comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt quorum expossitio haec : ꝑ singulos it cuangelistas numerus quidam
capitulis ad fixurita & quibur numeris subdita : aera quȩdamminto notata
quac indicat in quoto canine porsitus numer ur cui sub iecta : Aera uerbi gratia
usq ad decimum puenies siigitur apesto quolib&. euangelio placucrit fcire qui
reliquorum Euangelistarum similia dixeruntꝰ Aosumes adiacentt̃ numerum
capitulo & requires ipsumnumerum in suo canone. quemindicat ibiq: inuenies quid &
quidixerunt &itad emum incorpo reinquisita lolaque ex ipsir numeris in¬
dicantur p̃singula euangelia. deeisdem dixirse inuenies¬
UI DECANONIDUS CONCILAO RUN

Expanded text:
dixerunt. Quorum expositio haec est. Per singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis adfixus adiacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: t sic per ordinem usque ad decimum perveniens. Si igitur, aperto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies. De canonibus concilioru
Abbreviated transcription (Latin):
Ius aut ncciurale est autciuile uelgentium Ius nccturc leest cõmeneom niũ rectionã
eo ꝙubiq in stinctunceturȩ : non constitutione aliquac habetur : Vtuin & foemii¬
nae coniunctio liberorũ successio &edacatio cõmonis omnium possessio & omnũ
unclibertaes ad qui sitio eoꝵ quae cacloter roc maꝙ capiuntur: Item depositae¬
reiuel cõmedactae pecuniae restitutio uiolentiae ꝑuim repulsio Ncc hoc aut
aut siquid huic simile ÷ nũquã in iustũ sed nacturale aequumq: habetur u
postlimic federcpacis indutiae legcctor̃ ñ uiolandor̃ relegio cõbicint̃ alieni¬
gresio in hostem uel commisio: I tem signodecio receptio. Itẽ flagitu militns dis¬
cipli nassilocus desercctur itẽ stipendioꝵ modus dignitectũ grcedus p̃miorũ honos

Expanded text:
Ius aut naturale est aut civile aut gentium. Ius naturale est commune omnium nationum et quod ubique instinctu nature, non constitutione aliqua habetur, ut viri et femine coniunctio, liberorum susceptio et educatio, communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum que celorei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. Nam hoc, aut si quid huic simile est, numquam iniustum est, sed naturale aequumque habetur. postliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗlo piciaẽ capilloru fluor circũscriptispili fliũ seaeris qualitatẽhabentib docata hr homine
eni greceauricula dicitur: lentigo ẽ uestigia macular parula in rotunditatẽ formato abispe¬
dielentieo lȩdicta feresi pila ẽ que latini sacrĩgnẽ appellant ide execrandũ panti frasin siqu¬
dẽ in suꝑ ficierubor flãmeuscuti ruber at tunc motarubore qs̃i abigne uicina in uodu
iloca taut &ã febris excit&. Serpedo ẽ ruborcutis cũpust. lccr ex stancia & ñn sũpsit
a serpendo eoꝗ serpiat membra : Inp&igo ẽ sicca scabi&es ꝓminens a corpore cuaspcritate &ratin

Expanded text:
litatem habentibus: vocata hoc nomine latae. Ὦτα enim Graece auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est execrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutes rubescunt. Tunc mutuo rubore quasi ab igni vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustularum extantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpiat membra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpore cum asperitate et ro
Abbreviated transcription (Latin):
cutemlex autꝑ mittit cliquit utuir fortis petat prpemiun
aut uetat ut sacrarũ uirginum nuptias nullipe tereliceãd autob¬

Expanded text:
utem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut p
Abbreviated transcription (Latin):
sendeo gemmar ẽuites. dũinhnrebur f luctur & gemimnas noninuenimus in quibus baec
serba uundet rans feruntur. s edha e at que aliae tropiee loquitiones adea que in¬
teslagenda sunt : p ropterea figuratis a metibus obteguntur. ut sensus legentis gen

Expanded text:
s', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis e
Abbreviated transcription (Latin):
uadrige et bigȩ et trige et seiugȩ
a numero equorum et uigo dicte.
Ex quibus quadrigaᷤ soli. bigas lunȩ. trigaᷤᷤ
inferis. seuigas ioui. desultores lucifero et
hespero sacrauerunt: Quadrigam soli ido¬
uingunt. quia per quatuor annus tem¬
pora uertit᷑. Sere. estate. autunno. et
hieme. Pigas lunȩ qm̃ gemino cursu
cc̃ sole contendit. siue quia nocte et
die uidet᷑. Iungunt enim unum eqͣm
nigrum. alterum candidum: Tngas
diis inferis. quia hii per tres ȩtates homi¬
nes ad se rapit. id: ꝑ infantiam. iuuentu
dm̃ esse credunt. Ideo aũ rotis quadri.¬
gas currere dicunt: siue quia mundꝰ
iste entuli sui celeritate transcurrit.
siue ꝑꝑ solem quia uolubili ambitu ro¬
tat. sicut ait ennius: Inde patefecit
currunt reserentes hoc ad cursum septem stel¬
larum. quibus mundum regi dicunt. siue
ad cursum septem dierum p̃sentium. quib
peractis. uite t̾minus consũmatur. quoꝵ
sinis est creata. id est uidicium.
De Feuitibus.

Expanded text:
uadrigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat; sicut ait EnniusAnn. 558: Inde patefecit  currunt referentes hoc ad cursum septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum finis est creta, id est iudicium. § 38 De equitibus.
Abbreviated transcription (Latin):
comes admiras seeͤte conuocat illum
t cͣ ñ poset uinciri ĩ qͥrit ab illo
In aut magicas didiciss forsitan artẽ.
osse nichil ftudiis se ex talib ulefa
ripte hũc mͣti cuidã s uẽdid̃ illum¬
tẽptat eũ duris uĩcire catenis
Itq domũ repetẽs narrau̾at oĩa fr ĩ
S refeente illo cognoũ tẽpora frat̃
Illa qͥb uinclis resolatũ se refereb
ħ eadẽ fieri qͥb ⁊ sollenia semper
Missarũ celebrasse dõ sẽse recolebat.
̃ fuit egfridus regno felicit̃ annis
quinis faciens uictcia bella qͦusq
cipiens gentes scottoꝵ cede cruenta
astare ĩnocuas anglis et sẽꝑ amicas
ox adu̾sus eũ pictis bellãtib ipcx
ceubure uiotꝰ misera cũ clad suoꝵ
ꝑii linquens agfrido regmina frĩ
sacris fuerat studis ĩbutꝰ ab annł
tatis pͥme ualido sermone sophista

Expanded text:
comes admirans secrete convocat illum, Et cur non posset vinciri, inquirit ab illo, An prius aut magicas didicisset forsitan artes? Nosse nihil studiis se ex talibus ille Eripit hunc morti, cuidam sed vendidit illumtentat eum diris vincire catenis,Atque domum repetens narraverat omnia fratri, Sed referente illo cognovit tempora frater Illa, quibus vinclis resolutum se referebat, Haec eadem fieri, quibus et solemnia semper Missarum celebrasse Deo sese recolebat. Praefuit Egfridus regno feliciter annis Ter quinis faciens victricia bella, quousque evo, Praecipiens gentes Scotorum caede cruenta Vastare innocuas, Anglis et semper amicas, Mox adversus eum Pictis bellantibus, ipse Occubuit victus misera cum clade suorum, Imperii linquens Altfrido regmina fratri, Qui sacris fuerat studiis imbutus ab annis Aetatis primae, valido sermone sophista
Abbreviated transcription (Latin):
udi circenses sacrorum causa ac demoni-¬
orum gentilium celebrationib instituti
sunt. Unde et qui eos expectant: de¬
moniorum cultib in seruire uident᷑.
Nam res equestris antea simplex
agebatur: Et utiq cõmunis usus reatꝰ
ñ erat .s cum a ludo coactus est naturaliᷤ
usus ad demoniorum cultum translatꝰ :
Ita castori et polluci deputant᷑ he speci¬
es quib equos a mercurio distributor
historie docent: S et neptunus eqͤstrĩ¬
ab eo qd̃ alicui emensus sinis est. siue ad testi¬
monium orientis occidentisq solie⁊:

Expanded text:
udi Circenses sacrorum causa ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt: unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat; sed quum ad ludus coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. Itaque Castori et Polluci deputantur haec species, quibus equos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestriab eo quod alicui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque Solis.
Abbreviated transcription (Latin):
et in speculis parietum pro inagine ũ¬
bras reddente Cemmas multi ex eo faci¬
unt: Hunc lapidem et in india et in i¬
talia. et ad oceanum in hispania nasci tra¬
dunt: Ferunt aũ sub tyberio cerare quen¬
dam artificem ex cogitasse uitri temꝑa¬
mentum. ut flexibile esset et ductile.
qui dum admissus suisset ad cesarem:
porrexit fialam cesari quã ille indig¬
natus in pauim̃tum proiecit: Arcifex
De inde marculum de sinu protulit
⁊ sialam correxit hoc facto cesar dixit
artisici Nũquid alius scit hanc condi-¬
turam uitrorũ : Postquã ille uirans
negauit alterũ hoc scire iussit illum
cesar decollari. ne dum hoc cognitum
sieret. aurum proluto haberetur. et
omnia metallorũ p̃cia abstaberentur:
Et reuera quia si uasa uitrea non fran¬¬

Expanded text:
et in speculis parietum pro imagine umet in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ir eegenere flor Itẽaiuq a materiasue qualitatis dñrutro saccũ arosa ciprinũ aflore q̃pro
unde& ꝓpriematerie odoreferunt edi quedã simpliciaunguenta sint queg una tum specie exstun b
unde & sun ominis referunt odoratũ utanetũ ẽ eni sincerũ exoleum & anetã tnm. Conposita ho sunt

Expanded text:
e dicuntur, ut rosaceum a rosa, quiprinum a flore quipro; unde et propriae materiae odorem referunt. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ma cumdicut homines nosiusti sumur nos scĩ ficamus imundos sed & caetera similia
Supstitiodicta coquod sit suꝑflua : Aut supinstituta obseruatio aludicunt: A senib
quamultis annis suꝑ st&is ꝑaxatem delerant. &errant suꝑ sutione quadam nescientis
q: u&eracolont : Autq u&erum ignarii Adsciscant lucretius Autẽ suꝑstitionẽdt̃. suꝑ stan¬
tiamrerum id estcaelestium & diuinorumq sup̾nos stant sed maledicit: Her&ico¬
rum autẽ dogma ut feccile possint agnosci causas eorum uel nomina demonstrare. opostuit¬
IIII. DEHBRESIBUS. IUDEORUM.

Expanded text:
ma cum dicunt homines, 'nos iusti sumus,' 'nos sanctificamus inmundos,' et cetera similia. ma cum dicunt homines, 'nos iusti sumus,' 'nos sanctificamus inmundos,' et cetera similia. Superstitio dicta eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male dicit. Haereticorum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demonstrare oportuit. § 4 De haeresibus Iudaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
melius illȩ cẽuid&ur ut philo sophi peripatiei. ac ademici. &ipicorri. & sto¬
icĩ uel sicut alii quiꝑuer sumdogma. cogitanter arbitriosuo decclesia recesse¬
runt indcergobereses dictae greca uoce exint̃ pra&atione. electiones qua
quis que arbitriosuo Adinstuenda sucao surcipienda q lib&ipsesibi clegit
nobisueronbil ex nostro arbitrio inducerelic& sedincclegere quod aliqui decorbitriosuo
indixerunt A postolos dñi habemus Auetores quinecipsi quic quã ex suo arbitrio quod
inducerent elegerunt sed acceptã axp̃o disciplinam fideliter uationibus Ao signauerunt
lcq &iamsiangelur decaelis aliter euangelizauerunt anathema uocabitur :¬
ccta a sequendo & tenendo. nominata namscta sdm̃shabitus animorũ acinstitu¬
tuta circadisciplinã uł ꝓpositum quemitenendo sequuntur. longeali in relegionis
cultuo pinantes quam caeteri. Scisma abscisura animorum uocata eodemenim
culti eodemritu credit ut caeteri solo congregationis dilectatur discidio fitaute scis¬

Expanded text:
melius illi esse videtur, ut philosophi peripatetici, Academici, et Epicuraei, et stoici: vel siqui alii, qui perversum dogma excogitantes arbitrio suo de ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis dicta Graeca voce ex interpretatione electionis, qua quisque arbiNobis vero nihil ex nostro arbitrio inducere licet, sed nec eligere quod aliqui de arbitrio suo induxerit. Apostolos Dei habemus auctores, qui nec ipsi quicquam ex suo arbitrio, quod inducerent, elegerunt, sed acceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus adsignaverunt. Itaque etiamsi angelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam vel propositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schis
Abbreviated transcription (Latin):
ũubantur:  Antibaclus uel palimbacius dictus quia iteratus ab achcio est : Proceleuma¬
ticus quod sit ad celeuma canentium aptus Dispondeus aut & distro cheus & diambus

Expanded text:
bantur. Antibacchius vel Palimbacchius dictus quia iteratus a Bacchio est. Proceleumaticus, quod sit ad celeuma canentium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus
Abbreviated transcription (Latin):
ISCIUNAADISCENDONOMENACCEII. UNDEIISCIENTIANCI
potest. Namscire dictuma discere : quia nemonostrum scit nisi quidiscit :

Expanded text:
iplina a discendo nomen accepit: unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit
Abbreviated transcription (Latin):
Inuerbis q̃ q cauenda st uitia ut ñ in propria uerba ponant᷑.
que greciaci cologianuocant: A manda est ergo propri& as sictam̃ ut ali¬
quando prt̃ humibtatẽ sordidiaut sporciuocalitrans latis nominib: sit ut en¬
lu nontani longe accitis sedut ueris proxima & cognata uideantur
fugienda &iã i ꝑbata longioraq: fierisine aliorũ sensiũ confu. sone ñ posst.

Expanded text:
In verbis quoque cavenda sunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen ut aliquando propter humilitatem sordidi aut spurci vocabuli translatis nominibus sit utendum, non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. Fugienda etiam Hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non poss
Abbreviated transcription (Latin):
nepotem quartus in ordine est quant& ranepor: Minores aut̃ non dicimurnisi quo¬
ties graduum defecit nom̃ ut pdta filiur nepor pronepor abnepos adnepos trinepos:
Vbiisti gradus defecerint merito iamdicimurminor essicut & maiorer dm̃r postpa¬
tris aui proaui ab auiata ui tritaui que uocabu lum:
DEAGNATIS ET COGUA

Expanded text:
nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quonepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patris, avi, proavi, abavi, atavi, tritavique vocabulum. De agnatis et cogna
Abbreviated transcription (Latin):
pos est qui & filionatur est dictus ecũt nepos quasi natus post primumaut filiornas¬
citur de indenepor gradurenim substitutionir est hinc& posteritar quasi postera
& as : Neposaut̃ utriurq: sexus est namut neptis dicamur iniure est propt̃ dircreti¬
oñe succersionis ad mirsum: Pro nepos est qui& nepote conceptus patusque est &dic¬
tur prone porquarinatur porro post & hoc quoq graduincipit uocari: & & proge¬
nierquasi porro post genitinam filii& ne potes non sunt progenies qui a non est
ineir longaporteritas sicut aut̃ inferius longe ediq progenies dicuntur ita superiur
proaui a taui qui & progenitores : u appellantur quari porro generanter prone¬
pordictur quas i prope nepotem ab nepor quiseiungit ab ne pote ostenim int̃illum
& ne potem pronepos: Ad neporabne potirfiliur: Trinepor ad nepotir filiur qui a post

Expanded text:
Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nasNepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quaetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretionem successionis admissum. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotes non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post
Abbreviated transcription (Latin):
cuius potestate promancipacione traditus est in aliaen amtransit potestatem qui autri¬
usque fert nom̃ ut fabius emilius uel scippio paulinus. Cominisunt nonduotantũ
simulnati sel &iam plures : De geminis aut̃ uno abortu alter qulegiti me natus fuerat
idest postobitum iste & defunctinomentacipit sic enim lx uoluit ut quidefunto nas¬
citurde functi nomine appellar&ur. Nothurdr̃ quidepatrenobile & matreignobi
ligignitur. sicut & concubina est aut̃ hoc nomengrecum & in latinitate deffecit:
Huic contrariur spuriurdema trenobil & patreignobilinas citur. Itemspuriur pa¬
treincerto matreuidua genitus uelut tantum spurii filius qua muliebrem naturam
demeffabonior appellabant quiaq deem animalia fabonio spuausto concepere &is¬
timantur unde & hii qui non sunt delegitimo matrimonio matrempotiur quam
patrem secuntur latine aut̃ s puriquas &tra puritatẽ id est quasi inmundi. Ne

Expanded text:
cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utricuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis enim uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit,id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic etenim lex voluit, ut qui post defunctum nascitur, defunli gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam dem et Favonios appellabant, quia quaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii, quasi extra puritatem, id est, quasi immundi. 26.
Abbreviated transcription (Latin):
lior abrahe uelsicut eodem iud eordñs filior dt̃ essediab a quo non nat sed quem fuerunt
emitati: Adopcione quoq quod humana consuetudine nulli lic& & nescire uel sicut nor
dõ non natura sed adoptione dicimur pater noster quies incaelis : Doctrina sicuta pos¬
tolus filior suor appellit eorquibus euangelium p̃dicaut : filiuraut id co in legibur libe¬
riappellantur ut istouocabulo secernantur a seruis quia sicut seruus in potestate est
sicut fit seruo manumissio ut sitliberatur adomino : Itemliberidieti quia & liberd
sunt matrimonio ort Nambbertin fili elibero & ancilla serui br condicionis sunt
semꝑ enim quinas citurde teriorem parentir statim sumit : Natura les aut̃ dicuntur
ingenuarum concubinarum filii quor sola natura genuit non honestas coniu¬
gir Ilem & pueria pube adoptiuus filius est quiaut patreeius autauo autꝓ auo

Expanded text:
lios Abrahae ; vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios esse lios Abrahae ; vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios esse imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pater noster, qui es in caelis.' Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo,
Abbreviated transcription (Latin):
de &cormlia pbami lia i prastirpisomniracornilia ortafamlia aut a femore femur
enim genus est & stirpis ostenditur pam familia proser iuis abursiue Nonproprie
dicitus Stirpir & longe generir significatione uocatur: Cinat urdictur quia gene¬
Cinat urdictur quia gene¬
ratusunde & ꝑg scribitur: Soboler eo quod substitucio sit generis : Quadriꝑtitur est
autem õdo filiorum itaunigenitur primogenitus medius nouissimus : Primo genitur
ante quem nullur. Vnigenitur postquem nullus. Mediur interomnes nouis simus post
omnes : Ideo & minimur amonade nouissimuraut̃ ꝑꝑ quod nouus quia ca&eri p̃cedendo
antiquior es exsistunt : Qattuor &iam modis filua pellantur. natura emitatione ad¬
opcione doctrina : Natura ueluticumdnr̃ fili abrahae iudei Imitacionem ut ipsius a¬
bra hae fidem imitantes & gentibus euangelio potenrest dr̃ delapidibur istir suscitare fi¬

Expanded text:
de et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore de et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive, non proprie dicitur. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus quia generatus. Unde et per G scribitur. Suboles eo quod substitutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Primogenitus, ante quem nullus. Unigenitus, post quem nullus. Medius, inter omnes. Novissimus, post omnes. Idem et minimus, a monade. Novissimus autem propter quod novus, quia ceteri praecedendo antiquiores existunt. Quattuor etiam modis filii optione, doctrina. Natura veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare fi
Abbreviated transcription (Latin):
unum menbrorum ampleetitur : Hlincenim &cortum est nomen patrir familias qui aũt
imquedominantur inseruis hoc se nomine Nequaquam reputent appellari : M ater fami¬
liar in deuo cari quia ꝑ quandam iuris sollempnitatem in familiam traxit mariti tabu lae-
enim matrimoniales instrumenta emptionis sue sunt: Etaliar sicut matrona est
mater primipueri id est qr̃ mat nati itamater familias illa est quep lurerenixa est nampha¬
milia exduobus incipit ẽe. Auus patrispater est ab euodictus io estab antiquitate
Proauur auipat est quasi prope auum : Ab auur proaui pat̃ est iam longe abauo : Ata¬
uurabauipat̃: Tritauusa taui pater quasiter auur id est quartus superauum sed trita¬
uus ultimum cognicionis nomen est familia enimoritur apatre terminatur intrita¬
uo: Filiur & filia a familio dicti sunt ipsi enim primii nordine nascentium &x sistunt un¬

Expanded text:
unum membrum amplectitur; hinc enim exortum est nomen Patrisfamilias. Qui autem unum membrum amplectitur; hinc enim exortum est nomen Patrisfamilias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. 8. Materfamilias inde vocatur, quia per quamdam juris solemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt 440 Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati; ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus paProavus avi pater est, quasi prope avum. Abavus proavi pater est, iam longe ab avo. Atavus abavi pater. Tritavus atavi pater, quasi tetravus, id est quartus super avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
FREDISNONENIN POSSUIT CENSuS AERISSOLUIT ENINTNBU¬
Itum auctorir in hocenim primã uocabulo : suecersio esthereditatis & generis
utiunt filu& nepetes. Proherer est quiloco hedor fungi tur quas proherr ede
est enimaut infitutur aut subrtitutus: Pater est a quoinicium nascitur
generir itaque is pater fami baruocitatur pater aut̃ dictur eo quod patratione
ꝑ hacta filium procreat patratio aut̃ estrei ueneriae consummatio iucretius
& benepatra patrum : Genitorer aut̃ agignendo & parenter quasi parientes idẽ
&creato res : Crementum enimest semen masculi unde animalium & hominũ
corpora concipiuntur hinc ereatorer parenter dñr : Mater dr̃ quod xinde¬
efficitur aliquid mator eñim quasi materia namcausa pater: Pater familas aũt
dictus quo domnibur in familias ua porritir seruir tam quam pater filis patria
dileo tione consulit : Seruorumq conditionẽ affectua filiorum non dircernit sed quasi

Expanded text:
redis nomen inposuit census aeris. Solvet enim tributum auctoris. In hoc enimvero vocabulo prima successio est hereditatis et generis, ut sunt filii et nepotes. Proheres est, qui loco heredis fungitur, quasi pro herede. Est enim aut institutus, aut substitutus. Pater est, a quo initium nascitur generis. Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius4, 1129: Et bene patra patrum. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem Quomodo? Resp. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur; hinc et parentes creatores voefficiatur aliquid; mater enim quasi materia, nam causa pater est. 7. Paterfamilias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis, tanquam pater filiis, patria dilectione consulit, servorumque conditionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
loseruiendi quod uerbum conpossitum est Areligendo. id estelegendo ut ita latinum uide¬
perquiruntur id estfider spes caritas: infide quid credendum in spe quisperandum
in caritate quid sit amandum : fidesest qu aueraciter credimus id quod nequaquẽ ui
dere iam non possumus quoduidemur propricautẽ non fidei i est dictũ siomninofiat
quod dictũ estaut promis sum & indefidesuocata Ab eo quod fitilluo. quod inter utros¬
q: placitũ est qua suinterdm̃ & bominẽ hinc & fedus : Spesuocata quod qua si sit pesꝓ
grediendi quasi est pesunde econtrario disperatio deestenimibipes nullaq progre¬
diendifacultas quidumquis que peccatũ amat futurã gloriam nonsperat :
Caritas grecelatine dilectio interp̃tatur quodduos in se in lig& nitꝰ. dilectio a duo¬
multabona faciat frustra laborat. omnis enimdilectio carnalis nondilecto sed ma¬
gir amordicisol& dilectionis autẽ nontantũ in melioribus rebus accipisol& :¬

Expanded text:
lo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videperquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus. Spes vocata quod sit pes progrediendi, quasi 'est pes.' Unde et e contrario desperatio. Deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Caritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se liget. Nam dilectio a duomulta bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi sol
Abbreviated transcription (Latin):
dimurpulebride Abatione uirtutum unde & incanticis scribitur canticorumq estistaque
bum itahoc sacramentum confirmat terrorius numerus nominum diuinorũ ꝙ autẽ
ꝑa quam babtis mumdatur haccratio est uoluit enimdñs utresilla in uisibolis ꝑcomgruentẽ
sed ꝓfecto Stractabile &uisibilem in penderetur elimentum suꝑ ꝙ etiam in principio fere¬
& medicatis aquis scĩ ficat eas desem&ipso & accipiunt uimpurgationis utin cis & caro &

Expanded text:
dimur pulchri dealbatione virtutum; unde et in Canticis scribitur canticorum8, 5: 'Quae esdimur pulchri dealbatione virtutum; unde et in Canticis scribitur canticorum8, 5: 'Quae esbum, ita hoc sacramentum coper aquam baptismum datur, haec ratio est. Voluit enim Dominus ut res illa invisibilis per congruentem, sed profecto contrectabilem et visibilem inpenderetur elementum, super quem etiam in principio fereus de caelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso; et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et
Abbreviated transcription (Latin):
in uisibiliter spudĩ cuius panis & calicis sacreomentum. Q roci cuchar istqam dñt ꝙ latine
bona gratia interp̃tatur & quid inelius sanguine & corporexp̃i : Sacramentum est in ali
qua celebratione cum ros gesta itafat ut aliquid signi ficccre intellegitur quod sc̃e accipi¬
dem sacra mentorum operatur unde& a seretis uirtutibus ucla sicrir p̃cramentad ñrq: id eo¬
quia sps scs̃ mystice illa uiuificat qui quondam A postolico intempore uisibibbur apparebat o¬
peribus necbonorum meritis dispensatorũ Amplificitur bdona necmalorũit tenuantur qui a
neq quiplantat est Aliquidnoq: quirigat. sed qui incrementum ditdr̃ unde& grtec misteri¬
umdr̃ quod secretam & re conditam babeat dir possitionc̃ Paptis mum grece latinetinc¬
aliud quamerat efficitur priur enim foedieramur deformitite pectatorũ in ipsatinctioner ed¬

Expanded text:
invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et corpore Christi? Sacramequa celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intelligatur, quod sancte accipidem 286 sacramentorum operatur, unde et a secretis virtutibus, vel a sacris sacramenta d quia sanctus Spiritus mystice illa vivificat, qui quondam Apostolico in tempore visibilibus apparebat operibus, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum adtenuantur, quianeque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus'; unde et Graece mysterium dicitur, quod secretam et reconditam habeat dispositionem. Baptismum Graece, Latine tincaliud quam erat efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in ipsa tinctione red
Abbreviated transcription (Latin):
flama & ipsaorant holo caustomata olo enimgrece totum dr̃ chauss incensio & holochas¬
tum totum incensum : Ceremonie Apud latinor dicuntur sacraomniaq: apud grecos orgia
uocantur ꝓprieautem uirsumẽ doctoribur accerendo appollari corimoniar qua sicerimonias
eo quodeccq in sacris diunis offeruntur in suous soidcarent. homines ꝙ nñ eciam. in ussuest lit¬
terarum sacrarũ : Auceremonias ꝓprieinobseruationibus iudcorum credunt Abstinenti¬
amscilic& quarumdam escarum secundum ueteremlegem eo quod obseruantes cartant
bis rebus quibus se abstinuerunt : Sacrificium dictum quasi sacrum factum ꝗ p̃cemisti¬
ca cunsecrantur. in memoriã ꝓnobis dominica passionir undehoc co iubente corpus xp̃i
& sanguin emndm̃r ꝙ dumsit ex fructibus terre scificatur & fit sac ramentum operantẽ:

Expanded text:
flamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim Graece totum dicitur, καῦσις incensio, et holocausflamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim Graece totum dicitur, καῦσις incensio, et holocaustum totum incensum. Caerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari caerimonias, quasi carimonias; eo quod ea quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines; quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii caerimonias proprie in observationibus Iudaeorum credunt; abstinentiam scilicet quarundam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes careant his rebus quibus se abstinuerunt. Sacrificium dictum quasi sacrum factum, quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante
Abbreviated transcription (Latin):
tant sigͥnificari: Immolectio abantiquir dicta coquod in mole altarir porsitiuictina caeder&ur un¬
de& nactatio postimmolationem est: Nunc aut̃ inmolatiopanis & calicir conuenit libatio aut̃ tantum¬
nuncinquit pattrar libate ioui libaro enimꝓprie fundere est sumtumq nom exlibero quodam qui in
grecia ussum reperut. Hoste apud uxerer dicebantur sacrificiaq fiobant anquam ad hostẽ
pgerent Uicti me uero sacrificia q postuictoriam deuictir hostibur immolabantur &erantuicti¬
maemaiora sacri ficia quam hostiae Aliiuictimam dictam putauerunt ꝗictupcursa. cadebat ł quincta
adaris ducebatur : Holo chaustum illud est ubi totumigni consumitur quodoffertur antiqui
enim cum maxima sacrificia : Aominis trarent solebeent hostias in sacrorum. consumere

Expanded text:
tant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Untant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est. Nunc autem immolatio panis et calicis convenit, libatio autem tantumirg. Aen. 7, 133: 'Nunc,' inquit, 'pateras libate Iovi.' Libare ergo proprie fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere
Abbreviated transcription (Latin):
Offesturium tiliexcausa sumpsit uocabulum fertumenim dr̃ oblatioq altario fertur & sacrifi¬
cat apontificibus A quo offerturium nominatur quasi pfertum: Oblatio uocatur ꝗoffertur
Onaꝓpriae diuinadicuntur nunera b ominum pamimuneradicuntur. obsequiaq pauiperes diuitibur locomu¬
uerum soluunt Itaq: munur hominidatur domumdõ undecciam in templis donaria dm̃r munera aũt
uocantur ꝗ manibur uelaccipiuntur łoan tur duo sunt autẽq: offeruntur donum & sacrifici¬
uindonum dr̃ quid quid Auro artintoq aut quam lib& alia specie efficitur : Sacrificium aut̃ est
uictima &q cumq incore cremantur souponuntur omneautẽ ꝙ dõditur Autdedicatur Autconse
quod dedicatur dicendodatur unde & appellatur unde errant quid edicationẽ consetrationẽ pu¬

Expanded text:
Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrifiOffertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter fertum. Oblatio vocatur quia offertur. Dona proprie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntur obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantur quia manibus vel accipiuntur vel dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrificium. Donum dicitur quidquid auro argentoque aut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem est victima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur; unde et appellatur. Unde errant qui consecrationem dedicationem pu
Abbreviated transcription (Latin):
q duo uerba Amon & alleluia Necgrecir nec latinir necbarbarir lic&in suamlinguã omnino
trans ferre uelalia lingua Adnuntiare nam quamuis inter p̃taripos siunt ꝓpt̃ sc̃i oremtamen a uo¬
toritatem scruata est aba postolir inhir ꝓprielingua antiquitas tanto autẽ s̃cratao sunt
nomina ut &iam iohãn in apocalipsi reftrant sespureuelante uidic se & audiuir se uocem
calestir exercitur tamquam uocem a quarum multarũ & tonitruorũ uadidorum dicentium
amen & alleluia ccep̃h sic̃ oport& interrir utraq dicisicut in caelo resonant: Oranna
in alterius lingat interp̃tationem in toto transire. non potest osi it saluifica. interp̃tatur
quod cor rupta media littera & elissa dm̃r osanna sicut fitinuer sibus cum scandimus
litera onimprima scquentis uerbi extremam prioris uerbi ueniens exluoit & dr̃ hebreiceosan
na quodinter p̃tatur saluifica subuidiendo ł populumtuum uel totum mundum:

Expanded text:
st. Quae duo verba, amen et alleluia, nec Graecis, nec Latinis, nec barbaris licet in suam linguam omnino st. Quae duo verba, amen et alleluia, nec Graecis, nec Latinis, nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina, ut etiam Joannes in Apocalypscoelestis exercitus, tanquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium amen et alleluia , ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in coelo resonat. Osanna in alterius linguae interpretatione in toto transire non potest. Osi enim salvifica interpretatur: re dicitur, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna: sicut fit in versibus, cum scandimus. Littera enim prima sequentis verbi na, quod interpretatur salvifica, subaudiendo vel: populum tuum, vel: totum mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
i apsalma quid eme breum uerbum ẽẽ uolunt quo significantur semper id÷ ꝙ illa qui¬
bur hoc interponitur sempiterna eẽ confirment: Quidam uero grecum uerbum
existimant quo significatur inter uallum psallendi ut psalma sit quod psallitur. diapsab¬
mauero interpossitum. inpsallendo silentium utquemad modum sinpsalma dr̃ uocisco¬
pulatio incantando itadiapsalme disiunctio carum ubi quedam requies distincta con¬
tinuationir ostenditur. Indeillio probabile ÷ non coniungendas sententias in psal¬
lendo abi dia psalma interposita fuerit quia ideo interponitur ut conuersio sensu¬
um uel psonarum eẽ noscatur : Umnur ẽ canticum laudantium quod degreco in latinum lius
intor p̃tatur ꝓeoquod si tarmen li&itue &laudir ꝓpricautt̃ uminisunt continentes lauormdi siergo
didr̃ & cantaturtunc est ymnurcui contrarium est trinum quodẽ carmen lamenti & funeris :¬

Expanded text:
 accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo audem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. A
Abbreviated transcription (Latin):
utꝰ soli principalit̾ consetratus est
la paganis. cuius edes medio spatio
et esfigies e fastigio edis emicat. qd̃ nõ
putauerunt sub tecto consecrandum.
quem in aꝑto habent Est aũ circus
omne illud spatium. qd circũ ire ȩqͥ
solent. Iunc romani dictum pirtãt
a circuitu equorum. eo qd ibi circũ
metas equi currant: Greci uero a cir-¬
tuit asserunt nuncupatũ. et ab ea
cuti appellationem argumentant᷑:
suit autẽ maga et uenefica et sacer¬
dos demonum. in aiuis habitu et oꝑe
magice artis et cultꝰ idolatrie recognos.
De ornamentis circi. Iui

Expanded text:
us Soli principaliter consecratus est a paganis, cuius aedis medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Cirtuit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscitur. De ornamentis.
Abbreviated transcription (Latin):
menꝰ ipsum indicat. olim t̃gendis
manibus p̃bebat᷑: Mappe conuiuii
et epularum appositarum sunt.
Toralia longe ꝑpetueq mappȩ athoro dictȩ.
Sabanum grecum nomen est. facistergiũ
et manut̾gium a t̾gendo faciem uł manꝰ
uocatum est. Uela dicta. qd̃ obiectu suo
interiora domorum uelent. Aulea uela
picta et grandia. que ideo aulea dicta
sunt. quod primum in aula attali
regis asie cui successit populus romanꝰ
inuenta sunt: Cortine dictȩ sunt
aulea .i. uela de pellib qualia in exodole
leguntur. quibus tabernaculum extrin¬
secus tegebatur: dictȩ autẽ cortine a co¬
riis eoquod prius ex pellibus suissent factȩ:
Unde et in eodem tab̾na culo legis ubet᷑
cortinas sieri ex pellibus arietum ru¬
bns. et ex pellibus iacintinis Cilicia
arabes nuncupant uelamenta pilis
caprarum contexta. ex quibus sibi ten-¬
toria faciunt:
De la nis .Iuni

Expanded text:
men ipsud indicat, olim tergendis men ipsud indicat, olim tergendis manibus praebebantur. Mappae convivii et epularum appositarum sunt, Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. Sabanum Graecum est. Facietergium et manitergium a tergendo faciem vel manus vocatum. Vela dicta quod obiectu suo interiora domorum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nuncupant velamenta pilis caprarum contexta, ex quibus sibi tentoria faciunt. De lanis .
Abbreviated transcription (Latin):
ues tiũ Quȩ inUSu habeNTor.
tragulum est uestis discolor. qd
manu arcificis. diuersa ua¬
riẽtate distinguitur dictum a ũ¬
ctu aptum sit. de quo salomon. Stra¬
gulatam uestem fecit sibi liudices
a lui dis. idest theatris uocatas quidã
existimant: Cum enĩ egrediebant᷑
de ludis prostibulo uiuenes horũ ue-¬
lamento tegebant caput et faciem:
quia solet erubescere qui lupanar
in trauerit. Galnapes: Fulcra sunt
ornamenta lectoꝵ dicta. qd in his
sulcimur. idest sustinemur. uel qd̃
thoros sulciant. siue caput. quere.¬
clinatoria uulgus appellat. Cerui-¬
calia autẽ. eoqd̃ ponant᷑ sub cerui-¬
cent᷑ .i. fartiant᷑ pluma. siue tom̃to.
quo molliores calidioresq sint: ta:¬
peta dicta. qd pedibus primũ stra¬
rent᷑. quasi tapedia: Sipla tapetia
ex una parte uillosa. quasi simpla:
ansitap ex utraq parte uillosa ca¬
peta: liucilius: Si ple atq ansita pa
uillis ingentibus molles: Mantilia nc̃
pro opiendis mensis sunt. que ut no:¬

Expanded text:
is quae in usu habentur. 1. Stragulum vestis est discolor, quod manu artificis diversa varietate distinguitur. Dictum auctu aptum sit. De quo Salomon: Stragulatam vestem fecit sibi. 2. Ludices a ludis, id est, theatris, vocatas quidam existimant. 462 Cum enim egrediebantur de ludi prostibulo juvenes horum velamento tegebant caput et faciem, quia solet erubescere qui lupanar intraverit. Galnapes . . . . . 3. Fulcra sunt ornamenta lectorum, dicta quod in iis fulcimur, id est, sustinemur, vel quod toros fulciat, sive caput, quae reclinatoria vulgus appellat. 4. Cervicalia autem, eo quod ponantur sub cervicentur, id est farciantur, pluma sive tomento, quo molliores calidioresque sint. Tapeta dicta quod pedibus primum strarentur, quasi tapedia. Sipla tapeta ex una parte villosa, quasi simpla. Amphitapa ex utraque parte villosa tapeta. Lucilius 13: Siplae atque amphitapi villis ingentibus molles. Mantelia nunc pro operiendis mensis sunt; quae, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ conclusio plurimũ lectorẽ adiuuat adueritatẽ inuestigandã tantũ ut absit
ille error decipiendi aduersariũ ꝑsophis matas falsariũ condusionũformulȩ
cathericorũ idẽ p̃dicatiuorũ. Sillo gismorũ sunt .ir. primȩ forme lȩmodisunt
.viii. prim: modus qui conducit. idẽ quicollegit ex uniuersalib: dedicatiuis. dedica¬
tiuũ uniuersale directũ ut omne iustũ honestũ. õehonestũ bonũ omne igitur
iustũ bonũ. Secundus modus est quiconducit ex uniuersalbus dedicatiuis
& ab liecatiuis ab dicatiuũ unuer sale dircetũ ut omne iustũ honestũ nullũ honestũtur¬

Expanded text:
quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllIII. Primus modus est qui conducit, id est qui colligit, ex uniuersalibus dedicatiuis dedicatiuum uniuersale directim, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: omne igitur iustum bonum.' Secundus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiua et abdicatiua abdicatiuu