comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quaiudicante damnantur
depatre dõnatam nesciunt: utique
&iam ipsum & nesciunt &oderunt:
giopera non fecissem in eis. quȩ ne¬
mo alius fecit : peccatũ non habe¬
rent: Peccatum illud scilic& mag¬
num dequo & superius ait si nonue¬
nissem & locutus eis fuissem pec¬
quidest quod cum dixirr& sio pe¬
ra non fecirsem in eis. mox adelit
quȩ nemo aliur fecit pulla quippe
in operibur xp̃i uidentur esre
maiora quam suscitatio mostuoru
quod scimus &iam antiquor fecisse
ꝓph&ar: Necit enim helias fecit
heliseur  & cum in hac carne uiue
r& & cuminsuo monumento sepultur
iacer& nam quidam postanter
mortuum cum irruentibus hostibus
eo refugissent. eumque ibi posuis¬
sent : continuo resurreit Necit
tamen aliqua xp̃s quȩ nemo aliur
fecit: quod quinque milia hominũ
dequinque. & quat tuor milia de
septem panibus pauit: quod super
aquas ambulauit. & p&ro ut hoc
facer & prȩstitit: quod aquam
mutauit inuinum: quod a peruit

Expanded text:
tatem, qua judicante damnantur, tatem, qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt, utique etiam ipsum nesciunt, et oderunt. Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, peccatum non haberent. Peccatum illud, scilicet magnum, de quo et superius ait: Si non venissem, et locutus fuissem eis, pecquid est hoc, cum dixisset: Si opera non fecissem in eis, mox addidit quae nemo alius fecit? Nulla quippe in operibus Christi videntur esse majora quam suscitatio mortuorum: quod scimus etiam antiquos fecisse Prophetas. Fecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepultus jaceret. Nam quidam portantes mortuum, cum irruentibus hostibus eo refugissent, eumque ibi posuissent, continuo resurrexit . Fecit tamen aliqua Christus, quae nemo alius fecit: quod quinque millia hominum de quinque, et quatuor millia de septem panibus pavit ; quod super aquas ambulavit, et Petro ut hoc faceret praestitit ; quod aquam mutavit in vinum ; quod aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
re quod uiuit: Proinde sicut fieri po¬
test ut homo bonus hominembonum ode¬
rit nesciens. uel potius diligat nesciens
ipsumenim diligit quumbonum diligio.
quia id quod est ille. hoc iste diligit : ode¬
rit autem nesciens non ipsum sed quod
putat esse ipsum . Ita fieri potest ut &iã
homo iniustus hominem oderit iustum
gat non ipsum sed quodputat esse ipsũ
Quem admodum autem hominem sic
& dm̃ Denique sunterrogarentur
iudei utrum diligerent dm̃ quid se
aliud quam diligere responderent:
nec& animo mentientes sed errando
potius opinantes: quomodo enim dili
gerent patrem ueritatis quihabe¬
rent odioueritatem : Nolunt enim
sua facta damnari & hoc hab& ue¬
ritas ut talia facta damnentur:
Tantum igitur oderunt ueritatem
quantum oderunt suas poenas. quas
talibus irrogat ueritas: nesciunt aũ
illamesse ueritatem : quȩ tales qua¬
les ipsi sunt damnat: Oderunt ergo
quam nesciunt &. cum illam oderuũ
ꝓfecto & eum dequonata est nisi odis¬
ie non possunt: acperhoc. quia ueri¬

Expanded text:
 humanorum. Proinde sicut fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit, quia id quod est ille, hoc iste diligit; oderit autem nesciens non ipsum, sed quod putat esse ipsum: ita fieri potest ut etiam homo injustus hominem oderit justum,gat non ipsum, sed quod putat esse ipsum. Quemadmodum autem hominem, sic et Deum. Denique si interrogarentur Judaei, utrum diligerent Deum; quid se aliud quam diligere responderent, nec ex animo mentientes, sed errando potius opinantes? Quomodo enim dilgerent patrem veritatis, qui haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari; et hoc habet veritas, ut talia facta damnentur. Tantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat. Oderunt ergo quam nesciunt; et cum illam oderunt, profecto et eum de quo nata est nisi odisse non possunt. Ac per hoc, quia Veri
Abbreviated transcription (Latin):
diliguntur: Muncdus itcique
ille qui intellegitur inmalis .to
impus &odit quod suum estpea
parte hominum ciua sceleratir
c& & diligit quol suun: xuart
hominum qua ͤisdemipsis conscele¬
ratis fau&: Ergo hȩx omnia ra¬
cient uobis propter omermn eũ
uel ita dictum est propter quod
uos patimini uel ita ꝓpt̃ quod &
psifaciunt quia hoc in ucbis
dum ꝑ secuntur oderunt: & addit
quia nesciunt eum qui me misit :
Hoc secundum eam scientiam dictũ
intelle zendum est dequa & alibi
scriptum est: scire autemte sensus
est consũmatus ⁊ Hac quippe scien¬
tia quisciunt patrem a quomis sur
est xp̃r nullo modo ꝑsecuntur eos
& locutus eis fuirsem peccatun ñ
haberent: Iudȩos osterdit &pres¬
nissem & locutus fuissem eis. ⁊ec ca¬
tum non haberent: De quiburdice¬
bat. sime ꝑ secuti sunt. &uos per se¬
quentur siser monem meum ser¬
uauerunt & uestrum seruab au:
sedhȩc omnia facient uobis propt

Expanded text:
diliguntur. Mundus itaque diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod shominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, odeQuia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem, a quo missus est Christus, nullo modo persequuntur eos et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, Judaeos ostendit expresnissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec om
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ergo erit uerum hȩcom¬
nia facient uobis propter nomen
meum. Cum illi non ꝓpt̃ nomen
xp̃i facient. idest propter iustitia
sed propter iniquittem suam
hec quȩstio ita solbuitur si eo modo
intellegamus dictum. hȩc omnia
acient uobis propter nomen meu
ut cotum referatur adiustos ta¬
quam dictum sit: hȩc omnia patie¬
mini ab eis ꝓpt̃ nomen meum: ut
hoc sit. facient uobis quod est pa¬
tiemini abeis : Item quȩri potest :¬
si &iam mali faciunt ꝑsecutio nẽ
malis sicut impureger & iudices
cumessent persecutores piorum.
utique & liomicilas. & adulteros
& quos cumq maleficos. quos cori¬
traleges publicas fecirse cog¬
noscerent puniebant : quo modo
intellegencsum est quod dit dñs
si demundo ess&is mundus quoo
suum erat diliger&: neque enĩ
quos punit diligit mundus aquo
uidemus supra dicta scelert
genera plerumque puniri -nis
qui a mundus est in eis aquibus
talia scelera puniuntur mu idur
& in eis a quibus talia scelera

Expanded text:
Quomodo ergo erit verum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem propter si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret . Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera
Abbreviated transcription (Latin):
clomo addomum quis uaga facilitate
demigr&: ut seruemus &i am hospi¬
tali inamore constantiam nec co¬
alitam amiciciȩ necessiudinem
facile resoluamus paeis p̾feramus
nuntium iutipse primus ingressus pacis
benedictione cȩlebr&ur: Cibo potuq obla¬
co opostere nos esse contentos u&illa ficer
non premenda & regnicȩ lestis euangeliũ
prȩedicandum: &cutienclum depedibus
puluerem siquis recipiendor euitatis hos¬
pitio nom putauerit doc& &iam grauiori
poenȩ obnoxios fore qui euangelium
non sequendum quameuilegem iudica ue¬
rant esse soluendam eo quodtyrus &
sidon sitanta operationum cȩlestium ui¬
dissent miracula non des p&issentre¬
medum pęnitentiȩ :̃ Istam quoq: uel
afluentiam uel in solemtiam sȩcularem
neque cȩlesti munere comparandam
neque rursus sine remedio derelinqui
cum unicuique sit subsidium pȩnitendi

Expanded text:
domo ad domum quis uaga facilitate domo ad domum quis uaga facilitate demigret, ut seruemus etiam hospitali in amore constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam uel insolentiam saecularem neque caelesti muneri conparandam neque rursus sine remedio derelinqui, cum unicuique sit subsidium paenitendi
Abbreviated transcription (Latin):
riorum sibi fauorem conciliare
consuerunt : Centiles quoque cum
christianis haIbent huius modi ossi¬
ciorum commercia: quo modo dñr
hunc usum humanitatir auellit :
sed considera non hoc solum erse
neminem salutaueritis : sed non
frustra additum inuia. deniq
& elisȩus. cummitter& seruum suũ
utbaculum eius poner& supra corpus
pueruli de functi: Imandauit cine inuia
aliquem salutar: festina toenim iubebat
eum contendere. ut celebrande resur
rectionis &equer&ur officium: necon¬
fabulatione alicuius obuii mandato
reslecter&ur amunere: Ergo & hic
non salutationis¬
sedulitas
ausestur sed obstaculum impediende
deuotionis ab ol&ur : ut quando diuina
mandantur. paulis ꝑ sequestrentur
humana: pulchraest salutatio sed
rior matura &ecutu
diuinorum : que ꝑmoram se petraxit
offensam: ⁊cledautem & honesta p¬
hbentur nesollemnis gratia ob¬
rẽpat officii. &impediat ministe
rium cuius mora culpa sit :
Iam illud uirtutis alia. Nede

Expanded text:
riorum sibi fauorem conciliare riorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutationissedulitas aufertur: sed obstaculum impediendae devotionis aboletur; ut quando divina mandantur, paulisper sequestrentur humana. Pulchra est salutatio, sed rior matura exsecutio divinorum, quae per moram saepe traxit offensam. Ideo autem et honesta prohibentur, ne solemnis gratia 1426 obrepat officii, et impediat ministerium. cuius mora culpa sit. iam illud uirtus alia, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
sed in spu mansu&udinis uisitat delin¬
quentes Deniq ut scias mitem esse
doctorem : eorum ipsorum quorar¬
guit consulit uoluntatem : quid uul¬
tis inquit in uirga ueniam aduos
an in caritate spũq: mansu& udinis
Semel uirgam dixit bismitiora
subiecit: adiciens mansu& udinem
caritati priustamen miatus
est sed & hlibuit mansu&ũdinem:
Namin secunda e pistola al eosdẽ
corinthios scribens ait: testem
dm̃ in uoco in animam ineam quod
parcens uobis non uenicorinthum:
Puoi quaratione putauerit esse
parcendum : neiterum inquit in
tristicia uenirem aduos: Abie¬
cit uirgam: & asfectum caristatis
assumprat & neminem salutaue¬
rdus inuia ifortas se quiburdam hoc
durum & superbum nec manrigo
nec humilis dñi precepto conuensuoe
udetur : quod ille quisiam accubi¬
tionis loco prȩcepit esse cedendum
hoc loco mande dircipulis neminẽ
salutaueritis inuia : cum iste commu¬
nis sit usus gratiȩ : sic inferiores supe¬

Expanded text:
sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinsed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco praecepit esse cedendum hoc loco mandet discipulis: neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores supe
Abbreviated transcription (Latin):
correptio: Certe mulceat dñs in¬
crep& paulus: suadeat qui pocest
&iam pectora dura mollire ar¬
guat qui non potest uniuersa sua dere
Luirgam igitur paulus & doctrina le¬
gir assumpserat : legerat enim : qui
parcit baculo: odit filium suum: lege¬
rat &iam quia agnum manducan¬
tes baculum in manibus habere
prȩcepto ꝓph&ico iubebantur : &ideo
dñs inu& eri testamento ait: lusita¬
bo inuirga iniquitates eorum: In
nouo autem seipsum optulit. ire ig¬
noscer& uniuersis dicens: simequȩ¬
ritis sinite hos abire: Eta libihabes
quia cum a postoli ignem decȩlo pete¬
re uellent ut consumer& samari¬
tanos quiihm dñm in tracciuitatem
suam recipere noluerunt: Conuer¬
sur increpauit illos. & ait : nescitis
cuius sp̃r estis: filius enim hominis
non uenit animas hominum ꝑdere :
sed saluas facere : Der fectiores
ergo sineuirga diriguntur: infir¬
miorer cumbaculo manducabatt:
sed & paulus uirgam quidem minat᷑:

Expanded text:
correptio. certe mulceat dominus, incorreptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur,
Abbreviated transcription (Latin):
p&ri cum maledicer&ur non re¬
maledixit. cumpercuter&ur
non repercussit: Hoc est ergo dice¬
re imitatores mei estote : ultio¬
nis studia deponite. insolentia
uerberantum non iniuriȩ relatio¬
ne. sedmagna nimitate patientię
uerberate : nemo ipse deb& quod
maliorepre hendit imitari gra¬
uiora contumacibus mansudu¬
do uulnera refest: hoc pugno
repcus sit dñs uerberantem. di¬
cendo: quite percusserĩ inmaxilla:
prȩbe ei & alteram: Pitenim ut
iudiciosuo ipse sedamn&. & quodam
stimulo sui compungatur affectur
quirelatam sibi sedulitatem ꝓ in¬
iuria quam fecit aduesterit
Hab& tamenquor & cum uirga
a postolos miserit: sicut paulur
testificatur dicens: quiduultis
inuirga ueniam aduos an inca¬
ritate spũq: mansu&udinis:
Hanciurgam &ĩam timotheo de¬
dit aporolus dicens: argue obsorye
increpa. Aut fortasse ante passio¬
nem dñi que nutantium populorũ
corda firmauit. necersaria sola
fuerit mansu&ũdo. post passione

Expanded text:
Petri, cum malediceretur, non rePetri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem
Abbreviated transcription (Latin):
dit paulum uiperae in melita insula
& uidentes pendentem demanueius
uiperam in cole lociillius. putabant
eum esse moriturum: sed ubi in of¬
fensum stare uiderunt. dm̃ esse
hicebant. cui uenenum nocere non
poterat. Et ut scias hoc uenũ esse.
ipsedñs ait: eccededi potestatemio¬
bii calcandi supra serpentes &
scorpiones. & supra omnem iur¬
tutem immici: & nilil uobis nocebũa:
Nonuirgas imanu iubentur tollere
a postoli : sic enimmatheus scribendũ
putauit : quidest uirga nisi prȩse¬
rendae potestatis insigne. &ulcir¬
cendi instrumentum doloris Frgo
humilir dñi. in humilitate enim in ddi¬
cium eius: sublatumest. Humilis
inquam dñi prȩceptum. discipuli¬
eius humilitatir offitiis ȩseqͥiłur
Eos enim misit adseminandam
fidem : quinon cogerent seddo ce¬
rent: necuim potestatis gerceret.
sed doctrinam humilitatis attol¬
lerent: Quoloco humilitati puta¬
uit &icim patientiam copulandam.
quia ipse quoq: iuxta testimonium

Expanded text:
dit Paulum uipera in Melita insula. dit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuleius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
sel uecalciamentum pedumtuorũ
locurenim in quostar. terrara esto
Mostaleitaque & terrenũ calciamentũ
iubcur soluere. cumitt ereur ad populũ
llerandum. Huius enimminister mune¬
pis. timere nil deb&: nec a suscepto offi¬
tio mortis periculo retardaris Ipse
enim cum de fensionem fratrum hoc
est iudeorum uoluntarius recepisses.
Calumniae terrore reuocatus est
abincepto. & fugit &egrpto : &ideo
cum dñr afsectum eius probars&.
conditionem autem uidiss& in fir¬
mam animieius. mentisq uestigium:
mortalibus uinculis censuit &uendũ
quod siquem mou& quaratione in ȩgrp¬
to calciati iubentur edere agnum:
apostoliautem sine calciamentis ad
predicandum euangelium dirigun¬
tur ÷sconsiderare deb& quia inegrp¬
topositur deb& adhuc morsus cauere
serpentis. multaenim uenena in egrp¬
to: & qui intrpopascha celebrat
patere potest uulneri: qui autem
minister est ueritatis hebetat ue¬
nena non trepidat: Demq momor¬

Expanded text:
solue calciamentum pedum tuorum; solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stmortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momor
Abbreviated transcription (Latin):
quecurum non habeo: Illegloriatur
quod non habeat argentum atque
curum uobis pudoriest in inusad¬
huc habere qua icupitis Ostergo
& pauperies gloriosa. quia est & beate
paupertes: sicut scr iptumest: beati pau¬
peresspu, tamen nontam hoc gloria¬
tur p&rus quod argentum & aurum
non habeat : quam quod seru& dñi
mandatum. qui prȩcepit: nolite auru
porsidere, Hocest dicere : uides me xp̃i
esse discipulum & aurum amere¬
quiris: aliud nobis multo preciosius
auro don auit : ut in nomine eius ope¬
remur. Itaque non habeo quod non
dedit: sed quoddedit habeo: inno¬
mine dñiihũ surge & ambula
Sicutergo qui horrea uult conge¬
rendis ȩdificare frumentis. dõmi¬
nicȩ sententiae auetoritate repre¬
henditur : Ita quis acculum uultauro
parare condendo Neuum repreben¬
sionis incurrit: Nonperam neque
calciamenta. Ntrumq: decorio
mortut animantis confiei sol&
nubil autem in nobis dñrilir mostale
uulterso Denique ad morsendirt

Expanded text:
que aurum non habeo. ille gloriatur que aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
pręferebat: & putabat quoduoeẽ
omnibur abstulirre : quam solus
amiserat: &ideo uthor lupor effuge¬
re porsimus. edoc& dñr quid sequamur
dicens : nolite postare sacculum. neque
peram. neque calciamenta. Quid sit.
acculum non esse portandum: alib
euidenter & pressit: scripsit enim
matheus quoniam dixt ad discipulor
dñs: nolite porsidere aurum neque
argentum Si prohibemur aurum
por sidere. quideripere. quidaufer¬
re conamur si quod habes donare
preciperis quenad modum conge¬
nis quod nu habes: qui predicar
non furandum furanir quidicis
non moechandum: moccharis: qui& seora¬
ris idola racrilegium facir: qui inlege¬
gloriciris per prȩuaricationem legis
m̃ in honoras: nomen enim dĩ peruos
blar phematur: ponsic apostolur
p&erus : qui primus dominicȩ eccu¬
tor sententiȩ: ut ostender& non inua¬
cuum dñi effusa mandata: Cumpor¬
cerelur a paupere ut ei aliquid pecu¬
niae largirecur ait : Argentum at¬

Expanded text:
praeferebat et putabat quod uocem praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenter expressit; scripsit enim Matthaeus quoniam dixit ad discipulos dominus: nolite possidere aurum neque argentum. si prohibemur aurum possidere, quid eripere, quid auferre? si quod habeas donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum furaris? qui dicis non moechandum moecharis? qui exsecraris idola sacrilegium facis? qui in legegloriarisper praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum at
Abbreviated transcription (Latin):
& rapaciores bestus. nullum a uari¬
tiȩ finem impi&atisq: nouerunt
Nec uos moueat: quod formam pre¬
tendere uidentur humanam: &s
foris homocernitur inturberta
fremit: &icleo eos luposerro non
dibium est : iuxetii dm̃ihũ diuinam sen¬
t orituum quiait at tendite uobis
nuestitu duium. intus autem surt du¬
pira paces: &fructib eorum cognosce¬
useor. Siquisergo specie noreluqu
fructum interrogo: audis aliquẽ
facer dotem dici rapinas eius ag¬
noscis: uestitum ouis hab& facta
praedonis foris ouis : intus lupus
est : quimodum non bab& rapinarũ
quitamquam in nocte. seythico
membra duratus gelu. cruentus
ora circum uolat quȩrens quemde¬
uor&: Nonne uobis uid&ur lupus
quihum anȩnecis in saturabili
crudelitate fidelium morte populo¬
re i ululat iste non traetat: quine¬
gat uocis auetorem: & sacrilego ser¬
mone bestiale murmur inter strepit.
latur cuminor bem ꝗla dius mitte¬
r&ur : dentes asperor ora tumida

Expanded text:
et rapaciores bestiis, nullum avariet rapaciores bestiis, nullum avaritiae finem impietatisque noverunt. . 52. Nec vos moveat quod formam praetendere videntur humanam: et si foris homo cernitur, intus bestia fremit. Et ideo eos lupos esse non dubium est, juxta Domini Jesu divinam sententiam, qui ait: Attendite vobis in vestitu ovium: intus autem sunt lupi rapaces; ex fructibus eorum cognoscetis eos . Si quis ergo specie movetur, fructum interroget. Audis aliquem sacerdotem dici, rapinas ejus agnoscis. Vestitum ovis habet, facta praedonis. Foris ovis, intus lupus est: qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora, circumvolat quaerens quem devoret. Nonne vobis videtur lupus, qui humanae necis insaturabili crudelitate fidelium morte populoat. 53. Ululat iste, non tragat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, latus, cum in orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsentibus pastoribus: oues xp̃i in¬
cursare non possunt: Spoliareergo
gregem dñi raptores conantur
qui corporea quadam mentis inten¬
tione duri acrigidi nequa quam
solent a sub errore deflectere⁊
Et ideo aapostolur ait: hereticum ho¬
minem postunam correptionem de¬
uita: sciens quia subuersus est qui
eius mõdiest : Hos scripturȩ uenus
interpres xp̃s illudit : ut in anes
suos inuanum effundant imp&us.
& nocere non possint : Quisiquem
uersuta disputationis suȩ circum¬
scriptione prȩuenerint faciunt
obmutescere : mutus est enim: qui uer¬
biam di non eãdem qua estgloria
confit&ur, Caueergo ne tibi uocem
tollat her&icus s̃i prioreum non ipse
de prehenderis: serpit enim dumlata
eius ꝑfidia: si autem commenta impie¬
tatir eiur agnoueris: lactur am piȩ
uocis timere non poteris. saueigitur
uersutȩ disputationis uenena: Animã
uulnus affigunt: grauessunt mor¬
surher&icorum: quuipsis grauiores

Expanded text:
praesentibus pastoribus oues Christi inpraesentibus pastoribus oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi nequaquam solent a suo errore deflectere. et ideo apostolus ait: haereticum hominem post unam correptionem deuita sciens quia subuersus est qui eiusmodi est. hos scripturae uerus interpres Christus inludit, ut inanes suos in uanum effundant inpetus et nocere non possint. qui si quem uersuta disputationis suae circumscriptione praeuenerint, faciunt ommutescere; mutus est enim qui uerbum dei non eadem qua est gloria. confitetur. caue ergo ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet eius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uenena; animam vulnus affigunt. Graves sunt morsus haereticorum, qui ipsis graviores
Abbreviated transcription (Latin):
rit refulgere : lupime prius uidisse
credantur. & solemne uocis &tor¬
sis se suffragium, Nonne lupis istis
her&ici comparcindi sunt qui insidian¬
tur ouib: xp̃i: fremunt circactulas
nocturno magis tempore quam di¬
urno, semper enim ꝑfides nox est¬
sceũ qui lucem xp̃i. se uȩ nebulis interpre¬
tationis obducere: & quantum in ip¬
sis est fuscare conantur: Uersantar
ergo circa caulas: stabulata menp̃i
intrare non audent: &i deo non sanan¬
tur : quia instabulum suum non uult
eos xp̃r inducere. in quocuratus est
ille qui de hierusalem descendens in¬
cidit in latrones: quem uul neribus
alligatis infuso oleo &iuno am ponens
iniumentum suum samaritanus illẽ diixit
infuadulum & sanandum stcibulanio de¬
neliquit Nona conpiunt ergo mediei¬
nam : qui medicum nonrequirunt:
sienim requirerent: non de rogarent :
explorant pastoris absentiam : &ideo
pastores ecclesiarum. uel ne care
uel in gilium agere contendunt : quia

Expanded text:
rit refulgere, lupi me prius uidisse rit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit. non accipiunt ergo medicinam qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. explorant pastoris absentiam et ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere contendunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego mittouos sicut agnos
inter lupos. Contraria suñ
sit sibi animalia: ut alic ab adus de¬
uorentur : sedbonur pastor lupos gre¬
gi suo timere non nouit: Ideoq isti dir¬
sipuli non in predam sed ad gratiam
diriguntur: gollicitudo enim pastoris
boniefficit : ut lupi in agnos audere
nihul porsint: Lupi quid significare
uidentur. debemus aduertere: bestiȩ
nempesunt quȩ insidiantur ouilibus
Circa pastorales uersantur casas. habi¬
tacula domorum intrarenon audent :
sõnum canum absentiam aut desidict
pastoris &plorant : Ouium guttur in¬
uadunt ut cito strangulent: ferura
pacq idemq naturt corporis rigidio¬
res ut se facile non possint inflectere:
imp&u quodam suo feruntur : Sileo
sȩpeluduntur : tum pr&erea siquem
priorer hominem uiderint : uocem eius
quadam naturȩ ũiferuntur eripere :
si autem homo prius eos uiderit : & agita¬
ri memorantur: & ideo cauendũ mihi
est nesi in hodierno tractatu spirita¬
lium inysteriorum gratia non patue¬

Expanded text:
cce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possinuideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potue
Abbreviated transcription (Latin):
eterna beatitudine consolabuntur
Ubi non nostra solum sed & ꝑximi iube¬
mur commnissa deflere : quensi ut nor
diligimus consequenter illius & ꝓfectu
nos gratulari. & defectu necesse est
tribulani: nec solum tribulari uerũ
adlacrimas usque suecendi Sic enim
samuhel & dauid peccatum saulis
&t interitum lugent : sic pecca tricem
dñripse fleuit suꝑciuitatem & mestis
compassur sororibus: lagarum quem
diuina erat maiestate resuscitatu¬
rus humana prius miseratione de¬
flebat: Mi fuce significans eos qui
peccati moste sopiuntur ut reuiuisce¬
re queanti a ꝓxims erse plangendos
Quod autem nuncflenter risunos esse
pirittit : non pueriliter accipiendu
brł scripturȩ morerisus nomine mepcr
xultatio & affectus quidam leior
intellegendum est esse de signatus. si¬
cut sara risum inquit mihi fecit łr
& in lob dictum est: osautem ueratũ
meplebitur risu: Perquȩ ut dixino
mina gaudiumanime figuratur
intenius. Dea tiericis cumuos cderint

Expanded text:
aeterna beatitudine consolabuntur. aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David, peccatum Saulis et interitum lugent. Sic peccatricem Dominus ipse flevit super civitatem, et moestis compassus sororibus, Lazarum quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat. Mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queat a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed Scriturae more risus nomine mentis exsultatio et affectus quidam laetior intelligendus est esse designatus. Sicut Sara: Risum inquit mihi fecit Deus . Et in Job dictum est: Os autem veracium replebitur risu. Per qumina gaudium animae figuratur interius. Beati eritis cum vos oderint
Abbreviated transcription (Latin):
alio quin non nulli miserrima condi¬
tione paupertatis: & hic seculi gau¬
diir ab inopia rerum. & ibi regnodi
obmeritorum nequiciam carent.
ꝯcatiquinunc esuritis: quia satura¬
bimini. Quidesurire beatiquĩsiti¬
re debeant matheus xponit: uide¬
lic& iustitiam ꝑpertissime nor
insaituens num quam nos satis iustos
estimare debere: sed cortidianum
iusticiȩ semꝑ amare immo ardere
ꝓfectum: Cuius perfectansatu¬
ritatem non in hoc seculo sedinfu¬
turo posse ꝓuenire : supernorum
desiderio pralmista flagrans ostendit
quiait: egoautem cum iustitia aparebo
inconspectutuo saciabor dummani festio¬
bitur gloriatua, Potest simpliciter
accipi beatiquinunc esuritis: qui castiga¬
tis corpus uestrum & seruituti subici¬
tis qui in fame &siti uerbo operam
datir quia cȩlestium tunc gaudiorum
hab&is ubertate perfrui: featiquinum
fl&is quiaridebitir pon temporaliũ
cdamna cominodorum: seduirtutum
detrimenta spiritalium quiflent.

Expanded text:
Alioquin nonnulli miserrima condiAlioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui sitire debeant, Matthaeus exponit, videlicet justitiam, apertissime nos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. Cujus perfectam saturitatem non in hoc saeculo, sed in futuro posse provenire supernorum desiderio Psalmista flagrans ostendit, qui ait: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua ; potest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus vestrum et servituti subjicitis , qui in fame et siti verbo operam datis , quia coelestium tunc gaudiorum habetis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent,
Abbreviated transcription (Latin):
bum intenta condis aurepercipunt
latius saporis intimi lumen aperiat
Quisimile est quod matheus ait: & cum se¬
dirs& accesserunt ad eum discipula eius:
Sciperiens os suum docebat eos dicens:
beati pauperes spũ Nam quibus os in
monte sedens aperit. ut magna subli¬
miter audiant: in eos oculos stans in
campo dinigit: ut cudita patenter
intellegant: Neatiitaq paupere s
non utique omnes. sed illi tantum modo.
quiomne prȩsentis sȩculi tam & si altũ
uideatur pronihilo culmenducunt:
qui merito regni cȩlestis perhibentur
munere digni: quia deleccationis hu¬
manȩ ꝓbantur cupiditate nudati
qualemse redaiud pauperiem sus¬
tinuisse declarans ait: ego uero ege¬
nus & paupersum, & alibi non modo
terrestria sed &ipra prodño super¬
cȩlestia parui pendens. dicensq: quid
enimmihi restat in eȩlo. & a tequid
uolui suꝑterram mox ubi speisȩ
fixirr& anchoram subdenclo mani¬
festat: mihi autem adhȩrere dõ
bonumest ponere in dño dõ speminea

Expanded text:
bum intenta cordis aure percipiunt, latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
ter lasciua alulteria: non solum
tenebrar non horrere sed querere
qui soler plur gaudere quando lucer¬
na &tinguitur nontalerte nebrar
habebis ubigaudeas. ubil&erir ubi te
uoluptatibur carnis oblectes: Non
sicerunt ip̃sȩ tenebrȩ: sed quomodo
erunt ibi erit fl&us & stridor den¬
tium÷ tortor sine defectu. tortus
sine defectu: nec qui torqu& fati¬
gatur nec quitor quitur moritur
erunt ergo ȩterne lacrime illis
quisic uixerunt. erunt ȩternagau¬
dia scõrum. quando uenientes ueni¬
ent in eultatione. portantes mani¬
pulos suos. Dicentenim messis tem¬
pore domino suo: dñe adiuuante
tefecimus quod iussisti redle
quod ꝓmisisti in ȩternum

Expanded text:
ter lasciva adulteria non solum ter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia sanctorum, quando venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Dicent enim tempore messis Domino suo, Domine, adjuvante te fecimus quod jussisti; redde quod promisisti. SERM
Abbreviated transcription (Latin):
plorant & ipsiinuia ista splorant
& ipri sed non ingultatione: Uenien¬
tes autem uenient in eultatione
portantes manipulos suor: Quid col¬
ligunt quinihil seminauerunt
immo colligunt: sed quod seminaue¬
runt: quia spinas semina uerunt
ignem colligunt & eunt non defle¬
tu adrisum sicut seĩ eunteribant
& plebant mittenter semina sua
uenienter autem uenient ineulta¬
tione: Illi a fl&u adfl&um a fl&u
cumriru ad fletum sinerisu
Quidenim illisfi&: quoeunt quando
resurrger int̃quo nisi quo dñs
dixit ligate illis manur & peder & pro¬
icite illor intenebrar &teriores
gẽ quicspostea tenebrȩ eruntse dol
nonert ftrtepal pabunt sed ñp lole¬
bunt Nuonuidebunt sed non cruciabun¬
tur absit non solȩ tenebrȩ erunt:
noneipsola tollitur species quagau¬
debant sed dectur &iam quoch& ornũ
temant. Ne contemneres enim eue¬
brar oquisquises flagitiosus. quiso¬
les proptertua mala facta & prop¬

Expanded text:
plorant et ipsi in via ista, plorant plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et prop
Abbreviated transcription (Latin):
tuus discite fr̃rmei. discite depau¬
cir erse : bene uiuite: ambulate uiamdi
& uid&e quia auditir ubi est dytuur:
felices eritis cum hoc audieritir¬
inselicer si dixeritis: Quando enifi
do fendimus fidem xp̃ianam & rer¬
ponditur nobis eccepredicatur
ubique nomenapi : quare habunda tĩ
mala : quid aliud dicitur nisi ubier
dr̃tuur : qui audit gemit quia qui
sunt lacrimȩ scõrum : quar indicant
orationes eorum: Pone operatur
& hilaris est & plorat ut bene opere¬
tur : Plorat qui a bene operatus est :
plorando gigit bonumopus. ploran¬
do commendat bonumopus quodse¬
cit: Crebrȩ ergo sunt lacrimeius¬
torum sed inista uita numquid in
patria e quare non in patria quia
uenientes uenient ingultatione.
portantes manipulos suos : felicitas
uenit num quiellacrimaredit por¬
ro autem illi qui hic inaniter plorant.
in aniterrident : cupiditatibus suis
dissipati: quando fraudantur ge¬
munt quando fraudant gultant:

Expanded text:
tuus? Discite, fratres mei, discite de pautuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritiinfelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; quia qui sunt lacrymae sanctorum, quas indicant orationes eorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant:
Abbreviated transcription (Latin):
orando commendat: Orationes scõ¬
rum uoluit commendare psalmus:
orationes peregrinantium : oratio¬
nes in hacuia laborantium: oratio¬
nes amancium : orationes gementi¬
um: orationes ȩternã patriã suspi¬
rantium donec ea uisa sentientur
quinunc in mȩrore sunt constituti
&enim fr̃r mei : quam diusumus in
corpore peregrinamur ad nõ ⁊
Non desiderat patriam peregrina¬
tio sine lacrima : si desideras quod non
haber funde lacrimas: namunde
dicturus es dõ. posusti lacrim as mear
in cons pectutuo : unde dicturus es dõ.
facte sunt mihi lacrime meȩ panis
die ac nocte panis mihi factȩ sunt :
consolatȩ sunt gementem : paueruit
esurientem : Paece sunt mihi lacri¬
me meȩ panis die ac nocte : undedum
dicitur mihi cortilie ubi est dr̃tuus
Quis iustus non habuit istas lacrimar:
qui non habuit : pere grinum se esre
non doluit: qua fronte ad patriam
uenit : qui non absensus pirauit : non¬
ne cortidie nobis dicitur ubi est dr̃

Expanded text:
orando commendat. Orationes sanctoorando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
finis est: indiẽ iam ueniendum est : sed
cum gultatione: quis enim non hic plo¬
rat inuicistamala quando ipse in¬
fans inde incipit : Vtique in fans
quandonascitur: de cingustus uteri
in huius mundi latitudinem funditur
Detenebris procedit adlucem &t amen
detenebris ueniens adlucem. plora¬
re potest. ridere non potest: &ri
dent homines & plorant homines: &
quodrident homines plor andumest:
sed plorat alius damnum suum: plo¬
ratalius pressuram suam quia in
carcere est constitutus ploratalius
quod amiserit mostuum aliquẽ liaris¬
simonum suorum: ille hinc ille line
iustur unde primo debis omnibus
ustus enim plorat ueraeiter. ploranter ste¬
peliter: plorat plorantes plorat ridentes
quia & quiplorant derebus uanis. in anit
plorant : & quirident derebus uanis. ma¬
lo suo rident: illeubiq plorat : plusergo
hominem iustum cum facit opus bonum
hilarem esse itaplane hi larescit : hi la¬
remenim datorem diligitdr̃: Quando
ergoplorat: quando bona opera succ

Expanded text:
finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potesdent homines, et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua