comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trem suum: numerauit ex¬
peditos uernaculos suos. tre¬
centos decem et octo: et per¬
secutus est eos usq dan. Et
diuisis sociis: irruit super
eos nocte: Perrussiq eos. et
perseciitus est usq oba: quȩ
est ad leuam damasci: Re¬
duxitq omnem substantiã:
et lot fratrem suum cum
substantia illius: mulieres
quoq et populum: E gres¬
sus est autem rex sodomors
in occursum eus. postquã
reuersus est a cede chodor¬
laomor. et regum qui erant
est uallis regis: At uero mel¬
chisedec rex salem profe¬
rens panem et uinum. erat
enim sacerdos dei altissimi.
benedixit ei: et ait: bene¬
dictus abram deo excelso:
qui creauit cȩlum et terrã:
Et benedictus deus excel
sus: quo protegente hostes
in manibus tuis sunt: Et
dedit ei decimas ex omnibꝰ.
Dirit autem rex sodomors
ad abram: Da michi ani¬
mas: cȩtera tolle tibi: Qui
respondit ei Leuo manũ
meam ad dñm deum ex¬
celsum. possessorem cȩli et
terrȩ: quod a filo subteg¬

Expanded text:
trem suum, numeravit extrem suum, numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo, et persecutus est eos usque Dan. Et divisis sociis, irruit super eos nocte: percussitque eos, et persecutus est eos usque Hoba, quae est ad laevam Damasci. Reduxitque omnem substantiam, et Lot fratrem suum cum substantia illius, mulieres quoque et populum. Egressus est autem rex Sodomorum in occursum ejus, postquam reversus est a caede Chodorlahomor et regum qui cum eo est vallis regis. At vero Melchisedecrens Abrahe panem et vinum, quia erat sacerdos dei altissimi, benedixit ei et ait: Benedictus Abraham deo excelso, qui creavit celum et terram et benedictus deus exsus, quo protegente, hostes in manibus tuis sunt. Et dedit ei decimas ex omnibus. Dixit autem rex Sodomorum ad Abram: Da mihi animas, caetera tolle tibi. Qui respondit ei: Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum, possessorem coeli et terrae, quod a filo subteg
Abbreviated transcription (Latin):
in asason thamar: Et egres¬
si sunt rex sodomorum. et
rex gomorre. rexq adamȩ.
et rex seboim. nec non et
rex bale quȩ est segor: et
direxerunt aciem contra
eos in ualle situestri: scili¬
cet aduersus chodorlaomor
regem ȩlamitarum. et tha-¬
dal regem gentium. et
amrafel regem se inaar.
et arioch regem ponti:
quatuor reges aduersus
quinq: Uallis autem sil-¬
uestris: habebat piiteos
multos bituminis: Itaq
rex sodomorum et gomor¬
hrȩ terga uerterunt: cecide¬
runtq ibi: et qui remanse¬
rant fugerunt ad montẽ:
Tulerunt autem omnem
substantiam sodomorum
et gomorre et uniuersa
quȩ ad c bum pertinent.
et abierunt: Necnon et
lot et substantiam eius.
filium fratris abram: qui ha¬
bitabat in sõdonus: Et ecce
unus qui euaserat. nunci¬
auit abram hebrȩo qui ha¬
bitabat in conualle mam¬
bre amorrei: fratris escͥol.
et fratris aner: Hi enim pe¬
pigerant fedus cum abram:
Q uod cum audisset abram.
captum uidelicet lot fra¬

Expanded text:
in Asason Thamar. Et egresin Asason Thamar. Et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrhae, rexque Adamae, et rex Seboim, nec non et rex Balae, quae est Segor: et direxerunt aciem contra eos in valle Silvestri, scilicet adversum Chodorlahomor, regem Elamitarum, et Thadal, regem Gentium, et Amraphel, regem Sennaar, et Arioch, regem Ponti: quatuor reges adversus quinque. Vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomorum et Gomorrhae terga verterunt, cecideruntque ibi, et qui remanserant, fugerunt ad montem. Tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrhae, et universa quae ad cibum pertinent, et abierunt: necnon et Lot et substantiam ejus, filium fratris Abram, qui habitabat in Sodomis. Et ecce unus qui evaserat, nuntiavit Abram Hebraeo, qui habitabat in convalle Mamre Amorrhaei, fratris Escol, et fratris Aner: hi enim pepigerant foedus cum Abram. Quod cum audisset Abram, captum videlicet Lot fra
Abbreviated transcription (Latin):
igitur abram tabernaculũ
suum. uenit et habitauit
iuxta conuallem mambre:
que est in hebron: E difi
cauitq ibi altare domino:
ut amrafel rex sennaar.
et arioch rex ponti. et cho¬
dorlabmor rex ȩlamitarũ.
et thadal rex gentium ini¬
rent bellum contra bara
regem sodomorum. et con¬
tra bersa regem gomorre.
et contra sen aab regem
adamȩ. et contra semeber
regem seboim. contraq re¬
gem bale: ipsa est segor:
Omnes hi conuenerunt
in uallem situestrem: quȩ
nunc est mare salis: Duo¬
decim enim annis seruie¬
rant chodorlaomor: et ter¬
cio detimo anno recesse¬
runt ab eo
gitur anno quartodecimo
uenit chodorlaomor. et re¬
ges qui erant cum eo: per¬
cusseruntq raphaim in a¬
staroth: carnaim et zus im¬
cum eis: et emim in saue:
cariathaim et c orreos in
montibus seir. usq ad cam¬
pestria pharan: quȩ est in
solitudine: Reuersiq sunt.
et uenerunt ad fontẽ mis¬
phath: ipsa est cades: Et
percusserunt omnem regi¬
onem a malechitarum: et
amorreum qui habitabãt

Expanded text:
igitur Abram tabernaculum suum, venit et habitavit juxta convallem Mamre, quae est in Hebron: aedificavitque ibi altare Domino. ut Amraphel, Rex Sennaar, et Arioch rex Ponti, et Chodorlahomor, rex Elamitarum, et Thadal, rex Gentium, inirent bellum contra Bara, regem Sodomorum, et contra Bersa, regem Gomorrhae, et contra Sennaab, regem Adamae, et contra Semeber, regem Seboim, contraque regem Balae, ipsa est Segor. Omnes hi convenerunt in vallem Silvestrem, quae nunc est mare salis. Duodecim enim annis servierant Chodorlahomor, et tertio decimo anno recesserunt ab eo. Igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo: percusseruntque Raphaim in Astaroth Carnaim, et Zuzimcum eis, et Emim in Save Cariathaim, et Horrhaeos in montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quae est in solitudine. Reversique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Ammorhaeum qui habitabat
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ: scđm species suas:
Factumq est ita. Et fecit
deus bestias terrȩ iuxta
species suas: et iumenta.
et omne reptile terrȩ in
genere suo. Et uidit deus
quod esset bonum: et ait.
Faciamus hominem ad
imaginem et similitudinẽ
nostram: et presit piscibuᷤ
maris. et uolatilibus cȩli.

Expanded text:
terrae secundum species suas factumque est ita et fecit Deus bestias terrae iuxta species suas et iumenta et omne reptile terrae in genere suo et vidit Deus quod esset bonum et ait faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram et praesit piscibus maris et volatilibus c
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant post se in babylo¬
ne: et mutauit uestimenta
carceris eius: et comedebat
panem coram eo semꝑ.cunc¬
tis diebus uite suȩ: Et ciba¬
ria eius.cibaria perpetua
dabantur ei a rege babylo¬
nis statuta per singulos di¬
es usq ad diem mortis suȩ:
cunctis diebus uitȩ eius:
Incipiunt lamentationes
t factum est postquã
in captiuitatem duc¬
tus est isra el. et ie¬
rusalem destructa est: sedit¬
a ieremias fiens. et planxit la¬
mentatione hac in ierusalẽ:
et dixit: Aleph.
Quomodo sedet sola ciuitas
plena populo: Facta est qua¬
si uroua domina gentium:
Princeps prouinciarum fa-¬
cta est sub tributo: Beth.

Expanded text:
qui erant post se in Babyloqui erant post se in Babylone. Et mutavit vestimenta carceris ejus, et comedebat panem coram eo semper cunctis diebus vitae suae. Et cibaria ejus, cibaria perpetua dabantur ei a rege Babylonis, statuta per singulos dies, usque ad diem mortis suae, cunctis diebus vitae ejus. In Lamentationes t factum est postquam in captivitatem ductus est Israel, et Jerusalem deserta est, sedit Jeremias flens, et planxit lamentationem hanc in Jerusalem, et dixit: Alequomodo sedit sola civitas plena populo facta est quasi vidua domina gentium princeps provinciarum facta est sub tributo BETH
Abbreviated transcription (Latin):
populo terrȩ. qui inuenti sũt
in medio ciuitatis: Tulit aũt
eos nabuzardan magister
militiȩ: et duxit eos ad regẽ
babylonis in reblatha: et per¬
cussit eos rex babylonis et in¬
terfecit eos in reblatha. in ter¬
ra emath Et translatus est
uida de terra sua: Iste est po¬
pulus quem transtulit na¬
buchodonosor in anno septi¬
mo: iudeos tria milla et uigin¬
ti tres: In anno octauo decimo
nabuchodonosor de ierusalem
animas octingentas triginta
duas: In anno uicesimo
tercio nabuchodonosor:tran¬
stulit nabuzardan magi¬
mas septingentas quadra¬
ginta quinq: Omnes ergo
animȩ quatuor milia sex¬
cente:
t factum est in tricesimo
septimo anno transmi¬
grationis ioachin regis iui¬
da. duodecimo mense. uice¬
sima quinta mensis. eleua¬
uit euilme rodachrex baby¬
lonis ipso anno regni sui
caput ioachin regis uidȩ:
et eduxit eum de domo car¬
ceris: et locutus est cum eo
bona: Et posuit thronum
eius super thronos regum

Expanded text:
populo terrae, qui inventi sunt populo terrae, qui inventi sunt in medio civitatis. Tulit autem eos Nabuzardan magister militiae, et duxit eos ad regem Babylonis in Reblatha. Et percussit eos rex Babylonis, et interfecit eos in Reblatha in terra Emath: et translatus est Juda de terra sua. Iste est populus, quem transtulit Nabuchodonosor: In anno septimo, Judaeos tria millia et viginti tres: In anno octavodecimo Nabuchodonosor, de Jerusalem animas octingentas triginta duas. In anno vigesimo tertio Nabuchodonosor, transtulit Nabuzardan magirum septingentas quadraginta quinque. Omnes ergo animae, quatuor millia sexcentae. t factum est in trigesimo septimo anno transmigrationis Joiachim regis Juda, duodecimo mense, vigesima quinta mensis, elevavit Evilmerodach rex Babylonis ipso anno regni sui, caput Joiachim regis Juda, et eduxit eum de domo carceris. Et locutus est cum eo bona, et posuit thronum ejus super thronos regum,
Abbreviated transcription (Latin):
gister militiȩ: Colum nas du¬
as et mare unum: uitulos
duodecim ȩreos qui erant
sub basibus quas fecerat rex
salomon in domo dñi: Non
erat pondus eris omnium ua¬
sorum horum: De columnis
autem decem et octo cubiti
altitisoinis erant in colũ na
una: et funiculus duodecim
cubitorum circuibat eã: Porro
grossitudo eius quatuor digi¬
torum: et intrinsecus caua
erat: Et capitella super utiã¬
q ęrea: Altitudo capitelli uni¬
us quinq cubitorũ: Et retia¬
cula et malo granata nona
ginta et sex dependentia . Om¬
nia mala granata centũ retia¬
culis circumdabantur: Et tu¬
lit magister militiȩ saraiam
sacerdotem primum: et sofo¬
niam sacerdotem secundum:
et tres custodes uestibuli: Et
de ciuitate tulit eunuchum
unum. qui erat prȩpositus
super uiros bellatores: et sẽp¬
tem uiros de his qui uidebãt
faciem regis qui inuenti sunt
in ciuitate: et scribam princi¬
pem militum qui probabat
tyrones: et sexaginta uiros de

Expanded text:
gister militiae: columnas dugister militiae: columnas duas, et mare unum, et vitulos duodecim aereos, qui erant sub basibus, quas fecerat rex Salomon in domo Domini: non erat pondus aeris omnium vasorum horum. De columnis autem, decem et octo cubiti altitudinis erant in columna una, et funiculus duodecim cubitorum circumibat eam: porro grossitudo ejus quatuor digitorum, et intrinsecus cava erat. Et capitella super utramque aerea: altitudo capitelli unius quinque cubitorum: et retiacula, et maginta sex dependentia: et omnia malogranata centum retiaculis circumdabantur. Et tulit magister militiae Saraim sacerdotem primum, et Sophoniam sacerdotem secundum, et tres custodes vestibuli. Et de civitate tulit eunuchum unum, qui erat praepositus super viros bellatores: et septem viros de his, qui videbant faciem regis, qui inventi sunt in civitate, et scribam principem militum, qui probabat tyrones: et sexaginta viros de
Abbreviated transcription (Latin):
domum dñi et domum regis:
et omnes domos ierusalem:
et omnem domum magnã
combussit igni: et totũ mu¬
rum ierusalem per circuitũ
destruxit cunctus exercitus
chaldeorum: qui erat cũ ma¬
gistro militiȩ: De pauperibꝰ
autem populi et de reliquo
uulgo quod remanserat in
ciuitate et de perfugis qui
transfugerant ad regem baby¬
lonis: et cȩteros de multitidi¬
ne. transtulit naburardan
princeps militiȩ: De paupe¬
ribus uero terrȩ reliquit na¬
buzardan princeps militiȩ.
Columnas quoq: ereas quȩ
erant in domo dñi. et bases
et mare ȩneum quod erat in
domo dñi. confregerunt chal¬
dei: et tulerunt omne es eo¬
Frum in babylonem: Et le¬
betes et creagras. et psalteria
et fialas et mortariola. et om¬
nia uasa ȩrea quȩ in ministe¬
rio fuerant tulerunt: et ydri¬
as. et tymia materia. et urceos.
et pelues. et candelabra. et
mortaria. et cẏatos. Q uot qͦt
aurea aurea: et quotquot
argentea argentea.tulit ma¬

Expanded text:
domum Domini, et domum regis, domum Domini, et domum regis, et omnes domos Jerusalem, et omnem domum magnam igni combussit. Et totum murum Jerusalem per circuitum destruxit, cunctus exercitus Chaldaeorum, qui erat cum magistro militiae. De pauperibus autem populi, et de reliquo vulgo, quod remanserat in civitate, et de perfugis, qui transfugerant ad regem Babylonis, et caeteros de multitudine, transtulit Nabuzardan princeps militiae. De pauperibus vero terrae reliquit Nabuzardan princeps militiae Columnas quoque aereas, quae erant in domo Domini, et bases, et mare aereum, quod erat in domo Domini, confregerunt Chaldaei, et tulerunt omne aes eorum in Babylonem. Et lebetes, et creagras, et psalteria, et phialas, et mortariola, et omnia vasa aerea, quae in ministerio fuerant, tulerunt: et hydrias, et thymiamateria, et urceos, et pelves, et candelabra, et mortaria, et cyathos: quotquot aurea, aurea, et quotquot argentea, argentea, tulit ma
Abbreviated transcription (Latin):
Et exierunt de ciuitate no¬
te. per uiam porte quȩ est in¬
ter duos muros. et ducit ad
hortum regis. chaldeis obsiden¬
tibus urbem in giro: et abi¬
erunt per uiam quȩ ducit
Ineremum: Persecuitus est
autem exercitus chaldȩorũ
regem: et apprehenderunt
sedec iam in deserto quod est
iuxta iericho: et omnis co¬
mitatus eius diffiigit ab eo:
Cumq comprehendissent re¬
gem: adduxerunt eum ad
regem babylonis in reblatha:
quȩ est in terra emath Et
locutus est ad eum iudicia:
Et iugulauit rex babylonis
filios sedec iȩ in oculis eius:
Sed et omnes principes iudȩ
occioit in reblatha: et oculos
sedec iȩ eruit: Et uinxit eũ
compedibus: et adduxit eũ
rex babylonis in babylonẽ:
et posuit eum in domõ car¬
ceris usq ad diem mortis eiꝰ
In mense autem quinto deci¬
ma mensis ipse est annus
nonus decimus nabuchodono¬
sor regis babylonis: uenit
nabuz ardan princeps militȩ
qui stabat coram rege baby¬
lonis in ierusalem: et incendit

Expanded text:
et exierunt de civitate noet exierunt de civitate nocte per viam portae quae est inter duos muros et ducit ad hortum regis Chaldeis obsidentibus urbem in gyro et abierunt per viam quae ducit in heremum persecutus est autem exercitus Chaldeorum regem et adprehenderunt Sedeciam in deserto quod est iuxta Hiericho et omnis comitatus eius diffugit ab eo cumque conprehendissent regem adduxerunt eum ad regem Babylonis in Reblquae est in terra Emath, et locutus est ad eum judicia. Et occidit rex Babylonis filios Sedeciae in Reblata in sed et omnes principes Juda occidit in Reblatha. Et oculos Sedeciae eruit, et vinxit eum compedibus, et adduxit eum rex Babylonis in Babylonem, et posuit eum in domo carceris usque in diem mortis ejus. In mense autem quinto decima mensis, ipse est annus nonus decimus Nabuchodonosor regis Babylonis: venit Nabuzardan princeps militiae qui stabat coram rege Babylonis in Jerusalem. Et incendit
Abbreviated transcription (Latin):
iicies illum in medium euphra¬
ten: et dices: Sic submerget᷑
babylon. et non consurget a
facie assuctionis quam ego ad¬
diico super eam: et dissoluẽtur:
cum regnare cȩpisset: et un¬
decim annis regnauit in ie¬
rusalem: Et nomen matris
eius amit al:filia ieremiȩ
de lobna: Et fecit malum in
oculis dñi iuixta omnia quȩ
fecerat ioac im: qm̃ furoꝵ
dñi erat in ierusalem et in
uida: usq quo proiceret eos
a facie sua: Et recessit sedec. ias
a rege babylonis: Factum est
autem in anno nono regni eiꝰ.
in mense decimo decima men¬
sis: uenit nabuchodonosor
rex babylonis ipse et omnis
exercitus eius aduersum ieru¬
salem. et obsederunt eam: et
edificauerunt contra eam
munitiones in circuitu: Et
fuit ciuitas obsessa: usq ad
undecimum annum regni¬
A sedec ie: Mense aũt quarto
nona dte mensis obtinuit
fames ciuitatẽ: et non e¬
rant alimenta populo terrȩ:
st dirupta est ciuitas: et om¬
nes uiri bellatores fugerunt:

Expanded text:
jicies illum in medium Euphrajicies illum in medium Euphraten, et dices: Sic submergetur Babylon, et non consurget a facie afflictionis, quam ego adduco super eam, et dissolvetur. Hcum regnare coepisset: et undecim annis regnavit in Jerusalem, et nomen matris ejus Amital, filia Jeremiae de Lobna. Et fecit malum in oculis Domini iuxta omnia quae fecerat Ioachim quoniam furor Domini erat in Hierusalem et in Iuda usquequo proiceret eos a facie sua et recessit Sedecias a rege Babylonis factum est autem in anno nono regni eius in mense decimo decima mensis venit Nabuchodonosor rex Babylonis ipse et omnis exercitus eius adversum Hierusalem et obsederunt eam et edificaverunt contra eam munitiones in circuitu et fuit civitas obsessa usque ad undecimum annum regis Sedeciae mense autem quarto nona mensis obtinuit fames in civitate et non erant alimenta populo terrae et disrupta est civitas et omnes viri bellatores fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
giscentur ait rex: dñs exerci¬
tuum nomen eius: Hȩc dicit
dñs exercituum: Murus ba¬
bylonis ille latissimus suffos¬
sione suffodietur. et portȩ eiꝰ
excelsȩ igni comburentur: et
labores populorum et gentiũ
ad ni hilum in ignẽ erunt: et
disperibunt:
erbum quod precepit ie¬
remias propheta saraiȩ
filio neriȩ filii maasiȩ. cũ per¬
geret cum sedec ia rege in ba¬
bylonem:in anno quarto reg¬
ni eius: Saraias autem erat
princeps prophetiȩ: Et scrip¬
sit ieremias omne malum qͦd
uentuirum erat super babylo¬
nem in libro uno: omnia uer¬
ba hȩc quȩ scripta sunt contra
babylonem: Et dixit ieremi¬
as ad saraiam: Cum ueneris
in babylonem. et uideris et lege¬
ris omnia uerba hȩc: dices:
Domine tu locutus es contra
locum istum ut disperderes
eum: ne sit qui in eo habitet
ab homine usq ad pecus: et
ut sit perpetua solitudo: Cũq
compleueris legere librũ istũ:
ligabis ad eum lapidem. et pro¬

Expanded text:
giscentur, ait rex, Dominus exercigiscentur, ait rex, Dominus exercituum nomen ejus. Haec dicit Dominus exercituum: Murus Babylonis ille latissimus suffossione suffodietur, et portae ejus excelsae igni comburentur, et labores populorum ad nihilum, et gentium in ignem erunt, et disperibunt. Verbum quod praecepit Jeremias propheta, Saraiae filio Neriae filii Maasiae, cum pergeret cum Sedecia rege in Babylonem, in anno quarto regni ejus: Saraias autem erat princeps prophetiae: Et scripsit Jeremias omne malum, quod venturum erat super Babylonem, in libro uno: omnia verba haec, quae scripta sunt contra Babylonem: Et dixit Jeremias ad Saraiam: Cum veneris in Babylonem, et videris, et legeris omnia verba haec, dices: Domine, tu locutus es contra locum istum ut disperderes eum: ne sit qui in eo habitet ab homine usque ad pecus, et ut sit perpetua solitudo. Cumque compleveris legere librum istum, ligabis ad eum lapidem, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
cordamini procul domini:et
ierusalem ascendat super cor
uestrum: Confusi sumus. qm̃
audiuimus opprobrium:o
peruit ignominia facies no¬
stras: quia uenerunt alieni
super sanctificationẽ domus
domini: Propterea ecce dies
ueniunt ait dñs: et uisitabo
super sculptilia eius: et in om¬
ni terra eius mugiet uulne¬
ratus: Si ascenderit babylon
in celum. et firmauerit in ex¬
celso robur suum: a me ueni¬
ent uastatores eius: ait dñs:
Uox clamoris de babylone:
et contritio magna de terra
chaldȩorum: Q uoniam uasta¬
uit dñs babylonem: et per¬
didit ex ea uocem magnam:
et sonabunt fluctus eorum
quasi aquȩ multȩ: Dedit soni¬
tum uox eorum: quia uenit
super eam id est super baby¬
lonem predo: et apprehensi
sunt fortes eius: et emarcuit
arcus eorum: quia fortis ultor
dominus reddens retribuet
Et in ebriabo principes eius
et sapientes eius:duces eius
et magistratus eius et fortes
eius: et dormient somnum
sempiternum: et non exper¬

Expanded text:
cordamini procul Domini, et cordamini procul Domini, et Jerusalem ascendat super cor vestrum. Confusi sumus, quoniam audivimus opprobriperuit ignominia facies nostras quia venerunt alieni super sanctificationem domus Domini propterea ecce dies veniunt ait Dominus et visitabo super sculptilia eius et in omni terra eius mugiet vulneratus si ascin coelum, et firmaverit in excelso robur suum: a me venient vastatores ejus, ait Dominus. Vox clamoris de Babylone: et contritio magna de terra Chaldaeorum: Quoniam vastavit Dominus Babylonem, et perdidit ex ea vocem magnam: Et sanabunt fluctus eorum quasi aquae multae: dedit sonitum vox eorum. Quia venit super eam, id est, super Babylonem, praedo, et apprehensi sunt fortes ejus; Et emarcuit arcus eorum, quia fortis ultor Dominus reddens retribuet. Et inebriabo principes ejus, et sapientes ejus, et duces ejus, et magistratus ejus, et fortes ejus: Et dormient somnum sempiternum, et non exper
Abbreviated transcription (Latin):
habitet: nec transeat per eam¬
H. filius hominis: Et uisitabo
super bel in babylone: et ei¬
ciam quod absorbuerat de ore
eius: et non confluent ad eũ
ultra gentes: Siquidem et mu¬
rus babylonis corruet: E gre¬
dimini de medio eius popls
meus: ut saluet unusquisq
animam suam ab ira furoris
domini: Et ne forte mollescat
cor uestrum: et timeatis audi¬
tum qui audietur in terra:
et ueniet in anno auditio. et
post hunc annum auditio:
et iniquitas in terra: et domi¬
nator super dominatorem:
Propterea ecce dies ueniunt¬
aitdt̃s: et uisitabo super
sculptilia babylonis. et om¬
nis terra etus confundetur:
et uniuersi interfecti eius ca¬
dent in medio eius: Et lau¬
dabunt super babylonẽ celi
et terra. et omnia quȩ in eis
sunt: quia ab aquilone ueni¬
ent ei predones ait dominus:
Et quomodo fecit babylon ut
caderent occisi in isra el: sic de
babylone cadent occisi in uni-¬
A uersa terra: Qui fugitis gla¬
dium uenite: nolite stare: Re¬

Expanded text:
habitet, nec transeat per eamhabitet, nec transeat per eam filius hominis. Et visitabo super Bel in Babylone, et ejiciam quod absorbuerat de ore ejus, et non confluent ad eum ultra gentes: Siquidem et murus Babylonis corruet. Egredimini de medio ejus, populus meus: ut salvet unusquisque animam suam ab ira furoris Domini. Et ne forte mollescat cor vestrum, et timeatis auditum, qui audietur in terra: Et veniet in anno auditio, et post hunc annum auditio, et iniquitas in terra, et dominator super dominatorem. Propterea ecce dies veniunt, et visitabo super sculptilia Babylonis: Et omnis terra ejus confundetur, et universi interfecti ejus cadent in medio ejus. Et laudabunt super Babylonem coeli et terra, et omnia quae in eis sunt: quia ab aquilone venient ei praedones, ait Dominus. Et quomodo fecit Babylon, ut caderent occisi in Israel: sic de Babylone cadent occisi in universa terra. Qui fugistis gladium, Venite, nolite stare: Re
Abbreviated transcription (Latin):
me. et caro mea super baby lo¬
nem dicit habitatio si on: et san¬
guis meus super habitatores
chaldẽȩ dicit ierusalem: Prop¬
terea hec dicit dñs: Ecce ego iu¬
dicabo causam tuam. et ulcis¬
car ultionem tuam: et deser¬
tum faciam mare eius: et sic¬
cabo uenam eius: Et erit baby¬
lon in tumulos. habitatio dra¬
conum: stupor et sibilus. eo qͦd
non sit habitator: Simul ut le¬
ones rugient: excitient coma ᷤ
uelut catuli leonum: In calore
eorum ponam potus eorum.
et in ebriabo eos ut sopiantur:
et dormiant somnum sempi¬
ternum: et non consũrgant
dicit dñs: Debueam eos quasi
agnos ad uictimam: quasi ari-¬
etes cum hedis: Q uomodo ca-¬
pta est sesach. et comprehensa
inclita uniuersȩ terrȩe Q uo¬
modo facta est in stuporem
babylon incer gentes: Ascen¬
dit super babylonꝰ mare: mul¬
titudine fluctuũ eiꝰ operta est
Facte sunt ciuitates eius in
stuporem. terra in habitabilis
et deserta: terra in qua nullus

Expanded text:
me, et caro mea super Babylome, et caro mea super Babylonem, dicit habitatio Sion: Et sanguis meus super habitatores Chaldaeae: dicit Jerusalem. Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego judicabo causam tuam, et ulciscar ultionem tuam, et desertum faciam mare ejus, et siccabo venam ejus. Et erit Babylon in tumulos, habitatio draconum, stupor, et sibilus, eo quod non sit habitator. Simul et leones rugient, excutient comas veluti catuli leonum. In calore eorum ponam potus eorum, et inebriabo eos, ut sopiantur, et dormiant somnum sempiternum, et non consurgant, dicit Dominus. Deducam eos quasi agnos ad victimam, et quasi arietes cum haedis. Quomodo capta est Sesach, et comprehensa est inclyta universae terrae? Quomodo facta est in stuporem Babylon inter gentes? Ascendit super Babylonem mare, multitudine fluctuum ejus operta est. Factae sunt civitates ejus in stuporem, terra inhabitabilis et deserta, terra in qua nullus
Abbreviated transcription (Latin):
testatis eius: Et commoue¬
bitur terra et turbabitur:
quia euigilabit contra baby¬
lonem cogitatio dñi: ut po¬
nat terram babylonis deser¬
Ftam et in habitabilem: Cessa¬
uerunt fortes babylonis a pre¬
lio: habitauerunt in prȩsidiis:
Deuoratum est robur eorum:
et facti sunt quasi mulieres:
Incensa sunt tabernacula eius:
contriti sunt uectes eius: Cur¬
rens obuiam currenti ueniet:
et nuntius obuius nuntian¬
ti: ut annunciet regi babylo¬
nis quia capta est ciuitas eius
a summo usq ad summũ: et
uada prȩoccupata sunt: et pa¬
ludes incensȩ sunt igni: et ui¬
ri bellatores conturbati sunt:
Q uia hȩc dicit dñs exercituũ:
deus isra el: Filia babylon qͣsi
area: tempus triturȩ eius: Ao¬
huc modicum: et ueniet tem¬
pus messionis eius: Comedit
me:deuorauit me nabucho¬
donosor rex babylonis: Rebdidit
me quasi uas inane: absorbuit
me sicut draco: repleuit uen¬
trem suum teneritudine mea:
et eiecit me iniquitas aduersũ

Expanded text:
testatis ejus. Et commovetestatis ejus. Et commovebitur terra, et turbabitur: quia evigilabit contra Babylonem cogitatio Domini, ut ponat terram Babylonis desertam et inhabitabilem. Cessaverunt fortes Babylonis a praelio, habitaverunt in praesidiis: De voratum est robur eorum, et facti sunt quasi mulieres: Incensa sunt tabernacula ejus, contriti sunt vectes ejus. Currens obviam currenti veniet: et nuntius obvius nuntianti: Ut annuntiet regi Babylonis, quia capta est civitas ejus a summo usque ad summum: Et vada praeoccupata sunt, et paludes incensae sunt igni, et viri bellatores conturbati sunt. Quia haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Filia Babylonis quasi area, tempus triturae ejus: adhuc modicum, et veniet tempus messionis ejus. Comedit me, devoravit me Nabuchodonosor rex Babylonis: Reddidit me quasi vas inane, absorbuit me quasi draco; Replevit ventrem suum teneritudine mea, et ejecit me. Iniquitas adversum
Abbreviated transcription (Latin):
collidam in te senem et puerũ.
et collidam in te uiuenem et
uirginem: et collitam in te
pastorem et gregem eus: et
collidam in te agricolam et iu-¬
gales eius. et collidam in te du¬
ces et magistratus: et redoam
babyloni et cunctis habitato¬
ribus chaldeȩ omne malum
suum quod fecerunt in si on.
in oculis uestris: ait dominus:
cce ego ad te¬
mons pestifer ait dñs.
qui corrumpis unuiersam
terram: et extendam manũ
meam super te: et euoluam
te de petris: et dabo te in moi¬
tem combustionis: Et non
tollent de te la pidem in angu¬
lum. et lapidem in fundames¬
ta: sed perditus in ȩternum
eris: ait dñs: Leuate signũ
in terra. clangite bucina in
gentibus: sanctificate super
eam gentes: annunciate con¬
tra illam regibus ararat. men¬
ni.et ascenez: numerate con¬
tra eam taphsar: Addiicite e¬
quum quasi brueũ aculeatũe
sanctificate contra eam gen¬
tes. reges mediȩ. duces eius.
et uniuersos magistratus
eius: cunctamq terram po¬

Expanded text:
collidam in te senem et puerum: collidam in te senem et puerum: et collidam in te juvenem et virginem: et collidam in te pastorem et gregem ejus: et collidam in te agricolam et jugales ejus. Et collidam in te duces et magistratus. Et reddam Babyloni, et cunctis habitatoribus Chaldaeae, omne malum suum quod fecerunt in Sion, in oculis vestris, ait Dominus. Ecce ego ad temons pestifer, ait Dominus, qui corrumpis universam terram: Et extendam manum meam super te, et evolvam te de petris; Et dabo te in montem combustionis: et non tollent de te lapidem in angulum, et lapidem in fundamenta, sed perditus in aeternum eris, ait Dominus. Levate signum in terra: clangite buccina in gentibus, sanctificate super eam, gentes: Annuntiate contra illam, regibus Ararat, Menni, et Aschenez: numerate contra eam Taphsar, adducite equum quasi bruchum aculeatum. Sanctificate contra eam gentes, reges Mediae, duces ejus, et universos magistratus ejus, cunctamque terram po
Abbreviated transcription (Latin):
uenit finis tuus: pedalis pre¬
A cisionis tuȩ: Iurauit dñs exer¬
cituum per animam suam:
qm̃ replebo te hominibꝰ quasi¬
bruco: et super te celelima can¬
tabitur: Q ui fecit terram in
fortitudine sua: preparauit
orbem in sapientia sua: et pru¬
dentia sua extendit cȩlos: Dan¬
te eo uocem. multiplicantur
aquȩ in celo: Qui leuat nu¬
bes ab extremo terrȩ:fulgura
in pluuiam fecit: et produxit
uentu de thesauris suis: Stiuil¬
tus factus est omnis homo a
scientia. confusus est omnis
confiator in sculptili: quia
mendax conflatio eius: nec est
spiritus in eis: Uana sunt o¬
pera et risu digna: in tempore
usitationis suȩ peribunt: Non
sicut hȩc pars iacob: quia qui
fecit omnia ipse est. et isra el
sceptrum hereditatis eius: do¬
minus exercituum nomen eiꝰ
Collidis tu mi hi uasa belli.
et ego collidam in te gentes:
et disperdam in te regna: et col¬
lidam in te equum et equitem
eius. et collidam in te currum
et ascensorem eius: et collibam
in te uirum et mulierem: et

Expanded text:
enit finis tuus pedalis praecisionis tuae. Juravit Dominus exercituum per animam suam: Quoniam replebo te hominibbruco: et super te celeuma cantabitur. Qui fecit terram in fortitudine sua, preparabit orbem in sapientia sua: et prudentia sua extendit celos. Dante eo vocem: multipaquae in coelo: Qui levat nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et produxit ventum de thesauris suis. Stultus factus est omnis homo a scientia: confusus est omnis conflator in sculptili, quia mendax conflatio ejus  Al. eorum, nec est spiritus in eis. Vana sunt opera, et risu digna, in tempore visitationis suae peribunt. Non sicut haec, pars Jacob: quia qui fecit omnia, ipse est, et Israel sceptrum haereditatis ejus: Dominus exercituum nomen ejus. Collidis tu mihi vasa belli, et ego collidam in te gentes, et disperdam in te regna: Et collidam in te equum et equitem ejus: et collidam in te currum et ascensorem ejus: Et collidam in te virum et mulierem: et
Abbreviated transcription (Latin):
euelli possunt aquȩ erũpen¬
tes frigidȩ et defluentes: Quia
oblitus est mei popls meus.
frustra libantes et impingẽn¬
tes inuiis suis: in sẽmitis secu¬
liut ambularent per eas:in
itinere non trito: lit fieret
terra eorum in desolationẽ:
et in sibilum sempiternum:
caput suum: Sicut uentus
urens dispergam eos: coram
inimico: Oor sum et non faci¬
em ostendameis: in die per¬
ditionis eorum: E¬
t dixerunt: Uenite et
cogitemus contra iere¬
miam cogitationes: Non enĩ
peribit lex a sacerdote: neq
consilium a sapiente: nec

Expanded text:
evelli possunt aquae erumpenevelli possunt aquae erumpentes frigidae, et defluentes? Quia oblitus est mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in semitis saeculi, ut ambularent per eas in itinere non trito: Ut fieret terra eorum in desolationem, et in sibilum sempiternum: caput suum. Sicut ventus urens dispergam eos coram inimico, dorsum, et non faciem ostendam eis in die perditionis eorum. Et dixerunt: Venite, et cogitemus contra Jeremiam cogitationes Non enim peribit lex a sacerdote, neque consilium a sapiente, nec
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum gentem. et aduer¬
sum regnum: ut eradicem et
destruam et disperdã illud
Si penitentiam egerit gens
illa a malo suo quod locutus
sum aduersus eam: agam et
ego penitentiã super malo qͦd
cogitaui ut facerem ei : Et su¬
bito loquar de gente etꝰ regno:
ut edificem et et plantẽ illud:
Si fecerit malum in oculis
meis. ut non audiat uocem
meam: penitentiam agam
super bono quod locutus sum
ut facerem ei : Nunc ergo dic S.¬
uiro iudelet habitatoribus ie¬
rusalem: dicens: hȩc dicit
dñs: E cce ego fingo contra uo
malum: et cogito contra uos
cogitationem: Reuertatur
unusquisq a uia sua mala:
et dirigite uias uestras et
studia uestra: Qui dixerunt:
desperauimus: Post cogita¬
tiones enim nostras ibimus:
et unusquisq prauitatẽ cor¬
dis sui mali faciẽmus: Ideo
hec dicit dñs: In terrogate gen¬
tes: Quis audiuit talia horri¬
bilia: quȩ fecit nimis uirgo
isra el: Nunquid deficiet de
petra agri. nix libani: a ut

Expanded text:
adversus gentem: et adveradversus gentem: et adversus regnum: ut eradicem et destruam: et disperdam illud. Si penitentiam egerit gens illa a malo suo quod locutus sum adversus eam: agam et ego penitentiam super malo: quod cogitavi ut facerem ei. Et subito loquar de gente et de regno: 268 ut edificem et plantem illud. Si fecerit malum in oculis meis: ut non audiat vocem meam: penitentiam agam super bono quod locutus sum: ut facerem ei. Nunc ergo dic viro Juda et habitatoribus Hierusalem dicens. Hec dicit Dominus. Ecce ego fingo contra vos malum: et cogito contra vos cogitationem. Revertatur unusquisque a via sua mala: et dirigite vias vestras: et studia vestra. Qui dixerunt: Desperavimus: post cogitationes enim nostras ibimus, et unusquisque pravitatem cordis sui mali faciemus: Ideo haec dicit Dominus: Interrogate gentes: Quis audivit talia horribilia, quae fecit nimis virgo Israel? Numquid deficiet de petra agri nix Libani? aut
Abbreviated transcription (Latin):
bitatores ierłm: Et habitabit᷑
ciuitas hȩc in sempiternum:
Et uenient de ciuitatibus ui¬
da: et de circiitu ierłm. et de
terra beniamin. et de campe¬
stribus. et de montuosis. et
ab austro. portantes holocau¬
stum et uictimam et sacrifi¬
cium et thiis: et inferent ob¬
lationem in domum domini:
ESi autem non audiertus me
ut sanctificetis diem sabbathe
et ne portetis onus. et ne in¬
feratis per portas ierłmindie
sabbati: succendam ignem
inportis eius: et deuorabit
domos ierłm: et non extin¬
guetur: Cap.xUiii.
erbum quod factum est
ad ieremiam a domino:
dicens: Surge et descende in
domum figuli: et ibi audies
uerba mea: Et descendi in
domum figuli: Et ecce facie¬
bat opus super rotam: Et
dissipatum est uas quod ip
ut faceret: Et factum est uer¬
bum dñi ad me: dicens: Nun¬
quid sicut figuluiste non potero
facere uobis domus isrł. ait
dñs Ecce sicut lutũ in manu
figuli: sic uos in manu mea
domus isra el: Repente loqͣr

Expanded text:
bitatores Hierusalem, et habitabitur bitatores Hierusalem, et habitabitur ciuitas haec in sempiternum. et uenient de ciuitatibus Iuda et de circuitu Hierusalem et de terra Beniamin et de campestribus et de montuosis et ab austro portantes holocaustum et uictimas - scium, et thus, et inferent oblationem in domum Domini. Si autem non audieritis me ut sanctificetis diem sabbati, et ne portetis onus, et ne inferatis per portas Jerusalem in die sabbati: Succendam ignem in portis ejus, et devorabit domos Jerusalem, et non exstinguetur. Cap. XVIII. Verbum, quod factum est ad Jeremiam a Domino, dicens: Surge, et descende in domum figuli, et ibi audies verba mea. Et descendi in domum figuli, et ecce ipse faciebat opus super rotam. Et dissipatum esut faceret. et factum est uerbum domini ad me dicens: numquid sicut figulus iste non possum facere uobis, domus Israhel? ait dominus; ecce sicut lutum in manu figuli, sic uos in manu mea, do
Abbreviated transcription (Latin):
Uade et sta in porta filioꝵ
et in cunctis portis ierłm: et
dices adeos: Audite uerbũ dñi
reges uida. et omnis uida: cun-¬
ctiq habitatores ierłm: qui in¬
gredimini per portas istas:
hec dicit dñs: Custodite ani¬
mas uestras: et nolite portare
pondera in die sabbati: nec in¬
feratis per portas ierłm: Et
nolite eiꝰcere onera de domibꝰ
uestris in die sabbati: Et om¬
ne opus non facietis: Sancti-¬
ficate diem sabbati: sicut prȩ¬
cẽpi patribus uestris:Et non
audierunt nec inclinauerũt
aurem suam: sed induraue¬
runt ceruicem suam ne audi-¬
rent me: et ne acciperent dis¬
ciplinam: Et erit: si audieri¬
tis me dicit dñs. ut non in¬
feratis onera per portas qiuii¬
tatis huius in die sabbati:
et si sanctificaueritis diem
sabbati ne faciatis in ea om¬
ne opus: ingredientur per
portas ciuitatis hiuus reges
et principes sedentes super so¬
lium dauro. et ascendentes in
curribus et equis: ipsi et pͥn¬
cipes eorum: iuri uida et ha¬

Expanded text:
ade et sta in porta sive ir, in cunctis portis Jerusalem, et dices ad eos; Audite verbum Domini, reges Juda, et omnis Juda ctique habitatores Jerusalem, qui ingredimini per portas istas: Haec dicit Dominus: Custodite animas vestras, et nolite portare pondera in die sabbati, nec inferatis per portas Jerusalem. Et nolite ejicere onera de domibus vestris in die sabbati, et omne opus non facietis: Sanctificate diem sabbati, sicut praecepi patribus vestris. Et non audierunt, nec inclinaverunt aurem suam: sed induraverunt cervicem suam, ne audirent me, et ne acciperent disciplinam. Et erit: Si audieritis me, dicit Dominus, ut non inferatis onera, per portas ciuitatis huius in die sabbati, et si sancti- ficaueritis diem sabbati, ne faciatis in ea omne opus: ingredientur per portas ciuitais huius reges et principes sedentes super solium. Dauid et ascendentes in curribus et equis, ipsi et principes eorum, uiri Iuda et ha
Abbreviated transcription (Latin):
xc aũt causa est sol̃e cirtumcisionis.
Duc usꝙ comederunt manna.
Ostendit se angl̃s dñi iosue. qui dixit prini
Confortat dñs iosue ad preliandum.
Perturbatio regum.
Simulatio gabaonitarum.
dari postulant a moyse.
Hi sunt reges terre dͥs ꝑcusit iosue i fili iseł¬
P romissum repecit caleph montẽ inqͥẽ hebron
bic logis adam situm.

Expanded text:
c autem causa est secundae circumcisionis. IX. Hucusque comederunt manna. X. Ostendit se angelus Domini Josue, qui dixit: PrincConfortat Dominus Josue ad praeliandum. XV. Perturbatio regum. XVI. Simulatio Gabaonitarum. XVII. dari postulant a Moyse. XX. Hi sunt reges terrae quos percussit Josue et filii IsPromissum repetit Chaleb montem, in quo Hebron: hic legis Adam situm.
Abbreviated transcription (Latin):
esse quod dissonat: Unde ces¬
set arcuato uulnere contra noᷤᷤ
insurgere scorpius: et sanctũ
opus uenenata carpere lingua
desistat: uel suscipiens si pla¬
cet: uel contemnens si displi¬
cet: memineritq illorum uer¬
suum: Os tuum abundauit
malicia: et lingua tua concin¬
nabat dolos: Sebens aduer¬
sus fratrem tuum loquebaris:
et aduersum filium matris tuȩ

Expanded text:
esse quod dissonat. Unde cesesse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque illorum versuum : Os tuum abundavit nequitia, et lingua tua concinnabat dolos. Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, e
Abbreviated transcription (Latin):
finito penta¬
Teuco mo¬
ysi uelut
grandi fe¬
nore libe¬
rati. ad iesum filium naue ma¬
num mittimus: quem hebrei
quem sophtim appellant: ad
ruth quoq et ester: quos eis¬
dem nominibus efferunt: Mo¬
nemiisq lectorem. ut siluam
hebraicorum nominum. et di¬
stinctiones per membra diui¬
sas diligens scriptor conseruet:
ne et noster labor. et illius stu¬
dium pereat: Et ut in primis
quod sepe testatus sum. sciat
me non in reprehensione uete¬
rum noua cudere. sicut amici
mei criminantur: sed pro uirih
portione offerre linguȩ meȩ homi¬
nibus. quos tamen nostra dele¬
ctant: ut pro grecorum ex a¬
plois. quȩ et sumptu et labo¬
re maximo indigent. editio¬
nem nostram habeant: Et
sicubi in antiquorũ uoluminũ¬
lectione dubitarint: hec illis
conferentes inuentant quod
requirunt: Maxime cum et¬
apud latinos tot sint exempla¬
ria quot codices: et unusqͥsq
pro arbitrio suo uel addiderit
uel subtraxerit quod ei uisum
est: et utiq non possit uerum

Expanded text:
finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraeiquem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut pro Graecorum ἑξαπλοῖς, quae et sumptu et labore maximo indigent, editionem nostram habeant. Et sicubi in antiquorum voluminulectione dubitarint, haec illis conferentes, inveniant quod requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaulȩ dormitionem cuius uita
uirtutis exemplum est. et hos
libros quos eustochio uirgini
xp̃i negare non potui. decre¬
uimus dum spiritus hos regit
artus. propħarum explanatio¬
ni incumbere: et omissũ iam¬
diu opus qͣuodã postliminio
repetere: presertm cum et ad¬
mirabilis sanctusq uir pam¬
machius hoc idem litteris fiagi¬
tet: et nos ad patriam festinã¬
tes. mortiferos syrenarum can¬
tus. surda debeamꝰ aure transire:¬

Expanded text:
Paulae dormitionem, cujus vita Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire
Abbreviated transcription (Latin):
quod ero tui similis: Arguam
te: et statuam elta contra faciẽ
tuam: Quȩ enim audientis aut
legentis utilitas est. nos labora¬
re: sudare: et alios detrahendo
laborare: dolere iudeos quod
calumniandi eis et irridendi
xp̃ianos sit ablata occasio:
et ecclie homines id despicere.
immo lacerare. unde aduersa¬
rii torqueantur: Quod si ue¬
tus eis tantum interpreta¬
tio placet. quȩ mi hi non diˢ¬
ꝑlicet: ni hil extra recipien¬
dum putant: cur ea quȩ sub
asteriscis et obelis uel addita
sunt uel amputata. legunt et
negligunt: O uare dani elẽ
uixta theodotionis trans latio¬
nem ȩcclesiȩ susceperunt: Cur
origenem mirantur et eusebi¬
um pamphili: cunctas editio¬
nes similiter disserentes: Aut
quȩ fuit stulticia postquam
uera dixeri nt: proferre quȩ
falsa sunt: Unde autem in no¬
uo testamento probare pote¬
runt assumpta testimonia:
quȩ in libris ueteribus non ha¬
bentur: hec dicimus: ne om¬
nino calumniantibus tacere
uideamur: Cȩterum post sc̃e

Expanded text:
o tui similis: arguam te, et statuam contra faciem tuam. Quae enim audientis vel legentis utilitas est, nos laborando sudare, et alios detrahendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
Promitit dͥeuo iosue dicena sitit fiui cum moyse
eo et tetum.
Preꝑarare cibara ubetur populos: ut transe¬
ant iordancm.
Cestinantur ecploratoeres a iosue in iericho.
P romitit adñs iosue dicens hodie incipiam eral¬
tart re oram omri istabel ut scant quia sicut fui
cum moyse: ⁊ta et tecum sum̃.
unte israhel.
Nuodetmn lapibies cleti de iordenis alueo ob

Expanded text:
Promittit Deus Josue dicens: Sicut fui cum Moyse, ero et tecum. II. Praeparare cibaria jubetur populo, ut transeat Jordanem. III. Destinantur exploratores a Josue in Jericho. IV. Promittit Dominus Josue dicens: Hodie incipiam exaltare te coram omni Israel, ut sciant quia sicut fui cum Moyse, ita et tecum sum. V. unte Israel. VI. Duodecim lapides electi de Jordanis
Abbreviated transcription (Latin):
ficietur omnis caro aquis
diluuii: neq erit deinceps
diliuium dissipans terrã:
Dixitq deus: Hoc signum
fȩderis quod do inter me
et uos: et ad omnem ani¬
mam uiuentem quȩ est
uobiscum. in generatione
sempiternas: Arcum me¬
um ponam in nubibus:
et erit signum fȩderis in¬
ter me et inter terram:
Cumq obduxero nubibꝰ
çȩlum. apparebit arcus
meus in nubibus: et re¬
cordabor federis mei uo¬
bis cum. et cum omni a¬
nima uiuente quȩ carnẽ
uegetat: et non erunt
ultra aquȩ diluuii ad de¬
lendam uniuersam carnẽ:
Eritq arcus meus in
nubibus. et uidebo illum:
et recordabor federis sem¬
piterni. quod pactum est
inter deum etom

Expanded text:
ficietur omnis caro ab aquis ficietur omnis caro ab aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium dissipans terram. Dixitque Deus: Hoc signum foederis quod do inter me et vos, et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum in generationes sempiternas. Arcum meum ponam in nubibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum est inter Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
animalia terrȩ. et super
omnes uolucres cȩli: cum
uniuersis quȩ mouentur
sꝑ terrã: Omnes pisces
maris manui ur̃ȩ traditi
sunt: et omne quod mo¬
uetur et uiuit. erit uobis
in cibum: Quasi olera
uirentia tradidi uobis om¬
nia: excepto quod carnẽ
cum sanguine non come¬
detis: Sanguinem enim
animarum ur̃arum reqͥ.¬
ram de manu cunctarũ
bestiarum: et de manu
hominis: De manu uiri
etͣ fratris eius: requiram
animam hominis: Q ui¬
cunq effuderit humanũ
sanguinem: fundetur san¬
guis illius: Ad imaginem
quippe dei factus est homo:
Uos autem crescite et mul¬
tiplicamini: et ingredimi¬
ni super terram: et im
noe: et ad filios eius
cum eo: Ecce ego statuam
pactum meum uobiscum.
et cum semine uestro post
uos: et ad omnem animã
uiuentem quȩ est uobiscũ.
tam in uolucribus quam
in iumentis et pecudibus
terrȩ: cunctis quȩ egressa
sunt de arca: et uniuersis
bestiis terrȩ: Statuam pa¬
ctum meum uobiscum:
et nequaquam ultra inter¬

Expanded text:
animantia terrae, et super animantia terrae, et super omnes volucres coeli, cum universis quae moventur in terra. Omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt, et omne quod movetur, et vivit, erit vobis in cibum: quasi olera virentia tradidi vobis omnia, excecum sanguine comedetis. Sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum, et de manu hominis, de manu viri et fratris ejus, requiram animam hominis. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius, ad imaginem quippe Dei factus est homo. Vos autem crescite et multiplicamini, et ingredimini super terram, et impNoe et ad filios ejus cum eo. Ecce ego statuam pactum meum vobiscum, et cum semine vestro post vos: et ad omnem animam viventem, quae est vobiscum, tam in volucribus quam in jumentis et pecudibus terrae cunctis, quae egressa sunt de arca, et universis bestiis terrae. Statuam pactum meum vobiscum, et nequaquam ultra inter