comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oci&atem uero scõrum angi¬
lorum quamphilosophi
illiquinobis deos amicas eẽ
uoluerunt. quarto constituer le
couelut admundum uenientes
ab orbe terrarũ. ut sic quodãmo¬
do conplecterentur & cadũ. Nul¬
lomodo quidem m&unmus. n&a¬
les amici uel morte nossua ueldo¬
prauatioñ contristent Sedqui
nobis non ea quahomines fami¬
liaritate miscentur. Qđ &iam
ipsum aderumnas huius ꝑtin&
uitac. Et aliquando satanas sic̃
legimus trans figurat se uelut an¬
gelum lucis. ad temptandos cosquo
ita uel erudiri opus est. uel decipi
iustumest Magnadi misericor¬
dia necessariac̃. Nequisquam cũ
honos angelos amicos se habere
puas. habeat malos daemones
pcos amicos. eosq tanto nocen¬
tores. quanco ascutiores acfalla¬
nores patiatur inimicos. Et cui
magna istadimisericordia neces¬
sriae. nisi magnac humanȩ mi¬
seriae quaeignorantia tanta pre¬
mnitur. ut facileiscorũ simulatioñ
fllatur. Et illos quidem philoso ado¬

Expanded text:
ocietate uero sanctorum angeocietate uero sanctorum angelorum, quam philosophi illi, qui nobis deos amicos esse uoluerunt, quarto constitnerunt loco, uelut ad mundum uenientes ab orbe terrarum, ut sic quodam modo conplecterentur et caelum, nullo modo quidem metuimus, ne tales amici uel morte nos sua uel deprauatione contristent. Sed quia nobis non ea, qua homines, familiaritate miscentur quod etiam ipsum ad aerumnas huius pertinet- uitae et aliquando Satanas, sicut legimus, transfigurat se uelut angelum lucis ad tentandos eos, quos ita uel erudiri opus est uel decipi iustum est: magna Dei misericordia necessaria est, ne quisquam, cum bonos angelos amicos se habere putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores, patiatur inimicos. Et cui magna ista Dei misericordia necessaria est nisi magnae humanae miseriae, quae ignorantia tanta premitur, ut facile istorum simulatione fallatur? Et illos quidem philoso
Abbreviated transcription (Latin):
uteius nobis amara mors non sit.
cuius dulcis est uita: Hincenimẽ
& luctus quod nondã inhumani.
cordis quasi uulnus autulcus cui
sanando adhibentur. officiosae
consolationes. Nonenim ꝓpt̃ea
animus ieliortanto inoocitus
faciliusq sanatur: Gumigitur
&iam decarissimorũ mortib na¬
xime. quorum sunt humanae so¬
cieati officia necessaria Nuno
tius. Nunc asperius affligatur ui
mortalium: Mortuos tam̃ eosqi
diligimus quam uela fide uelas
nis moribus lapsos Hccest mip
sa ammamortuos audire. seuui¬
dere mallemus. Quaingentima¬
teria malorum plenae cerra pa¬
ter quod scriptũ ẽ. Numquid nos
temptatioe uita humana supta
Etpropt̃ qđ ipsed ñs ait: Vacnm¬
do abscandalis: Et iterum. Quõ
bonis amicis mortuis gratulemus
& cummors corum nos contrist&
psa nos certius consol&ur. quõ a
ruerunt malis. quibus in hacuica
&iãboni homines uel conteruntun
uel deprauantur. uel inutroq pen¬

Expanded text:
ut ejus nobis amara mors non sit, ut ejus nobis amara mors non sit, cujus dulcis est vita? Hinc est enim et luctus, quoddam non inhumani cordis quasi vulnus, aut ulcus, cui sanando adhibentur officiosae consolationes. Non enim propteanimus melior, tanto in eo citius faciliusque sanatur. Cum igitur etiam de charissimorum mortibus, maxime quorum sunt humanae soti officia necessaria, nunc mitius, nunc asperius affligatur vita mortalium; mortuos tamen eos, quos diligimus, quam vel a fide, vel a bonis moribus lapsos, hoc est, in ipsa anima mortuos audire seu videre mallemus: qua ingenti materia malorum plena est terra; propter quod scriptum est, Numquid non tentatio est vita humana super et propter quod ipse Dominus ait: Vae mundo ab scandalis, et iterum: Quonibonis amicis mortuis gratulemur et, cum mors eorum nos contristet, ipsa nos certius consoletur, quoniam caruerunt malis, quibus in hac uita etiam boni homines uel conteruntur uel deprauantur uel in utroque per
Abbreviated transcription (Latin):
aggeribus huius sacculi Nonenĩ
tantum modo solliciti sumus nefa¬
me. pebellis. Nemor h is. pecapti¬
uitatibus affligantur. Nein eadẽ
seruitute talia patiantur. qualia
Neccogitare sufficimus. Uerum
&iã ubitimorest multo amarior
nemꝑfidiã malitiã nequitiãq mu¬
tentur: & quando ista contingunt.
tantoutiq plura quanto illis plu¬
res. & innram noritiã ꝑferuntur.
quibus cornrm flagris uraturquis
potest. Nisiquitalia sentit ad uerte¬
re Mortuos quippe audire mal¬
lemus. quamuis & hoc sinedolore
Non possimus audire: Quorum
enimnos uita. ꝓpt̃ amitiuae socia
delectabat. Unde fieri potest ut
eorũmors nullã nobis ingerat
maesctudinẽ quam prohib& ꝓhibe¬
at sipotest amica conloquia inẽ¬
dicat amicalem soci&atem. uel
intercidat affectum humanarũ
omnium neces situdinum uincula
mentis inmiti stupore disrumpat
Aut siceis utendum censeat. utnul¬
laexeis animum dulcedo ꝑfun¬
dãt. Quodsifieri nullo modo po¬
test. &iam hoc quopacto fucurũ ẽ

Expanded text:
aggeribus huius saeculi. Non enim tantummodo solliciti sumus, ne fame, ne bellis, ne morbis, ne captiuitatibus adfligantur, ne in eadem seruitute talia patiantur, qualia nec cogitare sufficimus; uerum etiam, ubi timor est multo amarior, ne in perfidiam malitiam nequitiamque mutentur. Et quando ista contingunt tanto utique plura, quanto illi sunt plures et in nostram notitiam perferuntur, quibus cor nostrum flagris uratur, quis potest, nisi qui talia sentit, aduertere? Mortuos quippe audire mallemus, quamuis et hoc sine dolore non possimus audire. Quorum enim nos uita propter amicitiae solacia delectabat, unde fieri potest, ut eorum mors nullam nobis ingerat maestitudinem? Quam qui prohibet, prat, si potest, amica conloquia, interdicat amicalem uel intercidat adfectum, humanarum omnium necessitudinum uincula mentis inmiti stupore disrumpat aut sic eis utendum censeat, ut nulla ex eis animum dulcedo dat. Quod si fieri nullo modo potest, etiam hoc quo pacto futurum est,
Abbreviated transcription (Latin):
losophos. ꝓpt̃ animae in morta¬
litatem. uel secundum &iã fidem
nrãm. propt̃ poenas int̃minales
impiorum. Quiutiq in a&̃ num
cruciari non poterunt. pisi&iã
uixerint in a&num Profecto finis nca¬
ciuitatis huius. in quosũ mum ha¬
bebit bonum uel pax inuita a&er¬
na. ueluita a&̾na in pace dicendus
est. Ut facilius ab omnibus possit
intellegi. Tantũ ẽ enimpacis bo¬
numut&iaminreb terrenis atq¬
mortalib Nihilgratius soleat
audiri. Nihildesiderabilius con¬
cupisci. Nihil posetremo possit¬
melius inueniri: De quosialiquan¬
to diutius loquiuoluerimus. Non
crimus quantum arbitror hone¬
rosi legentibus. & ꝓpt̃ finẽ ciuita¬
tis huius. dequanobis sermoe. &¬

