comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ foliobalsamũ Qiĩtum ẽ calobalsamum
uł dilobalsamũ Et ꝓbatur sic an sic ansit
corruptũ balsamũ uł non sifexatur ĩmanu
contra solem ꝑurit carnem si nõ ẽ corrup¬
tum Et abalsamũ balsamatus tatum.i.

Expanded text:
m est calobalsamum vel xilobalsamum. Et probatur ita si non sit corruptum balsamum: si feratur in manu contra solem perurit carnem, si non sit corruptum. Et a balsamum balsamatus -a -um, idest
Abbreviated transcription (Latin):
plict impsonale et placitus ta tum placidus dedũ¬
ꝙ placet uł placuit placeo cõponitur cõplacco ccsᷤ
onde complacet impersonale displicco ces iinde dis¬
plicet impsonale perplaceo ces unde pplacet imper¬
sonale plãceo cũ oĩbus sius compoits ẽ neuttin
et facit p̃titum incui et supinũ mcitũ Est enĩregula

Expanded text:
placet impersonale, unde placitus -a -um, quod placet vel placuit. Placeo componitur complaceo -es, unde complacet impersonale; displiceo -es, unde displicet impersonale; perplaceo -es, unde perplacet impersonale. Placeo cum omnibus suis compositis est neutrum et facit preteritum in -cui et supinum in -citum. Est enim regula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdigus excedit mensuram largus honori
ẜuit fructificat parcus auarus eget uide
lorũ ẽ cupiditas auaricia siguidem uisceri¬
bus pietatis carit prẽm nescit mrẽm igno¬
rat fidem et amuciciã nõ custodit ꝓdeinouł
ꝓpinquo nõ miseret᷑ sed ꝓpinquos uelud ea᷑¬
neos abicit dicente Salomone bñ facit aĩẽ

Expanded text:
digus excedit mensuram; largus honori Servit; fructificat parcus, avarus eget. lorum est cupiditas, quam quidam bus pietatis caret, patrem nescit, matrem ignorat, fidem et amicitiam non custodit, proximo vel propinquo non miseretur, sed propinquos velut extraneos efficit, dicente Sal
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ei ydolũ inbabilonia ꝙ uocatũ ẽbel qd̾ ĩterp̃ta¬
tur petus unde .& lnigua piũca baal dr deus
mie ydolum enĩ fuit moab cognomento baal
suꝑ montẽ phegor quẽlatimi priapũ uocant¬
phegor bebrith berithbelbris idem ẽ s dyaᷝͣ¬

Expanded text:
 ei ydolum in Babilonia, quod vocatum est Bel, quod interpretatur vetus; unde et lingua punica Bal dicitur deus, niae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocantfegor, Belbrit, Berith, Belbris idem es
Abbreviated transcription (Latin):
nores constituit cuis siłachrũ consuetudine chal¬
dei suscipientes bel uocabant palestim baal
moabite beelphegor sudei aũt uiius dei culto¬
res pp̃derisionem genciũ belzebub appellabãt
asserentes inhoc silachro pn̾cipem demonioꝵ¬

Expanded text:
nores constituit. Cujus simulacri similitudinem Chaldaei suscipientes, Bel vocabant. Unde PalMoabitae, Beelphegor; Judaei autem unius Dei cultores, propter derisionem gentium Beelzebub appellabant, asserentes in hoc simulacro principem daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
et hec bellacitas tatis Et differt bellum apũgna¬
et plio Nam pũgna ẽ que fit pũgnis prelum
p̾mus conflictus Bellum totus cõflic̾tus ltem
bellum dicit᷑ uniu̾sum ut pũĩtun qrͣ totũ tempꝰ
guerre dr̃ bellum huius ꝑtes sunt pũgne ut¬
canensis tͥiensis ĩtem ĩpna pũgna multa sũt
p̃lia Aliud ĩcornibus aliid ĩmedio aluid ĩ
extrema acie geritur bellũ igitur totũ est
pũgna unuus diei p̃liũ ꝑs pũgne ẽ tẽ bellũ
& timłtus differunt quia bellũ ẽ contra ho¬
stes tumnłtur uero q̃ cmili sedicõne ⁊ citatur
Nam sedicõ ẽ dissencio cuuũ dicta quiascor¬
sum alii adalios eant Alii dicunt dissensionẽ
aioꝵ sedicõm uocari quã greci dyascasim uocãt
Item bellum p̃t eẽ ut tumltus nõ sit tumłtus ãt
sine bello eẽ non pt Quid enĩ ẽ aliud tumłto
nisi ꝑturbacõ tanta ut maior timor oriatur

Expanded text:
et hec bellacitas -tiset prelio: pugna est que fit cum pugnis, prelium primus conflictus, bellum totus conflictus. Item bellum dicitur universum, ut punicum, quia totum tempus guerre dicitur bellum. Huius Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est pugna unius diei, prelium pars pugne. Item bellum et tumultus differunt, quia bellum est contra hostes, tumultus qui civili seditione concitatur. Nam seditio est discessio civium, dicta quia seorsum alii ad alios eant. Alii dicunt discessionem animorum seditionem vocari, quam Greci diastasin vocant. Item bellum potest esse ubi tumultus non sit, tumultus autem sine bello esse non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut maior timor oriatur?
Abbreviated transcription (Latin):
trophu locus uen̾abilis ubi puẽi & infantes
alunt nde hic et hec bephotropica ce qui uł
que custodit bephotrophium

Expanded text:
trophium; locus venerabilis ubi pueri et infantes aluntur, unde hic et hec beffotrophita -te, qui vel que custodit beffotrophium
Abbreviated transcription (Latin):
inter duas partes portas quia sulcus solem capiat
sus sa sum. Et hic sulco sulconis qui sulcos facit Et
sulco cas aquo ⁊ponitur Consulco cas desulco desulcas
ualde sulcare uł sulcos destruere dissuloo cas insulco
cas Resulco cas Et ẽ sulco neutrũ cũ oĩbꝰ sius⁊ poĩtis

Expanded text:
inter duas porcas, quia sulcus solem accipiat, sus -a -um, et hic sulco -nis, qui sulcos facit, et sulco -as. Et componitur consulco -as, desulco -as, valde sulcare vel sulcos destruere, dissulco -as, insulco -as, resulco -as, et est neutrum cum omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ietibus ethia ẽ nõ composicõis oñsio Unde hoc cdipe¬
um dipei neutri genis pictura uł ymago rotundã
ubi tm̃ caput inpmgitur uł drͣ sic locus ubi yma¬
gies r̃ponintur Et hic clipcolus oli dimimitima
dus istr clipei uł monile admodũ clipei Et dipca

Expanded text:
ictibus, ethimologia est, non compositionis ostensio; unde hoc clipeumneutri generis, idest pictura vel imago rotunda ubi tantum caput pingitur, vel dicitur sic locus ubi imagines reponuntur; et hic clipeulus -li diminutivum dus ad instar clipei, vel mo
Abbreviated transcription (Latin):
unde hic strepitus tus strepituri et hic strepor poris
Et strepito tas frequentatim dtrepo ꝯponitii astrepo
astrepis Constrepo pis Instrepo pis Pstrepo pis Obstre¬
ꝑo pis Et ẽ neutrum strepo cum siis ꝯpositis et facit
p̃tcitum in ꝑui et supinũ inpitum penultiã correpta

Expanded text:
unde hic strepitus -tus, et hic strepor -ris, et strepito -as frequentativum. Strepo componitur astrepo -is, constrepo -is, instrepo -is, perstrepo -is, obstrepo -is, et est neutrum cum suis compositis et facit preteritum in -pui et s
Abbreviated transcription (Latin):
uũ qd̾ ad aliquid refertur uł pocius qd̾ iteꝵ fert
aliquid admemoriã qrͣ iteꝵ portatĩ cũ enĩ di¬
cosortes legit ꝑhoc nomen sortes sortẽ cognĩcõni
subiicio Cum postea subiĩgo et ipẽ disputat ꝑil
lud ꝓnomẽ sortes refertur et iterũ fertur adcog¬
nicionẽ bñ et illud ꝓnomen dr̾ relatiuũ quia sic

Expanded text:
 refertur vel potius quod iterum fert aliquid ad memoriam, quasi iterum portativus; cum enim dico ‘Socrates legit’, per hoc nomen Socrates Socratem cognitioni subicio, cum postea subiungo ‘et ipse disputat’ per illud pronomen Socrates refertur, idest iterum fertur ad cognitionem, unde et illud pronomen dicitur relativum quia sic
Abbreviated transcription (Latin):
dannacõis eñ aliquis. paliquo cõmisso interdiçe¬
batur apria et p̾natim uidebatur discedere. e sua
nõ amittebat et spem hẽbat reuertendi Uude re¬
dannare quia uelegatus sꝑhẽbat spem ut retro
legaretur.i. ut reu̾feretur Item relego pt̃ ꝯponi

Expanded text:
cet cum aliquis pro aliquo commisso interdicebatur a patria et privatim iubebatur discedere et sua non amittebat et spem revertendi habebat; unde redamnare, quia relegatus semper habebat spem ut retro legaretur, idest ut reverteretur. Lego -as acti
Abbreviated transcription (Latin):
f rux uł fruges frugis fe gen̾is sed nts̃ deficit in usu¬
Et scias ꝙ segetes dur̃ dum semĩantur aseroseris
messes dum colliguntur ameto metis fruges dum
fruunt᷑ afruendo .i. uesoendo ltem fruges liquide sũt
frumenta arida et sioca Et sunt fi

Expanded text:
frux vel fruges -gis, sed nominativus deficit in usu. Segetes dicuntur dum seruntur, a sero -ris, messes dum colliguntur, a meto -tis, fruges dum fruuntur, a fruendo idest vescendo. Item fruges liquide sunt, frumenta arida et sicca, et sunt pr
Abbreviated transcription (Latin):
Francus ci fuit quidam dux francorũ iinde hec fran¬
cia francie Et inde francus ca cum uł franci dicũt᷑
a ueritate morũ iinde dicta ẽ francia terra eorum
Et hinc francus franca francũ gentile
fractibile iinde frangibiliter et fractibiliter adue¬
biũ et frangibilitas et fractibilitas tatis
fraginenti frango componitur cũ am qdꝰ ẽ curcũ̃
et dr̃anfringo gis anfregi anfractumitem cũ con¬
fringis .i ualde uł deorsum frangere diffemgo gis
diu̾sis modis frangere effringo gis .i. ualde uł ex¬
tra furngere infringo infringis .i. intus frangere
trofrango et eius compoĩta sunt actua item com¬
ĩmutata ĩcomposis ut confregi infregi confractũ
infeactum item simp᷑ & cõpoita abycunt n ĩp̃tito¬

Expanded text:
FRANCUS -ci fuit quidam dux Francorum, unde hec Francia, et inde francus -a -um. Vel Franci dicti sunt a feritate morum, unde dicta est Francia terra eorum. Et hinc francus -a -um, gentile, -le, unde frangibiliter et fractiliter adverbia, et hec frangibilitas et hec fractilitas. Item , a nefas. Frango componitur cum am-, quod est circum, et dicitur anfringo -gis -fregi -fractum, et mu-is, idest valde vel deorsum frangere; diffringo, idest diversis modis frangere; effringo, idest valde vel extra frangere; infringo, idest intus frangere tro. Frango et eius composita sunt activa. Item comimmutata, ut confregi, infregi, confractum, infractum. Item simplex et composita abiciunt n in pret
Abbreviated transcription (Latin):
ape mĩor scabrone qiͣ fu̾gus quia alienos labores
edat nõ enĩ mellificat sed aliarũ mel comedit De quo¬
iirrgilius ĩgnanũ fucos pecus ap̃sepibus aroet Ethme
fucus fuci gems herbe unde fit quedam tictura q̃
fucus quia alicnũ mentitur colorem Sapĩe xiii. Ru

Expanded text:
apes, quasi fugus quia alienos labores edat; non enim mellificat sed aliarum mel comedit; Virgilius ‘ignavum fucos pecus a presepibus arcet’; et hinc hic fucus, genus herbe unde fit quedam tinctura qufucus quia alienum mentitur colorem; et inde fu
Abbreviated transcription (Latin):
garrire uł frigide se deducere huc et illuc ꝓpt̾ frigus
sic̃ catulus facit qñ habet frigus
lum in quo piper fitur quia grana piꝑis uł alia frangit
et ẽ ꝑforatum ab inferiori. et inde piper tritũ recolligit᷑
pici taxilli ne fiat ibi fraus iuuẽnalis ꝑuoq cadere¬

Expanded text:
garrire vel frigide se deducere huc et illuc propter frigus, sicut catulus facit quando habet friguslum in quo piper teritur, quia grana piperis vel alia frangat, et est perforatum ab inferiori parte, et inde piper tritum recolligitur quod solent proici taxilli, ne fiat ibi fraus: Iuvenalis 14,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis que suꝑ carbones cito solet decoqui Et hoc frirũ
gemus cibi dictum qñ ardet moleo
frirura ineodem sensu. ł coctura illa talis accio uł ꝙ fri¬
giture frixura desçendit afrigo sed frixatura afrixo frix
F riroriũ frirorn ge̾n̾is neutri drͣ afri

Expanded text:
carnis quod super carbones cito solet decoqui; et hoc frixum, genus cibi dictum a sono frixura -e in eodem sensu, idest coctura illa, talis actio, vel quod frigitur; frixura descendit a frigo, sed frixatura a frixo -as f
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fit infcigia et acupicta uocatur huius artifices frigi¬
ones dicintur quia infrigia reꝑta ẽ uł quia illi ꝑiti
sunt intali ueste facienda¬
gio as frigium apponere uł frigio ornare et ẽ actiuũ
item a frigia drͣ hic frigius dr᷑ quidam lapis qͥ nascit᷑

Expanded text:
ia fit, que et acupicta vocatur: huius artifices frigiones dicuntur, quia in Frigia reperta est vel quia illi periti sunt in tali veste faciendagio -as, idest frigium apponere vel frigio ornare, et est activum. Item a Frigia hic frigio -nis, idest quedam vestis que
Abbreviated transcription (Latin):
uł fructum et hec frugifera .i. terra et hic frugifer¬
et eminens ꝑs gule uł gutturis ꝓremia ꝑs gurgulion
qua cibus et pocio deuoratur qͣ saꝑor eibi et potus
rumentũ afrumen uł fruor dyͣ hoc frumentũ frumẽt
quia p̃cipuũ ẽ adfruendum Undofrumentosus
la. sum. plenus et abundans frumento et frumento¬
taris idest frumentũ colligere

Expanded text:
vel fructum, et hec frugifera, idest terra, et hic frugiferet eminens pars gule vel gutturis proxima gurgulioni qua cibus et potio devoratur, qua sapor cibi et potus re. Item a frumen vel fruor hoc frumentum -ti, quia precipuum est ad fruendum, unde frumentosus -a -um, plenus, abundans frumento, et frumentor, idest frumentum colligere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc frugale.i ĩutilis sobrius moderatus continens
unde fengaliter adu̾biũ et hec frugalitas frugalitas¬
.i. utilitas ꝑsymomia modestia continenciã tꝑancia
ꝑcitas sobrictas Est enĩ frugalitas uirtus inter auari¬
ciam et ꝓdigalitatẽ et ꝓducit ga

Expanded text:
hoc -le, utilis, sobrius, moderatus, continens, unde frugaliter adverbium, et hec frugalitas -tis, idest utilitas, parsimonia, modestia, continentia, temperantia, parcitas, sobrietas; et est frugalitas virtus inter avaritiam et prodigalitatem. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
frigia frigie fuit folia eitrope uonde hec frigia dicta ẽ
quedam ꝓiuncia hec et dardania ad ardamo iouis
rex troyanorũ pr̃ gammodis Et sunt oue frigieuinos
et minor maiorfrigia snurnã ht̃ mior yliam. Ethinc
frigius gia gumi et hic et hoc frixfrigis quo noie se¬
pe uocantur trormi cũ rolimius cos arpellare time¬
dos ꝓqualitate eciã negocn auctores tant broxns
diuersa noiãsi polunt cos appellare timidos apbellãt
cos frigts uł frigios si generosos dardemidas si ꝑfidos
laonie donciades si fortes
troos si audaces hecto¬
res ĩtem frigia frigie drͣ¬

Expanded text:
FRIGIA -e fuit filia Europe, unde hec Frigia dicta est quedam provincia, hec et Dardania a Dardano, Iovis rex Troianorum, pater Ganimedis; et due sunt Frigie, maior et minor: maior Frigia Smirnam habet, minor Ilium. Et hinc frigius -a -um, et hic et hec Frix -gis, quo nomine sepe vocantur Troiani, cum volumus eos appellare timidos. Pro qualitate enim negotii, auctores dant Troianis diversa nomina: si volunt eos appellare timidos, appellant eos Friges vel Frigios; si generosos, Dardanidas; si perfidos, Laomedontidas; si fortes, Troes; si audaces, Hectoreos. Item a Frigia
Abbreviated transcription (Latin):
fruicio enĩ natura solet rerũ conferre tutelam ille enĩ
ẽ frctus qui auxilio alicunus friũtur Non autẽ foctus
ricofricas fricui frictum ẽ unam rem suꝑ addu¬
cendo exasꝑare cũ alia sic̃ fit cumsal quadam ui
super adducitur carm Et componitur confrico cas.
dore iplere unde frigdco des frigomi. ⁊ frigere Et
hinc frigidesco scis. inchoatim̃ .i. frigesõẽ frigido cõpo¬
nitur infrigido das et ẽ actiuũ cũ omĩbus sius cõpoit᷑

Expanded text:
fructio enim rerum solet conferre tutelam, ille enim est fretus qui auxilio alicuius fruitur; nec est RICO -as -ui frictum est unam rem exasperare cum alia, sicut fit cum sal quadam vi superducitur carni. Et componitur confrico -as, ore implere, unde frigideo -es -ui, idest frigere; et hinc frigidesco, inchoativum, idest frigescere. Frigido componitur infrigido -as, et est activum cum omnibus suis co
Abbreviated transcription (Latin):
toris qui frondes colligit ad pastũ aiãliũ uł qui
auellit frondes aritibus ut cicius maturescant uł qui
canit fronde uł auis quedam q̃ exfrondibus idum
et fcondcus frondea frondeum sed frondeũ ꝙ defrondib
totũ ẽ frondatũ uł frondosum ẽ qd̾ frondes ht̃ et eis abn¬
dat ut locus arborũ sic̃ gramineũ et gramĩosum¬
confrondes defrondeo defrondes frondes amittere¬
ltem uefrondeo des Et hinc inchoatiua frondesco

Expanded text:
-ris qui frondes colligit ad pastum animalium, vel qui avellit frondes a vitibus ut citius maturescant, vel qui canit fronde, vel avis quedam que ex frondibus nidum et frondeus -a -um, sed frondeum quod de frondibus totum est, frondatum vel frondosum quod habet frondes et eis abundat, ut locus arborum, sicut gramineum et graminosumconfrondeo, defrondeo, frondes amittere, refrondeo et hinc incohativa frondesco
Abbreviated transcription (Latin):
Fremo frenus fremui fremitum murmurare tumul¬
tuare furorem mentis usq aduocis tumultũ excita¬
ri Undehic fremor fremoris et hic fremitus tus fre¬
mitui sed fremur ẽ murmnur hoim̃i fremitus ferar
fremo componitur confremo confremis .i. sił fremẽ
defrcmno defremis .i. ualde fremere uł afremitu cessare
Infrenio infremis .i. ualde uł intus fremere uefremo
refremis et abistis inchoatiua fremisco scis cõfremi¬
sas et supinũ mitum et oiã corripiũt hanc silbam

Expanded text:
FREMO -is -ui fremitum, idest murmurare, tumultuari, furore mentis usque ad vocis tumultum excitari; unde hic fremor -ris, et hic fremitus -tus: sed fremor est murmur hominum, fremitus ferarFremo componitur confremo -is, idest simul fremere; defremo -is, idest valde fremere vel a fremitu cessare; infremo -is, idest valde vel intus fremere; refremo -is. Et ab istis inchoativa fremisco, confremii et sup
Abbreviated transcription (Latin):
s retum sreti dr᷑ aferuco ferues quia ferucat uł afremen¬
do Et ẽ ꝓprie fretum ipẽ feruor matis sed ponitur
ꝓmari lttra fretũ ẽ angustum et qĩ fluens mare
abundarũ feruore dictum ut gadicamim et siculũ
Unde uarro ait fecta dicta qͣi feruida  feruencia

Expanded text:
 quia ferveat, et a fremendo; et est proprie fretum ipse fervor maris sed ponitur pro mari ; item fretum est angustum et quasi fluens mare, ab undarum fervore dictum, ut gaditanum, siculum ; unde Varro ait freta dicta quasi fervida, idest ferventia
Abbreviated transcription (Latin):
stillicidiumsteroris uel sterquilim qnde fratcofra
teo fratu. ⁊ sordere displicere uil tergere
ethya ẽ.ꝓprie aut̃ prͣ frẽs sut qui sunt geniti ex
eodem prẽ sed du̾sis mrĩbus Unde et frẽs dicũt᷑
quia sint de eodem fructu .i. semĩe nati Sed germãi
sunt qui sunt ex eadem mre sed du̾isis prĩbus uñ¬
et germani dur̃ qiͣ abeadem genitrice manantes
frẽs uocantur ĩtem germani dñr uterini quia sin
exdiu̾sis prĩbus et uno utero editi Germane eciã¬
intelliguntur ut germani et soror ut frater & est
soror exeodem semie dcã quia sola cũ frĩbus insorte
cognacoĩs heatur em̃i uero hẽant eundem prẽm et

Expanded text:
stillicidium stercoris vel sterquilinii, unde frateo -es -tui, idest sordere, displicere vel tergereest. Proprie quidem fratres sunt qui sunt geniti ex eodem patre, sed ex diversis matribus, unde fratres dicuntur quia sint ex eodem fructu, idest semine, nati; sed germani sunt qui sunt ex eadem matre et diversis patribus, unde germani dicuntur quasi ab eadem genitrice manantes,fratres vocantur. Item germani dicuntur uterini, quia sint ex diversis patribus et uno utero editi. Germane intelliguntur ut germani, sed soror ut frater, et est soror ex eodem semine dicta, quia sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur, si vero habeant eundem patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
absentem rem ꝑcipere uł ymaginẽ rei absen
comp̃hendit formas cum materia re absẽte
sedhoc ꝙ ẽ recordacõnis aut mutacõnis ã
conficcõis recordacõnis cum candem rem
ymagiianuir q̃ p̾us fuit subiecta nro sensui
qñ conformamus ĩmente aliquid ꝙ iiretum
mĩo nã nõ patitur ĩueniri ut chim̾am excapite
leonis pectore homũs uentre azii cauda serpen¬

Expanded text:
bsentem percipere vel imaginem rei absentcomprehendit formas cum materia, re absente; sed hec aut est recordationis aut imitationis aut confectionis: recordationis cum eandem rem imaginamuquando conformamus in mente aliquid quod in rerum numero natura non patitur inveniri, ut chimeram ex capite leonis, pectore hominis, ventre asini, cauda serpen
Abbreviated transcription (Latin):
delectacõne inuenitur Et ide illecebrosus sa. su
.i. delc̃abilis illecebris plenus Et comꝑatur hec ille¬
cebrositas tatis Iten abillecebra illecebro bras
illeçebris attrahere seducere illicere et corrce. na¬
Illectus abillicio cis illexi illectum dr᷑ il ¶illectu

Expanded text:
llecebra somni’; et inde illecebrosus -a -um, idest delectabilis, illecebris plenus, et comparatur, unde hec illecebrositas -tis. Item ab illecebra illecebro -as, illecebris attrahere, seducere, illicere. Item itur pellicio -cis
Abbreviated transcription (Latin):
uectendo nigirũ indefila ⁊ euoluũtur filũ enone
decolo ducitur infusum afuso malabrũus traduc¬
agregillo inglomicellũ aglomicello inporpao
apanno intelam iteni girgillus ẽ lignũ mobile
ex quofinis iuputeũ cũ situla dimittit ad haur¬
endũ aquam et dr᷑ gregillus quia ingitũ u̾satur

Expanded text:
do in girum inde fila devolvuntur: filum enim a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum vel traducrgillo in glomicellum, a glomicello in pannum, a panno in telam. Item girgillus est lignum mobile, ex quo funis in puteum cum situla demittitur ad auriendam aquam, et dicitur girgillus quia in girum versatur
Abbreviated transcription (Latin):
bula ct caligo et obscuritas oculorũ iinde plancus głan¬
comã oculis obiciemu eum itaq faciemuont ꝙ uidet
gluicus quidom piscis quia sit albus et glicus ca cũ
dsplendidus ut oculiglauci.i splendidi ñt enõcanͣ¬
doren admixtũ iuri Et glaucusca. cum ⁊ subnigi
est em̃ glaucus color ferrugineus subiger et glaner
nridio et flauus Glancus ergo albus splendidus subͣ¬

Expanded text:
bula et caligo et obscuritas oculorum, unde Plautus ‘glaucomam oculis obiciemus eumque ita faciemus utglaucus quidam piscis, quia sit albus; et glaucus -a -um, splendidus, ut oculi glauci, idest splendidi: habent enim candorem admixtum viridi; et glaucus -a -um, idest subniger: est enim glaucus color ferrugineus, subniger, et glaucus viridis et flavus. Glaucus ergo albus, splendidus, subn
Abbreviated transcription (Latin):
Gladius agula drͣ hic gladius gladii gladius gn̾aliter¬
drͣ ensis inp̃lio sed ensis ferrũ tm̃ ẽ gladius uero totus
sed pp̾e dr᷑ gladius qĩ guladius quia gulã diuidit
Nam oetera membrasecuri magis solent truncari sed
collum gladio tantũ & adhoc p̾mũ fcũs ẽ & ẽ etħya¬

Expanded text:
a gula hic gladius. Gladius generaliterur ensis in prelio, sed ensis ferrum tantum, gladius vero totus, sed proprie dicitur gladius quasi guladius, quia gulam dividit: nam cetera membra securi magis solent truncari, sed collum gladio tantum, et ad hoc primum factus est, et e
Abbreviated transcription (Latin):
et locus studii drͣ gmmasiũ et qũq ipm̃ studiũ quia
sic̃ inpalestra corpus sic ĩstudio aĩꝰ exepoetur Et
hinc accipit ut om̃i ꝓprie arciũ ex̾ciciũ uł locus exer¬
cicii gimasiũ dicatur ut scola et ut dicũt quidam
dr̃ generalis locus ex̾ciciorũ Nam et baluca et loca sco¬
lariũ et cursorũ et adletarũ giminasia sunt quia ibi
honues in sue artis studio exeroeantur

Expanded text:
ocus studii dicitur gignasium, et quandoque ipsum studium, quia, sicut in palestris corpus, sic in studio animus exercetur. Et hinc accidit ut omnium prope artium exercitium vel locus exercitii gignasium dicatur, ut scola; unde hoc dicitur generalis locus exercitiorum. Nam et balnea et loca scolarum et cursorum et athletarum gignasia sunt, quia ibi homines in sue artis studio exerceantur
Abbreviated transcription (Latin):
aglobus quia fit qĩ globus undehec glebula le et
sitas tatis ĩtem agleba hic glebo glebonis rustios arator
mulieris cã adulacõnis et blandimenti quadã
dimnucõne impositũ ut meagliceriũ ꝗiͣmea dulcissiã
Et ẽ tale nomen uoce neutri genis significacõe uero fe.¬
genis et indeclinacõne sumit articulũ femĩnũ qa qua¬

Expanded text:
a, quia sit quasi globus, unde hec glebula -e et sitas -tis et hic glebo -nis, rusticus arator. mulieris, causa adulationis et blandimenti quadam diminutione impositum, ut ‘mea Glicerium’, quasi mea dulcicula, et est tale nomen voce neutri generis significatione feminini, et in declinatione sumit articulum femininu
Abbreviated transcription (Latin):
pugna lucta cursus qui solent nudi exerceri in
talibus ludis Et hoc guninasiũ sii idem ꝙgiinas
uł locus inquo fiebat. Ante enĩ ĩloco alieno certantes
cmcti erant ne nudarentur post uelaxato eiñgulo
uepente ꝓstratus examĩatus ẽ quidam cursor quare
excõsiliĩ decreto archani ponienos ut nudi dem̃ceps
excitarentur ꝓmisit ex illo deinceps guinias et gimi¬
nasiũ gminasi dic̾tũ ẽ anudi ͭ ͤ quia uuenes nudi
ex̾centur ibi ubi sola tm̃ ferenda cooꝑiebant᷑ Et hĩc

Expanded text:
pugna, lucta, cursus, quia solent nudi exerceri in talibus ludis; et hoc gignasium -sii, idem quod gignas, vel locus in quo fiebant. Ante enim in alieno loco certantes cincti erant ne nudarentur, post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor, qua re ex consilii decreto tunc archon Ypomenos ut nudi deinceps exercitarentur permisit. Ex illo deinceps gignas et gignasium dictum est a nuditate, quia iuvenes ibi nudi exercerentur, vel ubi sola
Abbreviated transcription (Latin):
care iinde hic gladiator gladiatoris qui gladio dimi¬
cat et ẽ nomen cinusdam officii ꝙ olin rome exͤceba¬
tur ĩarena Unde hec gladiaturra ture ars illa ludus
ille Et gladiatorius ria riũ qd̃ ꝑtiñet agladiatores
uł qd̾ exoetur agladiatore iinde gladiatorius ensis.u
diu̾sis modis gladiare gladio ihac significacõe cum
oĩbus sius compõitis ẽ neutrũ ĩtem gładio as .i. gladio
interficere et ĩhac significacõne cũ oĩbus sius ꝯpoĩs ẽ¬

Expanded text:
care, unde hic gladiator -ris, qui gladiis dimicat, et est nomen cuiusdam officii quod olim Rome exercebatur in arena. Unde hec gladiatura -re, ars illa, ludus ille, et gladiatorius -a -um, quod pertinet ad gladiatorem vel quod exercetur a gladiatore; unde gladiatorius ensis, idest diversis modis gladiare: gladio in hac significatione cum suis compositis est neutrum. Item gladio -as, idest gladio interficere, et in hac significatione cum suis compositis e
Abbreviated transcription (Latin):
ma sedstruma tumor ĩpectore gibbus inposteriori
iinde gibbose gibbosius ssime adubiũ et hec gibbo¬
sitas tatis ĩtem agibbus hic gibber beri q habet
iinde gibberosus sa sum. qui ht̃ gibbum qui plu¬
ribus tumoribus oneratur Et comꝑatur ẜm ug̾cõ¬

Expanded text:
ma, sed struma tumor in pectore, gibbus in posteriorinde gibbose -sius -me adverbium, et hec gibbositas -tis. Item a gibbus hic gibber -ri, qui habem quod gibbus, unde gibberosus -a -um, qui habet gibbum, qui pluribus tumoribus oneratur, et similiter co
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo capuntur pisces et ꝓcducit pͥmam sed anio¬
amo cuis nõ soluor ab hamo Hamus cciã ẽ macu¬
asbͦ⁊ claius qui subtegitur terra ĩuineis sub arbor¬
bus tefendendis uł indomo circa scrincauł thesan¬
ros ut sifur aliqñ ingrediatur eis pedibus mł¬
gatur et ita fur Dep̃hendatur Et corripit pͥmam

Expanded text:
cum quo capiuntur pisces. Et producit primam, ut oamo cuius non solvar ab hamo’. Hamus etiam est macuasser cum clavis qui subtegitur terra in vineis sub arboribus defendendis, vel in domo circa scrinia et thesauros, ut, si aliquando fur ingrediatur, eius pedibus infigatur et ita fur deprehendatur; et tunc corripitur prim
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Et nexo nexas nexui et deberet faceit suũ supi¬
nũ nexitum sed facit nexum sic̃ et suũ simplex¬
mitim ẽ Nam quõ aꝑticipio amplexius qd̾ ex ũbo
nascitur amplector fit u̾bum frequentatum̃ am¬
plexor amplexaris sic aꝑticipio nexus ꝙ nascitur
a uerbo necto fit frequentatim nexonexas iinde
manifestum ẽ q rõnabilius hic ẜm p̾mã cõiuiga

Expanded text:
tere, et nexo -as -xui, et deberet facere supinum nexitum, sed facit nexum sicut et suum simplexmitiuum; nam quomodo a participio amplexus, quod ex uerbo nascitur amplector, fit uerbum frequentatiuum amplexor amplexaris, sic a participio nexus, quod nascitur a uerbo necto, fit frequentatiuum nexo nexas, unde manifestum, quod rationabilius hoc secundum primam coniuga
Abbreviated transcription (Latin):
S aracenus asara dr saracenus na numi Saragem
genitos se ꝑhibent cum non sit uerum et ita dñ
saraceni quasi saragem .y asara geniti et ẽ etfy
anunt quia exorigine syrorũ sint qi syrioem ĩpĩ
sunt et ysmahelite quia sunt ex ysmahele ipẽ et¬
cedar afilio usmahelis Ipĩ agarem abagar quia ut
diximus ꝑuerso noĩe saracem uocantur quia ex
sara se cẽ genitos głiantur quẽꝙͣ exancilla sint

Expanded text:
nde saracenus -a -um: Saraceni genitos perhibent, cum non sit verum, et ita dicuntur Saraceni quasi Sarageni, idest Sara geniti, et est ethunt, quia ex origine Sirorum sint, quasi Siriceni. Ipsi sunt et Ismaelite, quia sint ex Ismaele; ipsi Cedar a filio Ismaelis; ipsi Agareni ab Agar, quia, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur quia ex Sara se esse genitos gloriantur, quamvis ex ancilla sint
Abbreviated transcription (Latin):
eti et hic sarcitector toris qui tecta sarcit quia ex
multis hinc inde ꝯiũctis tabulis unũ tecti facit cor¬
pus idem et tignarius quia tectoria tignis iducit
Et hoc sartatecłum cti .i. restauracõ tectorũ ułtem¬
plorũ uł tributũ qd̾ colligitur ad restauranda tecta

Expanded text:
-ti et hic sarcitector -ris, qui tecta sarcit, quia ex multis hinc inde coniunctis tabulis unum tecti sarciat corpus; idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit; et hoc sartatectum, idest restauratio tectorum vel templorum, vel tributum quod colligitur ad restauranda tecta
Abbreviated transcription (Latin):
filii iinde saracenicus ca cumi. Et saracenizo zas
titudo uł societas saracenorũ uł xitus eoꝵ uł r̾gio
domus m̃rfamilias postra cã noĩs ĩmũta ablata
sarap uxorem tuam nõ pocabis saray sed saram
et bñdicam ei et ex ea dabo tibi filiũ eiu benedici¬
turus sum eritq ĩnacõnes et reges ppłoꝵ orient᷑¬

Expanded text:
. Unde saracenicus -a -um et saracenizo -as, titudo et societas Saracenorum vel ritus eorum vel regiodomus mater familias, postea, causa nominis immutata, ablata Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orient
Abbreviated transcription (Latin):
liter ħ saraballa qiͣ tibiales et crurales unde ĩmi
Saraballa enim dixerint inaquila et theodo¬
cion non ut corrupte legitur apud quosdam se
sarabara Et sunt sarabara laxa et sumosa uesti¬
menta uł capituni tegauã qualia pidemus i
capitibus magorũ picta et sunt ꝓpe partharũ
Et hoc nomen tractum asaraballis quȩ laxa et
sẽmosa sunt uł asare qd̾̃ ẽ laxare iinde saritus ta

Expanded text:
tur saraballa, quasi tibiales et crurales; unde in ’. Saraballa enim ibi dixerunt Aquila et Theodotion: non, ut corrupte legitur apud quosdam ibi, sarabara, et sunt sarabare fluxa et sinuosa vestimenta vel capitum tegmina qualia videmus in capite magorum picta; et sunt proprie Parthorum; et hoc nomen tractum est a saraballis, que lata et sinuosa sunt, vel a sare, quod est laxare, unde saricus -a
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dicunt ꝙ anmulus nõ ueĩt abanus pp̃
p̾dictam causam sed eẽt obaliam ffuit
enĩ consuetudo olim ꝙ si aliq̾s hoĩcĩda
eẽt uł adulter deferret symiã ĩcollo os
suũ ad symieculũ tenẽs sed quia hoc in¬
mis erat obpbriosum iõ fecerũt torquẽ
uotundũ ꝙ̃ indedecus deferebãt ĩdigitis
et tũc nobiles ceperunt illũ face̾ auheũ
uł argenteũ qd̃ magis indebat᷑ eẽ hon
ris quã dedecoris .ẜ ex eo tp̃e ꝯsuetudo ĩole¬
uit ut nobiles deferrẽt annulos Et iõ di¬
cunt quidam ꝙ annulus dictus ẽ ab anc
ferreũ circulum digito lapide induso quã
cõsuetudinẽ homes usi annulos Hrẽ cepe¬
runt et post gens cepit . eos ge¬
. eos gestare
in quarto digito apollice. S¬

Expanded text:
m dicunt quod anulus non venit ab anus propter predictam causam, sed ob aliam. Fuit enim olim consuetudo quod, si aliquis esset homicida vel adulter, deferret simiam in collo, os suum ad culum simie tenens; sed quia hoc nimis erat obprobriosum, ideo fecerunt torquem rotundum quem in dedecus deferebant in digitis, et tunc nobiles ceperunt illum facere aureum vel argenteum, quod magis videbatur honori esse quam dedecori. Et ex eo temporeudo ut nobiles deferrent anulos, et ideo dicunt quidam quod anulus dictus est ab ano ferreum circulum digito lapide incluso; qua consuetudine homines usi, anulos habere ceperunt et postea gens cepit eos gestare in quarto digito a pollice,
Abbreviated transcription (Latin):
nos et epõs Patriarcha sũmus . princeps patrum
romanus antiochenus allexandrinus uidemprĩ¬
tenet enĩm uioem apłicam et p̃sidet tam metropoli¬
auctoritati et doctrine ecti sacerdotes subiectisunt
sine quibus reliquis epĩs mlagere licet Sollicitude¬
enĩ tocius ꝓũcie ipĩs cõmissa ẽ om̃s aũt supius
signati ordiues uno et codem uocabulo epĩ noĩant

Expanded text:
nis, et episcopis. Patriarcha Graece summus patrum Romanus, Antiochenus, Alexandrinus, sed omnitenet enim vicem apostolorum, et praesidet tam metropoliauctoritati et doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt, sine quibus reliquis episenim totius provincie ipsis commissa est. Omnes autem superius signati ordines uno et eodem vocabulo episcopi nominantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsupra Et drͣ hec epysmalimpha .i. concursus duaꝵ
uocaliũ in eadem silba et meadem diccõne poĩtaꝵ
cũ collisione utriusq Et drͣ epysialimpha quasi
suprasmalimpha quia plus ẽ quã sinalimpha
plus enĩ ẽita duas uocales subtiliare ut ꝓferant᷑¬

Expanded text:
tur hec episinalimpha -e, idest concursus duarum vocalium in eadem sillaba et eadem dictione positarum cum collisione utriusque. Et dicitur episinalimpha quasi supra sinalimpha, quia plus est quam sinalimpha: plus enim est ita duas vocales subtiliare ut proferant
Abbreviated transcription (Latin):
Epylensia lensia ẽ quedam passio sic dcã ꝗa mente
app̃hendens ꝑiter et corpus possideat Greci enĩ
apphensionem epylensiam uocant hec passio dr̃
caduca et limatio et morbus comicialis qa apud
gentiles cũ cominorũ dies cuidã aocidisset comicia
omttebant᷑ uł quia extimore uł uecundia repul.¬
se ĩcomuicus sepe illũ morbũ incurrebãt Cui tanta
uis ẽ ut homo ualens concidat et spumet hoc uul¬
gus lunaticos uocat quia ꝑlime cursum cõtingat
Epylenticus inepylensia est

Expanded text:
EPILEMSIA -e, quedam passio sic dicta quia mentem appendens pariter etiam corpus possideat; Greci enim appensionem epilemsiam vocant. Hec passio dicitur caduca et larvatio et morbus comitialis quia apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur, vel quia ex timore vel verecundia repulse in comitiis sepe illum morbum incurrebant, cui tanta vis est ut homo valens concidat et spumet. Hos vulgus lunaticos vocat quia per lune cursum contingat epileti
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃dictorũ nom̃i ut cic̾o frequent᷑ ĩnerrinis to¬
reumatis dicĩt et peritasmatis et emblematis
ĩlibro designis Nunc deperipetalmatis quẽ¬
admodũ te expedras non habes ineodem sca¬
aut poematis quãis neutro genere ħ ubiq
ꝓfit Si enĩ sic̃ plantus et alii uetustissimi fe̾-¬
mino genere hic ꝓtulisset pares silbas omi

Expanded text:
supra dictorum nominum. ut Cicero frequenter in Verrinis toreumatīs dicit et peripetasmatīs et emblematīs. in libro de signis : «nunc de peripetasmatis quemadmodum te expedias non habes». in eodem: «scae orationibus aut poematis», quamuis neutro genere hoc ubique profert. si enim, sicut Plautus et alii uetustissimi, femininum hoc protulisset, pares syllabas omni
Abbreviated transcription (Latin):
Nunuda nuide lingua nundaꝵ uage et mcte sedes
dũr Unde hic et hec nuimida de penultiã corr̃. nagus
incertus inconstans infidelis Et quia olim nimude ua¬
gabantur huc & illuc non habentes c̾tam mãsionem¬
Et iõ dicti sunt numde Unde hec nuimdia ẽ terra coꝵ
Et hinc siũtur hic et hec mimida de. qui ẽ deterra illa

Expanded text:
NUMIDIA lingua Numidarum vage et incerte sedes dicuntur. Unde hic et hec numida -e, vagus, incertus, inconstans, infidelis, et quia olim Numide vagabantur huc et illuc, non habentes certam mansionem, ideo dicti sunt Numide. Unde hec Numidia -e, terra eorum, et hinc modo sumitur hic et hec Numida -e, qui est de terra illa,
Abbreviated transcription (Latin):
anũs anuma pomphilio qui eos p̾mo apud romanos
ymagiibus et sculpturis notauit uł mimus qiͣ nomo
figura & pondus Et si aliqd̃ istorũ defuĩt minius nõ
erit Et olim minius dicebatur argirus quia olim fie¬
bant numi p̾mũ deargento qd̾ grece argiros dr̾ ẜm¬

Expanded text:
us a Numa Pompilio qui eos primo apud Romanos ymaginibus et sculpturis notavit. Vel numus, quasi figura, pondus; et si aliquod istorum defuerit numus non erit. Et olim numus dicebatur argirus quia olim primum fiebant de argento, quod grece argiros d
Abbreviated transcription (Latin):
Isis ẽ ultacio
et tumor ĩpul¬
mone
sic dicta grece
quia sic corrupcio corporis tocius Undetisicus ca¬
uł illiũans Unde dictiolim titantes sut
contra deos t̾ra ad eius utilitatem ereati dnr Uñ
et titantes dicti sunt atiton greco .i. abulcõe quia qͣrͣ
ulciscende nirĩs t̾re causa indeos armati existerẽt¬
sensu et inde titan ł titanus dic̾tus ẽ sol quia fuit
degenere titanorũ uł quia illiũat mundũ Inueĩt᷑¬

Expanded text:
ISIS est ulceratio et tumor in pulmone, sic dicta grece quia sit consumptio totius corporis, unde tisicus -auminans, unde dicti olim Titanes sunt contra deos terra ad eius utilitatem creati dicuntur; unde et Titanes dicti sunt a tito greco, idest ab ultione, quia quasi ulciscende matris Terre causa in deos armati existersensu; et inde Titan vel Titanus dictus est sol, quia fuit de genere Titanorum vel quia illuminat mundum. It
Abbreviated transcription (Latin):
tresi gn̾aliter om̃i oleꝵ uł herbaꝵ medius fru¬
tex sic dictus quia aterra sursum conscendit
Tresus eciã drbaculus uł ramũ cum frondibus
quo ututur in sacrificiis bachiuł tresus genꝰ
cimibali ĩmodũ quadrate figure factum ꝙ ab

Expanded text:
-si, generaliter omnium olerum vel herbarum medius frutex, sic dictus quia a terra sursum conscendat; tirsus etiam dicitur baculus vel ramus cum frondibus, quo utuntur in sacrificiis Bacchi; vel tirsus genus cimbali in modum quadrate figure factum, quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
ni .i. fortis rex olim reges et tiranni nullam
bantur sed postea accidit tirannos uocari pesi¬
mos et improbos reges luxuriose dnãcoĩs eu¬
piditatem et crudelissimam dnãcionem ĩpꝑsis
exeroentes atiro qd̃ ẽ angustia quia angusuat
tirannia nie et ħ tiramus tiramnudis .x crudeli¬

Expanded text:
ni, fortis rex: olim reges et tiranni nullam bantur; sed postea accidit tirannos vocari pessimos et improbos reges, luxuriose dominationis cupiditatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes, a tiro quod est angustia quia angustiat tirannia -e, et tirannis -idis, idest crudeli
Abbreviated transcription (Latin):
nena pelluntur ut pestis peste soluatur¬
ad miliciam quia fortis ad hoc officiũ solet eligi
uł quia ad acquirendam ꝓbitatem multũ sean¬
gustiat iinde et tiro dr᷑ quilibet ignarus et ru¬
dis cum a ͦ incipit ex̾cere Et ꝓducit p̾mã trro¬

Expanded text:
nena pelluntur, ut pestis peste solvatuad militiam electus, quia fortis ad hoc officium solet eligi, vel quia ad adquirendam probitatem multo se angustiat. Unde et tiro dicitur quilibet ignarus et rudis cum aliquid incipit exercere, unde hic tir
Abbreviated transcription (Latin):
maqua nascitur et ab aqua inflatur iinde et
ambiciosorũ hom̃i et sibi placenciũ tumor et su¬
perbia tipus dr᷑ Inde eciam .i. abilla herba frig¬
da febres tipi dur iinde tipicus ca cum . i figu̾¬
bris drꝰ quani quibam modicam dicunt

Expanded text:
in aqua nascitur et ab aqua inflatur, unde et ambitiosorum hominum et sibi placentium tumor et superbia tipus dicitur. Inde etiam, idest ab illa herba, frigide febres tipi dicuntur, unde tipicus -a -um, figubris dicitur, quam quidam periodicam dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
titõ qd̾ ẽ mediũ quia mediũ est cũ enĩ una ps
media simphonie insiłitudine crebri et uirgu¬
la ꝑcutitur ut simphonia iinde timpanum
dr̃ meditullium rote in qua radii ĩfiguntur uł
circũ ferencia rote Unde timpanizo zas timpão

Expanded text:
ticon quod est medium, quia medium est: est enim media pars simphonie in similitudinem cribri, et virgula percutitur ut simphonia; unde timpanum dicitur meditullium rote, in quo radii infiguntur, vel circumferentia rote. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Trucus atrudo dr̾ hic trimcus trunci sine capite
se statura arboris insistens radici truncus hoĩs
ẽ media pars corporis acollo usq iguinẽ iinde
Uirgilius caput collo uehitur trimcus sustinetur
toxis et genibus & cruribus iinde trucus ca cũ
diminutus semip̃eisus sine capite Et trioo cas ca¬
put inferre diminuere debilitare Et ẽ actiuũ cum¬

Expanded text:
tem a trudo hic truncus -ci, sine capite, scilicet statura arboris insistens radici; truncus hominis est media pars corporis a collo ad inguen, unde Nigidius ‘caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus et cruribus’. Unde truncus -a -um, diminutus, semiprecisus, sine capite, et trunco -as, caput auferre, diminuere, debilitare; unde truc
Abbreviated transcription (Latin):
Trudo componitur abstrudo dis si insum include̾
abscondere Contrudo dis contrusi detrudo detrusi
deorsum uł de uno loco ad alium trudẽ uł exclude̾¬
extrudo dis extrusi ualde uł extra trudẽ Intrudo
Ptrudo dis ꝑfecte trudere ꝓtrudo dis si. ꝓpellere
obstrudo uł obtrudo .i. contra uł obaliquid uł un¬
diq trudere includere abscondẽ Detrudo dis retru¬
dere .i. mtro trude̾ uł claudere uł retrudẽ .u uetro
trudere uł extra trudere Teudo et eius ꝯpoĩta sunt¬
actiua et faciunt p̃titum msi et supimũ insum

Expanded text:
Trudo componitur abstrudo -si -sum, includere, abscondere, contrudo -si, detrudo, deorsum vel de uno loco ad alium trudere vel excludere, extrudo, valde vel extra trudere, intrudo, perfecte trudere, protrudo -is, propellere, obtrudo vel obstrudo, idest contra vel ob aliquid vel undique trudere, includere, abscondere, retrudo -is, recludere, idest intro trudere et claudere, vel retrudere retro trudere vel extra trudere. Trudo et eius composita activa sunt et faciunt preteritum in -si et supinum in -sum
Abbreviated transcription (Latin):
sius u̾bis trudat adħ ut decipiat facit enĩ credi
ꝙ uerum non est iinde hec trutannia nie et hic tru¬
tamnulus trutamnili et trutannicus ca.cum. et
trutannizo zas uitam et mores trutanioꝵ gere¬
ra ẜ lingua libre quia semꝑ truditur foras uł ꝑti¬

Expanded text:
suis verbis trudat ad hoc ut decipiat: facit enim credi quod verum non est, unde hec trutanna -e, et hic trutannulus -li diminutivum, et trutannicus -a -um, et trutannizo -as, vitam et morem trutannorum gere scilicet lingua libre quia semper truditur foras,
Abbreviated transcription (Latin):
bsono nas somnus componitur cum ob et subtrad
m dr obsono nas pemiltĩa ꝓducta .⁊ cenare qd̃ cena
contra sominũ solet sumi sSedlicet ita obsonare in
.i. puus cibus et delicatus qui po cenã contra som¬
mum sumitur Unde quilibet modicus et delicatus
cibus inter alios sumptus dr̃ obsominũ qd̾ nulgo
cõponaticum dr̃ Et ab obsominĩ d̾x hic obsonatus
tus actus obsonandi uł ipã cena uł obsominium
dr᷑ sumꝑtus qui expenditur incena siue obsomo
Et ẽ obsono nas ncutrum et ẜ̾mi antiquos ĩuenit᷑
obsonor naris deponens in eodem sensu itemĩue

Expanded text:
 somnus componitur cum ob et subtracta m dicitur obsono -as, penultima producta, idest cenare quia cena contra somnum solet sumi; sed licet ita obsonare inv, idest cena vel parvus cibus et delicatus qui post cenam contra somnum sumitur, unde quilibet modicus et delicatus cibus inter alios sumptus dicitur obsonium, quod vulgo companaticum dicitur. Item ab obsono hic obsonatustus, actus obsonandi vel ipsa cena vel obsonium vel sumptus qui expenditur in cena sive obsonio; et est obsono -as neutrum et secundum antiquos invenitur obsonor -aris deponens in eodem sensu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. dumi et turpis licet et dealia re ĩmunda et
tuxpi dicatur obscenus Et ꝓdueit soe¬
niturs et dr̾ obscurus ra rum penultiã corr.¬
et ẽ ꝓprie obscurus qui ẽ obcuram .i. contra cu¬
obscure adu̾bium et hec obseuritas tatis et ob¬
scuro ras ũbum actiuũ.rfacere obscurũ Et scias¬

Expanded text:
est dura et turpis, licet et de alia re immunda et turpi dicatur obscenus; cenonitur s et dicitur obscurus -a -um: proprie obscurus est qui est ob curam, idest contra cuobscure -rius -sime adverbium, et hec obscuritas -tis, et obscuro -as verbum activum, idest facere obscurum. I
Abbreviated transcription (Latin):
nitur ex ob et noxa ꝓp̾e quidem obnorius alicui
illi ẽ suppõitus debitus et obligatus sed ponitur
pulus qui pensat siliquas tres hñs cerates
duos calces quatuor et fiebat olim erere
adinstar sagitte unde eciam nomẽ agrecis habet¬
dalia siue medietas denarii Onde ingres At obu

Expanded text:
nitur ab ob et noxa: proprie quidem obnoxius alicui illi est suppositus, debitus, obligatus; sed poniturpulus, qui pensat siliquas III, habens ceratim duos, calcos IIII; et fiebat olim ex ere ad instar sagitte, unde et nomen habetdalia, scilicet medietas
Abbreviated transcription (Latin):
alla lle fe. genis quadrum palliũ mulierum
deductum usq aduestigia affixis ĩ ordine
ge̾mis dicta sic apalm .i. amobilitate q̃ circa
finem ẽ hius indupenti uł quia uirgis inbrantib
eꝓcussione haste uł dr̃ pallas apallane insula tracie
ubi nutrita fuit uł quia pallantem gigantem occidit
Qui et minerua dr̾ quasi mortalis uł qi munꝰ uaĩaꝵ
arcium quia fuit ĩuentrix multoꝵ ingenioꝵ ut dicũt¬
ladis et palladius dia dium ad palladem ꝑtinens
alleo palles lui lere .i. fieri pallidum et quia extimor
et amore sequitur pallor ideo pallere ponit᷑ qñq pro
palleat omĩs amans nam ħ color aptus amãti item palleᷤ
ponitur qñq ꝓegrotare quia pallor signũ ẽ egritudinis
Tnde hic pallor palloris et paslidus da dunt palleo cõ¬
leo les parum uł subtus pallere iinde suppallidus
da dum .i. parum pallidus Et hinc inchoatiã palesco
expalesco ⁊c̃ palleo et eius compoĩta sunt neutra et
faciunt p̃titum inliu et carent supinis Et scribuntꝰ¬

Expanded text:
alla -e, quadrum pallium mulierum deductum usque ad vestigia, affixis in ordine gemmis, dicta sic a palim, idest a mobilitate que circa finem est huius indumenti, vel quia rugis vibrantibexcussione haste; vel dicitur Pallas a Pallene insula Tracie ubi nutrita fuit; vel quia Pallantem gigantem occidit; que et Minerva dicitur, quasi immortalis vel quasi munus variarum artium, quia fuit inventrix multorum ingeniorum, ut dicuntladis, et palladius -a -um, ad Palladem pertinens-ui, idest esse vel fieri pallidum, et quia ex timore et amore sequitur pallor, ideo pallere ponitur quandoque pro ‘palleat omnis amans, color hic est aptus amanti’. Item pallere ponitur sepe pro egrotare, quia pallor signum est egritudinis; unde pallor -ris et pallidus -a -um, et comleo, parum vel subtus pallere, unde suppallidus -a -um, idest parum pallidus; et hinc pallesco, expallesco etc. Palleo et eius composita neutra sunt et faciunt preteritum in -lui et carent supino. P 9 PALIU
Abbreviated transcription (Latin):
pargo gis sparsi sparsum .i. diffundere dislipare
uł respergere distanter oꝑire siue ꝑfudere iinde
dr aspergo gis.i. distanter operire ꝑfundere inde
aspersim adubium Conspergo gis ꝙ eciã ꝯspargo¬
ꝑfundere inde aqua respersus dr̾ qui distantibus
aque guttis opertus et ꝑfusus ẽ Spargo et eius cõpo¬
sita sunt actiua et facũmt p̃titum insi et supinum
insum Et oiãꝯpoĩta exspargo mutant ubiq a sim¬

Expanded text:
PARGO -is -si -sum, diffundere, dissipare vel respergere, distanter operire sive perfundere, unde dicitur aspergo -is, distanter operire, perfundere, unde aspersim adperfundere, unde ‘aqua respersus ’ dicitur qui distantibus aque guttis opertus et perfusus est. Et spargo et eius composita sunt activa et faciunt preteritum in -si et supinum in -sum, et o
Abbreviated transcription (Latin):
iinde hic et hec spadix surrubeus fuluus uł colore
palme siłis iinde et spadices dñt oqui palmati.i. eq̾
fulm et xubicundi eoloris sic̃ palima uel qui palme¬
habent figuram incriribus
tus iinde et spadones dñt surculi uitiũ fruge caren

Expanded text:
unde hic et hec spadix, subrubeus, fulvus, scilicet colore palme, unde et spadices dicuntur equi palmulati, idest equi fulvi et rubicundi coloris sicut palma vel qui palme figuram in cruribus unde et spadon
Abbreviated transcription (Latin):
pio erat u̾bum ilotandũ ꝙ in hoc loco non tpĩs sed
substantĩe significacõm btũs euangelista insinuat
phanc uocem que ẽ erat ilam et poĩtĩm eius .i. sũ
inide inequaliter flectitur duplicem continet ĩ
dicat᷑ absq ullo tꝑali motu significat ideoq suo¬
ait inprincipio erat u̾bum ac si dice̾t an inprẽ¬

Expanded text:
 Et notandum, quod in hoc loco non temporis, sed substantiae significationem beatus evangelista insinuat per hanc vocem, quae est erat. Nam et positio ejus, id est sum, unde inaequaliter flectitur, duplicem continet intdicatur, absque ullo temporali motu significat, ideoque subait: In principio erat Verbum, ac si aperte dicere