comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lebramus: quanta mala parsi sum
martyres. quanta ox ilia quana
tor menta squalores carcerun
strictura catenarum. saeuitiã
ferarum. ardorem flammarum
aculeor contumeliarum. Istaomĩ
parsi ceñt xisinescio quiduiderem
quos etenderent qđ ad huiur scłi
felicitatẽ non ꝑtin&: Turpeese
aut ut natalitia martyrum cael¬
bremus. horum uidelic& seruori
di contempnentium mundũ istum
ꝓpt̃ sempit̃nã felicitatem : et accip¬
amus quod hic scriptum ẽ. ꝓ p̃sena
felicitate. Ut cui cũ que forteho¬
minidifideli cui illiur hicrus alem
contingat & iã ducta uxore filios
ñ habere : Di camus nontima
homo istednm Namsitimera
anm uxor eius tam quã uin ea
fertilis eei indomoeur ñsteredis
ut nullũ generar&. Et stamet&
dnm̃ homo iste. filii ipsius circũ¬
darent mensa ipsius tãquã arbo¬
res oliuarum. sienĩ talia dixe¬
rimꝰ anim ales sumus. ñ ꝑcipienter

Expanded text:
atalitia celebramus. Quanta mala passi sunt atalitia celebramus. Quanta mala passi sunt martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitatem non pertinet? Turpe est autem ut natalitia martyrum celebremus, horum videlicet servorum Dei contemnentium mundum istum propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes
Abbreviated transcription (Latin):
temporalem & terrenã felicitatẽ
ꝑdamus caelestom ꝓphetatã quã
inuolucrũ nobis conftituit : Inuo¬
lucrum hoc nercio quid hab& in¬
tus. Meminit aut̃ carita surã
cũ superiorempsalmum uobir
tractarem qui ẽ ante istũ : incur¬
ris senos inquendamuer sum
obscur um ubidictum est. sicut
sagit tȩ in manupotentir sic fili:
excussorum. It cumquȩ rerem̃
qui sint filii excussorum uisũ
et̃ nobis suggerente quantũ cre¬
dimurdnõ filior excursorum
a postolordictos filios ꝓphetarũ
Quare : qr ꝓphȩte in enigmatirlo¬
cutisunt & figur is rerum. tãquã
mysteriorum in uolucris coope¬
ruerunt intellectum. Qui intel¬
lestus ꝓdere ñ potuit adhominer
nisi in uolucra illa excutbrentur
Indedicti sunt illifilii excussorun
quide ꝓph& is excursis ꝓfecer un
rgo & nor excutiam̃ istũ ne ꝑ inudi¬
crafallamur : et tangenter qđ intur
et ñ uidenter: dicamur forte lignus
auro aut testã ꝓargento. Excutian

Expanded text:
temporalem et terrenam felicitatem, perdamus coelestem, Propheta tanquam involucrum nobis constituit. Involucrum hoc nescio quid habet intus. Meminit autem Charitas vestra, cum superiorem psalmum vobis tractarem, qui est ante istum, incurrisse nos in quemdam versum obscurum, ubi dictum est, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum» ; et cum quaereremus qui sint «filii excussorum,» visum esse nobis, suggerente quantum credimus Domino, filios excussorum Apostolos dictos esse, filios Prophetarum: quia Prophetae in aenigmatis locuti sunt, et figuris rerum tanquam mysteriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa excuterentur: unde dicti sunt illi «filii excussorum,» qui de Prophetis excussis profecerunt. Ergo et nos excutiamus istum, ne per involucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamu
Abbreviated transcription (Latin):
filiis hominũ. Oiñs hominer
superat illiur pulchritudo. Quare
Amauit nos utreda maremur
eum & ut cũ redamare possim.
uisi tauit nor spiritu suo. Pul¬
cher ost ille ec absens est. In¬
ĩ rog& sesponsa sicasta est
In mombra sumus om̃r fr̃s mei
nmeribris ipsius sumus ideo
unur homosumur. Videat unꝰ¬
quis que qualemtimorẽ habeat
neũ quẽ exiludit caritas. aptastũ

Expanded text:
omines superat illius pulchritudo. Quam Amavit nos, ut redamaremus eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum
Abbreviated transcription (Latin):
I mmotollantur omĩa: et faciom
cuã uideam. Timorcastur ex¬
clamar& depsalmo et dicer&:
Dĩ uirtutum conuertenor. &
ostende faciem tuam et salui
erimur: Timorcastur ex¬
clamaret dopsalmo et diceret
Vnam petii adñõ. Vide quomo¬
do ardeat timor iste castur.
Amor uerus. Amor sincerus:
Unam p&ii adño hanc requirã.
Quidũt in habitẽ indomodnĩ. ꝑ
omr̃dies uitae meae: Quid
si ppt̃ terronã folicita tem:
adnõ hanc unã sipetieritir
adhancunã sicor urmexercu¬
eritir & hoc solum amittere
timueritir : nec inuidebitirfe¬
licitatibur terrenis: Et illã fe¬
licitatẽ ueram sperabitir et eri¬
tis in eius corpore cui tantat

Expanded text:
Imo tollantur omnia, et faciem Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem? a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in e
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus est ot is te timor.
Ualis est. Non quidempor ma¬
nebit in sacculum saeculi
Sed nondumest ille castur ꝑ¬
manenr in saeculum seculi
nquo est castur. lam iterun
interrogo aliquid quoduor¬
metipsor interrogetis. Si dẽ
ueniens uoce ꝓpria loqueretur
nobis: Quãquã non taceat
loqui ꝑ lit terar suas et dicer&
homini: peccareuir pecca
Facquicquid tedelectat.
Quicquid a maueris interra.
tuum fiat. Cui fueris iratus
inter eat. Quẽ rapere uolueris
rapiatur. quãe cae dere : cae¬
datur. Quẽ damnare : damna¬
tur. quẽ possidere : porsedeas:
Nemotibi resistat. Nemotibi
dicat quid facis. Nemo noli facess
Nemoquare fecisti. abundent
tibi ista omĩa terrena. que concu¬
pistiet uiue in illis ñus quea dtẽp:
sed semꝑ faciem tantũ meã num quã
uidebis. Ers̃ mei unde ingemuis
omnibus rebus abundabir
Circũ fluente bona tem poralia:
Non illa ammittir. non illa deserir
Quidus ampliur  fler& quidem.
gemer & timor castur et dicer &.

