comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ortiuũ. ut basilides qui om̃ĩpotentẽ
dm̃ portentoso nomine appellat abra¬
xas & eundẽ secundũ grecas litteras &
anni cursũ. numerũ dicit in solis circu¬
lo contineri. quẽ et hnici sub eodẽ nu¬
mero aliarũ litterarũ uocant mitran.
& hiberȩ ineptiȩ in balsamo barbarȩ¬
loquelȩ mirant᷑. Nonne hȩc insaniȩ
sunt & multȩ insaniȩ. uno quoq fin-¬
gente qđ in animũ eiꝰ inciderit. Calum¬
niã quoq patiuntur in penłtrabilibus
suis. siue opprimunt᷑ simplices quiq Et ͤ¬
dentiũ. dũ sub nomine ueritatis colunt
mendaciũ & om̃ino recte᷑ facerenesci¬
unt. qͥa ꝑdidert̃ tramitẽ ueritatis.
nec credunt in eoͣ qͥ dicit ego sũ ueritas.
& thesaurizant sibi dogmata iniqͥtatis.
& rapiunt atq concludunt in edib suis
qͦs potuerint falso errore deciꝑe. Sin
autẽ placuerit ut legamꝰ assirios. qđ
tam̃ in hebraico ñ habet᷑ : dicamꝰ hos
esse de qͥb scriptũ est. inducã suꝑ sensũ

Expanded text:
abortivum: ut Basilides, qui omnipotentem Deum portentoso nomine appellat Ἀβράξας, et eumdem secundum Graecas litteras, et annui cursus numerum dicit in solis circulo contineri, quem ethnici sub eodem numero aliarum litterarum vocant Μείθραν. Et Iberae ineptiae in Balsamo Barbeloque mirantur. Nonne hae insaniae sunt, et multae insaniae, unoquoque fingente quod in animum ejus inciderit? Calumniam quoque patiuntur in penetralibus jus, sive opprimuntur simplices quique dentium; dum sub nomine veritatis colunt mendacium, 258 et omnino rectum facere nesciunt, quia perdidere tramitem veritatis, nec credunt in eo qui dicit: Ego sum veritas : et thesaurizant sibi dogmata iniquitatis, et rapiunt atque concludunt in aedibus suis, quos potuerint falso errore decipere. Sin autem placuerit ut legamus Assyrios quod tamen in Hebraico non habetur, dicamus hos esse, de quibus scriptum est: Inducam super sensum
Abbreviated transcription (Latin):
memoria dñi. Malachias ã g¬
om̃ia quo sensu accipienda sintͤ
in suis uoluminib disseret᷑.
Quatuor aut̃ reliqui propħe ut
sedecĩ cõpleamus isaias. hiezechi¬
el. hieremias. danihel hanc ha¬
bent intelligentiã. Isaias. sother¬
nos robur uel imperiũ dñi pos

Expanded text:
memoria Domini. Malachias, ἄγγomnia quo sensu accipienda sint, in suis voluminibus disseretur. Quatuor autem reliqui prophetae, ut sedecim compleamus, Isaias, Ezechiel, Jeremias, Daniel, hanc habent intelligentiam: Isaias σωτηn
Abbreviated transcription (Latin):
post multa tẽpora. sed iã imminens dies
captiuitatis & angustiȩ. in qͦ uaccȩ pingues
leuentur in contis & reliquiȩ earũ in ollis
feruentib. ꝓ quo in hebraico & apud aqͥlã¬
est scriptũ in lebetib pisciculoꝵ. Pro contis
arma. solus theodotio dorata quẽ nos se-¬
cuti contos uel hastas int̾pretati sumꝰ:
hoc autẽ significat qđ capiant᷑ in p̃lio. &
portent᷑ atq auferant᷑ iure uictorię. Ser

Expanded text:
post multa saecula, sed jam imminens, dies captivitatis et angustiae, in quo vaccae leventur in contis, et reliquiae earum in ollis ferventibus, pro quo et in Hebraico 266 et apud Aquilam scriptum est in lebetibus pisciculorum. Pro contis arma; solus Theodotio δόρατα, quem nos secuti, contos vel hastas interpretati sumus. Hoc autem significat, quod capiantur in praelio, et portentur atque auferantur jure victori
Abbreviated transcription (Latin):
quoq intelligens israhelẽ de dĩ ani¬
mo recessisse. & uisitata eoꝵ esse
peccata: non est conuersus ad dnm.
sed in urbiũ munitione confisus ẽ.
quas dñs destructurũ esse se dicit. &
usq ad fundam̃ta illiꝰ uoraturum.

Expanded text:
quoque intelligens Israelem de Dei amore recessisse, et visitata eorum peccata esse, non est conversus ad Dominum, sed in urbium munitione confisus est, quas Dominus destructurum esse se dicit, et usque ad fundamentum illius voraturum.
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabit: qr in egyptũ sunt reuersi
uel auxilia postulantes. uel eosdem
colentes deos in qͥb priꝰ errauerant.
isrł factoris sui. & ędificauit delu-¬
bra in excelsis. totos colles & montes.
& umbrosas arbores. bahalim. & as¬
tharti & aliis idolis consecrans. Iudaᷤᷤ

Expanded text:
visitabit: quia in Aegyptum sunt reversi, visitabit: quia in Aegyptum sunt reversi, vel auxilia postulantes, vel eosdem colentes deos, in quibus prius erraverant, Israel factoris sui, et aedificavit delubra in excelsis, totos colles et montes, et umbrosas arbores, Baal et Astaroth, et 90 aliis idolis consecrans. Juda
Abbreviated transcription (Latin):
tiis simplices quosq decipiant. nihil
de huiꝰ modi sacrificiis dñs suscipiet.
unc recordabit᷑ iniquitatis eoꝵ. &
uisitabit peccata eoꝵ. Ipsi in egyptũ
conuerteͥntur. Et oblitꝰ est isrł facto¬
ris sui. & ędificauit delubra: & uidas
multiplicauit urbes munitas. Et
mittã ignẽ in ciuitates eiꝰ. & deuo¬
unc recordabit᷑ iniquitatis eoꝵ. &
ulciscetur in iustitias eoꝵ. Ipsi in egyp¬
tũ conuersi sunt: & oblitꝰ est ifrł eũ qͥ
fecit illũ. & ȩdificauerunt delubra.
Et iudas multiplicauit urbes munitaᷤᷤ.
rabit fundamenta illius.
Nter aNoatiaĩ. id est iniquitatẽ &
peccatũ. hoc inter est. qđ iniqͥtas ante
legẽ. peccatũ post legẽ est. Et qui ꝑ¬
manent in delictis. iniqͥtatis eoꝵ dñs
recordabit᷑. quã ante legẽ cõmisera.
Peccatoꝵ autẽ non recordabit᷑. s faciet
ultionẽ. Ideo autẽ & ueterũ in iqͥta¬
tũ recordabit᷑. & peccata pristina

Expanded text:
tiis simplices quosque decipiant, nihil tiis simplices quosque decipiant, nihil de hujuscemodi sacrificiis Dominus suscipiet. unc recordabitur iniquitates Vulg. visitabit peccata eorum ipsi in Aegyptum convertentur et oblitus est Israhel factoris sui et aedificavit delubra et Iudas multiplicavit urbes munitas et mittam ignem in civitates eius et devounc recordabitur iniquitates eorum, et ulciscetur injustitias eorum: ipsi in Aegyptum conversi sunt, et oblitus est Israel eum qui fecit illum, et aedificaverunt delubra, et Judas multiplicavit urbes munitas Arabit fundamenta ejus. Inter ἀνομίαν, id est, iniquitatem, et peccatum, hoc interest, quod iniquitas ante legem, peccatum post legem est, et qui permanent in delictis, iniquitates eorum Dominus recordabitur, quas ante legem commiserant: peccatorum autem non recordabitur, sed faciet ultionem. Ideo autem et veterum iniquitatem recordabitur, et peccata pristina
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ur̃a. Q ut docer& scriptura qͥd e̾e̾t
qđ in nocte cogitarent. & in die facerent:
concupiert̃: & quas concupierunt diripu¬
erunt. Ꝙ ñ solũ calũpniabant᷑ homines
& domos eoꝵ. sed posteros quoq qͥ miscłiã¬

Expanded text:
manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, concupierunt, et quas concupierant, diripuerunt: et non solum calumniabantur homines, et domos eorum, sed posteros quoque qui miseri
Abbreviated transcription (Latin):
acti st̃ cogitantes labores& Lxx.
oper antes mala in cubilib suis. & simul
in die
cõsũmabant ea. Quia ñ leuauert̃
ad
dm̃ manus suas. & desiderabant
agros & diripiebant pupillos.
domos oppͥmebant & rapiebant
uirũ
& domũ eius. uirũ & heredi¬
tatem
eiꝰ: ꝓpterea hec dicit dñs. Ecce
ego cogito suꝑ tribũ istã mala de qͥb ñ aufe¬
ratis colla ur̃a. & ñ abuletis recti subito.
qͥa tẽpꝰ pessimũ ẽ. In die illa sumet᷑ suꝑ uoᷤᷤ
parabola. & planget᷑ planctꝰ in cantico
dicentiũ. Miseria uastati sumꝰ. pars po¬
płi mei dimensa ẽ in funiculo: & ñ erat
qͥ ꝓhiber& eũ ut auerteret᷑. Agri nr̃i
diuisi st̃. ꝓpter hoc ñ erit tibi mittens
funiculum
in hereditate.
uod in fi
uulgatã sequentis capituli pͥncipiũ est:
data stupris polluitis. & qͥcqͥd iniqͥtatis
nocte tractatis. quasi differre ñ liceat
statĩ ut dies claruerit festinatis implere.
ñ considerantes qđ aduersus dm̃ fortis ẽ

Expanded text:
Facti sunt cogitantes labores et operantes mala in cubilibus suis, et simul in die consummabunt ea: quia non levaverunt ad Deum manus suas, et desiderabant agros, et diripiebant pupillos, domos opprimebant, et rapiebant virum et domum ejus, virum et haereditatem ejus. 449 Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala, de quibus non auferetis colla vestra, ut non ambuletis recti ÷ subito  quia tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos parabola, et plangetur planctus in cantico dicentium: Miseria miseri facti sumus, pars populi mei dimensa est in funiculo, et non erat qui prohiberet eum, ut averteretur. Agri nostri divisi sunt: propter hoc non erit tibi mittens funiculum in haereditate. Quod in finVulgatam sequentis capituli principium est. data stupris polluitis: et quidquid iniquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm manꝰ suas. sed om̃ia in pauperes
& plebẽ dñi scelera ꝑpetrantes. deside¬
rauert̃ agros & pupilloꝵ domos diri¬
piebant. ac uirũ parit̾ & uxorẽ liberõq
eius & substantiã depopulabant᷑: ꝓpterea
quã in duodecĩ trib sed tribũ malitiȩ &¬
in scelere federatã. de qͥb ñ potuert̃ eleua¬
re ceruicẽ. nec recti incedere. Deniq usq
ad p̃sentẽ diẽ subditi sunt romano impe¬
rio. & p̃munt᷑ captiuitatis iugo && colla

Expanded text:
ad Dominum manus suas, sed omnia in pauperes ad Dominum manus suas, sed omnia in pauperes et plebem Domini scelera perpetrantes, desideraverunt agros, et pupillorum domos diripiebant, ac virum pariter et uxorem liberosque ejus et substantiam depopulabantur. Propterea tribus, sed tribum malitia et scelerae foedatam, de quibus non potuerunt elevare cervicem, nec recte incedere. Denique usque ad praesentem diem subditi sunt Romano imperio, et premuntur captivitatis jugo, et colla
Abbreviated transcription (Latin):
& miseriȩ ur̃ȩ uertent᷑ in canticũ. Depo¬
pulatione uastati sumꝰ. pars popłi mei.
tẽplũ inquit meũ qđ solũ int̾ gentes
ceteras plus habebã. mutabit᷑ in ruinã.
Quomͦ a me reced& assirius. cũ reuertat᷑
qͥ agros meos sibi sorte distribuat: ꝓpterea
ed & de extrema captiuitate hoc ipsũ
accipi potest. qđ omĩa eis euenerint qͥa
dñm crucifixcerunt. ita tam̃ ut lax x¬
int̾pretũ editio disserat᷑. Gła nãq filiȩ
isrł decaluata ẽ & attonsa suꝑ filiis qͦndã
delicatissimis. & siquid deinceps renatũ
piloꝵ fuit alia deinceps rasura & atton¬
sione truncatũ ẽ : & tunc omĩa consilia
eoꝵ uersa sunt in laborẽ. & quȩ cogita¬
uerunt mente & anima dormiente.
attulerunt eis labores. queq operati
sunt statĩ ut lux xp̃i & ultio apparuit.
conturbata st̃. Cũ enĩ legissent uicisse
isrł quando moyses manꝰ leuabat ad dum.
suꝑatũ esse ab amalech quando moy ses
lassa brachia deponebat: ñ leuauerunt

Expanded text:
in canticum: Depopulatione vastati sumus, pars populi mei: Templum, inquit, meum quod solum inter gentes caeteras plus habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet Assyrius, cum revertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea,  justorum. Sed et de extrema captivitate hoc ipsum accipi potest, quod omnia eis evenerint quia Dominum crucifixerunt: ita tamen ut editio disseratur. Gloria namque filiae Israel decalvata est, et attonsa super filiis quondam delicatissimis, et si quid deinceps renatum pilorum fuit, alia deinceps rasura et attonsione truncatum est. Tunc omnia consilia eorum versa sunt in laborem, et quae cogitaverunt, mente et anima dormiente, attulerunt eis labores: quaeque operati sunt, statim ut lux Christi et ultio apparuit, conturbata sunt. Cum enim legissent vicisse Israel, quando Moyses manus levavit ad Dominum, superatum esse ab Amalec, quando Moyses lassa brachia deponebat , non levaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt contra dñm crucifige crucifige eũ.¬
quia in captiuitatem ducti suNt.
egi in cuiusdã cõmentariis hoc qđ dicit᷑
decaluare & tondere suꝑ filios delitiarũ
tuarũ. & de conditione humana posse ac¬
cipi. ut dĩ al adam siue ad ierłm celestẽ
dirigat᷑ eloquiũ. O anima humana. o urbs
quondã scõꝵ mat̾ quȩ prius eras in paradiso
& fruebaris delitus arboꝵ diuersarum.
& habebas speciosã co¬
es de sublimib & deduc¬
ta in babilonẽ
& uenisti in locũ captiui¬
disti comã tuã. radere & assume habitũ
penitentis. & quȩ prius quasi aqͥla uolabas
in excelsis plange filios. plange sobolem
tuã. quȩ ex te est ducta captiua.
ȩ qͥ cogitatis inutile. & operamini malũ
in cubilib ur̃is. In luce matutina faciunt

Expanded text:
unt contra Dominum, crucifige, crucifige eu, in captivitatem ducti sunt. Legi in cujusdam Commentariis hoc quod dicitur, decalvare et detondere super filios deliciarum tuarum, de conditione humana posse accipi: ut Dei ad Adam, sive ad Jerusalem coelestem dirigatur eloquium. O anima humana! o urbs quondam sanctorum mater, quae prius eras in paradiso, et fruebaris deliciis arborum diversarum, et habebas specioses de sublimibus et deducta in Babylonem, et venisti in locum captividisti comam tuam, radere et assume habitum poenitentis, et quae prius quasi aquila volabas in excelsis, plange filios, plange sobolem tuam, quae ex te ducta est captiva. Vae qui cogitatis inutile, et operamini malum in cubilibus vestris: in luce matutina faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tib filiã. hebrei in fine suꝑioris capituli le-¬
gunt. Nobis autẽ quia sic uoluistis & semel
suscepimꝰ incũbit necessitas ita in terp̃tari
scripturas qͦmͦ legunt᷑ in eccłia. & nihilomi¬
nꝰ hebraicã ñ omittere ueritatẽ. Dicit᷑ gͦ¬

Expanded text:
tibus filiae, Hebraei in fine superioris capituli legunt. Nobis autem quae sic voluistis, et semel suscepimus, incumbit necessitas ita interpretari Scripturas, quomodo leguntur in Ecclesia, et nihilominus Hebraicam non omittere veritatem. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
trib accipiamꝰ in samaria uł in cõmune
om̃en isrł. qͥa captiuus ductꝰ ẽ popłs &
om̃is iudea ab assirus babilonusq uastataẽ.
assumant planctũ & plorent filios suos.
& qͦmͦ aquila quȩ regina ẽ auiũ certo tem¬
pore amittit pilos & reman& implumis.
sic etiã isrł deponat onĩem głam qͣuͣa ante
fuerat circũdatꝰ. & plangatꝰ filios hostiũ
autẽ a qͥla certo tẽpore soleat amittere plu¬
mas & in psalterio scriptũ ẽ in nouabit᷑¬
sicut aquilȩ senectꝰ tua. & comitꝰ in eau¬
tonthimorumenon. uisa ẽ inqͥt uere qđ

Expanded text:
in commune omnem Israel; quia captivus ductus est populus, et omnis Judaea ab Assyriis Babyloniisque vastata est, assumant planctum et plorent filios suos. Et quomodo aquila quae regina est avium certo tempore amittit pilos, et remanet implumis: sic etiam Israel deponat omnem gloriam suam, qua ante fuerat circumdatus, et plangat filios, hostium autem aquila certo tempore soleat amittere plumas, et in Psalterio scriptum est: Innovabitur ut aquilae senectus tua . Et Comicus in Heautontimorumeno: Visa est, inquit vere
Abbreviated transcription (Latin):
i autẽ uoluerimꝰ hoc ipsũ & de p̾senti
tẽpore iudaicȩ euersionis accipere. uide¬
bimꝰ om̃em gr̃am qua qͦndã apud dm̃ floruit
ab eis penitꝰ recessisse. Ubi ẽ enĩ ꝓpħa. ubi
doctor legis. ubi angłoꝵ presidia. ubi con¬

Expanded text:
hoc ipsum et de praesenti tempore Judaicae 448 eversionis accipere, videbimus omnem gratiam, qua quondam apud Deum floruit, ab eis penitus recessisse. Ubi est enim propheta? ubi doctor Legis? ubi Angelorum praesidia? ubi con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphoica trespucrunigne lo ueuer̃ cm̃ miraaas nabu ho donosca Rladantes cũ pueds
et circacos ignẽ in nocentem : &ci nad mratus ess& quid ait Nabuchod o riosorrex Nonied
iu leus uel circum cisus ille quistaruã sua nirt cera

Expanded text:
m: miratus est Nabuchodonosor rex laudantes Deum pueros, et circa eos ignem innocentem; et cum admiratus esset, quid ait Nabuchodonosor rex, non vel Judaeus vel circumcisus, ille qui statuam suam erexera
Abbreviated transcription (Latin):
buptisenuis : quitibiuuli dire altrũ inludere teuilt: Caue animam ꝑsetutorisNansi
aprini cipisussatholicis a li qrud possa est pars donati: aliquando secundũ o p pasaest non
secundu inlusions sps ÷ aAudite &uudete in ipsisueterib factis: omnia futurarũ destra quũ
setanda inl iois ueniuitur: sarta afflrxise agat ancilam ⁊ sirra. liberaest.⁊ pesteaquã
dofficio generin di qm̃sura e¬

Expanded text:
baptismus, qui tibi vult dare alterum, illudere te vult. Cave animae persecutorem. Nam si baptismus, qui tibi vult dare alterum, illudere te vult. Cave animae persecutorem. Nam si a principibus catholicis aliquid passa est pars Donati aliquando, secundum corpus passa est, non secundum illusionem spiritus. Audite et videte in ipsis veteribus factis, omnia futurarum rerum signa et indicia. Invenitur Sara afflixisse Agar ancillam: Sara libera est: posteaqd officio generandi, quoniam Sara e
Abbreviated transcription (Latin):
& inuenimus hoc dictum cẽ a sarra. quando uidit pueros ludentes simul: Quam lusionem
dicit scriptura uidisse sartã: hancꝑ secutionẽ dicit apłs: Plusergo uos ꝑ secuntur. quiuos
inludendo seducnt.: Ueuenibaptizare hic : hichabes uerum baptis mum: Noliludere
unus estuerus : Ille lusus est seductoris & ista ꝑsecutio grauis tibierit.: Meliustibierit ut is ma¬
helesns tulucrareris adrognum ÷ sed nonuult ismahel: quialudere uult Tene tuhereditatem
quam ꝑ secitione tolcranł a fflictione corporis. sitamen aliquando passisunt Aut quorodo passis
ipsi sciant : & conuenianł amnscientias suas : Tamen afflictionẽ corporis passisund ꝑstcutio
qiabn facium a nuson est cn Cauequando uult luderte ismahel cunisa al: quando tibiblanltur
quansoostor aluarerluptis num g oi pondȩ iamhaobeo baptismum ⁊ Sienim uerus est ste

Expanded text:
et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc persecutionem dicit Apostolus. Plus ergo vos persequuntur qui vos illudendo seducunt: Veni, veni; baptizare hic, hic habes verum baptismum. Noli ludere, unus est verus; ille lusus est: seduceris, et ista persecutio gravis tibi erit. Melius tibi erat ut Ismaelem tu lucrareris ad regnum; sed non vult Ismael, quia ludere vult. Tene tu haereditatQuam persecutionem tolerant? Afflictionem corporis: si tamen aliquando passi sunt, aut quomodo passi sunt, ipsi sciant, et conveniant conscientias suas; tamen afflictionem corporis passi sunt: persecutio quam faciunt gravior est. Cave quando vult ludere Ismael cum Isaac, quando tibi blanditur, quando offert alterum baptismum: responde, Habeo jam Baptismum. Si enim verus est iste
Abbreviated transcription (Latin):
deceptionẽ significabat.: Nam magnum sacnamentum ad tendat karitas uñt. Persecutionẽ illã
uocit apłs ipsamlusionẽ : Ipsumlusum : ꝑsecutionẽ uocat ⁊ Aitenim: Sed sicut tuns illo qui se¬
cundũ carnẽ natus est ꝑ sequebatur eum qui secundum spm̃: ita &niunc : Id est qui secundũ carnẽ
patisunt ꝑ secuntur eos qui secundum spm̃natisunt.: Quisunt secundũ carnẽ rati : dilestores mundi
amatores scłi : Quisunt secundum spm̃nati amatores regnicalorũ : dilectores xp̃i. ⁊ Desiderantes
haec uerba apostolus & sicut tunc ille qui secundum carne tunc natus erat ꝑsequebatur cum qui si¬
tura : eice ancilla & filiumeius : nonenimheres erit filius ancillae: cum filio meo isaac: Quae¬
rimus ubi hocdicat scriptura : ut uide amus utrum aliqua ꝑ secutio praeaesserit ismahelis muisaas

Expanded text:
deceptionem significabat. Nam magnum sacramentum attendat Charitas vestra. Persecutionem illam deceptionem significabat. Nam magnum sacramentum attendat Charitas vestra. Persecutionem illam vocat Apostolus; ipsam lusionem, ipsum lusum persecutionem vocat: ait enim, Sed sicut tunc ille qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui secundum spiritum, ita et nunc; id est, qui secundum carnem nati sunt, persequuntur eos qui secundum spiritum nati sunt. Qui sunt secundum carnem nati? Dilectores mundi, amatores saeculi. Qui sunt secundum spiritum nati? Amatores regni coelorum, dilectores Christi, desiderantes  dixit haec verba Apostolus, Et sicut tunc ille qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum qui setura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac:
Abbreviated transcription (Latin):
Seturis esgo sit quide seminebono pascitur tantumrionimitetur ancillã: Sideancilla niascitur
ancillammalam suꝑbientẽ nonimiteris : Vndecm̃ fili ia cob deancillis nati : possider̃ terram ꝓmissiorns
cum fratribus. is mahel aut̃ de ancilla natus expulsus est abheroditate : Vrde nisi quia ille suꝑbus
erat illehumils : E rexit ille ceruicem & uoluit seducere fratrõ suum ludenscum illo. : Magnum ibi sacra
mentum : ludebans simul is mahel & isaac : Vidit illos sarra ludentes & ait abrithae : Eice ancillã & filiũ
eius : non enim hires erit filius ancillae cumfiliomeo isaae : Et cum contristatus ess& abraham : confir¬
mauit ei dñs distumnuxoris eius : Iam hic manifestum est sacramentũ : quia nescio quid sacramertũ futurũ
pasturiebat illares gesti: Ludentes uidit & dicit. łicoancillã & filiumeius.: Quid est hoc fr̃s: quid
enimmali fecerit ismahd puero isaac: qui aludebat cumillo : Sedilla lusio Irlusio erat: Illa lusio

Expanded text:
Securus ergo sit qui de semine bono nascitur; tantum non imitetur ancillam, si de ancilla nascitur. Ancillam malam superbientem non imiteris. Unde enim filii Jacob de ancillis nati, possederunt terram promissionis cum fratribus, Ismael autem de ancilla natus, expulsus est ab haereditate? Unde, nisi quia ille superbus erat, illi humiles? Erexit ille cervicem, et voluit seducere fratrem mentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et ait Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Et cum contristatus esset Abraham, confirmavit ei Dominus dictum uxoris ejus. Jam hic manifestum est sacramentum, quia nescio quid futurum parturiebat illa res gesta. Ludentes vidit, et dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Quid est hoc, fratres? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio, illusio erat; illa lusio
Abbreviated transcription (Latin):
hierechihel legimus. quod uirgas suas
miscuerit nabugodonosor contra
amon & hierłm: & exierit uirga con¬
tra iherłm. Causaq huiꝰ amentiȩ̨.
fornicationis est sp̃s. qui decepit eos
ut fornicarentur a dõ suo. Fornica¬
tio autẽ ydolatriam sonat. iuxta
illud quod in iheremia legimus. Et
mechabantur in ligno & lapide. &
dixi post quã fornicati sunt cũ his
om̃ib. Reuertere ad me: & non ẽ
reuersa in toto corde sed in menda¬
cio. & rursum. Me de reliquisti.
& dixisti. Uadã suꝑ omnẽ collem
excelsum & diffundar in fornicati¬
onc mea subter om̃e lignũ frondosũ.
Et in psalmo dr̃. Perdidisti om̃s qui for-¬
nicantur abste. Principiũ enĩ forni¬
cationis ydolorũ inuentio. Nũquã
heretici suo errore satiantur. nec ces¬
sant a fornicationis turpitudine.¬
& scripturas scãs dñm derelinquunt.
in saniunt & in ebriantur. & ꝑdito
mentis iudicio ad orant ydola quȩ
de suo corde finxerunt. fornicatio

Expanded text:
Ezechiel legimus, quod virgas suas miscuerit Nabuchodonosor contra Ammon et Jerusalem, et exierit virga contra Jerusalem : causaque hujus amentiae fornicationis est spiritus, qui decepit eos, ut fornicarentur a Deo suo. Fornicationem autem idololatriam nominat, juxta illud quod in Jeremia legimus: Et moechabantur in ligno et lapide, et dixi: postquam fornicati sunt cum his omnibus, revertere ad me, et non est reversa in toto corde sed in mendacio. Et rursum: Me dereliquisti et dixisti: Vadam super omnem collem excelsum, et diffundar in fornicatione mea subter omni ligno frondoso . Et 40 in Psalmo dicitur: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Principium enim fornicationis, idolorum inventio. Numquam haeretici suo errore satiantur, nec cessant a fornicationis turpitudine,et Scripturas sanctas, Dominum derelinquunt, insaniunt et inebriantur, et, perdito mentis judicio, adorant idola, quae de suo corde finxerunt, fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
dant capita & irriti sint om̃s dies conse¬
crationis & laboris eoꝵ. Qđ si hec ñ faci¬
unt. neq possunt more iudaicoꝵ cauponũ.
angelii gr̃ȩ legis necessitatẽ. ebrietatem
illã intelligant qua curis seculi mebriat᷑
& obruit᷑ animȩ uigor. & illos ꝓphetis
mandare dicentes ne ꝓphetetis. qͥ liuore
suꝑati ꝓhibent eruditos uiros doctrinȩ
ꝓferre sermonẽ. & dicente dño uade & dic
populo huic. illi e contrario inhibent ne
loquaris in nomine dñi. maxime si ille qͥ
doceat non turpi lucro głȩ atq iactantiȩ.
sed utilitati legentiũ audientiũq ꝓuideat.
cce ego stridebo subt̾ uos sicut strid&
plaustrũ onustũ feno. & peribit fuga a
ueloce & fortis ñ optinebit uirtutẽ suam.
& robustꝰ ñ saluabit animã suã. & tenenᷤ
arcũ non stabit. & uelox pedib suis non
saluabitur. Q ascensor equi non salua-¬
bit animã suã. & robustꝰ corde inter
fortes nud fugi& in die illa dic̃ dñs. Laoc.

Expanded text:
dant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponumvangelii gratiae Legis necessitatem, ebrietatem illam intelligant, qua curis saecularibus inebriatur et obruitur animae vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtutem set robustus non salvabit animam suam: Et tenens arcum non stabit, et velox pedibus suis non salvabitur: et ascensor equi non salvabit animam suam: Et robustus corde inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit Dominus. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit uiuificantẽ. mouebit cuncta
quȩ legis suntͣ. negotiabit᷑ de multis
margaritis unã pretiosissimã marga¬
ritã. & deposita iudeoꝵ suꝑbia humili¬
tatẽ sectabit᷑ xp̃ianã. & illuc usq ꝑue¬
ni&e ubi antea fuit tribulatio panis. &
mulier uidua a suo conditore deserta.
pupillũ filiũ uix alebat. ut uniuersa
illius peccata & uitia concrement᷑. Cap¬
tiuitas autẽ siue transmigratio ierłm.
ubi qͦndã erat uisio pacis & quȩ nc̃ in toto
orbe disꝑsa ẽ. possidebit ciuitates austri
id est ecclesias ueri & ꝑfecti luminis. dic&q
cũ sponsa penitens. ubi pascis ubi cubas.
in meridie. & cũ ioseph in antiquã ger-¬
manitatẽ recepta. in ebriabit᷑ sanguine
pastoris & principis.

Expanded text:
venerint vivificantem, movebit cuncta venerint vivificantem, movebit cuncta quae Legis sunt. Negotiabitur de multis margaritis unam pretiosissimam margaritam, et deposita Judaeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque perveniet, ubi antea fuit tribulatio panis, et mulier vidua a suo conditore deserta pupillum filium vix alebat, et ubi universa illius peccata, et vitia concrementur. Captivitas autem sive transmigratio Jerusalem, ubi quondam erat visio pacis, et quae nunc in toto orbe dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias veri et perfecti luminis, dicetque cum sponsa poenitens: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Et cum Joseph in antiquam germanitatem recepta, inebriabitur sanguine pastoris, et principis.
Abbreviated transcription (Latin):
uati. flecti. in hebreo sermone dicunt᷑.
uia iuxta historiã ut potuimꝰ inter¬
p̃tati sumꝰ. & int̾ confragosos scopulos
nr̃am nauiculã rexximꝰ: sp̃uali intelli¬
gentiȩ uela pandamꝰ. ut flante dño
& sua reserante misteria leti ꝑueniamꝰ
ad portũ. Eo tẽpr̃ quo beniamin posseᷤ¬
derit gala ad.transinigratio exercitus
filioꝵ isrł uł certe pͥncipiũ transini¬
gratio carnei quondã isrł. istuderit.
ut ad chananeã terrã ꝑueniat. & pro-¬
pheticus sermo qͥ fame ꝑiclitabat᷑ in
iudea exsiccato uellere israelis. ad gen¬
tiũ rorẽ transeat. ibiq & pascat᷑ &
pascat. dũ & recipit̾ a credentib & pa¬
scit ipse credentes. Sarepta uł ex duob
cõpositũ ẽ & int̾pretat᷑ angustia panis.
uł unũ uerbũ ẽ. & transfert᷑ incendiũ.
Chanaan uͦ. in salon idẽ. motũ uertit᷑.
aut certe negotiator & humilis appel¬
lat᷑. Igit᷑ transinigratio filioꝵ isrł qͥndo
occidentẽ dimiserit litterã & ad sp̃m

Expanded text:
ati, PHELETIM   Hebraeo sermone dicuntur. Quia juxta historiam, ut potuimus, interpretati sumus, et inter confragosos scopulos nostram naviculam reximus: spiritualis intelligentiae vela pandamus, ut flante Domino, et sua reserante mysteria, laeti perveniamus ad portum. Eo tempore quo Benjamin possederat  Al. possederit Galaad, transmigratio exercitus filiorum Israel, vel certe principium transmigrationis carnei quondam Israel, istud erit, ut ad Chananaeorum terram perveniat, et propheticus sermo qui fame periclitabatur Judaea, exsiccato vellere Israel, ad gentium rorem transeat: ibique pascatur, et pascat, dum et recipitur a credentibus, et pascit ipse credentes. Sareptha, vel ex duobus compositum est, et interpretatur angustia panis: vel unum verbum est, et transfertur in incendium. Chanaan vero in σάλον, id est motum vertitur: aut certe negotiator et humilis appellatur. Igitur transmigratio filiorum Israel quando occidentem dimiserint litteram, et ad spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit. tt̾ reuersura ẽ in iudeã etiã
illa captiuitas. Possumꝰ autẽ locũ quẽ li¬
b& regni babilonis intelligere. quã ꝗͣ
aliud arbitrer. Nã consuetudinis ẽ¬
ꝓphetarũ quando loquunt᷑ contra babi¬
lonẽ ammanitas. moabitas. philistiỹm
& ceteras nationes. multis sermonib
linguȩ abiti ẽoꝵ. & seruare idiomata
rad. hunc ẽẽ sensũ conicio. Transinigra¬
tio ierłm quȩ in cunctis terminis regi¬
onibq diuisa ẽ urbes austri id ẽ trib
suȩ recipi&. Pro eo autẽ qđ nos interp̃ta¬
ti sumꝰ. & ascendent saluatores ac lode
transtulerunt hi qͥ salui fuerint. in

Expanded text:
enerit, tunc reversura est in Judaeam etiam illa captivitas. Possumus autem locum quemlibet regni Babylonis intelligere, quamquam et aliud arbitrer. Nam consuetudinis prophetarum est, quando loquuntur contra Babylonem, Ammonitas, Moabitas, Philisthiim, et caeteras nationes, multis sermonibus linguae eorum abuti, et servare idiomata  , hunc sensum esse conjicio: Transmigratio Jerusalem, quae in cunctis terminis regionibusque divisa est, urbes Austri, id est, tribus suae recipiet. Pro eo autem quod nos interpretati sumus, et ascendent salvatores, ac Setranstulerunt, 384 hi qui salvi fuerint, in
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant in sapharat. qđ nos in bosphoꝵ
uertimꝰ. possidebt̃ ciuitates austri quȩ
sunt in tribu iuda. Reuersi enĩ in urbẽ
suã. ea quȩ urbi uicina sunt obtinebunt.
Cũq hȩc expleta fuerint sicut in iudi¬
cũ libro mittebat dñs saluatores qͥ
popłmn de captiurtate saluarent. sic
ascendent & uenient in montẽ sẏon
ut iudicent atq discernant quasi sub¬
iectũ & seruientẽ sibi montẽ esau id. ẽ
idumeos. subiectisq om̃ib erit dño reg
bi nos posuimꝰ bosphorũ in he Inũ

Expanded text:
fuerant in Sapharad, quod nos in Bosphorum fuerant in Sapharad, quod nos in Bosphorum vertimus, possidebunt civitates Austri, quae sunt in tribu Juda: reversi enim in urbem suam, ea quae urbi vicina sunt obtinebunt. Cumque haec expleta fuerint, sicut in Judicum libro, mittebat Dominus salvatores qui populum de captivitate salvarent: sic ascendent, et venient in montem Sion, ut judicent atque discernant, quasi subjectum, et servientem sibi montem Esau, hoc est, Idumaeos: subjugatisque omnibus, erit Domino regnum. Ubi nos po
Abbreviated transcription (Latin):
transinigratio ierłm quȩ in bosforo ẽ. pos¬
sidebit ciuitates austri. & ascendent sal¬
uatores in montẽ sion iudicare mon¬
tẽ esau. & erit dño regnũ. Lxx.¬
ttransmigrationis pͥncipiũ istud filiis
dent qͥ salui fuerint de monte syon.
ut puniant montẽ esau. & erit dño
nr̃a discrepat ab editione uulgata
unde debemꝰ in expositione hisforiȩ he¬
braicã ueritatẽ seqͥ. Qui de babilone
iuata uolumen ezrȩ & neemiȩ re¬
uersi fuerint in iudeã. & recte filii
transini grationis uocabunt᷑ : totꝰ ille
exertitꝰ filioꝵ isrł ad meridiẽ qͥdem
& ad occidentẽ & ad septẽtrionẽ pos¬
sidebunt idumeos & palestinos. & mon¬
tẽ ephraim & samariã. Beniamin qͦq
qͥ confinis ẽ solitudini. specialit̃ obtine¬
bit galaad. Contra orientẽ uͦ cunctis
qͥ terrȩ chananeoꝵ sunt imperabunt.
usq ad sareptã sidonioꝵ. ubi quondã
heliã pauit uidua. Porro hi qͥ de ipsa
ierłm metropoli ciuitate translati

Expanded text:
transmigratio Hierusalem quae in Bosforo est possidebit civitates austri et ascendent salvatores in montem Sion iudicare montem Esau et erit Domino regnuiliis dent qui salvi fuerant de monte Sion: ut puniant montem Esau, et erit Domitra discrepat ab Editione Vulgata: unde debemus in expositione historiae Hebraicam veritatem sequi. Qui de Babylone juxta volumen Esdrae et Neemiae reversi fuerant inocabuntur. Totus ille exercitus filiorum Israel ad Meridiem quidem, et ad Occidentem, et ad Septentrionem possidebunt Idumaeos, 383 et Palaestinos, et montem Ephraim, et Samariam. Benjamin quoque quia confinis est solitudini, specialiter obtinebit Galaad. Contra Orientem vero cunctis quae in terra Chananaeorum sunt, imperabunt usque ad Sareptham Sidoniorum, ubi quondam Eliam pavit vidua . Porro hi qui de ipsa Jerusalem metropoli civitate translati
Abbreviated transcription (Latin):
biũ ẽ qͥn xp̃i intelligat᷑ fides. Effrata enĩ
dionimos ẽ: appellat᷑q bethleẽ in qua
ortꝰ ẽ celestis panis. His autẽ ita gestis.
ascendent saluatores. uł qͥ saluati fuerint
de reliqͥs popłi iudaici in montẽ sion. ut
iudicent & ulciscant᷑ montẽ esau. Q mͦ
lum̃ dñs lucẽ appellat apłos suos. & dicit.

Expanded text:
a enim δυώνυμος est, appellaturque Bethleem, in qua ortus est coelestis panis. His autem ita gestis, ascendent salvatores vel qui salvati fuerint de reliquiis populi Judaici in montem Sion, ut judicent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appellat Apostolos suos, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
stor uellicans mora. & tulit me dñs ex
tiza suꝑ popłm meũ isrł. Et nunc audi
sermonẽ dñi. Tu dicis noli ꝓphetare
suꝑ isrł. & ue congreges audientes con¬
tra domũ iacob. Propterea hec dicit dñs.
Hocor tua in ciuitate fornicabit᷑. & filu
tui & filiȩ tuȩ in gladio caclent. &
terra tua funiculo diuidet᷑. & tu in
terra immunda morieris. isrł autẽ cap¬
tiuus ducetur de terra sua.
oc qd̃ beatos apłos fecisse scriptura
cõmemorat. quando denuntiauerunt
eis scribȩ & pharisei ne docerent inno.¬
mine ihũ. & illi responderunt dicentes¬
idoloꝵ pontifice ne ꝓphetar& in bethel.
non solũ ꝓphetat & ostendit se magis
dm̃ timere mittentẽ quã illũ ꝓhiben¬
tẽ. sed audacter & libere ipsi denuntiat
supplicia. qui uetare conatꝰ ẽ. & dĩ impe
phetali stirpe descendens: sed cũ essem
armentarius & sicamina distringerẽ.
tulit me dñs sequentẽ greges. Pro armen¬
tario qui hebraice dr̃ boceꝵ. aquila &¬

Expanded text:
l. mora, et tulit me Dominus ex tiza super populum meum Israel, et nunc audi sermonem Domini: tu dicis, Noli prophetare super Israel, et ne congreges audientes contra domum Jacob. Propterea haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et terra tua funiculo dividetur, et tu in terra immunda morieris; Israel autem captivus ducetur de terra sua. Hoc quod beatos apostolos fecisse Scriptura commemorat, quando denuntiaverunt eis Scribae et Pharisaei ne docerent in nomine Jesu; et illi responderunt dicentesidolorum pontifice, ne prophetaret; in Bethel, non solum prophetat, et ostendit se magis Deum timere mittentem, quam illum prohibentem; sed audacter et libere ipsi denuntiat supplicia qui vetare conatus est, et Dei impedphetali stirpe descendens; sed cum essem armentarius et ruborum mora distringerem, tulit me Dominus sequentem greges. Pro armentario, qui Hebraice dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tas in medio eiꝰ. & calũpniã facientes in
penłtrabilib eiꝰ. Q nescierunt facere rec¬
tũ dicit dñs. thesaurizantes iniquitatẽ
& rapinas in edib suis. Ixx.
dnuntiate regionibus in assiriis. &
in regionib terrȩ egipti. & dicite. Con¬
gregamini suꝑ montes samariȩ. & ui¬
dete mirabilia multa in medio eius.
⁊ant iniqͥtatẽ & miseriã in regionib eoꝵ.
upra diximꝰ amos ꝓphetã specialiter
immo magnã uoluminis partẽ ad decẽ
trib quȩ appellant᷑ israel & ephrami
& samaria. ꝓphetare. Itaq etiã nunc
iubetur ut adnunti& azoto & terrȩ
egipti que sequnt᷑. Pro a zoto nescio qͥd
uolentes septuaginta assirios posuerunt.
cũ arotꝰ lingua hebreoꝵ appellet᷑ es dõd
& assirii assur. Pro edib quoq quȩ di¬
cunt᷑ ar̃manoth uerterunt regiones
congregent᷑ om̃s gentes quȩ in uicino sunt
& uideant scelera isrł. ne iniquũ putent
dĩ esse iudiciũ. Quomͦ si dicero&e. Prius ui-¬

Expanded text:
. calumniam patientes in penetralibus ejus, et nescierunt facere rectum, dicit Dominus: thesaurizantes iniquitatem et rapinas, in aedibus suis. LXX: Annuntiate regionibus in Assyriis, et in regionibus terrae Aegypti, et dicite: Congregamini super montem Samariae, et videte mirabilia multa in medio ejus, zant iniquitatem et miseriam in regionibus eorum. Supra diximus Amos prophetam specialiter, immo magnam voluminis partem ad decem tribus, quae appellantur Israel et Ephraim, et Samaria, prophetare. Itaque etiam nunc jubetur ut annuntiet Azoto et terrae Aegypti quae sequuntur. Pro Azoto nescio quid volentes Septuaginta Assyrios posuerunt, cum Azotus lingua Hebraeorum appelletur ESDOD, et Assyrii, ASSUR. Pro aedibus quoque quae dicuntur ARMANOTH, verterunt regiones, congregentur omnes gentes quae in vicino sunt, et videant scelera Israel, ne iniquum putent Dei esse judicium. Quomodo si diceret: Prius vi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ non timebit & ille non ꝓphetabit. qͥ
ꝓpt̃ duritiã suã dñm audire contẽpse¬
rit. Ꝙ ẽ sensus iuxta historiã. Si ad le¬
onis uocẽ omĩa contremiscunt & cuncta
animantiũ natura terret᷑: nos iubente
dõ ut loquam᷑ & annuntiemꝰ popło uen¬
tura supplicia ñ ꝓphetabimꝰ ñ loquem᷑
cio quendã in suis scriptũ cõmentaruᷤᷤ

Expanded text:
 ille non prophetabit, qui propter duritiam suam Dominum audire contempserit. Et est sensus juxta historiam: si ad leonis vocem omnia contremiscunt, et cuncta animantium natura terretur, nos, jubente Deo ut loquamur et annuntiemus populo ventura supplicia, non prophetabimus? non loquemur? Scio qu
Abbreviated transcription (Latin):
manantẽ. sed appellent᷑ mara id ẽ ama¬
ritudo. Isti multiplicauert sibi ortos.
in qͦs ne sua uinea mutaret᷑ Nabutha oc¬
cũbere uoluit. Qui enĩ infirmꝰ ẽ. olera
manduc&. & quia semꝑ heretici tumen
misceant. etiam uineas & oliueta &
ficeta habere se iactant. Sed uinea eoꝵ.
uinea sodomoꝵ ẽ. Oliueta eoꝵ non st̃
de bonis oliuis. sed de oleastris qͦs apłs
radicib bonarũ oliuarũ precipit inse.¬
rendos. ficeta quoq talia habent quȩ
calathũ pessimarũ impleant ficoꝵ. quas
ieremias prȩ amaritudine cõmedi non
posse testatur. ad quȩ cũ dñs uenerit
eterna eis ariditate maledic&. ut nũ ꝗͣ
piant transeuntes. & ut intelligamus

Expanded text:
manantem: sed appellentur Mara, id est, amaritudo. Isti multiplicaverunt sibi hortos, in quos ne sua vinea mutaretur, Naboth  Al. Nabutha occumbere voluit . Qui enim infirmus est, olera manducet . Et quia semper haeretici tumentmisceant: etiam vineas et oliveta et ficeta habere se jactant; sed vinea eorum vinea Sodomorum est; oliveta eorum non sunt de bonis olivis, sed oleastris, quos Apostolus radicibus bonarum olivarum praecipit inserendos . Ficeta quoque talia habent, quae calathum pessimarum impleant ficorum, quas Jeremias prae amaritudine comedi non posse testatur . Ad quae cum Dominus venerit, aeterna eis ariditate maledicit , ut nunqupiant transeuntes. Et ut intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinẽ uł imperiũ. salomon pacificũ.
idumea sanguinariũ atq terrenũ. azo¬
tus id est esdod ignẽ uberis siue patrui.
lic&e quidã dor ꝓ dod male legentes ig¬
nẽ generationis putent. Ascalon interp̃¬
tat᷑ ignis homicida siue appensa & ponde¬
rata. Accharon & xei bodic itl est sterilitas.¬

Expanded text:
fortitudinem vel imperium: Salomon, pacificum: fortitudinem vel imperium: Salomon, pacificum: Idumaeus, sanguinarium, atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod male legentes, ignem generationis putent: Ascalon interpretatur ignis homicida, sive appensa et ponderata: Accaron, στείρωσις, id est, sterilitas
Abbreviated transcription (Latin):
onIAIANI. qđ non salomonẽ sed ꝑfectã sig-¬
nificat atq cõpletã. ut nullus remanse¬
rit captiuoꝵ qͥ ñ sit traditꝰ idumeis. Unde
ignẽ se in gare muros & edes siue funda¬
menta dicit esse missurũ. qͥ uniuersa de
ꝑcussȩ sunt plagis. post gazan transit ad
a zotũ quȩ appellatur esdod & rursũ ad
ascalonẽ. & uoce terribili cõminatur se¬
habitatorẽ esse azoti ꝑditurũ & tenen¬
tẽ sceptrũ de ascalone regiã uidelic& po¬
testatẽ. siue tribũ ascalonis ut nullus
remaneat ibi. ne ultimȩ quidẽ ȩtatis
homines. qui trementes artꝰ baculo re¬
gente sustentent. Rursũq transfert
manũ suã ut ꝑcutiat accharon. & qua¬
tuor enumeratis urbib. reliquas ciuita¬
tes philistum uno sermone cõprehendit.
& ꝑibunt reliqͥ philistum qͦs aut geth
ciuitatẽ aut omnes uicos qui supradictis
urbib subiacent debemꝰ accipere.
cđm tropologiã sic nob̾ exponendum
uidetur. Gaza quȩ hebraice dĩ aza sonat

Expanded text:
od non Salomonem, sed perfectam significat atque completam: ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus Idumaeis. Unde ignem se in Gazae muros et aedes, sive fundamenta dicit esse missurum, qui universa de injuriam percussae sunt plagis, post Gazam transit ad Azotum , quae appellatur ESDOD  , et rursus ad Ascalonem, et voce terribili comminatur habitatores se Azoti perditurum, et tenentem sceptrum de Ascalone, regiam videlicet potestatem, sive tribum Ascalonis, ut nullus ibi remaneat, ne ultimae quidem aetatis homines, qui trementes artus baculo regente sustentent. Rursumque transfert manum suam, ut percutiat Accaron. Et quatuor enumeratis urbibus, reliquas Philistiim civitates uno sermone comprehendit. Et peribunt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum tropologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat
Abbreviated transcription (Latin):
runt. contra tribũ & in damasco.
uidã. & damascũ ad uocationẽ gentiũ.
de quib unus grex factꝰ ẽ dñi. cuiꝰ sepe
oues leonũ feritas laniat. de quoꝵ faucib
uix duo crura aut extremũ aufert᷑ au-¬
riculȩ. In crure uia ostendit᷑ doctrinarũ.
in aure sacramenta dictoꝵ. Unde & apłi
absq calciamentis & ulla mortui ani-¬
malis pellicula nudis pedib iubent᷑ ince
ur̃os in aurib cordis ur̃i. Hoc iter tã
heretici quã magistri eoꝵ demones impe¬
dire festinant. & intexere retib: ut in
uia quȩ xp̃c ẽ corruamꝰ. Sed si uenerit
uir ecclesiasticus & homo dĩ & samson
qͥ int̾pretat᷑ sol. leonẽ int̾ficit. descen-¬
dens in inferni lacũ qui aquas refrige¬
rat tẽpore niuis & tẽpestatis & hiemis
suffocat leonẽ. ut securo pede & tutiᷤᷤ au¬
rib dñm seqͥ & uerba eiꝰ audire ualeamꝰ.
udite & contestamini in domo iacob.
dic̃ dñs exercituũ. qͥa in die cũ uisitare¬

Expanded text:
amasco: udam, et Damascum ad vocationem gentium: de quibus unus grex factus est Domini: cujus saepe oves leonum feritas laniat: de quorum faucibus vix duo crura aut extremum aufertur auriculae. In crure via ostenditur doctrinarum, in aure sacramenta dictorum. Unde et apostoli absque calciamentis et ulla mortui animalis pellicula nudis pedibus jubentur  Avestros in auribus cordis vestri. Hoc iter tam haeretici quam magistri eorum daemones impedire festinant, et intexere retibus, ut in via quae Christus est, corruamus. Sed si venerit vir ecclesiasticus et homo Dei, et Samson, qui interpretatur sol, leonem interficit: descendensque in inferni lacum, qui aquas refrigerat, tempore nivis, tempestatis, et hyemis, suffocat leonem: ut securo pede et tutis auribus Dominum sequi et verba ejus audire valeamus. Audite et contestamini in domo Jacob, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
in signũ plenȩ libertatis uirginis ei
& conceptꝰ & partꝰ ostendit᷑ Filii gͦ sa¬
mariȩ habitant in regione & plaga lec¬
tuli. reqͥescentes in siroꝵ auxilio & inda¬
masci grabato sibi uictoriã pollicentes.
ut quomͦ qͥ fessus ẽ refocillat᷑ in lectulo.
sic illi fractas uires uicinȩ gentis auxilio
roborarent. Unde & in eodẽ isaia ꝑtipũ
dicit᷑ futuroꝵ qđ nasciturus sit puer.
qͥ prius quã sciat uocare patrẽ & ma¬
trẽ accipiat spolia samariȩ & uirtutẽ
damasci. quȩ scilic&e contra ierłm iunc¬
tis uirib dimicabant. ꝓ plaga lectuli &

Expanded text:
in signum plenae libertatis, Virginis ei in signum plenae libertatis, Virginis ei et conceptus et partus 260 ostenditur. Filii ergo Samariae habitant in regione et plaga lectuli, requiescentes in Syrorum auxilio, et in Damasci grabato sibi victoriam pollicentes: ut quomodo qui fessus est, refocillatur in lectulo: sic illi fractas vires vicinae gentis auxilio roborarent. Unde et in eodem Isaia per typum dicitur futurorum, quod nasciturus sit puer, qui priusquam sciat patrem et matrem vocare, accipiat spolia Samariae et virtutem Damasci, quae scilicet contra Jerusalem, junctis viribus, dimicabant . Pro plaga lectuli
Abbreviated transcription (Latin):
illos disseruimꝰ dñs de sion rugi& &
de ierłm clabit uocẽ suã. & luxerunt
speciosa pastoꝵ & exsiccatꝰ ẽ uertea
carmeli diximꝰ illũ artis suȩ usũ esse
sermonib. ut quia pastor gregũ nichil
terribilius leone cognouerat. ira dñi
leonib cõparar&e. Iuxta hunc gͦ sensũ
etiã nunc de eo qđ sepe uiderat sumit
exemplũ. & sic decẽ tribuũ paruas reli¬
qͥas de assirioꝵ narrat manib eruen¬
das. quomͦ si pastor deuoratis omibus
menbris duo crura aut extremũ auri¬
culȩ de ore leonis rapiat. Positoq cõpara¬
tionis exẽplo. ita in qͥt eruent᷑ filii isrł
decẽ uidelic& trib quȩ habitant in sa¬
maria in plaga lectuli & in damasci
grabato. Qđ mͥ sic explanandũ uidet̾.
Legimꝰ in isaia rasim regẽ aram id est
siroꝵ qͥ regnabat in damasco & facee
filiũ romeliȩ regẽ isrł. in ito federe con¬
tra iudã uenisse pugnantes. de qͥb dñs
precepit achaz regi iudȩ & ierłm ne
timeat duos semiustos torres. quando

Expanded text:
nus de Sion rugiet, de Jerusalem dabit vocem suam: et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus est vertex Carmeli, diximus illum artis suae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis faucibus rapiat: positoque comparationis exemplo, ita, inquit, eruentur filii Israel, decem videlicet tribus quae habitant in Samgrabato. Quod mihi sic explanandum videtur: legimus in Isaia Rasin regem Aram, id est, Syrorum, qui regnabat in Damasco, et Phacee filium Romeliae regem Israel, inito foedere, contra Judam venisse pugnantes : de quibus Dominus praecipit Achaz regi Judae et Jerusalem ne timeat duos semiustos torres: quando