comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum. frxtres agite hec inmente sedula
cogitatione uersate: Quãuis adhuc
rerum perturbationib animus fluc¬
tu& iaitamen speiuestre anchoraem
ingernã patram figite. incentionẽ
mentis inuera luce solidate. Eccead
colum ascendis sed nm audimus. hoc
ergo seruemus in meditatione. quod
credimus: & si adhuc hic tenemur infir¬
mitate corponis: sequamur tamen eũ
passibus amoris tion autẽ deserit desi¬
denium nostrũ ipse quidedit ibrxp̃rdũr¬

Expanded text:
cum, fratres, agite, hcum, fratres, agite, hcogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit, Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
nostrtem quosdam ut ita dixerim saltus
eius saltus agnoscere : Decęlouenit in
uterb̃. deuterouenit in p̾sepiͦ. depre¬
sepi uenit in eruõe. decruceuenit in
sepulchrõ desepulchro redutincȩ¬
ld ecceutnos postrecurrere facer&
quos ꝓ nobis saltus manifestata per
carnem ueritas dedit quia &gulcar¬
uit ut gigans ad currendã uiam ut
nos ei ecorde diceremus trocheme
postte curremus. inodore ungento¬
oport& ut illuc sequamur conde ubi
cum corpore ascendisse credimus.
Desideria terrena fugiamus nil nos
iam delect& in infimis quipatrem ha¬
bemus in celis E hoc nobis est magno¬
pere ꝑ pendendũ quiais quiplacidus
ascendit terribilis redit: & quicquid nob
cum mansucudine prȩcepit. Hoc a no¬
bis cũ districtione giget Nemoergo
indulta penitentiȩtem pora parui¬
pendat: Nemocunt̃ suidum ual& aege¬
re neglegat: quia redemptor tanco
tunc in iudiciũ districtior uenit quan¬
tonobis anteiudicium magnam patien¬
tiam prȩrogauit : Hocitque uobis¬

Expanded text:
nostram quosdam, ut ita dixerim, saltus ejus saltus agnoscere. De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepium, de praesepio venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentooportet ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse crDesideria terrena fugiamus, nihil jam nos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit, terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uauit adsercenda prcua opene ad
concupis cendas mundi pompar dilap¬
sur est : uideamus siiam scit plangere
quoderrauit: apud misericordem
namque iudicem nec illes allax habe¬
bitur qui adueritate reuertitur&iã
postqua mentitur. Quia omnipotens
dy dumlibenter nos crempęnitentiã
suscipit ipse suo iudicio hoc quodemt¬

Expanded text:
vavit, si ad exercenda prava opera, ad vavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod err
Abbreviated transcription (Latin):
saluus erit. Qui uero non credide
rit condemnabitur Fortarse
unus quis que apud sem& ipsum
dicatt egoiam credidi saluus
ero derum dicit sifidemope¬
ribus ten&: uert & enim fider
est que in hoc quod uerbis dicit
morib: non contradicit. Hinc est
enim quod de quibus lam faluis
fidelibur paculus dicit: qui confi¬
tentur se nos sedm factis autẽ
negant hinciohannes ait: quidi¬
cit senossedm̃ & mandataeius
non custodit mendaxest quod
cum itasit fidei nostreueritat̾e
inuite nostrȩ consideratione debe¬
mus agnoscere : Tuncenim ueraciten
fideles sumur siquod uerbis ꝓmittimur
operib implemus: Indie quippebaptis¬
matis omnibus nos antiqui hostis ope¬
ribus atq: omnibus pompis abrenuntia¬
re ꝓmisimus. Itaque unus quis que uer¬
trum ad conside rationem suam men¬
tis oculos reducat: & siseruat post
baptismum quod ante baptismum spo¬
ipondit certus iam ꝗa fidelis est gcui¬
deat sedecce quod ꝓmisit. minime ser¬

Expanded text:
salvus erit, qui vero non csalvus erit, qui vero non crit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime ser
Abbreviated transcription (Latin):
crecctura homo ommi ergo erea¬
turȩ prȩdicatur euangelium
cum soli honiimi predicaturquici
ille uidelic& doc&ur ꝓpter quem in
terra cunsta creatasunt & aquo
omnia ꝑ quandam similitudinem
aliena non sunt. Potest &ai conom¬
nis creaturȩ nomine omnis natio
gentium designari: antea &enim
dictum fuerat inuiam gentiũ ne
abieritis nunc autemdicitur. prȩ¬
dicate omni crecturȩ. ut scilic&
prius audea a postolorum repulsa
prȩdicatio. tunc nobis in adiutoriũ
fier& cumhanc illa addamnatio¬
nissuȩ testimonium suꝑba repullis¬
s& Sed cum discipulos ad prȩdican¬
dum ueritar mie tit. quid aliudin
mundo facit nisi gyana seminis
spargit & pauca grana mittit
insemine ut multarũ messium
fruges recipiat & nostra fide.
Neque & enim inuniuersomunda
tanta fidelium mersis gurger&
si demanudñi suꝑ ractionalem ter¬
raem illa electa grana p̾dicantiũ
non uenissent: Sequitur: quicye¬
diderit & baptizatus fuerit

Expanded text:
creatura est homo. Omni ergo creacreatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
monendo dicait audiamus. eunter
inmnundum uniuersum predicate
euangelium omnicreaturȩ: Num¬
qđ fratres mei scm̃ euangelium
uel in sensatis rebus uelbrutis ani¬
malibus fuerat prȩdicandũ. ut deco
discipulis dicatur prȩdictte omni
creaturȩ sed omnis creaturȩ no¬
mine signatur homo. sunt nam que
lapides sed nec uiuunt nec sentiuNt.
sunt erbe & arbusta uiuunt qui¬
dem sed non sentiunt: Uiuunt dico.
non ꝑ ammam sedper uiriditate
quia & paulus dicit insipiens tu qđ
seminas nonuiuificittur nisi prius
moriatur uiuit ergo quod moritur
ut uiuific&ur: Lcipides itaquer̃
sed nonuiuunt: arbusta autem suĩ
uiuunt sed non sentiunt : bruta
uero animalicsunt iuunt. senti¬
unt sed non discernunt: Angeli
& enimsunt uiuunt sentiunt. &
discernunt. Omnis autemorea¬
turȩ aliquishabe homo hab&
nam que commune erse cumla¬
pidibus uiuerecum arboribus
sentire cum cmnimalibus intelle¬
gerecum angelis : Sugitur com¬
mune habe aliquid cumomniere¬
atur homo iuxtet aliquid omnis

Expanded text:
Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid, fratres mei, sanctum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis
Abbreviated transcription (Latin):
xortationibus maliciam dealieniscor¬
dibus auferunt serpentes tollunt: & dũ
pestiferas sua siones audiunt sed ta¬
men adoperationem praum minimȩ
ꝑtrahuntur mortiferum quidem est
quodbibunt sed non eis nocebit : Qui quo¬
tiens ꝓximos suos in bono opere infirma¬
ri conspiciunt: Dum eis tota urtute con¬
currunt & eemplosuȩ operatianis illo¬
rum uitam robonant. quȩ in propria ac¬
tione titubabat quidaliud faciunt nisi
super egros manus inponunt. ut beneha¬
beant Quȩ nimirum miracula tanto
maiora sunt quanto spiritalica: tan¬
to maiora sunt quanto ꝑ hoc non corpo¬
re sed animȩ suscitantur: Hȩc ittq
signa fratres carissimi auctoredõ
siuultis uosfacitis: Sxillis enim &teri¬
oribus signis obtineriuite obhoc ope¬
nantib: non ual& Namcorporadia
illa miracula: ostenduñt aliquando
sc̃ĩ tatem non autem faciunt : hȩc
ueno spiritalia quȩ aguntur in men¬
te uirdutom uitȩ non ostendunt sec

Expanded text:
exhortationibus malitiam de alienis corexhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant; quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur: haec itaque signa, fratres charissimi, auctore Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quia ista signa non facitis. minime
credi distis: sed hȩc necessaria in
sordio ecclesiȩ fuerunt: ut enim
adfidem crescere mi reculis fuertet
nutrienda: quiaa &nos cumarbusta
plantamur tam diueis aquam fun¬
dimus quousque ea interra conua¬
luis se uideamus atsi semel padicom
fixerqnt m̃ rigatio cessabit: Hinc
est & enim cđ̃paulus dicit : lingue
insignõsunt nonfidelibus. sed in fi¬
delibus. Anhabemus debis signip
atque uirtutib que adhuc suptilius
consiclenre debemus : Sc̃a quippe
ecdesia cotide specialiter facit quod tunc
ꝓapostolus corporditer faciebat. Nam
sacer dotes eius cumꝑ &orcismigratiam
manum credentib mponunt & habitare
madignos sp̃r in eorũ mente contradicunt
Quid ediud saciunt nisi dȩ monia eiciunt:
& fideles quique quiiamuitae ueeris se¬
cularia uerba derelinquunt. scã autẽ
misteria insonant conditoris sui laudes
& potentiam quantũ prȩualent nar¬
rant quidaliud faciunt nisino uis
linguis loquuntur qui dumbonis sus

Expanded text:
quod ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus quae adhuc subtilius considerare debeamus. Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritaliter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? qui dum bonis suis
Abbreviated transcription (Latin):
dũr arcenelã eum decordirat que
infidelitetis duricia increparre dir¬
cipulor memorat : qua in re. quid
conside rrndum est nisi quod idc isro
dñr tunc discipulor inenepauit cũ
corporediter reliquit ut uerbaquȩ
recedens dicer& in corde ccudientiũ

Expanded text:
us ascendat, eum de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in cor
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ iniubilatione & dñs in uoc& ube
Dehac iterum dicit: ascendens in
altum captiuam duxit captiuita¬
tem dedit dona hominibus Ascen¬
dens quippe in altum capti suam
duxit captiuitatẽ. quia corruptio¬
nem nostracm: iurtute suȩ incorrup¬
tionis absorbuit. Dedit uero dona¬
hominib quia misso desuꝑ spu alu¬
scientiȩ : alii gratiam uirtutum
alu gratiã curationum. aligene¬
ro linguarum. aliunter pr&ationẽ
sermonum tribuit. Deditergo¬
don a hominib. Dehac ascensionis
eius glonia &iam abbacus ait ele¬
uatus est sol & luna st&it mordine
suo. Quis enĩ solis nomine iusidñs &¬
& quelune nomine. nisi ecclesia de¬
signatur quousque enim dñs ad cȩ
samundi omnimodo formidauit.
A postquã eius ascensione roborata
est aꝑte prȩdicauit. quod occulte cre¬
didit Cleuatus est ergo sol & luna
stetit mnordine suo : quia cum dñs cȩlũ
p&iit scã eius ecclesia inaustoritate
prȩdicationis & creuit: Hinc eius dẽ

Expanded text:
Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit hominibus, quia misso desupsapientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit dona hominibus. De hac Ascensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia designatur? Quousque enim Dominus ascesa mundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, aperte praedicavit quod occulte credidit. Elevatus est ergo sol, et luna stetit in ordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
& altata. Albe & enim uestes &al¬
tationi magis congruunt: quam
humiliationi Inassũptioneergo
eius. angelimalbis uestib uideri
debuerunt quia qui innatiuitate
sua apparuit ds humilis in ascensi¬
one sua ostensus est homo sublimis
Sed hoc nobis magnopere frotros
carissimi. in hac sollemnitate
pensandum est. quia del&um est
hodierna die ciro graphum dã¬
nationis nostrȩ mutatuest sen¬
tentia corruptionis nostrȩ: Illa
cannis nostrȩ subleuatione ꝑsi¬
guram beatur iob dnm̃ auem
uoct quia enim ascensioniseiur
misterium iudeam non intellege¬
re consp&it. deinfide lita tecuis
sententiam ꝓtulit dicens semitã
ignoreuit auis: Iuis enimrecte
appellatus est dnir quia corpus carneũ
ad& heri liberauit: cuius auis semi¬
tam ignorauit quis quis eum ad cȩ¬
lũ ciscendisse non eredidit: Dehac
sollemnitate ꝑ pralmistam dicitur
eleuataese magnificentia tua suꝑ
cȩlos: De hac rursus ait: ascendit

Expanded text:
exaltata. Albae etenim vestes exalexaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis magnopere, fratres charissimi, in hac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
poonte & ser monẽ consirmante. se¬
quentibus signis. Quid in his conside¬
randum est ꝗd memorie commen¬
dandum nisi quod prȩceptum oboedi¬
entia oboedientiam uero signa secu¬
ta sunt : sed quia auctore dõ breiutꝰ
lectionen euan gelicam & ponendo
primum querendum est quidnam
pt quod natodñ apparueru t̃ angeh
ctamen non leguntur malbis uestibus ap¬
pariusse ascendente autem dño missi
angeli in albis leguntur uestibus appa¬
ruisse sic &enim scriptumest. uiden¬
tibus illis elebatus est & nubes suscipit
eum ab oculis eorum: Cumque in tue¬
rentur incęlum eunte millum: ecce
duo uiri st&erunt iuxta illos inuesti¬
bur albis In albis autem uestibus ⁊au¬
dium & sol slemnitas mentis adten¬
ditur: Quidest ergo. quod natodno
non in albis uestibus: ascendente au
Nisi quod magna tunc sollemnitas
angelis factitest cum celum ds ho¬
mo pen& racuit quia nascente dño
uidebatur diuinitas humiliacta
a scendente uero  dño humanitas

Expanded text:
rante, et sermonem confirmante, serante, et sermonem confirmante, sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo primum quaerendum est, quidnam sit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur. Quid est ergo quod nato Domino, non in albis vestibus, ascendente autnisi quod tunc magna solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata; ascendente vero Domino, est humanitas
Abbreviated transcription (Latin):
Paptur est helias ꝑcoitum genitus sed
noniam ꝑ coitum generans: d sumptus
uero est dñs: neque ꝑ coitum gener ans
neque percoitum generatus : Sonsideren¬
dum uero nobis est : quid est quodmarcur
ait. sedit ad& trisdi : Et stephanus dicit
uideo cȩlos apertas & filium hominir stan¬
tem ad& trirdi: quid est quod hunc mar
cus sedentem. stephanus uero stantem
seuidere testatur Sed scitis fratres
quia sedere iudicantis est stare uero
pugnantis. uel adiubantis: Quia igitur
redemptor noster adsũptur incelum
& nunc omnia iudicat. & ad &tremum
iud& omnium uenit. hunc post ad sũp¬
tionem marcus sedere describit.
Quia post ascensionissuȩ gloria miud&
infine uidebitur: Stephanus uero in
laboris certamine positus. stantẽ uidit
quem adiutorem habuit. Quiccut iste
interra ꝑ secutorm infidelitatem
uincere ꝓ illo decelo illius gratia pug¬
nauit: sequitur Illi autem ꝓfectiꝰ
predicauerunt ubi que : dño coope¬

Expanded text:
Raptus est Elias per coitum genitus, sed Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextrcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judipugnantis est vel juvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere descrquia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit. Quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gratia pugnavit. Sequitur: Illi autem profecti praedicaverunt, ubique Domino coope
Abbreviated transcription (Latin):
doque uenir& ipse qui ueraciter
cȩlos pen&rare potuirr&: unde
& ipse ordo ineorum quoque u¬
tronum que subleuatione ꝑquȩ dã
incrementa distinguitur: Nam
enoch translatus helias uero ad
celum subuectus esse memoratur
utuenir& post modum qui nectrans¬
latus. nec subuectus icelum & he¬
reum suaiistute pen& rar& qui
nobis in secredentibus quia car¬
nis quoque mundiciam largi¬
reur & subeo ꝑ incrementa tem¬
porum uirtus castitatis & cresce¬
re in ipsa quoque eorumtrans¬
latione. qui iscensionem domini¬
cam ut uidelic& famuli desig¬
naueruit & in ipso sequi ad cȩ¬
lam ascendit dñrostendit
Nam enoch quidem uxorem &
filios habuit helias uero neq
uxoremi neque filios legitur
habugse: Pensate ergo quomo
do ꝑmerementa ereuerit munditia rẽi¬
tatis quod & ꝑtranrlatas famulor & ꝑ
ascendentis dñipersonam patenter ostet¬
ditur Ppenrlatus namque est enoch
& ꝑ coitum genitus. & ꝑ coitum gene nons

Expanded text:
doque veniret ipse qui veraciter doque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans.
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. &resurrectionis suȩ glo¬
ricm ascendendo dedarauit tio¬
tundum quoque est quod helias
in curru legitur ascendisse : ut
uidelic& a perte monserar&ur
quia homopurus aduitorio ege¬
bat alieno ꝑ angelos quippe illa
facta & ostensa sunt adiumenta
quia nead celum quidem aereum.
ꝑ se ascendere poterat quẽ nature suȩ
infirmitts grruabat. Nedemp¬
tor autemnoster. Non curru non
angelis subleuatus legitur quia
is qui fecerat omnia tumirũ suꝑ
omnia sua uirtute ferebatur illo
enim reuer tebatur ubierat & in¬
de rediebat. ubi remanebat. quiacũ
ꝑ humanitatem ascender& incȩlum
perdiuimtate suam & terompa¬
niter continebat & cȩlum. Dicut¬
autem ioseph a fratribus uendi¬
tus uenditionem redemptoris nr̃i
figurruit. sic enol translatus
atque adcelum aertum helias
sub leuatus ascensionem dominicã
designauit: Ascensionis ergosuȩ
dñr prȩnuntios & testes habuit unũ
antelegem alium sublege ut quan¬

Expanded text:
sumpsit, et resurrectionis suae glosumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretur quia homo purus adjutorio indigebat alieno. Per angelos quippe facta illa et ostensa sunt adjumenta, quia nec in coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illo etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem suam et terram pariter continebat eautem Joseph a fratribus venditus venditionem Redemptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quan
Abbreviated transcription (Latin):
nouiuos : discedite ame qui operit¬
mini iniquitate. Nolite ergo frr¬
carissimi amare  signa quȩpos¬
sunt cumreꝓbis haberi communia
sedhȩc quȩ modo diximus caritatis
at que pi&atis mirccula a mate
qu&cinto securiora sunt: quanto &
occulta: & dequib apud dnm eo ma¬
ior sit r&ributio quoapud homines
minor est gloria : sequitur : Et dñs
quidem ih̃s postquam locutus est cis
assumptus est in cȩlõ & seditad&¬
trisdi: In u&eri testtanento cognoui¬
mus qđ helias sit raptus in cȩlum:
sed aliudest cȩlum aersum aliud
& hersum. Cȩlum quippe aertum
tenȩ est ꝓximum unde & auescȩli
dicimus quia eas. uolitare in aere
uidemus: Incelum itaque aersum
helias sub leuatus est ut in secr& c
quadam tere regione repente
ducer&tur: ubi inmagna ia in cornis
& sp̃s qui&e uiuere quousque ad
finemmundiredecit. & mortis de¬
bitum soluat: Ille enĩ mortem dis¬
tulit non eua sit. Nedemptor
autem noster quia non distulit su¬
pereuit : eamque resurgendo con¬

Expanded text:
novi vos; discedite a me qui operamini iniquitatem . Nolite ergo, frcharissimi, amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Ille etenim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo con
Abbreviated transcription (Latin):
ni celestis dona prȩstar& E tuocabis
inquit nomeneius iohannem: Serit
gaudium tibi & & ultatio. & multi
in natiuitate eius goudebunt: Mag¬
nȩ laudis est & uirtutis indicium
quotiens inscripturis hominib: adõ
nomen imponitur uel mutatur
Sene autem precursor redempto¬
ris nostri. iohannes uocari iub&or
iohannes quippe: dñi gpatia fiue
in quo est groctia dicitur quia &
ipse specialem prȩc&eris sc̃i seiusdẽ
precursionis gratiam accepit: &
in auditam eatenus mundo clestis
ingressus gractiam p̃licare aduenit:
Quiergo & gratia plenus &citit &
c&eris dĩ gratiam euangelizauit
recte prȩconium gratiȩ ipro&iam
suo nomine signauit. Meritoque in
eius natiuitate multis & ultandum
prȩdicitur : ꝑquen suȩ regenertio¬
nis mundo auctor ostenditur
Erit em̃ magnus corm dño No¬
tandum quodidem laudis prȩconi¬
um iohanni abangelo quod abeuan¬
gelista parentib fertur illius &
illienim iusti ande dm̃. E hie conem
nus autem coratm dño fuerit. ipse

Expanded text:
Et vocabis, inquit, nomen ejus Joannes, et erit tibi gaudium et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor Redemptoris nostri Joannes vocari jubetur, Joannes quippe Domini gratia, sive In quo est gratia, dicitur, quia et ipse specialem prae caeteris sanctis ejusdem praecursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare advenit. Qui ergo et gratia plenus exstitit, et caeteris Dei gratiam evangelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram nus autem coram Domino fuerit, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cumcisionem sed & ante natiuitatẽ
eius dem gractiȩ munere ꝑfudit : ita
ut officium sue precursionis dño ad¬
huc inutero positus: quialoquendo
nec dum poterat iamgratulando
preber& quando sicut sequentia
scĩ euangelu testantur intrente

Expanded text:
cumcisionem, sed et ante nativitatem cumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquendo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante
Abbreviated transcription (Latin):
&xutero matris suȩ & multos filiorũ
ispchel conuert& addnm dm̃ ipsorũ
Si quidem in eo quod illum auino &si¬
cerce idest ab omni quod mnebriarepo¬
test coninentiam habiturũ asseruit.
patenter indicauit. quia ab omnib uiti¬
Is. & muncdi inlecebris quȩ statum
err& inmunif In eo autẽ quodillũ
adhuc xutero matris spũstõ pe¬
plendum eẽ memorbeuit : ꝓfecto quia
batus inmundom cunctis iuftutum
frustib ess& clapuificondus ostendit
Quidenim uiuenti & conuersanti
inter homines poterit de esse uirtn¬
tis qui & si ut homo ininiꝙtam
conceptus est  contra morem tamen
humi ane conditionis ñ indelictis eũ
preuaricationis sed ingraetia renussio¬
nis mater sua peperit: Neque enim
dubitandum est quia sp̃s sc̃s qui eum
repleuit &iam apeccatis omnib absol¬
uit. Constat quippe uersdica patrũ
sententia quilege nonstringitur
lium ac domumeius. ante ꝑceptionẽ
baptismi. sua graatia consecrruit : ip¬
se utique iohannem. ñ solum antecir¬

Expanded text:
 multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Siquidem in eo quod illum a vino et sicera, id est ab omni quod inebriare potest, continentiam habiturum asseruit, patenter indicavit, quia ab omnibus vitiis et mundi illecebris, quae statum esset immunis; in eo autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctis virtutum fructibus esset clarificandus ostendit. Quid enim viventi et conversanti inter homines poterat deesse virtutis, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit? Neque enim dubitandum est quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringiturlium et domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non solum ante cir
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ꝓliberis : aquorum generr¬
tione intantum homo seng ac decre¬
pitus. spem totam auerterat: ut ne¬
que angelo ꝓmittenti creder& nas¬
ci sibi filium porse Sed hoc cesissi¬
mȩ sciendum quia ꝓpopuli salua¬
tione nogabat: quem & maximo pec¬
catoru langore ueatũ & in suꝑ alie¬
nigenȩ regis dominlo pres sum. noue¬
pret. Unde angelico oyaculo & sege¬
auditum cognouit adño: & quo or¬
dine salus quam quȩrebat ers& ad¬
uentura didicit. Quia M delic& nas¬
cer&ur sibi felius. qui ꝓpli&a. & doo¬
tor sximius &istens. eundem populũ
aduiam ueritatis spem que ꝓme

Expanded text:
maxime pro liberis, a quorum generamaxime pro liberis, a quorum generatione in tantum homo senex ac decrepitus spem totam averterat, ut neque angelo promittente crederet nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime sciendum quia pro populi salvatione rogabat, quem et maximo peccatorum languore vexatum, et insuper alienigenae regis dominio pressum noverat. Unde angelico oraculo et se exauditum cognovit a Domino, et quo ordine salus quam quaerebat esset adventura didicit: quia videlicet nasceretur sibi filius qui propheta et doctor eximius existens, eumdem populum ad viam
Abbreviated transcription (Latin):
nales: u&eris testamenti cultorer
significat: Deinde altare in censi
auro tectum. ꝓpt̃ ostium scĩ scõrũ.
ad adolenda tlyniamata erat sta¬
tutum: quod interiorẽ ꝑ sectiorem¬
que noui costamenti. & cultorum illiur
gratiam designat. Etabat & iam
ad&tris eiurdem altaris: ut non
terrena & infima. sed gaudia celer¬
tis & sempiterne beatitudinis quȩ ꝑ
d& terom solent figureri hominib:
se ꝑmitcere monstrar& Illis maxi¬
me qui ꝑcordissui mundiciam ipsi
altare aureum effici. quispe ingres¬
sum regnicelestis sedula cogitatione
adsistere : qui ardmata oretionum
ꝑignem amorisdõ incendere : quidicere
ꝑossint cum ꝓph&a. dirigatur oretio
mea sicut incensum in conspectutuo
Quod autem ait ÷ achariȩ qm̃ gaudita
est deprecatiotua & inxortua clisabal
pari& tibi filium : non est arbitrendũ
quia pontif& qui ꝓpopulo ortecunus
intoeuenet mutato repente animo
ꝓpriuatis negotus coeptt rogare

Expanded text:
nales Veteris Testamenti cultores nales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum per ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Quod autem ait Zachariae: Quia exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elizabeth pariet tibi filium, non est arbitrandum quod pontifex, qui pro populo oraturus intraverat, mutato repente animo, pro privatis negotiis coeperit rogare,
Abbreviated transcription (Latin):
noti oporis & orationis sed & ꝓpru
sanguinis eorum quoque concda
noborteuit: Hec de obsenuantia
festiuitatis legalis latiur & posuimus
ut agnoscer& caritas ur̃a quã congru¬
encer in ea noua gratiae prȩconid
sumpserint &ordium : inouatam
multipliciter opus eiusdem grotie
& totius mundi redemptio signabatur
apparuit autem oraenti sacharie
angelus: stans ad&tris altaris in¬
cenri. Quinotandum quod non solũ
ustute sermonũ quos ꝓtulit: uenũ¬
&iam statutemporis & loci sicum
quo apparuit: grootiȩ quan euan¬
geli gare uenerit testimonium phi¬
b& Tempore quippe oblationip sa¬
cerdoti apparuit : ut ueru se &er¬
num que pontificem uertem ꝓmundi
salute hostiam uenturam predica¬
re signar& Qtabat iuxta altare
incensi : ut noui testamenti p̃conem
seuenirse dacer& Duonamq alta¬
ria eraent in templo : quȩ duo testa¬
menta signant in ecclesia. Primi
altare holo causti ere cooꝑtum &
antefores templi adofferendas uic¬
timas & sacrificia positum: quodear¬

Expanded text:
voti operis et orationis, sed et proprii sanguinis, eorum quoque corda roboravit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimus, ut agnosceret charitas vestra quam congruenter in ea nova gratiae praeconia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachariae angelus, stans e dextris altaris incensi. Quo notandum quod non solum virtute sermonum quos  Al., qustatu temporis, et loci situ in quo apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod car
Abbreviated transcription (Latin):
& euangelice grrtiȩ predicare mitiũ
quia ortus monstroebatur illius qui
prinur omnium & uenire. &iamad¬
prre ostender& dñm saluatorem
dequo seriptis est finis enĩ legirxp̃s
adiustitiam omni credenti Nar
& reptenario ꝓpt̃ sabbatum & de¬
uario numero ꝓpter decalogun
legis adimpl&io recte figunrẽ cun
Hes hec ꝓpitiationis enttꝰ di orpugts¬
tis inqua populus ominis abopemer
tiam ad fligi & caftigor prece ptur
estr. quo dbeati iohamius dliuite e prs¬
dicationi multũ congruit : qui & ipse a
mundanis uacans operibus cȩlestib:
solum studus acdesideriis animum
dabat & conuenientes ad se turba s
amalis operib: abstinere ac ꝑ peniten¬
tiam fidemque &piani. & xp̃o conse¬
crari docebat quia tempus iam di¬
uinȩ ꝓpitiationis instur&. in qua cuno¬
tis pie quȩrentib: regni cȩlestis pa

Expanded text:
et evangelicae gratiae praedicaret initium: et evangelicae gratiae praedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium et venire, et jam adesse ostenderet Dominum salvatorem, de quo scriptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab opertiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poenitentiam fidemque expiari, et Christo consecrari docebat: quia tempus jam divinae propitiationis instaret, in quo cunctis pie quaerentibus regni coelestis p
Abbreviated transcription (Latin):
& thrmiama adolebatur : quod imp̃¬
senti lectione zacharias fecisse me¬
mortetur: Dieit ergo de hac sollem¬
nitate dñs mosi: mense septimode¬
cima die mensis apflig&is anima sure
nullumque faci&is opus: &pialiitaũ¬
scũ arium pontif & &tabernaculũ testi¬
monii atq: altere sacer dotes quoq: &umuersũ
& paulo superius cumritũ eiusdem
&pationis docer& ait intenalia
nullus hominum sit in tabernaculo
quando pontif& in greditur scũ a
egnediatur. Longum est desingu¬
lir huius diei cȩrimomis. seripturȩ
testimonia ponere. Longius multo
singula sufficienter quomodo
tur &ponere. Un de hoc maxime
lib& ur̃e frae ternitatis auribus in¬
timare : quam conuenienter elec¬
tumsit tempus. in quo precur so¬
ris dñi natiuitas &uirtus futura&
nunciar&ur Septimus quippemen¬
sis & decima liuiurdies sacratissimo
huic oyculo dedicatur: quianimi¬
rũ ille nasciturus p̃dicebatur qui con¬
surmationem obseruantiȩ legalis.

Expanded text:
et thymiama adolebatur, quod in pret thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die mensis affligetis animas vestras, nullumque facietis opus . Expiabitnctuarium et tabernaculum testimonii atque altare, sacerdotes quoque et universum Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit in tabernaculo, quando pontifex ingreditur sanctuariuegrediatur . Longum est de singulis hujus diei caeremoniis Scripturae testimonia ponere, longius multo singula sufficienter, quomodour, exponere. Unde hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur qui consummationem observantiae legalis,
Abbreviated transcription (Latin):
cirsue antedm̃ secundũ consu&udinem
sacerdotii sorte &xit ut incensum po¬
ner& ingressus intemplum dñi.
Clare quidem omnib: quiaiam redeun¬
te eordine septimana uicis suȩ quȩ ei
deuice abia contigerat templũ mi¬
nistraturus intrecuit : sed forte aliqui¬
bus obscurum est quia scripturae tace¬
reuid&ur quo hȩc sint anni tempore
gesta : quib: intimandum quia nec hoc
ser ipture py&ermisit: sed &eo quod
addidit latenter innuit &omnis in¬
quiens multitudo eraet populi oraens
foris hora in censi Una & enimtan¬
tũ modo ꝑannum sollẽpnitas erat :
inqua pontifice adorandum sea scorũ
intrante nullũs ꝓrsus hominum in¬
trac fores templi remanere licer&: sed
omnes tempore oblationis. & terius
iuberentur orare: Hec aueret sta¬
tuta sollemnitas. septimo a pascha
ꝓpitiationis siue &piationis uoca¬
batur: quia in delic& oblatis in alta¬
re holo causti uictimis sanguis in sca
scõrum ad&piandum inferebatur
Nec sangus solum ibi asꝑgebatur sed

Expanded text:
dinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret quidem omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitas septimo a Pascha propitiationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sanguis ibi aspergebatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in occulto. & humano fores iudicio
placerent : Iuxta illud a postoli ꝓui¬
demus enim bona non solum corem
do sed&iam corem hominibus. Etñ
eratillis filius eo quod esse helisa¬
b&h sterelis & ambo ꝓcessissent in
diebus suis. Niumitus est ꝓcuibrtum
utstereli matre. &utroque parente ꝓuec¬
tioris &atis iohannes nascer&ur qua¬
tinus &iam ipso ortus eius meaculo pa¬
tescer& uirum magne uistutis futu¬
rum ẽe quinas cebatur: ubi desinente
omni lasciuia concupircentiȩ carnalis.
constare quia nulla in conceptione cou¬
sa uoluptatir. sed sola cogitata sit spi¬
ritalir gratia ꝓlis Sic isaac filius ꝓ¬
mirsionis qui in figuram redempto¬
ris nr̃i factus est oboediens patri
usq: admortem: Deueerrnis paren¬
tibus & stereli diumatre naturest
Sic iacob &ioseph patriarche sierason
fortis simus ducum & ꝓph&arũ gimius
samuhel stereles diucorpore sed fecundas
semꝑ uirtutib habuere gen&ricos: ut
mipacculo natiuitatis natorum digni¬

Expanded text:
in occulto, et humano foris judicio in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et amdiebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum digni
Abbreviated transcription (Latin):
surn&it amortuis : & nobis post se
huiur sȩculi &ater acseptimã quie¬
tis animarũ quȩ est in alia uita:
tionis infine ꝓmttitur Gyent
dũ iusti amibo antedm̃: inceclontes
inamnib: mandatis & iustificationib
dlñi sine quenela Sepecontingit uthi
quuam ꝑ fecti. hominum estimatione
iudicantur: ad huc inoculis interni
arbitris minur aliquil ꝑfectionis ha¬
beant: &rursur sol& euenire ut non¬
nulli quib dam uirtutũ operib immo¬
depatius studendo : dumsine scientia
dõ placene app&unt. ꝑximorũ ocu¬
lor oppendant: N quã utracq rep̃hen¬
sione parenterbeati iohannis in mu¬
ner eẽ declaraentur : dequibus cumdic¬
tumess& eran tautemiusti ambo
cantinuo sub nectitur: ante dm̃: & cũ
adiunctum ess& incedentes in omnib:
mandatis & iustificationibus dñi. mox
infertur sinequere la Ie si aꝑte
dicatur adeo seinactib: pariter
& cogitationibus suis circum specte
a gebant : ut & diuinis optutibus

Expanded text:
surrexit a mortuis, et nobis post sex surrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, tionis in fine promittitur. Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati Joannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
gi precepit Eauidelic& ꝓuisione:
utclum quilib& pontificum uitade¬
cedere. quicumq: in eius parte op¬
timus putar&ur ei pontificatu suc¬
ceder& : Quas uidelic& partes ta¬
liter ordinauit: ut singuli ponti¬
fices cum sub iectis sibi sacerdotib¬
ꝑoctonos ministrarent dies. hoc
est sabbato uses ad sabbatum. Et¬
cum omnes gradu sacer dotidiessent
ȩquales : unus tamen ineis quidigni¬
or uider&ur speciali reuerentia ac
potestate prȩminens: summi sacendo¬
tis nomen haber& : Qui autem ordo
partium edrundem seruari deber&:
mirsa conomlauid nege & principi¬
b familiarum sacerdotalium & le¬
uiticarum sorte quȩ rebatur In
quanum distributione sortium abia
decuius uice & genere zachariar &i¬
turo oetauo loco positur inuenitur
Et recte prȩco nouitestccinenti in quo
ꝗ loria resurnectionis mundo de¬
clanatur. loco oetaue pitdase¬
tur quia & dñs noster una sabbatt
que est a cdie conditionis oetituare¬

Expanded text:
gi praecepit, ea videlicet provisione gi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotiboctonos ministrarent dies, hoc est, a sabbato usque ad sabbatum. Cumque omnes sacerdotali gradu essent aequales, unus tamen in eis, qui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, re