comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da est. Et siue hoc t̃ror extorserit.
siue fames suaserit ñ dubit& ab olen¬
dũ cũ huius modicib: ꝓm& uaut in¬
digentia ñ preligionis sua uenera¬
tione sit sumptus
QVOD HIIQAdITIRATIONE BASTISMI Vł .VI.
UłTIMORE COACTIANIMOSINCLINA¬
RUNT PENITENCIR SINT SUBLTUANDI
AEMEDIO ITAUT SENILIS AETATSPERICVLOR
QUOq RTURITUDINUM CITERA¬
RUMQ NTCESSITATUM HATA¬
TUR SOLLICITA CÕSIDERACIONCNESRECꝰ
Mu uero de qͥb similit̃ dilectio
tua aios credidit cõsulendos q ad ite¬
randũ baptis mũ uel m&u coasti uol
terrore trans ductis & nunc secontra
noscunt: ea eẽ custodienda modera¬
tio quȩ in soti& atẽ nram õnisi ꝑpe
nitentia reme diũ & ꝑ inpositionẽ epis¬
copał manꝰ comunionis recipiant unita¬
tẽ t p̃rpenitudinis: habita moderatione
tua cõstituenda iudicio ꝓ ut cõuersoꝵ
animos in spexeris eẽ deuotos parit᷑ &ĩ
habenies a &atis senilis intuitũ & peri¬
culoꝵ quorũq: aut ȩgritudinũ respicien¬

Expanded text:
da est. Et sive hoc terror extorserit, sive fames suaserit, non dubitetur abolendum, cum hujusmodi cibus pro metu aut indigentia, non pro religionis veneratione, sit sumptus. VI. Quod hi qui ad iterationem baptismi vel vi, vel timore coacti animos inclinarunt, poenitentiae sint sublevandi remedio, et ut senilis aetatis, periculorum quoque et aegritudinum, caeterarumque necessitatum habeatur sollicita consideratione respectus. Hi vero, de quibus similiter dilectio tua nos credidit consulendos, qui ad iterandum baptismum vel metu coacti, vel errore traducti sunt, et nunc se contraisse cognoscunt, ea est custodienda moderatio, qua in societatem nostram non nisi per poenitentiae remedium, et per impositionem episcopalis manus, communionis recipiant unitatem. Tempora poenitudinis, habita moderatione, tuo constituenda judicio, prout conversorum animos inspexeris esse devotos, pariterque etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque, aut aegritudinum respicien
Abbreviated transcription (Latin):
pus uel inagris aut &iam in domib: ac
possessionib: rite seruat᷑. quanto magis
ncõ iugioꝵ reinte gratione faciendũ sit:
it qđ bellica necessitate t᷑batum est pacis
imedio refor memur VTSIVΙR DeCΑ¬
RUITATTREQRISSI INTEMPIRANCIA VXO¬
uptiuitatẽ reuersi ita in dilectionesua¬
rum cõiugiũ ꝑseuerent. ut cas cupiant
insuũ redire cõsortiũ. Omittendũ est
& inculpabile iudicandũ qđ necessitas
intulit. & restituendũ qđ fides poscit
Siautem alique mulieres itaposlV.¬
tenioꝵ uiroꝵ amores capte ut malint
his coherere quã cedlegitimũ redire
cõsortiũ meritos notande ita ut aecđis¬
tica comunione priuent᷑. Qua dere

Expanded text:
mibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione faciendum est, ut quod bellica necessitate turbatum est pacis remedio reformetur! Ut si viri de captivitate regressi, intemperantia uxoptivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est, et inculpabile judicandum, quod necessitas intulit, et restituendum autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica communione priventur, quod de re
Abbreviated transcription (Latin):
tã excellens est electio ut hec quae in aliis led¬
mẽbris accłe nõuocant᷑ ad culp̃a in illis
tamen habeantur in licita. XXXIIII
QUOD SUROIA CONIS CANNA LE CONO¬
ũ cũ extraderi coꝵ ordinẽ constitu
tis nupciaꝵ sociaati & ꝓcreacione filioꝵ
studere sit liberũ arbitriũ ad exibendam
tam̃ ꝑfecte continenciae puritatẽ nec sub¬
dia conus quidẽ conubiũ carnale cõceditur
ut & quihabent. sint tãquã nõ habentes : & qui
nõ habent ꝑmancant singulares. Qđ sun
hoc ordine qui quartus est acapite dignũ est
custodiri. Quan tomagis in primo uł secun¬
do tercioue seruandũ est neaut leuitico
aut presbiteralihonore. aut epis copali eted¬
lencia quis quã idoneus estimeur qui se
a uoluptate luxuri& nec dũ frenassede¬
uergo desũmil sacerdotis elecciono traro
ille onibus p̃ponitur quẽ cleri plebisq cna
concorditer postularint : Ita ut si in aliãf

Expanded text:
tam excellens est electio, ut haec, quae in aliis tam excellens est electio, ut haec, quae in aliis membris Ecclesiae non vocantur ad culpam, in illis tamen habeantur illicita. III. Quod subdiaconis carnale conjNam cum extra clericorum ordinem contis, nuptiarum societati, et procreationi filiorum studere sit liberum arbitrium; ad exhibendam tamen perfectae continentiae 398 puritatem, nec subdiaconis quidem connubium carnale conceditur: ut qui habent sint tanquam non habentes; et qui non habent permaneant singulares. » Quod si in hoc ordine, qui quartus est a capite, dignum est custodiri, quanto magis a primo, vel secundo, tertiove servandum est, ne aut levitico, aut presbyterali honore, aut episcopali excellentia quisquam idoneus existimetur, qui se a voluptate uxoria necdum frenasse deergo de summi sacerdotis electione tractabitur, ille Omnibus preponatur, quem cleri plebisque consensus concorditer postulaverit; ita ut si in aliam forte
Abbreviated transcription (Latin):
ex perimento causant sollicicius prospici
adiligentius p̃caueri quatenus ꝑ sp̃m cari¬
tatis & pacis omis matheria scandaloꝵ
de aeccłus dñi quostibi cõmendamus
auferatur p̃minentẽ quidẽ in illis
ꝓuinciis epis copatus tiu fastigiaser
amputa tototius usurpacionis ȩcessum
consecratos m&ro politanos singularũ¬
ꝓuinciaꝵ ep̃os quib ede legac ioner
ur̃a fraternitatis tue curã p̃tenditurqus scixo.
tradite tibi antiquitus dignitatis intemcra¬
tũ habere decernimus. ita ut ad regulis
prestitutis nulla ad neglegencia aut prȩ¬
sũ cione discedas. UT AMTT ROPOLITA¬
NIS NÕIRICI NODIGAMI NOUIDUA¬
xxxuinciuitatibus quaꝵ rectores oberintde
substituendis ep̃is hec forma seruaur
ut his quiordinandus est &iã siboneuite
testimonio fulciatur: Non laicus nonne¬
ophitus nec secunde coniugis sit maritus.
aut qui unã quidẽ habeat uł abuerit. sediec f¬
quã sibi uiduã copulauerit. Sacerdotũ enĩ

Expanded text:
experimenta causarum sollicitius prospici, experimenta causarum sollicitius prospici, et diligentius praecaveri, quatenus per spiritum charitatis de Ecclesiis Domini, quas tibi commendavimus, auferatur, praeeminente quidem in illis provinciis episcopatus tui fastigio, sed amputato totius usurpationis excessu. consecratos metropolitanos singularucopos, quibus ex delegatione nostra fraternitatis tuae cura praetenditur, jus traditae sibi antiquitus dignitatis intemeratum habere decernimus: ita ut a regulis praestitutis nulla aut negligentia, aut praesumptione discedant. Ut a metropolitanis non laici, non bigami, non viduaIn civitatibus, quarum rectores obierint, de substituendis episcopis haec forma servetur; ut is qui ordinandus est, etiam si bonae vitae testimonio fulciatur, non lateus, non neophytus, nec secundae conjugis sit maritus, aut qui unam quidem habeat, vel habuerit, sed nec qui sibi viduam copularit. Sacerdotum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ultũ situpeo sed ad plurimũ doleo qđ in eũ
e quonichil amplius indicaueras quã deuo¬
atus adesse differrat acusationẽ in fir¬
nitatis obtender&tã atrociter & tam
uehementer potueris cõmoueri. preser¬
t̃cũ &iã si tale aliquid merer&ur expectin¬
lĩ tibi fuerat. quid ad tua consulta
rescriberẽ sed ut uideo bene demeistuor¬
bus estimasti &i quã ciuilia ꝓ cõseruordi
sacerdo tali cõcordia responsurus esse
ueris sime p̃uidisti & id eometus ostuos
&x sequi sine dissimulatione ꝓperastinet
cũ moderationis nra& aliadisponentia
scripta sunsi seffacien diinquo factumest
Nlicentiã nõ haberes. Anforte aliquoribi
facinus in notuerat & me ropolitanũ
epm̃ noui aput se criminis pondusurgue
nosceris Vices enĩ nr̃as ita tua credimꝰ
caritati ut in partẽ sis uocatus solitudinis
nõ in plenitudine potestatis. Vndesicut
multũ noseaq: atepie sunt curatalan fi¬
tristant. Et necesse est postmultarũ

Expanded text:
sime, sed et plurimum doleo, quod in eum, de quo nihil amplius indicaveras, quam quod evocatus adesse differret, et excusationem infirmitatis obtenderet, tam atrociter et tam vehementer potueris commoveri: praesertim cum, etiamsi tale aliquid mereretur, exspectandum tibi fuerat, quid ad tua consulta rescriberem. Sed ut video bene de meis moribus existimasti, et quam civilia pro conservanda sacerdotali concordia responsurus essem, verissime praevidisti. Et ideo motus tuos exsequi sine dissimulatione properasti: ne, cum moderationis nostrae aliud disponentia scripta sumpsisses, faciendi id, quod factum est, licentiam non haberes. An forte aliquod tibi facinus innotuerat, et metropolitanum episcopum novi apud se criminis pondus urgebnosceres. Vices enim nostras ita tuae credidimus charitati, ut in partem sis vocatus sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis: unde sicut multum nos ea, quae a te pie sunt curata, laetifitristant: et necesse est post multarum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi quã ꝓpru arbitru & spontanee
nocionis fuis se qđ uenerat qđq: cartula
pbedienci& sponsione conscripserat : Incuius
inen cartule mensione signũ ꝓdebatur
urie No enĩ necessariũ fuerat ut obli¬
ureur scripta qui obedienciã sua ipseiã
ilũptarii aduentus ꝓbabat officio Vn
deplorationib: supradictis hec uerba
st tacitũ : nudatũ est illut qđ silencĩ
uerat adoꝑtũ. aditã scilic& illiricipti¬
iturã & sublimissimã in termundane
pices potestatẽ in exitu in sontis antesti¬
sincitatã ut missa ex secusatione terri¬
ilis quo mĩa sibi officia publica adeffectũ
snullo uł falso insimulatus crimine ȩxtra¬
rur sacerdos cui nõ obmolestiã egritu¬
inis. nõ obseuiciã gẽmis darentur indu¬
ne. sediter asperũ & periculis plenum
binuias niues agere coger&ur. qđ tanti
aboris tantiq: discriminis fuit. ut exhis

Expanded text:
 quam proprii arbitrii, et spontaneae devotionis fuisse, quod venerat, quodque chartulam de obedientiae sponsione conscripserat: in cujus tamen chartulae mentione signum prodebatur injuriae. Non enim necessarium fuerat, ut obligaretur scripto, qui obedientiam suam ipso jam voluntarii adventus probabat officio, unde deplorationibus supradicti haec verba st illud, quod silentio fuerat adopertum, aditam scilicet Illyrici praefecturam, et sublimissimam inter mundanos apices potestatem in exhibitionem insontis antistitis incitatam, ut missa exsecutione terribili, quae omnia sibi officia publica ad effectum s nullo vel falso insimulatus crimine extraheretur sacerdos: cui non ob molestiam aegritudinis, non ob saevitiam hiemis darentur induciae, sed iter asperum, et periculis plenum per invias nives agere cogeretur, quod tanti laboris, tantique discriminis fuit, ut ex his
Abbreviated transcription (Latin):
iusi nemo suscipibat nemosollicitanis
te eeplacito caritatis id interdantẽ acci
ud& uł abicere uł tenere. itaq: su ntraꝓ
ncia resagit᷑ trans fugã c̃leticũ ad aecłim¬
suã meropolitanus redire cõpellat. Si autẽ
longiuis reces si cituipcepti auetoritate reuo¬
cabitur ut nec cupiditate nec ambicioni
oc casio relinquatur. Vt INeVo CanDI uinciali¬
B epis athes aloni censs pontifice Mobenato cõ¬
senuetꝰ nec sutoccolont sacer dota lis hionor¬

Expanded text:
ius, nemo suscipiat, nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem, accaudet vel abjicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad Ecclesialongius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati nec ambitioni occasio relinquatur. IX. Ut in evocandis provincialibus episcopis a Thessalonicensi pontifice moderatio conservetur, ne sub hoc colore sacerdotalis h
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscũ omnib: dieb: usque ad consumacionẽ
scłi. Et iterũ hec inquid locutus sũ uob̵ ut in ne
pacẽ habeatis: In hoc autẽ mundo tribulacio¬
nẽ habebitis. Sed cõfidite quia ego uici
mundũ Qua pollicitationes quia sine dubio
manifestas nullidebemus scandalis in firma¬
ri. nec lectioni dĩ uideamur in grati. cuius tan
potencia sunt adiutoria quã uera ꝓmissa.
De consultacionib: autẽ dilectionis tua. quas
separatĩ conscriptas Archidia conustuus
dixulit quid delus senciendũ sit inter p̃sentes
oportunius quereretur. si nob conspectus tu
copia ꝓuenir&. Nã cũ quedã in terrogatio¬
nis modũ uideantur ecedere intelligoeas
quedã s̃ quȩ nulla possunt ratione cõpelli
semꝑ condicione seruata ut in his quȩ uł diba
fuerint a ut obscura id nouerimus consequen¬
dũ qđ nec p̃ceptis euuangelicis contrariũ ne
decr&is scoꝵ inueniatur aduersum. IN¬
PIUNT AD QUISITIONES CIUSDẼ TP̃ISO¬

Expanded text:
vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Et iterum: Haec inquit locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: in hoc autem mundo tribulationem habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum . Quae pollicitationes quia sine dubio manifestae sunt, nullis debemus scandalis infirmari, ne electioni Dei videamur ingrati, cujus tam patentia sunt adjutoria, quam vera promissa. De consultationibus autem dilectionis tuae, quas separatim conscriptas archidiaconus tuus detulit, quid sentiendum sit inter praesentes opportunius quaereretur, si nobis conspectus tui copia proveniret; nam cum quaedam interrogationis modum videantur excedere, intelligo easquaedam sunt, quae nulla possunt ratione compelli,semper conditione servata, ut in his, quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis Evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum inveniatur adversum. Incipiunt ad inquisitiones ejusdem epis
Abbreviated transcription (Latin):
& nulla pioꝵ porcio a conflictione sit libe¬
ra lta ut periculis negocia careant sine
labores. Quis interfructus maris nauẽ
diligos sigubernator abscedat : Quis ab
insidiis lupoꝵ custodiat oues si pastoꝵ
cura nõ uigila : quis denique latronib:
pectũ explorationis locatũ ab intencio
ne sollicitudinis amorquiais adducatur
ꝑmanen dũ ergo est in opere credito.
& in labore suscepto constantertenen¬
da est iusticia e benigne prestanda
clementia: odio habeantur peccata non
homines. Corripiantur tumidi. toleren¬
tur infirmi: & qđ in pec cantib: seuerius
castiguri necesse est nose uientis plec¬
tatur animo. sed medentis hacsiue liemen¬
cior tribulatio in cubuerit. non ita epa¬
ues camus quasi illi aduersitati ꝓpriisuir XU.¬
bus resistendo cũ & cõsiliũ nrm a forti¬
tudo sit xp̃s. hacsi ne qđ nichil possumus ꝑ ipsu
cuncta possimus qui confirmans p̃dicatores
eu uangelii & sacroꝵ mini stros. Ecceego inquo

Expanded text:
et nulla piorum portio a conflictatione sit libeet nulla piorum portio a conflictatione sit libera, ita ut periculis nec otia careant, nec labores. Quis inter fluctus maris navem diriget, si gubernator abscedat? Quis ab insidiis luporum custodiet oves, si pastorum cura non vigilet ? Quis denique latronibuspectu exploratne sollicitudinis amor quietis abducat? Permanendum ergo in opere est credito et in labore suscepto. Constanter tenenda est justitia, et benigne praestanda clementia. Odio habeantur peccata non homines. Nunc corripiantur timidi, nunc tolerentur infirmi et quod in peccatis severius castigare necesse est, non saevientis plectatur animo sed medentis. At si vehementior tribulatio incubuerit, non ita expavescamus quasi illi adversitati propriis sit virbus resistendum, cum et consilium nostrum et fortitudo sit Christus, ut sine quo nihil possumus per ipsum cuncta possimus, qui confirmans praedicatores Evangelii et sacramentorum ministros: Ecce ego, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ seripturã. Nolies senimiũ iustus:
mitius age cũ eis qͥ telopudicitie uiden¬
tur modũ excessisse uindicte. nedia bolus
qui decepit adulteros. deadulterii gult&
ultoribus. Miror autẽ dilectionẽ tuam
in tantũ scandaloꝵ quacũq oc casione
nascentiũ aduersitate turbari : utuaca¬
cionẽ epis copatus laborib: p̃optare tedicas
& malle in silentio atq: ociouitã degere
quã in his quaetibi cõmissas ꝑmanere
dicente uero dño Beatus qui ꝑseuerauerit
us que in finẽ. Vnde erit beata ꝑseuerãcia
nisi de uirtute pacientia : nã scđm apos¬
tolicã p̃dicationẽ om̃s qui uoluerint in rp̃o
pi&ẽ ui uere ꝑ sec utionẽ pacientur: quȩ
non in eotantũ computanda est qđ cõ
agitur aut quib: cũq suplicus cũ ꝑsecu¬
cionẽ seuiciã supleant & desimilitudineꝰ
morũ & cõtumacia in oboedienciũ & ma¬
nibus cũ omnia sẽ ꝑmẽbra pulsentur.

Expanded text:
cente Scriptura: Noli esse nimium justus , cente Scriptura: Noli esse nimium justus , mitius agas cum eis, qui zelo pudicitiae videntur modum excessisse vindictae, ne diabolus qui decepit adulteros, de adulterii exsultet ultoribus. Miror autem dilectionem tuam in tantum scandalorum quacunque occasione nascentium adversitate titubare, ut vacationem episcopatus laboribus praeoptare te dicas, et malle in silentio atque otio vitam degere, quam in his, quae tibi commissa sunt, permanere, dicente vere Domino, Beatus: qui perseveravit usque in finem , unde erit beata perseverantia, nisi de virtute patientiae? Nam secundum apostolicam praedicationem omnes, qui voluerint in Christo pie vivere, persecutionem patientur. Quae non in eo tantum computanda est, quod cagitur aut quibuscunque suppliciis; cum persecutorum saevitiam suppleant et dissimilitudines morum et contumacia inobedientium et manibus cum omnia semper membra pulsentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinũ culpe ad nullos magis referenda sunt
quã ad desides neglegentesq rectores qui
multã sepenu triunt pestilentiã dũ neces¬
Leorustico ep̃onarbo nensi subditis respõ¬
sionib: & ad eiusdẽ cõsulta rescriptis Epłas
fraternitatistue quas hermes archidia¬
conustuus detulit. libenter accepi. Diuer¬
sarũ quidẽ causuꝵ congione multiplices
sed nõ ita paciaenciae legenti sunt honero¬
sas. ut aliquit eaꝵ intercõcurrentes undiq
sollicitu dines fuerit p̃termissũ. Vnde
tocius sermonis tui allegatione cõcepta.
etgestis quae in ep̃oꝵ honoratorũq: &x unine
cõfecta s̃ recensitis. Sauiniano & leoni
prbris accioniꝰtuae intelleximꝰ fiduciã de¬
fuisse. Neceius iustã suꝑ esse querimoniũ
qui se ab in coatis disceptationib: sponte
subtraxerint. Circaquos qa formã quã¬
uemen surã debeatis tenere iusticia
tuo relinquomoderamini. suadensta¬
men caritatis ortatũ. ut sanandi segris
spiritalẽ debeas adibere me dicinam adi¬

Expanded text:
ordinum culpae ad nullos magis referendae sunt, quam ad desides neglegentesque doctores, qui multam saepe nutriunt pestilentiam, dum necesLeo Rustico episcopo Narbonensi. Subditis responsionibus, et ad ejusdem consulta rescriptis. Epistolas fraternitatis tuae, quas Hermes archidiaconus detulit, libenter accepi. Diversarum quidem causarum connexione multiplices, sed non ita patientiae legentis onerosas, ut aliquid earum inter concurrentes undique sollicitudines fuerit praetermissum. Unde totius sermonis tui allegatione concepta, et gestis, quae in episcoporum honoratorumque examine confecta sunt, recensitis, Sabiniano et Leoni, presbyteris actionis tuae intelleximus fiduciam defuisse, nec eis justam superesse querimoniam, qui se ab inchoatis disceptationibus sponte subtraxerunt. Circa quos quam formam, quamve mensuram debeas tenere justitiae, tuo relinquo moderamini. Suadens tamen charitatis hortatu, ut sanandis aegris spiritalem debeas adhibere medicinam, et di
Abbreviated transcription (Latin):
inulla extant indicia inter ꝓpinquos autꝰ
familiarẽs nulla interclericos. autuici¬
nos. quibus hiide quib: quȩ ritur baptigati
fuisse doceantur : a gendũ est ut renascan¬
tur nemanifeste pereant: in quibus quod
non ostenditur gestabrationõ sinit utiu¬
deatur iterarũ. Quiautẽ possunt memns¬
se qđ adecołam ueniebut cũ parentibus¬

Expanded text:
nulla exstant indicia inter propinquos, aut familiares, nulla inter clericos, aut vicinos, quibus hi, de quibus quaeritur, baptizati fuisse doceantur, agendum est, ut renascantur, ne manifeste pereant, in quibus quod non ostenditur gestum, ratio non sinit, ut videatur iteratum. Qui autem possunt meminisse, quod ad ecclesiam venieb
Abbreviated transcription (Latin):
Nucilla adtoro abicere es uxorẽ certein¬
agenuitatis accipere mõduplicatio
coniugii sed ꝓfectus est honestatis. Cul¬
panda est sane taliũ neglegentia. sed nõ
penitus disperandas ut crebris choorta¬
cionib: incitati qđ necessaria e paiue¬
runt. fideliter eequantur. Ne moenĩ
disperandus est dũ in hoc corpore cons¬
titutus est qula nõnũ quã quodifiden¬
ciã &atis difertur. cõsilio maturiore
reseruanda est. in cuius manu fuit ut
taliuł obitꝰ usq ad cõmunionis remediũ
differatur. Nos autẽ quib: uiuentibus
nõ cõmuni cauimꝰ mortuis cõmunicare
nõ possumus. BE HISQUIPENITEN¬
issimulatio hec potest nõdecon¬
tẽptũ essere medii sed demecugrauius
delinquendi unde penitentia que dila¬
ta est cũ studiosius pocita fuerit nõne¬
g&ur : ut quomodo ad indulgentiã me¬
dicinã anima uulnerataꝑueniat Quod
IOΡORTIΑTEQVIΡRO IN LICITIS UE¬
NHIAM POSCIT RIA MULTISLICITIS ABSTI

Expanded text:
toro abjicere, et uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus desperanda, ut crebris cohortationibus incitati, quod necessarie expetierunt, fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est dum in hoc corpore constitutus est, quia nonnunquam quod diffidentia aetatis differtur, consilio maturiore judicio reservanda est, in cujus manu fuit, ut talium obitus usque ad communionis remedium non differatur. Nos autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possumus. De his qui poenitenDissimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poenitentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur: ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. Quod oporteat eum, qui pro illicitis veniam poscit, etiam mult
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod iti ds̃icordib: homiũ atq inpsolibero
õperetur arbitrio ut scã cogitacio piũ cõsiliũ
om̃is ꝙr motus bone uoluntatis. exdõ sit quia ꝑ
illũ aliquid banu possumꝰ sine quo nilil possu¬
mus. Adhanc enĩ nos ꝓfimonẽ idemdo ctor ui¬
stituit: quicũ ad tocius urbis epõs de dipune gr̃e
opitilatione loqueretury quod ergo ait tẽmpus
in teruonit quo dͥ nõ egeamꝰ auxilio. In omnib
igitͥ as tib causisq cõgitacionib: inotib adiutor
ꝓptector orandus est. Suꝑbũ ẽ eũ lcquicqnã
sibi humana inatura p̃sumat clamante apło.
N: ẽ nobis cõiuctacio aduesus carnẽ & sargiunẽ.
sed conta principes & potstaas hacris huuis

Expanded text:
Quod ita Deus in cordibus hominum, aut in ipso libero Quod ita Deus in cordibus hominum, aut in ipso libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio, pium consilium omnisque motus bonae voluntatis ex Deo sit, quia per illum aliquid boni possumus, sine quo nihil possumus. Ad hanc enim nos professionem idem doctor instituit, qui cum ad totius orbis episcopos de divinae gratiae opitulatione lintervenit, quo ejus non egeamus auxilio? In omnibus igitur actibus, causisque, cogitationibus, motibus, adjutor et protector orandus est. Superbum est enim, ut quidquam sibi humana natura praesumat, clamante Apostolo : Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra principes et potestates aeris hujus
Abbreviated transcription (Latin):
radiantẽ tnto a fricani epĩ honore uene¬
rati sunt ut ia ad cundem uirũ scriberent
Illud uero quod in lit teris quas in uniuersas puin¬
cias curasti ec̃ mittendas i posuistidicens. Nos
tamen instinctudĩ & cetera siciccipimꝰ dictũ: ut il¬
los qui contradĩ ad utorio & tollunt humani arbi¬
trii libertait : distrcto gladio ueritatis uł cursĩ
transions amputares. Quid enĩ tam libero fecis¬
tis arbitrio quã quod uni uersa in nr̃e humilitatis
conscienciã retulistis. & tã istinctũ dĩ factũ esse
fideliter sapioraerꝗ uidistis ueracit̃ fidon t̃ꝙ dixis¬
tis. Ideo utq quia p̃parat᷑ uoluntis adño. & utbo¬
ni aliquid agant pa ternus uispira tonib: suorũ
ipse tingit corda filior. Quot quot eñ spũ dĩ
aguntur hii filii sunt dĩ. Vt nec nr̃m de esse
sertiamus arbitriũ & inbonis quib: q uoluntats
humanȩ singulis motib magis illius ualere nõ

Expanded text:
radiantem tanto Afri episcopi honore veneradiantem tanto Afri episcopi honore venerati sunt, ut ita ad eumdem virum scriberent: Illud vero, quod in litteris, quas in universas provincias curasti esse mittendas, posuisti dicens, Nos tamen instinctu Dei, etc., sic accepimus dictum, ut illos, qui contra Dei adjutorium extollunt humani arbitrii libertatem, districto gladio veritatis, velut cursim transiens, amputares. Quid enim tam libero fecistis arbitrio, quam quod universa in nostrae humilitatis conscientiam retulistis? Et tamen instinctu Dei factum esfideliter sapienterque vidistis veraciter fidenterque dixistis: ideo utique, quia praeparatur voluntas a Domino, et, ut boni aliquid agant, paternis inspirationibus suorum ipse agit corda filiorum. Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt, ut nec nostrum deesse sentiamus arbitrium, et in bonis quibusque voluntatis humanae singulis motibus magis illius valere non
Abbreviated transcription (Latin):
ineret ap̃ te rits ille peccatis tm̃ sciens itenx
ir peccare ad reparationẽ sibi quẽ ad modũ
ussas illũ & post isti corrigere multo seruabit
oadiana prostat ille remedia quib: nisi frasi con¬
is quȩ ni tamꝰ ulla tenus humanas uincere poterimꝰ
mores. Necesre st enĩ ut qđ auxilianit uincimꝰ
EA LIBEROBINE UTAMURARBITRO UI
uod nemo nisi ꝑ xp̃m libero bone utat᷑ arbitrio
idem magister uepła ad mileuitanũ cõciliũ data
diat dicens. Aduerte tandem õprauissimarum
iaum ꝑuersa doc trina: qđ priũ homi nẽ ita lib̵¬
sipsa decqit. & dũ undulgencius frenis cius utit
t p̃ uaricationẽ p̃sumptione cõaderit: Nec ox hac
uuit gui nisiq prouidentia regeneratio nissta¬
pldon auerit. In quã nos sentenciã dirigitbe¬
it ncordationis papȩ. zosimi regularis aue¬
onascũ scribons ad tocius urbis epos ait. Nos
aton instinctũ dĩ. om̃a eñbona ad auctorem
uno aut̃ seroniẽ. s inderissimȩ ueritatis lucȩ

Expanded text:
dimeret a praeteritis ille peccatis, tamen eum sciens iterum posse peccare, ad reparationem sibi, quemadmodum posset illum et post ista corrigere, multa servavit, quotidiana praestans illi remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos vincere poterimus errores. Necesse est enim ut quo auxiliante vincimus,  libero bene utamur arbitrio. VII. Quod nemo nisi per Christum, libero bene utatur arbitrio, idem magister in epistola ad Milevitanum concilium data praedicat, dicens: Adverte tandem, o provissimarum mentium perversa doctrina, quod primum hominem ita libertas ipsa decepit, ut dum indulgentius frenis ejus utitur, in praevaricationem praesumptione concideret, nec ex hac potuit erui, nisi ei providentia regenerationis staipse donaverit. In quam nos sententiam dirigit beatae recordationis papae Zosimi regularis auctoritas, cum scribens ad totius orbis episcopos ait: Nos autem instinctu Dei, omnia enim bona ad auctorem Hunc autem sermonem sincerissimae veritatis luce
Abbreviated transcription (Latin):
epis atq prbris : quicũ essentlaici si uelec¬
dres licito & uxores ducere & filios pcreare
potuerunt: sed cũ ad p̃dictos ꝑuenerint
gradus cepiteis nõ licere qđ licuit. Vnde
ede carnalefiat spiritale coniugium
Oporta cos nec dimittere uxores & qua si
non habeant sic habore: qđ & salua sit
caritas conubioꝵ & cess& operatio nupeua¬
rum. QVOSALIVO SITVXOR A LIUO CON¬
CVBINE NICERUIT QIS QUÃ FILIAM
iuncta uxor est uiri: quia neomnis filius
heres est patris. Nuptian autẽ federa
inter ingenuos s̃ legitima & inter ae quales¬
& multo prius hocipsũ dño constituente
quã inicio romani iuris exsister&. Itaq
aliut estuxor. alut concubina sic̃ aliut
ancilla aliut libera. Proqđ eria apłas¬

Expanded text:
pis, atque presbyteris, qui cum essent laici, sive lectores, licito et uxores ducere, et filios procreare potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset operatio nuptiarum. Quod aliud sit uxor, aliud concubncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina, sicut aliud est ancilla, aliud libera. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
cere ꝑ liberũ iubeam᷑ arbi triũ. facilius possimꝰ
in plere ꝑ gr̃am tã quẽ & sigrãm nõ dare tur
nõ quidem facile sed tam̃ possimꝰa iã sineillos
implere diuina mandata anathema sit dq
ctbus eũ maida torũ dñs loquebatur ubiã
sine me difficilius potestis facere: sed ait sne
nihil potestis facere. EDΡER ET ATVTA SEDIS

Expanded text:
berum jubeamur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tanquam et si gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait, Sine me difficilius potestis facere; sed ait, Sine me nihil potestis facere. Quod praeter statuta sedis
Abbreviated transcription (Latin):
uepto honore nascatur quis ambigat ne¬
uaquã istis essȩ tribuendo quod ño doceant᷑¬
usse collatũ : Sic qui autẽ clerici ab istis
estratã haberi. ut aut in ipsis aecclesus ꝑseue¬
nt. Aliter enĩ uana habendiest crecio¬

Expanded text:
accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam fuisse collatum? Si qui autem clerici ab istis est rata haberi, ita ut in ipsis Ecclesiis perseverent; aliter autem vana habenda est consecra
Abbreviated transcription (Latin):
saluberrime a sc̃is patrib: constitutũ est bi nos
in annis singulis ep̃oꝵ debere esse conuentus
ternis sẽꝑ ex uob addiã terciũ &alendarum
oc tobriũ rome. fraterno concilio sociati inds¬
simulanter concurrant: qm̃ adiuuante gr̃a
dĩ facilius poterit ꝓuideri & in aecclȩsus xp̃i
nulla scandala nullina scantur errores. cum
corã bea tissimop&ro apło id sẽꝑ in cõmune
tractandũ sit ut omĩa ipsius constituta cano¬
nẽq decr&ca aput om̃s dni sacerdotes in uiola
ꝑmaneant. Io ec autẽ quae inspirante dño uoli¬
quã reuerenter a uoł apłicȩsedis instituto
seruentur. Dat xii. Ecł noub̵ calepodius¬

Expanded text:
saluberrime a sanctis Patribus constitutum est binos saluberrime a sanctis Patribus constitutum est binos in annis singulis debere esse conventus: terni semper ex vobis ad diem tertium calendarum Octobrium Romam, fraterno concilio sociandi indissimulanter concurrant, quoniam adjuvante gratia Dei facilius poterit provideri, ut in Ecclesiis Christi nulla scandala, nulli nascantur errores, cum coram beatissimo Petro apostolo id semper in commune tractandum sit, ut omnia ipsius constituta, canonumque decreta apud omnes Domini sacerdotes inviolata permaneant. quam reverenter a vobis apostolicae sedis instituta serventur. Datum XII Kalendas
Abbreviated transcription (Latin):
a qua baptismatis. Sic̃ ergo uaus testa¬
iħm xp̃m facta est sic̃ diuersa sacrificia
unã ostiã ꝑformarunt & multorum
agnoꝵ occisioillius emmolationis fini¬
ta est de quodicitur. Ecce agnus dĩ ecce
amicus fuit a do fidelis & nõ sua querens
ad soluenda calciamenta pedũ eius
indignũ. quoniã ipse quidẽ baptigaros
in aqua in penitentia. Ille autẽ bapti¬
⁊atus esset in spũ scõ digni qui duplici
potestatẽ & uitã redder& & peccata con
guitate submota & uidenter agnoscitis
in baptigandis electis qui scđm a posto¬
licã regulã & exor cismiscrutandue
ieiunus scĩfican di& frequentib sunt
p̃dicationib: inbuendi. duo tantũ tẽpora
idest paschȩ & pente costen esse soruan¬
dã hoc urie in dicimꝰ caritati. ut abapos¬
tolicis institutis. nulla ulterius rece¬
datis excessu. qr multũ posthec esse
non poterit : Si quis quã a postolicas
regulas in alico crediderit negle¬

Expanded text:
aqua baptismatis. Sicut ergo Vetus Testaaqua baptismatis. Sicut ergo Vetus Testatum facta est; sic diversa sacrificia unam hostiam praeformarunt, et multorum agnorum occisio illius immolatione finita est, de quo dicitur: Ecce agnus Dei, ecce amicus fuit, adeo fidelis, et non sua quaerens, ad solvenda calceamenta pedum ejus indignum : quoniam ipse quidem baptizaret in aqua in poenitentiam, ille autem baptizaturus esset in Spiritu sancto et igni, qui duplici potestate, et vitam redderet, et peccata consibus omni ambiguitate submota evidenter agnoscitis in baptizandis electis, qui secundum apostolicam regulam, et exorcismis scrutandi, et jejuniis sanctificandi, et frequentibus sunt praedicationibus imbuendi, duo tantum tempora, id est Pascha, et Pentecosten, esse servanda. Hoc vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum posthaec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit negli
Abbreviated transcription (Latin):
ne debito honore ueneranda est Oboc
existimat priuilegiũ habere baptisma¬
tis quia hoc quidã putant qđ in ea dẽ
die dñs ad baptismũ sc̃i ioħis accesse¬
rit. sciat illius baptismi aliã gr̃am.
aliã fuisserationẽ nec ad eandẽ ꝑte¬
tur dequib: dicitur. Qui non ex angui¬
ne. neque & uoluntate carnis. neque
e uolũ tate uiri. sed exdõnatisunt
dũs enĩ nullius in digens remissione
peccati. nec querens remediũ renas
cendi sic uoluit baptitari. quomodo¬
& uoluit circũcidi: ostiãq ꝓse
emen dationis offerri : ut qui factꝰ
erat exmuliere sic̃ apłs ait : Fier& &sub
lege quã nõuenerat soluere sed adim¬
płere implendo finiro. Et si c̃beatus
apłs p̃dicat dicens. finis autẽ logis ꝓp̃ĩ
adiusticiã omni credenti. baptismi
autẽ sui in secondidit sacramento
quia in omnib: primatũ tenens sodo¬
cuit esse principiũ: & tunc regenera
ipsius ꝓfluxer̃ sanguinis redẽptionis &

Expanded text:
ne debito honore veneranda est, ob hoc ne debito honore veneranda est, ob hoc existimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesserit: sciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertitur, de quibus dicitur, Qui non ex sanguine, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Dominus enim nullius indigens remissione pcendi, sic voluit baptizari, quomodo voluit circumcidi, hostiamque pro se emendationis offerri, ut qui factus erat ex muliere sicut Apostolus ait fieret sub lege ; » « quam non venerat solvere, sed adimplere , » et implendo finire, sicut beatus Apostolus praedicat, dicens: « Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti . » Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens se docuit esse principium. Et nunc regeneratipsius fluxerunt sanguis redemptionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Inde qr manifestissime SINT PFIXA¬
pat& bapti zandis in aeccła electis
hec duo tẽ pora de quib locutisumus esse
legitimã dilectionẽ uram monemus. ut
nullos alios diaes huius obseruanciaemis¬
ceatis. QUOD ORAHITEMPORE HIQUINE CES¬
SIIATEMORTIS VNQVENTVR IDEST ACQUI¬
IUNNIS OBSIDIONIS ꝑSECUTIONIS ET
ANAUERA QIIDEBEANTBAPTITARI.
Iuia &si sunt alia quoq festa quibus
multa in honorẽ di reuerentia
debeatur : Principalis tam̃ & maximisa¬
cramenti custo dienda nob est misti¬
ca & rationabilis exceptio: ex cenon inter¬
dicta licentia quae in baptis motribuenda
quoliba tepore pericli tantib: subuenitur.
Ita eni has duas festiuitates conexas
sibim& atq cognitas in colamium
& in pacis securitate degentiũ libera
uota differimus ut in mortis periculo
in obsidionis discrimine ꝑsecutionis
angustus intimore naufragii nullo
tẽpore hocuere salutis singulare prae¬
si diũ cuiquã denegemus. Siquis autẽ
ephiphanie festiuitatẽ que in suo ordi¬

Expanded text:
Unde quia manifestissime patet baptizandis in Ecclesia electis haec duo tempora, de quibus locuti sumus, esse legitima, dilectionem vestram monemus, ut nullos alios dies huic observantiae misceatis. Quod omni tempore hi, qui necessitate mortis urgentur, id est aegritudinis, obsidionis, persecutionis, et naufragii, debeant baptizari. XII. Quia si sunt alia quoque festa, quibus multa in honorem Dei reverentia debeatur, principalis tamen, et maximi sacramenti custodienda nobis est mystica, et rationabilis exemplatio, non interdicta licentia, qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet, atque cognatas incolumium et in pacis secvota differimus: ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii nullo tempore hoc verae salutis singulare praesidium cuiquam denegemus. Si quis autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordi
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit dũs ds̃ nr̃ aliis &iã plurib: uerbis
testificatus est. & exortabatur cosdicens
Saluamini a generatione i sta praua.
quiergo receper̃ sermonẽ cius. baptiza
nsunt & a posites̃ in illadie anime circi¬
tertria milia. QVODHECDVOTEMΡORΑ

Expanded text:
us Deus noster. Aliis etiam pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt, et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia. Quod haec duo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plenamiraculis. Verũ qr & sp̃s sapien
cianichil i ordinutũ nichil pater&xur
esse cõfusum estiui Biscernenda sunt
causa sollẽnita tũ & mõnib institu
tis patrũ principũq nr̃o prationabilis¬
est seruanda districno qenõ aliterunus
gra & unus pastor sumus nisi quemadmo¬
dum a płs dicit Id ipsũ dicamus om̃ssimꝰ¬

Expanded text:
sunt plena miraculis. Verum quia spiritus sapsunt plena miraculis. Verum quia spiritus saptia nihil inordinatum, nihil pateretur esse confusum, discernendae sunt ctis Patrum principumque nostrorum rationabilis servanda discretio; quia non aliter unus grex et unus pastor sumus, nisi, quemadmodum Apostolus dicit, id ipsum dicamus omnes: Simu
Abbreviated transcription (Latin):
itmansionissuareddens : Quid estinquid qđ
querebatis meꝰ nesciebatis qđ in ea que pa
tris meis oporta meesse : significans eius se¬
issi filiũ cuius essed & tẽplũ Iñ uero cũ
mnanis maiorib apercius declarandus baptissꝰ¬
nũ p̃carsoris sui ioħis ep&eut qͥđ deitatis eius
sit audita decaelis patris uocedicentis. tues
ilius ms̃ dilectus inte bene cõplacui. Quẽ omũ
ideo quanti potuimꝰ breuitate prestrinxinꝰe
imotũ sit dilectioninurã uniuersos xp̃i
dies inmuneris consecratos fuisse uirtutib
ł incunctis eius actionib: sacramentũ miste¬
ria corus casso: sed alit̃ quoq: signis denun¬
cum aliterreb inpleri Nec quȩ cũ ⁊ hume¬
rantur moperib saluators ⁊dtõpus potes
ꝑtinere baptismatis. Nã si & ia illa quȩ post
beati iołis lauacrũ ad dño gesta cognauinꝰ
sub in discr&o honore uretolamus omnia tẽpera :¬
continuatis erunt deputanda festifgs om̃ia

Expanded text:
e mansionis suae reddens: Quid est, inquit, quod e mansionis suae reddens: Quid est, inquit, quod quaerebatis me? Nesciebatis quod in Patris mei templo oportet me esse? significans ejus esse filium, cujus esset et templum. Jam vero cum in annis majoribus apertius declarandus baptismum praecursoris sui Joannis expetit, quid deitatis ejus sit, audita de coelis Patris voce dicentis: Tu es Filius meus dilectus; in te bene complacui? Quae omnia ideo quanta potuimus brevitate perstrinximus, ut notum sit dilectioni vestrae universos Christi dies innumeris consecratos fuisse virtutibus, et in cunctis ejus actionibus sacramentorum mysteria coruscasse; sed aliter quidquid signis denuntiarit, aliter rebus impleri, nec quaecunque numerantur in operibus Salvatoris, ad tempus posse pertinere baptismatis. Nam si etiam illa, quae post beati Joannis lavacrum a Domino gesta cognovimus, sub indiscreto honore colamus, omnia tempora continuatis erunt deputanda festis, quia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidẽ interno consilio dĩ mansituna¬
Inigeneris ĩ cõmutabilit̃ p̃ordinata repara¬
gerendaꝵ in in carnacionẽ ũbi sũpsit ȩcordiũ
Vnde aliud tẽpus esł qđ ad nunciante angelo
mnea puer ȩditus gultante gaudio ie lestiũ
ninis troc pas torib bedicatur. aliuo qđ n¬
fans cireũ didit᷑. aliut qđ ꝯstia ꝓeo logalis¬
offertur. aliuut cũ tresmagi claritait̃ noui
sideris incitatĩ inbetlehẽ aboriente ꝑ uenuot
& adorato pardiu lomiisti camunerũ oblanione
uenerantur nec idẽ sunt dies quibus impiohero¬
diordinata diuinitus inegipto trans latione
subtractus est uł quib: ab egipro ingalilea mor¬
tuo ꝑsecutore reuocatus est Inter has autẽ dis¬
pen satione uariaates succedunt autꝑ mentacor¬
porea crescitdñs sic̃ euuangelis tates tatur
udẽ cũ parentib uenit. Et cũ abissa: associa ratt̃
redcuntiũ sedens cũ seniorib: & inter admiran¬
is magis tros disputans inuenitur rationẽq¬

Expanded text:
er quidem in aeterno consilio Dei mansit humani generis incommutabiliter praeordinata reparagerendarum in incarnatione Verbi sumpsit exordium, unde aliud tempus est, quo annuntiante Angelo gritate virginea puer editus exaltante gaudio coelestium ministrorum pastoribus indicatur: aliud, quo infans circumciditur: aliuoffertur; aliud, cum tres Magi, claritate novi sideris incitati, in Bethlehem ab Oriente perveniunt, et adorant parvulum, mystica munerum oblatione venerantur. Nec iidem sunt dies quibus impio Herodi, ordinata divinitus in Aegyptum translatione, subtractus est, vel quibus ab Aegypto in Galilaeam, mortuo persecutore, revocatus est. Inter has autem dispensationum varietates accedunt augmenta corporea, crescit Dominus, sicut Evangelista testatursalem cum parentibus venit, et cum abesset a societate redeuntium, sedens cum senioribus et inter admirantes magistros disputans invenitur, rationemqu
Abbreviated transcription (Latin):
ex nos in noui tatẽ uit cambulemus. Sietũ
cõplantati factisumꝰ similitudinemortis
cius simul & resurreccionis erimꝰ. & c&ora
qua latius magis tergenciũ ad cõmendan¬
dũ sac ramentũ baptismatis disputauit
ut apparer& &uius doctrine spũ regenerã¬
disfiliis hominũ & in dĩfilios ad optandis
illũ diẽ esse ccillũ pesno tẽpus electũ
in quo ꝑsimilitudine firmã q mas¬
terii ea quȩ ranir in mẽbris bis que inip¬
sa sunt capifegesta congruere. dũ in
baptismans regula mons in teruenit.¬
& interfectione peccati & sepulturam
triduanã imitatur trinadimersio
& abaquis eleuacioresurgenis est
instar desepulcro. Ipseigit᷑ operis
qualitas doc&caelebrandũ generalit̃
uli graẽ diẽ legitimã eũ esse. in quo orta
est & uirtus muneris & spetie fhac¬
tionis : Ad cuius rer cõfirmationem
postea quã surrec̃ amortais discipu¬
lis suis. Ia quib: om̃secclesiaꝵ p̃sules
docebantur & formnã & potostatẽ
ina didit baptitandidicens. E unus

Expanded text:
mus. Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus, et cetera, quae latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis disputavit, ut appareret, ex hujus doctrinae spiritu regenerandis filiis hominum, et in Dei filios adoptandis illum diem esse et illud tempus electum, in quo per similitudinem formamque mysterii ea, quae geruntur in membris, his, quae in ipso sunt capite gesta, congruerent, dum in baptismatis regula et mors intervenit interfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina demersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulcro. Ipsa igitur operis qualitas docet celebrandae generaliter gratiae diem legitimum eum esse, in quo ornata est virtus muneris, et species actionis. Ad cujus rei confirmationem posteaquam resurrexit a mortuis, discipulis suis, in quibus omnes Ecclesiarum praesules docebantur, et formam, et potestatem tradidit baptizandi, dicens: Euntes
Abbreviated transcription (Latin):
INDIAEEPIPHANORUMBAPTISSI¬
MUM CEIE BRA RE..
Ti ergomili decaritatis urẽ hactib frateru
Caffectione sollicito certis in dieiis muo¬
tuerit : Vos in eo qđ int̃sacramenta aecclesio
principale est ab aposto licȩ institutionis
consu&u dinis discrepare Ita utbaptismi
sacramentã numerosius in die epiphania
quã in pascha litẽ pore caelebr&ur. Mirorus¬
uł p̃cessores ur̃os tã in rationabilẽ noui tatẽ
usurparepotuisse: ut cõfuso tẽ poris utriusq
misterio nullã esse differentiã crederais
in terdiẽ qđ ad oratus est xp̃s amagis & dien
quo resurrexit xp̃s amortuis. Quã culpã nullo
modo potiusseis incidere si unde cõsecratio¬
nẽ honoris accipitis : In de legẽ totius obseruo¬
cie sumeritis. Et beati apłipari sedis que
uoł sacerdo talis mat̃ est dignitatis ess& eda¬
astice magistrarationis: acuius uos regulis
recessisse minorẽ posset equanimitate tole¬
rari : si aliqua cõmonitionis nr̃ae increpatio

Expanded text:
die Epiphaniorum baptismum celebrari. VII. Cum ergo mihi de charitatis vestrae actibus fraterna affectione sollicito certis indiciis innotuerit, vos in eo, quod inter sacramenta Ecclesiae principale est, ab apostolicae institutionis consuetudine discrepare, ita ut baptismi sacramentum numerosius in die Epiphaniae, quam in Paschali tempore celebretur, mirorvel praecessores vestros tam irrationabilem novitatem usurpare potuisse, ut confusis temporibus utriusque mysterii nullam esse differentiam crederetis inter diem quo adoratus est Christus a Magis, et diem quo resurrexit Christus a mortuis. Quam culpam nullo modo potuissetis incidere, si unde consecrationem honoris accipitis, inde legem totius observantiae sumeretis, et beati apostoli Petri sedes, quae vobis sacerdotalis mater est dignitatis, esset ecclesiasticae magistra rationis, a cujus vos regulis recessisse minore posset aequanimitate tolerari, si aliqua commonitionis nostrae increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
xercere pecuniã & fenorẽ uelle di tesces
Quod nos nõ dicã in eos qui sunt inclericalo
constitutos. sed & in laicos cadere qui xp̃i
se dicicupiunt condolemus. Quod uinds
acrius in eos qui fuerunt confutandi des¬
nimꝰ ut omnis peccandi oportunitas adi

Expanded text:
exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos non dicam in eos, qui sunt in clericali officio constituti, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus: quod vindicari acrius in eos qui fuerunt confutati, decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adi
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris uirũ et cõtra illud antiq legis
p̃ceptũ qđ dicit᷑ & cauet᷑. Sacerdos uir¬
ginẽ uxorẽ accipiat. nõ uiduã nõ repu¬
diatã. Hos ergo quicũq. tailes admissi st̃
ab eccłasticis officus & a sacerdo tali
nomine apłi cȩsedis auctoritate iube¬
mur arceri: nec hoc enĩ sibi poterunt
uindicare cuius capaces ꝑ hoc quod illis
obstiterat nõ fucrunt huus discussio.¬
nis curã nobis spetialiter uindi canter.
ut siqua forsitan dehis cummissa sunt
corrigant᷑: nec liceat ultra cõmitti a
neq excusacio de ignoratione nas catur
Quam quã ignorare nũ quã licuerit sacero
quid ca nonũ regulis fuerit definitũ. Ha
go ad ꝓuincias uras ꝑ in nocentiũ legium
utq: male pullulasse dinoscuntur. radi
euellantur & messem dominicã ZIT
nulla corrumpat. Ita enĩ fructũ ubi ren
sunt sincera prestabunt. si ea quȩ nat̃
enecare consuerunt. diligentius amputo
dam lucri tarpis cupiditate captos usun

Expanded text:
uxoris virum, et contra illud antiquae legis uxoris virum, et contra illud antiquae legis praeceptum, quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat, non viduam, non repudiatab ecclesiasticis officiis et sacerdotali nomine apostolicae sedis auctoritate jubemus arceri; nec hoc enim sibi poterunt vindicare cujus capaces per hoc quod illis obstiterat non fuerunt. Hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi, et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: quanquam ignorare nunquam licuerit sacerdotem quid canonum ergo ad provincias vestras per Innocentium, Legitimum, ut quae male pullulasse dignoscuntur radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem quae sunt sincera praestabunt, si ea quae natam segetem enecare consuerunt diligentius amputendam lucri turpis cupiditate captos usurariam