comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo clarific& patrẽ filius
sicut dedistiinquit ei potes¬
tatẽ omnis carnis. Vtom¬
ne qđ dedistiei d&cis uitã
&ernã. Omnẽ carnẽ dix̃
omnẽ hominẽ. a parte totũ
significans: quẽ ammodũ
rur sus a paste superiore
significatus : homototus.
ubiait apostolus : omnis
anima potestatib sublimi¬
orib subditasit.uidenĩ
diat omnis anima nisiom¬
nis homo. &hocautẽ qđ po¬
testas xp̃o a patre dataest
omnis carnis. secundu homi
distiei potestatẽ inquit om¬
nis carns. Itate glorific&
filius. Id ÷ notũ te faciat
omnicarm. quã de distiei.
icenim de disti. ditomne qđ
dedistici: d&ccis uitã a&ernã.
aec ÷ autẽ uita &erna inquit.
Vt cognoscantte solũdm̃ue

Expanded text:
modo clarificet Patrem Filius: modo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem dixit omnem hominem, a significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum homidisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te sol
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ secundũ formã
serui quãpat̃ suscita¬
uit amortius. & ad
suã dexterã conlocauit. res
sed addidit &aã ut filiustius cla¬
rific&te. meritoquerit᷑ quo¬
modo patrẽ clarificauerit filius.
cũ sempiternaclaritas patris.
nec diminuta fuerit informa
humana. Nec augeri potue¬
rit in sua ꝑfectione diuina.
sed inse ipsa claritas patris.
Nec minui nec augeri potesi.
pudhomines autẽ ꝓcul du¬
bio minor erat. quando iniu¬
dea tantũ modo dr̃ notus
erat : Nondũ a solisortu
usq: adoccasũ laudabant pu
gentib. ꝓfecto patrem
clarificauit & filius. Siautem
tantũ modo mortuus fuiss&
filius necresur rexiss&:
Procul dubio neca patre cla¬
rificatus ess&. Necƿatrẽ
clarificass&: A unc autem
resurrectione clarificatus
apatre. Resur rectionis suc
praedicatione clarificat patre:
ocquippe aperit. ordo ip¬
se uerborũ: Clarificamqͣit
filiũtuũ ut siliustuus cla¬
Resuscitame. ut in notescas
totoorbe ꝑme. Heinde ma¬
gis magisq pandens. quo¬

Expanded text:
Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis et ad suam dexteram collocavit, res sed addidit etiam ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant puegentibus; profecto Patrem clarificavit et Filius. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset: nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificat Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum: Clarifica, inquit, Filium tuum, ut Filius tuus claResuscita me, ut innotescas toti orbi per me. 2. Deinde magis magisque pandens quo
Abbreviated transcription (Latin):
humana quae suscepta ÷ auer¬
bo conuert&ur in uerbum
& homo mutar&ur in dm̃:
Immo sidiligentius qđ opina¬
tisunt cogitemus. homo
perir& indo. Uonenimquis¬
quã existamutatione homi¬
nis. uel du plicaridi uerbũ
dicturus ÷ uel augeri: aut
ut duosint qđunũ fuit. Aut
amplius sit. qđ minus fuit:
Porro sinatura humana in
uerbũ mutata. atq conues¬
sa uerbũdiquantũerat.
& qđ erat. hocerit: ubiest
homo sinonperit ed
hanc opinionẽ. quã ueritati
pror sus nonuideo conuenire.
nihil nos urg& si filio dicen

Expanded text:
humana, quae suscepta est a Verhumana, quae suscepta est a Verbo, converteretur in Verbum, et homo mutaretur in Deum, imo si diligentius quod opinati sunt cogitemus, homo periret in Deo. Non enim quisquam ex ista mutatione hominis vel duplicari Dei Verbum dicturus est, vel augeri, ut aut duo sint quod unum fuit, aut amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana in Verbum mutata atque conversa Verbum Dei quantum erat, et quod erat? Hoc erit: ubi est homo, si non periit? Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nos urget, si Filio d
Abbreviated transcription (Latin):
quippe patrẽ clarificauit suꝑ
terrã. eũgentib predicando
pater uero ipsũ apud sem&ip¬
sũ. ad suã dexterã conlocando
edideo postea decdarificando
patre ubiait. egote darifica¬
ui. uerbũ pr&eriti tẽporis
ponere maluit. Ut monstra¬
r& in prȩdestinatione iã factũ.
& ꝓiã facto habendu qđ cer¬
tis sime fuerat futurũ: id est.
ut apatre apudƿ atrẽ glorifi¬
catus. patrẽ suꝑterrã glori¬
ficar& & filius: Sedhanc
prȩdistinationẽ in suaclari¬
ficatione manifestius aperu¬
it. quaeũ clarificauit pater
In eo qđ adunxit claritate
quã habui. prius quã mundus
essec apudte. Ordo uerborũ:
quã habui apudte priusquã
mundus ess&: Adhocual&
qđ ait: & nuncdarificame:
Hocest sicut tunc. ita& nunc:
sicut tunc prȩdistinatione.
It a& nunc ꝑfectione: fac in
mundo qđ apudte iã fuerat
antemundũ: Fac insuo tẽpore
qđ anteom̃ã t ẽpora statusti.
Hoc quidã sic intellegendũ
putarunt: Tamquã natura

