comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur superioris argumenti extrema illa conclusio. ut di nõ
sint quoniam in dus et feminae sunt. Ob has rationes sto¬
iei alio uersus deos interpretantur. et quia non ꝑuidẽt
quid sit in uero conantur eos cum reꝵ naturalium ratio¬
ne coniungere. quos cicero secutus. de dus ac religionibꝰ
eoꝵ hanc sententiam tulit. Uidetis ne igitur ut a phy¬
sicis rebus bene atq utiliter inuentis tracta ratio est ad
cõmentitios et fictos deos: quae res genuit falsas opini¬
ones erroresq turbulentos. et superstitiones pene aniles.
Et formae enim nobis deoꝵ et aetates. et uestitus orna¬
tusq noti sunt. Genera praeterea coniugia. cognatioes¬
omnes omniaq traducta ad similitudinem inbecillita¬
tis humane. Quidl planius quid uerius dici pot̃. Ro¬
manae pħia princeps. et amplissimo sacerdotio praedit
commentitios ac fictos deos redarguit. quoꝵ cultus
superstitiones pene aniles eẽ testatur falsis opinioni¬

Expanded text:
tur superioris argumenti extrema illa conclusio, ut dii non tur superioris argumenti extrema illa conclusio, ut dii non sint, quoniam in diis et feminae sunt. Ob has rationes Stoici aliouersus deos interpretantur, et quia non peruident quid sit in uero, conantur eos cum rerum naturalium ratione coniungere. quos Cicero secutus de diis ac religionibus eorum hanc sententiam tulit: uidetisne igitnr, ut a physicis rebus bene atque utiliter inuentis tracta ratio est ad commenticios ac fictos deos? quae res genuit falsas opiniones erroresque turbulentos et superstitiones paene aniles. et formae enim nobis deorum et aetates et uestitus ornatusque noti sunt, genera praeterea, coniugia cognationes omniaque traducta ad similitudinem inbecillitatis humanae. quid planius, quid uerius dici potest? Romanae philosophiae princeps et amplissimo sacerdotio praeditus commenticios ac fictos deos arguit, quorum cultus superstitiones paene aniles esse testatur, falsis opinioni
Abbreviated transcription (Latin):
demus animalia. Si domos habent. consequens est ut
et urbes habeant. et quidem auctore nasone. qui art.
Plebs habitat diuersa locis ac fronte potentes Caelicolae
clariq suos posuere penates. Si habent urbes et agros ig
habebunt. Iam quis non uideat quae sequantur: Arare
illos et colere. quod uictus causa fit. Ergo mortales sũt
quod argumentum retrouersum idem ualet. Si eni
agros non habent. ne urbes quidem. Si urbes non ne
domos quidem. Si domibus carent. ergo et concubitu
Si concubitus ab us abest. et sexus igitur femininus
In dus autem uidemus et feminas esse. ergo di non
sunt. Dissoluat hoc argumentum si quis potest. Ita
enim res rem sequitur ut haec ultima necesse sit confite¬
ri. Sed ne illud quidem dissoluet aliquis. Ex duobus
sexibus alter fortior est. alter infirmior. Robustiores
enim mares sunt. feminae imbecilliores Imbecillitas at̃
non cadit in deum ergo nec femineus sexus. Huic addi¬

Expanded text:
demus animalia. si domos habent, consequens est ut demus animalia. si domos habent, consequens est ut et urbes habeant, et quidem auctore Nasone, qui ait: plebs habitat diuersa locis, a fronte potentes caelicolae clarique suos posuere penates. si habent urbes, et agros igitur habebunt. iam quis non uideat quae sequantur? arare illos et colere, quod uictus causa fit: ergo mortales sunt. quod argumentum retrouersus idem ualet. si enim agros non habent, ne urbes quidem, si urbes non habent, ne domos quidem, si domibus carent, ergo et concubitu, si concubitus ab iis abest, et sexus igitur femininus. in diis autem uidemus et feminas esse: ergo dii non sunt. dissoluat hoc argumentum si quis potest. ita enim res rem sequitur, ut haec ultima necesse sit confiteri. sed ne illud quidem dissoluet aliquis: ex duobus sexibus alter fortior est, alter infirmior; robustiores enim mares sunt, feminae inbecilliores. inbecillitas autem non cadit in deum, ergo nec feminae sexus. huic addi
Abbreviated transcription (Latin):
modo capiendae uoluptatis duos esse sexus deoꝵ. et ea
exercere quae humunculos et facere et pati pudet. Cum
uero dicantur aliqui ex aliquibus nati consequens est
ut semper nascantur. siquidem aliquando sunt nati uł
si aliquando nasci desierunt scire nos conuenit cur aut
quando nasci desierunt. Non inlegide seneca in libris
moralis philosoohiae. Quid ergo est inquit quare apud
poetas salacissimus iupiter desierit liberos tollere: Utrũ
sexagenarius factus est et illi lex papia fabulam impo¬
suit: an imgerauit ius trium liberoꝵ: an tandem illi
uenit in mentem ab alio expectes alteri quod feceris.
et tumet ne quis sibi faciat quod ipse saturno: At isti
qui deos asserunt. uideant quomodo respondeant huic
argumento quod inferemus. Si duo sunt sexus deoꝵ
sequitur concubitus Si coeunt et domos habeant ne¬
cesse est. Nec enim carent uirtute ac pudore. ut hoc pro¬
miseue aut in propatulo faciant sicut muta facere ui¬

Expanded text:
modo capiendae voluptatis duos esse sexus deorum; et ea modo capiendae voluptatis duos esse sexus deorum; et ea exercere, quae homunculos et facere et pati pudet. Cum vero dicantur aliqui ex aliquibus nati, consequens est, ut semper nascantur; siquidem aliquando sunt nati: vel, si aliquando nasci desierunt, scire nos convenit, cur aut quando desierint. non inlepide Seneca in libris moralis philosophiae quid ergo est inquit quare apud poetas salacissimus Iuppiter desierit liberos tollere? utrum sexagenarius factus est et illi lex Papia fibulam inposuit? an impetrauit ius trium liberorum? an tandem illi uenit in mentem ab alio expectes alteri quod feceris et timet ne quis sibi faciat quod ipse Saturno? at isti qui deos adserunt, uideant quomodo respondeant huic argumento quod inferemus: si duo sunt sexus deorum, sequitur concubitus, si coeunt, et domos habeant necesse est; nec enim carent uirtute ac pudore, ut hoc promisce aut in propatulo faciant, sicut muta facere ui
Abbreviated transcription (Latin):
cium. qui et uerum deum asserimus. et falsos refutamꝰ
lli ergo qui poetas finxisse de duis fabulas opinantirr
deas feminas et eẽ credunt. et colunt. reuoluuntur impru¬
dentes ad id quod negauerant. coire illos ac parere. Nec
enim fieri potest quin duo sexus generandi causa sint
instituti. Recepta uero sexuum diuersitate non intel¬
ligunt consequens esse ut concipiant. quod in deum
cadere non potest. Sed ut isti gutant nam et iouis
esse filios dicunt. et caeteroꝵ deoꝵ. nascuntur ergo et
quotidie quidem du noui. Nec enim uincuntur ab ho¬
minibus fecunditate. Igitur deoꝵ innumerabilium
plena sunt omnia nullo scilicet moriente. Nam cum
hominum uis incredibilis numerus sit inaestimabił
quos tamen sicuti nascuntur mori necesse ẽ. quid de
oꝵ tandem esse putemus qui tot saeculis nati sunt. ĩ¬
mortalesq manserunt. Cur ergo tam pauci coluntur:
nisi forte arbitramur non generandi causa. sed tantũ¬

Expanded text:
cium, qui et uerum deum adserimus et falsos refutamus. cium, qui et uerum deum adserimus et falsos refutamus. illi ergo qui poetas finxisse de diis fabulas opinantur et tamen deas feminas et esse credunt et colunt, reuoluuntur inprudentes ad id quod negauerant, coire illos ac parere. nec enim fieri potest quin duo sexus generandi causa sint instituti. recepta uero sexuum diuersitate non intellegunt conseqcadere non potest. Sed sit ut isti putant; nam et Jovis esse filios dicunt, et caeterorum deorum. Nascuntur ergo et quotidie quidem dii novi, nec enim vincuntur ab hominibus fecunditate. Igitur deorum innumerabilium plena sunt omnia, nullo scilicet moriente. Nam cum hominum vis incredibilis, numerus sit inaestimabilis, quos tamen, sicuti nascuntur, mori necesse est; quid deorum esse tandem putemus, qui tot saeculis nati sunt, immortalesque manserunt? Cur ergo tam pauci coluntur? nisi forte arbitramur, non generandi causa, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Tu produxisti nos intra luminis oras. O pater
o genitor patriae. o sanguine dus oriundum. Ob hoc
desiderium facilius creditum ẽ iulio proculo mentiẽ¬
ti. qui subornatus a patribus est ut nuntiaret plebi
uidisse se regem humano habitu augustiorem eumque
mandasse ad populum ut sibi delubrum fieret.se deũ
eẽ et quirinum uocari. quo facto et ipsi populo persu¬
asit romulum ad deos abisse. et senatum suspicione cae¬
dis regiae liberauit. Poteram his quae retuli ẽẽ contẽ¬
tus. sed supersunt adhuc multa suscepto operi neces¬
saria. Nam ꝗͣuis ipso religionum capite destructo. u¬
niuersa sustulerim. libet tamen persequi caetera et re¬
darguere plenius inueteratam persuasionem. ut tantundẽ
homines suoꝵ pudeat ac poeniteat erroꝵ. Magnum hoc
opus et homine dignum religionum animos nodis exol¬
uere pergo. ut ait lucretius. qui quidem hoc efficere nõ
poterat. quia nihil ueri afferebat. Nostrum est hoc offi¬

Expanded text:
erunt! tu produxisti nos intra luminis oras, o pater, erunt! tu produxisti nos intra luminis oras, o pater, o genitor, o sanguen dis oriundum. ob hoc desiderium facilius creditum est Iulio Proculo mentienti, qui subornatus a patribus est, ut nuntiaret plebi uidisse se regem humano habitu augustiorem eumque mandasse ad populum, ut sibi delubrum fieret, se deum esse et Quirinum uocari. quo facto et ipsi populo persuasit Romulum ad deos abisse et senatum suspicione caedis regiae liberauit. Poteram iis quae rettuli esse contentus, sed supersunt adhuc multa suscepto operi necessaria. nam quamuis ipso religionum capite destructo uniuersas sustulerim, libet tamen persequi cetera et redarguere plenius inueteratam persuasionem, ut tandem homines suorum pudeat ac paeniteat errorum. magnum hoc opus et homine dignum, religionum animos nodis exsoluere pergo, ut ait Lucretius, qui quidem hoc efficere non poterat, quia nihil ueri adferebat. nostrum est hoc offi
Abbreviated transcription (Latin):
nomenq filiae consecraturum esse dicit. ignosci moerẽ¬
tibus potest. credentibus non potest. Quis enim tã
demens qui consensu et placito innumerabiliũ stul¬
toꝵ aperiri caelum mortius arbitretur: aut aliquem
quod ipse non habeat dare alteri posse: Apud ro¬
manos deus iulius. quia hoc scelerato homini pla¬
cuit antonio. deus quirinus quia hoc pastoribus
uisum ẽ cum alter gemini fratris ectiterit. alten
parriae parricida. Quod si consul non fuisset antoniꝰ
Ccesar pro suis in rempu meritis. etiam defuncti
hominis honore caruisset. et quidem consilio pisonis
soceri et. L. caesaris propinqui. qui uetabant funus fi¬
eri. et dolobellae consulis. qui columnam in foro idẽ
titulum eius euertit. ac forum expiauit. Nam romu¬
lum desiderio sus fuisse declarat ennius apud quẽ
populus amissum regem dolens haec loquitur. O ro¬
mule romule dic qualem te patriae custodem du genu¬

Expanded text:
nomenque filiae consecraturum esse dicit, ignosci maerennomenque filiae consecraturum esse dicit, ignosci maerentibus potest, credentibus non potest. quis enim tam demens, qui consensu et plaCitO innumerabilium stultorum aperiri caelum mortuis arbitretur aut aliquem quod ipse non habeat dare alteri posse? apud Romanos deus Iulius, quia hoc scele- rato homini placuit Antonio, deus Quirinus, quia hoc pastoribus uisum est, cum alter gemini fratris extiterit, alter patriae parricida. quodsi non consul fuisset Antonius, Gaius Caesar pro suis in rem publicam meritis etiam defuncti hominis honore caruisset, et quidem consilio Pisonis soceri et Lucii Caesaris propinqui, qui uetabant funus ei fieri, et Dolabellae consulis, qui columnam in foro id est tumulum eius euertit ac forum expiauit. nam Romulum desiderio suis fuisse declarat Ennius, apud quem populus amissum regem dolens haec loquitur: o Romule, Romule die, qualem te patriae custodem di genu
Abbreviated transcription (Latin):
sculanis cum diceret totum pene caelum humano ge¬
nere completum. Si uero inquit serutari uetera. et
ex illis ea quae scriptores graeciae prodiderunt erue¬
re coner ipsi illi maioꝵ gentium du qui habentur hinc
nobis profecti in caelum reperientur. Quare quoniam
demonstrantur sepulchra in graecia reminiscere quoniã
es initiatus quae tradantur sepulchra mysterus. tum
deniq ꝗͣ hoc late pateat intelliges. Testatus ẽ uideli¬
cet attici conscientiam ex ipsis mysterus intelligi posse
quod omnes illi homines fuerint qui coluntur. et cũ
de hercule. libero aesculapio. castore polluce. incunctã¬
ter fateretur. de apolline ac ioue patribus eorum.itẽ
de neptuno.uulcano marte. mercurio.quos maioꝵ
gentium deos appellauit. timuit aperte confiteri. et
idcirco ait late hoc patere ut idem de ioue.caeterisq
antiquioribus dus intelligamus. quoꝵ memoriam si
eadem ratione ueteres consecrauerunt. qua se imaginẽ

Expanded text:
sculanis, cum diceret totum paene caelum humano gesculanis, cum diceret totum paene caelum humano genere conpletum, si uero inquit scrutari uetera et ex illis ea quae scriptores Graeciae prodiderunt eruere coner, ipsi illi maiorum gentium di qui habentur hinc a nobis profecti in caelum reperientur. quare quoniam demonstrantur sepulchra in Graecia, reminiscere, quoniam es initiatus, quae tradantur mysteriis: tum denique quam hoc late pateat intelleges. testatus est uidelicet Attici conscientiam, ex ipsis mysteriis intellegi posse quod omnes illi homines fuerint qui coluntur, et cum de Hercule Libero Aesculapio Castore Polluce incunctanter fateretur, de Apolline ac Ioue patribus eorum, item de Neptuno Uulcano Marte Mercurio, quos maiorum gentium deos appellauit, timuit aperte coner. et idcirco ait late hocpatere, ut idem de Ioue ceterisque antiquioribus diis intellegamus, quorum memoriam si eadem ratione ueteres consecrauerunt, qua se imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
honos certe dicandus est. quod quidem faciam teque
omnium opumam doctissimamq approbantibus dus
imi ortalibus iosis. in eoꝵ coetu locatam ad opinionẽ
omnium mortalium conseerabo. Fortasse dicat aliꝗs
prae nimio luctu delirasse ciceronem. An quin illa oĩs
oratio et doctrina et exemplis. et ipso loquendi gnẽ
perfecta. non egri sed constantis animi ac iudici fuit
et hec ipsa sententia nullum praefert indicium dolo¬
ris Neq enim puto illum tam uarie tam copiose. tã
ornate scribere potuisse. nisi luctum eius et ratio ipsa
Quid quod idem dicit in libris de repu idem de gloria
nam de legibus. quo in opere platonem secutus leges uo¬
luit ponere. quibus putaret usuram eẽ iustam et sapi¬
entem ciuitatem. de religione ita sanocit. diuos et eos
qui caelestes semper habiti sunt colunto. et illos quos
in caelo merita locauerunt. herculem. liberum aescu¬
lapium. castorem. pollucem. quirinum. Item in tu¬

Expanded text:
honos certe dicandus est. Quod quidem faciam, teque honos certe dicandus est. Quod quidem faciam, teque omnium optimam doctissimamque, approbantibus diis immortalibus ipsis, in eorum coetu locatam, ad opinionem omnium mortalium consecrabo. » Fortasse dicat aliquis, prae nimio luctu delirasse Ciceronem. Atqui omnis illa oratio, et doctrina, et exemplis, et ipso loquendi genere perfecta, non aegri, sed constantis animi ac judicii fuit; et haec ipsa sententia nullum praefert indicium doloris. Neque enim puto illum tam varie, tam copiose, tam ornate scribere potuisse, nisi luctum ejus et ratio ipsa, set. Quid, quod idem dicit in libris de Republica? idem de Gloria? Nam de Legibus, quo in opere Platonem secutus, leges voluit ponere, quibus putaret usuram esse justam et sapienetm civitatem, de Religione ita sanxit: « Divos, et eos qui coelestes semper habiti sunt, colunto; et illos, quos endo caelo merita locauerunt, Herculem Liberum Aesculapium Castorem Pollucem Quirinum. item in Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tator in eo libro quo seipsum de morte filiae consolatꝰ
est. non dubitauit dicere deos qui publice colerent᷑
homines fuisse. quod ipsius testimonium eo debet gra
uissimum uidicari quod et auguriale habuit sacerdoti¬
um et eosdem se colere uenerariq: testatur. Itaq intra
paueos uersiculos duas res nobis dedit. Nam dum ima¬
ginem filiae eodem se modo consecraturum eẽ profitere¬
tur quo illi a ueteribus sint consecrati. et illos mortu¬
os eẽ docuit et originem unae superstitionis ostendit.
Cum uero inquit et mares et feminas complures ex homi¬
nibus in deoꝵ numero eẽ uideamus. et eoꝵ in urbibus
atq agris augustissima delubra ueneremur. assentiamur
eor sapientiae quoꝵ ingeniis et inuentis omnem uitã
legibus et institutis excultam constitutamq: habemus.
Quod si ullum unꝗͣ animal consecrandum fuit illud pro¬
fecto fuit. Sed si cadimi progenies aut amphitryonis.
aut tyndari. in caelum tollenda fama fuit. huic idem

Expanded text:
tator, in eo libro, quo se ipse de morte filiae consolatus est, non dubitavit dicere, deos, qui publice colerentur, homines fuisse. Quod ipsius testuissimum iudicari, quod et augurale habuit sacerdotium et eosdem se colere uenerarique testatur. itaque intra paucos uersiculos duas res nobis dedit. nam dum imaginem filiae eodem se modo consecraturum esse profitetur quo illi a ueteribus sint consecrati, et illos mortuos esse docuit et originem uanae superstitionis ostendit. cum uero inquit et mares et feminas complures ex hominibus in deorum numero esse uideamus et eorum in urbibus atque agris augustissima delubra ueneremur, adsentiamur eorum sapientiae quorum ingeniis et inuentis omnem uitam legibus et institutis excultam constitutamque habemus. quod si ullum umquam animal consecrandum fuit, illud profecto fuit. si Cadmi progenies aut Amphitryaut Tyndari in coelum tollenda fama fuit, huic idem
Abbreviated transcription (Latin):
perferre se ad homines uocem dei diceret.sic ait aiouoc
testimonia caeteraꝵ. nisi et haec sufficeret. et illa oppor¬
tunioribus locis reseruarem. Sed cum defendimus cau¬
sam ueritatis apud eos qui aberrantes a ueritate. fal¬
sis religionibus seruiunt. quod genus probationis ad¬
uersus eos magis adhibere debemus ꝗͣ ut eos testimo
nus deoeꝵ suoꝵ reuincamus. Apollo enim quem prae¬
ter coeteros diuinum maxcimeq fatidicum excistimant.
colophone respondens. quod delphis credo emigraue¬
rat amoenitate asi ae ductus. quaerenti cuidam quis
esset. aut quid esset omnino deus. respondit.xx. et
uno uersibus. quoꝵ hoc principium est. auło pͥinc¬

Expanded text:
perferre se ad homines uocem dei diceret, sic ait: μοῦνοtestimonia ceterarum, nisi et haec sufticerent et illa opportunioribus locis reseruarem. sed cum defendamus causam ueritatis aput eos qui aberrantes a ueritate falsis religionibus seruiunt, quod genus probationis aduersus eos magis adhibere debemus quam ut eos deorum suorum testimoniis reuincamus? Apollo enim, quem praeter ceteros diuinum maximeque fatidicum existimant, Colophone residens, quo Delphis credo migrauerat amoenitate Asiae ductus, esset, aut quid esset omnino Deus, respondit viginti et uno versibus, quorum hoc principium est:
Abbreviated transcription (Latin):
rum singuli libri. qui quia sibyllae nomine inscribuntur
unius esse creduntur. suntq confusi. nec discerni. ac su¬
um cuiq assignari potest. nisi aerythreae quae et nomen
suum uerum carmini inseruit. et aerythream se noĩat
ubi praelocuta est. cum esset orta babylone. Sed et nos
confuse sibyllam dicemus sicubi testimoniis eaꝵ fuerit
abutendum. Omnes igitur hae sibyllae unum deum p̃¬
dicant. maxime tamen aerythrea. quae celebrior inter
caeteras ac nobilior habetur. Siquidem fenestella dili¬
gentissimus scmptor de quindecimiuiris dicens ait. re¬
stituto capitolio retulisse ad senatum. C. curionem cos.
ut legati aerythras mitterentur. qui carmina sibyllae
conquisita romam deportarent. Itaq missos eẽ. P. ga
binium. M. octacilium. L. ualerium. qui descriptos a
priuatis uersus circa mille romam deportauerunt. Idẽ
sibus quos romam legati attulerunt. de uno deo haec

Expanded text:
rum singuli libri: qui quia Sibyllae nomine inscribuntur, rum singuli libri: qui quia Sibyllae nomine inscribuntur, unius esse creduntur; suntque confusi, nec discerni ac suum cuique assignari potest: nisi Eruthraeae, quae et nomen suum verum carmini inseruit, et Erythraeam se nominatum iri praelocuta est, cum esset orta Babylone: sed et nos confuse Sibyllam dicemus, sicubi testimoniis earum fuerit abutendum. Omnes igitur hae Sibyllae unum Deum praedicant; maxime tamen Erythraea, quae celebrior inter caeteras ac nobilior habetur: siquidem Fenestella, diligentissimus Scriptor de quindecim viris dicens, ait, restituto Capitolio, retulisse ad Senatum C. Curionem Cos. ut legati Erythras mitterentur, qui carmina Sibyllae conquisita Romam depbinium M. Otacilium L. Valerium, qui descriptos a priuatis uersus circa mille Romam deportarunt. idem disibus quos Romam legati adtulerunt de uno deo haec
Abbreviated transcription (Latin):
sanire mulierem putasse. quae denuo tribus alus exustis
cum in eodem precio perseueraret motum esse regem. ac
residuos trecentis aureis emisse. quoꝵ postea numerus
sit auctus capitolio refecto. quod ex omnibus ciuita tibꝰ
et italicis et graecis. et praecipue.er ythreis coacti allatiq
sunt romam euiuscunq sibyllae nomine fuerint. Octa¬
uam hellespontiam in agro troiano natam. uico marmes¬
so circa oppidum gergithium quam scribit heraclides i¬
ponticus solonis et cym fuisse temporibus. Nonam ⁊¬
phrygiam quae uaticinata sit ancine. Decimam tiburtẽ
nomine albuneam. quae tiburi colitur ut dea uixta ri¬
pas amnis anienis. cuius in gurgite simulachrum eius
inuentum esse dicitur tenens in manu librum. Harum
omnium sibyllaꝵ carmina et feruntur et habentur praeter¬
ꝗͣ cynicae. cuius libri a romanis occuluntur. nec eos ab ullo
nisi a quindecimuiris inspici fas habent. Et sunt singula¬

Expanded text:
sanire mulierem putasanire mulierem putacum in eodem pretio perseueraret, motum esse regem ac residuos trecentis aureis emisse; quorum postea numerus sit auctus, Capitolio refecto, quod ex omnibus ciuitatibus et Italicis et Graecis praecipueque Erythraeis coacti adlatique sunt Romam cuiuscumque Sibyllae nomine fuerunt; octauam Hellespontiam in agro Troiano natam, uico Marmesso circa oppidum Gergithium, quam scribat Heraclides Ponticus Solonis et Cyri fuisse temporibus; nonam Phrygiam, quae uaticinata sit Ancyrae; decimam Tiburtem nomine Albuneam, quae Tiburi colatur ut dea iuxta ripas amnis Anienis, cuius in gurgite simulacrum eius inuentum esse diomnium Sibyllarum carmina et feruntur et habentur, praeterquam Cumaeae, cujus libri a Romanis occuluntur, nec eos ab ullo, nisi a quindecim viris inspici fas habent. Et sunt singula
Abbreviated transcription (Latin):
cuius mentionem fecit nicanor qui res gestas alexandri
macedonis scripsit. Secundam libycam cuius meminerit
euripides in lamiae prologo.Tertiam delphicam de qua
chrysippus loquitur: in eo libro quem de diuinatione cõpo¬
suit. Quartam cynicam in italia. quam neuius in libris pu¬
nici belli. piso in annalibus nominet. Quintam aerythreã
quam apollodorus aerythreus affirmet suam fuisse ciuẽ.
eamq graus ilion petentibus uaticinatam et perituram eẽ
troiam. et homerum mendacia scripturum. Sextam sami¬
am de qua scribit erathostenes in antiquis annalibus sa¬
mioꝵ repensse se scriptum. Septimam cumanam nomiẽ
amalthaeam quae ab alus herephile uel demophile nomi¬
netur: eamq nouem libros attulisse ad regem tarꝗnium:
priscum ac pro us trecentos philippeos postulasse. regẽq
aspernatum precu magnitudinem derisisse mulieris in sani¬
am illam in conspectu regis tres combusisse. ac pro reliꝗs
iddem precium poposcisse. Tarquinium multo magis in¬

Expanded text:
cuius mentionem fecerit Nicanor, qui res gestas Alexandri Macedonis scripsit; secundam Libyssam, cuius meminerit Euripides in Lamiae prologo; tertiam Delphida, de qua Chrysippus loquatur in eo libro quem de diuinatione conposuit; quartam Cimmeriam in Italia, quam Naeuius in libris belli Punici, Piso in annalibus nominet; quintam Erythraeam, quam Apollodorus Erythraeus adfirmet suam fuisse ciuem eamque Grais Ilium petentibus uaticinatam et perituram esse Troiam et Homerum mendacia scripturum; sextam Samiam, de qua scribat Eratosthenes in antiquis annalibus Samiorum repperisse so scriptum; septimam Cumanam nomine Amaltheam, quae ab aliis Herophile uel Demophile nominetur, eamque nouem libros attulisse ad regem Tarquinium Priscum ac pro iis trecentos philippeos postulasse regemque aspernatum pretii magnitudinem derisisse mulieris insaniam; illam in conspectu regis tris combussisse ac pro reliquis idem pretium poposcisse; Tarquinium multo magis in
Abbreviated transcription (Latin):
unquam doctior ne apud graecos quidem uixit. in libris
reꝵ diuinar quos ad .C caesarem pontificem maximũ
seripsit cum de quindecim libris loqueretur. sibyllinos
libros ait non fuisse unius sibyllae. sed appellari uno
nomine sibyllinos. quod omnes feminae uates sibyllae
sint a ueteribus nuncupatae. uel ab unius delphidis no¬
mine uel a consilus deorum enuntiandis. Cyore eĩ
deos non scoue. et consilium non soranu sed BouA¬
cp appellabant eolico sermonis genere. Itaq sibyllam
dictam esse quasi theobulen. Coeterum sibyllas decem
numero fuisse. easq omnes enumerauit sub auctoribus
qui de singulis seriptitauerunt. Primam fuisse de persis

Expanded text:
umquam doctior ne apud Graecos quidem uixit, in libris umquam doctior ne apud Graecos quidem uixit, in libris rerum diuinarum quos ad C. Caesarem pontificem maximum scripsit, cum de quindecimuiris loqueretur, Sibyllinos libros ait non fuisse unius Sibyllae, sed appellari uno nomine Sibyllinos, quod omnes feminae uates Sibyllae sint a ueteribus nuncupatae uel ab unius Delphidis nomine uel a consiliis deorum enuntiandis. atouq enim deos, non Osouc, et consilium non βουλήν, sed βούλλαν appellabant Aeolico genere sermonis. itaque Sibyllam dictam esse quasi θεοβούλην. ceterum Sibyllas decem numero fuisse, easque omnes enumerauit sub auctoribus qui de singulis scriptitauerint. primam fuisse de Persis
Abbreviated transcription (Latin):
ta& reꝵ et artium scientia trimegisto cognomen impo¬
neret. Hic scripsit libros. et quidem multos ad cogni¬
tionem diuinarum rerum pertinentes. in quibus maiesta-¬
tem summi ac singularis dei asserit. usdemque nominibꝰ
appellat. quibus nos deum ac patrem. Ac ne quis ⁊¬
nomen eius requireret au conxuop esse diocit eo qđ
nominis proprietate non egeat. ob ipsam scilicet unita¬
igitur nomen non est. quia solus est. nec opus est proprio
uocabulo. nisi cum discrimen exigit multitudo ut unam¬
quanq ꝑsonam sua nota et appellatione designes. Deo
autem quia semper unus est. proprium nomen est deus
Superest de responsis carminibusque sacris testimonia
quae sunt multo certiora proferre. Nam fortasse hi cõ¬
tra quos agimus. nec poetis putent esse credendum tam¬
ꝗͣ uana fingentibus. nec philosophis. quod errare potue
rint. quia et ipsi homines fuerint. M uarro. quo nemo

Expanded text:
tarum rerum et artium scientia Trismegisto cognomen impotarum rerum et artium scientia Trismegisto cognomen imponeret. Hic scripsit libros, et quidem multos, ad cognitionem divinarum rerum pertinentes, in quibus majestatem summi ac singularis Dei asserit, iisdemque nominibus appellat, quibus nos, Deum et patrem. Ac ne quis nomen ejus requireret, ἀνώνυμον esse dixit; eo quod nominis proprietate non egeat, ob ipsam scilicet unitaigitur nomen non est, quia solus est; nec opus est proprio vocabulo, nisi cum discrimen exigit multitudo, ut unamquamque personam sua nota et appellatione designes. Deo autem, quia semper unus est, proprium nomen est Deus. Superest de responsis carminibusque sacris testimonia, quae sunt multo certiora, proferre. Nam fortasse ii, contra quos agimus, nec poëtis putent esse credendum, tamquam vana fingentibus; nec philorint, quia et ipsi homines fuerint. M. Varro, quo nemo
Abbreviated transcription (Latin):
usum hominis deus fecit. tanquam sensu praedita eent
pro dus habenda et colenda credebant. Nunc ad diu¬
na testimonia transeamus. Sed prius unum proferam
quod est simile diuino et ob nimiam uetustatem et qđ
is quem nominabo ex hominibus in deos relatus ẽ.
A pud ciceronem .C cotta pontifex disputans contra stoi¬
cos de religionibus et uarietate opinionum quae solẽt
ẽẽ de diis. ut more academicoꝵ omnia faceret incertat
quinq fuisse mercurios ait. et enumeraus ꝑ ordinem qͦ¬
tuor. quintum fuisse eum a quo sit argus occisus ob
eamq causam in aegyptum profugisse. atq aegyptus leges
ac litteras tradidisse. hunc aegyptu
appellant.
a quo apud eos primus anni sui mensis idest september
nomen accepit. Idem oppidum condidit. quod etiam
nunc graece uocatur mercurii ciuitas. et faematae colunt¬
eum religiose. Qui tametsi fuit homo. antiꝗssimus. tamen¬
et instruetissimus omni genere doctrine. adeo ut ei mul¬

Expanded text:
usum hominis deus fecit, tamquam sensu praedita essent, usum hominis deus fecit, tamquam sensu praedita essent, pro diis habenda et colenda credebant. Nunc ad diuina testimonia transeamus. sed prius unum proferam, quod est simile diuino et ob nimiam uetustatem et quod is quem nominabo ex hominibus in deos relatus est.. apud Ciceronem U. Cotta pontifex disputans contra Stoicos de religionibus et uarietate opinionum quae solent esse de diis, ut more Academicorum omnia faceret incerta, quinque fuisse Mercurios ait et enumeratis per ordinem quattuor quintum fuisse eum a quo sit Argus occisus; ob eamque causam in Aegyptum profugisse atque Aegyptiis leges ac litteras tradidisse. hunc Aegyptii Thoyth appellant, a quo apud eos primus anni sui mensis id est September nomen accepit. idem oppidum condidit, quod etiam nunc graece uocatur Mercurii ciuitas, et Pheeum religiose. Qui tametsi homo, fuit tamen antiquissimus, et instructissimus omni genere doctrinae: adeo ut ei mul
Abbreviated transcription (Latin):
uens. Anneus quoq: seneca qui ex romanis uel a¬
cerrimus stoicus fuit. ꝗͣ saepe summum deum merita
laude prosequitur. Nam cum de inmatura morte
dissereret. non intelligis inquit auctoritatem ac in aiesta¬
tem udicis tiu rectoris orbis terraꝵ. caeliq et deorum
omnium deum a quo ista numina quae singula adoramꝰ¬
et colimus suspensa sunt. Item in exhortationibus. Hic
cum prima fundamenta molis pulcherrimae iaceret &¬
hoc ordiretur. quo neque maius quicquam nouit natu¬
ra. nec melius. ut omnia sub ducibus suis irent. ꝗͣuis
ipse per totum se corpus intenderat. tamen ministros
regni sui deos genuit. et ꝗͣmulta alia de deo nostris si¬
milia locutus est.quae nunc differo. quod alus locis op¬
portuniora sunt.Nunc satis est demonstrare summo in¬
genio uiros attigisse ueritatem ac pene tenuisse. nisi eos
retrorsus infucata prauis opinionibus consuetudo rapu¬
isset. qua et deos esse alios opinabantur. et ea quae in

Expanded text:
vens. » Annaeus quoque Seneca, qui ex Romanis vel avens. » Annaeus quoque Seneca, qui ex Romanis vel acerrimus Stoicus fuit, quam saepe summum Deum merita laude prosequitur! Nam cum de immatura morte dissereret: « Non intelligis, inquit, auctoritatem ac majestatem judicis tui, rectorem orbis terrarum, coelique et deorum omnium Deum, a quo ista numina, quae singula adoramet colimus suspensa sunt? item in Exhortationibus: hic cum prima fundamenta molis pulcherrimae iaceret et hoc ordiretur quo neque maius quicquam nouit natura nec melius, ut omnia sub ducibus suis irent, quamuis ipse per totum se corpus intenderat, tamen ministros regni sui deus genuit. et quam multa alia de deo nostris similia locutus est! quae nunc differo, quod aliis locis opportuniora sunt. nunc satis est demonstrare summo ingenio uiros attigisse ueritatem ac paene tenuisse, nisi eos retrorsus infucata prauis opinionibus consuetudo rapuisset, qua et deos esse alios opinabantur et ea quae in
Abbreviated transcription (Latin):
les quis secum ipse dissideat. ac repugnantia sibi et
dicat et sentiat.. in summum tamen unam mentem mũ¬
do praeesse testatur. Plato qui omnium sapientissimꝰ
uidicatur. monarchiam plane aperteq defendit. nec
aethera aut rationem. aut naturam sed ut est deum no¬
minat. ab eo mundum hunc perfectum atq mirabilem
esse fabricatum quem cicero secunis atq imitatus in
plurimis frequenter deum confitetur. ac supremum uo¬
cat. in his libris quos de legibus scripsit. ab eoq regi
mundum argumentatur. cum disputat de natura deoꝵ
hoc modo. Nihil est praestantius deo. Ab eo igitur regi¬
mundum necesse est Nulli igitur est naturae obediens.
aut subiectus deus. Omnem ergo regit ipse naturam
Quid autem sit deus in consolatione definit. Nec uero
deus ipse qui intelligitura nobis alio modo intelligi
potest nisi mens soluta quaedam et libera segregata
ab omni concretione mortali. omnia sentiens et mo¬

Expanded text:
les, quamvis secum ipse dissideat, ac repugnantia sibi et les, quamvis secum ipse dissideat, ac repugnantia sibi et dicat et sentiat, in summum tamen unam mentem mundo praeesse testatur. Plato, qui omnium sapientissimus judicatur, monarchiam plane aperteque defendit; nec aethera, aut rationem, aut naturam, sed, ut est, Deum nominat; ab eo mundum hunc perfectum atque mirabilem esse fabricatum. Quem Cicero secutus atque imitatus in plurimis, Deum frequenter confitetur, ac supremum vocat in iis libris, quos de Legibus scripsit; ab eoque regi mundum argumentatur, cum disputat de Natura deorum, hoc modo: « Nihil est praestantius Deo; ab eo igitur mundum regi necesse est. Nulli igitur est naturae obediens aut subjectus Deus; omnem ergo regit ipse naturam. » Quid autem sit Deus, in Consolatione definit: « Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis, alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam et libera, segregata ab omni concretione mortali, omnia sentiens ac mo
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur animalia uitam capiunt. Anaxagoras deum
esse dicit infinitam mentem quae per seipsam moueatur.
nthistenes multos quidem esse populares deos. unum tñ
naturalem idest totius summae artificem. Cleanthes et
anaocimenes aethera dicunt esse summum deum. cui opi¬
nioni poeta noster assensit. Tum pater omnipotens fecũ¬
dis imbribus aether Conuigis in gremium laete descẽdit
et omnis Magnus alit magno permioctus corpore foetus.
Chrysippus naturalem uim diuina ratione praeditam. inter¬
dum diuinam necessitatem deum nuncupat. Item ⁊enon
naturalem diuinamq legem. Hoꝵ omnium sententia
ꝗͣuis sit incerta. eodem tamen spectat. ut prouidentiam
unam esse consentiant. siue est natura. siue aether siue
ratio. siue mens.siue fatalis necessitas. siue diuina lex
siue quid aliud dixceris. idem est quod a nobis dicitur
deus. Nec obstat appellationum diuersitas cum ipsa
significatione ad unum omnia reuoluantur. Aristote¬

Expanded text:
nascuntur animalia uitam capiunt. Anaxagoras deum nascuntur animalia uitam capiunt. Anaxagoras deum esse dicit infinitam mentem quae per se ipsam moueatur: Antisthenes multos quidem esse populares deos, unum tamen naturalem id est summae totius artificem. Cleanthes et Anaximenes aethera esse dicunt summum deum, cui opinioni poeta noster adsensit: tum pater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno permixtus corpore fetus. Chrysippus naturalem uim diuina ratione praeditam, interdum diuinam necessitatem deum nuncupat, item Zenon naturalem diuinamque legem. horum omnium sententia quamuis sit incerta, eodem tamen spectat, ut prouidentiam unam esse consentiant. siue enim natura siue aether siue ratio siue mens siue fatalis necessitas siue diuina lex siue quid aliut dixeris, idem eDeus. Nec obstat appellationum diversitas, cum ipsa significatione ad unum omnia revolvantur. Aristote
Abbreviated transcription (Latin):
principio praeclari operis sine ulla nominis dissimulatioe
a deo. quem fabricatorem mundi quem rerum opificem
uocat. mundum fatetur instructum. Quod si uel orphe
uel hi nostri quae natura ducente senserunt. in perpetu¬
um defendissent. eandem quam nos sequimur doctri¬
nam comprehensa ueritate tenuissent.Sed hactenus de
poetis. Ad philosophos ueniamus. quoꝵ grauior est au¬
ctoritas. certiusq iudicium. quia non rebus commentici¬
is. sed inuestigandae ueritati studuisse creduntur. Tales
milesius. qui unus ex septem sapientium numero fuit.
qui primus omnium quaesisse de causis naturalibus ira¬
ditur. aquam esse dixit ex qua nata sint omnia. Deũ
autem esse mentem quae ex aqua cuncta formarit. Ita
materiam rerum posuit in humore. principium causãq
nascendi constituit in deo. Pythagoras ta definiuit ꝗd
esset deus. animus per uniuersas mundi partes omnẽ¬
q naturam commeans atq diffusus. ex quo omnia quae

Expanded text:
principio praeclari operis sine ulla nominis dissimulatione principio praeclari operis sine ulla nominis dissimulatione a deo, quem fabricatorem mundi, quem rerum opificem uocat, mundum fatetur instructum. quodsi uel Orpheus uel hi nostri quae natura ducente senserunt in perpetuum defendissent, eandem quam nos sequimur doctrinam conprehensa ueritate tenuissent. Sed hactenus de poetis. ad philosophos ueniamus, quorum grauior est auctoritas certiusque iudicium, quia noti rebus commenticiis, sed inuestigandae ueritati studuisse creduntur. Thales Milesius, qui unus e septem sapientium numero fuit quique primus omnium quaesisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit ex qua nata sint omnia, deum autem esse mentem quae ex aqua cuncta formauerit. ita materiam rerum posuit in umore, principium causamque nascendi constituit in deo. Pythagoras ita definiuit quid esset deus: animus per uniuersas mundi partes omnemque naturam commeans atque diffusus, ex quo omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
riam fictam esse ab aliquo necesse est nius igitur hanc
nisi deus fecit. cuius potestati subiacentimnia. Sed re¬
fugit hoc ille dum horret in cognitam ieritatem. Non
enim musarum instinctu sicut uideri ulebat. in helico¬
ne carmen illud effudit. sed meditatus ienerat ac para¬
tus. Nostroꝵ primus maro non long fuit a ueritate.
cuius de summo deo.quem mentem a spiritum nomi¬
nauit. haec uerba sunt. Principio caelim ac terras. cã¬
posq liquentis Lucentemq globum linae titaniaque
astra Spiritus intus alit. totamq infisa perartꝰ Mens
agitat molem et magno se corpore milet. Ae ne quis
forte ignoret quinam esset ille spiritus qui tantum habe¬
ret potestatis declarauit alio loco dicens. Deum nãq ire
per omnis Terrasq tractusq maris caelumq profundum.
Hinc pecudes armenta uiros.genus omne feraꝵ. Quemq
sibi tenius nascentem arcessere uitas. Ouidius quoque ĩ

Expanded text:
riam fictam esse ab aliquo necesse est. quis igitur hanc riam fictam esse ab aliquo necesse est. quis igitur hanc nisi deus fecit, cuius potestati subiacent omnia? sed refugit hoc ille, dum horret incognitam ueritatem. non enim Musarum instinctu sicut uideri uolebat in Helicone carmen illut effudit, sed meditatus uenerat ac paratus. nostrorum primus Maro non longe afuit a ueritate, cuius de summo deo, quem mentem ac spiritum nominauit, haec uerba sunt: principio caelum ac terras camposque liquentis lucentemque globum lunae Titaniaque astra spiritus intus alit totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore miscet. ac ne quis forte ignoraret, quisnam esset ille spiritus qui tantum haberet potestatis, declarauit alio loco dicens: deum namque ire per omnis terrasque tractusque maris caelumque profundum; hinc pecudes armenta uiros genus omne ferarum, quemque sibi tenuis nascentem accersere uitas. Ouidius quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
diderit. liberisq prospexerit ut haberen tabitaculum se¬
N atura igitur et ratione ducente intellexiesse praestantis¬
simam potestatem caeli et terrae conditrian. Non poterat
enim dicere iouem esse principem reriii. qui erat sat᷑¬
no genitus. neq ipsum saturnum qui elo natus fere¬
batur. Caelum autem tanꝗͣ deum primui constituere
non audebat. quod elementum uidebat essmundi quod
ipsum eguerit auctore. Haec eum ratio peduxit ad deũ
illum primogenitum. cui assignat et tribut principatũ
Homerus nihil nobis dare potuit quod petineat ad ueri¬
tatem. qui humana potius ꝗͣ diuina coneripsit. Potu¬
it hesiodus. qui deorum generationem lbri unius oꝑe
complexus est. Sed tamen nihil dedit. ion a deo condi¬
tore sumens exordium. sed a chao quodst rudis inor¬
dinataeq mater confusa congeries. cum eplanare ante
debuerit chaos ipsum unde. quando. qu modo esse. aut
constare coepisset. Nimirum sicut ab aiquo artifice
disposita. ordinata. effecta sunt omniasic ipsam mate¬

Expanded text:
diderit liberisque prospexerit, ut haberent habitaculum senatura igitur et ratione ducente intellexit esse praestantissimam potestatem, caeli ac terrae conditricem. non poterat enim dicere Iouem esse principem rerum, qui erat Saturno genitus, neque ipsum Saturnum, qui caelo natus ferebatur; caelum autem tamquam deum primum constituere non audebat, quod uidebat elementum esse mundi, quod ipsum eguerit auctore. haec eum ratio perduxit ad deum illum primogenitum, cui adsignat et tribuit principatum. Homerus nihil nobis dare potuit quod pertineat ad ueritatem: qui humana potius quam diuina conscripsit. potuit Hesiodus, qui deorum generationem unius libri opere conplexus est: sed tamen nihil dedit non a deo conditore sumens exordium, sed a chao, quod est rudis inordinataeque materiae confusa congeries, cum explanare ante debuerit chaos ipsum unde quando quomodo esse aut constare coepisset. nimirum sicut ab aliquo artifice disposita ordinata effecta sunt omnia, sic ipsam mate
Abbreviated transcription (Latin):
ri de ioue esse dictum qui et matrem habuit. et nomẽ:
uid quod mercurius ille ter maccimus. cuius supra fe¬
ci mentionem non modo aaurt opa ut apollo. sed atta¬
Topa quoq appellant deum. quod origo illi non sit
aliunde: Nec enim potest ab ullo esse generatus qui
ipse uniuersa generauit. Satis ut opinor et argumen¬
tis docui. et testibus confirmaui quod perse satis cla¬
rum est. unum esse regem mundi. unum patrem. unũ
deum. Sed fortasse quaerat aliquis a nobis idem il¬
lud quod apud ciceronem quaerit hortensius. si deus
unus est. quae esse beata solitudo quaeat. tanꝗͣ nos qr
unum dicimus desertum ac solitarium esse dicamus¬
l abet enim ministros quos uocamus nuntios. et est il¬
lud uerum quod diocisse in exchortationibus senecam

Expanded text:
ri de Jove esse dictum, qui et matrem habuit, et nomen? Quid quod, Mercurius ille ter maximus, cujus supra mentionem feci, non modo ἀμήτορα, ut Apollo, sed ἀπάτορα quoque appellat Deum; quod origo illi non sit aliunde? Nec enim potest ab ullo esse generatus, qui ipse universa generavit. Satis ut opinor et argumentis docui, et testibus confirmavi, quod per se satis clarum est Unum esse regem mundi, unum patrem, unum Deum. Sed fortasse quaerat aliquis a nobis idem illud, quod apud Ciceronem quaerit Hortensius: Si Deus unus est, quae esse beata solitudo queat? Tamquam nos, qui unum esse dicimus, desertum ac solitarium esse dicamus; habet enim ministros, quos vocamus nuntios. Et est illud verum, quod dixisse in Exhortationibus Senecam
Abbreviated transcription (Latin):
ne ditãs gutura Accẽ¬
de lumẽn sẽsibꝰ ĩfunde
amorẽ cordibꝰ ĩfirma
nr̃i corporis u̾tute fir¬
mãs ꝑpͥetim Hostẽ re¬
pellas lõgius pacẽꝙ do¬
nes protinus ductore
sic te p̾mo intenus õe
norium Per te scĩam ꝰ
da prẽm noscamus atq
filiũ te ut̾usq sp̃m cre¬
damꝰ omni tp̃re S it¬

Expanded text:
ditans guttura. Accende lumen sensibus, Infunde amorem cordibus. Infirma nostri corporis, Virtute firmans perpetim. Hostem repellas longius, Pacemque dones protinus. Ductore sic te praevio, Vitemus omne noxium Per te sciamus da Patrem, Noscamus atque Filium, Te utriusque Spiritum, Credamus omni tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ꝗa ĩpomo cit̾no decoꝗt᷑. pul¬
chrã reddit faciẽ. lẽtigĩes destruit ⁊ au¬
fert ingredinẽ ad sole ĩunctũ tollit
pustilas fłatis salsi ĩ facie uł ĩcruribus
ortas mirabilit̾ anfert. cicatricẽ subti¬

Expanded text:
citrino decoquitur; pulchram reddit faciem, lentigines destruit, nigredinem ad solem inuncta tollit, pustulas phlegmatis salsi in facie vel in cruribus ortas, mirabiliter aufert, cicatrices subti
Abbreviated transcription (Latin):
¶Secuda qa mũdificatiuũ ẽ ualde
¶Tertia. quia sua dulcedĩe sꝑ̇erum
ucris cribellatio duob modis ht̃
accipi. nãq ĩ ellectuariis sb̾tilissie¬
medicis crossiores. ⁊ maxĩe ĩ laxati¬

Expanded text:
undificativum est valde. Tertia quia sua dulcedine specierum utem cribellatio duobus modis debet accipi. Namque in electuariis subtilissimedicinis crassiores et maxime in laxati
Abbreviated transcription (Latin):
bis. sccũdu ꝓpͥu pondus uniꝰcuiꝰq¬
¶ Secũdu ut hec nõ sint nimia necĩ
state cõsũpta.¶Teriuz ut herbe ra¬
dices ⁊ semina ꝯrius tẽporib sint
collecta. ⁊ ĩ congrius locis reposita ita
ut a fumo uł a sole scu nimio huecto

Expanded text:
secundum proprium pondus uniuscuiusque. Secundo, ut hec non sint nimia temporis vetustate consumpta. Tertio ut herbe, radices, semina, congruis temporibus sint collecta et in congruis locis reposita, ita ut a fumo precipue et a nimio humecto
Abbreviated transcription (Latin):
ad pectoris ⁊ stoĩfrĩditatẽ. nẽcuosi¬
tate ĩtraneorũ soluit. quartanariiᷤ
⁊ tipice febricitãtib miro mõ ꝓdest
mirabilit digestionẽ ꝓuocat. Si de¬
tur post comestionẽ cuz uino.xii.i¬

Expanded text:
ad pectoris et stomachi frigiditatem, ventositatem interiorem solvit. Quartanariis et stupidis febricitantibus miro modo prodest; mirabiliter digestionem procurat, si detur post comestionem cum vino. Di
Abbreviated transcription (Latin):
c.ii.
c. iii.
C. iiii.
C uiiii
C.IX.
c.xI.
c.xii.
C. xiii.
c.xiiii.
c.xuii.
c.xuiii.
C.xIX.
C.xX.
C.xxi.
c.xxii.
c.xxiii.
c.xxiiii.
c.xxui.
c.xxuii.
c.xxuiii.
CXXIX
c.xxx.¬

Expanded text:
CII CIII CIIII CVIII CIX CXI CXII CXIII CXIIII CXVII CXVIII CXIX CXX CXXI CXXII CXXIII CXXIIII CXXVI CXXVII CXXVIII CXXIX CXXX
Abbreviated transcription (Latin):
tas alienaco ues hattenius ꝓpe¬
tratas hac p̾senti scĩone cassamꝰ
⁊ mirritum deducimꝰ ulłius tẽ¬
poris pscͥpcõe impediente empto¬
ribone sidei de p̾cio accone contͣ
nenditorem coͣpetente. callidis
uisup quordam iachinacõm¬
qiͣ sub colore inuestitins. quam
sibilicere dicunt fenoa ueudũt
⁊ mnalios cũsferuut. uetale figm̃¬
sum. uł̃ aliud ult̾ius infrandem
et emptor quitam illicita cc̃xisse
repti fuerunt fendũ amutant. et

Expanded text:
tas alienationes hactenus perpetratas hac presenti sanctione cassamus et in irritum deducimus nullius temporis prescriptione inpediente, emptori bone fidei de pretio actione contra venditorem competente. Callidis insuper quorundam machinationii sub colore investiture, quam sibi licere dicunt, feuda vendunt et in alios transferunt, ne tale figmentum vel aliud ulterius in fraudemet emptor, qui tam illicite contraxisse reperti fuerint, feudum amittant et
Abbreviated transcription (Latin):
eis derebosius testandi in¬
t̾dicunꝰ facultatem. ut ieo
piũantur in quo deliq̃rũt
alit ꝓut culpͤa q̃litas ex ig
pm̃eudiagricultores. et
orca rem rusticã occupats
dũ uislis uudens. dũ agros
colũt securist qn atũq ꝑte

Expanded text:
eis de rebus suis testandi interdicimus facultatem, ut in eo puniantur, in quo deliquerunt, alias prout culpe qualitas exegerit puniendi. Agricultores et circa rem rusticam occupati, dum Villis insident, dum agros colunt, securi sint quacunque parte
Abbreviated transcription (Latin):
iales et cauonicas sant¬
coues qd̾ sifecerit. actor
aiuire suo cadat iurdicatũ
nõ teneat et index sit ex
tunc iudicandi potestate
negare p̾sumpsit. t̾cio
requisiti suam irredcon¬
em amittant.¶Gazaros¬

Expanded text:
eriales, et canonicas Sanctiones; quod si fecerit actor, a jure suo cadat, judicatum non teneat, et Judex sit ex tunc judicandi potestate negare presumpserint, tertio requisiti, suam Jurisdictionem amittant. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
modo sr̃ ħ nullum p̾stet
obstatulum. nec aliquod
bet excominicacõne no
serit .iͣ. annũ extunc ipo
uire sit factus infamis. irͨ
ad publicum officium seu
consilia uelcligendum.⁊¬
liquos ao huiꝰ nec ad te¬
stimoinũ admittatur. sic
eciam de cestabilis. ut nec
nec adbr̃ditatis successio¬
forte iudex cxtiterit eius
tur: sifuerit aduocatus erꝰ

Expanded text:
modo super hoc nullum prebeat obstaculum, nec aliquod t Excommunicatione nosit infra annum, ex tunc ipso jure sit factus infamis, nec ad publica officia seu consilia, vel ad eligendos aliquos ad hmoi, nec ad testimonium admittatur, sic etiam intestabilis, ut nec nec ad hereditatis successioforte iudex extiterit, eiustur. Si fuerit advocatus,
Abbreviated transcription (Latin):
cerit qd sine sraude ana
bat reũtatur. nisirequisi¬
tus ab eo patus fiit satis¬
dit. et iñsi uassallus id̾q
doꝰ a suo dño requisitꝰ eñ
qui in.uiorem du̾m offẽ¬
dit requisierit. ut sat̾ faci¬
at suũ fendum amuitat.

Expanded text:
cerit, quem sine fraude ante bat, revertatur, nisi requisitus ab eo paratus fuerit satisndit, et nisi vassallus idemque dominus a suo domino requisitus eum, qui maiorem dominum offendit, requi sierit, ut satisfaciat, suum feudum amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
enacõms haccenus ꝑpetͣ¬
tas hcp̾senti sanctione cas¬
samus ⁊ ĩinitum deduci¬
mus nullius tempis p̃¬
stripcõne impediente qr¬

Expanded text:
enationes hactenus perpetratas hac presenti sanctione cassamus et in irritum deducimus nullius temporis prescriptione inpediente