comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sustiuet dilecte molestiã. adẽ. neq enĩ morã face̾ pot̾ tantis desideriis
euocatꝰ. & qͥa illam cõꝑerat donec absens fuit fidelẽ ad oꝑa. ⁊ sollici¬
tam ad lucra neo niinirũ qd̃ floreᷤ eͥ. ⁊fructꝰ p̾ceꝑat ad unari. &̾ cũ
ppensior hac uice remune ratione gre ẽ reuersiis. Denq uno bra¬
chioꝵ suor sustentat. capit racentis. ad amplexandũ alt̾ũ parans. ut
sinu foueat. feli arã que in ap̃i recumbit pectore. ⁊ int̾ uerbi brachia
tione p̃uenerit. Disce inreferendo grãm ñ eẽ tardꝰ. aut segnis. disce
ad singła bona grãs age.Diligent̾ inqͥt ꝯsidera q̃ tͥ apponunt᷑. ui¬
nulla uidelicet dei dona debita gr̃arũ actione frustrent᷑. non grandia. nͥ
nima beneficia obliuisei. Nũqͥd ñ perit qd̾ donat᷑ ingrato: Ingra¬
titudo immica ẽ aĩe. exmnanitio mitoꝵ. uirtutũ disꝑsio. beneficio

Expanded text:
sustinet dilectae molestiam: adest, neque enim moram facere potest tantis desideriis sustinet dilectae molestiam: adest, neque enim moram facere potest tantis desideriis evocatus. Et quia illam compererat, donec absens fuit, fidelem ad opera, et sollicitam ad lucra, in eo nimirum, quod flores sibi et fructus praeceperat adunari; etiam cum propensiori hac vice remuneratione gratiae est reversus. Denique uno brachiorum suorum sustentat caput jacentis, alterum ad amplexandum parans, ut sinu foveat. Felix anima quae in Christi recumbit pectore, et inter Verbi brachia tione praevenerit. 6. Disce in referendo gratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singula dona gratias agere. Diligenter, inquit, considera quae tibi apponuntunulla videlicet Dei dona debita gratiarum actione frustrentur; non grandia, non nima beneficia oblivisci. Nunquid non perit quod donatur ingrato. Ingratitudo inimica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa adolescentuł insponsi absentia. monens eas infide ꝓficere.
Sib bonis. donec uenat sentiens in eo fore.⁊ beneplacitũ sponsi.
Sibarũ salutẽ. ⁊ suã ipsiꝰ ꝯsolationẽ. Scio me hunc locũ in libro
de auectione dei pleniꝰ explicuisse. ⁊ sub alio intellectu potiori¬
As en det̾ion lector ndicet. si cui utrumq uid̾e placuerit. Non satie
opudente de diu̾sitate sensuũ ndicabor. dũ modo uitas utrobiq
Ni pesexeinet᷑. ⁊ caritas cui septuras seruire oportet. eo edificet
unres tos ens in opꝰ suũ ueros eruĩt intellect. Cur enĩ hoc dnpliceat¬
insensib scͥpturarũ qd̾ musib rerũ assidue exꝑim᷑. Inqͣntõ u̾bicausa
sola aqͣ nrõꝵ assumit᷑ corpoꝵ usus. ita unꝰ qͥlibet diumꝰ sermo. ñ erit
Ii quet demio ad eẽ sponsũ credo ut sua p̃sentra languentẽ erigat.
Quomͦ enĩ ñ inp̃sentra eiꝰ ꝯualesce̾t. ꝗͣ absentira ꝯsternarat. Ergo nꝰ

Expanded text:
est sponsa adolescentulis in sponsi absentia, monens eas in fide proficere et operibus bonis donec veniat, sentiens in eo fore et beneplacitum sponsi, et filiarum salutem, et suam ipsius consolationem. Scio me hunc locum in libro De dilectione Dei plenius explicuisse, et sub alio intellectu: potiorine an deteriori lector judicet si cui utrumque videre placuerit. Non sane a prudente de diversitate sensuum judicabor, dummodo veritas utrobique nobis patrocinetur; et charitas, cui Scripturas servire oportet, eo aedificetenim hoc displiceatsensibus Scripturarum, quod in usibus rerum assidue experimur? In quantos, verbi causa, sola aqua nostrorum assumitur corporum usus? Ita unus quilibet divinus sermo non erit Liquet denuo adesse sponsum, 1443 credo, ut sua praesentia languentem erigat. Quomodo enim non in praesentia ejus convalesceret, quam absentia consternarat? Ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpluuia uoluntaria qͣm segregauit d̾s hereditati sue refloruisse pro¬
bant᷑ inoꝑa obedientie. facti in omnib uoluntarii. ⁊ deuoti. ñ ẽ dico uo¬
bis unde subeat m̃tẽ qͣsi ꝓint̾misso studio iocunde ꝯtẽplationis tristi¬
Sia cũ talib fuero cͥcumdatꝰ florib atq fructib pietatis. Patienter auel¬

Expanded text:
et pluvia voluntaria, quam segregavit. Deus haereditati suae, refloruisse proet pluvia voluntaria, quam segregavit. Deus haereditati suae, refloruisse probantur in opera obedientiae, facti in omnibus voluntarii et devoti; non est, dico vobis, unde subeat mentem, quasi pro intermisso studio jucundae contemplationis, tristitia, cum talibus fuero circumdatus floribus atque fructibus pietatis. Patienter avel
Abbreviated transcription (Latin):
one qͣntãlibet festinationẽ reputat tarditatẽ. ⁊ ideo ista postulat sͥ ac¬
cumulari bonoꝵ oꝑum fructꝰ cũ fidei odoram̃tis. inqͥb morã faciente
sponso. interim requiescat. Ioquor uobis exꝑim̃tũ meu̾ qd̃ exꝑtꝰ sũ. Si q̃n
sane reꝑi ꝓfecisse aliquos ur̃m ex meis monitis. tcͦ ñ me pigint fateor
curã p̃tulisse sermonis. ꝓprio ocio. ⁊qͥeti. Cũ enĩ uerbi gr̃a post sermonẽ
iracundꝰ qͥspiam reꝑitur mutatꝰ in mitẽ. suꝑb in humilẽ. pusillam mꝰ
infortẽ. porro mitis. humił. fortis. insita qͥsq grã excreuisse. ⁊ se ipso melior
factꝰ esse agnoscit᷑. s ⁊ qͥ forte tepuerant. ⁊ latguebant cirea sp̃ale studiũ.
epentes.⁊dormitantes. ad ignitũ eloquiũ dni referbuisse uii
des aquas ꝯtinere ꝓpt̾ eaq ad omẽ inrunctũ grauati corde arido inurinu¬
rabant. nullũ inse habenteᷤᷤ deuotionis humorẽ. hi inꝗͣ cũ derore u̾bi.

Expanded text:
one, quantamlibet festinationem reputat tarditatem. Et ideo ista postulat sibi accumulari bonorum operum fructus cum fidei odoramentis, in quibus moram faciente sponso interim requiescat. Loquor vobis experimentum meum quod expertus sum. Si quando sane comperi profecisse aliquos vestrum ex meis monitis, tunc non me piguit, fateor, curam praetulisse sermonis proprio otio et quieti. Cum enim, verbi gratia post sermonem iracundus quispiam reperitur mutatus in mitem, superbus in humilem, pusillanimis in fortem: porro mitis, humilis, fortis in sua quisque gratia excrevisse, et se ipso melior factus esse agnoscitur: sed et qui forte tepuerant et languebant circa spirituale studium torpentes et dormitantes, ad ignitum eloquium Domini referbuisse et etes aquas continere, proptereaque ad omne injunctum gravati corde arido murmurabant, nullum in se habentes devotionis humorem: hi, inquam, cum de rore verbi,
Abbreviated transcription (Latin):
benedixeris mͥ. Tenui necdimittã. Nec minꝰ forsitan ille teneri uult
ego uob̾cũ sũ omib dieb usq ad ꝯsũationẽ scłi. ¶d hac copłas
fortius q̃ uita duoꝵ tã uehem̃ti uoluntate firmata ẽ :ͦ Temn eu̾ inqͣt
nichilominꝰ tenet᷑ abeo. cui alibi dic̾ Cenuisti manũ dext̾amm. Que
tenet᷑ ⁊ tenet. qͦmͦ iã cacłe potestꝰ Tenet fidei firmitate. cenet deuot¬
ns affectu. At neqͣꝗͣ dru teneret. s ñ ceneret᷑. Tenet᷑ autẽ ꝑotena

Expanded text:
enui eum, nec dimittam. Nec minus forsitan ille teneri vult,ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quid hac copula fortius, quae una duorum tam m tenet, cui alibi dicit: Tenuisti manum dexteram meam . Quae tenetur et tenet, quomodo jam cadere potest? Tenet fidei firmitate, tenet devotionis affectu. At nequaquam diu teneret, si non teneretur. Tenetur autem poten
Abbreviated transcription (Latin):
putatis fr̃s: Nonne angor ñ ne torq̃oi ꝰ ⁊ ut mͥ usurpẽ aliqd
exu̾bis magistri qͥa desapientia ñ possũ. ꝓrsus coartor eduob
feci anpenitentiã agere suꝑ u̾bo meo. qͥa qd̵ uolui ñ recepi  olui in¬
tirũ ꝑimere hostẽ. ⁊ eriꝑe fr̃em. & ñ feci sic. magis aute̾ ꝯtrariũ
accidit. Nã lesi anintã. & culpã auari. Siqͥde accessit n contẽptus.
olurit audire te inqͥt. qͥa uoluit audire me. uides q̃ maiestas

Expanded text:
ut mihi usurpem aliquid ex verbis Magistri, quia de sapientia non possum; prorsus coarctor e duobus, feci; an poenitentiam agere super verbo meo, quia quod volui, non recepi? Volui nimirum perimere hostem, et eripere fratrem; et non feci sic, magis autem contrarium accidit: nam laesi animam, et culpam auxi, siquidem accessit et contemptus. Nolunt audire te, inquit, quia nolunt audire me . Vides quae majestas
Abbreviated transcription (Latin):
signant᷑ recordatione pulsari. uinci tũ eadem desid̾ia memoria habun¬
dantie suauitatis: qmͣ iam exuberib fluentẽ exꝑte sunt: dicerẽ de
liberibus. si ñ me satis dixisse suꝑiꝰ meminissẽ. Nũc uero uides quomͦ
de matre p̃sumunt. quomͦ euis lucra. ⁊ gaudia sua reputant. ꝓpͥe re¬
pulse inuiriã. illiꝰ introductione consolantes. Minime ita confid̾ent: nͥ
diui: utilitati raro. Erudimini qui uidicatis t̾ram. Discite subditoꝵ
matres uos ẽẽ debere. non dũos. Studere magis amari. quã metui.
Et si int̾dũ seu̾itate opus ẽ: pat̾na sit. ñ tirannica. Matres fouendo.
patres uos corripiendo exibeatis. Mansuescite. ponite feritatẽ. Sus

Expanded text:
signantur, recordatione pulsari; vinci tamen eadem desideria memoria abunsignantur, recordatione pulsari; vinci tamen eadem desideria memoria abundantiae suavitatis, quam jam ex uberibus fluentem expertae sunt. Dicerem de uberibus, si non me satis dixisse superius meminissem . Nunc vero vides quomodo de matre praesumunt, quomodo ejus lucra et gaudia sua reputant, propriae repulsae injuriam illius introductione consolantes. Minime ita confiderent, niunt esse formidini, utilitati raro. Erudimini, qui judicatis terram. Discite subditorum matres vos esse debere, non dominos; studete magis amari, quam metui: et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibeatis. Mansuescite, ponite feritatem; sus
Abbreviated transcription (Latin):
nus int̾ris cũ suis se fore. usq ad ꝯsũmationẽ scłi polueent̃e. Sic ⁊ ista
qnͣtũ iuis ꝓficiat. qnͣtũ libet ꝓmoueat᷑. cura ꝓuidentia. atq affectu ab
his quas meuangłio genuit numꝙͣ amouet᷑: nunqͣ sua iuscera obliuis¬
om̃iũ ẽ meus om̃is ꝓuectus: uobis ꝓficio. uobiscũ paͣtibor. quicꝗd plus for¬
te uob meruero. Uis inlubitanter scire. quia inhoc sensu ⁊ affectu locu¬
ta sit : Audi quid ille respondeat. Exuitabimꝰ. ⁊ letabin᷑ inte. Inte inqui¬
uit exultabimꝰ. ⁊ letabim᷑. nam innobis nec dũ m̾emur. & addunt.
Memores uberũ tuoꝵ. hoc ẽ. łquanimit sustinemꝰ. dũ uenias: scientẽ
te plenis ad nos reuersurã uberibus. Tunc nos confidimꝰ eruitare. ⁊ le¬
tari memores interim uberũ tuoꝵ. Qđ ad uingt̃ suꝑ u̾nũ significãt
se adhuc quid̾ẽ ꝓsui imꝑfectione carnaliũ desiderioꝵ. que uiuo de¬

Expanded text:
tionem saeculi pollicentem. Sic et ista, tionem saeculi pollicentem. Sic et ista, quantumvis proficiat, quantumlibet promoveatur; cura, providentia atque affectu ab his, quas in Evangelio genuit, nunquam amovetur, nunquam sua viscera oblivisomnium est meus omnis profectus: vobis proficio, vobiscum partibor quidquid plus forte vobis meruero. Vis indubitanter scire quia in hoc sensu et affectu locuta sit? Audi quid illae respondeant. Exsultabimus et laetabimur in te. In te, inquiunt, exsultabimus et laetabimur: nam in nobis necdum meremur. Et addunt, Memores uberum tuorum, hoc est, aequanimiter sustinemus dum venias, scientes te plenis ad nos reversuram uberibus. Tunc nos confidimus exsultare et laetari, memores interim uberum tuorum. Quod adjungunt, super vinum , significant se adhuc quidem pro sui imperfectione carnalium desideriorum, quae vino de
Abbreviated transcription (Latin):
tłs aniie. Currit sponsa:
currt adolescentule: s que
ad hue infirme sint. pari possunt deuotione cũ sponsa curr̾e. nec ip̃iꝰ
omĩno imitari desid̾ium ⁊ feruorẽ. idõq tardius ꝑuenientes. soris re¬
manent: at caritas sponse ñ quiescit. neq insolescit ut assolet suecessib
suis ut eas obliuiscat᷑. consolans mag̃. ⁊ horiaus ad patientiã. quatinꝰ equa¬
nimit᷑. ⁊ sui ferant repulsam: ⁊ illuis absentiã. Deniq ⁊ nuntiat eis
gaudiũ qd̾ ꝑcepit. ñ od aliud sane nͥ ut sͥ congaudeant: dũ consid̾at
minime alienũ fore a se quicͥqͥd gr̃e. matͥ accesserit. Nam nec illa ita ꝓ¬
fic̾e curat. qd̾ ip̃arũ negligat curam: nec iuuandos suos ꝓfectus rutat
iuiarũ dampuo. Quocũu ꝓinde mĩtꝵꝵ p̃rogatiua tollatur. ab ilus. Carl¬
tate absq dubio. ⁊ pia sollicitudine necesse ẽ eam semꝑ ẽẽ eũ ulis. Spar¬
tet deniq eam sponsũ suũ imitari. ⁊ petent̾e numieũ celos.⁊ nichilomi¬

