comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit patri eiꝰ. Amas hunc: Q ille
respondit. Etiam. ꝙ iterum dix̃
illi. Diligis eum: q respondit.
Etiam. Postea dixit illi abba. Tol¬
le ergo si amas eum: et mitte il¬
lum infurnũ ardentẽ. Etsta¬
tim factꝰ est furniis uelud ros.
Ex quo facto: ad quisunt sioi
głam intẽꝑe illo quẽ ad modũ
abraham patriarcha. Dixit
senex: quia frͣ qui ad obedienti¬
am patris spiritalis animũ dede¬
rit: maiorem mercedem habet.
quã ille qui in heremo solus
recesserit: quia hi qui se inhe¬
remo religant. arbitrio suo de
scło recessert̾. Hic autẽ ordo qͥ
se ad obediendum dedit: om̃s
uoluntates suas abitiens pen¬
dit ad dm̃. et ad iussionem sꝑi¬
ritalis patris: ꝓpt̾ea et maiorẽ
głam ab aliis habet. Qua ꝓpt̃
ofilii: bona est obedientia que
ꝓpt̾ dm̃ fit. In tendite ergo filii
uirtutis eiꝰ. aliqua ex parte uesti¬
gia. Obedientia: salus ẽ om̃iũ
fidelium. Obedientia: genitrix
est om̃iũ uirtutum. Ob edientia.
regni celors in uentrix est. Obe¬

Expanded text:
dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eum? Et respondit, Etiam. Postea dixit illi Abbas: Tolle ergo si amas eum, et mitte illum in furnum ardentem. Et ttim factus est furnus velut ros. Ex quo facto acquisivit sibi gloriam in tempore illo, quemadmodum Abraham patriarcha. Dixit senex: Quia frater qui ad obedientiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesserit: quia ii qui se in eremum relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad Deum et ad jussionem spiritualis patris, propterea et majorem gloriam ab aliis habet. Quapropter, o filii, bona est obedientia, quae propter Deum fit. Intendite ergo, filii, virtutis hujus aliqua ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium. Obedientia genitrix est omnium virtutum. Obedientia regni coelorum inventrix est. Obe
Abbreviated transcription (Latin):
telinque ibi munꝰ tuũ ante altare.
et uade prius reconciliari fri tuo.
et tũc ueniens offeres munꝰ tuum.
Hoc preceptum quãuis istorialiter
sit tenendum: spiritaliter tamen
semꝑ anobis est conplendum. Spi¬
ritaliter autẽ tẽplũ nr̃m. interior
homo nt̃ est: altare. fides nr̃a ẽ.
Munus ꝓphetie doctrina: oratio
hrmnus. et psalmꝰ est. Quod si pre¬
sens fuerit fr̃ qu aliquid habet
ad uersum nos: poterumus eum
non simulato s sinceri animo leri¬
re. atq ad grãm ueniam postulen¬
do reuocare. si tamen hoc coram
deo non pigro motu corꝑis: sed ce¬
lerrimo dilectioĩs affectu fecerimꝰ.
De hoc capitulo sic et paulus apłs
ait. Sub portantes in icẽ et do¬
nantes uobis met ipsis. si quis ad¬
uersum aliquem habet querelã:
sicut d̃s̃ donauit nobis. Hortat᷑
autẽ nos apłs ut simꝰ subportan¬
tes in uicem: idẽ ut mores. actus.
siert semet ipsum diligit. patien¬
ter. ꝓillo omĩa portat et sustinet.

Expanded text:
re, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens, offeres munus tuum . Hoc praeceptum quamvis historialiter sit tenendum, spiritualiter tamen semper a nobis est complendum. Spiritualiter autem templum nostrum interior homo noster est: Altare, fides nostra est; munus, prophetia, doctrina, oratio, hymnus et psalmus est. Quia si praesens fuerit frater qui aliquid habet adversum nos, poterimus eum non simulato, sed sincero animo lenire, atque ad gratiam veniam postulando, revocare: si tamen hoc coram Deo non pigro motu corporis, sed celerrimo dilectionis affectu fecerimus. De hoc capitulo sic et apostolus Paulus ait: Supportantes invicem in nantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit nobis . Hortatur autem nos Apostolus ut simus supportantes invicem, id est, ut mores, actus sicut semetipsum diligit, patienter pro illo omnia portat et sustinet.
Abbreviated transcription (Latin):
nes lapidũ in patiete portantur.
alii ab aliis: ita portant᷑ fideles a
precedentib in eccła iustis. Porcãt
et ipsi ꝑ doctrinã et tolerantiam
sequentes: et hoc ordine alii ab
aliis portant᷑ iusti. usq ad ulti¬
mũ iustum. qui cũ aprioribus
portetur: que portare debeat ipse
non habebit sequentem. Qui
autẽ om̃e edificium portat. et
ipse a nemine portatur: dñs est
xp̃c. Unde et lapis aꝓpħa preti¬
osus uocatur: infundamento
fundatꝰ. Item uiuos lapides apłs
apellat electos: ut conatum in¬
sinuet bone actionis eorum.
Mortui nãq id est materiales
lapides ubicũq abstructore po¬
siti fuerint. in sensibiliter ma¬
nent: aut etiam lapsi decidunt.
Non ergo nos beatus petrus
talium lapidũ insensibilitatẽ
uult
inutati: sed tan¬
quã lapides uiuos fundamento xp̃i
suꝑ edificari. Ut iudelicet iuuan

