comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minib. de quo paulus scribens
ad tytum ait heticum hominem
post p̾mam ⁊ scd̾am inc̾pacõm
de uita sciens ꝗ subuersus est
doctores dinidet᷑ ꝓ commisso crimine ⁊ueniẽs satiffactõ perpe¬
trata. In locum ã eoꝵ lapides integri secundum legem substi¬
te catholica sani scĩa scãrum scipturarum imbuti bonis morib¬
rogaridebent s auctoritates utiq diuĩe leg̃ ut sñ rep̃hensiõe ĩ

Expanded text:
Paulus scribens ad Titum ait: Haereticum hominem, post primam et secundam increpationem, devita, sciens quia subversus est doctores dijudicentur pro commisso crimine conveniens sanctificatio perpetrata. In loco autem eorum lapides integri secundum legem substa homines fide catholica sani, scientia sanctarum Scripturarum imbuti, bonis moribrogari debent; secundum auctoritates utique divinae legis, ut sine reprehensione in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iorum. S ħ altare si ꝓp̃hatum
fu̾tt hetica prauitate. s. scelium
imniantte iam destruendum e¬
rit. ħẽ a sac̾doci dignitate depo¬
norosos doctores quia diaboll¬
ca ascutia se ducti lunt. Uride
dominus in eungłio discipłis
ait. uos estis salt̾re ꝙ si sal
euanu̾it ĩ quo sallietur ad ni

Expanded text:
trorum. Sed hoc altare profanatum fuit haeretica pravitate, vel scelerum immanitate jam destruendum erat, hoc est a sacerdotii dignitate deponorosos doctores, qui a diabolica astutia seducti sunt. Unde Dominus in Evangelio discipulis ait: Vos estis sal terrae. Quod si sal evanuerit, in quo salietu
Abbreviated transcription (Latin):
uaite. ⁊ i omnib istis nemo portabat diadema. nec indu¬
ebatur purputa. ut magnificar etus in ea ⁊ quia curiam
semper de multitudine. ut digna sunt q̃gerant ⁊ com

Expanded text:
valde et in omnibus istis nemo portabat diadema nec induebatur purpura ut magnificaretur in ea et quia curiam entes semper de multitudine ut quae digna sunt gerant et com
Abbreviated transcription (Latin):
s sunt synagoga sathane quos
magr gentium ĩ epła sua pseudo
apĩos nominat operarios sub dolos
qui tnffigurantur ĩ apłos xp̃i ⁊ ñ¬
mitum cum ip̃e sathanas transigu

Expanded text:
 sunt synagoga Satanae; quos magister gentium in Epistola sua , pseudo olos nominat, operarios subdolos, qui transfigurantur in apostolos Chrmirum cum ipse Satanas trans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cutrus. ⁊ ex̾citum magnu ualde ⁊tritum ab eis ⁊ quia
cepert̃ eum uiuum. ⁊ statuer̃t ei ut daret iỹe. ⁊ qui regnaue¬
tunt post ip̃m tributum magnum ⁊ daret obsides. ⁊ estttu¬
tum. ⁊ regionem in dorum medos ⁊ liddos de optimis regiõi¬

Expanded text:
s et exercitum magnum valde contritum ab eis et quia s et exercitum magnum valde contritum ab eis et quia ceperunt eum vivum et statuerunt ei ut daret ipse et qui regnaverint post eum tributum magnum et daret obsides et constitutum et regionem Medorum et Lydos et Medos de optimis regioni
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ⁊ egeit diem illam ĩ leticia magna. ⁊ estituit agi
omnib annis diem istam. Tercia decima die m̃sis adar
⁊ slluit t̾ra uida dies paucos. Et audunt uidas nom̃ roma¬
norum. quia sunt potentes uirib ⁊ acquiescunt ad omnia
que postu lantinz ab eis. ⁊ quicumq accesserunt ad eos
statuerunt cum eis amiciciam ⁊ quia sunt podentis uiri¬
b ⁊ audierunt prelia eorum ⁊ uirtutes bõas quas feceit
ĩgalathia qr obtinu̾nt eos ⁊ duxetunt sub tribittum ⁊
quanta fecerunt in regione hyspanie et quod in pote¬
siatem tecegetunt metcãsla aegenti ⁊ auti qui ilit lunt
⁊ possederunt omnem locum ⁊silio suo ⁊ sapĩa. loca q̃ ual
te lõge erant ab eis. ⁊ reges qui suꝑuenerant ilł ab extremi
t̾re ꝯtruietunt ⁊ ꝑcussetunt eos plaga magna. Cet̾i autem
dant eis tributum omnib aimis. ⁊ philippum ⁊ persetheoꝵ
regem ⁊ cet̾os qui adu̾sus eos arma tulerunt ꝯtriuerunt t̃¬
beslo ⁊ obtinuerunt eos. ⁊ antiochum tegem magnum asie

Expanded text:
valde et egerunt diem illam in laetitia magna et constituit agi omnibus annis diem istam tertiadecima die mensis adar et siluit terra Iuda dies paucos et audivit Iudas nomen Romanorum quia sunt potentes viribus et adquiescunt ad omnia quae postulantur ab eis et quicumque accesserunt ad eos statuerunt cum eis amicitias et quia sunt potentes viribus audierunt proelia eorum et virtutes bonas quas faciunt in Galatia quia obtinuerunt eos et duxerunt sub tributum et quanta fecerunt in regione Hispaniae et quod in potestate redegerunt metalla argenti et auri quae illic sunt t possederunt omnem locum consilio s ab eis et reges qui supervenerant illis ab extremis terrae contriverunt et percusserunt eos plaga magna ceteri autem dant eis tributum omnibus annis et Philippum et Persen Citiorum regem et ceteros qui adversus eos arma tulerunt contriverunt bello et obtinuerunt eos et Antiochum magnum regem Asiae
Abbreviated transcription (Latin):
am ilius. ⁊ commiser̃t excitus plium. t̾cia decima die m̃sis
adaꝵ. ⁊ ꝯtrita sunt castra nichanoris. ⁊ cecid̾ ip̃e primus ĩp̾lio.
Ut iud̃ autem eius qr cecid̃ nichanor ꝓrecet̃t arma sua ⁊ fu¬
ger̃t ⁊ persecuti sunt eos inam unius diei ab adasor: us quo ue¬
matiuz ingarara ⁊ tub̃ ceciner̃t pꝰ eos cum significatõib ⁊ exie¬
t̃t de omnib castell̃ uide in circuttu ⁊ uentilabant eos corm¬

Expanded text:
am illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die mensis am illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die mensis adar et contrita sunt castraus eius quia cecidit Nicanor proiecerunt arma sua et fugerunt et persecuti sunt eos viam diei unius ab Adasor usquequo veniatur Gazera et tubis cecinerunt post eos cum significationibus et exierunt de omnibus castellis Iudae in circuitu et ventilabant eos cor
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uit eos ⁊ polluit ⁊ locutus ẽ srlbe ⁊ uirauit cum iradicẽs. Nisi
traditꝰ fi̾it iudas ⁊ ex̾citus eius in manus meas. ⁊tinuo cum re¬
gis fu̾o ĩ pace succendam domumistam ⁊ exnt cumiramagna.
⁊ intrau̾nt sac̾dotes ⁊ stetert̃ añ faciem altaris templi ⁊ fientes
dix̾unt. tu elegisti domum istam dñe adinuocand̃ nom̃ tuum
i ea. ut eẽt domus orois ⁊ obsecratõñ ppło tuofac und̾cam in ho¬
mine isto. ⁊ excitu eius ⁊ cadant ĩ gladio. Mem̃to blasphemi as
coꝵ incedi eut ꝓmaneant ⁊ ecit iichanor ab ietimn ⁊ tastra
applianit aid bethoron ⁊ occuttit illi excituis syrie ⁊ uidã
applicuit madarsacum trib milib uris ⁊ orauit iu¬
das ⁊ dix̃. Qui missi erant a rege sennacherib domine qr
blasphemau̾nt te. exnt angłs percussit ex eis. octoginta.¬
U .mͥ. Sic ⁊t̾e excitum istum in ⁊spectunr̃õ hodie ⁊ scient ce¬
t̾i quia male locitus ẽ fr̃ sc̃a tua ⁊ iudica illum scđm malici¬

Expanded text:
sprevit eos et polluit et locutus est superbe et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et intraverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris et templi et flentes dixerunt tu elegisti domum istam Domine ad invocandum nomen tuum in ea ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homiicanor ab Hierusalem et castra adplicuit ad Bethoron et occurrit illi exercitus Syriae et Iudas adplicuit in Adarsa cum tribus milibus viris et oravit Iudas et dixit qui missi erant a rege Sennacherib Domine qui blasphemaverunt te exiit angelus et percussit ex eis cent percute exercitum istum in conspectu nostro hodie et sciant ceteri quia male locutus est super sancta tua et iudica illum secundum maliti
Abbreviated transcription (Latin):
tim subungitiuz eam regnante
adhuc dario fuisse com pletam ⁊
delicatam. nisi forte credendum
dras ituit ꝓperante scciptum ẽ qd̃
idem rex cum principibzł.ꝯsilia¬
riis suis plurimum auri ⁊ argẽ¬
ti ⁊ uasorum misit ad templũ.

Expanded text:
nuo subjungitur, eam regnante adhuc Dario fuisse completam ac dedicatam. Nisi forte credendum dra illuc properante, scriptum est quod idem rex cum principibus vel consiliariis suis plurimum auri et argenti et vasorum miserit ad templum.
Abbreviated transcription (Latin):
censum honoris m̾etur. nec ht
ultra pot̾atem ad regem relire
nisi sr̃na gr̃a iisitatus ĩ pristine
statum dignitatis restituatur.
mundi quib pr̃um ꝓpago ꝓcesse¬
tat instabat. ui. etas ueniente
redemptore ĩqua gentium ml̃t¬
tudo per ei̾ngłium uocanda erat.
nos in quo dominus incarna¬
tus octauo die citcumeisus a
mag̾ adoratus ⁊ misticus mu¬
ñib honoratus ẽ. ĩ quo ⁊̃ iohã

Expanded text:
censum honoris meretur, nec habet ultra potestatem ad regem redire, nisi superna gratia visitatus, in pristinae statum dignitatis restituaturcensum honoris meretur, nec habet mundi, quibus patrum propago processerat, instabat sexta aetas veniente Redemptore, in qua gentium multitudo per Evangelium vocanda erat. nos. In quo Dominus incarnatus octavo die circumcisus a magis adoratus, et mysticis muneribus est honoratus, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
didisse ⁊̃ iepthe qued tale sacrificium deo
poss ẽẽ acceptum. primo ⁊sid̾et alud ẽe
ultro uon̾e aluidiubenti obtemporare. Nõ
li obedĩa. facit iõ non ẽ plectendum si hoc
fac̾e sponte p̃sumps̾it. Dem̃ habebat ꝙ
crec̾et abraham ut pp̃diunum imꝑuioꝵ

Expanded text:
didisse etiam Jephte quod tale sacrificium Deo posset esse acceptum: primo consideret aliud esse ultro vovere, aliud jubenti obtemperare. Non li obedientia facit, ideo non est plectendus, si hoc facere sponte praesumpserit. Deinde habebat quod crederet Abraham, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dater misi
apetui osͤ
tuum ad
dominum
facmichiꝙ
cessa tibiul¬
tione atq
uictoria de
hostib tuis.
Pyxitq ad
patrem ħ
solum im¬
chi presta
quod depre¬
cor. Dimit¬
temeut
sib circue¬
ammonte̾

Expanded text:
pater mi si aperuisti os tuum ad Dominum fac mihi cessa tibi ultione atque victoria de hostibus tuis dixitque ad patrem hoc solum mihi praesta quod deprecor dimitte me ut sibus circumeam montes
Abbreviated transcription (Latin):
Sissus mortifica tõem carnis si¬
gc̃at. purpura sanguinem mar¬
tin. Columpne marmoree fir¬
mitatem doctorum. Sene ergo d̾r
ꝙ tentoria dũisi coloris bissimis
⁊ purpureis finib percrrtulos ebur¬
neos. ncolumpius marmoreis
sustendebantur. quia decor erc̃e in
sapĩe meditatõex. inuirtutum as¬
censiõe pet mortificat᷑oem carnis¬
⁊ castitatem cum martiti digni¬
tate indoctorib d effulge. ⁊ ip̃o¬
rum u̾bo ⁊ exemylo ad aliortm
noticiam ꝑuenite. ut ab eis latue¬

Expanded text:
ssus mortificationem carnis significat. Purpura sanguinem martyrii. Columnae marmoreae, firmitatem doctorum. Bene ergo dicitur quod tentoria diversi coloris byssinis et purpureis funibus per circulos eburneos in columnis marmoreis suspendebantur; quia decor Ecclesiae in sapientiae meditatione et in virtutum ascensione per carnis mortificationem et castitatem cum martyrii dignitate in doctoribus debet effulgere; et ipsorum verbo et exemplo ad aliorum notitiam pervenire: ut ab his instr
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ egyptus ĩfidelium corda¬
sig̾cant. que a d̾o deserta. quia eiꝰ
ħitatõe incligna ⁊ uixta int̾preta¬
dõem egypti perfidie sue tenebris
obscurata. Mito autem qui adeo
desituꝵ: a demonio tepletur. An¬
gelus u̾o demonem quitobiam
occid̾e uolebat. Indes toliganat ꝙ
coh̃itum a fideub quis unt mẽ¬
bra xp̃m xp̃i diabolum. ĩ infideli¬
b tãntum dominari permittit in
quib tenet eum ligatum quia
tum mutituꝵ.

Expanded text:
tum et Aegyptus corda infidelium significant, quae a Deo deserta. quia ejus habitatione indigna, et juxta interpretationem Aegypti perfidiae suae tenebris obscurata. Merito autem et qui a Deo deseritur a daemonio repletur. Angelus vero daemonem qui Tobiam occidere volebat, in deserto ligavit, qui cohibitum a fidelibus, qui sunt membra Christi, diabolum in infidelibus tantum dominari permittit, in quibus tamen tenet eum ligatum, quia ntum nititur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ħ sunt u̾ba eorum qui se
lamaritanos cognominant. i. cꝰ
todes legis dei. cum sint d̾o ⁊le¬
gib eus ⁊trarii tanquam a da
ecc̃e per hereses ⁊ scismata et
mala opera segregati. Qui ne su
subsannatõ ẽ omnium qui di¬
gant. Sa marite .n.tta domino

Expanded text:
rum est, haec sunt verba eorum, qui se Samaritanos nominant, id est custodes legis Dei, cum sint Deo etrarii, tanquam a domo e per haereses et schismata et mala opera segregati; qui ne suasubsannatio omnium qui digant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
i symeonis sac̾dos ex filiis ioarĩ
Ioarum dominus exaltans. Recte
ergohxe nt̾pretatões huic mist̾io competunt quia mediator
dei ⁊ hominum gr̃a dei dr ddici pot̃. Ut ẽ illd̾ apũ gr̃a dei ꝓ olb¬
tre. ħ ioquor ĩ mundo ⁊ dominus exaltans. de quo ꝓpħ̃a ait. exal¬
tare domine in uircte tua. Ip̃e enim m̾ito sac̾dos nomin atiur
de quo scriptum ẽ. Itrauit dominus ⁊ ñ penitebit eum. tu. es. sa. ⁊̃ e.¬
.ẜ.or.m. huius mathathie filu sunt omnes sc̃i qui ⁊ corpus euiꝰ
futsse. ħ ẽ iohannam qui cognominabatur gactlis ⁊ symeonqͥ
cog. thasi. ⁊ idas qui cog machabeus. ⁊ elearar qui cogno. aba¬
pailum apł̃m ad ephestos de xp̃o ita dicentem. qui descend̾ ip̃e
ẽ. ⁊ quiascend̾ sr̃ omnes celos. ut impleret omnia. ⁊ ip̃e ded̾ quos¬

Expanded text:
s ex filiis Joarib. Joarim Dominus exaltans. Recte ergo hae interpretationes huic mysterio competunt, quia mediator Dei et hominum gratia Dei dici potest, ut est illud Apostoli: Gratia Dei protre, haec loquor in mundo ; et Dominus exaltans, de quo Propheta ait: Exaltare, Domine, in virtute tua . Ipse enim merito et sacerdos nominatur, de quo scriptum est: Juravit Dominus et non poenitabit eum: tu es sace. Hujus Mathathiae filii sunt omnes sancti, qui corporis ejus fuisse, hoc est, Joannes qui cognominabatur Gaddis; et Simeon, qui cogPaulum apostolum ad Ephesios de Christo ita dicentem: Qui descendit ipse est et qui ascendit super omnes c
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o rectibuente ⁊ plenitudĩem m̾cedis accipiant ⁊ uͥambeatitudi¬
nem cum xp̃o ⁊ anglis eus sine fine possideant. Quod aũ hic si
sti utiq scandala diu̾sa q̃ ab iniquisin ecc̃a dei perpetrantur. cã¬
dolendo agnoscant ac mucrõe spĩtali uindicare gestĩtit semet¬
ipõs ⁊ hostiam pon̾e. ac ꝓ suoꝵ salute morti tradere ñ metiuĩt
Uñ sequit᷑ͦ¬
trat̾e ⁊ quid oꝑiricilicio nisiuistos q̃i pecõres punire torĩnto cili¬
cuim quo fit exhedis asperum setigerumq tegum̃tum. Nam
partes sunt poi̾ti. ergo domiis quia carnem pc̃ci assumpsit et¬
ucium se indusse cominemorat. Nam si hystorice acciprinus
nusꝙͣ eum iegimus usum fuisse cilicio. ergo dim tudei per con¬
tiumclias ⁊ insidias eent molesti ille. duimitatem suam car¬
nis uelamĩe tenebrosis m̃tib occulerat. qr non mͥebantur ag¬
nosc̾e am tali impietate tractabant occit̾e. pp̃ eium per̃a ꝓpłoꝵ̾¬

Expanded text:
ibuente, et plenitudinem mercedis accipiant, et veram beatitudinem cum Christo et angelis ejus sine fine possideant. Quod autem hic ssti utique scandala diversa quae ab iniquis in Ecclesia Dei perpetuo ingeruntur condolendo agnoscunt, mucrone spirituali vindicare gestiunt, semetipsos hostiam ponere ac pro suorum salute morti tradere non metuunt. Unde sequiturtradere. Et quid operiri cilicio, nisi justos quasi peccatores,vel punire tormento. Cilicium quoque fit ex haedis asperum setigerumque tormentum. Nam partes sunt positi . Ergo Dominus quia carnem peccati assumpsit, cilicium se induisse commemorat: nam si historice accipimus, nusquam eum legimus usum fuisse cilicio. Ergo dum Judaei per contumelias et insidias essent molesti, ille divinitatem suam carnis velamine tenebrosis mentibus occultabat; quia non merebantur agnoscere quem tali impietate tractabant occidere. Propter enim peccata po
Abbreviated transcription (Latin):
dini ꝯueniunt. qui sp̃c scĩ gr̃a illuminati ⁊ futuras penas maloꝵ
p̾idẽt ⁊ uentura p̾mia scõrum ⁊solatõe irt̾na gustando p̃noscũt
alusq futura mala p̃cau̾e. ⁊ futura bõa appet̾e persuadent. t̾cius ĩ
ordine filius uidas machabens fuit. iudas enim ⁊fitens l. glificãs
t̾rarum expugnantq errores nephandos paganorum atq heti¬
corum. quartus añ filius ħẽ elea tar qui cognom inabatitir ab¬
arõ. ⁊ ĩ priore nromĩe dei adiutorium. In sequenti uͥo gn̾atõem
excellam soãt ñ unmito pastorib per figuram assimulatiur.
uuriditatem celestis prĩe tite pascendo perilucant. Nouissimꝰ aũ
horum filiorum uocatus ẽ ionathas. cognom̃ hñs aphꝰ. optime
sc̃ĩs doctorib uyc int̾p̃tatõem nominum suorum eueniens. In¬
t̾ptatiur enim ionathas columbe donum s̃iue domini sponta¬
neus. aphꝰ aũ fugitiuus siue millesimus. ⁊ bñ hiis nomini¬

Expanded text:
us sancti gratia illuminati, et futuras poenas malorum praevident, et ventura praemia sanctorum consolatione interna gustando praenoscunt; aliisque futura mala praecavere, et futura bona appetere persuadent. Tertius in ordine filius Judas Machabaeus fuit. Judas enim confitens vel glorificans terrarum, expugnantque errores nefandos paganorum atque haereticorum. Quartus autem filius, hic est Eleazar qui cognominabatur Abaron, et in priore nomine Dei adjutorium, in sequenti vero generationem excelsam sonat; non immerito pastoribus per figuram iis similatur viriditatem coelestis patriae rite pascendo perducant. Novissimus autem horum filiorum vocatus est Jonathas, cognomine Alphus, optime sanctis doctoribus juxta interpretationem nominum suorum conveniens. Interpretatur enim Jonathas columbae donum, sive Domini spontaneus. Alphus autem fugitivus sive millesimus. Et bene his nomini
Abbreviated transcription (Latin):
ã illi u̾actt̃ ⁊ perfc̃e cap¬
tuutatem diabłi qua
peccando tenebantur¬
pñitendo enas erunt
qui se fyxa intentõe da¬
qui totos se ab infimiᷤ¬
abstractos flamma ce¬
lestis desid̃n accendũt.
sta .i. tota incensa sac¬
ficia. domino offerte ni¬
cħ nisi eius uolunta¬

Expanded text:
 illi veraciter et perfecte capivitatem diaboli, qua peccando tenebanturenitendo evaserunt, qui se fixa intentione dqui totos se ab infimiractos, flamma cesiderii accendunt. st, tota incensa sacrificia Domino offerre, nihil nisi ejus volunt
Abbreviated transcription (Latin):
lectos ẽẽ dolent cum
humano gene mpri
mo parente periose.
⁊ q̃i compta abhosti¬
b templo dei statu .s.
corporis ⁊̃ anime immortał. in babil onem .i. ꝯfusio¬

Expanded text:
lectos esse, dolent cum humano genere mo parente periisse, et quasi corrupto ab hostiemplo Dei, statu scilicet corporis et animae immortalis, in Babylonem, id es
Abbreviated transcription (Latin):
tericho. Ouocetim
stulant de medio flu¬
minis .xii. lapides¬
quos ꝓtestimonio
posu̾nt in loco scde cir¬
crimcisioĩs ad sig̃tã¬
dum nob̾ ut dum de

Expanded text:
uodecim erunt de medio fluminis duodecim lapidesro testimonio posuerunt in loco seccumcisionis, ad signandum nobis, ut dum de
Abbreviated transcription (Latin):
dis itt ascendant de iordane. Quipre¬
cepit eis dicens. Ascendite de iordane.
Qumq ascendissent portantes archã
fedis domini ⁊ siccam humum calcare
cepissent ren̾se sunt aq̃ in alueum siũ
⁊ fiuebant sicut ante ꝯsuet̾ant. Popii¬

Expanded text:
is ut ascendant de Iordane qui praecepit eis dicens ascendite de Iordane cumque ascendissent portantes arcam foederis Domini et siccam humum calcare coepissent reversae sunt aquae in alveum suum et fluebant sicut ante consueverant popu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ attentẽct mandata tua ⁊ teslimonia tua qͥ testificatiuꝰ
es meis ⁊ ip̃imregnis sius bonis ⁊ ĩbonitatetua multa
qudedetas eis. ⁊ interta latissima ⁊ pingui quamtradide¬
ras in ꝯspectu eorum non seriuetunt tibi net reuecsi sunt
astudiis sius pessimis. Ecte nos ipli hodie serm facti sumꝰ¬
mnea. ⁊ sin quam dedisti patrib nostris ut comederent panem.
⁊que bona sunt eius. ⁊ nos ipsi setui sumus m ea. ⁊ fiuges eiꝰ
muta plitantur regib quos ꝑosiuisti supet nos ꝓpt̾ pecta¬
ta nostta ⁊ corporib nt̃is dominantur ⁊ ium̃tis nc̃is scd̾m

Expanded text:
tenderunt mandata tua et testimonia tua quae testificatus es in eis et ipsi in regnis suis bonis et in bonitate tua multa quam dederas eis et in terra latissima et pingui quam tradideras in conspectu eorum non servierunt tibi nec reversi sunt ab studiis suis pessimis ecce nos ipsi hodie servi sumus et terram quam dedisti patribus nostris ut comederent panem eius et quae bona sunt eius et nos ipsi servi sumus in ea et fruges eius multiplicantur regibus quos posuisti super nos propter peccata nostra et in corporibus nostris dominantur et in iumentis nostris secundum
Abbreviated transcription (Latin):
qui elegisti abrahã ⁊ ecluxisti eum de
igne chaldeoꝵ ⁊ posuisti nom̃ eius abraham ⁊ ĩuenisti cor eiꝰ fi¬
dele coram te. ⁊ ꝑtussisti cum eofedus unt dares ei tertam thana
plesti uerba tua q̃m ustus es ⁊ indisti affuctioẽm pr̃m nr̃oꝵ
ĩ egypto. clamorẽq eoꝵ audisti st̃ mare rubrum. ⁊ dedisti signa

Expanded text:
qui elegisti Abram et eduxisti eum de gne Chaldeorum et posuisti nomen eius Abraham et invenisti cor eius fidele coram te et percussisti cum eo foedus ut dares ei terram Chananimplesti verba tua quoniam iustus es et vidisti adflictionem patrum nostrorum in Aegypto clam
Abbreviated transcription (Latin):
legem tuam post̾ t̾ga sua ⁊ ꝓphes tuos occidet̃t qui ⁊testa¬
bantur eos ut reu̾t̾entur ad te. Fecertq blasphemtas gran¬
des ⁊ dedisti eos ĩmanum hostium suorum ⁊ affuxetunt
eos et intempore tribulationis sue clamauerint ad te.i
tu de celo exaudisti eos. ⁊ secumdum miserationes tuas
muitas dedisti eis saluatores qui saluarent eos de mamu
hostium suorum. Cumq requieuisient reuerli sunt ut
facerent malum in ꝯspectu tuo ⁊ deteliquisti eos inmanu
muitis temporib ⁊ ꝯtestatus es eos ut tententur ad legem tuã.
Ip̃i u̾o sar egeĩt ⁊ ñ audiett mandata tua iinuidicus
tius peccauerunt que faciet homo ⁊ uiuet meis ⁊ dederunt
humerum recedentem ⁊ tetuicem suam indurauerunt ⁊ pro¬
traxisti super eos annos muttos ⁊ ⁊ testatuses eos insp̃u
tuo per manum ꝓph̾arum tuorum. ⁊ ñ audierunt ⁊ tradi¬
disti eos ĩmanum ppł̃oꝵ t̾rarum In misicordis aũ tus płimis

Expanded text:
legem tuam post terga sua: et prophetas tuos occiderunt, qui contestabantur eos, ut reverterentur ad te feceruntque blasphemias grandes. Et dedisti eos in manu hostium suorum, et afflixerunt eos. Et in tempore tribulationis suae clamaverunt ad te, et tu de coelo audisti, et secundum miserationes tuas multas dedisti eis salvatores, qui salvarent eos de manu hostium suorum. Cumque requievissent, reversi sunt ut facerent malum in conspectu tuo: et dereliquisti eos in manumultis temporibus. Et contestatus es eos, ut reverterentur ad legem tuam. Ipsi vero superbe egerunt et non audierunt mandata tua, et in judiciis tuis peccaverunt, quae faciet homo, et vivet in eis: et dederunt humerum recedentem, et cervicem suam induraverunt, nec audierunt. Et protraxisti super eos annos multos, et contestatus es eos in spiritu tuo per manum prophetarum tuorum, et non audierunt, et tradidisti eos in manu populorum terrarum. In misericordiis autem tuis plurimis
Abbreviated transcription (Latin):
stim̃ta eoꝵ ñ iietauert ⁊ pedes eoꝵ ñ ft̃ atititi ⁊ dedisti eisregna⁊
pplõs ⁊ pattitus es eis sortes ⁊ posseclerunt terram seon. et
tecram regis esebon. et terramog regis basan ⁊ filios
eorum muttiplieasti. Sicut stellas celi et ad cdiycisti eos
ad terram de qua dixeras patribus eorum. ut ingre¬
derentur. et possiderent. Et uenerunt filii et possederumtꝰ
terram. et humiliasti coram eis habitatores terre chanane¬
os. ⁊ dedistieos in manum eorum ⁊ reges eorum ⁊ ppłosᷤ
t̾re. ut facerent eis sicut placebat ul. Cepertq urbes muni

Expanded text:
t, et pedes eorum non sunt attriti. Et dedisti eis regna, et populos, et partitus es eis sortes: et possederunt terram Seon, et terram regis Esebon, et terram Og regis Basan. Et filios eorum multiplicasti sicut stellas coeli, et adduxisti eos ad terram, de qua dixeras patribus eorum, ut ingrederentur et possiderent. Et venerunt filii, et possederunt terram, et humiliasti coram eis habitatores terrae Chananaeos, et dedisti eos in manu eorum, et reges eorum et populos terrae, ut facerent eis sicut placeb at illis. Ceperunt i
Abbreviated transcription (Latin):
isił ab om̃i filio ali¬
pcc̃a sua. ⁊ miquitatẽ
rexerunt ad standũ
⁊ legetunt in uolumi¬
nelegis domini dei
sui quater in die ⁊
d̾m sus̃i. Surrexer̃t
añ sr̃ gradum leni¬
tarũ iosue ⁊ bain ce

Expanded text:
io alipeccata sua, et iniquitates rexerunt ad standum: et legerunt in volumine Legis Domini Dei sui, quater in die, et Deum suum. Surrexit autem super gradum Levit
Abbreviated transcription (Latin):
domino isuistramur:
legendis. audiendiᷤᷤ
faciendisq eus smo¬
nib ĩdento corte uace
nissima ẽ. cum om̃s¬
.s. m̃tis nr̃e tenebre
clarissimo xclumine
resoliu̾it᷑. Sequitꝰ qui

Expanded text:
Domino illustramur, legendis, audiendis, faciendis ejus sermonibus intento corde vacemnissima est, cum omnes mentis nostrae tenebrae clarissimo Christi lumine resolvuntur. Sequiturque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ manus iuetricis ornatus cũ
intem uitiorum uictricem gimus
⁊ inuictam cunctis hostib ut ste¬
mus añtronum ĩ espectu agni¬
⁊ amicti stoł alb̾ ⁊ palme in mani

Expanded text:
 est manus victricis ornatus, cum mentem vitiorum victricem gerimus, et invictam cunctis hostibus, ut stemus ante thronum in conspectu Agniamicti stolis albis, et palmae in mani
Abbreviated transcription (Latin):
is ⁊ legem dei prudenter meditari.
⁊effici cor in lege dei potes istas ma¬
Spelunta duplex comparata ab a¬
braham prĩarcha mea parte ẽ in
iacent .i. abraham cum sara. yscat
cum rebecca. iacob cum lya. Mheruit¬

Expanded text:
is, et legem prudenter meditari, et effici cor in lege Dei, potes istas maspelunca duplex comparata ab Abraham patriarcha in ea est, in id est, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca, Jacob cum Lia. Ipse er
Abbreviated transcription (Latin):
magro diuine lectõ¬
nis post messoris ⁊ p̾d¬
catores mistĩa scrip¬
turarum colligenteᷤᷤ
ut insinu m̃tis sue
testimonia ⁊ exem¬
pla iurtutum recõ¬

Expanded text:
agro divinae lectionis post messores catores, mysteria Scripturarum colligens, inu mentis suae testimonia et exepla virtutum recor
Abbreviated transcription (Latin):
studu aisciplina. Messis ind̾¬
ligentia sp̃uaus. messores pre¬
duatores. spice remanentes sñie
Scripturarum q̃ multum per
mist̾ium occisitate q. plemo¬
res remanent ad ex̾cicium me
disciplinam ardent appecit. ut
ad meditatõem diuine leg̃ scd̃
scõrum s ocietatem admittant᷑
⁊ scõrum docum̃tis ł. exemplis
resiciantur

Expanded text:
studii disciplina messis intelligentia spiritualis; messores, praedicatores; spicae remanentes, sententiae Scripturarum, quae multum per mysterium occultatae, quasi pleniores remanent ad exercitium mesiasticam disciplinam ardenter appetit, ut ad meditationem divinae legis et sanctorum societatem admittatur, et sanctorum documentis vel exemplis reficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
missus est angis domini deus raphael ut curaret eos am̃bos
ip̃o ait. Non ẽ opꝰ ualentib
⁊ ppim uidaicum a tenebris ꝑ¬
fide ⁊gentilem libaret aby
dolatue s̾uitute de quo uo¬

Expanded text:
missus est angelus Raphael, ut curaret eos ambos. ipso ait: Non est opus valentibus et populum Judaicum a tenebris perfidiae, et gentilem liberavit ab idololatriae servitute, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
accropatꝰ minori socher perlice p̃ponitur. Susamana gens scinofrigia maror antigo¬
uo phampi falio assignatur. Liciam ⁊ phamphilam. nearchis coriam iassand̃ iyam̃d ial
amend sortuintiu ̃ conantuis minorem stigiam accip̃. Tra cie regiones pontificimaris
usimaco. Capadocia cum paflagema eumenidata. Summa castrorum seulucho antiochi
filio cessit. Stiꝑatorib reg̃ satessitibq cassand̾ filius antipr̃i p̃ficitur. In bathana ult̾iore
⁊ ĩ die regionib pfecti priores qui sub alexandro ẽẽ cepet̃t permanserunt. Seres int̾rios am¬
sibiiti dec̾̃nuntiur aranceos. ⁊ aneos scantano. bactrianos. amiota. sortitiur. scidianos¬
qd̃ philupus qui ⁊ autens fr̃. alexandri possed̾. syrie. ⁊ babilonis. ꝙ seleucus nichanorsͥ
maiore in capite hytci illus insignis orta sunt ꝓ eo .iiii. cornua minora. Uñ sequititir.¬
t obtinuerunt pu̾i eius regnum.¬

Expanded text:
Atropatus, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens ScynoAtropatus, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accepit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paflagonia Eumeni data. Summa castrorum Seleucho Antiochi filio cessit. Stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. In Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperunt, permanserunt. Seres, inter duos amSybitri decernuntur. Drancheos et Areos Squod Philippus, qui et Arideus, frater Alexandri, possedit; Syriae et Babylonis, quod Seleuchus Nicanor sibi majore in capite hirci illius insignis, orta sunt pro eo quatuor cornua minora pro eo immota.Et obtinuerunt pueri regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Hedem ꝓrsus qr nefas eẽt uiro forti alium qͣm utrum fortem succed̾ẽ aut tanto regni opes ali¬
e misisẜ ita omnes in emulatoẽm ⁊surgunt ⁊ ambitõe uulgitacitum smonem ⁊ fauorera
militum qͣrunt. Sextadie perclusa noce exemptum digito anicium perdice tradid. Que ras
guecntem amicoꝵ aissensionem iedauit. Nam ⁊ siñ uoce numcupatus ẽ hes iuditõ tñ electꝰ¬
beorura tegni alexandra m̃tio fca ẽ iõ ex libris gentilium intͥposui ut lector agnosiet ñ fer¬
naitute nutrti d̃ cn ip̃e ħ diuisit ꝙ̃ ilł aliuidend̾ reliquit. Igitm alexand̾ pet .xii. ãno
pͣdam a magno leõe ꝓsiratam auili aisc̃pere catuli. seq ipõs ĩ tycam irritatos p̃de erisla
toe fregetunt. Ita pͥthoiomeo prima egyptus ⁊ affrice. arabieq pars sorte peruenit. Sũfiẽ
huic ꝓtitacie syriam iaiomeno thelenus caiciam philotas illiricos accipiunt medie maiori

Expanded text:
haeredem: prorsus quasi nefas esset viro forti alium quam virum fortem succedere, aut tanti regni opes alihaeredem: prorsus quasi nefas esset viro forti alium quam virum fortem succedere, aut tanti regni opes aliae misisset, ita omnes in aemulationem consurgunt et ambitionem vulgi tacito sermone et favorem militum quaerunt. Sexta die praeclusa voce exemptum digito annulum Perdiccae tradidit, quae res gliscentem amicorum dissensionem sedavit. Nam etsi non voce nuncupatus ebaeorum regni Alexandri mentio facta est, ideo ex libris gentilium interposui, ut lector agnosceret non frujuventute nutriti, non tam ipse hoc divisit, quam illis dividendum reliquit. Igitur Alexander per duodecim annos praedam a magno leone prostratam avidi discerpsere catuli; seque ipsos invictione fregerunt. Itaque prima Ptolemaeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte provenit. Confinem huic provinciae Syriam Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios accipiunt. Mediae majori
Abbreviated transcription (Latin):
d̾et. łao igitiur cã ap̃tessalum paratum tepetitumq ꝯuintum ẽ philippus ⁊ uollas
p̃gustare actemporare potum teg soliti ĩ aqua frigida uenenum huerunt qua p̾gusta¬
tã iam potionem stmuerunt. Quarta die alexanter indubitatam mortem seritiens:
agnosce sefatum domꝰ maiorum suoꝵ ait. Namplerosq eaciderum intra tercesimtum
annum defunctos. tumisttuantes dem̃ milites ĩsidusq perre regem. suspicartes
ipe sidauit. eosq om̃s cum ꝑlatus eclitissimum ĩ locum urs eẽt ad rpectuo sum ad
custis sei t rr sĩ ialo tristioris m̃tis angm̃to fuit ut quosdam impacienturo dolentẽ
simumtantaulli magnitudo animi fuit ut cum hculem filium cum srẽm ariteum euratoxa¬
nencorem ũgnantem telinq̾ret oblttus necessitudinum dignissimum numcupauit

Expanded text:
deret. Hac igitur causa apud Thessalum paratum repetitumque convivium est; Philippus et Iollas, deret. Hac igitur causa apud Thessalum paratum repetitumque convivium est; Philippus et Iollas, praegustare ac temperare potum regis soliti, in aqua frigida venenum habuerunt, qua praegustata eam potioni supermiserunt. Quarta die Alexander indubitatam mortem sentiens, agnoscere se fatum domus majorum suorum ait: nam plerosque Aeacidarum intra tricesimum annum defunctos. Tumultuantes deinde milites et insidiis perire regem suspicantes ipse sedavit, eosque omnes, cum prolatus in editissimum locum urbis esset, ad conspectum suum adcrimis tantum, verum sine ullo tristioris mentis argumento fuit, ut quosdam inpatientius dolentes simum. Tanta illi magnitudo animi fuit, ut cum Herculem filium, cum fratrem Arideum, cum Roxanem uxorem praegnantem relinqueret, oblitus necessitudinum, dignissimum nuncuparit
Abbreviated transcription (Latin):
cedonum caramis erat. eo tempore quo hebreopo uida azarias qͥ
⁊ orlas rex fuit ⁊ hebreorum istł rex ieroboam iatiuoꝵ quo pro¬
cax siluuis ⁊ lacedemorioꝵ calcamenes. corinthioꝵq alexanter
⁊ athemensiũ chesphicus. S io primus regnasse dr ingteria alex
arma corripiens ap̃gangicum flunium inito c̾camme darit
duces sr̃auit ⁊ adexcrenum ip̃m petcussit arietem ⁊ duo euu
cornua efregit. medos atq perlas. misitq eum sub pedib suis
thim. de tp̃a g̾cia sigc̃at. Cechim enim sint de post̾is noe ħ ẽ defilus
nuntdr. eyprus ut iosephus testis ẽ. ⁊ abea omnes insiue ⁊ mari¬
tima loca cethim hebraice nominantu. legamus narronis de anti¬
quitatib ubros. ⁊ si fimu capitonis ⁊ gcium flegonta. cct̾osq¬
erudissi eruditissimos uiros. ⁊ uidebimus omnes pene insulaᷤ
⁊̃ tocius orb̾ uttora ⁊ t̾ras mari uicinas ag̃cis accoł octuꝑatas qui

Expanded text:
cedonum Caraunus erat, eo tempore quo Hebraeorum Juda Azarias, qui cedonum Caraunus erat, eo tempore quo Hebraeorum Juda Azarias, qui et Ozias, rex fuit , et Hebraeorum Israel rex Jeroboam . Latinorum quoque Procas Sylvius, et Lacedaemoniorum Calcamenes, Corinthiorumque Alexander, et Atheniensium Thespites; sed ideo primus regnasse dicitur in Graeciarma corripiens apud Gangem fluvium inito certamine Darii duces superavit, et ad extremum ipsum percussit arietem, et duo ejus cornua confregit, Medos ac Persas, misitque eum sub pedibus suis thim, de ipsa Graecia significat. Sethim enim fuit de posteris Noe, hoc est, filius ur Cyprus, ut Josephus testis est, et ab ea omnes insulae et maritima loca Cethim Hebraice nominantur. Legamus Varronis de Antiquitatibus libros et Sisinnii Capitonis et Graecum Flegonta caeterosque eruditissimos viros, et videbimus omnes pene insulas et totius orbis littora et terras mari vicinas a Graecis accolis occupatas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ m̃te ꝓpħarum ita riuncta sint exciorib int̾iora quatinis simia
utra inteant. simulq in eis fiat ⁊ int̾us u̾bum ꝙ aucdiunt ⁊ foris qd̾
dñt. Patet igitur cuir qui nicħ dixat. inchoauit dicers ⁊ fc̃m̃ ẽ. Dem̃
subiungit. postqm pertussit alexander ushilippi rexmacedo qui pri¬
mus regnauit ing̃cia. egressus de t̾ra cechim darium petsarum regẽ¬
t medorum. Itaz alexandrum philippi ⁊ olimpiadis filmũdorium
regemꝑsarum atq medorum occidisse omnib manifestũ ẽ. Qd̃
⁊ daniel ĩ uisiõe sua qua hyccum caprarum arietem uentilandem
cornib ꝯteinisse describit. eiutent̾ exp̃ssit. S q̃ritur quomͦ dicatiur a¬
lexander primus regnasse ĩgrecia cum multubitem in dit̾isis locis
añ regnasse reperlanti. Muito enim añ marguus atheniensib. lace¬
demonus. corinthiis. ⁊ lidelis reges yfu̾nt. necñ in macedonia. ñ primꝰ
rexalexander ẽẽ inuenctur. S incesimꝰ quartus. primꝰ. N rex ma¬

Expanded text:
 interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foris quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est; deinde subjungit: Postquam percussit Alexander Philippi Macedo, qui primus regnavit in Graecia, egressus de terra Cethim, Darium Persarum regem et Medorum. Itaque Alexandrum, Philippi et Olympiadis filium, Darium regem Persarum atque Medorum occidisse omnibus manifestum est. Quod et Daniel in visione sua, qua hircum caprarum arietem ventilantem cornibus contrivisse describit, evidenter expressit. Sed quaeritur quomodo dicatur Alexander primus regnasse in Graecia, cum multi ibidem in diversis locis ante regnasse reperiantur; multo enim ante Argivis, Atheniensibus, Lacedaemoniis, Corinthiis et Lydis reges praefuerunt. Nec vero in Macedonia primus rex Alexander esse invenitur, sed vicesimus quartus: primus rex enim Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt. Ego aũ ita per me ħ ñ esfic̾e posse sentõ.
S tñ uacnus a mun̾e penitus ñ ero uxͦ quia
panpertatem uirium mearum ⁊ ingeniu
tenuitatem ea q̃ inmeditatõe scãrum scrip¬
turarum elaboraui offerre dec̾no. q̃ licet ñ sĩt
ꝯdigna prudentie ur̃e tñ credo ñ sunt nbiq
spernenda. p̃t̾ito siquid̃ anno transmissi uõ¬
bis tractatum indanielem ꝓpħ̾am. quem nõ
solum ex dictis maiorum quin ⁊̃ ex nr̃e ꝑui¬
tatis sensu ⁊fec̃am. Nunc u̾o quia tempus
ẽ alt̃o quo romana ecc̃a ⁊stituit ubros macha¬
beorum legun ecc̃a eorumtem librortm ex¬
positõem quam añ annos aliquot roganti¬
b amicis sensu hystorico simul ⁊ allegorico
dictau̾am ecceuentie ũre tefero ut si aliqñ
sensum misticum ĩ eis uos dinosce delectet:
habeatis in ꝓmptu quo illum explicitum
inuenire ualeatis. ñ diconalde diserte ⁊ or̃oe
rethorica. S lucido s̾mone ⁊ satholica fice.
Uos quoq si quid ĩ p̃dc̃o opete reꝑiatis uo¬

Expanded text:
 ita per me hoc non efficere posse sentio, sed tamen vacuus a munere penitus non ero, quia juxta paupertatem virium mearum et ingenui tenuitatem ea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet non sint condigna prudentiae vestrae, tamen credo non sunt ubique spernenda. Praeterito siquidem anno transmisi vobis tractatum in Danielem prophetam, quem non solum ex dictis majorum, quin et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero quia tempus est illud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus amicis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum meis vos dignoscere delectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico valde diserte et oratione rhetorica, sed lucido sermone et catholica fide. Vos quoque si quid in praedicto opere reperiatis
Abbreviated transcription (Latin):
lodouico regi edttam dedi. sequentis u̾o tue scĩta¬
ti tratendam res̾uaui. ut peto petitõ tua si eẽt᷑
uana. n haberes me suggillandum qi tibi rogã¬
pu̾morum utilitatem peruenire facias. Decet̾o
quo nolo scĩtatem tuamscire ꝙ ip̃m op̃ iõ ꝑtĩ
de diuina hystoria. partim de iõsephi. uidorum
hystoriti traditõe ꝑtim u̾o deauarum gentium
hystorus ⁊texiu. ut quia ñ tm̃ gentis uide ac¬
tas sacre hỹstorie pateat ⁊ sensus narratõis
etus iectori lucidior fiat. Tuu̾o siquid ĩ me¬
morato o pete tibi gratum atq utile inuen̾is
largitori omnium bonorum iñ gr̃as referas re¬
feras. Si quid autem rep̃hensibne in eo ẽe ꝓspex
is nr̃e infirmitati ⁊ impericie deputes ⁊ ap̃ de¬
m̃tem uidicem ueni animpetrare nob petsa¬
eras orões festines. Sieq optimo largitori digñ
honorem ⁊ fragii opisici oportunum ⁊feres so¬
latium fr̃nttatem duam. dirina maiestas ꝓsꝑ¬

Expanded text:
Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitaLudovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganplurimorum utilitatem pervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gentium historicis contexui, ut quia non tritas sacrae historiae pateat, et sensus narrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in eo esse prospexi et imperitiae deputes et apud clementem judicem veniam impetrari nobis per sacras orationes festines, sicque optimo largitori dignum honorem et fragili opifici opportunum conferes solatium. Fraternitatem tuam divina majestas prosp
Abbreviated transcription (Latin):
ait ꝓpxẽ dominꝰ omnib inuocantib se m t̾u¬
tate. ⁊ ñ t̾elinq̃t onnes auisperant ĩ se diui¬
columes ⁊ iegͥ de sutatem amantes ad młto¬
torum salutem custodiat ⁊ pꝰ huius ucte cut¬
sum adc̾am ⁊̃ et̾nam beatitudinem peruenire
concedat
eu̾entissimo ⁊ omni caritatis offõ dig¬
nissimo. Geroldo sacri palatii archidiaco¬
no. Ralbanus mił s̾norum dei sius in xp̃o salutẽ.
Memini me in palatõ uangionum ciuitatis cõ¬
stitutum decum hũisse sͥmonem deeminentia
scãrum scripturatum ⁊ de difficultate diuina¬
tum scriptutarum hystoriarum in quib ñ so¬
ium peraliquanta loca p̃õuarietatem terum
⁊ situm ꝓ uinciarum obscurus ẽ sensus. quin ⁊
pettropos figurarum occultus ẽ intellectus. ⁊ or
eodem tempore cõm̃tarios ĩ libros regum nuꝑ
a nob editos uen̾abili abbati hulduno tradid̃¬
ant. Tu quid̾ ꝑuitatem meam exhortatus es q̃
tem. Fẽci quantum potui ⁊ prioris ubri expõttõem

Expanded text:
est Dominus omnibus invocantibus se in veritate, et non derelinquit omnes qui sperant in se. Divicolumes et legis Dei veritatem amantes ad mtorum salutem custodiat, et post hujus vitae cursum ad veram et aeternam beatitudinem pervenire concedaterendissimo, et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sacri palatii archidiacono, RABANUS, vilis servorum Dei servus, in Christo, salutem. Memini me in palatio Vangionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quin et per tropos figurarum occultus est intellectus; et quia eodem tempore commentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quarem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ane religionis
strenuissimo lodo¬
nco regi. Rabanꝰ
alissimus s̾uorĩ
dei indomino dño¬
tum perpetuamoy¬
tat salittem. Cum
sim ꝓmptus aĩo
ad parendum atq ꝯͥuiendum ur̃e uolintati.
cotidie cotidie cogito quid honorificentie ute
gratum exhibeam. ut meimemoria iediuio
ap̃uos meat maneat ⁊ deuotõ m̃tis mee et¬
ga obsequium nt̃m appareat. Uñ grandis

Expanded text:
ae religionis strenuissimo, LUDOVICO regi, RABANUS, vilissimus servorum Dei, in Domino dominorum perpetuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium vestrum appareat: unde grandis
Abbreviated transcription (Latin):
rtententõe uenuit minus ydonea uiceat᷑.
s aldeo tñ sermone ꝯscriptus int̾hystortas
computatur s qr hunc librum synodiis in¬
cena in iiumo sc̃arum scuipturarum legitur comptitasse.
ad quiem postilatõi ur̃e immo exactõi ⁊ se positis occupatõ¬
nib quib uehem̃t arctabar. huic tmam lucubraciumculã
dedi: mag̃ sensum ex sensu. qͣm exu̾bou̾bum tranfferens. Muttoꝵ
codicumuarietatem uiciosissimam amputati sola l̃a que

Expanded text:
tentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum vari
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃cat ꝙ iõathas adu̾su deme¬
tin principes qui adu̾sus eum
egressi sunt pugnare exnt ab
regione nisiꝙ sac̾ ordodoctoꝵ
aduersus persecutores ecc̃e. ħ ẽ ur

Expanded text:
icat quod Jonathas adversus Demetrii principes, qui adversus eum egressi sunt pugnare, exiit iregione, nisi quod sacer ordo doctorum adversus persecutores Ecclesiae, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
timuerunt ualde ⁊ accentert᷑ to¬
cos incastris ⁊ meditati sunt
fugã quos secutins ionathas
ẽ tñnon comp̃hendit quia tñ
fium̃ tam poutos inuenit for¬
rant i sp̃itale pͣlium etc̃astici

Expanded text:
timuerunt valde et accenderunt focos in castris et meditati sunt fugam: quos secutus est Jonathas, tamen non comprehendit, quia trans flumen jam positos invenit: forrant in spiritale praelium ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
disputatõi ⁊tͣ errores eoꝵ ⁊ten¬
dant. siuie flagella eoꝵ accetes
pacient̾ tolerent. iusticie tũ i̾̃u¬
tatem nillo modo relinqunt
nec eis tribuunt facultatem
ut petfrandem aliquot inre¬
gionem ecc̃e ing̃diantuꝵ sñ oꝑe
uituntur. ut statim iũtõ dou̾

Expanded text:
disputationis contra errores eorum contendant, sive flagella eorum ac caedes patienter tolerent, justitiae tamen veritatem nullo modo relinquunt, nec eis tribuunt facultatem ut per fraudem aliquo modo in regionem Ecclesiae ingrediantur, summopere nituntur ut statim in initio doli
Abbreviated transcription (Latin):
lens. ⁊ tempium ab ydolorum ymaginib emundan prĩas
quarta sicq accep̃ principatum sacetdocii ⁊ tres annos in ed ex¬
pieuit. Uñ ⁊ ĩctonicis muenitur. ionathas sexto anno teme¬
trii socͥis udorum aucatum accepis s e ꝙ̃ tenuit .x. ⁊ .ix. anuis post
mortem uitelic prĩs su matathie .x. amis olimpiade centesi
ma. ⁊ ĩ. u. Ila ergo pͣnorum ĩfestatõ q̃ post obitum iudeĩ¬
quietau̾at filios utr. Mistice sig̾cat ꝙ ablatis bonis opeti¬
b dispendium ñ minimum fideses sentiant auditores cum
occasiõe percepta. ñ solum pagani s ⁊̃ hereriti grauib petse

Expanded text:
lens, et templum ab idolorum imaginibus emundans, patrias prima, sicque accepit principatum sacerdotii et tres annos in eo explevit. Unde et in Chronicis invenitur Jonathas sexto anno Demetrii Soteris Judaeorum ducatum accepisse, quem tenuit decem et novem annis, post mortem videlicet patris sui Mathathiae annis decem, olympiade centesinta. Illa ergo pravorum infestatio, quae post obitum Judae inquietaverat filios Israel, mystice significat quod, ablatis bonis doctoribus, dispendium non minimum fideles sentiant auditores, cum occasione percepta non solum, pagani sed et haeretici gravibus perse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dectit eis ꝯsolatõ qͣm defutura ammarum teque per c̾tam
Qͣpem. ttistantur .n. scĩ aliquo modo ĩ corporis sui dolore d nirat¬
umietantuꝵ aĩo de ꝯsignata u̾bi ĩ celesti regno m̾cede. uñ salua¬
tor discipłis suis depassiõis magnituaĩe. ⁊ de truimphi sui cet
remunatõe ĩ eunglio plicensait. Seati estis cum maledycint

Expanded text:
tio quam habent de futura animarum requie per certam spem. Tristantur enim sancti aliquo modo in corporis sui dolore, sed minimum laetantur animo de consignata sibi in coelesti regno mercede. Unde Salvator discipulis suis de passionis magnitudine et de triumphi sui certa remuneratione in Evangelio praedicans, ait: Beati estis cum maledi
Abbreviated transcription (Latin):
triam spũaui morteꝑim̃e uoluit⁊
cunctas opes iuttutlim auferte nͥ
ualuit quia ĩ eo erant multisc̃i
ti fugit aũt cam filio ⁊ iyxore. qui
nec statum synagoge des̾urt ꝙ
in machabeorum agonibluce
clarius est claruit. O cciso rege a fi¬
lus suis restittta sunt omnia to¬
bie quia superato sepe a scelerib su
is diabolo quia uelut pess imamx
lem gignit: tedsbant ꝓspera ppłod̾i
quib adhuc ati̾natõib ecc̃e statũ
fluctuare uidemus.

Expanded text:
triam spiritali morte perimere voluit, et cunctas opes virtutum auferre non valuit, quia in eo erant multi sancti, ti. Fugit autem cum filio et uxore; quia, nec statum Synagogae deseruit, quod in Machabaeorum agonibus luce clarius apparuit. Occiso rege, a filiis suis restaurata sunt omnia Tobiae, quia superato a sceleribus suis saepius diabolo, qui velut pessimam prolem gignit; redibant prospera populo Dei, quibus adhuc alternationibus Ecclesiae statum fluctuare videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
erant infinib eorum ut toliẽt
eos ⁊ fugerunt in datheman.⁊ mu¬
nitõem ⁊ miserunt litt̾as ad uidã
⁊ frẽs eius dicentes ꝯgregate sunt
adu̾sum nos gs̃ percircuitum ut
auferant nos ⁊ parant uenire ⁊ oc¬
cupare munitõem in qͣm ꝯfugimꝰ
⁊ thimotheus ẽ dux ex̾cttris eorum. Nunc gͦ ueni ⁊

Expanded text:
erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitionem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius dicentes congregatae sunt adversum nos gentes per circuitum ut auferant nos et parant venire et occupare munitionem in quam confugimus et Timotheus est dux exercitus eorum nunc