comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾a: aꝑte denuntiat xp̃m aduenisse. Tnde. Aparuit gr̃a deũ nr̃i iħu xp̃i om̃ib
homuub erueliens nos. Tercia aꝑtissime uocat nos adgliam. Tnde. t̃ransite
ad me om̃s qui concupiscitis me. & a generationib meis adimplemini. Primã de-¬
signant septem tube. qͥb septem angl̃i in apocalipsi caneb̾ant. ad pͥmã qͣrum: facta
est grando & ignis mixtus sanguine. Niguram scde tenuerũt tube gedeonis. ad
qͣrum sonitum allophili fugerunt. In figura t̾cie fuerunt septem tube. qͥbus mu-¬

Expanded text:
da aperte denuntiat Christum advenisse. Unde: « Apparuit gratia Domini Jesu Christi omnibus hominibus erudiens nos. » Tertia apertissime vocat nos ad gloriam. Unde: « Transite ad me, omnes qui concupiscitis me et a generationibus meis adimplemini. » Primam designant septem tubae quibus septem angeli in Apocalypsi canebant, ad primam quarum facta est grando et ignis mistus sanguine. Figuram secundae tenuerunt tubae Gedeonis, ad quarum sonum apostoli fugerunt. In figura tertiae fuerunt septem tubae, quibus mu
Abbreviated transcription (Latin):
in temptatione. in afflictione. In pauꝑtate deficientiũ. in infirmitate corꝑum.
in temptatione suggestionũ. in afflictione ꝑsecutionũ. Primo: conferendo
subsidiũ. scd̃o: solatiũ. t̾cio: consilium. qͣrto: auxilium. De pͥmo. enumera¬
bat iob oꝑa misccłie que agebat. Si comedi inqͥt buccellam meã solus. & ñ come¬
dit pupillus ex ea. De scd̾õ: pͥcipimur uisitare infirmos. De t̾cio: paulus. Temp¬
tatio uos ñ apprchendat nisi humana. De qͣrto: iob. Benedictio perituri suꝑ
me ueniẽbat.

Expanded text:
ate deficientium, in infirmitate corporum, in tentatione suggestionum, in afflictione persecutorum; primo conferendo subsidium, secundo solatium, tertio consilium, quarto auxilium. 35 De primo enumerat Job opera misericordiae quae agebat. « Si comedi, inquit, buccellam meam solus, » etc.; de secundo: Praecipimus visitare infirmos; de tertio Paulus: « Tentatio nos non apprehendat, nisi humana, » de quarto Job: « Benedictio perituri super me veniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ me est iemꝑ. Laban enĩ qui cdicit᷑ d ealbatio. idest diabolus. scrutat᷑ suꝑlectil em
iacob. & tab̾nacłm rachel. ñ inueniens idola sua. sed delusa est sollicitudo queren¬
tis. Ergo. ꝓpeccato iustine contusionẽ ad momentũ. ne patiaris in et̾num. Nd mo¬
meutum: ut dicas. Confusio faciei mee cooꝑuit me. Non in et̾ntim: sed dicas. In te
dñe sꝑaui ñ confundar in et̾num. Seqͥtur. ut impłores dei a̾uitoriũ. Ndiutoriũ:
ad fidei confirmationẽ. Adiutoriũ: ad peccati eliminationẽ. Ndiutoriũ: ad susti¬
neudam t̾oulationem. Adiutoriũ : ad̃ recipiendam dei usionẽ. Pro p̾mo: d̃ic
illud euangelii. Dñe adiutia incredu¬
litatem meã. Pro sccdo: adiuua nos ds̃ saluta-¬

Expanded text:
contra me est semper. » Laban enim qui dicitur dealbatio, id est diabolus scrutatur supellectilem contra me est semper. » Laban enim qui dicitur dealbatio, id est diabolus scrutatur supellectilem Jacob et tabernaculum Rachel non inveniet idola sua, sed delusa erit sollicitudo quaerentis. Ergo pro peccatis sustine confusionem ad momentum, ne patiaris in aeternum. Ad momentum, ut dicas: « Confusio faciei meae cooperuit me. » Non in aeternum, sed dicas: « In tesperavi: non confundar in aeternum. » Sequitur ut implores Dei adjutorium: Adjutorium ad fidei confirmationem, adjutorium ad peccati eliminationem, adjutorium ad sustinendam tribulationem, adjutorium ad recipiendam Dei visionem. Pro primo dic illud Evangelii: « Domine, adjuva incredulitatem meam; » pro secundo: » Adjuva nos
Abbreviated transcription (Latin):
en hanc noxam. In sccło: orauit popłs ꝓ ionatha dicens. Tunt dñs. si ceciderit ca-¬
pillui de capite eius. qͥa hocd̃ie cum cdño oꝑatus est. In t̾cio: mulier sunamitis im-
plorabat heliseum ꝓfilio suo dicens. Tiuit dñs. & inuit anima tua ñ dimittã te.
Tu gͦ ad unitationẽ istoꝵ expłora. depłora. impłora. Esto gͦ expłorator secretoꝵ
cordis. deplorator fetoꝵ reperte sorcdis. implorator adrutorii dei misericordis. Per pri-¬
mũ enĩ habeb̃is tui cognitionẽ. in sccło ꝓ deo sustineb̃is confusionẽ. in t̾cio: adeo recipi-¬
es comolationẽ. Si gͦ uis fieri explorator tordis: ne timeas hoc uerbũ. Prauũ est cor ho-¬
minis & inscrutabile. Qͥi cognoscet illud. Sed aucdi. Redite p̃uaricatores ad̃ cor. De-
p̃hende gͦ peccatũ in corde tuo. & dic. Iniqͥtatem meã ego cognosco. & peccatũ meum

Expanded text:
eis hanc noxam. » In secundo oravit populus pro Jonatha, dicens: « Vivit Dominus, si ceciderit caeis hanc noxam. » In secundo oravit populus pro Jonatha, dicens: « Vivit Dominus, si ceciderit capillus de capite ejus, quia hodivit anima mea: non dimittam te. » Tu ergo ad imitationem istorum explora, deplora, implora. Esto ergo explorator secretorum cordis; deplorator fetorum repertae sordis, implorator adjutorii Dei misericordis. Per primum enim habebis tui cognitionem, in secundo pro Deo sustinebis confusionem, in tertio a Deo recipies consolationem. Si ergo vis fieri explorator cordis, non timeas hoc verbum: « Pravum est cor hominis et miserabile, et quis cognovit illud Iniquitatem ego cognosco et peccatum meum
Abbreviated transcription (Latin):
uerite & inuenietis. petite & accipietis. pussate & apietur uob̃is. Querite ueniã.
& accipietis miscdiam. Pecite iusticiã: & accipietis uͥtutum copiam. Pulsate ꝑ ꝑse¬
uerautiã. & aperiet uobis ds̃ regni ianuã. Qͥ in pͥmo gradu sunt: sũt eluo che¬
congregant popłm suo clangore. Qͥ in t̾cio: sunt duo filii olei spłenãoris. qͥ assistũt
dominatori uniu̾se t̾re. Primi sũt due oliue. scilicet impłorantes misccłiam. S̾cd̾i:
duo candelabra lucentia ante dñm: ꝑ iusticiam. Tercii: habent pocestatẽ cł audẽ
celum nubib. & aꝑire portas eiꝰ ut intͦclucant ad głiam. Sciendũ autẽ. qͦs aliqͣu
do implorant suꝑiores inferiorib. aliqͣndo inferiores suꝑiorily. aliqͣnd̃o equales
eqͣlib. Primũ fit ex humilitate. scłm ex utilitate. t̾cium ex frat̾na caritate. Pri¬
mo implorabat moyses ꝓ popło isrt̃ dicens. Aut dele me de libro tuo. aut climitte

