comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est timor qui excluditur .s digna¬
mini aduertere: Aliqui propterea tantũ
timent. nealiquid mali in terra patiant᷑:
neillis egritudo accedat: nedamnum.
ne orbitas. nealicuius amissio cari. ne
& tremunt: Ad huc istetimor non est
castus: Adhuc audi alius non in hac
terra pati timet sed gehennas timet :
unde terruit & dñs : audistis cum euan¬
gelium legeretur : ubi uermiseorum
non morietur & igniseorum non extin¬
guetur: Audiunt haec homines & qua
uerȩ futura sunt impiis: timent & con¬
tinent se apeccato: Habent timorem
& pertimorem continent se a peccato
Timent quidem : sed nonam ant iustitiã
Cum autem pertimorem continent se
apeccato. fit consuetudo iustitiae: & in¬
cipit quod durum erat amari & dulce-¬¬
scit ds̃: &iam incipit homo propterea
iuste uiuere: Nonquia timet pognas:
sedquia amat aeternitatem: Exclu¬
sus est ergo timor acaritate : sed succes¬
sit timor castus: Quis est iste timor

Expanded text:
Quis est timor qui excluditur? DignaQuis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari, ne tremunt: adhuc iste timor non est castus. Adhuc audi. Alius non in hac terra pati timet, sed gehennas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8. Quis est iste timor
Abbreviated transcription (Latin):
me. clausetant enim illi carcerem.
sed corpori non sp̃itui Quemillie pa¬
rabant torquere carnifices. absentẽ
inuenerunt: perdiderunt saeuitiã
suam: Iacebat ex animis sine sensu
illis netorqueretur: cum sensu apud
dm̃ ut coronaretur: Vnde &iste felix
fr̃s non tantum nomine: sed & premi¬
o uitae ae ternae. si ista dilexit: Ergo
sic audiamus istum psalmum tam quã
dexp̃o dicatur: & omnes haerentes
corpori. xp̃i & effecti membra xp̃i.
ambulemus uias dñi. & timeamus dñm
timore casto. timore permanenti in
saeculum saeculi Est enim alius ti¬
mor quem caritas excludit: dicente
iohanne: Timor non est incaritate :
sed perfecta caritas foras mittit timo¬
rem: Uon deomni timore dicit: quia¬
foras mittitur acaritate: habesenim
psalmum dicentem : timordñi castus
permanens in saeculum saeculi: Alius
ergo timor permanet : Alius excludi¬
tur: Timor qui excluditur castus non
est: qui autem permanet. castus est :

Expanded text:
me. Clauserant enim illi carcerem, me. Clauserant enim illi carcerem, sed corpori, non spiritui. Quem illic parabant torquere carnifices, absentem invenerunt, perdiderunt saevitiam suam. Jacebat exanimis, sine sensu illis, ne torqueretur; cum sensu apud Deum, ut coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, sed et praemio vitae aeternae, si ista dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalmum, tanquam de Christo dicatur: et omnes haerentes corpori Christi et effecti membra Christi, ambulemus vias Domini; et timeamus Dominum timore casto, timore permanente in saeculum saeculi. Est enim alius timor quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur foras a charitate; habes enim psalmum dicentem, «Timor Domini castus, permanens in saeculum saeculi» . Alius ergo timor permanet, alius excluditur. Timor qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem quod non uidemus speramus:
perpatientiam expectamus: Ecce
quare martyres omnia pertulerunt:
quia quod non uidebant perpatienti¬
am expectabant: Illi qui eos occide¬
bant: quae uidebant amabant: Illi
qui occidebantur ad ea quae non uide¬
bant suspirabant : & ea quaenon ui¬
debant ad prehendere festinabant:
Et quod tardius occidebantur: moras
sibi fieri arbi trabantur: Ergo fr̃s
felix martyr. &uere felix. & nomine
& corona : cuius hodie dies est. contẽp¬
sit mundum: Anforte quia timebat
dnm̃ inde erat felix. inde erat beatus.
quia uxor eius tamquam uinea ferti¬
lis erat interra: & filii eius circumde¬
derant mensam eius. Omnia ista
perfecta habet: sed incorpore illius
qui hic describitur & quia sic ille in¬
tellexit. contempsit prresentem
ut acciperet futun: Noueritis autẽ
fr̃s non eum passum mortem.quam
alii martyres passi sunt: confessus est
enim. delatus est ad tormenta : alio
die inuentum est corpus eius ex ani¬

Expanded text:
si autem quod non videmus speramus, si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Ecce quare omnia martyres pertulerunt, quia quod non videbant, per patientiam exspectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi qui occidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbitrabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Confessus est enim, dilatus est ad tormenta; alio die inventum est corpus ejus exani
Abbreviated transcription (Latin):
& unus sumus: Quomodo plures
sumus: & unus sumuso qui a illi
inhaeremus cuius membrx sumꝰ:
& quorum caput incaelo est. &
membra sequantur: Ipse ergo de¬
scribat iam : quia manifestatum
est quem describit: sic patebunt
omnia quaesecuntur: Tantum
uos timetednm & ambulate inui¬
iseius: & nolite telare eos qui non
ambulant inuiis eius. quando illos
uideritis esse felices infeliciter:
saeculi enim homines. infeliciter
felices sunt: Martyres autem :¬
feliciter infelices erant: Erant
enim ad tempus infelices: sed inae-¬
ternum felices: Et in eo ipso quod
erant ad tempus infelices: putaban¬
tur magis infelices quamerant:
Quidenim dicit apostolus: q̃uasi tri¬
stes semper autem gaudentes: Qua¬
resempera & hic & ibi : prorsus & hic
& ibi: Hic enim. unde gaudemus.
despe : Ibi. unde gaudebimusdere:
Magnum gaudium habet spes gau¬
Sedquia nondum enrt illud quod
promittitur. quod dicit apostolus.
spes autem quaeuidetur non. ẽ. spes

Expanded text:
et unus sumus. Quomodo plures et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gauSed quia nondum erat illud quod promittitur, quid dicit Apostolus? «Spes enim quae videtur, non est spes:
Abbreviated transcription (Latin):
rituros. Et si non antete : certe
postte. Uis habere filios numquã
morituros & tecum semper uictu¬
rosor esto in illius corpore dequo
dictum est: uos autem estis corpus
xp̃i & membra Nam uthoc osten¬
deret &ipse psalmus. quia sic est
obscurus utam moneat pulsari. sic
operuit ut uelit excuti : A pluribus
coepit: beati omnes qui timent dñm.
qui ambulant inuiis eius: Multis
loquitur: sed quia ipsi multi unum
sunt in xp̃o: Sequitur. & singulari¬
teriam dicit : Labores fructuum
tuorum manducabis: Superius dixe¬
rrt beatiomnes quitiment dñm
quiambulant inuiiseius: modo qua¬
re labores fructuum tuorum man¬
ducabis. & non manducabitis r &
quare labores fructuum tuorum :
& non labores fructuum ur̃o rum os
Iam in proximo oblitus est: quia plu¬
ribus loquebatur: sed si iam excus.¬
sisti: quid tibi respondit Cum
plures xp̃ianos appello: inunoxp̃o¬
I unum intellego. Plures ergo
estis: & unus estis: Plures sumus.

Expanded text:
rituros, etsi non ante te, certe rituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Multis loquitur; sed quia ipsi multi unum sunt in Christo, sequitur et singulariter jam dicit, «Labores fructuum tuorum manducabis.» Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
excussorum. Exeat hue aliquid:
est enim quidam homo qui sic benedici¬
tur. & nemo timet dnm. nisi qui est in
membris ipsius hominis: Et multi
homines sunt : & unus homo est: Multi
cum capite suo quod a scendit in caelum.
unus est xp̃s: Non ille unus & nos
multi : sed & nos multi in illo uno unũ
Vnus ergo homo xp̃s: caput & corpus
Quod est corpus eius. ecclesia eius. dicen¬
te apostolo: Qnm membra sumus
corporis eius. & uos autem estis cor¬
pus xp̃i & membra. Intellegamus
ergo uocem huius hominis in cu¬
ius corpore unum sumus homo.
& ibi uidebimus istauera bona hie¬
rusalem: sic enim dixit infine:
ut uideas bona quae sunt hierusalẽ:
Si autem ista bona terreno oculo
ad tenderis abundantiam filiorum.
& nepotum & fertilitatem fecun¬
ditatemq: coniugis. Non sunt bo¬
na illius hierusalem: quia bona
ista in terra morientium sunt. Illa
terra: uiuentium est Noli ualde
promagno habere : si habes filios mo¬

Expanded text:
excussorum: exeat huc aliquid. excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam homo qui sic benedicitur; et nemo timet Dominum, nisi qui est in membris ipsius hominis: et multi homines sunt, et unus homo est; multi cum capite suo, quod ascendit in coelum, unus est Christus: non ille unus et nos multi, sed et nos multi in illo uno unum. Unus ergo homo Christus, caput et corpus. Quod est corpus ejus? Ecclesia ejus, dicente Apostolo, «Quoniam membra sumus corporis ejus» ; et, «Vos autem estis corpus Christi et membra» . Intelligamus ergo vocem hujus hominis, in cujus corpore unus sumus homo; et ibi videbimus ista vera bona Jerusalem. Sic enim dixit in fine: «Et videas bona quae sunt Jerusalem.» Si autem ista bona terreno oculo attenderis, abundantiam filiorum et nepotum, et fertilitatem fecunditatemque conjugis, non sunt bona illius Jerusalem; quia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios mo
Abbreviated transcription (Latin):
uthabeatis filios & nepotes. ut gaudeat.
domus ur̃a Non sagittamus ut ametur
illa aeterna hierus alem: Remane¬
bunt in amore terrenorum ut uiden¬
tes ista abundare impiis. & si nobis
non audent. incorde suo dicunt : Qua
habet filiis & Et foste alius dicit illi
Adhuc nescis. quid illi possit continge¬
re: Quid siefferet illos quia non ti¬
ut maiorem dolorem de illorum mor¬
te patiatur : Sed si talia dixeris. re¬
spondebit tibi ille: Ego noui hominẽ
impium. paganum. sacrilegum. ad orato¬
rem idolorum. & foste nouit &uerum
dicit. nec unum nouit nec duos ueltres.
quem deduxerunt ad fossam senem de¬
crepitum. mortuum in lecto suo turbȩ
filiorum & nepotum: Ecce nontimu¬
it dnm̃ & proles fecundissima domus
eius clausit oculos eius: Quid ad hoc
dicturi sumuso Nihil illi potest eue¬
nire mali ut effenrt filios suosuiuus.
quando iam mortuus. a filii ad sepulchrũ
gloriosum deductus est: excutiamus
ergo excutiamus: siuolumus esse filii

Expanded text:
ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis non audent, in corde suo dicunt, Quarehabet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferet illos, quia non tiut majorem dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novit et verum dicit, nec unum tantum novit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam, senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii
Abbreviated transcription (Latin):
talicia mastyrum celȩbremus. horum
uidelicet seruorum dĩ contemnentium
mundum istum propter sempiternã.
felicitatem: & accipiamus quod hic
scriptum est propnresenti felicitate.
ut cui cumque foste hominidĩ fideli
cui illius hierusalem contingat &iam
ducta uxore filios non habere. Dica¬
mus. nontimet homo istednm: Nam
sitimeret dnm: uxoreius tamquam
uinea festilis esset indomoeius. non
sterilis ut nullum generaret: Et si
timeret dnm homo iste : filii ipsius cir¬
cumdarent mensam ipsius. tam quam
arbores oliuarum: Sienim talia dixeri¬
mus animales sumus. non percipientes
quae sunt sp̃sdĩ: Incipiamus & nos
excutere: ut simus & nos filii excusso¬
rum: Sienimerimus filii excussorum.
erimus in manu potentis tamquam
sagittae . Etiaculatur nos de praecep¬
tosuo in corda hominum nondũ aman¬
tium. ut percussa sagitis uerborum dĩ
ament: Nam sitalia illis coeperimus
prredicare. filii aut fr̃smei. timetednm

Expanded text:
talitia martyrum celebremus, horum talitia martyrum celebremus, horum videlicet servorum Dei contemnentium mundum istum propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes quae sunt Spiritus Dei. Incipiamus et nos excutere, ut simus et nos filii excussorum. Si enim erimus filii excussorum, erimus in manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum nondum amantium, ut percussa sagittis verborum Dei ament. Nam si talia coeperimus illis praedicare: Filii, aut fratres mei, timete Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
a postolos. dictos filios prophetarum:¬
Quare & Quia prophetae in enigma¬
te locuti sunt: & figuris rerum tam¬
quam mysteriorum in uolucris coope¬
ruerunt intellectum: qui intellectus
prodire non potuit ad homines. nisi
in uolucnr illa excuterentur: Vnde
dicti sunt illi filii excussorum: qui
deprophetis excussis proficerunt:
Ergo & nos excutiamus istum neper
inuolucrr fallamur : & tangentes
quod intus est & non uidentes. dica¬
mus forte lignum proauro. Aut testã
proargento: Excutiamus siuidetur
caritati unre . Aderit dñs ut procedat
quod intus est: Maxime fr̃s mei quia
mastrrum natalicia celebrarmus. quan¬
ta mala passi sunt mastyres. quanta exi¬
tia : quanta tormenta. squalores carcerũ.
stricturam catenarum. saeuitiam ferr¬
rum. ardorem flam marum: Aculeos
contumeliarum Ista omnia passi essent
nisi nescio quiduiderent. quo se tende¬
rent. quod adhuius saeculi felicitatem
non pertinet: Turpe est autem ut na¬

Expanded text:
Apostolos dictos esse, filios Prophetarum:Apostolos dictos esse, filios Prophetarum: quia Prophetae in aenigmatis locuti sunt, et figuris rerum tanquam mysteriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa excuterentur: unde dicti sunt illi «filii excussorum,» qui de Prophetis excussis profecerunt. Ergo et nos excutiamus istum, ne per involucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamus, si videtur Charitati vestrae: aderit Dominus, ut procedat quod intus est; maxime, fratres mei, quia martyrum natalitia celebramus. Quanta mala passi sunt martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitatem non pertinet? Turpe est autem ut na
Abbreviated transcription (Latin):
SICBENEDICETUR HOmo. QuIII¬
MEΙ dÑm Quomodo s ut sit uxoreius
tamquam uinea fertilis in lateribus do¬
museius. & filiieius circumdent mensã
eius. tamquam oliuarum nouellatio:
Ergo perdiderunt mercedem suam. qui
propterdm̃ &iam uxores ducere nolue¬
runt : sed ait. qui noluit ducere uxorem:
qualiter me ds̃ benedicet & immo uero
aut sic te benedicit aut non te benedicit:
Aperte dicta sententia est. ecce sic bene¬
dicetur homo quitimet dnm : Quidergo
sibi hoc uult fr̃s  nedesiderando tempo¬
ralem & terrenam felicitatem. perda¬
mus caelestem prophetatam: quam in¬
uolucrum nobis constituit: in uolu¬
crum hoc. nescio quidhabet intus:
Meminit autem caritas uñr cum supe¬
riorem psalmum uobis tractarem
qui est ante istum. in currisse nos in
quendam uersum obscurum ubi di¬
ctum est: Sicut sagittae inmanu po¬
tentis. sic filii excussorum: Et cum
qua ereremus qui sint filii excussorũ.
uisum esse nobis suggerente quan¬
tum credimus dño. filios excussorum

Expanded text:
sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Quomodo? Ut sit uxor ejus tanquam vinea fertilis in lateribus domus ejus, et filii ejus circumdent mensam ejus, tanquam olivarum novellatio. Ergo perdiderunt mercedem suam, qui propter Deum etiam uxores ducere noluerunt? Sed ait qui noluit ducere uxorem: Aliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» 2. Quid ergo sibi hoc vult, fratres? Ne desiderando temporalem et terrenam felicitatem, perdamus coelestem, Propheta tanquam involucrum nobis constituit. Involucrum hoc nescio quid habet intus. Meminit autem Charitas vestra, cum superiorem psalmum vobis tractarem, qui est ante istum, incurrisse nos in quemdam versum obscurum, ubi dictum est, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum» ; et cum quaereremus qui sint «filii excussorum,» visum esse nobis, suggerente quantum credimus Domino, filios excussorum
Abbreviated transcription (Latin):
mei istabona sunt : sed non omnes dies
uitaetuae uides : Non enim quando exis
decorpore moreris. per seuerat uita tua:
Corpus moritur : seduita & sp̃s perseuera¬
tur: Oculi nonuident. quia discessit qui
peroculos uidebat ubicumq est qui per
oculos uidebat: uidet aliquid non enim
mortuus erat diuesille qui induebatur

Expanded text:
mei, ista bona sunt, sed non omnes dies mei, ista bona sunt, sed non omnes dies vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in ter
Abbreviated transcription (Latin):
Veniente morte. moritur omnis aetas:
Quodoptas gredus aetatis. simul optas&
tibi filii in terra tecum uicturi.: A te poti¬
us exclusuri & successuri : Ad eos gaudes
qui natisunt : ut excludaris: Natienim
pueri : tamquam hocdicant parentibus
suis eia. cogitate ire hinc. agamus &
nos minimum nr̃m: Minus est enim
generis humani. tota uita temptatio¬
nis quia dictum est uniuersa uanitas.
omnis homo uiuens: Et tamen sigaude¬
tur ad filios suecessuros. quanto gauden¬
dum est ad filioscum quibus permanebi¬
mus: & ad illum patrem cuinati sumus
non moriturum : sed ut noscum illo uiua¬
mus: Ipsa sunt bona hierusalem: quia
ipsa sunt: Benedicatte ergo dñs exsion:
& uideas quaebona sunt hierusalem:
Uon ista quae adtendisbona. caecus uides
uideas. sed illabona quae corde uidentur:
Et quamdiu uidebo bona hierusalem:
OMNES DIES UITAC IUAE
Sedsiuitatua aeterna fuerit. In aeternum
uidebis bona hierusalem: Si autem fr̃s

Expanded text:
veniente morte, moritur omnis aetas. veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas etibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, sed ut nos cum illo semper vivamus? Ipsa sunt bona Jerusalem, quia ipsa sunt. «Benedicat te» ergo «Dominus ex Sion; et videas quae bona sunt Jerusalem.» Nam ista quae attendis bona, caecus vides. «Videas,» sed illa bona quae corde videntur. Et quamdiu videbo bona Jerusalem? «Omnes dies vitae tuae.» Sed si vita tua aeterna fuerit, in aeternum videbis bona Jerusalem. Si autem , fratres
Abbreviated transcription (Latin):
magis cogita quomodo nutrias quinati¬
sunt . quam ut nascantur: Nonenim iam
felicitas est habere filios: sed bonos habere:
Denutriendis labonr sinati fuerint: Siau¬
tem nonnati age gnrtias dõ: sorte minus
sollicitus eris. & tamensterilis non reman¬
sisti illius matris: forte perte nascuntur
spĩtaliter : Deista matre: qui sunt in no¬
uellis oliuarum circum euntes mensam
dñi consoletur ergo teds̃ ut uideas bona
hierusalem : illa enimbona sunt : Quare
sunt s quia aeternasunt: Quare sunt s
quia ibi est rex. ego sum qui sum: Ista uero
bona sunt: & non sunt: Non enim stant.
labuntur : fluunt. filii sunt paruuli:
Blandiris partulis. blandiuntur paruu¬
li Num quid stant in eo  sedoptas ut
crescant: ut accedat aetasoptas: Seduide
quia cum accedit una: Altenr moritur:
Ueniente pueritia: moritur infantia:
Veniente adolescentia: moritur pueritia
Veniente iuuentute : moritur adolescentia
Veniente senectute: moritur iuuentuꝰ

Expanded text:
magis cogita quomodo nutrias qui natmagis cogita quomodo nutrias qui natsunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Consoletur ergo te Dominus, ut «videas bona Jerusalem.» Illa enim bona «sunt.» Quare «sunt?» Quia aeterna sunt. Quare «sunt?» Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus;
Abbreviated transcription (Latin):
ibi quam hic: Siergo habemus: quare
habemus & quia timemus dnm : Ecce
sic benedicetur homo quitimetdnm:
Illeest homo qui sunt homines. & ipsi
homines homo. quia multiunum : quia
EXSION Coepenrsenim adtende¬
re : ecce sic benedicetur homo quitimet
dnm̃: Iam foste oculitui uide̾ant per
illos qui nontiment dnm : & uideant ibi
uxores fecundas filios habundantes
circum ire mensam patris sui: nescio
qua ibas: Benedicat te dñs. sed exsion:
Noliquaerere illas benedictiones quae
non exsion: Non benedixit dñs tales
fr̃smei benedictio ista dñi est: Aut si
datilla sed nonuides: quia & pecoribus
dedit Nonergo desion est ista benedicti
bona non sunt hierusalem : Vis uidere
quia non sunt bona hierusalem : & auibus
dictum est. crescite & multiplicamini:
Promagno uis habere quod auib: donatũ
est: uoce quidem dĩ donatum est: Quis ne¬
sciat &s sedutere bonis istissiaccipis: &

Expanded text:
ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare ibi quam hic. 14. Si ergo habemus, quare habemus? Quia timemus Dominum. «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Ille est «homo,» qui sunt homines; et ipsi homines, «homo:» quia multi unum, quia ex Sion.» Coeperas enim attendere, «Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum:» jam forte oculi tui ibant per illos qui non timent Dominum, et videbant ibi uxores fecundas, filios abundantes circuire mensam patris sui; nescio qua ibas: «Benedicat te Dominus,» sed «ex Sion.» Noli quaerere illas benedictiones quae non sunt ex Sion. Non benedixit Dominus tales, fratres mei? Benedictio ista Domini est: aut si d non vides quia et pecoribus dedit? Non ergo de Sion est ista benedictiobona non sunt Jerusalem. Vis videre quia non sunt bona Jerusalem? Et avibus dictum est, «Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et
Abbreviated transcription (Latin):
debent. ẽẽ. filii: qualeso pacifici: Quare
pacificio quia ipsi filiidĩ uocabuntur
Quia ergo in oliua fructus est pacis. oleum
enim pacem significat. quia caritatem
significat: Sine caritate nulla pax est
Et manifestum est quia qui diuiserunt
pacem : non habent caritatem : Vnde
iam exposui caritati uñre quare colum¬
ba folia cum fructu postauit adarcam:
ut significaret quia & illi quiforis bapti¬
tatisunt. sicut ligna illa extrix arcam
baptizati sunt: non sola folia habuer
idest uerba sola: sed habuerunt & fructũ
quod est caritas: Ipsa columba illos re¬
portat ad arcam: & ueniunt adunitatẽ
Talesergo filii debent. eẽ. incircuitu men¬
sedni: uelut nouellatio oliuarum.
uxorem. filios nepotes & te foste non
habere: noli telare: uide quodinte
completum est sed spĩtaliter: An foste
nones in membris sinonibies : plange.
quia nechic nec ibi: Si autemibi securus¬
esto quia &si ibi &si non hic. fructuosius

Expanded text:
debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? . Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ; ut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securusesto; quia etsi ibi et non hic, fructuosius
Abbreviated transcription (Latin):
quae mihi mater: Quare o. Ergo &¬
petrus & iohannes & ia cobus & alii apo¬
stoli patres non habuerunt in terra os
quideis dicit : nolite uo
re patrem supertenrm: unus est enĩ
paterur̃ qui in caelisest: Quodergo in
patre docebat discipulos: hoc inmatre
ipse demonstriruit: Vultenim dñs
ut consanguinitatibus terrenis prrepo¬
namus dm̃: Defer patriqui a paterest.
deferdõ qui ads̃est: Cenenr uitte pater
ad commodando carnem suam. crea¬
uit teds̃ adhibendo potentiam suam:
Ueira scatur pater cumdsilli pnreponit᷑.
immo gaudeat sibi tantum deferri utille
inuentus. eẽt. qui ei deberet proponi.
Ergo quid dicam & dñs quidait : Quae
mihi mater. & qui fratres& Exten¬
dit manus superdiscipulos suos & ait :
ecce matermea & fr̃s mei: Fnrtres
enrnt : mater quomodo erarnto addi¬
dit & qui fecerit uoluntatem patris
mei : ipsemihi frater & soror & mater
inquibus intellegis coniugem. in illis
matrem in illis filios: Dicatur ergo quales

Expanded text:
 Quare? Ergo Petrus et Joannes et Jacobus, et alii Apostoli patres non habuerunt in terra? Et tamen quid eis dicit? «Nolite vobis dicere patrem super terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce mater mea et fratres mei.» Fratres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et mater in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales
Abbreviated transcription (Latin):
catis linguae minutissimis: quisabsti¬
net e sed foste dicis: parua sunt: reus
erit inquit. gehennae ignis: Si par¬
uum tibi uidetur aut modicum. fra¬
tridicere fatue. uel gehennaignis
uideatur tibi magna: Si contempne¬
bas minus peccatum: uel poene mag¬
Sed dicis : mi¬
nora sunt : minuta sunt : sine quibus
non potest ista uita: Congere minu¬
ta & faciunt ingentem aceruum
Nam & grana minuta sunt. E tam̃
massam faciunt: Etguttae minu¬
taesunt: & flumina implent: & mo
les trahunt: Ideo &ille considerans
quam multa minuta peccata cotidi¬
ana committat homo Sinihil ali¬
ud uel percogitationes & linguam-
Adtendit quam multa sunt: & siad¬
tendit quamminuta sunt. Uidit
permulta minuta fieri aceruum
magnum. & non quasi peccata sua
pristina cogitans. sed ipsam fragi¬
litatem humanam iam ascendens
clamat : De profundis clamaui ad
Fiant aurestuae intendentes. IN
uocem de precationis meae: Si ini¬
quitatem obseruabieris dñe .: dñe

Expanded text:
catis linguae minutissimis quis absticatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si parvum tibi videbatur aut modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae maged dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat: «De profundis clamavi ad Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris Domine; Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
& deprecatus ueniam dederis. ut
possis libera fronte dicere in preci¬
bustuis quas tibi iuris peritus cae¬
lestis dictauit Dimitte nobis de¬
bita nostra sicut &nos dimittimus
debitoribus nostris
Didicisti por¬
tare onera fratristui. ut & alius
postet siqua sunt tua. & fiatn uobis
quod ait apostolus: Inuicem onera
uestra postate. & sic implebitis legem
xp̃i: Ita securus cantas quod modo
non seruat: nec sustinet dñm: Nec si
uelit sustinere: causaest. quare susti¬
neat: Inaniter sustinet: Ue¬
Venturus
estenim dñs. &inuenturus peccatatua:
Quod autem perfecta iustitia uixisti.
Non est inuenturus homicidium
Foste. grauiasunt enim. & ualde
maiora: Nonest inuenturus adulte¬
rium. Nonest inuenturus fusta
Non est inuenturus rapinam. Non
est inuenturus maleficia. Non est
inuenturus idolatria. Non est ista
inuenturus: Nihilẽergo inuenturus.
Audi sermonem euangelii: Quidixe¬
rit fratrisuo fatue Abistis &iam pec¬

Expanded text:
et deprecatus veniam dederis, ut et deprecatus veniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua sunt tua, et fiat in vobis quod ait Apostolus, «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Ita securus cantas quod modo non servat, nec sustinet Dominum; nec, si velit sustinere, causa est quare sustineat; inaniter sustinet. Venturus est enim Dominus, et inventurus peccata tua; quod perfecta autem justitia vixisti, non inventurus. Homicidia forte, gravia sunt enim et valde majora, non est inventurus; adulterium non est inventurus, furta non est inventurus, rapinam non est inventurus, maleficia non est inventurus, idololatriam ninventurus. Nihil ergo est inventurus? Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam pec
Abbreviated transcription (Latin):
nit super alterum : Sed cum &ip¬
se defecerit. tollit se ab anteriore
paste. redit posterius ut &ipse
in altero requiescat: & sic portant
onerasua. & perueniunt ad quod
desirant. & non patiuntur naufra¬
gium. quia quasi nauis est illis ca¬
ritas : Itaque caritas portat one¬
ra. sed nontimet. Ne prematur
oneribus Nepeccatissuis unus¬
quisque prematur adtendat : Nam
quando postas infirmitatem fratris
tui. Nonte onerant peccata ipsius:
Plane si consentias iamtua te premunT.
non alterius: Quis quis enim consen¬
serit peccatori. Non alienis sed suis
grauatur: Consensio enim ad pec¬
catum alterius. tuum fit peccatum
Etnonest quare quaeraris. quod pec¬
cata aliena te premunt: Dicitur
enim tibi: premuntte. sed tua: Uidis¬
ti furem. cucurristi cumeo: quid est
hoc pedibus ambulasti ad fustum.
immo mente coniunxifti te fusto:
Quodipsius solum erat. factum est
&tuum quia placuit tibi: Siautẽ
displicuerit tibi & orabis proeo.

Expanded text:
nit super alterum: sed cum et ipnit super alterum: sed cum et ipse defecerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur talibus oneribus: ne peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo,
Abbreviated transcription (Latin):
bent caritatem: Qui non habenit
caritatem : graues sunt sibi: Quiaũ
habent caritatem : postant se : Le .IIͦ.
sitte aliquis : petit ueniam. si non di¬
mittis: non portas onus fratris
tui: Sidimittis. postas infirmum:¬
Et tusi forte in aliquam infirmi¬
tatem caecĩderis : quasi homo opor¬
tet ut sicte opostet ille quem ad¬
modum &tu: Audi quid praeces¬
serit: Fratres inquit. si praeoccu¬
patus fuerit homo in aliquo delic¬
to uos quispiritales estis instrui¬
te huius modi in spũ lenitatis: Et
ne foste quia spiritales monuerat.
uelut securisibi uiderentur. con¬
tinuo subiecit: Intendens teipsum.
ne &tu temptẽris Deinde quod
commemoraui sub iunxit: Alter
alterius onera postate. & sic ad¬
implebitis legem xp̃i: Uride
dicit: Etpropter legemtuamsus¬
tinuitedñe : Dicuntur cerui quan¬
do transeunt freta in proximas
insulas pascuae gratia: capita suꝑ
inuicem ponere : Etunus qui an¬
teest solus postat caput. & non po¬

Expanded text:
bent charitatem? Qui non habent bent charitatem? Qui non habent charitatem, graves sunt sibi; qui autem habent charitatem, portant se. Laesit sit te aliquis, petit veniam; si non dimittis, non portas onus fratris tui. Si dimittis, poEt tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praecesserit: «Fratres,» inquit, «si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis.» Et ne forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput et non po
Abbreviated transcription (Latin):
du cum illo non concordas: Concor¬
das autem : cum coeperitte delec¬
tare facere quod dicit sermodĩ
Iamquierat aduersarius: fit ami¬
cus : Sic finita uiã nonerit quite
tradat iudici. Ergo propterlegẽ
tuam sustinuite d ñe : quia dignatus
es legem misericordiae afferre:
mihi dimittere omnia peccata mea.
da remihi decetero monita: Nete
offendam in ipsis monitis: Si quid
foste titubauero: dedistimihi re¬
medium quote orem dicens: Di¬
mitte nobis debita nostra: sicut & nos
dimittimus debitoribus nostris : Hanc
legem statuisti mihi: ut quo modo di¬
mitto dimittatur mihi: Propterhanc
legem: sustinuitedñe: Exspecta ui
quando uenias: &liberes ab omni ne¬
cessitate : Quia in ipsa necessitate.
Non deseruisti legem misericordi¬
ae : Audi quam legem dicat : si non¬
dum intellexisti: Quialegem mo¬
do dicit caritatis: Audi apostolum:
Inuicem onera uestra postate. &
sic implebitis legem xp̃i: Quipor¬
tat inuicem onerasua: Nisi qui ha¬

Expanded text:
diu cum illo non concordas. Concordiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit amicus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici. Ergo «propter legem tuam sustinui te, Domine;» quia dignatus es legem misericodiae afferre, mihi dimittere omnia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Hanc legem statuisti mihi, ut quomodo dimitto, dimittatur mihi. «Propter» hanc «legem sustinui te, Domine.» Exspectavi quando venias et liberes ab omni necessitate, quia in ipsa necessitate non deseruisti legem misericordiae. 4. Audi quam legem dicat, si nondum intellexisti quia legem modo dicit charitatis; audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Qui portant invicem onera sua, nisi qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
SUSTINUITE DNO
Quamlegemo quaereos fecit:
dataestenim lex scã iusta. bona iu¬
daeis: sed reos eos potuit facere:
Nondataest lex quaeposset uiuifica¬
re : sed qua eostenderet peccata pecca¬
tori: Peccator enim oblitus erat
se. Nec uidebatse  Data est illilex.
utuideret se: Fecitreum lex: libe¬
riuit lator lator legis. Lator
enim legis imperator est : Lex da¬
ta est quaeterreat & constringat
in reatum. & non soluit lex apecca¬
tis. sed ostendit peccata. Etfoste
subipsa lege positus anim aduestit
ifte in pro fundo quanta fecerit con¬
tra legem. & sic exclamauit dicens
Siiniquitatem obseruaberis dñe.
dñe quis sustinebito estergolex mi¬
seri cordiaedi. lex propitiationis dĩ.
illa timoris fuit Est alia lex cari¬
tatis. Lex caritatis dat ueniam pec¬
catis: Delet praeterita. Ammonet
defuturis Iniuiam non deserit co¬
mitem: comes fitei quem ducit in
uia : Sed concordandum est cumad¬
uersario dumes cum illo inuia : Est
enim sermodĩ aduersariustuus: quã¬

Expanded text:
sustinui te, Domine.» Quam legem? Quae reos fecit? Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamavit dicens, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Est ergo lex misericordiae Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est alia lex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
DAUTUR ETAUERTAUTUR
RETRORSuM OMUES qui
ODERUΝΙ SIΟ: Quioderunt
sion: oderunt ecclesiam: Sion ecclesia.
est: & qui intrarnt in ecclesiam ficte:
oderunt ecclesiam: Qui nolunt ob¬
seruare uerbum dĩ : oderunt eccle¬
siam: Sed super dorsum meum fa¬
bricauerunt Quid factunx est eccle¬

Expanded text:
dantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.» Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum fabricaverunt.» Quid factu
Abbreviated transcription (Latin):
quimanipulos colligit : Haec deillis
dixit: Nonergo supra illos iste tran¬
siens benedixit: & impletum est
& iam perillum quod ipsedixit : Et
non dixerunt transeuntes uiam. be¬
diximus uos in nominedñi: Et
isti transeuntes siue prophetae.
siue patriarchae: siue apostoli.
quicum que transierunt: sibene
uiuimus fratres benedixerunt nos
in nominedñi: Quandome inquit
benedixit paulus & quandome
benedixit petrus: Ad tende inscriptu¬
ris: uidesibeneuiuis: & uideibi benedic¬
tum tefuisse: Omnes beneuiuentes
benedixerunt : & quomodo benedix¬
erunto In inomin e dñi : Non in nomi¬
nesuo sicut haeretici: Quienim di¬
cunt quod nos damus hoc est sc̃m in
nominesuo uolunt benedicere : Non
in nominedñi: Quiautem dicunt
non scificat nisids̃ necquis quam est
bonus nisidonodĩ: Ipsi in nomine
dñi benedicunt : Non in nominesu¬
o Qui amihi sunt sponsi. Nolunt eẽ:
adulteri sponsae: EXPLICNT

Expanded text:
qui manipulos colligit.» Haec de illis qui manipulos colligit.» Haec de illis dixit. Non ergo supra illos iste transiens benedixit, et impletum est etiam per illum, quod ipse dixit: «Et non dixerunt transeuntes viam, Benediximus vos in nomine Domini.» Et isti transeuntes sive Prophetae, sive Patriarchae, sive Apostoli, quicumque transierunt, si bene vivimus, fratres, benedixerunt nos «in nomine Domini.» Quando me, inquis, benedixit Paulus? quando me benedixit Petrus? Attende in Scripturis, vide si bene vivis, et vide ibi benedictum te fuisse. Omnes bene viventes benedixerunt. Et quomodo benedixerunt? «In nomine Domini;» non in nomine suo, sicut haeretici. Qui enim dicunt, Quod nos damus, hoc est sanctum; in nomine suo volunt benedicere, non in nomine Domini. Qui autem dicunt, Non sanctificat nisi Deus, nec quisquam est bonus nisi dono Dei; ipsi in nomine Domini benedicunt, nos in nomine suo: quia amici sunt sponsi , nolunt esse adulteri sponsae. IN
Abbreviated transcription (Latin):
Quos benedixerunt prophetae
& apostoli& Illos in quibus ra¬
dicem caritatis uiderunt:
Quos autem inuenerunt intectis
eminere & superbire incerui¬
ce scuti sui: dixerunt contra
illos quod futuri erant: benedi¬
ctionem autem super eos non
dederunt. Ergo istos omnes ma¬
los quos portat ecclesia : qui legi¬
tis inscripturis inuenitis male¬
dictos designatos ad antichristũ
pertinere: ad diabolum pertine¬
re : ad paleam pertinere : adtita.¬
niam pertinere: & multa innu¬
merabilia persimilitudinem di¬
cuntur deillif ÷ Quia non omnis qui
rrm quaedeillis bene loquatur : quia
transeuntes uiam non illos benedixe¬
runt: Tran seuntes prophetȩ: omnia
deillis maledixerunt: Ecce &iste quẽ
postam: dauid transiit uiam: Audistis
quid deillis dicit: Dñsiustus concidet
ceruices peccatorũ: confundantur & a¬
uestantur retrorsum omnes quioder̃
sion: Fiant sicut faenum tectorũ qđ
priusquam euellatur aruit: Non reple¬
uit manum suam messor: & sinum suũ

Expanded text:
Quos benedixerunt Prophetae Quos benedixerunt Prophetae et Apostoli? Illos in quibus radicem charitatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum pertinere, ad paleam pertinere, ad zizania pertinere. Et multa innumerabilia per similitudinem dicuntur de illis: «Quia non omnis qui ram quae de illis bene loquatur, quia transeuntes viam non illos benedixerunt. Transeuntes Prophetae omnia de illis mala dixerunt. Ecce et iste quem portamus, David transiit viam; audistis quid de illis dixit: «Dominus justus concidet cervices peccatorum. Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiant sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur aruit. Non replevit manum suam messor, et sinum suum
Abbreviated transcription (Latin):
UII MANUM SUAM
MESSOR EISI NUM
SUUM QUI MANI PU¬
LOS COLLICII. Messo¬
res autem angeli sunt: dñs dicit
ET NONDIXERUNTIRA¬
NSEUNTES UIAM BE¬
NEDICIIODÑI SUPER
UOS. BENEDIXIMUS
UOS IXNO MI NEONI
Nostis enim fartres quando tran¬
situr peropenantes. est consue¬
tudo ut dicatur illis. benedictio
dñi superuos: Et magis ista con¬
suetudo enrt ingente iuda eorum:
Nemo transi ebat & uidebat aliquos
facere aliquod opus in agro uel in
uinea uel in messe uel aliquid eius¬
modi. Non licebat transire sine
benedictione: Alii sunt quima¬
nipulos colligunt : Alii sunt tran¬
seuntes uiam: Quim anipulos
colligunt non de illis replent ma¬
nus. quia non colligitur adhor¬
reum faenum tectorum: Qui
sunt quimanipulos colligunt.
messores: Qui sunt messores &
dñs dixit: Messores autem:¬
sunt angeli: Qui sunt transeun¬
tes& Illi qui iam peruiam istam
idest peruitam istam transie¬
runt. hinc ad patriam: A posto¬
li transeuntes erant in ista uita:
prophetae transeuntes erant:

Expanded text:
vit manum suam vit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit. Messores autem Angeli sunt» , Dominus dicitEt non dixerunt transeuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat et videbat aliquos facere aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid hujusmodi; non licebat transire sine benedictione. Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messores. Qui sunt messores? Dominus dixit: «Messores autem Angeli sunt.» Qui sunt transeuntes? Illi qui jam per viam istam, id est, per vitam istam transierunt hinc ad patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes erant.