comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est dĩ meus dĩ meus ut quid de reliquis toe : quidam
uitem illic stantes & audientes dicebant. heli an uocat
iste. marcus poene sed eadem uerba ad eandem tamen
sententiam non poene sed omnino consentit : Sequitur
matheus. & continuo currens unus exeis acceptam spon¬
giam impletut aceto. &in posuit harundini. & dabat ei
bibere: sic & marcus dicit: Currens autem unus & im¬
plens spongia maceto circum ponensq calomo potũ
dabateidicens: Sinite.ui deamus siueniat helias
ad deponendum eum: quod quidem dehelia non
ipsum qui obtulit spongiam cum aceto sed eteros
dixis se matheus narrauit : Ait enim: ceteri uerodice¬
bant. sine uideamus anueniat helias liberans eum
Vnde intellegimus & illum & ceteros hoc dixisse
Tucas autem ante quam delatronis in sultatione narra¬
n hoedeaccto iti commemorauit: Inludebantiut
oscauosuit quodamilitibus factum & ditim est:
ibimouere non deb& quod noninum eorum dixit

Expanded text:
est: deus meus, deus meus, ut quid dereliquisti me? quidam est: deus meus, deus meus, ut quid dereliquisti me? quidam autem illic stantes et audientes dicebant: Helian uiste. Marcus pene ad eadem verba, ad eamdem tamen sententiam non pene, sed omnino coMattheus: et continuo currens unus ex eis acceptam spongeam impleuit aceto et inposuit harundini et dabat ei bibere. sic et Marcus dicit: currens autem unus et implens spongeam aceto circumponensque calamo potum dabat ei dicens: sinite, uideamus, si ueniat Helias ad deponendum eum. quod quidem de Helia non ipsum qui obtulit spongeam cum aceto, sed ceteros dixisse Mattheus narrauit. ait enim: ceteri uero dicebant: sine, uideamus, an ueniat Helias liberans eum, unde intellegimus et illum et ceteros hoc dixisse. Lucas autem, antequam de latronis insultatione narraret. hoc de aceto ita commemorauit: inludebant autplecti uoluit quod a militibus factum et dictum est. ubi mouere non debet. quod non unum eorum dixit
Abbreviated transcription (Latin):
luctores eorum foedras. moede as. & clite mes tras cum
singulae fuerint: Quid autem usitatius uerbigra¬
tia quam utdicat aliquis & rustici mihi insultant
&iam siumis insultetꝰ Tunc enim eẽt contrarium
quod lucas de unom anifestauit. si illi dixissent am¬
bos latrones conuiciatos dño itaenim non poss& sub
numero plurali unus intellegi cum uerodictũ ẽ
latrones uel quicum eo crucifixierant nec additum
est ambo. Non solum si ambo fecissent poss&i hocdici
sed &uam qui aunus hoc fecit potuit usitato loquutionis
modo per pluralem numerum significari.¬
XUII Sequitur matheus & dicit: Asexta. autem hora
tenebrae factȩ sunt supuniuersamterram usq adho¬
ramnonam. Hoc & duo alii contestantur : Addidit aũ
lucas&iam unde factae sint tenebre idest solem obscu¬
ratum: Sequitur matheus: & circahoram non amcla¬
maint ihs̃ uoce magna. heliheli lema sabac thani: hoc

Expanded text:
auctores eorum Faedras, Medeas et Clytemestras, cum auctores eorum Faedras, Medeas et Clytemestras, cum singulae fuerint. quid autem usitatius uerbi gratia, quam ut dicat aliquis: et rustici mihi insultant\', etiam si unus insultet? tunc enim esset contrarium quod Lucas de uno manifestauit, si illi dixissent ambos latrones conuiciatos domino; ita enim non posset sub numero plurali unus intellegi. cum uero dictum est latrones uel qui cum eo crucifixi erant nec additum est \'ambo\', non solum, si ambo fecissent, posset hoc dici, sed etiam, quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem numerum significari. Sequitur Mattheus et dicit: a sexta autem hora tenebrae factae sunt super uniuersam terram usque ad horam nonam. hoc et duo alii contestantur; addit autem Lucas etiam, unde factae sint tenebrae, id est solem obscuratum. sequitur Mattheus: et circa horam nonam clamauit Iesus uoce magna dicens: heli, heli, lema sabacthani? hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bat adihm Dñe memento mei cumueneris in reg¬
numtuum: Etdixit illi ihs̃. Amendico tibi ho¬
die mecum erisinpara diso. Quomodo ergo sicut
matheus dicit lationes qui fixierant cumeo in pro¬
perabant ei uel sicut marcus dicit: & qui cũ co
cruci fixierant conuicub. antur ei: Quando
quidem unus eorum conuiciatus est secundũ lu¬
ae testimonium. ilter & conpescuit cum & in dm̃
credidit nisi intellegam matheum & marcum
breuiter pstringentes hunc locum pluralem nume¬
rum pro singolari potuisse. sicut in epistola adhe¬
breos legimus pluraliter dictum. cluserunt ora
leonum cum solus danihel significari intellegatur
tridator: Inpsalmo &iam quod dic tumest:
Adstiterunt reges terrae & principes conuenerunt
munum pluralem numerum prosingulari posi¬
tum in actibus a postolorum exponitur iNam
reges propter herodem principes propter pilatũ
intellexerunt. qui testimonium eiusdem psalmi
adhibuerant: sed quia & pagani solent calumnia¬
ricuangelio uide ant quem ad modum loquuti sunt

Expanded text:
mine, memento mei, cum ueneris in regnum tuum. et dixit illi Iesus: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. quomodo ergo, sicut. Matthaeus dicit, latrones, qui fixi erant cum eo, improperabant ei; uel, sicut Marcus dicit, et qui cum eo crucifixi erant conuiciabantur ei, quando quidem unus eorum conuiciatus est secundum Lucae testimonium, alter et compescuit eum et in deum credidit, nisi intellegamus Matthaeum et Marcum breuiter perstringentes hunc locum pluralem numerum pro singulari posuisse? sicut in epistula ad Hebraeos legimus pluralitleonum, cum solus Daniel significari intelligatur, tradatur. In psalmo etiam quod dictum est: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum: pluralem numerum pro singulari positum, in Actibus apostolorum exponitur. Nam reges propter Herodem, principes propter Pilatum intellexerunt, qui testimadhibuerunt. sed quia et pagani solent calumniari euangelio, uideant, quemadmodum locuti sint
Abbreviated transcription (Latin):
co eum uobis foras. ut cognoscatis quiain eonul¬
llam causam inuenio: Ex ut ergo ihs̃ portans
spineam coronam: et purpurcum uestimen¬
tum & dicit eis: Ecce homo: Ut illa uel igno¬
miniosa specie uisa placarentur. Sed adiungit
& dicit: Cumergouidissent eum pontifices
& ministriclamabant dicenter: Crucifige cruci¬
fige: tunc horam tertum fuisse dicimur: Ad¬
tende quac sequantur: Dicit cispilatus. Acci¬
pite eum uos & crucifigite cgo enimnoniꝵ

Expanded text:
co eum uobis foras, ut cognoscatis, quia in eo nuco eum uobis foras, ut cognoscatis, quia in eo nullam causam inuenio. exiit ergo Iesus portans spineam coronam et purpureum uestimentum. et dicit eis: ecce homo, ut illa uelut ignominiosa specie uisa placarentur. sed adiungit et dicit: cum ergo uidissent eum pontifices et ministri. clamabant dicentes: crucifige, crucifige. tunc horam tertiam fuisse dicimus. adtende, quae sequantur: dicit eis Pilatus: accipite eum uos et crucifigi
Abbreviated transcription (Latin):
tum morarum illis tertio dixerit quid enim mali
fecit.Licet intellegere quantumindagandae
ueritati satis est . et postea quod ait instabant uo¬
cibus magnis & inualescebant uoces eorum. quis
non uideat ideo factum. quiauidebant pilatum
eis nolle tradere dñm & qui hoc magnopere
nolebat. non utiq inmomento temporiscessit.
sedud duac horcet aliquid amplius inilla cunc¬
tatione trannerunt: Iohannem quoque in terro¬
ga & inde quanta fuerit pilati illa cunctatio
& recusatio tam focdi misteru i demo namque
multo explicatius era narrat. quamuir nec ipse
utique dicat omnia in quibus duae horae & de
sexta aliquid praeter flux̃. tamen cum flagel¬
lasset ihm & amilitibus ueste in lusoria. multis¬
que inlun onibus male tractari perminis&.
credo ut hoc modo saltemeorum furoremmiti¬
garet ncusque ad mortem sacuire pertenderent.
ex iit iterum pilatus foras et dicit eis: ecce addu¬

Expanded text:
tum morarum illis tertio dixerit: quid enim mali tum morarum illis tertio dixerit: quid enim mali fecit? licet intellegere, quantum indagandae ueritati satis est, et postea quod ait: instabant uocibus magnis et inualescebant uoces eorum, quis non uideat ideo factum, quia uidebant Pilatum eis nolle tradere dominum? et qui hoc magnopere nolebat, non utique in momento temporis cessit, sed uel duae horae et aliquid amplius in illa cunctatione transierunt. Iohannem quoque interroga et uide, quanta fuerit Pilati ilia cunctatio et recusatio tam foedi ministerii. idem namque multo explicatius ea narrat, quamuis nec ipse utique dicat omnia, in quibus duae horae et de sexta aliquid praeterfluxit. tamen, cum flagellasset legum et a militibus ueste inlusoria multisque inlusionibus male tractari permisisset — credo, ut hoc modo saltem eorum furorem mitigaret, ne usque ad mortem saeuire pertenderent —, exiit iterum Pilatus foras et dicit eis: ecce addu
Abbreviated transcription (Latin):
sederat ꝓtribunali pilatus. sed inter illa quae
prius gesta narrabat. recordatur matheur quod
depilati uxore dix̃: uoluit hocibi in terponere.
ut praestrueret quamaxime caura pilatur
nec nouissime uolebat eum tradere iuda eis: lucas autem
narrat. cum dixisset pilatus emendatum ergo il¬
lum dimittam ex clamasse: uniuersam turbam:
tolle hunc et dimitte nobis barabbam: sed for¬
tasse nondum dixerant crucifige: Iterum autẽ
pilatus sccundum eundem. lucam locutur est
ad illos uolens dimittere ihm. At illi succlama¬
bant dicenter: Crucifige illum: tunc intelligi¬
tur fuisse ora tertia. quod ergo sequitur lucas
& dicit. ille autem tertio dix̃ ad illos. quid enim
mali fec̃ iste nullam causam mortis inuenio:
In eo. corripim ergo illum et dimittam atillim
stabant uocibus magnis postulantes ut crucifige¬
retur : & inualescebant uocis corum satis etiam ipse
si gnificat magnum tumultum fuisse & pꝰquam¬

Expanded text:
sedebat pro tribunali Pilatus, sed inter illa quae sedebat pro tribunali Pilatus, sed inter illa quae prius gesta narrabat recordatus Mattheus quod de Pilati uxore dixit uoluit hoc ibi interponere, ut praestrueret, qua maxime causa Pilatus nec nouissime uolebat eum tradere Iudaeis. Lucas autem narrat, cum dixisset Pilatus: emendatum ergo illum dimittam, exclamasse uniuersam turbam: tolle hunc et dimitte nobis Barabban; sed fortasse nondum dixerant \'crucifige\'. iterum autem Pilatus, secundum eundem Lucam, locutus est ad illos uolens dimittere Iesum. at illi succlamabant dicentes: crucifige illum. tunc intellegitur fuisse hora tertia. quod ergo sequitur Lucas et dicit: ille autem tertio dixit ad illos: quid enim mali fecit iste? nullam causam mortis inuenio in eo; corripiam instabant uocibus magnis postulantes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum, satis etiam ipse significat magnum tumultum fuisse, et post quan
Abbreviated transcription (Latin):
minaeẽ quac inmedio gestasunt. cumpilatus ageret
quaerens quomodo eum aiudeis eriper& & aduer¬
sus corum in sanisimam uoluntatem quibus cum¬
que modis potuit instantim me niteretur: Ma¬
theus enimait: Dicit illis pilatus: Quidigitur fa¬
ciam deihũ quidicitur xp̃s: Dicunt omnes. cruci¬
figatur : Tunc fuissedicimus horam tertiam:
Quod autem matheus sequitur et nartat:
Videns autem pilatus quianihil ꝓficeret sed magis
tumultus fieret. et inconatibus pilatiaderipiendũ
dñm. et intuultu iudaeorum contranitentium
consumptum tempꝰ duarum horarum: intellegi¬
mus: & coeptam fuisse sextam . qua nondum termi¬
nata gestasunt quae ab eo tempore quopilatus dñm
tradidit usque ad tenebras factas narrantur:
Quod autem matheus supra commemorat: Seden¬
te autem illo ꝓtribunali. misit ad eum uxor eius
dicenr: Nihil tibi et iusto illi: Multaenim
pastasum hodie peruisum ꝓpter eum: postea

Expanded text:
missa esse quae in medio gesta sunt, cum Pilatus ageret missa esse quae in medio gesta sunt, cum Pilatus ageret quaerens, quomodo eum a Iudaeis eriperet et aduersus eorum insanissimam uoluntatem, quibuscumque modis potuit, instantissime niteretur. Mattheus enim ait: dicit illis Pilatus: quid igitur faciam de Iesu, qui dicitur Christus? dicunt omnes: crucifigatur. tunc fuisse dicimus horam tertiam. quod autem Mattheus sequitur et narrat: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, et in conatibus Pilati ad eripiendum dominum et in tumultu Iudaeorum contra nitentium consumtum tempus duarum horarum intellegimus et coeptam fuisse sextam, qua nondum terminata gesta sunt quae ab eo tempore, quo Pilatus dominum tradidit, usque ad tenebras factas narrantur. quod autem Mattheus supra commemorat: sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens: nihil tibi et iusto illi, multa enim passa sum hodie per uisum propter eum, postea
Abbreviated transcription (Latin):
me adquiescam: Non enim sententiam meam
sed euingelii diligo ueritatem. atq ut inam&iam
plurer abalur inuenuntur huius exitus quiestionis.
quoddonec fut. utereme cumisto siplacet:
s ienim nullus alius exitus poterit inueniri. solusis te
sufficiet: Si autem potuent cum demonstratus fue¬
rit eligemur: Tantum non putes consequenseẽ ut
quilibet omnium .iiii. euangelis tarum mentitus sit.
aut intanto. & tam sc̃o culmine auctoritatis erraue¬
rit: si autem quirdixerit indere conumcere non
fuinehoram tertiam cum illud iudaci clamiuer̃.
quia postea quimdix̃ idemmarcus: pilatur aũ
iterum rerpondens ait illis: Quid ergo uultirta¬
cum regi iudacorum: At illi iterum clamauer
crucifige cum: Non interponit aliquid morarum
ab eodem marco incius narratione. & continuo
adid peruenitur ut traderetur ad crucem dñr
apilato: quod iohanner hori quan rexti factumeẽ
commemorat. Intellegat qui hoc dicit. multa preter¬

Expanded text:
sime adquiescam. non enim sententiam meam, sime adquiescam. non enim sententiam meam, sed euangelii diligo ueritatem. adque utinam etiam plures ab aliis inueniantur huius exitus quaestionis! quod donec fiat, utere mecum isto, si placet. si enim nullus alius exitus poterit inueniri, solus iste sufficiet; si autem potuerit, cum demonstratus fuerit, eligemus. tantum non putes consequens esse, ut quilibet omnium quattuor euangelistarum mentitus sit aut in tanto et tam sancto culmine auctoritatis errauerit. Si autem quis dixerit inde se conuincere non fuisse horam tertiam, cum illud Iudaei clamauerunt, quia, posteaquam dixit idem Marcus: Pilatus autem iterum respondens ait illis: quid ergo uultis faciam regi Iudaeorum? at illi iterum clamauerunt: crucifige eum, non interponitur aliquid morarum ab eodem Marco in eius narratione et continuo ad id peruenitur; ut traderetur ad crucem dominus a Pilato, quod Iohannes hora quasi sexta factum esse commemorat. intellegat qui hoc dicit multa praeter
Abbreviated transcription (Latin):
te cum Dixerunt ergo eiiudaei: Nobis non licet
interficere quemquim. Quod ergo maxime uideri
fecisst nolebant. hoceos hora tertia fecisse: Marcus
ostendit. uerissime iudi cans magirfebisse dnĩneca
tricem linguimiudacorum. quammilitum manꝰ:
Quis quis autem dixerit non fuisse horam tertiam
cum hoc iudaei primitus clamauerunt. Insanim¬
me se ostendit inmicum euangelii: Nisi forte aliter
potuerit eandem dissoluere quaestionem: Non enĩ
habet unde conuincat : Non fuisse tunchoram tertiã.
& ideo ueridico euangelistae potius credendum.
quam contentiosis suspicionibus hominum:
Vnde inquit ꝓbas horam tertiam fuisse . respondeo:
quia credo euangelistis. quibut et situcredir osten¬
de quem admodum et horasexta et hori tertu po¬
tuerit dñs crucifigi: Desextaenimut fateamur. narra¬
tione iohannis urguemur: Tertiuã marcus commemo¬
rat: quibus siuterq nrm̃ credit: Ostende tualiter
quẽ ammodum fieri utrumque potuerit. libentim¬

Expanded text:
te eum. dixerunt ergo Iudaei: nobis non licet te eum. dixerunt ergo Iudaei: nobis non licet interficere quemquam. quod ergo maxime uideri fecisse nolebant, hoc eos hora tertia fecisse Marcus ostendit, uerissime iudicans magis fuisse dtricem linguam Iudaeorum quam militum manus. Quisquis autem dixerit non fuisse horam tertiam, cum hoc 1 Iudaei primitus clamauerunt, insanissime se ostendit inimicum euangelii, nisi forte aliter potuerit eandem dissoluere quaestionem; non enim habet unde conuincat non fuisse tunc horam tertiam. ei ideo ueridico euangelistae potius credendum quam contentiosis suspicionibus hominum. unde, inquit, probas horam tertiam fuisse? respondeo: quia credo euangelistis. quibus et tu si credis, ostende, quemadmodum et hora sexta et hora tertia potuerit dominus crucifigi. de sexta enim, ut fateamur, narratione Iohannis urguemur, tertiam Marcus commemorat, quibus si uterque nostrum credit, ostende tu aliter, quemadmodum fieri utrumque potuerit, libentis
Abbreviated transcription (Latin):
illis temporibus legeretur. quibur uniuersae
eccłae notum erat qua hora dominus ligno suspen¬
sus est: unde posset huius uel error corrigi uel
mendacium refutari: sed quia sciebat amilitib
suspensum dñm. Non aiudaeis sicut iohannes
apertissi me dicit: Occulte ostendere uoluit¬
eos magis crucifixisse quiclamauerumt ut
crucifigeretur: quim illos quiminis terium princi¬
pi suo secundum suum officium p̃buerunt. Intel¬
legitur ergo fuisse horaterti cumclamiucruntiu¬
diciut dominus crucifigeretur. et ueracim me de¬
monstratur tunc eds crucifixerunt quindo cla¬
miuerunt: Maxime quinolebant uiderirehoc
fecisse & propterea eumpilato tradiderant. quod
corum uerba satis indicant secundum iohannem:
cum enim dixisset pilatus: Quam accusationem
ad fertis aduersur hominem hunc: responderunt
& dixerunt ei: Si non esset hic malefactor: Non
tibi tradissemus cum: Dixit ergo eis pilatus
Accipite cum uos et secundum legemũ ramiudica¬

Expanded text:
illis temporibus legeretur, quibus uniuersae illis temporibus legeretur, quibus uniuersae ecclesiae notum erat, qua hora dominus ligno suspensus est, unde posset huius uel error corrigi uel mendacium refutari? sed quia sciebat a militibus suspensum dominum, non a Iudaeis, sicut Iohannes apertissime dicit, occulte uoluit ostendere eos magis crucifixisse qui clamauerunt, ut crucifigeretur, quam illos qui ministerium principi suo secundum suum officium praebuerunt. intellegitur ergo fuisse hora tertia, cum clamauerunt Iudaei, ut dominus crucifigeretur; et ueracissime demonstratur tunc eos crucifixisse, quando clamauerunt, maxime quia nolebant uideri se hoc fecisse; et propterea eum Pilato tradiderant, quod eorum uerba satis. indicant secundum Iohannem. cum enim dixisset eis Pilatus: quam accusationem affertis aduersum hominem hunc? responderunt et dixerunt ei: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. dixit ergo eis Pilatus: accipite eum uos et secundum legem uestram iudica
Abbreviated transcription (Latin):
tantum modo sextam diceret: possemus nos ita intelle¬
gere quaemadmodum loquiscripturat solent sicut dixi
a parte totum: ut peracta quinta et inchoata sexta
gererentur haec quac nirrata sunt incrucifixione dñi
nr̃i donec conpleta sexta illo pendente fierent tene¬
brac. quibus tres cuangelistae ad testantur matheus
marcus et lucas: Quatramus iam consequenter cur
dixerit maircus cum commemorasset quod cruci¬
figentes eum diuiserunt uestimta eius mittentes
sortes super eis quis quid tolleret . & sequutus adiun¬
xerit. erat autemhora tertia et crucifixerunt eum:
lamcerte dixerat: & crucifigenter eum diuiserunt
uestimenta eius: sic &iam ceteri ad testantur. quod
eo crucifixo uestimenta diuira sunt: sieius rei gesta¬
re marcus. sufficere̾ dicere: Erat autem hora ter¬
tia. ut quid adiunex̃ & crucifixerunt eum: Nisi
quia uoluit aliquid recapitulando significare
quod quaesi tum mueniretur. cum scriptura ipsa

Expanded text:
tantum modo sextam diceret, possemus nos ita intelletantum modo sextam diceret, possemus nos ita intellegere, quemadmodum loqui scripturae solent, sicut dixi, a parte totum, ut peracta quinta et inchoata sexta gererentur haec quae narrata sunt in crucifixione domini nostri, donec conpleta sexta illo pendente fierent tenebrae, quibus tres euangelistae adtestantur, Mattheus, Marcus et Lucas. Quaeramus iam consedixerit Marcus, cum commemorasset quod crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius, mittentes sortes super eis, quis quid tolleret, et secutus adiunxerit: erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum. iam certe dixerat: et crucifigentes eum diuiserunt uestimenta eius. sic etiam ceteri attestantur, quod eo crucifixo uestimenta diuisa sunt. si eius rei gestare Marcus, sufficeret dicere: erat autem hora tertia; ut quid adiunxit: et crucifixerunt eum, nisi quia uoluit aliquid recapitulando significare, quod quaesitum inueniretur, cum scriptura ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Responderunt pontifices: Non habemus regemnin caesarẽ
T uncergo tradidit cis illum ut crucifigeretur: sigit᷑
hora quasi sexta pilato sedente protribunili traditus est
crucifigendus iudaeis: quomodo hora tertia crucifix̃
est. sicut uerba marci Non intellegentes quidam
putauerunt : prius enim qua hora cruci sigi potucrit
Vid eamus dein de uidebimus curhora tertia crufixum
dixerit marcus. Nora erat quasi sexta cum traditus est
cruci figendus apilato sendente ut dictum est ꝓtribunali
Non enimum plena sextaerat sed quan sexta: Id est per¬
acta quinta & aliquid&iam desexta eẽ coeperat: Numquã
autem istidicerent quinta et quadrans. aut quinta et
trins. aut quinta semis: aut aliquid huius modi. ha¬
bent enimistum morem scripturae: Ut aparte totũ
ponint maxime intemporibus: sicut deocto illis dieb
p̃ quos eum dicunt ascendise in montem. quorum me¬
tam moderate idemiohannes loquutus est. ut nondice¬
r& sexta: sed quasi sexta: Quod nita non diceret. sed

Expanded text:
s: non habemus regem nisi Caesarem. tunc ergo tradidit eis illum. ut crucifigeretur. si igitur hora quasi sexta Pilato sedente pro tribunali traditus est crucifigendus Iudaeis, quomodo hora tertia crucifixus est, sicut uerba Marci non intellegentes quidam putauerunt? Prius enim, qua hora cmcifigi potuerit, uideamus; deinde uidobimus, cur hora tertia crucifixum dixerit Marcus. hora erat quasi sexta, cum traditus est crucifigendus Pilato sedente, ut dictum est, pro tribunali. non enim iam plena sexta erat, sed quasi sexta, id est peracta quinta et aliquid etiam de sexta esse coeperat. numquam autem isti dicerent \'quinta et quadrans\' aut \'quinta et trien\' aut \'quinta semis aut aliquid huiusmodi. habent enim istum morem scripturae, ut a parte totum ponant, maxime in temporibus, sicut de octo illis diebus, post quos eum dicunt ascendisse in montem, quorum metam moderate idem Iohannes locutus est, ut non diceret \'sexta\', sed quasi sexta. quod si ita non diceret, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Vt quodidem maths ait noluit bibere hocmarcus dixerit
non accepit. ⁊ acueritautẽ quod gust a uerit
Seꝗt̃ maths̃ pͥquã aũ crucifixer eum diui ser̃ uestim̃ta eĩ sor¬
tẽ mittentes & sedentes seruabanteũ. hoc idẽ marcus sic

Expanded text:
ut quod idem Mattheus ait: noluit bibere, hoc Marcus dixerit: ut quod idem Mattheus ait: noluit bibere, hoc Marcus dixerit: non accepit, tacuerit autem, quod gustauerit. Sequitur Mattheus: postquam autem crucifixerunt eum, diuiserunt uestimenta eius sortem mittentes, et sedentes seruaba
Abbreviated transcription (Latin):
locum hacbraiȩ golgo tha ubicum cracifixerunt. Vnde
in tellegitur quod ipse sibi portabat crucem cum exire
in locum memoratum. Simonautem ille initenere
anꝗariatus est de quotres comme morant. cui posteadata ẽ
portandicrux usque ad locum. itautrumq factum inue¬
nimus primo id quod iohannes dixit de inde quod aeteritres.
Sequiturit aq maths. & uenerunt inquit locum quidi¬
citurgolgotha quod est caluariaȩ locus. De hoclo co
aptissimc consentiunt: de inde adiungit idem mathr̃
& dederuntciuinum bibere cum felle mixtum & cum
gustass& noluibibere. hoc marcusita narrat. & da¬
bant ci bibere mus muratum uinum & non accepit.
felquippeproamaritudinc posuit. & murratum enĩ
unumama rissimumẽ Quam quam fieripossit
ut & felle & murraui num a marissimum. redderent
Quodergo ut marcus non accepit. intellegitur non ac¬
cepit utbiber&. ꝯustauitautem sicut matheus testis es

Expanded text:
locum, Hebraeice Golgotha, ubi eum crucifixerunt. unde locum, Hebraeice Golgotha, ubi eum crucifixerunt. unde intellegitur, quod ipse sibi portabat crucem, cum exiret in locum memoratum. Simon autem ille in itinere angariatus est, de quo tres commemorant, cui postea data est portanda crux usque ad locum. ita utrumque factum inuenimus, primo id quod lohannes dixit, deinde quod ceteri tres. XI. Sequitur itaque Mattheus: sSe t uenerunt, inquit, in locum, qui dicitur Golgotha, quod est Caluariae locus. in hoc loco apertissime consentiunt. deinde adiungit idem Mattheus: et dederunt ei uinum bibere cum felle mixtum, et cum gustasset, noluit bibere. hoc Marcus ita narrat: et dabant ei bibere murratum uinum et non accepit. fel quippe pro amaritudine posuit, et murratum enim uinum amarissimum est, quamquam fieri possit, ut et felle et murra uinum amarissimum redderent. quod ergo ait Marcus: non accepit, intellegitur non accepit, ut biberet\'. gustauit autem, sicut Mattheus testis est,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Ad hoc ꝑtin& ctiam quod con scquenter dicit mathr̃
& &xpuentes in cum accepe runt harundinem & ꝑcutie¬
bantca putcius. & post quam in luscruntei. exueruns
cum cdainidem & induerunt eum uest imentis eius &
duxerunt cum ut crucisigerent: hocquod exuerunt da¬
midem & induerunt cum uestimentiseius: Infine factũ
intellegitur cum iamducer&ur marcus hoc itadicit
łtpost quam in luscrunt ei exucrunt illum purpura
& in duerunt cum uestimentis suis
X Sequitur ergomatheus. Exuntes autem inuener untho¬
minem cire neum nomine symonem. hunc angariaue¬
runt ut toller& crucem cius. Marcus quoq &educunt
illum inquit ut crucifigerent eum & angariauerunt
pretereuntem: simonem cirincum uenientem de
uilla patrem alex andri & rufi ut toller& crucemcius
Hocluca sitadicit. Etcum ducer& etm ad prehender¬
.er .i .i simonem quendam cirinensem uenientem deuilla.
& inposuerunt illicrucem portare postiħm. Iohannes

Expanded text:
erunt. ad hoc pertinet etiam quod consequenter dicit Mattheus: erunt. ad hoc pertinet etiam quod consequenter dicit Mattheus: et expuentes in eum acceperunt ha rundinemet percutiebant caput eius. et postquam inluserunt ei, exuerunt eum clamydem et induerunt eum uestimentis eius et duxerunt eum, ut crucifigerent. hoc, quod exuerunt clamydem et induerunt eum uestimentis eius, in fine factum intellegitur, cum iam duceretur. Marcus hoc ita dicit: et t postquam inluserunt ei, exuerunt illum purpura et induerunt eum uestimennt hominem Cyreneum, nomine Simonem; hunc angariauerunt, ut tolleret crucem eius. Marcus quoque: et educunt illum, inquit, ut crucifigerent eum. et angariauerunt praetereuntem Simonem Cyreneum uenientem de uilla, patrem Alexandri et Rufi, ut tolleret crucem eius. hoc Lucas ita dicit: et cum ducerent eum, adprehenderunt Simonem quendam Cyrenen sem uenientem de uilla et inposuerunt illi
Abbreviated transcription (Latin):
& conspucb anteum & ponentes genu ad orabant eum:
ntellegitur iaque quod inatheus andamidem coccinea c¬
ircum dederuntei. hoc marcum dixisse indutumpur¬
puram. Pregra enimpur puradamis illa coccinea ab
inludentibus ad hibita erat & estrubra quadampurpura
coccosimillima: Potest&iamficri ut purpura m&iam
marcus cominemorauit quam clamis habebat quamuis
cẽ toccinca. lucas hoc pretermisit. Iohannes autem
inte quam dicer& quod cum pilatus crucifigendum tra¬
diderit commemorauit hocdicens. Tuncergo adp̃ hendit
pilatus iłm & flagellauit & milites plectentes corona mde
spinis in posucrunt capiticuis & ueste purpurta cirtum
ederunteum: &ueniebant ad cum & dicebant. aue
gexiudacorum &dabantei alapas: Vnde ippar& ma¬
ꝓcum & marcum racapitulando istud commne morasse
Non quo tunc factum sitcum cum pilatus iamcrucifigen¬
dum tradidisi&. lohannesautem apuro pilatum dicit hȩc
gesta sitis cuidenter unde isti quod preterierant recolu¬

Expanded text:
ant eum, et ponentes genua adorabant eum. intellegitur itaque quod Mattheus ait: clamydem coccineam circumdederunt ei, hoc Marcum dixisse: in purpuram purpuram. pre regia enim purpura clamys illa coccinea ab inludentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco simillima. potest etiam fieri, ut purpuram etiam Marcus commemorauerit, quam clamys habebat, quamuis esset coccinea. Lucas hoc praetermisit. Iohannes autem antequam diceret, quod eum Pilatus crucifigendum tradiderit, commemorauit hoc dicens: Hunc ergo adprehendit Pilatus Iesum et flagellauit, \'et milites plectentes coronam de spinis inpoueniebant ad eum et dicebant: haue, rex Iudaeorum, et dabant ei alapas. unde apparet Mattheum et Marcum recapitulando istud commemorasse, non quo tunc factum sit, cum eum Pilatus iam crucifigendum tradidisset. Iohannes enim aput Pilatum dicit haec gesta satis euidenter, unde isti quod praeterierant recolu
Abbreviated transcription (Latin):
alius commemorat. Depr incipibu senim sacer¬
dotum qđ in sultauer int dño crucifixo pariter non
tacent. quamuis seniores tacuit marcus. Incas ãu
quia principes dixit nec ad didit sacerdotum.
magis nomine generali omnes primatesconple¬
xus est. utibi possint intelligi & scribae & se¬
niores.¬
XUI. Sequitur matheus &dicit: Id ipsum autem &
latrones qui fixierant cumeo in properabant ei:
Nec marcus discrepat hocidem dicens aliis uerbis.
lucas autem potest putari repugnarinisigenus lo¬
quutionis satis uisitatum non obliuiscamur. Ait
enim lucas : Unus autem dehis qui pendebant
latronibus blas phemabat eumdicens: Si tuesxp̃r
saluum facti metipsum & nos: Et sequitur idem

Expanded text:
alius commemorat. de principibus enim sacerdotum, quod insultauerint domino crucifixo, pariter non tacent, quamuis seniores tacuit Marcus, Lucas autem, quia principes dixit nec addidit sacerdotum, magis nomine generali omnes primates conplexus est, ut ibi possint intellegi et scribae et seniores. Sequitur Mattheus et dicit: id ipsum autem et latrones, qui fixi erant cum eo, inproperabant ei. nec Marcus discrepat hoc idem dicens aliis uerbis. Lucas autem potest putari repugnare, nisi genus locutionis satis usitatum non obliuiscamur. ait enim Lucas: unus autem de his qui pendebant latronibus blasphemabat eum dicens: si tu es Christus, saluum fac temet ipsum et no
Abbreviated transcription (Latin):
blar phemabant eum mouentes capita sua & di¬
centes: qui destruit templum & intriduo illud
re aedificat saluatemetipsum: si filius dĩ esde¬
scende decruce huic marcus poene ad eadem
uerba consonat: Sequitur demde matheus
& dicit : Similiter & principes sacerdotum
in ludentes cum scribis & senioribus dicentes:

Expanded text:
blasphemabant eum mouentes capita sua et dicentes: qui destruit templum et in triduo illud reaedificat, salua temet ipsum; si filius dei es, descende de cruce. huic Marcus paene ad eadem uerba consonat. sequitur deinde Mattheus et dicit: similiter et principes sacerdotum inludentes cum scribis et senioribus d
Abbreviated transcription (Latin):
Ergorexestu : Res pondit iłis tidicis quia rex suan
er̃o Eccequando uentum est adidquod alii
euangelistȩ cõmemorauerunt. Sequitur
ergo item dicente id huc dño quod aeter
tacuerunt: Ego in hocnitus sum & ad
hoc ueni in toundũ ut testimonium peri¬
hibeam ueritati: omĩs quiestexueri¬
tate uidit meã uocẽ: Diciteipila¬

Expanded text:
ergo rex es tu? respondit Iesus: tu dicis, quia rex sum ergo rex es tu? respondit Iesus: tu dicis, quia rex sum ego. ecce quando uentum est ad id quod alii euangelistae commemorauerunt. sequitur ergo item dicente adhuc domino quod ceteri tacuerunt: ego in hoc natus sum et ad hoc ueni in mundum, ut testimonium perhibeam ueritati. omnis qui est ex ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
taq sequitur. dixitergo eispilatus. Accipite eũ
uos & secundãm legemuram iudicatecum. Drxe¬
runt ergoci iudaci. Nobis onscilic& interficere quẽ
quam ut ser moihu impleretur quem dixit signifi¬
cans quacẽ morte oriturus. In troutergo iterum
in prȩtorium pilatus & uoca ui tiħm & dixitei. Tuer
rexud acorum: etresponditiħs A te metipso ho
dic i.Analii tibidixerunideme : Et hocuidere¬
tur non conuenire illi quod ab aliis comine moratũ
est Rerpondit iħs tudicis: Nisun con sequentib
ostender& & illud dictum eẽ undcostenditea quȩ
nuncdicit accteris potius euangelistis tacita quam
ad nõdicta non ct̃.: Addtendcergo &actera. Respondi
inquit pilitus. Num quidago iudcussumigenstua¬
& pontifices tradider unt temihi quid fecisti: Res¬
ponditihs sagnumnicum non est demundo hoc
si ex hoc mundo ec̃ regnum meum ministrimerde
aertarent ut nontradidero iudȩis. Nunc autemro¬
num meum nonesthinc. Dixit itaci pilatus

Expanded text:
itaque sequitur: dixit ergo eis Pilatus: accipite eum itaque sequitur: dixit ergo eis Pilatus: accipite eum uos et secundum legem uestram iudicate eum. dixeruquam: ut sermo Jesu impleretur, quem dixit, significans qua esset morte moriturus. Introiit ergo iterum in praetorium Pilatus, et vocavit Jesum, et dixit ei: Tu es rex ludaeorum? respondit Iesus: a temet ipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? et hoc uideretur non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est: respondit Iesus: tu dicis, nisi in consequentibus ostenderet et illud dictum esse. unde ostendit ea quae nunc dicit a ceteris potius euangelistis tacita quam a domino dicta non esse. adtende ergo cetera. respondit, inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sumet pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? Respondit Jesus: Regnum meum non est de mundo hoc: si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent ut non traderer Judaeis; nunc autem reum regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilatus:
Abbreviated transcription (Latin):
derunt & dixerei: Sinonẽẽ hic malefactor. nontibr
tradidissemus eum. Hoc uidendumest necontrasit
ei quod lucas dicit : certa in eumdicta eẽ crimina &
dicit quedicta sint Coeperunt autem inquit accusare
io hannem commemorauit uident̃ iudaei noluisse
dicere crimina cum dixis s& eipilatus. Quam ac¬
cusationem ad fertis aduersus hominem hunc.
responderumt enim. Sinoneẽthremale factor non
tibi tradidis semuseum. Vide lic& ut eorum auctori¬
tatem sequutus quideiobicer&ur de siner& quaerere.
ed obhoctantum nocenem creder&: quod sibi abeistra¬
dimeruiss&. Ergo intellegere debemus & hoc dictũ
eẽ & illud quodlucas commemorauit. Multa enim
dicta & multa responsa sunt. Vndequiꝰq corum quan¬
tum uisum est decerpit. & in narratione suaposuit:
quod satiseẽ iudicauit. Nam&iam ipscio hannes
dicit quedam quae obiecta sint quȩ suis locis uidebimꝰ.

Expanded text:
derunt et dixerunt ei: si non esset hic malefactor, non tibi derunt et dixerunt ei: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. hoc uidendum est, ne contra sit ei quod Lucas dicit certa in eum dicta esse crimina et dicit quae dicta sint: coeperunt autem, inquit, accusareIohannem commemoraui, uidentur. Iudaei noluisse dicere crimina, cum dixisset eis Pilatus: quam accusationem adfertis aduersus hominem hunc? responderunt enim: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum, uidelicet ut eorum auctoritaten secutus, quid ei obiceretur, desineret quaerere, sed ob hoc tantum nocentem crederet, quod sibi ab eis tradi meruisset. ergo intellegere debemus et hoc dictum esse et illud quod Lucas commemorauit. multa enim dicta et multa responsa sunt, unde cuique eorum quantum uisum est decerpsit et in narratione sua posuit quod satis esse iudicauit. nam etiam ipse Iohannes dicit quaedam quae obiecta sunt, quae suis locis uidebimus.
Abbreviated transcription (Latin):
illum & dimittam.: Atilli instabant uocibus magnis
postulantes utcruci fige r&ur & inualesce bant uoces
corũ. matheus huic conatui pilati quosaepius cum
eis ant uolens ui dimit ter&ur iħs. Paucissimis uer¬
bissatis ad testatusẽ ubiait. Videns autẽ pilatus
qui anihil proficer& sed magis tumultus fier&
Quod non dicer& nisimultũ illeni sus eẽ ÷: quamuista¬
cuerit quotiens hocefficere temptauerit uteruer&
ibm furorieorum & lucas itaq ita concludit quod
actum est aput presidem & pilatus inquit adiu¬
dicauit fierip&itionieorum. Dimisit autemillis
cum qui pp̃ homicidium & seditionem missus fue
rat in carcerem quem pete bant. iħm uerotra didit
uoluntatieorum. Nunceadem secundumio han¬
nem consideremus idestquȩ ꝑ pilatum facta sunt
& ipsi inquitnon introierunt in pretorium.
ut non contam in arent̃ sed manduc auer̃ pascha. Exit
orgo pilatus ad eosforas & dixit. Quam ad causatio
nem ad fertis aduersus hominẽhunc : Respon¬

Expanded text:
m. At illi instabant vocibus magnis, postulantes ut crucifigeretur, et invalescebant voces eorum. Matthaeus huic conatui Pilati, quo saepius cum eis egit, volens ut dimitteretur Jesus, paucissimis verbis satis attestatus est, ubi ait, Videns autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret: quod non diceret nisi multum ille nisus esset; quamvis tacuerit, quoties hoc efficere tentaverit, ut erueret Jesum furori eorum. Et Lucas itaque ita concludit quod actum est apud praesidem: Et Pilatus, inquit, adjudicavit fieri petitionem eorum. Dimisit autem illis eum qui rat in carcerem, quem petebant, Iesum uero tradidit uoluntati eorum. Nunc eadem secundum Iohannem consideremus, id est quae per Pilatum facta sunt. et ipsi, inquit, non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha. exiit ergo Pilatus ad eos foradfertis aduersus hominem hunc? respon
Abbreviated transcription (Latin):
obiecerunt aperuit. Tacuit autem quod eidix itpila¬
tus. Non respondens quicquam: uide inquantis teac¬
cusant : Sedplane sequitur & dicit quod&iam illi
dixerunt. pilatus autem in terrogauiteum dicens
Tues rex iudeonim : Atille respondensait tudicis:
hoc autem matheus & marcus commemorauerunt
antequam condicerent compellatum iħm quode is
accusantibus non res ponder&. Nihi lautemintẽ
ueritatis quo ordine luca siste r&ulerit quem ad mo¬
dum nihil interẽ si alius aliquid tac& quod alius com¬
memorat quem ad modum in consequentibusdicit
Ait aut̃ pilatus ad principis sacerdotum & turbas
Nihi linueniocause in hoc nomine : atilliinuale scc batt
dicentes Commou& populum docens ꝑuniuersam

Expanded text:
obiecerunt, aperuit. tacuit autem quod ei dixit Pilaobiecerunt, aperuit. tacuit autem quod ei dixit Pilatus: non respondes quicquam? uide, in quantis te accusant, sed plane sequitur et dicit quod etiam illi dixerunt: Pilatus autem interrogauit eum dicens: tu es rex Iudaeorum? at ille respondens ait: tu dicis. hoc autem Mattheus et Marcus commemorauerunt, antequam dicerent conpellatum legum, quod eis accusantibus non responderet. nihil autem interest ueritatis, quo ordine Lucas ista rettulerit, quemadmodum nihil interest, si alius aliquid tacet quod alius commemorat, quemadmodum in consequentibus dicit: ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: nihil inuenio causae in hoc homine. at illi inualescebant dicentes: commouet populum docens per uniuersam
Abbreviated transcription (Latin):
iden sautem pilitus quia nihil proficer&: sed magis
tumultus fier& : dixit&iam cumlauisse manus coram
populo ut in nocentẽ sea sanguin eiusti signi ficar&: quod
iem & marcus & alutacent. sat sostendit &iam ma¬
theusegisse presidem cum populo ut dimit ter&ur. quod
breuiter significauit marcus ineo quod refert pilatũ
dixisse qui denimmalifecit : Dein de sic&iã ipse con¬
cludt quȩ ppilatum cum dño gesta sunt: Pilatus aũ
inquid uolens propulo satis facert dimisit illis barab¬
bam: & tradidn iłm flagellis caesum utcracifige raes
Hec apud presi dem gesta narrauit marcus : Lucas
aput pilatum gesta sic narrat : Coeperunt autemac¬
cusare illum dicentes. Hunc inuenimus subuerten¬
tem gentem nrãm & pro hibentem tributadaricae¬
sari & dicentem sexpm̃ regem eẽ : Hoc illiduo euan¬
gelistae non dixerunt cum tamendicerent quodeũ
accusabant : ergo iste &iam ipsacriminaquȩ falsa

Expanded text:
uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, dixit etiam eum lauisse manus coram populo, ut innocentem se a sanguine iusti significaret, quod item et Marcus et alii tacent. satis ostendit etiam Mattheus egisse praesidem cum populo, ut dimitteretur. quod breuiter significauit Marcus in eo quod refert Pilatum dixisse: quid enim mali fecit? deinde sic etiam ipse concludit quae per Pilatum cum domino gesta sunt: Pilatus autem, inquit, uolens populo satisfacere, dimisit illis Barabban et tradidit Iesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. haec aput praesidem gesta narrauit Marcus. Lucas aput Pilatum gesta sic narrat: 2 coeperunt autem accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. hoc illi duo euangelistae non dixerunt, cum tamen dicerent, quod eum accusabant. ergo iste etiam ipsa crimina, quae falsa
Abbreviated transcription (Latin):
orum idest xp̃m. Nihilinterest sontentiȩ quod hic
ticuitmarcus de barraba. Hoc solumuo lens dicere quod
ad dnm̃ ꝑtinebat. quando quidem in corum rts ponsone
satis & ipscostendit quem sibidimitti uoluerint : pon¬
nfiaes inquid toncitauerunt turbamu magis barra¬
bandimitter&eis: sequitur autem & dicit. pilatus
autemiterum respondens anillis. Quidergo uultis
faciam regiiuda corum : Vnde&iamsatis appar&
quodid marcus uelit ostendere dicendoregem iuda eorũ
quod matheus dicendo xp̃m. Non enim dicebantur
xp̃i seges nisi iudaxonum. namque in eo & iam loco
matheusait. Dicit illispilatus. Quidigitur faciam
de iħu quidicitur xp̃s : Ergosequit̃ marcus. Atilliiterũ
clamauenint: crucifige cum : quod illeait. dicuntom̃s
crucifigatur Et sequitur marcus. pilatus uero dice¬
bateis : quid enim malifecit : Atillim agisclamabant:
crucifigecum hoc matheus nondixit sed qm̃ dixit

Expanded text:
orum, id est Christum, nihil interest sententiae, quod hic orum, id est Christum, nihil interest sententiae, quod hic tacuit Marcus de Barabba hoc solum uolens dicere quod ad dominum pertinebat, quando quidem in eorum responsione satis et ipse ostendit, quem sibi dimitti uoluerint: pontifices, inquit, concitauerunt turbam, ut magis Barabban dimitteret eis. sequitur autem et dicit: Pilatus autem iterum respondens ait illis: quid ergo uultis faciam regi Iudaeorum? unde iam satis apparet, quod id Marcus uelit ostendere dicendo: regem Iudaeorum, quod Mattheus dicendo: Christum. non enim dicebantur christi reges nisi Iudaeorum: namque in eo etiam loco Mattheus ait: dicit illis Pilatus: quid igitur faciam de Iesu, qui dicitur Christus? ergo sequitur Marcus: at illi iterum clamauerunt: crucifigeeum, quod ille ait: dicunt omnes: crucifigatur. et sequitur Marcus: Pilatus uero dicebat eis: quid enim mali fecit? at illi magis clamabant: crucifige eum. hoc Mattheus non dixit, sed quoniam dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguiseius suꝑnos & suꝑfilios nr̃s.: Tuncdimisit illis
barabbamIm̃h autem flagellatum tradiditeis uit ru¬
cifiger&ur. haec narrauitꝰ matheus ꝑpilatum gesta
de dnã marcus quoque poene his uerbis & rebus concinit
Uerba autem pilati quibus respondit populo potenti ut so¬
lemniter unus iunctus dimit ter&ur ita refert::
Pilatus autem respondit eis & dixit: Uultis dimittã
uobis regem iudacorum. Matheus autem sic ait:
Congregati sergo illis dixit pilatus. : Vultis dimit tã
uobis barabbam. anibm quidicitur xp̃s : Nulla ques¬
noest quod tac& ipsos p&isse ut aliquis eis dimit te¬
r&ur sed quaeri potest quȩ uerba pilatus dixeri:¬
V trumq̃ amitheo anquȩ amarco referuntur. Ali¬
udenim uidet̃ eẽ : quemuultis dimittam uobis barib¬
bam anibͥm quidicitur xp̃s: aliuduultis dimittam
uobis regem iuda corum. Sed quia xp̃os reges dice¬
bant: & quidixit illum anillum manifestumes
eum quȩ sisse anuellent dimit tꝗ̃ sibi regemuidac¬

Expanded text:
isit illis Barabbam; Jesum autem flagellatum tradidit eis ut crucifigeretur. » Haec narravit Matthaeus per Pilatum gesta de Domino . 33. Marcus quoque pene iisdem verbis et rebus concinit. Verba autem Pilati, quibus respondit populo petenti ut solemniter unus vinctus dimitteretur, ita refert: Pilatus autem respondit eis, et dixit: Vultis dimittam vobis regem Judaeorum? Matthaeus autem sic ait: Congregatis ergo illis, dixit Pilatus: Quem vultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Christus? nulla quaestio est quod tacet ipsos petisse, ut aliquis eis dimitteretur. sed quaeri potest, quae uerba Pilatus dixerit, utrum quae a Mattheo an quae a Marco referuntur. aliud enim uidetur esse: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Christus? aliud: uultis dimittam uobis regem Iudaeorum? sed quia christos reges dicebant, et qui dixit illum an illum, manifestum est eum quaesisse, an uellent dimitti sibi regem Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
prius quam hocdixiss&c. Erat autem inquit hora
tertia & cruci fixerunteum. hoc enim subiungit
cum de uestium diuisionedixiss&. Quȩres diligen¬
tissime conideranda c̃ nemagnum faciater roreni
Suntenim qui arbitrentur hora quidemttia dnm̃
crucifixum A sexta autemhora te nebras factar
usq ad nonam ut consumpte intellegantur tres
horȩ ex quocrucifaxu sẽ usq ad tenebrasfactar.
Etpossas quidem hoc rectissime intellegi. nisuo
hanues dicer& horaquasi sextapilatum scdise
protribunali in locum quidic ñ A hostrotus he¬
braiccautem gabata:. Sequit̃ enim : eritautẽ
para sceue pascha hora quasi sexi ahicit iudȩis

Expanded text:
priusquam hoc dixisset, erat autem, inquit, hora tertia et crucifixerunt eum. hoc enim subiungit, cum de uestium diuisione dixisset, quae res diligentissime consideranda est, ne magnum faciat errorem. sunt enim qui arbitrecrucifixum, a sexta autem hora tenebras factas usque ad nonam, ut consumptae intelligantur tres horae, ex quo crucifixus est usque ad tenebras factas. Et posset quidem hoc rectissime intelligi, nisi Joannes diceret, hora quasi sexta Pilatum sedisse pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabatha. Sequitur enim: « Erat autem parasceve Pas
Abbreviated transcription (Latin):
bat pilatus. dimit te recum. Iudaci autemclamabam
dicentes. Si huncdimittis nones amicus cacsaris : om¬
nis quisc regem facit contra dicit caesari. Huic potest
congruere quod lucas in cadem accusatione iudacorum
itanar rat cum dixissent inuenimuscum subuertentẽ
quaputari poterat iohannes dixisse nullum a iudeis dño
crimen obiectum : quandoresponderunt & dixeruntei:
Sinoncẽthicmalefactor non tibitra didisse mus eum: Se¬
quitur ergo iohannes & dicit: Pilatu sergo cum audiss&
hossermones adduxii fora siħm & sedit protnbͥunali in lo¬
cum quidicit lit hostrotus hebraice autem gabata. Crat

Expanded text:
autem clamabant dicentes: si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis qui se regem facit contradicit Caesari. huic potest congruere quod Lucas in eadem accusatione Iudaeorum ita narrat: cum dixissent: inuenimus eum subuertentem qua putari poterat Iohannes dixisse nullum a Iudaeis domino crimen obiectum, quando responderunt et dixerunt ei: s i non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. sequitur ergo Iohannes et dicit: Pilatus ergo cum audisset hos sermones, adduxit foras Iesum et sedit pro tribunali in locum
Abbreviated transcription (Latin):
suo : & in lusit inlutum uestcalba & remisitadpilatum:
& factis untamici herodes &pilatus in ipsadiae. nam
anteamimicier̃ adinuicem. Hae comniaidest quod
apilato adherorem dñs missus est. & quaeibi gestasunt
lucas solus indicat & iamsialiqui dibi aut simile quod
in alus narrationum locis apudalios possit inuemiri :
C&eri autem eatantum dicere uoluerunt quȩa putpila¬
tum gesta sunt : quousq dñs crucifigendus traderetur¬
ediensergo lucas adea queaput p̃sidem gerebantur
undegres suserat ut narrar& quoda puo herodem
actumest ⁊ ta sequit᷑. pilatus autẽ conuocatis prin¬
cipibus sacerdotum & magistratib & plebedixitad
illos. Obtulistis mihihunc hominem quasi a uertentẽ
populum & ecceego coramuobis interrogans nul¬
lam causam inueniin homine isto ex his: iiquibus
eum accusatis. Hicintellegimuseum p̃ĩ misisse
quemad modum ad nõ quȩ sierit quid accus atorib
responder&. Sed neq herodes inquit. namre¬

Expanded text:
m ueste alba et remisit ad Pilatum. et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die; nam antea inimici erant ad inuicem. haec omnia, id est quod a Pilato ad Herodem dominus missus eat et quae ibi gesta sunt, Lucas solus indicat, etiamsi aliquid ibi ait simile quod in aliis narrationum locis aput alios possit inueniri, ceteri autem ea tantum dicere uoluerunt quae aput Pilatum gesta sunt, quousque dominus crucifigendus traderetur. rediens ergo Lucas ad ea quae aput praesidem gerebantur, unde digressus erat, ut narraret quod aput Herodem actum est, ita sequitur: 13 Pilatus autem conuocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe dixit ad illos: optulistis mihi hunc hominem quasi auertentem populum, et ecce coram uobis interrogans nullam causam inueni in homine isto ex his, in quibus eum accusastis. hinc intellegimus eum praetermisisse, quemadmodum a domino quaesierit, quid accusatoribus responderet. sed neque Herodes, inquit, nam re