Expanded text:
ne lapides in pariete portantur, ne lapides in pariete portantur, alii ab aliis; ita portantur fideles a praecedentibus in Ecclesia justis. Portant et ipsi per doctrinam et tolerantiam sequentes, et hoc ordine alii ab aliis portantur justi usque ad ultimum justum. Qui cum a prioribus portetur, quem portare debeat, ipse non habebit sequentem. Qui autem omne aedificium portat, et ipse a nemine portatur, Dominus est Christus. Unde et lapis a propheta pretiosus vocatur, in fundamento fundatus . Item vivos lapides Apostolus appellat electos, ut conatum insinuet bonae actionis eorum. Mortui namque, id est materiales lapides, ubicunque a structore positi fuerint, insensibiliter manent, aut etiam lapsi decidunt. Non ergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibilitatem vult imitari, sed tanquam lapides vivos fundamento Christi superaedificari; ut videl
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ uisti lapides uiui uocentur.
etrus in epła sua ast. a¬
Et ipsi tamqu̾a lapides uiui
suꝑ edificamini domos spiritales. sũꝑ¬
edificari illos dicit: quia sine dño
chu xp̃o lapide scilicet uino. nulla
edificatio spiritalis stare potest: fun¬
damentũ enĩ aliud nemo potest᷑ ꝑo¬
nere preter ipsum. cuiꝰ participa¬
tione fideles lapides uiui effitiunt᷑.
qui ꝑ infidelitatẽ lapides mortui
fuerant. duri scilicet et insensibi¬
les. quib merito diceretur. Auferã
auob̾ cor lapideum: et dabo uob̾
cor carneum. docibilem seilicet ad
euuangelicã recipiendã doctrinã:
ut tanqu̾a lapi¬
des uui
ad spiritale edificium aptent᷑. qui
ꝑdiscretionẽ eruditi doctrinis. am¬
putatis acͦtibus et cogitatioibus
suꝑfluis. uelut ictu quadrantur
secuiris. lapis et enĩ quadrus in qͦ
non eleuat᷑. aduersitatib non fran¬
gitur: utuꝑatiõibus non deicit᷑.
suasionib ad malum non trahitur:
lapis quadrus est. Sicut eñi ordi¬

Expanded text:
ntur. Petrus in Epistola sua ait: Et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Superaedificari illos dicit, quia sine Domino Jesu Christo, lapide scilicet vivo, nulla aedificatio spiritualis stare potest. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter illum . Cujus participatione fideles lapides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui fuerant, duri scilicet et insensibiles, quibus merito diceretur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum , docibile scilicet ad evangelicam recipiendam doctrinam, ut tanquam lapides vivi ad spirituale aedificium aptentur, qui per discretionem eruditi doctoris, amputatis actibus et cogitationibus superfluis, velut ictu quadrantur securis. Lapis etenim quadrus in quonon elevatur, adversitatibus non frangitur, vituperationibus non dejicitur, suasionibus ad malum non trahitur, lapis quadrus est. Sicut enim ordi
Abbreviated transcription (Latin):
humiliatioĩs. Uidendũ tamen
quomodo hoc in loco laudabili
dicat. facti sumiis pariuuli: cũ ał
loco dicit. ut inã non efficiamut
pariruli. Quo modo uoluntari
facti sunt paruuli nolentes esse
paruulo S quales nos paruulo
cupiat esse paulus: ipie exponen
ait. Malicia paruuli estote. & qua¬
les nos esse paruulos non cupiat: ip¬
se subdendo manifestat dicens. ti¬
nam non effitiamur paruuli fluctu¬
antes: et circũferam᷑ om̃i uento doct᷑¬
ne. Ergo boni duob modis efficim᷑
paruuli: id ẽ habendo et nõ habendo.
Habendo humilitatẽ: puritatem. et in¬
nocentiam: Non habendo maliciam:
dolum et inuidiam. Apłi aut̃ parnu¬
li facti non habendo maliciã. dolum.

Expanded text:
humiliationis. Videndum tamen humiliationis. Videndum tamen quomodo hoc in loco laudabiliter dicat, facti sumus parvuli, cum alio loco dicat: utinam non efficiamur parvuli ; quomodo voluntarie facti sunt parvuli nolentes esse parvuli. Sed quales nos parvulos cupiat esse Paulus, ipse exponens ait: Malitia parvuli estote . Et quales nos esse parvulos non cupiat ipse subdendo manifestat, dicens: Utinam non efficiamur parvuli, fluctuantes, et non circumferamur omni vento doctrinae . Ergo bene duobus modis efficimur parvuli, id est, habendo et non habendo. Habendo humilitatem, puritatem et innocentiam; non habendo malitiam, dolum et invidiam. Apostoli autem parvul
Abbreviated transcription (Latin):
tis: et ꝑ sp̃s sc̃i grãm filii dei
facti estis ꝑ baptismum: estote mo¬
do ꝑstudium bone conuersatioĩs
quales sunt infantes ꝑ naturam
in noxie etatis: Id est non habentes
maliciã. non dolum. non simulati¬
ones. non detractiones: et ut omĩs
amaritudo. et furor. et ira. et indig¬
natio. et clamor. et blasphemia.
tollatur auobis cũ om̃i malicia: et
hoc modo ad infantiam in nocentie
reuertentes. quasi lac maternum
desiderate inuobis scãrũ scriptu¬
rarũ reciꝑe uerbũ. ut in eo crescen¬
tes ad eũ panẽ proficiscamini co¬
medendũ. qu de celo descendit. et
dedit itam mundo. Paulus autẽ
de se: et sequacib aͣit. Facti sumus
paruuli in medio ur̃m: tanquã
si nutrix foueat filios suos. Sci¬
ebat eñi illud euuangłium: a dño
dictum. Quicũq humiliauerit
se sicut paruulus iste. hic ẽ maior
in regno celoꝵ. Ideo se hcmmiliabat
in medio discipuloꝵ suoꝵ ut et illis
exemplũ preberet humilitatis.
et sibimet premiũ ad quireret

Expanded text:
ritus sancti gratiam filii Dei facti estis per baptisma, estote modo per studium bonae conversationis, quales sunt infantes per naturam innoxiae aetatis: id est, non habentes malitiam, non dolum, non simulationes, non detractiones ; et ut omnis amaritudo, et furor, et ira, et indignatio, et clamor et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia. Et hoc modo ad infantiam innocentiae revertentes, quasi lac maternum, desiderate in vobis sanctarum Scripturarum recipere verbum; ut in eo crescentes, ad eum panem proficiscamini comedendum, qui de coelo descendit, et dedit vitam mundo . Paulus autem de se et sequacibus suis ait: Facti sumus parvuli, in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Sciebat enim illud evangelicum a Domino dictum: Quicunque humiliaverit se, sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum . Ideo se humiliabat in medio discipulorum suorum, ut et illis exemplum praeberet humilitatis, et sibimet praemium acquireret
Abbreviated transcription (Latin):
mini sicut paruuli: nõ intrabetd
in regnũ celoꝵ. Hoc non solũ apłis
precepit dñs: sed et om̃ibus in se
credentib qui cupiunt in regnum
sed ut conuersationẽ teneamus
in nocentie. et quod illi ꝑ annos
possident infantie. nos posside¬
amus ꝑ puritatẽ innocentie. Ut
malitia non sapientia paruuli
simus. Hinc iterũ ipse dñs ait:
Quicũq ergo humiliauerit se
sicut paruulus iste. hic ẽ maior
in regnũ celoꝵ. Quasi diceret.
Sicut paruulus iste cuiꝰ uobis
ex emplũ tribuo non ꝑseuerat
in iracundia: Hon lesus memi¬
nit non uidens pilcr̃a mulierẽ
delectat᷑: non aliud cogitat et
aliud loquit᷑. sic et uos nisi talẽ
habueritis in nocentiã & anuns
puritatẽ. regnũ celoꝵ non pote¬
ritis in trare. Qua enĩ ratione
ad innocentiã infantie ꝑuenire
possimus: petrꝰ apłs exponit di¬
cens. Deponentes igit᷑ om̃em ma¬
liciam et om̃em dolum. et simu¬
lationes. et in uidias et om̃s de¬
tractiones: sicut modo geniti

Expanded text:
mini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Hoc non solum apostolis praecepit Dominus, sed et omnibus in se credentibus qui cupiunt in regnum sed ut conversationem teneamus innocentiae, et quod illi per annos possident infantiae, nos possideamus per puritatem innocentiae, ut malitia, non sapientia parvuli simus. Hinc iterum ipse Dominus ait: Quicunque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, in regno coelorum . Quasi diceret: Sicut iste parvulus cujus vobis exemplum tribuo non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat et aliud loquitur: sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare. Qua enim ratione ad innocentiam infantiae pervenire possimus, Petrus apostolus exponit dicens: Deponentes igitur omnem malitiam, et omnem dolum, et simulationes, et invidias, et omnes detractiones, sic
Abbreviated transcription (Latin):
continentia. castitas. Quo mutiplici
fructu. uult nos indie xp̃i iħs esse re¬
pletos ingła et landem dr̃: quia de
om̃ibus bonis que abipso accepimꝰ
non nobis sed illi głam et laudem
referre debemꝰ. cũ psalmista dieen¬
tes. Non nobis dñe non nob̾. sed
nomini tuo da głam. Uenert̃ ali¬
quando duo fr̃s ad quendã senem:
consuetudo aut̃ senis erat. non
manducare cotidie. Qui cũ iudis¬
set fr̃s. gaudens suscepit eos et dixit.
Ieninũ. suã mercedẽ habet. Iterun
qui manducat ꝓpt̾ caritatẽ duo
mandata implet: qm̃ uolunt
uoluntatẽ ꝓpriã derelinquid. et
mandatũ impleuit refitiens frẽs
Dixit quidã patrũ. Hisi prius
odio habueris: non poteris dilige
Hisi ergo oderis peccatũ: nonfa¬
ties iusticiam. Sctiptũ est. decli¬
na a malo: et facbonũ. Uerunta¬
men in om̃ib his: ꝓpositũ animi
ubiq requirit᷑. Adam eñi in pa¬
tadiso consistens: preuaricatꝰ est
mandatũ dei. Iob autẽ infterco¬

Expanded text:
continentia, castitas . Quo multiplici continentia, castitas . Quo multiplici fructu vult nos in die Christi Jesu esse repletos, in gloriam et laudem Dei; quia de omnibus bonis quae ab ipso accepimus, non nobis, sed ipsi gloriam et laudem referre debemus cum Psalmista dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Venerunt aliquando duo fratres ad quemdam senem. Consuetudo autem erat senis non manducare quotidie. Qui cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam mercedem habet. Iterum, qui manducat propter charitatem, duo mandata implet, quoniam voluntatem propriam derelinquit, et mandatum implet, reficiens fratres. Dixit quidam Patrum: Nisi prius odio habueris vitia, non poteris diligere. Nisi ergo oderis peccatum, non facies justitiam. Scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Verumtamen in omnibus his propositum animi ubique requiritur. Adam enim in paradiso consistens praevaricatus est mandatum Dei, Job autem in sterco
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ autẽ iusticie in pace semina¬
tur facientibis pacem. Om̃e qd̃
in hac uita agimus. semen ẽ futu¬
re retributionis. Ipsa aut̃ redribu¬
tio: frucctus ẽ operũ p̃sentiũ. apłõ
teste qui ait. Que cũq enĩ semi¬
nauerit homo: hec et metet. Et
qui seminat incarne: de carne
metet corruptionẽ. Qui antem
seminat in spũ: de spũ metet ui¬
tã eternã. Et ideo rec̾te dicitur.
nat᷑. facientib pacẽ. fructꝰ eñi
iusticie uita et̾na est: que oꝑib
uistis retribiit᷑. Quia qui in qui¬
riuit pacẽ. sequunt᷑ eã. Ipsa pace
cui student. quasi obtua semen¬
re terram sui cordis asꝑgunt. quo
ꝑ cotidianũ bone operatioĩs cre¬
mentũ ad fructũ ualeant uite
ꝑuenire celestis. Dequo alibi sc̃ꝑ¬
ulet. Niu seminant in lacriis.
ingaudio metent. Hinc et pau¬
landem dei. Hunc aut̃ fructũ
usticie. in epła ad galathas fruc¬
tũ sp̃s nominauit dicens. Fructꝰ
longanumte s. bonitas. benigni¬
tas. mansa: tudo: fides. modestia.

Expanded text:
Fructus autem justitiae in pace seminatur facientibus pacem. Omne quod in hac vita agimus semen est futurae retributionis, ipsa autem retributio fructus est operum praesentium, teste Apostolo, qui ait: Quaecunque enim seminaverit homo, haec et metet. Et qui seminat in carne, de carne metet corruptionem. Qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitnatur facientibus pacem. Fructus enim justitiae vita aeterna est, quae operibus justitiae retribuitur; quia qui inquirunt pacem sequuntur eam. Ipsa pace cui student, quasi optima semente, terram sui cordis aspergunt, quo per quotidianum bonae operationis crementum ad fructum valeant vitae pervenire coelestis. De quo alibi scriptum est: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Hinc et Pauam et laudem Dei . Hunc autem fructum justitiae in epistola ad Galatas fructum Spiritus nominavit dicens: Fructus longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia,
Abbreviated transcription (Latin):
feliciter lucrifac̃. xp̃m. Hinc et
alibi id̾e apłs ait. Michi autẽ
absit głiari. nisi inetuce dñi nr̃i
iħu xp̃i: ꝑ quẽ michi mundus cru¬
cifixus est. et ego mundo. Hon in
ꝓpͥa iusticia gloriari debet mo¬
nachuis uł indoctrina aliquã:
sed in fide crucis xp̃i. ꝑ quẽ sibi
omĩa sperat dumitti peccata. Inui¬
cem ergo sibi mortui esse debent: et
mundus monacho et monachris mun¬
do. et nichil concupiscere debet mo

Expanded text:
feliciter lucrifacit Christum. Hinc et feliciter lucrifacit Christum. Hinc et alibi idem apostolus ait: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Dominii, per quem mihi mundus crucifixus est et ego mundo . Non in propria justitia gloriari debet monachus, vel in doctrina aliqua, sed in fide crucis Christi, per quem sibi omnia sperat dimitti peccata. Mutuo ergo sibi mortui esse debent, et mundus monacho, et monachus mundo. Et nihil concupiscere debet mo
Abbreviated transcription (Latin):
i quis monachus mortificaue¬
rit u menbra sua que sunt
ii ꝑ terrã. et tollens cruc̾e suam secu¬
tus fuerit xp̃m: et mortiuis mundo
et tropheũ mortificationis sue do¬
minice passionis ass ixerit ligno.
ita ut dicere possit cũ paulo: ego
ꝑ legẽ legi mortuus sum. ut deo
uuiam xp̃i confixus cruci. iste
do adquirit: xp̃m proculdubio lu¬
cri facit. Uel certe qui frẽm suũ
qui xp̃i est menbrũ predicando
et bonũ exẽplũ ostendendo lucrat᷑.
xp̃m lucrifacit. Beatꝰ enĩ augus¬
tinꝰ ait. Si quid forte ꝑuersũ
uderis. satage. corrige: et emen¬
dare non cesses. Fac quid potes. ꝓ
ꝑsona quã portas. Noli quiescere
lucrari xp̃m. quia lucratꝰ es̃ a xp̃o.
Nam et scd̃m intelligentiam huiꝰ
sententie qui intelligit sui causa
xp̃m hoĩem factũ. passum. et mor¬
tuum. et a mortuis resurrexisse.
et in cęlos ascendisse. spretis om̃ib
que sunt mundi. tecto cursu eum
fuerit secutꝰ. ut ip̃m. xp̃m ad pre¬
hendat aquo est conp̾hensus iste

Expanded text:
i quis monachus mortificaverit membra sua quae sunt super terram, et tollens crucem suam secutus fuerit Christum , et mortuus mundo, et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, ita ut dicere possit cum Paulo: Ego per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Christo confixus cruci , iste do acquirit, Christum procul dubio lucrifacit, vel certe qui fratrem suum, qui Christi est membrum, praedicando et bonum exemplum ostendendo lucratur, Christum lucrifacit. Beatus enim Augustinus ait: Si quid forte perversum videris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam portas. Noli quiescere lucrari Christum, quia lucratus es a Christo. Nam et secundum intelligentiam hujus sententiae, qui intelligit sui causa Christum hominem factum, passum, et mortuum, et a mortuis resurrexisse, et in coelos ascendisse, et spretis omnibus quae sunt mundi recto cursu eum fuerit secutus, ut ipsum Christum apprehendat, a quo est comprehensus, iste
Abbreviated transcription (Latin):
cdebes et rogare eum ut cdonet tibi
que expediunt: Hoc ẽ ut quod uo¬
luntas ipsiꝰ est fatias. et sede cum
patientia manducans qd̾ habes in
karitate.

Expanded text:
debes, et rogare eum ut donet tibi quae expediunt, hoc est, ut quod voluntas ipsius est facias, et sede cum patientia manducans quod habes in charitate.
Abbreviated transcription (Latin):
bellis eripit᷑. idẽ auditꝰ. locutiois.
et uisus. Albas arseniꝰ: orauit dicẽs.
Onẽ dirige me ad salutem. ꝙ ue¬
nit ei uox dicens: Arseni. fuge
hoĩes: tace. quiesce. et saluus eris.
Dix̃ abbas moẏses. Homo fugi¬
ens homines : similis ẽ uue ma¬
ture. Qui aut̃ cũ hõib conuer¬
satur: sicut uua acerba erit:
Dix̃ abbas nilus. In penetrabilis
manet a sagitis inimici: qui
amat quietem. Qui autẽ miscet᷑
multitudini: crebra suscipiet
uulnera.

Expanded text:
bellis eripitur, id est, auditus, locutionis bellis eripitur, id est, auditus, locutionis et visus. Abbas Arsenius oravit dicens: Domine, dirige me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: Homo fugiens homines, similis est uvae maturae: qui autem cum hominibus conversatur, sicut uva acerba erit. Dixit abbas Nilus: Imperforabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem: qui autem miscetur multitudini, crebra suscipiet vulnera.
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi appetunt: nullis
ꝓcul dubio in corde tumultib
premunt᷑. Om̃s quippe mordi¬
natos desidiorũ motus: a cubili
cordis manu sc̃ȩ̃ conuersatioĩs
eitiunt: & quĩ transitoria cunc¬
ta despitiunt: ex his nascentes
cogitationũ in solentias non pa¬
tiunt᷑ Solam nãq eternam
patriam appetunt: et quia nulla
tis tranquillitate ꝑfruunt᷑. Mag¬
na requies mentis est: asecreto
cordis terrenoꝵ desid̾ioꝵ tumuil¬
tus expellere: et una intentione
et̾ne patͥe. in amorẽ in time quie¬
tis anhelare. Atumutu rerũ
tẽporaliũ dauid secessũ querebat:
cũ ddiceret. Unã petii a dño hãc
requirã: ut in habitẽ in domodñs.
Et illud. Ecce elongaui fugieis:
et mansi in solutudine. Fugiers
elongat. quia tͣba desid̾ioꝵ tem¬
porauum: in aita contemplati¬
one dei se subleuat. Manet
uero insolitudine: qui ꝑseuerat
in remota mentis intentione.
Dixit abbas antoniꝰ: Quia qui se¬
det in solitudine et quiescit: a trib

Expanded text:
jus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla tis tranquillitate perfruuntur. Magna requies mentis est, a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. A tumultu rerum temporalium David secessum quaerebat, cum diceret: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et illud: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, qui a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat; manet vero in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentione. Dixit abbas Antonius: Qui sedet in solitudine et quiescit, a tribus
Abbreviated transcription (Latin):
nem in scło uitã degentib: atq
alia scłi huiꝰ renuntiantib. Iuis
enĩ dicit᷑ ut sua omĩa ben̾e ge¬
tant: istis ut sua omĩa derelin¬
quari. Ili p̾ceptis generalibus
astringunt᷑: isti p̃cepta genera¬
lia ꝑfectiꝰ uiuendo transcendt᷑.
Ad ꝑfectũ non sufficit nisi abne¬
gatis omib suis: etiã se ipsum¬
quisq ab neget. S quis se iꝑ¬
sũ abnegare potest. nisi uolup¬
tatib ꝓpriis renũtiet: ut qui
suꝑbus erat sit humilis: Qui
iracundus est: esse studeat man¬
suetus. Ham si ita quisq renun¬
tiet quib possidet omĩb. ut suis
non renontiet morib: non est
xp̃i discipłs. Qui enĩ renunti¬
at rebus suis sua ab negat᷑ Qui
uero renũtiat moribus prauis:
semet ipsũ scilicet ab negat. Un¬
de et dñs qui uult in quid post
me uenire: ab neget semet ipsum.¬

Expanded text:
n saeculo vitam degentibus, atque alia saeculo renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuuntur; isti praecepta generalia, perfectius vivendo, transcendunt. Ad perfectum non sufficit, nisi abnegatis omnibus suis, etiam seipsum abneget. Sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
eo udices ueniunt. Terra etiã sur¬
sũ uocat᷑ : cũ hi qui t̾renis actib
obligati fuerant. in eis tamen plꝰ
celestia quã terrena lucra quesi¬
erutł. Quib infine dicit᷑. Hospes
etã: et collegistis me Hudus: et
ꝑfectioĩs uirtute transcendunt.
quia ne quaquã hoc solum qd̾ cũc¬
tis diuina lex precipit in plere
contẽpti sunt. s p̃stantiore deside¬
rio plus exhibere appetunt: quã
preceptis gen̾alib audire potuert᷑.¬

Expanded text:
eo judices veniunt. Terra etiam sureo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum hi qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt, quibus in fine dicitur: Hospes eram, et collegistis me; nudus, et perfectionis virtute transcendunt; quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuer
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ: iudicantes duodeci tribus istl
Om̃s qui in eccła modo ꝑfecꝰti ft̃
ꝑfecꝰtioĩs sue recꝰtitudinem ꝑeuui¬
geliũ didicert̃. Redemptori ergo
nr̃o uniti. eiusq maiestate con¬
uncti. cũ eo rudices uidebuntur
qui mocdo ꝑfecti oꝑa iusta euuã¬
głica precepta secuti sunt. Qui
in hoc scło preceptis dñi paruit:
cũ slo post modũ ad iudicandũ
popłos uidex uenit. sicut cuucta
cit᷑: sedebitis et uos suꝑ duodecum
tronos. iudicantes duodecĩ tribus
isił. Recꝰtum quippe ut cũ deo de
popłis in iuclitio disputent: qui ad
uerba dei presens scłm ꝑfecte dere¬
lingunt: et illi cũ deo postmodum
iudices ueniant: qui ei modo in uo¬
luntaria pauꝑtate. uel in pace fami¬
uares extiterunt Scriptũ est: Ad¬
uocauit celos sursũ: et terrã ut
discerneret popłm suũ. Celos qͥp¬
pe sursũ aduocat.: cũ hi qui sua
omĩa relinquentes conuersationẽ
celestis uite tenuert̃. ad conseden¬
dum in iuditio conuocant᷑: atq cũ

Expanded text:
bus Israel. Omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per Evangelium didicerunt. Redemptori ergo nostro uniti ejusque majestati conjuncti, cum eo judices videbuntur qui modo perfecta opera juxta evangelica praecepta secuti sunt. Qui in hoc saeculo praeceptis Domini paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judex venit, sicut cuncta citur: Sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodeIsrael. Rectum quippe est, ut cum Deo de populis in judicio disputent, qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Et illi cum Deo postmodum judices veniant, qui ei modo in voluntaria paupertate, vel in pace familiares exstiterunt. Scriptum est: Advocavit coelos sursum, et terram, ut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum hi qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur atque cum
Abbreviated transcription (Latin):
N fine scłi cũ dõ udices ueniunt.
qui nunc ꝓdeo in uste uidicant᷑:
Tunc eoꝵ lux tanto latiꝰ emicat.¬
quanto eos muinc manus ꝑsequen¬
tium duriꝰ angustat. Iunc reꝓboꝵ
oculis patescit. qd̾ celeste potestate
sub uixi sunt: qui t̾rena omĩa spon¬
te reliquert̃. Quia quisqͥs stimu¬
lo diuini amoris excitatꝰ. hic posses¬
sa reliquerit illic ꝓcul dubio eul¬
men uiditiarie potestatis obtine¬
bit: ut simul tunc iudex cũ iudi¬
ce ueniat. qui nunc considerat iõe
iudicii. sese spontanea uoluntate
castigat. Redẽptor nr̃ uidicii sen¬
tentiã cũ scĩs eccłe p̃dicatoribus
decernit: sic̃ ipse in eugło dicit.

Expanded text:
 tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latiquanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redemptor nester judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, sicut ipse in Evangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
mundi quasi nescientes dissimulãt:
et forti gressii interiꝰ. unde exteri¬
us subleuant᷑ calcant. Electi mona¬
chi nullis praue actionis clamori¬
b perstrepunt: Hullo cupidita¬
tum temporalium turbulento
ris presentis uite necessariis. in¬
mod̾atius ocupare. refugiunt.
Sepe bona agentes monachi.
pat̾na ad huc flagella sentiunt:
ut tanto ꝑfectiores ad hereditatẽ
ueniant. quanto eos pie ferientis
disciplina. cotidie etiã de minimis
purgat. Ueri monachi funditꝰ
scło renuntiantes: ita huic mun¬
do moriunt᷑. ut soli dõ uiuere de¬
lectant᷑. Quantoq ab huiꝰ scłi
conuersatione se subtrahunt.
tanto interne mentis atiȩ. pre¬

Expanded text:
mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento ris praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Veri monachi funditus o renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie prae
Abbreviated transcription (Latin):
nam auimã in ꝑicło suȩ con¬
uersationis accipe Unde ꝙ a¬
pud extraneũ mamiis desigitͣ.
quia apud sollieitudinis eurã¬
quȩ ante deerat mens ligatur.
Uerbis uero oris sui inlaquea¬
tus est ac ꝓprus sermonib cap¬
tus: quia dũ cõmissis sibi eogit᷑
bona dicere: ip̃m pͥus necesse
est quȩ dixerit eustodire. In¬
laqueatur gͥ uerbis oris sui
dum ratione exigente constru¬
gitui. ne enis urta. ad aliud
qͣm ad monet relaxet᷑ Unde
apud districtum uidice cogitur
tanta in oꝑe exsoluere. quanta
eum constat aluis uoce p̃dicasse.
Ubi ꝙ bene mox erottacio subdit᷑
ut dicatur: fac ergo qd̾ dico fi¬
limi: ꝙ tema tp̃m libera: quia
incidisti in manus. ꝓximitui.
Discurre: festina. susecta ami¬
cum tuũ: ne dederis somnũ
ꝯculis tuis. nec dormitent pal¬

Expanded text:
 conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis somnum oculis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
tunt:. Illis nimirũ ꝓdest ut in
sius alligationib uicti iaceant.
istis uero aliqͣndo sufficit ut lau¬
dabilia alioiũ facta cognoscant.
Unde magister egregius sapien¬
tib et insipientib debitor: cum
hebreorũ quosdã sapientes. quos¬
dã uero etiã tardiores ammone¬
ret: illũ de competione uetis¬
cestam̃ti loquẽs. eorũ sapienti¬
am argum̃to suꝑauit dicens.
Quod enĩ antiquat᷑ .u. seneicit.
ꝓpe int̾itũ est Cum ue. ⁊ solis
exemplis quosdã tͣhendos cerne¬
ret in eadẽ epistola adiunxit

Expanded text:
tunt. Illis nimirum prodest, ut in tunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
ammonendi sunt sapientes-
huiꝰ scłi: atq alit̾ ȩbetes
Sapientes quipe ammonen¬
disunt: ut amittant scrrequȩ
sciunt. ȩbetes quoq amino¬
nendi sunt. ut appetant seire
quȩ nesciunt: In illis hoc pri¬
mũ destruendũ est qd̾ se sapi¬
entes arbitrantur: in istis iã
edificandũ est quicqͥd de sa¬
pientia suꝑna cognoscit᷑. qͥa
dũ minime suꝑbiũt: quasi
ad suscipiendũ edificiĩ corda
parauerũt: Cũ ilis laborandͤ
ut sapientius stulti fiant: stultã
sapientiam deserant. et sapientẽ
dei stulticiam discant: Istis uero
p̃dicaudũ est̃: ut ab ea quȩ putat᷑
stulticia. ad ueram sapientiã ui¬
cinius transeant: Illis namq di¬
citur. Si quis uidetur int̾ uossa¬
piens esse in hoc scło: stultus fiat
ut lit sapiens. istis uero dicitur:
non multi sapientes scdm carnẽ.
et rursum: quȩ stulta funt nun¬
di elegit deus ut consundat sa¬
pientes: Illos plerunq ratiocina¬
tionis argumenta: istos non mĩ¬
quam melius exempla conuer¬

Expanded text:
admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla conver
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã qd̾ exuitio deterius ꝑur¬
get. ne dum neqͣquã pugnat
cont᷑ hoc qd̃ iolerat. ei quoq a
quo se liberũ estimat uitio sue¬
cumbat.
liter ammonendi sunt sul¬
uiti: atq aliter pͥlati. Illos ne
subiectio conterat: istos ne loeu
suꝑior extollat: Illi ne minus
quȩ ubentur impleant: isti
ne plus iusto iubeant quȩ cõ¬
pleantur Illi ut humilit̾ sub¬
laerant: isti ut temꝑant̾ presm
Nam qd intelligi et figuralit̾ p¬
test: illis dicitur: Silu obeclite
parentib ur̃is in dño: istis uer
p̃cipitur. et patres nolite ad ra¬
cundiã ꝓuoc̾are filios uestros
Iuli discant quomͦ ante occuli
arbitris oculos sua int̾iora cõ¬
ponant: isti quomͦ etiã cõmissis
sibi exempla beneuiuendi exte¬
rius p̾beant: Scire et enĩ p̃lati
debent: quia ñ ꝑuersa imqͣm
ꝑpetrant. tot mortib digni
sunc: quot ad subditos suos ꝑ¬

Expanded text:
sed etiam quod ex vicino deterius perursed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat.liter admonendi sunt subditi, atque aliter praelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos
Abbreviated transcription (Latin):
ueste: qd deductũ subito fixit
in uulnere. ut secantẽ gladiũ
sentiret eger anteqͣm cer¬
neret: ne si ante cerneret sen
leci: atq aliter tristes: Letis
uidelieq infe renda sunt tristia
quȩ secuntur ex supplicio:
tristib uero inferenda sunt
leta quȩ ꝓmittunt᷑ ex regno:
Discant lȩti ex minarũ asꝑita¬
te qd timeant: audiant tris¬
tes p̃miorũ gaudia de quib
ũsumant: Illis quippe dicitur:
Ue uobis qui ridẽtis nunc: qm̃
flebitis. Isti uero eodẽ magist
dicente iudiunt: Iterũ iuc̾e¬
bo uos q. gaudebit cer ur̃ni:
et gaudiũ ur̃m nemo tollet.i
uobis. Nou nulli autẽ leciuel
cristes non reb frent. sed cõs¬
parsionib existunt: Quib
ꝓsecto intimandũ est: qd qui¬
dam uicia quibdã conspar¬
sionib iuxta sunt. Habent
enĩ leti ex ꝓpinquo luxuriã.
cristes iram: Unde necesse ełt.
ut. non solum quisq conside¬
ret. quod exconsparsione sustinꝙ.

Expanded text:
veste, quod eductum subito fixit veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, senlaeti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fuo sibi nidicio suꝑbie
ceruncem caleat:. et in nella
sui defensione se exerceat.
Iuã sententia ꝓprii oris ligat.
Hine est enĩ qdͣ nathan ꝓphe¬
ta arguere regem uenerat.
et quasi de causa pau peris
contra diuitẽ iudiciũ que¬
rebat: ut pͥus rex sentenei¬
am diceret. et reatũ sium
postmodũ audiret. quatinꝰ
nequaqͣm iusticie cont̾dice¬
ret. quam in se ip̃e ꝓtulisset.
Uir itaq sc̃s et peccatorem
considerans.ꝙ regẽ miro
ordine audacẽ reũ pͥus ꝑ cõ¬
fessionẽ ligare studuit. et
postiodũ ꝑ inuectionẽ seca¬
re: Celauit paululũ quem
quesiut: sed ꝑcussit repen¬
te quẽ tenuit Pigrius enĩ fortasse
incideret: si ab ip̃o sermo¬
nis exordio aꝑtȩ culpam
ferire uoluiser: Sed p̃mis¬
sa similitudine eam quã
occultabat exacuit merepationẽ:
Ad egrũ medicus uenerat: secan¬
dum uulnus uidebat. sed de
pacientia egri dubitabat: Abs¬
condit gͥ ferrũ medicinale sub

Expanded text:
quae suo sibi judicio superbiae quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ad salutẽ medico. blandi¬
ente reducitur Cumq eis in
dulcedinẽ condescenditur.
langor insaniȩ mitigatur.
Neq enĩ negligent̾ intuen̾dũ
est: qd̾ eum saulẽ sp̃s inmnun
dus iuaderet: adphensa da¬
uid eithara eius uesaniã seda¬
bat Quid enĩ ꝑ saulem nisiela¬
tio potentiũ: Et quid ꝑda
uid innuitur. nisi humilis ui¬
ta sc̃oꝵ: Cum ergo saulab in¬
mmundo spũ arripitur. dauid
canente enis uesania temꝑa¬
tur: quiꝰ cum sensus potenci¬
um ꝑ elationẽ in furorẽ uerti¬
tur: dignũ est ut ad salutem
mentis quasi dulcedine eicha¬
Re locutionis nr̃ȩ tranquilli¬
cate reuocetur: Aliquando
autẽ eũ huius sełi potentes
arguuntur: pͥus ꝑ quasdã simi¬
litudines uelud de alieno ne¬
gotio requirendi funt. Et eũ
rectam sentenciã quasi in al¬
terũ ꝓtulerint: tune modis
congruentib de ꝓprio reatu
feriendi. ut mens temꝑali
potentia tumida. contͣ corripi¬
entem nequaquã se erigat:

Expanded text:
saepe ad salutem medico blandisaepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat . Quid enim per Saulem, nisi elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat,
Abbreviated transcription (Latin):
intumeseunt: De his in euuan¬
qui habetis consolationẽ urãn
Quia enĩquȩ sunt ȩterna gau¬
dia nesciunt: ex p̃sentis uite
habundantia consolantur.
Offerenda est gͦ eis consolati.
quos caminus pauptatis exeo¬
quit. atq illis inferendus est
timor. quos consolatio gle tem¬
ꝑalis extollit: ut q illi discant
quia diuitias quas ñ concupis¬
cunt possident. et isti cognos¬
cant. quia eas quas coneupis
nẽ ꝑmutat qualitas morur
ut sit diues humił. sit pauꝑ¬
elatus Unde mox p̃dicansl
lingua eũ audientib debet uita
componi: ut tanto districtius
de pauꝑe elationẽ feriat. quã¬
to eã nec in lata pauꝑtas meli¬
uał: Et tanto lenił humalira¬
tem diuitũ muleeat: quanto
eos nec habundantia quȩ sub¬
leuat exaltat. Non nunqm ca¬
men etiã suꝑbls diues exocta¬
tiorus blandimento placan¬
dus est: quia ꝙ plerumq du¬
ra uilnera ꝑ lenia fomenta
mollescunt: et furor insanoꝵ

Expanded text:
intumescunt. De his in Evanintumescunt. De his in Evanqui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciurdinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauelatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eum nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum
Abbreviated transcription (Latin):
A senes Quia illos plerumq ad¬
uersitas ammonitionis ad ꝓ¬
uectũ dirigit: istos uero ad me¬
liora oꝑa dep̃catio blanda eõ¬
liter inopes: atq ali¬
ter locupletes: Ilis namq of¬
ferre consolationis solatium
contͣ tribulationẽ: istis uero
inferre metũ contra elatio¬
nẽ debemus. Inopi quippe
a dño ꝑ ꝓphetam dieitur
Nolitimere: quia ñ confun¬
deris: Cui non longe post
blandiens dicit:. Paupcla tẽ¬
pestate conuulsa Rursumq
hanc consolatur dicens E legi
te in camino puaꝑtatis: At cõ¬
tra paulus discipłis de iuicib
dicit: Duicib huius scłi p̃cipe
ñ suꝑbe saꝑe: neq sꝑare in in¬
certo diuitiarũ suarum: Ubi
notandũ ualde est: quod hum¬
litatis doctor memoriã diuitũ
faciens non ait roga sed p̃cipe
quia ꝙ si impendenda est pie¬
tai infirmitati: honor tam̃
ñ debetur elationi Talib eͥ
rectũ qđ dicitur tanto rectus
iubetur: quanto et in reb tͣn¬
sitoriis altitudine cogitacionꝰ

Expanded text:
 senes: quia illos plerumque severitas commonitionis ad perfectum dirigit; istos vero ad meliora opera deprecatio blanda comliter inopes, atque aliter locupletes: illis namque conferre consolationis solatium contra tribulationem; istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
tempe piecutionis eius mala to¬
lerabat. Sumq eũ uiri sui ad fe¬
riendũ saul accenderent: fregit
Qui tam̃ occultȩ surrexit: ꝙ a
clamidis enis abscidit: Quid eñ
ꝑsaul nisi mali rectores : Quridꝑ
dauid nisi bon subditi desigrn¬
tur: Saulgͥ uentrẽ purgare et
pͣuos p̃positos conceptã in corde
malitiam usq ad oꝑa miseri ode¬
ris extendere: et cogitata apud
se noxia facta ext̾iorib exequẽ¬
do demonstrare: Quẽ dauid ti¬
men ferire metint: quia pie
subditorũ mentes ab om̃i se

Expanded text:
tempore persecutionis ejus mala totempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim per Saul, nisi mali rectores; quid per David, nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae subditorum men
Abbreviated transcription (Latin):
tionis studiũ cȩli anmalia fi¬
pȩ eȩli animalia in eircuitu
ꝙ intus oculis plena deseribũ¬
tur: dignũq est ut cuncti qͥ
p̃sunt intus atq in eirciutu
oculos habeant. quatinus et
niterno uidici ui semꝙ ip̃is pła¬
cere studeant: q exempla ui¬
tȩ excerius p̃bentes. ea ẽtiam
quȩ inaliis sunt corrigenda
dep̃hendant. Ammonend
sunt subditi: ne p̃posicorũ.
suorũ uitã temerȩ rep̃hendãt.
si quid eos fortasse agere rep̃¬
hensibilit̃ uident. ne unde
ꝑ elationis impulsũ in ꝓfun¬
diora mergantur. Ammonen¬
di sunt ne cũ culpas p̃positoꝵ
considerant: contͣ eos auda¬
tiores fiant. sed sic si qua ual¬
de sunt eorũ pͣua apudsemꝵ¬
ipõs duudieent: ut tamen
diuino timore coustricti.
ferre subeis uigũ reuerentiȩ ñ re¬
cusent. Qd̃ melius ostendimus:
ad purgandũ uentrẽ syeluncã
firisset ingressus: illie cũ uiris su¬
is dauid merat qui iam tã lonqi

Expanded text:
tionis studium coeli animalia fitionis studium coeli animalia fipe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur , dignumque est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea etiam quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant, sed sic si qua valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo