comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q. ambitum pernumerum stadiorum ratione probabilidistinxerunt.
sed quia exterrae dimensione haec disciplinacepit exinitiosui & nomen
uauit. Nam geo metrica de terra & demensura nuncupata est. Terraenim e¬
grece ge. uocatur metra demensura. Huius disciplinȩ arscontin& inselini¬
amenta interualla magnitũ dines & siguras & infiguris dimensiones & nume.¬
Imerabilem inimagnituclinemrãtiona er & insiguras solidas. Planȩ
figurae sunt quae& longitudine & latitudine conunentur quae sunt iuxta
platonem numero .V. Numerabilis magnitudo ese quidenũ meris arithine¬
eicaediui dipotest. Magnitudines rationales sunt quorum mensuram scire
possunius. In rationales uero quorum mensurae quantitas cognitañ habet̃
dine & latitudine & altitudine continentur ut est cybus cuiuss pecies.
irculus est fi¬
Igura plana quae uocatur circum ducta cuius inmedio punctus est quocune¬
ta conuergunt. quod centrum geometri uocant latini punctum circulinum¬

Expanded text:
que ambitum per numerum stadiorum ratione probabili distinxerunt. Sed quia ex terrae dimensione haec disciplina coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim Graece γῆ vocatur, μήτρα mensura. Huius disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figuras, et in figuris dimensiones et numeumerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetine, latitudine et altitudine continentur, ut est cubus, cuius species irculus est figura plana, quae vocatur circumducta; cuius in medio punctus est, quo cuncta convergunt, quod centrum geometriae vocant, Latini punctum circuli nun
Abbreviated transcription (Latin):
IAn phite athrum locus est specta culi ubipugnant gladia tores & inde ludum
gladiatorium dictum quod in eo iuuenes usum armaorum diuerso motu con¬
discant & modo interse aut gladus aut pugnis certantes modo contra bestias in¬
cedentes ubi non hodio sed prȩmio in lecti subeunt ferale certamen: Anphite a¬
thrum dictum quod ex duobus teathris sit factum: Nam amphiteathrum rotun¬
dum est : Teathrum uero ex medio anphite athro est se micirculi figurã habem
IDC LUDO EQUES TRI Gen¬
enera gladiatorum quorum primus ludus

Expanded text:
Amphitheatrum locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores. Et inde ludum gladiatorium dictum quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant, et modo inter se aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes; ubi non odio, sed praemio inlecti subeunt ferale certamen. Amphitheatrum dictum, quod ex duobus theatris sit factum. Nam amphitheatrum rotundum est; theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habens. § 53 De ludo equestri. Genera gladiatorum plura, quorum primus ludus
Abbreviated transcription (Latin):
.VIII. Mimi sunt dicti greta appellatione quod rerum humanarum sint imitatores
Nam babebant suum auc torem qui antequammimum agerent fabulam ꝑnun¬
ciarent nam sabule ita componebantur a po&is ut aptissimȩ essent motui corporis
VII DΕSΛΚΤΛΤΟRΙHΩS Saltatores autem nominatos uarrodiat ab arca de
salio quem eneas initaliam secum ad duxit quique primo dociut roma nosa dolescen¬
Sost plane qnartibus scenicis liberi& ueneris patrocimum quae priuata & propria
sunt seene degestua corporis fluxu nam mollitam liberaꝵ uenerimno labant
illiperseum iliper linxum dissoluti quac uero ibi uocibus & modisa organisc&liris
diaris pgtutui u ppollines & musas & mineruas & mercurios patronos habent
quod spectaculum xũiane odere debes quorum odisti auctores:
I deanphitheatro¬

Expanded text:
is. Mimi sunt dicti Graeca appellatione quod rerum humanarum sint imitatores; nam habebant suum auctorem, qui antequam mimum agerent, fabulam pronuntiarent. Nam fabulae ita conponebantur a poetis ut aptissimae essent motui corporis. § 50 De saltatoribus. Saltatores autem nominatos Varro dicit ab Arcade Salio, quem Aeneas in Italiam secum adduxit, quique primo docuit Romanos adolescengatur. Et est plane in artibus scenicis Liberi et Veneris patrocinium, quae privata et propria sunt scenae, de gestu et corporis fluxu. Nam mollitiam Libero et Veneri inmolabant, illi per sexum, illi per luxum dissoluti: quae vero ibi vocibus et modis et organis et lyris transiguntur, Apollines et Musas et Minervas et Mercurios patronos habent. Quod spectaculum, Christiane, odere debes, quorum odisti auctores. . Amphitheatru
Abbreviated transcription (Latin):
onachus. greca & himologia uocatus eoquodsit singularis. monas enĩ.
Igrece singularitas dicitur ergo si solitarius interp̃tatur uocabulum

Expanded text:
onachus Graeca etymologia vocatus, eo quod sit singularis, monas enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
in iudea in nomine tiberii caesaris condidit. Tirus urbs foenicum condita
a fenicibus fuit haec est ciuitas ex qua aurum regi salo moni deferebatur
inqua optima purpura tinguitur. unde dtiria dicitur nobilis purpura

Expanded text:
in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita in Iudaea in nomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura.
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob ibi pecora sua pauit eidem locobethlem nomen quodam uaticini o
futuri inposuit quod domus panis inter pretatur propter eum panem
qui ibi decaelo descendit. Ebron ciuitas iudeae quae quondam uocabatur
arbe condita est agigantibus ante .vii. annos quam abeis tanis urbs aegypti
conderetur. ipsa est arbe anum ero itauocata quod ibitres patri archȩ sepul¬
tisunt & quartus adam ipsa est & mambre uocata ex uno amico abra hȩ.
amaria aqua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit: Sinache¬
rip rex assiriorum construxit uocauitq eam samariam idest custodiam
quia quando israhel trnstulit in med os ibi custo des constituit hanc obsidio¬
ne captam antiochus solo coequauit quam postea herodes a sundamentis
in stau rans in honorem augusti. augustam id est sabastiam greco sermone
uocauit. Ibi siti sunt heliseus & abdias prophetae & quoma ior non fuit

Expanded text:
ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter
Abbreviated transcription (Latin):
Postquam construxit. Ozam debethel ex tribu effraim sed& haec eotem¬
pore quo hierusalem oppugnabatur a romanis propter perfidiam ciuium
capta atq destructa est propterquam tertia ȩdificata est urbs quae hodie
perman& Sichem samariȩ urbem qualatine & grece sicͥima uocatur aedi¬
ficauit emor appellauitq eam nomine filii sui sichem ipsa est nunc nea po¬
lis ciuutas samaritanorum. Bethel urbem samariȩ condiderunt lebus ei
quae prius uocabatur luta sed posquam dormiens ibi ia cobuidit scalam
innitentem caelo & dixit uere hic domus dĩ est & porta caeli hac ex causa
nomen locus accepit. Hethel id est domus dĩ quando autem ibi abtrobeã
uituli aurei fabricati sunt uocata est. bethauen id est domus ido liquȩantea
uocabatur domus dĩ
Bethlem iuda ciuitas dauid quae genuit mundi
saluatorem abiebuseis condita fertur & uocata primum eufrata quando autẽ

Expanded text:
Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo temPost quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitentem caelo et dixit Genes. 28, 17, 'Vere hic domus Dei est et porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
tinis cultoribus interfectis uocata autem gaza eo quod ibi cambises rexpersa¬
rum tesauros suos posuit cumbellum aegiptiis attuliss& persarum enim
linguates aurus gaza nominatur. Phi listim urbem condiderunt allophili
ipsa est ascalon dequa superius memorauimus nuncupata ex nomine cesloim
qui fuit neposcham & filius mesram. Dor urbs fuit quondam potentissi¬
ma & uersa uice stratonis turris postea abherode rege iudeae in honorẽ
cȩsaris augusti. caesarea nuncupata est inqua cornelii domum xp̃i uid& ec¬
clesiam & philippi ediculas & cubiculum quatuor uirginum prophetarum
oppe oppidum palestinȩ maritimum idem palestini aedificauerunt ubi sa¬
xum ostenditur quouinculorum andro medȩ uestigia ad hucretinentur.
cuius beluȩ forma eminentior elefantis fuit. Hericho abiebusseis condi¬
ta traditur a quibus & nomen traxisse perhibetur hanc subuertit iesus.

Expanded text:
tinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persatinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus.
Abbreviated transcription (Latin):
a calanne quaepostea uerso nomine a seleuco rege seleucia dicta est.
hila delphiam urbem arabiȩ condidit raphaim gens antiquissima quam
inter fecerunt filii loth Seleucus unus expueris alexandri post mortem
eiusdem alex andri occupato regno orientis urbem in siria condidit eimq
ex antio chipatris sui nomine antiochiam nuncupauit & siriae caput
instituit ipse quoq laudiciam & seleutiam ipse appamiam &edessem urbes
construxit. Damascum sirie conditam &nuncupatam adamascodis pensa¬
toris abra hȩ filio. Haec antea in omni siria tenuit principatum. nec dumenĩ
florebant ibi antiochia laudicia & appamia quas urbes postalexandrum
constitutas ẽẽ cognoscimus hic est damascus quem abraham futurum sibi
heredem praedixerat antequam ess& illi promissus isaac. Cazam oppi¬
dum palestinȩ condiderunt euei inqua habitauerunt capodoces pris¬

Expanded text:
et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus quem Abraham futurum sibi heredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pris
Abbreviated transcription (Latin):
Persepolim urbem capit persi regni. perseus adanȩ filius condidit.
famosissimam confertissimamq opibus. a quo& persida dicta est¬
Haec tesi fontem quoq parthi apud parthiam condiderunt inȩmu¬
latione babiloniae urbis. Susis oppidum persidȩ aiunt memnonis
fratrem constituis se. dictum autem susis quod inmineat susȩ fluuio
ubi est regia cirilapide candido a uario columnis aureis &lacunaribus gem¬
misq distincta continens diam simulacrum caelistellis micantib praefig¬
natum & cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum bactri¬
anicondiderunt & proprio amne eum cognominantes quibactrus uocat̃.
arra ciuuitas mesopotamiae transedessa condita a parthis ubi quondam¬
romanus est cȩsus exercitus &crassus dux captus. Edessim urbem me¬
so potamiae condidit nebroth. filius chus postquam debabilone migra¬
uit inqua a regnauit quae antea lara cognominata est ipse construxit

Expanded text:
Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constiIbi est regia Cyri lapide candido et vario cum columnis aureis, et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum coeli, stellis micantibus praesignatum, et caetera humanis mentibus incredibilia. 11. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactrus vocatur. 12. Carra civitas Mesopotamiae trans EdessaRomanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei ad serunt semfilium noe quem dicunt melchi sedech primum
Ipost diluuium insiria condi disse urbem salem inqua regnũ fuitꝰ
eius dem melchi sed ech Hanc postea tenuerunt iebusei ex quibus sor¬
tita uocabulum est iebus sicq duobus nominibus copulatis iebus & sa¬
lem uocata est. hieru salem quae postea asalomone hierusolima quasi
hierusalo monia dicta est haec & corruptȩ a podis solima nuncupata.
& post modum abelio adriano eliauocata est. In ipsa est &sion quae
ebreice interpretatur speculatio eo quod in sub limi constructa sit.
& delonge uenientia contempletur. Hierusalem autem dicta in
quae constituerunt. Dionisius qui & liber pater cum indiam uic¬
tor per ambulas s& nisam urbem ex suo nomine iuxta indũ fluuiũ
condidit. & .l. milib: hominum adimpleuit. Medus autem egei fili¬
us mediam construxit unde & regio eius mediȩ nomen sortita est

Expanded text:
Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, post diluvium, in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit ejusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Jebusaei, ex quibus, et sortita est vocabulum Jebus, sicque duobus nominibus copulatis, Jebus et Salem, vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma, quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata est. In Ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublimi constructa sit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in quae constituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. Medus autem Aegei filius Mediam construxit; unde et regio eius Mediae nomen sortita est.
Abbreviated transcription (Latin):
DE ETUITA TI BUS
aucto ribus conditarum urbium plerumq: dissensio inueni¬
tur adeo ut necurbis quidem romae origo possit diligent᷑
condere atq habitare ininitio troiani & cum his habuis se¬
ciis illa inclita roma. Si igitur tantȩ ciuitatis certaratio non appar&
non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Vnde nec histo ricos
nec commentatores uaria dicentes imperite contemnere debemus qui a
antiquitas ipsa creauit errorem. Sanequas dam dequibus aut scãe
scripturae aut historiae gentium certam originem referunt paucis
ad modum uerbis retexere oport&. Primus anteth luuium ca inciui¬
tatem enoch ex nomine filii sui inindia condidit quam urbem
sola multitudine suae posteritatis impleuit. Primus post diluuium
nebroth gigas babilonem urbem meso potamiae fundauit hanc semi¬
ramis regina assiriorum ampliauit murumq urbis bitumine &
cocto latere fecit. uocabulum autem sumpsit a confusione eo quod
ibi confusae atq commix tȩsunt linguae aedificantium turrem:

Expanded text:
De civitatibus auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut nec urbis quidem Romae origo possit diligenter condere atque habitare initio Troiani et cum his Abciis illa inclita Roma. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia anScripturae, aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. 3. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit; quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. 4. Primus post diluvium Nemrod gigas Babylonem urbem Mesopotamiae 194 fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine, et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permistae linguae aedificantium turrim. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
merito perculerunt. Ordo autem iste septem sȩculariũ
disciplinarum ideo aphiloso phisusq ad astra perductus est
scilic& ut animos saeculari sapientia imp̾licitos terrenis re¬
bus ab ducer& & insuperna contem platione collocar&.¬
E medicina con

Expanded text:
merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocaren. Medicin
Abbreviated transcription (Latin):
astra dinumeratus est. Sed quo lib& modo superstitionis haec abho¬
minib: nuncupantur. Sunt tamen sidera qua eds̃ inmundi principio
condidit accerto motu distinguere tempora ordinauit. Horum igitur
signorum obseruationes uel geneses uel cetera superstitiosa quaese
ad cognitionem siderum coningunt. idest ad notitiam factorum &
fidei nr̃ae sine dubitatione contraria sunt. Sic ignorari debent
axp̃ianis ut nec scripta eẽ iudeantur. Sed non nulli siderum pul¬
chritudine & claritate pellecti in lapsu. stellarum caecatis m̃
non solum xp̃iane religionis doctores sed&iam gentilium
plato aristo telis. Atq aluirerum uari&ate commoti concordi
sententia damnauerunt dicentes confusiones rerum potius
actus nascendi necessitate premeretur. Cur aut laudem mereantur
boni. Aut mali percipiant ultionem. & quam uis ipsi non fuerint
caelesti sapientiae dediti ueritatis tamen testimonio errores eoꝵ

Expanded text:
astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hoastra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae Deus in mundi principio condidit, ac certo motu distinguere tempora ordinavit. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel cetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum coniungunt, id est ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt, sic ignorari debent a Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mennon solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum
Abbreviated transcription (Latin):
las intercaeli astra. eius dem memoriȩ. causa collocauerunt. Per¬
seum quoque & uxorim eus andromedam postequam sunt mortui
incaelum raptos esse. crediderunt itaut imagines eorum stellis ad¬
signarent eorumq appellare nominibus non erubescerent: Auri¬
gam &iam erechthonium intercaeli astracollo cauerunt propter
quod uidissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim
eius ingenium adimitationem solis accessisse & propter hoc nomenei
post mortem intersidera posuerunt. Sic calistolicalionis regis filia
dum abioue compresse & fabulose aiunone inurse fuiss& speciem uersȩ
quae grece arctos appellatur post interfectionem ipsius nomen eius.
iouis cum filio instellis septem trionalib: transtulit eamq arctum filiũ
euis arcto filaxappellauit. Sic lira promercurio incaelum  locata
Sic centauris ciron propter quod nutrierit scolapium & achillem inter

Expanded text:
las inter caeli astra eius memoriae causa conlocaverunt. Perlas inter caeli astra eius memoriae causa conlocaverunt. Perseum quoque et uxorem eius Andromedam, posteaquam sunt mortui, in caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium in caeli astra conlocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitationem Solis accessisse, et propter hoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilax appellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter
Abbreviated transcription (Latin):
Noctobris solpereum signum currens aequinoctium facit.
unde & lucanus ait iuste pondera libre
Ccorpium quo que & sagit tarium propter fulgora mensis ips¬
Dappellauerunt
Sagittarius uir equinis cruribus deformatus cuius sagntim & artũ
adiungunt ut exeo mensis ipsius fulmina de monstrenturunde& sigit¬
tirius esuotatus. Qapri cornifiguram ideo intersidera finacerum
propter capram iouis nutricem cuius posteriorem partem corporis in
effigiem piscis Ideo formauerunt ut pluuias eiusdem temporis designa¬
rent quas sol& idem mensis plerumq: in extremis habere. Porro
aquarium & piscem abimbribus temporum uocauerunt quod hie¬
me quando in his signis solueititur maiores pluuiȩ ꝑrofunduntur.
tadmiranda dementia gentilium qui non solum pisces sed&iam
arietes & hircos. & tauros. ursas & canes & cancros & scorpiones incȩ¬
lum transtulerunt. Nam & aquilam & cicnum iouis propterfabu¬

Expanded text:
Octobres sol per illud signum currens aequinoctium facit. Octobres sol per illud signum currens aequinoctium facit. anus4, 58: Ad iustae pondera librae. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgura mensis appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, sed etiam arietes et hircos et tauros, ursas et canes et cancros et scorpiones in caelum transtulerunt. Nam et aquilam et cignum propter Iovis fabu
Abbreviated transcription (Latin):
anni principium solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed
& taurum intersidera collocant. & ipsum in honore inuis eo quod in
bouem sit. fabulose conuersus quando europam trans uexit.
astorem quoq & pollucem postmortem internotissima sidera
÷constituere quod signum gemini dicunt. Cancrum quoq. Inde
dixerunt eo quod cum ad eum signum mense iunio soluenerit. retro¬
graditur. In modum cancri breuioresq diesfacit. Hoc enim animal
incertam hab&¬
incertam hab& primam partem deniq adutramq partẽ
gres sum dirigit Itaut prior pars sit posterior. & posterior prior.
eonem ingrecia ingentem hercules occidit & propter uirtutẽ suam
hunc interduo decim signa constituit. Hoc signum sol cum attigerit.
quod his diebus inquibus pereum sol decurrit terraexusta solis ardo¬
re nihil pariat estenim hoc tempus canicularium dierum.
ibram autem uocauerunt ab aequalitate mensis ipsius quia octauis

Expanded text:
anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, quod isdem diebus, in quibus per eum sol decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII kal.
Abbreviated transcription (Latin):
riisa crauerunt : Deceptienim & decipere uolentes in eorum adulatione
qui sibi Aliquid secundum amorem praestitissent sidera ostendebant
incaelo dicentes quo diouis ess& illud sidus & illud mercurii & concepta
est opinio uanitatis. Hanc opinionem erroris. diabolus confirmauit
xp̃s euertit. Iamuero illa qua eabipsis gentilibus signa dicuntur. Inqui¬
bus & animantium imago destellis formatur. ut arctos. ut anes. taurus
libra & huius modi alia hiquisidera peruiderunt innumerũ stellarũ
speciem corporis superstitiosa uanitate permoti fixerunt. ex
causis quibusdam deorum suorum & imagines & nõa confirmantes.
Iamarietem primum signum cui ut libre mediam. mundi lineam
tradunt propter ammonem iouem ideo uocauerunt. Incuius capite
quisimu lacra faciunt arietis cornua fingunt. Quod signum gentiles
ideo primum Intersigna constituerunt quia inmartiomense qui est

Expanded text:
rii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, rii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Iam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
hic proprie uiubardicitur. eo quod iubas lucis effundat. sed & splendor
solis aclunae & stellarum iubar uocatur quod inmodum iulba eradii ipsorũ
extendantur. Uesperus stella est occidentalis quam cognominatam per
hibent ab hespero hispaniȩ rege. est autem & ipsa ex v. stellis planetis.
noctem ducens & solem sequens. Ferturautem quod haec stella oriens
luci ferum occidens uesperum facit. dequastatius & alterno dependitur
unus inortu. Planetae stellae sunt quae non sunt fixe incaelo utrelique
sed inacre feruntur. dictaeautem planetae anotec nAanec id est ab er¬
rore nam interdum in austrum interdum inseptem trionem plerũ que
contramundum nonnum quam cum mundo feruntur quarum nominu
greca sunt phoeton plenonta phirionł esperus sterbon. Hasromani
nominibus deorum suorum id est . iouis saturni martis. ueneris atq mercu¬

Expanded text:
Hic proprie jubar dicitur, eo quod jubar lucis effundat. Sed et splendor Hic proprie jubar dicitur, eo quod jubar lucis effundat. Sed et splendor solis ac lunae et stellarum jubar ideo vocatur, quod in modum jubae radii ipsorum extendatur. Hesperus stella est occidehibent ab Hespero Hispaniae rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis, noctem ducens et solem sequens. Fertur autem quod haec stella oriens luciferum, occidens vesperum facit. De qua StatiusTheb. 6, 241: Et alterno dependitur unus in ortu. Planetae stellae sunt quae non sunt fixae in caelo, ut reliquae, sed in aere feruntur. Dictae autem planetae ἀπὸ τῆς πλάνης, id est ab errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercu
Abbreviated transcription (Latin):
quae &sirius dicitur aestiuis mensibus inmedio centro caeli est . & dumso lad
eam ascenderit coniuncta cum soleduplicatur calor ipsius. & dis soluuntur
corpora & uaporantur. Vnde & ex ipsa stella dies caniculares dicuntur.
quando & molestie sunt purgationes. Canis enim uocatur propterqđ
corporamorbo afficiat. uel propter flam mȩ candorem quo deius modi sit
ut praeceteris lucere uideatur. Itaq quomagis eam cognos cerent syrion
appellasse. Co metes stella est dicta eo quod comas luminis ex sẽ fun¬
dit quod genus sideris quando apparuerit. aut pestilentiam aut famem
aut bella significat. Come tes autem latine crinitȩ appellantur quia
in modum crinium flammas spargunt quas stoicidicunt ẽẽ ultra. XXX.
quarum nomina & effectus quidam astro logi scripserunt. Luci ferdict¬
eo quod interomnia sidera plus lucem ferat: est autem unus explanetis

Expanded text:
quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris quando apparuerit, aut pestaut bella significat. Cometes autem Latine crinite appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt; quas Stoici dicunt esse ultra XXX, quarum nomina et effectus quidam astrologi scripserunt». eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat, est autem unus ex quinque stellis planetis.
Abbreviated transcription (Latin):
uocant quod sit armatus ut gladius & stellarum iuce terribilis atq clarissi¬
mus in quosi haec fulgeant omnia serenitas protenditur si obscurata sit
huius acies tempestas cernitur imminere Hrades dicte AnΟΤΟΥ ΟΥΑΝ
id est a sucu & pluuus. nampluuiȩ grecȩ redos dicuntur. Ortuquippesuo
efficiunt pluuias unde & eas latini suculas appellauerunt quia quando
nascuntur pluuiarum signa monstrantur. De quibus uirgilius. Arcturum
untur tempore uernali. Pliades a plura litate dictae qui aplura litatem greci
AΠotoΠ ΛCTΟN. appellant. sunt enim stellae septemante genuatauri
ex quibus sexuidentur nam lat& una has latini uergilias dicunt atemporis
significatione quod est uerquando exoriuntur. Nam occasusuo hie mem
ortu a estatem primeq nauigationis tempus ostendunt. Canicula stella

Expanded text:
vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissivocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. Hyades dictae, ἀπὸ τοῦ ὑείν, id est a succo et pluviis. Nam pluviae Graece ὑετὸς dicuntur. Ortu quippe suo efficiunt pluvias; unde et eas Latini Suculas appellaverunt; quia quando nascuntur, pluviarum signa monstrantur, de quibus Virgilius: Arcturum, untur tempore vernali. Pliades a pluralitate dictae, quia pluralitatem Gracci ἀπὸ τοῦ πλεὶστον appellant. Sunt enim stellae septem ante genua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dicunt a temporis significatione, quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella,
Abbreviated transcription (Latin):
porum qualitates significant. Signorum primus arcton. qui in axefixa
septem stellis insereuolutis rotatur nom en est grecum quod latine dicitur
ursa quae quia inmodum plaustriuertitur ñream septemtrionem dixe¬
runt. Triones enim proprie sunt boues. Aratorii dicti eo quod terram
terint quasi teriones. Septemtriones autem non occidere axisuicinitas¬
facit quia in eosunt. Arctofilax dictus quod arcton id est edicem ursam que
sequitur eundem & boetem dexerunt eo quod plaustro haer& signum mul¬
tis spectabilestellis interquas arcturus est. Arcturus sidus est postcau¬
dam maioris urseposita insigno bo&e unde arcturus dictus est quasi
ap iororta quia bodis praecor diis collocata est. Oritur autem arctu¬
ris autumnali tempore. Orion astrum ante tauri uestigia fulg& & dictꝰ
orion aburina id est ab inundatione a quarum. Tempore enim hiemis
obortus mare & terras aquis actem pestitibus turbat. Hunc latini iugulã

Expanded text:
porum qualitates significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus porum qualitates significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus Septentrionali in se revolutus rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur Ursa, quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septemtrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii dicti, eo quod terram terant, quasi teriones. Septemtriones enim non occidere axisfacit, quia in eo sunt. Arctophylax dictus, quod Arcton, id est Helicem Ursam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haertis inspectabile stellis, inter quas Arcturus est. 9. Arcturus est sidus post caudam majoris Ursae positum in signo Bootae. Unde et Arcturus dictus est, quasi ἄρκτου οὐρὰ, quia Bootae praecordiis collocata est. Oritur autem autumnali tempore. 162 10. Orion astrum ante Tauri vestigia fulget; et dictus Orion ab urina, id est, ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare
Abbreviated transcription (Latin):
lumenaccipiat acceptumq reddat. Stellae dictae A stando eo quod fixae.
stant semper in caelo nec cadunt. Nam̃ quoduidemus ȩ caelo stellas quasi labi.
non sunt stellae sedigniculi ab a&here lapsi. qui fiunt dum uentus alti.¬
ora petens a& herium ignem secum trahit qui tractu suo imitatur stellas.
cadentes. Nam stellae cadere non possunt immobiles enim sunt ut prae.
dictum est & cum caelo fixeferuntur. Sideradicta quod ea nauigantes
considerando dirigunt adcursum consilium nefallatibus undis aut uentis
alibi deducantur Quaedam autemstellaȩ idcircosignadicuntur quia ea.
naute obseruant ingubernandis remigiis contemplantes aciem fulgorem¬
q. eorum quib rebus status caeli futurus ostenditur. sed a omnes homines
ea intendunt ad praeuidendas aeris qualitates peraestatem & hiemem
uernalemq temperiem. Ortuenim uel occasu suo certis stationib: tem¬

Expanded text:
lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec cadunt. Nam quod videmus e caelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non pdictum, sunt, et cum coelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis, aut ventis alio deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hyemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus tem
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinem. Nam luna totanis fertur explere cursum suũ¬
uersionem circuli sui isdem signis & partibus reuertuntur. Quedam
sidera radus solis prepedita anomala fiunt autretro grada aut statio¬
naria iuata qđ & po &a niem init dicens. sol tem poradiuidit a eui. motat
dum uario motu disturrunt unde & proeo e quoderrant retro gra¬
dadicuntur ul anomala efsiciuntur idestquando particulas addunt
& detrahunt ceterum quandotantum dectrahunt retro grada di¬
cuntur stationem autem faciunt quando stantalui deprcat
uel ante gradatio stellarumest dum stella motum suum consuetum a gere
uidetur & aliquid praetercon suetudinem praecedit:
tus stellarumest quiadum stella semper mouetur ta ðTELapu¬
ribus. Luna dicta quasi lucina ab lata media syllaba. Dequa uirgilius casta.
fauelucina sumpsit autem nomen pediriuationem Asolis luce eo quod ab eo.

Expanded text:
latitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suulatitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suuversionem circuli sui iisdem signis et partibus revertuntur. 3. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, juxta quod et poeta meminit dicens: Sol tempora dividit aevi; Mutat dum vario motu discurrunt. Unde pro eo quod errant retrogradae dicuntur, vel anomalae efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt. Caeterum quando tantum detrahunt, retrogradae dicuntur, stationem autem faciunt quando stant. 160 CAPUT Lone stellarum. 1. Praecedentia vel antegradatio stellarum est, dum stella motum suum consuetum agere videtur, et aliquid praeter consuetudinem praecedit.  Status stellarum est, qua dum stella semper movetur, taribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba. De qua VergiliusEcl. 4, 10: Casta fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, eo quod ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tellae immobiles sunt & cumcȩlo fixe perpetuo motuferuntur. neq ca¬
dunt ꝑdiem sed solis splendore obscurantur De
cursusi suos uagos certatamen definitione conficiunt. DEUARIO CuIR
tellae pro eo quod perdiuersos orbes. SUSTE I.ARumm¬
cielestium planetarum feruntur quaedam caelerius exorte serius occidunt
quaedam tardius ex ortecitius adoccasum perueniunt. Aiae pariteroriun¬
tur & nonsimul occidunt. Omnes autem suo tempore adcursum propriũ
reuertuntur .ULIII. DESTEL. IARŨINTERUXLLIS¬
tellae intersediuersis interuallis distant aterra propterea dispariclaritate
magis minus uenr̃is oculis apparent. Nam multae maiores sunt his qua suide¬
mus conspicuas sed longius posite paruȩ. uidentur a nobis. DECIRCULARI
Vngsumerus circularis stellarum est rucnenio SreltaRũ
perquẽ cognoscitur in quanto tempore circulum suum una¬
quequa̧ stellai percurrat. siue perlongitudinem. siue per

Expanded text:
Stellae immobiles sunt, et cum coelo fixae perpetuo motu feruntur, neque caStellae immobiles sunt, et cum coelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt per diem, sed solis splendore obscurantur. cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. § 64 De vario cursu stellarum. Stellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. § 65 De stellarum intervallis. Stellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. § 66 De circulari numero stellarum. Numerus circularis stellarum est, per quod cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per
Abbreviated transcription (Latin):
trauna amissia creceptiluminis uicib: menstrua spatia moderatur qua eideq
obliquo & non recto incedit incursu ut solscilic& ne incedat incentrum terrae
& frequenter patiatur eclipsin. Vicinus est enim eius circulus terrae crescens
autem orientem cornibus expectat. De crescens occidentem merito quia¬
breuiore orbecelerius peragit cursum suum nam iter quod soliñ diebus
clipsis solis est quotiens luna Xx. adeandemlin eam qua soluehitur perue¬
nit eiquȩ seobiciens solemobscũrat nam deficere nobis solddecurdum illi
clipsis lune est quotiens inumbram terre lunaincurrit non enim suum
alumen habere seda sole inbuminariputatur tinde & defectm patitur sun¬
nam stella est quae lib& singulicris. Siderauero sunt stellis plugimis fae¬
ta ut hrades pliades: Astra autem stellae grandes ut orionbo etes sed haec
nomina scriptores confundunt &astra ꝓstellis &stella spsi deribus ponunt.

Expanded text:
una amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderatur. Quae ideo obliquo et non recto incedit cursu et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quiauam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum suum. Nam iter, quod sol in diebus  De eclipsi solis. Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi ae. Eclipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inNam stella est quaelibet singularis: sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades; astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, et stellas pro sideribus ponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
terra flegma aquam et sunt un homores. sicut quatuor elementa
quae conseruant corpora nr̃a. Sanguis exgreca &himologia uoca¬
greci uo cauerunt quod unius diei spatio terminetur. Vnde & co¬
lera id̃fellicula nominata hoc est fellis effusio grecienim fel
colendicunt. Melancolia dicta toquod sit exnigri sanguinis
facce admixta abundantia fellis grecienim melan nigrum uo¬
cant fel autem colen appellant. Sangius latine uocatur quod
suauissit unde & homines quibus dominatur sangius dulces. &
blandi sunt: Fleginã autem dexerunt quod sit frigida gre¬
cienim frigus flegmonem appellant. Ex his quatuor
humoribus reguntur sani & exipsis laeduntur infirmi dum
enim amplius extra naturae cursum creuerint aegritudi¬

Expanded text:
terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, terram, phlegma aquam. Et sunt quatuor humores, sicut quatuor elementa, que conservant corpora nostra. Sanguis ex greca etymologia vocagreci volera, id est fellicula, nominata est, hoc est, fellis effusio. Graeci enim fel χολὴν dicunt. Melancholia dicta ec quod sit ex nigri sanguinis faece admixta abundantia fellis. Graeci enim μέλαν nigrum vocant, fel autem χολὴν appellant. Sanguis Latine vocatus quod suavis sit, unde et homines, quibus domblandi sunt. 7. Phlegma autem dixerunt, quod sit frigidum. Graeci enim rigorem φλέγμονα appellant. Ex his quatuor humoribus reguntur sani, ex his laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudi
Abbreviated transcription (Latin):
Logici experetiae rationem adiungunt. Metotici nec elemen¬
torum rationem obseruant nec tempora nec aetates nec causas.
sed solas morborum substantias. U OCqua iuor humoni pus
Sperantia naturae excalido & humido quod est sangus unde
& sanitas dicta est quasi sanguinis status. Morbi generaliuo ca¬
lo omnes passiones corporis continent
res morbum nominauerunt ut ipsa appellatione mortis uim
quae exeo nascitur. demonstrarent.
Inter sanitatem autem & morbum mediaesi curatio quenisi
morbo congruat non perducit ad sanitatem¬
orbiomnes ex quattuor nascuntur humoribus idestex san¬
Iguine & selle melancolia & flegmate ex ipsis. enim reguntur
sani& exipsis leduntur infirmi. dumenim amplius extracur sũ
naturae. creuerintegritu dines faciunt. Sicutenim quattuor¬
sunt dementa sic &nu hdmores et unusquis que humor suum
dementum imitatur sanguis aerem coleraignem. cnelancolia

Expanded text:
logici experientiae rationem adjungunt; methodici, nec elemenlogici experientiae rationem adjungunt; methodici, nec elementorum rationem observant, nec tempora, nec aetates, nec causas, sed solas morborum substantias. 170 CAPUT V. De quatuor perantia naturae ex calido et humido, quod est sanguis; unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. 2. Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur, quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim quae ex eo nascitur demonstrarent. Inter sanitatem autem morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quattuor nascuntur humoribus, id est ex sanguine et felle, melancholia et phlegmate. Ex ipsis enim reguntur sani, ex ipsis laeduntur infirmi. Dum enim amplnaturalem plus creuerint, egritudines faciunt aut exposunt elementa, sic et quatuor humores et unusquisque humor suum elementum imitatur, sanguis aerem, cholera ignem, melancholia
Abbreviated transcription (Latin):
impositum existimatur ut non satis sed paulatim adhibeatur
naminmulto contristatur natura. medio criter autemgaudetun¬
de & qui pigmenta & antidora satis ueladsidue biberint uex an
Immoderatio enim omnis non salutem sed periculum ad fert
auctor acrepertor apud grecos perhibetur apollo hanc
filius eius scola pius. laude uel opere ampli auit. sed post¬
quam fulminis ictu scolapius interiit interdicta fertur meden¬
dicura & ars simul cumauetore defecit.Latuitque peran¬
nos pęnequingentos usque ad tempus artar xerxis regis
persarum. Tunc eam reuocauit In lucem hipo crates. asde¬
Prima metotica inuenta est ab apolline
quae remedia
sectatur. & carmina. Secunda en perica
idest experientis sima inuentaest ab sco lapio quaenon indicio¬
rum signis est sedsolis constat experimentis. Tertia loica idest
rationalis inuentaest. abhipocrate ipse enim discussis a etatum
regionum uel a egritudinum qualitatibus artiscuram rationabi liter
perscrutatus est. Enpericienim experitiam solam sectantur.

Expanded text:
inpositum aestimatur, ut non satis, sed paulatim adhibeatur. Nam in multo contristatur natura, mediocriter autem gaudet. Unde et qui pigmenta et antidota satis vel assidue biberint, vexantur. Immoderatio enim omnis non salutem, sed periculum affert. auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo: hanc filius ejus Aesculapius laude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura, et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene quingentos usque aPersarum. Tunc eam revocavit in lucem Hippocrates, AsclePrima, Methodica, inventa est ab Apolline, quae remedia sectatur et carmina. Secunda, Empirica, id est, experientissima, inventa est ab Aesculapio, quae non indiciorum signis, sed solis constat experimentis. Tertia, Logica, id est rationalis, inventa ab Hippocrate. 2. Iste enim, discussis aetatum, regionum vel aegritudinum qualitatibus, artis curam rationabiliter perscrutatus est. Empirici enim experientiam solam sectantur;