comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter suscitatus. super caelos eleuatus. iterum adiudicium uenturus : Iustȩ et
uerȩ uiȩ tuae rex saeculorum : Legimus ingenesi quod ds̃ omni potens
recessit ab omnigenere humano : Quodcum aquis diluuu deleuiss& ad¬
hesit noe & filiis eius qui inuenti sunt iusti: Deinde in superbiã eleuati
post quam multiplicatisunt uoluerunt contradm̃ aedificare tur¬
rem. Ibiq: omnes gentes recesserunt adĩcultura prȩter abrahae
quieum longotem pore coluerunt : Sed postquam filius dĩuenit & eũ
ne gauerunt dicentes. hunc nes cmus undesit & demonium hab&
unde & eummortitra diderunt recessit ab eis & transiuit ad gentes: Iste
uiae dĩ oͦmni potentis iuste& uere sunt quia sicest iustũ apud omni potentẽ¬
dm̃ ut qui illi adherent perfidem & dilectionem cum eis maneat qui
autem abeo recedunt ẽos relinquat: Vi asenim dĩ debemus intelle ge¬

Expanded text:
ter suscitatus, super coelos elevatus, iterum ad judicium venturus. Justae et ter suscitatus, super coelos elevatus, iterum ad judicium venturus. Justae et verae viae tuae, rex saeculorum. Legimus in Genesi quod Deus omnipotens recessit ab omni genere humano, quod cum aquis diluvii delevisset, adhaesit Noe et filiis ejus, quia inventi sunt justi. Deinde in superbiam elevati, postquam multiplicati sunt, voluerunt contra Deum aedificare turrim, ibique omnes gentes recesserunt a Dei cultura, praeter Abrahae qui eum longo tempore coluerunt. Sed postquam Filius Dei venit ad eos, negaverunt eum dicentes: Hunc nescimus unde sit ; et, daemonium habet . Unde et eum morti tradiderunt. Recessit ab eis, et transivit ad gentes. Istae viae omnipotentis Dei justae et verae sunt, quia sic est justum apud Omnipotentem, ut qui illi adhaerent per fidem et dilectionem, cum eis maneat: qui autem ab eo recedunt, eos relinquat. Vias enim Dei debemus intellige
Abbreviated transcription (Latin):
lia quae inueteri testamento. hocest in morsicantico comme morantur : in
nouo quoq testamento narrant similiter magna & mirabilia dĩ opera :
Nuis enimindigne explicare ual& quam magnum sit opus quod ds̃ ho¬
mo factus est quod ille qui est cibus omnium lacte mulieris nutritur nefa¬
me moriatur quod qui caelum & in terrã impl& intracorpus unius uir¬
ginis conduditur. quis haec & hissi mmlia digne dicere uel considerare
sufficiat: sed cum haec omnia diuina pietas pateretur . cum que
mortuos suscitar& infirmos diuersossanar&. ad ultimum quod
cipue est mirandum. factum est ut uitamoreretur : iurtus infirm¬
retur & multa hissimilia sustiner& donec post triam phumre surrec¬
men promadulo nr̃o debemus agere dicentes : Magna & mirabilia sunt o¬
peratua dñe ds̃ omnipotens. quicum esses uerbum in principio manensapud
patrem nouo ordine in dutus es hominem mortuus es pronobis. mirabili¬

Expanded text:
lia quae in Veteri Testamento, hoc est in Moysi cantico, commemorantur. In lia quae in Veteri Testamento, hoc est in Moysi cantico, commemorantur. In Novo quoque Testamento narrantur similiter magna et mirabilia opera Dei. Quis enim digne explicare valet quam magnum sit opus, quod Deus homo factus est, quod ille qui est cibus omnium, lacte mulieris nutritur, ne fame moriatur: quod qui coelum et terram implet, intra corpus unius virginis concluditur. Quis haec et his similia digne dicere vel considerare sufficit? Sed cum haec omnia divina pietas pateretur, cumque mortuos suscitaret, infirmos sanaret, ad ultimum quod praecipue est mirandum factum est ut vita moreretur, virtus infirmaretur, et multa his similia sustineret, donec post triumphum resurrecmen pro modulo nostro debemus agere, dicentes: Magna et mirabilia opera tua, Domine Deus omnipotens, qui cum esses verbum in principio manens apud Patrem, novo ordine indutus es hominem, mortuus es pro nobis, mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
iam supra dictumest in erharalignum ẽ
Inligno crux intellegitur : In cordis
autem
corporascõrum. qui semortificant cũ
uitiis &
concupiscentiis : De quibus paulus dicit :
Qui aute
sunt xp̃i carnem suam crucifixerunt¬
ticum igni : Incantico morsi. uetus testa mentum. in agniuero
nouum intellegitur: Est enim hoc ab inferioribus intellegendũ :
Nam quidsit canticum morsi uel canti cumagni: aperiunt
cum subiungunt : Magna & mirabilia sunt operatua dr̃e ds
omni potens : Iustȩ& uereuiae tuae rexs aeculorum: utri
us que duo testa menti paginae hoc uobis consonauoce testant᷑
quia magna & mirabi lia sunt opera omni potentis dĩ: Mos
non com bu reba tur .:. Uirgam quo que dicit
conuersam in dra co nem Aquas aegrpti¬
mutas itos in sanguinem : Aegrptum duo decim plagis per cussam. Mare
adingressum filiorum isrł diuisum: Deinde aquas a marissimas in missione
litm̃ dulcoratas sitientipopulo aquam depetra productã. Et multa his simi¬

Expanded text:
jam supra dictum est: In cithara lignum est jam supra dictum est: In cithara lignum est in ligno crux intelligitur, in chordis autem corda sanctorum, qui se mortificant cum vitiis et concupiscentiis, de quibus Paulus dicit: Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixeruntdicentes: In cantico Moysi Vetus Testamentum, in Agni vero Novum intelligitur. Est enim hoc ab inferioribus intelligendum, nam quid siicum agni dicentes magna et mirabilia opera tua Domine Deus omnipotens iustae et verae viae tuae rex saeculorum quiusque Testamenti paginae hoc consona nobis voce testantur, quia magna et mirabilia sunt opera omnipotentis Dei. Moysenon comburebatur. Virgam quoque dicit conversam in draconem, aquas Aegyptmutatas in sanguinem, Aegyptum decem plagis percussam, et mare ad ingressum filiorum Israel divisum: deinde aquas amarissimas immistione ligni dulcoratas, et sitienti populo aquam de petra productam, et multa his simi
Abbreviated transcription (Latin):
tepaulo quidicit : Pacres nr̃i om̃s sub nubefuerunt & om̃s mare transier̃
& om̃s baptirati sunt innube& in mari: Mitreum dicitur propterpu¬
rita tem fidei quodmanifestatur inbaptis mo. dum confitentur secrede
passio nr̃i redemptoris : Pergratiam enim sp̃s scĩ baptitantur fidele
in memoriam dominicae passionis : Vnde io hannes de eo demredẽ p¬
Quot quot baptitatisumus in xp̃o ihu : in morte ipsius baptitatisumus :
Co agulatum est mareigne : qui aper uirtute in sp̃ssc̃ firmantur fi¬
deles neflutuent aut ullis persecutionum pruinis in molliaem¬
conuertantur : Dehac aqua psalmis tadicit : Dñs regit me& nihilmihi
deerit in loco usq superaquam refectionis educauitme : Et eos quiui
lic& hoc quod professi sunt in baptis motenent & gratiam baptismi in¬
libatam custodiunt abstinentesse ab omnibus graui oribus criminibus :
łlabentes crtharas dĩ: ipsi sunt cythare qui a
in memoriã
dominicae passionis sem& ipsos mortificant :
Sicutenim

Expanded text:
it: Patres nostri sub nube omnes fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes baptizati sunt in nube et in mari . Vitreum dicitur, propter puritatem fidei, quae manifestatur in baptismo, dum confitentur se credepassio nostri Redemptoris. Per gratiam enim Spiritus sancti baptizantur fideles in memoriam Dominicae passionis. Unde Joannes de eodem RedempQuotquot baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus . Coagulatum est mare igne, quia per virtutem Spiritus sancti firmantur fideles, ne fluctuent, aut ullis persecutionum pruinis in mollitiemconvertantur; de hac aqua Psalmista dicit: Dominus regit me, et nihil mihi deerit, etc., usque, Super aquam refectionis educavit me .-- Et eoslicet hoc quod professi sunt in baptismo, tenent et gratiam baptismi illibatam custodiunt, abstinentes se ab omnibus gravioribus criminibus. Habentes citharas Dei. Ipsi sunt citharae, quia in memoriam Dominicae passionis semetipsos mortificant. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qurcrediderit saluus erit : Quiuero non crediderit: condempntdnt:
A płi quoq predicantes factisunt quibus damodonuttae uuntam
quibus dauero odors far mortis in mortem : Similit̃ &i modo:
et̃ durun non uult audirecius consilium: unde et sꝑnit uer bat
illius. famiens qu sibi uidetur: hoc itaque qđ illi poterat ꝑd semł
salitts si uoluis set eicredereꝰ uertitur illi indapnatiõne : Simił
& qui lib& paganus audit dicente mangłm qui n oncredit iã iudicatus estu
Audit ille &contẽ pnit credere ĩdeoq uulneratus ẽ ex ipsius diuina pꝰdi¬
atone in quaiam dãpnatus asseritur : Cũergoisteplage ab ipsomundi
sint prinapio ut dictũ e. quidest quod iobs a ngł os seui disse dicit habentes
ouplagas nouissimas : qua ui deli c& tuncmaior erit dampnatio infideli¬
tatis reproborũ cum prȩdicantibus heliae & enoch. paucieos audient :¬
ulul tautem infidelitatem sequentes adherebunt antiapo : Vnde subiun
dicationem & dampnabuntur miseri pro

Expanded text:
Qui crediderit, salvus erit: qui vero non crediderit, condemnabitur . Apostoli quoque praedicantes, facti sunt quibusdam odor vitae in vitam, quibusdam vero odor mortis in mortem . Similiter est et modo. esse durum, nec vult audire ejus consilium. Unde et spernit verbum illius, faciens quod sibi videtur. Hoc itaque quod illi poterat prodesse ad salutem, si voluisset ei credere, vertitur illi in damnationem. Similiter et quilibet paganus audit dicentem angelum: Qui non credit, jam judicatus est : audit ille, et contemnit credere, ideoque vulneratus est ex ipsius divina praedicatione, in qua jam damnatus asseritur. Cum ergo istae plagae ab ipso mundi sint principio, ut dictum est, quid est quod Johannes angelos se vidisse dicit, habentes septem plagas novissimas? quia videlicet tunc major erit damnatio infidelitatis reproborum, cum praedicantibus Elia et Enoch, pauci eos audient, multi autem infidelitatem sequentes, adhaerebunt Antichristo. Unde subjdicationem, et damnabuntur iniqui pro
Abbreviated transcription (Latin):
similia : Que qui dam seruantes sicut morses io suae & malti aliĩ habu¬
erunt uiꝰ tamineis : Et contraceteri contempnentes uuls eraucint
quia ꝑdiderunt presente muitã et fitdira: Ipso quo quȩ dno predi¬

Expanded text:
similia. Quae quidam servantes, sicut Moyses, et Josue, et multi alii, habusimilia. Quae quidam servantes, sicut Moyses, et Josue, et multi alii, habuerunt vitam in eis. Econtra caeteri contemnentes, vulnerati sunt, quia perdiderunt praesentem vitam et futuram. Ipso quoque Domino praedi
Abbreviated transcription (Latin):
quidã in diuino eloquio prȩdicantibus angłis neque auari neque ad¬
ulteri & c&ri quoscom memorat apłsregnũ dĩ nom pos sidebunt: Et
ne nenees gehennȩ ignẽ uul neratur in corde & redeunt ad dm̃ꝑlamta
dicatorum despiciuntꝰ q̃ito difus est ad salutem illis est ad dampnatio¬
nem: Quo in loco questio oritur quaredicat angłos habere vii plagas
nouis simas cum ab ipsomundi ex ordio usque ad finem scłi ita inueni¬
amus quosdamuulneratos ad salutem quosdam ad mortem : Prius
quippe homo in paradiso conftitutus. Accepit preceptũ ado netan¬
geret pomum ligni scientia eboni & mali : Quod prȩceptũ siseruas¬
set : aduitam illiꝓfuis set : Verum contempsit hoc prȩceptum : &
quodilli fuerat datum aduitam uersum ÷ ei in mortem : Sic que
ex salubri prȩcepto uulneratus ÷ & mortuus : Mor siquo que ds dedit
prȩceptalegalia dicens. Non occides non adulte rabis & c& his

Expanded text:
quidam in divino eloquio praedicantibus angelis: Neque avari, neque adquidam in divino eloquio praedicantibus angelis: Neque avari, neque adulteri, et caeteri quos memorat Apostolus, regnum Dei possidebunt : et timentes gehennae ignem, vulnerantur in corde, et redeunt ad Deum per lamenta raedicatorum despiciunt. Quod istis est ad salutem, illis est ad damnationem. Quo in loco quaestio oritur, quare dicat angelos habere septem plagas novissimas, cum ab ipso mundi exordio usque ad finem saeculi ita inveniamus quosdam vulneratos ad salutem, quosdam ad mortem. Primus quippe homo in paradiso constitutus accepit praeceptum a Deo ne tangeret pomum ligni scientiae boni et mali; quod praeceptum si servasset, ad vitam illi profuisset. Verum contempsit hoc praeceptum: et quod illi datum fuerat ad vitam, versum est ei in mortem: sicque ex salubri praecepto vulneratus est et mortuus. Moysi quoque dedit Deus praecepta legalia, dicens: Non occides, non adulterabis , et caetera his
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilat : minimeposse hanc a pocaly psiniux talitterã accipi facile
anima iusti sedes sapientiae : Ipsa enĩ eccła terrenacuncta despiciens
ꝑmentis desiderium ad suꝑnauolat : Vnde paulus dicit : nr̃a conuer¬
satio in caelis est : Etrur sus : qui conresuscitauit & consedere nos fecit
iungit : Angelos .vii. sub̵rt̃ uidihabentes vIi plagas nouissimas :
Quia septenarius numerus sepe ꝑuniuersitatem ponitur ꝓpt̃ hoc uide¬
ꝑcaelum ÷ uniuersalis eccła intellegitur : Sed quia auctor huius¬
historiae frequenter a genere redit adspeciem : ꝑvII. angłos intel¬
legamus in boc locospecialiter om̃s prȩdicatores : De quibus scrip¬
tũ ÷ : Angłi pacisamareflebunt : Et alibi : Labia sacerdotis custo¬
diunt scientiã : Quiduero sint septem plage: in sequentibus mani¬
festatur cum ipsi angłi vii fialas accepis sedicuntur plenasiradĩ :
bonorum ad salutem Corda uero impiorum ad ꝑniciem. Audienteni

Expanded text:
invigilat, minime posse hanc Apocalypsim juxta litteram accipi, facileAnima autem justi sedes est sapientiae. Ipsa enim Ecclesia, terrena cuncta despiciens, per mentis desiderium ad superna volat. Unde Paulus dicit: Nostra conversatio in coelis est ; et rursum: Qui conresuscitavit, et consedere fecit injungit, angelos septem, subauditur vidi. Habentes septem plagas novissimas. Quia septenarius numerus saepe pro universitate ponitur, propter hoc videest, universalis Ecclesia intelligitur. Sed quia auctor historiae frequenter a genere redit ad speciem, per septem angelos intelligamus in hoc loco specialiter omnes praedicatores, de quibus scriptum est: Angeli pacis amare flebunt et alibi: Labia sacerdotis custodiunt scientiam , etc. Quid vero sint septem plagae, in sequentibus manifestatur, cum ipsi angeli septem phialas accepisse dicuntur lenas irae Dei. bonorum ad salutem, corda impiorum ad perniciem. Audiunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ut hic: et in exodocum aquae in sanguinẽ conuersȩ refea¬
runtur : Exiuit igitur sanguis delacu ÷. peccatũ infidelitatis
de pres sura tribulationis : Tacetur enimde uino quo de greditur
debonis uiuis quod reconditur in dominicis proptuarus & dica
desanguine quo degreditur dela bruscis uel gemalibus ut itadicamꝰ
racemis dereꝓbis scilicet qui simulmixti cumuius non ꝑue onuis an
ad maturitatem: Sed aliqua tribulatione tactiuł ꝑsecutionis an¬
gustia grauati continuo recedunt a fide & ꝑfidiae en rone infecti
fora saa rdunti auđ que i deo entraciuitatem caltaridicunts fur
pmsindatibus dcctisintrinsecus uino fidei debriatise ⁊ alis fuie
ponphimus: asiultiali quiꝑ seuitoribusces se ñ recede nte safialo p¬

Expanded text:
tatem, ut hic, et in Exodo, cum aquae in sanguinem conversae refetatem, ut hic, et in Exodo, cum aquae in sanguinem conversae referuntur. Exivit ergo sanguis de lacu, id est peccatum infidelitatis de pressura tribulationis. Tacetur enim de vino, quod egreditur de bonis uvis, quod reconditur in Dominicis promptuariis: et dicitur de sanguine, qui egreditur de labruscis, vel hiemalibus ut ita dicamus racemis, de reprobis scilicet, qui simul mixti cum uvis non perveniunt ad maturitatem, sed aliqua tribulatione tacti, vel persecutionis angustia gravati, continuo recedunt a fide: et perfidiae errore infecti, foras delabuntur: atque ideo extra civitatem calcari dicuntur, permanentibus electis intrinsecus vino fidei debriatis. Talis fuit Porphyrius, et multi alii, qui persecutionibus cesserunt, recedentes a
Abbreviated transcription (Latin):
sona reꝓborum dequibus in sequentibus plura erat dicturus : Quod
statimꝰ manifestatur cum subditur : Etexiuit sanguis delacu usque
ad frenos equorum ꝑstadia mille dẽ : Sci enimpressi non sangiu¬
nem desereddunt. sel puris simumuinum quod in dominicis a pote¬
cis reconditur : Reprobiuero qui uidebantur intraecđam esse.
et nonerant missi in lacũ sanguinem reddider̃ hoc ÷ infidelitate:
Sanguis enim diuer somodo intellegitur in sacroeloquio: Aliquan¬
do significat propagationem humanȩ subolis ut ibi : Quoti qt credider̃
in eum dedit eis potestatem filios dĩ fierin qui non ex sanguinibus
sedex dõnati sunt : Aliquando adulterium & homicidium ut ibi
liberame desanguinibus ds̃ ds̃ms: Aliquando &iã pec catacetera
ut est illud sanguis sanguinem tetigit : Sanguis quippe sangui¬
ineitangit : cumpeccatũ peccato adicitur : Aliquando in fideli¬

Expanded text:
sona reproborum, de quibus in sequentibus plura erit dicturus: quod sona reproborum, de quibus in sequentibus plura erit dicturus: quod statim manifestatur, cum subditur: Et exivit sanguis de lacu usque ad frenos equorum. Sancti enim pressi non sanguinem de se reddunt, sed purissimum vinum, quod in Dominicis apothecis recenditur. Reprobi vero, quia videbantur intra Ecclesiam esse, et non erant, missi in lacum, sanguinem reddiderunt, hoc est, infidelitatem. Sanguis enim diverso modo intelligitur in sacro eloquio: aliquando significat propagationem humanae sobolis, ut ibi: Quotquot crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, qui non ex sanguinibus, sed ex Deo nati sunt . Aliquando adulterium et homicidium, ut ibi, Libera me de sanguinibus, Deus Deus meus . Aliquando etiam peccata caetera, ut est illud: Sanguis sanguinem tetigit . Sanguis sanguinem tangit, cum peccato peccatum adjicitur. Aliquando infideli
Abbreviated transcription (Latin):
tiones intrare in regnũdĩ . Lacus i redĩ dr̃ : quia ꝓpt̃ pec cata hominum
istae tribulationes agunt᷑ : Nisi enim primꝰ homo inquo om̃s pecca uerunt
peccas set : nemohominũ in lacũmit teretur: id est nemohas tribula¬
tionũ angustias sustineret : Sed post quã pec cauit eiectus de paradiso
torum tormenta quibus affligunt᷑ in prȩsentiuita : Quid enĩmaior
pressura angustiae & tribulationis eẽ potest quã crucifigere
hominẽ ut petrus est crucifixus ustulari ut laurentius affligunt
ergo in iusti temporalit iustos ut sint quib: ds̃misericors postea
ipȩ tnũ parcere possit : Etcalcatus ẽ lacus ex traciuitatẽ : Peruu
quod continet illudintellegamus quod continet᷑ : Id ÷ ꝑ lacũ eosqui
ipsaciuita scalcatur quomodo extraciuitatẽ calcantur : sed scien¬
dum qui a hic agereredit adspeciem. Et loquitur solũ modo exꝑ

Expanded text:
tiones introire in regnum Dei. Lacus irae Dei dicitur, quia propter peccata hominum tiones introire in regnum Dei. Lacus irae Dei dicitur, quia propter peccata hominum istae tribulationes aguntur. Nisi enim primus homo, in quo omnes peccaverunt, peccasset, nemo hominum in lacum mitteretur, id est, nemo has tribulationum angustias sustineret. Sed postquam peccavit, ejectus de paradiso,torum tormenta, quibus affliguntur in praesenti vita. Quae enim major pressura angustiae et tribulationis esse potest, quam crucifigere hominem, ut Petrus est crucifixus? ustulari, ut Laurentius? Affligunt ergo injusti temporaliter justos, ut sint quibus Deus misericors postea in aeternum parcere possit. Et calcatus est lacus extra civitatem. Per id quod continet, illud intelligamus quod continetur, id est per lacum, eos qui ipsa civitas calcatur, quomodo extra civitatem calcantur? Sed sciendum est, quia hic a genere redit ad speciem, et loquitur solummodo ex
Abbreviated transcription (Latin):
maturȩ sunt uuae eius : Quod supra ꝑmagturas segetes. hocec hi
postresurrectionẽ suã apparens discipulis suisait illis . Ite
÷ homines aterrenosensuet pristino separauit errore . & unitati fidei con¬
iunx̃ Et misit in lacũ iredimagnũ : Quid ꝑlacũ siue ut alia trans latio
habettor cular intellegit᷑ nisi angustia humanȩ tribulationis in quaom̃s
mittunt᷑ & boni & malic in hac tribulatione sc̃ĩ triturant᷑ tã quã segetes
ut a paleis separent᷑ & celestib: orreis recondant᷑ : Tundunt᷑ &iã calcib:
tã quã uuȩ prȩlo ut auinacus ex pressi a et̃nis promptuarnis indudant᷑
eccła prȩdicatione eosquos ater reno sensu. amore uł pristino errore
separauit magnistribulationib: tradidit quib: tribulant ab impis &
affligunt᷑ diuersomodo : Hinc paulus dicit . Nons condigne passiones
huiustemporis ad futurã gloriã : Etalibi : Oportet nos ꝑmultastribula¬

Expanded text:
maturae sunt uvae ejus. Quod supra per maturas segetes, hoc et hic post resurrectionem suam apparens discipulis suis, ait illis: Ite,  terrae. Id est, homines a terreno sensu et pristino separavit errore, et unitati fidei conjunxit. Et misit in lacum irae Dei magnum. Quid per lacum, sive, ut alia translatio habet, torcular, intelligitur, nisi angustia humanae tribulationis, in qua omnes mittuntur boni et mali? In hac tribulatione sancti triturantur tanquam segetes, ut a paleis separentur et coelestibus horreis recondantur. Tunduntur etiam calcibus tanquam uvae in prelo, ut a vinaciis expressi, aeternis promptuariis includantur.  Ecclesia praedicatione eos, quos a terreno amore vel pristino errore separavit, magnis tribulationibus tradidit, quibus tribulantur ab impiis, et affliguntur diverso modo. Hinc Apostolus dicit: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam ; et alibi: Oportet nos per multas tribula
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓ pt̃ ordinẽ uisionũ dr̃ alter cũ idẽsit. Exiuit detemplo hocẽ desua inui¬
sib limaiestate. quando uerbũ caro faetũ est ⁊ habitauit in nobis: qr cũ esset in¬
uisibilis insua natura. accepit carnẽ et animã in utero uirginali. et factus ẽ
uisibilis in ur̃a substantia. Hinc apłs ait. Quicũ informa dĩ eẽt. exinaniuit semet¬
ipsũ factus oboediens usq ad mortẽ. Et ipsedñs. exuu a patre. & ueni in nun¬
templũ patris ⁊ filu ecđa. Dequa paulus dic̃. Templũ dĩ scm̃ est qđ esti suos
Exiuit ergo detemplo. quando uisibilis ab humano ꝓdut aspectu. Clamans uoce y¬
magna ad sedentẽ suꝑ nubẽ in hoc loco. Quide signat᷑ ꝑ nubẽ. ipse ⁊ ꝑ sedentẽ su¬
pra nubẽ Est enĩ genus in genere sic̃ supͣdictũ ÷. dearca & octo animab:

Expanded text:
sua invisua invisibili majestate, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , quia, cum esset invisibilis in sua natura, accepit carnem et animam in utero virginali, et factus est visibilis in nostra substantia. Hinc Apostolus ait: Qui cum in forma Dei esset, exinanivit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Et ipsetemplum Patris et Filii Ecclesia, de qua Paulus dicit: Templum Dei sanctum est quod estis vos . Exivit ergo de templo, quando visibilis ad humanos prodiit aspectus. Clamans voce magna ad sedentem super nubem. In hoc loco qui designatur per nubem, ipse et per sedentem supra nubem. Est enim genus in genere, sicut supradictum est de arca
Abbreviated transcription (Latin):
las .xii. apłi intellegunt᷑ & ꝑ illos om̃is ordo p̃dicatoꝵ : quo coronat᷑ xpõ ÷ or
nusua falcem acutã .i. in potestate sua iudiciariã potestatẽ ł dignitatẽ. quã
ipsexp̃c eciã suis fidelibus dedit. dicens discipulis. Sedebitis suꝑ sedes xii. ui
bi dñs gladium appellat dicens. Nonueni pacẽ mittere interrã sed gladiũ
Quare gladius diuina prȩdicatio appellat᷑ qr ꝑ ipsam separant᷑ boni a malis
dñs instruere prȩdicatorẽ quȩ modo prȩdicare deberet primũ in seipso for¬
mñã uerbiostendit. Quã etia falcẽ .i. diuinã p̃dicationẽ. commendauit eccdȩ¬
suȩ dicens apłis. Cuntes docete om̃s gentes bapti zantes eos. in nomine pa¬
tris et filui ⁊ sp̃ssc̃i. Docentes eos seruare quȩcũq mandaui uobis. Acuta ẽ¬
ista falx quia uelocit̃ hominẽ aet̃nis desiderus. a societate maloꝵ separat
Etalt̃ angłs exiuit detemplo. Ipse designat᷑ ꝑ angłm alterũ. qui ⁊ ꝑpͥmũ .i. xpc.¬

Expanded text:
li intelliguntur, et per illos omnis ordo praedicatorum, quo coronatur Christus,nu sua falcem acutam, id est in potestate sua judiciariam potestatem vel dignitatem, quam ipse Christus etiam suis fidelibus dedit, dicens discipulis: Sedebitis super sedes duodecbi Dominus gladium appellat, dicens: Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . Quare gladius divina praedicatio appellatur, quia per ipsam separantur boni a malis, Dominus instruere praedicatorem quomodo praedicare deberet, primum in seipso formam verbi ostendit. Quam etiam falcem, id est divinam praedicationem, commendavit suae Ecclesiae, dicens api, et Spiritus sancti, docentes eos servare quaecunque mandavi vobis , acuta est falx, quia velociter hominem a terrenis desideriis et societate malorum separat. Et alter angelus exivit de templo. Ipse designatur per alterum angelum, qui et p
Abbreviated transcription (Latin):
popul& adoredendum. Etideo temip̃ est: ut excidant᷑ aterra. et colligantur ad fidemdĩ
omini potentis Dehac messe ipse in euuangło dicit. messis quidem multa: operaru aute
pauci ltmisit qui sedebat supranubem falcem suã super terram. quia aduoaem axpi coe¬
perunt p̃dicare iudģis primum. quousq eicerent eos afinib suis. Vnde paulus ecbaria¬
bas dixerunt eis : Niobis quiden : oportebat pͥmũ loqui uerbumdĩ ettĩ Et messaese terra¬
Collettis unt om̃s qđ̃ qđ fuerunt p̃ ordinat aduitam at̃nam. dequib scriptum est. Si fuera
numerus filiorum isrł quasi arena maris: reliqͥȩ saluefient Et alius angłs ex uit decem¬
plo qđ est inglo. Su periuis dixgat angelum detemplo ex isse. nanc autem ubi hotemplum
in hominb licet pecattorib hubitare dignat᷑ Iuxcaillad in habitabo inillis etimã bulabo
quanto magis iangłis quisine peceito sunt  ipsiitaq sunt templum di quna meus iugt̃

Expanded text:
populorum ad credendum, et ideo tempus est ut excidantur a terra, et colligantur ad fidem Dei omnipotentis. De hac messe ipse in Evangelio dicit: Messis quidem multa, operarii autem pauci . Et misit, qui sedebat super nubem, falcem suam in terram, quia ad vocem Christi coeperunt praedicare Judaeis primum, quousque ejicerent eos a finibus suis, unde Paulus et Barnabas dixerunt eis: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei, etcollecti sunt omnes, quotquot fuerant praeordinati ad vitam aeternam, de quibus jam scriptum est: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Et alius angelus exivit de templo quod est in coelo. Superius dixerat a gelum de templo exisse, nunc autem ubi hoc templuin hominibus, licet peccatoribus, habitare dignatur, juxta illud: Inhabitabo in illis, et inambulabo , quanto magis in angelis, qui sine peccato sunt! Ipsi itaque sunt templum Dei, quia in ejus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit cumpatre & sp̃uscõ : Non eni ut hereticidicunt dspat̃ exñ nullis
rebus subsistentibus filiũ creauit. aut iterũ ipse filius spm scmmi no
pat & filius & sp̃s sc̃s unius sub ftantiae sunt. unius potestatis
surgens amortuis insufflauit & dicit discipulis suis accipite
spm scm̃. Etalibi : Nisi ego habiero paraclit ñ ueniet aduos

Expanded text:
sit cum Patre et Spiritu sancto. Non enim ut haeretici dicunt Deus pater ex nonnullis rebus subsistentibus Filium creavit, aut iterum ipse Filius Spiritum sancPater et Filius et Spiritus sanctus unius substantiae sunt, unius potestatis surgens a mortuis, insufflavit et dixit discipulis suis: Accipite Spiritum sanctum . Et alibi: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
re q uia quad erat incalice cum mero mixtum ad conparationem meri
turbidum erat. merum quippe diciinus purum. Sunt enim in hoc
catoꝵ exprimit᷑ qui inex tremo ex amine dam nabunt᷑ : Nam uinum
supraẽ fecesaut̃ infundo latent quia uideli cet sc̃ĩ in presenci puniunt᷑¬
Ei ps nabuot udiel etti post tẽporaner̃ discaplinã in potentiã regnu erigentur
u nplorsto quasũ sint in inferno tanta tãq in numerabi latorm̃ta. quanta
na dic net istimari possint: Preuit̃ tam̃ inhis duob: om̃i cõ prehenduet tor nita

Expanded text:
ret, quia quod erat in calice simul cum mero mixtum, ad comparationem meri turbidumerat. Merum quippe dicitur purum. Sunt enim in hoc catorum exprimitur, qui in extremo examine damnabuntur. Nam vinum supra est, feces autem in profundo latent, quia videlicet fideles in praesenti suntus damnabuntur, et electi post temporanesanctorum. Cum sint in inferno tanta tamque innumerabilia tormenta, quanta nec dici nec aestimari possint, breviter tamen in his duobus omnia comprehenduntur tormenta.
Abbreviated transcription (Latin):
couẽ tenptnet Ad prelatos quidiuerso modo laborant in hoc qđ gregem di com
ne & fidelis q suꝑ pauca fuistifidelis supͣmultate constituã Opera eñuillox st¬
quint᷑ illos ÷ mertes operũ suoꝵ sequent᷑ illos: cũ unusquis que receperit seđim suũ la¬
bope Quia em̃ post opꝰ merces sequit᷑ operis i psũ opꝰ electoꝵ eos comnta nidie ⁊ cuidi dã
ebua er fiuis annuntiat᷑ operis ubitande hui librisit sit finis Sequit᷑ Etudi& ti
cenubes candudas aisupra nube sedente similẽ filio hominis sub dudit᷑ uidi Nubes
caindida caro ⁊ anima nr̃i redemptoris intellegit᷑. quã non fus cauit macula peccati
mortalitatis accepit. & in hoc mundo natus apparuit Suꝑ nubẽ uidit sedentes

Expanded text:
cialiter pertinet ad praelatos, qui diverso modo laborant in hoc, quod gregem Dei ne et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam .-- Opera enim illorum sequuntur illos, id est, merces operum suorum sequetur illos, cum unusquisque receperit secundum suum laborem; quia enim post opus merces sequitur operis, ipsum opus electorum eos comitari dicitur. Ubi autem finis annuntiatur operis, ibi tandem hujus libri sit ce nubes candida, et supra nubem sedentem similem Filio hominis, subauditur, vidi. Nubes candida, caro et anima nostri Redemptoris intelligitur, quam non fuscavit macula peccati. mortalitatis accepit, et in hoc mundo natus apparuit. Super nubem vidit sedentem,
Abbreviated transcription (Latin):
raiterẽ nominis ei : indie ⁊ nocte continuũ tẽpus intellegit᷑. siue &iã uicissitudi¬
nes pȩnarũ iuxtaillud Adcalorẽ nimiũ transibunc ab aquis niuium
Vnde ẽ. erittempus eoꝵ in scła. Deficient enĩ miseri sine defectu semꝑq erit qđ
cruciet᷑. qr semꝑ ad crucid menta reparabitur qđ defecit . hic idẽ in prȩsentiui¬
ta Patientia scorũ ẽi Quidũ considerant. quȩ sinc scõꝵ gaudia & reꝓborũ sup

Expanded text:
erem nominis ejus. In die et nocte continuum tempus intelligitur, sive etiam vicissitudines poenarum, juxta illud: Ad calorem nimium transibunt ad aquis nivium ; unde est: Erit tempus eorum in saecula. Deficient enim miseri sine defectu, semperque erit quod crucietur, quia semper ad cruciamenta reparabitur quod defecit. Hic, id est in praesenti vita, patientia sanctorum est, qui dum considerant quae sint sanctorum gaudia et reproborum s
Abbreviated transcription (Latin):
repbos redire adiutã lustos aut̃ reũ suro sadpȩnã. Alioquin falsũ ÷ qđ uerita s dic̃
ralipectato sine tẽ prẽ repfobi cruciabuit᷑. dicendũ ÷ distritus uidex ueniens non
facca pensabit sed uoluntates Nã reisbi sifieri poss& sẽꝑ in hacuita uiuere
cupereni ut nequaqua petcare desisteren Itidõ nũ qua carebunt supplicio
qui nũ quã uoluerune carere peccato. Et nullis erit inquot̃ muind ultionis quinũ¬
quã uoluit habere t̾minũ criminis Sienĩ ut illi aiun finenda sunt reꝓborũ¬

Expanded text:
reprobos redire ad vitam, justos autem reversuros ad poenam, alioquin falsum est quod Veritas dicit: temporali peccato sino tempore reprobi cruciabuntur, dicendum est quod districtus judex veniens non facta pensabit, sed voluntates. Nam reprobi, si fieri posset, semper in hac vita vivere cuperent, ut nequaquam peccare desisterent: et ideo nunquam carebunt supplicio, qui nunquam voluerunt carere peccato. Et nullus erit iniquis terminus ultionis, qui nunquam voluerunt habere terminum criminis. Si enim, ut illi aiunt, finienda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uin a uaperuliedores riunam perfidȩ ciutatis congeminando denuruare ꝓ confa¬
matione rei facit adipsum. aut certe nunic simul cum ipsis repbos oraoies. & glo
dicene. ltsctularis gloria etamatores ciusas tẽ poralis glorȩ purte cecider uort
siorinitatem uitiqꝵ Ulinum autem fornicationis intel legunt᷑ oma uit oeet
peratt quib repbi alios: inquimant Preciput aitem phr losepli esr anes prsba
iuis sȩcali oms sobiet tos debriant uino erroris Unde esensum abeis auferun

Expanded text:
um ordo, rumam perfidiae civitatis congeminando denuntiat, pro confirmatione rei facit idipsum. Aut certe nunc simul cum ipsis reprobis omnem eorum gdiceret: Et saecularis gloria, et amatores ejusdem temporalis pariter ceciderunt. enormitatem vitiorum. Vinum autem fornicationis intelliguntur omnia vitia et peccata, quibus reprobi alios inquinant: praecipue autem philosophi et principes hujus saeculi omnes subjectos inebriant vino erroris, unde et sensum ab eis auferun
Abbreviated transcription (Latin):
pulos ad colestia ũbis ⁊ litteris inuitana. delus quippe uolantib: p̃dicatorib is aias
dic̃ Qusuna istiqui ut nubes uolant ⁊ quasi colũbe ad fenestrassuas  ut nubesenĩ
uolant qua t̃renis desiderus pennis uirtitũ subleuati pluunt ũbis : ⁊ corus¬
cant miratulis Adfenestras suas uelud colũbe sunt qua ꝑ hoc qđ exterius
conspiciun nihil t̃renũ conspiciunt sed gaudia ꝑp&ua iugit̃ contõ plant᷑
ipse quoq: angls euanglm ȩ t̃nũ habere dr̃ quia uidelic & illũ qđ euangłm ꝓmitat.¬

Expanded text:
pulos ad coelestia exemplis et verbis invitant. De his quippe volantibus praedicatoribus Isaias dicit: Qui sunt isti quia a terrenis desideriis pennis virtutum sublevati pluunt verbis, et corusculis. Ad fenestras suas velut columbae sunt, quia per hoc quod exterius conspiciunt, nihil terrenum concupiscunt, sed gaudia aeterna jugiter contemplantur. Ipse quoque angelus Evangelium aeternum habere dicitur, quia videlicet illud q
Abbreviated transcription (Latin):
duce ꝑ sonae : sed una ostendit᷑ : Vbi etiã sp̃s sc̃s iuxta regulã pͥmis saeintelle gentra
sacer dotesfecit : &̃ patriqͥ nossacerdotes fieri uoluit : Vbi etiam amborum

Expanded text:
duae personae, sed una ostenditur; ubi etiam Spiritus sanctus juxta regulam praemissae intelligentiae duae personae, sed una ostenditur; ubi etiam Spiritus sanctus juxta regulam praemissae intelligentiae s fecit, et qui nos sacerdotes fieri voluit, ubi etiam amborum
Abbreviated transcription (Latin):
effusio lacrimarũ quomomentis singulis baptizañ publicani & peccatores:
Quoui delic& maria postinultas criminũ maculas. & petrus ablutus est
posttrinam dñ i negationẽ ETFECITNRMRESNV SACERDOTESDOETPATRISUO:
Fhancsententiamomnes electi sacerdotes demonstrantur : qui supra reges
fuerant appellati. Quia enim caput fideliũ rexest & sacerdos congrueter
& m̃bracapitis reges & sacer dotes uocant᷑ quib: ꝑpetrũ dicit᷑ Vos estis genus electũ
regale sacerdotium Ipsi enim sunreges ipsi& sacerdotes & sacrificiũ & altare
qui a & tumultus carnaliũ uoluptatum contrase insurgente su treges refrenañt
& sacrificiũ laudis& mortificationis dõ immolant corpusq suũ a praesentis scłi
cupiditatib: mortificañ ut hostiauiua fiant Ipse itaq unigenitus patris rex
& sacerdos fecit suos electos reges & sacer dotes q̃uos reges cerrae constituit.

Expanded text:
ptismum effusio lacrymarum, quo momentis singulis baptizantur publicani et peccatores, quomodo videlicet Maria post multas criminum lacrymas, et Petrus ablutus est post ternam Domini negationem. Et fecit nos regnum et sacerdotes Deo et Patri suo Per hanc sententiam omnes electi, sacerdotes demonstrantur, qui supra reges fuerant appellati. Quia enim caput fidelium rex est et sacerdos, congruenter et membra capitis, reges et sacerdotes vocantur. Quibus per Petrum dicitur: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . Ipsi enim sunt reges, ipsi et sacerdotes et sacrificium et altare, quia et tumultus carnalium voluptatum contra se insurgentes ut reges refrenant, et sacrificium laudis et mortificationis Deo immolant, corpusque suum a praesentis saeculi cupiditatibus mortificant, ut hostia viva fiant. Ipse itaque Unigenitus Patris, rex et sacerdos, fecit suos electos reges et sacerdotes, quos reges terrae constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
plenis oculis qr fidem quã habent in cordeforis manifestant inore Iuxta illud
Corde creditur adiustitiã ore aut confessiofit insalutẽ Et requiem non habebant id:
libus designatur hoc facit die & nocte quia & inprosperis& in aduersis siue &iã
in mutabilis sicit psalmistadicit Tuaut idẽ ipsees : quiuenturus ẽ adiudicũ
um eddat unicuiq iuxta operasua: quo in loco questio oritur : cus uidelic&
scã animalia cumtrinitatẽ pͥmiserint subiungunt quiuenturus ẽ. Nr̃a quip¬
pefides hab& qđ iniudicio solu modo ꝑ sona fili uidebitꝰ quia ln ea forma qua iudi¬
petis : iudicabit &pat̃ noniudicat quẽ quã sedomne ludiciũ dedit filio Sed

Expanded text:
pleni sunt oculis, quia fidem quam habent in corde, foris manifestant ore, juxta illud: pleni sunt oculis, quia fidem quam habent in corde, foris manifestant ore, juxta illud: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Et requiem non hlibus designatur, hoc facit die ac nocte, quia et in prosperis et in adversis sive etiam immutabilis, sicut Psalmista dicit: Tu autem idem ipse es . Et venturus est ad judicium, ut reddat unicuique juxta opera sua. Quo in loco quaestio oritur cur videlicet sancta animalia cum trinitatem praemiserint, subjungunt qui venturus est. Nostra quippe fides habet, quod in judicio solummodo persona Filii videbitur, quia in ea forma qua judicatus est judicabit: et Pater non judicat quemquam, se
Abbreviated transcription (Latin):
uasicut supradictum :÷ Om̃s scõsp̃ dicatores significant. Quinur tuitu & intus¬
pleni sunt ocuilis quia sua p̃dicatione & eosinluminant qui in medio tadae consistunt¬
& eos qui infines terrȩ morantur : uł in crcuitu& intus plen sunt oculis : qr ꝑ litterã
simplices & ꝑspitalem intelle gentiã ꝑfectiores instruunt: quasi enĩ foris habebat
ꝑfectos : Vł in circuitu&intus plenisunt oculis quia & incogitatione e opere
mundos secustodunt a liosq deꝑfectione fidei &operis informant : qd utrũ q psalmista
breuit comphendit dicens : Om̃is gloriacius filiae regis ab intus in r.. fimbriis aureis¬
dĩmundare stud & & exteriora esiam sua in rep̃ hensibilia custo dire ꝓbatur.
quatinus ꝑutrãq sententiã & aliispulchra sit foris eintussibi Vł inciscuitu& intus

Expanded text:
lia, sicut supradictum est, omnes sanctos praedicatores significant, qui in circuitu et intulia, sicut supradictum est, omnes sanctos praedicatores significant, qui in circuitu et intupleni sunt oculis, quia sua praedicatione et eos illuminant qui in medio Ecclesiae consistunt, et eos qui in finibus terrae morantur. Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia per litteram simplices, et per spiritualem intelligentiam perfectiores instruunt. Quasi enim foris habebat perfectos . Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia et in cogitatione et opere mundos se custodiunt, alios quidem perfectione fidei et operis informant. Quod utrumque Psalmista breviter comprehendit, dicens: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus in Dei mundare studet, et exteriora etiam sua irreprehensibilia custodire probatur, quatenus per utramque sententiam, et aliis pulchra sit foris et intus sibi. Vel in circuitu et intus
Abbreviated transcription (Latin):
scae trinitatis ꝑ quadri ꝑtitumorbẽp̃dicamib totis munđ ad caelestia sustollit
Possumus & hasalas senas alit̃ intellegere : Prima ala intellegitur lex naturalis
c&erorũq scõrum patrum : His alis cotidie scã ecđa sustollitur & ad ce lestia sub¬
leuatur dit̃ Senarius numerus ꝑtin& adomne xp̃i operationẽ qͣ in anheb¬
tuor humorib constatꝰ : Quattuor ergosenis alisutuntur sci quia quamdiu
referumtur qui a uidelic& scĩ ne q̃ ea qͣ fuerunt ante mundi constitutionem
neqͣea qͣ post finẽ scli futura sunt cognoscere possunt: Ie rechiel namque adiu¬
git una similitudo ipsorũ quattuor quia uidelic& unã fidem docent ꝑ quadri¬
ꝑtitum orbem etiam& in uno euangelio inueniuntur iiͦiͦi. sicut & in concrdia
uaui aꝑtemani festatur: Et incircuitu eintus plena sunt oculis haec anima¬

Expanded text:
sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem praedicantibus, totus mundus ad coelestia sustollitur. sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem praedicantibus, totus mundus ad coelestia sustollitur. Possumus et has alas senas aliter intelligere. Prima ala intelligitur lex naturalis, caeterorumque sanctorum Patrum. His alis quotidie sancta Ecclesia sustollitur, et ad coelestia sublevatur. Aliter senarius numerus pertinet ad omneus constant. Quatuor ergo senis alis utuntur sancti, quia quandiu referuntur, quia videlicet sancti neque ea quae fuerunt ante mundi constitutionem, neque ea quae post finem saeculi futura sunt cognoscere possunt. Et Ezechiel adjungit, una similitudo ipsorum quatuor, quia videlicet unam fidem docent quadripartitum orbem. Et etiam in Evangelio uno inveniuntur quatuor, sicut in concordia textus aperte manifestatur. Et in circuitu et intus plena sunt oculis. Haec anima
Abbreviated transcription (Latin):
S. dm ponit uitulum quiutiq utdictum: lucam significat: quiauitulus hos¬
ua sacerdotum erat & in templo offerabatur: & ipse in sua narratione magcime
tendens omnẽ altitudine caeli &ipsos& ã choros anglorũ diuinitate filidi uintue run
dcons lonprinci pioerat uerbũ Hattquattun animalia significabant uun flununa
passus : ut uitulius surrex̃ utleo ascendit suꝑom̃s caelos ut aquila. Designat eniam
phecanimalia omsc̃inam unus quisq electus in quantũ fationabilit᷑ scđmdĩ
uoluntatem uiuit homo ÷: quia homo rationale animal: In quantũ ad uersa
istius scłi aequanimit᷑ tolerat leo: unde scriptum: Iustus quasileo confidens¬
absqterrore erit inquamumse mortificat cumuitiis & concupiscentiis. uitulus
inquantum ꝑmentis contemplationẽ cael estiapent : aquila Et uii animalia
singula eorum habebant alassenas. Aliȩ animaliũ significant duo testam̃ta
quib: ecđa ad caolestia subportatur. Sed cumduos int testam̃ta qdem ecđae

Expanded text:
m ponit vitulum qui utique, ut dictum est, Lucam significat, quia vitulus hostia sacerdotum erat, et in templo offerebatur, et ipse in sua narratione maxime tem Filii Dei intuetur, dicens: In principio erat Verbum . Haec quatuor animalia significabant quatuor flumina passus est ut vitulus, surrexit ut leo, ascendit super omnes coelos ut aquila. Designantur etiam per haec animalia omnes sancti, nam unusquisque electus in quantum rationabiliter secundum voluntatem Dei vivit, homo est, quia homo est rationale animal, in quantum adversa istius saeculi aequanimiter tolerat leo, unde scriptum est: Justus quasi leo confidensabsque terrore erit . In quantum se mortificat cum vitiis et concupiscentiis vitulus. In quantum per mentis contemplationem coelestia petit aquila. Et quatuor animalia singula eorum habebant alas senas. Alae animalium significant duo Testamenta, quibus Ecclesia ad coelestia supportatur: sed cum duo sint Testamenta, ejusdem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
antiquorũ uisionis suae tempora describere ꝑreges & numerũ annorũ & men¬
sium & etiã dierũ Vnde &iege chiel dicit in anno quinto transmigrationis¬
uus io achim in m̃se quinto decima diem̃sis factũ a dse uerbũ dñi Similitꝰ damel anno
tertio regni nabucho donosor : Iste aut nouus ꝓph&a tempussuae nequa quã
lui in spũ in die dominica : undedatur intellegi quia hanc ꝓph&iã unadie uidit¬
ideoq: in eo qđ dicitur : Posthaec uidi non aduicis situdinẽ tẽporũ referendũ ẽ sed
aũt hoc non corporeo intuitu sedmente sicit post uidebimus Et ecce hostiua ꝑtũ¬
sedes est Salomonquoq dicit Anima iusti sedessapientiae Siergo anima iusti
gredietur &e gredietur & pascua inueni& : Ne moenim uenit ad patrem
nisi ꝑ ipsum ꝑquem ingreditur ad fidem egreditur afide ad speciem &inueniunt᷑
pascua aeternȩ refectionis: Hoc ostiũ prius erat dausũ qui a ante aduentum

Expanded text:
antiquorum visionis suae tempora describere per reges, et numerum annorum, et mensium, et etiam dierum. Unde Ezechiel dicit: In anno quinto, transmigrationis Joachim, in mense quinto decima die mensis factum ad se verbum Domini. Similiter Daniel, anno tertio regni Nabuchodonosor, etc. Iste autem novus propheta tempus suae prophetiaeFui in spiritu in die Dominica, unde datur intelligi, quia omnem hanc prophetIdeoque quod dicitur: Post haec vidi, non ad vicissitudinem temporum referendum est, sed autem hoc non corporeo intuitu, sed mente, sicut post videbimus. Et ecce ostium sedes est . Salomon quoque dicit: Anima justi sedes est sapientiae . Si ergo anima justi etc., usque pascua inveniet . Nemo enim venit ad Patrem, nisi per ipsum, per quem ingreditur ad fidem: Egreditur a fide ad speciem, et inveniuntur pascua aeternae refectionis. Hoc ostium prius erat clausum, quia ante adventum
Abbreviated transcription (Latin):
Dormiens quoq leonascitur & ad uocem patris excitatur. itaei xp̃s uoce patris
excitatus : luxta illud psalmistae : Exurgegloriamea ece Qui aergo inde
creditur unde surrexit bene loħs primum leonẽ ponit. Primus itaq:: in or¬
dine homo &uitulus sed primus inuirtuteleo: Leo quoq rex ÷ bestiarum
atq: ideo non inmerito ꝑ eum matheus intellegitur: qui d ñm exregia¬

Expanded text:
Dormiens quoque leo nascitur, et ad vocem patris excitatur, ita et Christus voce Patris Dormiens quoque leo nascitur, et ad vocem patris excitatur, ita et Christus voce Patris excitatus est juxta illud Psalmi: Exsurge gloria mea , etc. Quia ergo inde creditur unde surrexit, bene Joannes primum leonem posuit. Primus itaque est in ordine homo et vitulus, sed primus in virtute leo. Leo quippe rex est bestiarum, atque ideo non immerito per eum Marcus intelligitur. Secundum poni
Abbreviated transcription (Latin):
aquilam q̃ uti quelohannem significat quia diuinitate coepit: qm̃ xp̃cprius
natus ut homo de indepͣdic auit & terribilem uocem emisit ut leo & sicpas¬
sus ÷ uo uitulus acpost modum ascendit adeaelos ut aquila Ideoq in hocordine
ortdo seruatur historiae: loħs uero primum ponit leone quia &p̃si am surrexe¬
adut qui a passus ut uitulus sed quia surrexit amortuis H inc paulus dicit
dicer & Noniam in animalibus hominem moriturum sed leonem attendimus¬
post mortem in aeternum uicturũ Vnde in sequentib legimus: uicit leo de
pribuiuda &uacob in ꝑsona illius loquitur ludae ad pͥdam filimi ascendistire¬
qui escens accubuisti ut leo & quasi catulus leonis quissuscitabit eum Nam
dicunt qui denatura besti arum disputant quod leo aꝑtis oculis dormit : & xp̃s¬
si mortuus : ex humanitate : tam̃ uigilauit & in passibilis mansit diuinitate

Expanded text:
aquilam, quae utique Joannem significat, qui a divinitate coepit, quoniam Christus prius aquilam, quae utique Joannem significat, qui a divinitate coepit, quoniam Christus prius natus est ut homo, deinde praedicavit, et terribilem vocem emisit ut leo, et sic passus est ut vitulus, ac postmodum ascendit ad coelos ut aquila. Ideoque in hoc ordine ordo servatur historiae. Joannes vero primum ponit leonem, quia Christus jam surrexaut quia passus est ut vitulus, sed quia resurrexit a mortuis ut leo. Hinc Paulus dicit: diceret, non jam in animalibus hominem moriturum, sed leonem post mortem in aeternum victurum. Unde in sequentibus legimus: Vicit leo de tribu Juda . Et Jacob in persona illius loquitur Judae: Ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi catulus leonis, quis suscitabit eum? Nam dicunt qui de natura bestiarum disputant, quod leo non clausis oculis dormit, et Christus mortuus est ex humanitate, tamen vigilavit et impassibilis mansit divinitate.
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃÷ qui ꝓpheia non seruat ordinem istoriae. Quodsi facer& non iam
ꝓph&lia sedhistoria e&. Quode xlibris ꝓphecarum facilli me cognoscitur
nȩ mn regemae grpti .XIͦ. anno eandem ꝓph&iam ad sefactamdicit : Sp̃senim
ordo sicut iñ libro genesi uel regum & incȩceris historus : Primumergo e techiel
faciem hominis iđ mathei ponit seruan sordinem historiae : qui idcirco ꝑ hominẽ
intellegitur quia humanitatem filiidĩ describit intempore dicens Liber gene¬
rationis ihũ xp̃i &c& Deinde martum ꝑ leonem intellegit quia acla more
tumest łgouote damantis inde serto : Tertium ponit uitulum. iđlucam qui
sa cerdotio coepit dicens Euit indieb herodissacerdos quidam & deincepseuam
ma time circa templum uersatur a quo & euangelium suũ itaterminat quia
erant semper in templo Paud antes & benedicentes dm̃ Quarto lo coponit

Expanded text:
dum est, quia prophetia non servat ordinem historiae: quod si faceret, jam non dum est, quia prophetia non servat ordinem historiae: quod si faceret, jam non prophetia, sed historia esset. Quod ex libris prophetarum facillime cognoscitur, nem regem Aegypti undecimo anno eamdem prophetiam ad se factam dicit. Spiritus ordo, sicut in libro Genesis, vel Regum, et in caeteris historiis. Primum ergo Ezechiel faciem hominis, id est Matthaei ponit, servans ordinem historiae. Qui idcirco per hominem intelligitur, quia humanitatem Filii Dei describit in tempore, dicens: Liber generationis Jesu Christi. Deinde Marcus per leonem intelligitur, quia a clamore lamantis in deserto. Tertium ponit vitulum, id est Lucam, qui a sacerdotio coepit, dicens: Fuit in diebus Herodis regis sacerdos quidam; qui etiam maxime circa templum versatur, a quo et Evangelium suum ita terminat: Quia erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Quarto loco ponit