comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientũ scłi. qui ꝑ eruditionẽ filosophiȩ
multa &iã ex ueritate cõprehenderint
intellegert potestis quomodo hic cum isaac
qui uerbũ dĩ qđ in lege ẽ ten& figuram
N eq in dessensione semꝑ poterit e̾e̾ neq semꝑ
in pace. filo sophia enim neq in om̃ib legi dĩ
contraria est. neq in om̃ib consona.
multi enĩ filosophorũ iũ eͥe dm̃ qui cuncta
creauerit scribunt. In hoc consentiunt legi
dĩ Aliquando &iã hoc addiderunt quod
õs cuncta ꝑ uerbũ suũ & fecerit & regat:
& uerbũ dĩ sit quo cuncta moderentur
In hoc non solũ lezi sed & euangelus consona
scribunt. Moralis uero & fisica que dicitur
filosophia pene om̃is que nr̃a sunt sentit
Dissid& uero a nob: cũ dõ dicit ee materiam
coȩterniã dissid& cum negat dm̃ curare
mortalia. sed ꝓudentiam eiꝰ supta lunaris
globi spatia cohiberi dissident a nobis cum
uitas nascentiũ stellarũ cursib appendunt
Dissident cũ ꝑ p&uũ dicunt hunc muandum.

Expanded text:
uli, qui per eruditionem philosophiae multa etiam ex veritate comprehenderunt. Intelligere possumus quomodo hic cum Isaac, qui verbi Dei, quod in lege est, tenet figuram; neque in dissensione semper potest esse, neque semper in pace. Philosophia enim mundi neque in omnibus legi Dei contraria est, neque in omnibus consona; multi enim philosophorum unum esse Deum, qui cuncta creaverit, scripserunt. In hoc consentiunt legi Dei. Aliquanti etiam hoc addiderunt, quod Deus cuncta per Verbum suum et fecerit et regat, et Verbum Dei sit quo cuncta moderetur. In hoc non solum legi, sed et Evangeliis consona scribunt. Moralis vero et physica quae dicitur philosophia, pene omnia quae nostra sunt sentit. Dissidet vero a nobis, cum Deo dicit materiam coaeternam; dissidet, cum negat Deum curare mortalia, sed providentiam ejus super lunaris globi spatia cohiberi. Dissident a nobis, cum vitam nascentium stellarum cursibus pendunt; dissident, cum perpetuum dicunt hunc mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum: Sane cum detentus fuiss&
sy meon in aegypto & nouem fratres eius
dimissi reuerterent᷑ ad patrẽ. non ẽ scriptũ
quia ascenderunt ex aegypto: sed inponentes
in quit frumentũ suꝑ asinos suos abierunt
frater uinctus tenebatur in aegypto
Cũ quo & ipsi mente & animo solliciti uelut
quib dam caritatis uinculis cruciabantur
iosepħ sed & beniamin oculis eiꝰ oblato cũ lȩa¬
tia reuertuntur. tunc dicitur: quia ascen.¬
derunt ex aegypto & uenerunt in terram
chanaan ad iacob patrẽ suũ: Iunc & quando¬

Expanded text:
entem. Unde cum detentus fuisset Simeon in Aegypto, et fratres ejus dimissi reverterentur ad patrem, non est scriptum, quia ascenderunt ex Aegypto: Sed imponentes, inquit, frumentum super asinos suos abieruntquorum frater vinctus tenebatur in Aegypto, cum quo et ipsi mente et animo solliciti, velut quibusdam charitatis vinculis tenebantur Joseph, sed et Benjamin in oculis ejus oblato cum laetitia reverterentur: tunc dicitur: Quia ascenderunt ex Aegypto, et venerunt in terram Chanaan ad Jacob patrem suum . Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
ñ concedit interra. sed dicit eis ego sum pars
ur̃a. Obseruate gͦ qui hacc logistis oms
dñi sacerdotes & uidete que sit diffcrentia
sacerdotum. ne forte qui partem habent in
terrã & terrenis cultib ac studiis uacant
ñ tam dñi quam faraonis sacerdotes esse iude¬
antur. Ale est enim qui uult sacerdotes su¬
os habere possessionẽ terrarum. & exertere
quł precipit audiamus. Cui ñ inquitreuin¬
tia uerit om̃ib quat᷑ possida : non potest m̃s
esse discipulus. Contremesco hȩco dicens
M ous onim primo om̃ium. meus inquam ipse
accusator existo. meas condemnationes
loquor Aegit xp̃e esse suum discipalam
quem uiderit aliquersi pos sidentẽ. & eum qͥ
non renunciat om̃ib. quae possidet

Expanded text:
o sum pars vestra . Observate ergo qui haec legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in terra, et terrenis cultibus ac studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere quid praecipiat, audiamus. Qui non, inquit, renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremisco haec dicens; meus enim primo omnium, meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non re
Abbreviated transcription (Latin):
quã obnoxium fieri carnalib uitiis & de moni¬
b eͥe subiectũ In qđ utiq unũ quẽq non
extrinsecus in lata necessitas cogit : sed segni¬
tia animi. et libido ac uoluptas corporis subigit.
cuise animus perso cordiã subdit. Qui uero
libertatis animȩ curã gerit. et dignitatem
mentis cȩlesti cognatione nobilitat : iste est¬
ex filus isrł. Quietiã si molent᷑ opprimatur
ad tempis. non tam̃ libertatẽ suã inperpetuũ

Expanded text:
carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cogitatione nobilitat, iste ex filiis Israel est, qui etiam si violenter opprimatur ad tempus, non tamen libertatem suam in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
operũ eius maiestatẽ : dicat uidentes uidim
inter nos. Accedens enĩ ad legẽ dĩ necessa¬
rio dicit. luraui & statui ut custodiã man¬
data tua. Sed qiđ p&unt Ne facias inqui¬
sumꝰ. ita & tu benedictꝰ dño Remissionẽ
peccatoꝵ ꝑ hȩc de poscere mihi uidentur.
ne rfeipiant mala. Bene dictionẽ postulant:
non r&ributionẽ. Deniq quid sequitur
& fecit inquit conuiuium magnum is aac. &
manducauer̃ & biber̃. Certum est enim¬
quia qui ministrat uerbũ: sapientibus &
insipientibus debitor est. Quia ergo hic con¬
uiuiũ sapientib exib&. Id circo dicitur quia
ñ paruũ sed magnũ c̃uiuium fecit & tu

Expanded text:
operum ejus magnitudine dicat, Videntes vidimus inter nos; accedens enim ad legem Dei, necessario dicit, Juravi, et statui custodire mandata tua . Sed quid petunt? Ne facias nobis, auctum benedictione Domini. Remissionem peccatorum per hoc deposcere videntur, ne recipiant mala; benedictionem postulant, non retributionem. Denique vide quid sequitur: Et fecit illis convivium magnum Isaac, et manducaverunt et biberunt, et quia qui ministrat verbum, sapientibus et insipientibus debitor est. Quia ergo hic convivium sapientibus exhibet, idcirco dicitur quia non parvum, sed magnum convivium fecit. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
qui immolatur in pascha: ipsedicit᷑ & ouium
pastor. ipse signatur & pontifex qui offert
sacrificiũ. Nihilominus ipse describitur
sponsus tã quã uerbũ dĩ. ipse appellatur
tamquã sapientia ipse rursum sponsa
nominatur. sicut & ꝓph&a dicit experso¬
na ipsius Iamquã sponsã posuit mihi
mitram. & tã quam sponsã adornauit

