comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o audans inuocabo dnm̃: et ab ini¬
micis meis saluus ero.
et sic: abinimicis meis saluus ero .i.
non nocebit michi impietatis error
eorũ. Uł in ꝑsona ipsius dauid: totũ
legi pͭ. qui ait. Dligam te dñe. qͥ es
tis sum̃. deinde mutans ꝑsonam: d̃
firmam̃tũ meũ. quõ firmꝰ stetit in acie.
ad eum refugit. et inuenit. liberator
hostib captum lib̾et. Et ds̃ m̃s. ẽ: & ad
ꝯt̾ra insidias. ⁊ cornu salutis mee. ad
dissipandos inimicos. et susceptorm̃s.
uocabo dñm pꝰ om̃nia beneficia. non
elatus iactat se s omĩa dõ tribuit di¬
cens. Baudans inuocabo dñm. et iõ:
abinimicis meis saluus ero. Nlam qͥ

Expanded text:
audans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero. et sic ab inimicis meis salvus ero, id est non nocebit mihi impietatis error. Aug. Vel in persona ipsius David, totum legi potest. Qui ait: Diligam te, Domine, qui es tis sum. Deinde mutans personam de firmamentum, quo firmus stetit in acie. ad eum refugit, et invenit; et liberator hostibus liberet, et contra insidias, et cornu salutis meae, ad dissipandos inimicos, et susceptor meus, d. Laudans, post omnia beneficia non elatus se jactat, sed omnia Deo tribuit dicens: Laudans invocabo Dominum. Et ideo ab inimicis meis salvus er
Abbreviated transcription (Latin):
tici dico: habiti: in die .i. ꝓ die resur¬
rectonis xp̃i. qua die. dominꝰ pater:
corpus: de manu inimicoꝵ suorum.
uł eiꝰ .i. de potestate uideorum: scd̾m
caput. et de potestate demonũ: sed̾m
ul .i. de potestate mortis xp̃m: in re.
et m̃b ͣ ĩ spe. et tandẽ: in re eripiet.

Expanded text:
tici dico, habiti in die, id est pro die resurrectionis Christi, qua die Dominus Pater corpus, de manu inimicorum ejus, id est de potestate Judaeorum, secundum caput; et de potestate daemonum, secunid est de potestate mortis Christum in re, et membra in spe, et tandem in re eripiet.
Abbreviated transcription (Latin):
Dligam te .L.egit᷑ in libro regum:
quod rexiniqꝰ saul: ꝑsecutꝰ ẽ. dd̾: mi
tinis namq: xp̃c ẽ. Canticum uero
ẽ: exultatio de ę̧t̾nis. Melius gͦ: acci¬
pitur de toto xp̃o. scilice de capite &¬
m̃bris. quem totum dñs eripuit: t̃
die resurrecetonis xp̃i: de manumi¬
micorum.s. iudeorũ et demonũ. & de
manu sauł .i. mortis. ꝑ saul enĩ: in¬
telligit᷑ mors. Saul namq int̾p̃tat᷑
peticio. quia popłs: extorsit hune re
siẽ dr in iob. faciet ds̃ regnare ꝙ poc¬
Dauid autem elegit ds̃ adꝑmanẽdũ

Expanded text:
ixit.  Legitur in libro Regum quod rex iniquus Saul persecutus est David mitinis namque Christus est, canticum vero est exsultatio de aeternis. Melius ergo accipitur de toto Christo, scilicet de capite et membris, quem totum Dominus eripuit in die resurrectionis Christi de manu inimicorum, id est Judaeorum et daemonum, et de manu Sautelligitur mors. Aug. Saul namque interpretatur petitio, quia populus extorsit hunc regsicut dicitur in Job: Facit Deus regnare hypocDavid
Abbreviated transcription (Latin):
tatõe iusticie: mala suadent: unde ẽ.
mors: p̃occupauert̃ me ut pͥores
michi nocere uellent. qd̾ eis postea
reddet᷑. Uł ita. dolores mortis cͥcũd̃¬
dert̃ me. et dolores ĩferni cͥẽd̾drt̃ me

Expanded text:
tatione justitiae mala suadent, unde est mors, praeoccupaverunt me, ut priores mihi nocere vellent, quod eis postea reddetur. Vel ita: Dolores mortis circumdederunt me, et dolores inferni circumdederunt me,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sũpsi. qiͣ cornu suꝑbiȩ: ꝯtra te erigẽs.
s te celsitudinẽ salutis inueni. Uñ sub¬
dit. et. tu es cornu .i. firma celsitudo:
salutis meȩ. ad dissipandos inimicos.
et ut hoc inuenirẽ: tu es susceptor

Expanded text:
praesumpsi, quasi cornu superbiae contra te erigens, sed te celsitudinem salutis inveni. Unde subdit, et tu es cornu, id est firma celsitudo salutis meae ad dissipandos inimicos; et ut hoc invenirem, tu es susceptor
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene saul ꝑsecutor dauid: mors
dr̃. que sola nos ꝑsequitur. Nisi enim
hanc ñ fecit ds̃. s impii manib et u̾b̃
ȩccłiȩ: hoc posuit. ne de hystoria dauid
accipiat᷑. Cantici dico: tendentis. insi¬

Expanded text:
Et bene Saul persecutor David mors dicitur, quae sola nos persequitur. Nisi enim hanc non fecit Deus , sed impii manibus et verbis e. Hier. Hoc posuit ne de historia David accipiatur. Cantici dico, tendentis in
Abbreviated transcription (Latin):
quam es oꝑatꝰ in nobis. ꝯfirma ingen¬
tib Et ita fẽcit. Comm̃dat enum ds̃ ca¬
ꝓ nobis xp̃c mortuus sit. quomͦ gͦ nõ
omnia cum illo ds̃ nobis donauit:
Et nota u̾borum distinctionẽ. Manda.
dõcendo ꝑ p̃dicatores: ꝯfirma iuuan¬
do ꝑ grãm. ł ita scdm aliam litteram.
Odeus manda uͥtuti tuȩ .i. fortib tius
iniunge: ut te ãnuntient. & ꝑ eos
ꝯfirma ⁊ c̃. ł. o ds̃ pater manda tuum
opus uirtuti tuȩ .i. filio. uł sp̃ui sco. &¬

Expanded text:
quam es operatus in nobis, confirma in gentibus. Et ita facit, commendat enim Deus chapro nobis Christus mortuus sit, quomodo ergo non omnia cum illo Deus nobis donavit?  Nota verborum distinctionem, manda, docendo per praedicatores, confirma, juvando per gratiam. Vel ita secundum aliam litteram: O Deus, manda virtuti tuae, id est fortibus tuis injunge ut te annuntient, et per eos confirma, etc. Vel, o Deus, Pater, manda opus tuum virtuti tuae, id est Filio et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt᷑ fere: quia ñ intelligẽ¬
do nocent. fere dico harundinis ł ca¬
lami: qr scͥpturas ꝑu̾tunt que eala¬
mo fuint.ł. quia sunt leues et insta¬
biles: uel quia sunt intͣ eos quimo¬
uentur omni uento doctrine. Iõ incre¬
pa: qr ꝯgregatio taurorũ .i. suꝑborum.
indomite ceruicis hereticorum: est
in uaccis ppłorum .i. int̾ eos qui sũt
secluctibiles et leues. uelut mulier¬
culeꝰ. Uñ apłs. Eoc his sunt qui pene¬
trant domos. et captiuas ducunt
muliercłas. Stabiles uͦ & fortes et
graues. ñ ualent seducere. Ynde in
popło graui laudabo te. S hoc ñ sine
fructu piorum. In de enim euenit.
ut excludant eos .i. ut emineant hii qͥ
ꝓbati sunt argento.i. in eloquiis dei.
hoc ẽ illud quod apłs ait. Eyt qui
ꝓbati sunt manifesti fiant. Inde ẽ.
quod in arte argentaria exclusores uo¬
cantur. qui de ꝯfusione masse. nouert̃
formam uasis expͥmere. ł ita exponit
intentionẽ hereticorum. Ad hoc ꝯgre¬
gantur: ut excludant eos a uaccis. qͥ

Expanded text:
qui dicuntur ferae, quia non intelligendo nocent. Feras dico arundinis, vel calami, quia Scripturas pervertunt, quae calamo fiunt: vel quia sunt leves et instabiles; vel quia sunt inter eos qui moventur omni vento doctrinae . Ideo increpa, quia congregatio taurorum, id est superborum indomitae cervicis haereticorum, est in vaccis populorum, id est inter eos qui sunt seductibiles et leves, velut mulierculae. Unde Apostolus: Ex his sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas . Stabiles vero et graves non valent seducere; unde: In populo gravi laudabo te . Sed hoc non sine fructu piorum. Inde enim convenit ut excludant eos, id est emineant hi qui probati sunt argento, id est in eloquiis Dei, hoc est illud quod Apostolus ait: Ut qui probati sunt, manifesti fiant . Inde est quod in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Vel ita expone intentionem haereticorum; ad hoc congregantur, ut excludant eos a vaccis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes .i. hereticos et alios eis ꝯsentientes.
rum sectarum. ne ibi series success¬
quia ñ correptioni s ꝯtentioni studẽt.
tionis. uenient ad xp̃m dona ferentes.
exegypto .i. ex tenebris gentium. Egy¬
pti uel ethyopie nomine. fidem õiũ
gentium significat: A parte totum.
ne manentes in peccatis puniant᷑.
ps allite dño. Deo regna t̾re cantate. &¬
ł magis in fine p̾cedentis u̾sꝰ ẽ. dõ: Com¬
m̃daturq fides qua sine p̾cedentib o¬
ꝑib ustificatur homo. que pꝰ ꝑdilec¬
tionem incipit oꝑari. Est gͦ sensus.
Ethyopia.i. gentilitas. herens dõ fide.
.i. credens dõ. p̃ueniet manꝰ eius. idẽ.¬
oꝑa eius .i. ethyopie. quod in greco ñ ẽ.
ambiguũ .i. credendo indm̃. p̾ueniet
oꝑa sua. ut pͥus credat. pꝰea oꝑetur. Uł
ita. ut ꝑ egyptum sẏnagoga accipiat᷑.
quam p̃ueniet credendo: ethyopia. idẽ.
etiam extrema pars gentium. Et ẽ Ue¬
nient legati ex egypto.i. ex synagoga.
que erat intenebris. Et ethyopia .i. ex

Expanded text:
t. Haereticos et alios eis consentientes, rum sectarum, ne ibi series successiquia non correctioni, sed contentioni student. tionis, venient ad Christum, dona ferentes ex Aegypto, id est ex tenebris gentium. Aegypti vel Aethiopiae nomine, fidem omnium gentium significat a parte totum. ne manentes in peccatis, puniantur. psallite Domino. » Deo, regna terrae, cantate, vel magis in fine praecedentis versus, est Deo; commendaturque fides qua sine praecedentibus operibus justificatur homo quae post per dilectionem incipit operari . Est ergo sensus; Aethiopia, id est gentilitas haerens Deo fide, id est credens Deo, praeveniet manuseco non est ambiguum, id est credendo in Deum praeveniet opera sua, ut prius credat, postea operetur. Vel ita ut per Aegyptum Synagoga accipiatur, quam praevenit credendo Aethiopia, id est extrema pars gentium. Et est, venient legati ex Aegypto, id est ex Synagoga, quae erat in tenebris; et Aethiopia, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Reges.ł. itaꝯtinua. Quod si feceris:
.i. sacrificia laudis: et hoc a templo
tuo ñ aliunde. quod ẽ. in iherłm celes¬
templum. a quo omne datũ optimũ
des cendit. et ꝓ quo fit omne bonum
opus.ł ita distingue. Oꝑatus es in
tibi offerent reges mun̾a. S qͣr huic
laudi obstrepunt heretiei: subdit.¬

Expanded text:
el ita continua: Quod si feceris rid est sacrificia laudis; et hoc a templo tuo non aliunde, quod est in Jerusalem coelestemplum a quo omne datum optimum descendit , et pro quo fit omne bonum opus. Vel ita distingue, operatus es in tibi offerent reges munera. Sed quia huic laudi obstrepunt haeretici, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
L ocum expressit ubi resurrexit. et
unde ascendit: qr iherłm ubi resurre¬
xxit. et ascendit. in oriente ẽ. Sqs ł a scẽ¬
dit adorientem nr̃ȩ illuminationis .i.
lumen graciȩ nobis oriri fac̾e̾t. u. ł ories
intelligitur uerbum a patre genitum.
cuius urtute a scendit homo ille. & ẽ.¬

Expanded text:
Locum expressit ubi resurrexit, et unde ascendit; quia Jerusalem, ubi resurrexit et unde ascendit, in oriente est. Vel ascendit ad orientem nostrae illuminationis, id est ut lumen gratiae nobis oriri faceret. Vel oriens intelligitur Verbum a Patre genitum cujus virtute ascendit homo ille.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicit quod xp̃s ueniet ad entem.¬
iudicium qui ascendit. ubi seõs con¬
summabit. Qsi. Ps allite dico: ꝑsal¬
quod deus patri ẽ. equalis. suꝑ celum
cȩli. idest᷑ suꝑ omnes celos. ad dexterã

Expanded text:
cit quod Christus veniet ad judicium, qui ascendit ubi sanctos consummabit. Quasi dicat: Dico psalquod Deus, Patri est aequalis, super coelum c
Abbreviated transcription (Latin):
ex his tͥbub fuert̃ apłi: et isti sunt du¬
ces eorum qui inͥ eccłiis benedic̃t dm̃.
S magis placet sensꝰ qui colligit᷑ ex ĩt̃¬
ĩtp̃tat᷑ ꝯfessio. Sabuloi habitaełm for¬
titudinis. Neptalim dilatatio: quȩ pͥ¬
cipib eccłie ꝯueniũt. In martyriis nãq
pͥma ẽ. ꝯfessio: ꝓ qͣ quicqͥd accidit for¬
tit̾ tolerandum ẽ. In de angustiis fim¬
tis. latͣitudo sequitur in p̃mio. et est.
Ibi sunt pͥncipes uida .i. ꝯfessionis:
pͥncipes ⁊abulon .i. fortitudinis: pͥnci¬
pes neptalim .i. dilatationis. Tita. ut

Expanded text:
ex his tribubus fuerunt apostoli. Et isti sunt duces eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Sed magis placet sensus qui colligitur ex inteinterpretatur confessio; Zabulon habitaculum fortitudinis; Nephthalim, dilatatio, quae principibus Ecclesiae conveniunt. In martyriis namque prima est confessio, pro qua quidquid accidit fortiter tolerandum est. In angustiis finitis latitudo sequitur in praemio. Et est: ibi sunt principes Juda, id est confessionis; principes Zabulon, id est fortitudinis; principes Nephthalim, id est dilatatio
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum nouissimꝰ. ad oles centulus.
.l. nouissime assumptus. qui fuit de
tribu beniamin. Unde in genesi Ben¬
iamin lupꝰ rapax. mane comedet p̃¬
dam: et uesꝑe diuidet sꝑolia. Hic ẽ.
paulꝰ qui mane suȩ etatis. scõs ꝑse¬
cutus ẽ: s in uesꝑa sue ꝯu̾sionis. ad
dm̃ spolia diabolo erepta diuisit ꝑ di¬
u̾sa officia. Et ipẽ ẽ. inm̃tis excessu:
m̃te̾ .s. alienata a sensib corꝑis: ut qñ
raptus fuit usq ad t̾ciũ cȩlum. ł. ĩm̃tis¬

