comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ges: ita isti parentes et
cognati eius irridebãt
uitam eius: dicentes: Ubi
est spes tua: pro qua eles¬
mosinas et sepulturas fa-¬
ciebas: Tobias uero incre
pabat eos: dicens: Nolite
ita loqui: quoniam filis¬
sanctorum sumus: et ui¬
tam illam expectamus.
quam deus daturus est
his qui fidem suam nun¬
quam mutant ab eo: An¬
na uero uxor eius ibat ad
textrinum opus cotidie:
et de labore manuũ sua¬
rum uictum quem con¬
sequi poterat deferebat
Unde factum est: ut hȩ¬
dum caprarum accipiens
detulisset domi: Cuius
cum uocem balantis uix
eius audisset: dixit. Ui¬
dete. ne forte furtiuus sit:
reddite eum dominis su¬
is: quia non licet nobis
re.aut contingere: Ad hec:
uxor eius irata respondit:
Manifeste uana facta est
ingemuit: et cepit
prare cũ lacrimis dicens:
Iustus es domine: et om¬
nia iudicia tua iusta sunt:
et omnes uie tue miseri¬
cordia et ueritas. et iudici¬
um: Et nunc dñe me¬
mor esto mei: et ne uin¬
dictam sumas de peccatis

Expanded text:
ges ita isti parentes et ges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vepabat eos, dicens: Nolite ita loqui: quoniam filisanctorum sumus, et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his, qui fidem suam numquam mutant ab eo. Anna vero uxor ejus ibat ad opus textrinum quotidie, et de labore manuum suarum victum, quem consequi poterat, deferebat. Unde factum est, ut haedum caprarum accipiens detulisset domi: cujus cum vocem balantis vir ejus audisset, dixit: Videte, ne forte furtivus sit, reddite eum dominis suis, quia non licet nobis aut contingere. Ad haec uxor ejus irata respondit: Manifeste vana facta est ias ingemuit, et coepit orare cum lacrymis, dicens: Justus es, Domine, et omnia judicia tua justa sunt, et omnes viae tuae, misericordia, et veritas, et judicium. Et nunc, Domine, memor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
cubuisset: abiit et sepehuit
eum: Arguebant autem
eum omnes proxui sui:
dicentes: Iam huius rei
causa interfici iussus es. et
uix effugisti mortis impe¬
rium: et iterum sepelis mor
tuos: Sed tobias plus ti¬
mens deum quam regem:
rapiebat corpora occisorũ.
et occultabat in domo
sua: et mediis noctibus
sepeliebat ea:
ontigit autem ut cũ¬
quadam die fatigatus
a sepultura. ueniens domũ
iactasset se iuxta parietẽ
et obdormisset: ex nido
hyrundinũ illi dormi¬
enti calida stercora in ti¬
derent super oculos eiꝰ
fieretq cecus: hanc autẽ
temptationẽ ideo permi¬
sit dñs euenire illi: ut
posteris daretur exemplũ
pacientiȩ eius: sicut et
sancti iob Nam cum ab
infantia sua semper deũ
timuerit. et mandata eiꝰ
custodierit: non est con¬
tristatus contra deũ qͦd
plaga cecitatis euenerit
ei: sed immobilis in dei
timore permansit:agens
gratias deo omnibus die¬
bus uite suȩ : Nam sicut
beato iob insultabant. re¬

Expanded text:
cubuisset, abiit, et sepelivit cubuisset, abiit, et sepelivit eum. Arguebant autem eum omnes proximi ejus, dicentes: Jam hujus rei causa interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mtuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et sancti Iob nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit et mandata eius custodierit non est contristatus contra Deum quod plaga caecitatis evenerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant re
Abbreviated transcription (Latin):
est regi: Iussit eũ occidi:
et tolli omnem substan¬
tam eius: Tobias uero
cum filio suo et cũ uxore
fugiens. nudus latuit:
quia multi diligebant
cum Post dies uero qua¬
draginta quinq occide¬
runt regem filii ipsius: et
reuersus est tobias ad do¬
num suam: omnisq fa
uultas eius restituta est el:
dies festus dñi. et factum
esset prandium bonũ in
domo tobiȩ: dixit filio
suo: Uade. et adduc aliqͦs
e tribu nostra timentes
deum: et epulentur no¬
biscum: Cumq abisset:
reuersus nunciauit unũ
ex filiis isrł iugulatum ia-¬
cere in platea: Statimq
exiliens de accubitu suo
relinquens prandiũ. ie¬
iunus peruenit ad corpꝰ:
Tollensq illud portauit
ad domum suam occulte:
ut dum sol occubuisset. cau¬
te sepeliret eum: Cumq
occultasset corpus: man¬
ducauit panem cũ luctu
et tremore: memorans il¬
lum sermonem quẽ dixit
dñs per amos prophetã:
Dies festi uestri conuerten¬
tur in lamentationem et
luctum: Cum uero sol oc¬

