comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inda ẽ . qui docendiofficium in populis susceper̃ sacer¬
sinenim legere sc̃a scripturã animonee papło a pło dicente
uimot heã : Intendelectioni exortationi doctrinȩ sẽꝑ¬
cem cunctostam fidei scientia quã operũ disciplina:¬

Expanded text:
vitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt: sacervitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt: sacerdotes enim legere sancta Scriptura admonet, Paulo apostolo dicente ad Timotheum: Intende lectioni, exhortationi, doctrinae, seaedificent cunctos tam fidei scientia quam operum disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
existunt: ut igit᷑ excludat᷑ de inceps ommnis nifan
picio aut casus : & nȩdetur ultra sȩcula ribus obtrac tandilocus :¬
esue habeare. Non alitir placuit ut quemad modũ antistes
esbiteri atq: leuitas quos forte infirnitas aut ȩtatis grauitas
habeant : uitãq: suã sic ut nomine ita& meritis teneant :
ma est omnis ȩtas aba dolescentia in malũ : nihilenim:
certius . quã uita adolescentiũ : Ob hoc constituendũ:
ĩqui inclero pubess aut adolescentes exiftunt: om̃s in
conclaui a trii cõmorent᷑: ut lubricȩ ȩtati sannos non
ixuria sed in disciplinis ec clesiasticis agant̃ deputati ꝓba¬
simoseniori q̃uẽ & magistrũ doctrinȩ & testẽ uitȩ haben
asialiqui exhis pupilli existunt is acerdotalitutela foue:
ut & uita eoꝵ a criminib: intacta sit & res ab in iuria
orũ : Qui aut̃ his prȩceptis resultauerint monasteriis
tene᷑ : ut uagantes animi & su ꝑbi se ueriori regula dis

Expanded text:
existunt. Ut igitur excludatur deinceps omnis nefanda suspicio aut casus, et ne detur ultra saecularibus obtrectandi locus, oestimonium. Non aliter placuit, ut quemadmodum antistites ita presbyteres atque levitae quos forte infirmitas aut aetatis gravitas vitae habeant, vitamque suam sicut nomine ita et meritis teneant. Xa est omnis aetas ab adolescentia in malum, nihil enim incertius quam vita adolescentium; ob hoc constituendum oportuit, ut si qui in clero puberes aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commorentur, ut lubricae aetatis annos non in luxuria sed in disciplinis ecclesiasticis agant deputati probatissimo seniori, quem et magistrum doctrinae et testem vitae habeant: quod si aliqui ex his pupilli existunt, sacerdotali tutela foveantur, ut et vita eorum a criminibus intacta sit, et res ab injuria improborum. Qui autem his praeceptis reluctaverint, monasteriis deputentur, ut vagantes 376 animi et superbi severiori regula dist
Abbreviated transcription (Latin):
longosit tẽpore a prutiũ pastoralis causȩ sollicitu¬
dinem destitutum: ubi diuquȩ siuimꝰus quẽ ordi¬
nare debuissemus : & nequaquã potuimus in uenire :
Sedquia in portenus mihiuin morib: suis in psalmodi
studio : in amoreorationis ualde laudat ialociosa
uitã omnimodo ageredr̃ ÷ hunc uolumus urflenosas
ura ad sefaciat uenire & deanimasuaadhonent
quatenus inbonis studiis crescat : & sinulla ei
crimina quȩ ꝑlegis sacrȩ regulã mortȩ multatia s̃
l iuanttunc orandus est ut uel monachus Ta uob
subdia conusfiat : & postaliquantũ tẽpas is sidi in¬
dicto placuerit : ipse ad pastora lẽ curã debeat ꝓ¬
meueresiqua uero grauia obuiant multomagis
admonendus ẽ ut scłm relinquat : ut hec ꝑfecuus
defleut Pet oaũt ut ꝓme ora redebeas : diia cũti¬
lationibus cordis fatigor nimiis doloribus corporis

Expanded text:
s vestra quam longo sit tempore Aprutium pastorali sollicitudine destitutum. Ubi diu quaesivimus qui ordinati debuisset, et nequaquam potuimus invenire. Sed quia Opportunus mstudio, in amore orationis valde laudatus, religiosam vitam omni modo agere dicitur: hunc volumus ut fraternitas vestra ad se faciat venire, et de anima sua admoneat, quatenus in bonis studiis crescat. Et si nulla ei crimina, quae per legis sacrae regulam morte mulctata sunt, obviant, tunc hortandus est ut vel monachus, vel a nobis subdiaconus fiat. Et post aliquantulum temporis, si Deo placuerit, ipse ad pastoralem curam debeat promoveri. Si quae vero gravia obviant, multo magis admonendus est, ut saeculum relinquat, et haec perfectius defleat. Peto autem ut pro me orare debeas, quia cum tribulationibus cordis fatigor nimiis doloribus corporis
Abbreviated transcription (Latin):
id constituit scm̃ conciliũ ut iudȩi fit hi quiex iudeis
sunt officia publica nullatenus appetant quia subhac
oc casione xpi anis in iuriã faciunt : Ideoq iudicesꝑ
uinciarũ cũ sacerdotib subreptiones fraudolente
elicitas suspendant & officia publita eos agere
non ꝑmittant Siquis aut̃ iudiciũ hocomi serit uelut
insaerilegũ excõmunibatio ꝓferat᷑&is qui subrep
iudesnonliceat xp̃ia nosseruos habere nec xp̃iana
maneipia e mete: nec cuiusquã consequi sergrie

Expanded text:
id constituit sanctum concilium, ut Judaei, aut hi qui ex Judaeis id constituit sanctum concilium, ut Judaei, aut hi qui ex Judaeis sunt, officia publica nullatenus appetant, quia sub hac occasione Christianis injuriam faciunt: ideoque judices provinciarum cum sacerdotibus eorum subreptiones fraudulenter elicitas suspendant, et officia publica eos agere non pemittant. Si quis autem judicum hoc permiserit, velut in sacrilegum excommunicatio proferatur, et is qui subrepsJudaeis non liceat Christianos servos habere, nec Christiana mancipia emere, nec cujusquam consequi lar
Abbreviated transcription (Latin):
separent᷑ quia non potest infidelis in eꝰ ꝑmanere con¬
unctione quȩ iã in xp̃ianꝗ̃ translata ẽ fidẽ fililaut
qui extalib: nati existunt fidẽ atq conditionemmatris
sequant᷑: Similit̃ & hi qui ꝓcreatis de infidelib mulie¬
rib: & fidelib: uiris xp̃ianã sequant᷑ religionẽ ñ iudaicã
diceñdũ non a drnittantur : Non potesterga homines
esse fidelis quidõ extiterit infidelis : Iudȩ iergo quidudũ
xp̃i ani effectis̃ & nunc in xp̃ifidem prȩuaricati sunt
adtesti monium dicendũ admitti non debentꝰ quãuis
ses exp̃ianos annuntient: quia sicut infide xp̃i suspectis
ita & intestimonio humano dubii habent᷑: infirmari
ergo oporte eoꝵ testimonio qui in fidefalsi docentur
nec eis eẽ credendũ qui ueritatis asefidem abiciunt:
xxu. ut iudei officia publicanon appetant
Prȩcipiente domno atq: excellentissimo sesennandorege

Expanded text:
separentur, quia non potest infidelis in ejus permanere conseparentur, quia non potest infidelis in ejus permanere conjunctione quae jam in Christianam translata est fidem; filii autem qui ex talibus nati existunt, fidem atque conditionem matris sequantur: similiter et hi qui procreati sunt de infidelibus mulieribus et fidelibus viris Christianam sequantur religioneium non admittantur. Non potest erga homines esse fidelis qui Deo exstiterit infidus: Judaei ergo, qui dudum Christiani effecti sunt et nunc in Christi fidem praevaricati sunt, ad testimonium dicendum admitti non debent, quamvis sese Christianos annuntient, quia sicut in fide Christi suspecti sunt, ita et in testimonio humano dubii habentur. Infirmari ergo oportet eorum testimonium qui in fide falsi docentur, nec eis esse credendum qui veritatis a se fidem abjiciunt. LXV. Ne Judaei officia publica agant. Praecipiente domino atque excellentissimo 385 Sisenando rege,
Abbreviated transcription (Latin):
deputates. aut monas teriis aut xp̃i anis uiris acmulierib
dm̃ tim̃tib iͥnt sub eoꝵ conuersationecultũ fideidisgant:
atq in melius instituti tam in morib: quã infide
cantes in xp̃o qualib& poena dã pnati extiterint a reb:
eoꝵ fidelesfilios excludi ñ oportebit qui a ut scriptũ ẽ
filius non portabit in iquitatem patris : LX II. Quod
consortia & iã bonoscorrũ punt: quantomagis eos qui
aduitia ꝓnisunt: nulla igitur ultra communio st
hebrȩis ad fidem xp̃ianam trans latiscũ his qui adhuc
inueteriritu consistunt neforte eoꝵ participio sub¬
uerta nt᷑: quicũq igit᷑ a modo ex his quibaptizati sunt
in fideliũ consortia ñ uita uerint & hi xp̃i anis donent¬
& illi publicis cȩdib: deputent᷑ : LXIII Denudeis¬
udȩi quix p̃ianas mulieres in coniugioh abent᷑ad¬
moneantur ab ep̃ociuitatis ꝑp suis: & sicũ eis ꝑmanere
cupiunt: xp̃iani efficiant᷑ qđ si arononitio noluerint audire

Expanded text:
s aut Christianis viris ac mulieribus 384 Deum timentibus, ut sub eorum conversatione cultum fidei discant atque in melius instituti tam in moribus quam in fide cantes in Christum qualibet poena damnati exstiterint, a rebus eorum fideles filios excludi non oportebit, quia ut scriptum est: Filius non portabit iniquitatem patris. LXII. Dconsortia etiam bonos corrumpunt; quanto magis eos qui ad vitia proni sunt? Nulla igitur ultra communio sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participio subvertantur. Quicunque igitur amodo ex his qui baptizati sunt infidelium consortia non vitaverint, et hi Christianis donentur, et illi publicis caedibus deputentur. LXIII. De Chrisudaei qui Christianas mulieres in conjugio habent admoneantur ab episcopo civitatis ipsius, ut si cum eis permanere cupiunt, Christiani efficiantur; quod si admoniti noluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
busilicas construunt oblatione sđe conscribunt: Sacerdites
hȩc auferant atq in usus suos conuertunt : Irdẽe qđ doc¬
toressie eroꝵ deficiunt dũ stipendia sua ꝑdunt : Inꝗe
concilio ep̃oꝵ ita dio cesessuas regere: ut nihil ex harũ
iure presumant auferrȩ sedureta prioꝵ auctoritatẽ
concilioꝵ tam deoblationib: quã decributis acfrugibus

Expanded text:
s episcoporum basilicas construunt, oblationesque conscribunt; sacerdotes s episcoporum basilicas construunt, oblationesque conscribunt; sacerdotes autem auferunt, et in usus suos convertunt. Inde est quod cultores sacrorum deficiunt, dum stipeconcilio episcopos ita diocaeses suas regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre: sed juxta priorum auctoritatem Conciliorum, tam de oblationibus, quam de tributis ac frugibus
Abbreviated transcription (Latin):
onfinitimi hostiã sacerdotes pret̃ eos qui regia potestate
ocules dec spere uł dirigere ñ prȩsumantei u iananstam
reliqnd te a ui conuincitur denuntiatds principesa pud
cpeprniipes contraquos lib& magistratus obnoxios
saminosibnegnt ꝗ sua cõmittunt & quia s acosote espo
fieri uidices ubi iure iurando suooliosi indulgentio
inus eriep antubi discriminis sententia prȩparat:
i quis ergo sacerdotũ contraho scõmune consultit
discussor in alienis periculis extiterit : sitreus effusi sanguinis
possitam a dõ sibi cur ñ ambigant : Ep̃i in ꝓtegindis
populis ꝗo defendendis ̃ mpositã ad õsibcurã ñ ambigant :¬
deoq: ũ conspiciuntiu dices ac potentes pauperũ obpressores
existere : Priuseos sacerdetali ammonitione redarsuant :
as contep̃serint em̃ darreoꝵ in solentiã regiis auribus
intiment ut quol sacerdotalis ammonitio ñ fleciNa diustitiã
regelis potesta sabimpietate coerceat: Si quisa ut̃  po¬

Expanded text:
onfinitimi hostium sacerdotes, praeter eos qui regia potestate occulte accipere vel dirigere non praesumant: qui autem deprehenditur atque convincitur, denuntiatus principi apud epe principes contra quoslibet majestatis obnoxios sacerdotibus negotia sua committunt; sed quia sacerdotes a fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdos contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis extiterit, sit reus effusi sanguinis egendis populis ac defendendis impositam a Deo sibi curam non ambigant, ideoque dum conspiciunt judices ac potentes pauperum oppressores existere, et prius eos sacerdotali admonitione redarguant, et si contempserint emendari, eorum insolentiam regis auribus intiment, ut quos sacerdotalis admonitio non flectit ad justitiam regalis potestas ab improbitate coerceat. Si quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
riquib si nulla dicant᷑ inec cłꝗ uacantofficia eoc lefias¬
ticosẽ dmon& hȩc fieriatq hortat thimotheũ apłus:
dcensobseero gitur primũ fieri obsecrationes erationes
postulationes gratiarũ actiones pomnib: hominibus :
nes ita pmnos in laudẽ dĩ cõpositos nullus nsm alterius

Expanded text:
ex quibus si nulla dicantur in ecclesia, vacant officia omnia ecclesiasex quibus si nulla dicantur in ecclesia, vacant officia omnia ecclesiastica. Admonet haec fieri atque hortatur Timotheum Apostolus dicens: Obsecro igitur primo omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gnes, ita et hymnos in laudem Dei compositos, nullus nostrorum ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
dĩs hemnũ dixisse perhꝗbet᷑ tpatheo euangelista pestonte:
& łseripodicto exier in montẽ oliueti : &plulus apłs adepho¬
sios seribit dicens: implemini spũ loquentes uobis nosep¬
nis cali nomis oecanticisspiritalib: & quia si nullihrmni
resbilarius atqiambrosius edider̃ : quostam̃quadã sp̃e¬
cialit̃ reꝓbant p̃ eo qđ descripturis scorũ canonũ uł a płica
nuditione ñ existum : respuante rgo &illũ rmnũ ab homi
nib cõpositũ qͥ uẽ quoti die publi & priuatoq officioin
fine prmni ũpsalmoꝵ dicimus Gloria & honos dõpatri
quẽ nato incarne xp̃o angeli creiner : Gloria in excelsisdõ
stint̃ia pax hominib: bonȩ noluntatis reliqua qua abi
sȩquuntur ecclesia sticidoctores cõpesuer : Ergonec
ideri in ecclesi is canendusẽ quis cr̃erum scripturarũ¬
ubris niescomponunt᷑ ergo hemni ficut cõponint᷑ meffesiue
rriuis loratonss:siuecẽm̃ dationes seu manu simpositiones

Expanded text:
o evangelista testante: Et, hymno dicto, exierunt in montem Oliveti: et Paulus apostolus ad Ephesios scripsit dicens: Implemini Spiritu loquentes vos in psalmis et hymnis et canticis spiritualibus. Et quia nonnulli hymni res Hilarius atque Ambrosius ediderunt, quos tamen quidam specialiter reprobant pro eo quod de Scripturis sanctorum canonum vel apostolica traditione nibus compositum, quem quotidie publico privatoque officio in fine omnium psalmorum dicimus: Gloria et honor Patri, risto angeli cecinerunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis: et reliqua quae ibi sequuntur ecclesiastici doctores composuerunt. Ergo nec idem in ecclesiis canendus est quia in sanctarulibris non est? Componuntur ergo hymni, sicut componuntur missae sive preces vel orationes sive commendationes seu manus impositiones,
Abbreviated transcription (Latin):
& quiiã s̃ ꝑ ignonorantiã ordinatigut si cutbigami aut int̃nup¬
tiarũ mariti locũ teneant: ministrare diã qͣ aut consetrart
altaris̃ prbit̃ ñ presumant: .xliIII. Benedictionem suꝑ
plebem in eccła  fundere : aut poenitentẽ i n eccła bone¬
dicere prb̃o penitus ñ licebit: XIN. Terrula s autuinelas
sguis eoołe minus utiles aut longe positas pnius ep̃sc
sine consilio fratrũ si neces sitas fuerit ꝗffoastansi palset
sotes tatẽsXLVI. Fugitiuos etiã domossuas aut familias
deserentes q̃ui etiã si reuocati fuerint tenerim̃ poss:
similiratione ab ep̃is si uoluerit autsiita illi meruerint
totas tenerispetiali ordinatione prȩcipimus ĩ taut ante
bene dictionẽ sacerdotis egredi populus ñ prȩsumat:

Expanded text:
et qui jam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut bigami, aut inter nupet qui jam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut bigami, aut inter nuptiarum maritos locum teneant, ministrare diaconis consecrare altare presbyter non praesumat. XLIV. Benedictionem super plebem in ecclesia fundere, aut poenitentem in ecclesia benedicere presbytero penitus non licebit. XLV. Terrulas aut vineolas exiguas ecclesiae minus utiles, aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum si necessitas fuerit distrahendi habeat potestatem. XLVI. Fugitivi domos suas, aut familias deserentes, qui etiamsi revocati fuesimili ratione ab episcopis, si voluerint aut si ita illi meruerint,totas teneri speciali ordinatione praecipimus, ita ut ante benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat:
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuia euitent : nec eos ad conuiui ũ quis excipiat quia
acsic inferiores incipiant ẽẽ catholici quã iudȩi
si nos quȩ ab illis apponunt᷑ utamur: illiuero a nobis
oblata contẽpnant : XLi. Ante om̃a clericis uetet᷑
hebrietas quȩ ominiũ uitioꝵ fomes ac nutrixẽ : itaq: eũ
spart is cq̃munione statuimꝰ sub mouendũ a ut corporalis
smdeñ dũ sup̃plicio : elis Acneid fortasse uidȩat᷑
omissũ qđ max imefidem cãtholicȩ religionis infestit :
Qdali q uanti clerici si uela icistudent augurtis e¬
& sub nomine fictȩ religionis quasscõꝵ scrtesuccnt
diuinationes scientiã ꝓfitent᷑ aut quarũcũq: scripturarũ inspectione
futura ꝓmittunt: hoe quicũq clericus ł laicus decectus fuerit
consulere ł docere. ab ec cła habeat᷑ extrancais: XLIII
Depoenitentib: id placuit obseruari qđ sc̃i patres nr̃ syno¬
dali sententia statuer̃ ut nullus dehisclericus ordinet᷑

Expanded text:
convivia evitent, nec eos ad convivium quisque excipiat, quiaconvivia evitent, nec eos ad convivium quisque excipiat, quiaac si inferiores incipiant esse Christiani quam Judaei, si nos quae ab illis apponuntur utamur, illi vero a nobis oblata contemnant. XLI. Ante omnia clericis vitetur ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque cum  dierum spatio communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum supplicio. XLII. Et ne id fortasse videatur omissum, quod maxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici sive laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quartunt, hoc quicunque clericus vel laicus detectus fuerit, vel consulere vel docere, ab ecclesia habeatur extraneus. XLIII. De poenitentibus id placuit observare, quod sancti Patres nostri synodali sententia censuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur,
Abbreviated transcription (Latin):
sequant᷑ : XXXVII. Itaq: censuimus homicida scfa¬
sostestes a cõmunione ec clesi astica submouendo snisi
poenitentiȩ satis factione crimina admissa dilueriN
seruetur: qđ si uerboꝵ increpatio ñ em̃ dauerii & iã uerbe¬
rbus statuimus coherceri : seruandũ qͥq̃ : demonachis
neeis ad solitarias cellas liceat ⁊ congregatione discedere :
nis forte ꝓbatis postmeritos labprefa ut ꝓp̃t infirmm¬
us necessitat es asperior ab abbatib: regula remittãt᷑:
sita dẽmũ fide ut intra eadem monasterii seꝑta maren¬
res tam̃ sub abbatis potes tate separatas babere coltulas
emittant᷑ abbatib qq̃ singulis diuersas cella saut plura
nonasteria habere ñ licet nisitantũ ꝓp̃t incursum
ostilitatis intramuros receptacula collo care: odciii.
eputias e & iã abiarũ ⁊uptiarũ euitent conuiuia
netis coetib admisoeant᷑ ubiamatoriac antanturo
eputatus turpiũ spetuloꝵ atq uerboꝵ contagione
olluant᷑ : .XI. Om̃s deinceps clericisi uelaioi iuder

Expanded text:
egitur: Itaque censuimus homicidas et falsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa diluerin si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatis intra muros receptacula collocare. XXXIX.est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, is mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluantur. XL. Omnes deinceps clerici sive laici Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
diuinos libros recipiendos constitubi & quia plurimi s̃
quieiꝰ auctoratatem ñ gecipiunt atq: in ecđa dĩ prȩdicare
contẽ pnunt: Si quis eũ deinceps aut ñ receperit: auta pascha
usq: ad pentẽ costen messarũ tẽporeinec clesia ñ predi¬
cauerit : ex cõmunicationis sententĩa habebit: deviii. de¬

Expanded text:
 constituerunt: et quia plurimi sunt qui ejus auctoritatem non recipiunt atque in Ecclesia Dei praedicare contemnunt, si quis eum deinceps aut non receperit aut a Pascha usque ad Pentecosten missarum tempore in ecclesia non praedicaverit, excommunicationis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ec clesus disciplinstractatus primũ gratias saluatorinro ło
omp̃otenti egimus: Posthȩc ante fatominis troeiꝰ excel¬
lentis simo & glorios oregi cuius tanta erꝓ dm̃ dectio
extat uts̃ solũ in reb: humanis sed &iã & inoausis diuinis
sollicitis maneat: hic quippe dũ inba silicãbeatissimȩ
sc̃e martie ssleo cadiȩ omniũ pir̃m parit̃ sã coetus adess&
simpmenito fide s cũ magni ficentissimos e hobitis¬
simis uiris ingresus : ꝑntimũ corã sacerdotib dnbu

Expanded text:
Ecclesiae disciplinis tractatus, primum gratias Salvatori nostro Deo omnipotenti egimus, post haec antefato ministro ejus excellentissimo et glorioso regi, cujus tanta erga Deum devotio exstat ut non solum in rebus humanis sed etiam in causis divinis sollicitus maneat. Hic quippe dum in basilica beatissimae et sanctae martyris Leocadiae omnium nostrum pariter jam coetus adesset, tali pro merito fidei suae cum magnificentissimis et nobilissimis viris ingressus primum coram sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
flios ñ generantẽ dixit : sed n plane dispar
adiuisasententia: Nã siadaliques formailla
ecclesiasticȩ uite oarte discipline que¬
lis morationib ueniaremittã¬
nonleata scenderq̃ quib in beneficio ee debex qđ hune
ꝓsũ locum quẽ retinent ñ amitrao : Si quiaiet sciuiso

Expanded text:
filios , non generantem, dixit. 4. Sed ea plane dispar et divisa sententia est. Nam si ad aliquos forma illa ecclesiasticae vitae pariter et disciplinae, quignorationis venia remittconscendere: quibus in beneficio esse debet, quod hunc ipsum locum, quem retinent, 185 non amittant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nritũ habeatur qui uero filios hab& debonis quȩ re lin¬
quit ab heredib: ei his cha nitatib: eccłȩ consulat᷑  XXXIIII¬
udȩi quoꝵ ꝑfidia frequenter aduomitũ redit si a ellegẽ catholicã
ueni re uoluerłi . Viiii. m̃sib: int̃caticuminos eccłȩ lim̃ introeait:¬
& sipura fide uenire nos cunt᷑ : Tuno demũ baptismatis gratiã
mereant᷑: qđ si ca sualiquõ periculp̃ in firmit᷑is intraprȩ¬
scriptũ tempus incurrerint & desperati fuerint᷑ bapti
epłas diexerit in quib: eos aut adordinationẽ sũ miponti¬
ficis aut adsrnodũ inuite postpositi somnib: excepta
qrauf infirmitate corporis aut p̃ceptione regia ad oons¬
titutã diem adeẽ ñ differant: quisi defuerint sicut
prisca canonũ prȩcepit auctoritas usq: ad ꝑximã fr
nodũ a caritate fratrũ & eccłȩ cõmunione priuent:
&xVi Clerici &iã om̃s qui eccłȩ fidelit̃ uigilant᷑q
deseruiunt : stipendia sc̃is laborib: debita scđin seruitu

Expanded text:
irritum habeatur. Qui vero filios habet, de bonis, quae reliquit, ab heredibus ejus indemnitatibus ecclesiae consulatur. C. XXXredit, si ad leges catholicas venire voluerint, VIII menses inter catechumenos ecclesiae limen introcant, et si pura fide venire noscuntur, tunc demum baptismatis gratiam mereantur. Quod si casu aliquo periculum infirmitatis inter praescriptum tempus incurrerint, et desperati fuerint, baptitolas direxerit, in quibus eos aut ad ordinationem summi pontificis aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant: qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit aucnodum, a charitate fratrum, et ecclesiae communione priventur. XXXVI. Clerici etiam omnes qui ecclesiae fideliter vigilanterque deserviunt, stipendia sanctis laboribus debita secundum servi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ singularũ notitiã quȩ ad instructionẽ ꝓtinent
usque qua que non dicimus rennuendos. It̃orosiũ
uirũ eruditissimũ conlaudamꝰ. Quia ualde neces¬
sariã nobis aduersus paganoꝵ calũ niasordinauit
historiã miraq: breuitate contex uit : It̃ uene¬
rabilis uiri seduli iopus paschale qđ heroi cis de¬
scripsit uesib: in signi laude p̃ferimꝰ t iuiuen
cinihilominus laborio sũ opusñ sꝑnimus sed
niramur : Cetera quȩ ab hereticissi ue scis¬
maticis conscripta uł prȩdictas ÷ nullatenus
recipit catholica & apłica romana eccła.
Equib: paucaquȩ ad memoriã uener̃ & aca¬
tholicis uitandas̃ credidimus ẽe subdenda :
constantini filio congregatũ medi ante tauro

Expanded text:
tamen singularium notitiam, quae ad instructionem pertinent, tamen singularium notitiam, quae ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. Item Orosium virum eruditissimum collaudamus, qui valde necessariam nobis adversus Paganorum calumnias ordinavit historiam, miraque brevitate contexuit. Item venerabilis viri Sedulii opus paschale, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude praeferimus: Juvenci quoque nihilominus laboriosum opus non spernimus sed miramur. Caetera, quae ab haereticis sive schismaticis conscripta vel praedicta sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Romana Ecclesia, e quibus pauca, quae ad memoriam venerunt et a catholicis vitanda sunt, credimus Constantini filio congregatam, mediante Tauro
Abbreviated transcription (Latin):
baptistȩ : nouellȩ quidẽ reuelationess &
non nulli eas catholici legunt : Sed cũ hȩc
ad catholicoꝵ manus aduenerint : beati
osissimus plurimos ecclesiastiei operisedi¬
dit libros. non nullas &iã scripturas in t̃pre¬
tatus ẽ : Sed qm̃ uene rabilis hie ronimus
eũ in aliquib: deliberi arbitrii libertate
notauit : illa sentimus quȩ p̃dic tũ beatũ
hieronimũ sentire cognoscimus & ñ solũ de
rufino sed etiã de uniuersis. quos uirsȩpius
memoratus ⁊ elodĩ & fidei religione reprt¬
hendit : Itẽ origenis ñ nulla opuscula qus
uirbeatissimus hieronimus ñ repudia
legenda suscepimus : Reliqua aut̃ cũ au¬
tore suo dicimus rennuenda. Itẽ chronẽ
cusebicesa riensis atq: eiusdem historiȩ ecclesia fticȩ
libros quãuis in primo narrationis suȩ li bro tepu¬
erit & post in laudibus atq: excusatione origenis
scis maticiunũ conscripserit librũ ꝓpt̃ rerum

Expanded text:
Baptistae novellae quidem relationes sunt, et Baptistae novellae quidem relationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati  vir religiosissimus plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas etiam scripturas interpretatus. Sed quoniam venerabilis Hieronymus eum in aliquibus de arbitrii libertate notavit, illa sentimus, quae praedictum beatum Hieronymum sentire cognoscimus, et non solum de Rufino, sed etiam de universis, quos vir saepius memoratus zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus; reliqua autem cum auctore suo dicimus renuenda. Item Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum; propter rerum
Abbreviated transcription (Latin):
antiquã consuetudinẽ singulari cautela in scã
romana eccła ñ leguntur : quia & eoꝵ nomina
qui conscripser̃ penitus ignorant᷑ & ab in fidelo¬
& idiotis suꝑ flua autminus apta quã rei ordo
fuerit putant᷑ : Sic ut cuiꝰ dã quirici & iulittȩ
sicut georgii aliorũq huiꝰ modi passiones quȩ ab
hereticis ꝑhibent᷑ cõpositȩ : ꝓpt̃ qđ ut dictũ ẽ
ne uelleuis subsanandi oriret occasio : in scã
eccła romananon legunt᷑. Nos tam̃ cũ prȩdicta
eccła om̃s marteres & eor gloriosos agones
qui magis dõ quã hominib: notis omnide uo¬
tione ueneram̃ : Itẽ uitas patrũ pauliantonii
hi larionis & omniũ heremitarũ quastam̃uis
lic& eiꝰ qui conscripserit nom̃ ignoret᷑ : amultis
tam̃ in urberoma catholicis legi cognouimus
& exanti quo u sumultȩ hoc imitant᷑ eccłae
Itẽ scriptura de inuentiones cȩcrucis : & aliã
scripturã de inuentione capitis beatiiohannis

Expanded text:
antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui conscripsere nomina penitus ignorantur, et ab infidelibus idiotis superflua, aut minus apta quam rei ordo fuerit esse putantur, sicut cujusdem Cyrici et Julitae, sicut Georgii aliorumque hujusmodi passiones quae ab haereticis perhibentur compositae, propter quod, ut dictum est, ne vel levis suEcclesia non leguntur. Nos tamen cum praedicta Ecclesia 166 omnes martyres, et eorum gloriosos agones, qui Deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur. Item Vitas Patrum Pauli, Antonii, Hilarionis, et omnium eremitarum, quas tamen vir licet ejus qui conscripserit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae hoc imitantur Ecclesiae. Item scriptura de inventione Dominicae crucis, et alia scriptura de inventione capitis beati Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ opuscula beati hieronimi prbi. It ẽ opuscula
beatips periuiri religiosissimi. Itẽ epła beati
papȩleonis ad flauianũ constantino politanũ
ep̃m destinata Decuius quis piã siusq ad unũ
tota disputa uerit & ñ eã in omnib: uenerabilit̃
tete perit anathema sit : Itẽ opuscula atq trac¬
tatus omniũ patrũ orthodoxoꝵ qui in nullo
a scẽ romanȩ ecclȩconsortio deuiaruntnecabeiꝰ
fide ł p̃dicatione sei÷ iunctis̃ : sed eiꝰ cõmuni¬
catiom ꝑgratiã dĩ usq: in ultimũ diem uitȩ¬
suȩ fuere participes legendos decernit
Itẽ decretales epłas quasbeatis simi papȩ diuer¬
tione deder̃ : uenerabiliter suscipiendas esse¬
Itẽgesta sc̃oꝵmarte rũ quȩ multiplicibustor¬
m̃toꝵ cruoiatib: & mirabilib: confessionũ triũ phis
inradiant : quiscatholicoꝵ dubite & maioraeos
in agonibus fuisse ꝑ possos. nec suis uirib: sed dĩqa
& adiutoriouni uersatolerasse : Sed ideoscđm

Expanded text:
Item opuscuItem opuscubeati Prosperi viri religiosissimi Item epistola papae Leonis ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinata, de cujus textu quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum qui in nullo a sanctae Romanae Ecclesiae consortio deviarunt, nec ab ejus fide vel praedicatione sejuncti sunt, sed ipsius communicationi per gratiam Dei usque in ultimum diem vitsuae fuere participes, legendos decernimus. Item, decretales epistolas quas beatissimi papaetione dederunt venerabiliter recipiendasgesta sanctorum martyrum qui multiplicibus tormentorum cruciatibus, et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ista catholicorum dubitet, et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis viribus sed gratia Dei et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo secundum
Abbreviated transcription (Latin):
enu meranimus : etiã hassuscipiñ ꝓhib&
scripturas : Scam synodũ nicenã scđmtre¬
centoꝵ decem & octopatros mediante maxi¬
mo constantino augusto. Sc̃a synodũ ephe¬
sinã in qua nestoriusdãnatus ẽ consensu
beatissimic ȩle stinipapȩ mediante crrillo
abitalia destinato : Sc̃am sy nodũ calcedo¬
nen sẽ mediante marciano augusto. &anatho¬
lio constantino polita noep̃o in qua nestoriana
& euthiciana hereses simuldioscoro eiusq
cecil cypriani marteris & carthagini¬
ensis ep̃i . Itẽ opusculabeatigregorii nan¬
raren ep̃i It ẽo puscula beatibasilii cappadociȩ
ep̃i Itẽ opusculabeatianas tasii alexandriniẽp̃i
te o puscula beati iohannis constantino politani
ep̃i. Itẽ opiscula beatitheo phylialexandri¬
ni ep̃i : Itẽ opusculabeatierrilli a lexandrini
ep̃i : Itẽ opusculabeatihi larupicta uiensi s ep̃i
Itẽ opusculabeati ambrosii mediolanensis ep̃i
Itẽ opusculabeati augustini ÷pponiensis ep̃i.

Expanded text:
mus, etiam has suscipi non prohibet scripturas, id est sanctam synodum Nicaenam trecentorum decem et octo Patrum, mediante maximo Constantino Augusto: sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est, consensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo ab Italia destinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis simul cum Dioscoro ejusque Cyrilli, Cypriani martyris, et Carthaginensis episcopi. 244 Item, opuscula beati Gregorii Nazanzeni episcopi. Item, opuscula beati Basilii Cappadociae episcopi. Item, opuscula beati Athanasii Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Joannis Constantinopolitani episcopi. Item opuscula beati Theophili Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi. Item opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi. Item opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episc. Item opuscula beati Augustini Hipponeregiensis ep.
Abbreviated transcription (Latin):
Deprbis & diaconib: quisolent dimittero locasua
in quib: ordinatis & ad alialoca setransfer
deponant : Deliis qui a posdatant & nunquã se
adecclesiã prȩsentant : nec poenitentiam agere
quȩr̃: & postin infirmitate arra pri ne tunteõ¬

Expanded text:
eris aut diaconis qui solent dimittere loca sua, in quibus ordinati sunt, et ad alia loca se transferunt, piantur. De his qui apostatant et nunquam se ad ecclesiam repraesentant, nec quidem poenitentiam agere quaerunt, et postea infirmitate arrepti petunt com
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ consulis ansimiles deseruantia a nobi sadicien¬
Adarũ feriarũ quȩ iabis eb: felicit̃ gestis ꝑ uenuns :
scribi placuit experientiȩtuȩ ut in causis ꝑuocationũ
iugit̃ & sine additam̃to eiꝰ cedmodi dieru tẽ pora
sciat seruari debere & supra dictoꝵ dierũ appella¬
ionũ causis minime fieri adiectionẽ: It̃ defe¬
riis im̃p cons a elpidio. Om̃s iudices urbane
plebis & aptiũ officia cunctarũ diesolis quiescat :
seruiant. qm̃ frequent̃ euenit ut ñ alio aptius die
frum̃ta sulcis aut uineȩ scrobib: cõm̃dent᷑ neoc¬
casione mom̃ti pereat cõmoditas cȩlesti ꝓuisione
Inullo iudice presumidec & ut auctoritate fua
ferias aliquas concedant : Nec enim imperiales
ferias uocari oporte o quas ã ministratores¬
dixerint : Acꝑ hoc sinumine eximunt᷑ &iã fruc¬
ublicas acfiscales causas tua sinceritas &iã de¬
feriatis geminis m̃sib: hoc ẽ sin ealiqua in¬
̃missione distingato istoriis q̃q: causis isdẽ

Expanded text:
m consulis, an similis observantia a nobis adiciendarum feriarum, quae rebus feliciter gestis proveniunt, scribi placuit experientiae tuae, ut in causis provocationum iugiter et sine additamento eiuscemodi dierum tempora scias servari debere et supra dictorum dierum in appellationum causis minime fieri adiectionem. s A. Helpidio. Omnes iudices urbanaeque plebes et artium officia cunctarum venerabili die solis quiescImp. serviant, quoniam frequenter evenit, ut non alio aptius die frumenta sulcis aut vineae scrobibus commendentur, ne occasione momenti pereat commoditas caelesti provisione nullo iudice praesumi decet, ut auctoritate sua ferias aliquas condat. Nec enim imperiales ferias vocari oportet, quas administrator edixerit, ac per hoc, si nomine eximuntur, etiam frucublicas ac fiscales causa tua sinceritas etiam feriatis geminis mensibus, hoc est sine aliqua intermissione, discingat. Pistoriis quoque causis isdem
Abbreviated transcription (Latin):
hanc gratiã : & si desiderat clericos in resua uidere ipsos
ordinecis incuius t̃ritorio ẽ : uelsi ordinatiiã s̃ : ipsos habertꝰ
ad quies cat᷑ : & omnis eccłȩ ĩpsi us gubernatio: ad eũ incuiꝰ
ciuitatis t̃ritorio ec c̃łasurrexerit ꝑtinebit : Qđ sietiã¬

Expanded text:
hac gratia, ut quos desiderat clericos in re sua videre, ipsos hac gratia, ut quos desiderat clericos in re sua videre, ipsos ordinet in cujus territorio est, vel si ordinati jam sunt, ipsos habere acquiescat, et omnis ecclesiae ipsius gubernatio ad eum in cujus civitatis territorio ecclesia surrexerit pertinebit. Et ha
Abbreviated transcription (Latin):
derit occupandas ꝑ om̃s eccłas distitictissima dĩpnatione
feriat. In eccła manumis sosuł ꝑ testam̃tũ eccłȩ cõm̃datos :
tẽptauerit : anim aduersione ecclesiastica co ercebit᷑:
Siquis alibi consistentẽ clericũ ordinandũ puta uerit
prius definiat & cũ ipso habit& : sicq̃q ñ sine consulatione
et ep̃i cũ quo ante habitauit : ne eũ qui fortasse ñ si nec ausa¬
alienosciues aut alibi consistentes ordinauer : nec in ordi
nati in nullo accusant᷑ : aut adseeos reuorent autgrat sã ipsis
eoꝵ impetrent cũ quib: habitant: Si quis ep̃oꝵinalienȩ¬
ciuitatis t̃ritorio ec olesiã ȩdificare disponit ł ꝓfundi
sui aut ecclesiastiti ł ꝓquacũq suoꝵ oportuntate: ꝑ¬
missabcentia ȩdificandiqr ꝓ hibere hoc uotũ nefas ẽ :
Nom prȩsumat dedicationẽ quȩ illi omnimodis reseruat᷑ :
in cui t̃ritorio eccła surgit: S ed reseru& ȩdificatorep̃s:

