comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gat necesseest. Animus autẽ qua tenus est & inuisibilis cum his congreditur hostibus
quiui deritangiq: nom possunt : qui sunt autem hostis animi. nisi cupiditates.
uitia peccata : Quaesiuicerit uirtus acfigauerit immaculatus eritanimus ac
purus. Vndeigitur colligi potest qui defficiat animi foetitudo nimirum ex
coniuncto & pari. hocest excorporis fortitudine : quodcumaliquam congressionẽ
certamenq uenerit . quid aliud exuictoria quamuitam p&it : Siuee nim ci
homine siue cumbestia dimices pros alate Certaturergouteo pus uincendo
ad sequitur ut non htereat. Sic& animus ut permaneat : Etsicutoorpus ab hos¬
tibussuis uictum morte multatur ita superatus uitiis animus moriatur necessos̃
Quidergo interorit inter animi & corporis dimicationem Nisi quod cor pustem¬
poralem uitam expetitanimus sempiternam. Siergo uirtus per seipsam

Expanded text:
gat necesse est; animus autem, quia tenuis, et invisibilis est, cum iis congreditur hostibus, gat necesse est; animus autem, quia tenuis, et invisibilis est, cum iis congreditur hostibus, qui videri tangique non possunt. Qui sunt autem hostes animi, nisi cupiditates, vitia, peccata? quae si vicerit virtus, ac fugaverit, immaculatus erit animus, ac purus. Unde ergo colligi potest, quid efficiat animi fortitudo? Nimirum ex conjuncto, et pari, hoc est ex corporis fortitudine, quod cum in aliquam congressionem certamenque venerit, quid aliud ex victoria quam vitam petit? Sive enim cum homine, sive cum bestia dimices, pro salute certatur. Ergo ut corpus vincendo id assequitur, ut non intereat: sic etiam animus, ut permaneat; et sicut corpus ab hostibus suis uictum morte multatur, ita superatus a uitiis animus moriatur necesse est. quid ergo intererit inter animi et corporis dimicationem nisi quod corpus temporalem uitam expetit, animus sempiternam? si ergo uirtus per se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
N on concupiscerenon app&ere non amare quod c&orifaciunt uicticupi ditate
idest profecto uirtus. Aluidergo sublimius atque praeclarius efficit : nec frustra
his presentibus bonis reluctatur : nisi quod maiore & ueriora desiderat. non
desperemus inueniri posse: modouers& secogitatio inomnia. Nequeenim
leuia aut ludicra p&untur praemia : sed quaeritur quid sit proptor quod nas
cimur quidefficiat uirus possumussic iuestigare. Duo sunt exquibus ho¬
moconstat. animus & corpus. Mult a sunt propriae animi. multa ꝓpriator¬
poris Multa utriq: cõmunia sicutestipsa uirtus quae quociens ad corpus re¬
fertur discernen digratia fortitudo nominatur. Quoniamigitur utrique sub¬
lac& fortitudo utrique proposita dimicatio est. Et utriq ex dimicatione uictoria¬
corpus quia solidum ost & conprehensibile cum solidis& conprebensibilibus confli¬

Expanded text:
non concupiscere, non adpetere, non amare, quod ceteri faciunt uicti cupiditate, non concupiscere, non adpetere, non amare, quod ceteri faciunt uicti cupiditate, id est profecto uirtutis. aliut ergo sublimius atque praeclarius efficit nec frustra his praesentibus bonis reluctatur, nisi quod maiora et ueriora desiderat. non desperemus inueniri posse, modo uerset se cogitatio in omnia: neque enim leuia aut ludicra petuntur praemia. Si quaeritucimur; quid efficiat virtus, possumus sic investigare. Duo sunt, ex quibus homo constat, animus et corpus. Multa sunt propria animi, multa propria corporis, multa utrique communia, sicut est ipsa virtus: quae quoties ad corpus refertur, discernendi gratia fortitudo nominatur. Quoniam igitur utrique subjacet fortitudo, utrique proposita dimicatio est, et utrique ex dimicatione victorcorpus, quia solidum est et comprehensibile, cum solidis et comprehensibilibus confli
Abbreviated transcription (Latin):
careate Sitq: tamsterile ut nihilex se cõmodi pariat: labor ille magnus & diffi¬
suias &eluctatio aduersus mala quibus haecuita plena est aliquid magni ma¬
li pariat neceseest. Iduero quideẽdicemus nonuolui ptatom atnihiltur pe
honesto nasci potest : Num diuitias num potes tates ad eaquidem fragilia
sunt & caduca: numgloriam num honorem nũ memoriam nominis. ađ
haec omnias ponsunt in ipsauirtute sed in aliorum existimatione atq arbitrio po
sita Nam sae peuirtus & inuis aestmalo adficitur. Deb& autemid bonum quod
exeanascitur. It a coherere ut diuelli atq abstrahi. neque ataliter summum bonum
uideri potest quam si & proprium sit uirtutis & tale utneq: adiciquicquã neque
de trahi possit quid quod in his omnibus contemnendis uirtutisofficia consistunt:
Nam uoluptates opes potentias honores eaqua eomnia quae probonis habentur

Expanded text:
careat, sitque tam sterile, ut nihil ex se commodi pariat? Labor ille magnus, et difficareat, sitque tam sterile, ut nihil ex se commodi pariat? Labor ille magnus, et difficultas, et eluctatio adversus mala, quibus haec vita plena est, aliquid magni boni pariat necesse est. Id vero quid esse dicemus? Num voluptatem? at nihil turpe ex honesto nasci potest. Num divitias? num potestates? at ea quidem fragilia sunt, et caduca. Num gloriam? num honorem? num memoriam nominis? at haec omnia non sunt in ipsa virtute, sed in aliorum existsita. nam saepe uirtus et inuisa est et malo adficitur. debet autem id bonum quod ex ea nascitur ita cohaerere, ut diuelli atque abstrahi nequeat, nec aliter summum bonum uideri potest, quam si et proprium sit uirtutis et tale, ut neque adici quicquam neque detrahi possit. quid quod in his omnibus contemnendis uirtutis officia consistunt? nam uoluptates opes potentias honores eaque omnia quae pro bonis habentur
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate careant necesseest. Non estigitur summum bonũ sed nebonum quidem
uoluptas quid diuitiae multomagis : nam& paucioribus & plerumq casu& merti¬
bus saepe && nũtium quam scelere contingunt : &optantur ab his qui easi amte¬
nent : quid regnum ipsum neid quidem non enim cuncti homines regnare pos¬
sunt & neces seest uniuersos summibonicapaces eẽ. Quaeramus igitur
aliquid quod propositum sit omnibus : Numuirtus negari non potest
quin & bonũ sit & omnium certebonũ : Sed sibeata oõ non potest quia uis
& naturaeius in malorum ꝑserentia posita est : non est profecto summũ quae¬
ramus aliud at nihil uirtute pulchrius. nihilsapiente dignius inueniri potest
Sie nimiuta obturpitudinem fugienda sunt : uirtusigitur app&enda ẽ obdecorẽ
Qatergo potest nefieri ut quodbo nũ quod honestum eẽ conftatmercade ac premio

Expanded text:
voluptate careant necesse est. Non est igitur summum bonum, sed ne bonum quidem voluptate careant necesse est. Non est igitur summum bonum, sed ne bonum quidem voluptas. Quid divitiae? Multo magis. Nam et paucioribus, et plerumque casu, et inertibus saepe, et nonnumquam scelere contingunt, et optantur ab iis qui eas jam tenent. Quid regnum ipsum? Ne id quidem. Non enim cuncti homines regnare possunt; et necesse est universos summi boni capaces esse. Quaeramus igitur aliquid, quod propositum sit omnibus. Num virtus? Negari non potest, quin et bonum sit, et omnium certe bonum. Sed si beata esse non potest, quia vis et natura ejus in malorum perferentia posita est, non est profecto summum bonum. Quaeramus aliud. At nihil virtute pulchrius, nihil sapiente dignius inveniri potest. Si enim vitia ob turpitudinem fugienda sunt, virtus igitur appetenda est ob decorem. Quid ergo? Potestne fieri, ut quod bonum, quod honestum esse constat, mercede ac praemio
Abbreviated transcription (Latin):
sas quiasapientiam reliquerunt . quae illos docere poterat deos multo sesse ñ
posse: autstudent sapientiae. sed ideo falsae quareligionem sũmidĩ omisser̃.
Quieos adueriscientiam potuit eru dire sic homines qui alterutrum suscipiunt
uitam deuitã maximisq: erroribus poenam se quuntur qm̃ i his duobus insepa¬
rabiliter conexis & officium hominis & ueritas om̃is inclusaẽ Miror itaq: nullũ
omnino filo soforum exstitisse quidẽ acdomicilium sũ mibonirepperir&. Potuer̃t
enim sic quȩ rere quocumq: ẽ summum bonum necesseẽ omnibus ẽẽ propositum uolup¬
ta sest quae app&itur acunctis : sed haec& communis est cum beluis & honestiuim
non hab& & satietatem ad fert&nimia noc& & processum inuitur a&atis &
multis non contingit. Nam qui o pibus carent quorum maior est numerus & iam

Expanded text:
sas, quia sapientiam reliquerunt, quae illos docere poterat deos multos esse non sas, quia sapientiam reliquerunt, quae illos docere poterat deos multos esse non posse: aut student sapientiae, sed ideo falsae, quia religionem summi Dei omiserunt, qui eos ad veri scientiam potuit erudire. Sic homines, qui alterutrum suscipiunt, viam deviam, maximisque erroribus plenam sequuntur, quoniam in his duobus inseparabiliter connexis, et officium hominis, et veritas omnis inclusa est. Miror itaque nullum omnino philosophorum extitisse, qui sedem, ac domicilium summi boni reperiret. Potuerunt enim sic quaerere. Quodcumque est summum bonum, necesse est omnibus esse propositum. Voluptas est, quae appetitur a cunctis: sed haec et communis est cum belluis, et honesti vim non habet, et satietatem affert, et nimia nocet, et processu minuitur aetatis, et multis non contingit; nam qui opibus carent, quorum major est numerus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
faciendum autideo faciendũ est ut religioniseruiamus. Autid eo utrationẽ
rerum caelestium cognoscamus. Sirationem caelestium cognoscere nullo
modo possumus quianihileius modi potestco gitando inueniri sicut supra do¬
cui. religioniergo seruiendumest quam qui non suscipit ipse seproster nit
interram & uitam pecudum secutus humanitate seabdicat. sapientiore sigit
imperiti qui &iam sierranti religione diligendatamen naturasuae condi¬
gionem suscipio portere : sed quomodo in eaerr& explicandum ẽ naturam
hominis ds̃ hancee uoluit utduarum rerunt cupidus & appetens ess& religionis &
sapientiae : & homines ideo falluntur. quod autreligionem suscipiunt
omissa sapientia aut sapientiae solistudent omis sare ligione cum alterum sine
altero uerumee nom possit. Cadunt ergo ad multiplices religiones. sed ideo fal¬

Expanded text:
faciendum, aut ideo est faciendum, ut religioni serviamus, aut ideo, ut rationem faciendum, aut ideo est faciendum, ut religioni serviamus, aut ideo, ut rationem rerum coelestium cognoscamus. Sed rationem rerum coelestium cognoscere nullo modo possumus: quia nihil ejusmodi potest cogitando inveniri, sicut supra docui. Religioni ergo serviendum est quam qui non suscipit, ipse se prosternit in terram, et vitam pecudum secutus, humanitate se abdicat. Sapientiores ergo imperiti, qui etiam si errant in religione deligenda, tamen naturae suae condigionem suscipi oportere: sed quomodo in ea erretur explicandum est. Naturam hominis hanc Deus esse voluit, ut duarum rerum cupidus et appetens esset, religionis et sapientiae. Sed homines ideo falluntur, quod aut religionem suscipiunt, omissa sapientia, aut sapientiae soli student, omissa religione, cum alterum sine altero esse non possit verum. Cadunt ergo ad multiplices religiones, sed ideo fal
Abbreviated transcription (Latin):
est neque tãmansu&a neq tam fera quaenon &am. siignor& qualem habe¬
ridm̃ deceat tamen haben dum sciat: ex quo effigitur ut is agnoscat dm̃qui un
deortussit quasi retortur: quier gofilosofiuolunt animos omni m&u liberare.
Tollunt &iam religionem & orbant hominẽ suo proprio ac singularibono quod est
a recte uiuendo atq ab omnihum anitate disiunctum quatenus utcunctauiuen¬
tia subi& it homini sic ipsum hominem sibi Nam quid est curidem ipsidis pu¬
tenteo dirigendam eẽ mentem quod uultus erectus est : Si enim nobis in caelũ
spectandum est : nihil utiq aliud quam obreligionem sireligiotollitur nulla
nobis ratio cum caelo ẽ itaq: aut eospectandum est aut iterram procumbenttu
interram procumbe si uelimus quidem possumus quorum status rectus est . hncae¬
lum igitur spectandum ÷ quonatura corporis prouocat: quod siconstat eẽ

Expanded text:
est neque tam mansueta neque tam fera, quae non etiamsi ignoret qualem habeest neque tam mansueta neque tam fera, quae non etiamsi ignoret qualem haberi deum deceat, tamen habendum sciat. ex quo efficitur ut is agnoscat dde ortus sit, quasi recordetur. Qui ergo philosophi volunt animos omni metu liberare, tollunt etiam religionem, et orbant hominem suo proprio ac singulari bono, quod est a recte vivendo, atque ab omni humanitate disjunctum: quia Deus, ut cuncta viventia subjecit homini, sic ipsum hominem sibi. Nam quid est, cur iidem ipsi disputent, eo dirigendam esse mentem, quo vultus erectus est? Si enim nobis in coelum spectandum est, ad nihil aliud utique quam ob religionem. Si religio tollitur, nulla nobis ratio cum coelo est. Itaque aut eo est spectandum, aut in terram procumbendum. In terram procumbere ne si velimus quidem possumus, quorum status rectus est. In coelum igitur spectandum est, quo natura corporis provocat. Quod si constat esse
Abbreviated transcription (Latin):
mpluris exitus dispatentia profecto aliquid intellegunt: potest ali quis
negare illis in esserationem cũ hominemipsum saepedeludant: Nam qui¬
bus generandi mellis officium est cumad signatas incolunt sedes castra
muniunt : domicilia ien arrabili arte componunt : regisuo seruiunt :
nescio ani his sit perfecta prudentia. Incertum igitur est utrum neilla
quae homini tribuuntur communias int cũ aliis uiuentibus religionis cer¬
tesunt experientiae quidem sic arbitror uniuersis animalibus datam eẽ
rationem: sed mutis tantũmodo aduitãtuendam homini ad propagan¬
dam : quiam homineratio ipsa perfecta est sapienti a nominatur: quae
in hoc eximium facit hominem solidatum est intellegere diuina quadere
ciceronis uera sententiaẽ. Extot inquid generibus nullum est animal pr&̃
hominem quod habeat notitiam aliquam dĩ : ipsisq in hominibus nulla gens

Expanded text:
in plures exitus dispatentia, profecto aliquid intelligunt. Potest aliquis in plures exitus dispatentia, profecto aliquid intelligunt. Potest aliquis negare illis inesse rationem, cum hominem ipsum saepe deludant? Nam quibus generandi mellis officmuniunt, domicilia inenarrabili arte componunt, regi suo seruiunt, nescio an in his sit perfecta prudentia. incertam igitur est utrumne illa quae homini tribuuntur communia sint cum aliis uiuentibus, religionis certe sunt expertia. equidem sic arbitror, uniuersis animalibus datam esse rationem, sed mutis tantummodo ad uitam tuendam, homini etiam ad propagandam. et quia in homine ratio ipsa perfecta est, sapientia nominatur, quae in hoc eximium facit hominem, quod soli datum est intellegere diuina. qua de re Ciceronis uera sententia est: ex tot inquit generibus nullum est animal praeter hominem quod habeat notitiam aliquam dei, ipsisque in hominibus nulla gens
Abbreviated transcription (Latin):
ui disse nec solem Ex peditaest igitur hominis ratiosi sapiat cuius propria est
humanitas ipsahumanitas qui destnisiiustitia quid est iustiti anisi pi& as:
nis bonumhi solareligioneest . nam c&era &am quae putantur eẽ homini
propria hc&eris quoq: animalibus repperiuntur. Cũ enim suas uoces pro¬
priis inter senatis discernunt atq dinoscunt conloquiuidentur: riden¬
diquoq. ratio in his aliqua cum de multis auribus contractoq rictu& oculis
i lasciuiam resolutis aut homini adludunt aut suisquid coniugibus ac f&i¬
bus ꝓpriis : non ne aliquid amorimutuo & indulgentiae simile. In pertiunt :
lamilla quae sibi prospiciunt in futurũ & cibos reponunt. Habent utiq:
prudentiã : rationis quoq: signaimultis de prehenduntur. Nã quan¬
do utilia sibi app&unt mala cauent periculũ uitant: latibula sibi paraNT

Expanded text:
vidisse, nec solem. Expedita est igitur hominis ratio, si sapiat: cujus propria est vidisse, nec solem. Expedita est igitur hominis ratio, si sapiat: cujus propria est humanitas. Nam ipsa humanitas quid est, nisi justitia? quid est justitia, nisi pietas? nis bonum in sola religione est; nam caetera, etiam quae putantur esse homini propria, in caeteris quoque animalibus reperiuntur. Cum enim suas voces propriis inter se notis discernunt atque dignoscunt, colloqui videntur; ridendi quoque ratio apparet in his aliqua, cum demulsis auribus, contractoque rictu, et oculis in lasciviam resolutis, aut homini alludunt, aut suis quisque conjugibus ac foetibus propriis. Nonne aliquid amori mutuo et indulgentiae simile impartiunt? Jam illa quae sibi prospiciunt in futurum, et cibos reponunt, habent utique providentiam. Rationis quoque signa in multis deprehenduntur. Nam quando utilia sibi appetunt, mala cavent, pericula vitant, latibula sibi parant
Abbreviated transcription (Latin):
pidus acparatus colendi sed ĩ gratia quinos ideo generauit ut ei seruiamus : natũ.
seruire autem dõ nihilest aliud quambonis operibus tueri : & conseruare
iustitiam. Sedille ut homo diuinarum rerum inperitus remmaximam redigit
adminimum duo sola diligendo quae sibi dicer& intuenda : quodsinatum seeẽ
dixiss& utmundum intuer&ur quãquam omnia conprehenderet acmaiore
uter &ursono tamen non inplessex hominis officum quia quanta opluris est
anima quam corpus tanto pluris est ds̃ quãmundus: Quia mundumds̃ & fec
eerexit : nonergo mundus oculis qui autrumq: corpus est. sed ds̃ animo contẽ¬
plandus est : qui ad sut estipse immortalis. sic animum uoluit sempiternum:
dĩ autẽ contem platioẽ uenerari & colere cõmunem parentemgeneris hu mani:
quod si a filio sofis a fuit. proiecitq interram fuerunt diuina ignorando existi¬
mandus est anaxagoras adea quaeui dendanatum eẽ sedixerit nec caelum

Expanded text:
pidus ac paratus, colendi se Dei gratia natum, qui nos ideo generavit, ut ei serviamus. Servire autem Deo, nihil aliud est, quam bonis operibus tueri et conservare justitiam. Sed ille, ut homo divinarum rerum imperitus, rem maximam redegit ad minimum, duo sola deligendo, quae sibi diceret intuenda. Quod si natum se esse dixisset, ut mundum intueretur, quanquam omnia comprehenderet, ac majori uteretur sono, tamen non implesset hominis officium: quia quanto pluris est anima quam corpus, tanto pluris est Deus, quam mundus, quia mundum Deus fecit et regit. Non ergo mundus oculis, quia utrumque est corpus, sed Deus animo contemplandus est: quia Deus, ut est ipse immortalis, sic animum voluit esse sempiternum. Dei autem contemplatio est, venerari et colere communem parentem generis humani. Quod si a philosophis abfuit, projectique in terram fuerunt divina ignorando, existimandus est Anaxagoras, ad quae videnda natum se esse dixit, nec coelum
Abbreviated transcription (Latin):
sed animo dederint. tamen qm̃ ad illud hancuitam rettulerunt quae cum
corpore terminatur adcorpus reuoluti sunt cuius est omne hoc tẽpus quod
transigitur in terra: Quare nonin merito sũ mumbonum non conprehende¬
runt : qui a quicquid spectat ad corpus & immortalitatis est expersimum sit
necesseẽ : Non cadit ergoi hominem beatitudo illomodo quo filo sofiputa¬
uerunt sed itacadit non ut tunc beatus sit cumuiuit incorpore. quod uti que
ut dis soluatur corrumpineces se est : sed tunc cum anima soc & ate corporis libe¬
luptatum soliq uirtuti seruientes in omnibus miseris laboribusq uiuamus
quae sunt exercitia & corporamenta uirtutis sideniq: as peram ullã uiam

Expanded text:
sed animo dederint, tamen quoniam illut ad hanc uitam rettulerunt quae cum sed animo dederint, tamen quoniam illut ad hanc uitam rettulerunt quae cum corpore terminatur, ad corpus reuoluti sunt, cuius est omne hoc tempus quod transigitur in terra. quare non inmerito summum bonum non conprehenderunt, quia quidquid spectat ad corpus et inmortalitatis est expers, imum sit necesse est. non cadit ergo in hominem beatitudo illo modo quo philosophi putauerunt, sed ita cadit, non ut tunc beatus sit, cum uiuit in corpore, quod utique ut dissoluatur corrumpi necesse est, sed tunc, cum anima societate corporis libeluptatum solique uirtuti seruientes in omnibus miseriis laboribusque uiuamus, quae sunt exercitia et corroboramenta uirtutis, si denique asperam illam uiam
Abbreviated transcription (Latin):
mumbonum nostrum in summo eẽ credamus. Ideoreligionem solicapimus.
ut ex hoc sciamus humanũ spiritum noneẽ mortalem. quod dm̃ quiest inmortatis
& desiderat & agnoscit. Igitur ex omnibus filo sofis qui aut scientiã prosũ mobono
autuirtutem sunt amplexi. Tenuerunt quidem ueritatis uiam sed non ꝑuene¬
runt ad sũmum. Haecenim duo sunt quaesimul efficiant illud quod quȩ¬
ritur: scientia id prȩstat . ut quomodo & quo per ueniendum sit no uerimus : uir¬
tus ut ꝑueniamus. Alterum sine altero nihilual&. Eescientia enim uirtus ex
uirtute summũbonũ nascitur. Beataigitur uita quam filosofiquaesierunt
somꝑ & quaerunt. si ue incultudeorum siue infiloso fia nullaẽ : & ideonon
potuit ab his repperiri. qui sũ mũbonum non insũmo quȩ sierunt. sed in imo
ũmũ autem quidestnisicaelum &dsunde animusoritur Imum quid nisi
terra unde corpus est. Itaque lic& quidamfilosofi sũ mumbonum non corpori

Expanded text:
mum bonum nostrum in summo esse credamus, ideo religionem soli capimus, ut ex hoc sciamus humanum spiritum non esse mortalem, quod deum qui est inmortalis et desiderat et agnoscit. igitur ex omnibus philosophis qui aut scientiam pro summo bono aut uirtutem sunt amplexi, tenuerunt quidem ueritatis uiam, sed non peruenerunt ad summum. haec enim duo sunt, quae simul efficiant illut quod quaeritur: scientia id praestat, ut quomodo et quo perueniendum sit nouerimus, uirtus, ut perueniamus. alterum sine altero nihil ualet: ex scientia enim uirtus, ex uirtute summum bonum nascitur. beata igitur uita, quam philosophi quaesierunt semper et quaerunt siue in cultu deorum siue in philosophia, nulla est et ideo non potuit ab his reperiri, quia summum bonum non in summo quaesierunt, sed in imo. summum autem quid est nisi caelum et deus, unde animus oritur? imum quid nisi terra, unde corpus est? itaque licet quidam philosophi summum bonum non corpori,
Abbreviated transcription (Latin):
tum coepiss& letus factus bibitusq ad ebritatẽ : lacuitq nudus . Quod cumuidis¬
s& unus efilus cui nomen fuit char. non texit patris nuditatẽ : sed egressus &iam
fratribus indicauit. Atilli sumpto pallio intrauerunt auersis uultibus patremq texe¬
runt. Quae facta cum pater recognoss& abdicauit atq expulit filium. Atille pro¬
fugus in eius terrae parte consedit. Qua enunc arabia nominatur : quae terra de nomi

Expanded text:
tum cepisset, laetus factas bibit usque ad ebrietatem iacuitque nudus. quod cum uidistum cepisset, laetus factas bibit usque ad ebrietatem iacuitque nudus. quod cum uidisset unus ei filiis, cui nomen fuit Cham, non texit patris nuditatem, sed egressus etiam fratribus indicauit. at illi sumpto pallio intrauerunt auersis uultibus patremque texerunt. quae facta cum pater recognosset, abdicauit atque expulit filium. at ille profugus in eius terrae parte consedit quae nunc Arabia, nominatur, eaque terra de nomi
Abbreviated transcription (Latin):
nem reparandam : Delegit unum quod corruptis omnibus singulare iustitiae super¬
erat exemplum. Hiccũ sexcentorũ e& annorũ fabric auit arcam sicut ei prȩceperat
ds̃ in qua ipse cum coniuge ac tribus filius totidemq nuribus reseruatus est cumaqua
uniuersos montes altissimos operuiss&. Delnideorbesiccato execratus iniustitiam prio¬
ris sdids̃ nerussus longitudo uitae causa ess& excogitandorum malorum : paulatĩ
persingulas progenies diminuit hominis ȩtatem : atq incentũ & uiginti annis me¬
tã collocauit quam trans gredinon licer&. Ille uero cum egressus ess& ex arca sicut
scaẽ lit terae docent terram studio se coluit ac uineã suamanuseuit. Vnde arguun¬
tur qui auctorem uini liberũ putant. Ille enim non modo liberũ sed &iam satur¬
num atq uranum multis antecessit a&atibus. qua ex uinea cum primum fruc¬

Expanded text:
nem reparandam delegit unum, quod corruptis omnibus singulare iustitia supernem reparandam delegit unum, quod corruptis omnibus singulare iustitia supererat exemplum. hic cum sescentorum esset annorum, fabrica-uit arcam, sicut ei praeceperat deus, in qua ipse cum coniuge ac tribus filiis totidemque nuribus reseruatus est, cum aqua uniuersos montes altissimos operuisset. deinde orbe siccato exsecratus iniustitiam prioris saeculi deus, ne rursus longitudo uitae causa esset excogitandorum malorum, paulatim per singulas progenies deminuit hominis aetatem atque in centum et uiginti annis metam conlocauit, quam transgredi non liceret. ille uero cum egressus esset ex arca, sicuti sanctae litterae docent, terram studiose coluit ac uineam sua manu seuit. unde arguuntur qui auctorem uini Liberum putant. ille enim non modo Liberum, sed etiam Saturnum atque Uranum multis antecessit aetatibus. qua ei uinea cum primum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ΥΚΑΙΚΑ ΚΟΙ dic sacta Vt hominis temporaria sed tamen longaquae inmille annos ꝓpaga¬
retur . quod diuinis litteris proditũ & peromnium scientiam puplicatũs cum uarrdigno¬
rar& argumentarinisus est curputarentur antiquimille annos uicttasse. Ait eni
apud egi ptios pro annis menses haber ut non solis perduo decim signa circuitus
faciat annuna Sed luna qua eorbem illũ signiferum trigintadierum spatiolus¬
trat quod argumentum perspicue falsum est: nemoenim tunc milesimum annũ
trans gressus est : nunc uero qui adcente simum perueniunt quod fit sepissi mȩ
millecerte acducentis mnensibus uiuunt & auctores ido neitradunt adcentum
uigintiannos perueniri solere sed quia ignorabat uarro cura ut quando ess&
uita hominis deminuta ipse deminuit cum scir&mille & quadringentis mensibus pos¬
se hominem iuiuere. Ds autem posteacum uider& orbem terrae malitia & scele¬
ribus opplaũ statuit bumanũ genus diluuio perdere: sed tamen ad multicudi¬

Expanded text:
κακοῦ τε. sic facta est uita hominis temporaria, sed tamen longa, quae in mille annos prorogaretur. quod diuinis litteris proditum et per omnium scientiam publicatum cum Varro non ignoraret, argumentari nisus est, cur puta-rentur antiqui mille annos uictitasse. aitenim, aput Aegyptios pro annis menses haberi, ut non solis per duodecim signa. circuitus faciat annum, sed luna, quae orbem illum signiferum triginta. dierum spatio lustrat. quod argumentum perspicue falsum est: nemo enim tunc millesimum annum trans- gressus est, nunc uero qui ad centesimum perueniunt, quod fit saepissime, mille certe ac ducentis mensibus uiuunt. et auctores idonei tradunt ad centum uiginti annos perueniri solere. sed quia ignorabat Varro cur aut quando esset uita hominis deminuta, ipse deminuit, cum sciret, mille et qua.drmgentis mensibus posse hominem uiuere. Deus autem postea cum uideret orbem terrae malitia et sceleribus obpletum, statuit humanum genus diluuio perdere. sed tamen ad multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
s& morte afficeretur. Id autem preceptum fuit ut ex arbore una quae fuerat in medio
paradisi nonguscar&. inqua posuerat intellegentiã boniacmali. Tum criminator ille
in uidensoperibusdi om̃s fallacias & calliditatessuas ad deiciendum hominem incendit
ut eiadimeret in mortalitatẽ. Et primomulierẽ dolo inlexit ut ueatum cibũ sumer&
& percam ipsi quoq homini persua sit ut transce der& dilegem. Percepta igitur scien¬
tiaboni & malipudere eũ nuditatis suae coepit: absconditq a faciedĩ quod antea non
solebat. Tum ds̃ sententia in peccatores data eiecit hominem depara drso ut uictũ sibi la¬
bore conquirer& . Ipsumq para drsũigni circũ uallauit nehomo poss& accedere do¬
nec summumludicium faciat in terra & iustos uiroscultores suos in eunde locũ reuo¬
c& morte sublata sicut sacra e uoces docent & sybilla erytdsea cum dicit. DIΑΕΘΕΟ

Expanded text:
 morte adficeretur. id autem praeceptum fuit, ut ex arbore una quae fuerat in medio Paradiso non gustaret, in qua posuerat intellegentiam boni ac mali. tum criminator ille inuidens operibus dei omnes fallacias et calliditates suas ad deiciendum hominem intendit, ut ei adimeret inmortalitatem. et primo mulierem dolo inlexit ut uetitum cibum sumeret, et per ea.m ipsi quoque homini persuasit ut transcenderet dei legem. percepta igitur scientia boni et mali pudere eum nuditatis suae coepit absconditque se a facie dei, quod antea non solebat. tum deus sententia in peccatores data eiecit hominem de Paradiso, ut uictum sibi labore conquireret, ipsumque Paradisum igni circumuallauit, ne homo posset accedere, donec summum iudicium faciat in terra et iustos uiros cultores suos in eundem locum reuocet morte sublata, sicut sacrae uoces docent et Sibylla Erythraea, cum dicit: ο
Abbreviated transcription (Latin):
immu tar ualuerit acdesierit eẽ qđ semꝑ fuit ut inciper&eẽ quod nũ quam fuit:
quaesi do cuorit tũ demum adsentiar nemundũ quidẽ diuina prouidentia cons¬
titutum &tamensic adsentiar ut aliis illũ laqueis teneam :eo demenim quo nol&
reuolu& ut dicat& materiã dequamundus est & mundum quide materi aest
natura extitisse cumego ipsãnaturam dm̃ eẽ contendam: Nec enimpotest fa¬
cerem irabilia i dx maxim aratione constantia nisi quih abetm̃tẽ ꝓuidentiã¬

Expanded text:
immutari valuerit, ac desierit esse, quod semper fuit, ut inciperet esse, quod numquam fuit. immutari valuerit, ac desierit esse, quod semper fuit, ut inciperet esse, quod numquam fuit. Quae si docuerit, tum demum assentiar, ne mundum quidem divina providentia constitutum; et tamen sic assentiar, ut aliis illum laqueis teneam. Eodem enim, quo nolet revolvetur, ut dicat, et materiam de qua mundus est, et mundum qui de materia est, natura extitisse: cum ego ipsam naturam Deum esse contendam. Nec enim potest facere mirabilia, id est maxima ratione constantia, nisi qui habet mentem, providentia
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ adõ factum: qui asinementeratione consilio. nihil fieri potest. Uerum haec
nonciceronis estculpaseds ectae. Cumenĩ suscepis setdis putationẽ qua deorum na¬
turã tolleret De quafilosophigarriebant : Om nẽ diuinitatem ignorantiauers
putauit eẽ tollendam Itaq deos potuittollere quia nonerant. Cum aut̃ ꝑuiden¬
tiã diuinã . quae ẽ inuno dõ conaretur euertere : quia contraueritatẽ niti coe perat
deficientib: argum̃tis in hanc foueã necessa riodecidit undeseextricare non posset
Hic egoillumnteneo haerentem teneo defixum quõ lucilius qui contradisserebat ommutut
Hicestergo cardororum : hic uertuntur omnia explic& secotta si potest exhacuoragine p¬
ferat argum̃ta : quibus doceat sẽꝑ fuisse materiam quã nulla prouidentia effecerit os¬
tendat quomodo quic quam ponderosum & graue auteẽpotuerit sine auctore aut

Expanded text:
Deo non esse factum, quia sine mente, ratione, consilio nihil fieri potest. Verum haec Deo non esse factum, quia sine mente, ratione, consilio nihil fieri potest. Verum haec non Ciceronis est culpa, sed sectae. Cum enim suscepisset disputationem, qua deorum naturam tolleret, de qua philosophi garriebant, omnem divinitatem ignorantia veri putavit esse tollendam. Itaque deos potuit tollere, quia non erant. Cum autem providentiam divinam, quae est in uno Deo, conaretur evertere, quia contra veritatem niti coeperat, deficientibus argumentis, in hanc foveam necessario decidit, unde se extricare non posset. Hic ergo illum teneo haerentem, teneo defixum, quo Lucilius, qui contra disserebat, obmutuit. Hic est ergo cardo rerum; hic vertuntur omnia. Explicet se Cotta, si potest, ex hac voragine; proferat argumenta, quibus doceat semper fuisse materiam, quam nulla providentia effecerit. Ostendat, quomodo quidquam ponderosum et grave, aut esse potuerit sine auctore, aut
Abbreviated transcription (Latin):
principales omnium disciplinae. Deniq a primis illis septemsapientibus asocrate
usque ad platonem pro confesso & indubita tohabitum est donec unus multis post sȩculis
ex istitit delirus epicurus qui auder et negare id quod est euidentissimum studioscilic&
inuenien din oua ut nomine suo construeret disciplinam. Et qui a nihil noui potuit
repperire ut tamen dissentire aceteris uideretur uetera uoluite uertere: in quo illũ
circum latrantes philosofiom̃s coarguert. Certius est igitur mundum prouidentia ins¬
truetũ quã materiam pro uidentia conglobatam : quare nonoportuit putare id circo
non eẽ mundum diuina pro uidentia factum quia materiaeius diuina prouidentia fac¬
ta non sit sed qui a mundus diuina prouidentia sit effectus &iã materiã factã ẽẽ diui¬
nitus credibilius est enĩ materiã potius a dõ factam qui ads̃ potes tomnia quã mundũ

Expanded text:
principales omnium disciplinae. denique a primis illis septem sapientibus ad Socraten principales omnium disciplinae. denique a primis illis septem sapientibus ad Socraten usque ac Platonem pro confesso et indubitato habitum est, donec unus multis post saeculis extitit delirus Epicurus, qui auderet negare id quod est euidentissimum, studio scilicet inueniendi noua, ut nomine suo constitueret disciplinam. et quia nihil noui potuit reperire, ut tamen dissentire a ceteris uideretur, uetera. uoluit euertere: in quo illum circumlatrantes philosophi omnes coarguerunt. certius est igitur mundum prouidentia instructum quam materiam prouidentia conglobatam. quare non oportuit pntare idcirco non esse mundum diuina prouidentia factum, quia materia eius diuina prouidentia facta non sit, sed quia mundus diuina prouidentia sit effectus, etiam materiam factam esse diuinitus. credibilius est enim materiam potius a deo f
Abbreviated transcription (Latin):
beatus ae ternus : lamuero illa condusio quasententiã terminauit. multo
absurdior cinuodsimateriam quit non est adõ facta neterra quidem & a qua¬
&aer & ignis adõ factus est : quã calli depericulũ praet̃ uolauit : sic enim superi¬
us illud adsumpsit tam quã probatione non indigeret cumidmulto ess& incer¬
tius quamillud ꝓpt̃ quod adsũptũx. s inon est inquit adõ facta materia nec
mundus adõ factusest exfalso maluit colligere quod est falsum quã ex uero
quod uerum & cum debeant incerta decertis probarihic probationem sũ psit
ex incerto adeuertendum quoderatcertum. Nam diuina prouidentia effec¬
tum eẽ mundum ut taceam detris megisto quo hoc praedicat taceamde
carminibus syllabarum quaeidem nuntiant Taceam deprofetis qui¬
opus mundi &opificium dei iinospiritu & pariuocetestantur. Itiam interphilo¬
sophospaene uniuer sos conuenit. Id enim pythagorei. stoici per ypathetici quae sunt

Expanded text:
beatus, aeternus. Jam vero illa conclusio, qua sententiam terminavit Tullius, multo absurdior. « Quod si materia, et aer et ignis a deo factus est. quam callide periculum pra.eteruolauit! sic enim superius illut adsumpsit, tamquam probatione non indigeret, cum id multo esset incertius quam illud propter quod adsumptum est. si non est inquit a deo facta materia, nec mundus a deo factus est. ex falso maluit colligere quod est falsum quam ex uero quod uerum, et cum debeant incerta de certis probari, hic probationem sumpsit ex incerto ad euertendum quod erat certum. nam diuina prouidentia efFectum esse mundum, ut taceam de Trismegisto qui hoc praedicat, taceam de carminibus Sibyllarum quae idem nuntiant, taceam de prophetis quiopus mundi et opificium dei uno spiritu et pari uoce testantur, etiam inter philosophos paene uniuersos conuenit; id enim Pythagorei Stoici Peripatetici, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod ceterostollat. Possunt enim sic respondere sinihilnos scire con¬
uincis & ideo non ee sapiens quianih il sciamus. Ergonetu quidem sapien ses
quia te quoque confiteris nihilscire . Quidergo promouit archisilas nisi quad
confectis omnibus filo sofis sequoq: ipsum eodem mucrone transfixit : Nus¬
quam neigitur sapientia est : immouero interipsos fuit. sed nemoui dit
aliiputauerunt posse sciriomnia : sapiente sutiq non fuerunt : aliinihil
Hehiquidem sapientes fuerunt illi qui a plus homini dederunthiqui a
minus utrisq inutramꝰ partem modus de fuit. Vbiergo sapientia est utne queomnia
scrẽputes quod est dĩ neque omnia nescire quod pecudis: est enimaliquid medium quod

Expanded text:
propter quod ceteros tollat? possunt enim sic respondere: \'si nihil nos scire conpropter quod ceteros tollat? possunt enim sic respondere: \'si nihil nos scire conuincis et ideo non esse sapientes, quia nihil sciamus, ergo ne tu quidem sapiens es, quia te quoque confiteris nihil scire: quid ergo promouit Arcesilas nisi quod confectis omnibus philosophis se quoque ipsum eodem mucrone trans fixi t ? Nusquamne igitur sapientia est? immo uero inter ipsos fuit, sed nemo uidit. alii putauerunt posse sciri omnia: sapientes utique non fuerunt; alii nihil: ne hi quidem sapientes fuerunt: illi, quia plus homini dederunt, hi, quia minus; utrisque in utramque partem modus defuit. ubi ergo sapientia est? ut neque omnia scire te putes, quod est dei, neque omnia nescire, quod pecudis. est enim aliquid medium quod
Abbreviated transcription (Latin):
uires & ab agricolis natura terrarum nec non imbrium futurorum actem pestatũ
signa collecta sunt. Nulladeniq: arsest quae non scientia const&. Debuit ergo
archesilassiquid saper& distinguere quae sciripossent quaeue nesciri. sed si id fe¬
ciss& ipsese inpopulum redigiss&. Nam uulgus interdumplussapit quia tan¬
tum opus est sapit. A quosiquaeras utrum sciat aliquid. annihildic& sescire:
quaesciat fatebitur nescirequae nesciat. Recteergo aliorum sustulit disciplinas
sed non recte fundauit suam. Ignoratio enim rerumomnium non potest essesa pi¬
entia cuius est scre proprium. Itacum filo sophos expugna uerit acdo cuerit nihil
eosscire ipsequoque nomenfilo sosiperdidit qui ad octrinaeius est nihil sciro
Namquia alias reprehendit quod nesciant ipsed eb& sciens eẽ. Cum autem nihil
sciat quaeper uersitas quae ue in solentia est. obidipsum sefilosofũ constituero

Expanded text:
uires, et ab agricolis natura terrarum nec non imbrium futurorum ac tempestatum uires, et ab agricolis natura terrarum nec non imbrium futurorum ac tempestatum signa collecta sunt: nulla denique ars est quae non scientia constet. debuit ergo Arcesilas, si quid saperet, distinguere quae sciri possent quaeue nesciri. sed si id fecisset, ipse se in populum redegisset. nam uulgus interdum plus sapit, quia tantum quantum opus est sapit. a quo si quaeras utrum sciat aliquid an nihil, dicet se scire quae sciat, fatebitur nescire quae nesciat. recte ergo aliorum sustulit disciplinas, sed non recte fundauit suam. ignoratio enim rerum omnium non potest esse sapientia, cuius est scire proprium. ita cum philosophos expugnauerit ac docuerit nihil eos scire, ipse quoque nomen philosophi perdidit, quia doctrina eius est nihil sciri. nam qui alios reprehendit, quod nesciant. , ipse debet sciens esse: cum autem nihil sciat, quae peruersitas quaeue insolentia est ob id ipsum se philosophum constituere
Abbreviated transcription (Latin):
ciuil ebellum sapientiam quaed is trahi nom potest : Inqua parte ponemus sinatura
rerum sciripotest: Haectironum caterua interibit si non potest ueterani conficient᷑
si pares fuerint nihilominus peribit duxomnium filosofia quia distractaest Nihil
enim potest sin einteritu s ibieẽ contrarium. Si autem ut docui nullam homine potest ẽõ
interna & propria scientia ob fragilitatem conditionis humanae archesilem anusiun¬
cit: sed neipsequidem stabit. quia non potest omnino nihil sciri . Sunt enim multa quȩ
scirenos natura ipsa &usus frequens & uitaȩ necessitas cogit. Itaque pereundum est
nisi scias quae aduitam utilia ut ad petas quae periculosa ut fugias & uites. Preterea
multa sunt quae usus inuenit: Namsolis aclunae uariicursus & meatus siderum
& ratiotem porum de prehensa est : & natura corporum a medicis herbarum que

Expanded text:
ciuile bellum: sapientiam, quae distrahi non potest, in qua parte ponemus? si natura ciuile bellum: sapientiam, quae distrahi non potest, in qua parte ponemus? si natura rerum sciri potest, haec tironum caterua interibit; si non potest, ueterani conficientur; si pares fuerint, nihilominus peribit dux omnium philosophia, quia distracta est: nihil enim potest sine interitu sibi esse contrarium. si autem ut docui nulla in honiine potest esse interna et propria scientia ob fragilitatem condicionis humanae, Arcesilae manus uincit. sed ne ipse quidem stabit, quia non potest omnino nihil sciri. Sunt enim multa quae scire nos natura ipsa et usus frequens et uitae necessitas cogit. itaque pereundum est, nisi scias quae ad uitam sint utilia, ut adpetas, quae periculosa, ut fugias et uites. praeterea multa sunt quae usus inuenit. nam solis ac lunae uarii cursus et meatus siderum et ratio temporum deprehensa est, et natura corporum a medicis herbarumque
Abbreviated transcription (Latin):
quia singulis apientes eẽ seputant : siomnibus aeque sunt sapientes : quia singuli
ab omnibus negantur ẽẽ sapientes . Pereunt igitur uniuersi hoc modo &iã quã
spartiata e illipo& arum siciuicem iugulant : ut nemo ex omnibus rest& qđ eo fit
qui agladium habent scutum non habent : siergo singulae seccȩmulta rum secta¬
rum iudiciostultitiae conuincuntur : Om̃s igitur uanȩ atq ianes repperiuntur :
itase ipsam filosophia consumit & conficit. Quod cum intelleger& archesilas a ca¬
demiȩ conditor reprehensiones interse omnium colligit confessionemq: ignoran¬
tiae dlarorum filoso forum: armauitq: seaduersusomnes : Ita constituit nouam
non filoso fandi filo sophiam. Eo igitur auctore duo filosofiae genera es sece¬
perunt. Vnum illud u&cus quod scientiam sibi uindicat. alterũ nouum repug¬
nans quodeam de trahit. In his duobus generibus uideo discidium & qua si

Expanded text:
quia singuli sapientes esse se putant, si omnibus, aeque non sunt sapientes, quia singuli quia singuli sapientes esse se putant, si omnibus, aeque non sunt sapientes, quia singuli ab omnibus negantur esse sapientes. pereunt igitur uniuersi hoc modo et tamquam Sparti illi poetarum sic inuicem iugulant, ut nemo ex omnibus restet: quod eo fit, quia gladium habent, scutum non habent. si ergo singulae sectae multarum sectarum iudicio stultitiae conuincuntur, omnes igitur uanae atque inanes reperiuntur: ita se ipsa philosophia consumit et conficit. quod cum intellegeret Arcesilas Academiae conditor, reprehensiones inter se omnium collegit confessionemque ignorantiae clarorum philosophorum armauitque se aduersus omnes: ita constituit nouam non philosophandi philosophiam. eo igitur auctore duo philosophiae genera esse coeperunt, unum illut uetus, quod scientiam sibi uindicat, alterum nouum repugnans, quod eam detrahit. in his duobus generibus uideo discidium et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
signemus quam lib&: Nempe inceteris omnibus sapientia nonerit : transeamus
ad singulas eodem modo quicquid unidabimus caeteris auferemus. Vnaquaeque
enim secta omnis alia seuertit ut sesua que confirm&: neculli alterisapere concedit
nese desipere fate atur: sed sicut aliastollit. sic ipsa quoq ab aliis omnibus tollitur
nihilominus enim filosophi sunt qui eam stultitiae accusant. Quam cũq laudaueris¬
ueramq dixeris afilo sophiuituperatur ut falsa Credemus neigitur unisesuamq
doctrinam laudanti anmultis unius alterius ignorantiam culpantibus : rectius sit
necesseest quod plurimi sentiunt quam quod unus. Nemoenim deserecte potest iu¬
dicare quod nobi poetatestatur it an conparatam eẽ hominũnaturamomnium
aliena ut melius uideant & diiudicant & diiudicant quam sua : Cũ igitur omnia
incerta sint. aut omnibus credendum est aut nemini. Si ne mini s apiente sergo non st̃

Expanded text:
signemus quamlibet: nempe in ceteris omnibus sapientia non erit. transeamus signemus quamlibet: nempe in ceteris omnibus sapientia non erit. transeamus ad singulas: eodem modo quidquid uni dabimus, ceteris auferemus. una quaeque enim secta omnes alias. euertit, ut se suaque confirmet, nec ulli alteri sapere concedit, ne se desipere fateatur: sed sicut alias tollit, sic ipsa quoque ab aliis omnibus tollitur. nihilominus enim philosophi sunt qui eam stultitiae accusant. quamcumque laudauerisu eramque dixeris, a philosophis uituperatur ut falsa. credemusne igitur uni se suamque doctrinam laudanti an multis unius alterius ignorantiam culpantibus? rectius sit necesse est quod plurimi sentiunt quam quod unus. nemo enim de se potest recte iudicare: quod nobilis poeta testatur: itan conparatam esse hominum naturam omnium, aliena ut melius uideant et diiudicent quam sua. cum igitur omnia incerta sint, aut omnibus credendum est aut nemini. si nemini, sapientes ergo non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si ex istimarent descensurum aliquem quieos delirare acmentiri docer&
numquam quicquam dehis rebus quasscire non possunt disputarent. Nectamen
ideo felicior putandae st eorum in prudentia & audacia quia non redarguunt᷑
Redarguit enimds̃ cui soli ueritas nota est : lic& coniuere uideatur eam que
hominũ sapientiam prosũma stultitia computat. Recteigitur ⁊eno ac stoiei¬
opinationem repudiarunt. Opinarienim tescire quod nescias Nonestiapientis
sedtemeraripotius acstulti. Ergosineq sciriquicquam potest ut socratesdo cuit. neq
opinario port& ut renotota filo sophia sublata est : quid quod nontantum ab his
duobus euertitur qui filo sophiae principes fuerunt : sed ab omnibus ut iam uide¬
atur lam pridem siuis armis eẽ confecta. Inmultas sectas filosophia diuisa est¬
& omnes uaria sentiunt in qua ponimus uerita tẽ : in omnibus certe non potest : de¬

Expanded text:
quodsi existimarent descensurum aliquem qui eos delirare ac mentiri doceret, quodsi existimarent descensurum aliquem qui eos delirare ac mentiri doceret, numquam quicquam de iis rebus quas scire non possunt disputarent. nec tamen ideo felicior putanda est eorum inpudentia et audacia, quia non redarguuntur: redarguit enim deus, cui soli ueritas nota est, licet coniuere uideatur, eamque hominum sapientiam pro summa stultitia computat. Recte igitur Zenon ac Stoiciopinationem repudiarunt. opinari enim te scire quod nescias non est sapientis, sed temerarii potius ac stulti. ergo si neque sciri quicquam potest, ut Socrates docuit, neque opinari oportet, ut Zenon, tota philosophia sublata est. quid quod non tantum ab his duobus euertitur qui philosophiae principes fuerunt, sed ab omnibus, ut iam uideatur iam pridem suis armis esse confecta? in multas sectas philosophia diuisa est et omnes uaria sentiunt. in qua ponimus ueritatem? in omnibus certe non potest. de
Abbreviated transcription (Latin):
naturam cadunt : Necessesitali quid eorũ esseuerum. At nescietur quis uerũ dixe¬
rit : potest fieriut omnes expartealiqua errauerint . exparte attigerint ueri¬
tatem : stultiergo simus si hoc disputatione quaeramus. Potest enim suꝑ uenire
aliquis quiopiniones nostras derideat: nosq proiisanis habeat. qui uelimus
id quod nesciamus qualesit opinari. Uerum nonopus est longeposita conqui¬
rere undenemofortasse ueniat quinos redarguat age . opinemur quid nuno
inforo feratur quid in curia longum est : Id quoque dicamus interposito uno
pari&e quid fiat : Nemo id potest scire nisi qui audierit autuiderit . Nullus
igitur aud& iddicere : quia statim non uerbis sed reipsa praesenti refutabitur
At qui in hoc faciunt filo sophi quidis putant i caelo quidagatur: sed eo sei pu¬
ne id facere arbitrantur : quia nullus extitit quierrores eorum coarguat:

Expanded text:
naturam cadunt, ut necesse sit aliquid eorum esse uerum.\' at nescietur quis uerum dixenaturam cadunt, ut necesse sit aliquid eorum esse uerum.\' at nescietur quis uerum dixerit. potest fieri ut omnes ex parte aliqua errauerint, ex parte adtigerint ueritatem. stulti ergo simus, si hoc disputatione quaeramus: potest enim superuenire aliquis qui opiniones nostras derideat nosque pro insanis habeat, qui uelimus id quod nesciamus quale sit opinari. uerum non opus est longe posita conquirere, unde nemo fortasse ueniat qui nos redarguat. age opinemur quid nunc in foro geratur, quid in curia. longum est id quoque. dicamus interposito uno pariete quid fiat: nemo id potest scire nisi qui audierit aut uiderit. nullus igitur audet id dicere, quia statim non uerbis, sed re ipsa praesenti refutabitur. atquin hoc idem faciunt philosophi, qui disputant in caelo quid agatur, sed eo se inpune id facere arbitrantur, quia nullus exsistit qui errores eorum coarguat.