comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse filium hominis: Nõ
autem quasi nesciens sẽ¬
tenciam de se uel discipu¬
lorum uel extrancorum
inquirit: sed ideo discipu¬
los quid de se senciant in¬
terrogat: ut confessionẽ
recte fidei illorum digna
inercede remuncret. Nain
sicut interrogatis gerera¬
liter omnibus. pet̾ius u¬
nus respondit proomib.
respondit. in petro omni¬
bus respondit. Et ideo qͥd
ali de se senciant inqui¬
rit. ut erpositis primo sẽ¬
tenciis crrancium. disci¬
puli probarentur uerita¬
tem sueconfessionis: nõ
dcopĩone uuilgata. sed
de ipso percepisse domini¬
ce resurreccionis archano.
Quem inquit dicunt ho¬
mines esse filium homi¬
nis: Pulchre homines ap¬
pellat cos. qui de filio ho¬
muis tantum loqui no¬
uerant: qui diuinitatis
eius archana nesciebãt.
Nam qui diuinitatis
misteria capere nouerũt.
merito supra homines
esse dicuntur: apło ate¬
stante. qui ait. Quod o¬
culus non uidit. nec au¬
ris audiuit: nec in cor bo¬
nis hoc est humana so
re et oculo premitteret:

Expanded text:
esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, meesse dicuntur, Apostolo attestante, qui ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor honis, hoc est, humana solre et oculo praemitteret,
Abbreviated transcription (Latin):
quinari sancta. et scm̃
populum israel. Et rus¬
sit edificari aras et tẽpla ⁊
ydola. et iminolari carnes
suillas. et peccora commu¬
nia: et relinquere filios su¬
os icucumcisos. et com¬
quinare ammas corum
in omnibus minundis.
et abhominaciomibus ita
ut obliuiscerentur legem:
et mimutarent omnes iu¬
stificaciones dei. Et quicũ¬
qz non fecisset secundum
uerbum regis antiochi:
moreretur

Expanded text:
quinari sancta et sanctum quinari sancta et sanctum populum Israhel et iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum verbum regis Antiochi moreretur
Abbreviated transcription (Latin):
bitatores ierusalem ꝓpt̃
eos. Et facta est habitaci¬
o exterorum: et facta est
extera semini suo: et nati
cius reliquerunt cam.
Sanctificacio eius desola¬
ta est sicut solitudo. Dies
festi eius conuersi sunt
in luctum. sabbata aus
i opprobrium: honor
cius in nichilum. Sccũ¬
dum gloriam cius. mul¬
tiplicata est ignominia
aus: et sublimitas cius
conuersa est in luctum¬
scripsit rex antiochꝰ
omni regno suo: ut esset
omins populus unus.
Et reliquerunt unusquis¬
q legem suam. et consen¬
serunt omnes gentes sccũ¬
dum ueibumi regis anti¬
ochi. Et multi ex israel cõ¬
senscrunt ci. et sacrificaue¬
runt ydolis: et comquina¬
uerunt salbatum. Et mi¬
sit rex antiochus libros ꝑ
manus nunciorum ni
ierusalem. et in omnes
ciuitates iuudee. ut seque¬
rentur leges gentium t̾ie:
et prohiberent holocausta
et sacrificia. et placacioneᷤ
ficri in templo dei. et pro¬
hiberent celebrari sabbatũ.
et dies sollempnes. et coĩ¬

Expanded text:
bitatores Hierusalem propter bitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies festi eius conversi sunt in luctum sabbata eius in obprobrium honores eius in nihilum secundum gloriam eius multiplicata est ignominia eius et sublimitas eius conversa est in luctumscripsit rex Antiochus omni regno suo ut esset omnis populus unus et reliquerunt unusquisque legem suam et consenserunt omnes gentes secundum verbum regis Antiochi et multi ex Israhel consenserunt ei et sacrificaverunt idolis et coinquinaverunt sabbatum et misit rex Antiochus libros per manus nuntiorum in Hierusalem et in omnes civitates Iudae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coin
Abbreviated transcription (Latin):
t post duos annos
dierum misit rex ã¬
tiochus principem tribu¬
torum in aiuitates uda:
et uenit in ierusalem cũ
turba magna et locutus
est ad cos uerba pacifica
in dolo: et crediderunt ei.
Et nruit super ciuitatem
repente. et percussit cã pla¬
ga magna: et perdidit po¬
p̾ulum multum ex isrł.
Et accepit spolia ciuitatis:
et succendit cam igni. Et
destruxit domos cius et
muros eius in circuitu.
et captiuas duxerunt mu¬
lieres: et natos et peccora
possederunt. Et edificaue¬
runt ciuitatem dauid
muro magno et firmo
et turribus fumis: et fac¬
ta est illis in arcem. Et po¬
suerunt illic gentem pec¬
catorum iuros iniquos
et conualuerunt in ea et
posucrunt arma et essas.
et congregauernt spolia
icrusalem̃. et posuerunt
illic: et facti sunt un laq̃¬
um magnum. Et factũ
est hoc ad insidias sancti¬
ficacionis. et ind olũ
magnum in israel. Et ef¬
fuderunt sangumem in¬
nocentem per circuitum
sanctificacionis. et con¬
taminauerunt sanctifi¬
cacionem: et fugerunt ha¬

Expanded text:
t post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt ha
Abbreviated transcription (Latin):
ui ergo propter fidẽ
contempserunt: atqz di¬
uicias et seculi uolupta¬
tes: isti centuplum recipi¬
ent. et uitam eternam pos¬
sidebunt. Ex occasione hu¬
ius sentencie quidam in¬
treducunt mille annos
post resurreccionem dicẽ
tes. nobis tunc centuplũ
ommnum rerumquas
dimisimus et uitaiet̾¬
nam esse reddendam: nõ
intelligentes quod si in ce¬
teris digna sit repromis¬
sio. in uxoribus appareat
tupitudo. ut hic qͥ unã
pro domio dimisent: cẽ¬
tum recipiat in futuro. Sc̃¬
sus igitur iste est. Qui car¬
naliã pro saluatore dum¬
serit: spuicalia recipict. Q
comparacione et merito
sui ita crunt: quasi par¬
uo numero centenarius
numerus comparetur.
Unde dicit apłs . Quiunã
tantum doinum et uni¬
us prouincie panios a¬
gros dimiscrat: quasi n¬
chil habentes et omma
posidentes.¬

Expanded text:
ui ergo propter fidem ntempserint, atque divitias et saeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes tunc nobis centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam pro Domino dimiserit, et centum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes
Abbreviated transcription (Latin):
ta ille fecerit it celauerit.
cum ea tantum scripta
sunt. que de ipso teste ppsõ
claruerunt: his namq
operibus sanctissimus
marcellus semper inten¬
tus. conuersacione clarꝰ
consummacione preti¬
puus. beatitudine glori
osus. remumeracione di¬
tatus. cum perpetuo dño¬
regnaturus: ninces̃ mũ¬
di contagiun. mundus
migrauit ad xp̃m. die
lildarum nouembrium:
cuncta seuulorum secula.
amen

Expanded text:
ta ille fecerit et celaverit, ta ille fecerit et celaverit, cum ea scripta sunt, quae de ipso teste populo claruerunt? 50 His namque operibus sanctissimus Marcellus semper intentus, conversatione clarus, consummatione praecipuus, beatituosus, remuneratione ditatus, cum Domino perpetuo regnaturus, vincens mundi contagium, mundus migravit ad Christum die Kalendarum Novembrium, cuncta saeculorum saecula. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
bestiam fere tribus mili¬
bus omnes prosecuti sĩt:
reddentes graciam deo. Et
soluentes exequias muni¬
einde increpans aĩ¬
beatus marcellus
dicit. Ab hac die. aut deser¬
ta tene: aut in mare te de¬
merge. Mox dimisa bestia:
nusla eius ulterius in di¬
cia sunt inuenta. Ecce pro¬
pugnaculum patrie: in
uno consistere sacerdote. Qͥ
fragili baculo forcius hostẽ
edomiuit: qmͣ si haliste tra¬
xissent. Nam sagittatus re¬
percutere poterat: nisi uin¬
ccret res diuina. Ouirum
sanctissimum: in cuius
leui baculo untutis est põ¬
dus ostensum. Cuius ma¬
molles digiti fuerunt ca¬
thena scipentis. Sic inimi¬
cum publicum uicerunt
arma priuata et plaudit
in unius preda generalis
ex factis incrita confirant.
miret᷑ marcellum galli¬
a dum roma siluestr̃um:
insi hoc distet in opere: qd̾
drachonem sigillauit ille.
iste iactauit. Sz quis eriꝰ
miracula ualcat per sin¬
gula sermone comprehẽ¬
dere. uel uoce proferre: qnͣ¬

Expanded text:
bestiam fere tribus milibestiam fere tribus milibus omnes prosecuti sunt reddentes gratias domino et solventes exsequias inieinde increpans eubeatus Marcellus dixit: Ab hac die aut deserta tene aut in mare demerge. Mox dimissa bestia, nulla eius ulterius indicia sunt inventa. 48 Ecce propugnaculum patriae in uno consistere sacerdote, qui fragili baculo fortius hostem edomuit quam si balistae transissent, nam sagittatus repercutere poterat, nisi vinceret res divina! O virum sanctissimum, in cuius levi baculo virtutis est pondus ostensum, cuius molles digiti fuerunt catena serpentis! Sic inimicum publicum vicerunt arma privata et plaudit in unius praeda generalis ex factis merita conferantur, miretur Marcellum Gallia dum Roma Silvestrum, nisi hoc distat in opere, quod draconem sigillavit ille iste iactavit. Sed quis eius miracula valeat per singula sermone conprehendere vel voce proferre, quan
Abbreviated transcription (Latin):
qui a duplex nascitur la¬
mentacio de defuncta. Er¬
go ad consumendum ciꝰ
cadauer: cepit serpens mi¬
manissimus frequẽtare.
lieris cuius membra be¬
stia deuorabat: ipse dra¬
cho factus est sepultura.
territi homines de
sius sedibus migrauer̃t.
Lec cognito: beatus mar¬
cellus intelligens se de
cruento hoste triumphũ
adquirere. collecta plebe
de ciuitate prgreditur: et relie¬
tis ciuibus. in prospectu
populi solus xpõ duce ad
locum pugnaturus acces¬
sit. Et cum coluber de silua
rediret ad tumulum: obui¬
antes sibi iuicem dante
oracionei beato marcello:
capite supplici cepit uemiã
blandiente cauda precan.
Tunc beatus marcellus
caput aus baculoter ꝑcu¬
ciens: missoin ceruice ser¬
pentis orario: triumphũ
suum ante cunum oculoᷤ
ertrahebat. Sic in spiritali¬
tali theatro spectante ppło:
solus cum drachone pu¬
gnauit. hnic confortatꝰ
populus cucurrit ad epis¬
copum: cupiens hostem
suum uudere captinum.
Tunc precedente pontifice:

Expanded text:
quia duplex nascitur laquia duplex nascitur lamentatio de defuncta. Ergo ad consumendum ejus cadaver, coepit serpens immanissimus frequentare, lieri, cujus membra bestia devorabat, ipse draco factus est sepultura.territi homines de suis sedibus migraverunt. 45 Hoc cognito beatus Marcellus intellegens se de cruento hoste triumphum adquirere, collecta plebe de civitate progreditur et relictis civibus in prospectu populi solus Christo duce ad locum pugnaturus accessit, et cum coluber de silva rediret ad tumulum, obviantes se in vicem, dante orationem beato Marcello, ille capite supplici coepit veniam blandiente cauda precari. 46 Tunc beatus Marcellus caput eius baculo ter percutiens, misso in cervice serpentis orario, triumphum suum ante civium oculos extrahebat. Sic in spiritali theatro spectante populo solus cum dracone pugnavit. Hinc confortatus populus cucurrit ad episcopum cupiens hostem suum videre captivum. 47 Tunc praecedente pontifice
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quidam cleri¬
cus minnicius no¬
mine annorum circiter
decem propter suainssĩe
nocis tunibulum et dł¬
cedinis organum de fau¬
ce prolatum: qua conti¬
gebat animos populi de¬
lectari. cum repercussa in
auribz solita eẽt aura blã¬
diri: iussus est ab archi¬
tudine decantare. Quo
facto precepit ipsum pu¬
crum ep̃c flagellan. Ob
hoc quia altecum ip̃e ius¬
serat cantare. Itaqz dum
clericus ceditur: ep̃i lin¬
gua dampnatur. Mox
enim ut clamor uapu¬
lantis in aurem sonuit:
uox abore discessit. Et
nouo predorie sonui
captuiauit pontificis:
uox infantis. Sz si cau¬
sa facti requintur: cun
contigerit ĩenitur. lec .uii.
triumphale miste¬
mim. quod cum sit ul¬
timum ordine: ante poni¬
cur in uirtute. Matrona
quedam prosapia nobil.
opinione uilis: malo ma¬
culans crimine quod ful¬
gebat ex genere: postꝙͣ die ᷤᷤ
fugitiue uite rapta luce
conclusitad tumulum
pompa comitante. sz nõ
profutura processit. Quo
condita horresco referans
hoc contigisse post funera:

Expanded text:
gitur quidam clericus, Mintucius nomine, annorum circiter decem, propter suavissimae vocis tintinnabulum, et dulcedinis organum de fauce prolatum, quia contingebat animos populi delectari, cum repercussa in auribus, solita et auribus blandiri: jussus est ab archiliflua decantare. Quo facto, praecepit ipsum puerum episcopus flagellari ob hoc, quia alterum jusserat ipse cantare. Itaque dum clericus caeditur, episcopus lingua damnatur. Mox enim ut clamor vapulantis in aurem sonuit, vox ejus ab ore discessit, et novo praedone sonum captivavit pontificis vox infantis. Sed si causa facti requiritur, cur contigerit invenitur. Denique triumphale mysterium, quod, cum sit ultimum ordine, anteponitur in virtute. Matrona quaedam, prosapia quidem nobilis, opinione vilis, malo maculans crimine quod fulgebat ex genere, postquam dies fugitivae vitae, rapta luce, conclusit, ad tumulum, pompa comitante, sed non profutura, processit. Quo condita, horresco referens hoc contigisse post funera,
Abbreviated transcription (Latin):
lomcum regem egypti. ⁊
ueritus est p̃tholonicus
a facie cius et fugit. et ceci¬
derunt multi uuln̾ati. et
comprehendit cunitates
munitas in terra egypti:
et accepit spolia terre egyp¬
ti. Et conuertit antiochus
postqmͣ percussit egyptũ:
in centesimo quadrage¬
simo et tertio anno. et ascẽ¬
dit ad isracl. et ascendit ic¬
rosolims in multitudĩe
graui. et intrauit in sanc¬
tificacionem cum super¬
bia: et accepit altare aure¬
um et candelabrum lumi¬
nis. et unuiersa uasa cur
et mensam proposicionis.
et libatoria. et phyalas. et
mortariola aurea et uelũ
et coronas. et ornamentũ
aureum. quod in faciem
templi erat: et comminu¬
it omnia. Et accepit argẽ¬
tum et aurum: et uasã
concupiscibilia. Et accepit
thesauros occultos quos
mueuit: et sublatis om¬
nibus abiit in terram su¬
an. Et fecit cedem hominũ
et locutus est in supcrbia
magna. et factus est plãs¬
tus magnus in isracl. et
m omni loco eorum. Et
ingemuerunt principes ⁊

Expanded text:
lomeum regem Aegypti et lomeum regem Aegypti et veritus est Ptolomeus a facie eius et fugit et ceciderunt vulnerati multi et conprehendit civitates munitas in terra Aegypti et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et tertio anno et ascendit ad Israhel et ascendit Hierosolymis in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbia et accepit altare aureum et candelabrum luminis et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et
Abbreviated transcription (Latin):
obses. Et regnauit m an¬
no centesimo et tricesimo
septimo regni grecorum.
In diebus illis ecierunt
ex filiis israel filii iniqui:
et suaserunt multis di¬
centes. Camus et dispo¬
namus testamentum
cum gentibus que cir¬
ca nos sunt: quia ex quo
recessimus ab eis inue¬
nerunt nos multa ma¬
la. Et bonus iuisus est ser
mo in oculis corum e de¬
stinauerunt aliqui de po¬
pulo et abierunt ad regẽ.
et dedit illis potestatem̃ ut
facerent iusticias gentiũ.
Et edificaucrunt gymia¬
sium in icrosolimis secũ¬
dum leges nacionum.
et feccrunt sibi prepucia
et recesserunt atestamẽto
sancto. et iuncti sunt naci¬
onibus. t uenundati sũt
ut facerent malum. Et pa¬
ratum est regnum in cõ¬
spectu antiochi. et cepit re¬
gnare in terra egypti. ita¬
ut regnaret suꝑ duo re¬
gna. Et ĩtrauit ĩ egyptum
multitudinc grãui. ĩ cur¬
ribus et elephantis. et cq̃¬
tibus et copiosa nauiũ
multitudine: et constitu¬
it bellum aduersus ꝑtho¬

Expanded text:
obses et regnavit in anobses et regnavit in anno centesimo tricesimo et septimo regni Graecorum in diebus illis exierunt ex Israhel filii iniqui et suaserunt multis dicentes eamus et disponamus testamentum cum gentibus quae circa nos sunt quia ex quo recessimus ab eis invenerunt nos multa mala et bonus vimo in oculis eorum. Et destinaverunt aliqui de populo; et abierunt ad regem, et dedit illis potestatem, ut facerent iustitiam gentium et aedificaverunt gymnasium in Hierosolymis secundum leges nationum et fecerunt sibi praeputia et recesserunt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bellum adversus Pto
Abbreviated transcription (Latin):
ccdo. qui primus regna¬
uit in grecia. egressiis de
num regen persarum et
medorum. constituit pre¬
lia multa. et ommium
optinuit municiones. ⁊
interfecit reges terre et per¬
transiit usq ad fines terre.
Et accepit spolia multitu¬
dinis gentium et siluit
terra mn conspectu eus. Et
congregauit uirtutem ex
ercituum fortem nimis.
et exaltatum est et eleuatũ
est cor eus. ct optinuit re¬
giones gentium. ⁊tyran¬
nos: et factum est ut ipsi¬
essent in tributum. Et post
decidit in lectum. et cogno¬
uit quia moreretur:. et uo¬
cauit pueros suos nobiles
qui crant secum nutriti a
iiuentute sua: et diuisit
illis regnum suum. cum
adhuc iuiueret. Et regna¬
uit alexander annis duo¬
decim: et mortuus est. Et
optinuerunt pueri euis
regnum: unusquisq in
loco suo. Et imposuerunt
sibi omnes dyademata
post mortem cius. et filii
corum post cos annis ml¬
tis. e multiplicata sunt
mala in terra. Et exiit ex
as radix peccati antiochuᷤ
illustrs filius antiochi
regis: qui fuerat rome

Expanded text:
do, qui primus regnavit in Graecia, egressus de um regem Persarum atque Medorum, constituit praelia multa, et obtinuit omnium munitiones et interfecit reges terrae et pertransiit usque ad fines terrae, et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu ejus, et congregavit virtutem, et exercitum fortem nimis, et exaltatum est cor ejus, et elevatum: et obtinuit regiones gentium, et tyrannos, et facti sunt illis in tributum. Et post haec decidit in lectum, et cognovit quod moreretur; et vocavit pueros suos nobiles qui secum erant nutriti a iuventute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis multis et multiplicata sunt mala in terra et exiit ex eis radix peccatrix Antiochus Inlustris filius Antiochi regis qui fuerat Romae
Abbreviated transcription (Latin):
igitur uiris mar¬
celliano et marco duob
geminis fratribus pro
xp̃i nomine in uincu-¬
lis constitutis sanctus
lacium exhibebat. Et tã
ipsis qmͣ cciam seruis corꝵ
cum quibus tanti fuerãt
salutaria fidei consilia
ministrabat quibus fu¬
gitiua seculi blandimẽ¬
ta respuerent; et momen¬
tanca tormentorum ge¬
cum beatissimis conso¬
laciomibus adquiescerẽt
et uerbera carnificum a¬
nimo perseueranti tran¬
sirent. capitalem iussi
sunt subire sentenciam:
ca uidelicet racione. ut si
codem momento quo de¬
colandi erant sacrificiis
consensissent. et parenti¬
bus suis suis. et comu¬
gibus et filiis et faculta¬
tibus redderentur. Erant
euim non solum ut di¬
xunus genere claussimi
uiri: sed et facultatibus
dilatati.¬

Expanded text:
igitur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, latium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum gecum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati
Abbreviated transcription (Latin):
runt cum co ad nupcias:
quid amaritudinis ⁊ clau¬
sa est ianua: Uenit quippe
ille qui aduentu suo ele¬
menta concutit: in cuius
conspectu celum et terrain
contremiscit. Ande eciam
per prophetam dicit. Adhuc
semel et ego moucbo nõ so¬
lum terram: sed cciam cclũ
ad cuius examen omne
tur: cui ad uindictam ma¬
lorum remuneracioneq
bonorum: angeli archan-¬
geli. throni et principatus
et dominaciones obsequũ¬

Expanded text:
runt cum eo ad nuptias! runt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa cconspectu coelum cum terra contremiscit: unde et per prophetam dicitur: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Ad cujus examen omne tur. Cui ad vindictam malorum, remunerationemque bonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsequu
Abbreviated transcription (Latin):
dent dicentes. Ne forte nõ
sufficiat nobis: et nobis.
in illo enim die quod ta¬
men de quibusdam ĩ pace
ccclesie quiescentibus lo¬
quor siburet ipsis testĩo¬
num umniuscuiusq uix
sufficiet: quantominus
et sibi et proximo tibi ⁊ ꝓ¬
tinus per increpacionem
subdunt. Ite pocius ad uen-¬
dentes: et emite nobis. Uen-¬
ditores quippe oler: adula¬
tores sunt. Qui cnum acccp¬
ta qua li bet gracia uanis
sius laudibus nitorem a¬
glorie offerunt quasi ole¬
uui uendunt. de quo profec¬
to oleo psalmista ait. Oleũ
pinguet caput ncum . lc.
lacionc autem capitis cam
que principatur corporr: mẽ
uocatur. impingat ergo
caput oleum peccatoris: cũ
demulcet mentem fauor
adulantis. Scd dum irẽt
cniere uenit sponsus: quia
cordium testis est. Que au¬
tem parate crant: intraue¬
runt cum eo ad nupcias.
et clausa est ianua. O si sa¬
pere in cordis palato possit:
quid ammiracionis habet
quod dicitur: neuit sponsꝰ
quid dulcedinis intraue¬

Expanded text:
dent, dicentes: Ne forte non dent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleupinguet caput meum Psal.latione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia operum, sed et cordium testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intrave
Abbreviated transcription (Latin):
clamor factus est.
ecce sponsus uenit: exite ob¬
niam ei. de aduenti sponsi
clamor media nocte fit. qr
sic dies indicii subrepit: ut
preiiden non ualeat qnͣdo
uenit. Tinde scriptum est.
Dies donini sicut fur ĩ nocte
itaueniet. Tuncomnes uir¬
gines surgunt: quia et electi
et reprobi a sompno sue mor¬
tis excitantur. lampades or¬
nant: quia sua secum opera
quibus eternani recipere bea¬
titudinem expectant. Sed
lampades fatuarum uir¬
ginum extinguntur. qͥa
carum opera q̃ue clara ho¬
minibus foris apparuerãt:
maduentu iudicis intus
obseurantur: et a deo retͥbu¬
cionem non mueniunt:
quia pro cis receperunt ab
hominibus laudes. quas
amauerunt¬
uid est autem quod
tunc a prudentibus
olcum petunt nisi quod in
aduentu iudicis cum se ĩ¬
tus nacuas inuenerint
testimonium foris querũt:
Ac si a sua fiducia decepte:
proximis dicant. Quia noᷤᷤ
quasi sine opere repelli con¬
spicitis: dicite de nostris ope¬
ribus quid iudistis. Sed
prudentes uirgines: respõ¬

Expanded text:
est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respon
Abbreviated transcription (Latin):
cbum implecio¬
nis sancta scriptu¬
ra in bonorum tantum
ortu uel obitu uel actu
ponere consueuit:quoꝵ
uita plenitudinem per¬
frccionis habere significat.
deniq elysabeth imple¬
tum est tempus parien¬
di: impleti sunt dies ma¬
ne ut pareret: impleuit
salomon edificare domũ
domini. Defunctus est
abraham uel alius ali¬
quis patium: senex et
plenus dierum. Et post¬
qmͣ uenit plenitudo tem¬
poris: misit deus filium.
At contra: dies impioꝵ
manes sunt et uatui. Ui¬
n enim sanguinum et
dolosi: non dimidiabũt
dies suos. Et audierunt
uicii et cognati eius quia
magnificauit dominus
mĩam suam cum illa:
et congratulabantur ci.
habet scõrum edicio letici¬
am pluimorum: quia
commune est bonum.
iustĩa em̃ boni cõmunis
est uirtus. Et ideo in ortu
iusti future uite insigne
premittimus: et gracia
secuture uirtutis exultaci¬
one uicinorum prefigu¬
rante signantur.

Expanded text:
Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu vel obitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae, ut pareret . Implevit Salomon aedificare domum Domini . Defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum. Et postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . At contra dies impiorum inanes sunt et vacui. Viri enim sanguinum et dolosi, non dimidiabunt dies suos . Et audierunt vicini et cognati ejus quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa, et congratulabantur uicini. habet sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur.
Abbreviated transcription (Latin):
passa esset. Dixcruntqz pue¬
ri regis: ac ministri euis.
Querantur regi puelle uir¬
gines acspeciose. et mittan¬
tur qui considerent ꝑ uni¬
uersas prouincias puel¬
las speciosas et uirgines.
et adducant cas ad ciuita¬
mum feminarum sub ma¬
nu ega cunuchi qui est p̃¬
positus et custos mulierũ
regiarum. et accipiãt mũ¬
dum muliebrem. et cetera
ad usus necessaria. Et que¬
cumqz interomnes oculiꝰ
regis placuerit: ip̃a regnet
pro uasthi. Placuit ẽmo
regi: et ita ut sugesserat uiᷤ¬
sit ficri

Expanded text:
passa esset: dixeruntque puepassa esset: dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus: Quaerantur regi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines: et adducant eas ad civitamum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui est praepositus et custos mulierum regiarum: et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria. Et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi: et ita, ut suggesserant, jussit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cnu sermo regine
ad omnes mulieres. ut cõ¬
tempnant uiros suos: et
dicant rex assueius iussit.
ut regina uasthi intrarit.
ad cũm: et illa noluit. at¬
qz hoc cxemplo omnes p̾n¬
cipum conuiges ꝑsarũ.
atqz medorum panupendẽt
iperia mantorum. Un
a. et scribatur iuxta legem
persarum. atqz medorum
quam preteriri illicitum
est: ut nequaqmͣ ultra ua¬
sthi ingrediatur ad regẽ
scd regnum illius altera
que melior illa est accipi¬
at. Et hoc in omne quod
latissimum est prouinci¬
arum tuarum diuulget
impenium: et cuncte nxro¬
res tam maiorum ꝙͣ mi¬
norum: deferant mariti
sius honorem. Olacuit
consilium cuis regi. et ꝑ¬
principibus: fecitq rex
iuxta consilium manu¬
chan et misit epłas ad ui¬
uersas prouincias regni
sur: ut queque gens au¬
dire et legere poterat diuer¬
sis lingus et littrris. esse
uiros p̾rincipes ac maio¬
res in domibus suis. ⁊ hoc
per cunctos populos duil
regis assuen deferbucrat
indignacio recordatus est
uasthi. et que fecisset uel q̃

Expanded text:
enim sermo reginae ad omnes mulieres, ut contemnant viros suos, et dicant: Rex Assuerus jussit, ut regina Vasthi intraret ad eum, et illa noluit. Atque hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorum, parvipendent imperia maritorum: unda; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, accipiat. Et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium, et cunctae uxores tam majorum, quam minorum, deferant maritis suis honorem. Placuit consilium ejus regi, et principibus: fecitque rex juxta consilium Mamuchan, et misit epistolas ad universas provincias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac majores in domibus suis: et hoc per cunctos populos divulregis Assueri deterbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quae fecisset, vel quae
Abbreviated transcription (Latin):
cens se esse albatem: ⁊ ait
illis. eisqz quo conturba¬
mini et tardatis: Nonui¬
detis domnum martimũ
stantem: uos adiuuare
paratum. si manus ap¬
ponitis: Tunc iactans
pallium quo utebatur:
rofuit manum ad san¬
chopbagum cum reliqͥs
sacerdotibus crucibusq
paratis et certis imposita¬
qz antiphona. dederunt
cuncti uoces psallenciũ
in excelso: tamen ad sens
cõnatum protinus sarcho¬
phagum in summa leui¬
tate commotum. in locũ
ubi nunc adoratur: dño
anmuente perducitur. Do¬

Expanded text:
cens se esse abbatem, et ait cens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dueniente ergo op¬
tato tempore sacer¬
doti. ut templum dedica¬
rtur. ut sanctum corpus¬
culum a loco ubi sepultũ
fuerat transferretur: noca¬
uit bratus perpetuns ad di¬
em festum uicinos ponti¬
fices. sed et albatum et di¬
uersorum clericorum nõ
minimam multitudinẽ.
Et quia hoc in kalendis
iulus agere uolebat. ii¬
gilata una nocte facto ma¬
ne accepto sarculo terrã q̃
suꝑ sanctum crat tumu¬
lum ceperunt effodere. Qͦ
dececto. manus ut cum
commouerent mnitiunt.
ibiq multitudo laborãs.
nichil porsus per totam
diem proficit. Uigilata
deniqz alia nocte mane
temptantes iterum. nich̾
ommino agere potuerunt.
Tunc conturbati atq ext̃¬
riti quid facerent nesciebãt.
natalis episcopatus cuis
esse consueuerit. et forsitã
in hac die se transfer uos¬
unc icuiniis et ora¬
ciombus ac iugi
xcrunt. Quarta autẽ die
accedentes ponentes ma¬
nus non ualebant peni¬
tus mouere sepulcrum.
pauore autem omnes ex¬
territi: iam in hoc stantes
uis candorem efferens di¬

Expanded text:
dveniente ergo optato tempore sacerdoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid fnatalis episcopatus ejus esse consueverat: et forsitan in hac die se transferTunc jejuniis, ac orationibus, et jugi xerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. Pavore autem omnes exterriti, jam in hoc stantes,vis candorem efferens, di
Abbreviated transcription (Latin):
mbo igitur claueᷤ
a domino percepe¬
runt. sciencie iste: ille po¬
tencie. Diuicias mimor¬
talitatis ille dispensat:
sciencie thesauros iste lar¬
gitur. Sunt sciencie the¬
sauri: sicut scriptum est.
in quo sunt omnes the¬
sauri sapiencie et sciencie
absconditi. Ergo beati pe¬
trus et paulus emment
inter uniuersos aposto¬
los: et peceuliari quadã
prcrogatiua precellunt.
Berum inter ipsos:quis
cui preponatur incertũ ẽ.
uto enim il les

Expanded text:
mbo igitur claves mbo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos
Abbreviated transcription (Latin):
omines beati apłi
parem graciam apud do¬
runũ scĩtatis obtĩcãt nes¬
cio quo tamen pacto: petr̃
et paulus uidentur prece¬
teris peculiari quadam ĩ
saluatore fidei uirtute pre¬
cellere. Quod quidem ex ip¬
sius domini indicio: pos¬
sumus approbare . lc.ii.¬
am petro sicut bo¬
no dispensaton cla¬
nem regni celestis dedit:
paulo tanqm ydonco doc¬
tori magisterium ecelesia¬
stice inst̾ĩtucionis inim-¬
xit: scilicet ut quos iste e¬
rudient ad salutem: ille¬
suscipiat ad quietem. et
quorum corda paulus
patefecerit doctrina uerbo¬
rum: corum animabus
petrus apperiat regna celoꝵ.
quodam modo a
xp̃o sciencie et paulus ac¬
cepit. Clauis dicenda est:
qua ad fidem pecõrum
dura corda reserantur mẽ¬
cium secreta panduntur.
Et quicquid intrinsecus
clausũ tenctur. in palã
racionabili manifestaci¬
onc producitur. Clauis
inqmͣ est. que et consciẽ¬
ciam ad confessionei
peccaci aperit: et graciam
ad eternitatem misterii
salutaris includit. Cc .iiii.¬

Expanded text:
omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, illesuscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. quodam modo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est qua ad fidem pecdura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. A
Abbreviated transcription (Latin):
iat ergo seruos suoᷤ
ut ad istas nupciaᷤᷤ
zamicõs iuitarent. mi¬
sit semel. misit iterũ: qr¬
per incamacionis dnĩce
predicatores et prius pro¬
phetas. et post inoduma¬
postolos fecit. Bis itaq ẜ¬
uos adinuitandum mi¬
sit. quia incarnacionem
uingeti et per prophetaᷤ
dixit futuram: et peraplos
nunciauit factam. Scd
quia hii qui prius iui¬
tati sunt ad nupciarum
conuiuium uenire nolu¬
erint: in socunda inuita¬
cionc iam dicitur. Ecce pnͣ¬
dium meum paraur:tau¬
ri mei et altilia occisa sunt
et omnia parata sunt. Q̾d
in tauris uel altilibus
fratres kĩni. nisi noui as
ueteris testamenti patres
accipimus: Quia cnum
uulgo loquor. ctiam ip̃a
me necesse est uerba lescio
re. Altilia cñim saginata
dicimus. Ab eo enĩm qd̃
est alere: altilia quasi al¬

Expanded text:
it ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. 4. Quid in tauris vel altilibus, fratres charissimi, nisi novi ac veteris testamenti patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelre. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi al
Abbreviated transcription (Latin):
do hunc in uttro uirgĩs
humane nature conuin¬
xit quando deum ante se¬
cula ficri uoluit hominẽ
in fine seculorum. S
quia ex duabus ꝑsoins
ficri solet ista coniunccio:
absit hoc ab intellectibus
ñris. ut personam dei et
homuis et redemptoris
persoms credamus uni¬
tam. Ex duabus quippe
atqz in duabus hunc ni¬
naturiᷤ existere dicimus.
sed ex duabus personis
compositum credi ut ne¬
phas uitamus. Apertius
igitur atqz secunus dici
potest. quia in hoc paten
regi filio nupcias fecit. qͦ
a per incarnacionis mi¬
sterium sanctam ecclesiã
sociauit.

Expanded text:
do hunc in utero Virginis do hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nimq in sancto cuuan¬
gelio regnum celorum p̾¬
sens ecclesia nominatur.
Congregacio quippe iusto¬
num. Quia emĩm per pro¬
phetam dominus dicit:
celum michi sedes est. Et
salomon ait anima ui¬
sti sedes sapiencie. paulus
tutem et dei sapienciam:
liquido colligere debenniᷤ
quia si deus sapiencia.
anma autem iusti sedes
sapiencie dum celum di¬
citur sedes dei. celum ergo
est: anima iusti. Hinc ꝑ
psalmistam de sanctis p̾¬
dicatoribus dicitur. Ccli
cnarrant gloriam dei. Re¬
gnum ergo celorum est
ẽcclesia iustorum. quia
dum corum corda in t̾ra
nichil ambiunt: per hoc
quod ad superna suspirãt
iam in as dominus qiͣ
in celestibus regnat. Lc̃o¬
mile est regnum
celorum hominĩ regi q̃
qui fecit nupcias filio su
o.iam intelligit caritas
nr̃a: quis est rex regis filii
pater. Ille nmnum. cui
psalimista ait. Deus ui¬
dicumituum regi da: ⁊
iusticiam tuã filio regis
Qui fecit nuptias filo su¬
o.Tunc enm deus pater
dio filio nupcias fecit. qnͣ¬

Expanded text:
rumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justotur. Quia enim per prophetam Dominus dicit: Coelum mihi sedes est ; 1635 et Salomon ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus tutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat. Dmile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. 3. Jam intelligit charitas vestra quis est iste rex, regis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
trmritatem icest
patrem et filium et spm̃n
sanctum unum deum
omnipotentem. unus
substancie. unus essec̃ie.
minis potestatis. creato¬
rem omnium creatura¬
rum: a quo omnia per
quem omnia in quo oĩ¬
a.Credunus patrem a
senctipo non ab alio fili¬
ĩ a pr̃e geĩtũ deum uere
de deo uẽro: lumen uerũ
de lumine uero: non tã¬
men duo lumina: sed
unum lumen.

Expanded text:
Trinitatem, id est, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, unum Deum omnipotentem, unius substantiae, unius essentiae, unius potestatis, creatorem omnium creaturarum; a quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Credimus Patrem a seipso, non ab alio; Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero: non tamen duo lumina, sed unum lumen.
Abbreviated transcription (Latin):
magistrum quoq suũ
equiꝑare iideretur. Cũq
omnna epotasset. in quib
ydonei doctores erant quoᷤ
in codem uico inuenerat:
ad alium locum cui cum¬
datus uocabulum est. fe¬
stims migrauit. S cũ
nec ibi uirum inueniret.
qui sibi sa tifice ret ad õi¬
a que querebat. quam ci¬
tissime a loco recessit. et ad
urbem carnotensem que
in uicino erat conuola¬
uit: ubi diuersorum stu¬
diorum doctrinam habũ¬
dare cognouerat. Quo cũ
peruenisset iuuante se xpĩ
gracia ita ad plenum e¬
ruditus est: ut omnes
eum cum adtendunt
discipulum. mirarentur
factum esse magistrum.

Expanded text:
magistrum quoque suum magistrum quoque suum aequiperare videretur. 3. Cumque omnia epotasset, in quibus idonei doctores eraat, quos in eodem vico invenerat, ad alium vicum, cui Condatus vocabulum est, festinus migravit. Sed cum nec ibi virum inveniret, qui sibi satisfaceret ad omnia quae quaerebat, quam citissime loco recessit et ad urbem Carnotensem quae in vicino erat convolavit, ubi diversorum studiorum doctrinam abundare cognoverat. Quo cum pervenisset, iuvante se Christi gratia, ita ad plenum eruditus est, ut omnes eum, cum adtendunt, discipulum mirarentur factum esse magistrum.
Abbreviated transcription (Latin):
bi reperire possent. Et cũ
dies et noctes in querẽdo
co agerent: in memorato
loco inuentus est. Cũq
auehem̃tius instarent.
ut parentum dolorem re¬
uersione sua releuare de¬
buisset: cuuangelica uo¬
ce respondit. Remo in q̃t
mittens manum suam
i aratrum. et aspiciens
retro: aptus est regnodĩ.
me dominus m̃s
ilesus xp̃c ad sibi sermien¬
dum assumere dignatꝰ
est. indecens omnĩno est.
si ab cuis milicia ad car¬
ms et sanguinis transe¬
am amiciciam. presertĩ
cum ipsedicat: qui amat
patrem aut matrem plꝰ
qmͣ me. non est me di¬
gnus. Et si quis uenit
ãd me et non edit patrẽ
suum aut matrem. aut
uxorem: aut filios. aut
fratres aut sorores. ad¬
huc autem et animam
suam: non pocest meus
ali ac tanto ponde
dictorum iuci pa¬
rentes cum resistere non
possent: in proposito suo
eum manere passi sunt.
Illisq abscedentib. apto
operi magis ac magis ĩ¬
sistere incepit. quousq oĩ¬
bus sodalibus transcẽsis:

Expanded text:
bi repperire possent. Et cum bi repperire possent. Et cum dies et noctes in quaerendo eo agerent, in memorato loco inventus est. Cumque ei vehementius instarent, ut parentum dolorem reversione sua relevare debuisset, euangelica voce respondit: 'Nemo', inquit, 'mittens manum suam in aratrum et aspiciens retro, aptus est regno Dei. me Dominus meus Iesus Christus ad sibi serviendum adsumere dignatus est, indecens omnino est, si ab eius nunc militia ad carnis et sanguinis transeam amicitias, praesertim cum ipse dicat: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus, et: Si quis venit ad me et non odit patrem suum aut matrem aut uxorem aut filios aut fratres aut sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus ali ac tanto pondere dictorum victi parentes, cum resistere non possent, in proposito suo eum manere passi sunt. Illisque abscedentibus, coepto operi magis ac magis insistere coepit, quousque, omnibus sodalibus transcensis,
Abbreviated transcription (Latin):
ox ergo adhuc pu¬
crulus diuinospi¬
ntu tactus stuabat ani¬
mo assidue parentes de¬
precans ut accessum pos¬
set habere ad aliquem lo¬
cum. ubi exercicia littera¬
rum in scolis inuenirẽ¬
tur. Ad hec cum pater nł¬
lo modo assentirit. et uni¬
ci filii diceret se non posse
absenciam sustinere: pu¬
er ille deo deuotus occasi¬
onci imuenit. qua id
quod desiderabat ꝑficerit.
a pr̃e. ut licet sibi
cognatos et affines suos
iisitare: qui in castroe¬
broicensi morabantur
Cumqz uisionis mutus.
et allocucionis cis impẽ¬
disset officiuncontinuo
ad propria reuerteretur.
Gostqmͣ itaq optimuit
quod poscebat. ad subur¬
banũ prefate ciuitatis
tetendit: uibi uenerandꝰ
confessor xp̃i taurims
presul quondam ciusdẽ
loci requiescit.¬
nterea cum ibidem
diucius moraretur.
parentes quos reli¬
querãt absenciam cius
grainter ferentes: et in ex¬
tens regiombus ad ali¬
quam heremi uastitatẽ
profugisse credentes. mox
ceperunt cutuire loca diu̾¬
sa:. si forsitancum alicu¬

Expanded text:
ox ergo adhuc puerulus, divino spiritu tactus, aestuabat animo, assidue parentes deprecans, nt accessum posset habere ad aliquem locum, ubi exercitia litterarum in scolis invenirentur. Ad haec cum pater nullo modo assentiret et unici filii diceret se non posse absentiam sustinere, puer ille Deo devotus occasionem invenit, qua id quod desiderabat perficeret. atre, ut liceret sibi cognatos et adfines suos visitare, qui in castro Ebrocensi morabantur, cumque visionis mutuae et adlocutionis eis impedisset officium, continuo ad propriamreverteretur. Postquam itaque obtinuit quod poscebat, ad suburbanum praefatae civitatis tetendit, ubi venerandus confessor Christi Taurinus, praesul quondam eiusdem loci, requiescitnterea cum ibidem diutius moraretur, parentes quos reliquerat absentiam eius graviter ferentes et in exteris regionibus ad aliquam heremi vastitatem profugisse credentes, mox ceperunt circuire loca diversa, si forsitan eum alicu
Abbreviated transcription (Latin):
ad montem azoti. Et qui
in sinstro cornu erant
uidentes qd̃ contritum ẽ
post iudam. et qui cum
ipso erant a tergo: et ĩgra¬
uatum est prelium. et ce¬
ciderunt uulnerati mul¬
ti ex hiis et ex illis. et uidaᷤ
cccidit. et ceteri fugerunt.
Et ionachas et symeon tu¬
lerunt iudam fratrẽ suũ.¬

Expanded text:
ad montem Azoti et qui ad montem Azoti et qui in sinistro cornu erant viderunt quod contritum est post Iudam et qui cum ipso erant a tergo et ingravatum est proelium et ceciderunt vulnerati multi ex his et illis et Iudas cecidit et ceteri fugerunt et Ionathas et Simon tulerunt Iudam fratrem suu