comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sres scõr et dyadema głie facie ad
facie nidens ascĩs letificans eos
undiq impace tua que exupat cẽ
sensum. ubi gaudium infinitum
letitia sine tnstitia. Salus sine do¬
lore. uita sine labore. Lux sine te¬
nebris. rita sine morte. Ome bo¬
num sine oĩ malo. Ibi uuiẽtus nũ¬
ꝙͣ senescit. ibi uita t̾minu nescit.
ibi decor nũꝙͣ palescit ibi amor i¬
nũꝙͣ tepesçit ibi sanitas nũꝙͣ mã¬
cescit ibi gaudium nũ ꝙͣ de crescit
ibi dolor nũꝙͣ sentitur. ibi gemitꝰ
nuꝙͣ auditur ibi triste nichil uid̾t᷑
timetur qm̃ ibi sũmũ bonu possi¬

Expanded text:
adema gloriae, facie ad faciem videris a sanctis, laetificans eos undique in pace tua quae exsuperat omnem sensum! Ibi gaudium infinitum, laetitia sine tristitia, salus sine dolore, vita sine labore, lux sine tenebris, vita sine morte, omne bonum sine omni malo. Ibi juventus nunquam senescit, ibi vita terminum nescit, ubi decor nunquam pallescit, ubi amor nunquam tepescit, ubi sanitas nunquam marcescit, ubi gaudium nunquam decrescit, ubi dolor nunquam sentitur, ubi gemitus nunquam auditur, ubi triste nihil videtur, timetur; quoniam ibi summum bonum possi
Abbreviated transcription (Latin):
emedans pecca uł puniẽs testi ẽ hõ
dei damel cum ĩ ea captinitate poi̾¬
tus pecca sua et pecc̾a ppłi sui cõfitet᷑
deo et hãc cã ẽẽ illius captiuitatis
pio dolore testat᷑. Drima ergo ẜ uitu¬
tis cã pec̾m est ut hõ hoĩ ꝯdictioĩs iũ¬
culo sb̾ dẽt᷑ qd̾ nõ fit nisi deo uroicãte
apud q̃ nõ ẽ iniꝗtas et nouit diu̾sa
penas meĩtis distribuẽ deliꝙ tiũ. Sic̃
aũt suꝑnus dñs dicit. oĩs qui facit

Expanded text:
emendans peccata uel puniens. Testis est homo Dei Daniel. cum in captiuitate positus peccata sua et peccata populi sui confitetur Deo et hanc esse causam illius captiuitatis pio dolore testatur. Prima ergo seruitutis causa peccatum est. ut homo homini condicionis uinculo subderetur; quod non fit nisi Deo iudicante, aput quem non est iniquitas et nouit diuersas poenas meritis distribuere delinquentium. Sicut autem supernus Dominus dicit: Omnis, qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua noluit nisi inroabilib do¬
miari nõ hoĩe hoi. s hoĩe pecori
inde primi iustipastores pecoꝵ mag̃
ꝙͣ reges hõm cõstituti st̾. ut q sic in¬
sinuaret deus. qui postulet ordo ca¬
turaꝵ ꝗd exigat mentu peccoꝵ codic¬
tio ꝯꝓpe ẜuitutis iure intelligitũ in¬
rosita pecori ꝓ in nusꝙͣ scupturaru
legimus ẜum ante ꝙͣ ł uocabulo ⁊¬
nõe uistus pecm filii iudicaret. nom̃
go aut uocabuli ẜuoꝵ ĩlatina lĩgua
inde credit ducta. qd̾ bii qui iue belli
possẽt occidi auictorib ꝯẜuabãt᷑ ẜm¬

Expanded text:
m noluit nisi inrationabilibus dominari; non hominem homini. sed hominem pecori. Inde primi iusti pastores pecorum magis quam reges hominum constituti sunt, ut etiam sic insinuaret Deus, quid postulet ordo creaturarum, quid exigat meritum peccatorum. Condicio quippe seruitutis iure intellegitur inposita peccatori. Proinde nusquam scripturarum legimus seruum, antequam hoc uocabulo Noe iustus peccatum filii uindicaret. Nomen go autem uocabuli seruorum in Latina lingua inde creditur ducta, quod hi, qui iure belli possent occidi. a uictoribus
Abbreviated transcription (Latin):
luntates oĩum etia singulino¬
te. ut cum ꝗso hoĩum nesciat ꝗd
hõ alius unus uelit inqbdã reb
possit scire quid cẽs uelit.unde
illa cuiusda munif icẽtissima p̃¬
dicatur urbanitas. qui cum se ꝓ¬
misiss inteatro quid in aĩo habe¬
rent. et quid uellent om̃s aliis
ludis ẽẽ dicturum atq ad diem
cõstitutum in gẽti expectatioe i
maior multitudo coflueret suspẽ¬
sis atqr silentib oĩb dixisse ꝑhi¬
dẽ. Inquo dicto lenissimi scenici
om̃s cum coscĩas inuenenint sua
ei q nã ante oculos oĩum costity¬
ta et tam inꝓuisa dicẽti ad mĩa¬
bili fauore planserunt. Cur añt
tam magna expectatio fc̃a ẽ illo
ꝓmittẽtẽ oĩum uolutate se ẽẽ die¬
ꝙ ꝙͣ latet. qua tande cã nisi qa
sunt queda que no incõuement̾
inaliis de se ꝗsq cõnitiat cõpati¬
ente uł cõspirante uitio seu na
S aliud ẽ iide̾ uoluntate snam
aliud ꝙͣ uuis certissima cõiectura¬

Expanded text:
luntates omnium etiam singulis notae: et cum quisque homo nesciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quid vellent omnes, aliis ludis esse dicturum, atque ad diem constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhidere. In quo dicto levissimi scenici, omnes tamen conscientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicd quemquam latet? Qua tandem causa, nisi quia sunt quaedam quae non inconvenienter in aliis de se quisque conjiciat, compatiente vel conspirante vitio seu natura? Sed aliud est videre voluntatem suam, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a res que nũc xp̃iana re¬
ligio nũcupatur.erar ⁊ apirdantiquo
nec deffuit abinitio gnͣs hũam quo¬
usq ip̃e ueniret ĩ carnem. unde uera
⁊ plumi crede̾nt primũ apud anty¬
ochiam sicut scriptum ẽ applłati sũt

Expanded text:
ipsa, quae nunc Christiana religio nuncupatur, erat et apud antiquos nec defuit ab initio generis humani, quousque Christus ueniret in carne, unde uera et plurimi crederent, primum apud Antiochiam, sicut scriptum est, appellati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
b. uł que hec ht et intelligit. qͣl
est inboĩbi. uł que mitritorio sp̃si¬
dio nõ indiget. s tñ continet. sentit.¬
et intelligit qualis est in angłis.
nisi ab illo ẽẽ non rotest a siplicit᷑
ẽ. quia non aliud illi ẽ ẽẽ aluidi
uiue̾ qͣi possit eẽ non iuuens. nec
aliud illi est uuẽ et aluid intelli¬
gẽqͣi possit une nõ incelliges. nec

Expanded text:
 et haec habet et intellegit, qualis est in hominibus, uel quae nutritorio subsidio non indiget, sed tantum continet sentit intellegit, qualis est in angelis, nisi ab illo esse non posse, qui simpliciter est; quia non aliud illi est esse, aliud uiuere, quasi possit esse non uiuens; nec aliud illi est uiuere, aliud intellegere, quasi possit uiuere non intellegens; nec
Abbreviated transcription (Latin):
deus uult fi̾ qd̾ nõ nisi uolẽtibus
hoĩb oportet fi inclinan coꝵ corda
ut hoc uelit. eo .s. inclinante. qui
in nob̾ mirabili et in effabili mõ¬
opatur et nelle.¬

Expanded text:
deus uult fieri nisi uolentibus hominibus oportet fieri, inclinari corda, ut hoc uelint, eo scilicet inclinante, qui in nobis mirabili modo et ineffabili operatur et uelle
Abbreviated transcription (Latin):
Ego di¬
uignitate patris et filii ⁊ sp̃s scĩ
ĩ sua natura atqr sħa oculis morta¬
lib inuisibilez dico. Saiuo se ĩ for¬
mas sensibiles u̾teͣ absit ut diza
qi et inmutabilezdico. Restat ẽgo
ut a spectib humaĩs qnͣ se estẽdit
ut uoluit ꝓsbiecta intelligatur
hoc fecisse creatura q̃ põt oculis ocu

Expanded text:
Ego divinitatem Patris et Filii et Spiritus sancti in sua natura atque substantia mortalibus oculis invisibilem dico. Eam vero se in formas visibiles vertere, absit ut dicam, quia et immutabilem dico. Restat ergo ut aspectibus humanis quando se ostendit ut voluit, per subjectam intelligatur hoc fecisse creaturam, quae potest oculis
Abbreviated transcription (Latin):
et spes qua futura cum patienti¬
a expectamus. et ip̃a patientia
qua oĩa omĩa toleramus adu̾sa.
donee quo uolumus uenianus.
Iste quippe et huinsmodi uirtute

Expanded text:
et spes, qua futura cum patientia expectamus, et ipsa patientia, qua omnia toleramus aduersa, donec quo uol-umus ueniamus. istae quippe et huius modi uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
blasfemaret. ñ ergo uos moueat labor
piorũ. excitatõ ẽ. nõ dãpnanio nͥ forte
horremus cũ uidemus ĩdigna ⁊ grama
in hac uita pepeti aliquẽ iustũ ⁊ oblim
suspẽsus ⁊ crucifixus ⁊ occisus appẽde cũ xͦ¬

Expanded text:
servaret. Non ergo nos moveat labor piorum; exercitatio est, non damnatio. Nisi forte horremus cum videmus indigna et gravia in hac terra perpeti aliquem justum, et oblisuspensus et fixus, occisus. Appende cum
Abbreviated transcription (Latin):
sanie m̃daces potius refrenẽtur quam
sub flagellis dignissimis ad u̾sus ip̃r¬
dñm murmuretur. set unam tribulã sen¬
tit area ub stipula cõsindat᷑. granu mun¬
dentur. anrũ ignẽ patit᷑. fornax una est¬
artificis ut palea incinere ꝑgat. aurũ sõ¬
dib careat sic ⁊ unã trbulationẽ roma
ptulit ĩ qua uł em̃datus uł lib̾atus est

Expanded text:
saniae mendaces, potius refrenetur, quam sub flagellis dignissimis adversus Dominum murmuretur. Sed unam tribulam sentit area, ut stipula concidatur, granum mundetur; unum ignem patitur fornax aurificis, ut palea in cinerem pergat, aurum sordibus careat: sic et unam tribulationem Roma pertulit, in qua vel emendatus vel liberatus est
Abbreviated transcription (Latin):
p̈s.39. No li alid aliquid adño tuo
sꝑare. s ip̃e dñs tuus sit spes tua.
slamq multi dedeo sꝑant peccis̃¬
am. młti dedeo sperãt honores ca¬
ducos et ꝑituros uł alind qõlib
aliis ꝑge millu. obliuisces alia
me menͣto illius relĩ quẽs ret alia
extẽde̾ ĩ illu ip̃e certe a du̾su cor¬
rexit. ipe ducit recru. ip̃e ꝑducit
ergo sit iỹe spes tua. qui duc̃ et ꝓ¬
dũcit.

Expanded text:
pes tua: non aliud aliquid a Domino Deo tuo speres, sed ipse Dominus tuus sit spes tua. Namque multi de Deo sperant pecuniam, multi de Deo sperant honores caducos et perituros, aliud quodlibet aliis, perge ad illum; obliviscens alia, memento illius; relinquens retro alia, extendere in illum. Ipse certe aversum correxit, ipse ducit rectum, ipse perducit: ergo sit ipse spes tua, qui ducit et perducit.
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ exugine inquo genea¬
tione sua fecit ab hoĩb ut cũq nã¬
rari uulla uoͣ et̾nitate ĩ qua deus
dedeo natus ẽ generatioe eius ꝗs
enarrabit. ibi talis dies nõ ẽ qui
solẽpnis celebretur neq eũn tran¬
sit anmu̾sario nolumĩe reditunis
s ꝑmanet sine occasu. qr nõ cepit
natus ex uirgine com̃dat et̾num
qui et̾nus natus exuirgine cõsacra¬
uit hodiernũ quas itaq landes ɨ¬
clantati enis dicemus quas graᷤᷤ
agemus qui nos ita dilexit ut ꝓꝑ
ne uetustate hõ fieret qui hoĩe fec̃
crearet᷑ ex matre quã creauit porta¬
retur manib quas formauit sugge̾t
ubera que impleuit in p̃sepio muta¬

Expanded text:
dignatus ex virgine: quam generationem suam fecit ab hominibus utcumque narrari. In illa vero aeternitate, in qua Deus de Deo natus est, Generationem ejus quis enarrabit ? Ibi talis dies non est, qui solemniter celebretur. Neque enim transit anniversario volumine rediturus; sed manet sine occasu, quia non coepit natum ex virgine commendat aeternum, quia aeternus natus ex virgine consecravit hodiernum. Quas itaque laudes charitati Dei dicamus, quas gratias agamus? Qui nos ita dilexit, ut propter or aeternitate; homo fieret qui hominem fecit, crearetur ex matre quam creavit, portaretur manibus quas formavit, sugeret ubera quae imple
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dens doctrina tate huilitatis agͦ¬
inparadiso tam fecundus fuisti ꝙ
sorium mortalis uenit ut mortuũ
quereret obediendo tu cum ees hõ
deus ẽẽ uoluisti. ut ꝑires. iste cũds̃¬

Expanded text:
est Deus: doctrinam tantae humilitatis agnin paradiso tam facundus fuisti, usorium mortalis venit, ut mortuum quaereret moriendo. Tu cum esses homo, Deus esse voluisti, ut perires : ille cu
Abbreviated transcription (Latin):
in quo dictum est ut essemꝰ quid
de illo aliquid dicẽmus. hec eĩm
cogitata u̾ba et probata mẽs nr̃a
format illo aũt u̾bo ip̃o formatur
est deus m̾undum aute fecitõ:¬
s mundus trãsit et ꝑmanet den
et si ẽ ea q̃ dc̃a st̃ seip̃autiq nõ fece¬

