comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt quomodo accipienda est illius ple¬
nitudo atq ꝑfectionis ut ĩt prorsus ꝓg¬
nenti aequalis. & innullo omnino dissĩ¬
milis : atq ut id breuius planiusq dicam.
sir istifiluigratia illeNatura : quia in
istis est pasticipatio diuinitatis. in illo
plenitudo . quamuis & ille quod suscepit
hominem &uerbum curofuctum est
Nonsit natura sed gratia. Uerbi tam̃
quod patri uequale est ꝑmanentena¬
tura : Deinde respondeant quia nonfi¬
lium sed primum & p̃cipuum opusfilui
utrum illi filii meliores futurisint spũ
scõ quos uoluntariuegenuit pat̾ uerbo
ueritatis Quomodo enim non coguntur
hocdicere cumꝓculdubio meliussit filios.
eẽ patris quamopus filii: Haec cogiterT
& em̃dent uunas impiasq blas phemias
atq: fateantur in illa trinitate pullam
ꝑsonam p̃terquod silius manens ds̃ homo
factus est omnino eecreatura aut aliquid

Expanded text:
erunt, quomodo accipienda est illius pleerunt, quomodo accipienda est illius plenitudo atque perfectio, nisi ut sit prorsus gignenti aequalis, et in nullo omnino dissimilis; atque ut id brevius planiusque dicamus, sint isti filii gratia, ille natura: quia in istis est participatio divinitatis, in illo plenitudo? Quamvis et ille quod suscepit hominem, et Verbum caro factum est , non sit natura, sed gratia: Verbi tamen, quod Patri aequale est, permanente natura. Deinde respondeant, quia non filium, sed primum et praecipuum opus Filii utrum illi filii meliores futuri sint Spiritu sancto, quos voluntarie genuit Pater verbo veritatis ? Quomodo enim non coguntur hoc dicere, cum procul dubio melius sit filios esse Patris, quam opus Filii? Haec cogitent, et emendent vanas impiasque blasphemias, atque fateantur in illa Trinitate nullam personam, praeter quod Filius manens Deus, homo factus est, omnino esse creaturam, aut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
summa idest it asimilis ut in ea dissimile
aliquid non sit filius unigenitus . Nonsur
tamen ausidicere imaginẽ silu s pm̃scm̃
tum sed facctũ ab illo esse dixerur. quod
descripturis sc̃is omniño non legunt.
Quis autem catholicus dixerit pcestẽ patris
ita negandum putauerunt. tam quam in¬
ternos & ipsos ulla indesit quaestio. eius¬
dem naturae dicimus essetrinitatem . Ñ
aliquam ibi ꝑsonam pastem cuiuspiam
nuncupamus. sed quodita negant pastẽ
patris essefilium ut tam̃dicant propriũ
& dilectissimum ꝑfectum & plenum unige¬
nitumfilium. Quaerendum est ab eis quos
filios suos facit ds̃ uolumtarice gignens
eos uerbo ueritatis. Cumadeam ꝑfectionẽ
ꝑuenerint ut ꝑfectiores eẽ non poss̃t. utrũ
sinc &iam ipsiꝓpru & dilectissimi ꝑfecti
& pleni filiidĩ: quodsi erunt. nec un igenitus
illaerit quicequales multos habebit sed
tantum modo primogenitus: si autemñ

Expanded text:
summa, id est, ita similis ut in ea dissimile summa, id est, ita similis ut in ea dissimile aliquid non sit, Filius est unigenitus. Non sunt tamen ausi dicere imaginem Filii Spiritum tum, sed factum ab illo esse dixerunt. Quod de Scripturis sanctis omnino non legunt. CAPUT XXVII. 23. Quis autem catholicus dixerit, partem Patris ita negandum putaverunt, tanquam inter nos et ipsos ulla inde sit quaestio. Ejusdem naturae dicimus esse Trinitatem, non aliquam ibi personam partem cujuspiam nuncupamus. Sed quod ita negant partem Patris esse Filium, ut tamen dicant proprium et dilectissimum, perfectum et plenum unigenitum Filium: quaerendum est ab eis, quos filios suos facit Deus voluntarie, gignens eos verbo veritatis, cum ad eam perfectionem pervenerint, ut perfectiores esse non possint, utrum sint etiam ipsi proprii et dilectissimi, perfecti et pleni filii Dei. Quod si erunt, nec unigenitus ille erit, quia aequales multos habebit; sed tantummodo primogenitus. Si autem non
Abbreviated transcription (Latin):
piumus elumantem tamquã non clamare
nos faci& sed ipseclam & eccedicendo abba
pater. non interpellat filium sed patrem
uon enim audebunt dicere filium xp̃i esse
genitum a filio sed factumdicere malue¬
runt. Nonergoscimus ꝑ nosipsos quidore¬
mus sicut opost& sed ipsesp̃s int̃pellut id
est int̃pellarenos faccit quae sunt secun¬
dum dm̃ quod nisi facit nonor amus uisi
secundum istum mundum cadexplendã
concupiscentiã ccrnis & concupiscentiã
oculorum & annbitionẽ saeculi . quue non
sunt a patre sed exmundo sunt. quam uis
non nulli id quod dictum est ipsesps int̃
ram ꝓpriam & condignam imuginem
dicunt filium : A postolus paulus non uir¬
tuti sdĩ & sapientice imaginẽ sed eum ipsũ
ee dicit dĩuistutẽ & dĩ supientiã : Coipso
igitur quod imugo patris estfilius uistus
eius & supientia est. Imago auter
sed de illo genita Nihilminus hab& quã
ille cuius ĩmago est: Patris quippe imugo

Expanded text:
piamus clamantem, tanquam non clamare piamus clamantem, tanquam non clamare nos faciat, sed ipse clamet; ecce dicendo, Abba, Pater, non interpellat Filium, sed Patrem. Non enim audebunt dicere filium Christi esgenitum a Filio, sed factum dicere maluerunt. Non ergo scimus per nos ipsos quid oremus, sicut oportet, sed ipse Spiritus interpellat, id est, interpellare nos facit quae sunt secundum Deum: quod nisi faciat, non oramus, nisi secundum istum mundum, ad explendam concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et ambitionem saeculi, quae non sunt a Patre, sed ex mundo sunt . Quamvis nonnulli id quod dictum est, Ipse Spirituram, propriam et condignam imaginem dicunt Filium. At apostolus Paulus, non virtutis Dei et sapientiae imaginem; sed Deum ipsum esse dicit, Dei virtutem et Dei Sapientiam . Eo ipso igitur quod imago Patris est Filius, Virtus ejus et Sapientia est. Imago autem sed de illo genita, nihil minus habet quam ille cujus imago est: Patris quippe imago
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m aut int̃pellat silium. Int̃pellat autẽ
sp̃s sc̃s dictum est qui a in t̃pellare nos facit
sicut ds̃ dicit: nunc cognoui quesi ante a nes¬
ciebat quod quidẽ aliud nisi feciut cognos¬
cas: Vndeest illud a postoli Nunc autẽ
cognoscentes dm̃ immo cognitia đõ. Nesibi
tribuerent quod cognouerant dm̃. sicergo
ait cognitiadõ ut intellegerent quod illos
gratia sua dsfecerit cognitores suos. secun¬
dum istum locutionis modũ dictum est &
te nos contristure: qui sccundum sp̃mdi
contristamur ex uobis. Earitate quippe
contristabantur quam diffundebat spĩsc̃s
trum tristes ipse faciebat : Deniq: idẽ apos¬
tolus Accepistis inquit spm cidoptionis
siliorum in quoclamamus cbbapater: &
alibi eundem sensum cõmemorans. Mis¬
sit in quit ds̃ spm̃ filii sui incorda nostra
clamantem abbapat. Quomodo ibi inquo
clamamus. quomodo hic clamantẽ nisi
quia clamantem hicait clamare fucientẽ
ut autẽ secundum ipsorum sensum sic acci¬

Expanded text:
 interpellat Filium: interpellat autem Spiritus sanctus dictum est, quia interpellare nos facit. Sicut Deus dicit, Nunc cognovi ; quasi ante nesciebat: quod quid est aliud, nisi, Feci ut cognoscas? Inde est et illud Apostoli, Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo : ne sibi tribuerent quod cognoverant Deum. Sic ergo ait, cogniti a Deo, ut intelligerent quod illos gratia sua Deus fecerit cognitores suos. Secundum istum locutionis modum dictum est, Ete nos contristare qui secundum Spiritum Dei contristamur ex vobis. Charitate quippe contristabantur, quam diffundebat Spiritus trum tristes ipse faciebat. Denique idem apostolus, Accepistis, inquit, Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater : et alibi eumdem sensum commemorans, Misit, inquit, Deus Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem, Abba, Pater . Quomodo ibi, in quo clamamus, quomodo hic, clamantem, nisi quia clamantem hic ait, clamare facientem? Ut autem secundum ipsorum sensum sic acci
Abbreviated transcription (Latin):
possunt capere non recedunt . Anima¬
quidadiud nos ammonent nisiquic&
imperator & iudex & aduocatus homines
sunt Proindẽ iudex cadimperatorem
&icm sipotestate minor est: Non mi¬
nus homoest necminus quam iudex
homo estaduo catus. Qiasi officio uid&ur
iudiciesse subiectus: patris ergo & filii & spssci
&iamsi disparem cogitant potestatem.
nitura sultim confiteantur a equadem
quid quodeos &iã de teriore: quã chuma¬
nuest conditione configuntiꝰ fierien im po¬
test in reb humanis ut qui iudex fuerit
&icm imperator fi& : Hoc istiinillu
trinitate nec imperatoris unicofilio
prestare dignantur : qđ si forte exhu¬
maniiuris uel consu&udinis formu¬
la muiestatis. Crimen &ĩcm in filio nu¬
mium reformidant Aduocato certe
puto quod concedere debeant ut adiudi¬
carium potestatem aliquando ꝑuematu
nehoc quidem uolunt. Deterior ergo est
quod absĩt in illatrinitate quãingene¬
ris humani mortalitate conditio. Por¬

Expanded text:
possunt capere non recedunt ; quid apossunt capere non recedunt ; quid aquid aliud nos admonent, nisi quia et imperator, et judex, et advocatus, homines sunt? Proinde judex imperatore etiamsi potestate minor est, non minus homo est. Nec minus quam judex homo est advocatus, etiamsi officio videtur judici esse subjectus. Patris ergo et Filii et Spiritus sancti, etiamsi disparem cogitant potestatem, naturam saltem confiteantur aequalem. Quid quod eos deteriore etiam quam humana est, conditione confingunt? Fieri enim potest in rebus humanis, ut qui judex fuerit, etiam imperator fiat: hoc isti in illa Trinitate nec imperatoris unico Filio praestare dignantur. Quod si forte ex humani juris vel consuetudinis formula, majestatis crimen etiam in filio nimium reformidant, advocato certe puto quod concedere debeant ut ad judiciariam potestatem aliquando perveniat. Nec hoc quidem volunt. Deterior ergo est, quod absit, in illa Trinitate, quam in generis humani mortalitate conditio. CAPUT XIX. Por
Abbreviated transcription (Latin):
rit : sed quia non ita est uoluntas eius pro¬
pria ut sit cauoluntate patris aliena:
Hocistisicognoscerent noncarnalib: cogi¬
tationib sic trinitatis potestates ueloffi.¬
cia gradib: imparibus ordinarent: ut
tam quãtres homines in caequales ac dis¬
similis dignitatis facereN : tamquã mpe¬
ratorem patrem iudicem filium : ad uoca
asserunt inquib: honorẽ & cuctor itatem
filii constituunt iudicantis: Officio sum
uero ad uocationem & consolationem spr
scĩ addignitatem iudicis hoc est dĩunigeni
tiꝑtinere : Tamquam iudicis sit dignitus
quod habeat aduocatum sicutimperato¬
ris estdignitas quod secundum suas impe¬
riales leges iudicaturum iudicẽmittit.
qua sua cogitatione curnadi Tam̃ naturae
diuersitaatem dequaint̃nos & ipsos mdexi¬
ma quaestio est. In his trib: ꝑsonis demons¬
trare non possunt: Cumenim adhuma¬
nosmores istarefferunt & abhumani
generis consu&udine quam cogitando¬

Expanded text:
rit? sed quia non ita est voluntas ejus prorit? sed quia non ita est voluntas ejus propria, ut sit a voluntate Patris aliena. Haec isti si cogitarent, non carnalibus cogitationibus sic Trinitatis potestates vel officia gradibus imparibus ordinarent, ut tanquam tres homines inaequalis ac dissimilis dignitatis facerent, tanquam imperatorem Patrem, judicem Filium, advocatumasserunt: in quibus honorem et auctoritatem Filii constituunt judicantis; officiosam vero advocationem et consolationem Spiritus sancti ad dignitatem judicis, hoc est, Dei unigeniti pertinere: tanquam judicis sit dignitas, quod habeat advocatum; sicut imperatoris est dignitas, quod secundum suas imperiales leges judicaturum judicem mittit. Qua sua cogitatione carnali, tamen naturae diversitatem, de qua inter nos et ipsos maxima quaestio est, in his tribus personis demonstrare non possunt. Cum enim ad humanos mores ista referunt, et ab humani generis consuetudine quam cogitando
Abbreviated transcription (Latin):
potest uerbum eẽ de uerbo qm̃solus est uer¬
bum: & sicut patri ꝓprium est generare
uerbum : Ita filio ꝓprium ẽ esse uerbum :
Et ideo sicut audit iudicat: quia sicut genitũ
est uerbum ut idem uerbum sit ueritas :
Ita secundum ueritatem iudicat & iudiciũ¬
eius utiq iustumest: quia non quȩrit uolun¬
tatem suam seduolum tatẽ eius qui eũmis sũs
Nocenim dicens ad illum hominem uoluit
refferre intentionem nostrã quiuo lunta¬
temsuam querendo non eius a quofactus est :
Non habuit iustum iudicium deipso sẽdius¬
tum iudicium habitum est deipso: Ipsequip¬
pe faciens uolunta tem suam non dĩ. Nori¬
turum se esse non crededit. sedhociudicium
eius non iustum fuit: Deniq fecit & mostu¬
us est quicaiudicium dĩ iustum est quodiu¬
dicium faccitdĩ Filius non querendo uolun¬
tatem suam cumsit &iam hominis filius.
quicnon ipsius iniudicando nullauolun¬
tus est: Quis enim hoc insipientissimus clice¬

Expanded text:
potest Verbum esse de verbo: quoniam solus est Verpotest Verbum esse de verbo: quoniam solus est Verbum; et sicut Patri proprium est generare Verbum, ita Filio proprium est esse Verbum. Et ideo sicut audit judicat; quia sicut genitum est Verbum, ut idem Verbum sit veritas, ita secundum veritatem judicat. Cejus utique justum est; quia non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui eum misit . Hoc enim dicens, ad illum hominem voluit referre intentionem nostram, qui voluntatem suam quaerendo, non ejus a quo factus est, non habuit justum judicium de seipso, sed justum judicium habitum est de ipso. Ipse quippe faciens voluntatem suam, non Dei, moriturum se esse non credidit: sed hoc judicium ejus non justum fuit. Denique fecit, et mortuus est; quia judicium Dei justum est. Quod judicium facit Dei Filius non quaerendo voluntatem suam, cum sit etiam hominis filius: non quia ipsius in judicando nulla voluntas est; quis enim hoc insipientissimus dixe
Abbreviated transcription (Latin):
mus uerbum accipere. Hoc illiesta patre
uerum eẽ qm̃ stc dicipotest pater dedis¬
se filio uerbum hoc est ut uerbum sit quẽ¬
admodum dicitur dedisse filio uitam. hoc
est ut uitasit: Ipsenamq cit sicut hab&
pater uittm in sem &ĩpsõ sic dedit filio
habere uitam insem&ipso Nonutiq
ue clurdsit ipsẽ aliuduita quae in ipso est:
sedut eadem uita sit idemipsẽ : sicut neo pat
aliud est quã uita quae in eo est : sed eam
filius paatrinon dedit quia patrem nonge¬
nuit. Heditautẽ pat̃ filio uitam gignendo
eumuit᷑a sicut eit &ia ipseuita. Nonautẽ
sidgenuit nerbum tum quã & ipse sit uer¬
bumꝰ : Vlitã quĩ pp̃e cum dicimus potest eẽ
denullo alio sicut est patris uitcꝰ uel quod
ex pressius dicitur pat̃uita Cuidecdio ñ
est utfit : Cum uero dicitur uerbum pullo
modo potest nisi alicuius intellegi & illius
utiq: dequoest nonuitaq: sicut est filius ds
dedo lumen delumine: uita deuita : Ita dici

Expanded text:
mus, verbum accipere; hoc illi est a Patre mus, verbum accipere; hoc illi est a Patre Verbum esse. Quoniam sic dici potest Pater dedisse Filio Verbum, hoc est, ut Verbum sit; quemadmodum dicitur dedisse Filio vitam, hoc est, ut vita sit. Ipse namque ait: Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso . Non utique ut aliud sit ipse, aliud vita quae in ipso est, sed ut eadem vita sit idem ipse. Sicut nec Pater aliud est quam vita quae in ipso est: sed eam Filius Patri non dedit, quia Patrem non genuit: dedit autem Pater Filio vitam, gignendo eum vitam, sicut est etiam ipse vita. Non autem sic genuit Verbum tanquam et ipse sit Verbum. Vitam quippe cum dicimus, potest esse de nullo alio, sicut est Patris vita, vel, quod expressius dicitur, Pater vita, cui de alio non est ut sit: cum vero dicitur Verbum, nullo modo potest nisi alicujus intelligi, et illius utique de quo est. Non itaque sicut est Filius Deus de Deo, lumen de lumine, vita de vita; ita dici
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnib: agitur .: Neq: enimsermonem
quem de sola memoria facimus. Memo¬
ria sola facit sed intellegentia uoluntus q̃¬
quieco operantur eum Quãuis ad solã
memoriã ꝑtinentẽ : hoc & deduob: c&eris
uidere fac illimum est: Nã quic quid desẽ ipsã
intellegentia loquitur sine mem oria & uo¬
luntate non loquitur: & quicquid desolu
se ipsci uoluntas dicit Aut scribit sine in¬
tellegentia memoriaq: non facit. qua¬
tenus sint autẽ ista similia Et rursũs
quantum dissimilia illi in cõmutibilitri¬
nitatiquaeds̃ est longum est nunclatis¬
sime disputare: sedideo tantum hoc cõ¬
memorandum putaui. At &iã deipsc
creatura cliquid adhiberem unde isti
si possunt intellegant. Quam non sitab¬
surdum quod depatre & filio & spũsco
dicimus insepcrabilia fieri abomnibus
opera non solum ad om̃sis uerum &iam
filius iudicat siue quia & silius bominis
est. siuequia non deipso est sed uerbum
patris est: Quod enim nobis ẽ cum cudu¬

Expanded text:
ab omnibus agitur. Neque enim sermonem ab omnibus agitur. Neque enim sermonem quem de sola memoria facimus, memoria sola facit: sed intelligentia voluntasque cooperantur eum, quamvis ad solam memoriam pertinentem. Hoc et de duobus caeteris videre facillimum est. Nam quidquid de se ipsa intelligentia loquitur, sine memoria et voluntate non loquitur: et quidquid de se ipsa voluntas dicit aut scribit, sine intelligentia memoriaque non facit. Quatenus sint autem ista similia, et rursus quantum dissimilia illi incommutabili Trinitati, quae Deus est, longum est enucleatissime disputare. Sed ideo tantum hoc commemorandum putavi, ut etiam de ipsa creatura aliquid adhiberem: unde isti, si possunt, intelligant quam non sit absurdum quod de Patre et Filio et Spiritu sancto dicimus, inseparabilia fieri ab omnibus opera, non solum ad omnes, verum etiam Filius, judicat: sive quia et filius hominis est; sive quia non de se ipso est, sed Verbum Patris est. Quod enim nobis est, cum audi
Abbreviated transcription (Latin):
sipiut ut put& sp̃mscm resurrectionẽ
hominis xp̃iNonco operatum. cum
Nequaquum illius trinitatis quued s̃ est
excellentiue cõparandum. Ille enim dr̃
est istacrectura. Hab& tum̃ cliquid
&ista ubi qualicũq modo idquod deilla
ineffabili dĩnatura dicitur posse intel¬
legi: Neq enim frustranon est dictum
fuciumus hominẽ adim aginem tucm
quumpat̃ filio loquer&ur autadima¬
ginem meam sed dictũ est adimaginem
nostrũ Quod ex ꝑsona ipsius trinita¬
tis rectissime ccccipitur : tric Ituq
ista in hominis anima cogitemꝰ memoriã¬
intellegentiam uoluntatẽ ab his trib
sit omne quod facimus : & cumtria ista
benerecte quae sehabeunt. bonum & rec¬
tum est omne quod facimus. sin ec memo¬
riã decipiat obliuio. necerror intelle¬
gentiã . Nec iniquitas uoluntatẽ. cd
dĩ quippe imaginem reformemur: om¬
neigitur opus nr̃m abhis trib fit ui¬
hilenim agimus. quod non haectriasi¬
mulugant. Dein decum desingulis lo¬
quimur &iam quod ad singula ꝑtinent

Expanded text:
Spiritum sanctum resurrectionem hominis Christi non cooperatum, cum nequaquam illius Trinitatis, quae Deus est, excellentiae comparandum: ille enim Deus est, ista creatura: habet tamen aliquid et ista, ubi qualicumque modo id quod de illa ineffabili Dei natura dicitur, possit intelligi. Neque enim frustra non est dictum, Faciamus hominem ad imaginem tuam, tanquam Pater Filio loqueretur; aut, ad imaginem meam: sed dictum est, ad imaginem nostram . Quod ex persona ipsius Trinitatis rectissime accipitur. Tria itaque ista in hominis anima cogitemus, memoriaintelligentiam, voluntatem: ab his tribus fit omne quod facimus. Et cum tria ista bene recteque sese habent, bonum et rectum est omne quod facimus; si nec memoriam decipiat oblivio, nec error intelligentiam, nec iniquitas voluntatem. Ad Dei quippe imaginem sic reformamur. Omne igitur opus nostrum ab his tribus fit: nihil enim agimus, quod non haec tria simul agant. Deinde cum de singulis loquimur, etiam quod ad singula pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
exspect& : non enimait nisi quoduiderit
patrẽ innuentem sed quod uiderit patrem
facientem: secundum ea quaeiam disputa¬
enim dictum est ponase loqu&ur. non
est dictum quaecũq ame audierit sed
quae audierit loquitur: Cur autẽ dictum
sit Pauloante iam laruit. ex ipsius quã
commem oraui dñĩ expositione ubiait.
Omnia quuehab& pater mea sunt Prop¬
terea dixi demeo accipi&. Unde autem
accipi& inde est ꝓculdubio quod loqu&ur
quia in de audit undeꝓcedit. Scitenim
dĩ uerbum ꝓcedendo inde unde nascitur
poris uerbum est accipi& qua si non dum
haber& In differenter quippe dicuntur
temporis uerba. quc̃ cus sine tempor&
manere intellegatur a&nitas Nã &ucce¬
pit quiade patrȩ ꝓcessit & accipit quiade
patrȩ ꝓcedit & accipi& quiade patre ꝓcedere
num quam desin& sicut ds̃ & est & fuit &erit
& tamen inicium uel finem temporis. Necha

Expanded text:
exspectet; non enim ait, Nisi quod viderit exspectet; non enim ait, Nisi quod viderit Patrem innuentem; sed, quod viderit Patrem facientem , secundum ea quae jam disputaenim dictum est, Non a se loquetur: non est dictum, Quaecumque a me audierit; sed, quaecumque audierit loquetur . Cur autem dictum sit, paulo ante jam claruit ex ipsius quam commemoravi Domini expositione, ubi ait, Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, De meo accipiet. Unde autem accipiet, inde est procul dubio quod loquetur; quia inde audit, unde procedit. Scit enim Dei Verbum, procedendo inde unde nascitur poris verbum est, accipiet; quasi nondum haberet. Indifferenter quippe dicuntur temporis verba, quamvis sine tempore manere intelligatur aeternitas. Nam et accepit, quia de Patre processit; et accipit, quia de Patre procedit; et accipiet, quia de Patre procedere nunquam desinet: sicut Deus et est, et fuit, et erit; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
filium ador& & pat̃ & hociubente filio qui
eidicit honorificame
uodautem dixit desp̃usco demeo accipi&.
soluit ipsequaestionem. Neputar&ur
quasi ꝑ quosdam gradus sic esse de illo sp̃s
sc̃s quomodo est ipsede patre cumambo
depatro illenascatur ille ꝓcedat. quue
duo in illius naturae sublimitate discer¬
nere omninodifficileest: Ergo ne hoc
putar&ur ut dixi. Continuo subiecit. om̃a
quae hab& pater mea sunt ꝓpterea dixit
demeo accipi&. Ita sine dubio intellegiuo¬
lens quod de patre accipi&: Sedideo de
ipsius. quia omnia quaehab& pater ipsi¬
us sunt. Haec autem non est diuersitatis
naturae sed unius principii cõmendatio.
Cecundum hocitaq sp̃s sc̃s non a seipso lo¬
quitur quia nonestaseipso. quiade patre
ꝓcedit. sicut nec filius potest asẽ facere quio¬
quã quia necipse a seipso est sicut iã superius
exposui. Non quod in omnib: nutum patris

Expanded text:
Filium adoret et Pater, et hoc jubente Filio, qui Filium adoret et Pater, et hoc jubente Filio, qui ei dicit, Honorifica me uod autem dixit de Spiritu sancto, De meo accipiet, solvit ipse quaestionem: ne putaretur quasi per quosdam gradus sic esse de illo Spiritus sanctus, quomodo est ipse de Patre; cum ambo de Patre, ille nascatur, ille procedat; quae duo in illius naturae sublimitate discernere omnino difficile est: ergo ne hoc putaretur, ut dixi, continuo subjecit, Omnia quae habet Pater mea sunt, propterea dixi, De meo accipiet . Ita sine dubio intelligi volens quod de Patre accipiat. Sed ideo de ipsius, quia omnia quae habet Pater, ipsius sunt. Haec autem non est divesitatis naturae, sed unius principii commendatio. 20. Secundum hoc, ita Spiritus sanctus non a se ipso loquitur, quia non est a se ipso qui de Patre procedit: sicut nec Filius potest a se facere quidquam, quia nec ipse a se ipso est, sicut jam superius exposui: non quod in omnibus nutum Patris
Abbreviated transcription (Latin):
lius quiascriptumest: demeo accipi& &
cidnunciabit uobis: Quurnon & filius ea
loquitur quae mandat sp̃s scs. Cum dicct
euangelibat pccuperibi Nisi quod sp̃s dñi
habebat quorepl&us erat: Nã& hoc deillo
scriptumest quod repletus sit sp̃ũ sẽo
trẽ : sp̃s sc̃s adorat & honorat filium
Hinc non opus est escrupulose uel discer¬
nere interorare &adorare quiddist&
Propt̃ formamenim serui dicuntur ista
defilio: Dicantsi possunt ubilegerint ad¬
orare filium abspũscõi quod enim subiciur
unde hoc ꝓbare conentur quiacuidelic&
scriptum est: Pat̃ egote honorificaui suꝑ
terram: Opus quod dedistimihi consumma
Adrem dequacagitur non ꝑtin& honorat
enim om̃is quiadorat . Non autẽ adorat
omnis quihonorat. Namfratres secun¬
dumc postolum inuicẽ sehonore p̃ueniuNt:
Vectamen inuicem adorent: Alio quinsi hono¬
rificare hoc estadorare dicant si plac& quod¬

Expanded text:
lius, quia scriptum est, De meo accipiet et lius, quia scriptum est, De meo accipiet et annuntiabit vobis : cur non et Filius ea loquitur quae mandat Spiritus sanctus, cum dicat evangelizabat pauperibus, nisi quod Spiritus Domini habebat, quo repletus erat? Nam et hoc de illo scriptum est, quod repletus sit Spiritu santrem: Spiritus sanctus adorat et honorat Filium. Hic non opus est scrupulose velle discernere, inter honorare et adorare quid distet: propter formam enim servi dicuntur ista de Filio. Dicant, si possunt, ubi legerint adorari Filium a Spiritu sancto. Quod enim subjiciunt unde hoc probare conentur, quia videlicet scriptum est, Pater, ego te honorificavi super terram, opus quod dedisti mihi consummavad rem de qua agitur non pertinet. Honorat enim omnis qui adorat, non autem adorat omnis qui honorat. Nam et fratres secundum Apostolum invicem se honore praeveniunt , nec tamen invicem adorant. Alioquin, si honorificare, hoc est adorare; dicant, si plac
Abbreviated transcription (Latin):
modo miliores faciunt sp̃usco a postoles sc̃os
Quicum dĩm inistros essedicunt Noneo sutiq
isti&ium dĩ patris ministros negabunt eius
quippe ministrifacti sunt incuius &ic no
meliores erunt. trinitatis ministrisiꝓpte¬
hoc inscripturis sc̃is legunt Quamuis õboe¬
dientem silium legamus secundũ formã serui
quamaior est pater Non secundum
formamdi In qua unum sunt ipse& pat
tus patri ubi estenim formaserui inqua
& parentib hominib subditus erat sicut
euangelium loquitur: : & descendit cumeis
& uenit in natureth &eratsubditus illis :
non autem alicubi sca scriptura dicit sp̃m¬
scm̃ subditum filio
roinde & quae iub& pater operatur filius
ꝓpt̃ formam serui: & quae operatur pat̃
operatur & filius ꝓpt̃ formaidi Non
enimait quaecumq pat̃ iub& haec filius
faccit sedait quaecumq pater facit huec
ideo haecloqui dicunt quaemandeat fi¬

Expanded text:
modo meliores faciunt Spiritu sancto Apostolos sanctos; modo meliores faciunt Spiritu sancto Apostolos sanctos; qui cum se Dei ministros esse dicunt, non eos utique isti etiam Dei Patris ministros negabunt. Ejus quippe ministri facti sunt, in cujus nomine meliores erunt Trinitatis ministri; si proptehoc in Scripturis sanctis legunt: quamvis obedientem Filium legamus secundum formam servi, qua major est Pater; non secundum formam Dei, in qua unum sunt ipse et Patus Patri. Ibi est enim forma servi, in qua et parentibus hominibus subditus erat; sicut Evangelium loquitur: Et descendit cum illis, et venit Nazareth; et erat subditus illis . Non autem alicubi sancta Scriptura dicit Spisanctum subditum Filio. 18. Proinde et quae jubet Pater, operatur Filius propter formam servi: et quae Pater operatur, operatur et Filius propter formam Dei. Non enim ait, Quaecumque Pater jubet, haec Filius facit: sed ait, Quaecumque Pater facit, haec ideo haec loqui dicunt quae mandat Fi
Abbreviated transcription (Latin):
uitus quae lathria dicitur legiti me exhibe¬
r&ur in populo dĩ utilli&iam templum
lathreusis & eum negare audent dm̃ qui non
plum sic enim sp̃m̃ sc̃m subiciunt potestati
xp̃i cumeius templum mẽbra sint xp̃i. quẽ¬
ad modum ipsum filium imperialib: legib
dĩcum ipsesit uerbumdĩ. Necullo modo
imperatoris uerbum legib subiaceat sed
leges faciat : .X. Istisane quorum disputa¬
tione taccipi cui respondeo nonaudent idẽ
dicere: factumesse quod genitum & duo ista
discernunt it autapatre. filium genitum
ilius inquiuntꝰ patrẽ predicat sp̃s sc̃s filiũ
adnuntiat: quasi non cadnunciauerit filius
sp̃m̃ scm̃ esseuenturum: aut& pat̃ non pre¬
dicauerit filium dicendo: hic est filius meus
dilectus in quo bene cõplacui ipsum audite ::
cꝓhoc non solum patris gloria filius. ue¬
rum &ium filiu gloria reuelat pater:
minister ẽ. filui: Nec adtendunt quod isto

Expanded text:
vitus, quae latria dicitur, legitime exhibevitus, quae latria dicitur, legitime exhiberetur in populo Dei, ut illi etiam templum λατρεύσεις. Et eum negare audent Deum, qui non plum! Sic enim Spiritum sanctum subjiciunt potestati Christi, cum ejus templum membra sint Christi: quemadmodum ipsum Filium imperialibus legibus Dei, cum ipse sit Verbum Dei, nec ullo modo imperatoris verbum legibus subjaceat, sed leges faciat. CAPUT XXI. 10. Isti sane, quorum disputationem accepi, cui respondeo, non audent idem dicere factum esse quod genitum; et duo ista discernunt, ita ut a Patre Filium genitum Filius, inquiunt, Patrem praedicat: Spiritus sanctus Filium annuntiat. Quasi non annuntiaveri: Filius Spiritum sanctum esse venturum, aut et Pater non praedicaverit Filium, dicendo: Hic est Filius meus dilectus in quo bene complacui; ipsum audite . 12. Ac per hoc non solum Patris gloriam Filius, verum etiam Filii gloriam revelat Pater: minister est Filii. Nec attendunt quod isto
Abbreviated transcription (Latin):
les consolatus est nos ds̃ in presentia titi:
Scorum ergo ds̃ consolator. Ipsi quippe
sunt humiles undetres illiuiri incami¬
humiles: Proindeisti aut quod nolunt fate
defilio dictum ab a postolo uolunt accipi
Desinant consolationis tam quã munerea
conantur ostendere quodistesit illius tãquã
iudicis aduocatus &i amhomines scõs idem
miracecitate p̃ponunt: quib: ccitidem dñs
sed ebitis suꝑ duodecim sedes iudicantes duode¬
cim trib: isrł: Ibi respondeant quiderit sp̃s
cordae uecordiã ut sit iudicib: minor cd¬
uocatus sp̃s sc̃s: Cumilliutiq ut iudicessiNt
reppleantur sp̃usco secundum quẽ ui uen¬
tes siunt spiritales Spiritadis enim omnia
diiudicat: quomodo ergominor estiudi¬
ce qui iudices facit ut membra sint iudices
illius mẽbra & suum templum dicente
a postolo corpora uestra membra sunt
monem regem lignis & lupidib: ius sudĩ tem¬

Expanded text:
les, consolatus est nos Deus in praesentia Titi . les, consolatus est nos Deus in praesentia Titi . Sanctorum ergo Deus est consolator. Ipsi quippe sunt humiles: unde tres illi viri in camihumiles. Proinde isti, aut quod nolunt, fateade Filio dictum ab Apostolo volunt accipi, desinant consolationis tanquam munere conantur ostendere, quod iste sit illius tanquam judicis advocatus, etiam homines sanctos eidem mira caecitate praeponunt, de quibus ait idem Dominus: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Ibi respondeant, quid erit Spircorde vecordia, ut sit judicibus minor advocatus Spiritus sanctus; cum illi utique, ut judices sint, repleantur Spiritu sancto, secundum quem viventes fiunt spirituales. Spiritualis enim omnia judicat . Quomodo ergo minor est judice qui judices facit, cum facit ut judicis illius sint membra et suum templum, dicente Apostolo, Corpora vestra membra sunt monem regem lignis et lapidibus jussu Dei tem
Abbreviated transcription (Latin):
serintfilium: Namquis nisi filius per
escuia aduentum sũum p̃nunciat dicens
Audite me ia cob & ĩsrahel quẽ ego uocabo:
Ego sum primus & ego in a&num manus
mea fundauit terram &dexteramea
solidauit eacelum: Voccbo illos & cds¬
tabur simulconuenient &ĩ cmuniuer¬
si & cudiant: Quisillis nunciauit huec
diligens autẽ tefeci uoluntatem tuam
suꝑbabillonem ut tollatur semenchal¬
deorum Ego locutus sum ego uocaui
Ad dixxi illum & prosperã uia meius feci:
onuenite ad me & cudite ista. Nec enim
abinitio in obscuro locutus sum : cũ fiebañ
ibieram & nunc dñs missit me & sp̃s eius
Quideuidentius Ec ceipsedicat missumab
sp̃ũscõ qui fundauit terram & solidauit
caelum ubiagnoscitur unigenitus ꝑquẽ
facca sunt omnia: Consolatorem uero quod
officium tam quam ꝑsonce infirme in
illatrinitate istispũiscõ deputant dm̃:
Dicit a postolus. sicut inepistolaeius legimus
adchorinthros. Hisqui consolatur humi¬

Expanded text:
serint Filium. Nam quis nisi Filius per Isaiam adventum suum praenuntians dicit: Audite me, Jacob, et Israel, quem ego vocabo: ego sum primus, et ego in aeternum; et manus mea fundavit terram, dextera mea solidavit coelos; vocabo illos, et astabunt simul, convenient etiam universi, et audient: quis illis nuntiavit haec? Diligens autem te, feci voluntatem tuam super Babylonem, ut tollatur semen Chaldaeorum. Ego locutus sum, ego vocavi, adduxi illum, et prosperam viam ejus feci. Convenite ad me, et audite ista; nec enim ab initio in obscuro locutus sum: cum fiebant ibi eram, et nunc Dominus misit me et Spiritus ejus ? Quid evidentius? Ecce ipse se dicit missum ab Spiritu sancto, qui fundavit terram, et solidavit coelum. Ubi agnoscitur Unigenitus per quem facta sunt omnia. Consolatorem vero, quod officium tanquam personae infimae in illa Trinitate isti Spiritui sancto deputant, Deum dicit Apostolus, sicut in Epistola ejus legimus ad Corinthios: Is qui consolatur humi
Abbreviated transcription (Latin):
liter opussit fili quodeiciebat duemoniu:
illius quippe carnis adsolum filium ꝑtinen¬
tis linguaerat quaimperabatur due¬
monib: ut exirent. Et tamendicit in spusco
eicio duẽmoniu Item quis nisi solus filius re¬
surrexit quia solus moripotuit quicur¬
nem habuit. &tamen abhocopere quoso¬
lus filius resurrexit Nerat pat̃ ulien us
De quo scriptum est. qui suscitauitumor¬
tus iħm anfoste seipsum non suscitauit:

Expanded text:
liter opus sit Filii, quod ejiciebat daemonia. liter opus sit Filii, quod ejiciebat daemonia. Illius quippe carnis ad solum Filium pertinentis lingua erat, qua imperabatur daemonibus ut exirent: et tamen dicit, In Spiritu sancto ejicio daemonia . Item quis nisi solus Filius resurrexit? Quia solus mori potuit, qui carnem habuit: et tamen ab hoc opere, quo solus Filius resurrexit, non erat Pater alienus, de quo scriptum est, Qui suscitavit a mortuis Jesum . An forte se ipse non suscitavit?
Abbreviated transcription (Latin):
meus dilectus. Adsolius ꝑsonã ꝑtin&
patris. & speciue corporulisicut colum
carnem solius filii: & illã uocẽ solius pa¬
tris. & illam speciem solius sp̃sscĩ uni¬
uersictrinitas operata est : Non quo
inuadidus sĩt unus quisq eorũ sineudus
quod operatur implere : sed non potest
operatio eẽ diuisu ubi non solum aequa¬
lis est: uerum &ium in discr&anatu¬
ra. Itacut cumtres sint &eorũ singulus
& filius semꝑfilius. & umborum sp̃s nũ¬
quã cuiquam eorum cut pater aut filius
sed semꝑ utriusq sp̃s. Vniuersa tamen tri¬
nitus unus estds̃: Quisitaq neg& non
patrem non sp̃m sc̃m sed filium umbulas¬
se suꝑ aquas : Solius enim caro est cuius
carnis illi pedes aquis in positi & ꝑuquus
ducti sunt. Absit cutem ut hoc sine patre
fecis secredatur. cum de suis operib: uni¬
uersaliter dicat Put̃ autẽ in memunens
fucito perusũa. Aut sine spũ sc̃o cum simi¬

Expanded text:
meus dilectus, ad solius personam pertinet meus dilectus, ad solius personam pertinet Patris: et specie corporali, sicut columb et illam carnem solius Filii, et illam vocem solius Patris, et illam speciem solius Spiritus sancti, universa Trinitas operata est: non quod invalidus sit unusquisque eorum, sine aliis quod operatur implere; sed non potest operatio esse divisa, ubi non solum aequalis est, verum etiam indiscreta natura: ita ut cum tres sint, et eorum singulus et Filius semper Filius, et amborum Spiritus nunquam cuiquam eorum aut Pater aut Filius, sed semper utriusque Spiritus: universa tamen Trinitas unus est Deus. Quis itaque neget, non Patrem, non Spiritum sanctum, sed Filium ambulasse super aquas ? Solius enim Filii caro est, cujus carnis illi pedes aquis impositi et per aquas ducti sunt. Absit autem ut hoc sine Patre fecisse credatur; cum de suis operibus universaliter dicat, Pater autem in me manens facit opera sua : aut sine Spiritu sancto; cum simi
Abbreviated transcription (Latin):
Necoperantium est diuersa potentia
necutiq sine spusco. Neq: enim faciendis
amborum operib: ullomodo amborum
sepcrabitur sp̃s: Miroituq: eodemq
utiq: diuino modo ub omnib fiunt ope¬
ra omnium ab omnib: &ium singuloꝵ
Num omnium opera sunt cuelum&
terra omnisq: creatura : Defilio
quippe dictum est omnia ꝑipsum fuc¬
ta sunt : Quis autem ab sp̃u scõ audeat
alienare õpera quarum lib& creatu¬
rarum quem cernit operuri donascõ¬
rum Dequib: scriptum est: Omnia
autem hae coperatur unus utq idem sp̃s.
diuidens ꝓ̃pria unicuiq ꝓut uult: Pos¬
omnib: neguri potest &iã sp̃s sc̃s opus¬
qui est ipsum xp̃minutero uirginis opera¬
tus: Cumenim angelo futurum pastum
sibi nuncianti uirgo dixiss& quomodo
si& istud qm̃ uirum Non cognosco Res
Singulorum autem opera dicuntur quae
adunã quũq: eorum manifestantur ꝑ¬
tinere ꝑ sonam: sicut natus ex uirgine
Nonnisi filius: Q uox denube Tuesfilius

Expanded text:
nec operantium est diversa potentia. nec operantium est diversa potentia. Nec utique sine Spiritu sancto: neque enim a faciendis amborum operibus ullo modo amborum separabitur Spiritus. Miro itaque eodemque utique divino modo ab omnibus fiunt opera omnium, ab omnibus etiam singulorum. Nam omnium opera sunt coelum et terra omnisque creatura. De Filio quippe dictum est: Omnia per ipsum facta sunt . Quis autem ab Spiritu sancto audeat alienare opera quarumlibet creaturarum, quem cernit operari dona sanctorum, de quibus scriptum est: Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult ? Posomnibus negari potest etiam Spiritus squi est ipsum Christum in utero virginis operatus? Cum enim angelo futurum partum sibi nuntianti virgo dixisset, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco; res. Singulorum autem opera dicuntur, quae ad unamquamque eorum manifestantur pertinere personam. Sicut natus ex virgine non nisi Filius : et vox de nube, Tu es Filius
Abbreviated transcription (Latin):
poss& facere quod ꝑ illum non facit
pater. hoc estsiposs& peccare : neq:
naturue inmut abiliter bonequa e
cipatre genitaest conuenire: Hoc autẽ
quia non potest non deficienter non po¬
sit idem ipse quica puter est. sed quia
nullum opus est filu quod non ꝑ eũ
pat̃ facit. nec ullum patris quodnon
ꝑfilium simul facientem fucit. quae¬
cumq: enim paterfucit Haec ecdẽ
filius similiter fucit euangelica est
ista sententiu filu. Ipsius consequent̃
oreplita: Non suntergo cdiu filu
& ulia putris opera sedhaec eudem
nec deͥsimiliter fiunt cifilio sed simi¬
liter : Cumautem ponadic similic
sedhaec eudem fiantafilio quae fiuN
apatre: quidẽ similiter nisi non dis¬
simili fucilitate non dissimili potestate:
sienim haeceadem quidem ambosaci¬
unt sed alter altero facilius & potentius.
Nonutiq similit̃ ea facit filius: Cum
uero & huececdem & similiter ꝓfecto
Necalia sunt filii quampatris opera

Expanded text:
posset facere quod per illum non facit posset facere quod per illum non facit Pater: hoc est, si posset peccare, neque naturae immutabiliter bonae, quae a Patre genita est, convenire. Hoc autem quia non potest, non deficienter non posit idem ipse qui Pater est; sed quia nullum opus est Filii, quod non per eum Pater facit; nec ullum Patris, quod non per Filium simul facientem facit. Quaecumque enim Pater facit, haec eadem Filius similiter facit . Evangelica est et ista sententia, Filii ipsius consequenter ore prolata. Non sunt ergo alia Filii, et alia Patris opera, sed haec eadem: nec dissimiliter fiunt a Filio, sed similiter. Cum autem non alia similia, sed haec eadem fiant a Filio quae fiunt a Patre; quid est, similiter, nisi non dissimili facilitate, non dissimili potestate? Si enim haec eadem quidem ambo faciunt, sed alter altero facilius et potentius, non utique similiter ea facit Filius. Cum vero et haec eadem et similiter, profecto nec alia sunt Filii quam Patris opera,
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo igitur non potest filius a seface¬
re quicquam Nisi quod uiderit patrẽ
facientem. cumiudic& Nec patrem uide¬
cet iudicantem: Nonenimait Nonpotest
filius u sefucere quicquum pisi quod au¬
dierit patrem iubentem. sed quod uide¬
rit putrem facientẽ: Inista intendan
istacogitent. istaconsiderent. & eorũ
quod ad modo quantum fieri potest
excarn&ur intentio quiccurnalio:
cogitationib moliuntur unã trini¬
tatis eudemq naturã & substantia¬
rum repature distantiu & potes¬
tatum gradib ordinare: Id eo enĩ
dictumest quod non fuciat aliquid
filius ase quia nonestase. Et ideo
quicquid fucit patremuid et fucien¬
tem quiauid& exipso faciendi sẽha¬
bere potentiam: Ex quo seuid& exis¬
tendi habere nuturum: & quod
ait senon posse nondeficientis est
sedineo quod de patre natus est ꝑ¬
manentis tamq: luudibile ẽ om¬
nipotentem non possemut ariqua
laudabile est quodomni potens non
potest mori: poss& enim filius fucere
quod nonuidiss& patrem facientẽ si

Expanded text:
test Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, cum judicet, nec Patrem videat judicantem? Non enim ait, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod audierit Patrem jubentem; sed, quod viderit Patrem facientem. In ista intendant, ista cogitent, ista considerent; et eorum quodam modo, quantum fieri potest, excarnetur intentio, qui carnalibus cogitationibus moliuntur unam Trinitatis eamdemque naturam et substantiarum separare distantia, et potestatum gradibus ordinare. Ideo enim dictum est, quod non faciat aliquid Filius a se, quia non est a se: et ideo quidquid facit, Patrem videt facientem; quia videt ex ipso faciendi se habere potentiam, ex quo se videt existendi habere naturam. Et quod ait, se non posse, non deficientis est, sed in eo quod de Patre natus est permanentis: tamque laudabile est omnipotentem non posse mutari, quam laudabile est quod omnipotens non potest mori. Posset enim Filius facere quod non vidisset Patrem facientem, si
Abbreviated transcription (Latin):
esse : Hoc uudire hocuidere unde
ab illo ei est uidere & cudire a quoille
est ipsum eẽ: na m& illud quod alibi
ait Non potest filius use fucerequic¬
quam pisi quoduiderit patremfuci¬
entem. Multo est ad intellegendum
difficilius quam hoc quodisti posuerur
ubi dixit sicut audio iudico: sienim non po¬
test̃ filius a sefucere quicquam Nisi quod
uiderit patrem facientem: quomodo po¬
terit iudicare sipatrẽ non uiderit iudi¬
cantem sed paternon iu dicat quemquã
Omnequippe iudicium filiodedit Iudicat
ergo fius accepto a putre nonalico sed

Expanded text:
esse, hoc audire, hoc videre. Unde esse, hoc audire, hoc videre. Unde ab illo ei est audire et videre, a quo illi est ipsum esse. Nam et illud quod alibi ait, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, multo est ad intelligendum difficilius quam hoc quod isti posuerunt, ubi dixit, Sicut audio, judico. Si enim non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quomodo poterit judicare, si Patrem non viderit judicantem? Sed Pater non judicat quemquam; omne quippe judicium dedit Filio. Judicat er
Abbreviated transcription (Latin):
sum scilic& qui afilius hominis est & fuc¬
tus est inter omnica. Per ipsum autem
quia filius dĩ est & ꝑ illum fiunt a patreom¬
ni : Siautem quod dictum est in iusu
in uoce archangeli ipsius urch angeli
sussũ uolunt intellegi sicut uerba ipsa
uidentur sonure : quideis restat nisi ut
angelis &iam minorem dicant unige¬
nitum filium. Quorum ius.sis oboedire
ꝑhib&ur siubente minor est cuiiube¬
tur. Quam uis quod dictum est in
ius suiniuoce archangeli possit&ium
sic intellegi ut ipsauox archangeli ius¬
sudĩ fieriuccipiatũr Id est ut ungelus
qui tubadĩ esse intellegendus esł ad nõ
do iubeatur emittere uocẽ suum
quod inferiorẽ creaturi necessuriũ
erit audire cum filius dĩ descendet de
cuelo ipsuestenim tuba dequadicit
hominis est. siue secundum illũ in cõ¬
mutabilem simplicemq Naturam
quae sic est filii ut tamenei de patre sĩt
inquanaturunonest aliut audire
aliut uidere aliut essẽ. sed quod est

Expanded text:
sum scilicet, quia Filius hominis est et facsum scilicet, quia Filius hominis est et factus est inter omnia. Per ipsum autem, quia Filius Dei est et per illum fiunt a Patre omnia. Si autem quod dictum est, In jussu, in voce archangeli; ipsius archangeli jussum volunt intelligi, sicut verba ipsa videntur sonare: quid eis restat, nisi ut Angelis etiam minorem dicant unigenitum Filium, quorum jussis obedire perhibetur, si jubente minor est cui jubetur? Quamvis quod dictum est, In jussu, in voce archangeli, possit etiam sic intelligi, ut ipsa vox archangeli jussu Dei fieri accipiatur, id est, ut angelus qui tuba Dei esse intelligendus est, a Domino Deo jubeatur emittere vocem suam, quod inferiori creaturae necessarium erit audire, cum Filius Dei descendet de coelo. Ipsa est enim tuba de qua dicithominis est; sive secundum illam incommutabilem simplicemque naturam, quae sic est Filii, ut tamen ei de Patre sit: in qua natura non est aliud audire, aliud videre, aliud esse; sed quod est
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa dĩ uerbo quod sifilius dĩ ꝑ hoc qđ
filius hominis est descendit decuelo
Ergo ꝑ hoc quoduerbũ est. ꝑ ipsum iu¬
b&ur ut descendatur deccelo: NũsiNus
ꝑ ipsum pat̃ iub&. Nonergo put̃ suum uer¬
bum iub& autaliuderit uerbum ꝑ quod
iub&ur unico uerbo &miror siiam illud
unicum erit si& aliuderit: fuctuesunt
quidem patris & filu quaedam&ium
temporaliter uoces sicut denube sonuit
Tues filius meus dilectus Nontamen.
ut filius unigenitus perillas aliquid disce¬
r& sedhi potius quos ita opostebat audire.
Hac ꝑhoc&icm illetransẽuntium uerboꝵ
sonus nonsinefilio fuctus est filio Alio¬
quin non omnia ꝑ ipsa fuccasuft: sẽdi
num quid cum iubebitur ut descendati de
ccelo. Talib: sonis & uocib: opuserit qͥui¬
b filius paternam nouerit uolumtatẽ
Ab sithoe credere: quicquidergo illud
erit quodfieri opostebit ad filium non
fuci& pater: nisi ꝑeundem filium Adip¬

Expanded text:
in ipso Dei Verbo. Quod si Filius Dei per hoc quod in ipso Dei Verbo. Quod si Filius Dei per hoc quod filius hominis est, descendit de coelo; ergo per hoc quod Verbum est, per ipsum jubetur ut descendat de coelo. Nam si non per ipsum Pater jubet, non ergo Pater per suum Verbum jubet: aut aliud erit Verbum per quod jubeatur unico Verbo. Et miror si jam illud unicum erit, si et aliud erit. Factae sunt quidem Patris ad Filium quaedam etiam temporaliter voces, sicut de nube sonuit, Tu es Filius meus dilectus : non tamen ut Filius unigenitus per illas aliquid disceret; sed hi potius quos ita oportebat audire. Ac per hoc etiam ille transeuntium verborum sonus non sine Filio factus est Filio: alioquin non omnia per ipsum facta sunt. Sed numquid, cum jubebitur ut descendat de coelo, talibus sonis et vocibus opus erit, quibus Filius paternam noverit voluntatem? Absit hoc credere. Quidquid ergo illud erit quod fieri oportebit ad Filium, non faciet Pater nisi per eumdem Filium. Ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
eidicit in quosibi coc&no iamerant omnia
quue congruis quib:q: temporib: dicit
quis haec audeçt quuerere quis ualecit
inuenire Qtam̃ dixit dñs dño meo sẽde
addexteram meum & quia dictumest
ideo fuctum est: Hoc ergo iamerat in uerbo
quod uerbum caro factum est. quia in uer¬
bo ante carnem iamerat ueraciter ideo
incarne compl&umẽ efficacit̃ quia inuer¬
bo iamerat sine tempore . Id eo in carne
cõpl&ũm est suo tempore. Inquacurne
ascendit in caelum quidecuelo non re¬
cessit &iam cuminde descendit: & in
qua sedit addexteram patris bra¬
chium patris &inqua descensurus est
ri filui potestatem. Quicinius sudictus ẽ
discensurus: sedquerendum est ab eis ius¬
su cuius. si patris interrogaandisunt. Iters
quib: temporalib uerbis iubeat pater
a& nosuo uerbo ut descendat decuelo
Siquidem ipsa dĩ iussio quue fi&intempo¬
re sũo iamerat ante omnua tempora

Expanded text:
ei dicit in quo sibi coaeterno jam erant omnia ei dicit in quo sibi coaeterno jam erant omnia quae congruis quibusque temporibus dicit? Quis haec audeat quaerere? quis valeat invenire? Et tamen, Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam : et quia dictum est, ideo factum est. Hoc ergo jam erat in Verbo quod Verbum caro factum est . Et quia in Verbo ante carnem jam erat veraciter, ideo in carne completum est efficaciter: quia in Verbo jam erat sine tempore, ideo in carne completum est suo tempore. In qua carne ascendit in coelum, qui de coelo non recessit etiam cum inde descendit; et in qua sedet ad dexteram Patris brachium Patris; et in qua descensurus est ri Filii potestatem, quia in jussu dictus est descensurus. Sed quaerendum est ab eis, jussu cujus. Si Patris, interrogandi sunt iterum, quibus temporalibus verbis jubeat Pater aeterno suo Verbo ut descendat de coelo. Siquidem ipsa Dei jussio quae fiet in tempore suo, jam erat ante omnia tempora