comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n. inftm exceptõne danda submouendꝰ est actor
quia ille negõꝵ gestoꝵ uł mandati actõne
recepturꝰ est qd̾ pãstit. Idem est in eo qui mã
lias defende̾ uellet Iniure an in t̾rogatus.
anfund̾. possideat quero an. rxndere cogendꝰ
sic et quoca exꝑte fund̾ possideat. Iabolemus.¬
exꝑte fund̾. possideat ut siminore exꝑte possi¬
de̾ . sedicat in aliam ꝑtem qͥ non defende̾tur
in possessõnem actor miitat᷑.: Idem est et si

Expanded text:
n factum exceptione data summouendus est actor, quia ille negotiorum gestorum uel mandati actione recepturus est quod praestitit: idem est in eo, qui lias defendere uellet. In iure interrogatus, an fundum possideat, quaero an respondere cogendus sit et quota ex parte fundum possideat. resparte fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si
Abbreviated transcription (Latin):
ciio ⁊ impendio actoris ꝓferendam ꝑducendm¬
ne eo ioci ubi actũ sit plane. pard̾e ẜuĩ uestire.
ex oꝑis uł artificio. suosolebat. se exhibo nime
u̾o cogit᷑ uature. ꝓinde si apud oism̃ fũs depoitas
e hibendꝰ. cib aria debebat agnosd̾e̾ ꝙ exhibide¬
cid̾ĩi si non solebat possõt ẜuũ paid̾e naisi
solebat sicuti pastit ita ⁊ cibaria non p̃t recusa¬
re Ined̾ tã eo loci ex hibe̾ debet suis. sumptibris.
si ebite ponas datu oꝑa in locum ab ditũ res con¬
tuuare ut actore in cb̾modior eẽt exhibito nã
inhune casum siuis sumptib ⁊ ꝑiculo debebit ex¬
hibe meuui loẽ ubi agit᷑. ne ei culiditas sua. ꝓsit.

Expanded text:
culo et inpendiis actoris perferendam perducendamue eo loci ubi actum sit. pascere plane seruum uestire cex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desiderauit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit.
Abbreviated transcription (Latin):
inpecłio sit.: ad ilsus parenteo ⁊ pconos repe¬
ticio eiuc qd̾. in alea lusũ est utił. ex ħ edco dã¬
dũsus mensorem agroꝵ p̃tor infcm̃ accõni
ꝓposuit. a quo fallnos non oportet. nam int̾¬
est urã ne fullam᷑ inmodi cenunciatõne si for

Expanded text:
in peculio sit. Aduersus parentes et patronos repetitio eius quod in alea lusum est utilis ex hoc edicto daduersus mensorem agrorum praetor in factum actionem proposuit. a quo falli nos non oportet: nam interest nostra, ne fallamur in modi renuntiatione, si forte
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Int̾ est enim uiu encumi ne ẜcipitentur
qm̃ diũ ũiste delibant. Iuẽdũ introgatus.
quis au. hr̃s sit. nor cagitur. r̾dere. ut pu¬
ta si controu̾siam. ẜrditutis ad alio. paciat᷑.
et ita dimus adrianꝰ. consticuit sibi ał dicendo

Expanded text:
res, interest et uiuentium, ne praecipitentur, quamdiu iuste deliberant. Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controuersiam hereditatis ab alio patiatur: et ita diuus Hadrianus constituit, ne aut negando
Abbreviated transcription (Latin):
dampnum mniuria dedit idcirco legisaquilie as
norale iudicium susteptum est sustinere d
axcebitur. si lib̾ mutile iudebitur Siquis
ꝑ suo mortuo ignorans eum decessue noxale
iuditium acceperit ab solui d quia de sut ueꝵ
esie ꝓp̃ eum dare oportere. : hee accc̃es ꝑpetuẽ
sunt᷑ locumq hñt tam diu quamdin ⁊ ui a-¬

Expanded text:
damnum iniuria dedit, idcirco legis Aquiliae noxale iudicium susceptum est, sustineri debet exercebitur, si liber, inutile uidebitur. Si quis pro seruo mortuo ignorans eum decessisse noxale iudicium acceperit, absolui debet, quia desit uerum esse propter eum dare oportere. Hae actiones perpetuae sunt locumque habebunt tamdiu, quamdiu serui
Abbreviated transcription (Latin):
si copiam ht recuptrandi boniis ⁊ ⁊ sar m pig¬
nori accepit uł qui p̃cand regauit uon tenetur
noxali accione. lic enmiustt. possideat non camẽ
peciũam ex qua literari pot᷑. Nomñ d cogiuẽ¬
faciat punitur. atq a p̃sentem non noxe ded̾it
decidere an indicium dictare sine noxe deditõne

Expanded text:
si copiam habeat reciperandi hominis. Is qui pignori accepit uel qui precario rogauit non tenetur noxali actione: licet enim iuste possideant, non tamen pecuniam, ex qua liberari potest: nam non debet cogi venfaciat, punitur atque si praesentem non noxae dederidecidere an iudicium dictare sine noxae deditione
Abbreviated transcription (Latin):
ħr̾ent. ⁊ p̾r ꝓ alto filio paccia magistratꝰ sũctꝰ¬
uita decessit: Duos faios scripsit ħĩdes ⁊ c̾tos
homines unicuiq eox p̾legauit. inꝗb um ste¬
phanr̾i cũ ped̃ꝯ is nuo testatore manimissus
bu̾it stephanꝰ prunꝙͣ manuitt̾et᷑. adutroiq
filios ꝑtineat an u̾o ad eum solum cui cũ pecłio

Expanded text:
r pro altero filio in patria magistratu functus decessit. Duos filios scripsit heredes et certos homines unicuique eorum praelegauit, in quibus uni Stephanum cum peculio: is uiuo testatore manumissus buit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an uero ad eum solum, cui cum peculio
Abbreviated transcription (Latin):
uagis oꝑam bñficũ. loco p̃bi ⁊ id ꝓd das ei ad
Si a ex locato. ⁊ conducto fu̾it actũ dicen¬
dũ erit nec teñe intentõnem : hoc actõ dolũ
malum dum taxat exigit. iuisũ est eteri sa¬
tis. hñde coh̾ceri m̃sorem sidolus malꝰ. solus
non est. ꝓm̃ si inꝑte. ũsatꝰ est. sibi imputa¬
re debet᷑. qui eum ad hibuit sec a si negligẽ¬
ter eque mensor secutus. er̃ lata culpar
plane dolo oꝑabit᷑ Sec et si sncedem ac¬

Expanded text:
am beneficii loco praeberi et id quod datur ei, ad si autem ex locato conducto fuerit actum, dicendum erit nec tenere intentionem. Haec actio dolum malum dumtaxat exigit: uisum est enim satis abundeque coerceri mensorem, si dolus malus solusnde si imperite uersatus est, sibi imputare debet qui eum adhibuit: sed et si neglegenter, aeque mensor securus erit: lata culpa plane dolo comparabitur. sed et si mercedem ac
Abbreviated transcription (Latin):
uice dionis ad singłos pro ħrditano portõne ꝑti¬
contulit. ł res datas non sequntur dem
onis atbitrio fungi uoluit non ałr ꝑtẽ suã
coiy̾res p̾stare coget: qm̃ si uice mutꝰ partem
non emendi seꝑ diuidendi. aĩo p̾ciis ad scciptos
uidĩ placuit. qͣr suspensa conditõe mortuos tã
ħrdi qmͣ fid̾i ꝯmissatio deꝑisse. Dem¬

Expanded text:
uice diuisionis, ad singulos pro hereditaria portione contulit uel res datas non sequuntur. 33onis arbitrio fungi uoluit, non aliter partem suam coheres praestare cogetur, quam si uice mutua partem non emendi, sed diuidendi animo pretiis adscriptos uideri placuit: quare suspensa condicione mortuos tam heredi quam fideicommissario deperisse.
Abbreviated transcription (Latin):
el ꝑlitc̃as S̾ec siego tibi cũ esset mesor
mandaium ut mensuiam agri ageres et
adũsus singłos in sond̾ agẽ pot̾o. Set
alfo conuento si satisfac̾erit in glt̾m actõm
denegari opoitet: Competit & actõ ei cui¬

Expanded text:
er litteras. Sed si ego tibi, cum esses mensor, mandaverim, ut mensuram agri ageres et adversus singulos in solidum agi poterit, sed altero convento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit. Competit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ m̃ico duplicet. d ita ho familie h̾cis iudi¬
ciumuenire. Item pap̃. scribit. si maritꝰ
alterum exco hr̃dib houui dotis soluende que
redem eẽ defendendum ab eo qui suscipere onꝰ
uissus est. S legata que ab utroq ꝓ dote da-¬
iudicis legutum unsequatur. Etuerum est
mix nec ꝯmunitari delere.¬

Expanded text:
 in familiae erciscundae iudicium uenire. Item Papinianus scribit, si maritus alterum ex heredibus onus dotis soluendae, quredem esse defendendum ab eo, qui suscipere onus iussus est. sed legata, quae ab utroque pro dote daiudicis legatum consequatur. et uerum est nire nec communicari debere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eipte hñs institutus ca de totis bonis ꝙͣ om̃s
inlite prãre uolebat q̃itũ est an doli exceꝑtio
doli exceptõne ag̾e por̃ derecipienda portõne
sũꝑtuũ. Intestato moriens. codicilis pͥdia sua
omĩa ⁊ pãmoniũ int̾ ubos diuisit. ut longe
amplius filio qm̃ fiue telinq̃ret. qrtũ est an sõ¬
si nich̾ indiuisũ relinquisset. rectius dici exno¬
liuitate. defuncti colsom docis cessare. Seruo li¬
b̾catem. dedit. ꝙ erat annoꝵ ꝗndecim tñ er̃ ã¬

Expanded text:
 parte heres institutus causam de totis bonis, quam omin litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum est, an si nihil indiuisum reliquisset, rectius dici ex uoluntate defuncti collationem dotis cessare. Seruo libertatem dedit qui erat annorum quindecim, 'cum erit a
Abbreviated transcription (Latin):
bitri dancur. ⁊ hus qui maiorem locum int̾rud¬
rio hrẽ dicitut. ei qui inmorem locum possĩd
integrum locum ussignare compeslitar. Id q
mundatio. ideoq ustirpandi quibusdam ins
eno eos ab stinere ⁊ domino suũ pestitui cͥmi¬

Expanded text:
bitri dantur et is, qui maiorem locum in territorio habere dicitur, ceteris, qui minorem locum possiden‹t›, integrum locum adsignare compellitur: idque inundatio ideoque usurpandi quibusdam locaeno eos abstinere et domino suum restitui
Abbreviated transcription (Latin):
ductus sit condepnano erit facienda eius qui
non ꝯduxit in partem mercedis Post licem
da arbore.uł edificio infine poĩto deponendo ꝑte¬
ue enis condempnabitur Si dicantur tͥmim
deiecti uł exarati index qui de cͥnme cognoscit
⁊ definib cogno stere pos̾ Sialt̾ smdꝰ duoꝵ¬
alt̾ trium sic potest udex uni parti adiudicarẽ
magis fundo quam ꝑ sonis fines adiuditari i
telliguntur. hic antem cum fit adiuditatio plib
umusquisq portoẽm hoꝵ h̾at qmͣ infundo ht̃ ⁊ ꝓ

Expanded text:
ductus sit, condemnatio erit facienda eius, qui non conduxit, in partem mercedis. Post litem da arbore uel aedificio in fine posito deponendo parteue eius, condemnabitur. Si dicantur termini deiecti uel exarati, iudex, qui de crimine cognoscit, etiam de finibus cognoscere potest. Si alter fundus duoalter trium sit, potest iudex uni parti adiudicare magis fundo quam personis adiudicari fines intelleguntur: hic autem cum fit adiudicatio pluribus, unusquisque portionem h
Abbreviated transcription (Latin):
druntem illibatũ hat in dompnes gͥ cohr̃ dex
suos p̃stare cauebit. Id̾ stribit ⁊ si filiꝰ inune¬
rib publicis in quib pat̾ ei consentit obliga¬
pere quia ⁊ ha patris es alienum tunt s siqua
muuera post mortem pr̃ĩs suscepit ab huo
hr̃des patris soluti sunt. Seratius aũt Bu-

Expanded text:
drantem illibatum habeat: indemnes igitur coheredes suos praestare cauebit. Idem scribit et si filius in muneribus publicis, in quibus pater ei consentit, relipere, quia et hoc patris aes alienum fuit: sed si qua munera post mortem patris suscepit, ab his heredes patris ‹s›oluti sunt. Neratius autem
Abbreviated transcription (Latin):
debuto. debitori danantꝰ accõem. Et idõ in huꝰ
cusib  iquib creditori dandci est aite pp
mopiam debitoris uł ꝙ litem annst credi¬
tor quid̾ usti ad modum debiti habebit eq¬
lie actionem ut ꝓsit debitori. Ipĩ autem

Expanded text:
debito, debitori dandam actionem: et ideo in his casibus, in quibus creditori danda est actio propter inopiam debitoris uel quod item amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut prosit hoc debitori, ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
neq. enim delinquit. nisi qui tale aliꝗd ẜ
uo ꝑsuadet. ex quo eum faciat det̾iorẽm
si bone siugi ẜuũ pepulit. ad delinqued̾.
an u̾o ⁊ si malũ hortatꝰ est. uł malũ mõ¬
straũ quemadm̃ fac̾et et ueriꝰ est etiam
si malo monstrauit. quem admod deliñ¬
q̃ret. teñi eum Inmo et si erat ẜuis. om̃nodo
fugitiuus. uł fiutũ facturꝰ. hic u̾o laudat᷑¬

Expanded text:
neque enim delinquit, nisi qui tale aliquid servo persuadet, ex quo eum faciat deteriorem. si bonae frugi servum perpulit ad delinquendum, an vero et si malum hortatus est vel malo monstravit, quemadmodum faceret? et est verius etiam si malo monstravit, in quem modum delinqueret, teneri eum. immo et si erat servus omnimodo fugiturus vel furtum facturus, hic vero laudat
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾saru et̃ non possumus. s unius loco habem᷑
Idem pomp̃. nec ntile quidem indiciũ dandum
dicit. cum possit qui ꝓprium hãt uł ꝯmunem
uł ꝓprium fundum auenare ⁊ sic experiri. No̾
solum aũt inter duos sundos reꝵ ⁊ int̾ cres płes¬

Expanded text:
aduersarii esse non possumus, sed unius loco habemur. idem Pomponius ne utile quidem iudicium dandum dicit, cum possit, qui proprium habeat, uel communem uel proprium fundum alienare et sic experiri. Non solum autem inter duos fundos, uerum etiam inter tres
Abbreviated transcription (Latin):
Aiꝰ. q ui explib noriis du̾sis temporib exꝑitur
tex unanoxia ẜin diu̾um nactꝰ ulłam amplius ac¬
cõem ht̃ adũ sus enm qui doꝰ fuerat cum accio noꝵ¬
alis capud sequatin at si malit doꝰ priori iudicio
litisext̾imatc̃em sufficere uł eidem uł alii ex alio
maleficio agenti nch̾ominꝰ tenetur
nolit sustipere indicium meacama resest ut debe¬
at nore dederc eum cꝰ nõie indicium a suscipiat᷑
aut si id non faciat iudiciũ suscipiat oĩmodo.¬

Expanded text:
ale. Qui ex pluribus noxis diuersis temporibus experitur, ex una noxia serui dominium nanctus nullam amplius actionem habet aduersus eum, qui dominus fuerat, cum actio noxalis caput s‹equ›atur: at si maluit dominus priori iudicio litis aestimationem sufferre, uel eidem uel alii ex alio maleficio agenti nihilo minus tenetursi nolit suscipere iudicium, in ea causa res est, ut debeat noxae dedere eum, cuius nomine iudicium non suscipitur: aut si id non faciat, iudicium suscipiet omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
turtum iichi fecerit qui postea in meum diũ
ea alienauero eum quem auit licem ꝯtestatã
emeram furtiactio restaurabitur. qd̾ si ptꝰ
item ꝯte statam eum redeieio condempnãd
ent uenditor.

Expanded text:
furtum mihi fecerit, qui postea in meum dominea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit uenditor.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiundi sit copia  iẜtd
arguñta rei dequa agitur/ Qui ad exhitẽd̾
agit non utiq se dãm ẽẽ dicit nec d ostende̾
hac actõne notand̾ est ꝗ reus ꝯtumax ꝑiñiu
tem insiurand petitori dampnari possit etꝰ.
ssi ypothecana. que creditorib competunt¬
: Sot ⁊ usumf̾. petituro compet̾e. ad exhi¬
turus rem exhibi desid̾et audietur. Item si
optare uelim. ẜnũ. uł qmͣlrb aliam tem oꝰ

Expanded text:
periundi sit copia. 3 Ulpargumenta rei de qua agitur. Qui ad exhibendum agit, non utique dominum se dicit nec debet ostendere, hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei siue hypothecaria, quae creditoribus competunt. Sed et usum fructum petituro competere ad exhiturus rem exhiberi desideret, audietur. Item si optare uelim seruum uel quam aliam rem, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
nuł.  Eillo indendum utrum ad u̾sus
eum tñ qui dolo fecit quomimnꝰ inpot̾tate ute
actio locum ht̃ noxalis. si ex dolo eius atcid̾it
ut cess noruł acc̃o forte si suo suo fugam mã¬
uelit agere. Iuł autait de co qui manumisit
intro duxit ne eluderecur actor ñ ut ⁊ lutrum
faceret id̾oq excepite a se quenti sb̾monebit᷑
Hus ꝯsequens est ut si plures dolo facuit
auominus in pot̾tate hr̃et eligere debeat actor
quem uelit ꝯuenire. Item si ex plib dine quidã
am possid̾eat an p̃coria cum eo quide sut possid̃
Si rnũ alienum alius in uire suũ eẽ respon¬
derir. altero soluente alter liteiur ͤ rꝑtis
quem desicris dolo possidere dece it prins qm̃

Expanded text:
um De illo videndum, utrum adversus eum tantum, qui dolo fecit, quo minus in potestate haberet, actio locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit, ut cesset noxalis actio forte si servo suo fugam manvelit agere. Iulianus autem ait de eo qui manumissit, introduxit, ne eluderetur actor, non ut etiam lucrum faceret: ideoque exceptione a sequenti summouebitur. His consequens est, ut, si plures dolo fecerint, quo minus in potestate habere‹n›t, eligere debeat actor, quem uelit conuenire. Item si ex pluribus dominis qqui possid‹e›t an praetoria cum eo qui desiit possidere. Si seruum alienum alius in iure suum esse responderit, altero soluente alter liberatur. Si is, quem desieris dolo possidere, decesserit, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
ge existimandi sunt non sblum qui ita uia¬
uerassent ut confestim iuta priuarent. s
⁊̃ hũ quoꝵ ex uuluere certum ess aliquem
uuliꝰ inflixit eundemq alius ex int̾uallo ita
ꝑcussitut maturiꝰ incerficeretur. qm̃ ex ꝑzio¬
re iuulucre moritinꝰ erat statuend̾ est utr̃q
eoꝵ lege aquilia tem. Idq ẽ ꝯsequens auctoꝵ
plurint uenire ppt̾it. ĩ anno ꝓtͥmo quo uita

Expanded text:
 existimati sunt non solum qui ita uulnerassent, ut confestim uita priuarent, sed etiam hi, quorum ex uulnere certum esset aliquemuulnus inflixerit eundemque alius ex interuallo ita percusserit, ut maturius interficeretur, quam ex priore uulnere moriturus fuerat, statuendum est utrumque eorum lege Aquilia teneri. Idque est consequens auctoriplurimi uenire poterit in anno proximo, quo uita
Abbreviated transcription (Latin):
actoĩs ꝓpt᷑ ꝙ̃ exhib̾i sibi desid̾et : Pomp̃¬
recte ad exhibend̾ ag̾e posse. forte si hõ pͥmi
ꝯtendat. Quartꝰ pignoras sibi eum asfirmat
om̃ib g ad exhilrnd̾. actõ competit. qr om̃i¬
exceptones estimare quas poisõt obicit. ⁊ si qͣ
tñ eiudens sit ut facile repenlat agentẽ. de b̾e

Expanded text:
iberi sibi desideret. Pompplures ad exhibendum agere posse: forte si homo primcontendat, quartus pigneratum sibi eum adfirmet: omnibus igitur ad exhibendum actio competit, quia omexceptiones aestimare, quas possessor obicit, et si qua tam euidens sit, ut facile repellat agentem, debe
Abbreviated transcription (Latin):
eum morituꝵ medio demumtp̃e hr̃s institut᷑
est ⁊ postea ab alio ictu decessit quero an cum
utioq de occiso lege aquilia agipossit. R oc
quol modo p̃buit. D lege aquilia icdemui
tencri usui est qui ad hibuit ⁊ qiͣ manu cam̃¬

Expanded text:
et moriturum: medio deinde tempore heres institutus est et postea ab alio ictus decessit: quaero, an cum utroque de occiso lege Aquilia agi possit. respquolibet modo praebuit: sed lege Aquilia is demum teneri uisus est, qui adhibita ui
Abbreviated transcription (Latin):
auł.  I inreꝯmum mca ⁊ tua dampnis
nob̾ dederit citu snis sicum eo ageinus eri
noxali aquilie̾ accõm locꝰ ne dampnatus
iniolidũ singuł noxe de derecogatur S
pot̾ dici qiͣunum dampnum sit ⁊ una ob¬
ligatio uł uirisq pecumam offerendam

Expanded text:
um. Si in re communi mea et tua damnum nobis dederit Titii seruus, si cum eo agemus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur. sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utrisque pecuniam sufferendam
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq ꝑ pͥuata loca nulgo it̾ fict. Ꝙ si ulłm
it̾ erat dolum ineum dũcaxat p̃stare d neĩmit¬
cut in eum ꝙ̃ uid̾it cranseuntem. Nam culpa
ab eo exigenda ñ est uł cum dunare ñ potuĩt
anꝑ eim locum aliquis transituiꝰ sit

Expanded text:
a uolgo iter fiat. quod si nullum iter erit, dolum dumtaxat praestare debet, ne immittat in eum, quem uiderit transeuntem: nam culpa ab eo exigenda non est, cum diuinare non potuerit, an per eum locum aliquis transiturus sit
Abbreviated transcription (Latin):
testatur nec õe quicquid poĩtum est ut nocẽ
possit solum har ꝓspicere p̃torem ne possit no¬
cere nec spectamꝰ ut noceat s oĩo si nocere pos
huĩt siue notuit id ꝙ põĩtum ecat siueñ nocu¬
it. Si id ꝙ poĩtimi erat decid̾it ⁊ nocuit ĩ eũ
competit accio quiposu̾it non meum qut h¬
caucrit. quasi ħͥactio non susficiat qr portũ
hũisse ñ utiq utͣ qui posuit. nͥ uł dñs fint edi

Expanded text:
est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere posuit, siue nocuit id quod positum erat ‹siue non nocuit. Si id quod positum erat› deciderit et nocuerit, in eum competit actio qui posuit, non in eum qui habitauerit, quasi haec actio non sufficiat, quia positum habuisse non utique uidetur qui posuit, n
Abbreviated transcription (Latin):
tori hus. tasib succurrend est. quia plac dim
ductus in bonis sit eius aui duxit.
pigmoris ire tenetur aut de eo cus usus.f. altiꝰ
pitus defensionem suscipere noluĩt ꝓ ꝯsulon
ntt̾uentuꝵ ⁊ pignorus ꝑ secutionem uł usis

Expanded text:
tori his casibus succurrendum est, quia placet dominii ductus in bonis fit eius qui duxit.pignoris iure tenetur aut de eo cuius usu‹s› fructpraesens defensionem suscipere noluerit, proconsulem interuenturum et pignoris persecutionem u
Abbreviated transcription (Latin):
Dn Ouaut ñalias datur uusi apud me sit
Fnus. ⁊ siapud me sit lic eo cp̃e sĩ sĩt quo de¬
lnquebat teneor ⁊ hr̃s tneni tenetur si noti¬
us tuuat. Pomp̃ ait si emptor su noral iu
dicio ꝯuenitus sit ueuditorem quo stiente fas.

Expanded text:
non alias datur, nisi apud me sit seruus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo deli‹n›quebat, teneor, et heres meus tenetur, si noxius uiuat. Pomponius ait, si emptor serui noxali conuentus sit, uenditor
Abbreviated transcription (Latin):
sit residere. S si ab eo non prioruapulass
facile mule ducent int̾ea suꝑius plaustrii des¬
plaustrum recinere uon possent. atq ip̃o honi
uolintate diitteret ut id aliꝙ̃ feriret. ułti s̃
quis asellum cum agitass non retinuiss eque
reformidassent ⁊ muliones timore ꝓmoti nis
opprimerentur. plonstrum reliquntent cum

Expanded text:
sit, residere: sed si ab eo non prior uapulasset, facile mulae ducerent: inter superi‹u›s plostrum cesplostrum retinere non possint atque onere ipso uoluntate, ut id aliquem feriret: ueluti si quis asellum cum agitasset non retinuisset, aeque reformidassent et muliones timore permoti, ne opprimerentur, plostrum reliquissent, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cidit an mortus tãm p̃ stit̾it ut qui mortis cͥam g̃sti¬
terit ñ aquilia s in factum accone teneatur. Uñ
S in factum. S siquis de ponte aliquem p̃cipi¬
tunt cessusait siue ipid ictu perietit aut coritinus
stmersus est aut lofatus in tlumie ⁊ uctusie¬
rierit lege aquilia tom̃. quemad̾mn siquis pueꝵ
rite secait uł ex locato uł ex lege aquilia ꝯpecerẽ¬

Expanded text:
usam praestiterit, ut qui mortis causam praestitit, non Aquilia, sed in factum actione teneatur. unde sed in factum. Sed si quis de ponte aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum rite secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere
Abbreviated transcription (Latin):
plam sitꝰ lapis cead̾it ⁊ quid ruꝑit uł fregĩt¬
⁊ quilis attone ꝑ laustrarium temͣ plaar et
si male ꝯpo suit lapide s ⁊dec lopũ suit S
quis suum ꝯductum hns ad iulum regendũ
eũelłet fuo ⁊ se p̃cipitaret mela scubit. Si
p perito imperitus locatus sit exconduto

Expanded text:
plostro lapis ceciderit et quid ruperit uel fregerit, Aquiliae actione plostrarium teneri placet, si male composuit lapides et ideo lapsi sunt. Si quis seruum conductum ad mulum regendum auelleret seruo et se praecipitaret, Mela scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto
Abbreviated transcription (Latin):
atridiss recte de inuria occuo eoagĩtur Tab̾¬
narius insemita noctu supra lapidem luc̾nampo¬
suerat. quidam p̃cĩens eam ibculerat. tab̾naru ᷤ¬
retinẽbat. ille t lagello ꝙ in manu habẽbat in
quo dolor merat uerberare cub̾nariũ ceperat
ut dimiccẽt sł. ex eo maiore rixa ft̃a tabernariꝰ¬

Expanded text:
accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur. Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarretinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernari
Abbreviated transcription (Latin):
minem melłigat᷑ ꝙ siquis ab si de a uob̾ hoc
consticiu putet. cogicet longe ab sur dius ꝯia¬
tui neutrum lege aquilia cẽneri. aut alt̾m ix¬
cuis. cum n upunita maleficia eẽ oporteat
nec facle ꝯstiti poss ut potius lege teneat᷑
Multa aũt ĩ uire ciuili ꝯtra ratõem diputan¬
di ꝓutilicate ꝯmum uterta eẽ. in numerabł¬

Expanded text:
si quis absurde a nobis haec constitui putauerit, cogitet longe absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui possit, uter potius lege teneatur. multa autem iure ciuili contra rationem disputandi pro utilitate communi recepta esse innumerab
Abbreviated transcription (Latin):
modo domiuꝰ tenebitur. una aũt pena exatta
quam accor elegit altera tollicur. Si decitic¬
ta nore deditione quasi cum constio dommo ac¬
tum sit. qui non erat constius ab iblutione fa¬
ta ⁊ funto iudicio amplius agendo cum uoxi
deditc̃e exteptõne rei uidicate sb̃mouebitur.
Quia res iiuꝑuis uidicium deducta ⁊ fimta
est donec aũt prins iudicium agitabatur licen
contra quo si cum eo qui scit cumnoxe dedicio¬
ne actum si amp̃. in dum̃ detracta uory dediti

Expanded text:
modo dominus tenebitur, una autem poena exacta, quam actor elegerit, altera tollitur. Si detracta noxae deditione quasi cum conscio domino actum sit, qui non erat conscius: absolutione facta et finito iudicio amplius agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatae summouebitur, quia res in superius iudicium deducta et finita est. donec autem prius iudicium agitatur, licenticontra quoque si cum eo qui scit cum noxae deditione actum sit, amplius in dominum detracta noxae dediti
Abbreviated transcription (Latin):
rupisse eni cab̾ recte dicitur ⁊ qui easinter
ñ utiq eum quitins fuit cum dampnum da-¬
retur. Nam isto modonet ab eo quid̾ cu bri
quiserit transire ad eum ea acto poterit n
hoc alr̾ constitui sine magna capitatõne
po sthumoꝵ lib̾oꝵ qui parentib hr̃de serunt
non poterit. eadem dicimꝰ ideartorib eodem
fecerit᷑. aut apparuerit enm incellige̾re detu¬
ile ab en ad quos ea hr̃ditas ꝑaineret si rem¬
ip̃. Nlege aquilia ⁊ leuissiã cłpauenit
quociens scicnte domino ẜiusuuluerat ułor¬
cidit aquilia dumitem̃ dubiumnon est.
⁊quilia agi potest ⁊ sanato uulerato ẜuo.
Simeum̃ sinim cum literum putares oc-¬

Expanded text:
rupisse enim tabulas recte dicitur et qui eas intern utique eum, qui tunc fuerit, cum damnum daretur: nam isto modo ne ab eo quidem, cui heres quis erit, transire ad eum ea actio poterit: nhoc aliter constitui sine magna captione postumorum liberorum, qui parentibus heredes erunt, non poterit. eadem dicemus et de arboribus eodem fecerit, aut apparuerit eum intellegere debuisse ab eis, ad quos e‹a› hereditas In lege Aquilia et leuissima culpa uenit. Quotiens sciente domino seruus uulnerat uel occidit, Aquilia dominum teneri dubium non est. Aquilia agi potest et sanato uulnerato seruo. Si meum seruum, cum liberum putares, oc
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ¶ ex dnob dñs uno stiente ⁊ altõ ig¬
norante fmii de luquit si ance cum alcero qui
ampluis indampi ꝑ secatõne ꝯsequetur
nt non cycun partem ferat. s partem enis
quanti ẜnus est. Uit est ⁊ s alt aliquid
plures estem ẜui noĩe noxali mecum agerẽ ue-¬
lut uł si unius plurib indicus esꝰ dem ẜi no
mea sit̃ offitio inditis continebitur. cum
eum noxe dedero ut ⁊ usunfrucł. accoris
usum fructum cedere si ⁊̃ hoc expediat Et
si ego dtꝰ ꝓprietatis enm fuũ nolu de fendere
defensio tibi ꝑmittenda est. ⁊ si dampnatꝰ¬

Expanded text:
um. Si ex duobus dominis uno sciente, altero ignorante seruus del‹i›quit, si ante cum altero qui amplius est in damni persecutione, consequetur it, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti seruus est: sic et si alter aliquid plures eiusdem serui nomine noxali mecum agere uelint uel si unus pluribus iudiciis eiusdem serui nomea si‹t›, officio iudicis continebitur, cum eum noxae dedero, ut etiam usum fructum actoris usu fructu cedere, si hoc expediat. et si ego dominus proprietatis eum seruum nolui defendere, defensio tibi permittenda est, et si damnat
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾ ab alto eu̾sus sit Quicum alr̾ tueri se
non possent dampnum culpam ded̾int innox
sunt. uim eiũ ui defendere om̃s leges om̃ia¬
q uira ꝑmittunt. S si defendendi mei c̃ã la¬
p̾idem maduersarumi misero. s ñ eum s

Expanded text:
uter ab utro euersus sit. Qui, cum aliter tueri se non possent, damni culpam dederint, innoxii sunt: uim enim ui defendere omnes leges omniaque iura permittunt. sed si defendendi mei causa lapidem in aduersarium misero, sed non eum
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝯstituende eurs suitutes siłx hũ duo fundi fu-¬
issent. Si uͦ ꝑ latitud̾iem uie fundꝰ diuisus est
nec multum refeit an equalr̾ id fr̾m est. an ne¬
so fuit nec aut usu decineri. aut non utendo de-¬
perire. insi tora ma pot̾it nec si forte incid̾it u
semita q̃ ꝑ alt̾m duntaxat fundum erit ut̃et
do ẜunitꝰ altu̾is ꝑmanebit nec indeo quid ab sur¬
du ꝯ secuturum sit eam sinam fundo altero
manente fuo si medo ⁊ abmitio potuit angus
uitus non estut uufficiat ie ꝙ si uinus loci suꝑ-¬
est quantum me sufficiat uferq fundus libera

Expanded text:
tio constituendae eius seruitutis similiter hic duo fundi fuissent: si uero per latitudinem uiae fundus diuisus est nec multum refert, aequaliter id factum est an so fuerat, nec aut usu detineri aut non utendo deperire nisi tota uia poterit: nec si forte inciderit, ut semita, quae per alterum dumtaxat fundum erit, utereseruitus permanebit? nec uideo, quid absurde consecuturum sit eam sententiam fundo altero manente seruo: si modo et ab initio potuit angusteruitus non est, ut sufficiat uiae: quod si minus loci superest quam uiae
Abbreviated transcription (Latin):
posteret᷑ ĩ cogendo id ꝙ pregnans eits eiecit.
querebatur d̾us eius po sł ne cum eo qmi cegu¬
set legetiquilia agere. qr equam iniciendo ri¬
perat᷑. si ꝑ cussusꝰ. aut con sulto uehementus
egiss. ⁊ risum est agere ponr. pomp̃. ait ꝙ¬
uis alienum pecus magro suo quis deprehen᷑¬

Expanded text:
 in cogendo quod praegnas erat eiecit: quaerebatur, dominus eius possetne cum eo qui coegisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto uehementius egisset, uisum est agere posse. Pomponius. Quamuis alienum pecus in agro suo quis deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
enis nomine surtł accoe tenebitur dns ñ
tenebitu. S noredando non tacit quid
actoris.Cum autem ceperit nstti ꝓuũ
toꝰ uendicare doli exteptõe sb̾monebit᷑ uł offõ ĩ¬
dicis conseqͣtur ut indempins maneat.

Expanded text:
eius nomine furti actio‹ne› tenebitur, dominus non tenetur. sed noxae dedendo non facit quidem actoris: cum autem coeperit istum seruum dominus uindicare, doli exceptione summouebitur uel officio iudicis consequetur, ut indemnis maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
te motum meum pocuis dare accoẽm ex cuiꝰcu¬
bicło uł ex edia deiectum est. lic plures ieo
horreariꝰ aliquid deiea̾t uł effud̾it aut ꝯductor
apothece uł qui in hoc dumtarat ꝯductumlo
fud̾it uł siquis distentium. Cumem̃ legis
aquilicatt̃one pp̃ hoc quis condempnatꝰ est nuto¬

Expanded text:
te motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures in horrearius aliquid deiecerit uel effuderit aut conductor apothecae uel qui in hoc dumtaxat conductum fuderit uel si quis discentium. Cum autem legis Aquiliae actione propter hoc quis condemnatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ro siua quo iuspon endi non hr̃es. ⁊ pet̾ ricap
meos laqueos maidis. Si ꝑtectum mȩ
um ꝙ supra domum tuam nullo uire hẽba
ager ꝓculus ait debuisti enim metum i
michi non eise ꝓcectum hr̃e agere nec et̃
cquu dampnum me pati rescilis ate mens
cignis ⁊lliud est dicendum ex restriptoᷤ
im̃peratoris ceiũ amei per cus domũ tiectus
erat a que ductꝰ acra ẜ intutem restpͥsit iute suo
do cintua manudampnum dederis qrhus õĩb
modis perte dampno asficior & s tune rupto
dño agendum ũ eẽ. Itom lateo scribit si cum
uiuentoꝵ nauis impuisa eis. infunes ancho¬
ꝯgitur obrecia ñ pistu qui id̾o capti sĩ sim
fieri extimarõem. cum inctum suĩt ancapiẽt
tere dampnũ ĩ inrie alphenusait. S si tãca
is nauis facta sit que tp̃ari ñ potant ulłam m̃¬

Expanded text:
s, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset. Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure haagere Proculus scribit: debuisti enim mecum ius mihi non esse protectum habere agere: nec esse aequum damnum me pati recisis a te meis tignis. aliud est dicendum ex rescripto imperatoris Seueri, qui ei, per cuius domum traiectus erat aquae ductus citra seruitutem, rescripsit iure suo do an tua manu damnum dederis, quia omnibus his modis per te damno adficior: sed si fune ruptono agendum non esse. Item Labeo scribit, si, cum ui uentorum nauis impulsa esset in funes anchotur ob retia, non piscium, qui ideo capti non sunt, fieri aestimationem, cum incertum fuerit, an caperentur. tere damni iniuriae Alfenus ait: sed si tanta uis naui facta sit, quae temperari non potuit, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
nem Michi autem uidetur ma casũ quo
erelocato actio est comretere ⁊ aquilie accõ¬
nem Item sidectori locaueris lacum uino
plenum curandum ⁊ ille eum ꝑ fudit ut ui¬
cã sticiunt si untim̃b faciunt eoq aliquidꝰ¬

Expanded text:
nem. mihi autem uidetur et eo casu, quo ex locato actio est, competere etiam Aquiliae. Item si tectori locaueris laccum uino plenum curandum et ille eum pertudit, ut uicausa faciunt, si in itineribus fecerunt eoque aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ob tes eoꝵ exustas Si for fornicariꝰ snuis¬
si negligens meligendis ministus fuit Ceteꝵ si
alnis iguem w̾icec̾it fornati alnus negligeuter
custodierit antenebitur qui sp̾iecit. Nam qui
p̾canit. Quid ergo est puto utilemconipeten
accoem tam ĩ eum ad fornacem obdotuit qui

Expanded text:
bitur ob res eosi neglegens in eligendis ministeriis fuit: ceterum si alius ignem subiecerit fornaci, alius neglegente‹r› custodierit, an tenebitur qui subiecerit? nam qui peccauit: quid ergo est? puto utilem competere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam
Abbreviated transcription (Latin):
fitere cautionem. ꝑ culꝰ ait cum colomi sui
uillam exussissent colonum uł ex locato uł ex
lege aquilia teneri. ita ut colonus ꝑo ¶it ẜiuim
colonus careret. Ceteꝵ si norioi tuos habiiłer
dampm eum inmria teneri cum tales hũit. Id̾¬
ad tuas uolassent tu eas exuseris uł segis aqui¬
lie acccẽm competere celsus ait Inquit lexruꝑte
malienam segetem mietis quo eam tu inquina
si locatus fundus sit colonum s ⁊̃ in fr̃m agend̾¬
alia quidem spẽs est dampni ip̃m quid̾ corrumꝑe
⁊ mucare ut lex aquilia locum hat cilia nulla ĩp
effudit uł acetum fecit uł alio modo intiaut¬

Expanded text:
ficere cautionem. Proculus ait, cum coloni servi villam exussissent, colonum vel ex locato vel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit servoscolonus careret: ceterum si noxios servos habuit, damni eum iniuria teneri, cur tales habuit. idad tuas aduolassent, tu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait. Inquit lex 'rupem alienam inieceris, quo eam tu inquinargere uel, si locatus fundus sit, colonum, sed et in factum agendalia quaedam species damni est ipsum quid corrumpere et mutare, ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsieffudit uel acetum fecit uel alio modo uitiau
Abbreviated transcription (Latin):
Ab̾.c. quũ tibi ꝯmodaui in eotu cum equica¬
res ⁊ uma cum plures equitarent unus ex huo
irruit meqũ teq deietit ⁊ eo casu crura equi
deiecerint uł esfud̾int uñ in eũ
locum in quo uulgo it fiet uł ĩ
quo ꝯsistetur deiectum uł effusum qd̾
erit quantum ex eare datum dampnũ ueerit
iueum qui ibi hĩcauit induplum indiciũ dabo
eam rem eqũ indici indetur eum cami quo aget
ꝯdempnari tanti iudiciũ dabo. Si ẜuim¬

Expanded text:
. Equum tibi commodaui: in eo tu cum equitares et una complures equitarent, unus ex his irruit in equum teque deiecit et eo casu crura equi deiecerint uel effuderint: 'Unde in eum locum, quo uolgo iter fiet uel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumue erit, in eum, qui ibi habitauerit, in duplum iudicium dabo. eam rem aequum iudici uidebitur eum cum quo agetur condemnari, tanti iudicium dabo. si
Abbreviated transcription (Latin):
Idem uris est in piona eius qui impetum oq¬
us uo hebate ꝑcort̾ imperitiam uł infumi¬
ratem retinere non pot̾int
malr perierit lobeo distinguit ut siquidꝰ siis
mauib smpo suit uideatur occidine. Sm u a
alicui infud̾it ułore uł clisteri uł si eumuntit
malo ueneno lege aquilia eum tenĩ. ꝙ̃ ad m ob¬
fame uecauit infactumactõe teneri neratiant.
fifuu ineum equitantom conciatoeqio et¬
fecis iflunũ pcipitari atq ido homo ꝑierit¬

Expanded text:
idem iuris est in persona eius, qui impetum equi, quo uehebatur, propter imperitiam uel infirmitatem retinere non poteriter perierit, Labeo distinguit, ut, si quidem suis manibus supposuit, uideatur occidisse: sin uero alicui infundit uel ore uel clystere uel si eum unxit malo ueneno, lege Aquilia eum teneri, quemadmofame necauerit, in factum actione teneri Neratius ait. Si seruum meum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecipitari atque ideo homo peri
Abbreviated transcription (Latin):
añt accipere de bemus slue gladio siue ⁊ futeł
alio telo. uł manib s forit strangulauit euul
ita se non honerare. Nam ⁊ si lapsus aliquis alie¬
num suũ onere p̃ssit prgasus ait lege aquilia
euun teneri ita demuni siue plus insto s hone¬
siquis alterius impulsu damꝑnum dederit pro¬
culus scribit n eum qui imꝑulit ceniꝰ quia uon
da in eum qui impulit.  Siquis incolluctatiꝰ¬
onem uł mpancratio. uł ꝑũgiles dum int̾ de
exterent alius alium occiderit. si quidem in pub¬
lico certqmiie alius aliũ occid̾it cessat aquilia
ꝓcẽdit plane si uolentem pugnare uulnerauit¬

Expanded text:
 accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel ita se non onerare. nam et si lapsus aliquis seruum alienum onere presserit, Pegasus ait lege Aquilia eum teneri ita demum, si uel plus iusto se onsi quis alterius inpulsu damnum dederit, Proculus scribit neque eum qui impulit teneri, quia non da in eum qui impulit. Si quis in colluctatione uel in pancratio, uel pugiles dum inter se exercentur alius alium occiderit, si quidem in publico certamine alius alium occiderit, cessat Aquiliaprocedit. plane si cedentem uulnerau
Abbreviated transcription (Latin):
non debere pstare s si ñ hãt emptos cñ si cul
homnus factum ess ut aboue feriretur. ñ de re¬
re p̃stari. si incio bonisdebere. Cum pila ami
crus fregit quȩrebatur an dñs fiuili lege aqlia qũ
cum casu magas qmͣ culꝑa ur̃ cis id factam.

Expanded text:
non debere praestare: sed si non haberet emptos, tum, si culpa hominis factum esset, ut a boue feriretur, non debere praestari, si uitio bouis, debere. Cum pila compcrus fregit: quaerebatur, an dominus seruuli lege Aquilia cum cum casu magis quam culpa uideretur factum.
Abbreviated transcription (Latin):
druretes que pecudum nimero sł ⁊gregutum
habentur ułti. oues. capie hones. equĩ null as¬
Etrecte lalrom ꝑlac ꝯtineri. S canis int̾ pe¬
non sunt ulti u s̃ leones panthere. elexhant aũt
⁊ cameli qiͣmixti sunt. nam ⁊ um̃toꝵ operam
p̾stant. ⁊ natura eoꝵ fera est ndõ pͥmo capite¬

Expanded text:
drupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim habentur, ueluti oues caprae boues equi muli aset recte Labeoni placet contineri. sed canis inter penon sunt, ueluti ursi leones pantherae. elefanti autem et cameli quasi mixti sunt nam et iumentorum operam praestant et natura eorum fera est
Abbreviated transcription (Latin):
Et si metu quis mortis turem occid̾it ñ dubicat᷑
quin lege aquilia uon teneatur: Om asit cum¬
poss app̃hendere maluit occidere magis est ut
muria fecisse indeatim. ergo cornelia tenebit᷑.
imuriam aũt hic acciꝑe noso ñ qͣudm arca ĩ¬

Expanded text:
et si metu quis mortis furem occiderit, non dubitabitur, quin lege Aquilia non teneatur. sin autposset adprehendere, maluit occidere, magis est ut iniuria fecisse uideatur: ergo et Cornelia tenebitur. Iniuriam autem hic accipere nos
Abbreviated transcription (Latin):
aiquid inemba turerit aquilie lotum fors. Si
nauem uenalitiarum meium ꝑforass aquisie
accd̃em esse quasi tuꝑit. Nuuanus scribit
si oliuam imaturam de cerpit uł segetem
cestrũt ĩmaturam. uł ineas crudas aquilia
tenebitur. Ꝙꝵ iiam matiun aquilia ceslat
nulla ciũ m̃utria est cum cibi ⁊ impensas cona¬
uit. que icollectione huimnodi fructuũ ine¬
duitur. O ⁊ si collecta ħ int̾ceꝑit surti tene¬
tur.. Octauenus in uuis adieat insi inquit i
terram uuas ꝓiecit᷑ ut effuderentur. Idem ⁊̃
inssluam cedu̾am stribit ut si iinatuam a¬
quilia tencatu Q si maturam int̾ceꝵit tu¬
quiliam. Et si puerum quis castrauit. ⁊p̃¬
cio siorem fec̾it. inuianus scribit cessare aqui¬
liam s mnuiriaꝵ erit agendui. aut ed cõedili¬

Expanded text:
liquid membri ruperit, Aquiliae locum fore. Si navem venaliciarum mercium perforasset, Aquiliae actionem esse, quasi ruperit, Vivianus scribit. Si olivam immaturam decerpserit vel segetem desecuerit inmaturam vel vineas crudas, Aquilia tenebitur: quod si iam maturas, cessat nulla enim iniuria est, cum tibi etiam impensas donauerit, quae in collectionem huiusmodi fructuum impenduntur: sed si collecta haec interceperit, furti tenetur. Octauenus in uuis adicit, nisi, inquit, in terram uuas proiecit, ut effunderentur. Idem et in silua caedua scribit, ut, si immatura, Aquilia teneatur, quod si matura intequiliam. Et si puerum quis castrauerit et pretiosiorem fecerit, Uiuianus scribit cessare Aquiliam, sed iniuriarum erit agendum aut ex edi
Abbreviated transcription (Latin):
posse constat ⁊ si lege aquilia egit p̃uidiciũ fĩcor
Siquis hominem unum tło ꝯfiteatur occidis¬
se ⁊ postea paratꝰ sit ostendere homniem uiuumi¬
se occiduse. hoc enim solum remiceit accori un
auł itoraꝑtius est arta numeratum hõme
nam si confeslus sit uubierasse nec sit ibue¬
ratus extimatoem cusꝰ uulneris facientꝰ uł ad ꝙ

Expanded text:
posse constat: et si lege Aquilia egerit, praeiudicium fiposse constat: et si lege Aquilia egerit, praeiudicium fiSi quis hominem uiuum falso confiteatur occidisse et postea paratus sit ostendere hominem uiuumse occidisse: hoc enim solum remittere actori coHoc apertius est circa uulneratum hominem: nam si confessus sit uulnerasse nec sit uulneratus, aestimationem cuius uulneris faciemus? uel ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
i me consecuturum. ꝓp̃ occisionem enim de feat
conditio. ꝙ si uiuo tesfatore ocasus sit hr̃dicatiꝰᷤ
extimatõem cessare qr retrorsum quanti płim
⁊ idõ sip̃tio sopictori pollex suerit p̃cisus t intra
annũ quo p̃cideretur fu̾it occifut posse eum aqͥ¬
lia agere p̃cioq eo extimando quanti fuit pͥus¬
quam artem cum pollice auniiss. S ⁊ si ẜuus
qui magnas fraudes in meis rẽib ꝯmisdiast suat
dium ꝑticipes eruerentur rectissime labo scribꝰ
canti extimandum quanti mea int̾erat si tu¬
des sui ꝑ eum ꝯmissas de tegi non quanti noru
ipsius fui ualeat. S ⁊ sibone frugi f̾nus int̾
quo incerfectus est p̃ciosiorem fuum fac̾e̾t hoc
cere hanc accõem ut extimatio referatur. ad id
cempꝰ quo infra amium iuxit. hanc accõem ⁊
hr̃di ceclꝰq successorib dari constat s inhr̃dem
te ex dampno bocuplecior hr̃s factus sit. Si dolo
luus occisus at ⁊ lege coruelia ageredominum

Expanded text:
m me consecuturum: propter occisionem enim defecit condicio: quod si vivo testatore occisus sit, hereditatis aestimationem cessare, quia retrorsum quanti pluriet ideo et si pretioso pictori pollex fuerit praecisus et intra annum, quo praecideretur, fuerit occisus, posse eum Aquilia agere pretioque eo aestimandum, quanti fuit priusquam artem cum pollice amississet. Sed et si servus, qui magnas fraudes in meis rationibus commiserat,dium participes eruerentur, rectissime Labeo scribit tanti aestimandum, quanti mea intererat fraudes servi per eum commissas detegi, non quanti noxa eius servi valeat. Sed et si bonae frugi servus intra quo interfectus est, pretiosiorem servum facerent, haec cere hanc actionem, ut aestimatio referatur ad id tempus, quo intra annum vixit. Hanc actionem et heredi ceterisque successoribus dari constat: sed in heredem te ex damno locupletior heres factus sit. Si dolo seruus occisus sit, et lege Cornelia agere dominum
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ est nonum ut lex sp̃alit quibus dam emime¬
rotis gñale sbiciat u̾bum quo specialia cõplectã¬
tur. que siña u̾a est. Rupisse eum utiq acci᷑
corpꝰ uł timorem fecit. S ita deinũ si dampñ
ĩuiria datumest. Cecerum si in nullo ẜ uum p̃.

Expanded text:
n esse nouum, ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subiciat uerbum, quo specialia complectatur: quae sententia uera est. Rupisse eum utique accipcorpus, uel tumorem fecerit, sed ita demum, si damnum iniuria datum est: ceterum si nullo seruum p
Abbreviated transcription (Latin):
isblidum ꝯdempnabit᷑. Si post litem qt̾. ab
alio sit aĩał occisum qr d̾no legisaquilie acco cõpe¬
tit rõmudicio hebitur legis aquilie qr dĩis uoxe
dedende fucultatem amisit. Ergo ex udicio p¬
posito litisextimatcem o̾fferret msi paratꝰ fluc
acccem mandare adũsus eum qui occidit. hec

Expanded text:
in solidum condemnabitur. Si post litem contestatam ab alio sit animal occisum, quia domino legis Aquiliae actio competit, ratio in iudicio habebitur legis Aquiliae, quia dominus noxae dedendae facultatem amiserit: ergo ex iudicio proposito litis Aestimationem offe‹r›et, nisi paratus fuerit actionem mandare aduersus eum q
Abbreviated transcription (Latin):
nare ne altius edes suas tollat ne lummib edi¬
um uicinaꝵ officiat uł ut paciatur enni tignũ
inpanete ĩmttere uł stillicidia adu̾sus eum ha¬
bere uł ut paciatur uicinũ ꝑ fundum suũ uł
int̾ dicto ꝙ p̃cario ht̃ aginon pot̾it. nec mace¬
ria poĩta donatio suitutis ꝑ fecta intelligiter
si insuo mat̾iam p̾cario qui fuitutem tibi de¬
buit duxit n lib̾ tas usutapietur ⁊ int̾dcõ¬

Expanded text:
nare, ne altius aedes suas tollat, ne luminibus aedium ui‹cin›arum officiat, uel ut patiatur eum tignum in parietem immittere, uel stillicidia aduersus eum habere, uel ut patiatur uicinum per fundum suum uel interdicto 'quod precario habet' agi non poterit, nec maceria posita donatio seruitutis perfecta intellegitur, si in suo maceriam precario, qui seruitutem tibi debuit, duxerit, neque libertas usucapietur et int
Abbreviated transcription (Latin):
sinam comburede eiis cansa ignera iñ¬
miserit. si ultius euagactur ⁊ ꝑaxrem mn
igius alienam segetem uł uicam lesit
requiraunis usimperitia eins aut nest¬
ligentia id accidit. Nam sidie uencoso⁊
ꝓcedẽt at si oĩa que oportuit obfuanit. si ut sb̾¬
taius uenti louguis ignem ꝓduxit caret clpa
Si uulneratꝰ fuerit fuus non mortifere negli
chmnarꝰi hoĩem p̾t̾eitẽ occidit ita tenet᷑ si is m̃
publicũ decidat nͣ ꝓclamauit ut caiꝰ eiꝰ eutari

Expanded text:
inam, comburendae ejus causa, ignem immiserit, et ulterius evagatus et progressus ignis alienam segetem vel vineam laeserit, inquiramus num imperitia ejus aut negligentia id accidit; nam, si die ventoso id cederet. At si omnia quae oportuit obseruauit uel subita uis uenti longius ignem produxit, caret culpa. Si uulneratus fuerit seruus non mortifere, neglechinarius hominem praetereuntem occidit, ita tenetur, si is in publicum decidat nec ille proclamauit, ut casus eius euitari
Abbreviated transcription (Latin):
4  Siduuiꝰ eit fundꝰ int̾ idaos regionib ꝙ ad
ẜuitutem actinent que ei fundo de bebatur ꝑm̃
est atq si abmnitio dnob fumdis debita sit ⁊ gͥ
nec amplius i ea re cũe eoꝵ fundoꝵ misce̾ntur
nec fit ei isssa ĩ uiria tinꝰ fundꝰ fuit. Imo si quo

Expanded text:
 si diuisus est fundus inter socios regionibus, quod ad seruitutem attinet, quae ei fundo debebatur, perinde est, atque si ab initio duobus fundis debita sit: et snec amplius in ea re causae eorum fundorum miscentur: nec fit ulla iniuria ei cuius fundus seruit, immo si quo
Abbreviated transcription (Latin):
tions imisuit et suitucom ex tingnetur silega¬
te conditio existat uidamꝰ an acquisite sequ̾tia
itineras idq ⁊̃ si p̃cario aut in deiecto dño po u di¬
set fundꝰ enĩ quelĩ s habens ita cum in suo ha
ne poiũdeat. qui talem cum possid qrͣ fortinis

Expanded text:
dicione, imposuit ei seruitutes: extinguentur, si legati condicio existat. uideamus, an adquisitae sequantur itineris: atque etiam si precario aut ui deiecto domino possidet: fundus enim qualiter se habens ita, cum in suo habne possideat, qui talem eum possidet. quare fortius