comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patre loquitur & at iungit filium Dm̃ patrem
uocat: & filium dnm si quis autem non putat dexp̃o
dictum quiest ds̃ d& ꝑsonum de quudictum Depatre
mnimdõ hoclo comentio facta non est. Sed quid mirũ
dequoudiu in epistola huno sensum tule sermone firma¬
uitdicens Vt in nomine ihũ omne genus flectatur cȩles¬
num terrestrium & infernorum hȩe sunt omnii suꝑque
nt ÷nisidõ denique iohannes upłs in scius cumungelum
uella ud omrre uudit ubco. Ne feceris qm̃ conseruustuos
sum dm̃ inquit udont. Nec dñs utique udontri sepageretus
nisi quiued s̃ est Si quominus usurpusse dicendus est &pas¬
ca se quodubsit : cum ipse diubolum in crepuns dnm̃ dm̃ ud

Expanded text:
Patre loquitur, et Deo adjungit Filium, Deum Patrem Patre loquitur, et Deo adjungit Filium, Deum Patrem vocat, et Filium Dominum. Si quis autem non putat de Christo dictum: Qui est Deus, det personam, de qua dictum est: de Patre enim Deo hoc loco mentio facta non est. Sed quid mirum, de quo alia in epistola hunc sensum tali sermone firmavit, dicens: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestriumrae nisi Deo. Denique Joannes apostolus inscius, cum angelum vellet orare, audit ab eo: Ne feceris, quoniam conservus tuus sum. Deum, inquit, adora . Nec Dominus utique adorari se pateretur, nisi quia Deus est: si quominus, usurpasse dicendus est, et peccasse, quod absit; cum ipse diabolum increpans, Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ut tum onestum membrumilloꝓcedente uitio: abscide retur
Acorpore ꝓpiuno Ad fectum tumen & dilestionem cir¬
dee genus suum ostendit. Quo rua dopuo esutrlsonuẽ
sus te do lone s p rtobutt quundo p̃dicat luudem generis corã¬
S quia olim fili adoptiti affectum & gnttiaemdi preris irui¬
tum hubuerunt Adiecit udhuo ut & ulios dolore prohis
Tantua p̃conia nobilitatis. & digntutis generis iuducorum
& promis sionem enumenit : ut omnibus prohis doloram
inuitiat Quia non recipiendo salucitorem p̃rogatiuu
puirum & promissionis meritum ꝑdiderunt peuoras
gentibbus facti quos prius quia si nedõ enent abonidis¬
bantue propensius enimmulum es t dignta tet pdidis se.
quum non habuis se Interea descluatore diciiqui est suꝑ
omnia ds̃ benedictus in succulu Amen. Quundo enĩ
nullu paterni nominis fit mentio & de xp̃o sermo
est nom potest differrine ds̃ dicaitur. Frequent̃
enim soriptunt propter unius dĩ professionem dedõ

Expanded text:
ut tam honestum membrum, nullo praecedente vitio, abscinderetur a corpore christiano; affectum tamen et dilectionem circa genus suum ostendit. Quorum adoptio est filiorum. Juste se dolere probat, quando praedicat laudem generis eorum; quia olim filii adoptati, affectum et gratiam Dei Patris in irritum habuerunt. Adjecit adhuc, ut et alios dolere pro his  Amen. Tanta praeconia nobilitatis, et dignitatis generis Judaeorum et promissionum enumerat, ut omnibus pro his dolorem incutiat, quia non recipiendo salvatorem, praerogativam patrum et promissionis meritum perdiderunt, pejores gentilibus facti, quos prius, quia sine Deo erant abominabantur. Propensius enim malum est dignitatem perdidisse, quam non habuisse. Interea de Salvatore dicit: Qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen. Quando enim nulla paterni nominis fit mentio, et de Christo sermo est; non potest differri, ne Deus dicatur. Frequenter enim Scriptura propter unius Dei professionem, si de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
& pax est &c&era omnia quȩ dero scripta sunt : Cum hac
plenitudine uis tutum nobi somnia don abuntur: ut iam
nonunum ex omnibus creaturis & paruumterre. Hu¬
ius locum quonuno uidemur habitare teneamus: sed omnia
quecumq creauit ds̃ uisibilia & inuisibilia. occulta & ma¬
mnium quidembonorum fidelium xp̃ianorum maxi¬
eos. populime ditubantur in ania principes conueniebant
inunum ex cogitabantur noui cruciatus & poenas incre¬
dibiles inueniebat ingeniosa crudelitas obruebantur ob¬
oro priis falsis arguebantur criminibus custodus in tol¬
ilibus inludebantur ungulis arabantur ferro peri¬
&dic bant bestis subrigebantur ignibus cremibantur
tus est mundus pos squndo proeo morimur ꝑquem fac¬

Expanded text:
et pax est, et caetera omnia quae de eo scripta sunt cum hac et pax est, et caetera omnia quae de eo scripta sunt cum hac plenitudine virtutum nobis omnia donabuntur, ut jam non unum ex omnibus creaturis, et parvum terrae hunc locum quem nunc videmur habitare, teneamus: sed omnia quaecunque creavit Deus visibilia et invisibilia, occulta et mamnium quidem bonorum fidelium Christianorum, maxieos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perimebantur, bestiis subrigebantur, ignibus cremabantur,quis est totus mundus, quando pro eo nos morimur, per quem fac
Abbreviated transcription (Latin):
lizat animam Proqua xp̃s mortilus est: quiu ergo ꝓ
omnibus nobis tradidit filium parter nullus omnino Nec
minimus quidem qui est in eidesia contempꝰnendus est: &ideo
dñs ipsedicebat: Siquis scandali ⁊ auerit unum expusillis
istis minimis ex peditmolum asinarium alligari circacol¬
lum eius & precipitari cuminmare quum scanduli ⁊ &
unumex hi s: Dsergo quinos preciosos pro priifilii prono¬
bis priretio sum fundendo sunguinem fecit. quo modo non
cum ipso omnia nobis donauit Nihil enimest siue uisibi¬
lis siue inuisilis creatunte: quod filio possit ad ȩquari
Nullo enim pacto creatorisuo creatunr potest conferri:
& si creator ipsedonatus ẽ nobis quomodo non cum ipso
omnis creatun donabitur: quamuis sermohic duplicit᷑
possit intellegi. Id est quod cumillo omnia donauit:
Vam & hoc potest uideri quod si habeamus in nobis xp̃m
secundum hoc uerbum & sapientia. & ueritas. & iustitia

Expanded text:
lizat animam pro qua Christus mortuus est. Quia ergo pro lizat animam pro qua Christus mortuus est. Quia ergo pro omnibus nobis tradidit Filium Pater, nullus omnino, te minimus quidem qui est in Ecclesia, contemnendus est: et ideo Dominus ipse dicebat: Si quis scandalizaverit unum ex pusillis istis minimis, expedit molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari eum in mare, quam scandalizet unum ex his. Deus ergo qui nos pretiosos proprii Filii pro nobis pretiosum fundendo sanguinem fecit, quomodo non cum ipso omnia nobis donabit? Nihil est enim, sive visibilis, sive invisibilis, creaturae quod Filio possit adaequari. Nullo enim pacto creatori suo creatura potest conferri. Et si creator ipse donatus est nobis, quomodo non cum ipso nobis omnis creatura donabitur? quamvis sermo hic dupliciter possit intelligi, id est, quod cum illo omnia donavit. Nam et hoc potest videri quod si habemus in nobis Christum secundum hoc quod Verbum et sapientia, et veritas, et justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
conscisum dicens: quiu proprio filio nompepeit Dixenut
emim saperius quua &tamnostuus pm̃ adoptionis accepuimus fili
di sumus: Ne ergo istucommnuni appellutione filiorum
anumali quem exhis tmdidisse putu retur quiinfilios uidebant᷑
cdsciti uddidit proprio filio. uteumquisolus ex ipsodõ in ef¬
ftcbilinatiuitate genitus enet ostender& : Pronobis ergo
omnibus trididit cum: non illu trrditione qua scripꝰ¬
tum est: Tyrod& autem fucter fratreminmnostem
& parentes filios: sed tradidisse eumdicitur: hoc ipso quod
cum informadĩ ess& passus esteum exin anire seipsum
& formam serui suscipere : &usque ed mortem crucis per¬
uenire ut in ipso omnibus exemplum oboedientiae
poner&: &iuum resurrectionis moriuis aperir& : Pro
omnibus ergo tyrdidit eum: non solum proscĩs non solũ
tradiditꝰ filium proprium pater & ideo & &um siminimo¬
rum aliquem & infirmorum ledat quis ꝑcutens eius in firmã
conscientiam in xp̃mpeccare dicitur qm̃ quidem scando¬

Expanded text:
quia proprio Filio non pepercit. Dixerat enim superius, quia etiam nos qui spiritum adoptionis accipimus, filii Dei sumus. Ne ergo communi ista appellatione filiorum unum aliquem ex his tradidisse putaretur qui in filios videbantur asciti, addidit proprio Filio, ut eum qui solus ex ipso Deo ineffabili nativitate generatur, ostenderet. Pro nobis ergo omnibus tradidit illum, non illa traditione qua scriptum est: Tradet autem frater fratrem in mortem, et parentes filios: sed tradidisse eum dicitur hoc ipso quod cum in forma Dei esset, passus est eum exinanire seipsum, et formam servi suscipere, et usque ad mortem crucis pervenire: ut in ipso omnibus exemplum obedientiae poneret, et viam resurrectionis mortuis aperiret. Pro omnibus ergo tradidit eum: non solum pro sanctis, non solum tradidit Filium proprium Pater: et ideo etiamsi minimorum aliquem et infirmorum laedat quis, percutiens ejus infirmam conscientiam, in Christum peccare dicitur, quoniam quidem scanda
Abbreviated transcription (Latin):
Iroces to confido quianec simibi quus mostenduoate dno
distinatim nec sise angelorum principemmenticctur rc
si in psenti honorem confentt neque polliceatar dograta
futurstum  ne uesiuus fiates operetut. ncesielim promtat
aumferno deterreat uel profunditatem scuentice suu dere
conetur. um quum nos poterit a caritate xp̃i secer nere

Expanded text:
ro certo confido, quia nec si mihi quis mortem minetur, destinatum, nec si se angelorum principem mentiatur, nec si in praesenti honorem conferat, neque si polliceatur gloriam futurorum, neque si virtutes operetur, nec si coelum promittat, et inferno deterreat, vel profunditatem scientiae suadere conetur, umquam nos poterit a Christi secernere
Abbreviated transcription (Latin):
Siergogla diusmundiueniat suꝑcerui cesmeas: maio¬
remmihi addm̃ conciliat caritatem Dicam namq
ad eum : quia sicut scriptum est. propterte mortifica¬
murtotadie: estimatisumus ut oues occisionis: Non
sed totadie hoc est omniuitaemete tempore. sienim
totamuitam inecam in ꝑsequutionibus & periculis agam
dicam quia non sunt condigne passiones huius temporis
ad fituntm gloriam que reue lubitur in nobis Breue
est enim uitece tempus & exigium quod in ꝑsccutiomi¬
b ducimus : A&et numuero & ꝑ peuum quodes pe¬
tamus ingloria &ideo in his inqutomnibus su¬

Expanded text:
. Si ergo gladius mundi venerit super cervices meas, majo. Si ergo gladius mundi venerit super cervices meas, majorem mihi ad Deum conciliat charitatem. Dicam namque ad eum, quia sicut scriptum est: Propter te mortificamur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis. Non sed tota die, hoc est, omni vitae meae tempore. Si enim totam vitam meam in persecutionibus et periculis agam, dicam, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Breve est enim hujus vitae tempus, et exiguum quod in persecutionibus ducimus: aeternum vero et perpetuum quod exspectamus in gloria. Et ideo in his, inquit, omnibus su
Abbreviated transcription (Latin):
tisumus &c&ent Cum phis inquit omnib: beneficiis que
consecutisumus fixi& radicatismus in caritatedĩ qis
nos ab ea poterit sepantre  Iribulatione siuenerit¬
dicemus addm̃: Intribulatione dilatastime. Angustia
si fuerit mundi & ex necessitate cor poris ueniens s ien¬
naedĩ & scientiae. latitudinem requi remus inquanos an¬
gustare non potest mundus. Per soqua tioneni si patiu
qui &ille me confitebitur conrmpatresuo qui ineccdis
est Fames si ad fuerit: turbi reme non potest ha¬
beo enim panemuitat qui decalo descendit & reficitani¬
mas esorientes Nec aliquundo potest panis iste defi¬
cere estenim ꝑfectus & a&xmus Nuditas non ie confun
mortile hoc induere in mostalitatem &corruptum hoc
induere in corruptionem Periculum nontimebo : dñs
inim in luminatiomea & sulus mea quemtimdo e & dñs
desensor untuemeae a quo trepidubo : Gladiuster renus
sp̃s quod est uerbumdĩ: & mecum est uiuens & efficax
sermodĩ qui est poen & nrbilior omnigladio ut rumq acuti

Expanded text:
sunt. Cum pro his, inquit, omnibus beneficiis, quae consecuti sumus, fixi et radicati sumus in charitate Dei, quis nos ab ea poterit separare? Tribulatio si venerit: In tribulatione dilatasti me . Angustia si fuerit mundi, et ex necessitate corporis veniens, sapientiae Dei et scientiae latitudinem requiremus, in qua nos angustare non potest mundus; fames si adfuille me confitebitur coram Patre suo qui in coelis est . Fames si adfuerit, turbare me non potest: habeo enim panem vitae qui de coelo descendit, et reficiet animas esurientes: nec aliquando potest panis iste deficere; est enim perfectus et aeternus. Nuditas me non confundmortale induere immortalitatem, et corruptibile hoc induere incorruptionem . Periculum non timebo: Dominus enim illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? Gladius terrenus spiritus, quod est verbum Dei ; et mecum est vivens et efficax sermo Dei, qui est penetrabilior omni gladio utrinque acuto
Abbreviated transcription (Latin):
ergo intentio. diuerseo facta fecit:¬
uomodo &iam noncum illo omnia nobis donauit.cum haec
promissio complebitur. quid erimus quules erimus qua
bonã in illo regno accepturi sumus. quando quidem xp̃omorien¬
te pro nobis taleiampignus accepimus qualis eri xp̃s home
nullum habens omnino uitium. nec sub quo iaceat nec ciucedat
nec contra quod saltim luudabiliter dimic& : Pacatissi¬
mauir tute ꝑfectus rerum ibi omnium quantaquam speci¬
sa quam certa scientia sine errore aliquo uellabore.
ubidĩ sapientia de ipso suo fonte potabitur cum summa fdi¬
citate sineulla difficultate DeTRIΝIt¬
ergo bene ficium conlatum ẽ. hominibus utadĩ filosea¬
piterno codemque hominis filio mors temponelis inabr
pedde retur qua eos a sempiterna morte debita liberaris
Decca tanrã diubolus tenebat & ꝑ illa nos merito firgos¬
bat in morte Dimisit ea ille quisua non habebat & abll

Expanded text:
ergo intentio diversa facta fecitergo intentio diversa facta fecituo modo non et cum illo omnia nobis donabit? Cum haec promissio conplebitur, quid erimus! quales erimus! Quae bona in illo regno accepturi sumus, quando quidem Christo moriente pro nobis tale iam pignus accepimus! Qualis erit spiritus hominis nullum omnino habens uitium, nec sub quo iaceat, nec cui cedat, nec contra quod saltem laudabiliter dimicet, pacatissima uirtute perfectus! Rerum ibi omnium quanta, quam speciosa, quam certa scientia, sine errore aliquo uel labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur, cum summa felicitate, sine ulla difficultate!. Q beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille qui sua non habebat, et ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
ecce xp̃mtradidit pater & tradidit iudas. Numqudnon
est ds̃ pater ab sit in quissnondico sed apłs dicit qui filio popo
non pepercit sed ꝓnobis omnibus trrdidit illum. & patt &
tradidit & ipse setraedidit: Nit idem apostolus quimeis̃
seipsum filius. udus quid fecit Factu est traditio a patre
facta est trirditio afilio facta est trrditio auida : Vna respo¬
ta est sed que res discernit patremtnaditor̃i filii ma. seipsumfileo
tradentem & iudam discipulum tradentem magis trum sium
Quia hoc fecit pater & filius incaritate : fooit autemiudas pro¬
ditioneIneodem facto inuenimus dm̃ patreminquo inuta¬
mus iudam Patrem benedicimus iudum d&estumur: qo¬
re patrembenedicimus iudum d&estamur Benedicim o
ritatem : de testamur iniquitatem: Quuntum enimpra¬
titum est generihumano de trirdito xp̃onum hoc cogitauit
tisumus : Iudus cogitauit prir&ium. quoduendidit dnm
filius ipsetogitauitꝰ pnt&ium quod dedit pronobis: iudas
cogiuuit prr&ium quod accepit utuender&: Diuersa

Expanded text:
 tradidit Pater, tradidit Judas; numquid non  traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dseipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc Judas in proditioneimus Judam; Patrem benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrem benedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? ti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa
Abbreviated transcription (Latin):
anima eatunt sumus sed in uisibilis ubocdixerit quod
nos non separat alia creatunt idest amor corporum
Aut ces te quiu nos non sepantt aliu creatuns acarita¬
tedi exeo quod nullu oreatunr ẽ. uliu internos &dm̃
quȩ se opponat &a conspec tucius excludat: Supre
humanas enimmentesq nationales sunt. Iamnulla
creatunt sed dr̃ est

Expanded text:
anima, creatura sumus, sed invisibilis; ut hoc dixerit, quod nos non separat alia creatura, id est, amor corporum: aut certe quia nos non separat alia creatura a charitate Dei, ex eo quod nulla creatura est alia inter nos et Deum, quae se opponat, et a complexu ejus excludat. Supra humanas enim mentes quae rationales sunt, jam nulla creatura, sed Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
ut & glorificemur. Oxistimoenim quod non sunt condig¬
ne passiones temporis huius ad futunt ingloriam quȩ reue¬
labitur in nobis Ad ipsum hostationẽ omnis huius loci
intentio directu ẽ neilli quib: loquitur ꝑsecutionibus fran¬
gerentur. siui uerent secundum prudenticm carnisqua
temporalia app&untur. &timentur tempor alia mulu¬
ost tanta & prcedu no beneficia uel promis suquae
poterit tumgrauis eẽ pressura quue nos ab eius
caritate diuellat Siinhis ompibus superamus
propiereum quidilexnnos. Has omnes tribu¬
bulationes pronibilo ducimus: propter cum qui nos tun¬
tum dilexit. ut &iummoreretur pronobis &
quundo proeius nomine morimur : tunc maxime tri¬
umphamus p̃sertim. cum leuesit ꝓse patiquod paliis pr¬
Qui riaꝙi uicr pellat pronobio
nigenito enimfilio prohomine interpellare. est
apud cou&num patrem seipsum hominem demons¬
tricre eiq: ꝑ humanam naturã rogasse ẽ eadem natu¬
ram in diuinitutis suue celsitudinem suscepisse. Int̃¬

Expanded text:
xistimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Ad ipsam enim hortationem omnis hujus loci intentio directa est, ne illi quibus loquitur persecutionibus frangerentur, si viverent secundum prudentiam carnis, qua temporalia bona appetuntur, et timentur temporalia malost tanta praeclara beneficia vel promissa, quae poterit tam gravis esse pressura quae nos ab ejus are. Sed in his omnibus superamus, propter eum, qui dilexit nos. Has omnes tribulationes pro nihilo ducimus, propter eum, qui nos tantum dilexit, ut etiam moreretur pro nobis. Et quando pro ejus nomine morimur, tunc maxime triumphamus: praesertim cum leve sit pro se pati, quod pro aliis Cqui etiam interpellat pro nobis nigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
est nisi ut pater dr̃ & filius dr̃: & nihil ominus dr̃ credat
uter queo siue enim patrem quis ud or&: siue filium unũ
dim̃ dicitur udonrre. & seruire patri aut filio aut spui¬
scõ unidõ seruitium exibetur. Nullu igitur discrecio
est: quia qui udonit filium : udonit & putrem & spm̃¬
scm & qui seruit patri seruit filio & spmsco &ut sine
udolatione dĩtatis huius confessionem esse docer&:
in condusione posuit amen hoc est uerum. ut xp̃m dm̃¬

Expanded text:
est, nisi ut Pater Deus, et Filius Deus; et nihilominus unus Deus credatur uterque? Sive enim Patrem quis adoret, sive Filium, unum Deum dicitur adorare; et servire Patri, aut Filio, uni Deo servitium exhibetur. 80 Nulla igitur discretio est; quia qui adorat Filium, adorat et Patrem: et qui servit Patri, servit et Filio. Et ut sine adulatione deitatis hujus confessionem esse doceret, in conclusione posuit, Amen, hoc est, verum; ut
Abbreviated transcription (Latin):
mñ superius contne iudeos loquiuidetur quia oxlege
iustificati sẽpateent nunc cit uotum suum &asto¬
& quorum testimonium reprobari non potest: qui sic phi¬
bent testimonium a postolo: dumcommendant cumuirtu¬
te signorum que faciebunt ꝑ illum. Quia enimtammas¬

Expanded text:
tra Judaeos loqui videtur, qui ex Lege justificari se putant: nunc ut votum suum et affequorum testimonium reprobari non potest, qui sic perhibent testimonium Apostolo, dum commendant eum virtute signorum, quae faciebant per illum. Quia enim tam mag
Abbreviated transcription (Latin):
id &ur enimpor se aliquid hoc agere : ut accoritatedĩ sepa¬
Uremur: Mors fortassis & angeli & principatus
&uistutes uduerscntes nobis si ne dubio & presentia quat
sunt utiq: lubrica &caducco: sed & profundum: potest
Similiter intellegi. uitu autem & futunt &ultiudo &creatum
alia quomodo adĩ caritate sepanrrenos cestent : nonotio¬
sum uidetur exponere. Nisisi qui fostedicat yperbolice bieo
apostolo dicere : hoc est non solum ꝑ eaquae accidere possunt
sed ne ꝑ ea quidem quae cuenire omnino nom pos sunt ullo pae
adĩ caritate deflectimur. Verbiacusa utsiulia nobis dacre¬
turuita. Quam haec quace adõ datocest: At si futuro rus
spes uliu nobis promitter &ur : uel altitudo: ud aduan
dol& quod fieri utiq non potest: Nec haec quidem Aaa¬

Expanded text:
Videtur enim posse haec agere, ut a charitate Dei sepaVidetur enim posse haec agere, ut a charitate Dei separemur. Mors et fortassis angeli, et principatus, et virtutes adversantes nobis, sine dubio et praesentia, quae sunt utique lubrica et caduca, sed et profundum, potest similiter intelligi, vita autem futura et altitudo et creatura, aliquo modo a charitate Dei separare nos conantur. Non otiosum videtur exponere, nisi quis forte dicat hyperbolice haec Apostolum dicere, hoc est, non solum per ea quae accidere posed nec per ea quidem quae evenire omnino non possunt, ullo pacto a Dei charitate deflectemus: verbi causa, ut si alia nobis daretur vita quam haec quae a Deo data est, aut si futurorum spes alia nobis promitteretur, vel altitudo, vel etiam cit, quod fieri utique non potest, nec haec quidem a charita
Abbreviated transcription (Latin):
cendis sedeacdo ut terrena spiritalibus sociur&. Neque
si ꝑphantu sium quus educere meditatur pro fundum nobis ostr¬
dat et roremmirandum qua triti forte suo cumbumus illi
nec si dignum est ut xp̃ fidem frangamus quem scimus nt̃i
causu in profundum terrȩ descendisse: & morte pressign
hominum liberasse. Neque si futunt nobis spondeat se qu
litate astutiue suue ulium creatuntm fingat ud honem sicut
finxerunt iumnes & mumbres pulum phuntone: inaon¬
a&num existertem. Quibusdum uidetur ulium cre¬
ram dixisse deidolis sed nonẽ uerum quia huno debuit sigi¬
ficcre quum sub udminotione seduotionis uide retur fi¬
geresatanas. Nam qui seducatur fidelium udhaec apo¬
b: recessit manifestato errore  sed haec meditatur u
fingit: ꝑ quue &ium electos possit sedecucere Nulloq
sunt quue non possint a caritatedĩ sepantre que ẽ in xpb¬

Expanded text:
cendisse de coelo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque cendisse de coelo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, qua seducere meditatur, profundum nobis ostendat horrore mirandum, qua territi forte succumbamus illi: nec sic dignum est, ut Christo fidem frangamus, quem scimus nostri causa in profundum terrae descendisse, et morte pressa genus hominum liberasse. Neque si futura nobis spondeat, quae arte et sublimitate astutiae suae aliam creaturam fingat ad horam, sicut finxerunt Jammes et Mambres palam Pharaone ; inconaeternum existentem . Quibusdam videtur aliam creaturam dixisse de idolis; sed non est verum, quia hanc debuit significare, quam sub admiratione seductionis videtur fingere Satanas. Nam quis seducatur fidelium ad haec, a quibus recessit manifestato errore? 79 Sed haec meditatur et fingit, per quae etiam electos possit seducere. Nulla ergo sunt, quae nos possint a charitate Dei separare, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
uihuduo eciro Hae sunt omnia quue
ad ubductionem nostrrm adiubulo inse guntur ⁊ que¬
id circomemonit ut muniatnos. Vt siud uenerint
confidentes de spe &iuxilis xp̃i armatifide uduersus¬
haco repugnemus Quidetim simors in la iu fuerit: nonnela¬
crum est maximum occasionem inuenire que citius eatur inre¬
num promis sumc Neque si pncesens udu ꝓinis sec nobis fuert
dignitate munia. Deb&nos auestere ubspe & beneficis ueui
quem scimus quiu non solum infuturo sed& in pserti pros xpĩ
nobis Neo quidem si se angelus nobis ostendat ud seducendos
nos subornatu stellacii pectris suidiuaboli pnreuase pedues¬
bit uduer sumnos: cum sciumus xp̃out mugni consilii angdo
nihil p̃ponendum Dequesiuistus ubaliquo facia fuerrosi¬
cutdicitur factu a simone mugo. Quidicitur in aere sursin
ut populum xp̃i sccenduli tur& uolusse fidem debebic ninigx
scientium suluutorem nube famulunte sus ceptum ascends¬
se suꝑ omnes cocelos. Nec si in ultitudinem senobisostab

Expanded text:
us est. Haec sunt omnia, quae ad abductionem nostram a diabolo inferuntur, quidcirco memorat, ut muniat nos; ut si advenerit, confidentes de spe et auxiliis Christi, armati fide adversusc repugnemus. Quid enim si mors illata fuerit, nonne lucrum est maximum occasionem invenire, quae citius eatur in regnum promissum? Neque si praesens vita promissa nobis fuerit dignitate minuta, debet nos a spe beneficii Christi, quem scimus, quia non solum in futuro, sed in praesenti proderit nobis. Nec quidem si se angelus nobis ostendat ad seducendos nos, subornatus fallaciis patris sui diaboli, praevalere debebit adversum nos; cum sciamus Christo, ut magni consilii angelo, nihil praeponendum. Neque si virtus ab aliquo facta fuerit, sicut dicitur facta a Simone Mago, qui dicitur in aere sursum, ut populum Christi scandalizaret, volasse, fidem debebit minuere, scientium Salvatorem nube famulante susceptum ascendisse super omnes coelos. Nec si in altitudinem se nobis oste
Abbreviated transcription (Latin):
tere poterit a dilectione xp̃i qui nobis tummugna & innumert pnres¬
christiani: nullauincunt tormenio Amatis enim plus incitatur
caritas si eum cuius sensit beneficia prohibeatur amare. Dumenĩ
pitant in meritac eius seminare: suscitunt beneficia AΝΛUCuS¬

Expanded text:
tere poterit a dilectione Christi, qui nobis tam magna et innumera praestere poterit a dilectione Christi, qui nobis tam magna et innumera praeschristiani nulla vincunt tormenta. Amantis enim plus incitatur charitas, si eum cujus sensit beneficia, prohibeatur amare; dum enim putant se in merita ejus seminare, suscitant memorata
Abbreviated transcription (Latin):
damnare nos nonposse: quia eo affectudilig nos ut more retur pro
nobis & pesurgens semꝑciuisas nostras agat apud patrem Cuiis pos¬
mulatio conemni nom potest quiu indexterrdi est. Ut de dopatre¬
hino illudest quoddicitur p& ro apostolo Ecce expostoliuuit sata¬
nas ut uos uentil& sicut triticum : ego autem rogaui prote nedeficiat
fidestua t Hoc er gomodo interpellat pronobis saluator. Scuens
enim inpudentiam & altitudinem aduersariinr̃i: cum secummo¬
ueri aduer sumnos: si non ei adsentiamus. suluator interpellat
pronobis nealiquid uolenter priresumat oircanos: ut arceatur in so¬
lentiatius: Hac causa tumen dicitur filius interpellure cumipse
agat totum & acqualis sitdõ patri: & quiaunus dicitur dẽ ne
pater & filus singulicris uel unio putu retur: adꝑsona rum distino¬
nonem sic loquitur scritur ut & filium nondis parem tradit::
patrit quie pater est aquia ubipso sunt ominu oros ÷ quernos

Expanded text:
damnare nos non posse; quia eo affectu diligit nos, ut moreretur pro nobis, et resurgens, semper causas nostras agat apud Patrem. Cujus postulatio contemni non potest; quia in dextera Dei est, hoc eHinc est illud, quod dicit Petro apostolo: Ecce exspostulavit Satanas, ut vos ventilet sicut triticum: ego autem rogavi pro te, ne deficiat fides tua . Hoc ergo modo interpellat pro nobis Salvator; sciens enim impudentiam et altitudinem adversarii nostri, cum se commovet adversum nos, si non ei assentiamus, Salvator interpellat pro nobis; ne aliquid violenter praesumat circa nos, ut arceatur insolentia ejus. Hac causa tamen dicitur Filius interpellare, cum ipse agat totum, et aequalis sit Deo Patri; et quia unus dicitur Deus, ne Pater et Filius singularis, vel unio putaretur, ad personarum 78 distinctionem sic loquitur Scriptura; ut et Filium non disparem tradat: et Patrem, quia Pater est, et quia ab ipso sunt omnia, praeferat.
Abbreviated transcription (Latin):
uae cumq: autem de ambiguis distintionib dixim:
cadem a seruundu sumt. & ambiguis pronantiu¬
tionibus nam & ipse nisi lactoris nimia uicientur
rbincuria aut regulis fideicor riguntut Mat psine¬
cedentis uel consequentis connixione sermonissalo sine¬
utium sorum adhibotu oadcor rectionem nililominis
dubia oremanbunt. uit quolib& modolector ꝓquatre¬
uerianon si inculpa Nisienim fides reuos s quacto¬
dimus don honacasaturum. Aduersus dactos sus illa¬

Expanded text:
uaecunque autem de ambiguis distinctionibus diximus, eadem observanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus: nam et ipsae, nisi lectoris nimia vitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur, aut praecedentis vel consequentis connexione sermonis, aut si neutrum horum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiaverit, non sit in culpa: nisi enim fides revocet qua credimus Dominum non accusaturum adversus electos su
Abbreviated transcription (Latin):
uod autemait. quos uocuuit ipsos &iustificautt poter
mouere & queritur ut rumomnes qui uo aectisunt iusti¬
ficentur sedulibi legimus: multiuocati. pauci autemelaq
lu men quiu ipsi quoque electiutiq uocatisumt muni festumẽ
non iustificatos nisi uoccctos quan quam nonomnes uocatos
s ed aos qui secundumpropositum uocatisunt. sicut supe piusdĩ
Oropositum aũt dĩ aci piendum est nomipsorum Ipseait̃
ex ponit quid sit sicundum propositum cumdicit : qm̃quosan¬
te presciuit & pritedisti nauit conformes imaginis fili eius.
Non enimomnes qui uocati sunt : secundum propositum

Expanded text:
uod autem ait, quos vocavit, ipsos et justificavit, potest moveri et quaeri, utrum omnes qui vocati sunt justificentur. Sed alibi legimus: Multi vocati, pauci autem electi . Tamen quia ipsi quoque electi utique vocati sunt, manifestum est non justificatos nisi vocatos, quanquam non omnes vocatos, sed eos qui secundum propositum vocati sunt, sicut superius dixit. Propositum autem Dei accipiendum est, non ipsorum. Ipse autem exponit quid sit secundum propositum, cum dicit, Quoniam quos ante praescivit, et praedestinavit conformes imaginis Filii ejus. Non enim omnes qui voca
Abbreviated transcription (Latin):
lectos Sed uide turmibi esse quȩdum uocutionis defferen¬
a: secundum illud quod in superiore capitulo ex posuimus.
uia omnis quidem uocatisunt: non tamen omnes secundũ
ropositum uocatisunt: Nam hi qui secundum proposi
ro positumdĩ quisciens in eis relegiosam mentem & salu
Cines se desiderium uocantidicantur: nonuidebitur
s quae ex posuimus. &iam hoc eẽ. contnerium. Hoc
uł salutis uł ꝑditionis nr̃ȩ
iuisa consistit: Neq: iustificatio ex sola uocatione pen¬
ebit: neq glorificam dent̃a penitus potestate sublatũ ẽ
Iam & si communi intellectu de prescientia sentiamus: Non
ropterea eritaliquid quia a scit ds̃ futurum: sed quiu
uturum e sciturudõ antequum fiat Vt pote iudis
roditor factus ẽ & hoc nai fiturum proph&ae prei¬
emet̃re ddomergo quiu proph&ue praedixenent Id¬
r co prodidit udas: sed quia fuur uressex prodite ra
quae ille expropositi sui nequtia gesturus erant pre¬

Expanded text:
lectos. Sed videtur mihi esse quaedam vocationis differenlectos. Sed videtur mihi esse quaedam vocationis differentia, secundum illud quod in superiore capitulo exposuimus, quia omnes quidem vocati sunt, non tamen omnes secundum propositum vocapropositum Dei, qui sciens in eis religiosam mentem, et salutis inesse desiderium, vocati dicuntur, non videbitur his quae exposuimus etiam hoc esse contrarium. Hoc vel salutis vel perditionis nostrae causa consistit; neque justificatio ex sola vocatione pendebit, neque glorificari de nostra penitus potestate sublatum est. Nam et si communi intellectu de praescientia sentiamus, non propterea erit aliquid, quia id scit Deus futurum: sed quia futurum est, scitur a Deo antequam fiat. Nam et sproditor factus est, et hoc ita futurum prophetae praedixerunt. Non ergo quia prophetae praedixerunt, idcirco prodidit Judas; sed quia futurus esset proditor, ea quae ille ex propositi sui nequitia gesturus erat prae
Abbreviated transcription (Latin):
qui predistina tus nonest  ideo quiu non e pcognitus
Eapnde inquasu absurdam sententiam decidant bi. qui
presci entiam di in hoc accipiunt. Mideo &iumin pre¬
ientilocorconslait a postolum secundum scripturae sacre
consieudinem ÷ cognos cendi posuisse sermonem Vt
uos ostendere praecognitos adõ in quibus sciens quales¬
sent amorem suumds̃ affectumq possuiss& secundum¬
diam illud quod scriptum ẽ Cognoutidñs eos: qui sant euas
sumunq quantum ad istam comimunem scientiam ꝑtin&edr̃
uon solumcos quisuisunt. sed & eos quienent ase nonignora
sed cognouisse suos dicitur: hoc est indilectione habuisse sibi
sociasse. It uergo quos presciuit ds̃ illos & predistinat
& quos predistinauit: illos & uocuuit: & quos uociaut : illos
aius tificauit: suꝑ est nobis adbuc illius questionis absolutio
quomodo quosuocauit illos &iustificauit: Cum secundum ea
uaesupra diximus: Const& multos. tẽ. uocatos paucos autẽ¬

Expanded text:
st praedestinatus, quia non est praecognitus. Et vide in quam absurdam sententiam decidant hi qui praescientiam Dei in hoc accipiunt tantum, senti loco constat Apostolum secundum Scripturae sacrae consuetudinem cognoscendi posuisse sermonem, ut illos ostenderet praecognitos a Deo, in quibus, sciens quales essent, amorem suum Deus, affectumque posuisset, secundum illud quod scriptum est: Cognovit Dominus eos qui sunt ejus: cum utique quantum ad istam communem scientiam pertinet, Deus non solum eos qui sui sunt, sed et eos qui errant a se non ignoret. Sed cognovisse suos dicitur, hoc est, in dilectione habuisse sibique sociasse. Ita ergo quos praesciit Deus, illos et praedestinavit, et quos praedestinavit, illos et vocavit, et quos vocavit, illos et justificavit. Superest nobis adhuc illius quaestionis solutio, quomodo quos vocavit, illos et justificavit, cum secundum ea quae supra diximus constet multos esse vocatos, paucos autem e
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ̃ Est & primogenitus in regeneratione xp̃i Est&
primogenitus exmor tuis cuius natunt ignorat. Est & primogen¬
tus postuictoriam : ascendens i n acelos Primo genitus igitur
in omnibus frater noster dicitur : quia homo dignaius estnafi
Dñs uero est quia ds̃ noster est: sicut dicit proph&a he remius
hic est dĩ noster nec reporatur alius absqueco
Vocccre est cogitaentem defide: adiuuare aut conpun¬
cutds̃ aptos sibi hi credentes ꝑmanent. Quia uliter fieri
non potest pisiquos prescit dr̃: ipsos & iustificauit. Aepla
& magnificauit illos ut similes fiant filiodĩ Dec&eris ques
non prescit ds̃ nonillicurt in hano gratiam: quia non present
illos futuros idoneos. Ac sicredant aut eligantur au tempus
quia uidentur boninciustitia contempiauideatur: non ꝑma¬
qui electipost scandulum pussi recesserunt a sduatort

Expanded text:
dignatus est. Est et primogenitus in regeneratione Christus. Est et dignatus est. Est et primogenitus in regeneratione Christus. Est et primogenitus ex mortuis cujus natura ignoratur. Et primogenitus post victoriam ascendens in coelos. Primogenitus igitur in omnibus frater noster dicitur; quia homo dignatus est nasci: Dominus vero est; quia Deus noster est, sicut dicit propheta Hieremias: Hic est Deus noster, nec reputatur alius absque eo . Vocare est cogitantem de fide adjuvare, aut compuncivit Deus aptos sibi, hi credentes permanent, quia aliter fieri non potest, nisi quos praescivit Deus, ipsos et justificavit: ac per hoc et magnifinon praescivit Deus, non est illi cura in hac gratia, quia non praescivit illos futuros idoneos. At si credant, aut eligantur ad tempus; quia videntur boni, ne justitia contempta videatur, non permaseptuaginta duo, qui electi, post scandalum passi recesserunt a Salvatore
Abbreviated transcription (Latin):
Soc dicit quia diligentes dm̃ & siimperite precati fuerim
non illis oberit qui a propositum cordis illorum sciens ds̃ &
nauiam non illis inpatat quae aduersa postulunt sed ea an¬
nuit quaedanda sunt dm̃ amantibus: Vnde & dñs ait: Set
autem inquit pater uest̃ qui duobis opus sit antequum p&ens
abeo hiergo secundum propositum uocantur : quos creden¬
tes prescuii ds̃ futuros sibi idoneos utante quam crederent
Istos quos presciuit futuros deuotos sibi aipsos elegit ad promis¬
Isas praemia cupes sendu : ut hi qui credere uidentur
& non ꝑmanent in fide caeptũ adõ decti noglegentur
Quiu quos ds̃ elegit apud se ꝑmanent: Est enim quiudima¬
pus eligitur sicut suul & iudcs nonde prescientiu sed de presea
Hoc dicit quia ideo prredistinantur infuturum sacculum: ut sim¬
les fiant filio dĩ quodiam supramoraui
Recte primo genitus quia anteomnem creaturam non factus sed
natus ẽ : Ad cuius ex implumds̃ homines infilios sibi adoptert

Expanded text:
oc dicit, quia diligentes Deum etsi imperite precati fuerint, non illis oberit; quia propositum cordis illorum sciens Deus et ignaviam, non illis imputat, quae adversa postulant; sed ea annuit, quae danda sunt Deum amantibus. Unde et Dominus ait: Scit autem, inquit, Pater vester quid vobis opus sit, antequam petatis ab eo . Ili ergo secundum propositum vocantur, quos credentes praescivit Deus futuros sibi idoneos; ut antequam crederent, Istos quos praescivit futuros sibi devotos, ipsos elegit ad promissa praemia capessenda; ut hi qui credere videntur, et non permanent in fide coepta, a Deo electi negentur; quia quos Deus elegit, apud se permanent. Est enim qui ad tempus eligitur, sicut Saul et Judas; non de praescientia, sed de praesenti Hoc dicit quia ideo 77 praedestinantur in futurum saeculum, ut similes fiant Filio Dei, quod jam supra memoravi. Recte primogenitus, qui ante omnem creaturam non factus, sed natus est: ad cujus exemplum Deus homines in filios sibi adoptare
Abbreviated transcription (Latin):
sidiligitis cum. hocẽ ut scire uos faciat. Inter pella reita¬
qi scõs facit: gemitibus in enarrabilibus inspiranseis desidi¬
rium &iam ad huc in cognitae tante rei quam ꝑpatientiam
expectumus quo modo enimnarretur quundo desiderrtur
quo dignoratur: Namutique si omnimodo ignontretur ñ
desiraretur & rursus siuideretur : non desidenoretur

Expanded text:
si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur
Abbreviated transcription (Latin):
ni& quaeꝑtin& ad quu rum illum gradum ubi extoto per¬
fectu paxerit & quies a & nanulla ex nobis exuliquu paste
corruptione resistente aut sollicita ie molestiam Expcal
Non solum autem inquit sed & nosipsiprimitias sp̃s habentes
UIdem qui nondum quidem extoto quod sumus: sed exeto
paste qua peccatoribus meliores sumus dõ nonua nitati sub¬
ditisumus: Hoc est primitias sp̃s & ipsi inuobis m& ipsis inge¬
quam diu ituque hic secundum carnem sumus cuus adoptio¬
nem & redemptionem ꝑ patientiam spei adhac expectam:
tam diu setundum id ꝑ quod subsole sumus uanitati subiati
sumus: Quĩ dii igitur ita sumus nom pos sumus nomudere
uunitatem cui &sam subiatosimas inspe¬

Expanded text:
niet: quae pertinet ad quartum illum gradum, ubi ex toto perniet: quae pertinet ad quartum illum gradum, ubi ex toto perfecta pax erit, et quies aeterna, nulla nobis ex aliqua parte corruptione resistente, aut sollicitante molestia. Ls sequamur. Et nos ipsi primitias spiritus habentes, id est qui nondum quidem ex toto quod sumus, sed ex ea parte qua peccatoribus meliores sumus, Deo, non vanitati subditi sumus; hoc est, per primitias spiritus et ipsi in nobismetipsis ingeQuamdiu itaque hic secundum carnem sumus, cujus adoptionem et redemptionem per patientiam spei adhuc exspectamus; tamdiu secundum id per quod sub sole sumus, vanitati subjecti sumus. Quamdiu igitur ita sumus, unde possumus non videre vanitatem, cui etiam sub
Abbreviated transcription (Latin):
tiones mortalitatis nr̃ae patimur ideo addiddicens. Non
solum autem sed & nos ipsiprimitias sp̃s habentes &ipsin nob¬
m & ipsis ingemescimus Non solum ergo inquid ipsu quȩ tan¬
tum modo creaturr dicitur in hominibus qui nondum credide¬
runt. & ideo nondum infiliorumdi numero constituti sum
congemescit &dol&. sed &iam nos me&ipsi quic redimus & sps
primitias habemus quiaiam spu adheremus dõ ꝑfidem &ida
noniam creatunt sed filiidĩ appellamurtamen & ipsi in no¬
bis m&ipsis ingemescimus adoptionẽ exspectantes redemp¬
tionem corporis nr̃i. hac enim adoptio quaeiam factu est in
his quicrediderunt sp̃u noncor pore factuest nondumenim
&iam corpus reformatumẽ incad estem illum mutationem
sicut sp̃s iam mutatus ẽ. reconciliatione fidei aberroribus
huo illa manifestio quae incorporis resur retione ꝓpene¬

Expanded text:
tiones mortalitatis nostrae patimur, ideo addidit, dicens: Non tiones mortalitatis nostrae patimur, ideo addidit, dicens: Non solum autem ipsi, sed et nos primitias spiritus habentes, et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus. Non solum ergo, inquit, ipsa quae tantummodo creatura dicitur in hominibus qui nondum crediderunt, et ideo nondum in filiorum Dei numero constituti sunt, congemiscit et dolet: sed etiam nosmetipsi qui credimus, et spiritus primitias habemus, quia jam spiritu adhaeremus Deo per fidem, et ideo non jam creatura, sed filii Dei appellamur; tamen et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Haec enim adoptio, quae jam facta est in iis qui crediderunt, spiritu non corpore facta est. Nondum enim etiam corpus reformatum est in coelestem illam immutationem, sicut spiritus jam mutatus est reconciliatione fidei ab erroribushuc illa manifestatio quae in corporis resurrectione prove
Abbreviated transcription (Latin):
&sdbuc talibus dicitur. uiuifi cabit & mortaliaco rpsra
ur̃a propter spm manentem inuobisshondiuns ebir laola cans¬
uim erat autem cum absorbetur mors inuictoriam cum
eudicitur : ubiest mors contentiotua ubiẽ mors acileustuus
Nunc ergo inquit non solum omnis creatura ielestesono
corpore: sederiuam nosipsi primitias habentes sp̃i aid esi nos
animȩ qui&iam primitias mentes nr̃as obtulimusd̃ n nobis ipsiscon¬
gemsscimus id est prr &ercorpus doptionem expeciantes
pedemptionem corporis nostriũ destus & ipsum corpus accipiens
bene ficium adoptionis filiorum quauocatisumus totos nos libe¬
ros trans actisomnibus molestiis ex omnipas tedifiliostẽ mani¬
Srant enim adhuc credituri qui &iam spũ subiacebant laborio¬
sis erroribus sed nequis putar& deipsorum tantum labore
dictum eẽ sub iungit &i am debis quiiamcrediderant : quã¬
quam enims pũboc est mente seruirent legidĩ tamen quia
carne seruitur logipeccati quam diumolestias & sollicita¬

Expanded text:
ivificabit et mortalia corpora vestra propter spiritum manentem in vobis: nondum est holocaustum; erit autem, cum absorbetur mors in victoria, cum ei dicitur: Ubi est, mors, contentio tua; ubi est, mors, aculeus tuus? . Nunc ergo, inquit, non solum omnis creatura, id est, cum corpore, sed etiam nos ipsi primitias habentes Spiritus, id est, nos animae qui etiam primitias mentes nostras obtulimus Deo, in nobis ipsis congemiscimus, id est, praeter corpus adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri, id est, ut et ipsum corpus accipiens beneficium adoptionis filiorum, qua vocati sumus, totos nos liberos transactis omnibus molestiis ex omni parte Dei filios esse manirant enim adhuc credituri qui etiam spiritu subjacebant laboriosis erroribus. Sed ne quis putaret de ipsorum labore tantum dictum esse, subjungit etiam de iis qui jam crediderant. Quanquam enim spiritu, hoc est, mente servirent Legi Dei, tamen quia carne servitur legi peccati , quamdiu molestias et sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
legentibus inutilis sed si refenttur udillud quod dic tum est
du nobis auxilium d& ribulatione &iu nusalus hominum
intellegitur quia plerumq: d&ribulatione nos adiuuat ds̃
& frustrio salus operatur quae aliquando aduersa est cũ
delectatione & amorehuius uitue implicat animam idẽ
&iam illud tribulationem & doloreminueni & nomen
dñi inuocaui. Cum enim dicit inueni significat utilem
Non enim recte gratula mur nosinuenis se nisi quodque¬
uitamdaturus sit sedipse sp̃r interpellat gemitibus in enar¬
rabilibus gemeredicit sp̃m quod nos gemere faciat caritate
concitans desiderium futunre uitue sicut dicit. Temptat

Expanded text:
ligentibus inutilis: sed si referatur ad illud quod dictum est, ligentibus inutilis: sed si referatur ad illud quod dictum est, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis , intelligitur quia plerumque de tribulatione nos adjvuat Deus; et frustra salus optatur, quae aliquando adversa est, cum delectatione et amore hujus vitae implicat animam. Inde est et illud: Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . Cum enim dicit, inveni, significat utilem: non enim recte gratulamur nos invenisse, nisi quod quaevitam daturus sit. Sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. Gemere dicit Spiritum, quod nos gemere faciat charitate, concitans desiderium futurae vitae: sicut dicit, Tentat v
Abbreviated transcription (Latin):
uit satum auforr& ab eoutiq: si cuto port& nesciens quidorao¬
at deniq di res ponsum quur non fier& quod uistantus orabet
& quũ refieri .p̃. expedir& udiuuit sufficit tibigratiu
mece numustus in infirmitate perficitur In his ergo
tribulationibus quãe possunt. & prodesse & nocere quid
oremus sicut opost& nescimus & tumen quiu durto quiu molesta
qui contrit sensum nnt̃e in firmitatis s. uniuersuli iumcna
uoluntute ut anobis haec auferentur orrimus: sed hoc deuo
nog legi existimemus sed potius piu patientia mulorumboneo
speremus umpliont sic etumuirtus infirmitate ꝑficitur
os ergo quid oremus sicut opost& nescimus duas obrẽs
quod & illud quod futurum sperimus & quotendimus
nondum appar& & in hac ipsa multu pos sunt nobis pros¬
perr uideri quaeuduersa sunt &uduersa quae prospero
Nam &x tribulatio quundo accedit seruodĩud probationẽ
uel emendationem uid&ur nonnum quam minus intel¬

Expanded text:
vit ut eum auferret ab eo, utique, sicut oportet, nesciens quid oraret. Denique Dei responsum cur non fieret quod vir tantus orabat,  quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotneglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficituros ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus, duas ob res: quod et illud quod futurum speramus, et quo tendimus, nondum apparet; et in hac ipsa vita multa possunt nobis prospera videri quae adversa sunt, et adversa quae prospera. Nam et tribulatio quando accidit servo Dei ad probationem vel emendationem, videtur nonnunquam minus intel
Abbreviated transcription (Latin):
contranos: prtdestintis adõ uocatis iustificatis gloris¬
catis. Quiult aduersari. par & se si pottst bellure al¬
tem e quicumq reluctari uoluerit. sibi noc& : Hocẽ p
do & paulo adhuc saulo de caelo xp̃s clamauit: nontibi ex pat
contra stimulum calcitrare: sauat sacuiat quacntum pors
Qui calces aduersus stimulum mittit. nonne in seipsum sine

Expanded text:
contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adotentem? Quicumque reluctari voluerit, sibi nocet. Hoc est, quod et Paulo adhuc Saulo de coelo Christus clamavit: Non tibi expedit contra stimulum calcitrare . Saeviat, saeviat quantum potest; qui calces adversus stimulum mittit, nonne in se ipsum sae