comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nandũ ẽ. N quod ab illis eidẽ pedes aliis
uocabulis noĩatur dichorei nõ ẽ ille qđ
sua sponte uitiosus inclausulis sed in or̃o¬
nis nũo niħ est tam tutiosũ ꝙ̃ si semꝑ est
st habitus ꝗcũq eã uiolauissex ab o̾ib eẽ ei
penas persolutas dichoreiꝰ: niħ N. ad rem
exma illa longa sit anbreuis dem̾ prĩs dic¬
dichoreio tantus damor cõcionis excitatus
est ut amirabile ẽẽt q̃ro nõ ne id nuͣs effe¬
cerit uerboꝵ ordinẽ inmuta fac sic. Im
probauit fili temeritas iã niħ erit & si te¬
meritas ex trib breiib & longa est: quam
Aristoteles ut optimũ probat a qͦ dissentio
At ead uerba: ead sentẽtia aĩo istuc satis ẽ
aurib nõ satis. S id crebriꝰ fieri nõ oporter
Primũ .ii. nuͣs agnoscitur: dem̾ satiat Po¬
stea cognita facultate cõtemnitur. S sũt
clausule plures q̃ nuͣose et iocunde cadãt
Nam & creticus ꝗ ẽ e longa & breui &

Expanded text:
nandum est enim, quod ab aliis eidem pedes aliis nandum est enim, quod ab aliis eidem pedes aliis vocabulis nominantur. dichoresua sponte vitiosus in clausulis, sed in Orationis numero nihil est tam vitiosum, quam si semper est st ambitus: "quicumque uiolasset, ab omnibus esse ei poenas persolutas": dichoreus nihil enim ad rem, extrema illa longa sit an breuis; deinde: "patris dicdichoreo tantus clamor contionis excitatus est ut admirabile esset. quaero nonne id numerus effecerit. uerborum ordinem inprobavit fili temeritas, iam nihil erit, etsi temeritas ex tribus brevibus et longa est, quem Aristoteles ut optimum probat, a quo dissentio. 'At eadem verba, eadem sententia.' animo istuc satis est, auribus non satis. Sed id crebrius fieri non oportet; primum enim numerus agnoscitur, deinde satiat, postea cognita facilitate contemnitur. sed sunt clausulae plures, quae numerose et iucunde cadant. Nam et creticus, qui est e longa et brevi et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad illa quȩ nescio cur tũ greti comata es cola
noĩeã nõs nõ recle incisa & mẽbra dicamꝰ
neq .ii. et̾ possunt reb ignotis nota noĩa. sec
tũ uba aut suauitatis aut inopiȩ cã tras¬
ferre soleamꝰ in oĩb hoc fit artib ut cũ id
appellandũ sit qđ p̾y rerũ ignoratiõem ip̃ar
nullũ habuerit añ nomen necessitas cogit
aut nouum facere uerbũ aut a simili mu¬
tuari. Qaũt pacto deceat incise membratiꝰ¬
ue dici iã iuidebimꝰ. Nũc qͦt modis mutẽ¬
tur cõpressicẽs cõclusionesq dicẽdũ ẽ Fluit
omino nuͣs a pͥmo tã incitatius breuitate
pedũ tũ proceritate tardius cursũ cõten¬
tioẽs magis reqrunt. Expositioẽs rerũ tar¬
ditatẽ Insistit aũt ambitus moĩs plurib
e quib unũ est sequuta asia maxͤ ꝗ dicho¬
recis uocatur cũ duo extremi chorei suił
id est e singulis longis & breuib. Expla¬

Expanded text:
est ad illa quae nescio cur, cum Graeci ko/mmata et kw=la est ad illa quae nescio cur, cum Graeci ko/mmata et kw=la nominent, nos non recte incisa et membra dicamus. Neque enim esse possunt rebus ignotis nota nomina, sed cum verba aut suavitatis aut inopiae causa transferre soleamus, in omnibus hoc fit artibus, ut, cum id appellandum sit quod propter rerum ignorationem ipsarum nullum habuerit ante nomen, necessitas cogat aut novum facere verbum aut a simili mutuari. quo autem pacto deceat incise membratimve dici iam videbimus; nunc quot modis mutentur comprehensiones conclusionesque dicendum est. Fluit omnino numerus a primo tum incitatius brevitate pedum, tum proceritate tardius. Cursum contentiones magis requirunt, expositiones rerum tarditatem. Insistit autem ambitus modis pluribus, e quibus unum est secuta Asia maxime, qui dichoreus vocatur, cum duo extremi chorei sunt, id est e singulis longis et brevibus. Expla
Abbreviated transcription (Latin):
si aut laudandũ ẽ aliꝗd ornatiꝰ ut nos in
accusatiois secundo de syrialȩ laude dixi¬
mus aut insenatu de cõsulatu meo aut ex¬
ponenda narratio q̃ plus dignitatis desidẽ¬
rat ꝙͣ doloris ut in quarto accusatiois de
hennensi cerere de segestana dyana de sy¬
racusarũ situ diximꝰ sepe & in amplificã¬
da re cõcessu oiũm funditur nuͣose & uolu¬
bilit̾ or̃o id nos fortasse nõ ꝑfecimꝰ. Conati
ꝗđ sepissime sumꝰ qđ plurimis locis peror̃o¬
nes nr̃e uolusse nos atq aĩo cõtendisse de¬
clarant. id aũt tũ ualet cũ siꝗ audit ab
oratioẽ iam obsessus est: ac tenetur nõ enĩ
id agit rit insidietur & obseruet: S iam
fauet processumq uult dicendiq tum ad¬
mirans non acquirit quid prendat. Hȩc
aũt forma retinenda non du est nec dico
imperoratione quã ip̃e includit. sed in
ꝗb ostendi licer& transferenda tota dictio

Expanded text:
si aut laudandum est aliquid ornatius, ut nos in si aut laudandum est aliquid ornatius, ut nos in accusationis secundo de Siciliae laude diximus, ut in senatu de consulatu meo, aut exponenda narratio, quae plus dignitatis desiderat quam doloris, ut in quarto accusationis de Hennensi Cerere, de Segestana Diana, de Syracusarum situ diximus. Saepe etiam in amplificanda re concessu omnium funditur numerose et volubiliter oratio. Id nos fortasse non perfecimus, conati quidem saepissime sumus; quod plurimis locis perorationes nostrae voluisse nos atque animo contendisse declarant. Id autem tum valet cum is qui audit ab oratore iam obsessus est ac tenetur. Non enim id agit ut insidietur et observet, sed iam favet processumque vult dicendique vim admirans non anquirit quid reprehendat. haec autem forma retinenda non diu est, nec dico in per- oratione, quam ipsam includit, sed in quibus ostendi licere, transferenda tota dictio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectis absolutisq sententiis Itaq postea ꝙͣ
est nata hec uel cirtũscriptio uel cõpressio
uel cõtinuatio uel ambitus si ita licet di¬
cere nemo ꝗ aliqͦ eẽt in nũo scripsit orõne
generis cius quod eẽt ad delectationẽ cõ
parantiũ remotũ a uidiciis forensiq cer¬
sententias nã cũ is ẽ auditor qui nõ uere¬
atur. ne cõposite or̃ois insidiis sua fides ad¬
temptetur grãm qͦ hab& oratori uolup¬
tati auriũ seriuenti. Genus aũt hoc or̃ois
neq totũ assumendũ ẽ ad causas foren¬
ses neq omĩo repudiandũ si enĩ semper
utare cũ satietatem affert tum quale sit
ẽt ab imperitis agnoscitur detraxit preterea
actioĩs dolorẽ aufert humanũ sensũ actoris
tollit funditus ueritatẽ &x fidem Sed qm̃ ad
hibenda nõ nũꝙ̃ ẽ pͥmũ uidendũ est qͦ loco
deinde ꝙ̃ dui retinenda sit. Tũ qut moĩs cõ¬
mutanda. Adhibenda est igitur nũosa or̃o

Expanded text:
perfectis absolutis- que sententiis. itaque postea quam perfectis absolutis- que sententiis. itaque postea quam est nata haec vel circumscriptio vel comprehensio vel continuatio vel ambitus, si ita licet dicere, nemo, qui aliquo esset in numero, scripsit orationem generis eius quod esset ad delectationem com- paratum remotumque a iudiciis forensique cerdrum numerumque sententias. Nam cum is est auditor qui non vereatur ne compositae orationis insidiis sua fides attemptetur, gratiam quoque habet oratori voluptati aurium servienti. genus autem hoc orationis neque totum adsumendum est ad causas forensis neque omnino repudiandum, si enim semper utare, cum satietatem adfert tum quale sit etiam ab imperitis agnosci- tur; detrahit praeterea actionis dolorem, aufert humanum sensum auditoris, tollit funditus veritatem et fidem. Sed quoniam adhibenda non numquam est, primum videndum est quo loco, deinde quam diu retinenda sit, tum quot modis commutanda. adhibenda est igitur numerosa oratio,
Abbreviated transcription (Latin):
qua ratione nũo fiat oratio. Ex plicandũ
etiã est & unde orta sit forma uerborum
dicendũq ꝙ̃tos tirtuitus facere deceat deq
eorum ꝑticulis & tanꝙ incisiõib disseren¬
dum ẽ: q̃rendũq utrũ una speties & lon¬
gitudo sit earũ.an ne plures & si plures:
quo loco aut qn. quo q gnͣt uti oporteat
Tostremo totiꝰ gniͣs utilitas explicanda est
que qdẽ patet latius nõ ad unã ii remi
aliꝙͣ sed ad plures accomodat᷑ At lic&x non:
ad singłas res respondentẽ de uniuso gnͣe
sic dicere ut &̃ singłis satis responsũ ẽe ui¬
deatur. Remotis igitur reliꝗs gn̾ib unũ
selegimus hoc qđ in causis foroq uersatur
de qͦuo dicemꝰ. Ergo in aliis iđ in hystoria
et in eo qđ appellamꝰ epydicticon placet
om̃i dici ysocrateo łheopompeoq more. Il¬
la circũscriptioe ambituq ut tanꝙͣ in orbe
inclusa currat or̃o quo ad insistat in singulis

Expanded text:
qua ratione numerosa fiat oratio. explicandum qua ratione numerosa fiat oratio. explicandum etiam est unde orta sit forma verborum dicendumque quantos circuitus facere deceat deque eorum particulis et tamquam incisionibus disserendum est quaerendumque utrum una species et longitude sit earum anne plures et, si plures, quo loco aut quando quoque genere uti oporteat. Postremo totius generis utilitas explicanda est, quae quidem patet latius; non ad unam enim rem aliquam, sed ad pluris accommodatur. ac licet non ad singula respondentem de universo genere sic dicere, ut etiam singulis satis responsum esse videatur. Remotis igitur reliquis generibus unum selegimus hoc, quod in causis foroque versatur, de quo diceremus. Ergo in aliis, id est in historia et in eo quod appellamus epideiktiko/n, placet omnia dici Isocrateo Theopompeoque more illa cir- cumscriptione ambituque, ut tamquam in orbe inclusa currat oratio, quoad insistat in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
orõe dicit᷑ꝰ nõ semꝑ nuͣo fiat sed nõ nũqr aut
cõcinitate aut cõstruotiõe uerboꝵ Ita si nuͣs
orõnis qͣritur ꝗ sit: oĩs ẽ. sed alius alio me¬
lior. atq aptior. Si lecus in om̃i parte uboꝵx
si und ortus sit ex auriũͣ uoluptate si cõpõ¬
nendoꝵ ratio dicetur alio loco ꝗa ꝑtinet
adusum. q̃ pars quarta & exma nobis
sine arte definiit. Satis multa de nã se¬
quitꝰ usus de quo ẽ accurateꝰ disputãdum
in qͦ q̃sitũ ẽ in toto ne circuitu illo orõnis
mis an in utraq parte nuͣs tenendus sit
Deinde cũ aliud uideatur eẽ nuͣs. aliud nuo
sum ꝗd intersit. tũ aũt in oĩbus ne nuis
equaliter particulas deceat incidere an face̾
alias breuioris alias longioris idq qn aut
tur quib ue partib plurib ne an singlis
imparib an equalib & qn aut istis aut
illis sit utendũ. quȩ inter se aptissime col¬
locent. & quo an omĩno nulla sit in es
gnͣe distinetio qđq ad rẽ max̾ ꝑtinent

Expanded text:
sed non numquam aut concinnitate aut constructione verborum. ita si numerus orationis quaeritur qui sit, omnis est, sed alius alio melior atque aptior; si locus, in omni parte verborum; si unde ortus sit, ex aurium voluptate; si componendorum ratio, dicetur alio loco, quia pertinet ad usum, quae pars quarta et extrema nobis sine arte definiunt. satis multa de natura; sequitur usus, de quo est accu- ratius disputandum. In quo quaesitum est in totone cir- cuitu illo orationimis an in utraque parte numerus tenendus sit; deinde cum aliud videatur esse numerus aliud numero- sum, quid intersit. tum autem in omnibusne numeris aequaliter particulas deceat incidere an facere alias breviores alias longiores, idque quando aut cur; quibusque partibus, pluribusne an singulis, imparibus an aequalibus, et quando aut istis aut illis sit utendum; quaeque inter se aptissime conlocentur et quo modo, an omnino nulla sit in eo genere distinctio; quodque ad rem maxime pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
narrandi: aliud persuadendi aluid docendi¬
et cur nõ eque moratione atq inuerfu nus
appareat deinde quod dicitur in oratione
numerosum id utrũ nuͣo solum efficiatur
an uel & compositiõe quadam uel gnͣe uer¬
borum An est suum cuiusq ut numerũ
interuallis cõpositio uocib genus ip̃m u̾bor
qͣi quedam forma et limenꝰ or̃õnis appareat
sitq oiũm fons cõpositio ex ea quȩ et nrͣs
efficiatur & ea q̃ dicunt or̃onis qͣi formȩ
& lumĩa ꝗ̃ ut dixi greti uocãt

Expanded text:
nus est narrandi aliud persuadendi aliud docendi—nus est narrandi aliud persuadendi aliud docendi—et cur non aeque in oratione atque in versu numerus appareat. deinde, quod dicitur in oratione numerosum, id utrum numero solum efficiatur, an etiam vel compositione quadam vel genere verborum; an sit suum cuiusque, ut numerus intervallis, compositio vocibus, genus ipsum verborum quasi quadam forma et lumine orationis appareat, sitque omnium fons compositio ex eaque et numerus efficiatur et ea quae dicuntur orationis quasi formae et lumina, quae, ut dixi, Graeci vocant
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe prudentiũ. Sic in or̃oe aĩadu̾sum ẽ. młto
illd qđ seriꝰ sed eadem na. ãmonente ẽẽ qͦsdã
certos cursus cõclusiõesq u̾boꝵ qm̃ igit᷑ cãm
qͦ ostendimꝰ naturã Nũc id .n. erat tertiũ si
plac&r explicem: Quȩ disputatio nõ huiꝰ insti¬
& his unus ne sit an duo an plures quaq
ratione cõponatur & ad quã rẽ et qñ et qͦ
loco et quẽ admodũ adhibitus aliꝗd uolupta¬
tis afferat sed ut est in plerisq reb sic in hac du¬
plex cõsideranda ẽ uia quarũ altera est longior
breuior altera eadẽ etiam planior ẽ aũt longi¬
eos nũõs rationẽ cur sint nõ queant reddere
deinde si sit nuͣs ĩ orõne qualis sit aut qͣles
et e poeticis ne nuͣs an ex alio gnͣe qͦdã et si
e poeticis quis eorũ sit aut qui nãq alis un
mo alis plures alis om̃s idẽ udent᷑ꝰ Deinde
quicunq sunt siue unꝰ siue plures comũes

Expanded text:
tione prudentium, sic in oratione animadversum est, multo tione prudentium, sic in oratione animadversum est, multo illud quidem serius, sed eadem natura admonente, esse quosdam certos cursus conclusionesque verborum. quoniamque ostendimus, naturam nunc—id enim erat tertium—si placet explicemus; quae disputatio non huius instiet is unusne sit an duo an plures quaque ratione componatur et ad quam rem et quando et quo loco et quem ad modum adhibitus aliquid voluptatis adferat. sed ut in plerisque rebus sic in hac duplex est considerandi via quarum altera est longior, brevior altera, eadem etiam planior. est autem longieos numeros, rationem cur sint non queant reddere. Deinde, si sit numerus in oratione, qualis sit aut quales, et e poeticisne numeris an ex alio genere quodam et, si e poeticis, quis eorum sit aut qui; namque aliis unus modo aliis plures aliis omnes idem videntur. Deinde, quicumque sunt sive unus sive plures, communesn
Abbreviated transcription (Latin):
mõ suꝑiores sed ẽt se ip̃e cõcesserat. Quoniã
igͣ habem apte orõnis eos pͥncipes auctoresq
quos dicimus & origo inuenta ẽ cã querat᷑
quȩ sic apta ẽ ut miret uet̾es nõ eẽ cõmotos p̃ser¬
tim cũ fit fortuito sȩpe aliqd cõcluse aperteq di¬
cerdi: qđ cũ aiõs hoiũm auresq perpulisset: ut
intelligi possec id qđ casus effudisset. cȩcidisse io¬
ralem quandã in fe cõtin&i uocũ oiũm mẽsionẽ
ltaq & longiora & breuiora iudicat & ꝑfecta
ac moderata. semꝑ expectat mutilia sentit q̃dã
& qͣi deturtata ꝗb tanqͣ debito fraudetur: offẽ¬
ditur productiora alia. & q̃i in moderantius
excurrentia. quȩ magͥ et asꝑnant aures quod
cũ inplerisq tũ in hoc ꝯnͣe nimiũ qđ ẽ offendit
uehem̃tius ꝙ̃ id qđ uidet᷑ parũ: Ut igit᷑ poetica
et uersus inuetus ẽ terminatõe auriũ obserua¬

Expanded text:
modo superiores sed etiam se ipse correxerat. quoniam modo superiores sed etiam se ipse correxerat. quoniam igitur habeus et origo inventa est, causa quaeratur. Quae sic aperta est, ut mirer veteres non esse com- motos, praesertim cum, ut fit, fortuito saepe aliquid concluse apteque dicerent. Quod cum animos hominum aurisque pepulisset, ut intellegi posset id quod casus effudisset cecidisse iuralem quandam in se continet vocum omnium mensionem. itaque et longiora et breviora iudicat et perfecta ac moderata semper exspectat; mutila sentit quaedam et quasi decurtata, quibus tamquam debito fraudetur offenditur, productiora alia et quasi immoderatius excurrentia, quae magis etiam aspernantur aures; quod cum in plerisque tum in hoc genere nimium quod est offendit vehementiutus est terminatione aurium, observa
Abbreviated transcription (Latin):
in eo gnͣe scientiꝰ uersatũ ysocratẽ cõfitendũ
est: Sed princeps inueniendi fuit Trasima¬
chus: cuiꝰ oĩa nimis ẽt̃ extant scripta nuͣosa
Nã ut paulo anͥ dixi paria parib adiuneta E
siłiter definita itaq cõtrariis relata cõtraria
quȩ sua sponte & si id nõ agas cadũt pleruq
nuͣose Gorgias pͥmus inuenit. Sed is est uẜ
intemꝑantius Idẽ aũt ẽ genꝰ & ut an̾dietũ
est extrib partib collocatioĩs Alteꝵ horum
uterq isocratem etate p̾currit ut eos ille mo¬
deratiõe nõ inuentioe uicerit Est. N ut intrãs
abutit᷑ quas ysoerates cũ tñ audiuiss& intes¬
procesebat. prope .ii. centũ cõfecit annos re¬
laxarat aĩa necessitate nũoꝵ qđ declarat
in eo libro quẽ ad phylippũ macedonẽ scrip̃¬
sit cũ iã admodũ ẽẽ senex in quo dicit sese
minus iã seruire nuͣ .ꝙͣ solitus eẽt ita nõ

Expanded text:
in eo genere scientius uersatum Isocrate confitendum in eo genere scientius uersatum Isocrate confitendum est, sed princeps inueniendi fuit Thrasymachus, cuius omnia nimis extant scripta numerose. Nam, ut paulo ante dixi, paria paribus adiuncta et similiter definita, itemque contrariis relata contraria, quae sua sponte, si id non agas, cadunt plerumque numerose, Gorgias primus inuenit, sed iis est usus intemperantius. id autem est genus, ut ante dictum est, ex tribus partibus colluterque Isocratem aetate praecurrit, ut eos ille moderatione, non inuentione uicerit: est enim ut in traabutitur, quas Isocrates, cum tamen audisseprocedebat—prope enim centum confecit annos—relaxabat a nimia necessitate numerorum, quod declarat in eo libro quem ad Philippum Macedonem scripsit, cum iam admodum esset senex; in quo dicit sese minus iam servire numeris quam solitus esset. Ita non
Abbreviated transcription (Latin):
niħ redũdans in uersu qđ theatra tota ex¬
clamaił si fuit una sillaba aut breuior.aut
longior nec uͦ mltitudo pedes nouit nͨ ullos
nuos tenex. nͨ illd̃ qđ offendit. aut cur aut
uiũq uocũ uidiciũ ip̃a nͣa in aurib nr̃is:
curatiꝰ et explicemus. ꝙͣ. illi ip̃i quin & hec
Et illa nobis tradiderũt An his cõtenti ẽẽ qͣ
ab illis dicta sũt possumꝰ. sed quid qͣro uelis¬
ne cũ lr̃is tuis eruditissime scriptis te id
uel maxie uellt ꝑspexim. Primũ ergo ori¬
go deinde cã post na: tñ ad extremũ usus
ipe explicetur oratioĩs apte atq nuose. Niã
ꝙ ysocratẽ max mirantur hoc in eiꝰ sumis
laudib fuerũt quod uerbis solutis numeros
primus adiunx̾it. Cũ n uida oratores cũ
seueritate audiri. poetas aũt cũ uoluptate
tũ dicitur nuõs secutus quib & morone
utemur cũ iocunditatis cã cũ ut uarietas
ceturrer& satietati quod ab his uere qua¬
dam ex parte nõ totũ dicitur nã neminẽ

Expanded text:
im audias: "in versu theatra tota exclamant, si fuit una syllaba aut brevior aut longior; nec vero multitudo pedes novit, nec ullos numeros tenet, nec illud quod offendit aut cur aut viumque vocum iudicium ipsa natura in auribus nostris ratius etiam explicemus quam illi ipsi, qui et haec et alia nobis tradiderunt, an his contenti esse quae ab illis dicta sunt possumus? sed quid quaero velisne, cum litteris tuis eruditissime scriptis te id vel maxime velle perspexerim? primum ergo origo, deinde causa, post natura, tum ad extremum usus ipse explicetur orationis aptae atque numerosae. nam qui Isocratem maxime mirantur, hoc in eius summis laudibus ferunt, quod verbis solutis numeros primum adiunxerit. Cum enim videret oratores cum severitate audiri, poetas autem cum voluptate, tum dicitur numeros secutus, quibus euteremur, cum iucunditatis causa, tum ut uarietas occurreret satietati. Quod ab his uere quadam ex parte, non totum dicitur: nam neminem
Abbreviated transcription (Latin):
at eos ꝗ nõ fuissent sũmu illud suũ studium
remisit qͦ a puero fuerat incensus atq ĩ oiuĩm
rerũ abundantia uoluit beatiꝰ ut ip̃e putabat
rentissiꝰ certe uiuere: Drimꝰ & secunđ: anĩis &
tertiꝰ tm̃. qͣi de picture uet̾is colore detrax̾at
q̃tũ nõ quis uñ ex ppło. sed extimator doctus
& intelligens possex cognoscere magnũ scelus
Longiꝰ at ꝓcedens ut in cȩteris ȩloquentie ꝑtib
cũ max̾. ĩ celeritate & cõtinuatiõe u̾boꝵ ad¬
herescens sui disiłior uidebat᷑ꝰ fieri qͦttidie: nos
ãt nõ desistebamꝰ tũ o̾i gnͣe ex̾citatioĩs. tum
max. stilo: nr̃m illud qđ erat augere ꝙͣtum¬
cunq erat: Atq ut młta omittã. in hoc spatio
et in his post ȩdilitatem annis &: pr. pͥmus
& incredibili ppłari uoluntate: sũ factuis:
Nã cũ p̾p̾ assiduitatẽ in causis et industriam
te cõuerterã: niħ de me dicã: dicã de cȩt̾is
quoꝵ nemo erat ꝗ uideret᷑ exꝗsitius ꝙͣ uul

Expanded text:
es non fuissent summum illud suum studium remisit, quo a puero fuerat incensus: atque in omnium rerum abundantia voluit beatius, aut certe remissius certe vivere. Primus et secundus annus et tertius tantum quasi de picturae veteris colore detraxerat, quantum non quivis unus ex populo, sed existimator doctus et intellegens posset cognoscere. Longius autem procedens ut in ceteris eloquentiae partibus, tum maxime in celeritate et continuatione verborum adhaerescens, sui dissimilior videbatur fieri cottidie. nos autem non desistebamus cum omni genere exercitationis tum maxime stilo nostrum illud quod erat augere, quantumcunque erat. Atque ut multa omittam in hoc spatio et in his post aedilitatem annis, et praetor primus et incredibili populari voluntate consul sum factus. Nam cum propter adsiduitatem in causis et industriam te converteram. nihil de me dicam: dicam de ceteris, quorum nemo erat qui videretur exquisitius
Abbreviated transcription (Latin):
quicunq sunt siue unꝰ siue plures comũes
narrandi: aliud persuadendi aluid docendi¬
et cur nõ eque moratione atq inuerfu nus
appareat deinde quod dicitur in oratione
numerosum id utrũ nuͣo solum efficiatur
an uel & compositiõe quadam uel gnͣe uer¬
borum An est suum cuiusq ut numerũ
interuallis cõpositio uocib genus ip̃m u̾bor
qͣi quedam forma et limenꝰ or̃õnis appareat
sitq oiũm fons cõpositio ex ea quȩ et nrͣs
efficiatur & ea q̃ dicunt or̃onis qͣi formȩ
& lumĩa ꝗ̃ ut dixi greti uocãt

Expanded text:
quicumque sunt sive unus sive plures, communesnquicumque sunt sive unus sive plures, communesnnus est narrandi aliud persuadendi aliud docendi—et cur non aeque in oratione atque in versu numerus appareat. deinde, quod dicitur in oratione numerosum, id utrum numero solum efficiatur, an etiam vel compositione quadam vel genere verborum; an sit suum cuiusque, ut numerus intervallis, compositio vocibus, genus ipsum verborum quasi quadam forma et lumine orationis appareat, sitque omnium fons compositio ex eaque et numerus efficiatur et ea quae dicuntur orationis quasi formae et lumina, quae, ut dixi, Graeci vocant
Abbreviated transcription (Latin):
et uersus inuetus ẽ terminatõe auriũ obserua¬
tiõe prudentiũ. Sic in or̃oe aĩadu̾sum ẽ. młto
illd qđ seriꝰ sed eadem na. ãmonente ẽẽ qͦsdã
certos cursus cõclusiõesq u̾boꝵ qm̃ igit᷑ cãm
qͦ ostendimꝰ naturã Nũc id .n. erat tertiũ si
plac&r explicem: Quȩ disputatio nõ huiꝰ insti¬
& his unus ne sit an duo an plures quaq
ratione cõponatur & ad quã rẽ et qñ et qͦ
loco et quẽ admodũ adhibitus aliꝗd uolupta¬
tis afferat sed ut est in plerisq reb sic in hac du¬
plex cõsideranda ẽ uia quarũ altera est longior
breuior altera eadẽ etiam planior ẽ aũt longi¬
eos nũõs rationẽ cur sint nõ queant reddere
deinde si sit nuͣs ĩ orõne qualis sit aut qͣles
et e poeticis ne nuͣs an ex alio gnͣe qͦdã et si
e poeticis quis eorũ sit aut qui nãq alis un
mo alis plures alis om̃s idẽ udent᷑ꝰ Deinde

Expanded text:
tus est terminatione aurium, observatus est terminatione aurium, observatione prudentium, sic in oratione animadversum est, multo illud quidem serius, sed eadem natura admonente, esse quosdam certos cursus conclusionesque verborum. quoniamque ostendimus, naturam nunc—id enim erat tertium—si placet explicemus; quae disputatio non huius instiet is unusne sit an duo an plures quaque ratione componatur et ad quam rem et quando et quo loco et quem ad modum adhibitus aliquid voluptatis adferat. sed ut in plerisque rebus sic in hac duplex est considerandi via quarum altera est longior, brevior altera, eadem etiam planior. est autem longieos numeros, rationem cur sint non queant reddere. Deinde, si sit numerus in oratione, qualis sit aut quales, et e poeticisne numeris an ex alio genere quodam et, si e poeticis, quis eorum sit aut qui; namque aliis unus modo aliis plures aliis omnes idem videntur. Deinde,
Abbreviated transcription (Latin):
minus iã seruire nuͣ .ꝙͣ solitus eẽt ita nõ
mõ suꝑiores sed ẽt se ip̃e cõcesserat. Quoniã
igͣ habem apte orõnis eos pͥncipes auctoresq
quos dicimus & origo inuenta ẽ cã querat᷑
quȩ sic apta ẽ ut miret uet̾es nõ eẽ cõmotos p̃ser¬
tim cũ fit fortuito sȩpe aliqd cõcluse aperteq di¬
cerdi: qđ cũ aiõs hoiũm auresq perpulisset: ut
intelligi possec id qđ casus effudisset. cȩcidisse io¬
ralem quandã in fe cõtin&i uocũ oiũm mẽsionẽ
ltaq & longiora & breuiora iudicat & ꝑfecta
ac moderata. semꝑ expectat mutilia sentit q̃dã
& qͣi deturtata ꝗb tanqͣ debito fraudetur: offẽ¬
ditur productiora alia. & q̃i in moderantius
excurrentia. quȩ magͥ et asꝑnant aures quod
cũ inplerisq tũ in hoc ꝯnͣe nimiũ qđ ẽ offendit
uehem̃tius ꝙ̃ id qđ uidet᷑ parũ: Ut igit᷑ poetica

Expanded text:
minus iam servire numeris quam solitus esset. Ita non minus iam servire numeris quam solitus esset. Ita non modo superiores sed etiam se ipse correxerat. quoniam igitur habeus et origo inventa est, causa quaeratur. Quae sic aperta est, ut mirer veteres non esse com- motos, praesertim cum, ut fit, fortuito saepe aliquid concluse apteque dicerent. Quod cum animos hominum aurisque pepulisset, ut intellegi posset id quod casus effudisset cecidisse iuralem quandam in se continet vocum omnium mensionem. itaque et longiora et breviora iudicat et perfecta ac moderata semper exspectat; mutila sentit quaedam et quasi decurtata, quibus tamquam debito fraudetur offenditur, productiora alia et quasi immoderatius excurrentia, quae magis etiam aspernantur aures; quod cum in plerisque tum in hoc genere nimium quod est offendit vehementiu
Abbreviated transcription (Latin):
in eo gnͣe scientiꝰ uersatũ ysocratẽ cõfitendũ
est: Sed princeps inueniendi fuit Trasima¬
chus: cuiꝰ oĩa nimis ẽt̃ extant scripta nuͣosa
Nã ut paulo anͥ dixi paria parib adiuneta E
siłiter definita itaq cõtrariis relata cõtraria
quȩ sua sponte & si id nõ agas cadũt pleruq
nuͣose Gorgias pͥmus inuenit. Sed is est uẜ
intemꝑantius Idẽ aũt ẽ genꝰ & ut an̾dietũ
est extrib partib collocatioĩs Alteꝵ horum
uterq isocratem etate p̾currit ut eos ille mo¬
deratiõe nõ inuentioe uicerit Est. N ut intrãs
abutit᷑ quas ysoerates cũ tñ audiuiss& intes¬
et temꝑauit quin ẽt se ip̃e tantũ ꝙ̃tũ etate
procesebat. prope .ii. centũ cõfecit annos re¬
laxarat aĩa necessitate nũoꝵ qđ declarat
in eo libro quẽ ad phylippũ macedonẽ scrip̃¬
sit cũ iã admodũ ẽẽ senex in quo dicit sese

Expanded text:
in eo genere scientius uersatum Isocrate confitendum in eo genere scientius uersatum Isocrate confitendum est, sed princeps inueniendi fuit Thrasymachus, cuius omnia nimis extant scripta numerose. nam, ut paulo ante dixi, paria paribus adiuncta et similiter definita itemque contrariis relata contraria, quae sua sponte, si id non agas, cadunt plerumque numerose, Gorgias primus inuenit, sed iis est usus intemperatius. Id autem est genus, ut ante dictum est, ex tribus partibus conlocationis alterum. horum uterque Isocratem aetate praecurrit, ut eos ille moderatione, non inventioabutitur, quas Isocrates, cum tamen audissetemperavit. Quin etiam se ipse tantum quantum aetate procedebat—prope enim centum confecit annos—relaxabat a nimia necessitate numerorum, quod declarat in eo libro quem ad Philippum Macedonem scripsit, cum iam admodum esset senex; in quo dicit sese
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗcq̃ adhuc inueni firimus qđ tenerẽ. aut
quo iudiciũ meũ dirigerẽ ꝙ̃ id qđcunq
mihi ꝙ simillimũ ueri uidetur tũ illud
ipsum uerum tum in occulto lateret Tu
aũt uelim si tibi ea que disputata sunt mi¬
nus probantur. ut aut mairis opus insti¬
tutum putes ꝙͣ effici potuerit aut dum
tibi roganti uoluerim obsequi uerecundia
negandi scribendi me imiprudentiam
S US CE PISSE

Expanded text:
quicquam adhuc inveni firmius, quod tenerem aut quicquam adhuc inveni firmius, quod tenerem aut quo iudicium meum derigerem, quam id quodcumque mihi quam simillimum veri videretur, cum ipsum illud verum tamen in occulto lateret. tu autem velim, si tibi ea quae disputata sunt minus probabuntur, ut aut maius opus institutum putes quam effici potuerit, aut, dum tibi roganti voluerim obsequi, verecundia negandi scribendi me impudentiam suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
apte sine sententiis dicere insania est:Sen  proba¬
tentiose aũt sine uerborũ modo ordine in tum pi-¬
fatia. Sed hurꝰmõi tñ infatitia ut ea qui i rogan¬
utantur nõ stulti hoĩs haberi possint etiã pandi¬
plerũq prudentes: Quo qui est cõtentus uta¬
tur Eloquens uͦ qui nõ approbationes so¬
lũ sed admiratiões Clamores: Plausus si lice¬
at moueri deb&: oĩb oportet ita reb ex¬
cellat ut ei turpe sit ꝗcꝙ aut expectare
aut audire libentius: HasEs. meũ de ora¬
tore butẽ uidicium quod aut sequere si
probaueris aut tuo stabis si aliquid qđdã
est tuum In quo neq pugnabo tecũ neq
hoc meum de quo tantopere hoc libro as¬
Põt .ti nõ solũ aliud mihi ac tibi: sed mri¬
hi ip̃i aliud alias uideri: Nec in hac mõ
re: q̃ ad uulgi sensũ spectet & ad aurium
uoluptatem quȩ duo sũt ad iudicandum
nouissima sed ne in maximis quid̃ reb

Expanded text:
apte sine sententiis dicere insania est, senapte sine sententiis dicere insania est, sententiose autem sine verborum et ordine et modo infantia, sed eius modi tamen infantia, ut.ea qui utantur non stulti homines haberi possint, etiam plerumque prudentes; quo qui est contentus utatur. Eloquens vero, qui non approbationes solum sed admirationes, clamores, plausus, si liceat, movere debet, omnibus oportet ita rebus excellat, ut ei turpe sit quicquam aut exspectari aut audiri libentius. habes meum de oratore, Brute, indicium; quod aut sequere, si probaveris, aut tuo stabis, si aliud quoddam est tuum. In quo neque pugnabo tecum neque hoc meum, de quo tanto opere hoc libro adPotest enim non solum aliud mihi ac tibi, sed mihimet ipsi aliud alias videri. Nec in hac modo re quae ad vulgi adsensum spectet et ad aurium voluptatem, quae duo sunt ad iudicandum levissima, sed ne in maximis quidem rebus
Abbreviated transcription (Latin):
fulmina illa nisi nius cõtorta ferrentur: se
siqͦs magis delectant soluta sequantur ea¬
collocatioĩs uniuersam spenẽ sustulerit nõ
singuloꝵ oꝑum uenustatẽ ut in lucylide
orbem mõ orõis desidero ornam̃ta compa¬
ret. Isti aũt cũ dissoluũt orõnez inqͣ nec
res nec uerbũ illud est nisi abiectũ non
clipeum sed ut in prouerbio ẽ: et si humi¬
lius dictũ est tñ simile est scopas ut ita¬
dicam mihi uidentur dissoluere atq ut¬
plane genus hoc quod ego laudo cõtemp¬
sisse uideantur aut scribant aliꝗd uel
ysocrateo more. uel quo eschines aut de¬
mostenes utitur tum illos existimabo:
nõ desperatiõe formida uisse genus hoc sec
iudicio refugisse aut reꝑiamꝰ ip̃a eadem
conditioe qui uti uelit ut aut dicat aut
scribat utra uoles lingua eo gnͣe quo illi
uolũt facilius est .ii. apta dissoluere ꝙ̃ dis¬
sipata cõnectere. Res aũt se sic habet ut
breuissime dicam qđ sentio. Composite &

Expanded text:
fulmina illa, nisi numeris contorta ferrentur. sed fulmina illa, nisi numeris contorta ferrentur. sed si quem magis delectant soluta, sequatur eaconlocationis universam speciem sustulerit, non singulorum operum venustatem; ut in Thucydide orbem modo orationis desidero, ornamenta comparent. isti autem cum dissolvunt orationem, in qua nec res nec verbum ullum est nisi abiectum, non clipeum, sed, ut in proverbio est—etsi humlius dictum est tamen simile est —, scopas ut itadicam mihi videntur dissolvere. Atquplane genus hoc, quod ego laudo, contempsisse videantur, aut scribant aliquid vel Isocrateo more vel quo Aeschines aut Demo- sthenes utitur, tum illos existimabo non desperatione reformi- davisse genus hoc, sed iudicio refugisse; aut reperiam ipse eadem condicione qui uti velit, ut aut dicat aut scribat utra voles lingua eo genere quo illi volunt; facilius est enim apta dissolvere quam dissipata conectere. res se autem sic habet, ut brevissime dicam quod sentio: composite et
Abbreviated transcription (Latin):
his urbem italiãq om̃em referserũt ab ali¬
quo uideo perfacile de layco aut syro potius¬
se supari fac ita potiusse suꝑari ab aliquo sy¬
ro ut de layco uides ne ut ordine uerborũ
paulum cõmutato Isdem u̾bis stante sentẽ¬
tia ad nihilum oĩa retidãt cũ sit ex aptis
dissoluta aut si alicuiꝰ incõditi arripias dis¬
sipatam aliquam sententiã licet eamq or¬
dine uerborum paulũ cõmutato in qua¬
dram redigas efficiatur aptutũ illud quod
fuerit antea diffluens ac solutũ Age sumẽ
de Gracchi apud censores illd̃ obẽe nõ põt
ꝗn eiusd hõis sic probosum probare ꝗn pro¬
bos prob& ꝙͣto aptius si ita dixisset quin
erusd̃ hoĩs sit qui improbos probet probos
improbare hoc mõ dicere nemo unꝙͣ uo¬
luit nemoq potuit quin dix̾it Otrm a̾t
aliter dixunt hoc assẽqui nõ potuerunt
ita facti sunt repente attici qͣiͣ uͦ trallianꝰ
fuerit demostenes cuiꝰ non tam iubraret᷑

Expanded text:
his urbem Italiamque omnem referserunt, ab alihis urbem Italiamque omnem referserunt, ab aliquo video perfacile Deliaco aut Syro potuisse superari; fac ita: potu- isse superari ab aliquo Syro aut Deliaco; videsne, ut ordine verborum paululum commutato, isdem tamen verbis stante sententia, ad nihilum omnia recidant, cum sint ex aptis dissoluta? Aut si alicuius inconditi arripias dissipatam aliquam sententiam eamque ordine verborum paululum commutato in quadrum redigas, efficiatur aptum illud, quod fuerit antea diffluens ac solutum. Age sume de Gracchi apud censores illud: Abesse non potest quin eiusdem hominis sit probos improbare qui improbos probet; quanto aptius, si ita dixisset: Quin eiusdem hominis sit qui improbos probet probos improbare! hoc modo dicere nemo umquam noluit nemoque potuit quin dixerit; qui autem aliter dixerunt, hoc adsequi non potuerunt. Ita facti sunt repente Attici; quasi vero Trallianus fuerit Demosthenes ! cuius non tam vibrarent
Abbreviated transcription (Latin):
tos nũos sequens cõcidat delumbetq sentẽ¬
tias nec sine ulla cõmutatiõe in eodẽ semꝑ
uersetur gnͣe nuͬoꝵ. Is oĩa fere uitia uitauut
Nam de laudibus multa dixitnus quib sũt
alia ꝑspicue uitia contraria. Quantũ aut
sit apte dicere. experiri licet si aut cõpositio
oratoris bene structac rollocatiõem dissoluat
ꝑmutatiõe uerborũ Corrupatur .ii. tota res
ut & hec nr̃a in Corneliana & deinceps
oĩa: neq me diuitie mouẽt quib oĩs afri¬
canos et lelios multi uenalini mercatores¬
q suꝑarunt Inmuta paululũ ut sit mlti
suꝑarunt mercatores uenalitiiq perierit
tota res & que sequunt neq uestis aut
cęlatum aurum & argentum quo nr̃os
ueteres Martellos. MAimos q multi eu¬
nuchi e syria egyptoq uicerunt uerba ꝑml¬
ta sic ut sit uicerunt eunuchi e sẏria egyp¬
toq adde tertiũ. Neq uͦ ornam̃ta ista uillarũ
quib. L paulum & l mũmium qui reb

Expanded text:
tos numeros sequens concidat delumbetque sententos numeros sequens concidat delumbetque sententias, nec sine ulla commutatione in eodem semper versetur genere numerorum, is omnia fere vitia vitaverit. Nam de laudibus multa diximus, quibus sunt illa perspicue vitia contraria. quantum autem sit apte dicere, experiri licet, si aut compositi oratoris bene structam conlocationem dissolvas permutatione verborum;— corrumpatur enim tota res, ut et haec nostra in Corneliana et deinceps omnia: Neque me divitiae movent, quibus omnis Africanos et Laelios multi venalicii mercatoresque superarunt: immuta paululum, ut sit multi superarunt mercatores venaliciique, perierit tota res; et quae sequuntur: Neque vestis aut caelatum aurum et argentum, quo nostros veteres Mar- cellos Maximosque multi eunuchi e Syria Aegyptoque vicerunt; verba permuta sic, ut sit vicerunt eunuchi e Syria Aegype: adde tertium: Neque vero ornamenta ista villarum, quibus L. Paullum et L. Mummium, qui rebus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Niħ est ñ necesse & siquid eẽt id
necesse: tñ nõ erat cõfiteri Et hic quidem
qui hanc a lȩlio ad quem scripsit tui se
purgat ueniam petit & utitur ea traiectio¬
ne uerborũ & nibil tñ aptius explet cõ¬
cluditq sententias Aƿud alios aũt et asia¬
ticos maxime nũo seruientes inculcata
reperias mania quedã uerba quasi comple¬
itur om̃ l menta nuͣoꝵ. Sunt ẽt qui illo uitio quod¬
sinia i ab hegesia maxime fluxit infringendis¬
ii mapist concidendis q nuis in quoddam genus¬
imonĩ i torum princeps hyerocles et Menocles mi¬
n uri nime in casimã contemnendi. & si enim
a forma ueritatis ab acticorũ regula absũt
tñ hoc uitiũ compensant uel facultate uel
copia sed apud eos uarietas nõ erat quod
oĩa fere condudebantꝰ uno mõ. Quȩ uitia
qui fugerit ut neq u̾bum ita trariciat ut
id de industria factum intelligatur neq
infertiens uerba qͣi rimas expleat nec minu¬

Expanded text:
tur; nihil est enim necesse et, si quid esset, id tur; nihil est enim necesse et, si quid esset, id necesse tamen non erat confiteri. Et hic quidem, qui hanc a Laelio, ad quem scripsit, cui se purgat, veniam petit, et utitur ea traiectione verborum et nihilo tamen aptius explet concluditque sen- tentias. Apud alios autem et Asiaticos maxime numero servientes inculcata reperias inania quaedam verba quasi complementa numerorum. Sunt etiam qui illo vitio, quod ab Hegesia maxime fluxit, infringendis concidendisque numeris in quoddam gentorum principes Hierocles et Menecles minime mea sententia contemnendi. Etsi enim a forma veritatis et ab Atticorum regula absunt, tamen hoc vitium compensant vel facultate vel copia. Sed apud eos varietas non erat, quod omnia fere concludebantur uno modo. Quae vitia qui fugerit, ut neque verbum ita traiciat ut id de industria factum intellegatur, neque inferciens verba quasi rimas expleat, nec minu
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ad aspectũ et̃ si uenustũ sic oro nec
plagam grauẽ facit nisi petitio fuit apta
nec satis facti declarat imꝑitũ nisi et̃ incẽ¬
dendo quid deceat intelligit Itaq qualis
cant talis hor mihi uidetur orõ qui nõ
claudũt nuͣo sententias Tantũq ab est
ne qđ hi quiđ ꝗ hoc aut magistrorum
mopia aut ingenii tarditate. aut labo¬
ris fuga nõ sunt assecuti sol&̃t dicẽ dener¬
uatur orõ compositione uerborũ ut aliter
in ea nec impetus ullus neo ius ẽẽ possit
sed magnã excitatiõe res flagitat neꝗd eor
qui genus hoc sequuti nõ tenuerũt simile
faciamꝰ ne aut uerba traisciam aperte quo
melius aut cadat aut uoluatur or̃o. Quod
se. L celius antipater in proemio belli pu¬
nici nisi necessario facturũ negat O uirũ
simplicem qui nos niħ celat sapientẽ
qui seriuendũ necessitati pritet. Sed hic
oĩo rudis. nobis aũt inscribendo atq in
dicendo necessitatis excusatio nõ proba¬

Expanded text:
idem ad aspectum etiam sit venustum, sic orator nec idem ad aspectum etiam sit venustum, sic orator nec plagam gravem facit, nisi petitio fuit apta, nec satis tecte declinat impetum, nisi etiam in cedendo quid deceat intellegit. itaque qualis cant, talis horum mihi videtur oratio qui non claudunt numeris sententias, tantumque abest ut—quod ei qui hoc aut magistrorum inopia aut ingeni tarditate aut laboris fuga non sunt adse- cuti solent dicere—enervetur oratio compositione verborum, ut aliter in ea nec impetus ullus nec vis esse possit. sed magnam exercitationem res flagitat, ne quid eorum qui genus hoc secuti non tenuerunt simile faciamus, ne aut verba traiciamus aperte, quo melius aut cadat aut volvatur oratio; quod se L. Caelius Antipater in prooemio belli Punici nisi necessario facturum negat. O virum simplicem qui nos nihil celet, sapientem qui serviendum necessitati putet! Sed hic omnino rudis; nobis autem in scribendo atque in dicendo necessitatis excusatio non proba
Abbreviated transcription (Latin):
Nec u̾borũ lumen apparet nisi diligentꝰ
collocatorum & horũ utrũq nũs illustrat
Numerus aũt sȩpe enĩ hoc testandũ ẽ nõ
modo nõ poeticȩ uinctus uerũ ẽt fugiens
illum eiq oium dissimillimus nõ quin
idem sunt nuͣi nõ mõ oratoriũ et poetaꝵ
uerũ omnino loquentũ. deniq ẽt soniã¬
tium oiũm quȩ metiri aurib possimus
Sed ordo pedum facit ut id qđ ꝓnuntiat᷑
placet & adhibere necesse est si ornate ue¬
lis dicere nõ solum quod ait aristoteles &
Thefrastus ne infinite feratur ut flumen
orͣo quȩ nõ aut spũ pronunciatioĩs aut in¬
terductu librari. S nũo cohacta debet in¬
sistere uerũ et̃ quod młto maiorẽ hñt ap¬
ta uim ꝙ̃ soluta Ut .ii. athletas nec multo
secus gladiatores et uidemꝰ niħ nec uitando
facerẽ caute nec petendo uehem̃ter in qͦ nõ
motus hic habeat palestram quãdam ut
quicꝗd in his reb fiat utiliter ad pugnam

Expanded text:
nec verborum lumen apparet nisi diligenter nec verborum lumen apparet nisi diligenter conlocatorum, et horum utrumque numerus inlustrat; numerus autem—saepe enim hoc testandum est—non modo non poetice vinctus verum etiam fugiens ilium eique omnium dissimillimus; non quin idem sint numeri non modo ora- torum et poetarum verum omnino loquentium, denique etiam sonantium omnium quae metiri auribus possumus, sed ordo pedum facit, ut id quod pronuntiatur placet, et adhibere necesse est, si ornate velis dicere, non solum, quod ait Aristoteles et Theophrastus, ne infinite feratur ut flumen oratio, quae non aut spiritu pronuntiantis aut interductu librari, sed numero coacta debet insistere, verum etiam quod multo maiorem habent apta vim quam soluta. Vt enim athletas nec multo secus gladiatores videmus nihil nec vitando facere caute nec petendo vehe- menter, in quo non motus hic habeat palaestram quandam, ut quicquid in his rebus fiat utiliter ad pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
prehensio. sed ex duob membris qua nõ
eẽ facturos. Nec ullum genus est. dicendi
aut melius aut fortius: binis aut ternis
ferire uerbis nõ nunꝙͣ singłis Paulo alias
plurib int̾ qͣs uariis clausulis interponit
se raro nũosa comp̾hensio quã ꝓuerse fugi¬
ens egesias dum ille qͦ imitari lysiã uult
Alterirs pene demostenẽ saltat irridens parti¬
culas & si is quid nõminus sententiis peccat
ꝙ̃ uerbis ut nõ querat quẽ appellex iep¬
tum ꝗ illũ cognouerit s ego illas crassi &
nr̃a posui utꝰ qui uell& aurib ip̃is ꝗd
numerosũ et inminimis particulis esset
orõne diximus ꝙ̃ quisse ante nos: Nuc
de eius gnͣis utilitate dicemus: Niħ .N. ẽ
aliud hrute qđ ꝗdẽ tu minĩe oiũm igno¬
ras pulchre & oratorie dicere: nisi opti¬
mis sententiis uerbisq lectissime dicere
Et nec sententia ulla est que fructũ or̃a¬
tori ferat nisi apte expositeq obsolute

Expanded text:
prehensio, sed ex duobus membris, qua nonprehensio, sed ex duobus membris, qua nonesse facturos? nec ullum genus est dicendi aut melius aut fortius quam binis aut ternis ferire verbis, non numquam singulis, paulo alias pluribus, inter quae variis clausulis interponit se raro numerosa comprehensio; quam perverse fugiens Hegesias, dum ille quoque imitari Lysiam vult alterum paene Demosthenem, saltat incidens particulas. Et is quidem non minus sen- tentiis peccat quam verbis, ut non quaerat quem appellet ineptum qui illum cognoverit. Sed ego illa Crassi et nostra posui, ut qui vellet auribus ipsis quid numerosum etiam in minimis particulis oratiooratione diximus quam quisquam ante nos, nunc de eius generis utilitate dicemus. nihil enim est aliud, Brute, quod quidem tu minime omnium ignoras, pulchre et oratorie dicere nisi optimis sententiis verbisque lectissimis dicere. Et nec sententia ulla est quae fructum oratori ferat, nisi apte exposita atque absolute,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi deerat. at habebas. Pecunia suꝑabat¬
at egebas. hȩc incise dicta sũt qͣtuor. At mem¬
bratim quȩ sequũtur duo Incurristi amens
in columnas: in alienos insanus: insanisti
Deind̃ oĩa tanꝙ̃ crepidine qͣdam cõpressione
longiore sustinentur dep̾ssam cecam domũ
iacentẽ. pluris ꝙͣ te & ꝙ̃ fortunas tuas exi¬
masti dichoreio finitur: At spondeus pro¬
ximũ illud nã inhis quib ut puguĩculis
uti oportet breuitas facit ip̃a liberiores pe¬
des: Sȩpe .ii. singulis utendũ est. plerũq
binis & utriusq addi pedis pars põt. nõ
fere ternis amplius Incisim aũt & mem¬
bratim tractata oro. In ueris causis pluri¬
mũ ualet maxiẽq his locis cũ aut argu¬
as aut refellas ut nr̃a corneliana secun¬
da: O: callidos hoĩes: o: rem excogitatam
.o. ingenia mȩtuenda: membratĩ adhuc
Dem̾ cesim diximꝰ: rursus membratim
Testis dare uolumus exma sequitur com¬

Expanded text:
tibi deerat? at habebas. Pecunia superabattibi deerat? at habebas. Pecunia superabatat egebas; haec incise dicta sunt quattuor; at membratim quae sequuntur duo: Incurristi amens in columnas, in alienos insanus insanisti. Deinde omnia tamquam crepidine quadam comprehensione longiore sus- tinentur: Depressam, caecam, iacentem domum pluris quam te et quam fortunas tuas aestimasti. Dichoreo finitur. At spondeis proximum illud. Nam in his, quibus ut pugiunculis uti oportet, brevitas faciet ipsa liberiores pedes; saepe enim singulis utendum est, plerumque binis, et utrisque addi pedis pars potest, non fere ternis amplius. incisim autem et membratim tractata oratio in veris causis plurimum valet, maximeque eis locis, cum aut arguas aut refellas, ut nos in Corneliana secunda: O callidos homines, o rem excogitatam, o ingenia metuenda! Membratim adhuc; deinde caesim: Diximus, rursus membratim: Tes- tis dare volumus. Extrema sequitur com
Abbreviated transcription (Latin):
um qđ fit: cõstat fere plena cõprehensio
His igitur singulis u̾sib qui nodi apparent
continuatiois quos in ambitu cõuingimꝰ
sin membratim uolum dicere insistimus
id q cũ opus ẽ abisto cursu iniudioso fa¬
cile nos & sepe diuingimꝰ sed niħ tam
deb&i eẽ nũosũ. ꝙ hoc qͦđ minime appar&
et ual& plurimũ Ex hoc gnͣe illud ẽ cras¬
si missos faciant patronos ip̃i prodeant¬
nisi interuallo dixisser ip̃i prodeant sen¬
sissei profectos: effugisse senarium omĩo
melius caderet. prodeant ip̃i se de gn̾e nc̃
disputo. cur clandestinis cõsiliis nos õppu¬
gnat. cur de perfugiis nr̃is copias cõparant
Ex duob i u̾sib idest membris ꝑfeeta com¬
prehensio est et in spondeos cadit. Et cras¬
sus qđ sic plerũq dicebat. Idq ipe genus
dicendi maxime probo sed quȩ incisim
aut membratim efferuntur ea uel aptis¬
sime cadere debeNT. ut ẽ apud me: domͦ

Expanded text:
um quod sit constat fere plena comprehensio. um quod sit constat fere plena comprehensio. his igitur singulis versibus quasi nodi apparent continuationis, quos in ambitu coniungimus. Sin membratim volumus dicere, insistimus atque, cum opus est, ab isto cursu invidioso facile nodebet esse numerosum quam hoc, quod minime apparet et valet plurimum. Ex hoc genere illud est Crassi: Missos faciant patronos; ipsi prodeant;—nisi intervallo dixisset ipsi prodeant, sensisset profecto se fudisse senarium; omnino melius caderet prodeant ipsi; sed de genere nunc disputo;— cur clandestinis consiliis nos op- pugnant? cur de perfugis nostris copias comparant —ex duobus enim versibus, id est membris, perfecta comprehensio est et in spondeos cadit; et Crassus quidem sic plerumque dicebat, idque ipse genus dicendi maxime probo. sed quae incisim aut membratim efferuntur, ea vel aptissime cadere debent, ut est apud me: Domus