comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ledicendo ficũ in fructuosã ꝑfigurã fecitdns. hocidem mox a¬
ꝑtius ostendit eiciendo imꝓbos &emplo: Neqieni aliquid pec¬
cauit arborquȩ esurientedno poma ñ haebuit quo necdum
tẽpus aduenerat : sed peccauere soccerdotes. qui indomodni
sȩcularia negocia gerebant. & fructũ pia&atis que debueran
quẽq in eisdñs esuriebat. ferre suꝑ sederant: Arefecit diis arbo¬
rẽ maledicto : ut homines haec uidentes siue audientes mul¬
to magis intellegerent. sesediuino contẽnandos et iudicio
si cebsque operũ fructu. de plausutantũ sibirelegiosi sermo¬
nis. uelud desonitu & tegim̾to blandirentur uiridanciũ
folio: Uierũ quia ñ intellexerꝰ in ipsosconsequent᷑ destric¬
cione meritȩ ultionis exercuit: eiecitq cõ merciarerum
humanarũ dedomoilla inquadiuinas tantũ resagihos¬
tias & oracionesdo offerri uerbudi legiaudiri & decan¬
tari p̾ceptuerat: &quidem credendũe. quodeatantũ
uendi uelemi reperit intẽplo quȩ adminis teriũ neces¬

Expanded text:
ledicendo ficum infructuosam per figuram fecit Dominus, hoc idem mox apertius ostendit ejiciendo improbos e templo. Neque enim aliquid peccavit arbor, quod esuriente Domino poma non htempus advenerat, sed peccavere sacerdotes qui in domo Domini saecularia negotia gerebant, et fructum pietatis quem debuerant quemque in eis Dominus esuriebat, ferre surem maledicto , ut homines haec videntes sive audientes, multo magis intelligerent sese divino condemnandos esse judicio, si absque operum fructu de plausu tantum sibi religiosi sermonis, velut de sonitu et tegumento blandirentur viridantium foliorum. Verum quia non intellexerunt, in ipsos consequenter districtionem meritae ultionis exercuit, et ejecit commercia rerum humanarum de domo illa, in qua divinas tantum res agi, hostias et orationes Deo offerri, verbum Dei legi, audiri et decantari praeceptum erat. Et quidem credendum est quia ea tantum vendi vel emi repererit in templo, quae ad ministerium neces
Abbreviated transcription (Latin):
aut uinecȩ: ordo e ccpostoloꝵ doctoꝵq spiritaliũ : quissnagogã ne
perir&. diligent̃ codpenitenciã uocare: ꝓq essedute dño supplicare
studuer pcipue ieccob frat̃mni. qui regende hierusolimoꝵ ec desie
platuse : uerũ quia illa ne in legalib: edictis nec in ꝓpli&dicis con¬
testacionib nec in ipsoc coruscantis euangelii gracia fructum
oboehenciae. ferre consensit : quasi tribus annis ficussterelis
discedeame maledicte inigne a&nũ. quiaesuriui. & ñ de disti
mili moenducare. Arbor ee sterelis in hacuita cau&o: quin
potĩcuis pauperixp̃o. &esurienti fructu piadatis quo indig& offer
Et ueniunt hienu solyma: etcũ intuoisset teplucoe¬
pit eicene: uendentes. etam tes inteplo. etias .nũ.

Expanded text:
doctorumque spiritalium qui Synagogam, nei periret, diligenter ad poenitentiam vocare proque ejus salute Domino supplicare studuerunt. Praecipue Jacobus frater Domini, qui regendae Jerosolymorum Ecclesiae praelatus est. Verum quia illa nec in legalibus edictis, nec in propheticis contestationibus, nec in ipsa coruscantis Evangelii gratia fructum obedientiae ferre consensit, quasi tribus annis ficus sterilisDiscede a me, maledicte, in ignem aeternum, quia esurivi, et non dedisti mihi manducare , arbor esse sterilis in hac vita caveto, quin potius pauperi Christo et esurienti fructum pietatis quo indiget offerto. Et veniunt Jerosolymam. Et cum introisset templum, coepit ejicere vendentes et ementes e templo
Abbreviated transcription (Latin):
gimus: Docendo enĩ incredulis officiũ corracionis sedulus
impendebat. cõmanendo aut apuq fideles gracideis benig¬
nitatis. ꝓpicius exibebat: Bene aut dicitur. qui acir cũspec¬
tis omnib exiuit inb& hania: Inspicit quippe internus ar¬
biter omniũ corda: & cũ in contradicentib ac resistentib
ueritati nꝰ inuenit ubiccpud redin&. secedit adfideles
& ineis quioboediunt uerbomansionẽ sibiuna cũ patre
fecceregaud&: b& hania nãq domus oboedienciae dicitꝰ
hoc quoq intellegendũ e. qđ tantadiis fuerit pauꝑtactis:
& ita nullisit aduloctus. ut in urbemaxima nullũ hospi¬
te. nullã inuenerit mansione. sed in cegropar uulo
apud leczarũ sororesq eiꝰ habitarit: eoꝵ quippe uicus

Expanded text:
gimus. Docendo enim incredulos, officium correctionis sedulus gimus. Docendo enim incredulos, officium correctionis sedulus impendebat. Commanendo autem apud fideles, gratiam eis benignitatis propitius exhibebat. Bene autem dicitur quod, circumspectis omnibus, exivit in Bethaniam. Inspicit quippe internus arbiter omnium corda, et cum in contradicentibus ac resistentibus veritati non invenit ubi caput reclinet, secedit ad fideles, et in eis qui obediunt verbo mansionem sibi una cum Patre facere gaudet. Bethania namque domus obedieHoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli sit adulatus, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullamque invenerit mansionem, sed in agro parvulo apud Lazarum sororesque ejus habitaret. Eorum quippe vicus
Abbreviated transcription (Latin):
ris animũ uenientis humili p̃dicaccione submittunt:¬
Sed quip ibant. & quiseq bantur clacmabaNt osanna: prȩ¬
cessit quippe iudocicus populus. seuturẽgentilis &¬
quia oms decti. siuequi in iudȩaeepoterant. siue qui
nunc in ecclesia exsistunt: in medicctorẽdi & hominũ
crediderꝰ &credunt quip̾ eunt & quisequunt᷑ ossacloc¬
mabant: Osanna aut̃ loctina lingua saluanos dicitur¬
Ab ipso eni sclutẽ & priores quȩsierunt. & pͥsentes quȩrunt &be¬

Expanded text:
ris animum venientis humili praedicatione submittuntSed qui praeibant, et qui sequebantur, clamabant: Osanna. Praecessit quippe Judaicus populus, secutus est gentilis, quia omnes electi, sive qui ex Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia existunt, in Mediatore Dei et hominum crediderunt et credunt. Qui praeeunt, et qui sequuntur, Osanna clamant. Osanna autem Latina lingua salva nos diciturAb ipso enim salutem priores quaesierunt, sequentes qu
Abbreviated transcription (Latin):
or tantedm asino. multi uestim̃ta sua inuia ster¬
nuNł: qui a scĩ martyres ꝓpriae secarnis amictu exe¬
untes simpliciorib difamulis uiã suo scenguine paraNTt
Ut uidelic& in offenso gresumentis ad suꝑnȩ moenia
ciuitatis quoilis ducit incedant: Ite saluator nr a sellũ
sedens hierusalem tendit: quando unius cuiusq: fidelis
ani mã regens uidelic& ium tũ suũ. ad pacis intimȩ ui¬
salit̃ p̃sid& eãq insuꝑnȩ pacis desideriũ accendit: mul¬
tiaut̃ uestim̃ tasua inuiasternunt: quia corporasua
ꝑ ccbstinenciã edomant utei iter adm̃tẽ parent. ł ex¬
empla bona sequentib p̃beant Maixuit puori¬

Expanded text:
ominum asino multi vestimenta sua in via sternunt, quia sancti martyres propriae se carnis amictu exuentes, simplicioribus Dei famulis viam suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis ad supernae moenia civitatis, quo Jesus ducitur incedant. Item salvator noster asellum sedens Hierusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis anima, regens videlicet jumentum suum, ad pacem intimae visati autem vestimenta sua in via sternunt, quia corpora sua per abstinentiam edomant, ut ei iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Alii au
Abbreviated transcription (Latin):
ouł rami tantũ. autstipes infructuosȩ fici. sed dicibus:
ipscc&iã radix arefiendo senten cia diuitiȩ in se rȩꝓbec¬
cionis ostendit & iohannes: ait: quia securis cedradicẽ
arboꝵ positaẽ Arefocctaẽ. Itaq ficus aradicib. utosten¬
dec&ur gens impia ncedtẽpus ł expoerte corripiet doc
ex ternoꝵ incursib & mox miserante dño postactã peni
tenciã priscȩ restituenda libertati Utt sepefecctũ socera
huistoria refert: sed ad na pocius doc̃ nacione feriendo:
reftestae radicitus: ut intim cer&ur nefaenda plebs nsolum
humana gloria forinsecus. ueru&ia qiuino intus fecuo¬
re funditus ee destituenda: Na & salute uitaq quã ac¬
cipere poterat in caelis: & qua iãꝑceperat patriã ꝑdidit
in t̾ris: et neopondens ihoait illis: haue te pidedi:
Amdi couotis. quia quicũq dixenit. huic moniti

Expanded text:
on rami tantum aut stipes infructuosae fici, sed ipsa etiam radix arefaciendo, sententiam divinae in se reprobationis ostendit, et Joannes ait, quia securis ad radicem arborum posita est. Arefacta est itaque ficus a radicibus, ut ostenderetur gens impia non ad tempus, et ex parte corrigenda externorum incursibus, et mox miserante Dtentiam priscae restituenda libertati, ut saepe factum sacra historia refert; sed aeterna potius damnatione ferienda, arefacta est radicibus, ut intimaretur nefanda plebs non solum humana gloria forinsecus, verum etiam divino intus favore funditus esse destituenda. Nam et salutem vitamque quam accipere poterat in coelis, et quam jam perceperat patriam, perdidit in terris. Et respondens Jesus, ait illis: Habete fidem Dei. Amen dico vobis, quia quicunque dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
inuitus. & nolenspp̃t iuram̃tũ homicidiũ fecerit: qui a¬
cehoc fortȩiurauit. ut future occasioni. mocchinas p̃¬
parar&: Alioquin siobius iurandũ fecisse sedic̃ sipatris.
simoctris postulcess& interitũ. foccturus fuerat. an non:
Quod inse repudiocturus fuit: contẽ nere debuit &mꝓpli&a:¬
erodices timens neherodes celiquaendo resipiscer&. uel phi¬
lippo fratii amicus fien& atquinlicitȩ nupciae repudia solue¬
rentꝰ. mon& filicẽ ut ipso statĩ conuiuio coeput iohan nis
postul&: digno operi soltacionis: dignũ sanguinis p̃mium:¬
misso spcͥculxtone p̾cae pit. ad perri caput eius
nionẽ multoꝵ sienatr& istoricus quomodo eo tẽpore obomni¬
b credeboctꝰ Sicut ioseph cebipse quoq maeria appellactur
pactiliu: it a & nuno herodesdicitꝰ contristatus. quia hoc
discũbentes putabant: Dissimulator enĩ m̃tissuae. & arti¬
fex homicida tristiciã p̃ferebat infecciae: cũl&iciã hobe¬

Expanded text:
invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postularet interitum, facturus fuerat, an non? Quod in se repudiaturus fuit, contemnere debuit et ierodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Phlippo fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam ut in ipso statim convivio caput Joannis postulet, digno opere saltationis dignum sanguinis pmisso spiculatore praecepit afferri caput ejusnionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant. Dissimulator enim mentis suae et artifex homicida tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam habe
Abbreviated transcription (Latin):
Colimor taliũ herodes &pharao leguntꝰ diemnatalis sui
gaudus festiuis celebrasse: Sedut̃q rexinfausto au¬
spicio. festiuitatẽ suã scenguine fedocuit: Uerũ herodes
tanto mocior impi&ate. quantoscm̃ & in nocentẽ doc¬
toiẽ ueritatis & p̃conẽ uitae o cregni caclestis occidit & hoc
ꝓuoto ac paicione sclta tiracis: neq eũ caput occisi ante
conuiuas infene puduit: Nãphiocrao nil toclis uaesceniae
cõmississe legitꝰ: sedtantũ peccantẽ sibi eunuchũ uitap̃riua¬
ri iubens: quo longius auerȩ cultu relegionis aeberat. eoleuius
inuio loccione suae festiuitatis deliquid: Ad tam̃ exutriusꝗ
exemplo. ꝓboctur utilius ee nobis diem mortis future tim̃do
& caeste agendo sȩpius in memoriã reuocare. quãdiẽ natiui¬
tatis luxuri ando caele brare: Homoenĩ aedlaborẽ naescitur
in mundo. & electi aedrequiem ꝑ mortẽ transeunt emundo:
Cumque introis set filia ipsius herodiadis. & sal¬
Passet. et placuis set herodi. simulq necu bentiu:.

Expanded text:
oli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse, sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit; verum Herodes tanto majore impietate quanto sanctum et innocentem Doctorem veritatis et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, neque enim caput occisi ante convivas inferre puduit; nam Pharao nil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantem sibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberat, eo levius in violatione suae festivitatis deliquit. Attamen ex utriusque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timendo et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo, et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque introisset filia ipsius Herodiadis, et saltasset, et placuisset Herodi, simulque recumbentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ ftrmȩ illius quar xp̃s apopulo credebactꝰ insinuat : Sic̃
exaltacio incrucesnĩ soeluatoris ꝓfẽctũ designabat fidei.
& xp̃sdĩfilius acunctis fidelib ẽ agnitus: minutus ergoca¬
hannes ait: illũ oportebat crescere. iohannẽ aut minui:¬
Illum aut qui ꝓph&a estimabetur xpm̃ cognosei. & eũ qui
tem poris. quout̃ꝙ illoꝵ natus ẽ. soctis o ꝑ te signatũ ẽ:
quia iohaennes quidem. quẽo portebat minui. cũ diurnũ
lum̃ de crescere incipit natusẽ: dñs aut quiuera lux mun¬
diȩ eo annitem pore. quodies crescere incipit luci flua nob
suaedona natiuitatis exhibuit: Quo xudita discipula¬

Expanded text:
tionem famae illius, qua Christus a populo credebatur insinuat, sicut exaltatio in cruce Domini Salvatoris profectum designabat fidei, prophetarum et Christus Dei Filius a cunctis fidelibus est agnitus. Minutus ergo caicut idem Joannes ait, illum oportebat crescere, Joannem vero minuiillum qui propheta aestimabatur, Christum cognosci, et eum quitemporis quo uterque illorum natus est, satis aperte signatum est: qui Joannes quidem quem oportebat minui, cum diurnum lumen decrescere incipit natus est, Dominus autem qui vera lux mundi est, eo anni tempore, quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit; qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
Etus noerrat historia. philippum : fuatreͥs tui:¬
herodis micioris filiũ sub quodñs fugit egyptũ fratre
huius herodis subquo paessus ẽ xp̃s : duxisse uxorem he¬
rodicedẽ filiã irgis cerietae: Postea uero socerũ eiꝰ exor¬
Quisit aut̃ hic phi lippus: euangelista lucas plenius doc& :
locto iudȩa: te trarcha yturłae: & traco nitidis regionis:
Ergo iohannes baptista. quiuenit inspũ & uirtute he¬
lie eidẽ auctoritate qua ille acab corripuerat. & hieza¬
bel : aerguit herodem. & erodiade qd̾ inlicitas nuptias fece¬
rint. & ñlicearit fratre uiuente germano illius uxorẽ
ducere : Malens perȩ clitoeri apudrege̾: quoc̃ pp̃t aedo¬

Expanded text:
Vetus narrat historia, Philippum Herodis majoris filium sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis, sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem filiam Aretae regis; postea vero 101 socerum ejus, exorQuis sit autem hic Philippus, evangelista Lucas plenius docet:  ejus Tetrarcha Itureae et Traconitidis regionis . Ergo Joannes Baptista, qui venit in spiritu et virtute Heliae, eadem auctoritate, qua ille Achab corripuerat, et Jezabel, arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat fratrem vivente germano illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adu
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid forte hicõiohannes baptista: ñ opuseet ãmone¬
re aliquid depronuncia cione. quadubitans atꝗ hesitans
intellegatꝰ: Nunc quia illoc uerbades utroꝙ modoꝓñun¬
ciari potest. ut aut confirmatũ eũ exalioꝵ uerbis credentẽ
dixisse accipiamꝵ: aut adhuc sicut lucas cõmemorat.

Expanded text:
nunquid forte hic est Joannes Baptista, non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans atque haesitans intelligatur. Nunc quia illa verba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum esse ex aliorum verbis credentem accipiamus dixisse, aut adhuc, sicut Lucas commemorat,
Abbreviated transcription (Latin):
a&ni: Ubinotandum quod euangelistae scĩ:
quidis penscccionẽ nobis domi nicae in carnatio¬
ne scriptam reliquȩre: Unoquidem sp̃u ac¬
censi. ad officium scribendi acces serunt: seddi¬
uer sum. narrationis suae primordiũ singu¬
li diuersum statuere terminũ: Matthe us
nãq anatiuitate dominica exordiũ sumens:
cod tem pus usquedominicae iesur reccionis seriem
suae narracionis ꝑdux̃: Marchus cebinitio euan¬
gelicae p̃dicoctionis incipiens: ꝑuenit aedtem pus
usque cescensionis dñi: & p̃dicationis discipuloriu

Expanded text:
aeterni. Ubi notandum quod Evangelistae sancti, aeterni. Ubi notandum quod Evangelistae sancti, qui dispensationem nobis dominicae incarnationis scriptam reliquere, uno quidem spiritu accensi ad officium scribendi accesserunt, sed diversum narrationis suae primordium singuli, diversum statuere terminum. Matthaeus namque, a nativitate dominica exordium sumens, ad tempus usque dominicae resurrectionis seriem suae narrationis perduxit. Marcus, ab initio evangelicae praedicationis incipiens, pervenit ad tempus usque asc
Abbreviated transcription (Latin):
diffiliũdĩ nominat: ut aminoribus pauloctĩ
admaiora sensusnir exsurger&: cocꝑfidem &
sacra mentahumani tatis ad sumptȩ ad digna¬
cionẽ diuinae a&nitatis oescender&: aeptequi
huma namerat generationẽ descripturus. afi¬
lio hominis coepit đdiudlic& siue abrahae. de
quorũ stirpe. substanciam ccernis codsũpsit :
Apte isquili brũ suũ abinicio euangelicae p̃dica¬
erat naturȩ. deprogeniae patri archarũ siue regũ
ueritate cocrnis suscipere: & diuinȩ fuit potentiae
euangeliũ mundo p̃dicare: Euangeliũ quippe
bonũ nunciũ dicitur: Quod ismelius e nuncium
quã penitenciã cegite ad propinquabit enim. reg¬
nu cȩlorũ : Hominis itaque ẽ. humanitus nasci
dĩ uero regnicaelestis introitũ paenitentibus p̃dica¬
re: Nideo matheus. rectefiliũ dauid nuncupat.
quem in carne uenientẽ asseuerat: rectemar¬
chus filiũdi. quẽ in prima uoluminis sui fronte
auctorem. euangelii. & sponsore. rgnidesignat

Expanded text:
dus Filium Dei nominat, ut a minoribus paulatim dus Filium Dei nominat, ut a minoribus paulatim ad majora sensus noster exsurgeret, ac per fidem et sacramenta humanitatis assumptae, ad agnitionem divinae aeternitatis ascenderet. Apte qui humanam erat generationem descripturus a Filio hominis coepit, David videlicet sive Abrahae, de quorum stirpe substantiam carnis assumpsit. Apte is qui librum suum ab initio Evangelicae praedicaerat naturae de progenie patriarcharum, sive regum, veritatem carnis suscipere, et divinae fuit potentiae Evangelium mundo praedicare. Evangelium quippe bonum nuntium dicitur. Quod autem melius est nuntium quam: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum ? Hominis itaque est humanitus nasci, Dei vero, regni coelestis introitum poenitentibus praedicare. Et ideo Matthaeus recte Filium David nuncupat, quem in carne venientem asseverat. Recte Marcus Filium Dei, quem in prima voluminis sui fronte auctorem Evangelii et sponsorem regni designat
Abbreviated transcription (Latin):
nec non & aliorum fratrum plurimũ cõmonitus.
hortatu: ꝓut dñs dederit scripturi maxi mae quȩ in
patrum uenerabilium exemplis inuenimus Hunc
inde collec tãponere curauimus: sed& non nullac
ꝓpria cedimitationẽ sensus eorũ. ubiopor tunum
uidebitur interponimus: Iectoremq supplex ob¬
sdero: ut sihaec nr̃a opusculac trans scripcione dig¬
naduxerit: codnotatione quoque nominũeorũ
quȩ supra in margine cedposita sunt diligens scrip¬
tura conseru&. Quomodo in expositione euan¬
gelu beate lucae. quã ante annos plurimos au¬
xilicente digracia conposuimus constatẽe facti¬
ta tũ: Orante ꝓ nob̾ scĩtatẽ tuã caelestis semꝑ
gratia ꝓtegat: sed & hoc ante om̃a cunctos qui
haec forte lecturi sunt dep̃cor indno. ut promeis
& corporis & animi fragilitatibus. apudpiũ iudice
int̾̃ces soref. existere dignotur. ex płꝓlogus am̃:¬
onferendum hoc euangelii moerchiprincipiũ prin¬

Expanded text:
nec non et aliorum fratrum plurium commonitus nec non et aliorum fratrum plurium commonitus hortatu, prout Dominus dederit, scripturi, maxime quae in Patrum venerabilium exemplis invenimus, hinc inde collecta ponere curabimus. Sed et nonnulla propria ad imitationem sensus eorum, ubi opportunum videbitur, interponemus, lectoremque supplex obsecro, ut si haec nostra opuscula transcriptione digna duxerit, annotationem nominum eorum quae supra apposita sunt, diligens scriptura conservet, quomodo in expositione Evangelii beati Lucae, quam ante annos plurimos auxiliante Dei gratia composuimus, constat esse factitatum. Orantem pro nobis sanctitatem tuam coelestis semper gratia protegat. Sed et hoc ante omnia cunctos qui haec forte lecturi sunt deprecor in Domino, ut pro meis et corporis et animi fragilitatibus, apud pium Judicem intercessores existere dignentur. LIBER  Conferendum hoc Evangelii Marci principium prin
Abbreviated transcription (Latin):
orũ: uidens celaxandriae primã ecclesiã cedhuc
iudai soentem: quasi in lacudem gentissuae librũ
suꝑ eoꝵ conuersoccione scribsit: Et quo modo
lucas enarrat hierusolimȩ credentes om̃a hoc¬
buisse cõmunia: sic&ille qđ alexcen driae sub
marco fieridoctore cernebat memoriae tradi¬
dit: Tradunt aut hunc natione israhęlitam.
& soccerdo taliortũ ꝓscrpia. oocpost paessionẽ. ac re¬
sur reccionẽ dni seluatoris. ad p̃dicocionẽ aposto¬
lorum euan gelicafide. acsaccramentis imbutũ
aet que exeoꝵ fuissenumero Dequibus scribit
lucas quiamulta &iãtur ba soccerdotum oboe¬
diebat fidei: Qua ꝓp̾t ut pote legalibus institu¬
tus edictis obtimum ꝑ om̃a uiuendi ordine
genti Quã cedfidem uoccebat p̾monstrauit:
Sed & cocnonicaem paeschȩ obseruanciã. ꝙ unnuet¬
sis xp̃i ecclesiis for&imi tabilis ostendit in cuius
euan geliũ. tuo diletissime antistitum acca

Expanded text:
orum, videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc orum, videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc judaizantem, quasi in laudem gentis suae librum super eorum conversatione scripsit. Et quomodo Lucas enarrat Jerosolymae credentes omnia habuisse communia, sic et ille quod Alexandriae sub Marco fieri doctore cernebat memoriae tradidit. Tradunt autem hunc natione Israelitica, et sacerdotali ortum prosapia, ac post passionem ac resurrectionem Domini Salvatoris, ad praedicationem apostolorum evaatque ex eorum fuisse numero de quibus scribit Lucas quia multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei. Quapropter, utpote legalibus institutus edictis, optimum per omnia vivendi ordinem genti, quam ad fidem vocabat praemonstravit. Sed et canonicam Paschae observantiam, quae universis Christi Ecclesiis foret imitabilis, ostendit. In cujus Evangelium tuo, dilectissime antistitum Acca,
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus p̃cibus exorant: Vt eaquae ille uerbo pre¬
dicorbat. codꝑp&uã eoꝵ communitionẽ habenda
scripturȩ trader&: Quo domiforisque in huius¬
ceͣmedi uerbi meditacionibus ꝑ manerent: necpri¬
us ab obsecrando desistunt. quãq orauerant in
tum cõperit furto delectatus ẽ. & fidem eorũ deuo¬
cionẽq ꝑhȩc considerans faectum confirmauit.:
& in ꝑ p&uum legendã scripturam edesus tradidit :
Cle mens insexto disposicionũ libro: hascita gestaee
discribit: Cuiq simile dat testimoniũ. &iã in¬
ȩra politis ep̃s nomine pacpias: Qui & hocdicit qđ
p&rus in prima epistolasua quã de urbȩ roma
scribit meminerit marci: In qua tropice romam
bccbilona nominarit. Cumdicit: scclutat nos ea
sumpto itaq: euangelio quod ipse confecerat ꝑ rex
xit aegyptũ & primũ ale xandriae xp̃m aednun¬
cians constituit ecdesiã tanta doctrin& & uitae
con tinen tiaͭ : ut om̃s sec tatores xp̃i odexem plum
sui coger&: Denique philo dissertissimus iudȩ¬

Expanded text:
obsecrantes orant, ut ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam Scripturae traderet, quo domi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraveranttum comperit furto, delectatus est; et fidem eorum devotionemque per haec considerans, factum confirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat vos ea sumpto itaque Evangelio quod ipse confecerat, perrexit in Aegyptum, et primum Alexandriae Christum annuntians, constituit Ecclesiam tanta doctrina, et vitae continentia, ut omnes sectatores Christi ad exemplum sui cogeret. Denique Philo disertissimus Judae
Abbreviated transcription (Latin):
gelusui principio. &iudeos quilegem acꝓph&oes
susciperant. aedsuscipienda &ia euangelii sacra¬
menta quȩ ipsorum prophi&e p̃dixerant institu¬
it: &gentiles. qui ꝑ euan gelii preconi acddmue
nerant. eꝯductoritatem quo quelegis & proph&a¬
rum ccdsuscipiendã uenerandam que prouocat.
nisi qui iuxta hereticos. autu&us solũ modo tes¬
tamentũ: aut solũ modo nouusus cepiss& alienꝵ
& testamentodi remaner&:
Ifcce cari to angelum meu̾ autefaciem

Expanded text:
principio et Judaeos qui legem ac prophetas susceperant, ad suscipienda etiam Evangelii sacramenta quae ipsorum prophetae praedixerant instituit, et gentiles, qui per omnia Evangelii praeconia ad Dominum venerant, ad auctoritatem quoque legis et prophetarum suscipiendam venerandamque provocat, ne si qui juxta haereticos aut Vetus solummodo Testamentum, aut solummodo Novum suscepisset, alienus a testamento Dei remaneret. Ecce mitto angelum meu
Abbreviated transcription (Latin):
msolima. aeduentũ scĩsps diuinis in lcudibus ex¬
pec tant: Iohannes abadernitate uerbidĩ. ꝑ qđ
oma focctasunt principium sumens: & ipseadtem¬
pus usq ceddo minicae resur iecionis euange¬
li zando ꝑtingit: Scripturłs igitur euangelium
mar chus. congruae. om niu̾ponit testimonia pro¬
pli&arum: Quibus hoc futurum iaolim p̃cuine¬
boct: uteos cunctisuera: cecsine scrupulo dubieta¬
tis suscipiendata: Quȩ scriber& intimar&. quo

Expanded text:
 Spiritus divinis in laudibus exspectabant. Joannes, ab aeternitate verbi Dei, per quod omnia facta sunt, principium sumens, et ipse ad tempus usque dominicae resurrectionis evangelizando pertingit. Scripturus ergo Evangelium Marcus, congrue primo omnium ponit testimonia prophetarum quibus hoc futurum jam olim praecinebant. Ut eo cunctis vera ac sine scrupulo dubietatis suscipienda quae scriberet intimaret, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Uexposicionem cuangeli secundum moer cum
opitulaen te ips a euangelica gracia scripturi: Pimo
quȩ fuerit idem marco cocusec euangeliis cribendi: bre¬
uiter in sinuandum eẽ. censuimus Cum romanę
urbi clarũ ueridi lumen predicante beato p&ro apło
fuis set ex ortũ : adeo sermo ueritatis uniuer sorum
men tes ploccido in lustrabot auditu. ut cotidiae au¬
dientibus eũ nulla usquã socci&tes fier&: Vndeneq¬

Expanded text:
Expositionem Evangelii secundum Marcum, opitulante ipsa evangelica gratia, scripturi, primo quae fuerit eidem Marco causa Evangelii scribendi, breviter insinuandum esse censuimus. Cum Romanae urbi clarum veri Dei lumen praedicante beato Petro apostolo fuisset exortum, adeo sermo veritatis universorum mentes placito illustrabat auditu, ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neq
Abbreviated transcription (Latin):
turbauit israhel. & peccauit infusto
anathematis : Filii et han. azarias:
Fili aũ esrom. quinati sunt ei. hieram&

Expanded text:
turbavit Israhel et peccavit in furto anathematis filii Ethan Azarias filii autem Esrom qui nati sunt ei Ierem
Abbreviated transcription (Latin):
filius eius. mabsam filius eius. masma filius eiꝰ:
Filii masma amuhel filius eius. zaccur filus eiꝰ.
semei filius eius. filii semei sedecim. & filii sex.
Fratres aũ eius non habuerunt filios multos.
&uni uersa cognatio non potuit ad dequa¬
ri sum mã filiorum iudam:
Habitauer̃ aũt inbersabee. &mo lada & ha¬
sarsual &inbalda & in asom & intholad &
in bathuhel & in orna & insiceleg. & inb&h¬
mar. chaboth & in asarsu sim & in b& herai.
& in sa arim: Hȩ ciuitates eorũ usq: ad regẽ
dauid: uillȩ quoq: eorũ &am & aen & rem¬
mon. & thocen &asan ciuitates quinq: & u¬
niuersi uiculi eorum ꝑcircuitũ ciuitatũ
istarũ usq ad baal: Haecẽ habitatio eo

Expanded text:
filius eius Mabsam filius eius Masma filius eius filii Masma Amuhel filius eius Zacchur filius eius Semei filius eius filii Semei sedecim et filiae sex fratres autem eius non habuerunt filios multos et universa cognatio non potuit adaequare summam filiorum Iuda habitaverunt autem in Bersabee et Molada et Asarsual et in Ballaa et in Asom et in Tholad et in Bathuhel et in Orma et in Siceleg et in Bethmarchaboth et in Asarsusim et in Bethberai et in Saarim hae civitates eorum usque ad regem David villae quoque eorum Etham et Aen et Remmon et Thochen et Asan civitates quinque et universi viculi eorum per circuitum civitatum istarum usque ad Baal haec est habitatio eo
Abbreviated transcription (Latin):
ciss& bonũ cũ isrł &cũdomo eius : Post quã
aũ obiit ioiada. ingresi sunt principes ui¬
da & ad orauer̃ regem : Qui delinitus
obsequuis eorũ : adquieuit eis: & dereli¬
querunt templũ dñi đi patrũ suorũ ser¬
uier̃q: lucis & sculptilib: : & facta ẽ ira

Expanded text:
cisset bonum cum Israhel et cum domo eius postquam cisset bonum cum Israhel et cum domo eius postquam autem obiit Ioiada ingressi sunt principes Iuda et adoraverunt regem qui delinitus obsequiis eorum adquievit eis et dereliquerunt templum Domini Dei patrum suorum servieruntque lucis et sc
Abbreviated transcription (Latin):
in arca: Porro arcã repostabant ad locũ
suũ: Sicq faciebant ꝑ singulos dies : & con¬
gregataẽ infinita petunia: Quã dederunt
rex & ioiada his qui praeerant operibus
domus dñi: At illi conducebant exea
caesores lapidum. & astifices operum sin¬
gulorũ ut instauraren domũ dñi: Fabrs
quoq ferri & aeris. ut quod cadere coepe¬
rat fulcir&ur : Egeruntq: hi qui opera¬
bantur industriae : & obducebatur pari¬
&um cica trix ꝑmanus eorũ. ac suscita¬
uer̃ domũ dñi instatũ pristinum . & fiime
eam stare fecer̃ : Cũq: om̃s complessenT
om̃a opera d&uler̃ coram rege &ioiadae
reliquã pastẽ pecuniae dequa facta s̃
uasa templi inministerium & holo caus¬
ta: Fialae quoq: & c&era uasa aureau
& argentea : Et offerebantur holo causta
indomo dñi iugit̃ cunctis dieb: ioiadde:
Senuit aũ ioiadae plenus dierũ & mostuus
ẽ. cũ centũ triginta e& annorũ: Sepelier¬
q: eũ inciuitate dauid cũ regib: eo qđ fe¬

Expanded text:
locum suum sicque faciebant per singulos dies et congregata est infinita pecunia quam dederunt rex et Ioiada his qui praeerant operibus domus Domini at illi conducebant ex ea caesores lapidum et artifices operum singulorum ut instaurarent domum Domini fabros quoque ferri et aeris ut quod cadere coeperat fulciretur egeruntque hii qui operabantur industrie et obducebatur parietum cicatrix per manus eorum ac suscitaverunt domum Domini in statum pristinum et firme eam stare fecerunt cumque conplessent omnia opera detulerunt coram rege et Ioiadae reliquam partem pecuniae de qua facta sunt vasa templi in ministerium et ad holocausta fialae quoque et cetera vasa aurea et argentea et offerebantur holocausta in domo Domini iugiter cunctis diebus Ioiadae senuit autem Ioiadae plenus dierum et mortuus est cum centum triginta esset annorum sepelieruntque eum in civitate David cum regibus eo quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
sebia debersabe: Fecitq: qđ bonumẽ
corã dño cunctis dieb: ioiadae sacer¬
dotis: Accepit aũ ioas uxores duas de
quib: genuit filios & filias : Post quae
placuit ioas ut instaurar& domum dñi:
Congregauitq: sacerdotes & leuitas. & dic̃
eis : Egredimini adciuitates uida. & col¬
legite deuniuerso isrł peccunã ad sar¬
ta tecta templi dĩ ur̃i ꝑ singu¬
los annos. festinatoq: hoc faci¬
te: Porro leuitae egere ne¬
glegentius: Voc auitq rex ioiad
principem & dix̃ ei : Quare ñ fuit tibi curȩ
ut cogeres leuitas inferre deiuda & hie¬
rusł pecuniã quae constituta ẽ a moyse
seruođi : ut inferr& eã omnis multitu¬
do isrł intab naculũ testimoni : Otholia
enĩ impiissima & filii eius : destrux eraNđ
domũ đi: & de uni uersis quae sanctifica¬
tic fuerant templo dñi. ornauerant fa¬
nũ bahalim: Praecepit ergo rex & fece
forinsecus: Et praedicatumẽ iniuda &
hierus alẽ : ut de ferrent singuli pra&iũ

Expanded text:
Sebia de Bersabee fecitque quod bonum est Sebia de Bersabee fecitque quod bonum est coram Domino cunctis diebus Ioiadae sacerdotis accepit autem ei Ioiadae uxores duas e quibus genuit filios et filias post quae placuit Ioas ut instauraret domum Domini congregavitque sacerdotes et Levitas et dixit eis egredimini ad civitates Iuda et colligite de universo Israhel pecuniam ad sarta tecta templi Dei vestri per singulos annos festinatoque hoc facite porro Levitae egere neglegentius vocavitque rex Ioiadae principem et dixit ei quare non tibi fuit curae ut cogeres Levitas inferre de Iuda et de Hierusalem pecuniam quae constituta est a Mose servo Domini ut inferret eam omnis multitudo Israhel in tabernaculum testimonii Otholia enim impiissima et filii eius destruxerunt domum Domini et de universis quae sanctificata fuerant templo Domini ornaverunt fanum Baalim praecepit ergo rex et fecerforinsecus et praedicatum est in Iuda et Hierusalem ut deferrent singuli pretium
Abbreviated transcription (Latin):
ppłus domũ baal & destruxer̃ eam : &al¬
taria ac simulacra illius confregerunt:
Mattham quoq: sacerdotẽ baal. int̃ fecer̃
ante aras: Constituit aũ ioiada praepo¬
sitos indomo dñi : & sub manib: sacerdotũ
& leuitarũ. quos distribuit dauid indo mot
dñi: ut offerrent holo causta dño sic̃ scrip¬
tũ est in lege moysi. ingaudio & canticis.
iuxta dispositionẽ đđ: Constituit quoq:
ianitores in postis domus dñi. ut ñ ingre¬
der&ur eã inmundus in omnire : Assũp¬
sitq: centuriones & fostissimos uiros ac
principes ppłi & omne uulgus terrae :¬
& fecer̃ descendere regẽ dedomodñi.
& introire ꝑ mediũ postȩ superioris in
domũ regis : & collocauer̃ eũ insolio regali:
La&atusq: ẽ om̃is ppłus terrae &urbs
quieuit: Porro otholia int̃fecta ẽ gla¬
dio: Septem annorũ erat ioas cum reg¬
nare coepiss&: & quad raginta annis reg¬
nauit in hierusał. Nomen matris eius

Expanded text:
populus domum Baal et destruxerunt eam et alpopulus domum Baal et destruxerunt eam et altaria ac simulacra illius confregerunt Matthan quoque sacerdotem Baal interfecerunt ante aras constituit autem Ioiadae praepositos in domo Domini et sub manibus sacerdotum ac Levitarum quos distribuit David in domo Domini ut offerrent holocausta Domino sicut scriptum est in lege Mosi in gaudio et canticis iuxta dispositionem David constituit quoque ianitores in portis domus Domini ut non ingrederetur eam inmundus in omni re adsumpsitque centuriones et fortissimos viros ac principes populi et omne vulgus terrae et fecerunt descendere regem de domo Domini et introire per medium portae superioris in domum regis et conlocaverunt eum in solio regali laetatusque est omnis populus terrae et urbs quievit porro Otholia interfecta est gladio septem annorum erat Ioas cum regnare coepisset et quadraginta annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius
Abbreviated transcription (Latin):
plo ꝑcircuitũ regis : Et edux er̃ filiũ regis
& in posuer̃ ei diadema : deder̃q: in manu
eius tenendam legẽ & constituer̃ eũ regẽ
Unexit quoq illũ ioiadae pontifex. & fi¬
li eius: In praecatiq: sunt atq dixerunł
viuat rex: Quod cum audisr& otholia uo¬
cem scilic& currentiũ. atq: laud antium
regẽ : ingressaẽ ad ppłm intemplũ dñi:
gentẽ tubis. &diuersi generis organis con¬
cinentẽ uocẽq: laudantiũ: scidit uestim̃¬
ta sua . &ait : Insidiae. insidiae: Egresusẽ
dũ ioiadae pontifex adcenturiones & pincipes
exercitus : dixit eis : Educite illam extra
septa templi & int̃ ficiatur foris gladio:
Praecepitq: sacerdos ne occider&ur in
domo dñi & in posuer̃ ceruicib: ei manus:
Cũq: intrass& postam equorũ domus re¬
gis. int̃fecer̃ eam ibi: Pepigit aũ ioiadȩ
foedus int̃se. uniuersumq: ppłm & regẽ.
ut e& ppłus dñi: Itaq: ingressus ẽ omnis

Expanded text:
plo per circuitum regis et eduxerunt filium regis plo per circuitum regis et eduxerunt filium regis et inposuerunt ei diadema dederuntque in manu eius tenendam legem et constituerunt eum regem unxit quoque illum Ioiadae pontifex et filii eius inprecatique Vivat rex. Quod cum audisset Athalia, vocem scilicet currentium atque laudantium regem, ingressa est ad populum in templum Domini. gentem tubis et diversi generis organis concinentem vocemque laudantium scidit vestimenta sua et ait insidiae insidiae egressus autem Ioiadae pontifex ad centuriones et principes exercitus dixit eis educite illam extra septa templi et interficiatur foris gladio praecepitque sacerdos ne occideretur in domo Domini et inposuerunt cervicibus eius manus cumque intrasset portam Equorum domus regis interfecerunt eam ibi pepigit autem Ioiadae foedus inter se universumque populum et regem ut esset populus Domini itaque ingressus est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
reliqum uulgus sit inatriis domus dñi.
uec quisquã alius ingrediatur domũ dñi.
uisi sacerdotes & qui ministrant deleuitis
Ipsi tantũ modo ingrediantur qui sanctifi¬
cati s̃ &omne reliqum uulgus obseru& cus¬
todies domus dñi : Leuitae aũ circũ dent
regẽ habentes singuli asnasua:
&siquis alius ingressus fuerit templũ :¬
int̃ ficiatur: sintq: cũ rege. & intrante
& egrediente : Fecerunt igitur leuit de &
uniuersus iuda iuxta om̃a quae praecepe¬
rat io iadae pontifex: &as sumpserunt
singuli uiros qui subse erant. &ueniebant
ꝑordinẽ sabbati. cũ his qui iam impleuera
sabbatũ &egressuri eraN : Si quidẽ ioia da
pontifex non dimiserat abire turnas:
quaesibi ꝑ singulas ebdomadas succedere
consueuerant: Deditq: ioiadae sacerdos
centurionib: lanceas clspeosq: & peltas
regis dauid quas consecrauerat indomũ
dñi: Constituitq omnẽ ppłm tenentiũ
pugiones . a paste templi dextra usq: ad
pastẽ templi sinistrã. corã altari & tem¬

Expanded text:
atriis domus Domini nec quisquam alius ingrediatur domum Domini nisi sacerdotes et qui ministrant de Levitis ipsi tantummodo ingrediantur quia sanctificati sunt et omne reliquum vulgus observet custodias Domini Levitae autem circumdent regem habentes singuli arma sua et si quis alius ingressus fuerit templum interficiatur sintque cum rege et intrante et egrediente fecerunt igitur Levitae et universus Iuda iuxta omnia quae praeceperat Ioiadae pontifex et adsumpserunt singuli viros qui sub se erant et veniebant per ordinem sabbati cum his qui iam impleverant sabbatum et egressuri erant siquidem Ioiadae pontifex non dimiserat abire turmas quae sibi per singulas ebdomadas succedere consueverant deditque Ioiadae sacerdos centurionibus lanceas clypeosque et peltas regis David quas consecraverat in domo Domini constituitque omnem populum tenentium pugiones a parte templi dextra usque ad partem templi sinistram coram altari et tem
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ & argentũ &uniuersa uasa quaerep¬
pererat indomodr̃ & apud obededom:
inthes auris &iam domus regiae. nec non
& filios obsidum redux̃ in samariam : ix̃
aũ amasias filius io as rex iuda postquã
mostuus ẽ io as filius iodhas rex isrł quin¬
decim annis : Reliqua uero sermonũ ama¬
siae priorũ & nouissimorum scripta suNT
in libro regũ iuda & isrł: Qui post quam
recessit adño t&ender ei insidias in hierł
Cũq fugis s& in lachis. miser̃ & interfecer̃
eũ ibi: Repostantesq: suꝑ equos. sepelier̃
eum cũ patrib suis inciuitate đđ: Omnis

Expanded text:
aurum et argentum et universa vasa quae repaurum et argentum et universa vasa quae reppererat in domo Dei et apud Obededom in thesauris etiam domus regiae necnon et filios obsidum reduxit Samariam vixit autem Amasias filius Ioas rex Iuda postquam mortuus est Ioas filius Ioachaz rex Israhel quindecim annis reliqua vero sermonum Amasiae priorum et novissimorum scripta sunt in libro regum Iuda et Israhel qui postquam recessit a Domino tetenderunt ei insidias in Hierusalem cumque fugisset Lachis miserunt et interfecerunt eum ibi reportantesque super equos sepelierunt eum c
Abbreviated transcription (Latin):
malũ insuꝑ ñ ad quie uisti consilio meo:
gitur amasias rex uida inito pessimo consi¬
lio: Misit ad iõas filiũ ioahaz filii iehu
regẽ isrł dicens: Veni uid eamus nos mutuo:
Atille remisit nuntios dicens : Carduus qui
ẽ in libano misit ad cedrum libani dicens:
Da filiã tuã filiameo uxorem: Etecce besti¬
ae quae erant insilua libani transier̃ & con¬
culcauer̃ carduum: Dixisti. ꝑcussi edom.
& id circo erigitur costuum in suꝑbiã: sede
in domo tua : Curmalũ aduersum te ꝓ¬
uocas : ut cadas tu & iudas tecũ: noluit au¬
Ascendit igitur ioas rex isrł & mutuos sibi
p̃buere conspectus ÷ A masias aũ rex iuda
erat in b& sames iudae : Corruitq: iudas
corã isrł & fugit intabernacula sua :¬
Porro amasiam regem iuda filiũ io as filii
ioahas: coepit io as rex isrł in b& samis.
& ad dux̃ in hierus ał: Destruxitq murũ
eius. a posta ephrdim usq: ad postam an¬
guli quadringentis cubitis : Omne quoq:

Expanded text:
malum, et insuper non acquievisti consilio meo. malum, et insuper non acquievisti consilio meo. Igitur Amasias rex Juda, inito pessimo consilio, misit ad Joas filium Joahaz filii Jeu, regem Israel, dicens: Veni, videamus nos mutuo. At ille remisit nuntium, dicens, Carduus, qui est in Libano, misit ad cedrum Libani, dicens: Da filiam tuam filio meo uxorem: et ecce bestiae, quae erant in silva Libani, transierunt, et conculcaverunt carduum. Dixisti: Percussi Edom, et idcirco erigitur cor tuum in superbiam: sede in domo tua cur malum adversum te provocas ut cadas et tu et Iudas tecum noluit auascendit igitur Ioas rex Israhel et mutuos sibi praebuere conspectus Amasias autem rex Iuda erat in Bethsames Iudae corruitque Iudas coram Israhel et fugit in tabernacula sua porro Amasiam regem Iuda filium Ioas filii Ioachaz cepit Ioas rex Israhel in Bethsames et adduxit in Hierusalem destruxitque murum eius a porta Ephraim usque ad portam Anguli quadringentis cubitis omne quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in regionẽ suã : Porro amasias con¬
fidenter ediexit ppłm suũ. & abit inuallẽ
salinarum: Pcussitq filios seir decemnlia:
&alia decim milia uirorum coeperunt fi¬
lu iuda : & ad duxer̃ ad praeruptum cuius¬
dam p&re : Praecipita ueruntq: eos de
sumo in praeceps : qui uni uersi crepuer̃:
At ille exercitus quem remiserat amasi as
ne secum ir& ad proelium diffusus ẽ in
ciuitatib: iuda : sa maria usq: b& horon:
&int̃ fectis trib: milib: diripuit praedam
magnã: Amasias uero post caedem idum¬
ȩorum & allatos deos filiorũ seir statuit
eos indeos sibi & adorabat eos & illis ado¬
lebat incensum : Succm obrem iratus dñs
contra amasiam misit ad illum ꝓph&am
quidicer& ei : Cur adorastideos qui non
liberauerunt populũ suũ demanutua:
Cumq: haec ille loquer&ur. Respondit ei
arius regis es: Quiesce ne interficiamte :
Descendensq ꝓphela: Scio inquit quodco¬
gitauerit dñr occidere te. quia & fecisti hoc

Expanded text:
sunt in regionem suam porro Amasias consunt in regionem suam porro Amasias confidenter eduxit populum suum et abiit in vallem Salinarum percussitque filios Seir decem milia et alia decem milia virorum ceperunt filii Iuda et adduxerunt ad praeruptum cuiusdam petrae praecipitaveruntque eos de summo in praeceps qui universi crepuerunt at ille exercitus quem remiserat Amasias ne secum iret ad proelium diffusus est in civitatibus Iuda a Samaria usque Bethoron et interfectis tribus milibus diripuit praedam magnam Amasias vero post caedem Idumeorum et adlatos deos filiorum Seir statuit illos in deos sibi et adorabat eos et illis adolebat incensum quam ob rem iratus Dominus contra Amasiam misit ad illum prophetam qui diceret ei cur adorasti deos qui non liberaverunt populum suum de manu tua cumque haec ille loqueretur respondit eiarius regis es? quiesce, ne interficiam te. Discedensque propheta, Scio, inquit, quod cogitaverit Deus occidere te, quia fecisti hoc
Abbreviated transcription (Latin):
&ur: Congre gauit igitur amasias iudã
& constituit eos ꝑ familias tribunosq: &cen¬
turiones in uniuerso uida & beniamin:
& recensuit auiginti annis sursum: Inue¬
nitq triginta milia iuuenũ quie grede¬
rentur adpugnã & tenerent hastam &
despeum: Mercede quoq: conduxit deisrł
centũ milia robustorũ centũ talentis ar¬
genti. uenit aũ homo đi adillũ: &ait:
Orex ne in grediatur tecũ exercitus isrł.
nonẽ enĩ dñs cũ isrł. &cunctis filus ephra
im: Quod siputas in robore exercitus bella
consistere. superarite faci& đs ab hostib:
Dĩ quippe ẽ adiuuare & infugam uestere:
Dix̃q: amasias ad hominẽ đi : Quid ergo fi&
decentũ talentis quae dedimilitib: isrł:
&respondit ei homo di : Hab& dñs und&ibi
dare possit multa his plura: Separauit
itaq: amasias exercitum qui uenerat ad
eũ exephraim : ut reuester&ur in locũ suũ :
At illĩ contra uidã uehement̃ irati. reuersi

Expanded text:
ietur congregavit igitur Amasias Iudam ietur congregavit igitur Amasias Iudam et constituit eos per familias tribunosque et centuriones in universo Iuda et Beniamin et recensuit a viginti annis sursum invenitque triginta milia iuvenum qui egrederentur ad pugnam et tenerent hastam et clypeum mercede quoque conduxit de Israhel centum milia robustorum centum talentis argenti venit autem homo Dei ad illum et ait o rex ne egrediatur tecum exercitus Israhel non est enim Dominus cum Israhel et cunctis filiis Eim: Quod si putas in robore exercitus bella consistere, superari te faciet Deus ab hostibus: Dei quippe est et adjuvare, et in fugam convertere. Dixitque Amasias ad hominem Dei: Quid ergo fiet de centum talentis quae dedi militibus Israel? Et respondit ei homo Dei: Habet Dominus unde tibi dare possit multo his plura. Separavit itaque Amasias exercitum, qui venerat ad eum ex Ephraim, ut reverteretur in locum suum: at illi contra Iudam vehementer irati reversi
Abbreviated transcription (Latin):
dae sacerdotis & occider̃ eũ in lectulo
suo & mostuus ẽ: sepelier̃ eũ inciuitate
đđ sed non in sepulchris regũ: Insidiati
uero sunt ei : ⁊ abath filius samaath am¬
manitidis: & iolabath filius semarith
moabitidis : Porro filii eius ac sum:
pecunia: quae adunata fuerat subeo &
instauratio domꝰđi scripta sunt diligen¬
tius in libro regũ: Regñauit aũ amasias
filius ei ꝓeo: Viginti quinq: annorum
erat amasias cum regnare coepiss& : &
uiginti nouem annis regnauit inhieru sał,
Nom̃ matris eiꝰ ioiaden dehierusał: Fec̃q
bonũ in conspectudñi uerũ tam̃ non in
corde ꝑfecto : Cũq: roboratũ sibi uider&
imperium : iugulauit seruos qui occide¬
rant regẽ patrẽ suum: Sed filios eorum
Ñ int̃ fecit sic̃ scriptũ est in libr legis
moysi : ubi praecepit dñs dicens: Nonoc¬
cidentur patres ꝓfiluis. neq filii ꝓpatri¬
b suis. sed unus quisq: in suo peccatomor¬

Expanded text:
dae sacerdotis et occiderunt eum in lectulo dae sacerdotis et occiderunt eum in lectulo suo et mortuus est sepelierunDavid, sed non in sepulcris regum. Insidiati vero sunt ei Zabad filius Semmaath Ammanitidis, et Jozabad filius Semarith Moabitidis. Porro filii ejus, ac summa pecuniae quae adunata fuerat sub eo, et instauratio domus Dei scripta sunt diligentius in libro Regum. Regnavit autem Amasias filiuserat Amasias cum regnare coepisset, et viginti novem annis regnavit in Hierusalem. Nomen matris ejus Joadan de Hierusalem. Fecitque bonum in conspectu Domini verumtamen non in corde perfecto cumque roboratum sibi videret imperium iugulavit servos qui occiderant regem patrem suum sed filios eorum non interfecit sicut scriptum est in libro legis Mosi ubi praecepit Dominus dicens non occidentur patres pro filiis neque filii pro patribus suis sed unusquisque in suo peccato mor