comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latiuorũ uel propriorũ propriis manifestantib: &iã generalẽ substantiã
Respondemus enĩ uel homo ambulat. uel equus uel trypho: In quo
etiã homo intellegitur. uel&iam pars subicitur quae pro nomine ponit̃
sed nomine proprio. idest ꝓnom. quando dicimus ego. Et quia incerta
erant accedentia praepositis nominibus. ipsumenĩ ꝑse QVIS. Interro¬
gatiuũ nom̃ substantiã solã quaerebat. cui acidebat quale& quantum:
excogitabatur &iã dehis int̃rogatio: Cũ qualitatẽ quȩrentes. dicimus
qualis Quantitatẽ uero quantus . Numerũ uero. quot. & quotus
et quotenus Et ꝑ deriuationẽ qua eapud grecos nonest possessiuum.
cuius cuia. cuium. Et gentile: CUIAS cuius nominatiuum etiam cui¬
atis communi genere antiqui proferebant. Ergosi praenoscitur quissit
idest si de substantia sciamus Et qualitatẽ quȩ ramus . tunc su pradicas

Expanded text:
latiuorum uel propriorum, propriis manifestantibus etiam generalem substantiam. latiuorum uel propriorum, propriis manifestantibus etiam generalem substantiam. respondemus enim uel homo ambulat uel equus uel Trypho, in quo etiam homo intellegitur, uel etiam pars subicitur, quae pro nomine accipitur, sed nomine proprio, id est pronomen, quando dicimus ego. et quia incerta erant accidentia praepositis nominibus ipsum enim per se quis interrogatiuum nomen substantiam solam quaerebat, cui accidebat quale et quantum, excogitabatur etiam de his interrogatio, cum qualitatem quaerentes dicimus qualis, quantitatem uero quantus, numerum uero quot et quotus et quotenus, et per deriuationem, quae apud Graecos non est, possessiuum cuius, cuia, cuium et gentile cuias, cuius nominatiuum etiam cuiatis communi genere antiqui proferebant. id est si de substantia sciamus et qualitatem quaerimus, tunc supra dictis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrendũ antequam de constructione singularũ orationis pardũ tractemus:
quare int̃rogatiua dictionũ induas parces orationis solas c̃cessert̃. id est
in nom̃ & in aduerbiũ. Et quare nonin unũ nomen et unũ ad uerbium
sed in ampliora. utquis qualis. uter. quantus. quot. quotus. quotenus. cuius
cuias. qualiter. quã qua. quo. ubiquando . Vnde: an haec &iã appro¬
batio est principales duas eẽ partes orationis nom̃ & uerbũ : quae quando
in notitia nonsint: habent dese int̃rogationẽ frequent̃ accipiendam : In¬
ueniuntur autẽ haec. idẽ int̾rogatiua. In pluribus sicut ostendimus
ec nominibus et ad uerbiis. propt̃rationẽ huuscemodi. quod in his solis
dubitatio potest fieri substantiae uel qualitatis: Nam substantiam
alicuius suppositi quȩrentesdicimus: Quis mouetur : quis ambulat
quis loquitur cum manifestus sitactus id ÷ motus uelambulatio. uello¬
quela ꝑ sona uero agens incerta: Ideo subiectiones nominatiuae fiunt appel¬

Expanded text:
quaerendum, antequam de constructione singularum orationis partium tractemus, quare interrogatiua dictionum in duas partes orationis solas concesserunt, id est in nomen et in aduerbium, et quare non in unum nomen et in unum aduerbium, sed in ampliora, ut quis, qualis, uter, quantus, quot, quotus, quotenus, cuius, cuias, qualiter, qua, quo, ubi, quando, unde? an haec etiam approbatio est, principales duas esse partes orationis nomen et uerbum, quae quando in notitia non sunt, habent de se interrogationem frequenter accipiendam? inueniuntur autem in pluribus, sicut ostendimus, et nominibus et aduerbiis propter rationem huiuscemodi, quod in his solis dubitatio potest fieri substantiae uel qualitatis. nam substantiam alicuius suppositi quaerentes dicimus quis mouetur? quis ambulat? quis loquitur? cum manifestus sit actus, id est motus uel ambulatio uel loquella, persona uero agens incerta; ideo subiectiones nominatiuae fiunt appel
Abbreviated transcription (Latin):
NETALIS EITANTUSFITOTEREQUENT̃ INUENIANTUR
ualis quoq etquantus et qt̃ relatiua. ꝑ defectionẽ talis & tantus & totfrequent
Inueniuntur. Nec mirũ relatiuis positis quae secundã cognitionẽ significant:
etiam antecedentia redditiua intellegi. lic& nonst̃ dicta. Vt qualis homerus. fuit
uirgilius. Relatiua autẽnisi sint posita intellegiminime possunt. nisi inde¬
monscracione. Tuncenĩ & sinerelatiuis possumus redditiua ꝓferre. Vtsi osten¬
dentes uirgiliũ dicamus. Talis fuit homerus : uel thestan demons trantes aiamꝰ¬
QVIS: redditur Qui relatiuum: Vtquis cripsit buccolica qui&iã georgica:
uel quis nominatur trypho : ego ueltu. uelille : Cte contrario cũ prono¬
mine adiunctũsit QVIS. nomendesiderat sibi reddi. Vtquis est ille
achilles Et manifestũ ex hocquoq: quod quand o nomini adiungitur¬
QVIS substantiã definitã In aliquacerta ꝑsona quaerimus. Quando uero¬

Expanded text:
nem talis et tantus et tot frequenter inueniunturnem talis et tantus et tot frequenter inueniunturualis quoque et quantus et quot relatiua per defectionem talis et tantus et tot frequenter inueniuntur; nec mirum relatiuis positis, quae secundam cognitionem significant, etiam antecedentia uel redditiua intellegi, licet non sint dicta, ut qualis Homerus, fuit Virgilius. relatiua autem, nisi sint posita, intellegi minime possunt, nisi in demonstratione. tunc enim et sine relatiuis possumus redditiua proferre, ut si ostendentes Virgilium aiamus talis fuit Homerus uel Thesea demonstrantes dicam, redditur qui relatiuum: quis scripsit bucolica? qui etiam georgica .uel quis nominatur Trypho? ego uel tu uel ille, uel e contrario cum pronomine adiunctum τὸ quis nomen desiderat sibi reddi: quis est ille? uel quis uocatur? Achilles. et manifestum ex hoc quoque, quod, quando nomini adiungitur, substantiam definitam in aliqua certa persona quaerimus suppo
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi ab aliaꝑsona ad alia. ad obliquũ uerosit: Uthomouenit quẽ accuso uelho¬
minis miserenrt qui uenit: omã tamen qua e intransitionesiunt. posst̃ &iam inre¬
ci procatione fieri: Etquomodo QuI eteius obliqui om̃s ad nominatiuos omniũ
casualiũ benereferuntur. Vt uirgilius quis cripsit. uirgilius cuius scripta ex¬
tant. Virgilius cuigloria contigit. uirgilius quẽ laudant. uirgilius quodocente
benȩ pficitur sic& ex contrario nominatuo eius omis aliorũ casus beneadiungit
gloria contigit Quiscripsit aeneada. Virgiliũ laudo Oquiscripsisti aeneida
uirgiliuiuis memoria. Quiscripsit a eneida. uirgilio florent studia. Lic& autẽ
et prae postere haecdicere sciendũ tam̃. quod ꝑ edypsin aliorũ casualiũ. haec
rum. Etuenit cuiuscausaest. deest IS IE & exigit cuidebeo & minaturquẽ
QUALIS ET QUANIUS ET QUOBRELATIUA PERDEEECTIO¬

Expanded text:
uerbi ab alia persona ad aliam, ad obliquum uero fit, ut homo uenit, quem accuso uel houerbi ab alia persona ad aliam, ad obliquum uero fit, ut homo uenit, quem accuso uel hominis misereor, qui uenit. omnia tamen, quae in transitione fiunt, possunt etiam in reciprocatione fieri, et quomodo qui et eius obliqui omnes ad nominatiuos omnium casualium bene referuntur, ut Virgilius, qui scripsit, Virgilius, cuius scripta extant, Virgilius, cui gloria contigit, Virgilius, quem laudant, Virgilius, quo docente bene proficitur, sic et ex contrario nominatiuo eius omnes aliorum casus bene adiunguntur, gloria contigit; qui scripsit Aeneida Virgilium laudo; qui scripsisti Aeneida, Virgili, uiuis memoria; qui scripsit Aeneida Virgilio florent studia. licet autem et praepostere haec dicere. sciendum tamen, quod per ellipsin aliorum casualium haec  et uenit, cuius causa est, deest iste, et exigit, cui debeo, et minatur, quem que et quantus et quot relatiua per defectio
Abbreviated transcription (Latin):
ui uero necesseest eandẽ essepartẽ orationis quã. QVIS. cum &iã obliqui inom¬
nibus similes sunt eorum casus absque accentibus: Et quiquidẽ. proquis in¬
finito uel interrogatiuo accpitur:. Quis uero pro relatiuo numquam: Quo¬
modoergo qualis & quantus siue int̃rogatiuasint si ue lnfinita siuerelatiua
quã uis mutent accentus nonst̃ diuersae partes. sicneq supradicta. Hoc
idest. QUI quotiens subiungitur nomini. necesseest non solũ ad nom̃ prae¬
stu. sed &iã adid subiunctũ alterũ uerbũ ꝓferri. Ut uirũ cano quiuenit. si nomi¬
petius nominatiuus adiungitur. ad eande ꝑsonã uerbareseruntur. Homouenit
quiscripsit sinuero obliquisint. ad alia ꝑsonã transitio situeborũ. uel in sereci¬
procatur: Vt hominẽ quẽ uitupero accuso: Velmem& quẽ uitu pero accuso : sinalte¬
pumetusr t sut nominatiui alterũ uero obliqui. ad nominatiuu nonsit transitio

Expanded text:
 et necesse est, eandem hanc esse partem orationis quam quis, cum etiam obliqui in omnibus similes sunt eorum casus absque accentibus. et qui quidem pro quis infinito uel interrogatiuo accipitur, quis uero pro relatiuo numquam. quomodo ergo qualis et quantus, siue interrogatiua sint siue infinita siue relatiua, quamuis mutent accentus, non sunt diuersae partes, sic neque supra dicta. sed id est qui, quotiens subiungitur nomini, quomodo ὅς apud Graecos, necesse est non solum ad nomen praepositum, sed etiam ad id subiunctum alterum uerbum proferri, ut uirum cano, qui uenit. si nominatiuo nominatiuus adiungitur, ad eandem personam uerba referuntur: homo uenit, qui scripsit; sin duo obliqui sunt, ad aliam personam transitio fit uerborum uel in se reciprocatur, ut hominem, quem uitupero, accuso et memet, quem uitupero, accuso; sin alterum sit nominatiui, alterum uero obliqui, ad nominatiuum non fit transitio
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos incipiamus: deficitautẽ praepositiuis articulis lingualatina¬
est ponunt articuli. nũquã in oratione sensũ articulihab& Vnũ solũ ꝓnom̃
compositũ inuenitur apud nos. quid est. IDEM. quod secundã notitiã eiusdẽ¬

Expanded text:
apud nos, incipiamus. apud nos, incipiamus. est, ponunt articuli, numquam in oratione sensum articuli habet. unum solum pronomen compositum inuenitur apud nos, τὸ idem, quod secundam notitiam eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
e substantiã enĩ & qualitatẽ uidens. & quantitatẽ. Tamen ꝓpri& atẽ
quȩ rens quis dixi: ad uerbia quoque feruntur adignotos affectus
uel ꝑqualitatẽ Cũdicimus qualit̃ legit : reddentesq ei ad uerbium
rimus sed tẽpus in quoactũ est aliquid dicimus Quando: eiterum
redditur Herinuꝑ pridẽ Vellocũ quo aliquid geritur Vbi. quo quã
unde sed ubi. in loco quo ad locũ quã ꝑlocũ. Vnde delocosignificat
Vide murtam̃ &iã substantiã ipsius actus quaerentes dicere quid aget
cuires pondetur nihil uel currit. uelloquitur XX. QUODDESINGV¬
gitur quare praepositae partes. idẽ int̾rogatiuȩ uel nominatiuae fiunt.
uel aduerbiales ostendimus. Ergoo port& desingulis tractari. Idest & deeo¬
nomini. Vt uirgilius scripsit buccolica. ipsescripsit &iã georgica. Eede eo qđ
assumitur solũ. ut ad uerbiũ uerbo uel coniunctio uerbo & nomini. Et
minibus adhaerent coepit : nos quoque ab eis quilo co articulorũ sumi posst

Expanded text:
 substantiam enim et qualitatem uidens et quantitatem, tamen proprietatem quaerens quis dixit. aduerbia quoque feruntur ad ignotos affectus uel per qualitatem, cum dicimus qualiter legit? reddentesque ei aduerbium, rimus, sed tempus, in quo actum est aliquid, dicimus quando? eique iterum redditur heri, nuper, pridem; uel locum, in quo aliquid geritur, ubi? quo? qua? unde? sed ubi in loco, quo ad locum, qua per locum, unde de loco significat. uidemur tamen etiam substantiam ipsius actus quaerentes dicere quid agit? cui respondetur nihil uel currit, loquitur quogitur praepositae partes id est interrogatiuae uel nominatiuae fiunt uel aduerbiales, ostendimus. quorum denomini, ut Virgilius scripsit bucolica, ipse scripsit etiam georgica, et de eo, quod assumitur solum, ut aduerbium uerbo uel coniunctio uerbo et nomini, etminibus adhaerent, coepit, nos quoque ab eis, quae loco articulorum sumi possunt
Abbreviated transcription (Latin):
t nomini quidẽ tã substantiua quã uocatiua adiunguntur uerba pronomi¬
nemotam dic ego nominor ueltu uocaris uelillen uncupatur ad pro nom
reserens uerba : quomodo tryphonominor. uelcicero uocaris . uirglius nun¬
cupatur benedicimus Nec mirũ diuersae potestatis uerba diuersis conue¬
nire constructionibus. cũ uoluntaria id est affectiua quo que uidemus
solere infinitis adiungi. Vt uololegere. cupioscire. studeo discere Quo¬
modo igitur nominũ substantiã quȩ rentes. QVIS dicimus sic&iam
uerbiactũ uel passionẽ quaerentes. QVID agit uelquid patitur dicimus

