comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. qua gr̃a spiritali ppłi con¬
gregarent᷑: qͣ longẽ lateq pcc̃a
dimitt̾ent᷑ : et milia miliũ deo
ircõciliarent᷑:. Quid ergo ait
quispiã. quia diabolus de cre¬
dentiũ cordib eiciet᷑ fora ᷤ: liã
fideliũ neminẽ tẽptat: Imo u̾o
tẽptare nõ cessat: Sed aliud ẽ
intͥnsecus regnare: aliud forin¬
secꝰ oppugnare: Nam et muni¬
tissimã ciuitatẽ aliqñ hostis õꝑ¬
pugnat. nẽc expugnat: Et si
aliꝗͣ tela eiꝰ ꝑmissa ueniũt: am¬
moncti apłs unde nõ ledãti :¬
Cõmemorat loricã. et scutuz
fidei: Et si aliq̃n uuln̾at: ad est
qui sanat: Quia sĩc pugnãtibꝰ
dictũ ẽ. hec scribo uob̾ ut non
peccetis: ita qui uulnerant᷑ qd̾
sequit᷑ uudiũt: Et siq̃uis pecci¬
uerit. aduocatũ hẽmꝰ apd̃ prẽm

Expanded text:
i populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. 9. Quid ergo, ait quispiam, quia diabolus de credentium cordibus ejicietur foras, jam fidelium neminem tentat? Imo vero tentare non cessat. Sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare: nam et munitissimam civitatem aliquando hostis oppugnat, nec expugnat. Et si aliqua tela ejus missa perveniunt, admonet Apostolus unde non laedant; commemorat loricam et scutum fidei . Et si aliquando vulnerat, adest qui sanat. Quia sicut pugnantibus dictum est, Haec scribo vobis, ut non peccetis: ita qui vulnerantur, quod sequitur audiunt, Et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ẽ mũdi: sequutꝰ exposint:
Ait eĩ:. Nũc pͥnceps huiꝰ mũdi.
eiciet᷑ foras: Audiuimꝰ quale
dix̾it ẽẽ iudiciũ: Non ergo il
cis: s iudiciũ quo pͥncep ᷤ huiꝰ
mũdi eiciet᷑ foras: Quomͦ er¬
go intꝰ e̾rat: et quomͦ eũ dĩc

Expanded text:
 exposuit, ait enim: « Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. » Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illtis: sed judicium, quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
der. ꝙͣ inscrutabilia sũt uidi.ett D¬
cia eiꝰ. Et quib iudiciis etiã
hoc ẽ: qd̾ hic ait dñs: Nũc
iudiciũ ẽ mũdi: seruato illo
iudicio in fine: ubi nouissime
uiui et mortui iudicandi st̃
possidebat ergo diabolus ge¬
nus huãnu: et reõs supplici¬
orũ tenebat ꝙ rographo ꝑct̃oꝵ:
Dñabat᷑ in cordib ĩfideliũ:¬
et ad creaturã colendã. deserto

Expanded text:
Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus ! Ex quibus judiciis etiam hoc est quod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, des
Abbreviated transcription (Latin):
solutõem: Iõ eĩ sine spũ sct̃o
nõ etiã dñm ĩfantẽ. in sp̃u scõ
suncon senex. et anna uidua co¬
gnouerũt: et zacharias et he¬
lisabeth.: qui de illo nõdũ nato.

Expanded text:
on enim sine Spiritu sancto non etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Simeon senex et Anna vidua cognoverunt; et Zacharias et Elisabeth, qui de illo nondum nato,
Abbreviated transcription (Latin):
inter eos substantiã: Cumq
minor facultatibus perdi¬
tis egere cepisset: et co-¬
medere siliquas porcorum
cibos: reuersus ad patrem
susceptus est ab eo: frater
quoq inuidens senior. patriᷤᷤ
uoce corripitur: quod leta¬
ri debuerit et gaudere: qͥa
frater eius mortuus fuerat
et reuixit: perierat et in¬
uentus est: Has tres para¬
bolas contra phariseos et
scribas locutus est: qui no¬
lebant recipere pęnitentiã
peccatorũ. et publicanorũ
salutem: Dicebat autẽ dñs
et ad discipulos haud du-¬
bium qum parabolã: sicut
prius ad phariseos et scri¬
bas: qua parabola ad cle¬
mentiam eos hortaret᷑ et alis
uerbis diceret. dimittite et di-¬
mittetur uobis: ut in ora¬
tione dñica libera fronte
poscitis: dimitte nobis de¬
bita nr̃a. sicut et nos di-¬
mittimus debitoribus nr̃is.
ue est lldecuna leq̃

Expanded text:
inter eos substantiam. Cumque inter eos substantiam. Cumque minor facultatibus perditis, egere coepisset, et comedere siliquas, porcorum cibum, reversus ad patrem, susceptus ab eo est. Frater quoque invidens senior, patris voce correptus est, quod laetari debuerit, et gaudere, quia frater ejus mortuus fuerat, et revixit: perditus erat, et inventus est. Has tres parabolas contra Pharisaeos, et Scribas locutus est, qui nolebant recipere poenitentiam peccatorum, et Publicanorum salutem. Dicebat autem, inquit, et ad discipulos suos — haud dubium, quin \'parabolam\'—, sicut prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est e
Abbreviated transcription (Latin):
uestiunculã
proposinsti
quis sit uilli¬
cus miquita.¬
Cuius cum uellem scire ra.¬
tionem. et de quo fonte
processerit: reuolui uolu¬
men euangłicũ: et inter
cetera repperi: quod appro¬
pinq uantibus saluatori pu-¬
blicams et peccatorbus ut
audirent eum: murmura.¬
bant pharisei et scribȩ di¬
centes: Quare iste peccato¬
cum illis: Qui locutus est
eis parabolã centum ouiũ
et unius perdite: quȩ in¬
uenta pastoris humeris re.¬
portata est: Et cur esset
proposita: statim intulit:
Dico uobis: quod ita gau.¬
dium erit in cęlo. super u¬
no peccatore penitentiam
agente: quam supra nona.¬
ginta nouem iustis qui nos
habent opus penitentia:
Aliam quoq parabolã de¬
cem dragmarũ: uniusq per¬
ditȩ atq repertȩ cum pro¬
posuisset: simili eam fine
cõpleuit: Sic dico uõbis
gaudium erit coram an¬
gelis dei: super unõ pecca.¬
tore penitentiam agente:
quoq parabolã pro¬
posuit hominis habentis
duos filios: et diuidentis

Expanded text:
estiunculam proposuisti: quis sit villicus iniquitaest. Cujus cum vellem scire rationem, et de quo fonte processerit, revolvi volumen Evangelicum, et inter caetera reperi; quod appropinquantibus Salvatori publicanis, et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et Scribae, dicentes: Quare iste peccatocum eis ? Qui locutus est eis parabolam et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta novem justis, qui non habent opus poenitentia. Aliam quoque parabolam decem drachmarum uniusque perditae, et repertae cum proposuisset, simili eam fine complevit. Sic dico vobis, gaudium erit coram Angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios, et dividentis
Abbreviated transcription (Latin):
intrabitis in regnum cȩlorũ:
Non precipitur apłis ut
etatem habeant paruuloꝵ.
sed innocentiã: et quod illi
per annos possident: hi pos¬
sideant per industriã: ut ma¬
licia non sapientia paruuli
sint: Quicumq ergo humi¬
lauerit se sicut paruulus
iste: hic est maior in regno
cȩlorum: Sicut iste paruu¬
lus cuius uobis exemplum
tribuo non perseuerat in¬
iracundia: non lȩsus memi¬
nit: non uidens pulchrã
mulierẽ delectatur: non
aliud cogitat et aliud lo-¬
quitur: sic et uos nisitalẽ
habueritis innocentiã et
animi puritatẽ: regna cȩ¬
lorum non poteritis intrare

Expanded text:
ntrabitis in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non perseiracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat et aliud loquitur: sic et vos nisi talem habueritis innocentiam et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis intrare
Abbreviated transcription (Latin):
ua. dñs eiusdem domus mor¬
tuus iacet: sic in corpore inte¬
gro multi habent intus an¬
mam mortuã: Et hos sic exci¬
tat apls: Surge qui dormis:
et exsurge a mortins: et illu¬
minabit te xp̃s: Ipse illumi¬
nat excecatũ: qui excitat mor.¬
tuum: Uoce enim eius per
apłm clamatur ad mortuũ:
surge qui dormis: Cecus luce
illum mabit᷑: cũ resurrexerit:
quam multos ante ocu¬
los suos dñs intuebatur. cũ
diceret: qui habet aures au¬
diendi audiat: Quis enim
ante illum. sine corporalibꝰ
auribus stabat: Quas ergo
alias aures. nisi interioris
hominis requirebat: Hoc

Expanded text:
va dominus ejusdem domus morva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Ipse illuminat excaecatum, qui excitat mortuum. Ejus enim voce per Apostolum clamatur ad mortuum, Surge, qui dormis. Caecus luce illuminabitur, cum surrexerit. quam multos ante oculos suos Dominus intuebatur, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum sine corporis auribus stabat? Quas ergo alias aures nisi interioris hominis requirebat? C
Abbreviated transcription (Latin):
odo aures cor¬
poris surde
non aperiun¬
tur: Sed quã
multi habent
clausas cordis aures: quȩ ta¬¬
men uerbo dei penetrante
patescunt: ut credant qui
non credebant: et bene ui¬
uant qui male uiuebant:
et obȩdiant qui non obȩdi¬
ebant: et dicimus ille cre¬
didit. ac miramur: cum au¬
dimus de his quos aliquan¬
do duros noueramus: Cur
ergo nunc miraris creden¬¬
tem: innocentẽ: deo serui¬
entem: nisi quia conspicis
uidentẽ quem noueras cȩcũ:
conspicis uiuentẽ quem no¬
ueras mortuũ: conspicis
audientẽ quem noueras sur¬
dum: Nam uidete taliter
mortuos: de quibus mor¬
tuis dicebat dñs cuidam
ideo tardanti ne dñm seque¬
retur: quia sepelire patrem
uolebat: Sine inquit mortu¬
os: sepelire mortuos suos:ser¬
te mortui sepultores. non
sunt corpore mortui: quia si
hoc essent: mortua corpora
sepelire non possent: Tamen¬
dñs mortuos eos uocat: Ubrꝰ
nisi intus in anima: Sicut
enim in domo etiam uisibili¬
ter plerumq integra et sal¬

Expanded text:
odo aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum; conspicis audientem, quem noveras surdum? Nam videte aliter mortuos, de quibus mortuis dicebat Dominus cuidam ideo tardanti, ne Dominum sequeretur, quia sepelire patrem volebat: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos . Certe mortui sepultores non sunt corpore mortui: quia si hoc essent, mortua corpora sepelire non possent. Tamen mortuos eos vocat: ubi, nisi intus in anima? Sicut enim etiam visibiliter plerumque in domo integra et sal
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est nolite cõmunica¬
re: Nolite consentire: noli.¬
te laudare: nolite approba¬
re: Quid est magis autẽ et¬
redarginte: Reprehendite:
corripite: cohercete: Deinde¬
in ipsa cohercitione uel cor¬
reptione alienorũ peccatorũ.
cauendũ est ne se extollat
qui alterum corripit: et apo¬
stolica illa cogitanda senten¬
tia est: Quapropter qui pii
tat se stare:uideat ne ca¬¬
dat: Foris terribiliter perso¬
net increpatio: intus lenita.¬
tis teneatur dilectio:

Expanded text:
Quid est: 'Nolite communicaQuid est: 'Nolite communicare'? Nolite consentire, nolite laudare, nolite approbare. Quid est: 'Magis autem redarguite'? Reprehendite, corripite, coin ipsa correptione, vel coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat, qui alterum corripit, et apostolica illa cogitanda sententia est: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat . Foris terribiliter personet increpatio; intus lenitatis teneatur dilectio.
Abbreviated transcription (Latin):
ribus: A malis corde semper
disiungimini: ad tempus
caute corpore copulamin:
Aec tamen negligentes si¬
tis in corrigendis ur̃is. ad
curam scilicet urãm quoquo
modo pertinentibꝰ: monen¬
do: docendo: hortando:ter¬
rendo: Quibuscũq modis
potestis agite: ne cum mue.¬
nitis inscripturis et in exẽ¬
plis scõrum. siue qui ante siue
qui post dñi aduentũ fueruil
in hac uita: quod mali bonoᷤᷤ
in unitate non maculant: ef¬
ficiamini pigri ad corrigendoᷤᷤ
malos: Duobus modis non
te maculat malus: Si non cos¬
sentias: et si redarguas: Hoc
est non cõmunicare. non con
quando facto eius. consortiũ
uoluntatis uel approbationiꝰ
adiungitur: Hoc ergo nos
admonens apls: ait. Nolite
cõmunicare operibus infru¬
ctuosis tenebrarũ: Et quia
parum erat non consentire.
si sequeretur negligentia di-¬
scipline:. magis autẽ inquit
et redarginte: Uid ete quẽ¬
admodũ utrumq cõplexus
est: nolite cõmunicare: ma.¬
gis autem et redargite:¬

Expanded text:
it. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoest non communicare, non consatori, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus, ait: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum hominum. Et quia parum erat non consentire, si quaereretur negligentia disciplinae, magis autem, inquit, et redarguite. Videte quoniam utrumque complexus est: Nolite communicare, magis autem et redarg
Abbreviated transcription (Latin):
quando quidem suo exem-¬
plo xp̃i nõs fieri imitatoreᷤᷤ
iubet: dicendo: Imitatores
mei estote: sicut et ego xp̃i:
Estote imitatores dei: sicut
filii hm̃i: Iam uero demon¬
strans. quia nchil ita hanc
imitationẽ pariat: quam
siita uiuat aliquis. ut bo¬
num eius in cõmune profi¬
ciat: atq uniuersis utiliora
prouideat: ad iunxit: Ambu¬
late in caritate:
deo cum dixisset imitatores
dei estote: continuo de cari¬
tate disseruit: quia hȩc prȩ¬
cipue uirtus. homines deo

Expanded text:
quando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego ChristEstote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo
Abbreviated transcription (Latin):
humana persuasit: sed ipse
unigenitus filius docuit: ip¬
se sp̃s sc̃s instituit: de quo
nichil est aliter quam de pa¬
tre et filio sentiendũ: Quia li¬
cet non sit pater: non sit fili¬
us: non tamen est a patre fi¬
lioq diuisus: Et sicut propri-¬
am habet in trinitate perso¬
nam: ita unam habet in pa-¬
tris et filii deitate substantia:
omnia implentẽ: omnia con-¬
tinentem: et cum patre et fi¬
lio uniuersa moderantẽ: per¬

Expanded text:
humana persuasit, sed ipse humana persuasit, sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit; de quo nihil est aliter quam de Patre et Filio sentiendum. Quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre Filioque divisus; et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre et Filio universa moderantem,
Abbreviated transcription (Latin):
sum minor: Quod autem a
patre non diuidor: etiam me¬
ipso sum maior: Natura itaq
quȩ minor est patre uadat
ad patrem: et ibi sit caro. ubi
semper est uerbum: Et una
ecclȩ catholicȩ fides. quem
scđ̾m humanitatẽ non diffite.¬
tur minorem: scđ̃m deitatem
credat ȩqualem: Octaua lestꝰ.
ontemnatur igitur di¬
lectissimi uana et cȩca
uersutia hereticȩ impietatis:
quȩ sibi huius sententiȩ sc̃e-¬
ua interpretatione blandit᷑.
ac dicente dño omnia quȩ
habet pater mea sunt. non
intelligit se patri demere.
et ita in his quȩ humana
sunt desipit: ut putet quod
ideo unigenito paterna de¬
fuerint: quia nr̃a suscepit:
Non minuit in deo miscd̃ia
potestatẽ: nec delata recon¬
ciliatio creaturȩ. sempiternȩ
defectus est głȩ: Quȩ habet
pater. habet filius: et quȩ ha-¬
bet pater et filius. habet
et sp̃s sc̃s: quia tota simul
trinitas est unus deus: Hanc
autem fidem non terrena sa¬
pientia repperit: nec opinio

Expanded text:
sum minor; quo autem a sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequalem. CAP. VI. Contemnatur igitur, dilectissimi, vana et caeca versutia haereticae impietatis, quae sibi hujus sententiae scaeva interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito paterna defuerint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec dilectae reconciliatio creaturae, sempiternae defectus est gloriae. Quae habet Pater, habet et Filius, et quae habet Pater et Filius, habet et Spiritus sanctus, quia tota simul Trinitas est unus Deus. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio
Abbreviated transcription (Latin):
babantur abscessu: ad ȩterna
gaudia honoris sui incitantur
augmento: Si diligeretis me
inquit: gauderetis utiq quia
uado ad patrem: Hoc est si per¬
fecta scientia uderetis quid
uobis glȩ confertur. per hoc
quod ex deo patre genitus
etiam ex homine matre sum
natus: quod dñs ȩternorum
unus uolui esse mortaliũ: qͦd
uisibilem me muisibilis pre¬
bui: quod formam serui in
forma dei sempiternus accepi:
gauderetis quia uado ad pa¬
obis enim hȩc prestatur
ascensio: et super omneᷤ
cȩlos ad patris dexteram col¬
locanda: ur̃a in me humilitas
eleuatur: Ego autem qui hoc
sum cum patre quod pater
est: indiuiduus cum genitore
permaneo: et sic ab illo ad uos
ueniens non recedo: quemad¬
modum et uos ad illum redi-¬
ens non relinquo: Gaudete er¬
go quia uado ad patrem: quia
pater maior me est: Uniui e¬
nim uos michi: et factus sum
filius hominis: ut uos filii
dei esse possitis: Unde licet
unus in utroq sim: tamen
quo uobis conformor. patre

Expanded text:
babantur abscessu, ad aeterna babantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Dominus aeternorum, unus volui esse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Paobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Univi enim vos mihi, et factus sum filius hominis, ut vos filii Dei esse possitis. Unde 312 licet unus in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre
Abbreviated transcription (Latin):
dignum de deo senserit: nul¬
li hoc ibi audeat negare per¬
sone: tanquam honorificen¬
tius patri ascribat: quod fi¬
lio spũiq non tribuat: Non
est pietas: unigenito prȩfer¬
re genitorem: flii contume¬
uni demitur: utriq detrabi¬
tur: Nam cum illis et sempi¬
ternitas sit communis et de-¬
itas: nec omĩps pater nec in¬
commutabilis estimatur: si
aut minorem se genuit: aut
quem non habuit habendo
icit quidem dñs iħs
discipulis sis: sicut
euanglica lectione recitatum
est: si diligeretis me gaude¬
retis utiq quia uado ad pa
trem: quia pater maior me
est: sed hoc ille aures quȩ se¬
pnus audierunt ego et pater
unum sumus: et qui me ui¬
det uidet et patrem: sine de¬
itatis accipiunt differentia:
nec de illa hoc essentia intel¬
ligunt: quam sempiternam
cum patre et eiusdem naturȩ¬
Commendatur ergo etiã scĩs
apłis. in incarnatione uerbi¬
dñici humana prouectio: et
qui de nuntiato sibi dñi tur-¬

Expanded text:
dignum de Deo senserit, nuldignum de Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personae, tamquam honorificentius Patri ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumeuni demitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo Dicit quidem Dominus Jesus discipulis suis, sicut evangelica lectione recitatum est: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ad Patrem vado, quia Pater major me est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum sumus ; et qui me videt, videt et Patrem ; sine Deitatis accipiunt differentia, nec de illa hoc essentia intelligunt, quam sempiternam cum Patre et ejusdem naturCommendatur ergo etiam sanctis apostolis in incarnatione Verbi humana provectio, et qui denuntiato sibi Domini tur
Abbreviated transcription (Latin):
la mens ad cogitandum de
deo.nulla ad loquendum
lingua sufficiat: tamen qͣn¬
tumcumq illud est quod
humano intellectu de essen¬
tia paternẽ deitatis attingi¬
tur: nisi unum atq idem
est cum uel de unigento euᷤ
uel de spũ scõ cogitatur: noi
pie sapitur: sed nimis car¬
naliter caligatur: et ipsum
quod de patre congruenter
sentiri uidebatur amittitur⁊
quia a tota trinitate recedi¬
tur: si in ea unitas non tene¬
tur: Nulla autem ratione ue¬
re est unum: quod aliqua
est inȩqualitate diuersum:
ad confitendũ patrem
et filium et sp̃m scm̃ aciem
mentis intendimus: procul
ab animo formas uisibiliũ
rerum. et etates temporaliũ
naturarũ: procul corpora lo¬
corum: et loca corporũ repel¬
lamus: Discedat a corde qͦd
spatio extenditur: quod fi¬
ne conduditur: et quicquid
nec semper ubiq nec totum
est: Cogitatio de deitate tri¬
nitatis concepta: nichil per
distantiã intelligat: nichil
per gradus querat: Ac siquid

Expanded text:
la mens ad cogitandum de la mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum quod aliqua est inaequalitate diversum. ad confitendum Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum aciem mentis intendimus, procul ab animo formas visibilium rerum et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum et loca corporum repellamus. Discedat a corde quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Deitate Trinitatis concepta nihil per distantiam intelligat, 311 nihil per gradus quaerat: ac si quid
Abbreviated transcription (Latin):
ui et similitudinẽ carnispec¬
ed quia inuidia diabo¬
Uli mors introiuit in or.¬
bem terrarum: et aliter sol¬
ui captiuitas humana non
potuit: nisi causam nr̃ãm
ipse susciperet. qui sine ma-¬
iestatis suȩ damno et ue¬
rus homo fieret. et solus
peccati contagium non ha¬
beret: diuisit sibi opus nr̃e
reparationis miscdia trim¬
tatis: ut pater propiciare.¬
tur: filius propitiaret: sp̃s
sc̃s igniret: O portebat eñ¬
ut aliquid etiam saluandi
pro se agerent: et conuer¬
sis ad redemptorẽ cordibus:
misit deus sp̃m filii sui in cor¬
da nr̃a: clamantẽ abba pater.
Ubi autem sp̃s dñi: ibi liber.¬
tas: Et nemo potest dicere
iergo duci
gr̃a dilectissimi fideliter
sapienterq noscamus quid
patri: quid filio: quid spũi
scõ in reparatione nr̃a pro¬
prium. quidue commune sit:
ea quȩ pro nobis humiliter
et corporaliter gesta sunt
ita proculdubio suscipiemuᷤ.
ut nichil indignum de una
atq eadem trinitatis gła sen¬
tiamus: Quamis enim nul¬

Expanded text:
i et similitudinem carnis peced quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret. Oportebat enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra clamantem, Abba Pater . Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas . Et, Nemo potest dicere ergo duce gratia, dilectissimi, fideliter sapienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procul dubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nul
Abbreviated transcription (Latin):
quod omnes
scĩ omnia quȩ
meruerant pro
paruis duxere. si deum qũẽ
amauerant non uiderent:
Sic et uenerabilis uirgo ma¬
ria. nondum dignum proin¬
numeris et inmensis benefi¬
ciis reddebat interdum obse-¬
quium scĩtatis: dum benefi¬
ciorum in terris posita. non
poterat idere largitorem:
Et ideo dilectissimȩ hodie
eleuatur super choros ange¬
re uultumq: saluatoris: quẽ
amauerat. quem concupi¬
erat ex toto desiderio cordis:
Quod si gaudiũ fit in celo
de quolibet peccatore con¬
uerso: multomagis putan¬
dum est pro tante uirginsꝰ
exaltatione et gła: quod
exultatio sit in supernis:
Cuius nimirũ festiuitaᷤᷤ om¬
tulatio: Presertim. quia ensͤ
celebritas: laus et fauor est
saluatoris: Unde credimus
ut supradictũ est: quod noi
hunc tantum diem sollem¬
nem ducunt pro eius hono¬
re annuũ: uerum continu
ditatis ac lȩticie ueneratio

Expanded text:
quod omnes sancti omnia quae meruerant, pro parvis duxere, si Dominum quem amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angeiem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omtulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam ditatis et laetitiae ac veneratio
Abbreviated transcription (Latin):
bonum est loquitur: Non
est qui recogitet in corde
suo: et dicat: Quid feci: Cer¬
te nunquã cogitare mala
debuimus: Sed quia cogita¬
re recta nolumus: ecce ad¬
huc sustinet ut recogitemuᷤ.
llidete tantȩ pietatis sinum:
considerate apertum uobis
miscdiȩ gremiũ: Quos male
cogitantes perdidit: bene
los mentis reducite: et peni¬
tentem̃ peccatricẽ mulierẽ.
in exemplũ uobis imitatio¬
nis anteferte: Queq uos in
ad olescentia. queq in iuuen¬
tute deliquisse memmistis
deflete: morum operumq
maculas lacrimis tergite:
Amemus iam redemptoris
nr̃i uestigia: quȩ peccando
contempsimus: Ecce ut dixi¬
Mus. ad recipiendos nos su¬
pernȩ pietatis sinus aperi¬
tur: nec maculosa in nobis
lta contempnitur: Per hoc
quod inqͥnationẽ nrãm ꝑ hor¬
rescimꝰ interne iã munditiȩ di¬
cordamiᷤ: Reuertentes nos ds
clem̃ter amplectit᷑: qͥa pecca¬
torũ ei uita esse indigna iã Nos
potest quȩ fietibus lauat᷑. in¬

Expanded text:
bonum est loquitur; non bonum est loquitur; non est qui recogitet in corde suo et dicat, Quid feci? Certe nunquam cogitare mala debuimus. Sed quia cogitare recta noluimus, ecce adhuc sustinet, ut recogitemus. Videte tantae pietatis sinum, considerate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, bene os oculos mentis reducite, et poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recipiendos nos supernae pietatis sinus aperitur, nec maculosa in nobis vita contemnitur. Per quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę fletibus lavatur.
Abbreviated transcription (Latin):
post turpitudinẽ recipi nos
possit: Sed hoc ipsum para¬
digna quod protulit per
miscdiam uicit: cum dicit
fornicantẽ mulierẽ recipine.¬
quaquã posse: et tamen ip¬
se fornicantẽ animam ut re.¬
cipiat expectat: Pensate fr̃s
pondus tantȩ pietatis: Dicit
quod fieri non potest: et de¬
monstrat quia ipse hoc face¬
re contra etiam morem po¬
test. Ecce uocat: et quos in¬
quinatos denuntiat: Hos
etiam amplecti querit: a qui¬
bus desertum esse se querit᷑:
Nemo ergõ tantȩ miscłiȩ
tempus perdat: nemo obla.¬
ta remedia diuinẽ pietatis
abitiat: Ecce superna benig¬
nitas auersos reuocat: et
nobis reuertentibus suȩ cle¬
mentiȩ sinum parat: Unus¬
quisq igitur penset quo
debito constringitur: quan¬
do illum deus expectat ne
contemptus exasperet᷑: Qui
ergo permanere noluit. re¬
deat: Qui stare contempsit:
saltim post lapsum surgat:
Quanto nos amore conditor
nr̃ expectat: insinuat cum
per propħam dicit: Attendi
et auscultaui: nemo quod

Expanded text:
post turpitudinem recipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulit per misericordiam vincit, cum dicit fornicantem mulierem 1599 recipi nequaquam posse, et tamen ipse fornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat, nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare contempsit saltem post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster exspectat insinuat cum per prophetam dicit: Attendi, et auscultavi, nemo quod
Abbreviated transcription (Latin):
hunt : quando iam perani¬
maduersionẽ iudicis. ad ȩter¬
num suppliciũ trahuntur:
Ante ergo de talenti nr̃i po-¬
nenda ratione uigilemus: ut
cum iam iudex ad feriendũ
imminet: lucrum nos quod
fecimus excuset: explicit.¬

Expanded text:
hunt, quando jam per animadversionem Judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam Judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset. Post
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est: Putasne ueniet
filius hominis. et iueni¬
et fidem super terram: Et
credo ita futurum: prop¬
ter mulieres et pueros: Sed
uerunt: ad quas ȩccła
septiformis quȩ in appoca¬
lipsi etiam describitur per¬
tinet: id est omnis qui per¬
seuerauerit usq in finem:
Ille enim qui dixit putas.¬
ne uemiet filius hominis¬
et inuemet fidem super
terram: significauit qui¬
dem in extremo conuiuii
relinqui posse et deseri
escas suas: Sed qm̃ ipse
item dicit. qui perseuera¬
uerit usq in finem hic sal¬
uus erit: significauit non
defuturã eccłam quȩ sep¬
tenario numero eosdem
septem panes abundanti¬
us recipiat: et latitudine
cordis quȩ ipsam perse¬
uerantiã in sportis uide¬
tur significare contineat:

Expanded text:
dictum est, Putasne, veniens dictum est, Putasne, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram ? Et credo ita futurum, propter mulieres et pueros. Sed verunt, ad quas Ecclesia septiformis, quae in Apocalypsi etiam describitur , pertinet, id est, omnis qui perseveraverit usque in finem. Ille enim qui dixit, Putasne, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram? significavit quidem in extremo convivii relinqui posse et deseri escas suas: sed quoniam ipse item dixit, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; significavit non defuturam Ecclesiam, quae septenario numero eosdem septem panes abundantius recipiat, et latitudine cordis, quae ipsam perseverantiam in sportis videtur significare, contineat.
Abbreviated transcription (Latin):
propterea se dicit turbam
illam reficere dñs: ne defi-¬
ciant in i̾ua. Ista enim dis¬
pensatio. qua nobis dñs
temporaliter et uisibiliter
in homine apparere digna¬
tus est. et dedit nobis pig¬
nus spm̃ scm̃ cuius operati¬
one septenaria uegetare¬
mur: apostõ lica auctorita¬
te quasi paucorũ piscium
sapore comuncto: hec ergo
dispensatio quid aliud agit:
nisi ut ad palmam super¬
nȩ uocationis. sine defectu
uirium peruenire possimuᷤͤ.
Per fidem enim ambulamuˢ:
non per speciem: Et ipse
apł̃s paulus nondũ se di¬
cit cõprehendisse regnũ
dei:sed ea quȩ retro sunt
oblitus. in ea quȩ ante
sunt extentus: scđm inten¬
tionem sequor inquit ad
palmam supernȩ uocatio¬
nis: Ueruntamen in quod
peruenimus: in eo ambule¬
mus: Quia tercio die dño
adherentes. et ab illo pasti:
non deficimus in uia: Etiam
hic sane peruenire ad come¬
dendi finem turba non po¬
tuit: sed relicte sunt escȩ:
Non enim frustra de futuro

Expanded text:
propterea se dicit turbam propterea se dicit turbam illam reficere Dominus, ne deficiant in via. Ista enim dispensatio, qua nobis Dominus temporaliter et visibiliter in homine apparere dignatus est, et dedit nobis pignus Spiritum sanctum, cujus operatione septenaria vegetaremur, apostolica auctoritate quasi paucorum piscium sapore conjuncto: haec ergo dispensatio quid aliud agit, nisi ut ad palmam supernae vocationis sine defectu virium pervenire possimus? Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Et ipse apostolus Paulus nondum se dicit comprehendisse regnum Dei, Sed ea quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, inquit, ad palmam supernae vocationis. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus in via. 8. Etiam hic sane perveniri ad comedendi finem non potuit, sed relictae sunt escae. Non enim frustra de futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ta omni cupiditate carna¬
li: conuiuas noui testamen.¬
ti spei permanentis firma¬
mentũ. tanquam ipsius
montis soliditas nullo feno
interposito continebat: Et
qm̃ rectissime dicit apł̃s:
prius autem quam ueniret
fides sub lege custodieba-¬
mur: hoc significare uide¬
tur et dñs. cum dicĩt de
his quos quinq: panibus
pasturus erat: non opus
habent ire: sed date illis
uos manducare: Sub his
enim uerbis figuraliter
tanquam custodia detinen¬
sur cum hoc admonuis¬
sent discipuli ut dimitte¬
ret eos:¬
uius uero turbȩ quȩ
ad septem panes per¬
tinẽt ultro misereri se di¬
cit: quod iam tercius dies
esset: ex quo ei ieuni ad.¬
hesissent: In toto enim se¬
culo generis humani ter¬
cum tempus est: quo fi-¬
dei xp̃iane gr̃a data est:
Primum est ante legem:
scd̃m sub lege: tercium sub
gr̃a: Et qm̃ quartum adhuc
restat: quo ad plenissimã
pacem ihrłm celestis uentui.¬
ri sumus: quo tendit quis¬
quis recte credit in xp̃m:

Expanded text:
ta omni cupiditate carnata omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito continebat. 7. Et quoniam rectissime dicit Apostolus, Prius autem quam veniret fides, sub Lege custodiebamur ; hoc significare videtur et Dominus, cum dicit de his quos quinque panibus pasturus erat, Non opus habent ire; sed date illis vos manducare . Sub his autem verbis figuraliter tanquam custodiendi detinentur, cum hoc admonuissent discipuli, ut dimitteret eosujus vero turbae, quae ad septem panes pertinet, ultro se misereri dixit, quod jam tertius dies esset, ex quo ei jejuni haesissent. In toto enim saeculo generis humani tertium tempus est, quo fidei christianae gratia data est. Primum est ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub Gratia. Et quoniam quartum adhuc restat, quo ad plenissimam pacem Jerusalem coelestis venturi sumus, quo tendit quisquis recte credit in Christum;
Abbreviated transcription (Latin):
ducare et bibere. et surrexe¬
runt ludere: Non solũ au¬
tem ibi: sed etiam in populo
noui testamenti. qui non per¬
durant occurrere in uirum
perfectũ: uel infirmitate ui.¬
rium uel mentis leuitate:
mulieribus et pueris com¬
parandi sunt: Nam illis dici¬
tur: si tamen mitium sub¬
stantiȩ eius usq in finem
firmum retineamus: Illis au¬
tem: nolite pueri effici sensi¬
bus: sed malicia infantes
estote: ut sensibus perfecti
sitis: Et ideo neq in ueteri
neq: in nouo testamento:
tales admittuntur ad nu-¬
merum: Sed siue ibi quinq
milia. siue hic quatuor mi¬
lia: exceptis mulieribus et
pueris fuisse dicuntur: Quã.¬
uis uero et illic et hic pros¬
ter ipsum. xp̃m qui assidue
in scripturis mons appellãt᷑.
congruenter in monte uter¬
q ppłs pascatur: hic tamẽ
non in feno discumbitur
sed in terra: Ibi enim celsitu¬
do xp̃i propter carnales
homines. et ihrłm terrenã
carnali specie et desiderio
tegitur.⁊ hic autem remo¬

Expanded text:
ducare et bibere, et surrexeducare et bibere, et surrexerunt ludere. Non solum autem ibi, sed etiam in populo Novi Testamenti qui non perdurant occurrere in virum perfectum , vel infirmitate virium, vel mentis levitate, mulieribus et pueris comparandi sunt. Nam illis dicitur, Si tamen initium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus ; illis autem, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum; sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptis mulieribus et pueris fuisse dicuntur . 6. Quamvis vero et illic et hic propter ipsum Christum, qui assidue in Scripturis mons appellatur, ut congruenter in monte uterque populus pasceretur; hic tamen non in feno discumbitur, sed in terra. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur: hic autem remo
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor milia: exceptiᷤ mu.¬
lieribus et pueris fuisse
mẽmorantur: Quod mi¬
chi uidetur ad hoc perti¬
nere: ut intelligamus ex
ipso populo ueteris testa¬
menti. fuisse quosdã infir¬
mos ad implendã iusticiã
que sc̃m legem est: in qua
iusticia apłs paulus sine
querela conuersatũ se esse
dicit: fuisse item alios qui
facile seducerentur in cul¬
tum idolorũ: Quȩ duo ge¬
nera id est infirmitatis et
erroris: mulierũ et puero¬
rum nominibus figurata
sunt: Infirmus est enim
et facilis ad lusum pue.¬
ricia: Quid autem lusui
puerili tam simile est.
quam idola colere: quã.¬
do et apl̃s ad hoc retu¬
ut hoc genus superstici¬
onis: cum ait neq: idolis
seruiamus quemad modũ
quidam eorum: sicut scri.¬
ptum est. sedit ppłs man¬
ducare et bibere: et sur¬
rexerunt ludere:
sulieribus ergo similes
erant: qui in laboribuᷤ
expectationis quousq ad
promissa dei peruenirent:
non uiriliter perseuerantes
Otemptauerunt deum: Pueris
autem: qui sederunt man¬

Expanded text:
quatuor millia exceptis mulieribus et pueris fuisse memorantur : quod mihi videtur ad hoc pertinere, ut intelligamus et in populo Veteris Testamenti fuisse quosdam infirmos ad implendam justitiam quae secundum legem est, in qua justitia apostolus Paulus sine querela se conversatum esse dicit ; fuisse item alios qui facile seducerentur in cultum idolorum. Quae duo genera, id est, infirmitatis et erroris, mulierum et puerorum nominibus figurata sunt. Infirmus est enim et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est, quam idola colere; quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, Neque idolis servientes, quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est, Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere Mulieribus ergo similes erant, qui in laboribus exspectationis, quo usque ad promissa Dei pervenirent, non viriliter perseverantes tentaverunt Deum: pueris autem, qui sederunt man
Abbreviated transcription (Latin):
deum in homine crediderũt.
quin potius prȩdicari resur¬
rectionẽ ex mortuis riserunt.
Apprehensa igitur puellȩ ma-¬
nu: cuius apud se mors erat
somnus: retraxit ad uitam:
Atq ut rarus hic ex lege cre¬
dentiũ electionis numerus
intelligi posset: turba om̃is
expulsa est: quam utiq sal¬
uari dñs optasset: sed irri¬
dendo dicta gestaq eius: re¬
surrectionis non fuit dig¬

Expanded text:
Deum in homine crediderunt, Deum in homine crediderunt, quin potius praedicari resurrectionem ex mortuis riserunt. Apprehensam igitur puellam manu, cujus apud se mors erat somnus, retraxit ad vitam . Atque ut rarus hinc esse ex lege credentium electionis numerus intelligi posset, turba omnis expulsa est: quam utique salvari Dominus optasset; sed irridendo dicta gestaque ejus, resurrectionis non fuit dig
Abbreviated transcription (Latin):
apłis conuersata contingere:
fitq mox sana: Ita alteri saluᷤ.
dum alii differtur est reddita:
Cuius fidem et constantiã do¬
minus laudauit: quia quod
isrłi prȩparabatur. plebs gen
telligentia magna uir¬
tutis dñicȩ admiratio: cum
potestas intra corpus manenꝰ:
rebus caducis efficientiã ad¬
deret sanitatis: et usq in ue¬
stium fimbrias operatio diui.¬
na procederet: Non enim di¬
uisibilis et cõprehensibiliᷤ erat
deus: ut corpore clauderetur:
Ipse enim dona in spũ diui¬
dit: cȩterum non diuiditur
in donis: Uirtutẽ autem eius
fides ubicumq consequitur:
quia ubiq est et nusquã ab¬
est: et assumptio corporis nos
naturam uirtutis inclusit:
sed ad redemptionẽ suam fra.¬
gilitatẽ corporis uirtus assũp¬
sit: Quȩ tam infinite libera
est: ut etiam in fimbriis eius.
humanȩ salutis operatio con
nagogã uidelicet: cuim can¬
ticis legis. ymnus luctuum
personabat: et irridetur a
plurimis: Nunquã enim illi

Expanded text:
apostolis conversata contingere; apostolis conversata contingere; fitque mox sana . Ita alteri salus, dum alii defertur, est reddita. Cujus fidem et constantiam Dominus mox laudavit: quia quod Israeli parabatur, plebs gentintelligentia, magna virtutis dominicae admiratio: cum potestas intra corpus manens rebus caducis efficientiam 709 adderet sanitatis, et usque in vestium fimbrias operatio divina procederet. Non enim divisibilis et comprehensibilis erat Deus, ut corpore clauderetur. Ipse enim dona in Spiritu dividit; caeterum non dividitur in donis. Virtutem autem ejus fides ubicumque consequitur: quia ubique est, et nusquam abest. Et assumptio corporis non naturam Virtutis inclusit, sed ad redemptionem suam, fragilitatem corporis Virtus assumpsit: quae tam infinita, tam libera est, ut etiam in fimbriis ejus humanae salutis operatio contnagogam videlicet, cui in canticis legis hymnus luctuum personabat : et irridetur a plurimis. Numquam enim illi
Abbreviated transcription (Latin):
tus: cecorum duorum clamor.
muti et surdi demoniaci ob¬
latio: ex superioribus dictis
conexe sibi intelligentiȩ te¬
nent ordinem: Princeps hic
lex esse intelligitur: quȩ do¬
minũ orat: plebi quam ipsa
xp̃o predicata aduentus eius
expectatione nutriuerat: ui
tam mortuȩ rebdat: Nam nul¬
lum principẽ credidisse legi¬
mus: Ex quo persona prinçi¬
pis huius orantis: merito in
typum legis aptabitur: Cui
quidem dñs oꝑem spopon¬
dit: ad quam prestandam
apłis peccatorũ turba salua¬
tur: Et cum primũ electionẽ
quȩ ex lege destinabatur ui.¬
uere oportuisset: anterior
tamen in mulieris specie sa¬
lus publicanis et peccatori¬
bus redditur: hec itaq dñi
prȩtereuntis occursu: ad ta¬
ctum uestis dñi sanam de pro¬
fiutnio sanguiis futurã esse
confidit: Sordibus scilicet
polluta corporis sui. et inte.¬
rioris uicii immundiciis dis¬
solutã. fimbriã uestis per fi¬
dem festinat attingere: donũ
re modo fimbriȩ exeuntis: cũ

Expanded text:
t caecorum duum clamor, muti et surdi et daemoniaci oblatio, ex superioribus dictis connexae sibi intelligentiae tenent ordinem. Princeps hic, lex esse intelligitur; quae Dominum orat pro plebe, quam ipsa Christo praedicata adventus ejus exspectatione nutriverat, ut vitam mortuae reddat. Nam nullum principem credidisse legimus: ex quo persona principis hujus orantis merito in typum legis aptabitur. Cui quidem Dominus opem spopondit, ad quam praestandam apostolis peccatorum turba salvatur. Et cum primum electionem, quae ex lege destinabatur, vivere oportuisset: anterior tamen in mulieris specie salus publicanis et peccatoribus redditur. Haec itaque ad Domini praetereuntis occursum tactu vestis Domini sanam se de profluvio sanguinis futuram esse confidit: sordibus scilicet polluta corporis sui, et interioris vitii immunditiis dissoluta, fimbriam vestis per fidem festinat attingere, donum re modo fimbriae exeuntis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dem xp̃i et predicationem
euangłii. omnes affectus car¬
nis contẽpserint. atq diui¬
tias et scłi uoluptates: isti
centuplũ recipient: et uitã
eternam possidebunt: Ex
occasione huius sententie.
quidam introducunt mille
annos post resurrectionẽ:
plum omniũ rerum quas
dimisimus et uitam eter¬
nam esse reddendã: non in¬
telligentes quod si in cȩteriᷤᷤ
digna sit repromissio. in uxo¬
ribus appareat turpitudo:
ut qui unam pro dño dimi¬
serit: centum recipiat in
futuro: Sensus igitur iste
est: Qui carnalia pro salua¬
tore dimiserit: spiritalia
recipiet: Quȩ cõparatione
et merito sui ita erunt: qua
si paruo numero centena¬
rius numerus comparetur:
Ulnde dicit et apłs qui unã
tantum domum et unius

Expanded text:
dem Christi, et praedicationem Evangelii, omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, plum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam pro Domino dimiserit, et centum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius
Abbreviated transcription (Latin):
pidus sequeretur: Ergo in
re tam tusta. nulla est con¬
sultio: Quid ad hȩc dica.¬
mus: quid ad hȩc exulte.¬
mus: tanta conceptione
gaudiorũ: In quid erũpat
cor nr̃m et os nr̃m: nisi
in ipsam uenerabilis mar¬
tiris ultimam uocem: Cũ
enim galerius maximus de¬
cretum ex libello recitasset:
thacyum ciprianũ gladio añi¬
aduerti placet: respondit
ille: Deo grãs: Habentes igi¬
tur de re tanta memoriam
pręsentis loci. festiuitatẽ sol¬
lemnissimi diei. propositionẽ
saluberrimi exempli: omnibꝰ
mebullis nr̃is dicamus et no:

Expanded text:
pidus sequeretur: ergo in pidus sequeretur: ergo in re tam justa nulla est consultatio. Quid ad haec dicamus? quid ad haec exsultemus? Tanta conceptione gaudiorum, in quid erumpat cor nostrum et os nostrum, nisi in ipsam venerabilis Martyris ultimam vocem? Cum enim Galerius Maximus decretum ex libello recitasset: Tascium Cyprianum gladio animadverti placet. Respondit ille, Deo gratias. Habentes igitur de re tanta memoriam praesentis loci, festivitatem solemnissimi diei, propositionem saluberrimi exempli, omnibus medullis nostris dicamus et nos,