comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fendere uoluit: Inuitatoque abspaniis gyterico uan¬
dalorum rege dolum quod conceperat peperit
Hlunnorum rex attila iunctis secum gepidas. cũ ardarico
gothosque cum ualamir. diuersasq alias nationes suis
cũ regib omnem hillyricum traciãq & utrãq daciam
misiam & serhiã populcitus est . Contraquem arnegis¬
dus magis termilitum mrsiȩ egressus amarcia nopolĩ
fortiter dimicauit ÷ quoque subse decidente praeuen¬
tus est. & nec sic qui es cens bella re occisus est.
Hic & enĩ mox defuncto theo dosio in regno ascitus. Pulcheriã
germanam theo disii. quae in palatio iã matura mulier
uirginitatem seruauerat. in matrimonio as sumens.
regnum quod delicati decessores. prodecessoresq
eius per annos feres exaginta uicissim imperan¬
tes minuerant. diuisi a prouisione sic reparauit.
ut exultatio ingens cunctis ad crescer&
Nam cum parthis. & uan dalis omnino infestan¬

Expanded text:
fendere voluit invitatoque ab Spaniis Gizerico Vanfendere voluit invitatoque ab Spaniis Gizerico Vandalorum rege dolum quod conceperat peperit. ‖ Hunnorum rex Attila iunctis secum Gepidas cum Ardarico, Gothosque cum Valamir, diversasque alias nationes suis cum regibus, omnem Illyricum Traciamque et utramque Daciam, Mysiam et Scythiam populatus est. contra quem Arnegisclus magister militum Mysiae egressus a Marcianopolim fortiter dimicavit, equoque sub se decidente praeventus est, et nec sic quiescens bellare, occisus est. hic etenim mox defuncto Theodosio in regno ascitus ‖ Pulcheriam germanam Theodosii, quae in palatio iam matura nmlier virginitatem servaverat, in matrimonio adsumens regnum quod delicati decessores prodecessoresque eius per annos fere sexaginta vicissim imperantes minuerant, divina provisione sic reparavit, ut exultatio ingens cunctis adcresceret. nam cum Parthis et Vandalia omnino infestan
Abbreviated transcription (Latin):
dolo potius asparis & ardaburis quam uirtute a&u
superant occisoq. iohanne trranno
UALENTIMIANUS RAUENNA IMPOR APATRUELE
theo dosio ordinatur. Cuius germanahonoria dum
ad cuile decus uirginitatem suam coger&ur custodire.
clam missodientulo. attilam hunnorum regem in¬
uitat in italia. Cum que ueniente. attila uotũ suũ
nequiuit explere: facinus que quod cum attila non
fecertit. cum eugenio procuratore suo committit
Quam obrem tenta a germano. & in constantinopoli
theo dosio principi destinata est
Post haec tertio anno ualentinianus impor a roma
constantinopolim obsuscipiendam inmatrimonio eu¬
doxiã theodos u principis filiã uenit. datamque pro
munere socerisui. totam illyricum caelebratis nuptiis
ad sua regna cum uxore secessit africana proui¬
cia perbonifacium comitem uandalis tradita. & a
romano iure subtracta est Qui a bonifacius dum
in offensã ualentini ani uenisset. malo publico sȩde¬

Expanded text:
dolo potius Asparis et Ardaburis quam virtute Aetii dolo potius Asparis et Ardaburis quam virtute Aetii superant. occisoque Iohanne tyranno Valentinianus Ravenna imperator a patruele Theodosio ordinatur. ‖ cuius germana Honoria dum ad aulae decus virginitatem suam cogeretur custodire, clam misso clientulo Attilam Hunnorum regem invitat in Italia. cumque veniente Attila votum suum nequivit explere facinusque, quod cum Attila non fecerat, cum Eugenio procuratori suo committit. quam ob rem tenta a germano et in Constantinopolim Theodosio principi destinata est. ‖ post haec III anno Valentinianus imperator a Roma Constantinopolim ob suscipiendam in matrimonio Eudoxiam Theodosii principis filiam venit ‖ datamque pro munere soceri sui totam Illyricum ‖ celebratis nuptiis ad sua regna cum uxore secessit. ‖ Africana provincia per Bonifatium comitem Vandalis tradita et a Romano iure subtracta est, quia Bonifatius, dum in offensa Valentiniani venisset, malo publico se de
Abbreviated transcription (Latin):
uas it imperio. filium que suum constantem ex
monacho caesarem ordinauit. Sed mox ipse apud
a relatum. filius eius apud uiennam regnum cum
uita amiserunt Item que eorum exitu. in memores
iobinus. & sebastianus ibi ingalliis trranni demo¬
liuntur Sed & ipsi ilico esse desierunt
Heradicnus post haec cumseptingentis & tribus na¬
uibus armatis adurbem romam de predandam ad¬
uenit: contra quem marinus comes egressus sic eum
perterruit. ut tantum cum una naue chargine fuger&
ubi mox in gressus. interfectus que est
Uali arex ues egotharum facta pace cum honorio. pla¬
cidiam sororem eius reddidit: quã constantio patricio
qui eam reuocauerat. inmatrimonio iungens
honorius rebus humanis excessit. Maximus &iouin
despanias ferro uincti. adducti at que interfectis
lohannes uero honorio defuncto. regnum occidenta¬
lem inuasit. contraquem placidia creatam augus tam
& ualentinianus filius eius caesar diriguntur. quẽ &

Expanded text:
vasit imperio filiumque suum Constantem ex vasit imperio filiumque suum Constantem ex monacho Caesarem ordinavit. sed mox ipse apud Arelatum, filius eius apud Viennam regnum cum vita amiserunt. ‖ itemque eorum exitu inmemores Iobinus et Sebastianus ibi in Galliis tyrannide moliuntur: sed et ipsi ilico esse desierunt. ‖ Haeraclianus post haec cum septingentis et tribus navibus armatis ad urbem Romam depraedandam advenit; contra quem Marinus comis egressus sic eum perterruit, ut tantum cum una nave Chartagine fugiret, ubi mox ingressus interfectusque est. ‖ Valia rex Vesegothamm facta pace cum Honorio Placidiam sororem eius reddidit, ‖ quam Constantio patricio, qui eam revocaverat, in matrimonio iungens ‖ Honorius rebus humanis excessit. ‖ Maximus et Iovinus de Spanias ferro vincti abducti atque interfecti sunt. ‖ Iohannes vero Honorio defuncto regnum occidentalem invasit. contra quem Placidia creatam Augustam et Valentinianus filius eius Caesar diriguntur. ‖ quem et
Abbreviated transcription (Latin):
singulis aureis uendiderunt. Stilico uero comes cuius
duae filiae maria &hermantia. singulae uxores ho¬
norii principis fuere. & utreque uirgines sunt de¬
functae : Sprticto honorio regnum que eius in hi¬
ans. a lanorum suauorum. uandalorum que gen¬
tes. donis pecuniis que in lectas. contra regnum
honorii excitauit. eucherium filium suum paganũ
& xp̃ianis insidias molientem cupiens caesarem ordi¬
nare: qui cum eodem filiosuo detecto dolo occisus est
quo anno & archadius orientalis imperator. reg¬
nans post obitum patris. ANN XIII. defunctus est
INEODOSIUS IUNIOR ARCHADII FILIUS
loco patris successit in imperio adules cens egregius
RGQ ANN .XLIII. Halaricus rex uesegotharum uas¬
tatam it aliam romam ingressus est. Opesque ho¬
norii augusti de praedatas. placidam sororem eius
duxit captiuam. quam posthaec arauulfo successori
suo in matrimonio. ut acciper& delega uit
Cons tantinus tunc quidam gallias occupatas in¬

Expanded text:
singulis aureis vendiderunt. ‖ Stilico vero comis, cuius singulis aureis vendiderunt. ‖ Stilico vero comis, cuius duae filiae Maria et Hermantia singulae uxores Honorii principis fuere et utraeque virgines sunt defunctae, spraeto Honorio regnumque eius inhians Alanorum Suavorum Vandalorumque gentes donis pecuniisque inlectas contra regnum Honorii excitavit, Eucherium filium suum paganum et Christianis insidias molientem cupiens Caesarem ordinäre, qui cum eodem filio suo detecto dolo occisus est. quo anno et Archadius Orientalis imperator, regnans post obitum patris ann. XIII, defunctus est. Theodosius iunior Archadii filius loco patris successit in imperio, aduliscens egregius, ‖ regnavitque an. XLIII. ‖ Halaricus rex Vesegotharum vastatam Italiam Romam ingressus est opesque Honorii Augusti depraedatas Placidiam sororem eius duxit captivam, quam post haec Atauulfo successori suo, in matrimonio ut acciperet, delegavit. ‖ Constantinus tunc quidam Gallias occupatas in
Abbreviated transcription (Latin):
tropius spado promeruit. Gildo tunc africae comis
atheo dosio dudum ordinatus. ac si iuuenilem regnũ
utrumque despiciens. sibi uelle coepit africam optinere :¬
& afrtitre proprio mascezel. dum se uidisset detectũ
oppressionique uicinum. propria semanũ per emit
Gaina uero supra nominatus comis constantinopolĩ
ciuil ebellum com mouens. totam urbem igni ferroq
turbauit fugiensque helles ponto piratico ritu ui¬
uebat: contra quem nauali proelio dato. multi go¬
thorum eius extincti : Ipse quoque bello euadens
moxtamen capite plectitur. Post cuius oppressio¬
nem is auri permontem tauri dis curs antes. ingens
dispendium rei publicae inportarunt. Contraquos
narbazaicus directus. maius continuo rependit in¬
commodum
HESPERIA UEROPLAGA INRIGNO NONORII IMPRIS
Primum ragada isus sxytha cũ ducentã milia suorũ
inundauit. quem huldin& sarus hunorũ gothorumq
reges superantes. omnes captiuos quos r&ulerant.

Expanded text:
tropius spado promeruit. ‖ Gildo tunc Africae comis tropius spado promeruit. ‖ Gildo tunc Africae comis a Theodosio dudum ordinatus, ac si iuvenilem regnum utrumque despiciens, sibi velle coepit Africam optinere et a fratre proprio Mascezel dum se vidisset detectum oppressionique vicinum, propria se manu peremit. ‖ Gaina vero supra nominatus comis Constantinopolim civile bellum commovens totam urbem igni ferroque turbavit ‖ fugiensque Hellisponto piratico ritu vivebat. contra quem navali proelio dato multi Gothorum eius extincti. ipse quoque bello evadens mox tamen capite plectitur. post cuius oppressionem ‖ Isauri per montem Tauri discursantes ingens dispendium rei publicae inportarunt. contra quos Narbazaicus directus maius continuo rependit incommodum. ‖ Hesperia vero plaga in regno Honorii imperatoris primum Radagaisus Scytha cum ducenta milia suorum inundavit. quem Huldin et Sarus Hunnorum Gothorumque reges superantes omnes captivos, quos retulerant,
Abbreviated transcription (Latin):
nianum extinxerat regnum inucsit Sed mox simul
cum uita imperium perdidit Nam occiso arbogaste.
despertins suase manu per emit Omnesque in imicos
theodosius superatos. in pacerebus humanis. aput me¬
diolanum excessit. utrumque rem publicã utris que
filiis qui etam relinquens: corpus eius: eodem anno
cons ttntinopolim ad latum. atq sepultum. ̃¬
Archadius & honorius fratres filii theo dosii impris.
utrum que imperium diuis is tantum sedibus tenere coe¬
perunt : id est archadius senior constantinopolitanã
urbem: honorius uero romanaa. Tunc rufinus patri¬
cius archadio principi insidias tendens : Halaricum
gothorum regem ut grecias deuastar&. missis clam
pecuniis inuitauit. Porro de tectus rufinus abitaliae
militibus & archadio cumga inco comite missus. ante
portas urbis detruncatus est: Caput que eius & dex¬
tera manus constanti nopolim. adludibrium circum¬
ductum: uxorem que eius exulatam. opes cunctas eu¬

Expanded text:
nianum extincxerat, regnum invasit, sed mox simul nianum extincxerat, regnum invasit, sed mox simul cum vita imperium perdidit. ‖ nam occiso Arbogaste desperans sua se manu peremit. omnesque inimicos Theodosius superatos ‖ in pace rebus humanis apud Mediolanum excessit utramque rem publicam utrisque filiis quietam relinquens. corpus eius eodem anno Constantinopolim adlatum atque sepultum. Archadius et Honorius fratres filii Theodosii imperatoris utrumque imperium divisis tantum sedibus tenere coeperunt, id est Archadius senior Constantinopolitanam urbem, Honorius vero Romanam. tunc Rufinus patricius Archadio principi insidias tendens Halaricum Gothorum regem, ut Grecias devastaret, missis clam pecuniis invitavit porro detectus Rufinus ab Italiae militibus et Archadio cum Gaina comite missus, ante portas urbis detruncatus est caputque eius et dextera manus Constantinopolim ad ludibrium circumductum ‖ uxoremque eius exulatam opes cunctas Eu
Abbreviated transcription (Latin):
tis usque dum ille theodosium ordinasset. fideliter
uirili terque seruauit
INEODOSIUS SPANUS ITALICAE DIUI TRAIANI CIUI¬
tatis. agratiano augusto apud sirmium post̃ ualentis
interitum. factus est impor. regnauitq anñ .Xuii.
Ueniensq thessalonica. ab acolioscõ ep̃obabtizatus ÷¬
am modum que religiosus ec clesiae enituit. propa¬
gatur. rei publicȩq defensor eximius: Nam hunnos
& gothos qui eam sub ualente defatigassent. diuer¬
sis proeliis uicit. atq. a praua uastatione conpescuit
cumpersis quoque p&itus pacem pepigit: Maximũ aũt
trrtinnum qui gratianum interfecerat. & sibi gallias
uindicabat. Apud mediolanum una cum ualentini¬
ano impre ad grediens ab oriente. dausit coepit oc¬
cidit Eugenium quoque trrannum atq. arbogas¬
ten diuino auxilio preditus uicit. delelis eorum decẽ
milibus pugnatorum. Hic & enim eugenius confisus
uiribus arbo gasti. post quam cipud uiennam ualenti¬

Expanded text:
tis, usque dum ille Theodosium ordinasset, fideliter tis, usque dum ille Theodosium ordinasset, fideliter viriliterque servavit. . Theodosius Spanus, Italicae divi Traiani civitatis a Gratiano Augusto apud Sirmium post Valentis interitum factus est imperator ‖ regnavitque an. XVII; ‖ veniensque Thessalonica ab Acolio sancto ‖ ammodumque religiosus ecclesiae enituit ‖ propagator rei publiceque defensor eximius. nam Hunnos et Gothos, qui eam sub Valente defetigassent, diversis proeliis vicit atque a prava vastatione conpescuit. cum Persis quoque petitus pacem pepigit. Maximum autem tyrannum, qui Gratianum interficerat et sibi Gallias vindicabat, apud Mediolanum , ‖ una cum Valentiniano imperatore adgrediens ab Oriente, clausit cepit occidit ‖ Eugenium quoque tyrannum atque Arbogasten divino auxilio praeditus vicit deletis eorum decem milibus pugnatorum. hic etenim Eugenius confisus viribus Arbogasti postquam apud Viennam Valenti
Abbreviated transcription (Latin):
rent. nolentesq iussit interfici. quando & theo dosius
theo dosi impris. postea pater. multique nobilium oc¬
cisisunt ualentis insanic gratianus impor alaman¬
norum plus .xxx mił apud oppidum argentarium
galliȩ in bello prostraiuit galli as que pacauit
GENS HUNNORUM SUPER GOTEOS IN RUENS CER¬
tos ex ipsis sub iugat. alios fugat. Quiuenientes in roma¬
nia. sine armorũ suscepti depositione perauaritiã du¬
cis maiximi fame conpulsi rebellare coactisunt. supe¬
ratisq romanis in congressione funduntur intracias
contra quos ualens ab anthio chic exire compulsus in
traciam proficiscitur. Ibique lacrimabilibello commis¬
so. impor. sagitta saucius in casa deportatur ui¬
lissima ubi super uenientibus gothis. igneque
subposito incendio concrematus est. Gothi uero
occiso imperatore. iam securi adurbem prope¬
rant constantinopolitanam: Vbi tunc dominica
augusta ualentis uxor. multa paecunia plebi largita.
ab urbis uas tatione hostes submouit . regnumque cogna¬

Expanded text:
rent, nolentesque iussit interfici. quando et Theodosius Theodosii imperatoris postea pater multique nobilium occisi sunt Valentis insania. ‖ Gratianus imperator Alamannorum plus XXX milia apud oppidum Argentarium Gallie in bello prostravit Galliasque pacavit. gens Hunnorum super Gothos inruens certos ex ipsis subiugat, alios fugat. qui venientes in Romania sine armorum suscepti depositione per avaritiam ducis Maximi fame conpulsi rebellare coacti sunt, superatisque Romanis in congressione funduntur in Tracias. contra quos Valens ab Antiocia exire conpulsus in Thraciam proficiscitur ibique ‖ lacrimabili bello commisso imperator sagitta saucius in casa deportatur vilissima, ubi supervenientibus Gothis igneque supposito incendio concrematus est. ‖ Gothi vero occiso imperatore iam securi ad urbem properant Constantinopolitanam, ubi tunc Dominica Augusta Valentis uxor multa pecunia plebi largita ab urbis vastatione hostes submovit regnumque cogna
Abbreviated transcription (Latin):
pelagus aestimant pedibus transierunt Mox quoq
scithi ca terra ignotis apparuit. cerua dis paruit: quod

Expanded text:
pelagus aestimant, pedibus transierunt. Mox quoque Scythica terra ignotis apparuit, cerva disparuit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
regni extitit giberith uirtutis & nobilitatis eximius : nã
hic hilderithpatrenatus auo ouidec pro a uonidadaglo¬
riã generis sui factis illus tribus exatquauit. primi¬
tias regnisui mox inuandalica gente extendere cupiens

Expanded text:
regni extitit Geberich virtutis et nobilitatis eximius. Nam regni extitit Geberich virtutis et nobilitatis eximius. Nam hic Hilderith patre natus, avo Ovida, proavo Nidada, gloriam generis sui factis illustribus exaequavit. primitias regni sui mox in Vandalica gente extendere cupiens
Abbreviated transcription (Latin):
eius que omnes opes. simulque uxores & filios de¬
predass& achillem que in alexandria dio clitianus
superass& & maximianus herculius in africa quinque¬
gentitianos ad triuiss&. pacem rei pe. nancti coeperunt
quasi gothos neglegere : namsineipsos dudum contra
qua suis gentes romanus exercitus difficile decertatus
est Appar& namque frequenter quomodo inuitaban¬
tur. Sicut & sub constantino rogati sunt & contra cognatũ  eꝰ
licinium armatulerunt eumq deuictum & inthessaloni¬
ca clausum priuatũ ab imperio constantini uictoris
gladio trucidarunt. Nam &ut famosissimam &romȩ
emulam in suo nomine conder& ciuitatẽ gothorum
inter fuit operatio. qui foedus inito cũ imperatore.
qua dra ginta suorum miliccilli insolacio contragen¬
tes uarias obtulere quorum &numerus & militia usque
ad praesens in repͥtꝰ nominatur. idest foederati
TUNCETENIMSUBARRIARICI FAORICIREGUSUORU
florebant imperio : Postquorum decessum successor

Expanded text:
eiusque omnes opes simulque uxores et filios deeiusque omnes opes simulque uxores et filios depraedasset Achillemque in Alexandria Dioclitianus superasset et Maximianus Herculius in Africa Quinquegentianos adtrivisset, pacem rei publicae nancti coeperunt quasi Gothos neglegere. nam sine ipsos dudum contra quasvis gentes Romanus exercitus difficile decertatus est. apparet namque frequenter, quomodo invitabantur sic: ut et sub Constantino rogati sunt et contra cognatum eius Licinium arma tulerunt eumque devictum et in Thessalonica clausum privatum ab imperio Constantini victoris gladio trucidarunt. nam et ut famosissimam et Romae emulam in suo nomine conderet civitatem, Gothorum interfuit operatio, qui foedus inito cum imperatore quadraginta suorum milia illi in solacio contra gentes varias obtulere; quorum et numerus et militia usque ad praesens in re publica nominatur, id est foederati. tunc etenim sub Ariarici et Aorici regum suorum florebant imperio. post quorum decessum successor
Abbreviated transcription (Latin):
quae uix abello illo agamem noniaco quantdlum serepa¬
rantes. rursus hostili muchrone deletȩ sunt : post
asiae ergotale excidium thraciaeorũ experta est ferita¬
tem. Namibi ad radicesemimontis & mari uicinam
anchialos ciuitatem ad gressi moxadeunt urbẽ quam
dudum sardana phalus rexpãthorum inter limbum
maris. &emiradices locass&: ibiergo multis feruntur
mansisse diebus aquarum calidarum delectati lauacris
quae duo decimo miliccrio anchialitanȩ ciuitatis sunt
siti abimo suae fontis igneis caturrientes. & interreli¬
qua totius mundi. thermarum innumerabilium
loca omnino praecipua. & ad sanitatem infirmorũ
efficacissima : exinde ergo ad proprias sedes regressi se¬
Post haec amaximiano impr̃e rediguntur in auxilid
romanorum contra parthos rogati. ubi omninodatis
auxiliariis fideliter decertati sunt. sed post quã
cãe sar maximinus pene cumeorum solacia narseu
regem persarũ saporis magni ne potem fugass&

Expanded text:
quae vix a bello illo Agamemnoniaco quantulum se repaquae vix a bello illo Agamemnoniaco quantulum se reparantes rursus hostili mucrone deletae sunt. post Asiae ergo tale excidium Thracia eorum experta est feritatem. nam ibi ad radices Emi montis et mari vicinam Anchialos civitatem adgressi mox adeunt, urbem, quam dudum Sardanaphalus, rex Parthorum, inter limbum maris et Emi radices locasset. ibi ergo multis feruntur mansisse diebus aquarum calidarum delectati lavacris, quae ad duodecimo miliario Anchialitanae civitatis sunt siti, ab imo suae fontis ignei scaturrientes, et inter reliqua totius mundi thermarum innumerabilium loca omnino precipua et ad sanitatem infirmorum efficacissima. Exinde ergo ad proprias sedes regressi post haec a Maximiano imperatore rediguntur in auxilio Romanorum contra Parthos rogati, ubi omnino datis auxiliariis fideliter decertati sunt. sed postquam Caesar Maximinus pene cum eorum solacia Narseum regem Persarum Saporis magni nepotem fugasset
Abbreviated transcription (Latin):
orum dente maledico lacerare: hiergo mox imperið
adepti sunt. foedus cumgente pepigerunt gothorũ
& nec longo inter uallo utrisque regibus occũbentibus :¬
Gallienus arripuit principatum  quod in omni lasci¬
uia resoluto respa &ueduco thuruaroque duces
gothorum sumptis nauibus asiam transierunt. fra¬
tum ellis pontia cum transuecti ubi multas eius ꝓuinci¬
ae ciuitates populatas opinatissimum illud ephesiae dia¬
nae tem plum quod dudũ dixeramus amazonas con¬
didisse igne succendunt. partibus que bithinuȩ
delati. chalcerdonam subuerterunt: quam post
cornelius abitus aliqua parte reparauit. quae hodiȩq
quam uis regiae urbis uicinitate congaudeat. signa
tamen ruinarum succrum aliquanta ad indicium
r&in& posteritatis¬
HACERGOFELICITATE GOTHI QUAINTRAUERUT
partibus asiae praedas spolia que potiti hellis pontiacũ fre¬
tums & transeunt. uastantes it inere suo troiã miliumq.

Expanded text:
orum dente maledico lacerare. hi ergo mox imperio orum dente maledico lacerare. hi ergo mox imperio adepti sunt, foedus cum gente pepigerunt Gothorum. et nec longo intervallo utrisque regibus occumbentibus Gallienus arripuit principatum. Quod in omni lascivia resoluto Respa et Veduco Tharuaroque duces Gothorum sumptis navibus Asiam transierunt, fretum Ellispontiacum transvecti, ubi multas eius provinciae civitates populatas opinatissimum illud Ephesiae Dianae templum, quod dudum dixeramus Amazonas condidisse, igne succendunt. partibusque Bithiniae delati Chalcedonam subverterunt, quam post Cornelius Abitus aliqua parte reparavit, quae hodieque, quamvis regiae urbis vicinitate congaudeat, signa tamen ruinarum suarum aliquanta ad indicium retinet posteritatishac ergo felicitate Gothi, qua intraverunt partibus Asiae, praedas spoliaque potiti, Hellispontiacum fretum retranseunt, vastantes itinere suo Troiam Iliumque,
Abbreviated transcription (Latin):
cuius titulus est de mortalitate. ⁊ tunc & emilianus qui¬
dam gothis saepe obprincipum neglegentiam mysiã
deuas tantibus. ut uidit licere nec aqua quam sine mag¬
no reipo dispendio remoueri. similiter suat fortunȩ
arbitratus posseuenire tprannidem in moesia arri¬
puit. omne que manu militaria scita coepit urbes & po¬
pulos deuastare.:Contra quem intra paucos menses
dum multitudo apparatus ad crescer&. non mini¬
mum in commodum rei pͥs parturiuit.. qui tamen
in ipso pene nefario conatus suiinitio extinetus. &ui¬
tam &imperium quod inhiabat amisit supradicti
uero gallus & uolusianus impres quamuis uix biennio
in imperio per seuerantes ab hac luce migrarunt. tam̃
ipsũdbiennium quod affuerunt. ubiq pacati. ubiq
regnauerunt gratiosi. preter quod unum eorũ for¬
tunȩ reputatum est. idest generalis morbus. sed hoc
ab imperitis & calumniatoribus. qui uitã solent ali¬

Expanded text:
cuius titulus est 'de mortalitate'. tunc et Emilianus quicuius titulus est 'de mortalitate'. tunc et Emilianus quidam Gothis saepe ob principum neglegentiam Mysiam devastantibus, ut vidit licere nec a quoquam sine magno rei publicae dispendio removeri, similiter suae fortunae arbitratus posse venire, tyrannidem in Moesia arripuit omneque manu militari ascita coepit urbes et populos devastare. contra quem intra paucos menses dum multitudo apparatus adcresceret, non minimum incomodum rei publicae parturivit; qui tamen in ipso pene nefario conatus sui initio extinctus et vitam et imperium, quod inhiabat, amisit: supra dicti vero Gallus et Volusianus imperatores, quamvis vix biennio in imperio perseverantes ab hac luce migrarunt, tamen ipsud biennium, quod affuerunt, ubique pacati, ubique regnaverunt gratiosi, praeter quod unum eorum fortunae reputatum est, id est generalis morbus, sed hoc ab imperitis et calumniatoribus, qui vitam solent ali
Abbreviated transcription (Latin):
tes que ad conflictum ilico decii filium sagitasaucium
crudeli funere confodiunt: quod pateranim aduertens
licet ad confortandos animos militum fertur dixisse . q¬
Nemotris tetur perditio unius militis. non est reipub¬
licȩ deminutio tamen paterno affectu non ferens.
hostes inuadit. aut mortem. aut ultionem fili expos¬
cens: ueniens que ad abritto moesiae ciuitatem. cir¬
cum septus a gothis &ipse extinguitur. imperu finẽ
uitae que terminum faciens : qui locus odiȩq decu
ara dicitur. eo quodibi ante pugnam mirabi¬
liter idolis immolass&
DEEUNCTOTUNCDECIO GALLUS ET UOLUSIANUS
regnum potiti sunt romanorum. quando & pestilens
morbus peneistius necessitatis consimilis quod nos
ante hos nouem annos expertisumus faciem totius orb
foedauit. supra modum tamen alex andriam totius que
aegypti loca deuastans. dionysio storico super hanc cla¬
dema lacrima biliter exponente quod & noster conscri

Expanded text:
tesque ad conflictum ilico Decii filium sagitta saucium tesque ad conflictum ilico Decii filium sagitta saucium crudeli funere confodiunt. quod pater animadvertens licet ad confortandos animos militum fertur dixisse: 'nemo tristetur: perditio unius 'militis non est rei publicae deminutio', tamen, paterno affectu non ferens, hostes invadit, aut mortem aut ultionem fili exposcens, veniensque ad Abritto Moesiae civitatem circumseptus a Gothis et ipse extinguitur imperii finem vitaeque terminum faciens. qui locus hodieque Decii ara dicitur, eo quod ibi ante pugnam mirabiliter idolis immolasset. Defuncto tunc Decio Gallus et Volusianus regnum potiti sunt Romanorum, quando et pestilens morbus, pene istius necessitatis consimilis, quod nos ante hos novem annos experti sumus, faciem totius orbis foedavit, supra modum tamen Alexandriam totiusque Aegypti loca devastans, Dionysio storico super hanc cladem lacrimaviliter exponente, quod et noster conscrib
Abbreviated transcription (Latin):
notissima quã deuictis sarmatis traianus & fabrica¬
uit & appellauit uictoriae ciuitatẽ ubidecio super¬
ueniente imperatore. tandem eniua in hemi parti¬
bus qͥuae non longe aberat secessit unde apparatu
dis posito philippo polim ire festinans. Cauuis secessũ
decius impor cognoscens & ipsius urbis ferre subsidium
gestiens iugum enim montis transacto. abero eam
uenit ibique dume quos. exercitumque lassum refoue¬
r&. lli cocniua cumgothis in modum fulminis ruit.
Vastatoque romano exercitu. imperatorem cumpau¬
culis. qui fugere quiuerant ad eusciam rursus trans
alpes inmysia proturbauit. ubitunc gallus duxlimi¬
tis cum plurima manubellantiũ morabatur Collec¬
toque tam exinde quam deusco exercitu. futuria belli
sȩparat in aciȩ : cniuauero diuobsessam. inuadit phi¬
lippopolim : Prȩdaque potitus. prisco ducẽ qui inerat
sibi foederauit. quasi cum decio pugnaturũ. quenien¬

Expanded text:
notissima; quam devictis Sarmatis Traianus et fabricanotissima; quam devictis Sarmatis Traianus et fabricavit et appellavit Victoriae civitatem. ubi Decio superveniente imperatore tandem Cniva in Hemi partibus, quae non longe aberant, recessit, unde apparatu disposito Philippopolim ire festinans. cuius secessu Decius imperator cognoscens et ipsius urbis ferre subsidium gestiens iugum Hemi montis transacto ad Beroam venit. ibique dum equos exercitumque lassum refoveret, ilico Cniva cum Gothis in modum fulminis ruit, vastatoque Romano exercitu imperatorem cum pauculis, qui fugere quiverant, ad Eusciam rursus trans Alpes in Mysia proturbavit, ubi tunc Gallus dux limitis cum plurima manu bellantium morabatur; collectoque tam exinde quam de Vsco exercitu, futuri belli se parat in aciae. Cniva vero diu obsessam invadit Philippopolim praedaque potitus Prisco duce qui inerat sibi foederavit quasi cum Decio pugnaturum. venien
Abbreviated transcription (Latin):
cum propinquis . locauero ñ cedere : quid multa : gepi¬
oppidum galtis. luxta quod currit fluuius. auha.¬
ibi que magna partium uirtute certatũ est. qui ppequs
in se & armorum & pugnandi similitudo
Sed causa melior uiuacitas que ingenu iubit gothos indi¬
nata denique parte gepidarum proelium nox diremit
Tuncrelicta suorũ strage fastina rex gepidarũ prope¬
rauit ad patriam Tampudendis opprobrus hu¬
miliatos quam elationis erectus. Redeunt uicto¬
res gothi gepidecrum discessione contenti. succq
in patria feliciter in paceuersantur usque dum eoꝵ
prȩuius exister& ostro gotha
POST CUIUS DECEESUM ERUUA EXTRCITUM DIUIDENS
induas partes non nullos adua standam moesiam dirigit
sciens eam neglegentibus principibus defensoribus des¬
titutam. Apse uero cum Iex milibus ad euscesiũ idest
nouas conscendit unde agallo ducere motus nicopo¬
lim accedit . quae iuxta iatrum fluuium est constituta

Expanded text:
cum propinquis; loca vero non cedere. Quid multa? Gepicum propinquis; loca vero non cedere. Quid multa? Gepioppidum Galtis, ibique magna partium virtute certatum est, quippe quos in se et armorum et pugnandi similitudo commoverat; sed causa melior vivacitasque ingenii iubit Gothos. inclinata denique parte Gepidarum proelium nox diremit. tunc relicta suorum strage Fastida rex Gepidarum properavit ad patriam, tam pudendis obprobriis humiliatus, quam fuerat elationis erectus. redeunt victores Gothi Gepidarum discessione contenti, suaque in patria feliciter in pace versantur, usque dum eorum praevius existeret Ostrogotha. Pos cuius decessum Cniva, exercitum dividens in duas partes, nonnullos ad vastandum Moesiam dirigit, sciens eam neglegentibus principibus defensoribus destitutam; ipse vero cum LXX milibus ad Eusciam, id est Novas conscendit. unde a Gallo duce remotus Nicopolim accedit, quae iuxta Iatrum fluvium est constituta
Abbreviated transcription (Latin):
si inunum asylum collectisunt & gentem fecis se
tur Ergo ut dicebamus gepidarumrox fastidiqui Tasfida¬
&am gentem excitans patrios fines perarma dilatauit.
Nam burgund rones pene usque ad internitionem
deleuit : alias que non nullas genter perdomuit gothos
quoque male prouocans consanguinitatis foedus
prius in portuna concertatione uiolauit. superba
ad modum elatione iactatus crescenti populo dum
terras coepit addere incolas patrio osreddidit rariores q
hisergo missis legatis ad ostrogotham. cuius adhuc im¬
perio: tam ostro gothȩ quam uese gothȩ id est utriq
eius dem gentes populi sub iacebant. Inclusum se mon¬
tium queritans asperitate. si luccrum quedensi¬
tate constrictum. unum poscens e duobus. ut aut
bellum sibi aut locorum suorũ spatia preparar&.
Tunc ostro gotha rexgothorum uterat solidianimi.
respondit legatis. Bellum sequidem talem horrere
durumq fore &omninos celestum armis confligere

Expanded text:
si in unum asylum collecti sunt et gentem fecisse si in unum asylum collecti sunt et gentem fecisse noscuntur. ergo, ut dicebamus, Gepidarum rex Fastida quietam gentem excitans patrios fines per arma dilatavit. nam Burgundzones pene usque ad internicionem delevit aliasque nonnullas gentes perdomuit. Gothos quoque male provocans consanguinitatis foedus prius inportuna concertatione violavit superba admodum elatione iactatus, crescenti populo dum terras coepit addere, incolas patrios reddidit rariores. is ergo missis legatis ad Ostrogotham, cuius adhuc imperio tam Ostrogothae quam Vesegothae, id est utrique eiusdem gentes populi, subiacebant, inclusum se montium quaeritans asperitate siltate constrictum: unum poscens e duobus, ut aut bellum sibi, aut locorum suorum spatia praepararet. Tunc Ostrogotha rex Gothorum, ut erat solidi animi, respondit legatis, bellum se quidem tale horrere, durumque fore, et omnino scelestum armis confligere
Abbreviated transcription (Latin):
Si quaeris paucis ab soluã: meminis se debes me inintio de
scandzȩ insulae gremio gothos dixisse egressos.
cum berice rege suo tribus tantum nauibus uectos
adripam occaniciterioris id est gothis andta quarũ
trium una nauis ut ad solet tardior nancta nomen
genti fertur dedisse Nam lingua eorum. pigra gepan¬
ta dicitur : hinc factum est : ut paulatim & corruptae
nomeneis ex conuitio nascer&ur Gepid  : nam sine
dubio exgothorũ prosapid & hitra hentoriginem
sed quia utdixi gepanta. pigrum. aliquid tardu in que
designat. progratuito conuitio Gepidarũ nomen
ex hortum est. quod nec ipsũ credo falsissimum
sunt & enimtardioris ingenu & grauiores corporũ
uelocitate: Hiergo gepidae tacti inuidia dum
spesis prouincia commanerent in in sulam uisdaeam
inisuadibus circum cictam quam patrio ser
nisuadibus circum actam
mone dicebant gepedoios . Nunc eam ut fertur
in sulc̃ gens uiui darũx incolit ipsis ad meliores terras
meantibus quiuiuidarii exdiuersis nationibus a

Expanded text:
si quaeris, paucis absolvam. meminisse debes me in initio de Scandzae insulae gremio Gothos dixisse egressos cum Berich rege suo, tribus tantum navibus vectos ad ripam Oceani citerioris, id est Gothiscandza. quarum trium una navis, ut adsolet, tardior nancta nomen genti fertur dedisse; nam lingua eorum pigra gepanta dicitur. hinc factum est, ut paulatim et corruptae nomen eis ex convicio nasceretur Gepidas. nam sine dubio ex Gothorum prosapie et hi trahent originem; sed quia, ut dixi, gepanta pigrum aliquid tardumque designat, pro gratuito convicio Gepidarum nomen exortum est, quod nec ipsud credo falsissimum: sunt etenim tardioris ingenii et graviores corporum velocitate. hi ergo Gepidae tacti invidia, dum Spesis provincia commanerent in insulam Visclae vadibus circumactam, quam patrio sernis vadibus circumactam, quam patrio sermone dicebant Gepedoios. nunc eam, ut fertur, insulam gens Vividaria incolit ipsis ad meliores terras meantibus. qui Vividarii ex diversis nationibus ae
Abbreviated transcription (Latin):
astringis non nullis. sed et carporum treamilia genus
hominum adbellanimis expeditum. qui sepe
fuere romanis infesti. quos tamen posthaec impe¬
rante dioclitiano. & maximiano galearius maximi¬
nus caesar deuicit &rei pͥs̃ romane subegit hisergo
addens gothos & peucinos ab insula peucis. quae
inostia danubii ponto mergentia iacet. argaithum
& guntheri cum nobilissi mos suae gentis dõctores
praefecit. quimox danubium uadati &ede setundo
moesiam populati. martiacnopolim eiusdem patriae
urbem famosam m&t opolim adgrediuntur. diuq
obsessam accepta pecunia ab his qui inerant reliquerunt
IT QUIA MARTIANOPOLIMNOMINAUIMUS LIBIT
LIBET

Expanded text:
Astringis nonnullis, sed et Carporum trea milia, genus Astringis nonnullis, sed et Carporum trea milia, genus hominum ad bella nimis expeditum, qui saepe fuere Romanis infesti; quos tamen post haec imperante Dioclitiano et Maximiano Galerius Maximinus Caesar devicit et rei publicae Romanae subegit. His ergo addens Gothos et Peucinos ab insula Peucis, quae in ostia Danubii Ponto mergentia iacet, Argaithum et Gunthericum nobilissimos suae gentis doctores praefecit. Qui mox Danubium vadati et de secundo Moesiam populati, Marcianopolim eiusdem patriae urbem famosam metropolim adgrediuntur, diuque obsessam accepta pecunia ab his qui inerant reliquerunt. Et quia Marcianopolim nominavimus, libet
Abbreviated transcription (Latin):
tinum xp̃i anus cum philippo idem filio fuit. cuius &
secundo anno regni romam illesi mummannũ expleuit:
Gothi ut ad sol& subtracta sibi stipendia succ aegre
ferentes deamiciseffecti sunt in imici: Nam quã¬
uis remoti subregibus uiuerent suis. rei p̃s tamen
romanae foederati erant . & annua munera perciptebant
quid multa transiens tunc ostrogotha cumsuis. danubid
moesiam thracias queuastauit. adquem rebellandũ
decius senator aphilippo dirigitur quiueniens dig&s
nihil prȩualet. milites proprios exemptos amilitia fecie
uitae priuatae degire quasi eorum neglectu. gothidanu¬
biũ trans fretassetit. factaque ut putauit in suis uindicta
adphilippum reuertitur : Milites uero uidentesse post
toth labores militia pulsos indignati. ad ostro gothaeregis
gothorũ auxilium confugerunt. qui excipiens eos
eorum que uerbis accensus. mox trecentamilia suorũ
armata producit adbellũ. ad hibitis sibi tarfalis. &

Expanded text:
tinum Christianus cum Philippo idem filio fuit, cuius et tinum Christianus cum Philippo idem filio fuit, cuius et secundo anno regni Roma millesimum annum explevit, Gothi, ut adsolet, subtracta sibi stipendia sua aegre ferentes, de amicis effecti sunt inimici. Nam quamvis remoti sub regibus viverent suis, rei publicae tamen Romanae foederati erant et annua munera percipiebant. Quid multa? Transiens tunc Ostrogotha cum suis Danubio Moesiam Thraciasque vastavit. Ad quem rebellandum Decius senator a Philippo dirigitur. Qui veniens dum Getis nihil praevalet, milites proprios exemptos a militia fecit vitae privatae degi, quasi eorum neglectu Gothi Danubium transfretassent, factaque ut puta in suis vindicta ad Philippum revertitur. Milites vero videntes se post tot labores militia pulsos, indignati ad Ostrogothae regis Gothorum auxilium confugerunt. Qui excipiens eos eorumque verbis accensus mox tricenta milia suorum armata produxit ad bellum adhibitis sibi Taifalis et
Abbreviated transcription (Latin):
tra parthos mirabi liter dimicauit: eo que mogontia comi¬
litari tumulto occiso i pse exercitus electione absque sena¬
tus consultu effectus est impor. Quicuncta bona sua in¬
persecutione xp̃i anorum malo uoto foedauit. Occisusq
aquileia apuppione. regnum reliquid philippo: quod
nos idcirco huic nr̃o opusculo. de symmachi historia
mutua uimus. quatenus gentem unde agimus ostende¬
remus ad regni romani fastigiũ usque uenisse. C&erũ
causa exegit adidunde digressimus ordine redeamus
NAMGENSISTAMIRŨ IN MODU IN TAPARTE QUA
uersabatur. id est ponti inlitore scithiȩ solienituit : Sine
dubio tanta spatia tenens terrarũ : tot sinds maris. tot
fluminum cursus subcuius sȩpedextera uandalus iacu¬
it stetit sub praetio marcomannus. quadorum prin¬
cipes in seruitute redacti sunt Philippo nam que¬
Philippo nam que
ante dicto regnante romanis. qui solus ante constan¬

Expanded text:
tra Parthos mirabiliter dimicavit. Eoque Mogontiaco mitra Parthos mirabiliter dimicavit. Eoque Mogontiaco militari tumulto occiso ipse exercitus electione absque senatus consultu effectus est imperator, qui cuncta bona sua persecutione Christianorum malo voto foedavit, occisusque Aquileia a Puppione, regnum reliquid Philippo. Quod nos idcirco huic nostro opusculo de Symmachi hystoria mutuavimus, quatenus gentem, unde agimus, ostenderemus ad regni Romani fastigium usque venisse. Ceterum causa exegit, ad id, unde digressimus, ordine redeamus. Nam gens ista mirum in modum in ea parte, qua versabatur, id est Ponti in litore Scythiae soli, enituit, sine dubio tanta spatia tenens terrarum, tot sinos maris, tot fluminum cursus, sub cuius saepe dextera Vandalus iacuit, stetit sub praetio Marcomannus, Quadorum principes in servitute redacti sunt. Philippo namque ante dicto regnante Romanis, qui solus ante Constan
Abbreviated transcription (Latin):
suam defacationem uariis deflexibus impediuit Acdein¬
de ait illi numquiduir postcursum thracisce luctare
respondit quantum lib& impor ita seuerus exequo de¬
siliens. recentis simos militum cumeo decertari iussit
Atille septẽ ualentis si mosiuuenes ad terrã elisit. ltautan¬
tea nihil perinter ualla respirar& Solusq acesare & ar¬
genteis proemus & aureo torque donatus est : Iussusdein¬
de interstipatores dedere corporis principalis. Posthȩc
sub antonino cara calla ordines duxit. ac sepe famã fac¬
tis extendens plures militiae grados centuria tamque
strenuitatis suae pr&iumtulitMacrino tam̃ postra
in regno ingresso. recusauit militiã pene triennio tri¬
bunatus que habens honort̃ num quam se oculis ma¬
crini optulit. in dignũ ducens eius imperium. quod
per petrato facinus fuerat ad quisitũ Ad elio gabalũ
dehinc quasi ad antonini filium reuertens tribunatũ
suũ aduit. Etpost hunc subalexandram mamae con¬

Expanded text:
suam defatigationem variis deflexibus impedivit ac deinde ait illi: 'Num quid vis post cursum, Thracisce, luctare?' Respondit: 'quantum libet, imperator'. Ita Severus, ex equo desiliens, recentissimos militum cum eo decertari iussit. At ille septem valentissimos iuvenes ad terram elisit, ita ut antea nihil per intervalla respiraret, solusque a Caesare et argenteis praemiis et aureo torque donatus est; iussus deinde inter stipatores degere corporis principalis. Post haec sub Antonino Caracalla ordines duxit ac saepe famam factis extendens plures militiae grados centuriatumque strenuitatis suae praetium tulit. Macrino tamen postea in regno ingresso recusavit militiam pene triennio, tribunatusque habens honore numquam se oculis Macrini optulit, indignum ducens eius imperium, qui perpetrato facinus fuerat adquisitum. Ad Eliogabalum dehinc quasi ad Antonini filium revertens tribunatum suum adiit et post hunc sub Alexandrum Mamaeae con
Abbreviated transcription (Latin):
Tibur nunc suburbanum & aestiuae praenestae deli¬
tiae. nuncupatis incapitolio uotis peebantur. Idem
tunc faes ulae. quod charrae nuper. Idem naemus
aricinũs. quod hercyliũs  Saltus fregellae quod cae¬
soriacum: Tiberis quod eufrates: cariolos quoque
propudor uictos ad eo gloriae fuisse. ut captum op¬
pidum gneus marcius coriolanus quasi numantiã.
aut africam nomini indueret: extant & parta de
antiaspolia quȩ menius insuggesto fori capta
hostium classe suffixit. si tamen illa classis: nã sex
fuere rostratae. Sed hic numerus illis in itis nauale
bellum fuit: peruicacissimi tamen latinorum ȩqui
& uolsci fuere & cotidiani ut sic dixerim hostes
& hos praecipue titus quintius domuit Ille dic
tator qui obsessa & paene iam captam anlii consu¬
lis castra egregia uictoria recuperauit. Me¬
dium erat tempus forte sementis. cum patri¬
cium uirum innixum aratro suolictor in ipso opere deprȩhen¬

Expanded text:
Tibur nunc suburbanum et aestivae Praenestae deliTibur nunc suburbanum et aestivae Praenestae deliciae nuncupatis in Capitolio votis petebantur: idem tunc Fesulae quod Charrae nuper: idem nemus Aricinus, quod Hercylius saltus: Fregellae, quod Caesoriacum: Tiberis quod Eufrates. Curiolos quoque, pro pudor, victos adeo gloriae fuisse, ut captum oppidum Gneus Marcius Coriolanus quasi Numantiam aut Affricam nomini indueret. extant et parta de Antio spolia, que Menius in suggesto fori capta hostium classe suffixit: si tamen illa classis. nam sex fuere rostratae. sed hic numerus illis initiis navale bellum fuit. pervicacissimi tamen Latinorum Equi et Vulsci faere et cotidiani, ut sic dixerim, hostes. et hos praecipue Titus Quintius domuit, ille dictator ab aratro, qui obsessa et, pene iam capta Manlii consulis castra egregia victoria recuperavit. medium erat tempus forte sementis, cum patricium virum innixum aratro suo lictor in ipso opere depraehen
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ubi frus tratum circa purpuratum eius ic tuten&ur.
ardentibus mox focis intulit manum. terrorem que gemi¬
nat dolo Enut scias inquid quem uirum effugeris.
idem trecenti iurauimus cum inter immane dictu hic
interritus ille trepidaret tam quam manus regis
arderet: Sic quidem uiris & nesexus altera laude
cessare. Ecce & uirginum uirtus una ex obsidibus regi
data elapsa cus todiȩ. doelia perpatrium flumen equita¬
bat Rex quidem tot̾antis que uirtutum territus mons¬
tris. ualere liberosq esse iussit. Tarquinii tamen diu
dimicauerunt. donec arruntem filium regis manu
suabrutus occidit. superque ipsum mutuo uulnere
expiauit: plane quasi adulterum ad inferos usque
sequeretur
NECSECUS IATINI AMAMILIO IUSCOLANO
duce apud regilli lacum expugnantur uincuntur atque
subiciuntur. satricum atque corniculum sora quem
& alsium eorum urbes captas prouintiaque effecta. de
uerulis & bobillis pudet. sed trium phauere romani

Expanded text:
sed ubi frustrato circa purpuratum eius ictu tenetur, sed ubi frustrato circa purpuratum eius ictu tenetur, ardentibus mox focis intulit manum terroremque geminat dolo. 'en, ut scias', inquid, 'quem virum effugeris: idem trecenti iuravimus'. cum inter immane dictu hic interritus, ille trepidaret, tamquam manus regis arderet. sic quidem viri. set ne sexus alter a laude cessaret, ecce et virginum virtus. una ex obsidibus regi data elapsa custodiae Cloelia per patrium flumen equitabat. rex quidem tot tantisque virtutum territus monstris valere liberosque esse iussit. Tarquinii tamen diu dimicaverunt, donec Arruntem filium regis manu sua Brutus occidit superque ipsum mutuo vulnere expiravit, plane quasi adulterum ad inferos usque sequeretur. Nec secus Latini a Mamilio Tuscolano duce apud Regilli lacum expugnantur, vincuntur atque subiciuntur. Satricum adque Corniculum, Soraque et Alsium eorum urbes captas provinciaque effecta. de Verulis et Bobillis pudet, sed triumphavere Romani.
Abbreviated transcription (Latin):
lum uider&ur. Liberiam hinc populus romanus
prima aduersus exteros arma prolibertate cor¬
ripuit Mox prosinibus. deinde prosociis Tũ
gloria & imperio lacescentibus assidue usque quaq
finitimis quippe cum patrii soli gliba nullasit. sed
statim hos tile pomerium. medius que interlatium
atque & rus cos. quasi in quodam biuio col loca¬
tus. omnibus portis in hostem incurrere. donec
quasi contagio quodam pers ingulo situm est & ꝓ¬
ximis quibus que correptis. totã italiam subse rediger̃.
NAM PORSEN NAREX ET RUSCORUM
ingentibus copis ad erat. & tarquinius manu re¬
ducebat. Hunc tamen quam uis & armis & famȩ
urgueret. occupatoque ianiculo in ipsis urbis faucibus
incum baret sustinuit reppulit Nouissime &iam
tanta admiratione perculit. ut superior ultro cum
paene uictis amicitiae foedera feriret
NAMUEIUS SCEUOLA ROMANORUMPORSIS¬
simus. regemperinsidias incastris ipsius a ggredit᷑

Expanded text:
lum videretur. Liber iam hinc populus Romanus lum videretur. Liber iam hinc populus Romanus prima adversus exteros arma pro libertate corripuit, mox pro finibus, deinde pro sociis, tum gloria et imperio, lacessentibus adsidue usque quaque finitimis: quippe cum patrii soli gliba nulla sit, sed statim hostile pomerium mediusque inter Latium adque Etruscos quasi in quodam bivio conlocatus omnibus portis in hostem incurreret, donec quasi contagio quodam per singulos itum est et proximis quibusque correptis totam Italiam sub se redigerunt. nam Porsenna rex Etruscorum ingentibus copiis aderat et Tarquinios manu reducebat. hunc tamen quamvis et armis et fame urgueret occupatoque Ianiculo in ipsis urbis faucibus incubaret, sustenuit, reppulit, novissimae etiam tanta admiratione perculit, ut superior ultro cum pene victis amicitiae foedera feriret. ‖ nam Mucius Scevola Romanorum fortissimus regem per insidias in castris ipsius adgreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
placuit ex singulari duplex. nepotestas solitudine
uel mora corrum per&ur. Consules que appellauit
proregibus. ut consulere ciuibus suis debere memi¬
nissent Tantum que libertatis nouae gaudium in t̃¬
cesserat. ut uix mutati status fidem caperent Alte¬
rumque ex consulibus lucraetiae maritum. tantum
obnomen & genus regium fas cibus abrogatis urbem
dimitterent. Itaque substitutus oratius publicola
sum mostudio annisus est ad augendam liberis po¬
puli maiestatem. Nam & fasces ei. procontione
summisit: Et ius prouocationis aduersus ipsos dedit.¬
& nes pecies arcis offender& emmenti. sedes suas in
plana submisit Brutus uero fauoris ciuium &iam
domus suȩ clade & parricidio uelificatus est. quippe
cum studere dereuo candis in urbem regibus libe¬
rossuos comperisset. protraxit inforum. Et contio¬
ne media uirgis cecĩdit securiq percus sit ut plane pub¬
licus parens in locum liberorum ad optasses ibi popu¬

Expanded text:
placuit, ex singulari duplex, ne potestas solitudine placuit, ex singulari duplex, ne potestas solitudine vel mora corrumperetur, consulesque appellavit pro regibus, ut consulere civibus suis debere meminissent tantumque libertatis novae gaudium intercesserat, ut vix mutati status fidem caperent alterumque ex consulibus Lucretiae maritum tantum ob nomen et genus regium fascibus abrogatis urbem dimitterent. itaque substitutus Oratius Publicola summo studio annisus est ad augendam liberi populi maiestatem. nam et fasces ei pro contione summisit et ius provocationis adversus ipsos dedit et ne species arcis offenderet, eminentes aedes suas in plana submisit. Brutus vero favori civium etiam domus suae clade et parricidio velificatus est. quippe cum studere de revocandis in urbem regibus liberos suos conperisset, protraxit in forum, et contione media virgis cecidit securique percussit, ut plane publicus parens in locum liberorum adobtasse sibi popu