Expanded text:
losophos propter animae inmortalosophos propter animae inmortalitatem uel secundum etiam fidem nostram propter poenas interminabiles inpiorum, qui utique in aeternum cruciari non poterunt, nisi etiam uixerint in aeternum: profecto finis uitatis huius, in quo summum habebit bonum, uel pax in uita aeterna uel uita aeterna in pace dicendus est, ut facilius ab omnibus possit intellegi. Tantum est enim pacis boetiam in rebus terrenis adqmortalibus nihil gratius soleat audiri, nihil desiderabilius concupisci, nihil postremo possimelius inueniri. De quo si aliquato diutius loqui uoluerimus, non erimus, quantum arbitror, onerosi legentibus, et propter finem ciuitatis huius, de qua nobis sermo
Abbreviated transcription (Latin):
laudahñtuum sion: Quõ conforta¬
uit seras portarũ tuarũ. benedixit
filiostuos inte. Quiposuit finẽstu¬
os pacem.: Quando enimconfir¬
mare fuer intse rac porcarum eius.
iammillam nullus intrauit. necab
illa ullus exiuit. Ac ꝑ hoc fines eius.
camdebemus hic intellegere pacẽ.¬
quamuolumus de monstrare fina¬
lem. Nam& ipsius ciuitatis mrsti¬
cum nomen. idest hierusalem qđ
& ante iam diximus uisio pacis in¬
terpr&atur. Sed quõ pacis nom̃
&lam in his rebus morcalibus fre¬
quentatur. ubiutiq nonẽ uita
a&erna Propterea finemciuita¬
tis huius. ubierit summum bonũ
cius. a&̾nam uitã maluimus com¬
memorare. quã pacẽ: De quo fiñ
apłsait Uunc uero liberati a pec¬
cato. seruiautẽ factidõ. Hab&is¬
fruccũurm̃ inscĩficationẽ. finẽ ue¬
ro uitã a&nã. Sedrursus. qui aui¬
ta a&na ab eis qui familiarita¬
tem non habent cumscripturissc̃ĩs.
potesc &lam accipi malorum uita.
uel secundum quosdã &iamphi¬

Expanded text:
lauda Deum tuum Sion; quoniam confirmalauda Deum tuum Sion; quoniam confirmauit seras portarum tuarum, benedixit filios tuos in te, qui posuit fines tuos pacem. Quando enim confirmatae fuerint serae portarum eius, iam in illam nullus intrabit nec ab illa ullus exibit. Ac per hoc fines eius eam debemus hic intellegere pacequam uolumus demonstrare finalem. Nam et ipsius ciuitatis mysticum nomen, id est Hierusalem, quod et ante iam diximus, uisio pacis interpretatur. Sed quoniam pacis nomen etiam in his rebus mortalibus frequentatur, ubi utique non est uita aeterna, propterea finem ciuitatis huius, ubi erit summum bonum eius, aeternam uitam maluimus commemorare quam pacem. De quo fine apostolus ait: Nunc uero liberati a peccato, serui autem factirum in sanctificationem, finem uero uitam aeternam. Sed rursus quia uita aeterna ab eis, qui familiaritatem non habent cum scripturis sanctis, potest accipi etiam malorum uita, uel secundum quosdam etiam phi
Abbreviated transcription (Latin):
i& nampacem. quam nullus aduer¬
arius inquia&. Ipsaest enimbeati¬
tudo finalis. ipse ꝑ fectionis finis qui
consument in non hab& fine. Hi cau¬
temdicimur quidembeati. quando
pacem habemus. quantula cumq
hic aberi potest inuitabona: sed
haec beatitudo illi quam finalem
dicimus beatitudini comparata.
prorsus miscria repperit᷑ Dipaci¬
anc ergo pacem qualis hic
potesc eẽ mortales homi¬
nes in rebus mortalib quan¬
dohabemus sirecte iuuimus. bo¬
niseius recte utitur uirtus: Quan¬
douero eamnon habemus &iãma¬
lis quaehomopatitur. bene utitur
uirtus Sed cncẽ uera uirtus. quan
do omnia bona. quibus bencutit᷑.
& quicquid inbono usubonorum
& malorum facit: & scipsã ad cum
finẽ refere. ubi nobis talis &
tanta paxerit. qua melior. & ma¬
ior es se non possit
cat
fines bonorum nr̃orum esse
pacem. sicut a&ernam dixi¬
musuitam. Presertim. quiaipsi
ciuitatidĩ dequa nobisest ista opero¬
sissima disputatio. in scõ dicitur
psalmo. Lauda hierus alem dñm.

Expanded text:
nam pacem. quam nullus aduersarius inquietet. Ipsa est enimtudo finalis, ipse perfectionis finis, qui consumentem non habet finem. Hictem dicimur quidem beati, quando pacem habemus, quantulacumque hic haberi potest in uita bona; sed haec beatitudo illi, quam finalem dicimus, beatitudini conparata prorsus miseria reperitur. Hanc ergo pacem, qualis hic potest esse, mortales homines in rebus mortalibus quando habemus, si recte uiuimus, bonis eius recte utitur uirtus; quando uero eam non habemus, etiam malis, quae homo patitur, bene utitur uirtus. Sed tunc est uera uirtus, quando et omnia bona, quibus bene utitur. et quidquid in bono usu bonorum et malorum facit, et se ipsam ad eum finem refert, ubi nobis talis et tanta pax erit, qua melior et maior esse non possit. eatfines bonorum nostrorum esse pacem, sicut aeternam diximus uitam, praesertim quia ipsi ciuitati Dei, de qua nobis est ista operosissima disputatio, in sancto dicitur psalmo: Lauda Hierusalem Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiter excruci&ur neces seestꝰ Si¬
ue semꝑ mali fuerint. & se bonos
finxerint. siue mistã malitiã ex
bonitate mutati sunt. Siergodo agut ex dãt¬
mus commune ꝑfugium in h ismaa ñ¬
lishumana generis tuta nonẽquio
ciuitas quaequanto maiorest.tan¬
toforũ eius litib & ciilib &crimi¬
nalib plenius. &iamsiquiescant
Nonsolum turbulentę uerum saepi¬
us & cruente seditiones acbella ciui