Expanded text:
qui immolatur in Pascha ipse dicitur, et ovium pastor ipse signatur, et pontifex qui offert sacrificium ipse describitur. Sponsus tanquam verbum dei ipse appellatur et tanquam sapientia ipse rursum sponsa nominatur. Sicut et propheta dicit ex persona illius: “Tanquam sponso posuit michi mitram, et tanquam sponsam ado
Abbreviated transcription (Latin):
mus adisa ac & fodiamꝰ cũ ipso puteos aquȩ uiuȩ
&iam si absistunt filistini. &iam si rixantur
nos tamen perseueremus cum ipso puteosfo¬
diendo. ut & nobis dicatur. Bibe aquam
de tuis uasis & de tius puteis. & in tantũ fodia¬
mus ut suꝑ habundent aquȩ putei in plateis nr̃is:
It non solum nobis sufficiat scientia scriptura¬
rum. sed & alios doceamus & alios instruamꝰ:
ut bibant homines bibant & pecora

Expanded text:
mus ad Isaac, et fodiamus cum ipso puteos aquae vivae, etiam si obsistunt Philisthini, etiam si rixantur, nos tamen perseveremus cum ipso puteos fodiendo, ut et nobis dicatur: Bibe aquam de tuis vasis, et de tuis puteis : et in tantum fodiamus, ut superabundent aquae putei in plateis nostris, ut non solum nobis sufficiat scientia Scripturarum, sed et alios doceamus et instruamus ut bibant. Homines bibant et pecora,
Abbreviated transcription (Latin):
qui c̃ xp̃s iłis. Ubi ergo tabernaculum est.
&iã si figipratur sine dubio resoluendũ est
Ubi uero fundamenta sunt & supra p&ra ȩdi¬
ficatur domus : nũ quã resoluitur domus illa
fundata enĩ est supra parã fodit tamen
& ibi puttũ isaac. nec umquã cessat puteos
fodiendo donec oriatur fons aquȩ uiuę.
abrabã: uenit nunc cũ amicis suis de geraris
adisaac & dic̃ ili isaac. Qiđ̃ uenistis ad me
Nos eñ odistis me. & eiecistis me a uobis¬

Expanded text:
us Jesus . Ubi ergo tabernaculum est, etiamsi figatur sine dubio resolvendum est; ubi vero fundamenta sunt, et supra petram aedificatur domus, numquam resolvitur domus illa, fundata est enim super petram. Fodit tamen et ibi Isaac puteum, nec umquam cessat puteos fodiendo, donec oriatur fons aquae vivae, Abraham, venit nunc cum amicis suis de Geraris ad Isaac. Et dicit illis Isaac, Quid venistis ad me? Vos enim odistis me, et ejecistis me a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
saluator noster sicut corporalem manũ suã posuit
suꝑ oculoscȩci & reddidit ei uisum quem ꝑ dide¬
rat. ita &iã spiritales manꝰ suas posuit suꝑoculos
legis qͥ ꝑ corporalẽ intellegentiã scribar a phari¬
seoꝵ fuerant ex cecati. & red didit ei uisum
t his quib aperit dñs scripturas spĩtales in lege
iisus & intellec ł appareat. Atq utina a nob
sentia sed futara. & reuel& nob̵ cordis aspectũ

Expanded text:
Salvator noster, sicut corporalem manum suam posuit super oculos caeci et reddidit et visum quem perdiderat; ita etiam spiritales manus suas posuit super oculos Legis, qui per corporalem intelligentiam Scribarum et Pharisaeorum fuerunt excaecati, et reddidit ei visum, ut his quibus aperit Dominus Scripturas, spiritalis in lege visus et intellectus appareat. Atque utinam et nsentia, sed futura: et revelet nobis cordis aspectum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ost qui factus ẽ ingentẽ magnã in ȩgypto.
& in fine reuocatus ẽ: Quantũ ad iacobillũ
qui defunctus in egypto ẽ: Ab surdũ aut̃ erit
siquis in eo renocatũ dicit adõ iacob: quia cor¬
p̾eius reportatũ est. Qđ sirccipiat᷑ nonerit

Expanded text:
Quis est qui factus est in gentem magnam in Aegypto, et in fine revocatus est? Quantum ad Jacob illum qui defunctus in Aegypto est, Absurdum autem erit, si quis in eo revocatum dicit a Deo Jacob, quia corpus ejus reportatum est, quod si recipiatur, non erit
Abbreviated transcription (Latin):
scripserant ueteris testam̃ti. quos terrena
& sordida repleuerat intellegentia iudȩ
ostendere quia quȩ cũq lex & ꝓph&ȩ
dixerunt de ipso dixerunt. rixatisunt cũ
potest cͥt cũ his qui in puteis aquã nolunt
mimo pucri isaac fodiunt. Pueri sunt isaac
matheus marcus lucas obannes:¬

Expanded text:
scripserunt Veteris Testamenti, quos tamen terrena et sordida repleverat intelligentia Judaeoostenderet quia quaecunque lex et prophetae dixerunt, de ipso esse potest cum his qui in puteis aquam habere Immo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ otiose relinquendũ est: qđ non animã sed
sp̃m̃ tamquã meliorẽ sui partẽ resuscitatam¬
uel reaccensam dicit. Splendor & enĩ lucis
qui erat in eo & iã si extinctus penitꝰ non est.
tunc cũ obtulerunt filii eiꝰ tunicã ioseph
hȩdi sanguine maculatã : & m̃dacio eorũ
decipi potuit ita ut scinder& uestim̃ta sua:
filium suũ nec uell& om̃ino consolari sed dice¬
r&. quia descendo ad filiũ meũ lugens in
infernũ. Tunc &iã sicut diximꝰ non erat
penitus extinctũ in eolumen: maxima
tam̃ ex parte fuerat obscuratũ. quod
decipi potuit. qđ uestim̃ta exscindere:
qđ falso lugere qđ inplorare mortem qđ
in infernũ cuper& lugendo descendere
qđ in eo obscurauerat fraus mendacui : reac¬
cender & & refouer& ueritatis auditus

Expanded text:
non animum, sed spiritum, tamquam meliorem sui partem ressuscitatum esse dicit. Splendor etenim lucis qui erat in eo, etiamsi exstinctus penitus non est, tunc cum obtulerunt filii ejus tunicam Joseph haedi sanguine maculatam, et mendacio eorum decipi potuit, ita ut scinderet vestimenta sua, filium suum, nec vellet omnino consolari, sed diceret: Quia descendam ad filium meum lugens in infernum; tunc etiamsi, sicut diximus, non erat penitus exstinctum in eo lumen, maxima tamen ex parte fuerat obscuratum, quod decipi potuit, quod vestimenta scindere, quod falso lugere, quod implorare mortem, quod in infernum cuperet lugendo descendere. men, quod in eo obscuraverat fraus mendacii, reaccenderet et refoveret veritatis auditus
Abbreviated transcription (Latin):
ita & tubenedictus dño Possunt quidẽ isti d¬
tres : qui pacẽ requirunt a uerbo dĩ & prȩ¬
uenire cupiunt pacto soci&atẽ ci & figurã
tenere magorũ qui ex orientis. partib ueni¬
unt eruditi paternis libris & institutione
maio & dicunt. quia uidentes uidimꝰ natũ
regẽ. & uidimꝰ quia ds̃ ẽ cũ ipso & uenimꝰ

Expanded text:
ctum benedictione Domini. Possunt quidem hi tres, qui pacem requirunt a verbo Dei, et praevenire cupiunt pacto societatem ejus, figuram tenere magorum, qui ex Orientis partibus veniunt eruditi paternis libris et institutione majorum, et dicunt, quia videntes vidimus natum regem, et vidimus, quia Deus est cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ ec armorũ rigore. sed mollitiȩ feminarum. Iro¬
cul hĩc ꝓcul amoue armatorũ manũ. & electã
congrega speciẽ puellarũ. ludentes pedib eut
manibq plaudentes. Forma uincit arito
ferrum pulchritudo captiuat. Uincentur
ad speciem. qui non uincunt᷑ ad plium. Uerũ
ubi senserint eos mulieres mõabitȩ uł madid¬
nitȩ manus de disse libidini. ⁊ peccato in¬
clinasse ceruices. non prius sem& ipsas cup¬
entib p̃beant : quã de sacrificiis idolorun
ad quieuerint degustare. ut cogente libid¬
ne. consilus obtemperent feminarum
Et consecrent᷑ prius bel fegor quod ẽ ids¬
lũ turpitudinis : Haco suer̃ csilia lalia
Quib acceptis rex balac parat continuosa¬
ercitum non armis uirilib. sed feminas
nitere conpositum. Nfu rorebellico sedlb¬

Expanded text:
st; nec armorum rigore, sed mollitie feminarum. Prost; nec armorum rigore, sed mollitie feminarum. Procul ergo hinc, procul amove armatorum manum, et electam congrega speciem puellarum. Ludentes pedibus erant, manibusque plaudentes. Forma vincit armatos, ferrum pulchritudo captivat. Vincentur a specie, qui non vincuntur ad praelium. Verum ubi senserint eos mulieres Moabitae vel Madianitae manus dedisse libidini, et peccato inclinasse cervices, non prius semetipsas cupientibus praebeant, quam de sacrificiis idolorum acquieverint degustare, ut cogente libidine, consiliis obtemperent feminarum, et consecrentur prius Beelphegor, quod est idolum turpitudinis. Haec fuerunt consilia Balaam. Quibus acceptis, Balac rex parat continuo exercitum, non armis, non viribus, sed femineo nitore compositum. Non furore bellico, sed lib
Abbreviated transcription (Latin):
poptilus & formcatus ẽ in filias moab. & inuita¬
uerunt eos ad sacrificia idolorũ suorum
Et manducauit populus desacrificus eorum:
& ad orauer̃ idola eorum. Et consecratus ẽ
quia balabam posta quã dĩ uirtute constrict᷑ꝰ¬
non ẽ ꝑmissus maledic ere isrł. uolens tam̃ pla¬
cere regi ait adcũ sicut scriptũ ẽ: ueni consilum
dotibi. Et quod consilium dederit ibi non appa¬
ruit. in posteriorib: tam̃ ipsius libri numerorũ
scriptũ refertur. Sed plenius in reuelatione
doctrinã balaham qui docuit balac mittere
scandalũ in conspecta filioꝵ isrł ut manduca¬
rent idolis immolata & forni carentur
x hoc gͦ appar&e quod nequitia usus sit balalian
& consilium dederit regi talia quȩdã dicens
ad cum. Populus hic ñ propriis uirib sed añ
colendo uincit. & pudititiã conseruando
uis eum uincere. primo eorũ pudicitiã deice
& sponte uincentur. Sed ad uersum haec nor
uirtute militũ sed mulierũ decore pugnandũe¬

Expanded text:
populus fornicans in filias Moab, quae vocaverunt eos ad sacrificia idolorum suorum; et manducavit populus de sacrificiis eorum, et adoraverunt idola eorum. Et consecratus estquia Balaam posteaquam Dei virtute constrictnon est permissus maledicere Israel, volens tamen placere regi Balac, ait ad eum sicut scriptum est: Veni, consilium do tibi; et quid consilii dederit, ibi non aperuit. In posterioribus tamen istius libri Numerorum scriptum refertur, sed plenius in revelatione doctrinam Balaam, qui docuit Bandalum in conspectu filiorum Israel, ut manducarent idolis immolata, et fornicarentur . Ex hoc ergo apparet, quod nequitia usus sit Balaam, et consilium dederit regi talia quaedam dicens ad eum: Populus hic non propriis viribus, sed Deum colendo vincit, et pudicitiam conservando. Si vis eum vincere, primo eorum pudicitiam dejice, et sponte vincentur. Sed adversum haec non virtute militum, sed mulierum decore pugnandum e
Abbreviated transcription (Latin):
hretatione hebrahicorũ nominũ. satthin
eisĩmus in lingua nr̃a responsionẽ uł refutatio
aei. Ad plicuit gͦ isrł ad responsionẽ ut
seadonẽꝰ non bene applicuit. Uide deniq
noi solũ fornicatus. sedidolis gentiũ consecraꝰ
lio recũbere. nonne c̃scientia ei: cũ sit infirma ȩdi¬
ficabitur ad manducandũ immolata : ualdemiratus
sum: Uidet᷑ enĩ nontã rẽ ipsã grauẽ ꝓnuntiare. quã
illius offensã. qui haec uidens simili ꝓuocatur ex¬
emplo cũ ñ simili scientia muniatur. Ita ut osten¬
dat cũ qui hab& scientiã recũbentẽ in idolio. non
tã sui quã alterius dampni efficireum. Sed uide
ne forte non hoc solũ siebat apud corinthios. ut in
idolio recumberent. & immolata idolis manduca¬
rent Sed forte qm̃ studiosi litterarũ gregͥarũ ho¬
mines erant & amatores filo sopbix̧. desiderio ad¬
huc studiorũ ueterũ tenebantur. & filosophorum
dogmata quasi idolis immolata edebant. quȩ tam̃

Expanded text:
retatione Hebraicorum nominum, Sethim invenimus in lingua nostra responsionem? vel refutationem dici. Applicuit ergo Israel ad responsionem vel refutationem. Non bene applicuit. Vide denique non solum fornicatus, sed et idolis gentium consecratus lio recumbere, nonne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificatur ad manducandum immolata ? valde miratus sum. Videtur enim non tam rem ipsam gravem pronuntiare, quam illius offensam, qui haec videns simili provocatur exemplo, cum non simili scientia muniatur: ita ut ostendat eum, qui habet scientiam et recumbit in idolio, non tam sui quam alterius damni effici reum. Sed vide ne forte non hoc solum fiebat apud Corinthios, ut in idolio recumberent, et immolata idolis manducarent, sed forte quoniam studiosi et Graecarum litterarum homines erant et amatores philosophiae, desiderio adhuc studiosi veterum tenebantur, et philosophorum dogmata quasi idolis immolata edebant. Quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ neforte sicut serpens ȩuã sedipxit astutia
sua : corrumpantur sensus ur̃ĩ a simplicitate
quȩ ẽ in xxp̃o iħu. Donec igitur anima adhera
sponso suo & audit uerbũ ei: & ipsã amplectit᷑
ille dixit detimore tuo dnẽ inuentre co¬

Expanded text:
autem ne forte sicut serpens decepit Evam in malitia sua, corrumpantur sensus vestri per simplicitatem, quae est in Christo Jesu . Donec igitur anima adhaeret sponso suo, et audit verbum ejus, et ipsum complectitur, sicut ille dixit: De timore tuo, Domine, in ventre co
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. Sed isti ad orauer̃ idola. & consecrati sunt
beclsegor Beelfegor idoli nom̃ ẽ. quod apud madi¬
anitas p̃cipue a mulierib colebatur In huus ergo¬
addẽ idoli misterus consecratus ẽ isrł. Int̃preta¬
tionẽ tamen noniuns ipsius cũ requireremꝰ atten¬
tius inter hebrea nomina : hoc tantũ unuenimus
scriptũ quia be elfegor species sit tur pitudinis.
Noluit tam̃ declarare quȩ uł qualis sit species. uł
cuius sit turpitulinuis. honestati ereilo consulens
qui interp̃tatus ẽ ut ne auditum polluertu
dientium. Igitur cũ multȩ sint turpitudinum
spcties una quȩdã explurib turpitudinis speci¬
es beelfegor appellatur. Vnde sciendũ ẽ quod
om̃s ꝗͥaliquid turpe committit. & in aliquã spe¬
ciẽ turpitudinis declinat. bed segor madianita¬
rũ demonio consecratur: Sed& ꝑsingula peccata
qu̧ cõmittimꝰ. maxim ẽ si iã subreptione aliqua
sastudio affectuq peccanus illi sine dubio de¬

Expanded text:
. Sed isti adoraverunt idola, et consecrati sunt Beelphegor. Beelphegor idoli nomen est, quod apud Madianitas praecipue a mulieribus colebatur. In hujus ergo idoli mysteriis consecratus est Israel. Interpretationem nominis ipsius cum requireremus attentius, inter Hebraea nomina hoc tantum invenimus scriptum, quia Beelphegor species sit turpitudinis; noluit tamen declarare, quae vel qualis species, vel cujus esset turpitudinis: honestati credo consulens, qui interpretatus est, uti ne auditum pollueret audientium. Igitur cum multae sint turpitudinum species, una etiam ex pluribus turpitudinis species, Beelphegor appellatur. Unde sciendum est quod omnis qui aliquid turpe committit, et in aliquam speciem turpitudinis declinat, Beelphegor Madianitarum daemonio consecratur. Sed et per singula peccata quae committimus, maxime si jam non subreptione aliqua, sed et studio affectuque peccamus, illi sine dubio Do
Abbreviated transcription (Latin):
a concipiat. ne ultra gener&. & maledicta peccato
sbolesissabelita castra contamin&. Noc cꝰsi sacias
oanuo sedibis iracundiã dñi. Preuenisti enĩ iudicii diẽ.
quidies ire dicitur & furoris . Et exterminato a te¬
pnite peccati qui nunc uulua madiamtis mulieris ap¬
pelitur. securus uenies ad iudicu diem. Et ideo sur

Expanded text:
a concipiat, ne ultra generet, et maledicta peccatorum soboles Israelitica castra contaminet. Hoc enim si facias, continuo sedabis iracundiam Domini. Praevenis enim diem judicii, qui dies praedicitur esse furoris; et exterminato fomite peccati a te, qui nunc vulva Madianitidis mulieris appellatur, securus venies ad judicii diem. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
siquis malꝗs consilus scandala gener& populo
dĩ. & offensionẽ diuinã atq iracudiã celestẽ
puoc& plebi. uł idolorũ sacrificiis cõmunicando
uł stupris ac libim seruiendo. hic doctrinam
balahã tenere dicendus ẽ. Est gͦ exetrabilis
&iam corporis fornicatio. Quid enĩita excera¬
bile. quã tẽplũ dĩ uiolare: ac tollere membra
xp̃i. & sacere membra merctricis: Multo tamen
magis execrabilis ẽ generalis illa fornicatio.
in qua om̃e genus peccati parit̃ continctur
Generalis aut̃ fornicatio dicitur cũ anima quȩ
in consortiũ uerbi dĩ ad scita ẽ & matrimonio
ei: quodammodo sociata. ab ullo alio alieno
scilic& & aduersario illius uiri qͥ eã sibi despon¬
dit in fide corrumpit᷑ & uiolatur. Est gͥ spon¬
sus & uir animȩ mundȩ & pudicȩ uerbũ dĩ qui

Expanded text:
si quis malis consiliis scandala generet populo si quis malis consiliis scandala generet populo Dei, et offensionem divinam atque iracundiam coelestem provocet plebi vel idolorum sacrificiis communicando, vel stupris ac libidini serviendo, hic doctrinam Balaam tenere dicendus est. Est ergo exsecrabilis etiam corporis fornicatio. Quid enim ita exsecrabile quam templum Dei violare, ac tollere membra Christi, et facere membra meretricis? Multo tamen magis exsecrabilis est generalis illa fornicatio, in qua omne genus peccati pariter continetur. Generalis autem fornicatio dicitur, cum anima, quae in consortium verbi Dei adscita est, et matrimonio ejus quodam modo sociata, ab ullo alio alieno, scilicet adversario illius viri qui eam sibi despondit, in fide corrumpitur et violatur. Est ergo sponsus et vir animae mundae et pudicae, verbum Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sbn id quod ille sensit. nos qͥoq ab illo datã
ositionis regulã sequi. Et primo memora
a quȩ ad angłm ȩccłȩ cuiusdã scribens dicit.
sibi quosdã quitenent doctrinã balabã¬
ant balac mittere scandalũ in c̃spectu filiꝙꝵ
. ut manducarent idolis immolata & for¬
doctrinam balabam. Putasne ita
accipiendũ ẽ. quod fuerint illis diebus. quidi¬
cerent se docere ea qua balahã docuit: & qui ꝓ¬
fiterentur sedogmatũ & traditionũ illius eẽ doc¬
tores : an illud potius debemꝰ ad ũtere. qđ siquis
faciat opus quod fecit balac his doctrinã bala¬
hã docere uideantur : sic & doctrina iezabel
in eadẽ reuelatione memoratur. ñ qͦ aliquis ex
disciplinis ic tabel doceat . quaȩ illa tradiderit
sed quod siquis ũbi causa aut ꝓphaeas dĩ ꝑse¬
quat᷑ ut illa fecit. aut ad idola aliquos decipiat.
uł falsis circũscriptionib ꝑimat in nocentes
iste dicit᷑ ietabel tenere doctrinã. Sic gͦ ut

Expanded text:
ndum quod ille sensit, nos quoque ab illo datam expositionis regulam sequi, et primo memorare ea quae ad gloriam Ecclesiae cujusdam scribens dicit: Habes ibi quosdam, qui tenent doctrinam Balaat Balac mittere scandalum in conspectu filiorum Israel, ut manducarent idolis immolata, et fordoctrinam Balaam. Putas-ne ita accipiendum est, quod fuerint in illis diebus, qui dicerent se docere ea quae Balaam docuit, et qui profiterentur se dogmatum et traditionum illius esse doctores? An illud potius debemus advertere, quod si qui faciat opus quod fecit Balaam, is doctrinam Balaam docere videatur? Sicut et doctrina Jezabel in eadem Revelatione memoratur, non quo aliquis ex disciplinis Jezabel doceat quae illa tradiderit, sed quod si quis verbi causa aut prophetas Dei persequatur ut illa facit, aut idolis aliquos decipiat, vel falsis circumscriptionibus perimat innocentes, iste dicitur Jezabel tenere doctrinam. Sic ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
peribunt . ñ ita accipiendũ ẽ. quasi pariter cũ he¬
brachs peribunt & assiriis : Sed parit̃ id est sta¬
t̃ cũ hȩc fecerit. ut hebraeos ad flixerint. &iam
ipsi peribunt. Parit̃ enĩ grecus sermo. ꝓstatĩ ponit᷑
ic gͦ erit finis om̃ium ut & assur cui tradebantur
hi qui deliquebant expopulo dĩ. uł in interitã car¬
nis ut sp̃s saluus fiera. uł ut discerent non blas¬
phemare : Peribit &iam ipse ab eo qui potestatẽ
hab& ꝑdere in gehennam. Dicoe᷑ enĩ eis aiusto iu¬
dice. Ite in ignẽ xernũ quẽ p̃parabit ds̃ diabo lo
& angłis cius Ibi gͦ peribit assur. Et quidem
peribit aliquando &e una ouis excentũ ouib: sed
hanc ouẽ pastor bonus relictis nonaginta & nouẽ
in montib. descendens ad uallẽ hanc nr̃am ual¬
lẽ lacrimarũ. & reqͥrens inuenit atq inpositam
humeris suis reportauit. & illi numero qui insu¬
periorib saluus manbat ad iunxit : Iste gͦ

Expanded text:
peribunt, non ita accipiendum est, quasi pariter cum Heperibunt, non ita accipiendum est, quasi pariter cum Hebraeis peribunt et Assyrii; sed pariter, id est, statim ut haec fecerint, ut Hebraeos afflixerint, etiam ipsi peribunt. Pariter enim Graecus sermo pro statim ponit. Hic ergo erit finis omnium ut et Assur, cui credebantur hi qui delinquebant ex populo Dei, vel in interitum carnis, et spiritus salvus fiat, vel ut discerent non blasphemare. Peribit enim ipse ab eo, qui potestatem habet perdere in gehennam. Dicitur enim eis a justo judice: Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Ibi ergo peribit Assur. Et quidem prout aliquando et una ovis ex centum ovibus, sed hanc ovem pastor bonus relictis nonaginta noin montibus, descendens ad vallem, hanc nostram vallem lacrymarum, et requirens invenit, atque impositam humeris suis reportavit, et illi numero, qui in superioribus salvus manebat, adjunxit. Iste autem
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ : & exibunt demanib citiorũ. & adfligent assyrios.
Citii int̃pretantur plaga finis. Hlugͥ qui conuersi
uenientefsugient. ipsi affligent asgrios hoc ẽ bii
quib in agone pioratis positis conterae sithanan as̃
sub pedes. ipsi ad fugent assyrios. De monũ scilic&
gentem: calcabunt᷑. Namq suꝑ serpentes & scor¬
piones & supomnẽ uirtutẽ inimici. & ad fligent¬
Hebrati transcuntes interp̃tant᷑. Iste gͦ ipse populus
&iã hebraeus dicit᷑. qͥ transit de egipto ad trã rȩp¬
missionis. de tenebris adlucẽ demorte aduitam:
Ded qm̃ hacc ut diximꝰ ñ sine agone nec sine magno
certamine poterit opͥtinere. quasi in agone positus
nunc adfligit. nunc adfligitur. Et nunc caedit
aduersariũ nunc ipseꝰ aduersario uerberatur
Ad fligent gͦ &iã ipsi assyru hebreos. hocẽ populũ dĩ
sicut adfliguntur ab eis. Sed ipsi assiru cũ haec
gendo effuderint. statim &iã ipsi peribunt
Quod gͦ ait & ad fligent hebracos cxipsi pariter

Expanded text:
: Exibunt de manibus Citiorum, et affligent Assyrios. Citii interpretantur plaga finis. Hi ergo qui conversveniet effugiunt, ipsi affligent Assyrios: hoc est, hi qui in agone pietatis positi conterent Satanam sub pedibus, ipsi affligent Assyrios, daemonum scilicet gentem. Calcabunt namque super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici; et affligentHebraei transeuntes interpretantur. Iste ergo ipse populus etiam Hebraeus dicitur, quia transit de Aegypto ad terram repromissionis, de tenebris ad lucem, de morte ad vitam. Sed quoniam haec, ut diximus, non sine agone, non sine magno certamine poterit obtinere, quasi in agone potius, nunc affligit, nunc affligitur; et nunc caedit adversarium, nunc ipse ab adversario verberatur. Affligent ergo ipsi etiam Assyrii Hebraeos, hoc est, populum Dei, sicut affliguntur ab eis. Sed ipsi, id est, Assyriigendos effuderint, statim etiam peribunt ipsi. Quod ergo ait: Et affligent Hebraeos, et ipsi pariter
Abbreviated transcription (Latin):
mis. & ingentib apud am̃ meritis. tañ qi se tradi¬
dit multis mulierib dcceptꝰ ẽ. Egoputo qđ mubis
mulieres. multa dognata aemultarũ gentiũ diũ sẽ
filoso phiȩ nominentur. Quȩcũ songula aguoscere
& pserutari ut pott uir scientis simnꝰ & sapientissi¬
niꝰ uoluis sed̾. semacipsũ intra legis diunȩ regulã
tenere ñ potuit: Sed decepit cum moabitica
philo sopbia &e psua sit ut idolo moabitico in mola¬
r&. Simił & amanitarũ. sed &e reliquarũ gen¬

Expanded text:
mus, et ingentibus apud Deum meritis; tamen quia se tradidit multis mulieribus, deceptus est. Ego puto quod multae mulieres, multa dogmata et multarum gentium diversae philosophiae nominentur. Qui cum singula agnoscere et perscrutari, utpote vir scientissimus et sapientissimus, voluisset; semetipsum intra legis divinae regulam tenere non potuit; sed decepit eum Moabitica philosophia, et persuasit ut idolo Moabitico immolaret. Similiter et Ammonitarum, et reliquarum gen
Abbreviated transcription (Latin):
cem dederint. Inde nascet᷑ generosa. ꝓgenies. in¬
tia. in de mansu&udo & caritas. adq om̃ium
uirtutũ proles ueneranda succedet. Quod si in¬
felre amma diumi uerbi dereliquerit scã conubia.
& ĩ ad ulterinos. se complexos diaboli aliorũq dȩmo¬
nũ in lecebris decepta tradiderit. generabit sinẽ
dubio &iã inde filios. sea illos dequib scriptũ est
Filii aut̃ adulterorũ in ꝑfectierunt. Et iniqͥuio con¬
cubitdꝰ. scm̃ exterminabitur. Om̃ia gͦ peccata filu
sunt adulterii. & filii fornicationis:. Unde ostendi¬
tur quod ꝑsingula queq quȩ gerimꝰ. parit anima
nr̃a & generat filios sensus scilic& &opera quȩ¬
egerit. Et si quidc̃ scãn legẽ ẽ quod gerit. & scđ̃m
uerbũ dĩ spm̃ parit salutis. & ꝓpterca saluabitur.

Expanded text:
cum sobrietate. Inde nascetur generosa progenies; intia; inde mansuetudo et charitas, atque omnium virtutum proles veneranda succedet. Quod si infelix anima divini verbi dereliquerit sancta connubia, et in adulterinos se complexus diaboli, aliorumque daemonum illecebris decepta tradiderit, generabit sine dubio etiam inde filios, sed illos de quibus scriptum est: Filii autem adulterorum imperfecti erunt, et iniquo concubitu semen exterminabitur . Omnia ergo peccata, filii sunt adulterii, et filii fornicationis. Unde ostenditur quod per singula quaeque quae gerimus, parit anima nostra et generat filios, sensus scilicet et opera quae gerit. Et siquidem secundum legem est quod geris, et secundum verbum Dei spiritum parit salutis, et propterea salvabitur per
Abbreviated transcription (Latin):
positi tradunt᷑ satanȩ. sicut figelus & hermoge¬
uaditur qͥ declinauerit in hereticã blasphemiã.
qua assyrii interp̃tantur dirigentes. Et ob hoc
maduntur eis qui traduntur. non ut pereant.
nq ut penitus intereant : sed ut dirigantur &
errigantur. Et sicut ipse paulus dicit. ut dis¬
ent ñblasphemare. Post haec uͦ balahã ꝓpharȩ
sr semonem in his c̃clusit dicens. Et asumpta

Expanded text:
positi, traduntur Satanae: sicut Phigelus et Hermogepositi, traduntur Satanae: sicut Phigelus et Hermogetraditur, quia declinaverit in haereticam blasphemiam, quia Assyrii interpretantur dirigentes. Et ob hoc traduntur eis, qui traduntur non ut pereant, neque ut penitus intereant, sed ut dirigantur et corrigantur, et sicut Paulus ipse dicit, ut discant non blasphemare. Post haec vero Balaam prophetiae suae sermonem in his concludit dicens: Assumptaque
Abbreviated transcription (Latin):
sit habitatio ei. si tam̃ ñ fiat ei beor nidus astaq
Beor pat̾ ẽ balabam qui potest accipi mps ndus
hereticorum. Ut boc dici uideatur qud san
posse eẽ cinaeus siponat in petra ndã sabi
circũd& & circũ seribat astutia. Na sibos
sitionẽ quã decinaeo edidimꝰ. & coniunctio int̃¬
turbare sensum. Sed sciendũ ẽ quod uernaculũ
c̃ hebraehe. ligue & coniunctione frequent̃
uti. ita ut int̾dũ habund&: et in non nec essa¬
rus ut in nr̃a a paret lingua uideat᷑ inserta.
Quod utiq cũ uenia accipiendũ ẽ: hab& enim
una quȩq lingua aliquid ꝓprioratis. quod apuid
alias linguas intiosũ uideatur. Et hic gͦ & c̃iunc¬
to quasi labundans habenda ẽ & suꝑflua. Caue¬
at gͦ cinaeus qͥ in terp̃tatur possidens caueat inquã
&ũ si possideat & promereat᷑ istã grãm ut in ȩcdđa
xp̃i sit: ne forte astutia beor circũ ueniat eum.
& declin& ad dogmata pͣua & puersa. & ob hoc
tradatur assyriis. Qui enĩ blasphemant in ȩccła

Expanded text:
st habitatio ejus, si tamen non fiat ei Beor, nidus astutiae. Beor pater est Balaam, qui potest accipi in persona haereticorum: ut hoc dici videatur, quod salvus possit esse Cinaeus, si ponat in petra nidum suum, circumdet et circumscribat astutia. Nam si hositionem quam de Cinaeo edidimus, et conjunctio interturbare sensum. Sed sciendum est quod vernaculum est Hebraeae linguae et conjunctione frequenter uti, ita ut interdum abundet et in necessariis, ut in nostra apparere lingua videatur inserta. Quod utique cum venia accipiendum est. Habet enim unaquaeque lingua aliquid proprietatis, quod apud alias linguas vitiosum videatur. Et hic ergo et conjunctio quasi abundans habenda est et superflua. Caveat ergo Cinaeus, qui interpretatur possidens, caveat, inquam, etiam si possideat et promereatur istam gratiam, ut in Ecclesia Christi sit, ne forte astutia Beor circumveniat eum, et declinet ad dogmata prava et perversa, et ab hoc tradatur Assyriis. Qui enim blasphemant in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
et his primo locis a malech memini nominatũ
Sed reqͥratir fortassis utrũ duȩ gentes ciusdem
nominis habeantur. Qmĩ quidem & in catha¬
logo filiorũ esau et ducũ qui ex eius genere
descenderant : refertur a malthe. Ita enĩ serip¬
tum est ssȩ sunt autẽ generationes esau pa¬
tris edom in monte seir. & hacc nomina filiorũ
esau Clifit filius adas uxoris esau. It raguel
filius baasemath uxoris esau. fuer̃ aut̃ filii

Expanded text:
In his primo locis Amalec memini nominatum. Sed requiratur fortassis, utrum duae gentes ejusdem nominis habeantur: quoniam quidem et in catalogo filiorum Esau, et ducum qui ex ejus genere descenderant, refertur Amalec. Ita enim scriptum est: Haec sunt autem generationes Esau patris Edom, in monte Seir. Et haec nomina filiorum ejus: Eliphaz filius Adae uxoris Esau; Raguel quoque filius Basema
Abbreviated transcription (Latin):
principũ popuili. Non solũ prosuis propris argu¬
untur delictis. sed & ꝓpopuli peccatis coguntur
reddere rationem: Ne ipsorũ sit culpa quod popu¬
lus deliquiđ. neforte non docuerint. ne forte non¬
monuerint. neq solliciti suerint arguere eos qui
initium culpȩ dederint. ut necontagio disperge¬
retur in plures. hacc eñ om̃a facert principibus
nimin& etdoctoribus. Sienĩ illis bace ñ agentib
nec sollicitudinẽ gerentib circa plebẽ peccauerit
popul. ipsi ostentantur & ipsi ad iudicium ꝓducun¬
tur. Arguit eos moyses idẽ lexdĩ uelut neglegen¬
tes & desides. et inipsos conuertetur iracundia dĩ.
et cessabit apopulo. Haec si cogitarent homines
numquã cuperent neq ambirent ad populi prin¬
cipatum. Sufficit enĩ mͥ simeis proprus arguar
delictis. Sufficit mihi ꝓmem& ipso & peccatis
meis reddere rationẽ: quid mibi necesse c̃ etiam
populi peccatis ostentari. & oftentari antesolem
Ante quem nibil potest abscondi. nilul obscurari :¬

Expanded text:
principum populi. Non solum pro suis propriis arguuntur delictis, sed populi peccatis coguntur reddere rationem, ne ipsorum sit culpa quod populus deliquit; ne forte non docuerint, neque solliciti fuerint arguere eos qui initium culpae dederint, uti ne contagio dispergeretur in plures. Haec enim omnia facere principibus imminet et doctoribus. Si enim illis haec non agentibus, nec sollicitudinem gerentibus circa plebem, peccaverit populus, ipsi ostentantur, et ipsi ad judicium producuntur. Arguit enim eos Moyses, id est, lex Dei, velut negligentes et desides, et in ipso convertetur iracundia Dei, et cessabit a populo. Haec si cogitarent homines, nunquam cuperent neque ambirent ad populi principatum. Sufficit enim mihi, si pro meis propriis arguat delictis. Sufficit enim mihi pro memetipso peccatis meis reddere rationem. Quid mihi necesse est, etiam pro populi peccatis ostentari ante solem, ante quem nihil potest abscondi, nihil obscurari
Abbreviated transcription (Latin):
salui erunt. Et uide si nontalis expositio &iam
illis conuenient̃ obsiftit. qͥ dm̃ legis uelut duritiȩ
& crudelitatis accusant. Qui Nion solũ gentẽ ani¬
lech sed & sem̃ ei ꝓnunti& periturum. Cũ gens
quidem ad spitales nequitias referat᷑. sc̃m̃ uͦ eidoc
adq om̃is secta quȩ adõ populũ declinare sua¬
deat exponatur. Commemorat Ant̃ ꝓph&ia
pꝰ amalech cinacum dicens. Et uidens cinacum
tio tua. & si posueris in petra nidũ tuũ. & sifues¬
rit beor tibi nidus : astutiȩ. assyrii captiuũ it
ducent Uid&ur mͥ quod cuneum ñ ualde incu¬
pabilit̃ nomin&. Ipse ẽ enĩ cui & insupepioribe s¬

Expanded text:
salvi erunt. Et vide, si non talis expositio, etiam salvi erunt. Et vide, si non talis expositio, etiam illis convenienter obsistat, qui Deum legis velut duritiae et crudelitatis accusant; qui non solum gentem Amalec, sed et semen ejus pronuntiet periturum, cum gens quidem ad spiritales nequitias referatur, semen vero ejuatque omnis secta, quae a Deo populum declinare suadeat, exponatur. Commemorat autem prohetia post Amalec, Cinaeum dicens: Vidit quoque Cinaeum, t: Si posueris in petra nidum tuum, et fuerit tibi Beor nidus astutiae, Assyrii captivum te ducent. Videtur mihi quod Cinaeum non valde culpabiliter nominet. Ipse est enim cui in superiorib
Abbreviated transcription (Latin):
tium gentium amaleth. certũ ẽ quia nullo pac¬
to ad illũ qͥtunc erat in carne amalech referri
possit. Neq enĩ primus erat antiustatis origi¬
ne. sel ad inuisibilẽ amaled melius refertur.
quia dedinando ꝑopulos adõ. & faciendo genti
d siponat nidũ suu inpetra. Ptira xp̃sẽ. Siereo
ponat nidũ suũ inpetra. ualida ẽ habita tioei¬
les exdĩ cultorib: amalech nominatur : Et id eone
initiũ gentiũ dicit᷑  quasi talis quȩdã uirtus con¬
traria. quȩ prima initium dederit ut bomines gen¬
tiles fierent. mutando głam in corruptibilis dĩ.
in similitudinss imaginis corruptibilis hominis &
uolucrũ. & queͣ drupedũ & serpentium. Sic̃ enim
in populo dĩ scriptũ ẽ initiũ xp̃i. sic ec̃trario in popłi
qui declinat adõ & gentiles efficitur. initiũ ẽ ama¬
& doctrina qua docuer homines declinare. Ado
stud gͦ sem̃ malũ & docttiͫ p̃essima ñ ipsi in qͥb semi¬
natũ ẽ peribunt: Ipsi enĩ cũ conuersi in gemuerint

Expanded text:
tium gentium Amalec, certum est, quia nullo pacto ad illum qui tunc erat in carne Amalec, referri possit. Neque enim primus erat antiquitatis origine, sed ad invisibilem Amalech melius referetur, qui declinando populos a Deo, et faciendo genti si ponat nidum suum in petra. Petra Christus est. Si ergo ponat nidum suum in petra, valida est habitatioles, ex Dei cultoribus Amalec nominatur. Et inde recte initium gentium dicitur, quasi talis quaedam virtus contraria quae prima initium dederit, ut homines gentiles fierent, mutando gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum, et quadrupin populo Dei scriptum est, initium Christus, sic, e contrario, in populo qui declinat a Deo et gentilis efficitur, initium est Amaet doctrina, qua docuerunt homines declinare a Deo. Istud ergo semen malum, et doctrina pessima, non ipsi in quibus seminatum est, peribunt. Ipsi enim cum conversi ingemuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
nomino thamna. Sed redeamꝰ ad primã deama¬
leeh cmmemorationẽ. ubi hii qui reuersi sunt
& uener̃ ad fontẽ iudicũ qui uocatur cades. in¬
terficiunt om̃s principes amalech Cades enim¬
gitur hu qui reuertuntur ad scm̃: et conueretu
se aascĩficationẽ. interficiunt & perinunt ama¬
lech. illum scilic& qui ablingit popłm uel de¬
clinat populũ: Quis aut̃ alius ẽ qui declinat
populum adõ. nisi uirtus contraria & nequitiȩ
sp̃ituales : horũ gͦ principes qui sunt : Illi sine
dubio principatus. ad uersus quos soĩs ẽ con¬
luctatio: Aduersus principatus enim et po¬
testates et mundi huius rectores sunt eis ago¬
nes. Quos tamen Tp gare non poterunt:
Om̃is cnũ qui se ad scĩmoniã conuertit. balis
semꝑ ante occulos suos fontẽ iudicii:
rospicit enim diem iudien. et purificato
corde tam malorũ pęnas quã piorũ becitu¬
dines contuetur. Et hȩc faciens omnes ana¬
lechitarũ principes ꝓsternit et dicit: Nqu

Expanded text:
deamus ad primam de Amalech commemorationem, ubi qui reversi sunt et venerunt ad fontem judicii, qui vocatur Cades, interficient omnes principes Amalec. Cades gitur hi qui revertuntur ad sanctum et convertunt se ad sanctificationem, interficiunt et perimunt Amalec, illum scilicet qui ablingit populum, vel declinat populum. Quis autem alius est qui declinat populum a Deo, nisi virtus contraria et spiritales nequitiae? Horum ergo principes, qui sunt? Illi sine dubio principatus, adversus quos sanctis est colluctatio. Adversum principatus enim et potestates, et mundi hujus rectores, sint eis agones: quos tamen superare non poterunt, Omnis enim qui se ad sanctimoniam convertit, habet semper ante oculos suos fontem judicii. Prospicit enim judicii diem, et purificato corde tam malorum poenas, quam piorum beatitudines contuetur. Et haec faciens omnes Amalecitarum principes prosternit et dejicit. Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ et in istũ amalech filium elifs prino¬
geniti eꝑ: quẽ peperit ei tbaminis concubit
sua. Cuius pat̃ ẽ clisas : qui interp̃taos
ds̃ me dispersit. Mater autẽ tlamies os
& ipsa primo quidem ẽ degener degnde ns¬
pretatur defectio commota. Et nass
rio qui ab his talib gignitur. hosts. ie¬
ab lingens uel declinans populum. Inu
cnim ipse hębrtos egressos ex egerdo ll
ad gessus ẽ in rafidoa Iunc enim mopse¬
S ait ad iħm. elige tibi uiros & exige aco¬
sige cum amlech crastina dic. t
eg sto in uertice collis. et urga dĩ inmanu mea
erit. Et fecit ihs sicut dixit ei moyses & con¬
lecit cum amalech. Moyses autẽ & aaron
ca hora ascenderunt inuerticẽ collis. Et fac
tũ c. cũ eleuar& manus moyses in ualescero
srł. Cũ aut̃ deponer& manus suas in ualesce¬
bat amalech. It post pauca iterũ scriptũ ẽ. qr
fugauerit iħs amalech. & populũ eius gladio de¬
iecerit. tunc cum dñs dixit ad moysen:. Conseri¬

Expanded text:
videamus et istum Amalec, filium Eliphaz primogeniti Esau, quem peperit ei Thamnas concubina sua: cujus pater est Eliphaz, qui interpretatur Deus me dispersit. Mater autem Thamnas, quae et ipsa primo quidem est deneger, deinde interpretatur defectio commota. Et necessario utique, qui ab his talibus gignitur, hostis est Israel, vel declinans populum. Primus enim ipse Haebraeos egressos ex Aegypto, bello aggressus est in Raphidim, tunc cum Moyses ait ad nflige cum Amalec crastino; et ecce ego sto in vertice collis, et virga Dei in manu mea erit. Et fecit Jesus sicut dixit ei Moyses, et conflixit cum Amalec. Moyses autem et Aaron, et Hur, ascenderunt in verticem collis. Et factum est ut cum levaret manus Moyses, invalesceret Israel. Cum autem deponeret manus suas, invalescebat Amalech . Et post pauca iterum scriptum est, quia fugaverit Jesus Amalec, et populum ejus gladio dejecerit, tunc cum Dominus dixerit ad Moysen: Conscri
Abbreviated transcription (Latin):
quilaborabant poste te. tu aut̃ esuribas & la¬
lorabas. & non timiusti dm̃ Obserua gͦ & in ins
quomͦ amalech obstitit isrł inuia. sed tamen
uon potuit caput eiꝰ abscidere. nisi caudã tantũ
di cos potuit obtinere. qui retro positierant
siltimi sequeliantur. nec nea quȩ retro erant
Auuscentes extendebant se ad ea quȩ mante
set Et ideo puto quia dñs p̃cipiebat in cuuan¬
ius dicens. Nemo mittens manũ suã ad ara¬
dũ aretro respiciens aptus ẽ regno dĩ. Et me¬
sto: si eñ retro quis inuentus fuerit in cauda.

Expanded text:
ant post te. Tu autem esuriebas et laborabas, et non timuit Deum . Observa ergo et hic quomodo Amalec obstitit Israeli in via, sed tamen non potuit caput ejus abscindere, nisi caudam tantum, id est, in eos potuit obtinere, qui retro positi erant, qui ultimi sequebantur; nec ea quae retro erant obliviscuntur, extendebant se ad ea quae inante sunt. Et ideo puto, quia Dominus praecipiebat in Evangeliis dicens: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro respiciens, aptus est regno Dei . Et merito. Si enim retro quis intuens fuerit, in cauda
Abbreviated transcription (Latin):
rium mihi uidetur requipere in scripturis
diunis. quibus in locis uł quo in tempore
nomen amalech scriptũ sit. quoue exge¬
nere gens ista descendat. Facilius enim
quod queritur agnoscitur si explurib: locis
quȩ radem scripta sunt ꝓferantur. Igeor
in genesis lectione ubi quinq reges conͦuene¬
runt. ut expugnarent quatuor reges qui
regnabant in sodomis: post aliquanta ita

Expanded text:
rium mihi videtur requirere in Scripturis divinis, quibus in locis vel quo in tempore, nomen Amalec scriptum sit, quo vel ex genere gens ista descendat. Facilius enim quod quaeritur agnoscitur, si ex pluribus locis, quae de eadem scripta sunt, proferantur. Igitur in Genesis lectione, ubi quinque reges convenerunt ut expugnarent quatuor reges qui regnabant in Sodomis, post aliquanta ita
Abbreviated transcription (Latin):
Est tamen aliquid in ipso saerificio qđ me¬
morialt apellatur. qđ offerri dõ dicitur:
Ergo si possim dic ac nocte in lege dñi medi¬
tari & om̃es scripturas memoria retiNiere:
memoriale sacrificii mei dño ob tulissem:
Certt si ñ om̃a possumus. saltĩ ca quȩ nunc
docintur in eccła. quȩ recitantur: memorię
cõmendemus. Ut exeuntes de eccła & agentes
sacrificiũ cũ dire & oleo offeramus in memoriã
dño. Ex his ergo edocemini ut quȩ auditis in
eccła tãquã munda animalia ueluti rumi¬
nantes ea reuocetis ad memoriã. & cũ corde
ur̃o quȩ dicta sunt conferatis. Quod si aliqͣ¬
memoriȩ suꝑfuerint. & intellectũ ur̃m supe¬
& ex cesserit intellectũ tuũ ł memoriã tuã.
serua aaron. hoc est serua sacerdoti reser¬
uat doctori ut ipse manduc& hȩc. ipse dis¬
cutiatiipse excponat. Sicut & alibi idẽ moy¬
ses dicit. Interroga patrestuos & annuntia¬
bunt tibi. presbiteros tuos & dicent tibi. Ipsi¬

Expanded text:
Est autem aliquid in ipso sacrificio, quod memoriale appellatur, quod offerri Domino dicitur. Ego si possim in lege Domini meditari, et omnes Scripturas memoria retinere, memoriale sacrificii mei Domino obtulissem. Certe si non omnia possumus, saltem ea quae nunc docentur in Ecclesia, vel quae recitantur, memoriae commendemus, ut exeuntes de Ecclesia, et agentes sacrificium cum thure et oleo offeramus in memoriam Domino. Ex his ergo edocemini, ut quae auditis in Ecclesia, tanquam munda animalia, velut ruminentes ea, revocetis ad memoriam, et cum corde vestro, quae dicta sunt, conferatis. Quod si aliqua superfuerint, et intellectum vestrum supe excesserit intellectum tuum vel memoriam tuam, serva Aaron: hoc est, reserva sacerdori. reserva doctori, ut ipse hoc manducet, ipse discutiat, exponat ipse. Sicut et alibi Moyses dicit, Interroga patres tuos, et annunciabunt tibi: presbyteros tuos et dicent tibi. P