comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsueuit: Et gentilis ppl̾s carnis quidem
inse peccat᷑o mactauit. s cooptum se pec¬
catis carnalibꝰ confiteri nõ erubuit. Quid
ẽ qd̾ ueste maioris induit᷑. nͥ qd̾ sacre scpͥtu¬
re p̾ceptis:. que maiori ppło data fuerant ĩ
bona opatione uestitꝰ ẽ: et eis minor in do¬
mo utit᷑. que maior foras exiens intꝰ reliquit:
Q ailla gentilis ppłs p̾cepta tenet iniñte: q̃
iudaicꝰ ppłs habere non potuit. dum solam ĩ
eis litt̾am attendit. Et qͣd ẽ qd̃ ysaac eun¬
dem filium nesc̃. quẽ bñdicit. nͥ hoc qd̾ de
gentili ppło dñs ꝑpsalmistam dic: Populꝰ
quẽ nõ cognoui ẜuiuit mͥ. ab auditu auris

Expanded text:
consuevit? Et gentilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed coopertum se peccatis carnalibus confiteri non erubuit Quidnduitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est? et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia ille Gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est, quod Isaac eumdem filium nescit, quem benedicit, nisi hoc quod de Gentili populo Dominus per Psalmistam dicit: Populus, quem non cognovi, servivit mihi, ob auditum auris
Abbreviated transcription (Latin):
gum celare u̾bũ ⁊ gła
oei e inuestigare sermonẽ. Quia ⁊ honorẽ
hoĩum eoꝵ secreta abscondere. ⁊ gła d̾i ẽ mis¬
obscuritatibꝰ auditis. Magne uͦ utilitatis est
obscuritas eloquioꝵ dĩ. qr excercet sensũ ut
fatigatione dilatetur. ⁊ exercitatꝰ capiat qd̃
incunctis eẽt apta uilesceret. In quibꝰdam
obscurioribꝰ locis tantͤum maiori dulcedine.
inuenta refic̾. qnͣto maiore labore castigat

Expanded text:
gum celare verbum: et gloria Dei est investigare sermonem ; quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysobscuritatibus auditis. Magnae utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum, ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod in cuntis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inventa reficit, quanto maiori labore castigat
Abbreviated transcription (Latin):
lus. Bauilare ⁊ enĩ crucem ⁊ post dominũ
ire est: uel carnalẽ abstinentiã uł compaᷤᷤ¬
sionẽ ꝓximo studio et̾ne intentionis exħ¬
ibere. Nam quisqͣs hec ꝓ temporali intẽ¬
tione exhibet: crucẽ quidem bauilat. sed

Expanded text:
us; accipere etenim crucem, et post Deum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo studio aeternae intentionis exhibere: nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nam patriã habere noluit sumptꝰ
Quia uixta pauli uocẽ spectaculũ facti
sumus mundo. ⁊ angłis ⁊ hominibꝰ. ⁊ in
omne qd̾ igimus. consid̾are occultos nr̃oᷤ
adu̾sarios delemus. qui semꝑ nr̃is oꝑibꝰ
insistunt. semꝑ ex nr̃o defectu gratulant᷑.¬
Quos ꝓpħ̾a intuens ait. D̾s m̃s inte confi¬
do nõ erubescam. neq irrideant me mi¬
mici mei. In bonis enim oꝑibꝰ intenti n¬
si contra malignos sp̃s sollicite ugilemꝰ.
ipsos inrisores patimur quos ad malum
ꝑsuasores habemus. S⁊ quia de constru¬
endo edificio comparatio data ẽ: nũc ex
minori ad manis similitudo subdit᷑. ut
ex rebꝰ minimis maiora pensent᷑. Nam
sequit᷑. Aut quis rex iturus comutere bel

Expanded text:
ad aeternam patriam habere noluit sumptusad aeternam patriam habere noluit sumptusquia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nQuos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus com
Abbreviated transcription (Latin):
dere ei dicentes. quia hic homo cepit edi¬
ficare. ⁊ nõ potuit ꝯsumare. Omne quod
agimus ꝑuenire ꝑ studium consid̾atiõs
debemus. Ecre enim iuxta ueritatis uocẽ:
qui turrẽ edificat. prius edificii sumptuᷤ
parat. Si igitur humilitatis turrẽ cons¬
truere cupimus: prius nos p̾ͥparare ad ad¬
uersa huius seculi debemus. Hoc enim¬
inter terrenum ꝙ celeste edificium distat.
qd̾ terrenũ edificium expensas colligẽdo
construitur: celeste uͦ edificium expen-¬
sas disꝑgendo. Ad illud sumptus facimꝰ.
sinõ habita colligamꝰ. isto sumptꝰ facimiꝰ
si ⁊ habita reliquamꝰ. Istos sumptꝰ diueᷤᷤ
ille habete nõ potuit. qui multas posses¬
siones possidẽs. magistrũ requisiuit dicẽs.
Magister bone quid faciens uitam et̾nã
possidebo: Qui cum p̾cepta relinquendi:
om̃ia audiss: tristis abscessit. Et inde ẽ
angustatus inmente: unde foris fuit la¬
tior in possessione. Qui enim in hac uit.a
amabat sumptus celsicudinis: tendẽdo

Expanded text:
uia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc eteniminter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo
Abbreviated transcription (Latin):
plaustro subposite ꝑgunt ⁊ gemũt. Dat
abintimis mugitus: ⁊ tam̃ deitinere non
deflectunt gressus. Sic nimirũ p̾dicator¬
es scĩ. sic fideles quiq esse intra scãm eccle¬
siam debent: ut compaciant᷑ ꝓximis ꝑ
caritatẽ. ⁊ tam̃ de nia d̾i nõ exorbitẽt ꝑ cõ¬
passionẽ. Hoc ipsum uͦ anime odiũ qua¬
liter exhiberi debeat. ueritas subdendo
manifestat dicẽs. Sin nõ baiuilat crucẽ
suam ⁊ uenit post me. nõ potest m̃s ẽẽ disci¬
pulus. Crux quippe acruciatu dicitur. ꝙ
duobꝰ modis crucẽ domini baiulamꝰ: cum
aut ꝑ abstinentiam carnẽ afficimꝰ. aut ꝑ
compassionẽ ꝓximi necessitatẽ illius nr̃a
putamus. Qui enim dolorẽ exhibet in alie¬
na necessitate: crucẽ portat inmente. Sci¬
endum uͦ est qd̾ sunt nõnulli qui carnis
spiritalit̾ s carnaliter impendũt: ut ei ñ
ad uirtutẽ s quasi miserendo ad culpaᷤ fa¬
ueant. Hutaq crucẽ quidẽ uident᷑ ferre.

Expanded text:
plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
serunt domi. Et scriptum est. Ibant ãt
indirectum uacce ꝑuiam que ducit beth¬
samis. Nno itinere gradiebant᷑ ꝑgentes.
⁊mugientes: ⁊ nõ declinabant neq ad dex¬
teram neq ad sinistram. Quid igitur uac¬
ce. iisi fideles quosq inecclia designant:
Qui dum sacrieloquii p̾cepta consid̾ant:
quasi suꝑ impositam dñi archam portãt.
De quibꝰ hoc est etiam notandũ. quod fu¬
isse fere memorant᷑. Quia sunt pleriq. qͥ
inuia dei intrinsecꝰ positi. foris carnalibuᷤ
affectibꝰ ligantur: s nõ declinant a recto
itinere qui archam d̾i portant iumente.
Ecce ⁊ enĩ uacre bethsamis ꝑgunt. Beth¬
samis quippe dr̃ domus solis. ꝙ. ꝓpheta
ait. Uobis aũt qui tumetis dm̃ orietur sol
insticie. Siigitur ad et̾m solis habitationẽ
tendimꝰ. dignum ꝓfecto ẽ ut de d̾i itinere
ꝓ carnalibꝰ affectibus nõ declinemꝰ. T̃ota
deuurtute pensandum ẽ. quod uacce dei

Expanded text:
serunt domi. Et scriserunt domi. Et scriin directum vaccae per viam, quae ducit Bethsames: uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram. « Quid igitur vaccae, nisi fideles quosque in Ecclesia significant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis. Et propheta ait : Vobis autem, qui timetis Deum, orietur sol justitiae. Si igitur ad aeterni solis habitato est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
suscitaret. Ab hac ergo districcione odii
nri. trahamus formam ad odium ꝓximi.
Ametur quilib in hoc mundo adu̾sarius:
s inuia di contrariꝰ nõ amet᷑ etiam ꝓpin¬
quus. Quisquis enum eterna iã concupiꝰᷤ¬
cit: mnea quã aggredit᷑ causa d̾i. extra pa¬
trem. extra matrẽ. extra uxorẽ. extra filioꝰ.
extra cognatoᷤᷤ extra semetipsum fien deb
ut couerius cognoscat din quo in eius cau¬
sa neminẽ recognoscit. Multum namq
ẽ qd̾ carnales affectus intentionẽ m̃tis
diu̾berant. euis faciem obscurant. Quõ
tam̃ nequaquã noxios patimur: si eos
pͥmendo teneamus. Amandi ergo sũt ꝓxi¬
mi. impendenda karitas om̃ibꝰ ⁊ ꝓpinqͥs
extraneis: nec tam̃ ꝓ eadẽ karitate a dei a¬
more flectendum. Scimus autẽ quia cũ
deterra philistum archa domini ad t̾ram
isrlitarum rediret. plaustro suꝑ imposita
est. ⁊ uacce plaustro subiuncte sũt: que
fete fuisse memorant᷑. quarum filios clau¬

Expanded text:
suscitaret. Ab hac ergo discretione odii suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clau
Abbreviated transcription (Latin):
odit sic̃ semetipsum. Cunc ⁊ enĩ bene a¬
nimam nr̃am odimus: cum eiꝰ carnali¬
bus desideriis nõ ad quiescumis. cum euiꝰ
appetitum frangimus: eius uoluptatibꝰ
re luctamur. Que ergo contẽpta adme¬
lius ducitur: iam quasi ꝑ odium amat᷑.
Sic nimirum exhibere ꝓximis nr̃is odu
discretionẽ debemus: ut meis ⁊ diligamꝰ
quod sũt: ꝙ habeamus odio qd̃ ind̾i nobiᷤ
itinere obsistunt. Certe dum paulꝰ ihero¬
solim am ꝑgeret: ꝓpheta agabus zonam
illuis adp̾hendit. suisq pedibꝰ alligauit
dices .I. irum curꝰ hec zona est. sic alliga¬
bunt in irłm. Sed isqui animã suam per¬
fecte oderat quid dicebat: Ego nõ solum
alligari s etiam mori in ihrłm paratuᷤ sũ:
ꝓ nomine domini ih̾u xp̃i. nec facio aĩam
meã preciosiorẽ quã me. Ecce quomodo
amimam suã amando oderat. inmo odi¬
ens amabat: quam cupiebat ꝓ ihu morti
tradere. ut hanc aduitã de peccati morte

Expanded text:
odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nodit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã: non potest m̃s ẽẽ discipuluᷤ.
S ꝑcunctari lib. quomodo parentes
⁊ carnalit̾ ꝓpinquos p̾cipimur odisse:
Ecce discipłs uxorẽ diligendam predi¬
cat. cum magist̾ dicat: qui uxorem nõ
odit: nõ potest m̃s eẽ discipłs. Nunqͥd
aliud uidex nunciat. aliud p̾co clamat:
An simul ⁊ odisse possumꝰ ⁊ dilig̾e: S
si uim p̾cepti ꝑpendimus: utrũq agere
ꝑ discretionẽ ualemus. ut cos qͥ nob̾ carniꝰ
cognatione conuncti sũt. ⁊ quos ꝓximoᷤ
nouimus diligamus: ⁊ qͦs adu̾sarios in
uia d̾i patimur odiendo ⁊ fugiendo nesci¬
amus. Quasi enim ꝑ odium diligit᷑ qͥ car¬
naliter sapiens dum praua nob ingerit
nõ audit᷑. It aũt dominus demonstra¬
ret hoc erga ꝓximos odium nõ de in af¬
feccione ꝓcedere s de karitate: addidit
protinus dicẽs. Adhuc autẽ ⁊ animam
suã. Odisse itaq p̾cipimur ꝓximos:
disse ⁊ animã nr̃am. Constat ergo qua
amando deb odisse ꝓximũ. qui sic eũ

Expanded text:
am suam, non potest meus esse discipulus. 2. Sed percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum
Abbreviated transcription (Latin):
presentem diei uultum cernere. incircum¬
scriptum lum̃ uidere. nullo mortis metu
affici. incorruptionis ꝑpetue munere le¬
tari: S ad hec audita in ardescit animꝰ.
Iamq illic cupit adsistere: ubi se sperat
sine fine gaudere. S admagna premia
ꝑueniri nõ potest: nisi ꝑ magnos labores.
Inde ⁊ paulus egregius p̾dicator dicit.

Expanded text:
circumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius
Abbreviated transcription (Latin):
kĩm que ⁊ quanta sut
que nobis ꝓmittuntur
incelis: uilescunt an¬
mo omnia que habent᷑
iuterris. Terrena nãq
substantia suꝑne feli¬
citati comparata. pondus ẽ non subsidiũ.
ẽ emporalis uita et̾ne uite comparata:
mors est pocius dicenda quã uita. Ipse enĩ
cotidianus defectus corruptionis. quid ẽ
aliud que quedam ꝓlixitas mortis: Que
auit lingua dicere. uł quis in tellectꝰ capere

Expanded text:
i, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intell
Abbreviated transcription (Latin):
cari p̾cibꝰ. qui scit quia portari nõ possit i¬
ratus. Quod adhuc moram facit uenire. le¬
gationẽ pacis sustinet. Uenisset iam nã¬
ꝙ si uellet. ꝙ cunctos suos adu̾sanos tru¬
cidass. Sed ⁊ quã terribil ueniat indicat.
⁊ tam̃ adueniendum tradat: quia ñ uult
inuenire quospuniat. s reacus nob̃ con¬
temptus nr̃i nunciat dicẽs. Sic ergo oĩs
ex uob̾qui nõ renunciat omnibꝰ que pos¬
sidet: nõ potest m̃s eẽ discipulus. Et tam̃
sꝑande salutis remediũ concedit. quia qͥ
piram nõ potest ferri. ꝑ postulate pacis
sinis tergite. sacris hostiis expiate. Noli¬
te possidere ꝑ desid̾ium: que ad huc ꝑusũ
minime reliquistis. Spem in solo redẽp¬
tore figite. ad et̾nam patriam m̃te tran¬
site. Sienim nichil in hoc mundo amã¬
do possidetis: etiam possidendo cuncta
reliquistis. Ipse nobis gaudia desid̾ata
concedat: qui nobis eterne pacis remedi¬

Expanded text:
cari precibus, qui scit, quia portari non possit icari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque, si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus; et tamen sperandae salutis remedium confert, quia qui per iram non potest ferri, per postulatae pacis orum, eleemosynis tergite, sacris hostiis expiate. Nolite possidere per desiderium quae adhuc per usum minime reliquistis. Spem in solo Redemptore figite, ad aeternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo jam amando possidetis, etiam possidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis aeternae pacis remedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcordia int̾ se uniri p̾dicabat. Cum subito
int̾ ipsa scã exortationis u̾ba. uoce terribi¬
li clamaiit dicẽs. Hora est. Moxq adsi¬
tentibꝰ ipse suis manibꝰ linteum dedit.¬
quod ex more morientiũ sibi contra faciẽ
tenderet᷑. Quotenso spũm emisit. Sicq
scã illa anima ad gaudia et̾na ꝑueniens:
a carnis corruptione soluta ẽ. Quem fr̃s
est. nisi eũ quẽ in uita sua fuerat contem¬
platus: Dicens enim. hora est. de corpo¬
re exiit: quia ⁊ iħs ꝑactis omnibꝰ cum di¬
xiss consũmatum est. inclinato capite
tradiclit spiritũ. Quodigit᷑ dñs ex pottᷤ¬
tate: hoc egit famulus exuocatione. Cc̃
ce cotidiane hostie ille cum helemosmiꝰ
⁊ lacrimis missa legatio quantã cũ rege
uemente gͥ̃e pacemstecrit. ⁊elinquis
ergo om̃ia qui potest. qui aũt relinquere
onẽ mutat. lacrimarum. helemosinarũ.
hostiarũq munera offerat. Uult enĩpla¬

Expanded text:
inter se concordia uniri predicabat. + Cum subito inter se concordia uniri predicabat. + Cum subito inter ipsa sancta exhortationis uerba uoce terribili clamauit dicens: «Hora est!». Moxque assistentibus ip- se suis manibquod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur: quo tenso, spiritum emisit. Sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta est. Quem itaqest, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim hora est, de corpore exiit, quia et Jesus, peractis omnibus, cum dixisset: Consummatum est, inclinato capite, tradidit spiritum . Quod ergo Dominus ex potestate, hoc egit famulus ex vocatione. 10. Ecce quotidianae hostiae illa cum eleemosynis et lacrymis missa legatio quantam cum Rege veniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia qui potest. Qui autem relinquere onem mittat lacrimarum, elemosinarum, hostiarum munera offerat: uult enim pla
Abbreviated transcription (Latin):
pensus. quarto. quinto. ꝙ sexto summlit̾.
Qui despare iam de ueritate reuelatioĩ
poterat. si uerbis fidem uerbera nõ fecis¬
sent. Cum ecce anno septimo usq adexpͥ¬
tati natalis sacras iugilias incolomis ꝑ
uenit. S lenis hunc inugiliis dolor ad¬
tigit. atq ipso die natalicii filiis sius se ex¬
pectantibꝰ missarum sollempnia imple¬
re se nõ posse recusauit. Illi uͦ quia de euis
erant parit̾ egressione suspecti. simul ad
eum om̃s uenerunt: se se unanimit̾ adstn¬
gentes in die eodẽ nequaquã ad quiescere
missarum sollempnia celebrari: nisi ꝓeis
ratorio missas fec̃.⁊ manu sua corpꝰ domini¬
cum pace omibꝰ tribuit. Qui cuncto miniꝰ¬
terio oblati sacrificii ꝑ acto ad lectulum re¬
diit: ibiq iacens dũ sacerdotes suos ac mi¬
nistros curũstetisse se cerneret qͣsi uale ul¬
cimũ dicẽs. deseruando eos uinculo kari.¬
tatis ammonebat. ⁊ quanta debuissent

Expanded text:
pensus; quarto, quintoque, et sexto similiter; pensus; quarto, quintoque, et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis fidem uerbera non fecissent. Cum ecce anno septimo, usque ad expectati Natalis sacras uervenit: sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero qui de ejus erant pariter egressione suspecti simul ad eum omnes venerunt, sese unanimiter astringentes, ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum solemnia celebrare, nisi pro iis ratorio Missas fecit, et manu sua corpus Dominicum pacemque omni- bus tribuit. Qui, cuncto ministerio oblati sacrificii paracto, ad lectum rediit; ibique iacens, dum sacerdotes suos ac ministros circum- stetisse se cerneret, quasi “Vale” ultimum dicens, de seruando uinculo caritatis eos admonebat, et quanta debuissent
Abbreviated transcription (Latin):
animadu̾sione districtionis membra il¬
lius accepta uerba liuore inflicto sulcau̾
quis s talia fac̾e̾ p̾sũpsiss cum magne ob¬
stupefactionis uocibus inquisiunt. At il¬
le respondit. hec se pro ipso fuisse ꝑpessum.
las iam p̾bet inquisicioni eiꝰ moras adi¬
uissionis dominice. ꝑ ea que audierat uer¬
ba narrauit dicẽs. Age quod agis. oꝑare
qd̾ oꝑaris: nõ cess manꝰ tua. nõ cess pes
tuus. Natale apłoꝵ uemies ad me. et re¬
ep̃s moratione se cum magna cordis contri¬
cione ꝓstrauit. Et qui oblaturꝰ sacrificiũ
ad horam t̾ciam uenerat: hoc ꝓextense o¬
rationis magnitudine ad hor am non am
magisq ei aucta sunt lucra pietatis. Fac¬
tusq ẽ tam fortis inope: quã certus ex
muere. Quippe qui eum cui pse debitor
fuerat. ex ꝓmissione iã ceꝑat habere de
uenire iuxta morẽ noluit. Eodem ergo tẽ¬
pore sollicitus fuit secundo quoq anno
uł tercio inmortis sue expectatione sus¬

Expanded text:
animaduersione districtionis membra ilanimaduersione districtionis membra illius accepta uerbera liuore inflicto sulcauerquis sibi talia facere presumpsi- sset,cum magnae obstupefactionis uocibus exquisiuit, diens dixit, haec se pro ipso fuisse perpessumlas iam presbiter inqui- sitioni eius moras adiiussionis per ea, quae audierat, uerba narrauit, dicens: «Age, quod agis, operare, quod operaris: non cesset manus tua et pes tuus: Natale Apostolorum uenies ad me, et reepiscopus in oratione secum magna cordis contritione prostravit; et qui oblaturus sacrificium ad horam tertiam venerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam magis- que aucta sunt ei lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, cui debitor fuerat, ex ea promissione iam ceperat habere debuenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione sus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑgeret. s rursus in firmitas cordis in¬
pedimento facta ẽ indicande reuelatioĩs.
Ad ammonicionẽ quoq iterate iussionis
obduruit ꝑgere ⁊ que uiderat manifesta¬
re neglex̃. S quia magnã mansuetudinẽ
contempte gr̃e maior sequi solet ira uindic¬
te: usione tercia dñs apparẽs. iam uerbis
addidit uerbera. ꝙ tam districta cede mac¬
tatus est: ut in eo duriciam cordis emolli¬
rent uulnera corporis. Surrexit ergo eru¬
ditus exuerbere: ꝑrex̃ ad epm̃. eumq iam
ex more iuxta beati iuuenalis martiris se¬
pulcrum ad offerendum sacrificiũ consis¬
tentẽ repperit. Secretũ a circũ stantibus
peciit. seq eius pedibꝰ strauit. Cumq eñ
ubertim flentẽ ep̃s urx. ad se leuare po¬
tuiss. lacrimaꝵ causas cognoscere stu¬
duit. Ille uero relaturus ordinẽ uisiomi.
prius uestimento ex humeris deuoluto
detexit plagas corporis. ꝙ ut ita dicam:
testes ueritatis ⁊ culpe monstrauit: qͣnta

Expanded text:
ut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis imut pergeret; sed rursum infirmitas cor- dis impedimento facta est indicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbiter eruditus ex uerbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit quanta
Abbreviated transcription (Latin):
oblata a cassium narniensis urbis ep̃m
louerunt. Cui mos erat cotidianas deo
bostias offene ⁊tant pene nillus dies
uite eius abscederet: quo nõ om̃ipotenti
domino hostiam placcationis immolar.
Cui cum sacrificio ualde etiam concorda¬
bat uita. Nam cuncta que habebat inele¬
mosinis tribueus. cũ ad horam sacrificii
ueniss: uelut totus in lacrimis de fluens
semetipsum cum magna cordis contricio¬
ne mactabat. Cuius uitã ⁊ exitum quodã
uenerabilis uite diacono qui ab eo fuera
nutrit᷑. referente cognoui. Aiebat enim.
agis. oꝑare quod oꝑaris. Non cess pes tuꝰ.¬
ad me: ꝙ retribuo tibi m̾cedem tuã. Sur¬
rexit p̾rbiter. s quia euicino apłoꝵ nata¬
licuis dies imminebat: tam ꝓpinqui exitꝰ
diem episcopo nũciare ꝑtimuit. Alia noc¬
te dominus rediit. eiis mobedientiã ueh¬
ement̾ increpauit: atqr eadem iussionis
sue uerba retexuit. Gunc p̾rbr surrexit

Expanded text:
 Cassium Narniensis urbis episc Cassium Narniensis urbis episcopum mecum nouerunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, agis, ope- rare, quod operaris: non cesset pes tuad me, et retribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia e uicino Apostolorum Natalicius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uerba re- texuit. Tunc presbiter surrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
gens amortius iam nõ morit᷑. adhuc phãc
in suo misterio ꝓ nob iterum patitur. Nam
quociens ei hostiam sue passionis offerimꝰ:
tociens nob. ad ab solutionẽ nrãm passionẽ
ad memoriam urãm narrando reuocare.
Non longe. a nr̃is fertur temporibꝰ factũ.
qd̃ quid.am ab hostibꝰ captus longe trans¬
ductus ẽ. Cumq dui teneret᷑ inuinculis.
cum uxor sua cũ ex eadem captiuitate nõ
reciperet extuctum putabat. Pro quo iã
uelut mortuo hostias ebdomadibꝰ singu¬
lis curabat offerre. Cuiꝰ tociens uincula sol¬
uebant᷑ in captiuitate: quociens ab eius
iuge oblate fuissent hostie pro. anime eiꝰ
certis ebdomadibꝰ singulis eius uincula
soluebant᷑. Quos uidelicz dies eius uxor
atq horas discutiens. tunc eũ recognouit
absolutum: cũ pro eo sacrificium memine¬
ostia quantum in nob̃ soluere ualeat li¬
gaturã cordis. si oblata ab altero potuit
maltero soluere uincula corporis. Multi

Expanded text:
gens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc gens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium memineostia quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula corporis! Reli
Abbreviated transcription (Latin):
nes pensar. Cum duplo ergo exercitu con¬
tra simplum uenit. qui nos uix in solo oꝑe
p̾paratos simul de oꝑe ⁊ cogitatione discu.¬
tif. Quid ergo agendum ẽ fr̃s. nisi ut dum
nos cũ simplo exercitu contra duplum illiꝰ
sufficere nõ posse conspicimꝰ. dum ad huc
longe ẽ. legationẽ mutimus. rogenius ea
que pacis sũt: Longe enun esse dr̃. qui ad
micd̾ie opera. mactemus in ara eius hosti¬
am placcationis. Cognoscamus nos cũ eo
in iudicio nõ posse contend̾e. pensemꝰ uir¬
tutem eius fortitudinis. rogemus ea que
pacis sũt. Hec est nr̃a legatio. que regenl
uenientẽ placat. Pensate fr̃s. quã benis¬
muissit. quod is qui suo aduentu ualet os¬
primere tardat uenux. ꝯutamus adhũc
ut diximus legationẽ nrãm. flendo. tribu¬
endo. sacras hostias offerrendo. Singula¬
riter namq ad absolutionẽ nr̃am oblata
cum lacrimis ⁊ benignitate m̃tis sacri alta¬
ns hostia suffragatur. quia is qui uise sur¬

Expanded text:
nes pensat. Cum duplo ergo exercitu connes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis suus misericordiae opera, mactemus in ara ejus hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resur
Abbreviated transcription (Latin):
mutens rogat ea que pacis sunt. Rer
tra regem ex e quouenit ad p̾lium. ⁊ tamẽ
si se ppendit nõ posse sufficere. legationem
mittit. ⁊ ea que pacis sunt postulat. Qui¬
bus ergo nos lacrimis spare ueniam debe¬
mus. qui in illo tremẽdo ex amine cũ rege
nr̃o exequo. ad iudicium nõuenimꝰ: quos
nimirum condicio. in firmitas ⁊ causa in¬
ferioris exhibet. S fortasse iam mali oꝑis
culpas abscidimus.iam praua queq exte¬
rius declinamus. Nunqͥd ad reddendam:
rationẽ cogitationis nr̃e sufficimꝰ. Nam c̃
ingiiti milibꝰ uenire dicitur is contra quẽ
minime suffic̾ iste qui cũ decẽ milibus ueĩt.
Decem milia quippe ad iuginti milia simplũ
ad duplum sunt. Nos aũt si multũ ꝓficimuᷤ.
uix ext̾iora nr̃a oꝑa in rectitudine seruamꝰ.
Nam ⁊ suam luxuria carnis abcisa est: tam̃
adhuc acorde funditus abscisa nõ ẽ. Ille
aũit qui iudicaturꝰ uenit. exteriora simul
et int̾iora uidicat. facta parit̾ ⁊ cogitacio¬

Expanded text:
tens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis veniam sperare debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas, et causa inferiores exhibet? 7. Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinamus; nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum viginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit ille, qui cum decem milibus venit. Decem milia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
mus caro qͣ uestim̃. Hoc aũt uestimentũ
illiꝰ longe aũt isaias aspiciẽs ꝑ crucẽ passi¬
onis sangͥne cruentũ dix̃. Qre rubrumẽ
uestim̃tum tuũ. ⁊ uestim̃ta tua qͣsi calcã¬
tium intorculari: Cui ipse respondr. T̃or¬
cular calcaui solꝰ.⁊ de gentibꝰ ñ ẽ uir mec̃.
Solꝰ enĩ torcular in quo calcatꝰ ẽ calcaut.
qui sua potentia eam ꝑtulit passionem
uinces. Nam qui usq ad mortẽ crucẽ paᷤ¬
sus e de morte cũ gła surrex̃. Bene ãt dr̃.¬
⁊ degentibꝰ ñ ẽ uir mecũ: qr hi ꝓ quibꝰ
pati uen̾at. passioĩs eius ẽẽ participes de¬
bebant. Q ꝓ eo qͦd illo tp̃re nec dũ credi¬
derant. de ipsis in passione querit᷑ quoꝵ
cribunt̾. in h mundo uenit ex uirgine. ⁊¬
ꝑ incarnationis sue misteriuĩ qr rex eẽt ⁊
dñs cunctis ubiq gentibꝰ indicauit. ĩues¬
tuñto ⁊ infemore sep̃tum habuit. rex re¬
gum ⁊ dñs dnantiũ. Uñ enĩ inmundo
innotuit: ibi de se lectionis scientiã infi¬

Expanded text:
mus caro, qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene a de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quoin hunc mundum venit ex virgine, r incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infi
Abbreviated transcription (Latin):
sub qͣdam occulti uidicii dispensatione te¬
nent᷑. ut ⁊ aliis legentibꝰ ꝓsinit. ⁊ alus legẽ¬
tibꝰ ꝓdeẽ nõ possĩt. Ioñ scĩ apli cum magis¬
trũ ueritatem sͥ aꝑtiꝰ loquentẽ requirent:
cur turbis in parabol loqueret᷑ audierunt.
qr ub datum ẽ nosce mist̾ium regni celorũ.
illis aũt ñ. Uoł certe calamꝰ m̃sure ẽ. qui a
imipso sacͦ eius eloquio qd nob̃cum sc̃ptũ
ẽ. occultas eẽ dispensaciones eiꝰ agnoscimꝰ
Nam ꝑ n cõp̾hensibile eius iudiciũ ⁊ alt̾

Expanded text:
spensatione detinentur, ut et aliis legentibus prosint, et aliis legentibus prodesse non possint. Unde sancti apostoli, cum magistrum veritatis sibi apertius loquentem requirerent cur turbis in parabolis loqueretur, audierunt: Quia vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non in ipso sacro ejus eloquio quid nobis conscriptum est, occultas esse dispensationes cognoscimus. Nam per incomprehensibile ejus judici
Abbreviated transcription (Latin):
uolens ad honorẽ uenire repellit᷑: ⁊ hono¬
rem fugiens insacris ordinis arce subleua¬
hebreoꝵ historia ñ ht̃ cem̃tarioꝵ: s funi¬
culꝰ lineus inmanu er ħ qd̾ ap̃ nos cerciꝰ
habet᷑ exponere debemꝰ Scinrꝰ aũt quod
fumiculꝰ lineus subtilior ẽ: quã si funiculꝰ
fiat aliũde. Et quid infuniculo lineo. ñ
subtiliorẽ p̾dicationẽ .i. sp̃ualẽ debemus
uit. ⁊ ꝑfectũ ẽẽ peccatũ ꝙ̃ incorde innotu¬
it. funiculũ lincũ iumanu tenuit. Ait e¬
nim. Audistis qr dictum ẽ antiqͥs: nõ me¬
cabis. Ego aũt dico nob̾ qr qui uid̾it mu¬
uere ad concupiscendũ eã: iam mecatꝰ ẽ
eã incorde suo. Funiculꝰ ẽ gͦ lineus p̾dic̃¬
tio subtił. que mentẽ audientis ligat. ne
se uł in misera cogitatiõe dissoluat. cxi.¬

Expanded text:
volens ad honorem venire repellitur, et honovolens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce subleva funiculus lineus in manu ejus, hoc quod apud nos certius habetur, exponere debemus. Scimus autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est spiritalem debemus vit, et perfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierem ad concupiscendum eeam in corde suo. » Funiculus ergo lineus est praedicatio subtilis, quae mentem audientis ligat, ne se vel in misera cogitatione dissolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
e funculꝰ lineus in manu er. In sep¬
tuaginta int̾p̾tibꝰ fumculꝰ lineus nõ
habetur: s funiculꝰ cem̃tarioꝵ. Quoꝵ si
in ħ u̾su translationẽ ad exponendũ tene¬
mus. qͥd aliud cem̃tarios qm̃ scõs doctor¬
es accipimꝰ qui loquendo sp̃ualia ad ce¬
leste edificiũ uiuos lapides.i. electoꝵ aĩas
positio lapidum in hac que cotidie constru
itur fabrica scãꝵ: In funiculo aũt cemẽ¬
tarii ħ agi sol. ut cognosci eqͣlitas uł rec¬
titudo surgentis parietis ualeat. Et si la¬
pis uitꝰ intꝰ ẽ foras eicitur: si ext̾ius p̾mi¬
net. int̾uis reuocat᷑. ꝙ. certe ħ cotidie ag̃
p̾dicatio doctoꝵ. ut una queq cui regimi¬
nis onera suscipe fortasse ñ expedit: ꝙ̃ si fo¬
ris apparere appetat int̾iis reuocetur.ꝙ
rursum. qr late̾ uult ⁊ sui tantum᷑ curam
gerere si sͥ ac mltis ẽẽ utił pot̾. ꝙͣ cũ lat̾e
desid̾at: ext̾ius ꝓducat᷑ ut appareat. Sic
fit ut scõꝵ lapidũ ordo teneat᷑. dum sepe ⁊

Expanded text:
 10. In Septuaginta interpretibus funiculus lineus non habetur, sed funiculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium vivos lapides, id est electorum animas,positio lapidum in hac quae quotitur fabrica sanctorum. In funiculo autem caementarii hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis debeat: et si lapis intus est, foras dicitur, si exterius prominet, interius revocatur. Et certe hoc quotidie agit praedicatio doctorum ut unaquaeque anima cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foras apparere appetat, interius revocetur: et rursum quae latere vult, et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat. Sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et
Abbreviated transcription (Latin):
ecce uir cuiꝰ erat species. qͣsi species eris.
Ipse signatur in uiro: qui figurat᷑ ĩ mõ¬
te. Hir aũ iste: metiri edificiũ dr̃. Et rec¬
te dñs ꝑuirũ signatur ⁊ montẽ. qr ⁊ ipse oĩa
int̾ scam eccliam iudicando disponit: ⁊ ip̃e
candẽ scam̃ eccłiam portat: ⁊ portando ad ce¬
lestia subleuat. Sic in scõ quoq euãglio isd̃
redep̃tor nr loquit̾. dicens. Q intrat ꝑ ostiũ¬

Expanded text:
ecce vir cujus erat species quasi species aeris. » Ipse signatur in viro qui figuratur ex monte: vir autem iste metiri aedificium dicitur. Et recte Dominus per virum signatur et montem, quia et ipse omnia intra sanctam Ecclesiam judicando disponit, et ipse eamdem sanctam Ecclesiam portat, et portando ad coelestia sublevat. Sic in sancto quoque Evangelio idem Redemptor noster loquitur, dicens: Qui intrat per ostiu
Abbreviated transcription (Latin):
pastor ꝑ ostiũ. cur ñ ħ in loco. ⁊ ipse mõs et
cipiens fragilitatẽ carnis humane ꝑ resur¬
rectionis sue głam u̾tit met̾nitatẽ. qr in
eo caro facta ẽ iam sine fine durabilis::
N am surges amortius iam ñ morit᷑. ⁊ mors
natio sonoro metallo cõparat᷑. ni qd̃ ꝑcand̾
omibꝰ gła maiestatis sue: Et qͣsi aspectũ
eris ht incorpore. qr d̾s mũdo innotuit:

Expanded text:
etiormam servi accipiens, fragilitatem carnis humanae per resurrectionis suae gloriam vertit in aeternitatem, quia in eo caro facta est jam sine fine durabilis? Nam surgens a mortuis jam non moritur, mors natio sonoro metallo comparatur, nisi 1314 quoomnibus gloria majestatis suae? Et quasi aspectum aeris habet in corpore, quia Deus mundo innotuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullo m̃ ad electoꝵ num̾ũ ꝑtingere me¬
reat᷑. Habet gͦ funculũ: ht̃ inmanu cala¬
mũ insure. Q enĩ funiculo locũ m̃titur:
subduc̃. Sic nimirũ sic̃ redep̃tor nr̃ incol¬
lectione hõum fac̾: dum alios assũt iniq̃¬
tatibꝰ educ. alios in sua inquitate derelĩ¬
quit. In his qͦs colligere dignatꝰ ẽ occulte
m̃ fure fumculũ trax̃. ⁊ ab his relinquẽdos
ẽẽ iudicaũ. q̃d aliud ñ funculũ retrax̃. ut
⁊ boni intͣ iñ surã celestis fabrice teneant᷑:
et mali extͣ fabricã in quibꝰ bona que exis¬
timant᷑ nõ sũt: q̃si sine m̃sura remaneãt.:
hunc funicłin ⁊ m̃sure calamũ in manu
sua redemptor nr̃ tenuit. cũ paulũ apli
ꝑ apparentẽ uirũ macedonẽ ãmonere dig¬
natus ẽ. ita ut isdẽ macedo uir diceret tnͣsi
ere nõ cogitabant. ⁊ illuc ubi desid̾abant p
sus ⁊ insure calamꝰ tenet᷑ iumanu. ut ⁊ alii
uba iite audiant. ⁊ alii nullatenꝰ audire

Expanded text:
nullo modo ad electorum numerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae. Qui enim funiculo locum metitur, subducit. Sic nimirum, sic Redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatus est, occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quosesse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? Ut et boni intra mensuram coelestis fabricae teneantur, et mali extra fabricam, in quibus bona quae aestimentur non sunt, quasi sine mensura remaneant. Hunc funiculum et mensurae calamum in sua Redemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est: ita ut isdem Macedo vir diceret. Transire non cogitabant, et illuc ubi desiderabant plus et mensurae calamus tenetur in manu, ut et alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire
Abbreviated transcription (Latin):
nuncia regnũ d̾i. Quid ẽ qd̾ ille ꝓmutit
se ire ⁊ deserit᷑: iste domũ uult redire et
tñ ut sequi debeat iubet᷑: Ille ñ suscipi¬
tur. iste nec ad ore mom̃tum ab obsequio
relaxat᷑. Int̾ra gͦ occulti uidicii funiculus
⁊ insure calamꝰ ducit᷑ in quo ⁊ iste tͣitur. ⁊
ille relinq̃tur. ut celestis fab̾ca. ñ sine pio
⁊ iusto examine construat᷑. Potest ꝙ cala

Expanded text:
nuntia regnum Dei . Quid est quod ille promittit se ire, et deseritur; iste domum vult redire, et tamen ut sequi debeat jubetur? Ille non suscipitur, iste nec ad horae momentum ab obsequio relaxatur. Interna ergo occulti judicii diset mensurae calamus ducitur, in quo iste trahitur, et ille relinquitur, ut coelestis fabrica non sine pio, et justo examine construatur. + Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
diis pollicet᷑ dicẽs. Oriet᷑ in ea uiror cala¬
mi ⁊ uinci. Qͦ in loco alio exposuisse me
memini. ut ꝑ calamũ sc̃ptores. ꝑ uincum
uͦ debeant auditores intelligi. S qr ad hu¬
morẽ aq̃ ⁊ iuncꝰ ⁊ calamꝰ nasci solet: ⁊ ex u¬
na eademq aqua utraq ꝓficiunt. ⁊ calamꝰ
quidẽ ad scribendũ assumit᷑: cũ iunco u̾o
scͥbi nõ potest. Qͥd inunco ⁊ calamo ac¬
ciꝑe debemꝰ. ñ qd̾ una ẽ doct̾na u̾itatis q̃
mltos auditores irrigat: S irrigati ad ħ
uidelic tanꝙͣ calami. Alii uͦ u̾bum uite
audiunt bone spei ⁊ rectoꝵ oꝑũ uiriditatẽ
tenet̃ s tñ ad scribendũ ꝓficere nullatenꝰ
poss hi q̃d inaqͣ dĩ ñ quidã ut ita dicã uinci
sũt: qui quidẽ uiridi dicendo ꝓficiunt: s¬

Expanded text:
Dominus pollicetur dicens: Orietur in ea viror calami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini: ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant auditores intelligi; sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt: et calamus quidem ad scribendum assumitur, cum junco vero scribi non potest, quid in junco et calamo accipere debemus, nisi quod una est doctrina veritatis, quae multos auditores irrigat? Sed irrigati aliividelicet tanquam calami; alii vero verbum vitae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent, sed tamen ad scribendum proficere nullatenus possunt. Hi quid in aqua Dei nisi quidam, ut ita dicam, junci sunt? Qui quidem virid
Abbreviated transcription (Latin):
dom  isrł: in offendiculum imquitatis:
Nemo quippe ampliꝰ ineccła nocet: quã
qui ꝑu̾se agens: nom̃ uł ordinem scitacis
darguere p̾sumit. Et in exemplũ culpa
uehement̾ extendit᷑: quando ꝓreueren¬
tia ordinis peccator honoratur. Indis¬
n aũt quiqz tanti reatus pondera fuge¬
rent: si ueritatis sententiam sollicita cor¬
dis aure pensarent. qui ait. Qui sc. indi¬
credunt: expedit ei ut suspendatur mo¬
la asinaria in collo eiuis. ⁊ demergatur ln
ꝑfundum maris. Per molam quippe a si
exprimitur. ⁊ ꝑ profundum maris. extͦ¬
ma dampnatio designatur. Qui ergo ad
sc̃itatis speciem deductus. uł uerbo cete¬
ros destruit ul exemplo: melius ꝓfecto
fuerat. ut hunc ad mortẽ. sub exteriori h.¬
ibitu t̾rena acta constringerẽt: quã sac̃
officia inculpa ceteris imitabilem demoᷤ¬
crarent. Quia nimirum si solus cad̾et: uc̃¬
cumq hunc tolerabilior inferni pena cru¬
ec itaq ui.

Expanded text:
domui Israel in offendiculum iniquitatis . domui Israel in offendiculum iniquitatis . Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandacredunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Per molam quippe asinaexprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena crec itaque
Abbreviated transcription (Latin):
indere recta subtilit̾ ꝑingenium poterãt.
s usu prauoꝵ actuum caligant. Li ppus
itaq est. curꝰ sensum natura exacuit: sed
conu̾sationis prauitas confundit. Cu be¬
ne: ꝑ angłin dicitur. Collirio inunge ocu¬
los tuos: ut uideas. Collirio quippe oculos¬

Expanded text:
videre recta subtiliter per ingenium poterant, videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit; sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos