comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui creauit administrat. Neq
enĩ ꝓpters Aellas homo. sed ꝓp¬
tsi stella fatum hominis dr̃ ipsis
suis ministeriis subeͥt homo ꝑ hi¬
betur. Certe cum cacobde ute¬
ro eg ideretur & prioris fratris
plantam tencret manu prior
ꝑfecte nequaquã gredi potonit.
nisi subsequens incho asset & ta¬
men cũ uno tempore eodẽq mo¬
una utriusq uitae aequalitas
fuit. Sed ad haec solent mathe¬
matici respondere: qͣuia uirtus
constellationis in ictu pungentis
ẽ Quibus ȩ diuerso nos dicimus.
quia magna ẽ mora natiuitatis.
Si igitur in ictu puncti constella¬
tio ꝑmutatur. necesse iam erit
ut tot dicant fata. quot sunt
membra nascentium: Fateri etiã
mathematici solent: qđ quisquis
signo aquarii nascitur. in hac iui¬
ta piscatoris ministerium sortiat᷑.
Piscatores uero: ut fertur getulia
non habet. Quis igitur dicat qͥa
nemo illic in stella aquarii nasci¬
tur. ubi piscator om̃imodo ñ ha¬
betur. Rursum quos nasci signo

Expanded text:
qui creavit administrat. Neque qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed sEt si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque mouna utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. Nam ea quae apparuit ma¬
gos stella perducit. Hatũ regem
repperiunt. munera detulerunt¬
& ne redire ad herodem debeant
in somnis ammonentur. sicq fit
ut iħm quẽ querit herodes inus¬
nire non possit. Cuius persona
qui alii quã hypocrite designanꝰ
Qui dũ fite querunt. inuenire dis
nũquã merentur. Sed in ter hȩ
sciendum c̃ qđ priscillianistȩ hert¬
ci nasci unũquẽq hominẽ ĩ sub cos¬
stitutionib stellarũ putant. et
hoc in adiutorium sui erroris as¬
sumunt. qđ noua stella exut cũ
dñs in carne apparuit : cuius fu¬
isse fatum eandẽ quae apparuit
stellam putant Sed si euangelii
uerba pensamus quib de eadem
stella dr̃ usꝙ dũ ueniens staret
supra ubi erat puer.dum ñ pu¬
er ad stellã sed stella ad puerum
cucurrit. si dici liceat ñ fatum
stella pueri sed fatum stellae is
qui apparuit puerfuit. Sed ab¬
aliquid fatum dicant. Vitã quip¬
pe hominũ. solus hanc conditor

Expanded text:
Dominum . Nam ea quae apparuit stDominum . Nam ea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur? 4. Sed inter haec sciendum quod Priscillianistae haeretici nasci unumquemque hominem sub constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. Sed si Evangelii verba pensamus, quibus de eadem stella dicitur: Usque dum veniens staret supra ubi erat puer, dum non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non stella fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed aaliquid esse fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis eius exprimunt quẽ scrip¬
turae auctoritate didicerunt.
et testimoniũ ꝓferunt qđ beth¬
leem honorari natiuitate noui
ducis ostenditur. ut ipsa corum
scientia & illis fieret testimoniũ
dãpnationis. & nobis adiutori¬
um credulitatis. Quos ꝓfecto
bene isaac cum iacobfiliũ suũ
benediceret designauit. qui et
caligans oculis & ꝓphetans in p̃senti
filiũ non uidit. cui tam̃ multa in
posterũ p̃uidit: quia nimirũ uida¬
icus popłs ꝓphetiae sp̃u plenũs et
cecus cum de quo multa infuturũ
p̃dixit. in p̃senti positũ ñ agnouit
Sed natiuitate regis nr̃i cognita
herodes ad callida argumenta con¬
uertitur. ne terreno regno priua¬
retur. Renuntiari sibi ubi puer
inueniretur postulat. adorare uel¬
le se simulat. ut quasi hunc si in¬
uenire possit ex tinguat. Sed quas¬
ta ẽ humana malicia contra con¬
silium diuinitatis. Scriptũ quis¬
pe est Non ẽ sapientia. non est
prudentia. non ẽ consiliũ contra

Expanded text:
vitatis ejus exprimunt, quem Scripvitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit, quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus et caecus eum de quo multa in futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra
Abbreviated transcription (Latin):
cula agnouit. Om̃a quippe
clementa. auctorẽ suum uenisse
testata sunt. Ut cni de eis quid¬
dam usu humano loquar dm̃
hunc celi esse cognouerunt. quia
ꝓtinus stellã miserunt. Mare
cognouit. quia sub plantis eius
se calcabile p̃buit. Terra cogno¬
uit. quia co moriente contremuit
Sol cognouit : quia lucis suae radios
abscondit. Saxa & parietes cogno¬
uerunt. quia tempr̃ mortis cius
scissa sunt. Infernus cognouit.
quia hos quos tenebat mortuos
reddidit. Et tam̃ hunc quẽ dm̃
om̃a insensibilia clementa sensert̃.
adhuc infidelium iudeorũ corda
dm̃ esse minime cognoscunt. & du¬
riora saxis scindi ad pęnitendum
nolunt. eumq confiteri abnegant
quẽ elementa ut diximus aut
signis aut scissionib dm̃ clamant
Qui & iam ad dãpnationis suae
cumulũ eum quẽ natũ despici¬
unt nasciturũ longe ante presci¬
erunt. et non solũ quia nasceret᷑
nouerant. sed &iam ubi nasceret᷑
Ham ab herode requisiti locũ nati¬

Expanded text:
cula agnovit. Omnia quippe cula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nati
Abbreviated transcription (Latin):
quordidum nobis ẽ quid nãsit
quod redẽptore nato. pastorib
inudca angłs apparuit. atq
adorandũ hunc ab oriente ma¬
gos non angłs sedstella ꝑ duxit:
Quia uidelicet udeis taquã ra¬
tione utentibus rationale ani¬
mal idẽ angłs p̃dicare debuit.
Gentiles uero qui ratione uti nes¬
ciebant ad cognoscendum dñm
signa tam quã fidelibus non fide¬
libus data sunt. Et notandũ qđ
redẽp̃torẽ nr̃m cum iã ꝑfectę eẽt¬
actatis cisdem gentibus apł̃i pre¬
dicant. cumq paruulũ & nec dũ
per humani corporis officiũ lo¬
quentẽ stella gentibus denunti¬
at. quia nimirũ rationis ordo
poscebat ut loquentẽ iã dñm lo¬
quentes nobis praedicatores in¬
notescerent. & necdũ loquentẽ
lementa muta p̾dicarent
Sed in om̃ib signis quae uel nas¬
cente dño uel moriente monstra¬
tata sunt. considerandũ nobis ẽ
quanta fuerit in quorũdã uide¬
orum corde duricia quae hunc
nec ꝑ ꝓphetiae donũ nec ꝑ mira¬

Expanded text:
is est quidnam sit quod Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos, non angelus, sed stella perduxit. Quia scilicet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia ratione uti nesciebant, ad cognoscendum Dominum signa autem infidelibus, non fidelibus . Et notandum quod Redemptorem naetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per mira
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullomodo neglegentes reddat
Sic peccata nr̃a ꝑ turbent ut mens
in desperationẽ non ꝓruat. quia
& si presumentes metiumus & me¬
tuentes speramus. eternum regnũ
citius ad epturi sumus. ꝑ eum qui
uiuit & regnat ds̃ cum patre in

Expanded text:
ut nullo modo negligentes reddat. ut nullo modo negligentes reddat. Sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non prorant, quia etsi praesumentes metuimus, et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus, per eum qui vivit et regnat cum Patre in
Abbreviated transcription (Latin):
gis uoluit scire quã credere. qui cos
quos inuisibiliter recepit apud se
examinis quã eum distrieto iudice
dam magnum uidicẽ causa quȩlib&
ura esset die crastino uentilanda.¬
totus hodiernus dies in cogitatione
duceretur. patronum ur̃a fraterni¬
tas quereret magnisq precibus age¬
ret ut apud tantum uidicẽ sibi de¬
fensor ueniret. Ecce districtus u¬
dex iħs uenturus est. tanti illius
angelorum. archangelorum conci¬
lii terror ad hibetur. In illo con¬
uentu causa nr̃a discutitur. et tam̃
nos patronos modo non querimus
quos tunc defensores habeamus
Assunt defensores nr̃i sc̃i martyres. ro¬
gari uolunt. atq ut ita dixerim
querunt ut querantur. Hos erge
ad uitores ur̃ae orationis querite.
hos ꝓtectores uri reatus inuenite.
quia ne punire peccatores debe¬
at rogari uult & ipse qui iudi¬
cat. unde & tam longo tempore
cõminatur iram. & tamen mise¬
ricorditer ex pectat. Sic autem
nos et misericordia eius refoueat.

Expanded text:
magis voluit scire, quam credere, qui eos magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud se examinis, quam cum districto iudice dam magnum iudicem causa quaelibet nostra esset die crastina totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensores nostri sancti martyres, rogari volunt, atque, ut ita dixerim, quaerunt, ut quaerantur. Hos ergo adjutores vestrae orationis quaerite, hos protectores vestri reatus invenite, quia ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui judicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos et misericordia ejus refoveat,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcclesiam ueniebat. Quadã autẽ¬
diȩ dum exmore ad orandum ue¬
nisset. egrediens duos stantes sub
peregrino habitu monachos inue¬
nit. peregrinos credidit. dari eis
aliquid elemosine precepit. Sed
priusquã eius crogator eis ad lar¬
giendam elemosinam ꝓpinquasset.
adstiterunt illi uicinuis et dixe¬
runt. Tu nos modo uisitas. nos
te in diem iudicii requiremus. et̃
quicquid possumus prestabimus.
tibi. Quo dicto. ab oculis euis
ab lati sunt. Territa illa ad oran¬
dum redut. seseq in lacrimis pro¬
lixius effudit. & facta est post hoe
tanto instantior in prece. quanto
certior de ꝓmissione. Si autẽ iuxta
pauli uocẽ est fides sperandarum̃ sub¬
stantia rerun argumentum non
apparentum. nequaquam iam dici¬
mus ut uenturam uitam credatis.
quia ecce ipsi qui in illa iuuunt
humanis obtutibus uisi biliter prę¬
sentantur. Quod uideri enim po¬
test. melius dicitur sciri quã credi
Uenturam ergo uitam nos dñs ma

Expanded text:
ecclesiam crebro veniebat. Quadam ecclesiam crebro veniebat. Quadam die dum ex more ad orandum venisset, egrediens, duos stantes sub peregrino habitu monachos invenit, peregrinos credidit, dari eis aliquid eleemosynae praecepit. Sed priusquam ejus erogator eis ad largiendam eleemosynam propinquasset, astiterunt illi vicinius, et dixerunt: Tu nos modo visitas, nos te in die judicii requiremus, et quidquid possumus, praestabimus tibi. Quo dicto, ab oculis ejus ablati sunt. Territa illa ad orandum rediit, seseque in lacrymis prolixius effudit. Et facta est post hoc tanto instantior in prece, quanto certior de promissione. Si autem, juxta Pauli vocem, Fides est sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , nequaquam jam dicimus ut venturam vitam credatis, quia ecce ipsi qui in illa vivunt, humanis obtutibus visibiliter praesentantur. Quod enim videri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592
Abbreviated transcription (Latin):
lo presumatur. Ex ipso itaꝙ regno
quod iam uidemus in mundo esse
sublimatum. speremus regnũ quod
in cȩlo credimus pereipiendum Nam
sunt non nulli qui xp̃ianitatis nomi¬
ne eensentur : sed xp̃ianitatis non
habent fidem. Sola esse uisibilia
estimant. inuisibilia non appetunt.
quia nec esse suspicantur. Ad sẽorũ
martyrum corpora consistimus fr̃s
mei N unquid isti carnẽ suam in
mortẽ darent. nisi eis certissime con¬
stitisset esse uitam ꝓqua mori de¬
buissent. Et ecce qui ita credi¬
derunt. miraculis coruseant Ad
extincta namq corpora uiuentes
gri ueniunt & sanantur. ꝑ iuri
ueniunt & demonio uexantur.
demoniaci ueniunt &e liberantur
uomodo ergo uiuunt illic ubi ui¬
uunt. si in tot miraculis uiuunt
hie ubi mortiu sunt.
em fr̃s dico breuem uerbo sed non
paruam merito : quam religiosis
quibusdam senioribus narrantib
agnoui Gothorum tempore ma¬
Adna quedam fuit ualde religio¬
sa. quae ad horum martyrum

Expanded text:
lo praesumatur. Ex ipso itaque regno lo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio vexantur, daemoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? 7. Rem, fratres, dico brevem verbo, sed non parvam merito, quam religiosis quibusdam senioribus narrantibus agnovi. Gothorum tempore matrona quaedam fuit valde religiosa, quae ad horum martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
tendum fuit. ut possent robustius
in futura solidari. Sic israhelitico
populo ex egipti terra liberando
ꝓmissionis terra ꝓmittitur. et cũ
uocandus esset ad dona celestia ter¬
renis ꝓmissionibus suadetur Cur
hoc. nisi ut dum esset aliquid quod
euicino perciperet. illud iam fide¬
lius crederet quod delonginquo
audire potusset. Carnalis & eni
populus si parua non acciperet.
magna non crederet. Omps ergo
dñs largiendo terrena suadet ad
cęlestia. ut percipiens quod uideri
sperare disceret quod minime uide¬
bat. & tanto solidior de in uisibilib
fieret. quanto eum ad spei certitu¬
dinem uisibilia ꝓmissa fulcirent
Onde rectt quoꝙ ꝑ psalmistam dicitꝰ
Dedit eis regiones gentium & labens
populorumꝰ possederunt. ut custo¬
diant iustificationes eius & legen
eius requirant. Sic ergo in hoc lo¬
co rudibus discipulis ucritas loquens
uidendum regnum dĩ ꝓmittit in
terra. ut hoc ab cis fidelius in e¬

Expanded text:
tendum fuit, ut possent robustius tendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coe
Abbreviated transcription (Latin):
qui offensus est legatis interuenien¬
tibus obseerat ds̃ Sequitur Dico
eloquio uenturum regnum dicit᷑.
sed non numquã presens ecclesia
uocatur Unde seriptum est
Mittet filius hominis angelos suos.
et colligent de regno euis om̃a
scandala In illo quippe regno
scandala non erunt. ubi ꝓfecto
reprobi non admittentur. Quo
uidelicet exemplo colligitur. qđ
hoc loco regnum dĩ presens eccła
uocatur. Et quia non nulli ex
discipulis usꝙ adeo in corpo¬
re uicturi erant ut eccłam di
constructã conspicerent. & contra
mundi huiuis głam erectam con¬
solatoria ꝓmisione nunc dicitur
Sunt quidam de hic stantib qui
non gustabunt mortẽ donee ui¬
deant regnum di Sed cum tan¬
ta dñs subeundę mortis p̾cepta
ederet. quid necessarium fuit ut
ad hanc subito ꝓmissionẽ uenint:
Quod si subtiliter ad tendamus quan¬
ta dispensatione pietatis agatur
agnoscimus. Discipulis enim rudib
&iam de presenti uita aliquid ꝓmit¬

Expanded text:
qui offensus est, legatis intervenienqui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dicoeloquio venturum regnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promit
Abbreviated transcription (Latin):
Si contingat iurgium fortasse cũ
ꝓximo: erubescimus priores satis¬
facere. Cor quippe carnale dum
huuis uite głam querit humilita¬
tem respuit. & plerumq ipse ho¬
mo qui irascitur discordanti sibi
reconciliari appetit. sed ire ad
satis faciendum prior erubescit
Pensemus facta ueritatis. ut uide¬
amus quo iaceant nr̃ae prauitatis
actiones Si enĩ membra summi
capitis sumus. imitari eum cui
conectimur debemus. Quid nãꝙ
ad nr̃e cruditionis exemplũ pau¬
lus egregius prȩdicator dicit.
Pro xp̃o legatione fungimur. tan¬
quam dõ exhortante per nos
Obsecramus ꝓ xp̃o. reconciliamini
dõ Ecce inter nos & dm̃ discordiã
peccando fecimus. et tamen ad nos
d̃s legatos suos ꝓ nobis misit. ut nos
ipsi qui peccauimus ad pacem di
rogati ueniamus Prubescat ergo
humana superbia. confundatur
quisq si non satis faciat prior ꝓxi¬
mo. quando post culpam nr̃am ut
ei reconciliari debeamus & ipse qͥ ꝙ¬

Expanded text:
si contingat jurgium fortasse cum si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi recosatisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta veritatis, ut videamus quo jaceant nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus, ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nei reconciliari debeamus et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
us hominis erubescet cum uenerit
in maiestate sua. & patris. et sc̃orũ
angelorum. Sed ecce nunc apud
se homines dicunt. Nos iam dñm
& sermones eius non erubescimus.
quia aperta eum uoce ꝓfitemur
uibus ego respondeo. quod in hac
plebe xp̃iana sunt nonnulli qui
xp̃m ideo confitentur quia cunc¬
tos xp̃ianos esse aspiciunt Ham
si nomen xp̃i in tanta hodie gła
non haberet. Non ergo ad ꝓbatio¬
nem fidei uox sufficit ꝓfessionis.
quam defendit a uerecundia ꝓfessio
generalitatis Est tamen ubi se quis¬
ꝙ interroget: ut in confessione. xp̃i
se ueraciter ꝓbet si non iam nom̃
eius erubescit. si plena uirtute men¬
tis humanum pudorem subdidit
erte persecutionis tempore erubesce¬
re poterant fideles. substantus nu¬
dari. dedignantibus deici. uerberi¬
bus affligi. Pacis autẽ tẽpore qͥ a
haec a nr̃is persecutionib desunt.
est aliud ubi ostendamur nobis
Veremur sepe a ꝓximis despici. de¬
dignamur iniurias uerbi tolerare

Expanded text:
us hominis erubescet cum venerit us hominis erubescet cum venerit in majestateangelorum. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominus et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur; quibus ego respplebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria cclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare;
Abbreviated transcription (Latin):
fecto auaricia bene compescitur: si
ipse status ambientis sollicite consi¬
deretur. Nam cur inst& ad collige¬
dum: quando stare non potest ipse
qui colligit: Cursum ergo suum
quisq consideret. & cognoset sibi pos¬
se sufficere parua quae habet Sed
fortasse metuit. ne in huius uitȩ ti¬
nere sumptus desit. Longa nr̃a desi¬
deria inerepat uia breuis. In cassum
multa portantur. cum iuxta est
quo pergitur. Plerumq autem &
auariciam uincimus. sed ad huc ob¬
stat quod uia ͤ rectitudinis minore
tenemus custodia perfectionis Hausi
sepe labentia cuncta despicimus. sed
tamen ad huc humane uerecundis
usu prepedimur: ut rectitudine
quam seruamus in mente non dii
exprimere ualeamus in uoce. et
tanto dĩ faciem adiusticie deftsi¬
onem neglegimus. quanto huma¬
nas facies contra iusticiam ueremur
ed huic quoꝙ uulneri congruum
sub iungitur medicamentũ. cũ dñs
dicit. Qui me erubuerit coram ho¬
minibus & meos sermones. hunc fili¬

Expanded text:
fecto avaritia bene compescitur, si fecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Fili
Abbreviated transcription (Latin):
me. saluã faciet eam. Sic dicitur
fideli qui uoluerit animã suam
saluam facere ꝑdet eam. & qͥ ꝑ di¬
derit animã suam ꝓpter me saluã
faciet eam. acsi agricole dicatur
Frumentum si seruas perdis. si seminas
renouas Quis enĩ nesciat quod fru¬
mentũ cum in semine mittitur pe¬
rit ab oculis. in terra deficit. in¬
moritur.Sed unde putrescit in
puluere. inde uiridescit in renoua¬
tione. Quia uero sca eccła aliud
tempus habet persecutionis atꝙ
aliud pacis. redemptor nr̃ ipsa cuis¬
eius tempora distinguit in pręcep¬
tis Nam persecutionis tempore
ponenda est anima. pacis autem
tempore ea quae ampluis domi:¬
nari possunt frangenda sunt de¬
sideria terrena. Vnde & nunc di¬
citur: Quidenim ꝓficit homini si
lucretur totum mundũ. se autem
perdat. et detrimentũ sui faciat
Cum persecutio ab aduersarus deest
ualde uigilantius cor custodiendum
est. Nam pacis tempore quia licet
uiuere. libet etiam ambire. Quȩ pro¬

Expanded text:
me, salvam faciet illam. Sic dicitur me, salvam faciet illam. Sic dicitur fideli: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam propter me, salvam faciet eam, ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat, quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis. Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
unt: sed fructum abstinentię inte¬
rius non requirunt. Crucẽ ergo
dñi in angariam sẏmon portat.
quia cum ad opus bonum ex bona
uoluntate non ducitur: rem iusti
sine fructu peccator operatur
Unde & idem sẏmon crucẽ portat
sed non moritur: quia sunt ab¬
stinentes et arrogantes qui ꝑ absti¬
nentiam quidẽ corpus afficiunt.
sed ꝑ desiderium głae mundo ui¬
uunt. Compassionẽ uero animi
plerumq latenter obsidet pictas
falsa: ut hanc nonnonquã usꝙ
ad condescendendum uiciis per¬
trahat. dum ad culpas quisꝙ
non debeat compassionẽ exertere
sed Relum Compassio quippe
homini. & rectitudo uiciis debet᷑.
ut in uno codẽꝙ homine & diliga¬
mus bonum quod factus est. & per¬
sequamur mala quȩ fecit. ne dum
culpas in caute remittimus non
iam ꝑ caritatẽ compati sed ꝑ negle¬
gentiam concẽdisse uideamur
Sequitur. Qui enĩ uoluerit animã
suam saluam facere. perdet eam
Et qui ꝑ diderit animam suam ꝓpt̃

Expanded text:
unt, sed fructum abstinentiae inteunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur. 4. Sequitur: Qui enim voluerit animam suam salvam facere, perdetNam qui perdiderit animam suam propter
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum daret abstinentiȩ cru¬
cem portabat in corpore: & quia
inse trahebat damna infirmitatis
alienȩ. crucem portabat in corde
ed quia ipsis urtutib quȩdam
ueia iuxta sunt: dicendum no¬
bis est quod uicium abstinentiam
carnis. et quod obsideat compassi¬
onem mentis Euicino namq ab¬
stinentiam carnis non numquam
uana gła obsidet. quia dum tenu¬
itas in corpore. dum pallor in
uultu respicitur uirtus pate facta
laudatur: & tanto se celerius fo¬
ras fundit quanto ad humanos
oculos ꝑ ostensum pallorem exit
Et plerumꝙq fit ut quod causa dĩ
agi creditur. ꝓ solis humanis fauo¬
ribus agatur. Quod bene sẏmon
ille significat. qui inuentus in iti¬
nere crucẽ dominicã in angaria
portat Aliena quipƿe onera in an¬
gariam portantur. quando ꝑ ua¬
nitatis studium aliquid geritur
Qui ergo ꝑ sẏmonẽ designantur. nisia
abstinentes & arrogantes. Qui ꝑ
abstinentiam quidẽ carnem affici¬

Expanded text:
exemplum daret abstinentiae, cruexemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem affici
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur ut crescant. Sic rerun
semina in terre admixtione defis¬
unt: t in reparatione sui gencil
uberius assurgunt. Unde enim
uidentur ꝑ didisse quod erant
inde accipunt hoc apparere quod
non erant: Sed iam qui se a uitus
ab negat: exquirendȩ ei uirtuta
sunt in quib crescat. Nam cum
dietum est qui uult postme uenl¬
re ab neget semet ipsum: ꝓtinus
sub ditur & tollat crucẽ suam co¬
tidie a sẽquatur me Duobus &¬
enim modis crux tollitur. cũ aut
ꝑ abstinentiam afficitur corpus.
ait ꝑ compassionem ꝓximi affici¬
tur animus Pensemus qualiter
utroꝙ modo paulus cruce suam
tulerat. qui dicebat. Castigo cor¬
pus meum et in seruitutẽ redigo.
ne forte aliis predicans ipse ręꝓbus
efficiar. Ecce in afflictione corpo¬
ns audiuimus crucem carnis. au¬
diamus nunc in compassione ꝓxi¬
mi crueem mentis Ait. Quis in¬
firmatur. & ego non infirmor.
iuis scandaliꝰ atur. & ego non uror:
Perfectus quippe predicator ut

Expanded text:
dicantur ut crescant. Sic rerum dicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, protinus additur: Et tollat crucem suam et sequatur me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfectus quippe praedicator, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tune nosm&e ipsos abnegamus cum
uitamus quod ꝑ uetustatẽ fuimus.
et ad hoc nitimur quod ꝑ nouita¬
tem uocamur. Pensemus quomodo
se paulus ab negauerat qui dice¬
bat. Lliuo autẽ iam non ego
Extinctus quippe fuerat seuus ille
ꝑ secutor: et uiuere cȩperat prae¬
dicator pius Si enĩ ipse esset:
pius ꝓfecto non esset Sed qui¬
se iuuere denegat. dicat unde est
quod sc̃a uerba ꝑ doctrinã uerita¬
tis clamat. Protinus subdit lliuit
uero in me xp̃s Ac si aperte dicat
Ego quidem a memet ipso ex tinetius
sum quia carnaliter non iuuo.
sed tamen funditus mortuus non
sum. quia uiuo spiritaliter in xp̃o
Dicat ergo ueritas dicat Siquis
uult postine uenire ab neget sem&¬
ipsum. quia nisi quis a semet ipso
deficiat. ad eum qui suꝑ ipsum &t
non apꝓpinquat. nec ualet app¬
hendere quod ultra ipsum et. si ne¬
scierit mactare quod est Sic ho¬
lerum plantę transponuntur ut
ꝓficiant. atꝙ ut ita dixerim era¬

Expanded text:
tunc nosmetipsos abnegamus, cum tunc nosmetipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem, jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat praedicator pius. Si enim ipse esset, pius se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Christus . Ac si aperte dicat: Ego quidem a memetipso exstinctus sum, quia carnaliter non vivo; sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, era
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Quid est quod dicimus relin¬
quamus et nos: Si enĩ nos ipsos
relinquimus: quo ibimus extra nos.
Uel quis est qui uadit. si se deserue¬
rit. Sed aliud sumus ꝑ peccatũ
lapsi. aliud ꝑ naturã conditi
Aliud quod fecimus. aliud quod
facti sumus Relinquamus nos i&¬
ipsos quales peccando nos fecimus.
a&e maneamus nosmet ipsi quales ꝑ
grãm facti sumus Ecce & enim qͥ
suꝑbus fuit si conuersus ad xꝑm
humilis factus est. semet ipsum re
liquit. Si luxuriosus quisq ad con¬
tinentiam uitam mutauit. abne-¬
gauit utiꝙ quod fuit. Si auarus
quisꝙ m ambire desiit & largi¬
ri didicit ꝓpria qui prius aliena
rapiebat. ꝓculdubio semet ipsum
reliquit. Ipse quidẽ est ꝑ natura.
sed non est ipse ꝑ maliciam Ilinc¬
& enim scriptum est Ulerte impios
& non erunt. Conuersi namq im¬
pii non erunt. non quia omnino
non crunt in essentia. sed scilicet
non erunt in impietatis culpa
Tunc ergo nosmet ipsos relinquimꝰ.

Expanded text:
nos. Quid est quod dicimus, Relinnos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factliquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. Si avarus quisque ambire jam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, non quia non erunt omnino in essentia, sed scilicet non erunt omnino in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut abnegemus nr̃a. hic dr̃ ut ab¬
Negemus nos Et fortasse laborio¬
sum non est homini relinquere sua.
sed ualde laboriosum est relinquere.
semet ipsum. Minus quippe est
abnegare quod habet. ualde autẽ
multum est ab negare quod est
Ad se autẽ nobis uenientib dñs prȩci¬
pit ut renuntiemus nr̃is. quia qui¬
cumq ad fidei agonem uenimus.
luctam contra malignos sp̃s sumim
Nichil autẽ maligni spiritus in hoc
mundo ꝓprium possident Nudi
ergo cum nudo luctari debemus
Nam si uestitus quisq cum nudo luc¬
tatur ocius ad terrã deicitur. quia
habet unde teneatur. Quid enim
sunt terrena om̃a: nisi quȩdam
corporis indumenta: Qui enim
ontra diabolum ad certamen ꝓpe¬
rat. uestimenta abiciat ne succũ¬
bat Nil in hoc mundo amando
possideat. nullas rerum labentiũ
delectationes requirat. ne unde
ad uotum tegitur: ad casum inde
teneatur. Nec tamen sufficit nr̃a
relinquere: si non relinquamus &

Expanded text:
ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et
Abbreviated transcription (Latin):
UIADĨS ACREDEMOTOS
nr nouus homo uenit in
mundum. noua pręcepta dedit
mundo Uite & enim nr̃ae ueteri
in uitiis enutrite. contrarietatem
opposuit nouitatis suȩ Quid enĩ
uetus. quid carnalis homo noue¬
rat nisi sua retinere. aliena rapere
si posset. concupiscere si non posset:
ed cȩlestis medicus singulis quibusꝙ
uitiis obuiantia adhibet medica¬
menta. Nam sicut arte medicinȩ
calida frigidis frigida calidis curan¬
tur. ita dñs nr̃ contraria opposuit
predicamenta peccatis. ut lubricis
continentiam. tenacibus largitatẽ.
iracundis mansuetudinẽ. elatis p̃¬
Ciperet humilitatẽ. Certe cum se
sequentibus noua mandata ꝓpo¬
nerit. dixit. Nisi quis renuntiaue¬
rit om̃ib quȩ possidet. non potest
meus esse discipulus Acsi aperte
dicat. Qui ꝑ uitam ueterẽ aliena
concupiscitis. ꝑ nouȩ conuersatio¬
nis studium & ur̃a largimini
uid uero in hac lectione dicat. au¬
diamus. Qui uult post me uenire.
abneget semet ipsum Ibi dicitur

Expanded text:
us ac Redemptor noster novus homo venit in mundum, nova praecepta dedit mundo. Vitae etenim nostrae veteri in vitiis enutritae contrarietatem opposuit novitatis suae. Quid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
reuertitur. cũ iã nobis ꝑ udiciũ
manifestatur. Bene aut̃ de scruis
ex pectantib subditur. Vt cũ
uenerit et pulsauerit. confestĩ
aperiant ei. Uenit quippe dñs.
cũ ad udiciũ ꝓperat. Pulsat
uero cum iã ꝑ egritudinis molesti
as mortẽ uicinã designat. Cui con¬
festim aperimus. si hunc cũ amore
suscipimus Aperire enĩ iudici pul¬
santi non uult qui exire de corpo¬
re trepidat. & uidere eum quem
contẽpsisse se meminit uidicẽ for¬
midat. Qui aut̃ de sua spe & ope¬
ratione securus est. pulsanti con¬
festim aperit. quia letus iudicem
sustinet. Et cũ tẽpus ꝓpinquae
mortis agnouerit. de gła retribu¬
tionis hilarascit. Unde & ꝓtinus
subdit. Beati sunt serui illi. quos
tes Uigilat. qui ad aspectũ ueri
luminis mentis oculos apertos te¬
net. Uigilat. qui seruat operan¬
do qđ credit. Uigilat. qui a se
torporis et neglegentiȩ tenebras

Expanded text:
revertitur cum nobis jam per judicium revertitur cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos te! Vigilat enim, qui ad aspectum veri luminis mentis oculos apertos tenet; vigilat, qui servat operando, quod credit; vigilat, qui a se torporis et neglegentiae tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quae iubentur et lumbo
restringere & lucernas tenere :
ut et mundicia sit castitatis in
corpore & lum̃ ucritatis in opera¬
tione. S edẽptor ce cnĩ nr̃o unũ s
sine altero nequaquã placcre¬
potest. Si aut is qui bona agit ad¬
huc luxuriae in quinamenta non
deserit. aut is qui castitate premi¬
net necdũ se per bona opera exer¬
cet Nec castitas ergo magna ẽ sine
bono opere. nec bonũ opus aliqđ
sine castitate. Sed et si utrũꝙ agi¬
tur. restat ut quisquis ille ẽ spe
ad suꝑnã patriam tendat. nequa¬
quã sc a uicus ꝓmundi huius ho¬
nestate contineat. qui et si quę¬
dã bona aliquando ꝓ honestatt
inchoat in eius tam̃ intentione
non debet ꝑ manere. nec ꝑbona
opera p̃sentis mundi głam quere¬
re. sed totã spem in redep̃toris sui
ad uentu constituat. Unde x ꝓti¬
nus subdit. Et uossimiles homini¬
b eapectantib dominũ suũ quan
do reuertatur a nuptiis. Ad nup¬
tias quippe dñs abiit. quia resur

Expanded text:
sunt, quae iubentur: et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unusine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus domindo revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurg
Abbreviated transcription (Latin):
quid uigilantibus seruis exibeat
audiamus Amendico uobis. qđ
p̃cingit se et faciet illos discũ here.
& transiens ministrabit illis Prȩ¬
cinget se. id ẽ ad retributionẽ pre¬
pare̾t. E aciet illos discumbere. idẽ
in aeterna quiete fõueri. Discũbe¬
re quippe nr̃m: in regno quiescere
ẽVnde rursum dñs dicit. Ueni¬
ent & recũbent cũ abrahã. isaac &
iacob Transiens aut̃ dñs minis trat.
quia lucis su& illustratione nos sa¬
tiat. Transire uero dictum ẽ: cũ
de iudicio ad regnũ redit. Cel
certe dñs nobis post iudiciũ tran¬
sit. quia ab humanitatis forma
in diuinitatis suȩ contẽplationẽ
nos eleuat. & transire eius ẽ. in
claritatis suȩ speculationẽ nos

Expanded text:
is vigilantibus exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et reJacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
et quibusdam de miraculoꝵ uirtute
suꝑbientib. infine dicturus ẽ. Nes¬
cio uos unde sitis. discedite a me
om̃s optraris iniqͥtat .s. At contra
moysi dr̃. Noui te exnomint. Ait
gͦ dediuite. Et omo quidã. Ait
de paupere. Egenus nomine laza¬
rus. Ac si aperte dicat. P auperem
humilẽ scio. suꝑbum diuitẽ nescio.
llum cognitũ ꝑ ad ꝓbationẽ habeo.
hunc ꝑ iuditiũ reꝓbationis ignoro.
Pensandum nobis ẽ etiã. conditor
dispensat. U̾na etenĩ res: non pro
una re agit᷑. Nam ecce plenus ul-¬
cerib mendicus lararus ante ianuã
diuitis iacet. quia de re ina dñs
duo iuditia explenit. Ftabuisset
enĩ forsitan aliquã excusationẽ
diues. si laxarus pauꝑ et ulcerosus
ante eius ianuã ñ iacuisset. si remo¬
tus fuisset. si eius in opia ñ e̾rt ocu

Expanded text:
et quibusdam de miraculorum virtute et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset ocu