Expanded text:
est regi, jussit eum occidi, est regi, jussit eum occidi, et tulit omnem substantiam ejus. Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens, nudus latuit, quia multi diligebant eum. Post dies vero quadraginta quinque occiderunt regem filii ipsius, et reversus est Tobias in domum suam, omnisque facultas ejus restituta est ei. dies festus Domini, et factum esset prandium bonum in domo Tobiae, dixit filio suo: Vade, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum, ut epulentur nobiscum. Cumque abiisset reversus nuntiavit ei, unum ex filiis Israel jugulatum jacere in platea. Statimque exsiliens de accubitu suo, relinquens prandium, jejunus pervenit ad corpus: tollensque illud portavit ad domum suam occulte, ut, dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol oc
Abbreviated transcription (Latin):
ergo per omnes qͥ erant
in captiuitate: et monita
salutis dabat eis: Cum
autem uenisset in rages ci¬
uitatem medorũ. et ex his
quibus honoratus fue¬
rat a rege habuisset de¬
cem talenta argenti: et
cum multa turba generiss
sui gabelum egentem ui¬
deret. qui erat ex tribu
eius: sub cyrographo de¬
dit illi memoratum pon¬
dus argenti:
ost multum uero tẽ¬
poris mortuo salma¬
nasar rege. cum regnaret
sennacherib filius eius pio
eo. et filios isra el exosos
haberet in conspectu suo:
tobias pergebat per om¬
nem cognationem suam
et consolabatur eos: di¬
uidebatq unicuiq prout
poterat de facultatibus su¬
is: Esurientes alebat: nu¬
disq uestimenta prebe¬
bat: et mortuis atq occl¬
sis sepulturam so licitus
exhibebat: Ueniq cum d¬
reuersus esset rex senna¬
cherib. fugiens a iudea pli¬
gam quam circa eum deis¬
fecerat propter blasphemi-¬
am suam: et iratus mul¬
tos occideret ex filiis isrł:
tobias sepeliebat corpora
eoium: At ubi nunciatũ

Expanded text:
erant in captivitate et monita salutis dabat eis cum autem venisset in Rages civitatem Medorum et ex his quibus honoratus fuerat a rege habuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar reSennacherib filius ejus pro eo, et filios Israel exosos haberet in conspectu suo, Tobias quotidie pergebat per omnem cognationem suam, et consolabatur eos, dividebatque unicuique, prout poterat, de facultatibus suis: esurientes alebat, nudisque vestimenta praebebat, et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat. Denique cum reversus esset rex Sennacherib, fugiens a Judaea plagam, quam circa eum fecerat Deus propter blasphemiam suam, et iratus multos occideret ex filiis Israel, Tobias sepeliebat corpora eorum. At ubi nuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
cunctorum ora uolitabat:
Itaq percusserunt iudei in¬
mmicos suos plaga magna.
et occiderunt eos. reddentes
eis quod sibi parauerant
facere in tantum ut etiã
in susã quingentos uiros
interficerent. extra decem
filios aman agagite hostis
nudeorim: quoritm: ista s̃t
nomina.Pharsandatha &
aelphon ⁊ esphãta & phorã¬
tha.⁊ adalia. & aridatha:⁊ e
phermesta. et arisai & aridai:

Expanded text:
cunctorum ora volitabat cunctorum ora volitabat itaque percusserunt Iudaei inimicos suos plaga magna et occieis quod sibi paraverant facere: in tantum ut etiam in Susan quingentos viros interficerent, extra decem filios Aman Agagitae hostis Judaeorum: quorum ista sunt nomina: Pharsandatha, et Delphon, et Esphatha, et Phoratha, et Adalia, et Aridatha, et Phermesta, et Arisai, et Aridai
Abbreviated transcription (Latin):
omnes populos. urbes al
ꝓuincias. quocumq tussa
regis uemiebant: mira ex¬
ultatio. epulȩ atq conui¬
uia et festus dies: in tanta
ut plures alterius gentis
et secte. eorum religiom &
cerrmoniis iungerentur:
mensis quem adar uoca¬
ri ante iam diximuᷤ. terta¬
decima die. quando cun-¬
ctis iudeis interfectio pa¬
rabatur. et hostes eorũ rrft¬
inhiabant sangumi: uer¬
sa uice iudei superiores
esse ceperunt: et se de ad¬
uersartis uindicare songre¬
gatiq sunt ꝑ singulas enu¬
tates: oppida ⁊ loca: ut exten¬
derent manum contra in¬
micos & ꝑsecutores suos:
Nullusq ausus est resistere: e¬
o quod ommes populos
magnitudinis eorũ formi¬
do penetraret.Nam ⁊ ꝓuin¬
ciarum iudices. duces et ꝓ¬
curatores. omnisq dignitaᷤᷤ
quȩ singulis locis ⁊ oꝑibu
preerat. extollebant iudeos
timore mardochei: quem
principem esse palatii et
plurimum posse cognoue¬
rant. fama quoq: nominis
enis crescebat cotidie: et ꝑ

Expanded text:
omnes populos, urbes atque omnes populos, urbes atque provincias, quocumque regis jussa veniebant, mira exsultatio, epulae atque convivia, et festus dies: in tantum ut plures alterius gentis et sectae, eorum religioni et caeremoniis jungerentur. ecimi mensis, quem ADAR vocari ante jam diximus, tertiadecima die, quando cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice Judaei superiores esse coeperunt, et se de adversariis vindicare. Congregatique sunt per singulas civitates, oppida, et loca, ut extenderent manum contra inimicos et persecutores suos. Nullusque ausus est resistere, eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat. Nam et provinciarum judices, et duces, et procuratores, omnisque dignitas quae singulis locis ac operibus praeerat, extollebant Judaeos timore Mardochaei. Quem prinplurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per
Abbreviated transcription (Latin):
currentes. ueteres litteras
nouis nunciis preuenireñ:
Quibus imperauit rex. ut
conuenirent iudeos ꝑ sin¬
gulas ciuitates:⁊ in unum
preciperent congregari:
lit starent ꝓ animab suis:
et omnes intmicos suo ᷤ cũ
comugibus ac liberis. et u¬
muersis domib interfice¬
rent atq delerent & consti-¬
tuta est ꝑ omnes ꝓuinciaᷤ
tina ultionis dies: id est
tertia decima mensis duo-¬
decimi adar : Summaq e¬
pistolȩ fuit: ut in omnib
terris ac populis qui regis
assueri imperio subiace¬
bant notum fieret: para¬
tos esse tudeos ad capiendã
uindictam de hostibu suis:
Egressiq sunt ueredarii. ce-¬
leres nuntia ꝑferentes:
et edictum regis pepen-¬
dit in susar: te¬
ardocheus autem de
palatio & de conspectu
regis egrediens. fulgebat
uestibus regiis: iacinetinis
uidelicet & aerinis: coronã
auream portans in capite:¬
purpureo. Omnisq eruitas
exultauit: atq letata est
Iudeis autem: noua lux
oriri uisa est. Saudium.
honor: ⁊ tripudiutm apud

Expanded text:
currentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis egrediens fulgebat vestibus regiis hyacinthinis videlicet et aerinis coronam auream portans purpureo. Omnisque civitas exsultavit, atque laetata est. Judaeis autem nova lux oriri visa est, gaudium, honor, et tripudium. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
euadit p̾ceps. Lacta filiũ:
et pauente te faciet: lude cu
eo. et contristabit te. Non
corrideas illi ne doleas: et
in nouissimo obstupescent
dentes tui. Non des illi po¬
testate in iuuentute: et ne
despicias cogitatus illius.
Curua ceruicẽ eius in nu-¬
uentute: et tunde lat̾a eiuͤ
dũ infans est. ne forte in¬
duret et ñ credat tibi: et
erit tibi dolor anime. Doce
filiũ tuum et oꝑare in illo:
ne in turpitudinẽ illius
elior est pauper sanꝰ
et fortis uiribus: quã
diues imbecillis. et flagel¬
latus malicia: Salus ani¬
mȩ in sanctitate iusticie:¬
et melior est omni auro

Expanded text:
evadit praeceps lacta filium evadit praeceps lacta filium et paventem te faciet lude cum eo et contristcorrideas illi, ne doleas, et in novissimo obstupescant dentes tui. Non des illi potestatem in juventute, et ne despicias cogitatus illius. Curva cervicem ejus in juventute, et tunde latera ejus dum infans est; ne forte induret, et non credat tibi, et erit tibi dolor animae. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudine illius Melior est pauper sanus et fortis viribus, quam dives imbecillus et flagellatus malitia. Salus animae in sanctitate justitiae melior est omni auro
Abbreviated transcription (Latin):
Transi hospes. et orna men¬
sam: et quȩ in manu ha¬
bes ciba cȩteros: Erei a fa¬
cie honoris amicorum me¬
orum. necessitudine domꝰ
meȩ: hospitio mi hi factus
es frater: Grauia hȩc homi¬
ni habenti sensum: correp¬
tio domus et improperi¬
um feneratoris: Cap .XXX.
ui diligit filium suũ
assiduat illi flagella:
ut lȩtetur in nouissimo
suo. et non palpet proxi¬
morum ostia: Qui docet
filium suum laudabitur
in illo: et in medio dome¬
sticorum in illo gloriabit᷑:
Qui docet filium suum
in zelum mittit inimicũ:
et in medio amicorũ glori¬
abitur in illo: Mortuus est
pater illius: et quasi non
est mortuus: similem enĩ
sibi reliquit post se: In ui¬
ta sua uidit. et letatus est
in illo: et in obitu suo non
est contristatus: nec con¬
fusus cor̃a inimicis. Reli¬
quit enim defensorẽ domꝰ
contͣ inimicos: et amicis
mab filioꝵ colligabit uul¬
nera sua: et suꝑ omnẽ uo¬
cem turbabunt᷑ uiscera eiꝰ
Equus indomitus euadit
durus: et filius remissus

Expanded text:
transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris de filiis qui diligit filium suum adsiduat illi flagella ut laetetur in novisuo et non palpet ostia proximorum. qui docet filium suum, laudabituin illo et in medio domesticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quest mortuus, similem enim sibi reliquit post se. In vita sua vidit, et laetatus est in ipso, et in obitu suo non est contristatus, nec confusus est coram inimicis; reliquit enim defensorem domni suae contra inimicos, et amici mabus filiorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remissus
Abbreviated transcription (Latin):
nu tua supplesti quasi dies
iste: Et nunc dñe deus isrł
custodi puero tuo dauid pa¬
tri meo:quȩ locutus es illi
dicens: Non deerit tibi uir
a facie mea: sedens in thro

Expanded text:
nu tua supplesti quasi dies iste et nunc Domine Deus Israhel custodi puero tuo David quae locutus es illi dicens non deerit tibi vir a facie mea sedens in thro
Abbreviated transcription (Latin):
illos acceperat tedium et
gemitus: cum memoria pre¬
teritorum: Cum enim au¬
dirent per sua tormenta
bene secum agi:commemo¬
rati sunt dñm admiran¬
tes in finẽ exitus:Quem
enim in expositione prauia
proiectum deriserunt: in
finẽ euentus mirati sunt
Non similiter iustis faciens
Pro cogitationibus autẽ¬
insensatis: iniquitates
illorum:
uod quidam errantes

Expanded text:
illos acceperat taedium, et illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione probra projectum deriserunt, in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus auteinsensatis iniquitates illorum quod quidam errantes
Abbreviated transcription (Latin):
contra hostes: et de inimi¬
cis se uindicauerunt: Siti¬
erunt et inuocauerunt te:
et data est illis aqua de pe¬
tra altissima. et requies sitis
de lapide duro: Per que e¬
nim penas passi sunt ini¬
mici illorum a defectione
potus sui: nrets cum abun¬
darent filii ifra el lȩtati
sunt: Per hec cum illis de¬
essent: bene cum illis actũ
est: Lam pro fonte qͥdem
sempiterni fluminis: hu¬
manum sanguinẽ dedisti
iniustis: Qui cum minu¬
erentur in traductione
infantium occisorum: de¬
disti illis abundantem
aquam insperate: osten¬
dens per sitim quȩ tunc
fuit. quemadmodũ tuos
exaltares. et aduersarios
illorum necares: Cum enĩ
ten tati sunt. et quidem
cum misericordia discipli¬
nam accipientes: scierunt
quemadmodũ cum ira iu¬
dicati impii tormenta pa¬
terentur: Hos quidem tan¬
quam pater monens pro¬
basti: illos autem tanquã
durus rex interrogans con¬
demnasti: Absentes enim
et presentes. similiter tor¬
quebantur: Ouplex enim

Expanded text:
contra hostes et de inimicontra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro per quae enim poenas passi sunt inimipotus sui, et in eis cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuereninfantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exaltares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim
Abbreviated transcription (Latin):
sus eos qui eum deprime¬
bant: St mendaces often¬
dit qui maculauerunt il¬
lum: et dedit illi claritatẽ
eternam:
ec populum iustum et
semen sine querela: li¬
berauit a nationibus quȩ
illum comprimebant: In¬
trauit in animam serui
dñi: et stetit contra reges
horrendos.in portentis et
signis: et reddidit iustis
mercedem laborum suo¬
rum. et deduxit illos in
uia mirabili: Et fuit illis
in uelamento die: et inlu¬
ce stellarum nocte: Tran¬
stulit illos per mare ru
brum: et transuexit illos
per aquam nimiam: In¬
micos autem illorum de¬
mersit in mare: et abalti¬
tudine inferorum ediit
illos: Ideo iusti tulerunt
spolia impiorum: et decan¬
tauerunt dñe nomen san¬
ctum tuum: Et uictricem
manum tuam laudaue.¬
runt pariter: qm̃ sapien¬
tia aperuit os mutorum.
et linguas infantiũ fecit
disertas: Oirexit opera illo¬
rum. in manibus prophe¬
te sancti: Iter fecerunt per
deserta quȩ non inhabita¬
bantur: et in locis desertis
fixerunt casas: Steterunt

Expanded text:
eum deprimebant et mendaces ostendit qui maculaverunt ipsum et dedit illi claritatem aeternam haec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum conprimebant intravit in animam servi Domini et stetit contra reges horrendos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento diei et in luce stellarum nocte transtulit illosbrum, et transvexit illos per aquam nimiam. Inimicos autem illorum demersit in mare, et ab altitudine inferorum eduxit illos. Ideo justi tulerunt spolia impiorum, et decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctorum: honestauit illũ
in laboribus: et cõpleuit
labores illius: In fraude
circumuenientiũ illum
affuit: et honestum illũ
fecit Custodiit illum
ab inimicis: et a seducto¬
ribus tutauit eum Et
certamen forte dedit illi
ut uinceret: et sciret qm̃
omnium potentior est
sapientia: Hȩc uenditum
iustum non dereliquit:

Expanded text:
ctorum honestavit illum ctorum honestavit illum in laboribus et conplevit labores illius in fraude circumvenientium illum adfuit et honestum illum fecit custodivit illum ab inimicis et a seductoribus tutavit eum et certamen forte dedit illi ut vinceret ut sciret quoniam omnium potentior est sapientia haec venditum ius
Abbreviated transcription (Latin):
per iram homicidii frater-¬
nitas deperiit: Propter
queꝰ cum aqua deleretar
terrã: iterum sanauit sa¬
pientia per contemptibile
lignum iustũ gubernanᷤ.
hȩc et in consensu nequi¬
tiȩ cum se nationes extu¬
lissent. sciuit iustum. et
conseruauit sine querela
deo: et in filiis misericordi¬
am fortem custodiuit:
hȩc iustum a pereuntibꝰ
impiis liberauit fugientẽ.
descendente igne inpenta¬
polim: quius in testimo¬
nium nequiciȩ fumiga¬
bunda constat terra de
serta.et in certo tempore
fructus habentes arbores:
et incredibilis animȩ me¬
moria stans figmentum
salis: Sapientiam enim
pretereuntes.non tantũ
in hoc lapsi sunt ut igno¬
rarent bona: sed et insi¬
pientiȩ suȩ reliquerunt.
hominibus memoriam:
ut in his quȩ peccauerũt
nec latere potuissent: Sa¬
pientia autem. hos qui se
obseruant. a doloribus
liberauit: Hȩc profugum
irȩ fratris iustum dedu¬
xit per uias rectas: et os¬
tendit illi regnum dei:
et dedit illi scientiam san¬

Expanded text:
per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum et servavit sine querella Deo et in filii misericordia fortem custodivit haec iustum a pereuntibus impiis liberavit fugientem descendentem ignem in Pentapoli cuius in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra et incerto tempore fructus habentes arbores et incredibilis animae memoria stans figmentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi scientiam san
Abbreviated transcription (Latin):
do: et sempiternus horror
Despondens autẽ sophar
naamatithes: dixit: Nunqͥd
qui multa loquitur non et
audiet: aut uir uerbosus
iustificabitur: Tibi soli tace

Expanded text:
nus horror respondens autem Sophar Naamathites dixit numquid qui multa loquitur non et audiet aut vir verbosus iustificabitur tibi soli tace
Abbreviated transcription (Latin):
quasi leenam capies me:
Reuersũsq: mirabiliter
me crucias: Instauras testes
tuos contra me. et multipli¬
cas uram tuam aduersum
me: et penȩ militant in me:
CQuare de uulua eduxisti
me: Qui utinã consumptꝰ
essem: ne oculus me uide

Expanded text:
quasi leaenam capies me; reversusque mirabiliter me crucias, et instauras testes meos contra me. Et multiplicas iram tuam adversum me, et poenae militant in me. Quare de vulva eduxisti me? Qui utinam consumptus essem, ne oculus me vide
Abbreviated transcription (Latin):
cent in casula illius bona
per euum: Statuet filios
suos sub tegmine illius: et
sub ramis ilius morabitur:
Protegetur sub tegmine il¬
lius a feruore: et in gloria
eius requiescet: Qui timet
deum faciet illud: et qui
continens est iustitie appre¬
hendet illam: Et obuiabit
illi quasi mater honorifica¬
ta: et quasi mulier a uirgi¬
nitate suscipiet illum: Ciba¬
bit illum pane uitȩ et in¬
tellectus: et aqua sapientiȩ
salutaris potabit illum: Et
firmabitur in illo et non

Expanded text:
cent in casula illius bona cent in casula illius bona per aevum. Statuet filios suos sub tegmine illius, et sub ramis ejus morabitur. Protegetur sub ramis illius a fervore, et in gloria ejus requiescet . Qui timet Dominum, faciet illud : et qui continens est justitiae, apprehendet illam: et obviabit illi quasi mater honorificata, et quasi mulier a virginitate suscipiet illum. Cibabit illum pane vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris potabit illum. Et firmabitur in ill
Abbreviated transcription (Latin):
ni doni non te prȩtereat:
Nonne aliis relinques labo¬
res et dolores tuos In diui¬
sione sortis.da et accipe: et
iustifica animam tuam:
Ante obitum tuum opera¬
re iusticiam: qm̃ non est
apud inferos inuenire ci¬
bum: Omnis caro sicut fȩ¬
num ueterascet: et sicut fo¬
lium fructificans in arbore
iuridi: Alia generantur et
alia deiciuntur: sic genera¬
tio carnis et sanguinis. alia
finitur: et alia nascitur. Om¬
ne opus corruptibile in fi¬
ne deficiet: et qui illud o¬
peratur. ibit cum ipso: Et
omne opus electum iustifi¬
cabitur: et qui operatur il¬
lud. honorabitur in illo: Be¬
atus uir qui in sapientia
morabitur: et qui in ust
tia meditabitur: et in sen¬
su cogitabit circũspectionẽ
dei: Qui excogitat mias illꝰ
post illam quasi uestigator
et in uiis illius consistens:
Qui respicit per fenestras
eus: et in ianuis illius au¬
diens: Oui requiescit iux¬
ta domum illius: et in pa-¬
rietibus illius figens palũ:
S̾tatuet casulam suam ad
manus illius: et requies¬

Expanded text:
ni doni non te praetereat. Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis? Da, et accipe, et justifica animam tuam. Ante obitum tuum operare justitiam, quia non est apud inferos invenire cibum. Omnis caro sicut fenum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet: et qui illud operatur, ibit cum illo. Et omne opus electum justificabitur: et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir, qui in sapientia morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illiupost illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus illius, et requies
Abbreviated transcription (Latin):
ficari aras:⁊i templa & ydola.
et immolari carnes suillas.
et pecora communia: et re¬
lmquere filios suos men¬
cuncisos: et comquinari a¬
imas eorum in omnibuᷤ
immundiciis & ab ominati¬
ombus. ta ut obliuisceren¬
tur legem: et immutarent
omnes iustificationes dei
s quicumq non fecissent se¬
cundum uerbum regis
antiochi: morerentur.Se¬
cundum omma u̾ba hec:¬

Expanded text:
ficari aras et templa et idola ficari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur secundum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Et effuderunt sangumeo in¬
nocentem ꝑ circuitum sc̃i¬
ficationis: et contaminaue¬
runt sanctificationem. Et
fugerunt habitatores ihe¬
rusalem ꝓpter eos: & facta ẽ
habitatio exterorum. & fa¬
cta est extera semini suo:
et nati erus reliquerunt eq̃:
Sanctificatio eiꝰ desolata est:
sicut solitudo. Dies festi enus
conuersisunt in luctum Sab-¬
bata eius in obprobriũ. Ho-¬
nores eius in ni hilum. Se¬
cundum glam eius: multi¬
plicata est ignominia eius:
Et sublimitas eius conuer¬
sa est in luctum.
t seripsit rex antiochus
omni regno suo:ut es¬
set omnis populus unus
Et reliquerunt unusquisq le¬
gem suam: et consenserunt
omnes gentes sc̃m uerbum
regis antiochi & multi ex
ficauerunt ydolis: et com
misit rex tibros
ꝑ manus nuntiorum iN
ierłm.⁊ in omnes ciuitates
iude. ut sequerentur leges
gentium terre: et ꝓhiberent
holocausta & sacrificia &e pla¬
com quinari sancta: & sc̃m¬
populum isrł̃. Et iussit edi¬

Expanded text:
et effuderunt sanguinem inet effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctum t scripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex ficaverunmisit libros per manus nuntiorum in Iherusalem et in omnes civitates Iudę, ut sequerentur leges gentium terrę et prohiberent holocausta et sacrificia et placoinquinari sancta et sancpopulum Israhel et iussit aedi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ habitantes in ea: ꝙ poit
untuersa domꝰ iacob
mduit confusioneo:
t post duos annos di-¬
erum: misit rex prin¬
cipem tributorum in ciui-¬
tates iuda. Et uenit u Ie¬
rusalem cum turba mag-¬
na: et locutus est ad eos uer-¬
ba pacifica in dolo: et credi-¬
derunt ei & irruit super ci-¬
uitatem repente: et ꝑcussit
eam plaga. & p̃erdidit ppł̃m
multum ex ifrl. Et accepit
spolia ciuitatis: & succendit
eam igni & destruxit domoᷤ
eius: et muros eiꝰ in cireuitu:
captiuas duxerunt mulie¬
res ⁊ natos: et pecora posse.¬
derunt & edificauerunt ci¬
uitatem dauid muro ma¬
gno & firmo .⁊ turribus fir¬
mis: et facta est illis in arceoi:¬
& posuerunt illic gentẽ pec¬
catrice m. uiros miquos: et
conualuerunt in ea & po¬
suerunt arma ⁊ escas: & con¬
gregauerunt spolia ierłm.
et reposuerunt illie: & facti
sunt in laqueum magnũ:
& factum est hoc ad insitias
sanctificationi: et in dia-¬
bolum malitm in ifrahel

Expanded text:
super habitantes in ea et super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem t post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
munitas in terra egyꝑti:
et accepit spolia t̾rȩ egypti:
t conuertit
Cantiochus postquam
percussit egyptum. in cen¬
tesimo & quadragesimo et
tercio anno: et ascendit
ad isrł. Et ascendit uierciso¬
graui: et intrauit in sancti-¬
sicationem cum suꝑbia:
¶ accepit altare aureum. et
candelãbrum luminis. et
umnuersa uasa eius: men¬
sam ꝓpositionis. ⁊ libatori-¬
a: et phyalas:⁊ mortariola
aurea: et uelum & coronas:
et ornamentum aureum
quod in facie templi erat:
et comminuit omnia. Et
accepit argentum & aurũ.
et uasa concupiscibilia:. et
accepit thesauros occultos
quos inuenit: et sublatis
omnbus. abiit in terram
suam. Et fecit cȩdem
hominum: et locutꝰ
est ͥ suꝑbia magna & factus
est planctus magnus in
ifrł: et in omni loco eorũ:
Et ingemuerunt principes
et semores: iuuenes & uir¬
gines infirmati sunt: et
speciositas mulierum im¬
mutata est. Omnis marituᷤ
sumpsit lamentum E quȩ
sedebãt in thoro maritali:
lugebãt. Et commota est t̾ra

Expanded text:
munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosogravi, et intravit in sanctificationem cum superbia, et accepit altare aureum, et candelabrum luminis, et universa vasa eius, mensam propositionis, libatoria, fialas, mortariola aurea, velum, coronas et ornamenquod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et inet seniores; juvenes et virgines infirmati sunt, et speciositas mulierum immutata est. Omnis maritus sumpsit lamentum: et quae sedebant in toro maritali lugebant; et commota est terra
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt nos multa ma-¬
la. Et bonus uisus ẽ sermo
in oculis eoritm E destina-¬
uerunt aliqui de populo:
et abierunt ad regem.Et
dedit illis potestatem: ut
facerent iusticias gentiuo:
Et edificauerunt gymna-¬
sium in herosolinis scđ̃m
leges nationum: & fece¬
runt sibi preputia Ereces-¬
serunt a testamento sancto
et iuncti sunt natiombuᷤ:
et uenindati sunt ut fa¬
cerent malũ. Et paratum ẽd
regnum in confpectu an¬
tiochi. Et cepit regnare in
terra ȩgypti: ut regnaret
suꝑ duo regna: Et intrauit
in egyꝑtum in multitudiue

Expanded text:
invenerunt nos multa mala et bonus visus est sermo in oculis eorum et destinaverunt aliqui de populo et abierunt ad regem et dedit illis potestatem ut facerent iustitiam gentium et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum et fecerunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
n cdiebus autem illis exienit
ex ifrł filii miqui. et su-¬
aserunt multis dicentes:
Famus & isponamus te¬
stamentum cum gentib¬

Expanded text:
n diebus illis exierunt ex Israel filii iniqui, et suaserunt multis, dicentes: Eamus et disponamus testamentum cum gentib
Abbreviated transcription (Latin):
honestas sine defectione: et
in certamine loquelȩ illius
sapientia: et preclaritas in
communione sermonum
illius: circuibam quȩrens
uer autem eram.
ingeniosus: et sortitus
sum animam bonam: Et
cum essem magis bonus:ue¬
ni ad corpus incoinquinatũ:
Et ut sciii quia aliter non
posse in esse continens nisi
deus det. et hoc ipsum erat
sapientiȩ. scire cuius esset
hoc donum: adii dñm et
deprecatus sum illum: et

Expanded text:
honestas sine defectione et honestas sine defectione et in certamine loquellae illius sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens puer autem eram ingeniosus et sortitus sum animam bonam et cum essem magis bonus veni ad corpus incoinquinatum et ut scivi quoniam aliter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum adii Dominum et deprecatus sum illum et
Abbreviated transcription (Latin):
de bonis: et erit allocutio
cogitationis et tedii mei:
habebo propter hanc clari¬
tatem ad turbas: et hono¬
rem apud seniores: Iuue¬
nis et acutus inueniar
in iudicio: et in conspectu
potentium admirabilis e¬
ro: et facies principum mi¬
rabuntur me: Tacentem
me sustinebunt: et loquen¬
tem me respicient: et ser¬
mocinante me plura. ma-¬
nus ori suo imponent Pro¬
pterea habebo per hanc un¬
mortalitatẽ: et memoriam
eternam his qui post me
futuri sunt relinquã: Dis¬
ponam populos: et natio¬
nes mi hi erunt subiectȩ:
simebunt me audientes
reges horrendi.: In multitudi¬
ne uidebor bonus:et in bel¬
lo fortis: Intrans in domum
meam. conquiescam cum il¬
la: Non enim habet amaritui¬
dinem conuersatio illius.
nec tedium conuictus ipsui .
sed lȩticiam et gaudium: hȩc
cogitans apud me. et cõme¬
morans in corde meo. qm̃
immortalitas est in cogita¬
tione sapientiȩ. et in amici¬
tia illius delectatio bona:
et in operibus manuũ illuis

Expanded text:
de bonis et erit adlocutio de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter: et disponit omnia
suauiter:Hanc amaui et
exquisiui a iuuentute
mea: et quesiui sponsam
mi hi eam assumere: et
amator factus sum forme
illius: Generositatẽ illius¬
glorificat: contubernium
habens dei: Sed et omniũ
dñs dilexit illam: Doctri
est enim disciplinȩ dei: et
electrix operum illius. Et
si diuitiȩ appetuntur in
uita: quid sapientia loci¬
pletius.quȩ omnia opera¬
tur: Si autem sensus ope¬
ratur: quis horum quȩ
sunt magis quam illa eft
artifex : Et si iusticiã qui
diligit: labores huius ma¬
gnas habent uirtutes
Sobrietatem enim et pru¬
dentiam docet: et iustic¬
am et uirtutem: quibus
ltilius ni hil est in uita
hominibus: Et si multti¬
dinem scientiȩ quis dehi¬
derat: scit preterita: et de
futuris estimat: Scit uer¬
sutias sermonũ: et᷑ soluus¬
mentorum: Signa et mon¬
stra scit ante quã fiant:
et euentus temporum et
seculorum: Proposui ergo
hanc adducere mi hi ad
conuiuendũ: sciens qm̃
communicabit mecum

Expanded text:
fortiter et disponit omnia fortiter et disponit omnia suaviter hanc amavi et exquisivi a iuventute mea et quaesivi sponsam mihi adsumere et amator factus sum formae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et mentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum
Abbreviated transcription (Latin):
unicus. multiplex: subtilis:
mobilis: disertus: incoin¬
quinatus: certus: suauis:
amans bonum: acutus:
qui ni hil uetat benefacere:
bilis: certus: securus:om¬
nem habens uirtutẽ:om¬
nia prospiciens: et qui ca¬
piat omnes spiritus. intel¬
ligibilis. mundus. subtilis:
mnibus enim
mobilibus. mobilior
est sapientia: Attingit au
natio quedam est clarita¬
tis omnipotentis dei since¬
ra: et ideo ni hil inquina¬
tum in illam incurrit: Can¬
dor est enim lucis eternȩ:
et speculum sine macula
dei maiestatis: et imago
bonitatis illius: Et cum sit
una.omnia potest: et per¬
manens in se omnia inno¬
uat:et per nationes in a¬
nimas sanctas se transfert:
amicos dei et prophetas
constituit: Neminẽ enim
diligit deus: nisi eum qui
cum sapientia inhabitat
Est enim hȩc speciosior sole:
et super omnem stellarũ
dispositionẽ. luci compa¬
rata inuenitur prior.Illi
enim succedit nox.
apientiã autem uincit
malicia tangit
ergo a fine usq ad finem

Expanded text:
unicus multiplex subtilis unicus multiplex subtilis mobilis dissertus incoinquinatus certus suavis amans bonum acutus qui nihil vetat benefacere bilis certus securus omnem habens virtutem omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles mundos subtiles omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia adtingit autnatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera et ideo nihil inquinatum in illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurus est hominibus:
quo qui usi sunt partici¬
pes facti sunt amicitiȩ dei:
propter disciplinȩ dona
commendati: Mi hi autẽ
dedit deus dicere ex sententia:
et presumere digna horũ
se sapientiȩ dux est. et sapi¬
entium emendator: In ma¬
nu enim illius et nos et
sermones nostri: et omnis
sapientia. et operum scien¬
tiȩ disciplina: Ipse enim de¬
dit mi hi horum quȩ sunt
scientiam ueram: ut sciam
dispositionẽ orbis terrarũ.
et uirtutes elementorum:
Initium et consũmationẽ:
et medietatẽ temporum:
Uicissitudinũ permutatio¬
porum: et meditattones
hominitm: morum muta¬
tiones: et diuisiones tempo¬
rum: Anni cursus: et stella¬
rum dispositiones: Naturas
animalium: et iras bestia¬
rum: Lim uentorum: et
cogitationes hominum:
differentias arborum: et
uirtutes radicum: Et quȩ¬
cumq sunt absconsa et un¬
prouisa. didici: Omnium
enim artifex docuit me sa¬
pientia: Est enim in illa spi-¬
ritus intelligentiȩ: sanctuᷤ.

Expanded text:
thesaurus est hominibus thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt sciendispositionem orbis terrarum et uirtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem temporum, uicissitudinum inmutatioporum et meditationem omnium morum mutationes et divisiones temporum anni cursus et stellarum dispositiones naturas animalium et iras bestiarum vim ventorum et cogitationes hominum differentias arborum et virtutes radicum et quaecumque sunt absconsa et inprovisa didici omnium enim artifex docuit me sapientia est enim in illa spiritus intellectus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
in inuolumentis nutritus
sum. et tacuris magnis: Ne¬
mo enim ex regibus. aliud
habuit natiuitatis initiũ:
Unus ergo introitus est
omnibus ad uitam: et simi¬
lis exitus:
ropter hoc optaui. et datꝰ
est mi hi sensus: et in¬
uocaui.et uenit in me spi¬
ritus sapientiȩ: et prȩpo¬
siu illam regnis et sedibus.
et diuitias ni hil esse d xi
in comparatione illius: Nec
comparaui illi lapidem pre¬
ciosum: qm̃ omne aurum
in comparatione illius a
rena est exigua: et tanquã
lutum estimabitur argen¬
tum in conspectu illius: Su¬
per salutem et speciem di
lexi illam: et proposui pri
luce habere illam: qm̃ in
extinguibile est lumen il¬
lius: Uenerunt autem mi¬
hi omnia bona pariter
cum illa: et innumerabilis
honestas per manus illus
Et letatus sum in omnibꝰ
qm̃ antecedebat me ista
sapientia:et ignorabam.
qm omnium horum ma¬
ter est. Quam sine fictio¬
ne didici: et sine inuidia
communico bons:¬
et honestatem illius non
abscondo: Infinitus enim

Expanded text:
In involumentis nutritus In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus: et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae: et praeposui illam regnis et sedibus, et divitias nihil duxi in comparatione illius; nec comparavi illi lapidem pretiosum, quoniam omne aurum in comparatione rena est exigua et tamquam lutum estimabitur argentum in conspectu illius. Super salutem et speciem dilexi illam et proposui pro luce habere illam quoniam inextinguibile est lumen illius venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa et innumerabilis honestas per manus illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ges populi: diligite sapien
tiam. ut inperpetuũ reg¬
netis: Diligite lumen sapl¬
entie: omnes qui preestis
sapientia. et quemadmodũ
facta sit referam: et non
abscondam a uobis sacra¬
menta dei: sed ab initio
natiuitatis inuestigabo:
et ponam in lucem scienti¬
am illius. et non prȩteri¬
bo ueritatem: neq cum in¬
uidia tabescente iter habe
bo: qm̃ talis homo non e¬
rit particeps sapientiȩ:
Multitudo autem sapienti¬
um. sanitas est orbis terra¬
rum: et rex sapiens popłi
stabilimentũ est: Ergo ac¬
cipite disciplinam per ser¬
mones meos: et proderit
um quidem et ego mor¬
talis homo similis om
nibus: et ex genere terre¬
no illius qui prior f actus
est: et in uentre matris fi¬
guratus sum caro: Decem
mensium tempore coagu
latus sum in sanguine: ex
semine hominis et delecta¬
mento somnii conuenien¬
tr: St ego natus accepi cõ¬
munem aerem. et in simi¬
liter factam decidi terram:
et primam uocem similem
omnibus emisi plorans: et¬

Expanded text:
ges populi, diligite sapieges populi, diligite sapietiam, ut in perpetuum regnetis cum ea. Diligite lumen sapientiae, omnes qui praeestis sapientia, et quemadmodum facta sit, referam: et non abscondam a vobis sacramentum Dei, sed ab initio nativitatis investigabo, et ponam in luce scientiam illius, et non praeteribo veritatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit um quidem et ego mortalis homo, similis onibus, et ex genere terreno illius qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro: decem mensium tlatus sum in sanguine ex semine hominis, et delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans.
Abbreviated transcription (Latin):
oncupiscite ergo ser¬
mones meos: diligite
illos. et habebitis discipli-
nam: Clara est et quȩ nun¬
quam marcescit sapientia:
et facile uidetur abhis qͥ
diligunt eam: et inuenit᷑
abhis qui querunt illam:
Preoccupat eos qui se con¬
cupiscunt: ut illis se prior
ostendat: Qui de luce ui¬
gilauerit ad illam non la¬
borabit: assidentem illam¬
enim in foribus suis inue¬
niet: Cogitare ergo de illa.
sensus est consummatus:
et qui uigilauerit propter
illam.cito erit securus: Quo¬
niam dignos se ipsa circu¬
it querens: et inuiis suis
ostendit se illis hilariter:
et in omni prouidentia oc¬
curret illis: Initium enim¬
illius: uerissima est discipli-¬
nȩ concupiscentia: Cura er¬
go disciplinȩ dilectio est:
et dilectio custoditio legũ
illius est: Custoditio autẽ
legum: consummatio in¬
corruptionis est
ncorruptio autem: facit
esse proximum deo: Concu¬
piscentia itaq sapientiȩ:
deducit ad regnum perpe¬
tuum: Si ergo delectami¬

Expanded text:
Concupiscite ergo serConcupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis discnam. Clara est, et quae nunquam marcescit sapientia, et facile videtur ab his qui diligunt eam, et invenietur ab his qui quaerunt illam. Praeoccupat qui se concupiscunt; et illis se priorem ostendit. Qui de luce vigilaverit ad illam, non laborabit: assidentem illam in foribus suis inveniet. Cogitare enim de illa, sensus est consummatus: et qui vigilaverit propter illam, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circuit quaerens, et in viis suis ostendit se illis hilariter, et in omni prudentia occurret se illis. Initium illius verissimum est, et disciplinae concupiscentia. Secura ergo disciplinae dilectio est: et dilectio, custoditio legum illius est: custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est; incorruptio autem facit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. Si ergo delectami