comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ .i manumissoꝵ. qͥ cũ priꝰ fuissent
serui. postea fuer̾t de lib̾tate donati. ⁊
sic de seruili ꝯditõe fuerũt. qͥ pͥmo resti¬
ter̾t fidei xp̃i. ⁊ cirenensiũ a cirene ci¬
uitate. ⁊ eoꝵ qͥ erant a cilicia ⁊ asia

Expanded text:
 cum prius fuissent servi, postea fuerant de libertate donati, et sic de servili conditione fuerunt, qui primo restiterunt fidei Christi, « et Cirenensium » a Cirene civitate, « et eorum qui erant a Cilicia et Asia
Abbreviated transcription (Latin):
men tuũ accola .i. ꝑegͥnũ in t̾ra alienao qͣ
tẽporis subicient eos seruitum. ⁊ male
tractabunt eos egyptii. q centũ qͣdra¬
⁊ deseruient mͥ in loco isto. Sic ordinata
constructione litt̾e. nil scrupuli surgit
Iñ hos qͣdringentos .xx. annos compe¬
tat rabanꝰ a die qͣ facta ẽ hec ꝓmissio a¬
brahe. usq ad egͥssũ de egypto. A teꝑe¬

Expanded text:
n terra aliena » temporis « subjicient eos servituti, et male tractabunt eos Aegyptii; quia centum quadramihi deservient in loco isto. » Sic ordinata constructione litterae, nil scrupuli surgit inde. Hos quadringentos triginta annos computant Rabanus a die qua facta est haec promissio Abrahae, usq
Abbreviated transcription (Latin):
redendũ est ut dicit beda stepħo.
credendũ ẽ iheronimo. qui ĩ hystoria
paule dicit eã tnͣsisse ꝑ sychem. ⁊ ibunue¬
nisse sepulchra duodecĩ patͥarchaꝵ. primo
gͦ tͣnslata in sychẽ. ⁊ inde posita st̃ pꝰtea
ĩ sepłch qd̾ emit abrahã p̾cio argenti a fi¬
liis emor filii sychem. in spelunca scił dup
plici. quã emit qͣdringentis syclis. ab ef¬
frori filio seor etheo. scił in abrahãnio. ubi
sepłtꝰ est adã cũ eua. abrahã cũ sarm. ysa¬
ac cũ rebecca. iacob cũ lỹa. S qͥd ẽ qd̾ dcm¬

Expanded text:
Credendum est, ut dicit Beda, Stephano, credendum est Hieronymo, qui in historia Paulae dicit, eam transisse per Sichem, et ibi invenisse sepulcra duodecim patriarcharum. Primo ergo translata in Sichem, posita sunt postea in sepulcro, quod emit Abraham pretio argenti a filiis Emor, filii Sichem in spelunca scilicet duplici, quam emit quadringentis siclis ab Ephron, filio Seor Etheo, scilicet in Abrahamio, ubi sepultus est Adam cum Eva, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca. Jacob cum L
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Nũqͥd hec ita se hñt : Tunc aũ aggͤssus
ẽ b̾s stephs fac̾e̾ gͣndẽ sermoñe. ł qr argue¬
bat᷑ de blasphenia uu deũ ⁊ moysen. ideo p̾¬
mittit ĩ pͥncipio sermonis cõmendatione
dei dicens. deũ qͥ loquutꝰ ẽ patͥb ⁊ ꝓph̃is.
ẽẽ deũ maiestatis ⁊ głe. ł statĩ ascendit ad
cõmendatioñe moysi inchoans ab altiori.¬

Expanded text:
» Tunc aggressus est beatus Stephanus facere grandem sermonem. Et quia arguebatur de blasphemia in Deum et Moysen, ideo praemittit in principio sermonis commendationem Dei, dicens. Deum, qui locutus est patribus et prophetis esse Deum majestatis et gloriae. Et statim accedit ad commendatione
Abbreviated transcription (Latin):
capitis. ꝓfitebat᷑ se subditũ romano ĩꝑio.
Iste iudas galyleꝰ fuit. essens gñe. ⁊ uͭ tui¬
dit iosephꝰ. ꝑsuadebat iudeis. ut negarent
tͥbuta romanis. asserens eos qͥ decimas
⁊ pͥmitias soluebant deo. ñ debere solu̾e
ut pharysei ⁊ magna pars ppłi. qͤrerent
Consensert gͥ exhortatoi gamalielis. ⁊ ꝯ¬
uocantes apłos. flagellauer̾t eos. ⁊ flagel¬
latos dimisert. ꝓhibentes sub cõminatõe
mortis. ne ampliꝰ loq̃rent᷑ in nõie iħu. Et
ibant apłi gaudentes a ꝯspectu ꝯcilii. qr¬

Expanded text:
se subditum Romano imperio. Iste Judas Galilaeus fuit Essaeus genere. Et, ut tradit Josephus, persuadebat Judaeis ut negarent tributa Romanis, asserens eos, qui decimas et primitias Deo solvebant, non debere solvere ut Pharisaei et magna pars populi quaererent » Consenserunt ergo exhortationi Gamalielis, et convocantes apostolos flagellaverunt eos et flagellatos dimiserunt, prohibentes sub comminatione mortis, ne amplius loquerentur in nomine Jesu. « Et ibant apostoli gaudentes a conspectu concilii, q
Abbreviated transcription (Latin):
ir aũ qͥdã noĩe ananias cũ saphi¬
ra uxore sua uoluit ẽẽ in collegio
iuistoꝵ. ut hr̃et uite necessaria sine la¬
bore. ⁊ ita lucratiue uoluit s acqͣre̾ p̾¬
bendã. ⁊ cũ uouiss totũ p̾ciũ agͥ uen¬
diti pon̾e añ pedes apłoꝵ. ñ soluens
uotũ defraudauit de p̾cio agͥ. conscio

Expanded text:
as, cum Saphira uxore sua , » voluit esse in collegio justorum, ut haberet necessaria vitae sine labore, et ita lucrative voluit sibi acquirere praebendam. Et cum voluisset totum pretium agri venditi ponere ante pedes apostolorum, non solvens votum, « defraudavit de pretio agri, conscia
Abbreviated transcription (Latin):
eloquens ⁊ fortis. Cũ aũ eẽt qͣdraginta
annoꝵ uisitauit fr̃es suos filios isrł in
t̾ra iessen. ubi octidit egyptiũ rixant̾e cũ
hebreo putans fr̃s suos intellig̾e sicut
ip̃e incelligebat in sp̃u. qd ꝑ manũ eiꝰ¬

Expanded text:
eloquens et fortis. « Cum autem esset quadraginta annorum, visitavit fratres suos filios Israel » in terra Jessen, ubi occidit Aegyptium rixantem cum Hebraeo, putans fratres intelligere, sicut ipse intelligebat in spiritu, quod per manum i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adorauerunt eũ. Tertio petro licet ex
euntib emaus. Qͣnto apparuit dec̃e apłis.
absente thorna. Sexto post dies octo. appa¬
ruit eisdẽ p̾sente thorna. Septimo septẽ
discipłis apparuit in piscatõe ad mare ty¬
beriadis. Octauo in monte thabor qͣn cõ¬
uenerant ĩ galylea. ⁊ ita añ dĩe ascensi¬
onis apparuit octies. Ip̃a uͦ die ascensioniᷤ
bis apparuit: semel undecĩ comedentib ĩ
puli. necũ ⁊ mulieres. habitabant ĩ il¬

Expanded text:
et adoraverunt eum. Tertio Petro, licet non euntibus in Emmaus: Quinto apparuit decem apostolis absente Thoma; sexto post dies octo apparuit eisdem praesente Thoma. Septimo septem discipulis apparuit in piscatione ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant in Galilaeam, et ita ante diem Ascensionis apparuit octies. Ipsa vero die Ascensionis bis apparuit, semel undecim apostolis comedpuli, necnon mulieres, habitabant in il
Abbreviated transcription (Latin):
uiderat clausis iamus de carcere exisse:
tes corpꝰ xp̃i furto sublatũ de monum̃¬
do. qͦ furto dicerent apłos ẽe eductos de
carcere clauso: Iuxta p̾ceptũ dñi. apłi ĩ¬
trauer̾t dilucło in tẽplũ. ⁊ docebant po

Expanded text:
viderat, clausis januis, de carcere eductum tes, corpus Christi furto sublatum de monumento, quo furto dicerent apostolos eductos esse de carcere clauso. Juxta praeceptum angeli apostoli intraverunt diluculo in templo, et doce
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ obediendũ sit deo p̾cipienti. an uob̃
ꝓhibentib : Qĩ dicerent. Eiratis ꝓhiben¬
tes. qd̃ d̾s p̾cepit. nͨ estis audiendĩ ubi
audiendꝰ inferior. Non possumꝰ que
uidimꝰ ⁊ audiuimꝰ ñ loqͥ. At illi cõmi¬
nantes dimiser̾t eos. ñ audentes in eoᷤ
inicere manꝰ ꝑꝑ ppłm. Dimissi aũ re

Expanded text:
t Deo praecipienti, an vobis prohibentibus. » Quasi dicat: Erratis prohibentes quae Deus praecepit, nec estis audiendi. Ubi audiendus inferior. « Non possumus, quae vidimus et audivimus, non loqui. At illi comminantes, dimiserunt eos, non audentes manus in eos injicer
Abbreviated transcription (Latin):
intu. Scd̃m qͦsd̾a scribit᷑ grabbarũ ꝑ duo
.b. ut sabb̃m. ⁊ sic dicunt debere ꝓferri¬
grabbatũ media correpta. Alii dicunt
grabatũ qͣi grauatũ. ⁊ mutat᷑ .u. in .b.
⁊ sic debet ꝓduci. qd̾ ẽ ueriꝰ.¬

Expanded text:
istus. Secundum quosdam scribitur grabbatum per duo b sicut Sabbatum, et sic dicunt debere proferri media correpta, alii dicunt grabatum, quasi gravatum, et mutatur v, in b et sic debet produci, quod est veri
Abbreviated transcription (Latin):
infn̾i ñ leserunt. uł qͣntũ ad illos qͥ
ꝑ eũ ab infn̾i dolorib soluti st̃. qd pa¬
lam ẽ ex greco ubi d̾r. Soluens ꝑ ip̃m
dolores mortis. Qd̃ aũ adeo suscitatꝰ sit.
ꝓbat ꝑ ꝓhetiã dauid. ⁊ ponit plures u̾¬
sus ꝑsalmi. S ad hoc ꝓbandũ sufficit
ille solꝰ. Non derelinques aiãm meã ĩ
infn̾o. nec dabis scm tuũ uidere cor¬
ruptionẽ. Sunt .n. u̾ba xp̃i ad patrẽ.¬

Expanded text:
ntum ad alios, qui per eum ab inferni doloribus absoluti sunt, quod palam est ex Graeco, ubi dicitur: « Solvens per ipsum dolores mortis. » Quod autem a Deo suscitatus sit probat per prophetam David. Et ponit plures versus Psalmi. Sed ad haec probandum, sufficit ille solus. « Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . » Sunt enim verba
Abbreviated transcription (Latin):
ges. solent ad eas sanctiendas graues iũ¬
gis nascentis ꝓ collectione lignoꝵ ĩ sab¬
bato lapidabat᷑ homo. In init̾o sac̾dotii
duo filii aaron igne consũpti sunt ꝓ
oblato igne alieno. Sic ananias defrar¬
dans de p̾cio agͥ. corruit ⁊ expirauit.
ꝓ t̾rore aliis incutiendo. qr tã uelox
factꝰ est .n. timor maguꝰ ĩ om̃s qͥ audi¬
erunt. ⁊ ẽ anticipat̃o. qr soliꝰ uiri
mortẽ. añ uxoris obitũ ꝑauci audier̃t.¬

Expanded text:
ges, solent ad eas sanciendas graves vingis nascentis pro collectione lignorum in Sabbato lapidabatur homo . In initio sacerdotii duo filii Aaron igne consumpti sunt, pro oblato igne alieno. Sic Ananias, defraudans de pretio agri, corruit et exspiravit, pro terrore aliis incutiendo, quia tam velox Factus est enim timor magnus in omnes qui audierunt. » Et est anticipatio, quia solius viri mortem ante uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
lantẽ. ⁊ laudante deũ. ⁊ ĩpleti sũt stu¬
pore ⁊ exchasi. in eo qd̵ contigerat illi.
scientes qd̾ a natinitate claudꝰ fuerat.
⁊ cũ uiderent petrũ ⁊ iohannẽ occrer̃t
eis. ad porticũ que erat salomonis .i.

Expanded text:
lantem, et laudantem Deum. Et impleti sunt stupore, et extasi in eo quod contigerat illi, scientes quod a nativitate claudus fuerat. Et cum viderent Petrum et Joannem, cucurrerunt ad eos ad porticum, quae appellatur Salomonis, »
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pͥmitiua eccłia crebro cõmunit̾ conue¬
mebant. ad ꝑcipiendã encharistiã uel
ĩ comuimioñe fractionis panis cotidrani.
ad orationẽ. postea redeuntes singulis di-¬
⁊ ioh̾es in tẽplũ. ad horã orõis no¬
nant erat qͥdã claudꝰ a natiuitate. qͥ in
glosa paraliticꝰ d̾r iuxta portã tẽpli qͦ d̾r
speciosa. a speciali qͥdã ornam̃to. qd̾ appo
uiroꝵ mundoꝵ. Iste claudꝰ cotidre portaba¬
tur ĩ grabato suo ad portã illã ut peteret
ełam ab ingredientib tẽplũ. ⁊ rogabat
un daniel dato edicto qͣlibet die regis hiᷤ¬
tͥb horis orabat. ascendens fenestram
cubrculi sui. ⁊ hec ẽ ꝯsuetudo firmata ab
eccłia. qͦ eisdẽ horis orat. scił t̾cia. sexta. ⁊ no¬
na. qr d̾s hora t̾cia flagellatꝰ ÷. sexta cru¬
cẽ ascendrt. nona animã posuit. Intuẽ¬
tes perrꝰ ⁊ iohannes claudo dicert̃. Respi¬
ce ĩ nos. Ac si dicerent. Attende pauꝑta¬
tẽ nram. Non habemꝰ qͥd porrigamꝰ tͥ Ibe

Expanded text:
crebro unanimiter conveniebant, ad percipiendam eucharistiam, vel in communione fractionis panis quotidiani, ad orationem. Sed postea redeuntes singulis diet Joannes in templum ad horam orationis nonam, erat quidam claudus a nativitate, qui in Glossa paralyticus dicitur, juxta portam templi, quae dicitur Speciosa, a speciali quodam ornamento, quod apposvirorum mundorum. Iste claudus quotidie portabatur in grabato suo ad portam illam, « ut peteret eleemosynam ab ingredientibus in templum. » Et rogabat Unde Daniel , dato edicto regis, qualibet de his tribus horis orabat, ascendens fenestram cubiculi sui. Et haec consuetudo confirmata est ab Ecclesia, quae eisdem horis erat, scilicet tertia, sexta, nona, quia Dominus hora tertia flagellatus est, sexta crucem ascendit, nona animam posuit. Intuentes Petrus et Joannes claudum, dixerunt: « Respice in nos. » Ac si dicerent: Attende paupertatem nostram, non habemus quod porrigamus tibi. At
Abbreviated transcription (Latin):
spacio qr ñ ãpliori spacio licebat iudeis¬
ĩ sabb̾o ꝓgredi de ciuitate. uł de uilla in
qͣ erant. s ꝑ mille passus poterant cir
ca ire. Uetꝰ editio ħt a morite tͥũ lumi¬
nũ. Sic aũ dictꝰ est mõs oliueti. qr de
nocte ex parte occidentis illuminabat᷑
igne tẽpli. qͥ erat iugis ĩ altari. Mane
ex parte orientali pͥmo recipiebat ra¬
dios solis. añ qͣm illustrarent ciuita¬
t̾e. habebat ⁊̃ copiã olei qd̾ s fom̃tũ lu¬

Expanded text:
non ampliori spatio licebat Judaeis progredi de civitate vel villa in qua erant, sed per mille passus poterant circa deambulare. Vetus editio habet, a monte trium luminum. Sic autem dictus est mons Oliveti, quia de nocte ex parte ocigne templi; quia erat ignis jugis in altari, mane ex parte orientis primo excipiebat radios solis, antequam illustrarent civitatem. Habebat etiam copiam olei, quod est fomentum lu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c apłis añ passionẽ. qñ missi sũt ad
p̃dicandũ. ⁊ dictũ ẽ eis egros sanate. de¬
mones eicite. mortuos suscitate. post
resurrectionẽ datꝰ ẽ eis ad aliũ usum.
qͣn insufflauit ⁊ dixit eis. Accipite spi-¬

Expanded text:
stolis ante passionem, quando missi sunt ad praedicandum, et dictum est eis: « Aegros sanate, daemones ejicite, mortuos suscitate . » Post resurrectionem etiam datus est eis ad alium usum, quando insufflavit, et dixit eis: « Accipite Spi
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ ꝑperã dictũ cũ cõplerent᷑. cũ hec
fu̾it prima sept̾e dieꝵ quib ꝓtelabat᷑
festũ pentecostes. Tria .n. erant festa qͦ¬
septẽ dieb ꝓtelabant᷑. scił pascha pen¬
tecostes. scen̾ophegie. Uidet᷑ ergo potius
dicendũ fuisse cũ inciꝑent᷑ dies penteco¬
stes. S pentecostes eqͥuocũ ẽ ad qͥnqͣge¬

Expanded text:
ictum, cum complerentur, cum haec fuit prima 7 dierum quibus protelabatur festum Pentecostes. Tria enim erant festa quae 7 diebus protelabantur, scilicet Pascha, Pentecoste et Scenopegia. Videtur ergo potius dicendum fuisse cum inciperent dies Pentecostes. Sed Pentecostes aequivocum est ad quinquage
Abbreviated transcription (Latin):
aũ infideliũ. audebat se ficte ꝯiung̾e
augebat᷑ ĩ dño credentiũ młtitudo.
⁊ ponebant in plateis infirmos. in
lectulis. in guabatis. ut ueniente petͦ.
umbra illiꝰ corports obũbrati. liberarẽ¬
tur ab infirmitate sua. qr pͥuilegi¬

Expanded text:
autem infidelium audebat se ficte conjungeaugebatur in Domino credentium multitudo, et ponebant in plateis infirmos in lectulis et grabbatis, ut, veniente Petro, umbra illius corporis obumbrati, liberarentur ab infirmitatibus suis. » Quia Pe
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. debet testimoniũ ferre. eligen¬
dus est de his uiris qͥ a baptismo ioħ̃is
postꝙͣ iħc cepit facere ⁊ docere usq in
dĩe ascensionis nobiscũ fuer̾t ⁊ dm̃ mi¬
racłã uiderunt. ⁊ doctrinã audierunt.
Et nota qd̾ dictũ ẽ ex his uiris. ñ de sexu in¬
firmoꝵ. ⁊ adhuc minus ydoneo. ł statu¬
erunt illos duos aliis p̾ferentes. Ioseph qͥ
uocabat᷑ barsabas. qui cognominatꝰ est
iustꝰ. ⁊ mathiã de cuiꝰ laude subucet᷑. qͥ a

Expanded text:
audivit debet testimonium ferre, eligendus est de his viris, qui a baptismo Joannis postquam coepit Jesus facere et docere, usque in diem ascensionis, nobiscum fuerunt, et Domini miracula viderunt, et doctrinam audierunt. Et nota quod dictum est, ex his viris, non de sexu infirmiori, et ad hoc minus idoneo: « Et statuerunt, illos duos aliis praeferentes, Joseph, qui vocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, et Matthiam, » de cujus laude subticet
Abbreviated transcription (Latin):
in libris. Uñ insultat augustinꝰ iheroni¬
mo. librũ psalmoꝵ ꝑ qͥnq uolumina di¬
stinguen. Tunc .n. dici debuit in qͣrto
libro psalmoꝵ. fiat habitat̾o eoꝵ deserta.
⁊ ñ sit qͥ inhabitet in ea. de suis scił. ⁊¬

Expanded text:
in libris. Unde insultat Augustinus Hieronymo librum Psalmorum per quinque volumina distinguenti. Tunc enim dici debuit in quarto libro Psalmorum: « Fiat habitatio eorum deserta, et non sit qui habitet in ea , » de suis sci
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ t̾ra hereditat᷑e. additũ est cypriꝰ gñe. ut o¬
stenderet᷑ natꝰ ĩ disꝑsione. ⁊ iit̾ gentiles. ⁊
sociũ pauli. ñ illũ qͥ cũ mathia statutꝰ est.
Qñ cecidit sors suꝑ mathiã. qd qͥdã arbrtͣn¬
tur ut dicit beda. minꝰ intuentes. qr hͥ bar¬

Expanded text:
in terra, additum est. Cyprius genere, ut ostenderetur, natus in dispersione, et inter gentiles, et socium Pauli, non illum qui cum Matthia statutus est, quando cecidit sors super Matthiam, et quidam arbitrantur, ut dicit Beda, minus intuentes; quia hic Bar
Abbreviated transcription (Latin):
erat ut uiscera que ꝓditionẽ conceꝑant
exierat. laq̃o artaret᷑. Sepe .ni. modꝰ pene:
expͥmit modũ culpe. Uñ abscidit᷑ hõi
caput corporis. qr ip̃e abscidit sibi capͥ
mentis .i. rationẽ. Sic ⁊ iudas mortuuiᷤ
est in aere: tanꝙͣ potestatib aeriis so¬
ciandꝰ. Congruũ .n. erat ut separaret᷑
ab angłoꝵ ⁊ hominũ regione qui offensꝰ fu¬
erat utͥsq ⁊ ita modꝰ ⁊ locus pene congruit
culpe.

Expanded text:
erat, ut viscera quae proditionem conceperant exierat laqueo arctaretur. Saepe enim modum poenae exprimit modus culpae. Unde absciditur homini caput corporis, quia ipse sibi abscidit caput mentis, id est rationem, sicut et Judas mortuus est in aere, tanquam aeris potestatibus sociandus. Congruum enim erat, ut separaretur ab angelorum et hominum regione, qui offensus fuerat utrisque. Et ita modus, et locus poenae congruit culpae.
Abbreviated transcription (Latin):
ut philippi. ⁊ iuuenes ur̃i uisiones
uidebunt. ut paulus inptꝰ usq ad t̾ciũ
celum. ⁊ senes ur̃i sompnia sompniabunt.
ut petiꝰ de qͦ legit᷑. estimabat aũ se uisum
uidere. Hucusq de aduentu sp̃c sci Sequit᷑¬
t dabo ꝓdigia in celo sursũ. qd̾ ĩple

Expanded text:
 juvenes vestri visiones videbunt, » ut Paulus raptus usque ad tertium coelum, « et senes vestri somnia somniabunt, » ut Petrus, de quo legitur: « Aestimabat autem se visum videre . » Hucusque de adventu Spiritus sanct. De prodigiis in coelo sursum imple
Abbreviated transcription (Latin):
crucẽ dñi p̾ferendo repsentamꝰ qr illi egͥssi
sunt p̾cedente crucifixo. In eo qd̾ crucem
rali. rep̾sentamꝰ qd̵ ait. Uobiscũ sũ usq
ad consũmationẽ scłi. In pͥmitiua eccłia¬
ta feria. que tunc tẽporis sollẽpnis erat.
sĩc pͥma. Qͥnta ꝓ reuerentia ascensionis.
ut in die dñica fieret ꝓcessio deinceps ĩ
ubi manebant. scił petrꝰ ⁊ iacobꝰ ⁊
iohannes ⁊ andreas ⁊ alii. ⁊ mutat᷑ hͥ se¬
ries cathalogi. Solent .n. apłi in catha¬
logo in hunc modũ c̃obinari. Petrꝰ ⁊ an¬
dreas. iacobꝰ ⁊ iohannes. Forte alii ita c̃õ¬
binant᷑ ꝓ carnis affinitate. hic aũ pro
meritoꝵ parilitate. qr intellexit lucas
in sp̃u pares ẽẽ. In merito petrũ ⁊ iohan¬
nem. qr forte p̾ cet̾is dilexert. Uñ ⁊ pre
aliis simł ad monum̃tũ cucurrerunt.

Expanded text:
crucem Domini praeferendo, repraesentamus, quia illi egressi sunt praeeunte Crucifixo. In eo quod crucem rali, repraesentamus quod ait: « Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi. » In primitiva ata feria, quae tunc temporis aeque solemnis erat sicut prima. Quinta pro veneratione ascensionis. ut in die Dominica fieret processio, deinceps inubi manebant, scilicet Petrus et Jacobus, Joannes et Andraeas, et alii . » Et mutatur hic series catalogi. Solent enim apostoli in catalogo in hunc modum combinari: « Petrus et Andraeas, Jacobus et Joannes. » Forte et alibi ita combinantur pro carnis affinitate. Hic autem pro meritorum paritate, quia intellexit Lucas in spiritu pares esse in merito Petrum et Joannem, quia forte prae caeteris dilexerunt. Unde et prae aliis simul ad monumentum cucurrerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib distinguit᷑. qr ñ potest ꝓpͥe di¬
ci mulier qͣi mollier .i. mollicie passa. In¬
t̾dũ tñ mulier ꝑro sexii ñ ꝓ corrupt̃one
qͥb añ passionẽ dictũ ẽ. Neq .n. fũs eiꝰ
credebant in eũ. Nũc aũ credebant. No
onis usq ad festũ pentecostes ieiunant¬
ĩ exemplo apłoꝵ. qͦs aiunt ĩ sꝑacio illo
ieiunasse. qr in ewͣngłio dictũ ẽ. Ueniẽt

Expanded text:
dici mulier, quasi mollier, id est mollitiem passa. Interdum tamen mulier pro sexu, non pro corruptione quibus ante passionem dictum est. Neque enim fratres ejus credebant in eum, nunc autem credebant. Notonis, usque ad Pentecosten jejunant exemplo apostolorum, quos aiunt in spatio illo jejunasse, quia in Evang
Abbreviated transcription (Latin):
alii multi suꝑuenientes ex õi natione¬
fere que sub celo est. qr mltis captiuita¬
tib disꝑsi fuerant iudei. p̃cipue sb̾ an¬
tiocho epiphane. que captiuitas fuerat
uitinior huic festo. ⁊ mͦ ad diẽ festum
om̃s conuenerant. audito fragore. qui
insonuerat t̃ aere. ꝯuener̃t õs ad discipy¬
los. ⁊ miniti st̃. qr audiebat unus quisq
lingua sua illos loquentes. Et merito dictr̃
aũ irridebant eos dicentes. Musto sunt isti
pleni .i. uehem̃ter ebrii. qr uehementior ẽ
ebrietas de musto. ꝙͣ de uino defecato.
ostendens ñ ẽẽ ebrios. s spu sc̃o re¬
pletos. dicens. Non sunt hii ebrii. cũ sit ho¬
ra diei t̾cia. qͣi diceret. Nondũ ẽ tẽpꝰ come¬
dendi. nec solent inebriari ieiuni. ⁊ qͥa
sciebat legẽ. ⁊ scientib loquebat᷑. ostendit
non inducat ꝓphetiã iohelis. nͥ ut osten
annectit de die iudicii. qr p̾dix̃ iohel iu¬
dicii signa qͦdã iã ĩpleta. quedã adħ im¬
ꝑlenda. Erit in nouissimis dieb dicit

Expanded text:
i natione, quae sub coelo est, » quia multis captivitatibus dispersi fuerant Judaei, praecipue sub Antiocho Epiphane, quae captivitas fuerat vicinior, huic facto, et modo ad diem festum omnes convenerant. Audito ergo fragore, qui insonuerat in aere, convenerunt omnes ad discipulos, et mirati sunt, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquenm irridebant eos dicentes: Musto pleni sunt, » id est vehementer ebrii, quia vehementior est ebrietas de musto, quam de vino defaecato. ostendens eos non esse ebrios, sed Spiritu sancto repletos, dicens: « Non sunt ebrii hi, cum sit hora diei tertia . » Quasi dicat: Nondum est tempus comedendi, nec solent inebriari jejuni. Et quia sciebat legem, et scientibus legem loquebatur, ostendit non inducat annectit de die judicii, quia praedixit Joel judicii signa quaedam jam impleta, quaedam adhuc implenda. « Erit in novissimis diebus, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ in medio frm̃ dixit. Constat .n. in spa-¬
cio illo factã ẽẽ mathie election̾e. licet ñ
sit det̾minatũ quo die. Uñ qͣi indefinite
dictũ est in dieb ilł. ⁊ inde qr ex forma
scͥpti. assũpsit eccł̃ia formã legendi. Uñ
qr in actib apłoꝵ freqͤnt̾ legit᷑ in dreb

Expanded text:
Petrus in medio fratrum, dixit. » Constat enim in spatio illo factam esse Matthiae electionem, licet non sit determinatum qua die. Unde quasi indefinite dictum est: « In diebus illis. » Et inde quasi ex forma scripti assumpsit Ecclesia formam legendi. Unde quia in Actibus a
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdã globo baiule nubis ascendit. Nõ
tñ qd̵ ad ascendendũ egeret ministerio
nubis s ut ꝑ hoc ostenderet᷑ qd̾ oĩs cre¬
bi edificata ẽet eccł̃ia. locus ille in quo
steterunt uestigia xp̃i ascendentis. nũ¬
qͣm potuit st̃m pauim̃to. ĩmo resilieba̾t
marmora ĩ ora collocantiũ. Calcati etiã
puliu̾is a dño ħ dicit ẽe docum̃tũ. quia
uestigia ĩp̾ssa cernũt᷑. .⁊ eandẽ adħ spe¬

Expanded text:
quodam globo baiule nubis ascendit non tamen quod ascendens egeret mi<ni>sterio nubis, sed ut per hoc ostenderetur quod omnis creaedificata esset Ecclesia, locus ille in quo institerunt vestigia Christi ascendentis, nunquam potuit sterni pavimento, imo resiliebant marmora in ora collocantium. Calcati etiam pulveris a Domino, hoc dicit esse documentum, quia vestigia impressa cernuntur, et eamdem adhuc spe
Abbreviated transcription (Latin):
mittente sp̃m. pleniꝰ acceper̃t. Ideo nõdĩ
fuerant baptizati. ñ dico aqͣ. s sp̃u sc̃o.
qͦs intelligimꝰ baptitatos. baptismo io¬
hannis. uł qd credibiliꝰ ẽ baptismo xp̃i.
Conueniens .n. erat eos ẽe baptiratos. qui
baptitabant alios. Augustusꝰ de eodem.
nia baptitat᷑ est. s ñ est scͥptũ qͣn alii¬

Expanded text:
 plenius acceperunt. Ideo nondum fuerant baptizati, non dico aqua, sed Spiritu sancto, quos intelligimus baptizatos baptismo, Joannis, vel quod credibilius est baptismo Christi. Conveniens enim erat eos esse baptizatos, qui baptizabant alios. De eodem ndo baptizatus est
Abbreviated transcription (Latin):
le corpꝰ ciboꝵ alimonia ñ indi¬
geret. In corpe ꝓpͥo cicatces o¬
stendit. cũ a nat᷑a corporis immortalis.
penitus aliena sit om̃is deformitas cica¬
tricis. preter hec argum̃ta lucas scribens
historiam actrĩi apłoꝵ ponit alia. fuit .n.
argum̃tũ uere resurrectionis. qd̾ ꝑ dies qͣ¬
draginta apparuit eis loquens de regno d̃i.
Nlon est añ intelligendũ qd̾ singuł qͣdrag̃ĩ¬
ta dieꝵ apparuit apłis. s infra nu̾m tot
dieꝵ decies apparuit eis. ut ex ewangłica
hystoria colligit᷑. Ip̃a nãq die resurresti¬

Expanded text:
alimonia minime indigeat. In corpore proprio cicatrices ostendit, cum a natura corporis immortali penitus aliena sit omnis deformitas cicatricis. Praeter haec argumenta Lucas scribens historiam Actus apostolorum, ponit alia. Fuit enim argumentum vere resurrectionis, quod per dies 40 apparuit eis, loquens de regno Dei. Non est autem intelligendum quod singulore apparuit apostolis, sed infra numerum tot dierum decies apparuit eis, ut ex evangelica historia colligitur. Ipsa namque die resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
stis ascendentẽ. sic baiilis nubib uidebi¬
tis ĩ aera ad iudiciũ uenientẽ. dupplici
de causa duo angłi apparuer̾t. scił ut me¬
stos de absentia dñi ꝯfortarent. ⁊ ut eum
uere ascendisse ĩ celũ demonstrarent. scił
in regione angłoꝵ. Non sic̃ helyas qͥ rap¬
tus ẽ in curru igneo ascendit usq ad sũb¬

Expanded text:
s nubibus videbitis eum in aere ad judicium venientem. Duplici de causa hi duo angeli apparuerunt, scilicet, ut moestos de absentia Domini confortarent, et ut eum vere ascendisse in coelum demonstrarent, scilicet in regionem angelorum. Non sicut Elias, qui raptus est in igneo curru, et ascendit usque ad sub
Abbreviated transcription (Latin):
nno nono decimo imperii ty¬
berii cesaris. ad ħ ꝓcuratore iu¬
dee pylato. p̾side syrie uitellio
mortuus est dñs ⁊ resurrecit.
Resurgens aũ u̾itatẽ resurre¬
ctionis multis cõꝓbauit argu¬
m̃tis. multa ĩ corpore ꝓpͥo osten¬
dens. p̾t̾ nat᷑am corporis ĩ mor¬
talis. Ut sic ueritat̾e resurrecti¬
onis astrueret. ⁊ ab apłis. ⁊ eoꝵ
posteris. omem õino causam
hesitationis amoueret. Come

Expanded text:
nno nonodecimo imperii Tiberii Caesaris, adhuc procuratore Judaeae Pilato, praeside Syriae Vitellio, mortuus est Dominus, et resurrexit. Resurgens autem, veritatem resurrectionis multis comprobavit argumentis, multa in corpore proprio ostendens, praeter naturam corporis immortalis, ut sic veritatem resurrectionis astrueret, et ab apostolis, et eorum posteris, omnem omnino causam haesitationis
Abbreviated transcription (Latin):
sceue ⁊ scenophegia. Sz de hoc nõie pascha
qͣstio ẽ. hñt .n. hebrei multa greca uocabula.
qr sepe ꝑ multas captiuitates particulares
disꝑsi sunt. ⁊ fuerunt int̾ grecos a qͥb ml¬
ta greta uocabula retinuerunt. Est gͦ senoꝰ.¬

Expanded text:
et Scenopegia. Sed de hoc nomine Pascha quaestio est. Habent enim Hebraei multa Graeca vocabula, quia saepe per multas captivitates particulares dispersi sunt, et fuerunt inter Graecos, a quibus multa vocabula retinuerunt. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt beda ⁊ angustinꝰ qd baptiran fu¬
eriuit baptismo xp̃i. ⁊ de quibdã satis
indicit᷑. qd̾ baptismo ioħis fuer̾t baptira¬
ti. ut de andrea philippo ⁊ petro. de qͥb
constat. qd̾ fuerunt euis discipłi. Hoc
dicto p̾cepit eis. ut egrederent᷑ de ciuita¬
te. ⁊ stat̃i euanuit ab ocłis eoꝵ.¬
cce nona apparitio. stat̃i post co¬
mestionẽ. undec̾i apłi ⁊ alii discipłi.
⁊ mulieres de ciuitate. unanimit eg̾ssi uuĩxc¬

Expanded text:
d baptizati fuerint baptismo Christi, et de quibusdam satis videtur quod baptismo Joannis fuerint baptizati, ut de Andraea, Philippo et Petro, de quibus constat, quod fuerunt ejus discipuli. Hoc dicto praecepit eis ut egrederentur de civitate, et statim evanuit ab oculis eocce nona apparitio. Et statim post comestionem undecim apostoli, et alii discipuli, et mulieres de civitate unanimiter egressi, jux
Abbreviated transcription (Latin):
thĩa. ⁊ annumeratꝰ est cũ undeci. Nõ ẽ
mͦ utendũ sortib ut ait iheronim᷑. ꝓ hc
auctoritate. qr pͥuilegia paucoꝵ ñ
sortes. sicut ĩ uẽteri testamento sepe
factũ ẽẽ legit᷑. Nam saul sorte electus
ẽ. Ionathas ⁊ armig̾ eiꝰ sortes iecerunt.
sũmos sac̾dotes elegit. Siqͥs cõpellitur

Expanded text:
t cum undecim. » Non est modo utendum sortibus, ut tradit Hieronymus pro hac auctoritate, quia privilegia paucorum non sortes, sicut in Veteri Testamento saepe factum legitur. Nam Saul sorte electus est, Jonathas, et armiger ejus sortes jecerunt. summos s
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Dicunt qͥdã hec ñ fuisse u̾ba petri.
cũ uideus ẽẽt. ⁊ ad iudeos loqueretur. s
hoc addidit. S meliꝰ a petro dictũ accipi¬
turꝰ. ⁊ ita continuat᷑ ei qd̾ dixerat. Notp̃
factũ ẽ om̃ib habitantib ihrłm ita
ut appellaret᷑ ager ille acheldemach lin¬

Expanded text:
eorum, dicunt quidam haec non fuisse verba Petri cum Judaeus esset, et ad Judaeos loqueretur, sedhoc addidit, sed melius a Petro dictum accipitur, et continuatur ei quod dixerat: « Notum factum est omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur ager ille Haceldama lin
Abbreviated transcription (Latin):
annꝰ reqͥetõis & ⁊̃ amnꝰ remissionis qr
in eo nulli licebat exige̾ debitũ aliqd̃
nͥ eo t̾minato. Eẜ siqͥd in eo anno ex
p̃t̾itis frugib succreu̾it in ea comedẽt
pauꝑes ppłi. ⁊ qd residuũ fu̾i̾t paupi¬
b. comedent bestie agͥ: ita facies in n¬
nea ⁊ oliueto tuo. Dũ ħ obseruatũ fi¬
erit uͭ ait iosephꝰ. in anno .uͦi. in tm̃ ha

Expanded text:
annus requietionis et etiam annus remissionis, quia in illo nulli licebat exigere debitum aliquod nisi eo terminato; « et si quid in eo anno, ex praeteritis frugibus succreverit in ea, comedent pauperes populi, et quod residuum fuerit pauperibus, comedent bestiae agri, ita facies in vinea, et oliveto tuo. » Dum hoc observatum fuit, ut ait Josephus in anno sexto in
Abbreviated transcription (Latin):
on ooques hedũ in lacte mats
sue. qd iosephꝰ exponit s. Non m¬
s medes eũ infra octauũ diẽ: qr adhyx
ñ differt a lacte. Sc̃i de xp̃o exponĩt
sͦ. Ne occidas xp̃m in die conceptiomꝰ
ques separatũ in lacte matͥs sue. ⁊ :
medunt. nͨ ideo de lacte matͥs ꝓhi¬
bitũ dicunt: qd̃ in alio lacte liceat
coquere. S qi lac illd̾ patiꝰ posẜ̾ inue¬
latte. Quida tñ de his que drĩo offerim¬
tut ditũ intelligũt. ꝙͣi ñ offeras agão
ał hedũ insia oc̾tauũ dĩe. qr ñdũ est
esibisis n differt a lacte matos. qd ⁊ supͣ
dicat. de pͥmitiis agnoꝵ ⁊ decimis. In
sine ũ uidicioꝵ. addidit dñs. Si feceris
ħoccidã ominẽ ppłm ad quẽ ingredieris.

Expanded text:
edum in lacte matris suae . » Quod Josephus exponit sic: Non comedes eum infra octavum diem quia adhuc non differt a lacte. Sancti de Christo exponunt sic: Ne occidas Christum in die conceptionis ques separatum in lacte matris suae, » medunt. Nec ideo de lacte matris prohibitum dicunt, quod in alio lacte liceat coquere; sed quia lac illud paratius possit invelacte. Quidam tamen de his quae Domino offeruntur, dictum intelligunt, quasi non offeras agnum, vel hoedum infra octavum diem, quia nondum est esibilis, nec differt a lacte matris, quia et supra dixerat de primitiis agnorum, et decimis. In fine vero judiciorum addidit Dominus: « Si feceris hoc, occidam omnem populum, ad quem ingredieris
Abbreviated transcription (Latin):
Colligensq ex̾citũ coritra augustũ ado¬
lescente. ⁊ marchũ antoniũ. septingẽta
talenta a iudeis exigebat. Primꝰ aũ he¬
rodes de galylea centũ ferens talenta. fa¬
uorẽ cassii meruit. morã alioꝵ indig¬

Expanded text:
olligensque exercitum contra Augustum adolescentem et Marcum Antonium septingenta talenta a Judaeis exigebat. Primus autem Herodes de Galilaea centum ferens talenta, favorem Cassii meruit, moram aliorum indig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aꝙͣ baptisii. Ignis qͦ dicebat᷑ to¬
phet. ñ satisnota causa. uł forte.
qr qͦd̾a artificio de uiscerib t̾re. per
lapides pongiosos. qͦs cophos dicimꝰ.
iugiter erumpebat.¬
.De saltu domini.

Expanded text:
tismi. Ignis quoque dicebatur Topheth, non satis nota causa. Vel forte quia quodam artificio de visceribus terrae per lapides spongiosos, quos tophos dicimus, jugiter erumpebat.De saltu Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
uenta ⁊ empta bona margarita. Ter¬
ciã qͦ de sagena missa in mare. In qͣ
d̾r qd̾ in gehenna erit fletꝰ ⁊ stridor
dentiũ in qͦ iinuit᷑ resurrectõ cor¬
poꝵ fut᷑a. Hoc aũ nom̃ gehenna. ew¬
gelicũ tm̃ ẽ. ⁊ credit᷑ a dño inuent̃o.

Expanded text:
et empta bona margarita; tertiam quoque de sagena missa in mare, in qua dicitur, quod in gehenna erit fletus et stridor dentium; in quo innuitur resurrectio corporum futura. Hoc autem nomen gehenna evangelicum
Abbreviated transcription (Latin):
redimi nͥ latro. qui solus fere credebat
in eum. Uñ dicit in ysaia. factꝰ sũsicut
qͥ colligit stipulã in messe. ⁊ in psalmo
singularit̾ sum ego don tͣnseã. excepta
beata uirgine. ꝙͣ ⁊̃ tunc credidisse cre¬

Expanded text:
redimi, nisi latro qui fere solus credebat in eum. Unde dicit Isaias: « Factus sum sicut qui colligit stipulam in messe . » Et in Psalmo: « Singulariter sum ego donec transeam , » excepta beata Virgine, quam etiam tunc credidisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
altare. De hoc tñ altari &e craticula ẜ¬
eiꝰ ambiguitas est ñ solũ int̾ nos ue¬
rũ ⁊̃ int̾ hebreos. p̾cipue cũ hebraica
uideat᷑. Nos qͥdẽ sic habemꝰ. facies cra¬
ticulã in modũ retis eneã ꝑ cuiꝰ .iiͦiͦi. ã¬
gulos ert qͣtuor anuli erei qͦs pones sb̃¬
ter arulã altaris. eritq craticła usq ad

Expanded text:
altare. De hoc tamen altari, et craticula ealtare. De hoc tamen altari, et craticula ejus ambiguitas est non solum inter nos, verum etiam inter Hebraeos, praecipue cum Hebraica videatur. Nos quidem sic habemus: « Facies craticulam in modum retis aeneam, per cujus quatuor angulos erunt annuli aenei, quos pones subter arulam al
Abbreviated transcription (Latin):
recepit qͦ dñs sieri altare de li¬
gnis sechĩ. Altare ħ dicebat᷑ ho¬
locausti. uł holocaustoꝵ. uł holocau¬
stomatũ. & posset dici sacͥficioꝵ. s a
digniori nom̃ accepit. Erat aũ in lo¬
gitudinẽ & latitudine .u. cubitoꝵ.¬
liqͥo amonebat᷑ in qͦ staret minist. qd
lignei s oꝑti erant ere intꝰ. & extra li¬
cet uri ñ possent. sic̃ nec antiton uel li¬
gnũ parałysi qd̾libet qd̾ urendo fit
mundiꝰ. Area uͦ siue arula erea erat
tanꝙͣ fundꝰ arche suꝑ ꝙͣ fiebat ignis.
qui ꝑ fenestrã que erat in lat̾e orienta¬
.iiiͦi. cachene anulis inserebant᷑. de qͣb
dependens craticła erea in modũ retis
facta usq ad mediũ altaris intꝰ desce̾¬
debat suꝑ ꝙͣ cremanda ĩ odorem dño
ponebantur. que ignis ꝑ ocłos crati¬
cule ascendens de arula consumebat.
Circa uͦ angulos infi̾ores .iiii. erant a¬
nuli erei in qͥb uectes imponebant᷑ de
lignis sechim. oꝑti ere ad deportandũ

Expanded text:
ecepit quoque Deus fieri altare de lignis setim; altare hoc dicebant holocausti, vel holocaustorum, vel holocaustomatum, et posset dici sacrificiorum: sed a 375 digniori nomen accepit. Erat autem in longitudine, et latitudine quinque cubitoliquid apponebatur, in quo staret minister, qlignei, sed operti erant aere intus, et extra, licet uri non possent, sicut nec antiton, vel lignum Paradisi quodlibet, quod urendo fit mundius; area ejus, sive arula aerea erat, tanquam fundus arcae super quam fiebat ignis, qui per fenestram, quae erat in latere orientaquatuor catenae annulis inserebantur, de quibus dependens craticula aerea, in modum retis facta, usque ad medium altaris intus descendebat, super quam cremanda in odorem Domino ponebantur, quae ignis per oculos craticulae ascendens de arula consumebat. Circa vero angulos inferiores quatuor erant annuli aerei, in quibus vectes imponebantur de lignis setim, operti aere, ad deportandum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi cremanda imponebant᷑. & de crati¬
cula altari supposita idẽ sentiunt. Aru¬
lam uͦ subt̃ quã craticła posita legit᷑.
hebreꝰ areunculã uocat uel sulcũ. quẽ
in medio parietũ altaris suisse dicit:
usq ad quẽ locũ altitudo craticłe ꝑtin¬
gebat.
De situ altaris ⁊ basis eiugͭ.
ositũ aũ erat altare añ tab̾nacłm
sb̾ diuo. ñ directe ante intͦitũ s obli¬
quãdo ad meridiẽ descendens. ita uͭ ante
ip̃m ĩmolantes stantes ad aqͥlonẽ. in i¬
aqͥlonẽ. q̃nq ad meridĩe. Erantq in u¬
sus eiꝰ lebetes ad colligendos cineres cũ
habundabant. & deportandos. qͥ in lo¬
cũ secretũ &̾ mundũ reponebant᷑. e for¬
cipes ad emundandũ ignẽ altaris. et
fuscinule qͣs grece creagras dicimꝰ. qr m
de caldariis carnes cocte ꝓferebant᷑. et
batilla qͣi uatilla. a uehendo. qͥb prune
ab hoc altari ad altare thimiamatis de¬
ferebant᷑. p̾ter cacabos et ollas ad crͣnes

Expanded text:
ubi cremanda imponebantur et de cratiubi cremanda imponebantur et de craticula altari superposita idem sentiunt. Arulam vero, subter quam craticula posita legitur, Hebraeus areunculam vocat, vel sulcum, quem in medio parietum altaris fuisse dicit, usque ad quem locum altitudo craticulae pertingebat. De situ altaris, et vasis ejus. Positum autem erat altare ante tabernaculum sub divo, non directe ante introitum, sed aliquanto ad meridiem descendens , ita ut ante ipsum immolantes, stantes ad aquilonem, in iaquilonem, quandoque ad meridiem. Erantque in usus ejus lebetes ad colligendos cineres cum abundabant, et deportandos, qui in locum secretum et mundum reponebantur, et forcipes ad emundandum ignem altaris. Et fuscinulae quas Graece creagras dicimus, quia inde de caldariis carnes coctae proferebantur, et patilla, quasi vatilla, a vehendo, quibus prunae ab hoc altari, ad altare thymiamatis, deferebantur, praeter cacabos, et ollas ad carnes
Abbreviated transcription (Latin):
ticula in modũ retiacłoꝵ fc̃a. Suscipi¬
ebat .n. t̾ra ignẽ. qͥ de craticła ferebat᷑
qr bases ñ erãt ei sb̾iecte. cassiodorus
in utroq altari fecit. Piñ uidet᷑ qͥbdã
ñ suꝑpomi craticłe carnes assandas s
fuisse qi uas qͣddã in qͦ sederet altare.
cuiꝰ parietũ altitudo altare ambiens
usq ad mediũ altaris eleuata ess in
cuiꝰ angulis sursũ .iiii. anuli pende¬
bant. ꝑ qͦs uectib insertis altare ip̃i
insidens portaret᷑. Altare ñ legit᷑ alios
anulos habuisse. s uirũ seꝑatũ esset
hoc uas reticulatũ ab altari. ita ut
amoueri posset. altare ab eo cũ uellent.
& suꝑimponi. an de ip̃o altari oꝑe fusili
ita fabrefc̃m esset. ut qͣi appositũ uides.
ambiguũ est. Suꝑ arulã uͭ altaris qm̃
in medio eiꝰ posita dicunt ꝑ fenestram
ibi arula. s suꝑ craticłam suꝑpositã fiebat
u̾bis. Aliis uidet᷑ nͨ oꝑim̃tũ nͨ fundum
cietis mͥ. in cuiꝰ area suꝑiori fiebat ignis

Expanded text:
tiaculorum facta. Suscipiebat enim terra ignem, qui de craticula ferebatur; quia bases non erant ei subjectae. Cassiodorus in utroque altari fecit. Proinde videtur quibusdam non superponi craticulae carnes assandas, sed fuisse quasi vas quoddam in quo sederet altare, cujus parietum altitudo altare ambiens, usque ad medium altaris elevata esset, in cujus angulis sursum quatuor annuli pendebant, per quos vectibus insertis, altare ipsi insidens, portaretur. Altare enim non legitur alios annulos habuisse. Sed utrum separatum esset hoc vas reticulatum ab altari, ita ut amoveri posset altare ab eo cum vellent, et super imponi, an de ipso altari opere fusili ita fabrefactum esset, ut quasi oppositum videretur, ambiguum est. Super arulam vero altaris, quam in medio ejus positam dicunt, per fenestram ibi arula, sed super craticulam superpositam fiebat verbis. Aliis videtur, nec operimentum, nec fundum cietis mihi : in cujus area superiori fiebat ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui comederit panẽ usq ad uesꝑam. do¬
nec uleiscar de inimicis meis. Cũq tnͣ¬
siret ppłs ꝑ saltũ apparuit mel fluens
audierat maleclictioñe ꝑatͥs. tiuxit uir¬
gã in fauo: ⁊ cũ gustass illuminati st̾
ocłi eiꝰ id est facies exhilarata est resimts
uirib. Dr qd̾ tanta copia mellis ibi est
in caueis arboꝵ ⁊ caĩmis petraꝵ. ⁊ et
monte effraim. Cũq indicass ei qͥttã mo¬

Expanded text:
« qui comederit panem, usque ad vesperam, donec ulciscar de inimicis meis. » Cumque transiret populus per saltum, apparuit mel fluens,audierat maledictum patris, tinxit virgam in favo. Et cum gustasset, « illuminati sunt oculi ejus, » id est facies exhilarata est resumptis viribus. Dicitur quod tanta copia mellis est ibi in cavis arborum, et cavernis petrarum et sorte Ephraim. Cumque indicasset ei quidam ma
Abbreviated transcription (Latin):
mler fis fuer̾t filii abiel. Legit᷑ tñ in pa¬
aalipmenon qd̾ ner fuit pat̾ oys. qd̾ ꝓ eta
Arapto. Ium̃ta qͥdẽ uoluit dñs int̾fici
at uec in aliqͦ memoria a malech suꝑess.
qu̾t qͥ dicũt illos maleficos fuisse. ⁊ in pe¬
cides se u̾tendi habuisse peritiã: ⁊ ideo
ue sub forma pecudũ euaderent ⁊̃ pecu¬
des ꝑisse.⁊ recensuit saul. ccͣ. milia pe¬
ditũ. ⁊ .x̃. milia uiroꝵ iuda. ⁊ nota qr
fere ubiq dñr uiri iuuda tãꝙͣ potioreᷤ
cet̾is. uñ alibi catulus leonis erit iuda.
Cũꝙ intrass saul amalech. dixit cyneo.
Recede ab amalech ne inuoluã te cũ eo.
qr tu fecisti misccłiam cũ isrł. Iecro .n. qͥ¬
raguel ⁊ cyn dictꝰ ÷. bonũ consiliũ dedit
moysi. cuiꝰ domꝰ habitabat in amalech
p̃cer filios obal. ⁊ eg̾ssi sunt cynei ⁊ de¬
inceps habitauer̾t in isrł. Ex his ortꝰ est
iecab. ut in paralipomenon legit᷑. Hi st̃

Expanded text:
fuerunt, et filii Abiel. Legitur tamen in Paralipomenon, quod Ner fuit pater Cis : quod Aegypto . » Jumenta quidem voluit Dominus interfici, ut nec in aliquo memoria Amalec superesset. Sunt qui dicant illos maleficos fuisse, et in pecudes se vertendi habuisse peritiam; et ideo ne sub forma pecudum evaderent, etiam pecudes periisse. « Et recensuit Saul ducenta millia peditum, et decem millia virorum Juda. » Nota quod fere ubique dicuntur viri Juda, quam potiores caeteris. Unde alibi: « Catulus leonis Juda . » Cumque invaderet Saul Amalec, dixit Cinaeo: « Recede ab Amalec, ne involvam te cum eo, quia tu fecisti misericordiam cum Israel. Raguel et Cis dictus est, bonum consilium dedit Moysi , cujus domus habitabat in Amalec, praeter filios Obab, et egressi sunt Cinaei, et deinceps habitaverunt in Israel. Ex his ortus est Rechab, ut in Paralipomenon legitur: « Hi s
Abbreviated transcription (Latin):
ad me saxũ grande. Et rant in bello¬
p̾cepit ut om̃s suꝑ illd̾ saxũ corã ip̃o scd̃m
morẽ patͥũ pecudes laniarent: ne forte
cauit saul altare dño. uñ ꝑatet qd̃ ñ sr
recens altare iam bis obtulerat in galti¬
la. putant tñ qͥdã eũ qͦtienscũq obti¬
lit. nouũ altare ꝯstruxisse. Hoc uͦ dcm
pͥmũ est. qr hic plene iuxta dei placiõ
die seq̃nti. ⁊̃ ait saul. Lacituruitas ha

Expanded text:
ad me saxum grande. » Et praecepit ut omnes super illud saxum, et coram ipso, secundum morem patrium, pecudes laniarent, ne forte cavit Saul altare Domino. » Unde patet quod non super recens altare Saul jam bis obtulerat in Galgala. Putant tamen quidam eum, quotiescunque obtulerit, novum altare construxisse. Hoc vero dictum primum, quod nunc plena juxta Dei placitum die sequenti. Et ait Saul: Taciturnitas haec
Abbreviated transcription (Latin):
exiret ionathas cũ armigero suo ut
exploraret stationẽ philistinoꝵ patͤ suo
ignorante. ⁊ uoluit tñsire ionathas ad phi¬
listeos ꝑ uallẽ p̾rupt̃a. scopulis hinc in emi¬
nentib in modũ dentiũ. Et ait ionathas ad
puerũ. Cũ apparuerimꝰ eis. si dixerint ma¬
nete donͨ ueniamꝰ ad uos. stemꝰ. qd̾ si dix̾int
ascendite ad nos. ascendamꝰ: qr tradidit eoᷤᷤ
dñs in manꝰ nr̃as: ħ erit nob̾ signũ. Cũq

Expanded text:
exiret Jonathas cum armigero suo, ut exploraret stationem Philisthinorum, patre suo ignorante , et transire voluit Jonathas ad Philisthaeos per vallem praeruptam scopulis, hinc et inde eminentibus, in modum dentium. Et ait Jonathas ad puerum: « Cum apparuerimus eis, si dixerint: Manete donec veniamus ad vos, stemus: Quod si dixerint: Ascendite ad nos, ascendamus, quia tradidit eos Dominus in man
Abbreviated transcription (Latin):
armiger post eũ: ⁊ ext̾ruit eos dñs añ io¬
nathan. ⁊ ꝑcussit ionathas cũ pũo ex
eis .xx. uiros in media ꝑte iugeri.⁊ tͣba¬
ta sũt castra ⁊ diffugiebant mutuo se ꝑi
dotẽ. Contrahe manũ tuã. ⁊ exclamanᷤ
saul cũ ppło cepit ꝑseqͥ fugientes. s ⁊ he¬
brei qͥ transierant ad castra philistinoꝵ

Expanded text:
armiger ejus post eum. Et exterruit eos Dominus ante Jonatham, et percussit Jonathas cum puero ex eis viginti viros in media parte jugeri. Et conturbata sunt castra, et diffugiebant, mutuo se pedotem: « Contrahe manum tuam. » Et exclamans Saul cum populo coepit persequi fugientes; sed et Hebraei, qui t
Abbreviated transcription (Latin):
mors. ⁊ seꝑauit animũ tuũ a te. Quidã
dicunt duas dictões. se. parat. ⁊ supplent
agag. Sic me separat amara mors: Qiͣ di
ceret. Mors que seꝑat a me meos. amariˢ¬
sime separat me ab hominib. ⁊ concidit
eũ samuel in frusta. ⁊ abiit in ramatha.
saul uͦ ascendit in domũ suã in gabaa.
⁊ ñ uidit samuel ultra saulẽ in habrty
scił regio. nã in ꝓphetico postea uidit.

Expanded text:
mors, et separavit animam tuam a te. Quidam mors, et separavit animam tuam a te. Quidam dicunt, « duas dictiones separavit, » et supplentAgag: Sic me separat amara mors. » Quasi dicat: Mors quae separaverat a me meos, amarissime separat me ab hominibus. Et concidit eum Samuel in frusta, et abiit in Ramatha. Saul vero ascendit in domum suam in Gabaa; et non vidit Samuel ultra Saulem, in habitu scilicet regio; nam in prophetico postea vidit.
Abbreviated transcription (Latin):
que faciebant arcũ de myrtis ⁊ palmis
⁊ oliuis in signũ uictorie descendit ad eũ
ingalgala: ⁊ occurrit ei saul. Cũq cul¬
passet eũ qd quippĩa reseruass de ama¬
lech. in excusationẽ sui dicebat ppłm re¬
seruasse optima ad offerendũ dño: in
gr̃aꝵ actõem. Cui samuel. Melior est obe¬
dientia ꝙͣ uictime. Suꝑ bonos delestat᷑
ds: ⁊ ñ suꝑ sacͥficia. p̃serti si obtulerĩt
que decreuerat d̾s ꝑtre. tait saul. Pec
.i. ora ⁊ satisfac ꝓ me. uł dimitte mͥ. Cui
samuel. Siecit te lñs. ne sis rex suꝑ istł.
Cũq uellet abire samuel. ap̃p̃hendit sa
ul sũmitatẽ patii eiꝰ que scissa est. ⁊ ait sa¬
muel. Sic scidit dñs regnũ a te hodie .i.
a tua post̾itatẽ. Cũq simł adorassent do¬
minũ. p̃cepit samuel adduci ad se agag
regẽ. ⁊ oblatus est ei pingͥs ⁊ tremens. ⁊
dix̃ samuel ad agag. Siccine seꝑat amara
mors: Qͣ diceret. Mirũ est qd̾ sic te ꝯcutit

Expanded text:
quae faciebant figi arcum de myrtis, et palmis, et olivis, in signum victoriae, descendit ad eum in Galgala, et occurrit ei Saul. Cumque culpasset eum quod quidpiam reservasset de Amalec, in excusationem sui dicebat populum reservasse optima ad offerendum Domino in gratiarum actionem. Cui Samuel: « Melior est obedientia quam victimae. » Super bonos delectatur Deus, et non super sacrificia, praesertim si obtulerint quae deest ora et satisfac pro me, vel dimitte mihi. Cui Samuel: « Projecit te Deus, ne sis rex super Israel. » Cumque vellet abire Samuel, apprehendit eum Saul per summitatem pallii ejus, quae scissa est, et ait Samuel: « Sic scidit Dominus regnum a te hodie, » id est a tua posteritate. Cumque simul adorassent Dominum, praecepit Samuel adduci ad se regem Agag, et oblatus est ei pinguis et tremens. Et dixit ad Samuel Agag: « Siccine separat amara mors, » quasi diceret: Mirum est quod sic te concutit
Abbreviated transcription (Latin):
is uestib ornatꝰ pontifex: yma¬
ginẽ tociꝰ orbis suꝑ se p̾ferebat.
feminalia .n. ⁊ linea stͥcta. qr byssina
erant. t̾rã sigurabant: balthei uͦ qͣt¬
qͦt erant cͥcũ uolutiones occeani. tuni¬
ca iacinctina ip̃o coloreꝰ aera pferebat.
ꝑ tyntinnabula sonitꝰ tortruũ. ꝑ
malogranata choruscatoẽes sig̃cabant ephot᷑ ex ho¬
uͦ sui uarietate celũ sydereũ. Quod
aurũ colorib intextũ erat. sig̃cat qd̵
calor uitalis penetrat uniu̾sa. dyo
gna in zodaico. Pulchre qd in me¬
dio erat rationale appellabat᷑ rõne .n.
cuncta sunt plena. & t̾rena herent ce¬
lestib immoratio t̾renoꝵ & tẽpoꝵ. & ca¬
loris & frigoris. & duplex int̾ utraq tẽ

Expanded text:
is vestibus ornatus pontifex, imaginem totius orbis super se praeferebat. Feminalia enim, et inea stricta, quia byssana erant, terram figurabant; baltei vero quotquot erant, circumvolutionem Oceani; tunica hyacinthina aera ipso colore praeferebat; per tintinnabula, sonitus tonitruum; per malagranata, coruscationes significabantur. Ephod vero sui varietate, coelum sidereum; quod aureis coloribus intertextum erat, significat quod calor vitalis penetrat universa. Duo gna in zodiaco. Pulchre quod in medio erat, rationale appellabatur. Ratione enim cuncta sunt plena, et terrena adhaerent coelestibus. imo ratio terrenorum et temporum, caloris et frigoris, et duplex inter u
Abbreviated transcription (Latin):
eis. ⁊ multi ex pͥncipib credider̾̃t
iis eum. s ꝓpt̾ pharyseos ñ ꝯfitebant᷑. Cũq
ogrederetur de templo. accesser̾t ad eũ di¬
scipłi eiꝰ. ostendentes edificatõem templ.
Uenient dies in quib ñ relinquet᷑ hic
lapis suꝑ lapidẽ qui ñ destruat᷑. ⁊ cũ se

Expanded text:
eis, et multi ex principibus crediderunt in eum, sed propter Pharisaeos non confitebantur . Cumque egrederetur de templo, accesserunt ad eum discipuli ejus, ostendentes aedificationes templi. « Venient dies in quibus non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destru