comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentem quod atanet siue omnib omnia tanq̃m bo¬
nis ꝑmieta tͥbuant᷑. neq enim ascet ee dos malos.
eum potius isti qͥ minundi sunt sp̃ẽ om̃s sunt mali si
ue certa eliscretione sic̃ lab com iuisũ ẽ. illis illa. istis
ista. distribuant᷑ obsequia. competentisime greci
utrosq honori ducunt. ⁊ sac̾dotes ꝑquos uictimȩ
ministĩt᷑ ⁊ scenicos ꝑ quos ludi exxibent᷑. ne uł om̃ibꝰ
dus suis si ludi omnibꝰ grati sunt uł qd̾ ẽ indignius
his quos bonos putant. si ludi ab eis soł amant̾ fac̃ẽ
coniuncant᷑. inuiriã. At romani sic̃ in illa de re pub¬
lica ddispitatione scipio głiat᷑ ꝓbris ⁊ inuriis poeta¬
rum. subiectam uitam famaq hab̾e noluer̃. capite
&ẽ sanctientes. tale carm̃ cde siquis audẽt. Qd̃ erga
se quidem satis honeste constituer. s erga dos suos suꝑ¬
be et irreligiose. quos cum scirent non solũ pacient̃.

Expanded text:
praesentem quod attinet, sive omnibus omnia tanquam bopraesentem quod attinet, sive omnibus omnia tanquam bonis permixte tribuantur neque enim esse decet deos malos, cum potius istiue certa discretione, sicut Labeoni uisum est, illis illa, istis ista distribuantur obsequia, conpetentissime Graeci utrosque honori ducunt, et sacerdotes, per quos uictimae ministrantur, et scaenicos, per quos ludi exhibentur, ne uel omnibus dis suis, si et ludi omnibus grati sunt, uel, quod est indignius, his, quos bonos putant, si ludi ab eis solis amantur, facere conuincantur iniuriam. lica disputatione Scipio gloriatur, probris et iniuriis poetarum subiectam uitam famamque habere noluerunt, capite etiam sancientes, tale carmen condere si quis auderet. Quod erga se quidem satis honeste constituerunt, sed erga deos suos superbe et inreligiose; quos cum scirent non solum patienter,
Abbreviated transcription (Latin):
a quibꝰ cernebant dõꝵ uitam eisdẽ ipsis diis uolen¬
tibus ⁊ libentibꝰ carpi. ⁊ ipsos homines ꝑ quos istain
theatris agebant᷑ quȩ numinibꝰ quibꝰ subditi erant
grata ẽẽ cognouerant. non solum minime in cuui
Quid enim cause repꝑire possent cur sacerdotes hono¬
rarent. qr ꝑ eos uictimas diis acceptabiles offerebat᷑.
⁊ scenicos ꝓbrosos hr̃ent. ꝑ quos illam uoluntatẽ
siue honorem diis exib̾i petentibꝰ. ⁊ nisi fieret iras¬
centibꝰ eoꝵ amonitione didicerant. cum p̃sertĩ la¬
beo quẽ huiꝰcemodi rerum ꝑitissimũ p̾dicant. nu¬
mina bona anuminibꝰ mał ista ętiam cultus di¬
u̾isitate disting̾at. ut malos ꝓpiciari cedibꝰ ⁊ tristi¬
bus supplicationibus asserat. bonos aut̃ obsequiis
letis atq iocundis qualia sunt ut ipse ait. ludi.
comuiua lectisternia: hoc tocum q̃le sit. postea
si deus unerit diligentius duseremus. Nẽ ad rem

Expanded text:
a quibus cernebant deorum uitam eisdem ipsis dis uolena quibus cernebant deorum uitam eisdem ipsis dis uolentibus et libentibus carpi, et ipsos homines, per quos ista in theatris agebantur, quae numinibus quibus subditi erant grata esse cognouerant, non solum minime spernendQuid enim causae reperire possent, cur sacerdotes honorarent, quia per eos victimas diis acceptabiles offerebant; et scenicos probrosos haberent, per quos illam voluptatem sive honorem diis exhiberi, petentibus, et, nisi fieret, irascentibus, eorum admonitione didicerant? Cum praesertim. Labeo, quem hujuscemodi rerum peritissimum praedicant, numina bona a numinibus malis ista etiam cultus diversitate distinguat, ut malos deos propitiari caedibus et tristibus supplicationibus asserat; bonos autem obsequiis laetis atque jucundis: qualia sunt, ut ipse ait, ludi, convivia, lectisternia. Quod totum quale sit, postea, si Deus juverit, diligentius disseremus. Nunc ad rem
Abbreviated transcription (Latin):
similari appetentes. uł metuentes ne honestiorẽ
famam ipsi requirendo ⁊ eis se ħ mͦ p̃ferendo illos.
ad iracundiam ꝓuocarent. Ad hanc conuenientiã
ꝑtinet. qd̃ oe scenicos auctores earumdẽ fabularũ.
nõ paruo ciuitatis honore dignos existimar̃. siqͥdẽ
qd̃ in eo quoq libro de re publica cõmemorat᷑. ⁊ echi¬
nes atheniensis uir eloquentissimus. cũ ad olescenꝰ
tragedias actitauiss rem publicã capessiuit. ⁊ aristo¬
demum tragicũ item auctorem maximis de rebꝰ paciᷤᷤ
ac belli legatum ad philippũ atͥenienses sepe miser̃.
Non enim consentaneum putabat᷑ cum easdẽ artes.
cosdemq scenicos ludos ȩtiam diis suis acceptos ui¬
d̾ent. illos ꝑ quos agerentur infamium loco ac nu¬
mero deputare. Hec greci turpit̾ quidẽ. s sane diis
suis omnino congruent̾. qui nec uitam ciuiũ lacerã¬
dam. linguis poetaꝵ ustrionũ subtrahere ausi st̃.

Expanded text:
similari adpetentes, uel metuentes, ne honestiorem similari adpetentes, uel metuentes, ne honestiorem famam ipsi requirendo et eis se hoc modo praeferendo illos ad iracundiam prouocarent. pertinet, quod etiam scaenicos actores earundem fabularum non paruo ciuitatis honore dignos existimarunt, si quidem, quod in eo quoque de re publica libro commemoratur, Aeschines Atheniensis, uir eloquentissimus, cum adulescens tragoedias actitauisset, rem publicam capessiuit et Aristodemum, tragicum item actorem, maximis de rebus pacis ac belli legatum ad Philippum Athenienses saepe miserunt. Non enim consentaneum putabatur, cum easdem artes eosdemque scaenicos ludos etiam dis suis acceptos uiderent, illos, per quos agerentur, infamium loco ac numero deputare. Haec Graeci turpiter quidem, sed sane dis suis omnino congruenter, qui nec uitam ciuium lacerandam linguis poetarum et histrionum subtrahere ausi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illius alieniꝰ: Quȩ gͥ supplitia sufficiunt. cum dõ
fit ista tam nefaria.tam insignis inuiria: S ma¬
ligni sp̃e quos isti d̾os putant. ętiã flagicia quȩ ñ
admiserunt de se dici uolunt. dum tam̃ humanaᷤᷤ
mentes suis opinionibꝰ ułut retibꝰ induant.⁊ ad p̃deᷤᷤ¬
tinatum supplicium secum trahant. siuȩ homines
ista cõmiserint quos dõs hab̾i gaudent qͥ humanis
erroribꝰ gaudent. ꝓ quibꝰ se etiam colendos. mille no¬
cendi fallendiq artibꝰ int̾ponunt. siue &̃ nulloꝵ ho¬
minum illa crimina uera sint. quȩ tam̃ de numi¬
nibꝰ fingi libent̾ accipiunt fallacissimi sp̃s ut ad
scelesta ac turpia ꝑpetͣnda ułut ab ipso cȩlo traduei
ad t̾ras satis iodonea uideat᷑ auctoritas. Cum gͥ grrei
talium numinum seruos se eẽ sentirent. int̾ tot
⁊ tanta eoꝵ theatrica obpbria. parcendum sibi a
poetis nullomͦ putauerunt. uł diis suis ge̾ sie con¬

Expanded text:
illius alienius? Quae igitur supplicia sufficiunt, cum deo illius alienius? Quae igitur supplicia sufficiunt, cum deo fit ista tam nefaria, tam insignis iniuria? Sed maligni spiritus, quos isti deos putant, etiam flagitia, quae non admiserunt, de se dici uolunt, dum tamen humanas mentes his opinionibus uelut retibus induant et ad praedestinatum supplicium secum trahant, siue homines ista commiserint, quos deos haberi gaudent, qui humanis erroribus gaudent, pro quibus se etiam colendos mille nocendi fallendique artibus interponunt; siue etiam non ullorum hominum illa crimina uera sint, quae tamen de numinibus fingi libenter accipiunt fallacissimi spiritus, ut ad scelesta ac turpia perpetranda uelut ab ipso caelo traduci in terras satis idonea uideatur auctoritas. Cum igitur Graeci talium numinum seruos se esse sentirent, inter tot et tanta eorum theatrica obprobria parcendum sibi a poetis nullo modo putauerunt, uel dis suis etiam sic con
Abbreviated transcription (Latin):
cuisse romanis. uł laudari quẽqͣm inscena uiuũ
hominem uł uituꝑari. S ut dixci hoc greci ꝗͣꝙͣ
inuerecundiꝰ. tamen conuenientius lice̾ uoluer̃. cũ
uid̾ent diis suis accepta ⁊ grata ẽẽ obꝓbria. nõ tan¬
tum hominum uerum ⁊ ipsorum dõꝵ inscenicis
fabulis siuȩ apoetis ẽẽnt illa conficta. siue flagitia
eorum uera commemorarent᷑. ⁊ agerent᷑ in theatriᷤ.
atq ab eoꝵ cultoribꝰ utinam solo risu ac ñ oẽ imita¬
cione digna uid̾ent᷑. Nimis enim suꝑbum fuit fa¬
me parcere pͥncipum ciuitatis ⁊ cunũ. ubi suȩ famȩ
ne non illa uera in dõs dici. s falsa atq conficta.
id ipsum ẽ cęlestiꝰ si pietatem consulas religionis.
Si aut̃ maliciam demonum cogites. quid astueiꝰ ad
decipiendum atq callidius : Cum enim ꝓbrum ia¬
citur in principem patriȩ bonum atq utilem nõne
tanto ẽ indignius quanto aueritate remociꝰ ⁊ auita

Expanded text:
cuisse Romanis uel laudari quemquam in scaena uiuum cuisse Romanis uel laudari quemquam in scaena uiuum hominem uel uituperari. Sed, ut dixi, hoc Graeci quamquam inuerecundius, tamen conuenientius licere uoluerunt, cum uiderent dis suis accepta et grata esse obprobria non tantum hominum, uerum et ipsorum deorum in scaenicis fabulis, siue a poetis essent illa conficta, siue flagitia eorum uera commemorarentur et agerentur in theatris adque ab eorum cultoribus utinam solo risu, ac non etiam imitatione digna uiderentur. Nimis enim superbum fuit famae parcere principum ciuitatis et ciuium, ubi suae famae ne, non illa uera in deos dici, sed falsa adque conficta, id ipsum est scelestius, si pietatem consulas religionis; si autem malitiam daemonum cogites, quid astutius ad decipiendum adque callidius? Cum enim probrum iacitur in principem patriae bonum adque utilem, nonne tanto est indignius, quanto a ueritate remotius et a uita
Abbreviated transcription (Latin):
bus. ⁊ eos agi inscena non plus decuit. qͣm si plautꝰ
inquit nr̃ uoluisset aut neuiꝰ publio ⁊ gneo scipioni.
aut cecilius marro catoni maledice̾. Deinde paulo
post nr̃e inquit contͣ .xii.tabulȩ cum ꝑ paucas res
capite sancissent. in his quoq hanc sanctienda pu¬
tauerunt. si quis occentauiss siuȩ carm̃ condidiss
qd̃ infamiam face̾t. Flagitium ue alt̾i p̾clare. Iu¬
dicis enim magistratuum. disceptacionibꝰ legiti¬
mis ꝓpositam uitam. non poetaꝵ ingeniis hab̾e
debemꝰ. nec ꝓbrum audire. nisi ea lege ut responde
liceat ⁊iudicio defende. Hȩc ex ciceronis qͣrto de
re publicalibꝰ ad u̾bum excerpenda arbitratꝰ sum.
non nullis ꝓpt̾ faciliorem intellectũ uł p̃t̾missis
uł paululũ cõmutatis. Multum enim ad rẽ ꝑtinet
qͣm molior ex plicare si pot̾o. dicit deinde alia. et
sic concludit hc̃ locum. ut hostendat uet̾ibꝰ displi¬

Expanded text:
bus et eos agi in scaena non plus decuit, quam si Plautus, bus et eos agi in scaena non plus decuit, quam si Plautus, inquit, noster uoluisset aut Naeuius Publio et Gn. Scipioni aut Caecilius Marco Catoni maledicere.\' Dein paulo post: \'Nostrae, inquit, contra duodecim tabulae cum perpaucas res capite sanxissent, in his hanc quoque sanciendam putauerunt, si quis occentauisset siue carmen condidisset, quod infamiam faceret flagitiumue alteri. Praeclare. Iudiciis enim magistratuum, disceptationibus legitimis propositam uitam, non poetarum ingeniis habere debemus, nec probrum audire nisi ea lege, ut respondere liceat et iudicio defendere.\' Haec ex Ciceronis quarto de re publica libro ad uerbum excerpenda arbitratus sum, nonnullis propter faciliorem intellectum uel praetermissis uel paululum commutatis. Multum enim ad rem pertinet, quam molior explicare, si potero. Dicit deinde alia et sic concludit hunc locum, ut ostendat ueteribus displi
Abbreviated transcription (Latin):
tum irasci ac uindicare debuer̃. & ħ sunt scenicoꝵ
dine. s nulla saltem sicut alia multa uerboꝵ obsceni¬
tate composite. quas ętiam int̾ studia quȩ honesta ac
lib̾alia uocant᷑. pueri legẽ ⁊ ediscere cogunt᷑ a senibꝰ.
libris quos de re publica scripsit. uͥ scipio disputans
ait. Hũqͣm comediȩ nisi consuetudo uitȩ pateretur
ꝓbare sua theatris flagicia potuissent. & greci quidẽ
antiquiores uitiosȩ sue opinionis qͣndam conuenien¬
tiam seruauerunt. Apud quos fuit oẽ lege concessum.
ut qd̃ uellet comedia nominatĩ de quo uellet dic̾et.
non attigit. uł potiꝰ quẽ non uerauit. cui peꝑcit:
Esto ppłares homines inꝓbos. in re publica seditiosoᷤ.
cleonẽ. cleofõtẽ y ꝑbolũ lesit. Patiar inquid: ⁊ si eius
modi ciues a censore melus ẽ qͣm apoeta notari.
Sed ꝑͥclencũ iam suȩ ciuitati maxima auctoritate
plurimos annos domi ⁊ bello p̾fuisset uiolari u̾si¬

