comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pueros ꝑcꝰser̃ gladio. ne uasi ego solus. qui nunciarẽ
tibi. Cũ adhuc ille loqueret᷑. uenit alius ⁊ dixit. Ig¬
nis dei cecidit ecȩlo. ⁊ tactas oues. puerosq consumsit.
⁊ effugi ego solus. ut nunciarẽ tͥ. S et illo adhuc
loquente. uenit aliꝰ. ⁊ dix̃. Caldei fecer̃ tres turmas.
⁊ inuaser̃ camelos. ⁊tuler̃ eos. nec nõ ⁊puero ꝑcusse¬

Expanded text:
serunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necno
Abbreviated transcription (Latin):
celebremꝰ festiuitatẽ : quoꝵ societate cęlũ exultat: quoꝵ pa-¬
trocinus t̾ra letat᷑ : quoꝵ triũphis eccła scã coronat᷑: quoꝵ cofesio
quanto in pasione forcior : tanto ÷ clarior inhonore. quia dũ creuit
pugna: creuit ipugnanciũ gła: Et multiplex triũphus. multiplici
passionũ genere a hornat᷑: Equẽ enĩ gͣuiora torm̃ta. ꝑ eũ gran¬
diora fuere ip̃mia: cũ chatolica mat̾ eccła ꝑtotũ orbe songe

Expanded text:
ietate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum c
Abbreviated transcription (Latin):
non querit p̃ciũ. nͥ te ipsũ: Tantũ ualet: quantũ es Teda : nhabebis
illud Quid turbaris de p̃cio : xp̃c semedipsũ tradidit. ut ad quire¬
r& te regnũ dõ patri: Ita ntu te ipsũ da. ut sis regnũ eiꝰ : ⁊ nõ reg¬
n& peccatũ in mortali tuo corpore. s sp̃c in adquisioniẽ uite. ⁊nciprt¬

Expanded text:
non quaerit pretium quam te ipsum. Tantum valet quantum et tu: te da, et habebis non quaerit pretium quam te ipsum. Tantum valet quantum et tu: te da, et habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te in regnum Deo Patri: ita et tu te ipsum da, ut sis regnum ejus ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
ter& enĩ cotidie no̾ tor m̃ta ꝑferre. si ipsam gehennã paruo tẽpre
numo sociari : nonne erat dignũ pati om̃e quod triste ẽ. ut tanti boni tan-
nctis. ppłm suũ dñs in regno patris sui ceꝑit ẽsedere : ⁊meritis atq oꝑibꝰ
singłoꝵ p̃mia ꝓmissa restituere. ꝓt̾renis cȩlestia : ꝓtemporalib sempit̾̃na.
ꝓmodicis magna restituere : prare : Ad ducere scõs inuisionẽ pat̾nȩ
głe: n face in cȩlestib c̃sedere : ut sit ds̃ omĩa in omnib et̃nitatẽ ama-¬
torib sus ⁊ inmortalitatẽ largiri : atq eos quoᷤ sanguinis sui ui uificatioẽ
reparauit . denuo as paradisũ reducere : regna cȩloꝵ fide ⁊ ueritate
suȩ pollicitacionis aꝑire : Hec hereant firmit̾ sensibꝰ nr̃is. ħ intellegan¬
tur. fide. plena hec corde toto diligant᷑. hec indesinenciũ oꝑũ magnani-¬
regnũ cȩloꝵ ium patitur Res ista o homo: id ÷ regnũ celeste: aliud

Expanded text:
teret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore numero sociari; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantanctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atmia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amanobis inmortalitatemque largiri ad quam nos sanguinis sui uiuificatione reparauit, reduces ad paradisum denuo facere, regna caelorum fide et ueritate suae pollicitationis aperire. haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intellegantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnaniregnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est regnum coeleste aliud
Abbreviated transcription (Latin):
iuodeeĩ trib srł uidicantia: martȩrũ purpureis uictoriȩ coronis
luceneia : uarginũ chorõ candentia. serta gestantꝰ: inspices eeXI.
erege aũt qui hoꝵ meduis resid&. dicere uox nulla suffieit.
effugit enĩ omnẽ sermonẽ : atq omnẽ sensũ humanȩ mentis eree¬
Sit decus illus. illa pulchritudo: illa uirtꝰ. illa gła : illa magne¬
ficeneias illa maiestas. Ultra enĩ omnẽ scõꝵ głam : inestimabile¬

Expanded text:
Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque coruscantia serta gestantes inspicere. De rege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufficiet; effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gl
Abbreviated transcription (Latin):
pannoniarũ oppido oriundus fuit. s int̾ italiã ticini altꝰ e Parenti¬
bus scdm̃ scłi diguitatẽ nõ infinus gentilib tam̃: Sat̾ eiꝰ nuleᷤ pͥmũ.
post tyibun militũ fuit Ipse armatã miliciã in adolescencia secutꝰ in¬
t̃scolare ales sub rege constancio. deinde subiuliano cesare militauit:
Hontam̃ sponte ÷ quia pͥmis fere annis. duunã pocins seruitutẽ sacra
in lustriꝰ pueri.: inspirauit infancia. Nã cũ ee̾t annoꝵ decẽ: in uitis
parentib a eccłam ẽfugit : seq cathe cuminũ fieri postulauit: Mor

Expanded text:
ntibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit se
Abbreviated transcription (Latin):
tas ulla : s calis quedã erit rerũ tẽꝑie: ꝗͣ nec oculis uidit: nec auris
audiuit. nec incor hominis ascendit. nͥ illoꝵ quiea ꝑfri digni in

Expanded text:
tas ulla, sed talis erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris tas ulla, sed talis erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
in quodã loco sie. quod aufugiat ibi dolor: ⁊tristicia: ⁊ gemitꝰ. Quis
hac uita beacius.: ubi nõ÷ pauꝑtatis m&us. ñ egritudinis inbecillitas: Ne mo¬
Pulliuscibi desideriũ : nulla honoris pulsat. aut potestatis ambicio: Nullus¬
ibi diaboli metꝰ. insidiȩ demonũ nullȩ : cerror gehennȩ ꝑcul: Morsneq
corporis : neq animȩ.s in mortalitas suo munere man& iocunda:
Pulla erit ibi discordia: s eucta ẽuenieneia i consona: quia omĩũ erit¬
scõꝵ una c̃cordia Paxcũcta ilo&icia: c̃tinebit: Tran quilla er̃ omĩa.
⁊quieta: Iugis splendor: non iste qͥnẽ ẽ: s tanto clarior quanto felicior.
quia ciuitas ut legit᷑ illa. ñ egebit lumine solis: s dñs omp̃s ill uminabit¬
eam: ⁊ lucerna eiꝰ agnꝰe. ubi scĩ fulgebut ut stellȩ inꝑporuas eternitatꝰ.
isic̃ splendor firmam̃ti: qui erudiũt multos: Qua ꝓpt̃ nor ibi milla.
nullȩ tenebre Concursꝰ nubiũ nullus. nec frigoris ardorisue asꝑi¬

