comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
essedicebat. remuneracione nõ paruat: Ille uero ut nos sua
iocunditate laificar&. u llos miscđiȩ uiscerib reficera ista
esimilia dicebat : Uerba enĩ sua : omi exultatione erant
plena : Locucione uõ sua p̃nimio gaudio : ridere noscoge¬
bat Sedille habenas moderacionis manu tenens: mox
capitulũ regulȩ. nobis apponebat dicens Risũ multũ aut
excussũ nõ amare : Et iterũ. Mo nachus nõ sit facilis ac propintꝰ
inrisuquia scriptũ ÷ Stultus in risu: exaltat uocẽ suam:
stonamq: ⁊i similimodo : nos cohibebat arisu: sed spiritalis
cius hilaritas int̃nũ gaudiũ nr̃o cordi in serebat: Sed
ego indignus. quid deeo digne dicere potero. aut quid
ennarare de tanto gaudio : Reuera cũ menti nrĩte alit̃
nequibam satis facere : uestimenta eius osculabamur
occulte. Sed qͥd mirũ de nob quundesinent̃ adherebamꝰ
illis enimuero quando acđam scĩ paeri intrabat dĩ famu

Expanded text:
esse dicebat remuneratione non parva. Ille vero ut nos sua esse dicebat remuneratione non parva. Ille vero ut nos sua jocunditate laetificaret, et illos misericordiae visceribus reficeret, ista et his similia dicebat. Verba enim sua omni exsultatione erant plena; locutio vero sua prae nimio gaudio ridere nos cogebat. Sed ille habenas moderationis manu tenens, mox capitulum Regulae nobis opponebat dicens : Risum multum aut excussum non amare; et iterum: Monachus non sit facilis aut promptus in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suam . Isto namque et simili modo nos cohibebat a risu; sed spiritualis ejus hilaritas internum gaudium nostro cordi inserebat. Sed ego indignus quid de eo digne dicere potero, aut quid enarrare de tanto gaudio? Revera cum menti nostrae aliter nequibamus satisfacere, vestimenta ejus osculabamur occulte. Sed quid mirum de nobis, qui indesinenter adhaerebamus illi? Enimvero quando ecclesiam sancti Petri intrabat, Dei famu
Abbreviated transcription (Latin):
ad suamreuersus est cellulam Sed cũ congelata mẽbra
uoliuss& lectulo tradere ut calefierent. Librã auri super
suũ repperit stratulũ : Ac deinceps qđ suo usui retinere.
⁊ qđ aliis tribuera& habuit affluenter : Ego tamen ignoro.
dequo ista dicebat: Hisa similibus exemplis: cataplasmabat
iul nus meȩ prauitatis Uellem ad aliatransire. sed misera¬
ciones cius multe. cõpellunt mescribere. uiterũ decius
largitate plenius sermonẽ facere : at tamenscio. quia absq
meopudore. hocne quibo implere : Ego tam̃ scribam ⁊ gla¬
dium increpacionis in mem& infigã hac deinc culpas
me as omnib pandam. ut siei modo qui a recessit haec con¬
fiteri nõ ualeo : saltẽ uos apud cũ int̾cessores obtinebo
nsuo enĩ itinere quosq circauiam pueros reperiebat.
cantare eos quid dã cogebat. & quasi eoꝵ̾ ludũ remune¬
rans. aliquid eis desuis rebus dare prepiciepat: Dignos cos

Expanded text:
ad suam reversus est cellulam. Sed cum congelata membra ad suam reversus est cellulam. Sed cum congelata membra voluisset lectulo tradere ut calefacerent, libram auri super suum reperit stratulum, ac deinceps quod suo usui retineret, et quod aliis tribueret habuit affluenter. Ego tamen ignoro de quo ista dicebat. His et similibus exemplis cataplasmabat vulnus meae pravitatis. 5. Vellem ad alia transire: sed miserationes ejus multae compellunt me scribere, et iterum de ejus largitate plenius sermonem facere. Attamen scio quia absque meo pudore hoc nequibo adimplere. Ego tamen scribam, et gladium increpationis in memet infigam, ac dehinc culpas meas omnibus pandam, ut si ei modo, quia recessit, haec confiteri non valeo, saltem vos apud eum intercessores obtinebo. In suo enim itinere quosque circa viam pueros reperiebat, cantare eos quiddam cogebat: et quasi eorum ludum remunerans, aliquid eis de suis rebus praecipiebat dari. Dignos eos
Abbreviated transcription (Latin):
opostunitatib frũm ueluti sub p̃textu in opie: dicebã ei in iustũ eẽ
sic om̃a indisctae tribuere : Ego enĩ putabã scient̃ agere : sed magis
insipienaa obuolutꝰ caligiȩ. a tenacitatis pocius strangulabar.
mucrone illeaut̃ quia erat peritissimus medicus animarũ.
qđ ãmodomanudis crecionis. pullum mertangebat erroris.
& hoc exemplo uulnus meę curabat mentis A gebat adhȩe
mihi: Tace malotuohaȩcdicis Fuit quid a iuuenis. & erat
deditus literarũ studus. qͥ nocte quadã hiemis tempore.
dũ ad matutinũ agiliter perger&. ut inter cõ discipulos
maturius adess&. udit in atrio ipsius a eccłite. pauperẽ
seminudũ iacere Cuiꝰ conpassus penurie. exuit sescapulã
quasuꝑ indutus erat. ⁊usu pauperi cam transi enspiecit:
Considerans qđ fecit : id circo m&ũ tantingoris ꝓculase
auertit: Finita itaq litude matutina totus iamrigidus

Expanded text:
opportunitatibus fratrum, veluti sub praetextu inopiae dicebam ei injustum esse opportunitatibus fratrum, veluti sub praetextu inopiae dicebam ei injustum esse sic omnia indiscrete tribuere. Ego enim putabam scienter agere, sed magis insipientiae obvolutus caligine a tenacitatis potius strangulabar mucrone. Ille autem, quia erat peritissimus medicus animarum, quodammodo manu discretionis pulsum mei tangebat erroris, et hoc exemplo vulnus meae curabat mentis. Aiebat ad haec mihi: Tace, malo tuo haec dicis. Fuit quidam juvenis, et erat deditus litterarum studiis, qui nocte quadam hiemis tempore, dum ad Matutinos agiliter pergeret, ut inter condiscipulos maturius adesset, vidit in atrio ipsius ecclesiae pauperem seminudum jacere, cujus compassus penuriae exuit se scapulam, qua superindutus erat, et usui pauperis eam transiens projecit. Considerans quod fecit, idcirco metum rigoris procul a se avertit. Finita itaque laude matutina, totus jam rigidus
Abbreviated transcription (Latin):
bono & iterũ. Nõ cõfundent᷑ intprmalo & indieb: famis
fr̃ sustentare & qđ pauperib: largira : Pus quã enĩ amiscdiȩ
sus sinu pauperũq recessit uacius : Quociesenĩ cũ eo ab u sc̃ꝑ
unde sustentarent᷑ pauperes. sih aberemꝰ diligent̃ reqͥsiuit:¬
Deinde quasi omã nob̵ forent necessaria: iã securus ꝓcessit nihil
esitans Et qͥa omib: sepeentib: omĩadabat : dinutucunc
tuoi suppeditab ant: Illud tobiȩ p̃ceptũ : sẽꝑ habebat in p¬
tu udene auerłas faciẽtuã ab ullo pituperes ⁊onĩ paenti
te tribue: Siquis uͦ attulis & ei aliqͥd munꝰ ⁊ pauꝑ uderet᷑ha
S ienĩ quiddã paere: statĩ cqualancenuin illud estimabat quan¬
tũ ualera. & duplũ illip̃cipiebat dare. qđ sepius inmultis rebus
uidi cũ hoc facere: Fateor peccatũ mm fre quent̃ intalibus fui cõ¬
tristat: Et qr erã pͥor quasi c̃paciens locipauꝑtatẽ: Xpreuidens

Expanded text:
bono ; bono ; fratres sustentaret, et quod pauperibus largiretur. Nusquam enim a misericordiae suae sinu pauper unquam recessit vacuus. Quoties enim cum eo abii, semper unde sustentarentur pauperes si haberemus, diligenter reqDeinde quasi omnia nobis forent necessaria, iam securus processit, nihil hæsitās. Et quia omnibus se petentib. omnia dabat, Dei nutu omnia suppetebant, illud Tobiæ præceptū semper & habebat in prōptu. Vide ne auertas faciem tuam ab vllo paupere, & omni petenti te tribue. Si quis vero adtulisset aliquod munus, & pauper haSi enim quiddam peteret, statim aequa lance munus illud aestimabat quantum valeret, et duplum illi praecipiebat dare; quod saepius in multis rebus vidi eum facere. Fateor peccatum meum, quia frequenter in talibus fui contristatus; et quia eram prior, quasi compatiens loci paupertati, et praevidens
Abbreviated transcription (Latin):
pendens monachoꝵs pauꝑtatẽ.: cõstituto die uenit stipat᷑
cuneis. fultꝰq ministris: Quoꝵ aduentũ cogniti fr̃s. nimio
cõsundebant᷑ pudore: nõ habentes tã digno apparatu qͦ
eospossit honeste recipere : Mane aut̃ illo ad huc instante cre¬
p̃culo : ecce umanissimꝰ singularis desilua egressꝰ festinant̃
ꝓperabat monasteriũ: Suẽ uidens ȩcđ ȩ custos ⁊ qr erat fo¬
ras monasteriũ meditans deor natulo cuilluis ȩcđ amfugiens
eiꝰq fores cõtraeũ obserauit Illȩ aut̃ obmissa feritate. ut in¬
grediendi aditũ aqͦuis cõceder&̾. p̃dictas regias diutius pul¬
sauit : atq orissu spuma. qͦ adherere potiudiniuit : Reuera
cũ null adessa qͥ ei obtimorẽ aperire : tã diu ibi stetit qͦusq ep̃s
cũ suis aduenit . qͥb: sesponte occidendũ p̃buit : Impl& a uoce
psalmi grasi quȩ dicit: Tim̃ tes aut dñm : nõ minuaur omĩ

Expanded text:
pendens monachorum paupertatem, constituto die venit stipatus pendens monachorum paupertatem, constituto die venit stipatus cuneis, fultusq. ministris. Quorum aduentu cognito, fratres nimio confundebantur pudore, non habentes tam dignos apparatus, quo eos possent honeste recipere. Mane autem adhuc illo, instante crepusculo, ecce immanissimus Singularis de sylua egressus, festinanter properabat ad Monasterium, quem videns Eras monasterium, meditans de ornatu loci illius, in ecclesiam fugiens ejusque fores contra eum obseravit. Ille autem obmissa feritate, ut ingrediendi aditum a quovis concederetur, praedictas regias diutius pulsavit, atque oris sui spuma, quo adhaerere potuit, linivit. Revera cum nullus adesset qui ei ob timorem aperiret, tandiu ibi stetit, quousque episcopus cum suis venit: quibus se sponte occidendum praebuit, impleta voce psalmographi qui dicit: Timentes Dominum non minuentur omni
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ cũ ilaritate. dõgrãs ceper̃ agere: Cuĩ aut hec ꝑ sona fuerit.
ꝓfiteri nõaudeo : qr patris nr̃i mos fuit. ut deliberatiue suã
ꝑsonã uũq ad seribera: Sedsimagni aliꝗd uidisse uł parui.
post hantre uelacionẽ intra diespaucos exfinib gutiȩ plus¬
quã triat miliat ibidelatifussent solidi: Tantanãq: atalia
acũ : Iuȩ si auderẽ ad liqͥdũ exarare. libellimo dꝰ ultra dida¬
toris se facultatulã extender&: Sed ecce dũbeatimittini
fi delissimã ꝓmissionẽ enucleatius adimpl&ã narramꝰ: su¬
qđ fortassis descriptũ. qlo dã begentib in cutiatrisũ: Sed
qr spect a culũ factisumꝰ an głis & hominib: hii qͥ nosimitari
de dignant᷑. aut ne queunt haberait denb̵ saltĩ excussũ. iui¬
dentes nos ꝓficere abonis inmelorib: aut tandẽ relinquentes
lugubrẽ uitã : omĩcũ exultatione sequant᷑ nos ad et̾na

Expanded text:
omni cum hilaritate Deo gratias cœperūt agere. Cuius autem hæc persona fuerit, omni cum hilaritate Deo gratias cœperūt agere. Cuius autem hæc persona fuerit, profiteri non audeo, quia Patris nostri mos fuit, vt deliberatiue suam personam nunquam adscriberet: sed si magni aliquid vidisset vel parui, Post hanc reuelationem intra dies paucos ex finibus Gutię, plusquā tria millia ibi delati fuerunt solidi. Tanta nāque & talia acum, quæ si auderem ad liquidum enarrare, libelli modus vltra dictatoris se facultatulam extenderet. Sed ecce dum beati Martini fidelissimam promissionem enucleatius adimpletā narramus, suiculum. Quod fortassis descriptum, quibusdam legentibus incutiat risum. Sed quia spectaculum facti sumus Angelis, & hominibus: hi qui nos imitari dedignantur, aut nequeunt: habeant de nobis saltim excussum, videntes nos proficere a bonis in melioribus. Ac tandem relinquentes lugubrem vitam, omni cum exultatione sequantur nos ad æterna
Abbreviated transcription (Latin):
cina Fiebant aut hecomĩa: circabeatim artini natalicia:
Estaut̃ cõsuaudonr̃a octo dierũ circulo celebrare eam: ꝓ acti
itaq: dicioctaui celebritate matutina : & nec dũ in luces¬
cente aurora. om̃s reuers is ad ppͥ astrata. reqͥecionis poci
ne. talẽ reuelatat̃ fuisse uisionẽ: Aspiciebat ⁊ ecceiur
pallio pluuialeutebat᷑: & ep̃ors moreferul at̃ manuferebat :
Qiuꝓpius caccedens structurã eiꝰdẽ monasterii : circũ circa
lempnitatẽ octaui diei & cnĩ uisitare eosueni : Dicito illisne¬
deficiant sed uuncepto opere ꝑsistant: Adhec subuutait
ꝑsona illa qr de feciss& omẽ sũptũ que seũ doculerat: Atille:
Netimeant in qͥd: Eccenuncaroma uenio ⁊turoniã uado
I t̾ aut̃ meũ ꝑ guti at̃ aqͥ taniãq faciat̃. ⁊ ex his partibus tan¬
tũ cis pensũ mandabo. ut hoctp̃r eis affluent̃ ab unda ⁊ lon¬
go post ꝑ seuer&: l&i ergo fr̃s & detantiuiri ꝓmissi one securi:

Expanded text:
cina. Fiebant autem hæc omnia circa beati Martini natalitia. cina. Fiebant autem hæc omnia circa beati Martini natalitia. Est autē consuetudo nostra octo dierum itaque diei octavi celebritate matutina, et necdum illucescente aurora, omnes reversi sunt nę talem reuelatam fuisse visionem. Aspiciebat, & ecce vir er quam pallio pluuiali vtebatur. qui proprius accedens, structuram ejus monasterii circumcirca lemnitatem octavi diei; etenim visitare eosdeficiant, sed in incœpto opere persistant. Ad hæc subiunxit persona illa, quia defecisset omnis sumptus quem secum detulerat. At ille. Ne timeant, inquit, ecce nunc a Roma venio, & Turoniam vado, iter autē meum per Gutiam, Aquitaniamque faciam, & ex his partibus tantum eis pensum mandabo, vt hoc tempore eis affluenter abundet, & longo post perseueret. Læti ergo fratres, & tanti viri promissione securi,
Abbreviated transcription (Latin):
UITIS CALAOITATIBUS & CREBRIS LAN¬
gorib affectꝰ. pauca ub mͥlicuit narrare depatre
nr̃o odone. ⁊ eatantũ quȩ gessit subsuo abbate :
Tam̃ urã industria ꝑ haec facile cõp̃hendere potest: aquan¬
ta ipse in co auerit ꝑfectione: Sed qr iniciuĩ beateuiuere feit
secũ ang̾tias & labores. finis uero certaminũ głam & laudem
id circõꝑ eiꝰ beatũ uitã ⁊ qͥetã. qͣsi ꝑ directũ tramitẽ ad eiobitũ
quanto cius festinabo transcurrere: Igit᷑ pat̃ odo electus
⁊ abba ordinatꝰ: mox cõtraeũ p̃dicti ueterani ꝑsecutores
in surgunt: Ille aut̃ mallens locũ dare ⁊ beate qui escere quã
cõtentioseiuiuere : de relicto eodẽ monasterio. & queq ibi fu¬
erant ad omnobernone parata. atq: ei pat̃ nomore tradita :
abut cluniacũ ⁊ ceptũ pͥ dẽ ꝑfecit monasteriũ: Secuti sunt
aut̃ cũ sentores loci illuis Perilludnãq tẽpꝰ. de fecit omẽ
que secũ detulera. it sũptũ: in construenda monasterii offi¬

Expanded text:
TIS calamitatibus & crebris languoribus affectus, pauca vobis mihi licuit narrare de Patre nostro Odone, & ea tātum quæ gessit sub suo Abbate. Tamē vestra industria per hæc facile cōprehendere potest, a quanta ipse inchoauerit perfectione. Sed quia initium beate viuere fert secum angustias & labores, finis vero certaminum gloriam & laudem: idcirco per eius beatam vitam & quietam, quasi per directum tramitem, ad eius obitum quantocius festinabo transcurrere. Igitur pater Odo electus & Abba ordinatus, mox contra eū prædicti veterani persecutores insurgunt. Ille autem malens locum dare, & beate quiescere, quam contentiose viuere, derelicto eodem Monasterio, & quæ ibi fuerant a domno Bernone Abbate parata, atque ei paterno more tradita, abiit Cluniacum, & cœptum pridem perfecit Monasterium. Sequuti sunt autem eum seniores loci illius. Per illud namque tēpus defecit omne quod secum detulerat sumptum, in construenda Monasterij offi
Abbreviated transcription (Latin):
subito uoce qͣ poterat cepit dicere adiuuateme obsecro leuare:
nt̃rogantesq eã dirhec dicera: ecce ait beatissi apłm paulũ
uideouenientẽ. & illiuolo occurrere: Nec dũ uerba cõpleue¬
rat : ⁊ extendens brachuis ut uelocius surgere possa. ea dẽ uerba
rursus repaebat: C&ere nãq insanire eã putabant : Int̾ait
i qͣ potuit supͣ genua se eleuauit: & curnato capite bene die¬
cionẽ uenienti peiuit his uerb̾is Benedicite & moxqͥ euit per¬
p&ue Quadere nulli dubiũ fuit : a ab eo eẽ susceptã.a quo fu¬
erat uisitatit Preuidens itaq bernus pat̾ honestissimũ uirũ

Expanded text:
subito voce qua poterat cœpit dicere. Adiuuate me obsecro leuare. subito voce qua poterat cœpit dicere. Adiuuate me obsecro leuare. Interrogantesque eam cur hæc diceret, Ecce, ait, beatissimum Paulum video veniētem, & illi volo occurrere. Necdum verba compleuerat, & extendens brachia vt velocius surgere posset, eadem verba rursus repetebat, cæteræ namque insanire eam putabant. Interea vi qua potuit super genua se eleuauit, & curuato capite benedictionem venienti petiuit his verbis. Benedicite. Et mox quieuit perpetue. Qua de re nulli dubium fuit illam ab eo esse susceptam, a quo fuerat visitata. Præuidens itaque pater Berno honestissim
Abbreviated transcription (Latin):
teneri & utinã om̃s mulieres in hacꝓuincie cõmorantes qͣ carnali
iunculo retinent᷑ potiussẽ lucrifacere : ⁊ttume ꝑ singulas debus¬
ses piissi motuo amore flagellare : His & similib uerb̃ patris como¬
cionẽ deliniuit : sed tam̃talẽ obedienciã ei ꝓtinꝰ uunxat: Ulade
⁊ quẽ ad modũ scistieã descło eruere: ita scias cotidie alere. ac
scĩs monitis instruere. donec intra paucos nealiquando pęni¬
pat̃ odo ꝑsingulos diescibũ ei postaere. ⁊ patrũ p̃cedenciũ exẽplis
eã intruere : donec intrapaucos dies eã ad qđ d t̃ monastenũ du¬
cere. ac sacris uirginib sociar&: Uerũ tam̃ hec om̃ã ꝓpt̃ bonũ
testimoniũ : p̃sencia frum fiebant: Factũ ÷ nõmultop: ut ipsa
dormicionẽ acce pere in dño Cũq circũ dedissent et̃ sorores
ut orando eiꝰ sp̃m ꝓtegerent: ⁊ cũ pencillã p̃mostuã tenerent

Expanded text:
inueniri. Et vtinam omnes mulieres in hac prouincia commorantes, quæ carnali inueniri. Et vtinam omnes mulieres in hac prouincia commorantes, quæ carnali vinculo retinentur, potuissem lucrifacere, & tu me per singulas debuisses piissimo tuo more flagellare. His & similibus verbis Patris commotionem deliniuit, sed tamen talem obedientiam ei protinus iniunxit. Vade, & quemadmodum scisti eam de sæculo eruere, ita scias cotidie alere, ac sanctis monitis instruere, donec intra paucos dies etiam ne pœniaec per singulos dies cibum ei portare, et patrum praecedentium exemplis eam instruere, donec intra paucos dies eam ad quoddam monasterium duceret, ac sacris virginibus sociaret. Verumtamen haec omnia propter bonum testino, cumq. circumdedissent eam sorores, vt orando eius spiritum protegerent, & cum pene illam præmortuam tenerent,
Abbreviated transcription (Latin):
tiuͦdie : ut mos : patris monasteru omĩa que gesserat studuit
indicare: Et enĩ cũ caquȩ de uirgine gestserat audissa& it᷑bato
aspectu cursine licentia hȩc agere p̃supsis&: grauit̃ eũ cepit
increpare: M ox ille in t̾rã ꝓriut eiq pedib: ꝓuolutꝰ ueniam
p̾cabat᷑: Pos hec patris iussu a t̾ra eleuat̾: post recterata int᷑¬
rogacione. respondit dicens. Dñe pat̃ ex quo memiserũ suscipere
esdignatꝰ in quantũ cõsidera reualui: nũ quã tibi aliudcure fut
niside animab: iucrandis: Hã ceteri abbates hoc student : qualit̃
tatortuus desideraui cẽ : id circohancuir ginẽ uoliuilucrari ad
lau dẽ tiunominis. quãuis enĩ me aiã tarde iuncerent ipsius lacri¬
me nõ sũtam̃ oblit̾ tuã in crepacionẽ quã cesfissime sciebã mȩ ñ pos¬
seeuadere Sed mali pocius pupatris fagello cedi. ꝙ. reuspeiꝰ anima

Expanded text:
vero die vt mos est Patri Monasterij omnia quæ gesserat studuit vero die vt mos est Patri Monasterij omnia quæ gesserat studuit indicare. Etenim cum ea quæ de virgine gesserat audisset, turbato aspectu, cur sine licentia hæc agere præsumpsisset, grauiter eū cœpit increpare. Mox ille in terram proruit, eiusque pedibus prouolutus veniam precabatur. Post hæc Patris iussu a terra eleuatus, post, reiterata interrogatione, respondit dicens. Domine Pater, ex quo me miserum suscipere es dignatus, inquantum considerare valui, numquam tibi aliud curæ fuit, nisi de animabus lucrandis. Nam cæteri Abbates hoc student, qualiter tator tuus desideraui esse, idcirco hanc virginem volui lucrari ad laudem tui nominis. Quamuis enim me etiam tarde vincerent ipsius lachrymę, non sum tamen oblitus tuam increpationem, quam certissime sciebam me non posse euadere. Sed malui potius pij Patris flagello cædi, quam reus pro eius anima
Abbreviated transcription (Latin):
ut propt̾ dm̃ cuius seꝓfitebat᷑ famulũ fore. in eadẽ
nocte eam liberar& Audiens hacxp̃i miles. cũigno¬
rarte quid ager&: & quomodo tante uirginis uolun¬
tati satis facer&: infra semi& ipsũ caepit uehement̃ as¬
tuare. Pi& atẽ indm̃ suo more : p̃i&atẽ supra ułginis
lacrimas habens. p̃ponebat sibi dĩ uidiciũ. animeq illiusinte¬
ritũ. rumorẽq cõtrase parentũ & popłors: quare talia p̃sũp¬
sis aemonachus : Sed amoredĩ &uirginis singultibi uict : tandẽ
in eiꝰ creptione. dedit assensũ : No teuͦ illa cũ om̃s famulidomꝰ qui¬
muli qͥ eũ comitabant᷑. sũpta uirgine secutis : Alt a uͦ diei appli¬
cuer̃ monasteriũ : Erat aut ꝓpe ipsũ monasteriũ oratorium
cõstructũ ubinobilissime mulieres. causa orationis recipiebans
Ibiq eã manere cõstituit : deinde admonasteriũ ꝑrexit Sequen

Expanded text:
vt propter Deum cuius se profitebatur famulum fore, in eadem vt propter Deum cuius se profitebatur famulum fore, in eadem nocte eam liberaret. Audiens hoc Christi miles, cum ignoraret quid ageret, & quomodo tantæ virginis tati satisfaceret, infra semetipsum coepit vehementer aestuare. Pietatem in Deum suo more, pietatem supra virginis lacrymas habens, proponebat sibi judicium Dei animaeque illius interitum, rumoremque contra se parentum et populorum, quare talia praesumpsisset monachus. Sed amore Dei et virginis singultibus victus, tandem in ejus ereptione dedit assensum. Nocte vero illa cum omnes famuli domus quimuli qui eum comitabantur, sumpta virgine secuti sunt. Altera vero die applicuerūt ad Monasterium. Erat autem prope ipsum Monasterium, constructum Oratorium, vbi nobilissimæ mulieres causa orationis recipiebantur, ibique eam manere constituit, deinde ad Monasterium perrexit. Sequēti
Abbreviated transcription (Latin):
dnm: mirabilit̃ stupefacti sunt: de inde p̃cepto patris it̃ q đ¬
dã ornam̃tũ ipsius aeccłae sunt intexte: Ille aut̃ dese: quasi
dealio heçsol& recitare : Exillorã tpr cepit in frase ipsũ estu¬
are. ꝓpt̃ genitoꝵ suoꝵs creptionẽ: quatinꝰ eos poss& abhuiꝰ
scłi nexib: subtrahere : Unde factũ ÷ ut nõ multo post acceptit
licencia : ad patrẽ suũ abir& eũq ad monasteriũ ducera :
atq monahcũ ordinar&: Matrẽ uero ĩ diufecit sacroue¬
lamine: cuiꝰ qͥdẽ uitã silicuiss& scribere : magis istona ui¬
deret᷑ eẽ. quã scedulat: Factũ ÷ aut̃ in illis dieb dũ qͣdam
lis. uirgo iã qͥppe adulta: Que uidelica nimis curiose ꝑtotã
uesperã eiꝰ actus cõsi derare studuit : atq uitã : De inde cõpuno¬
to corde. latent̃ ꝑ qđdã posticũ irruit ad eũ : eiꝰq postrate
pedib: seream citonuptis trad endĩ eẽ dicebat: addens

Expanded text:
Dominum, mirabiliter stupefacti sunt. Deinde praecepto patris in quoDominum, mirabiliter stupefacti sunt. Deinde praecepto patris in quoddam ornamentum ipsius ecclesiae sunt intextae. Ille autem de se, quasi de alio, haec solet recitare. Ex illo jam tempore coepit infra se ipsum aestuare propter genitorum suorum ereptionem, quatenus eos posset ab hujus saeculi nexibus subtrahere. Unde factum est, ut non multo post accepta licentia ad patrem suum abiret, eumque ad monasterium duceret, atque monachum ordinaret. Matrem vero indui fecit sacro velamine. Cuiusquidem vitam si licuisset scribere, magis historia videretur esse quam schedula. Factum est autem in illis diebus, dum quadam iis, virgo iam quippe adulta. Quę videlicet nimis curiose per totam vesperam eius actus considerare studuit atque vitam. Deinde compūcto corde latēter per quoddam posticum irruit ad eum, eiusque prostrata pedibus se ream, cito nuptiis tradendam esse dicebat, addens
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ad scłm reuersis. ⁊ teterrimũ meruer pimodũ hobit : Sa¬
ne ⁊ hoc miraculũ eotp̃re in ibi factũ fuisse . pat̃ nr̃ narrarisol&:¬
Erat qͥdã in eadẽ cõgregacione fr̃ : taliusus cõsuaudine : Nã cũ se¬
der& adm̃sã totãm̃tẽ sut̃ lecti onep̃ occupabat: Die qͣdã con¬
tigit. ut collectis ex more micis: pͥusq eas sumer& p̃fatꝰ abbas
lectionifinẽ in poner& : Sed ille qd agera : ꝓrsus ignorabat:
Nã cas postfinitã lectionẽ nõ audebat comedere. nec dimittere.
ne ca superirent : Clauso uͦ pugillo : dignũ eẽ censuit. ut cũ
postuersũ ab aeccła eẽnt regressi: reseruandas fore patri
monasterii : Factũq: ut ab oratoriore gressi.: mox sepedibus
ꝓstrauit patris Quicũ int̾rogaret᷑ curuenit̃ paerae .:⁊ ille
qđ factũ fuerat. patulat manu uella ostender& : om̃s p̃dicte
mice. in margaritarũ species s̃ cõuerse: Glorificante sigit᷑

Expanded text:
tu, ad sæculum reuersi sunt, & teterrimum meruerunt postmodum obitum. Satu, ad sæculum reuersi sunt, & teterrimum meruerunt postmodum obitum. Sane & hoc miraculum eoErat quidam in eadem congregatione frater tali usus consuetudine; nam, cum sederet ad mensam, totam mentem suam lectione praeoccupabat. Die quadam contigit, ut collectis ex more micis, priusquam eas sumeret, abbas praefatus lectioni finem imponeret. Sed ille quid ageret prorsus ignorabat. Nam eas post finitam lectionem non audebat comedere, nec dimittere ne casu perirent. Clauso vero pugillo dignum esse censuit, ut cum post versum essent regressi, reservandas fore patri monasterii. Factumque est, ut ab oratorio regressi, mox se pedibus prostravit patris. Qui cum interrogaretur cur veniam peteret, et ille quod factum fuerat patula manu vellet ostendere, omnes praedictae micae in margaritarum species sunt conversae. Glorificantes igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iliquantulũ ab eiꝰ paciencia : sedmore labentis aquȩ ꝓtinꝰ ad ꝓpͥa
reuertebant᷑ uicia: Illũ nãq quẽ imitari debuerant. ecõtra
in sequebant̃: Princeps huiꝰ pestis. uuido dicebat᷑ Sepiusenĩ
cũ infligaret᷑ alt̃ aliũ ut ei couiciaret᷑: aiebat ille qͥ mittebat᷑:
Quid ꝓdest cotidiehȩc agereͤ. cũ nõ possimꝰ eũ necfugare. nec
it d cõtumeliã ꝓuocare : tuenĩ nosti qr doctior ẽ nob̶. hactenꝰ
enĩ qͥcꝗd ab eo discere uoluit. gratant̃ insinuatuit Uereor
inꝗ nequandoq: tantis inuirus c̃fract : incipiat retrahere
ra sustineat. atq posthec qđ uolueris: gratant̃ inpendat:
Siqͥdẽ post modicũ tẽpꝰ: diuina ultione ꝑ cussis iusto dĩ uidicio
quia nõ potuit eos cõpescere fr̃na correptio: De functonãq b̵ none
qͥ erat tunc ipsius monasterupat̃ : mox deposito religionis habi

Expanded text:
aliquando ab ejus patientia: sed more labentis aquae protinus ad propria aliquando ab ejus patientia: sed more labentis aquae protinus ad propria revertebantur vitia. Illum namque quem imitari debuerant, econtra insequebantur. Princeps autem pestis hujus Guido dicebatur. Saepius enim cum instigaret alter alium, ut ei convitiaretur; aiebat ille qui mittebatur: Quid prodest quotidie haec agere, cum non possimus eum nec fugare, nec ad contumeliam provocare? Tu enim nosti quia doctior est nobis. Hactenus enim quod ab eo discere volui, gratanter insinuavit. Vereor, inquam, ne quandoque tantis injuriis confractus incipiat retrahere ra sustineat: atque post haec quod volueris gratanter impendat. Siquidem post modicum tempus divina ultione perculsi sunt justo Dei judicio, quia non potuit eos compescere fraterna correptio. Defuncto namque Bernone, qui erat tunc ipsius monasterii pater, mox deposito religion
Abbreviated transcription (Latin):
dicit : Utium̃ tũ factussũ apud te: &erosẽꝑ tecũ : Et rursũ. Posu¬
isti tribulaciones indorsonr̃o : in posuistihomines suꝑ capita nrã:
Abiens ꝓuolutꝰ fr̃m pedib rogat ut eant. &ui cesua eidẽ abbati
cionẽ benedictione sanat. atq posthinc carior factus estilli:
Erant aut̃ fr̃s in eadẽ cõgregatione m̃te & actione uiuenes.
quor superius m̃tionẽ fecimꝰ: Hii uõ unde proficere debue¬
rantꝰ: inde ad interitũ ibant : Nã quocies locũ occasionẽue rep¬
periripotus sent. diuersis in uiriis. ⁊ falsis increpationib ei
obiciebant: At uͦ uirpacisieus odo eosseorsũ ducebat : & uino
cens quasi reus eoꝵ pedib seꝓs t̃nebat ueniã paens: Nõ tam̃ mau
humano sed amore frat̃no : Nimirũ ut pacientit corriger& :
quos uidebat diuinã incurrerȩ ulcionẽ: Cõpesceb ant᷑ tandẽ

Expanded text:
osuosuisti tribulationes in dorso nostro, imposuisti homines super capita nostra ; abiens provolutus fratrum pedibus, rogat ut eant, et vice sua eidem abbati tionem benedictione sanat: atque posthinc charior factus est illi. 34. Erant autem fratres in eadem congregatione mente et actione juvenes, quorum superius mētionem fecimus: ij vero vnde proficere debuerant, inde ad interitū ibant. Nam quotiens locum occasionemve reperire potuissent, diuersas iniurias & falsas increpationes ei obiiciebāt. At vero vir pacificus Odo eos seorsum ducebat, & icens quasi reus eorum pedibus se prosternebat veniam petens, non tamen metu humano, sed amore fraterno, nimirum ut patientia corrigeret quos videbat divinam incurrere ultionem. Compescebantur tandem
Abbreviated transcription (Latin):
atq lectione regulae : cȩper̃ illũ grauit̾ increpare. cur sine
cereũ trans acta nocte. post puerũ isse Uerũ qr ante ueniã nullꝰ
suã aud& ꝓferre causã. nec suã postueniã defendere sentenciã.
ilico in t̾ram corruens: ueniã p&ut sufficere inqͥens sibi possedor¬
mitor ulucẽ : Sed tam̃ ab illis nõ solũ ist audit. uerũe contra
sub grauiculpat ad uidicat᷑: Uirdeniq beatissim qͥ arreptoitinere
angusto seqͥuenerat illũ qͥ cũ pateret᷑ nõ cominabat᷑ : nõ indig¬
nans aut murmurans. nec obstanciae opponens que relas. sed
mom̃ taneos querens locos: t̾ra ꝓstratꝰ ueniam ẽ dẽp̃catus:
Abbas aut̃ suus uolens ꝓbare adhuc pacientiã eiꝰ : fingit seirascio
aꝓtulit sententiã ex comunicatione conexã. ut eadic ultra ei¬
ueniam nõ paer& : Ille aut̃ dauiticũ illud inpectore uoluens qui¬

Expanded text:
atq. lectione Regulę: cœperunt illum vehementer increpare, cur sine atq. lectione Regulę: cœperunt illum vehementer increpare, cur sine cereo transacta nocte post puerū iisset. Verū quia ante veniam, nullus suam audet proferre causam, nec suam post veniam defendere sententiam, illico in terram corruens veniam petiit, sufficere inquiens sibi posse dormitorij lucem. Sed tamen ab illis non solum est auditus, verum e contra sub graui culpa adiudicatus. Vir denique beatissimus, qui arrepto itinere angusto sequi venerat illum, qui cum pateretur, non comminabatur, non indignans aut murmurans, nec obstantiæ opponens querelas, sed momentaneos quęrens locos, terra prostratus, veniam est deprecatus. Abbas autem suus volens probare adhuc patientiam eius, fingit se irasci, & protulit sententiam excommunicatione connexam, vt illa die ei vltra veniam non peteret. Ille autem Daui
Abbreviated transcription (Latin):
animos. exceptas peculiares orationes : quas nr̃i acten frequen¬
tant fr̃s quȩ uidelic& modũ psalteru uident᷑ excedere : Similit̃
duab: missis. identidẽ laanus ꝑsingulas uͦ oras canonieas. bis
flectebant genua: In octauis quas diximꝰ. lxxu. tantũ canebant
psalmos int̃ p̃dictos cursus ⁊ seml flectebant genua &bis
reficiebant: Sunt nãq aliaꝗ. plurima: quȩ arbitror ꝓpter
fastidiosos lectores huicoperi digne eẽ parcenda : Igit᷑ patodo
dũ scolemagisteriũ assumera ⁊ mox se tẽpus p̃buit̃ opostunũ.
quo eiꝰ pacientia ꝓbant᷑: Affuit nox & ecce quidã depueris
si gnosecessũ nature pait : Erat aũ illelo cꝰ ad eodormitorio
c̃iunctꝰ: utlucerna quȩ ibi auctortate regulari ardebat.
ꝑlustrare eũ totũ: Surgens itaq pat̾ odo: ionũ suscit ans epueris.
illo tantũ cõtentꝰ lumine : cũ eo abut: Altera aut̃ die ut mosi
cõuenientes ad catpitulũ fr̃s post masti sologio & uersu finito

Expanded text:
animos, exceptas peculiares orationes, quas nostri hactenus frequentant fratres: quæ videlicet modum Psalterij vidētur excedere. Similiter duabus missis identidem Letaniis. Per singulas vero horas Canonicas, bis flectebant genua. In octauis quas diximus septuaginta quinque tantum canebant Psalmos inter prędictos cursus, & semel flectebant genua, & bis reficiebant. Sunt namque alia quamplurima, quę arbitror propter fastidiosos lectores huic operi digne esse parcēda. Igitur Pater Odo dum scholę magisterium assumeret, mox se tempus præbuit oportunum quo eisigno secessum naturae petiit. Erat autem ille locus adeo dormitorio conjunctus, ut lucerna quae ibi auctoritate regulari ardebat, perlustraret eum totum. Surgens itaque pater Odo, unum suscitans e pueris, illo tantum contentus lumine, cum eo abiit. Altera autem die, ut mos est, conuenientes ad Capitulū fratres, post Martyrologium, & versu finito,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fecitsac̃ dotẽ : dc qͦuidelica ep̃o. narrari sola pat̃ odo : qr bene¬
dictũ ab eo cibũ nullꝰ canis audebat comedere : Qđ si casu cõtigissa
moxcanis ille moriebat᷑ ueluti ꝓcibo aliqͥd gustasse uenenatum:
Sed obsecrout nulł me derog&: ꝓ eo qđ dixeñ qr absq suo uelle cõsecrat᷑ꝰ
fuiss& : neforsan qͥ hoc atẽꝑ auerit facere. uideat᷑ exillis cẽ qͥdonũ scĩ

Expanded text:
eum fecit sacerdotem. De quo videlicet episcopo narrare solet pater Odo, quia benedictum ab eo cibum nullus canis audebat comedere; quod si casu contigisset, mox canis moriebatur, veluti pro cibo aliquid gustasset venenosum. Sed obsecro ut nullus me deroget pro eo quod dixerim, quia absque suo velle consecratus fuisset, ne forsitan qui hoc attentaverit fa
Abbreviated transcription (Latin):
lic& tẽpꝰ. exicialilangore cepit de cũbere pat̾b̵nuss Mox iuci¬
nos epõs ac cersiuit. ⁊ ab omĩ ordine sede posuit: Insuꝑ ⁊ flebi¬
liuoce. sereũ indignũq talimi nisterio ꝓclamabat p̃fuis se
Rogabat int̾ hec uerba fr̃s. ut sibiquẽ uellent patrẽ eligerent:
Tunc manib frũm pat̃ nr̃ captꝰ. ⁊ quasu uolent̃ cõstrictus. acꝓda¬
mantib omĩb ut ordinaret᷑. corã abbatesuo uiẽ duct : Et cũ
nec sic uell& cedere & locũ pastoris subire : superat ÷ tandẽ ep̃oꝵ

Expanded text:
licet tempus, exitiali languore cœpit decumbere pater Berno. Mox vicilicet tempus, exitiali languore cœpit decumbere pater Berno. Mox vicinos Episcopos accersiuit, & ab omni ordine se deposuit: insuper & flebili voce se reum indignūque tali ministerio proclamabat præfuisse. Rogabat autem inter hæc verba fratres, vt sibi quē vellent, Patrē eligerent. Tunc manibus fratrum Pater noster captus, & quasi violenter cōstrictus, ac proclamantibus omnibus vt ordinaretur, coram Abbate suo vi est ductus, & cum nec sic vellet cedere & locum
Abbreviated transcription (Latin):
bat qͣ fronte extramonasteriũ possa egredere: Vnde factũ est
ut ad cundẽ ep̃m pat̃ bernus mittera cũ : reꝑta occasionequadã :
Cũq ep̃s ille ꝓsuaquẽ ad modũ cõs:obacione ĩ longũ sermonẽ de
culmine sacerdotũ traher& : cõtigit ut destatu eccłite sermo
int̃ illos affuissa : Tuncpat̃ odo exhieremiȩ uaticinio: flebilem
illi desac̃dotib: cepit sermonẽ exponere : Iuo uidelicx explao
cepit ille eps rogare. ut eundẽ sermonẽ eidescriberet. & libelli
more cõponerae : Cui ecõtra odo pat̾ nr̃ ꝓtulitregulã in qͣ cõti¬
net᷑ qđ absq: licencia pͥoris nihil monacholicera facere : Atuero
isdẽ ep̃s: obhanc citus ã perexit ad monasteriũ: aqr erat p̃dicti
patris sodadis amicꝰ : mox qđ uoluit obtinuit apđ eũ: Deinde p̃¬
cepto illuis. tres libellos cõposuit exhieremie uaticinio. quorũ
uidelic& textꝰ ꝑ diuersasiã aeccłas ẽ trans latus Perilluduide¬

Expanded text:
bat qua fronte extra monasterium posset egredi. Unde factum est, ut ad eumdem episcopum pater Bernus mitteret eum reperta occasione quadam. Cumque episcopus ille pro sua maxime consolatione in longum sermonem de culmine sacerdotii traheret, contigit ut de statu ecclesiae sermo inter illos adfuisset. Tunc pater Odo ex Jeremiae vaticinio flebilem illi de sacerdotibus coepit sermonem exponere: quo videlicet expleto, coepit ille episcopus rogare, ut eumdem sermonem ei describeret, et libelli more componeret. Cui econtra Odo pater protulit regulam in qua continetur, quod absque licentia Prioris, nihil monacho liceret facere. At vero isdem Episcopus ob hanc causam perrexit ad Monasterium, & quia erat prædicti Patris sodalis amicus, mox quod voluit obtinuit apud eum. Deinde præcepto illius tres libellos composuit, ex Hieremiæ vaticinio. Quorum videlicet textus per diuersas iam Ecclesias est translatus. Per illud vide
Abbreviated transcription (Latin):
furore magnorepletus. ius sit ministris gailenũ ab eodem
sperarent pimiri . ne quasi simul eis delect ar&e talia uerba
leo degarius. his alloquit̃ fratrẽ uerbis dicens. aequo animo esto
tẽporis passiones. ad futurã głam quae reuelabit᷑ in nobis:
magna quia ad abluenda delicta se laudantiũ sẽꝑ ẽ paratꝰ:
lec ad tẽpus patim̃. quia morti debitores sumus: Sedsi
lapidib: obruere coeper : Ille uͦ dep̃cabatur dicens: Dñe iħu¬
tiã. suscipe spͣm seruitui & quidignatꝰ essimilitudine marts¬
ru lapidib uitã istã mortalẽ auferre. iubehisclem̃tissime
sceler̃ meoꝵ michiueniã dars. hac dicens. orando ultimũ
no uitã finire . ut simul mererent᷑ futurã acbeatissimã par¬
ticipare: Sed ebroinus differre uolens eiꝰ exitũ ut ꝑpoenas lon¬
eũ nudis gressib: ꝑ quãdã piscinã transducere in qua
erant petrȩ quasi claui incidentes acuti Inde aut̃ illo euulso¬

Expanded text:
furore magna repletus, iussit ministris Gaireno derentur punire, ne simul eis delectaret talia verba Leudegarius eum adloquitur, dicens: 'Aequo animo esto,temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . reminet magna, quae ad abluenda delicta se laudantium semper est parata. Haec ad tempus patimur, quia morti debitores sumus, sed ilapidibus obruere coeperunt. Ille vero deprecabat Domino, di suscipe spiritum servi tui, ut qui dignatus es similitudinem martyrum lapidibus vita ista mortale auferre, iubeas clementissime veniam scelerum meorum tribuere'. Hec dicens, orando ultimum no vitam finire, ut simul mererentur futuram ac beatam participare, sed Ebruinus differre volens eius exitum, ut per poenas lonunc iussit eum nudis gressibus per quendam piscinam transducere, in qua erant petri quasi clavi incidentes acuti. Deinde evulsu
Abbreviated transcription (Latin):
perire eopotius eũ faciebat xp̃o quẽ desiderabat adherere:
Ante quẽ dũ pificerna assister&. lum̃ magnũ quasi rote in modũ ecelo
descendens suꝑ caput eiꝰ refulsit: Tunc trem̃tes om̃s qͥ hoc uiderant signũ.
quid est hoc inquiunt dt̃e qđ apar& suꝑ caputiuũ : quasieñi incirculi
modũ lum̃ splendidissimũ enussũ decaelo quale nũquã a nobis est¬
adalter̃ dixer̃: Uere hic homo. dei seruus ẽ: & pollicebant᷑ se ꝓfsus

Expanded text:
inde potius eum faciebat Christo quem desiderabat adherere, Ante quem cum pincerna assisteret, lumen magnum quasi in rotae circulum e coelo descendens super caput ejus refulsit. Tunc trementes omnes qui hoc signum viderunt: Quid est hoc, inquiunt, domine, quod paret super caput tuum quasi in circuli modum lumen splendidissimum emissum de coelo? nunquam a nobis sad alterum, dicentes: 'Vere hic homo Dei servus est'. Et pollicebantur ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Ao sapiencia q̃ exore altissimi ꝓdisti atingens a fine
usq̃ ad finem fortiter suauiter disponensq: omnia
ueniad docendum nosuiam prudentiae Oadonai¬
ec dux domusi srł qui moisi inigne flamme rubi
apparu isti ec ei insina legem dedisti ueniad redi¬
mendumnos in brachio extento Ao radixiesse
ad liberan dumnos iam nolitardare A oclauis
đđ et sceptrũ domus isrł qui aperis et nemo clauđ¬
clauđ et nemo aperit ueniet educ uinctũ dedomo
carceris sed entem intenebris ecumbremortis A
ooriens splendor lucis a eterne et soliusticie ueniet
illum ina sed entem intenebris et umbre mortis:
Aorexgentium et desideratus earum lapisq: angu¬
laris qui facis utraque unum ueni salua hominem

Expanded text:
ine usque ad finem fortiter, suaviter, disponensque omnia, veni ad docendum nos viam prudentiae. Ant. O Adonai, dux domus Israel! qui Moysi in igne flammae rubi apparuisti, et ei in Sina legem dedisti, veni ad redimendum nos in brachio extento. Ant. O radix ad liberandum nos, jam noli tardare. Ant. O clavisclaudis et nemo aperit, veni et educ vinctum de domo carceris, sedentem in tenebris, et umbra mortis. Ant. O Oriens splendor lucis aeternae, et Sol justitiae! veni et illumina sedentem in tenebris et umbra mortis. Ant. O Rex gentium, et desideratus earum, lapisque angularis! qui facis utraque unum, veni, salva hominem
Abbreviated transcription (Latin):
tiam tuam cum omni sub plicatione de pos¬
cimus. ut ꝑ interuentum et meritum bea te
et gloriose semper uirginis mariae om̃iũ quȩ
um ciuium. supernorum. eccłȩtuae scẽ ca¬
tholice. fidem auge as. pacem tribuas. recto
tiam peccatorum concedas amen. Infirmis
salutem lapsis reparationem. a erum com¬
moditatem. naui gantibus. atq: it erantibus
fidelibus it̃ ꝓsperũ ac salutis portũ. tribu¬
lantibus gaudium oppressis releuationẽ
ubi que custodem: mutuam dis cordanti¬
bus caritatem. Infidelib ueram fidẽ. et de¬
functis fidelibus requiem aeternã propi¬
cius donare digneris. Qui cum ꝑatrt

Expanded text:
, clementiam tuam cum omni supplicatione deposcimus, ut per interventum et meritum beatae et gloriosae semperque virginis Mariae, omniumque sum civium supernorum Ecclesiae tuae sanctae catholicae fidem augeas, pacem tribuas, rectoronem peccatorum concedas: infirmis salutem, lapsis reparationem, aerum commoditatem, navigantibus atque itinerantibus fidelibus iter prosperum ac salutis portum, tribulantibus gaudium, oppressis relevationem; ubique custodem, mutuam discordantibus charitatem, infidelibus veram fidem, et defunctis fidelibus requiem propitius donare digneris aet
Abbreviated transcription (Latin):
te descendentem
ad inferna libe¬
rantem captiuos.
p̃corte. ut non me
dimittas ibidem
orote resur gen¬
ascendentem ad
precorte misere¬

Expanded text:
te descendentem ad inferos liberare captivos, deprecor te ut non ibi me dimittas introiroro te resurgenascendentem ad precor te, misere
Abbreviated transcription (Latin):
te laborar&. uocauit pium opatr̾e. singu¬
larem suplicans locutionem: Cui cũ ueni¬
am peter&. in t̾rogauit eũ si in aliquod exci¬
diss&. post monachatũ.: At ille Nudo ciu¬
dã te ignorante mea culpa tunica nram
tribui. & funẽ pilis contextã dec ellario abstuli
uẽ interrogas s& quid ex ea feciss&. refre¬
nando inquid ingluriem quã dudũ male¬
uiuendo contraxiꝰ. uentrẽ meũ exea circuligaui
Suꝑ qđ factũ stupe factiis est piꝰ pater. &cũ uel¬
l& eã ab eiꝰ uiscerib soluere. cutis que ei adhe¬
serat. unacũ sanie est secuta Adiecit &ait
cnoc te paq̃ incelis eleuatussũ pusionẽ.
obiuauit autẽ men gł osissime ꝑsõne & excel¬
lentissime potestatis mulier. Apꝓpinquans¬
equaquã dña &illa. Ego inquit sum
triduũ uenies bric tali hora. qđ ⁊factũ est.
Teccio uͦ die : hora qua dixeratꝰ. de func¬
tus est Qua dere pat̾uit ꝑ spicue uerũ

Expanded text:
tae laboraret, vocavit pium patrem, singutae laboraret, vocavit pium patrem, singularem supplicans locutionem. Cui cum veniam peteret, interrogavit eum, si in aliquo excidisset post monachatum. At ille: Nudo cuidam te interrogante mea culpa tunicam nostram tribui, et funem pilis contextum de cellario abstuli. Quem cum interrogasset quid ex ea fecisset: Refrenando, inquit, ingluviem quam dudum male contraxi, ventrem meum ex ea circumligavi. Super quod factum stupefactus pius Pater, cum vellet eam ab eius visceribus soluere, cutis quæ ei adhæserat, vna cum sanie est secuta. Adiecit & ait. Hac nocte Pater, in cœlis eleuatus sum per visionē. Obuiauit autem mihi gloriosissimæ personę & excellentissimæ potestatis mulier, appropinquansNequaquā Domina. Et illa. Ego, inquit, sumtriduum venies huc tali hora. Quod & factū est. Tertia enim die, hora qua dixerat defunctus est. Qua de re patuit perspicue verū
Abbreviated transcription (Latin):
ter noster iurũ illũ magnatem. de
uita morib q p̃dictil atronis seiscitare.:
latro est.. Quo audito diðeretus pat̃.
dixit latroni. Uade & prius mores
tuos corrige. ⁊ post modũ monasticũ
appete discipulatũ. Atille. ł go
repto itinere: ad monasterium eum
p̃ceder&. Quod & factum est
er acto itaq aliquo tẽpore. sub regu¬
lari degens ex amine. tandẽ effectꝰ
monachus. cell arario fr̃i adobedien¬
dũ subdider̃.. Et enĩ cũidiota eẽt.
utrũq eł imposuer. scilic& obedientiȩ
iugũ. & studiũ literarũ. Qđ deuote
ita ꝑ agebat. ut unã manũ obedien¬
tie porriger&. alterũ apsalteriũ
ferr&:. Prabelincũ illũ imitans po¬
płm. qui cũ hierł m ree dificaret. una
manu gladiũ tenebat. cũ quo hostespeller&. al¬
tera nãq sub debat ad laborem arge: Sicq
fr̃ iste uitã suã ꝑ agens. post paucũ exiluhuiꝰ
uite suscepit finem: Nã cũ in ex tremo ui¬

Expanded text:
ter Odo virum illum magnatem de ter Odo virum illum magnatem de vita moribusque praedicti latronis sciscitare. Alatro est. Quo audito discretus pater dixit latroni: Vade et prius mores tuos corrige, et postmodum monasticum appete discipulatum. At ille: Ego, repto itinere ad monasterium eum praecederet; quod et factum est. Peracto itaque aliquo tempore sub regulari degens examinatione, tandem effectus monachus; cellerario fratri eum ad obediendum subdiderunt. Etenim cum idiota esset, utrumque ei imposuerunt, scilicet obedientiae jugum, et studium litterarum; quod devote ita peragebat, ut unam manum obedientiae porrigeret, altera vero psalterium ferret, Israeliticum illum imitans populum, qui cum Jerusalem reaedificaret, una manu gladium tenebat cum quo hostes pelleret, alteram vero subdebat ad laborem artis. Sicque frater iste vitam suam peragens, post paucum tempus exsilii ejus vitae suscepit finem. Nam cum in extremo vi
Abbreviated transcription (Latin):
rat gr̃a. ut eiꝰ iocunditas ñsolũ iocundos
exilarar&. uerũ &iã ⁊ mestos uere leti¬
ciȩ redder&. ⁊ ꝑhenni exultationi par¬
ticipes facer et. Lingua enĩ eiꝰ ut scrip
cabilis. ac dul cedo mellis. Fauus distil¬
lans ł abia eiꝰ & lex prudentiae inser¬
monibus illius.
yabaa namq die it habens iuxta p̃do¬
nũ fines. quidã latro iuuenis intu¬
ens uultus eius affabilitatẽ. ilico cõpune¬
tus corde. eiꝰ ꝓuolutus uestigus. ut sui
miscreretur humili p̃cabatur uoce
uẽ cũ int̾rogar& quid uell&. monãsti¬
ca sibi dep̃cabatur subueniri miseratio¬
ne.. deinde int̾rogauit eũ pat̾ nr̃.
si aliquis exeadẽ par rochia. eu cognos¬
Atille: Dm̃s inquid discoli ac nobiles
Uade ait hodie. & crastino duc tecũ unũ
exprioribus loci istus. cũ ueneris ad
me: Quo audito abut & sicut ei imi¬
perauerant ꝑ egit:. Altero uͦ die cum
utriq ante eum uenissent . cepit pa¬

Expanded text:
rat gratia, vt eius iocunditas non solū iocundos rat gratia, vt eius iocunditas non solū iocundos exhilararet, verū etiam & mœstos verę lętitię redderet, & perennis exultationis participes faceret. Lingua enim eius, vt canit cabilis ac dulcedo mellis. Fauus distillans labia eius, & lex prudentiæ in sermonibus illius. Quodam namque die iter agens iuxta prædonum fines, quidam latro iuuenis intuens vultus eius affabilitatem, illico compunctus corde, eius prouolutus vestigiis, vt sui misereretur, humili precabatur voce. Quem cum interrogaret, quid vellet? monastica sibi deprecabatur subueniri miseratione. Deinde interrogauit eum Pater noster, si aliquis ex eadem Parrochia eum cognosAt ille. Omnes, inquit, discoli ac nobiles. Vade, ait, hodie, & ex prioribus loci illius cum veneris ad me. Quo audito abiit, et sicut ei imperaverat peregit. Altera vero die cum utrique ante eum venissent, coepit pa
Abbreviated transcription (Latin):
discurrer& : sepe ei latrones insidias parauere
Armo nomine uidiss& eũ fr̃sq qͥ comitaban¬
tur illũ. incessant̃ psallere. ac psallendo
it̃ ꝑ agere. ilico cõpunctus corde dix̃socus
suis . Nũquã memini tales uiros uidisse.
nec puto alicubi uisos fuisse.. Discedan
gͦ ab eis:. Est & quidã armiger cũ eis uide¬
lic& strenuus uir. & idõ absq nr̃o pericu¬
lo. non possumus nocere illis Cui respon¬
dentes dixer̃. Armigerũ illũ in acuminer
lancearũ nr̃arũ leuemꝰ. ceteros uͦ expolian¬
tes. abire dimittamus:: Ad baet rẽspondit
ille: Iri in me arma conũtite. alioquin
me iuuente nihil eis debetis facere.s
Sicq in inuicẽ sunt diuisi & ad ꝓpria reu̾ si
Tatro itaq quẽ p̃diximꝰ. postꝰ patre nr̃m
abiit. ⁊ reatus sui poententiam agit.
ac dehine a latrocin pͣuitate cessauit.
S & ñ abre hoc censemus factum fuisse :
Tanta enĩ sp̃s cui ad heserat eũ repleue¬

Expanded text:
discurreret, sæpe ei latrones insidias parauere. discurreret, sæpe ei latrones insidias parauere. Aimon nomine, vidisset eum fratresque qui comitabantur illum incessanter psallere, ac psallendo iter peragere, illico compunctus corde dixit sociis suis. Numquam memini tales viros vidisse, nec puto alicubi visi fuissent. Discedamus ergo ab eis. Est & quidam armiger cum eis videlicet strenuus vir, & ideo absque nostro periculo non possumus nocere illis. Cui respondentes dixerunt. Armigerum illum in acumine lancearum nostrarum leuemus, cæteros namque expoliantes abire dimittamus. Ad hæc respondit ille. Prius in me arma conuertite, alioquin me viuente, nihil eis debetis facere. Sicque inuicem sunt diuisi, & ad propria reuersi. Latro itaque quem prædiximus post Patrem nostrum abiit, & reatus sui pœnitentiam egit, ac dehinc a latrocinij prauitate cessauit. Sed non ab re hoc censemus fuisse factum. Tanta enim spiritus cui adhæserat, eum repleue