comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationis gr̃ãm eligunt᷑ abeo qͥ cor inspicit singuloꝵ Nã hi duo iacob scilica &
ioħes. filu tom̃trui dicunt᷑: qr nati st̃ ex magnilo qͥo dĩ tonantis & magnifice ad eoscelitꝰ
clamantis. uenite pͦst me Idcirto seqͣunt᷑ eũ. Quãuis & andreȩ hec ipsa dicta uideant᷑.
tam̃ hic soli eligunt᷑ ut ducant᷑ ad excelsa. neqͦd andreas inferior censenđ sit qͥ & p̃po¬
nit᷑ incathalogo apłoꝵ illis duob sed ob mysteriũ ut intelligamꝰ qͦd hi soli ñ gustabt̃
filii tonitrui. qr ñ aliunde ꝑceper̃ doctrinã quã decelo. ex uoce tonantis altissimi dĩ
iuib ꝓfecto clamat ih̃c & intonat cotidie itadicens. qͥ hab& aures audiendi audiat
Tres nãq tantũ mͦ ideo assumunt᷑ in monte. qr in his regni cȩlestis ordo & numerꝰ p̃fi¬
gurat᷑: qͦd exorigine triũ filioꝵ noe colligenda ÷ om̃is ȩccła. & futura exhis om̃is electio

Expanded text:
nsationis gratiam, eliguntur ab eo qui cor inspicit singulorum. Nam hi duo, Jacobus scilicet et Joannes, filii tonitrui dicuntur, quia nati sunt ex magniloquio Dei tonantis, et magnifice ad eos coelitus clamantis, Venite post me . Idcirco sequuntur eum. Quamvis et Andreae haec ipsa dicta videantur, tamen hic soli eliguntur, ut ducantur ad excelsa; non quod Andreas inferior censendus sit, qui et praeponitur in catalogo apostolorum illis duobus, sed ob mysterium, ut intelligamus quod hi soli non gfilii tonitrui, quia non aliunde perceperunt doctrinam, quam de coelo, ex voce tonantis altissimi Dei. Quibus profecto clamat Jesus, et intonat quotidie, ita dicens, Qui habet aures audiendi audiat . Tres namque tantummodo ideo assumuntur in monte, quia in his regni coelestis ordo, et numerus praefiguratur, quod ex origine trium filiorum Noe colligenda est omnis Ecclesia, et futura ex his omnis electio
Abbreviated transcription (Latin):
earũ pͣ ual& c̃tra eũ. qr it petra ÷ aut ȩdificata ȩccła supͣ petrã. Id circo iugit̾ orandũ
est: neqͣndo dicat inimicꝰ. p̃ ualui ad uersus eũ: Q.uia tc̃uere pͣual& siuicerit usq
infinẽ ut porta nos absorbeat peccati. ne nos iã ultra resur gere ad uirtutes uel
uincere possimꝰ peccatũ. Et ideo fortassis ñ p̃ualebt̃. de futuro dix̃ & ñ dep̃senti:
qr rari st̃ inqͥb post ꝑceptã grãm aliqͣ eoꝵ ñ p̃ualeat porta peccati. Etiã ut ita
fatear. nec ipse petrus fuit quãuis iã magis exp̃destinatione dĩ beatꝰ. ẽẽ dicat᷑. c̃tra
quẽ ñ p̃ualuerit dũ negauit. Sed ñ defec̃ afide. id circo tandẽ aliqͣndo uere c̃uersꝰ

Expanded text:
dum est: Ne quando dicat inimicus, praevalui adversus eum . Quia tunc vere praevalet, si vicerit usque in finem, ut porta nos absorbeat peccati, ne nos jam ultra resurgere ad virtutes, aut vincere possimus peccatum. Et ideo fortassis non praevalebunt, de futuro dixit, et non de praesenti, quia rari sunt in quibus post perceptam gratiam aliqua eorum non praevaleat porta peccati. Etiam, ut ita fatear, nec ipse Petrus fuit, quamvis jam magis et praedestinatione Dei beatus esse dicatur, contra quem non praevaluerit dum neg
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ad plenissimã pacẽ hierłm uenturi sumꝰ qͦ tendit qͥsqͥs recte credit in xp̃m. ꝓpt̾ea

Expanded text:
quo ad plenquo ad plen
Abbreviated transcription (Latin):
iã sole. qͥa ampliuꝰ ñ poterant sustinere ꝓ eis dep̃cant᷑ qͣsi ꝓ in ꝑfectis. Hinc aut̃ ipse
dñs recordat᷑ eoꝵ & misereri dr̃. causasq miserationis exponit : quia triduo inqͥt ꝑseue¬
rant mecũ. & ieiunos dimittere eos nolo: ne deficiant in uia. Infelices iudei. qͥ ad huc
hodie hoc triduũ ñ agunt cũ dõ. nec ꝑseuerant inhis quȩ dĩ st̃: qͥa intrinitate dĩ¬
tatis nolunt credere. neq natiuitatẽ xp̃i. passionẽ ac resurrectionẽ c̃fiteri. quãqͣ
& hoc triduũ alii alit̃ int̾p̾tari uelint. Dicunt enĩ qͦd t̾cius dieseẽt exqͦ ei ieiuni ad¬
hȩsissent. Quia in toto scło generis humani t̾ciũ tẽpꝰ erat. qͣndo fidei xp̃ianȩ grã data
est Primũ scilic& ante legẽ: scđ̾m sublege. t̾ciũ sub grã. Et q̃m quartũ adhuc restat

Expanded text:
jam sole, quia amplius non poterant sustinere pro eis deprecantur, quasi pro imperfectis. Hic autem ipse jam sole, quia amplius non poterant sustinere pro eis deprecantur, quasi pro imperfectis. Hic autem ipse Dominus recordatur eorum, et misereri dicitur, causasque miserationis exponit: Quia triduo, inquit, perseverant mecum, et jejunos dimittere eos nolo, ne deficiant in via. Infelices Judaei, qui adhuc hodie hoc triduum non agunt cum Deo, nec perseverant in his quae Dei sunt, quia in Trinitate deitatis nolunt credere, neque nativitatem Christi, 655 passionem ac resurrectionem confiteri; quanquam et hoc triduum alii aliter interpretari velint. Dicunt enim quod tertius dies esset, ex quo ei jejuni adhaesissent. Quia in toto saeculo generis humani tertium tempus erat, quando fidei Christianae gratia data est. Primum scilicet ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. Et quoniam quartum adhuc restat,
Abbreviated transcription (Latin):
cius ad oues ꝑditas domꝰ isrł: ꝓpt̾ea dehis ñ solũ tacent. uerũ &iã causant᷑ & dicunt. Unde
istos poterit qͥs saturare panib insolitudine : Alioqͥn nisi inministerio hoc dictũ eẽt. in¬
credulitas apłoꝵ ualde culpanda erat. qͥa & si ñ aliunde : ex pͥori saltẽ miraculo deqͥnq
panib recordari & scire poterant. qͦd dõ nihil ĩ possibile erat. Sed tã diu forte eos incre¬
dulitas tenuit & obliuio facti. nerecordarent᷑ ꝗd fecerit deqͥnq panib: & duob: piscib
donec mysteria cõplerent᷑ gestoꝵ. Nã in pͥori signo qͥa qͥnq sensib adhuc qͥ pascunt᷑ tantũ¬
mͦ utebant᷑. & sensib uicini erant᷑ carnalib: ñ ipse dñs recordat᷑ in unosaltẽ laborantes
die sed discipłi. qͥa adhuc sub pedagogo erant legis unde uicina uespere & inclinante

Expanded text:
tius ad oves perditas domus Israel, propterea de his non solum tacent, verum etiam causantur et dicunt: Unde tius ad oves perditas domus Israel, propterea de his non solum tacent, verum etiam causantur et dicunt: Unde istos poterit quis saturare panibus in solitudine? Alioquin nisi in mysterio hoc dictum esset, incredulitas apostolorum valde culpanda erat, quia etsi non aliunde, ex priori saltem miraculo de quinque panibus recordari, et scire poterant, quod Deo nihil impossibile erat. Sed tandiu forte eos incredulitas tenuit, et oblivio facti, ne recordarentur quod fecerit de quinque panibus, et duobus piscibus, donec mysteria complerentur gestorum. Nam in priori signo, quia quinque sensibus adhuc qui pascuntur, tantummodo utebantur, et sensibus vicini erant carnalibus, non ipse Dominus recordatur in uno saltem laborantes die, sed discipuli, quia adhuc sub paedagogo erant legis, unde vicina vespere et inclinante
Abbreviated transcription (Latin):
quia desertꝰ erat locꝰ & hora p̃terierat. ut dimittat iħc turbas ire adiucinaloca & castella.
qͦ possent sibi emere ȩscas. Hic aut̃ iã triduo ꝑdurante popło & laborante cũ dño in concursu
nihil tale dicunt. sed silent & fit de pane causatio: qđ ñ sit unde isti possint saturari. Qua¬
ꝓpt̃ gestoꝵ causa. nec in merito rationẽ querit. Unde uidet᷑ mͥ qđ refectio illa salutẽ de mon¬
strabat hisraheliticȩ plebis. & m̃sã ȩt̾nȩ sacietatis eoꝵ qͥsaluandi erant. Ideo fauor fuerit
apłoꝵ ut salutẽ geñtis suȩ quererent: sic̃ & ionã fecisse legimꝰ: Ceterũ gentib nulla ex
lege salus. neq ex ꝓpħis. sed ꝑ solã xp̃ĩ grãm septẽ eis pͥmũ parant᷑ panes & frangunt᷑: ut sp̃s¬
scĩ gr̃a alant᷑ gratis donisq gelestib nutriant᷑. Ad quas qͥa necdũ missierant p̃dicare. sed po¬

Expanded text:
quia desertus erat locus, et hora praeterierat ut dimittat Jesus turbas ire ad vicina loca et castella, quia desertus erat locus, et hora praeterierat ut dimittat Jesus turbas ire ad vicina loca et castella, quo possint sibi emere escas. Hic autem jam triduo perdurante populo et laborante cum Domino in concursu, nihil tale dicunt, sed silent, et fit de pane causatio, quod non sint unde isti possint saturari. Quapropter gestorum causa, nec immerito rationem quaerit, unde videtur mihi quod refectio illa salutem demonstrabat Israeliticae plebis, et mensuram aeternae satietatis eorum qui salvandi erant. Ideo favor fuerit apostolorum, ut salutem gentis suae quaererent, sicut et Jonam fecisse legimus. Caeterum gentibus nulla ex lege salus, neque ex prophetis, sed per solam Christi gratiam, septem eis primum parantur panes, et franguntur; ut Spi gratia alantur gratis, donisque coelestibus nutriantur. Ad quas, quia necdum missi erant praedicare, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Ordo gͥ idem. ẽ. in sermone dñi. qͥ & in c̃sequenda gr̃a man&. Unde & hodie
uenturi ad haptismũ pͥuꝰ c̃fitent᷑ se credere infiliũ dĩ & in passione ac resurrectione eiꝰ.
& huic ꝓfessionis sacram̃to fides reddit᷑. Atq ut hanc uerboꝵ sponsionẽ quȩdã ipsarũ
rerũ ueritas c̃seqͣtur toto inieiunus pasionis dnicȩ tẽpore demorantes quadã d ño
cõ passionis societate iungunt᷑: ac ꝑhoc siue sponsionis sacram̃ti siue ieunio om̃e illud
passionis dñicȩ cũ dño agunt tẽpꝰ. Quib dñs misertꝰ ait. iã triduo secũ ẽẽ qͦs ne incur¬
su uitȩ scłaris id ẽ in oꝑe p̃sentis scłi defectio labefactar&. uult cibo suo eos alere at
adꝑagendã tociuꝰ itineris fortitudinẽ. panis sui uirtute firmare. Sed miror ualde qdͥ
st qͦd apli supͣ sollicti ẽe. dicunt᷑ post ieunũ unuꝰ diei de refectione plebis. & rogait

Expanded text:
salutem. Ordo igitur idem est in sermone Domini, qui et in consequenda gratia manet. Unde et hodie, venturi ad baptismum, prius confitentur se credere in Filium Dei, et in passione ac rt hanc verborum sponsionem quaedam ipsarum rerum veritas consequatur, toto in jejuniis passionis Dominicae tempore demorantes, quadam Domino compassionis societate junguntur; ac per hoc sive sponsionis sacramenti, sive jejunio, omne illud passionis Dominicae cum Domino agunt tempus. Quibus Dominus misertus ait, jam triduo secum esse, quos ne in cursu vitae saecularis, id est in opere praesentis saeculi defectio labefactaret, vult cibo suo eos alere, atque ad pergendum totius initeris fortitudinem, 654 panis sui virtute firmare. Sed minor valde quid sit quod apostoli supra solliciti esse dicuntur post jejunium unius diei de refectione plebis, et rogant
Abbreviated transcription (Latin):
ed rẽ quȩ necessaria ÷ exponit Similimͦ alibi dr̃ ad discipłos. Ego uob̾cũ om̃ib¬
scłm : ita ut meliuꝰ eẽt discipłis hoc tẽpꝰ qđ ÷ ante c̾sũmationẽ scłi. quã illud futu¬
rũ in qͦ eos cũ xp̃o regnaturos dicimꝰ Id arco ꝑ necessariũ ÷ c̃gnoscere. si nos usq
ad finẽ scłi ñ .ẽ relicturꝰ ne nob̾cũ sit om̃ib dieb scłi. qđ multo magis nob̾cũ erit
pͦst finẽ scłi qͣndo plenissime mortalitate exuti. sc̃i regnabt᷑ cũ dño: Et ideo hoc
loco donec ñ ꝓfinito ponit t̾mino sed ꝓ infinito. Quando qͥ semel uiderit filiũ
hominis uenientẽ in regno suo & ingła sua. & uiderit uenientẽ in regnũ eiꝰ inurtute

Expanded text:
sed rem, quae necessaria est, exponit. Simili modo alibi dicitur ad discipulos, Ego vobiscum sum omnibsed rem, quae necessaria est, exponit. Simili modo alibi dicitur ad discipulos, Ego vobiscum sum omniblius esset discipulis hoc tempus quod est ante consummationnem saeculi, quam illud futurum, in quo eos cum Christo regnaturos dicimus. Idcirco pernecessarium est cognoscere, si nos usque ad finem saeculi non est relicturus, ne nobiscum sit omnibus diebus saeculi, quod multo magis nobiscum erit post finem saeculi, quando plenissime mortalitate exuti, sancti regnabunt cum Domino. Et ideo hoc loco, donec, non pro finito ponitur termino, sed pro infinito. Quando qui semel viderit filium hominis venientem in regno s
Abbreviated transcription (Latin):
hac morte intelligendũ : qđ ñ gustauerint mortẽ illinc stantes donec uiderent filiũ
hominis uenientẽ in regno suo. c̃sequens÷ ut postea gustauerint absq abiguo mor¬
tis gustũ. qr hac mom̃ta nea morte mortui st̃. Si aut̃ de illa ȩc̃na morte rępmissũ
hent: cũ xp̃m uenientẽ in regno suo uident. qr intelligunt. credunt & c̃fitent᷑:
uenerant᷑ & adorant. & ideo dictũ :÷ qr ñ gustabt̃ mortẽ hi tales. eo qđ ꝑfectius
stent apud eũ qͥ. ẽ. uita Unde & portȩ inferoꝵ ñ p̃ ualebt̃ ad uersus eos. qr mortẽ gus¬
taturi ñ st̃ in ȩt̾nũ: nisi forte qđ ait donec qͣsi p̾stea gustaturi sint cũ uiderint
filiũ hominis uenientẽ in regno suo. Qđ omnino credere de sc̃is ĩpussimũ. ẽ: qr
ñ diffinit tẽpꝰ ut postquã transierit illud donec fiat qđ ante ñ fuerat factum

Expanded text:
hac morte intelligendum est, quod non gustaverunt mortem illic stantes, donec viderent filium hac morte intelligendum est, quod non gustaverunt mortem illic stantes, donec viderent filium hominis venientem in regno suo, consequens est, ut postea gustaverint, absque ambiguo, mortis gustum, quia hac momentanea morte mortui sunt. Si autem de illa aeterna morte repromissumbent, cum Christum venientem in regno suo vident, quia intelligunt, credunt et confitentur, venerantur et adorant: et ideo dictum est, quia non gustabunt mortem hi tales, eo quod perfectius 693 stent apud eum qui est vita. Unde et portae inferorum non praevalebunt adversus eos, qui mortem gustaturi non sunt in aeternum, nisi forte quod ait donec, quasi postea gustaturi sint, cum viderint filium hominis venientem in regno suo. Quod omnino credere de sanctis impiissimum est, quia non diffinit tempus, ut postquam transierit illud donec fiat, quod ante non fuerat factum,
Abbreviated transcription (Latin):
stratio diuinȩ intelligentiȩ : Instruebant᷑: ꝓcul dubio uerbis. instruebant e reb
acꝑ hoc utrũq potest stare. ut & intꝰ qͥdã de illic stantib  uiderent eũ uenicrrẽ
in regno suo in uirture dĩ pͥus qũa gustarent mortẽ. & foris in monte oculis carneis
transfiguratũ ingła claritatis ȩt̾nȩ. sicq instriunt᷑ int̃ atq foris Graue em̃
onꝰ infirmitati humanȩ supͣ ĩposuerat. ut cũ sensũ uite homines ex uiuendi
affectuh abere cȩpissent. fructũ uiuendi qͥ p̃sentialit insensib corporssblan¬
diebat᷑ amitterent. negarentqise sibi: ia ÷ qͦd eẽ cepissent et̃ se nollent tũ
sensus huiꝰ ex ordia ex affertu uoluntatis habuissent Alioqͥn apłi nisi ex
om̃i parte firaarent᷑ ne incerti remanerent ambiguitate peiremorati
ea quȩ p̾sentis uitȩ ft̃ blandim̃ta. & gaudioꝵ oblectam̃ta deserere ñ possent. neq ea
mortes. eẽ. dicunt᷑. lic& t̾cia peccati animȩ dicat᷑ pͥma & scda. sed pͥma que ÷ corporis:

Expanded text:
ratio divinae intelligentiae? Instruebantur procul dubio verbis, instruebantur et rebus; ac per hoc utrumque potest stare, ut et intus quidam de illic stantibus viderent eum venientem in regno suo in virtute Dei priusquam gustarent mortem, et foris in monte oculis carneis transfiguratum in gloria claritatis aeternae; sicque instruuntur intus atque foris. Grave enim onus infirmitati humanae supra imposuerat, ut cum sensum vitae homines ex vivendi affectu habere coepissent, fructum vivendi qui praesentialiter in sensibus corporis blandiebatur amitterent, negarentque se sibi, id est quod esse coepissent, esse se nollent, cum sensus hujus exordia ex affectu voluntatis habuissent. Alioquin apostoli, nisi ex omni parte firmarentur, ne incerti remanerent, ambiguitate spei remorati, ea quae praesentis vitae sunt blandimenta et gaudiorum oblectamenta, deserere non possent, neque ea mortes esse dicuntur licet et tertia peccati animae dicatur prima et secunda; sed prima quae est corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
bona creata. ẽ. atq hominib ꝑ utilis & necessaria infirmaret᷑. eiꝰq in famiã ad
creatoris in uiriã retorquerent. Agit enĩ hoc arte sua diabolus. ut innullo
fides seruet᷑. Unde detalib loqͣnt᷑ medici qͦd cũq uolunt qͥ nec eos in mundũ¬

Expanded text:
bona creata est, atque hominibus perutilis et necessaria, infirmaretur, ejusque infamiam ad bona creata est, atque hominibus perutilis et necessaria, infirmaretur, ejusque infamiam ad Creatoris injuriam retorquerent. Agit enim hoc arte sua diabolus, ut in nullo fides servetur. Unde de talibus loquuntur medici quodcunque volunt, qui nec eos immundu
Abbreviated transcription (Latin):
ens sic̾ sol ꝑ man&. insipiens aut̃ sic̃ luna mutat᷑ Est qͥdẽ uidere intalib ĩpetus
qͦsdã qͣsi habeant oꝑa iustoꝵ. ita ut sub ripere possint abhominib laudes qͥ nesci
homines minui ac deficere sic̃ lunã alumine iusticiȩ & tenebris uicioꝵ obscura¬
ri Talẽ omnino cũ uideris. qͥd aliud eũ quã lunaticũ uocabis: Non qͦd ex uicio
lunȩ descendat. ut qͥspiã ad insaniã peccati corruat: sed qr sic̃ luna obscurat᷑.
& insuis de uoluit᷑ delictoꝵ m̃struis. Et notandũ qͦd eiuugłista eũ &iã iuxta patris
uocẽ & estimationẽ uulgi lunaticũ uocat Non qͦd aluna aliqͥd pateret᷑ moleste
qͥ spũ uexabat᷑ inmudo: sed qr calliđ hostis sic suis oꝑabat᷑ ludibriis in homine
iuxta lunarẽ cursũ. ut abea pati ȩstimaret᷑ apopło. qͣtinꝰ ꝑ hoc dĩ creatura quȩ

Expanded text:
ens sicut sol permanet, insipiens autem sicut luna mutatur . Est quidem videre in talibus impetus ens sicut sol permanet, insipiens autem sicut luna mutatur . Est quidem videre in talibus impetus quosdam quasi habeant opera justorum, ita ut subripere possint ab hominibus laudes qui nesciuhomines minui ac deficere sicut lunam a lumine justitiae, et tenebris vitiorum obscurari. Tamen omnino cum videris, quid aliud eum quam lunaticum vocabis? Non quid ex vitio lunae descendat, ut quispiam ad insaniam peccati corruat; sed quia sicut luna obscuratur, et in suis devolvitur delictorum menstruis. Et notandum quod evangelista eum etiam juxta patris vocem et aestimationem vulgi lunaticum vocat. Non quod a luna aliquid pateretur molestiae, qui spiritu vexabatur immundo, sed quia callidus hostis sic suis operabatur ludibriis in homine, juxta lunarem cursum, ut ab ea pati aestimaretur a populo, quatenus per hoc Dei creatura, quae
Abbreviated transcription (Latin):
re minime potuissent. Suib dũs manfeste :ꝓpt᷑ incredulitat̃ in qͥt uestrã
Quaꝓpt̃ ualde sẽꝑ imploranda. ẽ. fides. qr ꝑrara est. Qđ si apłis dr̃. õ generatio in credula.
qͥd de nob̾ dicturꝰ .ẽ. qͥ uelut lunaticꝰ ille nc̃ sani infide uidem̃. nc̃ infirmi: qͥ ad tempꝰ
credimꝰ. & intẽpore tẽptationis arescimꝰ ꝓcliui ad peccandũ. ita ut aut inignẽ c̃cupis¬
centiarũ p̃cipitemͣ. qr om̃s ad ulterantes uelut clibanꝰ ardens corda eoꝵ. aut fluctib
mer gim maris. ubi rex om̃iũ eoꝵ qͥ st̃ in aqͥs draco cubat. & deicit alib̾tate animȩ
in ꝓfundũ maris. id ẽ in malã & pessimã huiꝰ uitȩ c̃suetudinẽ. ita ut cõoperiant᷑
uicioꝵ fluctib De talib gͦ sapientia dic̃ dũ c̃stantiã iustoꝵ c̃m̃dare uidetͥ ͥ Sapi¬

Expanded text:
re minime potuissent? Quibus Dominus manifeste, Propter incredulitatem, inquit, vestram. re minime potuissent? Quibus Dominus manifeste, Propter incredulitatem, inquit, vestram. Quapropter valde semper est implorandaquid de nobis dicturus est, qui velut lunaticus ille, nunc sani in fide videmur, nunc infirmi, qui ad tempus credimus, et in tempore tentationis arescimus proclivi ad peccandum, ita ut, aut in ignem concupiscentiarum praecipitamur, quia omnes adulterantes velut clibanus ardens corda eorum: aut fluctibus mergimur maris, ubi rex omnium eorum qui sunt in aquis, draco cubat, et dejicit a libertate animae, in profundum maris, id est in malam et pessimam hujus vitae consuetudinem, itntiam justorum commendare videtur: Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. Ende pat̾ cũ obtuliss& eũ uolens benignissimũ ihm ꝓuocare ad clem̃tiã
obtuli inqͥt eũ discipłis tius & ñ potuer curare eũ. Quoꝵ nulla potentia alia erat
quã fides quȩ inxp̃o efat. Sed obtuli eũ & ipsi ñ potuer̃ curare eũ Forte ut sola
detenti ut supͣ dictũ ẽ: ad altiora cũ dño ascendere adhuc ñ meruer̃ qͥn immo
deorsũ residentes cũ turbis infirmant᷑ infide Perũtam̃ ñ adeo ut filu isrł demo¬
rant: monĩ in monte in firmati st̃ : qr mox recreant᷑ auditu ceteris narrantib
qũs uderant reereant᷑ oiã & miraculo Insuꝑ in crepant cũ patre pueri &
cũ turbis qs̃ in creduli qr necdũ illis tanta fides erat q̃ posit ilud eict Et
ideo ilis mirantib qͥb olĩ potestas fuerat attributa infirmos curare. munda¬
re lepsosi deononia effugare.iã & mortuos suscitare : qͥd eẽt qͥd hunc cura¬

Expanded text:
non potest. Unde pater cum obtulisset eum, volens benignissimum Jesum provocare ad clementiam: non potest. Unde pater cum obtulisset eum, volens benignissimum Jesum provocare ad clementiam: Obtuli, inquit, eum discipulis tuis, et non potuerunt curare eum. Quorum nulla potentia alia erat, quam fides quae in Christo est. Sed obtuli eum, et ipsi non potuerunt curare eum. Forte ut sola detenti, ut supra dictum est, ad altiora cum Domino ascendere adhuc non meruerunt, quinimo deorsum residentes cum turbis, infirmantur in fide. Verumtamen non adeo ut filii Israel, demorante Moysi in monte, infirmati sunt, quia mox recreantur auditu, caeteris narrantibus quae viderant, recreantur etiam et miraculo. Insuper increpantur cum patre pueri et cum turbis quasi increduli, quia necdum illis tanta fides erat qua possit illud ejici. Et ideo illis mirantibus, quibus olim potestas fuerat attributa, infirmos curare, mundare leprosos, daemonia effugare, etiam et mortuos suscitare, quid esset quod hunc cura
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ ipso lunatico deor sũ remanserant. Int̾ quas moras dũ dñs in monte ꝑdu¬
rat & oꝑat᷑ obstupenda nimiũ & ad miranda uirtutũ sacram̃ta. discipłi remori
ab eo infide langues cunt. & inde curationẽ fides eoꝵ scđm ꝓmissa pu magis¬
tri ñ oꝑatur. Unde increpat eos durissime una cũ eisdẽ cũ qͥb int̾dũ c̃uersatiꝰ
fuerant: Generatio inqͥt incredula & ꝑuersa. qͦusq ero uob̾cũ qͦusq uos paciare
bi ostendit absente se qͦd antiquȩ infidelitatis c̃suetudo eos subrepserat Ex quo
dicto insinuat. qͦd nihil uirtutis afferre potest discipulatꝰ xp̃i. qͥ obtentꝰ sui tẽpore
fuerint infide. & nihil infidelitatis fuerit qͦd homo ab eis curari ñ potuit multis
se in uolu& questionib. & c̃uictus xp̃i auctoritate cessabit astruere qͦd c̃firmare

Expanded text:
m turbis et cum ipso lunatico deorsum remanserant. Inter quas moras dum Dominus in monte perdum turbis et cum ipso lunatico deorsum remanserant. Inter quas moras dum Dominus in monte perdurat, et operatur obstupenda nimium et admiranda virtutum sacramenta, discipuli remoti ab eo, in fide languescunt, et inde curationem fides eorum secundum promissa pii magistri non operatur. Unde increpat eos durissime una cum eisdem cum quibus interdum conversati fuerant. Generatio, inquit, incredula et perversa, quousque ero vobiscum, quousque vos patiar? Ubi ostendit, absente se quod antiquae infidelitatis consuetudo eos subrepserat. Ex quo dicto insinuat, quod nihil virtutis afferre potest discipulatus Christi, qui obtentus sui tempore, oli jam perfecti fuerint in fide, et nihil infidelitatis fuerit quod homo ab eis curari non potuit, multis se involvet quaestionibus, et convictus Christi auctoritate, cessabit astruere quod confirmare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis dep̃cant᷑ ut centurio ꝓseruo. regulus ꝓfilio. archisi nagogꝰ & chananea ꝓfiliab:
nt̾ om̃s ueñ quȩ sanguinis fluxũ paciebat᷑. nec ꝓ ea aliqͥs sed ipsa ꝓse. nec rogans
uoce nec dicens. sed tantũ cogitans tetigit fibriã uestim̃ti eiꝰ. & sanata est. Quarũ
om̃iũ infirmitatũ & curationũ ista. ẽ. ratio. ut om̃s languores & infirmitates
in popło qͣs sanauit benignissimꝰ saluator. referant᷑ ad infirmitates animarũ
sc đm differentias passionũ. Sed qm̃ nc̃ ñ de om̃ib infirmitatũ & curationum
generib sermo mͥ est: sed de ꝓposita oblati uiri sanitate qͥd inde sentire opor¬
teat uideamꝰ. Nã lunaticꝰ iste. multis ob uoluit᷑ passionib Pmũ qͦd pessime quã
sȩpe suis uexat᷑ infirmitatib. deinde ab ipso demonio qr ꝑpessus male affligitur
& torquet᷑ ita ut arefactus inignẽ se ꝓ icer&. & in aquas: seu qͦd de terius ẽ. &iã

Expanded text:
agogus et Chananaea pro filiabus. Inter omnes venit quae sanguinis fluxum patiebatur, nec pro ea aliqui, sed ipsa pro se, nec rogans voce, nec dicens, sed tantum cogitans: Tetigit fimbriam vestimenti ejus , et sanata est. Quarum omnium infirmitatum et curationum ista est ratio, ut omnes languores et infirmitates in populo, quas sanavit benignissimus Salvator, referantur ad infirmitates animarum secundum differentias passionum. Sed quoniam nunc non de omnibus infirmitatum et curationum generibus sermo mihi est, sed de proposita oblati viri sanitate, quid inde sentire oporteat, videamus. Nam lunaticus iste multis obvolvitur passionibus. Primum, quod pessime quam saepe suis vexatur infirmitatibus, deinde ab ipso daemonio, quia perpessus male affligitur et torquetur, ita ut arefactus in ignem se projiceret, et in aquas, seu quod deterius est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lã bona c̃uersatione in nouat & c̃mutat. & deinceps in nouitate uitȩ ambulat.
xp̃m̃ malis oꝑib ꝑfidẽ ab negantis. ut totꝰ uiuat inc̾fessione & laude dĩ bonis
oꝑib ad ĩplendo. Id circo om̃is cogitatio nr̃a intellectꝰ & om̃is sermo & actꝰ. nrãm
abnegationẽ demonstrat: xp̃iq c̃fessionẽ ac testimoniũ insingulis uirtutib oꝑat᷑
ollat inqͥt crucẽ suã & seqͣt me. Quia ñ satis ÷ tollere crucẽ. nisi seqͣris xp̃m Ntã
& philosophi huiꝰ scłi sua omia reliquer̃. &iã int̾dũ & uicia: sectantes mores bonos.
symone in angariã eũ seqͥ ñ potest. qr nemo uacuus xpm seqͥt᷑. Id circo qͥcũq morit᷑
peccato. ñ alio mͦ moriat᷑ quã scđm carnẽ. ut dicere possit cũ apło. Absit mihi¬

Expanded text:
lam bona conversatione innovat et commutat, et deinceps in novitate vitae ambulat, lam bona conversatione innovat et commutat, et deinceps in novitate vitae ambulat, tum, malis operibus per fidem abnegatis, ut totus vivat in confessione et laude Dei, bonis operibus adimplendo. Idcirco omnis cogitatio nostra, intellectus, et omnis sermo et actus, nostram abnegationem demonstrat, Christo confessionem ac testimonium in singulis virtutibus operatur. Tollat, inquit, crucem suaet philosophi hujus saeculi sua omnia reliquerunt, etiam interdum et vitia, sectantes mores bonos, Simone, in angaria, eum sequi non potest, quia nemo vacuus Christum sequitur. Idcirco quicunque moritur peccato, non alio modo moriat
Abbreviated transcription (Latin):
me: qr inuenerat in eũ qͥppiã c̃trarietatis. Dicit nc̃ om̃ib. ut om̃s eũ sequantur
admilitiã. ñ ꝓse sed ꝓ nob̾ p̃liantẽ. Om̃s sequant᷑ & nemo ante cedere uelit. nemo
c̃tra ire. nemo declinare. nemo retrorsũ abire. sed om̃s eũ seqͣntͥ: qm̃ ipse solus. ẽ.
qͥ pugnat. ipse solus qͥ uincit. ipse solus & qͥ coronat. Tam̃. liberũ arbitriũ in om̃ibus
c̃seruat Regulã om̃ib c̃stituit. sed lib̾tatẽ c̃cedit. Et ideo marcꝰ ait. Conuo¬
cans popłm una cũ discipłis suis. dix̃ eis. & lucas. Dicebat in qͥt ad om̃s. Nã hec om̃iũ
inuitatio. salus ÷ credentiũ: qm̃ ñ qͣliscũq uirtꝰ est seqͥ xp̃m. & ire post eũ. Quiꝰ regula¬
pͥmũ talis ÷ cui uoluntas sequendi fuerit. ut ab neg& se m& ipsũ: qr alit̃ ire post eũ
ñ potest. nisi ab negauerit sem& ipsũ. Denegat aut̃ sem& ipsũ. qͥ carnalẽ uitã & ma¬

Expanded text:
me, quia invenerat in eo quidpiam contrarietatis. Dicit nunc omnibus ut omnes eum sequantur me, quia invenerat in eo quidpiam contrarietatis. Dicit nunc omnibus ut omnes eum sequantur ad militiam, non pro se, sed pro nobis praeliantem. Omnes sequantur, et nemo antecedere velit, nemo contraire, nemo declinare, nemo retrorsum abire, sed omnes cum sequantur, quoniam ipse solus est qui pugnat, ipse solus qui vincit, ipse solus est qui coronat. Tamen liberum arbitrium in omnibus conservat. Regulam omnibus constituit, sed libertatem concedit. Et ideo Marcus ait: Convocans populum una cum discipulis suis dixit eis . Et Lucas, Dicebat, inquit, ad omnes . Nam haec omnium invitatio salus est credentium, quoniam non qualiscunque virtus est seqprimum talis est, cui voluntas sequendi fuerit, ut abneget semetipsum; quia aliter ire post eum non potest, nisi abnegaverit semetipsum. Denegat autem semetipsum, qui carnalem vitam et ma
Abbreviated transcription (Latin):
cato sit. Aut officiosus ut qͥdã uolunt eis relinqͦ ad disputandũ qͥ sciunt ꝑ plexos
spllogis moꝵ p̃tendere nodos & animoꝵ int̾nos penetrare sens si forte possit̃ al iquis
errart. dut scandalũ ẽ uni ex minorib. dit c̃trariũ dõ qđ exaduerso t ionoe
tsi ex ad uerso fuerit. contra ipsũ ẽ: Qm̃ & sierrare aliquando alicu ꝓfut. utbonꝰ
error dicat᷑ : potest fieri ut inuia scł̃i sed ñ in uia dĩ. Unde seqͥt Siqͥs uult post me
uenire ab neg& sem& ipsũ. & tollat crucẽ suã & seqͣt᷑ me Audiat queso exercitꝰ xp̃ia¬
nȩ religionis. audiant uniuersi qͥ xp̃iano nomine censent᷑. audiant regẽ xpm cȩlestis
militiȩ popłm contionantẽ. & suis alloquentẽ militib Ꝙ uiuult in qͥt post me
uenire. Dixerat enĩ supͣ suis. qͦd passurꝰ & occidend eẽt : dixerat petro uade post¬

Expanded text:
cato sit, aut officiosus, ut quidam volunt, eis relinquo disputandum, qui sciunt perplexos cato sit, aut officiosus, ut quidam volunt, eis relinquo disputandum, qui sciunt perplexos syllogismorum praetendere nodos, et animorum internos penetrare sensus, si forte possit aliquis errare, aut scandalum esse uni ex minoribus? Aut contrarium Deo quod ex adverso non sit. 684 Etsi ex adverso fuerit, contra ipsum est. Quoniam etsi errare aliquando alicui profuit, ut bonus error dicatur; potest fieri ut in via saeculi, sed non in via Dei. Unde sequitur, Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Audiat, quaeso, exercitus Christianiae religionis; audiant universi qui Christiano nomine censentur; audiant Regem Christum coelestis militiae populo concionantem, et suis alloquentem militibus. Qui vult, inquit, post me ventre, dixerat enim supra suis quod passurus et occidendus
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ c̃ cessã. qͥd ẽ qͦd tã subito audit qͣlit̾cũq uł cuicũq dicat᷑ tam̃ ei dr̃ uade
retro me sathanas: scandalũ esmͥ: uł quȩ etã repentina c̃ uersio ut pͥst tana pͥmia¬
sibi diunitꝰ collata ut sathanas appella Sed si diligent᷑ attendit prudens animus
heç om̃ia ñ dep̾senti ut supͣ iã dixi sed de repmissione futuroꝵ st̃ & ula sistatrei
tanta eẽt̃ c̃cesa grã & beatitudo firmata. ñ quã pͣuȩ ꝑsuasionis error inuenissa locũ
pt̃ea ut estimo marcꝰ & lucas scripser̃ petrũ respondentẽ dixisse tues xp̃e ñ adici
que illi ẽ cessa st̃ Hinc ꝓcerto dicimꝰ qr heç ei ñ in p̃sentiarũ. sed in p̃destinatione
uũ ds infuturo p̃stita st̃ & gratis c̃cessa ꝓpt̃ea & nc̃ hic error subrepsit & locum
habuit c̃tra dicendi. & inpasione xp̃iꝰ negandi. Sed ucrũ error aliqndo sine pec¬

Expanded text:
potestatem concessam. Quid est quod tam subito audit qualitercunque vel cuicunque dicatur, tamen ei dicitur Vade potestatem concessam. Quid est quod tam subito audit qualitercunque vel cuicunque dicatur, tamen ei dicitur Vade retro me, satanas, scandalum es mihi? Vel quae esibi divinitus collata, satanas appelletur? Sed si diligenter attendit prudens animus, haec omnia non de praesenti, ut supra dixi, sed de repromissione futurorum sunt. Quia si statim ei tanta esset concessa gratia et beatitudo firmata, nunquam pravae persuasionis error invenisset locum. Propterea, ut aestimo, Marcus et Lucas scripserunt Petrum respondentem dixisse, Tu es Christus, no ei non impraesentiarum, sed in praedestinatione Dei, et in futuro praestita sunt et gratis concessa. Propterea et nunc hic error subrepsit, et locum habuit contradicendi, et in passione Christi, negandi. Sed utrum error aliquando sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
in eo diaboł tẽp̃tandi ñ acceꝑit facultatẽ Usq ad tẽpꝰ eni. ab eo secesserat. Sed su¬
mens hanc infidelitatis humanȩ occasionẽ. & si ꝑ affectũ amoris lic& aforis pecro
insinuauit obicere xp̃o. ñ qͦ mens eiꝰ ueneno infidelitatis eẽt infecta sed qͦ inscien¬
tia fuerat ob uoluta . Ꝙđ sciens dñs & illiũ fraudẽ & istiuꝰ ignorantiã increpats
etro dix̃. uade post me : acsi dicer&. usq ad crucis passionẽ : Et diabolo increpans
opꝰ .ẽ. xpm̃ in homine nescire Atq ciusdẽ periculi res .ẽ uł corpꝰ negare sine ao
uł dm̃ negare sine corꝑore : qr uerbũ humanȩ salutis causa xp̃c in corpore qͣđ assupsit
Et idto qͣ bene petro dictũ : ut seqt ei uͦ a qͦ talis suggestio ẽ erroris repbando scanua¬
lũ mͥ es Sed ualde stupendũ posttantã c̃fessionẽ. pt tantã beatitudinẽ & tã ad mira¬

Expanded text:
in eo diabolus tentandi non acceperit facultatem; usque ad tempus enim ab eo secesserat. Sed suin eo diabolus tentandi non acceperit facultatem; usque ad tempus enim ab eo secesserat. Sed sumens hanc infidelitatis humanae 683 occasionem, et si per affectum amoris licet a foris Petro insinuavit objicere Christo, non quo mens ejus veneno infidelitatis esset infecta, sed quo inscientia fuerat obvoluta. Quod sciens Dominus, et illius fraudem, et istius ignorantiam increpat. Petro dixit, Vade post me, ac si diceret usque ad crucis passionem; et diabolo increpans opus est Christum in homine nescire. Atque ejusdem periculi res est, vel corpus negare sine Deo, vel Deum negare sine corpore; quia verbum humanae salutis causa, Christus in corpore quod assumpsit. Et ideo bene Petro dictum est ut sequeretur; ei vero a quo talis suggestio est erroris, reprobando, scandalum mihi es. Sed valde stupendum post tantam confessionem, post tantam beatitudinem et tam admira
Abbreviated transcription (Latin):
ualuerat enĩ in petro & siꝑ ignorantiã sathanas ut desiner& ire p̾st dm̃. & seqͥ
eũ ꝗͥp illo p̾cedere se optabat Ideirco uerte acsi aduersariũ uocat᷑ ut discat ia demaps
filio dĩ scandalũ ñ eẽ. Ambula uerat pͥus pecrus apͥncipio uocationissuȩ post dm̃ ant̃
scandalũ ȩẽ. qp̃ & c̃tra ire ei & ideo mox ꝑcutit̾ ininicio peccati si peccatũ dici fas est:
& mon& ut ĩpleat qͦd eis adño in pͥncipio uocationis eoꝵ iussũ fuerat. Dixerat enim
enite post mȩ: faciã uos fieri piscatores hominũ Et notandũ qđ hi nͣc dr̃ uade post
ne sathanas . diabolo uͦ tantũ uade Ac sidicat᷑ inigne ȩt̃nũ: Q uia petrũ affectus
Amoris & ignordntia uict. Unde hic error apł̃ieꝰ de c̃stantia fidei ueñꝰ. magisquã ex
incentiuo cdiaboli. quã uis nec hoc satis negare possimꝰ. qͦd post p̃dicatione passionis.

Expanded text:
valuerat enim in Petro etsi per ignorantiam satanas, ut desineret ire post Deum et sequi valuerat enim in Petro etsi per ignorantiam satanas, ut desineret ire post Deum et sequi eum qui pro illo praecedere se optabat; idcirco jure adversarius vocatur, ut discat jam deinceps Filio Dei scandalum non esse. Ambulascandalum esse coepit, et contraire ei, et ideo mox percutitur initio peccati, si peccatum dici fas est, et monetur ut impleat quod eis a Domino in principio vocationis eorum jussum fuerat. Dixerat enim: Venite post me, faciam vos fieri piscatores hominum . Et notandum quod huic dicitur: Vade post me, Satanas, diabolo vero tantum, Vade, ac si dicatur, in ignem aeternum; quia Petrum affectus amoris et ignorantia vicit. Unde hic error apostolicus de constantia fidei venit, magis quam ex incentivo diaboli; quamvis nec hoc satis negare possimus, quod post praedicationem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
filiuꝰ occidend̾ sit. Nec enĩ reuelatũ fuerat ei oportere pati filiũ dĩ & occidi talẽ.
tantũ xp̃m dm̃ dĩ filiũ : qr & hȩc indigna dõ patri uidebant᷑. unde & dicebat
picius tͥ esto dñe. qͥa si nolueris: ñ erit tibi: Et uerũ. At tam̃ nesciebat qͦd hunc
posuerit ds̃ pat̾ ꝓpitiacionẽ ꝓpeccatis nr̃is: in sanguine ipsius. Cuiꝰ qͥdẽ affectũ
suscipiens xp̃c. ignorantiã aut̃ exꝓbrans dix̃. Uade post me sathanas: qr ñ sapis¬
ea quȩ dĩ st̃: id÷ uoluntate & sacram̃tũ dĩ. Sed qͥa ꝑ ignorantiã destitisti ire pͦst
me. qa ñ recte sapis. uade recro me pͦst tergũ. & audi uocẽ monentis. ut recte
sapias. Porro satanan qͦd eũ uocat increpantis uox est : qͥa nullus & si ꝑ ignoran¬
tiã c̃trariuꝰ ẽẽ. deb& dõ Nã sathanas in lingua nr̃a. c̃trariuꝰ appellat᷑ Prȩ¬

Expanded text:
Filius occidendus sit. Nec enim revelatum fuerat ei oportere pati Filium Dei et occidi talem, Filius occidendus sit. Nec enim revelatum fuerat ei oportere pati Filium Dei et occidi talem, tantum Christum Deum Filium, quia et haec indigna Deo Patri videbantur. Unde et dicebat: Propitius tibi esto, Domine, quia si nolueris non erit tibi. Et verum. Attamen nesciebat, quod hunc posuerit Deus Pater Propitiationem pro peccatis nostris in sanguine ipsius; cujus quidem affectum suscipiens Chriea quae Dei sunt, id est voluntatem et sacramentum Dei. Sed quia per ignorantiam destitisti ire post me, quia non recte sapis, vade retro me, post tergum et audi vocem monentis, ut recte sapias. Porro satanam quod eum vocat, increpantis vox est, quia nullus etsi per ignorantiam contrarius esse debet Deo. Nam satanas in lingua nostra contrarius appellatur. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ essymon bariona qͥa caro & sanguis n reuelauit tͥ. sed pat̾ m̃s qͥ est incȩlis: re¬
pente audiũ adño. & inquã subito se oportere ire hierosolimã. ibiq multa pati&
occidi. ac reliqͣ Non potest ferre qͦd audit. nec uult infirmari cfessionẽ suã & de¬
strui. qͥa ñputat᷑ fieri posse qͦd uere nouit. & absq ambiguo c̃fessus ÷ : ut dĩ filiuꝰ occi¬
datur. Inde est qͦd ex ardore amoris. exfidei firmitate. ex reuerentia pietatis assumt
eũ seorsũ. ut & magistrũ cõpescat atalib. & nep̾sentib c̃ discipłis eũ uideat᷑ acsi te¬
merariuꝰ arguere: Ubi semotĩ cũ eent. cȩp̃ illũ increpare amantissimo affectu. &
optantis: acdicere. Absit ate dñe Qđ uerbũ meliuꝰ ingreco habet᷑. lae VECOI¬
mꝰ qr ñ erit tͥ hoc nec potest fieri nec recipiunt istud aures meȩ uł cor meũ. ut dĩ

Expanded text:
Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis; reBeatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis; repente audivit a Domino, et inquam subito, se oportere ire Hierosolymam, ibique multa pati et occidi, ac reliqua. Non potest ferre quod audit, nec vult infirmari confessionem suam, et destrui, quia non putat fieri posse quod vere novit, et absque ambiguo confessus est, ut Dei Filius occidatur. Inde est quod ex ardore amoris, ex fidei firmitate, ex reverentia pietatis, assumit eum seorsum, ut et Magistrum 682 compescat a talibus, et ne praesentibus condiscipulis eum videatur ac si temerarius arguere; ubi semoti cum essent, coepit illum increpare amantissimo affectu et optantis, ac dicere: Absit a te, Domine, quod verbum melius in Graeco habetur mus, quia non erit tibi hoc, nec potest fieri, nec recipiunt istud aures meae, vel cor meum, ut Dei
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ axp̃o. qͦmͦ discipłis ostensus ÷ ratio nabilis sermo & intellegibilis de mysterio passio¬
nis ac resurrectionis ipsius. Et ideo dix̃ qx tc̾ cȩp̃ eis ostendere. ut deinceps capatio¬
rib factis ac dictis pleniuꝰ id ipsũ de monstrar&: ne iã qͣsi rudib incipiens loqueret᷑.
sed ꝓficiens in ipsa ostensione pleniuꝰ intelligerent qͦd omĩa quȩ cȩp̃ ihc̃ facere aut do¬
cęre. utiq & ꝑfecit. & assumens eũ petrus. cȩp̃ increpare illũ dicens. Absit ate dñe.
ñ erit tͥ hoc. &uic̃uersus : dix̃ pecro. Uade post me sathanas : scandalũ es mͥ. qr non
sapis ea quȩ dĩ st̃: sed ea quȩ hominũ Ex qͥb dictis appar& qͦd sȩpe amultis dictũ ẽ
nimu ardoris amorisq qͥuã maximi fuisse petro in dñm saluãtorẽ Nã post c̃fessio¬
nẽ suã sibi apatre diuinitꝰ reuelatã. & post p̾miũ benignissimi saluatoris qͦ audierat.

Expanded text:
sto, quomodo discipulis ostensus est rationabilis sermo et intelligibilis de mysterio passionis ac resurrectionis ipsius; et ideo dixit quia tunc coepit eis ostendere, ut deinceps capacioribus factis ac dictis plenius idipsum demonstraret, ne jam quasi rudibus incipiens loqueretur, sed perficiens in ipsa ostensione plenius intelligerent quod omnia quae coepit Jesus facere aut docere utique et perfecit. Et assumens eum Petrus coepit increpare illum dicens: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc.sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum. Ex quibus dictis apparet quod saepe a multis dictum est, nimii ardoris amorisque quammaximi fuisse Petrum in Dominum Salvatorem. Nam post confessionem suam sibi a Patre divinitus revelatam, et post praemium benignissimi Salvatoris, quo audierat:
Abbreviated transcription (Latin):
terut ũ disferentia standi ꝓrt̃ ea ñ om̃s qͥ stabant apud ħm sed qͥdã exeis qͣsi qͣ
meluꝰ stabant dicunt᷑ ñ gustas mortẽ. donec uideant uerbũ dĩ qđ uenꝰ ad homi¬

Expanded text:
terutrum differentia standi. Propterea non omnes qui stabant apud Jesum, sed quidam ex eis, quasi qui terutrum differentia standi. Propterea non omnes qui stabant apud Jesum, sed quidam ex eis, quasi qui melius stabant, dicuntur non gustasse mortem, donec videant Verbum Dei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ audierant illis reꝓmissa se uidisse demũ narrantib firmarent᷑ ad fidẽ de
tales eligunt᷑ & assumunt᷑. qͥ c̃ gruere possint &iã adhuc in carne ad eã uisio¬
nẽ quȩ altius c̃spicit᷑ inm̃te. Deqͣ latius qͥdã disputat. Qm̃ ista quȩ corã
oculis refulsit: c̃uenit eis qͥ talesst̃ qͥb dic̃ pecrus. sic̃ mͦ geniti infantes lac
c̃ cupis cte rationabile sinȩ doło:ꝯ Deqͥb a& paulus loquebatur diceris
lac uob̾ potũ dedi ñ escã. Nondũ enĩ inqͥt poteratis. sed neq adhuc potestis Illa
uͦ quȩ cȩlestis .ẽ. uisio & uerbi intelligentia solis c̃ uenit ꝑfectiorib qͥ ablactatos
babent sensus. ut cũhis trib qͥ asumunt᷑ intelligant quȩ diuina sc̃ Hi gͦ erant stantes
uerbũ dĩ Sed ñ om̃s. eqͣlit̾ stabant. Est enĩ int̃ eos apud dñm magna acdas¬

Expanded text:
qui audierant, illis repromissa se vidisse demum narrantibus, firmarentur ad fidem qui audierant, illis repromissa se vidisse demum narrantibus, firmarentur ad fidem tales eliguntur et assumuntur, qui congruere possint etiam adhuc in carne, ad eam visionem quae altius conspicitur in mente; de qua latius quidam disputant. Quoniam ista quae coram oculis bile sine dolo . De quibus et Paulus loquebatur dicens, Lac vobis potum dedi, non escam. Nondum enim, inquit, poteratis, sed nec adhuc potestis . Illa vero quae coelestis est visio et verbi intelligentia, solis convenit perfectioribus, qui ablactatos habent sensus, ut cum his tribus, qui assumuntur, intelligant quae divina sunt. Hi ergo erant stantes,Verbum Dei. Sed non omnes aequaliter stabant. Est enim inter eos apud Dominum magna ad al
Abbreviated transcription (Latin):
obicere ad repellendũ p̾sentẽ timorẽ uł cogitationẽ. p̃senti credentib recõpensat
p̃mio. ut de ꝓximo c̃solent᷑ ꝓmisso : qͥ de futuro gaudere desiderant uisu. Dicit
Icnĩ ita. St̃ qͥdã de hic astantib qͥ ñ gustabt̾ mortẽ. donec uideant filiũ hominis ue¬
nientẽ in regno suo. Sermo itaq & ꝓmissio omĩpotentis dĩ. om̃i . ẽ. repleta gau¬
dio & c̃solatione inspe futuroꝵ eo qđ sꝑare poterant om̃s qͥ pͥus ꝓmiserat uniuer¬
sis defuturo. dũ hic lic& paucis se firmat ostensurũ uenientẽ in regno suo anteqͣ
dȩpximo mortẽ gustarent Et hoc qͥdẽ qͥa in ea claritate se transformauit in mon¬
te corã discipłis qͦs secũ assũpsit. inqͣuenturũ se ꝓmiserat ingła patris cũ angłis
suis. Et notandũ qr regnũ xp̃i in qͦ uenturꝰ erat ut eũ uiderent uenientẽ in

Expanded text:
objicere, ad repellendum praesentem timorem vel cogitationem, praesenti credentibus recompensat objicere, ad repellendum praesentem timorem vel cogitationem, praesenti credentibus recompensat praemio, ut de proximo consolentur promisso, qui de futuro gaudere desiderant visu. Dicit enim ita: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem, donec videant filium hominis venientem in regno suo. Sermo itaque et promissio omnipotentis Dei, omni est repleta gaudio et consolatione in spe futurorum, eo quod sperare poterant omnes, qui prius promiserat universis de futuro; dum hic licet paucis, se firmat ostensurum, venientem in regno suo, antequam de proximo mortem gustarent. Et hoc quidem quia in ea claritate se transformavit in monte coram discipulis, quos secum assumpsit, in qua venturum se promiserat in gloria Patris cum angelis suis. Et notandum quia regnum Christi, in quo venturus erat, ut eum viderent venientem in
Abbreviated transcription (Latin):
dixerĩ lector ut sẽꝑ sollicitꝰ sis ꝓpt̾ herecicã p̃utatẽ. qͥ diuersis modis dexp̃o malesen
morte expassionib xp̃i. qͥa uenturꝰ ẽ. ingła patris cũ angłis suis. neq in suis cru¬
tiatib aut amissione rerũ. qr meliorẽ substantiã sibi repositã inueni& incelis
pit̾na uita. Tangit &iã & eos qͥ aut nolunt credere. aut si credunt fidei opera
ad audiendũ tacita cogitatio huiꝰ modi scandalũ generare. & int̾ dicere in animo.
occisionẽ tuã & mortẽ nob̾ reꝑ mitis. nosq ad mortẽ & ad om̃ia toleranda orta¬
ris. teq qr ꝓmittis ad futurũ qͣndoq ingła patris cũ angłis insuꝑ & qͦd reddere
deb eas unicuiq scđm oꝑa sua. astrus hoc indies longossiforte erit. & intempora
differt᷑ longa. Preuidens gͦ talia & huiꝰ modi tẽptam̃ta benignissimꝰ ihc̃ qͥ ẽ. om̃niũ
occultoꝵ cgnitor. quȩ possent inm̃tib fragiliũ generari. & generata quȩ possent

Expanded text:
dixerim, lector, ut semper sollicitus sis propter haereticam pravitatem, qui diversis modis de Christo male senmorte ex passionibus Christi, quia venturus est in gloria Patris, cum angelis suis: neque in suis cruciatibus, aut amissione rerum, quia meliorem substantiam sibi repositam inveniet in coelis, piterna vita. Tangit etiam et eos qui aut nolunt credere, aut si credunt fidei opera, ad audiendum, tacita cogitatio hujusmodi scandalum generare, et intus dicere in animo, Occisionem tuam et mortem nobis repromittis, nosque ad mortem et ad omnia toleranda hortaris, teque quia promittis adfuturum quandoque in gloria Patris cum angelis, insuper et quod reddere debeas unicuique secundum opera sua, astruis hoc in dies longos si forte erit, et in tempora differtur longa. Praevidens ergo talia, et hujusmodi tentamenta, benignissimus Jesus, qui est omnium occultorum cognitor, quae possent in mentibus fragilium generari, et generata quae possent
Abbreviated transcription (Latin):
derit animã suã ꝓpt̾ me: inueni& eã: seu reliqͣ Ꝙđ̾si hoc qͥsq noluerit & lucra¬
sumt̾ fuerit hc̃ mundũ cũ detrim̃to animȩ suȩ. qr ꝑdidit eã mundũ lucrando.
qũa dabit cõmutationẽ ꝓ anima sua. cui munđ ÷lucrũ. & sibi amma detrim̃tũe Ac
ꝑ hoc ñ lege dialeticȩ artis. sed lege diuma qͣ cuncta sapient̃ disponit & sic om̃s
c̃eludit. ut̃ uniuersi intelligant qđ munđ homini aut inlucrũ erit & anima sibi
in detrim̃tũ aut qđ magis optandũ amma dõ ac sibi inlucrũ munđ ũ indetriñtũ
tollat crucẽ suã &seqͣt eũ qͥ uocat nos f ortassisgͥ aliqs dicturꝰ ẽ. qđ n om̃s posint
trio aẽrelinꝗt. Tam̃ apss ideo ortat᷑ ut qͥ habent sic sint q̃si nhabentes. & qutint᷑
hoc mundo qssi ñ utentes & qͥ posident tãqͣ ñ possidentes : qm̃ tales lic& iuqeant᷑¬

Expanded text:
derit animam suam propter me, inveniet eam, seu reliqua. Quod si hoc quisque noluerit, et lucraderit animam suam propter me, inveniet eam, seu reliqua. Quod si hoc quisque noluerit, et lucratus fuerit hunc mundum cum detrimento animae suae, quia perdidit eum mundum lucrando, quam dabit commutationem pro anima sua, cui mundus est lucrum, et sibi anima detrimentum? Ac per hoc non lege dialecticae artis, sed lege divina, qua cuncta sapienter disponit, et sic omnes concludit, ut universi intelligant quod mundus homini aut in lucrum erit, et anima sibi in detrimentum; aut, quod magis optandum, anima Deo ac sibi in lucrum, mundus vero in detrimentum. tollat crucem suam, et sequatur eum qui vocat nos. Fortassis ergo aliquis dicturus est, quod non omnes possint trio derelinquit. Tamen Apostolus id hortatur, ut qui habent, sic sint quasi non habentes, Et qui utuntur hoc mundo, quasi non utentes; et qui possident, tanquam non possidentes . Quonia