Expanded text:
. Quid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis laedit nullum ibi desiderium, nulla honoris pulsat ex potestate ambiibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda. Nulla erit tunc usquam discordia; setorum una concordia: pax cuncta et laetitia continet, tranquilla sunt omnia et quieta. Jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior; quia civitas illa, ut legitur, non egebit lumine solis, sed Dominus omnieam, et lucerna ejus est Agnus . Ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos . Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperi
Abbreviated transcription (Latin):
UiU̾ gͦ nos multo meriti inferiores. audebimꝰ inquirere.
quod nec ipsi de mones. angłi &iã scĩ nõ dicã penetrares.
s nullo mͦ ualent pulsare: Solũ hoc credamꝰ. quia iurie¬
go ante partũ. uirggo in partu. uirgo pꝰpartũ ꝑpetual. si.¬
ne ulla corrupcione carnis. sine uirili lege. sine buma¬
na consuetudine. uircute sp̃e scĩ filiũ cõcepit.⁊ pͥest¬
ꝑit clauso uteri claustro. qui uerꝰ ds̃. ⁊ uerꝰ hõ & ꝓͥ
i de uirgine non potuit nasci: Absit fr̃s. ut consociemur

Expanded text:
 Quid ergo nos multo meriti inferiores audebimus inquirere, quod nec ipsi daemones, angeli etiam sancti, non dicam penetrare, sed etiam nullo modo valent pulsare? solum hoc credamus, quia virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum perpetua, sine corruptione carnis, sine virili lege, sine humana consuetudine, virtute Spiritus sancti filium concepit, et peperit clauso uteri claustro: qui verus homo et si de virgine non potuit nasci? Absit, fratres! ut concedamus
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe fr̃s misol& euenire qđ dico ut ꝑsoni prtens stimulũ
þabrat cespecdũ Cuq ꝑ eum suis sorte uł eciraneis ali¬
quid responsum mandat nõ des prort̃ ꝑsonaloquentis serui
quiaseruatꝰ in cordereuerentia mittentis dñi Diec
pensant qui audumt. ꝑquẽ s quid uł aquo audiant:

Expanded text:
res mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant.
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet matrẽ regis ȩt̾niuirx m̾atri mliaꝰ p̾ferendãeẽ:
At cam̃ ipsa memor scripture p̃cipienti Quanto magnꝰ¬
es humiliate in oĩbꝰ. mox ut angłs qͥlo quebat᷑ ei ad cȩses¬
tia rediit. surgit ac montana cõsc endit gestansq inuto
dm̃. seruoꝵ dei habitacula petit.ac requirit allo quia:
Et apte p̾nusionẽ angłi ĩmontana subit. quȩ gꝰcate sua¬
uitate suꝑnoꝵ eiuiũ humilitani̾ s egre̾sibꝰ ad uirtutuor

Expanded text:
dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturae praecipientis, Quanto magns humilia : mox, ut angelus qui loquebatur ei ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciont̃. & inueniemꝰ quia uenientes abiherosolimis scri
one cohercitos. reliqͥt: Begressus in de secessit in par¬
tes tim & sidonis. ubi manifeste p̃figurat᷑. q post passi¬
onẽ ressurretionẽq suã dñs inp̃dicatorib suis iuder¬
secessurus: Tirus qͥpe ⁊i sydõ. quȩ ciuitates suere gen¬
tiliũ munimñta doctrinȩ hac uite gentilis nnqͥb stril¬
credula p̾cat᷑. afinib illis egressa ꝑhibet᷑. quia nisi.
prisce cõuersacionis habitacilaniana reliqͥss&. ad

Expanded text:
quia venientes ab Jerosolymis Scribone coercitos reliquit. Et egressus inde, secessit in partes Tyri et Sidonis. Ubi manifeste praefiguratur quod post passionem resurrectionemque suam Dominus in praedicatoribus suis, Judm esset secessurus: Tyrus quippe et Sidon, quae civitates fuere gentilium, munimenta doctrinae ac vitae gentibus, in credula precatur, a finibus illis egressa perhibetur, quia nisi priscae conversationis habitacula vana reliquisset, ad
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͣ nec recencia ipsiꝰ dm̃ mira cula. pͣcepta uł ꝓmissa
cognoscẽs. insuꝑ adn̾o tociens cõtẽpta ꝑseuerabat in pͣci¬
b & quẽ fama tantũ uulgante didicerat saluatorẽ . ro¬
gando pulsare nõ omittit: Propt̾ q & magnũ suȩ postu¬
lacionis cõseqͥt᷑ effectũ. cũ dño dicente fiat tͥ sic̃ uis. sa¬
nãta ÷ filia eiꝰ ex illa hora. Merito aut̃ hȩc mulier na¬
tura qͥdẽ gentilis s corde cõstans &credula. cõgregate.
degentib eccłȩ fidẽ deuocionẽq significat. quã erpul

Expanded text:
cepta vel promissa cognoscens, insuper a Domino toties contempta perseverat in precibus: et quem fama tantum vulgante didicerat Salvatorem, rogando pulsare non omittit. Propter quod et magnum suae postulationis consequitur effectum, cum Domino dicente, Fiat tibi sicut vis, sanata est filia ejus ex illa hora. Merito autem haec mulier, natura quidem gentilis, sed corde constans et credula, congregatae de gentibus Ecclesiae fidem devotionemque signifi
Abbreviated transcription (Latin):
uidete: Pensꝙ unꝰ qͥsq qd̃ agat. & cõsidera si in dĩ uinea
laborat: Sui enĩ in hac uita ea quȩ sua sua st̃ querit.
adhuc ad dñi uineã nõ uenit Illi nãq dño laborant.
qͥ nõ sua s luera dñica cogitant. qͥ relo caritatis studio
pietatis inseruiunt: Animab lucrandis inuigilant. ꝑdu¬
cere &alios secũ aduitã festinant: Nã qͥ sibi uiuit qui
carnis suȩ̨ uoluptatib pascit᷑. recte ociosus redarguit᷑. ꝗe

Expanded text:
 quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus p
Abbreviated transcription (Latin):
mundi nasciturꝰ est. q scõs ꝓtulit. qͣsi tot palmates misit:
Hit it᷑q pat̃ familias ad excolendã uineã suã. mane hora t̾cia
serta. nona & undecima operarios cõducit. quia amundi huiꝰ
inicio usꝙ adfinẽ aderudiendã plebẽ fideliũ pͣdicatores cõgre¬
gare nõ destitit: Mane & enĩ mundi fuit. cũ sequenti hora¬
ab adã usq ad noꝵ Hora uͦ t̾cia: anoe usq ad abrahã. Sexta

Expanded text:
ot palmites misit. Hic itaque paterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sex
Abbreviated transcription (Latin):
phison. ipse est qͥ circuit omẽm t̾rã euilat. ubi nascit᷑ aurũ.
& aurũ t̾rȩ illiꝰ optimũ ÷ Ibiq inuenit᷑ belliũ. & lapis onichi¬
luuius aut̃ qrtus. ipse est euphrataes: Tulit gͦ dñs d̾s
hominẽ. & posuit eũ in paradiso uoluptatis: ut oꝑaret᷑
& custodira illũ: Precepitq ei dicens: Exom̃i signo paradi

Expanded text:
Physon, ipse est qui circuit totam terram Evilat ubi nascitur aurum, et aurum terrae illius optimum est: ibique invenitur bdellium, et lapis onychiFluvius autem quartus ipse est Euphrates. Tulit ergo Dominus hominem, et posuit cum in paradisum voluptatis, ut operaretur, et custodiret illum:
Abbreviated transcription (Latin):
prumꝰ hõ ꝑlignũ uẽticũ peccando ceciderat. plig
minicẽ crucis restaurarecur. Sieninatie
oecidtecur. quis eũ dm̃ cognosceret excep¬
tomaria ⁊ ioseph ⁊ elisab&h ⁊ paucis aliis qͥb sp̃s sc̃s reue.¬
Ab om̃ib filius ioseph putabatur Et idi¬
distulit mortẽ notumuit. ostendens fidelib suis ibi rabiẽ
ꝑsecutoꝵ nõeẽ tim̃dã. ubi mortẽ suã adalioꝵ uit̾a uiderĩt
ꝓficere: Ibi aut̃ eẽ mortẽ fugandã: ubi eã adnullius
ꝓfectũ uiderit᷑ ꝓuenire. uixta illud qđ dñs alibi ait:

Expanded text:
mo per lignum vetitum peccando ceciderat, per lignum sanctae crucis restauraretur. Si enim tunc occideretur, quis eum Dominum cognosceret, excepto Maria, et Joseph, et Elizabeth, et paucis aliis quibus Spir omnibus filius Joseph putabatur, et iddistulit mortem, non timuit, ostendens fidelibus suis, ibi rabiem persecutorum non esse timendam, ubi mortem suam ad aliorum vitam viderint proficere: ibi autem esse mortem fugiendam, ubi eam ad nullius profectum viderint provenire, juxta illud quod Dominus alibi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pulsauerit. confestim aꝑiant ei. Uenit quippe.
cũ ad iudiciũ ꝓperat. P ulsat uͦ. cũ iã ꝑegri¬
cudiniᷤᷤ molestia. e̾e̾ mortẽ incinã designat. Cui
cõ festĩ aꝑimꝰ. si hũc cũ amore sꝰ̾cipimꝰ. Aꝑire
& enim i udici pulsanti nõ uult qui exire de
corpore trepidat. ⁊ indere eũ quẽ contẽp¬
sisse. se memnt. iudicẽ for midat: Quiaũt
de sua spe noꝑatione securꝰ ẽ. pulsanti con¬
festim aꝑit. ꝙr lȩcus iudicẽ sustin&. ut eum
cẽ̾pꝰ ꝓ pinque mortiᷤᷤ agnouerit : de gła refii

Expanded text:
et pulsaverit, confestim aperiamus ei. Venit quippe, cum ad iudicium properat, pulsat vero, cum iam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim iudici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria
Abbreviated transcription (Latin):
accipe quasi baiulus.inutriciꝰ : nõ quasi pat̾ ꝓprius:
N ec dix̃ accipe urorẽ tuã ut fotinani dicere uolu¬
er̃: quãuis isponsȩ uxores dici possint. S accipe
matrẽ eiꝰ. id. ẽ accipe quasi custos castitatis. ⁊ susten¬
ipse dis posuerat sustiner& morte̾. ostendens potes¬
catẽ se hab̾e ponendi animã suã. ⁊ iterũ sũmend
eã. Ordo eiũ rerũ necessarius erat. ut priꝰ mi¬
racula faciendo se uerũ dm̃ in notesceret. ipꝰ¬
modũ mortẽ ꝓ nr̃a redẽptione sustineret iu

Expanded text:
ius, non quasi pater proprius. Non dixit, accipe uxorem tuam, ut Photiniani dicere voluerunt, quamvis et sponsae uxores dici possint, sed accipe matrem ejus, id est, accipe quasi custos castitatis et sustenipse disposuerat, sustineret mortem, ostendens potestatem se habere ponendi animam suam, et iterum sumendi eam . Ordo enim rerum necessarius erat, ut prius miracula faciendo se Deum innotesceret, et postmodum mortem pro nostra redemptione sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
ioserh insõpnis apparuit. eũ legat᷑ pastoribꝰ iugilantib
appariusse. ⁊ dñi natiuitatẽ pminciasse: S adħ dicen¬
dũ ẽ. q in hac angłoꝵ diuersa apparicione scĩtas simł
iprudentia iosep cõmendat᷑. Pastore̾ enĩ ꝙ rudes erãt
ut pote pastores. ndiuina misteria dinoscere nõ po-¬
terant: necesse fuit ut iłł angłs uisibilit᷑ appareret.
⁊ occultũ misteriũ manifeste panderet. Ioseph uͦ¬

Expanded text:
ribus vigilantibus apparuisse, et Domini nativitatem nuntiasse? Sed ad hoc dicendum, quia in hac angelorum diversa apparitione, sanctitas simul et prudentia Joseph commendatur: pastores enim, quia rudes erant, utpote pastores, et divina mysteria dignoscere non poterant, necesse fuit ut illis angelus visibiliter appareret, et occultum mysterium manifeste panderet. Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
gilanti apparere. s &iã in sõpnis: Quoniã ut ait apłs
lingue insignũ sunt. non fidelibꝰ s infidelibꝰ. Ꝙ qui a
iulã anglieã uisionẽ cernere prudent̾ ualebat. il¬
lus iosepb non solũ carnis origine. s &iã nomini
consortio particeps. qui sȩ sõpnio p̃fere ndũ fribꝰ
ipoerat. ⁊sõpnia prudent᷑ in t̃pretando. p̃litus uel
Quantum aut̃ admoralẽ sensũ ꝑtinet. angłs iosepl
in sõpnis apparuit. ut ostenderet quia illi ad angłoꝵ cõ¬
sorciuĩ sunt ꝑuenturi qui a mundi impedimentis. ae
carnalibꝰ curis uelud dor mientꝰ sunt alieni. Quasi
gͦ dormiens iugilat. qͥ mundi suꝑ fluas sollcitudines post¬
gls in sõpnis apparens dicat : audiamꝰ. Surge  acci¬
pe puerũ a matrẽ eiꝰ.fuge inegiptũ. esto ibi usq¬

Expanded text:
oniam, ut ait Apostolus, linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Et quia illam angelicam visionem discernere prudenter valebat, illius Joseph non solum carnis origine, sed etiam nominis consortio particeps, qui se somnio praeferendum fratribus viderat, et somnia prudenter interpretando, praelatus vel Quantum autem ad moralem sensum pertinet, angelus Joseph in somnis apparuit, ut ostenderet quia illi ad angelorum consortium sunt perventuri, qui a mundi impedimentis ac carnalibus curis velut dormientes sunt alieni. Quasi ergo dormiens vigilat, qui mundi superfluas sollicitudines postsomnis angelus apparens dicat, audiamus: « Surge et accipe puerum, et matrem ejus, et fuge in Aegyptu
Abbreviated transcription (Latin):
eri. ut tͥ male sit qui pateris malũ. ⁊ illi bene
sit qui ẽ malꝰ. Cũ enĩ eẽ malus potest. qui
inter malũ. tͥ male est. quia malũ alienũ pateriᷤ
in cor pore tuo. Ꝙ illi bene est qui malũ se ip¬
sũ patit᷑. in corde suo. Tibi male ẽ. qͥ malaha¬

Expanded text:
eri ut tibi male sit, qui pateris malum; et illi bene eri ut tibi male sit, qui pateris malum; et illi bene sit, qui est malus. Cum enim est malus, putas quia ibi male est, quia malum alienum pateris in corpore tuo, et illi bene est, qui malum se ipsum patitur in corpore suo? tibi male est,
Abbreviated transcription (Latin):
male. nulli malo erit bene Ueniet inꝗͣ nouis¬
sima dieꝰ. qñ dise̾nent᷑ pii ab impiis iusti abin¬
iustiꝰ. laudatore dĩ. ablas phematoribꝰ dĩ. Ue¬
niet. dies qnͣ sic disc̾nent᷑. ut nulli sic̃ dictũ ẽ.
b ono sit male. nulli malo sit bene. Quare gͦ mͦ
nõ sie: Forte ⁊ mͦ sic : S. Inẽ est in oculto: tuẽ
docebote: Imo disce mecũ ab eo qui docet me ⁊̃ nc̃ ñ
ẽẽ malis bene. ⁊ meliuis esse boniᷤ ꝗͣ malis quã uis
nõ dũ uenerit bonoꝵ plena felicitas. nõ dĩq uenerit
maloꝵ plena nouisima. S silegẽndĩ diligent᷑ ad¬
tendas. forte intelligas mecũ nõ e̾e̾ bene malis:
oso enĩ te. n quero ate. tͥ quare male est : Re¬
ponsurꝰ es. Egesta̾ angit. p̃mit difficultas. dolor
fortasse mẽbroꝵ. timor ab iniqͦ. Tibi idõ male
est. q pateris mala. ⁊ bene ẽ illi quiest ip¬
sũ malũ Multũ e int̾ est int̾ malũ pati. ⁊ ma.¬
iũ ẽẽ. Tu quod pateriꝰ nõ ẽ malũ. malũ enũ¬

Expanded text:
male, nulli malo erit bene. Venient, inquam, novissima, quando discernentur pii ab impiis, justi ab injustis, laudatores Dei a blasphematoribus Dei: venient quando discernentur, ut nulli, sicut dictum est, bono sit male, nulli malo sit bene. Quare ergo modo non sic? Forte et modo sic: sed quod nunc est in occulto, post docebo te, imo disce mecum ab eo qui docet me, etiam nunc non esse malis bene, et melius esse bonis quam malis, quamvis nondum venerit bonorum plena felicitas, nondumque venerit malorum poena novissima. Si Legem Dei diligenter attendis, forte intelligis mecum non esse bene malis. Rogo enim te, et quaero abs te, Tibi quare male est? Responsurus es, Egestas angit, premit difficultas, dolor fortasse membrorum, timor ab inimico. Tibi ideo male est, quia pateris mala, et bene est illi, qui est ipsum malum? Multum interest inter malum pati, et malum esse. Tu quod pateris non es; malum e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tantoꝵ parens fecunda uirtutũ Ecceꝓ
phanꝰ hostiᷤ. nequaquã bt̃is pariuilis tantũ ꝓ.¬
desse potiuss: obsequio. qͣntũ ꝑfuit odio. Nam
siẽ sacratisima p̾sens diei festa manifestat. qͣn¬
cũ cont bt̃os parunloᷤ iniquitas habundauit. tan¬
tũ ineis benedictionis grã effulsiz. lẽ .ii.¬

Expanded text:
uirtutum. ecce profanus hostis numquam beatis paruulis tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit odio. nam sicut sacratissima praesentis diei festa manifestant, quantum contra beatos paruulos iniquitas abundauit, tantum in eis gratia benedictionis effulsit sic eni
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia stinere qͥ faciũt : quã qͥ st̾inere uident᷑.
mns gͥ hõ qui aliũ incorpore ꝑseqͥt̾ priuꝰ
maiotẽ sͥ ipse dispendiũ facit : ꝙ nemo ht̃ iniꝰ¬
cũ lucrũ.
sine iusto damno. Ubi lucrũ. ⁊ ibi
dãpnũ. Lucrũ in archa: dãpnũ in cõscientia. Tu¬
lit uestẽ. ⁊ ꝑdidit fidẽ: Ad qͥrit peccuniã. ⁊ ꝑdit

Expanded text:
licia sustinere, qui faciunt, quam ii, qui sustinere uidentur. omnis enim homo, qui alium in corpore persequitur, prius maius sibi ipse dispendium facit, quia nemo habet iniustum lucrum sine iusto damno. ubi lucrum ibi damnum, lucrum in arca, damnum in corde. tulit uestem perdit fidem, adqui
Abbreviated transcription (Latin):
tiouis planiꝰ intelligere ualeamꝰ. lib et suꝑiora pa¬
rũꝑ adcendere. Supͣ enĩ retulic idẽ ioħs enuglt̾a
cunt ei. ⁊ alii discipłi. Uenimꝰ mnos teeñ
A scendit gͦ symon pecrꝰ. ithomas qͥ dr̃ didim.¬
⁊ nathana eiꝰ qui erat achana galilee ⁊ filii ⁊ e¬
bedei. ⁊ alii ex discipłis eiꝰ duo Illis frustra tota
nocte inpiscando laborantibꝰ. mane ih̾e ste¬
tit in litore. eoꝵq rete eopiosa multitudi¬
ne piseuĩ repleuit. E gressisq ita ao ẽrã añ.
se amaret int̾roganic Eui pꝰ sran sins oues¬

Expanded text:
onis plenius intelligere valeamus, libet superiora parumper attendere. Supra enim retulit idem Joannes evangelista cunt ei alii discipuli: Venimus et nos tecum. Ascendit ergo Simon Petrus, et Thomas qui dici Nathanael, qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Illis frustra tota nocte in piscando laborantibus, mane stetit Jesus in littore, eorumque rete copiosa multitudine piscium replevit. Egressisque illis ad terram, ait: se amaret interrogavit. Cui, post
Abbreviated transcription (Latin):
poraliꝰ łint secuti. ꝙ necdũ ad huc ĩtelligebant
quid spalit̾ signisicaret hos quod dñi petro dierat.
in notescere noluit. de signauit ex merito. cũ dint:
Uidit illũ discipłm quẽ diligebat iħe. Diligebat
enĩ eũ ihe nõ ex ceptis cec̃is singłarit̾ solũ. s specia.

Expanded text:
ominum sint secuti, quia necdum adhuc intelligebant quid spiritualiter significaret hoc quod Dominus Petro dixerat,  suam ex nomine innotescere noluit, designavit ex merito, cum dixit: « Vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus. » Diligebat enim eum Jesus, non exceptis caeteris sing
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Statĩq euugłta. ad uinx̃ diceus. Qͥ cũ reces¬
sissent. ecce angłs dnĩ apparuit in sõpnis ioseph. Ubi
consid erandũ. quod minister celestiꝰ angłs insidia hero¬
dis pͣnenit. monẽs cũ puero fugere inegiptũ. nera¬
biem furoriᷤ sui herodes si ẽ incetos. in puerũ tħm exple-¬

Expanded text:
suam. Statimque evangelista adjunxit, dicens: « Qui cum recessissent, ecce angelus Domini apparuit in somnis Joseph. » Ubi considerandum, quod minister coelestis angelus, insidias Herodis praevenit, monens cum puero fugere in Aegyptum, ne rabiem sui furoris Herodes, sicut in caeteros, in puerum Jesum exple
Abbreviated transcription (Latin):
iugit̃
lent. aĩmũ suũ ab oĩ cupiditate imaliciaᷤ choib̾et
b qͦs mͦ nolũc salubrit̾ cogitare. necesse hñt pꝰea
sine ullo remedio sustinere. Te.ui.¬
eni& enĩ illa dies nouisima. ueniet dies in¬
dicii. qño eiꝰ nec penitentiã licebit agere. nec boni
opibꝰ se ab ȩc̾na morte poter̃ redimere. quia ꝑeu
uiscat᷑ sui: qͥ dũ uiueret oblitꝰ est dĩ. Ueni& di¬
ẽ uidicii. qno mouebunt᷑ fundam̃ta montiũ. ⁊ ar¬
ddit t̾ra usq ad inferna deor sũ. quõ cęli ardent̾
soluent᷑. qn̾o sol obseurabit᷑ ⁊ luna nõ dabit lu¬
Quando stelle cadunt decęlo. qnͣ pec¬
res ⁊ impii mittent᷑ instagnũ ignis. ⁊ fumꝰ¬

Expanded text:
iugiter uellent, animum suum ab omni cupiditate uel malitia prohiberent. sed quod modo nolunt salubriter cogitare, necesse habent postea sine ullo remedio sustinere. ueniet enim illis dies nouissimus, ueniet dies iudicii, quando eis nec pecuniam licebit augere nec bonis operibus se ab aeterna morte poterunt redimere, quia percuiscatur sui, qui, dum uiueret, oblitus est dei. ueniet dies iudicii, quando mouebuntur fundamenta montium et ardebit terra usque ad inferos deosolventur, quando sol obscurabitur, et luna non dabit luquando stellae cadent de coelo: quando peccatores et impii mittentur in stagnum ignis, et fumu
Abbreviated transcription (Latin):
quo tu nõ uis. ħoc ant̃ dicebat ait euugłta:
significaus qua morte clarificaturꝰ eẽt am̃
Et ne dura ⁊ intolerabilis petro passio cruciꝰ
dicens. Sequere me. id. ẽ imitare me. Ae si di-¬
ceret dñs. Tanto gͦtolerabiliꝰ erueis passionẽ
sustineb̾. tnanto in eis sufferentia mã te seqͥ ues¬
tigia recor dab̃is. Ut sicẽ ego ꝓ tua salute crucis
patibulũ stinere nõ distuli. ita qͦ ⁊ cu ꝓconfessi¬
one nominiꝰ mei pati te deb̾e memento. Quia
gͦ głosiorẽ palmã mr̃ ii ẽsequeris. qͦ ad hãc ꝓmeren¬

Expanded text:
 Hoc autem dicebat, ait evangelista, significans qua morte esset clarificaturus Deum. » Et ne dura et intolerabilis Petro videretur passdicens: « Sequere me, » id est imitare me. Ac si diominus: Tanto ergo tolerabilius crucis passionem sustinebis, quanto in ejus sufferentia mea te sequi vestigia recordaberis: ut sicut pro tua salute crucis patibulum sustinere non distuli, ita quoque et tu pro confessione nominis mei pati te debere memento. Quia eo gloriosorem palmam martyrii consequeris, quo ad hanc promeren
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpietaᷤᷤ lactantꝰ a matrũ uberib abstrarit.lẽ .iii.¬
medio frigore infidelitatis exortoᷤ. uelut pͥmas
erũpent̾ eccłȩ gẽmas. quedã persecutionis pru
cͣmenti dare uota nõ lacͥmis. quia ipse illis fuit
causa poene : qͥ ertitit icorone. Ipse odii causa.
sens ũ. ap̃e ad gent̾ idolis de ditas transire dignat᷑.
&̾ iud eã relinquens. ignoranti scło colendꝰ infer¬
tur. Et ꝙ inscripturis diuinis fr̃s Rem̃i bono̾ nt̾o¬

Expanded text:
impietas lactentes matrum uberibus abstraxit, medio frigore infidelitatis exortos, velut primas erumpentes Ecclesiae gemmas quaedam persecutionis pruicramentis dare vota, non lacrymas: quia ipse illis fuit causa poenae, qui exstitit et coronae; ipse odii causa, sensum Christus ad gentes idolis deditas transire dignatur et Iudaeam relinquens ignoranti saeculo colendus infertur. Et quia in scripturis diuinis bonos et
Abbreviated transcription (Latin):
suauit carpit. cũpus ꝑistoriam ueritatĩs radice soli dt᷑.
S qr nõ numquã allecoriã sidẽ edisicat & istoria mora¬
litatẽ nos quiauctore dõ iamsidelibusi loquim̃ nõab̾e
credimꝰ. supsũ loquendi hordinẽ post ponamus. quatinꝰ
quisidẽ iã sirma tenens pͥus de alle geria aliquit breuit᷑
audire debeatis Etqd̾ uob̾ demoralitate istoria. ualdeẽ
nescessaria hoc in exposicionis nr̃e ordinẽ seruet̃ eetrem¬
um ꝙr ei plerũq solent melius recoli quẽ cõuingit pꝰmodũ
audire: Sensũ eͦ allegoricũ subbreuitate transcurrimꝰ.
ut ad moralitatis lattudinẽ cirius ualeamꝰ Ioomoqui dã¬

Expanded text:
in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire va
Abbreviated transcription (Latin):
do oderat᷑. Im mõ odrens amabat quã cupre bat ꝑ iħu
morti tradere: ut ah ne aduitã depeccat morte sus¬
citarꝙ: Ab hacgͦ discreeionȩ odũ nr̃i trabamus for¬
mã addodiũ ꝓxximi Amͣt̾ quilibꝙ in hoc mundo ad
uersarius. s inuiadĩ c̃trarius nõ amet̾ etiã ꝓpiqus
Qiuis quis enim et̃na cõcupieit. inea quam ad gre¬
drĩ causadĩ ectra patrẽ. extra matre. exirauxorem.
exirasilios. ex tracognatos. exira sȩme npsum sieride¬
b&. ut eo uerius cognoscat dm̃. quo ineuis causa nemi¬
nem recognocit M ultũ nam queẽ qd carnał affetꝰ
intenti one̾ m̃tis deuerberant. euisq aciẽ obscurant
quostam̃ neq quam noxios patim si eosp̃m̃ do tene¬
mus.¬
da Raritas om̃ib & ꝓpinquis & extraneis. nec tamiꝰ

Expanded text:
do oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu do oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretionehoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus.est charitas omnibus et propinquis et ex
Abbreviated transcription (Latin):
quib plura loqui ꝑtimescimꝰ. quia soli dõ seire ẽ: quomͦ uł quẽ admodũ eoꝵ
in usibilis absq ẽtagione. seu diminucione.: insua sola puritate cõsistat
natura S tam̃ nonẽ ee angłoꝵ hordines. adl̃ĩ iudicia ac mistĩa com¬
plenda: testante saero eloquio eognouimꝰ. Quoꝵ pyincipat atq potes:¬
tas. subtilit̃ ac mirabilit̃ dĩ omĩpotentis iuitu distinguit᷑. Alii enĩ exaliis
ad nos inmindũ misi. futura p̃dicendo p̃ueniũt: Alii adħ s costituti.
ut ꝑeoꝰ signa ⁊ miracula frequentiuus fiant. Alii subiectis angłoꝵ spi.
ritib p̃sũt . eisq a: ex ꝑsenda cliuina misteria disponendaq principan:¬
tur. Asii mira poteneia cet̾is p̃minent. ꝓeo qͦd eis ad obediendũ alia
angłoꝵ agmina subiecta s̃ Alu tanta di uinitatis grã replent᷑: ut meis

Expanded text:
mescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentiuritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ suis affirmabat exemplis : ita ut innumabił utriusq sexus
multitudo eiꝰ sequeret᷑ uestigia. relictis nupciarũ copulacio¬
nibs: sp̃taq lib̾oꝵ ꝓpagine : sponso qͥ incelis ÷ ꝑhenni mente.
actu : habitu: ⁊ gestu: adplicari maluer̃: Oracionibꝰ instantes:¬
tes : pauꝑes recreant  nudo uestient: infir mo̾ uisitantꝰ: intribu.¬
lacione gaudent᷑. In u̾bis calũpniȩ uł cõtumeliȩ pacient. in aug¬
into suȩ ꝓfectionis humiles. indãpno rerũ tpraluĩ dõ grãs agen¬
tes His omib ⁊ his similib ꝓdesiderio regni cȩlestis. ippt̃ spem
&ernȩ remuneracionis ardentissim o amore indesinent᷑ atq liben.¬
ter insistentꝰ. ⁊ sic in caritate dĩ ac ꝓximoꝵ amore ꝑseuerant:

Expanded text:
 suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se maluerunt; orationibus non deficin tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes,
Abbreviated transcription (Latin):
cõtendunt Qui merit᷑ inp̃senti plorant.Nent
& tristes s. quinec dũ ualent uidere quã diligt̃:
quã diuui uit in copore: ꝑre grini se asua patria
& regno cognoscunt. quiaꝑ labores & certamina ad
coronã sibi ꝑuemẽdũeẽ nõ dubitant: quorũ tri¬
slitia ũtet᷑ ĩ gudiũ. Cũ finito agone iute huis bra¬
uiũ uite ꝑhennis acci piunt. de quo dicit̃ in psalmo.
seminant in lacrimis. ingaudio metent

Expanded text:
plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent
Abbreviated transcription (Latin):
cia ur̃a u̾tet̃ ingnudium. & ipsorum tocius eccłȩ
statui cõgruit. Exii. lorabant & sie bant
amatores xp̃i: cũ illũ cõp̃en̾di ab hostib ligari. ad
cõciliũ duci. dampnari. siagellari. derisin habe¬
ri. & ultimum crucisigi. lanceari: & sepͣliri: uide¬
rent Gaude bant mundi amatores: qͦs ab in simas
cogitationeb mundi uoca ͣ dñs. cũ mor te tur piss¬
ma cõdẽpnarent illũ: qui grauis erat eis etiã ad.
uidendum. Cõtrista bant̃ discipłi posito in
morte dño .s agnita euns resur rec ci one tr¬
istitia eorũ: ũ saẽ ingaudiũ. Uisa ascensionis
porentia: iam maiori gaudio sub le uati laudabãt
& bene dicebant dñm: ut lucas euũ gelista testatur
Scunitis sidelib hic dñi sermo c̃uenit. qͥ ꝑ lacri¬

Expanded text:
a vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino, sed, agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium: visa ascensionis potentia, jam majori gaudio sublevati laudabant et benedicebant Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic
Abbreviated transcription (Latin):
di bat dñs carnalia hominũ cõuiuia. ñtam ut ext̃iorib
ministranciũ epulis pascere t᷑. ꝗͣ ut ipse qͥẽ panis descendens de cȩ¬
lo auditoribꝰ suis dapes suꝑni c̃ inii erogar&: Quod inde uerũ
e̾e ꝓbat᷑ : quia ubicũq pransurꝰ resedit ant docuit aliqͥd: aut sig¬
na patrauit .. qͦd factũ eẽ constat inħcõmuio: de qͦ p̃sens lec:¬
cio texit᷑ . in qͦ ⁊ miraculũ patraiit. & p̃dicationẽ exibuit:
gebat &iã dñs clem̃tissimo pietatis affectu: ut familia
quȩ seruitute dnõꝵ sẽꝑ occupata lib̾e ad
illũ ubicũq ẽẽt cõfluere neqͥbat. ipso ad
habitacula dominoꝵ dignant̾ uenien.¬
te. & p̃sentia illiꝰ cõmunit̃ frui. &
doctrinis refici : ⁊ miraculis pos¬
sent letificari: Simul &iã noui tes.¬
tam̃ti. futuris p̃dicatorib auctoritatẽ p̃ferebat. quatinꝰ uerbũ saluts dñis
i subiectis. libis iseruis. suꝑioribꝰ ⁊ inferioribꝰ: om̃ibꝰ absq differentia ꝑso¬

Expanded text:
t exterioribus ministrantium epulis vesceretur, quam ut ipse qui est panis de coelo descendens, auditoribus suis dapes superni convivii erogaret. Quod inde verum esse probatur, quia ubicunque pransurus resedit, aut docuit aliquid, aut signa patravit. Quod factum in hoc constat convivio, de quo praesens lectio texitur, in quo et miraculum perpetravit, et praedicationem exhibuit. Agebat etiam hoc clementissimo pietatis affectu, ut familia quae servitute dominorum semper occupata, libere ad illum ubicunque esset confluere nequibat, ipsorum ad habitacula dominorum dignanter veniente, in praesentia illius communiter frui, et doctrinis refici, et miraculis possent laetificari. Simul etiam Novi Testamenti futuris praedicatoribus auctoritatem praeferebat, quatenus verbum salutis dominis et subjectis, liberis et servis, su
Abbreviated transcription (Latin):
ra magna dignacio ẽ. ut in exortꝰ die tantȩ genitricis. laudes
dñi nonsileat lingua carnis UU ic
sa quã dr̃ elegit sponsam. quȩ ca casta. ut uirgo possit eẽ post
partũ: hec est dĩ templũ. fons ille signat᷑ꝰ. ⁊ porta indomo dnĩ
brauit. ex ea potens uirtutu xp̃c egredit᷑. ut sponsus de tala:¬
mo Exulta uit ut gigas ad currendã uia. asimo eeli egressio

Expanded text:
ra magna dignatio est, ut in exortus die tantae genitricis, laudes ra magna dignatio est, ut in exortus die tantae genitricis, laudes Domini non sileat lingua carnis. Videamsa, quam Deus elegit sponsam! quae tam casta, ut virgo possit esse post partum. Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini ssimi obumbravit; ex ea potens virtutum Christus egreditur, ut sponsus de thalamo: Exsultavit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo e
Abbreviated transcription (Latin):
genitricis obtinuit dignitatẽ: ⁊ pudiciciam nõ amisit uir¬
gi nale. Oquã głosa iurcgo maria. o dignissimus ipsus in
ra ex ꝓgenie dauid regis nata. ꝑ se ipsam salutẽ mundi cunctis cre-¬
dentib apparere fecit O quã henedic̾ta ⁊ uenerabilis est uirgo
semꝑ maria dĩ genitrix. cuiꝰ hodie exortu intenebris tabescen¬
tib lux uera refulsit: Dignũ itaq ualde ÷ dilectissimi cũ de
ubi describit᷑ meritũ genitoris. atq genitriciꝰ eiꝰdẽ uirgi¬
nis. ⁊ uoc abul ũ utriusq. heli uidelie& atq anne. Quod opuscu¬
lũ apoerifũ. sic̃ ȩtia de transitu eiꝰdẽ uirginis alt̾ũ habet᷑. ne
recipiat᷑ ab ȩccła certũ ꝓincerto: dubiũ ꝓuero: placet paulis¬
ꝑ gradũ sermonis. nr̃i inlaudẽ hodiernȩ nati uitatis eiꝰ extende
re: k̾ ꝓfecto ab omni ȩccła catholiea firmissime tenet᷑. quia re:¬
gali ex ꝓgenie udelic& regis magni dauid hodie ÷ exorta. Reue:¬

Expanded text:
genitricis obtinuit dignitatem, et pudicitiam non amisit virginalem. O quam gloriosa virgo Maria! o dignissimus ipsius inra ex progenie David regis nata, per se ipsam salutem mundi cunctis credentibus apparere fecit. O quam benedicta et venerabilis virgo semper Maria Dei genitrix, cujus hodie exortus in tenebris tabescentibus lux vera refulsit. Dignum itaque valde, dilectissimi, cum devubi describitur meritum genitoris atque genitricis ejusdem virginis, et vocabulum utriusque Heli videlicet atque Anna. Quod opusculum apocryphum, sicut etiam de transitu ejusdem Virginis alterum habetur; ne recipiatur ab Ecclesia certum pro incerto, dubium pro vero. Placet paulisper gradum sermonis nostri figi in laude hodiernae nativitatis ipsius. Hoc profecto ab omni Ecclesia catholica firmissime tenetur, quia regali ex progenie, videlicet regis magni David, hodie est exorta. Reve
Abbreviated transcription (Latin):
decimũ gerer& etatis annũ. ignor ante familia uł parentes:
incolatum cupiens regni cel estis adipisei: se illius tẽporis pontifi.¬
cis scĩ siluestri uestigiis p̃missa supplicacione ꝓstrauit. petens ut
ablatis sͥ eapillis. mutatoq habitu. di uino eum pontifex seruicio
cit uotis obtimis mora: Ulko. Gũq in ibt biennio seu
amplius subꝰ ae incoacione seruiss&. dininȩ gr̃ẽ instiea.¬
cione succensus. de lib̾ar& arcuis semet expeti ciciusq
iuxta eugłm di uino mancipare seriuciorut. lƿamor e reg¬
ni cȩlestis nõ solũ parentib s ⁊patriȩ redderet extrari¬
neus Arrepta itaq salubrit̾ fugiendi de scłi compedibus
lib̾tate lirinense monasteriũ. sc̃s ex peciit. Eñq it cũ unol
tantũ famulo socuis ager&. corã in quisitorib missis matri
suȩ flum̃ transiens. uisus ab eis non ẽ. Di abolus uͦ in
quendam ingress miserũ.: insequens it eiꝰ postergu. incessant

Expanded text:
decimum gereret aetatis annum, ignorante familia vel parentibus decimum gereret aetatis annum, ignorante familia vel parentibus incolatum cupiens regni coelestis adipisci, se illius temporis pontificis sancti Silvestri vestigiis praemissa supplicatione prostraret, petens ut ablatis sibi capillis, mutatoque habitu, divino eum pontifex servitio tit votis optimis mora. Cumque inibi biennio seu amplius sub hac inchoatione servisset, divinae gratiae instigatione succensus, deliberat arctius semetipsum expeditiusque juxta Evangelium divino mancipare servitio, ut pro amore regni coelestis non solum parentibus, sed et patriae redderetur extraneus. 5. Arrepta itaque salubriter fugiendi de saeculi compedibus libertate, Lirinense monasterium tiro sanctus expetiit. Cumque iter cum uno tantum famulo socius ageret, coram inquisitoribus missis matris suae flumen transiens, visus ab eis non est. Diabolus vero in quendam ingressus miserum, insequens iter eius, postergum incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
nii. cs̃ aobeatissimꝰ cesaruis arelatensis ep̃e cauillonensis ter¬
intorii fert᷑ ee̾ indigena. Cuiꝰ parentes atq ꝓsapies
quod est magnũ ⁊ p̃cipuũ honoris ac nobilitatis. exem¬
plũ. supͣ om̃s conciues suos fide pocius ⁊ morib floruer̃:
Qui sanctꝰ ac uenerabilis cum septimũ seu amplius gerera¬
ȩtatis annũ. ex uestim̃tis quę circa se habuiss&: absq ulla dubi¬
cacione pauꝑib tribuebat. sepe domis seminudus reuertens
Uir beatus cum uisus aparentib sius fuiss&: sub districtione
discussus. quid de uestimentis sus fecerit. ipse ħ tantũ mͦ res¬
pondebãt. atranseuutib sibi. fuisse sublata Ilunda¬
git᷑ sic̃ arbusenlȩ quedã stirpib nobilib fructicare non¬
nupqͣ solent. ante ꝗͣ crescere. in quib utiq quanto ẽ m inor
etas. tanto ub̾tas ÷ gracior: ita illo uiro scõ int̃ ipsa infancia¬
cio florer& etatis. fructu ex ubar& ingenii. Cũ eͦ octauũ

Expanded text:
nctus ac beatissimus Caesarius Arelatensis episcopus Cabillonensis territorii fertur indigena; cuius parentes, aeque prosapies, quod est magnum et praecipuum honoris ac nobilitatis exemplum, supra omnes concives suos fide potius et moribus floruerunt. Qui sanctus ac venerabilis cum septimum seu amplius gereretatis annum, ex vestimentis, quae circa se habuisset, absque ulla dubitatione pauperibus tribuebat. Saepe domi seminudus revertens vir beatus, cum visus a parentibus suis fuisset, sub districtione discussus, quid de vestimentis suis fecerit, ipse hoc tantummodo respondebat, a transeuntibus sibi fuisse sublata. 4. Igitur sicut arbusculae quaedam stirpibus nobilibus fructificare nonnumquam solent antequam crescere, in quibus utique quanto est aetas minor, tanto ubertas est gratior, ita in illo viro sancto inter ipsa infantiaio floreret aetatis fructum exuberaret ingenii. Cum ergo octavum
Abbreviated transcription (Latin):
Felix certe ⁊ omni sande dignissima. quę sine s ꝟmanose¬
mine cęlestẽ scło ꝓtulit panẽ. ⁊ mundi genuit saluatore:.
quã beata mat̾ ÷ ista. quę sine contaminacione ulla conee¬
ꝑit mundi leticiã. isine dolore peꝑit medicinã. Pelix in¬
quã mat᷑. ꝑ quã nr̃i generis reparata est uita. quȩ de cȩlo
dĩ suscepit ꝓle̾. i mundo genut libatorẽ :iredẽptorẽ. apeccatis¬
⁊ morte saluantẽ. Ñ em̃ mirabili atq in effabili mͦ. ⁊ omniũ rerũ
& suũ peꝑit creatorẽ. E lecta quippe ÷ uirga integra: cui fecundita
matris daret̾. ⁊ facta fecunda mat̾. in qua uirgi niꝰã integritas
seruaret᷑: Si enĩ cogitemꝰ uirginẽ quȩ sine concupiscencia ear nis
concepit carne. nsine uiro peꝑit uirũ. ⁊⁊ uoluerimꝰ facti huiꝰ que¬
rere racionẽ. in ipsa nr̃a inquisicione subcumbimꝰ. cũ scriptũ sit.
Meneracionẽ eiꝰ : quis ennarrabit: Quod sic̃ de di uina xp̃i na

Expanded text:
e humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundo genuit Salvatorem. O quam beata mater ista, quae sine contaminatione ulla concepit munditiam, et sine dolore peperit medicinam. Felix, inquam, mater, per quam nostri generis reparata est vita: quae de coelo  suscepit prolem, et mundo genuit liberatorem, Redemptorem orem. Haec enim mirabili et ineffabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur; et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Si enim cogitemus virginem, quae sine concupiscentia carnis concepit carnem, et sine viro concepit virum, et si voluerimus quaerere rationem, in ipsa nostra inquisitione subcumbimus, cum scriptum sit: Generationem ejus quis ena
Abbreviated transcription (Latin):
piebat . qͦd aliquando dato tpr̃e pareret: Quando parturiebat.
titum ẽ capud ioħis indisco: contristatꝰ ẽ: S ꝓpt̾ iuracionẽ.  ppt̾
conrecumbentes. misit spiculatorẽ: ⁊ impleuit qͦd uirauit: iiii.

Expanded text:
piebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quando parturiebat, piebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quando parturiebat, titum est caput Joannis in disco, contristatus est. Sed propter jurationem et propter conrecumbentes, misit spiculatorem, et implevit quod juravit.