Expanded text:
erite et invenietis, petite et accipietis, pulsate et aperietur vobis. » Quaerite veniam et accipietis misericordiam, petite justitiam, et accipietis virtutum copiam; pulsate per perseverantiam, et aperiet vobis Deus regni januam. Qui in primo gradu sunt, sunt « duo checdominatori universae terrae. Primi sunt duo olivae, scilicet implorantes misericordiam; secundi, duo candelabra lucentia ante Dominum per justitiam; tertii habent potestatem claudere coelum nubibus et aperire portas ejus, ut introducant ad gloriam. Sciendum autem quod ainferioribus, aliquando inferiores superioribus, aliquando aequales aequalibus. Primum sit ex humilitate, secundum ex utilitate, tertium ex fraterna charitate. Primo implorabat Moyses pro populo Israel, dicens: « Aut dele me de libro vitae, aut dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
ra specialis. Qõmunis est: qua nati sumꝰ. qͦd sentimꝰ. qͦd sapimꝰ. qͦd discernimꝰ. Specialis

Expanded text:
ha specialis. Communis est, quia nati sumus, quia sentimus, quia sapimus, quia diha specialis. Communis est, quia nati sumus, quia sentimus, quia sapimus, quia di
Abbreviated transcription (Latin):
dñe lib̃a nos. Pro t̾cio: ds̃ noster refugium ꝙ
uirtus. adiutor in tͥbulationib qͦ ĩ¬
uenerũt nos nimis. Pro qͣrto: fluminis impe¬
tus letificat ciuitatem dei. in qua ñ erit umbra mundane uanitatis. sed aspira¬
bit dies summe ueritatis.
iortificatio carnis. uel passionũ. ꝓ pietate tolerantia. in thure: dei
cellipetax orationis expͥmitur. Mons myrre & collis thuris est ipsa sullimitas men-¬
bitare dignat᷑ Hoc est aꝑte dicere. Prequentabo tales pia deuotione. & illustratio¬
ne glorificabo. Et loquar sponse mee. eruditionem. consolationẽ. ꝓmissionẽ. ꝙ hec:
int̾na iuspiratione. Item. Ibo m̃ ait. Sibi uacdit: qͥa singłaris amor. participem se¬
creti ñ recipit. Sponsus est ds̃. sponsa est anima. Ideo sponsa: qͥa donis gr̃arum sub-¬
arrata. Ideo sponsa: qͥa casto amore illi sociata. Ideo sponsa: qͥa prole uͥtutum fe-¬
cundata. Om̃is anima: huiꝰ sponsi arram suscepit. Sed est arra cõmunis. & est ar-¬

Expanded text:
 libera nos; » pro tertio: « Dominus refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis; » pro quarto « :Fluminis impetus laetificat civitatem Dei, » in qua non erit umbra mundanae vanitatis, sed aspirabit dies summae veritatis.ortificatio carnis, vel passionum pro pietate tolerantia, in thure devotio celsipetax orationis exprimitur. Mons autem myrrhae, et collis thuris, est ipsa sublimitas menbitare dignabitur. Hoc est aperte dicere: Frequentabo colles, et pia devotione et illustratione glorificabo. Et loquar sponsae meae eruditionem, consolationem, promissionem, et hoc interna inspiratione. Item, ibo mihi, ait. Sibi vadit, quia singularis amor participem secreti non recipit. Sponsus est Deus, sponsa est anima; ideo sponsa, quia donis gratiarum subarrhata; ideo sponsa, quia casto amore ei sociata; ideo sponsa, quia prole virtutum fecundata. Omnis anima hujus sponsi arrham suscepit. Sed est arrha communis et est arr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊abilis. Laudabilis: quia ex ea erat beata uͥgo nascitura. Uictoriosa: qͥa ꝑ eam
mors erat ꝑitura. Auttorizabilis: qͥa ex ea filio dei assumpta est humana natura.
Per pͥmum: mundꝰ suscepit nouũ florem. ꝑ scd̾m : infernꝰ concepit dolorem. ꝑ
tͣtium: celum stillauit mellis dulcorem. Hec tria ꝓpħauit iacob uide filio suo. De
pͥmo: iuda. te laudabunt fres tui. De scd̃o: manus tua in ceruicib inimicorum
tuoꝵ. De t̾cio: adorabunt te filii patris tui. Audi florem. Ero qͣs ros: germina-¬
diabolum. qͥ dicit᷑ dupplex ruina. De t̾cio: celi distillauerũt a facie dei sẏnai. a facie
dei urł. Tnde. Per totum mundũ melliflui facti sũt celi. Moralis ꝓfectꝰ natiuitati

Expanded text:
isabilis. Laudabilis, quia ex ea erat beata Virgo nascitura; victoriosa, quia per eam isabilis. Laudabilis, quia ex ea erat beata Virgo nascitura; victoriosa, quia per eam mors erat peritura; auctorisabilis, quia ex ea a Filio Dei assumpta est humana natura. Per primum mundus suscepit novum florem, per secundum infernus concepit dolorem, per tertium coelum stillavit mellis dulcorem. Haec tria prophetavit Jacob Judae filio suo. De primo: « Juda, te laudabunt fratres tui. » De secundo: « Manus tua in cervicibus inimicorum tuorum. » De tertio: « Adorabunt te filii patris tui. » Audi florem: « Ero quasi ros: germinadiabolum, qui dicitur duplex ruina. De tertio: « Coeli distillaverunt a facie Dei Sinai, a facie Dei Jacob. » Unde per totum mundum melliflui facti sunt coeli. Et moraliter: Si nati
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ lib̾ati sumꝰ a pec̃co serui autẽ factideo. Qũ enim
serui essemus peccati.
lib̃i fuimꝰ iusticie. Seriumꝰ cum filiis: qͣndo nos diabolo
subitimꝰ. exemplo alien
iniqͥtatis. In seruitutẽ generamꝰ: alios diabolo subi¬
cientes exemplo nr̃e prauitatis. In tercio sumꝰ irt̃ seruientes in stipuła. & luto
& latere. Per stipulã: habemꝰ corpoream fragilitatẽ. ꝑ lutum qͦd miscetur ex
aqua & puluere: anime turbationẽ. ꝑ laterem qui fractꝰ nulla potest inclust̾a
resolidari: in morte corꝑis & anime irreparabilẽ dissolutionem. Sed̃ his medet᷑
ista natuitas: sicut ait ꝓpħheta. gredietur iͥga de radite iesse. & flos de radice
eius ascendet. Tirga enim uͥtutis. auferet calamitatis angustiã flos seruos lib̃a-¬
bit: auferens pecti immundiciã. sp̃c uͦ bonus reducet ꝑ egrinos in t̾ram rectã.
Hec natiuitas fuit ex tribu iuda. Hec trib fuit laudabilis. uictoriosa. auctor¬

Expanded text:
 servi autem facti Deo. Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae. » Servimus cum filiis, quando nos diabolo subjicimus, exemplo alienae iniquitatis. In servitutem generans, alios diabolo subcientes exemplo nostrae pravitatis. In tertio sumus Israel servientes. In stipula, et luto, et latere. Per stipulam habemus corpoream fragilitatem. Per lutum quod miscetur ex aqua et pulvere animae turbationem. Per laterem qui fractus nulla potest industria resolidari in morte corporis et animae irreparabilem dissolutionem. Sed his medetur ista nativitas sicut ait propheta: « Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet. » Virga enim virtutis auferet calamitatis angustiam: flos servos liberavit, auferens peccati immunditiam; spiritus vero bonus reducet peregrinos in terram rectam » . Haec nativitas fuit ex tribu Juda. Haec tribus fuit laudabilis, victoriosa, auctor
Abbreviated transcription (Latin):
flagellis afflicti. sed ꝑ natiuitatem istam erimꝰ lib̃ati. ꝑeregͥni: expulsi a paradyst
amenitate. serui: sub diaboli potestate. afflicti: mundi calamitate. lib̃i: beate u̾gi¬
nis natiuitate. In pͥmo fuimꝰ suꝑ t̾ram uagi. & ꝓfugi. Uagi: seq̾ntes concupiscentiã.
ꝓfugi: fugientes miseriam. Uel uagi: seqͣntes mundi uanitatẽ. ꝓfugi: uitantes reli
luti laborib oppressi. in quarto facta uigilia matutina id est natiuitate uͥginis. que
ꝓgredit᷑ quasi aurora consurgens. sumꝰ subleuati. ut in iudicio simꝰ płene absoluti.
In pͥmo: cum filio ꝓcligo abiuimꝰ in regionẽ longinqͣm. Ynde dauid̃. heu mͥ quia
incolatus meus ꝓlongatꝰ e. Qͣm dii sumꝰ in hoc corꝑe. ꝑegrinamur adeo. Inde. Q¬

Expanded text:
flagellis afflicti. Sed per nativitatem istam erimus liberati, peregrini, expulsi a paradisi amoenitate, servi sub diaboli potestate, afflicti mundi calamitate, liberati beatae Virginis nativitate. In primo fuimus super terram vagi et profugi; vagi sequentes concupiscentiam, profugi fugientes miseriam; vel vagi sequentes mundi vanitatem, profugi vitantes religstipulae lateris et luti laboribus oppressi. In quarta facta vigilia matutina, id est nativitate Virginis quae progreditur quasi aurora consurgens, sumus sublevati, ut in judicio simus plene absoluti. In primo cum filio prodigo abivimus in regionem longinquam. Unde David: « Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est!
Abbreviated transcription (Latin):
erechiel. ꝑ ili hominis. fac panẽ. & toques illum inst̾core hominis. De scd̃o ait
stercore suo. De qͣrto:. in libro regum legit᷑. qͦd uendebat᷑ ꝓ fame stercus columbe.
rum. Pruicum sinit magist̾ peccant scienter. sccdi confident᷑. t̃ cii impudenter.
sccłi qͣsi boues ꝓ temporalib laborantes. & inde elemosinã dantes: confidentiꝰ male¬
ipsum ñ cdoces : Q p̾dicas ñ mechandum mecharis: Sccl̃is dicit apłs. Si expen-¬
clero om̃s facultates meas in cibos pauꝑum. caritatẽ autẽ ñ habeã. nichil mͥ ꝓdest.

Expanded text:
Ezechiel. « Fili hominis, fac panem et coques eum in stercore hominis; » de secundo:stercore suo; » de quarto, in lib. Regum legitur quod vendebatur prae fame stercus columbae. rum. Primi cum sint magistri, peccant scienter, secundi confidenter, tertii impudenter, secundi quasi boves pro temporalibus laborantes et inde eleemosynas dantes confidentius malipsum non docos: qui praedicas non moechandum, moecharis; » secundis Apostolus: « Si expendero omnes facul
Abbreviated transcription (Latin):
ui delicto. & habebit fructũ in refectione animarũ sc̾arum. De sccd̃a nascitur panis ui¬
uus qui de celo descendit. & dat uitam mundo. Tercia est fons ortoꝵ. puteus aquarũ
uiuentiũ. que fluũt impetu de libano. Beata gͥ uͥgo fuit sicut liliũ int̾ spinas. qͥa
irrigans totã t̾ram. scilicet humani cordis ꝓfunda.

Expanded text:
in delicto, habens fructum in respectione animarum sanctarum. » De secunda nascitur « panis viin delicto, habens fructum in respectione animarum sanctarum. » De secunda nascitur « panis vivus qui de coelo descendit, et dat vitam mundo, » tertia, fons hortorum, puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano. Beata igitur Virgo fuit « sicut lilium inter spinas, » quia irrigans totam terram, scilicet humani cordis profunda.
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥ facta est inuinũ mutatio aque. Iste ydrie merito assignant᷑ beate marie. que
nobis ut mandu caremꝰ & inebriarem᷑ ꝓpinauit aqͣm gr̾e. panẽ: carnis in ea as¬
sumpte. uinũ et̾ne leticie. Yt gͦ competent᷑ eas assignemꝰ. audiamꝰ qͥd̃ dixit damascus.
Igit᷑ puella cui ego dixero da mͥ bib̃e. & illa cdixerit. bibe dñe. & camelis tus potum
dabo: illa est dñe. qͣm p̾parasti filio dñi mei. O uenerabilis puella. o felix ydria. o
salutaris aqua. UTere uenerabilis puella. que talembaiulat ydriã. Pelix ydria. qͦ
talem continet aquã. Salutaris aqua: que rigat totã t̾ram. Pruna est uͥgo maria.
scd̃a: uentͥi aula regia. t̾cia dei gr̾a. pͥma est: qͣm p̾parasti dñe filio dñi mei. scd̃a:
inqua assumpsit carnẽ filiꝰ dei. t̾tia est. fluminis impetꝰ qͥ letificat ciuitatẽ dei. Pͥma:
nulla uͥginior. sccda: nulla fecundior. t̾cia nulla rigatior. Pͥmaꝰ est que nesciuut tħoꝵ

Expanded text:
in qua facta est in vinum mutatio aquae. Istae hydriae merito assignantur beatae Mariae, quae nobis ut comederemus et inebriaremur propinavit aquam gratiae, panem carnis in ea assumptae, vinum aeternae laetitiae. Ut ergo competenter istas assignemus, audiamus quid dixit Damascus. « Igitur puella, cui dixero: Da mihi bibere, et illa dixerit: Bibe, domine, et camelis tuis potum dabo; illa est, Domine, quam praeparasti filio domini mei. » O venerabilis puella! o felix hydria! o salutaris aqua! O vere venerabilis puella, quae talem bajulat hydriam! felix hydria, quae talem continet aquam! salutaris aqua, quae rigat totam terram! Prima est Virgo Maria, secunda ventris aula regia, tertia Dei gratia. Prima est quam praeparasti Domine, filio domini mei, secunda in qua assumpsit carnem Filius Dei, tertia est « fluminis impetus » qui « laetificat civitatem Dei. » Prima nulla virginior, secunda nulla fecundior, tertia nulla rigatior. Prima: « Haec est quae nescivit thorum
Abbreviated transcription (Latin):
ETIII Qͥ lepsus est egrecdiat᷑ extͣ castra. De t̾ciisait iacob. Qastra dei
sunt hec. P rima sũt remouenda. sccla mouenda. t̾cia admouencda. Prima enĩ
castra inund̃i. scd̃a deserti. t̾cia celi. Prima militant ut rapiant. sccd̃a: ut ad pa-¬
tͥam ꝑueniant. t̾cia: ut ꝑuenientes intͣducant. Prima gͦ relinqͣmꝰ. scda eligamꝰ
ad t̾cia suspiremꝰ. Relictis gͦ pͥmis iniccł̃is militemꝰ. in qͥb nos oportet habere una-¬
nimitatẽ cordium. ꝓuidentiã in posterum. contͣ temptationes ad xp̃m resugiũ.
bene opando cor habere sursum. De his qͣtuor ait salomon. Quatuor sũt minimo

Expanded text:
astra; » de tertiis ait Job: « Castra Dei sunt. » Prima sunt removenda, secunda movenda, tertia admovenda; prima enim sunt castra mundi, secunda deserti, tertia coeli. Prima militant ut rapiant; secunda, ut ad patriam perveniant; tertia, ut pervenientes introducant. Prima ergo relinquamus, secunda eligamus, ad tertia suspiremus. Relictis ergo primis, in secundis militemus: in quibus nos oportet habere unanimitatem cordium, providentiam in posterum, contra tentationes ad Christum refugium, bene operando cor habe
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur hispidus uel pilosus. Sanir : nocturna auis. uel fetor. Seyr est concupiscen¬
tia carnis. Seyr babet montẽ. ht campum. ht uallem. In ualle: debilis. in campo:
fortis. in monte: insuꝑabilis. In monte est appetitus carnis in necessitate. in campo
est appetitus carnis in sacietate. in ualle est appetitus carnis in uoluptate. Quande
ad uiuendũ tantũ caro sustentamentũ accipit: seyr in monte est. Quando ad̃
poscit: seyr in ualle est. In monte est insuꝑabilis: qͥa sustentamentũ in hoc exilio ne-¬
cessarium est. In campo est fortis: quia robur carnis aliqͣndo anime ꝓfectił utiłe
est. In ualle debilis: qͥa uoluptas carnis semꝑ suꝑflua est. In ualle ꝓhibetur. in cam¬
po concecdit᷑. in monte remunerat᷑. In ualle seruit. in campo pugnat. in monte reg¬
nat. In ualle est luxuria. in teͣmꝑantia. in monte parsimonia. In ualle acliuuan-

Expanded text:
rpretatur hispidus vel pilosus: Sanir nocturna avis vel fetor. Seir est concupiscenrpretatur hispidus vel pilosus: Sanir nocturna avis vel fetor. Seir est concupiscentia carnis. Seir habet montem, habet campum habet vallem; in valle debilis, in campo fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnis in satietate; Seir in valle est aptitus carnis in voluptate. Quando ad vivendum tantum caro sustentamentum accipit, Seir in monte est. Quando veroposcit, Seir in o viventibus necessarium est; in campo est fortis, quia robur carnis aliquando animae profectibus utile est; in valle debilis, quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo conceditur, in monte remuneratur; in valle servat, in campo pugnat, in monte regnat; in valle est luxuria, in campo temperantia, in monte parcimonia; in valle, adjuvan
Abbreviated transcription (Latin):
liter aloquitur stultam. alit̃ incautã. alit honestam. Primã increpat. sccłam
instruit. t̾ciam Iaud̃at. ꝑropt̾ pͥmam: ait. Sub arbore mało suscitauite. łbi corruꝑ¬
ta est mat̾ tua. ibi uiolata est genitrix tua. Pro sccd̾a: si ignoras te opul cherrima mu-¬
lierũ. egredere & abi post uestigia gregum. Prot̾cia: ecce tii pulera es amita mea.
etce tu pulcia. Iti dicit. Et loquar sponse mee. Qͥd autem loquatur subclit Ueni de
ota pulera es amica mea. ꝙ macula non est inte. ¶ñis anima uel auersa est¬
m̃is anima uel auersa est
adeo. uel conuersa ad dm̃. Auersa: alia remota. alia remotissima. Qonuersa.
alia ꝓpinqua. alia proxima. Qe remota est turpis est sed ñ tota. Qe remotissima
est. tota turpis est. Iteni. Qͤ ꝓpinqua est speciosa est sed̃ ñ tota. Qͤ proxuna est tota.
pulcra est. Quid sponsus c̃pxerit aul̃iuimꝰ. Qua uia dẽbeat uenire sponsa: audi¬
amus. Teni de lib̃ano sponsa. Yenies & ꝑtransibis ꝑ montem seyr. uel sanyr. Seyr int᷑¬

Expanded text:
liter alloquitur stultam, aliter incautam, aliter honestam. Primam increpat, secundam instruit, tertiam laudat. Propter primam ait: Sub arbore malo suscitavi te, ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua. Propter secundam: Si ignoras te, o pulcherrima mulierum, egredere et i post vestigia gregum. Propter tertiam: Ecce tu pulchra es, amica mea: ecce tu pulchra. Isti dicit: Et loquar sponsae meae. Quid autem loquatur subdit: Veni de ota pulchra es, amica mea, et macula non est in te. THO. Omnis anima vel aversa est a Deo, vel conversa ad Deum. Aversa: alia revicta, alia remotissima. Conversa: alia propinqua, alia proxima. Quae remota est, turpis est, sed non tota; quae remotissima est, tota turpis est. Item quae propinqua est, speciosa est, sed non tota; quae proxima est, tota pulchra est. Quid sponsus dixerit audivimus; qua via debet venire sponsa audiamus: Veni de Libano, sponsa. Venies et pertransibis per montem Sanir, vel Seir. Seir inte
Abbreviated transcription (Latin):
Nbi notatur duplex pulcͥtudo anime. Prima est claritas. scda est caritas.
Prima ꝑtinet ad complationem suꝑnoꝵ. scda ad sollicitudinẽ ext̾ioꝵ. pͥma
est aqua que cadit deceło. sccl̃a nascitur de humo. qͥa exteriꝰ deriuat᷑ eiꝰ sollicitudo.
Exteriꝰ enun occupat᷑ circa proximi salutẽ. circa suam utilitatem. circa dei
honorem. & ideo sccdm istã t̾cio replicat. ecce tu pulera es amica mea. ecce tu pulcra
& decora. qͦd alibi in hoc cantico ũ fit. Et hoc abiq eo qͦd intͥnsecus latet. iclest illa pul¬
critudine que claritas dicitur.

Expanded text:
uplex pulchritudo animae: prima est claritas, secunda est charitas. Prima pertinet ad contemplationem supernorum, secunda ad sollicitudinem exteriorum. Prima est aqua quae cadit de coelo; secunda nascitur de humo, quia exterius derivatur ejus sollicitudo. Exterius enim occupatur circa proximi salutem, circa suam utilitatem, circa Dei honorem. Et ideo secundum istam tertio replicat: Ecce quam pulchra es, amica mea! ecce quam pulchra et decora! Quod alibi in hoc Cantico non fit, et hoc absque eo quod intrinsecus latet, id est illa pulchritudine quae claritas dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nos declinare. scdo inclinare. t̾cio reclinare. Declinare a malo. incliare
humiliaño. reclinare xp̃o innitendo. Decl̃inare: uit simꝰ mundi. incłinare: ne simꝰ
suꝑb̃i. reclinare: ut simꝰ seturi. & sic faciamꝰ xp̃o reclinatoriũ aureũ: qͦd est sap̃ia.
Banc oportet tͥa hab̃e: icilicet scientiã ad ordinationẽ oꝑum & uͥtutum. intellectũ:
ad̃ cognitionẽ celestiũ. saporem: ut sentiamꝰ dulcedinẽ eoꝵ. Unde dauid̃. Decla¬
ratio sermonũ tuoꝵ illuminat scientiam inferioꝵ. & intellectũ dat paruũlis.
natoriũ eburneũ. est argenteũ. est aureũ. ꝑrimũ: in ut̾o uͥginis. scd̃m in corde
fr̃is. t̾cium: in smu patris. ꝑrimũ eburneũ. ꝓpt̾ candorem uͥginitatis. sccl̃m ar¬
genteũ ꝓpt̾ nitorem innocentie & mansuetudinis. t̾cium aureũ. ꝓpt̾ splendorem d̃iumi