Expanded text:
in quo dictum est ut essemus, qui de illo aliquid diceremus. Haec enim verba cogitata atque prolata mens nostra format, illo autem Verbo ipsa formatur. est Deus. Mundum autem fecit Deus; mundus transit, et permanet Deus. Et sicut ea quae facta sunt, se ipsa utique non fece
Abbreviated transcription (Latin):
forma nocamus. naq eentia et
spẽs dici pot forma nõ fiustra tñ¬
tam spetiosissimu ꝙͣ formasissi¬
mu ĩ laude tua ponitur. S forma
que materia caret etmotu. tp̃re
me sola dicẽ põt ego sũ quisum.
ħ ec tãta et t̾alis est ut deeis
pulcti tiroinis nisioe nil ĩhac ui
ra usupare mes hũana audeat.
qd̾ solum electis tius p̾miu inse¬
quẽri remun eratioẽ reẜuas. Cuz¬
ergo ao te ꝑ uenerimus sonteni
uiuu et lum et̾num et dulcissi¬
lectabilit᷑ imp̃ssa sitis simil et
satietas. s lõge abent asiti neccitaᷤ
et asatietate fastidium. qr sitiẽteᷤᷤ
satiabimur et satiati siciemus i
tudeniq etna nobis nita etgairoi¬
um et corona enis/ tua bñdc̃a nisio
erit nr̃i laboris ỹmiu. ut post moͬ¬
talitatis huius tenebras accẽsa

Expanded text:
ocamus. Nam tua essentia, et species dici potest et forma non frustra tam speciosissimum quam formosissimum in laude tua ponitur; sed forma quae materia caret et motu, tempome sola dicere potest, Ego sum qui sum . Haec tanta ac talis est, ut de ejus pulchritudinis visione nihil in hac vita sibi usurpare mens humana audeat, quod solum electis tuis praemium in subsequenti remuneratione reservas. Cergo ad te pervenerimus fontem vitae et lumen aeternum, et dulcissidelectabiliter impressa sitis simulque satietas. Sed longe aberit a siti necessitas, longe a satietate fastidium; quia sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Tu denique aeterna nobis vita, gaudium, et corona eris. Tua beata visio erit nostri laboris praemium, ut post mortalitatis hujus tenebras accensa
Abbreviated transcription (Latin):
ut res que so¬
lo corde uiden solet urceret᷑ et ocu¬
lis ut corda sanaret et oculos so¬
oculis corporalib nr̃. erat unde ui
unde ubum uidẽmus. liͦ. de n̾bis¬

Expanded text:
ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Sooculis corporalibus videtur. Erat unde vidunde Verbum videremus. 2. Et vi
Abbreviated transcription (Latin):
mena p̃ta ingredior iudissimas sm̃a¬
nũ herbas exaranto carpo. legendo come¬
do. frequẽtando rumino. arq tandem
cõgregãdo ĩ alta memorie sede repono.
ut tali modo tua dulcedine gustata
minus istui ᷤ miẜrime iute amaritudi¬
nes sentiam.

Expanded text:
oena prata ingredior, viridissimas sententiarum herbas exarando carpo, legendo comedo, frequentando rumino, atque congregando tandem in alta memoriae sede repono: ut tali modo tua dulcedine degustata, minus istius miserrimae vitae amaritudines sentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Multi sanãtur ṡ ⁊ nõ xp̃o. quia multi
cupuit sanitatẽ istã corporalẽ. ⁊ ab
unt. qr egrori casti erant. sanati ad¬
ulti fuint. ꝯcũ egrorarẽt nemine
ledebant. receptis iurib ĩuadũt et
oprimũt ĩnocẽtes. sanati sũt. s nõ ei.
qui credidit ĩ eũ. ut tũ intꝰ fuĩt sana¬
tus ĩnouo hoĩe reformatꝰ. pea ⁊ hoc ꝙ
lãguet ad tp̃e caro ista m̾orał recipiat
ĩfine. ⁊ ip̃am suam ꝑfectissimam sa¬
niratẽ.

Expanded text:
m sanantur sibi, non ei. Ecce quam multi cupiunt sanitatem istam corporalem, et ab unt: qui aegroti casti erant, sanati adulteri fiunt; qui cum aegrotarent, neminem laedebant, receptis viribus invadunt et opprimunt innocentes: sanati sunt, sed non ei. Qui credit in eum ut cum interius fuerit sanatus, in novum hominem reformatus, postea et hoc quod languet ad tempus caro ista mortalis, recipiat in fine et ipsa suam perfectissimam sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectioe.et inde malũ nimis molestũ
puniẽdus ẽ. certe ꝑticeps ẽ õiũ pecoꝵ
ceite seductor ad pecandum.no ei in¬
putatur adultenu nõ molẽtia non
fornicatio nõ rapina reꝑ alienaꝵ.so
la suꝑbia lapsus ẽ. et qm̃ suꝑbie co¬
mes est ĩ iuidẽtia. fi̾ nõ põt ut suꝑb
nõ inuideat. ex hoc uitio gõ suꝑbiam
nccͣio sequitur lapsus etia inuidit ⁊¬
stati et delit oꝑa seduce̾ hõie. neille
inde leuaretur. uñ ille deiectus ẽ et ĩo¬
et qr scit eum iustu ꝑsonas accipere
non posse. tales ei uult ꝑducẽ reosi
quos ncͣce scit ut dãpnet. qr iustus ẽ
dat utiq oꝑa ut peccemus sola ĩ uroẽ¬
tia que inurdẽtia neͣce ẽ ut comitetũ
suꝑbia hoc ergo malu suꝑbia ẽ ĩpe¬
diẽns ꝑfectiõe. iacͥet ergo seꝗsq de
diuitiis iactet de pulcritudine et de
uinb corporis ista certe oĩa mortalia
sunt ridendi sunt qui se de mortalib
iactant. a quib reb plerũq uiui dese¬

Expanded text:
et videte malum nimis molestum,puniendus est. Certe princeps est omnium peccatorum, certe seductor est ad peccandum: non ei imputatur adulterium, non vinolentia, non fornicatio, non rapina rerum alienarum; sola superbia lapsus est. Et quoniam superbiae comes est invidentia, fieri non potest ut superbus non invideat: ex hoc vitio, quod superbiam necessario sequitur, lapsus etiam invidit stanti, et dedit operam seducere hominem, ne illo levaretur unde ille dejectus est. Et iet quia scit cum justum personas accipere non posse; tales ei vult reos perducere, quos necesse sit ut damnet, quia justus est. Dat itaque operam ut peccemus sola invidentia, quae invidentia necesse est ut comitetur superbiam. Hoc ergo malum superbia est, impediens perfectionem. Jactet ergo se quisque de divitiis, jactet de pulchritudine et de viribus corporis: ista certe omnia mortalia sunt; ridendi sunt qui se de mortalibus jactant, a quibus rebus plerumque aut vivi dese
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi cotͣu̾sia iam diu torquet hõi¬
nes greculos cõ tẽptionis cupidi¬
Ciii quisquis suis respo̾sionib
uuicitur et si male respõdit ñ
ħt ꝙ imnputet disputatori s s.
et si bñ respõdit erubescit ulteiꝰ
resistẽ. non iam disputatoris
scripturis scĩs. et qua potui roe
res fłitatis disputando cum eis
et cos refelledo ꝯuincant.¬

Expanded text:
 controuersia iam diu torquet homines Graeculos, contentionis cupidiim quisque suis responsionibus conuincitur, et si male respondit non habet quod inputet disputatori sed sibi, et si bene respondit erubescit ulterius resistere non iam disputatori sed Scripturis sanctis, et qua potui ratione res falsitatis, disputando cum eis, et eos refellendo, convincant.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ discernant. queda tangis ut sint
uiuãt sentiant et discemant. et cum
tibi metipi nũꝙͣ disimilis sis dissimi¬
lit tangis. dissimilia qui ubiq p̾sens
es et iueniri ⁊ uix potes ꝙ̃ stante
sequimur. et apphendere nõ ualemus.¬

Expanded text:
t discernant; quaedam tangis ut sint, vivant, sentiant atque discernant. Et cum tibimetipsi nunquam dissimilis sis, dissimiliter tamen tangis dissimilia. Qui ubique praesens es, et inveniri vix potes: quem stantem sequimur et apprehendere non valemus
Abbreviated transcription (Latin):
letificat corhoĩs. nidetur dice̾ de
spĩtali uino. Nam iõ letificat i¬
cor hois. S ad huc putaturde iuu¬
no isto dici qrebrii qͣi leti corde ⁊¬
uidentur aꝓpatẽ. Utina letentur
et nõ rixentur. Dicis michi quio
letius ebrio.ĩmo quid insanius
ebrio. quid plerũq iracundius
Esto ergo uinum qd ueͬ letificat

Expanded text:
cat cor hominis.» Videtur jam dicere de spirituali vino; nam id laetificat cor hominis. Sed adhuc putetur de vino isto dici, quia ebrii quasi laeti corde videntur apparere. Utinam laetentur, et non rixentur. Dicis mihi: Quid laetius ebrio? Imo quid insanius ebrio? quid plerumque iracundius? Est ergo vinum quod vere laetificat
Abbreviated transcription (Latin):
celos tuos oꝑa digiroꝵ moꝵ dissere¬
na oculis nostris nubilũ quo sb̾ texi¬
sti eos. ibi ẽ testimõiũ tuũ sapĩam¬
exore infantiũ ⁊ lacrentiũ. Neq em̃i
nouimus alios libros ira destruẽtes
suꝑbiam. ita destruentes mumicũ et
defensorẽ. resistendo recõciliatiom tue.
defẽdento peccara sua. Nõ nom dñe
nõ noui. alia ram casta eloquia. que
sic michi ꝑsuaderent cõfessionẽ alen¬
rẽt cerucẽ mam iugo tuo. ⁊ ĩiitarent¬
te colere gratis. Intelligam cã pater
bone da micbi hoc subterpoĩto quia sb̾¬
terpositis solidasti eam.

Expanded text:
elos opera digitorum tuorum; disserena oculis nostris nubilum quo subtexisti eos. Ibi est testimonium tuum, sapiex ore infantium et lactantium. neque enim nouimus alios libros ita destruentes superbiam, ita destruentes inimicum et defensorem resistentem reconciliationi tuae defendendo peccata sua. non noui, non novi alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem, et lenirent cervicem meam jugo tuo, et invitarent colere te gratis. Intelligam ea, Pater bone; da mihi haec subterposito, quia subterpositis solidasti ea.
Abbreviated transcription (Latin):
clansis hostiis sb̃ito eum apparuisse
illud fuisse corpus humanũ. quia ꝯtͣ
naturam huiꝰ corporis uidemꝰ eẽ ĩ trare¬
ꝑhostia clansa. Omĩa ẽ possibilia sũt¬
apud dr̃a. Nam ⁊ ambulare suꝑ aq̃m
cõtra naͣm huiꝰ corporis ẽẽ manifestũ ẽ.

Expanded text:
clausis ostiis subito eum apparuisse illud fuisse corpus humanum, quia contra naturam huius corporis uidemus esse per clausa ostia intrare. omnia enim possibilia sunt deo. nam et ambulare super aquas contra n
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ hec
aut legẽ aut forte ab aliis lecta
plene in telligere nequiuerint
utantur hac defloratincula. ut¬
pote calatho diuersorñ florum uer¬
namtiũ necrare referto. ⁊ discant
quid illis agerd̃. quid uenitãdu
sit. legalib ĩ terea institutis ⁊ eũa¬
gelicis salubrimus monemur
preceptis.ut dñm dm̃ nostrum to¬
totis uirib ẽ fauend̃. quanto mag̾
abhiis qui diuinis cultib manci¬
pati sunt ⁊ aliis exemꝑlo nirtutu¬

Expanded text:
 haec aut legere, aut forte ab aliis lecta plene intelligere nequiverint, utantur hac defloratiuncula, utpote calatho diversorum florum vernantium nectare referto, et discant quid illis agendum, quidve vitandum sit. Legalibus interea institutis et evangelicis saluberrimis monemur praeceptis, ut Dominum Deum nostrum tototis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui divinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
legatur lectio. Delinquentes çelo rec
ros adolescentesq neglige̾ntes. uͥ boꝵ
disciplimis corripiant. Singuli iuxͣ
capaciratẽ suam dus anim arcum / e¬
ndiantur disciplinis. ut nlłu ᷤ ĩ eoꝵ
collegio inutilis appareat. nequis no¬
ta fideliũ otiosus comedat. Tales ꝗ¬
ppe ẽẽ. ĩmotalis conueisari decet om̃s
qui diuinis officiis se mancipanint.
Qua ꝑꝑ studeant ħ breuit̃ collecra se
nus maiora ascĩs prĩbus edita exeq
ualeant. Uocatione ergo qua uocati st̃.
nec ad dexteram. nec ad sinstrã deli¬
uãtes ambulent quatinus diuinis
iussionib obtemꝑantes ad xp̃m ĩ ciꝰ¬

Expanded text:
legatur lectio. Delinquentes zelo rectiros et adolescentes negligentes verborum disciplinis corripiant. Singuli juxta capacitatem suam diversarum artium erudiantur disciplinis, ut nullus in collegio canonico inutilis appareat, nec vota fidelium otiosus comedat. Tales quippe esse, imo et taliter conversari decet omnes, qui divinis officiis se manciparunt. Quapropter studeant haec breviter collecta sedrius majora a sanctis Patribus edita exsequi valeant. Vocatione ergo qua vocati sunt; nec ad dexteram, nec ad sinistram declinantes, ambulent: quatenus divinis jussionibus obtem perantes, ad Chri
Abbreviated transcription (Latin):
hospites colligant. paupes recreent.
intribulatione positis opem ferant.
dolentes consolentur. amori x ni
chil preponãt. cantatẽ nõ derelĩqu̾a.
pacem si fien põt cum omib hoĩbus
habeant.diem uidicii timeant. iu¬
ram eternam spetialit cõcupiscant.
spem suam deo cõmitrant. ꝓpriox
tutionem obtemꝑent. Magr̃os suos
nõ temere reprehendant. Posttemo
doctinis spũalib oꝑam dent. lectõibꝰ
psalmis. hynis canticis ⁊cetoꝵ bõꝵ¬

Expanded text:
hospites colligant, pauperes recreent, in tribulatione positis opem ferant, dolentes consolentur. Amori Christi nihil praeponant, charitatem non derelinquant: pacem, si fieri potest, cum omnibus hominibus habeant: diem judicii timeant, vitam aeternam spiritaliter concupiscant. Spem suam Deo committant, proprioicam institutionem obtemperent, magistros suos non temere reprehendant. Postremo in doctrinis spiritalibus operam dent. Lectionibus, psalmis, hymnis, canticis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ꝙ sibi nolunt fieri alten nõ fa¬
ciant. nõ sint suꝑbia tumidi. nõ
detractionib assueti. nõ ebrietati
ẜuientes nõ luxuna eneniati. nõ
iracundia turbidi. nõ quib libet
aliis uitiis substrati. Non uani¬
loqui. nõ inuidi. nõ sõpnolẽti. nõ
pigni.nõ murmura tores. nõ suẜ¬
rones. nõ uinolenti. nõ multum
eclaçes. Erandes ⁊ tolosirates ca¬
qua quam inẜuiant. Nõ iurent
ne forte ꝑiurent. Malũ proma¬
lo nõ reddant. Cũ inse aliquid
boni idrint dõ. ⁊ malũ cũ ideñt sͥ
de putent. Discordiam fugiant. ⁊

Expanded text:
 sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tumidi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratores, non susurrones, non vinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caquaquam inserviant, non jurent, ne forte perjurent, malum pro malo non reddant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi de
Abbreviated transcription (Latin):
escis. ds̃ aũt ⁊ hũc ⁊ has euacuabit. eĩt
ruptione. nulla subrepente defectione.
nullis murata eratib. nullo labore las¬
sata. ut cibo fulciatur.⁊ aliqua esca re
cib reficit nec teficit.

Expanded text:
it, Erit nulla subrepente defectione, nullis mutata aetatibus, nullo labore lassata ut cibo fulciatur, et aliqua esca refcibus reficit nec deficit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊si. Arbitror eẽ tẽplum dei exla
gnis s spe lũca latronu./qui eim ꝯ¬
siderat in multis eccłiis taliu xpia¬
noꝵ pec̃ca qui arbitrantur questũ ee
pietatẽ et cum deberent d̾ ecca uiuẽ
ciunt s diuitias et multas possessioẽ
acquirũt. nõ ne dices spellunca la¬
tronu facta ẽẽ sb̾illis ecc̃a ut recte

Expanded text:
 arbitror templum Dei ex lagnis, sed spelunca latronum. Qui enim considerat in multis ecclesiis talium Christianorum peccata, qui arbitrantur quaestum esse pietatem, et quum deberent de evangelio vciunt, sed divitias et multas possessiones acquirunt, nonne dicet, speluncam latronum factam esse sub illis ecclesiam? ut recte
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ triticũ. nullam cũ bonis hñti
mali ꝑticipationẽ salutis uł ꝑditoĩs.
que cnĩ ꝑticipatio iustĩe cũ iniꝗrate
nullam cũ bonis hñt mali sotietatem
regni aut ignis em̃i. q̃ enĩ sotietas luciᷤ
adtenebras. Nõ hñt mali cũ bonis ꝯsonã¬
tiam ute ac uolũratis q̃ enĩ ꝯ sonãtia x¬
pena crim̃is. nͨ ĩ p̾mio pietatis q̃ eniz
ꝑs sidelicũ fideli. Et cum ĩtra cadem
retia donec adlitus ꝑueĩant. ꝑit̾ di¬
uina sacram̃ta ꝑticipĩt. illi sotiant̃¬

Expanded text:
nullam cum bonis habent mali participationem salutis uel perditionis — quae enim participatio iustitiae cum iniquitate?-, nullam cum bonis habent mali societatem regni aut ignis aeterni — quae enim societas luci ad tenebras? —, non habent mali cum bonis consonantiam uitae ac uoluntatis poena criminis nec in praemio pietatis-quae enim pars fideli cum infideli? — et cum intra eadem retia, donec ad litus perueniant, pariter diuina sacramenta percipiunt, illi sociant
Abbreviated transcription (Latin):
gant/ mag̾ hine obfuerũt quã pro¬
fuit ip̃a sapientia. ⁊nũe ⁊ deinceps
libris. qui tres recepti sũt ĩauctem
canonica ꝓuerbia eccłiastes. canti¬
ca canticoꝵ. alii uõ duo. quoꝵ unus
dicant. optinuit ꝯsuctudo. nõ aũt eẽ
ip̃i nõ dubitãt doctiores eos tñ ĩ aucto¬
ntate maxime occidẽtał recepit eccła.¬

Expanded text:
gant, magis huic obfuerunt, quam profuit ipsa sapientia. etiam nunc et deinceps libris, qui tres recepti sunt in auctoritatem canonicam: Prouerbia, ecclesiastes et canticum canticorum. Alii uero duo, quorum unus dicantur, obtinuit consuetudo; non autem esse ipsius non dubitant doctiores; eos tamen in auctoritatem maxime occidentalis a
Abbreviated transcription (Latin):
rariã pauꝑratẽ cõtinẽtiam bemnolẽ¬
tiam. iustitiam u̾amq pietatẽ ꝑsua
teret ceterasq inte luminosas. uali
aiuiratis t̾rene cõcordissimam sotie
pit̾nam salutẽ ⁊ sempitñi cuiꝰdam ppͥ
celestem diuinamq rem publicã. au
nos ciuies ad scisscit. fites spes. canraᷤᷤ
ut quã din inde pegrinam̃ feramus
eos si corrigere nõ ualemꝰ qui intiis ĩ¬
puitis uolunt stare r̃e publicam.
quam primi romani costituerũt anxe¬
runtq nirtutib. Et si non habẽtes
ueram pieratem erga dm̃ uerũ q̃ illos
q̃ ineternã auita temposs salubri reli¬
gione ꝑduce̾. custodiẽtes tam̃ ꝙͣda
sui gmis probitatem que posset ter¬
rene cinirati cõstituende augende.
conseruãdeq sufficere. Ds̃ ẽn sic o¬
stendit in opulentissimo ⁊ preclaro
impeno roanoꝵ. quã tum ualerent
cuules q̃ sine religione urrutes.

Expanded text:
tariam paupertatem, quae continentiam, beniuolentariam paupertatem, quae continentiam, beniuolentiam, iustitiam aderet ceterasque uitae luminosas ualidaciuitatis terrenae concordissimam societpiternam salutem et sempiterni cuiusdam populi caelestem diuinamque rem publicam, cui nos ciues adsciscit fides, spes, caritas, ut, quam diu inde peregrinamur, feramus eos, si corrigere non ualemus, qui uitiis inpunitis uolunt stare rem publicam, quam primi Romani constituerunt auxeruntque uirtutibus etsi non habentes ueram pietatem erga deum uerum, quae illos etiam in aeternam ciuitatem posset salubri religione perducere, custodientes tamen quandam sui generis probitatem, quae posset terrenae ciuitati constituendae, augendae conseruandaeque sufficere. deus enim sic ostendit in opulentissimo et praeclaro imperio Romanorum, quantum ualerent ciuiles etiam sine uera religione uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
luxnria ĩcubuit uictãq ulciscitur
urbem. Nullum crim̃ ab ẽ. facimisq
ubidinis ex quo paupras romansa
pert. s nio igitur expecras nt ego
ex agerẽ qũara mala ĩporrauat uie¬
cessu prospo iniquiras subleuata
ramptatem ꝙ am opulentam tent¬
seromanorum. In illa eñ morietẽ¬
muis urb. s m̃tes ipĩus citatis
dira neqmna om̃i hoste irior inupit.
Orãs dño deo m̃o qui conira ista
mala misit nobis idutorum sin¬
gulare. Quo eñi nõ tollerer quẽ nõ
inuoluent ĩ quod profundũ ñ de¬
mergeret fiunius iste horrente ne¬
quitie gn̾is humani. nͥ ccux xp̃i in
canta uelut mole aũcris emmẽtius
fuminsq fige̾tur. eius appirhenso
robore stabiles eẽmus. ne mala sua¬
dentium uł inmala ĩpellẽtiũ ram
uasto mũdi huiꝰ abrecti giuigite sor¬
beremur. I ista enĩ colluuione morũ
pessimorum ⁊ uetens ꝑdite discpli¬
ne. maxime nenire ac subuenire de¬
biit celestis anctoriras. que uolim¬

