comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de quib iuysaia legitur. Uin sublim¬
es ad te transibunt. ⁊ tui erunt ẜui.
post te ambulant colligati inncłis.
Sunt et alia diaboli unicula: quibꝰ
diruptis uic̃ hostes sainson. Deꝗ
b ꝓpħa dicit. Dirupisti uinculam̃a:
cibi oacrificabo hostiam laudio.¬
cesua octaua mansio ẽ ba
ueiacͥam. que per int̾pretatõ¬
ne transfertur infilios neccitatio
seustridorio. Qui sunt isti filii ne¬
cessitatis: ip̃e ꝑsalmus nos docet. Af¬
ferre domino filii dei afferte domino
filios arietu. Que ẽ tanta necc̃itas.
que nolentib impõatur: Cũ diui¬
nis scripturis fueno eruditus. ⁊ leg¬
captiuitate: ⁊ de hostib quõda
atq captiuis lib̾os dei efficies. ut re¬
pente dicas cũ syon. Ego sterilis ⁊
non pariens: transingrata ⁊ nõ
captiuata. Et istos quis enutͥuit:
Ego destituta ⁊ sola. ⁊ isti u̾ erant :
Porro qd̾ interpretatum ẽ filios
stridoris: ad illum sensum reffect᷑.

Expanded text:
de quibus in Isaia legitur: Viri sublimde quibus in Isaia legitur: Viri sublimes ad te transibunt, et tui erunt servi, post te ambulabunt colligati vinculis . Sunt et alia diaboli vincula, quibus disruptis, vicit hostes Samson. De quibus Propheta dicit: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudiVigesima octava mansio est in Benejaacan, quae per interpretationem transfertur in filios necessitatis, seu stridoris. Qui sunt isti filii necessitatis? Ipse psalmus nos docet: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum ; quae est tanta necessitas, quae nolentibus imponatur. Cum divinis Scripturis fueris eruditus, et legcaptivitatem, et de hostibus quondam atque captivis liberos Dei efficies, ut repente dicas cum Sion: Ego sterilis, et non pariens, transmigrata et captivata, et istos quis enutrivit? Ego destituta, et sola. Et isti ubi erant ? Porro quod interpretatum est filios stridoris, ad illum sensum refert,
Abbreviated transcription (Latin):
Ioesima quarta mansio ẽ in
chare quam nonuulli u̾tunt in
maliciam ouie pusturam. Qd̾ bene
ad p̃põitos ecc̃aru uł ad custocliam i¬
amine teffertur: ut solitus sit qͥsq¬
qui habet pauorem: ne leo diabls
in caulis ouium .i. in eccͣiis per diu̾¬
sauiciorum foramuna introire inta
nem. a scendisti enu i excelsum pa¬
tris. anuuratus es uirtutũ choros.
timiustimunam : abiecisti uisicdiato¬
res. Dulcis te siuetus laboris pro¬
tinus insequitur ⁊ ut metito dicas.
Quamdulcia faucib ineio eloquia
tua super mel orimeo.¬
Icesima sexta mansio ẽ mnas¬
mona: que la tine festin̾tõez
sõat. Scilicet ut pꝯꝙͣ dulces fructus
laboris sumpserunus: non simus
quiete contenti ⁊ ccio. set rursũ ad
ult̾iora ppantes obluuscaniur p̃t̾ito¬
tum.⁊ infutura uos extendamus.
seroth. qd̾ interpretatur ui¬
cula siue disciplina .s. ut festino gra¬
du pergamus ad magn̾s. eorumq
teranius luina. ⁊ p̃cepta uirtutum.
ac mistia scripturaru: uincula pu

Expanded text:
icesima quarta mansio est in Thare, quam nonnulli vertunt in malitiam sive pasturam . 2. Quod vel ad praepositos Ecclesiarum, vel ad custodiam animae refertur, ut sollicitus sit quisque, habeatque pavorem, ne leo diabolus in caulas ovium, id est, in Ecclesias per diversa vitiorum foramina introire nitatnem. Ascendisti enim in excelsum, admiratus es virtutum choros, timuisti ruinam, abegisti insidiatores, dulcis te fructus protinus laboris insequitur, ut merito dicas: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! super mel ori meoicesima sexta mansio est in Hesmona, quae Latine festinationem sonat. Scilicet, ut postquam dulces fructus laboris sumpserimus, non simus quiete contenti et otio, sed rursum ad ulteriora properantes, obliviscamur praeteritorum, et in futura nos extendamus. Moseroth, quod interpretatur vincula, sive disciplina, scilicet, ut festino gradu pergamus ad magistros, eorumque teramus limina, et praecepta virtutum ac mysteria Scripturarum vincula put
Abbreviated transcription (Latin):
miinũ die tercia amortuns suscitat᷑.
Hniusmedi ⁊ homo mũdus erit in
Sicut apłs ait. Iam abluti estis in
danguine xͥ. et passic̾e eiꝰ. Q ueros
uitula cum pelle et ossib comburit᷑.
et agius ille paschalis parimo cõere¬
matur. ne ossa eio confringantut:
hoc ostendit qd̃ domini iħuxͥ corpo¬

Expanded text:
minum die tertia a mortuis resuscitatum. Hujusmodi etiam homo mundus erit in sicut Apostolus ait: Jam abluti estis in sanguine Christi, et passione ejus. Quod vero vitula cum pelle et ossibus suis comburitur, et agnus ille paschalis pari modo concrematur, ne ossa ejus confringantur, hoc ostendit quod Domini Jesu Chr
Abbreviated transcription (Latin):
moysen inissi sunt. ut soli fecundittẽ
sollicita considatõe tractarent: Ita ⁊
isti per legem ⁊ ppħas iussi sunt ut per
scripturarum inuestigatões dñicũ spe¬
cularentur aduentum. in quo erat t̾ra
oue terrruerunt ppłm ne de dei promis¬
sione confid̾et: ita et isti scribe et phari¬
fiderquerentes ollas pec̃oru nigras.
et ceppas blasphemiarũ putridas: ⁊
pepones uiciorum ac libidinũ corrup¬
tẽe mairentes. Ille autem botrus
o ciucis promissꝰ gentib. de terra ge

Expanded text:
Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem Moysen missi sunt, ut soli fecunditatem sollicita consideratione tractarent, ita et isti per legem et prophetas missi sunt, ut per Scripturarum investigationem Dominicum specularentur adventum, in quo erat terra, one terruerunt populum, ne de Dei promissione confideret, ita et isti Scribae et Pharifidei, quaerentes ollas peccatorum nigras, et cepas blasphemiarum putidas, et pepones vitiorum ac libidinum corruptione marcentes. 8. Ille autem botrus o crucis, promissus gentibus salutaris de
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad tricesimam secunda he cõ¬
tinentur historie. que qr non sũt
pet mansiones singulas distribu¬
te. a nob̾ quoq in cõmune discẽt᷑.
uodecim exploratores nut¬
atur. Murmunt ppłs uideoru:
gigantium ppłm reformidans.
Pugnatur contra amalech et cͥa¬
naneum uolente deo: ⁊ uictus intel¬
ligit que debeat interra sc̃a excert̾e
sacrificia. Dathan ⁊ abiron filii cho¬
re consurgunt contra moysẽ ⁊ a arõ:
et t̾re uoragine glutiuntur. Int̾ in¬
ortug et uiuentes pontifex mediꝰ
turii bulo armͣtꝰ ingreditur: et c᷑¬
rens ira dei sacerdotis uoce ꝓhibet᷑.
Uuga a aron floremproferr.⁊ foliũ.
et in et̾naminemoriaut nirens siccitas
consectatur. uituba ifa concrem̾it᷑
in holocaustum⁊ cinis ei ꝯ pecculiar¬
io aspeisio est. Netiorum quidem fi¬
guinis breuit̾ annotantes: ex .xii. ex¬
ploratorib incipiemus. Ducdecĩ¬
exploratores missi ad explorandam t̾rã
sam scribarum ⁊ pharseorum pretu¬
lerunt uidicium. Sic̃ eium illi per

Expanded text:
usque ad tricesimam secundam hae continentur historiae quae, quia non sunt per mansiones singulas distributae, a nobis quoque in commune dicentur. 3. Duodecim exploratores mitatur. Murmurat populus Judaeorum, gigantum impetum reformidans. Pugnat contra Amalech et Chananaeum, nolente Deo; victus intelligit quae debeat in terra sancta exercere sacrificia. Dathan, et Abiron, et filii Core, consurgunt contra Moysen et Aaron, et terrae voragine glutiuntur. 4. Inter mortuos et viventes pthuribulo armatus ingreditur, et currens ira Dei sacerdotis voce prohibetur. Virga Aaron florem profert et folium, et in aeternam memoriam virens siccitas consecratur. Vitula rufa concrematur inholocausto, et cineris ejus peculiaris aspersio est, quorum quidem figuras breviter adnotantes, ex duodecim exploratoribus incipiemus. Exploratores missi ad explorandam terram sam, Scribarum et Pharisaeorum praetulerunt indicium. Sicut enim illi per
Abbreviated transcription (Latin):
ut uetꝰ testamẽtu: ꝓ eoq al
uid Intempore pͥro. aliud agatur in
nouo. Noninelligentes q d̃s qͥd cui¬
q congruerit tempore. Magna q̃dã
distributione cõcesẜit. sic̃ in lege ĩpat
npcias: in euanglio uirginitate.¬
inlege cculũ ꝓ oculo auferti: ineuan¬
glio alt̾am prebere ꝑcucienti maxilla.
s illa ꝓ tempore fragilippło. Istauero ꝑ¬
tia comeclans. et tr̃ pro ista imiratõe.
Nõ ẽ cdedus ds mutabił. s pociꝯ ĩde
ĩ cõmutabłis. Quid cuiq ut diximꝰ
tempori comodum fuit: magna cũ distͥ¬
butione cõcessit. Sub uet̾i testõ minor¬
is culpe erant poc̾a: qr in eo nõ ip̃au̾¬
tas. s umbra ueritatis aderat. Nã in
h̃cã q̃ĩ illo ppło imibre u̾itatis deser¬
uierant: deserẽda nob̃ pcipiuntur.
Illuc eĩ formcatio et retributio in¬
unie ꝑmissa sunt. nec nocebant.
In testõ aũt nouo graui animadu̾¬
sione dampnant᷑ si admittant᷑.¬

Expanded text:
t Vetus Testamentum, pro eo quod aliud in tempore prisco, aliud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distributione concesserit: sicut in lege imperat nuptias , in Evangelio virginitatein lege oculum pro oculo auferre , in Evangelio alternam praebere percutienti maxillam . 2. Sed illa pro tempore fragili populo, ista vero ptia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde incommutabilis, quid cuique, ut dictum est, tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. Sub veteri testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in ae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur, si admittant
Abbreviated transcription (Latin):
pꝯ ex uirgine sumpsit. uirginita¬
tem mateme carni nõ abstulit.
Item uos ex una generatõe sub¬
si stimus ille ex duab diuinittͣis:
et humanitatis. s ex prima nͣti¬
uitatẽ sumpsit: ex altera creatio¬
nem. Natus enim diuina gen̾ati¬
one: factus ẽ humͣna. primo fuit
Sine tempore: Sed̾o in plenitudi¬
ne temporum. Itemnos ex duab
substantiis eubsistimus. corꝑis
uidelicet atq anime. ille ex tribꝰ
uerbi corporio. atq amine. Inde ẽ
habẽs in se gemina sustãtia. ⁊ di

Expanded text:
pus ex Virgine sumpsit, uirginitapus ex Virgine sumpsit, uirginitatem maternae carnis non abstulit. Item nos ex una generazione subsistimus; ille ex duabus, diuinitatis et humanitatis. Sed ex prima natiuitatem sumpsit, ex altera creationem. Natus enim diuina generatione, factus humana. Primum fuit sine tempore, secundum in plenitudine temporum. Item nos ex duabus subsistimus substantiis: corporis uidelicet atque animae; ille ex tribus: uerbi, corporis atque animae. Inde est habens in se geminam substantiam, et d
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ lux. ita filius ab eo insepabiliter
qͣi splendor ex luce ꝓcedit. figinu est.
que suscipiens formã fur oꝑũ iuitu¬
tũq similituline pr̃is in se ymaginẽ
atq inmẽsam magnitudinẽ desig¬
nauit. Mediator est:qr int̾ hõinez¬
utriusq nature. idest ⁊ humaue hu¬
militatis formani. ⁊ diuinitatis ex¬
cellentiam. Porro agnus pp̾ inccen¬
tiam ⁊ passionem caruis applłatur.
Sacerdos. qr semetip̃m ꝓ nob pri hos¬
tiam obstulit. petra:ꝓ eoꝙ finuitas
sit c̾dentiuz: offensio ⁊ ruina incre¬
dulorum. lapis angłaris: qr uouuz
et uetus testamentũ ułuti eluos pa¬
uietes exadu̾so uẽiẽtes tanꝙͣ ãgłes
sibimet copulauit. hac fidei unita¬
te connex̾. homo: qr scclin camẽ ex
uirgine nasci clignatus ẽ. passibłis
atq mortalis. Leo pp̃ regnũ ⁊ potẽ¬
Aquila: ꝓ eo ꝙ resurgens ab ad astr¬
tꝰ ẽ. Ille autem ñ ex cc̾cupiscẽti ai
carnis. uł ex uirili coitu: s de sp̃u
non culpam preuaricationis. Cor¬

Expanded text:
 sit ipse Pater lux, ita Filius ab eo inseparabiliter quasi splendor ex luce procedit. Figura est quia, suscipiens formam serui, operum uirtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designauit. Mediator est quia inter homineutriusque naturae, id est, humanae humilitatis formam et diuinitatis excellentiam. Porro Agnus propter innocentiam et passionem carnis appellatur. Sacerdos quia semetipsum pro nobis Patri hostiam obtulit. Petra pro eo quod firmitas sit credentium, offensio et ruina incredulorum. Lapis angularis quia Nouum et Vetus Testamentum, ueluti duos parietes ex aduerso uenientes, tanquam angulus sibimet copulauit ac fidei unitate coniunxit. Homo quia secundum carnem ex Virgine natus est passibilis atque mortalis. Leo propter regnum et potenAquila pro eo quod resurgens ad astrtus est, ille autem non ex concupiscentia carnis, uel ex uirili coitu, sed de Spirnon culpam praeuaricationis. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
passibiles corpore aerii. tempore et̾¬
cupidi suꝑbia tumidi. fallacia calli¬
di. semper insuuude nocuii. cõmou¬
ent sensꝯ. figunt affectus. uitam
turbant. sonmolentos inquietãt.
morbos inferunt. mentes t̾rent.
membra distorquent. sortes reg¬
unt. prestigiis oracula fingunt.
cupidinem amoris illiciunt. ardo¬
ri cupidinem infundũt. innõ cõ¬
sectatis ymaginib delitescunt.
similia mentiũt̾. nuitantur in di¬
u̾sio figuris. int̾lũ in angłoru
unaginib transformantur. hi q.
quondam a sede celi ob suꝑbiam
lapsi: nunc muaere cõmorantur. h¬
omines sunt rõnis capaces. intel¬
lectu sapientes. hore laquaces. na¬
tura magis quam doctuñ uilẽtes.
statu rigidi. iuil tu erecti. figura si
re fragiles. mente leues. diu̾si
morib. pares errorib. ad stuclia ĩ¬
ertes. pni ad uoluptatẽ. diucis ca
tĩ mortales. ꝓle mutabiles. uita
q soli. tempore celeres. tardi ad sap¬

Expanded text:
ales, corpore aerei, tempore aeteales, corpore aerei, tempore aetecupidi, superbia tumidi, fallacia callidi, semper in fraude noui. Commouent sensus, fingunt affectus, uitam turbant, somnos inquietant, morbos inferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis imaginibus delitescunt; similia mentiuntur, mutantur in diuersis figuris, interdum in angelorum imaginibus transformantur. Hii quondam a sede caeli ob superbiam lapsi, nunc in aere commorantur. Homines sunt ratione capaces, intellectu sapientes, ore loquaces, natura magis quam doctrina ualentes, statu rigidi, uultu erecti, figura simre fragiles, mente leues, diuersi moribus, pares erroribus, ad studia inertes, proni ad uoluptates, cassi labotim mortales, prole mutabiles, uita queruli, tempore celeres, tardi ad sap
Abbreviated transcription (Latin):
sensu habent: lapidib p̾ponunt᷑ ⁊
tre. Tercius gradus est in his q̃ ñ
solum ẽscunt ułuiuũt : s ⁊̃ senti¬
unt. qualis ẽ inpeccorib. Quartꝰ
grado est in his que crescũt. uiu¬
unt. sentiunt. uł intłłigunt. set
tñ mortales ut aĩalia sunt. qͣł est ĩ
hominib. Quintus gradꝯ ẽ ĩ his
que sentiunt et intelligñt et in¬
mortalia sunt: qualis ẽ in a̾głis.
Sextus ẽ ꝙ umutabile et infini¬
tum ⁊ simplex. quo omins ħ nat᷑a
inspiratur. gubernat᷑ et regitur.
pidi. ⁊ pecco arbori. ⁊ homo peccori. et
angelus homini. ⁊ d̾s p̃ponitur agłis.
Int̾ angelos hominesq ac demo¬
nes hanc differentia decreuerũt
stantia aute omnẽ creatura crea¬
ti. natura mutabiles ce̾diti. s cõ¬
templatr̾e cłi inmutubileo fci aĩo
antem impassibiles. mente ratio¬
nales. tempore et̾ui. beatitudĩe
iussi mundum regũt. i. issi corpo¬
lestib cõmorantur. Demones st̃
impuri spe. subtiles. et uagi. am̃o ꝑ¬

Expanded text:
habent lapidibus praeponuntur et terrae. Tertius gradus est in his quae non solum crescunt uel uiuunt sed etiam sentiunt, qualis est in pecoribus. Quartus gradus est in his quae crescunt, uiuunt, sentiunt, uel intellegunt, sed tamen mortales, ut animalia, sunt, qualis est in hominibus. Quintus est in his quae sentiunt, et intellegunt et inmortalia sunt, qualis est in angelis. Sextus id quod incommutabile et infinitum et simplex est, quo omnis haec natura inspiratur, gubernatur et regitur, pidi, et pecus arbori, et homo pecori, et angelus homini, et Deus praeponitur angelis. Inter angelos, homines et daemones hanc differentiam ueteres scristantia sati, ante omnem creaturam creati, natura mutabiles conditi, sed contemplatione Dei inmutabiles facti, animo inpassibiles, mente rationales, tempore aeterni, beatitudine iussi mundum regunt, missi corpolestibus commorantur. Daemones sunt inpuri sp
Abbreviated transcription (Latin):
corporis rõ: quatuor elementorum
designat sp̃em. Capd̾ nainq ad ce¬
lum reffectur. in quo sunt duo celi
qi duo luminaria. solis. ⁊ lune. Pectꝰ
aeri conuingitur. quia sie inde enut¬
titur spiraminis flatus: Si c̃ ex aere
atur pp̃ collectce omniũ humoru.
qͣi congregationem aquarii. uesti¬
gia poltremo terre comparantur: eo
qd̾ sint ultua membrorum arita.
siue sieca sicut et terra. Iamuero
incapitis arce mens collocata est
tunquam in celo deuo: ut abalto
rigidus et erectꝰ. Nonsicut peccõ¬
ra in huinum ꝓuaatq uergentia.
in cuius sumitate capud est col¬
locatu.da tumq illi hec nomerr ꝙ
hinc capiat iuicium sensus et ner¬
iiII. Capilli antem capitis. uel ad
speciem ount decoris: ul arcen¬
Ut ait sanctus augustinus: tres tã¬
quam uentriculi cerebri cõstituti
sunt. umus ant̾ior ad faciem a d̾
sensꝯ hominis. alt̾ postior ad cerui¬
cem a quo motꝰ onmis. Tercio it¬
quos utrumq. inquo memonan

