comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nescio: Anfortenescio quem ad modũ
dicam quod scio hei mihi qui nescio salt̃
quid nesciam. eccedsm̃s coramte quia¬
non mentior sicut loquor ita est corm̃m
Yn onne tibi confitaur anima mea TE¬
confessione ueridica m&irimetempora
ita ned s̃meus mentior: & quid m&iar
nescio m&ior motũ corporis tempore
Item ipsum tempus non me tior
anuero corporis motũ m&irer quã¬
diu sit &quam diuhinc illuc ꝑueniat
nisi tempus in quo mou&dur m&irer¬
Ipsum ergo tempus unde metior an
tempore breuiore m&imur longius
Sicut spatio cubiti spatium transiri.
sic enim uidemur spatio breuis
syllabȩ mairi spatium longe sillabȩ
atq: id duplum dicere. ita m&imur
spatia carminũ spatiis uersuũ.
& spatia uersuum spatiis pedum
Et spatia pedum spatiis syllabarũ
& spatia longarũ spatiis breuium
ñ in paginis. nam eo modo loca m&im
non tempora sedcum uoces ꝓnun¬
tiando transeunt & dicimus

Expanded text:
nescio? an forte nescio, quemadmodum nescio? an forte nescio, quemadmodum dicam quod scio? ei mihi, qui nescio saltem quid nesciam! ecce, deus meus, coram te, quianon mentior: sicut loquor, ita est cor meunebras meas. Nonne tibi conStetur anima mea confessione ueridica metiri me tempora? ita, domine deus meus, metior et quid metiar nescio. metior motum corporis tempore. item ipsum tempus nonne metior? an uero corporis motum metirer, quamdiu sit et quamdiu hinc illuc perueniat, nisi tempus, in quo mouetur, metireripsum ergo tempus unde metior? an tempore breuiore metimur longius sicut spatio cubiti spatium transtri? sic enim uidemus spatio breuis syllabae metiri spatium longae syllabae atque id duplum dicere. ita metimur spatia carminum spatiis uersuum et spatia uersuum spatiis pedum et spatia pedum spatiis syllabarum et spatia longarum spatiis breuium, non in paginis — nam eo modo loca metimur, non tempora — sed cum uoces pronuntiando transeunt et dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
conlatione dicimꝰ uelut tantũ
hoc quantũ illud. aut duplũ hoc
ad illud & siquid aliud isto modo siaũt
natare potuerimꝰ locorũ spatia
unde & quo ueniat corpus quod mou&ur
uel partes eius si tamquam intornomoue¬
tur possumus dicere quaentum sit tẽpo¬
ris ex quo ab illo loco usq adillum locũ
quom &imur quamdiu sit. quis non sentiat:
quid horum potius tempus dicendum sit
nam & siuariȩ corpus aliquando mou&ur
aliquando stat. non solum motum eius
sed &iam statum tempore m&imur
& dicimus tantum st&it quantum
motum est. aut duplo uel triplo stoit
adid quod motum est. & siquid aliud
nr̃a demensio siue comp̃hendorit
siue existimauerit ut dicisol& plusminꝰ
Non estergo tempus corporis motus &conN¬
fiteor tibidñe ignorare meadhuc quid¬
sit tempus & rursus confiteor tibidñe
scireme intempore istadicere & diu me
iam loqui dxempore atq: ipsum diu non
essediu nisi morã temporis quomodo
igitur hoc scio quando quid sit tempus

Expanded text:
conlatione dicimus, uelut: "tantum hoc, quantum illud" aut: "duplum hoc ad illud" et si quid aliud isto modo. si autem notare potuerimus locorum spatia, unde et quo ueniat corpus, quod mouetur, uel partes eius, si tamquam in torno mouetur, possumus dicere, quantum sit temporis, ex quo ab illo loco usque ad illum locuquo metimur quamdiu sit, quis non sentiat, quid horum potius tempus dicendum sit? nam si et uarie corpus aliquando mouetur, aliquando stat, non solum motum eius, sed etiam statum tempore metimur et dicimus: "tantum stetit, quantum motum est" aut: "duplo uel triplo stetit ad id quod motum est" et si quid aliud nostra dimensio siue conprehenderit siue existimauerit, ut dici solet plus minus. non ergo tempus corporis motus. Et confiteor tibi, domine, ignorare me adhuc, quidsit tempus, et rursus confiteor tibi, domine, scire me in tempore ista dicere et diu me iam loqui de tempore atque ipsum diu non esse diu nisi mora temporis. quomodo igitur hoc scio, quando quid sit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
siergo tunc poterat ecceputa altera
coepit sonare & adhuc sonat continu¬
ato tenore sine ulla distinctione
Metiamur eam dumsonat cum enim
sonare cessauerit iam pra & erita erit
& nonerit quȩ poss& m&iri: metiam
plane & dicimus quanta sitt qe at hert¬

Expanded text:
si ergo tunc poterat, ecce puta altera si ergo tunc poterat, ecce puta altera coepit sonare et adhuc sonat continuato tenore sine ulla distinctione: metiamur eam, dum sonat; cum enim sonare cessauerit, iam praeterita erit et non erit, quae possit metiri. metiamur plane et dicamus, quanta sit. sed adh
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cuius rei nescio & nimirum si non¬
ipsius animi quid enim m&ior : obsecro¬
ds̃ms & dico aut indifinite longius est
hoc tempus quam illud. aut &iam defi¬
nite duplũ est hoc ad illud. tempus m&ior
scio sed non m&ior futurũ quia nondumẽ
Non m&ior p̃sens quia nullo spatio tendit̃
non m&ior p̃teritum quiaiam non est
quid ergo m&ior : an p̃tereuntia tempora
non pra&erita : Sic enim dixeram¬
insiste anime meus &adtende fortiter
ds adiutor nr ipsefecit nos & non ipsi nos
Ad tende ubi albescit ueritas. ecceuota
uox corporis incipit sonare & sonat.
& adhuc sonat. ecce desinit. iamque¬
silentium est & uox illa p̃terita est¬
& non est iam. uox futura erat
ante quam soncer& & non poterat
m&iri quia non dumerat. & nunc
non potest quiaiam non ẽ. tuncergo
poterat cum sonabat quia tunc erat¬
⁊q: quȩ m&iri possessed & tunc non stabat.
ibatenim & pra&eriebat anideo magis
poterat: praderiens igitur tendebatur

Expanded text:
sed cuius rei, nescio, et mirum, si nonipsius animi. quid enim metior, obsecroet dico aut indefinite: "longius est hoc tempus quam illud" aut etiam definite: "duplum est hoc ad illud?" tempus metior, scio; sed non metior futurum, quia nondum est, non metior praesens, quia nullo spatio tenditur, non metior praeteritum, quia iam non est. quid ergo metior? an praetereuntia tempora, non praeterita? sic enim dixeramInsiste, anime meus, et adtende fortiter: deus adiutor noster; ipse fecit nos, et non nos. adtende, ubi albescet ueritas. ecce puta uox corporis incipit sonare et sonat et adhuc sonat et ecce desinit, iamquesilentium est, et uox illa praeterita est et non est iam uox. futura erat, antequam sonaret, et non poterat metiri, quia nondum erat, et nunc non potest, quia iam non est. tunc ergo poterat, cum sonabat, quia tunc erat, quae metiri posset. sed et tunc non stabat; ibat enim et praeteriebat. an ideo magis poterat? praeteriens enim tendebatur
Abbreviated transcription (Latin):
cerni omnino non possent. Suntergo¬
& futura & praderita sine medñe
amplius quaerere spesmea non comn¬
turb&ur intentio mea sienim sunt
futura & pra&erita uolo scire ubi¬
sint quod si nondum ualeo scio tamen

Expanded text:
cerni omnino non possent. sunt ergot futura et praeterita. Sine me, domine, amplius quaerere, spes mea; non conturbetur intentio mea. si enim sunt futura et praeterita, uolo scire, ubi quod si nondum ualeo, scio tamen
Abbreviated transcription (Latin):
& corpus quodita ut uidemus instruxis¬
ti sensibus. compegisti membris. figura
de corcesti proq: eius uniuersitate atq
incolomitate om̃s conatus animantis

Expanded text:
 corpus, quod ita ut videmus instruxisti sensibus, compegisti membris, figura decorasti, proque ejus universitate atque incolumitate omnes conatus animantis
Abbreviated transcription (Latin):
docentem aciubentem & saepe istuc facio
hoc me delectat & abactionib: nocessitatis
quantum rela fari possum ad istam
uoluptatem refugio neq: in his omnib:
quae ꝓcurrens consulenste. inuenio tutũ
locũ animȩ meȩ nisi inte. quo colligant᷑
spaersamea. Nec ate quicquã recedat
exme. &aliquando intromitaetis me
inaffectũ multũ inusitatũ introrsus.
ad nescio quam dulcedinem quȩ si ꝑficia tir
in me nescio quiderit quod uita ista ñerit
Sed recido in haec ȩrum nosis ponderib:
& resorbeo solitis & teneor & multũ
fleo sed multum teneor. Tantũ consu¬
&udinis sarcina digna est. hic esse
ucdeo nec uolo Illic uolo nec ualoo¬
ꝗtMiser ut robiq: ideoque consideriui lan

Expanded text:
docentem ac iubentem. et saepe istuc facio; hoc me delectat, et ab actionibus necessitatis quantum relaxari possum, ad istam uoluptatem refugio. neque in his omnibus, quae percurro consulens te, inuenio tutum locum animae meae nisi in te, quo colligantur sparsa mea nec a te quicquam recedat ex me. et aliquando intromittis me in affectum multum inusitatum introrsus ad nescio quam dulcedinem, quae si perficiatur in me, nescio quid erit, quod uita ista non erit. sed reccido in haec aerumnosis ponderibus et resorbeor solitis et teneor et multum fleo, sed multum teneor. tantum consuetudinis sarcina digna est! hic esse ualeo nec uolo, illic nolo nec ualeo, miser utrubique.. Ideoque consideraui lan
Abbreviated transcription (Latin):
multum fida coniectura sit pig& me
annumercre huic uitȩ meȩ quacmuiuo
in hoc scło ꝰ quantum enim at tin& ced
obliuionis mee tenebras. parilliest
quam uixi in mectris utero. Quodsi &
ininiqui tacte conceptussum & in peccatis
matermea in uterome celuit. ubi oro
te ds̃m̃s ubi dñe ego seruus tuus ubi aut
quando in nocens fui: Csed ecceo mitto
illud tempus & quid mihiiam cumsegse

Expanded text:
multum fida coniectura sit, piget me adnumerare huic uitae meae, quam uiuo in hoc saeculo. quantum enim adtinet ad obliuionis meae tenebras, par illi est, quam uixi in matris utero. quod si et in iniquitate conceptus sum et in peccatis mater mea me in utero aluit, ubi, oro te, deus meus, ubi, domine, ego, seruus tuus, ubi aut quando innocens fui? sed ecce omitto illud tempus: et quid mihi iam cum eo e
Abbreviated transcription (Latin):
cobundante opis egentissimum & illo puno¬
codhuc unocclimento uitamducentem
consortem non pati. S ed blaende tole¬
rantur hȩc Nonquia nulla uł parua
sed quia &atis accessu peritura sunt
quod lic& probes cum ferri ȩquo cinimo
eccdem ipsa non possunt. quaendo in ali¬
quo connosiore dephenduntur s tuitaq

Expanded text:
abundante, opis egentissimum, et illo abundante, opis egentissimum, et illo adhuc uno alimento vitam ducentem, consortem non pati. Sed blande tolerantur haec, non quia nulla vel parva, sed quia aetatis accessu peritura sunt. Quod licet probes, cum ferri aequo animo eadem ipsa non possunt, quando in aliquo annosiore deprehenduntur. 12. Tu itaq
Abbreviated transcription (Latin):
faciam non quidem uberibus sed
escȩ congruenti annis meis. itac & in¬
hicens deridebor atq: rep̃hendar
iuistissime tuncergo rep̃hendenda¬
faciebcm. sed quia rep̃hendentem
intelligere non poteram. Nec mos
rephendendime. nec ratiosinebat
nam & extirpamus & eicimus ista
crescentes. nec uidi quem quam scientẽ
cum aliquid purgat.bona proicere
an protempore &i amilla bona ercant
flendo p&ere &iam quomoxie dacr&.
indignari acriter non subiectis homi¬
nibus liberis & mecioribus hisq: aquib
genitus est multisque p̃terea pruden¬
tioribus non codutum uoluntatis
obtem percentibus feriendo nocereniti¬
quantum potest quicnon oboeditur
imperus quib: ꝑniciose oboe dir&ur¬
Ite imbecillitas membrorum infantiliũ
in nocens est non animus infantium
Vidiego & exꝑtussum ⁊elantem pceruulũ
nondum loquebatur & intuebatur pal¬
lidus amaro cespectu conlaet aneum
suum quis hoc ignorat᷑ expia redicunt
ista matres atq nutrices nescio quibus
infonte lactis ubertim manante atq

Expanded text:
faciam, non quidem uberibus, sed escae congruenti annis meis ita inhians, deridebor atque reprehendar iustissime. tunc ergo reprehendendafaciebam, sed quia reprehendentem intellegere non poteram, nec mos reprehendi me nec ratio sinebat. nam extirpamus et eicimus ista crescentes. nec uidi quemquam scientem, cum aliquid purgat, bona proicere. an pro tempore etiam illa bona erant, flendo petere etiam quod noxie daretur, indignari acriter non subiectis hominibus liberis et maioribus hisque, a quibus genitus est, multisque praeterea prudentioribus non ad nutum uoluntatis obtemperquantum potest, quia non obeditur imperiis quibus perniciose obedireturIta imbecillitas membrorum infantilium innocens est, non animus infantium. Vidi ego et expertus sum zelantem parvulum: nondum loquebatur, et intuebatur pallidus amaro aspectu collactaneum suum. Quis hoc ignorat? Expiare se dicunt ista matres atque nutrices nescio quibus in fonte lactis ubertim manante atque
Abbreviated transcription (Latin):
modo irruerã contentus interim
esse de creueram. nisi caliquid for¬
te qđ magis eligendumeẽt elucer&
ita ille fccustus qui multis laqueus mor¬
tis extitit m̃m quo captus eram rela¬
xareiam coeperat. nec uolens nec sci¬
ens. manus enimtuȩ ds̃m̃s in aebdito
pro uidentiȩ tuȩ ñ deserebant animã
mecm & desconguine cordis matris
meȩ ꝑ laccrimas eius diebus ac noctib:
prome sa crificabaturtibi & egisti
mecum miris modis tuillud egistids̃
m̃s uNam adño gressus hominis di¬
riguntur. & uicm eius uol& : autquȩ

Expanded text:
modo irrueram, contentus interim esse decreveram, nisi aliquid forte quod magis eligendum esset eluceret. Ita ille Faustus, qui multis laqueus mortis exstitit, meum quo captus eram rexare jam coeperat, nec volens nec sciens. Manus enim tuae, Deus meus, in abdito providentiae tuae, non deserebant animam meam; et de sanguine cordis matris meae, per lacrymas ejus diebus ac noctibus pro me sacrificabatur tibi; et egisti mecum miris modis. Tu illud egisti, Deus meus. Nam a Domino gressus hominis diriguntur; et viam ejus volet . Aut quae
Abbreviated transcription (Latin):
Reficientem que fecisti : Egistiergo
mecum ut mihi persucder&urro¬
mam ꝑgere & potius ibidocere qͥđ
docebam carthagintriꝰ & hoc unde
mihi ꝑ suac sum est non p̃teribo confite¬
ritibi qm̃ & in his altissimitui recessus
& p̃sentissima innos misericordiatua
cogitanda & p̃dicanda est: nonideo
romam ꝑgere uolui qđ maciores
quȩstus macior que mihi dignites ab
comicis qui hoc succ debaent promit¬
tebectur. quacm quam & istaduce¬
bantanimum tuncmm. Sed illaerat¬
causc maxima & piene sola quod
audiebaem qui & ius ibi studere ad¬
ulescentes & ordinatiore disci¬
umodo plinȩ co ercitione sedari. Ne in
eius scolam quo magistro non
utuntur passim & ꝑroterue in ru¬
ora asepeos amitti omninonis ille

Expanded text:
reficientem quae fecisti? Egisti ergo mecum, ut mihi persuaderetur Romam pergere et potius ibi docere quod docebam Carthagini. et hoc unde mihi persuasum est, non praeteribo confiteri tibi, quoniam et in his altissimi tui recessus et praesentissima in nos misericordia tua cogitanda et praedicanda est. non ideo Romam pergere uolui, quod maiores quaestus maiorque mihi dignitas ab amicis, qui hoc suadebant, promittebatur — quamquam et ista ducebant animum tunc meum — sed illa eratcausa maxima et paene sola, quod audiebam quietius ibi studere adulescentes et ordinatiore disciplinae cohercitione sedari, ne in eius scholam, quo magistro non utuntur, passim et proterue inruant, nec eos admitti omnino, nisi ille
Abbreviated transcription (Latin):
enim omnis paers uni uerso suo non
congruens : Cum cũt ds̃ cliquid con¬
tracmorem aut pactum quorum¬
lib& iub& & sinum quam ibi factũ est.
faciendum est. & si dimissum instau¬
randum & si institutum non erat.
instituendum est. Sienim regilic&
inciuitate cui regnat iuberealiquid.
quod neq cente illum quis quacm. nec
ipse um quam uisserat. & non contra
soci&atem ciuitatis eius obtempera¬
tur. Immo contra soci&ctem non
obtem peratur. Genera lequippe
pacctum est soci&cctis humanȩ oboedire
regibus suis: Quantom agis ds̃ regna¬
tor uniuersȩ creccturȩ suȩ cedet quȩ ius¬
serit sine dubitatione seruiendum est :
s icut enim in potestatib soci&ectis hu¬
manȩ mccior potestas. minori a d oboe¬
diendum p̃ponitur : itceds̃ omnibus :
Item in feccinoribus ubi libi doest noia¬
cendi siue ꝑ contumeliam siue ꝑ in iu¬
ricom & utrumq: ulciscendicausa.
sicut inimico inimicus uł adipiscendi
alicuius extracõmodi. sicut lactro

Expanded text:
enim omnis pars est suo universo non enim omnis pars est suo universo non congruens. Cum autem Deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet jubet, etsi nunquam ibi factum est, faciendum est: et si omissum, instaurandum; et si institutum non erat, instituendum est. Si enim regi licet in civitate cui regnat, jubere aliquid quod neque ante illum quisquam, nec ipse unquam jusserat; et non contra societatem civitatis ei obtemperatur, imo contra societatem non obtemperatur: generale quippe pacregibus suis — quanto magis deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea quae iusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnibus. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi siue per contumeam siue per iniuriam et utrumque uel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus, uel adipiscendi alicuius extra conmodi, sicut latro
Abbreviated transcription (Latin):
ac p̃cipientem & rep̃hendebã cȩcus
pios pectres non solum sicut ds̃ iube¬
r& cetq: inspirar& utentes p̃senti¬
bus uerum quoq: sicut ds̃ reuelar&¬
futura p̃nunciantes : num quid
celiquando. aut alicubi in iustũ est
diligeredm̃ extoto corde. ex tota
anima extotamente. & diligere
proximum tam quacmte ipsum ÷¬
Itaq flagitia quȩ sunt contranatu¬
ram. Ubique ccsemꝑ detestan¬
dec atq punienda sunt. Qucc lice
so domitarum fuerunt. quȩsi om̃s
gentes facerent : eodem criminis
recctu diuinc lege tenerentur¬
Quȩnonsic fecit. homines ut se illo ute¬
rentur modo : Uolatur quippe
ipsa soci&as. quȩ cumdõ nobis ẽẽ de¬
b&. Cum eademnatura cuius ille
auctor est. Libidinis ꝑuersitate pol¬
luitur : quȩ aũt contramores homi¬
num sunt flagitia promorum diuer¬
sitacte uitaenda sunt. ut pactũ inter
se ciuitectis aut gentis consu&udine
uł lege firmatum nulla ciuis aut¬
a peregrini libidine uiol&ur : Turpis

Expanded text:
ac praecipientem. et reprehendebam caecus ac praecipientem. et reprehendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelarfutura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligere proximum tamquamItaque flagitia quae sunt contra naturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerenturquae non sic fecit homines ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum eadem natura, cujus ille auctor est, libidinis perversitate polluitur. Quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diversitate vitanda sunt; ut pactum inter se civitatis aut gentis consuetudine vel lege firmatum, nulla civis aut peregrini libidine violetur. Turpis
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia uacria est & muttebilis
s ed tempora quib: p̃sid& non parit̃
eunt tempora enim sunt : homines
aũt quorum uit a suꝑ terrã breuis
est. quic sensu non uolent causas
contexere scłorum priorum alic¬
rumq gentium quas exꝑti ñ sunt
cum his quacsex ꝑtisunt: In uno aut
corpore uel die uł domo facilepos¬
sunt uidere quid cui membro
quib: mom̃tis quib: partib: ꝑsonis¬
ue congrucet : in illis offenduntur.
hic seruiunt: hȩc ego tunc nesciebã
& non aduertebam. & feriebant
undiq: istac oculos meos & non uide¬
non mihi licebat ponere pedem
quem lib& ubilib&. Sed in clio atq
alio m&ro ccliter cetq: cliter & inuno
cliquo uersu non omnib: locis eundẽ
pedem & cers ipsac qua canebã non
habebat celiud clibi sed om̃asimul
& non intuebar iustitiam cui seruirenł
boni & sc̃ihomines longe excellenti¬
us atq sublimius haberesimulom̃ ca
quȩ p̃cepit & nulla exparte uariari¬
& tamen uacriis temporib: non om̃a
simul sed propria distribuentem

Expanded text:
iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet, non pariter eunt; tempora enim sunt. homines autem, quorum uita super terram breuis est, quia sensu non ualent causas contexere saeculorum priorum aliarumque gentium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidenon mihi licebat ponere pedem quemlibet et ubilibet, sed in alio atque alio metro aliter atque aliter et in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedem; et ars ipsa, qua canebam, non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia simul, sed propria distribuentem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est errando eis esse uoluptati atq¬
G.z. derisui Ideoq: illos planos quos ma¬
themacticos uocant plane consulere
non desistebam. Quod quasi nullum eis
ess& sacrificium & nullȩ p̃ces adeliquẽ
sp̃m obdiuinationem dirigerentur

Expanded text:
hoc est errando eis esse uoluptati atqhoc est errando eis esse uoluptati atque derisui? Itaque illos planos, quos mathematicos uocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium et nullae preces ad aliquem spiritum ob diuinationem dirigerentur
Abbreviated transcription (Latin):
nerandi gratia & pactum libi donosi
amoris ubi proles &iam contra uotum
nacscitur. quac muis iam nceta cogatse
diligi . Recolo &iam cummihi theatri¬
ci carminis. certamen in ire placiuss&:
mandassemihi nescio quem arus picem
quid eidare uellem mercedis uincerẽ
Meccũt fi eda illa sa cramenta de cestatũ
& abhominatum respondisse nec si
corona illa ess& immortaliter aurea
muscam prouictoriamea nec arisinere :¬
E
Necaturus enim erat ille insacrificus
sius anim ancia & illis honorib inui¬
tacturus mihi suffragatura dȩmonia
uidebactur. Sed hoc quoq mcclũ non ex
tucc castitate repudiaui ds̃ cordis
mei nonenim amare teno ueram.
Quinisi fulgores corporeos cogitarenon
noueram : Talib: enim figmentis sus¬
pirans anima non ne fornicatur abste :¬
Etfidit instelsis & pascit uentos. Sed
uidelic& sacrificari prome nollem dȩ¬
monibus. quibus me illa suꝑ stitione
ipse sacrificabam. Quid estenim aliud
uentos pascere quam ipsos pascere¬

Expanded text:
nerandi gratia, et pactum libidinosi nerandi gratia, et pactum libidinosi amoris, ubi proles etiam contra. uotum nascitur, quamuis iam nata cogat se diligi. Recolo etiam, cum mihi theatrici carminis certamen inire placuisset, mandasse mihi nescio quem haruspicem, quid ei dare uellem mercedis, ut uincerem, me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum respondisse, nec si corona illa ita esset inmortaliter aurea, muscam pro uictoria mea necari sinere. necaturus enim erat ille in sacrificiis suis animantia et illis honoribus inuitaturus mihi suffragatura daemonia uidebatur. sed hoc quoque malum non ex tua castitate repudiaui, deus cordis mei. non enim amare te noueram, qui nisi. fulgores corporeos cogitare non noueram. talibus enim figmentis suspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pascit uentos? sed uidelicet sacrificari pro me nollem daemonibus, quibus me illa superstitione ipse sacrificabam. quid est enim aliud uentos pascere quam ipsos pascer
Abbreviated transcription (Latin):
est nisi sugens lactuum aut fruens
tecybo qui non corrumpitur : & quis
homo est quilib& homo cum sit homo
Sedinͣ rideantnos fortes & potentes.
nos ccũt in firmi & in opes confite amur
tibi . docebam illis in annis artẽ recho¬
ricam & uictoriosam loquacitatem
uictus cupiditate uendebam. Malebã
tam̃ dñe tuscis bonos habere disci¬
pulos sicut appellantur boni & eos
sinedolo docebamdolos. non quibus
contra caput in nocentis agerent. Sed
cliquando procapite nocentis. & ds̃
uidisti delonginquo lapscentem in lubri¬
co. & inmulto fumo scintillantem fidem
meam quam ex hibebam in illomagis¬
terio diligentib: ustitatem & quȩrenti¬
bus mendacium socius eorum. In illis an¬
nis uncm habebam non eo qđ legitimũ
uocatur coniugio cognitam. sed quã
indec gauerat ucegus crdor in obs pru¬
dentiȩ sed unam tam. ei quoq: seruans
tori fidem. inqua sanȩ experire exem¬
plomeo quid distar& inter coniugalis
placiti modum qđ foederatũ ess& ge¬

Expanded text:
est, nisi sugens lac tuum aut fruons est, nisi sugens lac tuum aut fruons tc cibo, qui non corrumpitur? et quis homo est quilibet homo, cum sit homo? sed inrideant nos fortes et potentes, nos autem infirmi et inopes confiteamur tibi. Docebam in illis annis artem rhetoricam et uictoriosam loquacitatem uictus cupiditate uendebam. malebam tamen, domine, tu scis, bonos habere discipulos, sicut appellantur boni, et eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput innocentis agerent, sed aliquando pro capite nocentis. et, deus, uidisti de longinquo lapsantem in lubrico et in multo fumo sciiitillantem fidem meam, quam exhibebam in illo magisterio diligentibus uanitatem et quaerentibus mendacium, socius eorum. in illis annis unam habebam non eo quod legitimum \'uocatur coniugio cognitam, sed quam indagauerat uagus ardor inops prudentiae; sed unam tamen, ei quoque seruans tori fidem, in qua sane experirer exemplo meo, quid distaret inter coniugalis placiti modum, quod foederatum esset ge
Abbreviated transcription (Latin):
fallentes in uccriis cupiditctib & palaẽ
ꝑdoctrinas quas liberales uocant:
occulte aũt falso nomine religionis
hic suꝑbi ibi suꝑstitiosi ubiuceni acpo¬
pulccris głȩ sectantes incnitatem usq
ad thectricos placusus & contenciosa
carmina & ccgonem coronarum fȩne¬
crum & spec taculorum nugas & intẽ¬
perantiam libi dinum illa cautẽ purga¬
rinos cbistis sordib:: ex p&entescum eis
qui cppellarentur elȩcti & scĩ cefferremꝰ
esccs. Dequib: nobis in officina ccquecli¬
culisui fabricarent anglos & deos per
quos liberaremur. & sectabar ista atq
faciebam cum amicis meis ꝓmeac mecũ
deceptis. In rideantine arro gantes &
nondum sa lubriter prostrati & elisi
decoramea in lacude tua : Sine meobse¬
cro & dacmihi circumire p̃senti memo¬
ria p̃teritos circuitus erroris mei. &
immolare tibi hostiam iubilationis
Quidenim sum egomihi sinete. nisidux
in p̃ceps: Aut quid sum : cũ mihibene

Expanded text:
fallentes in uariis cupiditatibus et palam per fallentes in uariis cupiditatibus et palam per doctrinas, quas liberales uocant, occulte autem falso nomine religionis, hic superbi, ibi superstitiosi, ubique uani, hac popularis gloriae sectantes inanitatem usque ad theatricos plausus et contentiosa carmina et agonem coronarum faenearum et spectaculorum nugas et intemperantiam libidinum, illae autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis, qui appellarentur electi et sancti, aiferremus escas, de quiljus nobis in officina aqualiculi sui fabricarent angelos et deos, per quos liberaremur. et sectabar ista atque faciebam cum amicis meis per me ac mecum deceptis. inrideant me arrogantes et nondum salubriter prostrati et elisidecora mea in laude tua. sine me, oblielTo, et da mihi circuire praesenti memoria prae-, teritos circuitus erroris mei et immolare tibi hostiam iubilationis. quid enim sum ego mihi sine te nisi dux in praeceps? aut quid smn, cum mihi bene
Abbreviated transcription (Latin):
nullis quȩstiunculis iam multos impe¬
ritos excegitassem sicut illa indicaue¬
ratei S edinquit sine illum ibi tantum
roga pro eodñm. ipse el eͥgendo reppe¬
ri& quisille sit error & quanta impie¬
tces Si mul &iam narrauit sequoq: par¬
uulũ ccseducta matresua dectũ fuisse
manicheis & om̃s pȩne non legisse tantũ
uerum &icm scriptitesse libros eorũ
Sibiq: cepparuisse nullo contra dispu¬
tante & conuincente quas ess& illa
secta fugienda Itcq fugisse. quȩcum
ille dixiss& cetq: illa noll& codquiescere
sed instar& magis dep̃cando & ubtim
flendo ut meuider& & mecum disse¬
rer&. Illeiam substoma cans tȩdio¬
Vade inquit cime ita uiuas. fieriñ ꝑ
potest ut filius istarum lacrimarum
pereat: quod illa itcse accepisse int̃
conloquia sua mecum sȩpe recor daba¬
tur. acsidecȩlo sonuiss&:¬
eridem tempus annorum nouẽ
abunde uicesimoanno &ctis
mecce : usq ad duo de tricesimum sedu¬
cebamur & seducebamus: fasiatq

Expanded text:
nullis quaestiunculis iam multos inpenullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substomachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de caelo sonuissidem tempus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad duodetricensimum, seducebamur et seducebamus falsi atque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sȩpe surgeconarer & grauius alli¬
derer: uolutatus sum. Cũ tam̃ illa uidua
castapia. & sobria quacles amas iam
quidem speclacrior sed fleui & gemi¬
tu non segnior. nondes iner& horis
omnib: orationum succrum deme
plangere adte. & intrabant in cons¬
pectum tuum p̃ces eius : & metam̃ di¬
mittebces adhuc uolui & in uolui illa¬
CIr. cacligine : & dedisti calterum responsũ:
iterum quod recolo Nam & multa
p̃tereo propt̃ qđ propero cedec quȩ¬
me mcegis urguent confiteritibi & mul¬
IS tec non memini: de distiergo alterũ
ꝑ scccer dotemtuũ quendccm ep̃m
nutritum in ecclesia & exercitatum
in libristuis. Quem cum illa femina
rogass& ut dignar&ur mecum con¬
loqui & refellere errores meos & de¬
docereme mala ac docerebona.
Ecciebat enim hoc quos forte idon eos
inueniss& noluit ille prudent̃ sane
quantum sensi postec Res ponditenim
meccdhuc esse indocilem eo qđ in flec¬
tus essem nouitate haeresis illius. & non¬

Expanded text:
cum saepe surgere conarer et grauius allicum saepe surgere conarer et grauius alliderer, uolutatus sum, cum tamen illa uidua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et dedisti alterum responsum interim, quod recolo. nam et multa praetereo, propter quod propero ad ea quame magis urguent confiteri tibi, et multa non memini. dedisti ergo alterum per sacerdotem tuum, quendam episcopum nutritum in ecclesia et exercitatum in libris tuis. quem cum illa femina rogasset, ut dignaretur mecum conloqui et refellere errores meos et dedocere me mala ac docere bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et non
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde hoc: nisi quia erant aurestuae
adcoreius O tubone omni potens
siccuras unum quemq: nr̃m. tam quã
solũ cures. & sicom̃s. tamquã sin¬
gulos: unde illud &iam quod cum
mihi narrass& ipsum uisum &ego
cdidtrahere concrer. ut illa se
potius non desperar& futuram eẽ
quod eram : continuo sine cliqualesi¬
tatione: Non inquit. non enĩmihi
dictum est. ubi ille ibi&tu.: sedubitu
ibi & ille : Confiteor tibichĩe recorda¬
tionem meam: quantum recolo qđ sȩpe
nonta cui complius meisto ꝑmatrem¬
uigilantem responsotuo. quod tam
uicina int̃ p̃tactionis falsitate turba¬
ta non est. & tã cito uidit qđ uidendũ
fuit. qđ ego certe ante quam dixiss&
non uideram & iamtu in fuisse cõmotũ
quac mipso somnio quod seminȩ piȩgau¬
dium tanto postfuturum cd consoloc¬
tionem tunc p̃sentis sollicitudinis
tanto antep̃dictum est: Nam nouem
ferme annisecuti sunt. quib: ego in illo
limo profundi ac tenebris falsitatis

Expanded text:
unde hoc, nisi quia erant aures tuae unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone omnipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic omnes, tamquam singulos? Vnde illud etiam, quod cum mihi narrasset ipsum uisum et ego ad id detrahere conarer, ut illa se potius non desperaret futuram esse quod eram, continuo sine aliqua haesitatione: "non" inquit; "non enim mihi dictum est: ubi ille, ibi et tu, sed: ubi tu, ibi et ille." confiteor tibi, domine, recordationem meam, quantum recolo, quod saepe non tacui, amplius me isto per matrem responso tuo, quod tam uicina interpretationis falsitate turbata non est et tam cito uidit quod uidendum fuit, quod ego certe, antequam dixisset, non uideram, etiam tum fuisse conmotum quam ipso somnio, quo feminae piae gaudium tanto post futurum ad consolationem tunc praesentis sollicitudinis tanto ante praedictum est. nam nouem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo profundi ac tenebris falsitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
nera : Vi debatenimilla mortẽ mecc̃
exfide & spũ quem habebat exte : & ex¬
ccudistiec̃ dñe exccudistieam nec des¬
pexisti lacrimas eius. cum profluen¬
tes rigarent terram suboculis eiuss in IG¬
omni loco orationis eius ex audistieam:
Namundeillud somnium quo etẽ consola¬
tus es ut uiuereme secum creder &.
& haber& mecum ecndem mensam in
domo. quodolle coeperat auersans
& detestiens blcos phemias erroris mei:
Vidit enim sestantem in quacdacm regula
lignec & caduenientem ads eiuuenẽ
splendidum hilarem atq: arridentẽ
sibi cumilla ess& mȩrens & merore
confecta: qui cum causas acbec quȩsis¬
s& institiȩ suȩ cotidicncrumq: lacri¬
marum docendi ut cssol& ñ discendi
gratia atq: illa respondiss& ꝑditio¬
nem mecm seplangere: iussis seillũ
quo secura ess&. atq ammonuis se ut ad¬
tender & & uider& ubiess& illa: Ibi
ẽẽ & me: qđ illa ubi adtendit. uiditme
iuxtase in eacdem regula stantem :

Expanded text:
nera. uidebat enim illa mortem meam nera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. idit enim se stantem in quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa respondisset perditionem meam se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem.
Abbreviated transcription (Latin):
teestuos. Sed quid agebam cum iñ ri¬
debam eos nisi ut inͣ riderer abste
sensim atq paulatim ꝑductus
cedecs nugas. ut crederem ficum
plorare cum decerpitur. & matrẽ
eius cerborem laccrimis lacteis
Quacm tam̃ ficum si come diss& ali¬
quis sc̃s celieno scne nonsuoscelero
decerptammiscer& uis cerib: & ane¬
lacr& de illa angłos Immo uero
particulas dĩ gemendo in oratione
itq ructando que particulȩ summi
& ueridĩ ligatȩ fuissent in illo pomo
nisi electi scĩ dente acuentre solueron¬
tur & credidimiser maegis eẽmidiã
prȩstandam fructibus terrȩ quaem
hominibus propter quos nas cerent᷑
siquis enim ȩsuriens p&er& quimae¬
nicheus non est ses quasi capita li
supplicio damnanda bucella uide¬
retur si eidacr&ur :ł tmisistimanũ CiI.¬
tucm excelto & de hac profundaca¬
ligine eruisti animam meã : Cũ ꝓme
fler& adte mecmat̃ fidelis tua am¬
plius quam flent mnatres corporea fu¬

Expanded text:
tas tuos. et quid agebam, cum inritas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ueri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser magis misericordiam praestandam fructibus terrae quam hominibus, propter quos nascerentur. si quis uero esuriens peteret, qui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea fu
Abbreviated transcription (Latin):
antur aliqua inusum uitȩ congruca
tempori & incertum est. An libidine
habendi ccut puniuntur corrigendi
studio potestate ordinata & incertũ
est an libi dine nocendi: Multaitaq
faccta quȩ hominibus improbandoc
uiderentur . testimoniotuo approba¬
ta sunt . & multa lacudata ab homini¬
bus. te teste damnantur. Cum sȩpe
seccliter hab& species faccti. & ccliter
faccientis animus atque articulus
occulti temporis. Cum uero aliquid
tu repente in usitetum & in proui¬
sum imperces &icmsi hoc aliquando
u& iusti quacmuis causam imperii
tu protem pore occultes. & quãc̃ uis
contra pactum sit celiquorũ homi¬
nũ soci& cetis. quis dubit& eẽ facien¬
dum: quando ea iusta est soci&as
hominum quȩ seruit tibi Sed beati
quite impercessesciunt : fiuNł enim
om̃a a seruientib: tibi. uel ad ex hiben¬
dum quod ad p̃sens opus est uł ad
ofutura p̃nuntiando hȩc ego nesciens¬
iñ ridebam illos scos. seruos & ꝓphe¬

Expanded text:
antur aliqua in usum vitae congrua antur aliqua in usum vitae congrua tempori, et incertum est an libidine habendi; aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. Multa itaque facta quae hominibus improbanda viderentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste damnantur: cum saepe se aliter habet species facti, et aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis. cum uero aliquid tu repente inusitatum et inprouisum imperas, etiamsi hoc aliquando uetuisti, quamuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum sit aliquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui te imperasse sciunt. fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciensinridebam illos sanctos seruos et prophe
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ soci&actis: Lxantur audaces
priuactis conciliationib: aut direptio¬
nibus pro ut quid quedelectauerit
aut offenderit . & ea fiunt cumtudere¬
linqueris fons uitȩ quies unus &uerus
crecctor & rector uniuersitatis. &
priuccta suꝑbia diligitur in paerte
unum felsum : Itaq: pi&ate humili re¬
ditur inte & purgasnos a consu&udine
mala & propitius es peccatis confi¬
tentium. & exccudis gemitꝰ cõpeditorũ
& soluis auinculis quȩ nobis fecimꝰ Suam
non erigamus cduersum te cornua fed¬
sae libertatis. Auc ritiaplus habendi
&d eomno totum amittendi. Amplius
amaendo propriumnr̃m quam teomniũ
& tacmmultas iniquitates. sunt pec ca¬
ta proficientium quȩ ab ene iudicantib:
& uitu perantib: ex regula ꝑfectionis
& lacudantur spefrugis sicut herbas¬
eg&is & sunt quȩ dam similice uł flec¬
gitio uł facinori & non sunt peccata
quia nec te offendunt dñm dm̃ nr̃m.
Nec sociale consortium. cum concili¬

Expanded text:
humanae societatis, laetantur audaces humanae societatis, laetantur audaces privatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectaverit aut offenderit. Et ea fiunt cum tu derelinqueris, fons vitae, qui es unus et verus creator et rector universitatis; et privata superbia diligitur in parte unum falsum. Itaque pietate humili reditur in te, et purgas nos a consuetudine mala, et propitius es peccatis confitentium, et exaudis gemitus compeditorum, et solvis a vinculis quae nobis fecimus, si jam non erigamus adversus te cornua falsae libertatis, avaritia plus habendi, et damno totum amittendi; amplius amando proprium nostrum, quam te omniumet tam multas iniquitates, sunt peccata proficientium, quae a bene judicantibus et vituperantur ex regula perfectionis, et laudantur spe frugis, sicut herba segetis. Et sunt quaedam similia vel flagitio vel facinori, et non sunt peccata; quia nec te offendunt Dominum Deum nostrum, nec sociale consortium: cum concili
Abbreviated transcription (Latin):
ri miserior aut inaliquo prosperatus
ei quem sibi ȩquaritim& aut ȩquaclem
dol&. uel sola uoluptate ate
alieni mali sicut spectatores gladi¬
atorum aut inrisores. aut in lusores
quorum lib& : hȩc sunt capita iniquita¬
tis quȩ pululant principcendi & spec¬
tandi & sentiendi libidine. Aut una
aut duccbus eccrum. autsimulomnibus.
& iiuitur male cduersus tria: & septã¬
psclterium decemcorderum decalo¬
gumtuum ds altissime & dulcissime:
Sed quȩ flagitia inte qui non corrum pe¬
ris : aut quȩ aduersus te facinora cui
noceri non potest: Sed hoc uindicas qđ
insehomines perp&rant. Qui&iam
cum inte peccant : impie fecciunt in ani¬
massucs. & mentitur iniquitas sibi :
Siue corrumpendo nac ꝑ uertendo
na turam suam quãc tu fecisti & ordi¬
ncsti uł immoderate utendo conces¬
sis rebus. uł in non concessa flagrando
ineũ usum qui est contra nocturam aut
reitenentur animo & uerbis sȩuientes
aduersuste & ceduersus stimulum cal¬
citrtntes : aut cum difruptis limitib:

Expanded text:
ri miserior; aut in aliquo prosperatus, ei quem sibi aequari timet aut aequalem dolet; vel sola voluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum, aut irrisores, aut illusores quorumlibet: haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine, aut una, aut duabus earum, aut simul omnibus; et vivitur male adversus tria et septpsalterium decem chordarum decalogum tuum, Deus altissime et dulcissime. Sed quae flagitia in te qui non corrumperis? aut quae adversus te facinora, cui noceri non potest? Sed hoc vindicas quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, impie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi, sive corrumpendo ac pervertendo naturam suam quam tu fecisti et ordinasti, vel immoderate utendo concessis rebus, vel in non concessa flagrando in eum usum qui est contra naturam; aut rei tenentur, animo et verbis saevientes adversus te, et adversus stimulum calcitrantes; aut cum disruptis limitibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut poenee a sibi sit omnis inordinadis¬
ꝙ animus. Quid ũt erat cause quurgs¬
ccs lit terte soderto quib: puerulus
imbuebur nenunc quidem mihis¬
tis exploratum est. Adocmaeueror
enim lutinces non quas primima¬
gistri sed quas docent qui gramn

Expanded text:
ut poena sua sibi sit omnis inordinatusut poena sua sibi sit omnis inordinatus animus. Quid autem erat causae, cur graecas litteras oderam, quibus puerulus imbuebar, ne nunc quidem mihi satis exploratum est. adamaueram enim latinas, non quas primi magistri, sed quas docent qui gram
Abbreviated transcription (Latin):
& terram ꝑeos unde postea formarer
quam ipscom icm effigiem Committere
uolebas sin ipsac tamen plerttia de quac
mihiminus quam decdulescentia me¬
tuebactur non cmabam litteras & me
in ecos urgueri odercm. & urguebar tu¬
men & benemihi fiebat nec faciebam ego
bene non enim discerem nisi cogerer
Nemo enim inuitus bene facit &iam sibonũ
est quođ facit nequimeurguebant:
bene faciebant sed benemihi fiebat cebste
ds̃ m̃s Illienim non in tuebantur qui refer¬
rem quid me discere cogebant. praeter¬
quacm ad scceiandas inscceiabiles cupidi¬
tectes copiose in opiȩ &ignominiose glae¬
ł uuero cuinumerati sunt capilli capitis¬
nri errore omnium quimihi instabant
ut discerem utebaris cdutilita tem meã
Meoccũt quidis cerenolebam. ut ebaris ad
pencommeam qua plectinoneram in¬
dignus tantillus puer̃ & tantus pec ca¬
tor. Ita non debenefacientibus tubene
faciebas mihi & depeccanteme ipsoiuste
r&ribuebas mili. iussistienim & sic est¬

Expanded text:
et terram potius, unde postea formarer, et terram potius, unde postea formarer, quam ipsam iam effigiem conmittere olebat. In ipsa tamen pueritia, de qua mihi minus quam de adulescentia metuebatur, non amabam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mihi fiebat nec faciebam ego bene: non enim discerem, nisi cogerer. nemo enim inuitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. nec qui me urgebant, bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te, deus meus. illi enim non intuebantur, quo referrem quod me discere cogebant, praeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiosae inopiae et ignominiosae gloriae. tu uero, cui numerati. sunt capilli nostri, errore omnium, qui mihi instabant ut discerem, utebaris ad utilitatem meam, meo autem, qui discere nolebam, utebaris ad poenam meam, qua plecti non eram indignus tantillus puer et tantus peccator. ita non de bene faciefaciebas mihi; et de peccante meipso juste retribuebas mi
Abbreviated transcription (Latin):
domus nisi pater solus qui tamen non
euicit in meiusmaternȩ pi&cctis. quomi¬
siuisius inxp̃m crederemi sicut ille nondum
credidercet. Nm illa sceta gebat ut tu
mihi pacter esses ds̃m̃s potius quacmille
& in hoc adiuuccbas ecm ut supercr&
uirum cui melior seruiebat. quicc & in
hoc tibi utiq id iubenti seruiebat
¶Rogoteds̃ m̃s uellem scire situ &icẽ uelles
quo consilio dilatussum netuncbapti¬
ꝓccrer ut rum bonomeo mihi quacsi lcexata
sint lort peccandi annon laxata sunt
Vndeergo &i cm nunc decclus atq: cclus
soncet undiq: inccuribus nr̃is sine illum
fecciat non dum enim baptig cotus est.
Ettcm̃ in sclutem corporis non dicimus
sine uulner &uram plius nondũ enĩ sanatꝰ
est. quanto ergomelius &citos ancerer
& iduger&ur mecummeorum meccque
diligentia ut recepta scclus cnimȩ mȩȩ
tuta ess& tutelatua qui dedisses eccmꝰ
melius uero. sed quot & quanti fluctus
inpendere temptationum postꝓueritiã¬
uidebantur nouerateos icm illa mater

Expanded text:
domus, nisi pater solus, qui tamen non euicit in me ius maternae pietatis, quominus in Christum crederem, sicut ille nondum crediderat. nam illa satagebat, ut tu mihi pater esses, deus meus, potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde ergo etiam nunc de aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris: "sine illum, faciat; nondum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus: sine uulneretur amplius; nondum enim sanatus est. quanto ergo melius et cito sanarer et id ageretur mecum meorum meaque diligentia, ut recepta salus animae meae tuta esset tutela tua, qui dedisses eam. melius uero. sed quot et quanti fluctus inpendere temptationum post pueritiauidebantur, nouerat eos iam illa mater
Abbreviated transcription (Latin):
nobis cum romȩ iccm̃ essemus corpo¬
rali egritudine correptus. & in ea
xp̃ianus & fidelis factus exhac uita
migrauit. Itac misestus es nonsolum
eius sed & iamnr̃i. necogitantes egre¬
giccm erganos amici humanitatem.
nec eum ingregetuo numerantes
dolore into lerabili cruciaremur
cratias tibi ds̃ nr̃ tui sumus in di¬
cant hostaetiones & consolationestuȩ
fidelis promissor. Red dis uerecun¬
do prorure illo eius cassiciaco ubiȩs
tuscłi requi euimus inte amoenitatẽ
sempiterne uirentis pacradisitui.
qm̃ dimisisti ei peccata suꝑ terram
inmonte incas eato monte tuomonte
uber t gebatur ergo tuncipse

Expanded text:
nobis, cum Romae iam essemus, corporali aegritudine correptus et in ea Christianus et fidelis factus ex hac uita emigrauit. ita misertus es non solum eius sed etiam nostri, ne cogitantes egregiam erga nos amici humanitatem nec eum in grege tuo numerantes dolore intolerabili cruciaremur. gratias tibi, deus noster, tui sumus. indicant hortationes et consolationes tuae: fidelis promissor reddis Yerecundo pro rure illo eius Cassiciaco, ubi ab aestu saeculi requieuimus in te, amoenitatem sempiternae uirtutis paradisi tui, quoniam dimisisti ei peccata super terram in monte incaseato, monte tuo, monte uberi. Angebatur ergo tunc ipse