Expanded text:
tes animae. Currit sponsa, currunt adolescentulae; sed quae cum adhuc infirmae sint, pari possunt devotione cum sponsa currere, nec ipsius omnino imitari desiderium et fervorem; ideoque tardius pervenientes, foris remanent. At charitas sponsae non quiescit, neque insolescit, ut assolet, successibus suis, ut eas obliviscatur, consolans magis et hortans ad patientiam, quatenus aequanimiter et sui ferant repulsam, et illius absentiam. Denique et nuntiat eis gaudium quod percepit, non ob aliud sane, nisi ut sibi congaudeant, dum confidant minime alienum fore a se, quidquid gratiae matri accesserit. Nam nec illa ita proficere curat, quo ipsarum negligat curam; nec juvandos suos profectus putat illarum damno. Quocunque proinde meritorum praerogativa tollatur ab illis, charitate absque dubio et pia sollicitudine necesse est eam semper esse cum illis. Oportet deniq
Abbreviated transcription (Latin):
Ntroduxit me rex incellaria sua. Ecce unde odor ecce quo currit᷑.
Dixerat qͥ currendũ. ⁊ inquo currendũ. s quo currendũ eẽt. ñ dixał.
Ergo adcellaria currit᷑ ⁊ currit᷑ modore qui ex ip̃is procedit. sponsa
illũ solita sua sagacitate p̃sentiente. ⁊ cupiente. in ip̃ius plenitudiue
introduci. Uerũ de cellariis his quid sẽ enͣdũ putamꝰ: Cogitemꝰ ea
interim loca quedam redolentia penes sponsũ. plena odoraũa tis
ferta delicus. In istius medi nempe officina: potiora queq ex
orto. siue exagro seruan da ponunt᷑. Iilue gͦ pariter

Expanded text:
ntroduxit me rex in cellaria sua. Ecce unde odor, ecce quo curritur. Dixerat quia currendum, et in quo currendum; sed quo currendum esset, non dixerat. Ergo ad cellaria curritur, et curritur in odore qui ex ipsis procedit, sponsa illum solita sua sagacitate praesentiente, et cupiente in ipsius plenitudinem introduci. Verum de cellariis his quid sentiendum putamus? Cogitemus ea interim loca quaedam redolentia penes sponsum, plena odoramentis, referta deliciis. In istiusmodi nempe officina 1339 potiora quaeque ex horto, sive ex agro servanda reponuntur. Illuc ergo pariter
Abbreviated transcription (Latin):
uocabuloꝵ uidebimꝰ pꝰea. Nunc aũt aduerte. cuncta apd̃ sponsũ salu¬
bria. euncta suauua reꝑiri: uinũ. uguentũ. aromata. uinũ. scͥpt᷑a
teste letificat cor hominis. Ex hilari nicħlominꝰ faciẽ inoleo legis:
quo utiq pulus pigm̃toꝵ infundit᷑: unguenta fiant. Aromata.
nõ modo grata suauitate odoris: s ui qͦ medencdi utilia s̃. Merito
se ueb̾lucdã iluc exuitat sponsa ubi tanta reclundat ub̃tas gre. S

Expanded text:
sponsum salubria, cuncta suavia reperiri; vinum, unguenta, aromata. Vinum, Scriptura teste, laetificat cor hominis . Exhilarari nihilominus faciem in oleo legis , quo utique pulvis pigmentorum infunditur, ut unguenta fiant. Aromata non modo grata suavitate odoris, sed vi quoque medendi utilia sunt. Merito se introductam illuc exsultat sponsa, ubi tanta redundat abertas gratiae. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
opiou muie inuidentes. inuĩe ꝓnorantes. Erino omĩuna in cella
uor uigs ascipline insolentia moꝵ domanda ẽ.: quousq duris. de
durtiuus semoꝵ ẽ dr.ta logibus humilier̃ ⁊⁊ sanet᷑ cerui cosa uolupitas:
honuo. inse note qd̾ supbiendo amiserat: obeliendo recipiat: dũ so lo
loiri patali affectu non metu discipline. cum uniuersis natẽ sue sotũ¬

Expanded text:
in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bonumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu, non metu disciplinae, cum universis naturae su
Abbreviated transcription (Latin):
absoluas. uideas ñ posse quiesce̾: nec se ullo mͦ equalib seruare in noxios.
Itemq innumeros cernes simpliciter. ac sine q̃rela int̾ fr̃s conuersari. suꝑ
s̃s ñ solũ mutilit̃. s ⁊ simplicit insipient᷑ ⁊ nequit᷑. Quadam siquidẽ boͥ¬
na mediocritate. contenti sunt. qui huꝰ modi sunt. sicut eis m̃surã gr̃e par¬
litus ẽ de minime quidem egentes magistro. nec tamen idonei magist̾io.
Priorib gͦ sequentes quidem inmorib ante cellunt: s ut̾sq suꝑiores exi¬
stunt. qui suꝑiores ẽẽ sciunt. Deniq ⁊ accipiunt inꝓmissione qui bene p̃¬
sunt: constitui suꝑ om̃ia bona dñi sui. At pauci prosecto qui utiliter
panciores qui humilit̾ p̃sint. Facile tam̃ utrumq adimplet qui matr̃e
iuitutũ disctionẽ ꝑfecte adeptus: uino nichilominus caritatis uͥsq ad

Expanded text:
absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter fratres conversari, super fratres non solum inutiliter, sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bona mediocritate contenti sunt qui hujusmodi sunt, sicut eis mensuram gratiae partitus est Deus; minime quidem egentes magistro, nec 1342 tamen idonei magisterio. Prioribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Denique et accipiunt in promissione qui bene praesunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui utiliter; pauciores, qui et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem virtutum discretionem perfecte adeptus, vino nihilominus charitatis usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
non curas. ⁊ quoꝵ ñ zelas salutẽ. subiectionẽ nimis ambiose uendicas
t. Hanc ego cellam quoq gr̃e nominaui. non qd̃ absq grã uł reliquas
duas obtin̾e quis possit. s ob plenitudinẽ que singłarit̾ inista ꝑcipit᷑. De¬
niq plenitudo legis ẽ caritas. ⁊ qui diligit frẽm. legem impleuit. Ui
disti rõnem uocabuloꝵ uide ⁊ differentiã cellarũ. Nec enĩ paris facils¬
tatis. seu facultatis euiscse ẽ. petulantes uagosq sensꝰ. atq intẽꝑantẽ car¬
nis appetitũ. magistͥ compͥmere metu. ac rigida discipline eõhibere cen¬
sura. ⁊ spontaneo affectu bene ꝯsotiis conuenire castigatis sub ferula uł¬
uere morib ⁊ sola magistra uoluntate gratũ parib ger̾ẽ morem. N
neq uniꝰ tursũ quis dicat eẽ meriti. uniꝰ ue uirtutis. socialit᷑ uiuere.
⁊ utilit̾ p̃esse. Quã multi deniq sub p̃ceptore quieti uiuũt. quos si uigo

Expanded text:
non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. Hanc ego cellam quoque gratiae nominavi; non quod absque gratia vel reliquas duas obtinere omnino quis possit, sed ob plenitudinem quae singulariter in ista percipitur. Denique, plenitudo legis est charitas; et, qui diligit fratrem, legem implevit . 8. Vidisti rationem vocabulorum; vide et differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis seu facultatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis convenire; castigatis sub ferula vivere moribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti vivunt, quos si jugo
Abbreviated transcription (Latin):
qd ẽ ineapite: ad leuẽ caloris tactũ descendentis. ac diffluentis ꝑ totũ. Ita¬
q incella discipline tamqm sicce. ac simplices aromatũ species continent̃.¬
⁊ inde aromaticam eã de nominandã putaui. In ea uero que nature
dicta ẽ. qm̃ iam quasi confecta reponunt᷑. ⁊ seruant᷑ unguenta: nichi¬
lominꝰ exlẽ nom̃ ⁊ ip̃a accepit. ut unguencaria nuncuparet᷑. Nam
uinariã quoq cellam. non aliã sane sui nominis arbitror ferre rati¬
onem: nisi qđ inea uinũ zeli incaritate feruentis recondit᷑. Nec deb
omnino p̃esse aliis. qui ineam nec dum meruit in tͦduci. Oportet ꝓr¬
sus hoc uino estuet qui aliis p̃sidet. quẽadmodũ doctor gentiũ esty¬
abat quando dicebat. Quis infirmat᷑. ⁊ ego ñ infirmor : Quis scan¬
dalizat᷑. ⁊ ego ñ uror : Alioquin improbe satis p̃ee affectas. quibꝰ ꝓdẽe

Expanded text:
quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaquod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et inde aromaticam cam denominandam putavi. In ea vero quae naturae dicta est, quoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino praeesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Alioquin improbe satis praeesse affectas, quibus prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ⁊ quã iocundũ habitare fr̃s in unũ. sicut unguentũ incapite.
Accedit nimirũ disciplinatis moribꝰ tanꝗͣ tritis specieb oleũ leticie bonũ
nature. ⁊ fit unguentũ bonũ atq iocundũ. quo qͣͣ unctꝰ readit᷑ hõ
suauis. ⁊ mitis. homo sine querela. neminẽ circũueniens. neminẽ
concuciens. neminẽ ledens. nemini se suꝑ extollens. aut p̃ferens.
insuꝑ ⁊ libent̃ ꝯmunicans inratione dati. ⁊ accepti. Puto sibene in¬
tellexisti utͥusq celle ꝓprietates. ñ congrue me hanc unguentariam
illam aromaticã appellasse testab̾is. In illa deniq sicut pigm̃toꝵ ui¬
res atq fraglantiã. pistili extorquet. ⁊ exigit iuolenta contusio: sic
tectoꝵ moꝵ elicit quodam mͦ. ⁊ expͥmit nat᷑alem uim uis magist̾ii:
⁊ districtio discipline. In hac autẽ uoluntarie. ⁊ tamquã in nate affec¬
tionis grata mansuetudo sponte officiosa currit: instar plane ungũeti

Expanded text:
bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguentum in capite . Accedit nimirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela, neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testaberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit violenta contusio, sic rectorum morum elicit quodammodo et exprimit naturalem vim vis Magisterii, et districtio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti
Abbreviated transcription (Latin):
in cunctis uiuentib. quemadmodum sc̃s aliquis desemetip̃o con¬
fessusẽ. s in fide. ⁊ lenitate ip̃orum saluos fecit illos.⁊̃ ⁊ sc̃os mag̃

Expanded text:
in cunctis viventibus: quemadmodum sanctus aliquis de semetipso confessus est, sed in fide, et lenitate ipsorum salvos fecit illos, et jam sanctos,
Abbreviated transcription (Latin):
cem̃tariam. ⁊ quec̃q istiusimͦ artes sunt que ad usum uite p̃sentis
ab hominib exercentur. munquid impedit ad salutem . Etiam abeq
om̃ib ił aitib que liberales dm̃. qͣmuis houestiorib. utiliorib q
studiis. ⁊ discantur. ⁊ ex̾ceantur. qͣm plurimi hominũ salui fcĩ
sunt. placentes morib. atq oꝑib. Quantos enumerat apłs ĩ¬

Expanded text:
caementariam, et quaecunque istiusmodi sunt artes, quae ad usus vitae praesentis caementariam, et quaecunque istiusmodi sunt artes, quae ad usus vitae praesentis ab hominibus exercentur, nunquid impedit ad salutem? Etiam absque omnibus illis artibus, quae liberales dicuntur, quamvis honestioribus, utilioribusque studiis discantur et exerceantur, quam plurimi hominum salvi facti sunt placentes moribus atque operibus. Quantos enumerat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
N ego mee ꝓmissioni. en ego desiderus uñs. en ego ⁊̃ dõ ꝓ debito
mulatu. tuplici ut uidetis rone urgeor ad loquendum
nab me. Quid si loquar. ꝓfecto uereor idem iudicium. ne loqͣntẽ
uidł ⁊ ñ facientem. identidem os meum condempnet me. Iuuate
me or̃onib ur̃is. ut semꝑ possim ⁊ loqui que oportet. ⁊ oꝑe implere
que loquor. N ignoratis hodiernum nob̃ ꝓpõitũ ẽẽ sernonem de
ignorantia. uł pociꝰ de ignorantiis. qũi due si meministis ꝓposite st̃.
nr̃i una.⁊ alt̾a dei. Quas ⁊ moniuius ambas ẽẽ cauendas. qd̾
ambe dampnabiles sint. Suꝑẽ ut cdarius hoc ip̃m faciã. edissem̃
plenius. S prius querendum existimo. sit ne ignorantia omis dãp¬
nabit. Qmͥ quidem uidetur ñ ẽẽ. Neq enĩ omis iguorantiã damp¬
nat. s multa ⁊ unumera ẽẽ q̃ nescire liceat absq diinittiõe
salutis. u̾bi grã. Si ignoras fabrilẽ aitem. seu carpertanam aut

Expanded text:
n ego meae promissioni; en ego desideriis vestris; en ego etiam Deo pro debito famulatu. Triplici, ut videtis, ratione urgeor ad loquendum;nabit me. Quid, si loquar? Profecto vereor idem judicium, ne loquentem videlicet, et non facientem, identidem os meum condemnet me. Juvate me orationibus vestris, ut semper possim et loqui quae oportet, et opere implere quae loquor. Non ignoratis hodiernum nobis propositum esse sermonem de ignorantia, vel potius de ignorantiis; quoniam duae, si meministis, propositae sunt, nostri una, et altera Dei: quas et monuimus ambas esse cavendas, quod ambae damnabiles sint. Superest ut clarius hoc ipsum faciam, edisseram plenius. Sed prius quaerendum existimo, sitne ignorantia omnis damihi quidem videtur non esse. Neque enim omnis ignorantia damnat, sed multa, et innumera esse, quae nescire liceat absque diminutione salutis: verbi gratia, si ignoras fabrilem artem, seu carpentariam, et
Abbreviated transcription (Latin):
iim. sic̃ ñ ẽ societas luci ad tenebras ꝓfecto neminẽ in mudoꝵ locꝰ in loco
salittis itanet. Si quis alit̾ sapit. arguet illum apłica uar absq omni
emtebig uo asserens. qm̃ qͥ talia aigunt. regnũdei ñ possidebunt. Qua rar

Expanded text:
ium, sicut non est societas luci ad tenebras: profecto neminem immundorum locus in loco ium, sicut non est societas luci ad tenebras: profecto neminem immundorum locus in loco salutis manet. Si quis aliter sapit, arguet illum apostolica vox, absque omni ambiguo asserens: Quoniam, qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt . Qua jam
Abbreviated transcription (Latin):
mulent.⁊ letent᷑ inꝑditione hominũ. Colle de eccłia honorabile conubiũ.
thoꝵ in macłatũ. ñ ne reples Seam ꝯcubinariis. incestuosis. semini flui
mollib. mascłoꝵ ꝯcubitorib. ⁊om̃ deniq gen̾e inmundoꝵ: Elige gͦ utrum¬
libet aut saluari uniu̾sa monstra hec hominũ. aut numerũ saluandoꝵ
ad ꝯtinentiũ redigi paucitatẽ. Qͣm pareus in uno.qͣm largus inaltero. ᷤ¬
Neutrum hoꝵ ꝯpetit saluatori. Qd: Coronabit᷑ turpitudo. Nichil minꝰ de¬
cet honestatis auctorẽ. dãpiabit᷑ uniu̾sitas p̃ter paucłos ꝯtinentes.
Nonẽ hoc ẽẽ saliratorẽ. Rara int̾ris ꝯtinentia. neq protantillo q̃ stu ad t̾ras
plenitudo illa semet ipãm exinaniuit. & qͦmͦ de illa om̃s accepimꝰ. si soł
india̾ continentib participiu suiꝰ Non ẽ qd̾ ad hoc respondeant: S neq¬
ad illud credo. Si honestati inceł ẽ locꝰ. ñ sit autẽ honesto. ⁊turpi ꝯsorti¬

Expanded text:
n perditione hominum. Tolle de Ecclesia honorabile connubium et torum immaculatum ; nonne reples cam concubinariis, incestuosis, seminifluis, mollibus, masculorum concubitoribus, et omni denique genere immundorum? Elige ergo utrumlibet, aut salvari universa monstra haec hominum, aut numerum salvandorum ad continentium redigi paucitatem. Quam parcus in uno! quam largus in altero! Neutrum horum competit Salvatori. Quid? coronabitur turpitudo? Nihil minus decet honestatis auctorem. Damnabitur universitas praeter pauculos continentes? Non est hoc esse Salvatorem. Rara in terris continentia, neque pro tantillo quaestu ad terras plenitudo illa semetipsam exinanivit. Et quomodo de illa omnes accepimus, si solis indulsit continentibus participium sui? Non est qtati in coelis est locus, non sit autem honesto et turpi consort
Abbreviated transcription (Latin):
xit̃ rusticie ñ admittit. Ita nescio qͦ pͣue et miro mͦ ipsa sͥ uo¬
lenads peogato qͥ dẽ indet̾ius mutata necessitatẽ fac̃. ut nec

Expanded text:
riter justitiae non admittit. Ita nescio quo pravo et miro modo ipsa sibi voluntas, peccato quidem in deterius mutata, necessitatem facit: ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ñ uruent ineis. Iitterał illa u̾bicausa obseriatio sabbati sonan¬
dat. fuerit sane bona suo tempore. post tempꝰ si uenerit. ñ bonã a
censeo. Omĩs &̃ lenis ñ lenit̾ descendens pluura si sit intẽpestrua.
molesta ẽ. Ponec gͦ istiꝰ modi aq̃ pestilentes occupa uert̾ t̾ram ꝯimula¬
luerunt suꝑ eam. tempꝰ suũ urnee ñ habuerunt. nec fuit qd speiria
inuitaret᷑. ad putandas uineas. Cet̾um ilł decurrentib t̾ra appari¬
it arida. ⁊ flores apparuerunt inea. significanteᷤᷤ tempꝰ putationis
adee̾. Queris q̃ñ fuit. Qͣntdo putas ñ cũ reflonit caro xp̃i inresus

Expanded text:
quibus non vivent in eis . Litteralis illa, verbi causa, observatio Sabbati, sonanquibus non vivent in eis . Litteralis illa, verbi causa, observatio Sabbati, sonandat. Fuerit sane bona suo tempore; post tempus si venerit, non bonam jam censeo. Omnis etiam Ienis et leniter descendens pluvia, si sit intempestiva, molesta est. 8. Donec ergo istiusmodi aquae pestilentes occupaverunt terram, et invaluerunt super eam; tempus suum vineae non habuerunt, nec fuit quod sponsa invitaretur ad putandas vineas. Caeterum illis decurrentibus terra apparuit arida, et flores apparuerunt in ea, significantes tempus putationis adesse. Quaeris quando hoc fuit? quando putas, nisi cum refloruit caro Christi in resu
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ sunt eiꝰ Tolle colle in qͥunt. crucifige eũ. Onubes uolentas ꝯtur
bulentas. o ymbrẽ. pcellosũ. o torrentẽ iniqͥtatis eu̾tere mag̃ qͣm fe¬
cundare ⁊doneũ: Nec minꝰ malꝰ. minꝰ ue amarꝰ. imori licet impetu
ꝓruens ymber ille qͥ subsequutꝰ ẽ. Alios saluos fec̃. se tp̃m ñ potest
saluũ facere: Xp̃c rex isrł descendat nc̃ decruce. ⁊ credimꝰ ei. Philoso¬
phoꝵ uentosa loqͣcitas non bonꝰ ẽ ymbei. qͥ sterilitatẽ mag̃ intulit
terris qͣm fertilitatẽ. Multo mag̾ pͣua doginata hereticoꝵ nali ym¬
bres sunt. q̃ ꝓfructib spinas. ꝓlueunt &e tribulos. Mali ymbres &̃ tra¬
ditiones phariseoꝵ qͣs saluntor redarguit. ⁊ ipsi nubes male. & nͥ
existimes me in ruriã facere moysi nam bona nubes ẽ illa ñ omne
qd̾ pluit ł ipsa. botrũ tam̃ dicã. ne illi contradicã qͥ ait Dedi illis .i.¬
iudeis p̃cepta ñ botra. haut dubrũ qͥn ꝑtoysen. ⁊ rustificationes in

Expanded text:
fige eum . O nubes violentas et turbidas! O imbrem procellosum! o torrentem iniquitatis, evertere magis, quam fecundare idoneum! Nec minus malus minusve amarus, minori licet impetu proruens, imber ille qui subsecutus est: Alios salvos fecit, se ipsum non potest salvum facere. Christus rex Israel descendat nunc de cruce, et credimus ei . Philosophorum ventosa loquacitas non bonus imber est qui sterilitatem magis intulit terris, quam fertilitatem. Multo magis prava dogmata haereticorum mali imbres sunt, quae pro fructibus spinas producunt et tribulos. Mali imbres etiam traditiones Pharisaeorum, quas Salvator redarguit, et ipsi nubes malae. Et nisi existimes me injuriam facere Moysi, nam bona nubes est illa, non omne quod pluit vel ipsa, bonum tamen dicam ne illi contradicam, qui ait: Dedi illis, icepta non bona haud dubium quin per Moysen et justificationes, in
Abbreviated transcription (Latin):
respondebat. factus ruata ꝓpħam sic̾ homo ñ audiens:ñ habens inore suo
redargutiones. Dicebat autẽ. Si uobis dicrero ñ creditis mͥ. si autẽ ⁊ int̾roga¬
uero non responde̾t᷑is mͥ: sciens tempꝰ putationis ñdum aduenisse. nec
responsuram ꝓrsus uineã suã impensis laborib .i. nec fidei. nec bom oꝑis
les quidã malicie ymbres occupauerant. tram. racta semnra u̾bi suffoca¬
te. qm fouere paratiores. s ꝯcultui uinearũ omnẽ nichilominꝰ impen¬
endã oꝑam frustraturi. Qͦs uos me nc̃ putatis dice̾ ymbres.ͦ Istos ne
Io udimꝰ currentes ꝑaerem nubes turbulento spũ spargere suꝑ t̾ram.
q dem his utsibilib atq corporeis ad nr̃os utiq corporeos usus datis. de
quib mulla plane sicͥ nec debub cura ẽ deo. S quib Profecto q̃ seuit ⁊¬

Expanded text:
respondebat , factus, juxta Prophetam, sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones . Dicebat autem: Si vobis dixero, non credetis mihi; si autem et interrogavero, non respondebitis mihi : sciens tempus putationis nondum advenisse, nec responsuram prorsus vineam suam impensis laboribus, id est nec fidei, nec boni operles quidam malitiae imbres occupaverant terram, jacta semina verbi suffocare, quam fovere paratiores; sed et cultui vinearum omnem nihilominus impendendam operam frustraturi. 7. Quos vos me nunc putatis dicere imbres? istosne, quos videmus currentes per aera nubes turbulento spiritu spargere super terram? quidem his visibilibus atque corporeis ad nostros utique corporeos usus datis, de quibus nulla plane, sicut nec de bobus cura est Deo. Sed quibus? Profecto quae
Abbreviated transcription (Latin):
oͦe. Ipse inqͣm floscampi ⁊ lilrũ ꝯualliũ iħc. ut putat᷑ fliꝰ oseph ana. a¬
reth. ꝙͦ. int̾p̃tat᷑ flos. Isgͥ flos apparuit pͥmꝰ. non sol Nam ⁊multisi
corpora scõꝵ qͥ dormierant parit̾ surrexert̃. qͥueluti q̃dam lucidll¬
mi flores simul apparuert᷑ int̾ra nr̃a. Deniq uenert᷑ inscãm enl¬
fructum fidei. Nam pꝰqͣm ille infidelitatis ymber aliqͣntuliot
exparte abiit ⁊ recessit sequuta mox ẽ pluuia uoluntaria qͣm seg¬
gauit ds hereditatisue.&. flores ⁊pparere ceperunt. Dominꝰ dedit benig¬
nitatẽ. ⁊ t̾ra nr̃adedit sruetũ. s. ita ut una die trrã milta. ñ alta qͥnq
milta de popło crederent. adeo inbreui creuit floꝵ mimerus .i. creden¬
tiũ multitudo. & ñ potuit gelu malice pͣualere adu̾sus flores qͥ appa¬
rebant. nec p̃riꝑe ut assolet fructũ uite quẽ ꝓmittebant. Nam cum
om̃s qͥ crediderant induerent᷑ uͥtute exalto. surrecert̃ exeis homineᷤᷤ

Expanded text:
nquam, flos campi et lilium convallium Jesus , ut putabatur filius Joseph a Nazareth , quod interpretatur flos. Is ergo flos apparuit primus, non solus. Nam et multa corpora sanctorum, qui dormierant, pariter surrexerunt, qui veluti quidam lucidissimi flores simul apparuerunt in terra nostra. Denique venerunt in sanfructum fidei. Nam postquam ille infidelitatis imber aliquantulum, vel ex parte, abiit et recessit, secuta mox est pluvia voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, et flores apparere coeperunt. Dominus dedit benignitatem, et terra nostra dedit flores suos, ita ut una die tria millia, in alia quinque millia de populo crederent : adeo in brevi crevit florum numerus, id est credentium multitudo. Et non potuit gelu malitiae praevalere adversus flores qui apparebant, nec praeripere, ut assolet, fructum vitae, quem promittebant. 9. Nam cum omnes qui crediderant, induerentur virtute ex alto, surrexerunt ex eis homine
Abbreviated transcription (Latin):
Audi scm̃ dd. de iuro bono quid canat. Erit ait tanquã lignũ qd̵
plantatũ ẽ secus decursus aquar̃. qd̾ fructũ suũ dabit intẽꝑe suo:⁊
foliũ eius ñ defluet. Audi ieremiã eodẽ spũ concinentẽ. ⁊ his pene
uerbis. Erit tanquã lignũ inquit qd̾ plantatũ÷ secus decursus aqͥriĩ
qͣ ad humoiẽ mutit radices sucis. ⁊ ñ timeb̾ cũ uenerit estꝰ. Itẽ ꝓpħa

Expanded text:
Audi sanctum David de viro bono quid canat. Erit, ait, tanquam lignum quod Audi sanctum David de viro bono quid canat. Erit, ait, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non defluet Audi Jeremiam eodem spiritu concinentem, et eisdem pene verbis. Erit tanquam lignum, inquit, quod plantatum est secus decursus aquarum, quod ad humorem mittit radices suas, et non t
Abbreviated transcription (Latin):
conseqñtia ex his q̃ p̃tȩxaiuimꝰ manifesta ẽ. uideamꝰ iam de cellariis.
quid sp̾italit̾ sentire debeamꝰ. Inconseqñtib m̃tio fit etiã de orto. ⁊
decubiculo. que ambo nunc aduingo istis cellariis. ⁊ iup̃sentẽ dis¬
putationẽ assumo: nam simul tractata meliꝰ ex inuicẽ innotescent.
&e queramꝰ si placet tͥa ista inscͥpt᷑is scĩs ortũ. cellarium. cubiculũ. In
ipsis nẽpe libent̾ dm̃ siciẽs aĩa uersat᷑. ⁊ morat᷑. sciens se ibi absq
dubio inuent᷑am. quẽ sitit. Sit itaq ortus: plana ae sumplex hystoria.
sit cellariũ morał sensus. sit cubiculũ: archanũ theorice contẽplatiõis.
& pͥmũ quidẽ hystoriam ad ortũ puto ñ in mĩto deꝑutaui qd̾ inea
inueniant᷑ uiri uirtutũ. tanꝗͣ ligna fructifera morto sponsi. et in
ꝑadyso dĩ. dequoꝵ bonis actib ac morib qͦt sumis exempla: tot carꝰ¬
pis poma. An forte quis ambigat dĩ ẽẽ plantationẽ bonũ homiuẽᷤ

Expanded text:
consequentia ex his quae praetaxavimus manifesta est, videamus jam de cellariis 1340 quid spiritualiter sentire debeamus. In consequentibus mentio fit etiam de horto et de cubiculo, quae ambo nunc adjungo istis cellariis, et in praesentem disputationem assumo: nam simul tractata melius ex invicem innotescent. Et quaeramus, si placet, tria ista in Scripturis sanctis, hortum, cellarium, cubiculum. In ipsis nempe libenter Deum sitiens anima versatur et moratur, sciens se ibi absque dubio inventuram quem sitit. Sit itaque hortus simplex ac plana historia; sit cellarium moralis sensus; sit cubiculum arcanum theoricae contemplationis. 4. Et primum quidem historiam ad hortum puto non immerito deputari, quod in ea inveniantur viri virtutum, tanquam ligna fructifera in horto sponsi et in paradiso Dei, de quorum bonis actibus ac moribus quot sumis exempla, tot carpis poma. An forte quis ambigat Dei esse plantationem bonum hominem?
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Creatio quidẽ tanꝙͣ orti satio: siue plantatio. Reconciliatio aũt̃¬
quasi germinatio satoꝵ. ł plantͣmꝵ. Temꝑe nẽpe suo rorantib celis
de suꝑ. ⁊ nubibus pluentib uistũ. aꝑta ẽ t̾ra. ⁊ germinauit saluatore.
ꝑ quẽ facta ẽ celi. t̾req reconciliatio. Ip̃e ẽ enĩ pax nr̃a qui fecit utraq
unũ. pacificans in sanguine suo que int̾ris st̃. ⁊ que incelis. Porro
reꝑatio fut᷑a᷑ ẽ. infine scłi. Erit enĩ celũ nouũ. ⁊ t̾ra noua. ⁊ colligen¬
tur boni de medio maloꝵ. tanqm sructꝰ de orto. iudi prõpturia repo¬
nendi. Indie illa erit ut scͥptũ ẽ germen dñi in magnificentiao oe

Expanded text:
ratio. Creatio est tanquam hortisatio vel plantatio; reconciliatio, tanquam germinatio satorum vel plantatorum. Tempore namque suo rorantibus coelis desuper et nubibus pluentibus justum, aperta est terra et germinavit Salvatorem, per quem facta est coeli terraeque reconciliatio. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum , pacificans in sanguine suo quae in terris sunt, et quae in coelis . Porro reparatio futura est in fine saeculi. Erit enim coelum novum, et terra nova: et colligentur boni de medio malorum, tanquam fructus de horto, in Dei promptuaria reponendi. In die illa, ut scriptum est, erit germen Domini in magnificentia et
Abbreviated transcription (Latin):
sta ait. ñ qr nos dilexerimꝰ eum. s qr pͥor ip̃e dilexit nos. Deniq dilexit.
⁊ ñ existentes. S adiecit ⁊ resistentes diligẽ: iuxta pauli restimoniũ dr¬
centis. qm̃ cũ ad huc inunici ẽẽ mꝰ. reconciliati sumꝰ d̾o ꝑ mortẽ filii eiꝰ. Alio¬
quin si ñ duexisset uumicos. ñdũ possedisset amicos. sicut nec dũ quos
sic diuge̾t essent. si non dilexisset. qui nõdũ cẽnt. Duexit aũt dulciter̃.
sapienter. fortiter. Dulce nempe dixerĩ. qđ carnẽ induit. cautũ qd̃ eulpã
catut. forte. qđ mortẽ sustinuit. Nam quos saue incarne iusitauit carna

Expanded text:
s dilexerimus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Denique dilexit etiam non existentes; sed adjicit et resistentes diligere, juxta Pauli testimonium dicentis: Quoniam cum adhuc inimici essemus, reconciliati sumus Deo quin si non dilexisset inimicos, nondum possedisset amicos, sicut necdum quos sic diligeret essent, si non dilexisset qui nondum essent. 3. Dilexit autem dulciter, sapienter, fortiter. Dulce nempe dixerim, quod carnem induit; cautum, quod culpam cavit; forte, quod mortem sustinuit. Nam quos sane in carne visitavit, carna
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ omĩa Dm̃ time et mandata eus obserua: hoc ẽ inqͥt omĩs homo
łrgo si hoc est om̃is homo: absq hoc nichil homo. Inclinos tͥ d̾s: modiẽ
id qd̾ me dignatꝰ es ẽẽ. At qui de mea misera uita. suscipe obsecro residuũ
annoꝵ meoꝵ. phis uero quos uiuendo ꝑdidi q ꝑdite uixi. cor contͥtũ
⁊ humiliatũ deus non despicias. Dies mei sicut umbra declinauer̃t.⁊ p̃te¬
rier̃t sine fructu. impossibile ẽ ut reuocẽ. placeat ut recogite tibi eosin
amaritudine anime tee. Iam de sapientia. ante te ẽ omne desideriũ
nieũ. ⁊ ꝓpositũ cordis mes. Si qua eẽt inie: seruarẽ adte. S ds seis in
sipientiam mȩã nisi qd̾ hoc ip̃m fortasse saꝑe ẽ. quod ego agnoseo eam ⁊

Expanded text:
inter omnia: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est, inquit, omnis homo . Ergo si hoc est omnis homo, absque hoc nihil omnis homo. Inclina tibi, Deus, modicum id quod me dignatus est esse; atque de mea misera vita suscipe, obsecro, residuum annorum meorum; pro his vero, quos vivendo perdidi, quia perdite vixi, cor contritum et humiliatum, Deus, non despicias. Dies mei sicut umbra declinaverunt, et praeterierunt sine fructu. Impossibile est ut revocem; placeat ut recogitem tibi eos in amaritudine animae meae. Jam de sapientia, ante te est omne desiderium meum, et propositum cordis mei; si qua esset in me, servarem ad te. Sed, Deus, tu s
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ murenulas has demanu nr̃a. cet̾um delectationeᷤᷤ in dextera
eiꝰ usq infinẽ. Ad u̾tendũ cuiꝰ cemodi ei murenulas offerunt. Aureas in¬
qͥt n uermiculatas argento. Aurũ diuinitatiᷤ ẽ fulgor. aurũ sapienti¬
a qͣ desursũ ẽ. hoc auro fulgentia q̃dam qͣsi uitatis signacła spondẽt
se figuraturos. hi qͥb id ministerii ẽ suꝑm aurificeᷤ. atq int̾nis anime
aurib inserturoᷤᷤ. Qd ego ñ puto ẽẽ aliud ꝙͣ texere spũaleᷤ qͣsdam si¬
milituditie. ⁊ inipsis purissima diuine sapientie sensa. anime ꝯtẽ¬
plantis ꝯspectib importare. ut uideat saltẽ ꝑ specłm ⁊ in eniguiate.
qd̵ ñdũ facie ad faciẽ ualet ullatenꝰ intueri. Diuina st̃ nnͥexꝑtis ꝓł¬

Expanded text:
lationem muraenulas has de manu nostra; caeterum delectationes in dextera lationem muraenulas has de manu nostra; caeterum delectationes in dextera ejus usque in finem. 3. Advertendum cujusmodi ei muraenulas offerunt: Aureas, inquit, et vermiculatas argento. Aurum divinitatis est fulgor, aurum sapientia quae desursum est. Hoc auro fulgentia quaedam quasi veritatis signacula spondent se figuraturos hi, quibus id ministerii est, superni aurifices, atque internis animae auribus inserturos. Quod ego non puto esse aliud, quam texere spirituales quasdam similitudines, et in ipsis purissima divinae sapientiae sensa animae contemplantis conspectibus importare, ut videat, saltem per speculum et in aenigmate, quod nondum facie ad faciem valet ullatenus intueri. Divina sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ui g sid es erauditu.⁊ ex isla uisꝰ ꝓuiregatio ⁊ . tnerito ali omã¬
dis aurib intendebant. dũ auditꝰ sic̾ ratio docuit. uisus sit p̃paratio
Tu inqͥunt osponsa intuende dilecti in hras claritati. s ħ alt̾ius tempo¬
ris ẽ. Damꝰ autẽ inp̾sentiarũ ornam̃ta aurib tuis. ꝗͦ erit tͥ int̾im conso¬
latio. erit p̃paratio adħ ipm qd̾ postulas. Ac si ilłd̃ ꝓpħe ei dicant. Audi
filia. nuide. Uid̾e desideras. s audi pͥus. Gradꝰ ẽ auditꝰ ad uisũ. ꝓinde
audi & inclina aurẽ tuã. ornam̃tis q̃ tͥ facimꝰ. ut ꝑ auditꝰ obedientiã:
ad głam ꝑuenias uisionis. Nos audicui tuo damꝰ gaudiũ ⁊ leticiã.
nã uisui ñ ẽ nrm̃ dare in quo plenitudo gaudii. ⁊ tui desiderii ad impletio
ẽ. s illiꝰ q̃ diligit anima tua. Ipse ut gaudrũ tuũ plenũ sit ostendet se
ip̃m tͥ. ipse ad implebit te leticra eũ uultu tuo. Tu int̾im accipe ad ꝯso¬

Expanded text:
auditu, et ex illa visus purgatio est, merito illi orndis auribus intendebant, dum auditus, sicut ratio docuit, visus sit preparatio. Tu, inquiunt, o sponsa, intuendae dilecti inhias claritati; sed hoc alterius temporis est. Damus autem in praesentiarum ornamenta auribus tuis, quod erit tibi interim consolatio, erit et praeparatio ad hoc ipsum quod postulas, ac si illud prophetae ei dicant: Audi, filia, et vide . Videre desideras, sed audi prius. Gradus est auditus ad visum. Proinde audi, et inclina aurem tuam ornamentis quae tibi facimus, ut per auditus obedientiam ad gloriam pervenias visionis. Nos auditui tuo damus gaudium et laetitiam. Nam visui non est nostrum dare in quo gaudii plenitudo et tui desiderii adimpletio est, sed illius quem diligit anima tua. Ipse ut gaudium tuum plenum sit, ostendet se ipsum tibi; ipse adimplebit te laetitia cum vultu suo. Tu interim accipe ad conso
Abbreviated transcription (Latin):
tatiõis nubes. que hunc oꝑire ad horam ẽnit᷑. ati ad leuẽ flatũ aure blã¬
dioris solito ceꝑint unguenta liquesc̃̾e. Aromata fluere: ⁊ dare odorẽ su¬
um. Tunc curremꝰ: inodore illo curremꝰ. Spirantib inquã unguentis
curremꝰ: qm̃ absced torpor qui nunc÷. ⁊ reuertet᷑ deuotio: ⁊ iam non
erit opꝰ nobis ut trahamur. quippe odore excitatis: ut sponte curramꝰ.
Nunc uero int̾im trahe me pꝰte. Uides ne illũ qui inspũ ambulat ne

Expanded text:
tationis nubes, quae hunc operire ad horam cernitur, atque ad lenem flatum aurae blandioris solito coeperint unguenta liquescere, et aromata fluere, et dare odorem suum. Tunc curremus, in odore illo curremus. Spirantibus, inquam, unguentis curremus, quoniam abscedet torpor qui nunc est, et revertetur devotio, et jam non erit opus nobis ut trahamur, quippe odore excitatis, ut sponte curramus. Nunc vero interim trahe me post te. Videsne illum qui in spiritu ambulat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
post te. Beatus siquide cuiꝰ auxiliũ abste. ascensiones incorde suo dispo¬
suit inualle lac̾marũ. ꝑuenturus qnͣdoq ad̾te in montib gausioꝵ.
hoc scientib cunctis q delectationes indextera tua usq infinẽ. Et ꝓp¬
terea uolunt te om̃s frui: at non ita ⁊ ĩmitari. Conregnare cupiunt.
s N. ꝯpati. Ex his erat ille qui dicebat. Moriat᷑ anima mea morte uistoꝵ.
fiant nouissima mea hoꝵ similia. Optabat sͥ extrema iustoꝵ s non
ita ⁊ pͥncipia. Mortẽ spũaliũ optant sibi etiã carnales. quoꝵ tam̃ uitam

Expanded text:
iquidem cujus est auxilium abs te; ascensiones in corde suo disposuit in valle lacrymarum , perventurus quandoque ad te in montibus gaudioruhoc scientibus cunctis, quia delectationes 1331 in dextera tua usque in finem . Et propterea volunt omnes te frui, at non ita et imitari; conregnare cupiunt, ed non compati. Ex his erat ille qui dicebat: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Optabat sibi extrema justorum, sed non ita et principia. Mortem spiritualium optant sibi etiam carnales, quorum tamen vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nec int̾ laudeᷤᷤ suaᷤᷤ. humilitatis obliuiscit᷑. ꝗͣ . humilit̾ ꝯfitet᷑ sub
tardi nomine. Ac si uoce uͥginis marie dicat. A ulliꝰ mͥ mertri ꝯscta
inqͥt sapientia. nͦ mea nobilitas. ñ mea pule̾tudo q̃ nulla erat mͥ.
s que solaerat hunilitas dedit odorẽ suũ .i. solitũ. Solito placet deo
humilitas Solito plane atq exconsueto excelsus humilia respiẽ¬
oño. ⁊ ideo cũ esset rex inaccubitu. .i. inexcelso habitacło suo. illuc
qr humilitans odor ascendit. In altis habitat inqͥt. ⁊ humilia
tes rogẽ hune esse clem̃tẽ. eiii ꝑhenins acubitꝰ ẽ pat̾ne benigni¬
tatis eliu̾sõ Merito clamo humihũ ascendit adeũ. cui fons pie¬
iptetia maiestatẽ nͥ pat̾nũ. huntiliũ si ħeritio suspicet᷑: deniq
deni: nomiat nã sponsũ int̾im t̾rita increpatione ñ audet.
nn celto habitare fatetꝰ᷑ nec si tam̃ diffioet humilitas. Primiti¬
s ecelie potes hnẽ ꝯgruentissime aptare sermotiẽ si recordar

Expanded text:
nec inter laudes suas humilitatis obliviscitur, quam et humiliter confitetur sub nardi nomine; ac si voce virginis Mariae dicat: Nullius mihi meriti conscia inquit, sapientia, non mea nobilitas, non mea pulchritudo, quae nulla erant mihi, sed quae sola inerat humilitas dedit odorem suum, id est solitum. Solito placet Deo humilitas; solito plane atque ex consueto excelsus Dominus humilia respicit: et ideo, cum esset rex in accubitu, id est in excelso habitaculo suo, illuc quoque humilitatis odor ascendit. In altis habitat, inquit, et humilia tes regem hunc esse clementem, cui perennis accubitus est paternae benignitatis diversorium. Merito clamor humilium ascendit ad eum, cui fons piein regia majestate, nisi paternum, humilium trepidatio suspicetur. Denique: denique nominat, nam sponsum interim territa increpatione non audet; et in alto habitare fatetur, nec sic tamen diffidit humilitas. 11. Primitivae Ecclesiae potes hunc congruentis sine aptare sermonem, si re