Expanded text:
quippe Patrem clarificavit super quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando. Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea de clarificando Patre, ubi ait: Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut monstraret in praedestinatione jam factum, et pro jam facto habendum quod certissime fuerat futurum; id est, ut a Patre apud Patrem glorificatus, Patrem super terram glorificaret et Filius. Sed hanc praedestinationem in sua clarificatione manifestius aperuit, qua eum clarificavit Pater, in eo, quod adjunxit: Claritate quam habui priusquam mundus esset apud te. Ordo verborum est quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: Et nunc clarifica me. Hoc est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidam sic intelligendum putaverunt tanquam natura
Abbreviated transcription (Latin):
se ut pat̃ facer&: ꝑqđ illud
filius facturus esser Idest
ut pat̃ clarificar& filiũ. per
quã filu clarificationẽ &iã fili¬
us es s&c clarificaturus patrẽ
Deniq sidere qua futuraerat
ponam &iã futuri temporis
uerbũ. Vbi ꝓtẽ pore futuro
posuit ipse preeritũ nulla
sententia remanebit obscu¬
ritas. Uelut dixiss& : egote
clarificabo suꝑterrã: Opus
consũmabo qđ de distimihi
utfaciã: & nunc darifica
me tupat̃ apudte m& ipsum:
Nempe itaplanũ ÷ sicut illud
ubiait. clarifica filiũtuũ ut
filius tuus clarific&te : &ipsa
estomnino sententia: nisi
quia & hicdictus ÷ eiusdem
clarificationis modus ibi autẽ
tacitus: tãquã illu disto expo¬
nere t̾ eis quospoterat ꝑmoue¬
re quomodopat̃ filiũ & maxi¬
me quomodo patrẽ larifica¬
ret filius. Dicendo enim cla¬
rificari a sepatrẽ suꝑ terrã
se autẽ a patre apud eundem
patrẽ: modu ꝓfecto utriusq
clarificationis ostendit: Ipse

Expanded text:
se ut Pater faceret, per quod illud se ut Pater faceret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius esset clarificaturus Patrem? Denique si de re quae futura erat ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas: veluti si dixisset, Ego te clarificabo super terram, opus consummabo quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait, Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: et ipsa est omnino sententiquia hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus, tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat permovere quomodo Pater Filium, et maxime quomodo Patrem clarificaret Filius. Dicendo enim clarificari a se Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Uã supradixerat. ƿater ue¬
nit hora clarifica filiũtuũ.
ut filius tuus clarific&te
n quo uer borũ ordine: osten¬
derat prius apatre clarifi¬
candũ filiũ. Utpatrẽ clari¬
ficar& & filius. Modo autẽ
dixit: e gote clarificaui suꝑ
terrã. opus consumaui qđ
dedistimihi ut faciam
tnunc clarificame. Tamquã
prior ipsepatrẽ clarificaue¬
rit aquodemnde ut clarificet᷑¬
exposcit. Ergo intellegen¬
dũ ÷ ut roq uerbo superius
usũ. secundũ id qđ futurũ
erat: eoq: ordine qđ futu¬
rũ erat. clarifica filiũ utte
clarific& filius: modoue¬
rousum fuis seuerbo pre¬
terititẽporis defutur a ubi
ait. Egote clarificaui suꝑ
terrã. opus consũmaui
qđ de distimihiut faciam.
Deinde dicendo: et nuncda¬
rificame tupater apud tȩ tem&¬
ipsũ. quasi posterius ess& clari¬
ficandus apatre quẽ prius ipse
clarificauerat. qͥdostendit
Nisi superius ubiait egote dari¬
fuisse tamquã feciss& qđ fac¬
turus ess&. hicautẽ popocis¬

Expanded text:
xerat, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: in quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium, ut Patrem clarificaret Filius. Modo autem dixit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc claprior ipse Patrem clarificaverit, a quo deexposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modoro usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait: Ego te clarificavi super terram; opus consummavi, quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat, quid ostendit, nisi superius ubi ait: Ego te clarifuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ beatiquihabitant indomo
tua. Insacula seculorũ lauda¬
buntte. Ibierit di sinefine
laudatio Ibierit diplenacog¬
nitio. Et quia plenacognitio.
Ideo suma clarificatio uel glori¬
ficatio: edprius hicclarifica¬
tur ds̃ duadnuntiatus homi¬
nib innotescit. & ꝑfidẽ cre¬
dentiũ praedicatꝰ. ꝓpt̃ qđ dicit:
gote cdarificaui suꝑterrã
opus consumaui qđde distimi¬
hi ut faciã: Nonait iussisti
sed de disti: ubi consumatur
euidens gratia: Quidenim
hab& qđ non accepit. &iã inuni¬
genito humananatura
non accepit ut nihil mali sedbo¬
na facer & omnia. quando
inunitatẽ ꝑsone susceptae st
a uerbo ꝑ qđ facta sunt om̃a
edquomodo consũmauit
pus qđ accepit ut faciat.

Expanded text:
tum est, Beati qui habitant in domo tum est, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo summa clarificatio vel glorificatio. 4. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus innotescit, et per fidem credentium praedicatur. Propter quod dicit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sp̃s ÷ patris & silii tãquã
caritas substantialis & consub¬
stantialis amborũ : qm̃ non
duo di pat̾ & filius: Nectres
uerus dr̃. Necidemta. men
eomodo te glorificat filius. sicut
dedistici potestatẽ omnis car¬
nis: & sic dedistiut omne qđ de¬
distiei d&cis uitã &ernã &
haec ÷ uita &erna ut cognoscant
te : sic teigit̾ filius glori ficat
ut omnib quos de distici. tecog¬
nitũ faciat. Porrosicognitio
diest uita&erna. tantonio¬
gis uiuere tendim. quanto
magis in hac cognitione ꝓfici¬
mus: Non autẽ moriemur
inuita xerna: Tuncer godi
cognitio ꝑfectaerit. quando
nulla mors erit. Sũmatunc
di clarificatio quia suma glorix
quae grecedicit᷑ doxa unde
quidã sunt inter preaticlari¬
fica quidã glorifica. u&e¬
rib autẽ gloria quagloriosi
homines dicunt᷑ Ita ÷ definiso
loriaest. frcquens de aliquo
famacũ laude: Atsi homo lau¬
datur cũ famȩ creditꝰ. quomo
dods laudabit. quando ipse
uidebit̾ Propt̃ qđ scrip¬

