comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possidere mendeccũ sicut nemo uult
ita falsum dicere. ut nesciat ipse quid ue¬
rum sit. Itaq: amisite quia non dignaris
cummendatio possideri squem inue Rł¬
nirem quime reconcilicr& tibi : ambi¬
endum mihi fuit adangelos qua p̃ce¬
de quib: sacramentis ÷ multi conantes
ate redire neq: ꝑseipsos uoclentes
Sicut auidi temptauerunt haec. & incider
in desideriũ curio sarum uisionum.
& dignihabiti sunt in lusionibus elccti
enim tequȩ rebaent doctrinȩ stestu exe¬
rentes potius quam tundentes pectora
Etadduxerunt sibi ꝑsimi litudinem
cordis sui ꝑspirantes & sociccs suꝑbiȩ
suȩ potestates aeris huius. aquib: ꝓpo¬
tentias magicas deciperentur quȩ¬
rentes mediatorẽ perquem purgaren¬
tur & non erat : diacbolus enim erat
trans figuransse in angelum lucis.
& multũ in lex superbã carnem. quod
carneo corpore iipse non ess&serant Q¬
enim illi mortales & pacatores
tuccũt dñe cui reconciliar suꝑbe
quȩ rebant in mortalis & sinepec

Expanded text:
possidere mendacium, sicut nemo uult ita falsum dicere, ut nesciat ipse, quid uerum sit. itaque amisi te, quia non dignaris cum mendacio possideri. Quem inuenirem, qui me reconciliaret tibi? ambiendum mihi fuit ad angelos? qua prece? quibus sacramentis? multi conantes ad te redire neque per se ipsos ualentes, sicut audio, temtauerunt haec et inciderunt in desiderium curiosarum uisionum et digni habiti sunt inlusionibus. elati enim te quaerebant doctrinae fastu exserentes potius quam tundentes pectora et adduxerunt sibi per similitudinem cordis sui conspirantes et socias superbiae suae potestates aeris huius, a quibus per potentias magicas deciperentur, quaerentes mediatorem, per quem purgarentur, et non erat. diabolus enim erat transfigurans se in angelum lucis. et multum inlexit superbam carnem, quod carneo corpore ipse non esset. erant enim illi mortales et peccatores, tu autem, domine, cui reconciliari uolebant, immortalis et sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
salutem meam uudienim splendorẽ
tuum corde saucio & reꝑcussus dixi
Quis illuc potest᷑ proiectus sum efacie
oculorũ tuorũ tues ueritas suꝑ om̃a
p̃sidens atogo ꝑccuaritiam meam non¬
amittere te uolui: sed uolui tecumo¬

Expanded text:
salutem meam. uidi enim splendorem tuum corde saucio et repercussus dixi: quis illuc potest? proiectus sum a facie oculorum tuorum. tu es ueritas super omnia praesidens. at ego per auaritiam meam nonJamittere te uolui, sed uolui tecum
Abbreviated transcription (Latin):
uomo doccũt in uocabunt in quem non¬
credi derunt: aut quomodo credent
sine p̃diccente : & lccudabunt dñm:¬
quirequirunt eum : Quȩrentes enina¬
inueo net eum & inuenientes lau¬
dacbunt eum : Quȩramte dñe in¬
uoccnste : & in uocente credens inte:
Prȩdicatus es enim nobis: in uocatte
dñe fides mea quam dedistimihi : quã
in spirastimihi ꝑ humanitte filu
tiui. ꝑministerium p̃dicatoristui
eum uocabo cum in uocabo eum:
& quis locntus estinme quoueniat in
ds̃m̃s est quicquam in me qđ capiatte :
An uero cȩlum & terra quȩ fecisti & in
quibus me fecisti capiuntte : anquia
sine te non ess& quicquid est. fit ut
non essem nisi esses inme. Non enim
ego icminferi & tamen &icmibias
Nocm & sidescendero infernum cedes
non ergo essem ds̃ m̃s. no n omnino
quemomnia in quo om̃a. &iã sic dñe¬

Expanded text:
uomodo autem inuocabunt in quem nocrediderunt? aut quomodo credent sine praedicante? et laudabunt domqui requirunt eum. quaerentes enienient eum et inuenientes laudabunt eum. quaeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te; praedicatus enim es nobis. inuocat te, domine, fides mea, quam dedisti mihi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. eum inuocabo, cum inuocabo eum. et quis locus est in me, quo ueniat in uicquam in me, quod capiat te? an uero caelum et terra, quae fecisti et in quibus me fecisti, capiunt te? an quia sine te non esset quidquid est, fit, ut non essem, nisi esses in me? non enim ego iam inferi, et tamen etiam ibi es. nam etsi descendero in infernum, ades. non ergo essem, deus meus, non omnino quem omnia, in quo omnia? etiam sic, d
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta est çȩcitas hominum decȩcitate
&icm gloriantium. &macior eram
in scolar& horis & gacudebam suꝑbe
& tumebam typho quam quam longe
sedectior drẽ tuscis & remotus omnino
cbeuersionibus quas faciebant euer¬
sores. hoc enim nom̃ scȩuum & dico¬
bolicum uelut in signȩ urbanitatis
est. Inter quos uiuebam pudore im¬
pudenti quicctalis non eram & cum
eis ercm & amicitiis eorum delecta¬
bar cliquando . A quorum semper
factis ceb horrebcm. hoc est cbeuer¬
sionibus quibus proterue in sectaban¬
tur ignotorum recundiam quac̃ pro

Expanded text:
tanta est caecitas hominum de caecitate tanta est caecitas hominum de caecitate etiam gloriantium. et maior iam eram in schola rhetoris et gaudebam superbe et tumebam tyfo, quamquam longe sedatior, domine, tu scis, et remotus omnino ab euersionibus, quas faciebant euersores — hoc enim nomen scaeuum et diabolicum uelut insigne urbanitatis est — inter quos uiuebam\' pudore inpudenti, quia talis non eram: et cum eis eram et amicitiis eorum delectabar aliquando, a quorum semper factis abhorrebam, hoc est ab euersionibus, quibus proterue insectabantur ignotorum uerecundiam, quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ficierãderer: quos tacm̃ quacsi un¬
gues sclpentium feruidus tumor
& tacbes & sconies horrida consequeba¬
tur. Icclis uit a mea: num quid uita
ercit ds̃ m̃s : & circum uolaba ⁊ super s¬
me fidelis alonge misericordia tua:
Inquantas iniquitates distaebiui & sa¬
crilega curiositate secutus sum ut de¬
serentem te deducer& me adirma in¬
fida & circum uentoria obsequice
dȩmoniorum quib: immolabũ facta
mea mala s& i nomnib: flagellubas¬
ꝓ me : Ausussum &icm incȩlebritate
sollemnitatẽm tuccrum intrapari&es
ecclesiuetuȩ concupiscere. &agere
negotium procurandi fructus mor¬
tis: undeme uerber asti grauibus
penis sed nihil adculpem mecm
in quib: uagactus sum p̃fidenti collo.
cadlonge recedendum ccte cemcens
uias mecs & nontuas cmans fugitiuã
libertatem: Hacbebant & illa studia
quȩ honesta uocabantur ductum suum
intuentem fora litigiosa ut excellerẽ
in eis eo laudabilior quo fraudulentior

Expanded text:
superficie raderer: quos tamen quasi unsuperficie raderer: quos tamen quasi ungues scalpentium feruidus tumor et tabes et sanies horrida consequebatur. talis uita mea numquid uita erat, deus meus? Et circumuolabat super me fidelis a longe misericordia tua. in quantas iniquitates distabui et sacrilega curiositate secutus sum, ut deserentem te deduceret me ad ima infida et circumuentoria obsequia daemoniorum, quibus immolabam facta mea mala, et in omnibus flagellabus me! ausus sum etiam in celebritate sollemnitatum tuarum intra parietes ecclesiae tuae concupiscere et agere negotium procurandi fructus mortis: unde me uerberasti grauibus poenis, sed nil ad culpam meam, in quibus uagatus sum praefidenti collo ad longe recedendum a te, amans uias meas et non tuas, amans fugitiuam libertatem. Habebant et illa studia, quae honesta uocabantur, ductum suum intuentem fora litigiosa, ut excellerem in eis, hoc laudabilior, quo fraudulentior.
Abbreviated transcription (Latin):
bcctur officio cccritatis quido l& mise¬
doler& qui germanitus misericors
est Sienimest maliuola beniuolen¬
tico quod fieri non potest: potest &
ille qui ueraciter sinceriterq mise¬
retur. cupere essemiseros ut misere¬
atur : nonullus itaq: dolor appro¬
bandus nullus amandus est: hoc
enimtu dnẽds̃ quianim as amas
longe alteq: purius quamnos & in¬
corruptibilius misereris qđ nullo
dolore sccucicris : & cedhȩc quis ido¬
neus : atego T unc miser dolere ama.A¬
bam & quȩ rebam ut eẽt qđ dolerẽ :
quandomihi inuerumna celience &
falsa & saltatoriae ea magis plocce¬
bat actio histrionis. meq allicebat
uehementius quac mihi lacrimȩ
ex cuciebantur : Quid autem mirũ
cumin felix pecus cberrans cegrege
tuo & in pactiens custodiȩtuȩ turpi
scabiȩ f edacrer: umrt &in¬
de ertent dolorum amores : non
quibus cltius pen&rarer: non enim ama¬
bam talia ꝑ p&i qualia spectare : sed
quibus ccuditis & fictis tam quamin

Expanded text:
batur officio charitatis qui dolet misebatur officio charitatis qui dolet misedoleret, qui germanitus miserest. si enim est maliuola beniuolentia, quod fieri non potest, potest et ille, qui ueraciter sineeriterquc miseretur, cupere esse miseros, ut misereatur. nounullus itaque dolor adprobandus, nullus amandus est. hoc enim tu, domine deus, qui animas amas, longe alteque purius quam nos et incorruptibilius misereris, quod nullo dolore saueiaris. et ad haec quis idoneus? At ego tunc miser dolere amabam et quaerebam, ut esset quod dolerem, quando mihi in aerumna aliena et falsa et saltatoria ea magis placebat actio histrionis meque alliciebat uehementius, qua mihi lacrimae excutiebantur. quid autem mirum, cum infelix pecus aberrans a grege tuo et inpatiens custodiae tuae turpi scabie foedarer? et inde erant dolorum amores, non quibus altius penetrarer — non enim amabam talia perpeti, qualia spectare — sed quibus auditis et fictis tamquam in
Abbreviated transcription (Latin):
uena ꝓmicitia e est. Sed quo uadit:
quofluit: ut quid dacurrit intorren¬
tem picis bullientis estus inmanes
t &rarum libidinum inquos ipsa
mutactur & uertitur ꝑnutum pro¬
prium decęlesti serenitate detorta
atq: deiecta: Repudi&ur ergo mi¬
sericordia. nequaquã ergo ament᷑
dolores aliquando. sed caue inmun¬
diticm anima mea sub tutore dõ
meo dõ patrum nr̃orum & lccuda¬
⁊ bili & suꝑ excelticto in omnias sła.
Caue in mnunditiã neq: enim nunc
non misereor: Sed tunc intheatris
congacudebam amantib: cum sese
fruebantur ꝑ flagitia quam uis
hȩc imaginarie gererent in ludo
spec taculi : Cum aũt sese amittebant :
quasimisericors contristabar. &
utrumq: delectabat : tamen nunc
uero magis miseror : gaudentenĩ
flagitio quam uelut dura ꝑpessũ
decrimento ꝑniciosȩ uoluptatis
& comissione misere felicitatis: hȩc
certe uerior miseri cordico sed non
in ec delectat dolor. nam &siceppro¬

Expanded text:
uena amicitiae est. sed quo uadit? uena amicitiae est. sed quo uadit? quo fluit? ut quid decurrit in torrentem picis bullientis, aestus inmanes taetrarum libidinum, in quos ipsa mutatur et uertitur per nutum proprium de caelesti serenitate detorta atque deiecta? repudietur ergo misericordia? nequaquam. ergo amentur dolores aliquando. sed caue inmunditiam, anima mea, sub tutore, deo meo, deo patrum nostrorum et laudabili et superelato in omnia saecula, caue inmunditiam. neque enim nunc non misereor, sed tunc in theatris congaudebam amantibus, cum sese fruebantur per flagitia, quamuis haec imaginarie gererent in ludo spectaculi, cum autem sese amittebant, quasi misericors contristabar; et utrumque delectabat tamen. nunc uero magis miseror gaudentem in flagitio quam uelut dura perpessum detrimento perniciosae uoluptatis et amissione miserae felicitatis. haec certe uin ea delectat dolor. Nam etsi appro
Abbreviated transcription (Latin):
& fomitib: ignis mei T quid est qđibi Er
tuosa & tracgica : quȩ tam̃ patupse
noll& & tam̃ pacti uult exeis
dolorem spectator. & dolor ipse est
uoluptas eius. Quid est nisi mirabilis
insconia: Na meo magis eis mou&i
quisq: quominus atalibus ceffec¬
tibus sccnus est. quecm quam cum
ipse pactitur miseria cum cliis con¬
pactitur. misericor dia dici sol&
S ed qualis tandem misericordicc in
rebus fictis & scenicis : Non enĩ ced
subueniendum prouocatur audi¬
tor sed tantum cddolendum in ui¬
tectur. & actor eccrum imaginum
complius ficu& cum amplius dol&
Et siccclamitates illȩ hominũ uel
antiquȩ uel falsȩ sic cegeentur ut
quispectat non dolect . Abscedit
inde fastidiens & rep̃hendens.
Si aũt doleati manecet intentus.
E rgo cmantur & dolores : Certe
omnis homo gacudere uult. Ancũ
miserum esse neminem libent : Lib&
tam̃ eẽ miseri cordem: Quod quia
non sine dolore est: hac una causce
amantur dolores. & hoc de illa

Expanded text:
et fomitibus ignis mei. quid est, quod ibi et fomitibus ignis mei. quid est, quod ibi tuosa et tragica, quae tamen pati ipse nollet? et tamen pati uult ex eis dolorem spectator et dolor ipse est uoluptas eius. quid est nisi miserabilis insania? nam eo magis eis monetur quisque, quo minus a talibus affectibus sanus est, quamquam, cum ipse patitur, miseria, cum diis compatitur, misericordia dici solet. sed qualis tandem misericordia in rebus fictis et scenicis? non enim ad subueniendum prouocatur auditor, sed tantum ad dolendum innitatur et auctori earum imaginum amplius fauet, cum amplius dolet. et si calamitates illae hominum uel antiquae uel falsae sic agantur, ut qui spectat non doleat, abscedit inde fastidiens et reprehendens; si autem doleat, manet intentus ergo amantur et dolores. certe omnis homo gaudere uult. an cum miserum esse neminem libeat, libet tamen esse misericordem, quod quia non sine dolore est, hac una causa. amantur dolores? et hoc de illa
Abbreviated transcription (Latin):
ab interiore cybo teipso ds̃m̃s. & ec
fame non esuriebam sed eram sine de¬
siderio alimentorum incorruptibi¬
lium non quia plenus eis eram sed
quo inanior sastidiosior. & ideo non
bene ulebat anima mea & ulcerosa
proiciebat seforasmis erabiliter scalpi
auida contactu sen sihilium: sed si non
haberent animamnon utiq: amaren¬
tur. Amare & amari dulcemihierat
magis si & amantis corpore fruerer:
Vencomigitur amicitiȩ q oin quinabã
sordibus concupiscentiȩ candorem que
eius obnubilabam detartaro libidi¬
nis & tacm̃ fredus cetq in honestus ele¬
gtons & urbanus esse gestiebam ab un¬
danti uacnitate: Rui&iam in amorẽ
quanto fellemihi suac uitatem illam
& quambonus cesꝑsisti. quia & amat᷑
& ꝑ ueni occulte aduinculum fruendi
& conligabar l&us ȩrumnosis nexi¬
bus ut cȩderer uirgis ferreis arden¬
tibus seli & suspicionum & timorũ
& irccrum atq: rixarum Rccpie¬
bant me spectacula teatrica plena
imaginibus miseriarum mearum

Expanded text:
ab interiore cibo, te ipso, deus meus, et ea ab interiore cibo, te ipso, deus meus, et ea fame non esuriebam, sed eram sine desiderio alimentorum incorruptibilium, non quia plenus eis eram, sed quo inanior, fastidiosior. et ideo non bene ualebat anima mea et ulcerosa proiciebat se foras, miserabiliter scalpi auida contactu sensibilium. sed si non, haberent animam, non utique amarentur. amare et amari dulce mihi erat magis, si et amantis corpore fruerer. uenam igitur amicitiae coinquinabam sordibus concupiscentiae candoremque eius obnubilabam de tartaro libidinis, et tamen foedus atque inhonestus, elegans et urbanus esse gestiebam abundanti uanitate. rui etiam in amorem, quanto felle mihi suauitatem illam et quam bonus aspersisti, quia et amatus sum et perueni ad uinculum fruendi et conligabar laetus aerumnosis nexibus, ut caederer uirgis ferreis ardentibus zeli et suspicionum et timorum et irarum atque rixarum. Rapiebant me spectacula theatrica plena imaginibus miseriarum mearum
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigabilis ex ludo &ioco nocendi
auiditas. & clieni dacmni app&itus
Hulla luc rimei: nulla ulascendi libi¬
dine : Sed cum dicitur eamus. faciamus
& pud & nonesse in pudentem quis exa¬
perit istamtortuosissimũ &implicatis¬
simam nodo sitactem fueda est. nolo
in eccm intendere nolo ecm uidere
te uolo iustitia & in nocentia pulchra &
decora honestis luminibus & in satiabili
saci&ate : quies est cpudte uclde & uita
in ꝑ turbabilis. qui in tratinte intrat
ingaudium dñi sui & nontimebit : &
habebit seobtime inoptimo: defluxi
cebste ego & erracui dsm̃s nimis de iuius
cobstcbilitate tuac incdules centia
& factus sum mihi regio egestatis¬
eni carthaginem &
circum strepebatme
undique scorthago flagitiosorum
amorum nondum comcebam &ama¬
re amabam & secr&iore indigentia
oderam me minus indigentem: quȩ¬
rebam quid amarem amans amare :¬
& odercm securitatem & uiam sine
muscipulis qm̃ fames mihi eratintus

Expanded text:
inuestigabilis, ex ludo et ioco nocendi inuestigabilis, ex ludo et ioco nocendi auiditas et alieni damni appetitus nulla lucri mei, nulla ulciscendi libidine, sed cum dicitur: "eamus, faciamus" et pudet non esse impudentem. Quis exaperit istam tortuosissimam et inplicatissimam nodositatem? foeda est; nolo in eam intendere, nolo eam uidere. te uolo, iustitia et innocentia, pulchra et decora honestis luminibus et insatiabili satietate. quies est apud te ualde et uita inperturbabilis. qui intrat in te, intrat in gaudium domini sui et non timebit et habebit se optime in optimo. defluxi abs te ego et erraui, deus meus, nimis deuius ab stabilitate tua in adulescentia et factus sum mihi regio egestatisrthaginem et circumstrepebat me undique sartago llagitiosorum amorum. nondum amabam et amare amabam et secretiore indigentia oderam me minus indigentem. quaerebam quid amarem, amans amare, et oderam securitatem et uiam sine muscipulis, quoniam famis mihi erat intus
Abbreviated transcription (Latin):
Sedqm in illis pomis uoluptaes mihi non
erat ieccerat in ipso facinore quã facie¬
bat consortium simul peccantium:
Quiderat ille ceffectus animi. Certe enĩ
plane turpis eratnimis & uȩmihi
ercet quihabebam illam. sed tamen
quiderat: delicta quis intelligit:
risus erat : quac sititillato corde qđ fal¬
lebamus eos quihȩc anobis fierin puta¬
bant & uehementer nolebant.
Quur ergo eome delectabat quo id non
faciebam solus : an quic &iam nemosa¬
cile solus rid& nemoqudem facile
sed tamen &icm solos & singulos homi¬
nes cumalius nemo p̃sens est uincit
risus. Aliquando siccliquid nimi ae
ridiculum uel sensibus occurrit uel
animo: atego illud solus non facerem
non facerem omnino solus: Ecce est
coraemte ds̃m̃s uiua recordatio animȩ
mecce. Solus non facerem furtũ illud.
inquome non libebat id quod furabar
S ed quic furabar quod mesolum facere
prorsus non liber& nec facerem:
Onimis inimica cmicitiai seductiom̃tis

Expanded text:
sed quoniam in illis pomis uoluptas mihi non sed quoniam in illis pomis uoluptas mihi non erat, ea erat in ipso facinore, quam faciebat consortium simul peccantium. Quid erat ille affectus animi? certe enim plane turpis erat nimis, et uae mihi erat, qui habebam illum. sed tamen quid erat? delicta quis intellegit? risus erat quasi titillato corde, quod fallebamus eos, qui haec a nobis fieri non putabant et uehementer nolebant. ur ergo eo me delectabat, quo id non faciebam solus? an quia etiam nemo facile solus ridet? nemo quidem facile, sed tamen etiam solos et singulos homines, cum alius nemo praesens est, uincit risus aliquando, si aliquid nimie ridiculum uel sensibus occurrit uel animo. at ego illud solus non facerem, non facerem omnino solus. ecce est coram te, deus meus, uiua recordatio animae meae. solus non facerem furtum illud, in quo me non libebat id quod furabar, sed quia furabar: quod me solum facere prorsus non liberet nec facerem. o nimis inimica amicitia, seductio mentis
Abbreviated transcription (Latin):
am plius diligat : quicc ꝑ quem meuid&
tantis peccatorum meorum lcenguo¬
ribus nonimplicari : quem fructum
habui miser aliquando in his quȩ nunc
recolens erubesco : maximȩ in illo
furto inquo ipsum furtum amaui
nihil ccliud cũ &ipsũ ess& nihil &eo ipso
egomiserior & tam̃ solus id non fecis sẽ
sic recordor animum tunc meum
Solus omnino id non fecissem. ergo amaiu
ibi &icem consortium reorum cũ quib
id feci nonergonihilaliud quam furtũ
amacui. immo uero nihilaliud. quice &
illud nihil est quid est reuera : quis est
quido ceatme nisi qui inluminat corm̃m
& discernit umbras eius : Quid est quod
mihi uenit inmentem quȩ rere & dis¬
cutere & considerare. quiccsitunc amarẽ
poma illa quȩ furatussum & eis frui cu¬
perempossem &icmsolus sisatis ess&
comitaere illam iniquitatem quac per¬
uenirem aduo luptatem meam ne con¬
fricatione consciorum animorum ac¬
cenderem pruritum cupiditatis mȩȩ :¬

Expanded text:
amplius diligat, quia per quem me uidet amplius diligat, quia per quem me uidet tantis peccatorum meorum lribus non inplicari. Quem fructum habui miser aliquando in his, quae nunc recolens erubesco, maxime in illo furto, in quo ipsum furtum amaui, nihil aliud, cum et ipsum esset nihil et eo ipso ego miserior? et tamen solus id non fecissem — sic recordor animum tunc meum solus omnino id non fecissem. ergo amaui ibi etiam consortium eorum, cum quibus id feci. non ergo nihil aliud quam furtum amaui; inmo uero nihil aliud, quia et illud nihil est. quid est re uera? quis est, qui doceat me, nisi qui inluminat cor meum et discernit umbras eius? quid est, quod mihi uenit in mentem quaerere et discutere et considerare, quia si tunc amarem poma illa, quae furatus sum, et eis frui cuperem, possem etiam solus, si satis esset, conmittere illam iniquitatem, qua peruenirem ad uoluptatem meam, nec confricatione consciorum animorum accenderem pruritum cupiditatis meae?
Abbreviated transcription (Latin):
memoria mea : & animamea non m&uit :¬
Inde diligainte dñe & gratias a gam
& confiteor nominituo. qm̃ tanta dimi¬
sistimihi mala & nesariccoperameco:
gratiȩtuȩ deputo & misericordiȩtuȩ :
quod peccatameatamquam glatem
soluisti. Gratiȩtuȩ deputo & quȩcumq
non fecimalu: quidenĩ ñ facere potui
qui &iam gratuitam facinus amaui.
& om̃a mihi dimissa eẽ fateor. & quae
me sponte fecimala. & quȩ teduce
non feci: quis est hominum quis uocm
cogitans in firmitatem. Aud& uiribus
sius tribuere castitatem cetq: in nocen¬
ticcm suacm : utminus am&te quasi
minus ei necessccria fuerit misericor¬
dicctua qua don cs peccata conuer¬
sis codte : qui enim uocatus ate secutus
est uocem tuam & uitacuit ea quȩ de
meipso recordantem & fatentẽ legit:
non inederidect abeomedico ȩgrũ
sccnari a quo sibi p̃tium est ut non
egrotar& uł potius utminus egrota¬
r& & ideo te tantundem immouero

Expanded text:
memoria mea et anima mea non metuit memoria mea et anima mea non metuit inde? diligam te, domine, et gratias agam et confitear nomini tuo, quoniam tanta dimisisti mihi mala et nefaria opera mea. gratiae tuae deputo et misericordiae tuae, quod peccata mea tamquam glaciem soluisti. gratiae tuae deputo et quaecumque non feci mala: quid enim non facere potui, qui etiam gratuitum facinus amaui? et omnia mihi dimissa esse fateor, et quae mea sponte feci mala et quae te duce non feci. quis est hominum, qui suam cogitans infirmitatem audet uiribus suis tribuere castitatem atque innocentiam suam, ut minus amet te, quasi minus ei necessaria fuerit misericordia tua, qua donas peccata conuersis ad te? qui enim uocatus a te secutus est uocem tuam et uitauit ea, quae me de me ipso recordantem et fatentem legit, non me derideat ab eo medico aegrum sanari, a quo sibi praestitum est, ut non aegrotaret, uel potius ut minus aegrotaret, et ideo te tantundem, inmo uero
Abbreviated transcription (Latin):
securitas : Tristitia rebus amissis conta¬
bescit quib: seoblectabat cupiditas. E¬
quia itasibi noll& sicut tibi auferrenihil
potest Ita fornicatur anima cũ questi¬
tur cebste & quȩrit extrate ȩxcquȩ supra
& liquida non inuenit nisi cum redit adte
peruers e teimitantur oms qui longe se
ate faciunt & extollunt se coduersũte
Sed &icm sic imitando indicantere¬
atorem tecẽ omnis nature &ideon
esse quo ate omnimodo recedectur
Quidergo inillo furto ego dilexi&in
quo dñm im uel uitiose atq ꝑ uerse
imitactus sum In libuit facere contra¬
legem sceltem feollatia quic potenta¬
tu non poteram ut mancam libtatem
captiuus imitarer faciendo in pune
quodnon licer& tenebros a omni poten¬
tiace similitudine : Ecceestille seruus G⁊¬
fugiens dñm suum & consecutus umbrã
Oputredo omonstrum uitȩ & mortis t¬
profunditas: potuit nelibere qđ nom
licebct: Non obaliud: nisi quia ñ licebat¬
quid r&ribuam dño quod recolit haec

Expanded text:
securitas? tristitia rebus amissis contasecuritas? tristitia rebus amissis contabescit, quibus se oblectabat cupiditas, quia ita sibi nollet, sicut tibi auferri nihil potest. Ita fornicatur anima, cum auertitur abs te et quaerit extra te ea quae pura et liquida non inuenit, nisi cum redit ad te. peruerse te imitantur omnes, qui longe se a te faciunt et extollunt se aduersum te. sed etiam sic te imitando indicant creatorem te esse omnis naturae et ideo non esse, quo a te omni modo recedatur. quid ergo in illo furto ego dilexi et in quo dominum meum uel uitiose atque peruerse imitatus sum? an libuit facere contraltem fallacia, quia potentatu non poteram, ut mancam libertatem captiuus imitarer faciendo inpune, quod non liceret, tenebrosa omnipotentiae similitudine? ecce est ille seruus fugiens dominum suum et consecutus umbram. s o putredos o monstrum uitae et mortis profunditas! potuitne libere quod non licebat, non ob aliud, nisi quia non licebatQuid retribuam domino, quod recolit haec
Abbreviated transcription (Latin):
sedneq blandius est aliquid tuacari¬
tate. nec amatur quicquam scclubri¬
us quam illa p̃cunctis formosa & lumi¬
nosc ueritastua. &curiositas affec¬
tacre uidectur studium scientiȩ Cum
tuom̃a summȩ noueris: Ignor antia
quoq: ipse cetq stultitia simplicita¬
tis & in nocentiȩ nomine tegitur.
quiccte simplicius quic quam ñ repͥpe¬
ritur: Quid te aũt in nocentius :
quando quidem opera sua mcelis ini
micasunt. &ignecuia quacsi qui& ẽ¬
ꝓrigi in corruptibilis succ uitcctis: effusio¬
libercclitatis obtendit umbram Sed
bonorum omnium largitor affluer¬
auariciatissimus tues : Auccritia multu pos¬
sidere uult & tupossides om̃a Inuiden¬
iudiã ticc deexcellentia litigat quid teex¬
Acellentius : Ira uindictam quȩrit te
tinor iustius quid uindicat :Timor in solita
& repentina ex orrescit rebus quaȩ
comantur aduersantia. dum p̃cau&
securitacti: tibi enim quid insolitum
quid repentinum : aut quis a teseparat
quod diligis : Aut ubinisi apudtefirma

Expanded text:
sed neque blandius est aliquid tua charitate, nec amatur quidquam salubrius, quam illa prae cunctis formosa et luminosa veritas tua. Et curiositas affetare videtur studium scientiae; cum tu omnia summe noveris. Ignorantia que ipsa atque stultitia, simplicitatis et innocentiae nomine tegitur; quia te simplicius quidquam non reperitur. Quid te autem innocentius, quanmica sunt? et ignauia quasi qcopia incorruptibilis suavitatis. Effusiliberalitatis obtendit umbram: sed bonorum omnium largitor affluentissimus tu es. Avaritia multa posidere vult; et tu possides omnia. Invidentia de excellentia litigat: quid te excellentius? Ira vindictam quaerit: te justius quis vindicat? Timor insolita et repentina exhorrescit, rebus quae amantur, aduersantia, dum praecauet securitati: tibi enim quid insolitum? quid repentinum? aut quis a te separat quod diligis? ant ubi nisi apud te firma
Abbreviated transcription (Latin):
cante affectionem animi in p&ends
habendis reiciendis fugiendis faci¬
endis uerebus itecuerba inuariis
sententiis locis suis posita & crebro
ccudita. querum rerum signa essent
paulactim colligebamimecesq icer
leduntates edomito in eis signis orep
he en unciabam. siccumhis inter
quos ercm uoluntatum enuncian¬
urum signa ammanicaui & uitaco
iumanȩ procellosam soci&atem
utius in gressus sum pendens ex
arentum cuctoritate nutuq ma¬
orum hominums. los ds̃ m̃s quasibi ⁊ Co¬
niserias expertus sum & ludifica

Expanded text:
cante affectionem animi in petendis, habendis, reiciendis fugiendisue rebus. ita uerba in uariis sententiis locis suis posita et crebro audita, quarum rerum signa essent, paulatim colligebam measque iam uoluntates edomito in eis signis ore per haec enuntiabam. sic cum his, inter quos eram, uoluntatum enuntiandarum signa conmunicaui et uitae humanae procellosam societatem altius ingressus sum pendens ex parentum auctoritate nutuque maiorum hominum. Deus, deus meus, quas ibi miserias expertus sum et ludifica
Abbreviated transcription (Latin):
mihi uideor tude monstrabis lux
Nueritas iubes ut ad probem siquis
dicat tempus esse motum corporis
non iubes Nam corpus nullum sine
in tempore moueri audio tudicis
Ipsum aũt corporis motũ tempus ẽẽ
non audio nontu id dicis. cum enĩ
mou&ur corpus tempore m&or
quam diu moueatur ex quo moueri
incipit donec desinat. Et siñ uidi
exquo coepit & ꝑ seuerat moueri ut
non iudecet cum desinit. Non ualeo
m&iri nisi forte ex quo uidere incipio
dome desinam quod sidiu uideo.
tantum modo longum tempus ẽẽ
renuntio non aut quantum sit.
quia & quantum cum dicimus

Expanded text:
mihi uideor? tu demonstrabis, lux, ueritas. Iubes ut adprobem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam corpus nullum nisi in tempore moueri audio: tu dicis. ipsum autem corporis motum tempus esse non audio: non tu dicis. cum enim mouetur corpus, tempore metior, quamdiu moueatur, ex quo moueri incipit, donec desinat. et si non uidi, ei quo coepit, et perseuerat moueri, ut non uideam cum desinit, non ualeo metiri, nisi forte ex quo uidere incipio, donec desinam. quod si diu uideo, tantummodo longum tempus esse renuntio, non autem quantum sit, quia et quantum cum dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
eccs inuenerct locus & tempus litis.
aut neforte & ipsa periclitar&ur
quodtam sero prodidiss&. at tud ñe
rector cȩli tunc & terrenorum ad
usustuos contorquens profundator¬
rentis fluxum słorum ordinate tur¬
bulenta &icm declterius animae
insccnia scnasti alteram. nequis quã
cum hoc cduertit. potentiȩ suȩ tribu&
si uerbo eius alius corrigatur quem
quam a parentib: tibi ubi plenis annis
nubilis fecctaest Traditacuiro ser¬
uiuit uelutidño & sat egit eum lu

Expanded text:
eas invenerat locus et tempus litis; eas invenerat locus et tempus litis; aut ne forte et ipsa periclitaretur quod tam sero prodidisset. At tu, Domine, rector coelitum et terrenorum, ad usus tuos contorquens profunda torrentis, fluxum saeculorum ordinans turbulentum, etiam de alterius animae insania sanasti alteram; ne quisquam cum hoc advertit, potentiae suae tribuat, si verbo ejus alius corrigatur, quemquam a parentibus tibi, ubi plenis annis nubilis facta est, tradita viro servivit veluti domino; et sategit eum lu
Abbreviated transcription (Latin):
ueclobeet celiquid aduersus latentẽ
morbum nisi tua medicina he uigi¬
lar & suꝑnos cbsente patre &ma¬
tre & nutritoribus : tup̃sens qui
crecesti qui uocas qui&iã ꝑ p̃positos
homines bonialiquid agis ad anima¬
rum scclutem. quid tunc egisti ds̃
m̃s unde curccsti : unde scencstie
Nonne protulisti durum & acutum
exadtera anima conuicium tam quã
medicinale ferrum exoccultis pro¬
uisionib: tuis : & uno ictu putredi¬
nem illam prȩcidisti.
Ancilla enim cum qua solebat accede¬
re adcu pam litigans cum domina
minore ut sit sola cum sola obiecit
hoccrimen cumamarissima insul¬
tactione uoc cns meribibulem
quo illa stimulo per cussce respexit
foeditatem sucm. confestimq decm¬
necuit cetq exuit. sicut amici adulan¬
tes ꝑuertunt sic inimici litigantes
plerumq: corrigunt. nectu qđ per
eos cagis sed quod ipsi uoluer̃ reribuis
eis. Illaenim irata exagitare cp¬
p&iuit minorem dominam non sac¬
nccre & ideo elcenculo. aut quia ita

Expanded text:
valebat aliquid adversus latentem valebat aliquid adversus latentem morbum, nisi tua medicina, Domine, vigilaret super nos? Absente patre et matre et nutritoribus, tu praesens, qui creasti, qui vocas, qui etiam per praepositos homines boni aliquid agis ad animarum salutem, quid tunc egisti, Deus meus? unde curasti? unde sanasti? Nonne protulisti durum et acutum ex altera anima convicium, tanquam medicinale ferrum ex occult provisionibus tuis, et uno ictu putredinem illam praecidisti? Ancilla enim cum qua solebat accedere a cuppam, litigans cum domina minore, ut fit, sola cum sola, objecit hoc crimen, amarissima insultation vocans meribibulam. Quo illa stimulo percussa, respexit foeditatem suam, confestimque damnavit atque exuit. Sicut amici adulantes pervertunt, sic inimici litigantes plerumque corrigunt. Nec tu quod per eos agis, sed quod ipsi voluerunt, retribuis eis. Illa enim irata exagitare appetivit minorem dominam, non sanare: et ideo clanculo, aut quia ita
Abbreviated transcription (Latin):
puelebit hac ratione pcipiendi & auc¬
to ritecte imperandi frencebat auidi¬
teotem teneri oris &cctis & ipscompuel¬
lccrum sitim formabat cdhonestum
modum ut iam nec liber& quodnonde¬
cer& & subrepserat tam̃ sicut mihi fi¬
lio facmulatua narrcebat. subrepse¬
ratei uinolentia. Nacm cumdem ore
tam quam puella sobria iuber&ur
a pecrentib: decuppa uinum depmere
submisso poculo quȩ de suꝑ pat& prius¬
quam in lagunculã funder& merum
primoribus labiis sorbebat exiguũ
Quicnon poterat amplius sensu recu¬
sante non enim multa temulenta
cupidine faciebat hoc. Sed quib: dcc̃
suꝑ fluentibus a&atis excessib: qui
lu dicris motib: ebulliunt. & in puerili¬
bus animis icciorum pondere p̃mi
solent. Itaq: cdillud modicum coti¬
dicna modica coddendo qm̃quimo¬
dica spernit paculatim decidit. In eã
consu&udinem lapsa erat ut prope
icm plenos mero cccliculos in hi an¬
ter aurir& subitunc scgax anus &
uehemens illac prohibitio uõ qũ

Expanded text:
praeualebit." hac ratione praecipiendi et aucpraeualebit." hac ratione praecipiendi et auctoritate imperandi frenabat auiditatem tenerioris aetatis et ipsam puellarum sitim formabat ad honestum modum, ut iam non liberet quod non deceret. Et subrepserat tamen, sicut mihi filio farat ei vinolentia. Nam cum de more, tanquam puella sobria, juberetur a parentibus de cuppa vinum depromere, submisso poculo qua desuper patet, priusquam in lagunculam funderet merum, primoribus labris sorbebat exiguum, quia non poterat amplius, sensu recusante. Non enim ulla temulenta cupidine faciebat hoc, sed quibusdam superfluentibus aetatis excessibus, qui ludicris moribus ebulliunt, et in puerilibus animis majorum pondere premi solent Itaque ad illud modicum quotidiana modica addendo; quoniam qui modica spernit, paulatim decidit ; in eam consuetudinem lapsa erat, ut prope jam plenos mero caliculos inhianter hauriret. Ubi tunc sagax anus, et vehemens illa prohibitio? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat quadis exeis sier& & erudiuit
regimen unicifiliitiu indomo fideli
bonomembro eclȩtuȩ nectantam
erga sucm disciplinam diligentiã matris
p̃dicabat quantam samulȩ cuius dam
decrepitȩ. quȩ patrem eius in fantem
portacuerat sicut dorso grandius cu¬
larum puellarum pacruuli portari
solent. Cuius rei gratia & propter
senectam ac mores obtimos indomo
xp̃iana scctis ad ominis honor abatur
Vnde &iam curam dominicarum filia¬
rum commissam diligenter gerebat.
& erct in eis co erendis cum opus ess&
scã seueritate uehemens atq: indocen¬
dis sobriu prudentia . Nam ecs p̃ter
illas horasquib: admenscem parentũ
moderatissime clebantur. &iamsi
exardescerent siti nec aquam bibere
sinebat. prȩcauens consu& udinẽ malã
& aeddens uerbum sanum. modo ecquã
bibitis quia in potestate uͥnum ñ habe¬
tis. Cum aut ad maritos ueneritis.
factȩ dominȩ ccpothecarũ & cellarioꝵ
ccque sordebit. Sed mos potundi

Expanded text:
sciebat, qualis ex eis fieret. et erudiuit sciebat, qualis ex eis fieret. et erudiuit regimen unici tui in domo fideli, bono membro ecclesiae tuae. nec tantam erga suam disciplinam diligentiam matris praedicabat quantam famulae cuiusdam decrepitae, quae patrem eius infantem portauerat, sicut dorso grandiuscularum puellarum paruuli portari solent. cuius rei gratia et propter senectam ac mores optimos in domo christiana satis a dominis honorabatur. unde etiam curam dominicaruni tiliarum conmissam diligenter gerebat et erat in eis cohercendis, cum opus esset, sancta seueritate uehemens atque in docendis sobria prudentia. nam eas praeter illas horas, quibus ad mensam parentum moderatissime alebantur, etiamsi exardescerent siti, nec aquam bibere sinebat praecauens consuetudinem malam et ad-dens uerbum sanum: "modo aquam bibitis, quia in potestate uinum non habetis; cum autem ad maritos ueneritis factae dominae apothecarum et cellariorum, aqua sordebit, sed mos potandi
Abbreviated transcription (Latin):
hymnorum tuorum olimsus piranstibi
& tandem respirans quantum pat&
ccura indomo feneci quia habitare
facis unianimes indomosconsociasti .x¬
nobis & ȩuodium iuuenem ex nr̃o mu¬
nicipio. quicum agens in reb: milita¬
r& prior nobis adte conuersus est. &
baptie cctus. & relictamilitia sȩcula¬
ri accinctus tua. Simul eramus.
simul habitaturi in placitoscõ quȩ¬
rebamus quis nam locus nos utilius
haber& seruientes tibi pariterreme¬
abcmus in affricam & cum apud
hostia tiberiana essemus materde¬
functa est multap̃tereo quia multũ
festino. accipe confessiones mecs & gra¬
tacrum actiones ds̃m̃s dereb: innu¬
merabilib: &i ccminsilentio sed non
p̃teribo quic quid mihi anima par¬
turit de illa facmulatua quȩ me
pacrturiuit & carne. ut in hanctem¬
poralem & corde ut in a & ernam
lucem rencscerer non eius sed tua
dicam donccinecem. nequeenim se
ipscc fecertit. aut educauerat seipsat̃.
tucrecstieam. pec pcct̾ nec i ater

Expanded text:
hymnorum tuorum, olim suspirans tibi hymnorum tuorum, olim suspirans tibi et tandem respirans, quantum patet aura in domo faenea. Qui habitarc facis uiianimes in domo, consociasti nobis et Kuodiuni iuuenem ex nostro municipio. qui cum agens in rebus militaret, prior nobis ad te conuersus est et baptizatus et relicta militia saeculari accinctus in tua. simul eramus, simul habitaturi placito sancto. quaerebamus, quisnam locus nos utilius haberet seruientes tibi: pariter remeahamus in Africam. et cum apud Ostia Tiberina essemus, mater defuncta est. multa praetereo, quia multum festino. accipe confessiones meas et gratiarum actiones, deus meus, de rebus innumerabilibus etiam in silentio. sed non praeteribo quidquid mihi anima parturit. de illa famula tua, quae me parturiuit et carne, ut in hanc temporalem, et corde, ut in aeternam lucem nascerer. non eius, sed tua dicam dona in eam. neque enim se ipsa fecerat aut educauerat se ipsam: tu creasti eam, nec pater nec mater
Abbreviated transcription (Latin):
Cumenim ꝓpcclata & effossa digno cum
honore trans ferentur codambrosianã
bccsilicam Non solum quos inmundi
uexaebant sp̃s. confessis cisdem demonib:
scencebantur: Uerum &iã quidcm
plures annos cȩcusciuis. ciuitatiq notis¬
simus cum populi tumultuante l&itia
ccuscem quȩsiss& atq audiss& exiliuit.
eoq se ut ducer&. suum ducem rogauit
quo ꝑductus imp&rauit admitti. ut su¬
dccrio tanger& fer&rum pretiosȩ in
conspectu tuo mortiscõrum tuorum.
Quodubi fecit. atq ammouit oculis. con¬
festim aꝑtisunt inde fama discurrens
indelccudes tuȩ feruentes. lucentes in¬
deillius in imicȩ amimus & sicedcredendi
sacnitatem non applicatus. a ꝑsequen¬
ditamen furore conpressus est. Ora¬
tics tibi ds̃m̃s unde & quoduxisti re¬
cordationem meã ut hȩc &iam confite¬
rertibi : quȩ magna oblitus p̃terierã.
& tacm̃ tunc cumita fraglar& odor
unguentorum tuorum non currebamus
postte. Ideo plus flebam intercantica

Expanded text:
cum enim prolata et effossa digno cum cum enim prolata et effossa digno cum honore transferrentur ad Ambrosianam basilicam, non solum quos inmundi uexabant spiritus confessis eisdem daemonibus sanabantur, uerum etiam quidam plures annos caecus ciuis ciuitatique notissimus, cum populi tumultuante laetitia causam quaesisset atque audisset, exiluit eoque se ut duceret suum ducem rogauit. quo perductus inpetrauit admitti, ut sudario tangeret feretrum pretiosae in conspectu tuo mortis sanctorum tuorum. quod ubi fecit atque admouit oculis, confestim aperti sunt. inde fama discurrens, inde laudes tuae feruentes, lucentes, inde illius inimicae animus etsi ad credendi sanitatem non applicatus, a persequendi tamen furore conpressus est. gratias tibi, deus meus! unde et quo duxisti recordationem meam, ut haec etiam confiterer tibi, quae magna oblitus praeterieram? et tamen tunc, cum ita fragraret odor unguentorum tuorum, non currebamus post te; ideo plus flebam inter cantica
Abbreviated transcription (Latin):
fratrum concinentium uocib: & cordi¬
bus nimirum annus erat aut nonmul¬
to amplius. Cum iustina uedentiniani
regis pueri mater hominem tuum
ambrosium persequer&ur hȩresis suae
causa quȩ fuerat seducta cebcerrianis
excubcebat pia plebs in ecła mori para¬
tac cum epõsuo seruotuo. Ibi meam ater
ancillatua sollicitudinis & uigiliarũ
primas tenens orationibus uiuebat.
nos ccdhuc frigidi acclore sp̃stiu. excita¬
bamur tamen ciuitate attonita
atq turbata tunc hrmni & psed mi ut
cacnerentur scđm morem orientaliũ par¬
tium ne populus mȩroris tȩdio contabes¬
cer& institutum est. & ex illo in hochernũ
r&entum multis iam ac pene omnibus
gregibustius & ꝑc&eras orbis÷mitantib
T unc memorceto conteftitituo ꝑ uisum ape¬
ruisti quo lo co laterent martyrũ corpo¬
ra protasu& geruasii quȩ ꝑ tot annos
incorrupta inthesccuro secr&itui recon¬
deras unde opostune promeres ccdo io¬
ercendam rabiem femineam. sed regiã.

Expanded text:
fratrum concinentium uocibus et cordifratrum concinentium uocibus et cordibus. nimirum annus erat aut non multo amplius, cum Iustina, Valentiniani regis pueri mater, hominem tuum Ambrosium persequeretur haeresis suae causa, qua fuerat seducta ab Arrianis. excubabat pia plebs in ecclesia mori parata cum episcopo suo, seruo tuo. ibi mater mea, ancilla tua, sollicitudinis et uigiliarum primas tenens, orationibus uiuebat. nos adhuc frigidi a calore spiritus tui excitabamur tamen ciuitate adtonita atque turbata. tunc hymni et psalmi ut canerentur secundum morem orientalium partium, ne populus maeroris taedio contabesceret, institutum est: ex illo in hodiernum retentum multis iam ac paene omnibus gregibus tuis et per cetera orbis imitantibus. Tunc memorato antistiti tuo per uisum aperuisti, quo loco laterent martyrum corpora Protasi et Geruasi, quae per tot annos incorrupta in thesauro secreti tui reconderas, unde opportune promeres ad cohercendam rabiem femineam, sed regiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tuscis illius esse sensa om̃a quȩ inserun¬
tur ibi exꝑsona conlocutoris mei
cum ess& in annis xui multa eius alia
mirabiliora exꝑtussum horrori
mihi erat illud ingenium & quis p̃ter
tetalium mirtculorum opifex:
Cito de terra cbstulisti uitum eius &
securior eum recordor nontimens
quicquam pueritiȩ necccdulescentiae
nec omnino hominiulli sociaumꝰ eum
coȩuum nobis ingratia tua educan¬
dum in disciplinatua. & baptiz ati
sumus & fugit a nobis sollicitudo uitȩ
p̃teritȩ nec sccciabar illis dieb: dulce¬
dine mircbili considercrecltitudinẽ
consiliitui suꝑ scc lutem generis humani
Quantum fleui in hymnis & canticistuis.
succue sonantis eccłȩtuȩ uocib: commo¬
tus. acriter uocesillȩ in fluebant. aurib:
meis & eliquabatur ueritas in cormm
& exȩstucebat inde coffectus pi&atis &
currebant lacrimȩ & benemihierat
cumeis : Non longe coeperat mediola Cn¬
nensis ecđa genus hoc consolationis
& exortutionis celebraremagnostudio

Expanded text:
Tu scis illius esse sensa omnia quae inseruntur ibi ex persona collocutoris mei, cum esset in annis sexdecim. Multa ejus alia mirabiliora expertus sum. Horrori mihi erat illud ingenium; et quis praeter te talium miraculorum opifex? Cito de terra abstulisti vitam ejus; et securior eum recordor, non timens quidquam pueritiae, nec adolescentiae, nec omnino homini illi. Sociavimus eum coaevum nobis in gratia tua, educandum in disciplina tua; et baptizati sumus, et fugit a nobis sollicitudo vitae praeteritae. Nec satiabar illis diebus dulcedine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salutem generis humani. Quantum flevi in hymnis et canticis tuis, suave sonantis Ecclesiae tuae vocibus commotus acriter! Voces illae influebant auribus meis et eliquabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae, et bene mihi erat cum eis. Non longe coeperat Mediolanensis ecclesia genus hoc consolationis et exhortationis celebrare magno studio
Abbreviated transcription (Latin):
Tubenefeceras eum
annorumerat ferexuteingenio prȩ
ueniebat multos grecues & doctos ui¬
tens formarenr̃a deformia. Nã
ego in illo puero p̃ter delictum ñ habe¬
bam quod enim en utriebatur anob
in disciplinatua tuinspiraueras
nobis nullus cilius muneratua tibi
confiteor est libernr̃ quunscribitur
demagistro ipseibimecum loquitur

Expanded text:
Tu bene feceras eum. Annorum erat ferme quindecim, veniebat multos graves et doctos vitens reformare nostra deformia: nam ego in illo puero praeter delictum nihil habebam. Quod enim enutriebatur a nobis in disciplina tua, tu inspiraveras nobis, nullus alius: munera tua tibi confiteor. Est liber noster qui inscribitur, de Magistro: ipse ibi mecum loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
craritibi. loquens te illi morib: suis
quib: ecm pulchram faciebas & reue¬
rentem amabilem atq: mirabilẽ uiro
Ita ccũt tolerecuit cubilis iniuricgta¬
nullã dehacre cum marito haber&
umquam simul tatem. Ex pectecbat
aũt misđicemtuam suꝑ eum ut intecre¬
dens castificar&ur. Fratuero ille
p̃terea sicut beni uolentia p̃cipuus
itaira feruidus sed nouerat hȩc non
resistere ircto uiro. nontantũ facto
sed ne uerbo quidem. Iamuero refrac¬
tum & qui&um cumo portunũ uiderat
rationem factisui reddebat. Si forte
ille in consideratius commotus fuerat
Deniq: cumm atronȩ multȩ doctȩ qua¬
rum uiri mitiores erant plagarum
uestigia &iam dehonestata facce gere¬
rent inter amica conloquia Illȩ argu¬
ebant maritorum uitam. hȩc eccrũ
linguaẽ ueluti ꝑ iocum grauiter am¬
monens ex quo illas tabulas quȩ ma¬
trimoniales uocantur recittri audis¬
sent tamquam instrumenta quibus
ancillȩ facctȩ essent deputaredebiusse.
Proinde memores conditionis suꝑbire

Expanded text:
crari tibi loquens te illi moribus suis, quibus eam pulchram faciebas et reuerenter amabilem atque mirabilem uiro. ita autem tolerauit cubilis iniurianullam de hac re cum marito haberet umquam simultatem. expectabat enim misericordiam tuam super eum, ut in te credens castificaretur. erat uero ille praeterea sicut beniuolentia praecipuus, ita ira feruidus. sed nouerat haec non resistere irato uiro, non tantum facto, sed ne uerbo quidem. iam uero refractum et quietum cum opportunum uiderat, rationem facti sui reddebat, si forte ille inconsideratius conmotus fuerat. denique cum matronae multae, quarum uiri mansuetiores erant, plagarum uestigia etiam dehonestata facie gererent, inter amica conloquia illae arguebant maritorum uitam, haec earum linguam, ueluti per iocum grauiter admonens, ex quo illas tabulas, quae matrimoniales uocantur, recitari audissent, tamquam instrumenta, quibus ancillae factae essent, deputare debuisse; proinde memores conditionis superbire
Abbreviated transcription (Latin):
nium remecuimus. Plcocuit & calipio
renasci inte. mecum icm induto hu¬
militate suercmentis tius congrua.
& fortissimo domitori corporis usq
aaditalicum solum glaciale. Nudo
pede obterendum insolito ausu.
Adiunximus &iam nobis puerum
cẽ dõ dectum exmenatum carnalit̃
depeccatomeo. Tube nefeceras eum

Expanded text:
num remeavimus. Placuit et Alypio renasci in te mecum, jam induto humilitate Sacramentis tuis congrua, et fortissimo domitori corporis, usque ad Italicum solum glaciale nudo pede obterendum insolito ausu. Adjunximus etiam nobis puerum Adeodatum ex me natum carnaliter de peccato meo. Tu bene feceras eum
Abbreviated transcription (Latin):
Praesens uero tempus quomodo m&i mur
quando non hab& spatium: o&iturer¬
go cum p̃terit. Cum aũt p̃terierit non me¬
titur. quid enim m&iatur non erit
Sedunde & qua & quo p̃terit cum mn&itur
undenisi ex futuro : quia nis i pp̃sens : quo
nisi in p̃teritum: Exillo ergo quod nondũ
est. ꝑ illud quod spatiocar& Iillud qđ
iam non est quid aũt m&imur nisi tem¬
pus incdiquo spectio: neq: enimdicimus
simpla & dupla & tripla & equedia &
siquid hoc modo intempore dicimus nisi
spactia temporum In quo ergospectio
m&imur tempus p̃teriens ut rum in futu¬
ro unde p̃terit : Sed quodnondum est

Expanded text:
praesens uero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? metituro cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? unde nisi ex futuro? qua nisi per praesens? quo nisi in praeteritum? ex illo ergo, quod nondum est, per illud, quod spatio caret, in illud, quod iam non est. quid autem metimur nisi tempus in aliquo spatio? neque enim dicimus simpla et dupla et tripla et aequalia et si quid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporum. in quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? utrum in futuro, unde praeterit? sed quod nondum est