Expanded text:
tum, irasci ac uindicare debuerunt. Et haec sunt scaenicorum tum, irasci ac uindicare debuerunt. Et haec sunt scaenicorum dine, sed nulla saltem, sicut alia multa, uerborum obscenitate conpositae; quas etiam inter studia, quae honesta ac liberalia uocantur, pueri legere et discere coguntur a senibus. libris, quos de re publica scripsit, ubi Scipio disputans ait: \'Numquam comoediae, nisi consuetudo uitae pateretur, probare sua theatris flagitia potuissent\'. Et Graeci quidem antiquiores uitiosae suae opinionis quandam conuenientiam seruarunt, aput quos fuit etiam lege concessum, ut quod uellet comoedia, de quo uellet, nominatnon attigit? vel potius quem non vexavit? cui pepercit? Esto, populares homines improbos, in repCleonem, Cleophontem, Hyperbolum laesit. Patiamur, inquit, etsi eius modi ciues a censore melius est quam a poeta notari. Sed Periclen, cum iam suae ciuitati maxima auctoritate plurimos annos domi et belli praefuisset, uiolari uersi
Abbreviated transcription (Latin):
non traduntur ista sacris dorum. s fabulis poetaꝵ
Noli dic̾e̾ illa mistica qͣm ista theatrica ẽẽ turpiora. ħ
dico quod negantes conuine ystoria eosdem illos ludoᷤ
inquibꝰ regnant figm̃ta poetaꝵ. non ꝑ inꝑitum obse¬
quium sacris doꝵ suoꝵ intulisse romanos. s ipsos doᷤᷤ
ut sibi sollempnit̾ ederentur.: ⁊ honori suo consecrarent᷑.
acerbe imꝑando ⁊ quodãmͦ extorq̃ndo fecisse. qd̃ inpͥmo
libro breui cõmemoratione ꝑstrinxi. Nam ingraues¬
cente pestilentia ludi scenici auctoritate pontificum
rome pͥmitꝰ instituti sunt. Quis gͥ in agenda uita nõ
ea sibi potius sectanda arbitretur quę actitant᷑ ludis
auctoritate diuina institutis. qͣm ea quȩ scͥptitant᷑
legibꝰ humano consilio ꝓmulgatis: Adult̾m iouẽ si
poetȩ fallacit̾ ꝓdid̾unt. dii utiq casti quia tantum
nefas ꝑhumanos ludos confictum ẽ. non quia neglec¬

Expanded text:
non traduntur ista sacris deorum, sed fabulis poetarum. non traduntur ista sacris deorum, sed fabulis poetarum. Nolo dicere illa mystica quam ista theatrica esse turpiora; hoc dico, quod negantes conuincit historia, eosdem illos ludos, in quibus regnant figmenta poetarum, non per inperitum obsequium sacris deorum suorum intulisse Romanos, sed ipsos deos, ut sibi sollemniter ederentur et honori suo consecrarentur, acerbe imperando et quodam modo extorquendo fecisse; quod in primo libro breui commemoratione perstrinxi. Nam ingrauescente pestilentia ludi scaenici auctoritate pontificum Romae primitus instituti sunt. Quis igitur in agenda uita non ea sibi potius sectanda arbitretur, quae actitantur ludis auctoritate diuina institutis, quam ea, quae scriptitantur legibus humano consilio promulgatis? Adulterum Iouem si poetae fallaciter prodiderunt, di utique casti, quia tantum nefas per humanos ludos confictum est, non quia neglec
Abbreviated transcription (Latin):
et quid qͥd aliud uł crudele. uł turpe. uł turpit erude¬
le. uł crudelit̾ turpe insacris talium d̃oꝵ celebrari¬
solet: quanto sati erit ad eridienaiam uisticia iiuien¬
tutem. publicȩ recitari leges d̾orum. qͣm laudari ina¬
niter leges atq instituta maioꝵ: Omnes enĩ cultoreᷤᷤ
talium dorum. moxx ut eos libido ꝑpulerit. feruẽti
ut ait ꝑsius tincta ueneno. magis intuentur quid
iupit̾ fecerit. qͣm quid docuerit plato. uł censuerit
cato. Hinc apud t̾encium flagiciosus adolescens spec¬
tat tabulam quandã pictam inpariete. ubi inerat
pictura hȩc iouem quo pacto dane misisse auint in
gremium qͦndã imbrẽ aureũ atq ab hac tanta auc¬
toritate adhibet patrocinium turpitudinis suȩ. cũ
in ea se iactat imitari dm̃. at quẽ dm inquit : T̃em¬
pla qui celi summo sonitu corecutit. Ego homuncio
id non fac̾e̾m : Ego uero illud feci ac libens. At enim

Expanded text:
et quidquid aliud uel crudele uel turpe, uel turpiter crudeet quidquid aliud uel crudele uel turpe, uel turpiter crudele uel crudelitsolet? Quanto satius erat, ad erudiendum justitiam juventutem, publice recitari leges deorum, quam laudari inaniter leges atque instituta majorum? Omnes enim cultores talium deorum, mox ut eos libido perpulerit, « ferventi » ut ait Persius, « tincta veneno, » magis intuentur quid Jupiter fecerit, quam quid docuerit Plato, vel censuerit Cato. Hinc apud Terentium flagitiosus adolescens spectat Tabulam quamdam pictam in pariete, ubi inerat pictura haec, Jovem Quo pacto Danaae misisse aiunt in gremium quondam imbrem aurem: atque ab hac tanta auctoritate adhibet patrocinum turpitudini suae, cum in ea se jactat imitari deum. At quem deum? inquit Qui templa coeli summo sonitu concutit. Ego homuncio hoc non facerem? Ego vero illud feci, ac libens.
Abbreviated transcription (Latin):
cinando uestigare quid in rerum natura latitaret. qͥd
in moribꝰ appetendum eẽt atq fugiendũ. qͥd in ipsis ra¬
tiocinandi regłis certa conexione traheret᷑. aut quid nõ
eẽt consequens. uł cẽ repugnaret. E quidam eoꝵ quedã
magna qͣntum diuinitꝰ aduiti sunt inuener̃. quantũ
aut̾ humanitꝰ impediti sunt errauer̃. maximȩ cum coꝵ
suꝑbiȩ iuste. ꝓuidentia diuina resisteret. ⁊ uã pietatis
ab humilitate insuꝑna surgentẽ. &̃ istoꝵ comparatiõe
monstraret. unde pea nob̾ erit indĩ ueri diñ uoluntate
disquirendi ⁊ disserendi locus. Uerumptam̃ si philoso¬
pbi aliquid inuener̃. qd̾ agende bonȩ uitȩ beateq adi¬
piscende satis eẽ possit. quanto iustuis talibꝰ duuni ho¬
nores decerñent. qͣnto melius ⁊ honestiꝰ in platonis tẽ¬
plo libri eius leg̾e̾ntur. qͣm in templis demonũ gali
ab seidentur. molles consecrarent᷑. insan secarentur.

Expanded text:
cinando uestigare, quid in rerum natura latitaret, quid cinando uestigare, quid in rerum natura latitaret, quid in moribus adpetendum esset adque fugiendum, quid in ipsis ratiocinandi regulis certa conexione traheretur, aut quid non esset consequens uel etiam repugnaret. Et quidam eorum quaedam magna, quantum diuinitus adiuti sunt, inuenerunt; quantum autem humanitus inpediti sunt, errauerunt, maxime cum eorum superbiae iuste prouidentia diuina resisteret, ut uiam pietatis ab humilitate in superna surgentem etiam istorum conparatione monstraret; unde postea nobis erit in Dei ueri Domini uoluntate disquirendi ac disserendi locus. Verum tamen si philosophi aliquid inuenerunt, quod agendae bonae uitae beataeque adipiscendae satis esse possit: quanto iustius talibus diuini honores decernerentur! Quanto melius et honestius in Platonis templo libri eius legerentur, quam in templis daemonum Galli absciderentur, molles consecrarentur, insani secarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
refrenanda. ubi disce̾nt miseri qd discendiĩ ꝑsuis in¬
crepat dicens. discite o miseri. ⁊ causas cognoseite re¬
rum. quid sumus ⁊ qͥdnã uicturi gignimur. drdo qͥs
datus aut metȩ qͣm mollis flexus: iuñ quis modꝰ ar¬
genti. quid fas optare. quid asꝑ utile nũmꝰ ht̃ patriȩ:
Carisq ꝓpinquis quantũ largiri deceat quẽ te ds ȩẽ
uusit ⁊humana qua parte locatus ẽ in re. dicat᷑ inqͥbꝰ
locis hȩc dorum docentium soleant p̾cepta recitari.⁊
acultoribꝰ eorum ppłis frequent̾ audiri: sicut nos osten¬
dimus adħ ȩccłias institutas. qͣqͣ uersum religio xp̃iana
diffunditur. an forte nob̾ philosophoꝵ scolas disputa-
tionesq memorabunt᷑ : Primo ħ non romana s gr̾a s̃.
Aut si ꝓpt̾ea iam romana qr ⁊ grecia facta ẽ romana ꝓnĩ¬
tia. non doꝵ p̾cepta sunt s hominũ inuenta. qui ut¬
cumq conati sunt in geniis accutissimis p̾diti ratio¬

Expanded text:
refrenanda, ubi discerent miseri, quod discendum Persius inrefrenanda, ubi discerent miseri, quod discendum Persius increpat dicens: Discite, o miseri, et causas cognoscite rerum, Quid sumus et quidnam uicturi gignimur, ordo Quis datus aut metae qua mollis flexus et unde, Quis modus argenti, quid fas optare, quid asper Utile nummus habet, patriae carisque propinquis Quantum largiri deceat, quem te Deus esse Iussit et humana qua parte locatus es in re. Dicatur in quibus locis haec docentium deorum solebant praecepta recitari et a cultoribus eorum populis frequenter audiri, sicut nos ostendimus ad hoc ecclesias institutas, quaqua uersum religio Christiana diffunditur. tionesque memorabunt? Primo haec non Romana, sed Graeca sunt; aut si propterea iam Romana, quia et Graecia facta est Romana prouincia, non deorum praecepta sunt, sed hominum inuenta, qui utcumque conati sunt ingeniis acutissimis praediti ratio
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ colebant᷑ illa numina nõ curar̃. ut tã orren¬
dis eos ⁊ testabilibꝰ mał ñ in agͦ ⁊ uitibꝰ. ñ in domo
atq peccunia. non deniq in ipso corpr̃e qd̾ m̃ti sub¬
ditur. s in ipsa mente. in ipso rectore carnis am̃o eos
impleri ac pessimos fieri. sine ulla sua t̾ribili pro¬
hibitione ꝑmitte̾nt. Aut si ꝓlibebant. Bostendac̃
potius s ꝓpbetur. nec nob nescio quos susutres paues¬
sinorum auribꝰ anelatos ⁊ archana ułut religionetra¬
ditos las tent. quib uite ꝓbitas casticasq discat .s. de¬
monstrent᷑ uł cõmemorentur loca talibus aliqno con¬
uenticulis conseerata. non uͥ ludi ag̾ent̃ obscenis uo¬
cibus ⁊ motis itrionũ. nec uͥ frigialia cȩlebrarent effusa.
om̃ni licentia turpitudinum⁊ iuere frigita. s pudoris
ihonestatis. s ubi ppłi audirent quid dii p̾cipent. de
cohibenda auaritia. ambitione frangenda. luxeuria

Expanded text:
quibus colebantur illa numina non curarunt, ut tam horrenquibus colebantur illa numina non curarunt, ut tam horrendis eos et detestabilibus malis non in agro et uitibus, non in domo adque pecunia, non denique in ipso corpore, quod menti subditur, sed in ipsa mente, in ipso rectore carnis animo, eos inpleri ac pessimos fieri sine ulla sua terribili prohibitione permitterent. Aut si prohibebant, hoc ostendatur potius, hoc probetur. Nec nobis nescio quos susurros paucissimorum auribus anhelatos et arcana uelut religione traditos iactent, quibus uitae probitas castitasque discatur; sed demonstrentur uel commemorentur loca talibus aliquando conuenticulis consecrata, non ubi ludi agerentur obscenis uocibus et motibus histrionum, nec ubi Fugalia celebrantur effusa omni licentia turpitudinum et uere Fugalia, sed pudoris et honestatis; sed ubi populi audirent quid di praeciperent de cohibenda auaritia, ambitione frangenda, luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
ut honoribꝰ eam talibꝰ aduocarent cultores sui. qͣlibꝰ
conuiciis inquẽpiã iaculatis eum int̾ homines ui¬
ueret. nisi aures claudẽt. seseq subtraheret. erubes¬
cerent ꝓilla ⁊ ꝓpinqui:⁊ maritꝰ ⁊ libi : & inde talis
mat̾ doꝵ qualem hr̃e matrem pude̾t quelibet
& pessimum uirum romanas occupatura m̃tes.
quesiuit optimũ uirũ ñ quẽ monendo ⁊ adiuuã¬
do facet. s quẽ fallendo deciꝑet ei simił de quascͥꝑ¬
tum ẽ. Mulier aut̃ uirorum p̾ciosas am̃as captat.
ut ille magnȩ indolis anĩs. ħ ułut diuino testimo¬
nio sublimatus. ⁊ uere se optimum existimans. uerã
pietatem religionẽq non quereret. sine qua omne
quamuis laudabile ingeniũ suꝑbia uanescit et
decidit. Quomͦ gͥ minsidiose quereret dea illa op¬
timum uirum. cum talia q̃rat in suis sacris. qͣlia
uiri optimi aborrent suis adhib̾e conuiuiis: Hinc

Expanded text:
ut honoribus eam talibus aduocarent cultores sui, qualibus ut honoribus eam talibus aduocarent cultores sui, qualibus conuiciis in quempiam iaculatis, cum inter homines uiueret, nisi aures clauderet seseque subtraheret, erubescerent pro illa et propinqui et maritus et liberi. Proinde talis mater deum, qualem habere matrem puderet quemlibet etiam pessimum uirum, Romanas occupatura mentes quaesiuit optimum uirum, non quem monendo et adiuuando faceret, sed quem fallendo deciperet, ei similis de qua scriptum est: Mulier autem uirorum pretiosas animas captat, ut ille magnae indolis animus hoc uelut diuino testimonio sublimatus et uere se optimum existimans ueram pietatem religionemque non quaereret, sine qua omne quamuis laudabile ingenium superbia uanescit et decidit. Quo modo igitur nisi insidiose quaereret dea illa optimum uirum, cum talia quaerat in suis sacris, qualia uiri optimi abhorrent suis adhibere conuiuiis? CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
dicet nob̾ utrum matrẽ suam tam optime de re
publica uellte mereri. ut ei diuini honores decer¬
nerentur. sicut ⁊ grecos ⁊ romanos aliasq gentes
constat quibꝰdam decreuisse mortalibꝰ quoꝵ erga
se bñfitia magni pendant. eosq in mortales facto
atq in doꝵ numerum receptos eẽ credid̾ant. Pro¬
fecto ille tantam felicitatem suȩ matri si fieri poss
optaret. Porro si ab illo deinde quereremꝰ. utrum ĩt
euis diuinos honores uellet illa turpia cęlebrari.
nonne se malle clamaret. ire sua mat̾ sine ullo
sensu mortua iaceret. qͣm ad ħ dea iuiueret. ut illa
libent̾ audiret: Absit ut senator ppłi romani ea
mente p̃ditus qua theatrum ȩdificari in urbe for¬
tium uiroꝵ ꝓhibuit. sic uellet coli matrẽ suam
ut talibꝰ dea sacris ꝓpiciaretur. qualibꝰ matrona
uerb̃ offendẽtur. nec ullomꝰ cred̾et uerecundiam
laudabił fine ita in contrariũ diuinitate mutari.

Expanded text:
Diceret nobis, utrum matrem suam tam optime de re Diceret nobis, utrum matrem suam tam optime de re publica uellet mereri, ut ei diuini honores decernerentur; sicut et Graecos et Romanos aliasque gentes constat quibusdam decreuisse mortalibus, quorum erga se beneficia magnipenderant, eosque inmortales factos adque in deorum numerum receptos esse crediderant. Profecto ille tantam felicitatem suae matri. si fieri posset, optaret. Porro si ab illo deinde quaereremus. utrum inter eius diuinos honores uellet illa turpia celebrari: nonne se malle clamaret, ut sua mater sine ullo sensu mortua iaceret, quam ad hoc dea uiueret, ut illa libenter audiret? Absit, ut senator populi Romani ea mente praeditus, qua theatrum aedificari in urbe fortium uirorum prohibuit, sic uellet coli matrem suam, ut talibus dea sacris propitiaretur, qualibus matrona uerbis offenderetur. Nec ullo modo crederet uerecundiam laudabilis feminae ita in contrarium diuinitate mutari,
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ audiente utriꝰq sexus frequentissima multi¬
tudine. Quȩ se illecta curiositate ad eẽ potuit cir¬
cumfusa. saltem offensa castitate debuit abire cõ¬
fusa. Quȩ sunt sacͥlegia. si illa erant saera: Aut
quȩ inquinatio. si illa lauatio: & hec fercula ap
pellabant᷑. quasi cęlebraret᷑ coniuuiũ. quo ułut
suis epulis inmunda demonia. pascerentur. Quis
enim non sentiat qd̾ eiusmodi spc̃ talibꝰ obscenita¬
tibus delectent᷑. nͥ uł nesciens utrum omnino sit̃
ulli inmundi spẽ doꝵ nomine decipientes. uł ta¬
lem agens uitam inqua istos potius qͣm uerũ dm
et optet ꝓpicios ⁊ formidet iratos: Neqͣqͣm istos qͥ¬
flagiciosissime consuetudinis uiciis oblectari ma¬
gis qͣm obluctari student. s illum ipsum nasicã
scipionem. qui uir optimꝰ a senatu electꝰ ẽ. cuiꝰ ma¬
mbus eiusdem demonis simulacrũ susceptũ ẽ in
urbemq ꝑuectum. hab̾e de ac re udicem uellẽ

Expanded text:
te adque audiente utriusque sexus frequentissima multite adque audiente utriusque sexus frequentissima multitudine. Quae si inlecta curiositate adesse potuit circumfusa, saltem offensa castitate debuit abire confusa. Quae sunt sacrilegia, si illa sunt sacra? aut quae inquinatio, si illa lauatio? Et hpellabantur, quasi celebraretur convivium, quo velut suis epulis immunda daemonia pascerentur. Quis enim non sentiat cujusmodi spiritus talibus obscenitatibus delectentur, nisi vel nesciens utrum omnino sint ulli immundi spiritus deorum nomine decipientes, vel talem agens vitam, in qua istos potius quam Deum verum et optet propitios, et formidet iratos? CAPUT V.-- flagitiosissimae consuetudinis vitiis oblectari magis quam obluctari student, sed illum ipsum Nasicam Scipionem, qui uir optimus a senatu electus est, cuius manibus eiusdem daemonis simulacrum susceptum est in Urbemque peruectum, habere de hac re iudicem uellem.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid ũqͣm tale indoꝵ illorum templis ꝓmpta emi¬
nente uoce concrepuit: Ueniebamꝰ nos etiam aliqño
adolescentes ad spectacła ludibriaq saclegioꝵ. spec¬
tabamus arrepticios. audiebamꝰ simphoniacos ludiᷤᷤ
turpissimis qui diis deabꝰq exhibebantur oblecta¬
bantur. cęlesti uirgini ⁊ berecintiȩ matri omĩũ añ
cuiꝰ lecticã die sollempni libationis eius talia per
publicũ cantitabant᷑ a nequissimis scenicis qͣlia nõ
dico matrem d̾oꝵ. s matrẽ qualuĩcũq senatorum
uł quoꝵ libet honestoꝵ uiroꝵ. ymino uero qualia
nec matrem ipsoꝵ senicoꝵ deceret audire. ht̃ enĩ qͥd¬
dam erga parentes humana uerecundia. qd̾ nec ip̃a
nequitia possit auferre. Illam ꝓinde turpitudinẽ
obscenoꝵ dictoꝵ atq factoꝵ. scenicos ipsos domi
suȩ. ꝓludendi causa coram matribꝰ suis agere pudet.
quã ꝑ publicũ agebant coram doꝵ matre spectã¬

Expanded text:
Quid umquam tale in deorum illorum templis prompta et emiQuid umquam tale in deorum illorum templis prompta et eminenti uoce concrepuit? Veniebamus etiam nos aliquando adulescentes ad spectacula ludibriaque sacrilegiorum, spectabamus arrepticios, audiebamus synphoniacos, ludis turpissimis, qui dis deabusque exhibebantur, oblectabamur, Caelesti uirgini et Berecynthiae matri omnium, ante cuius lecticam die sollemni lauationis eius talia per publicum cantitabantur a nequissimis scaenicis, qualia, non dico matrem deorum, sed matrem qualiumcumque senatorum uel quorumlibet honestorum uirorum, immo uero qualia nec matrem ipsorum scaenicorum deceret audire. Habet enim quiddam erga parentes humana uerecundia, quod nec ipsa nequitia possit auferre. Illam proinde turpitudinem obscenorum dictorum adque factorum scaenicos ipsos domi suae proludendi causa coram matribus suis agere puderet, quam per publicum agebant coram deum matre spectan
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ imputanda ẽẽ contendunt. Cur enĩ ea quȩ dic¬
turus sum ꝑmiserunt accid̾e cultoribꝰ suis. añ qͣm
eos declaratum xp̃i nomen offendet. eorumq sacri¬
fitia ꝓhib̾ent᷑. Primo ipsos mores ne pessimos hab̾ent
quare dii eorum curare noluerunt: Deus enim uer̾
eos a quibꝰ non colebatur m̾ito neglex̃. dii aut̃ illi a
quoꝵ cultu se ꝓhiberi homines ingratissimi con¬
querunt᷑ cultores suos ad bñ uiuendum qͣre nullis
legibus adiuuer̃: Utiq dignum erat ut quomͦ isti
illorum sacra. ita illi istorum facta curarent. S res¬
pondetur. qd̃ uoluntate ꝓpͥa quisq malus ẽ. Quis
ħ negauerit: Uerumptam̃ ꝑtinebat ad consulto¬
res dos uite bone p̾cepta non occultare ppłis cul¬
toribus suis. s p̾clara p̾dicatione p̾bere. ꝑ uates &̃
conuenire atq arguere peccantes. palam minari
penas male agentibꝰ p̃mia recte uiuentibꝰ polliceri.

Expanded text:
nobis imputandum esse contendunt. Cur enim ea quae dicnobis imputandum esse contendunt. Cur enim ea quae dicturus sum, permiserunt accidere cultoribus suis, antequam eos declaratum Christi nomen offenderet, eorumque sacriauerint. Primo ipsos mores ne pessimos haberent, quare di eorum curare noluerunt? Deus enim uerus eos, a quibus non colebatur, merito neglexit; di autem illi, a quorum cultu se prohiberi homines ingratissimi conqueruntur, cultores suos ad bene uiuendum quare nullis legibus adiuuerunt? Utique dignum erat, ut, quo modo isti illorum sacra, ita illi istorum facta curarent. Sed respondetur, quod uoluntate propria quisque malus est. Quis hoc negauerit? Verum tamen pertinebat ad consultores deos uitae bonae praecepta non occultare populis cultoribus suis, sed clara praedicatione praebere, per uates etiam conuenire adque arguere peccantes, palam minari poenas male agentibus. praemia recte uiuentibus polliceri.
Abbreviated transcription (Latin):
glica doctrina aduersus falsos ⁊ fallaces eorum
dõs testificatione liberrima ꝑsonaret. M em̃to aũ
ex quoꝵ imꝑitia illud quoq ortum ẽ uulgale ꝓ¬
u̾bium. pluuia defit causa xp̃iani. Sunt namq
qui eorum studiis lib̾alibꝰ instituti. amant istoriã
qui facillime ista nouer̃. s ut nob̾cum in erudi¬
torum turbas infestissimas reddant. se nosse dissi¬
mulant. atq b apud uulgum confirmare nitun¬
tur. clades quibus ꝑcerta int̾ ualla locorum et
tempoꝵ genus humanum oportet affligi causa
accid̾e nominis xp̃iani. quod contra dos suos in¬
genti fama ⁊ p̃clarissima celebritate ꝑcuncta dif¬
fundit᷑. Re colant gͦ nob̾cum. aute qͣm xp̃s ueniss
in carne. añ qͣm eius nomen ea cui frustra inuident
gła ppłis innotesc̾e̾t. quibꝰ calamitatibꝰ res romane
defendant d̾os suos. si ꝓpt̾e̾a colunt᷑ ne ista mala
patiantur cultores coꝵ. quoꝵ si quid nẽ passi fuerit.

Expanded text:
gelica doctrina aduersus falsos et fallaces eorum gelica doctrina aduersus falsos et fallaces eorum deos testificatione liberrima personaret. CAPUT III. ex quorum imperitia illud quoque ortum est vulgare proverbium: Pluvia defit, causa Christiani. Sunt namque qui eorum studiis liberalibus instituti amant historiam, qua facillime ista noverunt: sed ut nobis ineruditorum turbas infestissimas reddant, se nosse dissimulant; atque hoc apud vulgus confirmare nituntur, clades quibus per certa intervalla locorum et temporum genus humanum oportet affligi, causa accidere nominis christiani, quod contra deos suos ingenti fama et praeclarissima celebritate per cuncta diffunditur. Recolant ergo nobiscum, antequam Christus venisset in carne, antequam ejus noae , deos suos, si propterea coluntur, ne ista mala patiantur cultores eorum, quorum si quid nunc passi fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. Deinde pauca dixei in eos qui cepĩanos adu̾sis¬
illis rebis affectos. ⁊ p̃cipue pudorem humiliataꝵ
tisima exagitant. cum sit nequissimi ⁊ in reueren¬
tissimi longe ab eis ipsis romanis degeñes. quorum
p̃elara multa laudantur.⁊ litt̾arum memoria cȩ¬
lebrantur. imino illorum gła uehement̾ aduersi.
Roma quippe partam uet̾mꝰ auctamq laboribꝰ fedio¬
rẽ stantem fecerant qͣm ruentẽ. qño qͥdem in ruina
eius lapides ⁊ ligna. in istorum aut̃ uita. omnia
non muroꝵ s moꝵ munim̃ta atq ornamenta ceci¬
der̃. cum funestioribꝰ corum corda cupiditatibꝰ qͣm
ignibus. tecta illius urb̃ ardent. Quibꝰ dictis. pͥmũ
t̾minaui librũ. Deĩ itaq dicere institui quȩ ma¬
la ciuitas illa ꝑpessa sit ab origine sua. siue apud
se ipsam. siue in ꝓuinciis sibi iam subditis. quȩ
omĩa xp̃iane religioni tͥbuerent. si iam tunc ȩuũ¬

Expanded text:
tiae. Deinde pauca dixtiae. Deinde pauca dixillis rebus adfectos et praecipue pudorem humiliataruate inpudentissima exagitant, cum sint nequissimi et inreuerentissimi, longe ab eis ipsis Romanis degeneres, quorum praeclara multa laudantur et litterarum memoria celebrantur, immo illorum gloriae uehementer aduersi. Romam quippe partam ueterum auctamque laboribus foediorem stantem fecerant quam ruentem, quando quidem in ruina eius lapides et ligna, in istorum autem uita omnia non murorum, sed morum munimenta adque ornamenta ceciderunt, cum funestioribus eorum corda cupiditatibus quam ignibus tecta illius urbis arderent. Quibus dictis primum terminaui librum. Deinceps itaque dicere institui, quae mala ciuitas illa perpessa sit ab origine sua siue aput se ipsam siue in prouinciis sibi iam subditis, quae omnia Christianae religioni tribuerent, si iam tunc euan
Abbreviated transcription (Latin):
loca barbari libera p̾buerunt. atq in multis fa¬
mulatum deditum xp̃o non solum uerum. s ꝯ̃ẽ
timore confictum sic honorauerunt. ut qd̾ in eis
belli uire fieri licuisset illieitum sibi eẽ udicarent
Inde incidit questio cur hȩc diuina bñfitia. ⁊ ad
impcos in gratosq peruen̾int ⁊ cur illa itidem
dura quę hostilit̾ facta sunt. pios cum impiis pa¬
rit̾ afflixerint. Quam questionẽ ꝑmulta diffusa.
in omnibꝰ enim cotidianis uł dĩ muneribꝰ. uł
hominum cdadibꝰ. quoꝵ ut̃q bene ac male uiuen¬
tibus ꝑmiatȩ atq in discrete sepe accidunt. solent
multos mouere. ut ꝓ suscepti oꝑis necessitate dis¬
soluerem. aliquantum in moratus sum maxue ad
consolandas scãs fiñas ⁊⁊ pie castas. inquibꝰ ab hoste ali¬
quid ꝑpetratum ẽ. qd̾ intulit uerecundiȩ dolorem.
⁊ si non abstulit pudicitiȩ firmitatem. ne peniteat
eas uiuere. quas non ẽ unde possit penitere nequi¬

Expanded text:
loca Barbari libera praebuerunt; atque in multis faloca Barbari libera praebuerunt; atque in multis famulatum deditum Christo non solum verum, sed etiam timore confictum sic honoraverunt, ut quod in eos belli jure fieri licuisset, illicitum sibi esse judicarent. Inde incidit quaestio, cur haec divina beneficia etiam ad impios ingratosque pervenerint; et cur illa itidem dura, quae hostiliter facta sunt, pios cum impiis pariter afflixerint. Quam quaestionem per multa diffusam in omnibus enim quotidianis vel Dei muneribus vel hominum cladibus, quorum utraque bene ac male viventibus permixte atque indiscrete saepe accidunt, solet multos movere ut pro suscepti operis necessitate dissolverem, aliquantum immoratus sum; maxime ad consolandas sanctas feminas et pie castas, in quibus ab hoste aliquid perpetratum est, quod intulit verecundiae dolorem, etsi non abstulit pudicitiae firmitatem; ne poeniteat eas vitae, quas non est unde possit poenitere nequi
Abbreviated transcription (Latin):
al mon possunnt intelligete qd deꝰ. ul tam aluir e sãt̃
d usitate intis. ut eciam si intellexerint non ob au¬
aoniii. res pondent ut septum ẽ ⁊iloquaurt᷑ iniqͥta¬
trm. a tq infatigabilit̾ uani sunt. Quorum dicta
conuaria si tociens uelimus refellere. quotiens ob¬
nira fionte statuerint non cogitare quid dieant.
sit inifinitum ⁊ erumnosũ ⁊ infructuosii uides.
uam obrem nec te ipsum fili mi marcelline. nec
seruit. tales mõꝵ scͥpturoꝵ uelim uidices qui re¬
ponsionẽ semꝑ desident cum his que leguntur au¬
dierint aliquid contradici. ne fiant similes earum
libro cum de ciuitate dĩ dicere instituissem. unde
ħ uniu̾sum opus illo adiuuante in manus sumptũ
ẽ. occurrit mͥ resistendum pͥmitus ẽȩ eis. qui hec
bella quibꝰ istȩ mundus cont̾itur. maximeq roma¬
ne urbis recentem a barbaris uastationem xp̃ianȩ
religioni tͥbuunt. qua ꝓhibent᷑ nefandis sacͥficiis
lorum eis quo fugerent religiosissima ⁊ amplissima

Expanded text:
l non possunt intellegere quod dicitur, uel tam duri sunt aduersitate mentis, ut, etiamsi intellexerint, non oboediant, respondent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem adque infatigabiliter uani sunt. Quorum dicta contraria si totiens uelimus refellere, quotiens obnixa fronte statuerint non cogitare quid dicant, sit infinitum et aerumnosum et infructuosum uides. Quam ob rem, nec te ipsum, mi fili Marcelline, nec seruit, tales meorum scriptorum uelim iudices, qui responsionem semper desiderent. cum his quae leguntur audierint aliquid contradici, ne fiant similes earum libro, cum de ciuitate Dei dicere instituissem, unde hoc uniuersum opus illo adiuuante in manus sumtum est, occurrit mihi resistendum esse primitus eis, qui haec bella, quibus mundus iste conteritur, maximeque Romanae urbis recentem a barbaris uastationem Christianae religioni tribuunt, qua prohibentur nefandis sacrificiis lorum, eis, quo confugerent, religiosa et amplissima
Abbreviated transcription (Latin):
publicis ciuitas tota discebat. hȩc cõmissa numinibꝰ
place̾ cernebat⁊ ⁊ dõ nõ solum illis exhibenda. s sibi
ꝙ imitanda credebat. nõ illud nescio qui ulut bonũ
⁊ honestum. qd̾ tam paueis ⁊ tam occulte dicebat᷑ si
tam̃ dicebat᷑. ut magis ne innotesceret. qͣm ne non

Expanded text:
publicis civitas tota discebat: haec commissa numinibus publicis civitas tota discebat: haec commissa numinibus placere cernebat; et ideo non solum illis exhibenda, sed sibi quoque imitanda credebat: non illud nescio quid velut bonum et honestum, quod tam paucis et tam occulte dicebatur si tamen dicebatur, ut magis ne innotesceret, quam ne non
Abbreviated transcription (Latin):
crudelissima immanitate nocituri homines ꝓpt̾ qͦs
placabant᷑ ꝙͣ nocebant ipsi cum uiciositate fedissima
placarent᷑. qño quidẽ ut au̾teret᷑ qd̾ metuebat᷑ ab hoste
incorporibꝰ. eo mͦ dii conciliabant᷑ quo uirtus debella¬
retur inmentibꝰ. qui non oppon̾ent᷑ defensores oppug¬
natoribꝰ męniĩ. nisi pͥus fierent expugnatores moꝵ
bonoꝵ: hanc talium numinũ placcationẽ impuriᷤᷤ¬
simam. petulantissimã. inpudentissimã. nequsssima.
inmundissimã. cuius auctores laudanda romanae uir¬
tutis indoles honore pͥuauit. tribu amouit. ac notauit
turpes. fecit infames. hãc inqͣm pudendã uereq reli¬
gioni aduersandam ⁊ detestandam talium numinũ
placationẽ. has fabulas in dõs illecebrosas atq c̾mino¬
sas. ħ ignominiosa dõrum facta uł sceleratȩ turpit̾a
cõmissa. uł scełatus turpiusq conficta. ocłis ⁊ auribꝰ

Expanded text:
crudelissima immanitate nocituri homines, propter quos crudelissima immanitate nocituri homines, propter quos placabantur, quam nocebant ipsi, cum vitiositate foedissima placarentur: quandoquidem ut averteretur quod metuebatur ab hoste in corporibus, eo modo dii conciliabantur, quo virtus debellaretur in mentibus; qui non opponerentur defensores oppugnatoribus moenium, nisi prius fierent expugnatores morum bonorum. Hanc talium numinum placationem petulantissimam, impurissimam, impudentissimam, nequissimam, immundissimam, cujus actores laudanda Romanae virtutis indoles honore privavit, tribu movit, agnovit turpes, fecit infames; hanc, inquam, pudendam, veraeque religioni aversandam et detestandam talium numinum placationem, has fabulas in deos illecebrosas atque criminosas, haec ignominiosa deorum facta vel scelerate tupiterque commissa, vel sceleratius turpiusque conficta, oculis et auribus
Abbreviated transcription (Latin):
occłto instinctu nequissimas agitans mñtes. ⁊ instat
faciendis adult̾iis .⁊ pascit᷑ pactis. nisi qui oe sacͥs talibꝰ
oblectatur: Constituens in templis simulacͣ demonũ
am̃as in ludis simulac̾ uicioꝵ susurrans inocculto u̾ba
iusticiȩ ad decipiendos & paucos bonos. frequentas
in aꝑto ĩuitam̃ta nequitię ad possidendos innumera¬
futurꝰ clamabat in auribꝰ ciuitatis int̾ cęt̾a sui magi¬
stratꝰ officia sibi floram matrẽ ludoꝵ celebritate pla¬
candam. qui ludi tanto deuociꝰ. quanto turpius ce¬
lebrari solent. Dic̃ alio loco iã consul inextremis ꝑicłi
ciuitatis: iludos ꝑdecẽ dies factos. neq rem ullam
quȩ ad placandos dõs ꝑtin̾et p̃t̾ missã quasi ñ satierat
tales dõs irritare temꝑantia. qͣm plac̾e luxcuria. ⁊
eos honestate ꝙ̾ ad inimicitias ꝓuocare. qͣm tanta
deformitate linire. Neq enĩ grauis fuerãt qͣm lib

Expanded text:
occulto instinctu nequissimas agitans mentes, et instat occulto instinctu nequissimas agitans mentes, et instat faciendis adulteriis, et pascitur factis, nisi qui etiam sacris talibus oblectatur, constituens in templis simulacra daemonum, amans in ludis simulacra vitiorum; susurrans in occulto verba justitiae ad decipiendos etiam paucos bonos, frequentans in aperto invitamenta nequitiae ad possidendos innumerafuturus, clamabat in auribus civitatis, inter caetera sui magistratus officia sibi Floram matrem ludorum celebritate placandam: qui ludi tanto devotius, quanto turpius celebrari solent. Dicit alio loco jam consul in extremis periculis civitatis, et ludos per decem dies factos, neque rem ullam quae ad placandos deos pertineret, praetermissam: quasi non satius erat tales deos irritare temperantia, quam placare luxuria; et eos honestate etiam ad inimicitias provocare, quam tanta deformitate lenire. Neque enim gravius fuerant quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
illinc uirginẽ deã illã supplicit̾ adorari. ante illã
turpia cȩlebrari. Nõ ibi pudibundos mios nullã
uerecundiorẽ scenicam uidimꝰ cuncta obscenitatis
implebant᷑ officia. Sciebat᷑ uiginali numini quid
plac̾et.⁊ exhibebat᷑ qd̾ de templo domũ matrona
doctior reportaret. Non nulle pudentiores au̾tebat
faciem ab inpuris motibꝰ scenicoꝵ. ⁊ artem fiagieni
furtua intencione discebant. homituibꝰ namq u̾e¬
cundabant᷑ ne aud̾ent in pudicos gestꝰ ore libo cer¬
nere. s multo minus audebant sacra eiꝰ qͣm uen̾a¬
bant᷑ casto corde dampnare. Hoc tñ palã discendũ
p̃bebat᷑ intemplo. ad qd̾ ꝑpetͣndũ saltem secretum
querebat᷑ indomo. Mirum ẽ nimiũ si ullus ibi erat
pudor mortalium. qd humana flagicia ñ lib̾e homineᷤ
cõmitt̾ent. quȩ apud dõs ȩtiam religiosȩ disc̾e̾nt. ira¬
tos habituri nisi ȩtiã exhib̾e curarent. Quis enĩ aliꝰ sps

Expanded text:
illinc uirginem deam: illam suppliciter adorari, ante illam illinc uirginem deam: illam suppliciter adorari, ante illam turpia celebrari; non ibi pudibundos mimos, nullam uerecundiorem scaenicam uidimus; cuncta obscenitatis inplebantur officia. Sciebatur uirginali numini quid placeret, et exhibebatur quod de templo domum matrona doctior reportaret. Nonnullae pudentiores auertebant faciem ab inpuris motibus scaenicorum et artem flagitii furtiua intentione discebant. Hominibus namque uerecundabantur, ne auderent inpudicos gestus ore libero cernere; sed multo minus audebant sacra eius, quam uenerabantur. casto corde damnare. Hoc tamen palam discendum praebebatur iquaerebatur in domo: mirante nimium si ullus ibi erat pudore mortalium, quod humana flagitia non libere homines committerent, quae apud deos etiam religiose discerent, iratos habituri, nisi etiam exhibere curarent. Quis enim alius spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
inangłos lucis. nõ implet negotiũ deceptionis. ẜoris
itaq ppłis celeberrimo strepitu impiecas inpura cir¬
cumsonat. ⁊ uitus paucis castitas simulata uix sonat.
Prebent᷑ ꝓpatula pudendis. ⁊ secreta laudandis. Decꝰ latet.¬
⁊ dedecus patet. Qd̃ maluĩ geritur omnes conuocat
spectatores qd̾ bonum dicitur uix aliquos inuenit
auditores. tanqͣm honesta erubescenda sunt:⁊ in ho
nesta głianda. S ubi ħ nisi indemonũ templis:
Ubi nisi in fallatiȩ diuersoriis : Illud enĩ fit ut honestio¬
res qui pauci sunt capiant᷑. hoc aut̃ ne plures quis̃
turpissimi corrigant᷑. Ubi ⁊ qño sacrati cęlestis audie¬
bant. castitatis p̾cepta nescimus. ante ipsum tamen
delubrũ ubi simulacrũ illud locatũ ꝯspitiebamꝰ.
uniu̾si undiq confluentes. ⁊ ubi quisq poterat stã¬
tes ludos qui agebant᷑ intentissimi spectabamus.
uituentes alt̾nante ospectu hĩc meretͥciã pompam.

Expanded text:
in angelos lucis , non implet negotium deceptionis. Foris in angelos lucis , non implet negotium deceptionis. Foris itaque populis celeberrimo strepitu impietas impura circumsonat, et intus paucis castitas simulata vix sonat: praebentur propatula pudendis, et secreta laudandis: decus latet, et dedecus patet: quod malum geritur, omnes convocat spectatores; quod bonum dicitur, vix aliquos invenit auditores: tanquam honesta erubescenda sint, nesta glorianda. Sed ubi hoc nisi in daemonum templis? ubi nisi in fallaciae deuersoriis? Illud enim fit, ut honestiores, qui pauci sunt, capiantur; hoc autem, ne plures, qui sunt turpissimi, corrigantur. Ubi et quando sacrati Caelestis audiebant castitatis praecepta, nescimus; ante ipsum tamen delubrum, ubi simulacrum illud locatum conspiciebamus, uniuersi undique confluentes et ubi quisque poterat stantes ludos qui agebantur intentissimi spectabamus, intuentes alternante conspectu hinc meretriciam pompam,
Abbreviated transcription (Latin):
ta clauerint. atq ad omniũ ocłos ut unitanda p̃pon̾en¬
tur expectanda ꝓcesserint. quid ẽ qd̃ idem ipsi demone ᷤᷤ
qui se huius cemodi uoluptatibꝰ inmundos ẽẽ sp̃s confi¬
tentur. qui sus flagiciis ⁊ facinoribꝰ. siuie indicatis siue
simulatis. eoꝵq sibi cȩlebratione petita ab inpudentiᷤᷤ¬
simis. extorta a pudentibꝰ auctores se uitȩ scęleste in¬
mundeq testantur. ꝑhibent᷑ tam̃ in aditis suis secretiꝰq
penetralibꝰ dare q̃dam bona p̃cepta demoribꝰ qͥbdam
ułut ȩlectis sacratis suis. Qd̃ si ita ẽ. ħ ipso callidior ad¬
uertenda ẽ ⁊ coniuncenda malitia spũum noxiorum.
Tanta enĩ ius ẽ ꝓbitatis ⁊ castitatis. ut om̃is uł pene
om̃is eius laude moueat᷑ humana natura. nec usq
adeo sit t᷑pitudine uiciosa. ut totũ amittat sensum
honestatis. Prom̃ malignitas demonũ nisi alicubi se
quẽadm̃dũ scͥptum in nr̃is littĩs nouimus transsiguret

Expanded text:
ta claruerint adque ad omnium oculos ut imitanda proponerentur, spectanda processerint: quid est, quod idem ipsi daemones, qui se huiusce modi uoluptatibus inmundos esse spiritus confitentur, qui suis flagitiis et facinoribus, siue indicatis siue simulatis, eorumque sibi celebratione petita ab inpudentibus, extorta a pudentibus auctores se uitae scelestae inmundaeque testantur, perhibentur tamen in adytis suis secretisque penetralibus dare quaedam bona praecepta de moribus quibusdam uelut electis sacratis suis? Quod si ita est, hoc ipso callidior aduertenda est et conuincenda malitia spTanta enim vis est probitatis et castitatis, ut omnis vel pene omnis ejus laude moveatur humana natura, nec usque adeo sit turpitudine vitiosa, ut totum amittat sensum honestatis. Proinde malignitas daemonum, nisi alicubi se, quemadmodum scriptum in nostris Litteris novimus, transfiguret