comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã accipimus. & uerusest potus. Sed fortedicas.
quoddixerunt tunctẽporis. &iã discipuli xpĩ.
audiente sdicentẽ. Nisiquis manduca uerit carnẽ
meã. & biberit sanguinẽmeũ. Nmanebit inme
nechabebit uitã &ernã. Toste dicas quomodo
ueraquisimilitadinẽ iudeo. Nonuideo sangiuris
ueritatẽ  Primo om̃ium dixitibi desermone
genera iNistitutanaturȩ. De indeubi Nontulerunt
sermonẽ xp̃i discipulieius. sed audientes qđ carne̾
suã dar& manducare. & sanguinẽ suũ dar& biliendũ:
recedebaÑ. Solustam̃ p&rus dixit Herbauitȩ
ȩterniȩ habes. & ego ad te quo modo recedam
Neigitur plures hocdicerent: ueluti quidã ess&s
horror cruoris. sed maner& gratia redẽptionis
Ideosimilitudinẽ quidẽ accipis sacram̃tũ. seduerȩ
Naturȩ gratiã uirtutẽq consequeris. egosum

Expanded text:
/ quam accipimus, et verus est eius potus. Sed forte dicas, / quam accipimus, et verus est eius potus. Sed forte dicas, quod dixerunt tunc temporis etiam discipuli Christi, audientes dicentem: Nisi quis manducaverit carnem meam et biberit sanguinem meum, non manebit in me nec habebit vitam aeternam, forte dicas: Quomodo vera? Qui similitudinem video, non video sanguinis veritatem! Primo omnium dixi tibi de sermone genera et instituta naturae. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, sed audientes quod carnem suam daret ad manducandum, et sanguinem daret ad bibendum recedebant. Solus tantum Petrus dixiteterne habes et ego a te quo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, ueluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemptionis, ideo in similitudine quidem accipis sacramentum, sed uere nature gratiam uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
contigerit. ubullũ dic mihi nirã estimatione
& quantã religionẽ : expend eenĩ qualesoporteat
euis eẽmanus. tantarũ rerũ ministrains. qualẽ
liguã derba illa fundentẽ. autquo genere
non mundiorẽ & sanctiorẽ animã. tales sp̃s recep¬
tricẽ : Tuncenĩ &iã angelicircũstant sacerdoti
& tribunalatq altaris locuscȩlestib uirtutibus

Expanded text:
contigerit, ubi illum, dic mihi, nostra aestimatione ? quantam religionem? Expende enim quales oporteat ejus esse manus tantarum rerum ministras, qualem linguam verba illa fundentem, aut quo genere non mundiorem et sanctiorem animam, talis spiritus receptricem. Tunc etiam angeli circumstant sacerdotem, et tribunal atque altaris locus coelestibus virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
terribilia & horribilia &iam illa quȩ inu&eri
testamento ante gratiam gerebatur in lege
Vt putat intinabula malogranata. lapides
inpectore ordinati. suꝑ humeriles. mitra. cidaris.
uestimentũ talare. lam maaurea. scã scõrũ intusq
silentiũ & solitudo reuerenda. Uerum siquis ei
quȩ sunt ingratiȩ ordinatione consider&. parua eẽ
illaquȩ preceserunt terribilia uidicabit. Quodq
delege ꝓnuntiatũ est. &iam ꝑ hec uerũ ꝓbabit.
quõ nonsit clarificatũ. id quod darificatũ
fuerat. ꝓpter excellentẽ claritatẽ. Nami cũ
astante in
uideris sacerdotẽ atq inurecantẽ. om̃sq pariter
p̃tioso illoimbui sanguine. ad huc teeẽ cũ hominb
arbitraris & non continuo ammo translatus incȩlos
omneniq: demente sensũ carnis excludins
nuda anima sensuq mundisimo ea quȩ sunt
incȩlestibus contueris : Omiraculũ odĩmnos
beniuolentia. quisursũ sed &s ad deteram
patris. sacrifici tamentem pore hominum
manibus continecur. Traditurq lamberecu¬

Expanded text:
terribilia atque horribilia etiam ea quae in Veteri Testamento ante gratiam gerebantur in lege, ut puta tintinnabula, malogranata, lapides in pectore ordinati, superhumerale, mitra, cydaris, vestimentum talare, lamina aurea, sancta sanctorum, intusque silentium et solitudo reverenda. Verum, si quis ea quae sunt in gratiae ordinatione consideret, parva esse illa quae praecesserunt terribilia judicabit, quodque de lege pronuntiatum est, etiam per haec verum probabit, quoniam non sit glorificatum id quod glorificatum fueastantem videris sacerdotem, atque imprecantem, omnesque pariter pretioso illo imbui sanguine, adhuc te esse cum hominibus arbitraris, et non continuo animo translatus in coelos, omnemque de mente sensum carnis excludens, nuda anima, sensuque mundissimo ea quae sunt in coelestibus contueribenevolentia! qui sursum sedet ad dexteram Patris, sacrificii tamen tempore hominum manibus continetur, traditurque lambere cu
Abbreviated transcription (Latin):
adimp&ur honorẽ illius quummolatur. Quod quidẽ
&iã exipsis quȩ aguntur ostenditur. Ego aut̃ audiui
iferinte aliquo qm̃ presbiter quidã uitȩ scĩtate
mirabilis & quireuelationes soler& uidere
retuliss& illitale sespectatulũ aliquando uidisse
sicut eĩ possibileerat intueri stolis fulgeneib circũ dantẽ.
& altare coronantẽ Cũ offito quocirca regemsuum milites

Expanded text:
adimpletur in honorem ipsius qui immolatur, quod quidem ipsis etiam quae aguntur, ostenditur. Ego autem audivi, referente aliquo, quoniam presbyter quidam vitae sanctitate mirabilis, et qui revelationes soleret videre, retulisset illi tale spectaculum aliquando vidisse,sicut ei possibile erat intueri, stolis fulgentibus circumdantem, et altare coronantem, cum officio quo circa regem suum milites
Abbreviated transcription (Latin):
Suscepitenĩ xp̃s deterra terram. quia caro.
decerraest &decarne mariȩ. carnẽ accepit
& quia in ipsa carne ambulauit . &ipsam carnẽ nob
manducandã ad salitẽdedit. Nemo illã carnem
manducatnisi prius ad ora uerit. inuentũ est
quẽ ad modũ ad oretur tales cabellũ pedũ dnĩ.
et non solũ peccamus adorando. sed peccamus. Es¬
Ñadorando

Expanded text:
Suscepit enim de terra terram, quia caro terra est et de carne Mariae carnem assumpsit. Et quia in ipsa carne hic ambulavit, et ipsam carnem nobis manducandam ad salutem dedit; nemo autem illam carnem manducat, nisi prius adoraverit, inventum est, quemadmodum adoretur tale scabellum pedum Domini; et non solum non peccemus adorando, sed peccemus non adorando
Abbreviated transcription (Latin):
UIDDICIT OMNISHOMOTERRIQUAUDI
accipit sanguinẽ xp̃ĩ : Amendiut. Quidestamenꝰ
Veruest. Quĩdest uerum s quia fusus est sanguis
xp̃i. Quofauente : discipulo iuda tradente.
Amendicendo. uerũ clamando. dicit hoc omĩs
homoterra. Ecce iudas uox sanguinis frĩstu
clamat ad me deterra. Probauimus quia eius
sangiune rigaris. Vi de terra quomodo accipias
hunc sanguinẽ. quia quieum beneaccipit. accipit
benedictionẽ. Quiuero maleaccipit. Iuditium¬
suũ sibibibendo adquirit. Hoc figuratũ est¬
& in illo agro uidȩ dequo dictũ est. qđ ess&ager
sangunis. Secutũ est enĩ ut diceretur. Fiat uilla
eius deserta. si enĩ adiudã pertines. si facta eius
imitaris. si sanguinẽ xpĩ non cũ umore &tre¬
more accipis. erisuilla deserta. maledicta.
reꝓba & spinosa. Si autẽ sanguinẽ pĩ tota
cũ reuerentia percipis. cognossis perillum
tuatibi dimitii peccata. lTIMINTIUSDESCRM¬

Expanded text:
uid dicit, omnis homo, terra? quando accipit sanguinem Christi, amen dicit. Quid est amen? verum est: quid est, verum est? Quia fusus est sanguis Christi; quo faciente? discipulo tradente. Amen dicendo, verum clamando, dicit hoc: Omnis homo, terra. Ecce in Juda: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, probavimus quia ejus icitas. Vide, terra, quomodo accipias hunc sanguinem: quia qui eum bene accipit, accipit benedictionem, qui vero eum male accipit, judicium sibi bibendo acquirit. Hoc figuratum est et in illo agro Judae, de quo dictum est quod esset ager sanguinis: secutum est enim ut diceretur, Fiat villa ejus deserta . Si enim ad Judam pertines, si facta ejus imitaris, si sanguinem Christi non cum timore et tremore accipis; eris villa deserta, maledicta, reproba et spinosa. Si autem sanguinem Christi tota cum reverentia percipis, cognosces per illum tua tibi dimitti peccata, quoniam ager
Abbreviated transcription (Latin):
UAT ANURA NIANA QUIASCINS URAES
exsacratissimo fonte rubore atque decore ꝑfusa est¬
omnis spetios animis & tandida. serua decorẽ
tuũ agnosce quid sueris. & quideris. Vide
nedeseras mensam sponsituiut pulchraꝑmaneas.
Carnes eius cotidie manducabis ut uitã & ernã
habeas & sanguinẽ eius potabis. Vide
plurima illic prauis disputationibus obponuntur.
Mensã sponsitui panẽ hab& intrgrũ. & calicẽ scm̃.
Quẽ panẽ & si fractũ comminutum que uidebs mus
inpassione. In te grĩtamen mansit in illasua cũ patre
in diuidua unitate. Dei stopane & de istocalice
dicebatipsedñs. Nanis quẽ ego dedero caromeaest

Expanded text:
a christiana, quae ascensura es ex sacratissimo fonte, rubore atque decore perfusa, speciosa nimis et candida, serva decorem tuum: agnosce quid fueris et quid eris, vide ne deseras mensam sponsi tui. Ut pulchra permaneas, carnes ejus quotidie manducabis; ut vitam aeternam habeas, sanguinem ejus potabis: vide plurima illic pravis disputationibus apponuntur, Mensa sponsi tui panem habet integrum, et calicem sanctum: quem panem etsi confractum comminutumque vidimus in passione, integer tamen mansit in illa sua cum Patre individua unitate. De isto pane et de isto calice dicebat ipse Dominus, Panis quem ego dedero, caro mea est
Abbreviated transcription (Latin):
UOMODORT̃ SECCATAUULTITOLLat Inquio
quo ordine iustific& impios apłsperus ostẽndit
quiait. Noncorruptibili argento uł auroredẽpti
estis deuaurã conuersatione paternȩ traditionis.
sed pretiososanguine. quasi agni in contaminati
insanguine suo. Nonsolũ aut̃ lauitnos a peccatis nr̃is
in sangiuinesuo. quando sanguinẽ suũ dedit incruce.
illius baptismo aquȩ ablutusest. uerũ &iã cotidie tollit
peccata mundi. Lauitq nos a peccatis nr̃is cotidie in san¬
gume suo. cũ eiusdem beatȩ passionis adaltase memoria
replicatur. Cũpanis & uini creatura inisacra mentũ carnis
& sanguinis eius. ineffabili sp̃s scĩficatione transfestur.
Sitq corpus & sanguis illius non fideliũ manibus ad
pernitiemipsoꝵ funditur & occiditur. sed fidelium
ore suam sumitur insalutem. INEPIS TOLASCĨ EY¬

Expanded text:
uomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis eius ineffabili spiritus sanctificatione transfertur sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem / suam funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutem. Cuius recte
Abbreviated transcription (Latin):
inecđis sacrificii seruitutẽ. Sic &tam adrsticas bene¬
dictiones accedimus & scĩficamur. partitipes sti corporis
& sanguinis pretiosixp̃i. Omnium nostrorum redẽptoris¬
effecti Ñ communẽ carnẽ ꝑcipientes quod absit.
nec ut uiri scĩficati & uerbo coniuncti secundũ digni¬
tatis unitatis. aut sicut diuinã possidentis habitationẽ.
Sed uere uiuificatricẽ. & ipsius uerbi propriam factã.
Vitam enim naturaliter ut ds̃ existens quia ꝓpriȩ
carniunttus est ui uificatricẽ eam eẽ ꝓfectus est
&ideo quãuis dicat adnos. Amenamen dico uobis
nisi manducaueritis carnẽ filii hominis. ac
&biheritis eius sanguinẽ : Nontameneam
ut hominis unius exuobis existimaredebemus.
Quomodo enĩ iuxta naturã suam uiuificatrix eẽcaro
hominis poterit. sedutuere ꝓpriã eius factã:
Quiꝓpternos filius hominis est factus &uocatus

Expanded text:
in Ecclesiis sacrificii servitutem. Sic etiam ad mysticas benedictiones accedimus, et sanctificamur participes sacri corporis et sanguinis pretiosi Christi, omnium nostrorum redeeffecti. Non ut communem carnem percipientes quod absit, nec ut uiri sanctificati et uerbo coniuncti secundum dignitatis unitatem, aut sicut diuinam possidentis habitationem, sed uere uiuificatricem et ipsius uerbi propriam factam. Vita enim naturaliter ut deus existens quia proprie carni unitus est, uiuificatricem eam esse professus est. Et ideo quamuis dicat ad nos: Amen amen dico uobis, nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, non tamen eam ut hominis unius ex nobis existimare debemus. Quomodo enim iuxta naturam suam, uiuificatrix ehominis poterit?, sed ut vere propriam ejus factam, qui propter nos Filius hominis est factus, et vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. lausdõ defertur. Oratione peitur
ꝓpopulo ꝓregibus. ꝓceteris. Vbi uenitur
ut consiciatur ueneralle sacrim̃tũ lã non suia
sermonib sacerdas. sed utitur sermõnib xp̃i.
Quissermoxp̃iꝰ nẽ peis. quo facta sunt omnia.

Expanded text:
dicuntur, laus Deo defertur; oratione petitur dicuntur, laus Deo defertur; oratione petitur pro populo, pro regibus, pro ceteris. Ubi venitur, ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus sacerdos, sed utitur sermonibus ChristQuis sermo Christi? nempe is, quo facta sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestiũ. aliaspeties nominatur. Post consetrationẽ
corpussignificatur. Ipsedicit sanguinẽ suũ: ante
consecrationẽ aliud dicitur. postͥconsecrationẽ.
dicens. Edite ꝓximimei &bibite. &inebriaminifrsmei.
dicens Gustate & uidere qm̃ suauis est dñs. beatus ur
qui sperat in eo. In illo sacra m̃ tox p̃sest. quia corpusest
xp̃i. Nergo corporalisȩsca sed spiritalis ẽ. Unde & apl̃s
detypoeiusait. quia patres nr̃ĩ ȩscã spiritalẽ manducauer̃.
& potũ spiritalẽ biberunt. Corposenĩd̃ corpus ẽspiritale.
uenerunt. Consiliũ enĩ umne decȩlo est. Verea ut̃
magnũ est & diuinũ miraculũ qđ populo pluit
mannadecȩlo. & non laborabat populus& man¬
ducabat. Tufoste dicis. meus panisest uisitat᷑
Sedpanis iste. panisestante uerba sacram̃toꝵ.
Ubi accessit consetratio. depanefit caro xp̃i.
Hocigitur astruamus. quo modo qui panisest

Expanded text:
coelestium alia species nominatur, post consecrationem coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus significatur . Ipse dicit sanguinem 340 suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem dicens: Edite proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres mei . dicens: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: beatus vir qui sperat in eo . In illo sacramento Christus est; quia corpus est Christi: non ergo corporalis esca, sed spiritalis est. Unde et Apostolus de typo ejus ait: Quia patres nostri escam spiritalem manducaverunt, et potum spiritalem biberunt ; corpus enim Dei corpus est spiritale: venerunt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum : ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur astruamus. Quomodo potest qui panis
Abbreviated transcription (Latin):
& siquȩdã ueliti spetialia eẽ uideantur. Quomodo.
accipe aliud. quiaquẽ admodũ sp̃s sc̃s in corde.
ita &iã xp̃s incorde. Quomodo s habes hoc incantitis
canticorũ xpm̃ dicente̾ ad eccłam. Poneme sicut
signaculũ incordetuo. sicut signaculũ in brachus
tuis. Ergo unxiite ds̃. signauitte xp̃s. Quomodo
quia crucis ipsius signatus esforma. adillius passionẽ
accepisti signaculũ. ad illius similltudinẽ ut ad ipsius
formã resurgas. Ipsius uiuas figura. qui peccato quafixus ẽ
& dõuiuit & tuus homo u&us infontẽ demersus. peccato

Expanded text:
etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Accipe aliud, quia quemadmodum Spiritus sanctus in corde, ita etiam Christus in corde. Quomodo? Habes hoc in Canticis canticorum Christum dicentem ad Ecclesiam: Pone me sicut signaculum in corde tuo, sicut signaculum in brachiis tuis . 7. Ergo unxit te Deus, signavit te Christus. Quomodo? Quia ad crucis ipsius signatus es formam, ad illius passionem: accepisti signaculum ad illius similitudinem; ut ad ipsius formam resurgas, ad ipsius vivas figuram, qui peccato crucifixus est, et Deo vivit: et tuus homo vetus in fonte d
Abbreviated transcription (Latin):
iħs axp̃s. consors est & diumitatis &corporis.
Ettu quiaccipis carnẽ. diuinȩ enis substantiȩ in illo
pastitiparis alimento. Ergo accepisti. desacra¬
mentis. plenissime cognouisti oma qđ baptiza¬
tuses in nomine trinitatis: In om nibus queegimꝰ
seruatũ est misteriũ trinitatis. Ubiq. pater

Expanded text:
istus consors est divinitatis et corporis: et tu qui accipis carnem divinae illius substantiae, in illo participaris alimento. Amentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimus, servatum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Inquiensita . &efferebatur inmanibus sius. Nocuere
quomodo fieripossit in homine. quis intellegat.
quisportatur inmanib suis :̃ manib: enĩ aliorũ potest
portarihomo manibus suis nemoportatur. Quomodo
intellegatur in ipsodauid sđm litterã Ñinuenimus.
inxp̃o aut̃ inauenimus. ferebatur enĩ xp̃sinmanib:
suis. quando commendans ipsũ corpus suũait. Nocest
corpusmeũ. ferebatur enĩ illud corpus inmanibus suis.

Expanded text:
inquiens ita: « Et ferebatur in manibus suis. Hoc vero quomodo fieri possit in hoenim portatur in manibus suis? Manibus aliorum potest portari homo, manibus suis nemo portatur. Quomodo intelligatur in ipso David secundum litteram. non invenimus; in Christo autem invenimus. Ferebatur enim Christus in manibus suis, quando commendans ipsum corpus suum, ait: Hoc est corpus meum . Ferebat enim illud corpus in manibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
collocantur. quia siꝑaram . xp̃s inponitur. Recte
subaltario iustorum animȩ requiescunt. quia suꝑ
altare corpus dñi offestur. Nec inmerito illic iusti
uindicta sanguinis postulatur. Ubi&iam ꝓprcca¬
toribus xp̃i sanguinis effunditur. Conuenienter
igitur & quasi ꝓ quodã consortio ibi martribus sȩpultura
decreta est. Ubimors dñi cotidie cȩle bratur. sicut ipseait.
Quotiens cũq. hec feceritis. mortẽ dñĩ ad nuntiabitis
donecueniat. Sclic& ut qui ꝓptermortẽ eiuis
mortifurrunt: saqamentieius mysterio requiescant.
Non inmerito inquã consorto. quodã illioccisis
atumulus constituitur. ubi ocisionis domig m̃ bra
ponuntur. Ut quos cũ p̃o unius passionis causa
de uexerat. unius &iam loci religio copular& It sR¬

Expanded text:
collocantur, quia super aram Christus imponitur. Recte sub altare justorum animae requiescunt, quia super altare Domini corpus offertur. Nec immerito illic pro justis vindicta sanguinis postulatur, ubi etiam pro peccatoribus Christi sanguis effunditur. Convenienter igitur, et quasi pro quodam consortio ibi martyribus sepultura decreta est, ubi mors Domini quotidie celebratur, sicut ipse ait: Quotiescunque haec feceritis, mortem meam annuntiabitis, donec veniat : scilicet ut qui propter mortem ejus mortui fuerant, sub sacramenti ejus mysterio requiescant. Non immerito, inquam, consortio quodam illic occisis tumulus constituitur, ubi occisionis Dominicae membra ponuntur: ut quos cum Christo unius passionis causa devinxerat, unius etiam loci religio copularet
Abbreviated transcription (Latin):
credentẽ dnõ. Sedecillud exuita bratigrogoru
addendũ. cũ matrona quȩdã nobilis sigulis dirb
dominicis oblationes facere consueuiss& more
ecclesiastico atq offerre : Quadã die cũ ad comi¬
nionẽ scãm in teralias ueniss& ut corpus dñ accipu¬
r& illi autẽ beatus pontifex offam dominici
ꝓsittibi in remissionẽ omium peccatorũ. continuo
subrisit. Quodir dĩ uidens. ab ea cõmunionem
sacrã retraxit. & suꝑ altare posuit donec
explicito ministerio sacro. interro gauiteam
curriserit Atilla Re cognorunquid portuin¬
culã oblationis meȩ fuisse. quã corpus dñi te
appellasse audum. &ideorisi. Tunc sc̃s gregoruis
loquens ad populũ exostatus est eosdm̃ uitih
exorarare prȩcibus ad corroborandã fidẽ
mulieris. ut uisibi lispetiȩ dñs demonstrar&.
quo doculismentis illa credere non ualebat.
Quod cum
oratũ fuiss&. surgens una
moxcernentibus cunctis

Expanded text:
credentem Domino. 3. Sed et illud ex vita B. Gregorii addendum. Cum matrona quaedam nobilis singulis diebus Dominicis oblationes facere consuevisset more ecclesiastico atque offerre, quadam die cum ad communionem sanctam inter alias venisset, ut corpus Christi acciperet; illi autem beatus pontifex offam Dominici  Christi prosit tibi in remissionem omnium peccatorum; continuo subrisit; quod vir Dei videns, ab ea communionem sacram retraxit, et super altare posuit, donec, explicito ministerio sacro, interrogavit eam cur riserit. At illa: Recognovi, inquit, portiunculam oblationis meae fuisse quam corpus Domini te appellasse audivi, et ideo risi. Tunc sanctus vir Gregorius loquens ad populum, exhortatus est eos Deum exorare precibus ad corroborandam fidem mulieris, ut visibili se specie Dominus demonstraret, quod oculis mentis illa credere non valebat. Quod cum oratum fuisset, surgens una cum populo, mox cernentibus cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdicimꝰ stulte atq impie dicemꝰ.
Ipseenĩait . Earo mea uereẽ esca
& sanguismeus uere ẽpotus. Quied&
armiea & bib& sanguinẽmeũ. in me
man& & egolneũ. Deueritateiarnis
& sanguinis. Non relictut stam bigendi

Expanded text:
dicimus, stulte atque impie dicemus. Ipse enim ait : Caro mea vere esca est, et sanguis meus vere est potus. Qui edet carnem meam et bibet sanguinem meum, in me manet et ego in eo. De veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi
Abbreviated transcription (Latin):
Voluntatis iNgerunt untatimn
int᷑rogo. utrũne ꝑnaturȩ ueritatẽ hodie
xp̃s in nobissit. An ꝑ concordiã uoluntatis
Si enĩ uere uerbũ caro factũ est. & uere nos
erbũ carnẽ cybodominicosumimus.
quomodo Ñnaturalit manere innobiis
&istimanũ est qui & naturã carnis
nr̃ȩ lã insepa rabilẽ sibi homo natus
adsũ psit. & naturã carnssuȩ ad naturã ȩt̃nita¬
tis. subsacram̃to nob̃. cõmunicandȩ carnis
patre inxp̃o negabit. neg& prius non natu
nr̃ĩ xp̃s assũpst. & uere homoille quiex maria
natꝰ fuit xp̃s est. nosq: uere submisterio carnẽ
asserit᷑. cũ naturalis ꝑsacram̃tũ ꝓprietas
ꝑfectȩ sacram̃ti sit unitatis : ponẽ humano
aut sdi sensu in dĩreb loquendũ. Neq ꝑ uiolen¬
tiã. adq in pudentẽ prȩdicationẽ cȩlestiũ
dictorũ sanitatial iene atq. impix intelle

Expanded text:
voluntatis ingerunt unitatem interrogo utrumne per naturae veritatem hodie Christus in nobis sit, an per concordiam voluntatis? Si enim vere Verbum caro factum est, et vere nos Verbum carnem cibo Dominico sumimus, quomodo non naturaliter manere in nobis existimandus est, qui et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carnis Patrem in Christo negabit, neget prius non naturnostri Christus assumpsit, et vere homo ille qui ex Maria natus fuit Christus est, nosque vere sub mysterio carnem asseritur, cum naturaliter per sacramentum proprietas perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum. Neque per violentiam aut impudentem praedicationem coelestium dict
Abbreviated transcription (Latin):
Magna sacerdotis gloria est. rectitudo sub¬
ditoẽ Vade benc egregius predicator
discipuli sdicit. quȩ ẽ nostra spes aut gau¬
diuni. Aut coronagłe Monne uos antẽdm:
Ded cum sacerdotes uitam discipulo. Negle¬
gunt. & aullum do cor̃ profectib ante
dnm̃ fructum serunt. quid aliud quã ix¬
glorii dicunt᷑: Quia ante districtua
iudicẽ nimirum glãm tunc non inueniunt
quã modo insubditor̃: suos̃ morib predica¬
tionis studio aioaexquiruait Bene autẽ
dicitur. & optimates subplantat. Quia
cum meaites regentium iusto iudiciodeseru.
haec internum retributioaus p̃mium aior
requirit. Et in eo supplantatur quo fallit̾.
ut proȩteraia gła de principatu temporai
giatuletur. Supplantaaitur igitur opti¬
mates. quia dum futura celestis patriȩ
p̃dicare aeglegunt. in suis hic uolunta tib¬
Iccidunt

Expanded text:
Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: « Quae est nostra spes, et gaudium aut corona gloriae. Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Dominum fructum ferunt, quid aliud quam inglorii dicuntur? quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt
Abbreviated transcription (Latin):
talem. Quis non creder& dm̃: quem coar¬
spiciebant suscitare mortuos. Sedrursus
cum hunc mortalẽ conspicerent. despicie¬
bant credere hunc esse immortalem dm̃
Per hoc ergo quod omp̃s ds̃ talem sẽcorum
oculis exibuit. qui poss& & diuina osten¬
dere. & humana pati. errare eos quã si
brios fecit. ut corum superbia quae iai¬
carnationis eius mysterium despicere
maluit. quam sequi. & contra humani¬
tatem eius se extoller&. & inter lucentẽ
diuinitatis. pͣotentic̃ miraretur. Quae
cuncta quiabeatuob oculis presentia.
perproph&ie spm̃ facta sunt. recte
aullo enĩ et quȩ secutura erant uidebaat
Assistentia. cuinec futurtueniunt. Mec
preterita discedunt. sedsimul cuncta
ante eius oculos assistunt. Et quicea
ipsci quac uentura erant. Alici essẽ
uidit inoperibus. Aliaindictis. recte

Expanded text:
talem, quia non crederent Deum, quem contalem, quia non crederent Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc immortalem esse Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui possit et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beatus Job oculis praesentia per prophetiae spiritum facta sunt, recte llo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte
Abbreviated transcription (Latin):
nebris & non in luce
Cor enĩ principũ terrae immutatum est:
cum iniudea sum misacerdotes. & senio¬
res populi. suo consilio concibant᷑ obsiste¬
re. quẽ priusuenturum eẽ predicabant
Cunq eius nom ꝑsẽquendo molirentur
extinguere. decepti sua malitia. iN¬
cedere ꝑinuiũ frustra conabantur.
quia crudelitatis eoy patere uidñ pote¬
rat. Contra auctorẽ omĩum miracula
cernebaait. uistutes terrebantur. sed
operaris : Bene itaq: dicitur. palbabt̃
quasimntenebris. & non in luce. Quienĩ
inter totaꝑte miracula trepidat. qua si
intenebris palbat. quia quod tangit. non
uid&. Om̃is uero quierrat. nunc huc
nunc illuc dicitur. Et quia ostendeb̾ant᷑¬
aliquando credere cum dicerent. nisicet
cum despicientes dicerent. Nonne hic est
fabrifilius: aionne mater eius dicitur ma
rig. & fratres eius iccob & ioseph. & sy¬
mon & iudas. & sorores eius non ne oms
eos facit quesi ebrios: Videbant quippe
cum & suscitare mortuos. & tam̃esse mor¬

Expanded text:
nebris et non in lucenebris et non in luceCor enim principum terrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi suo consilio conabantur obsistere quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia, incedere per invium frustra conabantur, quia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miraculin tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur; et quia aliquando ostendebant credere cum dicerent: « Nisi hcum despicientes dicerent: « Nonne hic est fabri filius? Noria, et Fratres eius Jacobus et Joseph et Simon et Judas. Et sorores eius nonne omnes eos faciet quasi ebrios. - Videbant quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mor
Abbreviated transcription (Latin):
operatio. antiqui hostis ut destrui possit
Qui multipli¬
catgentes & ꝑdit eas. & sub uersas
in bitegrum restituit
aitelligi fostasse ual&. quod gentes dñs mul¬
tiplicat & perdit. quia nascuntur cotidie.¬
& moriuntur & subuersas in integrua
restituit. quia resurgunt qui fuerint mortui.
Quodtamex mdius accepimus. si hoc qualiter
merum mente agitur sentiamus
Multiplicat enĩgentes & ꝑdit: quiã eas &
ꝑfecunditatem subolis extendit. &tam
in propria in fidelitate derelinquit
Sedsubuersas in integrũ restituit. quia
quas minfidelitatis cansa rliquerat
quandoq Adsidcista tũ redioxit. Quibus¬
uidlic& inmentis integritate restitutis.
antiquus ille populus. qui fidelis eẽ dõ uide¬
batur: reprobatus corde. repulsus est ut
suci ꝑfidia deceptus: contra ipsum post in¬
surgtr&: quẽ ante p̃dicauit dequitur
uilnmutat corprincipũ populiter
& decipit eos ut frustra incedant
ꝑ inuium. Palpabunt quasi in te¬

Expanded text:
operatio antiqui hostis, ut destrui possit, operatio antiqui hostis, ut destrui possit, Qui multiplicat gentes, et perdit eas, et subversas in integrum restituit- Intelligi fortasse valet, quoniam gentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri. Et subversas in integrum restituet, quia resurgunt qui fuerunt mortui. Quod tamen melius accipimus, si hoc, qualiter in earum mente agitur, sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituet, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducet. Sequituvidelicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Sequiturinmutat cor principum populi terrae et decipit eos ut frustra incedant per invium palpabunt quasi in te
Abbreviated transcription (Latin):
reuelat. quando apestã sententiam ex oc¬
cultissuis consilus indicat ut de uno quoq
quȩ sentiat ostendat. Quia enim uidet nunc
creato om̃a. & ipse in conisiliis aionuidet᷑.
recte de illo perpsal mistamdicitur. Posuit
tenebras latibulum suum. Sed quasi de
istis tenebris adlumen exiit. quaado quidde
unius cuiusq actib sentiat ostendit. Et quia
cumis qui peccatorum suorum pondere p̃me¬
bat. adrectitudinis statum ducitur. prius
ipsammostem coaispicit inqua & deficere con¬
sueuerat. & hancconsiderare nesciebat.
recte addit᷑. & producit in lucẽ umbrã mostis
Vmbramortis est praua operatio. quȩ de imita¬
tione antiqui hostis: quas idecorporis lini¬
amentis exprimit. de quo &ic̃ subcuiusdã
significatione dicitur. & nomeauillimors
Et plerunq cius maligna cogitatio mentes ho¬
minum lacitat quȩ perhoc quod nescitur
amplius prtual&: Vmbra crgomortis ur
lucempro ducitur. dum scõ mentib maligna

Expanded text:
revelat quando apertam sententiam ex ocrevelat quando apertam sententiam ex occquae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitenebras latibulum suum . Sed quasi de istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem producitur dum sanctorum mentibus maligna
Abbreviated transcription (Latin):
potestate sapientiȩ comprimunt: Sed
sepe contigit ut in occulto animus de ipsa
sua scpientia inelationis fastu subleuetur.
Utsubeis uicus corruat. de quib se uictorẽ
fuisse gaudebat Recte ergodicitur.
effundit despectioaiem super principes
udentur. ad poenitentiȩ lamentum
curruait. seq: contraculpas quib sub¬
iacebant erigunt. Apte sub iungitur.
& eos qui oppressi fueraat. reudaas
Non nulli enim superno illustrati muuere
aspiciunt inquantas peccctoꝵ, suorum
turpitudines iacent. factorum maculas
lacrimis lauaait. & subse postmodua
carnis sucie motus deprimuait. aquib ante
premebant᷑ Quod nimirum magna om̃i
potentis dĩ dispeaisatione agit. ut uidelic&
in hacuita omã habeant᷑ incesta. Et aiullus
exhabita castitate suꝑbiat. quic effundit
despectionẽ super principes. aiullus exuitio
suorum depressione desper&. quia cos qui op¬
pressi fuerant reuelat. Reuelcas profunda
detenebris Profunda enim detenebris dũs

Expanded text:
potestate sapientiae comprimunt. Sed potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit, ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastu sublevetur, eis vitiis corruat, de quibus se victorem fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes.re videntur ad poenitentiae lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantupotentis Dei dispensatione agitur, ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et quoniadetur. --Profunda enim de tenebris Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim quȩq mystica deoccultis ꝓph&arũ
uerbis a credentib: agnoscunt᷑ quid aliud
quã profunda detenebris reuelanti. unde
ipsa quoq ueritas discipulis in partibolis
is ait. Quoddico uobis intenebris.
dicite in lumine. Cum enim mysticosalle¬
goriarum modos per explanationẽ soluim̃
unlumine dicimus. quod in tenebris audimꝰ
Vmbra aut̃ mostis cratlegis duritia. quȩ unum¬
quemq peccantẽ morte corporis punire
sanciebat. Sed post quam redemptor noster
asperitatem legalis sancionis permansue tũdi¬
nemtemꝰ perauit. uoniam perculpam mostis
carnis inferrico astituit. sed mors sp̃s.
quantum timenda esset indicauit : In lucẽ
proculdubio umbram mortis produxit
ta & enimmors inqua caro separat᷑ ab anima
umbra illius mortis ẽ inqua anima
separatur adõ. In luce ergo umbramortis
producit cum intellecta morte sp̃s more
carnis minime timetur. Quod tamexi¬
silio iudicussuis sempercogitationibus
principantur omnesq: stultos motus

Expanded text:
Cum enim quaeque mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit, in lucem procul dubio umbram mortis produxit.  Vet. XXII.  Ista enim mors in qua caro separatur ab anima umbra illius mortis est in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamei suis semper cogitationibus principantur, omnesque stultos motus
Abbreviated transcription (Latin):
& postmodum iniuditio quanto esit fostitu¬
dinis ostendit. Pecte superus sapieas¬
tia ante fortitudinea memorat̃. cumde patris
unigenito dicitur. apud ipsum ẽ sapieaitia
ueniens in terrore suȩ uirtutis. Apparebit¬
& repulsis reprobis electissius in regaio
perp&uo qualiter sit sapientia patris.
recte in subsequenti sententia. Apud
ipsum se prius fostitudo. & posł sapieai.¬
tia dicitur Ix uerbis itaq priorib
quibus ait apud ipsum ẽ sapieaitia & fosti¬
tudo. aperte indicat qui hoc quod
mansuetꝰ edocuit. qualiter credendua
suent iniuirtute iuditii terribilis osteudit.
a uerbis uero subsequentib quib Ait
Apũd ipsũ est forcitudo & sapieaitia.
luce clarius de moxistrat. quod prius in
iudicio ꝑuirtutẽ reprobos destru&. &
post modum elector̃: meaitib ȩterau regau
perfecto lumiaie infulgit. Sed quia
ante extremi diem uidicii iudicare coti¬
diȩ occultis dispositionib: factamostali¬

Expanded text:
 postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit; recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito dicitur: « Apud ipsum est sapientia veniens, in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo qualiter sit sapientia Patris indicavit; recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post, sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortali
Abbreviated transcription (Latin):
n manus quippe. potestas exprimitur
Aauima igitur omaus uiueatis. & sp̃s ualiuer¬
sȩ caraus homians. iueius potestate ẽ. aquo
est. ut ipso preuideat qualiter sit. qui pstitit
esse quod aioaifuit. Potest uero peranimã
uero spm̃ usq: ad spũalem intellectuateaidit
aieius uero maaiui est anima omnis uiuentis
inullo hoc prestat animȩ ut uiuific& coraie
& isto adhoc uiuificat animau. utad
intellegendamperueniat &ernitatena
Doiendum uero ẽ: quia inisa crodoquio sp̃s
hominus. duobus modis poni coasuc uit
Aliquaado nauq: sp̃s proanima. Aliquando
proeffectu spũali ponit Proanima aianq
spsdicitur. sicut de airo ipso ccipito. scriptũo
uclinato capite cradidit spm. Sieniaa¬

Expanded text:
 manum quippe potestas exprimitur. Anima igitur omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, in ejus potestate est a quo est; ut ipse provideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animamvero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, in illo hoc praestat animae ut vivificet carneut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali ponitur. Pro anima namque spiritus dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite
Abbreviated transcription (Latin):
iustorum tollunt᷑. Sed quia hȩc ipsa uerba
superna eis grã tribuit. quorum tameni
uitam in prauis morib: reliaquit. Per
semetipsos quidem praedo aes suait. sed tam̃
bona quȩ habent. diuinitus acceperuait
indicabuait tibi. loquere terrae.
& respondebit tibi & narrabuiait
pisces maris
Quid per tumenta. Musi sensus pigriores.
quid por uolatilia celi. ausi summa. atq
sablamia sapientes iutelligere. debenus:
giumentis nanq: id est seaxis i pigrioribus
erptum est. animaliatua habitabunit

Expanded text:
justorum tollunt. Sed quia haec ipsa verba justorum tollunt. Sed quia haec ipsa verba superna eis gratia tribuit, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus acceperunt. indicabunt tibi: loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. - Quid per jumenta nisi sensus pigriores? Quid per coeli volatilia, nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis namque, id est, sensu pigrioribus scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
Ille purgatur. qui opprimitur. iaustoreat
augetur. qui opprimit. Ut uel de ꝓfunido
aiequitiȩ quacaidoq: adpeniteaitiã redeat.
uel non reuerteais. tanto grauius ȩteraid
dampnatio ae feriat᷑. quanto diuest ia
sua inquitate toleratus. Cum illo ergo
misoricorditer agitur ut peccatum finiat
cum isto districte ut multiplicet. Ausi
ad pnitcatiam recurrat. In illo mala pur¬
gant̃ dumuim sustin&. in isto cumulantur
dum facit Omp̃s itaq: ds̃. quod ficri
prohibet. iustum ut fiere sinat. ut uade
habundant taber nacula pracdonua
& audacter prouocant dm̃ cum ipse dederit
om̃a ixmanib: eoruu Quia quod iniqui¬
tolluait. eis hoc ipsedat. qui illis ad rapiaiã
possa obsistere. si misereri uoluiss&. Quod
potest. Mamplerunq non nulli
doctrinȩ dona percipiuait. sed exeis dea
donis intumescuait. & magni preceteris
uideri uolunt. Atq: omnipotentem dm
prouocare ẽ. de eius donis inter ꝓximos
nonfaciunt. iai usu locutionis suȩ uerba

Expanded text:
Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur, qui opprimit, ut vel de profundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens tanto gravius aetdamnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximonon faciunt, in usum locutionis suae verba
Abbreviated transcription (Latin):
resistententium moribus iaipugnatur.
Hincest enim quod ecuin & diuina uoce ammonero
potuit. & mutare nom potuit. quia exi¬
gente culpa maliciȩ. ram intus ds̃correlique¬
rat. cui foras ad testimonium uerba faciebat
Bene autem subditur. si incluserit homiuẽ
Mullus est qui aperiat. Quic omnis homo
per id quod made agit. quid sibi aliud.
quaa conscientite suae carcerẽ facit:
Vthunc animi reatus premat. &iã si nemo
exterius accuset. Quicum iudiccaite
dõ in meditiȩ suȩ cecitate relinquitur.
quasi intra semetipsum claudit᷑. ne
euadendi locum inueniat: quẽ inuenire
minime meretur Mam sepe ã nulli¬
exire a prauis actib cupiunt. sed quia
eoruadẽ cietuum pondere premuntur.
inmale consuetudinis caroert indausi
Asemecipsis exire non possuait. Et quidã
culpas propricas punire cupientes hoc qđ
racie seagere estimaait: inigrauioribus
peccatis uertuait Pitq modo mirabile.
student cum gemitu dederare peritura

Expanded text:
resistentium moribus impugnatur. resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli a pravis actibus exire cupiunt; sed quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in graviores culpas vertunt; fitque modo miserabili student cum gemitu desiderare peritura.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia differtur. quasi tarde excousilio
prodere uidecitur Quodergo quandoq
foras aperta senteaitia indicat. hocapũd
omĩ potentẽ dm̃ ante sła inc̃silio latbat
Sequituꝵ Si destruxerit nemo est
qui edific&. si ncluserit homineu.
Mullus est qui aperiat
Om̃p̃s ds̃ humanua cor destruit. cũ reliquit
edificat. dumreplet Neq enim huma aic̃
meaitrẽ debllando destruit. sed recedeaido.
qui adꝑditionẽ suam. sufficit sibi dimissa
Inde pleruaiq fit ut cum audientis cor
exigentib culpis. omni potentis dĩ gratia
non repletur. incassum exterius ap̃dicatore
moneatur. Quia mutua ẽ os omne quod
loquitur. suille interius in corde noadam&
quia spirat uerba quȩ audiunt᷑. Hinc pro¬
ph&a ait Aisi dns̃ edificauerit domum.
inuanum laborant qui edificaat caa
Hiaic salomonait Considera opera dĩ
quod nemo possit corrigere. quea ille
predicator minime audiatur. dũ nioai¬
nunquam ipse quoq dñs in his quȩ loquit᷑

Expanded text:
tentia differtur, quasi tarde et consilio tentia differtur, quasi tarde et consilio prodire jubeatur. Quod ergo quandoque foris aperta sententia judicat, hoc apud omnipotentem Deum ante saecula in consilio latebatem : « Si destruxerit, nemo est qui aedificet: si incluserit hominem, nemo est qui aperiat . Omnipotens Deus humanum cor destruit, cum relinquit: aedificat, dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo: quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissaUnde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille dpraedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
etica per saporem intimum intelligeatiȩ¬
faucemta ugunt: Quici uero iufirma
actas eticm cum recte sapit. ad predicandũ
non dedeb& iicaute prosilire. Subditur
Nulla enim dicta insa pientice solidata¬
radice suait. quȩ peruidendi usum. &ia
actuum experimeaito coaualescuait
Sed quia multis. & longior uita tribuetur.
& scpientiȩ gratia non confertur. recte
Adhuc in cuius iuditio ipsa dona pendetait.
de monstratur. dum sequitur
A pud ipsum est sapientia. & fostitu
patris accipim. & ipsum eẽ dĩ sapientiam
& fortitudine sentiam̃ Aam paulus
quoq nrõ intellectui. Attestatur diceais.
quia apud ipsum semper est. quia in priai¬
cipio erat uerbum & uerbum erat apuddaũ.
& ds̃ erat uerbum Hab& aut̃ ds̃ consiliũ.¬
cognoscit nostra Potest quoq incousilii
nomine. ipsa occulta iudicumora signari
Vt quod cdiquaaido tardius delixquentes
percutit. monquia iniquorum eulpa
non conspicitur. sed ut dampaationis
eoruai sentenatia. quȩ pao agenda poeni¬

Expanded text:
etiam per saporem intimum intelligentauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non debet incaute prosilire, recte subditurlla enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditurApud ipsum est sapientia et fortitudPatris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: qui apud ipsum semper est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consiliucaetera: « Potest quoque in consilii nomine ipsa occulta judicii mora signari: ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia quae pro agenda poeni