comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cem que loco claudit. que tp̃re finit᷑. que
noctium interruptione uariat᷑. que a nb̃
cõmunit̾ cum peccoribꝰ cernit᷑: s lucem
queramus quã uid̾e cum solis angłis pos¬
simus. quã nec initium inchoat: nec fini
angustat. Ad quã ꝓfecto lucem: ua fide
ẽ. Unde recte ⁊ inluminando ceco ꝓturꝰ
respondet᷑. R espice. fides tua te saluũ
fecit. Sed ad hec cogitatio carnalis dicit.
Quomodo possum lucẽ sp̃ualem q̃rere.
quã udere nõ possum: Unde m̃ certũ ẽ
si sit que corporeis ocłis nõ infulget: cui
scilicet cogitationi ẽ qd̾ breuit̾ quisq rẽ¬
pondeat. Quia & hec ipsa que sentit: nõ
ꝑ corpus s ꝑ amiã cogitat. Et̃ nemosu¬
am animã uidet: nec tam̃ se dubitat ani¬
mam habe quã non uidec. Ex inuisibili
anima. uisibile regitur corpus. Si aufe
ratur qd̾ est inuisibile: ꝓtinus corruit ħ
qd̾ uisibile stare uidebat᷑ Ex inuisibili

Expanded text:
cem quae loco concluditur, quae tempore finitur, quae cem quae loco concluditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus, quam videre cum solis angelis possumus, quia nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatẽ suã uocibꝰ nr̃e cecitatis con¬
paciendo misertꝰ ẽ: s lumen nob̃ gr̃e ꝑ
diuinitatis potentiam infudit. & notã¬
dum quid cecouenienti dicat. Quid tͥ
uis faciam: numqͥd qui lum̃ reddere po¬
terat. quid uellet cecus ignorabat: S
peti uult hoc qd̃ ⁊ nos petere. ⁊ se concede¬
re pͥnoscit. In portune namq ad or̃onẽ
nos ammonz: ⁊ tam̃ dicit. Scit namq pa
tis eum. Ad hoc gͦ requirit: ut petatur.
Ad hoc requirit: ut cor adorationẽ excit
Unde ⁊ cecus ꝓtinꝰ adiungit. dñe ut ui¬
deam. E oce cecus a dño nõ aurũ s lucẽ
querit. Parui pendit extra lucem aliqͥd¬
querere. quia ⁊ si habere cecus qd̃lib põt:
sine luce ñ põt uidere qd̾ habec. Immi¬
lemur ergo frs krini eum que ⁊ corpore
auduumꝰ ⁊ m̃te saluatum. Non falsas
diuicias. ñ terrena dona. nõ fugitiuos ho¬
nores a domino: s lucẽ queramꝰ. Nec lu¬

Expanded text:
humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis comhumanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit: Scit namque Patis eum . Ad hoc ergo requirit ut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem ququaerere, quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus. Nec lu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante transiebat. quia dũ turbas
fantasmatum inoratione patimur:.
iħm iliquatenus transeuntẽ sentimꝰ.
cum ũ inorationi uehement̾ insistimꝰ
stat iħs ut lucem restituat: qr d̾s ĩ cor¬
de figitur. ⁊ lux amissa reparat᷑. Qua
tam inre. ⁊ aliud aliquid nob̾ dominus
inuit: qd̾ intelligi de humanitate ac
duimitate illius utiliter possit. Cla¬
mantẽ ⁊ enim cecum transiens audiuit.
s stans miracłin uiluminationis exhi¬
buit. T̃ ransire namq humanitatis ẽ:
stare diuinitatis. ꝑ humanitatẽ qͣppe
habuit nasci. crescere. mori. resurgere:
de loco ad locum uenire. Quia gͦ indun¬
intate mutabilitas ñ est. atq hoc ipsum
mutari transire ẽ: ꝓfecto iste transitꝰ ex
carne ẽ nõ ex diuinitate. ꝑ diuinit. atẽ
ũ ei semꝑ stare ẽ. quia ubiq p̾sẽs. nec per
motum uenit: nec ꝑ motum recedit. Ce¬
cum igitur clamantẽ dñs transiens au¬
dit. stans inluminat̃: quia nõ solum ꝑ¬

Expanded text:
qui ante transibat, quia dum adhuc turbas qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resde loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur clamantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
miserere m̃i. Ecce quẽ turba increpat
ut taceat. magis ac magis clamat: qr
qnͣto grauiori cumultu cogitationum
carnaliũ premimur. tanto orationi ĩ sis¬
tere ardentius debemus. Contra dicit
turba ne clamemus: qr peccatoꝵ nr̃o¬
ꝵ fantasmata plerumq ⁊ moratione
patimur. S nimirũ necesse ẽ. ut uox
cordis nr̃i quo durius repellitur. eo ua¬
lentius insistat: quatenꝰ cogitationis
nlicite tumultum suꝑet. atq ad pias
aures domini imetate sue inportuni¬
tatis erumpat. In se ergout suspicor
recognoscit unusquisq qd̾ dicimus: qr
dum ab hoc mundo animũ ad dm̃ mu¬
tamus. dum adorationis opus conuer¬
tumur: ipsa que prius delectabilit̾ ges¬
simus. inportuna post atq grauia mo
ratione nr̃a coleramus. Uix eoꝵ cogita¬
tio manu scĩ desiderii ab oculis cordis
abicit᷑: uix eoꝵ fantasmata ꝑ penitẽtie
lam̃ta suꝑant᷑. Sed cum moratione nr̃a
uehement̾ insistimus: transeunte ihu

Expanded text:
miserere mei. Ecce quem turba increpat miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jes
Abbreviated transcription (Latin):
mante ceco subiungit᷑: audiamꝰ. Et
qui p̾ibant: increpabant eum ut tace¬
rec. Quid aũt designant isti qui ihm
uenientẽ p̾cedunt. nisi desid̾ioꝵ carna¬
liũ turbas. tumultusq uitioꝵ: Qui
pͥusqm̃ iħs ad cor nr̃m ueniat. tempta¬
tiomibꝰ suis cogitationẽ nram dissipã:¬
⁊ uoces cordis mor̃one ꝑturbant. Se¬
pe namq dũ ꝯuerti addm̃ post ꝑpe¬
trata uicia uolumꝰ. dum contra hec
eadem exorare uitia que ppetrauimꝰ
conamur: occurrũt cordi nr̃o fantas¬
mata pecc̃oꝵ que fecunꝰ m̃tis nostre
aciem reu̾berant. ꝯfundunt. animum:
⁊ uocẽ nr̃e deprecationis p̾munt. Ꝙ
p̾ibant gͦ increpabant eum ut tacer.
qr priusquã iħs ad cor nr̃m ueniat. mͣ¬
la que fecimus cogitationi nr̃e suis y¬
maginibꝰ inlisa. in ipsa nos nr̃a oratio¬
ne ꝯturbant. Sed quid ad hec nlumi¬
nandus cecꝰ fecit: audiamus. Sequit̃.
Ipse u̾o multomagis clamabat: fili d̾d̾

Expanded text:
mante caeco subjungitur audiamus: Et mante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipaoces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem deprecationis premunt.praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑: cecus illuminatur. Ihericho qͥpe
interp̾tatur luna. Luna aũt in sacro elo¬
quio ꝓfectu ponit᷑ carnis. Quia dũ men¬
struis monitis decrescit. defectum nr̃e
mortalitatis designat. Dum igit᷑ cõdi¬
cor nr̃ ad ꝓpinquat ihericho. cecus ad lu¬
mẽ redit: quia dum diuinitas defectũ
nr̃e carnis suscepit. humanũ genus lu¬
men qd̾ amiserat recepit. Unde em̃ d̾s
humana patitur: in de homo addiumͣ
Ipsa enim ueritas dic̃. Ego sum uia. Q
ergo et̾ne lucis claritatem nescit: cecus
ẽ. S si iam in redemptorẽ credidit: uix¬
ta uiã sedet. Si aũt iam crediclit. s ut e¬
ternam lucẽ recipiat rogare dissimulat.
atq ap̾cibꝰ cessat: cecus quidẽ uxta uiã
sedet: s minume mendicat. Siuͦ ⁊ credi
dicat. Quisquis ergo cecitatis sue tene¬
bras agnoscit: quisquis hoc qd̾ sibi deẽ
lum̃ et̾nitatis intelligit. clamet medul¬
lis cordis: clamet uocibꝰ m̃tis. dicens.
ihu fili dauid miserere m̃i. S qͣd ela¬

Expanded text:
dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe interpretatur luna. Luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decmortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divinipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credidicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid cla
Abbreviated transcription (Latin):
ginibꝰ: pensamus merita causarũ.
ꝑ pontem quippe ad amena loca transire
uistos aspexit: quia angusta ualde ẽ semi¬
ta. que ducit aduitam. Et fetentẽ fluui¬
um decurrentẽ uidit: qr adimia cotidie
de fluit uita carnaliũ ac putredo uicio¬
R. Et quorundã habitacula fetoris nebu¬
la tangebat. quoꝵdam uͦ ab ea tangi nõ
poterant. quia sũt pleriq qui młta iam
bona faciunt: s tam̃ ad huc carnalibus
uiciis incogitationis delectatione tãgũ¬
tur. Et iustũ ualde ẽ ut illic nebula fe¬
toris obsideat: qͦs hic adhuc carnis fetor
delectat. Unde ⁊ candẽ delectationẽ car¬
nis esse beatus iob infetore conspiciẽs:
lectatione carnis excutiunt: constat
nimirũ quia eoꝵ habitacula fetoris ne¬
bula nõ tanguntur. Et notandũ quod
isdem fetor esse ⁊ nebula uisa sit: quia
mimirũ carnalis delectatio. mentem
quã inficit obscurat: uͭ ueri luminis
claritatẽ non uideat. S unde delecta¬
tur inferius: constat ut inde calignie ad
suꝑna paciatur.

Expanded text:
ginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, lectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ suã ꝑditus. adhuc alios ꝑdendo cu¬
mulauit. Ammonendi sunt inuidi. ut
cognoscant quantis lapsibꝰ succrescẽtis
ruine subiaceant. quia dũ liuorẽ a cor¬
de nõ ꝓiciunt: ad aꝑtas oꝑum nequici¬
as deuoluuntur. Nisi enu cͥam in ui

Expanded text:
onem suam perditus adhuc alios onem suam perditus adhuc alios mulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias d
Abbreviated transcription (Latin):
membra uno continentur incorpore.
que ꝑ officiũ quidẽ diu̾sa sũt. s quo s̃
uicissim congruunt: unũ fuint. Unde
fit ut pes ꝑ oculum uideat: ⁊ ꝑ pedes
ocłi gradiantur. Ori auditus aurium
seruiat: ⁊ adusum suũ auribꝰ oris lin¬
gua concurrat. suffragetur manibus
uenter: uentri operentur manꝰ. In ip¬
sa igitur corporis posicione accipinus.
qd̾ in accione seruemꝰ. Nimis itaq tur¬
pe ẽ: nõ unitari qd̾ sumꝰ. Nr̃a sunt i¬
possumus: amamus in aliis. ⁊ amanci¬
um fiunt. queq amantur innob. Hic̃
ergo pensent inuidi. caritas quante uͥ¬
tutis est: que alieni laboris oꝑa nr̃a si¬
ne labore facit. Dicendum itaq est in¬
uidis. quia dum se a liuore minime custo¬
diunt: in antiquã u̾suti hostis nequiciã¬
demerguntur. De illo namq scriptũ
est. Inuidia diabli. mors intrauit inor¬
bem t̾rarum. quia enum ipse celũ ꝑdid
Condito homini inuidit. ⁊ dampnaci¬

Expanded text:
membra uno in corpore: membra uno in corpore: quae per officium quidem diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra sunt nipossumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Quia enim ipse coelum perdidit, condito homini invidit, et damnati
Abbreviated transcription (Latin):
rum ac strigonum gesta fauoribꝰ effer̃:
nec tam̃ tales esse desiderant. quales
illos conspiciunt ẽẽ quos laudant. Mi¬
rantur cos placita egisse: sed tamẽ sum¬
uolis. ut cũ ꝓxunoꝵ facta conspiciunt. ad
suuĩ cor redeant. Et de alienis actibꝰ nõ p̾¬
sumant: ne bona laudent: ⁊agere recu.¬
sent. Grauiter quippe extrema ulcione
feriendi sunt: quibꝰ placuit qd̃ imitari
noluerunt. ¶Ammonendi sũt inuidi.
ut ꝑpendant quante cecitatis sunt qui
alieno ꝓfectu deficiunt: aliena exulta¬
cione contabescunt. Quante infelicita¬
tis sũt. qui melioracione ꝓxumi deteno¬
res fiunt. Dumq augmenta a liene ꝓs¬
ꝑitatis aspiciunt. apud semetipsos an¬
xie afflicti: cordis sui peste moriuntur.
quid istis in felicius. quos dũ conspecta fe¬
litas afficit. pena nequiores reddit: Ali¬
orum uͦ bona que habere nõ possunt. si
diligerẽt: sua fecissent. Sic quippe sũt
uniu̾si consistentes infide: sic multa:

Expanded text:
rum et histrionum gesta favoribus efferunt, rum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen devolis ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa
Abbreviated transcription (Latin):
ostis callidus eo indeceptionẽ postino¬
dum maiori exultatione gaudeat: q̃
illa dudum contra se rigida colla uicto
alienis bonis congaudeant: quatinus
habere ⁊ ꝓpria concupiscant. Sic proxi¬
moꝵ facta diligendo laudent. ut ea
etiam imitando multiplicẽt. Ne si in
hoc p̾sentis uite stadio ad certamen a¬
lienũ deuoti fautores. s pigri spectato¬
res assistunt: eo post certamen sine br̃¬
uio remaneant. quo nũc incertamine
nõ laborant. ꝙ tũc eoꝵ palmas afflĩ¬
ti respiciant. in quoꝵ mĩe laboribus o¬
ciosi ꝑdurant. Ualde quippe peccamꝰ:
si aliena bene gesta nõ diligimus. sed
nil mercedis agunus: sica que diligimꝰ
in quãtum possumus nõ imitam᷑. Di¬
cendum itaq ẽ beniuolis: quia si imitͣ¬
ri bona minime festinant. que laudã¬
tes approbant: sic eis uirtutum sc̃ĩtas.
sic̾ stultis spectatoribꝰ ludicrarũ arci¬
um uanitas placet. Illi namq aurig̃¬

Expanded text:
ostis callidus eo in deceptione postmoostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victoralienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque auriga
Abbreviated transcription (Latin):
occulte insidias exardescit. Quietis nã¬
q tempore aduictoris animũ redit. ⁊
uł reꝵ dampna. uł iniuriarũ iacula ad
memoriam reducit. Cunctaq que sibi
illata sunt uehement̾ exagerans: into¬
lerabilia ostendit. Tantoq mentẽ me¬
rore cõturbat: ut plerumq uir paciens
illa se equanumit tolerasse post uictori¬
am captiuus erubescat. seq non reddi¬
disse ꝯtumelias doleat. Et deteriorare¬
pendere: si occasio p̾beatur querat. Q¬
bus ergo isti sunt similes: nisi his qui
ꝑ fortitudinẽ incampo uictores sunt. s
ꝑ negligenciam postinodũ intra urbis
claustra capiuntur: Quibꝰ sunt simi¬
les. nisi hisquͦs irruens grauis langor
a uita nõ subtrahit. s lenit̾ ueniens re¬
diuiua febris occidit: Ammonendi st̃
igitur pacientes. ut cor post uictoriã mu¬
miant. ut hostem publico bello suꝑatũ.
insidiari menibꝰ mentiᷤ intendant. uͭ
langorẽ plus serpentem timeant. ne h¬

Expanded text:
occulte insidias exardescit. Quietis namocculte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui r fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne h
Abbreviated transcription (Latin):
admemoriam reuocant. Igne se dolori
inflãmant. argumenta ulcionis inqui¬
runt: ⁊ mansuetudinẽ quã tolerantes
habuerunt: retractantes in maliciã uer¬
tunt. Quibꝰ cicius a p̾dicante succuritur:
si que sic huiꝰ ꝑmutacionis causa pan¬
datur. Callidꝰ namq adu̾sarius bellum
contra duos mouet: unũ uidelicet in flã¬
mans: ut contumelias pͥor inferat. alte¬
rum ꝓuocans. ut contumelias lesus red¬
dat. Sed pleriiq dum huiꝰ iam uictor ẽ
qui inuiriam ꝑsuasꝰ irrogat: ab illo uin¬
citur qui illatam sͥ equanimit̾ portat.
Unius ergo uictor quẽ commouendo sub¬
iugauit: tota contra alterum uirtute se
crigit. eumq obsistentẽ fortiter ⁊ uincẽ¬
tem dolec. quẽ quia cõmouere in ipsacõ¬
tumeliarũ iaculacione nõ potuit: ab a¬
ꝑto cert amine interĩ quiescẽs. ⁊ secreta
suggestione cogitaciont̃ lacessiens: ap¬
tum deceptionis tempus inquirit. Qa
enim publico bello ꝑdidit: ad exercendã

Expanded text:
ad memoriam revocant, igne se doloris ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas
Abbreviated transcription (Latin):
festucam in oclo frĩs tui. trabem aũt in
oculo tuo nõ uides: Perturbatio quippe¬
im paciencie: festuca ẽ. malicia uͦ in cor¬
de. trabes in oculo. Illam namq aura tẽ¬
pracionis exagitat: hanc aũt consũma¬
ta nequicia pene immobilit̾ portat. Rec¬
te uero illic subiungitur. Hypocrita ei¬
ce primũ trabẽ de oculo tuo. ⁊ tunc uide¬
bis eicere festucam de oculo frĩs tui. ac
si dicatur menti unque interuis dolen¬
ti. ⁊ scam se exterrꝰ ꝑ pacienciam demon¬
stranti. Prius a te molem malicie excu¬
te. ⁊ tunc alios de inpaciencie le uitate
dephende. ne dum nõ studes simulacio¬
nẽ uincere: penis tibi sit aliena mala to¬
lerare. Cuenire etiam plerumq paciẽ¬
tibꝰ solet: ut eo quidem tempore quo ul
adu̾sa paciuntur ul contumelias audi¬
unt. Nullo dolore pulsentur. ⁊ sic pa¬
cienciam exhibeant: ut custodire etiam
cordis innocenciam non obmutant. S
cum post paululi. hec ipsa que ꝑtulint

Expanded text:
festucam in oculo fratris tui, et trabem in festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummatio nequitiae pene immobiliter portat. Recte vero illic subce primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde idem doctor egregius. cum pa¬
cienciam discipulis suaderet dicens.
Om̃is amaritudo. ⁊ ira. et indigna¬
cio. ⁊ clamor ⁊ blasphemia tollatur
a uobis. Quasi cunctis exteriꝰ iam
bene compositis: adintenora cõuertitur
dum subiungit. Cum om̃i malicia. Qr
minitum frustra indignacio. clamor ⁊
blasphemia. ab exterioribꝰ collitur. Si
interioribus iicioꝵ mater malicia dña¬
cur. et incassum foras nequicia exramis
inciditur: si surrectura multiplicus int᷑
in radice seruatur. Inde ⁊ ꝑ semetipsã
ueritas dicit. Diligite mimicos ur̃os.
bene facite hisqui uos oderunt. Orate ꝓ
ꝑsequentibꝰ. ⁊ calumpniantibꝰ uob. Uir¬
tus itaq ẽ coram hominibꝰ. adu̾sarios
tolerare. Sed uirtus coram d̾o: diligere.
quia hoc solum d̾s sacrificium accipit:
qd̾ ante eius oculos in altari boni oꝑis.
flammna caritatis incendit. Hinc est
quod rursum quibꝰdam pacientibꝰ nec ta¬
men diligentibꝰ. dicit. Quid autẽ uides

Expanded text:
Unde idem doctor egregius cum paUnde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia ; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt sequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides
Abbreviated transcription (Latin):
cius ꝑturbatio eicit. quia nulla interiꝰ
disciplina sapĩe circumdudit. Sapiens
aũt differt: ⁊ reseruat in posterum. Lesꝰ
enim in p̾sens se ulcisci nõ desiderat: qui
etiam tolerans parci optat. s tam̃ iuste
uindicare omnia extremo iudicio nõ ig¬
norat. ¶Az contra ammonendi sunt pa¬
cientes: ne ineo quod exterius portant.
interius doleant. Ne tante uirtutis sa¬
crificium qd̾ integrum foras immolant.
intus malicie peste corrumpãt. Et cũ
ab hominibꝰ nõ agnoscitur. s tamen
sub diuina examinacione peccatur: ⁊̃ã¬
to deterior culpa doloris fiat: qnͣto sibi
ante homines uirtutis speciem uendi¬
cat. dicendum itaq est pacientibus.
ut studeant diligere. quos sibi necesse
ẽ tolerare. Ne si pacientiam dileccio
non sequitur: in deteriorem culpamo¬
dii. uirtus ostensa uertatur. Uñ pau¬
lus cũ diceret. caritas paciens est. ili¬
co adiunxit. Benigna est. Uidelicet
ostendens qr quos ex paciencia tolas.
amare etiã ex benignitate nõ cessai.

Expanded text:
interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
rioris. usq ad frontẽ at̾ĩ int̾ioris ex t̾n¬
secus. centũ cubitos adorientẽ. ⁊ adaqͣlo¬
nẽ. In quibꝰ u̾b̃. si portã aditũ accipimus
quo ad cognitionẽ dñi intramꝰ: porta in¬
ferior fides ẽ. At̾um uͦ int̾iꝰ: ꝯtẽplatio. h¬
abec aũ porta inferior latitudinẽ a faci¬
e: qr uidelic fides ꝑ caritatis sue ampli¬
tudinẽ: ht̃ eam que uidet᷑ a ꝓximis oꝑa¬
tionẽ. Qm̃ dũ fortit̾ aꝑfectioribꝰ agi con

Expanded text:
nterioris extrinsecus, centum cubitos ad orientem, et ad aquilonem. » In quibus verbis si portam aditum accipimus, quo ad cognitionem Domini intramus, porta inferior fides est; atrium vero interius contemplatio. Habet autem porta inferior latitudinem in facie, quia videlicet fides per charitatis suae amplitudinem habet eam quae videtur a proximis operati
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ aut matrẽ. aut uxorẽ. aut filios.
aut agros. ꝓpt̾ nom̃ meũ: centuplũ acci¬
piet. ⁊ uitã et̾nam possidebit. Neq ⁊ eĩ¬
sc̃s quisq id̾o t̾rena deserit. ut ħ possid̾e̾
in ħ mundo mltipliciꝰ possit. qr quisqͣs
t̾reno studio tr̾am relinꝙͣ. t̾rã nõ relinq̃t
s appetit. Nec qui unã uxorẽ deserit cen¬
tũ recepturꝰ ẽ: s ꝑ cẽtenariũ numerũ ꝑ¬

Expanded text:
t matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . » Neque etsanctus quisque ideo terrena deserit, ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit; nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est; sed per centenarium numerum p
Abbreviated transcription (Latin):
& una q̃q actio q̃si quedam nob fit lati¬
tudo itineris: q̃ plꝰ erat angustia difficł¬
tatis. Hab quoq atum int̾rꝰ ftontem:
qr ꝯtemplatiua uita ꝑ quedã signa desi¬
dĩoꝵ ⁊ gemituũ ostendit qnͣtum intꝰ ui¬
deat q̃ tantũ amat. Denariꝰ aũ numerꝰ
ꝑ semzipsum multiplicatꝰ: in centenari¬
ũ surg̃. Uñ recte ꝑ centenariũ magna
ꝑfectio designat᷑: sic̃ de electis dr̃. Om̃is

Expanded text:
 sancta actio quasi quaedam nobis fit latitudo itineris, quae prius erat angustia difficultatis. Habet quoque atrium interius frontem, quia contemplativa vita per quaedam signa desideriorum et gemituum ostendit quantum intus videat quam tantum amat. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ audire possit exq̃rit. Nunc huiꝰ nũc
scĩ alt̾iꝰ uitã uentilat. Uñ ⁊ electꝰ quidam
tionẽ req̃rẽs dicebat. Circuibo ⁊ ĩmolabo
intabnaculo eiꝰ hostiam iubilatiois. Ecce
huc illucqz ad bonoꝵ uitam exqͣrendã mit¬
tet: ipse usq adiubilatiois sac̾ficiũ nõ ꝑ
ma ꝑducunt᷑. eoꝵ uita qͣsi inspeculo poni¬
tur. ut cuncti uideãt bona q̃ debeant ĩmi¬
mas nͥ p̾mia uictorie designant᷑: Ip̃e
qppe clari uincentibꝰ solẽt. I.nĩ hu qͣ qui ĩ
certamine martirii antiqũ hostẽ uicerãt.
magna dicentes. Salꝰ d̾o nr̃o qui sedet suꝑ
thronũ ⁊ agno. Palmas q̃ppe inmanibꝰ
habe̾ ẽ: ictorias in oꝑatiõe tenuisse. Cuiꝰ
oꝑationis palma ibi tribuit᷑: ubi sine cer¬
tamine gaudet᷑. Ioñ ⁊ hic nõ dr̃. palme ã¬

Expanded text:
is audire possit exquirit, nunc hujus, nunc sancti alterius vitam ventilat. Unde et electus quidam, tionem requirens, dicebat: Circuibo et immolabo in tabernaculo Dei hostiam jubilationis . Eccehuc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque ad jubilationis sacrificium non ma perducuntur, eorum vita quasi in speculo ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imimas nisi praemia victoriae designantur? Ipsae quippe dari vincentibus solent. Illos itaque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . » Palmas quippe in manibus habere, est victorias in operatione tenuisse: cujus operationis palma ibi tribuetur, ubi jam sine certamine gaudetur. Unde hic non dicitur, palmae an
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipet᷑ inm̃te. ne dñetur in oꝑe. Scrip¬
tum qͥppe ẽ. Iniciũ om̃is peccati suꝑbia.
Qͥs gͦ erit añ dĩ ocłos fructꝰ boni oꝑis. si
ex radice putruit elatiois: Sepe ut pre¬
dictũ ẽ eiꝰ animꝰ tẽptatur ex ira. s citius
ad se circũspiciendo collig̃. ⁊ discipline se
pondere de pͥmẽs. ag̃ ne motꝰ animi tnͣse¬
at insermonẽ. ne erũpat inuoce. fitq ut
ira ꝑturbati añni ubi ꝑ negligentiã orit᷑.
ibi ꝑ iudiciũ suffocata moriat᷑. Q ex rea¬
git᷑ ut ex concepta culpa aĩmꝰ uirtutẽ pa¬
nat. Q̾ ⁊ si se fortit custodire noluit. ne ad
motum surgeret: se tm̃ incõmocione forti¬
ter mcit. Uñ bñ ꝑsalomonẽ dr̃. Melior
ẽ patiens uiro forti. ⁊ qui dñat᷑ animo suo:¬

Expanded text:
principetur in mente, ne dominetur in opere. Scripprincipetur in mente, ne dominetur in opere. Scriptum quippe est: Initium omnis peccati superbia . Quis ergo erit ante Dei oculos fructus boni operis, si ex radice putruit elationis? Saepe, ut praedictum est, ejus animus tentatur ex ira; sed citius se ad se circumspiciendo recolligit, et disciplinae se pondere deprimens agit ne motus animi transeat in sermone, ne erumpat in voce. Fitque ut ira perturbati animi, ubi per negligentiam oritur, ibi per judicium suffocata moriatur. Qua ex re agitur ut ex concepta culpa animus virtutem pariat, quia etsi se fortiter custodire noluit ne ad motum surgeret, se tamen in commotione 1367 fortiter vicit. Unde bene per Salomonem dicitur: Melior est patiens viro forti, et qui d
Abbreviated transcription (Latin):
tationibꝰ pensant: erubescũt tales ñ eẽ.
q̃les auctore d̾o ꝑse ꝯspiciunt alios fac¬
tos eẽ. ⁊ añ se inm̃te restabiluit: ꝙͣ ple¬
ne inculpã labant᷑. Fam cũ ipsa sua a
doctoribꝰ u̾ba ad memoriã redeunt: e¬
rubescunt ñ seruare qd̾ dicũt. Uñ ⁊ ꝑ
salomonẽ dr̃. Anima laborantis labo¬
Os enĩ nr̃m nos compellit ad laborem.
unde p̾dicando conati sumꝰ alios leuare
Hñt gazophilatia incircuitu paim̃tũ.
qr d̃octoꝵ magna custodia ẽ: uita uene¬
rabil auditoꝵ. Et suus eis ẜmo fit inad¬
uitorio. qr erubescunt pulsantibꝰ nicus
ñ resistere. qui cͣc uicia alios armauerũt.
diximus doctoris aĩmus forsitan aliqͣ e¬
latione pulsat̾. S sine ne ipse ꝑeat. seu
ne ꝑ exemplũ suũ alios ad ꝑdicionẽ tra¬
hat: iugilant̾ se ⁊ festine cirtumspiẽ. in
cogitationibꝰ mord. ad lucta auditoꝵ
suoꝵ uita ad memoriã semetipsũ humi¬
liat.⁊ quibꝰ p̾ualet modis: ag̃ neelatio:

Expanded text:
tationibus pensant, erubescunt tales non esse, quales auctore Deo per se conspiciunt alios factos esse, et ante se in mente stabiliunt, quam plene in culpa labantur. Nam cum ipsa sua a doctoribus verba ad memoriam redeunt, erubescunt non servare quod dicunt. Unde et per Salomonem dicitur: « Anima laborantis laboOs enim nostrum nos compellit ad laborem, unde praedicando conati sumus alios levare. Habent ergo gazophylacia in circuitu pavimentum, quia doctorum magna custodia est vita venerabilis auditorum. Et suus eis sermo fit in adjutorium, quia erubescunt pulsantibus vitiis non resistere, qui contra vitia alios armaverunt. diximus, doctoris animus forsitan aliqua elatione pulsatur. Sed sive ne ipse pereat, sive ne per exemplum suum alios ad perditionem trahat, vigilanter se et festine circumspicit, in cogitationibus remordet; adducta auditorum suorum vita ad memoriam, semetipsum humiliat, et quibus praevalet modis agit ne elatio
Abbreviated transcription (Latin):
i adoctoribꝰ nõ audierũt. hi udelicet
smonẽ sapientie ꝑceper̃. q sũt quidam
q̃ ꝑ semetipsos intellige̾ audita nequeñt.
s ea que in expositoribꝰ legerint retinẽt.
atq scient̾ ꝓfer̃ que lecta didicerĩt. Uñ¬
itaq isti nͥ sermone scientie pleni s̃: Qm̃¬
hoc intelligi alit̾ possit. qr sapientia ad
uitã. scientia uͦ ꝑtinz ad doctrinã. Qui
gͥ bene uiuit ⁊ prudent̾ p̾dicat: gazophi¬
latiũ sp̃ualis edificu recte nominat᷑. quia
aberꝰ ore celestes dutie dipensantur.
his diuicus abundare discipłos isdem
magist̾ gentiũ uiderat cũ dicebat. Di¬
uites facti estis uillo: in om̃i u̾bo ⁊ in oĩ
scientia. Sunt itaq inscẽ ecclie edificati¬
one ꝯstructa gazophilatia. qr abundat
duncus scientie lingua doctoꝵ. Has ue¬
ras eẽ diuicias ipsa ꝑseueritas denũtiat:
cum de tnͣsitoriis duncus dic̃. Fallatia di¬
uitiaꝵ suffocant u̾bum. Sapientia eĩ
atq scientia doct̾ne sp̃ualis: uere sunt

Expanded text:
octoribus non audierunt: hi videlicet sermonem sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos intelligere audita nequeunt, sed ea quae in expositoribus legerint retinent, et scienter proferunt quae lecta didicerunt, atque isti sermone scientiae pleni saliter possit, quia sapientia ad vitam, scientia vero pertinet ad doctrinam. Qui igitur bene vivit, et prudenter praedicat, gazophylacium spiritalis aedificii recte nominatur, quia ab ejus ore coelestes divitiae dispensantur. His divitiis abundare discipulos idem magister gentium viderat, cum dicebat: Divites facti estis in illo, in omni verbo et omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedificio constructa gazophylacia, quia abundat divitiis scientiae lingua doctorum. Has veras esse divitias ipsa per se Veritas denuntiat, cum de transitoriis divitiis dicit: Fallacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia etenim atque scientia doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
morant᷑. Non enĩ ꝯtemplationis gr̃a sũ¬
mis datur: ⁊ minimis ñ dat᷑. S sepe hac̃
sũmi. sepe minimi. sepiꝰ remoti. aliqñ ꝙ
officiũ. a quo possit grã ꝯtemplatioĩs ex¬
cludi. quisq̃s cor intꝰ ht̃: illustrari ꝙ luñe
contẽplatioĩs põt. qr intͣ portã undiq ꝑ
circuitũ fenestre obliq̃ ꝯstructe sũt: ut

Expanded text:
morantur. Non enim contemplationis gratia summis datur et minimis non datur, sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti, aliquandoofficium, a quo possit gratia contemplationis excludi, quisquis cor intus habet, illustrari etiam lumine contemplationis potest, quia intra portam undique per circuitum fenest
Abbreviated transcription (Latin):
ad suma emicãt: tm̃ adhuc ꝑ officiũ inu
no iacẽt. nͥ enĩ ⁊ his qui despecti uident᷑
itaq alios insiiis locis scẽ eccłie consti¬
tutos altade celestibꝰ loqui miro studio
illustrata mẽs suffic̾: suꝑne patrie secre¬
nis ocłis uident᷑. s ap̃se sapĩe studiis ua¬
cant. ad celestia anhelant. atq inquãtũ
p̾ualent. q̃ sit gaudia et̾na ꝯsid̾ant. Fene¬
stre itaq obliq̃ sũt. s inuestibuł. Señ ãt¬
dr̃ ꝑgirũ. qr om̃is inquisitio secretarũ re-¬
rũ. girum ht: dum incogitatione sua dic̃
ãimꝰ putas ne ħ putasne illud. qͣ si cireuit
ut inueniat qd̾ q̃rit. Cui cũ incircũscrip¬
tũ lum̃ erũꝑe incogitatioẽ ceꝑit. qͣsi ꝑ ob

Expanded text:
ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videnturitaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui; miro studio in quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secrenis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant: ad coelestia anhelant atque, in quantum praevalent, quae sint gaudia aeterna considerant. Fenestrae itaque obliquae sunt: sed in his sr gyrum, quia omnis inquisitio secretarum rerum gyrum habet, dum in cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit, ut inveniat quod quaerit. Cui cum incircumscriptum lumen erumpere in cognitione coeperit, q
Abbreviated transcription (Latin):
si extinguendo ꝑstrepent: pulsatus eo¬
dem tumultu uir dñi aduenit. qui eũ¬
dem ignẽ in ocłis fr̃m esse. in suis uero
nõ cẽ consid̾ans: caput ꝓtinus in oraci¬
onẽ flexit: & eos quos fantastico repperit
igne de ludi. uocauit frẽs ut ocłos suos sig¬
narẽt monuit: ⁊ sanũ illud coquine edi¬
ficium adsistere cernerẽt: ⁊ flaminas qͣs
antiquus hostis finxerat nõ uiderent.

Expanded text:
si exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
uenio nũc usq latuisse. S quid ẽẽ dicimꝰ.
qd̾ tales uiri modo nequeunt inueniri.
Go petre multos tales Gregorus¬
in hoc scło. nec modo deesse existimo.
Neq enĩ si talia signa nõ faciunt: ideo ta¬
les nõ sunt. Uite namq uera estimatio
inu̾tute ẽ oꝑum: nõ inostensione signo¬
rum. Nam sunt pleriq qui ⁊ si signa nõ
faciunt. Signa tam̃ facientibꝰ dispares
non sunt. petrꝰ Unde michi rogo hoc os¬
tendi potest qd̾ sint quidam qui signa ñ
faciunt. ⁊ tam̃ facientibꝰ dissimiles ñ st̃:¬

Expanded text:
venio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. PETR. Unde mihi, rogo, ostendi potest, quod sint quidam qui signa non faciunt, et tamen signa facientibus dissimiles non s
Abbreviated transcription (Latin):
am uir d̾i contra samariã missus. qr
ꝑ mobedientiam initinere comed
hunc leo ineodem itinere occidit. Sed
statim illic scriptum ẽ. quia sterit leo
uixta a sinũ. ⁊ nõ comedit leo de eiꝰ ca¬
dauere. Ex qua re ostenditur qd̃ pec¬
catum in obedientie. in ipsa fuerit
morte laxatum. Quia isdem leo quem
uiuentẽ p̾sumpsit occid̾e: contingere
nõ p̾sumpsit occisũ. Qui enĩ occidẽ¬
di ausum habuit: de occisi cadau̾e
comedendi licentiam nõ accepit: quia
isqui culpabilis in uita fuerat puni¬
ta inobedientia. erat iã iustꝰ ex morte.
Leo ergo qui prius peccatoris uitam neca¬
uerat: custodiuit pꝰ modũ cadauer iusti.
acer quod dicis. Sed nosse petrus xxbi.¬
uelim si nũc ante restitutionẽ corporũ¬
incelo recipi ualeant anime iustorum.¬
Oc neq de om̃ibꝰ uistis
ateri possumus. neq de om̃ibꝰ ne¬
gare. Nam sunt quoꝵdam uistoꝵ ani

Expanded text:
am vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse velim si nuin coelo recipi valeant animae justorum, neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum ani
Abbreviated transcription (Latin):
est: quando relicta innocentia ꝙ simpli¬
citate scĩtatis. illud conat᷑ agere und̾ ua¬
leat ꝓximis nocere. Sed quia contra per¬
uersa hec om̃ia u̾rbis redẽptoris nr̃iꝑ sa¬
cras paginas indesinent̾ instruim᷑: mic
usq hoc agitur qd̾ factum fuisse phibe¬
tur cũ dicit᷑. ꝙ erat docẽs cotidie intem¬
plo. Cum enĩ mentes fidelũ ad cauẽda
mala subtilit̾ erudit: cocidie ueritas in
templo docet. S sciendum nob̃ est quia
ueritatis u̾bis ueraciter erudimur. si ex¬
trema mala nr̃a formidolose ⁊ in desinẽ¬
ter aspicimus. Iuxta hoc qd̾ ꝑ quendam
sapientẽ dr̃. In om̃ibꝰ opibꝰ tuis memo¬
rare nouissima tua: ⁊ ineternũ nõ pecca¬

Expanded text:
est, quando relicta innocentia et simpliest, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse perhibetur, cum dicitur: Et erat docens quotidie in templo. Cum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Sed sciendum nobis est quia veritatis verbis veraciter erudimur, si extrema mala nostra formidolose et indesinenter aspicimus, juxta hoc quod per quemdam sapientem dicitur: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo sũt: qui hoc qd̾ quibꝰdam iure cõ¬
petit ad pͥmium largiunt᷑. Iusticiam ⁊ enĩ
uendere ẽ: hãc ꝓ p̾mii acceptione ẜuare.
Ementes uͦ intemplo sunt: qui dũ hoc ꝑ¬
soluere ꝓximo qd̾ iustum est nolunt. dũ¬
q rem iure debitam facere contẽpnunt.
dato patronis p̾mio emunt pecratum.
Q uibꝰ benedicit᷑. Domus mea domusorõ¬
nis est. uos aũt fecistis illam speluncã
latronũ. Quia dum nõ nunqmͣ puersi ho¬
mines locum religionis tenẽt. ibi malici¬
e sue gladiis occidunt. ubi uiã facere ꝓ¬
xinus orationis sue int̾cessione debuer̃.
Templũ quoq ⁊ domus dei ẽ ipsamẽs
atq conscientia fidelium: que si quando
in lesione ꝓxum puersas cogitationes
ꝓfert: quasi inspelunca latrones resident.
ꝙ simplicit̾ gradientes int̾ficiunt. qñdo
in eos quiin nullo resistunt lesionis gla¬
dios defigunt. Mens enim fideliũ non
iam domꝰ orationis s spelunca latronis

Expanded text:
in templo sunt , qui hoc quod quibusdam jure comin templo sunt , qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt qui dum hoc persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea, domus orationis est; vos autem fecistis illam speluncam latronum, quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. 7. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium. Quae si quando in laesione profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis
Abbreviated transcription (Latin):
pe nr̃ mina ẽ sermo dei: contrarius nr̃is
carnalibus desideriis in p̾senti uita. A
quo ipse libatur: qui p̾ceptis erꝰ humilit̾
subditur. Alioquin adu̾sarius iudici. et
iudex tradet exactori: quia ex sermone do¬
mini contempto. reus peccator tenebit᷑
in examine uidicis. Quẽ udex ex actorit᷑¬
det: quia hunc maligno spiritui adulti¬
onẽ trahere ꝑmittit. ut conpulsam a ni¬
mã ipse ad penam decorpore exigat: que
ei ad culpam sponte consensit. Exactor
mittet incarcerẽ. quia ꝑmalignũ sp̃m
ini ferno retrudetur. quousq dies dñi
ueniat: ex quo iam ininfermi ignibꝰ si¬
dinẽ traximus: ꝓtinus subditur. ꝙ in¬
gressus templũ cepit eicere uendentes.
⁊ ementes de illo. Sic̃ templũ dei in ci¬
uitate est: in plebe fioeli uit a religiosoꝵ
Et sepe nonnulli religionis habitum sumĩt
ꝙ dũ sacroꝵ ordinũ locum pcipiunt: sc̃ẽ re¬
ligionis officiũ in comercium terrene ne¬
gociationis trahunt. Uendentes quippe

Expanded text:
n via, est sermo Dei contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita. A quo ipse liberatur, qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradet, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittet, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittet in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus sidinem traximus, protinus subditur: Et ingressus templum coepit ejicere vendentes et ementes de illo. Sicut templum Dei in civitate est, ita et in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, et dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis trahunt. Vendentes quippe