comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num. Ipse ẽ timor ille. qui introducit caritatẽ:
s sic uenit ut exeat. Si enim adhuc ꝓpt̃ penas
times dm̃: nondum amas. quem sic cunes.
Non bona desideras: s mala caues. S ex eo qu
mala caues. corrigis te: & incipis bona deside¬
rare. Cum bona desiderare ceꝑis: erit in te
timor castus. Quid ẽ timor castris: Ne amit¬
tas ipsabona. Intendite. Aliud ẽ timere dm̃.
ne mittat te in gehennam. cum diabolo: ali¬
ud ẽ timere dm̃. ne recedat a te. Ille timor quo
times ne mignem et̾num mittaris cum dia¬
bolo. nondum ẽ castus: ñ uenit ex amore dĩ.:
s extimore penȩ. Cum aut̾ times dm̃. ne dese¬
rat te: presentiam eus amplecteris: cum ipso
res: unum quem foras mittit caritas. Alt̾m ca¬
stum qui ꝑmanet inscłm scłi. Nisi ponas duas
mulieres maritatas. quarum unam ita con¬
stituas. uolentem facere adulterium. delecta¬
ri nequitia. s timere ne damnetur a marito:

Expanded text:
no. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: no. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso res, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanet in saeculum saeculi, nisi ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito.
Abbreviated transcription (Latin):
ora duo: & si linguȩ duȩ. Hoc enim dictum ẽ
ꝑ ioharnem: illud dictum ẽ ꝑdauid. s nolite
pntare alium eẽ sp̃m. Si unus flatus inflat du¬
as tybus: ñ potest unus sp̃s implere duo corda:
guȩ spũ dĩ. dissonaꝑe possunt: Est gͦ ibi quȩdã
consonantia. ẽ quedam concordia. s auditorem
desiderat Ecce inspirauit & impleuit duo corda:
duo oraꝰ mouit duas linguas. sp̃s dĩ. Et audiuimꝰ
ex uno lingua timor ñ est incaritate: s ꝑfecta ca¬
ritas foras mittit timorem. Audiuimus ex alia.
Quasi dissonant: Non. Excute aures. intende
melodiam. Non sine causa hic a. didit castꝰ illic ñ
castus. Discernamus istos duos timores: & incell¬
gamus consonantiam tybiarum. Quo modo
intelligimus: uel quo modo discernaintis:
Actendat caritas ur̃a. Sunt homines qui ꝓpt̃¬
ea timent dm̃. ne mittantur iigehennam:
ne forte ardeant cum diabolo. in ignẽ eter¬

Expanded text:
ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. Si unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, nguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia, sed auditorem desiderat. Ecce inspiravit et implevit duo corda, duo ora, movit duas linguas Spiritus Dei: et audivimus ex una lingua, « Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; » audivimus ex alia, quasi dissonant? Non: excute aures, intende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic nalius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Attendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeter
Abbreviated transcription (Latin):
doleat succetlente salute. Occupet gͦ cor tuum
tiuor: ut iuducat caritatẽ. Succedat cicatrix:
ferramento medici. Talis ẽ medicus: ut ne cica¬
trices appareant. tu tantum subde te dextere
ipsius. Nam si siue timore es: ñ poteris iustificari.
Sententia dicta ẽ descͥpturis: nam qui sine tinio¬
re ẽ. ñ poterit uistificari. Opus ẽ gͦ intret timor
primo: ꝑquem ueniat caritas. Timor. medica¬
ientum: caritas. sanitas. Qui autẽ timet: ñ est ꝑ¬
fectus indilectione. Quare: Quia timor torm̃¬
tumhabet: quomodo sectio medici tormentum
habet. Est autẽ alia sententia quȩ uidet᷑ huic eẽ
conturia: si ñ habet intellectorem. Dicitur enim
quod m loco inpsalmo timor dm̃ castus ꝙ manet
ostenlit: s castum. Quod si ille et̾num umorẽ
nobisostenditꝰ nunquid contradicit il forte
ista epła quȩ dicit. timor ñ ẽ in caritateꝰ s ꝑ fec¬
ta cartas foras mittit timorem: Inc̾rogemus

Expanded text:
doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justificari. Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Opus est ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem timet, non est perfectus in dilectione. » Quare? « Quia timor tormentum habet, » quomodo sectio medici tormentum habet. 5. Est autem alia sententia, quae videtur huic esse contraria, si non habeat intellectorem: dicitur enim quodam loco in Psalmo, Timor Domini castus, permostendit, sed castum. Quod si ille aeternum nobis timorem ostendit, numquid contradicit illi forte ista Epistola quae dicit, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogemus
Abbreviated transcription (Latin):
Timor ñ est in caritate: s ꝑfecta caritas foras mit¬
tic timiorem. quia timor tormentum habet.
Torquet conscientia peccatoꝵ: nondum facta
ẽ iustificatio est ibi quod titulat: quod purgat.
Ido inpsalmo deipsa ꝑfectione uisticiȩ. quid
dicit: Conu̾tisti luctum meum ingaudium
michi: conscidisti saccum meum. & ciuxistime
letitia: ut cantet tibi gła mea: & ñ compungar:
Quid ẽ nͣ compungar:: Non sit quod stimulet
conscientiam meam. Stimulat timor: s noli
umere. intrat caritas quȩ sanat: quod uuluat
timor. Tiuior dĩ sic uulnerat. quomodo medici
ferramentum putredinem touit: & quasi uide¬
tur uulnus augere. Ecce putredo quando erat
incorpore minus erat uuluus: s periculosum.
Accedit ferramentum medici. mninus dolebat
illud iuilnus: qͣm dolet mͦ cum secatur. Ptus do¬
let cum curatur: quami si non curaretur. Sed
ideo plus dolet accedente medicina: ut nunqmͣ

Expanded text:
Timor non est in dilectione: sed perfecta dilectio foras mitTimor non est in dilectione: sed perfecta dilectio foras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « Convertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam si non curaretur; sed ideo plus dolet accedente medicina, ut nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
uitas
et ueniat regnum dĩ. Frgo timor ñ est in caritate.
S in qua caritate: Non m inchoata. Inqua ergo:
S ꝑfecta caritas. inquit. foras nuttit timorem.
Ergo incipiat timor: quia inicium sapientiȩ ti¬
mor dñi. Timor quasi locum p̃parat caritati. Cũ
aut̃ ceꝑit caritas habitare: pellitur timorꝰ qui ei
ĩparauit locum. Quantum eium illa crescit: ille
decrescit. Et quantum illa fit interior: timor pel¬
litur foras. Maior caritas: nunor timor. Mmor
caritas: maior timor. Si autẽ nullus timor: ñ est
qua intret caritas: Sicut uidemus ꝑsetam inqu¬
ducilinum: quando aliquid suitui: Seta prius
intrat: s nisi exeat ñ succedit liuum. Sic timor
primo occupat mentẽ: ñ aut̃ ibi remanet timor:
quia ideo intrauit: ut intro duceret caritatem.
Iam facta securitate inanimo: quale gaudium¬
in nobis ẽ. uel in hoc uel iufucuro scło: Et in hoc
scło.: quis nobis nocebit plenis caritate: Uidete
quo modo exultet apłs: de ipsa caritate. Quis

Expanded text:
uitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua ergo? Sed perfecta, inquit, charitas foras mittit timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsa charitate. « Quis
Abbreviated transcription (Latin):
geniut: diligit eum quigenitus ẽ abipso. Quis
genuit: Pater. Quis ẽ genitus: filius. Quio
ergo ait : Omnis qui diligit patrem. diligit fi¬
lium: & in hoc cognoscimus quia diligius filios
dĩ. Quid ẽ hoc frrs: Paulo aute defilio dĩ dicebat:

Expanded text:
genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili
Abbreviated transcription (Latin):
as ad u̾ba
credentium: s exploretis facta uiuentium. Uide¬
amus ꝙͦ quid ẽ credere in xp̃m. Quid: Credere
quia ĩs ipse ẽ ap̃s. Sequitur. Omnis qui cre¬
dit quod it̃s sit ap̃s: exdõ natus ẽ. S quid est¬
credere illud: & omnis qui diligit qui genuit¬
eum: diligit eum qui genitus ẽ abipso. Statim
fidei conunxit dilectionẽ: quia sine dilectione
fides inanis ẽ. Cum dilectione fides ap̃ĩani:
sine dilectione fides demonum. Qui autẽ non
credunt peiores sunt quam demones: & tardio¬
res quam demones. Nescio quis ñ uult credere
in.xp̃m: adhuc nec demones imitatur. Iam cre
intunore pene: non in amore corone. Nam & illi
ꝑuiiri timebant. Ad de huic fidei dilectionem:
ut fiat fides qualem dicit apłs paulus: fides quȩ
ꝑdilectionẽ oꝑatui: In uenisti xp̃ianum: iue¬
nisti ouem hierłm inuenisti ciuem angłorum
inuenisti inua suspirantẽ peregrinum.
Adiunge te illi. comes tuus ẽ curre cum eo. si
tamen & tu hoc es. Ommis qui diligit eum qui

Expanded text:
s ad verba credentium, sed exploretis facta viventium. 2. Videamus ergo quid est credere in Christum; quid, credere quia Jesus ipse est Christus. Sequitur, Omnis qui credit quod Jesus sit Christus, ex Deo natus est. Scredere in illum? et omnis qui diligit Genitorem, diligit eum qui genitus est ab ipso. Statim fidei confides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credin timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, invencurre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui
Abbreviated transcription (Latin):
aliud confiteri xp̃m: ut repellas ate. xp̃m.
Ergo uidetis. quia quodam modo de hoc dic̃
qui credit. ꝓpria quidem fides est: ñ quomodo
cum multis. Itaq fr̃s. nemo hereticorum di¬
cat uobis. & nos credimus: id̾̃o enim de demo¬
nib exemplum ꝓposuiꝰ ne gaudeatis ad u̾ba

Expanded text:
aliud confiteri Christum, ut repellas a te Christum. aliud confiteri Christum, ut repellas a te Christum. Ergo videtis quia quomodo hic dicit, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis. Itaque, fratres, nemo haereticorum dicat vobis, Et nos credimus. Ideo enim de daemonibus exemplum proposui, ne gaudeatis ad verba
Abbreviated transcription (Latin):
auduit a dño. Beatus es symon bariona: quia
ñ reuelauit tͥ caro. & sanguis: s pat̾ meus qui
in celis est. Uidete quȩ laudes. prosequantur hanc
fidem. Tu espetrus: & suꝑ hanc petram. edifica¬
bo eccłiam nieam. Quid est suꝑ hanc petram
edificao eccłiam meam: Suꝑ hanc fidem: suꝑ
id quod dictum ẽ. tues xp̃s filus di uiuii. Suy
hauc petram inquit: fundabo ȩccłiam mean.
Dicunt & demones. Scimus quiꝰsis filius di̾:
sc̃s dĩ. Hoc petrus. hoc demones: eadem u̾ba.
ñ idem animris. Et unde constat: quia pecrus
hoc. cum dilectione dicebat: Quia fides xp̃ia¬
na cum dilectione ẽ: demonum aut̃ sine dile¬
ctione. Quomͦ cum dilectione hoc dicebat petais
Ut ap̃m amplecꝰteretur: Hoc dicebant demones:
ut xp̃s ab eis recederet. Namq anteqͣm dicerent
scimus qui sis filius dĩ tues. quid nob̾ & tibiẽ
dixerunt: Quid uenisti ante tempus perdere
nos: Aliud ẽ ergo confiteri xp̃m ut teneas ap̃i

Expanded text:
tus es, Simon Bar Jona, quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelis. Videte quae laudes prosequantur hanc fidem: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid est, super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam? Super hanc fidem, super id quod dictum est, Tu es Christus Filius Dei vivi. Super hanc petram, inquit, fundabo Ecclesiam meam.dicunt et daemones, Scimus qui sis, Filius Dei, sanctus Dei. Hoc Petrus, hoc et daemones: eadem verba, non idem animus. Et unde constat quia hochoc cum dilectione dicebat? Quia fides Christiani cum dilectione Dei est; daemonis autem sine dilectione. Quomodo sine dilectione? hoc dicebat Petrus ut Christum amplecteretur: hoc dicebant daemones, ut Christus ab eis recederet. Namque antequam dicerent: Scimus qui sis; tu es Filius Dei: Quid nobis et tibi est, dixerunt? Quid venisti ante tempus perdere nos ? Aliud est ergo confiteri Christum, ut teneas Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
est: quomodo credunt xpĩamꝰ qui ñ solo nomi¬
scͥptura. Quid potuerunt plus credere de mo¬
nes quam ut dicerentꝰ. scimus quiasis filius di
Quod dixerunt demones. hoc dixit & petrus
cum dñs quereret quis esset: & quem illum di¬
cerent homines. Responderunt illi discipuli.
Alii diciuit iohannem baptistam: alii dicunt¬
helẏamꝰ alii hicremiam: aut unum exꝓphetis.
Wille. Uos aut̃ quem me dicitis e̾ẽ: Respon¬

Expanded text:
est, quomodo credunt christiani, qui non solo nomiest, quomodo credunt christiani, qui non solo nomiptura . Quid potuerunt plus credere daemones, quam ut dicerent, Scimus qui sis, Filius Dei? Quod dixerunt daemones, hoc dixit et Petrus. Cum Dominus quaereret quis esset, et quem illum dicerent homines, responderunt illi discipuli: Alii dicunt te Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Et ille: Vos aut
Abbreviated transcription (Latin):
tienim dicunt credo: s fides sine oꝑib uon
saluat. Opus aut̃ fidei. ips dilectio ẽ. Dicente
paulo apło. & fides quȩ ꝑ dilectionem oꝑat᷑.
Oꝑa quidem tua p̃terita ante quam credẽs.
uel uulla erant: uel si bona uidebantur.:in¬
ama erant. Si enin milia erant. sic eras quasi
homo sine pedib: aut uexatis pedib anibulare
ñ ualens. Si aut̃ bona uidebantur ante quam
crederes: currebas quidem. s p̃terinam curren¬
laborem currit. Tanto pluserrat: quanto preter
uiam currit. Que ẽ uia. ꝑ quam currimus:
ixp̃s dix̃. ego sum uia. Quȩ patriaꝰ qua currimꝰ:
Xp̃s dixit. ego sum ueritas. Pillum curris: ad il¬
lum curris: inipso quiescis. S ut curreremus
ꝑ illum: extendit se usq ad nos. Longe enim
eramus: & longe peregrinabamur: Parum est
quia longe peregrinabamui: & languidi moue¬
re nos ũ poteramus. Medicus uenit ad egrotos:
uia porrec̾ta ẽ ad peregrinos. Saluennir ab ipso:
ambulemus ꝑ ipsum. hoc ẽ credere. quia iĩs xp̃s

Expanded text:
n salvat. Opus autem fidei ipsa dilectio est, dicente Paulo apostolo, Et fides quae per dilectionem operatur . Opera quidem tua praeterita, antequam crederes, vel nulla erant; vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant; sic eras quasi homo sine pedibus, aut vexatis pedibus ambulare non valens: si autem bona videbantur; antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currenlaborem currit. Tanto plus errat, quanto praeter viam currit. Quae est via per quam currimus? Christus dixit, Ego sum via. Quae patria, quo currimus? Christus dixit, Ego sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos: longe enim eramus, et longe peregrinabamur. Parum est quia longe peregrinabamur; et languidi nos movere non poteramus. Medicus venit ad aegrotos, via porrecta est ad peregrinos. Salvemur ab ipso, ambulemus per ipsum. Hoc est credere quia Jesus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ꝑfectionẽ nos inuitat ds. ut diligamus inmi¬
cos nr̃os sicut ipse diligit nos: ea nob̾ fiducia ẽ undie
iudicii: quia sicut ille ẽ & nos sumus in hoc mundo
Quia sicut ille diligit inunicos. faciendo solem suũ
oriri suꝑ bonos & malos. & pluendo suꝑ iustos &
inuistos: ita nos quia iuinucis ur̃is non possumꝰ
prestare solem & pluuiamꝰ prestamus lacrimas
cum ꝓillis oramus. Iam ergo de ipsa fiducia uidete
quitd dicat: unde in telligitur ꝑ fecta caritas. Ti¬
mor ñ ẽ incaritate. Quiti gͦ dicimuis de illo. qui cȩ¬
pit timere diem uidicii: Siꝑfecta ẽe̾t in illo cari¬
tas: ñ timeret. ꝑfecta enim caritas. faceret ꝑfectã
iusticiam: & nͣ haberet quare timeret: Immo ha¬
beret quare desideraret: ut transeat iniquitas.
Ergo i¬
mor di
caritas:¬

Expanded text:
hanc perfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimihanc perfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et ipse dilexit suos; ea nobis fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas, cum pro illis oramus. 4. Jam ergo de ipsa fiducia videte quid dicat. Unde intelligitur perfecta charitas? Timor non est in charitate. Quid ergo dicimus de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, Ergo timor non charita
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ad quandam similitudinẽ. Quo modo
enim dicis: sicut aures habeo: ita habet inago
Nunquid omnino sic: S tamĩ dicis sicut. Si ergo
facti sumus ad imaginem dĩ: quare nͣ sicut d̾s sumꝰ
Non ad equalitatem.s pro modo nr̃o. Unde gͦ dat᷑
nob̾ fiducia in die udicii: quia sicut ille ẽ & nos
sumus in hoc mundo. Debemus hoc referre ad ip¬
sam caritatem: & intelligere quid dictum sit.
Dñs meuuangłio dicit. Si diligitis eos qui uos di¬
ligunt: quam mercedem habebitis: Nonne &pu¬
blicani hoc faciunt: Quid ergo uult nos: Ego
aut̃ dico uobis. Diligite in unicos ⁊rõs: & orate
ꝓ ꝑsequentib uos. Sigͦ iubet nos diligere inuni¬
cos nr̃os: unde nobis dat exemplum: De ipsodo.
Ait enim. Ut sitis filii patris ur̃i: qui in celis est.
Quo modo illud facit ds̃: Quomͦ diligit inimicos
suos: Qui facit solem suum oriri suꝑ bonos &
malos: & pluit suꝑ iustos & iniustos. Si ergo ad

Expanded text:
dicitur ad quamdam similitudinem. Quomodo dicitur ad quamdam similitudinem. Quomodo enim dicis, Sicut aures habeo, ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed tamen dicis, sicut. Si ergo facti sumus ad imaginem Dei, quare non sicut Deus sumus? Non ad aequalitatem, sed pro modo nostro. Unde ergo nobis datur fiducia in die judicii? Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Debemus hoc referre ad ipsam charitatem, et intelligere quid dictum sit. Dominus in Evangelio dicit, « Si diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? » Quid ergo vult nos? « Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, et orate pro persequentibus vos. » Si ergo jubet nos diligere inimicos nostros, unde nobis dat exemplum? De ipso Deo: ait enim, « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. » Quomodo illud facit Deus? Diligit inimicos suos, « qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos » . Si ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas humana. Et ex desiderio uitȩ p̃sentis
fit lucta cum morte: & adhibet patientiam. &
fortitudinem: ut equo animo moriatur. Iste pa
patient̾ uiuit: delectabiit̾ moritur. Uide apłm
patient̾ uiuentem: id ẽ cum patientia. hic non
amare uitam. s tolerare. Dissolui inquit & esse
ram. uitus agite uob̾cum: ut desideretis diem u¬
dicii. Aiter non ꝓbatur ꝑfecta caritas: nisi cum ce¬
perit ille desiderari. Ille autẽ habet fiduciam in¬
illo: cuius conscientia ñ trepidat in caritate ꝑfec¬
ta. atq sincera. In hoc ꝑfecta ẽ dilectio eius in
nobis: ut fiduciam habeamus in die udicii. Qua¬
re habebunus fiduciam: Quia sicut ille ẽ: & nos
sumus. in hoc mundo. Audisti causam fiduciȩ tuȩ:
quia sicut ille ẽ inquit: & nos sumus in hoc mundo.
Non ne uidetur impossibile aliquid dixisse: Nun¬
quid enim potest eẽ homo sicut ds: Iam uobisex¬
posui: quia ñ semꝑ ad equalitatẽ di sicut. sed

Expanded text:
voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatur, iste patpatienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est cum patientia: hic non amare vitam, sed tolerare. Dissolvi, inquit, et esse ram, intus agite vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum aritate perfecta atque sincera. 3. « In hoc perfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habebimus fiduciam? « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. » Audisti causam fiduciae tuae: « Quia sicut ille est, inquit, et nos sumus in hoc mundo. » Nonne videtur aliquid impossibile dixisse? Numquid enim potest esse homo sicut Deus? Jam vobis exposui quia non semper ad aequalitatem dicitur, sicut; sed
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s: & inueniret impium quem dampnarec.
Desiderat ut ueniat: quia inuenturus ẽ pium
quem coronet. Iam cum ceꝑit desiderare ueni¬
entem xpͣm casta aiuima. quȩ desiderat amplex¬
uni sponsi: renunciat adulterio: fit uirgo inte¬
rius ipsa: fide. spe. & caritate. Habet etiam fidu¬
ciam iundie iudicii: non contra se pugnat. qndo
orat & dicit. Adueniat regnum cuum. Qui em̃
timet ne ueniat regnuni di: timet ne exaudi¬
atur. Quomodo orat qui timet ue exaudiatur:
Qui aut̃ orat cum ficlucia caritatis: optat iã
ut ueniat. Deipso desiderio dicebat quidam
inpsalmo. & tu dñe usquequo: Conuertere
dnẽ erue animam meam: gemebat se differ¬
ri. Sunt enim homines: qui cum patientia
moriunt᷑. Sunt aut̃ quidam ꝑfecti: qui cum
patientia uinunt. Quid dixi: Qui adhue de¬
siderat istam uitam: quando illi uenerit di¬
es morcis. patientia tolerat mortem. Luctat᷑
potirs agit animo quod eligit dz. ñ qͦd eligit

Expanded text:
Christus, et inveniret impium quem damnaret; Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo orat, qui timet ne exaudiatur? Qui autem orat cum fiducia charitatis, optat jam ut veniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit
Abbreviated transcription (Latin):
futurum diem iudicii: nec tunent. nec deside¬
rant. quod ñ credunt. Cepit aliquis credere
diem iudicii: Si cepit credere: cepit & timere.
S quia tunet: ad huc nondum habet fiduciã
indie uidicuꝰ nondum ẽ in illo ꝑfecta caritas.
Nunquid tamen desꝑandum est: In quo uides
inicium: cur desꝑas finem: Quod inicium
uideo inquies : Ipsum timorem. Audi scͥptu¬
ram. Inicium sapientie timor dñi. Cepit ergo
tinere diemiudicii: timendo corrigat se. iugi¬
let adu̾sus hostes suos: idẽ aduersus peccata sua.
Incipiat reuiuiscere interius: & mortificare
membra sua. quȩ sunt suꝑ t̾ramꝰ sicut apł¬
immundiciam: & cetera quȩ illic secuntur.
Quantum autẽ mortificat iste qui tunere cepit
diem udicii membra sua suꝑt̾ram: tantum
surgunt & corroborantur menibra celestia.
Membra aut̾ celestia: ominia oꝑa bona. Sur¬
gentib celestib membris: incipit desidera¬
re quod tunebat. Timebat enim ne uenirec

Expanded text:
futurum diem judicii, nec timent, nec desidefuturum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid tamen desperandum est? In quo vides initium, cur desperas finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apoimmunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret
Abbreviated transcription (Latin):
habeainus indie uidicii: quia sicuc ille est
& nos sumus in hoc mundo. Dicte quomodo
se ꝓbet inusquisq quantum in illo ꝓfece¬
rit caritas: uel potius quantam ipse in carita¬
te profecerit. Nam si caritas d̾s ẽ: nec ꝓficit:
nec deficte d̾s. Sic dicitur ꝓficere ince cari¬
tas: quia tu inea ꝓficis. Interroga ergo quan¬
tum in caritate ꝓfeceris: ꝙ quid tibi respon¬
deat cor tuum: ut noueris mensuram pro¬
uectus tui. Promiifit enim ostendere nob̾
in quo cognoscamus eum. & ait. In hoc ꝑfecta ẽ
dilecꝰtio. i nobis. Quere inquo. Ut fiduciam
habeamus indie iudicii. Quisquis fiduciam
habet indie iudici: ꝑfecta ẽ in illo caritas. Quid
est habere fiduciam indie iudicu: Non tume¬
re ne ueniat dies iudicii. Sunt homines qui ñ
credunt diem uidicii: isti fiduciam habere ñ
possunt indie quam uenturam e̾ẽ ñ credunt.
Pret̾inittamus istos: excit et illos d̾s ut uiuant.
De mortuis ut quid loquimur: Non credunt

Expanded text:
habeamus in die judicii: quia sicut ille est, habeamus in die judicii: quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Dicit quomodo se probet unusquisque, quantum in illo profecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfecta est in nobis dilectio. Quaere, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possunt habere in die quam venturam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt
Abbreviated transcription (Latin):
ubera. Sigͦ est in uobis illa caritas spiritał
de qua apłs dicit. factussum paruulus in
mediorit̾m. tanquã nutrix fouens filios suos.
tunc uos diligimus quando exigitis. Pigros
non amamus.: quia languentes formidamus.
Intercesserunt autem ut intermitteremus
textum huius epłȩ. quedam prodieb festis
sollempnia lectionum: quȩ non potuerunt
nisi legi & ipsa tractari. Nunc gͦ ad p̃termis¬
sum ordinem redeamus: & quȩ restant in¬
tente accipiat scĩtas ur̃a. Nescio utrum mag¬
nificentius nobis caritas commnendari posset:
quam ut diceretui: d̾s caritas ẽ. Breuis laus:
& magna laus. Breuis in sermone: & magna
in intellectu. Quam cito dicitur: ds dilectio
est.: & hoc breue ẽ. Si numeres: unum est.
Mane in d̾o: & maneat inte d̾s. Manet iute
d̾s. ut te contineat. Maues udõ ne cadas: quia
cadit. Quomodo cadit quem continet d̾s.
In hoc ꝑfecta ẽ dilectio in nobis ut fiduciam

Expanded text:
ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas; quia unquam cadit . Quomodo cadit quem continet Deus? 2. In hoc perfecta est dilectio in nobis, ut fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
eninit caritas ur̃a
ultunam partem re¬
stare nobis tractan¬
dam. & exponendã
uobis quantum dñs
donat. Huius gͦ de¬
sumus: exactionis autẽ uos meniores esse debets.
Eadem quippe caritas. quȩ in ipsa epła maxi¬
me & ꝓpe sola cominendatur: & nos facit fide¬
lissimos debitores & uos dulcissimos exactores.
d̾o diri dulcissios eractores: quia ubi caritas
dulcis ẽ: & a quo erigitur: Et si aliquẽ laborem
suscipit: facit eund̾e laborem. ꝓpe nullum et
leuem ipsa caritas. Nonne uidennis etiam in
imultis ammantib & in rationabilibus ubi ñ ẽ
spiritalis caritas. s carnalis & naturalis: erigi
tamen magno affectu de uberib matris lac a
paruulis: & quamuis suggens impetium faciat.
mubera: meluis ẽ tamen matri. quam si ñ suggat.
nec exigit quod caritate debetur: Sepe uidimus
ubera uacarum etiam grandiusculis uitulis
capite ꝑcuti: & prope ipso impetu leuari ma¬
trum corpora. nec eos tam̃ calce repellere:
s desit filius qui suggatꝰ mugitu uocari ad

Expanded text:
eminit Charitas vestra, ultimam partem restare nobis tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo desumus: exactionis autem vos memores esse debetis. Eadem quippe charitas quae in ipsa Epistola maxime et prope sola commendatur, et nos facit fidelissimos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas dulcis est; et a quo exigitur, etsi aliquem laborem suscipit, facit eumdem laborem prope nullum et levem ipsa charitas. Nonne videmus etiam in mutis animantibus et irrationalibus ubi non est spiritualis charitas, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad
Abbreviated transcription (Latin):
nens in scłm scħ. Toleremus iundum: tole¬
remus tribulationes ipsuisꝰ toleremus scanda¬
la temptationum. Non recedamus a uia: te¬
neamus unitatem eccłie. Teneamus xp̃m: te¬
neanus caritatẽ ñ diuellamur a membris
sponse ipsius. Non diuellamur a fide: ut głie¬
mui inp̃sentia ipsius: & securi manebimus
in eo. modo ꝑfidem: tunc ꝑ sp̃em: cuius tan¬
tas arras habenius. donum sp̃s sc̃.

Expanded text:
nens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, tolenens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tentationum. Non recedamus a via; teneamus unitatem Ecclesiae, teneamus Christum, teneamus charitatem. Non divellamur a membris sponsae ipsius, non divellamur a fide, ut gloriemur in praesentia ipsius: et securi manebimus in eo, modo per fidem, tunc per speciem, cujus tantas arrhas habemus donum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Diebas diligo dm̃: & odis fr̃em. Ohomicida:
quo modo diligis dñi  Non audis suꝑius in
ipsa cpła: quia qui odit frẽm suum honucida
ẽ : S prorsus diligo dm̃: quamuis oderim fra¬
trem meumi. Prorsus non diligis dm̃: si odis fuẽm.
Et ii do ꝓbo alio documento. Ipse dixit: dedit
nob̾ p̃ceptum ut diligamus inuicẽ. Quo modo
diligis cum: cuius odisti p̾ceptum: Quis ẽ qui
dicat. diligo imꝑatorem: s odi leges eius:
Inhoc intelligit imꝑator. si diligis eum: si ob¬
seruentur leges eus ꝑ prouincias. Lex im¬
peratoris nr̃i quȩ est : Mandatum nouum do
uobis: ut uos ni uicem diligatis. Dicis ergo te
diligere xpĩn: serua mandata eiꝰ. & frẽm dili¬
ge. Si aut̃ frẽm ñ diligis. quomodo eũ diligis.
ciuus mandatũ contempnis : Fr̃s. ego ñsatior
loquendo de caritate innomine xp̃i. Quan¬
tum et uos habetis huiꝰ rei auariciam: tantũ
sꝑamus quia crescit in uob̃ ipsa & foras mit¬
tit tumorem. ut remaneat ille castus ꝑma¬

Expanded text:
dicebas, Diligo Deum; et odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fratrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus perma
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione: ut uideat illam in cominutabilem
substantiam: cuius p̃sentia semꝑ gaudeat: qua
ꝑfruatur inet̾num. coniunctus angłis. S cur¬
rat modo: ut aliquando in patriam letetur: Ñ
amet ꝑ egrinationem: ñ amet uiam. Totum
amarum sit p̃ter illum qui uocat: quousq
inhercamus illi. & dicamus quod dictum est.¬
& in psalmo. ꝑdidi sti om̃s qui forncant᷑
abste. & qui sunt qui formcantur: Qui
discediuit & amant mundum. Tu ant̃ qͥd:
Sequitur &dicit. Michi autẽ adherere dõ
bonum ẽ. Totum bonum meum: inhere
re do ẽ gratis. Nam si int̾roges & dicas. quare
in he res do: & dicet. ut donet michi: Quid
tibi donet : Celum ipse fecit. terram ipse fec̃.
Quid tibi donaturus ẽ: Iam heres us. in ueui
melius: & donat tibi. Qui enim ñ diligit frẽm
suum quẽ uidetꝰ dm̃ quẽ non uidet quomͦ

Expanded text:
ommutabilem substantiam; cujus praesentia semper gaudeat, qua perfruatur in aeternum conjunctus Angelis. Sed currat modo, ut aliquando in patria laetetur. Non amet peregrinationem, non amet viam: totum amarum sit, praeter illum qui vocat, quousque inhaereamus illi, et dicamus quod dictum est in Psalmo, Perdidisti omnes quia fornicantur abs te. Et qui sunt qui fornicantur? Qui discedunt, et amant mundum. Tu autem quid? Sequitur et dicit: Mihi autem inhaerere Deo bonum est . Totum bonum meum est, Deo inhaerere gratis. Nam si interroges, et dicas, Quare inhaeres Deo? Et dicat, Ut donet mihi. Quid tibi donet? Coelum ipse fecit, terram ipse fecit: quid tibi donaturus est? jam inhaeres illi: inveni melius, et donat tibi. 11. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse ẽ gͦ ut diligat dñĩ: quisquis diligt frẽm.
Si autẽ uon diligis fratrem quẽ uides: dm̃ quẽ
ñ uides quomodo potes diligere: Quare non
uidet dm̃: Quia non habet ipsam dilectionen.
Idõ ñ uidet dm̃: quia non habet dilectionem.
Iło ñ habet dilectionem: quia ũ diligit frẽu.

Expanded text:
necesse est ergo ut Deum diligat quisquis diligit fratrem. necesse est ergo ut Deum diligat quisquis diligit fratrem. Si autem non diligis fratrem quem vides, Deum quem non vides quomodo potes diligere? Quare non videt Deum? Quia non habet ipsam dilectionem. Ideo non videt Deum, quia non habet dilectionem; ideo non habet dilectionem, quia non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
mendax ẽ. Vnde ꝓbas quia mendax ẽ: Audi.
Qui enim ñ diligit srẽm suum quem udetꝰ dm̃
quẽ ñ uidet quomodo potest diligere : Qiuid gͦ:
qͥui diligit frẽm diligit dm̃: Necesse ẽ ut diligat
dm̃. necesse est ut diligat ipsam duectionem. Nun¬
quid potest diligere frrẽm: & noa diligere dilec¬
tionem. Necesse ẽ ut diligat duectionem. Quid gͦ.
quia diligit dilecꝰtionẽ: ido diligit dm̃: Utiq ido.
diligendo dilectionem. diligit dm̃. An oblitus es.
Quod paulo ante dixisti. ds dilectio ẽ.: Si ds̾ dile¬
ctio: quisquis diligit dilectionem. diñ diligit.
Dilige ergo fratrem: & securus esto. Non potes
dicere diligo frẽm: s non diligo dm̃i. Quomodo
mentiris sĩ dicis diligo dñi: quando ñ diligis frẽm.
Sic falleris quando dicis diligo fre̾nꝰ siputas
quia ñ diligimus dm̃. Necesse ẽ qui diligis frem̃.
diligas ipsam dilectionẽ. Dilectio aut̃ ads est.

Expanded text:
mendax est. Unde probas quia mendax est? Audi: mendax est. Unde probas quia mendax est? Audi: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quid ergo? qui diligit fratrem, diligit et Deum? Necesse est ut diligat Deum, necesse est ut diligat ipsam dilectionem. Numquid potest diligere fratrem, et non diligere dilectionem? Necesse est ut diligat dilectionem. Quid ergo, qui diligit dilectionem, ideo diligit Deum? Utique ideo. Diligendo dilectionem, Deum diligit. An oblitus es quod paulo ante dixisti, Deus dilectio est ? Si Deus dilectio, quisquis diligit dilectionem, Deum diligit. Dilige ergo fratrem, et securus esto. Non potes dicere, Diligo fratrem, sed non diligo Deum. Quomodo mentiris si dicas, Diligo Deum, quando non diligis fratrem; sic falleris, quando dicis, Diligo fratrem, si putes quia non diligis Deum. Necesse est qui diligis fratrem, diligas ipsam dilectionem; dilectio autem Deus est:
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus cum. & ñ habebat speciem neq decorẽ.
Semet ipsum exiuanuit formam serui accipiens:
insimilitudinem hommum factus. & habitu
inuentus ut homo. Non habebat speciem neq
decorem: ut tibi daret speciem & decorẽ. Quam
speciem Quẽ decorem: Ds̃ dilect̾io ẽ caritatis:
ut ames ut curras. Curris. anias. pulcher es: seo
nolite attendere. ne ꝑdas quod accepisti. Illum at¬
tende a quo factus ẽ pulcher: Id̾o sis pulcher. ut
ille te amet: Tu aut̃ totam intentionẽ tuam in
ilum dirige: ad illum curreꝰ eius amplęxiis pete:
Quare diligimus: Quia ipse prior dilexte nos:
& donauit nobis diligere. Dilexit impios: ut fa¬
ceret pios. Duexit inuistos: ut faceret iustos.
Ouerit egros. uit faceret sanos. Ergo & nos diligi¬
nius: quia ipse prior dilȩxit nos. Int̾roga unumm¬
quemiq dicat tibi. Si diligit dm̃. clamat. confite¬
tur: diligo: ipse scit. Est & aliutł unde int̾rogetur.

Expanded text:
Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Non habebat speciem neque decorem, ut tibi daret speciem et decorem. Quam speciem? quem decorem? Dilectionem charitatis; ut amans curras, currens ames. Pulcher es jam: sed noli te attendere, ne perdas quod accepisti; illum attende, a quo factus es pulcher. Ideo sis pulcher, ut ille te amet. Tu autem totam intentionem tuam in illum dirige, ad illum curre, ejus amplexus pete, Quare diligimus? Quia ipse prior dilexit nos, et donavit nobis diligere. Dilexit impios, ut faceret pios; dilexit injustos, ut faceret justos; dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo et nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Interroga unumquemque, dicat tibi si diligat Deum. Clamat, confitetur, Diligo, ipse scit. Est aliud unde interrogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
principio erat u̾bum: & uerbum erat apud dm̃
& ds erat u̾bum. Quia uͦ carnem suscepit: qua¬
si feditatem tuam suscepit: idc̃ inortalitatẽ tuam.
ut aptaret tibi. & congrueret tibiꝰ & excitaret
te ad amandam intus pulchritudinẽ. Unde gͦ
inuenimus quia fȩdus & deformis iũs. sicut in¬
uenimus quia pulcher & speciosus forma p̃filiis
Isaiam int̾roga. & uidimꝰ eũ: & ñ habebat speci¬
emi neq decorem. Ille sunt duç tibie: quasi diũ¬
se sonantes. s unus sp̃s ambas inflat. Hac dieitur
speciosus forma p̃filiis homiuum: hac dicitur ab
ysaia: uidimus eum & ñ habebat speciem neq de¬
corem. Uno spũ implentur ambe cybie: ñ dissonat᷑.
Noli auertere aures: adhibe intellectum. Int̾ro¬
gemus paulum apłm: & exponat nob̃ consonan¬
tiam duarum tybiarum. Sonet nob̾ speciosus
forma p̃filiis hominum: qui cum informa dĩ ceẽt
ñ rapiuam arbitratus ẽ ẽẽ se equalem dõ. Ecce
speciosus forma p̃filiis homium. Sonet nob̾ etiã:

Expanded text:
principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quia vero carnem suscepit, quasi foeditatem tuam suscepit, id est, mortalitatem tuam, ut aptaret se tibi, et congrueret tibi, et excitaret te ad amandam intus pulchritudinem. Unde ergo invenimus quia foedus et deformis est Jesus, sicut invenimus quia pulcher et speciosus forma prae filiis Isaiam interroga: Et vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem . Illae sunt duae tibiae quasi diverse sonantes; sed unus Spiritus ambas inflat. Hac dicitur, Speciosus forma prae filiis hominum: hac dicitur in Isaia, Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem. Uno Spiritu implentur ambae tibiae, non dissonant. Noli aures avertere, adhibe intellectum. Interrogemus Paulum apostolum, et exponat nobis consonantiam duarum tibiarum. Sonet nobis, Speciosus forma prae filiis hominum: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ecce speciosus forma prae filiis hominum. Sonet nobis etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
eminisse uos credo. qui af¬
fiustis hesteruo die ad
tractatio. idẽ qui enim
non diligit fr̾em suum
quẽ uidetꝰ: dm̃ quem ñ
uidet q nomodo potest
diligere: Et hoc manda

Expanded text:
eminisse vos credo, qui adfuistis hesterno die, adtractatio: id est, Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
urorem: opta ut & illa castitatem amet. ñ car¬
qui reddat pulchram amantẽ : Ds autẽ semꝑ
pulcher ẽ: nunqͣm deformis. ñ quam comimuta¬
buis. Amauit nos prior: qui semꝑ est pulcher:
Ec quales amauit: nisi fedos & deformes: Non id̾o
tamen ut fedos dimiteeret. s ut mutaret: & exde¬
formib pulchros faceret. Quomodo erimus pul¬
chri: amando eum qui semꝑ ẽ pulcher. Quantũ
uite crescit amor. tantum crescit pulchritudo:
quia ipsa caritas ẽ annne pulchritudo. Nos di¬
ligimus. quia ipse prior dilexit nos. Audi apłm
paulum. Ostendit aut̃ ds̃ dilectionẽ suam in
nobis: qm̃ cum ad huc peccatores essemus. xp̃s ꝓ
nobis mortiuis ẽ iustus ꝓ iuistis: pulcher ꝓfedis.

Expanded text:
uxorem optat, in illa castitatem amet, non carqui reddit pulchram amantem? Deus autem semper pulcher est, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos prior qui semper est pulcher; et quales amavit, nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Audi apostolum Paulum: Ostendit autem Deus dilectionem suam in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi gͦ reuelet ille qui intus ẽ. quid dieo. aut quid lo¬
quor: Ext̾ior cultor arboris: interior ẽ creator. Qui
plantat. & qiłi rigat: extrinsecus oꝑatur. Hoc fa¬
cimus nos: S neq qui plantat ẽ aliqiud. Neq qui
rigat. s qui incrementum dat d̾s. Hoc ẽ erunt om̃s
docibiles dĩ. Qui om̃s: Om̃ns qͥ audit apatre & didi¬
cit: uenit adme. Nidete quomodo trahit pater: be¬
atitudinem docendo: ñ necessitatẽ imponendo.
Ecce quomͦ trahit. Frunt om̃s docibiles dĩ: traherediẽ.
Om̃is qͥ aucdit apatre & didicit: ⁊enit ad me. trahere dĩ ẽ.¬

Expanded text:
Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loNisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum aat Deus : hoc est, Erunt omnes docibiles Dei. Qui, omnes? Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Videte quomodo trahit Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo. Ecce quomodo trahit. Erunt omnes docibiles Dei: trahere Dei est. Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me: trahere Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
bibat. sapientiam. iusticiam. ueritatẽ. et̾nitatem:
Ubi autem hoc: Ibi melius: uerrus ibiꝰ. plemꝰ ibi.
Nam hic facilius possumus esurire: & hoc si bonã
spem habeamus. quam satiari. Beati enu inqͥt
iecit : & ego resuscitabo eum in nouissimo die.
Reddo illi quod amat: red̾do quod sꝑat. iuicierit
quod adhuc nͣ uidendo credidit: manducabit qͦd
esurit. saturabitur eo quod sitit. Ubi: In resur¬
rectione mortuiorum: quia ego resuscitabo eũ
in noinssimo die. Scͥptum ẽ enim in ꝓpħis Etc
erunt om̃s docibiles di̾. Quare hoc dixi oiudei:
Pat̃ uos ñ docuit: quomͦ me potestis agnoscere :
Omnes regui illius homines docibiles dt erunt:
ñ ab hominib audient. Et si ab hominib audi¬
unt: tam̃ quod intelligunt intuis dat᷑: intus cho¬
ruscat: intus reuelatur: Quid faciunt homines:
forinsecus annunciantes : Quid facio ego eum lo¬
quor: Strepitum u̾borum ingero aurib uris.

Expanded text:
bibat sapientiam, justitiam, veritatem, aeternitatem? bibat sapientiam, justitiam, veritatem, aeternitatem? 6. Ubi autem hoc? Ibi melius, verius ibi, plenius ibi. Nam hic facilius possumus esurire, et hoc si bonam spem habemus, quam satiari: Beati enim, inqujecit? Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Reddo illi quod amat, reddo quod sperat: videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esurit, saturabitur eo quod sitit. Ubi? In resurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum in novissimo die. 7. Scriptum est enim in Prophetis, Et erunt omnes docibiles Dei. Quare hoc dixi, o Judaei? Pater vos non docuit; quomodo potestis me agnoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris.