comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. uel a temporis longitudine quod saturetur annis. unde & eum greci
cronos. nomen haberedicunt id est tempus. Quod filios suos fertur deuorasse
hoc est annos quostempus reduxerit insereuoluit. uel eo quod semine unde
oriuntur iterũ redeunt. hunc caeli patris abscidissegenitalia dicunt quiani hil
in caelo deseminibus nascitur. Falcem tenet inquiunt. propteragricul¬
turam significandam. uelpp̃t annos & tempora quod in seredeant. Vel pp̃t
sapientiam quod intus acutasit. Inaliquib. autem ciuitatibus saturno
liberos suos apud gentiles. immolabant quod saturnum liberossuos
deuorasse tradiderunt po&ae: Iouis fertur aiiuando dictus.
& iuppiter quasi iuuans pater . hoc est omnebus praestans. hunc & priuato
titulo. iouem optimum. diaerunt dum fuisset. incestus insuis. Inpudicus.
in extraneis. Quem modo taurum fingunt pp̃t eu ropae raptum fuitenim

Expanded text:
rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃t quod de excelsis adterrenacecidit. & promerito suo utanimal
brutum effectus sit ipse est & leuiathan id est serpens deaquis quia i huius
saeculi mari uolubili uersatur astutia. Leuiathan autem interp̃tatur
additamentum eorum quorum scilicet. Nisi hominum quibus in para diso
semel culpam p̃uaricationis intulit &hancusq ad acernam mortem
cotidie persuadendo adicit uel extendit.
uaedam autem nõa deorum suorum gentiles peruanas fabulas adra¬
tiones phisicas conantur traducere eaque in causis elementorum
composita eẽ interp̃tantur sed hoc a po&is totum fictum est ut deos suos.
ornarent aliquib figuris quos perditos acdedecoris infamia plenos fuisse
historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus uacat ubi ueritas cessat.
Caturnus origodeorum & totius posteritatis. a paganis designatur hunc
latini. a satu appellatum ferunt quasi adipsum satio omnium pertineat

Expanded text:
propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
pater nini. primus rea assiriorũ quem quidam saturnum appellant
quod nomen &apud assirios & apud a fros postea cultum ẽ. unde & lingua
punica. bal. ds̃ dicitur. Apud assirios autem beluocatur quadam sacra¬
mentorum suorum ratione ut saturnus & sol: Belphegor interp̃tatur
simulacrum ignominiae. Idolũ enĩ fuit moab. cognomentoba al super
montem fegor quem latini priapum uocant deum hortorum.
fuit autẽ. delapiaco ciuitate ellesponti. dequa pulsus est &pp̃t uirilis
membri magnitudinem innumero deorũ suorum eum grecitranstulerua.
&in nomine sacrauerunt hortorum. unde &dicitur p̃eẽ hortis pp̃teorũ
fecunditatem : Pelzebub idolum fuit accaro. quod interp̃tatur
uirmuscarũ. rebud enim musca in terp̃tatur sporcissimũ igitur idolum.
ideo uirũ muscarũ uocatũ. pp̃t sordes idolatriae siue pro inmunditia
belial: Bemoth exhebrea uoce in latinam linguam animalsonat

Expanded text:
pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant: pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant: quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est. Unde et linPunica Bal deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel vocatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, et in numen sacraverunt hortorum; unde et dicitur praeesse hortis propter eorum fecunditatem. Belzebub idolum fuit Accaron, quod interpretatur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat,
Abbreviated transcription (Latin):
uel quia electorum in nocentiam criminibus fictis accusat. unde in apo calipsi
rius. siue trans gressor. Ipse estenim aduersarius qui estueritatis inimicus.
& semperscõrum uirtutibus contrairenititur . Ipse &trans gressor
quia p̃uaricator effectus inueritate qua conditus est non stetit. Idem &
temptator quia temptandam iustorũ innocentiã postolat sic̃ in iobscribitur
quidam simplices intellegunt. antichristum ideo dictum quod ante ap̃m uentu¬
rus sit . it est posteum uenietx p̃s nonsic sed anti christus grecedicitur quod estlatine
contrarius xp̃o. Anti enimgrece in latinum s contra significat. Xpm̃ enim se
xp̃i utueritatis eius euangelium soluat. Nam & templum hierusolimis reparare
&omnes ueteris legis ceremonias restaurare temptabit. sed &ille antic bristus
deecclesia & ab un itate fidei prȩciduntur &ipsi antichristisunt.
el. idolum babilonium est quod interp̃tatur uetus. fuit enim hic belus

Expanded text:
el quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat; unde et in Apocalypsi rius, sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur.quidam simplices intellegunt, Antichristum ideo dictum quod ante Christum venturus sit, id est post eum veniat Christus. Non sic, sed Antichristus Graece dicitur, quod est Latine contrarius Christo. Ἀντὶ enim Graece in Latino contra significat. Christum enim se ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sed et ille Antichristude Ecclesia, et ab unitate fidei praeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. el idolum est Babylonicum, quod interpretatur vetus. Fuit enim hic Belus
Abbreviated transcription (Latin):
oq fulgore lunae imaginem continens quam uixta cursum astri illius perhi¬
bent indies singulos minui atq augeri nascitur inpersida. Cimedia inueni¬
tur incerebro piscis eius demnominis candida & oblonga praesagare hisferunt
magi signa tranquillitatis aut tempestatis. Belloculus albicans pupillam
cingit nigramemedio aureo fulgore lucentem & propter speciem assiriorũ
regibelodicatam unde & appellata. Epimelas dicitur cum incandida
gemma supernenigresit colorunde & nomenbaba. Ex hebenus speti

Expanded text:
oque fulgore, imaginem continens lunae; quam iuxta cursum astri ipsius perhioque fulgore, imaginem continens lunae; quam iuxta cursum astri ipsius perhibent in dies singulos minui atque augeri. Nascitur in Persida. Cinaedia invenitur in cerebro piscis eiusdem nominis, candida et oblonga. Praesagare his ferunt maris signa tranquillitatis vel tempestatis. Belcingit nigram medio aureo fulgore lucentem. Haec propter speciem Assyriorum regi Belo dicata, unde et appellata. 273 10. Epimelas dicitur, cum in candida gemma superne nigricat color, unde et nomen habet. 11. Exhebenus speci
Abbreviated transcription (Latin):
post margaritum candidarum gemmarum dequa quaeritur in quo colore
i merari debeat totiens iactati peralienaspulchritudines nominis ad eout
decoris praerogatiua uocabulo factasit. Asterites candida est inclusam lucẽ
continens ueluti stellam intus ambulantem redditq solis candidcantis radi¬
os unde & nomen accepit. Calactites lacteus est quia tritus red dit sucum albũ
& lactissaporem feminis nutrientibus in ligata fecundat ubera. Infantium
quoq collosus pensa saliuam facere fertur. inore autem liquescere & memoriã
adimere. Mittunt eamnilus & acelous amnes sunt quismaragdum albis ue¬
nis circum ligatum galactiten uocant. Celaties grandinis a candorem pre¬
fert & figuram & diritia quoq inuicta ut adamans &iam in igneposita mane¬
re suum frigus. Solis gemma candida est traxitq nomen quod adspeciem
solis in orbem refulgentis spargit radios. Selenitis trans luc& candi dũ melle¬

Expanded text:
post margaritum candidarum gemmarum. De qua quaeritur in quo colore post margaritum candidarum gemmarum. De qua quaeritur in quo colore numerari debeat totiens iactati per alienas pulchritudines nominis, adeo ut decoris praerogativa vocabulo facta sit. Asterites candida est, inclusam lucem continens veluti stellam intus ambulantem, redditque solis candicantes radios; unde et nomen invenit. Galactitis lacteus est, qui adtritus reddit sucum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus inligata fecundat ubera; infantium quoque collo suspensa salivam facere fertur, in ore autem liquescere et memoriam adimere. Mittunt eam Nilus et Achelous amnes. Sunt qui smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant. Chalazias grandinis et candorum praefert et figuram, duritia quoque invicta, ut adamas; etiam in ignes posita manere suum frigus. Solis gemma candida est, traxitque nomen quod ad speciem solis in orbem fulgentis spargit radios. Selenites translucet candido melle
Abbreviated transcription (Latin):
obscurantur ex quo &iam uitio illorum nomen est. Amitisti zontas appella¬
tus quia eius extremus igniculus in amithisti uiolam exit. Celedonia ex hi¬
rundinem colore uocata & duorum est generum quarum una
gemme ceruleo coruscans. Nitore purpureo Interdum &punctulus intermi¬
argarita prima candidarum gemmarũ¬
quam inde marmaritum auint uocatum quod in conculis conclusisma¬
ris hoc genus lapidum inuenitur. In est enim in carne cocleae calculus
natus sicut incerebro piscis lapillus. Cigniturautem decaelesti rore quem
certo annitempore cocleae hauriunt ex quibus margaritis quidam uniones
uo cantur aptum nomen habentes quod tantum unus num quam duo uel
plures simul reperiantur meliores autem candidȩ margaritȩ quamq: fla¬
uescunt: Illa senim aut iuuentus aut matutini roris conceptio reddit candi¬
das has̃ senectus uelues pertinus aergignit obscuras. Pedo ros secunda est¬

Expanded text:
obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellaobscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum unagemma caeruleo coruscans nitore, pura, interdum et punctulis intermi§ 10 De candidis. Margarita prima candidarum gemmaruquam inde margaritum aiunt vocatum quod in conchulis maris hoc genus lapidum inveniatur; inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex quibus margaritis quidam uniones vocantur, aptum nomen habentes, quod tantum unus, numquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae margaritae quam quae flavescunt. Illas enim aut iuventus aut matutini roris conceptio reddit candidas; has senectus vel vespertinus aer gignit obscuras. Paederos secunda
Abbreviated transcription (Latin):
tistus indicus tena Ametistus purpureis est permixto uio latio colore d
quasi rosae nitore & leniterquasdim flam mulans fundens : Alterum cus
genus descendit Adiacintos causam nominis eius efferunt quia sit quiddam
inpurpura ilius non ex toto igneum seduini colorem habens. est autem sculp¬
turis facilis geneeius quinq Saphirus ceruleus est cumpur pura habens
puluere saureos sparsos optimus apud medosnum quam tamen plucidas Ia
cintus ex nominis sui fulgore uocatur. Hic in ad hiopia inuenitur ceruleum
colorem habens optimus quinecrarus est necdensitate obtunsus sed exutroq
temperamento luc& purpuraq refulgens hicautem non rutilat aequaliter
sereno enim perspicuus atq gratus est nubilo coram oculis euanes cit atq mar¬
cescit In os missus frigidus est insculpturis durissimus nectamen inuictus Nam
adamante scribitur& signatur. Iacinti zonta indicus est iacintum propes e¬
ferens quidam autem eorum cristalli similes capillamentis intercurrentib

Expanded text:
stus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ejus genus descendit ad Hyacinthos. Causam nominis ejus afferunt, quia sit quidam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem scalpturis facilis, genera ejus quinque. 2. Saphirus caeruleus est cum purpura, habens pulvercinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis intercurrentibus
Abbreviated transcription (Latin):
er est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam c&era
distus aloto ai pein. ab eo quod ferat terram uel ab eo quod feratur
Hic autem partim ad terrenam partim adcȩlestem materiam ꝑtine
Nam ille suptilis ubiuentosi & procellosi motus non possunt exsistere
ad celestem ꝑtin& partem . Iste uero turbulentior quie alationib:
humidis corporescit terrae deputatur quiq: e se multas species reddit
nam commotus uentos facit uehementius concitatus ignes & tonitrua
contractus nubila conspissatus pluuiam congelantib: nubibus piuem¬
tibus densiorib nubibus grandinem diftentus serenum efficit
Namaerem densam fiubem esse nubem rare fatã & solutã aerẽ :¬
ubes dictȩ ab obnubendo id est operiendo cacelum unde &nuptȩ ⁊
nubes autem aeris densitas facit. uentienim aerem conglobant
De
TO NI TNUO

Expanded text:
er est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam cetera dictus ἀπὸ τοῦ αἴρειν, ab eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivemtibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solutam aerem. Nubes dictae ab obnubendo, id est operiendo, caelum; unde et nuptaeNubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobant De tonitruo
Abbreviated transcription (Latin):
alteramater. Socer est quifiliam dedit. Cener est quifiliam duxit. gener autẽ
dictus quod adsciscatur adaugendum genus. Socerautem &socrus quod
generum uelnurum sibi ad sociauit. Vitricus est quiuxorem abalio uiro
filium aut filitm habentem duxit. & dictus uiericus quasi nouitricus quodđ
amatre superducitur nouus Priuignus est qui exalio patienatus est &
Senitor.
agnati
agnatae¬
Cognati¬

Expanded text:
altera mater. Socer est, qui filiam dedit. 19. Gener est qui filiam duxit; gener autem altera mater. Socer est, qui filiam dedit. 19. Gener est qui filiam duxit; gener autem digenerum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium aut filiam habentem duxit. Et dictus vitricus quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. Privignus est qui ex alio patre natus est; et genitor, agnati, agnatacognat
Abbreviated transcription (Latin):
ut ecce quambonum & quam iocundum habitare fratres inunum:
n commune cum & omnes homines exun opatrenati pari internos germanitate
coniungimur seriptura loquente dicite his qui oderuntuos fr̃s nr̃i uõs estis.
Sermana ita intellegitur ut germainus eadem genitricemanans. Soror autem
ut frater Nam soror est ex eodem semine dicta quod solacu fratribus in sorte
agnationis habeatur. Pritres patrueles dicti eoquod patres eorum germani
fraties intersefuerunt : Consubrini uero uocati quia aut ex sorore& fritre
uit exduabus sororibus suntnati quasi consubrini. Fra trueles autem mater¬
terae filii sunt. Subrini. consobrinorũ filii thius. grecum nomen est.
Patruus frater patris est quasi pateralius. unde & moriente patrepupillum
prior patruus suscipit & quasi filium legetuetur. Auunculus est matris frater
cuius nomen formam deminutiui habere uidetur quod ab auo uenire monstratur
Amitã : autem soror patris quasi aliamater. Matertera est soror matris : quasi

Expanded text:
ut: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum ; in commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germanitate conjungimus, Scriptura loquente: Dicite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis. Germana ita intelut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres pfratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, quia aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consorini. Matrueles autem materterae filii sunt. Sobrini, consobrinorum 16. Patruus frater patris est, quasi pater alius; unde, et decedente patre, pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. 17. Avunculus est matris frater, cujus nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. 18. Amita est soror patris, quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq imperatore falcidius tribunus plebis legem fecit nequis in extrancis.¬
nomine lea falcidia nuncupata est. Aquilinus quoq condidit legem quaeha a¬
tenus aquilia nuncupatur. Xui. Delece satura.
Satura uero lex est quaedepluribus simulrebus eloquitur dicta acopia
ierum & quasi a saturitate unde & satura scribere est poemata uaria
condere utoratis iuuenalis & ꝑsiilex nouella : Del ecibus rodus.
Dodiaeleges naualium commerciorum sunt. ab insula rodo cognominatȩ
inqua antiquitus mercatorum usus fuit: De praeuileciis.

Expanded text:
quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneiquoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem condidit, quae hactenus Aquilia nuncupatur. § 16 De lege satura. Satura vero lex est quae de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere, ut Horatii, Iuvenalis et Persii. Lex novella. § 17 De legibus rhodiis. Rhodiae leges navalium conmerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominatae, in qua antiquitus mercatorum usus fuit. § 18 De privilegiis.
Abbreviated transcription (Latin):
ex est constitutio populi qua maiores natusiꝑulcum plebibus aliquid
sanxerunt: .XI. Quid sit scrra plesium.
Scita sunt qua eplebes tantum constituunt odiocata scita quodea
xII. quid set senatus consultum.
Senatus consultum quod tantum senaadres populis consulendo decernunt :
onstitutio ueledictum quod reac uel imperator constituit uel edicit :
XIIII. quid ReSPONSA Prudentium.
Responsa sunt qua eiuris consultire sponderedicuntur consulentibus unde
& responsa paulidicta. fuerunt enim quidam prudentes & arbitri aequi¬
tatis qui institutiones ciuilis iuris compositas ediderunt quibus desidentiũ
lites contentionesque sopirent:qusa¬
quaedam etiam leges dicuntur ab his qui condiderunt ut consulaies.¬
A tribunitiae iuliae corneliae. Nam̃ sub octauio caesare subfecti consules
papius & pompeius leges tulerunt quaea nominib: eorũ appellatur
papia pompeia continens patrum proemia prosuscipiendis liberis sub eodẽ

Expanded text:
Lex est constitutio populi, qua majores natu simul cum plebibus aliquid sanxerunt. CAPUT XI. Quid scita plebium. 1. Scita sunt quae plebes tantum constituunt; et vocata scita, quod ea XII. Quid senatusconsultum. 1. Senatusconsultum, quod tantum senatores populis consulendo decernunt. CConstitutio, vel edictum, quod rex, vel imperator constituit, vel edicit. 196 CAPUT XIV. Quid responsa prudentum. Responsa sunt, quae jurisconsulti respondere dicuntur consulentibus; unde et responsa Pauli dicta. Fuerunt enim quidam prudentes, et arbitri aequitatis, qui institlites contentionesque sopirent, quaQuaedam etiam leges dicuntur ab his qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem
Abbreviated transcription (Latin):
omnia uid& dicaturoculus & pp̃t quod audit omnia dicatur auris.
Proco uitem quod auerttur ambulat. Pro coduod iertat stutisi c &i neeteris
Horum smilbus abiuamanis mentibus trabitur similitudo ad bm̃nuerti nse

Expanded text:
omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
adici. attamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur.
Ds autem qui non est factus quomodo estperfectus sed hocuocabulum
deusu nr̃o humana sumpsit inopia. sicut & reliqua uerba quatinus id quod in¬
effabileest utcumque dicipossit qm̃ de dõnihil dignehumanus sermo dicitsi cut
sunt &alia. Creatordictus prototius mundi rebus ab ipso creatis nihil
enim est quod non originem adõ traxerit ipse & unus quia diuidi non potest.
uel quianihil aliud esse potest quod tantundem capiat potestatis. haec igitur
substantiam siue in patre siue infilio eius unigenito informa dĩ siue in spũsco
quiunus sp̃s est dĩpatris & filii eius unigeniti. Qunt & quaedam uocabula
exusunr̃o ad dñ sumpta demenbris nr̃is siuede in ferioribus & quia in propria
natura in uisibilis. & in corporeus est proeffictentiis tamen causarum in ipsorerũ.
species ad scribuntur. ut more locutionis nr̃ȩ facilius seipsum insinuat ut quia

Expanded text:
adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur. adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est utcumque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt et alia. Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso creatis. Nihil enim est quod non originem a Deo traxerit. Ipse et unus, quia dividi non potest, vel quia nihil asubstantiam, sive in Patre, sive in Filio eius unigenito in forma Dei, sive in Spiritu sancto, qui unus Spiritus est Dei Patris et Filii eius unigeniti. Sunt et quaedam vocabula ex usu nostro ad Deum sumpta, de membris nostris, sive de inferioribus; et quia in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro efficientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locutionis nostrae facilius se ipsum insinuet: ut quia
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cum dicitur dm̃ irasci autrelare autdolerenro usudicitur. Apud dm̃ enim per¬
turbatio nulla est apud quem tranquillitas summa est. Simplex autem dicitur
si uenon amittendo quod hab&. siuequia non aliud estipse & aliud quod in ipso est:
sicut in homine cuius aliud estesse & iliud sapere num & es sepotest & sapiens non esse.
Ds autem hab& essentiam hab& & sapientiam sed quod hab&. hoc & est & omnia
unus est acproinde simplex est quia non in eo aliquid accidentis est sed & quod est
& quod in ipso est essentia liter est. excepto quodielatiue adquam cum que
personamẽ summebonus quia in commutabilis. Creaturac uero bonum
sed non summum quia mutabilis est. & dum sit quidem bonum non tamen
potestesse & summum: In corporeus autem uel in corporalis. ideo dr̃dicitur.
intra eius omni potentiam cocertantur. Perfectus dicitur quod nihile possit

Expanded text:
Sed cum dicitur Deum irasci aut zelare aut dolere, nostro usu dicitur. Apud Deum enim perSed cum dicitur Deum irasci aut zelare aut dolere, nostro usu dicitur. Apud Deum enim perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Simplex autem dicitur sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse et aliud quod in ipso est, sicut in homine, cuius aliud est esse, et aliud sapere. Nam et esse potest, et sapiens non esse; Deus autem habet essentiam, habet et sapientiam; sed quae habet, hoc et est, et omnia unus est; aet quod in ipso est, essentialiter est; excepto quod relative ad quamcunque personam est. Summe bonus, quia incommutabilis est. Creatura vero bonum, sed non summum est, quia mutabilis est; et dum sit quidem bonum, non tamen esse potest et summum. Incorporeus autem vel incorporalis ideo dicitur intra eius omnipotentiam coartantur. Perfectus dicitur quia nihil ei possit
Abbreviated transcription (Latin):
non enim hab& initium nec finem hincest : & sempiternus eo quod sit semper
a ernus: A quib.dam autem a&ernus ab &here creditur dictus qnm
caelum sedes eius habetur unde estillud caelum caelidño & haec ista quatuor
unum significant. Nam una eacaque .res dicitur siuedicatur auernus siue in
mortalis siue in corruptibilis siue in mutabilis. in uisibilis quianum quam persub:¬
stantiam suamapparuit oculis mortalium trinitas nisi perspeciem subiectae
creaturae eiusdemque corporeae. nam nemopotest ipsã manifestationẽ
dm̃ nemo uiditumquam. Res est enim inuisibilisideoque non oculo sedcorde
quaerendus est. In passibilis quia nullis perturbationibus efficitur quibus
fragilitas humana succumbit non enim attingunt eum ullae passioes ut libido
iracundia cupiditas timormeror inuidia &cetera quibus mens humanaturbatur.

Expanded text:
non enim habet initium neque finem. Hinc et sempiternus, eo quod sit semper non enim habet initium neque finem. Hinc et sempiternus, eo quod sit semper aeternus. A quibusdam autem aeternus ab aethere creditur dictus, quomodo coelum sedes ejus habetur. Unde est illud: Coelum coeli Domino . Et haec ista quatuor unum significant. Nam una eademque res dicitur sive dicatur aeternus Deus, sive immortalis, sive incorruptibilis, sive immutabilis. Nam invisibilis stantiam suam apparuit oculis mortalium Trinitas, nisi per speciem subiectae creaturae eademque corporeae. Nam nemo potest ipsam manifestationem icitIoann. 1, 18: 'Deum nemo vidit umquam.' Res est enim invisibilis, ideoque non oculo, sed corde quaerendus est. Inpassibilis, quia nullis perturbationibus afficitur, quibus fragilitas humana subcumbit. Non enim adtingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, maeror, invidia, et cetera quibus mens humana turbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& alia quaedam indm̃ substantialiter nomina ut inmortalis icorruptibilis
in commutabilis aeternus unde & merito cuncta ep̃ponitur creaturae:
tabilis quia in eius natura nulla ẽ commutatio. Namomnis mutabilitas.
non in conuenienter mortali tasdicitur secundum quod & anima dicitur.
mori non quia in corpus uel in aliquam alteram substantiam mutatur & uer¬
titur sedin ipsa sua substantiam utatur. & uertitur quicquid alio modonunc est¬
aut fuit secundum id quod desistit eẽ quoderat mortalis utiquedep̃ henditur:
Acperhoc ds̃ solusdicitur in mortalis quia solus in commutabilis. In corruptibilis.
appellatur quia corrumpi & desolui non potest nec diuidi quicquid enim capit
diuisionem & interitum capit illen ec diuidi potest nec in terueunde in corruptibi¬
lis est: In commutabilis est quia semperman & & mu tarinescit nec proficit quia
perfectus ẽ nec defecit quia &ernus est : A &ernus est quia sine tempore est

Expanded text:
et alia quaedam in Deum substantialiter nomina, ut immortalis, incorruptibilis, et alia quaedam in Deum substantialiter nomina, ut immortalis, incorruptibilis, incommalitatem': quia in eius natura nulla est commutatio. Nam omnis mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur; secundum quam et anima dicitur mori, non quia in corpus vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur, sed in ipsa sua substantia quidquiaut fuit secundum id quod destitit esse, quod erat mortalis utique deprehenditur. Ac per hoc Deus solus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis incorruptibilisque appellatur, quia corrumpi et dissolvi non potest nec dividi. Quidquid enim capit divisionem et interitum capit. Ille nec dividi potest, nec interire: inde incorruptibilis est. Incommutabilis est, quia semper manet et mutari nescit: nec perficit, quia perfectus est; nec deficit, quia aeternus est. Aeternus est, quia sine tempore est:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur fuit non est. quoddicitur eritnondum est: Ds̃ autem tantum¬
eẽ nouit fuisse & futurum eẽ non nouit : Solus enimpater cumfilio & spũ
generaliter hi terp̃tatur d̃s quod dominetur creaturae cunctae.¬
uel quod creatura omnis dominatui eius deseriuat. Tñs ergo & ds̃ dicitur uel quod
dominetur omnibus uel quod timeatur acunctis.
Nonum tetra grammaton hocest quattuor liiterarum quod propriae apued
hebreos indõ ponitur ioth. he. ioth. he id estduabus .ia. quae duplicata in effabile
illud & gloriosum di nomen efficiunt. Dicitur autem ineffabilis non qua dicinon
potest sed quia finiri sensu & intellectu humano nulla tenus potest &ideo quia
deco nihildignedici potest in effabilis est: Hecim
om̃ps facit enimquicquiduult & in deomini potens: Item omp̃s quia ipsius st̃ om̃a
qua eubique sunt solus enim totius mundi habet imperium. Dicuntur autem

Expanded text:
dicitur fuit, non est: et quod dicitur erit, nondum est. Deus autem esse tantumdicitur fuit, non est: et quod dicitur erit, nondum est. Deus autem esse tantum novit, fuisse et futurum esse non novit. Solus enim Pater cum Filio et Spiritu generaliter interpretatur Dominus, quod dominetur creaturae cunctae,ura omnis dominatui eius deserviat. Dominus ergo et minetur omnibus, vel quod timeatur a cunctis.Nonum, tetragrammaton, hoc est quatuor litterarum, quod proprie apud Hebraeos in Deo ponitur: iod, he, vau, he, id est duabus ia: quae duplicata ineffabile illud et gloriosum nomen Dei efficiunt. Dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest: et ideo quia de eo nihil digne dici potest, ineffabilis est. Decimusset. Facit enim quod vult, et inde omnipotens. Item omnipotens, quod ipsius sunt omnia quae ubique sunt. Solus enim totius mundi habet imperium. Dicuntur autem
Abbreviated transcription (Latin):
referuntur : Quartum nomendicitur sabaoth quoduertitur.
in latinum exercituum siue uirtutũ dequo in psalmo ab angelis diciturquis est
multae utangeli archangeli uirtutes principatus & potestates cunctique
caelestis militia e. ordinerquorum tamen ille cbnĩs est omnesenim subi pso sunt
eius quedominati subiacent. Quintum nomen elion quod iterp̃tatur.¬
in latinum excelsus quia supracaelos est sicut scriptum est de eo excelsuschĩs
supra caelos gloria eius excelsus autem dictus proualdecelsus ex enim pro
ualdeponitur sicut eximius quasi ualde eminen s. Cextum eisege. id est
qui est ds̃ qui a solus aeternus est hoc est exordium non habet essentiae nomen¬
uere tenet. hoc enim nomen ad scm̃ moysen perangelum estdelatum quae¬
renti enim quod esset nomen eius qui eum pergere p̃cipiebat ad populum
commutabilis est ea quae commutabilia facta sunt quasi non sint quod enim

Expanded text:
referuntur. Quartum nomen Dei dicitur Sabaoth, quod vertitur referuntur. Quartum nomen Dei dicitur Sabaoth, quod vertitur in Latinum exercituum sive virtutum, de quo in Psalmo ab angelis dicitur23, 10: 'multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique caclestis militiae ordines, quorum tamen ille Dominus est. Omnes enim sub ipso sunt eiusque dominatui subiacent. Quintum Elionin Latinum excelsus, 295 quia supra coelos est, sicut scriptum est de eo: Excelsus Dominus, supra coelos gloria ejus. Excelsus autem dictus, pro valde celsus. Ex enim pro valde ponitur, sicut eximius, quasi valde eminens. 10. Sextum nomen Eie, id est, qui est. Deus enim solus, quia aeternus est, hoc estvere tenet. Hoc enim nomen ad sanctum Moysen per angelum est delatum. Quaerenti enim quod esset nomen eius, qui eum pergere praecipiebat ad populum commutabilis est, ea, quae commutabilia, facta sunt quasi non sint. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
hieronimus uir eruditissimus &multarum linguarum
peritus hebreorum nominum interp̃tationem primus in latinã
linguam conuertit ex quibus probreuitate p̃termissis multis quaedim huicoperi adiectis
interp̃titionibus interponen dastudui. Vocabulorum enim expositio satis indicat.
quid uellint intellegi. habentenim quaedam expropriis causis nom inumrationẽ
In principio autem decimnomina ponimus quibus apud hebreos dr̃ uocatur
Primũ apud hebreos dĩnomen el. dicitur quod aliidm̃ alii & himologiam
eius exprimentes sciros id est fortem interp̃tati sunt. ideo quodnulla infirm¬
tate opprimitur sed fortisẽ. & sufficiens ad omnia perp&randa.
Secundum nomen eloi. Tertium eloe quod utrumque in latinum dr̃dicit᷑
estautem nomen in latinum ex greca. appellatione trans latum Nam dr̃
Ds autem propriae nomen ẽ trinitatis pertinens ad patrem & filiũ & spm̃ scm̃.
ad quam trinitatẽ &iam reliqua quaeindõ in frasunt posita uocabula.

Expanded text:
Hieronymus, vir eruditissimus et multarum linguarum peritus, Hebraeorum nominum interpretationem primus in Latinam linguam convertit. Ex quibus pro brevitate praetermissis multis quaedam huic operi adiectis interpretationibus interponenda studui. Vocabulorum enim expositio satis indicat quid velit intellegi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In principio autem decem nomina ponimus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Primum apud Hebraeos Dei nomen El dicitur; quod alii Deum, alii etymologiam eius exprimentes ἰσχυρὸς, id est fortem interpretati sunt, ideo quod nulla infirmitate opprimitur, sed fortis est et sufficiens ad omnia perpetranda. Secundum nomen Eloi. Tertium Eloe, quod utrumque in Latino Deus dicitur. Est autem nomen in Latinum ex Graeca appellatione translatum. Nam Deus Deus autem proprie nomen est Trinitatis pertinens ad Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Ad quam Trinitatem etiam reliqua quae in Deo infra sunt posita vocabula
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur aduocatus quod nomen & filio & sp̃ui scõ ad scribitur iuxta quod
& dñ r in euangelio ait. rogabo patrem &alium paraclitum dabit uobis.
nouitestamenti essent duo incarneuna. Angelusdicitur propter:¬

Expanded text:
dicitur advocatus. Quod nomen et Filio, et Spiritui sancto ascribitur, juxta quod dicitur advocatus. Quod nomen et Filio, et Spiritui sancto ascribitur, juxta quod et Dominus in Evangelio ait: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis . 32. Novi Testamenti essent duo in carne una. Angelus dicitur propter
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod ipser euelet misteria scientiae . & archana rpientiae sed tamen
hi s nominibus nuncupatur filius. Splendor autem appellatur pp̃t quod
manifestadumen quia in luminat : Lux quia ueritatem contemplandã
cordis oculos reserat : Col. quia inluminator: Oriens quia luminis
fons & inlustrator est rerum & quod oririnos facia taduitã aernam:
Cons quiarerum origo estuel quod saciet sicientes. Ipse quoque alpha &i
alpha enim littera nulla p̃cedit prima estenim litterarum sicut & filius dĩ
ipse enim seprincipium udeis in terrogantib eẽ. respondit. unde &io hannes.
in apocalipsi pro priae ipsam litteram ponensait : egosum alfa. & .ω
primus & nouissimus primus quia ante eum nihilest. Niouissimus quia
iudicium nouissimũ ipsesuscepit : Mediator quia interdm̃ & hominem
medius constitutus est ut hominem addm̃ perduceret unde & illum
grecimesitenuocant: Pecraclitus id estaduocatus qui a pronobis inter¬

Expanded text:
eo quod ipse revelet mysteria scientiae et arcana sapientiae. Sed tamen eo quod ipse revelet mysteria scientiae et arcana sapientiae. Sed tamen his nominibus Filius nuncupatur. Splendor autem appellatur propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et inlustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est, vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha enim litteram nulla praecedit; prima est enim litterarum, sicut et Filius Dei; ipse enim se principium Iudaeis interrogantibus esse respondit. Unde et Iohannes in Apocalypsi proprie ipsam litteram ponens ait22, 13: 'Ego sum A et Ω, primus et novissimus.' Primus, quia ante eum nihil est. Novissimus, quia iudicium novissimum ipse suscepit. Mediator, quia inter Deum et hominem medius constitGraeci μεσίτην vocant. 30. Paracletus, id est, advocatus, quia pro nobis inter
Abbreviated transcription (Latin):
Os dĩ est quia uerbumdi ẽ. Namsicut pro uerbis qua eper linguam fiunt sepedicimus
illa &illa lingua. ita & prodĩ uerbo osponitur quiamos estuto re uerba formentur
erbum autem ideodicitur quia pereum pater omnia condidit nue iussit.
Veritas quia non fallit sed tribuit quod promitat. Vita quia creauit.
Imago dicitur pp̃t parem similitudinẽ patris: Figura est quia suscipiens
formam serui operum uirtutum que similitudinem patris inseimaginem
atquein mensam magnitudinem designauit. Manus dĩ est quod omnia
peripsum facta sunt. hinc &dextera propter effectum operistotius creature
quae peripsum formata sun Brachium quia ab ipso om̃a continentur:
Virtus proeo quod omnem potentiam patris insemet ipsobabeat &omnem
caeli terrȩque creaturam gubernat contineat a cregat. Sapientia pro

Expanded text:
Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, sive iussit. Veritas, quia non fallit, sed tribuit quod promisit. Vita, quia creavit. Imago dicitur propter parem similitudinem Patris. Figura est, quia suscipiens formam servi operum virtutumque similitudine Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designavit. Manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et dextera propter effectum operis totius creaturae, quae per ipsum formata est. Brachium, quia ab ipso omnia continentur. Virtus, pro eo quod omnem potestatem Patris in semetipso habeat, et omnem caeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia, pro
Abbreviated transcription (Latin):
inqua peradoptionem gratia e fratres habere dignatus est quib. eẽt primogenitus.
Omo usion patri abunitate substantiae appellatur. substantia enim uel essentia
greceusia dicitur . Omo unum utrumqueigitur coniunctum sonat una substantia
cumpatre substantia e quod nomen &esi scriptum inscĩr litteris non inueniatur
in adsertione tamen totius trinitatis defenditur quia daturratio undeiecte
diciostendaitur sicut & pater. illis librisnusquam ingenitus legitur : sed tamen
dicendus eẽ atque credendus nondubitatur . Omo usion similis substantiae
quia qua lis dr̃talis est &iam imago eius inuisibilisds̃ &imago in uisibilis.
Principium eoquod ab ipso sunt omnia & quia ante eum nihil finis uel quia
dignatus ẽ infine saeculorum humiliter h carnenasci & mori &iudicium¬
nouissimum ipse suscipere uel quia quicquid agimus adillum referimus
&cum ad eum peruenerimus ultra quod quȩramus non habemus

Expanded text:
in qua per adoptionis gratiam fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. in qua per adoptionis gratiam fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. Homousion Patri ab unitate substantiae appellatur. Substantia enim vel essentia Graece οὐσία dicitur, ὁμο- unum. Utrumque igitur coniunctum sonat una substantia. cum Patre substantiae. Quod nomen etsi scriptum in sanctis litteris non inveniatur, in assertione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Pridignatus est in fine saeculorum humiliter in carne nasci et mori: vel qunovissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
latine autem salutaris siue saluator interp̃tatur proeo quod cunctisgentib:
salutiferuenit . Ethimologiam autem nominis erus &iam euangelista
suum. sicut enim xp̃s. significat regem ita ihr̃ significat saluatorem non
ita nos saluos facit quicumquerex. sed yex saluator quod uerbum latina
lingua antetenon habebat sed haberepoterat sicut potuit quando uoluit
Imanuhel exhebreo in latinum significat nobiscum ds̃ scilic& quia
peruirginem natus dr̃ hominibus in carne mortali apparuit ut terrenis
uiam salutis ad caelum apperiret. Ad diunitatis substantiam quȩ pertinent:
seruientem ceaturam. Ds̃ autem & homo quia uerbum & caro unde &bis
genitus dicitur sue quia pater eum genuitsinematie in a cernitate si ue quia
mater sine patre intempore. Vnigenitus autem uocatur sicundum diuinitatis.
excellentiam quia sine fratribus. primogenitus secundum susceptionẽ hominis

Expanded text:
Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer venit. Etymologiam autem nominis huius etiam Evangelistsuum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit. Emmanuel ex Hebraeo in Latinum significat 'nobiscum Deus,' scilicet quia per Virginem natus Deus hominibus in carne mortali apparuit, ut terrenis viam salutis ad caelum aperiret. Ad divinitatis substantiam quae pertinent iservientem creaturam. Deus autem et homo, quia Verbum et caro. Unde et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine matre in aeternitate, sive quia mater sine patre in tempore. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; Primogenitus, secundum susceptionem hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat iudeis ut sacrum conficerent unguentum quoperungui possint.
hi quiuo cabantur ad sacerdotium uelad regnum & sicut nun cregibus indu¬
mentum purpurae in signe est. regia edignitatis sic illis unctio sacriunguenti
nomen acpotestatem regiam conferebat & inde xp̃idicti a crismate
quod estunctionam quecrisiagrece latineunctio nuncupatur quae&iam dño
nomen ad commodauit facta spiritalis quia spũ unctus est adõpatie sicut
scm̃ filiumtuumquem unxisti non utiqueo leo uisibili sed gratia edono quod
uisibili significatur unguento. Nonẽ autẽ saluatoris propriũ nomen xp̃s.¬
sed communis nuncupatio potestitis . dum enimdicitur xp̃s commune digni
nomen nusquam alibi omnino necin aliqua gente fuit nisitantum inillonegno
ubiap̃s proph& abatur & undeuenturu serat. Messiass aute hebraicr
dicitur grece xp̃s latina autem locutione unctus Ins hebra icegrecesoter

Expanded text:
fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrismate, quod est unctio. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen adcommodavit facta spiritsanctum Filium tuum, quem unxisti; non utique oleo vivisibili significatur unguento. Non est autem Salvatoris proprium nomen Christsed communis nuncupatio potestatis. Dum enim dicitur Christus, commune dignitnomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabatur, et unde venturus erat. Messias autem Hebraice dicitur, Graece Christus, Latina autem locutione unctus. Iesus Hebraice, Graece σωτήρ,
Abbreviated transcription (Latin):
ostende nobis faciem tuam acsidicatur danobis cognitionẽ tuã. Sic & uestigia
đi dicuntur quo d nunc dĩ perspeculum agnoscitur adperfectum uero
amps repperitur dum in futurum facie ad faciem quibusque electis.
p̃sentabitur. ut iprm speciem contemplentur cuius nunc uestigia conp̃hendere
conantur hoc estquem uidere perspeculũ dicitur. Nã & situs & habitus &
locus & tempus indm̃ non propria e sed persimilitudinem trans lataedicuntur
quippesederesuper cherubim dicitur quod estadsitum & abissus tam quam
haec omnia perfiguram dicuntur quia nibi lesthorum ad propri&atem
substantia e eius.
DE FILIO dĩ.
ultis modis &iam xp̃s appellari inscripturis inuenitur diuinis.
nam ipsedĩ patrisunigenitus filiusdum eẽc equalis patripp̃t salutem
nram formã serui accepit promdequaedam nomina in illo ex diuinitatis.
substantia quaedam ex dispensatione susceptae humanitatis ad sumpta sunt :¬
p̃s namque a crismate est appellatus hocestunctus. Praeceptum enim

Expanded text:
Ostende nobis faciem tuam': ac si dicatur: 'Da nobis cognitionem tuam.' Sic et vestigia Dei dicuntur, quia nunc Deus per speculum agnoscitur, ad perfectum vero omnipotens reperitur, dum in futurum facie ad praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere conantur, hoc est, quem videre per speculum dicuntur. Nam et situs et habitus, et locus et tempus non in Deo proprie, sed per similitudinem translata dicuntur; quippe sedhaec omnia per figuram Deus, quia nihil est horum ad proprietatem substantiae eius. § 2 De filio dei. Multis etiam modis Christus appellari in scripturis invenitur divinis. Nam ipse Dei Patris Unigenitus filius, dum esset aequalis Patri, propter salutem nostram formam servi accepit. Proinde quaedam nomina in illo ex divinitatis substantia, quaedam ex dispensatione susceptae humanitatis adsumpta sunt. Christus namque a chrismate est appellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim