comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempus miserationis dñr:
et in arbitrium uestrum
diem constituistis ei: Sed
quia patiens est dñs: in
hoc ipso peniteamus: et
indulgentiam eius lacry¬
mis postulemus: Non e¬
comminabitur: neq si¬
cut filius hominis ad ira¬
cundiam inflaminabit᷑
Et ideo humiliemus ill
animas nostras: et in spi-¬
ritu constiticti humilia¬
to seruientes illi. dicamꝰ
fientes dño. ut secundũ
uoluntatem suam sic faci-¬
at nobiscum misericordiã
suam: ut sicut conturba¬
tum est cor nostrum in
superbia eorum: ita etiã
de nostra humilitate glo¬
mus peccata patrum no¬
frorum qui dereliquerũt
deum suum. et adoraue¬
runt deos alienos: pro
quo scelere dati sunt in
gladium et in rapinam.
et in confusionẽ inimicis
suis: Nos autem alium
sum: Expectemus humi¬
les consolationẽ eius. et
exquiret sanguinem no¬
srum de affuctionibꝰ ini¬
mieorum nostrorum: et
humiliabit omnes gentes
quecumq insurgunt con¬
ira nos: et faciet illas sine

Expanded text:
tempus miserationis Domini, tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non ecomminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate glocuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum sum: exspectemus humiles consolationem ejus, et exquiret sanguinem nostrum de afflictionibus inimicorum nostrorum, et humiliabit omnes gentes, quaecumque insurgunt contra nos, et faciet illas sine
Abbreviated transcription (Latin):
fecit sibi secretum cubiculũ:
in quo cum puellis suis
clausa morabatur: Et ha¬
bens super lumbos suos
cilicium. ieiuinabat omni¬
bus diebus uite suȩ: prȩter
sabbata et neomenias. et
festa domus isranel: Erat
autem eleganti aspectu ni¬
mis: Cui uir suus relique¬
rat diuitias multas: et fa¬
miliam copiosam:ac pos¬
sessiones armentis boum
et gregibus ouium plenas
Et erat hec in omnibus
famosissima: qm̃ timebat
dñm ualde: nec erat qui
loqueretur de illa uerbũ
malum: Hȩc itaq cum
audisset. qm̃ orias promi¬
sisset quod transacto: qͥnto
die traderet ciuitatẽ: mi¬
sit ad presbiteros chabri.
et charmi: et uenerunt
ad illam: Et dixit illis:
Quod est hoc uerbũ in
quo consensit orias: ut
tradat ciuitatem assyriis
si intra quinq dies non
uenerit uobis adiutoriũ:
Et qui estis uos. qui ten¬
tatis dñme Non est iste
sermo qui misericordiam
prouocet: sed potus qui
iram excitet. et furorem
accendat: Posuistis uos

Expanded text:
fecit sibi secretum cubiculum, fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa verbum malum. Haec itaque cum audisset, quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos
Abbreviated transcription (Latin):
moribus. et his fletibꝰ
lassati siluissent: exsurgenᷤ
orias infusus lacrimis di¬
xit: E quo animo estote
fratres: et hos quinq dies
expectemus a dño mise¬
ricordiam: forsitan enim
indignationẽ suã abscidet:
et dabit gloriam nomini
suo: Si autem transactis
quinq diebus non uene¬
rit adiutorium: faciemus
hec uerba quȩ locuti estis:¬
cũ audiisset hȩc uerba
iudith uidua quȩ erat fi¬
lia merari. filii idox. filii
ioseph. filii orie. filii elai.
filii amnor. filii gedeon.
filii rafein. filii achitob. filii
melchiȩ. filii enam. filii na¬
thaniȩ. filii salathiel. filii
symeon: filii ruben: Et
uir eius fuit manasses:
qui mortuus est in diebꝰ
messis brdearie: Instabat
enim super alligantes ma¬
nipulos in campo: et ue¬
nit estus super. caput eius.
et mortuus est in bethulia
ciuitate sua: et sepultus ẽ
illic cum patribus suis:
Erat autem iudith relicta
nis: et mensibus sex: Et
in superioribus domꝰ suȩ

Expanded text:
moribus, et his fletibus moribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus haec verba, quae locuti estiscum audisset haec verba Iudith vidua, quae erat filia Merari filii Idox, filii Ioseph, filii Oziae, filii Elai, filii Iamnor, filii Gedeon, filii Raphoim, filii Acitob, filii Melchiae, filii Enam, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben, et vir eius fuit Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordiariae; instabat enim super alligantes manipulos in campo et venit aestus super caput eius, et mortuus est in Bethulia civitate sua et sepultus est illic cum patriErat autem Judith relicta ibus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersos qui in cuutate
sunt: ut sponte nos tra¬
damus omnes populo
holofernis: Melius est
enim ut caꝑqui benedi¬
camus dñm uiuentes:
quam moriamur et simꝰ
opprobriũ omni carni:
cum uideamus uxores no
stras et infantes nostros
mori ante oculos nostros:
Contestamur hodie cȩlũ
et terram. et deum patrũ
nostrorum qui ulciscitur
nos secundum peccata no¬
stra: ut iam tradatis ciui¬
tatem in manure militiȩ
holofernis: ut sit finis no¬
ster breuis in ore gladii:
qui longior efficitur in a-¬
riditate sitis: St cum hȩc
dixissent: factus est fietus
et ululatus magnus in
exelesia omnibus: Et per
multas horas una uoce
clamauerunt ad dñm:
dicentes: Peccauimus cũ
patribus nostris: in iuste
egimus: iniquitatẽ fecimꝰ
Cu quia pus es miserere
nostri. aut in tuo flagello
uindica iniquitates nr̃as:
et noli tradere confitentes
te populo qui ignorat te:
ut non dicant inter gen¬
tes ubi est deus eorũ:
t cum fatigati his cla¬

Expanded text:
universos qui in civitate universos qui in civitate sunt ut sponte nos tradamus omnes populo Holofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras, et infantes nostros, mori ante oculos nostros. Contestamur hodie coelum et terram, et Deum patrum nostrorum, qui ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia ab omnibus, et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his cla
Abbreviated transcription (Latin):
gressione pugnȩ possis su¬
perare eos:pone custodes
fontum ut non hauriãt
aquani ex eis: et sine gladio inter¬
ficies eos: uel certe fatigati
tradent ciuitatem suam:
quam putant montibus
positam superari non pos
se: Et placuerunt uerba
hec coram holoferne: et
coram omanibus satellitibꝰ
eius: Et constituit per gi¬
rum centenarios: per sin¬
gulos fontes: Cumq ista
custodia per dies uiginti¬
fuisset expleta: defecerunt
cisternȩ et collectiones a¬
quarum omnibus in ha-¬
bitantibus bethuliã: ita
ut non esset intra ciul¬
tatem unde satiarentur
uel una die: qm̃ ad men-¬
suram dabatur populis
aqua cotdie:
unc ad oriam congre¬
gati omnes uiri fe¬
mineq iuienes et par¬
uuli: simul omnes una
uoce dixerunt: Iudicet
deus inter nos et te: qm̃
fecisti in nos mala. nolens
loqui pacifice cũ assyriis:
Et propter hoc uendidit
nos deus in manibus e¬
orum: et ideo non est qͥ
adiuuet: cum prosterna¬
mur ante oculos eorum
in siti. et perditione mag¬
na: Et nunc congregate

Expanded text:
gressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam putant in montibus positam superari nse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies vigintifuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna et nunc congregate
Abbreviated transcription (Latin):
toribus ierusalem: ita can¬
ticum canticorum ad eos
proprie facit. qui tantum
superna desioerant: Ad in¬
cipientes et proficientes. et
paterna dignitas et regni
proprii merito uendicatur
auctoritas: Ad perfectos ue¬
ro ubi non timore eruditur
discipulus sed amore. pro¬
prium nomen sufficit: et
equalis magister est. et nes¬
cit se regem: Quȩ omnia¬

Expanded text:
toribus Jerusalem: ita Cantoribus Jerusalem: ita Canticum Canticorum ad eos proprie facit, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discipulus, sed amore, proprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et nescit esse se regem. Haec i
Abbreviated transcription (Latin):
res docet esse perpetuas:seb
caduca et breuia uniuersa
quȩ cernimus: Ad extremũ
iam consummatũ uirum
et calcato seculo preparatũ:
in cantico canticorũ sponsi
iungit amplexibus: Nisi e¬
sum prius reliquerimus
uicia et pompis seculi renun¬
tiantes expeditos nos ad ad
uentum xp̃i parauerimus.
non poterimus cantare can¬
hoc diligentius attendendũ.
quod per tres libros aucto¬
ris diuersus est titulus: In
prouerbiis enim notatur
prouerbia salomonis. filii
dauto regis isra el: In ȩcele¬
siasten uero uerba ecclesia¬
stes filii dauid regis ierusa¬
lem: Supersluum quippe
est ifra el. quod male in
grecis et in latinis codicibꝰ
inuenitur: In cantico aũt
canticorum nec filii dauid
nec regis isra el siue ierłm
p̃scribit᷑. sed tantũ canticũ
canticorũ salomonis: Sicut
enim prouerbia et rudis
ĩstitutio ad duodecim tribꝰ
et ad totum pertinet ifrahel:
et quomodo contemptus
mundi non nisi metropoli¬
tis conuenit. hoc est habita¬

Expanded text:
rebus putet esse perpetuum, sed rebus putet esse perpetuum, sed caduca, et brevia universa, quae cernimus. 384 Ad extremum jam consummatum virum, et calcato saeculo, praeparatum, in Cantico Canticorum sponsi jungit amplexibus. Nisi enim prius reliquerimus vitia, et pompis saeculi renuntventum Christi paraverimus, non poterimus cantare Canhoc diligentius attendendum, quod per tres libros auctoris, diversus est titulus. In Proverbiis enim notatur: Proverbia Salomonis filii David, regis Israel. In Ecclesiaste vero: Verba Ecclesiastae filii David, regis Jerusalem: superfluum quippe est hic Israel, quod male in Graecis, et Latinis codicibus invenitur. In Cantico autem Canticorum nec filius David, nec rex Israel, sive Jerusalem praescribitur: sed tantum, Canticum Canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel: et quomodo contemptus mundi non nisi metropolitis convenit, hoc est, habita
Abbreviated transcription (Latin):
nominibus uocatum fuis¬
se saomonem scripturȩ
mauifestissime docent:pa¬
cificum id est salomonem.
suten: Ecclesiastes autem
congreget.quem nos nun¬
cuare possumus concio¬
natrem. quod loquatur
ad populum. et sermo eius
non specialiter ad unum.
sed ad uniuersos generali¬
ter dirigatur: Porro pacificꝰ
et dilectus domini. ab eo qͦd
in regno eius pax fuerit. et
eum dominus dilexerit a¬
pellatus est: Nam et psalmꝰ
quadragesimus quartus. et
septuagesimus primus. di¬
lecti et pacifici titulo preno¬
tantur: Qui tamen et si ad
prophetiam xp̃i et ȩcclesiȩ
pertinentes felicitatem et ui¬
res salomonis excedunt: ta¬
men secundum historiam
super salomone conscripti
sunt: Itaq iuxta numerum
uocabulorum tria uolumi¬
na edidit: Prouerbia. eccle¬
siasten.canticum canticorũ:
in prouerbiis paruulũ do¬
cens. et quasi de officiis pen
sententias erudiens.unde
et ad filium ei sermo crebro
repetitur: In ecclesiasten ue¬
ro mature uirum etatis in¬
stituens. nequaquã mundi

Expanded text:
nominibus vocatum fuisse Salomonem, Scripturae manifestissime docent: pacificum, id est, SALOMONEM siasten. Ecclesiastes autem congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmi quadragesimus quartus et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur. Qui tametsi ad prophetiam Christi, et Ecclesiae pertinentes, felicitatem et vires Salomonis excedunt; tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et ad filium ei sermo crebro repetitur. In Ecclesiaste vero maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi
Abbreviated transcription (Latin):
taxat scientem. de hebraica ueritate
mutasse. Sicubi ergo editio mea a
ueteribus discreparit. interroga quẽli¬
bet hebreoꝵ. & liquido ꝑuidebis me ab
ȩmulis frustra lamiari. qui malunt
contemnere uideri preclara ꝗͣ. discere :
Peruersissimi homines. nam cũ semꝑ
nouas expetant uoluptates ⁊ gule e¬
oꝵ uicina maria non sufficiant. in
solo studio scripturaꝵ ueteri sapore con¬
tenti sunt. Nec hoc dico quo preces¬
sores meos mordeam. aut quiequam
de his arbitrer detrahendum quoꝵ
translationem diligentissime emenda-¬
tam. olim meȩ lingue hominib de¬
derim. s quod aliud sit in ȩccłiis xp̾o
credentiũ psalmos legere. aliud iudeis
singula uerba calumniantib respon¬
dere. Quod opusculum meitm si in
uiros testes facere uolueris. dicam
tibi illud oratianum. in siluam ne
ligna feras.Nisi quod hoc habeo so¬
lamen. si in labore communi intel¬
ligam michi ⁊ laudem & uituꝑatio

Expanded text:
taxat scientem, de Hebraica veritate taxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus dederim; sed quod aliud sit in Ecclesiis Christo credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula verba calumniantibus respondere. Quod opusculum meum, si in ue Al. quosque viros testes facere volueris, dicam tibi illud Horatianum: In silvam ne ligna feras. Nisi quod hoc habebo solamen, si in labore communi intelligam, mihi et laudem, et vituperation
Abbreviated transcription (Latin):
dem numeri cõmutabitur. Nam ⁊ titu¬
lus tpse hebraicus. sephartallim quod
interpretatur uolumen hymnorum.
apłice auctoritati congruens ñ plures
libros s unum uolumen ostendit:
Quia igitur nuper cũ hebreo difpu¬
tans. quedã ꝓ dño saluatore de psal¬
mis testimonia ꝓtulisti. uolensq il¬
le te illudere ꝑ sermones pene singu-¬
los asserebat ñ ita haberi in hebreo¬
ut tu de septuaginta interpretib oppo¬
nebas. studiosissime postulasti. ut post
aquilam ⁊ symachum & theodotionẽ
nouam editionem latino sermone tͣnf¬
ferrem. Aiebas enim te magis inter¬
pretum uarietate tutrbari ⁊ amore qͦ
laberis. uel translatione uel iudicio
meo ẽẽ contentum. Unde impulsus
a te. cui ⁊ quȩ non possum negare
non possum. me obtrectatoꝵ latratibꝰ
tradidi. maluiq te uires potius meas
quam uoluntatem in amicicia quȩ
rere. Certe confidenter dicã. ⁊ multos
huiꝰ oꝑis testes citabo. me nichil dũ¬

Expanded text:
dem numeri commutabitur. Nam et titudem numeri commutabitur. Nam et titulus ipse Hebraicus, SEPHAR THALLIM  , quod interpretatur, volumen hymnorum, Apostolicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, los asserebat, non ita haberi in Hebraeout tu de Septuaginta interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam, Symmachum, et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpretum varietate turbari, et pro amore quo laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et quae non possum, negare non debeo, rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam volrere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Scio quosdam putare psalteriy
in quinq libros ẽẽ diuisum.
ut ubicunq apud septuaguita int̾p̾tes
id est fiat fiat. finis libroꝵ sit. ꝓ quo in
hebreo legitur. am̃ am̃. Nos autẽ hebreoꝵ
auctoritatẽ secuti ⁊ maxime apostolos
qui semꝑ in nouo testam̃to psalmorũ
librum nominant. unũ uolumen
stamur auetoꝵ qui ponuntur in ti¬
tulis. Dauid scilicet & asaph: ⁊ idithun.
filioꝵ chore. eman ezraitȩ. moy si⁊i sa¬
lomonis:⁊ reliquoꝵ quos ezdraᷤ uno
uolumine comprehendit. Si enĩ am̃
nen coc. in fine tantũ libroꝵ ponitur.
et ñ interdum. aut in exordio aut in cal¬
ce sermonis siue sententiȩ. nunquam ꝙ
saluator in euangelio loqueretur. amen
amen dico uobis:⁊ pauli epistolȩ iN
medio illud opere continerent. Moy ses
quoq & iherentias ⁊ ceteri. in hunc
modum multos haberent libros qui
mediis uoluminib suis. am̃ frequent̃
interserunt. Sed ⁊ ntmerus uigiiti
duoꝵ hebraicoꝵ libroꝵ ⁊ mysteriũ eiꝰ¬

Expanded text:
Scio quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, ut ubicunque apud Septuaginta interpretes id est fiat, fiat, finis librorum sit, pro quo in Hebraeo legitur amen, amen. Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in Novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen stamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filiolomonis, et reliquorum, quos Esdras uno volumine comprως, in fine tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN   frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum librorum, et mysterium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
adebat ut adolescenti fie¬
ret in salutem. Cum autẽ
multis uerbis eam esset
hortatus: ꝓmisit suasitrã
se filio suo. Itaq melinata
ad illum. irridens crudelem
tyrannum: ait patria uoce:
fili miserere mei. quȩ te in
utero nouent mensebꝰ porta¬
u: et lac trienmo dedi ⁊ a¬
luti: et in etatem istam per¬
duxi. Seto hate ut aspiciaᷤᷤ
ad cȩlum ⁊ terram. & ad oĩa
quȩ in eis sunt: & intelti¬
gas quia ex nchilo fecit
illa deus: & hominũ genꝰ:
Ita fit. ut nõ timeas carnifi¬
cem istum: sed dignꝰ fratͥbꝰ
tins effectus. Puscipe mortẽ:
ut in illa miseratione cũ
fratrib tuis te recipiam:
Cum hȩc illa adhuc dicer&:
ait adolescens. Quem sus¬
tmetis: Non obedio p̾cep¬

Expanded text:
adebat ut adulescenti fieadebat ut adulescenti fieret in salutem cum autem multis eam verbis esset hortatus promisit suasuram se filio suo itaque inclinata ad illum inridens crudelem tyrannum ait patria voce fili mi miserere mei quae te in utero decem menses portavi et lac triennio dedi et alui et in aetatem istam perduxi peto nate aspicias in caelum et terram et ad omnia quae in eis sunt et intellegas quia ex nihilo fecit illa Deus et hominum genus ita fit ut non timeas carnificem istum sed dignus fratribus tuis effectus suscipe mortem ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam cum haec illa adhuc diceret ait adulescens quem sustinetis non oboedio p
Abbreviated transcription (Latin):
nius ctiei tempore conpi¬
ciens. bono antmo ferebat
ꝓpter syem quam in deo¬
habebat: singulos illoꝵ
hortabatur patria uoce
fortiter repleta sapientia:
et femmeȩ cogitationi
masculmum animũ in¬
serens. dixit ad eos. Nescio
qualiter in utero meo ap¬
paruistis. Neq entm ego
sp̃m ⁊ antmam donauti
uobis & uitam: & singu¬
lorum membra non ego
ipsa compegi. Sed enim
mundi creator qui for¬
mauit hominis natiui¬
tatem. quiq omntũ iN¬
uenit origmeor: & spiritũ
uobis iterum cũ miscdia
reddet & uitam:. siẽ nunc
uosmet ipsos despicitis
& ꝓpter leges eius. Antiochꝰ
autem contemii se arbi¬
tratus. simul & exꝓbrantiᷤ
uoce despecta cũ adhuc
adolescentior superesset:
non solum uerbis horta¬
batur. sed ⁊ ntramento af¬
firmabat diuitem se & be.¬
atum facturum: & trans¬
latum a patriis legibus
amicũ habiturum: ꝙ res ne¬
cessarias prebiturum. Sed
ad ista cum adolescens ne¬
quaquam melmnaretur:
uocauit rex matreo: & su¬

Expanded text:
nius diei tempore conspinius diei tempore conspiciens bono animo ferebat propter spem quam in Deuhabebat singulos illorum hortabatur patria voce fortiter repleta sapientia et femineae cogitationi masculinum animum inserens dixit ad eos nescio qualiter in utero meo apparuistis neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam et singulorum membra non ego ipsa conpegi sed enim mundi creator qui formavit hominis nativitatem quique omnium invenit originem et spiritum vobis iterum cum misericordia reddet et vitam sicut nunc vosmet ipsos despicitis propter leges eius Antiochus autem contemni se arbitratus simul et exprobrantis voce despecta cum adhuc adulescentior superesset non solum verbis hortabatur sed et iuramento adfirmabat divitem se et beatum facturum et translatum a patriis legibus amicum habiturum et res necessarias praebiturum sed ad ista cum adulescens nequaquam inclinaretur vocavit rex matrem et su
Abbreviated transcription (Latin):
ni hilũ duceret cruciatus:
Et hoc ita defuncto: quar¬
tum similiter uexabant
torquentes. E cum iã esset
ad mortem: sic ait. Potius ẽ
ab hominibus morti datos.
spem expectare a deo:⁊terũ
ab ipso resuscitandos. Tibi
enim resurrectio ad uitam
non erit. Et cũ admouisen
quintum: uexabant eum:
At ille respiciens in eum:
dixit. Potestatem inter ho¬
mines habens. cum sis cor¬
ruptibilis. facis quod uis
Noli autem putare: genꝰ
nr̃m a deo esse derelictũ:¬
lu auicatienter sustme: & uide¬
bis magnã potestaf̃ ipsiꝰ
qualiter te ꝙ semen tuũ
torquebit. Post hune: du
cebant ce sextitm E is mo¬
ri incipiens: sic ait. Noli
frustra errare. Nos entm
ꝓpter nofmet ipsos hec
patimur. peccantes IN
dm̃ nr̃m: et digna ad¬
miratione facta sunt in
nobis. Tu autem ne existi¬
mes tibi impitne futurũ:
quod contra m pugna¬
re ten ꝑtaueris. Supra
mocum autem mater
mirabilis:⁊ bonorũ me¬
moria ctigna: quȩ pere¬
untes septem fitios sub u¬

Expanded text:
nihili duceret cruciatus nihili duceret cruciatus et hoc ita defuncto quartum similiter vexabant torquentes et cum iam esset ad mortem sic ait potius est ab hominibus morti datos spem expectare a Deo iterum ab ipso resuscitandos tibi enim resurrectio ad vitam non erit et cum admovissent quintum vexabant eum at ille respiciens in eum dixit potestatem inter homines habens cum sis corruptibilis facis quod vis noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum patienter sustine et videbis magna potestas ipsius qualiter te et semen tuum torquebicebant et sextum et is mori incipiens sic ait noli frustra errare nos enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes in Deum nostrum et digna admiratione facta sunt in nobis tu autem ne existimes tibi inpune futurum quod contra Deum pugnare temptaveris supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna quae pereuntes septem filios sub u
Abbreviated transcription (Latin):
solabitur in nobis: quẽad¬
modum in ꝓtestatione can¬
tici declarauit moy ses. Et
m seruis suis. consolabitur:
Mortuo itaq primo illo
hoc modo: sequentem de¬
ducebant ad iltudendum :¬
Et cute capitis eius cum
capillis detracta. interroga¬
bant si manducaret: priꝰ¬
quam toto corpore ꝑ meo¬
bra singula puntretur. At
ille respondens patria uo¬
ce: dixit. Non faciam. Pro¬
pter quod riste sequenti
loco prini tormenta susce-¬
pit: et in ultimo sp̃u con¬
stitutus . ait. Tu quideo sce¬
lestissime in presenti utta
nos perdis: sed rex mundi
defunctos nos ꝓ suis legibꝰ
in ȩternȩ uitȩ resurrectio¬
ne suscitabit. Post hunc t̃¬
eius illudeb itur: & linguã
postulatus cito ꝓtulit: et
manus constanter exten¬
die: et cum fiducia ait. F
celo ista possideo: sed ꝓpter
dei leges nunc hȩc ipsa des¬
picio: qm ab tpso me ea re¬
Ita ut rex ꝙ qui cum ipso erant.
mirare ntur adolescentis
animum: quod tamquã

Expanded text:
solabitur in nobis quemadsolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capitis eius cum capillis detracta interrogabant si manducaret priusquam toto corpore per membra singula puniretur at ille respondens patria voce dixit non faciam propter quod et iste sequenti loco primi tormenta suscepit et in ultimo spiritu constitutus ait tu quidem scelestissime in praesenti vita nos perdis sed rex mundi defunctos nos pro suis legibus in aeternae vitae resurrectione suscitabit post hunc tertius inludebatur et linguam postulatus cito protulit et manus constanter extendit et cum fiducia ait e caelo ista possideo sed propter Dei leges nunc haec ipsa despicio quoniam ab ipso me ea reta ut rex et qui cum ipso erant mirarentur adulescentis animum quod tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo uita decessit: ñ
solum iuuenibus. sed et
unuerse genti memoriã
mortis sue ad exemplum
uirtutis ⁊ fortitudinis de¬
relinquens. Contigit autẽ uii¬
et septem fratres cũ matrẽ
asprehensos. compelli a re¬
ge contra fas ab carnes por¬
emas: flagris ⁊ tautreis cru¬
ciatos. Unus autem ex illis
qui erat primus: sic ait
Quid queris: et quid uis dis¬
cere a nobis: Parati sumus
mori magis: quam patriaᷤᷤ
dei leges preuaricari Iratus
itaq rex: iussit sartagines
et ollas eneas succendi. Qui¬
bus statim succensis: iussit
ei qui prior fuerat locutus
amputari linguam:. & cute
capitis abstracta. sitmmas
quoq ei manus & pedes
preciti: cȩteris eius fratrib
et matre inspicientibus. Et
cum iam ꝑ omnia mutilis
factus esset: iussit ei igneo
admoueri: ꝙ adhuc spiran¬
tem torreri in sartagie. In
qua cum diu cruciaretur:
cȩteri una cum matre inui¬
cem se hortabantur mori
fortiter: dicentes. Dominus
ds̃ afpiciet ueritatem: & con¬

Expanded text:
hoc modo vita decessit non hoc modo vita decessit non solum iuvenibus sed et universae genti memoriam mortis suae ad exemplum virtutis et fortitudinis derelinquens contigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rge contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus amputari linguam et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et con
Abbreviated transcription (Latin):
simulationem.⁊ ꝓpter mo¬
dicum corraiptibilis uite
tempus decipiantur: et ꝑ
hoc maculam atq execra¬
tionem meȩ senectuti con¬
quiram. Nam & si in prȩ¬
senti tempore suppliciis
hominum eripiar: sed
manũs omnipotentiᷤ. neq
uiuens neq defunctus ef¬
fugiam. Quamobrem for¬
titer uitata excedendo. se¬
nectute quidem dignus
apparebo: adolescentibus
autem exemplum forte
relinquam: si ꝓmpto am-¬
mo ac fortiter ꝓ grauisimiᷤᷤ
et sanctissimis legibus. ho¬
nesta morte perfungar:
his dictis: confestim ad
supplictum trahebatur. hi
autem qui eum ducebans.
et paulo aute fuerant mi¬
tiores: in tramꝰ uersi sunt
ꝓpter sermones ab eo dictos:
quos illi ꝑ arrogantiam.
ꝓlatos arbitrabantur. Sed
cum plagis pertmeretur:
ingemuit & dixit. Domine
qui habes scãm scientiam.
manifeste scis tu: quia cũ
a morte possem liberari. du¬
ros corporis suftmeo dolo¬
res. Sccłm animam uero:
ꝓpter timorem tutt̃i libent̃
hȩc patior. E iste quidem

Expanded text:
simulationem et propter modicum corruptibilis vitae tempus decipiantur et per hoc maculam atque execrationem meae senectuti conquiram nam et si in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar sed manus Omnipotentis neque vivens neque defunctus effugiam quam ob rem fortiter vitam excedendo senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfungar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuum libenter haec patior et iste quidem
Abbreviated transcription (Latin):
salomori genua suam
conspectu potius exclesie is¬
ra el: et aperuit manus
suas ad celum et dixit:
Dñe deus isra el non est
tibi similis deus in celo
sursum: neq in terra diui¬
sum: Q ui custodis tefta¬
mentum et misericordiam¬
tuam pueris tuis. euntibus
in conspectu tuo in toto cor¬
de: seruans puero tuo da¬
uid quȩ locutus es illi: et lo¬
cutus es in ore tuo. et in ma

Expanded text:
Salomon genua in conspectu totius ecclesiae Israhel et aperuit manus suas ad caelum et dixit Domine Deus Israhel non est tibi similis Deus in caelo sursum neque in terra deorsum qui custodis testamentum tuum et misericordiam pueris tuis euntibus in conspectu tuo in toto corde servans puero tuo David quae locutus es illi et locutus es in ore tuo et in ma
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit onagrũ liberum:
et uincula eius quis sol¬
uit: Cui dedi in solitudi¬
ne domum: et taberna¬
cula eius in terra salsugi¬
nis: Contemnit. multitũ¬
dinem ciuitatis: clamorẽ
exactoris non audit: Cir¬
cumspicit montes pascuȩ
suȩ:uirentia queq per¬
quirit: Nunquid uolet.
rmoceros seruire tibi:¬
aut morabitur ad presepe
tuum: Nunquid alligabis
rhinocerota ad arandum
loro tuo:aut confringet
glebas ualhum post te:
Nunquid fiduciam habebis
in magna fortitudine eius:
et derelinques ei labores
tuos: Nunquid credes ei
quod reddat sementẽ tibi:
et aream tuam congreget:
Penna strutionis similis est
pennis herodii et accipitris:
Quando derelinquit in ter¬
ra oua sua: tu forsitan in
puluere calefacies ea: Obli¬
uiscitur quod pes concul¬
cet ea: aut bestieiagri con¬
terat  Duratur ad filios
suos quasi non sint sui:
frustra laborauit: nullo
timore cogente: Priuauit
enim eam deus sapientia:
nec dedit illi intelligentiã:

Expanded text:
dimisit onagrum liberum, dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis solvit? Cui dedi in solitudine domum, et tabernacula ejus in terra salsuginis, et contemnit multitudinem civitatis. Clamorem exactoris non audit; circumspicit montes pascuae suae, et virentia quaeque perquirit. Numquid volet rhinoceros servire tibaut morabitur ad praesepe tuum? Numquid alligabis rhinocerota ad arandum loro tuo, aut confringet glebas vallium post te? Numquid fiduciam habebis in magna fortitudine ejus, et derelinques ei labores tuos? Numquid credes ei, quod reddat sementem tibi; et aream tuam congreget? Penna struthionum similis est pennis herodii et accipitris; quando derelinquit in terra ova sua, tu forsitan in pulvere calefacies ea. Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestiae agri conterant. Duratur ad filios suos quasi non sint sui; frustra laboravit, nullo timore cogente. Privavit enim eam Deus sapientia, nec dedit illi intelligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
stillas roris: De euits ute¬
ro egressa est glacies: et ge¬
lu de cȩlo quis genuit:
In similitudinẽ lapidis a¬
quȩ durantur: et superfi¬
cies abyssi constringituꝵ:
Nunquid coniungere ua-
poteris dissipare: Nun¬
perum super filios terrȩ
consurgere facus: Nun¬
quid nosti ordinẽ cȩli:
et pones rationem eus
tuam: et impetus aqua¬
rum operiet te: Nunqͥd
emittes fulgura et ibunt:
et reuertentia dicent tibi
adsumus: Quis posuit
in uisceribus hominis sa
dit gallo intelligentiã:
Quis enarrabit cȩlorum
rationem: et concentum
celi quis dormire faciete
Quando fundebat᷑ pul
animã catulorum eius
implebis: quando cubãt
in antris. et in specubus
parat coruo escam suam.
quando pullt eius ad de
pus partus ibicum in pe
rasti menses conceptus ea¬
rum: et scisti tempus
partus earum: Incur¬
uantur ad fȩtum et pari¬
unt: et rugitus emit¬
tunt: Separantur filii e
arum. et pergunt ad pa¬
stum: egredientur et nõ
reuertͥntur ad eas: Qls

Expanded text:
stillas roris? De cujus utestillas roris? De cujus utero egressa est glacis? et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abNumquid conjungere valepoteris dissipare? Numperum super filios terrae consurgere facis? Numquid nosti ordinem coeli, et pones rationem ejusubem vocem tuam, et impetus aquarum operiet te? Numquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi: Adsumus? Quis posuit in visceribus hominis h.dit gallo intelligentiam: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quando fundebatur h.animam catulorum ejus implebis, Quando cubant in antris, et in specubus parat corvo escam suam, quando pulli ejus clamant pus partus ibicum  Al. rasti menses conceptus earum, et scisti tempus partus earum? Incurvantur ad fetum, et pariunt, et rugitus emittunt. Separum, pergunt ad pastum; egrediuntur et non revertuntur ad eas. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
cussisti impios ex ea : Re
culum: et stabit sicut ue¬
stimentum: Auferetur
ab impiis lux sua: et bra¬
chium excelsum confrin¬
getur: sunquid ingressiᷤ
es profunda maris: et
in nouissimis abyssi de¬
ambulasti: Nunquid a¬
perte sunt tibi porte mor¬
tis: et ostia tenebrosa ui
ca mi hi si nosti omnia:
in qua uia habitet lux. et
tenebrarũ quis locus sit:
ut ducas unumquodq
telligas semitas domus
eius: Sciebas tunc quod
nasciturus esses: et nume¬
rum dierum tuorum no-¬
ueras: Nunquid ingres
sus es thesauros niuis. aut
thesauros grandinis as¬
pexisti: quȩ preparaui
in tempus hostis. in diẽ
pugnȩ et belli: Per quã
uiam spargitur lux. di¬
uiditur estus super terrã:
Quis dedit uehementis¬
simo imbri cursum. et
uiam sonanti tonitrui:
ut plueret super terram
absq homine in deserto.
ubi nullus mortahum
commoratur: ut imple¬
ret inuiam et desolatã.
et produceret herbas ui¬
rentes: Quis est pluuiȩ
pater: uel quis genuit

Expanded text:
cussisti impios ex ea? Restcussisti impios ex ea? Restculum, et stabit sicut vestimentum: Auferetur ab impiis lux sua, et brachium excelsum confringetur. Numquid ingressus es profunda maris, et in novissimis abyssi deambulasti? Numquid apertae tibi sunt portae mortis, et ostia tenebrosa vidca mihi, si nosti, omnia. In qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit: Ut ducas unumquodquetelligas semitas domus ejus. Sciebas tunc quod nasciturus esses? et numerum dierum tuorum noveras sus es thesauros nivis, aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli? Per quam viam spargitur lux, dividitur aestus super terram? Quis dedit vehementissimo imbri cursum, et viam sonantis tonitrui? ut plueret super terram absque homine in deserto, ubi nullus mortalium commoratur? ut impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes? Quis est pluviae pater? vel quis genuit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uidentur esse sapien-¬
espondens autẽ dñs
iob de turbine: dixit
Quis est iste inuoluens
sententias sermonibꝰ im¬
perius: Accinge sicut uir
lumbos tuos: interroga¬
bote: et responde mi hi
fundamenta terre: Indi¬
ca mi hi si habes intellige¬
tiam: quis posuit mensu.¬
ras eius si nosti: uel quis
tetendit super eam lineã:
Super quo bases illius so¬
lidate sunt:aut quis demi¬
sit lapidem angularẽ eiꝰ
Cum me laudarent si mul
astra matutina: et iubila¬
rent omnes filii dei: Quis
conclusit ostiis mare: qͣn¬
do erumpebat. quasi de
uulua procedens Cum
ponerem nubem uestim̃¬
tum eius. et caligine illud
quasi pannis infantiȩ ob¬
uoluerem: circumdedi il¬
lud terminis meis. et po¬
sui uectem et oftia: et di¬
xi:. usq huc uenies. et
non procedes amplius: et
hic confringes tumentes
fluctus tuos: Nunquid
post ortum tuum prece¬
pisti diluculo: et ostendi¬
sti aurore locum suum:
Et tenuisti concu¬
tiens extrema terre: et ex¬

Expanded text:
sibi videntur esse sapiensibi videntur esse sapienespondens autem Dominus Iob de turbine dixit quis est iste involvens sententias sermonibus inperitis accinge sicut vir lumbos tuos interrogabo te et responde mihi fundamenta terrae? indica mihi si habes intelligentiam. Quis posuit mensuras ejus, si nosti? vel quis tetendit super eam lineam? Super quo bases illius solidatae sunt? aut quis dimisit lapidem angularem ejus, Cum me laudarent simul astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei? Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens: Cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem? Circumdedi illud terminis meis, et posui vectem, et ostia: Et dixi: Usque huc venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Numquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? Et tenuisti concutiens extrema terrae, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
em orbis terrarum: siue
in una tribu. siue in terra
sua: fiue in quocũq loco
misericordie suȩ eas iusse¬
rit inueniri: Nusculta hec
iob: sta et considera mira¬
cula dei: Nunquid scis qͥn¬
do precepit deus pluuiiᷤ:
ut oftenderent lucem
nubium eius: stunquid
nosti semitas nubiũ mag¬
nas: et perfectas scientias:
Nonne uestimenta tua ca¬
lida sunt. cum perflata
fuerit terra austro: Tu
forsitan cum eo fabricatus
es celos: qui solidissimi qͥs
ere fusi sunt: Ostende no¬
bis quid dicamus illi: Noᷤᷤ
quippe in uoluimur tene¬
bris: Quis narrabit ei
quȩ loquor: Etiam si lo¬
cutus fuerit homo: deuo¬
rabitur: At nunc non ui¬
dent lucem: subito aer co¬
getur in nubes: et uentiᷤᷤ
transiens fugabit eas: Ab
aquilone aurum uenit:
et a deũ formidolosa lau-¬
datio: Digne eum inueni¬
re non possumus:Magnuᷤᷤ
fortitudine. et iudicio et
iustitia: et enarrari non
potest: Ideo timebunt e¬
um uiri: et non audebũt
contemplari omnes qui

Expanded text:
em orbis terrarum sive em orbis terrarum sive in una tribu sive in terra sua sive in quocumque loco misericordiae suae eas iusserit inveniri ausculta haec Iob sta et considera miracula Dei numquid scis quando praeceperit Deus pluviis ut ostenderent lucem nubium eius numquid nosti semitas nubium magnas et perfectas scientias nonne vestimenta tua calida sunt cum perflata fuerit terra austro tu fores coelos, qui solidissimi quasi aere fusi sunt. Ostende nobis quid dicamus illi; nos quippe involvimur tenebris. Subito quis narrabit ei quae loquor? etiamsi locutus fuerit homo, devorabitur. At nunc non vident lucem; subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas. Ab Aquilone aurum veniet, et ad Deum formidolosa laudatio. Digne eum invenire non possumus. Magnus in fortitudine et judicio et justitia; et enarrari non potest. Ideo timebunt eum viri et non audebunt contemplari omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo desuper:cardines
quoq maris operiet: Per
hec enim iudicat populoᷤ.
et dat escas multis mor
talibus: In manibus abs
condit lucem: et precipit
ei ut rursus adueniat:
Annuntiat de ea amico
suo. quod possessio eius sit:
et ad eam possit ascende
meum: et motum est de
loco suo: Audiet auditio¬
nem in terrore uocis eiuᷤ:
celos ipse considerat: et
lumen illiuis super ter
rugiet sonitus:tonabit
uoce magnitudinis suȩ:
et non inuestigabitur
cum audita fuerit uox eiꝰ
Tonabit deus uoce sua
mirabiliter: qui facit ma
uiis. et imbri fortitudiniᷤ
suȩ: Qui in manu omni¬
um hominum signat: ut
nouerint singuli opera
sua: Ingredietur bestia
latibulum: et in antro
suo morabitur: Ab interi
oribus egredietur tempe¬
stas: et ab arctũro frigus:
Flante deo concrescit gelu:
et rursum latissime fun-¬
duntur aquȩ: Frumen¬
tum desiderat nubes: et
nubes spargunt lumen
ta per circuitũ. quocũq
eas uoluntas gubernan¬
tis duxerit Ad omne qͦd
prȩceperit illis super faci¬

Expanded text:
ne suo desuper cardines quoque maris operiet per haec enim iudicat populos et dat escas multis mortalibus. In manibus h. prope abscondit lucem, et praecipit ei, ut rursus adveniat. Annuntiat de ea amico suo, quod possessio ejus sit, et ad eam possit ascendermeum, et emotum est de loco suo. Audite auditionem in terrore vocis ejus, coelos ipsa considerat, et lumen illius super termrugiet sonitus, tonabit voce magnitudinis suae; et non investigabitur, cum audita fuerit vox ejus. Tonabit Deus in voce sua mirabiliter, qui facit h.viis, et imbri fortitudinis suae. Qui in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. Ingredietur bestia latibulum, et in antro suo morabitur. Ab inteoribus egreditur tempestas et ab Arcturo frigus flante Deo concrescit gelu et rursum latissimae funduntur aquae frumentum desiderat nubes et nubes spargunt lumen t per circuitum quocumque eas voluntas gubernantis duxerit ad omne quod praeceperit illis super faci
Abbreviated transcription (Latin):
et quod non comedertin
in mensa aman. nec mi hi
placuerit conuturũ regis.
et non biberim uinum li¬
baminum: et nunquam
letata sit ancilla tua ex qͦ
huc translata sum usq in
presentem diem. nisi in te
dñe deus abraham. Deus
fortis suꝑ omnes. exaudi
uocem eortm qui nullam
aliam spem habent: et ti¬
bera nos de manu intmmi¬
corum: et erue me a timo¬
re meo. Hec quoq addita
re peri in editione uulgala¬

Expanded text:
et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. Haec quoque addita reperi in editione Vulga
Abbreviated transcription (Latin):
ander philtipi rex mace¬
do qui primus regnauit
in grecia. egressus de terra
cethim. darium regem ꝑ-¬
sarum ⁊ medorum: con¬
stituit pretia multa. Et
obtinuit omnium mu¬
nitiones: et interfecit re-¬
ges terre. Et ꝑtransiit usq
ad fines terre: et accepit
spolia multitudinis gen-¬
tium: et siluit terra in con¬
spectu eius. Et congregauit
uirtutem: et exercitũ for¬
tem nimis E exaltatũ ẽ:¬
et eleuatum cor enis sẜ ob¬
tinuit regiones gentiuin

Expanded text:
ander Philippi Macedo, qui primus regnavit in Graecia, egressus de terra Cethim, Darium regem Persarum atque Medorum, constituit praelia multa, et obtinuit omnium munitiones et interfecit reges terrae et pertransiit usque ad finespolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu eius. Et congregavit virtutem et exercitum fortem nimis, et exaltatum et elevatum est cor eius; et obtinuit regiones gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
tos: et feeit machinas:
t reliquit iona¬
thas symonem fratrẽ
suum in ciuitate: et exi¬
uit in regioneor: & uenit
cum numero ⁊ percussit
odaren & fratres eius: & fi¬
lios phaseron in taberna¬
culis ipsorum: & cȩpit cȩ¬
dere & crescere in uirtuti¬
bus. Symon uero ⁊ qui cũ
ipso erant exierunt de ci¬
uitate: et succenderunt
machinas & pugnauerũt
contra bachidem: & con¬
tritus est ab eis E afftixer̃t
eum ualde: q̃m confiliũ
etus ⁊ congressus eius erat
inanis. Et tratus contra
uiros iniquos qui ei con¬
silium dederant. ut ueni¬
ret in regionem ipsorum:
multos ex eis occidit. Iy¬
se autem cogitauit cum
reliquis abire in regionẽ
Et cognouit ionathas. et
misit ad eum legatos. com¬
ponere cum ipso pacem:
et reddere ei captiuitatem:
et libenter accepit E fecit

Expanded text:
ecit machinas et reliquit Ionathas Simonem fratrem suum in civitate et exiit in regionem et venit cum numero et percussit Odaren et fratres eius et filios Phaseron in tabernaculo ipsorum et coepit caedere et crescere in virtutibus Simon vero et qui cum ipso erant exierunt de civitate et succenderunt machinas et pugnaverunt contra Bacchidem et contritus est ab eis et adflixerunt eum valde quoniam consilium eius et congressus eius erat inanis et iratus contra viros iniquos qui ei consilium dederant ut veniret in regionem ipsorum multos ex eis occidit ipse autem cogitavit cum reliquis abire in regionem et cognovit Ionathas et misit ad eum legatos conponere cum ipso pacem et reddere ei captivitatem et libenter accepit et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
rat predatus de terra iuda:
& conuersus abiit in terrã
fuam: et non apposuit ã¬
plius uenire in fines eiꝰ:
& cessauit gladius ex ifrł. Et
habitauit ionathas I
machinas: et cepit iona¬
thas ibi iudicare ppłm.
& exterminauit impios
t anno centesimo se¬
xagesimo ascendit
alexander antiochi filiꝰ
qui cognominatus est
nobitis⁊ occupauit pto¬
le maidem: et receperui
eum: et regnauit illie. Et
audiuit demetrius rex.
et congregauit exercitũ
ualde copiosum: & exiiit
obuiam ilti in prelium E
misit demetriꝰ adionathan
epistolam uerbis pacificis:
ut magnificaret eũ. Dixit
enim. Anticipemus pacẽ
facere cum eo: prius qͣm
faciat cum alexandro ad¬
uersum nos. Recordabitur
quȩ fecimus in eitm:⁊ in
fratrẽs etus: & in genton eiꝰ:
Et dedit᷑ potestatẽ congre¬
gandi exercitum :⁊ fabrica¬
re arma: et esse ipsum so¬
crum etus: et obsides qui
erant in arce. iussit tradti ei:
tuemt iona.

Expanded text:
rat praedatus de terra Iuda et conversus abiit in terram suam et non adposuit amplius venire in fines eius et cessavit gladius ex Israhel et habitavit Ionathas in Machemas et coepit Ionathas ibi iudicare populum et exterminavit impios t anno centesimo sexagesimo ascendit Alexander Antiochi filius qui cognominatus est Nobilis et occupavit Ptolomaidam et receperunt eum et regnavit illic et audivit Demetrius rex et congregavit exercitum valde copiosum et exivit obviam illi in proelium et misit Demetrius ad Ionathan epistulam verbis pacificis ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur quae fecimus in eum et in fratrem eius et in gentem eius et dedit ei potestatem congregandi exercitum et fabricare arma et esse ipsum socium eius et obsides qui erant in arce iussit tradi ei et venit Iona