comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accusare. quo uinocente ꝓnuntiato ordina¬
tori eius felici alias apud eundem imperato¬
rem calumnias machinari: Et mine quid
aluiad quam ipsius maioris constantini uidi¬
cium contra urãm partem uiuit. qđ maiores
ur̃i elegerunt. qđ assiduis int᷑pellationibꝰ
extorserunt. qd episcopali uidicio p̃tuler̃t:
quȩ contra uos ab imperatoribus decernunt᷑.
quẽadmodum si uellent aduersus danihe¬
lem clamare. qui liberato illo eisdẽ leoni¬
bus confum̃di missi sunt. a quibus eumipsi
primitus consumi uoluerunt. Scriptum
ẽ eium. Nichil int̃ ẽ int̾ minas regis. & iram
lronis. Danihelem calumnosi inimici in la¬
cum leonum mitti coegerunt. uicit innocen¬
tia eius illorum malitiam. illesus inde leua¬
tus ẽ. ipsi illuc missi perierunt. Similiter
maiores ur̃i cecilianum & euis focietatem
regiȩ irȩ consumdam obiecerunt. cuius in¬
nocentia liberata ab eisdem regibus eadem
uos patimini. quȩ illos ur̃i pati uolueruis.

Expanded text:
accusare, quo innocente pronuntiato ordinaaccusare, quo innocente pronuntiato ordinatori eius Felici alias apud eundem imperatorem calumnias machinari? et nunc quid aliud quam ipsius maioris Constantini iudicium contra uestram partem uiuit, quod maiores uestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali iudicio praetulerunt? quae contra uos ab imperatoribus decernuntur, quem ad modum si uellent aduersus Danihelem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi uoluerunt; scriptum est enim: Nihil interest inter minas regis et iram leonis. Danihelem calumniosi inimici in lacum leonum mitti coegerunt; uicit innocentia eius illorum malitiam; inlaesus inde leuatus est; ipsi illuc missi perierunt. similiter maiores uestri Caecilianum et eius societatem regiae irae consumendam obiecerunt, cuius innocentia liberata ab eisdem regibus eadem uos patimini, quae illos uestri pati uoluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
idonea ꝓsecutione ad comitatum eum c̃stan¬
tini augusti mittas. ut illis qui in psentiarum
agunt atꝙ diurnis diebus intpellare ñ desi¬
nunt audientibus & coram assistentibus ap¬
parere & intimari possit frustra eos ceciliano
ep̃o intuidiam comparare. atꝙ aduersus eum
uiolent᷑ insurgere uoluisse. Ita enim fiet.
ut omissis sicuti oportet eiusmodi contentio¬
nibus. popłs sine dissensiont aliqua religi¬
oni ꝓpͥe cum debita ueneratione deseruiat.
Hȩe cum uideas ita se habere. quidẽ qd nobis
de imperatoꝵ uissionibus quȩ contra uos
consiituuntur inuidiam concitatis. cum boc
totum uospotius antea feceritis:: Si nichil de¬
bent in his causis unperatores uibere. si adi¬
peratores xp̃ianos hȩc cura ꝑtinere ñ debet.
quis urgebat maiores ur̃os causam ceciliani ad
imperatorem ꝑ ꝓconsulem mittere. & ep̃m
contra quem absentem iam sententias quo¬
quomͦ dioceratis. iterum apud imperatorẽ

Expanded text:
idonea prosecutione ad comitatum meum Constanidonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas, ut illis, qui in praesentiarum agunt atnunt, audientibus et coram adsistentibus apparere et intimare possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam comparare atque aduersus eum uiolenter insurgere noluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eius modi contentionibus populus sine dissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Haec cum uideas ita se habere, quid eat quod nobis de imperatorum iussionibus, quae contra uos constituuntur, inuidiam concitatis, cum hoc totum uos potius antea feceritis? si nihil debent in his causis imperatores iubere, si ad imperatores Christianos haec cura pei-tinere non debet, quis urguebat maiores uestros causam Caeciliani ad imperatorem per proconsulem mittere et episcopum, contra quem absentem iam sententias quoquo modo dixeratis, iterum apud imperatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o eccłiȩ catbolicȩ uidetur ce̾ commota. ad
ercimen suum atq uissione̾ credidit eẽ reuo¬
candum. Et enim cum tam superium centuri¬
onem &e cecilianum magistratum aptungita¬
norum & saturnium exxeusatore & calibium
uiniorem eiusdem ciuitatis curatorem atꝙ
solum feruum publicum suprascriptȩ euuta¬
tis p̃sentes ẽẽ fecisset. audientiam p̃buit com¬
petentem. adeo ut ceciliano fuisset obiectum
qđ a felice eidem episcopatus uideretur eẽ
delatus. cui diuinarum seripturarum ꝓdicio
atq eaustio uderetur obiecta. innocentem de
eo felicem fuisse constiterit. Demꝙ cum mai¬
mus ingentium decurionẽ ⁊ aquensium eiui¬
tatis epłam cecilian ex duum uiris falsasse
contenderet. eundem ipsum ingentium su¬
spensum actis quȩ suberant ꝑuidimus. &
ideo minime tortum. qđ se decurionem ⁊i¬
quensium ciuitatis eẽ asseurrauerit. Ande
uolumus ut eundem ipsum ingentium sub

Expanded text:
et ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad et ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam. etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptugnitanorum et Saturninum ex curatore et Calibium iuniorem eiusdem ciuitatis curatorem atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit conpetentem, adeo ut, cum Caeciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem episcopatus uideretur esse delatus, cui diuinaJ.:um scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani ex duumuiris falsasse contenderet, et eundem ipsum Ingentium suspensum actis quae suberant peruidimus et ideo minime tortum, quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus eundem ipsum Ingentium sub
Abbreviated transcription (Latin):
urãm partem legem constituit. ut urarum¬
Quarum omnium rerum docum̃ta si uelle¬
musinserere. nimium longas litteras face¬
remus. Illua tam̃ nullomͦ p̃termittendum
eͣ. quomͦ felicis aptungensis quem fontem
omnium maloꝵ in concilio chartbaginien¬
si ab secido tigisitano primate partisuri
fuisse dixerunt. urgentibus apud impera¬
torem ur̃is publico udicio causa discussa
atq finita sit. Nam memoratus imperator
in hac ipsa causa ur̃os apud se accusatores
& assiduos int̾pellatores luteris sus fusse
testatur. Quarum exemplum infra scri
psimus. Imperatores. cesares. Flami con¬
stantinus. maximus & ualeruis licinia¬
nus. licius ad ꝓbianum ꝓconsulẽ africȩ
ttelianus ꝓdecessor tuus merito dum iur
ꝑfectissimus uerus uicarius ꝑfectoꝵ tunc ꝑ af
fricam nrãm in commoda ualitudine tenere¬
tur. euisdem partibus functus. inter cętera tu¬
am idnegocium uł inuidiam quȩ de ceciliano

Expanded text:
uestram partem legem constituit, ut uestram partem legem constituit, ut quarum omnium rerum documenta si uellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. illud tamen nullo modo praetermittendum est, quo modo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginiensi ab Secundo Tigisitano primate habito patres uestri fuisse dixerunt, urgentibus apud imperatorem uestris publico iudicio causa discussa atque finita sit. nam memoratus imperator in hac ipsa causa uestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum expsimus. Imperatores Caesares, FLAVIUS CONSTANTINUS MAXIMUS, et VALERIUS LICINIUS, ad PROBIANUM, proconsulem Africae. 4. Aelianus praedecessor tuus, merito, dum vir perfectissimus, Verus, vicarius praefectorum, tunc per Africam nostram incommoda valetudine teneretur, ejusdem partibus functus, inter caetera etiam id negotium vel invidiam, quae de Caeciliano
Abbreviated transcription (Latin):
ita libellus ecelĩt catholioe. eriminum ce¬
ciliani traditus a parte maiorini. Itẽ alius
augusto .ui. Post hanc relationem ad se missam
ussit imperator uenire partes a depiscopale
uidicium in urbe roma faciendum. llbi quẽ
admodum causa dicta atꝙ finita sit. & ceci¬
lianus innocens iudicatus sit indicant ge¬
sta ꝑccłĩastica. lamutiq post pacificum mo¬
deram̃ episcopalis iudicii omnis contentionis
& animositatis ꝑtinatia debebat extingui.
Sed rursus maiores ur̃i adimperatorem redi¬
erunt. & ñrecte uidicatum neq om̃em cau¬
sam auditam ẽẽ conquesti sunt. Unde ille
alterum episcopale uidicium dedit haben¬
dum in arelatensi galliȩ eiuitate. Ubi mul¬
ti ur̃i uana & diabolica dissensione damna¬
ta. cum ceciliano inconcordiam redierunt.
alui uͦ ꝑtinacissimi & litigiosissimi ad eun¬
demimperatorem appellauerunt. Postea
& ipse coactus episcopalem causam inter
partes cognitam t̾minauit. & pͥmus ẽtra

Expanded text:
ita: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeita: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\', item alius o Constantino Augusto III. Post hanc relationem ad se missam iussit imperator uenire partes ad episcopale iudicium in urbe Roma faciendum. ubi quem ad modum causa dicta atque finita sit et Caecilianus innocens iudicatus sit, indicant gesta ecclesiastica. iam utique post pacificum moderamen episcopalis iudicii omnis contentionis et animositatis pertinacia debebat extingui. sed rursus maiores uestri ad imperatorem redierunt. non recte iudicatum neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. unde ille alterum episcopale iudicium dedit habendum in Arelatensi Galliae ciuitate, ubi multi uestri uana et diabolica dissensione damnata cum Caeciliano in concordiam redierunt, alii uero pertinacissimi et litigiosissimi ad eundem imperatorem appellauerunt. postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminauit et primus contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ consule affrice. Seripta celestia maiestatis
ur̃e accepta atꝙ adorata ceciliano & his qͥ sub
eodem agunt quiq clerici appellantur. deuo¬
tio mea apud acta paruitatis meȩ insinuare
curauit. eosdemꝙ hortata ẽ ut unitate consen
su omnium facta eum omni omnino munere
indulgentiȩ marestatis urȩ liberati ẽẽ uide¬
antur catholica eustodita. scĩtati legis debi¬
ta reuerentia ac diuins rebus inseruiant. lle¬
rum post paucos dresextuerunt quidam ad¬
unata secum popłi multitu dine qui cccilia¬
num contradicendum pritarent: quiꝙ facil¬
culum inaluta signatum & libellum sinesi¬
gno optultrunt dicationi meȩ. atꝙimpen¬
dio postularunt. ut ad sacrum ac uenerabi¬
lem comitatum numinis ur̃i dirigerem. Quȩ
manente ccciliano instatu suo. subiectiseoꝵ¬
demactis. quo euncta marestas ur̃a possit di¬
nosccre paruitas mea dirigere curauit. Hrans¬
missi libelli duo. unius. in aluta su praseriptꝰ

Expanded text:
PRO CONSULE AFRICAE. Scripta caelestia maiestatis PRO CONSULE AFRICAE. Scripta caelestia maiestatis uestrae accepta atque adorata Caeciliano et his, qui sub eodem agunt quique clerici appellantur, deuotio mea apud acta paruitatis meae insinuare curauit eosdemque hortata est, ut unitate consensu omnium facta, cum omni omnino munere indulgentia Majestatis vestrae liberati esse videantur, Catholica custodita, sanctitati legis debita reverentia ac divinis rebus inserviant. Verum post paucos dies exstiterunt quidam adunata secum populi multitudine, qui Caeciliano contradicendum putarent; quique fasciculum in aluta signatum, et libellum sine signo obtulerunt dicationi meae; atque impendio postularunt, ut ad sacrum et venerabilem comitatum numinis vestri dirigerem: quae manente Caeciliano in statu suo, subjectis eorumdem actis, quo cuncta Majestas vestra possit dignoscere, parvitas mea dirigere curavit. missi libelli duo, unus in aluta suprascriptus
Abbreviated transcription (Latin):
eleriei catholici religionis hipponiensium re¬
giorum. Clerici & circumcelliones ur̃i noiige¬
neris & mnaudite crudelitatis ꝓsecutione in
nos seuiunt. Quisimalum ꝓmalo redderent.
etam sic contra legem facerent. xpͣi. Nunc uͦ
consideratis om̃ibus factis ur̃is & nr̃is. intieni¬
mur hoc pati qđ scriptum ẽ. retribue¬
bant mͥmala ꝓ bonis. Et in aliopsalmo.
Cum his qui oderunt pacem eram pacificus.
cimi loquebar illis ilebellabant me gratis.
Nam cum sis in tam grandi constitutus etate arbi¬
tramur nosse te optime ꝗd pars donati quȩ pͥmo
apud chartaginẽ pars maiorini dicebatur ultro
niensis apud imperatorem illum antiquum
constantinum. Sed ne forte aut oblita hocsit
grauitas tua. aut te nosse dissimules. aut eti¬
am qđ ñ putamus forsitan nescias. exem plum
relationis aͣnulim ꝓconsulis quẽ pars maiorini
tunc int̾pellauit. ut ea crimina quȩ obiciebat
ceciliano admemoratum imperatorẽ ab eodẽ
ꝓconsule mitterentur. his nr̃is litteris inseruimꝰ¬

Expanded text:
LERICI CATHOLICI REGIONIS HIPPONIENSIUM REGIORUM. Clerici et Circumcelliones uestri noui generis et inauditae crudelitatis persecutione in nos saeuiunt. qui si malum pro malo redderent, etiam sic contra legem facerent Christi; nunc nero consideratis omnibus factis uestris et nostris inuenimur hoc pati, quod scriptum est: Retribuebant mihi mala pro bonis et in alio psalmo: Cum his, qui oderant pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis. nam cum sis in tam grandi constitutus aetate, arbitramur te optime nosse, quod pars Donati, quae primo apud Carthaginem pars Maiorini dicebatur, ultro niensis apud imperatorem illum antiquum Constantinum. sed ne forte aut oblita hoc sit grauitas tua aut te nosse dissimules aut etiam, quod non putamus, forsitan nescias, exemplum relationis tunc Anulini proconsulis, quem pars Maiorini tunc interpellauit, ut ea crimina, quae obiciebat Caeciliano, ad memoratum imperatorem ab eodem proconsule mitterentur, his nostris litteris inseruim
Abbreviated transcription (Latin):
pluribus onero: Adista responde. attende
sacrilegium scismatis. ur̃o concilio maxrimia¬
nistis ex aggregatum. Attende ꝑsecutiones
ꝑudicias potestates. quas eis irrogastis. Atten¬
de baptismum eoꝵ quem cum eis quos damna¬
stis recepistis. & responde si potes utrum ha¬
beatis aliquid unde initiatis nebulas imperi¬
tis. cur ab orbe tͣrarum longe maiore scele¬
re scismatis separamim. quam qđ inmaxi¬
mianistis uos damnasse gloriamini. Pax ap̃i

Expanded text:
pluribus onero? ad ista responde. adtende pluribus onero? ad ista responde. adtende sacrilegium schismatis uestro concilio Maximianistis exaggeratum, adtende persecutiones per iudiciarias potestates, quas eis inrogastis, adtende baptismum eorum, quem cum eis, quos damnastis, recepistis, et responde, si potes, utrum habeatis aliquid,. unde iniciatis nebulas imperitis, cur ab orbe terrarum longe maiore scelere schismatis separemini, quam quod in Maximianistis uos damnasse gloriamini. pax Christi
Abbreviated transcription (Latin):
bus gͥ sufficimus lacrimis plangere recipi ba¬
ptismum maximi anistarum. & exsufflari
baptimum orbis t̾rarum : Siue auditos. siue
inauditos. siue iuste siue inuiste dam nastis
felicianum. damnastis p̃textatum. dir michi
aliquis urm.: Quem galatharum. quẽ ephe¬
siorum. quẽ colosensium. philippensium the¬
salonicensium cȩterarumꝙ omnium ciuita¬
tum de quibus dictum ẽ. ad orabunt inc̃spe¬
ctu eius uniuersȩ patriȩ gentium: Ergoistoꝵ
baptismus acceptatur. & illorum exsufflatur.
qui neo istorum ẽ nec illoꝵ. sed illius de quodi¬
ctum eͣ. hic ẽ qui baptizat. Sedñ hinc ago.
Adilla quȩ psto sunt aduerte. ea quȩ oculos en¬
am cȩcos feriunt inturre. Damnati habent ba¬
ptismum. & inauditi ñhabent. Nominatim in
scclere schismatis eapressi & ciecta habent. &¬
ignoti longe peregrini numquam accusati
fricȩ rursus p̃cisi sunt habent. & unde ipsum
euangłim in affricam uenit nͣhabent. Quid

Expanded text:
bus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi babus igitur sufficimus lacrimis plangere recipi baptismum Maximianistarum et exsufflari baptismum orbis terrarum? siue auditos siue inauditos siue iuste siue iniuste damnastis Felicianum, damnastis Traetextatum, dic mihi: aliquis uestrum? quem Galatarum, quem Ephesiorum, quem Colossensium. Philippensium, Thessalonicensium ceterarumque omnium ciuitatium, de quibus dictum est: Adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium? ergo istorum baptismus acceptatur et illorum exsufflatur, qui nec istorum est nec illorum sed illius, de quo dictum est: Hic est, qui baptizat. sed non hinc ago; ad illa, quae praesto sunt, aduerte; ea, quae oculos etiam caecos feriunt. intuere: damnati habent baptismum et inauditi non habent! nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et ignoti, longe peregrini, numquam accusati,fricae rursus praecisi sunt, habent et, unde ipsum euangelium in Africam uenit, non habent! quid
Abbreviated transcription (Latin):
& uobiscum habent. ñ solum ꝑegritudinum pe¬
ricula sed etiam ꝑsollemnitates pascales in
tot eccłiis ad suas ciuitates ꝑtinentibus & in
ipsis tam magnis ciuitatbus foris inscelere
scismatis baptizatos. quorum nulli baptisma
foris in scelere schismatis felicianus & p̃teatatꝰ
tam quã in anit᷑ baptizauerant ab ris receptis
intus quasi utilit̾ denuo baptizatos. Si enim
rursus baptizandi erant isti. rursus ordinan¬
di erant illi. Amiserant enim episcopatum
recedentes a uobis. si extra communionem ue¬
stram baptizare ñ poterant. Nam si disceden¬
tes episcopatum ñ amiserant. baptizare utiq
poterant. Si autẽ amiserant. gͦ ut eis qđ ami¬
serant redderetur. redeuntes ordinari debe¬
bant. Sednoli timere. Sicut certum ẽ cum
eodem illo episcopatu cum quo exierant reme¬
asse. ita certumẽ om̃s quos inmaximiani scis¬
matr baptizarunt sine ulla baptismi repiti¬
one secum nr̃x communioni reconciliasse. Qui¬

Expanded text:
et vobiscum habent, non solum per aegritudinum peet vobiscum habent, non solum per aegritudinum pericula, sed etiam per solemnitates Paschales in tot ecclesiis ad suas civitates pertinentibus, et in ipsis tam magnis civitatibus foris in scelere schismatis baptizatos, quorum nulli Baptisma foris in scelere schismatis Felicianus et Praetextatus tanquam inaniter baptizaverant, ab eis receptis intus quasi utiliter denuo baprursus baptizandi erant isti, rursus ordinandi erant illi; amiserant enim episcopatum recedentes a uobis, si extra communionem uestram baptizare non poterant; nam si discedentes episcopatum non amiserant, baptizare utique poterant, si autem amiserant, ergo, ut eis, quod amiserant, redderetur, redeuntes ordinari debebant. sed noli timere; sicut certum est cum eodem illo episcopatu, cum quo exierant, remeasse, ita certum est omnes, quos in Maximiani schismate baptizarunt, sine ulla baptismi repetitione se cum uestra communione reconciliasse. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quas tenebant in quibus eos inuenit ipsa con¬
scissio. & controuersiarum strepitu & iussio¬
num potentatu & auxiliorum impetu ꝓtur¬
bastis: In qua conflictatione quȩ passi sint
ꝑloca singula recentia rerum uestigia conte¬
stantur. quȩ uissa sint cartȩ indicant. quȩ fa¬
cta sint t̾re clamant. In quibus etiã optati
illius tribun ur̃i sc̃a memoria p̃dicatur. łtẽ
dicere soletis qđ nos xp̃i baptisium ñ habemꝰ.
& p̃ter ur̃am communionem nusquã sit. Pos¬
sem hinc uberuis aliquanto disseres sed contra
uosiam nichil opus ẽ. qui cum feliciano & p̃te¬
atato etiam maximianistarum baptismum
recepistis. Quotquot enim bapti⁊auerunt.
quando maxumiano cominuneabant: cumetiã
ipsos nominatim idẽ felicianum & p̃textatum
de basilicis eorum sicut gesta testantur diutur¬
no confletu uidicioꝵ expellere conaremini. qͦt¬
quot gͦ eo tempore baptiz aueriut. nunc secum

Expanded text:
quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conquas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis? in qua conflictatione quae passi sint per loca singula, recentia rerum uestigia contestantur; quae iussa sint, chartae indicant; quae facta sint, terrae clamant, in quibus etiam Optati illius tribuni uestri sancta memoria praedicatur.\' Item dicere soletis, quod nos Christi baptismum non habeamus et praeter uestram communionem nusquam sit. possem hinc uberius aliquanto disserere. sed contra uos iam nihil opus est, qui cum Feliciano et Praetextato etiam Maximianistarum baptismum recepistis. quotquot enim baptizauerunty quando Maximiano communicabant, cum etiam ipsos nominatim, id est Felicianum etde basilicis eorum, sicut gesta testantur, diuturno conflictu judiciorum expellere conaremini; quotquot ergo eo tempore baptizaverunt, nunc secum
Abbreviated transcription (Latin):
ri concilii ore ueridico in falso crimine schisma¬
tis innocentes damnari potuerunt : Si autẽ ꝓba¬
ueris recte fuisse damnatos. quȩ restat defensio
cur in eodem episcopatu recepti sint. nisi ut erag¬
gerans utilitatẽ salubritat᷑eq pacis. ostendas etĩã
ista ꝓunitatis uinculo toleranda : Qđ utinam ñ
oris sea cordis uiribus ageres. ꝓfecto ꝑspiceres quã
nullis calumnus porbem trarum eẽt iuolanda
pax ap̃i. si licet in affrica etiam insacrilego scis¬
mate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi
ꝓpace donati. Item soletis nobis obicere. qđ uos
ꝑpotestates tͣrenas ꝑsequamur. Quauire ñ dis¬
puto. ut quid uosꝓimmanitate tanti sacrilegu
mereamini. ut quantum nos xp̃iana tempe¬
ret mansuetudo. Illud dico. Si hoc crimenẽ.
cur eosdem maximianistas ꝑ uidices ab eis im¬
peratoribus missos quos ꝑ euangłim genuit
nr̃a communio grauit̃ insectati. de basilicis

Expanded text:
rii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismarii concilii ore ueridico\', in falso crimine schismatis innocentes damnari potuerunt? si autem probaueris recte fuisse damnatos, quae restat defensio, cur in eodem episcopatu recepti sint, nisi ut exaggerans utilitatem salubritatemque pacis ostendas etiam ista pro unitatis uinculo toleranda? quod utinam non oris sed cordis uiribus ageres! profecto perspiceres, quam nullis calumniis per orbem terrarum esset uiolanda pax Christi, si licet in Africa etiam in sacrilego schismate damnatos in eodem ipso episcopatu recipi pro pace Donati. Item soletis nobis obicere, quod uos per potestates terrenas persequamur. qua in re non disputo, uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini uel quantum nos Christiana temperet mansuetudo; illud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianistas per iudices ab, eis imperatoribus missos, quos per euangelium genuit nostra communio, grauiter insectati de basilicis,
Abbreviated transcription (Latin):
anum dico mustitanum. & p̃textatum assuri¬
tanum. Neq enim sicut ignorantibus dicitis.
ta co numero furrunt isti. quibꝰ ur̃m conciliũ
diem ꝓrogauerat & p̃ficerat. intra quem nisi
adur̃am communionem remeauissent. eadem sen¬
tentia tenerentur. Sed de illo numero isti fuert᷑.
quos eo die sint dilatione damnastis. qđ illis di¬
lationem dedistis. ꝓbabo si negaueritis. Concili¬
um urm loquitur. ꝓconsularia gesta habemus
inmanibus. quibus idñsemel allegastis. Aliam
gͦ defensionem para si potes. nedum negas qđ
coniuncam. moram faciamus. Felicianus gͥ &e pͣte¬
axtatis si innocentes erant. quare sic damnati
sunt: Si sceltrati. quare sic recepti sunt: Si ꝓba¬
utris innocentes. eur ñ credamus amulto paucio¬
ribus maioribus urͣis falso crimine traditionis inno¬
centes potuisse damnari: si a treccntis decẽ succes¬
soribus eoꝵ ubi etiam ꝓ magno scriptum ẽ plena¬

Expanded text:
anum dico Mustitanum et Praetextatum Assurianum dico Mustitanum et Praetextatum Assuritanum. neque enim, sicut ignorantibus dicitis, ex eo numero fuerunt isti, quibus uestrum concilium diem prorogauerat et praefixerat, intra quem nisi ad uestram communionem remeauissent, eadem sententia tenerentur; sed de illo numero isti fuerunt, quos eo die sine dilatione damnastis, quo illis dilationem dedistis. probabo, si negaueris; concilium uestrum loquitur; proconsularia gesta habemus in manibus, quibus id non semel allegastis. aliam ergo defensionem para, si potes, ne, dum negas, quod conuincam. moras faciamus. Felicianus igitur et Praetextatus si innocentes erant, quare sic damnati sunt? si scelerati, quare sic recepti sunt? si probaueris innocentes, cur non credamus a multo paucioribus maioribus uestris falso crimine traditionis innocentes potuisse damnari, si a trecentis decem successoribus eorum, ubi etiam pro magno scriptum est \'plena
Abbreviated transcription (Latin):
osi: qui forte int̾c̾e ñ possunt. Soletis de p̃teritis
rebus gestis quȩ uultis falsa iactare. forte ñm̃tien¬
distudio sederrore.  inde si placet de p̾sentibus
illa metiamur. culdubio te n̾fugit priorispo¬
puli temporibus & idolatriȩ sacrilegium fuisse
commissum. & arege contemptore librum ꝓphe¬
ticum incensum. Quo utroq crimine scisma¬
tis malum ñ puniretir atrocus. nͥ grauius pen¬
deretur. &fecto enim recorãaris quẽ ad modum
scismatis auctores uiuos dehiscens t̃ra sorbuerit.
& eos qui consenserant cȩlo irruens ignis absum¬
pserit. Sic nec fabricatum idolum nec sacer lib̃
exhustus meruit uindicari. Cur gͦ qui soletis
nobis obicere ñ solum in nr̃is ñ ꝓbata sed potuis
in ur̃is ꝓbata crimina. eorum qui formidine
ꝑsecutionis impulsi dominicos libros concre¬
mandosignibus tradiderunt. uos eos quos pro
episcopatu recepistis in quo damnastis: Felici¬

Expanded text:
osi, qui forte interesse non possunt. soletis\' de praeteritis osi, qui forte interesse non possunt. soletis\' de praeteritis rebus gestis, qui uultis, falsa iactare forte non mentiendi studio sed errore. proinde, si placet, de praesentibus illa metiamur. procul dubio te non fugit prioris populi temporibus et idolatriae sacrilegium fuisse commissum et a rege contemptore librum propheticum incensum; quo utroque crimine schismatis malum non puniretur atrocius, nisi grauius penderetur. profecto enim recordaris, quem ad modum schismatis auctores uiuos dehiscens terra sorbuerit et eos, qui consenserant, caelo inruens ignis absumpserit. sic nec fabricatum et adoratum idolum nec sacer liber exustus meruit uindicari. Cur ergo, qui soletis nobis obicere non solum in nostris non probata sed potius in uestris probata crimina eorum, qui formidine persecutionis inpulsi dominicos libros concremandos ignibus tradiderunt, uos eos, quos pro episcopatu recepistis, in quo damnastis? Felici
Abbreviated transcription (Latin):
uia humilitatem nr̃am ur̃i reprehen
tuam contumeliã fecisse
uidear. sin̾ita michi abste ut rescribat᷑ expecto.
Da charthaginiensi ꝓmissione tua ut nr̃a instantia
quia multa commemorem: Quomͦlibet ea gesse¬
rimus transierint. ne qđ restat impediant᷑. Nc̃
excusatio nisi fallor nulla ẽ. Aduuiante dño am¬
bo innumidia sumus. & nobis loco t̃rarum inui¬
cem ꝓpinquamus. Rumu̾r adme detulit. ad huc¬
te uelle mecum disputando experiri de questi¬
one. que nr̃am diruit communionem. Llide
quam breuit̾ om̃s auferantur ambages. ad hanc
eplłam responde si placet. & fortasse sufficiet
ñ solum nobis sed & eis qui nos audire desiderant.
Aut siñ sufficiet. scripta atq rescripta donec suf¬
ficiet repetentur. Quia cnm nobis commo dius
poterit exhibere urbium quas in colimus tanta
uicinitas: Ego eium statui nichil de hac reagere
uobiscum nisi plitteras. uł necui nrm de memoria
qđ dr̃ elabatur. ut ne fraudentur talium studi¬

Expanded text:
uia humilitatem nostram uestri reprehendtuam contumeliam fecisse uidear, si non, ita mihi abs te ut rescribatur, expecto. de Carthaginiensi promissione tua uel nostra instantia quid multa commemorem? quo modo libet ea gesserimus, transierint, ne, quod restat, impediant. nunc excusatio, nisi fallor, nulla est adiuuante domino; ambo in Numidia sumus et nobis loco terrarum inuicem propinquamus. rumor ad me detulit adhuc uelle mecum disputando experiri de quaestione, quae 10 nostram dirimit communionem. uide, quam breuiter omnes auferantur ambages; ad hanc epistulam responde, si placet, et fortasse sufficiet non solum nobis sed et eis, qui nos audire desiderant, aut, si non sufficiet, scripta atque rescripta, donec sufficiat, repetentur. quid enim nobis commodius poterit exhibere urbium, quas incolimus, tanta uicinitas? ego enim statui nihil de hac re agere uobiscum nisi per litteras, uel ne cui nostrum de memoria, quod dicitur, elabatur uel ne fraudentur talium studi
Abbreviated transcription (Latin):
to firmius diuino uire possittet xp̾c qd e̾mit
sanguine suo: Et ille quidẽ inconeusse
possidebit totum qđ emit. ac quo dictum
ẽ. dominabitur amari ꝰ ddmare. & a flumi¬
ne usꝙ adt̾minos orbis trȩ. Sedcerte qͦmͦ
confidis ñte ꝑditurum qđ in affrica uideris
emisse. qui. xp̃m dieis toto orbe ꝑdito ad so¬
lam affricam remansisse: Quid niulta : Si
uoliuitate sua mappaliens ĩstuã cominunio¬
nem transirrunt. ambos nos audiant. itaut
seribantur quȩ dicimus. & a nobis subseripta
eis punce int̃pretentur. & remoto timore do¬
minationis eligant qđ uoluerint. Ex his enĩ
quȩ dicimus apparebit. utrum coacti infalsi¬
tait remaneant. anuolentes teneant uerita¬
tem. Si rnim hec ñ intellegunt. qua temerita¬
te traduxisti ñ intellegentes: Si autẽ intel¬
legunt. ambos ut dixi audiant. & qđ uolu¬
erint faciant. Si quȩ eniam plebes auobis ad
nos transierunt quasputas a dominis coactas.

Expanded text:
to firmius diuino iure possidet Christus, quod emit to firmius diuino iure possidet Christus, quod emit sanguine suo! et ille quidem inconcusse possidebit totum, de quo dictum est: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. sed certe quo modo confidis non te perditurum, quod in Africa uideris emisse, qui Christum dicis toto orbe perdito ad solam Africam remansisse? Quid multa? si uoluntate sua Mappalienses in tuam communionem transierunt, ambos nos audiant, ita ut scribantur, quae dicimus, et a nobis subscripta eis Punice interpretentur, et remoto timore dominationis eligant, quod uoluerint. ex his enim, quae dicimus, apparebit, utrum coacti in falsitate remaneant, an uolentes teneant ueritatem. si enim haec non intellegunt, qua temeritate traduxisti non intellegentes? si autem intellegunt, ambos, ut dixi, audiant et, quod uoluerint, faciant. si quae etiam plebes ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ quidem timere debiusti. sed quia
in rebapti ⁊ andis iappaliensibussicut
homo timere uoluisti. curn̾ualeat uis¬
sio regalis in ꝓuncia. si tantum ualuit uissio
ꝓuncialis inuilla : Si ꝑsonas compares. tu
possessor ille imperator. Siloca compares. tu
infundo. ille in regno. Si causas compares.
ille ut dunsio resartiatur. tuut unitas dunda¬
tur. Sednoste de honiuie ñ t̾remus. Nam
possemus agere ut a libras auri scdm̃ unpe¬
ratoria uissa ꝑsolueres. Anforte ꝓpt̃eañ ha¬
besunde readas qđ aare iuissi st̃ rebapti ⁊atores.
duminultũ erogas ut emas qđ rebapti⁊es : Sed nos
ne carũ fuit p̃cium tin̾i ad em̃dum timorẽ mappa¬
liensiũm. & uilis morsmea ademendum amo¬
lo tuo. que̾m bapti zandis popłis meis qđ ma¬
nauit de latere meo. Seito te plura audire
posse si.xp̃o aurem p̃beas. & ear ipsa tuapos¬
sessione admoneri. quam impia contra xp̃m
loquamini. Si enim humano ure p̃sumis
firme te possidere qđ enusti argento tuo. qͣn¬

Expanded text:
m quidem timere debuisti; sed quia in rebaptizandis Mappaliensibus sicut homo timeri uoluisti, cur non ualeat iussio regalis in prouincia, si tantum ualuit iussio prouincialis in uilla? si personas compares, tu possessor, ille imperator; si loca compares, tu in fundo, ille in regno; si causas compares, ille ut diuisio resarciatur, tu ut unitas diuidatur. sed nos te de homine non terremus. nam possemus agere, ut decem libras auri secundum imperatoria iussa persolueres. an forte propterea non habes, unde reddas, quod dare iussi sunt rebaptizatores, dum multum erogas, ut emas, quos rebaptizes? sed nos, ne, carum fuit pretium tuum ad emendum timorem Mappaliensium et uilis mors mea ad emendum amolo tuo, quam baptizandis populis meis, quod manauit de latere meo? scio te plura audire posse, si Christo aurem praebeas, et ex ipsa tua possessione admoneri, quam impia contra Christum loquamini. si enim humano iure praesumis firme te possidere, quod emisti argento tuo, quan
Abbreviated transcription (Latin):
sidiantibus morsibus luporum more depre¬
demur. uossiboni pastores estis tacete. Quid
enim aliud mandauit ꝓculianus. siuere
A usus etiam idem prb̃r homini rusticano con¬
ductori fundi eccłiȩ comminari. Nec quoq
om̃a ꝑte queso nouerit ꝓculianus. Coher¬
ceat insaniam clericoꝵ suoꝵ. lide honora¬
bilis eusebi. ñapud te tacui. Dignaberis
itaꝙ ñ quia tu de his omnibus sentias. ne tͥ
arbrttreris ame uidicis onus imponi. sed qͥd
illi respondeant mͥ rescribere. aliscdĩa dĩ
te incolomem tueatur. domine eximie &
merito suspiciende ac dilectissime frater.

Expanded text:
sidiantibus morsibus luporum more depraesidiantibus morsibus luporum more depraedemur, uos, si boni pastores estis, tacete — quid enim aliud mandauit Proculianus, si uere ausus etiam idem presbyter homini rusticano conductori fundi ecclesiae comminari. Haec quoque omnia per te, quaeso, nouerit Proculianus; coherceat insaniam clericorum suorum, unde, honorabilis Eusebi, non apud te tacui. dignaberis itaque, non quid tu de his omnibus sentias, ne tibi arbitreris a me iudicis onus inponi, sed quid illi respondeant, mihi rescribere. misericordia dei te incolumem tueatur, domine eximie et merito suscipiende ac dilectissime frater.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat cathecumina & adillos seducta ẽ in¬
uitis parentibis ut ibi baptizata etiã scimo¬
nalis formam susciperet. ad communionem
catholicam pat̾na uellet seueritate reuoca¬
re & ego feminam corruptȩ m̃tis nͥuolentẽ
& libero arbitrio meliora diligentẽ suscipi
noluissem. ille rusticus etiam plagis instare
cȩpit. ut sibi filia consentiret. Qd statim
tibus nobis prb̃r ipsius stans in medio fundo
catholice ac laudabilis femine uoce impuden¬
tissima post nos elamauit. qđ traditores
& ꝑsecutores eẽmus. Qđ conuicium etiamin
illam feminam iaculatus ẽ quȩ communionis
ẽñrȩ. in euius medio fundo stabat. Quibus
uocibus auditis ñsolum meipsum a lite refre
naui. sed etiam multitudinem quȩ mͥ comi¬
tabatur compescui. Et tam̃ si dicam quera¬
tur qui sint uł furrint traditores uł ꝑsecu¬
tores. respondetur mͥ. Disputare nolumus.
& rebaptizare uolumus. Nos oues ur̃as in¬

Expanded text:
fuerat catechumena et ad illos seducta est infuerat catechumena et ad illos seducta est inuitis parentibus, ut ibi baptizata etiam sanctimonialis formam susciperet, ad communionem catholicam paterna uellet seueritate reuocare et ego feminam corruptae mentis nisi uolentem et libero arbitrio meliora deligentem suscipi noluissem, ille rusticus etiam plagis instare coepit, ut sibi filia consentiret. quod statim tibus nobis presbyter ipsius stans in medio fundo catholicae ac laudabilis feminae uoce inpudentissima post nos clamauit, quod traditores et persecutores essemus, quod conuicium etiam in illam feminam iaculatus est, quae communionis est nostrae, in cuius medio fundo stabat. quibus uocibus auditis navi, sed etiam multitudinem, quae me comitabatur, compescui. Et tamen si dicam, Quaeratur qui sint vel fuerint traditores vel persecutores; respondetur mihi: Disputare nolumus, et rebaptizare uolumus; nos oues uestras in
Abbreviated transcription (Latin):
de ore xp̾iano. tantus sangnis martirum fu¬
susẽ. Demde quasi renouati &e quasi scifi¬
cati. disciplinx quam ferre ñ potuerunt
aeteriores facti subspecie noux grȩ sacrile¬
gio nom furoris insultent. Aut simale facio
ꝑtuam beniuolentiam ista corrigenda cura¬
re. de me nullus queratur si hȩc illi ꝑferri
in notitiam ꝑ codices publicos fecero. qui mͥ
negari ut arbitror in romana ciuitate nͣ pos¬
sunt. Nam cum d̾s imperet ut loquamur
& p̃dicemus uerbum. & docentes que ñ opor¬
teat refellamus. & instemus oportune atꝙ un
portune. sicuti dominicis & apłicis litteris
ꝓbo nullus hominum michi silentium dehis
rebris ꝑsuadendum arbitretur. Iliolentes aut̃
ał latrocinantes si quid audendum pritaue¬
rint ñ deerit dñs ad tuendam ȩcłiam suam
qui iugo suo ingremio euis toto orbe diffuso
om̃a t̾rena regna subiecit. Nam cum ȩccłiȩ
quidam colonus filiam suam quȩ apud nos