Expanded text:
Bonus est iste timor, Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanebit in saeculum saeculi: sed nondum est ille castus permanens in saeculum saeculi. 9. In quo est castus? Jam iterum interrogo aliquid, quod vosmetipsos interrogetis. Si Deus veniens voce propria loqueretur nobis quanquam non taceat loqui per Litteras suas, et diceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum meam nunquam videbis. Fratres mei, unde ingemuistomnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
uir ut tarda : Videte fr̃s ego
pulsaui adhostia pettorum
uestrorum: uocẽ in habitantiũ
ille audiuit. Quid singulorum
quorumque modo conscientiae
dixerint adaurermear qr ho¬
mosũ ꝑ uenire non potuit: Ille
qui absens ẽ p̃sentiu corporis.
Presensẽ uigoremaiestatis audi¬
uit uos. Quã multi sidicat᷑ illis
ecceiã xp̃r. Cras dies iudicii.
Nondicunt utinam ueniat. Qui
enĩdicunt multum amant
Et sidicatur illis tardabit.
Timent netard& : qr timorcas¬
tur est. Quomodo aut̃ xdnstime¬
cur netarda sicũ uener itti¬
mebit᷑ nediscedat. Frit autẽ
castus istetimor qr tranquillur
& securus. Non enim desore¬
mur abeo. Cũ in uenorit nor¬
Quando quȩ siuit nor: antequã
quaereremus eum. Cas tusergo
timor frĩ mei hoc hab& uenit
deamore. Ille aut timor ñdũ
castus. praesentia et poenas tima
Timore facit. quicquid bonifacii
sedtimore paciendi illud malũ.
Nontim& neperd& amplexur
pulcherrimisponsi : sed timet
nemittatur ingehennam.

Expanded text:
vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit vos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo autem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne discedat. Erit autem castus iste timor, quia tranquillus et securus. Non enim deseremur ab eo, cum invenerit nquaesivit nos antequam quaereremus eum. Castus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam.
Abbreviated transcription (Latin):
TILIS INLATERIB: DOMUSTUE
Filiituisicut nouellat io
OLIUAR INCIRCUITUMSETUE
ICCISICBEHIDICET̃ Nomo
QUI TIMEE DMM
uomodo: ut sit uxor eiur
tã quã uinea fertilis in laterib:
domus eius. et filii eius circũ¬
dent mensam eius: tamquã
oliuarum nouellatio Ergo
ꝑdiderunt morcedom suam
qui ꝓpĩ dm̃ & iã uxores ducere
noluerunt: sed ait qui noluit duce¬
reuxorem qualiĩ meds̃ bene
dic& immouero aut sic tebene¬
dicit aut nte benedicłt: aꝑtaedicta
sententia ẽ eae sic benedicetur

Expanded text:
tilis, in lateribus domus tuae. tilis, in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellatio olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Quomodo? Ut sit uxor ejus tanquam vinea fertilis in lateribus domus ejus, et filii ejus circumdent mensam ejus, tanquam olivarum novellatio. Ergo perdiderunt mercedem suam, qui propter Deum etiam uxores ducere noluerunt? Sed ait qui noluit ducere uxorem: Aliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, «Ecce sic benedicetur
Abbreviated transcription (Latin):
quaer̃ spi dĩscandali ⁊ antur potius
in hocps almo quã aedificentur.
Nabreuit̃ quã quã eum cũ cantaret᷑
audiuimur qr breuirẽ. Curro
eum : non tractans. sed legens
Et uidete quia sitalia. quis que con¬
cupierit ꝓmagno adõqualia con¬
tin& iste psalmus . Et forte
nqr desertur abillo : sed quia magis
diligitur. Non acceperit: uide¬
ritq: illa quaehic sic audiuit eẽ
p̃miatimentiũ dm̃ : ab unda reillis
qui ñ timent dñ. Nutent grer sus
illius: et effundant᷑ lapsu uer¬
tigiaeius: et dicat incor de suo si¬
necaus a sedm̃timuiss: : quando
illa dona nonmer uit quae p¬
misit timentibur se insuꝑ & illi
acceperunt. qui cum non solum
nonti muerunt: sed etiã blasphe¬
mauerunt. Videte enĩ quiddicat.
BEATIOMS qUITIMENT Dnm̃
QUIAMTULAN INUIIS TIUS
LABORES FRUCIUU IUORUM
MANDUCADIS BEATUSES IT
BENETI BI E RII
dhucpossumus hic et quã uir
animales beatitudinẽ futuri
scł cogitare. seduidete quid sequit᷑
UXORTUASICUT uINEATER¬

Expanded text:
us Dei, scandalizentur potius in hoc psalmo, quam aedificentur. Nam breviter quanquam eum, cum cantaretur, audivimus, quia brevis est, curro eum, non tractans, sed legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit.» Adhuc possumus hic, et quamvis animales, beatitudinem futuri saeculi cogitare; sed videte quid sequitur: «Uxor tua sicut vinea fer
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis ẽ qui p̃dicat inporta : qui
ta qua intramus ad illã ciuita¬
tẽ. Mentior si non ipsodix̃
gosum ianua. siianuaest
et porta est. ianua enim dicit᷑
domus ianua ciuita tir porta c̃
Porta domur ianua est. Sed for¬
te non benedicitur porta : siñ
bonedicitur ciuitar. quȩ dicta
ẽ. domus utrum que enĩ paulo
antedictum est. Nisidñrae¬
dificauerit domũ inuanũ labo¬
rauerunt aedificanter eam.¬
aliquidputarer. nisi dnr̃ inquid
cus todierit ciuitatẽ : inuanum
laborauit quicus todit illam
Est ergodomus. quae ẽ. ciuitas.
ipsa ergo hab& ianum tãquãs
domus et haba portam tõquã
ciuitar. quiẽ ergo ianua domur.
ipseest por taciuitatir. Ergosi xp̃r
portaciuitatis ille non erubesui
qui inxpõ stat & sic prȩdicat. qui
aut̃ contra xpm̃ p̃dicat clauditur
contraillum porta. Quis̃ istiqui
gant qr missae sunt sagittȩ de
manu potentir : et ꝑuener usque

Expanded text:
Et quis est qui praedicat in porta? Qui pEt quis est qui praedicat in porta? Qui pta qua intramus ad illam civitatem. Mentior, si non ipse dixit, «Ego sum janua» . Si janua est, et porta est. Janua enim dicitur domus; janua civitatis porta est, porta domus janua est. Sed forte non bene dicitur porta, si non bene dicitur civitas quae dicta est domus. Utrumque enim paulo ante dictum est: «Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eamaliquid putares, «Nisi Dominus,» inquit, «custodierit civitatem, in vanum laboravit qui custodit eam.» Illa est ergo domus quae est civitas. Ipsa ergo habet januam tanquam domus, et habet portam tanquam civitas. Qui est ergo janua domus, ipse est porta civitatis. Ergo si Christus porta civitatis, ille non erubescit qui in Christo stat, et sic praedicat. Qui autem contra Christum praedicat, clauditur contra illum porta. Qui sunt illi gant quia missae sunt sagittae de manu potentis, et pervenerunt usque
Abbreviated transcription (Latin):
quo intr& quodilli p̃dicauert̃.
Fundequodportar et capax fiete
adid quod non hab&s. Id est desi¬
derar diuitiar ñ poter implere
exeis de sider iumtuum. deside¬
ras honores interra: Desideras
ea quae etiam ium̃ tadonauitds̃.
Hoc est uo luptatẽ temporalem
et salutẽ corporis. et alia
Non exeis implebis desideriumtuũ
siaut̃ sude siderar: quomodocer¬
uus desiderat ad fonter aquarũ
sidicis. desiderat & deficit ani¬
mamea in atriadnĩ: impler
de siderium tuum ex eir
Conquia iamillipos sunt tilede¬
siderium implere: sed taler
imitando uenir adeum qui im¬
pleuit de siderium ipsorum
ut omr̃ nouerint quid loquam.
Quiconim ñ uult loqui in porta.
latere uult quod loquitur
Et forte ideo uult latere : qr maluẽ
Fifidit. inporta loquatur. sicut
dicitur desapientia. In portir
aut̃ ciuitatrum aud enterdicit.
Q uanto tempore iusticiã in no¬
centes tenuerint. noner uber¬
cent: hocest in porta p̃dicare

Expanded text:
quo intret quod illi praedicaverunt. quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et capax fiere ad id quod non habes. Id est, desideras divitias; non potes implere ex eis desiderium tuum: desideras honores in terra, desideras ea quae etiam jumentis donavit Deus, hoc est voluptatem temporalem, et salutem corporis, et talia; non ex eis implebis desiderium tuum. Si autem sic desideras, quomodo cervus desiderat ad fontes aquarum ; si dicis, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» : imples desiderium tuum ex eis; non quia jam illi possunt tale desiderium implere, sed tales imitando venis ad eum qui implevit desiderium ipsorum., omnes noverint quid loquamur. Qui enim non vult loqui in porta, latere vult quod loquitur; et forte ideo vult latere, quia malum est. Si fidit, in porta loquatur; sicut dicitur de Sapientia: «In portis autem civitatum audenter dicit» . Quanto tempore justitiam innocentes tenuerint, non erubescent: hoc est in porta praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
nãquidistaexis eni pinsaccur
excuteraur: Nis i ꝓphetia inuo¬
luta accedentedi ligentia discute¬
resur Numquido perta xireni
adnos: omiã erguista clausaermni
antequã uenir& dnr. Venit dnĩ:
et excussit illaclausa : et manifer¬
tata sunt.. It excussir̃ ꝓph&ȩ et
generatisunt a postoli: quia ergo
excursis ꝓph& is. generati sunt apłi
filiis unt excursorum. Ipsi in
manupotentir positi tãquã sagu¬
tȩ ꝑuener̃ us que infines terrae:
undedicihab& infinem. Iccehȩ¬
reditas dnĩ filiimercerfructur
uentrir. Quiaideo definibus t̃rȩ
colligit᷑ istahȩreditar: Quia sicut
sagit tȩ inmanu potefitis sic filii
excursorum iđ sic filii ꝓphetarũ
tapostolifuerunt quasi s agitae in
manu potentis: si potens ille : po¬
cent̃excirsit. si potent̃ excussit :
usque in fines t̃rae ꝑuenerunt quor
at pliuit drsidiriusuũ EXIIS.
Eiatrs mei: quis repla desideriũ
iuum exuis: quinon amatsđm.
Quidosiderio scłi plenurẽ: non ẽ

Expanded text:
numquid ista exirent, nisi saccus excuteretur? Nisi prophetia involuta, accedente diligentia discuteretur, numquid operta exirent ad nos? Omnia ergo ista clausa erant, antequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa clausa, et manifestata sunt; excussi sunt Prophetae, et generati sunt Apostoli. Quia ergo excussis Prophetis generati sunt, Apostoli filii sunt excussorum. Ipsi in manu potentis positi tanquam sagittae, pervenerunt usque in fines terrae. Unde dici habet in fine: «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quia ideo de finibus terrae colligitur ista haereditas: quia, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum;» id est, filii Prophetarum Apostoli fuerunt quasi sagittae in manu potentis. Si potens ille, potenter excussit; si potenter excussit, usque in fines terrae pervenerunt quos implevit desiderium suum ex eis.» Eia, fratres mei, quis replet desiderium suum ex eis? Qui non amat saeculum. Qui desiderio saeculi plenus est, non est
Abbreviated transcription (Latin):
mona: abiurgat. terr&. tritura
arcam : & bouis impl& officiũ
Ueniebatbor degente iudacorum
inde enĩ p̃dicatorer a postoli
quinũ quã portauerat hominẽ:
quõ ad genter lex non mirsa erat
nec ꝓphete: Ergo quia & dñr nri

Expanded text:
riturat aream, et bovis implet officium. Veniebat bos de gente Judaeorum; inde enim praedicatores Apostoli: qui nunquam portaverat hominem; quoniam ad Gentes Lex non erat missa, nec Prophetae. Ergo quia Domi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianur. non ppe felicitatẽ terrȩ
huiur: Nã sippt̃ felicitatẽ uit ae huuis
uis eẽ. xpĩanur. quando illa lux tua
ñ hic quae siuit mundanã felicitatẽ
Antelucemius surgere necerse est
ut intenebris ꝑseueres. Mutar e. se¬
quere lucemtuam. quãre surrexit.
surge sede priur et sic surge. Cum
ECCE HERE DITAS DN FI LUIMERCES
FRUC TUS UENTRIS
Quando dicit fructus uentris. partu¬
ritisunt filii isti. Est quȩdam mulier
xp̃i. et si parit parturit. Incuiui
figura c. iam ȩua mai diuorum
ippellata est. Inmembrir pattu¬
rientir erat ille quidicebat. ł ilio¬
limei quor iterumpartur iodonei:¬
xp̃rformet᷑ in uobis sed ñ frulstra
parturiuit. nec frustra peperit
erit semenscm̃ inresurrectione
mor tuorum. Abundabunt iusti
ecclesia In illa aut̃ resurrectio¬
ne mortuorum apparebit partur
etdesice. Transi& dolor et gemit᷑
Et quiddicetur . eccehereditas dñi
filii mercer fructur uentr i+¬

Expanded text:
ianus, non propter felicitatem terrae hujus. Nam si propter felicitatem vitae hujus vis esse christianus, quando illa lux tua non hic quaesivit mundanam felicitatem; ante lucem vis surgere; necesse est ut in tenebris perseveres. Mutare, sequere lucem tuam; qua resurrexit, surge: sede prius, et sic surge, «cum«Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quando dicit, «fructus ventris;» parturiti sunt filii isti. Est quaedam mulier,ti; et si parit, parturit. In cujus figura etiam Eva «mater vivorum» appellata est . In membris parturientis erat ille qui dicebat: «Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis» . Sed non frustra parturivit, nec frustra peperit: erit semen sanctum in resurrectione mortuorum; abundabunt justi,Ecclesia: in illa autem resurrectione mortuorum apparebit partus Ecclesiae, transiet dolor et gemitus. Et quid dicetur? «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventr
Abbreviated transcription (Latin):
edquid a it apostolus oms quidem
resurgemur sednonoms inmut abim
Resurguni illi ad poenar. resurgimur
nos. quomodore sur rexit dnr̃ nri
ut sequamur capud nrm simem¬
braipsiur sumur. si aut̃ membra
ei sumur tuncsumur dilestirius
unc ador ꝑtine t illar esur rectio
quae p̃cersit indno. Vt lux surrexti
antenor nos postlucem. Quia inua¬
nũẽ nobis antelucẽ surgere idaltiu¬
dine quaerere antequã ior u mur

Expanded text:
uid ait Apostolus? «Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur» . Resurgunt illi ad poenas; resurgimus nos quomodo resurrexit Dominus noster, ut sequamur caput nostrum, si membra ipsius sumus. Si autem membra ejus sumus, tunc sumus dilecti ejus, tunc ad nos pertinet illa resurrectio quae praecessit in Domino, ut lux surrexerit ante nos, nos post lucem: quia in vanum est nobis ante lucem surgere, id est, altitudinem quaerere antequam moriamur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa mercer: resurgere mortuis.¬
quã sedisti. quae est is tamerier
laetari postea quã manducast :
panẽ doloris. Cuius uentrir
eccleriae. In cuiur uentrae quia
eĩ typum rebercages tabat : Duo¬
o illi gemini tãquã duo poruli
luctabant᷑. Vnamat̃ inuiscerib:
siuis dis sentiontes fr̃s non dũnatos
continebat. Pulsabat mat̃ uis cera
discordus internis. Gemebat
illa uimpatiebat᷑ sed pariens dis¬
cernebat quos geminor pregnans
intur. & bonia mali. Fruct̃
aut̃ uentris inia coberat : quia
ipsum dilexit mater. Ia cobdilexi
dicit di: esauaut̃ odiohabui.
Ambodeuno utero ꝓcerserunt :
unus a mari meruit alius rȩꝓ¬
bari. Indilectir ergo eiuserit
fructur. Ergo mercerfrustur
NUPOTENTIS SICTILIIEXCVSOꝵ
ndeen ĩ facta ẽ. hereditas ista fr̃s
unde fastaẽ tã multa hȩreditas
dequadici habet infine : Eccehȩ¬
reditar dñi filii mercer frustus
uentris. Excussi sunt quidam
demanudni tãquã sagit te
& ierunt longe et totã terrã

Expanded text:
ipsa merces? Surgere, posteaquam sedisti. Quae est ipsa merces? Laetari posteaquam manducasti panem doloris. Cujus ventris? Ecclesiae: in cujus ventre, quia ejus typum Rebecca gestabat, duo illi gemini tanquam duo populi luctabantur . Una mater in visceribus suis dissentientes fratres nondum natos continebat: pulsabant materna viscera discordiis internis; gemebat illa, vim patiebatur; sed pariens discernebat quos geminos praegnansintus et boni et mali. Fructus autem ventris in Jacob erat, quia ipsum dilexit mater. «Jacob dilexi,» dicit Deus, «Esau autem odio habui» . Ambo de uno utero processerunt; unus amari meruit, alius reprobari. In dilectis ergo ejus fructus erit. Ergo «merces fructus nu potentis, sic filii excussorum.» Unde enim facta est haereditas ista, fratres? unde facta est tam multa haereditas, de qua dici habet in fine, «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris?» Excussi sunt quidam de manu Domini, tanquam sagittae, et ierunt longe, et totam terram
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ asinũ: nercio quẽ bouem
significat. Nam a sinur infigua
populidĩ ium̃tum dĩ est portans
sarsor ẽ dnm neerret inuia
Et bos ille de quodicit a postolur
Bouitriturantiꝰ uinfrenabir
Ium quid debubur ꝑtin& ad dm̃
diuit: sed ppt̃ nor seriptura dici

Expanded text:
quem asinum, nescio quem hovem quem asinum, nescio quem hovem significat. Nam asinus in figura populi Dei, jumentum Dei est, portans sessorem Dominum ne erret in via: et bos ille de quo dicit Apostolus, «Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum,» dixit? «Sed propter nos S
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ex eat inde quod forte
absconditũ est. Alit̃ enim di¬
cimus excuti uestem ut oxcuti¬
ant indepuluerem: Alit̃ dici¬
mur excutisaccum ut illud quod
intur latebat exeat. Ergointel¬
lego fr̃s quantũ possum filios ex¬
cussorum Fortarscipsos aposto¬
lor dictor. filios prophotarum:
Prophetȩ enĩ clausa sacramenta
et aperta continebant. Excussis̃
ut inde manifesta proce derent
soremsuum : & asinus p̃sepe dñi
sui: Isrł auĩ me non cognouit:
hoc mihi iterum ad p̃sons occurrit
qđ depropheta dicerem si aliud
occurrirsa hoc dixissem
hoc aut̃ audiens homo: sianum
et bouem : & pecora & iumta
quȩ uido togitauerit : Nescio
quidintur tã quã in uolucro
positum forinsecus ꝑtractauit
quidibisit nercit. As inus et
bor aliquid fignificant. Quid
ergodicitur hominiiam proñ¬
tiare uolenti : expecta clausũẽ
qđ tangir: excute inuolucrũ
Propheta nescio quid istir uel ami¬
nibur nominũ texit. Nescio

Expanded text:
aliquid, ut exeat inde quod forte aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios excussorum fortasse ipsos Apostolos dictos, filios Prophetarum. Prophetae enim clausa sacramenta et operta continebant: excussi sunt, ut inde manifesta procederent.sorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit» . Hoc mihi interim ad praesens occurrit, quod de propheta dicerem: si aliud occurrisset, hoc dixissem. Hoc autem audiens homo, si asinum et bovem, et pecora et jumenta quae videt, cogitaverit; nescio quid intus tanquam in involucro positum forinsecus pertractabit; quid ibi sit nescit. Asinus et bos aliquid significant. Quid ergo dicitur homini jam pronuntiare volenti? Exspecta; clausum est quod tangis, excute involucrum: Propheta nescio quid illis velaminibus nominum texit; et nescio
Abbreviated transcription (Latin):
apostoli : utique sepsor. Apedib:
enĩ suis puluerem excus serunt.
ed ait aliquir: non seexcurser̃
sed puluerem. hoc plane calũt¬
nio sedicit᷑: duobur enĩ modirdi¬
cimus aliquid excuti: siue illud
qđ inde excutitur siue illud
unde excutitur : Nã et excur¬
susest pulus dicimus et ex¬
cus saest uestis. Tenent aliqui
et excutiunt uestem : etexiit
indepuluis qui inhȩserat. Quid
dicir depuluere: exuirsurest
puluis. Quid dicis deueste:
excus sa est uestis. siergo et
quod inde excutiendo exiliit.
et illudunde exiliit qđ in haescrat
excus sumduit᷑ : et puluis excur¬
surest et a postoli excussi sunt.
uare ergo ñ dicant᷑ filii ex cursoꝵ
filii apostolorum sedẽ alia
sementia quã p̃ter mit tere
non debemus. Ideo enim forte
obcurius positũ est. et multos
intellectus generat et diciorer
discedant hominor qr clausum
inuenerunt : quos multir modis
a perir& ur quã siuno modo a ꝑtũ
inuenirent. Dicimus excuti&ĩ

Expanded text:
Apostoli? Utique seipsos: a pedibus Apostoli? Utique seipsos: a pedibus enim suis pulverem excusserunt. Sed ait aliquis: Non se excusserunt, sed pulverem. Hoc plane calumniose dicitur. Duobus enim modis dicimus aliquid excuti; sive illud quod inde excutitur, sive illud unde excutitur. Nam et, Excussus est pulvis, dicimus; et, excussa est vestis. Tenent aliqui et excutiunt vestem, et exsilit inde pulvis qui inhaeserat. Quid dicis de pulvere? Excussus est pulvis. Quid dicis de veste? Excussa est vestis. Si ergo et quod inde excutiendo exsiliit, et illud unde exsiliit quod inhaeserat, excussum dicitur; et pulvis excussus est, et Apostoli excussi sunt. Quare ergo non dicantur «filii excussorum» filii Apostolorum? 11. Sed est alia sententia quam praetermittere non debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, quia clausum invenerunt quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Dicimus excuti etiam
Abbreviated transcription (Latin):
te inqua ñ audiunt uos. excutite
puluerem depedibur uris̃. Sed
ait alius. non ergo filii excussoꝵ
dicidebuerunt. sed filii excutien¬
tium. Excutientes enĩ illos fecit
dñs. Quibur dixit. Excutite
puluerem depedibus urĩs: non ex¬
cursos. subtilit̃ quidẽ quasicon¬
tradicere uoluit p̃cedenti sententiȩ.
dnr . quȩ rentes quomodor este
dicipotuerint &iã excursi quib
dñs ait. excutite puluerem depe¬
dibus uris : Inuenimur non absur¬
de dicipotuisse. quã uir enĩ ipsi
excuterent: seipsos excuciebant.
Hocdico quie xcutit: aut se excutit.
aut ali quid aliud: si aliquid aliud
excutiat: excutiensẽ excussur
non est. siauĩ re excutiat excu¬
ciens est: et excussur. Intendue
hoc. Planiur dico sipotuero.
S ialiud excutiat: excutiens est
non excursur. siab alio excutia¬
t: excus sur ẽ : non excutienr.
S iaut excutiat re ipsum excuti¬
ensest quia excutit se. et ex¬
cursus. quia excutitur a se
uȩritur ergo quor excur serint

Expanded text:
te in qua non audiunt vos, excutite te in qua non audiunt vos, excutite pulverem de pedibus vestris» . Sed ait alius, Non ergo «filii excussorum» dici debuerunt, sed filii excutientium: excutientes enim illos fecit Dominus, quibus dixit, «Excutite pulverem de pedibus vestris;» non excussos. Subtiliter quidem quasi contradicere voluit praecedenti sententiae, te dici potuerint etiam excussi, quibus ait Dominus, «Excutite pulverem de pedibus vestris;» invenimus non absurde dici potuisse. Quamvis enim ipsi excuterent, se ipsos excutiebant. Hoc dico: qui excutit, aut se excutit, aut aliquid aliud: si aliquid aliud excutiat, excutiens est, excussus non est; si autem se excutiat, et excutiens est et excussus. Intendite; hoc planius dicam, si potuero. Si aliud excutiat, excutiens est, non excussus; si ab alio excutiatur, excussus est, non excutiens: si autem excutiat seipsum, excutiens est, quia excutit se; et excussus, quia excutitur a se. Quaeritur ergo quos excusserint
Abbreviated transcription (Latin):
Et quo modo ipsa possersio ꝑtendĩ
et crercit us quead finer terrȩ.
quia sicut sagitte inmanu poteni
sic filii excussorum. Dearcuex¬
cutiunt᷑ sagit tae : et quanto fortia
excusserit: tantolongiur uadit
sagitta. Quid aut̃ fortius excu¬
ciente dño: de arcusuo mandat a por¬
tolossuor. Non potuit cẽ residuũ
quoñ ꝑuenir & sagitta a tã fortiex
deo ñ ultra quia nihilẽ. ultra gene¬
rishumani. Nam tantar uirer
ille hab& ut & iã siultra eẽt quoꝑ
tender & sagitta : excuter& illuc sa¬
gittam. sic sunt aut̃ a filii ex cusse
quomodo & illiexcursi. quesitũ ẽ
enĩ de hocuerbo & iam ab his quian¬
tenos ista tractarunt. Qua refili
excus sorum distisunt. uelquid sint
intellegendi filii excussorum
Et quibur dam uisũ est sicut modo dixi
filios excursorum .÷ filios eẽ a pos¬
tolorum. Intendat paululum ca¬
ritasura. Quae sitũ est quar e
ex cussi apostoli dictũ ẽ quib: dã
ideo illos apellatos excus sos. qr
p̃copit eis dns: suexieritis deciuita¬

Expanded text:
a possessio pertenditur et crescit usque ad fines terrae? Quia «sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum.» De arcu excutiuntur sagittae, et quanto fortior excusserit, tanto longius vadit sagitta. Quid autem fortius excutiente Domino? De arcu suo mandat Apostolos suos: non potuit esse residuum, quo non perveniret sagitta a tam forti exerrae. Ideo non ultra, quia nihil est ultra generis humani. Nam tantas vires ille habet, ut etiam si ultra esset quo pertenderet sagitta, excuteret illuc sagittam. Sic sunt autem filii excussorum, quomodo et illi excussi. Quaesitum est enim de hoc verbo etiam ab iis qui ante nos ista tractarunt, quare filii excussorum dicti sunt, vel qui sunt intelligendi filii excussorum; et quibusdam visum est, sicut modo dixi, filios excussorum, filios esse Apostolorum. 10. Intendat paululum Charitas vestra. Quaesitum est quare excussi Apostoli: dictum est a quibusdam, ideo illos appellatos excussos, quia praecepit eis Dominus, «Si exieritis de civita
Abbreviated transcription (Latin):
exaltari õfilii ⁊ ebedei : sicenĩ
loquamur et ipror potius nomi¬
nemus quiñ nobir irascuntur
Quia id eo deillir ista conscripta s.
ut alii cauoront suꝑbiam inqua
ipsicor reptisunt. Quid ergo uul
ante lucems urgere : Inuanũ o
uobir. Exaltar i uultir: ante quã
Qui cũ infor madiess&. non rinu
arbitratus ẽ eẽ aequalir dõ
Quarc illinerat rapina quia natin
erat. Quia hoc naturẽ erat ui
eet̃ aequalir illi a quogeniturest.
Sed quid fecit : pp̃t nor met ipsum
exinaniuit formãser ui accipi¬
ens insimilitudinẽ hominũ fau
et habitu inuentur ut homo. hu

Expanded text:
exaltari, o filii Zebedaei? Sic enim exaltari, o filii Zebedaei? Sic enim loquamur, et ipsos potius nominemus, qui non nobis irascuntur; quia ideo de illis ista conscripta sunt, ut alii caverent superbiam in qua ipsi correpti sunt. Quid ergo vultis «ante lucem surgere? In vanum est vobis.» Exaltari vultis, antequam «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Quare illi non erat rapina? Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genitus est. Sed quid fecit? Propter nos «semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habit
Abbreviated transcription (Latin):
uobit antelucẽ surgere. Et quan¬
dosurgimus cũ fuerim humi¬
liati. SuRCE POSTEAQUAM
SI DISIIS
Iurrectio exaltationem signi¬
ficat. sersio humilitatẽ signi¬
ficat. Alus locis intellegit᷑
sessio inhonore iudicandi
Aluis locir humilitatẽ ostendit
Quomodo in honore iudicandi
sersio  sedebitir suꝑ duo decim
seder : iudic anter xii tribur
isrł. quomodo insigno humi¬
litatis sersio: horasexta dñs
fatigatus. sedit adputeum
Fatigatiodñi infirmitas dñi fuit.
I. firmitas uirtutir in firmi¬
tas sapientiae. Sed ipsa infir¬
mitas: humilitas. Ergo sisedit
ex infirmitate sersio illa hu¬
militatẽ significat. Et ipsa
sersio ipsius id est humilitar.
ipranor fecit saluor quia
qđ infirmũ ẽ di fortiur quam
homines. Ideodicit in quodã
psalmo. Dñe tu cognouistiser¬
sionẽ meã et resurrectionẽ meã
d humilitatẽ meã et exaltationẽ
uidergo uor antelucem uultir

Expanded text:
vobis ante lucem surgere.» Et quanvobis ante lucem surgere.» Et quando surgemus? Cum fuerimus humiliati: «Surgite» «posteaquam sedistis.» Surrectio exaltationem significat, sessio humilitatem significat. Aliis locis intelligitur sessio in honore judicandi, aliis locis humilitatem ostendit. Quomodo in honore judicandi sessio? «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Quomodo in signo humilitatis sessio? «Hora sexta Dominus fatigatus sedit ad puteum» . Fatigatio Domini, infirmitas Domini fuit, infirmitas virtutis, infirmitas sapientiae: sed ipsa infirmitas, humilitas. Ergo si sedit ex infirmitate, sessio illa humilitatem significat. Et ipsa sessio ipsius, id est humilitas ipsius, ipsa nos fecit salvos; quia, «Quod infirmum est Dei, fortius est quam homines.» . Ideo dicit in quodam psalmo: «Domine, tu cognovisti sessionem meam, et resurrectionem meam» ; id est humilitatem meam, et exaltationem Quid ergo vos ante lucem vultis
Abbreviated transcription (Latin):
russum: ego uenihum ilis cẽ et
uos anteme uultis eẽ excolsi:
quo ego eo illuc sequimini. Ait.
Na si huc uultis ire. quo egoñeo.
inuanũ ẽ. uobis antelucẽ surgere.
Et p&rus antelucem surrexerat.
quando consilium dnõ dareuo¬
lebat ut ñ pateret᷑ ꝓnobir
Dixerat enĩille deparsione sua.
inqua salui futuri eramus
Deipsahumilitate humilis eñ
pas sus est. Cur ergo deparsio¬
ne suic futuradicer&. ex pauit
p&rus : qui illum paulo ante
dixerat filium dĩ timuit ne
moreret᷑. et ait illi. Absita te
dñe ꝓpitius estotibi ñ fict istud:
Antelucem uolebat surgere. &
luci consiliũ daro. sed quid fe¬
citdns÷ fecit illum ut postlucẽ
surgat. Redipost me satanas.
deo enĩsatanas: qui antelucem
uir surgere. Redi post me : ut
ego p̃cedam tus equar is. quo
egoeo illuc eas. Non quo tuuis
ire: illuc meuelis ducere. Ergo
illis quiuolebant antelucẽ surge¬
ro: dicit pralmur. Inuanũ ẽ

