comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem erat xp̃s. uirgam qua ꝑcussa est petra crucem xp̃i Mosen autem & aaron uiros scõs
qui pcus serunt. Cruci figentes dñm principes sacerdotum edegis doctores idest phariseos intel¬
leguntiłt si udhuec petra quãuis salubria plebi potula suggerens p&ratamen patuiali male
dorsoririss inherens ineffibilia xp̃i munera signat: Vel lapis ille apitrarha chnimiteso
iniuuentute mrstica unctione dedicatus xp̃i usq ad mortem Nomine sacro scõ pracclarus.
fituta xp̃i incune gesta posst figurando p̃dicert Norandumq adtentius. quianet ipsi semptura
uncta quȩ iexemplũ assumit probuit: Neq enim putandũ est mirsorũ. quaittdiemonica nondubitat᷑
astem priedicisse uir sapiens cumait Quis medebitur in cintitori aerpent ꝓcusso : cuius dict sensus

Expanded text:
autem erat Christus; virgam qua percussa est petra, crucem Christi, Moysen autem et Aaron viros sanctos, autem erat Christus; virgam qua percussa est petra, crucem Christi, Moysen autem et Aaron viros sanctos, qui percusserunt, crucifigentes Dominum, principes sacerdotum et legis doctores, id est, Pharisaeos intelligunt. Et si haec petra quamvis salubria plebi pocula suggerens, petra tamen naturali mole dorso ruris inhaerens, ineffabilia Christi munera signat, vel lapis ille patriarcha chrismate juventute mystica unctione dedicata sunt Christi, usque ad mortem nomine sacrosancto praeclarus, futura Christi in carne gesta possit figurando praedicere? Notandumque attentius, quia nec ipsa Scriptura cuncta quae in exemplum assumit probat. Neque enim putandum est Marsorum, quae daemonica non dubitatur, artem praedicasse vir sapiens, cum ait: Quis medebitur incantatoria serpente percusso? Cujus dicti sensus
Abbreviated transcription (Latin):
in differenter assumant. Alioquin nũ quai nigro atramento sedlucido semꝑ auro uelquali¬
b& alia decorispecie scribi oporter&. qñ mds lux est: et tenebrae in eo non sunt ullac. peinordi¬
nate. nigredo. candorem significar&. Deniq beatus papegorius eiusdem saulis nonsolum
unctionem ad xp̃i regnũ. Sedetipsameius quae propeccato euenit mortem. ad innoxiam xp̃imor¬
temallegorice significandam : Non dubitauit trans ferre. Lege expositionem eius iniob. ubidrx̃
Pereat dies inquanatussum. Item in iechonia rege qui prosuo scelere dampnindus deuidea
ttins migritur ad huldeos. dñm intellegit deiudeis Noncredentibus adgentes saluandas transla¬
tum : Salomonis quãuis postmodum grauissi me peccantis sapientiam dicta ulacta. omnis
achxp̃i laudes figurandas eccdesia refest: Nec pauci ecdesiş tractatores. Diente a postolo petra

Expanded text:
indifferenter assumant. Alioquin nunquam nigro atramento, sed lucido semper auro, vel qualiindifferenter assumant. Alioquin nunquam nigro atramento, sed lucido semper auro, vel qualibet alia decora specie scribi oporteret; quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Non inordinate nigredo candorem significat. Denique beatus papa Gregorius ejusdem Saulis non solum unctionem ad Christi regnum, sed et ipsam ejus quae pro peccato evenit mortem, ad innoxiam Christi mortem allegorice significandam, non dubitavit transferre. Lege enim expositionem ejus in Job, ubi dixit, Pereat dies in qua natus sum. Item in Jechonia rege, qui pro suo scelere damnandus, de Judaea transmigrat ad Chaldaeos, Dominum intelligit de Judaeis non credentibus ad gentes salvandas translatum. Salomonis, quamvis postmodum gravissime peccantis, sapientia dicta vel acta omnia ad Christi laudes figurandas Ecclesia refert. Nec pauci Ecclesiae tractatores, dicente Apostolo: Petra
Abbreviated transcription (Latin):
quod supra ubi ius regis promulgatur. suꝑbeius pracsumptio adsȩdindam populi petentis. ꝑti¬
naciam priedicatur. hic uero ꝑlegem regni dictam. scriptam. et memoriȩ causa corimdño repositã
qualis rector bonus quamq equalis anuimo ad subditos cẽdebeat : iuxta deutero nomii iussa dedarat᷑
ETDIMISIT SAMIUHELOMNEM POPULUM. SINGULOS INDOMUMSUAM¬
imittit & hodie doctor finito sermone. Dimitat et pagella finita lectione omnes auditores
singulos in conscientiam suã : ut quae audierant meditando retractent & operando meditata ꝑ¬
ficiant: Quod siquem mou& quare reprobi regis acta suꝑ xp̃o qui est rexregum ꝑ allegoriam
interpraetari pricsumpserim: sciat hocẽẽ consu&udinis expositorum. immorationis scriptura¬
rum ut uel demalo bonam uel debono homine malam allegoriae formã ubi sicordo poposcerit

Expanded text:
quod supra, ubi jus regis promulgatur, superba ejus praesumptio ad sedandum populi petentis pertiquod supra, ubi jus regis promulgatur, superba ejus praesumptio ad sedandum populi petentis pertinaciam praedicitur. Hic vero per legem regni dictam, scriptam, et memoriae causa coram Domino repositam, qualis rector bonus, qualisque animo ad subditos esse debeat, juxta Deuteronomii jussa declaratur. Et dimisit Samuel omnem populum, etc. Dimittit et hodie doctor finito sermone, dimittit et pagella finita lectione omnes auditores singulos in conscientiam suam; ut quae audierant, meditando retractent, et operando meditata perficiant. Quod si quem movet, quare reprobi regis acta super Christo, qui est rex regum, per allegoriam interpretari praesumpserim; sciat hoc esse consuetudinis expositorum, imo rationis Scripturarum, ut vel de malo bona, vel de bono homine malam allegoriae formam, ubi sic ordo poposcerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quis enim similiseritdõ int̃filiosdĩ: quoddomũ habuit ingabaath idest in colle siue sublimi.
ipsaẽ enĩ ciuitas in monte posita dequa scriptum est. Ethomo factus est in ea: & ipse fundauit eã
altissimus. Quod abiit cumeo pars exercitus quorum tetigerat ds̃corda: quod filii belial
idest diaboli siue pestilentie quieum despexere nuncupantur. Quod ille dissimulabuat se
conttaria loquentes audire: aitenim. Ego non quaero gloriamimcam. estquiquerat &iudic&
LOCUTUS EST AUTEM SAMUNEL ADPOSULU LE GEM AECNI EESCRIPSITINLIDAO¬
IΛΙΡΟSVIT CORΛMDNO Locutus est iohunnes baptista. locuiti proph&e ceteri ad populũ
legem regni caelestis: Quod ꝑxp̃mdatur & scripserunt in suo singuli libro. & reposuerunt inter
sacras scripturas: inquibus solis. semꝑ diuina uoluntas inuenitu. Sane iuxta litteram dicendũ.

Expanded text:
quis enim similis erit Deo inter filios Dei? Quod domum habuit Gabaath, id est, in colle, sive sublime; quis enim similis erit Deo inter filios Dei? Quod domum habuit Gabaath, id est, in colle, sive sublime; ipsa est enim civitas in monte posita, de qua scriptum est: Et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Quod abiit cum ea pars exercitus, quorum tetigerat Deus corda. Quod filii Belial, id est, diaboli, sive pestilentiae, qui eum despexere, nuncupantur. Quod ille dissimulabat se contraria loquentes audire; ait enim: Et non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet . Locutus est autem Samuel ad populum legem regni, etc. Locutus est Joannes Baptista, locuti sunt prophetae caeteri ad populum legem regni coelestis, quod per Christum datur; et scripserunt in suo singuli libro, et reposuerunt inter sacras Scripturas, in quibus solis semper divina voluntas invenitur. Sane juxta litteram dicendum,
Abbreviated transcription (Latin):
A nimmea sicutterra sine aquatibi. Etdeillo alibi. Et descendit sicut pluuia inuellus. Quod
saul idest p&itio uel exp&itus appellatur. quianimirum semꝑ abeo regnicelestis est p&endus.
&omni intentione quaerendus introitus. Quod filiu sest cis idest duri. uel quiads̃ paternẽ
homo ut mutetur. Nec filius hominis ut agat penitentiam. uelquia populus fidelium eius.
in quo semꝑ dilectione generatur. fostis int̃̾aduersa proclamat. Ideo posui faciẽmeã ut petram
durissimã & scio qñm non confundar. Quod in regẽ unguendus. absconditus est domi. uel qui acũ
cũ uenturi eent ut raperenteũ & constituerent sibi regem fugit. uel quia intusse quaeri debere. intus
inueniri posse. intus eẽ quaedoc&. intus quoducit ostendit: Quod altior fuit uniuerso populo

Expanded text:
Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Et de illo alibi: Et descendit sicut pluvia in vellus . Quod Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Et de illo alibi: Et descendit sicut pluvia in vellus . Quod Saul, id est, petitio vel expetitus appellatur; quia nimirum semper ab eo regni coelestis est appetendus, et omni intentione quaerendus introitus. Quod filius est Cis, id est, duri, vel quia Deus Pater non est Pater homo ut mutetur, nec Filius hominis ut agat poenitentiam; vel quia populus fidelium ejus, in qua semper dilectione generatur, fortis inter adversa proclamat: Ideo posui faciem meam ut petram durissimam, et scio quoniam non confundar . Quod in regem ungendus absconditus est domi; vel quia cum venturi essent, ut raperent eum, et constituerent sibi regem, fugit; vel quia intus se quaeri debere, intus inveniri posse, intus esse quae docet, intus qua ducit ostendit. Quod altior fuit universo populo;
Abbreviated transcription (Latin):
rum proteruiam & humilitatem dñi ac fideliũeius designat Ineo siquidem quod proiettodño qui
de aegypto istihel eduxit. quide minu a cgyptiorũ eruit. quid eomniũ regum quiblus saluauit
deuniuersis malis rex constituitur : contumicem sibi que prodõ regnure malentem uel srnagogae
uel ec desiae plebem demonstrat: Etenim & hodie non pauci neglectis xp̃iimperiis qui se detene¬
bris erroris ad fidem uocando eduxit. quidepotestate tenebrarũ buptizando eruit quid eomniũ
malorum incursu ꝓtegendo semꝑ & castigando siluauit. malunt suis improbi seruire corruptelis
Dñm uero saluatorem. idem saul indicat. in coquod de tribu beniamin idest fili dexterie descend
quicaritas et fidesillius in cissolum qui addexteram regni pastem ꝑtinent ꝑfecte generatur.
Quod decognatione mari id est pluuiȩ genus ducit. illius uidelic& quaeait: Audiat terra uerb
orismei. Expectetur sicut pluuia eloquiũmeũ: Vnde &ei ardens regniillius appecitor aiebat

Expanded text:
rum proterviam et humilitatem Domini ac fidelium ejus designat. In eo siquidem quod projecto Domino, qui de Aegypto Israel eduxit, qui de manu Aegyptiorum eruit, qui omnium regum, qui solus salvabit de universis malis, rex constituitur, contumacem, sibique pro Deo regnare malentem, vel Synagogae vel Ecclesiae plebem demonstrat. Etenim hodie non pauci, neglectis Christi imperiis, qui se de tenebris erroris ad fidem vocando eduxit, qui de potestate tenebrarum baptizando eruit, qui de omnium malorum in cursu protegendo semper castigando salvavit, malunt suis improbis servire corruptelis. Dominum vero Salvatorem idem Saul indicat, in eo quod de tribu Benjamin, id est, filii dexterae descendit, quia charitas et fides illius in eis solum qui ad dexteram regni partem pertinent, perfecte generatur. Quod de cognatione Metri, id est, pluviae genus ducit, illius videlicet quae ait: Audiat terra verba oris mei. Exspectetur sicut pluvia eloquium meum. Unde et ardens regni illius appetitor aiebat:
Abbreviated transcription (Latin):
exbeniamin tribu descendit. qui nouissimus apłorum cum sit p̃lus omnibus inp̃dicando labo¬
rauit insinu&. CuMq uEUISSEI. HELI SEDEBAT SUPERSELLA CONTRAUIA
spectans. erat enim coreius pauens proarcadñi. Eumdoctor noui testamenti scissolitterie in¬
dumento apparuiss&: iniudea. Sacerdotiũ u&us ad huc quãuis lumine amisso sedelut suꝑcathedr̃ã
morsi. Sed contra xp̃m quiest uia. uerita setunita: Timebat enum quod euenit. Neforte se repbato.
xp̃i ad gentes gratia transiret. UIR AUTIM ILLE POST QUAM INORIESUSEST. NVNTIAVIT
urbi & ululu lauit omnis ciuitas. Euangelizauit doctor. & penituit auditor. Audito
quippe scelere quod in saluatoris nece cõmiserant. conpuncti sunt corde iudȩi. & dixerunt
ad petrũ & adreliquos apłos. Quid faciemus uiri fr̃s: Etaudiuit hELI SOVITU

Expanded text:
et Benjamin de tribu descendit, qui, novissimus apostolorum cum sit, plus omnibus in praedicando laboet Benjamin de tribu descendit, qui, novissimus apostolorum cum sit, plus omnibus in praedicando labout. Cumque ille venisset, Heli sedebat super sellam contra viam spectans. Erat enim cor ejus pavens pro arca Dei. dumento, apparuisset in Judaea, sacerdotium vetus adhuc, quamvis lumine amisso, sedebat super cathedram Moysi; sed contra Christum, qui est via, veritas et vita. Timebat enim, quod evenit, ne forte se reprobato, Christi ad gentes gratia transiret. Vir autem ille, postquam ingressus est, nuntiavit urbi, etc. Evangelizavit doctor, et poenituit auditor. Audito quippe scelere, quod in Salvatoris nece commiserant, compuncti sunt corde Judaei, et dixerunt ad Petrum et ad reliquos apostolos: Quid faciemus, viri
Abbreviated transcription (Latin):
tibus obꝑfidiam iudieis remansit: Audiens cib apłis Saluamini a generatione ista pr̃aua: uenit
aderudiendos eos qui euacuati axp̃o adhuc in lege gloriabantur. & quasi tabernaculũd̃ i insilo
absq testamenti arca seruabant. Vt quae facilius audientes ad penitentiam prouocar&. Scisso
pronsus uetusti operis habiti. &tota suae priscȩ fiducia fortitudinis pronihili dispecta. luctuo¬
sus apparuit. Quibene debeniamin id est filio dexterae genus duxisse ꝑhib&ur. quianimirũ
ecclesia ad comparationem synagogae. quia suꝑna hierusalem uidelic& maternr̃a ad conlationẽ
p̃sentis. quasidextera ad leuam p̃min&. Uir igitur iste beniamineus uel populũ ecclesiȩ primi¬
tiuae. uel aliquem illius aeuidoctorem filium scilic& dextrae fidei. uelceste apłm paulũ qui&

Expanded text:
tibus ob perfidiam Judaeis remansit, audiens ab apostolis: Salvamini a generatione ista prava , venit tibus ob perfidiam Judaeis remansit, audiens ab apostolis: Salvamini a generatione ista prava , venit ad erudiendos eos qui, evacuati a Christo, adhuc in lege gloriabantur, et quasi tabernaculum Domini in Silo absque testamenti arca servabant; utque facilius audientes ad poenitentiam provocaret, scisso prorsus omni vetusto habitu, et tota suae priscae fiducia fortitudinis pro nihilo despecta, luctuosus apparuit. Qui bene de Benjamin, id est filio dexterae, genus duxisse perhibetur, quia nimirum Ecclesia, ad comparationem Synagogae, quia superna Jerusalem, videlicet mater nostra, ad collationem praesentis, quasi dextera ad laevam praeminet. Vir igitur iste Benjamineus vel populum Ecclesiae primitivae, vel ad aliquem illius aevi doctorem, filium scilicet dexterae fidei, vel certe apostolum Paulum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rectores corum sp̃s in mundi contraeredentes in xp̃m : a quibus uel a peste sacuientibus uel oc¬
culte suadentibus. uel exempla prauitatis ingerentibus. alii uel negitione uel mastrrio
caesi. alii ad de fendenda instantius siuie firme fider sunt tabernacula repulsi
PIDITUM. Plures ueniente arca quam antea ceciderunt. quia si non uenissem inquit &lo¬
cutus eis fuissem. peccatũ non haberent. Nunc autem excusationem non habent depeccato suo.
Possumus autem iuxta mysticam Numeri int̾pretationem dicere. quia quattuor milia uirorũ
ante aduentum arcę ꝑdiderit israhel: Ineis quiante incarnationem dominicȩ tempus minus
peditum maiori plaga perierint. qui scẽtrinitatis mysteriũ exeuangelio cum promissione
denarii celestis accipere rennuebant. ETARCADI CAPTAEST. DUO QUOS FILIIHELI
eius. ordoquoq sacerdotii qui se nonrecte gesserat dño est iudicante translatus

Expanded text:
rectores corum, spiritus immundi, contra credentes in Christum; a quibus vel aperte saevientibus, vel ocrectores corum, spiritus immundi, contra credentes in Christum; a quibus vel aperte saevientibus, vel occulte suadentibus, vel exempla pravitatis ingerentibus, alii vel negatione vel martyrio, caesi, alii ad deserenda instantius suae firmae fidei sunt tabernacula repulsi. etc. Plures veniente arca quam antea ceciderunt: Quia si non venissem, inquit, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Possumus autem, juxta mysticam numeri interpretationem, dicere quia quatuor millia virorum ante adventum arcae perdiderit Israel, in eis qui ante Incarnationis dominicae tempus minus peditum majori plaga perierint qui sanctae Trinitatis mysterium ex Evangelio, cum promissione denarii coelestis, accipere renuebant. Et arca Dei capta est, etc. Et ejus. Ordo quoque sacerdotii, qui se non recte gesserat, Domino judicante, translatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis esse debeant uoce liberlq. Cũq: UENISSETANCAFOSDERIS DUIINCAS¬
est omnis israhel. et p̃dicante alii ad credendũ alii ad contradicendũ. et terrena prius conscientia
cueli laudes insonuit. ETAUDIERUNT PHILISTIIM UOCEM CLAMORIS
Et adgentilium usq cognationem fama dominice p̃dicationis eluxit: TII NUERUNTQ
cognoscentes ueridĩ aduentũ inmundo admunienda suorum spiritalia castra fidelium &
multorum falsorũq numinũ cultores simul &culturas ingemuerunt cẽ ꝑdendas. Seque inuicẽ
ꝑfidi ad debellandam fidei acueritatis aciem confostarunt. NONENIM FUΙTTΑΝTA
exultatio heri etnudus testus. Neq in lege neq ante legem tam promta fuere corda
Credentiũ ad cuncta procelestis regni desiderio uel patienda quaeterris horrent. uel sꝑnenda
qualibent. PUGNAUERUNT ERGOPUILISTUIMETCAESUS ESTISRAHEL IT FOGIT¬

Expanded text:
aedicationis esse debeant voce liberi. Cumque venisset arca foederis Domini in casaedicationis esse debeant voce liberi. Cumque venisset arca foederis Domini in casest omnis Israel, et praedicante alii ad credendum, alii ad contradicendum movebantur; et terrena prius conscientia coeli laudes insonuit. Et audierunt Philisthiim vocem clamoris. Et ad gentilium usque cognitionem fama dominicae praedicationis dixit. Timueruntque cognoscentes veri Dei adventum in mundo, ad munienda suorum spiritualia castra fidelium; et multorum falsorumque numinum cultores, simul et culturas ingemuerunt esse perdendas, seque invicem perfidi ad debellandam fidei ac veritatis aciem confortarunt. Non enim fuit tanta exsultatio heri et nudiustertius. Neque in lege, neque ante legem tam prompta fuere corda credentium ad cuncta pro coelestis regni desiderio, vel patienda quae terris horrent, vel spernenda quae libent. Pugnaverunt ergo Philisthiim, et caesus est Israel, et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnia excellentis quam legis occasione didicerant sibi adiutricem assumebant: Et po¬
tandum quod toto tempore: quaerendi et adferendi adse arcam. qui&a ifrahel castra mansere
Perueniente autem illo sunt abhoste turbata: quia populus idem. dominice incarnationis fidem
quam uenturam in hianter quaerebat: uenientem iam respuere & inquibusdam suis membris
&iam ꝑsequi. xodisse Nondubitabat. ERANTQ DUOFILII HELI CUARCA FOEDERIS DNIOENI¬
IT FINEES Et nomine &merito filii heli designant. quod populum xp̃o incarne non credere
&iam sacerdotum illius temporis nonparum culpa adiuuit. Ofni quippe discultiatus sicut & supra
dictum est: finces osmutũ int̃pretatur: quorum prior dissolutionem actuum. posterior &iam
docendi in estiam signat: cũ e contrario ꝑfectiquiq sacerdotes. & incessu boni operis ornati . & p̃¬

Expanded text:
super omnia excellentis, quam legis occasione didicerant, sibi adjutricem assumebant. Et nosuper omnia excellentis, quam legis occasione didicerant, sibi adjutricem assumebant. Et notandum quod tempore toto quaerendi et afferendi ad se arcam quieta Israel castra mansere; perveniente autem illa, sunt ab hoste turbata, quia populus idem dominicae Incarnationis fidem, quam venturam inhianter quaerebat, venientem jam respuere, et in quibusdam suis membris etiam persequi et odisse non dubitabat. Erantque duo filii Heli cum arca foederis Domini, etc. Et nomine et merito filii Heli designant quod populum Christo in carne non credere etiam sacerdotum illius temporis non parum culpa adjuvit. Ophni quippe, discalciatus, sicut et supra dictum est; Phinees, os mutum interpretatur. Quorum prior dissolutionem actuum, posterior etiam docendi inertiam signat, cum etiam perfecti quique sacerdotes, et incessu boni operis ornati, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
Dixeruxtq: maionesvxiu deisrahel: quanepencusit uosoñs ho¬
die coram philistum : a feramus adnos desilo aram foederis dñi. & ueniat in medionr̃i ut sil¬
u& nos demanu in imicorũ nr̃orũ. Consulerunt sibi proadipiscenda salutis uia doctiores
quique tum temporis inpopulo israhel. quaerendo uidelic& quare legem accipientes legc̃q
facere uolentes eam ꝑficere uel implere nequiuerint. Quare sint ꝑcussi ad ño coram philistum
Idest quare ꝑmittente dño. Neq eos suagratia iuuantedño concupierint legentes & diligen¬
tes legem quaedicit ponconcupisces Inoueneruntq tandem utile consiliũ. ut quaerentes
xp̃igratiam quacinlegis scriptura patribus est saepe promissa futura. solo eius iuuamine cunctis¬
hoc est arcam testamenti insilo intra uelum taber naculi positam reminisci. & ad promerendȩ
salutis auxilium apopulo deferri. Diximus supra quaratione silo legis teneat figuram

Expanded text:
dixeruntque maiores natu de Israhel quare percussit nos Dominus hodixeruntque maiores natu de Israhel quare percussit nos Dominus hodie coram Philisthim adferamus ad nos de Silo arcam foederis Domini et veniat in medium nostri ut salvet nos de manu inimicorum nostrorum misit erquique tum temporis in populo Israel, quaerendo, videlicet, quare legem accipientes, legemque facere volentes, eum perficere vel implere nequiverint, quare sint percussi a Domino coram Philisthiim, id est, quare, permittente Domino, neque eos sua gratia juvante, concupierint, legentes et diligentes legem, quae dicit: Non concupisces . Inveneruntque tandem utile consilium, ut quaerentes Christi gratiam, quae in legis Scriptura patribus est saepe promissa futura, gratiam quihoc est arcam testamenti in Silo intra velum tabernaculi positam reminisci, et ad promerendae salutis auxilium a populo deferri. Diximus supra qua ratione Silo legis typum teneat.
Abbreviated transcription (Latin):
tissimȩ fidei auxiliatricem adfer. Sed & sullam forte nequissimi adoram uelheresim
ꝑmiscendo ud alio quolib& genere fraudis at taminando subtraxerint: Nectibi suꝑnae
pi&atis auxilium defit. Quaeideo plerumq suos ad horam cadere ꝑmittit: ut cognita ppri
infirmitate cautiores post modũ inuistutibus ac ꝑfectionis ad premia scru& DeNiq arca
post modicum l&adomũ regreditur. tutęq urbis in arce bisdenis ꝑman& annis. quia per
penitentiam saepe recepta uistus animũ ardentius quã ante turbinẽ temptationis poterat
adimpl&. eumq usq ad consũmatũ ꝑfectȩ legis diuinae decalogum ac ꝑcapiendum ꝑp&uo
cad estis denarii gaudiũ comitatur: uerum his morali expositione p̃occunitis. redeamus
adordinem loctionis. et inantiquissimo litterae nemore. Noua spiritalis allegorice pomaquerim.¬

Expanded text:
tissimae fidei auxiliatricem offer. Sed si et illam forte nequissimi ad horam vel haeresim tissimae fidei auxiliatricem offer. Sed si et illam forte nequissimi ad horam vel haeresim permiscendo, vel alio quolibet genere fraudis attaminando, subtraxerint, nec tibi supernae pietatis auxilium deficiet, quae ideo plerumque suos ad horam cadere permittit, ut, cognita propria infirmitate, cautiores postmodum in virtutibus, ac perfectiores ad praemia servet. Denique arca post modicum laeta domum regreditur, tuteturque urbis in arce bis denis permanet annis, quia per poenitentiam saepe recepta virtus animum ardentius quam ante turbinem tentationis poterat adimplet, eumque usque ad consummatum perfectae legis divinae decalogum, ac percipiendum perpetuo coelestis denarii gaudium, comitatur. Verum his morali expositione praeoccupatis, redeamus ad ordinem lectionis, et in antiquissimo litterae nemore nova spiritualis allegoriae poma quaeram
Abbreviated transcription (Latin):
petrus. resiste dibolo & fugi&ate. Uerum quia sicut scriptum est: uarius cuentusestbelli
& nunc hunc. Nunc illum consumit gladius. si forte adtempuscecississe. et hostem uicisse
contigerit: Si etiam agros bonȩ tuae conuersationis fructiferos populasse et prudentiã
fortitudinem. iustitiam ac temperantiam. quas quasi p̃cellentissimas quattuor duces
cuncta uistutum turma subsequitur. Se striuisse iactauerit: nec sic tamen ipse castraopti¬
mi propositi quaeiuxta firmam petram metatus es deserere: Sed magis humilitatis et peni¬
tentiac remedio ꝑditos iuistutũ cuneos debes. noua. redintegrare malitia: Iuxta eũ quidix̃
Sisp̃s potestatem habentis ascenderit suꝑte locumtuũ nedimiseris. quia curatio cessare
facit peccata maxima Instante igitur ab aduersariis periculo cestaminis arcam feruen¬

Expanded text:
Jacobus: Resiste diabolo, et fugiet a te . Verum quia scriptum est: Varius eventus est belli, Jacobus: Resiste diabolo, et fugiet a te . Verum quia scriptum est: Varius eventus est belli, et nunc hunc, nunc illum consumit gladius , si forte ad tempus cessisse et hostem vicisse contigerit, si etiam agros bonae tuae conversationis fructiferos populasse, et prudentiam, fortitudinem, justitiam ac temperantiam, quasi praecellentissimas quatuor duces cuncta virtutum turma subsequitur, se stravisse jactaverit, nec si tamen ipse castra optimi propositi, quae juxta firmam petram metatus es, deserere, sed magis humilitatis et poenitentiae remedio perditos virtutum cuneos debes nova redintegrare militia; juxta eum qui dixit: Si spiritus potestatem habentes ascenderint super te, locum tuum ne dimiseris, quia curatio cessare faciet peccata maxima . Instante igitur ab adversariis periculo certaminis, arcam ferven
Abbreviated transcription (Latin):
Osto inter israhel &gentilium populos rerum uerborumq deuera religione conflictu.
& hoc prounius &ueridĩ cultu illis proidolorum defensatione cestantibus. defecit fideisrł
et procliuius ipse aderrorem gentiũ. quamgentes ad sequendam eius potuere conuesti
Cuius tamen portio ponminima c&eris lic& peccantibus ad defensanda uistutũ spiritaliũ¬
pmestibat castriredire. Neq haec it a allegorieȩ supanti quidĩ populi statu int̃precata putes
utnonetiam tibitropoloice conueniant. Nam &ipse quoties ex peditione spiritali sp̃sinmun¬
dos expugnare piteris. nontua uidelic& uistute fretus. sed in lapide confisus illo quidemonte
precisus sineminibus solus diabolo regna prosternere nouit: mox idem ueritatis inimici
Nouarum tibi astium furorem. ꝑsingula bonae operationis coepta opponunt: Caue autẽ
etergi mentis ferientibus peccando uestas hostibus. sed potius urxta quod ammon& apts

Expanded text:
Orto inter Israel et gentilium populos rerum verborumque de vera religione conflictu, et hoc pro unius et veri Dei cultu, illis pro idolorum defensatione certantibus, defecit fide Israel, et proclivius ipse ad errorem gentium, quam gentes ad sequendam fidem ejus potuere converti. Cujus tamen portio non minima, caeteris licet peccantibus, ad defensanda virtutum spiritualiuperstabat castra redire. Neque haec ita allegorice super antiqui Dei populi statu interpretata putes, ut non etiam tibi tropologice conveniant. Nam et ipse quoties expeditione spirituali spiritus immundos expugnare niteris, non tua videlicet virtute fretus, sed in lapide confisus illo qui de monte praecisus est sine manibus , solus diaboli regna prosternere novit, mox iidem veritatis inimici novarum tibi atrium furorem, per singula bonae operationis coepta opponunt. Cave autem ne terga mentis ferientibus peccando vertas hostibus, sed potius, juxta quod admonet apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
gloriae theoria. ad cõmunia huminitatis infirma solebant operando pariter & loquendo redire:
& pulchre grex proph&arum. deexcelso descendens & proph&ans. non post se genera musicorum.
Sed antesehabuisse describitur Illeenim doctor uere in excelso diuinae contemplationis se fuis se
demonstrat : quiad loquendum humilibus infirmisq condescendens. cuncta quaedicturus est praedi¬
cando consona uociminu. priemonstrat operando. Quomodo dedño scriptumest. Quae fecit ih̃s
statim mutatus inuirum. It dñs noster post pate facta dese proph&arum priesigia. manifestatio
quo plenus erat spũ gratue proph& andi hocest futura gaudia priedicandi. & ipse ministerium
suscepit. Necmora proficiente credentium animo deproph&aẽ mutatus in xp̃m. Nonquidem ẽe
incipiendo quod nonerat. sed apparendo quoderat. ET DESCENDENS ANTEME INGALGALA¬

Expanded text:
gloriae ad communia humanitatis infirma solebant operando pariter et loquendo redire. gloriae ad communia humanitatis infirma solebant operando pariter et loquendo redire. Et pulchre grex prophetarum de excelso descendens et prophetans, non post se genera musicorum, sed ante se habuisse describitur. Ille enim doctor vere in excelso divinae contemplationis se fuisse demonstratur, qui ad loquendum humilibus infirmisque condescendens, cuncta quae dicturus est praedicando, consona voci manu praemonstrat operando, quomodo de Domino scriptum est: Quae coepit Jesus mque est statim mutatus in virum. Et Dominus noster post patefacta de se prophetarum praesagia, manifeste quo plenus erat spiritus gratiae prophetandi, hoc est futura gaudia praedicandi, et ipse ministerium suscepit; nec mora proficiente credentium animo, de propheta est mutatus in Christum, non quidem esse incipiendo quod non erat, sed apparendo quod erat. Et descendens ante me in Galgala
Abbreviated transcription (Latin):
uidenda sperimus in scripturis anugogica id est sursum latiua mentis intentione complectimur
POSTTIEE UENIES INCOLLEMDNE VBIEST STATIO PHILISTINONŨ ETCṼ INCRESSVS FUEAIS¬
ibi urbem ohuiam habebis gregem proph&arum descendentiũ deexcelso & antecos psalteriũ
& trmpinũ & tibiam &crtharam : ipsosq proph&antes &insili&inte sp̃sdñi & proph& abiscũcis
& mutaberis in uirum alium. Collemdñĩ gabutha ciuitatem quacinter praetatur collis ip¬
tellege. Ueniens ergodñs usq ad ccłsitudinem diuine suac maiestatis exponendam mortalibus.
quam sibi in mundi sp̃s procaciter usurpabunt consostem adiutorem & testem suae praedicationis
gregem proph&arum accepit: iuxta quod &ipse uno exeis isuia lecto ꝑdocuit. Quinimirũ prophe¬
ticuita. & uerbo quasi orgino quod tangebunt & carmine quod dicebant consoni. deocculta sum me

Expanded text:
vivenda speramus, in Scriptura anagogica, id est sursum latura mentis intentione complectimur. vivenda speramus, in Scriptura anagogica, id est sursum latura mentis intentione complectimur. Post haec venies in collem Domini, ubi est statio Philisthinorum, etc. Collem ibi urbem, obvium habebis gregem prophetarum descendentium de excelso, et ante eos psalterium et tympanum, et tibiam, et citharam, ipsosque prophetantes. Et insiliet in te Spiritus Philisthinorum, etc. Collem Domini Gabatha civitatem, quae interpretatur collis, intellige. Veniens ergo Dominus usque ad celsitudinem divinae suae majestatis exponendam mortalibus, quam sibi immundi spiritus procaciter usurpabant, consortem adjutorem et testem suae praedicationis gregem prophetarum accepit; juxta quod et ipse, uno ex eis Esaia lecto, perdocuit ; qui nimirum prophetae vita et verbo quasi organo quod tangebant, et carmine quod dicebant, consoni, de occulta summae
Abbreviated transcription (Latin):
operatione promeritis a peruit sensum ut intellegerent scripturas Cuini fallor trium panũ inter¬
pr&ationi pulcherrima ratione concinit. quod & ineuangelio p&itor in probus instante inopiȩ pie¬
cessitate tres acque punes ab amico fideli quaierit & accipit: Et in leuitico offerendi ad sicrificium
punes trimodo iubentur cocturae genere prepurari. indibano uidelic& in sastagine & ingraticula
ogͥtiticula Numq assatis panibus alimur. cumca quȩ iuxta litteram a pestt & sinc aliqua obte¬
tione dicta uel acta sunt ad tutandam animȩ salutem ꝑcipimus. Insastagine asitem fri&i sbte
quando littere suꝑficiem sepe uersindo ac retractando quid in hac xp̃i misteriis quid ecclesi ae
catholice statui. quid castigindis singulorum moribus allegorice congruat inspicimus. Porto
inlibano panem uerbiquierimus. Quando ctum cãquuae nondũ uidere possumus sedinfuturo

Expanded text:
operationem pro meritis aperuit sensum, ut intelligerent Scripturas. Cui, ni fallor, trium panum interoperationem pro meritis aperuit sensum, ut intelligerent Scripturas. Cui, ni fallor, trium panum interpretatio pulcherrima ratione concinit; quod et in Evangelio petitor improbus, instante inopiae necessitate, tres aeque panes ab amico fideli quaerit, et accepit . Et in Levitico, offerendi ad sacrificium panes trimodo jubentur cocturae genere praeparari, in clibano videlicet, in sartagine, et in craticula . In craticula namque assatis panibus alimur, cum ea quae juxta litteram aperte, et sine aliqua obtectione dicta vel acta sunt, ad tutandam animi salutem percipimus. In sartagine autem frixis, quando litterae superficiem saepe versando ac retractando, quid in hac Christi mysteriis, quid Ecclesiae catholicae statui, quid castigandis singulorum moribus allegorice congruat inspicimus. Porro in clibano panem verbi quaerimus, quando etiam ea quae nondum videre possumus, sed in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
sima penitudinis remedia. procogitatione. locutione &operitione offerenda. alii confirmantia cor homi¬
nis scripturie sac̃ ciburia. quae triplici ratione constant. diuino sibi munere reuelanda alii feruentissi¬
ma compunctiuae dilectionis pocula inuasis cordium fictilib: dõdicanda ferctant: Quicũ in suis
singuligtidibus xp̃m saluatorem agnoscerent. eiusq incirnationem admundi optarent prouenire
salutem. Dederunt ei geminam scripturarum interpr&ationem. ut post primã uidelic& historie
lectionem. quae anteenus in carnationem ꝑlegem compl& aest ipsum allegoricũ quoq & anagogicũ
sensum quiuel prȩsentis gratiȩ ueritati. uel future uitȩ beatitudini congrueret actu susceptȩ dispen¬
sationis aperir&. Quosnimirum panes demanu offerentiũ accepit. quando discipulis digna

Expanded text:
sima poenitudinis remedia pro cogitatione, locutione, et operatione offerenda; alii confirmantia cor homisima poenitudinis remedia pro cogitatione, locutione, et operatione offerenda; alii confirmantia cor hominis Scripturae sanctae cibaria, quae triplici ratione constat, divino sibi munere revelanda; alii ferventissima compunctivae dilectionis pocula in vasis cordium fictilibus Deo dicanda ferebant. Qui cum in suis singuli gradibus Christum Salvatorem agnoscerent, ejusque incarnationem ad mundi optarent provenire salutem, dederunt ei geminam Scripturarum interpretationem; ut post primam videlicet historiae lectionem, quae ante ejus incarnationem per legem completa est, ipse allegoricum quoque et anagogicum sensum, qui vel praesentis gratiae veritati, vel futurae vitae beatitudini congrueret, actu susceptae dispensationis aperiret. Quos nimirum quoque panes de manu offerentium accepit, quando discipulis dignam
Abbreviated transcription (Latin):
gentium inmundas quae ad tempus intermiserat animas quaerere & saluare praeciper&. utque
ex paste iam fuerant inuente. ꝑfecte dñi sui congregarentur adpraesepe. CUQ: ABIENIS
uiri ascendentes addm̃ inb&hel. Vnus portans tres hedos. & alius trestortas panis. & alius lagoe
nam uINI. Cumq tesalutauerint. dabunt tibi duos panes &accipies demanueorum.
quomundo eẽt excelsȩlucis dona redditurus. Thabor quippe qui est mons altissimus & interpr&at᷑
ueniens lumen : & nomine &situ uiuificȩ crucis misteriis adrid&. Cuius sacramenta pandentem
dñm quaesierunt suppliciter. & inuenerunt fortes quiq scẽ trinitatis confessores. ascendentes piispro¬
fectibus addm̃ in ecclesia quac est b&hel id est domusdĩ. qui secundũ datam sibi gratiam quidam pinguis¬

Expanded text:
gentium immundas, quae ad tempus intermiserat, animas quaerere et salvari praeciperet; ut quae gentium immundas, quae ad tempus intermiserat, animas quaerere et salvari praeciperet; ut quae ex parte jam fuerant inventae, perfecte Domini sui congregarentur ad praesepe. Cumque abieris viri ascendentes ad Deum in Beth El, unus portans tres haedos, et alius tres tortas panis, et alius portans lagenam vini. Cumque te salutaverint, dabunt tibi duos panes, et accipies de manu eorum. quod mundo esset excelsae lucis dona redditurus. Thabor quippe, qui est mons altissimus, et interpretatur veniens lumen; et nomine et situ vivificae crucis mysteriis arridet, cujus sacramenta pandentem Dominum quaesierunt suppliciter, et invenerunt fortes quique sanctae Trinitatis confessores ascendentes piis profectibus ad Deum in Ecclesia, quae est Bethel, id est domus Dei; qui secundum datam sibi gratiam quidam pinguis
Abbreviated transcription (Latin):
fulgente decȩlestibus. infinibus gratie et ueritatis quaead conparationem legis ꝑ moysendate
qua si dextera est adsinistram. Vnde rectebeniamin filius dexterę interpretatur. Quia nimirum
populi credentes inuenti miseri corditer a xp̃o. confessi sunt eius beneficiis gratias agendo. quod ani¬
mȩ ipsorum instar brutorum animalium quondam erronec sint gratia redemptȩ peum quiuenit
quacrere & siluum facere quod perierat: Confessi sunt &iam fidei mrsteria quaedidicere. quod inter¬
missa hoc est adhoram dimissa pater omnipotens. fatuorum hibitudine acpigritia. sollicitus fuerit
profiliosuo et credentibus ineum. Neforte turbati passione illius a fidedisciscerent. Donec compl&a
passionis eiusdem dispensatione. & resurrectionis gloria celebrata oportunius ueliudȩorum uel

Expanded text:
fulgente de coelestibus, in finibus gratiae et veritatis, quae ad comparationem legis per Moysem datae fulgente de coelestibus, in finibus gratiae et veritatis, quae ad comparationem legis per Moysem datae quasi dextera est ad sinistram. Unde recte Benjamin filius dexterae interpretatur. Qui nimirum populi credentes inventi misericorditer a Christo confessi sunt, ejus beneficiis gratias agendo, quod animae ipsorum instar brutorum animalium quondam erroneae, coelesti jam sint gratia redemptae, per eum qui venit quaerere et salvum facere quod perierat . Confessi sunt etiam fidei mysteria, quae didicere, quod intermissa, hoc est ad horam dimissa, Pater omnipotens fatuorum hebetudine a pigritia, sollicitus fuerit pro Filio suo, et credentibus in eum, ne forte turbati passione illius, a fide desciscerent, donec completa passionis ejusdem dispensatione, et resurrectionis gloria celebrata, opportunius vel Judaeorum vel
Abbreviated transcription (Latin):
Et prophetiȩ figuras euangelicȩ ueritati. fideiq gratiȩ legis decretadiu desideratȩ pacis unione
sociauit &ait. Ecae unxitted sdstuus. oleo exultationis praepasticipibustuis. ut postulẽs abeo
DIEMNE. INUENIES DUOS UINOS IUNTA SEPULERHUMRACHELNFINIBUS BEX¬
iamin meridie: dicentq tibi. Inuente sunt asinȩ adquas ieras ꝑquirendas. & intermissis pater
tuus asinis. sollicitus est prouobis &dicit. quid faciam defiliomeo. Cum abiret ihs̃ plenus¬
spũscõ deiordane abiohanne. inuenit diu ꝑditos ꝑfidia populos. sediam tunc fide etoperatione
confirmatos. Inuenit autem eos adsilutis utiq: uiam reuocando: & hoc cessante paulatim. &
ueluti moritura acsepelienda synagogȩ carnalis obseruantia. dequa ipse carnem suscipere digna¬
tus est. Rachel quippe fuit mater beniamineę tribus. dequa saul originem duxit. Inuenit
autem quos sali& dñs : & quasi meridiano Nouae dilectionis. inferuore acscientię lumine

Expanded text:
Et prophetiae figuras evangelicae veritati fideique gratiae legis decreta diu desideratae pacis unione sociavit, et ait: Ecce unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae participibus tuis, ut postules ab eo, die a me invenies duos viros iuxta sepulchrum Rachel in finibus Beniamin in meridie dicentque tibi inventae sunt asinae ad quas ieras perquirendas et intermissis pater tuus asinis sollicitus est pro vobis et dicit quid faciam de filio meo cumque abieris inSpiritu sancto de Jordane ab Joanne, invenit diu perditos perfidia populos, sed jam tunc fide et operatione confirmatos. Invenit autem eos, ad salutis utique viam revocando; et hoc cessante paulatim et veluti moritura ac sepelienda Synagoga carnalis observantia, de qua ipse carnem suscipere dignatus est. Rachel quippe fuit mater Benjamin, e tribu de qua Saul originem duxit. Invenit autem quos salvaret Dominus; et quasi meridiano novae dilectionis, in fervore ac scientiae lumine
Abbreviated transcription (Latin):
NURUS AUTEA EIUS UXOR FINEIS PAEONANSERAT. UICINAD PARTUI: ET AUDITO BILI
ad regendum. semen quidem uerbi adoctorib acceperat. & uicina erat quaedño p̃dicante fruc¬
tum fidei quẽ diuquaerebut progigneret, uerum ipsa quoq: postruinam magistrorũ incurua¬
uit se a rectitudine uiuendi. et populi quidem turbam nonminim &. sed ipsa quiauite auctorẽ
occidit morte multanda peperit. Ei uocauit puenũ hichaBod dICEUS¬

Expanded text:
Nurus autem eNurus autem ead regendum, semen quidem verbi a doctoribus acceperat, et vicina erat quae Domino praedicante fructum fidei, quem diu quaerebat, progigneret. Verum ipsa quoque post ruinam magistrorum incurvavit se a rectitudine vivendi, et populi quidem turbam non minimam, sed ipsa, quia vitae Auctorem occidit, morte mulctanda peperit. Et vocabit puerum Ichabod, e
Abbreviated transcription (Latin):
da puenitentue forma discrepat: Nam & sp̃s sc̃ĩ gratia quae septi formis traditur peniten¬
tiam ammis sorũ gerendam. ac ueniam constat ẽc̃ panciscendam: & cadddem uennam septẽ
modis impetiandam patrum sententia declatit: Deniq expositores psilterii vIi paenitentiae
psalmos tradunt. Quib: ad obtinendam remissionem peccatorũ. suꝑnasit pi&as imploranda
Uerum sunt qui memoriam agnitionem. doloremq culparum. Non adremediũ flagitandũ.
sed instar iude ad priorum scderum augmentũ conuestunt. Quiqm̃ inueterati interom̃s
inimicossuos turbato p̃iradĩ mentis oculo lumen quoq: fidei ꝓdidere : sedem repente iudi¬
ciariae discretionis retroredituri. & mox perituri relinquunt. Et quãuis aliquã diudis¬
crete uixisse. etbene scipsos iuxtalegis & euangelii p̾cepta gessisse uisi sunt. Hoc est enim

Expanded text:
da poenitentiae forma discrepat. Nam et Spiritus sancti gratia, quae septiformis traditur, poenitenda poenitentiae forma discrepat. Nam et Spiritus sancti gratia, quae septiformis traditur, poenitentiam admissorum gerendam ac veniam constat esse nanciscendam; et eamdem veniam septem modis impet andam, Patrum sententia declarat. Denique expositores Psalterii, septem poenitentiae psalmos tradunt, quibus ad obtinendam remissionem peccatorum superne sit pietas imploranda. Verum sunt qui memoriam, agnitionem, doloremque culparum, non ad remedium flagitandum, sed instar Judae ad priorum scelerum augmentum convertunt. Qui quoniam inveterati inter omnes inimicos suos, turbato prae ira Dei mentis oculo, lumen quoque fidei perdidere, sedem repente judiciariae discretionis retro redituri, et mox perituri, relinquunt; et quamvis aliquandiu discrete vixisse, et bene seipsos juxta legis et Evangelii praecepta gessisse visi sunt hoc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
contra in mundos uel homines uel daemones. belli spiritalis adiutricem deferre. quaehibeatduos
sacerdotes custodes. geminae uidelic& dilectionis sollicitos sensus. Neq enim quam lib&
fidem. Sed eam quae ꝑdilectionem operatur apłs laude dignam ducit Et si nobis forte pugnan¬
tibus inmundi sp̃s. autheretici. fidei arcam eripuerint. ac sacerdotes piosq sensus necauerint:
Neces seest mox uirbeniamineus luctuoso insignis habitu. idest animus spe suꝑnae pi&atis
erectus supplex & penitens adueniat. Nr̃iq Nobis reatus admentẽ errata reducat. et totam
Nrirectoris urbem adluctũ lacrimasq ꝓuoc&. Donec dõmiserante redeat arcaquaccapta ẽ
meliorq in loco ꝑditorũ sacerdos. idest castigatior post puenitentiae sudores. Nobis sensus
cautiorq don&ur. Nec tempus septem mensiũ quo arcam tenuere philistum: A significan¬

Expanded text:
contra immundos, vel homines, vel daemones, belli spiritualis adjutricem deferre, quae habeat duos contra immundos, vel homines, vel daemones, belli spiritualis adjutricem deferre, quae habeat duos sacerdotes custodes, geminae videlicet dilectionis sollicitos sensus. Neque enim quamlibet fidem, sed eam quae per dilectionem operatur, Apostolus laude dignam ducit . Et si nobis forte pugnantibus immundi spiritus aut haeretici fidei arcam eripuerint, ac sacerdotales piosque sensus necaverint, necesse est mox vir Benjamineus, luctuoso insignis habitu, id est, animus spe supernae pietatis erectus, supplex et poenitens adveniat, nostrique nobis reatus ad mentem errata reducat, et totam nostri rectoris urbem ad luctum lacrymasque provocet, donec Deo miserante, redeat arca quae capta est, meliorque in loco perditorum sacerdos, id est, castigatior, post poenitentiae sudores, nobis sensus cautiorque donetur. Nec tempus septem mensium, quo arcam tenuere Philisthiim, a significan
Abbreviated transcription (Latin):
repetere nontimuit: fracto suꝑbiae singularis ceruice periit:. Et hoc iuxta ostium: illud
uidelic& quodait. Perme siquis introierit saluabitur. Cui figurarũ misterio iuxta sedebat.
Sedipsum ꝑfidie merito non in trabat: SEXEX ENIM ERATUIR ETGRANDEUUS. ITISSEIUDICA¬
uit ifrahel xEannis Inueteratum erat id temporis sacerdotium illud quondam opima
uistute glorificum: & ipsum ꝑsacerdotũ principes. seniores populi. scribas & phariseos. quietiã
legis doctores uocati sunt oportuno tempore plebi israhel. diuinae legis quaedecalogo complec¬
titur iudicia ostendebat: Sed &iuxta leges tropologiae. quisq nr̃m arcam testimenti &inta¬
bernaculo custodire interius. et cũ tempus exegerit contra philistum pugnaturus secum
deb& efferre : idest ipsam fidem. & in conscientia firmã semꝑ castẽq: cohibere : &cũrespoposcerit

Expanded text:
repetere non timuit; fracto superbiae singularis cervice periit, et hoc juxta ostium illud, repetere non timuit; fracto superbiae singularis cervice periit, et hoc juxta ostium illud, videlicet quod ait: Per me si quis introierit, salvabitur : cui figurarum mysterio juxta sedebat, sed ipsum perfidiae merito non intrabat. Senex erat vir, et grandaevus, etc. Inveteratum erat id temporis sacerdotium illud, quondam opima virtute glorificum et ipsum per sacerdotum principes, seniores populi, Scribas et Pharisaeos, qui etiam legis doctores vocati sunt, opportuno tempore plebi Israel divinae legis, quae decalogo complectitur, judicia ostendebat. Sed et juxta legis tropologiam quisque nostrum arcam testamenti et in tabernaculo custodire interius, et, cum tempus exierit, contra Philisthiim pugnaturus, secum debet offerre; hoc est, ipsam fidem et conscientiam firmam semper castamque cohibere; et, cum res poposcerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit heli Et adipsas usq principũ sacerdotũ aures penitentis adexhortationem a płorũ populi
fama puenit. peclibenter accepta est. Deniq hocloquentib illis ad populũ: Supuenerunt
sacerdotes & magistratus templi . & sidducei. Dolentes quod docerent populũ . & adnuntiarent
inihũ resurrectionem exmortuis. Nec distulerunt apłi. quin ecipsis euangeliz auerent
HELI. MTEM ERAT NONAGINTAETOCTO ANNORVM. ET OCULIEIUS CALIGAUERANT
& uidere non poterit. Sacerdotium legile tunc temporis duo deꝑfectione qua aduitam ducer&
minus habuerat. fidem scilic& & opera : Ideoq oculi id est p̃cones illius caligauerant fensu. &xpm
in lege uidere nompoterint Velamen namq erat suꝑcor eorũ. quod in xp̃o euacuatur
ETARCAINQUIT DI CAPTAEST CVE ILLE NOMINASSIT ARCAMDI. CECIDIT DESELLA AETAOR¬
sum uxta ostium. & fractis ceruicibus mortuus est. Eterescente longe lateq apostolorum
ciorũ solio gloriosum. Quia retrorsũ cadere. idest postsereuesti. Et peccata quaeolim reliquit.

Expanded text:
tc. Et ad ipsas usque principum sacerdotum aures, poenitentis ad exhortationem apostolorum populi fama pervenit, nec libenter accepta est. Denique loquentibus illis ad populum, supervenerunt sacerdotes, et magistratus templi, et Sadducaei, dolentes quod docerent populum, et annuntiarent in Jesu resurrectionem ex mortuis. Nec distulerunt apostoli, quin et ipsis evangelizarent. Heli autem erat nonaginta octo annorum, etc. Sacerdot annorum, etc. Sacerdotium legale tunc temporis duo de perfectione, quae ad vitam duceret, minus habuerat, fidem scilicet et opera. Ideoque oculi, id est praecones, illius caligaverant sensu, et Christum in lege videre non poterant. Velamen namque erat super cor eorum, quod in Christo evacuatur. Et arca Dei capta estsum juxta ostium, et fractis cervicibus mortuus est. Seciorum solio gloriosum, quia retrorsum cadere, id est, post se reverti, et peccata, quae olim reliquit,