Expanded text:
uiter excrucietur necesse est, siuiter excrucietur necesse est, siue semper mali fuerint et se bonos finxerint, siue in istam malitiam ex bonitate mutati sint. Si ergo domus, commune perfugium in his malis humani generis, tuta non est, quid ciuitas, quae quanto maior est, tanto forum eius litibus et ciuilibus et criminalibus plenius, etiamsi quiescant non. solum turbulentae, uerum saepius et cruentae seditiones ac bella ciui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe. ueldebent quamquiuna &iã
continentur domo &tam̃ quis in¬
de securus est. cuntanta sa e pema¬
la exeorum occultis insidiis existe¬
rint̾. tanto amariora. quantopax
dulcior fuit qua euera putata est.
cum astutissime finger&ur. Prop adio¬
ter quod omnnum pectora sic attm¬
gatꝰ ut cogat ingemitum quodait
tullius. Nullȩ sunt occultiores in¬
sidiae quam haeque latent insimu¬
lationtofficii: autinaliquo neces¬
sicudinis nomine. Nameũ quipa¬
lãẽ aduersarius facile cauendo
uita repossis hoc uero occultum
intestinum ac domesticũ malũ
Nonsolum ex sistit uerum &iam
opprimit antequã ꝓspicere atq
explorare potueris Propt̃ quod
&iam diuina uoxilla. Et inimi¬
ci hominis domesticicius. Cũ mag¬
no dolore cordis auditur quia &¬
siquisq tam fortissit: ut ae quo
animo ꝑferat ueltam uigilans
ut prouido consilio caueat. qu a
aduersus eum mollitur amicitia
simulata eorum tamen hominũ
ꝑfidorũ malocum eosoe pessios
experitur supse bonus est. Cra¬

Expanded text:
e uel debent, quam qui una etiam continentur domo? Et tamen quis inde securus est, cum tanta saepe mala ex eorum occultis insidiis exstiterint, tanto amariora, quanto pax dulcior fuit, quae uera putata est, cum astutissime fingeretur? Propter quod omnium pectora sic adtingit, ut cogat in gemitum, quod ait Tullius: \'Nullae sunt occultiores insidiae quam hae, quae latent in simulatione officii aut in aliquo necessitudinis nomine. Nam eum, qui palam est aduersarius, facile cauendo uitare possis; hoc uero occultum intestinum ac domesticum malum non solum exsistit, uerum etiam obprimit, antequam prospicere adque explorare potueris.\' Propter quod am diuina uox illa: Et inimici hominis domestici eius cum magno dolore cordis auditur, quia, etsi quisque tam fortis sit, ut aequo animo perferat, uel tam uigilans, ut prouido consilio caueat, quae aduersus eum molitur amicitia simulata, eorum tamen hominum perfidorum malo, cum eos esse pessimos experitur, si ipse bonus est, gra
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. acq Exhac uirae migrare
lantus autẽ suꝑbiae stupor est in his
hominib. hic̾ se habere finẽ boni
&ase ipsis ficribeatos putantib : ut
sapiens eorũ hocẽ qualẽ mirabili ua¬
niate describunt. &iã siexcacc&
obsurdescat. obmutescat. mẽbris
debilit&ur. dolorib cruci&ur. Et
siquid aliud taliũ malorũ dici. aut
cogitari potest meidat ineũ quosi¬
bimortẽ cogat̾ inferre: hanc in his
malis uitã constitutã cũ nonpudeat
beatũ uocare. O uitãbeatã quae
uifiniatur. mortis quaerit auxili¬
um sibeataẽ maneat᷑ in ea. Quomo¬
do ista non sunt inala. quacuincunt
foratudinis bonũ. candẽq fortitu¬
dinẽ ñsolũ sibi cedere. uerũ &iam
delirare compellunt. ut eandem ui¬
iam &dicat beatam. & ꝑsuadeat
fugiendã. Quiusq ad eocaecus
uoce fugiendã fatentur. Quidigit᷑ ao is¬
causȩȩ. curñ &iã miseram fracta su

Expanded text:
ferre adque ex hac uita emigrare. ferre adque ex hac uita emigrare. Tantus autem superbiae stupor est in his hominibus hic se habere finem boni et a se ipsis fieri beatos putantibus, ut sapiens eorum, hoc est, qualem mirabili uanitate describunt, etiamsi excaecetur obsurdescat obmutescat, membris debilitetur doloribus crucietur et, si quid aliud talium malorum dici aut cogitari potest, incidat in eum, quo sibi mortem cogatur inferre, hanc in his malis uitam constitutam eum non pudeat beatam uocare.s o uitam beatam, quae finiatur mortis quaerit auxilium! Si beata est, maneatur in ea. Quo modo ista non sunt mala, quae uincunt fortitudinis bonum eandemque fortitudinem non solum sibi cedere, uerum etiam delirare conpellunt, ut eandem uitam et dicat beatam et persuadeat esse fugiendam? Quis usque adeo caecus uoce fugiendam fatentur. Quid igitur causae est, quur non etiam miseram fracta su
Abbreviated transcription (Latin):
nusest. sua cuiq tribuere. undefit
in ipso homine quidã iustus ordona¬
turae. ut anma subdat᷑ dõ & anima
caro. Ac per hocdõ. & anima & ca¬
ro : Nonnede monstrat in eo seid¬
hucopere laborare. potius qua in
huius operis iam fine requiescere
Tantominus quippe anima subdit̾
dõ : quantominus dm̃ inipsis suisco¬
giationib concipit. Et cantomin
animȩ subditur caro: quantomagi
aduersus sp̃m concupiscit. Quã diu
ergo nobis inẽ. haec infirmitas. hec
pescis. hic languor . quomodo nõs
umsaluos. & sinondũ saluos. quo
modo iambeatos. illa finali beati¬
cudine dicere audebimus Iãue¬
ro illauircus cuius nom̃ẽ. fortitu¬
do inquanta cũq sapientia. eui¬
dencissima testis est humanorũ ma¬
lorũq cõpellit̾ patientia tolerare.
Quiemala Roici philosophimiror.
iua fronte mala ñ eẽ contendant.
quib fatent̾ sitanta fuerint utea
sipiens uel non possit uel ñ debeat
suscinere. cogieũ mortẽ sibim& in¬

Expanded text:
nus est sua cuique tribuere unde fit nus est sua cuique tribuere unde fit in ipso homine quidam iustus ordo naturae, ut anima subdatur Deo et animae caro, ac per hoc Deo et anima et caro, nonne demonstrat in eo se adhuc opere laborare potius quam in huius operis iam fine requiescere? Tanto minus quippe anima subditur Deo, quanto minus Deum in ipsis suis cogitationibus concipit; et tanto minus animae subditur caro, quanto magis aduersus spiritum concupiscit. Quamdiu ergo nobis inest haec infirmitas, haec pestis, hic languor, quo modo nos iam saluos, et si nondum saluos, quo modo iam beatos illa finali beatitudine dicere audebimus? Iaro illa uirtus, cuius nomen est fortitudo, in quantacumque sapientia euidentissima testis est humanorum malorum, quae conpellitur patientia tolerare. Quae mala Stoici philosophi miror qua fronte mala non esse contendant, quibus fatentur, si tanta fuerint, ut ea sapiens uel non possit uel non debeat sustinere, cogi eum mortem sibimet in
Abbreviated transcription (Latin):
contra quod sp̃s concupiscat. Qđ
in hacuita quãuis uelimus. quõ
facere nonualemus: Id saltim in ad¬
iutoriodĩ facimus. necarni concu¬
piscenti aduersus sp̃m. Sp̃u succum¬
bente cedamus & ad ꝑp&randum
peccatum. nũ consension pertraha¬
mur Absit ergo utquãdiu in hoc
bello iestino sumus: iamnos bea¬
ticudinẽ ad quã uincendo uolumus
ꝑ uenire. ad eptos eẽ credamus Et¬
quisest usq ad eo sapiens. ut con¬
tralibidines Nullum habeat omni¬
tno conflictũ: Quidilla uirtus quȩ
prudenuadicitur: nonne cotauiꝰ¬
gilantia suabona discernitama¬
lis. ut millis app&endis istiqueui¬
tandis. nullu serror obrepat Ac
perhoc & ipsanos inmalis. uel ma¬
la innobis eẽ testatur Ipsaenim
doc& malum eẽ ad peccandũ con¬
sentre : bonũ quecẽ. ad peccandũ
ñ consentire libidini: Illud tamen
malum cuinos non consentire doc&
prudentia. facit tẽperantia. Nec
prudentia. nectẽperantia tollit
huicuitae. Quidiustitia cuius mu¬

Expanded text:
contra quod spiritus concupiscat? Quod contra quod spiritus concupiscat? Quod in hac uita, quamuis uelimus, quoniam facere non ualemus, id saltem in adiutorio Dei facimus, ne carni concupiscenti aduersus spiritum spiritu succumbente cedamus et ad perpetrandum peccatum nostra consensione pertrahamur. Absit ergo ut, quamdiu in hoc bello intestino sumus, iam nos beatitudinem, ad quam uincendo uolumus ruenire, adeptos esse credamuquis est usque adeo sapiens, ut contra libidines nullum habeat omnino conflictum? Quid illa uirtus, quae prudentia dicitur, nonne tota uigilantia sua bona discernit a malis, ut in illis adpetendis istisque uitandis nullus error obrepat, ac per hoc et ipsa nos in malis uel mala in nobis esse testatur? Ipsa enim docet malum esse ad peccandum consentire bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud tamen malum, cui nos non consentire docet prudentia, facit temperantia, nec prudentia nec temperantia tollit huic uitae. Quid iustitia, cuius mu
Abbreviated transcription (Latin):
quogeruntur &iaminsanorũ illimi¬
serabiles motus & facta quaehorre¬
mus. quando peruertitur sensus. ra¬
toq sopitur. Forro ipsa uircusque
nonest inẽprima naturae. quõ eis
posteadoctrina mtroducente super¬
uenit cum sibibonorum culmeniun¬
dic& humanorum: quidhic agit. nisi
ꝑp&ua bellacum uitiis Necexteriori¬
bus. sed interiorib. Nec alienis sed pla
nenr̃is & propriis Et maxime illa
quaegrete sophrosyne. latine tẽperan¬
tia nominatur: quacarnales frenan¬
tur libidines. Nemquaeq flagitia
mentẽ consentientẽ trahant. Neq
enĩnullũẽ uiciũ. cumsicut dicitapłs.
Caro concupiscit. aduersus ip̃m Cui
uitio contraria uirtus est. cum sicut
idemdicit Sp̃s concupiscit aduer¬
suscarnẽ. Hacc eniminquit inuicẽ
aduersantur. ut non ea quaeuultis
faciatis. Quid autẽ facere uolum.
cũ ꝑficiuolumus finem sũmi boni. pi¬
si utcaro aduersus sp̃m Non concu¬
piscat Nec sit in nobis hoc uitium

Expanded text:
quo geruntur etiam insanorum illi miquo geruntur etiam insanorum illi miserabiles motus et facta, quae horremus, quando peruertitur sensus ratioque sopitur? Porro ipsa uirtus, quae non est inter prima naturae, quoniam eis postea doctrina introducente superuenit, cum sibi bonorum culmen uindicet humanorum, quid hic agit nisi perpetua bella cum uitiis, nec exterioribus, sed interioribus, nec alienis, sed plane nostris et propriis, maxime illa, quae Graece ococpoaovirj, Latine temperantia nominatur, qua carnales frenantur libidines, ne in quaeque flagitia mentem consen tientem trahant? Neque enim nullum est uitium, cum, sicut dicit apostolus, caro concupiscit aduersus spiritum; cui uitio contraria uirtus est, cum, sicut idem dicit, spiritus. concupiscit aduersus carnem. Haec enim, inquit, inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. Quid autem facere uolumus, cum perfici uolumus fine summi boni, si ut caro aduersus spiritum non concupiscat, nec sit in nobis hoc uitium,
Abbreviated transcription (Latin):
naiet tura resi ua uu u se e aiteiee ãuita miꝑstã¬
fo ĩ bõs aĩe ꝙͥ ip̃us aĩs ⁊ sꝰ o melorib¬
menas  pas aiẽ is. Nea nuerñ. i dbsat̃is qm̃ bĩta soẽ¬
fo rimorali ueta ꝑstã ⁊ quis ⁊ usqi adõ
S et õib gcłuo apoit emqũ n¬
que ey dãs mi mla ẽ tissica one detqi aslie i pie si ⁊ tostieo ⁊ Recocam t¬
qui demonum patiuntur incursus. ubil a¬
bent abscondicam uel obrutã intelle¬
gentiã suã. quando scđm suam uolun¬
catẽ & anima eorũ & corpore malig¬
nus utitur sp̃s. & quis confidit hoc ma¬
lum in hac uita euenire nonposse sa¬
pienti Demde ꝑceprio ueritatis
inhaccarne. quãlis. autquanta est.
quando sicut legimus inueracilibro
sapientiae. Corpus corruptibile
addgrauat animam. & de primic
terrena inhabitatio. sensũmultaco¬
giantẽ. Imp&us porro uel app&i¬
tus actionis. si hoc modo recte lati¬
ne appellatur. eaquã greciuocant
ormen. quia & ipsam primis natu¬
rae deputant bonis. Nonne ipseẽ

Expanded text:
bere in hac uita possunt, ut non sub incertis casibus fluctuent? Quis enim dolor contrarius uoluptati, quae inquiere sapientis non potest? Membrorum certe amputatio uel debilitas homiformitas pulchritudinem, inbecillilitatem torpor aut tarditas; et quid absconditam uel obrutam intellegentiam suam, quando secundum suam uoluatem et anima eorum et corpore malignus utitur spiritus? Et quis confidit hoc,. malum in hac uita euenire non posse sapienti? Deinde perceptio ueritatis in hac carne qualis aut quanta est, quando. sicut legimus in ueraci libro sapientiae, corpus corruptibile adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem? Inpetus porro uel adpetitus actionis, si hoc modo recte Latne appellatur ea, quam Graeci uocant oppjv, quia et ipsam primis naturae deputant bonis, nonne ipse est,
Abbreviated transcription (Latin):
atq: docuisse. acad emicos u& eres
uarro asserit auctore antiocho.¬
ł antiodio. magistro ciceronis Et
suo quẽ sane cicero inpluribus fuis¬
se stoicum quamu & erẽ academicũ
uult uideri. Sedquid ad nos quipo¬
tius derebus ipsis iudicaredebemus
quam promagno dehominib quid

Expanded text:
adque docuisse Academicos ueteres adque docuisse Academicos ueteres Varro adserit, auctore Antiocho, magistro Ciceronis et suo, quem sane Cicero in pluribus fuisse Stoicum quam ueterem Academicum I unIt uideri. Sed quid ad nos, qui potius de rebus ipsis iudicare debemus, quam pro magno de hominibus quid
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dec& Hancuitã beatã &iã socia¬
lem perhibent esse. quac amicorum
bona propt̃se ipsa diligat sicut sua.
cisq propt̃ scipsos hoc uelit quodsi¬
bi. siue indomosint. sicut coniunx
& liberi & quicumq domestici. siue
in loco ubi domusest eius Sicutiest
urbs. ut sunc hi quiciues uocantur
Siue morbe toto ut sunt gentes. quas
ei soci& as humana coniungit: Siue
in ipsomundo quicens&urꝰ nomine
cacli& terrae. sicut eẽ dicunt deos
quos uolunt amicoseẽ hominisapi¬
enti. quosnos familiarius angelos
dicimus. Debonorum autẽ &e con¬
trario malorum finibus negant ul¬
lomodo esse dubitandum. Ethani
interse & nouos academicos ad fir¬
mant eẽ distantiã Neccorum int̃est
quicquam. siuecrnico siue alio quoli¬
b& habitu & uictumhis finib: quos
ueroputant quisq philosoph&ur
Ex tribus porro illis uitae generib
otioso actuoso. Et quod ex utroq
compositumest: hoc tertium sibi
placere ad seuerant. Haec sensisse

Expanded text:
tem decet. Hanc uitam beatam etiam sociatem decet. Hanc uitam beatam etiam socialem perhibent esse, quae amicorum bona propter se ipsa diligat sicut sua eisque propter ipsos hoc uelit quod sibi; siue in domo sint, sicut coniux et liberi et quicumque domestici, siue in loco, ubi domus est eius, sicuti est urbs, ut sunt hi qui ciues uocantur, siue in orbe toto, ut sunt gentes quas ei societas humana coniungit, siue in ipso mundo, qui censetur nomine caeli et terrae, sicut esse dicunt deos, quos uolunt amicos esse homini sapienti, quos nos familiarius angelos dicimus. De bonorum autem et e contrario malorum finibus negant ullo modo esse dubitandum et hanc inter se et nouos Academicos adfirmant esse distantiam, nec eorum interest quidquam, siue Cynico siue alio quolibet habitu et uictu in his finibus, quos ueros putant, quisque philosophetur. Ex tribus porro illis uitae generibus, otioso, actuoso et quod ex utroque conpositum est, hoc tertium sibi placere adseuerant. Haec sensisse
Abbreviated transcription (Latin):
poris Bonis. sinequib uirtus esse
non potest fruitur beataesse dicit᷑
Siuero & aliis sine quibus uirtus cẽ¬
potest. uel ullis uel plurib beatior
Si autẽ prorsus omnib ut nullum
omnino bonum desit uelanimi uel
corporis beatissima Non enimhoc
est uita quoduirtus : quõ non omnis
uita: sed sapiens uitauirtus est: Etta¬
men qualis cumq uita. sine ulla uir¬
tute potest eẽ: uirtus uero sine ulla¬
uita non potest esse . Hoc & dememo¬
ria dixerim atq ratione: & siquid
tale aliudest in homine: Sunt enim
haec & antedoctrinã sine his autem
non porest eẽ ulla doctrina. Acper
choc necuirtus: quaeutiq discitur. Be¬
ne aut̾currere pulchrimies se corpore
uirib ingentibus prȩualere. & c&e¬
ra huius modi talia sunt. Ut &iurtͥ
sinc his eẽ possit. &ipsa sineuirture
bonasunt tamen & secundum istos.
&iam ipsa ꝓpt̃ scipsã diligit uirtus.
utiturq illis & fruitur sicut uircu¬

Expanded text:
poris bonis, sine quibus uirtus esse poris bonis, sine quibus uirtus esse non potest, fruitur, beata esse dicitur; si uero et aliis, sine quibus esse uirtus potest, uel ullis uel pluribus, beatior; si autem prorsus omnibus, ut nullum omnino bonum desit uel animi uel corporis, beatissima. Non enim hoc est uita, quod uirtus, quoniam non omnis uita, sed sapiens uita uirtus est; et tamen qualiscumque uita sine ulla uirtute potest esse; uirtus uero sine ulluita non potest esse. Hoc et de memoria dixerim adque ratione, et si quid tale aliud est in homine. Sunt enim haec et ante doctrinam, sine his autem non potest esse ulla doctrina, ac per hoc nec uirtus, quae utique discitur. Bene autem currere, pulchrum esse corpore, uiribus ingentibus praeualere et cetera huius modi talia sunt, ut et uirtus sine his esse possit et ipsa sine uirtute; bona sunt tamen, et secundum istos etiam ipsa propter se ipsam diligit uirtus, utiturque illis et fruitur, sicut uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& &corporis Ac ꝑ hoc prima
illa naturae ꝓpt̃ scipsa existimatex¬
p&enda. ipsãq uircutẽ quã doct̃ri¬
na inserit. uelut artẽ uiuendi quȩ̨
manaturae. quaesine illa erant sad
tamen erant. &iã quando eis doc¬
trina adhucdeerat. om̃a ꝓpt̃ scipsã
app&it. Simulq &iã scipsam omni¬
busq simul. & seipsa uaitur. cofine
ut omnib delect&ur atq ꝑfruatur
magis minusq: ut aquaquae int̃se
mai̾ora atq: minora sunt. tam̃ omni¬
b: gaudens Et quaedãminora si
necessitas postulat ꝓpt̃ maiora uel
ad ipiscenda uel tenenda c̃tempnens
Omnũ autẽ bonorũ uel animi uel
corporis. nihilsibi uircus omnino
p̃ponit Haecenĩ bene utitur & sepp¬
sa &c&eris quae hominem faciunt
beatũ Bonis: libi uero ipsañẽ. quã¬
lib& multa sint bona. Nonbono eius
sunt. cuiusst̃ : Acper hoc iam nec euis
bona dicendas: cuimale utenti utilia
eẽ ñ poss Haecergo uita hominis.
qua cuirtute & aliis animi &cor¬

Expanded text:
scilicet et corporis. Ac per hoc prima scilicet et corporis. Ac per hoc prima illa naturae propter se ipsa existimat expetenda ipsamque uirtutem, quam doctrina inserit uelut artem uiuendi, quae ma naturae, quae sine illa erant, sed tamen erant etiam quando eis doctrina adhuc deerat, omnia propter se ipsa adpetit simulque etiam se ipsam, omnibusque simul et se ipsa utitur, eo fine, ut omnibus delectetur adque perfruatur, magis minusque, ut quaeque inter se maiora adque minora sunt, tamen omni gaudens et quaedam minora, si necessitas postulat, propter maiora uel adipiscenda uel tenenda contemnens. Omnium autem bonorum uel animi uel corporis nihil sibi uirtus omnino praeponit. Haec enim bene utitur et se ipsa et ceteris, quae hominem faciunt beatum, bonis. Ubi uero ipsa non est, quamlibet multa sint bona, non bono eius sunt, cuius sunt, ac per hoc iam nec eius bona dicenda sunt, cui male utenti utilia esse non possunt. Haec ergo uita hominis, quae uirtute et aliis animi et cor
Abbreviated transcription (Latin):
utita siccicorpus tãquã equis
equiti: eques enimnon homo &e¬
quus. sedsolus homoẽ. Ideo tamen
eques dicitur: quod aliquomodo
schab& adequum. Ancorpusso¬
lũsic homo aliquomodose habens
adanmã: sicut poculũ ad potio¬
nẽ Nonenĩ calix & potio quã c̃ci¬
n& calix. simuldicitur poculum
Sed calix solus: ideo tam̃ qđ pocioni
c̃uneñdesit ac cõmodatus. Aue¬
ro necanima sola necsolũ corpus.
sed simulutrũq sic homo. cuiussic
pars una. siue amma siuecorpus.
Ille autẽ totus exutroq const& utho¬
mosit sicui duos equos iunctos. bi¬
gas uocamus: Quorũ siuedexter. si¬
ue sinister. parsest bigarũ. Unũue¬
rocorũ quomodo schabeat ad alte¬
rum. bigas ñ dicimus : sed ambossimul
Horũ autẽ triũ hoc eligit cestiũho¬
minẽ quenec animã solã nec solũ
corpus: sed animam simul &corpus
ẽẽ arbitratur: Proinde sumũbonũ
hominis quofit beatus. exutriusque
rcibonis constare dicit: & animam

Expanded text:
ut ita sit ei corpus tamquam equus ut ita sit ei corpus tamquam equus equiti eques enim non homo et equus, sed solus homo est; ideo tamen eques dicitur, quod aliquo modo se habeat ad equum, an corpus solum sit homo, aliquo modo se habens ad animam, sicut poculum ad potionem non enim calix et potio, quam continet calix. simul dicitur poculum, sed calix solus; ideo tamen quod potioni continendae sit adcommodatus, an uero nec anima sola nec solum corpus, sed simul utrumque sit homo, cuius sit pars una siue anima siue corpus, ille autem totus ex utroque constet, ut homo sit sicut duos equos iunctos bigas uocamus, quorum siue dexter siue sinister pars est bigarum, unum uero eorum, quoquo modo se habeat ad alterum, bigas non dicimus, sed ambo simul. Horum autem trium hoc elegit tertiuminemque nec animam solam nec solum corpus, sed animam simul et corpus esse arbitratur. Proinde summum bonum hominis, quo fit beatus, ex utriusque rei bonis constare dicit, et animae
Abbreviated transcription (Latin):
capsas & p̃t̃ ipsas alia multa c̃tineant
Detrib ergo sectis. ei plac& diligent̃
cẽ tracrandũ: quaenam sit pouus eli¬
genda. Nonenim uerã plusquã unã
uera ratio esse ꝑmittit: siue in histri¬
bsit siue alicubi alibi post uidebimꝰ
Incerim dehis cribus quomodo unã
uarro eligat: quantum breuiter aꝑ¬
iequepos sumus disseramus. Istẽ
nẽperes sectae ita fiunt cũuel prima
naturae ꝓpt̃ uircutẽ. ueluirtus ꝓpẽ
prima naturae: uelutraq idest &
urtus & primanaturae. propt̃ scip¬
sa sunt expecenda II Epon
rum atq seccandũ: is como¬
Ado ꝑsuadere conat. Primũ
quia sũmũ bonũ inphilosophia. Ñ
arboris. non pacoris. nondĩ. sed ho¬
minis quaericur: Quidsic ipse ho¬
mo quaerendum putat: Sentit
quippe in cius natura duo eẽ que¬
dã corpus & animã. Ethorum
quippeduorũ melius eẽ animã. lon¬
ge quiprȩscabilius omnino ñ dubi¬
tat Sedutrũ anima solasit homo

Expanded text:
ipsas et praeter ipsas alia multa contineant? ipsas et praeter ipsas alia multa contineant? De tribus ergo sectis ei placet diligenter esse tractandum, quaenam sit potius eligenda. Non enim ueram plus quam unam uera ratio esse permittit, siue in his tribus sit siue alicubi alibi, quod post uidebimus. Interim de his tribus quo modo unam Varro eligat, quantum breuiter aperteque possumus, disseramus. Istae nempe tres sectae ita fiunt, cum uel prima naturae propter uirtutem, uel uirtus propter prima naturae, uel utraque, id est et uirtus et prima naturae, propter se ipsa sunt expetenda. CAPUT rum adque sectandum, isto modo persuadere conatur. Primum, quia summum bonum in philosophia non arboris, non pecoris, non Dei, sed hominis quaeritur, quid sit ipse homo, quaerendum putat. Sentit quippe in eius natura duo esse quaedam, corpus et animam. 6t horum quidem duorum melius esse animam longeque praestabilius omnino non dubitat, sed utrum anima sola sit homo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto econtrarios malorũ. Haecau¬
tẽ ut fiant duod ccim soctae. illaquat¬
tuor triplicantur: uoluptas. quies¬
utrumq & primanaturae quae pri¬
mi genia uarro uocat. Haequippe
quaccuor. dũ singillatim uircuti
aliquando subduntur. ut non ꝓpt̃
scipsa. sed ꝓpt̃ officium uircutis ap¬
p&enda uideantur. aliquando p̃¬
ferunt᷑ ut ñ ꝓpt̃ scipsã. sed ꝓpẽ hacc
adipiscenda uel conseruanda neces¬
saria uirtus put&ur. Aliquan¬
do iungunt᷑. ut ꝓpt̃ scipsa. & uirtus
eusta app&enda credant᷑ Quater¬
nariũ numerũ triplũ reddunt. & ad
duodecim sectas ꝑueniunt. Ex illis
auẽ quateuor rebus. uarro trestol¬
li uoluptatẽ scilic& & qui&ẽ. &u
nia illa naturae. & uolupratẽ inscha¬
beant. & qui&ẽ. Quidergo opusese.
ex his duob tria quaedã facere. duo
scilic& cũ singillatim app&unt᷑ uo¬
iuptas autquies. & c̃tiũ cũ ambae si¬
mul. quandoquidẽ primanaturae.

Expanded text:
profecto e contrario sunt malorum. Hae auprofecto e contrario sunt malorum. Hae autem ut fiant duodecim sectae, illa quattuor triplicantur, uoluptas, quiesutrumque et prima naturae, quae primigenia Varro uocat. Haec quippe quattuor dum singillatim uirtuti aliquando subduntur, ut non propter se ipsa, sed propter officium uirtutis adpetenda uideantur, aliquando praeferuntur, ut non propter se ipsa, sed propter haec adipiscenda uel conseruanda necessaria uirtus putetur, aliquando iunguntur, ut propter se ipsa et uirtus et ista adpetenda credantur, quaternarium numerum triplum reddunt et ad duodecim sectas perueniunt. Ex illis autem quattuor rebus Varro tres tollit, uoluptatem scilicet et quietem et nia illa naturae et uoluptatem in se habeant et quietem. Quid ergo opus est ex his duabus tria quaedam facere, duo scilicet, cum singillatim adpetuntur uoluptas aut quies, et tertium cum ambae simul, quando quidem prima naturae et
Abbreviated transcription (Latin):
adici: remotis eis omnib. quõ de sec¬
tanda sũ mo bono. Nullã inferunt
quȩstionem. &id eonecđe nec sunt. nec
uocandes ad illas duodecim. in qui¬
bus quęritur quod sit bonũ homi¬
nis quo assecuto ficbeatus. ut exeis
unam ueram. c&eras falsas oscendat
eẽ reuercitur. Nam remoto illo tri¬
peruto genere uitae. duae partes
huius nu̾meri detrahuntur. & seccae
Nonaginta sex remanent remota
uero differentia excrnicis addita
ad dimidium rediguntur. & qua¬
draginta octofiunt. Auferamus
&iã qđ ã cademicis nouis adhibi¬
tumest. rursus dimidia pars re¬
man&. idest uiginti quattuor
Desocialiquoque uita qđ accesse¬
rat similiter auferatur : duodecim
sunt reliquae quas ista differentia
utuiginti quattuor fierent dupli¬
cauerat De his ergo duodecimni¬
hil dicipotest. cur sectae nonsint
habende: Nihil quippe aliud in eis
quacritur: quã finis bonorũ & ma¬
lorum Inuentis autẽ bonorũ finib

Expanded text:
adici: remotis eis omnibus, quoniam de secadici: remotis eis omnibus, quoniam de sectando summo bono nullam inferunt quaestionem et ideo sectae nec sunt nec uocandae sunt, ad illas duodecim, in quibus quaeritur, quod sit bonum hominis, quo adsecuto fit beatus, ut ex eis unam ueram, ceteras falsas ostendat esse, reuertitur. Nam remoto illo tripertito genere uitae duae partes huius numeri detrahuntur et sectae nonaginta sex remanent. Remota uero differentia ex Cynicis addita ad dimidium rediguntur et quadraginta octo fiunt. Auferamus etiam quod ex Academicis nouis adhibitum est: rursus dimidia pars remanet, id est uiginti quattuor. De sociali quoque uita quod accesserat similiter auferatur: duodecim sunt reliquae, quas ista differentia, ut uiginti quattuor fierent, duplicauerat. De his ergo duodecim nihil dici potest, quur sectae non sint habendae. Nihil quippe aliud in eis quaeritur quam fines bonorum et malorum. Inuentis autem bonorum finibus
Abbreviated transcription (Latin):
afferat ad consequendũ uelr&mendũ
fineboni. idmista questioñ uersat᷑
Finis enim bonicum ad eum quisq
ꝑuenerit: ꝓtinus beatum facit Ino¬
tio autẽ litterato. uel in negotio publi¬
co. uelquando utrumque uicib: agi¬
tur. Non continuo quisq beatus est
Multi quippe in quo lib& horũtriũ
possiuiuere: & in app&endo bonifine
quofit homo beatus errare: AAliaest
igitur questio definib bonorũ & ma¬
sorum. quae unã quãq philo sopho¬
rum sectã facit: Et aliaes quȩstiones
de socialiuita. decunceatione acade¬
micorum. deuestitu & uictuernico¬
rum. d&rib uicae generib: otioso.
actuoso. ex utroq modificatoquarũ
nulla est. inquadebonorum & ma
lorum finib disputatur. Preinde
quõ marcus uarro has quattuorad¬
hibens differentias. idest exuita so¬
ciali. exacademicis nouis. exerni
cis existo uitae genere triꝑtito. ad
sectas ducentas õetoginta octopue¬
nit. Et siquae aliaeꝰ poss̃similiter

Expanded text:
adferat ad consequendum uel retinendum adferat ad consequendum uel retinendum finem boni, id in ista quaestione uersatur. Finis enim boni, cum ad eum quisque peruenerit, protinus beatum facit; in otio autem litterato, uel in negotio publico, uel quando utrumque uicibus agitur, non continuo quisque beatus est. Multi quippe in quolibet horum trium possunt uiuere, et in adpetendo boni fine, quo fit homo beatus, errare. Alia est igitur quaestio de finibus bonorum et malorum, quae unamquamque philosophorum sectam facit, et aliae sunt quaestiones de sociali uita, de cunctatione Academicorum, de uestitu et uictu Cynicorum, de tribus uitae generibus. otioso. actuoso, ex utroque modificato; quarum nlorum finibus disputatur. Proinde quoniam Marcus Varro has quatuor adhibens differentias, id est, ex vita sociali, ex Academicis, ex isto uitae genere tripertito ad sectas ducentas octoginta octo peruenit, et si quae aliae possunt similiter
Abbreviated transcription (Latin):
bit u& consu&ud ine ernicorũ. non
quaeritur quisnam sit finis boni.
sedutrum millo habitu & consu&u¬
dine uiuendum ei quiuerum sectat᷑
bonũ. quod lib& eiuerum uideat᷑ eẽ.
atq sectandum. Deniq fuer̃ quicũ
diuersa sequerentur bona finalia.
alii uircutem. alii uoluptatẽ: eundẽ
tam̃ habitũ & consu&udinẽ tenebaN.
ex quo ernici appellabantur. Ita il¬
lud quicquid ẽ. undephilosophi er¬
nici discernunt᷑ ac&eris. adeligendũ
accenendũ bonum. quo beatifie̾rent.
utiq nihil ualebat. Uã sialiquidad
huc int̃ e& ꝑfecto idem habitus.
cundẽ finẽ sequicoger& : & diuersus habit
eundem sed finẽ nonsiner& II.
Ntribus quoq illis uitae generibus.
uno scilic& non segniter . sed in con¬
templatione uel inquisitione ue¬
ricatis otioso. altero ingerendis reb
humanis negotioso. terdio exutroq
genere temperato. Cum quaeritur
quidhorum sit potius elegendũ : ñ fi¬
nis boni hab& contro uersiã: Sed qͥd
horũ triũ difficultatẽ uel facilitatem

Expanded text:
bitu et consuetudine Cynicorum, non quaeritur, quisnam sit finis boni, sed utrum in illo habitu et consuetudine sit uiuendum ei, qui uerum sectatur bonum, quodlibet ei uerum uideatur esse adque sectandum. Denique fuerunt, qui cum diuersa sequerentur bona finalia, alii uirtutem, alii uoluptatem, eundem tamen habitum et consuetudinem tenebant, ex qua Cynici appellabantur. Ita illud quidquid est, unde philosophi Cynici discernuntur a ceteris, ad eligendum ac tenendum bonum, quo beati fierent, utique nil ualebat. Nam si aliquid ad hoc interesset, profecto idem habitus eundem finem sequi cogeret, et diuersus habitus eundem sequi finem non sineret. n tribus quoque illis uitae generibus, uno scilicet non segniter, sed in contemplatione uel inquisitione ueritatis otioso, altero in gerendis rebus humanis negotioso, tertio ex utroque genere temperato, cum quaeritur quid horum sit potius eligendum, non finis boni habet controuersiam: sed quid horum trium difficultatem uel facilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
polemonis. eamq sectã id÷ u& erum
ahademicorũ. sicut dubitationȩ ita
omni errore carere arbitr&ur: Lon¬
gũẽ ꝑ omnia demonstrare: Nectam̃
omniex parte res omittenda est : Re¬
mou& ergo prius illas om̃s differenti

Expanded text:
Polemonis, eamque sectam, id est ueterum Polemonis, eamque sectam, id est ueterum Academicorum, sicut dubitatione ita omni errore carere arbitretur, longum est per omnia demonstrare; nec tamen omni ex parte res omittenda est. Remouet ergo prius illas omnes differenti
Abbreviated transcription (Latin):
uicã sicut hi quitantũ modo scudiis doc¬
ꝯmae uacar euoluerunt atq ualue¬
runt. autnegotiosam. sicuthi quicum
philosopharentur. tamen ad ministra¬
tione reipublice. regendisq reb hu¬
manis occupatissimi fuerunt. autex
utroq genere temperatã. sicut hi qui
partim crudito otio. partim necessa¬
rio negotio. alternantia uita esuae
tempora tribuerunt Propt̃ has diffe¬
renuias. potest &iam triplicarinume¬
rusiste sactarũ. & adducentas occogin
uocto ꝑduci Haec deuarronis libro
quantum potui breuicer acdilucide
posuis enaenti¬
as eius. ieis explicans uerbis ¶ Quo
modo autẽ refutatis c&eris unã eligat
quã uulteẽ academicorũ u&erũ . qͦ uo
aplatone institutos. usq: ad polemonẽ
quiabillo quartus eius scolam tenuit.
quaeacha domica dictaẽ. habuisse
cered dogmata uult uideri: Et obhoc
disuinguit ab aca demicis nouis. quib
incerta sucrit omnia. Qđ philosophię
genus ab archȩ sila coepit successore

Expanded text:
uitam, sicut hi, qui tantummodo studiis docuitam, sicut hi, qui tantummodo studiis doctrinae uacare uoluerunt adque ualuerunt, aut negotiosam, sicut hi, qui cum philosopharentur tamen administratione rei publicae regendisque rebus humanis occupatissimi fuerunt,. aut ex utroque genere temperatam, sicut hi, qui partim erudito otio partim necessario negotio alternantia uitae suae tempora tribuerunt: propter has differentias potest etiam triplicari numerus iste sectarum et ad ducentas octoginta octo perduci. Haec de Varronis libro, quantum potui, breuiter ac dilucide posui, sententias eius meis explicans uerbis. Quo modo autem refutatis ceteris unam eligat, quam uult esse Acaderaicorum ueterum quos a Platone institutos usque ad Polemonem, qui ab illo quartus eius scholam tenuit, quae Academia dicta est, habuisse certa dogmata uult uideri et ob hoc distinguit ab Academicis nonis, quibus incerta sunt omnia, quod philosophiae genus ab Arcesila coepit successore
Abbreviated transcription (Latin):
iterum geminantur. addita differentia
exacademicis nouis. & fiunt quadragit¬
taocto: Illarum quippe uiginti quat¬
tuor unamquamq sectarũm. potest
quisq sictenere acdefendere. utcestam
quem admodũ defenderunt stoici. qdđ
hominis bonum quobeatuse&. In animi
tantũmodo uistute consister&. Potest
alius ut incestam sicut defecerunt a cade¬
iicinoui. quodeis & si noncestum. tam̃
uerisimile uidebatur:. Uiginti quat¬
tuor ergo fiunt pereos. quieas uelut
cestas proptes ueritatẽ.: & aliae uiginti
quattuos pereos qui easdem quamꝰ uis
incestas. propter ueri similitudinem¬
sequendas putant. Rursus quia unã¬
quamq iscarum quadraginta octo sec¬
trum. pocest quisq sequi habitu c&e¬
rorum philosophorum. Item que alius
potest habitu crnicorum. Exhac&iã
dfferentia duplicantur. & non agin¬
ta sex fiunt. Deindequia carum singu¬
lis quasque in tueri homines possunt
aiq sectari. ut autotiosam diligant

Expanded text:
iterum geminantur addita differentia iterum geminantur addita differentia ex Academicis nouis et fiunt quadraginta octo. Illarum quippe uiginti quattuor unamquamque sectarum potest quisque sic tenere ac defendere ut certam, quem ad modum defenderunt Stoici, quod hominis bonum, quo beatus esset, in animi tantummodo uirtute consisteret; potest alius ut incertam, sicut defenderunt Academici noui, quod eis etsi non certum, tamen ueri simile uidebatur. Viginti quattuor ergo fiunt per eos, qui eas uelut certas propter ueritatem, et aliae uiginti quattuor per eos, qui easdem quamuis incertas propter ueri similitudinemsequendas putant. Rursus, quia unamquamque istarum quadraginta octo sectarum potest quisque sequi habitu ceterorum philosophorum, itemque alius potest habitu Cynicorum, ex hac etiam differentia duplicantur et nonaginta sex fiunt. Deinde quia earum singulas quasque ita tueri homines possunt adque sectari, ut aut otiosam diligant
Abbreviated transcription (Latin):
phos patronos & defensores suos uistuti¬
porro uoluptas iungitur quando ncum
earum propter alteram. sed propt̃ scipsi
ambac appecinitur: Qua proptet sicut
uolurtas. uel subdita ud praclata udiun¬
ta iuistut tressectas facit. Itaquies ita
utrumq ita prima naturas aliaster¬
nas inueniuntur efficere: Prouari&a¬
te quippe humanarũ opinionũ uistuti
aliquando subduntur aliquando prae¬
feruntur. aliquando iunguntur : Ac
sic adduodenarium sectarum numerũ
ꝑuenitur Sediste quoq numerus dupli¬
catur Adhibita una differentia. socd¬
lis uidelic& uitae: qñm̃nquisquis seccatur
aliquam istarum duodetimam sectam
profecto aut propterse tantum idagit.
Aut&iam propter socium cuideb& hocud¬
le quod sibi. Quocirca duodecim sunt eo¬
rum. qui propter se tantũ unamquamq
tenendam putant. Et aliae duodecimeon
qui non solum propt̃se sic uelsic philoso¬
phandũ eẽ decernunt: Sed&iam ꝓpter
alios. Quorum bonũ app&unt sicut
suum. Hae autem sectae ingintiquattu

Expanded text:
phos patronos et defensores suos. Virtuporro uoluptas iungitur, quando neutra earum propter alteram, sed propter se ipsas ambae adpetuntur. Quapropter sicut uoluptas uel subdita uel praelata uel iuncta uirtuti tres sectas facit, ita quies, ita utrumque, ita prima naturae alias ternas inueniuntur efficere. Pro uarietate quippe humanarum opinionum uirtuti aliquando subduntur, aliquando praeferuntur, aliquando iunguntur, ac sic ad duodenarium sectarum numerum peruenitur. Sed iste quoque numerus duplicatur adhibita una differentia, socialis uidelicet uitae, quoniam, quisquis sectatur aliquam istarum duodecim sectam, profecto aut propter se tantum id agit aut etiam propter socium, cui debet hoc uelle quod sibi. Quocirca duodecim sunt eorum, qui propter se tantum unamquamque tenendam putant, et aliae duodecim eorum, qui non solum propter se sic uel sic philosophandum esse decernunt, sed etiam propter alios, quorum bonum adpetunt sicut suum. Hae autem sectae uiginti quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide. & adhucabilla caclesticiui¬
tate peregrinantes: &lã quii pe¬
rant seruiunt eis quibus uidentur im¬
perare. Neq enim dominandi cupi¬
dicate imperant: sed officio consulen¬
di Xexprincipandi superbia : sed p¬
uidendi misericordiae dia.see¬

Expanded text:
ex fide et adhuc ab illa caelesti ciuiex fide et adhuc ab illa caelesti ciuitate peregrinantis etiam qui imperant seruiunt eis, quibus uidentur imperare. Neque enim dominandi cupiditate imperant, sed officio consulendi, nec principandi superbia, sed prouidendi misericordia. CA