comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non eñi inerrorẽ induxitnos bominũ maleartis ex cogitatio
nec umbra picturae labor sine fructueffigies sculpta perua¬
rios colores. cuius aspectus insensato datconcupiscentiam
et diligit mortua ei maginis effigiem sineanima. malorũ amatores
digni quispem intalib: habent et qui faciunt illos et quidiligunt ea
quicolunt Sed et figulus mollẽ terrã p̃mens laboriosae fingit
adusus nr̃os unũ qđq uas et de codẽ luto fingit quae munda
sunt inusũuasa similiter et quae his sunt contraria. Horum
autẽ uasorũ quisitusus uidex ẽ. figulus ercũ labor euano
deũ fingit de codẽ luto illequi paulo ante de terra factus
fuerat et post pusillũ seducit unde acceptus ẽ. Nepetitus de¬
bitũ animȩ quẽ habebat sedẽ illicura non quia laboratus est :¬
nec qñmbreuis illiuita ẽ sed concertatur aurificib: etargenta¬
rius. sed et a eraritisimitatur et gloriã prefert qͥm̃ ressuperua¬
cuas fingit Cinis ẽ coreius ett̃ra suꝑuacua spesillius eduto uilior

Expanded text:
non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior
Abbreviated transcription (Latin):
effundentur. Datus insipientis non eritutilis tibi. Oculienim
illius septĩ plices sunt exiguadabit et multa improperabit
etaptiooris illius in flãmatio ẽ hodie faenerat quis eteras
expetit et o dibilis homocius modi fatuo nonerit amicus et non
erit gratiabonis illius. Quienĩ edunt panẽ illius falsac lingaiaes
quodies et quanti in ridebunt eum neq: enĩ quod habendũ crat
directo sensu discribuit: Similiter et quod nonerat habendum
lapsus falsac linguae quasi qui pauimento cadens siccassus
malorũ festinanter uenient. homo ingratus acharis
quasi fabulauana. Inore in disciplinatoꝵ assiduacrit
exorefatii reprobabitur parabola non enim dicit illam in
tẽpore suo est quiuetał peccare ab inopia et nrequiesua sti¬
mulabitur est qui perdet animã suã p̃confusione etabin prudenti
persona perdetcam per sone autẽ acceptione perdet se
QUI PECONTOSTENE

Expanded text:
effundentur. Datum insipientis non erit utile tibi, oculi enim effundentur. Datum insipientis non erit utile tibi, oculi enim illius septemplices sunt. Exigua dabit, et multa improperabit: et apertio oris illius, inflammatio est. Hodie fenerat quis, et cras expetit, et odibilis homo hujusmodi. Fatuo non erit amicus, et non erit gloria bonis illius. Qui enim edunt panem illius, falsae linguae sunt. Quoties, et quanti irridebunt eum? Neque enim, quod habendum erat, directo sensu distribuit, similiter et quod non erat habendum. Lapsus falsae linguae, quasi qui a pavimento cadens, sic casus malorum festinanter venient. Homo ingratus , quasi fabula vana in ore indisciplinatorum assidua erit. Ex ore fatui reprobabitur parabola: non enim dicit illam in tempore suo. Est qui vetatur peccare ab inopia, et in requie sua stimulabitur. Est qui perdet animam suam pro confusione, et ab imprudenti persona perdet eam, personae autem acceptione perdet se. Est qui prae confusione
Abbreviated transcription (Latin):
uambonũ .ẽ. arguerequã irasci et confitentẽ in oratione
non probibere. Concupiscentia spadonis deuir ginauit
iuuenculã sic qui facit ꝑuim iudicium iniquum. quãbonũẽ
correptũ manifestare paenitentiã sic enĩ effugies
uoluntarium peccatũ est tacens quuinuenit᷑ sapiens
et est odibilis qui proca x. ẽ adloquendũ est autem
tacens non habens sensũ loquaelae. et ẽ. tacens scienstẽpus
aptitemporis. Homo sapiens tacebitusq ad tempus lasciuus auit
et in prudens non seruabunt tempus. Quimultis utitur uerbis
laedet animã suã et potestatẽ sibias sumit iniuste odict᷑. Est̃ pro¬
cessio inmalis uiro in disciplinato et estinuentio in detrimentũ
esedatũ quo dnon ẽ utile et est datũ cuius retributio duplex. Est
proptergloriã minoratio et ẽ qui ab humilitate leuabit caput
est quimulta redimat modico pretio et restituensea in septuplũ
Sapiens in uerbis scipsũ amabilem facit. Eratiae autẽ facuorũ

Expanded text:
in oratione non prohibere! Concupiscentia spadonis devirginavit juvenculam: sic qui facit per vim judicium iniquum. Quam bonum est correpto manifestare poenitentiam! sic enim effugies voluntarium peccatum. Est tacens, qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum. Est autem tacens, non habens sensum loquelae: est et tacens tempus sciens apti temporis. Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus. Qui multis utitur verbis, laedit animam suam: et qui potestatem sibi assumit injuste, odietur. Est processio in malis viro in disciplinato, et est inventio in detrimentum. Est datum quod non est utile: et est datum cujus retributio duplex. Est propter gloriam minoratio: et est qui ab humilitate levabit caput. Est qui multa redimat modico pretio, et est restituens ea septuplum. Sapiens in verbis seipsum amabilem facit: gratiae autem fatuorum
Abbreviated transcription (Latin):
ili inmortuum produclacrimas. et
quasi dira passus incipeplorare et secundum iudicium
conte ge corpus illius et non despicias sepulturamillius
Propter ddaturamautem amare ferluctum illius
uno die. et consolare proptertristitiam et facluctum
secundum meritum eius unodie uel duobus. propter
detractionem. Atristitia enim festinatmors et cooperict
uirtutem et tristitia cordis flectit ceruicem In abductio¬
ne permanet tristitia et substantia in opis sccundum
coreius. Non dederis intristitia cortuum. sed repelle
eamate . et memento nouis simorum Noliobliuisci
neque enim .ẽ conuersio. et uic nihil proderis. et te ipsum
pessimabis. memoresto udicumei sicenimeritit auĩ
mihi heriettibi hodie in requiem mortui requiescere
fac me moriam eius. et consola reillũ in exitũ sp̃s sui
Sapientiam scribe in tempore uacuitatis . et quiminoratur
actu sapientiã percipiet quia sapientia replebitur. Quitene
aratrũ et quigloriabitur iniaculostimulo boues agittat et

Expanded text:
ili, in mortuum produc lachrymas, et quasi dira passus, incipe plorare, et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia: et subscor eius non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens in uerbis producet scipsũ et homo prudens placebit
magnatis Quio perat᷑ terrã suam in altabit a ceruum
frugũ et quioperat iustitiã ipseex altabitur quiuero placer
magnatis effugit iniquitatẽ Xenia et dona ex caciant
oculos iudicum et quasi mutus inore a uertit correptiones
torũ sapientia absconsa et thesaurusinuisus quacucilr a sinutr isq¬

Expanded text:
sapiens in verbis producet se ipsum et homo prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientia absconsa et thesaurus invisus quae utilitas in utrisq
Abbreviated transcription (Latin):
euenert: eddere aueriatur: soledicuix reddecdim idium ct
cem pucabic illa qͥ qua simaentionem Sinauiẽ fraucdabit illũ
pecunia sua et possidebit illũ inimicũ gratis. et conuitia et
ma ledicta illi et prohonore et beneficioreddet illi concumdũ
multi non causa nequitia e non foenerati sunt. sed fraudari
gratistimuerunt. Verrum tamen super humilem animo
fortior esco et ꝓele mosin a non crahas illũ

Expanded text:
atus solide vix reddet dimidium et conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum
Abbreviated transcription (Latin):
cuci. Dedĩq cormeũ ut scirẽ prudentiã atqud octrinã. erroresq: et stulti¬
tiã et agioui quod in his quoq: eẽt labor et afflictio sp̃s. IiI
oquod in multa sapientia multa sit indignatio. et qui ad ditscientiã
bonis. etuidi qđ hoc quoq: esset uanitas. Risũ reputaui errorẽ. et gaudio
dixi quid frustradeciperis. Cogitaui in condemeo abstrabereauinocar

Expanded text:
cit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit indignatio: et qui addit scientiam,bonis. Et vidi quod hoc quoque esset vanitas. Risum reputavi errorem: et gaudio dixi: Quid frustra deciperis
Abbreviated transcription (Latin):
enstaliut contuũ. Lon gtuadinẽdierũ et annos uitae et pacẽa pponent tibi mise¬
ricordia etueritas ñ tedeserant. Circũda eas gut turituo et discribeint VI
cordistiu et inuenies gratiã et disciplinã bonã corãdõ et hominibus
Habefiduciã in dño ex toto cordetuo et ncinnitaris prudentiaetuae : Inom¬
mibi iistuis cogita illũ et ipsediriget gressustuos. Nesis sapiens a pudtemet ipsũ

Expanded text:
custodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misecustodiat cor tuum longitudinem enim dierum et annos vitae et pacem adponent tibi misericordia et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui et invenies gratiam et disciplinam bonam coram Deo et hominibus habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae in omnibus viis tuis cogita illum et ipse diriget gressus tuos ne sis sapiens apud temet ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ et proteget gradientes simplicit̃. Seruans semitasiustitiae. et uias
scorũcustodiens. Tunc intellegesiustitiã et iudiciũ et aequitatẽ. et omnem
semitabonã. Si ntrauerit sapientia cortuũ. et scientia anima etua eplacue¬
rit. consiliũ custodiecte et prudentia seruabitte. uteruaris deuiamala
ab hominequiꝑuers aloquit̃ Quirel inquunt iterrectũ. etambulant per¬
iuias tenebrosas. Quilaetant᷑ cũ malefecerint sexultant inreb pessimis
quorũ ꝑuersa euiae et in fames gressuseorũ. uteruaris amulier caliena
et ab extranea quae mollit sermones suos. et relinquit ducõ pubtatissuae
et pactidĩ sui oblita ẽ. Inclinata .e. enĩ adinortẽ dom̃ ei. et ad inferos se¬
mitacipsius.  Om̃s qui in grediunt᷑ adcã ñ reuertentur. Netad pedent¬
semie suitae ut ambules iiuabona et calles iustorũ custodias. Quieñi rectis¬

Expanded text:
salutem et proteget gradientes simpliciter: seruans semitas iustitiae et uias salutem et proteget gradientes simpliciter: seruans semitas iustitiae et uias sanctorum custodiens. tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitvias tenebrosas: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis: Quorum viae perversae, et infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendsemitas vitae. Ut ambules i
Abbreviated transcription (Latin):
ingruerit. Quando uenerit suꝑ uos tribulatio etangustia . Tunc inuocabiint
me ec ñ exaudiã. Mane consurgent et ñ inuenient me. eo quod exosam
habuerint disciplina. et timor e dm̃ non susceperint. Necad quieuer  con¬
liom ce et detraxerintum uersae correptionimeae. Comedentigitur
fructus uiaestae sũisq consiluis saturabunt᷑. Auersio paruulorũ urt̃¬
ficiet eos. et prosperitas stultorũ ꝑdecillos  Quiauteme andierit alsq
termore qͣ uiescet et abundantia ꝑfruet᷑ malorũ timore sublato
Iilimi si susceperis fermones meos et mandatamea absconderis peneste. ut audi¬
at sapientiã auristua. indina cortuũ ad agnoscendã prudentiã. Sieni sapien
tia inuocaueris et indin aueris cortuũ prudentiae si quesieris eã . quasi pecumia
et sicut thesauros effoderis illã Tunc intellegestimor ẽ dñi et scientiã dĩinuenies.
qui a dñsdat sapientiã et ex oreei scientia et prudentia. Custo dietrectorũ

Expanded text:
erit super vos tribulatio et angustia tunc invocabunt me et non exaudiam mane consurgent et non invenient me eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem Domini non susceperint nec adquieverint consilio meo et detraxerint universae correptioni meae comedent igitur fructus viae suae suisque consiliis saturabuntur aversio parvulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos qui autem me audierit absque terrore requiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato fili mi si susceperis sermones meos et mandata mea absconderis penes te ut audiat sapientiam auris tua inclina cor tuum ad noscendam prudentiatiam inuocaueris et inclinaueris cor tuum prudentiae, si quaesieris eam quasi pecuniam et sicut thesauros effoderis illam, tunc intelleges timorem domini et scientiam dei inuenies, quia dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia. custodiet rectorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod comedat. Vsq quo piger dormis: quando consurges sonotuo
paululũ dormies. paululũ dormitabis. paululũ conseres manus ut dormias.
Et ueniet tibi quasiuiator aegestas et pauperies quasiuir armatus. Si uero
mpiger fueris ueniet ut fons messistua. et aegestas longe fugiet ate

Expanded text:
quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus. Si vero impiger fueris, veniet tibi ut messis tua, et egestas longe fugiet a te
Abbreviated transcription (Latin):
in amoreillius delecta reiugit̃. Quare sedũceris filimi abaliena it et fouerisin
sinu alterius : Respict dñs uias hominis et om̃s gressus illius considerat. Iniqui¬
tes suae capiunt impiũ. et funib: peccatorũ suorũ constringit᷑. Ipse moriet
ñ habuit disciplinã. et multitudine stultitiae suae decipio
Silimisi spoponderis pro amicotuo. defixistiapud extraneũ manũ tuã
In laqueatus es uerbor istui. ec captus propriis sermonib: Facergo qđ¬
dico filimi et temetipsũ libera quia incidisti inmanũ proximitũi. discurre
festina. suscita amicũtuũ nedederis somnũ oculistuis. Nec dormitent pal¬
pebraetuae . Eruere quasidãmula demanu. et quasi auis de insidus aucupis.
V ad eadfermicã opiger et considerauia sei. et discesapientiã qua ecũ ñ habeat
ducẽ nec p̃ceptorẽ nec principẽ. parat aestate cibũ sibi et congregat in messe

Expanded text:
in amore illius delectare iugiter quare sin amore illius delectare iugiter quare ssinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus ejus considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam et multitudine stultitiae suae decipietur fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo qdico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec principem parat aestate cibum
Abbreviated transcription (Latin):
biceps. Pedesciꝰ desceodunt in mortẽ. et ad inferos gressus illius penetrant.
ꝑsemitã uitae ñ ambul ant. uagis gressuseiꝰ et inuestigabiles. Nuncergo fili
audime et nerecedas a uerboris inei. Longefac ab eauiã tuã et nead propin¬
ques forib domus eiꝰ. Nedes alienis honoreintuũ et an nostuoscrudeli neforte
impleant᷑ extranei uirib: tuis. et labor estiu sint indomoaliena. et gemas in no
uissimns quando consumpser is carnes et corpustiũ. Et dicas. Cur de testatus sũ
disciplinã. Et increpationib: ñ ad quieuit cormeũ. Necaudiui uocẽ docentiũ
me & Et magis non inclinaui aurẽ mea: Penefui in amnimalo inmedioe łx
et srna gogae. Bibea quã decisternacua. et fluenta puteitui. Diriuentur fon¬
testiuforas. et inplateis aquastuas diuide. Habeo eassolus. Nec sint alieni por¬
ticipestui. Sit uenatur benedicta. et lȩtarecũ mulere adoliscentia etuae
Serua carissima et gratissimus binulus aberaeiꝰ mebrieñ te omu tẽpore Qi¬

Expanded text:
 et ad inferos gressus illius penetrant per semitam vitae non ambulat vagi sunt gressus eius et investigabiles nunc ergo fili audi me et ne recedas a verbis oris mei longe fac ab ea viam tuam et ne adpropinques foribus domus eius ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli ne forte impleantur extranei vissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum, et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, nec audivi vocem docentium me et magistris non inclinavi aurem meam paene fui in omni malo in medio ecclesiae et synagogae bibe aquam de cisterna tua et fluenta putei tui deriventur fontes tui foras et in plateis aquas tuas divide habeto eas solus nec sint alieni participes tui sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
entibea etuni uersae carni sanitas. Omnicustodia serua cortuũ. quia exipso
uita procedit . Remoueate os prauũ et de trabentiã labia sint proculate
Oculitui recta uideant : et palpebretuae p̃cedant gressustuos. Dirige semita
pedibtius. et om̃s uiaetuae stabilient᷑. Nedeclines addexterã Ead sinistrait
quaeq asinistrissunt. Ipse autem rectos faciet cursustuos. itenera autẽ tua
in paceproducit. P ili mi adcendes apientiã mneã et prudentiae meae indua
aurẽ tuã ut custodias cogitationes et disciplinã labiatua conseruent. Neinten
deris falla cimuller. F auus eñ stillans labia meretricis. et nitidius eleo

Expanded text:
entibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso entibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove a te os pravum et detrahentia labia sint procul a te, Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. Dirige semitam pedibus tuis. et omnes viae tuae stabilientur. Ne declines ad dexteram, et ad sinistram: quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Fili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitatderis falatiis mulieris. Favus enim stillans labia meretricis, et nitidius oleo
Abbreviated transcription (Latin):
Arripullã et ex altabitte glorificaberis abea cũ cã fueris amplexatus
Dabit capitituo augm̃ta gratiarũ. et corona inclita protegette.
udifilimi et suscipe uerbamea . ut mnultiplicent᷑ tibi anniuitae. Uiã sapientia
mon strabotibi ducãteꝑsemitas aequitatis. Quascũ ingressus fueri artabut
oressustui excurrens ñ habebis offendiculũ. Tene disciplinã nedimittas eam
cus todullã quia ipsa .ẽ. uiatua. Nedelecteris semitas impiorũ. paectibi placeat
malorũ uia. Fugeabea nec transcas ꝑ illã. Declina et desere eã None ñĩ dorm¬
unt nisima lefecerint et rapit̃ sõnus ab eis. risi subplantauerint: Comedunt
panẽimpietatis. et uinũ iniquitatis bibunt. Iustorũ autẽ semita quasi luxsplen¬
dens ꝓrocedes et crescitusq ad ꝑfectã diẽ. Niaimpiorũ tenebrosa nesciunt
ubi corruae Silimi ausculta sermones meos. et adeloquia mca incdinaaurẽ
tuã nerecedant ab oculistius. Custodiea inmedio cardistui. Vita eñĩ sunt inueni¬

Expanded text:
xaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona inclita proteget te audi fili mi et suscipe verba mea ut multiplicentur tibi anni vitae viam sapientiae monstravi tibi duxi te per semitas aequitatis quas cum ingressus fueris non artabuntur gressus tui et currens non habebis offendiculum tene disciplinam ne dimittas eam custodi illam quia ipsa est vita tua ne delecteris semitis impiorum nec tibi placeat malorum via fuge ab ea ne transeas per illam declina et desere eam non enim dormiunt nisi malefecerint et rapitur somnus ab eis nisi subplantaverint comedunt panem impietatis et vinum iniquitatis bibunt iustorum autem semita quasi lux splendens procedit et crescit usque ad perfectam diem via impiorum tenebrosaubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt inveni
Abbreviated transcription (Latin):
faran ettofed ed aban et a serod usqi ad cades bernaefuer populo dac uamor se
Manda tauidelicet atq ꝓmissa maledictiones peccatorũ e ꝓmissiones beaticudinis
Ibican itcancicũ morses ibidat benedictione filusi srł ibiq trarepinis sioni sconspecta¬
gentib: diuisionẽ trã eorũ hereditates suscipiunt. In libro deniquudicũ c̃tinet̃
Huncebr eilibellũ adiudicũ librũ subiungurt ꝓ eo qđ in dieb uidicũ gesta eẽ cõnemo¬
quoq sacerdotuinsamuhel misti cefuissetrans latũ etindaiuel sauli srexisimperiũ
M alachiueror egisiude et is rabeliti cageNłis gestaq eoꝵ pordinẽ dligeritteporem̃ ip¬
suquoqus ł oberrorẽidolatriae narratin asserustransimgratũ addextrenũ

Expanded text:
Pharan, et Obet, Laban, et Aseroth usque Cadesbarne fuerunt populo dicta a Moyse, mandata videlicet atque promissa, maledictiones peccatorum, et promissiones beatitudinis. Ibi canit canticum Mogentibus divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt. In libro Judicum continentur llum ad Judicum librum subjungunt, pro eo quod in diebus Judicum gesta esse commemoquoque sacerdotium in Samuel mystice fuisse translatum et in David Saulis regis imperium. 28. Malachim vero reges Judaeae, et Israeliticae gentis, gestaque eorum per ordinem digerit temporum, ipsum quoque Israel ob errorem idololatriae narrat in Assyrios transmigratum; ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͣ sin sententus etoperiosior in tellectu. isteinea strib: qͣ uo cat᷑ e fraĩ et samaria domuio sesbi
desse sem̃tiuNt et sub p̃textu ueritatis m̃datiũ colunt Hic historialit̃ uideo sinxp̃oultimo tp̃¬

Expanded text:
reliquis in sententiis, et operosior intellectu. Iste ad eas tribus, quae ereliquis in sententiis, et operosior intellectu. Iste ad eas tribus, quae edes esse mentiuntur, et sub praetextu veritatis mendacium colunt. Hic historialiter Judaeos in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
pͦ .xxx. et .u. atatis suae annos et captiuitatis quintũ inchaldea exulans ꝓph&auit.
manifestior ꝓfetarũ .ẽ. Deniq: isteñ solũ uenturũ p̃dicaũ utceteri sed etiã et tẽpis
in carnationis uł passionis pordinẽ regũ uł numero definiuitannoꝵ itaut potius
ñuideat᷑ futura p̃dicere sed quasi trans acta narrare. hic autẽ .iiii. regnoꝵ cernit
freq̃enduuisiones eoꝵq differenias subdiuersi simaginib: intromittit
tis solus postremisteporib regnatur De c̃sũmationebierł uł mundi plurascripsit siuededieus¬
dicii uł regnasc̃oꝵ In fineautẽ uoluminis pfeticaesuae sus annahistoriã etbelis draconisq fabulã
ponithicautẽlib apud hebreos hebraicis quide litteris sed chaldaeica lingua script ẽ s rophaa¬
uitautẽ in babrllonia quando et echiel. O seȩ ꝓph&a q̃ untelligit᷑ saluans inxi prim ꝓfundior

Expanded text:
sum. Hic autem aetatis suae anno 35, et captivitatisum. Hic autem aetatis suae anno 35, et captivitatimanifestior prophetarum est. Denique iste non solum venturum praedicavit, ut caeteri, sed etiam et tempus incarnationis et passionis per ordinem regum et numerum definivit annorum, ita ut potius non videatur futurum praedicere, sed quasi transacta narrare. Hic autem quatuor regnorum cernit frequentius visiones, eorumque differentias sub diversis imaginibus intromittit. tis, solus postremis temporibus regnaturus. De consummatione Jerusalem vel mundi plura scribit, sive de die judicii, et regno sanctorum. In fine autem voluminis prophetiae suae Susannae historiam et Belis draconisque fabulas ponit. 61. Hic autem liber apud Hebraeos Hebraicis quidem litteris, 207 sed Chaldaica lingua scriptus est. Prophetavit autem in Babylone, quando et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i formata mrsteria describuNt. Capit etiã ethic ꝓpheoa sonũ sinistrilateris intrpũ
mortis peccatoꝵ qui adleuã positiaet̃na supplicia sustinebunt. Acdemũ a sinistro in
dextrolateredor mireiubet᷑ ꝓpt̃ spẽ eorũ qui ꝑmutationẽmorũ resurrectionis
gloriã obtinebuNt Aspic̃interea et duas uirgas sibimet copulantes in similitudinẽ
circũ cisi onis et geriũ uł a quilã subnabuchodonosor uł anticristifigurã magnis alis
et uolucricelebritate totiis mundi imperia occupantẽ . P langit p̃terea subspecie
nereticeañ malitiã. Quattuor etiã ultionũ poenaspeccatoꝵ p̃dicat. animasq re¬
õnẽ c̃pitudinẽ sam ariae ethier ł natiuita tẽq obic̃ contumeliosã S epeetiã ad paeni¬
tentiã captiuos puo catpopulos et p̃p̃uaricationẽ ã monet redirec̃uersos hic autẽ¬

Expanded text:
Christi formata, mysteria describuntur. Capit et hic propheta somnium sinistri lateris, in typo Christi formata, mysteria describuntur. Capit et hic propheta somnium sinistri lateris, in typo mortis peccatorum, qui ad laevam positi aeterna supplicia sustinebunt: ac demum a sinistro in dextro latere dormire jubetur propter spem eorum qui per mutationem morum resurrectionis gloriam obtinebunt. Aspicit interea et duas virgas sibimet copulatas, in similitudinem circumcisionis, et gentium, sive aquilam sub Nabuchodonosor, velut Antichristi figura, magnis alis, et volucri celeritate totius mundi imperia occupantem. 56. Plangit praeterea sub specie ne reticeant malitiam. Quatuor etiam ultionum poenas peccatoribus praedicat, animasque reomnem turpitudinem Samariae et Jerusalem; nativitatemque objicit contumeliosam. Saepe etiam ad poenitentiam captivos provocat populos, et post praevaricationem admonet populum redire conver
Abbreviated transcription (Latin):
et uidetdim inutionẽ uasispori secnoui instaurationẽ ad designandũ defectũ prio¬
ris populi et succossione futuri. Sumitetiã calicẽsupplicui. atqunuersisgorib
babrlonis ꝑquẽ in ebriatꝰ ẽ mundus loeti fero ido latriȩ hausto. Iubet᷑ etpicere ineu¬
frata uolum̃ lapidi alligatũ ad demonstrandũ in teritũ babrllonis uł figuralit̃ tocus
mundi Increpat eciã et delinqueres. et aduersionẽ puocat. Adultimũ plangitruinã
extensa e d ẽ subiosia et eliachĩ etio achĩ et sedechiã subqo euersa ẽ. hier̃ sał. Lxxduob:
fuit Etechiel qui in latinũ uertit᷑ fortitudĩ hocfiguranstropicexp̃m stansiux¬
la fluuiũ scłi et p̃clara constituit mysteria. Cernit similitudinẽgloriaedĩ et .iiIͦIͦ.
inimalia in similitudine euangelioꝵ et rotas seinuicẽc̃tineNes intrpotestam̃torum

Expanded text:
et videt diminutionem vasis prioris, et novi instaurationem ad designandum defectum prioet videt diminutionem vasis prioris, et novi instaurationem ad designandum defectum prioris populi, et successionem futuri. Sumit etiam calicem supplicii, atque universis gentibus Babylonis per quem inebriatus est mundus, letiferum idololatriae vase, jubetur projicere in Euphratem volumen lapidi alligatum ad demonstrandum interitum Babylonis, vel figuraliter totius mundi: increpat etiam hic delinquentes, et ad conversionem provocat: ad ultimum plangit ruinam extensa est, sub Josia, et Eliacim, et Joacim, et 205 Sedecia, sub quo eversa est Jerusalem.  Ezechiel, qui in Latinum vertitur fortitudo Dei; hic figurans typice Christum, stat juxta fluvium saeculi, et praeclara contuetur mysteria. 54. Cernit similitudinem gloriae Dei, et quatuor animalia in similitudinem evangeliorum, et rotas se invicem continentes in typo testamentorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ticegentiũ et tenebraeueniunt populo uidaorũ. Per arabiã p̃dicat᷑a qͥ abaptis mat
p̃bendahisqfugerint gentiũ errores uł corũblas phemias. Peruallẽsion ꝑditio
et echia subquopars magna uoluminis eiusq ad calcẽtexitur ꝓphetia Hieremi
asꝓpheta si plex in loqͥendo et ad intelligendũ facił qui n omnib dictis et passionib:
suis redẽptorisim̃iimaginẽ p̃tulit Hic postqua intrpoxp̃iregna distrux̃ diaboliuis¬
titiaeq uel fidei aedificauit ĩperiũ iubet̃ꝓphetare suꝑ om̃s gentes Aegrptũ uideli¬
cet et palestinos moabetamon. edom etdam ascũ eccedar et suꝑregnaassur nec ñ¬
et suꝑ elam et babyllonẽ Int̃hacautẽ uidet uirgã uigilante diuin acorreptionis etpo¬
testatis Ollã quoq succensã idđ ẽ iud ȩãplebẽigne carnaliũ desiderioꝵ ardentẽa pic̃
eeduos cophrnos ficor in p̃figurationeduorũ populorũ Descenditetindomũ figuli

Expanded text:
opulo Judaeorum. Per Arabiam praedicatur aqua baptismatis praebenda iis qui fugerunt gentium errores, vel eorum blasphemias. Per vallem Sion perditio Ezechia: sub quo pars magna voluminis ejus usque ad calcem texitur prophetiae. De Jeremi simplex loquendo, et ad intelligendum facilis, qui in omnibus dictis et passionibus suis, Redemptoris nostri imaginem praetulit. Hic postquam in typo Christi regna destruxit diaboli, justitiaeque vel fidei aedificavit imperium: jubetur praedicare per omnes gentes, Aegyptum videlicet, et Philistum, Moab et Ammon, Edom et Damascum et Cedar, et super regna Assur, nec non super Elam et Babyloniam. Hic autem vidit virgam vigilantem divinae correptionis et potestatis, ollam quoque succensam, id est Judaicam plebem igne carnalium desideriorum ardentem aspicit, et duos cofinos ficorum in praefiguratione duorum populorum, desce
Abbreviated transcription (Latin):
necẽ phrlistũ uastationẽmoab ex t̃minũ damasci. aegrpti cõmotionẽ et solitudi nẽ maris
deserti obsidionẽ quoq: edom. fugã etinteritũ arabiae et excidiũ uallissiom. subuensio¬
nẽ etiã trrisiuequa drupedũ. Sed figuralit̃ inuisi oneiudeae synago gapicit᷑ et ec clesia
dño copulat᷑ Inruin ab abylloniae c̃fusio totii mundi suꝑbiaq: arguit᷑ et finis eiꝰ mons¬
trat᷑. Ix uastatione moab error scientiae scłaris : in silentiũ luctũq mutat᷑. In euersio¬
neaegrpti totius mundi iolatria destruunt tẽpliq dñi aedificatio p̃dicat᷑ inc̃ tritio¬
nephylistuĩ luctꝰeorũ monstrat᷑ quiabiciuntiugũ xp̃i et eleuant sec̃ trascientiã dĩ
orro ꝑdamascũ p̃dicatiogentiũ etruina ostendit᷑populi iudaoꝵ. Peronꝰ maride¬

Expanded text:
necem Philistiim, vastationem Moab, exterminium Damasci, Aegypti commotionem, et solitudinem maris deserti, obsidionem quoque Edom, fugam et interitum Arabiae, excidium vallis Sion, subversionem etiam Tyri sive quadrupedum: sed figuraliter in visione Judaeae synagoga projicitur, et Ecclesia Domino copulatur: in ruina Babyloniae confusio totius mundi, superbiaque arguitur, et finis monstratur: in vastatione Moab error scientiae saecularis in silentium luctumque mutatur: in eversione Aegypti totius mundi idololatriae destruuntur, templique Domini aedificatio praedicatur: in contritione Philistiim luctus eorum monstratur, qui abjiciunt jugum Christi, et elevant se contra scientiam Dei. Porro per Damascu
Abbreviated transcription (Latin):
sedenẽ suꝑ aeqͥũ rufũ infigura corporis xp̃i roseũ sanguinẽ passionis si uem rrteta geniũ populũ
deredep̃sser̃ . Intuet̃ similit̃ etihũ sordiblarni s et mortalitateuestitũ qͥb ablatis indutũ et¬
iminortalitate etgloria. Cernit et lapidẽq ẽ xp̃s vii habeNẽoculos id ẽ septi formis sp̃spleni¬
tudinẽ. Pnt̃haec intuetͥ torrẽ ettitionẽ extinctũ id ẽ diabolũ Cande labrũ uidelic& in figu
duorũtes tam̃ torũ trpũ significant es Ad sundet qoq idẽduas uirgas funiculiet decoris intrpo

Expanded text:
sedentem super equum rufum, in figura corporis Christi, roseum sanguine passionis, sive myrteta, gentium populum dere depresserunt. 77. Intuetur similiter et Jesum, sordibus carnis et mortalitate vestitum, quibus ablatis, indutum immortalitate et gloria. Cernit et lapidem, qui est Christus, septem habentem oculos, id est, septiformis spiritus plenitudinem. Inter haec intuetur torrem et titionem exstinctum, id est, diabolum. Candelabrum videt in figura duorum Testamentorum typum significantes. 78. Assumit quoque idem duas virgas funiculi et decoris in typo
Abbreviated transcription (Latin):
tacharia quia adextr̃is etsinistris lapades adstant atqipinguine et splendore spssc̃
totũ orbẽ doctrinaecdari tate in luminant haeliteraes acrȩ h libriintegninumero
et auctoritate aliud cũ istis nihil ẽ c̃prandiũ Quicꝗdex trahosfuerit int̃hecscã et di¬
uina nullatenꝰ s recipienda Disposito igit᷑ ueteris ac nouitescam̃ti ordinelibr orũuł nu¬
merũ tounccursi breuit̃q in eis parua proemia narrationũ subiciamꝰ. Cenesisiuixta
efusionẽ q̃oq linguarũ gestaq oniũ patri archarũ usq ad in gressionẽ isrł inegro¬
manda caetiã decalogi et arcã testam̃ti dedicationẽ q̃oq tab̵ naculi et oblationẽ
tarũ ministeria discribunt . Cibox etiã discretio et diuersi tas peccatoꝵ purgationesq¬

Expanded text:
Zacharia, quae a dextris, et sinistris lampadis astant, atque pinguedine et splendore Spiritus sancti totum orbem doctrinae claritate illuminant. 16. Hae litterae sacrae, hi libri integri numero et auctoritate: aliud cum istis nihil est comparandum. Quidquid extra hos fuerit, inter haec sancta et divina nullatenus est recipiendum. 17. Disposito igitur Veteris ac Novi Testamenti ordine librorum et numero, nunc cursim breviterque in eos parva prooemia narrationum subjiciamus. INCIPIUNT PRconfusionem quoque linguarum, gestaque omniumandata etiam Decalogi, et arcam Testamenti, dedicationemque tabernaculi et oblationem.tarum ministeria describuntur: ciborum etiam discretio, et diversae peccato
Abbreviated transcription (Latin):
A pocalrpsis i oħ tothabet sa cram̃ta quot uerba parũ dixi et ꝓmerito uoluminis
lausom̃is inferior ẽ in uerb̵ singuł multiplices latent in telligentia e
rote frat̃ hoñe intuaecui uereiscameditare Nihilaliud nos se nihil quaerere
nẽtibiuidet iabic intrisr egnicaelestis habita culu Noloof fendari sinscriptiris scis
si plicitate et quasiuilitatẽ uerberuqul utio inẽ p̃tũ ueldem dustria si ꝓ lates at
dacpetenti datꝰ pul santi a perit q̃ rensinuenit. Discam intris quorũ nob̵scientia pse¬
ueret incaeo Obuis temamib: excipiã etut in epte aliquid a cdeerma goritumidita¬
re ef fundã qicqid q̃sieriscecũ scire conabor Habes hic amantissimũ fratreeus ebiũ
quilitterarũ tuarũ mgratiã duplicaũ referens honestatẽmorũtuorũẽteptũscli¬

Expanded text:
Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, onne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatdeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuoru
Abbreviated transcription (Latin):
aliud in corticep̃fer alii dretinent in medulla. Cernis mescripturarũ amoreraptũ ex¬
cessissemodũ epla et tam̃ ñ implesseqd uolui Audiuimꝰ tantũ quid nosseqͥd cupiredeb eam̃
ut et nos quoq possim dicere . Ccupiũ animamea desiderareiustificationestuas in õnit̃pre.
ceterũ socraticũ illudĩplet̃ in nob: hoc tantũ scio qđ nescio Tangã et nouũ breuit̃ testam̃tũ
et in sublimetendenes tgapennata etubiq uolantia tenent semutuo sibiq ꝓplexis
pauca scribere. Acta płoꝵ nudã quidẽson areuident᷑ historiã et nascentis eccloe
in fantiã texere sed sinouerim scriptor ẽeorũ lucã ẽẽ medicũ cui laus ẽ in euãn¬
gelio añĩ aduertimꝰ parit̃om̃ a uerba illius animȩ languentis eẽ medicinã. Iacob
petru ioħ iudas uue płas edider̃ Tãmrsticas quã succinctas et breues pariter
adongas breues in uerb̵: longa sinsententii sut rar sit qui ñ earũ lectione discutiat

Expanded text:
aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excessisse modum epistulae et tamen non inplesse, quod uolui. audiuimus tantum, quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticuet in sublime tendentes, terga pennata et ubique volitantia. Tenent se mutuo, sibique perplexi sunt, pauca scribere. Actus Apostolorum nudam quidem sonare videntur historiam, et nascentis Ecclesiae infantiam texere: sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cujus « Laus est in Evangelio, » animadvertemus pariter omnia verba illius, animae languentis esse medicinam. Jacobptem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat.
Abbreviated transcription (Latin):
quasipex pbrationedictũ tã qua diceret En gone lingua bominũ nului dom uarepo¬
tosos Eaqua obiur gansei diceret domare feras potestis linguan potesuis quasi
faciliu sit linguã demarequã feras . &puto qđ isftesit sensus bocloceos Siem̃u dsentint
uellet defacistate domsan dol in guae. cetera seqirent̃ inbestiarũ cõparatione. dineũ
seq̃it in quietũmalu plena uene nomor tifero. utiq moceliore quabesciarũ atqpserper ũ.

Expanded text:
\'quasi per exprobrationem dictum\', tamquam diceretur: ergone linguam nullus hominum domare potest?\' tamquam obiurgans eis dicens: \'domare feras potestis, linguam non potestis ?\' quasi facilius sit linguam domare, quam feras. non puto quod iste sit sensus hoc loco. si enim id \'sentiri uellet de facilitate domandae linguae, cetera sequerentur in bestiarum conparatione. nunc uero sequitur: inquietum malum, plena ueneno mortifero, utique nocentiore quam bestiarum atque serpentum;
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lem̃i quia deaccepta hac uerbi pecunia usuras soluetis. ut ex eo qđ auditis etiã alia
studeatis intelligerequa ñ auditis . quatenꝰ alia exaliis colligentes etiã illa discatis ex
uob metipsis a gerequaenecdũ exp̃dicatoris ore didicistis. Pigrũ uero seruũ quasentia¬
n feriat audiamꝰ. Tollite ab eo talentũ et clate ei qui habet decẽtalenta Oportunũ
ualdeuidebat᷑ ut cũ malo seruo unũ talentũ tollit̃ ei potius quiduo quã quiquinq
talenta acceperat daret᷑ . Illienĩ dari dehuit quiminꝰ quã qui plus habuit. Sed sicut
quiquinq talenta ꝑcipit. Qui a quiꝑtalenta quinq: exteriorũ ãminis trationem
meruit. ab intellectuae t̃norũ adhucuacuus fuit . Vnũ ergo talentũ quo intellec¬
tũ significari diximꝰ. illid aridebuit. quibene exteriora qua acceperatminis
ra quae accipiunt ꝑ adiunctã gratiã adintelleccũ quoq misticũ ꝑducuntur
Vt etiã de int̾na in telligentia polleant qui ex teriora fidelit̃ ministrant: gene

Expanded text:
rissimi, quia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo setalenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut qui quinque talenta percepit: quia qui per talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significari diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat minisra quae accipiunt per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant, qui exteriora fideliter administrant. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
quae contulitnos districtius iudicat . Consideremꝰ ergo quaeaccepimꝰ atq: ineorũ
erogationẽ uigilemꝰ. Nullanos a spĩtalio pere t̃rena curaimpediat nesiint̃¬
ratalentũ abscondit᷑ talenti dñs a diracundiã ꝓuocet᷑ . Piger eteñi seruucũia
iud exculpas eximinat talentũ decraleuat. Quias pleriq: qui tuncsea t̃renis¬
desideriis ułoperib: subtrahunt quandoiã ꝑanĩ aduersionẽ iudicis ad aet̃nũ
suppliciũ trabunt᷑. Ante ergo detalenti nr̃i ponendaratione uigilemꝰ ut cũ
iã iudex adferiendũ imminet lucrũ nos qđ fecimꝰ excuset qđ presta nob̵ ds̃.

Expanded text:
quae contulit, nos districtus judicat. Consideremus ergo quae accepimus atque in eorum quae contulit, nos districtus judicat. Consideremus ergo quae accepimus atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti Dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus cum jam Judex culpas exdesideriis vel operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset. Quod praestet nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lentũ ꝓfecto familiaritatis accepit: Sier gonihilei ꝓindigentib: loquit᷑ ꝓtalenti re¬
tentationedãnat᷑. Habensigit᷑ in tellectũ cur e comnin onetaceat. Habensrerũ af¬
fluentiã uigiletne amiseri cordiae largita te corpescat. Habens artẽ qua regit᷑
magnoperestudeat utusũatq utilitatẽ illius cũ pximo partiat᷑. Habens loquendi
rib int̃cedat Tantũ quippeabuno quoq nr̃muenturus iudex exiget quantũ dedit
Vtergo detalenti suirationib red eunted ño quisq: secur sit cũtimor epenset cotidie
quid accepit. Eccenãq iã uixta .ẽ utillequi peregrȩpfectꝰ ẽ redeat. Quasi pere¬
grequippeabiit q: dehact̃rainquanat᷑ .ẽ. longedisces sit Sed ꝓfector euercet᷑
ut decalentis rationes ponat . Quia si abon aactionetorpescimꝰ deipsisdonis

Expanded text:
lentum profecto familiaritatis accepit; si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti relentum profecto familiaritatis accepit; si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnabitur. Habens ergo intellectum, curet omnino ne taceat; habens rerum affluentiam, vigilet ne a misericordiae largitate torpescat; habens artem qua regitur, magnopere studeat, ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur; habens loquendi  eum pro pauperibus intercedat. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus Judex exiget, quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus redeunte Domino quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce jam juxta est, ut ille qui peregre profectus est redeat: quasi peregre quippe abiit, qui de hac terra in qua natus est discessit, sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat: quia si a bona actione torpescemus de ipsis donis
Abbreviated transcription (Latin):
Talento qđ acceperat priuat᷑ et iuxta dominicã sententiã . In exteriores
tenebras mittit᷑ serpoenã quippeinexterior estenebras cadet qui ꝑculpã suã
sponte in interior estenebrascecidit. Illic coactꝰpatit᷑ tenebra sultionis qui
hiclibent̃ sustinuit tenebras uoluntatis. Sciendũ uero ẽ qđ nullus piger ab
hac talenti acceptione securus ẽ. Nullus nãq: ẽ qui ueracit̃dic at Talentũ
minime accepi .N. ẽ. unde ponererationẽ cogar. Talentieñi nominecuilib&
pauperi etiã hocipsũ reputabit᷑ qđ uel minimũ accepit. Aliusnãq accepit
in telligentiã p̃dicationis ministeriũ debet excalento Aliusterrenã
substantiã accepit erogationẽ talenti exreb debet. Alius necintnorũ intellegentiã nec rerũ
affluentiã accepit sed tam̃ didic̃ artẽ quapascit᷑ ipsa arseuntalenti acceptionereputat᷑
Aliu dnihilhorũ assecutꝰ ẽ. sed tam̃ fortasse famili aritatis locũ apud diuitẽ meruit ta¬

Expanded text:
lento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substantiam accepit, erogationem talenti debet ex rebus. Alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accepit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti accealius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiaritatis locum apud divitem meruit, ta
Abbreviated transcription (Latin):
meã nũ mblariis et egoueniens recipis sẽutiq qđ meũ ẽ cũ usura Exuerbsuis seruus constringit᷑
cũ dñs dic̃. Me to ubiñ semino et congrego ubiñ sparsi. Acsia ꝑtedicat . Siuxtatuã sententiã
et illud ex quiro qđ ñ dediquantõ magis ate ex quiro qđ aderogandũ dedi: Pecuni a uero¬
nũmblariis dareiẽ eis scientiã p̃dicationis inpendere quihancualeant in operib: exercere:
Sed sicut nr̃m periculũ aspicitis sidominica pecuni ã teneamꝰ: Itaur̃m fr̃s Rm̃i sollicite¬

Expanded text:
 meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuernummulariis est eis scientiam praedicationis impendere qui hanc valeant exercere. 4. Sed sicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam teneamus, ita vestrum, frat
Abbreviated transcription (Latin):
tenet qui melionis uitae uiasad gredi metuunt et tam̃ iacȩre insui corporis
ignauia ñ ꝑtimescunt. Cũ sepeccator es considerant scĩtatis uia sarripere
trepidant et remaner e insuis iniquitatib: conformidant . Quor ũbene
petrus adhuc in in firmitate positꝰ spetiẽtenet . cũ uisomiraculo pisciũ dix̃.
Exiame dñe quia homo peccatorsũ. Immositepeccatore consideras opor
tet ut ate dnm ñ repellas. Sed qui idcircomelioris habids uia setrec¬
tiorisuitie ad p̃hender earcẽnolunt quia infirmosse eẽ conspiciun
quasi
peccatores sefatent᷑ et dnm repellunt. eũq quẽ in sescĩficare
debuerant
fugiunt. Etuelut in ꝑtͥbatione consiliũ ñ habent. dũmori¬
unt᷑ etuitã

Expanded text:
esia qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui corporis ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet, cum viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum. Imo, si te peccatorem consideras, opotet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Domino repellunt, eumque in quo sanctificari debuerant, fugiunt, et velut in turbatione consilium non habent, dum moriunt