Expanded text:
rus sum» . Ego veni humilis esse, et vos ante me vultis esse excelsi? Qua ego eo, illac sequimini, ait. Nam si hac vultis ire, qua ego non eo, «In vanum est vobis ante lucem surgere.» Et Petrus ante lucem surrexerat, quando consilium Domino dare volebat, ut non pateretur pro nobis. Dixerat enim ille de passione sua, in qua salvi futuri eramus, de ipsa humilitate; humilis enim passus est: cum ergo de passione sua futura diceret, expavit Petrus, qui illum paulo ante dixerat Filium Dei; timuit ne moreretur, et ait illi, «Absit a te, Domine; propitius esto tibi: non fiet istud.» Ante lucem volebat surgere, et luci consilium dare. Sed quid fecit Dominus? Fecit illum ut post lucem surgeret: «Redi post me, satanas» . Ideo enim satanas, quia ante lucem vis surgere. «Redi post me,» ut ego praecedam, tu sequaris: qua ego eo, illac eas; non qua tu vis ire, illac me velis ducere. 5. Ergo illis qui volebant ante lucem surgere dicit Psalmus, «In vanum est
Abbreviated transcription (Latin):
ERIT CIUITATE INUANUAI
LABORANE QUIISTOdIUNTEÃ
Laboramur incurtodiendo sed
dit ille cũ uigilatir custodit
& cũ dor mieritir: Ille enim
dor miuit incruce semel
et surrexit: iamñ dormit
Es tote isrł qui añ dor mit neque
dormitabit quicur todit isrł.
Eia frr: siuolumur subumbra
nis. sedcusto diri uolum usuo¬
bircum : tãquã uobis pastorer
simus : sed illo pastore uobir¬
cũ ouersimur: Tam quã uobir
exhoc locodoctorer sumur.
sed rub illo uno magistro in hac
humiliaturẽ : ꝓpĩnor et exalta¬
turẽ adustodiendornor hu¬
milersimus: Nemosibi arroga
aliquid: ne mohabet aliquidbon
nisi ab illo acceperit : quisolur bon÷
Iui aut sibiuoluorit arrogare
sapientiã stultusẽ sit humilis
ut ueniat rapientia et in lumina
illum. siauĩ antequã ueni at in do¬
Et quid audit inis tops almo.
ante quã surgat lux . necersees:
ut inuanitate remaneatir : qr
intenebrireritir. surrexit lux
surgunt ante xpm̃ qui re uoluns

Expanded text:
erit civitatem, in vanum erit civitatem, in vanum laboravit qui custodit eam?» Laboramus in custodiendo, seddit ille cum vigilatis, custodit et cum dormieritis. Ille enim dormivit in cruce semel, et surrexit; jam non dormit. Estote Israel; quia non dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel . Eia, fratres, si volumus sub umbra nis; sed custodiri volumus vobiscum. Tanquam vobis pastores sumus, sed sub illo Pastore vobiscum oves sumus. Tanquam vobis ex hoc loco doctores sumus; sed sub illo uno Magistro in hac humiliatus est propter nos, et exaltatus est ad custodiendos nos, humiles simus. Nemo sibi arroget aliquid. Nemo habet aliquid boni, nisi ab illo acceperit, qui solus bonus est. Qui autem sibi voluerit arrogare sapientiam, stultus est. Sit humilis, ut veniat sapientia et illuminet illum. Si autem antequam veniat in t quid audit in isto psalmo? «antequam surgat lux, necesse est ut in vanitate remaneatis, quia in tenebris eritis. Surrexit lux surgunt ante Christum? Qui se volunt
Abbreviated transcription (Latin):
rat suꝑ eor quibus prȩerat:
et epis copi hoc faciunt. Nã
id eo altior locur positur est
episcopis: ut ipsi suꝑ inten¬
dant : et tam quanicus todiant
populum. Nam & grote
quoddicitur NTIYCNC̃¬
ep̃r hoclatine suꝑ intentor
inĩp̃tatur : Qui a suꝑ intendit:
quia desuꝑuid&. quo modo
enĩ uinitori altior fit locus.
adcus todiendam uineam:
sic et epircopis altior locur
factur est. Et deisto alto loco
periculora redditur ratio.
nisico corde stemur hic:
ut humilitate sub pedibus urĩr
simur: et ꝓuobiroremus
It qui nouit mentes urãr ipse
cus todiat. quianor intran¬
ter uor ex eunter possum
uidere. Vs que adeo autẽ
nuidemur quid cogitetir
incordib: urir ut neque quid
agatis in domibur urĩs uidere
porsimus.. Quomodo ergocur¬
todimus: quomodo homines
quantum possumur : quantũ
accepimur. & qui a nos sicuit
hominer cus todimur et ꝑfec¬
te custodire ñ possumus : ideo
sinecustode remanebitis.
absit. Namubi ẽ ille de quo
dicitur  NISI DÑSCUSTODI¬

Expanded text:
rat, super eos quibus praeerat. Et episcopi hoc faciunt. Nam ideo altior locus positus est episcopis, ut ipsi superintendant, et tanquam custodiant populum. Nam et graece quod dicitur episcopus, hoc latine superintentor interpretatur; quia superintendit, quia desuper videt. Quomodo enim vinitori altior fit locus ad custodiendam vineam, sic et episcopis altior locus factus est. Et de isto alto loco periculosa redditur ratio, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibus vestris simus, et pro vobis oremus, ut qui novit mentes vestras ipse custodiat. Quia nos intrantes vos et exeuntes possumus videre; usque adeo autem non videmus quid cogitetis in cordibus vestris, ut neque quid agatis in domibus vestris videre possimus. Quomodo ergo custodimus? Quomodo homines; quantum possumus, quantum accepimus. Et quia nos sicut homines custodimus, et perfecte custodire non possumus, ideo sine custode remanebitis? Absit. Nam ubi est ille de quo dicitur, «Nisi Dominus custodi
Abbreviated transcription (Latin):
doillum uirginer amarent quae
inĩ ramaritos ñ quesiorunt
Ergo ꝑsequentib fedus apparuit:
et nisi eum fedũ putarent .i: on
insilirent Ñ flagellis caederent
N on spinis coronarent : Non spu¬
tis in hones tarent. sed quia fe¬
dur illis appar ebat focer̃ illiista.A
Non enĩ habebant dculos und ex pr̃
pucher uideretur. Qualibus ocu
lir xp̃s pulcher apparuit : qualer
oculor que rebat ips exp̃s quando
dicebat philippo. Tantorem pore
uobiscũ sũ & ñ me uidotis: Isti
oculi mundatis ut possint uidere
illamlucem. & leuit̃ tamen ꝑ¬
strictisplendore accenduntur
amore ut sanari uolint & fiunt
inluminati. Nã ut noueritir

Expanded text:
enim illum virgines amarent, quae enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit; et nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveritis
Abbreviated transcription (Latin):
Quiẽ iste timor castur: secondo
quẽ debemus frs mei intellegere
qđ dictum est, Beatio ms qui
timent dnm̃ qui ambulant in
uiis eius. Si potuero digne dicers
deisto timore casto. Adiuuant̃
dno dõnro : multifortars:
hoctimere casto inflammabant᷑
in amorem castum. Nec pos su¬
mur oxplicare fortarser. nisi
proposita aliqua similitudine
Pone aliquã feminã castã tim̃tem
uirum. Aliã pone adulteram
et ipsatim& uirum. Castati¬
m& nediscedat .uii. adulterane
ueniat. quid si ambo absenter
sunt : Illa neuoniat. Illa ne
tardet: Absensc̃ qđ am mocui
dis ponsatisumur. Absens est
qui nobis arrã dedit spm̃ scm̃
Absens ẽ quinos redemit sangui¬
nesuo. Sponsus ille quonihilẽ
pulchriur. quiquasi fedus ap¬
paruit in ĩmanus ꝑsequentium:
De quo paulo antedicebat esaiar:
Et uidimus eũ & ñ habuit speciem
noquedetorem. Ergo sponsur
nrt̃ fedus est: Absit. quono

Expanded text:
Quis est iste timor castus? Secundum Quis est iste timor castus? Secundum quem debemus, fratres mei, intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, timentem virum suum: aliam pone adulteram; et ipsa timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si ambo absentes sunt? Illa timet ne veniat; illa, ne tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos redemit sanguine suo; sponsus ille quo nihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
xdudiĩ Timor qui excludit᷑
castus non est qui aut̃ ꝑman&
castus est. Quisẽ timor qui
excluditur dignamini aduer¬
tere: Aliqui propter ea tan¬
tũ timent nealiquidmali in
terra patiantur : Ne illis egri¬
tudo accqdat ned amnũ ncorbi¬
tas. nealicuius amirso cari ne¬
exiliũ nedamnatione carcer ne
aliqua tribulatio ꝓpterea timent
nastimet. Vnde terruit et dis
Audistis cum euangelium legeretus
Ubiuer mer eorum ñ morientur
et ignis eorum non extinguet᷑
Audiunt hȩc hominer & quia uiro
futura sunt impiis. timent &
continent sea peccato. Habenr
timorem et ꝑtimorem continen
se a peccato. Ciment quidem
sed ñ amant iusticiam. Cũ au
ꝑtimorom secontincit a peccato
it consuetudo iusticiae. et incipit
qđ durumerat amari. & dulce¬
scit dr̃. Edã incipit honio ꝓpitr
iuste uiuere: Non quiatima
poenas. sed quia amat aet̾ ninũ
Exclus us ẽ ergotimor a caritati
sed successit timor castur.

Expanded text:
excluditur. Timor qui excluditur, excluditur. Timor qui excluditur, castus non est; qui autem permanet, castus est. Quis est timor qui excluditur? Dignamini advertere. Aliqui propterea tantum timent, ne aliquid mali in terra patiantur, ne illis aegritudo accidat, ne damnum, ne orbitas, ne alicujus amissio chari,ilium, ne damnatio, ne carcer, ne aliqua tribulatio; propterea timent nas timet, unde terruit et Dominus. Audistis cum Evangelium legeretur: «Ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur» . Audiunt haec homines; et quia vere futura sunt impiis, timent, et continent se a peccato. Habent timorem, et per timorem continent se a peccato. Timent quidem, sed non amant justitiam. Cum autem per timorem continent se a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et dulcescit Deus: et jam incipit homo propterea juste vivere, non quia timet poenas, sed quia amat aeternitatem. Exclusus est ergo timor a charitate; sed successit timor castus. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
t quiasic ille intellexit. Con¬
tẽpsit p̃sente ut acciper & futura.
oueritis aut fr̃s non cum parsũ
mortem. quã alii martyrer
parsisunt. Confersure enim
delatur ẽ. adtorm̃ta. Aliodie
inuentũ ẽ corpurexanimo
Clauserant enim illi carcerom.
sedcorpori. non spu. Quem
illic parabant torquere carni¬
fices absentem in uenerunt
ꝑdiderunt saeuiti a suã iacebat
exanimir sino rensu illis ne
torqueretur : Cusensu apud
dm̃ ut coronarctur. Vnde etis¬
te folix frs non tantũ nomine
sed et p̃mio uitae a et̃ ne si ista
dilexit. Ergo sic audiamur ir¬
tum psalmum. tãquã dexpõdi¬
catur. Et om̃t hȩrentes corpori
ambulemus uias dnĩ &timea¬
alius timor quẽ caritas exludit.
Dicente iohanne. limor non est
incaritate. sed ꝑfecta caritar
forarmittit timorem: Non de
omne timoredicit qr mittitur
foras a caritate. Haber onim
Alius ergotimor ꝑman&. alius

Expanded text:
et quia sic ille intellexit, conet quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Confessus est enim, dilatus est ad tormenta; alio die inventum est corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem, sed corpori, non spiritui. Quem illic parabant torquere carnifices, absentem invenerunt, perdiderunt saevitiam suam. Jacebat exanimis, sine sensu illis, ne torqueretur; cum sensu apud Deum, ut coronaretur. Unde et iste felix, fratres, non tantum nomine, sed et praemio vitae aeternae, si ista dilexit? 7. Ergo sic audiamus istum psalmum, tanquam de Christo dicatur: et omnes haerentes corpori ambulemus vias Domini; et timea Est enim alius timor quem charitas excludit, dicente Joanne, «Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem» . Non de omni timore dicit quia mittitur foras a charitate; habes enim . Alius ergo timor permanet, alius