comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ii Sditõ depossitõnis ñ ex̧titit ¶ Hãc
actõrem bont fidciet̃ dubittari nboꝵ
ortes etideo fructus in hant ac̃tõno
uennt et om̃tin cãm etpartũditen¬
dumid ẽ nt nudares uemiet ¶ Sirem
ccpossitam uendidisti camque poster
recomisti incausam depostactiam sine
dolo malo postea ꝑierit tentritt depossi¬
ti qr scinel dolum fecifai ꝯuenderes / in
⁊depossiti ⁊̃ actõnẽ inlitem uixatur nõ
solum s scruus ureus s et siis qubona
fudc pͥseriuat remdepossuerit equissim
um dari mͥ actõnem sirem adit ꝑtinẽ¬
tẽ depossuerint simili mͦ et suisum fru¬
ctum in seruo hãm si id ꝙ deposuit ex

Expanded text:
icio depositionis non exstitit? Hanc actionem bonae fidei esse dubitari non oportet. Et ideo et fructus in hanc actionem uenire et omnem causam et partum, dicendum est, ne nuda res ueniat. Si rem depositam uendidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum uenderes. In depositi quoque actione in litem iuratur. Non solum si seruus meus, sed et si is qui bona fide mihi seruiat rem deposuerit, aequissimum erit dari mihi actionem, si rem ad me pertinentem deposuit. Simili modo et si usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
atoeq plinus fuit mandatumm
¶ Sttibi mmdan̾o utit̃ ad aliquo meo
npoie receptara custodias id q facas in
andati andepossiti tencaris et magis ꝓb¬
at mandatieẜ̃ actõnem qr hit richi
aecpossii ct actõnem sinuero suasenit mͥ
ut migis apud crim deponam tecum
nullam eõ actõnẽ cũ illo depossit actõ
s nec mandati act̃eteneris qr rc̃ me¬
amgessi s etsi mandati michint ꝑita¬
iotuo apnd eum depont̾m cur nõ sit
mandati acto us uditõ plant si fideius

Expanded text:
a plenius fuit mandatum habens , si tibi mandauero, ut rem ab aliquo meo nomine receptam custodias, idque feceris, mandati an depositi tenearis. et magis probat mandati esse actionem, quia hic depositi esse actionem: si vero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem, cum illo depositi actio est: nec mandati teneris, quia rem meam gessi. sed si mandasti mihi, ut periculo tuo apud eum deponam, cur non sit mandati actio, non video. plane si fide
Abbreviated transcription (Latin):
hense sunt ixp̃m induplum ini sredãe¬
ius ꝙ dolo malo ceius fcm̃tẽ dicerur q¬
induplum uditium dato ¶Mertohat
causas deponandi seꝑauit p̃tor queꝯ
niuent fortuit.m causam depossitõmiꝰ
exntcessimre descendentt̃ nõ exuolump¬
tate ꝓfitiscentẽ cum tantum depotiẽ

Expanded text:
hensae sunt, in ipsum in duplum, in heredem eius, quod dolo malo eius factum esse dicetur qin duplum iudicium dabo.' Merito has causas deponendi separauit praetor, quae continent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex uoluntate proficiscentem. Eum tamen depone
Abbreviated transcription (Latin):
tauicn eos p̃statints quirocapunt
quisolus indepossitura uert ¶Sitẽ
rogaucro ut etm rcara ꝑ seras ad
ro quieas receꝑit depossiti siuerotuo
abis iandati teneris int tioi dopositã

Expanded text:
tamen eos praestaturos qui receperunt, qui solus in depositum uenit. Si te rogauero, ut rem meam perferas ad ro, qui eas res receperit, depositi: si uero tuo hi mandati teneris, ille tibi depositi,
Abbreviated transcription (Latin):
riuis heditarus depossu̾it hedipost ea ad¬
cesserit utiliter dñs hcͣ actc̃e exponitur
ipẽ autẽ seruus manumissus non pot̃it
ag̾e si ⁊ si fu̾it alienatus ad huc enpetit
actõ quius fu̾it senius cum deponert. in¬
iciũ erum cum tratꝰ spectandunt̃ ¶Si
duoꝵ sernus sit qui depossint iicuiq
dnõꝵ in partẽ ꝯpetit actõ depossin ¶ ꝯir¬

Expanded text:
ditarius deposuerit, heredi postea adcesserit, utiliter dominus hac actione experietur. ipse autem seruus manumissus non poterit agere: sed et si fuerit alienatus, adhuc ei competit actio cuius fuit seruus cum deponeret: initium enim contractus spectandum est. Si duorum seruus sit qui deposuit, unicuique dominorum in parte
Abbreviated transcription (Latin):
Daisi ¶ inseruum auenum rederit
uł siguis erderit se ħ edeim nam lis duc¬
ir tasu exꝑsona scrui duo tenentur si¬
cut infecuo coĩdiximus uͥ altero ⁊ nẽ¬
to alterquo libaratur at is qui ꝯ fitet¬
ur seoctidisse uł uulnerasse suo noĩe
tenetur nec debet inꝑuitumẽẽ delit¬
tum eiuis qui fecit ppͥ euniqui reddit
nsi qũm defensor euis qui admissit

Expanded text:
m. Qui seruum alienum responderit uel si quis responderit se heredem: nam his iore casu ex persona serui duo tenentur, sicut in seruo communi dicimus, ubi altero conuento alter quoque liberatur: at is qui confitetur se occidisse uel uulnerasse suo nomine tenetur, nec debet impunitum esse delictum eius qui fecit propter eum qui respondit: nisi quasi defensor eius qui admisit
Abbreviated transcription (Latin):
gatus ansundum possideait quetoã
icdst̾re cogendumsit ⁊ quota ex par¬
te raboł scribit possessorem fundicos
debere redtere quota exꝑnte fundũ
possideat ut siminore exparte possideit
redittar ialram partem quenon desta¬
deretur inpossessionem actor mitatur
ꝯdem t̃ ⁊ sidampmi infci taueamus nã
⁊hit redd̾e̾re debet quota exparte fund¬
um cuis sit p̃dimut ad eam partem
stipissatt̃em accomodemꝰ pena aurem
nõ repromittentis ħ est utimpossessi¬
onem tamus ⁊ inco ꝑtinet scut an¬

Expanded text:
deat, quaero an respondere cogendus sit et quota ex parvolenus scribit possessorem fundi cogi debere respondere, quota ex parte fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si damni infecti caveamus: nam et hic respondere debet, quota ex parte eius sit praedium, ut ad eam partem stipulationem accommodemus: poena autem non repromittentis haec est, ut in possessionem eamus, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ceptumest mariente inuditõ ub iudita¬
tus est ecus ab soluidebet uet quitqnam
untuogatõ iniure ft̃a ꝓderit qr eius ꝑso¬
ne cuuisnoĩe quis cumalio actõem ht̃ ob¬
uigatõem tranfferre potest ineum qmim
iire suum eẽ ꝯfitetur uelud aliemims¬
uum summ cẽ ꝯfitendo liberi añt hõis
noĩt qr tum alio atbõ non ẽ nec ꝑ uiter¬
rogatt̃em quidam aut cumfessionem
temfferri porerit quocasu euemiet ut
non recte hõis liberi nõie actum sit ꝯco
quiꝯfessus est ¶ Intotum autem ⁊ fei¬
sionts ita rait sunt s idꝙ nofessiones¬

Expanded text:
udicatus est, reus absolvi debet, nec quicquam interrogatio in iure facta proderit, quia eius personae, cuius nomine quis cum alio actionem habet, obligationem transferre potest in eum, qui in iure suum esse confitetur, velut alienum servum suum esse confitendo: liberi autem hominis nomine quia cum alio actio non est, ne per interrogationem quidem aut confessionem transferri poterit. quo casu eueniet, ut non recte ‹h›ominis liberi nomine actum sit cum eo qui confessus est. In totum autem confessiones ita ratae sunt, si id, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
est muirr̃a potestates quemiꝙͣ antem pla¬
cet ⁊̃ cum teneri qui almnim serunm
siuim falsus eẽt hac tamen rabssime
patuit de m̃eum tareriquisuum pitu¬
it hr̃e cecerum si dominium querere
non potinit nonteneri

Expanded text:
nostra potestate. Quamquam autem placet etiam eum teneri, qui alienum servum suum fassus esset, attamen rectissime placuit eum demum teneri, qui suum potuit habere, ceterum, si dominium quaerere non potuit, non teneri
Abbreviated transcription (Latin):
onstrauit inꝙͣ modum delinqueret¬
2 teieri cłmmo ⁊ sierat sernus oĩ¬
mͦfugiturus ⁊ furtum factufus ħuere
landaror huius ꝓpossiti extint tenet᷑
Inonem̃ opcetet laudendo augeri mali¬
tiam sine gͦ bonũ seruumquis fecern
malumsiuo malum fecerit deteriorẽ
corrupisse in debi sisquo det̾ĩorem¬
co facit quiscruo ꝑfuadet unuriam fa¬
ceret uł furtim uł fugeret ułalientm¬

Expanded text:
onstrauit, in quem modum delinqueretonstrauit, in quem modum delinqueret, teneri eum. immo et si erat seruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositnon enim oportet laudando augeri malitiam. sive ergo bonum servum fecerit malum sive malum fecerit deteriorem, corrupisse videbitur. Is quoque deteriorem facit, qui servo persuadet, ut iniuriam faceret vel furtum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Aitp̃tor quiserm seruamue aliei¬
num alienam ne recepissc ꝑsuassisse ueti
iudtidicetur dolo malo quoeum eam ue¬
deceriorem faceret in eumquamiearisir¬
it induplum uiditium dabo quibona fide
serumennt ħ edcõ nontenebitur ub̾¬
qr nigipẽ potent serui cormpti agere oꝑ¬
ist absan s net eui cuiboma fide hõ lib̾
seruit pant actõem posse exͥcere oꝑim¬
mur ¶E autera p̃tor ait recepisse na
accipiemus sisusceperit seruum alieñ
ad se ⁊ est ꝓpͥe recipete refugium abden¬
loco edisfitioue ꝑ sidere autem est pl
st suadere ⁊ malum ⁊ idcop̃tor adicit do¬
io malo quo cum deterrorem faceret. n
.N. desinquid insiquitale aliquidser¬
uo ꝑ sidet ex quo eum faciet deceriorẽ
qui gͥserum sc̃iicitat ad aliquiduł id
faciendumuł cogiutandum inꝑbe hu
idetur ħcocõ notaris utrum ia demũ
ꝑpulit delinquandum anͥuero ⁊ simalum or¬
tatuscst i malo monstrau̾it quemad¬
modm faceret ⁊ est uerius ⁊̃ simalo m¬

Expanded text:
it praetor: "Qui servum servam alienum alienam recepisse persuasisseve quid ei dicetur dolo malo, quo eum eam deteriorem faceret, in eum quanti ea res erit in duplum iudicium dabo". Qui bona fide servum emit, hoc edicto non tenebitur, quia nec ipse poterit servi corrupti agereest absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber servit, hanc actionem posse exercere opinamur. Quod autem praetor ait "recepisse", ita accipimus, si susceperit servum alienum ad se: et est proprie recipere refugium abscondenloco aedificiove. Persuadere autem est plus st suadere et malum: et ideo praetor adiecit "dolo malo, quo eum deteriorem faceret": neque enim delinquit, nisi qui tale aliquid servo persuadet, ex quo eum faciat deteriorem. qui igitur servum sollicitat ad aliquid vel faciendum vel cogitandum improbe, hic videtur hoc edicto notari. Sed utrum ita demum rpulit ad delinquendum, an uero et si malum hortatus est uel malo monstrauit, quemadmodum faceret? et est uerius etiam si malo m
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qͣno cause noĩe ꝯdampnatõ fiat si
uero non pot̃ restituere siquidam dolo fe¬
cit quominus possit isquantum ullitem¬
aduersarius sine ulla taxatõne niuffim¬
tum uirauerit dampnandus est̃ hec sñ g¬

Expanded text:
omnisque causae nomine condemnatio fit. si vero non potest restituere, si quidem dolo fecit quo minus possit, is, quantum adversarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iuraverit, damnandus est. si
Abbreviated transcription (Latin):
nem eidandam platuit ne inpotestate cuiꝰ¬
que sit ꝑrapinam ab inunto dñorem uiui
tor ucrouitare noniult s qnͣtires sit ad¬
rendus est Nanł¬
ꝯiaticio fandunemeris sempnil ⁊ tibi tra¬
ditus sit p̃cio soluto dem̃ titius sempino
hr̃s extiterit ⁊ eumdem alu uendiderit
⁊ tradiderit equius est ut tupocior sis N¬
am ⁊ sup̃e uendntor tͣrem a tepeteres excep¬
rõne eum sb̾moueres s ⁊ sup̃e possideret ⁊

Expanded text:
nem ei dandam placuit, ne in potestate cuiusque sit per rapinam ab inuito domino rem iutor uero iurare non uult, sed quanti res sit adrendus esttraditus sit pretio soluto, deinde Titius Sempronio heres extiterit et eundem alii uendiderit et tradiderit, aequius est, ut tu potior sis. nam et si ipse uenditor eam rem a te peteret, exceptione eum summoueres. sed et si ipse possideret et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eandam ⁊ departe untelligenda
tis ea quo restrnu mlere q̃ simu̾l ⁊ip̃a
parce rostitui debent ¶inuerit parris
uendicatõ datur siiusta causa interitui¬
at insta auttm causa potest cẽ siforte le¬
gi falcidre locus sit intestamento pp̃m
cettam detrastõnem ox legatis que uux
apud iudicem exininabitur uistam
enim hñt ingrantiam legarius cuup
mo legatus sit quotam partem uen

Expanded text:
sunt, eadem et de parte intellegenda tis ea quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte restitui debent.Incertae partis uindicatio datur, si iusta causa interueniat. iusta autem causa esse potest, si forte legi Falcidiae locus sit in testamento, propter incertam detractionem ex legatis, quae uix apud iudicem examinatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo legatus est, quotam pa
Abbreviated transcription (Latin):
turꝙ̃ ꝙ malam causam habutrit
quid gͦ ssune quidamct̃ quem iudi¬
tatũ est adiudicium ñad fuit  aliuiᷤᷤ
autemaffu̾it ⁊ cam̃egit quid dite¬
m᷑ utputa acceptum quidam cũ
pupillo ntore actore fuit iudiciũ
s ab sente pupillo tutor cam̃egit
⁊ iudicatum ẽccͣ tutorem quare ñdi¬
tam ẽẽ enisam pasamẽ ⁊ satis e ab
cociuuis agendifint cãm ec̃ actã

Expanded text:
quod malam causam habuit. quid ergo, si ille quidem contra quem iudicatum est ad iudicium non adfuit, alius autem adfuit et causam egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non ditam esse causam palam est. et satis est ab eo cui ius agendi fuit ca
Abbreviated transcription (Latin):
uissfist exempdo tenetur sumͦta
tał ẽ conditõ utademptorem tra¬
siret id ẽ suedidare nissus ẽ seruus
Namsialudare uisus e quamiusu̾¬
am pecue quantitrdem dix̾ittm̃
siñan monuerit aludart uissũ em¬
tianis tormine itnebitur

Expanded text:
us est, ex empto tenetur, si modo talis est condicio, ut ad emptorem transiret, id est si heredi dare iussus est seruus: nam si alii dare iussus, quamuis ueram pecuniae quantitatem dixerit, tamen, si non admonuerit alii dare iussum, euictionis nomine tenebitur
Abbreviated transcription (French):
dem auł re sempniũ antiqͥorẽ cͤ¬
ditorem ⁊scatiẽtẽ crmdebit or eãdam
rẽ tito cdnoriobligaret nus supigno¬
pignoris ture iẽ ꝑsecurtur auenditẽe
reieos rtmoucrisolere siq̃lisꝯ ꝙ̃ posse¬

Expanded text:
 Sempronium antiquiorem creditorem consentientem, cum debitor eandem rem tertio creditori obligaret, ius suum pignopignoris iure rem persequuntur, a uindicatione rei eos remoueri solere, si qualiscumque posse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtcim soluta ñ sit dolunali suspitõ ĩcrit
translata ad p̃ses tempus urpossit cͦditte
replicitõan cosimali obitere ¶ Illudu¬
deamꝰ siticuis debit or uoluntate credito¬
ris siuuẽdid̾it memno ł eia quomeuius
etrir ⁊ postea menius titio hr̃s extit̃it
icrrditor abcopetat quidiuris sit s ini¬
quĩ c̃anferi eure atͤreditore qͥ ñ suscessio¬
iuis iures aliomͦ rẽnatus est potest tñ
dici cum titu dolus uireu̾saret᷑ur necͤ¬
ditor a possessore ptumani rccipiat in¬
iquissimũ eẽ ludificari eũ ꝙ sus fudus
ameio alituobligatus possideatur c¬
inñdum sans frin erit iunc rursusꝯ
cqmi ent excipi siñuolutate cditr¬
is uenit licet em̃dolus malus debutoris
ĩtueniat qͥ ñsoluit tam̃ scds creditor qͥ
pignori accepat potiorẽtutius tñest
sidebitor acriditore pecet it inciirin¬
utaitur pignus uendere qͦmagis fat̾ut¬
acut añtautionẽ accipere ab eoqui

Expanded text:
ia soluta non sit, doli mali suspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli mali obicere. Illud uideamus, si Titius debitor uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius emerit, et postea Maeuius Titio heres exstits sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed alio modo rem nactus est. potest tamen dici, cum Titii dolus in re uersaretur, ne creditor a possessore pecuniam recipiat, iniquissimum esse ludificari eum. Quod si is fundus a Maeuio alicui obligatus possideatur, cui nondum satisfactum erit, tunc rursus aequum erit excipi 'si non uoluntate creditoris ueniit': licet enim dolus malus debitoris interueniat qui non soluit, tamen secundus creditor qui pignori accepit potior est. Tutius tamen est, si debitor a creditore petat, ut ei permittat pignus uendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere
Abbreviated transcription (Latin):
quid ĩtellex̾it creditor s recte uenisse ditẽ¬
dmne hee enũ sõtilitates aiudicib ã ad¬
mutũtur ¶ Sidebit or forte ꝯcessauẽdi¬
tõe desierit possicere ⁊ nouus possessorũt¬
debitori aquo ypothetam accepit ꝯcessit cͤ¬
ditor nẽdere bicẽduest nocere᷑ exceptõem
S fiinrei annũ uł bieniũ sẽserit tͤd¬

Expanded text:
quid intellexit creditor. sed recte uenisse dicendum est: hae enim suptilitates ab iudicibus non admittuntur. Si debitor forte concessa uenditione desierit possidere et nouus possessor uendebitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut bien
Abbreviated transcription (Latin):
a seye scptitie cõis filie noĩt semꝑ¬
niomatito eiꝰ futirto indotẽ ded̾it
postea litionicio defuntto seꝑticia filia ab¬
stinuit scsxortate pat̾na queto an i¬
at᷑ cuis ⁊ pottxtã ꝑsequipossit pauł¬

Expanded text:
Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate paterna: quaero, an mater eius hypothecam persequi possit. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Sicutre corporaliextinte us
ditor nepignor⁊ ypochete uesit res pot
debur oris suam sit nõ ꝑ bͥto dubit aride¬
brit quim pactũ nocent creditori¶tẽ¬
q si aperte credntas ꝓ curator iniẽ suã
exuterit. pacistendo inutilem faciet si¬

Expanded text:
Sicut re corporali extincta, ditor, ne pignori hypothecaeue sit res, is in rem suam sit, non puto dubitari debere, quin pactum noceat creditori. itemque si a parte creditoris procurator in rem suam exstiterit, paciscendo inutilem sibi faciet
Abbreviated transcription (Latin):
ccui Prmicreditoris quipignori p̃dra
acceperat ⁊ posterioris cuiquidamex
hisdem finidis datierant ad eamd̾ ꝑso¬
nam Reditas deuentrat debit or offere¬
bat ꝙͣtũ apostenore creditore uuuit¬
uatus fu̾at .R̾. cogend̾ actipere sal¬
no urre pignoris primiꝯtractus in

Expanded text:
rum. Primi creditoris, qui pignori praedia acceperat, et posterioris, cui quidam ex isdem fundis dati erant, ad eandem personam hereditas deuenerat: debitor offerebat, quantum a posteriore creditore mutuatus fuerat. respondit cogendum accipere saluo iure pignoris prioris
Abbreviated transcription (Latin):
sit debir oris: anuͦ ⁊teneatur exempto
sit emptor dare trads tm̃dꝰ põt dici
¶S ⁊ si ꝑmisserit creditor uẽde̾
cebit or uerodomauit ã exceptõe ill¬
ũ sb̃mouͤat anfcĩsit mag̾ qo ¶ Nũ¬

Expanded text:
sit debitoris, an uero, cum teneatur ex emptosit emptor dare? tantundem potest dici. Sed si permiserit creditor uendere, debitor uero donauerit, an exceptione illum summoueat? an facti sit magis qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post amisstis nichilominus uis atrescẽ¬
di admitrit crrñs eium actores apud płan¬
cum deħ ꝯsenserunt etut celsus et uis
elogantub ditunt nsusfructus cotidie
ꝯstituitur ⁊ legatur ñut ꝓprietas coso¬
lo tempore quo uenditatur ⁊primũ ita¬
qit non inueniet alterum quisibi
currat solus utetur intotum it refert
cogendum ꝯuinctim aut stparatim re¬

Expanded text:
et postea amissus nihilo minus ius adcrescendi admittit: omnes enim auctores apud Plautium de hoc consenserunt et, ut Celsus et Iulianus eleganter aiunt, usus fructus cottidie constituitur et legatur, non, ut proprietas, eo solo tempore quo vindicatur. cum primum itaque non inveniet alter eum, qui sibi concurrat, solus utetur in totum, nec refert, coniunctim an separatim re
Abbreviated transcription (Latin):
exores iitempestatis ñ tulpa fructua
euersas abtosubstitui ñ placet ¶ Quid¬
quid infundo nascittir uł quid qd m̃
ꝑcipitut ad fructuarium ꝑtinct pensi¬
ones quos iam antea locitoꝵ agroꝵ
uen ditiomis nsi f̾uuit spectaliter erit¬
pte patest isufructuarus . ductorem̃
repeslert ¶ ceseatũdinus uł pali ꝯꝑtus¬

Expanded text:
ores ui tempestatis, non culpa fructuarii euersas ab eo substitui non placet.Quidquid in fundo nascitur uel quidquid inde percipitur, ad fructuarium pertinet, pensiones quoque iam antea locatorum agrouenditionis, nisi fuerint specialiter exceptae, potest usufructuarius conductorem repellere.Caesae harundinis uel pali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑusumt. scruabat iegauit id q p̃oũ a¬
uiꝙͣ diupossessum legatanus restuere fi¬
lio qui causam inosficiosi testamensi ra¬
te ꝑtulerat coactus est mansisse faictus
iis mmintegrum ex post fcõ apparuit
ꝑfidei ꝯmissum fructu p̃dioꝵ alimenta
ubtis relito parcium emoluncatum
exꝑsonar inta decrdentium ad dm̃ ꝓprie
om̃ib fractib qne inhis agtis nascunt᷑
inse octobrio ꝑcolones sublatis quesi¬
tum est utrum pensio ħodi fructuaneso¬
in dececet quamuis ftuctuaria añ klas
martias quib pensiones infra debebant
cecesserit andiuidi ccbanit int̾ ħedem
furctnarit ⁊ rem publitam cui ꝓprietas
legata ost reddi rem publitara quidã
ꝯtoiono millam actõnem hr̃e fruttua¬
rie uero ħ ticm sua die sccuidum eiꝙ
tponerentur inintegrum paisronem

Expanded text:
um seruiebat, legauit, idque praedium aliquamdiu possessum legatarius restituere filio, qui causam inofficiosi testamenti recte pertulerat, coactus est: mansisse fructus ius integrum ex post facto apparuit.Per fideicommissum fructu praediorum ob alimenta libertis relicto partium emolumentum ex persona uita decedentium ad dominum promnibus fructibus, qui in his agris nascuntur, mense Octobri per colonos sublatis quaesitum est, utrum pensio heredi fructuariae solui deberet, quamuis fructuaria ante Kalendas Martias, quibus pensiones inferri debeant, decesserit, an diuidi debeat inter heredem fructuariae et rem publicam, cui proprietas legata est. respondi rem publicam quidem cum colono nullam actionem habere, fructuariae uero heredem sua die secundum ea quae proponerentur
Abbreviated transcription (Latin):
tum tibifitiss neracus ait mindmn
actat᷑ te ꝯscentirum it serunstibi
oxe dodatur sitimen sine tulpa ma td
accidcnt ꝙ sicgo scissem talemcẽ sex¬
tunt quanti tua intersit tanturit᷑
p̃starioportet ¶ faber mandato amit
ism emit scruum doccm ⁊ fabricam
qͣi honro nonerat samis emptorios¬
mpnatus cst mela ait non p̃staturĩ
iori mandatorem nisi postea ꝙ cous¬
ssi sint dolo malo cuis ut iuditim
hr̃e cicrit scriuis si siuissu mandator¬
c d ͤm ⁊ cibaria ꝯsecuturum nisiut g̃¬
tis doccret iogatus sit
ditorcm simm lileret seq eam pecu¬
mamꝙyͣ isdebuerit soluturum man¬
dan actiẽ tenctur ¶ Siseruu̾ calege
tibi tradidero utetm post moriem ꝑac¬
am mammmuttẽs ⁊sistit obligatõ ꝑaũt
⁊ inineaquo ꝑsona agendi causa in¬
terutnire uelii si pentnnactascru¬
um recuptane uelim ¶ Quiman¬
darum suscepit si pot̾ id ex putare
at seccre ꝓ missimiosficium nondeba
alioquim quanti mandatoris inter¬
q sit dampnabitur siuero inteslis¬

Expanded text:
us ait mandati actione te consecuturum, ut seruus tibi noxae dedatur, si tamen sine culpa tua id acciderit: quod si ego scissem talem esse sertunc quanti tua intersit, tantum tibi praestari oportet. Faber mandatu amici sui emit seruum decem et fabricam quasi homo non erat sanus, emptori damnatus est: Mela ait non praestaturum id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset, sine dolo malo eius hoc uitium habere coeperit seruus. sed si iussu mandatorrcedem et cibaria consecuturum, nisi si ut gratis doceret rogatus sitbitorem suum liber‹et,› seque eam pecuniam, quam is debuerit, soluturum, mandati actione tenetur. Si seruum ea lege tibi tradidero, ut eum post mortem meam manumitteres, constitit obligatio: pot in mea quoque persona agendi causa intervenire, veluti si paenitentia acta servum reciperare velim. Qui mandatum suscepit, si potest id explere, deserere promissum officium non debet, alioquin quanti mandatoris intersit damnabitur: si vero intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
petitio quidamcessat ip̃e autemstellio¬
natus crimine pp̃ suam caliditatem p¬
iectetur sideuissor sisolusus tempore li¬
beratus tamen soluerit creditori recte
inpleuit ⁊ debitorem liberauis si gͥ pa¬
ratus sit defendere reumadũsus credito¬
rem cquissimum est mandati ĩuditõ e
umꝙ soluit rccuperare ⁊ ita uiliano
iudetur
uł sSihomurem tibi dedero ut eum
manumitteres ⁊ posta ꝓcurator m̃s
ꝓ hibuerit uemanuimtteres an man¬
uit int̾peslendimanum issionem ser
iuꝙͣ inhic solum acceꝑam in manum¬
itt̃em ueliti sicum parierit cump¬
osteafilsas ratc̃es ⁊cessisse insidiasii¬
te prioris om̃ struxisse tenebor ruside¬
munciatõi ꝑecͤatoris paruero siuero
nulla iusta cansa ꝓturatoris fuit denũ¬
qimimͥactc̃m in quadruplum tentba¬
tur postamimucro insimplum ⁊ si ꝑo¬
st amuim cum eo mandatiagam p̃s¬
tare michiquadruplum debebit nam

Expanded text:
petitio quidem cessat, ipse autem stellionatus crimine propter suam calli‹di›tatem plectetur. Fideiussor, si solus tempore liberatus tamen soluerit creditori, recteimpleuit et debitorem liberauit: si igitur paratus sit defendere reum aduersus creditorem, aequissimum est mandati iudici‹o› eum quod soluit reciperare. et ita Iuliano uideturum. Si hominem tibi dedero, ut eum manumitteres, et postea procurator meus prohibuerit, ne manumitteres, an manuit interpellandi manumissionem serui, quem in hoc solum acceperam, ut manumitterem, ueluti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denunqui mihi actione in quadruplum tenebatur, post annum uero in simplum, etsi post annum cum eo mandati agam, praestare mihi quadruplum debebit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
auł Interras omntandimandati ̃
mors mandatoris est nam mandatum
soluntur morte sitamen ꝑignoranci¬
am inpleditm est ⁊ pectre artc̃emunli¬
obligat̃em aliqñ durare siquis ocb¬
tiori suo mandau̾it ut titio solurret
xdebuor mortuoeo cumid ignorarit¬
soluerit liberan cumoporier ¶ab¬
cẽ intelligitur pecunra fide nissori
⁊̃ sidebinte abco deiegatus sit crcditorili¬
tet is scłuendo nonfu̾̃it qr bomuni nom̃¬
nor facit creaitor qu admittit detu¬
uorcm de legattim. ¶Susquificel

Expanded text:
ausas omittendi mandati etiam mors mandatoris est: nam mandatum soluitur morte. si tamen per ignorantiam impletum est, competere actionem utiliobligationem aliquando durare. Si quis debitori suo mandaverit, ut Titio solveret, et debitor mortuo eo, cum id ignorarsoluerit, liberari eum oportet. Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, licet is soluendo non fuerit, quia bonum nomen facit creditor, qui admittit debitorem del
Abbreviated transcription (Latin):
siexceptr̃em ꝓcuratoriam omissit siue sci¬
ens sul ignarus debona fice tragitur cuiñ¬
gruit deapitib uiris oisputare s de ħ̃
tantum si debitor fi̾nt nioc ne ¶ ĩ om̃ib
autem diuisionib que p̃posite sunt¬

Expanded text:
si exceptionem procuratoriam omisit sive scisi exceptionem procuratoriam omisit sive sciens sive ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuerit nec ne. In omnibus autem visionibus, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
entiułtuis alteruis rertignarus hãl
Exteptõem nõ excebit dicioporitim̃a¬
datici astcem ⁊ petere potuit enimai
att cebuit reus ꝓ mittendicertiorare
alt uissorem suum ne forte ignarusso¬
luat indebitum ¶Nonmale tacta¬
bnir sicũ ignoraret fide uissor imb¬
ter se obligatum soluerit anmanda¬
tiactõcm habeat ⁊ siquidam fcm̃ ugn¬
oranit reciprignorantia cius pñt siue¬
ro iusalind oiti deret ¶ Sicumdebit¬
tor soluiss ignarus fide issor solueri
parto eum tuandati hx̃e actc̃em igno¬
tndum est .n. ci sinõ diuurauit deb¬
iutorem soluisse sebitor eium debuit
notum facere ficeuissori iam sesol¬
uisse neforie ccedito obrepat ⁊ign¬
at eisummaminquam fideusscat¬
¶ Hot idmꝯtractar ⁊i fide uissore
potest sitũ soluiss noncemorauit. remn
pesli doio ir ꝓximũ est sipost sotutõem nõ
numicianerit debutori cedẽaũt cadre reus
maebmi acdoem fideiussoride neduꝑlum
creditor ⁊ scqͣtur. quodam tamensisciens
omutat fide uissor caret frande utputa

Expanded text:
s hanc exceptionem non exercebit, dici oportet ‹ma›ndati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, soluerit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignorauit, recipi ignorantia eius potest, si uero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor soluisset, ignarus fideiussor soluerit, puto eum mandati habere actionem: ignoscendum est enim ei, si non diuinauit debitorem soluisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se soluisse, ne forte creditor obrepat et ignat ei summam, in quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum soluisset, non certiorauit reum, pelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntiauerit debitori: cedere autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditomittat fideiussor, caret fraude, ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
sintib nonist. ns̃ forͣte᷑ adilsuscos qui
mandanierunt caratori tanꝙͣ sineg̾a
andau̾ut ¶ Sicut autem rib̾mest in¬
andrtim non suscipere ita susceptũ
ꝓssmari oportet nͥ ⁊ ronuiciatitisit
renunciari autem ita po᷑test utinte¬
grumius mandatori reseruerur uel
ꝑse uł ꝑ aliumenndam rem ꝯmode
explicandiant siprõ ⁊ redumoet me
um capid qui suscepit mandat inti¬
⁊ quidam susc iumandatum est ut
aliquid mercaretur ineitatus uorisit
n retunnciantrit st noncmpturum
ioq sua non alteruisculpa fetenti
andati actit rener eum ꝯuenit ħ am¬
pluis tenebitur sicuti melaquo scr¬
ipsit sico tempore ꝑfrausem renum¬
ciauerit cumiam recte emert non
poss H ermog

Expanded text:
sentibus non est nisi forte aduersus eos qui mandauerunt curatori, tamquam si negotia andauerint. Sicut autem liberum est mandatum non suscipere, ita susceptum consummari oportet, nisi renuntiatum sit renuntiari autem ita potest, ut integrum ius mandatori reseruetur uel per se uel per alium eandem rem commode explicandi aut si redundet in eum captio qui suscepit mandatum. et quidem si is cui mandatum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntiauerit se non empturum idque sua, non alterius culpa fecerit, mandati actione teneri eum conuenit: hoc amplius tenebitur, sicuti Mela quoque scripsit, si eo tempore per fraudem renuntiauerit, cum iam recte emere non posset. 23 Hermog
Abbreviated transcription (Latin):
seruo du tuo utꝙ tibidebram solueret
into nõie ueratius scabit quamuis in¬
utuatus seruus pecuniam ratõib tuis
qĩ ame ieceptam intulcrit tantin si
munmos atreditore nonita acceꝑit
utinco noĩe daret nec liberan me nͥ
te mandati metum acturitm E sisit
mutuatus sit ut ꝑacinam racotiõie
daret uttumque cẽ et̃ nee referre
alius quis anidam ip̃ seruus nomine
accepit cpoditor non ⁊migit lãtratõ de¬
bittori ¶ fugntuuis meus cum apud
struos cum parauit eosque ticuis ꝑ
traditt̃em auenditore accepit melaait
mandati actet me ꝯsecutinum utres¬
tituat iͥi tituis qr seruns meus man¬
dasse titio uiscbatur ut ꝑtind ut̃cur

Expanded text:
ebeam solueret meo nomine, Neratius scribit, quamuis mutuatus seruus pecuniam rationibus tuis quasi a me receptam intulerit, tamen, si nummos a creditore non ita acceperit, ut meo nomine daret, nec liberari me nec te mandati mecum acturum: quod si sic mutuatus sit, ut pecuniam meo nomine daret, utrumque contra esse: nec referre, alius quis an idem ipse seruus nomine accipit creditor, non contingit liberatio debitori. Fugitiuus meus cum apud servos paravit eosque Titius per traditionem a venditore accepit. Mela ait mandati actione me consecuturum, ut restituat mihi Titius, quia servus meus mandasse Titio videbatur, ut per tr
Abbreviated transcription (Latin):
plane hbebunt nichilominus mandati
attõem qͦr mandato nonest obtempeentũ
ocubona fide seruiret mandau̾it ticio
ut redimieretur ⁊ nummosexco peculio
dederit um apͥ ꝙ ip̃m non apudbonefida¬
emptorem reuĩqui cebuit ticuisq p̾cioso¬
turo lixrum illum manimissent moxi¬

Expanded text:
plane habebunt nihilo minus mandati plane habebunt nihilo minus mandati actionem, quia mandato non est obtemperatum.o, cum bona fide seruiret, mandauerit Titio ut redimeretur et nummos ex eo peculio dederit, quod ipsum sequi, non apud bonae fidemptorem relinqui debuit, Titiusque pretio soluto liberum illum manumiserit, mox i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratoris ab solutus sit ad uersaruis in¬
andati eum tener s sisoluando nonsit
tunt dablo actrẽm aduersus eum qui
ꝑcolusionem ab sodutus sit dã iii dama¬
it s ⁊ delite ꝙͣ suscepit extquanda mand¬
anieum tenerstat ¶ Siquis mandan¬
it altin gerenda ngotia eius qui ip̃e si¬
bi mandauãnt habebumandati actr̃em
ꝙͣ enim ulgo diitatur ꝓturatorem ante
lirem ꝯtestatam fatere ꝓcuratorem nĩ
posse tautum mandat attõ est adagen¬
diꝑm enumdum taxat ħ faccit non pst.
¶Siturores mandauerint cumtuto¬
risuo mancipimnerãdum pupislo
⁊ ille non ement ansimandan actõ
aicris seruum̃ tutores uni titoꝵ mã¬
dauerĩt ut emeret namsi suꝑuatuũ
seruum uł ⁊̃ honerosum. mandati act̾¬
ione tm̃ eum teneritutele nõ tencri
Si uero necessarium seruum tunt ⁊ tu¬
nam ⁊ si non mandassent tenerentur
tutelt cum seruum pupillo intessariũ¬
non cõꝑauerint nonsunt gͥ excussati ꝙꝙ
conturgrimandai̾unt q einere sebuerãt.

Expanded text:
us sit aduersarius, mandati eum teneri: sed si soluendo non sit, tunc de dolo actionem aduersus reum, qui per collusionem absolutus sit, dandam ait. Sed et de lite quam suscepit exsequend‹a› mandati eum teneri constat. Si quis mandauerit alicui gerenda negotia eius, qui ipse sibi mandauerat, habebit mandati actionem, amquam enim uolgo di‹c›atur procuratorem ante litem contestatam facere procuratorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, eneris seruum tutores uni tutorum mandauerint ut emeret. nam si superuacuum seruum uel etiam onerosum, mandati actione tantum eum teneri, tutelae non teneri: si uero necessarium seruum, tunc et tunam et si mandassent, tenerentur tutelcusati, quod contutori mandauerunt, quia emere debuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rator seuerus adrrano demosteni rescrip¬
sit ¶Siadolescens luximiosus mander
aicredas non obligabitur mandati qĩ
aduersus bonan fidem mandatũ sit
¶Conquidam talcm cpistolam scͥpsi¬
sset amico suo rogate ut  mandatum in¬
beas sextilium crescentem amicum int¬
um non obligabitur mandamti q ꝯmẽ¬
dandi. o mag̾ hominis ꝙ̃ mandatitansa
striptũ ẽ ¶ Siquis mandan̾it filio fa

Expanded text:
rator Seuerus Hadriano Demonstrati rescribrator Seuerus Hadriano Demonstrati rescribsit. Si adulescens luxuriosus mandet am credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit. Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commendatum habeas Sextilium Crescentem amicum meum', non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta
Abbreviated transcription (Latin):
emam ogoq emero inco p̃cis ralro mã¬
dati actonem̃ aep̃cio rccupandõ sisi tuo
p̃cio inpendero tamen aliquidi bona fide
ad emptõem rei ent cc̾ria mandati actõ.
aut sirem emptt᷑m noliꝰretipere similufi
⁊ siquid aliud mandarieris ⁊ uud sump¬
tum fecero int tamum id ꝙ inpa̾ndiuer¬
um usuras quo ꝯseqr̃ usuras autẽn nõ
in iudicem extimre debere siexegĩt adebi¬
tore suo quis ⁊ soluit cum ulerrims us¬
nris ꝯscqueretur qquiss unum cnum eut ta¬
tionem eius rei haberl aut sup̃e mutuatus
grauib usuris solunt s i sireum usus ñ
releuauit ip̃e autam ⁊ usut ab sunt uł si
minorib reuelanit ip̃e auteni maiorib fe
nus accepit in fidem suam liberaret non
dubitto debere eum mandati actõe uł iud
ħecquo ⁊ bono iudex arbitrabitur¬
¶ Qedi tibi pecumam uttreditori meo ex¬
souitas non fccisti p̃stabis michi usuras
quocasiri ame creditor pocunam debut¬
ancum usimsrccepturus sit uta inpe¬

Expanded text:
emam, egoque emero meo pretio, habebo mandati actionem de pretio reciperando: sed et si tuo retio, impendero tamen aliquid bona fide ad emptionem rei, erit contraria mandati actio: aut si rem emptam nolis recipere: simili modo et si quid aliud mandaueris et in id sumptum fecero. nec tantum id quod impendi, uerum usuras quoque consequar. usuras autem non rum iudicem aestimare debere, si exegit a debitore suo quis et soluit, cum uberrimas usuras consequeretur, aequissimum enim erit rationem eius rei haberi: aut si ipse mutuatus grauibus usuris soluit. sed et si reum usuris non releuauit, ipsi autem et usurae absunt, uel si minoribus releuauit, ipse autem maioribus nus accepit, ut fidem suam liberaret, non dubito debere eum mandati iudicio et usuhoc ex aequo et bono iudex arbitrabitur. Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita impe
Abbreviated transcription (Latin):
bucrit ficultartm rei ꝯuemendi dcsice¬
randique inp̃e susciꝑet potuis iudici¬
uinuł suo uł ꝓcurattio noĩe ¶ Sifi¬
oc iussori donatõis causa acuptum fcm̃
sit atreditore puto si fide uissorem rem¬
cati actõem multo magis simortis cã
accepio tuliss creditor uł sicͥpri libera¬
tõem iegauit

Expanded text:
rei conueniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium uel suo uel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa acceptum factum sit a creditore, puto, si fideiussorem remdati actionem: multo magis, si mortis causa accepto tulisset creditor uel si eam liberationem legauit
Abbreviated transcription (Latin):
st expcorat cicm dabitur qr nb̃m estcui¬
n illud uectitur utinteuͤm nec melior
cuisa mandantis fĩ possit interdum
melior decenor uero numꝙͣ ⁊ quidam
simandani tibuitaliq̃ ren michi eme¬
res nec dep̃cio quicꝙͣ statui tuq emisis¬
quidam negauerunt te mandatihr̃e
actõem ⁊̃ siparatus cẽs id ꝙ exccedit re
siuelit mecum tẽ¬

Expanded text:
 expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuim illud uertitur, ut interim nec melior causa mandantis fieri possit, interdum melior, deterior uero numquam. Et quidem si mandaui tibi, ut aliquam rem mihi emeres, nec de pretio quicquam statui tuque emisquidam negauerunt te mandati habere actionem, etiamsi paratus esses id quod excedit remsi uelit, mecum e
Abbreviated transcription (Latin):
rumgestor cũ eo agetut nec enimus
est obligatus ꝙ negotagessit uecum
tenetur nsinongessiss ¶ Sipassil sim
quis iitercesserit aut comandi anni¬
tno aut neg̾igerens erit mandatiat¬
tio ¶ Rei turepis mandatum nlłm est
⁊udo acdce bat nonagetur ¶ Sitibim¬
andancto ꝙ mea noninterat uł utꝓse¬

Expanded text:
eo agetur: nec enim ideo est obligatus quod negotia gessit, uerum tenetur et si non gessisset. Si passus sim quis intercesserit aut donandi animo aut negotium gerens, erit mandati actio. Rei turpis nullum mandatum est et ideo hac actione non agetur. Si tibi mandauero quod mea non intererat, ue
Abbreviated transcription (Latin):
nidt mandatiudicio ꝯsequiꝙ erat ꝯdãp¬
natus. S rectissime dini fratres rescrip¬
senpserunt nullam acbr̃etum eum
ꝓter siam caliditatemhre qr merccde
pacta accesscrat adtalem redempic̃em in¬
arcesłantem sit loquitur ceeo quipaui¬
nraaccepta spopondit ut siquidam actũ
est ut suo ꝑitudo sponderet nulla at̾tĩe
agat si uero non hactum est utis ci poc¬
ius acrõ ⁊petat que siũa utilitatirtum

Expanded text:
nide mandati iudicio consequi, quod erat condemnatus. sed rectissime diui fratres rescripserunt nullam actionem eum propter suam calliditatem habere, quia mercede pacta accesserat ad talem redemptionem. Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spopondit, ut, si quidem hoc actum est, ut suo pericul‹o› sponderet, nulla actione agat, sin uero non hoc actum est, utilis ei potius a
Abbreviated transcription (Latin):
g scabit ⁊ ego tͥ sum obligatus plane si
tibi mandauero ꝙma intererat nullaer¬
it mandati actõ tusi mra quo interfuit
ant sinoncẽs fturꝰ insiego mandassem ili
mea nominterfilit tam̃ ui etit manda¬

Expanded text:
 scribit, et ego tibi sum obligatus. Plane si tibi mandauero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego mandassem, etsi mea non interfuit, tam
Abbreviated transcription (Latin):
pior ad emptõem reisibi uccessarie iõ¬
tuto non accesserat ꝙ hedi p̾cipiss se
tiemptorem equissimum q̃ man¬
datiumdicio p̾stariquanticĩ int̃ fuit
emptem rem hrẽ isturus bona publicara
sunt mandare a dam potest utea emat ⁊
sicmerit urił erit mandati actõ sinq̃
catis bonis quidquid ꝓtereaad quititur
nonsequitur figͥum ¶ Quicdis
atrum spoltandãm hominem uustrã¬
dum occidandum mandatum suscip¬
iat nichimandati uditto ꝯscquipõt

Expanded text:
i necessariae idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse mandati iudicio praestari, quanti eius interfuit emptam rem habere. Is cuius bona publicata sunt mandare alicui potest, ut ea emat, et, si emerit, utilis erit mandati actio, si non catis bonis quidquid postea adquiritur, non sequitur fiscum. Qui aedem sacram spoliandam, hominem uulnerandum, occidendum mandatum suscipiat, nihil mandati iudicio consequi pot
Abbreviated transcription (Latin):
ce mandati acdc̃cm s tanti minormiꝙł¬
timea intersit suꝑueniente die scluum
suisses mesius est diciuterm net nꝰ fu
nine mandaniagi posse quando non tui¬
lium adhuc ⁊ modramincum sit ut nec
hot antedicinsoitam ¶ interdimeue¬
it ut meum negotiumgeram ⁊ tam̃u
tilemrãm manoati actc̾em ueluti cuma
bator mcus ꝑiulo suo debrtoretnsuum
michidelcat uttum rogatu fide uissoris
cumtco exparior namquamius oeditum
incum ꝑsequar nichilominus ⁊ slliul geronegͥm¬
ꝗͥ ꝙ muꝗul scruautro ꝑscqt mandatiat¬
tc̃e ¶ Siħuquoꝵ res uancunt quasꝑ
igͣnoricatiarat suppossuerunt amptoreᷤ
n cis cmandas res mandent mãdatũ intel¬
ligitur liect ꝙͣtum ad meram ratõne
tuam tnas nulla emptõ est intꝑ

Expanded text:
i minorem, quanti mea intersit superueniente die solutum fuisse. sed melius est dici interim nec huius summae mandati agi posse, quando nonnullum adhuc commodum meum sit, ut nec hoc ante diem soluam. Interdum euenit, ut meum negotium geram et tamen utilem habeam mandati actionem: ueluti cum debitor meus periculo suo debitorem suum mihi delegat aut cum rogatu fideiussoris cum reo experior: nam quamuis debitum meum persequar, nihilo minus et illius negonsequar mandati actione. Si hi, quorum res ueneunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem tuam emas, nulla emptio est in
Abbreviated transcription (Latin):
mpriati ꝙ̃ debiti ratõ erigebat scientts
⁊ prndentes angiliũ appellatõis omise¬
nint poteris mandati agentip hisexe¬
quitate iudicis tueri te. igttir᷑ sug¬
norauerunt eitussata igtiorãcia est
discitunt intrmibrbat eis nece lirs

Expanded text:
mnati, quam debiti ratio exigebat, scientes mnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis neces
Abbreviated transcription (Latin):
młait cuise reddimetibum mandauit
actt̃es mandet qͣs habeat ad ilsus cum aqͦ
paranit plane sieam pecuntamdederit
que ecit expetulio ad bone fidei cmpto¬
ei suos mininos empior dederit eraꝑ
tor Qmmino inquid exuendito mane
cesse habrbit prãre ¶ Mandati actiͦ
tunt ⁊ petit cum ceꝑit ulereẽ euis quim¬
andauit cererum sinichilmter est ces¬
sat mandati actõ⁊ q atemis ꝯpetit qͣte¬
nus innterest ut puta mandam tibi ut
sumdum emeres si ĩtererat intaemi
teneberis ceterum siermdam ħ fungũ
ego ip̃e emiuł amis michi n urtti  ili¬
quid cessat mandati actõ mandaurtͥ
ut negotragere̾s sinichil deꝑrent ꝙ̃uiꝰ
nemo gessit milla actõ est aut sialius
ydante gesserit cessat mandati actõ⁊
insimlibhec ⁊ demerit ditendum¶ Si¬
ugnorates ignorantes fice iussores
abnorem somisse ul ĩ acceptilatõe sũ
parto librcatum exsulcca debitoris solũ¬
int nontenebuntur mandati ꝙpad actõ
uisserant inruaiorem quant. temda¬

Expanded text:
um mandauit, actiones mandet, quas habet aduersus eum a quo comparauit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei emptoei suos nummos emptor dederit: quinimmo, inquit, ex uendito manebcesse habebit praestare. Mandati actio tunc competit, cum coepit interesse eius qui mandauit: ceterum si nihil interest, cessat mandati actio, et eatenus competit, quatenus interest. ut puta mandaui tibi, ut fundum emeres: si intererat mea emi, teneberis: ceterum si eundem hunc fundum ego ipse emi uel alius mihi neque interest aliquid, cessat mandati actio. mandaui, ut negotia gereres: si nihil deperierit, quamuis nemo gesserit, nulla actio est, aut si alius idonee gesserit, cessat mandati actio. et in similibus hoc idem erit probandum. Si ignorantes fideiussores debitorem soluisse uel etiam acceptilatione siue pacto liberatum ex substantia debitoris soluerunt, noiusserant, in maiorem quantitatem da
Abbreviated transcription (Latin):
ussupatus fideiusserit dessat manora
actõ sunchilsit in pecunio Quod fuussu
ulł exptulio sollutum est multo magis
hr̃ pater mandati ¶ Sifiliofa mandani
ut prome solueret pairem siue ip̃e
itsolueret ꝓme ⁊ emancipatus soluat
u̾m est infcm̃ actc̃em filiodaidam pat¬
rem aurem post emancipat̃em solucu¬

Expanded text:
ussu patris fideiusserit, cessat mandati actio, si nihil sit in peculio: quod si iussu, uel ex peculio solutum est, multo magis habet pater mandati. Si filio familias mandaui, ut pro me solueret, patrem, siue ipse solueret, et emancipatus soluat, uerum est in factum actionem filio dandam, patrem autem post emancipationem soluen
Abbreviated transcription (Latin):
licirui dotem ⁊ stante matimono
e cepnse ¶ Sifimdus cõis indotem detu
crit ⁊ socuis oent cum manto cõiidin¬
idumdo adiuditatus que fundus sono
fu̾it inddtem ent quantitas quasocius
marit ⁊dampnarus fu̾it autsions¬
si ut si ftõe extraneo ad itus fint sũdu

Expanded text:
matrimonio recepisse. Si fundus communis in dotem datus erit et socius egerit cum marito communi diuidundo adiudicatusque fundus socio fuerit, in dote erit quantitas, qua socius marito damnatus fuerit aut, si omissa licitatione extraneo addictus is fundu
Abbreviated transcription (Latin):
tura quero anpars dotis que inħfũ
do ẽ mulicrimanentt matrimonio re¬
ante ꝯueu̾it licet ¶ pacta quederetẽ¬
dadore fu̾it int̃om̃sfĩ oporret quirt¬
petere dorem ⁊ aquib npeti potest
ne ei qͦui ñ int̃fu̾it apud arbitrũ co¬
gnoscentis pac̾tum nõ psit

Expanded text:
tura. quaero, an ea pars dotis, quae in hoc fundo est, mulieri manente matrimonio reante conuenerit, licet. Pacta quae de reddenda dote fiunt, inter omnes fieri oportet, qui repetere dotem et a quibus repeti potest, ne ei, qui non interfuit, apud arbitrum cognoscentem pactum non prosit
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ Pat̾ filie noĩe nummos autnosqͥ
mutuos acceperat aut uicausam crcditi
acceperat indotem dedit ꝯsumptis hisdos
amꝙ̃ sibi deberet indotem filie munus
dare nisserit ⁊ id fccisse ditatatur puto an¬
tumadu̾tandum et̃ utrum eamdoiẽ
rit nomposse mulierẽ aute nupciasa
debittore cam pocimiam petere qr cip
romissompendemti cẽt douet obligatõ

Expanded text:
 Pater filiae nomine nummos alienos, quos mutuos acceperat aut in causam crediti receperat, in dotem dedit. consumptis his dosam sibi deberet in dotem filiae communis dare iusserit et id fecisse dicatur, puto animaduertendum esse, utrum eam dotem ris nomdebitore eam pecuniam petere, quia ea promissio in pendenti esset, donec obligatio
Abbreviated transcription (Latin):
temiritͥ sansaut mulicr insuspicic̃da
parte altera quo aut nir ui restituendi
s an ꝯstante matrimonio ñ sola parsdo¬
erego dixi manditorio illam sollamit̃ do¬
talem ¶Simanto dotis noĩestipulan¬
ti ꝓmissit ꝑcirorem is quicxcipiũt tutꝰ
fu̾it net soluat cogent ei soluere ⁊haa¬
bebit ꝯditc̃em adũcrsus muserem aut
parrem uitr eoꝵ de legnut ob idq inde¬
bntum mariit ꝓmisit aut sosuit
ius dotem ad patrt reu̾ti ⁊ negocio seru̾o
hi exhil sumbuiss ¶ pater filit no¬

Expanded text:
tem recusans, aut mulier in suscipienda parte altera quoque aut vir in restituenda. sed an constante matrimonio non sola pars doet ego dixi in auditorio illam solam dotalem esse. Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, uter eorum delegauit, ob id quod indebitum marito promisit aut soluit.ius dotem ad patrem reuerti et ego cum Seruio nihil ex his sui habuisset. Pater fil
Abbreviated transcription (Latin):
ctatem non separatam abusufructun
oc ẽꝙy non utendo maritusamtitat. di¬
fundo usumfructum mulicrisr sun
matmopio decessit uxor nichilem̃¬
sipr̃ filie noĩe quuinfundo gn̾i. usum
nit ⁊ unmnatrumonio mortua fil̾it ha¬
ctumdotis cansa ꝯstituent tunc txii¬

Expanded text:
ietatem, non separatam usu fructu, nec est, quod non utendo maritus amittat. difundo usum fructum mulieri. quod si in matrimonio decesserit uxor, nihil emsi pater filiae nomine, qui in fundo generi usum n matrimonio mortua fuerit, hactum dotis causa constituerit, tunc ex m