Expanded text:
orum novissimus, adolescentulus, id est novissime assumptus, qui fuit de tribu Benjamin . Unde in Genesi: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia . Hic est Paulus, qui mane suae aetatis sanctos persecutus est, sed in vespera suae conversionis ad Deum, spolia diabolo erepta divisit per diversa officia. Et ipse est in mentis excessu, mente scilicet alienata a sensibus corporis, ut quando raptus fuit usque ad tertium coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ethioͤpia .s. gentilitas. nigͣ in peccatis.
festinet manus dare dõ .i. subdere se dõ.
Et ẽ. similitudo a uictis. qui armis depo¬
sitis. manus dant uictorib ne int̾eat.
Regna t̾rȩ. decursis omnib quȩ iam
ꝯpleta cernimus: hortat᷑ ad laudem
xp̃i. ⁊ futurum eiꝰ aduentum p̾nungat.
Q si dicat. Et quia ita ẽ. ut diximus.
gͦ regna t̾re .i. egyptus. et ethyopia .s.

Expanded text:
ethiopia, scilicet gentilitas, nigra in peccatis, festinet manus dare Deo, id est subdere se Deo; et est similitudo a victis, qui armis depositis manus dant victoribus, ne intereant regna terrae. Decursis omnibus quae jam impleta cernimus, hortatur ad laudem Christi, et futurum ejus adventum praenuntiat. Quasi dicat: Et quia ita est ut diximus, ergo regn
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis .i. efficatiam resus citandi om̃s
mortuos. qui pͥus ut agnus sine uoce
coram tondente se siluit. S tunc ueniet
in uoce tube. Dico ps allite: et date glo¬
riam deo Dico dabit uocem: & tc̃ suꝑ
isrł dei erit. magnificentia eiꝰ euides:
qͥa iaͣm ñ erit ꝯmixtio malorũ cũ bonis.
Et uͥtꝰ eiꝰ erit in nubib: qr᷑ ñ solus ueniz
ad iudiciũ. s cũ seniorib ppłi qui st̃ nu¬
bes. Quas ne alit̾ acciꝑes: addit. Mira¬

Expanded text:
id est efficaciam resuscitandi omnes mortuos, qui prius ut agnus sine voce coram tondente se siluit; sed tunc veniet in voce tubae. Dico psallite, et date gloriam Deo. Dico dabit vocem, et tunc super Israel Dei erit magnificentia ejus evidens, quia jam non erit commistio malorum cum bonis et virtus ejus erit in nubibus, quia non solus veniet ad judicium, sed cum senioribus populi, qui sunt nubes, quas ne aliter acciperes, addit,
Abbreviated transcription (Latin):
gatur pes tuus insanguine.i. ut qui pͥꝰ
erant inimici. fiant᷑ ꝑes tuus. p̃dican¬
do te usq ad sanguinem .i. usq ad mor¬
tem. Et lingͣ canum tuorum. fiet uel e¬
fient canes ꝓ domino latrantes ꝯtraho¬
stes. hii sunt boni canes qui edunt de
micis. Canes laudabiles: ñ detestabiles.
Uñ ñ tantum dixit canũ. s canum tuo¬
rum. Noneorum dentes. s lingua lauda¬
ta ẽ. Qͦ dutiq ñec frustra: nec sine mag¬
no sacram̃to. Gedeoneos solos iussus ẽ.
ducere. qui fluminis aquam sic̃ canes
lamberent. Talesq ñ amplius ꝙͣ trecẽt.
In tanta multitudine inuenti sunt: in
quo numero crueis signum ẽ. ꝓpt thau
litteram. quȩ in grecis numerorum nots
regiminis assum̃di sunt.: qͥ qd ꝑcipuĩt
uitico. Os turturis retorquet᷑ ad ascellaᷤ.

Expanded text:
guatur pes tuus in sanguine, id est ut qui prius erant inimici fiant pes tuus, praedicando te usque ad sanguinem, scilicet usque ad mortem; et lingua canum tuorum fiet vel eimicis fient canes pro Domino latrantes contra hostes. Hi sunt boni canes, qui edunt de micis . Canes laudabiles, non detestabiles. Unde non tantum dixit canum, sed canum tuorum, nec eorum dentes, sed lingua laudata est, quoniam utique non frustra, nec sine magno sacramento. Gedeon eos solos jussus est educere, qui fluminis aquam sicut canes lamberent, talesque non amplius quam trecenti in tanta multitudine inventi sunt . In quo numero crucis signum est propter thau litteram, quae in Graecis numerorum notis regiminis assumendi sunt, qui quod percipiunt, el docent; unde in Levitico: Os turturis retorquetur ad ascellas.
Abbreviated transcription (Latin):
Confringet dominꝰ capita uideoꝵ. rie:
ex gentib etiam ꝯu̾tet multos: qr. do¬
minus dixit ego ꝯu̾tam homines ex
basan .i. ex ꝯfu̾sione pecc̃orum: qr con¬
fundunt᷑ de peccĩs qui ꝓeis orant. Ba¬
san enim interp̃tatur ꝯfusio. ł basan
int̾pretatur siccitas: et de siccitate .i. de
inopia iusticiȩ ꝯu̾tit dominꝰ ñ eos qui
se plenos iusticie putant. cum sint ina¬
nes. Beati enim qui esuriunt et sitiuĩt
iusticiam: qm̃ ipsi saturabunt᷑. Anima
sicca dicit. Expandi manꝰ meas ad te:
anima mea sic̃ t̾ra sine aqua tͥ. Anima
plena dicit. Non sum sicut cet̾i hõiũ.
& ꝯu̾tam eos qui iacent in ꝓfundum
sunt exbasan: qr ꝯu̾titur ds̃ his qui cõ¬
funduntur de peccato: uł qui sicci .i. hu¬
miliati. ymbrem grẽ. desid̾ant. Et sedm
hoc sequitur. Conu̾tar in ꝓfundũ maris:

Expanded text:
Confringet Dominus capita Judaeorum, ex gentibus etiam convertet multos, quia Dominus dixit: Ego convertam homines ex Basan, id est ex confusione peccatorum, quia confunditur de peccatis qui pro eis orat. Basan enim interpretatur confusio, vel Basan interpretatur siccitas. Et de siccitate, id est inopia, convertit Dominus, non eos qui se plenos justitiae putant, cum sint inanes. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Anima sicca dicit: Expandi manus meas ad te, anima mea sicut terra sine aqua tibi . Anima plena dicit: Non sum sicut caeteri hominum . Et convertam eos qui jacent in profundumsunt ex Basan, quia convertitur Deus his qui confunduntur de peccato, vel qui sicci imbrem gratiae desiderant. Et secundum hoc sequitur: convertar in profund
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Q᷑ si dicat. Intingetur pes tuus in
sanguine: qr sic uidẽt te p̃cessisse o d̾s̃.
Et hoc ẽ. U derunt ingressꝰ. ł gressus
tuos deus. Uł sccłm aliam litt̾am. Uisi
sunt gressꝰ tui ds̃ quib scił uenisti in
mundũ. Hec gr̃a latebat in uet̾i testam̃¬
to: modo patet cum filiꝰ missus annun¬
tiatur ingentib. Euiꝰ dei gressꝰ uider̃t :
Ingressꝰ inꝙͣ dei mei. creatione. scił u̾bi:
regis mei. gubernatione. Qeͥ deus est

Expanded text:
 Quasi dicat: Intinguetur pes tuus, quia sic vident te praecessisse, o Deus. Et hoc est, viderunt ingressus, vel gressus tuos, Deus. Vel, secundum aliam litteram, visi sunt gressus tui, Deus, quibus scilicet venisti in mundum. Haec gratia latebat in Veteri Testamento; modo patet, cum Filius missus annuntiatur in gentibus, cujus Dei gressus viderunt, ingressus, inquam, Dei mei creatione, scilicet Verbi regis mei gubernatione, qui Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi soli uenert̃. s sunt ꝯuineti psallẽtib.
.i. illis qui laudes dĩ sonant. bene oꝑã¬
do ad głiam dĩ. Principes ⁊̃ sũt in me¬
dio iuuencłarũ et tympanistriarum:
rio siccato ab humore peecati: et extẽ¬
so aruga duplicitatis. Fit enĩ tẏmpa¬
num decorio siccato et extenso. ł. ad
litteram de scĩs feminis hoc accipe.
ne sexum femineũ excludas. quȩ etiã
deo domino de fontib israhel
Diaps alma. Quinta pars. uͥ p̃cat᷑ &
affirmat. ut ħ inceptio eccłie dilatet᷑.
et ꝯfirmetur ꝓ qͣ etiam heretici destru¬
antur. Qͣ dicat. Et quia dominꝰ ita
ꝯu̾tit. gͦ o uos ꝯu̾si ex basan benedi¬
cite dõ cui debetur latria. dño. eui du
is ꝯuenticłis: s in excłiis. Heẽ sunt
iuuenclȩ tympanis triȩ. ne quis car¬
naliter choros luxurie cogitet. Eccłiȩ
imitationẽ p̾dicetis. quos xp̃e de isrł
prius elegit. ut faceret fontes aquȩ

Expanded text:
ipsi soli venerunt, sed conjuncti psallentibus, id est illis qui laudes Dei sonant, bene operando ad gloriam Dei. Principes etiam sunt in medio juvencularum tympanistriarum, rio siccato ab humore peccati, et extenso a ruga duplicitatis. Fit enim tympanum de corio siccato et extenso. Vel ad litteram de sanctis feminis hoc accipe, ne sexum femineum excludas, quae etiam Deo Domino; de fontibus Israel Aug. Quinta pars, ubi precatur et affirmat, ut haec incoeptio Ecclesiae dilatetur et confirmetur, pro qua et haeretici destruantur. Quasi dicat: Et quia Dominus ita convertit, ergo, o vos conversi ex Basan, benedicite Deo, cui debetur latria, Domino cui exis conventiculis, sed in ecclesiis. Haec sunt juvenculae tympanistriae, ne quis carnaliter choros luxuriae cogitet. Ecclesiae imitationem praedicetis, quod Christus de Israel prius elegit ut faceret fontes aquae
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Et qr unanimeᷤ copulati in cari¬
tate quos ad ministeriũ suȩ uolunta¬
tis moderatur ds. quõs manendo
eis et regendo ducit in se finem. ut
currũs ad destinatum locum. Et ille
currꝰ ẽ. multiplex decem milib .i. ex
mnumeris ppłis. et ex magna multi¬
tudine scorum: qui scĩ sunt milia le¬
tantium. qr spe gaudent. donec ꝑdu¬
cantur in finem. Cur letant᷑: Qea do
cõsũmationis. in synai. ł syna in scõ.¬
quod scm̃ ẽ. Quid enim ꝓdest manda¬
tum. nisi dominus ibi fit. qui dat uelle

Expanded text:
Deum, et quia unanimes copulati charitate, quos ad ministerium suae voluntatis moderatur Deus, quos manendo in eis et regendo ducit in se finem, ut currum ad destinatum locum: et ille currus est multiplex decem millibus, id est ex innumeris populis, ex magna multitudine sanctorum, qui sunt, millia laetantium, quia spe gaudent, donec perducantur in finem. Cur laetantur in finconsummationis in Sinai vel Sina, in sanctquod sanctum est. Quid enim prodest mandatum, nisi Dominus ibi sit, qui dat velle
Abbreviated transcription (Latin):
uł de uitio inuitiũ ruentiũ. in delictis
sius: in qͣuib saltem deberent humili¬
ari dicentes. Ds̃ ꝓpicius esto michi pec¬
catori. S et ibi suꝑbiunt ⁊ ĩmultariuĩt
sccłm illud. Insipiens cogitatio quȩ per¬
ducit ad culpas.L. confringet uerticẽ
capilli .i. uersutias mnanium q̃stionũ.
Sunt enĩ qui tales minutias calũpni¬
arum querunt. ut etiam capillos ꝑscru
mutatur. Confringet capita: qr¬

Expanded text:
vel de vitio in vitium ruentium, in delictis suis, in quibus saltem deberent humiliari, dicentes: Deus, propitius esto mihi peccatori sed et ibi superbiunt, et in multa ruunt, secundum illud: Insipiens cogitatio, quae perduxit ad culpas. Vel, confringet verticem capilli, id est versutias inanium quaestionum. Sunt enim qui tales minutias calumniarum quaerunt, ut etiam capillos perscrmutatur. Confringet capita, q
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. etenim .i. qr accepisti hoĩes
ñ credentes dm̃. in habitare dñm. Ist
sunt quos feliciter captiuauit. et cur¬
rum suum fecit. Ende ꝓpħa plenus
leticia hẏmnum eructat. Qs si dicat.¬
Ascendit xp̃e in altum: et quo p̾ees¬
Sit faciet nos sequi. Unde ħ enedictꝰ¬
diem. alia litt̾a. qd idem ualet .i. iu̾gi¬
ter: qr cotidie captiuat captiuos usq
in finem. & qͣr currum illum ducit
in finem: addit. Ssꝑum iter ad se eũ¬
di.faciet nob̾ qui talia fecit. ipse faci¬
et nobis cursum uite qui ue ꝓsperẽ.
cum sit dux salutaris. Qs hoc fa¬
ciet:: Ds̃ salutarium nrorum .i. sal¬
uationum nrãrũ: qr de plurib ꝑi¬
culis liberat: qͥa etiam ñ credentes¬

Expanded text:
hominibus, etenim, id est quia accepisti, etiam hominibus, etenim, id est quia accepisti, etiam non credentes inhabitare Dominum. Isti sunt quos feliciter captivavit, et currum suum fecit. Unde Propheta plenus laetitia, hymnum eructat: Ascendit Christus in altum, et quo praecessit faciet nos sequi, unde benedictdiem, alia littera, quod idem valet, id est jugiter, quia quotidie captivat captivos usque in finem. Et quia currum illum ducit in finem, addit prosperum iter ad se eundi faciet nobis, qui talia fecit, id est faciet nobis cursum vitae, qui vere prosper cum sit dux salutaris. Quis hoc faciet? Deus salutarium nostrorum, id est salvationum nostrarum, quia de pluribus periculis liberat
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisti o᷑xp̃e in altum loco et dig¬
nitate. Qe autẽ ꝓpt̾ nos erudiendoᷤ des¬
cendit: ascendit in altum suꝑ omnes
celos. ad dexteram patris. Et cepisti
priusquam ascendes. captiuitatem .i.
tur. hec̾ sunt spolia: & ẽ similitudo
triumphi. hoc de xp̃o exponit apłs.
uel cepisti captiuitatem .i. hõmiẽs
quierant sub diabolo. captiui ꝑ pec¬
catũm: cepisti et captiuasti feliciter. I ñ
captiui dicunt᷑: qr capti sunt. s. retib
petri. Uñ et petro dicitur. Ex hoc iam
eris homines capiens. Sub leue iu
cipiendis .i. homines suscipiendo .i. ho¬
mines. Accepisti dona. ł accepistido¬
suscepisti.ł scdm aliam litteram. De¬
disti scm quod ds: dona hominib:
quod etiam fit in triumphis. Q litt̾ã
dit dona hominib. Scdm qd filius d̾s
filius ẽ. in eccłia. Acepit dona in m̾bris:
dum ipsa m̃bra accipiunt. cum quib
unum ẽ. Iuxta illud. Qͦ dumi ex mini¬
mis meis fecistis: michi fecistis. dico
cepisti: quod necesse erat. Et enim ñ

Expanded text:
Ascendisti, o Christe, in altum loco et dignitate. Qui enim propter nos erudiendos descendit, ascendit in altum super omnes coelos ad dexteram Patris. Et cepisti, priusquam ascenderes, captivitatem, id tivi. Haec sunt spolia, et est similitudo triumphi. Hoc de Christo exponit Apostolus . Vel cepisti captivitatem, id est homines qui sub diabolo erant captivi per peccatum, cepisti et captivasti feliciter. Unde captivi dicuntur, quia capti sunt, scilicet retibus Petri. Unde et Petro dicitur: Ex hoc jam eris homines ccipiendis, id est homines suscipiendo scilicet homines accepisti dona, vel accepisti dosuscepisti. Vel, secundum aliam litteram, dedisti, secundum quod Deus, dona hominibus: quod etiam fit in triumphis. Quae littedit dona hominibus, secundum quod Filius Deus Filius est in Ecclesia, accepit dona in dum ipsa membra accipiunt cum quibus unum est juxta illud: Quod uni ex minimis fecistis, et mihi fecistis . Dico cepisti, quod necesse erat. VERS. 20.--
Abbreviated transcription (Latin):
his modis ordinatur littera. Utrũ
autem hoc ł illo modo ł alio potius
dici debeat ambiguum ẽ. S ad sin¬
gula bene sequitur. & pꝰt̾iora dorsi eꝰ
erunt in pallore auri. uł uirore alia
littera. Auri .i. caritas: que ẽ. iugor
sapientiȩ. dorsum ẽ. excłiȩ p̾dicta si¬
militudinis racione. ñ ꝓprietate¬

Expanded text:
his modis ordinatur littera. Utrum his modis ordinatur littera. Utrum autem hoc vel illo, vel alio potius modo dici debeat, ambiguum est, sed ad singula bene sequitur. Et posteriora dorsi ejus erunt in pallore vel virore; alia littera, auri, id est charitas, quae est vigor sapientiae. Dorsum est Ecclesiae praedicta similitudinis ratione.
Abbreviated transcription (Latin):
eos de quib fit species domus: ait
sic. domĩnꝰ dabit u̾bum eygelizanti¬
b uirtute multa. Dabit utiq si uos
o pennȩ columbe deargentate .i. doc¬
tores eccłie diumis eloquiis erudire.
dormiatis inter medios eleros .i. ̃t̃
medrum clerorum .i. requies eatis in
auc̃toritatib duorum testam̃torum:
ł inter duas hereditates t̾renam et
celestemillam ñ ardent̾ appetendo.
istam pacienter expectando. b si usq
ad mortem ꝑseueretis: et in ꝯtemp¬
tu t̾renorum. et appetitu celestium.
ł ĩta. ut in sequentem u̾sum exten¬
datur constructio. Dilectus spolia di¬
uidet speciei domꝰ: et ouoᷤ qui diuidi¬
mini spolia speciei domꝰ ꝑ diu̾sa do
mini qui estis penne. ł ita ut hic in¬
cepta sententia in sequenti finiatur.
in selmoNalii .s. homines qui ꝑ grͣam
remissionem peccorũ accipiunt. łita.
Ouos qui duidimini spolia speciei
tate:i. duo mandata caritatis. Ecce

Expanded text:
eos de quibus fit species domus, ait eos de quibus fit species domus, ait sic: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Dabit utique si vos, o pennae columbae deargentatae, id est doctores Ecclesiae divinis eloquiis eruditae, dormiatis inter medios cleros, id est inter medium clerorum, id est requiescatis in auctoritatibus duorum Testamentorum, vel inter duas haereditates, terrenam et coelestem, illam non ardenter appetendo, istam patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectus spolia dividit speciei domus. Et, o vos qui dividimini in spolia speciei domus per diversa donmini, qui estis pennae. Vel ita, ut hic incoepta sententia, in sequenti finiatur: in Selmon alii, scilicet homines, qui per gratiam remissionem peccatorum accipiunt. Vel ita: O vos qui dividimini spolia speciei tatae, id est duo mandata charitatis. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
missione dei quasi ex sorte ꝯueniũt.
Bene gͦ eleros dicit duo testam̃ta: qr
ꝑ ea datur hereditas ȩt̾na. dormire
uero inter medios eleros ẽ. in aucto¬
ritate duorum testam̃torum requies¬
cere. et pacifice acquies cere. łcleros
ipsas hereditates hic dicimꝰ: unam
t̃renam uet̾iᷤ testam̃ti. alteram et̾nam
noui testam̃ti. Int̾ quas dormit. qui
t̾renam iam ñ arcdenter petit: et cele¬
stem pacienter expectat. Qͥ enim t̾re¬
nȩ adhuc inhiat. nuq̃uã quieseit. s eu¬
piditatib ꝑ multa agitatur.ł. dormit
inter has hereditates qui usq ad finẽ
uite ꝑseuerat in ꝯtemptu tͣrenorum
et in spe celestium. Ecce singłorum
uerborum explanatus ẽ. sensꝰ. Ordo
autem ꝯstructionis cum sit multi¬
plex. uel a suꝑiorib pendens infrapͥ¬
mum uersum ꝯtinetur: uelusq in se¬
quentem u̾sum extenditur. Y trum
uero hoc ł illomodo ꝯmodrꝰ dicat᷑
ambiguum ẽ. Nam qđlibet horum
sane dici potest. Conu̾tens gͦ uerba ad

Expanded text:
promissione Dei quasi ex sorte proveniunt. Bene ergo cleros dicit duo Testamenta, quia per ea datur haereditas aeterna. Dormire vero inter medios cleros est in auctoritate duorum Testamentorum requiescere, et pacifice acquiescere. Vel cleros ipsas haereditates. Dominus unam terrenam Veteris Testamenti, alteram aeternam Novi Testamenti, inter quas dormit qui terrenam jam non ardenter petit, et coelestem patienter exspectat. Qui enim terrenae adhuc inhiat, nunquam quiescit, sed cupiditatibus per multa agitatur; vel dormit inter has haereditates qui usque ad finem vitae perseverat in contemptu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum verborum explanatus est sensus; ordo autem constructionis, cum sit multiplex, vel a superioribus pendens infra primum versum continetur, vel usque in sequentem versum extenditur. Utrum vero hoc an illo modo commodius dicatur, ambiguum est. Nam quolibet horum sane dici potest. Convertens ergo verba ad
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mutatur. Et ille currꝰ ẽ. multiplex de¬
cem milib. nec hoc mutatur: qr dominꝰ
ẽ. in eis. et hoc in syna in scõ. in impleto
scõ mandato. Syna enĩ mons ẽ. in quo
data ẽ. lex: et int̾pretatur mandatum.
in quo impleto requiescit dñs quia in
seĩs mandatis impletis. dei p̾sentia
legem. Et ipse idem ẽ. in scõ .i. inxp̃o.

Expanded text:
 mundum. Et ille currus est multiplex decem millibus. Hoc non mutatur: quia Dominus est in eis, et hoc in Sina sancto, id est in impleto sancto mandato. Sina enim mons est, in quo data est lex, et interpretatur mandatum, in quo impleto requiescit Dominus, quia in sanctis mandatis impletis, Dei praesentia legem, et ipse idem est in sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
nit oꝑationes dei. que ex p̃dictis eue¬
niunt. que sunt cassatio inimicorũ.
ꝯu̾siones peccantium: martyria ab
saluos faciendi. Comm̃dat bic gr̃am:
qr nullus saluus nͥ ꝑeam. Saluos fac̃.
quos tam̃ ñ ẽ mirum mori: cũ etiam
domini dñi fu̾it exitꝰ mortis. Et hoc ẽ.
morimur:: Potius pacient̾ fer mortẽ.
Non indigneris simoreris: qr & dñi
domini qui ẽ. sineꝰ peccato. fuit exitꝰ
ab hac uita ñ alius: quam mortis: qr
nos liberat᷑. Uoluntate tam̃ mortuꝰ
ẽ: ne homo timeret mortẽ. L. ita. i¬
cet sit auctor salutis. tam̃ et dñi do¬
mini exitus mortis. Idem sensus. Uł
ita. deus saluat. et ne qͦueraris dmor¬
uit. et nobis in de exire dedit. Et ħ ẽ.
Et dñi dñi ẽ. exitus mortis .i. resurree¬
tio: qr a morte exiuit. Ne autem ma¬
la ꝑtinatiũ credas impunita: subdit.¬

Expanded text:
nit operationes Dei, quae ex praedictis eveniunt, quae sunt quassatio inimicorum, conversiones peccantium, martyria ab salvos faciet. Commendat hic gratiam, quia nullus salvus, nisi per eum. Salvos facit, quos tamen non est mirum mori, cum Domini Domini fuerit exitus mortis, et hoc est,morimur? potius patienter fer mortem, non indigneris si morieris, quia, et Domini Domini, qui sine peccato fuit, exitus, ab hac vita non alius fuit quam mortis, qua nos liberat. Voluntate tamen mortuus est, ne homo timeret mortem. Et licet sit auctor salutis, tamen et Domini Domini, etc. Idem sensus. Vel ita: Deus salvat, et ne queraris de morvit, et nobis inde exire dedit. Et hoc est, et Domini Domini est exitus mortis, id est resurrectio qua a morte exivit. Ne autem mala pertinacium credas impunita subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter maturos quos pane solidioris
doctͥne satiat. hĩc ẽ. mons qui in eze
suspicamini alios montes coagła¬
tos uł incaseatos eẽ. hunc montẽ:
Iõ hoc dicit. nequis audeat eum ce¬
teris ꝯparare. qr alii dicebant eum
iohem. alii helẏam: quos increpat
bic: ne suspicemini. Iste enim solus
ẽ: in quo beneplacitum ẽ. dõ .i. u̾bo.
habitare in eo. ꝑ se. in alii ꝑ ipsũ me aũ
diatorem habitat. Placuit. et enum
dominus .i. u̾bum habitare eum .i. ho¬
nem xp̃m. usq in finem: quia ꝑsonałr
unitus ẽ. ei. in quo habitat omnis
plenitudo diuinitatis corꝑaliter. Sic̃
erat utiq u̾bum in carne ut u̾bum ⁊̃
tur. Tita. Nullus ẽ. iste: et enim .i. qr
bit Illos montes alios ut aliquid
sint᷑. qui nichil sine eo sunt. usqueqͦ
ducat eos in finem .i. in se dm̃ ꝯtemplã¬
dum. Uñ scilicet: quia inhabitat illos¬
alios montes: ipsi fiunt. Cyrrus

Expanded text:
propter maturos quos pane solidioris propter maturos quos pane solidioris doctrinae cibat. Hic est mons qui in Ezecsuspicamini alios montes coagulatos, vel incaseatos, esse hunc montem? Ideo hoc dicit, ne quis audeat eum caeteris comparare, quia alii dicebant eum Joannem esse, alii Eliam ; quos increpat hic. Ne suspicemini. Iste enim solus est, in quo beneplacitum est Deo, id est verbo habitare in eo, per se; in aliis per ipsum inhabitat. Placuit, etenim Dominus, id est Verbum, habitabit eum, m, usque in finem, quia personaliter unitus est ei, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Sic erat utique Verbum in carne, ut Verbum etiam tur. Vel ita: Nullus est ut iste; etenim, id est quia bit; illos alios montes, ut aliquid sint, qui nihil sine eo sunt, usquequo ducat eos in finem, id est in se Deum contemplandum. Unde, scilicet quia inhabitat alios montes, ipsi fiunt VERS
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi agit de donationib xp̃i ascẽ gͥs¬
dentis: qui solus potest et non alius.
Qͣ dicat. Si dormiatis. eritis penne:
grãm ꝓ ut uult. reges .i. rectores
Suꝑ eccłiam. ipsi rectores uł alii ho¬
mines dealbabunt᷑. ꝑ remissionem
.i. inumbra gr̾e. que uenit ex corꝑe xͥ.
Selmon enim int̃p̃tatur umbra .i. in
Umbra enim gre̾ defensacłm nob̾ ẽ.
ꝯtra incentiua uitiorũm carnalium
ꝯcupiscentiarum: de qͣ ad uirginem
parituram angłs dicit. Uirtꝰ altissimi
obumbrabit tͥ .i. umbram faciet tͥ. Um¬
bra autẽ fit corꝑe᷑ lumine. Lumen
ẽ. uerbum: earo xp̃i ẽ. corpꝰ. Accessit
de cuiꝰ plenitudine nos om̃s accepimꝰ.
deinde ꝯm̃dationem montis subdit
dicens. Iste selmon .i. iste. in quo ẽ. ple¬
nitudo grẽ ⁊ un ũbra nobis fit: est
mons dei. positꝰ in uertice montiũ:
ad quem fuient omnes gentes. Et
mons pinguis uł uber. unde scił aq̃
quos lacte tenerioris doctrine nu¬
trit et monspingus. fertilitate sua

Expanded text:
ubi agit de donationibus Christi ascendentis, qui solus potest, et non alius. Quasi dicat: Si dormiatis, eritis pennae;gratiam prout vult, reges, id est rectores, super Ecclesiam. Ipsi rectores vel alii homines, dealbabuntur per remissionem est in umbra gratiae, quae venit ex corpore Christi. Selmon enim interpretatur umbra, id estUmbra enim gratiae defensaculum nobis est contra incentiva vitiorum et carnalium concupiscentiarum, de qua ad virginem parituram angelus dicit: Virtus Altissimi obumbrabit tibi , id est umbram faciet tibi. Umbra autem fit corpore et lumine. Lumen est Verbum; caro Christi est corpus. Accessit de cujus plenitudine accepimus. Deinde commendationem montis subdit, dicens: Iste Selmon, id est iste in quo est plenitudo gratiae, et unde umbra nobis fit, est mons Dei positus in vertice montium, ad quem fluent omnes gentes , et mons pinguis vel uber, unde scilicet quos lacte tenerioris doctrinae nutrit; et mons pinguis fertilitate sua,
Abbreviated transcription (Latin):
et oꝑari: Aliter enim ẽ. littera oceidẽs:
qua impletur. Et iõ: letantur milia. ł
Ne suspicemini. qr mons iste ẽ. solus in
coequaltatem maiestatis suȩ. qui est
finis sine fine. ⁊ plenitudo omnium.

Expanded text:
et operari? Aliter enim est littera occidens ,qua impletur. Et ideo laetantur millia. ne suspicemini, quia mons iste est solus, interminum majestatis suae, qui est finis sine fine, et plenitudo omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti dilecti: & speciei domus di¬
filii. qr ab eo regitur eiq militat uir¬
tus a quo datur. et accipit uirtutes.
miracła et uirtutes m̃tis. ł ita. ut sit
sicut legitur in uet̾i testam̃to. fecit mo¬
ꝙses sicut p̃cepit dominus moysi.
dilecti qui ẽ. rex angłicarum uir¬
tutum. que sunt et ipsuis dilecti. qr
eis imꝑat et ipse dilectus. Deinde
repetit᷑ dilecti quod fit ad ꝯm̃datio¬
nem. s ñ ẽ. hec repeticio in omnib
libris: s siue sit sue non: hic est
sensus: dilecti. Non solum ad alia
s et idest etiam diuide idest ad di¬
uidenda spolia.i. ereptos adiabolo.
quos diuisit. alios apłos. alios ꝓphe¬
tas faciendo. Spolia dico: speciei do¬
mus .i. que diuidendo fecit specio¬
sam eccłiam. ł ita. dominus dabit
uerbum eygłitantib: & etiam dabit
eis diuidere spolia speciei domus.
Et scđm hoc distinguitur p̃cedens
littera. itarex uirtutum dilecti dilecti:
hic distingue. Sequitur. Et speciei
domus diuidere spolia. Si dormia¬

Expanded text:
dilecti dilecti; et speciei domus diFilii, quia ab eo regitur eique militat virtus, a quo datur, et accipit virtutes, miracula et virtutes mentis. Vel ita ut sit n Veteri Testamento: Fecit Moses, sicut praecepit Dominus Mosi. dilecti, qui est Pater angelicarum virtutum, quae sunt et ipsius dilecti, quia eis imperat et ipse dilectus. Deinde repetit, dilecti, quod fit ad commendationem, sed non est haec repetitio in omnibus libris, sed sive sit sive non, hic est sensus: dilecti, non solum ad alia, sed et, id est etiam, dividere, id est ad dividenda spolia, id est ereptos a diabolo, quos divisit, alios apostolos, alios prophetas faciendo. Spolia dico, speciei domus, id est quae dividendo fecit Ecclesiam speciosam. Vel ita: Dominus dabit verbum evangelizantibus, et etiam dabit eis dividere spolia speciei domus. Vel secundum hoc distinguitur praecedens littera, ita: Rex virtutum dilecti 141 dilecti. Hic distingue: Et speciei domus dividere spolia. VER
Abbreviated transcription (Latin):
pora: que ert̃ in resurrectione . s. ꝯmu¬
ni. ł in fine euiꝰq: que in specie auri
splendebunt. qr postquam de mun¬
do exiͣt suꝑ aurum .i. inꝯparabiliter
lucet in caritate quȩ nunquã exci
nem caritatis. QSd autẽ ait. inter
medios cleros. sciendum ẽ. qr lati¬
ne lingue ẽẽt dicere inter eleros. S
ꝓ eo quod dicimꝰ inter uos. ł inter me
et uos: grecꝰ ht̃ inter medium ur̃m.
mecdios eleros .i. inter medium ele¬
rorum qd̃ dici solet in his reb quȩ
inter se solent habere ꝯsensum: Uñ
cum de signo cireumcisionis dominꝰ¬
loquitur ad abraam dicens. ħ erit
testam̃tum inter me et te. Grecꝰ habr
int̾ medium meũ & tuũ: adexpͥmẽ¬
dum a ꝯsensũ.Eleros autẽ hic duo
testam̃ta dicit. ꝑ que datur hereditas:

Expanded text:
 quae erunt in resurrectione communi vel in fine cujusque, quae in specie auri splendebunt, quia postquam de mundo exit, super aurum, id est incomparabiliter lucet in charitate, quae nunquam excidnem charitatis. Quod autem ait inter medios cleros, sciendum est quod Latinae linguae esset dicere inter cleros, sed pro eo quod Dominus inter nos, vel inter me et vomedios cleros, id est inter medium clerorum, quod dici solet in eis rebus quae inter se solent habere consensum. Unde cum de signo circumcisionis Dominloquitur ad Abraham, dicens: Hoc erit testamentum inter me et te , Graecus habet inter medium meum et tuum, ad exprimendum consensum. Cleros autem hic duo Testamenta dicit, per quae datur haereditas,
Abbreviated transcription (Latin):
columba mea. H ẽ. deargentata .i.
diuinis eloquiis erudita. E argentũ
enim significatur diuinum eloqui¬
um. Un alibi. Eloquia dñi argen¬
bȩ sunt doctores eccłiȩ: ꝑ quos ex¬
altatur eccłia: et semꝑ uolat ad al¬
ta. Corum p̃dicatione. in cęlum fer¬
tur głia eccłiȩ.Uł pennȩ sunt duo
precepta caritatis. in quib totalex
penilet et ꝓphȩ. Post̾iora dorsieiꝰ. idẽ.
dorsum columbe. qd̾ ẽ. pars post̾ior.
caritas ẽ: et łr hoc a simili. Post̾iora
namq dorsi sunt. uͥ radices alarum
figuntur: uel ubi portat᷑ sarcina. Ita
in caritate connectũt᷑ ale excłiȩ .i.¬

Expanded text:
columba mea . Haec est deargentata, id est divinis eloquiis erudita. Per argentum enim figuratur divinum eloquium. Unde alibi: Eloquia Domini argenbae sunt doctores Ecclesiae, per quos exaltatur Ecclesia, et semper volat ad alta; quorum praedicatione in coelum fertur gloria Ecclesiae. Vel pennae sunt duo mandata charitatis, in quibus tota lex pendet et prophetae . Posteriora dorsi ejus, id est dorsum columbae, quod est pars posterior, charitas est. Et dicitur hoc a simili. Posteriora namque dorsi sunt, ubi radices alarum figuntur, vel ubi portatur sarcina; ita in charitate connectuntur alae Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
gentis auide comedẽtis: segregabis
o ds̃ hereditati tue: qr ñ aliis gentib
dedit qd̃ tẽ uideis. Et infirmata est
hereditas ad tempꝰ. cum xp̃o ñ credi¬
dit. Tu uero o dñe ꝑfecistieam here¬
ditatẽ quam fecit. dum gentes ad
supplem̃tum admisit. Postea subdit.
quȩ tuȩ sunt dum credunt: habita¬
bunt in ea. bereditate .i. in excłia. Q.
uero sint illa animalia & quomodo
hoc pauꝑi. qui in se infirmꝰ ẽ .i. ad hoc
predestinasti pauꝑem. ut sit in tua
bereditate.ꝑ hoc notat p̃destinatos.
qui ab origine inundi p̃parati sunt: &
ħ ñ in illius facultate. s in dulcedine
das. dulcedo dĩ ẽ. qua fit bonũ. ñ timo¬
re penȩ s amore. et dilectione iusteie:
ꝑ quos hoc fiet: ꝑ eygelirantes Ons qͥb¬

Expanded text:
gentis avide comedendi, segregabis, o Deus, haereditati tuae, quia non aliis gentibus dedit quod tunc Judaeis, et infirmata est haereditas ad tempus, dum Christo non credit. Tu vero, o Deus, perfecisti eam, haereditatem, dum gentes ad supplementum admisit. Postea subdit:  gentes quae tuae sunt, dum credunt, habitabunt in ea, haereditate, id est in Ecclesia. Quae vero sint illa animalia, et quomodhoc pauperi, qui in se infirmus est, id est ad hoc praedestinasti pauperem, ut sit in tua haereditate. Per hoc notat praedestinatos, qui ab origine mundi praeparati sunt. Et hoc non in illius facultate, sed in dulcedine das. Dulcedo Dei est, qua fit bonum non timore poenae, sed amore et dilectione justitiae. Per quos hoc fiet? per evangelizantes, q
Abbreviated transcription (Latin):
domine deducis: qr hoc p̾figuratum
ẽ. Et o ds̃ cum egrełereris in ꝯspectu
popłi tui .i. cum ꝑtransieris in deserto.
ad litferam. Egressus ẽ. ds̃ coram isrł
dum in columpna nubis. et ignis ap¬
paruit. et in deserto manna saciauit.
Allegorice egressus ẽ. dum apparuit
hominib ꝑ humanitatem. ł. dum e¬
ducit uinctos et suscitat sepultos:
trasiit in desertum. cum ad gentes ue¬
nit. Et tunc tra mota ẽ: qr tẽ t̾reni ui¬
dendo tanta mirabilia moti sunt. et .n.
cȩli distilauerunt manna: qr in mo¬
dum stillicidis manna de cȩlo descen¬
dit. Et hoc: a facie cdĩ. cuiꝰ p̃sentia ꝑ
columpnam noscebatur. Sequit᷑. Et¬

Expanded text:
figuratum est. O Deus, cum egredereris in conspectu populi tui, et cum pertransires in deserto, ad litteram: Egressus est Deus coram Israel, dum in columna nubis et ignis apparuit, et in deserto manna satiavit. Allegorice egressus est dum apparuit hominibus per humanitatem; vel, dum educit vinctos et suscitat sepultos; transiit in deserto, cum ad gentes venit; et tunc terra mota est, quia tunc terrem videndo mirabilia tanta moti sunt. Etenim coeli distillaverunt manna, quia in modum stillicidii manna de coelo descendit. Et hoc a facie Dei, cujus praesentia per columnam noscebatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
a facie dei isrł distillauit: et enim .i.
quia cȩli distillauerunt ipsam legẽ.
dum dominꝰad moysen loqueretur.
Inde et tr̃a mota ẽ. Qba turbant᷑
homines legem implere ñ ualentes.
Bt hec lex ẽ. pluuia quam soli isrł
dedit. Snde sequitur. Pluuiam uo¬
pleat: s deest qui iubeat. Segrega¬
bis deus hereditati tue: quiã soli isrł
data ẽ. et infirmata ẽ. ł lex uł here¬
ditas. Lexͣ quia minatur nec adiuuat:
et ita infirmos facit. hereditas .i. ppłs
infirmatus ẽ: qi habundauit delictum
ta sunt legis sacͣmta. ł herecditatem

Expanded text:
a facie Dei Israel distillavit. Etenim, id est quia coeli distillaverunt ipsam legem, dum Dominus ad Mosem loqueretur. Unde terra mota est, quia turbantur homines, legem implere non valentes. Et haec lex est pluvia, quam soli Israel dedit. Unde sequitur, pluviam vopleat, sed deest qui jubeat . Segregabis, Deus, haereditati tuae, quia soli Israel data est; et infirmata est, vel lex vel haereditas. Lex, quia minatur nec adjuvat, et ita infirmos facit. Hareditas, id est populus infirmatus est, quia abundavit delictum ta sunt legis sacramenta; vel haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
Berra mota ẽ .i. t̾reni ad fidem exci
a do qui in illis ẽ. Sequitur. Mons sy
nificatur ꝑ montẽ syna. qui pͥus fuit
gen̾atus in seruititẽ ex lege que fu¬
it data in monte syna .ł. ita scd̾m eã¬
dem litteram: qr est: mons syna a fa¬
cie dñi ifrł̃ .s. distillauit. Idem sunt
dicit montes s mons: idem signifi¬
cans singularinumero qd plurali. sic̃
et alibi cum dicitur. Celi enarrant.
et firmam̃tum annuntiat: idem sig¬
et latini qui ñ habẽt talem litterã
seił mons syna a facie dei isrł: s
habent a facie dei synay. ⁊ hec est¬
a facie dĩ. Cuius dei : dei sinay ł syna.
a facie dei isrł.i. qui legem dedit ppło
isrł. Qͥa qui dedit ꝑ moysen legem
qua t̾reret. dat et ꝑ apłos benedictõe

Expanded text:
Terra mota est, id est terreni ad fidem Chrisa Deo qui in illis est. Sequitur: Mons Sinnificatur per montem Sina, quia prius fuit generatus in servitutem ex lege, quae fuit data in monte Sina. Vel ita secundum eamdem litteram, quae mons Sina a facie Dei Israel scilicet distillavit. Idem sunt dicit montes, sed mons, idem significans singulari numero quod plurali, sicut et alibi cum dicitur: Coeli enarrant, et firmamentum annuntiat ; idem siget Latini, qui non habent talem litteram, scilicet, Mons Sina a facie Dei Israel, sed habent, a facie Dei Sinai, a facie Da facie Dei. Cujus Dei? Dei Sinai, vel Sina, a facie Dei Israel, id est qui legem dedit populo Israel, quia qui dedit per Mosen legem qua terreret, dat et per apostolos benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: qr celitus datum ẽ. manna. qd̾
subsequenter pluuiam uocat dicẽs.
Pluuiam uoluntariã. que .s. satisfaci¬
ebat uoluntati eorum: segregabis
o cleus hereditati tuȩ. quia soli isrł
data ẽ. hec pluuia. Isrł autem infir¬
matus ẽ. fastidio illius eybi: deside¬
rans carnes egipti. Uñsequitur. In¬
firmata ẽ. tu uero ꝑfecisti eam. Qed
ad litteram stare ñ potest: qi ppłs il¬
murmura atq fastidia ingens pla¬
ga secuta ẽ. Omnes in heremo ꝓstrati
sunt ñ introierunt tr̃am ꝓmissionis
tit nos at o misterium quod pͥmo ex¬
ecuti sumꝰ.ł. fort᷑e ita et scdm hysto¬
riam accipi potest ut ꝑ mõ t̾e sẏna
lex accipiatur. que in seruitem ge¬
nerat. Et ẽ. Ods̃ cum egrederis in cõ¬
spectu ppłi tui incolumpna nubis in

Expanded text:
manna, quod subsequenter vocat pluviam, dicens: Pluviam voluntariam, quae scilicet satisfaciebat voluntati Judaeorum, segregabis, o Deus, haereditati tuae, quia soli Israel data est haec pluvia. Israel autem infirmatus est fastidio illius cibi, desiderans carnes Aegypti. Unde sequitur: Infirmata est, tu vero perfecisti eam, quod ad litteram stare non potest, quia populus ilmurmura atque fastidia ingens plaga secuta est. Omnes in eremo prostrati sunt, non introierunt terram promissionis, tit nos ad mysterium, quod primo exsecuti sumus. Vel forte ita etiam secundum historiam accipi potest, ut per montem Sina lex accipiatur, quae in servitutem generat . Et est: O Deus, cum egredereris iu conspectu populi tui, in columna nubis in
Abbreviated transcription (Latin):
Diaps alma. Scd̃a pars. ubi agit
de uerbo eygłii exhibito homĩb ꝑ
egredereris uł cũ egredieris alia lit¬
tera in ꝯspectu ppłi tui .i. cũ appare¬
res hominib ꝑ oꝑa tua. Egreditur
enim ds̃ cum apꝑa. eret in oꝑib suis:
s ñ nisi his qui norunt eiꝰ oꝑa intue¬
uinctos soluit. quod mortuos susci¬
tat. Et cum ꝑtransieris in deserton.¬

Expanded text:
d., Aug. Secunda pars, ubi agit de verbo Evangelii exhibito hominibus egredereris, vel egredieris, alia littera, in conspectu populi tui, id est cum appareres hominibus per opera tua. Egreditur enim Deus cum apparet in operibus, sed non nisi his qui norunt ejus opera intuevinctos solvit, quod mortuos suscitat. Et cum pertansires, vel pert