comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et iołis bapcista scam matrẽ habint: pontificisq filiꝰ erat. ⁊tñ nec matͥs affestu
nec patͥs opib uincebat᷑. Ne indomo parentũ c̃ ꝑicło unueret castãtis.
U estis aspa. zona pellicia. cib lociiste. melq siluestre. omĩa uirtuti ⁊c̾tinẽ
sibi casulas ꝓpe fluenta iordams turb ⁊ nrbib derelictis. polenta. ⁊heri
agrestib uictitabant. filii ionadab qͥuinũ ⁊ sicerã ñ bibebant. qͥhabitaba
intentoriis. ⁊qͥs nox cõpulerat sedes habebant. scͥbunt᷑ in s̾almo. q pͥmi
captiuitatẽ sustinuerint. qͥ ab exercitu caldeoꝵ uastante uideã urbes in¬
troire cõpulsi sc̃. Uiderint qͥd̾ aln sentiant. unꝰqͥsq enĩ suo sensu ductã¬
Michi oppidũ carcer. ⁊ solitudo paradisus. ẽ. Quid desid̾amꝰ urbiũ freq̃ntiã.
ħemio. Pastor outũ. hoinũ factꝰ ẽ. pastor. Apłi de piscatione lacꝰ genesar: ad
piscationẽ hominũ tͣnsiert̃. Tc̃ habebant patrẽ. rete. nanicłam. Secuti

Expanded text:
ilius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continsibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabanin tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captivitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum vastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Viderint, quid alii sentiant—unusquisque enim suo sensu ducitur—mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. Quid desideramus urbium frequentiam, heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti
Abbreviated transcription (Latin):
mus popłos : Suando edificamus eccliã : Quando meditamur ĩlege s łt qdẽ
cotidie ꝑstrepunt ĩ palatio leges: s iustimani ñ dñi. Iuste ne etiã istud: tu
uideris. Na certe lex dñĩ in macłata conuertens aĩas. He aũ ñ cam leges ꝙͣ
lites sunt: & cauillationes sub uertentes iudiciũ. Tu gͦ pastor nep̃c aĩarũ. qua
mente obsecro sustines corã te semꝑ silere illã÷ garrire istas: Fallor: si
ñ mouet tͥ scrupulũ. ꝑuersitas hec. Puco. qđ ꝙ interdũ cõpellat clamare
⁊te aude liberũ ꝓficeri. subtã graui mole in conuenientie huiꝰ: ꝙ cui fas ñ
sit ceruicẽ subducere. Hã si poces ꝓ ñ uis: multo magis seruus. huiꝰ ipsius

Expanded text:
emus populos? quando aedificamus Ecclesiam? quando meditamur in lege? Et quidem emus populos? quando aedificamus Ecclesiam? quando meditamur in lege? Et quidem quotidie perstrepunt in palatio leges, sed Justiniani, non Domini. Justene etiam istud? Tu videris. Nam certe lex Domini immaculata, convertens animas . Hae autem non tam leges, quam lites sunt et cavillationes, subvertentes judicium. Tu ergo pastor et episcopus animarum, qua mente, obsecro, sustines coram te semper silere illam, garrire istas? Fallor, si non movet tibi scrupulum perversitas haec. Puto quod et interdum compellat clamare et aude liberum profiteri sub tam gravi mole inconvenientiae hujus, et cui fas non sit cervicem subducere. Nam si pote
Abbreviated transcription (Latin):
apłi uocẽ: qua ait. Cũ et̾m liber exomib: omĩũ me seruũ feci. Longe ÷̃ istuo
ate. Nunqͥd hac ille seruitute boĩb inseruebat. ⁊̃ acqsitione turpis questuta
Hunqͥd ad eũ de toto orbe confiuebant ambitiosi. auari. simoniachi. saerilegi.
concubinarii. incestuosi. ꝙ queq istiꝰmodi monstra hominũ. ut ipsius apłii
uicdoritate uł obtinerent honores eccłasticos. uł retinerent: Ergo seruũ
ñ ut lucra augeret auaritie. Non ẽ gͥ quod desollertissima pauii ĩ dustria.
ss caritate tã libera quã liberili. seruili conu̾sationi tue patrociniũ sumas
uã tuo dignus apłitui. quã salubriꝰ tue conscientie. quã fructuosius ecctẽ d̃:
audias potius ipsũ dicentẽ. Precio empti estis: nolite effici serui hominũ.
Quid seruiliꝰ indigniusq. p̃sertim sũmo pontificit quã ñ dico omi die s pene
omĩ hora. insudare talib rebꝰ. & ꝓcalibus : de inde quando orumꝰe euando qdoa¬

Expanded text:
i vocem, qua ait: Cum essem liber ex omnibus, omnium servum me feci. Longe est istud a te. Numquid hac ille servitute hominibus inserviebat in acquisitione turpes quaestus? Numquid ad eum de toto orbe confluebant ambitiosi, avari, simoniaci, sacrilegi, concubinarii, incestuosi, et quaeque istiusmodi monstra hominum, ut ipsius apostolica auctoritate vel obtinerent honores ecclesiasticos, vel retinerent? Ergo servum n ut lucra augeret avaritiae. Non est igitur quod de solertissima Pauli industria, et charitate tam libera quam liberali, seQuam tuo dignius apostolatu, quam salubrius tuae conscientiae, quam fructuosius Ecclesiae Dei audias potius ipsum alibi dicentem: Pretio empti estis, nolite effici servi hominum ! Quid servilius indigniusque, praesertim summo Pontifici, quam, non dico omni die, sed pene omni hora, insudare talibus rebus, et pro talibus? Denique quando oramus? quando doc
Abbreviated transcription (Latin):
cengẽiꝯꝰ p̾imistrat me sequatur Non par at aures ut audiat:s flagei¬
lel quo feriat. Uerba nec facit nec recipit: nec enĩ seddet iudicans. s in¬
sequitur puniens. Causã tam̃ ñ tacet : quod uidelicet domũ onicionis: ne¬
gociationis fecissent. Ergo & tu fac similit. Frubescant uultũ tuũ istiꝰmͣi
negotratores q fierꝰ pot̾. si ñ : timeant. Et tu flagellũ tenes. Timeant nũ¬
mularĩ. nec sidant innuminis sed diffidant : abscondant es suũ ate. sci¬
entes estundere quã accipe paratiorẽ. Hoc studiose ⁊constant᷑ agendo. mul¬
tos lucrifacies curpiũ secatores ilucroꝵ. honestiorib officus uendicundo:
miltos ne ues audent hesiuoai atestar. ete uad is. doue aludi a n o

Expanded text:
centem: Qui mihi ministrat, me sequatur . Non parat aures ut audiat, sed flagelcentem: Qui mihi ministrat, me sequatur . Non parat aures ut audiat, sed flagellum quo feriat. Verba nec facit, nec recipit. Nec enim sedet judicans, sed insequitur puniens. Causam tamen non tacet, quod videlicet domum orationis, negotiationis fecissent. Ergo et tu fac similiter. Erubescant vultum tuum istiusmodi negotiatores, si fieri potest: si non, timeant. Et tu flagellum tenes. Timeant nummularii, nec fidant in nummis, sed diffidant; abscondant aes suum a te, scientes effundere, quam accipere paratiorem. Hoc studiose et constanter agendo, multos lucrifacies, turpium sectatores lucrorum honestioribus officiis vindicando: multos, ne vel audeant hujusmodi a
Abbreviated transcription (Latin):
pde addati ness causi indue intret adte causa pauperis ⁊ es nhabet
debnet. Aiuis alias multas poceris cõmicte cerminandas : Quã piuir es bet
feienas. pcedeentu pudcre. Ea enĩ opus ÷ admat̾e illos auoꝵ pecc̃ mani¬
amibitionis prurigineꝰ scateat tota ficies cause eoꝵ. ñ erubescant audiente
usicgnaretꝓpubsticantes semet ipsos ad multoꝵ consentias. inqͣ uł sue soli¬
uis satis poterant confudi iudicio. Nonfiuit qͥ recundet attritas fronte:
fidõ ulures fati st̃. ⁊ magis induruert. S ⁊ nescio qͦmͦ uitiosus cõsei¬
etens :utisor ñ refugit: & uͥ oñs sordent unius ininune fetor sencitur
urs enis uerbi eausa unquã auarus auarũ inmundus imundũ. lux¬
urioslis lurꝰ iosũ. erubuit : plena ẽ ambitiosis eccła. ñ est iã qđ horreat in
studiis & mollitionib ambitionis. ñ plusquã spelunca latronis. in spolus
pendene a hane. & generilẽ pestẽ. In tuere magistrũ sic facientẽ. & audi di¬

Expanded text:
e dilationes. Causa viduae intret ad te, causa pauperis, et ejus qui non habet quod det. Aliis alias multas poteris committere terminandas, quam plures nec dignas audientia judicare. Quid enim opus est admittere illos, quorum peccata maniambitionis prurigine scateat tota facies causae eorum, non erubescant audientiam flagitare, publicantes semetipsos ad multorum conscientias, in quo vel suae solius satis poterant confundi judicio. Non fuit qui retunderet attritas frontes; et ideo plures facti sunt, et magis induruerunt. Sed et nescio quomodo vitiosus conscientias vitiosorum non refugit: et ubi omnes sordent, unius fetorunquam, verbi causa, avarum avarus, immundum immundus, luxuriosum luxuriosus erubuit? Plena est ambitiosis Ecclesia: non est jam quod horreat in studiis et molitionibus ambitionis, non plus quam spelunca latronis in spoliis pudentiam hanc et generalem pestem. Intuere Magistrum sic facientem, et audi di
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝓficiet & adferias quas tͥ suadeo. Ita nẽpe ñ pauca iͥ mom̃ta iẽpor
redimes. aduacandũ considerationi: quedã ut dixi negotia ne audien¬
do. quedã aliis cõmittendo: que tia digna putaueris audientia. fid¬
li quodã & accõmodo ipsi cause compendio terminando. De qua con¬
sideratione his addere aliqua cogito: s sub alterius sane pͥncipio libri.
tq hic sit finis istiꝰ: ne duplo te onet minꝰ suauis orõ. si & ionga fuerit.

Expanded text:
roficiet et ad ferias quas tibi suadeo. Ita nempe non pauca tibi momenta temporum redimes ad vacandum considerationi, quaedam, ut dixi, negotia nec audiendo, quaedam aliis committendo: quae tua digna putaveris audientia, fideli quodam et accommodo ipsi causae compendio terminando. De qua consideratione his addere aliqua cogito, sed sub alterius sane principio libri: atque hic sit finis istius, ne duplo te oneret minus suavis oratio, si longa fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
silas maledicas. & uenenata spicła blasphemoꝵ. ut non ad ipsũ ꝑueni¬
aat: Nun decuso ingloriꝰ fieri. ut ñ irruatur indĩ głam. qs mͥ det
qb̃ari i raoce illa quła ꝓpt̾te sustinui opprobriũ. oꝑuit confusio facu¬

Expanded text:
guas maledicas, et venenata spicula blasphemorum, ut non ad ipsum perveniguas maledicas, et venenata spicula blasphemorum, ut non ad ipsum perveniant. Non recuso inglorius fieri, ut non irruatur in Dei gloriam. Quis mihi det gloriari in voce illa: Quoniam propter te sustinui opprobrium, operuit confusio fac
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Et sane magna ista res. & egens considacione ñ minima. qa si
res magnas amagnis considerari oportet. cui eque ut tͥ id studũ cõ¬
peti. qui parẽ suꝑ t̾rã ñ habes : Sed t scd̾m sapientiã ꝙ potestatẽ da¬
tã tͥ desuꝑ. facies de hoc. Non ÷ mee humilitatis: dictare tͥ sic uł sic fieri
qoqua: sufficit incimasse oportere aliqͥd fieri. unde yeccła consolet᷑.¬
⁊ obstruat᷑ os loquentiũ iniqua. Hec pauca uite apologie dicta sint.
ut apsa qualiacũq habeat conscientia tua ex me. unde me habeat
ercusatũ &. te parit᷑. Et si ñ ap̃ eos. qͥ facta ex euentib estimant: cer¬
te ap̃ te ipsũ. ꝓfecta cuiq & ab soluta excusatio. testimoniũ consci
unũ fierie duob. malo innos murmꝰ hominũ. quã indm̃ eẽ . Bo¬
nũ misi dignetur me uti ꝓclipeo. Libens excipio inme ddecinhentiũ lit¬

Expanded text:
onem. Et sane magna ista res, et egens consideratione non minima. Quod si onem. Et sane magna ista res, et egens consideratione non minima. Quod si res magnas a magnis considerari oportet, cui aeque, ut tibi, id studii competit, qui parem super terram non habes? Sed tu secundum sapientiam et potestatem datam tibi desuper, facies de hoc. Non est meae humilitatis dictare tibi sic vel sic fieri quidquam. Sufficit intimasse oportere aliquid fieri, unde et Ecclesia consoletur, et obstruatur os loquentium iniqua. Haec pauca vice apologiae dicta sint, ut ipsa qualiacumque habeat conscientia tua ex me, unde habeat me excusatum, et te pariter, etsi non apud eos qui facta ex eventibus aestimant, certe apud te ipsum. Perfecta et absoluta cuique excusatio, testimonium conscieunum fieri e duobus, malo in nos murmur hominum, quam in Deum esse. Bonum mihi, si dignetur me uti pro clypeo. Libens excipio in me detrahentium lin
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad dnm. ⁊ dñs adeos. Ascendite inquit. Iscendunt denuo: denu¬
oq fusi. & confusi st̾. Ita dõ pͥmũ quid fiuente. scđo ⁊ iubente: uistr
iustũ certam̃ ineunt. ⁊ succũbunt. Sed qͦ inferiores certamine: eo fide
supiores inuenti st̃. Sd putas de me fac̾ent isti. si meo hortatu iterato
ascendent. iterito succuĩberent: Quando me audirent monentẽ t̾rio
repet̾e iter. repet̾e opꝰ. ĩ qͦ semel iã ꝙ scdõ frustrati forent: Et tñ isrsi¬
ie uua⁊ alterã non reputantes frustrationẽ: t̾cio parent ꝙ superant.
dicunt forsitan isti. Unde scimꝰ qđ adñõ serino egressiu st.: Que sig¬
na tusacis. ut credamꝰ tͥ : Non ÷ qđ ad ista ipse respondeã. parcendtũ u̾e
aliud ꝓposuerã. Facio non oblitus ꝓpositi. sed qd approposito ñ iudi¬
cẽ aliena. Nẽpe deconsidatione ut memini sermo mͥ adtuã dignati¬

Expanded text:
runt ad Dominum. Et Dominus ad eos: Ascendite, inquit. Ascendunt denuo, denurunt ad Dominum. Et Dominus ad eos: Ascendite, inquit. Ascendunt denuo, denuoque fusi et confusi sunt. Ita Deo primum quidem favente, secundo et jubente, justi justum certamen ineunt, et succumbunt. Sed quo inferiores certamine, eo fide superiores inventi sunt. Quid putas de 417 me facerent isti, si meo hortatu iterato ascenderent, iterato succumberent? quando me audirent monentem tertio repetere iter, repetere opus, in quo semel jam, et secundo frustrati forent? Et tamen Israelitae unam et alteram non reputantes frustrationem, tertio parent, et superant . Sed dicunt forsitan isti: Unde scimus quod a Domino sermo egressus sit? Quae signa tu facis, ut credamus tibi? Non est quod ad ista ipse respondeam: parcendum verecaliud proposueram. Facio non oblitus propositi, sed quod a proposito non judicem aliena. Nempe de consideratione, ut memini, sermo mihi ad tuam Dignati
Abbreviated transcription (Latin):
ene illi ĩcredidi & rebelles. hi aũ quid: Ipsos int̾roga. Qd me dicere opꝰ
ẽ. qđ fatentur ipsi: Dico ego unũ. Qd poterant ꝓficere : qͥ sẽꝑ reu̾te¬
bant cũ ambularent: Quando & isti ꝑcotã uiã. ñ rediert̃ corde in
ceiptũ: Quod s̃ illi cecidert. & periert̃ propt̃ iniqͥtatẽ suã. miramur
utos eadẽ ficientes. eadẽ passos: Sed nũquid illoꝵ casus. aduersus ꝓ¬
missa dis Ergo nec istoꝵ. Neq enĩ aliquando ꝓmissiones dei. iusti¬
que At p̃iudicant. Et udi aliuid. Peccauit beniamin accinguntur reli¬
que trib adultionẽ. nec sine nutu dĩ. Beniq ipse desigionauit del¬
cẽ p̾liaturis. Itaq pliantur. freti & manu ualidiori. & causa potiori
ꝓii.Nis matus ẽ fauore diuino. At ꝙͣ t̾ribilis dĩ inconsiliis supslo
minũ. Terga dede sceleratis ultores scłis: ⁊ pautiorib plures. S reciͦ¬

Expanded text:
Bene, illi increduli et rebelles; hi autem quod? Ipsos interroga. Quid me dicere opus Bene, illi increduli et rebelles; hi autem quod? Ipsos interroga. Quid me dicere opus est, quod fatentur ipsi? Dico ego unum. Quid poterant proficere, qui semper revertebantur, cum ambularent? Quando et isti per totam viam non redierunt corde in Aegyptum? Quod si illi ceciderunt et perierunt propter iniqistos eadem facientes eadem passos? Sed numquid illorum casus adversus promissa Dei? Ergo nec istorum. Neque enim allquando promissiones Dei iusticie Dei preiudicant. Et audi aliud. Peccavit Beniamin, accinguntur relique tribus ad ultionem nec sine nutu Dei. Denique ipse designavit ducem preliaturis. Itaque preliantur freti et manu validiori et causa potentiori et quod his maius est favore divino. At quam terribilihominum! Terga dedere sceleratis ultores sceleris, et paucioribus plures. Sed recur
Abbreviated transcription (Latin):
sacidleras. & egiptios blasphemantes. quia callide edurit eos: ut occidet
indeserto. Et quidẽ iudicia dñ ueni. qͥs nescrat: At udiciũ hoc abrssus
tanta ut uidear mͥ ñ inm̾ito ꝓnuntiare: beatũ qͥ ñ fuerit scandaliatus
ineo. Et qͦmͦ tam̃ bumana temeritas audet rep̃hendere. quod minime cõ¬
morcaliũ corda: qͦd sciꝰ cũ necesse ũ ẽ. innecessitate nescimꝰ. moises edu¬
eturus popłm de t̾ia egipti: meliorẽ illis ẽ. pollicitꝰ t̾rã. Nã qͣndo ipsũ a¬
lit̾ sequeret̾ popłsꝰ solã sapiens t̾rã : Eduxit. eductos tam̃ int̾rã quã pro¬
miserat ñ introdurit. Nec ẽ quod ducis temeritati imputari queat:
tristis ⁊ mopinati euentus. Omĩa facielut dño imperante: dño cooperan¬
te. & opꝰ confirmante sequentib signis. S popłs ille inqͥs dure cerui¬
cis fuit. semper contentiose agens contra dum. ⁊ moisen seruũ eius.

Expanded text:
sacrilegas, et Aegyptios blasphemantes, quia callide eduxit eos, ut occideret sacrilegas, et Aegyptios blasphemantes, quia callide eduxit eos, ut occideret in deserto? Et quidem judicia Domini vera ; quis nesciat? At judicium hoc abyssus tanta, ut videar mihi non immerito pronuntiare beatum, qui non fuerit scandalizatus in eo. 2 Et quomodo tamen humana temeritas audet reprehendere, quod minime commortalium corda: quod scimus cum necesse non est, in necessitate nescimus. Moyses educturus populum de terra Aegypti, meliorem illis pollicitus est terram . Nam quando ipsum aliter sequeretur populus, solam sapiens terram? Eduxit; eductos tamen in terram, quam promiserat, non introduxit. Nec est quod ducis temeritati imputari queat tristis et inopinatus eventus. Omnia faciebat Domino imperante, Domino cooperante, et opus confirmante sequentibus signis. Sed populus ille, inquis, durae cervicis fuit, semper contentiose agens contra Dominum, et Moysen servum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ indic̾e̾ cessationẽ nedũ studiis: cũ scilicet dñs ꝓuocatꝰ peccatis nr̃is.
ante tẽpiis quodãmͦ uisus sit iudicasse orbẽ t̾re. inequitate quidẽ. s mi¬
seđ ie sue oblitus. Non peꝑcit popło suo. ñ suo nomini. Honne dicunt
ꝓstrati st̾ indeserto: aut interfecti gladio. aut fame consũpti. Effusa ẽ
contentio suꝑ pͥncipes: ⁊ dñs errare fecit eos ininuio ⁊ ñ inuia. Contcio
e infelicitas inuus eoꝵ. pauor ⁊meror. ⁊ confusio inpenetrabilibus re¬
gũ ipsoꝵ. Quã cũ fusi pedes annuntiantiũ pacẽ. annuntiantiũ bona.
primꝰ pax. & ñ ẽ pax ꝓmisimꝰ bona. & ecce turbatio. Quasi uͦ temerita¬
te inope isto aut leuitate : usi simꝰ. Cucurrimꝰ plane in eo : ñ quasi in
inaentũ. sed te iubente. ĩmo ꝑte đo. Quare gͦ ieumnauimꝰ & ñ asperit. hu¬
muiliaumus animas nr̃as ⁊ nesciuit : Hã inhis omĩb non est adu̾sus furor
eiꝰ. sed ad huc manus eiꝰ extenta. Quã patient̾ interĩ ad huc audit uoces

Expanded text:
ndicere cessationem, ne dum studiis, cum scilicet Dominus provocatus peccatis nostris ante tempus quodammodo visus sit iudicasse orbem terrae in equitate quidem, sed misericordie sue oblitus. Non pepercit populo suo, non suo nomini. Nonne dicunt prostrati sunt in deserto, aut interfecti gladio, aut fame consumpti. Effusa est contentio super principes, et Dominus errare fecit eos in invio, et non in via . Contritio et infelicitas in viis eorum, pavor et meror et confusio in penetralibus regum ipsorum. Quam confusi pedes annuntiantium pacem, annuntiantium bonum. Diximus pax, et non est pax. Promisimus bona, et ecce turbatio. Quasi vero temeritate in opere isto aut levitate usi sumus. Cucurrimus plane in eo, non quasi in incertum, sed te iubente immo per te Deo. Quare ergo ieiunavimus et non aspexit? Humiliavimus animas nostras et nescivit? Nam in his omejus, sed adhuc manus ejus extenta. Quam patienter interim adhuc audit voces
Abbreviated transcription (Latin):
si recte sapiens hortat᷑. sapĩã scribi inocio: cauendũ ⁊ motio otiũ ẽ. fugi¬
enda pinde ociositas mat̾ nugar̃. nou̾ca uirtistũ. Int̾ scłares: nuge. nuge
st̃ mnore sacerdotis blasphemie. Int̾dũ tñ si incidant.: ferende fortasas. re¬
ferende nũꝙͣ. Migis int̾ueniendũ. caute ⁊ prudent᷑ nugatitati. ꝓrũpendũ
sane ĩseriũ qͥd: qđ ñ enͦ utilit̾. s ubenter audiant. ⁊ suꝑ sedeant otiosis.

Expanded text:
si recte Sapiens hortatur sapientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane i
Abbreviated transcription (Latin):
su ser ues Presis ut psis. Presis ut fidelis serius ⁊ prudens. quẽ constituit am
o ẽsac ⁊ anari ne affectes hou̾mhoꝰ. ut ñ dñetͥ tui onñs inusticia. at satis
sup q ia intimatũ supͣ cũ qͥs sis disputaret᷑. lodo tñ ⁊ hoc nã nullũ tͥ uenenũ.
nullu pladiũ plus formido. ͣ libidinẽ dñadi. Certe ut multũ ⁊ͥ triburis. si mi¬
tũ deceptꝰ ñ es. uul te enstmas plꝰ accepisse acnagnis apsis. Recordare ne uo¬

Expanded text:
ut serves. Praesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus . Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidinem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare n
Abbreviated transcription (Latin):
sostres. dirigit uitus corrigit excessus: cõponit mores. uitã bonestat ⁊ orsnat:
postremo duniarũ pariter ꝙ huminarũ rerũ scientiã confert. Hec c̃ q̃ cõti¬
sa decerminat: biuntia cogit. sparsa colligit setreta rimat᷑. uera uestigasi
ueri similia eraminat : ficta ⁊ fucata explorat. hec est: que agenda pordinat
act̾a recogitat: ut nichil inmente resideat: aut in correctũ. aut correctione

Expanded text:
t, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scientiam confert. Haec est quae confusa disterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut incorrectum, aut correctione
Abbreviated transcription (Latin):
ete uł potiꝰ fidutia caritatis uibes. nt inscͥpturarũ cãpo tnruñcẽ sine nr̃o dolore
budamiꝰ. Et qͥdẽ qͣntũ ^ me attinet. serio nos ista ꝙͣ ludo agere mallẽ. Qnod hoca̾bũ
tibi ꝓpt̃ facilitatẽ pon̾e placuit: ego fateor. maiꝰ aliqͥd expeto abeingnitate uirrũ
tuarñ. ⁊prudentia tã docta iociosa annosa. stndiosa. ingemosa diligẽntia. hec tͥ u̾tm̃
rarũ. s in montib anelantẽ adinues. Si nͦ ꝓpt᷑ hilaritatẽ quã eẽ. rut̾ carissimos dis¬
ñ cautiꝰ actendentib. certe tardiꝰ intelligentib ñ ꝓbatũ ẽ. ⁊ qͥd nob᷑ indeat᷑ ꝯtra cona¬
ꝑt̃ refellendi necessitate deꝓmptũ fuerit. quo tolerabile frat lemore circufũda¬
mꝰ cloqͥo: gladrũ mellelitum stringere tudicem᷑. Ex ceptis aut̃ faniliarib tuis.

Expanded text:
ducia caritatis jubes, ut in Scripturarum campo sine nostro invicem dolore ludamus. Equidem quantum ad me attinet, serio nos ista, quam ludo agere mallem. Quod si hoc verbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego fateor majus aliquid ex peto a benignitate virium tuarum, prudentiaque tam docta, et otiosa, annosa, studiosa, ingeniosa diligentia; haec tibi non rarum, sed in montibus anhelantem adjuves. Si autem propter hilaritatem quam esse inter charissimos disnon cautius adtendentibus, certe tardius intellegentibus non probatum est, et, quid nobis uideatur, contra conaperum refellendi necessitate depromptum, quo tolerabile fiat, leniore circumfundamus eloquio, litum melle gladium stringe
Abbreviated transcription (Latin):
arguis. An id̾o bellus tͥ nd̾ĩs. qi fausto uocaris nomine. Quasrñ ilucꝰ idoͣdicat᷑. qr ñ
Hormosũ te optent generũ rex rregina. tepuelle rapiant. qͥdqͥd calcaueristu. rosafiat.
dabo tñ ꝯsiliũ. qͥbꝰ absconditis. puscor possis apparere. lasus ñ indeat᷑ infacie. sermo ñ

Expanded text:
arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, quod arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, quod formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non
Abbreviated transcription (Latin):
d ei co aͥ corrũpendũ. Etechiel stercore pͥmũ himano. deiñ bubalo panẽ exom̃i
sen̾ite ꝯspsũ ed̾e uibet᷑: nixoris interitũ siccis ocłis uidet. amos desamaria.
tes. plurimos offendimꝰ. Dispasui nasũ secare fecentem. timeat qͥstrumosus est.
modũ uesicarũ tum̃tia. buccis trutinat᷑ iflatis: Dico qͦsdã scelere. ꝑturio fal¬
uocatũ. qͥ patrono egeat quadrante indignã eloquentiã nare subsanno. Quid adte
qͥ disertꝰ es : uolo miñmarios muehi sacẽrdotes. cu qͥdiues es qͥdirasceris: clansũ cu¬
pio suns ignib ard̾e uulcanũ. Nunqͥd bospes eiꝰes aut uicmiꝰ. qͣadelubris idoli niteris in¬
cendiũ sũmo u̾e: Placet mͥ delaruis. noctua. ⁊ bubone. de miliacis rid̾e portentis. Quic¬
qͥd dictũ fuerit. inte dictũ putas. Incͦocũq uitinĩ stili mei mucro contorquet᷑ te
clamitas designari. Conserta manui inius uocas. ⁊ satyricũ scͥptorẽ inꝓsastulte

Expanded text:
 rcspcorrumpendum; Hiezechiel stercore primum humano, dein bubulo panem de omni semente conspersum edere iubetur et uxoris interitum siccis oculis uidet; Amos de Samaria ptes offendimus plurimos. disposui nasum secare fetentem: timeat, qui strumosus est. in uesicarum modum tumentia buccis trutinatur inflatis? dico quosdam scelere, periurio, faluocatum, qui patrono egeat; quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus es? uolo in nummarios inuehi sacerdotes: tu, qui diues es, quid irasceris? claudum cupio suis ignibus ardere Vulcanum: numquid hospes eius es aut uicinus, quod a delubris idoli niteris incendium submouere? placet mihi de laruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te clamitas designari, conserta manu in ius uocas et satiricum scriptorem in prosa stulte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cͥne quo multos deceꝑat pedes dm̃ t̃gens. salutẽ ẽ ad epta. Non habuit crispantes mitras.
nec stridentes calciolos. nec orbes stĩbio fuliginatos. Quanto enĩ fedior. taaito pulcͥor.
Quid fac̃ infacie xp̃iane purpurissꝰ ⁊cerussa. quoꝵ alterũ ruborẽ genarũ ⁊labioꝵ men¬
st̃ restinguende. aut loquendũ nob̃ ẽ. ut uestiti sumꝰ aut uestiendũ ut loqͥm᷑. Quid aliud pol¬
Non echuer ignes. ñuulcania tellus. ñ ueseius qolimpꝰ tantis ardorib estuant. ut in¬
ueniles medulle. uino plene & dapibꝰ inflãmat e. auaritia calcat᷑ aplerisq. ⁊cũ marsu¬

Expanded text:
crine, quo multos ante deceperat, pedes domini tergente seruata est. non habuit crispantes mitras nec stridentes calceolos. nec orbes stibio fuliginatos, quanto foedior, tanto pulchrior. quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? quorum alterum ruborem genarum labiorumque menore restinguendae sunt. Aut loquendum nobis est ut vestiti sumus, aut vestiendum ut loquimur. Quid aliud polnon Aetnaei ignes, non Uulcania tellus, non Ueseuus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuueniles medullae uino plenae, dapibus inflammatae. auaritia calcatur a plerisque et cum marsu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tele : Queso ce qͣle est istud. demane usq aduesꝑã litigare. aut litigĩ¬
tes audire : Et ucinã: suffice̾t diei malicia sua. Nc̃ sunt libere nocdes
ix relinquit̾ necee̾itati nature qđ corpuscłi pausationi sufficiat. yrui sũ as
iurei surgit̾. Dies diei eructat lites: ⁊ nox nocti ĩdicat malitiã. usq
adeo ñ ÷ respirare ĩbonis: ñ ẽ alt̾nã capessere reqͥe. ñ uł ram int̾seri o¬
ei. None ombigo  te qͦq ista deplorare. At frustra istud: si ñ & em̃da¬
re studueris. Int̾im tam̃. sic sẽꝑ facias hortor: nec te unꝗͣ. ad ista dura¬
ueris qͦlibet usu ł assiduitate. ꝑcussisti eos ⁊ ñ doluert̃. ait ꝓpha dnõ.

Expanded text:
re. 4. Quaeso te, quale est istud, de mane usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? Et utinam sufficeret diei malitia sua! non sunt liberae noctes. Vix relinquitur necessitati naturae, quod corpusculi pausationi sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocti indicat malitiam: usque adeo non est respirare in bonis, non est alternam capessere requiem, non vel rara interseri otia. Non ambigo te quoque ista deplorare: at frustra istud, si non et emendare studueris. Interim tamen sic semper facias hortor, nec te unquam ad ista duraveris quolibet usu vel assiduitate. Percussi eos, et non doluerunt, ait Deus  al.
Abbreviated transcription (Latin):
bbs copula. ut cogitans te sũmũ pontificẽ. actn̾das parit᷑: uilissimu̾ cine¬
rẽ ñ fuisse s eẽ. Imitet᷑ cogitatio nat᷑am. imicet᷑ ⁊ qđ digniꝰ ẽ auctorẽ nat᷑e.
sũma imaq consociaris. Nonne nat̾a. ĩ ꝑsona hoĩs uili limo spirałm ui¬
te colligauit: Nonne auçtor nat̾e. ĩ sui ꝑsona u̾bũ limũq contẽꝑauit: Ita
iͥ sume formã.tã de nr̃e c̾cretione originis. quã de sacram̃to redẽptionis.
ut altꝰ sedens. ñ alta sapiens sis. s humilia de ce sentiens. humilibq ꝯsenti
nte ꝯsistito. Ñ ĩfra dĩci. ñ attolli supiñ euade ĩlongiꝰ. ñ extendi ĩ latius.
ene mecdiũ est ñ nos ꝓ de mocsũ. Locꝰ mediꝰ tutꝰ ẽ. onesiũ sedes modi: ⁊ mos ĩ¬

Expanded text:
lubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinelubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; isumma imaque consocians. Nonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contemperavit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione originis, quam de sacramento redemptionis: ut altus sedens, non alta sapiens sis, sed humilia de te sentiens, humilibusque consentiIn te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
iats tue. Nunqͥd ĩfulatꝰ : Nunqͥd micans gẽmis. aut floridꝰ sericis. ut co¬
rouatꝰ penuuis. aut suffarcinatꝰ metallis : Si cuncda hec ueluti nubes qͣs¬
dĩ matitinis. uelocit᷑̾ trinscuntes. ⁊cito ꝑtransituus. lissipes ⁊ exufties
afacie consisationis tue. occurret tͥ hõ nudus ⁊ pauꝑ.⁊ miser ꝙ miserabił.
hõ dolens qđ hõ sit erubescens qͦd nudus sit. plorans qł natꝰ sit. murmu¬
raus qđ sit. Hõ natꝰ add laborẽ ñ ad honorẽ. Hõ natꝰ de iuliere. n obhoe eũ
reatu. breui uiuens tẽpeꝰ idoq cũ metu. repletꝰ multis miseriis. ꝓpterea
cũ sietu. st uere multis: qͥa corꝑis ⁊ aĩe simmul. qͥd enĩ calamitate uacat.
nascenti ĩ peccõ. fragili corꝑe.⁊ m̃te sterili : Uere gͦ repletꝰ.eu ĩfirmitas
corpis fatuitas cordis. cumulat᷑ traduce sordis. iorcis addictionȩ. Sa¬

Expanded text:
matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut comatris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie considerationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivecum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
na cane cõssitatio ẽ : d fueris. ⁊ qͥd sis Nã qͥs sis factus ÷ alta. Non oportet ut
ista eitimdit ulãs ĩseritino tui. Es enĩ ut diri adhuc qđ eras ꝯñ minꝰ hoc
s. quã qđ fatus es post : forte & magis. demq tid natus es: imituat h ni
hos mutatus. Non reietũ ilłd: s istud adiectũ. lractemꝰ ueñꝵ simi. nã ut
pfatũ ne memini. collite exinuicẽ ambe res utiliores fient. dixi supͣ.
considarti qͥdsis. naturã occurr̾e qͥ es hõ. Nã hõ natꝰ es. Porro ꝑeunctan¬
undet ar id purũ cẽ. tuipͥncipaliꝰ pertinere. qđ factus an qđ natus ÷
tie considationis fructu ⁊ utilitate fraudari. Tolie ꝓiñ nc̃ hereditaria
nec piromata. ab initio maledicta. dirũpe uelam̃ folioꝵ celanciũ igno¬
miniã. ñ plagã curantiũ. Uele fucũ fugacis honoris huiꝰ. ⁊ male colorii¬
ie niterẽ gle. ut nude nudũ consides. quia midus egressus es de utero

Expanded text:
rtet ut ista extundat 423 illam in scrutinio tui. Es enim, ut dixi, adhuc quod eras: et non minus hoc es, quam quod factus es post, forte et magis. Denique illud natus es, mutuatus hoc, non in hoc mutatus. Non rejectum illud, sed istud adjectum. Tractemus utrumque simul: nam, ut praefatum me memini, collatae ex invicem ambae res utiliores fient. Dixi supra consideranti quid sis, naturam occurrere, qua es homo: nam homo natus es. Porro percunctanet ad te principalius pertinere? quod factus, an quod natus? tuae considerationis fructu et utilitate fraudari. Tolle proinde nunc haereditaria haec perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude nudum consideres, quia nudus egressus es de utero
Abbreviated transcription (Latin):
iã forte librũ deuorat. ego inscelerũ meoꝵ sepulcro iacens. & peccataꝵ ninch¬
petre abscondens. ⁊ pꝰ̾ea scissũ iuemens. cecinit. Dñe. tu possedisti renes meõ
fructꝰ ẽ inxp̃o. Ille plantauit. uos rigate. d̾s aũ increm̃tũ dabit. hanc mͥ iħe

Expanded text:
librum forte iam devorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum vinclibrum forte iam devorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum vincpetrae abscondens et postea scissum repperiens cecinit: \'domine, tu possedisti renes meos;fructus est: ille plantauit, uos rigate, dominus incrementum dabit. hanc mihi Ie
Abbreviated transcription (Latin):
oi debet carta dnnde. qͦs amor mutius copulauit. nec ꝑsingłos officia
mei st̃ parcienda sermonis. cũ sic uos inuicẽ ametis: ut ñ ñmiꝰ tres cari
rule apice nõĩa indiuisa concludem. uris qͦ ita me litt̾is ꝓuocantib. ut ꝙ
inuno tres. ⁊tres inimo. ⁊ intͥb unũ putarẽ. Quotienscũq cũlitt̾is nr̃is
fabulor. illas amplector. ille mec̃ loquitur. ille hic tm̃ latine loqui sciunt.
Sic enĩ aut barbarus semisermo dicendus ẽ: aut penitꝰ tacendũ e. sñq caris¬
simos mͥ uultꝰ note manꝰ refert̃ inp̃ssa uestigia: tociens aut ego hic ñ sñ.
aut uos estis hic. Credite amori uera dicenti. Et cũ hec scrib̃em. nos uide¬
bã. bonosus ut scͥpsistis quasi filiꝰ. yͥxs roe. aquasapeuit. Hos pͥstina con
pot̾ sũmũ p̾almũ gradũ ascend̾e. nob̾ ad huc in pͥmo ascensu flentibus.
nesçio an dicere aliquando contingat. Leuani ocłos meos admontes. & cet̾a. Ille

Expanded text:
Non debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritrulae apice nomina indiuisa concluderem uestris quoque ita me litteris prouocantibus, ut et in uno tres et in tribus unum putarem.fabulor, illas amplector, illae mecum loquuntur, illae hic tantum Latine sciunt. Hic enim aut barbarus semisermo discendus est, aut tacendum. Quotiescumque carissimos mihi uultus notae manus referunt inpressa uestigia, totiens aut ego hic non sum aut uos hic estis. credite amori uera dicenti: et cum has scriberem, uos uidebam. potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu flentibus nescio an dicere aliquando contingat: leuaui oculos meos in montes, unde ue
Abbreviated transcription (Latin):
mariti expoli re faciẽ. gressũ frangere. simulare blandicias
Illa hoc agit ut turpior pareat. & nature bonũ infucet iiut
hec adspeculũ pingitur. & incontumeliã artificis pulcrior esse¬
conatur quã nata sit. hinc infantes garriunt. familia ꝑtrepit
carnes terit. hinc textricum turba cõmurmurat. Nuntiatur in¬
terim uir uenisse c̃ sociis. Illa ad hirundinis modũ lustrat imni¬
uersa penetralia. si thorꝰ rigeat. si pauim̃ta uerrerint. fisint¬
quis ibi dĩ timor: Parasitꝰ incontumeliis głat. in grediuntur
exposite libidinũ uictime. & tenuitate uest̾ni nudẽ ocłis inpu
dicis ingerut̃. his infelix mulier aut lecat᷑ & perit: aut osfen¬

Expanded text:
niis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornatquis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offen
Abbreviated transcription (Latin):
turdare ẽ. hoc malas bestias at̾minis cuis. qͦ greges tui securi inꝑas¬
cua educant᷑. Domab̾ lupos. s ouib ñ dñ abis. Pascendas utiq: ñ p̃mendas
suscepisti. Si bene ꝯsid asti qͥs sis: hec te oportere face̾ ñ ignoras. Porro so¬
ent. nñ facienti. peccatũ ẽtͥ. Non es oblitꝰ uͥ leg̾is. Seruus sciens uolun¬
tatẽ dnĩ sui ⁊ ñ faciens digna: plagis uapulabił multis. Sic ꝓpħe. sic apt¬
factitabant. Fortes fuere ĩ bello. ñ molles ĩ sericis. Si filiꝰ es apłoꝵ a ꝓuhar

Expanded text:
turbare est hoc malas bestias a terminis tuis, quo greges tui securi in pascua educantur. Domabis lupos, sed ovibus non dominaberis. Pascendas utique, non premendas sucepsisti. Si bene considerasti quis sis, haec te oportere facere non ignoras. Porro scienti et non facienti, peccatum est tibi . Non es oblitus ubi legeris: Servus sciens voluntatem domini suifactitabant. Fortes fuere in bello, non molles in sericis. Si filius es Apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
potes. Quãꝙͣ si de bonis & ñ de nouis sumamꝰ exẽpla : ñ defuere romani
pontifices. qͥ sibi otia inter maxima negotia inuenuirent. Obsidio urbi
oe dar baricus ensis er uiũ ceruicib ĩ minebat. Numqud tam̃ istud t̾ruit
diligenter quã elegant᷑ er psuit. Sed esto. Auus moleuit mos. dres alii¬

Expanded text:
potes. Quanquam si de bonis, et non de novis sumamus exempla, non defuere Romani potes. Quanquam si de bonis, et non de novis sumamus exempla, non defuere Romani pontifices, qui sibi otia inter maxima negotia invenirent. Obsidio urbi, et barbaricus ensis civium cervicibus imminebat: nunquid tamen istud terruit diligenter, quam eleganter exposuit. CAPUT X. Abusus
Abbreviated transcription (Latin):
eia querit: prudentia inuenit. uendicat forticudo: tẽꝑantia possidet. Non
m̾ hoc loco ꝓpositũ de uirtutib disputare: s hec dixerim. hortans adua¬
candũ considerationi: cuiꝰ beneficio hec & similia aduertuntur. Cuitã pi¬
oͥtanq utili ocio. nullã inuita oꝑã dare. nonnȩ uitã ꝑdere est : Qͥd cam̃ e
Si te philosophie huic totũ repente deuoueris. p̾decessores cui non ita con¬
sueuert. eris molestus quã płib: quasi qͥ apatrũ uestigiis deuiaris. Nem¬
pe id uideb̾is agere insuggillationẽ eoꝵ. S ꝙ nocabere uulgari ꝓuerbio.
ꝗ hoc facit qđ nullus mirant̾ om̃s: ueluti qͥ cupias ad mirationi fore.
Hec potes eoꝵ omĩa simul & subito: uł ernata corrig̾e. uł excessius redigere
inmodũ. Eritꝰ cũ accepis tẽpus. ut sedm̃ sapientiã c̾ adeo datã. paula¬
tin s oportune id studea s. Int̾im sane: malo alteriꝰ utere inbonũ. quos

Expanded text:
tia quaerit, prudentia invenit, vindicat fortitudo, temperantia possidet. Non tia quaerit, prudentia invenit, vindicat fortitudo, temperantia possidet. Non mihi hoc loco propositum est de virtutibus disputare: sed haec dixerim hortans ad vacandum considerationi, cujus beneficio haec et similia advertuntur. Cui tam pio, tamque utili otio nullam in vita operam dare, nonne vitam perdere est? CAPUT si te philosophiae huic totum repente devoveris? Praedecessores tui non ita consueverunt: eris molestus quam pluribus, quasi qui a patrum vestigiis subito deviaris: nempe id videberis agere in suggillationem illorum. Sed et notabere vulgari proverbio: Qui hoc facit quod nullus, mirantur omnes: veluti qui cupias admirationi fore. Nec potes eorum omnia simul et subito vel errata corrigere, vel excessus redigere in modum. Erit cum acceperis tempus, ut secundum sapientiam tibi a Deo datam paulatim et opportune id studeas. Interim sane malo alterius utere in bonum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ ad mnittit : S puto fatebere ꝙ̃ ñ minꝰ ẽẽ fortitudinis: cũ uł maxi¬
me ipsa sit. que ab inruentib uitiis. ꝙ quasi suffocare hinc inde conan¬
tibꝰ. purũ illud potent̾ eruit. ⁊ uendicat in quoddã stabile fundam̃tũ bo¬
ni: sedemq uirtutis. Ergo modũ tenere. iusticia ẽ: cẽperantia est. fortitudo
est. S uide ne in hoc differant: ut iusticie quide̾ in affectu res sit: afor¬
titudine autẽ efficacia eiꝰ. porro possessio atꝙ ususꝰapud cẽperantiã. Rie¬
stat. ut doceamꝰ ab hac cõmunione prudentiã ñ excludi. None ipsa est:
que modũ diu animi neglectu post habitũ. ⁊ uitioꝵ inuidia quasi in ab¬
ditis reclusũ. & coopertũ quadã uetustatis caligine. pͥor repꝑit ꝙ aduertit :
ꝑropterea dico tͥ a paucis ad uertitur. quia paucoꝵ prudentia ẽ. Itaq iusti¬

Expanded text:
ratum admittit? Sed, puto, fatebere etiam non minus esse fortitudinis, cum vel maxiratum admittit? Sed, puto, fatebere etiam non minus esse fortitudinis, cum vel maxime ipsa sit, quae ab irruentibus vitiis, et quasi hinc inde suffocare conantibus, purum illud potenter eruit et vindicat in quoddam stabile fundamentum boni, sedemque virtutis. Ergo modum tenere justitia est, temperantia est, fortitudo est. Sed vide ne in hoc differant, ut justitiae quidem in affectu res sit; a fortitudine autem efficacia ejus; porro possessio atque usus apud temperantiam. Restat ut doceamus ab hac communione prudentiam non excludi. Nonne ipsa est, quae modum, diu animi neglectu posthabitum, et vitiorum invidia quasi in abditis reclusum, et coopertum quadam vetustatis caligine, prior reperit et advertit? Propterea dico tibi: a paucis advertitur, quia paucorum prudentia est. Itaque justi
Abbreviated transcription (Latin):
dine. cũ constet fortitudinis eẽ ⁊ ñ mediocris. cohibere uelle ꝙ nolle su¬
ũ inter angustias parũ ꝙ nimis. ut sit contenta uoluncas mͦ illo. medio.
nudo puro. solo. constante sibi. equali undiq sui ut pote exomĩ parte pa¬
rit̾ circũciso. quẽ solũ constat ẽẽ uirtutis: Dicito mͥ queso si potes. cui nam
potissimũ triũ harũ uirtutũ. meditulliũ hoc dandũ censeas. qd ita cunc̾¬
tis cõ teminũ ẽ: ut uideatur eẽ ꝓͥũ singularũ. An ipsũ uirtus est.
ꝙ nichil aliud : S sic uirtꝰ ñ eẽt multiplex: s ẽẽnt om̃s una. An potuis
quia sinȩ eo uirtus ẽ. ñ omniũ quodãmͦ intima uis una ẽ ꝙ medulla
Uerbi causa. qͥd tã iusticie quã modus : Auioqͥn. siqͥd extra modũ reliquid.
ñ plane cuiq tribuit quod suũ ẽ: quod tam̃ suũ ipsius ẽ facere. Quid tã
rursũ tẽꝑantie. que ñ aliunde ꝓfect̾o tẽperantia ẽ. nͥ quod nl in mode¬

Expanded text:
dine? cum constet fortitudinis esse, et non mediocris, cohibere velle et nolle suum inter augustias, parum et nimis; ut sit contenta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali undique sui, utpote ex omni parte pariter circumciso, quem solum constat esse virtutis. 11. Dicito mihi, quaeso, si potes, cuinam potissimum trium harum virtutum meditullium hoc dandum censeas, quod ita cunctis conterminum est, ut videt nihil aliud? Sed sic virtus non esset multiplex, sed essent omnes una. An potius, quia sine eo virtus non est, omnium quodammodo intima vis una est et medulla Verbi causa, quid tam justitiae, quam modus? Alioquin si quid extra modum relinquit, non plane cuique 414 tribuit quod suum est: quod tamen suum ipsius est facere. Quid tam rursum temperantiae, quae non aliunde profecto temperantia est, nisi quod nil immode
Abbreviated transcription (Latin):
p̃arua stnt. tu tñ bñ facis. qͣextua m̃te eciã malos bonos putas. ꝑicłoᷤsũ qͥppe
ẽ. deseruo alteriꝰ tudicare. Iñ facił uenia. pͣua dixisse derectis. Egͥo ꝓbrosus. ego¬
nersi pellis ⁊ lubricꝰ. ego m̃dax. ⁊arte sathane decipiens. Quid enĩ stultiꝰ uł hec
credidisse. uł fraxisse de in soutib. an etiã denoriis credere uoluisse: Oscłabãt᷑
me crebro circũdedit. libros diumos ut potui multis disserui. Lestio assiduitatẽ
assiduitas fuilixitatẽ. Familaritas fiduiciã ficerat. dicant qͥd imqꝗͣ alit̃ inme sen¬

Expanded text:
parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueversipellis et lubricus: ego mendax, et Satanae arte decipiens. Quid enim est tutius, haec vel credidisse, vel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? Osculabanturo turba circumdedit. Divinos libros, ut potui, saepe multis disserui: lectio assiduitatem, assiduitas familiaritatem, familiaritas fiduciam fecerat. Dicant quid unquam in me
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpauidũ ad ꝑicła: ĩ humanũ adhumana. tem̾ariũ ĩ diuina: p̃teritoꝵ ob¬
liuiscens. p̾sentiũ negligens: fut᷑a ñ ꝓuidens. Ipsũ ÷ cui pt̾itoꝵ p̾cer
solaᷤ ĩ iurias nicħ̾ omĩno ñ p̃cerit: p̃sentiũ nicħ ñ perit. futuroꝵ nulla
nͥ forte adulciscendũ ꝓspectio. sȩii p̃paratio ẽ. Et ut imbreui cunta ho¬
ribilis mali mala cõplectar: ipsũ ẽ qđ nec dm̃ timet: nec homine reueret᷑
En qͦ trahere cę habent occupatones he maledicte : si tam̃ ꝑgis ut cepisti. da
re ita te tocũ illis nil tui tͥ relinquens. ꝑdis tempꝰ. ysilicet nc̃ alt̾ũ ine

Expanded text:
impavidum ad pericula, inhumanum ad humana, temerarium ad divina, praeteritorum obimpavidum ad pericula, inhumanum ad humana, temerarium ad divina, praeteritorum obliviscens, praesentia negligens, futura non providens; ipsum est cui praetersolas injurias, nihil omnino non praeterit; praesentium nihil non perit; futurorum nulla, nisi forte ad ulciscendum, prospectio seu praeparatio est. Et ut brevi cuncta horribilis mali mala complectar, ipsum est quod nec Deum timet, nec hominem reveretur. En quo trahere te habent hae occupationes maledictae: si tamen pergis, ut coepisti, ita dare t
Abbreviated transcription (Latin):
reuocabilit᷑ despat᷑ ium̃gas. Uereor ĩ ꝙͣ. ne ĩ mediis occupatonib qm̃i inulte st̃.
dũ diffidis finẽ. frontẽ dures. ⁊ ita sensĩ te ipsũ qͦd ãmͦ sensi pͥues. iusti ucilisꝙ
doloris. Mulco prudentiꝰ ce illis subtrahas ł ad tẽpus. ꝙͣ patiare trabi ab ipsis:
⁊certe paulatĩ duci qͦ tii ñ uis. Queris quo : lacor durũ. Ne ꝑgas quere. qͥd itio
sit : si ñ expauisti. tuũ ẽ hoc. Solũ ẽ cordurũ. qł semet ipsũ ñ exhorret:
qͥͥ nec sentit. qͥd me ĩtrogas : int̾roga phauionẽ. Nemo duri cordis. silutẽ un¬
ꝙͣ adeptus ẽ: ñ quẽ forte miserans .ss. abstulit abeo upita ꝓpħã cor lapide ũ:¬
nec pietate mollit᷑: nec mouet̾ p̃cib. minis ñ cedit: flagellis durat᷑. In¬
gͣtũ ad beneficra ẽ: ad consilia infidũ. adiudicia suii: inuecundũ adcͥpla.

Expanded text:
irrevocabiliter desperatus immergas. Vereor, inquam, ne in mediis occupationibus, quoniam multae sunt, irrevocabiliter desperatus immergas. Vereor, inquam, ne in mediis occupationibus, quoniam multae sunt, dum diffidis finem, frontem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. Nec pergas quaerere, quid illud sit: si non expavisti, tuum hoc est. Solum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem unquam adeptus est, nisi quem forte miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophenec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad judicia saevum, inverecundum ad turpia,