Expanded text:
corporis 88 ratio quatuor elementorum corporis 88 ratio quatuor elementorum designat speciem. Caput namque ad coelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria solis et lunae. 49. Pectus aeri conjungitur, quia sic inde emittitur spiraminis flatus, sicut ex aere atur, propter collectionem omnium humorum, quasi congregationem aquarum. Vestigia postremo terrae comparantur, eo quod sunt ultima membrorum arida, sive sicca, sicut et terra. Jam vero in capitis arce mens collocata est, tanquam in coelo Deus, ut ab alto rigidus, et erectus, non sicut pecora in humum prona, atque vergentia; in cujus summitate caput est collocatum, datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant initium sensus et nervi. Capilli autem capitis, vel ad speciem sunt decoris, vel ad arcenut ait sanctus Augustinus, Tres tanquam ventriculi cerebri constituti sunt: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter posterior ad servicem, a quo motus omnis; tertius inter utrumque, in quo memoria
Abbreviated transcription (Latin):
nec porunt ueniam uecm̾entur. si¬
cut scriptumẽ de eodẽ apostata. cꝰ
cor qͣi lapis indimabitur: scilicet
ut penitentie conpunetr̾e nũqͣm
emolliantur. Int̾ hominẽ ⁊ peccus
ista clisc̾to ẽ. homo ẽ anunal ex cor¬
pore animaq uiuenti compositũ. at¬
q spͣali compaginatõe formatũ. sub¬
sutens rõe liberiq arbitrii uolunta
te. uiciorum capax atq mitutũ. atq
contra pecco ẽ animal uĩdale. mortal¬
e. moti ganguinis ⁊ carins anima¬
tum: unde et anima eorum pꝰ mor¬
tem simul cum carne dissolitur.⁊
Rationem aũt humani corporis si¬
gulorumq membrorũ diffranslas
tantius siue płiq membrorũ aue¬
torum. ita diffinierunt dicentes.
hono dictus ab huno. ħ ex diisis
substiti. sbantus. ex mortali et in¬
mortali corpus autem eus ex ossibꝰ
et cariuib cõstat. Diuiditur in .iiiiͦ
clementis. Hlet emmi in se aliꝗd
in carne est. humoris in sanguine.
aerio in sp̃u. Ignis in calore uitali.
Siquidem. ⁊ quadripertita humani

Expanded text:
nec poscunt ueniam, nec merentur, sicut scriptum est de eodem apostata cuius cor, quasi lapis, indurabitur, scilicet, ut penitentiae conpunctione numquam emolliatur. Inter hominem et pecus ista discretio est. Homo est animal ex corpore animaque uiuenti conpositum atque spiritali conparatione formatum, subsistens ratione liberique arbitrte, vitiorum capax, atque virtutum; at contra pecus est animal irrationale, mortale, motu carnis et sanguinis animatum; unde et anima eorum post mortem simul cum carne dissolvitur. Rationem autem humani corporis singulorumque membrorum differentiam Lactantius siue plerique auctorum ita definierunt dicentes: "Homo dictus ab humo". Hic ex diuersis subsistit substantiis, ex mortali et inmortali. Corpus autem eius ex ossibus et carnibus constat, diuiditur in quattuor elementis. Habet enim in se aliquid in carne est; humoris in sanguine, aeris in spiritu, ignis in calore uitali. Siqu
Abbreviated transcription (Latin):
soluituri. Que sit discretio p̾uarica¬
tiomsangelice et humane nature.
Cur ista redintur. illa sine fine pe¬
riit. preuaricatores quippe angles.
ideo ueniam ũ hab̾e: eo qd̾ fragili¬
tatis carus nulla grauẽt᷑ infirim¬
tate. homines autez post pocm itc̾co

Expanded text:
untur. Quae sit discretio praeuaricationis angelicae et humanae naturae, cur ista redimitur, illa sine fine perit? Praeuaricatores quippe angelos ideo ueniam non habere, eo quod fragilitatis carnalis nulla grauentur infirmitate. Homines autem post peccatum idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
paradisꝯ. uͥ pͥmoꝵ hominũ uita coͭ¬
poralit̾ extitit. Alt̾ celestis: uͥ aĩe bo¬
norũ statim ut acorpore exeunt trãs¬
feruntur. atq felicitate gaudẽtes:
expectant redemptcẽm corporum su¬
orum. de hoc paradiso dñs aitad la¬
tronem. hocdie mecũ eris in paradiso.
Originaliter aũt pͥmi hoĩs culpa
no de ꝑadiso expłit. ⁊ ĩ hãc exilii p̾ua¬
ricatc̾e deiec̃. Inde ẽ q p̃uaricatõis

Expanded text:
paradisus, ubi primorum hominem corporaliter uita extitit, alter caelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transferuntur, atque, digna felicitate laetantes, expectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Dominus ad latronem dicit: Hodie mecum eris in paradiso. Originaliter autem primi hominis culpa nos de paradiso expulit et in hac exsilii peregrinatione deiecit. Inde est quod praeuarica
Abbreviated transcription (Latin):
ta euange lium qd̾ dicit. ⁊ udimuo
głiam eius gliam quasi ungeniti a pa¬
tre: pleniungrã ⁊ ueritate. At uero se¬
cunduui fuit̾nam sccietatẽ pͥmoge¬
ait. ut sit ip̃e primogenitꝰ inmul¬
tis fũb. Est ergo unigenitus ĩ sba¬
diuinitatis: primogenitus in suscep¬
tc̃e humanitatis. primogeuitus ĩ
giũ: unigenitus innatura. Pͥmoge¬
unigenitus tantum ex d̾o solo. In¬

Expanded text:
euangelium, quod dicit: Et uidimus gloriam eius, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et ueritate. Αt uero secundum fraternam societatem primogeait: ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Est ergo unigenitus in substantia deitatis, primogenitus in susceptione humanitatis; primogenitus in gratia, unigenitus in natura; primogeunigenitus tantum ex Deo solus. In
Abbreviated transcription (Latin):
ita quidam diffinierunt.
ut indei appllatione patrẽ: in dñi
alium uitllig̾ent. Ecupta aũt sacra
utrumq ⁊din affirmat et dominu:
s tamen mincẽ ħ uocabula discer
tis congruẽs ad timorẽ. Deiiq ex
donuni urabulo aduerte quid dili¬
gas et ex dei appllatione coguare ꝗd

Expanded text:
ita quidam definierunt, ut in Dei appellatione Patrem, in Domino Filium intelligerent. Scriptura autem sacra umque et Deum affirmat et Dominum. 2. Sed tamen invicem haec vocabula discerntis, congruens ad timorem. Denique ex Dei vocabulo adverte quid diligas, ex Domini appellatione cognosce quid
Abbreviated transcription (Latin):
creata sunt. Secundũ distĩctõe si
specieꝵ: ꝑ sex dieiu alt̾uatõnẽ for¬
inata sunt. Tccius eĩ creature ori¬
go simul extitit. species eĩ ⁊ formai
per temporumin cremẽta exrreuit.
Nam pͥmũ inateria fc̃a ẽ celi ⁊ tr̃e cõ¬
fusa atq inforius. deqͣ postinclu
omina singillatũz per spẽo uarias
formas q ꝓplis ꝓdierunt. De qua
scriptura lequitur dicens. quife¬
asti mũdum demateria inforini.
species de in formi matie. ꝓiũ du¬
as res ante omnẽ clieui. ⁊ ant̾ õe
tempꝰ cc̾didit d̾s. angelicã uideli¬
nitate s sola origine.sic̃ sono cã
simul. Itaq non oĩa ex nichilo cõ¬

Expanded text:
sunt. Secundum distinctionem uero specierum per sex dierum alternationem formata sunt. Totius enim creaturae origo simul extitit, species tamen et forma per temporum incrementa processit. Nam primum materia facta est caeli et terrae confusa atque informis, de qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de materia informi. species de informi materia. Proinde duas res ante omnem diem et ante omne tempus condidit Deus: angelicam uidelirnitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. simul. Itaque non omnia ex nihilo con
Abbreviated transcription (Latin):
dbite mortis pẽam pateme p̃uaricati¬
cc̾ditꝰ. ut ꝑ augm̃tũ etatũ om̃ medi¬
a morte debita corꝑal paradisi com¬
mutͣret᷑ ad uitam celeste. O qr bo
tõnis m̾ito caruit. mortẽq gemĩam
aĩe ⁊ carnis inuẽit : ignoranciã u̾
et uetꝯtatem obtinuit. atq ĩ o̾e
ꝓieniem pcc̃i sui p̾uaricat̾oe trãs¬
misit. non tantum inhis quipprio
delinqunt arbituo: S ⁊̃ in illis qui
nondũ implicari uolũt actuali poc̾o.
Inde ẽ qd̾ paruuł lauac̾ gr̃ conse¬
dit᷑. qd̾ et si non ilł poc̾m ꝓpͥi operis¬

Expanded text:
tae poenam paternae praeuaricaticonditus, ut per augmentum aetatum sine media morte de uita corporalis paradisi commutaretur ad uitam caelestem. Sed quia hoc tionis merito caruit, mortemque geminam animae et carnis inuenit. Ignorantiam ueri et uetustatem obtinuit, atque in omnem progeniem peccati sui praeuaricationem transmisit, non tantum in his qui proprio delinquunt arbitrio, sed etiam in illis qui nondum inplicari ualent actuali peccato. Inde est quod paruulis lauacri gratia conceditur. Quia etsi non est
Abbreviated transcription (Latin):
tt̾es nominũ eorum que in dei filiũ
distinguntur plurime sunt. s ex h¬
iio q̃dam sunt naturalia ad diuini¬
tatis euis excellentiam ꝑtinentia:
q̃dam uero accidentia. Naturalia st̃.
uitulus. acquila. ⁊ his similia. d̾s
dicitur: qr ex deo genitus ẽ. Om̃ipo¬
tẽs ab onimpotentẽte: ꝑfecto a ꝑfc̃o.

Expanded text:
tiones nominum quae in Dei Filio distinguuntur plurimae sunt. Sed ex his quaedam sunt naturalia ad divinitatis ejus excellentiam pertinentia, quaedam vero accidentia. Naturalia sunt:Vitulus, Aquila, et his similia. Deus dicitur quia ex Deo genitus est, Omnipotens ab Omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
natuntate. filius natiuitatẽ cũ
or dium sumpsit ducit. filius ex pa¬
tre originem sumit. spe sc̃s expatre
filioq ꝓcedit. Ita tũ a nobis dicitur
det̾intate: ut pot̾ intlłigẽtia huñ¬
na capere. Nam quis considenire
sufficiat ip̃ius trinitatio int̾na mis
ingenitus. filius genitus. spe u̾o sg̃s
ẽẽ uidetur s increatus : Q uomio
suñ filio. ⁊ tñ siũ filio pat̾ genut fili¬
⁊ tũ ait. insi ego abiero paraclito nõ
ueĩet ad uesc Quomͦ filius non de
se. o de patrec̾. nec tñ ei ẽ postĩor a q̃¬

Expanded text:
natiuitate, Filius natiuitatem cum ordium ducit, Filius ex Patre originem sumit, Spiritus uero sanctus ex Patre Filioque procedit. Haec tamen a nobis ita dicuntur de Trinitate, ut potest intellegentia humana capere. Nam quis considerare sufficiat ipsius Trinitatis interna misingenitus, Filius genitus, Spiritus esse videatur, sed increatus; quomodo sine Filio, et tamen sine Filio Pater genuit Filitamen ait: Nisi ego abiero, paracletus non veniet ad vos . Quomodo Filius non de se, sed de Patre est, nec tamen ei est posterior de q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtedit: Quom̾o tria unũ sunt. ⁊ un¬
uintria: Quom̾o ad sead in uicẽ
relati tria sunt. e̾eusialit̾ unĩ siut:
Quis ista consiteret: Quis ista com¬
prehendat: Si eĩ humane natiuita
tis x secreta ñ capimiꝯ: diuine nate̾
mistĩa quomͦ capiemus: Int̾ essẽ¬
tiam dei et sbam hec quidam diffim¬

Expanded text:
unt, et unum tria? Quomodo ad se inuicem relatiue tria sunt, essentialiter unum sunt? Quis ista consideret? Quis ista conprehendat? Si enim humanae natiuitatis Christi secreta non capimus, diuinae naturae misteria quomodo capiemus? Inter essentiam Dei et substantiam hoc quidam defi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o et ad humianũ genus plorãs
conqueritur clicẽs In iniquitͣti¬
b cc̾ceptꝰ sum : ⁊ in deliccis peperit
ine mater ita. Sradus uel diffe¬
rẽcie reꝵ sex sunt. ⁊ dest non uiuẽ¬
tia. iuuentia. rationabilia. iraci
onabilia. mortalia. ⁊ ĩmortalia. no¬
uissimuo. qui est ouꝑ omnia: d̾s¬
beñdicmꝰ in secula. Primus gradꝰ
ẽ eorum que ñ creccunt. uitaq in¬
otuq carent: qͣł est in lapidib. Se¬

Expanded text:
plorans conqueritur dicens; in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis peperit me mater mea. Gradus uel differentiae rerum sex sunt, id est, non uiuentia, uiuentia, inrationabilia, mortalionabilia, mortalia, immortalia; novissimus DEUS, qui est super omnia benedictus in saecula. Primus gradus est eorum quae non crescunt, vita motuque carent, qualis est in lapidibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid ẽ ꝙ sexta die duplũ
colligi iubetur: qd̾ ⁊ suffici¬
it insabbatos Sexta dies ista: sex¬
taẽ etas mundi in qua niie sumus.
In bac ergo duplum colligit: qui pp̾
⁊ facit In hac dui plumrecondit: quit
elutur. Bona enim oꝑa fr̃a pp̾ futu¬
ram requiem: infuturo seculo ꝑm̃uẽt
Quiuero infideles erant ⁊ pret̾ cãs
sabbati seru abant de manua:. ebulli¬
ebant ex eo u ermes et computres ce¬
bat. Sie et qui pp̾ presentem uitam
et amorem seculit. ezaurizant: his
illi uerines ebulliunt qui ñ uoriẽ¬
tur. Isti sunt uermnes quos generat
auaricia. ⁊ liuiciarum ceca cupiditͣs
his qui habent peccunias et uitẽtes
innecͣcitate frẽs suos. claudunt ab
eis iuscera sua: sz et his qui post sꝯ¬
ceptum u̾bum dei peccat efficitur ei¬
ip̃m u̾bum dei uermis: qui eiꝰs sẽper
conscientiam fodiat. ⁊ archanͣ pecto
et non homo. Sicut enim ip̃e ẽ aliis
inruiam. aliis in resurreccẽe: ita
et ip̃e inmanna fidelib quidem el¬

Expanded text:
t quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in quo nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui prop facit; in hac duplum recondit, qui bpebatur. Bona enim opera facta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam Sabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes, et computrescebat; sic et qui propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizant, his ille vermis ebullit qui nunquam moritur. Isti sunt vermes quos generat avaritia, et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. 7. Sed et iis qui post susceptum verbum Dei peccant, efficitur ipsum verbum Dei vermis, qui eorum semper conscientiam fodiat, et arcana pectoret non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem, ita et ipse in manna fidelibus quidem d
Abbreviated transcription (Latin):
to. Pmo eĩ solum celebrandum sa¬
bbatum traclitum est: qr erat antea
requies mortuorum. Nesurrectõ
non moritu:m ors illi ultra ñ diia¬
br̃. Iain postqͣm fc̃a est talio resurrec¬
tio in corpore dñi ut p̾cederet ĩ capi¬
te eccłie. qd̾ corpꝰ ec̃ce sparet infinẽ.
dies dominico .i. octanus qui ⁊ pͥmꝯ
infestiuitate successit. Apparet ãt
hunc diem ⁊̃ in scĩs scripturis esse
sollempnem. ip̃e ẽ enm lies primꝰ
scłi. In ip̃o formata sunt elemẽta
minroi. in ip̃o creati sunt angeli. ĩ
ip̃o quoq amortius resurrex̃ xp̃c : ĩ
ip̃o de celio suꝑ apłos s.s descẽdit¬
x sp̃c. ma̾na eodem die in heremo: pͥ¬
mo de celo datume̾. Sic eĩ dic̃ dũs.
Sex dieo colligetis manna: i die ãt
sexto duplo colligetio. sexta eĩcties
c̃ pamasceue que an sabbati point᷑
Sibbatum autem septima dies est
quam sequitur donuinicꝯ. inquo
primum mana decelo uenit. unde
intelligant uidei iam tunc prela¬

Expanded text:
. Primo enim solum celebrandum Sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum. Resurrectio non morbitur. Jam postquam facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae, quod corpus Ecclesiae speraret in fine, dies Dominicus octavus, qui et primus, in festivitate successit. Apparet autem hunc diem etiam in sanctis Scripturis esse solemnem. Ipse est enim dies primus saeculi, in ipso formata sunt elementa mundi, in ipso creati sunt angeli, in ipso quoque a mortuis resurrexit Christus, in ipso de coeli. Manna eodem die in eremo primum de coelo datum est. Sic enim dicit Dominus: Sex diebus colligetis manna, in die autem sexta duplum colligetis . Sexta enim dies est Parasceve, quae ante sabbatum ponitur; sabbatum autem septima dies est, quam sequitur Dominicus dies, in quo primum manna de coelo venit. Unde colligant Judaei jam tunc praela
Abbreviated transcription (Latin):
ut figum eẽt in requiem. Unde et
sabb̃i requies interpretatur. Dies
tamen dominicus non uideis set
xͥanis per resurrexionez dĩn declar¬
atuo est : Et ex illo cep̃ hr̃e festun¬
tatem suam. Ip̃e ẽ ei dies primꝰ. qͥ
pꝯ septimũ reperit᷑. ⁊ ectauus. Uñ¬

Expanded text:
ut figura esset in requiem, unde et sabbatum requies interpretatur. Dies autem Dominicus, non Judaeis sed Christianis per resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo coepit habere festivitatem suam. Ipse est enim dies primus, qui post septimum reperitur octavus, un
Abbreviated transcription (Latin):
aibis abstinebant. prallentes can¬
assidue utebantur. unde et cantões
apud gentiles fabarii dictisũt. sit¬
ueteres lamna pectoris imposita sb
ea cantica exclamare. alendis uocibꝰ
rõnem demostraueriit. Solent aũt
ad hoc officium ⁊̃ absq scientia ep̃i
sola nisione presbri eligi: quiꝰq in
cantandi arte probabiles ee cõstite

Expanded text:
cibis abstinebant, psallentes tamcibis abstinebant, psallentes tamassidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vocibus rationem demonstravere. Solent autem ad hoc officium etiam absque scientia episcopi, sola jussione presbyteri, eligi quique quos in cantandi arte probabiles esse constite
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cantorum puncipes uł aue¬
tores. dauid siue ꝯ asaph extit̾unt.
Ip̃i enim post moysen psaluio pͥmi
composuerunt et cantauerunt. in¬
ortuo aũt asaph: filii eius in hoc or¬
dine subrogati sunt a dd̾. Erantq
pralmiste ꝑ suocessionẽ genenis: Si¬
cut et orto sacerlotalis. ip̃iq soli cõ¬
tinuis dieb intemplo canebant:
candidio iroutis stolis. ad uerem
uniꝯ respondente choro. Ex hoc uet̾i
more eccłia sumpsit exemplum uutͥ¬
endi pralimstas: quorũ cãtib ad af¬
fectum dei mentes audientiũ cãti¬
b excitentur. psalmistam aũt et
uore et arte preclariĩ ee illustrẽq op¬
ortet. ita ut oblectamento dulcedi¬
nis: inimos incitet auditorum. uox
sona: s canora erit. suauio. liquida.
sancte religioni congruentez. ni q̃ tra¬
gicam exclamet aitez: s quexͥanã
eimplicitatem in ip̃a modulatiõe
demõstret. neq que musicogestu uł
tͥeatrali arte redoleat: oz que conpũc¬
ti qui pridie quam cantanduerat

Expanded text:
 cantorum principes, vel auctores, David, sive Asaph exstiterunt. Isti enim post Moysen psalmos primi composuerunt et cantaverunt. Mortuo autem Asaph, filii ejus in ordinem subrogati sunt a David, erantque psalmistae per successionem generis, sicut et ordo sacerdotalis; ipsique soli continuis diebus in templo canebant, candidis induti stolis, ad vocem unius respondente choro. 2. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi psalmistas, quorum cantibus ad effectum Dei mentes audientium excitentur. Psalmistam autem et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis animos incitet auditorum. Vox sonans; sed canora erit, suavis, liquida, sancte religioni congruentem. Non que tragicam exclamat artem, sed christianam simplicitatem in ipsa modulacione demonstret, necque musico gestu vel theatrali arte redoleat, sed que autiqui, pridie quam cantandum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
miẜorum diuersis eludit i magi¬
nb.⁊ quos iugilantes inuicia
trar: dormientes fatigat ut nũꝙͣ
securt requiesc̃e cinat. Nonnũ qͣm
⁊ electorũ mentes oriendis unagi¬
nibꝰ sompniorum sp̃c inmũdi terri¬

Expanded text:
miserorum diversis illudit imagimiserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis imaginibus 277 somniorum spi
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq demones in oꝵ¬
noctib cecurrentes human¬
oo senso ꝑ uisiones conturbant. ut
Tor midolores et tunidos faciant. quo
daq et gebenne supplicia mutant.
Nonnunqͣm autem et aꝑta inpu-¬
guatione crassantes: biuñna cor
lorum fit ad undictanr iustoru
ad colerantie głiam. Plerumq
iinundi sp̃x eos quos incũbe̾ ĩ scli
amore conspicunt. dormientes
quadam uana spei prosperitate ul¬
ludunt. quosdamu̾o quos form¬
idare aliqua aduersa ꝑsentiunt.
dormientes in am terrore coeussi¬
unt. sicq miserorum corta uari¬
is ullusionib intentantes. mo
uacua prospitate demulcent: m̾o
uana formidine terrẽt. Qui aũt n¬
sunt delictis: aut nũ ꝙͣ aut raro
terrorib fatigantur uocturius.
s placato sompno quiescentes:
Int̾clum ⁊̃ ꝑ soporeu quedam ar¬
chana et mistica contuentur as
uident. qui uero corda sua graui¬
orib ucus posluerunt. ꝯsciẽtiei
panore ullusi. species tremendas
aspiciunt. Fallax eĩ imago mẽtes

Expanded text:
lerumque daemones in noctibus occurrentes humanos sensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timidos faciant. Aliqdaque gehennae supplicia minitant. Nonnunquam autem et aperta impugnatione grassantes humana corlorum fit ad vindictam, justorum vero ad tolerantiam et gloriam. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam ludunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nsunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes
Abbreviated transcription (Latin):
doruuentes impugnant. Scĩ aũt
et si ad iomentum huiꝯmedi uisio¬
nib ꝯmoueantur: mor tã eiugilã¬
tes nillusionum uanitates despiciũt.
intentionemq suam ꝓtinus ad de
morum. quedam enim ex saturi¬
tate seumaitione occurrunt. q̃
etiamper experientiam nota sunt:
quedamuero ex ꝓpͥa cogitatione
ornutur. NLamsepe que incliem
cogitamus: innoctib recognoscimꝰ.
non nulle autemuisiones sp̃uũ
iumuntorum fuint ullusione. sa¬
ret cumpuero in egiptum sõpnio
gitatõe et reuelatione. ⁊ anele di¬
cente. Tu inquit rex cogitare ce¬
pisti instratu tuo: quid eẽt futu
Pustħ. ⁊ qui reuelat mistĩ a. ostẽ¬
dit tͥ que uentura sunt. Et eĩ se¬
pe ea in quib cogitationũ nrarũ
sensum porrigunꝰ: quodammẽtis
ex cessu reuelantur dumrequies ci¬
mus. Quamis ñ nulla uera sit
sompiua: facile tameneio c̾cli nõ
opꝰ est. qr cliueisis imaginatio¬
num qualitatib oriunt᷑: ⁊unte
uemant raro considerantur.

Expanded text:
entes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deuiorum. Quaedam enim ex saturitate, seu inanitione occurrunt, quae etiam per experientiam nota sunt. Quaedam vero ex propria cogitatione oriuntur; nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae autem visiones spirituum immundorum fiunt illusione, Saret cum puero in Aegyptum somnio gitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur.
Abbreviated transcription (Latin):
statim corrigere neq̃ꝙͣ existimat.
Nanicorag̾e pot̾ et clissimulat. ue¬
rumẽ ꝙ cõcensumerroris aliem ha¬
beat płiq sancti doctores pro mͣli
pertinacia.qr iniquos em endare
nequennt. his tacere clisponunt.
s calorem sp̃e quo aguntur ferre
nonsꝯtiunentes: it̾um ininc̾patõe
ꝓsilumt iniquorũ¬

Expanded text:
statim corrigere nequaquam existimat. statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. 6. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt; sed calorem spiritus, quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquoru
Abbreviated transcription (Latin):
plebis.: aufertur dectriua
predicationis. pro bono merito
audientis. tribuitur sermo doc¬
torio. In potestate diuina con¬
sistit cui uelit deus doctrine u̾b¬
um dare: uł cui au ferre. ⁊ hec aut
pro clicentis aut pro audientis
fit merito. ut modo pro culpa pl¬
ebis auferatur sermo dectouie:
moclo uero pro utilib meritis
tribuatur. Nam et bonus decet
bonum. ⁊ malus malũ. ⁊ bonus in¬
alum. ⁊ malꝯ bonu. Quecltũ fit
iuxta menitum ppłi. Non onĩia
tempora congruunt doctrine se¬
cundum salomonis sententian
dicentio. tempꝰ tacendi. et tempo
loquendi. Non quidem ꝑtumor¬
eni. s per discretionem. ꝓpt̾ mal¬
orem incorruptibile iniquitatẽ:
nonnũꝙͣ electos oportet a doctri¬
ua cessare Int̾elum dectores ec¬
desie calore caritatio arclentes cõres¬
ẜunt conticescunt a docendo: qr nõ ẽ
qui audiat. testaute ꝓpha ciuitͣtes
austri clauserunt: et nonẽ qui ape¬
riat. Qui docendiaccipit officiũ. ĩ¬
t̾clum ad tempꝰ proximitaceat. q̃

Expanded text:
plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus malum, et malus bonum, quod tamen fit juxta meritum populorum. 3. Non omnia tempora congruunt doctrinae secundum Salomonis sententiam, dicentis: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Eclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tati: ñ contradicas iusticie. Nõ cõ¬
care stude. ii suꝑare. Plus dilige au¬
dire ꝙͣ dice̾: plus auscultare. ꝙͣ leqͥ.
In principio audi: loq̃re nouissimꝰ.
intenditur: extrema q̃runt᷑. Me¬
lior est eium sinis qͣm principiũ.
melior nouissimo sio ꝙͣ primo.¬

Expanded text:
tati, non contradicas iusticie! Has dotati, non contradicas iusticie! Has dotare stude, non superare; plus dilige audire quam dicere, plus auscultare quam loqui. 73. In principio audi, loquere novissimus; intenditur, extrema quaeruntur. Melior est finis quam principium, melior novissimus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
etudias tracta. Cõmunia omnibus:
secreta petfecciorib leq̃re. Aperta cũc¬
tis: operta paucis ansicia. Que dã
enu pluuinis: que dam paucis st̃
disserenda. In om̃i tp̃r parato estoi
ad instructionẽ. Nullũ tempo sit
uacuñ. q ñ ediffices. Nulla hora p̃
cas loqui. qd̾ nosti defentere. Qd̾
deesse cibi scientie sentis : quere ab
aliis. Collatione eĩ obtecta clares¬
cunt: conferẽdo difficilia apperiũt᷑.
Nulla autem tibi sit cimositas
sciendi latentia. Caue indagare
que sunt a sensib humains remo¬
ta. Pt̾mitte qiͣ secretũ. qd̾ scriptẽ
auccoritate non didicisti. Nicħ ul¬
tra quam scriptũẽ:q̃ras. Nichil
amplio ꝑquiras: qͣm diuine litt̾e pdi¬
cant. Scure ñ cupias: qd scire ñ licy
Cunositas periculca p̃sumptõ ẽ.
curiositas dampnosa pencia ẽ. In
heresim ꝓueorat: infabulas sacti¬
legas mentez pcipiut. In causis
obrciuis reblit audaces: ĩ reb ign
incendi defeusionẽ. cede cito ueri¬

Expanded text:
erudias tracta; communia omnibus, secreta perfectioribus loquere; aperta cunctis, operta paucis denuntia; quaedam enim plurimis, quaedam paucis sunt disserenda. 70. In omni tempore paratus esto ad instructionem; nullum tempus sit vacuum, quo non aedifices, nulla hora pracas loqui quod nosti defendere; quod deesse tibi scientiae sentis, quaere ab aliis, collatione enim obtecta clarescunt, conferendo difficilia aperiuntur. 71. Nulla autem sit tibi curiositas sciendi latentia. Cave indagare quae sunt a sensibus humanis remota. Praetermitte, quasi secretum, quod Scripturae auctoritate non didicisti. Nihil ultra quam scriptum est quaeras, nihil amplius perquiras quam divinae litterae praedicant. Scire non cupias quod scire non licet: curiositas periculosa praesumptio est, curiositas damnosa peritia est; in haeresim provocat, in fabulas sacrilegas mentem praecipitat, in causis obscuris reddit audaces, in rebus ignvincendi defensionem, cede cito veri
Abbreviated transcription (Latin):
Etiptũ p̃redant oꝑa. q̃ ore pro¬
exemplis ostende. Esto ñ solũma¬
gister: set unitator uitutis. Si doces
et facis: tũ cgłiosꝰ haberis. Nõ eñ¬
satisẽ lautare qd dicis: nͥ dc̃is fc̃a ꝯ¬
iu xeris. In doct̾na ip̃a ad hum̾ñs¬
te laudes temꝑa. sic alios instrue.
ut te cꝯteclias: sic doce ut humilit᷑¬
tis grãz ñ amittas. Caue ne clũ ali¬
es decendo erigis: ip̃e laudis appetitu
demergaris. Cum aũt doces: noli uͥ¬
borũ obsciuitate uti. ita dic ut ĩ tlłi¬
garis. ec simplicib loquẽdo dis¬
pliceas : nec prudentes offendas.
Iuxta sensum audientio erit ẜmo
doctoris. solui mores ẽ imꝓcien da dec¬
tͥna. uixta uuluꝰ adhibenda remeclia.
uane uoluntates: diuersam discip¬
linam desiderant: unꝯ quisq ẜm ꝓ¬

Expanded text:
en praecedant opera, quae ore proexemplis ostende; esto non solum magister, sed et imitator virtutis. Si doces, et facis, tunc gloriosus haberis. Non ensatis est laudare quod dicis, nisi dictis facta conjunxeris. In doctrina ipsa ab humana laude te tempera. Sic instrue alios, ut te custodias. Sic doce, ut humilitatis gratiam non amittas. Cave ne, dum alios docendo erigis, ipse laudis appetitu demergaris. Cum autem doces, noli verborum obscuritate uti, ita dic, ut intelligaris, nec simplicibus loquendo displiceas, nec prudentes offendas. 69. Juxta sensum audientis erit sermo doctoris, secundum mores est impertienda doctrina. Juxta vulnus adhibenda remedia; variae voluntates variam disciplinam desiderant, unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
requies erit leticie. Ideoq hio die¬
b nec genua in oĩone flectunt᷑.
quia siaut quidam sapiens ait. ĩ
fexio geniui penitentie ⁊ luctus.
iudiciumẽ. unde ⁊̃ per omĩa cãdez
in illis sollempnitate ꝙͣ indie do¬
minicocꝯtodimus: in quo maiores
nñ nec ieiuniũ agendum. nec ge¬
nua flectenda ob reu̾entiã dince re¬

Expanded text:
requies erit laetitiae. Ideo his dierequies erit laetitiae. Ideo his diebus nec genua in oratione flectuntur, quia sicut quidam sapientum ait, in genuum uelut paenitentiae ac luctus indicium est. unde etiam per omnia eandem in illis sollemnitatem quam die dominica custodimus, in qua maiores nostri nec ieiunium agendum nec genu flectendum ob reuerentiam re
Abbreviated transcription (Latin):
inpostes. Ea q de cã pentͥecostes ce¬
lebratur: ⁊ dies ip̃e proindeĩ sig¬
nis habet᷑. Cc̃cordat aũt ħ festi¬
uitas eu angelii cum festiuitatele
ta est lex moysi scripta digito dei. ħ¬

Expanded text:
a Pentecoste celebratur, et dies ipsa proinde insignis habetur. Concordat autem haec festivitas Evangelii cum festivitate lediebus, data est lex Moysi scripta digito Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Nicium dane et cã festiui ecostẽ.¬
tatis pentecostes: paulolaciꝯi
repetenda ẽ. Pẽtecostes eĩchies hĩc
cepit exordium. qñ dei uox in syna
monte de super intonantis au di¬
taẽ: ⁊lex data moysi In nouo autẽ
cesto pentͥecostes cepit: qñ aduen¬
Que ait non ẽẽ uenturũ. uͥ ip̃e as¬
tndet incelu. Deniq dũ porta
celi xͦ intraass. decem diẽb interpo¬
sitis. intremuit subito orãtib
eos inflãmati sunt: itaut linguis
omniũ gentiũ dei magnalia leq̾r ẽ¬

Expanded text:
nitium sane et causa festivitatis Pentecostes paulo latius repetenda est. Pentecostes enim dies hinc coepit exordium, quando Dei vox in Sina monte desuper intonantis audita est, et lex data est Moysi. In novo autem testamento Pentecoste coepit quando advenn esse venturum, nisi ipse ascenderet in coelum. Denique dum portam coeli Christus intrasset, decem diebus interpositis, intremuit subito, orantibueos, inflammati sunt ita, ut linguis omnium gentium Dei magnalia loqueren
Abbreviated transcription (Latin):
neq̃ꝙͣ prouocare debemus. Qu
pocio si penitendo digna deo acta
gessermꝯ: seuentatẽ eiꝯ ad clem¬
ẽtiam cõnuibunꝰ. Namille qui
nos malos tolerat: ñ dubiũ ẽ qd̾
confessis cleuient̾ ignoseat. Nã
quod seruatur nob̃ tp̃c penitẽtie.
ut non simul morte obruamur
precipiti. s detur locꝯ satisfactio¬
nis: Hoc totum de dei ꝓceclit cle¬
mentia. ut nos ñ tampnet crude
lacrimas reuertuntur

Expanded text:
nequaquam provocare debemus; quin nequaquam provocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Dei procedit clementia, ut nos non damnet crudellacrymas revertuntur