comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quieius de passionis tempora precesser̃ salui facti suntiusti: Cui figurae astipulatur qđ
melchi sedech sacerdos dĩ excelsi qui temporibus patriarcharũ fuit non sanguinẽ uictima¬
rũ sed panẽ & uinũ dnõ legit᷑ optulisse: Non legalis sacerdotii sed euangelici formã pre¬
tulisse qui &iã ipsũ abra ham cui benedictio & in quobenedictio omniũ gentiũ erat pro¬
missa benedixit : ut peromnia patescer& quia ꝓmissio patribus data non ꝑcerimonias legis
moy saicȩ: sed ꝑgratiã e&̃ dominicae passionis implenda.
Faccũ ẽ autẽ in illo tẽpore utamraphelrex sennaar. & a rioch rexponti. &chodor lachomor
bersa regem gomorrȩ & c&er
Quibus refertur quomodo chodor lachomorrex elamitarũ id est̃ persarũ cũ socus sibi regi¬
bus contrapenta polim bellum agens uicerit quasq gente scum adhuc certamen propera¬

Expanded text:
qui ejusdem passionis tempora praecesserunt, salvi facti sunt justi. Cui figurae astipulatur quod qui ejusdem passionis tempora praecesserunt, salvi facti sunt justi. Cui figurae astipulatur quod Melchisedech sacerdos Dei excelsi, qui temporibus patriarcharum fuit, non sanguinem victimarum, sed panem et vinum Domino legitur obtulisse, et non legalis sacerdotii, sed evangelici formam praetulisse: qui etiam ipsum Abraham, cui benedictio et in quo benedictio omnium gentium erat promissa, benedixit, ut per omnia patesceret quia promissio patribus data non per cerimonias legis Moysaicae, sed per gratiam esset dominicae passionis implenda. Factum est autem in illo tempore ut Amraphel rex Sennaar, et Arioch rex Ponti, et Chodorlahomor Bersa regem Gomorrhae, et caetera. Quibus refertur quomodo Chodorlachomor rex Aelamitarum, id est, Persarum, cum sociis sibi regibus contra Pentapolim bellum agens vicerit, quasque gentes, cum ad hoc certamen propera
Abbreviated transcription (Latin):
timisdĩ ad seoraculum accepisse ꝑhibet᷑: quarum tam̃ ibi & species retic&ur &uime¬
rus : neq: ullam ex inde usq: ad tempus paschȩ quod in aegypto inagni sangune lmmo¬
latum est oblatadõ hostia a patribus pertot annorum curricula in uenitur: quidẽ
ergo quod a tempore rȩꝓmissionis factae abraham usq ad tempusdate legis nulle offere¬
bantur uictimȩ preterunã solum modo quã ꝓfiliopater immo lauit infigurã dĩ patris
quip prio filio suo non pepercit sed pronobis omnibus tradiditeũ & tanta post modũ inlege
copia uictimarũ cotidie noncessabat offerri: nisi quia manifeste presagabat᷑ qđ gratia
& ueritas quae abrahȩ & seminieiꝰ erat ꝓmissa non in ob lationibus hostiarum sed in
xp̃ĩerat passione mundoreddenda ꝑ cuius fidem acsacram̃ta passionis nonsolũ nos sed & illi

Expanded text:
timis, Dei ad se oraculum accepisse perhibetur: quarum tamen ibi et species reticetur et numetimis, Dei ad se oraculum accepisse perhibetur: quarum tamen ibi et species reticetur et numerus: neque ullam exinde usque ad tempus Paschae quod in Aegypto in agni sanguine immolatum est, oblata Deo hostia a patribus per tot annorum curricula invenitur. Quid ergo quod a tempore repromissionis factae ad Abraham usque ad tempus datae legis nullae offerebantur victimae, praeter unam solummodo, quam pro filio pater immolavit in figuram Dei Patris, qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, et tanta postmodum in lege copia victimarum quotidie non cessabat offerri, nisi quia manifeste praesagabatur quod gratia et veritas quae Abrahae et semini ejus erat promissa, non in oblationibus hostiarum, sed in Christi erat passione mundo reddenda? per cujus fidem ac sacramenta passionis non solum nos, sed et illi
Abbreviated transcription (Latin):
lia multa inscripturis ab eo addita inperiti litterarũ scãrum repperiunt
Aedificauitq ibi altaredño. Tertiumq hoc altare abraham ȩdificauit primũ quippe
uixta locum sychem. secundum interb& hel & ai. ȩdificauerat. In quibus omnibus
notandũ quianusquã ab eo sacrificiũ oblatũ. sed tantũ nomen dñi inuocatũ scriptu¬
ra cõmemorat. sed nec inscripturis sequentibus ullam dõuictima aut sa crificiũ optulis¬
serepperitur excepto uno ari&e quẽ ꝓfilio obtulit holo cauitũ dño : In quo passio est
mediatoris dĩ & hominũ aꝑtissime figurata sed nec isa acfilius eiꝰ aliquamdõ hostiam
optulisse sed tantũ altare dõ edificare legitur : Similit̃ &ia cob cumiu bente dño altare
fecer̃ nulla s tam̃ uictimas mactasse repperitur. excepto cũ relicta terra rȩꝓmissionis
ȩgrptũ propt̃ iosepherat ingressurus. tunc & enim ꝑueniens bersabeȩ mactatis ibiuic¬

Expanded text:
lia multa in Scripturis ab eo addita periti litterarum sanctarum reperiunt. lia multa in Scripturis ab eo addita periti litterarum sanctarum reperiunt. Aedificavitque altare Domino. Tertiumque hoc altare Abraham aedificat: primum quippe juxta locum Sychem, secundum inter Bethel et Ai aedificaverat. In quibus omnibus notandum quia nusquam ab eo sacrificium oblatum, sed tantum nomen Domini invocatum Scriptura commemorat; sed nec in Scripturis sequentibus ullam Deo victimam aut sacrificium obtulisse reperitur, excepto uno ariete, quem pro filio obtulit holocaustum Domino, in quo passio est Mediatoris Dei et hominum apertissime figurata. Sed nec Isaac filius ejus aliquam Deo hostiam obtulisse, sed tantum altare Domino aedificasse legitur. Similiter et Jacob cum jubente Domino altare fecerit, nullas tamen victimas mactasse reperitur, excepto cum, relicta terra repromissionis, Aegyptum propter Joseph erat ingressurus. Tunc etenim perveniens Bersabee, mactatis ibi vic
Abbreviated transcription (Latin):
Et multa huius modi incerimonus legis inuenies. quȩ cũ ꝑp&uo iure facienda siueman¬
sura dicta sint : non tam̃ fuisse perp&ua . nisi spiritalit̃ intellecta probantur.
Mouens igitur abraham taber naculũ suũ uenit & habitauit uixta conuallem nam re
quod est inebron. He bron ciuitas est distans ad meridianã plagã abhierusalẽmilib
circit̃ iuginti duob: quae tẽ porib: moysi arbe siuecaria tharbe idest̃ ciuitas quattuor
uocabat᷑ eo qđ ibi tres patriarchȩ abraham &isa ac & iacobsepulti sint & adamproto¬
plastus. ut iniesu libro scriptũ ẽ. Poste a uero abebron unofiliorum chabebsortita
uocabulũ est ut uerba dierum narraNT: Siquẽ mouet᷑ quomodo nunc & ante tẽpora
filiorũ hocappellet᷑ nomine. intellegat ab etra sacerdote cum renouar& scripturã
sacrã quae achaldȩis fuerat exusta:  Hoc in loco uocabulum ebron addipotuissẽ : qua¬

Expanded text:
et multa hujusmodi in cerimoniis legis invenies, quae cum perpetuo jure facienda sive manet multa hujusmodi in cerimoniis legis invenies, quae cum perpetuo jure facienda sive mansura dicta sint, non tamen fuisse perpetua, nisi spiritaliter intellecta, probantur. Movens igitur Abram tabernaculum suum, venit, et habitavit juxta convallem Mambre quod est in Hebron. Hebron civitas est distans ad meridianam plagam ab Hierusalem millibus circiter viginti duobus, quae temporibus Moysi Arbe sive Chariatharbe, id est, civitas Quatuor vocabatur, eo quod ibi tres patriarchae Abraham, Isaac et Jacob sepulti sunt, et Adam protoplastus, ut in Jesu libro scriptum est, postea vero Hebron ab uno filiorum Chaleb sortita vocabulum est, ut Verba dierum narrant. Si quem movet quomodo nunc et ante tempora filiorum hoc appellatur nomine, intelligat ab Ezra sacerdote cum renovaret Scripturam sacram, quae a Chaldaeis fuerat exusta, hoc in loco vocabulum Ebron addi potuisse, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tellegi beato abrahȩ omnẽ torrã quã conspicis tibidabo & seminituo usq in sempi¬
temũ quia regio patriae caelestis quam terra illa repromissionis figurabat. Ita
ab electis omnibus semine uidelic& abrahȩ percipitur. ut in easine fine perma¬
neant uixta illud quod deigne holocausti dicitur inexodo. Ignis est isteperp&uus
quinũ quã defici& de altari. Neq: enim ignis ille materialis quo hostiae cremabant᷑
in tabernaculo ꝑ p&uus eẽ poterat. cum & ipsum tabernaculum & ipsum altare & ipsum
sacerdotium iam dudũ ab lata sint: sedignis dilectionis quo electi accendunt᷑ ad offeren¬
da dõ sacrificia orationum siue actionũ bonarũ . num quam defici& de altari: idest decor¬
dibus eorum quae illo morsaico altaride signabantur. Quia & hacuita diuino feruent
amore & infuturo dm̃ uidentes perfectius ex toto corde tota anima totauirtute diligunt:

Expanded text:
telligi beato Abrahae, omnem terram quam conspicis tibi dabo et semini tuo usque in sempitelligi beato Abrahae, omnem terram quam conspicis tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum; quia regio patriae coelestis, quam terra illa repromissionis figurabat, ita ab electis omnibus, semine videlicet Abrahae percipitur, ut in ea sine fine permaneant, juxta illud quod de igne holocausti dicitur in Exodo: Ignis est iste perpetuus qui nunquam deficiet de altari. Neque enim ignis ille materialis quo hostiae cremabantur in tabernaculo perpetuus esse poterat, cum et ipsum tabernaculum, et ipsum altare, et ipsum sacerdotium, etiam dudum ablata sint. Sed ignis dilectionis quo electi accenduntur ad offerenda Deo sacrificia orationum, sive actionum bonarum, nunquam deficit de altari, id est, de cordibus eorum, quae illo Moysaico altari designabantur: quia in hac vita divino fervent amore, et in futuro Deum videntes perfectius, ex toto corde, tota anima, tota virtute diligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cuutas ad orientalem plagam a terra reꝓmissionissitasit. testatur scriptura quae in se¬
quentibus dicit: Profectus ergoia cobuenit ad terrã orientalem. cumutiq debethel
ad aran iterfeciss&. Dixit que d ñs ad abraham postquam diuisus est lothabeo¬
piternum. Quidam codices habent usq: insaeculum quod utrum que ex uno greco
in sempiternum possidere ualeat semen abrahȩ terrã illã : cum humana conuersatio
in hacuita non possiteẽ sempiterna. Siuero legatur in scłm sicque accipiatur . quem
ad modum fideliter tenemus initium futuri scłi adsine prȩsentis ordiri. nilquȩsti¬
onis mouebit. quia &siexpulsi sunt is ra helitȩ dehiero solimis. manent tamen in
aliis ciuitatibus terrachanaan : &usque infinẽ manebunt & uniuersa terra illa
cũ a cristianis in habitat᷑ & ipsũ semen ẽ abrahȩ. potestautẽ &iã mistice dictum in

Expanded text:
civitas ad orientalem plagam a terra repromissionis sita sit, testatur Scriptura, quae in secivitas ad orientalem plagam a terra repromissionis sita sit, testatur Scriptura, quae in sequentibus dicit: Profectus ergo Jacob venit ad terram orientalem, cum utique de Bethel ad Haran iter fecisset. Dixitque Dominus ad Abram postquam divisus est Loth abpiternum. Quidam Codices habent usque in saeculum, quod utrumque ex uno Graecoin sempiternum possidere valeat semen Abrahae terram illam, cum humana conversatio in hac vita non possit esse sempiterna. Si vero legatur in saeculum, sicque accipiatur, quemad modum fideliter tenemus initium futuri saeculi a fine praesentis ordiri, nihil eos mouebit; quia, etsi expulsi sunt Israelitae de Hierosolymis, manent tamen in aliis ciuitatibus terrae Chanaan, et usque in finem manebunt; et uniuersa terra illa cum a Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qui uistus a postolica uoce astruitur in quo presentes non nisi ustitiae famam audire
ualebant. cuiusoculis & auribus mundis. audita acuisa ꝓximorum facinorũ facino¬
ra: nonnisi cruciatus & ad flictio erunt: Quod uero dicitur de eoquia recessit ab ori¬
ente : ab aran. significat & me sopotamia. unde iam dudũ corporaliter abraham
ducente discesserat. sed quia de proposito mentis eius dubitare lector poterat: utrũ nã
adhuc amore cognationis ac patriae tenere tur. aniam ꝑfectae quomodo abraham
& ipse deterra & cognatione & dedomo patrissui fuerit egressus. curauit scriptura
&iam deipso specialiter intimare quod ab illis locis anticolis: non solũ corpore
sed &mente recesserit. At que obsidem acspem diuine benedictionis perpetuus ubi¬
cumque a brahȩ placuis s& hospes acperegrinus manere consenserit. Namquia aran

Expanded text:
qui justus apostolica voce astruitur? in quo praesentes non nisi justitiae famam audire qui justus apostolica voce astruitur? in quo praesentes non nisi justitiae famam audire valebant, cujus oculis et auribus mundis audita ac visa proximorum facinora non nisi cruciatus et afflictio erant? quod vero dicitur de eo quia recessit ab oriente ad Haran, significat et Mesopotamiam, unde jam dudum corporaliter Abraham ducente discesserat; sed quia de proposito mentis ejus dubitare lector poterat utrumnam adhuc amore cognationis ac patriae teneretur, an jam perfecte quomodo Abraham et ipse de terra et cognatione et de domo patris sui fuerit egressus, curavit Scriptura etiam de ipso specialiter intimare, quod ab illis locis atque incolis non solum corpore, sed et mente recesserit, atque ob fidem ac spem divinae benedictionis perpetuus ubicunque Abrahae placuisset hospes ac peregrinus manere consenserit. Nam quia Haran,
Abbreviated transcription (Latin):
it ullatenus a suȩ puritatis integritate corrumpi. Quibus autem peccatis
sod omitȩ fuerint subiugati. excepto illo infando quod insequentibus scriptura
commemorat. hie techiel proph&a sufficienterex ponit loquens adhierusalem
Ecce haec fuit iniquitas sodomȩ sororistuȩ superbia. saturitas panis & habundan¬
tia & otium ipsius & filiarũ eius: & maium egeno & pauperi non porrigebant
& eleuatȩ sunt & fecerunt ab ominationes coramine. A quib: omnibus inmunẽ
fuisse beatũ loth. & textus sacrae hiscoriae testatur. quẽ ange losospitio re cepiss
acpereos a pereuntibus impis ereptũ eẽ. declarat: Et sententiabeati petri a postoli
probat quaedicitur. & iustũ lothoppressum anesandorum iniuria conuersatione
eruit. Aspectuenim & audituiustus erat. Habitans apud eos quide die indiem a ni¬
mã iustam iniquis operibus cruciabant. Quid enim bonimeriti eideesse poterat.

Expanded text:
it ullatenus a suae putitatis integritate corrumpi. Quibus autem peccatis it ullatenus a suae putitatis integritate corrumpi. Quibus autem peccatis Sodomitae fuerint subjugati, excepto illo infando quod in sequentibus Scriptura commemorat, Ezechiel propheta sufficienter exponit, loquens ad Hierusalem: Ecce haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia, saturitas panis, et abundantia, et otium ipsius et filiarum ejus; et manum egeno et pauperi non porrigebant, et elevatae sunt, et fecerunt abominationes coram me . A quibus omnibus immunem fuisse beatum Loth, et textus sacrae historiae testatur, quem angelos hospitio recepisse, ac per eos a pereuntibus impiis ereptum esse declarat; et sententia beati Petri apostoli probat, qua dicitur: Et justum Loth oppressum a nefandorum injuria et conversatione eruit . Aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justam iniquis operibus cruciabant. Quid enim boni meriti ei deesse poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
tia sacrae historiae manifestissime probant ubi eum ab hostibus captũ strenuisse cum
suis omnibus saluauit. Et merito quia nec ipse lothopus uirtutis ac fidei quod cum fra¬
tremaiore consueuerat exercere &iã superatim conuersatus ulla in partemutauit
Eleuatis ltaq: lothoculis uidit omnem circa regionem iordanis quae uniuersa inriga¬
batur antequam subuerter& dñs sodomam &gomorram. Sicut paradisus dñĩ &¬
recessit aboriente & c&era usque dumait : Homines autem sod omitȩ pessimi
erant & peccatores coram dñonimis: fertilitatem terrȩ laudat simul& in colarũ
notat impietatem. ut eo maiori damnatione digniesse intellegantur: Quod
maxima dĩ munera non ad fructum pietatis. sed ad crementum uertẽ reluxbriş
Vbi &iam tacite laudibus beati lothadditur: quia in ipsa terra interipsos de¬
gens indigenas ne que ubertate soliduitis. neq: exemplo cohabitantium poti¬

Expanded text:
tia sacrae historiae manifestissime probant: ubi eum ab hostibus captum strenuissime cum tia sacrae historiae manifestissime probant: ubi eum ab hostibus captum strenuissime cum suis omnibus salvavit, et merito quia nec ipse Loth opus virtutis ac fidei, quod cum fratre majore consueverat exercere, etiam separatim conversatus ulla in parte mutavit. Elevatis itaque Loth oculisbatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorram sicut paradisus Domirecessit ab oriente; et caetera usque dum ait: homines autem Sodomitae pessimi erant et peccatores coram Domino nimis. Fertilitatem terrae laudat, simul et incolarum notat impietatem, ut eo majori damnatione digni esse intelligantur, quod maxima Dei munera non ad fructum pietatis, sed ad incrementum vertere luxuriae: ubi etiam tacite laudibus beati Loth additur, quia in ipsa terra inter ipsos degens indigenas, neque ubertate soli divitis, neque exemplo cohabitantium potu
Abbreviated transcription (Latin):
na uotadõ offerre ualemus. Bethel autẽ ipsa est quae prius luza uocabatur & a
ia cobcũ ibi dor miens caelestia miracula atque agmina uidiss& bethel nomen accepit
ciuitas sicut & ai. Duodecimo circiter miliario abhierusalem sita. euntib: nea polim
Sed & loth qui erat cum abraham fuerunt greges ouium & armenta & tabern acula:
nec poterat eos capere terra ut habitarent simul. erat quippe substantia eorum
multa & non quibant habitare communiter. unde & facta estrixalnter pastores
gregiũ abraham & loth. & c&era. Quibus exordine replicatur quomodo lothabra hã
salua caritate discessit malente illo fratrem carissimum & sanctissimum a secorporalit̃
separari. quamcum scandalo &gurgiis infirmorum secũ teneri. Quem tamen a se
corpore separatũ. ne quaquã ab intimo suae mentis amore separa uit. sicut sȩquen¬

Expanded text:
na Deo vota offerre valemus. Bethel autem ipsa est quae prius Luza vocabatur, et a na Deo vota offerre valemus. Bethel autem ipsa est quae prius Luza vocabatur, et a Jacob, cum ibi dormiens coelestia miracula atque agmina vidisset, Bethel nomen accepit; civitas sicut et Ai duodecimo circiter milliario ab Hierusalem sita euntibus Neapolim. Sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium, et armenta, et tabernacula; nec poterat eos capere terra ut habitarent simul: erat quippe substantia eorum multa, et non quibant habitare communiter: unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth, et caetera quibus ex ordine replicatur quomodo Loth ab Abraham salva charitate discessit, malente illo fratrem charissimum et sanctissimum a se corporaliter separari, quam cum scandalo et jurgiis infirmorum secum teneri: quem tamen a se corpore separatum nequaquam ab intimo suae mentis amore separavit, sicut sequen
Abbreviated transcription (Latin):
tant autem scĩ in prae fato monte bone conuersationis altare dñõ non aliud utiq quã
suum corpus & animã in quo & nomen cius inuocant scient esse absque auxilio nominis
eius necuiam iustitiae cȩpisse. neque cursum boni propositi consũmare ualere.
Elaec de loco altaris abraham id circo diligentius explanare curauimus Nequiputar&
beatum morsen historiaegratia diligentiae & non potius intuitu spiritalis intelle¬
gentiae tam solerte locũ tabernaculi & altaris uel orationis eius. lterata narratione
uoliusse describere. Vbi & hoc notandum quod abraham non in aegrpto sicut nec
inchaldea siue in haran sed tantum interra chanaanquam in promissione accepit
uel fecisse alcare uł dnm uocasse describitur. qui a nimirum nonnisi inunitate
fideicatholicae. Non nis i inspe supernae ꝓmissionis perfecta opera facere acdig¬

Expanded text:
cant autem sancti in praefato monte bonae conversationis altare Domino, non aliud utique quam cant autem sancti in praefato monte bonae conversationis altare Domino, non aliud utique quam suum corpus et animam, in quo et nomen ejus invocant, scientes se absque auxilio nominis ejus nec viam justitiae coepisse, neque cursum boni propositi consummare valere. Haec de loco altaris Abraham idcirco diligentius explanare curavimus, ne quis putaret beatum Moysen historiae gratia diligentiae et non potius intuitu spiritalis intelligentiae tam solerter locum tabernaculi et altaris vel orationis ejus iterata narratione voluisse describere. Ubi et hoc notandum quod Abraham non in Aegypto, sicut nec in Chaldaea, sive in Haran, sed tantum in terra Chanaan, quam in promissione accepit, vel fecisse altare vel Dominum invocasse describitur: quia nimirum nonnisi in unitate fidei catholicae, nonnisi in spe supernae promissionis, perfecta opera facere, ac dig
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Verum inter acceptionem fidei quadño consecrati sunt & ingressum regni
in quo eum uidere desiderant altitudinem bonȩ actionis quasi medium montis eximi
uerticem conscendunt. Ai. namq: siue aggai utantiqui trans latores nomen urbis
illius posuerunt interprȩtationem questio siue festiuitas. Quod uidelic& nomen aptissi¬
me tempore congruit illo quoquisque fidelium sacrad nõ consecratur mentis salutarib:
em redemptionis. Quantaenim festiuitas mentis est redimi a potestati tonebrarũ
& inlustratione sps scĩ signaculum ueri regis effici. quaeciuitas inuictae fidei &iam
questio potest recte uocari. perhancenim siue electid nm a quo longius aberrauer̃
quȩrere didicerunt. siue ipse dñs eos quasi ouessuas bonus pastor quaesisse innotuitiux¬
ta quod ipse ait filius hominis uenit quaerere & saluum facere quod perierat. Edifi¬

Expanded text:
possunt: verum inter acceptionem fidei, qua Domino consecrati sunt, et ingressum regni possunt: verum inter acceptionem fidei, qua Domino consecrati sunt, et ingressum regni in quo eum videre desiderant, altitudinem bonae actionis quasi medium montis eximii verticem conscendunt. Ai namque sive Aggai, ut antiqui translatores nomen urbis illius posuerunt, interpretatur Quaestio, sive Festivitas: quod videlicet nomen aptissime tempori congruit illo, quo quisque fidelium Domino consecratur sacramentis salutaribus:  estis in die redemptionis . Quanta enim festivitas mentis est redimi a potestate tenebrarum, et illustratione Spiritus sancti signaculum veri Regis effici? quae civitas invictae fidei etiam quaestio potest recte vocari: per hanc enim sive electi Dominum, a quo longius aberraverunt, quaerere didicerunt, sive ipse Dominus eos quasi oves suas bonus pastor se quaesisse innotuit, juxta quod ipse ait: Filius hominis venit quaerere et salvum facere quod perierat . Aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
manufacta sed est a&na incaelis :i. Quam uidere desiderabat ꝓph&a cũ dice bat
Dñẽ dilexi decorẽ domustuae & locum habitationis gloriȩ tuȩ.
Vsque ad locum ubi prius fixerat tabernaculũ interb& hel & ai. In loco altaris qđ fecerat
prius & inuocauit nomen dñĩ. Notandũ qđ beatus abraham ꝓfectus electorũ. Itinere
suo figurans. In b&hel quidem ameridie siue ꝑmeridiem reuersus essenarratur. Nec
tamen eandem ciuitatem ingressus esse subuingitur. sed interhanc & ai peruenisse ibiq
dnm̃ inuocare perhib&ur . qui locus orationis inmonte eẽ perhib&ur positus. supra
memoratur. Qui animirum electi carnis adhuc uinculo retenti & inprofectu
uirtutum positi: Tota quidem mentis intentione ad domũ supernȩ habitationis
peruenire satagunt continuis bonorum operum gressibus adhanc properare conten¬
dunt. sed necdum hanc intrare necdum ciues regem que eius indecoresuo cernere

Expanded text:
manufacta, sed est aeterna in coelis , quam videre desiderabat Propheta, cum dicebat: manufacta, sed est aeterna in coelis , quam videre desiderabat Propheta, cum dicebat: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum tabernaculi gloriae tuae Usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai: in loco altaris quod fecerat prius, et invocavit nomen Domini. Notandum quod beatus Abraham profectus electorum itinere suo figurans, in Bethel quidem a meridie sive per meridiem reversus esse narratur, nec tamen eamdem civitatem ingressus esse subjungitur; sed inter hanc et Ai pervenisse, ibique Dominum invocasse perhibetur. Qui locus orationis in monte esse positus supra memoratur, quia nimirum electi carnis adhuc vinculo retenti, et in profectu virtutum positi, tota quidem mentis intentione ad domum supernae habitationis pervenire satagunt, continuis bonorum operum gressibus ad hanc properare contendunt; sed necdum hanc intrare, necdum cives Regemque ejus in decore suo cernere
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationẽ ꝓtẽpore ad curando corporis necessaria deflectunt in infimis. ut mox explo¬
ta eademcorporiscura. ad contemplanda eaquae sursũ sunt totamentis intentionẽ
reuocent ac sese feruore dilectionis & lucegratiae caelestis a sole iustitiȩ quaerant in¬
nouari. hoc est enim mystice ascendentes de aegrpto ad austra lemplagam uenire.
expletis nos carnis necessariis. suꝑ nelucis & caritatis ꝓfectũ ad ñõ sedula intentione
postulare: Talinãq uoto acpropositomentis. ad caelestẽnos patriã Iterfacore non
dubiũẽ. Vnde apte subditur Reuersusq ẽ ꝑ iter quouenerat a meridie inbethel.
Permeridiem nos quippe ad bethel tendere est ꝑlumenscientiae caelestis perquae
inspiratione intimiamoris ad ingressum domusdĩ qđ bethel significat. crebrisbo¬
norũ operũ gressibus properare. Illius uidelic& domꝰ quae sicut a postolus ait : Non

Expanded text:
cogitationem pro tempore ad curanda corporis necessaria deflectunt in infimis, ut mox, explecogitationem pro tempore ad curanda corporis necessaria deflectunt in infimis, ut mox, expleta eadem corporis cura, ad contemplanda ea quae sursum sunt totam mentis intentionem revocent, ac sese fervore dilectionis et luce gratiae coelestis a Sole justitiae quaerant innovari: hoc est enim mystice ascendentes de Aegypto ad austratem plagam venire, expletis nos carnis necessariis, supernae lucis et charitatis profectum a Domino sedula intentione postulare. Tali namque voto ac proposito mentis ad coelestem nos patriam iter facere non dubium est: unde apte subditur. Reversusque est per iter quo venerat a meridie in Bethel. Per meridiem nos quippe ad Bethel tendere est per lumen scientiae coelestis, perque inspirationem intimi amoris ad ingressum domus Dei, quod Bethel significat, crebris bonorum operum gressibus properare; illius videlicet domus quae, sicut Apostolus ait, non
Abbreviated transcription (Latin):
in hancaliunde defluentiũ exilla ꝓfluentiã. facillime potest conici. Congruit
autem aptissime trpicis sensibus ut terra chanaan altior sit aegypto. quia hae c mimirũ
ꝓmissionem patriae caelescis. illa de signat praessuras ac labores uitae praesentis
Nam hanc dñs & ꝓmisit & dedithereditatẽ is rahel populo suo : In illa uero & abrahã
periclitatur quã uiscitissimȩ ad nõ tutatus : & ꝓgenies eiꝰ grauissimo est diutius serui¬
cio prenia : quauis & ipsa adultimũ mirabiliter redempta atq inde educta est: Altior
ergo ẽ terra reꝓmissionis finibus a egypti tã & si in ꝓximosita. quia & si cõmunã in hoc scło
iustia creprobiui tamforis agere uidentur. magna tamen sublimi de uotȩ mentis¬
trpicȩ quod & ipsedum uiuer& incarne & om̃s electi filii uidelic& eiusdem ꝓmissionis. ita

Expanded text:
in hanc aliunde defluentium, ex illa profluentium, facillime potest conjici. Congruit in hanc aliunde defluentium, ex illa profluentium, facillime potest conjici. Congruit autem aptissime typicis sensibus ut terra Chanaan altior sit Aegypto, quia haec nimirum promissionem patriae coelestis, illa designat pressuras ac labores vitae praesentis. Nam hanc Dominus et promisit et dedit haereditatem Israel populo suo: in illa vero et Abraham periclitatus, quamvis citissime a Domino tutatus, et progenies ejus gravissimo est diutius servitio pressa, quamvis et ipsa ad ultimum mirabiliter redempta, atque inde educta est. Altior ergo est terra repromissionis finibus Aegypti, tametsi in proximo sita, quia etsi communem in hoc saeculo justi ac reprobi vitam foris agere videntur, magna tamen sublimitate devotae mentistypice quod et ipse dum viveret in carne, et omnes electi, filii videlicet ejusdem promissionis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ pharao multa donauerat. &pharao postea sit percussus adño: illa adhuc intac¬
ta ab eius concubitu permanente.
Ascendit ergo abraham de aegrpto ipse & uxor eius & omnia quae habebat & loth
cumeo ad australem plagam
Australem plagam non aegyptidicit. sed terrae reꝓmissionis. Neq enĩ deȩgipto ad
australem fecititer : qđ quicũq fecerit longius a terra rȩꝓmissionis abscedt. Sedegip¬
tũ totã deserens cuius partẽ adierat australẽ terrȩ rȩꝓmissionis plagãquȩ ꝓximaerat
primũ conscendit. Notandũ quoq: uixta litterã qđ & supra inȩgrptũ descendisse &
nunc de aegrpto ascendere memorat᷑ abrahã : quianimirũ terra ȩgypti non solũ terrȩ
chanaan. sed & c&eris mundi regionibus iacere ꝑhibet᷑ inferior : sicut e contra sc̃rtarũ
regio aliis terrarum partibus fertureminere sublimior: quod ex fluminũ cursib

Expanded text:
Abrahae Pharao multa donaverat, et Pharao postea sit percussus a Domino, illa adhuc intacAbrahae Pharao multa donaverat, et Pharao postea sit percussus a Domino, illa adhuc intacta ab ejus concubitu permanente. Ascecum eo, ad australAustralem plagam non Aegypti dicit, sed terrae repromissionis: neque enim de Aegypto ad austrum fecit iter, quod quicunque fecerit, longius a terra repromissionis abscedit: sed Aegyptum totam deserens, cujus partem adierat, Australem terrae repromissionis plagam, quae proxima erat, primum conscendit. Notandum quoque juxta litteram quod et supra in Aegyptum descendisse, et nunc de Aegypto ascendere memoratur Abraham, quia nimirum terra Aegypti non solum terrae Chanaan, sed et caeteris mundi regionibus jacere perhibetur inferior, sicut econtra Scytharum regio aliis terrarum partibus fertur eminere sublimior: quod ex fluminum cursibus
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq: uxorem tacuit non negauit sororem: Coniugis tuendam pudicitiam committens
dõ & humanas insidias cauens ut homo: Qm̃si periculum quantũ caueri poterat
non cauer& : magis temptar& dm̃ quam sperar& in eũ : Deniq: factũ est qđ de dño
prȩsumpsit abraham : Nam pharao rex aegyptiqui eam uxorem sibi acceperat. grauit̃
ad flictus marito reddidit. Vbi absit uteam credamus alieno concubitu fuisse pollutã.:
quia multo est credibilius hoc pharaonem facere adflictionibus magnis. non fuisse
permissum potest & hoc dici quod iuxtalibrũ hester. Vbicumq: mulierum placuis¬
sc regis exmensibus. oleo unguebatur myrtino & aliis sex quibusdam pigmentis
& aromatibus utebatur. & tunc demum ingrediebatur ad regem. Poterit fieri ut
sarui postquam placuit regi dum perannum eiꝰ ad eum prȩparatur introitus &

Expanded text:
Itaque uxorem tacuit, non negavit sororem, conjugii tuendam pudicitiam committens Itaque uxorem tacuit, non negavit sororem, conjugii tuendam pudicitiam committens Deo, et humanas insidias cavens ut homo, quoniam si periculum, quantum caveri poterat, non caveret, magis tentaret Deum quam speraret in eum. Denique factum est quod de Domino praesumpsit Abraham, nam Pharao rex Aegypti, qui eam sibi uxorem acceperat, graviter afflictus, marito reddidit: ubi absit ut eam credamus alieno concubitu fuisse pollutam, quia multo est credibilius hoc Pharaonem facere afflictionibus magnis non fuisse permissum. Potest et hoc dici, quod juxta librum Esther ubi quaecunque mulierum placuisset regi, sex mensibus oleo ungebatur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus utebatur, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Poterat fieri ut Sarai postquam placuit regi, dum per annum ejus ad eum praeparatur introitus, et
Abbreviated transcription (Latin):
proquibus omnibus eaquaereprobi nonnorunt p̃mia infuturo ꝑciperent. Sequit᷑
Cumq: prope eẽ. ut ingreder&ur ȩgyptũ. dixit sarai uxori suae. Noui quod pulchra
esuelsis mulier & qđ cum uiderinte a egyptii dicturi sunt quod uxor ipsius est & inter¬
ficientine & tere seruabunt : Dicergo obsecro quod soror measis ut bene sit mihi ꝓpt̃
te & c&r usquedum dictũ est : Flagellauit autem dñs pharaonem plagis maxi¬
mis & domumeius: propter saraiuxorem abraham. Vocauit pharao abram & dix̃
ei. Quid nam ẽ . qđ fecistimihi quare non indicasti quoduxortua e& : quã ob causã
dixistieẽ sororem tuã ut tolleremeam mihi inuxorem: Nilmentitus est abrahã¬
Nilmentitus est abrahã
quia uxorem suã dixit sororem. Eratenim & hoc quia propinqua sanguine : sicut¬
&iam loth eadem propinquitate cum fratris euisess& filius. fratereius est dictus

Expanded text:
pro quibus tantum omnibus ea quae reprobi non norunt praemia in futuro perciperent. Sequitur. pro quibus tantum omnibus ea quae reprobi non norunt praemia in futuro perciperent. Sequitur. Cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis mulier, et quod cum viderint te Aegyptii, dicturi sunt quod uxor ipsius est, et interficient me, et te reservabunt: dic ergo, obsecro, quod soror mea sis, ut bene sit mihi propter te, et caetera usque dum dictum est, flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis et domum ejus propter Sarai uxorem Abram; vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Quidnam est quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi uxorem. Nihil mentitus est Abraham quia uxorem suam dixit sororem. Erat enim et hoc, quia propinqua sanguine, sicut etiam Loth eadem propinquitate, cum fratris ejus esset filius, frater ejus est dictus.
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis ie suduce redditur. ut insinuar&ur mrstice quia promissa nobis olim pa¬
tria caelestis : post ad flictionem exilii presentis sit reddenda perihm xp̃m dñn
nrm Sed& ineadem terra chanaan filui promissionis num quã a laboran do
siue contra hostes certando cessabant. ut intellegorent sicut prefati sumus aliam sibi
magis patriam posthancessequȩ rendã : In quauera ceter benedictioni caelesti &re¬
quie fruerentur aeerna: Cuinimirũ dispensatione diuinȩ prouidentiae congruit
&iam hoc qđ peregrinans inaegrpto abraham pereclitatus est propt̃ uxorem sed
periclitanti nedeler&ur diuina protectione subuentum est . ut uidelic& patescer&
quia non solum generalia mundimala . ut est fames morbi : captiuita siusti : cum reꝓbis
in hacuita subituri uerum &iam spetiales ab ipsis reprobis essent tribulationes passuri

Expanded text:
servitutis Jesu duce redditur, ut insinuetur mystice quia promissa nobis olim paservitutis Jesu duce redditur, ut insinuetur mystice quia promissa nobis olim patria coelestis post afflictionem exsilii praesentis sit reddenda per Jesum Christum Dominum nostrum. Sed et in eadem terra Chanaan filii promissionis nunquam a laborando sive contra hostes certando cessabant, ut intelligerent, sicut praefati sumus, aliam sibi magis patriam post hanc esse quaerendam, in qua veraciter benedictione coelesti et requie fruentur aeterna: cui nimirum dispensationi divinae providentiae congruit etiam hoc quod peregrinans in Aegypto Abraham periclitatus est propter uxorem; sed periclitanti ne laederetur divina protectione subventum est, ut videlicet patesceret quia non solum generalia mundi mala, ut est fames, morbi, captivitas, justi cum reprobis in hac vita subituri, verum etiam speciales ab ipsis reprobis essent tribulationes passuri,
Abbreviated transcription (Latin):
cogente necessitate : eandem ꝓmissionis terrãre linquebant : Et sicute psalmistacanit :
pertransierunt degente ingentẽ & deregno ad populũ alterũ : Quod non casu sed super¬
nautiq prouisione sactũ eẽ credendũẽ. Vt & ipsi udelic& & om̃ seiusdem ꝓmissionis he¬
redes intellegerent. Ita sediunȩ benedictionis dona suscepisse : ut in hactam̃ uita labor
sibi & afflictio sustinenda temporalis. sed infuturo sitrequies acbeatitudo expectand
pennis : Vbi & hoc quoq dar&ur intellegi qđ ita terrachanaan in possessionẽ sit pro¬
missa abrahȩ acseminieus. ut haec magis hereditatẽ patriae caelestis signi fic&:
Dequa scriptũ est : lusti uero hereditatẽ possidebunt terrã. & in hahitabunt in scłm
scłi suꝑeã. Quod de terra huiusscłi quae iustis & iniustis commune est. cõmunis dictũ
turergo terrachanaan abraham & seminieius. ac post longum laborem egrptiȩ

Expanded text:
cogente necessitate, eamdem promissionis terram relinquebant, et sicut Psalmista canit, cogente necessitate, eamdem promissionis terram relinquebant, et sicut Psalmista canit, pertransierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum : quod non casu, sed superna utique provisione factum esse credendum est, ut et ipsi videlicet, et omnes ejusdem promissionis haeredes intelligerent, ita se divinae benedictionis dona suscepisse, ut in hac tamen vita labor sibi et afflictio sustinenda temporalis, sed in futuro sit requies ac beatitudo exspectanda perennis, ubi et hoc quoque daretur intelligi, quod ita terra Chanaan in possessionem sit promissa Abrahae ac semini ejus, ut haec magis haereditatem patriae coelestis significet, de qua scriptum est: Justi vero haereditate possidebun eam . Quod de terra hujus saeculi quae justis et injustis est communis dictum tur ergo terra Chanaan Abraham et semini ejus, ac post longum laborem Aegyptiae
Abbreviated transcription (Latin):
peant: Sole uistitiȩ desuper uidelic& xp̃o inlucente semꝑ accenduntur. Itaque
abraham uidere acnosse desiderans terram quam accepturus erat in possessionem
humanã quidem curiositate ꝑrexit. uadens & ultra progrediens ad meridiem. Misti¬
ca autẽ significatione. docuit sese ascendentem deuirtute Inuirtutem. Continuum diui¬
nae dilectionis sicut & omnes electos semꝑ agere profectum . donec ipsum uidere done¬
tur dm̃ deorum insion. Factaest autem fames interra descenditq abram in aegyptũ
ut peregrinar& ibi. Postaccepta promissa benedictionis. post ingressam terram
promissionis. port aedificatum in ea altare dño: post̃ inuocatum nomen illius. fame
temperatur abraham: & tanta fame cuius gratia eã quã in promissione acceperat
moxutuidit & adut terram relinquerat: Sed & isa ac sed & ia cob acfiliieius simili

Expanded text:
peant, Sole justitiae desuper, videlicet Christo, illucente, semper accenduntur. Itaque peant, Sole justitiae desuper, videlicet Christo, illucente, semper accenduntur. Itaque Abraham videre ac nosse desiderans terram quam accepturus erat in possessionem, humana quidem curiositate perrexit, vadens et ultra progrediens ad meridiem: mystica autem significatione docuit sese ascendentem de virtute in virtutem continuum divinae dilectionis, sicut et omnes electos, semper agere profectum, donec ipsum videre donetur Deum deorum in Sion. Facta est autem fames in terra, descenditque Abram in Aegyptum ut peregrinaretur ibi. Post accepta promissa benedictionis, post ingressam terram promissionis, post aedificatum in ea altare Domino, post invocatum nomen illius, fame tentatur Abraham, et tanta fame, cujus gratia eam quam in promissione acceperat, mox ut vidit et adiit, terram relinqueret; sed et Isaac, sed et Jacob, ac filii ejus, simili
Abbreviated transcription (Latin):
naculum suum ab occidontehabens bethel & aboriente ai. Edificauit quoq altare dño
& inuocauit nomeneiꝰ: Postconuallem quippe ad montana conscendit: quia ꝑhumil¬
tatem ꝓpriȩdispectionis ad sublimitatẽ debemꝰdõ deuotȩ actionis conscendere et ibi quo¬
q sicut & in conuallȩ aedi ficabit alta redño ac nomeneuis inuocauit. quia & humilie¬
mur in conspectudnĩ & ut sub limauirtutum opera faciamus. utrumq diuinaedigna¬
tionis est donũ. proutroque illi gratiarum laudes debemus offerre : & quia semper
inuirtutibus esse deb& ad altiora progressus apte subditur.
Perrexitq: abraham uadens & ultra progrediens admeridiem: Meridianã quippe
plagam unde sol ardentior mundum in lustrare consueuit. feruorem dilectionis mysti¬
ce demonstrat quacorda electorũne inrerum infimarũ appetituacdesideriis tor¬

Expanded text:
naculum suum, ab occidente habens Bethel et ab oriente Ai. Aedificavit quoque altare ibi Domino naculum suum, ab occidente habens Bethel et ab oriente Ai. Aedificavit quoque altare ibi Domino et invocavit nomen ejus. Post convallem quippe ad montana conscendit, quia per humilitatem propriae despectionis ad sublimitatem debemus Deo devotae actionis ascendere. Et ibi quoque, sicut et in convalle, aedificavit altare Domino, ac nomen ejus invocavit, quia et ut humiliemur in conspectu Domini, et ut sublimia virtutum opera faciamus, utrumque divinae dignationis est donum: pro utroque illi gratiarum laudes debemus offerre. Et quia semper in virtutibus esse debet ad altiora progressus, apte subditur: Perrexitque Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Meridiana quippe plaga, unde sol ardentior mundum illustrare consuevit, fervorem dilectionis mystice demonstrat, qua corda electorum, ne in rerum infimarum appetitu ac desideriis tor
Abbreviated transcription (Latin):
quam uocatiadño alaboribus & oneribus scłi huius primam interuirtutes habere debemꝰ:
Dicente ipso. discite a me quia mitissum & humilis corde & inueni&is requiem animab
ur̃is iugum enim meum suaue est & onus meũ leueest : Cuus oneris portationi congruit
mystice locus sychem: quia hiccum ualle in lustrari pariter nominatur:. Sichem
quippelatine in humeros transfertur. quianimirum cum humilitate mentis. bono¬
rum nos operum oport& oneragestanda suscipere. qđ cũ agere sollicite curamus.
mox dominicȩ uisitationis & consolationis accipere gratiã merebimur. ut paulatim
ad sublimiores uirtutũ gradus ualeamus ascendere. Vnderecte deprocessib: Itinerũ
abrahȩ quaebonorum operum ꝓfectus designant adiungitur.
Et inde trans grediens ad montem quierat contra orientẽ bethel. tetendit ibi taber¬

