comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
area pro uoluntate quisq uł palea
uł frum̃tũ ẽ tam diu sustinet᷑ pec¬
catũ aut error cuilib donec accu¬
satore ĩueniat. aut prauã oppĩo¬
nem ꝑtinaci aĩositate defendat.
Exclusi at aut peĩtendo redennt.
aut neqͥtia male liberi defluũt. ad
admõĩtionẽ nr̃e indigentie / aut
scisma faciunt ad ex̾citatõe nr̃e in
digentie patĩe. Aut he̾sim aliqua gi¬
gnũt ad exam̃ siue occasionẽ nr̃e
intelligẽtie. Hii sunt exitꝰ xͥanoꝵ
carnaliũ. qui nõ potuerunt corri¬
gi aut sustin̾i. Sepe etiã sinit dĩ¬
na ꝓuidentia ꝑ nõ nullas nimiũ
turbulẽtas carnaliũ hõim seditõe.
expelli de congregatõe xͥana etia
bonos uiros quã cõtumelia et ĩii¬
riam suam cũ patientissie ꝓ eccłie
pace tulẽint. nec ullas nouitates
uł scismatis uł he̾sis moliti fui̾nt.
decebunt hoĩes. qmͣ u̾o affectu et
qnͣta s inc̾i̾tate caritatis dõ ẜmẽd̾

Expanded text:
area pro voluntate quisque vel palea, area pro voluntate quisque vel palea, vel frumentum est, tamdiu sustinetur peccatum aut error cujuslibet, donec aut accusatorem inveniat, aut pravam opinionem pertinaci animositate defendat. Exclusi autem aut poenitendo redeunt, aut in nequitiam male liberi defluunt, ad admonitionem nostrae diligentiae; aut schisma faciunt, ad exercitationem nostrae patientiae; aut haeresim aliquam gignunt, ad examen sive occasionem nostrae intelligentiae. Hi sunt exitus carnalium qui non potuerunt corrigi aut sustineri. 11. Saepe etiam sinit divina providentia, per nonnullas nimium turbulentas carnalium hominum seditiones expelli de congregatione christiana, etiam bonos viros Quam contumeliam vel injuriam suam cum patientissime pro Ecclesiae pace tulerint, neque ullas novitates vel schismatis vel haeresis moliti fuerint, docebunt homines quam vero affectu, et quanta sinceritate charitatis Deo serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
uni dõ supplicẽt. sola tñ tpͣralia et
uisibłia bona de illo expectantes.
erudim̃ta noui ppłi ab hũilitate sur¬
gentia. in ip̃is suis scriptis imia
securitate noluerunt adu̾t̾e. atq
ita in uete̾ hoĩe remanẜunt. Que
cum ita sint. neq in confusic̃e pa¬
ganoꝵ. neq ĩpurgam̃tis hereticoꝵ.
neq in langoꝵe scismaticoꝵ. neq ĩ
des. et recta sectantes. ħ enĩ eccłia
catholica ꝑ totũ orbe ualide lateq
tionem cũ eiugilare noluerine.
tionis sue heticis . ⁊d ꝓbationem
doctime sue scimatis ad docum̃tũ sta¬
bilitatis sue iudeis ad cõꝑatõem pł¬
critudĩs sue..Alios gͦ ĩuitat. Alies ex¬
cludit. Alios relĩquit. Alios añcedit.
tem. Siue illi for̃ndi sint adhuc. sũ¬
itu reformandi. Sine recolligendi.
Siue admitcendi.. Carnales autez
sues .i. uiuentes. Aut sẽtientes car¬
nalr̃. tanꝙͣ paleas totlerat. quib ĩ
area fragm̃ta tutiora st̃. donec tali
b tegiminib exuat᷑. Sed qr ĩ hac

Expanded text:
i deo supplicent, sola tamen temporalia et uisibilia bona de illo exspectantes rudimenta noui populi ab humilitate surgentia in ipsis suis scripturis nimia securitate noluerunt aduertere atque ita in uetere homine remanserunt. quae cum ita sint, neque in confusione paganorum neque in purgamentis haereticorum neque in languore schismaticorum neque in des et recta sectantes. Haec enim Ecclesia catholica, per totum orbem valide latequetionem, cum evigilare voluerint. tionis suae, hereticis ad probationem doctrinae, scismaticis ad documentum stabilitatis, Iudeis ad comparationem pulchritudinis suae. alios ergo inuitat, alios excludit, alios relinquit, alios antecedit;tem, siue illi formandi sint adhuc siue reformandi siue recolligendi siue admittendi. carnales autem suos, id est uiuentes aut sentientes carnaliter, tamquam paleas tolerat, quibus in area frumenta tutiora sbus tegminibus exuantur. Sed quia in hac
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa uite iniq̃ uitia t̾buenda sũt
carni ne ab hiis oĩb purgemꝰ
Dyabolũ qui nõ ht carnem. Et
enĩ si dyabolus fornicator uel
uitiositas sic optinuit. ut pp̃ea
eẽt in carc̾ib ealiginosi hiꝯ aeĩs
eterno supplicio destinatꝰ. Hec
aũt uitia que tenẽt in dyabolo
pͥncipatũ carni tͥbuit apłs. quã
certum ẽ dyabolũ non nr̃e. Dic̃
enĩ. imimicicias cõtẽptões eniu¬
latões aĩositates ĩuidias ẽẽ opa¬
carnis. Quoꝵ oĩu maloꝵ ca¬
put atq origo suꝑbia est que
sine carne regnat in dyabolo.
Quis aũt ilło ẽ mimicicior scĩs.
Ouis adũsꝯ eos contentõsi ão¬
sior et mag̾ emulꝰ atq ĩuidus
ĩuenitur. et ħ omia cum hẽat
sine carne quõ sunt ista opera
ẽẜm homine factus ẽ homo si¬
mił dỹabolo. quia et ille ẜmn se
de suo mendaciũ loq̃retꝰ. qui
non solum mendax. Ueꝵ etiã
mendacii pater. Primꝰ enĩ qͥ ppe
mentitus ẽ. et a quo pccm̃ ab
illo cepit ẽẽ et mendatiũ. Cũ

Expanded text:
 uitae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. etsi enim diabolus fornicator uel uitiositas sic obtinuit, ut prop hanc esset in carceribus caliginosi huius aeris aeterno suppli destinatus. haec enim uitia, quae tenent in diabolo principatu carni tribuit apostolus, quam certum est diabolum non habe? dicit enim inimicitias, contentiones, aemulationes, acarnis : quorum omnium malorum caput atque origo superbia est, quae sine carne regnat in diabolo. Quis autem illo est inimicior sanctis? quis adversus eos contentiosior, animosior et magis aemulus atque invidus invenitur? Et haec omnia cum habeat sine carne, quomodo sunt ista opera m hominem, factus est homo similis diabolo; quia et ille secundude suo mendacium loqueretur, qui non solum mendax, uerum etiam mendacii pater est. primus est quip mentitus et a quo peccatum, ab illo coepit esse mendaciu? cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia maiorib maiores cõ¬
suem̾unt conflictiones occur¬
rere. et acrius diuitib qm̃
panpib ĩnicetur. et non in¬
opes s locupeleces inquietat
infestatio sena latronũ. plus
duces et principes qm̃ milites
ab hostib appetuntur. in pug¬
na. et molentius ꝓpiisanturͦ
uentis et curbinib culmĩa
quecũq fu̾int altiora. io ma¬
g̾ magisq quo plus cetio
tuendum ne in aliquo mino¬
retur.¬

Expanded text:
quia majores majoribus consueverunt conflictiones occurrere. Acrius divitibus quam pauperibus invidetur, et non inopes, sed locupletes inquietat infestatio saeva latronum. Plus duces et principes quam milites ab hostibus appetuntur in pugna: et violentibus propulsantur ventis et turbinibus culmina, quaecumque sunt altiora. Ideo magis magisque quo plus caeteris tuendum ne in aliquo minoretur
Abbreviated transcription (Latin):
xui. Om̃s libros artiũ quas
lib̾ales uocanti tũc nequifsi¬
mus malaꝵ cupiditatũ ẜuus.
ꝑ meip̃m legi. et intellexi qͦs¬
cũq leg̾e potui. Et gautebam
ĩ eis. et nesciebam linte eẽt qͥc¬
quid ibi ueꝵ et certũ eẽt. Dor
sũ hẽbam ad lumẽ. et ao iua
que iuiũant facie. Unde ip̃a
façies mea q̃ illiñata cernebat
nõ illiabatur. Olqro de arte
mẽsionib figurar. et te mu¬
sicis. et te num̾ris. sine mag

Expanded text:
uod omnes libros artium, quas liberales vocant, tunc nequissimus cupiditatum servus, per meipsum legi, et intellexi quoscunque legere potui? et gaudebam in eis, et nesciebam unde esset quidquid ibi verum et certum esset. Dorsum enim habebam ad lumen, et ad ea quae illuminant faciem, unde ipsa facies mea qua illuminata cernebam, non illuminabatur. Quidquid de arte divisionibus figurarum, et de musicis,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas magnum in se bonũ
indebit. quia milli suꝑiori
ullus ĩuidebit. Sicut ninc
non uicoent archangelis an¬
geli cet̾i. tanqmͣ nouet esse
unusquisq qd non accepit
m eode Erit inius ciuita¬
malo liberata. et iipleta oĩ
bono. fruens indeficienter et̾¬
oblita culpaꝵ oblita penaꝵ.¬

Expanded text:
ciuitas magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit Erit ergo illius ciuitamalo liberata et impleta omni bono, fruens indeficienter aeteoblita culparum, oblita poena
Abbreviated transcription (Latin):
leticia. Hiis atq hunismõi sigͥs
a corte amanciũ et reclamanci¬
eciam mille motus gratissios. qi
fo mitib cõflare aĩos. et ex płi¬
mis unũ fac̾e̾. Hoc ẽ qõ diligitur
ĩ amicis. Et sic diligitur. ut rea si¬
bi sit hũana cõscĩa. si nõ amau̾it
reclamantẽ. aut si amantẽ non
reclamau̾it. inch q̃rẽs ex eiꝰ corpe

Expanded text:
s atque huius modi signis a corde amantium et redamantiet mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius co
Abbreviated transcription (Latin):
tantum recedit a deo. si rece¬
dit adeo in profimdũ it. Cõt.
cor hũile de celo educit deum.
ut ꝓximiꝰ ei fiat. Certe altus
actinguas ad illum excelsu.
Nolo de rumpas extendendo
te. Aliuid consilium tibi do. ne
in ista excensione forte crepes
ꝑ suꝑbiam. Certe astus ẽ deꝰ
tu humilia te. et ip̃e descendet
in te.

Expanded text:
tantum recedit a Deo; et si recedit a Deo, in profundum it. Contra, cor humile de coelo adducit Deum, ut proximus fiat. Certe altus attingas ad illum excelsum? Nolo te rumpas extendendo te; aliud consilium tibi do, ne in ista extensione forte crepes per superbiam: certe altus est Deus; tu humilia te, et descendet ad te.
Abbreviated transcription (Latin):
Redicat quis si substraxerit secoo¬
patõ dei. et adutoriũ dei. sꝑ̃s meus
facit hoc. et si cũ labore. et si cũ difsi
dicat. remis quidẽ puẽimꝰ. s tñ cũ ali¬
quo labore. O si uentũ hẽamꝰ facilius
puemiꝰ. Nõ sic ẽ adiutoriũ dei: nõ sͤ
chboi ag̾e poterit Agis quite illo nõ
adiuuante. libera uolũtate. S male
aoḣydonea ẽuolũtas tua q̃ uocatur
libera. et male agẽto fit dapnabłis
ancilla. Cũ dicotibi sine adiutorio
dei nicħ agis. nicħ bõi dico. Nam ad
male agendũ sine adiutorio dei hẽs¬

Expanded text:
ester: Si subtraxerit se cooperatio Dei et adjutorium Dei, spiritus meus facit hoc: etsi cum labore, etsi cum aliqua dicat: Remis quidem pervenimus, sed cum aliquo labore, o si ventum habeamus, facilius pervenimus. Non sic est adjutorium Dei, non sic est poteris. Agis quidem illo non adjuvante libera voluntate, sed male. Ad hoc idonea est voluntas tua, quae vocatur libera, et male agendo fit damnabilis ancilla. Cum dico tibi, Sine adjutorio Dei nihil agis, nihil boni dico. Nam ad male agendum habes sine adjutorio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
quib destrui possit morbꝰ aua¬
ncie. Nolite inquit solliciti ẽẽ.
quio manducetis. aut quiobi¬
batis. aut quo opiañ. Hec
sub hac spõsione ꝓbatur hr̃e.
sicut paulus ditissimꝰ pauper

Expanded text:
quibus destrui possit morbus avaritiae: « Nolite, inquit, solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo operiamini. sub hac sponsione probatur habere, sicut Paulus ditissimus, pauper
Abbreviated transcription (Latin):
q ei positũ eẽt. si custodifs qd deuꝰ
ei precepat. morte nõ corpis neq
aĩe mulctaretur. S ille inobediẽs
mandato dei atq elatus suꝑbia.
suasioni ẜpẽtis obediẽs. dei prece¬
pta cõtẽpsit. Et hec cã extitit. ubi
mortis ꝑicłm incurrit. et ab illo u

Expanded text:
 ei positum esset; si custodisset quae ei Deus praeceperat, morte non corporis, neque animae multaretur. Sed ille inobediens mandato Dei, atque elatus superbia, suasioni serpentis obediens, Dei praecepta contempsit. Et haec causa exstitit ut mortis periculum incurreret, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
integris ꝑfectorum opus est
ut ad illam lucem abhiis te¬
nebris euolemus que se nec
ostende̾ dignatur in hac caue¬
ain clusis. nisi tales fuerint
ut illa uł efflata uł dissoluta
possint inauras suas enade.
Itaq si fueris talis ut nich te
prorsus terrenoꝵ delectet m
crede eodem momento eodem
puncto temporis uidebis qd̾
cupis

Expanded text:
ectisque opus est, ut ad illam lucem ab his tenebris evolemus: quae se ne ostendere quidem dignatur in hac cavea inclusis, nisi tales fuerint ut ista vel effracta vel dissoluta possint in auras suas evadere. Itaque, quando fueris talis ut nihil te prorsus terrenorum delectet, mihi crede, eodem momento, eodem puncto temporis videbis quod cupis
Abbreviated transcription (Latin):
tu quo effectu diceretur. dimitte
gitas. et beneficiencia qnͣtal cui
tandẽ ad dimittenda sua peccata ꝓ¬
dess si baptizatus non ẽẽt. Postre¬
mo regni celoꝵ ip̃a felicitas uͥ nõ
hẽbit eccłia maculam aut rugam
aut aliquid eiusmoĩ. uͥ nichil repre¬
hensionis. nichil simłãtõis erit.
ubi non solum reatus. sed nec cõ¬
cupiscentia erit ulla pcc̃i. quoꝵ eiͣt

Expanded text:
tu, quo effectu diceretur, Dimitte gitas et beneficentia quantalibet, cui tandem ad dimittenda sua peccata prodesset, si baptizatus non esset? Postremo regni coelorum ipsa felicitas, ubi non habebit Ecclesia maculam aut rugam aut aliquid ejusmodi, ubi nihil reprehensionis, nihil simulationis erit, ubi non solum reatus, sed nec concupiscentia erit ulla peccati, quorum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
parces cutibi. Concorda
cum fratre tuo. aut forte
tu ius. et ille nõ mlt. Suf¬
ficit tibis tibi habes unde
illum doleas cesoliusti. dic
et nos dimittimus debito
illum. Uis cum illo cõcordãe.
UDis illi dicere. Frater igno¬
ce iłli michi peccani m te.
Ille non uult ignoscere. Nõ
toto corde. Si uera humilitate
non ficta caritate quomodo
deus non uroet in corde dixi¬
sti. et ille non uult dimittere
Noli ẽẽ sollicitus. ambo hẽcis

Expanded text:
parce tu tibi, concorda cum fratre tuo. At forte tu vis, et ille non vult? Sufficiat tibi. Habes unde illum doleas: te solvisti. Dic, et nos dimittimus debitorillum, vis cum illo concordare, vis ei dicere: Frater, ignosce mihi quod peccavi in te. Ille non vult ignoscere, non ex toto corde, si vera humilitate, non ficta charitate, quomodo Deus videt in corde unde dixisti, sed ille noluit tibi dimittere, noli esse sollicitus. Servi estis
Abbreviated transcription (Latin):
quam xͥani sumus. Angelos
quideni ꝑtim bones partim
demoĩa dieantur. non nisi ma¬
li significantur sp̃s. Et hanc¬
haue loquendi consuetudĩem
In tm̃ popłi usq̃ãq secuti sunt
ut eoꝵ etiã qͥ pagani appellãt᷑.
et deos multos ac demones co¬
lendos ẽẽ contẽduñt. Nullus
u̾e sit tam lrãtus / et doctus/ qui
audeat in landem uł ẜuo suo
hoc dicere uoluerit. non se alr̃
accipi ꝙͣ maledicere uoluisse
dubicare nõ possit.

Expanded text:
quam Christiani sumus, angelos quidem partim bonos, partim daemonia dicantur, non nisi maligni significantur spiritus. Et hanc loquendi consuetudinem in tantum populi usquequaque secuti sunt, ut eorum etiam, qui pagani appellantur et deos multos ac daemones colendos esse contendunt, nullus fere sit tam litteratus et doctus, qui audeat in laude uel seruo suo hoc dicere uoluerit, non se aliter accipi, quam maledicere uoluisse, dubitare non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
explicet. ꝙ̃admodũ nos modũ noc̃ita¬
tis sentire no sinat. et ip̃m limitẽ pro¬
curante salutis. ĩ que si assũt delcabi¬
lia rapiento abscõdat et transeat. pu¬
libenter eius ꝓuocatõib ducimur. esti¬
mantes nos adhuc ag̾e negociũ ua¬
litudĩs. cũ agamꝰ pocius cupiditatis:
Quid eĩ mali fecerimꝰ. crapula pẽiten¬
do uel puniendo cestatur. Quio metu¬

Expanded text:
 nos modum necessitatis sentire non sinat, et ipsum limitem procurandae salutis, in quaeque, si adsunt, delectabilia rapiendo, abscondat et transeat; pulibenter ejus provocationibus ducimur, existimantes nos adhuc agere negotium valetudinis, cum agamus potius cruditatis? Quid enim mali fecerimus, crapula poenitenda testatur; quod metu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i et sĩe crinitatis cõtem¬
platio puro corde et occło ip̃iꝰ
dĩnitatis. et assidua lectio ut
quid nos numc latet mani¬
festius erit. ubi ratio maĩfe¬
sta ẽ. cur hic electus et ille re¬
probatus. Cur hic in regnũ
assumptus. et ille in reẜuitu¬
tem redactꝰ. Cur alius in uto¬
matris moritur. alius min¬
fantia. Alius iniuuẽtute. Aliꝰ
in senectute. Cur alius pau¬
per et alius diues. Cur filiꝰ
adulcere baptizatur. Et ali¬
qñ filius legittime cõiugis
ante baptismũ moritur.
Cur quibene incipit niu̾e
alũ male finitur. et qui ma¬
le incipit alñ bene finitur.
Et hec omia et hui modi
multa in libro nite plana
et aꝑta erunt. Qnͣta luce sci¬
ubi ip̃m solem ueritatis fa¬
cie ab faciem uidebimus.
.i. certa et uera sapientia cos¬
noscemus. Cuius presen¬
tia similes ei facit pñtes
Qui enĩ uere sapĩe et ue
pulcritudim. et uere eterm¬
tati adherebit. sapiens ita
et pulcher et ecerius erit.
dic emĩ ab sentia eius dismłe¬

Expanded text:
i et sanctae Trinitatis, et contemplatio puro cordis oculo ipsius Divinitatis, et assidua lectio, ut quid nunc nos latet, manifestius erit; ubi ratio manifesta erit cur hic electus est, et ille reprobatus; cur hic in regnum assumptus, et ille in servitutem redactus; cur alius in utero moritur, alius in infantia, alius in juventute, alius in senectute; cur alius pauper est, alius dives; cur filius adulterae baptizatur, et aliquando filius legitimae conjugis ante baptismum moritur; cur qui bene incipit vivere, aliquando male finit; et qui male incipit, saepe bene finit. Haec omnia et hujusmodi multa in libro vitae plana et aperta erunt. ubi ipsum solem veritatis facie ad faciem videbimus, id est, certa et vera sapientia cognoscemus? cujus praesentia similes ei facit praesentes. Qui enim verae sapientiae, verae pulchritudini, verae aeternitati adhaerebit, sapiens utique et pulcher et aeternus erit. Sic enim absentia ejus dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speculum utreũ trinã nob̾
nisio ad ministratur. qr nes
ip̃cs et specłm. et quidquid
presens adest uidemus. Sic
ꝑ specłm diuine claritatis
qnͣtum possibile est creature
et nos ip̃os et ceteres uera et¬
certa scientia cognoscemus.
Sune abdita creaturaꝵ. et
ip̃ius inferm uidendo deuin.¬
indebimus. Timc iustis ma¬
infestum ent. quoniodo dẽ
ẽ mnuisibilis uncõꝑabilis. et¬
sine initio et sine fine ante
nasci quod ad filium ꝑtinet
cessit. Et quomodo nõ p̾ces¬
sit filium tempore. Sed ori¬
gine nec spm̃ sanctum. Et
quomodo om̃ĩa dei unũ sũt
ĩ ẽo. excepto ꝙ ad relatõnem ꝑti¬
net.¬

Expanded text:
r speculum uitreum trina nobis uisio administratur, quia nos ipsos et ipsum speculum et quicquid presens adest uidemus, sic per speculum diuine claritatis erit possibile creature et nosipsos et cetera certa scientia cognoscemus. Tunc abdita creaturarum, et ipsius inferni, videndo Deum videbimus. Tunc justis manifestum erit quomodo Deus est invisibilis, incomparabilis, sine initio et sine fine, antenasci, quod ad Filium pertinecessit; et quomodo Pater non praecessit Filium tempore, sed origine, nec Spiritum sanctum; et quomodo omnia Dei unum sunt in Deo, excepto quod ad relationem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
eccia catholica toto orbe diffu
sa de malor cõmistione usq
in finem scłi. qd̾ bonis in sacra¬
mentoꝵ eius iocietate ñ offuit¬
adu̾sus donacistas luciferianes
aliosq si qui sunt qui simili
errore au̾itate dissentiant. qmͣ
multi contra ceteres heretices¬
ques ques enumerare uł cõ¬
meõrare ninis longum ẽ. q
res. aut prorsus lacerent aut
non ita eminerent. ut ecs emi¬
nere fec̾unt suꝑboꝵ contra¬

Expanded text:
ca Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis in sacramentorum ejus societate non obsadversus Donatistas et Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore a veritate dissentiunt! quam multi contra caeteros haereticos, quos enumerare vel commemorare nimis longum est, res aut prorsus laterent, aut non ita eminerent, ut eos eminere fecerunt superborum contra
Abbreviated transcription (Latin):
lacent et pancis incelligenti¬
oribus noti sunt. nec asẜunt᷑
comodiꝰ et acceptabilius. insi
cum respondendi hereticis cura
compellit. Bunc illi etiam
qui negligunt studia doctrine
torpore discusso. ad audiendi
excitantur diligentiam. it
adu̾sarii refellantur. Deniq
multi de homine xp̃o contra
manicheum. ꝙͣ multi de c̾m¬
tate contͣ sabenium. qmͣ młti
de unitate crimtatis adu̾sus¬

Expanded text:
latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Deniquemulti de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sine ip̃o factum est nichil.
quecunq sunt siue ĩ celo.
Siue in terra siue in mari
et in omĩb abissis. Nec ps
ꝑti in lapide ad hereret. nec
inanquo creacoꝵ. nisi quia
heream ergo cibi u̾bum ut
conẜnes me. quia ubi a te
recessi perii in me. nͥ tu qui
feceras refecisses me. Ego
peccaui. Tu me usitasti. Ego
cecidi. Tume erexisti. Ego
ignoram. Tu me docuisti.
Ego non uioi. Tn me i¬
lumrasti.

Expanded text:
sine ipso factum est nihil; quaecumque sunt, sive in coelo, sive in terra, sive in mari, et in omnibus abyssis. Nec pars parti in lapide adhaeret, nec in aliquo creatorum: nisi quia haeream ergo tibi, Verbum, ut conserves me; quia ubi a te recessi, perii in me: nisi quia tu qui feceras, refecisti me. Ego peccavi, tu me visitasti; ego cecidi, tu me erexisti; ego ignoravi, tu me docuisti; ego non vidi, tu me illuminasti.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ius nesciet sacram
tascripturam canonicam tam
ueteris quam noui testamen¬
ti. certis suis terminis contu¬
tanqm̃ eamq omib posterio¬
tib epõꝵ litteris ita preponi.
ut de illa omĩno dubitari. et
disceptari non possit. Ucrum
in ea conscriptum eẽ constice¬
confirmatum canonem. uł
scribte sunt ueł scribinitur.
et per ẜ monem forte sapiẽ¬
cõrem cuinsl in eare. ꝑitioĩs
et per auoꝵ ep̃orum granio¬
rem auctem. doctormq pru¬
dentiam. et per concilia lic̾e
reprehendi si quid in eis for¬
iuatum. Et ip̃a concilia que
singulas regiones uł ꝓuin¬
çias fiunt. plenarioꝵ conçi¬
liorum. auctoritati que fuuĩt
de uniu̾so orbe xano sine
ullis ambagibiis cedere. ip̃a¬
q plenaria. Sepe priora pos¬
teriorib emendari cum ex¬
apitur quod clausim erat.
et cognoscitur qd̃ latebã sine
uillo cyꝑo sacrilege suꝑbie sñ
ulla inflata ceruite arrogan¬
tie. sine ulla contẽptione li¬
uide inuidie cum sancta hu¬
militate cum pace catholi¬

Expanded text:
is nesciat sanctam scripturam canonicam, tam veteris quam novi testamenti, certis suis terminis contineri, eamque omnibus posterioribus episcoporum literis ita praeponi, ut de illa omnino dubitari et disceptari non possit, utrum in ea scriptum esse constiteconfirmatum canonem vel scriptae sunt vel scribuntur, et per sermonem forte sapientiorem cuiuslibet in ea re peritioris et per aliorum episcoporum grauiorem auctoritatem doctioremque prudentiam et per concilia licere reprehendi, si quid in eis forst, et ipsa concilia, quae per singulas regiones uel prouincias fiunt, plenariorum conciliorum auctoritati, quae fiunt ex uniuerso orbe christiano, sine ullis ambagibus cedere ipsaque plenaria saepe priora a posterioribus emendari, cum aaperitur quod clausum erat et cognoscitur quod latebat, sine ullo tyfo sacrilegae superbiae, sine ulla inflata ceruice arrogantiae, sine ulla contentione liuidae inuidiae, -cum sancta humilitate, cum pace catholi
Abbreviated transcription (Latin):
Der oĩa caueamꝰ ne per ĩui¬
diam odium. detractionẽ. irã
rixam a capite domino nr̃o
ihu xp̃o p̾cidamur. Et quidꝙͣ
qui accepit gr̃as referamus
bulationem aut dampinum
hiꝰ scłi. aut pro culpis sius i¬
carcere iubente imꝑiali fubli¬
mitate recluditur. uł tristatꝰ
pentum siue amicoꝵ morte.
Si dolemus pro illo incorpore
eccłie constituti sumꝰ. sinon do¬
sumꝰ. Caritas enim que collig̾
ruina. statim nos p̾eidit a corpo¬
re. Forte igitur non dolemus.¬
om̃is xp̃ianns qui de alterius
forte iam gaudet. quia iã aue
mis ẽ a corpore. Ideo affectum
caritatis non tenet. in corde.
dum apłs p̾cipiat gandẽ cũ
gaudentib et flere cum flenti¬
bus idip̃m ĩnicem sentientes

Expanded text:
er omnia caveamus, ne per invidiam, odium, detractionem, iram, rixam, a capite nostro Jesu Christo praecidamur: et quidquid qui accepit gratias referamus.bulationem, aut damnum hujus saeculi; aut pro culpis suis carcere jubente imperiali sublimitate retruditur; tristatur parentum sive amicorum morte: si dolemuEcclesiae constitutus es; si non dos es. Charitas enim quae colligit gaudere, statim nos praecidit a corpore. Forte igitur non dolemusomnis christianus, qui de alterius aut forte etiam gaudet. Et quia jam est alienus a corpore, ideo affectum charitatis non tenet in corde: dum Apostolus praecipiat, Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, idipsum invicem sentientes
Abbreviated transcription (Latin):
cum in se reqͥem prãt. et nob̾.
requies. igitur dei recte intelli¬
gentib. ea ẽ qua nullus indi¬
get bono. et ioeo certa et nob̾
millo ẽ. qr et nos btĩficauit bo¬
no quod ip̃e est. non ip̃o bono ꝙ
nes sumꝰ. Nam et nos bomun
qui fecit sibi bona ualde in quibꝰ
fecit et nes. Porro alia res bona
p̾cer ip̃m nulla est. quam ip̃e
oꝑib suis que fecit. Qanb aũt
bonis laudabilr̃ non egeret.
si nulla feciss. non etiam sic dici
posset nullis egens bonis non
ase fcĩs in se ip̃o requiescendo. ueꝵ
om̃ino milla faciendo. Eed bo¬
na facere sinon poss nulla eẽt
potẽtia. Si aũt poss. nec faceret
magna eẽt ĩuidentia. Quia gͦ
ẽ om̃ipotẽs et bonꝰ oĩa ualde
nũqmͣ recessit. Sed si dicẽtur
qm̃ non fecisse intellige̾tur. nisi
aut dr̃etur reqͥeuisse a fcĩs nõ
eis egens que fecit minꝯ cõm̃¬
daret᷑. Qͦ itaq die hoc cõm̃daĩ

Expanded text:
cum in se requiem praestat et nobis. Requies igitur Dei recte intelligentibus ea est, qua nullius indiget bono: et ideo certa et nobis in illo est, quia et nos beatificamur bono quod ipse est, non ipse bono quod nos sumus. nam et nos aliquod qui fecit omnia bona ualde, in quibus fecit et nos. porro alia res bona praeter ipsum nulla est, quam ipse operibus suis, quae fecit. quibus autem bonis laudabiliter non egeret, si nulla fecisset? nam etiposset nullis egens bonis, non a factis in seipso requiescendo, verum omnino nulla faciendo. Sed bona facere si non posset, nulla esset potentia: si autem posset nec faceret, magna esset invidentia. Quia ergo est omnipotens et bonus, omnia valde nunquam recessit. Sed si diceretur m non fecisse intelligeretur. Nisi autem diceretur requievisse a factis, non eis egere quae fecit minus commendaretur. 28. Quo itaque die hoc commenda
Abbreviated transcription (Latin):
enus scli dilector quisq ef¬
ficiatur. Non ergo d cõcẽp¬
filius meus quem elegi. ele¬
ctus meus complacuit in illo
anima mea. ponam spĩn me¬
um suꝑ eum. Non concẽpdet
neq csamabit. neq audiet
aliquis in plateis nocẽ eius.
Ecce xp̃s non contendit. nez
clamauit. et tu simoꝵ xp̃i
tendas ne abusiuis ĩ eccłia
xͥanus existas. Euis em
sectatorib xp̃s p̾cepit. Noli¬
te uocari rabi. Unus est eĩ

Expanded text:
enus, saeculi dilector quisque efenus, saeculi dilector quisque efficiatur. Non ergo debet contendfilius meus quem elegi, electus meus, complacuit in illo sibi anima mea: ponam Spiritum meum super eum. Non contendet, neque clamabit neque audiet aliquis in plateis uocem eius. ecce Christus non contendit neque clamauit: et tu si morum Chtendas, ne abusiuus in ecclesia Christianus existas. suis enim sectatoribus Christus praecepit: nolite uocari Rabbi: unus est enim
Abbreviated transcription (Latin):
Iohem sp̃s sancti ẜ mone̾s re¬
cipiunt. quib ait. Nolite
diligere muudum. neq ea
que in nuiroo sunt. Mim¬
di em̃ amor et dei piter in
uno corde hĩtare non possũ
ꝙ admodũ ioe oculi celum
piter et terram nequaqĩ
conspicinit. Sed requirẽ
sit qd̃ amari debeat. et quis
sic ille minidus quem dili¬
gi diuina eloquia uetant.
Gerra aũt cum nascẽtibus
ex ea metallis aiantib et
pulcritudine uestium oble¬
ctationib ciboꝵ et hiis q̃
ad hoc ꝑtinent non diligi
p̾cipitur. Sed proximus pp̃
uelud non mansura ad ce¬
lestem patriam ꝑgentes co¬
mitari neq̃unt. Poroximi
u̾o uelut mansuri regis co¬
he̾des semetipõs licent̾ ĩuicẽ
diligunt. Qd̾ gͦ seꝑ ĩmũdo
non manet. etꝰ cum mũdo
qui ẽ pars regni celestis in
terra luter yma elemẽta
regnũ celoꝵ appetentibus nõ
incongrue amatur. dum
insũma in illa pata in eter¬
num coheres hẽbitur. Pp̃ea uo
mundꝰ presens non diligi
ĩꝑatur. ne adilectione dei ali¬

Expanded text:
sancti sermones interdicunt, quibus ait: nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt? mundi enim amor et Dei pariter in uno corde cohabitare non possunt, quemadmodum oculi caelum pariter et terram nequaquam conspiciunt. sed requirendaliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed proximus propuelut non mansura ad caelestem patriam pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis cohdiligunt. Quod ergo semper in mundo non manet, et cum mundo qui est pars regni coelestis, in terra et inter ima elementa, a regni coelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in suprema illa patria in aeternum cohaeres habebitur. Propterea vero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione ali
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑ fidem et bap̃m suscipit
di caduca delectamenta dili¬
git. Ome enm quod cõcẽp¬
nitur aut ꝓpter ꝓpriam eius
rei dilectionem de qua agit᷑.
aũt pp̃ alt̾ius rei amorem q̃
sb̾ odiosa spe latet appetitur
ꝙadmodum uerbigrã. bel¬
lum aimoso bellancium cõ¬
flictu. cum odiosa res sit pp̃
amorem uictorie et liberta¬
tis pagitur et multe alie di¬
lecte sp̃es sub odioso labore
uł formidine satis cõtẽptõse
expectantur. Unde patent
nitelligitur nichil concẽp
ni posse. nisi ꝑ duectionem
tem amabilem temimera

Expanded text:
per fidem et baptismum suscepit, di caduca delectamenta diligit. omne enim quod contenditur aut propter propriam eius rei dilectionem de qua agitur aut propter alterius amorem quae sub odiosa specie latet appetitur. quemadmodum uerbi gratia bellum animoso conpugnantium conflictu cum odiosa res sit, propter amorem uictoriae et libertatis peragitur, et multae aliae dilectae species sub odioso labore uel formidine satis contentiose expetuntur. unde patenter intellegitur nihil contendi, nisi propter dilectionem t amabilem
Abbreviated transcription (Latin):
est enim pater ur̃ qui mnceł
est. Om̃es enĩ uos fr̃es estis
quib ad supplicandum ĩꝑauͭ
cuni diceret. Sic autem
orabitis. Pater nr̃ quies
et patriam ꝓfitetur se hr̃e ĩ
celo. cuiꝰ patrie nemo posses¬
sor efficitur. nisi q de patrie
terrene contẽptione secur
habetur.

Expanded text:
st enim pater vester, qui in coelis est. Omnes enim vos fratres estis , quibus ad supplicandum imperavit, cum dicit: Sic autem orabitis: Pater noster quiet patriam profitetur se habere in coelo. Cujus patriae nemo possessor efficitur, nisi qui de terrenae patriae contentione securus habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
omium. quia naturali suo mu¬
nere. et usu ex mun̾e. ab oĩb
ꝑticipatur ad essẽciã qua sunt.¬
et ẜmillã adydoneam sp̃ẽm q̃
q ad congruũ usũ. quo ꝓfici¬

Expanded text:
ilis naturali suo munere, et usu ex munere. Ab omnibus participatur ad essentiam, et secundum illam ad idoneam speciem, que ad congruum usu
Abbreviated transcription (Latin):
tena ꝓpiclandos aut timendos
nõ extimamꝰ quia ficut ip̃i ma¬
li homines in terra sic etiam
illi non oĩa que uolunt facere
post. nisi qnͣtum iliꝰ ordinati¬
one sinũtur / euiꝰ iudicia plene

Expanded text:
rena propitiandos aut timendos existimemus. Quia sicut ipsi mali homines in terra, sic etiam illi non omnia quae volunt facere possunt, nisi quantum illius ordinatione sinuntur, cujus plene
Abbreviated transcription (Latin):
enus. qm̃i ut eum admitt̾em
non eius ab sentia quũ ubiq
adest. Sed nr̃a fecit adu̾sio.
In hoc mundo erat inquit.
et mundꝰ ꝑ eum factus est
et mimd euin non cegno¬
uit. Si ergo in hoc mundo
erat. et mundꝰ eũ nõ cog¬
nouit. nr̃a ĩmimoicia ñ fert
eiꝰ aspectum. Dum autem
nos conuertimur .i. muta¬
tione ueteris iute rescalpi¬
mꝰ sp̃m nr̃m durum sentimꝰ
et laboriosum ad serenta¬
tem et transquislitatem
dine lucis a terrena cupidi¬
tatum caligine cecorquer
et in tali difficultate dicimꝰ
cõuersid que te ꝑatũ ĩueĩt
ad fruendum duectorib
tis.

Expanded text:
Quoniam ut eum amitteremus, non ejus absentia qui ubique adest, sed nostra fecit aversio: In hoc mundo erat, inquit, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Si ergo in hoc mundo erat, et mundus eum non cognovit, nostra immunditia non fert ejus aspectum. Dum autem nos convertimus, id est, mutatione veteris vitae resculpimus spiritum nostrum, durum sentimus et laboriosum ad serenitatem et tranquillitatem divinae lucis a terrenarum cupiditatum caligine retorqueri. Et in tali difficultate dicimusconversio, quae te paratum invenit, aebentem dilectoribus tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nede¬
sit̾emus reman̾e cũ ħ mũto. et pea¬
mus cũ hoc mũto. Heu ꝙ̃ miseri
sumus. si ħ crede nolumus. et ab
nõ possumꝰ. et illa ꝑ securitatẽ am̃¬
dũ nobis ẽ. si regnũ ꝓͥmitsũ ꝑdamꝰ.¬

Expanded text:
ne desideremus remanere in hoc mundo, et pereamus cum hoc mundo. Heu quam miseri sumus, si hoc credere nolumus, et ab non possumus, et illa per securitatem amidum nobis est si regnum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i ĩuocabo. Firmiter teneamus
qr spes bonorrã isto mũto nõ ẽ põr¬
amarituoĩe u̾titur. et amaram po¬
tionẽ ip̃e mudꝰ amatorib suis ꝓpi¬
nat. Et u̾itas eo alloquitur dicẽs.
Ubi ẽ qd̾ amabatis: Ubi ẽ qd̾ pro
magno tenebatis:¬

Expanded text:
eneamus, quia spes bonorum in isto mundo non est posiamaritudinem vertitur, et amaram potionem ipse mundus amatoribus suis propinat. Et ipsa Veritas eos alloquitur dicens: Ubi est quod amabatis? Ubi est quod pro magno tenebatis
Abbreviated transcription (Latin):
De dyabolo quoq et angłis eiꝰ
contrariisq uirtutib eccãsti¬
ca p̾dicatio docuit. qm̃ sũt qͥdẽ
hec que aut sint uł quõ sint.
non satis clare disposuit apd
lus fuerat. Iste dyabolus et
apostata effectꝰ qmͣ płimos an¬
głoꝵ secũ declinare suaserit.
qui et mũc usq et angeli eius
nũcupantur

Expanded text:
De diabolo et angelis ejus contrariisque virtutibus ecclesiastica prædicatio docuit, quoniam sunt quidem hæc; quæ autem sint, aut quomodo sint, non satis clare exposuit. Apudlus fuerit iste diabolus, et apostata effectus quamplurimos Angelorum secum declinare persuaserit, qui et nunc usque angeli ipsius nuncupantur
Abbreviated transcription (Latin):
nesçio quio mͥ ex eo utile sic nel
eis quos diligo. tibi illuo cõmit
tuam. ut me ad te cõuertas. ni¬
chilq mn repugnare facias tẽtẽ¬
ti ad te. iubeasq me. dũ hip̃m cor¬
pus ago atq porto. purũ. mag̃¬

Expanded text:
nescio quid mihi ex eo utile sit, vel eis quos diligo, tibi illud committtuam, ut me penitus ad te convertas, nihilque mihi repugnare facias tendenti ad te, jubeasque me dum hoc ipsum corpus ago atque porto, purum, magn
Abbreviated transcription (Latin):
suam edificauit. cũ secũ paulus te
cirtũcisione pꝰmod̃ disceptaret. nõ¬
uẽdicauit sibi aͥo insolent̃ autar¬
roganter assupsit. ut dic̾et se pri¬
matũ ten̾e. et obtẽpan anouellis
et posteris sibi pocius oport̾e. Nec
despexit paulũ. ꝙ eccłie ꝑsequutor

Expanded text:
am , cum secum Paulus de circumcisione postmodum disceptaret, vindicavit sibi aliquid insolenter, aut arroganter assumpsit, ut diceret se primatum tenere, et obtemperari a novellis et posteris sibi potius oportere; nec despexit Paulum, quod Ecclesiae pr
Abbreviated transcription (Latin):
uoces nr̃as. Sic aures dei ad
cogitationes nr̃as. Non pot
nec qͥsqmi põt auquid facere.
ues ad aliquid faciendũ men¬
hra mouere. nisi primo ius¬
serit iussio cegitationis. Qũo
tu agi ꝑ proiĩcias. qnͣtuꝰ mo¬
tus fit ad unam uissionem
ipatoris u̾tus sedẽtis monet
ille solum labia cum loquit᷑
et mouetur oĩs ꝓuincia cũ
scit qd̾ loquitur. Sic et ĩuno¬
quo nr̃m ntus est imiꝑator
in corde. Sed et sibonus est
Cum ibi sedet xp̃s quid põt
iubere nisi bona. Cum possi¬
an dyabolo. Cin paueris qui
possidet ip̃e imiꝑabit. Onũa¬
oꝑa bona uł mala acogitatõe
ꝓcͥedunt. In cogitatione qͥsq
ĩnocens. incogitatione reusẽ.
ꝓͥpter quod scͥptum est. Co¬
gitacio sancta ẜuabit te. Et
alibilegitur. In cogitationib
ĩpn interregatio erit

Expanded text:
oces nostras, sic aures Dei ad cogitationes nostras. Non potest nec quisquam potest aliquid facere, aut ad aliquid faciendum membra movere, nisi primo praecesserit jussio cogitationis: quomodo tis agi per provincias. Quantus motus fit ad unam jussionem Imperatoris intus sedentis? Movet solum ille labia, cum loquitur; et movetur omnis provincia, cum fit quod loquitur. Sic et in unoquoque hominum intus est imperator, in cordeCum ibi sedet Christus, quid potest jubere, nisi bona? Cum possian diabolo: cum paraveris, qui possidebit, ipse imperabit. vel bona vel mala a cogitatione procedunt. In cogitatione quisque innocens, in cogitaPropter quod scriptum est: «Cogitatio sancta servabit te» : et alibi legitur: «In cogitationibus impii interrogatio erit
Abbreviated transcription (Latin):
qua fc̃a ẽ bona ẽ. qr a bono deo.¬
s mutabłis ab ĩmutabłi. qree
nich̃o. Et a bono p̃t declinare.
ut faciat malũ. gõ fit libero ar¬
bitrio. et a malo. ut faciat bo¬
nũ. qd̃ nõ fit sine dino adiuto.¬

Expanded text:
quae facta est bona a Deo bono, sed mutabilis ab immutabili, quia ex nihilo, et a bono potest declinare, ut faciat malum, quod fit libero arbitrio; et a malo, ut faciat bonum, quod non fit sine divino adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo si aĩmum nrĩ
confionnus in hac coitate du¬
rare semꝑ uł illud apud nes
debet eẽ suspectũ . ne ip̃e que
nobis cõueniunt in nos ip̃o
forsitan moneantur. aut in
alteres amores p̾rapida etate
ĩcitamentis furialibus stimu¬
lentur. Et erit nobis causa
qd̾ peiꝰ est sine cã. ut fornica¬
cio nos maculet aliena. apd̃ qͦ¬
ꝙ suggeritur ceteris occasio
lupanaris. et cͥmine alien
reatus absor bebimur. cui noᷤ
mecipõs subornamus ĩmũdi¬
cie lenociniũ. Cum ergo nos¬
pulsat cõñctionis hũiꝰ mo¬
lestia detestabił. et si adultes
non põt facere. facit camen
lenones adulteris et ĩcestis.
Cam̃us ig nos nicħ de nr̃a
stabilitate certum aliquid
hẽamꝰ. qui sine cessatione cõ¬
cutimur. inter fluctus scłi se¬
stinentes ꝓcelloses incursus
tñ si alicui tanta fidutia est
de ĩmobilitate ꝓprie infirmi¬
tatis. saltem sollicitꝰ reformi¬
det. ne ip̃e sit scandalum ui¬
sib alienis. Seo terreatur
uoce domini cominantis.

Expanded text:
Postremo si animum nostrum confidimus in hac communitate durare semper, vel illud apud nos debet esse suspectum; ne ipsae quae nobiscum conveniunt, in nos ipsos forsitan moveantur, aut in alteros amores prae rapida aetate incitamentis furialibus stimulentur, et erit nobis causa aut quod pejus est, sine causa ut fornicatio nos maculet aliena, apud quos suggeritur caeteris occasio lupanaris; et crimine alieni reatus absorbebimur, cui nos ipsi subornamus immunditiae lenocinium. pulsat coniunctionis huius molestia detestabilis, etsi adulteros non potest facere, facit tamen lenones adulteris et incestis.amvis ergo nos nec de nostra stabilitate certum aliquid habeamus, qui sine cessatione concutimur, inter fluctus saeculi sustinentes procellosos incursus; tamen si alicui tanta fiducia est de immobilitate propriae firmitatis; saltem sollicitus reformidet, ne ipse sit scandalum visibus alienis, sed terreatur voce Domini comminantis:
Abbreviated transcription (Latin):
um meaꝵ de manu lingue
mee quam formasti. et exci¬
tasti ut confiteatur nomim
tuo. et sanaonĩa ossamea
et dicant domino. quis siłis
cibi. Neq enim docet te quid
cor clausum. nec mamum
tuam reppellit duritia hom̃i
S soluris eam cum uales aut
mieans aut uindicans. et nõ
ẽ qui abscondat a calore enis¬
tuo.

Expanded text:
um de manu linguae meae, quam formasti et excitasti, ut confiteatur nomini tuo, et sana omnia ossa mea, et dicant: domine, quis similis tibi? neque enim docet te, quiddit cor clausum nec manum tuam repellit duritia hominum, sed soluis eam, cum uoles, aut miserans aut uindicans, et non est qui se abscondat a calore tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ht̃ itaq omĩis familia
sũmi et ueri dei consolatoẽm
suam non fallacem. nec ĩspe
reꝵ mitantium uł labentiũ
constitutam. Uitamq etiã
ipãm temꝑalem mimime
penitendam in qua erudit᷑
ad eternam. Bonisq terre¬
ins tanqm̃ pegrina utitur
nec capitur. malis antem.
aut probatur aut emendat᷑
Illi u̾o qui ꝓbitati eius insul¬
tant. eiq dñt. Cum forte in
aliqua temporalia mala de¬
uenerint. U̾bi est deus cuus.
ip̃i dicant Bbi sunt dii eoꝵ
ista respondent deus mens
msqͣm ex inclusus qui pos¬
sit adesse secretus. abẽe non
motus ille cum me aouer¬
sis reb exagitat. aut merita
examinat. Aut peccata casti¬
gat. Mercedemq michiet¬
nam pro colleratis pie mał

Expanded text:
et itaque omnis familia summi et ueri Dei consolationem suam, non fallacem nec in spe rerum nutantium uel labentium constitutam, uitamque etiam ipsam temporalem minime paenitendam, in qua eruditur ad aeternam, bonisque terrenis tamquam peregrina utitur nec capitur, malis autem aut probatur aut emendatur. Illi uero, qui probitati eius insultant eique dicunt, cum forte in aliqua temporalia mala deuenerit: Ubi est Deus tuus? ipsi dicant, ubi sint di eorum, ista respondet: Dens meus nusquam inclusus, qui possit adesse secretus, abesse non motus; ille cum me aduersis rebus exagitat, aut merita examinat aut peccata castigat mercedemque mihi aeternam pro toleratis pie malis
Abbreviated transcription (Latin):
ritur ex̃̾cicia medicoꝵ. armo¬
rũ aut crepitat litib forũ
aut resonant litteris audito¬
ria. aut negociatores cõmer¬
ciis instanter incũbunt. aut
artifices circa artificia ppensi
sunt. qnͣtomag̾ ubi non car¬
nalis opus hominum. seo
sp̃uale geritur angeloꝵ. Nicħ
illic ĩpugnationes possunt.
ubi etiam ip̃i demones cedt̃.
et nulla sexus alicuiꝰ ꝑmit¬
titur consid̾ari distantia. ubi
nec etas nec dignitas. S sola
equalitas regnat atq ut ple¬
nius dicam /omnes illic ta¬
les sensus accipiunt. ut et
ip̃a cõiugalitas ignoretur.
ubi xp̃s loquitur. audit᷑ et at¬
tenditur. et ꝑ oĩa in oĩbus
solus ẽ totum cestante apł̃o.
et dicente. ubinon est ĩquit
uideus et grecus circumcisio
et pͥpucium.¬

Expanded text:
ibus exercitia meditantur armorum, aut crepat litibus forum, aut resonant litteris auditoria, aut negotiatores commerciis instanter incumbunt, aut artifices in artificia ipsa propensi sunt: quanto magis ubi non carnale opus hominum; sed spiritale geritur Angelorum? Nihil illic impugnationes possunt, ubi et ipsi daemones cedunt; et nulla sexus alicujus permittitur considerari distantia, ubi nec aetas, nec dignitas, sed sola aequalitas regnat: atque ut plenius dicam, omnes illic tales sensus accipiunt; ut et ipsa conjugalitas ignoretur, ubi Christus loquitur, auditur, attenditur, et per omnia et in omnibus solus est totum, testante Apostolo et dicente: Ubi non est, inquit, Judaeus et Graecus, circumcisio et praeputium
Abbreviated transcription (Latin):
absit. absit. ut ubicũq feĩe
ascribantur.aut ubiq per¬
missio tribuatur. Hñt loca
sua circa marites circa filios
çirca frẽs. enca pentes. circa
fucs. et in domo orõnis tm̃¬
mansione autem una sine
cognatione cõpetenter non
tie modum qui ꝑ limina q̃ri
excessum. Ama feminas ĩter
sac solẽnia. et odio habe ĩ cõi¬
uenda sunt femine participia.
qñ geritur carnalium curaꝵ
continuaĩmaniter freq̃ntia.
qñ inter curas suas caro sꝑ
incitamenta cupidinis pr̃o¬
rum. u̾bi sp̃s dominat᷑. ancil¬
lam caro semetipã cogͦscẽs ꝑd
sue uoluptatis usimi. Pdit᷑
et luxum. Dum tractantur
celestia. dumi celebrantur scã
misteria tota humanitas ce¬
cupatur. ubi non humana
Sed diuina sunt omũa. ubi
ueneratio uł terror uł tremor
incutitur aĩmis uniu̾sis. Se¬
pulta est profecto substantiã
caruał. Incer ipã fere carnis
mercimõia multi uoluptatẽ
corporis negligunt .s. qñ ale¬

Expanded text:
absit absit ut ubique feminae praescribantur aut ubique permissio tribuatur. habent loca sua circa maritum circa filios circa fratres circa parentes circa seruos et in domo orationis tanmansione autem una sine cognatione conpetenter non tiae modum qui per licentiam quaeris excessum. ama feminas inter sacra solemnia et odio habe in communinenda sunt feminae participia, quando geritur carnalium curarum continua unanimitate frequentia, quoniam inter curas suas caro semper incitamenta cupidinis prorum, ubi spiritus dominatur, ancilla semetipsam cognoscens perdit suae voluptatis usum; perdit et luxum dum tractantur coelestia, dum celebrantur sancta mysteria; tota humanitas occupatur, ubi non humana, sed divina sunt omnia: ubi veneratio vel tremor et terror incutitur; animis universis sepulta est perfecta substantia carnalis. Inter ipsa fere carnis mercimonia multi voluptatem corporis negligunt, scil
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑant. et qd̃ accepant anu¬
serut. Eius uestigium u̾itati
que ubiq disꝑsa e. et ĩ foren¬
si iure deprehesũ ẽ. quo ĩstitu¬
tũ ẽ. ut plus petẽdo. cã cadat.
.i.ut qui plus petierit. ꝙ ei de¬
betur et qõ ei debebatur amit¬
tat. Oĩs aũt a nob̾ circũcioit
auantia. si gratis colebatur
colimꝰ. nͥ pp̃ deũ. ut sic cultus
quos diligimꝰ. sicut nosinipõ
siue hẽant᷑ eñ. siueuthẽant eũ.

Expanded text:
acceperant, et quod acceperant amiserunt. Cujus vestigium veritatis quae ubique dispersa est, et in forensi jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est, ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur colimus nisi propter Deum, ut sui cultus quos diligimus sicut nosmetipsos, sive habeant eum, sive ut habeant eum.
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit exordium. Ego nõ
solum alios cathecuminos.
ueꝵ etiam ip̃os q̃ uiuentiũ¬
cõnigus copulati retinent ad¬
ult̾ina consortia cum sanos
corpore non admittamus ad
baptismũ. tamen si desꝑati
iacueri nt nec pro se respon¬
de potuerunt. baptizandes pu¬
to ut etiam hoc pec̃m cum ce¬
fis lauacro regenerationis
abluatur. Quis enim nouit
utrũ fortassis adult̾ine carnis
illecebram usq ad bap̃m sta¬
tuerunt decineri. Si autem
ab illa desꝑatione recreati po¬
tuerint imniere. aut facient
quod statuerant. aut edocti
obtemꝑabunt. Aut de contẽ¬
ptoribꝰ fiet. quod fieri etiaz
de baptizatis talibus debet.
Que aũt baptizatis eadem re¬
conciliationis est causa. si for
ta sine arra sue pacis erire
uelle debet mater ecclesia

Expanded text:
sumpsit exordium, ego non sumpsit exordium, ego non solum alios catechumenos uerum etiam ipsos, qui uiuentiuconiugiis copulati retinent adulterina consortia, cum saluos corpore non admittamus ad baptismum, tamen, si desperati iacuerint nec pro se respondere potuerint, baptizandos puto, ut etiam hoc peccatum cum ceteris lauacro regenerationis abluatur. quis enim nouit, utrum fortassis adulterinae carnis inlecebra usque ad baptismum statuerant detineri? si autem ab illa desperatione recreati potuerint uiuere, aut facient, quod statuerant, aut edocti obtemperabunt aut de contemptoribus fiet, quod fieri etiam de baptizatis talibus debet. quae autem baptismatis, eadem reconciliationis est causa, si fortta sine arra suae pacis exire uelle debet mater ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tofortiꝰ ẽ nolenti dare qm̃ uo¬
lenti negare. ubi uelit an no¬
lit. sic non apparet. ut tamẽ
credibiliꝰ sit eum si poss uel¬
le se potiꝰ fuisse dicturum ea
sacramẽta ꝑciꝑe. sine quibus
iam credroit non se oportere
de corpore exire. Si autem do
ubi ait. Nolite scm̃ dare ca¬
uendum uellet intelligi. nõ
ip̃e suo traditori dediss. quod
in suam ille ꝑnitiem sinecł¬
pa dantis cum dignis ĩdigñ.
accepit. Unde cum̾ hoc diceret
dommꝰ credendũ ẽ significare
uoluisse ꝙ lucem intelligẽtie
sp̃ualis imũda corda non por¬
tant. Et si portanda coctor
ingesẜit que non recte acci¬
piunt. quia nõ capiunt uł
rep̾hensionis mõsibus lac̾ant
uł contẽpnendo conculcant
se dedisse dicit non escam nͤ¬
dũ enĩ pot̾atis inquit. sed
nec adhuc quidẽ potestis. Si
deniq ip̃e dominus electis
apłis dicit. Adhuc multa hẽo
uobis dice. Sed non potestis
ferre quecũq de incorporea

Expanded text:
to satius est nolenti dare quam uoto satius est nolenti dare quam uolenti negare, ubi uelit an nolit sic non apparet, ut tamen credibilius sit eum, si posset, uelle se potius fuisse dicturum ea sacramenta percipere, sine quibus iam credidit non se oportere de corpore exire. Si autem dominus, ubi ait: nolite dare sanctum caputant, uellet intellegi, non ipse suo traditori dedisset, quod in suam ille perniciem sine culpa dantis cum dignis indignus accepit. unde cum hoc diceret dominus, credendum est significare uoluisse, quod lucem intellegentiae spiritalis inmunda corda non portant. et si portanda doctor ingesserit, quae non recte accipiunt, quia non capiunt, uel reprehensionis morsibus lacerant uel contemnendo conculcant.se dedisse, non escam — necdum enim poteratis, inquit, sed nec adhuc quidem potestis — si denique ipse dominus electis apostolis dixit: adhuc multa habeo uobis dicere, sed non potestis ferre, quaecumque de incorporea