Expanded text:
t nomini quidem tam substantiua quam uocatiua adiunguntur uerba, pronominemo enim dicit ego nominor uel tu uocaris uel ille nuncupatur ad pronomen referens uerba, quomodo Trypho nominor uel Cicero uocaris, Virgilius nuncupatur bene dicimus. nec mirum, diuersae potestatis uerba diuersis conuenire constructionibus, cum uoluntaria id est affectiua quoque uidemus solere infinitis adiungi, ut uolo legere, cupio scire, studeo discere. qumodo igitur nominum substantiam quaerentes quis? dicimus, sic etiam uerbi actum uel passionem quaerentes quid agit? uel quid patitur? dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
le nos suuliso ue lasdec asmila Qbuitas uero merri ganm semel uelbis
cus mnodilocalbus intet rogitionibus sed&iati om̃a nemi na locossonificnitia
cius nobi loral Ulocos quideri p̃cedente quo in locouerg i di deloas dOt

Expanded text:
le uel cito uel tarde et similia, quotiens? uero interroganti semel uel huiuscemodi localibus interrogationibus, sed etiam omnia nomina locos significantia licet subicere, ad locos quidem praecedente quo, in locis uero ubi, de lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpri&atẽ quae nomine explanatur. Et manifestũ qđ loco propriorũ nominũ
pronomina accipiunt᷑ cũ exeorũ int̃rogatione propria intelleguntur
Cũ enĩdico quis estu uedille : si ne dubio dequibusdã finitis hocdico substan¬
tiis in quibus &iã ꝓpri&ates desidero scire : et cũ a propriis quoq. nomi¬
nibus. pronominatiuae redditiones fiunt. Vtquis est trypho ego uelille
Lum autẽ ꝑsequis ponitur int̃rogatiuum VELQUANDO NEGEAT¬
patestcuicũq uerbo adiungi Vtquis ambulatquisloquitur: quis legitꝰ
qui uero dicit . QVALIS homouicit : de hominis qualitate adiectiua dubitat
cũ substantiã atqueactũ cognouerit: Quiautẽ dic̃. QUIS homouicit generalẽ
quidẽ scit substantiã & qualitatẽ ꝑsonae. specialẽ autẽ desiderat quae porio
redditur nomine. ut quis homouicit pompeium: caesar: Cũ uerodico quidet
animalrationale mortale: speciẽ mihi uolo manifestari.  Idẽ hominem
nondubitat sedde modo actus XX QUODNOMINITAMSUBST AN¬

Expanded text:
itatis, quae nomine explanatur. et est manifestum, quod loco propriorum nominum pronomina accipiuntur, cum ex eorum interrogatione propria intelleguntur. cum enim dico quis es tu? uel ille? sine dubio de quibusdam finitis hoc dico substantiis, in quibus etiam proprietates desidero scire, et cum a propriis quoque pronominatiuae redditiones fiunt: quis est Trypho? ego uel ille. um autem per se quis ponitur interrogatiuum, potest cuicumque uerbo adiungi, ut quis ambulat? quis loquitur? quis legit? qui uero dicit qualis homo uicit? de hominis qualitate adiectiua dubitat, cum substantiam atque actum cognouerit; qui autem dicit quis homo uicit? generalem quidem scit substantiam et qualitatem personae, specialem autem desiderat, quae proprio redditur nomine, ut quis homo uicit Pompeium? Caesar. cum dico uero quid est animal rationale mortale? speciem mihi uolo manifestari, id est hominem, non dubitat, sed de modo actus. et nomini
Abbreviated transcription (Latin):
biũ TALITER & totiens Etquẽ ad modũ nomina in t̾rogatiua generalẽ
accentuũ legẽ seruant. relatiua uero infine a cuuntur. sed in contextuora¬
tionis praeposita ipsũ quoque acutũ in grauẽ conuertunt. ut quicuius
cuiqualis quantus. sic & ad uerbia qualit̃ quotiens. Hocidẽ &iã localia
et temporalia seruant ad uerbia. qua coms generaliter species localiũ uel tẽporaliũ
tã ad uerbiorũ quã nominũ sibi subiungunt qua etam in terrogatiua sunt quam
relatiua quattuor differentias habentia adlocũ. ut QVO in loco VBI de loco
VNDE perlocu QVA Haecenĩ quoque relatu sa quidẽ grauantur ꝑ om̃s syllabas
quando preponuntur aliis dictionibus quomedo & supra dicta nomina XXII¬

Expanded text:
bium taliter et totiens. et quemadmodum nomina interrogatiua generalem accentuum legem seruant, relatiua uero in fine acuuntur, sed in contextu orationis praeposita ipsum quoque acutum in grauem conuertunt, ut qui, cuius, cui, qualis, quantus, sic aduerbia qualiter, quotiens. Lucanus in I: «quaet temporalia seruant aduerbia, quae omnes generaliter species localium uel temporalium tam aduerbiorum quam nominum sibi subiungunt, quae tam interrogatiua sunt quam relatiua, quattuor differentias habentia: ad locum, ut quo, in loco, ubi, de loco, unde, per locum, qua. haec enim quoque relatiua quidem grauantur per omnes syllabas, quando praeponuntur aliis dictionibus, quomodo et supra dicta nomina
Abbreviated transcription (Latin):
gitur alteri pronomini Nec mirũ tam̃ ad uerbia In int̃rogatione uer¬
borũ poni quae loco adiecciuorũ eis sunt. Quomodo enĩ dico bonus homo
celerequus . sapiensuir. sic dico beneuiuit. celerit̃currit. sapienter dis¬
putat. & cũ ꝓ nomina quaeloco nominum sunt. ad int̃rogationes no¬
minatiuas soleant loco nominũ reddi. Vt quis diã uirgilius ł omerus

Expanded text:
tractauimus. nec mirum tamen, aduerbia in interrogatione uerborum poni, quae loco adiectiuorum eis sunt. quomodo enim dico bonus homo, celer equus, sapiens uir, sic dico bene uiuit, celeriter currit, sapienter disputat, cum et pronomina, quae loco nominum sunt, ad interrogationes nominatiuas soleant loco nominum reddi, ut quis dixit? Virgilius uel Homerus
Abbreviated transcription (Latin):
u pradicos uero nominibus uelad uerłius quia genetaliter om̃s in sespecies
cõ p̃bendunt omnibus sibi subiectis speciebus beneres pondetur
Ut sidicam QVIS estille : potestadhoc omĩs substantiae species
res ponderi quae est sub posita int̃ rogationi. Vt homo equus coruu
piscis similit sidicã QUAlIS. õs species qualitatis eius modi lnt̃¬
rogationi beneredduntur ut honus malus. albus. niger. & similia
Si milit̃ QuANTUS In t̾ragantibus om̃s species quantitatis apti¬
sime subiciuntur. Vt longus breuis paruus magnus & similia
Numeri quoque om̃s silntrogatiue ꝓferatut QVOT congrue feruns
ut Quot homines tres decem. centã. mille. & similia
imibter po sies suum in finitũ ceuus cus aaen et adoruseai ⁊ polis uslorixcin&

Expanded text:
upra dictis uero nominibus uel aduerbiis, quia generaliter omnes in se species comprehendunt, omnibus sibi subiectis speciebus bene respondetur, ut si dicam quis est ille? potest ad hoc omnis substantiae species responderi, quae est supposita interrogationi, ut homo, equus, coruus, piscis. similiter si dicam qualis? omnes species qualitatis huiuscemodi interrogationi bene redduntur, ut bonus, malus, albus, niger et similia. similiter quantus? interrogantibus omnes species quantitatis aptissime subiciuntur, ut longus, breuis, magnus, paruus et similia. numeri quoque omnes, si interrogatiue proferatur quot, congrue referuntur, ut quot homines? tres, decem, mille et similia. similiter possessiuum infinitum cuius cuia cuium ad omne
Abbreviated transcription (Latin):
facit deb et enĩdicere duorũ fratrũ. alt̃ maior. alter minorest. Et duorũ
oculorũ. alterdexter . alter sinisterest Nonduo oculi alterdexter. altersinis¬

Expanded text:
facit, debet enim dicere duorum fratrum alter maior, alter minor est et duorum facit, debet enim dicere duorum fratrum alter maior, alter minor est et duorum oculorum alter dexter, alter sinister est, non duo oculi alter dexter, alter sinis
Abbreviated transcription (Latin):
altertelamonis. alter oilei filius fuit: uel hictelamonis. ille oile filius fuit: XUI
praeponitur plurale uerbũ adutrũq. sequens. lic& nominatiuũ ante ferre
uta quilae deuolauert̃. haec ab oriente. illa ab occidente : sin adea quaediui¬
duntur singularit̃ uerba consequent᷑. genetiuum o: portebit praeponiplu¬
ralẽ diuidendũ Vt aquilarũ. altera deuolauit aboriente. altera ab occidente:
Nec mirũ hoc sieri cum uerbũ siue praepositũ siue consequens. iure sibi exigat
nominatiuũ Itaque si & quod diuiditur. & illa inquae diuiditur uolumus ꝑ ob¬
liquos casus ꝓferre. necesseẽ particpio utiqđ loco uerbi accipitur obliquis adiun¬
gendũ & transitionẽ facere. Vt aquilarũ uolantiũ alterius aboriente. alterius
ab occidente. similis estceleritas Vel perdatiuũ aquilis uolantibus. huicoriens
illi relinquitur occidens. Et ꝑ accusatiuũ. aquilas uolantes. hancoriens. illa
misit occidens Nãsiquisdicat. duo fratres alter maior alterminor est. uitiũ¬

Expanded text:
alter Telamonis, alter Oïlei filius fuit uel hic Telamonis, ille Oïlei filius fuit et praeponitur plurale uerbum ad utrumque sequens, licet nominatiuum anteferre, ut aquilae deuolauerunt, haec ab oriente, illa ab occidente; sin ad ea, quae diuiduntur, singulariter uerba consequentur, genetiuum oportebit praeponi pluralem diuidendum, ut aquilarum altera deuolauit ab oriente, altera ab occidente; nec mirum hoc fieri, cum uerbum siue praepositum siue consequens iure sibi exigat nominatiuum. itaque si et quod diuiditur et illa, in quae diuiditur, uolumus per obliquos casus proferre, necesse est participio uti, quod loco uerbi accipitur obliquis adiungendum, et transitionem facere, ut aquilarum uolantium, alterius ab oriente, alterius ab occidente, similis est celeritas uel per datiuum: aquilis uolantibus, huic oriens, illi relinquitur occidens et accusatiuo: aquilas uolantes, hanc oriens, illam misit occidens. a
Abbreviated transcription (Latin):
quee ꝑ appositionẽ dictionis uimsibi defendens. praeponitur nominibus
uel alis casualibus Composita enĩ uimdictionis non hab&. mutans in eam
nominationem a propria aliqua significatione accepit: sed quia supra
dictis praeponitur partibus: Quȩ sinon antesint. nequea constare possit
compositionẽ praeponitur antedictis partibus: Ergonatura quidem
posterior est . constructione uero principalis. Post supradicta uero om̃a
coniunctio iureaccipitur. cumnullũ possit ꝑse significare sensum
absq supra positarum diccionũ materia. Quomodo corporũ quoq
uincula in utilia st̃. si non sintcorpora qua eab ȩis uinciantur

Expanded text:
quae per appositionem dictionis uim sibi defendens praeponitur nominibus uel aliis casualibus: composita enim uim dictionis non habet, concedens in eam, nominationem a propria aliqua significatione accepit, sed quia supra dictis praeponitur partibus, quae si non ante sint, neque ea constare possit compositionem praeponitur ante dictis partibus. ergo natura quidem posterior est, constructione uero principalis. aduerconiunctio iure accipitur, cum nullum possit per se significare sensum absque supra positarum dictionum materia, quomodo corporum quoque uincula inutilia sunt, si non sint corpora, quae ab eis uinciantur.
Abbreviated transcription (Latin):
na e enĩ uel discretionis uel significantiae causa primae & secundae adiungitur
anim ad uerti potest. Nũ quã eñ interrogante ali quo quis dix̃ quis fecit
quisaueuat : Respondemus IꝑSł pro EGO u po IV sed pro alioua¬
tertia ꝑsona quidã &iã nom̃ hoc putauerunt. quia est quando prosolus
significantiã uel discretionẽ profert̃: uerba uero primae & secunda e¬
ꝑ sonae adiuncta ꝓ nominib. ꝑfectionẽ faciunt. Igo scripsi. tudo cuisti
Nominibus autẽ nonnisi sint uerba substantiua uel uocatiua Vt
trypho dicor cicerosum: IP S E uero omnibus uerbis ad iunctũ
ꝑfectionẽ hab& ⁊ ipsededi. ipsededisti: Ergo hoc pronom̃ id est HP SI. Im¬

Expanded text:
rate enim uel discretionis uel significantiae causa primae et secundae adiungitur. rate enim uel discretionis uel significantiae causa primae et secundae adiungitur. animaduerti potest. numquam enim interrogante aliquo quis dixit? quis fecit? quis audiuit? respondemus ipse pro ego uel pro tu, sed pro aliqutertia persona. quidam etiam nomen hoc putauerunt, quia est quando pro solussignificantiam uel discretionem profertur. nam cum personae adiuncta pronominibus perfectionem faciunt: ego scripsi, tu docuisti, nominibus autem non, nisi sint uerba substantiua uel uocatiua, ut Trypho dicor, Cicero sum; ipse uero omnibus uerbis adiunctum perfectionem habet: ipse dedi, ipse dedisti. ergo hoc pronomen id est ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quis fecit: EGO relatio uero secundã cognitionẽ significat Vt Is dequoiã
dixi lureigitur H IC quod primã cognitionẽ Indicat praeponitur Vnde &
prae positiuum nominatur. IS autẽ qđ secundã cognitionẽ significat sub iun¬
gitur Vnde & subiunctiuum pronom̃ meraco nuncupatur. qđ redigat in me¬
moriã primã cognitiore. Utsi dicam aeneas filius fuit ueneris IS est quiui¬
tit turnum ipse quoq int̃tia ꝑsona ut diccu est ꝑsepositũ . ad recordationẽ
ꝑsonae refertur iuincog nitae : Recteigit demonstrationẽ quae significatur
per IE & ISTE pro nomina : reparat memoriae ꝓ nomqđ est ipse
pentam̃ &iã IILE & IST E referri ad pronomen VES ł possunt̃ primaeni
comiuo est perdemonstratiua fiomina. secunda uero ꝑrelatiua XXIIII
tribus adiungitur ꝑsonis lgoipse tuipse illcipse Non est tam̃ ueru : figu¬

Expanded text:
quis fecit? ego, relatio uero secundam cognitionem significat: is, de quo iam quis fecit? ego, relatio uero secundam cognitionem significat: is, de quo iam dixi. iure igitur hic, quod primam cognitionem indicat, praeponitur, unde et praepositiuum nominatur, is autem, quod secundam cognitionem significat, subiungitur, unde et subiunctiuum pro merito nuncupatur, quod redigat in memoriam primae cognitionis, ut si dicam: Aeneas filius fuit Veneris; is est qui uicit Turnum. ipse quoque in tertia persona, ut dictum est, per se positum ad recordationem personae refertur iam cognitae; recte igitur demonstrationem, quae significatur per ille et iste pronomina, reparat memoriae pronomen, quod est ipse; non tamen etiam ille et iste referri ad pronomen ipse possunt: prima enim cognitio est per demonstratiua pronomina, secunda uero per relatiua. hoc idem tribus adiungitur personis: ego ipse, tu ipse, ille ipse; non est tamen uerum; figu
Abbreviated transcription (Latin):
dinsom ueport n omiei s nsam p ima &e secunda ꝑsonaeis noneget. Sienidea
seribo ualscribis Inipsauoce difinui &iã ꝑsonã scribentis &ostendi: sindica
SCRIBII Incertũquis. donecaddã uel nom̃ uel pronomen : pronominum
ꝑsonae pronomina: sunt seꝑ demonstratiua: Vtraque eni utdictum es
praesens ostenditur ꝑsona Eteius quiloquitur. &illius adque loquit
Tertiae ꝑsonae aliae sunt de monstratiuȩ  Vt HIC Iste aliaerelaties¬
ut is sui aliae modo de monstratiuae modo relatiue. ut IILI Edb
siue rocum aliis pronominibus icingitur. eorum accipit signifi cationem
tiun adiungitur est demonstratiuum: In uenitur tamen saepissime absque aliis
pdesectionẽ ꝓlatũ & ta meneorũ hab& significationẽ quae cumeo sub audiunt᷑
ꝑsonao idest VIDI. hab& Inselntellectũ ꝓ nominis eiusdẽ ꝑsonae xxiii
ntere stautẽ interde mõstrationẽ & relationẽ hoc.
quod de monstratio inter rogationi reddita: primã cognitionẽ ostendit. Vt¬

Expanded text:
n uel pronomen, cum prima et secunda persona eis non egeat. si enim dicam scribo uel scribis, in ipsa uoce definiui etiam personam scribentis et ostendi; sin dicam scribit, incertum quis, donec addam uel nomen uel pronomen. et primpersonae pronomina sunt semper demonstratiua utraque enim, ut dictum est, praesens ostenditur persona, et eius, qui loquitur, et illius, ad quem loquitur, tertiae uero alia sunt demonstratiua, ut hic, iste, alia relatiusi uero cum aliis pronominibus iungatur, eorum accipit significationem, cui adiungitur, est demonstratiuum. inuenitur tamen saepissime absque aliis per ellipsin prolatum et tamen eorum habet significationem, quae cum eo subaudiuntur,personae id est uidi habet in se intellectum pronominis eiunterest autem inter demonstrationem et relationem hoc, quod demonstratio interrogationi reddita primam cognitionem ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
rima uero & secunda ꝑsona pronominũ id eo nonegent diuersis uocibus. quia
sẽꝑ praesentes intersest̃ & demonstratiuȩ Tertia uero ꝑsona demonstratiua est
ut HIC iste modorelatiua ut IS ipse: modo praesens ł iuxta ut IS TI. modo
absens uellongepositaut. VlE: si enĩ suꝑ om̃s alias partes orationis finit ꝑsonas ꝓ¬
nom̃ rectissi me tertiarũ quoque ꝑsonarũ differentia diftinte profertur. qua

Expanded text:
nda persona ideo non egent diuersis uocibus, quia semper praesentes inter se sunt et demonstratiuae, tertia uero persona modo demonstratiua est, ut hic, iste, modo relatiua, ut is, ipse, modo praesens iuxta, ut iste, modo absens uel longe posita, ut ille. si enim super omnes alias partes orationis finit personas pronomen, rectissime tertiarum qu
Abbreviated transcription (Latin):
miarciũ scriptores primolo conomen secundo uerbũ posuerint: Qui ppequia nulla
oratiosi nehis cõpl&ur qđ lic& ostendere a constructione. quae contin& peneom̃s
partesorationis aqua sit ollas nom̃ aut uerbũ in ꝑfecta sit oratio : sinaut c&era
subtrahasoma non necesseest orationẽ deficere : Vt sidicas idem homo lapsus heu
hodie concidit : En om̃s insunt partes orationis. absq: coniunctione Quasi ad¬
datur alia orationẽ exigit. Ergosi tollas nomen aut uerbũ . desici& oratio: Vtsidicã¬

Expanded text:
ionis, cum primo loco nomen, secundo uerbum posuerunt, quippe cum nulla oratio sine iis completur, quod licet ostendere a constructione, quae continet paene omnes partes orationis. a qua si tollas nomen aut uerbum, imperfecta fit oratio; sin autem cetera subtrahas omnia, non necesse est orationem deficere, ut si dicas: idem homo lapsus heu hodie concidit, en omnes insunt partes orationis absque coniunctione, quae si addatur, aliam orationem exigit. ergo si tollas nomen aut uerbum, deficiet oratio, desidera
Abbreviated transcription (Latin):
rio ponitur nomen. qui a agẽre & pati substantiae est propriũ. In quaẽ positio nomi¬
nũ exquib propri&as uerbi idest actio & passionascit᷑. In estigitur intellectu no¬
minatiuus impsis uerbis . qđ sine substantia signisi carinon poterat. In prima qui¬
dẽ ꝑsona & secunda. definitus. Intertiauero. qui a lnnumerabiles st̃ ꝑsone tertie
infinitus. Nisi excepta fiatactio. sicut fulminat tonat Eaenĩ quãuis non addam̃
nom. definita cẽuidentur VI . COPARAIII¬

Expanded text:
nitur nomen, quia agere et pati substantiae est proprium, in qua est positio nominum, ex quibus proprietas uerbi, id est actio et passio, nascitur. inest igitur intellectu nominatiuus in ipsis uerbis, quo sine substantia significari non poterat, in prima quidem persona et secunda definitus, in tertia uero, quia innumerabiles sunt personae tertiae, infinitus, nisi excepta fiat actio, sicut fulminat, tonat; ea enim, quamuis non addamus nomen, definita esse uidentur, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
rueterea sciendũ st̃ quia quẽ ad modũ elementorũ alia st̃ uocalia quae ꝑse uocẽ
ꝑficiunt. alia consonantia quaesine uocabulis ꝑficere uocẽ nequeunt ẽ sic&iam

Expanded text:
raeterea, quemadmodum elementorum alia sunt uocalia, quae per se uocem perficiunt, alia consonantia, quae sine uocalibus perficere uocem nequeunt, sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
casualiũ cũ possessiuis ꝑquẽcũq: casũ platis conungere. ut ineacausa labora &
illorũ meũ patrehonora & catonis tuopatripare & fratris. Tuũ imperato¬
re& conmilitonũ sequere : Onr & fratris meipater sua illeconfidit & patris
tiuo tuncutimur quando ad suũ possessorẽ possessio transitionẽ facit. &eñ
adaliu ut indig& illius uelciceronis suus filius Prcestat illi uel uiceronisuus
filius uid& illũ ł ciceronẽ suus filius benemer& deillo uel decicerone suus
filus similiter passiuaꝗ a possessore solo fiunt nominatiuũ possessionis ex¬
igunt amatur ab illo ł acicerone suus filius Nec nontã nominatiuo quã
aliis casibus possessiui lic&uti. cũ possessorẽ ostendimus extrinsecus faci¬
entẽ transitionẽ ad aliquã aliã ꝑsonã ꝓsua possessione. ut rogat me ille
ut suus legat apud mefilius & ut suds doceat᷑ amefilius & suimiserear filu

Expanded text:
casualium cum possessiuis per quemcumque casum prolatis coniungere, ut mea causa labora et illorum, meum patrem honora et Catonis, tuo patri pare et fratris, tuum imperatorem et commilitonum sequere, o noster et fratris mei pater, sua ille confidit et patris tiuo tunc utimur, quando ad suum possessorem possessio transitionem facit et non ad alium, ut indiget illius uel Ciceronis suus filius, praestat illi uel Ciceroni suus filius, uidet illum uel Ciceronem suus filius, bene meretur de illo uel de Cicerone suus filius. similiter passiua, quae a possessore solo fiunt, nominatiuum possessionis exigunt: amatur ab illo uel Cicerone suus filius. nec non tam nominatiuo quam aliis casibus possessiui licet uti, cum possessorem ostendimus extrinsecus facientem transitionem ad aliquam aliam personam pro sua possessione, ut rogat me ille, ut suus legat apud me filius et ut suus doceatur a me filius et ut sui miserear filii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeuandrius filius & euandri filui ꝓeuandrufili & euandrifilio ꝓeua ndrio filio & e¬
uandrifiliũ ꝓeuandriũ filiũ &euan drifiliꝓeuandie fili: & ab tuandrifilio ꝓab
euandrio filio similiter ꝑ om̃s casustã singulares quã plurales lic& tã ꝓ nomi¬
nib quã nominib uti .LXXII QUODGENETIUOS QUORUMCUQUE
CASUALIUM CUMPOSSESSIUIS PERQUEMCŨQ CASŨ PRO

Expanded text:
Euandrio filio et Euandri filium pro Euandrium filium et Euandri fili pro Euandrie fili et ab Euandri filio pro ab Euandrio filio. similiter per omnes casus tam singulares quam plurales licet tam pronominibus quam nominibus uti. itaque licet genetiuos quorumcumque casualium cum possessiuis per qu
Abbreviated transcription (Latin):
quoneces seẽ prius ꝑ sonȩ tertiȩ significationẽ uocealiquafieri ad quã iste
gen&iuus ł reliqui eius casus referant᷑ ut illesui miser& . ille sibidonat uir¬
gilius secelebrat: Nec aliter tam̃ potest supradictũ possessiuũ t̃tiȩ ꝑsonȩ
construi cũ aliis extrinsecus ꝑsonis. nisi ꝑretransitionẽ. quomodo & pri¬
ab illa rursus ad possessionẽ t̃tiȩ sic̃ adse ut rogat meilleut suus seruu sminis¬
tr&mihi ł tibi p̃cat᷑ ut suipatris miserear. p&itte ut suo ꝓsisfilio lXI QVΟΟ¬
Et notandũ qđ cũ a tertia in t̃tiã fit retransitio ꝑ sonã. indubiũ uenitpos¬
rogat iste illũ nesuo noceat filio ambiguũ ẽ cuius Suo Filio istius anillius

Expanded text:
quo necesse est prius personae tertiae significationem uoce aliqua fieri, ad quam iste quo necesse est prius personae tertiae significationem uoce aliqua fieri, ad quam iste genetiuus uel reliqui eius casus referantur, ut ille sui miseretur, ille sibi donat, Virgilius se celebrat. et pro compoconstrui cum aliis extrinsecus personis nisi per retransitionem, quomodo et priab illa rursus ad possessionem tertiae, sicut et ad se, ut rogat me ille, ut suus seruus ministret mihi uel tibi; precatur, ut sui patris miserear; petit te, ut suo prosis filio; obsecret notandum, quod, cum a tertia in tertiam fit retransitio personam, in dubium uenit posoceat filio, ambiguum, cuius suo filio, istius an illius,
Abbreviated transcription (Latin):
ligitse filiũ meũ łtuũ diligo ego diligistu diligitille: Tertiȩ uero ꝑsonȩ posses¬
siuũ sineuo cealtera significante possessore suũ ñ potest adiungi alii ꝑsonȩ
ꝑse sienĩ dicã suusseruus ministratmihił tibi. solo ecis mũ facio qđ in pos¬
nacopul& Nae mirũ cũ primȩ & secundȩ possessiua finitas habeant possesso¬
rũ ꝑsonas quippemunicis uocib: primitiuorũ constitutas& demonstratiuis
Tertiȩ uero ꝑsone possessiuũ ñ solũ ad om̃s uoces ꝓnominũ t̃tiȩ ꝑsonȩ uerũ &iã
nominũ potest referri. ut SVVs illius istius ipsius hominis sinequib: ad ditis
ꝑfectũ sensũ non hab& Idẽfit & ꝑobliquos ille ueliste ł homo suȩopis indi¬
ea suo filio parcit suũ morẽ sequit᷑ Nec mirũ hoc fieri int̃tiȩ ꝑsonȩ posses¬
siuo cũ uĩgen&liui possideat siu primitiui qđ uel reqꝓcũ ł retransitiuũ ẽ in

Expanded text:
ligit se; filium meum uel tuum diligo ego, diligis tu, diligit ille. tertiae uero personae possesligit se; filium meum uel tuum diligo ego, diligis tu, diligit ille. tertiae uero personae possessiuum sine uoce altera significante possessorem suum non potest adiungi alii personae per se: si enim dicam suus seruus ministrat mihi uel tibi, soloecismum facio, quod in posna copuletur nec mirum, cum primae et secundae possessiua finitas habeant possessorum personas, quippe in unicis uocibus primitiuorum constitutas et demonstratiuis, tertiae uero personae possessiuum non solum ad omnes uoces pronominum tertiae personae, uerum etiam nominum potest referri, ut suus istius, illius, ipsius, hominis, sine quibus additis perfectum sensum non habet. idem fit et per obliquos: ille uel iste uel homo suae opis indiget, suo filio parcit, suum morem sequitur. nec mirum hoc fieri in tertiae personae possessiuo, cum uim genetiui possideat sui primit
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝓnomina adiungi. quomodo &iã iomnib: sol& fieri nominib: ut tums filius
legis egotuus pat̃ doceo & tuuirgilido ces ego priscianus doceor In his enĩ construc¬
tionib: uerba ꝗ ñ substantiã significant ad ipsas possessiones non ad possessores
ꝑtinent idẽquando nominatiuis possessiuorũ adiungunt᷑ uerba sinaut̃ muna ea¬
dẽq ꝑsonaũbũ obliquo c̃iungat᷑ ꝓ nominis casui. necesseẽ reuꝓcationẽ idẽ suipassi¬
onẽ fieri & eandẽ ꝑsonã agerealiquid insesi mul&a sepati ut misercor meiinuideo
nib: quib: discretionis quoq: causautim᷑. ut mihim & mnuid eotibi m & ipsi uoces sibi
PERSONAE SIUE POSSESSORIS SUI SIUE EXTRINSEES PERSONIS
BENI
COPULANTUR
llud quoq notandũ qđ possessiua ꝓ nomina primȩ & secun dȩ ꝑsonȩ siue possessoris
sui siue extrinsecus ꝑsonis benecopulant᷑. tã agentia quã patientia siue insei psa

Expanded text:
eis pronomina adiungi, quomodo etiam in omnibus solet fieri nominibus, ut tu meus filius eis pronomina adiungi, quomodo etiam in omnibus solet fieri nominibus, ut tu meus filius legis, ego tuus pater doceo et tu Virgili doces, ego Priscianus doceor. in eis enim constructionibus uerba, quae non substantiam significant, ad ipsas possessiones, non ad possessores pertinent, id est quando nominatiuis possessiuorum adiunguntur uerba. sin autem in una eademque persona uerbum obliquo coniungatur pronominis casui, necesse est reciprocationem, id est sui passionem, fieri et eandem personam agere aliquid in se simul et a se pati, ut misereor mei, inuideo nibus, quibus discretionis quoque causa utimur, ut mihimet inuideo, tibimet ipsi noces, sibipersonae siue possessoris sui siue extrinsecus personis bene copulantur notandum, quod possessiua pronomina primae et secundae personae siue possessoris sui siue extrinsecus personis bene copulantur tam agentia quam patientia siue in se ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
cant possessi o uero ipsa tertiaȩ ẽ ꝑsonȩ ut mstuus suus quomodo & nominaqui¬
b c̃iungunt᷑ ut ins̃ pat̃tuus filius Excepto uocatiuo qui solus in primaȩ ꝑsonae
SOCTATA POSSINT RESOLUI
matam̃ possessiua ingrn&iuos primitiuorũ &iã uerbis socata possresolui
utamicũmmi moneo pamicẽmei & euandriũ filiũ turnus int̃ftut peuandri
filiũ & daunius filius ab aneauictus ẽ ꝓdauni filius Hocaut̃ interest qđ uoce
possessiuigenus & casus & numerus i psius possessionis ostendit᷑ & substan¬
tĩa quidẽ uerba possessiuis c̃iuncta ad possessores referunt᷑ uttuussũ filius
m̃sespater suuse illius seruus iuna aut̃ eadẽq ꝑ sona possessor simul& possessio
intransstue intellegi ñ potest nisis figurate dicat aliquis msego sũ & seruus & domi¬
nus & similia sinaut̃ aliquib: ea uerbis sociamus adipsorũ posses sionũ actũ ł pas¬
sionẽ ꝑtinentib: nec esseẽ cũm prima & secunda eẽ intelleguntur. primitiuaquoq

Expanded text:
cant, possessio uero ipsa tertiae est personae, ut meus, tuus, suus, quomodo et nomina, quibus coniunguntur, ut meus pater, tuus filius, excepto uocatiuo, qui solus in primae personae sociata possunt resoluitamen possessiua in genetiuos primitiuorum etiam uerbis sociata possunt resolui, ut amicum meum moneo pro amicum mei, et Euandrium filium Turnus interfecit pro Euandri filium, et Daunius filius ab Aenea uictus est pro Dauni filius; hoc autem interest, quod uoce possessiui genus et casus et numerus ipsius possessionis ostenditur. et substantiua quidem uerba possessiuis coniuncta ad possessores referuntur, ut tuus sum filius, meus es pater, suus est illius seruus, in una autem eademque persona possessor simul et possessio intransitiue intellegi non potest, nisi figurate dicat aliquis meus ego sum et seruus et dominus et similiasionem pertinentibus, necesse est, cum in prima et secunda esse intelleguntur, primitiua quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sessi aliudono nom̃ nis secunde ꝑsone primitiuũ otu oũos & prima¬
possessiuũ quando ad secundã transit ꝑ sonã Nã possessio ẽ quocat᷑ ab ipso
posse sere ad quãloquit̃ prima ꝑsona utõ measoror õnosteramie Eso¬
eindũ qđ in prima quide & secunda ꝑsona pronom̃ ponit᷑ intertia uero non
niss demonseratione egeat uelrelatione Nã plerũq nom̃ ineius locopo¬
nimus Vltsipopeius dicat adcesare ego & tu & crassustentimus reoubuo¬
c linaut egcut demonseratione uelrelatione t unc ponimus ꝑconomen
suiteeusditua ille quẽ uides uel ego & tu & is dequo dixi Cũ igit̃ om̃a ꝓnomina¬
sicut docuimus sintxx. alia aũt nom̃a mobilia sidẽ exmasculin is feminina
eieutr a faciunt absq trib primitiuis prime & secunde ꝑsonȩ FoO & TV
in quib demenstratio ipsa setũgenus ostendit: & tertie Sui qđ cũ sitrdatiuũ¬

Expanded text:
et aliud pronomen nisi secundae personae primitiuum: o tu, o uos, et primapossessiuum, quando ad secundam transit personam; nam possessio est, quae uocatur ab ipso possessore, ad quam loquitur prima persona, ut Terentius in eendum, quod in prima quidem et secunda persona pronomen ponitur, in tertia uero non, nisi demonstratione egeat uel relatione. nam plerumque nomen in eius locum ponimus, ut si Pompeius dicat ad Caesarem ego et tu et Crassus teneamus rempublicam; sin autem egeat demonstratione uel relatione, tunc ponimus pronomen, ut ego et tu et ille, quem uides uel ego et tu et is, de quo dixi; nam omne nomensint quindecim, alia omnia mobilia sunt, id est ex masculinis feminina et neutra faciunt, absque tribus primitiuis primae et secundae personae, ego et tu, in quibus demonstratio ipsa secum genus ostendit, et sui, quod cum sit relatiuu
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ ꝓcenaui caenauisti caenauit Sic ergo sidicã cae¬
nans fui caenans fuisti caenans fuit ꝓcaenauit cac¬
na uisti . caenauit Caenans fuerã caenans fueras. cae¬
naus fuerat: ꝓcaena uerã caenaueras caena uerat
potest accipi: Itaq: qđ de ẽ. latinitatis linguae
natura liter completur iuncturae rationem :¬

Expanded text:
tus est pro caenaui, caenauisti, caenauit. sic ergo, si dicam caetus est pro caenaui, caenauisti, caenauit. sic ergo, si dicam caenans fui, fuisti, fuit pro caenaui, caenauisti, caenauit, caenans fueram, fueras, fuerat pro caenaueram, caenaueras, caenauerat potest accipi. itaque quod deest Latinitatis linguae naturaliter, completur iuncturae ratione.
Abbreviated transcription (Latin):
facere Illud quoq: sciendum qđ ab actiua quidem & neu¬
participiũ accipit᷑ necessitatis causa cũ uerbo substanti¬
uo sic&iã ubi participium deficit neces sario VERBũ infi¬
nito nomini substantiuo lunctũ participu officiofungit
turũ amatus amanđ In praesenti aũt deficit : ꝓquo simi¬
lit̃ uerbum cũ prȩdicto nomine ꝓferimus dicentes
ditur quod tam nominis quã uerbi uĩ obtin& quod &
hoc ꝓillis & illa prohoc ponuntur dicimus enĩ legens
ẽ qͥlegit & quilegit est legens Cenatus ẽ qui cena uit
ne cessitatis causa cumdeficiant & in .or. desinen¬
tia praesenti. & in .o. terminautia praeterito pra¬
sentis tam̃ tẽporis participium qđ &iã prateri tum
in ꝑ fectum significat sol& coniunigi uerbis praete¬
riti ꝑfecti & plus quã ꝑfecti & signifiationem eorun¬
dem tẽporũ cõplere Quo modo uerba praesen tistẽ¬
poris si adiungantur participus. prateritis. prae¬
teritũ significant Caenatus sum caenatus es caena¬

Expanded text:
 ab actiua quidem et neuparticipium accipitur necessitatis causa cum uerbo substantiuo, sic etiam, ubi participium deficit, necessario uerbum infinito nomini substantiuo iunctum participii officio fungitur. t, amatus, amandus; in praesenti autem deficit, pro quo similiter uerbum cum praedicto nomine proferimus dicentesi, quod tam nominis quam uerbi uim obtinet, quod et hoc pro illis et illa pro hoc ponuntur. dicimus enim legens est, qui legit et qui legit, est legens, caenatus est, qui caenauit necessitatis causa, cum deficiant et in or desinentia praesenti et in o terminantia praeterito. praesentis tamen parimperfectum significat, solet coniungi uerbis praeteriti perfecti et plusquamperfecti et significationem eorundem temporum complere, quomodo uerba praesentis temporis, si adiungantur participiis praeteriti, praeteritum significant, ut caenatus sum, caenatus es, caena
Abbreviated transcription (Latin):
t sciendum quod hoc incer est. inter adiunctiuas & ꝓpriae¬
causales quod haecumaffirmatione illecũ dubitationẽ ꝓ¬
feruntur inueniuntur tamen nomina uel pronomina ł
&iã praepositiones uel ad uerbia quaelo co causalium accipiun
tur coniunctionum: Nomina qua causa quagratia qua
propter quã obrẽ & quas obres: pronomina ut ideo eo:¬

Expanded text:
 legas. et hoc interest inter adiunctiuas eausales, quod hae cum affirmatione, illae cum dubitatione proferuntur. inueniuntur tamen nomina uel pronomina uel etiam praepositiones uel aduerbia, quae loco causalium accitur coniunctionum; nomina: qua causa, qua gratia, qua propter, quam ob rem, et quas ob res; pronomina: ut ideo, eo
Abbreviated transcription (Latin):
nimos fatigant Ne illicorruptis moribus uit toriae
tẽperarenit : Inuenitur &iam in hac signifiatione. NE
& neque ut nec unam hora auarus nec glegit lucrum:
Neque pius iusticiam: neque unum assem prestat ille
egenti. Mechic ab negat petenti aliquid prors: quod pocest
& decet

Expanded text:
nimos fatigant, ne illi corruptis moribus uictoriae temperarent». inuenitur etiam in hac significatione nec et neque, ut nec unam horam auarus neglegit lucrum neque pius iustitiam, neque unum assem praestat ille egenti nec hic abnegat petenti aliquid prorsus, quod potest et decet
Abbreviated transcription (Latin):
hominenitor illius miserea. illinoceo llũ accuso. Alonitor : ex
qua tonstructione intellegitur qualis nascitur affectus ꝑsonae.
sed non reciprocat᷑ qđ dicimus. Neñ iomĩa uerba obliquos desi¬
deranitcasus nominũ ł ꝓ nominũ quo modo om̃s obliquica sus
fectiua. ut sidicã abulat homo uiuit currit. sed & similia ꝗs̃
absoluta nonegent obliquis casibus Sindicã: AcCVSSat MOET
INSIMIV LATUA Inperfecta s: & egent obliquoꝵ casuũ: adiunc¬
tione adꝑfectionẽ sensus: sed dehis oportunius separatim.
cũ deũbi constructione tractemus dicet᷑: Quidã tam̃ putauer̃
ꝑfectionẽ eẽ uerboꝵ constructionẽ si ꝑnomina assumaNT :
Egoscripsitibi egoloquortibi & similia Cuiusapprobationẽ
dicunt ẽẽ eã qđ cũdicã egoquidẽ affui. tuueronon: si tollas ꝓ¬
nom̃ incongrua eritelocutio: sed hocfacit hic maxime con¬
iunctio Quioẽ : Itaq: non ego arbitror qđ dicunt ẽẽuerũ ge¬
neraliter : Non enĩ omni modo egerit pronominib: uerba

Expanded text:
ominum, ut illius misereor, illi noceo, illum accuso, illo nitor. ex qua constructione intellegitur, qualis nascitur affectus personae, sed non reciprocatur, quod dicimus. non enim omnia uerba obliquos desiderant casus nominum uel pronominum, quomodo omnes obliqui casus fectiua, ut si dicam ambulat homo, uiuit, currit, sedet, similia, quae sunt absoluta, non egent obliquis casibus; sin dicam accusat, uidet, insimulat, imperfecta sunt et egent obliquorum casuum adiunctione ad perfectionem sensus. sed de his oportunius separatim, cum de uerbi constructione tractemus, dicetur. quidam tamen putauerunt, perfectiorem esse uerborum constructionem, si pronomina assumant: ego scripsi tibi, ego loquor tibi et similia, cuius approbationem dicunt esse eam, quod, cum dicam ego quidem affui, tu uero non, si tollas pronomen, incongrua erit locutio. sed hoc facit hic maxime coniunctio quidem. itaque ego non arbitror, quod dicunt, uerum esse generaliter; non enim omnimodo egent pronominibus uerba,