comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita uoluptatibur proprus uelut liberi dimittuntur
tanto longius infuturo adiuinae uirionis gloria proiciuntur
ut decis merito dicatur. & quidem ipsi demanutua expulsi sunt
Mire autem omiupotente prouidentiam dereribit superni pro¬
tectoris cumdicit. animam uiri sc̃i quasi in fasciculo uiuentiũ
a pud eum erre custoditam : Qicut enim facillimum est cuilib&¬
icut enim facillimum est cuilib&¬
fasciculum herbȩ ud feni suam anur&entum conseruare:
Itauirtus dñi & saluatoris nostri. omnes per orbem elector
ab intia usque ad finem seculi. Ne qui exeis ullaratione pere¬
at sine labore tu&ur. Iuxta quod ipre in euangelio subfigura
ouium decisloquenr. & sequuntur me inquit Et ego uitã
&ernam docis & nonperibunt in a xernum Neorapi& ear
quis quam de manumea. Sicut fasciculus unus quibur lib&
uinculis alligatur. It a omnis scorum co&us unac eccdemq:

Expanded text:
in hac vita voluptatibus propriis, veluti liberi dimittuntur, in hac vita voluptatibus propriis, veluti liberi dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur: Et quidem ipsi de manu tua repulsi sunt. Mire autem omnipotentem providentiam describit superni protectoris, cum dicit: animam viri sancti quasi in fasciculo viventium apud eum esse custoditam: sicut enim facillimum est cuilibicut enim facillimum est cuilibfasciculum herbae vel feni sua manu retentum conservare, ita virtus Domini et Salvatoris nostri omnes per orbem electos ab initio usque ad finem saeculi, ne quis ex eis ulla ratione pereat, sine labore tuetur. Juxta quod ipse in Evangelio sub figura ovium de eis loquens: Et sequuntur me, inquit, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, et non rapiet eos quisquam de manu mea . Sicut fasciculus unus quibuslibet vinculis alligatur, ita omnis sanctorum coetus una eademque
Abbreviated transcription (Latin):
domo suce ait addauid que muireius stultitia & ebriaa¬
tẽ sopitus osfenderat:
ienim surrexerit aliquando homo¬
persequenste & quȩ rens animam tucm: Erit anima drui mei
custodite quasi in farcitulo uiuentium apud dñm dm̃ tuum
por roanima mimicorum tuorum rotabitur: Quar inim pecu
&circulo fundȩ: pulcherrima conparatione stac tum iustorũ
Arc proborum sorte discernit. Horum quippe animas ap¬
pelloct uiuenter ut illorum ȩcontrario spiritali moste prȩ¬
occupatas insinu& iuxta illud propherae: Anima que pecca¬
uerit i pramori&ur. Hos fasciculo Illos lcpide funde ars¬
milat : Fasciculds enim constringitur ut integer maneat
& conseru&ur Lapir in funda ex peditur ponitur. ut abiciatur
Nic & emim sic in hoc seculo clecti pressuris tribulationum coangur¬
tantur: ut his ad moniti artiurse ad inuicem mutua caritate
conectant. Coadunati adiiuicem manu suiredemptoris.
inperp&cuum conseruentur. At uero reprobi: quantolatius

Expanded text:
domo sua, quem vir ejus stultitia et ebrietate sopitus offenderat: Si enim surrexerit homo aliquando persequens te, et quaerens animam tuam, erit anima domini mei custodita, quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum tuum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur quasi in impetu et circulo fundae. Pulcherrima comparatione statum justorum a reproborum sorte discernit. Horum quippe animas appellat viventes, ut illorum e contrario spiritali morte praeoccupatas insinuet: juxta illud prophetae: Anima quae peccaverit, ipsa morietur. Hos fasciculo, illos lapidi fundae assimilat: fasciculus enim constringitur, ut integer maneat et conservetur; lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur: sic etenim in hoc saeculo electi pressuris tribulationum coangutantur, uthis admoniti, arctius se ad invicem mutua charitate connectant, et coadunati ad invicem manu sui Redemptoris in perpetuum conserventur. At vero reprobi, quanto latius
Abbreviated transcription (Latin):
reuersam deerra philistinorum aunsunt. cum noner¬
sent destirpeleuitica : &percurnt depopulo septua ginta
uiros & quinquaginta milia plebis. populur & plebrprouna
eadem quere. In differenter accipitur. Nam & ex uno gre¬
co quod estlaor: sol& utrumque transferri: Sed in hoc uide¬
tur esredistantia: quod in priore commate uersiculi additum
est uiror: Nam quod tuus codex hab& septuaginta binor
Ominino mendorum est: Viros enim maiores natu significat.
ut sit rensur quia deoptimatib: populi septuccginto rint ꝑcursi
De ipsac autem turbec uulgoeri homines quinquaginta milieo.
quod nepa ter&ur in exodo populus a longe stecbeet & oraboct
solus morses ascendit ad dnm¬
QUIAEX QUADIC MANSIT

Expanded text:
reversam de terra Philisthinorum ausi sunt, cum non essent de stirpe Levitica: Et percussit de populo septuaginta viros, et quinquaginta millia plebis. Populus et plebs pro una eademque re indifferenter accipitur. Nam et ex uno Graeco, quod est laos, solet utrumque transferri. Sed in hoc videtur esse distantia, quod in priore commate versiculi additum est viros. Nam quod tuus Codex habet, septuaginta binos, omnino mendosum est; viros enim majores natu significat, ut sit sensus quia de optimatibus populi septuaginta sunt percussi, de ipsa autem turba vulgari hominum quinquaginta millia; quod ne pateretur in Exodo, populus a longe stabat, et orabat, solus Moyses ascendit ad Domqua die mansit
Abbreviated transcription (Latin):
clesiȩ societate factunis es i& ostendit: Ego ute in quiens non in mea
iustitia sed infide diuinae ꝓtectionis gloriabor: ãudebo inchĩo ihũ id ÷
saluato romeo quia non in mea sedin illo saluam esse ꝑ peño: & quasi q̃ rore¬
dilectionis gractia nuncupabat gauder continuo ue lut iustissina
eius dem gaudii causam insinuans ita suum carmen t̃minauit:
Ons ds̃ uistus mea & constitu& pedes meos in consummationem
& suꝑ excelsa statu& me ut uincam inclaritate ipsius: acsia ꝑte di¬
cat Subtus me quidem turbata est uistus mea id ÷ dumhumanae
fregilitatis conditionem quae infric ÷ intueor : atdum ad diuince opi¬
iulationis gratiã oculosmentis adtollo i illome uistutẽ facoreposse
confido ipsegres sus openiꝰ meoniꝰ ad consum matadem firmi finis
ꝑducere ual& : Ipseme suꝑ excolsa statuere ut uidelic& omnem

Expanded text:
clesiae societate, facturus esset ostendit: Ego autem, inquiens, non in mea clesiae societate, facturus esset ostendit: Ego autem, inquiens, non in mea justitia, sed in fide divinae protectionis gloriabor, gaudebo in Deo Jesu, id est Salvatore meo, quia non in me, sed in illo salutem esse perpendo. Et quasi quaereredilectionis gratia nuncupabat, gauderet, continuo velut justissimam ejusdem gaudii causam insinuans, ita suum carmen terminavit: Dominus Deus virtus mea, et constituet pedes meos in consummationem, et super excelsa statuet me, ut vincam in claritate ipsius. Ac si aperte dicat: Subtus me quidem turbata est virtus mea, id est dum humanae fragilitatis conditionem, quae infra est, intueor; ac dum ad divinae opitulationis gratiam oculos mentis attollo, in illo me virtutem facere posse confido. Ipse gressus operum meorum ad consummationem firmi finis perducere valet; ipse me super excelsa statuere, ut videlicet omnem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Dns regitine & nihil inihi deerit : in loco pas cuae ibime conlo¬
cauit Sedhaec ficus dnõ adeũ tertio ueniente hoc est in legis latio
neq mossen insedula increpationẽ & ex hostatione ꝑ ꝓphetas inobla¬
tone gratiae ꝑseipsũ uistutis frictum fere neglexit propter qđ
admaledictionẽ e: &tesna ariditate dampnata ÷ ⁊ Defecit gene¬
petio iuineis quondamn dni id est fructus caritatis inturbis iudeo rũ
proptꝰ quod siqent illacetum ꝓuio obtulerinl ił ÷ uistutum sua
deside penquitia p̃ferebans, Mentie batur opus oliua cum eadem
plobs oleo adelationis in pinguar& capita miseroni dictaq ꝓp hete
ueratu falso ore resonaro dicens, Ego autẽ sicit oliua fructi fene
in domadi speritii : inmiseri cordiadi proptꝰ qđ tempore ultimae
retribidionis extinctas aqͥ latura lant pades & cum suis tenebris

Expanded text:
dicens: « Dominus regit me et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collodicens: « Dominus regit me et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . » Sed haec ficus Domino ad eam tertio veniente, hoc est, in legislatione per Moysen, in sedula increpatione et exhortatione per prophetas, in oblatione gratiae per seipsum virtutis fructum ferre neglexit, propter quod ad maledictionem ejus aeterna ariditate damnata est, defecit generatio in vineis quondam Domini, id est, fructus charitatis in turbis Judaeorum, propter quod sitienti illi acetum pro vino obtulerunt, id est, virtutum suadesideranti vitia proferebant. Mentiebatur opus olivae, cum eadem plebs oleo adulationis impinguaret capita miserorum, dictaque prophetae veracia falso ore resonaret dicens: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei , propter quod tempore ultimae retributionis exstinctas allatura lampades, et cum suis tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
hic desapientia litterȩ carnalis Ille de mãmona iniquitatis
elatis : sed dum uterq ad humilitatis magisterium conuer¬
sus xp̃i est factus discipulus : Nontes uti que suni uehe men¬
ter confracti: Defluxerin colles aeternales: collium
nomine sicut & mongum suꝑbi ex primuntur homines sed
fostas seminore fastu elationis inflaq nec tamen a reatu
tumoris alieni ideoq: salubriter indinandi ut adiome¬
reantur erigi, Qui recte colles aeternales uocantur quia
dumtem poraeliter humiliati a suꝑbiȩ tumore defluunt
inaetesium glorificati eriguntur ab eo quiait: Et omnis
qui se humiliat ex altabitur : Alia trans latio ꝓcollib: a t̃¬
nalib: planius colles sacub hab& quod ad distinetionẽ ꝑtin&
ta & infima contemnentes Talisuns nomine digni : De quib
psal mista dño Sus cipiant inquit montes pacem populo
tuo: & colles iustitiã, Itinene &eternitatis eius prȩlaborib:
uidi Itinore suns tem porelitatis cdñi quibus uenit inmundum

Expanded text:
hic de sapientia litterae carnalis, ille de mammona iniquitatis elatus, sed dum uterque ad humilitatis magisterium conversus est, Christi factus est discipulus, montes utique sunt vehementer confracti. Defluxerunt colles aeternales. Collium nomine sicut et montium superbi exprimuntur homines, sed fortasse minore fastu elationis inflati, nec tamen a reatu tumoris alieni, ideoque salubriter inclinandi, ut a Domino mereantur erigi. Qui recte colles aeternales vocantur, quia dum temporaliter humiliati a superbiae tumore defluunt, in aeternum glorificati eriguntur ab eo qui ait: Et omnis qui se humiliat exaltabitur . Alia translatio pro collibus aeternalibus planius colles saeculi habet, quod ad distinctionem pertinta et infima contemnentes, tali sunt nomine digni, de quibus Psalmista Domino: Suscipiant, inquit, montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Itinera aeternitatis ejus prae laboribus vidi. Itinera sunt temporalitatis Domini, quibus venit in mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
sic de cenimerum scãrum incaelis beati¬
tudine congecudent
Vteis quoque quos interris adhuc
pere grinecri conspiciunt electir. opem ferre non desinant.
Donec & illos ad celestem patricem introducant:
Omnesenim sunt administratorii spr inministerium misi.
Propter eos quihereditatem capiunt scclutir: Pos sunt
&icem duocherubim. Duo testecmenta figureere:
Quinimirum cherubim inoraculo sunt facti. Qui ain consi¬
lio diuinae prouisonis. Nobis utique in accersbilȩ atque
in conprehensibili ante secula dispositum est. Queendo
& quecliter Quib ue auctorib sacre scriptura con¬
dereuur: Delignis oliuccrum sunt facti. Quia per¬
Vnctione spr scĩ in lustrector. Diuini sunt libri conscripti:
Delignis oliuccrum sunt facti Qui alucem nobis scienti ae
Qui alucem nobis scienti ae
tribuunt. Iuuante flamina caritatirdi Quae per
spm̃ scm̃ diffunditur in cordib nostris: Decem cubitis
sunt celti. Qua ꝑ obserucentiem de calogi legi dõ serui¬

Expanded text:
sic de animarum sanctarum in coelis beatisic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt, electis opem ferre non desinant, donec et illos ad coelestem patriam introducant; omnes enim sunt administratorii spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis. Possuntetiam per duos cherubim duo Testamenta figurari: qui nimirum cherubim in oraculo sunt facti, quia in consilio divinae provisionis, nobis utique inaccessibili atque incomprehensibili, ante saecula dispositum est, quando et qualiter, quibusve auctoribus sacra Scriptura condereunctione sancti Spiritus illustratos, divini sunt libri conscripti. De lignis olivarum sunt facti, quia lucem nobis scientiaequia lucem nobis scientiae tribuunt, juvante flamma charitatis Dei, qui per Spiritum sanctum diffunditur in cordibus nostris. Decem cubitis sunt alti, quia per observantiam decalogi legis Deo servi
Abbreviated transcription (Latin):
sortio adunccte frccternitactis. Extendunt ergo che¬
rubim adutrumq parietem oraculi clas suces: Quia
l&center in calesti patriec iustos inutrius que plebir : Uisione
quoque suae gloriaeAd laudem crecctoris excitant :
Nec solum deillorum quor secum in tur heebent hominum
iustorum felicitate lȩtcentur cegmina caelestic Uerũ
&icom nostri quiforis adhucpositi deprofundis ad dnm̃
cloc mocmus Curcem gerunt sedulcm: Vnde bene
Vnde bene
de cisdem cherubim: In libro parcclipemenon scriptũ est:
Ipsi autem stabaent erectis pedib Ex facies corum
uersȩ ercent ad exteriorem domum. Stebeent &e¬
nim erectis pedib cherubim. Quia auia ueritectis in
quamox conditi sunt positi: Numquam aberrocuerunt
Angelihebent facies ad exteriorem domum. Quia nos
abhiuiur erumnoc peregrinationis ereptos. Ad suun
desidereent peruenire consortium: Sicergo pedib
exteriorem: Quia cengeli sic succm perp&uo in nocentiã
conserueent

Expanded text:
sortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo chesortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque populi visione quoque suae gloriae ad laudem sui creatoris excitant; nec solum de illorum, quos secum intus habent, hominum justorum felicitate laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri, qui hic adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene nde bene de eisdem Cherubin in libro Paralipomenon scriptum est, Ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum ; stabant etenim erectis pedibus Cherubin, quia a via veritatis, in qua mox conditi positi sunt, numquam aberraverunt angeli. Habent facies ad exteriorem domum, quia nos, ab hujus aerumna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus exteriorem, quia angeli sic suam perpetuo innocentiam conservant,
Abbreviated transcription (Latin):
in tabernaculo quidem essent cherubim duo Intemplo
Intemplo
autem quartuor Adunaem uero eademque significatio¬
Vt trpice docer&ur:
Quia multiplicate post in carnationem dominicam ecclesia
latius es segentib sublimitaes cȩli ciuium pandenda :
quisic conditorem deconlato s uȩmunere bcatitudinis comͣ¬
laudant: Vt denostrec quoq: ereptione: At que ad ean¬
dem bectitudinem introductione congecudecent
Extendunt enim clas adinuicem super arcam: Cum ad
bonum omne quod
runt: Extendunt altercr alcs̃ ad pariees o¬
raculi Cum scõs &icm homines secum uidere l&centur
Eosque uelut cclcrum succrum summitactib tcengunt.
Quos autem aeque pari&es al is suis
tangunt: Quicc fideles utriusq populi. Iudȩi scilic& & gen¬
tilis possessores secum habent cculȩ calestis: Non
quia in illa patric distinctiosit localis interutrumq: populum.
sed quia maior ficet festiuitas interne bectitudinis De con¬

Expanded text:
n tabernaculo quidem essent cherubim duo, in n tabernaculo quidem essent cherubim duo, in templo autem quatuor; ad unam vero eamdemque significatiout typice doceretur quia, multiplicata post Incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coeli civium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cum ad bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, itatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaei scilicet et gentilis, possesquod in illa patria distinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis de con
Abbreviated transcription (Latin):
cherubim Et tangebat alec una pari&em: Et alacherub
secundi Tangebat pari&em alterum: Alȩautem al¬
tere. In medio pari&e templi: se inuicem contingebant:
Manifestum est ex his que predicta sunt Quare cherubim¬
in medio templi interioris sint positi quorum habitatio
semper est incaelir. Extendebant autem alces cheru¬
bim quecsi ceduoleendum : Quia sps angelici semper
Quanobis exhibent
tingebent : Ecendilectionis graticem Quase elteru¬
Quase elteru¬
trum conplecuntur exprimit.
Bene autem sequitur :
Texit quoque cherubim auro ⁊ Quia & natureem eorum¬
Quia & natureem eorum
conditor inmortecli clecritecte sublimauit Et mentem
uera dilectionis atque humilitatis lucere pleuit:
fecit & duos cherubim aureos.
Quos posuit in
propiciatorio quod ereet super arcam. salo mon autẽ¬
addidit alios duos multo maiores quos intemplo poner&.
sub quorum alis arcam in medio poner&: Cun
torio & cherubim priorib Sic que factum est. Ut¬

Expanded text:
Cherubin, et tangebat ala una parietem, et ala Cherub Cherubin, et tangebat ala una parietem, et ala Cherub secundi tangebat parietem alterum: Alae autem alterae in medio pariete templi se invicem contingebant. Manifestum est ex his quae praedicta sunt quare Cherubin medio templi intsemper est in coelis. Extendebant autem alas cherubim, quasi ad volandum, quia spiritus angelici semper nobis exhibent tingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur exprimit. Bene autem sequitur. « Texit quoque cherubim auro, et omnes parQuia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. fecit et duos cherubim aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam, Salomon auteddidit alios duos multo majores, quos in templo poneret; sub quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio et cherubim prioribus . Sicque factum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsadeuotione quasere alterutrum in dõ diligunt. Nostram¬
quoque ad se ascendentium soci&cctem desiderant:
Sic que simul alę.x. cubitor complent. Cum ingemina cari
tatis exhibitione angeli
De conditoris presentiac leaentur:
Decem quoque cubitorum
Decem quoque cubitorum. Erat cherub secundus:¬
Erat cherub secundus:¬
Mensura pari. Et opus unum erat in duobus cherubim¬
Duoereent facticherubim Propter consortium eius¬
dem dequalo quimur caritatis significandum.
Quiami¬
nus quam interduor. Caritas stere non potest :¬
binos ad predicandum discipulos mit¬
tere curauit:
Vt ta cite docer& eis qui uerbum fidei pre¬
dicarent: Uirtutem dilectionis ante omnia operaes se
tenendam
Vnius que mensura & operis duo cherubim:
Quia dis parilitas uoluntatem siue cogitatum in superna patria
nulla est
Vbiuna omnes eademque Presentis
uisione & gloria in lustreentur Posuit que cherubim
Extendebant autem alas succs

Expanded text:
ipsa devotione, qua se alterutrum in Deo diligunt, nostramipsa devotione, qua se alterutrum in Deo diligunt, nostramquoque ad se ascendentium societatem desiderant; Sicque simul alae decem cubitos complent, cum in geminae tatis exhibitione, angeli de Conditoris sui praesentia laetantur. « Decem quoque cubitorum Decem quoque cubitorum erat ala cherub secundmensura pari, et opus unum erat in duobus chDuo erant facta cherubim propter consortium ejusde quo loquimur, charitatis significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potestbinos ad praedicandum discipulos mittere curavit , ut tacite doceret eos, qui verbum fidei praedicarent, virtutem dilectionis ante omnia opera esse tenendam. Uniusque mensurae et operis duo Cherubin, quia disparilitas voluntatum, sive cogitationum, in superna patria nulla est, ubi una omnes eademque praesentis visione et gloria illustrantur. Posuitque Cherubin extendebant autem alas suas
Abbreviated transcription (Latin):
ad calestia semper uolare: Atque inhis conuersationem
Cumuero in significatione ange
lorum ponuntur alȩ
quid aptius quam gratiam demons¬
trant perp&uae & in defectiuae felicitectis: Eorum quisem¬
per in calestib Inministerio sui persistunt auctoris
udlcer te quia leuitecte spiritedi: nature sunt prediti. Ita
ut ubi cumque uoluerint stectimqua si uolcendo perueniant
ethic cumali figurati. & proph&e sunt cumalis ostensi:¬
quiaquinque cubitorum fuerit ala
cherub una: et quinque cubitorum alec cherub alterec.
qũo ronuirtutes angelicȩ legemdi que inquinquelibris descrip¬
taest: Indeferra deuotione custodiunt. Diligendo uidelic&
dnm̃ dñ suum exomnib iurib: suir diligendo & proximor¬
tamquam seipsos. Plenitudo enimlegis caritar est.
Proximi autem eorum & ipsi ad inuicem sunt angelicispr. et homi¬
nes electi. eorum xque conciuer. Vnde utracque ala.
eius dem erse mensure per hibedir

Expanded text:
ad coelestia semper volare, atque in his conversationem ad coelestia semper volare, atque in his conversationem Cum vero in significatione anlorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae et indeflectivae felicitatis eorum qui semper in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris; vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut, ubicunque voluerint, statim quasi volando perveniant; et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensiquod quinque cubitorum fuerit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quoniam virtutes angelicae legem Dei, quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiunt, diligendo videlicet Dominum Deum suum ex omnibus viribus suis, diligendo et proximotanquam seipsos. « Plenitudo enim legis charitas est. » Proximi autem eorum et ipsi adinvicem sunt angelici Spiritus, et homines electi eorum aeque concives; unde cherub utraque ala ejusdem mensurae perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
Vnexitte dr̃ dr̃tuus oleo letiȩ preparticipib tuis.
ꝑecte delignis oliuecrum figuraliter sunt facti: quos luce
sapientiae cȩlestis: moxipse quiereceuit impleuit.
Vnde cherub apella re uoluit quȩ latine multiplicatec scien¬
tia: siuescientiȩ multitudo inter pr&actur
Decim
autem sunt cubitorum odtitudinis
itacte: Quam prima conditione perceperunt :
cerius namque abelis constact. Et continere in seregis no¬
men &imaginem consueuit.
Qua propter &figure reg¬
ni cęlestis aptissime congruit.
ubi & cengeli sui inimagine
sui conditoris adquaem facti sunt
sempermanent. et elec¬
tihomines imaginem eius
quia pec cando amisercent recipi
Scimus enim inquid
Quia cirmapparuerit simi¬
lis ei erimus uidebimus sicutiest Quinq c
Quinq cubitorum
ala cherub uncc et quinq cubitorum ale cherub alteree:
Id est decem cubitos habentes a summitacte alȩ: tisque ad
alȩ alterius sumitatem
Alae cum in scõrũ hominũ
figuram ponuntur uirtutes significant. Eorum quibus

Expanded text:
Unxit te Deus tuus oleo laetitiae, prae participibus tuis . Recte de lignis olivarum figuraliter sunt facti, quos luce sapientiae coelestis, mox ipse qui creavit, implevit. Unde Cherub appellare voluit, quod Latine multiplicata scientia, sive scientiae multitudo interpretatur. Decem austitia, et veritate, quam prima conditione perceperunt. rius quippe obolis constat, et continere in se net imaginem consuevit. Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et angeli sancti in imagine sui Conditoris, ad quam facti sunt, semper manent; et electi homines imaginem ejus, quam peccando amiserant, recipiunt. Scimus enim, inquit, quia cum apparuerit, similes ei erimusQuinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera, id est, decem cubitos habentes a summitate alae unius usque ad alae alterius summitatem. Alae cum in sanctorum hominum figura ponuntur, virtutes significant eorum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
respicit: Sicut enim interior domus scĩ scõrum
sui conditoris & redemptoris significat. Iuxta illud
turbatione hominum
Ita cęnacula in celto ecendem ui¬
tacm hocest incdir erse & non in hoc mundo designant
dicente apostolo
Quae sursum sunt quȩrite ubixp̃i
est index terccdi sedens:¬
Quae sur sui sunt sapite.
Nonque super tersecm:
t fecit moraculo duo che rubm delignis oliuarum
decem cubitorum altitudinis. Cherubin sicut¬
proph&a hic zechid aperte declecrat: angelica dignita¬
tis uocabulum est Numeroque singulari cherub¬
pluredi cherubin
Vnde apte infiguris cheru¬
bin quȩ ercent inoraculo factece.
an gelica ministeria
quae conditori suo in calis semper adsistunt: por sunt intel¬
legi
Quirec te delignis oliuccrum facties seperhibentur¬
Quianimirum uirtuter angelicȩ.
gratia spr scĩ neum quã
ab cemoredi arescant unctȩ sunt. Ipsi & enini sunt una¬

Expanded text:
respicit. Sicut enim interior domus, sancta sanctrespicit. Sicut enim interior domus, sancta sanctsui conditoris et redemptoris significat, juxta illud turbatione hominum ; ita coenacula in alto eamdem vitam, hoc est, in coelis esse, et non in hoc mundo designant, dicente Apostolo: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est, in dextera Dei sedenQuae sursum sunt sapite, non quae super terram . Et fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis. propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est, numeroque singulari Cherubplurali Cherubin dicitur. Unde apte in figuris Cherubin, quae erant in oraculo facta angelica ministeria, quae Conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olivarum facti esse perhibenturimirum virtutes angelicae gratia Spiritus sancti, ne unquam ab
Abbreviated transcription (Latin):
pleniur uero he in libro
parcclipemenon explicantur.
Vbi porticus que erat ante
frontem templi deccurata esse intrinsecus. Caenaculec
quoque tec tccerse perhibecur: Vbifigura mysterii in prã¬
Vbi figurec mysterii in prã¬
tuest: Quiatotac ecclesia
et in hoc sȩculo & futuro
praec&eris uirtutib dõ placius dono caritatis ab undot.
Et solchat quasi singule criter eminens cercs celcre ui¬
de&cur. De aure titest quippe porticur ante templum.
quia patres uoeris testcmenti: do perc ccritactem
placuerunt De aura tumest templum: quia eadem
ipsa caritas diffuraest incordib: nostris: per spm̃ scm̃
quidatur est nobis, De aurata est domus interior.
quia in supernec patria sola caritas regneet: Sed ibi¬
eo uerius & securius: quo prȩsens ipsedr̃ quiest cari¬
tas uid&ur. Ibi eocertius quo ipse mediator dĩ & homi¬
num qui solus paternorum est conscius secreorum:
uelut arca testacmenti semper aspicitur. Quia a¬
Quia au¬
tem cȩnacula quoq tectecsunt auro: adeundem sensum

Expanded text:
plenius vero haec in libro Paralipomenon explicantur, ubi porticus quoque, quae erat ante frontem templi, deaurata esse intrinsecus, coenacula que tecta esse perhibentur. Ubi figura mysterii in prUbi figura mysterii in promptu est, quia tota Ecclesia et in hoc saeculo et in futuro, prae caeteris virtutibus Deo placitis dono charitatis abundat; et sola haec quasi singulariter eminens, caeteras caelare videtur. Deaurata est quippe porticus ante templum, quia patres veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est templum, quia eadem ipsa charitas diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis. Deaurata est domus interior, quia in superna patria sola charitas regnat. Sed ibieo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur; ibi eo certius, quo ipse Mediator Dei hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca testamenti semper aspicitur. Quod autem c
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autẽ dixiamicos quia omnia quaecũq audiui a patremeo
nota feciuobis: De quo & iohannes baptista quidecaelouenit
inquit suprc omnes est: Et quod uidit & audiuit hocrestatur:
uncergo auditum dñi audiuit inspũ propheta s&timuit
quia questus fuerit de pres suris iustorim inmundo : Cum & ipsius
dñi qui pros penĩ iter facit nobis salutis & uitȩ. exitus essent mos¬
tis demundo timuit quia de tribulationib: eridi adnõ sed & ꝑpe

Expanded text:
Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis . De quo et Joannes Baptista: Qui de coelo venit, inquit, super omnes est, et quod vidit et audivit hoc testatur . Hunc ergo auditum Domini audivit in spiritu propheta, et timuit, quia questus fuerit de pressuris justorum in mundo, cum et ipsius Domini, qui prosperum iter facit nobis salutis et vitae, exitus essent mortis de mundo. Timuit, quia de tribulationibus sanctorum que
Abbreviated transcription (Latin):
nib: in hac uita scõrum quib: aeterna ess& ꝓmissa requies in
futurt Cum nec iꝑse dĩfilius in carne apparens: sine poena
tre nascitiris: & absq omnipeccato eraet uicturus inmundo
Et prognorationib suis : faciens ostetione dño sic incipit
Dnẽ audiui auditum tuũ &timui. Quditus aute dm̃salua¬
toris est quem audiuit a patre ut uenis & in carnem : nasce¬
retur inmundum conuersaretur inter infirmos : Omni¬
potens inter peccatores iustus inter homines di facer& ope¬
re caelestia docer& precepta caelestia promitter & dona
caelestia: Temptartur flagellaretur in rideretur oc¬
cideretur: Mors nostra moste illius destrie retur resur¬
gens amostuis ascendere incaelos ac misso desuꝑspu mun¬
dum graetia ueritatis in lustror& : Cuius auditus: ipse sepi¬
us in euangelio meminit dicens: Sed qui misit me uestex ÷
& ego quȩ audiui abeo haeoloquor inmundo: Et ite sum:

Expanded text:
nibus in hac vita sanctorum, quibus aeterna esset promissa requies in nibus in hac vita sanctorum, quibus aeterna esset promissa requies in futura, cum nec ipse Dei Filius in carne apparens sine poena tre nasciturus, et absque omni peccato erat victurus in mundo, et pro ignorationibus suis faciens orationem Domino, sic incipit. ine, audivi auditum tuum et timui. Auditus autem Domini Salvatoris est quem audivit a Patre ut veniret in carnem, nasceretur in mundum, conversaretur inter infirmos omnipotens, inter peccatores justus, inter homines Deus, faceret opera coelestia, doceret praecepta coelestia, promitteret dona coelestia, tentaretur, flagellaretur, irrideretur, occideretur, mors nostra morte illius destrueretur; resurgens a mortuis ascenderet in coelos, ac misso desuper Spiritu mundum gratia veritatis illustraret. Cujus auditus ipse saepius in Evangelio meminit dicens: Sed qui misit me verax est, et ego quae audivi ab eo, hoc loquor in mundo . Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
minem nec posse resistere calumniatorm uiolenti& arto rũ
auxilio destitutos: Sciens que quod haec & huius modi innumerto
nequaquã absq diuina ꝑuisione potuissen acꝗ dere : Turba¬
tus multum animo: & intimo excorde grauiter sus pirtens
exclamauit addnm: Vs que quo dne clamabo & non exaudies ÷
X uiderit impios abundare diuitis : & in nocentes cotidianis subiactos
esseflagellis
uociferabor ad teiuimpatiens & non saluabis &iterum: mundi
sunt oculitui neuideas mala & respicere ad iniqui tatem nom po¬
tes: quare non respicis suꝑ iniqua agentes: &tace s. deuorunte
impio iustorem se & facies homines quasi pisces maris & qua
si reptile non habens principem : Venim haec intrrs eduxit sub¬
exemplo ad memoriam dispensationem dominiȩ in carnatio¬
nis ac passionis quam inspũ prophetia cognoueraet : intellexitq
se acrius multo qua opost& questum fuisse de afflicgo¬

Expanded text:
minem, nec posse resistere calumniatorum violentiae cunctorum minem, nec posse resistere calumniatorum violentiae cunctorum auxilio destitutos. Sciens quoque quod haec et hujusmodi innumera nequaquam absque divina provisione potuissent accidere, turbatus multum animo et intimo ex corde graviter suspirans exclamavit ad Dominum: Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies viderat impios abundare divitiis, et innocentes quotidianis subjectos esse flagellisociferabor ad te vim patiens, et non salvabis ? Et iterum: Mundi sunt oculi tui, ne videas mala, et respicere ad iniquitatem non potes. Quare non respicis super iniqua agentes, et taces devoranti impio justiorem se, et facies homines quasi piscsi reptile non habens principem . » Verum inter haec reduxit extemplo ad memoriam dispensationem Dominicae incarnationis ac passiose acrius multo quam oporteret questum fuisse de afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
fideles Nos artifices &clusores spiritaliũ geminarũ siue
moeniorũ  Nos propugnatores scãe ciuitatis: Nos celestiũ
inueniamur fabri armorũ Nolis reuersus anuptus sum¬
mus pater familias dicere digneur : quia super pauca fiustis
fideler, suꝑmultauos constituã : intrãingaudiũ dñi diuestri:
Santicum prophetae ab auic quod tibi exponipetisti dilectis¬
edsima irxp̃osoror sacramenta dominicae passionis maxi¬
me ꝑnuntiat: Vnde ex comnsuetudine sca uniuersalis & apos¬
tolicȩ aedesia : sexta sabbati qua eadem passio completa est so¬
l& in laudibus matutinis persingulas ebdomadas sollemniter
repeq: Sed & incarnationis ipsius resurrectionis & as¬
censionis in caelõ. fidei quoq gentium & ꝑfidiae iudeonim
mustiae describit euentum: Contem platus enim propheta
statũ sȩcul piesentis uideret pace peccatone & adflictiones
iniquitatem: Videraet lacrimas in nocentum & consolatorem ne¬

Expanded text:
fideles, nos artifices et inclusores spiritualium gemmarum sive fideles, nos artifices et inclusores spiritualium gemmarum sive moeniorum, nos propugnatores sanctae civitatis, nos coelestium inveniamur fabri armorum; nobis reversus a nuptiis summus Paterfamilias dicere dignetur: Quia super pauca fuistis fideles, super multa vos constituam, intrate in gaudium Domini vestri Canticum prophetae Habacuc, quod tibi exponi peisti, dilectissima in Christo soror, sacramenta dominicae passionis maxime pronuntiat. Unde et consuetudine sanctae et universalis et apostolicae Ecclesiae sexta Sabbati, qua eadem passio completa est, solet in laudibus matutinis per singulas hebdomadas solemniter repeti. Sed et incarnationis ipsius, resurrectionis, et ascensionis in coelos, fidei quoque gentium, et perfidiae Judaeorum mystice describit eventum. Contemplatus enim propheta statum praesentis saeculi, viderat pacem peccatorum et afflictiones iniquitatem; viderat lacrymas innocentum et consolatorem ne
Abbreviated transcription (Latin):
ru hoclo conon ostiorũ siue murorũ sed auripotius gemma¬
rumq: intellegere uolucrimus : adunũ ꝓfecto eundemque
spiritodis expositionis fine respicit. Dictũ quippeest desa
ualemus
Quiquã diu recte uiuunt acdocent: In ornatũ
s c̃eciuitatis industriã suae artis inpendunt:
At sforte
errauerint quid nisi a rege chaldeorũ captiui: babiloniã
transperuntur ⁊ Et qnm artificem &clurorem ab lueru¬
rolimis babloniã transmigrari: hoc ÷ teclentũ ueri cali¬
tus acceptũ in terra defoderi : id estscientiã s̃piri teclem
ad peccatorũ opera conuerti: C¬
Obsecrolector ut siquid
tibi in his explanatiunculis gratũdixi : ad laudem donantir
di referar: Ginautẽ alias: itocinperitiae uel presumtio¬
ne meae ueniã tribuas ut ipsecum omnib quib cumq potes
Crebrae meditationi continuae obseruatione: opostune
predicationi diuinarũ insisto cs seripturarũ : Cominuniq
labore satagamus : ut nos ne gotiatores dominicȩ pecimiae

Expanded text:
rem hoc loco, non ostiorum sive murorum, sed auri potius gemmarumque intelligere voluerimus, ad unum profecto eumdemque spiritualis expositio finem respicit. Dictum quippe est de svalemus. Qui quandiu recte vivunt ac docent, in ornatum sanctae civitatis industriam sanctae artis impendunt. At si forte erraverint, quod nisi a rege Chaldaeorum captivi Babyloniam transferuntur? et quoniam artificem clusorem ab Hierosolymis Babyloniam transmigrari, hoc est talentum verbi coelitus acceptum in terra defodi, id est scientiam spiritualem ad peccatorum opera converti. Obsecro, lector, ut si quid tibi in his explanatiunculis gratum dixi, ad laudem donantis Dei referas. Sin autem alias, ita imperitiae vel praesumptioni meae veniam tribuas, ut ipse cum omnibus quibuscunque potes crebrae meditationi, continuae observationi, opportunae praedicationi divinarum insistas Scripturarum; communique labore satagamus, ut nos negotiatores dominicae pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
quiquelapidum uiuorum indomodi: sicabalis
fixa constcentia portantur ut ad portandos
alior & ipsi sufficicent us que adulti mos qui
infinemundi nascituri sunt iustos quiquasi in
summo domusdi cacumine locati. docentur
& portantur ab alis sed quos doceant: quorũ¬
ue fragilitatem tolerent ipsi non habent.
Qui iudelic& pari&es: intrinsecus tabulatis cedri¬
nis operiuntur cum corda fidelium amore ur¬
tutum redundant, Si cut enim cedrinatura per fec¬
tos homines: ut supradociumus tepice denuntiat. Ita
&iamlocis oportinis celsitudinem uir tutum: quibus
ad ecendem perfectionem uenitur: non merito desig

Expanded text:
quique lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis quique lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portantur: ut ad portandos alios et ipsi sufficiant, usque ad ultimos qui in fine mundi nascituri sunt justos, qui quasi in summo domus Dei cacumine locati, docentur quidem et portantur ab aliis. Sed quos doceant, quorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines ut supra docuimus typice denuntiat: ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum, quibus ad eamdem per
Abbreviated transcription (Latin):
tabulatis cedrinis: a pauimento domus. usque ad sumita¬
tem pari&um : etus que adlaque aria operuit lignis: In
trinsecus quidem domus cedro ereet uestitec: namforin¬
secus taento nitore lapis ipse dequo factaereet fulgebect.
acsi calculo ess& candido tecto: Iuxta sensus uero mis¬
ticos pari&es templisunt populifi delium. exqui¬
bus scã uniuerscclis ecclesia consistit. Quorum dila¬
tationem per orbem latitudo designaet pari&u.
spemuero & intentionem omnem adcȩlestia erec¬
tom al titudo. Uelcer te altitudo pari&is. quȩ ex
ordinib Lapidum suꝑ inuicem postis consteet
prȩsentis statum ecclesia: ubi electi super fun¬
damentũ xp̃i omnes ȩdificati. sibunuicem inor di¬
ne per temporum curricula succedunt: seseque
inuicem portantes: legem xp̃i quȩ est caritas ad¬
implent. Dumenim hi quinic prȩcedentib
crudiuntur magistris: Rursum ipsi alios eru¬
diunt quasi super inuicem positis ordinibus

Expanded text:
tabulatis cedrinis a patabulatis cedrinis a patem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis . Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido texta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia: quorum dilatationem per Orbem latitudo designat parietum, spem vero et intentionem omnem adtam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curricula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios erudiunt, quasi super invicem positis ordinibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dul cehabecet : nisi diligere dnm̃dm̃ nostrum ex toto
cor de: tota anima totacuirtute: diligere & proxi¬
mum tamquam nos ipsos. Et operuit domum
lignis cedrinis: Hic suppremum ipsa domus tectũ
dicitur ⁊dest tocbulatum illud: quod suppremis tra¬
uibus super positum erat. Non autem hebebeettem¬
plum culmen in siperioribus: sicut nec taberna culum
sedereet ȩquede quomodo omnib inpalestinec & egxp¬
to domos ȩdificantib Facere moris est: Id ipsum autẽ
hoc tabulatum quo operta est domur quod & laquearioc
designat: Id est eximios quos que in resur rectionis. glo¬
ria uiros et singulari scitate: adipsum uirtutis apicem
per uenienter : dequorum unodicitur: Internatos mulierũ
non surrexit maior io hanne baptistac: Cuius sicom¬
parem magnitudinis scireuis: audi quid patri ipsius
angelus ait : Et ipse preced& antednm. inspũ & uir¬
tute eliae. Et edificauit parietes domus intrinsccus

Expanded text:
dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute; diligere et proximum tanquam nos ipsos. Et operuit domum lignis cedrinis. Hic supremum ipsum domus tectum dicit, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum erat. Non autem habebat templum culmen in superioribus, sicut nec tabernaculum; sed erat aequale, quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domos aedificantibus facere moris est. Idipsum autem hoc tabulatum quo operta est domus, quod et laquearia, designat eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate ad ipsum virtutis apicem pervenientes. De quorum uno dicitur, Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Cujus si comparem magnitudinis scire vis, audi quid patri ipsius angelus ait, Et ipse praecedet ante eum in spiritu et virtute Eliae . Et aedificavit parietes domus intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
immo continuo supernȩ piectis munere: Necor¬
Necorrua¬
mus defendimur: In illa uero uita quam sũpremum tẽ¬
pli tectum ut supra docuimus insinuect: tantadi pre¬
sentis gratic munimur: & nec uelimus ultra peccare
nec possimus Neque ullo mortis siue doloris. siue temp¬
tcentis aduersaru m&u afficimit: De prȩsentib dñi
auxilis quasi delecterib tabulatorum: dicit ipsedñs
loquens depopulo suo. Inuocabit me &ego exaudicem
eum cum ipsosum intribulatione: eripiam eum &glo¬
rificabo eum: De futura autem eius gratia: quasuꝑ¬
na illa ciuitcs in lustrectur dicit eidem ciuitatipr o¬
ph&a. Lauda hierusalem dnm: et c&era: usque fi¬
nestuos pacem: Bene autem hoctabulatum intecto
domus dñi quinque cubitis altumesse memoratur:
Qui animirum itanos in illa patria: dunȩ presentia
claritatis adimpl& ut nihil aliud uisur noster nihil
auditus Nihil ol factus nihil gustus: nl hiltactus¬

Expanded text:
immo continuo supernae pietatis munere, immo continuo supernae pietatis munere, ne corruamus defendimur. In illa vero vita, quam supremum templi tectum, ut supra docuimus, insinuat, tanta Dei praesentis gratia munimur, ut nec velimus ultra peccare, nec possimus, neque ullo mortis sive doloris, sive tentantis adversarii metu afficiamur. De praesentibus Domini auxiliis quasi de lateribus tabulatorum, dicit ipse Dominus loquens de populo suo: Invocabit me, et ego exaudiam eum, cum ipso sum in tribulatione, eripiam eum et glorificabo eum . De futura autem ejus gratia, qua superna illa civitas illustratur, dicit eidem civitati propheta, Lauda, Hierusalem, Dominum, lauda Deum nes tuos pacem . Bene autem hoc tabulatum in tecto domus Domini quinque cubitis altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, n
Abbreviated transcription (Latin):
super ominem domum. quinque cubitos altitudinis. Lu¬
riculas significat que insuppremo domus tecto percir¬
cuitum erant facte nequis ad altiora perueniens Re¬
pente laber&ur adima: quod i n omni domu quãquis¬
que ȩdificar&. moy ses fieri precepit. Cum ȩdificaue¬
ris inquiens domum nouam: facies murum tecti percir¬
cuitum Nc effundatur sanguis indomotua & sis reus
labente cclio et in preceps ruente. Hac autem tecbula¬
ta siue turiculȩ supra sunt laterauocata: Ubi cum
ta per girum: inpari&ib: domus per cuitum templi &o
cuitu: In quib: nimirum laterib: intelleximus diuina
erse prȩsidia designata: quȩnos in hoc adhuc sȩculo
laboreentes ac procaptu nostro ad superiora nitentes
cotidie nedificiamus adiuuant. Adcuius for mam sen¬
sus: &iccm hunc locum intellegere debemus sed eadis¬
tinctione quod in hac uita Intercrebra uel hostis inpacata
temptamenta: uel nostre fragilitatis obstacula: crebro¬

Expanded text:
super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Losuper omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo, quam quisque aedificaret, Moyses fieri praecepit: « Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum; ne fundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente . » Haec autem tabulata sive loriculae supra sunt latera vocata: ubi, cum ta per gyrum, in parietibus domus per circuitum templi et cuitu. In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata, quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus adjuvant; ad cujus formam sensus etiam hunc locum intelligere debemus, sed ea distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacata tentamenta, vel nostrae fragilitatis obstacula, crebro
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium a meditatione sacrȩlectionis sccularia illis nego¬
tia inserendor & cordant: Ne uel ipsi perhuius exerticiũ resis¬
tendi fidutiã sumant: uel alios fortequilegere nesciunt adre¬
sistendum uitus exortando accorripiendo acceeitanit: Collunt
fabros armorũ cũeos qui sacradoquia norunt : in tantum
scelebrib obruunt. ut dicerebona quȩ didicerant pror suscru¬
bescant: Pransferunt omnẽ artificem &clusorem in balnlo¬
niã dehieruscdem: Cũ eos quimulta faria uirtutũ operatione
plurib: prodesse & ciuita tẽdi contrainruptioner tentationũ
mimir esolebant a proposito deflectunt: at que ingenium
quod tuitioni scãe ecdenae inpendere debuerant: aduolun¬
tatẽ potius regis uidiorũ dispenrare compellunt. Qui sildso

Expanded text:
fidelium a meditatione sacrae lectionis, saecularia illis negofidelium a meditatione sacrae lectionis, saecularia illis negotia inserendo, retardant, ne vel ipsi per hujus exercitium resistendi fiduciam sumant, vel alios forte, qui legere nesciunt, ad resistendum vitiis exhortando aut corripiendo accendant. Tollunt fabros armorum, cum eos qui sacra eloquia norunt in tantum sceleribus obruunt, ut dicere bona quae didicerant, prorsus erubescant. Transferunt omnem artificem et inclusorem in Babyloniam de Jerusalem, cum eos qui multifaria virtutum operatione pluribus prodesse, et civitatem Dei contra irruptiones tentationum munire solebant, a proposito deflectunt, atque ingenium, quod tuitioni sanctae Ecclesiae impendere debuerant, ad voluntatem potius regis vitiorum dispensare compellunt. Quod si cluso
Abbreviated transcription (Latin):
onstat namque quia hierusalem & terra israhel ciuita tẽxp̃i
id est ecderiamscam habilon autem & chaldei siue philis
tei ciuitatem diaboli. id est omnem malignorũ. siue homi¬
desia consistenter: c&erum ab inmnundis uel spiritib:
uel hominib: decepti aut auaritiae aut luxuriae aut
alteri cuilib& peccato mentis colla submittunt:
Adducit autemnabocodonoror hierusalem: et uni uer¬
sor principes fostesq: exercitus. decemmilia in capti¬
uitatem: Cũ & magistros populorũ Et eos qui inuin¬
siue in lecebris mundi seuaduersitatib: subacti
sim declinando: aperte apostariae notam incidunt:¬
Armaue¬
ro quibus contradiabolum repugnanter libestocte mado nobir
donatam defendamur: quac sunt alia nisi eloquia scripturarũ
Inquib: & ipriur dm̃i & scorumcius exemplis: quoor dine bella
uitiorum superari debeant. luce clarius dircimur : Ced philistei
Sedphilistei
filior is rahel fabris armorum priuant: Cum malignis p̃r̃ animos

Expanded text:
Constat namque, quod Jerusalem et terra Israel civitatem Christi, Constat namque, quod Jerusalem et terra Israel civitatem Christi, id est, Ecclesiam sanctam; Babylon autem et Chaldaei sive Philthaei, civitatem diaboli, id est omnem malignorum, sive homiclesia consistentes, caeterorum ab immundis vel spiritibus vel hominibus decepti, aut avaritiae, aut luxuriae, aut alteri cuilibet peccato mentis colla sAbducit autem Nabuchodonosor Hierusalem, et universos principes, fortesque exercitus decem millia in captivitatem, cum et magistros populorum, et eos qui invinsive illecebris mundi, seu adversitatibus subacti,sim declinando, apertae apostaArma vero quibus, contra diabolum repugnantes, libertatem a Deo nobis donatam defendamus, quae sunt alia, nisi eloquia Scripturarum? In quibus et ipsius Domini et sanctorum ejus exemplis, quo ordine bella vitiorum superari debeant, luce clarius discimus. Sed Philisthaei filios Israel fabris armorum privant, cum maligni spiritus animos