Expanded text:
luxuria incubuit uictumque ulciscitur luxuria incubuit uictumque ulciscitur orbem. nullum crimen abest facinusque libidinis, ex quo paupertas Romana perit. quid igitur expectas, ut ego exaggerem, quanta mala inportauerit successu prospero iniquitas subleuata,paupertatem quam opulentiam perisse Romanam? in illa enim morum integmuros urbis sed mentes ipsius ciuitatis dira nequitia omni hoste peior inrupit. Gratias domino deo nostro, qui contra ista mala misit nobis adiutorium singulare. quo enim non tolleret, quem non inuolueret, in quod profundum non demergeret fluuius iste horrendae nequitiae generis humani, nisi crux Christi in tauta uelut mole auctoritatis eminentius firmiusque figeretur, cuius adprehenso robore stabiles essemus, ne male suadentium uel in mala inpellentium tam uasto mundi huius abrepti gurgite sorberemur? in ista enim conluuie morum pessimorum et ueteris perditae disciplinae maxime uenire ac subuenire debuit caelestis auctoritas, quae uolun
Abbreviated transcription (Latin):
ros publica satis liquet ir. littere lo
eluxisset intenis dictum ẽ. Ourbẽ
uenalem ⁊ matũe ꝑituram si emp¬
torem inuenent. In libro q̃ belli ca¬
teline/ ante aduentum utiq x ra
signa tabulas pictas. nasaq cela¬
ra mirari. ea publice ⁊ priuatim ra¬
pere. de lubra spoliare sacra propha
naq polluere. Quando ergo nec
hoibus. nec ip̃ĩs ⁊̃ quos teõs puta¬
bant morum corruptorũ ⁊ ꝑditoꝵ
auarinia rapacirasq ꝑcebat᷑. tunc
cepit pire laudabile illud decus sa¬
lusq rei publice. Quos deinde ni¬
tia pessima successus habuerant. et
quanto humanarũ reꝵ malo imqui¬
tas prosperata sit. nime longũ est
dicere. andiant satẏricum suũ argy¬
ereto uera dicentem. Seniabat ca¬
stas hynulis fortuna latinas. Quõ¬
dam nec uitiis ꝯtingi pania sineba.
Tecta labor sopniq breues ⁊ uellere
tusco. uerate dureq manus acpro¬
ximus urbi. Hanibal a stantes
colliria t̾re mariti. Nunc patimur
longe pacis mala senior annis.

Expanded text:
res publica, satis liquet; litterae loqeluxisset in terris, dictum est: \'0 urbem uenalem et mature perituram, si emptorem inuenerit!\' in libro etiam belli Catilinae ante aduentum utique Chrisigna, tabulas pietas, uasa caelata mirari, ea priuatim et publice rapere, delubra spoliare, sacra profanaque omnia polluere\'. quando ergo nec hominibus nec ipsis etiam, quos deos putabant, morum corruptorum et perditorum auaritia rapacitasque parcebat, tunc coepit perire laudabile illud decus salusque rei publicae. quos deinde uitia pessima successus habuerint et quanto humanarum rerum malo illa iniquitas prosperata sit, nunc longum est dicere. audiant satiricum suum garriendo uera dicentem: Seruabat castas humilis fortuna Latinas quondam nec uitiis contingi parua sinebat tecta labor somnique breues et uellere Tusco uexatae duraeque manus et proximus urbi Hannibal et stantes Collina turre mariti. nunc patimur longae pacis mala, saeuior armis
Abbreviated transcription (Latin):
Si qd deo dicate pia sunt cõtinẽtia
uirgines. nam qd̾ nõ teniẽ dixeñ
felicior michi uidet᷑ nupta muliẽ
ꝙ̃ uirgo innupta. ht eĩm iam illa
qdista ad huc cuꝑit. p̃ẜ tim sinon¬
dum nec spõsa nusꝙͣ sit illi uiro stu¬
det placẽ ciudanda est. Heuno pu¬

Expanded text:
quod deo dicatae pia continentia uirgines. nam — quod non temere dixerim — felicior mihi uidetur nupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cupit, praesertim si nondum uel sponsa cuiusquam sit. illa uni studet placere, cui data est, haec mu
Abbreviated transcription (Latin):
buntur sp̃s in mundimors ẽ illa
potius efna ꝙͣ uita. Nulla quippe
peror et maior ẽ mors ꝙͣ ubi non
q uta eẽ nõ põt suma mors eius
est alienatio auita dei in efnitate
ne ullo felice solus illedat qui ⁊¬
dat uera feliciratez¬

Expanded text:
buntur inmundi. mors est illa potius aeterna quam uita. Nulla quippe maior et peior est mors, quam ubi non que uita esse non potest, summa mors eius est alienatio a uita Dei in aeternitate ne ullo fine felicem, solus ille dat, qui dat ueram felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
se uelis uoluntate dei torq̃¬
re aduoluntate tua si tuar cor¬
rige aduolũtater dei. Uoluntas
deĩ sic ẽ qu̾o regła. Eece puta tor¬
rigi.illa aũt inte̾gra manet. re¬
gula eu ẽ incomutabił ꝙ̃ diu ĩ¬
tegra ẽ regła. habes quo te ꝯu̾taᷤ
et corrigas prauitater tuar. hẽs
un corngas ꝙ ĩte tortuzẽ ꝙ añt¬

Expanded text:
 Ne voluntatem Dei velis torquere ad voluntatem tuam, sed tuam corrige ad voluntatem Dei. Voluntas Dei sic est quomodo regula: ecce, puta, torrigi? Illa autem integra manet: regula est enim incommutabilis. Quamdiu integra est regula, habes quo te convertas et corrigas pravitatem tuam, habes unde corrigas quod in te tortum est
Abbreviated transcription (Latin):
mones tuos aut m̃daces hẽbis.
si ate loqui ueraces erunt. s tu mñdax
eris. siaũt cognonẽis nichil te uer
ĩsapia dei. infide ueĩtatis posse di¬
cẽ.iusi ꝙ abillo accepisti.ĩ deo lau

Expanded text:
m tuos aut mendaces habebis, sed a te loqui; veraces erunt, sed tu mendax eris: si autem cognoveris nihil te verum in sapientia Dei, in fide veritatis, posse dicere, nisi quod ab illo acce isti, de qu
Abbreviated transcription (Latin):
dit solidos. t̾ra cõmunis ẽ ĩ una to¬
mo estis in hoc mũdo. anbo mato¬
res estis huius uite. unũ stabulur
intrastis. posuit ille ⁊ oblitus est.
uł cecidit abillo. inuenisti. In ie¬

Expanded text:
 non tu. Terra communis est, in una domo estis, in hoc mundo ambo viatores, hujus vitae unum stabulum intrastis. Posuit ille, oblitus est ille; cecidit ab illo, tu invenisti alib
Abbreviated transcription (Latin):
inuento et lecto pictatio. uenit ad
hoĩem. ⁊ ne forte alienum quereret.
inuenãt. Ille repletus gaudio. et
tulit illi solidos niginti noluit acci
proierit sacculum nicħ ꝑdidi ait.
sinõius ame aliquid accipe. nec ego
aliquid ꝑdidi. Quale certam̃ frẽs
theatium m̃dus spectator ds̃: uictus

Expanded text:
t lecto pittacio, venit ad hominem. Et ne forte quaereret invenerat. Ille autem repletus gaudio, et ecimas obtulit illi solidos viginti: qui noluit acciphomo projecit sacculum: Nihil perdidi, ait; si non vis aliquid a me accipere, nec ego aliquid perdidi. Quale certamen, fratres mTheatrum mundus, spectator Deus. Victus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s fec̃ et docuit ẽ humilitas in
conu̾satione scabilitas ĩfide ɨ
plina. Iniuna face̾ nõ nosse et
ubi fc̃am posse tollerare cumi
frattib pace tenẽ deu ex toto
cordedilige̾. Amare ĩ eo qd̾ pat̾ẽ.
timẽ qd deus ẽ xp̃o nichil p̾ponẽ

Expanded text:
 fecit et docuit. humilitas in conuersatione, stabilitas in fide, plina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. mͥ egestas ẽ. satiabor tm̃ cũ ap¬
parerit gsia tua. Et eñĩ dñe uitai
mã bt̃a. ut misiam mãm cõfitear
tibi. ex quo abonirate tua q̃ ẽ sũmũ
⁊ uñu bonũ tp̃raliũ renĩ multi formi¬
ras lapsũ me ꝑ camales sẽsus distra
iut abuno in mulra dinsit. ⁊ frã est
mͥ habũdantia laboriosa. ⁊ egestas co¬
piosa. dñ aliid ⁊ aluid sequebar. et
ĩcõmutabile ⁊ singłare a ĩdinisũ bom̃¬
et unu boñu. ꝙ secutus ñ erro. ꝙ ꝯsecut᷑

Expanded text:
st egestas. Satiabor tantum cum apparuerit gloria tua . Etenim, Domine vita mea beata, ut miseriam meam confitear tibi, ex quo ab unitate tua cecidi, summum et unum bonum; temporalium rerum multiformitas lapsum me per carnales sensust ab uno te in multa divisit: et facta est mihi abundantia laboriosa, et egestas copiosa, dum aliud et aliud sequebar, et incommutabile et singulare et indivisum unum bonum, quod secut
Abbreviated transcription (Latin):
Maledictus ꝗ nõ teli¬
cum possent ac uellent diuino obstã¬
te indiciosteriles erãt ne finctũ babe¬
rent cirationis dĩ quẽ spenebãt. ut ꝙ̾
uiderẽt aut gn̾are se nõ posse ant gei¬
tos mĩme posside̾. cognoscent ĩdignã¬
tis dei iram ẽẽ. et conisi satiffa cerent.
nã ⁊ sc̃i niri cum cupidi eẽnt filiorum
⁊ ñ idoptinerent extimabãt peccata ob¬
stare ⁊ dolebant ignorãtes dĩ eẽ pro¬
uidẽtia cui ẜuabant. Deniq ad dei ꝓ¬
curationẽ anna cõcepit ⁊ peꝑit samue¬
lẽ. ⁊ helysabet ioħem. ⁊ uxor manue
sãson. spũalis tñ ĩ telligentia ĩ hac cã
ista ẽ. ut maledicti hãnnr ꝗ nõ reliq̃¬
rĩt sem̃ quod uideat dm̃ .i. qui nõ in¬
buent aut filiũ aũt suũ aut proxi¬
mũ. qui dĩ timorẽ doceat suꝑ terram

Expanded text:
maledictum enim illiqui cum possent ac uellent, diuino obstante iudicio steriles erant, ne fructum haberent creationis dei, quem spernebant, ut cum uiderent aut generare se non posse aut genitos minime possidere, cognoscerent indignantis dei iram esse et conuersi satis facerent. Nam et sancti uiri, cum cupidi essent filiorum et non id obtinerent, aestimabant peccata obstare et dolebant ignorantes dei esse prouidentiam, cui seruabantur. denique ad dei procurationem et Anna concepit et peperit SamuheleSamsonem . Spiritualis enim intelligentia in hac causa ista est, ut maledicti habeantur qui non reliquerint semen, quod videat Deum, id est, qui non imbuerint aut filium, aut servum, aut proximum, qui Dei timorem doceat super terram
Abbreviated transcription (Latin):
uita ista tribulatio ẽ sinon ẽ triby¬
latio non est pegrinatio. Siautez
ꝑegrinatio ẽ.aut paꝵ patria diligiꝰ.
aut sine dubio tribularis. Quis en
nõ tubule tur nõ se ẽẽ cum eo s qd̾
desiderat. Uñ tibi in uidet᷑ ista trby¬
latio. qr nõ amas. Ama alterã uitã¬
et iurdebitis quia ista uita tribulatio
est. quacũ qr prospentate fulgeati
quis quiblibet de liciis habundet.
atq cucũfloreat. qñ nõ dum est
illud gaudium sine ulla tẽptati¬
oẽ certissimum qd̾ nob̾ infine ẜuat
deus sine dubio tribulatio ẽ.

Expanded text:
ta parva tribulatio est? Si non est tribulatio, non est peregrinatio; si autem peregrinatio est, aut parum patriam diligis, aut sine dubio tribularis. Quis enim non tribuletur, non se esse cum eo quod desiderat? Sed unde tibi non videtur ista tribulatio? Quia non amas. Ama alteram vitaet videbis quia ista vita tribulatio est: quacumque prosperitate fulgeat, quibuslibet deliciis abundet atque circumfluat; quando nondum est illud gaudium sine ulla tentatione certissimum, quod nobis in fine servat Deus, sine dubio tribulatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
Catonis uerba siue Salustii.purat
quales laudant roãm uetes om̃s eos
rales tũc fuisse uł plures. Non ẽ ita.¬
s ꝑ quosda paueos. qui pro suo mõ
bomi erant. magna ad mĩstrabã tur.
atq illis tolleratis. actemꝑatis mali.
paueorñ bonoꝵ pronitẽtiares illa
crescebat. sicut ratione bystoricus dic̃.¬

Expanded text:
Catonis uerba siue Sallustii, putat, Catonis uerba siue Sallustii, putat, quales laudantur Romani ueteres, omnes eos tales tunc fuisse uel plures. Non ita quosdam paucos, qui pro suo modo boni erant, magna administrabantur, atque, illis toleratis ac temperatis malis, paucorum bonorum providentia res illa crescebat, sicut idem historicus dic
Abbreviated transcription (Latin):
Pro inde qualis
eẽt illo tpͣr cinitas etaña qualis fu¬
isset iiteamus. ĩ ip̃a siña Cathonis.
Nolite ĩ quid existimare maiores no¬
stros. annis rẽ publicam. ex ꝑua ma¬
gna fecisse. Si ita ẽẽt Młto pulchña
eam nos hẽremus. quippe sotiorũ ar¬
q cunum. p̃terea annoꝵ ⁊ equorũ ⁊¬
maior copia nob̃ quam illis ẽ. S alia
fuere q̃ illos uiros magnos ferem̃t que
que illos uiros magnos fecerunt que
nobis nulla sunt. Domi industria fo¬
ris iustum imꝑiũ. animus ĩ cõsulen¬
do liber. neq delicto neq libroini ob¬
noxius. Prohiis nos hẽmus luxuria
atq auantiam. publice egestatem. pͥ¬
uatĩ epulentiam. laudamus dininas.
sequimur ĩ hertiam. Int̾ bonos ⁊ ma¬
los discrim̃ nullũ. Omĩa uinutis pre¬
mia ambitio possidet. Neq minim nͣ
nos seꝑatim sibi quisq cõ silia capitis.
ubi domi uolupratib. Hic pecume.
aut gr̃e ẜiirutis. Eofit ut inpetus fi¬
at ĩuacuam rẽ publicam. Qui auditħ.

Expanded text:
Proinde qualis esset illo tempore ciuitas et antea qualis fuisset, uideamus in ipsa sententia Catonis: \'Nolite, inquit, existimare maiores nostros armis rem publicam ex parua magnam fecisse. Si ita esset, multo pulcherrimam eam nos haberemus. Quippe sociorum adque ciuium, praeterea armorum et equorum maior copia nobis quam illis est. Sed alia fuere quae illos magnos fecerunt, quae que illos magnos fecerunt, que nobis nulla sunt: domi industria, foris iustum imperium, animus in consulendo liber neque delicto neque libidini obnoxius. Pro hiis nos hadque auaritiam, publice egestatem, priuatim opulentiam; laudamus diuitias, sequimur inertiam; inter bonos et malos discrimen nullum; omnia uirtutis praemia ambitio possidet. Neque mirum: ubi uos separatim sibi quisque consilium capitis, ubi domi uoluptatibus, hic pecuniae aut gratiae seruitis, eo fit ut impetus fiat in uacuam rem publicam.\' Qui audit haec
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ eis postea doctrina introducẽ¬
te sup uenit.cũ sibi bonor culmẽ
iudicet humanoꝵ. quid hic agit
nisi ꝑpetua bella cum uitiis nec
extẽiorib s inteĩorib. nec alieĩs.
s plane nr̃is et propriis. marime
illa que grecesophro latine tepa¬
tia noiatur q̃ camales frenant
libitines ne inqueq flagitiam̃¬
te cõsentiẽte trahant. neq eũm
nullum ẽ uitium cum sic̃ dicit
apłs caro cõcũpiscit ad u̾sus spm
cii uitio cõtraria est uirtus. si cur¬

Expanded text:
m eis postea doctrina introducente superuenit, cum sibi bonorum culmen uindicet humanorum, quid hic agit nisi perpetua bella cum uitiis, nec exterioribus, sed interioribus, nec alienis, sed plane nostris et propriis, maxime illa, quae Graece ococpoantia nominatur, qua carnales frenantur libidines, ne in quaeque flagitia mentem consentientem trahant? Neque enim nullum est vitium, cum, sicut dicit Apostolus, Caro concupiscit adversus spiritum: cui vitio contraria virtus est, cu
Abbreviated transcription (Latin):
cormptionu sola que uitiosa est
cormptio recte uitupatur. Cetere
añt aut ne cormptioẽs quide dicẽ¬
de sunt aut certeqr uictio se nõ sũt.
digne uituꝑatioe eẽ nõ possunt. Nã

Expanded text:
corruptionum sola quae vitiosa est corruptio recte vituperatur: caeterae autem, aut ne corruptiones quidem dicendae sunt, aut certe quia vitiosae non sunt, dignae vituperatione esse non possunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
optas ut lucescat dies et appro¬
piquet tibi quo tu nõ uis ꝑue¬
nire. Exhibes aliꝙͣ solẽpnitater
amicis tus audis ibi abñ opan¬
tib dicit᷑. Multos annos mna
Et ueniat qd̾ illi dixenint. Quid
ut ueniant anni et anni ur nõ
xi. si tata cura in ẽ hoĩb ut coti¬
dianis magnis ppetuis qr labo¬

Expanded text:
optas ut lucescat dies, ut prooptas ut lucescat dies, ut propinquet tibi quo tu non vis pervenire. Exhibes aliquam solemnitatem amicis tuis, audis ibi a bene optantibus dici tibi, Multos annos vivas: vis ut veniat quod illi dixerunt. Quid? Ut veniant anni et anni, et nonxi, si tanta cura inest hominibus, ut quotidianis, magnis perpetuisque labo
Abbreviated transcription (Latin):
Quenmus ĩ fradie
bonos ubi eos inuenire nõ possuiꝰ.
scio eĩm qr eos q̃ritis. qñ añt egro¬
tatis aut ingibulatinib estis q̃
uergit ad finem et senex plenuᷤᷤ
est queͣł. et nullis gaudiis int̾
cẽs tribulatioẽs quib cõtentur
genus humanu nõ querunt i¬
hoies nisi dies bonos et uita no¬
lunt loga ꝙͣ hic bre nõ possũt
qr et longa hoĩs uita tanta bre¬
uitate ꝯstringitur ut uniusi
gutta ad uninsum mare. Quro
ergo uita hoĩs etiaz illa que lon¬
ga dr. longa uita dicunt que
hñdat gemitus usq addecre¬
pita senectute. Hoc totum i¬
mo dicum et b̾ue ẽ. et tñ qũo
queritur ab hoib ꝙͣta diligen¬
tia et q̃ to labore.q̈ta cura q̃ q̃¬
ta uigilantia. et ꝙto oꝑe quert
hoies ut diu hic uiuant et se¬
nescant. Ip̃m aut diu niue̾ qdẽ
nisi ad fine curtere. hiusti hestẽ¬
num die. hre uis et crastinu
diem. s cum iste tran sierit et
crastinus.minus illum hẽs. oĩo

Expanded text:
quaerimus in terra dies bonos, ubi eos invenire non possumus? Scio enim quia eos quaeritis, quando aut aegrotatis, aut in tribulationibus estis, quae quando aetas vergit ad finem, et senex plenus est querelis, et nullis gaudiis. Inter omnes tribulationes, quibus conteritur genus humanum, non quaerunt homines nisi dies bonos, et vitam volunt longam, quam hic habere non possunt. Quia et longa hominis vita tanta brevitate constringitur ad universi gutta ad universum mare cota hominis, etiam illa quae longa dicitur? Longam vitam dicunt, quae abundant gemitus usque ad decrepitam senectutem. Hoc totum modicum et breve est: et tamen quomodo quaeritur ab hominibus? Quanta diligentia, quanto labore, quanta cura, quanta vigilantia, quanto opere quaerunt homines ut diu hic vivant et senescant? Ipsum autem diu vivere quid est, nisi ad finem currere? Habuisti hesternum diem, habere vis et crastinum diem. Sed cum iste transierit et crastinus, minus illum habes. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
receptun inciuitate suꝑna atq di¬
iina ubi iam nõ sit moleste tolerã¬
da calamitas. nec labore refrenãda
cupiditas. s sola sine ulla difficulta¬
te et ꝑfecta libertate retinẽda dei ⁊
proximi caitas.

Expanded text:
recepturi in ciuitate superna atque diuina, ubi iam non sit moleste toleranda calamitas nec laboriose frenanda cupiditas sed sola sine ulla difficultate et cum perfecta libertate retinenda dei et proximi caritas.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ die resurrex̃ incãne uͣa. s ne¬
qua qua ultius moritura. Hoc di¬
scipuli cius ocuł manibq cõ pro¬
bauerunt ne coꝵ fidem deciperet
tanta boniras nec falleret uitas.
S ꝓpter breuiratem cito subiun¬
gitur. quod ad scendat ĩcelum. Nã
quadraginta diebꝰ fuit cum disci¬
pulis sius ne ram magnũ resũrec¬
tionis miraculum sieorum oculis
ato subrra heretur ludi ficatio puta¬
retur.

Expanded text:
o die resurrexit in carne vera, sed nequaquam ulterius moritura. Hoc discipuli ejus oculis manibusque probaverunt; nec eorum fidem deciperet tanta bonitas, nec falleret veritas. Sed propter brevitatem cito subjungitur quod ascendit in coelum. Nam quadraginta diebus fuit cum discipulis suis; ne tam magnum resurrectionis ejus miraculum, si eorum oculis cito subtraheretur, ludificatio putaretur.