Expanded text:
quam vocati a Domino a laboribus et oneribus saeculi hujus primam inter virtutes habere debemus, quam vocati a Domino a laboribus et oneribus saeculi hujus primam inter virtutes habere debemus, dicente ipso: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris: jugum enim meum suave est, et onus meum leve est . Cujus oneris portationi congruit mystice locus Sychem, quia hic cum valle illustri pariter nominatur: Sychem quippe Latine in humeros transfertur, quia nimirum cum humilitate mentis bonorum nos operum oportet onera gestanda suscipere: quod cum agere sollicite curamus, mox dominicae visitationis et consolationis accipere gratiam merebimur, ut paulatim ad sublimiores virtutum gradus valeamus ascendere. Unde recte de processibus itinerum Abrahae quae bonorum operum profectus designant, adjungitur: Et inde transgrediens ad montem qui erat contra orientem Bethel, tetendit ibi taber
Abbreviated transcription (Latin):
lem inlustrẽ. chananeus autem tuncerat interra: apparuitq dñs abram & dixitei:
semini tuod ab o terram hanc qui aedificauit ibi altare dño:
Supra legitur quia cõmorantem adhuc in aran abraham dñs ad locutus est : eumq mul¬
tiplicibenedictione ꝓmissa ex inde abire & interrã quam ipsi monstrar& uenire prȩcepit
Quod ubi fecit & diuinis libente roboe diuit prȩceptis: moxmaiore dĩgratia dignus efficitur:
lta ut non solum ad locutione eius sicut prius sed & uisione frui merer&ur : Quicũ eadẽq
consestim eam quasiuir dõ deuotus posito altariei adtitulare atque ad offerendas eiuictimas
consecrare curauit. Verum quia sacra historia mysteris crpicis est plena notandum
quod eadem dñi apparatio atq altaris erectio inloco srchem & in conualle in lustri
facta eẽ memoratur. Quae conuallis in lustris figuratȩ . nisi humilitas intellegendaẽ

Expanded text:
lem illustrem: Chananeus autem tunc erat in terra. Apparuitque Deus Abram, et dixit ei: lem illustrem: Chananeus autem tunc erat in terra. Apparuitque Deus Abram, et dixit ei: Semini tuo dabo terram hanc. Qui aedificavit ibi altare DSupra legitur quia commorantem adhuc in Haran Abram Dominus allocutus est, eumque multiplici benedictione promissa, exinde abire, et in terram quam ipse monstraret, venire praecepit: quod ubi fecit, et divinis libenter obedivit praeceptis, mox majore Dei gratia dignus efficitur; ita ut non solum allocutione ejus, sicut prius, sed et visione frui mereretur. Qui cum eadem vconfestim eam quasi vir Deo devotus posito altari ei attitulare, atque ad offerendas ei victimas consecrare curavit. Verum quia sacra historia mysteriis typicis est plena, notandum quod eadem Domini apparitio atque altaris erectio in loco Sychem et in convalle illustri facta esse memoratur, quae convallis illustris figurate, nisi humilitas intelligenda est?
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dixit animas quas fecerant proeo positũẽ ut dicerent filios quos genuerant
Sol& enim in scripturis homo aliquando animȩ solius aliquando carnis nomine b̃lius bidicari Anim
sic̃dictũ es Anima quae peccauerit ipsamorietur: Carnis ut inpsalmo ad te om̃is can
ueni& : Cumneq: carosine anima ad dm̃ uenire neq si necarne possit animapetcare
sed propt̃ unã partẽ totus homo signetur : Ne que ex hac sententia quicquã haben¬
auxilii qui sicut carnem excarne. Ita exanima animam ȩstimant procrearicũ uocabulo
anime diximus totus homo design&ur: Animas autem fecisse id est animas procreasse in
aran non abraham & loth: sed familiae eorum & uernaculi intellegendi sunt : Nã ipsos
patri archas sienĩ adhuc absque liberis permansisse sequentia sacrȩ historiȩ testantur
Cum que uenissent in eam ꝑtransiuit abra hamterrã usq ad locum sichem usq: ad conual¬

Expanded text:
Quod dixit animas quas fecerunt pro eo positum est, ut diceret filios quos genuerant. Quod dixit animas quas fecerunt pro eo positum est, ut diceret filios quos genuerant. Solet enim in Scripturis homo aliquando animae solius, aliquando carnis nomine solius indicari. Animae, sicut dictum est: anima quae peccaverit, ipsa morietur ; carnis, ut in Psalmo: at te omnis caro veniet , cum neque caro sine anima ad Deum venire, neque sine carne possit anima peccare, sed propter unam partem totus homo signetur. Neque ex hac sententia quidquam habenauxilii qui sicut carnem ex carne, ita ex anima animam aestimant procreari: cum vocabulo animae, ut diximus, totus homo designetur. Animas autem fecisse, id est, animas procreasse in Haran non Abraham et Loth, sed familiae eorum et vernaculi intelligendi sunt: nam ipsos patriarchas adhuc absque liberis permansisse sequentia sacrae historiae testantur. Cumque venissent in eam, pertransivit Abram terram usque ad locum Sichem, usque ad conval
Abbreviated transcription (Latin):
interrã chanaan. sed &om̃s electi cumiram primi reatus inuitae suae statu abdicata
consuetudine uitiorum uirtutibus operãdent & felicissimo cõmertio temporalibus
insistant laboribus ut a&na premia consequantur. terrenas diuitias spernant ut pos¬
sint accipere caelestes. humanigaudia regni contemnant . ut inregnodĩ partẽ habero
mere antur. haecest enim terra quam se dñs sequacibus suis monstraturũ esse ꝓmisit.
quia non humanȩ ingenio sapientiȩ que sit actionum bonarũ uia incaedendum potesi
inuestigari. sed illius est in omnib: ducatus expetendus cuidicit psalmista : Tenuisti
manũ dexterã meã : & Inuoluntate tua deduxistime & cumgloria ad sumpsistime.
Tu dit itaq saraiuxorem suam & lothfilium fratrissui uniuersamque substantiam
quã possederant & animasquas fecerant in aran . & egressi sunt utirent in t̾rãchanaan

Expanded text:
in terram Chanaan; sed et omnes electi cum iram primi reatus in vitae suae statu, abdicata in terram Chanaan; sed et omnes electi cum iram primi reatus in vitae suae statu, abdicata consuetudine vitiorum, virtutibus operam dant, et felicissimo commercio temporalibus insistunt laboribus, ut aeterna praemia consequantur; terrenas divitias spernunt, ut possint accipere coelestes; humani gaudia regni contemnunt, ut in regno Dei partem habere mereantur. Haec est enim terra quam se Dominus sequacibus suis monstraturum esse promisit: quia non humanae ingenio sapientiae, qua sit actionum bonarum via incedendum, potest investigari, sed illius est in omnibus ducatus expetendus, cui dicit Psalmista: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Tulit itaque Sarai uxorem suam, et Loth filium fratris sui, universamque substantiam quam possederant et animas quas fecerant in Haran; et egressi sunt ut irent in terram Chanaan.