Expanded text:
quia Spiritus est Patris et Filii, tanquam charitas substantialis et consubstantialis amborum quoniam non duo dii Pater et Filius; nec tresDeus. Nec idem tamen eo modo te glorificat Filius, sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, et sic dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam, et haec est vita aeterna, ut cognoscant te: sic te igitur Filius glout omnibus quos dedisti ei, te cognitum faciat. Porro si cognitio Dei est vita aeterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei clarificatio; quia summa gloria, quae graece dicitur δόξα. Unde quidam interpretati sunt, clarifica; quidam, glorifica. A veteribus autem gloria, qua gloriosi homines dicuntur, ita est definita: Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. At si homo laudatur cum famae creditur, quomodo Deus laudabitur quando ipse videbitur? Propter quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
potest cognitione hominũ
clarificari pater nisi& ille
cognoscat᷑ ꝑquẽ clarificatur
Idest ꝑquẽ populi s innotescit:
aec÷ ꝗl orisicatiopatris. quae
noncirca solos illos apostolos
facta est. sedcirca om̃s homi¬
nes fit. quib: suis membris
lis apostolis potest intellegi
sicut de disticipotes tatẽ omꝰ¬
nis carnis. u tomne qđ dedifu
ei deccisuitã acernã. seditiq
deomnib: quib incũ credentib

Expanded text:
potest cognitione hominum clarificari Pater, nisi et ille cognoscatur, per quem clarificatur, id est, per quem populis innotescit. Haec est clarificatio Patris, quae non circa solos illos apostolos facta est, sed circa omnes homines fit, quibus suis membris lis apostolis potest intelligi: Sicut dedisti eis potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam, sed utique de omnibus quib
Abbreviated transcription (Latin):
&c tantum erat excir cũ stanti un daricacefulgoris:
ut pro iectus interram sursũ as picere non aude nẽ ÷
Inter rogatus conditionẽ : xp̃i anũ meet nespondii Et ille
qui presi debarimentiris ait, Cite reni qius estibuxpiaus

Expanded text:
et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut proiectus in terram sursum aspicere non auderem. interrogatus condicionem Christianum me esse respondi. et ille, qui residebat: \'mentiris\', ait, \'Ciceronianus es, non
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ au& orẽ tubli unre cordatur : moxcelitus natales
quando qr reuoluer& libros saluti sero castigatuse s
uerberc st a enĩ ipse de sȩ adssto ehiũ uirginẽ seriben
asierit:Cũ arte annos pluri mos elomo pa pentebus
sore reoee nacis & qđ his ditficilius est consu&u dinelautioris
tulsium ie unale pornoctiuni treliras uigili as. post
lapimas quasmi hi preterigorum recordatio peccatorũ
Siquando in mem& ipso uersus. proph&as legere copisse.¬
sermo ot rebat incultus quia lumence cis oculis non uidebã :
Non oculorum culpã put abã: sedsolis:¬
Dũ meita q: anciquus serpens illudena in mediat̃ ine
quadra gesinia medullus in fusa teliais corpusineũ
in credibilesit sic inselui amẽ in de pascarant uat sp¬
bus uix hererenti Interĩ parabantur exeqi:& uita¬
lis animicalor to o friges centeuã corpore im solitutit
tantũ topente peccus culo palrita hici Cũ subita aptus
inspũ ad triban aliuchcis pererabors ibi cantuluminis

Expanded text:
suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens am. Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis et, quod his difficilius est, consuetudine lautiorisTullium jejunabam: post noctium crebras vigilias, post lacrymas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum Sisermo horrebat ac incultus, quia quod lumen cecis oculis non videbam, non oculorum culpam esse putabam sed solise itaque antiquus serpens illuderet, in media fere quadragesima medullis infusa febris corpus meum incredibile sit sic infelicia membra depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpitabat. Cum subito raptus in spiritu ad tribunal iudicis pertrahor, ubi tantum luminis
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ abdomadarium ingtia subi gebã: Nonerube seo inslicta¬
Nis mee. quin patius plangonones eqđ fuens iaeminiȩlaman¬
te diem crebro iunxisse tũ nocte ec prius pecentor scosiasse
uorberibus quã ad ñõ rediu&s mcroponteranquillias ipia quo¬
q cellulã meton. qua cogiiamonu cusio part mes cebu emihi
ramontiũ supiũ prerupta cornobme moratione iisri

Expanded text:
carnem hebdomadarum inedia subigebam. Non erubesco infelicitacarnem hebdomadarum inedia subigebam. Non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse quod fuerim. Memini me clamantem diem crebro junxisse cum nocte, nec prius a pectoris cessasse verberibus, quam a Domino rediret imperante tranquillitas. Ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam: et mihi ra montium, rupium praerupta cernebam, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
iiiiius modi indicauit: Quotiens inheremo constioitus & illa uasta so¬
litiidine quȩ exusta solis ardoribus or ridũ monachis prestat habi¬
taculũ putauime inquid romanis interisse delitus: seddebã solu : qr¬
a maritudinere plaus era horrebant saccomẽ braa deformiasqua li¬
dacutis sitũ echicpias carnis ad duxerat: Etidiȩ lacrime cotideg
mitus et si quando nemignantẽ sõ nusinmines oppres ussecmida humo
uiꝵ ossa herentia conlidebã. Decibis uero & pocutaceo cũ &aã languentes
a qua frigida utantur & coctũ aliquid accepisse luxuriȩ st Illeigit᷑
ego qui ob gehennȩ motũ talimȩ carcereipiẽdã nauer +
onũ tantũ socius & ferarũ sopechoris inteream puella rũ
padlebant ora ieiuniis & mens den deris estu abatlisrigido
corpone &c ante hominẽ suumiã carnep̃mortu sola libi
dinũ incendia pullulabant: It aq: omniaurilio destitutus adimn
acebã pedesrigabã lacrimis crinetergebã erepug nante

Expanded text:
tochium de se dicit: ‘Quotiens in heremo constitutus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat habitaculum putaui me Romanis interesse deliciis, horrebant sacco ia amaritudine repletus eram. horrebam sacco membra deformis, squalida cutis situm Aethiopicae carnis adduxerat. cotidie lacrimae, cotidie gemitus et, si quando repugnantem somnus inminens oppressisset, nuda humo uix ossa haerentia conlidebam. de cibis uero et potu taceo, cum etiam languentes aqua frigida utantur et coctum aliquid accepisse luxuriae sit. ille igitur ego, qui ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaueram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris intereram puellarum. pallebant ora ieiuniis et mens desideriis aestuabat in frigido corpore et ante hominem suum iam carae praemortua sola libidinum incendia pullulabant. Itaque omni auxilio destitutus, ad Jesu jacebam pedes, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem
Abbreviated transcription (Latin):
inter÷ quib nam earũ mens humaneo
consentiat. diuino auxilio uel deserta
per meritum : uel adiuta ꝑgratiam.
ꝥ actũer goiam fuerat incorde uide periũ¬
mirnonẽ diabolicã. ut trader & dirci¬
pulur ma gistrum. sed quẽ non didice¬
ratdm̃. Ianiteliruenerat ad conuiuũ
explorator pastoris: Insidiator saliu¬
toris. uenditor redemptorir lam
talir ieperat. & uidebatur &x tolera¬
batur & seignor ari arbi trabatur:
quia meo quẽ uolebat fallere fallebat᷑
Atille isto imipso corde intur inspec¬
to nes erente scientesutebatur
Seicur quia omnia dedit cipater in ma¬
nus. ergo & iprum traditoreni
Nam sieũ minanib non haber&
nonatiquillo uter &xure utuella
Promdetam trraditor uotraditur
eratei. quẽ trade rocupiebat atque
ita malũ trahondo pͥaciebat: Vt deillo
tradirobenũ fier & quo dncperebati
Sciebat e mndũr qilid paocite pro
amueir: qupadenter. litebad binicq¬

Expanded text:
interest quibusnam earum mens humana interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino auxilio vel deserta per meritum, vel adjuta per gratiam. Factum ergo jam fuerat in corde Judae per immissionem diabolicam, ut traderet discipulus magistrum, sed quem non didicerat Deum. Jam talis venerat ad convivium, explorator Pastoris, insidiator Salvatoris, venditor Redemptoris; jam talis venerat, et videbatur, et tolerabatur, et se ignorari arbitrabatur: quia in eo quem volebat fallere, fallebatur. At ille isto in ipso corde intus inspecto, nesciente scienter utebatur. 5. Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus. Ergo et ipsum traditorem: nam si eum in manibus non haberet, non utique illo uteretur ut vellet. Proinde jam traditor traditus erat ei quem tradere cupiebat, atque ita malum tradendo faciebat, ut de illo tradito bonum fieret quod nesciebat. Sciebat enim Dominus quid faceret pro amicis, qui patienter utebatur ini
Abbreviated transcription (Latin):
cȩnã factã. uelutiiam consũptam
atq trans actecm. Ad huc enum ceneͣ¬
batur cũdñr surrexit. & peder lacit
dircipulirsur. Nam postea recubuit
&bucellã suo traditori postea dedit
utiq cena nondũ finita. hoc tidũ ad¬
huc pans et recinmenra. Cenaergo
rit incor iude: hocutiq ut trader&
eum. Mirno isteos piriteclir sugger¬
tio est: Non fit per aurem sed per
cogitationẽ: acper hoc noncorpo¬
raliter sedspiritaliter. Neqi enim
spiritale quoddicitur. semꝑ in lau¬
de accipiendũ est. Nouit apostolur
quȩdam spiriteclia nequitiȩ incelestib
aduer sur quae nobis copluctationẽ
esse testectur: Non autẽ essent euã
maligna spiritalia: sinonessent &iã
maligni sp̃r. Ab sp̃uenim : spiritalia
noimnantur : Sed quo modo ita fidnt
ut diabolice suggestioner p̃nitantus.
& humanis cogitationi bimirceanti
ut eas tam quã suar deput & hpmo.
unde scit homob Nec dubitq pdũ est
&iã bonas suggestioner ab onos nũl
It a latenter acspiritecliter fieri: sed

Expanded text:
onsummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc non corporaliter, sed spiritualiter. Neque enim spirituale quod dicitur, semper in laude accipiendum est. Novit Apostolus quaedam spiritualia nequitiae in coelestibus, adversus quae nobis colluctationem esse testatur : non autem essent etiam maligna spiritualia, si non essent etiam maligni spiritus. A spiritu enim spiritualia nominantur. Sed quomodo ista fiant, ut diabolicae suggestiones immittantur, et humanis cogitationibus misceantur, ut eas tanquam suas deputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed
Abbreviated transcription (Latin):
trem. aliud ad hostem. Nam& egrptu
transicrunt: Non enimper sequendo
manserunt: Nontamen traensierunt
permare ad regnũ sed in mere ad
interitum. Sciens ergo ils̃ quiauenit
euis loraut transr& ex hoc mundo ad
patrem. cũdilexsssa suos quierant in
mundo. Infine dilexit eos. Vtiq ut &
ipsi dehiocmundo ubierecnt ad ruum capud
quod himc tracnrsr& eurdilectione
trcensirent: Quid est enim infinem.
apostolus: adiustiticm omnicredentii
inis perficiens. Noniiter ficiens
mis quousq: eamus Nonubipere amus
quodam humcno modo &icom sic accipi¬
ł aniqueem usq: ad mortẽ xp̃s dilexe¬
rit suos. ut hocuideatur eẽ infinem
dilexiteos. Humana est hȩc senten¬
tia nondiuinec. Neq enim nor huc¬
irq: illedilexit. quisemper & sine
fine nor diligit. Absit ut dileetionẽ
mor tesinierit. quinonestinor¬
tefinitis. Eticem postinortem¬
quinq frectres suos dilexit diues ille
superb: atquimpius. et usq ad mor¬
nos diligendo urq admortemueni¬

Expanded text:
trem, aliud ad hostem. Nam et Aegyptii trem, aliud ad hostem. Nam et Aegyptii transierunt; nmanserunt; non tamen transierunt per mare ad regnum, sed inmari ad interitum . Sciens ergo Jesus quia venit ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Utique ut et ipsi de hoc mundo ubi erant, ad suum caput, quod hinc transisset, ejus dilectione transirent. Quid est enim, in finem, Apostolus, ad justitiam omni credenti . Finis perficiens, non interficiens: finis quo usque eamus, non ubi pereamus.quodam humano modo etiam sic accipi, tanquam usque ad mortem Christus dilexerit suos, ut hoc videatur esse, in finem dilexit eos. Humana est haec sententia, non divina: neque enim nos hucusque ille dilexit, qui semper et sine fine nos diligit. Absit ut dilectionem morte finierit, qui non est morte finitus. Etiam post mortemquinque fratres suos dilexit dives ille superbus atque impius , et usque ad mornos diligendo usque ad mortem veni
Abbreviated transcription (Latin):
liberamur: &agimur saluberrimum
transitũ cum a diabalo transimus ache p̃m
&abisto instabili s acculo ad cuis funda¬
tissimũ regnum: Id co quippe addm̃
permanentem transimus. Ne cum
mundo transcunte tranreamus:
Dehac nobis conlata gratia. dm̃ lau¬
dans a postolus dicit: Quieruit nos¬
s depotestate tenebrarum. & trans¬
tulit in regnũ caritatissuae.
Hocitaq nomenide parcha quodla¬
tine ut dixi transitur nuncupatur.
Velut inter pr&cns nobisbeatus
euanꝗ elista antediem inquit fcstũ
paschȩ sciens ihs quia uenit ciurhora
ut transeat ex hocmundo ad patreiii.
Eccepascha. Ecae transitis. Tlndo.
& quo ÷ dehoc scilic & mundo ad pairẽ
Spes membris in capite ÷ data.
quoderrent illo transcunte sine dubio
secutura. Quidergonfideles & gbs
hoc capite atque abeius corporelie¬
nie Nonne &ipsi transcunt qui a
non permanent. transcune plane &
ipri. Sed aliud ÷ transiro domundo
aliud troensire cummnundo. Aliud ad pa¬

Expanded text:
liberamur ; et agimus saluberrimum liberamur ; et agimus saluberrimum transitum, cum a diabolo transimus ad Christum, et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Hoc itaque nomen, id est, Pascha, quod latine, ut dixi, transitus nuncupatur, velut interpretans nobis beatus Evangelista, Ante diem, inquit, festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem. Ecce Pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De hoc scilicet mundo ad Patrem. Spes membris in capite data est, quod essent illo transeunte sine dubio secutura. Quid ergo infideles, et ab hoc capite atque ab ejus corpore alieni? nonne et ipsi transeunt, quia non permanent? Transeunt plane et ipsi: sed aliud est transire de mundo, est transire cum mundo; aliud ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
io haennem adiuuante ipso
debitis : explicanda tracta¬
tibus. & ut nobis possedonauerit
explananda. Antediem autem fes¬
tum paschae. sciensihs̃ quia uenit ho¬
receius ut traenseat ex hocmundo
ad patrem Cum dilexirra suos qui
erant inmundo. Vrq: infinẽ dilexeor
Pascha fratres non sicut quidam ex¬
isumant grecũ nomenẽ sedhebrcũ
portunissime tamen occurrit in
hoc nomine quȩdã congruentia.
utrarumq linguarũ. Quiaenim
parsio grece pascha dicitur. Ideo
pascha parro putata est. Ueluthoc
nomen a passione sic appellatumest:
usua ergo lingua hoc ÷ inlibrȩa
paschatrauritur dicitur. Propterea
time primũ pascha celebrauit popu¬
lusdi quando ex acgipto fugientes
ribrumare transicrunt: N uncer
go figurailla propheica inueritate
comple&acit Cũscutouir adimino¬
landuducitur xp̃i. cuur sangune
in linirir postibi nostris. Id est ciur
signo crucis nignatis frontib nr̃ir.
Aper ditione huiur sȩculi Tamquam
a captiuitate uel inter emptione acgeptia

Expanded text:
oannem, adjuvante ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant, graecum nomen est, sed hebraeum: opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum. Quia enim pati graece πάσχειν dicitur, ideo Pascha passio putata est, velut hoc nomen a passione sit appellatum: in sua vero lingua, hoc est in hebraea, Pascha transitus dicitur: propterea tunc primum Pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes, Rubrca in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum ducitur Christus , cujus sanguine illitis postibus nostris, id est, cujus signo crucis signatis frontibus nostris, a perditione hujus saeculi tanquam a captivitate vel interemptione Aegyptia
Abbreviated transcription (Latin):
pestatib quatitur: & noncadit
qm̃ fundata est suꝑ paerã. un¬
de parus nomen accepit. N on
enimapero para sed parus
Ideoquippeait dñs suꝑ hane pe¬
trã ȩdificabo ecdesiã meam :
Quia dixerat p&rus tue s xp̃s
filius diuiiu: suꝑ hancergo
inquit p&erã quã confesuses:
e dificabo ecclesiã meã. Pcera
menitum: &ã ipse aedifica¬
tus ÷ p&rus. s undamentum
quippe aliud nemopot est pone
fundatꝰ inxp̃o el aues ab eo
regnicalorũ accepit in paro:
Idest potestatẽ ligandi soluen¬
diq peccata. Quod ÷ enim
est per significationẽ poerus in pe¬
tra: quasignificatione intellegi¬
Hecigitꝰ ecclesia quã significabat
pecrus. quã diudegit in malis:
A mando & sequendox pm libera¬
tur amalis: Magis autẽ sequit᷑
in eis quicer tant ꝓueritate usq
admortẽ. sed uniuersitatȩ dicitꝰ
sequeremne: proquauniuer¬

Expanded text:
us quatitur, non cadit, quoniam fundata est super petram, unde Petrus nomen accipit. Non enim a Petro petra, sed Petrus Ideo quippe ait Dominus: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, quia dixerat Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi; super hanc ergo, inquit, petram, quam, confessus est, aedificabo Eccmentum etiam ipse aedificatus est Petrus. Fundamentum quippe aliud nemo potest ponerfundatur in Christo, claves ab eo regni coelorum accepit in Petro, id est, potestatem, solvendi ligandique peccata. Quod est enim est, per significationem Petrus in petra, qua significatione intelligiHaec igitur Ecclesia, quam significabat Petrus, quandiu degit in malis, amando et sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro qua univer
Abbreviated transcription (Latin):
rie tolerabant. ambofutu¬
ra bonaillius beatitudinis
expectabant. Necipsisoli
seduniuersa hoc facit sc̃ã
ecclesia sponsaxp̃i. Abistis
temptationib eruenda.
Inilla felicitate seruanda :
quas duas uitas p&rus & io¬
hannes figurauerunt.
singuli singulas Uerum &
in hac temipor aliter ambu

Expanded text:
riae tolerabant. Ambo futuriae tolerabant. Ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda: quas duas vitas Petrus et Joannes, figuraverunt, singuli singulas, verum et in h
Abbreviated transcription (Latin):
qua futura ÷ uitã nrãm qualis.
in nobis futura sit sciens. praedis¬
tinatione plusamat: ut ad eã
nos amando ꝑducat. Quocir
nrãm. prȩsentẽ nouimus qui
a sentimus. &ideo misericor¬
diã dñi quã nobis demiseria
liber andis exhibere uolu¬
mus plus amamus: eamq
cotidie maxime ꝓpeccatorũ
remissione poscimus & ha¬
bemus. Hoc ꝑparũ signi¬
ficatũ est. plus amantem
sedminus amatũ: quiamin
nos a matxp̃s miseros quã
beatos: ueritatis autem con¬
tẽplationẽ qualis tunc futu¬
raest minus amamus. quia
adipsam & ad eius in nobis a mo¬
rem qualis ei deb&ur mplen¬
dũ: donec ueniat dñs expec¬
tantẽ. sed plus amatũ. quia
id qđ ꝑillũ figuratũ :. Hoc
efficit beatũ. Nemotamen
istos insignes apostolos sepa¬
r&: & meo qđ significabat
p&rus amboerant: & meo
qđ significabat iohannes. am¬
bo futurierant, Significan
do sequebat᷑ iste. manebat
ille. Credendo autẽ ambo
mala presentia huius mise¬

Expanded text:
quae futura est vitam nostram, qualis quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit sciens, praedestinatione plus amat, ut ad eam nos amando perducat. Quocircnostram praesentem novia sentimus; et ideo misericordiam Domini, quam nobis de miseria liberandis exhiberi volumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia  ad ejus in nobis amorem, qualis ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Signido sequebatur iste, manebat ille. Credendo autem ambo mala praesentia hujus mise
Abbreviated transcription (Latin):
amplius quo uult transeamus.
& unde non uult per eamus. Am&
ergocũ parus ut abista mortali¬
ta te liberemur. A mour abeo
iohannes: ut in illa mortalitate
seruemur: Sedistaratione
illud ostendit̾ cur amplius. io¬
Noncur amplius pecrus quam
saculo ubiciillo sine fineuiue¬
mus. quã inisto unde eruimur.
utillic semꝑsimus: propterea
nos tunccũ minus dilecturi sum
quando meliores erimus: cũme¬
liores utiq nisi amplius cũ dili¬
gendo. nullomodo eẽ possim÷
Tur ergo iohannes minus eum
diligebat quã perus. sicã uitã
significabat inqua ÷ multo ãpli¬
us diligendus. Nusiquia ꝓpteres
dictũ ÷ uolo cũmanere. Idest
expectare donecuenio. qnm
& ipsũ amorem. quitunc mul¬
to ampliorerit. nonduhabe¬
mus sed futurũ expectamus.
utcũ ipse uenerit habeamus:
Nam sicut incpistola sua idem
dicit apostolus. Nondũ appa
Tunc ergo amplius qđ iudebimꝵ
diligemus: Ipse autẽ dñs. illã

Expanded text:
amplius, quo vult transeamus, amplius, quo vult transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur: ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. 6. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius Jonon cur amplius Petrus quam saeculo, ubi cum illo sine fine vivemus, quam in isto unde eruimur, ut illic semper simus, propterea nos tunc eum minus dilecturi sumus quando meliores erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum manere, id est exspectare, donec veniam, quoniam et ipsum amorem qui tunc multo amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit apostolus, Nondum apparTunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. Ipse autem Dominus illam
Abbreviated transcription (Latin):
patientiȩ: man& autẽ donec
ueniat xp̃s. Tunc manifestan¬
daplenitudo scientiȩ. Hic quip¬
pe tolerantꝰ malahuius mun¬
di interramorientiũ. ibiui¬
debuntur bonadnĩ in terra ui¬
uentiũ. Quodenimait uolocũ
manere donccueniã: Non sic
intellegendu ÷ quasidixerit.
Remanere uel ꝑmanere. sed
expectare: qm̃ qđ per cum
significatur. Nonutiq nunc
sed cumuenerit xp̃s implebitur:
Quod autẽ ꝑ hunc signisicat᷑. cui
dictum ÷. tume sequere:
nisinunc agatur. Non ꝑuenie¬
tur adillud qđ expectatur:
Inhac autẽ actiuauita quanto
magis xp̃mdiligimus : tanto
facilius liberamur amalo:
Atipse nos minus diligit qua¬
les nunc sumus: & hinc ideoli¬
berat nesemꝑtales simus:
ꝗlnuerci amplus nosdiligit:
qnm qđ ei dis pliceat & qđ ano¬
bis auferat non habebimus.
Nec obaliud hic nos diligit Nusi
ut san& & trans ferat ab his
qua non diligit. Hicergominus
ubinonuult remaneamus: ibi

Expanded text:
patientiae: manet autem donec patientiae: manet autem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere vel permanere; sed, exspectare: quoniam quod per eum significatur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, non pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit; quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus: nec ob aliud nos hic diligit, nisi ut sanet et transferat ab his quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult remaneamus: ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Iua aliena peccata ut sua sibi
ignoscantur ignoscit. Altera
nec patitur. quodignoscat. nec
facit qđ sibi poscat ignosci Ina
flagellatur malis neextollatur
inbonis. Alteratanta plenitudi¬
ne gratiae car& omnimalo
ut sineulla tẽptatione suꝑbiȩ co¬
hereat summobono. U nabona
& mala discernit. altera sola
quȩ bona sunt cernit Ergouna
bona ÷ sed adhuc misera. Alte¬
ramelior & beata, Ista significa¬
taest ꝑ apostolu perũ. illa per
iohannẽ: P otahicagit᷑ istausq
in huius sȩculi finẽ: & illic inuenit
finẽ diffestur illa cõplenda post
huius seculi finẽ: sed infuturo
sacculo non hab& sinẽ. Ideo
dicit᷑ huic sequereme: de illo
autẽ siccũ uolomanere donec
ueniã. quidate. tume seque
quere. per imitationẽ ꝑfe¬
rendi tẽporaliamala ille
maneat donec sempiter na
uenio redditurus bona: qđ a
ꝑtius itadicipotest. Per fecta
me sequat᷑ actio informatameȩ
passionis exemplo Inchoata
uero contẽplatio maneat do

Expanded text:
una aliena peccata ut sua sibi una aliena peccata ut sua sibi ignoscantur ignoscit, altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat summo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequerquere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat don
Abbreviated transcription (Latin):
reme.  st autẽ aliauita iñmo¬
talis quȩ non e inmalis. Ibi facd
ad faciem uidemus qđ hic ꝑspe¬
culũ & mnenigmate iudecur:
quando multũ in conspicienda
ueritate ꝓficitur. Quas itaq
uitar sibi diuinitus predicatas
sed cõmendatas nouit ecclesia.
Quaruest unafide Alteram
specie. Unaintẽ pore per egri¬
nationis. Altera ma&ernita¬
te mansionis. Vna in labore:
altera in patria. Unamope¬
re actionis. alteramier ce¬
de contẽplationis: V Nadecli¬
nata malo & facitbonũ. alte¬
ra nullũ hab& a quodeclin&
malũ. & magnũhab& quo
fruat᷑ bonũ. Unacũ hoste pug¬
nat. altera sinchoste regnat:
Vna fortis ÷ in aduersis: altera
nihil sentit aduersi Una carna¬
les lilidmes frenat. altera
spiritalib delectationib uacat.
Qua÷ uincendi cura sollicita
Alter auictoriȩ pace secura.
na intemptationib adiuuat᷑.
altera sineulla tẽptatione
imipso adiutorel&at᷑. Una sub¬
uenit indigenti: Altera ibiest
ubinullũ inuenit indigentem

Expanded text:
re me. Est autem alia vita immortalis, quae non est in malis. Ibi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in concupiscenda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum una est in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in patria; una in opere actionis, altera ide contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum. Una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriuna in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem;
Abbreviated transcription (Latin):
suia quibus profuit mos t esua: sednonestuera eiur apud hereticos glori a pud que
nnisequentem famã uidetur habere cumn laude : fon est haec uera gloria
dia inutroq falluntur : Nã & bonũ putantes se quod honum non est : &¬

Expanded text:
sua, quibus profuit morte sua? 3. Sed non est vera ejus apud haereticos gloria, apud quos sua, quibus profuit morte sua? 3. Sed non est vera ejus apud haereticos gloria, apud quos tamen frequentem famam videtur habere cum laude. Non est haec vera gloria, quia in utroque falluntur: nam et bonum putant
Abbreviated transcription (Latin):
est propter terim iustitiam seliolam quaerat &diligat abhemimbus gloriũ
uutem apud quos frequens est eius fama cum laudo non cũ putent nis propt aa
Sabiliter uiuere non falluntur inre. sed faluntur in homine: quo donim
um erse credunt est honum sed quẽ bonũ esse credunt non est bonus quos
uatur uerbigratia bonum artium peritia magicarum & dum quisquo
pu liberase eisdem qua somnino nescit as tibus creditur. frequentem com
le fanam quagloria definita est apud homines impios consequatur
int inutroq quilaudent & inre scilic& quia qõ malũ ẽ bonũ putant
in homine qr non est quod putant: qua propter falsa est in his tribus genb:
sus iustitiae frequens est fama cum laude : uera quidem gloria est non tam̃
acredendũ estbeati ficari iustum: sed laudantibus gratulandũ est quia recte
dicant & diligunt iustum: quamomagis ergo dñs xp̃r. non sibi sedeis profutt glo

Expanded text:
est propter veram justitiam, sed solam quaerat et diligat ab hominibus gloriam; illi autem apud quos frequens est ejus fama cum laude, non eum putent nisi propter Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sed falluntur in homine. Quod enim bonum esse credunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria
Abbreviated transcription (Latin):
eis quitunc aderant. uel quihȩc.
siuedicta fuerant audituri. siue
scripta lecturi. Quales essent
aquib interrogabat ostender&
Eoq modonos semus. uel quibus
non circũuenir &ur fraudibus
uel quib apudeũ ꝓficer&ur ac¬
cessib. Prae uidere autem
cogitationes hominũ. &ideo
non opus habere. ut eũ quis inter¬
rogar & magnũdo nonerat.
sed magnũ par uuliserat quiei
dicebant. in hoc credini quiaado
existi: Multo autẽ mauserat.
ad qđ intellegendũ eos uolebat
extendi & crescere: qđ cũ illidi¬
xissent. uerũq dixissent ado
existi. Atille pater mecũ est.
Ne sic apatre filiũ cogitarent
exisse. Ut putarent &iã reces¬
sisse. Deinde sermonẽ istum
magnũ ꝓlixũq concludens:
Haccinquit loquutus sũ uobis.
ut imme pacẽ habeatis: inmun¬
do praessurã habebitis. sed
confidite egoi cimudum¬
Dũillud initiũ fuerat habitura
ista praessura: quo superius
ut eos ostender & par uulos qui¬

Expanded text:
eis qui tunc aderant, vel qui haec eis qui tunc aderant, vel qui haec sive dicta fuerant audituri, sive scripta lecturi, quales essent, a quibus interrogabatur, ostenderet; eoque modo nossemus vel quibus non circumveniretur fraudibus, vel quibus apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat, sed magnum parvulis erat qui ei dicebant, In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem majus erat, ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixiexisti, ait ille: Pater mecum est, ne sic a Patre Filium cogitarent exisse, ut putarent etiam recessisse. Deinde sermonem istum magnum prolixumque concludens: Haec, inquit, locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de quo superius ut eos ostenderet parvulos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
interroges. dicendũ potius puta¬
uerunt nonopus ÷ tibi ut quis te
interrog& ⁊ quid qđ utrũ que
legimus factũ & interrogas se
scilic& dnm & interrogatũ fius¬
se. sed hoccito soluit᷑. quia hoc
nonci sedillis potius opuserat
quos interrogabat. uelaquib
interrogabatur. Neq enim
aliquos ille interrogabat. ut
abeis aliquid diceret: sed ecos
potius ut docer& quiinterro¬
gabant eũ. Uolentes abillo
aliquid difere. Illis ꝓfecto
idopuserat. ut scirent aliqua
abillo quinouerat omma.
Ni mirũergo ꝓptereanon
opuserat ut eũ quis in terro¬
gar&: Qm̃ nos quando inter¬
rogamur ab eis qui uolunt
aliquid a nobis sure : exipsis
interr ogationib eorũ cognoscimi
quiduelint difere: opus: ergo
nobis ab eis interrogari quosdo¬
cere aliquiduolumus. Ut inqui¬
sitiones corũ quib respondendũ
est nouerm ⁊ Illiautẽ neid
quidem opuserat quiom̃a noue¬
turinouerat uoluntatẽ. Sedideo
sepatiebat᷑ interrogari. Utuel

Expanded text:
interroges, dicendum potius putainterroges, dicendum potius putaverunt, Non opus est tibi ut quis te interroget? Quid quod utrumque legimus factum, et interrogasse scilicet Dominum, et interrogatum fuisse? Sed hoc cito solvitur: quia hoc non ei, sed illis potius opus erat quos interrogabat, vel a quibus interrogabatur. Neque enim aliquos ille interrogabat, ut ab eis aliquid disceret, sed eos potius ut doceret. Et qui interrogabant eum, volentes ab eo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo qui noverat omnia. Nimirum ergo propterea non opus erat ut eum quis interrogaret. Quoniam nos quando interrogamur ab eis qui volunt aliquid a nobis scire, ex ipsis interrogationibus eorum cognoscimus quid velint discere; opus est ergo nobis ab eis interrogari, quos docere aliquid volumus, ut inquisitiones eorum quibus respondendum est noverimus: illi autem ne id quidem opus erat, qui omnia noveturi noverat voluntatem. Sed ideo se patiebatur interrogari, ut vel