comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de m in conueniens uisum ẽ. ut p̃cem quam scolasticus composuerat suꝑ
oblationẽ diceremus: et ipsam traditionẽ quam redemptor ñr compo¬
suit. suꝑ eius corpus sanguinemq ñ diceremus. Sed et dñica oratio
apud grecos ab omni populo dicit᷑: apud nos uͦ a solo sacerdote cantat᷑:
In qͦ gͥ grecorũ consuetudine̾ secuti sumus. ꝗͥ aut ueteres nr̃as reparaui¬
mus. aut nouas et utiles constituimũ. in qͥbus tamen alios non ꝓbamur
imitari.  Ergo ura caritas cum occasio se dederit. ut ad catanensem ci¬
uitatẽ pergat. uel in sẏracus anam ȩccłam eos quos credit aut intellegn
qͥa de hac re murmurare potuerunt. facta collocutione doceat: et qͣsi
alia ex occasione eoᷤ instruere ñ desistat. Nam de constantinopolitana
ȩccła qͥd dicunt: qͥs eam dubitet sedi apostolicȩ ẽe subrectam. quod
et piissimus domnuᷤ imperator. et fr̃ nr̃ eiusdem ciuitatis ep̃s assidue

Expanded text:
de mihi inconveniens visum est ut precem quam scholasticus composuerat super de mihi inconveniens visum est ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem diceremus, et ipsam traditionem quam Redemptor noster composuit super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote cantatur. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensem civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit, quia de hac re murmurare potuealia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae esse subjectam Quod et piissimus dominus imperator, et frater noster ejusdem civitatis episcopus, assidue
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ amputauimus. quȩ hic a grecis fuerat tradita: Sub¬
diaconos autem ut spoliatos procedere facerem. antiqͣ eccłe con
uestitõ ꝓcedere p̃cȩpit. Nam sicilienses ȩcđȩ. numqͥd traditio¬
nem a grecis acceperunt.  Unde habent gͦ hodie. ut subdiaco
ni lineis tunicis ꝓcedant: nisi ꝗa hoc a matre sua romana ecclesia
ꝑceperunt.s kyrrieleyson autem nos neq diximus sicut a grecis
dicitur: qͥa in grecia omneͤ simul dicunt. apud nos uͦ a clericiꝰ dicit᷑.
a populo respondetur: et totidem uicib: etiam xp̃eleyson dicitur:
quot apud grecos nullo mͦ dicitur. In cotidianis autẽ missis. alia
quȩ dici solent tacemus: tantum mͦ kyrrieleyson. et xp̃eleyson di¬
cimus: ut in his dep̃catiomꝰ uocib paulo diutius occupemur. Ora¬
tionem uͦ dñicam iccireo mox post p̃cem dicimus. qͥa mos apłorum fuit.
ut ad ipsam solum mͦ orationem oblationis hostiam consecrarent: Et ual¬

Expanded text:
consuetudinem amputavimus, quae hic a Graecis fuerat tradita. Subconsuetudinem amputavimus, quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem, ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudvestitos procedere praecepit. Nam Siciliae Ecclesiae, nunquid traditionem a Graecis acceperunt? Unde ergo habent hodie ut subdiaconi in lineis tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt? Kyrie eleison autem nos neque diximus neque dicimus, sicut a Graecis dicitur, quia in Graecia omnes simul dicunt, apud nos vero a clericis simul dicitur, a populo respondetur. Et totidem vicibus etiam Christe eleison dicitur, quod apud Graecos nullomodo dicitur. In quotidianis autem missis alia quae dici solent tacemus, tantummodo Kyrie eleison, et Christe eleison dicimus, ut in his deprecationis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post precem dicimus, quia mos apostolorum fuit ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et val
Abbreviated transcription (Latin):
uper corpora beatorũ Petri et Pauli apłoꝵ missarũ sollempnia
cȩlebrari decreuit. adqͥsitis numerosissimis oliuetis. quorum
summã in tabulis marmoreis p̃ forib eiusdem basilicȩ annotauit.
luminaria suꝑ addidit. officia sedula deputauit. De sepultura
iuxta ȩccłam: commodum sperare ꝓhibuit. Septem ex defensorib
honore regionario decorandos in dixit: alleluia. extra pentecos¬
ten tempora dici ad missas fecit: subdiaconos expoliatos ꝓcedere
statuit : Kyrrieleyson cantari p̃cepit: et orationem dñicam mox
post kanonem suꝑ hostiam censuit recitari.
t quib cum postea quosdam murmurare sentiret. tanquã qͥ¬
constantino politanȩ ȩccłȩ consuetudines sequeret᷑: pissimus
aliam ȩccł̃am secuti sumus. Nam ut alleluia hic ñ diceretur. de. reroso¬
limorum ȩcd̃a. ex beati ieronimi traditione tempore beatȩ memo¬
riȩ damasi papȩ traditur tractum: et ideo magis in hac re illam

Expanded text:
uper corpora beatorum Petri et Pauli apostolorum missarum solemnia celebrari decrevit, acquisitis numerosissimis olivetis, quorum summam in tabulis marmoreis prae foribus ejusdem basilicae 51 annotavit. Luminaria superaddidit, officia sedula deputavit. De sepultura juxta Ecclesiam, commodum sperare prohibuit. Septem ex defensoribus honore regionario decorandos indixit. Alleluia extra Pentecostes tempora dici ad missas fecit. Subdiaconos exspoliatos procedere statuit. Kyrie eleison cantari praecepit, et orationem Dominicam mox post canonem super hostiam censuit recitari. 21. De quibus cum postea quosdam murmurare sentiret, tanquam qConstantinopolitanae Ecclesiae consuetudines sequeretur, piissimualiam Ecclesiam secuti sumus. Nam ut Alleluia hic diceretur, de Jerosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae Damasi papae, traditur tractum; et ideo magis in hac sede illam
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotem. ut suscepta semel anmarũ cura. intuitu futurȩ retribu
a pastore uacat debeas ȩccł̃am gubernare. ita tamen ut si eiuitatem
illam hostibus liberam effici et dño ꝓtegente. ad pͥorem statũ yeuo

Expanded text:
sacerdotem: ut et susceptam semel animarum curam intuitu futurae retrisacerdotem: ut et susceptam semel animarum curam intuitu futurae retriliam quae pastore vacat debeas Ecclesiam gubernare. Ita tamen, ut si civitatem illam hostibus liberam effici, et Domino protegente ad priorem statum conti
Abbreviated transcription (Latin):
latarum pontifices gregorius uacantibus ciuitatib incardinare
eurabat. Inde martino ep̃o corsice inter cȩtera scribens. qm̃ inquit
frnttas dccorata ita ẽ delicꝰtis facientibus hostili feritate occupata.
et lurente nuic iulie ulterius spes remeandi nulla remanserit. in eecdam
scđm petitionis tuȩ modum. hac auctoritate. constituimus sine du¬
bio sacerdotẽ. Ita gͦ studio uigilanti cũ dĩ amore sełm canonũ pre¬
cepta cuncta dispone uel ordina. ut fr̃nitas tua fuisse desideriis
daudseat eẽ potitã. et ȩccła dĩ alt̾no gaudio repleat᷑. cardinalem
ts suscepisse pontificẽ.tem lohanni ep̃p squillaceno. Pastora¬
lis offien cura nos admonet. destiactis ȩccł̃iis ꝓpͥos constituere. sa¬
cerdotes. qͥ gregem ddñi cũ pastorali debeant sollicitudine guber¬
nare. Ppopterea te iobannem ab hostib captiuate lyssitanę ciui¬
tatis ep̃m in squillacena carlinalem necesse duxcimus c̃stituere

Expanded text:
latarum pontifices Gregorius vacantibus civitatibus incardinare curabat. Unde Martino, episcopo Corsicae, inter caetera scribens: « Quoniam, inquit, fraternitas decorata, ita est delictis facientibus hostili feritate occupata atque diruta, ut illuc ulterius spes remeandi nulla remanserit, in Ecclesia  te, secundum petitionis tuae modum, hac auctoritate constituimus sine dubio sacerdotem. Ita ergo studio vigilanti cum Dei amore secundum canonum praecepta, cuncta dispone vel ordina, ut et fraternitas tua suis desideriis se gaudeat esse potitam, et Ecclesia Dei alterno gaudio repleatur, cardinalem te suscepisse pontificem. » Item Joanni episcopo Squillacino: « Pastoralis officii cura nos admonet, destitutis Ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui gregem Dominicum pastorali debeant sollicitudine gubernare. Propterea te Joannem ab hostibus captivatum Lisitanae civitatis episcopum in Squillacina cardinalem necesse duximus constituere
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt. eoꝵ te uoluntates oportet conuocatis eis in cõmune
ꝑscrutari. Et si nulla eos diuersitas ab electionis unitate dis¬
terminat. si quidẽ in p̃dicto filio nr̃o constantio omniũ uo¬
luntates atque consensus ꝑdurare cognoscis. tunc eũ aꝓpriis
episcopis. sicut antiquitatis mos exigit. cũ nr̃e aue toritatis
assensu. solaciante dño facias consecrari. quatenus huiusmodi
seruata c̃suetudine.. et apł̃ica sedes ꝓpͥum uigorẽ retineat. et
a se concessa aliis sua iura ñ minuat. Sed cum post aliquod
annos constantius functo insignit᷑ pontificio dormisset in
dño. clerus et plebs mediolanensis deusdedit diaconẽ eligen¬
tes. ab agilulfo rege regerent᷑. quatenus illum eligerent quẽ
lar gobardorũ barbaxies uoliuisseit. At illi decretũ suũ gregorio
dirigentes. consiliũ et licentiã petunt. Qi ipse int eccera sic r¬

Expanded text:
sistunt, eorum te voluntates oportet convocatis eis in commune sistunt, eorum te voluntates oportet convocatis eis in commune perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate disterminat, siquidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensus perdurare cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit, cum nostrae auctoritatis assensu solaciante Domino facias consecrari, quatinus huiusmodi servata consuetudine et apostolica sedes proprium vigorem retineat et a se concessa aliis sua iura non minuat'. Sed cum post annos aliquot Constantius functo insigniter pontificio dormisset in Domino, clerus et plebs Mediolanensis Deusdedit diaconem eligentes ab Agilulfo rege terrerentur, quatinus illum eligerent, quem Languobardorum barbaries voluisset; at illi decretum suum Gregorio dirigentes consilium et licentiam petunt; quibus ipse inter cetera sic r
Abbreviated transcription (Latin):
orientales p̃cipue. retinent usque hac tenus sedes ut indipticis
nullius pontificis nomen describant. qͦusq synodicã ipsius
suscipiant. et tam du defunctũ pontificẽ inter uiuentes ad¬
numerent. qͣm diu successor illius suas litteras studuerit de¬
stinare Ninc ẽ nimirũ quod gregorius a c̃suetudine. psca ñ
discrepans. iohanni subdiacono rectori patrimoniȩ scribit
c̃secrandum antistitẽ nr̃um expectatur arbitriũ. Defuncto
g laurentio ȩccłȩ metliolanensis ep̃o. sua nobis relatione clerũ
innotuit. in electione. se filii nr̃i constantii diacom sui una¬
nimiter consensisse. Sed qm̃ eadem ñ fuit scripta relatio
ne qͥd quod ad cautelã ꝑtinet omiitamus. iccirco huius p̃cepti aue¬
toritate suffultũ. genuam te ꝓficisci necesse ẽ. Et quia multi
ilic mediolanensi coacti langobardorũ barbarica feritate con¬

Expanded text:
Orientales praecipue retinent usque hactenus sedes, ut in suis dyptichis Orientales praecipue retinent usque hactenus sedes, ut in suis dyptichis nullius pontificis nomen scribant, quousque synodicam ipsius suscipiant, et tandiu defunctum pontificem inter viventes annumerent, quandiu successor illius suas litteras studuerit destinare. 24. Hinc est nimirum quod Gregorius a consuetudine prisca non discrepans, Joanni, subdiacono rectori patrimonii Liguriae, scribit consecrandum antistitem, nostrum exspectatur arbitrium. Defuncto igitur Laurentio, Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid, quod ad cautelam pertineret, omittamus, iccirco huius praecepti auctoritate suffultum Genuam te proficisci necesse est. Et quia illic multi Mediolanensium coacti Languobardorum barbarica ferocitate con
Abbreviated transcription (Latin):
gabat. Nam mox ut episcopus apostolicȩ sedis enituit. pa¬
triarchalib sedib suã sẏnodicam destinauit. et postmo¬
dum secundo̾ seruo dĩ incluiso int̾ cetera scribit dicens
Hinc ẽ ut quotiẽs in quatuor p̃cipus sedib antistites ordinan¬
tur. synodales sibi epistolas uicissim mittant. in quib se. sc̃am
calcedonensem synodũ cum aliis generalib synodis custodire
fateant᷑. Item anastasio prħro de isauria. post multa.
Prĩ nr̃o cyriaco c̃stantinopolitane ciuitatis antistiti. qͥ nuꝑ
in iohannis reuerentissimi ep̃i loco ordinatus ẽ. nr̃a uolu¬
mus seripta transmittere. Sed quia non ẽ consuetudo. ut
pͥus quã adnos eiꝰ synodica deferatur. ei scribere debeamũ
iccirco nunc distulimus. postea autẽ indicabimus. Quã uidelicet
ẽsuetudinẽ sicut nr̃i quoque qui ante biennũ ab adriano libe¬
ralissimo papa. in scã octaua sẏnodo prefuere testantur. ita

Expanded text:
gabat. Nam mox ut episcopus apostolicae sedis enituit, pagabat. Nam mox ut episcopus apostolicae sedis enituit, patriarchalibus sedibus suam synodicam destinavit, et postmodum Secundino, servo Dei incluso, inter caetera scribit, dicens: « Hinc est etiam, quod quoties in quatuor praecipuis sedibus antistites ordinatur, synodales sibi epistolas vicissim mittant, in quibus se sanctam Chalcedonensem synodum cum aliis generalibus synodis custodire fateantur. » Item Athanasio, presbytero de Isauria, post multa: « Fratri nostro Cyriaco, Constantinopolitanae civitatis antistiti, qui nuper in Joannis reverendissimi episcopi loco ordinatus est, nostra voluimus scripta transmittere; sed quia non est consuetudo ut prius quam ad nos ejus synodica deferatur ei scribere debeamus, idcirco nunc distulimus, postea autem 138 indicabimus. » Quam videlicet consuetudinem, sicut nostri quoque qui ante biennium ab Hadriano liberalissimo papa in sancta octava synodo praefuere testantur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tinus tranquillitas ur̃a tanto rectius ualeat sibi seruientes
regere. quando dominator omniũ nouerit uerius deseruire:
In amore catholicȩ fidei faciat defensores suos. quos fecit ex
benigno opere imperatores nr̃os: Infundat in ur̃is mentibu
lelum sibi et mansuetudinẽ. ut pio semꝑ feruore ualeatis.
et quicquid in dõ excedit᷑ non multũ relinquere. et siquid
uobis delinquit᷑. parcendo tolerare: His gregorius laudibus
aut ideo nouos principes. demulcebat. ut audientes quales ẽe
debeant. fierent mitiores quã mauritius fuerat. cuius tot
criminib: inuoluta tempora cognoscebant. aut quia eos sibi
sueq eccłȩ deuotissimos cernens. ñ eos ad tyrannidẽ ruituroᷤ
ẽẽ putabat. Qui sicut quorũlibet uitia liberis uocib argue¬
bat. et contra canones prisca suȩ c̃suetudines uenire. neminẽ
ꝑmittebat. ita quȩ c̃suetudinis fuerat. nulli penitus dene¬

Expanded text:
tenus tranquillitas vestra tanto rectius valeat sibi servientes tenus tranquillitas vestra tanto rectius valeat sibi servientes regere, quanto Dominatori omnium noverit verius deservire. In amore catholicae fidei faciat defensores suos, quos fecit ex benigno opere imperatores nostros. Infundat in vestris mentibus zelum simul et mansuetudinem, ut pio semper fervore valeatis, et quidquid in Deo exceditur, non inultum relinquere, et si quid in vobis delinquitur, parcendo tolerare. » 23. His Gregorius laudibus aut ideo novos principes demulcebat, ut audientes quales esse debebant, fierent mitiores quam Mauricius fuerat, cujus tot criminibus involuta tempora cognoscebant; aut quia eos sibi suaeque ecclesiae devotissimos cernens, non eos ad tyrannidem ruituros esse putabat. Qui sicut quorumlibet vitia liberis vocibus arguebat, et contra canones priscasve consuetudines venire neminem permittebat, ita quae consuetudinis fuerant nulli penitus dene
Abbreviated transcription (Latin):
confidimus. qͥ ea quȩ. ceꝑit c̃solationis sue nobis bona ꝑficiet.¬
et qui suscitauit in re publica pios dominos. extinguet eru¬
deles inimicos.tem leontiȩ auguste. Quȩ lingua ȩloqui.
qͥ animus cogitarẽ sufficiat. quantas de serenitate ur̃i imꝑn
omnipotenti dõ gras debemus. qͦd tam dura longi temporis
pondera ceruicib nr̃is amota sunt. et imꝑialis culminis lene.
iugũ rediit. quod libeat portare. subiectis. Reddat᷑ ergo
creatori omnium ab ymnidicis. angl̃oꝵ choris gla in cęlo.
ꝑsoluatur ab hominib gr̃arum actio in terra. quia uniuersa
res publica quȩ multa meroris ꝑtulit uulnera. iam nunc c̃solati¬
onis ur̃e inuenit fomenta. Inde nobis necesse. ẽ omni potentis
dĩ miscdiam enixius excorare. ut cor ur̃e pietatis sua semꝑ dex¬
tera teneat. ensq cogitationes cęlestis gr̃ȩ ope dispenset. qua¬

Expanded text:
confidimus quia ea quae coepit consolationis suae nobis bona confidimus quia ea quae coepit consolationis suae nobis bona et qui suscitavit in republica pios dominos, etiam exstinguet crudeles inimicos. » 22. Item Leontiae Augustae: « Quae lingua eloqui, quis animus cogitare sufficiat, quantas de serenitate vestri imperii omnipotenti Deo gratias debemus, quod tam dura longi temporis pondera cervicibus nostris amota sunt, et imperialis culminis leve jugum rediit, quod libeat portare subjectis? Reddatur ergo Creatori omnium ab hymnidicis angelorum choris gloria in coelo: persolvatur ab hominibus gratiarum actio in terra, quia universa respublica, quae multa moeroris pertulit vulnera, jam nunc consolationis vestrae invenit fomenta. Unde nobis necesse est omnipotentis Dei misericordiam enixius exorare, ut cor vestrae pietatis sua semper dextera teneat, ejusque cogitationes coelestis gratiae ope dispenset: qua
Abbreviated transcription (Latin):
rent. nulli eorum poterat imꝑoni ut aduębem regiam in pala¬
tio ꝑmansurus accederet. Sed postquã ur̃am clementiã omnipo¬
tentis dĩ grã disponente.. adeulmen impern ꝑuenisse cognouerit.
ipsi quoque suadente lȩtitia adura uestigia uenire festinant. qͥ
illue pͥus accedere ualde timuerant. Sed quia eorũ quidã ita se¬
nectute sunt debiles. ut laborẽ ferre uix ualeant. quidã uͦ ec¬
clesiasticis curis uehement̾ implicantur. et latorem presentium
qͥ primus omniũ defensoꝵ fuit. bene mͥ ex longa assiduitate con¬
ꝑtus ẽ. uita. fide. ac moribus approbatur. hunc aptũ pieta¬
tis urẽ uestigiis tẽ iudicaui. Unde eum auctore dõ diaconem
feci. et sub cȩleritate transmittere studui. Qui cuncta quȩ in his
partib aguntur. inuento oportuno temp̃re ualeat clementiȩ
ur̃e suggerere. Cui rogo ut serenitas ur̃a pias aures inclinare dig̃¬
plere. suggestionis uocib ualemus. Sed in omnipotente. dõ

Expanded text:
rent, nulli eorum poterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permansurus accederet. At postquam vestram clementiam, omnipotentis Dei gratia disponente, ad culmen imperii pervenisse cognoverunt, ipsi quoque suadente laetitia ad vestra vestigia venire festinabant, qui illuc prius accedere valde timuerant. Sed quia eorum quidam ita senectute sunt debiles, ut laborem ferre vix possint, quidam vero ecclesiasticis curis vehementer implicantur; et lator praesentium, qui primus omnium defensorum fuit, bene mihi ex longa assiduitate compertus est, vita, fide ac moribus approbatus, hunc aptum pietatis vestrae vestigiis esse judicavi. Unde eum, auctore Domino, diaconem feci et sub celeritate transmittere studui, qui cuncta quae in iis partibus aguntur, invento opportuno tempore, valeat clementiae vestrae suggerere. Cui rogo ut serenitas vestra pias aures inclinare digplere suggestionum vocibus valemus. Sed in omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sui monachum quem rauennati metropoli ep̃m consecrauit: probum
quẽ subito abbatem sp̃u reuelante constituens: ꝓ construendo xeno¬
dochio ierosolimis destinauit: simulq claudium classitanȩ ciuitatiꝰ
abbatem. qͥ de ꝓuerbiis. de canticis quoq canticorũ. de ꝓphetis. de
libris regum. deq eptatico. papa disputante multa licet non eodẽ
sensu composuit.¬

Expanded text:
sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, quem subito abbatem spiritu revelante constituens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis abbatem, qui de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris Regum, deque Heptateucho, papa disputante, multa, licet non eodem sensu, composuit
Abbreviated transcription (Latin):
siliarios familiaresq delegit: inter qͦs eetrum diaconẽ coetancum
suum cum qͦ postta disputans. quatuor dialogorũ libroᷤ cõposuit:
ȩmilianum notarium. qͥ quadraginta omȩlias ȩuangelii cũ sociis suis ex¬
cȩpit: pateriũ ȩque notariũ. qͥ ab eo sȩcundicerius factus. ex libris ipsius
aliqua utillima deflorauit: iohannem defensorem. qͥ eiꝰ iussu in hys¬
paniis cognitor destinatũ. ianuarium ep̃m ciuitatis malalitanȩ. ab
ep̃is suis compatriotis depositũ. sedi ꝓpͥȩ. restaurauit. et depositores eius cũ
eo qͥ in locum eiꝰ obrepserat. pari sententia condempnauit. Mon achorũ
uͦ scĩssimos sibi familiares ȩlegerunt int̾ quos maximianũ monasterii.
sui abbatem quẽ sẏracusis ep̃m fecit. eiq ꝑ sẏciliam uices suas cõmisit.
augustinum eiusdem monasterii sui p̃positum. et mellitũ. ꝑ quos anglo

Expanded text:
siliarios familiaresque delegit, inter quos Petrum Diaconum coaetaneum siliarios familiaresque delegit, inter quos Petrum Diaconum coaetaneum suum, cum quo postea disputans, quatuor Dialogorum libros composuit; Aemilianum quoque notarium, qui quadraginta homilias Evangelii cum sociis suis excepit; Paterium aeque notarium, qui ab eo secundicerius factus, ex libris ipsius aliqua utillima defloravit; et Joannem defensorem, qui ejus jussu in Hispanias cognitor destinatus, Januarium episcopum civitatis Malacitanae, ab episcopis suis compatriotis depositum, sedi propriae restauravit, et depositores ejus cum eo qui in locum ejus obrepserat pari sententia condemnavit. Monachorum vero sanctissimos sibi familiares elegit, 49 inter quos Maximianum, monasterii sui abbatem, quem postea Syracusis episcopum fecit, eique per Siciliam vices suas commisit; Augustinum ejusdem monasterii sui praepositum, et Mellitum, per quos Anglor
Abbreviated transcription (Latin):
Ed eum multa post tempora defunctis his qͥ romȩ fuerant ȩducati.
cantum gallicanarũ ȩcclesiarum a mettensi discrepare prudentis¬
simũ regum uidisset. ac unum quemq ab alterutro uiciatum cantum
iactanter aduerteret : iterum inqͥt redeamus ad fontem. Tunc regalib
pcibus sicut hodie qͥdam ueridice astipulant᷑. adrianus papa ꝑmotus.
duos in galliam cantores emisit : quorum iudicio rtax omnes quidem
corrupisse. dulcedinẽ romani cantus leuitate qͣdam cognouit. met¬
tenses uͦ. sola naturali feritate paululum qͥd dissonare p̃uidit. Deniq
usq hodie qͣͥntum romano cantui mettensis cędit: tantum
tensi cȩdere gallicanarũ ȩcclesiarũ germaniarũq cantus. ab his qͥ
meram ueritatẽ diligunt comꝓbatur. Nȩc gͦ ꝑ anticipationẽ dixerĩ.
ne in discussam gallorũ leuitatem uidear prȩterisse.
Eterum prudentissimus rector OREGORΥS
remotis a suo cubiculo sȩcularib. clericorũ sibi prudentissimos con¬

Expanded text:
ed cum multa post tempora, defunctis his qui Romae fuerant educati, cantum Gallicanarum Ecclesiarum a Metensi discrepare prudentissimus regum vidisset, ac unumquemque ab alterutro vitiatum cantum jactantem adverteret: Iterum, inquit, redeamus ad fontem. Tunc regis precibus, sicut hodie quidam veridice astipulantur, Adrianus papa permotus, duos in Galliam cantores misit, quorum judicio rex omnes quidem corrupisse dulcedinem Romani cantus levitate quadam cognovit, Metenses vero sola naturali feritate paululum quid dissonare praevidit. Denique usque hodie quantum Romano cantui Metensis cedit, tantum Ecclesiae cedere gallicanarum Ecclesiarum Germaniarumque cantus, ab his qui meram veritatem diligunt comprobatur. Haec ergo per anticipationem retulerim, ne indiscussam Gallorum levitatem videar praeteriisse 11. Caeterum prudentissimus rector Gregorius, remotis a suo cubiculo saecularibus, clericorum sibi prudentissimos con
Abbreviated transcription (Latin):
sa tua uix. & si bis interrogatus fueris. habeat initiũ respon¬
sio tua. inc est quod idem redemptor noster cũ inclis sit condi¬
tor de ostensiont sue potentie semꝑ doctor anglorũ. ante uii¬
labi ñ posset. perfecit uite grãm ñ nisi ꝑfecta actate p̃duca¬
re Siriptũ quippeẽ. Cũ factus esset iħe annorũ duodeti

Expanded text:
sa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante trilabi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Script
Abbreviated transcription (Latin):
quod structuris recentibus. necdũq solidatis si lignorũ pon¬
dus suꝑ ponitur. ñ habitaculũ seð ruina fabricatur. Qd¬
monendi sunt ut considerent quod conceptas soboles femine
si priusquã plenę formentur. ꝓferunt. nequaquã domos.
sed tumulos replent Hinc ẽ enĩ quod ipsa ueritas quȩ repẽ¬
te quos uellet roborare potuisset. ut exemplũ sequentib
daret ne inꝑfecti p̃dicare p̃sumerent. postquã plene dis¬
cipulos de uirtute p̃dicationis instruxit. ilico adiunxit
llos aut̃ sedete inciuitate. quo adusq in duamini uirtute.
exalto. In ciuitatt quippe consedemus. si intra mentiũ
nr̃arũ nos claustra constringimus ne loquendo exterius
euagemur: ut cũ uirtute diuina ꝑfecte induimur tunc
quasi a nobis metipsis foras & iã alios instruentes eoctamꝰ.
ł inc ꝑ quendã sapientẽ dicitur. Adoles cens loquere in cau¬

Expanded text:
quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum ponquod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in cau
Abbreviated transcription (Latin):
nullius se debeat fauore declinare. Vnde & recte subiungi
pationis uitio nec eis quos ꝑ cognatioñe diligit: narcit
Si ergo ille dĩ dicitur qui ad ferienda uitia zelo diuini amo¬
ris e.¬
ris excitatur. ꝓfecto esse se dĩ denegat. qui inquantu sufieit
in crepare uitam carnaliũ recusat. At contra ad monendist
quos a p̃dicationis officio url in ꝑfectio. uel etas ꝓaibip cipia.¬
men p̃cipitatio impellit. ne du tanti sibi onus offieu p̾cipita¬
tiont arrogant. uiam sibi subscquentis meliorationis abscud ads
Et cũ arripiunt intempestiue qđ ñ ualent. ꝑdant & iam qđ
implert quandoq tempestiue potuissent. atq scientiã quia
in congrue: conantur ostendere. iustt ostendantur amisisse.
Aa monendi sunt ut considerent qđ pulli auium si ante pen¬
narũ ꝑfectiont̃ uolare. appetunt. unde ire in alta cupiunT:
inde inima merguntur. Ad monendi sunt ut considerent

Expanded text:
nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitnullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris er, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At contra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent
Abbreviated transcription (Latin):
sus audire. desiderat. quia ad p̃dicatione eius ꝑ electorum
suorũ animas anhelat. Audiant qđ moyses eũ irascen¬
tem dm̃ populo cerneret & assumi ad ulciscendũ gladios
iuberet. illos a parte dĩ denuntiauit existere. qui delin¬
quentium scelera in cunctanter ferirent dicens. Siquis ẽ
dñi. ungatur mihi: Ponat uir gladium suꝑ femur suũ.
Ite aeredite de porta usq in portam ꝑmediũ castrorũ:
& occidat unusquisq frem & amicũ & ꝓaimũ sui. Gla¬
dium quippe suꝑ femur ponere ẽ. p̃dicationis studiũ uo¬
luptatibus carnis anteferre. ut cũ sc̃a quis studet dicere
euret necesse ẽ in licitas suggestiones edomare. De por¬
ta uero usq ad portam ire ẽ. auitio usq ad uitiũ ꝑ qđ
ad mentẽ mors ingreditur increpando discurrere: Per
mediũ uero castrorum transire est. tanta equalitate intra
eccłam uiuere. ut qui delinquentiũ culpas redarguit in

Expanded text:
sus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum sus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta vero usque ad portam ire, est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in
Abbreviated transcription (Latin):
non tenetur: Ait ñaq. Anima que benedicit in pingua¬
bitur. & qui in ebriat ipst quoq in ebriabitur. Qui tm̃
exterius p̃dicando benedicit. interioris augmenti pin¬
guedinem recipit. & dũ diuino eloquio auditorũ men¬
tem debriare non desinit. potu multiplicati muntris
debriatus excrescit. Audiant quod dauid hoc dõ in
muntre optulit. quod p̃dicationis gram qua acceperat
ñ abscondit dicens: Ecce labia mea ñ ꝓhibebo. dne tu cog¬
nousti. Iustitiam tuam ñ abscondi in corde meo. uerita¬
tem tuam &e salutare tuũ dixi. Audiant quod sponsi collo¬
quio ad sponsam dicitur. Que habitas in hortis amici auscul¬
tent. fac me audire uocẽ diã: Eccła quippe in hortis habitat
quae ad uiriditatem intima ex tulta plantaria uirtutũ
seruat. cuius uocẽ amicos auscultare ẽ. electos quosq uer¬
bum p̃dicationis illius desiderare. Quã uidelicet uocẽ spon¬

Expanded text:
non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguanon tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Audiant quod sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem spon
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ timorꝰ ex pellat̃. Audiant qd talentũ qui trogart
noluit. cũ sententia damnationis amisit. Audiant quod
paulus eo se a ꝓximorũ sanguine mundũ eredidit. quo fe¬
riendis eorũ uitus ñ pepercit dicens. Contestor uos hodi¬
trna dit. quia mundus sum a sanguine om̃iũ Non eñi sub¬
terfugi: quominus adnuntiarẽ omẽ consiliũ dĩ uobis
Audiant quod uoce angllca iohannes ad monetur cũ dicit᷑
Qui audit dicat ueni. ut nimirũ cui se uox interna insinu¬
at. illuc &iã clamando alios quo ipse rapitur trahat.
ne clausas fores & iã uocatus inueniat. si uocanti uacuus
ad ꝓpinquat. Audiant qđ isaias quia uerbi ministerio
tacuit. in lustrauis suꝑno lumint. magna uoce poeniten¬
tiat se ipse reprehendit dicens: Uat mihi quia tacui. Audi¬
ant ꝗd ꝑ salomonem in illũ p̃dicationis scientia multipli¬
cari ꝓmittitur. qui hoc qd iam optinuit. torporis uitio

Expanded text:
timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit . Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Audiant quod voce angelica Joannes admonetur, cum dicitur: Qui audit, dicat: Veni . Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui abscondit frumenta. molediciturin populis. Frum̃ta
quippe abscondere ẽ. p̃dicationis sc̃ẽ apud se uerba reti¬
nere: In populis aut̃ talis quisq maledicitur. quia in so¬
lius culpa silentu ꝓ multorum quos corrigere potuit
poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari
secanidum uulnus cernerent. & tam̃ secare recusarent.
ꝓ fecto peccatum fraterne mortis: tx solo torpore cõmit¬
terent. Quanta ergo culpa in uoluantur aspiciant.
qui dũ cognoscant uulnera mentium. curare ea negle¬
gunt sectione uerborũ. Vnde & bene ꝑ ꝓphȩtã dicitꝰ.
Maledictus qui ꝓhibet gladiũ suũ a sanguine. Gladiũ
quippe a sanguine. ꝓhibert ẽ. p̃dicationis uerbũ a car¬
nalis uite interfectione retinere. De quo rursũ gladio
dicitur. Et gladius meus deuorabit carnes. Hi itaq cũ¬
apus se sermonẽ predicationis occultant. diunas contra se sen¬
tentias terribiliter audiant. quatinus ab eorum eordibus

Expanded text:
Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum. Unde et bene per prophetam 75 dicitur: Maledictus qui prohibet gladium suum a sanguine . Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaquapud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliter ad monendi sunt quos a p̃dicatione in perfec¬
tio uel actas ꝓhibet. & tam̃ precipitatio impellit. Ad¬
monendi naq sunt qui cũ p̃dicare utiliter possunt in¬
morlerata tam̃ humilitate refugiunt ut exminori cõ¬
sideratione colligant. quantum in maioribus rtbus delinquas
Si enĩ in digentibus ꝓximis ipsi quas haberent pecunias ab¬
sconderent. ad uitores ꝓculdubio calamitatis extitissent
Quo igitur reatu constringantur aspiciant. qui dũ peccanti¬
bus fribus uerbum p̃dicationis subtrahunt. morientib
mentibus uite remedia abscondunt. Vnde & bent quidã
sapiens dicit. Sapientia abscondita & thes aurus inuis.
que utilitas in utrisq Si populos fames attereret& oc
culta ipsi frumenta seruarent. auetores ꝓculdubio mor¬
tis existerent. Qua itaq plectendi sunt potna conside¬
rent. qui cũ fame uerbi anime pereant. ipsi panẽ perces¬
te grãe ñ ministrant. Vnde bene ꝑ salomone dicitur:

Expanded text:
atque aliter admonendi sunt quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
peruentionis uertant. ne nocturno lumine lunȩ delectati cla¬
ritatẽ solis uidtre refugiant. Ad monendi itaq sunt ut queq
in hoc mundo consecuntur calamitatis solatia ñ aut̃ p̃ mia

Expanded text:
perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claperventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia
Abbreviated transcription (Latin):
medio doetorũ audientẽ illos & interrogantẽ. Iligil anti
ataiis consideratione pensandũ ẽ quod eũ the annorũ duo¬
derim dicit᷑ in medio doctorũ sedens ñ docens sed interro¬
gans inuenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infis¬
mus docere quis audeat si ille puer doceri interrogando uo
ministrauit. Cũ uero ꝑ paulũ discipulo dicitur precipe
hor as. doct. nemo ad olescentiam tuã contempnat. sciendũ
nobis ẽ quia in saero eloquio aliquando adoltsentia uuiti¬
tus nocatur. Quod citius ostenditur. si salomonis abme¬
dlmm uerba ꝓferantur quiait letare uuems inadosta¬
bat: in ad olescentia iuuenem ñ uocarer e NI I¬
liter ad monendi sunt qui in hoc qđ temporaliter appe¬
tunt ꝓsperantur : atq aliter qui ea quidẽ quȩ mimdi
sunt concupiscuNs. sed tam̃ aduersitatis labore satigant᷑.
rere neglegant ne in his que dantur animũ figant. neptregri¬
nationt̃ ꝓ patria diligant. ne subsidia itineris in obstacula

Expanded text:
i itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando volministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolesbat in adolescentia, juvenem non vocaret. 77 lit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; rere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula
Abbreviated transcription (Latin):
amq trium dierũ itinere ꝓfligato: ad quendam locũ reqͥeturi forte diuer¬
terant. Quo singulis qͥescentibus: regorius lectitabat. Quẽ locusta suꝑue¬
niens coegit paululũ a legendo qͥescere: et ex consideratione sui nominis
docuit eũ in eodem loco restare debere. Statimq comites ad hortatus.
festinantius ire certabat. Sed p̃uenientibus a postoliciꝰ nuncuꝰ. licet mag.¬
nopere tristaretur. redire tamen ad ꝓpris cõpulsus ẽ monasterii curam
ENICUE cernens benedictus

Expanded text:
amque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare debere.  Tunc festinantius ire certabat; sed praevenientibus apostolicis nuntiis, licet magnopere tristaretur, redire tamen ad proprii compulsus est monasterii curam. 25. Denique cernens Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
ret. gregorius ita rescripsit. Considerare cũ gaudiis et magnis
actionibus gr̃arum libet. quantas om̃ipotenti dño laudes debe¬
mnus. quod remoto iugo tristitie ad liberalitatis tempora sub

Expanded text:
ret, Gregorius ita rescripsit: « Considerare cum gaudiis et magnis actionibus gratiarum libet, quantas omnipotenti Deo laudes debemus, quod remoto tristitiae jugo, ad libertatis tempora sub
Abbreviated transcription (Latin):
sumus cur hi qui in causa fidei iudices contra iohannẽ calcidonensis
eccłe prbrm a uobis fuerant deputati. neglegentes ueritatẽ opinio¬
ni crediderunt. et credere districte ꝓfitenti noluerunt. maxime
dum accusatores ipsius marcionistarum quã memorabant heresim
unde eũ moliebantur efficere. interrogatiq eent. nescire. se mani¬
festa ꝓfessione. responderint: Ea qua re euident᷑ agnoscit᷑. quia
ꝑsonã ipsius sine. dĩ respectu ñ iuste. sed contra animas suas sola
grauare uoluntate tantũ mͦ uoluerunt. Nos itaq facto consilio
sicut gestoꝵ apud nos habitoꝵ tenor ostendit. cuncta quȩ erant
necessaria subtilit̾ ꝑscrutantes atq trac tantes. qm̃ in nullo ante
dictum prb̃m reum inuenire potuimꝰ. p̃cipue quia libellus quẽ
delegatis auobis iudicib optulit. recꝰtȩ fidei ꝑ omĩa sinceritati con¬

Expanded text:
sumus cur hi qui in causa fidei judices contra Joannem Chalcedonensis sumus cur hi qui in causa fidei judices contra Joannem Chalcedonensis Ecclesiae presbyterum a vobis fuerant deputati negligentes veritatem opinioni crediderint, et credere districte profitenti noluerint, maxime dum accusatores ipsius Marcianistarum, quam memorabant, haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta 804 professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerint. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo ante dictum presbyterum reum invenire potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati con
Abbreviated transcription (Latin):
In congruũ namq ẽ unã eandẽq ȩccłȩ substantiã duplici quo¬
dam modo iure censeri. id est. usurpationis. et canonũ Abaliᷤᷤ
erigente. culpa digne.quis a sacram̃to cõmunionis abigit᷑. ita
insontib nullo mͦ talis irrogari debet uindicta. Cõperimꝰ siqͥdẽ
one puauerit. Ideo huiꝰ pcepti nr̃i auctoritate munitus. of
urgantes se a crimine cuius libet heresis gregonus ñ solũ reci¬
piebat. immo etiã catholicos declarabat. Unde iohanni ẽstan¬
tinopolitano ep̃o scribit dicens. Sicut hereticoꝵ prauitas lelo
pecte fidei cõprim̃da. ita uerȩ c̃fessionis ẽ integritas cõplecꝰ¬
tenda. Nam si credi fidelit̾ confitenti despicit᷑. cunctoꝵ in dubiũ fides
adducitur. atq errores ex incauta districtione mortiferi generantur.
Et hinc ñ solum errantes oues ad caulas minime dominicas reuocant᷑
racit᷑ ꝓfitentem fidem catholicam non sinamus. Ualde autẽ mirati

Expanded text:
Incongruum namque est unam eandemque aecclesiae substantiam duplici quodammodo iure censeri, id est, usurpatiait: « Sicut, exigente culpa, digne quis a sacramento communionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimus siquideone privaverit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus, offPurgantes se a crimine cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, raciter profitentem fidem cath
Abbreviated transcription (Latin):
nem se minime a ꝓ ximorum societate disiungit. Ad mo¬
nendi sunt dissidentes ut nouerint qđ tãdui nullũ boni
operis dõ sacrificium immolant. quadu a ꝓoximorũ cari¬
tate discordant. Scriptũ ñaq ẽ. Si offers munus tuũ ad al¬
tare & ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid

Expanded text:
nem se minime a proximorum societate disjungit. Admonem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
sed non laudat in choro. Sept autẽ dũ quos dã maior scientia
erigit. a ccterorum societate disungit. & quasi quo plus sapi¬
unt. eo a concordiȩ uirtute desipiscunt. Hli itaq audiant qđ
ꝑsemetipsam utritas dicit. H abete sal in uobis. & pacem ha¬
bete inter uos. Sal quippe sine pace ñ uirtutis ẽ donũ. sed dãp¬
nationis argumentũ. Quo enĩ quisq melius sapit eo deterius
delinquit. & ideirco in excusabiliter merebitur suppliciũ. qr
prudenter si uoluisset. potuit uitare peccatum. Quibus recte
quoq ꝑ iacobum dicitur. Quod si zelum amarũ habetis & cõ
tentiones sunt in cordibus ur̃is. nolite gloriari. & menda¬
ces esse ad uersum ueritatem. Non ẽ ista sapientia de sursũ
des cendens. sed terrena. animalis. diabolica. Quae aut̃ de
sursum t̃ sapientia primum quidẽ pudica ẽ. deinde pacifica.
Pudica uidelicet quia caste intellegit. pacifica quia ꝑ elatio¬

Expanded text:
sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte quoque per Jacobum dicitur: Qtentiones in cordibus uestris, nolite gloriari et mendaces esse aduersum ueritatem. non est ista sapientia de sursum descendens, sed terrena animalis diasursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elatio
Abbreviated transcription (Latin):
tis sibet uirtutibus polltant. spiritales fieri nullate nus
paulus ait. Cũ sit inter uos zelus & contentio. nonne car¬
nales estis.  Hinc iterũ dicit. Pacem sequimini cũ om̃ib
&e saneumoniã sine qua nemo uidebit dm̃. Hine rursus
ad moneno ait. Sollicii struare unitatẽ sp̃s. inuinculo
nequa qua ꝑtingitur.si ñ ad eam unita cum pximis meni¬
te eurratur. At sepe ñ nulli qui quȩdam quasi specialittr
dona ꝑcipiunt. superbiendo donũ concordiȩ quos mauis
Ga mittunt. ut si fortasse carnt̃ p̃ceteris gule refrenatione
qiuis tdomat. concordare tis quos superat abstinendo contt̃p¬
nat. Sed qui abstinentiã a concordia separat. quis admone¬
at psalmista ppendat. Ait eñi. Laudate tũ intympano a&
choro. In tympano namq sicea & ꝑcussa pellis resonat. in choro
autem uoces societate concoridant. Quis quis itaq corpus affli¬
git. sed concordiam deserit. dm̃ quidẽ laudat intympano.

Expanded text:
tislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus tislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum quoque dicit: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admonens ait: Solliciti stingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano,