comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catos iimoccider̃ & in puteum iecierunt & plaustraeius proiecierunt
& rł inftrum̃ta caniraũt ei : quoquam modo iignificare cepitdom ini
morte erigone aũt sur ptuone acta antecedentem canem sequicepit
filiaei eri gone secuta ÷ canem adputeum &cadauera patris
repeliuit obtauitq utnisi athenenser ubti ersent mortem iacari ea¬
dem morte perirent indisilentio uitam finiuit &cũ &cum in posti¬
lentia incediss& & responsum est nisipunirent pastores poenam
ꝓillis soluturos. & eotempore magir penam emitarent᷑ qui pateren¬
tur & illiocciderunt pastorer pestilentia que carucrunt. Liber
aut memor quisuacausa iacarus pirir & filiam eius int̃ astra loca
uitq:÷ uirgo canem que eis quotiesoritur uiter adurit nriusq
nibus cȩlisi deribus ad proprigads corpium ꝓfertur ꝗ ntseruen¬

Expanded text:
catos, eum occiderunt et in puteum iecerunt et plaustra eius proiecerunt catos, eum occiderunt et in puteum iecerunt et plaustra eius proiecerunt et reliqua instrumenta. Canis autem eius quodam modo significare coepit domini mortem. Erigone autem suspitione tacta antecedentem canem sequi coepit. Filia eius Erigone secuta est canem ad puteum et cadaver patris sepelivit optavitque, ut, nisi Athenienses ulti essent mortem Icari, eadem morte perirent; inde silentio vitam finivit. Et cum inde pestilentia incidisset, responsum est, nisi punirent pastores, eos poenam pro illis soluturos ex eo tempore: magis poenam evitarent, quam paterentur. Et illi occiderunt pastores, pestilentiaque caruerunt. Liber autem memor, quod sua causa Icarus perisset, filiam eius intra astra locavit, quae est Virgo, canemque eius, qui, quotiens oritur, vites adurit Siriusque nibus caeli sideribus, an proprie ad Scorpium refertur, quod sit ferven
Abbreviated transcription (Latin):
sachibieit in celum bominum uitatendatur it inbo cołi &incipientmagru
ꝓcedere menses quaerigonem intererudite & rapienter uirgł scorpionis locũ
Agusto tradiditutenim astrologi dñt scorpius in roda dicoduorum locũ ten&
pius contra chat brachia sua &rdinquat locum quemin probe occubant
sinc iniuria cuiusq caesar inreionem cacirecipiatur Namin hanc par¬
tam signiferisrei UeN KAilderam appellantur bigi t᷑ datagusto regio¬
ncmiustitiat modo ergo scc̃o aldaicos locutus dics̃ porserum haberclocum
interscor pionem & uiginem Nam erigione ipia ẽ uirgo queintt̃ xii igna
cẽ đr̃ iacaria thinesirfilias. Nam liber pater iacoroumum procipitio
utregiones pagrass& &usũ uicini monstrar& ia carus aut pastoribus de¬
dit & pasto res op̃sisun somno qͦ rum parentis existimantes cosueninone¬

Expanded text:
sar abierit in caelum, hominum vita tendatur, ut in Bucolicis: et incipient magni sar abierit in caelum, hominum vita tendatur, ut in Bucolicis: et incipient magni procedere menses. QVA ERIGONEM INTER. Erudite et sapienter Virgilius Scorpionis locum Augusto tradidit. Vt enim astrologi dicunt, Scorpius in zodiaco duorum  locum tenpius contrahat brachia sua et relinquat locum, quem inprobe occupavit, sine iniuria cuiusquam Caesar in regionem caeli recipiatur. Nam in hanc partem signiferi λίτραν idest libram appellant. Bene igitur dat Augusto regionem iustitiae. Modo ergo secundum Chaldaicos locutus est dicens, posse eum habere locum inter Scorpionem et Virginem. Nam Erigone ipsa est Virgo, quae inter XII signa esse dicitur, Icari Atheniensis filia. Nam Liber Pater Icaro vinum pro hospitio , ut regiones peragraret et usum vini monstraret, Icarus autem pastoribus dedit. Et pastores oppressi sunt somno. Quorum parentes existimantes, eos veneno ne
Abbreviated transcription (Latin):
am gentem dixitque autuenere traditur oriunda uenerir aũt in ho¬
norem & intutellam mirtur fuit andeus in m̃si .÷. totus ueuias E
ne potestatis numina sola cõł i. q̃ si melior sitfuturus & neptuno &
ceterirdus marinis :ileuix paucis nota in sola moctiano qͣ si .÷¬
circonomimauit ut longumei & magnum tribuer& imperium
aliiputant ciuĩ inultimis hispaniae tique tibi genẽt trthis ut
solet dixit in honorem in mortalitatir : deã uxorem adiungitut
oleo debpiam oeferrifacit inc̃siderati dñt qm̃ haber& libiam uxo
tendunt adillud offerri quidẽ sed abeo non accipi non enim seꝑ
que offertur accipitur t hithis aũt uxor ociani & mat̃nym pha
quosemaritur &uxor inuicem emnobantsicut & habemus
atum nale conficit &eliganter tardis mensibus ait qͥs suturũ sit uttum cȩ¬

Expanded text:
am gentem dixit, quae a Venere traditur oriunda. Veneris autem in hoam gentem dixit, quae a Venere traditur oriunda. Veneris autem in honore et in tutela myrtus fuit. AN DEVS INMENSI idest totius. VENIAS. enae potestatis. NVMINA SOLA COLANT idest magna, quasi melior sit futurus et Neptuno et ceteris Diis marinis. THYLE vix paucis nota insula in Oceano, quam idcirco nominavit, ut longum ei et magnum tribueret imperium. Alii putant civitatem in ultimis Hispaniae. TEQVE SIBI GENERVM TETHYS. Vt solet, dixit: in honorem inmortalitatis Deam uxorem adiungit, ut Aeolo Deiopeiam offerri facit. Inconsiderate dicunt, quoniam haberet Liviam uxorfert? Nec adtendunt ad illud, offerri quidem, sed ab eo non accipi. Non enim semper id, quod offertur, accipitur. Tethys autem uxor Oceani et mater Nympharuquo se maritus et uxor invicem emebant, sicut et habemus autumnale conficit, et eleganter ‛tardis mensibus’ ait, quasi futurum sit, ut, cum Cae
Abbreviated transcription (Latin):
nomina deorum & rationes ipsorum nominum continent queetiã
to rastercoraster colinius arationes apor tueri protueridi nonullo semine
fruges ÷ ÷ non lectas ã nobistuquae ad coada ustum adholat que muiũ
meruit ꝗ &iam oratiustestxtur dicetis p̃sentibus maturos largimur honores
iucundũqu&uũ pͥ nomen ponimus aras undomale quidam putantur uirgilium
dicentes cum auidi tatedixit laudandi interitum gusto Incertum ÷ i itun
dum scmus quidiur eẽ uellis Ninidm nicri maximu ÷ in potestate habe¬
totus utipsequomaxima motum terrat stemit auctoron frugum auitor
ab augendo dictur ł utsator uttu sanguinis ultimus auctor. Pecentemor¬
doest auçtorentem peflatum quepotentom. authonarum tempestatem
ut unde ħ tam daratempestas tempestatum. Ait temporum sicutubiqu
salustius aitmaterna temporum mirtomater nam aũt mirtum p̃piult¬

Expanded text:
nomina Deorum et rationes ipsorum nominum continent, quae etiam nomina Deorum et rationes ipsorum nominum continent, quae etiam tor, a stercoratione Sterculinius, a satione Sator. TVERI pro tuendi. NON VLLO SEMINE FRVGES idest non iactas a nobis. TVQVE ADEO. Ad Augustum adulatur, quem vivum meruit, quod etiam Horatius testatur dicens: Praesenti tibi maturos largimur honores Iurandasque tuum per numen ponimus aras. Vnde male quidam culpant Virgilium dicentes eum aviditate dixisse laudandi interitum Augusto. INCERTVM EST idest nondum scimus, qui Deus esse velis. Nam Deum fieri, maximum est; in potestate habetotus, ut ipse: Quo maxima motu Terra tremit. AVCTOREM FRVGVM. ‛Auctor’ ab augendo dictus, velut sator, ut: Tu sanguinis ultimus auctor. POTENTEM. Ordo est auctorem. TEMPESTATVMQVE POTENTEM. Aut bonarum tempestatum, ut: Vnde haec tam clara tempestas? Aut ‛tempestatum’ ait temporum, sicut ubique Sallustius ait. MATERNA TEMPORA MYRTO. ‛Maternam’ autem myrtum propter Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
alii sos sirim putantob quam ab aegyptis interduos sit rclatus tripotele¬
mus celci regis. Elius sinefiliur fuit quius sum serendi primus inue¬
nit & mortalibustradidit bencaũt denoctacuit & generalit̃ anpuer Nã
nonunus Aratrum in to to orbe monstrauit sedindiuersis locir siluant
siluanus deus siluarum quem quidam faunum đte hicadamauit puercumn
presum nomine quihabebat mansuetis simã ceruam hanc cumsiluanus
ues ciuis occidis st puerdolore etinctus ÷ quemamatordeus incuprec¬
suarborem eius tominis perttꝙ psolatio portare dr̃ Huncsibianũ
quidam funcbraem dcum arbitrantur & ideo cum̃ p̃sumt tribuunt
& qui cadem arbor aptasit funeri obradicũ infirmitatem Dii que
at: Ꝙ aut̃ actstudiũ quibus aruatum est rerum numinaħ numinũ
in degitec mentis inueniuntur ÷. ÷ in libris portaficialibus qui&

Expanded text:
alii Osirim putant,  ob quam ab Aegyptiis inter Deos sit relatus. Triptolealii Osirim putant,  ob quam ab Aegyptiis inter Deos sit relatus. Triptolemus, Celei, regis Eleusinae, filius fuit, qui usum serendi primus invenit et mortalibus tradidit. Bene autem de nomine tacuit et generaliter ait ‛puer’. Nam non unus aratrum in toto orbe monstravit, sed diversi in diversis locis. SILVANE. Silvanus Deus silvarum, quem quidam Faunum dicunt. Hic adamavit puerum, Cupressum nomine, qui habebat mansuetissimam cervam. Hanc cum Silvanus nescius occidisset, puer dolore extinctus est, quem amator Deus in cupressum arborem eius nominis vertit, quam pro solatio portare dicitur. Hunc Silvanum quidam funebrem Deum arbitrantur et ideo cupressum tribuunt ei, quia eadem arbor apta sit funeri ob radicum infirmitatem. DIIQVE at. Quod autem ait: studium quibus arva tueri et rel., nomina haec numinum in indigitamentis inveniuntur, idest in libris pontificalibus, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
& tegeuim tribacis ÷ tigeos peotirimus adioteg̃o sub distingendum nonu ote
gee tegca arcidiȩ ciuĩ ut apud paucubium in athlanta Tegia archadi¬
eciũim calumina antiquũ opidum oliuae que inuentrix st̃ quidñt athinis
ꝓlatum eẽ oliueramum aminerua que t̃raꝑcus sit &eripuito liua sunt
quiputant olci nomorem .÷ crco mineruȩ conuenire quia nullipossit
mis cere in corruptus & integer comparabilis uirginideaeq: exunoparen¬
te dicatur ẽ ꝓgenita ꝗ sapientiam int̃p̃tantur uirtutem in uio labilem
ut homerus cumergo interminerim & neptunum de terra actia ẽẽ
conterisio primum minuerainarcacathenar̃ oliuȩ arborem ꝓtulisse
fertur Cum neptus iratus mare inciuitatem misit postea ꝑ mercorium ro¬
gatus seara condiam itademum athenedicte sunt: obuictoriam mineru¬
aȩ Puer monstrator aratriuncalu tripotelemũ caltifilium dñt

Expanded text:
Et ‛Tegeum’ trEt ‛Tegeum’ trGEAEE. Tegea, Arcadiae civitas, ut apud Pacuvium in Atalanta: Tegea Arcadiae civitas calumina antiquum oppidum. OLEAEQVE INVENTRIX. Sunt, qui dicunt, Athenis prolatum esse olivae ramum a Minerva quae terram percussit et erupit oliva. Sunt, qui putant, olei humorem idcirco Minervae convenire, quia nulli possit misceri incorruptus et integer, conparabilis Virgini Deae, quae ex uno parente dicatur esse progenita, quam sapientiam interpretantur, virtutem inviolabilem, ut Homerus. Cum ergo inter Minervam et Neptunum de terra Attica esset contentio, primum Minerva in arce Athenarum olivae arborem protulisse fertur, tum Neptunus iratus mare in civitatem misit, postea per Mercurium rogatus sedavit iracundiam. Ita demum Athenae dictae sunt ob victoriam Minervae. PVER MONSTRATOR ARATRI VNCI. Alii Triptolemum, Celei filium, dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
natum coniitem deanneferas solitum acubilibus &citare &ideo capri¬
pedem figuratum quef acilius densitatem cursupor r& eua derecicero
ait in iuiuetrinarum liberiẽe filiũ alnrum & haetere &iuno¬
ne apollodorus sin eparentibus eum fingit qm uniuersum . i. Toti
an huic deosit adiributum cornuam quibus solrcirculi lunoq
designantur pellis maculis dirtinctaq: urim designat imaginem
ndec inferior prascorporir his futa utsitus terre cumsistula ÷ qã
flatus uentorum eeo oriuntur m&usuero adrepentinas fugas
panidicus dicip̃p subita mȩri cpminotationem cunderiuo lun
&iamlanifici re ꝑtorem ad quodictas paniculas denique
iurgił ex eo munere sic̃ uueo lan Ncreodere dignumest pan
deus archadiae captante lunam fefellit sisiq dem niena¬
la .i. monrarthadie tegeae uocatiuus ÷ adiriuationȩ tegeo oppidiarthadias

Expanded text:
natum, comitem Dianae feras solitum a cubilibus excitare et ideo caprinatum, comitem Dianae feras solitum a cubilibus excitare et ideo capripedem figuratum, quo facilius densitatem cursu posset evadere. Cicero ait in IIII Verrinarum, Liberi esse filium. Alii eum ex Aethere et Iunone, Apollodorus  sine parentibus eum fingit, quoniam universum, idest τὸ πᾶν, huic Deo sit adtributum. Cornua, quibus solis circuli lunaeque designantur; pellis maculis distincta, quae variam designat imaginem siderum; inferior pars corporis hirsuta, ut situs terrae; cum fistula est, quoniam flatus ventorum ex eo oriuntur; metus vero ad repentinas fugas Panicus dictus propter subitam aeris commotationem. Eundem volunt etiam lanificii repertorem, a quo dictas paniculas. Denique Virgilius ex eo: Munere sic niveo lanae, si credere dignum est, Pan, Deus Arcadiae, captam te, Luna, fefellit. SI siquidem. MAENALA idest mons Arcadiae. TEGEAEE vocativus est a dirivatione Tegei, oppidi Arcadiae.
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit huius modi historiamd dicere &nꝙtunum inuocaro quidetia¬
uirre dr̃ ut alibi utiner sapus aequm domitor neptunia ꝓles & cultorne¬
morum aristeum inuocat apollonir & cererefilium quem hersiodes đi a¬
pollinem pastoralem fuis sehicut &iã salustius doc& postlaniatum Acanibur
actheonem filiũ matris inftri& uthebas reliquid & cheam in solam obte¬
nuit primo adhuc hominibus uacuampostea relictatũ didalo adsardi¬
ceam appellatam inꝙ aristeus &arca deiauenir sepertur &responsopa¬
tris apollonis monitusq: &x peccoribus ussum lacts inuenit & mellirstu¬
dium apium solertia consecutusẽ Ter cemum ꝓ multis nuei candidi
dumeta asperalicͥa montes archadiae Canouium custos pana
pindarus &polline & penelopa inlica eo monte editum scripsit quia
licone regear chadie locus monr dictust aln& mercorio & penelo pa

Expanded text:
convenit huiusmodi historiam dicere et Neptunum invocare, quod de naconvenit huiusmodi historiam dicere et Neptunum invocare, quod de naur, ut alibi: At Messapus, equum domitor, Neptunia proles. ET CVLTOR NEMORVM. Aristaeum invocat, Apollinis et Cyrenes filium, quem Hesiodus dicit Apollinem pastoralem fuisse. Hic, ut etiam Sallustius docet, post laniatum a canibus Actaeonem filium matris instinctu Thebas reliquit et Ceam insulam obtinuit primo, adhuc hominibus vacuam, postea ea relicta cum Daedalo ad SardiCeam appellatam, in quam Aristaeus ex Arcadia venisse fertur et responso patris Apollinis monitus. Qui ex pecoribus usum lactis invenit et mellis studium apium solertia consecutus est. TER CENTVM pro multis. NIVEI candidi. DVMETA aspera. LYCAEI montis Arcadiae. PAN OVIVM CVSTOS. Pana Pindarus ex Apolline et Penelopa in Lycaeo monte editum scribit, qui a Lycone, rege Arcadiae, Lycaeus mons dictus est. Alii ex Mercurio et Penelopa
Abbreviated transcription (Latin):
ei omnis achilonia dicta est aqua pocolaq: inuentis achilonia mis¬
cuituuis Ousta ũi. filius ynenen regis pastor cumuider& caprum so¬
pius agrege dis aedere &plenior reuertis purtus uuiam depas centem
inuetiit : quid e cerpsit &gustauit cuius dulcidine inductus eam ep̃p̃¬
flumine incuius ripa uua fuerat inuenta aquam miscuit uino atq
itacũ potum optimum fecirs& speđem uua & potum obtulit regiqui
cere diuos sup quorum presentia fauor ÷ & benedediũ sisre¬
bus dicturus diuer sainuocat numina ferte simulpedem i. ÷ fer¬
te asi muluenite adiuuate carminimeco faclitatemꝙ uraque pedi¬
bus contin&ur ut sifestepedem iꝑtricam p̃faterationem fauni
du siluestres faunus & faunadii latinorum solgifari & atan¬
do faunist dictidt iades arborum nim phefundit equũ qm̃
abioue ioppe ꝓnepiu nosit aequus subpostur sauirno iicut lapis ꝓioue

Expanded text:
eius omnis Achelonia dicta est aqua. POCVLAQVE INVENTIS ACHELONIA MISeius omnis Achelonia dicta est aqua. POCVLAQVE INVENTIS ACHELONIA MISCVIT VVIS. Staphylus enim, Oenei regis pastor, cum videret caprum saepius a grege discedere et pleniorem reverti, secutus uvam depascentem invenit, quam decerpsit et gustavit; cuius dulcedine inductus eam expres hoc de Acheloo flumine, in cuius ripa uva fuerat inventa, aquam miscuit vino, atque ita cum potum optimum fecisset, speciem uvae et potum obtulit regi; qucere divos, quorum praesentia favor est; et bene de diversis rebus dicturus diversa invocat numina. FERTE SIMVL PEDEM idest ‛ferte’ aut simul venite aut date carmini meo facilitatem, quod utique pedibus continetur, ut sit ‛ferte pedem’: metricam praestate rationem. FAVNI Dii silvestres. Faunus et Fauna, Dii Latinorum, soliti fari, et a fando Fauni sunt dicti. DRYADES arborum Nymphae. FVDIT EQVVM. Quoniam ab Ope pro Neptuno sit equus subpositus Saturno, sicut lapis pro Iove,
Abbreviated transcription (Latin):
cis .÷. serua tricibus que mella custodiunt Noso
clã sunt quisolem & lunam uolunt intellegi floi ci
Aut dñt nones se nisiunũ dm̃ & nũa eandemq potestatẽ ꝙ proratione
officiorũ nr̃orũ uaris nominibus appellantur Vndo eundem liberũ eundõ a po¬
in uocauit queduatiran .i. quorũ cursu tempora conpotantur nam ꝑlu¬
nam menses ꝑsolem annurostenditur. Alma pulchra ab alendo ceresa
cre andodicta apliberum masculos deos ꝑcererem feminardeas sig̃nsiꝓ
si ꝗ dem nam si con firmatir ÷ chaoniam quia inchaonia in regione
eperiprius quam ceres frumentum inuenisr& Ani qui hominer glandeues¬
cebantur & m̃ spetiem ꝓgenere posuitnonii. inepero tam̃ glandes suerunt
ꝓptiac ab artiatesit dicta achillonla achillonus eluuius &oliae nonꝙo
ano &titide multis genitis fluuius hicprimus natus est inhonore

Expanded text:
CIS idest servatricibus, quae mella custodiunt. VOS O CIS idest servatricibus, quae mella custodiunt. VOS O CLARISSIMA. Sunt, qui Solem et Lunam volunt intellegi. Stoici autem dicunt, non esse nisi unum Deum et unam eandemque potestatem, quae pro ratione officiorum nostrorum variis nominibus appellatur. Vnde Solem eundem Liberum, eundem ApoIS ANNVM idest quorum cursu tempora conputantur; nam per Lunam menses, per Solem annus ostenditur. ALMA pulchra ab alendo. CERES a creando dicta. Aut per Liberum masculos Deos, per Cererem feminas Deas significat. SI pro siquidem; nam ‛si’ confirmantis est. CHAONIAM quia in Chaonia, in regione Epiri, priusquam Ceres frumentum invenisset, antiqui homines glande vescebantur. Et modo speciem pro genere posuit; non enim in Epiro tantum glandes fuerunt proprie ab ariditate sit dicta. ACHELONIA. Achelonius fluvius Aetoliae; non quod oniam ex Oceano et Thetide multis genitis fluviis hic primus natus est, in honore
Abbreviated transcription (Latin):
tris multoante quiserant postrimo ipscuirgilius illes eges
uersibus primis uII agrorum genera sunt quidsã aruus
uertere consitus conuoniat pascuus sit peccorif lo¬
reus uerterearare: Micenas ciuĩ greciae inquauites
optime nascuntur Item mec cenas meccenatis facitiri
cluus honorem grebia scripsit Ulmisque adiunge¬
rȩ uites pro priae. .II. uites ulmis maritantur utipre
summas que sequit ablata perulmar & fitalesitum
eadem uendemtia arboribus peñnõr uł quia initali¬
a arbores sunt in gerter quare cur bouum insequen¬
tiae ireo exhigis s& utħ aut̃ sitque cultus habendus sit
separar& aminoribus sicut de hominibus facitdicens
reliquias qued anaum atq: io habendo dũ habentur
enim in animi constat intensione cultus aũt in ipsa
operis: Diligentia & quo uerbum nimirũ illuo in ẽ¬
su&udinem ꝑuenit utpecora cultadicantur Expe¬
rientia usunatura doctrina noticia scientia par¬

Expanded text:
stis multo ante, quam serant. Postremo ipse Virgilius: Illa segesstis multo ante, quam serant. Postremo ipse Virgilius: Illa segesversibus primis IIII agrorum genera sunt: quid faciat: arvus; vertere: consitus; conveniat: pascuus; sit pecori: floreus. VERTERE arare. MYCENAS civitas Graeciae, in qua vites optimae nascuntur. Item MAECENAS Maecenatis facit, in cuius honorem Georgica scripsit. VLMISQVE ADIVNGERE VITES. Proprie enim vites ulmis maritantur, ut ipse: summasque sequi tabulata per ulmos. Et secundum eadem vindemia arboribus pendet nostris, vel quia in Italia arbores sunt ingentes. QVAE CVRA BOVM. In sequenti epexegesis est, ut hoc sit ‛qui cultus habendus sit separaret a minoribus, sicut de hominibus facit dicens: relliquias Danaum atque i. A. HABENDO dum habentur,enim in animi constat intensione, cultus autem in ipsa operis diligentia, ex quo verbum nimirum illud in consuetudinem pervenit, ut pecora ‛culta’ dicantur. EXPERIENTIA usu nata doctrina, notitia scientia. PAR
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ & plicante primalibro atueroopus rusticationis u
&iiii uoluminibus contin&ur qua ꝓpẽ terti: longi¬
orem rur sum p̃ fationem ł ut nouo principio ac prime conpa¬
ratione incipit & iiii xpeditam & festineantem res ferens
& secundo similitu dinem principium georgicorum penetale
da inuocatio numinis ut mura mihi causas memoria t̃ta
x positio materiae narratiua uturbs antiqua fuit hic
õelam muñ lumen utibimus sa mihicausas &positio
materiae uerenouo gelidireliqua Quidfaciat l& a
arata possuit sicutali biorscit segersentibus pin gueraut
di incensio stipularum stercuratio undectiam l&ar
ta uar rorerum rusticarum libro prata purgarisalic¬
de teriorem datesunt spuges cicero derepublica. libro u
tum inoptimam segitem preclaraessent sparsa fem ina
&in osteris o ut non regiter agriculiae subiunguntur ari¬

Expanded text:
de explicante primo libro. At vero opus rusticationis III de explicante primo libro. At vero opus rusticationis III et IIII voluminibus continetur, quapropter tertius longiorem rursum praefationem velut novo principio ac primae conparatione incipit, et IIII expeditam et festinantem referens ex secundo similitudinem. Principium Georgicorum paene talda invocatio numinis, ut: Musa, mihi causas memora; tertia expositio materiae narrativa, ut: Vrbs antiqua fuit. Hic Lumina, ut ibi: Musa, mihi causas; expositio materiae: Vere novo gelidus reliqua. QVID FACIAT LAETAS arata posuit, sicut alibi: Horrescit seges † sentibus. Pingues autdi, incensio stipularum, stercoratio. Vnde etiam ‛laetas’ arata; Varro rerum rusticarum I libro: Prata purgari, salicAtreo: Si in segetem deteriorem datae sunt fruges. Cicero de re publica libro V: Tum in optimam segetem praeclara essent sparsa semina, et in Hortensio: Vt † non segetes agricolae subiunguntur ari
Abbreviated transcription (Latin):
uariarum atletisotia fundis spelunce uinice que lacus
& frigida tempemuridus quȩ bouum mollerq: sub arbo¬
resomni non abs illcraltus Adustraferarum urqueresti¬
gia fecit Iteminuii finem & aristei inuexto originem
apium p̃dic&uit cum at tempus & archa menoranda
inuentamagistri pandere & c&la uelut inepi logo fabu¬
laor fei subdidit &ornauit Om̃s agrique colitur
diuis it po&a cuius tamen duae sunt specialia non adagricu¬
turã ꝑtin& alia adrusticationem. & agricultura&e quidẽ
opera sunt segites & uites aliaqq & agris nascuntur rusti¬
cationis aut curapecorum & ouium c&erorumq animaliu
queruri sunt fructuosa. Ego .i. pͥores lipri suꝑ agricultura
sunt qua ꝓpe uelit ꝑ fecto opere in .ii. libro laudem agri¬
culturȩ &x surin quo &iam nuls lut principio utieͣps statĩ
adipsam remtransa scilic& p̃fationem eius operis habun¬

Expanded text:
ariarum, at laetis otia fundis, Speluncae vivique lacus ariarum, at laetis otia fundis, Speluncae vivique lacus et frigida Tempe Mugitusque boum mollesque sub arbore somni Non absunt; illic saltus ac lustra ferarum usque: vestigia fecit. Item in IIII fine ex Aristaei invento originem apium praedicavit, cum ait: Tempus et Arcadii memoranda inventa magistri Pandere et cetera, quae velut in epilogo fabula Orphei subdidit et ornavit. Omnis agri, qui colitur,divisit poeta. Cuius tantum duae sunt species: alia enim ad agriculturam pertinet, alia ad rusticationem. Et agriculturae quidem opera sunt segetes et vites aliaque, quae ex agris nascuntur, rusticationis autem cura pecorum et ovium ceterorumque animalium, quae ruri sunt fructuosa. Ergo duo priores libri super agricultura sunt, quapropter velut perfecto opere in II libro laudem agriculturae exsequitur, in quo etiam nullo velut principio utens statim ad ipsam rem transit, scilicet praefationem eius operis abun
Abbreviated transcription (Latin):
segiter & c&̃ sur̃ inuocatio utuos oclarissima mundilumina dem¬
cepr &posttio uerenouo gilidur canis cummontibur humor ligt᷑ in
ter rogatio sane georgicorum. libro cuncta ꝑmiscuit in principis
ꝑ &ciam in uolumino ÷ contraursum depecoribus p̃dixerat cum
Ait quecura bouumrł atque ita in eodem tertioque om̃a breuiter
conprehendit & delucide explicuit utuii studiaruris iuiuolumi¬
dilecto apibus quanta ox perientia parcirnam& ador natumodo
rem operir sui epilogus epilogus subdidit perfectionem utiq
indicans carminir utin secundo libri sinecumom̃a uite inflitu¬
ta conprehender& p̃cipu tp̃ possuit omnium laudibus epe¬
rientiam ruriscum ait Oeortunatos nimium sua sibona
norint agriculas & subdiens c&a in quibus cumalia indicat
instituta tummaxime p̃dicat. & p̃fert his omnibus &erci¬
tium Agricularum fide qui &e utilitate iustitiam cũ dt
atsecura quies & nesca fallere uitam diues opum¬

Expanded text:
etera. Sequitur invocatio, ut: Vos, o clarissima mundi Lumina. Deinceps expositio: Vere novo gelidus canis cum montibus humor Liquitur. In tertio sane Georgicorum libro cuncta permiscuit in principiis, quod etiam in volumine I contra usum de pecoribus praedixerat, cum ait: Quae cura boum rel. Atque ita in eodem tertioque omnia breviter conprehendit et dilucide explicuit, ut IIII studia ruris IIII volumidelectu: Apibus quanta experientia parcis. Nam et ad ornatum et decorem operis sui epilogos subdidit, perfectionem utique indicans carminis, ut in secundi libri fine; cum omnia vitae instituta conprehenderet, praecipue praeposuit omnium laudibus experientiam ruris, cum ait: O fortunatos nimium, sua si bona norint, Agricolas, et subdens cetera, in quibus cum alia indicat instituta, tum maxime praedicat et praefert his omnibus exercitium agricolarum fide, quiete, utilitate, iustitia, cum dicit: At secura quies et nescia fallere vitam, Dives opum
Abbreviated transcription (Latin):
rubigo rubigo aũt genus ẽ uituqͦ culmi p̾iunt Signis inucilis signi
in arum infructuosis aspera silua notandũ & ẽ oeherbis nluã dit ta¬
mui Lappee & tribus generaberbarum spilosarum in sđm¬
conir as dicenttrdunt limum steriles addis citionem carumq feruntur
Dominanturꝙ alti: intersegiues erescunt p̃mes iuꝑ esc̃piscas famemso¬
r&r̃ Armain ferum̃ta ut tercaliaq: arma aceruum stumenti coacer¬

Expanded text:
ret. RVBIGO autem genus est vitii, quo culmi pereunt. SEGNIS inutilis. SEGNIS ret. RVBIGO autem genus est vitii, quo culmi pereunt. SEGNIS inutilis. SEGNIS in arvis infructuosis. ASPERA SILVA. Notandum, etiam de herbis silvam dictam. LAPPAE et TRIBVLI genera herbarum spinosarum. contra: Felicem trahunt limum. STERILES ad discretionem earum, quae seruntur. DOMINANTVR quod altius inter segetes crescunt. PREMES supprimes, conpesces. FAMEM SOrel. ARMA instrumenta, ut: Cerealiaque arma. ACERVVM frumenti coarcer
Abbreviated transcription (Latin):
autem arctophilam eo qauxta locatus custos ẽẽ uideatur clarã aũtđ id eo
primus inuenit cũ magis inuidens ꝗ meliori hoc fuiss& inuentus neplura
inueniendo laudẽ eĩ in friger& apꝰ athenas ꝙ arcemincrue cũ pcipitauit hic̃ẽ
ł treptolemum aratrum inuenisse Nã aliup ÷ unamre inuenire aliico
talit ab ipsosuscepta est rediditgratiã namfilio ci : treptulemo arandi
acserendius sumutille hominibus hostender& ipsademonstrauit ga¬
creq uictump̃ þerent reli gione quada ł mel adferebant deficerent
ut ꝑ laborem ad ussũ fruñti uener& arbuta rubra pomasiluarum
q homides uocantur labor addit: Adatus ut nihil mali arte habuer̃
autreuera additus quia ante quidem erat labor sed tam̃ herbarũ in¬
tibor postea accessit rubiginis candorũ Dodo naciuĩ epiruuxta quã
nemus estiouis acratum & habundans gladibus ess& consumer&¬

Expanded text:
autem arctophylacem eo, quod iuxta locatus custos esse videatur. ‛Claram’ autem dicprimus invenit, cui magister invidens, quod melior in hoc fuisset inventus, ne plura inveniendo laudem eius infringeret, apud Athenas ex arce Minervae eum praecipitavit. Hic est vel Triptolemum aratrum invenisse: nam aliud est, unam rem invenire, aliud  ad Celeum, hospitaliter ab ipso suscepta reddidit gratiam. Nam filio eius Triptolemo arandi ac serendi usum, ut ille hominibns ostenderet, ipsa demonstravit. SACRAE quae victum praeberent religione quadam vel mel adferebant. DEFICERENT ut per laborem ad usum frumenti veniretur. ARBVTA rubra poma silvarum, quae unedones vocantur. LABOR ADDITVS aut ‛datus’, ut nihil mali ante habuerint, aut revera ‛additus’, quia ante quidem erat labor, sed tantum herbarum, intiborum, postea accessit rubiginis, carduorum. DODONA civitas Epiri, iuxta quam nemus est Iovi sacratum et abundans glandibus. ESSET consume
Abbreviated transcription (Latin):
thir Dentalia .÷. in quibus qomer inducitur hic neutralit̃ post¬
modũ masđo geñ durũ ꝓcuditarator qualom genus arborisle¬
uis sime leuis neboues laborant stiuia a ratrigubernaculum
abtilis arq ꝙ araditate ditaq carant succo inoppitam ad formi¬
camquia dom̃s qneralner bestias resterendum Colunde tlgi¬

Expanded text:
thir. DENTALIA idest in quibus vomer inducitur: hic neutraliter, postthir. DENTALIA idest in quibus vomer inducitur: hic neutraliter, postmodum masculino genere: durum procudit arator. TILIA genus arboris levissimae. LEVIS ne boves laborent. STIVA aratri gubernaculumsubtilis. AREA ex ariditate dicta, quod careat suco. INOPI tam ad formicam, quam ad omnes generaliter bestias referendum. CYLINDRO lapi
Abbreviated transcription (Latin):
ł aptũ elcusinaciũ ÷ arceꝓiunci&e authlonge ab athinis inqua cumreg¬
nar& celes & ceterẽ querentẽ filiam iuscipirs& hospitio illa ꝓremune¬
ratione ciostendit omnegenus agriculturae matremaũt cleussinam
ceremdiuit namutpatres deos dicebant ueteresitadeas matresuoca¬
bant deq̃ matrem urãm matrem cererẽ utibiait uestaq: mater eli¬
ussina dicta ab elius sinaurbeatice tribulagenus uehiculi undete¬
rantur ꝑtum̃ta trache trachas hr̃as quibus tracuntur frum̃¬
ta & coarcebantur Dictũ ÷ ũt hocgenus uehiculi atrahendo
nam rotas non habent in qͥ pondere ÷ magno utsine labore pos¬
sent rustici glebas confringero. Rastria dentium rarnate dicti
Suppellox uasauiminca .i. dfuimine. facacrates coniuncte inter
quia liberi patris. sacra aopurgationem animarũ ꝑtinebant & sic
saratri quecuruatur buris dicta utuid&ur modesta ambustione
bouis bineaurer quibus latior sulcus efficitur temoarcurara¬

Expanded text:
 est Atticae provinciae haut longe ab Athenis, in qua cum regnaret Celeus et Cererem quaerentem filiam suscepisset hospitio, illa pro remuneratione ostendit ei omne genus agriculturae. ‛Matrem’ autem ‛Eleusinam’ Cererem dicit; nam ut ‛patres’ Deos dicebant veteres, ita Deas ‛matres’ vocabant: Deum matrem, Vestam matrem, Cererem, ut ibi ait: Vestaque mater. ‛Eleusina’ dicta ab Eleusina, urbe Atticae. TRIBVLA genus vehiculi, unde teruntur frumenta. TRAHAE. Trahas dicimus, quibus trahuntur frumenta et coacervantur. Dictum est autem hoc genus vehiculi a trahendo: nam rotas non habet. INIQVO PONDERE idest magno, ut sine labore possint rustici glebas confringere. RASTRI a dentium raritate dicti. SVPELLEX vasa viminea idest de vimine facta. CRATES coniunctae interquia Liberi Patris sacra ad purgationem animarum pertinebant, et sic s aratri, quae curvatur, ‛buris’ dicta, ut videtur Modesto, a bustione; bovis. BINAE AVRES quibus latior sulcus efficitur. TEMO aircurara
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ferailieffectos ÷ sterilis renes sol a sblum singularit̃ cinerem in mun¬
dum ad diftinctionem illiur quo utitur puellarequiescunt nonenim robo¬
rantur quunter misio orationis ef ficit q remp&it dicendo nocnullam
ꝑ brcues cauernas perquas sudor emnanat fructibur sed nonipse bumor
sedt̃ra desudat sapidiueloces acrior produobus accipipot ÷ Anctiã ꝓunoq¬
netrat penetrabile qni facile poenetratur ineftes ÷. in sertiles cra¬
łres .÷. ad& equationem agorum rastris & hosrastros dm̃s & haec ras¬
tra s lauaceres ꝓpt̃ maturitatem fruguum alto q̃sisemꝑ incelosedeat
laborantibus faueat Nequiquam .÷ ÷ non sine caura namsemꝑ duae
negatiu con firmatiuum faciunt prosciso uerbo conuenienti đtrur¬
sus in obliquum selic& autũ nala tem pore quoiam cum seminibus a

Expanded text:
idest fertili. EFFETOS idest steriles, senes. SOLA. ‛Solum’ singulariter. CINEREM INMVNidest fertili. EFFETOS idest steriles, senes. SOLA. ‛Solum’ singulariter. CINEREM INMVNDVM ad distinctionem illius, quo utitur puella. REQVIESCVNT. Non enim roborantur, quod intermissio arationis efficit, quam rem repetit dicendo: Nec nulla. per breves cavernas, per quas sudor emanat fructibus, sed non ipse humor, sed terra desudat. RAPIDI velocis. ACRIOR pro duobus accipi potest, an etiam pronetrat; ‛penetrabile’, quod facile penetratur. INERTES idest infertiles. CRATES idest ad exaequationem agrorum. RASTRIS. Et ‛hos rastros’ dicimus et ‛haec rastra.’ FLAVA CERES propter maturitatem frugum. ALTO quasi semper in caelo sedeat laborantibus favens. NEQVIQVAM idest non sine causa; nam semper duae negativae confirmativam faciunt. PROSCISSO verbo convenienti dicit. RVRSVS IN OBLIQVVM scilicet autumnali tempore, quo iam cum seminibus a
Abbreviated transcription (Latin):
sedoma queex scomittunt Aristasnam ꝙ ait ante farra frum̃ta ac¬
cipemus speaes estenim ꝓ generesi luã q sonantem ubienim fabatollu¬
tur sonatsiluaurit inim linicã p̃a b &cerpsit linumpapa uerapenas
& dẽ posthi̧x sram̃ta nonẽc seren da namlic& manua legortur & iut
iñ ligumina t m̃n uribus frumtis ae quantur uritueat papapuera iomniculo¬
slimee papauera uulgatum ẽ ut ipsealibiait soporiferumque papauer & ad
dolo sobliuisandum in potionibus dantur namceres mater ꝓserpineiouepa¬
tre ꝓserpine ad monente dr cibopapaueris orbitatis ablita quienim papauera man¬
liucat cito somno p̃mitur L& heo greco uerboussus ÷ quiestobliuione somnur
tñim obliuionem facitred& lecdus infernalos fluui: dr̃ dequo quibi bunt la
boriose huius uite obliuis cantur simo .÷. stercore quinuis ceribus sit pingui

Expanded text:
sunt omnia, quae ex se emittunt aristas. Nam quod ait anta ‛farra’, nos frumenta acsunt omnia, quae ex se emittunt aristas. Nam quod ait anta ‛farra’, nos frumenta accipimus: species est enim pro genere. SILVAMQVE SONANTEM. Vbi enim fabae tolluntur, sonat silva. VRIT ENIM LINI CAMPVM. Bene excerpsit linum, papaver, avenas, et dicit post haec frumenta non esse serenda; nam licet manu legantur et sint inter legumina, viribus tamen frumentis aequantur. VRIT vexat. PAPAVERA. Somniculosum esse papaver vulgatum est, ut ipse alibi ait: soporiferumque papaver, et ad dolorem obliviscendum in potionibus datur. Nam Ceres, mater Proserpinae, Iove, patre Proserpinae, admonente dicitur cibo papaveris orbitatis oblita; qui enim papavera manducat, cito somno premitur. LETHAEO. Graeco verbo usus est, quod est ‛oblivione’; somnus enim oblivionem facit. Sed et Lethaeus infernalstercore, quod in visceribus fit. PINGVI
Abbreviated transcription (Latin):
ΠΟΝ .I. ausatiuum & grece populi lao & dñr lapidibus primis amenis¬
bus hoc ÷ qđ dixerat uernonotio maiorisnr̃i mensem martium primum
mouendus: Maturis solibus ꝓmaturafacientib: aut maturis
q̃si plenis & legitimis utreuoluta ruebatmaturaiam lucedies Subipse
ursas putant quid amborio circulo contineribo aetes aut qui plaustrũ
huicursarum nominitribuantur hicoritur adxi calano octimbris
tenius ulco .i. leuiter arare Alternis p uices signem proces santemos¬
ficiant noccant illic intra pinguihic inffiriuidem agricula om̃a p̃cepta que
comiemorata adillud ꝑtinent quiait quid facit lẽ segẽ Noualia agri ꝗalt̃¬
les ꝗ seminata nouantur noualia prima rara proscis amotato sidere no¬
ua abo i. ÷ prin spio ueteris abterius anniun deprius Ixũ sensus ine ÷ si
angustia agri non pati&ur ut nouale hac hea fructus commotabis nam
ni qđ gustusuo amaro tristes fatat uł tristis .i. amaris frum̃ta uero

Expanded text:
 causativum; nam et Graece populi λαοί dicuntur a lapidibus. PRIMIS A MENSIBVS hoc est, quod dixerat: Vere novo. Maiores nostri mensem Martium primum movendus. MATURIS SOLIBUS pro matura facientibus, aut ‛maturis’ quasi plenis et legitimis, ut: revoluta ruebat Matura iam luce dies. SVB IPursas putant quidam Boreo circulo contineri; Bootes autem, quod plaustrum huic ursarum nomine tribuatur. Hic oritus a. d. XI Kalend. Octobris. TENVI SVLCO idest leviter arare. ALTERNIS idest per vices. SEGNEM pro cessantem. OFFICIANT noceant. ILLIC in terra pingui. HIC in sterili. IDEM agricola. Omnia praecepta, quae commemorata sunt, ad illud pertinent, quod ait: Quid faciat laetales, quod sementa novantur, novalia primo rura proscissa. MUTATO SIDERE novo anno idest principio veris alterius anni. VNDE PRIVS LAETVM. Sensus hic est: si angustia agri non patietur, ut novale habeas, fructus commutabis; namNI quod gustu suo amaro tristes faciat, vel ‛tristis’ idest amari. Frumenta vero
Abbreviated transcription (Latin):
corur deqͥ nomine ꝓpriat dicitur anguis ut alii areturus eo ꝗs
die ꝓdei aqui noctium detum nale quisitsole in libra possito uer¬
nalom enim equi noctium aries efficit Tunc solinarietem so¬
lepossitus frum̃ta łi serenda autũ nalite pore legumina uero
ur que adueris inctium itẽ hedor̃ sigñ inautũ uosit hediaũt int̃¬
sider as innumero sinistro aurigestele figurato quarumocea¬
sictepefiatq concitant᷑ In quos olin libro uenali cnĩ sol in ari&e
fit Item libradie uarro doxit łscripsit ab aequinoetio autũ nali
nobis seruandum que addiem nona gissimum primum p pruma
xtremum brume bruma uid&urdicta abreuiore ieatuso¬
lis nonus que ergo ad brumefinem s circanã bruma finitꝰ UIIII
seminis Medica ad ipsam herbã facit a postropã ħ herbaame¬
dis tranlata ingretiam & hancxersos pugnał ad racdios
rapuit &am edistrans lataẽ ingretiã quotẽpore e amiminuta¬
ser uunt patres sulciad naturamꝰ her berespicit nã unai anno

Expanded text:
Corvus, de quo nunc proprie dicitur ‛anguis’. Vt alii, Arcturus eo, quod DIE pro ‛diei’. Aequinoctium autumnale, quod fit sole in Libra posito; vernale enim aequinoctium Aries efficit: tunc sol in Ariete positus. Frumenta dicit serenda autumnali tempore, legumina vero usque ad veris initium. Itesidera sunt in numero sinistro Aurigae stellae figuratae, quarum occasu tempestates concitantur.  in quo sol in Libra; vernali enim sol in Ariete fit. Item LIBRA DIE. Varro dixit vel scripsit: Ab aequinoctio autumnali nobis serendum usque ad diem nonagesimum primum post bruEXTREMVM BRVMAE. Bruma videtur dicta a breviori meatu solis; non usque ergo ad brumae finem, sed circa; nam bruma finitur VIII seminis. MEDICA. Ad ipsam herbam facit apostropham. Haec herba a Medis translata in Graeciam, et hanc Xerxes pugnans ad Medos rapuit, et a Medis translata est in Graeciam, quo tempore eam invaserunt. PVTRES SVLCI. Ad naturam ipsius herbae respicit: nam uno anno
Abbreviated transcription (Latin):
o cantus .i : non ÷ & notandũ paleã dictã num̃ sig̃ contra artemina¬
dicam̃tis usper gere ut senibus medicantur. Anelis contramẽ dica¬
bantur Amus cahumor & olep aquatilis quȩ faces solu& cũ obliue
carnedꝰ facit faces silicis folliculis falla cibus que p̃lerum que
fallere consuer̃ properatã adeent ÷ sestinata coquerentur
pecta probata uł exiy lerata uł exi plerata ut sunt nobis fora¬
quã uis adquo que rentur riuis humana studium pors¬
bilitas manuleger& hinc quidã uolunt dictum ligiimen
in peius ruere a cretro sibibisidẽ dicit lẽbum lembus na¬
uis spiratica brtuis subigit rur sum gitur g& in pd¬
uit ñ dera prosidis arctum quius ortut ẽpestates fiunt & hedorumq
dies aurige signum est Autlongue autuitri onecuius sedẽ cornutdu¬
iuna fiallaao iungit It odorũ signũ haurũ nofit hediaũt uiter

Expanded text:
cet. Et notandum, paleam dictam numero singulari contra Artem; na‛medicamentis aspergere’, ut: senibus medicantur anhelis; contra ‛medicavantur. AMVRCA humor ex oleo aquatilis, quae faeces solvit cum olivae carne et facit faeces. SILIQVIS folliculis. FALLACIBVS quae plerumque fallere consuerunt. PROPERATA MADERENT idest festinata coquerentur. SPECTATA probata vel explorata, ut: sunt nobis fortiquamvis cito coquerentur. NI VIS HVMANA idest studium, possibilitas. MANV LEGERET. Hinc quidam volunt dictum ‛legumen’. IN PEIVS RVERE AC RETRO SVBLAPSA. Bis idem dicit. LEMBVM. Lembus navis piratica brevis. SVBIGIT sursum agit, urget, inpellit. SIDERA pro ‛sidus’. ARCTVRI cuius ortu tempestates fiunt. HAEDORVMQVE DIES. Aurigae signum est haut longe a Septentrione, cuius pedi cornu Tauri una
Abbreviated transcription (Latin):
puerum edidit sadiuno odio pellicita inursã camtirans figurauit & uenantifilio op¬

Expanded text:
movit; quae Arcadem puerum edidit. Sed Iuno odio pellicita in ursam eam transfiguravit et venanti filio obmovit; quae Arcadem puerum edidit. Sed Iuno odio pellicita in ursam eam transfiguravit et venanti filio ob
Abbreviated transcription (Latin):
ntũ geñr singͥł geñ mas udutius in xinti bap̃terea pedibus presus equinis itẽ
intuba uena quedã persima & neruiam art̃rae. Samaris sib̵ m&a fori¬
cumturnus commouit sitint̃ emptus uten imlimes agrorumr ł malũ uirus
ad distinctione mepiteton Addidit namuirus bonum &malũ est sicutuerie¬
excuder& herbamsegiter alnos eluuiales nauiculas nauita ꝓnauta ut
ortusuo primen auigauonis tempus ostendunt hasamatre pelione qui¬
dã noatas xistimant sicut &iam addanitas a matre athlante plea¬
te tauris eptem ut caldei tradunt nutrices liberipatres ut muse¬
us scripsit ab hy alfratẽ que inuenationem int̃ ẽptum fleueruns
undehr adas dictȩ alii abeo hradas dictas putant ꝙ or tuerum
pluuiȩnas cunturq: anautis suc culedicuntur pł uocantur alu
quinagir credibilius ÷ literaformate y des apella tȩ sunt
ey nosꝗ dr lrchagnis aũt sub auditur filia altam ursarũ inquã tranfigura taest

Expanded text:
 generis masculini, ut Lucilius in V: Intiba praeterea pedibus † pressus equinis. Item INTIBA vena quaedam pessima et nervi amari terrae. AMARIS FIBRIS μεταφοριeum Turnus commovit, sit interemptus; ait enim: Limes agro rel. MALVM VIRVS. Ad distinctionem epitheton addidit; nam virus bonum et malum est, sicut veneexcuderet. HERBAM segetes. ALNOS fluviales naviculas. NAVITA pro ‛nauta’, ut ortu suo primae navigationis tempus ostendunt. Has a matre Pleione quidam nominatas existimant, sicut etiam Atlantidas a patre Atlante. PLEIAte Tauri septem, ut Chaldaei tradunt, nutrices Liberi Patris, ut Musaeus scripsit, ab Hya fratre, quem in venatione interemptum fleverunt, unde Hyades dictae. Alii ab eo Hyadas dictas putant, quod ortu earum pluviae nascuntur, quae a nautis Suculae dicuntur vel vocantur. Alii, quod magis credibilius est: Υ littera formatae Hyades appellatae sunt.  ‛Lycaonis’ autem subauditur ‛filia’, altera ursarum, in quam transfigurata est
Abbreviated transcription (Latin):
Nam modo agentir ÷ utuns eurusq notͥusq runtnã alit̃ dictũrut
altocul minȩ deindes atis postgeneralem commemoratam culturam
transit adspeties ratis segitibus agrisnam participiũ ÷ riuosq: se¬
quentes iuges autcerte riuorum ÷ ephiteton &usturager scilic&
salientibus ł scaturientib: scaturnices dñruenea quarum srequentis
pluuiat ꝓcesus sed marido solo a quamissa ꝑ indcebulliat atq: sibiori¬
tura priori contria est nãutilla sico agroaquam inmattitita ħ
habundantem aquam deducit intemporeueris autuariȩtate
teris Incestis mensibus in oportunis incertienim menseueris uł
pluualem laco net̃ in quibus aquastare consucuit siue quesiunt ad ducendum ha¬
norem Nect̃m necnihilsunt aliquid tam̃ necnihilos fesiunt hocđ lic& ħ om̃a

Expanded text:
Nam modo agentis est, ut: Vna Eurusque Notusque ruunt. Nam aliter dictum: ruit Nam modo agentis est, ut: Vna Eurusque Notusque ruunt. Nam aliter dictum: ruit alto a culmine. DEINDE SATIS. Post generalem commemoratam agriculturam transit ad species. SATIS segetibus, agris; nam participium est. RIVOSQVE SEQVENTES iuges, aut certe rivorum est epitheton. EXVSTVS AGER scilicet salientibus vel scaturientibus. ‛Scaturnices’ dicuntur venae aquarum, frequentis pluviae processus, si in arido solo aqua missa perinde ebulliat atque si ibi oritura priori contraria est: nam ut illa sicco agro aquam inmittit, ita haec abundantem aquam deducit in tempore veris aut varietate aeris. INCERTIS MENSIBVS inopportunis; incerti enim menses veris pluvialem. ‛Lacunae’ sunt, in quibus aqua stare consuevit, sive quae fiunt ad deducendum humorem. NEC TAMEN NIHIL idest aliquid tamen. NEC NIHIL OFFICIVNT. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
perat ariunidẽm uttam enferant quantum ipsed esiderant solstiti
a ꝑeq noctis octimbrimensis quo modo ł congruere porsuntiumal¬
teram e solsittis hebernam sit & feruntꝗ soliflitia ꝓsolituir rerse¬
renter omnino adestiuuã a lus olsticia ꝑ acꝗ tactis uerno & auctũ¬
nali accipere Aliis olstitia ꝑ om̃a in epte puluere .÷. serenitate cho¬
mis quiserenitas puluerẽ creat & serenum ꝑ hemen caelum
significat nullo in ullo quid cultutam en seiactat mesia quantũ quibab& ha¬
mida solstitia & hemisse renas constictenim mesiamcircaculturam eẽdi¬
tes frrgios mesia aũt segio ÷ uberrima frugũ gargara ut aliimons apule¬
ac moese quidem ui moesiam superior mẽsiaq:: in assia gargara it parsidi¬
dam gargara montem assianum putant Mirant᷑ fantassia petica
rei in animali s ensumdare commin : statimsine inter missione male
pinguis non pingues ÷ sterelis ruit .i. aratro auertit dissipatfrangit

Expanded text:
PERAT ARVIS idest ut tantum ferant, quantum ipse desiderat. SOLSTITIA pro aequinoctiis Octobris mensis. Quomodo haec congruere possunt, cum alterum ex solstitiis hibernum sit? Et ferunt, quod ‛solstirentes omnino ad aestivum. Alii ‛solstitia’ pro aequinoctiis verno et autumnali † accipere, alii solstitia per omnia, inepte. PVLVERE idest serenitate hiemis, quod serenitas pulverem creat et serenum per hiemem caelum significat. NVLLO idest nullo, inquit, cultu tantum se iactat Moesia, quantum, qui habet ‛humida solstitia’ et ‛hiemes serenas’. Constat enim Moesiam circa culturam esse dites Phrygios. Moesia autem regio est uberrima frugum. GARGARA ut alii, mons Apuliae. Moesiae quidem sunt II, Moesia in Europa Moesiaque in Asia. GARGARA idest pars Iddam Gargara montem Asianum putant. MIRANTVR. Phantasia poetica, rei inanimali sensum dare. COMMINVS statim, sine intermissione. MALE PINGVIS non pinguis idest sterilis. RVIT idest aratro evertit, dissipat, frangit.
Abbreviated transcription (Latin):
nam & farago sinecultura nascitur &inortis clendis tionmino¬
toris & discipuli personam requirit undeadme cinatem dix̃ uł
scribit sicut thesiodus adꝑsen lucretius ad metium uł merni¬
umuł remium Sanȩ agriculturae hui: p̃cepta non adom̃s
ipso uirgiloq: ait tibȩrer antiquȩ laudir & artis ingredior
dum detalia: dicet& Inerieturis .II. s̃ sectanda utilitas &iocun¬
dftas quidplus utilius Agricultura quatalia car& in quoait
tus ingredior saectorausus reludere fontes as crcum quȩ ca¬
no romina ꝑ oppida carm. Hoc opus studioseuoluit hocẽ¬

Expanded text:
Nam et farrago sine cultura non nascitur et in hortis colendis non minotoris et discipuli personam requirit. Vnde ad Maecenatem dixit vel scribit, sicut Hesiodus ad Persen, Lucretius ad Mettium vel Memmium vel Remmium. Sane agriculturae huius praecepta non ad omnes ipso Virgilio, qui ait: Tibi res antiquae laudis et artis Ingredior, cum de Italia diceret. In scripturis II sunt sectanda, utilitas et iucunditas. Quid utilius agricultura, qua Italia calet, in quo ait: tem ingredior, sanctos ausus recludere fontis, Ascraeumque cano Romana per oppida carmen. Nunc locus arvorum inge
Abbreviated transcription (Latin):
pareus e loueus altqueta diuint primum dus spetieret¬
seltudrantur hocest arorum : cultura m usicatio que
cultur obor Itemdupliciter diust i librio mnprimn osegi¬
tum: selertiam insecundouitium Ar borum q paituo les
eorio usticatio nom biꝑtite i uoum inibuso stenditinter¬
eetio dilcetum pecorum comn prehendit ipsesiii qporiertã
appium indicauit Quiap̃p principia iusta p̃cepta r& horum hir
lib adhibentur hocest primo & tertio ut in primo dea grisolertia

Expanded text:
tque ita divisit primum, ut duae species esse videantur, hoc est agrorum cultura et rusticatio. Atque culturam item dupliciter divisit II libris: in primo segetum solertiam, in secundo vitium arborumque culturam. Item rusticationem bipertite II voluminibus ostendit: in tertio delectum pecorum conprehendit, in IIII experientiam apium indicavit. Quapropter principia iuxta praecepta rhetorum his libris adhibentur, hoc est primo et tertio; ut in primo enim de agri solertia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ utclautus incurcullione qui homo maturare quissiuit pecuniam
nisi cã mactire quis siuerit substantiae dcẽ hicergo ii sensus possum ax¬
cipi ut ipsealibi dedaritate dix̃ maturare fugã frigidur &rłusq: da¬
tur mon& agriculã debere aliqua opera facere quibus minime no¬
cent indorer & q insereno celo facien daeẽ sibinecessaria quece¬

Expanded text:
 ut Plautus in Curculione: qui homo maturare quaesivit pecuniam, nisi eam mature parserit, substantiae deest. Hic ergo duo sensus possunt accipi, ut ipse alibi de celeritate dixit: Maturate fugam. FRIGIDVS et rel. Vsque DATVR. Monet agricolam debere aliqua opera facere, quibus minime nocent imbres et quae in sereno caelo facienda esse sibi necessaria, quae ce