comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde & mar morati pari&es crustati dicuntur quis i marmora¬
secandi in crustas ex cogitauerint non constat fiunt ir arena& fo¬
ro serraq: in pr&enui linea premente arenas tractuq ipso secantae
s crassior arena plus erod& mar morss Namtenuis fabricis. & poli¬
turis ad commoda ta est: DELitos trotis
turis ad commoda ta est
DeLitos trotis
Hitos trata sunt eleborata arde picturae paruulis cristis aetes
quadratis lapillis perdiminutionem DEPLaStIS
Plasticenest pari&um exgipso effigies signaq ex primere pingiq
coloribus: plasticenir dictum grece qͦd latine est fingere terra
uelgipso similitudinis : nam & in pressa argilla formam aliquami facere
plaustis est unde & proto plccustus est dictus homo ex limo primusest
conditus. DePILTURA¬
Dicturam est imago exprimens speciem reialicuius q̃ dumuisa fuerit adra¬
nonueritas hinc & facta idest ficto quodam colore inlita nibil fidei & ueri¬

Expanded text:
unde et marmorati parietes crustati dicuntur. Qui aunde et marmorati parietes crustati dicuntur. Qui asecandi in crustas excogitaverint non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in praetenui linea premente arenas tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodit marmoris; nam tenuis fabricis et polituris adcommodata est. § 14 De lithostrotisturis adcommodata est. § 14 De lithostrotis. Lithostrota sunt elaborata arte picturae parvolis crustis ac tesquadratis lapillis per diminutionem. § 15 De plastis. Plastice est parietum ex gypso effigies signaque exprimere pingique coloribus. Plastice autem dictum Graece, quod Latine est fingere terra vel gypso similitudines. Nam et inpressa argilla formam aliquam facere plastis est. Unde et protoplastus est dictus homo qui ex limo primus est conditus. § 16 De picturaautem est imago exprimens speciem rei alicuius, quae dum visa fuerit ad reimago ficta, non veritas. Hinc et fucata, id est ficto quodam colore inlita, nihil fidei et veri
Abbreviated transcription (Latin):
cauasit in modum cannae sane canalem melius genere femin ino
quor masculino proferimus: Fistulae a quarum sunt dietae quod
aquas fundant & mittant nam stola grece mittere est formae eanꝰ.
promagnitudine aquȩ & capacitate fiunt perquas aqua percer tos
modulos diuiduntur eqͥb: est uncia & quinaria digitus quadratus
Hucusque partes constructionis sequitur deuenus tats
aedificiorum : Venustas est quid quid illud ornamenti & decoris causa
aedificiis additur ut dectorum auro distincta laquearia & preciosi
mar moris crustae & colorum picturae: deladuearais
Haquearia sunt q̃ camer a sub tegunt & ornant qͣ& lacunaria dicuntur
quod l&quos docm quadratus ũ rocundus ligno uelgipso uel coloribus ha¬
beat pictos cum signis intermicantibus prancipaliter i. Lacus dr̃ ut
lucius: resultant aedesq lacusq ecuius diminutio lacunar facit. V
oratius Neque aurcum meare niđ& in domo lacimar inde fit alia
diminutio lacimarium &per antisti conlaque arium facit
Crustae tabulaesunt marmoris

Expanded text:
cava sit in modum cannae, sane eamdem melius genere feminino quam masculino proferimus. aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae, et camodulos dividuntur. E quibus est uncia et quinaria, digitus quadratus, Hucusque partes constructionis: sequitur de venustate aedificiorum. Venustas est quidquid illud ornamenti et decoaedificiis additur, ut tectorum auro distincta laquearia, et pretiosi marmoris crustae, et colorum picturae. CAPUT XII. 1. Laquearia sunt quae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur, quod lacus quosdam quadratos, vel rotundos, ligno, vel gypso, vel coloribus, habeant pictos, cum signis intermicantibus. Principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laqueariCrustae tabulae sunt marmoris;
Abbreviated transcription (Latin):
a torseminator uelpater a semine. Scurra qui sec tari quem piam sola c̃ibi
gratia a sequendo igitur inde scurras appellatos idem & as sȩcula a sequen¬
So. Satelles quodaderat alteri siue a la teriscustodia. Quffectus in loco
alterius suppositus quasi suffatus unde & consulem suffectum dicimus eum
qui substituitur. Secundus quia secus pedes & tractus est sepmo m saquenrtil
serbis pedis equis. unde &i secunda fortuna dicitur quod secuer ducon essesu
Srd progenos inde ades secundȩ id est prosperȩ Se cun de auten a senuer¬
de sunt dienos, ID agulator siromissesust ꝑꝑ reenim oromittore estu exue

Expanded text:
ator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuna dicitur, quod secundum nos est, id est prope nos. Inde et res secundae, id est prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. Stipulator, promissor. Stipulare enim promittere es
Abbreviated transcription (Latin):
dam scorpionum quinatos suos consurmit excepto eum quidorso eius in¬
sederit nam rursus ips equi seruatus fuerit consum& patrem. vnde homi¬
nes quibona parentum perluxeriam consumunt Nepotes dicuntur hinc
quoq: nepatatio proluxdria ponitur quacertȩ quaeq: res consummuntur
Niger qua si nubiger qui a non serenus sed fus coopertus unde & nubilum
diem t&rum dicimus¬
A rto doxus pectȩ cil oriaͦ ittor abore uocacus xper

Expanded text:
dam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. Orthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore vocatus, a per
Abbreviated transcription (Latin):
rimus deda lusmensam & sellamfecit : coquinae
ad paratum apicius quidam primus conposuit qui in eo sunstis bonis mor¬
Ate uolum tariaporut & mereo quia is quigulae atq edacitato Peruit &
ip prius acceptum est: d cubitum acibo uocatum qua si adcibitum aepularuo

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus conposuit, qui in eo absumptis bonis morte voluntaria periit; et merito, quia is, qui gulae atque edacitati servit, et enim prius coeptum est. Adcubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularu
Abbreviated transcription (Latin):
ab mndicescilicit germinũ uel quia meo uiridantibus frustibul eno ius touele¬
astorũ probatur occasus A prlis prouenere diciaur quasi aphrodis grece eñ
apbrodis uenus dictur uel quia hoc mense ominia a peruntur inflorẽ quas
aperlis O aiusdistus amaiametre mercoriui uel amaoribus naitu.
quierant principes reipublicȩ : Namhunc mensem maorib: sequertẽ uero
minoribus roma consacrauerunt. uinde & iunius dicitur ante e enĩ popu¬
lus incenturias seniorũ & iuniorũ diuisus erat. Iulius uero & agustus de

Expanded text:
ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transactorum probatur occasus. Aprilis pro Venere dicitur, quasi Aphrodis; Graece enim Ἀφροδίτη Venus dicitur; vel quia hoc mense omnia aperiuntur in florem, quasi Aperilis. Maius dictus a Maia matre Mercurii; vel a maioribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem maioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de
Abbreviated transcription (Latin):
& mensis & anni & scła peraguntur ebta enim grecđ uii dicunt᷑ hano¬
septimanam uocamus quasuii luces nam mane lux est o
Mensis nom̃ est grecum delune nomine tractatum lunaenim mene ma
sermone uocatur unde & apud hebreos menses legitimi non & solis circulo
sed & lune cursu enumerantur que est denoua ad nouam Egiptaautẽ prin
propterlune uelociorẽ cursum & ne error conporationes eius uelo ci tau ua¬
uelqui a limes & ianuasit anni unde & ibiso ns idde ianus pinsus cotise traus¬
tus anni & aitus demonstr&ur : Febro arius nuncupapir ⁊ febratir ior¬
dusmanbus romini consarauerunt ergofebro arius aeebrua fl iagtua
plitone nom̃ afebre idest ad egritudine nominaitus oar tiuus appelsra
propter mariẽ romanȩ gentẽs auctore uelpropter quol eotempore cunli
animantia agantur a d marem & ad concũbendi uoluptatẽ icdẽ ippellatur
& mensis nouorum que annimitium mensis eit martius Itdem & no ueber

Expanded text:
ses et anni et saecula peraguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanseptimanam vocamus, quasi septem luces. Nam mane lux est. Otur. De mensibus . Mensis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate aecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Febrdiis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cuncta animantia agantur ad marem et ad concumbendi voluptatem. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius. Idem et novum ver
Abbreviated transcription (Latin):
pestas mn astuosa quasi sine tempore h& est sine astu perquẽ dinuscitur tempũ
Unde est intempestiue uenistȩ ergo itẽ pesta dicitur quia car& tempor& Iet
astum. Gallicinium proptergallos lucis prȩnuntias distum matua nũot
inter abscessum tenebrarũ & aurore aduentũ & distũ matutinũ quȩ hocĩp
inchoante manesit Diluculum quasiiam incipiens parua dieilix & he
aurora quȩ solem p̃cidit: estautẽ aurora diei dariscentis gordiut a
primus splendor aeris quĩ grece eoos dicitur qnã nosperdiriuationẽ aũ¬
ram uocamus quass eororam unde est illud & l&us cooisuerus equis eoas¬

Expanded text:
pesta inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dinoscitur tempus; unde est: 'Intempestive venisti.' Ergo intempesta dicitur quia caret tempora, id est actum. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum est inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum; et dictum matutinum quod hoc tempus inchoante mane sit. Diluculum quasi iam incipiens parva diei lux. Haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium et primus splendor aeris, qui Graece ἡὼς dicitur; quam nos per derivationem auroram vocamus, quasi eororam. Unde est illud Virg. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
uneus est collecta munum militum multitudo unde propter quo dinunum coit
ipsa coitio munum cuneus nominatus est quasi couneus eo quod iunum omnes
cogantur Classes dictae propterdiuisionem exercitus qui postea manipuli
postea &classi canauium dicta. Nodus propriae est densa peditum multi¬
tudo sicut turma equitum nodum autem dictum prodifficultate quoduix
ter ob hoc dicti qui a tegunt pedites alorumuice. Cornua uocantur extremitas
exercitus quod intortasit. Agmen dicitur cum exercitus iterfacit ab agen¬
bulans nam agmen dicitur quod in longitudine diretum est quale sol& esse
cum exercitus portis proced& quid quid fuerit aliud abusiue dicitur

Expanded text:
Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod in unum omnes cogantur. Classes dictae propter divisionem exercitus, qui postea manipuli postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix tes ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. Cornua vocantur extremitas exercitus, quod intorta sit. Agmen dicitur cum exercitus iter facit, ab agenbulans. Nam agmen dicitur, quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit. Quidquid fuerit aliud, abusive dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
bantur & fiebat turma. Coors quingentos milites hab& TTria sunt mi¬
litiae genera. sacramentum euocatio coniuratio Sacramentum
in quo post electionem iurat unus quisque milesse non recedere amilitia
nisi post conpl&a stipendia idest militiae tempora & hi sunt quiha¬
ad subitum bellum non solum miles sed &c&eri euocantur unde &iam
consul solebat dicere quirem publicam saluxon esse uult mesequatur
Coniuratio quae fit intumultu quanlo uici num urbis peraculam singulos
iurarẽ non pantur sed repente colligitur multitudo & tumultuosa iira conflatur
hade & tumiltuatio dicitur. In aciae autem stefereformȩ sunt exercitus dassis
rodus cuneus alae cornua agmen qu eformas & nomina ab ipsis rebus de
quibus translata sunt muituantur. Acies dicta quod ferro armata sit & acums
irum. exercitus multitudo exuno genere abercitatione belliuo ca

Expanded text:
bantur et fiebant turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt mibantur et fiebant turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, coniuratio. Sacramentum, in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post conpleta stipendia, id est, militiae tempora; et hi sunt qui haad subitum bellum non solum miles sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: 'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In acie autem istae fere formae sunt: exercitus, classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata.
Abbreviated transcription (Latin):
ta quasilecti id est armis electi propriae autem macedonum falanx gal¬
lorum caterua nostralegio dicitur. Legio hab& ixcenturias mani
intente nos milites diuisa. Vnde & quihis praesunt centuriones dicun¬
tur subcenturiati uero sunt non qui inprima sed qui insecunda centu¬
ria sunt quasi subprima centuria. tamen stricti &iam ipsi & inspe¬
culis positi inbello sunt utsi prima defecerit istiquos subsediximus
Nbor antibus primis subueniunt unde & ad insidiandum ponitur sub¬
centuriatus quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorũ
est militum manipuli autem dicti sunt milites siue quiabellum pri¬
mo manu incipiebant siue quodantequam signa essent manipolos
sibi idest fasciculos stipulȩ uellerbae alicuius prosignis faciebant aquo
io manipulares milites cognominati sunt dequibus lucan
nienim equites iuna tribu trecenti fuerunt de singulis centuriis decem da¬

Expanded text:
ta, quasi lecti, id est armis electi. Proprie autem Macedonum phalanx, Gallorum caterva, nostra legio dicitur. Legio habet sexaginta centurias, mani exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est fasciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognominati sunt. De quibus Lucani enim equites in una tribu trecenti fuerunt. De singulis enim centuriis decem da
Abbreviated transcription (Latin):
pul uerentum. sanguineum uiridem, et limpi dum ternis mensibus in an¬
nomꝰ tenens &x his unum colorem: In trogo ditis lacus est terꝰ in di e
fi ta marus & de in detotiens dulcis. Fons silo a adradice imontis
sion noniugibus aquais sed incertis oris diebus quae ebullit Iniu¬
dea quon dam ribus  sabbatis omnibus si cabatur Insar dinia
fontes cali di oculis medentur. fures arguunt: nam cȩcitate
dete ꝗitur eorum facinus Inepiro essefontem in quofaces ex¬
tinguntur accensae & accenduntur extinctae Ap̃ud gara mantas fontem es se ita alge¬
tem die ut non bibatur ita ardentem nocte ut non tangatur Iam uero in multis locir
quae maorant perpaum feruentes tantaui. ut halnea calefaciant quaedam enim
sunt quae multum suphuris & aluminis habent Itaq: cumperuenas
Sed permutatur qm uenit. Sulphur enim alumenq: secumferunt aquae utramq: materiam
IT DEMARI

Expanded text:
pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anpulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per vesed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materia. De mari
Abbreviated transcription (Latin):
oculorum uulnera curat. In & hiopia lacus estu quoperfusa& corpora ueliit ole
nitescunt Sa mefons ina frica canora s uocesfacit exditorio lacu ltaliaȩ qui
berint uinitẽ dium habent : incio insula fentem esse quo eb &erfiant inboaiad
fontes alter memoriam alter obliuionem affert. Cigici fons amorem uẽs¬
ris toll&: bo &ia lacus furialis est De quo quibiberint ardore libidinis exaor di
in camptenia sunt taqua e qua esterflitatem feminarum & uirorum in sa
cadiae abortus fieri non patitur : Insicilia Afontes sunt duos
desons in frigia saxager inacͥaia aqua profluq : esaoxis stix appellata quodilico potatu
interficit. Colonium stagnum siciliae txro odore abigit proximantes fonsest hafri¬
ca cirda templum ammonis quibumoris nexibus humum stringit fabillas &iam in cespi¬
tem solidat. ẜons iob in idumea quatr in anno colorem mutare dicitur id est

Expanded text:
oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt ait. Lechnus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, dae fons in Phrygia saxa egerit, in Achaia aqua profluit e saxis. Styx appelinterficit. 8. Gelonium stagnum Siciliae tca circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est
Abbreviated transcription (Latin):
qua dicta quod superficies elus aequalis sit hinc & aequor appellatum qui
aequalter sursum est duo autem ualȩdissima uitae humanȩ Elementa igo
p&aqua Vnde & grauiter damsnantur quibus ignis & aqua inter dicitur aqu¬
rũmelementum c&eris omnibus imperat aquaȩ enim caelum temperant tem
fecundant a erem ex alationibus sus incorporant scandunt in sublimȩ & cidi
sibi uindicant quid enim mti rabilicis aquis in caelo stantibus parum sit intom
peruenisse altitudinem rapiunt & secum piscium examina effuse omiiun
interra nascentium causa fiunt fruges gignunt arbores frutices erbasq
producunt sorder d&cegunt p&cata abluunt potum cunctis animantib: trib¬
IIDEDUER SITATE AOTARUIM
A quarum naturae diuersitates multa est aliae enimsalis aliaeni tri alte
minis aliae sulferis aliae bituminis aliae curam morborum fadhibentes
Nam iuxta romam albulȩ aquae uulneribus medentur initalia fonsciceronis

Expanded text:
Aqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. De diversitate aquarum . Aquarum naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis
Abbreviated transcription (Latin):
nalis dicitur quia indigit personam nominis uel pronominis utdegit᷑
ad dispersonam ame ate abillo & plene sentitur Sedinfinitus moper¬
sõnam tantum uerbi agit in personalis uero uel pronominis personam
uelnominis. Con iugntio dicitur eoque per eam ad unũ sonũ multacon¬
iunguntur doc& enim inquam sellabam e eatfuturum tempus neper
ideo dista quia gignunt Nam actio adicis n &ignitpas siuum rur¬
sum passiuo adimis & pari& astiuum Ips. autem acliua dicuntur
qui ãgunt ut uerbero & passiuaquia patiuntur ut uerberor N eutr¬
lia quȩ naagunt nec patiuntur ut aceo sedeo his uĩ r litterãs adicis
onsonant latina communi adicunt᷑ qui &agunt & padiuntur ut am¬
plelor. He similiter deposita ie lit teralatina non iunt. De ponentia
et odicuntr quideponunt futuri temporis pur ticipium asignificati ore
passie que erit indus ut gloriandus. deato uerbiuio

Expanded text:
nalis dicitur, quia indiget persona nominis, vel pronominis, ut legitur: nalis dicitur, quia indiget persona nominis, vel pronominis, ut legitur: addis personam, a me, a te, ab illo, et plene sentitur. Sed infinitus modus persona tantum verbi eget. Impersonalis vero, vel pronominis persona, vel nominis. 6. Conjugatio dicitur, eo quod per eam ad unum sonum multa conjungantur. Docet enim, in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per ideo dicta, quia gignunt. Nam activo adjicis r, et gignit passivum. Rursum passivo adimis r, et parit activum. Ipsa autem activa dicuntur, quia agunt, ut verbero; et passiva, quia patiuntur, ut verberor. Neutralia, quia nec agunt, nec patiuntur, ut non sonant Latine. Communia dicuntur quia et agunt et patiuntur, ut 'amplector'. Haec similiter, deposita R littera, Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, quod exit in 'dus', ut 'gloriandus'. De adverbio .
Abbreviated transcription (Latin):
aneditantus seniũ ut leturio detleere uolo Inchoatiua postmȩdita¬
tionem ab inchoantis indicio ut calesco Frequentatiuã sepius agrendo udec¬
tito damito formeenim sensum tenent modidedinãtiorit ami nescre quid
sit decdinationisi prius dadiceris quidsĩt sensus. Modiditi ab eo quẽ ad modi
sint insuis sigruficationibus. Indicatiuus autẽ modus dicitur que ignusie¬
tionem hab& indican diut lego Imperatiuus quȩ sonum hab& imperan
tes ut lege. Optatiuus quiaper ipsum optamus aliquid agerȩ. ut ut in am
legerem. Coniunctatiuus quici coniungitur aliquid ut soquutio plenasit
Nam quando dicis cumclamem pendetsensus Namq si dicõ cum damã
quare putas quȩ taceam plenus est sensus. Infinitiuus dicitur eoquodam¬
pora difiniens uerbi personam uerbi nondifinit ut clamare clamasie
ui siad iungas personam clamare debeobesbe&sit quasi finitũ inperso¬

Expanded text:
a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditaa meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. Modi dicti ab eo, quemadmodum sint in suis significationibus. Indicativus enim modus dicitur, quia significationem habet indicantitis, ut lege. Optativus, quia per ipsum optamus aliquid agere, ut utinam legerem! Conjunctivus, quia ei conjungitur aliquid ut locutio plena sit: nam quando dicis cum clamem, pendet sensus; quod si dicam cum clamem, quare putas quod taceam? Plenus est sensus. 5. Infinitus dicitur, eo quod tempora definiens personam verbi non definit, ut clamare, clamasse. Cui si adjungas personam: clamare debeo, debes, debet, fit quasi finitum. Imperso
Abbreviated transcription (Latin):
autem ec pronome hae iter esł quae articulus t̃c ẽ cum nomini i unitur
ut hic sapeus cm uero non coniungitur demons tratiuum pronomeia st
sisus dedusta atq cõpo ssta ecistunt ut quispiam aliquis & reliqu.¬
tur Sunt autei uerdanientis signa quibus homines contationes suas
inuicem loquendo demonistrant Sicut eñim nomen sinificat peroni
ita uerbum factum distumq per sonȩ ipersona uerbaagentis
tientis significatio est Namscribo personȩ factum est Item scribor non
persone sastum indicat sed illius aquo patitur. Verborum genera
duo sunt gram maticorum atq r&horum grammaticorũ in .iii. cadũ
tempora preeritum in stans & futurum ut fecit facit faci&. R&hon
babona habuit ubi non tantum uerba quae intua cadunt tempora sedum¬
uersa oratio est : Verborum species sunt formȩ modi conugationes age
mant perhas enim ostendimus quidagamus. Meditatiua distasunt

Expanded text:
autem et pronomen hoc interest, quod articulus tunc est, quum nomini coniungitur, ut 'hic sapiens'. Cum vero non coniungitur, demonstrativum pronomen est,ex istis deducta atque conposita existunt, ut 'quispiam', 'aliquis', et reliqutur. Sunt autem verba mentis signa, quibus homines cogitationes suas invicem loquendo demonstrant. Sicut autem nomen significat personam, ita verbum factum dictumque personae. In persona verbi agentis et patientis significatio est. Nam 'scribo' personae factum est. Item 'scribor' personae factum indicat, sed eius a quo patitur. Verborum genera duo sunt: grammaticorum atque rhetorum. Grammaticorum in tria cadunt tempora: praeteritum, instans, futurum, ut 'fecit', 'facit', 'faciet'ba bona habuit', ubi non tantum verba, quae in tria cadunt tempora, sed universa oratio est. Verborum species sunt formae, modi, coniugationes, ment. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est
Abbreviated transcription (Latin):
Quihumo uulgo lotium dicitur eo quod lota idẽ munda uestimenta efficiantus
Qemenest quodiactum sumitur aut aterra aut abutero ad gignendum uel
fructus est enim liqoͣr excibi & corporis de coctione factus accsus per

Expanded text:
Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per
Abbreviated transcription (Latin):
contrarii sunt Nampharisei exhebreo inlatinum interpra&ur
poris resurrectionem negant & animam interire cumcorporedic
hi quinque tantum libros legis recipiunt. proph&arum uaticinia resp
Marbonei dicunt ipsum essexp̃m qui docuit illos omnire sabbatitare
uenis s& populus dĩ plerique relinquentes uxores suas babi lonicis mu¬
lieribus adeserunt quidam autem is raheliticis tantum coniugiis con¬
tempti uel ex eis geniti dum reuersi essent debabulonia diuiserunt
seabomni populo & adsumpserunt sibi hoc nomen iactantiae
Meriste appellati eo quod separent scripturas non credentes omnibus pro

Expanded text:
contrarii sunt; nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum interpretantur contrarii sunt; nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum interpretantur rporis resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuMasbothaei dicunt ipsum esse Christum qui docuit illos in omni re sabbatizare. 7. venisset populus Dei, plerique, relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt; quidam autem Isratenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactantiae, scilicet Genistae. Meriste appellati, eo quod separent Scripturas, non credentes omnibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
tes quam c&eri. Scisma abscissura animorum uocata eodemenim
cultu eodemritu credit ut c&eri solo congregationis delectatur dis¬
cidio fit autem scis ma cum dicunt homines nos iustisumus. Nos scificam
inmundos &c&era similia Sꝑrestitio dicta eo quodsit superflua
aut super instituta obseruatio alidicunt a senibus quia multis annis
suꝑrestites per a&atem delirant &errant suꝑrestione quadam
nescientes qua eu&era colant aut quae u&erum ignari adsciscant
lucr &ius autem suꝑrestitionem dicit superstantium rerum id est
caelestium & diuinorum quae supernos stant sed maledicit
Aer&icorum autem dognra ut facile possint agnoscicausas eorum
uel nomina de monstrare oportuit
confessio quos antea perfidia possidebat hEbraei trasitores di¬
cuntur quo nomine admonentur ut depeioribus ad meliora tran¬
seant &pristinos errores relinquant. pharisei & sad ducei inera se

Expanded text:
tes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim tes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schisma cum dicunt homines, 'nos iusti sumus,' 'nos sanctificamus inmundos,' et cetera similia. Superstitio dicta eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit. Haereticorum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demconfessio, quos antea perfidia possidebat. 2. HEBRAEI transitores dicuntur, quo nomine admonentur ut de pejoribus ad meliora transeant, et pristinos errores relinquant. 3. Pharisaei, et Sadducaei inter se
Abbreviated transcription (Latin):
Ireses grecae abelectione uocatur quod scilic& unus quisq id sibieli¬
Ogat quod melius illiesse uid&ur ut filosofi peripat&ici acade mici
&epecurei & stoici uelsicut alii quis uersum dogma cogitantes arbitrio suo
deec clesia recesserunt inde ergo aeresis dicta grecauoce ex inter pra&ati
ationis quaquisque arbitriosuo ad instituenda siuead su¬
da quaelib& ipse sibi eligit nobis uero nihil ex nostro arbitrio induce¬
relic& sedn& eligere quod aliquid de arbitrio suo induxerit
apostolusdi habemus auctores quin & ipsi quicquam exsuo arbitrio qđ
inducerent elegerunt sed acceptam axp̃o disciplinamsideliternationi
ad signa uerunt itaq &iam si angelus decaelis aliter eui¬
uerit anathema uocabitur Seca a sequendo & tenendo nominata
uam sectas dicimus abitus animorum ac instituta circa disciplinamuel
propositum quem tenendo sequntur longe alia inreligionis cultu opinan¬

Expanded text:
resis Graece ab electione vocatur, quod scilicet unusquisque id sibi eligat quod melius illi esse videtur, ut philosophi Peripatetici, Academici, et Epicurei et Stoici, vel sicut alii qui perversum dogma cogitantes arbitrio suo de Ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis, dicta Graeca voce, ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda, sive ad suscipienda quaelibet ipse sibi elegit. Nobis vero nihil ex nostro arbitrio inducere licet, sed nec eligere quod aliqui de arbitrio suo induxerit. Apostolos Dei habemus auctores, qui nec ipsi quicquam ex suo arbitrio, quod inducerent, elegerunt, sed acceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus adsignaverunt. Itaque etiamsi angelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam vel propositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinan
Abbreviated transcription (Latin):
ab ex tenutione dictus. Eequestes dicitur quiacertantibus melius inter uenit
quia pud grecos iamesus dicitur apud quem pignora deponisolent quo duo cabulum
asequendo factum est quod eius quielectus sit utraq pars fidem sequatur
Dessibis quod nonuid&cur stare seds edere. Surdus a sordibus humoris aure cone¬
tis & quam uismultis casibus ac cidat nomentamen aeger ex praedicto urtis
r&in&. Siccus quod sit exucatus siueperanti frasin quod sit sine suco
Sepultus dictus est eo quodsinepalpatione vel pͥulsuẽ idẽ si¬
exegendo dictus. Sutor asuendis pellibus nominatus. Subaleus porcorũ
pastor sicut babulcus acu raboum
rutor quia pupillum auectur dequos inconsuetia

Expanded text:
ab extenuatione dictus. 260. Sequester dicitur, qui certantibus medius intervenit, qui apud Graecos ὁ μέσος dicitur, apud quem pignora deponi solent. Quod vocabulum sequendo factum est, quod eius, qui electus sit, utraque pars fidem sequatur. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere. Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. Sepultus dictus est eo quodst sine motu. Saio ab exigendo dictus. Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuet
Abbreviated transcription (Latin):
dicas primus taceas. Parabol& quippe & problesmata nominib suis indicat
altius se prȩ̨ serutare oportere. parabola quippe alterius reisimlitudinẽ
& notum est quȩ in parabulis quȩ dicuntur rerũ similitudines rebus dequib
agitur conparantur probles mata autẽ quȩ latine appellantur proposi¬
tionis questiones sunt  habentes aliquid quȩ dispotatione soluendũ sit
uestio autẽ est quesitio cũ quȩritur ansit anquid sit añ qulasit Argume¬
tum uero ditum quasi argutum uelquesit argutȩ inuentũ ad conprdui¬
dasres e pister̃ propriae greciuocant quȩ interpr&atur latine missa stla
enim siuestili missa uelmiss ante carte & membranarũ usum inde dola¬
tis & e ligno codecillis epistolarum adlo quia scribebantur & portitores
earum tabe llarios uocauer̃e¬

Expanded text:
dicas, primus tactas agas . Parabola et problemata nominibus suis indicant, altius se perscrutari oportere. Parabola quippe alicujus rei similitudineet notum est, quod in parabolis, quae dicuntur rerum similitudines, rebus, de quibus agitur, comparant. Problemata autem, quae Latine appellantur propositiones, quaestiones sunt, habentes aliquid, quod disputatione solvendum sit. Quaestio autem est, cum quaeritur, an quid sit, aut quale sit. Argumentum autem dictum, quasi argutum, vel quod sit argute inventum ad comprobandas res. Epistolam proprie Graeci vocant, quae interpretatur Latine, missa. Styla enim seu styli, missa vel missi ante membranarum usum in dedolatis ligneis codicellis epistolarum alloquia scribebantur: unde portitores earum tabellarios vocaver
Abbreviated transcription (Latin):
a sa dictã auescendo ꝙ in ea ȩscae adponantur cuius diminutiuum uascula
qr̃ uescula: Fictilia dicta ꝙ fiant & fingantur exterra. fingere enimest

Expanded text:
asa dicta a vescendo, quad in ea escae adponantur. Cuius diminutivum vascula, quasi vescula. Fictilia dicta quod fiant et fingantur ex terra. Fingere enim est
Abbreviated transcription (Latin):
Soritur est autem germaniȩ fluuius intertres europȩ maximus fluu¬
us computatus quia iugo alpium usque moceani pro funda carsus suosdi
Iberus amnis qui quondam totius s paniȩ nomen dedit.
Mineus fluuius galliciae nomena colore pigmenti dunaꝑsit qui in eopluri

Expanded text:
oritur. Est autem Germaniae fluvius inter tres Europae maximos fluvoritur. Est autem Germaniae fluvius inter tres Europae maximos fluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oceani profunda cursus suos dirigit. Iberus amnis, qui quondam totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo pluri
Abbreviated transcription (Latin):
rauennũ
in adriaticum mare defertur Tiberis italiae fluuius atiberino rege al¬
baniorumdicitur appellatus qui in hunc fluuium caecidit & de exitu suo
nomen dedit nam aonte albola antiqłm nomena colore abuit quo dnuib:
abis sit loseest autem tibris qui & tiberis fedtiberif in cotidiano sermone
tibs in uersudicitur. Sanubius germaniae fluuius uocari fertur aniuiã
copia quibus magis aug&cur iste est qui in euro pa plus omnibus hab& famã
u cm cster quiadum perinnumera fuadit gentes matat a nomen a malores
sibi cuuiendo collegit uirer oritur a germanicis sugi & occidenta libus
sit tibus barbarerum pergens contra orientem sexa ginta ise fluuio sreci¬
bor seerem ostiis inpontum influit Rodanus galliae fluuius ab oppidorodo
Eognominatus quem coloni rodiorum ło cauerunt qui rapido concitus
perisculum dum interse maris fluctus & amnis fluenta decertant
Henus arodani soci&ate fertur uocatus qm̃ cum eodem exuna proun

Expanded text:
Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur. Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus ium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. Rhenus a Rhodani societate fertur vocatus, quoniam cum eodem ex una provincia
Abbreviated transcription (Latin):
mine gorttae apirro accllifilio prius pirridem. postea uero
eoirrorege aditaliã transire prae sumpserunt. Norus neptuni
epasep is filius fuit . undedori & criginem & nomen ducunt sunt autem pars
eteci& gentis ex quibus &iam cognominata est. Tertia lingua grecorum quȩ
dorica appellatur. Lacedemones alecedemonesemeleae filio dictȩ
hi duperseuerantes inbellum contra messenios ueritine diutur nitate
oredi spem prolis amiterent praeceperunt. & uirgines eorum cumiuuen¬
bus domirelictas concumberent sicque ex promiscuo uirginarum eon

Expanded text:
irotae a Pyrrho Achilli filio prius Pyrrhidae, postea vero Epiro rege . . . ad Italiam transire praesumpserunt. Dorus Neptuni et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem Graeciae gentis, ex-quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio dicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios veriti, ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt, ut virgines eorum cum juvenibus domi relictis concumberent: sicque ex promiscuo virginum e
Abbreviated transcription (Latin):
adsistunt sicut & perdanihelum dicitur milia milium minis trabar celiui
es milies centenamilia adsistebant illi. Dominationes sunt hii qui&a
uirtutibus &prin cipatibus praeminent qui pro eo quod caeris angelor
augminibus dominantur dominationes uocantur Tronisunt a gmina
angelorum quilatino eloquio sedes dicuntur & uocatitroni quia ilsconditon
prȩsid& &per eos iudiciasua dispon&: Cherubu n aute & ipsi sublimes caclo¬
rum potestates & angelicaministeria peribentur qui ex hebreo in lingu
tram inter prȩantur scientiae multitudo sunt enim sublimiora agm¬
na angelorum qui pro eo quod uicinus positi diuina c&ceris amplius plenisun

Expanded text:
adsistunt, sicut et per Danielum dicitur7, 10: 'Milia milium ministrabant ei, et adsistunt, sicut et per Danielum dicitur7, 10: 'Milia milium ministrabant ei, et decies milies centena milia adsistebant ei.' Dominationes sunt ii qui etiam Virtutibus et Principatibus praeeminent, qui pro eo, quod ceteris angelorum agminibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Throni quia illis conditor praesidet, et per eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni sun
Abbreviated transcription (Latin):
se quod praeceptum est. Throniautẽ & dominationes & principatus
& potestates & uirtutes quibus uni uersam caelestem soci&atẽ a postolus
conplectitur ordines angelorum & dignitates intelleguntur & ꝓhacipsa
distributione officiorum. alii troni. alii dominationes. alii principatus.
alii potestates dicuntur procertis dignitatibus. Quibus in uicem distinguntꝰ
Virtutes angelic& qua edam ministeria ꝑhibentur ꝑ quos signa & miracula
inmundo fiunt propter quod & uirtutes dicuntur. Potestates sunt quib
uirtutes aduerse subiecte sunt & inde potestatũ nomine nuncupantur
Quia malignis ps̃ eorum potestate coercentur n& antũ mundo noceam
tum cupiunt Principatus sunt hn qui angelorum augminibus praes
Quipro eo quod subditos angelos ad explendum ministerium diuinum dispa
principatus uocabulum acceperunt Namali sunt quia dminis trant ali qu

Expanded text:
se quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus se quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus et potestates et virtutes, quibus universam caelestem societatem Apostolus conplectitur, ordines angelorum et dignitates intelleguntur; et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguntur. Virtutes angelicae quaedam ministeria perhibentur, per quos signa et miracula in mundo fiunt; propter quod et Virtutes dicuntur. Potestates sunt, quibus virtutes adversae subiectae sunt, et inde Potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo, quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui administrant, alii qui
Abbreviated transcription (Latin):
aebraicae in linguam nr̃a uertitur fortitudodĩ ubienim potentia diuina
uel fortitudo manifestabitur c abrihel mittitur. unde & eotempore quoerat
dñs nasciturus & trium phaturus demundo Q abriheluenit admariam
ut illum ad nuntiar& quiad debellandas aersas potestates humilis uenire
dignatus est. Micahel interpreatur quisicut ds̃ quando enim aliquid inmun¬
domire uirtutis fit hic arcͥangelus mittitur & exipso opere nomen est eius
equianemoual& facere quod facere potest dr̃. Rafahel interpr&atꝰ
curatio uel medicina dĩ. ubi cumque enimcurandi &medendi opus ne¬
unde & ad tobiam idem ar dangelus missus oculis eius curationẽ ex ibuit
& caecitatem d&ers auisum restituit nominis enim interpr&atione
& angeli officium designatur. UVrihel int̃pra&atur ignis dĩ sicut legimus
apparuis se ignem inrubo legimus &iam ignem missum desuꝑ &im ples¬

Expanded text:
Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessa Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inples
Abbreviated transcription (Latin):
ncidigrece uocantur ebraicae mala oth latine uero nuntu interpra& &t
ab eo quod in iñi uoluntatem populis nuntiant angelorũ autẽ uocabula of¬
sicun omenest non naturae semꝑ enimspr sunt. Sed cum mittuntur uo¬
cantur angeli quibus ideo pictorũ licentia pinnas faciunt ut celerem eorum
incuncta dis cursum significent sicut & iuxta fabulas po&arũ uenti pimnas
qui ambulat superpinnas uentorũ. Nouem ccutẽ esse ordines angelorũ
sacre scripturae testantur id est angeli archangeli throni dominationes
tutes principatus potestates derubin & seraphun quorũ offici
la quur itadicta sint interpra&ando exequimur Angeliuocantur ꝓpter
quod decaelis ad adnuntiandũ hominibus mittuntur anꝰgelus enĩ greca e
latinae nuntius dicitur. Ar cangeli grecalingua summinuntii in t̃pr&an¬
tur qui enimparua uelminima adnuntiant angeli qui uero summa arcan¬
ut ꝑro uocabula ipsa in operesuo quidualeant design&ur. Cabrihel

Expanded text:
i Graece vocantur, Hebraice malaoth, Latine vero nuntii interpretantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntient. Angelorum autem vocabulum officii nomen est, non naturae. Semper enim sunt spiritus, sed cum mittuntur, vocantur angeli. Quibus ideo pictorum in cuncta discursum significent, sicut et iuxta fabulas poetarum venti pinnas  dicitPsalm. 104, 3: 'Qui ambulat super pinnas ventorum.' Novem autem esse ordines angelorum sacrae Scripturae testantur, id est angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Quorum officila cur ita dicta sint, interpretando exequimur. Angeli vocantur propter quod de caelis ad adnuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima adnuntiant, angeli; qui vero summa, archanut per vocabula ipsa in opere suo quid valeant designetur. Gabriel
Abbreviated transcription (Latin):
ni ignorantes grece inpedite dicunt idolum ex dolosumssis e nomen
quo diabolus creaturae cultum diuini nominis inuexit Daemone
agrecis dictos aiunt quasi daemonas idest peritos acrerum suios
pr esciunt enim futura multa. Unde & solent responsa aliquandare
In est enim illis cogniti orerum plus quam infirmitati humranae
paraam subtiliorisensus acumme Partim experientia longis si¬
mȩ uita e partim perdĩ ius sũ angelica reuelatione hucorporn
aersorum naturauigent ante tranꝰ gressionẽ quidem caelestiacor¬
pora gerebant Lapsi uero inaeriam qualitatem conuersisu su
N&cueris illius puriora spatia sedista caliginosa tenere permissison

Expanded text:
ni ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, ni ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Graecis dictos aiunt, quasi δαήμονας, id est peritos ac rerum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sun