comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis r&inent firmitatem: necideo
eis euangelica putanda est aduer¬
sa ꝑfectio : quia &iustutum studia
aduoluntaria incitantur augmen¬
ta & ultiones criminũ penitentie
remedur relaxantur ⁊ dicitaũ dñ
nis abundauerit iustitia uest rax
plus quam scribarum & phariseo¬
rum non intrabitis in regnum cȩ¬
lorum: Quomodo uero abunda
tura adimaginem & similitudinem
dĩ condita. suum imiteur auctorẽ:
qui re parationem scĩficationem¬
que credentium in peccatorũ remis¬
sione constituit ut remota sȩueri¬
tate uindictȩ. omnique cessante
supplicio reus in nocentiȩ redde¬
r&ur. & finis criminum fier& ori¬
go uirtutum : Quodigitur dilectirsi¬
mi & u&eris prȩdicatione doctri¬
ne adpurificationem animarum
corporũ que nostram. ieiunium
septimi mensis ad sumimus : nonle¬
galib: nos oneribur subicimus sed
utilitatẽ continentiȩ. quȩcp̃i euan¬
gelio seruit amplectimur: quia & in
hoc potest suꝑ seribas & phariseos

Expanded text:
tatis retinent firmitatem. Nec ideo tatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiones criminum poenitentiae remediis relaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Quomodo vero abundabtura ad imaginem et similitudinem Dei condita suum imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret origo virtutum? CAP. II. Quod igitur, dilectissimi, ex veteris praedicatione doctrinae ad purificationem animarum corporumque nostrorum jejunium septimi mensis assumimus, non legalibus nos oneribus subjicimus, sed utilitatem continentiae quae Christi Evangelio servit, amplectimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos
Abbreviated transcription (Latin):
Anisse in hunc mundum no¬
uerat ut legem non soluer& sedim¬
pler& ita ueteristestamenti de¬
er&a distinxit. ut quȩdam &eis
sicut erant condita euangelicȩ
eruditioni ꝓfuturae decerper&
& quȩ dudum fuerant consu&udi¬
nis iudaicȩ fierent obseruantiȩ
xp̃ianȩ: Quamuis enim uari&ater
hostiarum difserentiȩ baptis matũ
& otia sabbatorum cum ipra carnis
circum cisione cessauerint: manent
tamen &ipsis uoluminibus. &iam
apudnos plurima prȩcepta mordia
& cumindedicatur diliges dñidm̃
tuum & totocord&uo. & diliger ꝑxi¬
muntuum sicut te ipsum: xp̃o dño
docente cognoscimus qm̃ in his duob
mandatis total& pendet & ꝓph&ȩ
tantaque est subhuius geminȩ ca¬
ritatis edicto utriur que copula
testamenti : ut sine istarum congione
uirtutum. necl& quem quam inue¬
niatur iustificasse nec gratia:
Ille quoque partes legalium manda¬
torum quibus quȩdam prȩcipiun¬
tur ut fiant. quȩ dam interdicun¬
tur ut nonfiant : antiquȩ auetori¬

Expanded text:
nisse in hunc mundum noverat, ut legem non solveret, sed impleret , ita veteris Testamenti decreta distinxit, ut quaedam ex eis, sicut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerperet, et quae dudum fuerant consuetudinis Judaicae, fierent observantiae Christianae. Quamvis enim varietates hostiarum, differentiae baptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Et cum inde dicatur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo; et diliges proximum tuum sicut teipsum : Christo Domino dicente cognoscimus, quod in his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; tantaque est sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. Illae quoque partes legalium mandatorum ex quibus quaedam praecipiuntur ut fiant, quaedam interdicuntur ut non fiant, antiquae auctori
Abbreviated transcription (Latin):
maxima illa eesdesiȩ luminaria
sed & reliqua elecconũ turba : uel ui¬
uendo uel moriendo dm̃ suo quique
tempore darificat: Quorum uestigia
nor quoque fratresmei nostrotem¬
pore sequi oport&. &uitȩ uidelic& me
ondinem ad&empla bonorũ dirigen¬
do & in proposita uitȩ rectitdine ad
montem usque ꝑsistendo: ut socii con¬
uer sationis eorum &istentes socii&iã
remuneitetionis mereamur effici
Hoc aũ ito ꝑficiemus: siuixta huius
sacratirsimȩ lectionis tenorẽ. & re¬
demptorem nr̃m debito affectu com¬
plectimur : &erga ꝓximorũ salutẽ
frcterna sollicitudine uigilamur
ipso opitulante quihȩc &nos facer
iub& & sefacta remunerare polli

Expanded text:
maxima illa Ecclesiae luminaria, maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae videliceordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare polli
Abbreviated transcription (Latin):
tamen certaui cursum consum maui.
fidem seruaui, Monscraebat quali¬
ter morce clarificaturur ess& cum
premisit : Ego enim iamimmolor. &tẽ¬
pus mee nesolutionis in stat: Oquam
preciora in conspectudñi mors sc̃i illiur
qui aꝑtissime nouerat. qui liber uoce
prȩdixerat: se occidi ꝓ dño non aliud
erse. quamgratissimam dõ mundissi¬
mam que hostiam offerris Clarifica¬
uit ergo & paulus dm̃: clarificaue¬
runt deeri a postoli quia &ipsipuro
corde xp̃mdiligebant : ipsi sincera in AI¬
dentione oues xp̃i curabant: Quodenĩ
p&ro dictumest pasceoues meas omni¬
bus utique diccum est: hoc namque
erant e&eri a postoli : quod fuit p&rus:
sed primatus p&rodatur : ut unitas ec¬
clesiȩ commend&ur, Pastores sunt
omnes sed gr& unur ostenditur : qui
& ab apostolis omnib: tunc unanima
consensione pascebatur : & de inceps
a suc cessoribus eorum. communicura
pascitur: quorum plurimi conditor̃
suum morte : omnes aũ uita sua clari¬
ficare ꝓbantur Non solum autem

Expanded text:
en certavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum autem
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ clarificauit: Clarificauit namq
uitadm̃ qui ꝑomnia quȩ gessit. non
suam ꝓpriam. sed conditoris sui uolun¬
tatem laudemque quȩrebat : clari¬
ficauit & passionib:: quem a proposi¬
tis suꝑni amoris obsequur. nulla ꝑse¬
quentium ualuit reuocare pressura
Verumquia cum memoria beati
p&ri. &iam co apostolieius pauli ho¬
die natalicia celebramur : uideamus
fratrer carissimi utrum &ipse uel
uita uel passionib: uel morde dm̃ clari¬
ficauerit: Clarificauit utiq & ipse
testatur enim lucas euangelista qui
librum accuum a postolorum maxima
& paste agones ipsius & labores ꝓep̃o.
describendo compleuit : Mestatur hoc
&ipse : quiopus scriptorum suorum
quod quat cuor decim epistolis condu¬
sit solo ut itadixerim xp̃i odore resꝑ¬
sit. Quic quidenim ibilegeris : autpi¬
dei arcana reuelat. autbonorum
operum fructur ostendit. autcelestir
tribulationum hȩc predicans sustinu¬
aut generidi exhortatione : quodomuib

Expanded text:
Deum clarificavit. Clarificavit namque Deum clarificavit. Clarificavit namque vita Deum, qui per omnia quae gessit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celebramus, videamus, fratres charissimi, utrum et ipse vel vita, vel passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis tribulationum hic praedicans sustinuaut generali exhortatione, quod omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
eius quimisit cum xp̃i. Prȩmissaigi¬
tur dñs ouium suarũ pascione ad¬
iungit mox eidem primo pastorum
tendes inquiens manustuas & alius
cecing& & duc& quo nonuis acsipa¬
tender dicat : quatła mecaritate di¬
ligr hine liquido probabir cũ ꝓpar¬
uulorum eorum uita usque ad mortẽ
certando ꝑueneris. & ut illi in corpore
possint pariter & mente saluari ip¬
setor menta corporis omnia quȩ ad¬
uersarium infligere lib&. fostimen¬
tis constantia tolerauer is. Quod
ipse quoque euangelista subsequen¬
ter insinuat cumait: hoc aũdixit. signi¬
ficans qua morte clarificaturus es¬
i& dm̃ Glarificauit qui ppep&rus
morte sua dm̃ : quando hoc indicio
cunctis quantum dr̃ ess& colendur
amandus que monstnruit : dumipre
data optione mall& crucis subire
tormentum : quam a cȩlestis uerbi
p̃dicatione cessare: Quinotandum
quod non solũ morte sed & uita sua &
passionib: quȩ mortem prȩcesserent

Expanded text:
ejus qui misit eum, Christi. Praemissa igiejus qui misit eum, Christi. Praemissa igitur Dominus ovium suarum pastione, adjungit mox eidem primo pastorum tendes, inquiens, manus tuas, et alius te cinget et ducet quo tu non vis. Ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant,
Abbreviated transcription (Latin):
mercennarius est & non ꝑtin& ad
eum de ouibus: Ueriaũ pastor is &
cui sincere ẽ curao deouib. euidens
non solum commodis omnibus uitȩ
temporlis carere sed ipsam quo que
uitet̃ ꝓ grege xp̃i ponere in pronituliabe
Vnde nunc ipse postquam pascendas
suas oues pero hoc est plebos docen¬
das gubernandas que commisit : subse¬
quenter ad didit dicens Anenamen
dicotibi cum esses iunior cingebaste
Rambulabas ubi uolebas : cum autẽ
senueris &tendes manustuas & ali¬
us tecing& & duc& quononuis: In ex¬
tensione & enĩ manum : positionem
membrorum eius quacrucierat ap¬
tandus insinuat incinctione alteri¬
us : inpositionem uinculorũ quibus
mit  inductu quo noll& : ipsã mortis
ac parsionis a cerbitatẽ indicat:
quam corporaelis eius in firmitashor¬
rebat: cuius animi firmitas spirita¬
lis &icm aduerra ꝓ dño l&abatur
cuncta suffere: neque enim uolun¬
tatem suam seduoluntatem quȩ rebat

Expanded text:
mercenarius est, et non pertinet ad mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus evidens non solum commodis omnibus vitae temporalis carere, sed ipsam quoque vitam pro grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . In extensione etenim manuum positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctione alterius, impositionem vinculorum quibus mit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritualis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Neque enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
enim adpipastoris officium ꝑtine
nãqui subditorum errata connigere
& uulnerae in cis peccatorũ. inquansum
sufficit curare neglexerit inter
numerare presumit: Sed& hoc pas¬
tori est fixo corde tenendum : utcor
quib prȩest non quasi suos proprios
sed ut clñi sui gregem tractare memine¬
rit : iuxta illud quod p&ro dicitur:
sidiligis me parce oues meas: meas in¬
quit non tuas meas tibioues commen¬
datas scito. & has quasi meas regere
sime ꝑfecte amas recole ut meã uide¬
lic& ineis gloriam meum dominium.
mea lucrtt nontua ꝓpria queras m
Suntenĩ quioues xp̃i non amore xp̃i.
sed suȩ uel glories uel dominationis uel
quȩstus gratia paseunt : quorũ mul¬
titudinem dolenr apostolus pauluis. ait
philippensibus : spero autem in dño ihũ
minem enim habeo camun animem.¬
qui sincera affectione ꝓ uobis sollici
gelio tales non pastores sed mercena¬
rios potius uocat dicens quia lupo
ueniente mer cennarius fugit ꝗͥa

Expanded text:
enim ad pii pastoris officium pertinet. enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curare neglexerit, inter numerare praesumit? Sed et hoc pastori est fixo corde tenendum ut eos quibus praeest non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt enim qui oves Christi non amore Christi, sed suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Quorum multitudinem dolens apostolus Paulus, ait Philippensibus: Speminem enim habeo qui sincera affectione pro vobis sollicitgelio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius fugit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ei pasce oues meas: hoc est utique.
quodei ante passione apertius dixerat:
Egoaũ rogaui ꝓte. ut non deficiat fider
tua : &tualiquando conuersur confir¬
ma frirtrestuos. Pascere ergo oues
xp̃i est. credenter xp̃o nea fide defici¬
ant confirmare : & ut infide magis ma¬
gis que ꝓficiant. instanter operem daro
Quamuis sollertius intuendũ : quod eadẽ
pastio gregis dominici nonuni formis
sed multimoda est sollicitudine geren¬
da. Nam & terena subsidia nece rseest
ut sfibditis rector nede sint diligenter
prȩuideat : & eempla uirtutis simul cũ
uerbo pͥdicationis eisdem sollicitus im¬
pendat. & si quos aut spiritalib: aut
&iam commnunib eorũ commodis aduer¬
santer dephenderit horum uiolentua
quancumual& obsistat : Ipsos quoque cũ
foste errauerint subiector iuxta pral¬
miste uoceni corripiat iustus in miseri¬
cordia e mere p& neque oleo noxiȩ con¬
sensionis. eurũ corda demulecat: & hoc

Expanded text:
dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere ergo oves Christi est credentes Christo, ne a fide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem: Corripiat justus in misericordia et increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rum suit oroctiones scorum : quiaaquic¬
quid bonio peraentur aut dicunt : qui sim¬
plici intentione dõ deseruiunt : totum
pfecto hoc uicem ꝓ eis orationis adim¬
pl& quando deuotionem mentis conie
diuins cominendat aspectib Neque
aliter apostolicum illud prȩce eptum
cogitatus. ipsa &iam silentia nr̃e itadño
donante dirigamus : ut singula hȩc cum
timoris illius res pectutem perentur
dantur: Prouida aũ pi&ate dñs ter¬
tio p&rũ ansediligat interrogat: ut
ipra trina confessione uincula quȩ illũ
ter negando ligauerrit absoluat
quotiens territus eius passione. quod
eumnoss& negauerat. totiens eius re¬
surrectione recreatus. quod illũ toto
am& corde test&ur. Prouida dispen¬
satione tercio confitenti amore. tercio
deque pascendas suas oues commendat
quia decebat ut quotiens in pastoris fi¬
d&i tubauerat : totiens cum renouatia
fide pastoris. membra quoque eiurdem
pastoris iubeatur cunere:. Quodeniꝰ hic

Expanded text:
rum sunt orationes sanctorum, quia quidrum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deserviunt, totum hoc profecto vicem pro eis orationis adimplet, quando devotionem mentis eorum divinis commendat aspectibus. Neque aliter vero apostolicum illud praeceptum cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius respectu temperentur, dantur. Provida autem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat, quia decebat ut quoties in pastoris fide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic
Abbreviated transcription (Latin):
Undebene ina pocha lipsi scõrumcor¬
dcĩ fialis aureis cõnparaentur : dicente
iohanne: & habebant singuli citharor
& fialas aureas plenas odorrmentorũ
quȩ sunt orationes scorum: Citharer
quippe aureas habent electi : qui aom¬
nis eorũ sermo omne quod de illorum
actib ad notitiã ꝓximorum fama uul¬
gante ꝑ sonauerit : pure dilectionis lu¬
cerutilum appar& Nialas quoque
habent aureas quȩ s̃ uara patula am¬
plitudine diffusa : quia corda sua quo
uerius solo eiusdem dilectionis sentiunt
igne splendes cere : eolatius hȩc diuinis
Rudent pandere cons pectib. Ubi reae
subiungitur plenas odoramentorum
quȩ sunt orationes scorum: Nialȩ nãque
aureȩ odormentorum plenitudine
redundant cum fulgida caritateius¬
torũ precordia uistutũ quoque spiri¬
talium opinione ꝓximis in notescunt:
Et pul chie ipse quihȩc uidebat iohannes
interp̾tando subdidit : quȩ sunt oratio¬
nes seorum, Odoroementa &enisiala¬

Expanded text:
Unde bene in Apocalypsi sanctorum corUnde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aureae odoramentorum plenitudine redundant, cum fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phiala
Abbreviated transcription (Latin):
quia meminit se pridem imminente eius
passione plursibi constantiȩ tribuisse
quam haber&: spondeahu delic& se
esse paretũ & incarcer
tem irecumillo : quineoet id¬
pet ido¬
neur instante periculo saltem cunfi¬
teri quia noss& illum uel ꝗͥa fiusr&
aliquando cum illo: Instructur ergo
periculo priorecautius loquicũ
dño quembene didiceret. humanȩ cons¬
cientiȩ stcttum melius nosse . quã ipsa
se constientia ullatenus nosse suffice¬
r&. De fraeterniquidem condis oc¬
cultis nil prorsus aud& definire
desui aũ amoris integritate non sui¬
m& solius. sed &insius qui interraga¬
bat clñi aestimonium pandit : &iam
inquiens dñe tuscis quia amote: Oquã
feloa es piuroo eonscientia : que concitors
suo cuius nuda oculir & aꝑteo nouon¬
omnia dicere non meuit: dñe turcir
quia amote. Quamcasta & scã ani¬
ma quȩ & suc̃ cogitationẽ dño patere
non clubitat : & senil aliud quamea
quȩ dñr a spbat cogitare non ignorit

Expanded text:
quia meminit se pridem imminente ejus quia meminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem tem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. De fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat!
Abbreviated transcription (Latin):
diligant mihi quidem ignotũ sed cibi siñ
omnia nota. Cuius cautela responii¬
onis nr̃e ꝓfecto ese institutio locutionis
simul & cogitationis Ut iudelic& eius
&emplo discamus minus denostrȩ
conscientie puritate prȩsumere mi¬
nus temere defpatesnȩ consuentiȩ
occultis iudicare : in dubus maxime
tate gerentur inspicere nequimus:
Nam de aꝑtis fratrum ertctibus non
solũ potestãtẽ sed & preceptum iudican¬
diut corrigantur habemus dicente dño
si peccauerit fratertuus. increpallu
& sipȩnitentiam egerit dimitte illi
Ambigua aute eorum gesta. & quȩ n
quam lib& ꝓcotem inter ꝓr&ari poss̃
diuino potius &x amini reseruareiube¬
mur: Nicitnamq: a postolus : nolite
ante tempus iudicare : quo adus que
ueniat dñs. qui& in luminabit abscon¬
dita tenebrerum & manifestabit con¬
silia cordium: Siquidem &ipsep&rus
idciro se in hac dominica interrogati¬
one. cautius respondendo cohibebat.:

Expanded text:
diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime tate gerantur, inspicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemurudicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicatum uelit accipere : de quo ioban¬
nes a postolus ammonendo testatur
carissimi diligamus inuicem qñm ca¬
ritas & dõ estꝰ & omnis quidiligit
&dõ natur est & cognoscit dm̃i¬
monnamque aboediens iohannes cli¬
citur dĩ gratia & proptera recte
primus a postolorũ cum de amore suo
requiritur. simon iohannis. idest oboe
tis ostendatur. hoc quod maiore prȩ
c&erir oboedientia dm̃ iussis obsequi¬
tur quod ardentiori illum canitate
amplectitur non humani meriti sed
muneris ersediuimi Vnde & aposto¬
lus paulur cãdem gratia conforatiis
aiobat : quia caritardĩ difsusa est in
dñm amare ꝓbatur filius iohannir
cognomi qui animirum uirtus
amoris non nisi ꝑ gre
diliger& non est ausur respondere
tuscis quia amote plur his sed tẽperata
acsimpliciuoce &iam in quit dñe tuscir
ꝗͥa amote. Quodest aꝑtedicere: icio
quidem quia ipr&e ut tumelius nortin
tegrocorde diligo quantũ uero ae alii

Expanded text:
dicatum velit accipere; de quo Joandicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id est, obetis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Quia charitas Dei diffusa est in Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus amoris non nisi per grdiligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ & toto
corde tota ani¬
ma. tota uirtute
pximũ autem tcon¬
quamnos ipsos diligere
iubemur &ncutra harum
dilectio sine alaero ual& esse ꝑfecta : qua
nec dr̃ uere sine ꝓximo. nec sinedõuere
potest ꝓximus amare. Unde dñs totiens
interrogato pero anse diliger& & illo
respondente quod eum ipso deste dili¬
gen& adiungebat ꝑ singula ita conclu¬
dins: pasce oues meas: siue pasce agnor
meor Acsi aꝑtedicr& : liȩc sola & uere
est probatio in tegri in dñm amoris.
sierga fratres studueris curam sollici¬
t eercere laboris Nam quicum que
fratriopus pi&atis quod ual& impen¬
dere ne gͥlegit : minus iusto se condito¬
nemdiligere ostendit cuius mandatũ
in sustentanda ꝓximi necensitate conem¬
nit. Que profecto caritas qum̃ sine di¬
uinȩ gratiae inspiratione minime por
nurdiligis me pluslis Abiquaniuir
suipliciter mentio faciat terreni pcr¬
rentis eius possit intellegi : non cam̃¬
abre ẽ siquis nomine iohannisdo¬
num suꝑnȩ generaetionis mystice in¬

Expanded text:
m ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris; nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratiae inspiratione  Beda, sinnis, diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice in
Abbreviated transcription (Latin):
Mihi iuxta priorem interpreatio¬
nem hocui d&ur quod de iniquo
mammona debeamus nobis amicor
facere nonquor libe pauperes
sed eos quinor possint recipere in
domorsuas & ingernataberacu¬
la ut cum eis parua prȩbuerimus
recipiamus ab eis magna Eclan¬
tes aliena nostrac suscipiamus &
seminemus inbenedictione ut
in & amur benedictionem : quienim
parce seminauerit parce & met&¬

Expanded text:
mihi iuxta priorem interpretatiomihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et met
Abbreviated transcription (Latin):
tritico mandatorum dĩ nutritus
erat. & debebat ei centenarium
numerum & coegit ut decentum
octoginta facer &. id est creder&
in dñiresur rectionem quȩ octaui
dieinumero contin&ur & deocto
compl&ur decadis ut desabbato
transir& ad primam sabbati: ob
hanc cauram ad nõ prȩdicatur
quod benefecerit & ꝓsalute sua in
euangelii clementiam delegis aus¬
teritateutatursit: Quodsiquȩ¬
sieris quare uoc& uruilicus iniqui¬
tatis: in legequȩ dĩ est inquus erat
uilicus : qui benequidem offerebat
sed nonbene diuidebat. credens in
patrem sed filium ꝑsequens. habens
dm̃ omni potentem sed spm̃ scm̃ negans:
Prudentior itaquefuit paulus apos¬
tolus intrans grersione legis filis
perdiderunt : Ambrosius medio¬
lanensis episcopur quid de hoc loco
senserit in commentariis eius lege¬
re poteris: Origenis & drdimi
in hanc parabolam & planationem
in uenire non potui : & utrum aboli¬
ta sit temporum u&ustate an ipsi
non scripserint : incertum habeo

Expanded text:
tritico mandatorum dei nutritus tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat cPatrem, sed Filium persequens; habens Deum omnipotentem, sed Spiritum Sanctum negans. Prudentior itaque fuit Paulus Apostolus in transgressione Legis filiis perdiderunt. Ambrosius 868 Mediolanensis Episcopus quid de hoc loco senserit, in Commentariis ejus legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem invenire non potui; et utrum abolita sit temporum vetustate, an ipsi non scripserint, ince
Abbreviated transcription (Latin):
enimmandatalegis quȩ tene in cu¬
babant cerno dertructa & legem & ꝓ¬
ph&as usque adio hannem baptirtco
esse finitos: Mendicare erubesco.
ut quidoctor fueram iudeorũ cogar
agentib: & adiscipulo anania salutir
&̃ fidei mendicaie doc trinam Paciã
igitur quod mihi utile erse intelle¬
go ut postquam ꝓiectus fuero deuili¬
catione mea recipiant me xp̃iani
indomossuas: Coepitque eir qui pri¬
us uersabantur in lege & sic inxp̃o
eredideront ut arbitiarentur se
inlege iustificandus dicore legem
abolitam ꝓpheas praterime & quȩ
antea prolucro fuerint reputtri
instercora nocauit itaque duos de
plurimis debitoribus primũ quide¬
bebat centum cador oleis eosuidelice¬
quifuerant egentib congrogatio
& magna indigebant misericordiadi &
rium qui proprie penitentum est
iuxta iubeleum & illam in euange¬
lio parabolam inqua alteriquin¬
genti alteriquinquaginta dena¬
rii dimit tuntur secundum autẽ
uocabit populum iudȩorum qui

Expanded text:
enim mandata legis, quae terrae incuenim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, quod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitque eos, qui prius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustificandos, doabolitam, prophetas praeteriisse, et quae antea pro lucro fuerant, reputari in stercora. Vocavit itaque duos de plurimis debitoribus. Primum, qui debebat centum cados olei, congrequi fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et rium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
temnendar. uinde sribe & pharisei
quierant auar aduersũ se dictam
intellegentes paraebolam subsannabanteũ:
Carnalia & certe prȩsentia spiritalibus
acfuturis & quasi incestis prȩponentes
Theophilus anthiocenȩ eoclesie septim⁊
postp&rum a postolum episcopus quiquat¬
tuor eu angelistarum inunumopus dic¬
ta conpingens. ingenii sui nobis moni men¬
tadimisit hec suꝑhanc paraebolam insuis
commentariis est locutus. Diues quiba¬
bebat iulicum siue dispensatorem drom
nipotens est quonihil est ditius huius
dispensator paulur qui adpeder gamali¬
hel sacras litteras didicit legem dĩsus¬
ciperat dispensandam: Quicum cepirs&
credentes in xp̃o ꝑsequi ligare. occidere.
& omnem dñi suidis sipare substantiã
correptus adnõ est saule saule quid¬
meper sequeris. durum tibi est con¬
trr stimulum cal citrare dixitque in
cordesuo quid faciam quia magister
fui &uilicus cogores sediscipulus &
operarius fodere non ualeo: omnia

Expanded text:
temnendas. unde scribae et pharisaei, temnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentes. Theophilus, Anti- . ochenae ecclesiae septimus post Petrum apostolum episcopus, qui quattuor euangelistarum in unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligaie, occidere et omnem domini sui dissipare substantiam, correptus ame persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare. Dixitque in corfui et uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia
Abbreviated transcription (Latin):
strorum lingua diuitiȩ noncupantur
quod de iniquitate collectȩs int: Sier¬
goini quitas bene dispensata uertitur
iniusticiam quanto magissermo diui¬
nus in quonulla est iniquitas. quiapos
tolis creditus est. si benefuerit dispen¬
satus dispensatores suos leuabit in
cȩlum Quam obrem secuitur : qui
fidelis est inminimo hoc est in carna¬
libur & in multis fideliserit id est in
spirittlibus Qui autemin paruo ini¬
quus est ut non d& fratribur aduten¬
dum quod adõ ꝓomnib est creatum
iste &spiritali pecuma diuidenda ini¬
quuserit ut non pronecessitate sed
propersonis doctrinam dñi diuidat
buntur non bene dispens&is. ueras
&ernas que diuitias doctrine dĩ quis
d& uobis & s in his que aliene sunt alie¬
num aũest a nobis omne quod sȩculi
est in fideles fuistis ea quȩ uestra sunt
& propric homini deputata quiscre
& diciteum quiamat pecumam diũ
amare nonporre : Igitur &aportolis
siue lint a maredm esse pecunias con¬

Expanded text:
Syrorum lingua, divitiae nuncupantur, Syrorum lingua, divitiae nuncupantur, quod 866 de iniquitate collectae sint. Si ergo iniquitas bene dispensata vertitur in justitiam: quanto magis sermo divinus, in quo nutolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos leuabit in caelum! quam ob rem sequitur: qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidabuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum est autem nobis omne, quod saeculi est — infideles fuistis, ea, quae uestra sunt et proprie homini deputata, quis uoet dicit eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias con
Abbreviated transcription (Latin):
iniquus est: Qiergo in iniquomam¬
mona fideles non fuistis. quodur̃m
est quis cred& uobis: & si in alieno
fideles non fuistis. quod ueseru est
quis dabit uobis : Nemoseruus
potest duobus dorminis seruire :
aut enimunum hab& odio & alte¬
rum dilig& aut unum audi& &al¬
terum contemin&: Non potestis dõ
seruire & mammane: SudiebanT
autem hȩc omne pharissei quiesit
auari & deridebant illum: Totũ
non nobis intellectum aliun de
quȩ ramus & in parabola certas
nitamur inuenire ꝑsonas: secl in¬
terpy&emur eam quasi parabo¬
lam hoc est similitudinem quȩ ab
umbra premium ueritatis :
Siergodispensator iniquimammo
ne dm̃ uocelaudatur quod dere ini¬
quia ds beiustieiam ꝓreparant &par¬
sus dispendium dñs lauidat diransa¬
toris prudentiam quod aduer pur
dum quidem fraudulenter sechpose
pnudenter egerit : quanto magis xp̃s.
quinullum damnum sustinere potest
postpa robolam intulit̃. & ego dico uob
facite uobis amicos de iniquomammona
cammona autem non he breorũ sed

Expanded text:
n iniquo mamona fideles non fuistis, quod uerum est, quis uobis credet? et si in alieno fideles non fuistis, quod uestrum est, quis dabit uobis? nemo seruus potest duobus dominis seruire. aut enim unum habebit odio et alterum diliget aut unum audiet et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mamonae. audiebant autem haec omnia pharisaei, qui erant auari, et subsannabant illum. totum non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, quae ab umbra prooemiumue ueritatis est. si ergo dispensator iniqui mamonae \' domini uoce laudatur, quod de re iniqua sibi iustitiam praepararit, et passus dispendia dominus laudat dispensatoris prudentiam, quod aduersus dominum quidem fraudulenter, sed pro se pruqui nullum damnum sustinere potest, post parabolam intulit: Et ego vobis dico, facite vobis amicos de iniquo mamona. Mamona autem, non Hebraeorum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
&omnium quȩ dñs possi d& dispensatorest
unde &iconomicus xenophontis pulcher¬
rimus liber est qui non gubernationem
uillȩ sed dispensationem uniuerse domis
tullio inter pr&ante significat.
Isteigitur dispensator accusatus est
ad dominum suum quod dissi par& subs¬
tantiameius quouocato dixit. Quid hoc
Audio d&e red de iotionem dispensatio¬
nis nequo enim mea ultro dispensabis
Quidixit insem&ipso: Quid faciam quia
dominus meus aufert ame dispensationẽ
fodere non ualeo mendicare erubesco
scio quid faciam : Vt quando sublata mihi
fuerit dispensatio suscipiant me In domos
suas. Vocauit que singulos debitorũ
domini sui: & dixit primo quantũ
debes domino meo: quidixit ei cen¬
tum cades olei, aitilli Accipe
cautionem tuam & sedenscito
scribe quinquaginta. Deinde
acdalium locutus est tuautẽ
quantum debest atille respon¬
dit centum coros tritici: Dicitei
tollecautionem tuã & scribe octo¬

Expanded text:
et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dispensationis; neque enim ultra mea poteris dispensare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitorum domini sui et dixit primo: quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cautionem tuam et scribe octo
Abbreviated transcription (Latin):
& comedere ÷ iliqua r portorũ cibum.
reuersus ad patrem susceptus est
abeo frater quoque in uidens senior
patnis uoce corripitur quod l& ari
debuerit & gaudere quia frocter eius
mortiuis fuerat &reuixit perierat
& inuentus est Hastres parabolar
contia phariseor & scribas locutur
est qui nolebant recipere pȩnitentiã
peccatorum & publicanorũ salutem
priur ad scribas & phariseos Qua
paraebola adclemenciã discipulor
horter&ur & aliis uerbis dicer &
dimittite & dimitt&ur uobis & in
oratione dominica libero fronte
poscatis : Dimit te nobis debita nr̃ao
sicut enos dimittimus debitorib:
nostris: quȩ est ergo parebola ad
clementiam discipulor ꝓuocantis
Homoquidam erat diues qui habe¬
o at uilicum siue lis pensatorem:
hoc autem conomor significat :
Vilicus autem proprie uille gubernator
est: unde & auilla uilicus nomenaccepit
I conomos autem : tam pecuniae quam frugũ

Expanded text:
et comedere siliquas, porcorum cibum, et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem.prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum
Abbreviated transcription (Latin):
Nuissit uilicus iniquitatis qui dñĩuo¬
ce laudatur cuius cumuellem scire
racionẽ & de quo fonte ꝓcesserit:
reuol ui uolumen euangelicum & inter
celero repperi quol ap ꝓƿinquantibur
saluatori publicanis & peccatoribur
ut audirent eũ murmurabant phari¬
sei & scribȩdicenter: quare iste peccato¬
res suscepit & comedit cumeis: Quilo¬
cutus est eis panabalamcentum buiũ
&unius ꝑditȩ : quȩ inuenta pastoris ume¬
ris reportata est : & curess& ꝓposita
statimintulit : Di co uobis quodita
gaudiumerit incȩlo suꝑuno peccatore
penitentiam agente : quam supranos¬
naginta nouemiustir quinꝰ habento pur
penitentia sliam quoque parabolã
decem dragmarũ unius quo ꝑdice
atque repertȩ cum ꝓposuss& similieã
sine conpleuit eic idico uobis gaudiũ
ert coramangelis dĩ suꝑ uno peccao¬
ne penitentiamagente Tertiam
quoque parabolam ꝓporuit hominir
habentir duosfilior & diuidentir
intercos substantiã : cumqueminor
facultatib ꝑditis egere cocpirso

Expanded text:
ui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset
Abbreviated transcription (Latin):
est autem ualidius dilectissimi contrao
diboli dolos. quã benignitas miseri¬
cordiȩ & largitus caritatis ꝑ quã
omne peccatũ aut declinatur. aut
uincitur sed huius uistutis sublimi¬
tas non prius app̃henditur quam
illud quod ei est aduersarium sub¬
ruatur. Quid autem taminimicũ
misericordiȩ & operib caritatis quã
auaritia: Decuius padice omnium
malorum germen emergit: quȩnisi
in suis fomitibus eneccͦtur. necerseos
ut in agro illiur cordis in quo huius
mali planta conualuit. spine poui¬
istibul. que uitiorum quamullũ
uerȩ uistutis semen oriatur Rens¬
tamup ergo dilectissimi huie tampes¬
tifero malo & caritatẽ sine qua nullo
uirtus potest nite̾re sec tẽmur: ut ꝑ hane
qua adnos xp̃s descendit dilectionis uicm.
&iam nos  dipsum possi mus arcendeneri
ciuest cumdõ patre & spu scõ honor & gloria

Expanded text:
autem est validius, dilectissimi, contra autem est validius, dilectissimi, contra diaboli dolos, quam benignitas misericordiae et largitas charitatis, per quam omne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem tam inimicum misericordiae et operibus charitatis, quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro cordis illius, in quo hujus mali planta convaluit, spinae potius tribulique vitiorum, quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo, et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur: ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, etiam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu sancto honor et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Sur sumuocatos animos deside¬
ria terrena non depmant a d
aðerna prel& corperiturt non oc¬
cupent : Viam ueritatis ingrersor palla¬
ces inlecebrȩ non reardeut Etita aride¬
libus hȩc cemporelia decurrantur utbe¬
regrinarise in hac mundi ualle cognor¬
cant in qua eiam siquȩdam commoda
blandiuntur non am plectenda nequia
sed transeunda sunt fortuer: adhanc
enim de uouonem nos bea tissimus apor¬
Tolus parus incititt & secundum illam
dilestionem quam parcendis ouibus xp̃i
crina dominici amoris ꝓfessione con¬
cepit. obsecrans dicit Carissimi obse¬
crouos tam quam aduenas & peregri¬
nos cbstin&euos acarnalib: desiderus
quȩ militant aduersus animam Cui
autemnisi dicibolocarnales militant
uoluptates. quianimas ad suꝑna ten¬
dentes corruptibilium bonorum delec
ipse ecidit gaud& abducere: Contioe
cuius insidics sapienter deb& fidelis
quisque uigilare ut inimicũ suum de eo
quotemptatur porsit elidere Nihil

Expanded text:
Sursum vocatos animos desideSursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur possit elidere. Nihil