Expanded text:
derit occupanda, per omnes Ecclesias districtissima damnatione derit occupanda, per omnes Ecclesias districtissima damnatione I. In ecclesia manumissos et per testamentum Ecclesiae commendatos, stentaverit, animadversione ecclesiastica coercebitur. VIII. Si quis alibi consistentem clericum ordinandum putaveprius definiat ut cum ipso habitet, sic quoque non sine consultatione ejus episcopi cum quo ante habitavit; nec eum qui fortasse non sialienos cives aut alibi consinati in ullo 220 accusentur, aut ad se eos revocent aut gratiam ipsi eorum impetrent cum quibus habitcivitatis territorio ecclesiam aedificare disponit, vel pro fundi sui aut ecclesiastici vel pro quacunque suorum opportunitate permissa licentia aedificandi, quia prohiberi hoc votum nefas est, non praesumat dedicationem, quae illi omnimodis reservatur in cujus territorio ecclesia assurgit, et reservata aedificatori suo
Abbreviated transcription (Latin):
Hereti cosin mortis disctimine positos : sicatho¬
si nechris mateus quã debere pro gredi: quia int̃nos
placuit semel cbris mari : Deco aut̃ qui in baptis mate
quacũqi necessitate faciente ñ diris mates fuerit :
in confirmatione sacerdos cõmonebst : Nã int̃quas
chris matis ipsius ñ nisi una benedictio ẽ : ñ ut prȩ¬
iudicans quicquã sed ut ñ nec essaria habeat᷑ repetita
accepta :placuit sine rec oncilia teria manus impo¬
sitione eis cõmunicari : Qđ morienti sufficit
esolatio scđm diffinitiones ÷ patrũ : quihuĩ¬
niodi cõmunionẽ congruent̃ uiaticũ nominar:
si suꝑ uixerint stent in ordine poenitentũ : ut
estensis necessariis poenitentio sructibus legitirã
c̃munienẽ tũ reconciliat oria manus impositio neꝑcipiant:
quiad ecclam confugerint tradiñ debere : sed locire ue¬
rentia & int̃cessione defendi : Si quis a ut mancipia
cleruoꝵ ꝓsuis mancipis ad eccłam confugientib: credi¬

Expanded text:
Haereticos in mortis discrimine positos si cathosine chrismate usquam debere progredi, quia inter nos placuit semel chrismari. De eo autem qui baptismate quacunque 219 necessitate faciente non chrismatus fuerit, in confirmatione sacerdos commonebitur: nam inter quos chrismatis ipsius non nisi una benedictio est, non ut praejudicans quidquam, sed ut non necessaria habeatur repetita accepta, placuit sine reconciliatoria manus impositione eis communicari, quod morientis sufficit consolationi secundum definitiones Patrum, qui hujusmodi communionem congruenter viaticum nominarunt, ut si supervixerint stent in ordine poenitentium, ut ostensis necessariis poenitentiae fructibus legitimam communionem cum reconciliatoria manus impositione accipiant. qui ad Ecclesiam confugerint, tradi non debere, sed loci reverentia et intercessione defendi. Si quis autem mancipia clericorum pro suis mancipiis ad Ecclesiam confugientibus credi
Abbreviated transcription (Latin):
moneant᷑ ut in questionib: latronũ & maxime
isauroꝵ : nullũ quath agesime nec ueneribilẽ paschȩ
diem existiment excipiendũ nedifferat᷑ sceleratoꝵ
ꝓditio consilioꝵ quȩ ꝑ litronũ torm̃ta quȩ renda ẽ.
cũ facillime in hocsũ minuminis speret᷑ uenia
ꝑ qđ multoꝵ salus in colomitas ꝓcurat :¬

Expanded text:
moneantur, ut in quaestionibus latronum et maxime isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment excipiendum, ne differatur sceleratorum proditio consiliorum, quae per latronum tormenta quaerenda est, cum facillime in hoc summi numinis speretur venia, per quod multorum salus et incolumitas procurat
Abbreviated transcription (Latin):
Dies festos dies maies tati altissime dedicatos
nullis uolumus uoluptatib: occupari nec ullis
exactionb: uexationib ꝓfanari : Dominicum
itaq diem ita sẽꝑ honorabile ita decerni
urgueat ãmonitio: nulla fide iussionis flagrtẽ᷑
exactio taceat apparitio a duocatio delitesca
Sit idẽ dies a cognitionib: alienus preconis hes¬
rida uox silescat ꝓspirenta controuersi is liti¬
gantes habeant foederis int̃ uallũ. Ad se
ueniant aduersarii ñtim̃tes sub eat animus
ferart trans actiones loquant Nec tam̃ eo
religios idieiotia relaxantes obscenis quẽ qũ
satimur uoluptatib: detineri nihileodẽ de
sibiuindic& scenatheatralis aut circen setr¬
tamen : aut ferarũ lacrimosas pectacila
bsẽ si innrm̃ ortũ aut nadecelebrande
solemnitas inciderit differat᷑ amissione
militiȩ preseriptionẽ patrimonii suftrde
siquis unquã hoc diefesto spectaculis int̃ eẽ ł cuiuscũq
iudicis apparitor precextu negotii publici seu priuati hȩc

Expanded text:
Dies festos, dies maiestati altissimae dedicatos nullis volumus voluptatibus occupari nec ullis exactionum vexationibus profanari. Dominicum itaque diem semper honorabilem ita decernimus urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant foederis intervallum, ad se veniant adversarii non timentes, subeat animos nferant, transactiones loquantur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes obscaenis quemquam patimur voluptatibus detineri. nihil eodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam si in nostrum ortum aut natalem celebranda sollemnitas inciderit, differatur. Amissionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam hoc die Festo spectaculis interesse vel cuiuscumque iudicis apparitor praetextu negotii publici seu privati haec
Abbreviated transcription (Latin):
consortib:q: concessũ erat : ut extraneos
abemptione remouerent. Neq homines
suo arbitratu uendenda distraherent:
Sed quia grauis hȩc uidet᷑ in iuria quȩ
in anihones tatis calore uelat᷑ : ut homines
dereb suis facere aliquid cogant᷑ in uiti:
Superi orelege cassata : unus quisq: suo
arbi cratu quȩ rere ł ꝓbare possitemptorẽ.
nisi lexspecialit̃ quasdã ꝑsonas hoc fa¬

Expanded text:
consortibusque concessum erat, ut extraneos ab emptione removerent neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. Sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, superiore lege cassata unusquisque suo arbitratu quaerere vel probare possit emptorem, nisi lex specialiter quasdam personas hoc fa
Abbreviated transcription (Latin):
Siminor annis uiginti quinq: ẽp̃tori prȩdiicauisti:
nullã deceterote ẽe controuersiã facturũ
idq: etiã iure iurando corporalit̃ prȩstit oserxc¬
uare confirmasti. neq: ꝓfidiȩ n eq ꝑiurumẽ
auetorẽ futurũ sperare tibi debuisti siad¬
non iuuant᷑ : Et enimmaloꝵ mores firmitas
animi ñ excusat : Sed cũ delictũ ñ exanimo. sed
excontractu uenit : nox a ñ cõmittitur . & ia¬
sipoenȩ causa pecuniȩ dãpnũ in rogat᷑ :¬
&ideominorib: & in hac causa in integrũ
restitutionis auxiliũ cõpetit: De his qui¬

Expanded text:
Si minor annis viginti quinque emptori praedii cavisti nullam de cetero te esse controversiam facturum, idque etiam iureiurando corporaliter praestito servare confirmasti, neque perfidiae neque periurii me auctorem futurum sperare tibi debuisti. Anon iuvantur: etenim malorum mores infirmitas animi non excusat. Sed cum delictum non ex animo, sed ex contractu venit, noxa non committitur, etiamsi poenae causa pecuniae damnum inrogatur: et ideo minoribus et in hac causa in integrum restitutionis auxilium competit SEV.
Abbreviated transcription (Latin):
restituit : suo n omine conuentus & condẽp
Si incurs ulatronũ ł alio fortuituca su:
ornam̃ta de posita apud int̃fectũ peri¬
erint : detrim̃tũ adheredẽ eiꝰ qui depo¬
sitũ acceperit quidolũ solũ & latã culpã
sinon aliud specialit̃ conuenit prestare
debuit : ñ ꝑtin&: Qđ si pretextu latro¬
cinii cõmisfi ł alterius fortuitu casus
res quȩ in potestate heredis ł quasdolo
desiit possidere tã depositiquã ad¬

Expanded text:
restituit, suo nomine conventus ad Si incursu latronum vel alio fortuito casu ornamenta deposita apud interfectum perierunt, detrimentum ad heredem eius qui depositum accepit, qui dolum solum et latam culpam, si non aliud specialiter convenit, praestare debuit, non pertinet. Quod si praetextu latrocinii commissi vel alterius fortuiti casus res, quae in potestate heredis sunt vel quas dolo desiit possidere, non restitu
Abbreviated transcription (Latin):
Si aquȩ sanciones aduersus eũ quiȩdificiũ
contraueterem formã extruxit ut limi¬
nibus tuis officer& cõpeteretibiestimas :
more solito exercereñ ꝓhiberis : Is qui
iudex erit : longitẽ poris consuetudinem.
uice seruitutis optinere sci&. modo si his
qui pulsat᷑ nec .ui. nec olã nec precario pos
sionẽ martialis eo sciente duxisti : serui tutẽ
exemplo rerũ mobiliũ tẽpore quȩ sisti:
Qđ si ante id spaciũ eiꝰ usustibi int̃ dictusẽ :
frustra sũptus in eare. factos prestaritibi
postulas cũ in aliena possessione operis pxus
facti dominiũ qđ in ea causa man& ad eũ
ꝑtin& cuius ẽ possessio : Uee iđ ã cornelio:
A quã q̃uȩ in alieno loco orit᷑ : si neuolunta teeiꝰ
adquẽ usus eiꝰ dem aquȩ ꝑtin& : prȩtoris
edictũ ñ ꝑmittit ducere : XIIIi. Imp̃ iusti¬

Expanded text:
Si quas actiones adversus eum, qui aedificium contra veterem formam extruxit, ut luminibus tuis officeret, competere tibi existimas, more solito exercere non prohiberis. Is, qui iudex erit, longi temporis consuetudinem vicem servitutis obtinere sciet, modo si is qui pulsatur nec vi nec clam nec precario possionem martialis eo sciente duxisti, servitutem exemplo rerum mobilium tempore quaesiisti. Quod si ante id spatium eius usus tibi interdictus est, frustra sumptus in ea re factos praestari tibi postulas, cum in aliena possessione operis facti dominium, quoad in eadem causa manet, ad eum pertinet, cuius est possessio ANT. A. Aquam, quae in alieno loco oritur, sine voluntate eius, ad quem usus eiusdem aquae pertinet, praetoris edictum non permittit ducere. PP. id. Au
Abbreviated transcription (Latin):
dedimus spaciũ : ita dinceteris seruitutib:
optinendũ eẽ censuimussatom̃s serui tutes
ñ utendo amittant᷑ : Noniennio: quia tantũ¬
modo solireb: ad nexes : sedecennio contre
presentes uł uiginta annoꝵs pacio contra
ab sentes ut sit i n omnib: huꝰ nodi reb: causa
similis differentiis explosis:i ide aug & c̃õ¬
ł nsmphidio Sitibi seruitutẽ aquȩ debere
prȩses anim aduerterit Nec bactenus
utentes pacio tẽporis amisisse ꝓspexeri
uti re iure ꝓprio ꝓuidebit : Nãsi hoo mi¬
nimȩ ꝓbetur. loco ꝓprio facto opere dñs
fundi continere aquã & facere. quom inꝰ
agertuus rigari possit ñ ꝓhibetur

Expanded text:
 et in ceteris servitutibus obtinendum esse censuimus, ut omnes servitutes non utendo amittantur non biennio, quia tantummodo soli rebus adnexae sunt, sed decennio contra praesentes vel viginti annorum spatio contra absentes, ut sit in omnibus huiusmodi rebus causa similis differentiis explosis. IUST.  Nymphidio. Si tibi servitutem aquae deberi praeses animadverterit nec hactenus non utentem spatio temporis amisisse perspexerit, uti te iure proprio providebit. nam si hoc minime probetur, loco proprio facto opere dominus fundi continere aquam et facere, quominus ager tuus rigari possit, non prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
tulauit: de inde religiosa ꝓs ec ut iones idũ exortatus ẽ
ut pat̃ noꝵ dec retoꝵ iemores ad conseruanda in nobis
iura eedesiastica studiũ preberemus & illa cprrigerem
gaudentes nec essariũ hetitit uuxta eiꝰ nr̃m qquorũ tractare
quae competunt : si ue i ñ sa eram̃tis diuinis quȩ diuersoatq
inlicito modo in his paniarũ ecclesus celebrant Seuquȩ in
oport& primũ nr̃ȩ uocis sermonẽ dedõ eẽ ut post ꝓfessionẽ
fidei sequentia operis nr̃i uocata quasi suꝑ fundam̃tũ fir¬

Expanded text:
tulavit; deinde religiosa prosecutione synodum exhortatus est ut paternorum decretorum memores ad conservanda in nobis jura ecclesiastica studium praeberemus, et illa corrigere gaudentes necessarium exstitit juxta ejus nostrumque votum tractare quae competunt, sive in sacramentis divinis quae diverso atque illicito modo in Hispaniarum ecclesiis celebrantur, seu quae in oportet primum nostrae vocis sermonem de Deo esse, ut post professionem fidei sequentia operis nostri vota quasi super fundamentum fir