Expanded text:
oportet declinare, secundo inclinare, tertio reclinare. Declinare a malo, inclinare humiliando, reclinare Christo innitendo. Declinare ut simus mundi, inclinare ne simus superbi, reclinare ut simus securi. Et sic faciamus Christo reclinatorium aureum: quae est sapientia. Hanc oportet tria habere: scilicet scientiam ad ordinationem operum et virtutum; intellectum ad cognitionem coelestium; saporem, ut sentiamus dulcedinem eorum. Unde David: « Declaratio sermonum tuorum illuminat, » scientia inferiorum: « et intellectum dat parvulis. natorium eburneum, est argenteum, est aureum. Primum in utero Virginis, secundum in corde fratris, tertium in sinu Patris. Primum eburneum, propter candorem virginitatis; secundum argenteum, propter ni
Abbreviated transcription (Latin):
qͣttuor carcdinales uͥtutes. iusticia. prudentia. fortitudo temꝑantia. He aliũ
tisum hñt in patͥam angl̃is & scĩs: qͣm in uia. Ebi enĩ est iusticia: sedeo subdere.
Prudentia: nullũ ei equare. uł maiorem statuere. Nortitudo: inseparabilit̾ ei ad¬
herere. Temꝑ antia: in nulla re noxia delectationẽ hab̃e. Hic uͦ iusticia ẽ: cuiꝙ
redlere qͦd stiũ est. uel miscdĩa in egenis. ꝑ rudentia: p̾uidere in insidiis. ꝑorti¬
tudo: stare in adu̾its. Temꝑantia : modũ impon̾e suꝑfluis. In pͥma: sumꝰ recti.
In iccla: cauti. Int̾tia: firmi: In qͣrta: sobrii. Adhas nos inuitabat xp̃c. Al pͥ¬
mani: qͦcd tibi ñ uis fieri alii ne faceris. Ad scdam: estote prudentes sicut ser¬
pentes. & simplices sic̾ columbe. Acl t̾ciam: estote fortes in bello. Ad qͣrtam: uidete

Expanded text:
fortitudo, temperantia. Hae alium usum habent in patria quam in via. Ibi enim est justitia, se Deo subdere; prudentia, nullum ei aequare vel majorem statuere; fortitudo, inseparabiliter ei adhaerere; temperantia, in nulla re noxia delectationem habere. Hic vero justitia est cuique reddere quod suum est, vel misericordia in egenis; prudentia, praevidere in insidiis; fortitudo, stare in adversis; temperantia, modum imponere superfluis. In prima sumus recti, in secunda cauti, in tertia firmi, in quarta sobrii. Ad has nos invitabat Christus. Ad primam: « Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. » Ad secundam: « Estote prudentes sicut serpentes et simplices sicut columbae. » Ad tertium: Estote fortes in bello. Ad quartam: « Videte
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. scilicet de lignis. argento & auro. Higna sũt oꝑa in effectu. argentũ: uͥtutes in
habitu. aurũ: sap̃ia. que est scientia in ordinancdo: & duscedo in gustu. Etaq oꝑa
sint imputͥbilia. id̃ est sine peccati admixtione. Habeant radicẽ:¬

Expanded text:
fieri, scilicet de lignis, argento, et auro. Ligna sunt opera in effectu, argentum virtutes in fieri, scilicet de lignis, argento, et auro. Ligna sunt opera in effectu, argentum virtutes in habitu, aurum sapientia est et scientia in ordinando, et dulcedo in gustu. Itaque opera nostra sint imputribilia, id est sine peccati admistione. Habeat radice
Abbreviated transcription (Latin):
ierł̾m. Oria sunt fercula. Primũ est eccl̃ia. scd̃m anima. t̾cium maria. Primũ fert
xp̃m: sacͣmentoꝵ unutatẽ sustinendo. scd̃m : suaue iugũ mandatoꝵ eiꝰ ferendo. t̾ciũ:
in ut̃o concipiendo. Ligna libani imputͥbilia sũt. De his sibi salomon fercł̃m fecit:
qͥa xp̃c eccl̃iam de scĩs in et̾num ꝑmansuris fecit. Qolũpnas eiꝰ fecit argenteas: qͥa p̃di-¬
catores qui eam sustinent in ea ordinauit. Hi argentei sũt: qͥa alios nitore eloquii
est sapientia cunctis opib. Quiꝰ ascensus est purpureus. qͥa mustas tͥbulationes. ꝙ qͣn-¬
doq ꝑ effusionẽ sanguinis illuc uenit᷑. Sec̃ qͥa nos inifirmi sumꝰ. & ꝑ labores illuc ꝑ¬
xp̃m: ferendo iugũ eiꝰ suaue. ꝑercł̃m enĩ: a ferendo dicit. Qͦ d fit de lignis lib̃ani.
Libanꝰ: candidatio int̾pretat᷑. Ligna eiꝰ: impittͥbilia sũt. & qͣntũ in altum exten-¬
dunt ramos suos: tantũ radicem figunt in t̾ram. Hoc fercłm de trib materiis dicit᷑

Expanded text:
 Tria sunt fercula. Primum est Ecclesia, secundum anima, tertium Maria. Primum fert Christum, sacramentorum unitatem sustinendo, secundum suave jugum mandatorum ejus ferendo, tertium in Christus Ecclesiam de sanctis in aeternum permansuram fecit. Columnas ejus fecit argenteas, quia praedicatores qui eam sustinent in ea ordinavit; hi argentei sunt, quia alios nitore eloquii est sapientia cunctis opibus, cujus ascensus est purpureus, quia per multas tribulationes et quandoque per effusionem sanguinis illuc pervenitur. Sed quia nos infirmi sumus, per labores illuc pstum ferendo jugum ejus suave. Ferculum enim a ferendo dicitur quod fit de lignis Libani. Libanus candidatio interpretatur. Ligna ejus imputribilia sunt, et quantum in altum extendunt ramos suos, tantum radicem figunt in terram. Hoc ferculum de tribus materiis dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
& sic thesaurizate uobis thesauros in celo. ub̃i fures ñ effocliũt nec furant᷑. Sic contͤ
tciũ eris ad bella doctissimus. & bestiã t̾re ñ formidabis. triplex

Expanded text:
et sic thesaurizabis tibi thesauros in coelo, ubi fures non effodiunt nec furantur. Sic contra et sic thesaurizabis tibi thesauros in coelo, ubi fures non effodiunt nec furantur. Sic contra tium eris ad bella doctissimus et bestiam terrae non formidabis. En
Abbreviated transcription (Latin):
phantasinatũ. machinatio latronũ. incursio bestiarũ. Phantasmatum: que turbãt.
latͦnum qͥ absportant. bestiarũ que deuorant. Turbant animã. absportant substantiam.
deuorant carnẽ humanã. Esti: tres inimici sũt. De pͥmo: ingrediet᷑ bestia latibłm.
& in antro suo morabit᷑. De sclo: si sciret pat̾familias qua hora fur ueniret. iugi
laret utiq. & ñ sineret ꝑtodi domũ suã. De t̾tio: nam & leonẽ & ursũ int̾feci: ego
seruus tuus. In pͥmo erant turbati apł̃i. qͥ uidentes xp̃m ambulantẽ suꝑ fluctꝰ. pu¬
tabant phantasma ee̾. ꝑhantasmata sũt scl̃ariũ uoluptatũ illecebre. Iures: qui
auferũt thesaurũ uͥtutũ. Bestie deuorant gͣuitate flagelłoꝵ. Oportet gͦ ut contͣ
ista habeas gladiũ. Qontͣ pͥmũ gladiũ cdiscretionis suꝑ femur tuũ. & sic ꝓcul rece¬
dent somnia. & noctiũ phantasmata. Qont᷑ sccł̃m : gladiũ sollicitudinis in manu.

Expanded text:
phantasmatum, machinatio latronum, incursio bestiarum; phantasmata quae turbant, latrones qui asportant, bestiae quae devorant, turbant animam, asportant substantiam, devorant carnem humanam. Isti tres inimici sunt. De primo: « Ingredietur bestia latibulum et in antro suo morabitur. » De secundo: « Si sciret paterfamutique et non sineret perfodi domum suam. » De tertio: « Nam et leonem et ursum interfeci ego servus tuus. » Primo erant turbati apostoli, qui videntes Christum ambulantem super fluctus, putabant phantasma esse. Phantasmata sunt saecularium voluptatum; fures qui auferunt thesaurum virtutum; bestiae devorant gravitate flagellorum. Oportet ergo ut contra ista habeas gladium. Contra primum, gladium discretionis super femur tuum, et sic procul recedent somnia et noctium phantasmata. Contra secundum, gladium sollicitudinis in manu,
Abbreviated transcription (Latin):
let culpa remissa & collata gr̃a. qͣrtus tͥbuit sua ꝓmissa. De pͥmo dictt᷑. Qũ immundꝰ
sp̃c exierit ab homine. & cet̾a. De sccl̃o: cũ loqͥtur mendatiũ de ꝓpͥo loqͥtur. De t̾cio:
sec̃ ꝓbate sp̃c siex deo sũt. Lite sp̃c immundꝰ polltut. in delectatione. in consensu. in
oꝑatione. Iude ioh̃es in apocalipsi uidit tres sp̃c immuncdos egredientes de ore d̃ra-¬
conis in modũ ranarũ. Rana enĩ in palule habitat. uentre tangit t̾ram. peclib fre-¬
quentes saltus facit. In palude enĩ habitat qui in luxuria delectat᷑. Tentre tangit t̾¬
rani: qͥ consentit. Pedib cdlat saltus: quioꝑatur. Iste sp̃c immundꝰ inqͥnat:: pͥmo ꝑ
fluxum cogitationũ. sccdõ: dũ incendit desideriũ. t̾cio per effectũ oꝑm. qͣrto: ꝑ suꝑ
fluitatẽ conu̾sationũ. Inde est qͦd puerũ sepe mittebat in ignem. & frequent̾ in aquã.¬
& allidebat in t̾ram. & dispuinare faciebat. In aqͣm enĩ mittit ꝑ fluxũ cogitationũ.

Expanded text:
let culpa remissa et collata gratia, quartus retribuit sua promissa. De primo dicitur: « Cum immundus spiritus exierit ab homine, » etc.; de secundo: « Cum loquitur mendacium, de proprio loquitur; » de tertio: sed probate spiritus si ex Deo sunt. » Iste spiritus immundus polluit in delectatione, in consensu, in opere. Inde Joannes in Apocalypsi vidit tres spiritus immundos egredientes de ore draconis in modum ranarum. Rana enim in palude habitat, ventre tangit terram, pedibus frequentes saltus facit. In palude enim habitat, qui in luxuria delectatur, ventre tangit terram qui consentit, pedibus dat saltus cum operatur. Iste spiritus immundus inquinat: primo per fluxum cogitationum, secundo dum incendit desiderium, tertio per effecluitatem conversationum. Inde est quod puerum mittebat saepe in ignem, et frequenter in aquam allidebat in terram, et despumare faciebat. In aquam enim mittit per fluxum cogitationum,
Abbreviated transcription (Latin):
lutiones. In corde: contͣ illicitas cogitationes. Sed & dñs his mocdis portab̾it in iudi¬
cio. s̾ uꝑ femur: ad tollendam nr̃am corruptionẽ. In ore: in approbando uel reꝓban¬
co. sententiã ꝓferend̃o. In manu: ut separet oues ab hedis. In corde: ostendens uulnꝰ
latis: quo uulneratꝰ est ꝓ nobis. Temptationes ignorantie: timor nocturnꝰ est. Pec-¬
cata scientie: sagita uolans indie. Timor nocturnꝰ est: leuia pectata ignorantiẽ. He-

Expanded text:
lutiones, in corde contra illicitas cogitationes. Sed et Dominus his modis portabit in judilutiones, in corde contra illicitas cogitationes. Sed et Dominus his modis portabit in judicio: super femur, ad tollendam nostram corruptionem: in ore, in approbando vel reprobando sententiam proferendo; in manu, ut separet oves ab hoedis; in corde, ostendens vulnus lateris quo vulneratus est pro nobis. Tentationes ignorantiae timor nocturnus est; peccata
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pugnantes cũ cliabolo. doctiores: cum mundo. doctisimi: cũ corpore suo.
Diaboli enĩ aliqͣndo dephendit᷑ astutia. mundꝰ potest uinci patientia. semꝑ uͦ no¬
bis se ingerit carnis petulantia. unde maior adhibenda est ugilantia. ut simꝰ ad̃
bella doctissimi. Unde sequitur.
Nuis cuiq ensis suꝑ temur suũ. ꝓpt᷑ tunores nocturnos. ELecti qui iã ac̃ ꝑ¬
fectionẽ ꝑueniũt: ensem icd est rigorem conu̾sationis suꝑ femur suũ ferunt. ꝑ
quẽ caruis appetitũ frangunt. ne hostis quẽ in nocte huiꝰ mundi timent:: ꝑ molliciẽ
adueniens lectulũ maculare p̾sumat. Iegimꝰ gladiũ suꝑ fem. & in ore. & in ma-¬
nii. & in corde. Et nos similit̾ portemꝰ. S̾uꝑ femur: ad resecandas carnales uolup-¬
tates. In ore: ad resecandos suꝑfluos sermones. In manu: ad setandas oꝑum cdislo¬

Expanded text:
sunt pugnantes cum diabolo; doctiores, cum mundo; doctissimi, cum corpore suo. sunt pugnantes cum diabolo; doctiores, cum mundo; doctissimi, cum corpore suo. Diabolus enim aliquando deprehenditur astutia, mundus potest vinci patientia; semper vero nobis se ingerit carnis petulantia. Unde major adhibenda est vigilantia, ut simus ad bella doctissimi. Unde sequitur: Uniuscujusque ensis super femur suum propter timores nocturnos. THO. Electi qui jam ad perfectionem pervenerunt, ensem, id est rigorem conversionis super femur suum ferunt, per quem carnis appetitum frangunt, ne hostis quem in nocte hujus mundi timent, per mollitiem adveniens lectulum maculare praesumat. Legimus gladium super femur, et in ore, et in manu, et in corde. Et nos similiter portemus super femur ad resecandas carnales voluptates, in ore ad resecandos superfluos sermones, in manu ad secandas operum disso
Abbreviated transcription (Latin):
Sex sũt gladii. ꝑrimꝰ mat̾ialis. sccls spualis. Unde petrus. Ecce gladii duohic
Qst & gladius u̾bum di. Sermo dei uiuus est & efficax. & penetͣbisiqꝵ om̃i gła¬
clio ancipiti. Est & passio gladiꝰ. Tuam inqͥt ipsiꝰ animã ꝑtͣnsibit gładiꝰ. Est ꝙ
gladiꝰ castigatio carnis. Accing̾re gładio tuo suꝑ femur tuũ potentissime. Est
& gladiiis oꝑationis. Gladii ancipites umanib eoꝵ. Primo ferit eccl̃iastica
censura. sccd̃o scłaris potentia. t̾cio doctor. qͣrto ꝑsecutor: qͥnto dm̃i. sexto sp̃c.
ꝑrimꝰ ferit ut uiuificet. sccls ut exemplo castiget. t̾cius ut sanet. qͣrtus ut mor¬
titicet. qͥntus ut exciter. sextus ut suꝑflua resecet. Primo p̾latus ferit eccl̃ie rebel-¬
lem icc̃o iudex latronem. t̾cio p̃cdicator pectatorem. qͣrto tirannꝰ innocentẽ. qͥnto.:
dm̃s seruũ pigritantẽ. sexto sp̃c carnem luxuriantẽ. Et add̃bella inqͥt doctisfii. Docti

Expanded text:
e gladii duo hic. » Et est gladius verbum Dei: « Sermo Dei vivus est et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti. » Est et passio gladius: « Tuam ipsius animam pertransibit gladius. » Est et gladius castigatio carnis: « Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. » Est et gladius operationis: « Gladii ancipites in manibus eorum. » Primo ferit ecclesiastica censura, secundo saecularis potentia, tertio doctor, quarto persecutor, quinto Dominus, sexto spiritus. Primus ferit ut vivificet, secundus ut exemplo castiget, tertius ut sanet, quartus ut mortificet, quintus ut excitet, sextus ut superflua resecet. Primo praelatus ferit Ecclesiae rebellem, secundo judex latronem, tertio praedicator peccatorem, quarto tyrannus innocentem, quinto Dominus servum peregrinantem, sexto spiritus carnem luxuriantem. Et ad bella, inquit, doctissimi. Docti
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ : contͣ peccatũ. scd̃m: ut bonũ sit ordinatũ. t̾ciũ ut sit carum. Ynde. Beatus
nemolei. Speculatio emifsiones ht̃ tres. scilicet dei rememoratio. accipiend̃e et̾ ne
herec̃itatis quecd̃am secura p̃sumptio. in his meclitationib quedã sp̃c cdusceuło. Yncle

Expanded text:
Primum contra peccatum, secundum ut bonum sit ordinatum, tertium ut sit charum. Unde: « BeaPrimum contra peccatum, secundum ut bonum sit ordinatum, tertium ut sit charum. Unde: « Beanem Dei. » Speculatio emissiones habet tres, scilicet Dei rememoratio accipiendae aeternae aereditatis, quaedam secura praesumptio: in his meditationibus, quaedam spiritus dulcedo. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tus. sed gaudiũ & pax in sp̃ũ sco. Emissio qͦq facta est de uͥginis ut̾o. De ea enĩ xp̃c
emissus est in mundo. ut condonaret. cdonaret. reclonaret. Qul̃pam peccatorib. ddona
hominib. głiam beneuiuentib. De pͥmo: mulier. remittunt᷑ tibi peccata tua.
siones de corde humano: cũ de bonis int̾iorib bona enuitit᷑ opinio. Harũ specie-¬
rũ que hic enumerant᷑ : quedã conferũt sanitatẽ. quedã spectant ad sanitatis cõ¬
seruationẽ. quedam ad cdelectationẽ. Contͥtio cordis est species habens tres emissiones.
que conferunt anime sanitatẽ. scllicet lacͥmarũ effusionẽ. oris confessionẽ &. orationẽ.
penitentie satisfactionem. Unde ꝓpħa. Conu̾timini ad me in toto corde u̾ro. in ieiumo.
in fletu & planctu: Spũalis sollicitudo emissiones habet tres. que spectant ad sani¬
tatis conseruationẽ. scilicet circunspectio oꝑm suoꝵ. iusta libratio. sapida eoꝵ deuotio.

Expanded text:
s, sed gaudium et pax in Spiritu sancto. » Emissio quoque facta est de Virginis utero. De ea Christus emissus est in mundo, ut condonaret, donaret, redonaret, culpam peccatoribus, dona hominibus, gloriam bene viventibus. De primo: « Mulier, remittuntur tibi peccata tua; unt emissiones de corde humano, cum de interioribus bonis bona emittitur opinio. Harum specierum quae hic enumerantur, quaedam conferunt sanitatem, quaedam spectant ad sanitatis conservationem, quaedam ad delectationem. Contritio cordis est species habens tres emissiones, quae conferunt animae sanitatem, scilicet lacrymarum effusionem, oris confusionem et orationem, poenitentiae satisfactionem. Unde propheta: « Convertimini ad me in toto corde vestro, in jejunio et fletu et planctu. » Spiritualis sollicitudo missiones habet tres quae spectant ad sanitatis conservationem, scilicet circumspectio operum suorum, justa liberatio, sapida eorum devotio.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quatuor sunt lingue ignee. Lingua pectantis. lingua uapulantis. lingua
medicantis. lingua p̾dicantis. Prima est lingua mundi. scd̃a diuitis in inferno se-
totũ corpiis. & inflaminat rotã natiuitatis nr̃e. inflãminata a gehenna. De sccd̃a:
Mitte lararum ut refrigeret linguam meã. qͥa crucior in hac flãma. De t̾cia: ecce
nom̃ dm̃ uenit de longinquo. labia eiꝰ repleta sũt indignatione. & lingua eius
qͣn ignis deuorans. De qͣrta: apparuerũt apł̃is dispertite lingue tanqͣm ignis. Se¬
quit᷑. Secd̃itq supra singuloꝵ eorum.Tres sedentez¬

Expanded text:
tem quatuor sunt igneae linguae. Lingua peccantis, lingua vapulantis, lingua judicantis, lingua praedicantis. Prima est lingua mundi, secunda divitis in inferno positotum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae inflammata a gehenna. De secunda: « Mitte Lazarum ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. » De tertia: « Ecce nomen Domini venit de longinquo; labia ejus repleta sunt indignatione, et lingua ejus quasi ignis devorans. » De quarta: « Apparuerunt apostolis dispertitae linguae tanquam ignis. » Sequitur: Seditque supra singulos eorum. Sedet
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectueccl̃ie contͣhere p̾sumpserĩt. Sane parrochialis sacerdos qui tales coniũc-
ab officio suspendat᷑. gͣuiꝰ puniendꝰ si culpe qͣlitas postularit. Sed & his qui taliter
copulã p̾sumpserint etiã ingͣdu concesso condigna penitentia iniungat.t᷑.
Si qͥs autẽ ad impediendam legitimã copulam maliciosum impedimentũ obiecerit.
icet ex quadam necessitate p̾ter cõmunem formã olim fuerit institutũ. ut ĩ¬
consanguinitatis & affinitatis gͣdib computandis ualeret testimoniũ de auditu.

Expanded text:
in conspectu ecclesie contrahere attemptarit. Sane parrochialis sacerdos quj tales coniunctiab officio suspendatur grauius puniendus si culpe qualitas postulant. Sed et hijs quj taliter copularj presumpserint etiam in gradu concesso condigna penitentia iniungatur. Si quis autem ad impediendum legitimam copulam malitiosum impedimentum obiecerit. icet ex quadam necessitate, preter communem formam, olim fuerit institutum, ut consanguinitatis et affinitatis gradibus computandis valeret testimonium de auditu,
Abbreviated transcription (Latin):
pedib tuis. Locus enĩ in quo stas terra sca est. id est religionis. Sccl̃i quia frigescunt
calciamento sũt muniendi. quod est de pellib mortuoꝵ animaliũ. idest exempłis pre¬
decessoꝵ sanctoꝵ. Tnde de agno paschali dicit᷑. Qomedetis habentes calciamenta
in pecdib. Tercii inungendi sũt pinguedine. nde iob. Lauabam pedes meos bu¬
dũs lauit petes cliscipłoꝵ suoꝵ. & ait petrus. Non tantũ pedes meos. sed & manꝰ &:
caput. idest solum affectui. sed etiã manus id est oꝑa. & caput id est sensuũ euagatio¬
nem. Sed affectus penitꝰ lauare & difficile. Unde ezechiel cluctus est in aquam uiq. ad
lauancłoꝵ affectuũ que sũt in corde. Hoc ẽ quod ñ potuit tͣnsuadare. Aqͥntis ex¬
sideremꝰ & tunicam qͣm uocamus bonoꝵ conuersationem. sed & illam qͣm credimus
fore sc̃orum glorificationẽ in qua fulgebunt iusti & tanqͣm scucille in aruncl̃ineto dis¬
current. uidicabunt nationes. & regnabunt in et̾num.

Expanded text:
uis; terra enim in qua stas sancta est, » id est domus religionis. Secundi, quia frigidi sunt, calceamento sunt muniendi: quod est de pellibus mortuorum animalium, id est exemplis praedecessorum nostrorum; unde de agno paschali dicitur: « Comedetis calceamenta habentes in pedibus. » Tertii ungendi sunt pinguedine, unde Job: « Lavabam pedes meos buDominus lavit pedes discipulorum suorum, et ait Petrus: « Non tantum pedes meos, sed et manus et caput, « id est non solum affectus, sed et manus, id est opera; et caput, id est sensuum evagationem. Sed affectus penitus lavare est difficile, unde Ezechiel ductus est « in aquam usque ad lavandorum affectuum qui sunt in corde: hoc est quod non potuit transvadere. A quintis exsideremus et tunicam quam vocamus bonorum conversationem; sed illam quam credidimus fore sanctorum glorificationem, in qua « fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent, judicabunt nationes, et regnabunt in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Ecce hi cadiunt in defectũ. S ed clamauerũt ad dñm cũ tribusarent᷑. & ce
necessitatib eoꝵ eripuit eos. Audi qͦmͦ ascendunt in montẽ gelboe. Ascenlam
ait sathanas suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero altissimo. Secl̃ deuenit sic ascen¬
dencło in int̾itum et̾num. Secł nec p̃tereundũ qͥci lab̾an qͥ dicit᷑ deabatio ac̃est
mundꝰ. iacob idest supplantatorem uicioꝵ in hoc monte dep̃hencłit. Sed̃ eum nichil
& intestinoniũ pacti aceruũ Iapicl̃um ponunt. unde nom̃ accepii. Lapis iste
est xp̃c. Sed̃ plures ĩbi d̃icunt᷑ poni: ꝓpt̾ mułta in qͥb habemꝰ xp̃i testimonum.
Atrib enĩ montib ascenolit xp̃c. uncle tripłex decdit nobis testimoniũ.

Expanded text:
is. Ecce hi cadunt in defectum, sed « clamaverunt ad Dominum cum contribularentur, et de necessitatibus eripuit eos. » Audi quomodo ascendunt in montem Gelboe: « Ascendam, inquit Satanas, super altitudinem nubium, similis ero Altissimo. » Sed devenit sic ascendendo in interitum aeternum. Sed non praetereundum quod Laban qui dicitur dealbatio, id est mundus, Jacob, id est supplantationem vitiorum, in hoc monte deprehendit. Sed cum nihil deet in testimonium pacti acervum lapidum ponunt, unum nomen acceptabile. Lapis iste est Christus, sed plures ibi dicuntur poni propter multa in quibus habemus Christi testimonium. In tribus enim montibus ascendit Christu
Abbreviated transcription (Latin):
obliuionẽ. bene ad fructũ uͥtutum ascendit᷑. Lucła inqͥt rex meus. qͥa confessio qͥs
sonat iutl as: nos regit. ut pote necessaria in om̃ib: Aucdi descensũ de galaacd.
Ascendũt ad celos ꝑ contemplationẽ: dũ habent gram. Qͥ ꝑdita: descendũt
uq ad abylsos: qͥa descendũt de claritate in dei obsiuionẽ. ꝗt qͣm sequit᷑. e
Anima eoꝵ in malis tabescebat: uenenosa tabe neqͥtie. durbati sũt affiuentium
uicioꝵ confulione. & moti sũt uc̃ ebriꝰ. nullã tenentes certitułinẽ iue. ĩ est qlisci

Expanded text:
oblivionem bene ad fructum virtutum ascenditur. « Juda, inquit, rex meus, » quia confessio, quod oblivionem bene ad fructum virtutum ascenditur. « Juda, inquit, rex meus, » quia confessio, quod sonat Judas. nos regit utpote necessaria in omnibus. Audi descensum de Galgala: « Ascendunt ad coelos » per contemplationem, dum habent gratiam: qua perdita « descendunt usque ad abyssos, » quia de claritate in Dei oblivionem, et quomodo, sequar. « Anima eorum in malis tabescebat, » venenosa tabo nequitiae. « Turbati sunt » affluentium vitiorum confusione, « et moti sunt sicut ebrius, » nullam tenentes certi
Abbreviated transcription (Latin):
lanceis cor eiꝰ ꝑforauit. His scilicet ꝑ rimo: contempnit ꝓximũ. sccdo exałtat se
ipsum. t̾cio: obluuscit᷑ dm̃. Sanson a spũaliũ cogitationũ gr̃a defecit: dum
delectatur iacens in gremio clalide. Nam philistiim id est d̃iaboli septem cordũ
cere puluerẽ leuem cogitando de temꝑalib. capillis asꝑiit: egrediens caput
totondit. & sic accedens ad seruitutẽ dei. cogitationes illas euacuauit. & sic
asceuclens ꝓtecit. Qͥ dam aicendũt cde monte galaad. quod̃ dicit᷑ aceruus testimonis.
ut ioseph. quidã descendũt. Qͥ dam ascendunt in montẽ in montẽ gelboe. Aucli as¬
censum istũ. Meus est galaad. id est aceruans pectata sua in confessione. &. meus
est manasses. scilicet qui concupiscentias dat obluuoni. quia manasses obliuuio
int̾pretat᷑. & effraim tortitudo capitis mei. Effraimi fructificatio clicit᷑. nã post

Expanded text:
lanceis cor ejus perforavit, his scilicet: primo contemnit proximum, secundo exaltat se lanceis cor ejus perforavit, his scilicet: primo contemnit proximum, secundo exaltat se ipsum, tertio obliviscitur Deum. Samson a spiritualium cogitationum gratia defecit, dum delectatur jacens in gremio Dalilae. Nam Philisthim, id est diaboli septem cordunccere pulverem levem cogitando de temporalibus capillis abstersit, egrediens caput totundit; et sic accedens ad servitutem Dei cogitationes illas evacuavit, et sic accedens profecitoseph. Quidam descendunt, quidam ascendunt in montem Gelboe. Audi ascensum justum: « Meus est Galaad, » id est acervans peccata sua in confessione, « et meus est Manasses, » scilicet qui concupiscentias dat oblivioni, quia Manasses oblivio dicitur, et Ephraim fortitudo capitis mei. » Ephraim sanctificatio dicitur. Nam post