comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut uide m ipopulis gentium sed& nobis ad exempluma p̃iex eundũ est¬
nr̃a natiuitate coherentia uelut afinitate quadã & consanguinitate
coniuncta sunt siue dedomopatris nr̃i. Idẽ omni memoria mundi ũtei
rã quã demonstra uero tibifaciã quete ingentẽ magnã : Aliã uero longe
praestantiorẽ non de carnali s ed despitali semineperquod patere st
non unius gentis is raheliticȩ : sed omniũ gentiũ quae fideieĩ uestigia
consequuntur : qđ promitti coepit his uerbis : Et benedicent᷑ iiteun¬
uersa e cognationes terrȩ : egressus aut̃ abra hami decharra ueniti
sycemaccepto que secundo oraculo de promissione terrȩ ipsius ȩdifica¬
uit altare : Et ꝓfectus inde habita uit iihere moatq inde famis inopi apul¬
sus descendit maegyptũ ubi uxorẽ suã es sedixit sororẽ : necmentius qr
propinquauerat sangume. quã tamen phara orex ae gyptiuxorẽ uolens

Expanded text:
ut videmus, in gentibus? 2. Sed et nobis ad exemplum Christi exeundum ut videmus, in gentibus? 2. Sed et nobis ad exemplum Christi exeundum nostra natiuitate cohaerentia uelut adfinitate quadam et consanguinitate cognata sunt: tertio de domo patris tui, iram quam demonstrabo tibi, faciamque te in gentem magnam. Alia vero longe praestantior est, non de carnali, sed de spirituali semine, per quod pater est non unius gentis Israeliticae, sed omnium gentium quae fidei ejus vestigia consequuntur, quod promitti coepit his verbis: Et benedicentur in te universae cognationes terrae. 4. Egressus autem Abraham de Carra venit ad Sichem, acceptoque secundo oraculo de promissione terrae ipsius, aedificavit altare. Et profectus inde habitavit in eremo, atque inde, famis inopia expulsus, descendit in Aegyptum, ubi uxorem suam dixit esse sororem. Nec mentibus, quia propinqua erat sanguine. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ficant turrẽ acdogmatũ superbienefario ausu confingunt uolente scu¬
riositate non licta: Ipsiuscȩli alta penetrare : Sel sicut illipersu perbiã
ab una lingua inmultis diuisi sunt. Ita & heretici abunitate fidei confes¬
sione segregati. inter sediuersitate erroris quasi per disonantiã linguȩ
iniucẽ secernuntur : Et quos armat aduersusdm̃elate conspirationis ꝑ¬
nitiosa consensio : rursus intercedente dogmatũ discordia diuidit ab orta
repente confusio : quos quidẽ ipsa trinitasdamnat in quam offendunt:
rietate utiqueerroris siue scismatũ : Eoaut̃ tempore quando lingua¬
rũ facta est uarietas. in sola domoheber quȩ ante a fut linguarem an¬
sit : Nunc quoq: hsola ec clȩsi a quae est domus x p̃iunitã esse confessionis
decognatione suautapud exteros locupletaret᷑ & esset higentẽ mag¬
nã Nisix p̃squire lictaterra & cognatione iudeorũ praepollet. Nunc

Expanded text:
ficant turrim, ac dogmata superbiae nefario ausu confingunt, volentes cuficant turrim, ac dogmata superbiae nefario ausu confingunt, volentes curiositate non licita ipsius coeli alta penetrare. 3. Sed sicut illi per superbiam ab una lingua in multas divisi sunt, ita et haeretici, ab unitate fidei confusione segregati, inter se, 296 diversitate erroris, quasi per dissonantiam linguae, invicem secernuntur; et quos armat adversus Deum elatae conspirationis perniciosa consensio, rursus, intercedente dogmatum discordia, dividit oborta repente confusio. 4. Quos quidem ipsa Trinitas damnat, in quam offendunt, rietate utique erroris, sive schismatum. Eo autem tempore, quando linguarum facta est varietas, in sola domo Heber, quae antea fuit, lingua remansit. Nunc quoque in sola Ecclesia, quae est domus Christi, unitam esse confessionis de cognatione sua, ut apud exteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, nisi Christus, qui, relicta terra, et cognatione Judaeorum, praepollet nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur lacobꝑgens mesopotamiã : accepituxoresduas filias labanfratris
rebecte hoc ẽ primoliã scđo rachel inibi accipitliȩ ancillã nomine
tel fanet ancillã rachelba lã ex quibusquattuor. genuitxii filios & unã
filiã : Delia scilic&. genuitruben. Sỹ meon. leui. iudam isachar. ⁊abulon. de¬
rachelaut̃ ioseph & beniamin: Debala ancilla rachel : dan & neptalim : Derel¬

Expanded text:
Igitur Jacob pergens in Mesopotamiam, accepit uxores duas filias Laban, fratris Rebeccae . Hoc est, primo Liam, secundo Rachel, inde sibi accepit Liae ancillam nomine elfan, et ancillam Rachel Balam, ex quibus quatuor duodecim genuit filios et unam filiam. De Lia scilicRachel autem Joseph, et Benjamin. De Bala, ancilla Rachel, Dan et Nephthalim. De Zel
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos &i ã moysesappellat᷑. & prophetȩ unus quisq: suo nomine
siti : cogitationũ nr̃arũ profunda pene tremus : & quo usq nobis ue¬
filihisidiantes replent : Quianimirũ imnundis p̃scũ nosstudiose con¬
fodere conspiciunt : c̃gestas nob̵ tẽptationũ cogitationes mergunt
lgit isa acdũ rogaret dñmut pareret uxor eius quȩ steriliserat c̃ces

Expanded text:
apud nos etiam Moyses appellatur, et propheta unusquisque suo nomine siti cogitationum nostrarum profunda penetremus, et quousque nobis vephyli insidiantes replent humo; quia nimirum immundi spiritus, cum nos studiose confodere conspiciunt, congestas nobis tentationum cogitationes jungunt. Igitur Isaac cum rogaret Dominum, ut pareret uxor ejus, quae sterilis erat; conc
Abbreviated transcription (Latin):
annis aperit᷑ arcȩ tectũ : finita quippesextaȩtate scđire uel abitur
absconditũ sacram̃tũ atq ꝓmissũ : quuruicesimoseptimodie secun¬
dim̃sis dicit᷑ sicas seterrã tã quã finitaes s& iãbaptizandinecessitas
inmuro dierũ quinquagesi mo& septimo : ipseẽ enĩ dies secundim̃sis
uicesimꝰ septimꝰ : ꝗnumerꝰ ex illa coniunctione sp̃s & corporis septies
octonos hab& unoaddito ꝓpt̃ unitati sumculũ : Curde art haconiunc¬
tiexeantꝗdis iunctihi trauerant : sic enĩ dictũ erat qđ in trauerint
in archano e & ilueiꝰ & uxor eiꝰ & uxores filiorũ eiꝰ seor sũuiri& seor¬

Expanded text:
annis aperitur arcae tectum? Finita quippe sexta aetate saeculi revelabitur annis aperitur arcae tectum? Finita quippe sexta aetate saeculi revelabitur absconditum sacramentum atque promissum. 30. Cur vicesimo septimo die secundi mensis dicitur siccasse terra: tamquam finita esset iam baptizandi necessitas in numero dierum quinquagesimo et septimo. ipse est enim dies secundi mensis uicesimus septimus, qui numerus ex illa coniunctione spiritus et corporis septies octonos habet uno addito propter unitatis uinculum. cur de arca coniuncti exeant, qui disiuncti intrauerant. sic enim dictum erat. quod intrauerit in arcam Noe et filii eius et uxor eius et uxores filiorum eius: seorsu
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia cupiditatis teterrimos : & ob hocad ea quȩ foriss̃ in hoc
mundonimis intentos dut rebaptizari aut abhisquos pret̃ arthã
quinumerus uitã ꝗ in hocmundoagit᷑ significat : deniq postseptẽ
diesdimis sa propt̃ illã septinariã operationẽ spiritalẽ oliuȩ fructu¬
osũ surculũ reulit : quo significar& non nulltis &iã extraecđam
baptiratos si eis pinguedoñ uerittaritatis postteriorẽ tẽporequasi
ues peremore colũbȩ tã quã mosculo pacis adunitatis soci& atẽposse ꝑduci
qđ postalios septẽ dies dimis sanonestreuersa : fignificat finẽ scłiquan¬
do erit scõrũ reꝗes : Non ad huc i sacram̃tospeiquoi hoc tẽpore con
ꝑfeccione salutis a&ernȩ cũ traderet᷑regnũ dõ & patriut illa ꝑspicu¬
a cõtẽplationem cõmutabilis ueritatis nullis mysteriis corporalib¬
egeamꝰ : cursexcente simo & uno annouitȩ noe idẽ ꝑactis sexcentis

Expanded text:
munditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea, quae foris sunt in hoc munditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea, quae foris sunt in hoc mundo, nimis intentos aut rebaptizari aut ab his, quos praeter arqui numerus uitam, quae in hoc mundo agitur, significat. denique post septem dies dimissa, propter illam septenariam operationem spiritalem, oliuae fructuosum surculum rettulit, quo significaret nonnullos etiam extra ecclesiam baptizatos, si eis pinguedo non defuerit caritatis, posteriore tempore quasi uespere in ore columbae tamquam in osculo pacis ad unitatis societatem posse perduci. quod post alios septem dies dimissa reuersa non est, significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consrfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri. ut in illa perspicua contemplatione egeamus. 29. Cur sexcentesimo primo anno vitae Noe, id est, peractis sexcentis
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione coniungitur. & hoc sacramento regenerationis
nrãe idestbaptis moaltũ profundũq: minis teri uest : quod quinde¬
cimcubitis supercreuit aqua. excedens altitudinẽ montiũ: octo itaq
et septẽ quin decimfaciunt sed octo significat resurrectionẽ septẽ
quietem : hocigitur sacramentũ resurrectionis & qui &istranscen¬
ditomnẽ sapientiã suꝑborũ : it aut nullatenus possit idagare
scientiȩ suȩ Altitudineresurrectionis qui&em : et quia septua¬
ginta a septẽ & octa ginta ab octodinum erant᷑ : coniuncto utroq
numerocentũ quin quaginta dieb. exaltata ẽ aqua : Ean dẽ conmen¬
dans nob̵atq confirmans altitudinẽ baptis mii consecrendo nouo ho¬
mine ad tenendã qui &i sresurrectionis fidẽ : Quod postdies quadra¬
gnita emissus coruus non estreuersus autaquis utique interceptꝰ
aut aliquo suꝑnatantecadauere inlectus . significathomines in¬

Expanded text:
resurrectione conjungitur, hoc in sacramento regenerationis, resurrectione conjungitur, hoc in sacramento regenerationis, id est, in baptismo, altum profundumque mysterium est, quod quindecim cubitis supercrevit aqua, excedens altitudinem montium. Octo itaque et septem quindecim faciunt. Sed octo significant resurrectionem, septem quietem. Hoc igitur sacramentum resurrectionis et quietis transcendit omnem sapientiam superborum, ita ut nullatenus possit indagare scientiae suae altitudinem resurrectionis quietem; et quia septuaginta a septem, et octuaginta ab octo dinumerantur, numero centum quinquaginta diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem. Quod post dies quadraginta emissus coruus non est reuersus, aut aquis utique interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus. significat homines in
Abbreviated transcription (Latin):
in memoria quadm̃ recolimus intellegentia qua cognoscimus inuo¬
luntate quadiligimus : Tria enĩter & hocter. fiuntuigintis eptẽ
quiest numeriternariquadratus : quod septimo men se archasedit
hocestrequieuit ad illã septimanã requiẽ significatiore currit
ltqui a ꝑfectirequie scunt ibi quoq illius qua draturȩ numerus
iteratur Nãuicesima septima die secundimensis commendatũ
est hoc sacramentũ & rursus uicesima & septima die septimen¬
sis eadem commendatio confirmata est : cum archareꝗeuit:
Quod enimpromititur ispehoc ex hib&ur hre : porroqr ipsa sẽꝑ
septimarequies cũ octaua resurrectione coniungitur. Neq enĩ
reddito corpore finitur requies : quȩ post hancuitã excipit scõs :
sed potius totũ hominẽ non adhuc spesediã reipsa omniex parte
& sp̃s & corporis ꝑfecta & in mortalis alute renouatum ia&er¬
nȩ uitȩ munus ad sumpsit: qui dergo septima requies cũ octaua

Expanded text:
in memoria, qua deum recolimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoin memoria, qua deum recolimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua diligimus: tria enim ter et hoc ter fiunt uiginti septem, qui est numeri ternarii quadratus. quod septimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam septimanam requiem significatio recurrit: et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis commendatum est hoc sacramentum. et rursus uicesima et septima die septimi mensis eadem commendatio confirmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe. hoc exhibetur in re. porro quia ipsa septima requies cum octaua resurrectione coniungitur — neque enim reddito cosed potius totum hominem non adhuc spe, sed jam re ipsa ex omni parte spiritus et corporis perfecta et immortali salute renovatum, in aeternae vitae munus assumit. Quia ergo septima requies cum octava
Abbreviated transcription (Latin):
aliud hicuiden turcentũ annisignificare ȩcates singulas sȩculi : uide¬
Vnde ista sextaȩtas quȩ cõpletis quingentis annis usq ad sexcentos:
significat᷑ hmani festatione euan gelica ecđam construi : &ideo
qui sibi aduitã consulit sit uelut qua dratũ lignũ paratũ adom neopus
bonũ & intrat in fabricã scãm : quia & secundus mensis annisexcen¬
te simi quohitrat noe inarchã ea dẽ senariã aetatem significat.
Duo enĩ menses sexagenarionu mero conduduntur : A senario
autem numero & sexaginta cognominantur : & sexcenti & sex
inmaioribus summis ꝑeundẽ articulũ numerus infinita increm̃¬
ta consurgit : It quoduicesimus & septimus dies mensis cõmemo¬
rat᷑ : ad eius dẽqua draturȩ significationẽ pertin & quȩ lami
qua dratis lignis exposita est : Sed hic uidentius qr nos adomne
opus bonũ paratos idẽ quodã modoconquadratostrinitas ꝑfecit.

Expanded text:
aliud hic uidentur centum anni significare nisi aetates singulas saeculi? ualiud hic uidentur centum anni significare nisi aetates singulas saeculi? unde ista sexta aetas. quae conpletis quingentis usque ad sescentos significatur, in manifestatione euangelica ecclesiam construit; et ideo qui sibi ad uitam consulit, sit uelut quadratum lignum, paratus ad omne opus bonum et intret in fabricam sanctam: quia et secundus mensis anni sescentesimi. quo intrat Noe in arcam. eandem senariam aetatem significat. duo enim menses sexagenario numero concluduntur; a senario autem numero et sexaginta cognominantur et sescenti et sex in maioribus summis per eundem articulum numerus in infinita incrementa consurgit. Et quod uicesimus et septimus dies mensis commemoratur, ad eiusdem quadraturae significationem pertinet, quae iam in quadratis lignis exposita est. sed hic euidentius, quia nos ad omne opus bonum paratos, id est quodam modo conquadratos trinitas perficit
Abbreviated transcription (Latin):
spe futurȩ ꝗ& isquȩ septimodie significata est baptizam qđ prȩter
archã ominis caroquã terra sustentabat diluuio consũpta est qui¬
a prȩter ecłae soci& atẽ a quabapti fmiquãuis eadẽ sit non solũ non
ual& ad salutẽ sedual& potius ad ꝑniciem : Quod quadraginta
diebus & qua draginta noctibus pluit: qui domnis reatus peccato¬
rũ qui i decẽ prȩceptis legis admittitur ꝑ uniuersũ orbemter¬
rarum quiquattuor partibus continetir : Decẽquippequa¬
terducta : quadraginta fiunt : siue illereatꝰ qđ ad dics ꝑtin&
exrerũ prosperitate siue quodad noctẽ exrerũ aduersitate contractus sit
sacram̃ tobaptismicȩlestis abluitur : Quod noe quingentorũ eratannorũ
cũ eil ocutus estͥm̃ s ut archã sibi facer& et sexcentos agebat an noscũ heã
fuiss& ingressus : Vnde intellegit᷑ ꝑcentũ annos archa fabricata ꝗd

Expanded text:
spem futurae quietis, quae septimo die signispem futurae quietis, quae septimo die signiarcam omnis caro, quam terra sustentabat, diluuio consumta est: quia praeter ecclesiae societatem aqua baptismi, quamuis eadem sit, non solum non ualet ad salutem, sed ualet potius ad perniciem. quod quadraginta diebus et quadraginta noctibus pluit: quia omnis reatus peccatorum, qui in decem praeceptis legis admittitur, per uniuersum orbem terrarum, qui quattuor partibus continetur — decem quippe quater ducta quadraginta fiunt — siue ille reatus, quod ad dies pertinet, ex rerum prosperitate siue, quod ad noctes ex rerum aduersitate contractus sit, sacramento baptismi caelestis abluitur. Quod Noe quingentorum erat annorum, cum ei locutus est dominus, ut arcam sibi faceret, et sescentos agebat annos, cum in eam esset ingressus — unde intellegitur per centum annos arca fabricata — quid
Abbreviated transcription (Latin):
maliuersantur: quod septena sunt munda & bina inmunda : Non
quia pauciores sunt maliquã boni. Sedꝗaboniseruant unitatẽ sp̃s
inuinculo pacis : scm̃ autẽ spm̃ diuina scriptura insepti formiope¬
ratione cõmendat Sapientiȩ & intellectus consilui& fortitudinis
scientiȩ & pi&ati sectimorisdĩ Vnde & illenu merꝰ quinquaginta die
rũ ad aduentũ s cĩsp̃s ꝑtinens insepties septenis ꝗfiunt quadraginta
viiii uno addito consũmat᷑ ꝓpt̃ qđ dictũ ẽ studentes serua reuntatẽ
sp̃s inuinculo pacis: maliaut̃ mbinarionu mero adscismata faciles
& quodã mododiui sibiles ostendunt᷑ : qđ ipse noecũ suisoctauus
idẽ post sabbati septimũ primũ a mortuis resurreñ : ꝗdies apassione
t̃cius : innumero aut̃ dierũ ꝗ ꝑ omne tẽpus uoluunt᷑ : & octauus & primꝰẽ:¬
qđ post septẽ dies ex quo ingressusẽ noe archa factũ ẽ diluuiũ qr in

Expanded text:
mali versantur. Quod septena sunt munda et bina immunda, non mali versantur. Quod septena sunt munda et bina immunda, non quia pauciorein uinculo pacis. sanctum autem spiritum diuina scriptura in septiformi operatione commendat sapientiae et intellectus, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis et timoris dei. unde et ille numerus quinum sancti spiritus pertinens in septies septenis, qui fiunt quadraginta nouem, uno addito consummatur: propter quod dictum est: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. mali autem in binario numero ad schismata faciles et quodam modo diuisibiles ostenduntur. quod ipse Noe cum suis octauusid est post sabbati septimum primo a mortuis resurrexit; qui dies a passione tertius, in numero autem dierum, qui per omne tempus uoluuntur, octauus et prim post septem dies, ex quo ingressus est Noe in arcam, factum est diluvium, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
de super consũmatur : Sicut ec desia corpus xp̃imunita te collecta
sublimatur & ꝑficitur : Vnde dicitur heuangeliꝯꝗmecũ noncolli¬
git spargit quod autẽ ei fitalatere nemoquippe intrathecđamnisi
insuperiore arcȩbicamerata & tricamerata construuntur sicut exomni¬
bus gentib ułbi ꝑtitã multitudinẽ congregat ecła : ꝓpt̃circũ cisionẽ
& prepuciũ uł triꝑtitã propt̃ tres filios noequorum progenie re¬
pletus est orbis & ideo arcȩ inferiore is tadicta sunt quia lnacter¬
renauita est diuersitasgentium in sũ moau t̃om̃s hunũ consumamur
& nonẽ is tauari& asꝗ a omnia & inomnibus xp̃sest tã quã nos iunocubi
to desuꝑcȩlestiunitate consũ mans : qđ cuncta animaliũ generabn cludun
t᷑marcha significat ꝗa ex omnib gentib & nationib congregatio
da & inmunda sunt ibi ammalia : Sicut heccła sacra m̃tis & boni&

Expanded text:
desuper consummatur: sicut ecclesia corpus Christi in.unitatem conlecta desuper consummatur: sicut ecclesia corpus Christi in.unitatem conlecta sublimat et perficit. unde dicit in euangelio: qui mecum non conligit, spargit. quod aditus ei fit a latere: nemo quippe intrat in ecclesiinferiora arcae bicamerata et tricamerata construuntur: sicut ex omnibus gentibus uel bipertitam multitudinem congregat ecclesia propter circumcisionem et praeputium, uel tripertitam propter tres filios Noe, quorum progenie repletus est orbis. et ideo arcae inferiora ista dicta sunt, quia in hac terrena uita est diuersitas gentium, in summo autem omnes in unum consummamur. et non est ista uarietas: quia omnia et in omnibus Christus est tamquam nos unom quod cuncta animalium genera includuntur in arca, significat quia ex omnibus gentibus et narrationibus congregatio da et immunda sunt animalia , sicut in Ecclesiae sacramentis boni et
Abbreviated transcription (Latin):
signũ ꝑquđ soci ix̃pipassionis effectiꝑ baptismũ longitud inẽ iutȩ a&ernȩ
euangelicã consecrauit : contestans legẽ ñ seuenise soluere sed ad implere :
Legis aut̃ corindecẽ prȩceptis agnosct᷑ : Vn de decies tricenisarcae longi¬
tudo ꝑficit᷑ unde &ipsenoe ab adã decimus conputat᷑: qđ sexies longa ad
latitudinẽ suã & decies ad altitudinẽ suã humani corporis instarosten
dita quox p̃sapparuit. Corporis enĩ longitudo a uertice usq ad uestigia
sexiestantũ hab& quã latitudo quȩ est abunolatere ad alterũ latus
& deciestantũ quã latitudo Cuius latitudinis mensura ẽ in latere ador¬
so aduentrem uel ut si iacentẽ hominem metiaris. Supinũ seu pronũ
sexies tantũ longitudini sest acapiteusq ad pedes quã latus ad extris
insinistrã uel asmis traindextrã : Et decies quã latus a terraunde fac¬

Expanded text:
signum per quod socii Christi passionis effecti, per baptismum longitudinem vitae aeternae signum per quod socii Christi passionis effecti, per baptismum longitudinem vitae aeternae evangelicam consecravit, contestans legem non se venisse solvere, sed adimplere . Lex autem in decem praeceptis agnoscitur, unde decies tricenis arcae longitudo perficitur. Unde et ipse Noe ab Adam decimus computatur, quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit. Corporis enim longitudo, quae a vertice usque ad vestigium sexies tantum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et decies tantum quantum latitudo. Cujus latitudinis mensura est in latere a dorso ad ventrem, velut si jacentem hominem metiaris supinum, seu pronum, sexies tantum longitudinis est a capite usque ad pedes, quam latus a dextera in sinistram, vel a sinistra in dexteram, et decies quam altus a terra. Unde fac
Abbreviated transcription (Latin):
tati fluctib mundibiuius: quod aut̃ eadẽ arthadelignis quadratis
fieriiubetur : undiq stabilẽ uitã scõrũ significat adomneopus bo¬
nũ paratũ : quocũq enĩ uerteris quadratũ firmit̃ stabit: qđ bitumi¬
ne glutinat᷑ archȩ ligna intrinsecus & extrinsetus ut incompage uni
bsiue abhis quilnitus sunt siue abhisqui foris suntcedat fraterna
iunctura & solua t᷑ uinculũ pacis. Est em̃ bitum en feruentis simũ
etiuo lentissimũgluten significans dilectionis ardorẽ. Ni magna
fortitudinis ad tendendã soci& atẽ s̃ p̃alẽ omniato lerantem qđ
archatrecentis cubitis longa est ut sexiesquin quagita cõpleatur
sicut sexȩtatibus omne huius scłitẽ pus extenditur in quibus omni
bus xp̃snũ quã destitit prȩdicari : in quinta ꝑproph&i ã prȩnuntiatꝰ
insexta ꝑ euangeliũ diffamatus : potest ꝗdẽ & in histrecentis cubitis :¬
signũ lignipas siom sostendi: Ipsius enĩ latere nu merꝰ crucis demonstrat

Expanded text:
tat in fluctibus mundi hujus. Quod autem eadem arca de lignis quadratis fieri jubetur, undique stabilem vitam sanctorum significat, ad omne opus bonum paratam. Quocunque enim verteris, quadratum firmiter stat. 4. Quod bitumine conglutinantur arcae ligna extrinsecus, et intrinsecus, ut in compage firbus, sive ab his qui intus sunt, sive ab eis qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis; est enim bitumen ferventissimum et violentissimum gluten, significans dilectionis ardorem vi magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritualem omnia tolerantem. 5. Quod arca trecentis cubitis longa est, ut sexies quinquaginta compleantur, sicut sexbus Christus nunquam desistit praedicari, in quinque per prophetiam praenuntiatus, in sexta per Evangelium diffamatus. Potest quidem et in his trecentis cubitis lignum ligni passionis ostendi. Ipsius enim litterae numerus crucis demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est petroa postolonon solũ septies sedusq septudgies septies
septẽ uindictas statutus recipiendũ ad idulgentiã xp̃i : Cognouit
quoq ad huc adã uxorẽ suã & peperit filiũ uocauitq nomen eĩ sech.
Sed & sethnatus est filius quẽ uocauitenos : Sech quippe inter pr&a¬
tur resurrectio quiest xp̃s : Ete nos filius eius int̃phomo qui cepit
int̃ris : itẽ ex duobus illis hominib abelqđ interpr&at᷑ luctꝰ & eiꝰ
fratre frat̃ seth qđ hit̃pr&at᷑ resurrectio : mors xp̃i & uita eiꝰ ex mortuis
figurat᷑ : Ergo ut breuius dicã ab elluctus sech resurrectio enos
homoquia postluctũ resurrectio deresurrectione homohi uocans
dm̃ : Itẽ e nos genuit cainan camanaũ genuit malalehel malale
cȩlo ac terra transferebunt᷑ scĩ uiri inuitã ꝑp&uȩ in mortalitatis :
qđ aũ ꝑ sethabadãusq ad noedenariusnumerus insinuat᷑ comple¬
m̃tũ mandatorũ mecđaem unerib figurat᷑ : Cunumero siadici

Expanded text:
o dictum est Petro apostolo: Non solum septies, sed etiam septuagies septies, st septuaginta septem vindictas statutas recipiendum ad indulgentiam Christi. 25. Cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam, et peperit filium, vocavitque nomen ejus Seth. Sed Seth natus est filius, quem vocavit Enos. Seth quippe interpretatur resurrectio, qui est Christus, et Enos filius ejus interpretatur homo, in terris? Item ex duobus illis hominibus, Abel, qui interpretatur luctus, et ejus fratre Seth, quod interpretatur resurrectio, mors Christi et vita ejus ex mortuis figuratur. 27. Ergo, ut brevius dicam, Abel luctus, Seth resurrectio, Enos homo, quia post luctum resurrectio, de resurrectione homo invocans Deum. Item Enos genuit Cainan, Cainan autem genuit Malalehel, Malalehcoelo ac terra, transferuntur sancti in vitam perpetuae immortalitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum mandatorum in Ecclesiae operibus figuratur. Cui numero si adjiciuntur
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ magnã uoce x p̃i sanguis int̃racũeo accepto a bomnib gentib respon¬
dit᷑ amen : hȩc ẽ uox clara uoxsanguinis quas anguis ipse ex primit eaore
fideliũ eodẽ sanguineredẽptorũ : Dic̃ dñsad cam maledictuseris a terra¬
quȩ a peruit ossuũ & suscepit sangiunẽ fratristuidemanutua : Maledictꝰẽ
maledictꝰ idẽ ut ostenderet eũ eccła malecdictũ testificante a pło: ꝗcũq enĩ
eadẽ t̃rauirtutẽ suã ꝗañiustificati st̃ uirtute resurrectioniseius ꝗresur¬
rex ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃am ꝗa& sicrucifixus ẽ ex infirmitate sediuuit¬
iuirtute dĩ : Hȩcẽ ergo uirtꝰ t̃rȩ illius quã ñ ostendit impus & incredulisun¬
denec resurgenseis ꝗb erat crucifixus : Apparuit tã quã cam operanti t᷑rã:
ut granũ illius seminaret᷑ : Vagus& ꝓfugussiueut inseptuaginta scriptũ ẽ

Expanded text:
enim magnam uocem Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus responenim magnam uocem Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemptorum. Dicit deus ad Cain: equae 280 aperuit os suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua. Maledictus est maledictus, id est, ut responderet eum ab Ecclesia maledictum testificante Apostolo: Quicunque enim eadem terra virtutem suam, qui non justificati sunt in virtute resurrectionis ejus qui resurrexit propter justificationein virtute Dei. Haec est ergo virtus terrae illius, quam non ostendit impiis et incredulis. Unde nec resurgens eis a quibus erat crucifixus apparuit, tanquam Cain operanti terram, ut granum illud seminaretur. Vagus et profugus, sive, ut in Septuaginta scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
bat ponere stupebam : perduxiq opus usquedum eiectus adam deparadrso uoluptatis exilium
uite teniporalis intrauit : Aliqua &iam desequentibus sacrae historiȩ sids uoluerit auxilio urãe
interces sionis comitantesscripturus : dum primo librum sc̃iȩtrae prophȩtȩ acsacerdotis in quo
xp̃ĩ & eclesiȩ sacramenta sunt figurata. solute longȩ captiuitatis. restaurati templire aedificate
ciuitatisreductorum in hiero solimã uasorũ quac abductasrescriptae legisdĩ quae incensa fuerat.

Expanded text:
bat, ponere studebam. Produxique opus usque dum ejectus Adam de paradiso voluptatis, exsilium bat, ponere studebam. Produxique opus usque dum ejectus Adam de paradiso voluptatis, exsilium vitae temporalis intravit: aliqua etiam de sequentibus sacrae historiae, si Deus voluerit, auxilio vestrae intercessionis comitante scripturus, dum primo librum sancti Esdrae prophetae ac sacerdotis, in quo Christi et Ecclesiae sacramenta sub figura solutae longae captivitatis, restaurati templi, reaedificatae sanctae civitatis, reductorum in Jerosolymam vasorum quae abducta, rescriptae legis Dei quae incensa fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
llerum quia haectam copiosa tam sunt alta . ut uix nisi a locupletioribus totuolumina ad quiri
uix tam profundanisi aberuditioribus ualeant perscrutari : placuit uraẽ scitati id nobis officiũ
in iungere. ut deomnibus his uelut de amoerissimis late florentis para dysi campisquae in firmi¬
orum uiderentur necessitati sufficere decerpere mus : Nec segnior In ex sequendo quae iube¬
res dignatus extiti : quinpotius statim perspectis patrũ uoluminibus collegi ex his acduobus in
libellis distinxiquaerudem adhuc possent instituere lectorem : quibus eruditus ad altiorem
discer& fortiorem que maiorum ascendere lectionem : In quo opere sensum peromnia memora¬
torum aliorumq: aequecatholicorum patrum : Nuncipsis eorum nuncbreui andicausa meis
sermonibus nunc tacitis eorum uocabulis. nunc com memoratis prout oportunitas locorum dicta¬

Expanded text:
Verum quia haec tam copiosa, tam sunt alta ut vix, nisi a locupletioribus, tot volumina acquiri, Verum quia haec tam copiosa, tam sunt alta ut vix, nisi a locupletioribus, tot volumina acquiri, vix tam profunda nisi ab eruditioribus valeant perscrutari, placuit vestrae sanctitati id nobis officii injungere, ut de omnibus his velut de amoenissimis late florentis paradisi campis, quae infirmorum viderentur necessitati sufficere decerperemus. Nec segnior in exsequendo, quae jubere es dignatus exstiti, quin potius statim perspectis Patrum voluminibus, collegi ex his, ac duobus in libellis distinxi, quae rudem adhuc possent instruere lectorem, quibus eruditus ad altiorem disceret fortioremque majorum ascendere lectionem. In quo opere sensum per omnia memoratorum, aliorumque aeque catholicorum Patrum, nunc ipsis eorum, nunc, breviandi causa, meis sermonibus, nunc tacitis eorum vocabulis, nunc commemoratis prout opportunitas locorum dicta
Abbreviated transcription (Latin):
e principio libri genesis In quo mundi huius creatio descripta est multi
multadixere. multa posteris ingenisui monimenta reliquere : sed precipue quantũ nr̃a pus illi¬
tas ediscere potuit . basilius cae sariensis quem eustasius interpresdegrecofecit esse latinum
Ambrosius medio lanensis Augustinus ypponensi s ep̃s quorum primus libris nouem secundus
uestigia eius sequens librissex : Tertius libris xii. &rursum aluis duobus specialiter aduersum
manicheos descriptis prolixa legentibus doctrin& salutaris fluentamanarunt : Compl&o in
eis promisso ueritatis quodicebat : quicredit inme sicut dicit scriptura. flumina deuentre
eius fluent aquȩ uiuȩ : Equibus augustinus &iam in libris confessionum suarũ. in libris quoque
quos contra aduersarium legis & proph&arũ eximie conposuit : sed & in aliis sparsim opusculis
suis non nullam eiusdem primordialis creaturae memoriam cum ex positione congrua fecit:

Expanded text:
e principio libri Genesis in quo mundi hujus creatio descripta est, multi multa dixere, multa posterii ingenii sui monimenta reliquere, sed praecipue, quantum nostra pusillitas ediscere potuit, Basilius Caesariensis, quem Eustathius interpres de Graeco fecit esse Latinum, Ambrosius Mediolanensis, Augustinus Hipponensis episcopus, quorum primus libris novem, secundus, vestigia ejus sequens, libris sex, tertius libris XII et rursum aliis duobus specialiter adversum Manichaeos descriptis, prolixa legentibus doctrinae salutaris fluenta manarunt, completo in eis promisso Veritatis quo dicebat: Qui credit in me, sicut ait Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. E quibus Augustinus etiam in libris Confessionum suarum, in libris quoque quos contra adversarium legis et prophetarum eximie composuit, sed et in aliis sparsim opusculis suis nonnullam ejusdem primordialis creaturae memoriam, cum expositione congrua fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ipsa samuhelis sacerdotis successio. Nouum ut praedictum est¬
& sempiternũ sacerdotiũ prae figurabat qui ẽ xp̃sihs̃ Helisacerdote
reprobato id est uidaico sacerdotio abiecto : Mat̃ quoq: samu helis
quae prius fuit sterilis & posteriori fecunditate la&ata est : Cuius &iã
sterilis nunc fecunda in dĩ laude la& atur: Quaenihil aliud
incantico suo proph&are uid&ur. Nisi mutationem u&eris
testamenti uel sacerdotii in nouum testamentũ uel sacerdotiũ
qui est xp̃s. Nisi forte quis dicat nihilannam proph&asse sed dm̃
tantũ modo propterfilium in p&ratum exultanti praedicatione
laudasse : Quid ergo sibi uult quod ait. arcum potentium fecit
infirmum. et i firmi praecincti sunt uirtute : pleni panibus
minorati sunt. & esurientes transierunt terram: quia sterilis
peperit septem & feosa infilus infirmata est : Num ꝗd septẽ ipsa
pepererat quamuis sterilis fuerit unicũ habebat quando ista dicebat¬

Expanded text:
Itaque ipsa Samuelis sacerdotis successio novum, ut praedictum est, sempiternumque sacerdotium praefigurabat, qui est Jesus Christus, Heli sacerdote reprobato, id est, Judaico sacerdotio abjecto. 4. Mater quoque ipsa Samuelis, quae prius fuit sterilis, et posteriori fecunditate laetata est, cujus etiam sterilis, nunc fecunda in Dei laude laetatur. Quae nihil aliud in cantico suo prophetare videtur, nisi mutationem Veteris Testamenti vel sacerdotii, in Novum Testamentum vel sacerdotium, qui est Christus. Nisi forte quis dicat, nihil Annam prophetasse, sed Deum tantummodo propter filium impetratum, exsultanti praedicatione laudasse. Quid ergo sibi vult quod ait, Arcum potentum fecit infirmum, et infirmi accincti sunt virtute? Pleni panibus minorati sunt, et esurientes transierunt terram; quia sterilis peperit septem, et fetosa in filiis infirmata est? Nunquid ipsa septem peperit, quamvis sterilis fuerit? Unicum habebat, quando ista dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
Post iudicum sequitur regum : & aspice tempora : Primo iudicium
postea regũ sicut erit primo iudiciũ postea regnũ : In quib: quippe
Nam ab ipso exordio regũ cõmutatũ sacerdotium in samuhelem
reprobato heli & cõmutatũ regnum indauid reꝓbato saule.
exclamat prȩnuntiare nouum sacerdotiũ nouumq regnum
reprobato ueteri: quod umbra erat futuri. indño ihũ xp̃o futurum
Nonne ipse dauid cũ panes propositionis manducauit quos non lice¬
bat manducare nisi solis sacerdotibus. in una ꝑsona utrũq futurum
idest inuno ihũ xp̃o regnũ & sacerdotiũ figurauit EXELICIT PLOGUS:¬

Expanded text:
 Judicum sequitur Regum. Et aspice tempora, primo Judicum, postea Regum, sicut erit primo judicium, postea regnum; in his autem velantur. 2. Nam ab ipso exordio regum commutatum sacerdotium in Samuelem, reprobato Heli, et commutatum regnum in David, reprobato Saule, exclamat praenuntiari novum sacerdotium, novumque regnum, reprobato veteri, ? nonne ipse Dauid. cum panes propositionis manducauit, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus, in una persona utrumque futurum, id est in uno Iesu Christo regnum et sacerdotium figurauit? no
Abbreviated transcription (Latin):
absit hoc ame : sed quicum que glorificaueritme glorificabo eum :
qui autem contennuntme erunt ignobiles : Eccedies ueniunt &
precidam brachiũ tuũ & brachium domus patristui. ut non sit senex
indomotua & uidebis xp̃m emulum tuum intemplo i uniuersis
prosperis israhel: Quae proph&ia demutatione sacerdotu.
ta : Nam post samuhelem proph&am postea sacerdotes fue¬
runt de genere a aron sicut sadoc & abiathar regriante
dauid. & alii deinceps ante quam tempus ueniret quo ista
de sacerdotio mutando perxp̃m effici oportebat : Nam cũ
dicer& loquens locutus sum ut domustua & domus patristui
ministrar& inconspectumeo usque insempiternum. nunc autẽ

Expanded text:
ue glorificaverit me, glorificabo eum: qui autem contemnunt me, erunt ignobiles. Ecce dies veniunt, et praecidam brachium tuum, et brachium domus patris tui: ut non sit senex in domo tua, et videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis Israel. Quae prophetia de mutatione sacerdotii ta. Nam post Samuelem prophetam, postea sacerdotes fuerunt de genere Aaron, sicut Sadoch et Abiathar, regnante David, et alii deinceps, antequam tempus veniret quo ista de sacerdotio mutando per Christum effici oportebat. Nam cum diceret, Loquens locutus sum, ut domus tua, et domus patris tui ministraret in conspectu meo usque in sem
Abbreviated transcription (Latin):
quierat supermor sen & imposuit super septu aginta
uiros. Descendente enim in nube carnis xpo diffusa
linguis electos : Venitq super omnem domum il ludur¬
tutiscȩlestis qđ quondã fuerat inmorse atq: prophetis

Expanded text:
qui erat super Moysen, et imposuit super septuaginta qui erat super Moysen, et imposuit super septuaginta viros. Descendente enim in nube carnis Christo, diffusa linguis electos, venitque super omnes donum illud virtutis coelestis, quod quondam fuerat in Moyse et prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
mouent filii israhel demontesina : et transeunt insepulchris
chris concupis centiae. ubi populus fastidiens caeles¬
tem panem: carnes egyptias desiderauit: multosq:
subitum uorauit incendium : Equibus docemurutqui
conuersationem. relinquimus saeculi et ȩgỹptiasollas
id est carnalium desideriorũ feruores contempsimus.
Non deberemurmurare contraca elestem panem neciu¬
sed simplicem mannȩ cibum idest purã cȩleste uitã quȩ rere:
Auo quinsipost perceptũ angelicũ mannam quae est cae¬
lestis uita siue doctrina rursus carnes a egrptias quȩ sunt
carnales huius saeculi uoluptates Et concupiscentias
pristinorum morum uoluerimus appetere : uorabimꝰ
pausiam & statim dñi ignetor quebimur. Desideriumq:
nr̃m uertemus in tumulos &simus sepulchra dealbata quae
forisparent hominibus speciosa. in tus uero plena sunt
& tunc dñs descendit innube &¬
& retraxit despũ

Expanded text:
movent filii Israel de monte Sina, et transeunt in sepulcris movent filii Israel de monte Sina, et transeunt in sepulcris cris concupiscentiae, ubi populus fastidiens coelestem panem, carnes Aegyptias desideravit, multosque subitum voravit incendium, ex quibus edocemur, ut qui conversationem relinquimus saeculi et Aegyptias ollas, id est, carnalium desideriorum fervores contempsimus, non debere murmurare contra coelestem panem, nec vised simplicem manna cibum, id est, puram coelestemque vitam ferre: alioquin si post percepta angelica manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, rursus carnes Aegyptias, quae sunt carnales hujus saeculi voluptates, et concupiscentias pristinorum morum voluerimus appetere, vorabimur nausea, et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt et tunc Dominus descendit in nube, et retraxit de spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
licitas cogitationes mens proferat. & pulcramanimȩ spe¬
ciem quasipilis fruti cantibus de formem reddat:
gorepopuli mouerentur ad proelium : Sicenim scrip¬
tum est dehis ad mor̃sen. factibi duastubas argen¬
teas ductiles. et paulo post : cum concisusclangor¬
Increpuerit: mouebuntur castra : Perduasenim tubas+
exercitus ducitur. quia perduo testamenta siue ꝑ duo p̃cepta
caritatis: ad procinctum fidei populus euocatur: quae id¬
circo argente aefieri praecipiuntur. ut prȩdicatorũ uerba¬
aeloquii nitore fulgeant: et auditorum mentes pulla
sui obscuritate confundant: Idcirco autem ductiles.:
quia necesse ẽ. ut hii quiuenturam uitam prȩdicant : tribu¬
lationum praesentium tunsionibus crescant: Bene autem
dicitur. cum concisus clangor increpuerit mouebuntur
castra: qui animirum cum subtilior acminutior praedica¬
tionis sermo tractatur: auditorummentes contra
certamina ardentius excitantur: Iamabhincpro¬

Expanded text:
licita cogitatione mens proferat, et pulchram animae spelicita cogitatione mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fructificantibus deformem reddat. gore populi moventur ad praelium. Sic enim scriptum est de his ad Moysen: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles. Et paulo post: Cum concisus clangorincrepuerit, movebuntur castra. Per duas enim tubas exercitus ducitur, quia per duo testamenta sive per duo praecepta charitatis ad procinctum fidei populus evocatur. Quae idcirco argenteae fieri praecipiuntur, ut praedicatorum verba eloquii nitore refulgeant, et auditorum mentem nulla sui obscuritate confundant. Idcirco autem ductiles, quia necesse est ut hi qui vitam venturam praedicant, per tribulationum praesentium tonsiones crescant. Bene autem dicitur, Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castra: quia nimirum cum subtilior ac minutior praedicationis sermo tractatur, auditorum mentes contra tentationum certamina ardentius excitantur. Jam ab hinc pro
Abbreviated transcription (Latin):
genarium in quo et lubelei requi es continetur. Ni si internia
quies edomito bello mentis exprimitur : quiduero peruasa
tabernaculi. nisi fidelium animae figurantur : Leuitȩ
pugnantium uitiorum certaminaꝑ consensum de lectationis
tolerant : aliorum curam suscipere non prȩsumant : Cum uero
temptationum bella subegerint cum apud selam de intima
tranquillitate securisunt : animarum custodiam sortiantur
Sedquis haec prȩlia sibi perfecte subigat cum paulus dicat :
Video aliam legem in membris meis repugnantem legimen¬
tis meae. et captiuum meducentem inlege peccati.
Sed aliud est bella fortiter perpeti: aliudbellis eneruiter ex
pugnari: In istis exercetur uirtus. ne extollidebeant.
In illis omnino extinguitur. ne subsistant : Praecipit de¬
hinc ibilex: leuitas omspilos carnisradere: quia hi qui ina
obsequiis diuinis adsumuntur : debent ante oculos dĩ
acunctis carnis cogitationibus mundi apparere : ne in¬

Expanded text:
genarium, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna genarium, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidepugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant; cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur. Sed quis haec tentationum praelia sibi perfecte subigat, cum Paulus dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enervitepugnari. In istis excitatur virtus, ne extolli debeant: in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos carnis radere: quia in his qui obsequiis divinis assumuntur, debent ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundi apparere, ne il
Abbreviated transcription (Latin):
illi uescuntur : qui propterhumanosoculos abstinentiae pallore
inficiuntur ut gloriam capiant ab hominibus : Ac&um autem
hiibibunt quipostuitae scĩ tatem : uetustate prȩteritorũ uitiorũ
labuntur. et corruptione ueteris nequitiae delectantur :
Precipit itaq ds̃ ut eos qui scĩtatis induunt titulum cunctis his
careantuitiis : Nullamq huiusmodi ꝑturbationem app&ant.
quaestatum mentis euertant : In hac manisione piciuntur de cas¬
tris leprosi fluxi & inmundi : Leprosi: heretici: fluxi contagione :
inmundi : opere ut tam quã coiquinati et morbidi a castrisec desiae
separentur : Ne con tagionemorum suorum uitã polluant in nocentũ :
uitiorum bella nascuntur : Ideoq ad pugnam eliguntur ut
habeant contra libidines conflictum : neluxuriis superentur
&a quinquagenario custo desuasorum fiunt: Quidenim ꝑ annum
unum qđq uitiorum bella signantur : Etquid perquinqua¬

Expanded text:
illi vescuntur, qui propter humanos oculos abstinentiae pallore illi vescuntur, qui propter humanos oculos abstinentiae pallore inficiuntur, ut gloriam captent ab hominibus. Acetum autem hi bibunt qui post vitae sanctitatem in vetustatem praeteritorum vitiorum labuntur, et corruptione veteris nequitiae delectantur. Praecepit itaque Deus ut qui sanctitatis induerint titulum cunctis his careant vitiis, nullamque hujusmodi perturbationem appetant, quae statum mentis evertat. 7. In hac mansione projiciuntur de castris leprosi, fluxi et immundi. Leprosi haeretici, fluxi cogitatione, immundi opere, ut tanquam coinquinati et morbidi a castris Ecclesiae separentur, ne contagione morum suorum vitam polluant innocentium. 4vitiorum bella nascuntur? Ideoque ad pugnam eliguntur, ut habeant contra libidinem conflictum, ne luxuriis superentur.a quinquagenario custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum unumquemque vitiorum bella signantur? Et quid per quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
intellegitur populi gentium. Quicũ omnibus dae monibus
fornicati in mundi uidebantur in animam salubri uero
confessionemundati ad secundam natiuitatem quasi ad secundum
mensem transi repraecipiuntur : lubetur quoq: et in hac mansione
narareis ut uinum et siceram & omne quod deuus est nonbiba nit
Nec comedant nec deuua quidem passa uel ac&um quidem ex uino:
Sed in pro uerbiis praecipitur potentes qui iracundi sunt uinum
nonbibant necombiberint obliuis cantur sapientiae: Quidergo
natarenorum nomine : Nisi abstinentium continentiumq uita
signatur : hisuero inuino luxuria ꝓhibetur. insicera omnis uoluptas
terrena : Si ceraenim ex diuerso conficiturgenere. sicut uo¬
luptas exdiuersauitiorum gignitur passione : Illienim uinum
nonbibunt et sicerambibunt qui ad decipiendos homine sumbras
quasdam et imagines simulant habere uirtutum : Vuam passã

Expanded text:
intelliguntur populi gentium, qui cum, omnibus daemonibus intelliguntur populi gentium, qui cum, omnibus daemonibus fornicati, immundi videbantur in anima, salubri vero confessione mundati, ad secundam nativitatem, quasi ad secundum mensem, transire praecipiuntur. 4. Jubetur quoque in hac mansione Nazaraeis, ut vinum, et siceram, et omne, quod de uvis est, non bibant, nec comedant, nec uvam quidem passam, vel acetum, quod est ex vino. Sed in Proverbiis praecipitur potentes, qui iracundi sunt, ut vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiae . 5. Quid ergo Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium continentiumque vita designatur? His in vino luxuria prohibetur, in sicera omnis voluptas terrena. Sicera enim ex diverso conficitur genere, sicut voluptas ex diversa vitiorum oritur colluvie; illi enim vinum non bibunt, et siceram bibunt, qui ad decipiendos homines umbras quasdam et imagines se simulant habere virtutum. 6. Uva passa
Abbreviated transcription (Latin):
dissipatũ amalech uel propter sanatum isrł. Duo decima mansõe
Sina quippe interpretatur rufus quo significatur ecđain qua
nobis apłi prȩdicant : In hac mansionemoyses ascenditad dñm ibiq:
descendit dñs inmontesinar. danslegem populosuo: Ibi fabrica¬
tur tabernaculũ ibi p̃cipit᷑ ueritas hostiarũ uasorũ diuersitas.
indumenta pontificis. sacerdotũ acleuitarum cuerimoniae :
Ibinumerus populorum leuitarumq et per singulastribus
populi distributio : Oblationes quoq principum in hac mansione
descriptȩ sunt : Duȩ quoq argente ae tubae ad ꝓmouenda caftra
ibi dẽfieri iubent᷑ : Ibiq p̃cipitur in mundis qui primo mense paschȩ
inter eẽ non potuerunt ut mense secundo conueniant : Sed quid
sibi uelit qđ hi qui longius habitant ł inmundi in anima fuerant
in secundo mense pascha iussi sunt facere quodimirum intr̃pum

Expanded text:
dissipatum Amalech, vel propter sanatum Israel. CAPUT XII. 1. Duodissipatum Amalech, vel propter sanatum Israel. CAPUT XII. 1. DuoSinai quippe interpretatur rubus, quo significatur Ecclesia, in qua nobis apostoli praedicant. In hac mansione Moyses ascendit ad Dominum, ibique descendit Dominus in montem Sinai, dans legem populo suo. Ibi fabricatur tabernaculum, ibi praecipitur varietas hostiarum, vasorum diversitas, indumenta pontificis, sacerdotum ac levitarum caeremoniae. 2. Ibi numerus populorum et Levitarum, et per singulas tribus populi distributio. Oblationes quoque principum in hac mansione 437 descriptae sunt. Duae quoque argenteae tubae ad promovenda castra ibidem fieri jubentur. 3. Ibique praecipitur immundis, et iis qui primo mense paschae interesse non potuerint, ut secundo mense conveniant. Sed quid sibi velit quod hi qui longius habitabant, vel immundi in anima fuerant, in secundo mense pascha jussi sunt facere? Quo nimirum in typo