comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma mansione. iuxta flu¬
uium tigris: Et exiuit.
ut lauaret pedes suos: Et
ecce piscis immanis exruit.
ad deuorandum eũ: Quẽ
expauescens tobias:clama¬
uit uoce magna dicens:
Domine inuadit me: Et
dixit ei angelus: Apprehen¬
de branchiam eius: et tra¬
he eum ad te: Quod cum
fecisset: attraxit eum in
siccum: et palpitare cȩpit
ante pedes eius: Tunc di-¬
xit ei angelus: Exintera
hunc piscem: et cor eius
et fel et iecur repone tibi
Sunt enim hȩc necessaria
ad medicamenta utiliter:
Quod cum fecisset: assauit
carnes eius: et secum lu¬
lerunt in uia: Cetera sal ie¬
runt: quȩ sufficerent eis.
quousq peruenirent in
rages ciuitatem medorũ
sunc interrogauit tobias
angelum: et dixit ei: Ob¬
secro te azaria frater. ut di-¬
cas mi hi quod remediũ
habebunt ista: quȩ de-
pondensq dixit ei: Cordis
cus particulam si super
carbones ponas: fumus
eius extricat omne genusᷤ
demoniorũ suie a uiro si¬
ue a muliere: ita ut ultra

Expanded text:
ma mansione juxta fluma mansione juxta fluvium Tigris. Et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Quem expavescens Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et dixit ei angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te. Quod cum fecisset, attraxit eum in siccum, et palpitare coepit ante pedes ejus. Tunc dixit ei angelus: Exentera hunc piscem, et cor ejus, et fel, et jecur repone tibi: sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Quod cum fecisset, assavit carnes ejus, et secum tulerunt in via - caetera salierunt, quae sufficerent eis, quousque pervenirent in Rages civitatem Medorum. Tunc interrogavit Tobias angelum, et dixit ei: Obsecro te, Azaria frater, ut dicas mihi, quod remedium habebunt ista, quae de pipondens angelus, dixit ei: Cordis ejus particulam si super carbones ponas, fumus ejus extricat omne genus daemoniorum, sive a viro, sive a muliere, ita ut ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ducam: et sanum tibi re¬
ducam filium tuum: Res¬
pondens autem tobias:
dixit: bene ambuletis: et
sit deus in itinere uestro:
et angelus eius comitetur
uobiscum: Tunc paratis
omnibus quȩ erant in
uia portanda: fecit tobias
uale patri suo et matri
suȩ: et ambulauerunt am¬
bo simulz
umq profecti essent:
et dicere: Baculum senec¬
tutis nostrȩ tulisti: et tranᷤ¬
misisti a nobis: Nunquã
esset ipsa pecunia: pro
qua misisti eum: Suffici¬
ebat enim nobis pauper¬
tas nostra: ut diuitias cõ¬
putaremus hoc quod ui¬
debamus filium nostrũ:
Dixitq ei tobias: Noli fle¬
re: Saluus perueniet filiꝰ
noster: et saluus reuerte¬
tur ad nos: et oculi tui
uidebunt eum: Credo enĩ
qm̃ angelus dei bonus co¬
mitetur ei: et bene dispo¬
net omnia quȩ circa ipi¬
sum geruntur: ita ut cũ
gaudio reuertatur ad nos:
Ad hanc uocem cessauit
mater eius flere: et tacuit:
rofectus est .
tobias: et canis secutꝰ
est eum: Et mansit pri¬

Expanded text:
ducam, et sanum tibi reducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis, et sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque profecti essent, et dicere: Baculum senectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobias: Noli flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit mater ejus flere, et tacuit.  Profectus est autem Tobias, et canis secutus est eum, et mansit pri
Abbreviated transcription (Latin):
nunciem patri meo: Tumc
ingressus tobias: indica¬
uit hec uniuersa patri
suo: Super quȩ admiratꝰ
dater: rogauit ut introi¬
ret ad eum: Ingressus itaꝙ
salutauit eum: et dixit:
Gaudium tibi semper sit:
tenebris sedeo. et lumen cȩ¬
li non uideo: Cui ait iuue¬
nis: Forti animo esto: In
proximo est: ut a deo cu¬
reris: Dixit itaq illi tobias:
Nunquid poteris perduce¬
re filium meum ad gabelũ
in rages ciuitatẽ medorũ:
Et cum redieris: restituã
tibi mercedem tuam: Et
dixit ei angelus: Ego ducã¬
eum: et reducam ad te: Cii
tobias respondit: Rogo te:
indica mi hi de qua do¬
mo.aut de qua tribu es
tu: Cui rapha el angelus
dixit: Genus queris mer¬
ce narii: an ipsum mer¬
ce narium qui cum filio
tuo eat: Sed ne forte so¬
licitum te reddam: ego
sum azarias ananiȩ mag¬
ni filius: Et tobias respon¬
dit: Ex magno genere es
tu: Sed peto ne irascaris:
quod uoluerim cognoscere
genus tuum: Dixit autẽ
illi angelus: Ego sanum

Expanded text:
nuntiem patri meo. Tunc nuntiem patri meo. Tunc ingressus Tobias, indicavit universa haec patri suo. Super quae admiratus pater, rogavit, ut introiret ad eum. Ingressus itaque salutavit eum, et dixit: Gaudium tibi sit semper. Et tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Cui ait juvenis: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Dixit itaque illi Tobias: Numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum
Abbreviated transcription (Latin):
tem hanc pecuniã inqui¬
ram: ignoro: Ille me nel¬
cit: et ego illum ignoro:
Quod signum dabo ei :
Sed neq uiam per quã
pergatur illuc: aliquan¬
do cognoui: Tunc pater
suus respondit illi: et
dixit: Cyrographũ qui¬
dem illius.penes me ha-¬
beo: Quod dum illi often¬
deris: statim tibi restitu¬
et: Sed perge nunc. et
inquire tibi aliquem fi¬
delem uirum. qui eat te¬
cum salua mercede sua:
dum adhuc uiuo: ut ri-¬
cipias eam:
unc egressus tobias.
Sinuenit iuiuenẽ stan¬
tum: et quasi paratũ ad
ambulandũ: Et ignoranᷤ
quod angelus dei esset:
silutauit eum et dixit:
linde te habemus bone
iuuenis: At ille respon¬
dit: Ex filiis ifra el: Et
tobias dixit ei: Nosti uiã
quȩ ducit in regionem
nedorum: Cui respondit:
Noui: et omnia itinera eiꝰ
srequenter ambulaui: Et
mansi apud gabelum fra¬
tem nostrum. qui mora¬
sur in rages ciuitate me¬
dorum: quȩ posita est in
monte e ebathanis: Cui
tobias ait:Sustine me
obsecro: donec hec ipsa

Expanded text:
tem pecuniam hanc requitem pecuniam hanc requiram, ignoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro: quod signum dabo ei? sed neque viam, per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splentum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
omnino non maneat:
Quod ab alio oderis fieri
tibi: uide ne alteri aliqͣn¬
do tu facias: Panem tuũ
cum esurientibus et ege¬
nis comede: et de uesti¬
mentis tuis nudos tege:
Panem tuum et uinum
tuum super sepulturam
iusti constitue: et noli ex
eo manducare et bibere
cum peccatoribus: Consili¬
um semper a sapiente ꝑ¬
quire: Omni tempore be¬
nedic deum: et pete ab
eo ut uias tuas dirigat:
et omnia consilia tua in
ipso permaneant: Indico
etiam tibi fili mi dedisse
me decem talenta argenti.
dum adhuc infantulus
esses gabelo in rages cuu¬
tate medorum: et cirogra¬
phum eius apud me ha-¬
beo: Et ideo perquire qͦ¬
modo ad eum peruenias:
et recipias ab eo suprame¬
moratum pondus argen¬
ti: et restituas ei cirogra¬
phum suum: Noli timere
fili mi: Pauperem qͥdem
uitam gerimus: sed mul¬
ta bona habebimus. si ti¬
muerimus deum: et re¬
cesserimus ab omni pecca¬
to: et fecerimus bene: Cũc
suo: et dixit: Omnia que¬
cumq precepisti mi hi fa¬
ciam pater: Quomodo ali¬

Expanded text:
omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirogrphum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem vitam gerimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum, et recesserimus ab omni peccato, et fecerimus bene.  Capsuo, et dixit: Omnia quaecumque praecepisti mihi, faciam, pater. Quomodo au
Abbreviated transcription (Latin):
pater ñr selando zelum di:¬
accepit testamentum sacer-¬
dotii eterni Iħe dum impleuit
uerbum: factus est dux i frł:
Caleb dum testificatur in
ecclesia: accepit hereditatem:
e lẏas dum zelat delum legis:
receptus est in cȩlum. Ana¬
niasͤ. azarias: misa el cre¬
dentes: liberati sunt de flã¬
ma. Dami el in sua simpli¬
citate: liberatus est de ore
leonum. Eẜ ita cogitate per
qui sperant in eum ñ infir¬
mantur. Et a uerbis uiri pec

Expanded text:
pater noster in zelando zelum pater noster in zelando zelum accepit testamentum sacerdotii aeterni. Iesus dum implet uerbum, factus est dux in Israel. Chaleb dum testificatur in ecclesia, accepit hereditatem. ecula. Helias dum zelat gelum legis, raptus est ad caelum. Ananias, Azarias et Misahel credentes liberati sunt de flamma. Danihel in sua simplicitate liberatus est de ore leonum. et itqui sperant in eum non infirmantur et a verbis viri pec
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri fugerunt ad natio¬
nes: ut euaderent. Et cir¬
cuaiuit mathathias & a¬
mici eius: et destruxerui
aras. E circunciderunt pu¬
eros metrcuncisos. quoteͦt
inuenerunt in finib corũ¬
⁊ in fortitudine: et ꝑsecuti
gunt filios suꝑbiȩ & proᷤ¬
peratum est opus in manibus
eorum & obtinuerunt le¬
gem de manibꝰ gentium. et
le manibus regitm: et ñ de¬
uerunt cornu peccatori:
t appropinquauerunt
Edies mathathie mori¬
endi: et dixit filiis suis. Nũe
confortata est suꝑbia:⁊ ⁊ casti¬
gatio: et tempus euersioniᷤ:
et ira indignationis: Nune
ergo o filii ȩmulatores estote
legis: et date antmas ur̃as ꝓ
testamento patrui: ⁊ mem̃-¬
tote oꝑum patrum quȩ fece-¬
runt in generationibus suis.
et accipietis głam magnam¬
et nomen eternũ. Abraham
nonne in tem ptatione iN¬
uentus est fidelis: et reputa¬
tum est ei ad iusticiã. Ioseph
in tempore angustiȩ suȩ custo-¬
diuit mandatum: et factus
est dominus egypti. finees

Expanded text:
ceteri fugerunt ad natioceteri fugerunt ad nationes ut evaderent et circuivit Matthathias et amici eius et destruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitudine et persecuti sunt filios superbiae et prosperatum est opus in manu eorum et obtinuerunt legem de manibus gentium et de manibus regum et non dederunt cornu peccatori et adpropinquaverunt dies Matthathiae moriendi et dixit filiis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis nunc ergo o filii aemulatores estote legis et date animas vestras pro testamento patrum et mementote operum patrum quae fecerunt in generationibus suis et accipietis get nomen aeternum. Abraham nount in temptatione inuentus est fidelis, et reputatum est ei ad iustitiam? Ioseph in tempore angustiae suae custodiuit mandatum, et factus est dominus Aegypti. Finees
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Moriamtr omnes in
simplicitate nr̃a: et testes
erunt fuꝑ nos cȩlum et
terra: quod iniuste ꝑditis
nos. Et intulerunt eis bel-¬
lum sabbatis. Et mortui ẽt
ipsi & uxores eorum: ꝙ filii
eorum:⁊ pecora eorũ: usq
ad mille antmas hominũ:
Et cognouit mathathias
et amici eius: & habuerũt
t dixit uir proximo¬
suo. Si omnes fecermꝰ
sicut fratres ñri fecerunt:
et non pugnatierimus ad¬
uersus gentes ꝓ antmabus
nris: ⁊ iustificationib nris:¬
nũc citius disꝑdent nos a tera:
Et cogitauerunt in illa die:
dicentes. Omnis homo qui¬
cumq uenerit ad nos in
bello die sabbatorum. pug¬
nemus aduersus eum: et
non moriemur om̃s sicut
mortui sitrit fratres nri in
occultis. Tune congregata
est ad eos synagoga iudeoꝵ
fortis uiribus ex ifrł̃. Om̃is
uoluntarius in lege:iom¬
nes qui fugiebant a maliᷤ
abditi sunt ad eos: & facti
sunt illis ad firmamentũ:
& collegerunt exercitum: et
ꝑcusserunt peccatores in
ira sua: et utros iniquos
in indignatione sua. Et

Expanded text:
tes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt et dixit vir proximosuo si omnes fecerimus sicut fratres nostri fecerunt et non pugnaverimus adversus gentes pro animabus nostris et iustificationibus nostris citius disperdent nos a terra et cogitaverunt in illa die dicentes omnis homo quicumque venerit ad nos in bello die sabbatorum pugnemus adversus eum et non moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exercitum et percusserunt peccatores in ira sua et viros iniquos in indignatione sua et
Abbreviated transcription (Latin):
cedere defierunt. Quem con-¬
stituerunt esse sol en nem:
pore uacarent epulis: gau¬
dio. atq conuius. At hii
qui in urbe fusã cȩdem
exercuerant: tertiodecimo
et quartodecimo ensdem
mensis die. in cede uersati
sunt: quinto decimo autẽ

Expanded text:
edere desierunt. Quem constituerunt esse solemnem, nceps vacarent epulis, gaudio atque conviviis. At hi qui in urbe Susan caedem exercuerant, tertio decimo, et quarto decimo die ejusdem mensis in caede versati sunt: quinto decimo aute
Abbreviated transcription (Latin):
sutrierunt ualde: & multi
ex eis fame perierunt. Et
clamauerunt ad symonẽ¬
nt dextras acciperent: et
dedit illis. & eiecit eos
ide: et mundauit arcẽ
a contaminatiomibus. Et
intrauerunt in eam tey¬
tia ⁊ uicesima secundi
mensis. anno centestmo
seytuagesimo primo. cũ
laude & ramis palmarũ.
et cinyris: ⁊ cymbalis. et
nablis: et hymnis:⁊ can
ticis: quia contritus est
mimicus magnꝰ ex ifrł̃:
Et constituit ut omnib
annis agerentur dies hi¬
cum letitia & muniuit
montem templi qui erat
secus arcem: & habitauit
ibi ipse & qui cum eo erañ:
Et uidit symon iohannẽ
filium suum quod urR¬
fortis esset: et posuit eũ
ducem uirtutum uniu̾¬
sarum: & habitauit gasari:
simo septuagesimo
secundo. congregauit rex
demetrius exercitũ suũ
et abiit mediam ad con¬
trahenda sibi auxilia: ut
expugnaret triphonem:
Et ut audunt arsaces rex
persidis ⁊ medie. quia in-¬
trauit demetrius fines
suos: misit unum de pͥn-¬
cipibus suis ut compre¬

Expanded text:
surierunt valde et multi surierunt valde et multi ex eis fame perierunt et clamaut dextras acciperent, et dedit illis et eiecit eos inde, et mundavit arcem a contaminationibus. Et intraverunt in eam tercia et vicesima secundi mensis, anno centesimo septuagesimo primo, cum laude et ramis palmarum et cinaris et cimbalis et nablis et ymnis et caticis quia contritus est inimicus magnus ex Israhel et constituit ut omnibus annis agerentur dies hicum laetitia et munivit montem templi qui erat secus arcem et habitavit ibi ipse et qui cum eo erant et vidit Simon Iohannem filium suum quod vir esset et posuit eum ducem virtutum universarum et habitavit Gazaris simo septuagesimo secundo et congregavit rex Demetrius exercitus suos et abiit Mediam ad contrahenda sibi auxilia et expugnare Tryfonem et audivit Arsaces rex Persidis et Mediae quia intravit Demetrius confines suos et misit unum de principibus suis ut conpre
Abbreviated transcription (Latin):
stis publicis. anno primo
sub symone summo sacer¬
dote: magno duce.⁊ prm¬
cipe iudeorum:
N illis diebus sẏmon appli-¬
cuit ad gazam.⁊ crreitnde¬
dit eam castris: & fecit ma-¬
chinas. ⁊ appliciit ad etui¬
tatem: et percussit turrem
unam. & comprehendit. Et
et factus est motus magnꝰ
in ciuitate & ascenderunt
qui erant in cruitate cũ
uxoribus ꝙ filiis supra
murum. seissis tumcis
suis: et clamauerunt uo-¬
ce magna: postulantes a
sẏmone dextras sibi dari:
Et dixerunt. Non nobis
reddas scdm malitiaᷤ no¬
stras: sed scdm misericor¬
dias tuas. Et flexus symon:
non debellaiit eos. Fiecit
tamen eos de ciuitate: et
mundauit edes in quib
fuerant simulachra: et
tunc intrauit in eam. cũ
hẏmnis benedicenᷤᷤ dñm
Et eiecta ab ea omni im¬
mundicia: collo cauit in
ea uiros qui legem face¬
rent: et muniuit eam. &
fecit sibi habitationeo
Qui autem erant m arce
ierłm. ꝓhibebantur ẽgre-¬
di ꝙ ingredi da regioneo.
et emere ac uendere: & e¬

Expanded text:
stis publicis anno primo sub Simone sacerdote magno duce et principe Iudaeorum in illis diebus Simon adplicuit ad Gazam et circumdedit eam castris et fecit machinas et adplicuit ad civitatem et percussit turrem unam et conprehendit et qet factus est motus magnus in civitate et ascenderunt qui erant in civitate cum uxoribus et filiis supra murum scissis tunicis suis et clamaverunt voce magna postulantes a Simone dextras sibi dari et dixerunt non nobis reddas secundum malitias nostras sed secundum misericordias tuas et flexus Simon non debellavit eos eiecit tamen eos de civitate et emundavit aedes in quibus fuerant simulacra et tunc intravit in ea cum hymnis benedicens Dominum et eiecta ex ea omni inmunditia conlocavit in ea viros qui legem facerent et munivit eam et fecit sibi habitationem qui autem erant in arce Hierusalem prohibebantur egredi et ingredi in regionem et emere ac vendere et e
Abbreviated transcription (Latin):
adar. Et siluit terra iuda:
t audruit iudas no¬
men romanoꝵ quia
sunt potentes uiribus.
et ac quiescunt ad omnia
quȩ postulantur ab eis: et
quicumq accesserunt ad
eos statuerunt cum eis a¬
micitias: et quia sunt po¬
tentes uiribus. Audieruns
prelia eorum: et uirtutes
bonas quas fecerunt in ga¬
latia: quia obtinuerunt
eos:⁊ duxerunt eos sub
tributum & quanta fece-

Expanded text:
adar et siluit terra Iuda adar et siluit terra Iuda t audivit Iudas nomen Romanorum quia sunt potentes viribus et adquiescunt ad omnia quae postulantur ab eis et quicumque accesserunt ad eos statuerunt cum eis amicitias et quia sunt potentes viribus audierunt proelia eorum et virtutes bonas quas faciunt in Galatia quia obtinuerunt eos et duxerunt sub tributum et quanta fece
Abbreviated transcription (Latin):
mala locutus est suꝑ sc̃a
tua: et iudica illum scd̃m
malitiam illius &ẜ commi¬
serunt exercitus preliuo
tertia decima die mensis
adar: et contrita sunt ca¬
stra nicanoris: et cecidit
ipse primis in prelio. Ut
indit autem exercitus eiꝰ
quia cecidit nicanor: pro¬
iecerunt arma sua ⁊ fuge¬
runt E ꝑsecuti sunt eos
uiam diei unius: ab ada-¬
ser usq quo ueniatur in¬
gazara: et tubis cecmerutis
post eos cum significatio¬
nibus: Et exierunt de om¬
mbus castellis iudegin cir¬
cuitu: et uentilabant eoᷤ
cormbus: et conu̾tebant᷑
terum ad eos Es cecideruis
omnes gladio: et non est
relictus ex eis nec unus:
Et acceperunt spolia eoꝵ
ut predam: & caput nicã¬
noris amputauerunt: et
dextram eius quam exten¬
derat suꝑbe. & attulerunt:
et suspenderunt contra ie¬
rusalem & letatus est ctit.¬
ꝑts populus ualde: & ege¬
runt diem illam in leticia
magna. & constituit agi
omnib annis diem istam:
terciadecima die mensis

Expanded text:
male locutus est super sancta male locutus est super sancta tua et iudica illum secundum malitiam illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die mensis adar et contrita sunt castra Nicanoris et cecidit ipse primus in proelio ut vidit autem exercitus eius quia cecidit Nicanor proiecerunt arma sua et fugerunt et persecuti sunt eos viam diei unius ab Adasor usquequo veniatur Gazera et tubis cecinerunt post eos cum significationibus et exierunt de omnibus castellis Iudae in circuitu et ventilabant eos cornibus et convertebantur iterum ad eos et ceciderunt omnes gladio et non est relictus ex eis nec unus et acceperunt spolia eorum et praedam et caput Nicanoris amputaverunt et dexteram eius quam extenderat superbe et adtulerunt et suspenderunt contra Hierusalem et laetatus est populus valde et egerunt diem illam in laetitia magna et constituit agi omnibus annis diem istam tertiadecima die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
et iuraiit cum ira dicens:
Nisi traditus fuerit iudas
et exercitus eius in manꝰ
meas:. continuo cũ regres-¬
sus fuero in pace: sucen¬
dam domum istam Eẜ ex-¬
it cum tra magna. Et m¬
trauerunt sacerdotes: et
steterunt ante faciem al¬
taris ⁊ templi: & flentes di-¬
xerunt. Tu elegisti domũ
istam dñe. ad inuocandũ
nomen tuum in ea: ut esset
domus orationis ⁊ obsecra¬
tionis populo tuo. fac um¬
dictam in homine isto et¬
ꝑ exercitu enus: & cadant¬
in gladio. Memento blaphe¬
mias eorum: et ne dederis
eis ut ꝑmaneant E exiuit
nicanor ab Gerusalem: et
castra applicuit ad betho¬
ron & occurrit illi exercitꝰ
syrie. Et iudas applieu¬
it in adarsa: cum tribus
milibus uiris:
Et orauit nidas: & dixit:
qui missi erant a rege
sennacherib dñe. qui blas-¬
phemauerunt te: exnt an-¬
gelus:⁊⁊ percussit ex eiᷤ cen¬
tum octognita quinq mil¬
lia. Sic percute exercitum
stum in conspectu nr̃o ho¬
die: et sciant cȩteri quia

Expanded text:
et iuravit cum ira dicens et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et intraverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris et templi et flentes dixerunt tu elegisti domum istam Domine ad invocandum nomen tuum in ea ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homine isto et exercitu eius et cadant gladio memento blasphemias eorum et ne dederis eis ut permaneant et exiit Nicanor ab Hierusalem et castra adplicuit ad Bethoron et occurrit illi exercitus Syriae et Iudas adplicuit in Adarsa cum tribus milibus viris et oravit Iudas et dixit qui missi erant a rege Sennacherib Domine qui blasphemaverunt te exiit angelus et percussit ex eis centum octoginta quinque milia sic percute exercitum istum in conspectu nostro hodie et sciant ceteri quia
Abbreviated transcription (Latin):
unum de principibꝰ
sins nobilioribus qui erat
inimicitias exercens con¬
tra isrł: et mandauit ei e¬
uertere populum & tutte
uenit nicanor in ierłm
cum exercitu magno: et
misit ad iudam & ad fr̃ẽs¬
na tnter me ꝙ uos: ueni¬
am cum uiris paucis: ut
uideam facies ur̃as cum
pace. & uenit ad iudam:
et salutauerunt se inuicẽ
pacifice. E hostes parati e¬
rant rapere iudam & m¬
notitit sermo iudȩ: q̃m
cum dolo uenerat ad eũ:
& conterritus est ab eo: & am¬
plius noluit uidere faciẽ
eius. & cognouit mcanor
q̃m denudatum est consi¬
olium erus: et exiuit obui¬
am iude in pugnam: tux¬
ta capharsalama & cecide¬
runt de meanoris fere
quinq milia uiri: et fu-¬
gerunt in ciuitatem da-¬
uid & post hec uerba as¬
cendit mcanor in montẽ
syon: et exierunt de sacer-¬
dotibus populi salutare
eum in pace: et demons¬
trare ei holocaustomata
que offerebantur ꝓ rege. Et
irridens spreuit eos & pol¬
luit: et locutus est suꝑbe:

Expanded text:
unum ex principibus unum ex principibus suis nobilioribus qui erat inimicitias exercens contra Israhel et mandavit ei evertere populum et venit Nicanor in Hierusalem cum exercitu magno et misit ad Iudam et ad fratrna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre faciem eius et cognovit Nicanor quoniam denudatum est consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace et demonstrare ei holocaustomata quae offerebantur pro rege et inridens sprevit eos et polluit et locutus est superbe
Abbreviated transcription (Latin):
nim sunt constitutum: &
iusiurandum quod iura¬
t̃ uerunt. Et mouit bachides
castra ab ierłm: & applicuit
in bethsecha & misit. et cõ¬
rrehendit multos ex eis:
qui a se refugerant & quos¬
dam ex populo mactauit:
et in puteum magnum ꝓ¬
iecit & commisit regionẽ
alenmo: et reliquit cũ eo
auxilium in adiutorium
ipsi. et abnt bachides ad
regem & satis agebat alesa¬
mus: ꝓ principatu sacerdo¬
tii sui. Et conuenerunt ad e¬
um omnes qui ꝑturbabans
Ipłm suum: et obtinueruss
terram iuda: et fecerunt pla¬
gam magnam in isrł. Et
uidit tudas omnia mala
que fecit alc tmus & qui
cum eo erant filiis isrł pluᷤ
multo qͣm gentes. x exiit
in õmnes fines iude in cir¬
cuituꝰ: et fecit uindictam
i uiros desertores: & cessa¬
uerunt ultra exire in regi¬
onem. Uidit autẽ alc imꝰ
quod preualuit iudas. et
qui cum eo erant: & cogno¬
uit quia non potest susti¬
nere eos: et regressus est ad
regem: et accusauit eos mul¬
tis criminibus
t misit rex nicanoreo¬

Expanded text:
nim constitutum et iusiurandum quod iuraverunt et movit Bacchides castra ab Hierusalem et adplicuit in Bethzetha et misit et conprehendit multos ex eis qui a se refugerant et quosdam de populo mactavit et in puteum magnum proiecit et commisit regionem Alchimo et reliquit cum eo auxilium in adiutorium ipsi et abiit Bacchides ad regem et satis agebat Alchimus pro principatu sacerdotii sui et convenerunt ad eum omnes qui perturbabant populum suum et obtinuerunt terram Iuda et fecerunt plagam magnam in Israhel et vidit Iudas omnia mala quae fecit Alchimus et qui cum eo erant in filios Israhel plus multo quam gentes et exiit in omnes fines Iudae in circuitu et fecit vindictam in viros desertores et cessaverunt ultra exire in regionem vidit autem Alchimus quod praevaluit Iudas et qui cum eo sunt et cognovit quia non potest sustinere eos et regressus est ad regem et accusavit eos multis criminibus et misit rex Nicanore
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis pacificis in dolo:
et non intenderunt ser¬
momibus eorum. Uiderũt
enim: quia uenerunt cũ
exercitu magno. Et conue¬
nerunt ad bachidem & al¬
Csmum congregatio seri¬
barum requirere quȩ iusta
gint & primi assidei qui
erant in filiis isrł: & exqui¬
rebant ab eis pacem. Dixe¬
ritnt entm. Homo sacerdos
de semine aaron uenit. ñ
decipiet nos. Et locutus ẽ
cum eis uerba pacifica: et
nurauit illis dicens. Non in¬
feremus uobis malũ: neq
amicis u̾ris E crediderunt
ei: et comprehendit ex eis
sexagnita uiros: et occidit
eos in una cdie: scd̃m uer¬
bum quod scriptum est:
Carnes sc̃orum tuorum. &
sangumem ipsorum effu-¬
derunt in circuitu ierłm:.
et non erat qui sepeliret:
s icubuit timor & tremor
i omnem ppłm: quia dixe

Expanded text:
verbis pacificis in dolo verbis pacificis in dolo et non intenderunt sermonibus eorum viderunt enim quia venerunt cum exercitu magno et convenerunt ad Alchimum et Bacchidem congregatio scribarum requirere quae iusta sunt et primi Asidei qui erant in filiis Israhel et exquirebant ab eis pacem dixerunt enim homo sacerdos de semine Aaron venit non decipiet nos et locutus est cum eis verba pacifica et iuravit illis dicens non inferemus vobis malum neque amicis vestris et crediderunt ei et conprehendit ex eis sexaginta viros et occidit eos in una die secundum verbum quod scriptum est carnes sanctorum tuorum et sanguinem ipsorum effuderunt in circuitu Hierusalem et non erat qui sepeliret et incubuit timor et tremor in omnem populum quia d
Abbreviated transcription (Latin):
regni patrum suoꝵ: com¬
prehendit exercitus anti¬
ochum & lysiam. ut addu¬
ceret eos ad eum: et res ei
inotint & ait. Nolite os
tendere mi hi facies eoꝵ
Et occidit eos exercitus:
Et sedit demetrius suꝑ sedẽ
regni sur: et uenerunt ad
eum uiri iniqui ⁊ impii
ex ifrł. & ale tmus dux e¬
orum qiti uolebat fieri
sacerdos: & accusauerunt
populum apud regem
dicentes. Perctidit iudas
et fratres etus omnes ami¬
cos tuos: et nos disꝑdidit
de terra nr̃a. Nunc ergo
mitte uirum eiti credis:
ut eat ꝙ uideat extermi¬
nium omne quod fecit
nobis ⁊ regionibus regis:
et puniat omnes amieos
enus & adiutores eorum:
Et elegit rex de amieis sitᷤ
bachidem qui domina¬
batur trans flumen: ma¬
gnum in regno ⁊ fidelem
regi: et misit eutm E alcht¬
mum impium constitut
in sacerdotium: & manda¬
uit ei facere ultionem in
filios isrł & surrexerunt:
et uenerunt cum exercitu
magno in terram iuda. Et
miserunt nuntios :⁊ locuti
sunt ad iudam ꝙͣ fratres eiꝰ

Expanded text:
regni patrum suorum conregni patrum suorum conprehendit exercitus Antiochum et Lysiam ut adduceret eos ad eum et res ei innotuit et ait nolite mihi ostendere faciem eorum et occidit eos exercitus et sedit Demetrius super sedem regni sui et venerunt ad eum viri iniqui et impii ex Israhel et Alchimus dux eorum qui volebat fieri sacerdos et accusaverunt populum apud regem dicentes perdidit Iudas et fratres eius amicos tuos et nos disperdit de terra nostra nunc ergo mitte virum cui credis et eat et videat exterminium omne quod fecit nobis et regionibus regis et puniit omnes amicos eius et adiutores eorum et elegit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur trans Flumen magnum in regno et fidelem regi et misit eum et Alchimum impium constituit in sacerdotio et mandavit ei facere ultionem in filios Israhel et surrexerunt et venerunt cum exercitu magno in terram Iuda et miserunt nuntios et locuti sunt ad Iudam et fratres eius
Abbreviated transcription (Latin):
sidemus est munitus: ꝙ
meumbit nobi ordmare
de regno. Nunc itaq demꝰ
dextras hominibus istis:
et faciamus cũ illis pacem.
ꝙ cum omni gente eorũ:
et constituamus illis ut
ambulent in legitimiᷤ suiᷤ
sicut prius. Propter legi¬
tima entm tpsorum quȩ
despeximus. irati sunt:
et fecerunt omnia hec
Et placuit sermo in cons¬
pectu regis & prineipum:
Et misit ad eos pacem fa-¬
cere: et receperunt illam:
Et iurauit illis rex & pͥn¬
cipes Eẜ exierunt de mu¬
nitione: et intrauit rex
montem si on: ꝙ uidit
munitionem loci :⁊ rupit
citius ⁊uramentum quod
iurauit: ꝙ mandauit des-¬
truere murum in gyro
Et discessit festinanter: et
reuersus est antiochĩam:
Et muenit philippum
dominantem cruitati. et
pugnauit adu̾sus eũ & oc¬
nno centesimo quin¬
quagesimo primo: exiit
demetrius seleuei filius
ab urbe roma. & ascendit
cum paucis uiris in enui¬
tatem maritimam: & reg-¬
nauit illic sẜ factum est
ut ingressus est ta domũ

Expanded text:
sidemus est munitus et sidemus est munitus et incumbit nobis ordinare de regno nunc itaque demus dextras hominibus istis et faciamus cum illis pacem et cum omni gente eorum et constituamus illis ut ambulent in legitimis suis sicut prius propter legitima enim ipsorum quae despeximus irati sunt et fecerunt omnia haec et placuit sermo in conspectu regis et principum et misit ad eos pacem facere et receperunt illam et iuravit illis rex et principes et exierunt de munitione et intravit rex montem Sion et vidit munitionem loci et rupit ius iuramenti quod iuravit et mandavit destruere murum in gyro et discessit festinanter et reversus est Antiochiam et invenit Philippum dominantem civitati et pugnavit adversus eum et ocnno centesimo quinquagesimo et primo exiit Demetrius Seleuci filius ab urbe Roma et ascendit cum paucis viris in civitatem maritimam et regnavit illic et factum est ut ingressus est in domum
Abbreviated transcription (Latin):
lic custodiam seruare eã:
Et conuertit castra ad locũ
sc̃ificationis dies multos:.
et statuit illic balistas. et
machinas. ⁊ ignis iacula:
et tormenta ad lapides ia¬
ctandos: ꝙ spicula:⁊ scorpi¬
os ad mittendas sagitas:
et fundibula. fecerunt au¬
tem & tpsi machinas ad¬
uersus machinas eoꝵ: &
pugnauerunt dies multoᷤ:
fsce autem non erant in
ciuitate: eo quod septimꝰ
annus esset: et qui re-¬
manserant in iudea de
gentibus. consumpseranis
reliquias eorum quȩ re¬
posita fuerant.E reman¬
serunt in scĩs uiri pauei:
q̃m obtinuerat eos fames:
ꝙ disꝑsi sunt unuquisq
diuit lysias quod philip¬
ius quem constituit rex
antiochus cum adhuc
uiueret. ut nutriret an¬
tiochum filium suum &
regnaret. reuersus esset a
perside & media⁊ exerci-¬
tus qui abierat cũ ipso.
t quia querit suscipere
regni negotia: festmauit
rre & dicere ad regem et
duces exercitus. Deficimꝰ
cotichie: & esca nobis mo¬
dica est: et locus quẽ ob¬

Expanded text:
lic custodiam servare eam lic custodiam servare eam et convertit castra ad locum sanctificationis dies multos et statuit illic ballistas et machinas et ignis iacula et tormenta ad lapides iactandos et spicula et scorpios ad mittendas sagittas et fundibula fecerunt autem et ipsi machinas adversus machinas eorum et pugnaverunt dies multos escae autem non erant in civitate eo quod septimus annus esset et qui remanserant in Iudaea de gentibus consumpserant reliquias eorum quae repositae fuerant et remanserunt in sanctis viri pauci quoniam obtinuerat eos fames et dispersi sunt divit Lysias quod Philippus, quem constituit rex Antiochus cum adhuc viveret et nutriret Antiochum filium suum ut regnaret et reversus esset a Perside et Media et exercitus qui abierat cum ipso et quia quaerit suscipere regni negotia festinavit ire et dicere ad regem et duces exercitus deficimus cotidie et esca nobis modica est et locus quem ob
Abbreviated transcription (Latin):
auit nidas q exercitus eiꝰ
in prelium & ceciderunt
de exercitu regis inprelio:¬
sexcenti uiri. Et uidit ele-¬
azar filius salira aunam
de bestiis loricatam lories
regiis: et erat eminenᷤ suꝑ
cȩteras bestias: et uisum ẽ
ei quod in ea esset rex. Et
dedit se perietlo ut libe¬
raret populum suum: ꝙ
ac quireret sibi nomen ȩ¬
ternum & cucurrit ad eã
audacter in medio legio¬
nis:. interficiens a dextris
et a sinistris: & cadebant
ab eo huc & iltuc. E tuit sub
pedes elephantis: et suppo¬
suit se ei:⁊ occidit eum &ẜ
cecidit in terrã suꝑ ipsum:
et mortuus est illie & ui¬
dentes uirtutem regis. et
impetum exercitus etus:
deuerterunt ab eis. Castra
autem regis: ascenderunt
contra eos m ierusalem:
Et applicuit castra rex ad
iudeam ⁊ montem syon:
et fecit pacem citm his qui
erant in bethsura. & exie¬
runt de cruitate: quia ñe¬
rant eis ibi altmenta con¬
clusis: quia sabbata erant
terre. Et comprehendit rex
bethsuram: et constituit il¬

Expanded text:
et exercitus eius in proelium et ceciderunt de exercitu regis sescenti viri et vidit Eleazar filius Saura unam de bestiis loricatam loricis regis et erat eminens super ceteras bestias et visum est ei quod in ea esset rex et dedit se ut liberaret populum suum et adquireret sibi nomen aeternum et cucurrit ad eam audaciter in medio legionis interficiens a dextris et a sinistris et cadebant ab eo huc et illuc et ivit sub pedes elefanti et subposuit ei et occidit eum et cecidit in terram super ipsum et mortuus est illic et videntes virtutem regis et impetum exercitus eius deverterunt ab eis castra autem regis ascenderunt contra eos in Hierusalem et adplicuit castra rex ad Iudaeam et montem Sion et fecit pacem cum his qui erant in Bethsuram et exierunt de civitate quia non erant eis ibi alimenta conclusis quia sabbata erant terrae et conprehendit rex Bethsuram et constituit il
Abbreviated transcription (Latin):
et concitauit exercitus¬
in finpetum contra uiam
bethoacharã. Et compara¬
uerunt se exercitus in pre¬
lium: & tubis cecmnerunt:
Et elephantis ostenderunt
sangumem uue & mori:
ad acuendos eos in preliũ:
Et diuiserunt bestias ꝑ legi¬
ones: & astiterunt singuliᷤ
elephantis mille uiri in lo¬
ricis concatenatis: & galee
eree in capitibus eorum. Et
quingenti equites ordma¬
ti. uniciiq bestiȩ electi erañ:
hi ante tempus ubicumq
erat bestia ibi erant: et quo¬
cumq ibat ibant: & non
ddiscedebant ab ea. Sed ⁊ tur¬
res lignee fuꝑ eas firme. ꝓ¬
tegentes suꝑ singulas besti¬
as: et suꝑ eas machine. Et
suꝑ singulas uiri uirtutis
triginta duo. qui pugna¬
bant desuꝑ: et intus ma¬
gister bestie. Et residuum
equitatum hinc & inde
statuit in duas partes. tu¬
bis exercitum commouere:
et purgere constipatos in
legiomibus eius. E ut reful¬
sit sol in clipeos aureos &
resplenduerunt montes ab
eis. Resplenduerunt carpi¬
sicut lampades ignis & dis¬

Expanded text:
et concitavit exercitus impetum contra viam Bethzacara et conparaverunt se exercitus in proelium et tubis cecinerunt et elefantis ostenderunt sanguinem uvae et mori ad acuendos eos in proelium et diviserunt bestias per legiones et adstiterunt singulis elefantis mille viri in loricis concatenatis et galeae aereae in capitibus eorum et quingenti equites ordinati unicuique bestiae electi erant hii ante tempus ubicumque erat bestia erant et quocumque ibat ibant non discedebant ab ea sed et turres ligneas super eos firmae protegentes super singulas bestias et super eas machinae et super singulas viri virtutis triginta duo qui pugnabant desuper et intus magister bestiae et residuum equitatum hinc et inde statuit in duas partes tubis et exercitum commovere et perurguere constipati in legionibus eius et ut refulsit sol in clypeos aureos et aereos resplenduerunt montes ab eis resplenduerunt sicut lampades ignis et dis
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciem nr̃am: quia ab¬
his in fugam conuersi s̃t
patres titi in terra sua. Et
nunc quomodo poteris
sustinere equitatum & ex¬
ercitum tantum in cam¬
po. ubi non est lapis neq
saxitm: nec locuᷤ fugiendi:
It audiuit autem ion a

Expanded text:
ante faciem nostram quia bis in fugam conversi sunt patres tui in terra sua et nunc quomodo poteris sustinere equitatum exercitum tantum in campo ubi non est lapis neque saxum neque locus fugiendi ut audivit autem Iona
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad os suum applicat eam:
Pestilente flagellato stultus
sapientior erit: si aũt corri¬
pueris sapientem intelliget
disciplinam: Q ui affligit
patrem et fugit matrem:
ignominiosus est et infelix:
Non cesses fili rti audire
doctrinam: nec ignores ser¬
mones scientiȩ: Testis iniquus
derioet iudicium: et os un¬
piorum deuorat iniquita¬
tem: Parata sunt derisoribꝰ
iudicia: et mallei percitien¬
tes stultorum corporibus:
Tuxuriosa res uinum: et

Expanded text:
nec ad os suum applicat eam. nec ad os suum applicat eam. Pestilente flagellato, stultus sapientior erit: si autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui afflipatrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus. Luxuriosa res uinum et
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur: et gloria eius est
iniqua pretergredi: Sicut
fremitus leonis. ita et regis
ira: et sicut ros super berbã.
ita et hylaritas etus: Dolor
patris filius stultus: et tecta
iugiter perstillantia. litigi¬
osa mulier:Domus et diui¬
ciȩ dantur a parentibus:
a dño aũt proprie uxor
prudens: Pigredo immitit
soporem: et anima dissolu¬
ta esuriet: Qui custodit mai¬
datum. custodit animam
suam:qui aũt negligit
uias suas mortificabitur:
eneratur dño
qui miseretur pauperis:
et uicissitudinẽ suam red¬
det ei: Erudi filium tuum
ne desperes:ad interfectio¬
nem aũt eius ne ponas
animam tuam: Qui im¬
paciens est sustinebit dam¬
num: et cum rapuerit ali¬
ud apponet: Audi consiliũ
et suscipe disciplinam: ut
sis sapiens in nouissimis tu¬
is: Multȩ cogitationes in cor¬
de uiri: uoluntas aũt dñi
permanebit: homo in digenᷤ
misericors est: et melior palu¬
per quam uir mendax: Tl¬
mor dñi utaest ad uitam:
et in plenicudine commo¬

Expanded text:
noscitur: et gloria ejus est noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divitiae dantur a patribus: a Domino autem proprie uxor prudens. Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam: qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Feneratur Domino qui miseretur pauperis: et vicissitudinem suam reddet ei: Erudi filium tuum, ne desperes: ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam. Qui impatiens est, sustinebit damnum: et cum rapuerit, aliud apponet. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis. Multae cogitationes in corde viri: voluntas autem Domini permanebit. Homo indigens misericors est: et melior est pauper, quam vir mendax. Timor Domini ad vitam: et in plenitudine commo
Abbreviated transcription (Latin):
crationibus loquit᷑ pauper:
et diues effabitur rigioe:¬
Lur amicabilis ad societatẽ:
magis amicus erit quam
frater: Melior est pauper
qui ambulat in simplicita¬
te sua: quam diues torquens
labia insipiens: Ubi non est
scientia animȩ non est bo¬
num: et qui festinus est
pedibus offendet: Stulticia
hominis supplantat gres¬
sus eius: et contra deũ fer¬
uet animo suo: Diuitiȩ ad¬
dunt amicos plurimos: a
paupere aũt et hi quos ha¬
buit separantur: Testis fal¬
sus non erit impunitus:
et qui mendacia loquitur
non effugiet: Multi colunt
personam potentis: et ami¬
ci sunt dona tribuenti: Fra-¬
tres hominis pauperis ode¬
runt eum: insuper et ami¬
ci procul recesserunt ab eo:
Qui tantum uerba sectat᷑
ni hil habebit: qui autem
possessor est mentis. diligit
animam suam: et custos
prudentiȩ inueniet bona:
Cestis falsus non erit im pu¬
nitus: et qui loquitur men¬
dacia peribit: Non decent
stultum deliciȩ: nec seruum
dominari principibus: Do¬
ctrina uiri per pacientiam

Expanded text:
crationibus loquitur pauper: et dives effabitur rigidusVir amicabilis ad societatem, magis amicus erit, quam frater. Melior qui ambulat in simplicitate sua, quam dives torquens labia insiscientia animae, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus: et contra Deum fervet animo suo: Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. Doctrina viri per patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ditus: Stultus quoq si tacue¬
rit sapiens reputabitur: et
si compresserit labia sua in
omni tempore erit exprobra¬
bilis: Non recipit stultus uer¬
ba prudentiȩ: nisi ea dixe¬
ris que uersantur in corde
eius:
mpius cum in profundũ
uenerit peccatorũ contem¬
nit: sed sequitur eum igno¬
minia et opprobriũ: Aqua
profunda uerba ex ore uiri:
et torrens redundans fons
sapientiȩ: Accipere ꝑsonã¬
impiinon est bonum: ut
declines a ueritate iudicii:
labia stulti immiscent se
rixis: et os eius iurgia pro¬
uocat: Os stulti contritio eiꝰ:
et labia illius ruina animȩ
eius: lierba bilinguis quasi
simplicia: et ipsa perueni¬

Expanded text:
ditus. Stultus quoque si tacueditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia sua, inomni tempore erit exprobrabilis. Non recipit stultus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus. mpius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personaimpii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba bilinguis, quasi simplicia: et ipsa perveni
Abbreviated transcription (Latin):
cat impium et qui cõdem¬
nat iustum: abominabilis
est uterq apud dñm: Q uid
prodest habere diuitias stul-¬
to: cum sapientiam emere
mni tempore diligit qͥ
amicus est: et frater in
angustiis comprobatur: Ho¬
mo stultus plaudet mani¬
bus: cum spoponderit pro
amico suo: Qui meditatur
discordias diligit rixas: et
qui exaltat os suum querit
ruinam: Q ui peruersi cordis
est non inueniet bonum: et
qui uertit linguam. incidet
in malum: Natus est stultus
in ignominiam suam: sed
nec pater in fatuo lȩtabitur:
Animus gaudens ȩtatẽ flo¬
ridam facit: spiritus tristis
ex iccat ossa: Munera de sinu
impius accipit: ut peruertat
semita ᷤ iudicii: In facie pru¬
dentis lucet sapientia: oculi
stultorum in finibus terrȩ:
Ira patris filius stultus: et do¬
lor matris quȩ genuit eum:
Non est bonum damnum
inferre iusto: nec percutere
principem qui recta uidicat:
Qui moderatur sermones
suos. doctus et prudens est:
et preciosi spiritus uir eru¬

Expanded text:
cat impium et qui condemcat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere mni tempore diligit qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordiam, dirigit rixas: et qui exaltat ostium, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eru
Abbreviated transcription (Latin):
et aurum camino:ita cor¬
da probat dñs: Malus obe¬
dit linguȩ iniquȩ: et fallax
obtemperat labiis mendaci¬
bus: Qui despicit pauperẽ
exprobrat factori eius: et qͥ¬
taruina lȩtatur alterius. noz
erit impunitus: Corona se¬
num filii filiorum: et gloria
filiorum patres eorum: Non
decent stultum uerba com
posita: nec principem labiũ
mentiens: Gemma gratissi¬
ma. expectatio prestolantis:
quocumq se uerterit. pru¬
denter intelligit: Qui celat
delictum querit amicitias:
qui altero sermone repetit.
separat federatos: Plus profi¬
cit correptio apud pruden¬
tem: quancentum plage
apud stultum: Semper iur¬
gia querit malus: angelus
aũt crudelis mittetur con¬
tra eum: Expedit magis ur¬
se occurrere raptis fetibus:
quam fatuo confidenti sibi
in stulticia sua: Qui reddit
mala probonis: non rece¬
det malum de domo eius:
Q ui dimitut aquam. caput¬
est uirgiorum: et ante quã
patiatur contumeliam. iudi
cium deserit. Et qui iustifi¬

Expanded text:
et aurum camino: ita coret aurum camino: ita corda probat Dominus. Malus obedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. Qui despicit pauperem, exprobrat factori ejus: et qui ruina laetatur alterius, non erit impunitus. Corona senum filii filiorum; et gloria filiorum patres eorum. Non deceposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caputest iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit et qui iustifi