comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retrahit pedem: s pacientia
dm̃i nuitrit inpudentiã suã.
⁊ thesantizat sibi iram in
die ire. Pena p̾dicit᷑. ut ꝙͣ
pudor nõ icerat: corrigãt
denũtiata supplicia. S et
hodie quoq ⁊ in sempit̾nũ.
ue illi homini qui adm̃sã
diũi malignus accedit: qui
in sidiis mente conditis. qui
p̾cordiis aliquo scelere pollu¬
sacroscĩs participare nõ me¬
tuit. & ille enim mexẽplũ
iude filiũ hominis tradit.
bris uidelicet suis: quibus
illud in estimabile ⁊ in uio¬
labile dñici corporis ac sã¬
guinis sacram̃tum temera¬
re p̾sumit. Ille dnm uen¬
dit. qui eiꝰ tunore atq amo¬
re neglecto: terrena ꝓ illo
⁊ ca duca. ymmo etiam cri¬
minosa. diligere ⁊ curare

Expanded text:
a Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui praecordiis aliquo scelere pollusacrosanctis participare non metuit, ille in exemplum Judae Filium hominis tradit, bris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile Dominici corporis et sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Dominum vendit, qui, ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa, diligere et curare
Abbreviated transcription (Latin):
non ad quẽlibr. s ad quendã
hominẽ. idẽ ad certum aliꝙͣ
missos eẽ manifestum ẽ: qd̾
nob ex ꝑsona sua recte potuit
eu̾głista nairare. ut diceret
misit eos ad quendam: ut di¬
cerent ei apud te facio paschͣ.¬
hac ꝑ hoc cum uerba adni po¬
suiss dicentis. ite in quita¬
tẽ. int̾posuit ipse ad quendã.
ipse nobis insinuaret tacito
nomine. fuisse quendã inciui¬
tate: ad quẽ dñi discipli mit¬
tebantur ut ppararẽt pascha.
hominẽ uibentur. ⁊ ei dicere
qͥ cum co dñs pascha cum dis
ciplis facere uellet. qui p̾cep
tuerat eos scire quo ꝑgerent.
⁊ de hominis nomine e doceri.
Alioqͥn incerti. ad quẽ mitte¬
rentur: quomͦ missi que pre¬
cepta fuerant ex sequerentur:
uerũ sermo ꝓphetie. rerum pre¬
sentiũ effectibus admiscetur
Hominem eiĩ cum quo paschͣ
celebraturus eẽt non noĩat:
nõ dum enim xp̃i ani nõis ho¬
nor credentibꝰ erat p̾stitus. qͥ
uere sunt dñi mtis ac fidĩ ocłis
contuentes. ut cum eo pascha

Expanded text:
non ad quemlibet, sed ad quendam hominem, id est ad certum aliquem missos esse manifestum est. quod nobis ex persona sua recte potuit euangelista narrare, ut diceret \'misit eos ad quendam, ut dicerent ei: aput te facio paschac per hoc cum uerba domini posuisset dicentis: ite in ciuitatem, interposuit ipse: ad quendam, ipse nobis insinuaret tacito nomine fuisse quendam in ciuitate, ad quem domini discipuli mittebantur, ut praepararent pascha. hominem jubentur, et ei dicere quod cum eo Dominus pascha cum discipulis facere vellet. Qui praecetuerat eos scire quo pergerent, et de hominis nomine edoceri. Alioquin incerti ad quem mitterentur, quomodo missi quae praecepta fuerant, exsequerentur? Verum sermo prophetiae, rerum praesentium effectibus admiscetur. Hominem enim, cum quo pascha celebraturus esset, non nominat. Nondum enim Christiani nominis honor credentibus erat praestitus, qui vere sunt Deum mentis ac fidei oculis contuentes: ut cum eo pascha
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ergo caritatis ⁊ ueritatiꝰ
caritas ⁊ ueritas ꝓdunt. Ma¬
xime eũ nõ infirmitate uel
ignorantia peccant: s in sili¬
tudine uide querũt oportu¬
nitatẽ. qualitꝰ arbitris ab¬
sentibꝰ mendatio ueritatẽ:
uirturẽ crimine mutẽt. Pu

Expanded text:
atis charitas et veritas, produnt, maxime cum non infirmitate vel ignorantia peccant, sed in similitudinem Judae quaerunt opportunitatem qualiter arbitris absentibus, mendacio veritatem, virtutem crimine mutent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
de pectato cuurꝰ conscientiꝰam
respondẽs ait. Qui intingit
mecũ manũ in parapside. hic
me tradet. Omira dñi potẽ¬
tia. Primũ dixerat. unꝰ ex
uobis me tradet: ꝑ seuerat pro¬
ditor in malo. manifestuiꝰ ar¬
guit: ⁊ tam̃ nom̃ ꝓprie nõ de¬
signat. Iudas ceteris cõtris¬
tatis. ⁊ retrahentibꝰ manimi
⁊ int̾cidentibꝰ cibos ori suo.
cum magr̃o mittit in parap¬
side. ut audatia bonã cõscie¬
tiam m̃tiretur. Idarapsi¬

Expanded text:
scientiam respondens ait: Qui intingit mecum manum in paropside hic me tradet. O mira Domini potentia? Primum dixerat: Unus ex vobis me tradet. Perseverat proditor in malo: manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas caeteris contristatis et retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, cum magistro mittit in catinum, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
decimum diem pͥmi meni̾s¬
inmolare id est agnũ occidere
solebat̃: ad uesꝑũ. Quod expo¬
nens apls ait. Et enĩ pascha
licet die sequenti. hoc ẽ qͥnta
decuna sit luna crucifixus. ac
cam̃ nocte qͣ agnus iminola¬
batur. ⁊ carius ⁊ sanguinis¬
q sui discipłis tradidit nuste¬
ria celebranda: ⁊ auideis ten¬
tus ac ligatus. ipsius inmola¬
tionis hoc ẽ passionis sue sacra¬

Expanded text:
decimum diem primi mensimmolare, id est agnum occideresolebant ad vesperam. Quod exponens Apostolus ait: Etenim pascha licet die sequenti, hoc est, decima quinta sit luna crucifixus, hac tamen nocte qua agnus immolabatur, carnis sanguinisque sui discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus, ipsius immolationis, id est, passionis suae sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tamquisq absurdus ⁊ calũ¬
pniosus e̾. ut aliquid inua¬
se fracto neget remanere po¬
tusse: unde etiam pedes ꝑ¬
funderet: S cum iste conten¬
derit sic eẽ fractum ut uichil
ibi residui fuenit. nitens adu̾¬
sus ueritatẽ eu̾głii: quantum
meliꝰ ⁊ religiosiꝰ contend̾ aliꝰ
nõ eẽ ita fructũ ut totũ effim
derit. nnitens ꝓ uericace euan¬
glii: Ille aũt calumpniator.
si tam ꝑtinacit̾ cecꝰ ẽ ut euã¬
glistaꝵ concordiã de alabau¬
stro fracto frangere conetur.
prius accipiat ꝑfusos pedes añ¬
quam illud fractũ eẽt: ut iui¬
tegro remaneret. unde etiã in¬
caput ꝑ funderet᷑. ubi frac tura
illa totum effunderet. Acapi¬
te quippe nobis ordinate con¬
suli agnoscimꝰ : s ordinate ⁊̃
nos apedibꝰ ad caput ascen¬
dimꝰ. Cetera facti huiꝰ. nuillã
mͥ iuidẽtur habere amplius¬

Expanded text:
tam quisque absurdus et calumniosus est, ut aliquid in uase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. sed cum iste contenderit sic esse fractum, ut nihil ibi residui fieret, nitens aduersus ueritatem euangelii, quanto melius et religiosius contendet alius non esse ita fractum, ut totum efderet, nitens pro ueritate euangelii? ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut euangelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum effunderet. a capite quippe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendimus. Cetera facti huius nullam mihi uidentur habere qu
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ. Nam hoc ⁊ ioħs qmͣ
uis nõ sic̃ luchas quẽ admodum
eẽt nairauit: tam̃ ipsam mariã
cõmendans cõmemorauit. cũ
iam de lazaro resuscitando cepiꝰ¬
set loqui: ance ꝙͣ ueniret betha¬
uiam. qͥ ita ibi nairat. Erat
aut quidam inqͥt languens la¬
zaius abethania. de ca̾stelloma¬
rie ⁊ marte sororis eiꝰ. Maria
aũt erat que unxit dñm unguẽ¬
to. ⁊ ext̾sit pedes eiꝰ capillis su¬
is: cuiꝰ fr̃ lazarus infirmaba¬
tur. Hoc dicens ioħs: aitestatꝰ
luche. qui hoc indomo pharisei cu¬
iusdam symonis factum eẽ nar¬
rauit. Iam itaq hoc maria fe¬
cerat. Quod aũt in bechana
rursꝰ fecit. aliud ẽ. qd̾ ad luche
nairationẽ nõ ꝑtinet. s parit̾
nairatur a tribus. iohe matho
de quibꝰ nõ ẽ dubiũ qd̾ eandẽ
rẽ narrant gestã in bethania.
ubieciam discipłi qd̾ om̃s treᷤ
cõmemorãt murmurauer̃ ad¬
uersꝯ mulierẽ: tanꝙͣ de ꝑdici¬
one p̾ciosissimi ungueti. Sed

Expanded text:
missionem . Nam hoc et Joannes, missionem . Nam hoc et Joannes, quamvis non sicut Lucas quemadmodumet narrauerit, tamen ipsam Mariam commendans commemorauit, cum iam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam ueniret in Bethaniam. quod ita ibi narrat: erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae, sororis eius; Maria autem erat, quae unxit dominum ungento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes attestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse narrauit. iam itaque hoc Maria fecerat. quod autem in Bethania rursus fecit aliud est, quod ad Lucae narrationem non pertinet, sed pariter narratur a tribus, Iohanne scide quibus non est dubium, quod eandem rem narrant gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omnes tres commemorant, murmurauerunt aduersus mulierem tamquam de perditione pretiosis
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃quẽ cõuruabat᷑ dñs. Nã
⁊ ipsum symonẽ dicit. Tam̃
qr non ẽ contra naturã uł con¬
tra morẽ hominũ. ut si poͣst
unꝰ homo habere nõĩa duo.
młto magis posint ⁊ unĩnom̃
habe homines duo. Hotiꝰ
credibile ẽ aliũ fuisse illum
symonẽ. non leꝓsum: in cuiꝰ
domo hoc in bethania gerebat᷑.
Nam noc luchas inbethania
rem gestam dic̃ quam natrat
Et quãuis nõ ꝯmemoret aui¬
catẽ aut castellum ubi factũ
sit : tam̃ nõ uidetur in codem
loco uersari eiꝰ narratio. Nicħ
itaq aliud intelligendũ arbi¬
tror. insi nõ quidem aliã fuisse
mulierẽ que peccatrix tunc
accessit ad pedes iħu ⁊ oscula
uit ⁊ lauit lacrimis. ⁊ t̾sit ca¬
pillis: ⁊ unxit unguento. cui
dñs adhibita similitudine de
duobꝰ debitoribꝰ: ait dimissa
eẽ peccata multa qm̃ dilexit
multũ. S eandem mariam
bis hoc fecisse. semił scilicet qd̾
luchas narrauit: cum pͥmo ac¬
cedens cum illa humilitate ⁊
lacrimis meruit poccatoꝵ re¬

Expanded text:
nam et ipsum Simonem dicit — tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multo magis possint et unum nomen habere homines duo, potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat; et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum sit, tamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratio. nihil itaque aliud intellegendum arbitror nisi non quidem aliam fuisse mulierem, quae paccessit ad pedes Jesu, et osculata est, et lavit lacrymis, et tersit capillis, et unxit unguento; cui Dominus adhibita similitudine de duobus debitoribus, ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum: sed eamdem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet quod Lucas narravit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrymis meruit peccatorum re
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uos putatis ꝑditionem
ec̃ unguenti. officium sepulte
ẽ. Nec miꝵ simͥ bonũ odorẽ
sue fidei deđit : cum ego ꝓ ea
fusurꝰ sim sanguine̾ meum.
Am̃ dico uob̃: ubicumq pre¬
dicatum fuerit hoc eu̾głium

Expanded text:
Quod vos putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum, si mihi bonum odorem suae fidei dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
festim accedens ad iħm. dixit.
Aue rabi: & oscłatus ẽ eum.
Impudens quidẽ ⁊ scelerata
confidentia magr̃m uocare:
⁊ osculũ ei ingerere quẽ tra¬
debat. Tam̃ adhuc aliquid
habet de uerecundia disci¬
puli. cũ nõ eum palam tra
ditionẽ fugere uideretur. si¬
mul ⁊illud daniticum com¬
plens. cum his qui oderĩt
pacẽ eram pacificus. Dix̃¬
q illi iħs. Amice. ad qd ueniᷤ¬
ti: Tunc accesserũt ⁊ manꝰ
in iecerunt in iħm: ⁊ tenue¬
runt eũ. erbum amici:¬

Expanded text:
festim accedens ad Jesum dixit: Ave, Rabbi; et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia magistrum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat; tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem eram pacificus . Dixitque illi Jesus: Amice, ad quid venisti? Tunc accesserunt et manus injecerunt in Jesum, et tenuerunt eu
Abbreviated transcription (Latin):
um:. ut occurreret dies quem
añ biduũ pasche duo diffinie¬
quabat dies festus azimoꝵ: ñ
exp̾ssit biduũ. s hanc qui ꝓ¬
pinquitatẽ quã cõmemoraũ.
impso int̾uallo bidui debemꝰ
mum erat pascha iudeoꝵ: nõ
hoc biduũ uult incelligi. sed
sex dies añ pascha. Uidentes¬

Expanded text:
um, ut occurreret dies, quem um, ut occurreret dies, quem ante biduum paschae duo definie dies festus azymorum, non expressit biduum: sed hanc propinquitatem, quam commemoravit, in ipso intervallo bidui debemus mum erat Pascha Judaeorum , non hoc biduum vult intelligi, sed sex dies ante Pascha. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
suisse: nõ post illã de biduo p̾¬
dicationẽ suam. s ante iam
factum: cum ad huc sex dies
ceñt usq ad pascha. Nonenĩ
quisquã coꝵ cum dixisset
post biduũ futurũ pascha: sic
adumxit de illo facto inbetha¬
na ut diceret. Post hoc cũ
eẽt in bethania: s matħs qui¬
esset bethanie. Quod utiq ĩ¬
telligitur. ⁊ Añ qmͣ illa dice¬
rentur que ante biduũ pas¬
che dicta sunt. Sic̃ gͦ ex iohi ᷤ
nairatione colligitur. añ sce
dies pascħ ueni̾t in bethani¬
am.ibi factum ẽ illud con¬
uiuiũ: ubi deunguento p̾¬
cioso fit cõmemoratio. Inde
uenit iherosolimam. sedens
suꝑ asellum: demde postea
geruntur ea que natrant.¬
post hunc aduentũ erꝰ ihosoli¬
mis gesta. Ex illo gͦ die quo
uenit in bethania. atq qͦ de
unguento factũ ẽ: usq ad di¬
em quo ista om̃ĩa gesta atq
dicta sunt: in telligimꝰ etia
eu̾glistis non cõmemorantibꝰ.
consumptũ fuisse quatridu¬

Expanded text:
suisse, non post illam de biduo prsuisse, non post illam de biduo praedicationem suam, sed ante jam factum cum adhuc sex dies essent ad Pascha. Non enim quisquam eorum cum dixisset, post biduum futurum Pascha, sic adjunxit de illo facto in Bethania, ut diceret, Post haec cum esset in Bethania: sed Matthaeus quiutem, Cum esset Bethaniae: quod utique intelligitur et antequam illa dicerentur quae ante biduum Paschae dicta sunt. sicut ergo ex Iohannis narratione colligitur, ante sex dies paschae uenit in Bethaniam, ibi factum est illud conuiuium, ubi de unguento pretioso fit commemoratio, inde uenit Hierosolymam sedens super asellum. deinde postea geruntur ea quae narrantpost hunc aduentum eius Hierosolymis gesta. ex illo ergo die, quo uenit in Bethaniam adque illud de unguento factum est, usque ad diem, quo ista omnia gesta adque dicta sunt, intellegimus etiam euangelistis non commemorantibus consumtum fuisse quadridu
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾entia confitet᷑ laudat ⁊
p̾dicat. Caput ꝓfecto illiꝰ
unguento ꝑfũdit p̾cioso.
Cum uͦ assumpte misteria
humianitatis eque digna re¬
uerentia suscipit. in pedes u¬
ciq dñi unguentum nardi
pisticum. io est fidele ac uerũ
ꝑfundit. Quia illã eiꝰ na¬
turam qͣ terram contingere:
hoc ẽ int homines conu̾sa¬
n dignatus ẽ: pia p̾dicati¬
oue cõmendat. ac deuotis ue¬
neratur obsequiis. Qͦd uo¬
matħs ⁊ marchꝰ postea qmͣ
direr̃ pascha post biduũ fu¬
turum. demde cõmemoraue¬
runt qͥ erat ihs inbethania:
ubi de unguento illo p̾cioso dr̃.
de unguento eadẽ nairaturꝰ.
Quomodo gͦ scdm illos au¬
os pꝰ biduũ futurum erat paᷤ¬
cha. cum postea quã id dixe¬
runt inueniantur cũ iꝰhan¬
ne in bechania. illud de ung¬
uento qͦd ipse nairantes. tũc
aũt ipse dicat post sex dies
futurum pascha: S ita mo¬
uentur. non intelligunt ma¬
cħm ⁊ marchũ illud qd̾ in
bethania de unguento fac¬
tum erat recapitulando po¬

Expanded text:
audat, et praedicat, caput profecto illius unguento perfundit pretioso. Cum vero assumptae mysteria humanitatis aeque digna reverentia suspicit, in pedes utique Domini unguentum nardi pisticum, id est fidele ac verum perfundit, quia illam ejus naturam qua terram contingere, hoc est inter homines conversari dignatus est, pia praedicatione commendat, ac devotis veneratur obsequiis. aeus et Marcus posteaquam dixerunt Pascha post biduum futurum, deinde commemoraverunt quod erat Jesus in Bethania, ubi de unguento illo pretioso dicide unguento eadem narraturus . Quomodo ergosecundum illos duos, post biduum futurum erat Pascha, cum posteaquam id dixerunt, inveniantur cum Joanne in Bethania illud de unguento quod ipse narrantes, tunc autem ipse dicat post sex dies futurum Pascha? Sed qui ita moventur non intelligunt Matthaeum et Marcum illud quod in Bethania de unguento factum erat recapitulando po
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius dic̾. pat̾ si fien potest
transcat a me calix iste: nr̃e u¬
titur uoce nature. ⁊ causam
agit fragilitatis & trepidati¬
onis humane: ut inhis q̃
toleranda sũt.⁊ patientia ro¬
boretur. ⁊ formido pellatur.
Deuiq cessans hoc ipsumpe¬
tere. excusato quodam mͦ nr̃e
infiriitatis metu in quono¬
bis remanere nõ expedit: ni
aliũ affe̾ctum transit ⁊ dic.¬
Tlerũptam̃ non
sic̾ ego uolo: s sic̃ tu. ã. Nõ¬

Expanded text:
Dei Filius dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , nostrae utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae: ut in iis quae toleranda sunt, et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ de bonis ac diligenti
s de illo potius sub numero
płali. qui nec dño ac discipłis
eiꝰ fidelit̾ adhesisse: neq pau¬
ꝑum curam habuisse ꝓbatꝰ

Expanded text:
aquam de bonis ac diligentibiderim; sed de illo potius sub numero plurali, qui nec Domino nec discipulis ejus fideliter adhaesisse, neque pauperum curam habuisse probatus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is supra sermo: nos ad cõcor¬
diam ꝓuocat. Igitur p̾miũ
pollicetur. ut sollicitiꝰ festine¬
mus ad pacẽ : cum sẽ dicat in¬
t̾ duos ⁊ tres mediũ fore.shił.¬
Intantũ igit᷑ humane pacis
studuit concordie. ut unita¬
tis merito om̃ia que a deo p̾¬
canda sint. impetranda ẽẽ cõ¬
firmet. ⁊ ubi.atq tres pari
spũ ac uoluntate collecti sĩt:
ibi se mediũ eoꝵ polliceatur
futurum. Ipse enĩ pax atq ca¬
ritas ẽ: sedem atq habitationẽ
in bonis ac pacificis uoluntati¬
bꝰ collocauit. Ubiem̃ duo¬
uł tres cõgregati in noĩe meo:
ibi sum in medio eoꝵ. Glelad
recipiendũ humilẽ penitentẽ:
macc̾m. ⁊ quicqͥd illi humilit̾
iudicando ad salutẽ hominũ
agũt int̾ra: meo de suꝑ iudicio
firmatur in celo.

Expanded text:
Omnis supra sermo nos ad concordiam provocarat. Igitur et praemium pollicetur, ut sollicitius festinemus ad pacem, cum se dicat inter duos et tres medium fore.In tantum igitur humanae pacis studuit concordiae, ut unitatis merito omnia, quae a Deo precanda sint, impetranda esse confirmet ; et ubi duo atque tres pari spiritu ac voluntate collecti sint, ibi se medium eorum polliccatur futurum. Ipse enim pax atque charitas, sedem atque 760 habitationem in bonis et pacificis voluntatibus collocabit. vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Vel ad recipiendum humilem poenitentem, macem, et quidquid illi humiliter judicando ad salutem hominum agunt in terra, desuper judicio firmatur in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ dixeri̾t si aũt eccliam ñ
audierit: sit t̾ sic̃ hetͥnicus ⁊
publicamis. Et poterat. ad cõ¬
temptores frõs hec occulta eẽ
responsio: ul tacita cogitatio.
Si me despicis. ⁊ ego te despi
a talibꝰ condempnant᷑. huma¬
nam sententiã : diuina sentẽ¬
tia roborari. et quod cũq liga¬
Ioħs de remissione pecc̃oꝵ qͦd
tenebuntur si cui tenuerĩt: ⁊
dimitentur sicui dimiserĩt.
post resurrectionẽ a dño dictũ
ꝯmemorat. cum matħs in hoc
ẜmone dnm̃ hoc dixisse memi¬
nent: quod ⁊ petro antea dic¬
tum fuisse idẽ ipse testat᷑. Ca¬
dem itaq seꝑe ac pluribꝰ locis
dũm dixisse. necubi moueat᷑
siordo dictoꝵ quibꝰdam repug¬
nare putabit᷑: sic̃ totiens com¬
mendauimꝰ meminisse debe¬
mus. ne hoc semꝑ ammonere
iccesse sit. Sclxxxui. Iterum¬

Expanded text:
i autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus, et poterat contemptoris fratris haec occulta esse responsio vel tacita cogitatio: Si me despicis et ego te despica tabulis condemnantur, humanam sententiam divina sententia corroborari, et quodcunque ligas de remissione peccatorum, quod tenebuntur, si cui tenuerint, et dimittentur, si cui dimiserint, post resurrectionem a domino dictum commemorat, cum Mattheus in hoc sermone dominum hoc dixisse meminerit quod et Petro antea dictum fuisse idem ipse testatur. eadem itaque saepe ac pluribus locis Iesum dixisse. necubi moueamur, si ordo dictorum quibusdam repugnare putabitur, sicut iam totiens commendauimus, meminisse debemus, ne hoc semper admonere cesse sit. LXII. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
tem miscdit̾ increpare. ut sit
cui post modũ habeamꝰ iuste
dimutere. Qͥ gͦ frẽm uidens
peocare tacuerit: nõ minꝰ anĩ¬
ci p̾cepti transgressor ẽ: quam
his qui eidẽ penitenti ueniam
dare noluerit. qr qui dixit si
dimitte: pͥmisit. si peccauerit
increpa. Itaq uenia frĩ post
increpationẽ largienda ẽ. S
illi utiq. qui se penitendo ab
errore conu̾tit. ne uel difficiliᷤᷤ
uenia: uł remissa sit indulgẽ¬

Expanded text:
tem misericorditer increpare, ut sit tem misericorditer increpare, ut sit cui postmodum habeamus juste dimittere. Qui ergo fratrem videns peccare tacuerit, non minus Dominici praecepti transgressor est, quam is qui eidem poenitenti veniam dare noluerit, quia qui dixit: Si dimitte, praemisit: Si peccaverit, increpa. Itaque venia fratri post increpationem largienda est; sed illi utique qui se poenitendo ab errore convertit, ne vel difficilis venia, vel remissa sit indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
ta dimitamꝰ. Sin aũt it
dm̃ quis peccauerit: nõ est
nr̃i arbitrii. Dicit enĩ script᷑a
diuina. Si peccauerit homo
in hominẽ. rogabit ꝓeo sacer¬
dos. Si. uuic in dm̃ peccau̾it.
quis rogabit ꝓco: Nos ecõ¬
trario indĩmiuria benigni
sumꝰ. in nr̃is contumeliis ex¬
ercemꝰ odia. Cornpiendus
ẽ aũt fr̃ scorsum: ne si semel
pudorẽ ac reuerentiã amiẜit:
ꝑmaneat in peccato. Et siqͥ¬
dem audierit. lucri faciamus
animã eiꝰ. ⁊ ꝑ alterꝰ salutẽ
nob quoq acquiritur salus.¬
ũ legimꝰ. Ne oderis fre̾m tu¬
um incorde tuo: s publice ar¬
gue eum. ne habeas suꝑ illo pͦ¬
catum. Quo gͥ ordine scanda¬
la dedinare.⁊ ue ꝑpetuũ uita¬
re possimꝰ: insinuat. Si nos
uidelicet ipsos ne quẽ ledamꝰ
attendimus. si poccantẽ ⁊ elo
iusticie corripimꝰ: si ex corde
etatisq uiscera pandimnꝰ. Ubi
caute intuendum ẽ: qr non
passim peccanti dmuctere. s
penitentiã agenti dimittere
iubeniur. ⁊ pͥmo quidẽ peccã¬

Expanded text:
ta dimittamus. Si autem in Deum quis peccaverit, non est nostri arbitrii. Dicit enim Scriptura divina: Si peccaverit homo in hominem, rogabit pro eo sacerdos. Si autem in Deum peccaverit, quis rogabit pro eo? Nos econtrario in Dei injuria benigni sumus, in nostris contumeliis exercemus odia. Corripiendus est autem frater seorsum, ne si semel pudorem, ac verecundiam amiserit, remaneat in peccato. Et siquidem audierit, lucrifacimus animam ejus, et per alterius salutem, nobis quoque acquiritur salus.imus: Ne oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum ne habeas super illo peccatum . Quo igitur ordine scandala declinare et vae perpetuum vitare possumus insinuat, si nos videlicet ipsos, ne quem laedamus, attendimus, si peccantem zelo justitiae corripimus, si ex corde etatisque viscera pandimus. Ubi caute intuendum est quia non passim peccanti dimittere, sed poenitentiam agenti dimittere jubemur, et primo quidem peccan
Abbreviated transcription (Latin):
¶ã Ouem ꝑditã om̃s pocca¬
tores dixit: qui ꝑ penitentiã
reconciliantur deo. ꝙͣ iuxta¬
is portauit: qr humiliando
se tales erexit. Ideo aũt illaᷤᷤ
.xcͣ. nouẽ dixit quas reliqͥt
dinẽ gerentes manĩo. dum
solos se uidereͥ uolũt: quibꝰ
ad ꝑfectionẽ unitas deest.
Cum enĩ quisq auera unita¬

Expanded text:
 Ovem perditam, omnes peccatores dixit, qui per poenitentiam reconciliantur Deo. is portat, quia humiliando se tales erexit. Ideo autem illas nonaginta novem dixit, quas reliquit dinem gerentes in animo, dum solos se videri volunt, quibus ad perfectionem unitas deest. Cum enim quisque a vera unita
Abbreviated transcription (Latin):
saluari. saluetur obꝓbriis
sit t̾ sicut etinicus ⁊ publicanꝰ¬
Quando au̾t dicitur. sit tͥ sic
etͥnicus ⁊ publicanꝰ: ostendi¬
tur maioris ẽẽ detestationis.
qui sub noĩe fidelis agat oꝑa
infidelium: quã hii qui aꝑte
gentiles sũt. Idublicam enĩ
uocantur scdm tropologiam.¬

Expanded text:
salvari salvetur opprobriis. sit tibi sicut ethnicus, et publicanQuando autem dicitur: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus, ostenditur majoris esse detestationis, qui sub nomine fidelis agit opera infidelium, quam hi qui aperte Gentiles sunt. Publicani enim vocantur s
Abbreviated transcription (Latin):
sã. Non ẽ putandus homo
iste uł uoto temptantis ut
quidam putauere. dñm int̾¬
rogasse: uł de sua cẽ uita mẽ¬
ticus cum legis maudata cꝰ¬
todisse dicebat: s simplicit̾
ut uixerit ẽẽ confessꝰ. quia si
mendacii aut simulatione̾s
noxa reus tene̾tur: nequa ꝙͣ
geretu diceret᷑ iħs. Diligit
enĩ dñs eos: qui mandata le¬
gis quãuis minora custodiĩt.
s nicħ ominis qd̾ ilege minꝰ
fuerit. his qui ꝑfecti cẽ desi¬
derant ostendit. qr nõ uenit
soluere legẽ. aut ꝓphas: s ad¬
impletare. ad quã ꝓfecto ad¬
impletionem ꝑtinet. qd̾ hic
consequent̾ adungit.Icxcͫ¬

Expanded text:
etc. Non est putandus homo iste vel voto tentantis ut quidam putavere Dominum interrogasse, vel de sua esse vita mentitus, cum se legis mandata custodisse dicebat, sed simpliciter, ut vixerit esse confessus. Quia si mendacii aut simulationis noxa reus teneretur, nequaquam gere diceretur Jesus. Diligit enim Dominus eos, qui mandata legis quamvis minora custodiunt, sed nihilominus quod in lege minus fuerat, iis qui perfecti esse desiderant, ostendit, quia non venit solvere Legem aut Prophetas, sed adimplere. Ad quam profecto adimpletionem pertinet quod hic consequenter adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝑ secutionibꝰ plenissi¬
ma ciustẽ regni gaudium
fide certa degust᷑ant. atq ĩ
expectatione patrie celestis
que iuire in dextera signifi¬
catur. om̃iũ parit̾ electoꝵ
sincerissima dilectione fru¬
untur. Perũ qr multi uͥ¬
tutum studia nõ eadem qͣ
incipiunt intentione pieta¬
tis ꝯsũmant : s uł accepto uͥ¬
tutum amore tepe scũt. uel
ex integro ad scelerum uolu¬
tabra relabuntur: mox terri¬
bilis sententia subinfertur.¬
erũt p̾mi nouissimi ⁊ nouis
de aplatu in apostatam uer¬
sum. ⁊ dicito : qr multi erũt
pͥmi nouissimi.Uide latro¬
nem incruce factũ confessorẽ:
codemq die quo ꝓ suis cru¬
cifixus ẽ peccatis. grã fidei
cum xp̃o inparadiso gauden¬
tem. ⁊ dicito: qr ⁊ nouissimi
erunt primi. S ⁊ cotidie
uidemus multos in laico ha¬
bitu constitutos. magnis ui¬
te meritis excellere. ⁊ alios
a pͥma etate sp̃uali gaudio
feruentes: ad extremũ ocio

Expanded text:
vita persecutionibus plenissivita persecutionibus plenissima ejusdem regni gaudium fide certa degustant, a que in exspectatione patriae coelestis, quae jure in dextera significatur, omni pariter electorum sincerissime dilectione fruuntur. Verum quia multi virtutum studia non eadem qua incipiunt intentione pietatis consummant, sed vel accepto virtutum amore tepescunt, vel ex integro ad scelerum volutabra relabuntur, terribilis mox sententia subinferturerunt primi novissimi, et novisapostolatu in apostatam versum, et dicito, quia multi erunt primi novissimi. Vide latronem in cruce factum confessorem, eodemque die quo pro suis crucifixus est peccatis, gratia fidei cum Christo in paradiso gaudentem et dicito, quia novissimi erunt primi. Sed et quotidie videmus multos in laico habitu constitutos magnis vitae meritis excellere, et alios, a prima aetate spiritali studio ferventes, ad extremum otio
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nam possidebũt. E x occa¬
sione huiꝯ sententie: quidã
introducũt mille annos ptꝰ
resurrectionẽ: dicentes nobiᷤ.
tunc centuplũ om̃iũ retum
qͣs dimisimꝰ. ⁊ uitam et̾ua¬
cẽ reddendam. nõ in telligẽ¬
tes qͦd simnceteris digna sit
reꝓmissio: mnuxoribꝰ appare¬
at turpitudo. uti qui unam
ꝓ dño dimiserit. centũ ieci¬
piat infuturo. Sensꝰ gͥ iste
ẽ. qui carnalia. ꝓ salu̾atore
dimiserit: sp̃ualia recipiet.
Que cõparatione ⁊ merito
sui cuta erũt: quasi paruo:
muniero centenariꝰ numer̃
comparet᷑. Unde dic̃ ⁊ apłs.
qui unam tantũ domũ.⁊ uniꝰ
ꝓuincie paruos agros dimi¬
serat. quasi nicħ habentes.
⁊omĩa possidentes.¶ẜ. Cen¬
tenarius quippe numerus de
leua translatus indexteram.
lic candem infleru digitoꝵ
uideatur tenere figuiam ꝙͣ
habuerat denariꝰ in leua. Ni¬
miũ tam̃ qnͣtitatis magni¬
tudine suꝑcrescit. qr uide¬
licet om̃s qui ꝓpt̾ regnum
dĩ tp̃ralia sꝑnunt. ⁊ in hac

Expanded text:
. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centuplum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est, qui carnalia pro Salvatore dimiserit spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . tenarius quippe numerus de laeva translatus in dexteram, licet eamdem inflexu digitorum videatur tenere figuram, quam habuerat denarius in laeva, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit: quia videlicet, omnes qui propter regnum Dei temporalia spernunt, etiam in hac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ da pauꝑibꝰ ⁊ habebis ches¬
aurum incelo. ⁊ ueni sequere
me. Quicumq ꝑfectus eẽ
uoluerit. debet uenundare
que habet. ⁊ nõ ex parte uen¬
dere sic ananias fecit ⁊ saphi¬
ra. s totum uend̾e.⁊ cũ uen¬
diderit dare om̃e pauꝑibus.
⁊ sic sibi p̾parare thesaurum
in regnum celoꝵ. Nec hoc
ad ꝑfoctionẽ suffic̾. nisi post
contẽptas diuicias saluatorẽ
sequat᷑ : id ẽ relictis malis:
faciat mata bona. Racilius
enĩ saculus contẽp̾nit᷑: quã

Expanded text:
t da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. Quicunque perfectus esse voluerit debet vendere quae habet, et non ex parte vendere, sicut Ananias fecit et Saphira, sed totum vendere, et, cum vendiderit, dare omne pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est, relictis malis, faciat bona. Facilius enim sacculus
Abbreviated transcription (Latin):
Pacum aũt punctiones
significat: ꝑ punctiones do¬
lores inpassione susceptos.
Foram̃ gͦ acus: dic̃ angusti¬
as passionis. qr scissa nr̃e qͣ¬
si uestim̃ta naturr: quodam¬
inodo resarcire. Idẽ recuꝑare
dignatus ẽ. quatiiꝰ post
lapsum meliꝰ reformati. gau¬
deamꝰ ad testimoniũ apłi
dicentis. quicumq enĩ in
xp̃o baptizati estis. xp̃m in¬
cipłi: mirabantur ualde clicẽ¬
tes. Quis gͦ poterit saluus
eẽ: Quo ꝑtinet ista respõ¬
sio. cum in cõparabilit̾ maior
sit turba pauꝑũ. quã diuiti¬
bus ꝑditis potucrit saluari.
nͥ qr intellexerunt cunctos qͥ
diuicias amant etiã adipis¬
ci nequeunt. indiuitum nu¬
mero deputari: Aspiciens
aũt iħs. dixit illis. Apud
homines hoc inpossibile est.
Apud dm̃ aũt om̃ia possibi¬
lia sunt. Non ita accipiend̾¬

Expanded text:
acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias, passiones. Qua scissa, nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est, recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli, dicentis: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Chricipuli mirabantur valde, dicentes: Quis ergo poterit salvus esse? Quo pertinet ista responsio? cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt omnes qui divitias amant, etiam si adipisci nequeant, in divitum numero deputari. Aspiciens autem Jesus dixit eis: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
accedes. ait illi. MDagr̃ bone
quid boni faciã. ut habeam
uitam et̾nam: Audierat
credo iste quesitor uite eter¬
ne a dño. tantum eos qui
paruuloꝵ uelint ẽẽ similes.
dignos eẽ introitu rognice¬
lestis. atq id̾o curam geros
tractatus certioris. poscit
sĩbi nõ ꝑ parabolas s aꝑte.
quibꝰ oꝑum meritis intam
eternã consequi possit expo¬
int. Qui dixit ei. Quid.
me int̾rogas de bono: Unꝰ¬
ẽ ds̃ bonus:¶ Quia ma¬
gistrũ uocauerat bonũ. et
nõ dm̃ uł dĩ filium confessꝰ
erat: discit quãuis scm̃ ho¬
minẽ comparatione dĩ nõ
ẽẽ bonum. De quo dr̃. con¬
fitemini dño. qm̃ bonus.

Expanded text:
accedens ait illi: Magister bone, quid boni faciam ut habeam vitam aeternam? Audierat, credo, iste quaesitor vitae aeternae, a Domino tantum eos qui parvulorum vellent esse similes dignos esse introitu regni coelestis. Atque ideo curam gerens tractatus certioris, poscit sibi non per parabolas, sed aperte quibus operum meritis vitam aeternam consequi possit, exponi. Quid dixit ei: Qogas de bono? Unus est bonus Deus. Quia magistrum vocaverat bonum, et non Deum vel Dei Filium confessus erat, discit quamvis sanctum hominem comparatione Dei non esse bonum. De quo dicitur: Confitemini Domino, quoniam bonus .
Abbreviated transcription (Latin):
deret: nimirũ insultantibꝰ
cedens. uirtutẽ nobis paci¬
entie nõ demonstraret. S
expectauit paululũ. cole¬
rauit ꝓbra irrisiones sustinu¬
it. ẜuauit pacientiam: distu¬
lit admirationẽ. ⁊ qui de tru¬
ce descendere noluit: desepł¬
cro surrexit. Plus igit᷑ fuit
desepulcro resurgere: ꝙͣ de
cruce descendere. Idlus fu¬
it mortem resurgendo destru¬
ere. ꝙͣ uitam deĩcendendo ẜ¬
insultationes suas de cru¬
ce descencle nuume cerne¬
cum se uicisse crediderunt.
nom̃ illuis se qͣsi extincxisse
gauisi sũt. Sz ecce de morte
nom̃ eius ꝑmundũ creuit.
ex qͣ hunc nnfidelis turba ex¬
tincxisse credidit. ⁊ que gau¬
debat occisum. dolet mortu¬
um: qr hunc ad suã głam
cognoscit ꝑuenisse ꝑpenã.¬

Expanded text:
antibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit probra, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit , de sepulcro surrexit. Plus igitur est de sepulcro resurgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo sinsultationes suas de cruce descendere minime cerneeum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse pe
Abbreviated transcription (Latin):
illam. Duobꝰ modis hec sen¬
tentia recte põt intelligi: s ad
unũ om̃ino finẽ ut̾q itellec
enĩminante mortẽ ꝑsecutore
si nõ negau̾it xp̃m. magis eli¬
git ad tempꝰ saluare aĩam su¬
am negando: et̾ne hanc ꝓcul
dubio ꝑditioni p̾parat. Itẽ qͥ
salutẽ aĩe sue querit eternam.
cp̃ralit̾ eam int̾ ꝑ secutoꝵ manꝰ
ꝑdere. hoc ẽ in mortẽ dare non
dubitat. Ytriq aũt sensui cõ¬
gruit apte qd̾ sequit᷑. Et qui
ꝑdiderit aĩam suã ꝓpt̾ me. inue¬
eam ut ouẽ occisionis: exurgen¬
te tũc ⁊ adiuuante xp̃o. liberã
eam inueniet ꝓpt̾ nom̃ xͥ¬
Qui recipit uos me recip̃. Et qͥ
me rocip̃. recip̃ eum qui me mi¬
sit.Ihil. Iyniuersis doctrine:
affectũ ⁊ p̾ceptoꝵ sedulitatem
impende: ⁊ qui ꝑicłm nõ recipi¬
entiũ apłos excussi pulueris:
testimonio denuntiass: reci¬
pientiũ mexitũ ultra grãm sꝑ¬
ati officii cõmendat. docetq in
se etiã mediatoris officiũ: qui

Expanded text:
illam. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, sed ad unum omnino finem uterque intellectenim, minante mortem persecutore, si non negaverit Christum, magis eligit ad tempus salvare animam suam negando, aeternae hanc procul dubio perditioni praeparat. Item qui salutem animae suae qporaliter eam inter persecutorum manus perdere, hoc est in mortem dare, non dubitat. Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et qui perdiderit animam suam propter me, inveeam ut ovem occisionis, exsurgente tunc et adjuvante Christo, liberam eam inveniet propter nomQui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit . Universis doctrinae affectum et praeceptorum sedulitatem impendit. Et qui periculum non recipientium apostolos excussi pulveris testimonio denuntiasset, recipientium, meritum ultra gratiam sperati officii commendat: docetque in se etiam mediatoris officium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rem dolorẽ mala inger̃ que ab
extraneis inferuntur. Iolus
uero in nobis ea torm̃ta seuiũt.
que ab illis patimur de quoꝵ
no corporismala nos cruciant
amisse caritatis. O m̃sgͦ elec¬
ci qr sũmi capitis m̃bra sunt:
cap̃ qͦq suũ in passionibꝰ se̾cũ¬
tur. ut ipsos adu̾sarios in sua
morte sentiant: de quoꝵ uita
p̾sumebãt. Et tanto eis cres¬
cat mͥces oꝑis: qnͣto eis u̾tutiꝰ
luctũ ꝓficit ex aliene dapno:

Expanded text:
rem dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum no corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Seia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant, de quorum vita atque ait: Ut tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae dampno
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ̃. Ꝙ enĩ duo sũt gen̾a ꝑse¬
cutoꝵ. unͣꝗͣ palã seuientiũ alt̾¬
am ficte fraudulentq blandi¬
entiũ: cõtra utrũq nos muni¬
re atq instituere uolẽs saluator
⁊ supͣ ab ypocrit᷑is phariscoꝵ at¬
tendere. ⁊ hic a carnificũ cede
p̾cipit no̾ timere. qr uidelic
post mortẽ nec hoꝵ crudelitas.
nec hoꝵ ual simulatio durare.
dño potiꝰ qui semꝑ uid̾at pla¬
cendũ. dñm qui semꝑ punire
uI lib̾are queat ẽẽ timendũ.
asse ueneunt. ⁊ unꝰ ex illisn̾o
Si minutissima in qͥt aĩalia
⁊que qͦlib ꝑ aera ferunt᷑ uo¬
latilia d̾s obliuisci nõ potest.
uos qui ad ymaginiẽ fc̃i estis
creatoris nõ debetis terreri ab
hisqͥ occidũt corpꝰ. qr qͥ urati¬
onabilia gubnat. rationabi¬
lia curare nõ desinit. Querit¬

Expanded text:
m. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. s veneunt Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Di
Abbreviated transcription (Latin):
mel p̾utemus ardorẽ fidei suf
crucẽ portat in m̃te. Sciendũ
uͦ ẽ quod sũt nõ nulli. qui carniᷤꝰ
abstinentiã nõ ꝓ deo. s ꝓ in ani
gła exibent. Et sũt pleriq qui
cõpassionẽ ꝓximis nõ sp̃ualit̾¬
s carnalit impendũt: ut eis nõ
ad uirtutẽ. s quasi miserando
ad culpaᷤᷤ faueant. Hii itaq cru¬
cẽ quidem uidentur ferre: sed
abstinentiam. uł cõpassionez
ꝓximo. studio et̾ne intentioĩs
exhibere. Nam quisqͥs hec ꝓ
sp̃rali intentione exhib: cru¬
cem quidẽ portat. s ire post

Expanded text:
mel putemus ardorem fidei posscrucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter impendunt, ut ei non ad virtutem sed quasi miserando ad culpas faveant: hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed abstinentiam, vel compassionem proximo studio aeternae intentionis exhibere: nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post
Abbreviated transcription (Latin):
Urĩ aũt ⁊ capilli õs nu̾ati s̃.
Non mactu ꝯputationis. s ĩ
facultate cognitionis accipit᷑
Non enĩ sollicitaᷤ ds cure nu¬
merantis intendit excubiã.
s cui cognita sũt omĩa. quasi
numerata sũt. Bene tamen
num̾ata dicuntꝰ. quã que uolu¬
mus ẜuare numeramꝰ ¶ ħ U¬
bi inm̃sam lĩ erga hoĩes ostẽ¬
dit ꝓuidentiã. ⁊ in effabilez
signat affectũ. qd nil nr̃m de¬
Nolite timere. multis passeri¬
plures estis legendũ qd̾ ad cõ¬
parationẽ numeri ꝑtinet: s
pluris estis. Hocẽ maioris ap̃d̾
dm̃ meriti. dignitatis ⁊ esti¬
mationis: quã in numera pas¬
serum uł corpora uł genera cõ¬

Expanded text:
ati sunt. Non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur: non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare, numeramus: ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam et ineffabilem significat affectum. Quod nihil nNolite ergo timere, multis passeriplures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris estis, hoc est majoris apud Deum meriti, dignitatis, et aestimationis, quam innumera passerum, vel corpora, vel genera com
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ eũ timete. qͥ põt ⁊ aĩam &
corpꝰ ꝑd̾e̾ ingrhennã. Nomẽ
gehenne inueteribꝰ libris non
monis huiꝰ occasio. Y dolũ ba¬
hal fuisse iuxta ihrłm ad radi¬
ces mõtis moria in quibꝰ syloa
fluit. Nõ semel legimꝯ hecual¬
lis ⁊ parui campi planities ir¬
rigua erat: ⁊ nemorosa plena
q delitiis.⁊ lucus mea ydolo.
secratꝰ. In tantã aũt ppłs i frl
dem̃tiam uenerat. ut deserta
cẽpli uicinia ibi hostias ĩmola¬
ret: ⁊ rigorẽ religionis delicie
uincerẽt. filiosq suos incende¬
rẽt demoniis: uł initiarẽt. &
appellabat᷑ locꝯipsegehennio:
id ẽ uallis filioꝵ ennon. Hoc
regũ uolum̃ in paralipomenõ
⁊ iheremias scribũt plenissiẽ.
Et cõminat᷑ ds̃ selocũ ipsum
impleturũ cadau̾ibꝰ mortuo¬
rũ. ut nequaꝙͣ uocet᷑ tofet ⁊
tumulꝰ mortuoꝵ. Euturagͦ¬

Expanded text:
tius eum timete qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. Nomen gehennae in veteribus libris non monis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Hierusalem, ad radices montis Moria, in quibus Siloa fluit, non semel legimus. Haec vallis et parva campi planities irrigua eraque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserendo templi vicinia, ibi hostias immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque suos incenderent daemoni vel initiarent; et appellabatur lucus ipse Gehenon, id est vallis filiorum Ennon. Hoc Regum volumen, et Paralipomenon, et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Topheth et tumulus mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥs ꝓpt̾ea scandalũ patere¬
tur. cum aliquẽ ẜuoꝵ eiꝰ ani¬
madu̾tiss ista necessaria pro¬
curate. loculos habere digna¬
tus ẽ cũ peccunia. unde usibꝰ
necessarus quicqͥd opꝰ fuiss
p̾beret᷑. Quoꝵ loculoꝵ custoᷤᷤ
⁊ fur: sic̃ scriptum ẽ iudas qͥ¬

Expanded text:
ne quis scandalum paterene quis scandalum pateretur, cum aliquem seruorum eius animaduertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia, unde usibus necessariis quidquid opus fuisset praeberetur; quorum loculorum custos et fur, sicut scriptum est, ludas
Abbreviated transcription (Latin):
tino. Non enĩ dr̃ crastinus di¬
es nͥ intẽpore: ubi p̾terito succe¬
dit futurũ. Ergo cũ aliquid
boni oꝑamur. ñ ip̃ralia s eter
uł potum uł indum̃tum: cũ
ipsa scilic necessitas urgere
ceꝑit. aderunt enĩ hec: qr no¬
gecis. Sufficit diei malicia
sua.s ih. Non contrariã uir¬
tuti posuit: s laborẽ ⁊ afflic¬
clonem. ⁊ angustias scłi. Suf¬
ficit gͤ nobis presentis tp̃ris
cogitatio. futuroꝵ curã que in¬
ea maliciam noĩatam arbitror.
qr penalis ẽ nob̃. Ptinet enĩ
ad hanc fragilitatẽ ⁊ mortali¬
tatẽ quã peccando meriumus.
Huic gͦ pene tp̃ralis necessita¬
tis. noli.addere aliquid grauiꝰ.
ut nõ solũ paciaris harum reꝵ
indigentiam. s etiã ꝓpt̾ hanc
explendam milites. Hoc aũt
saria desint: uł sibi uł eis qͦꝵ
sibicura cõmissa ẽ: iudicemꝰ
eum contra p̾ceptum dñi fa¬
cere. ⁊ de crastino eẽ sollicitũ.
Nam ⁊ ipse dñs cui ministra¬
bant angłi. tam̃ ꝓpt̾ exẽplũ

Expanded text:
tino. Non enim dicitur crastinus dies, nisi in tempore, ubi praeterito succedit futurum. Ergo cum aliquid boni operamur, non temporalia, sed aeternvel potum, vel indumentum, cum ipsa scilicet necessitas urgere coeperit. Aderunt enim haec, quia nois. Sufficit diei malitia sua. Hic malitiam non contrariam virtuti posuit, sed laborem, et afflictionem, et angustias saeculi. Sufficit ergo nobis praesentis temporis cogitatio: futurorum curam, quae inea malitiam nominatam arbitror, quia poenalis est nobis: pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem, quam peccando meruimus. Huic ergo poenae temporalis necessitatis noli addere aliquid gravius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam, sed etiam propter hanc explendam milites Deo. 57. Hsaria desint, vel sibi, vel eis quorum sibi cura commissa est, judicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicitum. nam et ipse dominus, cui ministrabant angeli, tamen propter exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quos oportet ẽẽ prudentes
legis int̾pretes. ⁊ iustos disci¬
di dissuasores lex muttere uo¬
lucrit. quẽ mittit libellũ re¬
pudii darc si discississ uxorẽ.
Non enĩ ei poterat scribi libel¬
lus nͥ ab ipsis. ꝑ quẽ hanc occa¬
sionẽ ⁊ necessitatẽ uenienter
quodã modo in manꝰ suas bono
consilio regerẽt atq int̾ ipsu
⁊ uxorẽ pacifice agendo dilec¬
tionẽ concordiamq suaderẽt.
Qd̃ si tantũ int̾cedẽt odium.
ut extingui em̃dariq nõ pos¬
set. Tunc utiq scriberet᷑ libel¬
lus. qr frustra nõ dimutere᷑ ꝙ
sic odiss. ut ad eptã cõiugio ca¬
ritatẽ. nulla prudentiũ ꝑsuasi¬
one reuocaretur. Siem̃ nõ di¬
ligitur uxor. dimitenda est.
Q uia gͦ dimittenda nõ ẽ. di¬
ligenda ẽ. Dilectio aũt mo¬
nendo atq suadendo cõponi.
nõ muitũ cogendo imponipͣ.
Hoc facere sc̃riba debebat ius¬
tus ⁊ sapiens. qualẽ milla ꝓ¬
fessione eẽ oportebat. Ad quẽ

Expanded text:
igitur, quos oporteret esse prudentes igitur, quos oporteret esse prudentes Legis interpretes et justos discii dissuasores, lex mittere uoluit eum, quem iussit libellum repudii dare, si dimisisset uxorem. non enim ei poterat scribi libellus nisi ab ipsis, qui per hanc occasionem ex necessitate uenientem quodam modo in manus suas bono consilio regerent atque inter ipsum et uxorem pacifice agendo dilectionem concordiamque suaderent. quodsi tantum intercederet odium, ut extingui emendarique non posset, tunc utique scriberetur libellus, quia frustra non dimitteret, quam sic odisset, ut ad debitam coniugio caritatem nulla prudentium persuasione reuocaretur. si enim non diligitur uxor, dimittenda est. quia ergo dimittenda non est, diligenda est. dilectio autem monendo atque suadendo conponi. non inuitum cogendo inponi potest. hoc facere scriba debebat iustus et sapiens, qualem in illa professione esse oportebat. ad quem