Expanded text:
de ore Christiano, tantus sanguis martyrum fude ore Christiano, tantus sanguis martyrum fusus est, deinde quasi renouati et quasi sanctificati disciplinae, quam ferre non potuerunt, deteriores facti sub specie nouae gratiae Sacrilegio noui furoris insultent. aut si male facio per tuam beniuolentiam ista corrigenda curare, de me nullus queratur, si haec illi perferri in notitiam per codices publicos fecero, qui mihi negari, ut arbitror, in Romana ciuitate non possunt. nam cum deus imperet, ut loquamur et praedicemus uerbum et docentes, quae non oporteat, refellamus et instemus opportune atque importune. sicuti dominicis et apostolicis litteris probo, nullus hominum mihi silentium de his rebus persuadendum arbitretur. uiolenter autem uel latrocinanter si quid audendum putauerint, non deerit dominus ad tuendam ecclesiam suam, qui iugo suo in gremio eius toto orbe diffuso omnia terrena regna subiecit. Nam cum ecclesiae quidam colonus filiam suam, quae apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
nam. indetestabilis uinolentię bachationi¬
hus suꝑbus excultat. gaudens latissimam
sibi aꝑtam ec̃ licentiam malę conuersatio¬
ms unde in catholica ꝓhibebatur. Et hoc
fortasse ꝓculianus ignorat. frgo per tuã
grauitatem atꝙ modestiam. eidem in notiti¬
am ꝑferatur. lubeat illum quinon obaliud
illam communionem delegit nͥ quia in ca¬
tholica clericatum amiserat ꝓpt̾ inobedi¬
entiam & ꝑditos mores: asua communione
remoueri. Etenm ego si dño placet istũ
modum seruo. ut quis quis apua eos ꝓpter
disciplinam degradatus ad catholicam transi¬
re uoluerit. in humiliatione penitentiȩ recipi¬
atur. quo & ipsi eum forsitan cogerent. si
apua cosmanere uoluisset. Ab eis uͦ considera
queso te quam exeerabilit fiat. ut quos ma¬
le uiuentes eccłiastica disciplina corripimus
ꝑsuadeatur eis ut ad laucrum alterum ue¬
mant. atꝙut iã accipere mereantur. paga¬
nosse c̃ẽ respondeant. Quȩ uor ne ꝓcederet

Expanded text:
nam, in detestabilis uinolentiae bacchationinam, in detestabilis uinolentiae bacchationibus superbus exultat gaudens latissimam sibi apertam esse licentiam malae conuersationis, unde in catholica prohibebatur. et hoc fortasse Proculianus ignorat. ergo per tuam grauitatem atque modestiam eidem in notitiam perferatur. iubeat eum, qui non ob aliud illam communionem delegit, nisi quia in catholica clericatum amiserat propter inoboedientiam et perditos mores, a sua communione remoueri. I Etenim ego, si domino placet. istum modum seruo, ut, quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholi-cam transire uoluerit, in humiliatione paenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos manere uoluisset. ab eis uero considera, quaeso te, quam execrabiliter fiat, ut, quos male uiuentes ecclesiastica disciplina corripimus, persuadeatur eis, ut ad lauacrum alterum ueniant atque, ut id accipere mereantur, paganos se esse respondeant, quae uox. ne procederet
Abbreviated transcription (Latin):
exrimirtatẽ id agerem. Cum autẽ id ñ uult.
quid possum mitiuis agere. quam ut per te
talem iurum & qui eum diligis int̾rogetur
aliquiã. unde me tacere mea sarcina ꝓhibet:
Q autem mat̾ afilio cesa tue grauitati displi¬
euit. sedille dixisti si sciret a cominunione
sua tam ne farium uiuenem ꝓhibiturus eẽt
breuit respondeo. Modo cognouit. mͦ ꝓhibe¬
at. addo etiam aluid. Subdiaconus qͦndam
spaniensis ȩccłit uocabulo primus. cum ab
accessu indisciplinato scĩmonialium ꝓhibe¬
retur. atq ordinata & sana p̃cepta contem¬
neret. a chericatu remotusẽ. & ipse irritatꝰ
aduersus disciplinam dĩ. transtulit se ad
illos & rebaptizatus ẽ. Quas etiam sc̃imoni¬
anoꝵ suit idem transtulit siue illum secutȩ
etiam ipse tam̃ rebapti zatȩ sunt. Et nunc
cum gregibus cercicellionum int̾ uagabun¬
dos greges feminarum quȩ ꝓpterea mari¬
tos habero nolurrunt ire habeant discipli¬

Expanded text:
eximietatem id agerem. cum autem id non uult, eximietatem id agerem. cum autem id non uult, quid possum mitius agere, quam ut per te, talem uirum et qui eum diligis, interrogetur aliquid, unde me tacere mea sarcina prohibet? quod autem mater a filio caesa tuae grauitati displicuit, sed \'ille\' dixisti si sciret, a communione sua tam nefarium iuuenem prohibiturus esset\', breuiter respondeo: modo cognouit, modo prohibeat. Addo etiam aliud. subdiaconus quondam Spaniensis ecclesiae uocabulo Primus cum ab accessu iudisciplinato sanctimonialium prohiberetur atque ordinata et sana praecepta contemneret, a clericatu remotus est et ipse inritatus aduersus disciplinam dei transtulit se ad illos et rebaptizatus est. duas etiam sanctimoniristianorum siue idem transtulit siue illum secutae etiam ipsae tamen rebaptizatae sunt et nunc cum gregibus Circumcellionum inter uagabundos greges feminarum, quae proterue maritos habere noluerunt, ne habeant discipli
Abbreviated transcription (Latin):
hortator aut dep̃cator imposui. Qđ quidem
ttiam si suadere uoluissem possem fortasse fa¬
cile ostendere quam ualeas uidicare int̃nosin
tam manifesta atꝙ aꝑta causa & quale sit
illud qđ facis. ut ñ auditis partibus iam fer¬
re ñ dubites ꝓ una parte sententiã. qui uidi¬
cium reformidas. Sed hoc ut dicoi interim omit¬
to. Nichil autẽ rogaueram aliud honorabilẽ
digneris aduertere. n ut quereres a ꝓculiano
qđ abeo dictum publicum officium renuncia¬
nit. anforte qui missi sunt ñ qđ auictore au¬
dierunt sed falsum gestis ꝓsccuti sunt. deinde
quid illi de tota ipsa questione int̃ nos discu¬
tienda uideretur. Arbitror autẽ ñ iudicem
fieri eum qui rogatur ut intͣroget aliquem.
& qđ ei responsum suerit rescriberc dignet᷑.
Noc gͦ ctiam nunc rogo ut facere ñ graueris.
quia litteras meas sicut ctiã eaꝑtussum ñ
uult accipere. Qd si uolusset. ñutiq ꝑtuã

Expanded text:
hortator aut deprecator inposui. quod quidem hortator aut deprecator inposui. quod quidem etiam si suadere uoluissem, possem fortasse facile ostendere, quam ualeas iudicare inter nos in tam manifesta atque aperta causa et quale sit illud, quod facis, ut non auditis partibus iam ferre non dubites pro una parte sententiam, qui iudicium reformidas. sed hoc, ut dixi, interim omitto. nihil autem rogaueram aliud honorabilem digneris aduertere, nisi ut quaereres a Proculiano, uo, quod ab eo sibi dictum publicum officium renuntiauit, an forte, qui missi sunt, non quod a Victore audierunt. sed falsum gestis prosecuti sint; deinde quid illi de tota ipsa quaestione inter nos discutienda uideretur. arbitror autem non iudicem fieri eum, qui rogatur, ut interroget aliquem et, quod ei responsum fuerit, rescribere dignetur. hoc ergo etiam nunc rogo, ut facere non graueris, quia litteras meas, sicut etiam expertus sum, non uult accipere. quod si uoluisset, non utique per tuam
Abbreviated transcription (Latin):
aut nͥ didicit aut minus didicit. quid hoc ꝑtin&
adeam questionem que uł de sc̃is scripturis uł
docum̃tis ȩccł̃iasticis aut publicis discutienda ẽ.
in quibus illt ꝑtot annos uirsatur. unde intis
deberet ẽe peritior : Postremo ẽ hic fr̃ & collega
m̃s samsucius ep̃c tiħensis eccłĩẽ. qui nullas ta¬
les didicit quales iste dicitur formidare. Ipse
adsit. agat cum illo. Rogabo eum. out confi¬
do in nomine ap̃i facile m concedet. ut suscipi¬
at inhao re uicem mram. & eum dñs ꝓueritate
certam̃ quamuis sermone impolitum. tam̃ ue¬
ra fide truditum sicut confidimus aduuabit.
Nulla gͦ causa ẽ cur ad alios nescio quos diffe¬
rat. ne int̃ nos qđ ad nos ꝑtinet ꝑagamus. Nec
tam̃ ut dixi etiam illos defugio. sicorum ipse
meritoꝙ suspiciendo & dilectissi¬
mo frͣi eusebio. augustimis. Non
ego recusanti uoluntati tuȩ udiciũ
sicut dicis int̾ ep̃os subeundum molestus ex¬

Expanded text:
aut aut ad eam quaestionem, quae uel de sanctis scripturis uel documentis ecclesiasticis aut publicis discutienda est, in quibus ille per tot annos uersatur, unde in eis deberet esse peritior? postremo est hic frater et collega meus Samsucius, episcopus Turrensis ecclesiae, qui nullas tales didicit, quales iste dicitur formidare; ipse adsit, agat cum illo; rogabo eum et, ut confido in nomine Christi, facile mihi concedet, ut suscipiat in hac re uicem meam, et eum dominus pro ueritate certantem. quamuis sermone inpolitum, tamen uera fide eruditum, sicut confidimus, adiuuabit. nulla ergo causa est, cur ad alios nescio quos differat, ne inter nos, quod ad nos pertinet, peragamus. nec tamen, ut dixi, etiam illos defugio, si eorum ipse MERITOQVE SUSCIPIENDO ET DILECTISSIMO FRATRI EUSEBIO AUGUSTINUS. non ego recusanti uoluntati tuae iudicium, sicut dicis, inter episcopos subeundum molestus ex
Abbreviated transcription (Latin):
communionis eiusdem. Ant si consentit. ut ipsã
totam questionem dissensionis nr̃ȩ placide ꝑtra¬
ctemus ut t̾ror qui iam manifestus ẽ manifesti¬
us innotescat. libent̃ amplector. Audii enm
qđ dicerit. ut sine tumultu populari adsint
nobiscum deni eautraq parte graues & honesti
tulerunt. cur nͣuerim constantinam quando ibi
plures ibi erant. uł me ire debere mileam qđ
illic sicut ꝑhibent concilium ꝓxine habituri
sunt. ridicnlum ẽ dicere. quasi ad me ꝑtineat
cura ꝓpria. nisi hipponiensis ȩccłit. Iichi to¬
ta huius questionis ratio maximt̃ cum ꝓculia¬
noẽ. Sed si forte imparem se putat. cuius uolu¬
erit college sui imploret auocilium. In aliisenĩ
ciuitatibus tantum agimus qđ ad eccłiam pti¬
net. quantum nos ꝑmittunt uł nobis imponuns
quid inme tirone timeat quominus mecum
uelit conferre sermonem nsatis intellego. Si do¬
ctrinam liberalium literarum quas forte ipse

Expanded text:
communionis eiusdem; aut, si consentit, ut ipsam communionis eiusdem; aut, si consentit, ut ipsam totam quaestionem dissensionis nostrae placide pertractemus, ut error, qui iam manifestus est, manifestius innotescat, libenter amplector. audiui enim, quod dixerit, ut sine tumultu populari adsint nobiscum deni \'ex utraque parte graues et honesti ertulerunt, cur non ierim Constantinam, quando ibi plures ipsi erant, uel me debere ire Mileum, quod illic, sicut perhibent, concilium proxime habituri sunt, ridiculum est dicere, quasi ad me pertineat cura ta hujus quaestionis ratio maxime cum Proculeiano est. Sed si forte imparem se putat, cujus voluerit collegae sui imploret auxilium. In aliis enim civitatibus tantum agimus, quod ad Ecclesiam pertinet, quantum vel nos permittunt, vel nobis imponunt quid in me tirone timeat, quominus mecum velit conferre sermonem, non satis intelligo: si doctrinam liberalium litterarum, quas forte ipse
Abbreviated transcription (Latin):
apłm suum & dicat ab ep̃o refelli oportere do¬
centes quꝑ noportet. ego illorum indignatio¬
nibus t̾ritus taceam: Qđ enim publicis gestis
herere uoluit tam sacrilegum nefas. ad hoc
utiꝙ uolui. ne me quisquam in alis ciuitatibꝰ
ubi oportunum fuerit ista deplorantẽ fingere
aliquid arbitretur. quando etiam apud ipsam
hipponem iam dr᷑. ñ hoc ꝓculianum remandas¬
se qđ publicum renuntiauit officium. Quia
autẽ modestus agere possumus. quam ut tam
grauem causam ꝑte tam̃ agam. uirum & claris¬
simã dignitate p̃ditum. & considerantissima
uoluntate tranquillum: Pcto gͥ sicut iampeti
ui ꝑfr̃s nr̃os bonos atꝙ honestos uiros. quos ad
tuam exximittatem misi. ut querere digneris
utrum ꝓculiani prb̃r uictor ñhoc ab ep̃o suo
mandatum acceperit. qđ ossicio publico renun¬
tiauit. anforte cum &e ipse uictor aliud diat¬
rit. falsum illi apud a cta ꝓsecuti sunt. cum sit

Expanded text:
apostolum suum et dicat ab episcopo refelli oportere doapostolum suum et dicat ab episcopo refelli oportere docentes, quae non oportet, ego illorum indignationibus territus taceam. quod enim publicis gestis haerere uolui tam sacrilegum nefas, ad hoc utique uolui, ne me quisquam maxime in aliis ciuitatibus, ubi opportunum fuerit, ista deplorantem fingere aliquid arbitretur, quando etiam apud ipsam Hipponem iam dicitur non hoc Proculianum mandasse, quod publicum renuntiauit officium. Quid autem modestius agere possumus, quam ut tam grauem causam per te tamen agam, uirum et clarissima dignitate praeditum et considerantissima uoluntate tranquillum? peto igitur, sicut iam petiui per fratres nostros, bonos atque honestos uiros, quos ad tuam eximietatem misi, ut quaerere digneris, utrum Proculiani presbyter Victor non hoc ab episcopo suo mandatum acceperit, quod officio publico renuntiauit, an forte, cum et ipse Victor aliud dixerit, falsum illi apud acta prosecuti sint, cum sint