comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spicientẽ: scandalum aut nob faccit. & ꝑ dissonancia mo¬
rũ nos trahit ingehennã: Nesic quidem tẽporalibus ei
cõmodis. cũ periculo animarũ nostrarũ uti acrefoue¬
ri debemus Quia utdñs t̾ciomentionẽ uermis. & ig
ignis ualeamus euitare torm̃tũ: Sequitur:
Om ius enii. icine saliesi. dtomis uictima. Salie tur
oetor quippe uermiũ. de cor rupcione sol&nasti carnis &
sanguinis: Ideoꝙ caroiecens sode conditur. ut exsiccato
humore sanguineo uer mescere neq at caro Ergo & san¬
guis uermescreat: quia delectacio carnalis. cui condim̃¬
tũ c̃tinenciae non resistit poenã luxoriosis generat adna
Cuius f&orẽ quisꝙ uitare desiderat &corpus sale c̃tinenciae
& m̃ tẽ studeat c̃dimento scepienciae aeberroris & uiciorũ
lebe castigare: Mireaut dictũẽ : Omis enĩ gne salie tur:
le̾m omnẽ uermiũ contagione longe abigit: sedipsã quo¬

Expanded text:
perspiciendum, scandalum autem nobis facit, et per dissonantiam moperspiciendum, scandalum autem nobis facit, et per dissonantiam morum nos trahit in gehennam, ne sic quidem temporalibus ejus commodis cum periculo animarum nostrarum uti ac refoveri deignis valeamus evitare tormentum. Sequitur: Omnis enim igne satietur, et omnis victima sale salietur. Fetor quippe vermium de corruptione solet nasci carnis et sanguinis. Ideoque caro recens sale conditur, ut exsiccato humore sanguineo vermescere nequeant. Caro ergo et sanguis vermes creant, quia delectatio carnalis, cui condimentum continentiae non resistit, poenam luxuriosis generat aeternam. Cujus fetorem quisquis vitare desiderat, et corpus sale continentiae, et mentem studeat condimento sapientiae ab erroris et vitiorum labe constringere. Mire autem dictum est: Omnis enim igne salietur. lum omnem vermium contagionem longe abigit, sed ipsam quo
Abbreviated transcription (Latin):
neꝑ in mundicicem eorum quos castigare nequimus : & ipsi
polluti pereamus : Sed manus propter opus neces secri¬
um nobis possunt dicti teles propter ministerium
discur susque in nostris usibus ac commodos: Quod
siocald ruos scandazatte. eice eum ponu
etipilus cũ intnoine innecinudi quãduos
hasentem mittiince hen nan ic nis:
N oculo quoq pp̃t scandalũ eruendo. idem nĩ carnalit̃ Amici
spiritalit̃ uero aeduer sacru designantꝰ: Sed cũ noseo con¬
sultu acꝓuisione opus habemus: Illiuero consilio nospra¬
quippe. sermogre cuse: qđ nos offendiculũ. łruinã. & in pecc¬
tionẽ pedis dicere possum Quidã scandalũ grecae latine
scrupulũ dicuNt: ille ergo scandalizat fractre quie dicto
fecctoue: minprecto occasione ruinȩ dedo rit: potest & sĩ¬
plicit̃ dici: siquis ita necessocrius nob ee uid&ur. ut manus
pes & oculus ut ilis uidelic& atq sollicitus. & acutus cedꝑ

Expanded text:
ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi ne per immunditiam eorum quos castigare nequimus, et ipsi polluti pereamus. Sed manus propter opus necessarium nobis, pes sunt dicti tales propter ministerium discursusque in nostris usibus accommodos. Quod si oculus tuus scandalizat te, ejice eum. Bonum est tibi luscum introire in regnum Dei, quam duoshabentem mitti in gehennam ignis. In oculo quoque propter scandalum eruendo, iidem nostri carnaliter amici, spiritaliter vero adversarii designantur. Sed cum nos eorum consultu ac provisione opus habemus, illi vero consilio nos praquippe sermo Graecus est, quod nos offendiculum, vel ruinam et impacti pedis dicere possumus. Quidam, scandalum Graece, Latine scrupulum dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recto occasionem ruinae dederit. Potest et simpliciter dici: Si quis ita necessarius nobis esse videtur, ut manus, pes, et oculus, utilis videlicet atque sollicitus et acutus ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui credunt in eũ: Nunc consequent̃ codmon&. quan¬
tũ cauere debeamuscos qui scandelitarenos id est uer¬
bo. ł exẽplo suo adriuna peecati ꝓpellere certant Manũ
quippe nram appellaet necessecriũ amicũ : cuiusopere atq
auxiliã cotidiano opus hocbemꝰ: Sedtalis sinos ledere in cau¬
sec animȩ uoluerit: excludendus ẽ anra soci&ate: nencũ
ꝑdit in hac uita parte hocbere uolumꝰ. simul infutura cũ
illo pereamꝵ: Qđ auit sub iungit᷑. Ubi uermis eonum
rcnonitun.et ioinus. non extin cau tur
uerme. putredine gehennȩ. sicut igne ardorẽ designat:
siue uermẽ. dicit sera scelerũ poeni tudinẽ: qđnũquã in
tor mentis consciencia cedfictoꝵ mordere cessabit. ut ignis
sit poena extrinsecus seuens: uermis dolor interius accu¬
sans: Et dipeo tuus. tescandalizat. amputa illũ:
Bonue tsicl audũ. irtroine. inurra aetetuan.
quaduos pedes hapente. mitti in oehenna icius
N pede sicut & in manuicaros inemendaebles doc& aiencendos anobis

Expanded text:
qui credunt in eum, nunc consequenter admonet quantum cavere debeamus eos qui scandalizare nos, id est, verbo vel exemplo suo ad ruinam peccati propellere certant. Manum quippe nostram appellat necessarium amicum, cujus opere atque auxilio quotidiano opus habemus. Sed talis si nos laedere in causa animae voluerit, excludendus est a nostra societate, ne si cum perdito in hac vita partem habere voluerimus, simul in futura cum illo pereamus. Quod aut subditur: Ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguetur. In verme putredinem gehennae, sicut in igne ardorem designat, sive vermis dicitormentis conscientiam peccatorum mordere non cessat, ut ignis sit poena extrinsecus saeviens, sans. Et si pes tuus te scandalizat, amputa illum: bonum est tibi claudum introire in vitam aeternam, quam duos pedes habentem mitti in gehennam ignis n pede sicut et in manu charos, inemendabiles docet alienandos a nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
id& & sequitur. quibonũ qđ intellegit operatur : Uid&
dic̃: Siquis mihi ministrat mesequatur: Consideremus
ergo quagraditur ut sequi mereamur: Excecũ sit dñs &
creator angeloꝵ. suscepturus naturã nr̃am quã condidit
inuterũ uirginis uenit: nascitam̃ in hoc mundo ꝑ ĩ di¬
uites noluit: parentes pauperes elegit : Vinde & cegnus
qui pillo offer&ur defuit : colũbarũ pullos & parturtu¬
rũ ad seccisficiũ mat̾inuenit: ꝓsperari q in hoc mun¬
do noluitobꝓpria inrisionesq tollerauit: Sputã floc¬
gelloc alcopoesspineã coronã crucẽ sustenuit : & quia
rerũ corporaliũ delec tacione agaudio interno ceci¬
dimus : cũqua amacritudine illucredeatꝰ ostendit:¬

Expanded text:
idet et sequitur, qui bonum quod intelligit operatur. Videt dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce cum sit Dominus, et creator angelorum, suscepturus naturam nostram, quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen voluit in hoc mundo, per divites noluit, parentes pauperes elegit, unde et agnus, qui pro illo offerretur, defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo noluit, opprobria irrisionesque toleravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucem sustinuit. Et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
f&a idest ad aperire: ad aures ꝓprie ꝑtin& : Aures & enĩ
adaudiendũ aperiendȩ lingua ut loqui poss& an&inacu¬
lsserat suae tarditatis soluenda: Vnde & subditꝰ: Et
statiꝰ aꝑtesunt aunes eiͦ et solutũe. uinculum
licuae eius. et loque Batur nec te:
Si utraꝗ unius eidẽꝗ mediatorisdĩ & hominũ natu¬
ra manifestae distinctae̾: Susspiciens enĩ incelũ
quasi homo dm̃ p̃caturus ingemuit: sed mox u noser¬
mone. quasidiuina potens ma iestate curauit: Bene
aũt dicitꝰ de eo cuius dñs aperuit aures aclinguae uin¬
culũ soluit quialoꝙ batꝰ recte : Ille & enĩ solus rec te loquit.
siue cdmñ confitendo seualis p̃dicando: Cuius auditum
ut calestib possit auscultare & obsecundare mandoctis diui¬
nagracia reseraet: Cuius linguã dnis tactuscc pienciae quae
ipsee̾. cdloquendũ instituit: Toclis aut mento. potestdicere
cũ psalmista: Dnelabiamea aperies. & osmeũ adnuncia¬

Expanded text:
feta, id est adaperire, ad aures proprie pertinet. Aures etenim feta, id est adaperire, ad aures proprie pertinet. Aures etenim ad audiendum aperiendae, lingua vero ut loqui posset a retinaculis erat suae tarditatis solvenda; unde et subditur: Et statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus, et loqueba mediatoris Dei et hominum natura manifeste distincta est. Suscipiens enim in coelum quasi homo Deum precaturus ingemuit, sed mox uno sermone quasi divina potens majestate curavit. Bene autem dicitur de eo, cujus Dominus aperuit aures, ac linguae vinculum solvit, quia loquebatur recte. Ille etenim solus recte loquitur, sive Deum confitendo, seu aliis praedicando, cujus auditum ut coelestibus possit auscultare et obsecundare mandatis, divina gratia reserat, cujus linguam Dominus tactu sapientiae, quae ipse est, ad loquendum instituit. Talis autem merito potest dicere cum Psalmista: Domine, labia mea aperies, et os
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sccpienti loquitur: Ego exore aeltissimi ꝓdiui
pnimogenita. Unde & alibi. sputo eiꝰ tre cõmixto cȩ¬
cus natus in lumi nator̃ : Sputũ & eni qd̾ execepite dñi
descendit: diuinã eꝰ naturã qͣr exdõe: porciotrȩ cui idem¬
sputũ in mis cuit. humaenã q exhomi nib: colsũptar̃ de¬
signat : & ꝑme dicamꝰtũ exputusuo coctenbo compositũ
obulos caecinati ceperuit: quiagenꝰ humanũ ꝑ confessionẽ
utriusq suae naturȩ oebingenitis enoꝵ suoꝵ tenebriseruit:
ra diubruta. ad uerba sapienciae ꝓferenda contactus ue
pi&atis informat: bene aut̃ subditur Et sus opiciens
uicaelũ. incemuit etait illi. eppeta qdeadaperire¬
Ius spȩc̃ nãq incaelũ ut in demutis loquellã indeauditum
surdis indecuntis infirmitatib: medellã docer&eeqra¬
rendẽ: ingemuit aũt̃. ñ quia ipsi opds eẽt cũgemitu ali¬
quid pđere eepatre: quicuncta p&entib donat cũ patre:

Expanded text:
viro sapiente, loquitur: Ego ex ore Altissimi prodivi viro sapiente, loquitur: Ego ex ore Altissimi prodivi primogenita . Unde et alibi sputo ejus terrae comisto, caecus natus illuminatur. Sputum etenim quod ex capite Domini descendit divinait, humanam quae ex hominibus assumpta est, designat. Et per medicamentum ex sputo suo ac terra compositum oculos caeci nati aperuit, quia genus humanum per confessionem utriusque suae naturae ab ingenitis errorum suorum tenebris eruit.ra diu bruta ad verba sapientiae proferenda contactu suae pietatis informat. Bene autem subditur: Et suspiciens in coelum, ingemuit; et ait illi: Effeta, quod est adaperire. Suspexit namque in coelum, ut inde mutis loquelam, inde surdis auditum, inde cunctis infirmitatibus medelam doceret esse quaerendam. Ingemuit autem, non quia ipsi opus esset cum gemitu aliquid petere a Patre, qui cuncta petentibus donat cum Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
bec seorsũeduci : Adp̾hendens nãꝙ infirmũ. d&urbo
seorsũ educit: cũ m̃te̾ peccatis laenguid& uisitacione suae
pi&atis inlustrans. a c̃su&is humanȩ c̃uersaccionis morib:
auocat atq ced sequenda p̃ceptoꝵ suoꝵ itinera ꝓuocat:
ad intelle genda. ac suscipienda uerba salutis aperit:
Siego indigitodĩ esciodȩmonia. filiiuri inquo eiciunt:
quod exponens ahuseuangelsta dicit: Siego inspiidi. ercio¬
demonia: quoni mirũ digito & moegi in aegipto supera
q amorse. dicentes: digitusdĩẽ: hst& lex intabulis scrip
hominũ. siue spirituũ moclignoꝵ. & incegnicione diuinae
uoluntatis erudimur: digit ergodĩ inauriculaes missies
oberrauerant: adscienciã scclutis ccudiendã discendã reuelat:
& quia cognita uritatis lucẽ sequi c̃fessio deb& cepte subiungitꝰ:
x puens quippe dñs. linguam tangens a groti: cũ cedẽ¬
fessionẽ fideioroecathe ci rcctoꝵ instruit: Sputũ
nãꝙ: dñi socpore designat sccpienciae: quae teste

Expanded text:
eorsum educi. Apprehendens namque infirmum de turba seorsum educit, cum mentem peccatis languidam, visitatione suae pietatis illustrans, a consuetis humanae conversationis moribus avocat, atque ad sequenda praeceptorum suorum itinera provocat. ad intelligenda ac suscipienda verbSi ego in digito ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt ? Quod exponens alius evangeldaemonia . Quo nimirum digito et magi in Aegypto superati sunt a Moyse dicentes: Digitus Dei est hic ; et lex in tabulis scripthominum, sive spirituum malignorum, et in agnitione divinae voluntatis erudimur. Digiti ergo Dei in auriculas missi ejuaberraverant, ad scientiam salutis audiendam discendamque revelat. Et quia cognitam veritxspuens, quippe Dominus, linguam tangit, cum ad connfessionem fidei ora catechizatorum instruit. Sputum namque Domini saporem designat sapientiae, quae, teste
Abbreviated transcription (Latin):
Par uuli p&̃ierꝰ panẽ. ueterat qui franger& eis : quo dest a¬
lus uerbis dicere: in doctiqͣsierꝰ paebula uerbidĩ: quo ad
uir tutẽ bonȩ opera  tionis c̃ualescereNT refici: pec erat ma¬
gistnis deficientib qui eis senpturar̾ archana patefaccer&
eos qui aduia ueritatis instituer&: Acceptisaut̃ ad fran¬
gendũ panib: chisgracias agit : ut & ipse quantũ desalite gene¬
ns humani congaudent ostendat : & nos cedagendas sẽꝑdõ
gracias inform&: Cũuel t̾reno paene carnẽ. ł animã cades¬
trꝰ suꝑna gracia lacgiente reficim: EthyreBantpis¬
bȩ iussit xolponi: nisiscõs accipimꝰ illius tẽpons quo
indẽ est condita senptura ł quoꝵ ipscosciptura. fidẽ uitam:
& pcessiones contin& : quid &ur bulentis huiusscħ fluctib:
erepti. acdiuina bene diccione consecrti: refeccionẽ nob̾
in t̾nã. nein huius mundi transeuntis excus& deficiamus

Expanded text:
Parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis . Quod est aParvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis . Quod est aliis verbis dicere: Indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo ad virtutem bonae operationis convalescerent refici, nec erat, magistris deficientibus, qui eis Scripturarum arcana patefaceret, eosque ad viam veritatis institueret. Acceptis autem ad frangendum panibus Dominus gratias agit, ut ris humani congaudeat ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem, vel animam coelesti superna gratia largiente reficimus. Et habebant pisbae jussit apponi, nisi sanctos accipimus illius temporis quo eadem est condita scriptura, vel quorum ipsa scriptura fidem, vitam et passiones continet, qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati refectionem nobis internam, ne in hujus mundi transeuntis excursu deficeremus,
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰba dominicis paenib reficiebatꝰ. altitudine ut supra
diximꝰ redẽptoris nis significat: Ibi suꝑfenũ: hic suꝑt̃
rã reficitur Ibienĩ celsitudo xp̃i pptcaernales homines
& hierł trena ccernali spe& desi derio tegitur: hic aut re mo¬
ta omnicupiditate carnali. c̃uiuas noui testam̃ti sperꝑ
manentis. firmam̃tũ tãquã ipsius montis soliditas. nul¬
lo foeno int̃posito continebat: Et accipiens septepa¬
ues. coacias. aceno pregit etdabat diecipulas duis.
ceccipiens paenes dabat discipulis. ut ipsi cecceptostbȩ
adponerent: quia spuitalis dona scientiae tibuens
sa distribui: Quod aut frrgit poenes quos discipulis dar&:
neꝗ patrẽ quis noũ nisifilius. & cui noluerit filius reuelare:
Quid uisipane uitȩnob̾ ꝑstaperiendũ demonstraũ: adcuius
in tenora cernenda ꝑ nos ipsos pen&rare nequiuimꝰ: Cuic̃tite
ꝓph&a miserabilẽ quo rundã focme deplorans aiebat

Expanded text:
turba dominicis panibus reficiebatur, altitudinem, ut supra turba dominicis panibus reficiebatur, altitudinem, ut supra diximus, Redemptoris nostri significat, ibi super fenum, hic super terram reficitur. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Hierusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur; hic autem, remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti spei permanentis firmamentum tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito, continebat. Et accipiens septem panes, gratias agens, fregit, et dabat discipulis suis accipiens panes dabat discipulis, ut ipsi acceptos turbae apponerent, quia spiritalis dona scientiae tribuensrbem vitae cibaria distribui. Quod autem fregit panes quos discipulis daret, s, et cui voluerit filius revelare , quid nisi panem vitae nobis per se aperiendum demonstravit, ad cujus interiora cernenda per nos ipsos penetrare nequivimus? Cui contra propheta miserabilem quorumdam famem deplorans aiebat:
Abbreviated transcription (Latin):
illũ uener : quia legis & ꝓphi&arũ erant iiteris edoctideillo
menti ponuntur: in quo septi formis gracia sp̃s seĩpleni¬
us fidelib: cunctis. & credendoo reuelat. & creditadatur :
Neq ordiacci fuisseꝓduntꝰ sic̃illiquinq dequib: quinq: sufł
hominũ milia sccturata netterũ sic̃ inlege uitalce ani¬
mȩ alimñtũ corporalib soccram̃tis obteger&ur: Ordei&e¬
nĩ medulla tencccissima polea tegit᷑: Et pcepit tur¬
pra in refeccione quinq poenũt᷑ bac suꝑfenũ iuinide
discũ bebat: Nunc ubi septẽ poenib reficiendae̾. supite
t̾rã. discũbere. p̃cipitur: Quia ꝑscripturã legiscar¬
nis desideria calcare & conpiimere iubemur : Omis
enĩ cocrofenũ. &omis gloriaei. tãquã flos foeni In no
uo aut testocm̃to ips cc̃ quoq trã ac feccultates tẽpora¬
les derelinq re p̃cipimur: uelcerte. quiamons in quo

Expanded text:
illum venerunt, quia legis et prophetarum erant litteris edocti de illo. illum venerunt, quia legis et prophetarum erant litteris edocti de illo. menti ponuntur, in quo septiformis gratia Spiritus sancti plenius fidelibus cunctis et credenda revelatur, et credita datur. Neque hordeacei fuisse produntur, sicut illi quinque, de quibus quinque sunt hominum millia saturata, ne iterum sicmae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur, hordei etenim medulla tenacissima palea tegitur. Et prpra in refectione quinque panum turba supra fenum viride discumbebat. Nunc ubi septem panibus reficienda est, supra terram discumbere praecipitur, quia per scripturam legis carnis desideria calcare et comprimere jubemur. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni vo autem Testamento ipsam quoque terram ac facultates temporales derelinquere praecipimur. Vel certe quia mons in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuida eni extis. de longe uene nunt
S aut. quini hil fraudis. a nihil carnalis corrupcionis ex¬
ꝑtus.: ad omni potentis diseruiciũ festinauit: Istede
longinquo ñuenit quia ꝑ incor rupcionẽ. & in nocen¬
ciã ꝓximꝰ fuit: Alius nullo inpudicicia. nullis floegici¬
is. inquinatus. soloaut c̃iugio exꝑtus administeriũ
spiritale c̃uersusẽ : neq isteuenit elonginquo quia
usus c̃ iunctione c̃cesse ꝑ inlicita ñ errauit Alii ue¬
post feccta furta: aliipost latas uiolencias: alii
post ꝑparata. homicidia codpęnitenciã rede¬
unz at ꝗ cdomni potentisdĩ seruitiũ c̃uertuntur:
Hi uidelic& ceddnm. de longinquo ueniunt: quanto &e¬
nĩ quisq plusin prauo opereerrauit: Tanto ab omnipo¬
torte dño longius recessit: Dentꝰ igitur Alim̃ta ess&ia qui
delonginquo ueniunz. quia c̃uersis peccatorib doctrinae
scãe cibi p̾bendis̃: ut indm̃ uires reparent: quas in flagicus
amisser: Itẽ iudaei quicũq: in xp̃o crediderͦ: deppead

Expanded text:
uidam enim ex eis de longe venerunt. Est autem qui nihil fraudis et nihil carnalis corruptionis exertus, ad omnipotentis Dei servitium festinavit, iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit e longinquo, quia usus conjunctione concessa, per illicita non erravit. Alii vepost facta furta, alii post illatas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur, hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Dentur igitur alimenta eis etiam, qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus, doctrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Item Judaei quicunque in Christo crediderunt, de prope ad
Abbreviated transcription (Latin):
Denequat tuor milia. ut ipso&iã numero. docerent euange¬
Dlcis sepastoste cibariis: et statim ascendens pauẽ
cũdis eipulis sius. uenit in patites. dal manuda
hoc inma theo legimus: & dimissec tba cescendit innauiculã

Expanded text:
Bene quatuor millia, ut ipso etiam numero docerent evangeBene quatuor millia, ut ipso etiam numero docerent evangelicis se pastos esse cibariis. Et statim ascendens navem cum discipulis suis venit in partes Dalmanutha. Pro hoc in Matthaeo legimus: Et dimi
Abbreviated transcription (Latin):
condita fragm̃ta ciboꝵ: ppt septi forme sp̾sgracia septẽ fuiss ȩ
memorantꝰ: Nãquia sportȩ iunco & polmarũ folus solent
c̃texi merito in scbꝵ significacione ponuntꝰ: Iuncus quip¬
pe suꝑaquas nasci c̃sueuit: palma uero uictiicẽ ornat
manũ: Et unceis uasisrecte conparantꝰ electi: cũradi¬
cẽ cordis neforte ceboemore c&̾tutatis arescat in ipso uitȩ
fontecolocaNt : Asimulicutꝰ &eis quae depal marũ sint fo¬
lus c̃texta : cũ inde fectiua adnȩ r&ributionis memoria
puro incorde r&inent: & bene turba quauis reliquias do¬
minici prandu. ncaperet: manducasse tam̃ & saturata ẽe
narratꝰ : Ouia sunt nͥ nulli qui& sioma sua relinquere
uequÑ. neq explere hoc quoddeuir ginib dicitꝰ: Qui potest
ccepere capiat. c&eraq huius modi: tam̃ esurientes & siciente
iusticiã saturantꝰ: cũ audiendo mandata legisdĩ. aduita
ꝑueniunł a&na: en ant aut qui manducauenunt
quasiquat tuormlia. et dicni sit e os

Expanded text:
 septiformem spiritus gratiam, septem fuisse memorantur. Nam quia sportae junco et palmarum foliis solent contexi, merito in sanctorum significatione ponuntur. Juncus quippe super aquas nasci consuevit, palma vero victricem ornat manum. Et junceis vasis recte comparantur electi, cum radicem cordis, ne forte ab amore aeternitatis arescat, in ipso vitae fonte collocant. Assimilantur et eis quae de palmarum sunt foliis contexta, cum in defectivam aeternae retributionis memoriam puro in corde retinet. Et bene turba quamvis reliquias dominici prandii non caperet, manducasse tamen et saturata esse narratur. Quia sunt nonulli qui etsi omnia sua relinquere nequeunt, neque explere hoc quod de virginibus dicitur: Qui potest capere capiat , caeteraque hujusmodi, tamen esurientes et sitientes justitiam saturantur, cum audiendo mandata legis Dei, ad vitam perveniunt aeternam. Erant autem qui manducaverunt quasi quatuor millia, et dimisit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
tes: Quia uidehe& ꝑsidem. & confessionẽ pocrentũ in baptis¬
mo liberantꝰ adiabulo paruuli: quinedũ ꝑsescepere
ł oliquit cegereboni possunt. aut mali: Etiterũ exiens
depiu bus tiri. uenit pensidone. ad manega¬
lileae. intere dios fiues. decapo leos:
ior danem cedorientẽ circa hippũ. & pellc̃ẽ. & goc¬
doerr̃. contragalileam: Quod ergo dicitur quia
dñs uenit. admare galilece. int̾̃medios fines decapoleos
non ipsos fines decccpoliseũ intrasse significat: Neq: enim ma¬
se transnauigas sedicitur. sed pocius codmare usq uenis se
atq cedipsũ ꝑuenis selocũ quimedios fines decapolis longe
trans mase positos respiciebat: & adducunt ei sitrdũ
et mutũ. et dep̾cab antꝰ eũ. ut inponat illimanũ:
dus & mutusẽ quiuec aures audiendis dĩ uerbis. nec hosa¬
perit ꝓloquendis : quales necessee ut huquiloqui iam
& audire diuina eloquia. longousu didicer  dnõsoenan¬

Expanded text:
tes, quia videlicet per fidem et confessionem parentum in baptistes, quia videlicet per fidem et confessionem parentum in baptismo, liberantur a diabolo parvuli, qui necdum per se sapere vel aliquid agere boni possunt aut mali. Et iterum exiens de finibus Tyri, venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos. Jordanem ad Orientem, circa Hippum, et Pellam, et Gadaram, contra Galilaeam. Quod ergo dicitur, quia Dominus venit ad mare Galilaeae, inter medios fines Decapoleos, non ipsos fines Decapolis eum intrasse significat, neque enim mare trans navigasse dicitur, sed potius ad mare usque venisse, atque ad ipsum pervenisse locum qui medios fines Decapolis longe trans mare positos respiciebat. Et adducunt ei surdum et mutum, et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis, quales necesse est ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanan
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ sane. qđ mrsticae loquitꝰ credens exgentib
ministrat: Hinc &enĩdic̃ ecclesia: Parasti in con¬
spectumeo m̃sã aduersus eos quitribulant me micȩ
pueroꝵ: internar sunt misteria scripturarũ. quib humi¬
roꝵ edun citelli: quia conuersi ced fidem querant despecti
ingentibusinlit tere suꝑfacciẽ inscripturis: sed spiritalium
medullã sensuũ. quoc inbonis coctib ꝓficere ualeant in¬
quirunt: & hoc submensa dominoꝵ. dũ uerb soccri elo¬
quii humiht̃ subdita edimplenda qͣ p̃ceptas cunc tasuicors
& corporis officia sub ponunt: Quatenus codsperanda quae
cedño ꝓmissa sunt p̃mia inca ls merito sedebitȩ humilita¬
tis erigant: Etait illa : pp̃t hunc sernone. uxdeexit
demoniu̾
de pi laa tux:m
ropt̾ humile̾ matris fiddem ꝙ sermonẽ. filiã deseruit demo
niũ: ubidatꝰ exemplũ cathe ui ⁊ andi& becpti⁊ andi infan¬

Expanded text:
Notandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus Notandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus is panem vitae ministrat. Hinc etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Micae puerorum interna sunt mysteria Scripturarum, quibus humirorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus, non litterae superficiem in Scripturis, sed spiritualium medullam sensuum, qua in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Et hoc sub mensa dominorum, dum, verbo sacri eloquii humiliter subditi, ad implenda quae praecepta sunt cuncta sui cordis et corporis officia supponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis merito se debitae humilitatis erigant. Et ait illi: Propter hunc sermonem vade. Exiit daemonium de filia tua. Propter humilem matris fidelemque serxemplum catechizandi et baptizandi infan
Abbreviated transcription (Latin):
quidegentib estis scclutẽ consequamini sed primo
co me dunit. deaeis puero nuon.
ra subꝑsona mulieris cananitidis. &clesiae
fides paciencia humilitas p̃dicatꝰ: Fidesqua
erediderat sanariposse filiã suã : Paciencia quato¬
ciens contempta ut madieus senbit inp̾cib ꝑseuerat:
humilitas qua se non canib: sed catulis cõparat: Sciome
inquit fihoꝵ panẽ ñ mereri. Nec in tegros capere posse
cibos. Ne sedere adm̃sam cũ patir : sedc̃ tentasũ reliqui¬
is catuloꝵ. ut humili tatȩ micarũ. ad panis in tegri
ueniã magnitudinẽ:Mirarrũ conuersio irł
quondã filios nos canes ꝓdiuersitate fidei ordo nomi¬
nũ cõmutatꝰ : deillis postea dicitꝰ: Crcũ dederunt
me canes multi & uid&e canes: uid&e malos ope¬
rarios: uid&e c̃scissionẽ: Denob̾ alatra tublasphe¬
miae. contradiccionis aedpia& atis gracia c̃uersis
ipse alibi dicit: &alias oues habeo. q ñsunt exhoc oui¬
li &illies oport&me cd ducere & uocẽmea audient:

Expanded text:
qui de gentibus estis, salutem consequamini; sed primo comedunt de micis puerorum. Mira sub persona mulieris Chananitidis Ecclesiae fides, patientia, humilitas, praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Patientia, qua toties contempta ut Matthaeus scribit in precibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Scio me, inquit, filiorum panem non mereri, nec integros capere posse cibos, nec sedere ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum, ut humilitate micarum ad panis integri veniam magnitudinem. Mira rerum conversio, Israel quondam filius, non canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem . De nobis a latratu blasphemiae contradictionis ad pietatis gratiam conversis ipse alibi dicit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient .
Abbreviated transcription (Latin):
meren&ur: uel in credulitas prauoꝵ necessacrio coger&:
e tixpotuit inquit latene: mulieneni statici. ut
audiude eo. cuius haue nat pilia sp̃e irguidĩ
intizauit. et puocidit ad pedes eiꝰ: eratautem
mulier. Gentilis srropheuis sa cieue re
ypicae aut mulier haceegentilis. sed cũ fide ad dnmueniens:
ca dnm̃rogat: Cũ ꝓpopulis suis uec dũ credentib: ut & ipsi
adiabuli fraudib cebsoluant suꝑnȩ pradati. supplicat:
Quȩbene iuxta mat theum definib: suis gressa : in hocue¬
tͦ: qđ illi solũ fidelit̃ acibete ꝓerrantib orant: quipris¬
cas suae ꝑfidiae mansiones relinquunt: atq indomum
dñi uidelic& &desiã pia sedeuotione trans ferunt:
et rociaat inquideũ. ut deconiũ eicenet
de pili aeius: quidix illi: sine puius. satitari

Expanded text:
mereretur, vel incredulitas pravorum necessario cogeret. mereretur, vel incredulitas pravorum necessario cogeret. et non potuit latere mulier enim statim ut audivit de eo cuius habebat filia spiritum inmundum intravit et procidit ad pedes eius erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genereypice autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniens Eca Deum rogat, cum pro populis suis, necdum credentibus, ut et ipsi a diaboli fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quae bene juxta Matthaeum de finibus suis egressa, in hoc vetur quod illi solum fideliter ac recte pro errantibus orant, qui priscas suae perfidiae mansiones relinquunt, atque in domum Domini, videlicet Ecclesiam, pia se devotione transferunt. Et rogabat, inquit, eum ut daemonium ejiceret de filia ejus. Qui dixit illi: Sine prius saturari
Abbreviated transcription (Latin):
quã obcausã putandẽ fines tyri & sidonis intrasse : ñ isiut filiã
syro phoe nissȩ codae monio liberar&. & ꝑfidem famine gen¬
tilis ꝑfidiã cerguer& senbarũ. apharis aroꝵ: Sed fideliter
acpiȩ senciendũẽ. qui a nequaquã deillo horc inre qđ ipseno¬
luit sccstũ ẽ. sed fidelib it̃ es sequentib quid principalit̃
in bonis quoce agunt. uelle debeant ostensũ : Ingressus
quippe domũpcepit discipudis uesecuiquã inr̃egione igno¬
ta quis eẽt apperin&̾: attam̃ ipsesuũ illo introitũ gen¬
til femi ne. quib cũꝙ uoluit ipse ꝓdentib publicauit ipse
cor illius cedquisendẽ. a sescclutẽ inuisibili accendit in¬
stinctu: ut exemplo eꝰ discerent quib sanandi infirmos
graciã confer&. in exibicione miraculoꝵ humaniglo¬
riã fauoris quantũ possent declinare. nec tam apio uir¬
tutis opere cessare: Quando haec fien uel fidesbonoꝵ iuste

Expanded text:
quam ob causam putandus est fines Tyri et Sidonis intrasse, nisi ut filiam quam ob causam putandus est fines Tyri et Sidonis intrasse, nisi ut filiam Syrophoenissae a daemonio liberaret, ac per fidem feminae gentilis perfidiam argueret scribarum ac Pharisaeorum? Sed fideliter ac pie sentiendum est quia nequaquam de illo hac in re, quod ipse noluit factum est, sed fidelibus iter ejus sequentibus quid principaliter in bonis quae agunt velle debeant ostensum. Ingressus quippe domum praecepit discipulis ne se cuiquam in regione ignota quis esset aperirent. Attamen ipse suum illum introitum gentili feminae, quibuscunque voluit ipse prudentibus publicavit, ipse cor illius ad quaerendam a se salutem invisibili accendit instinctu, ut exemplo ejus discerent quibus sanandi infirmos gratiam conferret in exhibitione miraculorum humani gloriam favoris, quantum possent, declinare, nec tamen a pio virtutis opere cessare, quando haec fieri vel fides bonorum juste
Abbreviated transcription (Latin):
cordee: Etar guendis̃ exhac sentencia qui cogitacio¬
ner adicebulo inmittiputant. & nexꝓpria uasci uolunta¬
te: Diabalus aduitor ee. & incentor maloꝵ cogitacionum
cogitacionũ nostrarũ scintillã suis fomitib in flãmarit:
ñ debem⁊ opinare eũ cordis quoq occulta rimare. sedex
corporis habitu & gestib ȩstimane : quiduersemꝰ in trinse¬
cus: Uerbi gracia: sipuelrã mulierem noserebro uiderit¬
respicere. intellegitcor amoris iaculo uudneratum:
Et ide sunciens. abiit inpines. tyri. et sidou:
cribras & phictris aeis calunia torib: dendictis transgit¬
ditur in partes tpri&sidonis ut tyrios sidoniosq cumn&:
Et uicines sus domũ. necninẽ uoluit semedri¬
quia dr̃isneminẽ uoluerit: quidenĩ ẽ quodille non po¬
tuerit : quidia tẽporaliter inter homines positus : oma
inuisibiliter quae foris cegebantꝰ: intuscũpat᷑ disponebat: Aut

Expanded text:
corde est. Et arguendi ex hac sententia, qui cogitatiocorde est. Et arguendi ex hac sententia, qui cogitationes a diabolo immitti putant, et non ex propria nasci voluntate. Diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum cogitationum nostrarum scintillam suis fomitibus inflammarit, non debemus opinari eum cordis quoque occulta rimari, sed ex corporis habitu et gestibus aestimare quid versemus intrinsecus. Verbi gratia, si pulchram mulierem nos crebro videritrespicere, intelligit cor amoris jaculo vulneratum. Et inde surgens abiit in fines Tyri et Sidonis. Scribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios Sidoniosque curaret. Et ingressus domum, neminem voluit scitamen latere potuerit. Quid enim est quod ille non potuerit, qui etiam temporaliter inter homines positus omnia invisibiliter quae foris agebantur intus cum Patre disponebat? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
mniũ cuangelioꝵ loca apud hendicos & ꝑuer sosplena sunt
scanderlis: & exhac sentenciola. quidã calũniantꝰ quod
dñs phusicae disputacionis ignarus : put& om̃s cibos inuentre
ire. & in secessũ digere : Cũ statĩ in fusȩ esciae ꝑ artus & ue¬
nas ac medullas. ner uosque. fundantur : Uinde & mul¬
tos. qui uicio stomachi ꝑp&im sustineant uomitũ postea¬
nas. & prandia statĩ euomere qđ ingesserint: & tam cor¬
pulentos eẽ quiad primũ tastũ. liquidior cib: & potus per
me bra fundatur: Sedistius modi homines. dũ uolunt alte¬
Nus impericiã rephendere: ostendunt suã : Quã uis enim
tenuissim humor. & liquens esca cũ inuenis & certub: con¬
coctafuerit & digesta ꝑ occultos meatus corporis: quosgre¬
caciones hocnicidia. punta. auatucre. etcetera
cordeinquit exeunt cogitaciones male ergo anumȩ prin¬
cipale. ñ iuxta platonẽ incerebro: sediuxta xpm̃ in

Expanded text:
Omnium Evangeliorum loca apud haereticos et perversos plena sunt Omnium Evangeliorum loca apud haereticos et perversos plena sunt scandalis. Et ex hac sententiola quidam calumniantur, quod Dominus, physicae disputationis ignarus, putet omnes cibos in ventrem ire, et in secessu digeri, cum statim infusae escae per artus et venas ac medullas nervosque fundantur. Unde et multos videmus qui vitio stomachi perpetem sustinent vomitum, post coenas et prandia statim evomere quod ingesserint, et tamen corpulentos esse, quia ad primum tactum liquidior cibus et potus per membra funditur. Sed istiusmodi homines dum volunt alterius imperitiam reprehendere, ostendunt suam. Quamvis enim tenuissimus humor et liquens esca, cum in venis et artubus concocta fuerit et digesta, per occultos meatus corporis, quos Gracationes, homicidia, furta, avaritiae, et caetera. De corde, inquit, exeunt cogitationes malae. Ergo animae principale non, juxta Platonem, in cerebro, sed juxta Christum in
Abbreviated transcription (Latin):
nat hominẽ : quare ido lothitis ũ uescimx : E capostolus
scribit: Ñ potestis calicẽ dñibibere. & calicẽ daemoniorum:
Sciendũ igitur qdipsi quidem cibi. & dicreatura ꝑse munda
sint. sedidoloꝵ acdemonũ inuocacio eastec in mundoc¬
Etcũ iituo isset indomũ atunꝑa. interroca¬
pant cũ discipula eius panabolã: erait illis: sic
et uos in puu den tes estis.
cepte dictũ fuerat. & patebat auditu: apłi ꝑparabo lam¬
dictũ putant. & inse mornifesta mysticã quer intelle¬
genciã: Corripi untꝰ que ad nõ. quore parabolicae dic¬
tũ putant. qu ꝑspicuae locutus ẽ : ex quo anĩ aduertimꝑ
uiciosuee auditorẽ. qui obscure mornifesta: autma¬
ni feste dicta obscure uelit intellegere: pintel lecatis
ouia ocne intru secus introiens i hocni¬
ne̾ iepotest eũ. cõmunicane. qui an intiat inconeiꝰ
oedinuentrre & iseces sii. emittitꝰ puncaur om̃secas

Expanded text:
nat hominem, quare idolothitis non vescimur? Et Apostolus nat hominem, quare idolothitis non vescimur? Et Apostolus scribit: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum . Sciendum igitur quod ipsi quidem cibi et Dei creatura per se munda sint, sed idolorum ac daemonum invocatio ea facit immundEt cum introisset in domum a turba, interrogabant eum discipuli ejus parabolam. Et ait illis: Sic et vos imprudentes estis? Quod aperte dictum fuerat et patebat auditu, Apdictum putant, et in re manifesta mysticam quaerunt intelligentiam. Corripiunturque a Domino quare parabolice dictum putant quod perspicue locutus est. Ex quo animadvertimus vitiosum esse auditorem qui obscure manifesta aut manifeste dicta obscure velit intelligere. Non intelligitis quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum commued in ventrem et in secessum emittitur purgans omnes escas?
Abbreviated transcription (Latin):
litis inquit filios. ut dicant parentib: suis: qdcũꝙ donũ ob
locturus erãdõ. in tuos cõsumo erbos tibiq prodest Opat̃ &
mat̃: ut illi tim̃tes accipere qd̾ dõ uidebant mancipatum:
Inopẽ magis uellent uitaducere quã comedere dec̃secratis:
e ⁊ xduo cans iterum. tpadicenat illis: audite
ne om̃s. & in tel lecute: nihibe. extia hoan uẽ
introiens meu. quod pos sitcũ. co inquinane:¬
sedquae dehomine ꝓcxedunt. il lasunt
quae com muui eant ho muiuem.
nbũ cõmunicat ꝓpride scripturarũẽ. & publicosermo¬
ne : Territ populos iudaeoꝵ partẽdiẽe seiactans:
comunes cibos uocat. quib: om̃s utuntꝰ homines : Verbigra
Unde &inactib apostoloꝵ scriptũẽ: qđ ds señ ficauit tune com¬
extra hominẽ intro iens in eũ. qđ possiteũ coinquinare:
sed q dehomine ꝓcedunt illoes̃ quae coinquinant hominem:
Obponat prudens lector & dieat: Si quo̾intrat in or neo inqui¬

Expanded text:
litis, inquilitis, inquilaturus eram Deo, in tuos consumo cibos, tibique prodest, o pater et mater, ut illi timentes accipere, quod Deo videbant mancipatum, inopem magis vellent vitam ducere quam comedere de consecratis Et advocans iterum turbam dicebat illis: Audite me, omnes, et intelligite: Nihil est extra hominem introiens in eum, quod posSed quae de homine procedunt, illa sunt quae communicant hominem. Verbum communicat, proprie Scripturarum est, et publico sermone teritur. Populus Judaeorum partem Dei esse jactans, communes cibos vocat quibus omnes utuntur homines: verbi gratUnde et in Actibus apostolorum scriptum est: Quod Deus sanctificavit, tu ne comextra hominem introiens in eum quod possit eum coinquinare; sed quae de homine procedunt, illa sunt quae coinquinant eum. Opponat prudens lector, et dicat: Si quod intrat in os non coinqui
Abbreviated transcription (Latin):
receperat dñs. ł inbecillitates. ł a&ates. ł penurias parentum
considerans: ut filii honorarent &ia inuitae necessariis minis¬
trandis poerentes suos: hanc ꝓuidentissimã dilegem uolen¬
tes scribȩ pharisaei que subuertere. ut impia&atẽ sub nomi¬
ne pia&atis inducerent: Docuerunt pessimos filios ut siquis
eaqͣ parentib offerendaes do uoleri uoluerit quiuerus est
pater: oblaccio dñi p̃ponatꝰ parentũ munerib : łcerte ipsipa¬
rentes. quȩ dõ consecratas̃ : nescecri legu crim̃ incurrerent
declinantes egestate c̃ficiebantꝰ. atquȩ itafiebat ut obloccio
liberoꝵ. sub occasione tẽpli & dĩ in saccer dotũ iucra ceder&:
Hade pessima pharisaeoꝵ c̃sua&udo. d&alioccasione uenie¬
bat. multos hocbentes obligictos aere alieno: & nolentes
sibi creditũ reddere: diligebant sacerdotes ut ex ae tapecunia
ministeris tẽpli. & eor usibus deseruir&: Potest aũt & hiunc
breuiter haberesensũ : mne qd exme ẽ. tibipderit Conpd¬

Expanded text:
eceperat Dominus vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent, etiam in vitae necessariis ministrandis, parentes suos. Hanc providentissimam Dei legem volentes scribae Pharisaeique subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit, qui verus est pater, oblatio Domini praeponatur parentum muneribus: vel certe ipsi parentes, quae Deo consecrata sunt, ne sacrilegii crimen incurrerent declinantes, egestate conficiebantur. Atque ita fiebat ut oblatio liberorum, sub occasione templi et Dei, in sacerdotum lucra cederet. Haec pessima Pharisaeorum consuetu o de tali occasione veniebat; multos habentes obligatos aere alieno, et nolentes sibi creditum reddere, deligebant sacerdotes, ut exacta pecunia ministeriis templi et eorum usibus deserviret. Potest autem et hunc breviter habere sensum. Munus quod ex me est, tibi proderit. Compel
Abbreviated transcription (Latin):
uare tiiduo turba dnm̃ sustenuaerit : mcc uinuia¬
tlieus exponit pleniusquiait: Et ascendens in mon¬
tem sedebat ibi & ceccesserunt ad eũ turbae multaeba¬
bentes secũ mutos claudos cacos debiles. & oclos moltos &ꝓ
iecerꝰ eos codpedes eiꝰ. & curauit eos: Turba ergotiduo dnm
pp̃t sccnationẽ infirmoꝵ suoꝵ sustin&: Cueleeti quiquefi¬
tꝰ boc tiduo dnm sustin& quando multitudo fidedũ percata
qͣ ꝑparauit. ꝑpenitenciã declinans ed dnm seino pere in lo¬
cucione. atq in cogiacione. conuertit: quos demittere
ieiunos indomũ suã dñs ñ uult nedeficiant inuia :
quia uideli c& conuersi peccatores. in p̃sentis uitae uiade¬
ficiunt. sunsua c̃sciencia sinedoctiinȩ scae pabulo dimit

Expanded text:
uare triduo turba Dominum sustinuerit, Matuare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem, sedebat ibi. Et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos, caecos, claudos, debiles, et alios multos, et projecerunt eos ad pedes ejus, et curavit eos . Turba ergo triduo Dominum propter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fiturba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesenti vitae via deficiunt, si in sua conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
hanc sefeccionẽ. &illaẽ quinq pocnũ acduoꝵ pisciũ distaet. quod
ibi littera u&eris instrumtis pintali gracia plenae ẽ signata est :
Hic aut nouiuentas acgracia testam̃ti fidelib ministrandoc
monstratae: Sane utraq refeccio in monte caelebratae
ut ahoꝵ euangelistarũ parracio declarat: Quia utisusꝙ
scnptura testam̃ti recte intellecta altitudinẽ nob̵ caelestiũ
& pceptoꝵ mandat & pͥmioꝵ Atraq altitudine xp̃i qui est
mons domꝰ diũ inuerticae monciũ. c̃sonauocaxe p̃dicat Quie¬
nĩȩdificatã suꝑ seciuitatẽ siued omũ dñi id est ecdesiã in al¬
tabonoꝵ ex tollitoperũ. & cunctis maenifestic̃ gentib exib&. ip¬
sehanc aebinfimis delectacionib abstractã poene cach reficit.
atꝙ ced app&itũ suꝑnae suauitatis dectopignore cibis pintalis
accendit: miscreor. inquit suꝑtina quia ecce i
triduo sustinent me: uocharenł qd manducenł
et sidicn sero eos ieuinos iidomu̾sua. depici&

Expanded text:
hanc refectionem et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi littera Veteris Instrumenti spiritali gratia plena esse signata est, hic autem Novi veritas ac gratia Testamenti fmonstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat: quia utriusque Scriptura Testamenti recte intellecta altitudinem nobis coelestium et praeceptorum mandat et praemiorum: utraque altitudinem Christi, qui est mons domus Domini, in vertice montium consona voce praedicat . Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est Ecclesiam, in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domu
Abbreviated transcription (Latin):
hac leccione considerandice in uno eodẽꝗ redẽ torenro Eet
distincta : operacio diuinitatis & humcenitatis ãtꝙ eror eu¬
techus: quiunã tantũ in expõ operacionẽ dogmatizare p̃su¬
mit. ꝓcul axpĩ anis finib expellendus: Quis enĩ nudeat. hoc qd
suꝑt̾bã miser&ur dñs. neł in aedia ł uiae longioris lobore defici

Expanded text:
hac lectione consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis; atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris lab
Abbreviated transcription (Latin):
see parui pendent. ut discita custodicent: mor ses exim
dioe: honoꝵ apatie iui et matnẽ tuã. et quima¬
Ledixerit patri. Aut matiu monte moriati:
Inor in scripturis ñtantũ insedutacionib &officus de¬
ferendis: quantũ in demosina ac munerũ conlacione
sentitis: Honora inquit apostolus uiduasquae uere. ui¬
duȩs : hic hotior donũ intellegitur : & in alio loco ꝓresbiteri
uos au̾t dicitis: sidixcenit ho mo patui autaa trri

Expanded text:
ses enim dixit: Honora patrem tuum et matrem tuam. Et qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. Honor in Scripturis non tantum in salutationibus et officiis deferendis, quantum in eleemosyna ac munerum collatione sentitur. Honora inquit Apostolus viduas quae vere viduae sunt . Hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri Vos autem dicitis: Si dixerit homo patri aut matri,
Abbreviated transcription (Latin):
Nesi cegilcolȩ dicat᷑ : frum̃tũ siseruas ꝑdis: siseminas re¬
nouas: Quis erũ uesciat. qđ fruitũ cũ in semine mittitꝰ pent
aboculis int̾radeficit : sed unde pietres c̃ inpuluere: indeuiri¬
de scit insenoucccione: Quia uero scã ecclesia. celiudtẽpus ho¬
b& ꝑsecucionis: atqaliud pecis : Redẽptornr̃ ipscces tepora de

Expanded text:
i agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis, si seminas renovas. Quis enim nesciat quod frumentum, cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis, Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
Atanas unt pntatꝰ aduer scrius siuec tisenus: qui actraria inquit
lo q is uoluntati mear: debes eduersarius appellaer: Mlti
apło suggerebat: sedmihi error apostoheus &depi &atis affactu
ueniens nũ quã incentiu ĩ uidebit᷑ diaboli: Uadescctanas dia¬
bulo dicit᷑: uoede rromȩ parus audit: uadinerome. hocestꝗ

Expanded text:
Satanas interpretatur adversarius, sive contrarius. Quia contraria, inquit, loqueris voluntati meae, debes adversarius appellari. Multi  dicere apostolo suggerebat. Sed mihi error apostolicus, et de pietatis affectu veniens, nunquam incentivum videbitur diaboli. Vade, Satana, diabolo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ae uoluntatis ẽ. & pactnscuius ueni ftecere uoluntatem
ut ꝓliominũ scclute moriar : Tutua tantũ considerans
uoluntatẽ. ñ uisgranũ trsticuntrã caedere: ut multos fructus ad¬
ost quã discipulis mysteriũ suae paessionis &resur etcẽt :¬
itecionis ostendit: hortat᷑ꝰeos unacũ t̾bue adsequendum
suae pcessionis exeplũ: omnib quidem ppts &embulaccionẽ
ꝑpessis scelutẽ infuturo promittit animarũ: N tam̃omnib
uerũ ꝑfaccionb quanta ipsepassurus. qqđ ue amortuis
eẽt resur recturus: aperuit: Ubi formã discendi mi¬
nis tris uerbip fix̃. ut capacitatẽ c̃siderantes auditorum
ꝓsuo quẽ quo modo instruere memine rinł. Neꝗinfir¬
mis auditorib altiora quã capiunt archana cõmittanł:
Siquis uult inquit post me sequideneg& seipsũ. Tunc au̾t¬
nos ipsos oebnegtemꝰ cũ uitamus qđ per u&ustatẽ fuimꝰ: & acdhoc
nitimur. qͦ ꝑnouitatẽ uocamur: Pensemꝰ. quomodo sepaulus ab¬

Expanded text:
ae voluntatis est et Patris, cujus veni facere voluntatem , ut pro hominum salute moriar; tu tuam tantum considerans voluntatem, non vis granum tritici in terram cadere, ut multos fructus aostquam discipulis mysterium suae passionis et resurrectionis ostendit, hortatur eos ad suae passuae passionis exemplum. Et omnibus quidem propter se tribulationem perpessis, salutem in futuro promittit animarum, non tamen omnibus, verum perfectioribus: quanta ipse passurus, quodve a mortuis esset resurrecturus, aperuit. Ubi formam docendi ministris verbi praefixit, ut capacitatem considerantes auditorum, pro suo quemque modo instruere meminerint, neque infirmis auditoribus altiora quam capiunt arcana committant. Si quis nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem