comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iste qr uoluit fallere: An poscius neut̾ eoꝵ metitus est: Ille qr uolutatẽ
h̾uit non fallendi. & ille qr uolũtatẽ b̾uit uerũ dicendi : Nõ enĩ nunc a¬
gitur quis eoꝵ peccau̾it s quis m̾titus sit. Cito enĩ uidet᷑ ille peccasse qͥ
uerũ dicendo egit ut homo incident in latrones ille aũ nõ peccasse s
etiã bñ fecisse qui falsum dicendo egit ut ho perniciẽ deuitars. Set possunt¬
scius exempla ista cõuerti ut et ille aliꝙͥ grauiꝰ eũ pati uelit quẽ falli
nõ uult multi eĩ quedã uera cognoscendo sibi intulerũt peruiciem.
si talia fuerut. ut eos latere debuerint. & iste aliquid cõmodi uelit ad¬
ipisci eũ quẽ uult falli. Non nlłi eĩ qui sibi mortẽ intulisset̃. si aliqͥd
mali ꝙ uere cõtigerat de caris suis cognouissent falsũ putado sͥ peperce¬
runt atq ita falli eis ꝓfuit: sic aliis offuit. uera cognosce. Nõ gͦ id agit̾
qͦ animo consulendi aut nocendi uł ille flm̾ dix ne fallet uel iste uer

Expanded text:
iste, quia uoluit fallere. an potius neuter eorum mentitus est? ille, quia uoluntatem habuit non fallendi, et ille, quia uoluntatem habuit uerum dicendi. non enim nunc agitur, quis eorum peccauerit, sed quis mentitus sit. cito enim uidetur ille peccasse, qui uerum dicendo egit, ut homo incideret in latrones, ille autem non peccasse uel etiam bene fecisse, qui falsum dicendo egit, ut homo perniciem deuitaret. sed possunt exempla ista conuerti, ut et ille aliquid grauius eum pati uelit, quem falli non uult — multi enim quaedam uera cognoscendo sibi intulerunt perniciem, si talia fuerunt, ut eos latere debuerint — et iste II aliquid commodi uelit adipisci eum, quem uult falli. nonnulli enim, qui sibi mortem intulissent, si aliquid mali, quod uere contigerat, de caris suis cognouissent, falsum putando sibi pepercerunt; atque ita falli eis profuit, sicut aliis offuit uera cognoscere. non ergo id agitur, quo animo consulendi aut nocendi uel ille falsum dixit, ne falleret, uel iste uer
Abbreviated transcription (Latin):
Prius enĩ docent iniquitatẽ esse mendaciũ multis docum̾tis lrãru
exposuit superiorẽ ut qm̃ latiꝰ sol patẽ iniqͥtas intelligamꝰ noĩto m̾da¬
tio quã speciẽ iniquitatis sigͥcare uoluerit: aut si aliqͥd interesse arbi¬
trantur tanto peius ẽ medatiu qͣnto grauiꝰ positũ est. perdes ꝙ odi¬
sti. forte eni odit aliꝙ̃ deus aliqͣnto mitiꝰ ut eũ nõ perdat. Quẽ uo ꝑdit
tãto uehem̃tiꝰ odit qͣnto seueriꝰ punit. odit aũ om̃s qui operatur iniqͥ

Expanded text:
prius enim docent iniquitatem esse mendacium multis documentis litterarum prius enim docent iniquitatem esse mendacium multis documentis litterarum exposuit superiorem, ut, quoniam latius solet patere iniquitas, intellegamus nominato mendacio tamquam speciem iniquitatis significare uoluerit, aut, si aliquid interesse arbitrantur, tanto peius est mendacium, quanto grauius positum est perdes quam \'odisti. forte enim odit aliquem deus aliquanto mitius, ut eum non perdat; quem uero perdit, tanto uehementius odit, quanto seueri
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ libent̾ correctu. nõ aũ astruere &̃ de pauli auctoritate m̾datiũ¬
nidatiũ qui & petrii corã oĩbus in rectã uia reuocaũ negẽtes per eu
uidaͥzare cogerentur: et ip̃e sue p̾dicatõi attestatus ẽ qui cũ putaret
hostis pat̾uarũ traditõnũ eoq nolebat eas impone gentib. nõ aspñt¬
cas ipẽ more patrio celebrare satis on̾dit hoc in eis xp̃o adueniẽte remã¬
salutares. Quod si auctoritas mẽtiendi n de antiquis libris ꝓferri pot̾
uel qr nõ est mendatiũ ꝙ figurate gestũ dcm̃ ue recipr̃ uł qr bonis ad
unitandũ nõ p̾ponitur ꝙ ĩ mat̾ cum ꝓfice̾ ceperit in peioris ꝯparatõe
laudatur nec de noui testam̃ti libris qr correctio potiꝰ quã siłatio sicut
lacume pociꝰ quã negatio petri ẽ ymitanda: iam illis exemplis q̃ de co¬
muni uita ꝓferuntur multo cõfidenciꝰ asserunt nõ esse credendum

Expanded text:
debemus libenter correctum, non autem astruere etiam de Pauli auctoritate medebemus libenter correctum, non autem astruere etiam de Pauli auctoritate mendacium: qui et Petrum coram omnibus in rectam viam revocavit, ne Gentes per eum judaizare cogerentur; et ipse suae praedicationi attestatus est, qui cum putaretur hostis paternarum traditionum, eo quod nolebat eas imponere Gentibus, non aspeas ipse more patrio celebrare, satis ostendit hoc in eis Christo adveniente remanquam hominum salutares. 9. Quod si auctoritas mentiendi nec de antiquis Libris proferri potest, vel quia non est mendacium quod figurate gestum dictumve recipitur, vel quia bonis ad imitandum non proponitur, quod in malis, cum proficere coeperint, in peioris conparatione laudatur, nec de noui testamenti libris, quia correctio potius quam simulatio, sicut lacrimae potius quam negatio Petri est imitanda. Iam illis exemplis, quae de communi uita proferuntur, multo confidentius adserunt non esse credendum.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ea suscipere qr mala sunt: & pernitiose a patribꝰ obseruata: set
qr iam saluti nõ nccͣria post aduentũ tanti sacram̃tiq per tã lõga
tempora tota uetus illa scriptura ꝓpheticis fig̾atõibus parturiuit.
tãꝙ̃ eoꝵ ueritati cesserit qui spem salutis euangelice i circũcisione
carnis atq eiusmodi obseruatõibus esse p̾dicarent ꝙ sũ his nemini
ccũciderẽtur ut ibi esse salutẽ putarent. Un est illud. Ecce ego pau
te paulus pateruas obseruatões seruauit hoc un̾ cauẽs & p̾dicas
ne sine his salus xp̃iana nulla putaretur. Petrus ã srłatõe sua tãꝙͣ
iuidaismo salus eẽt cogebat gentes uidazare qd uerba pauli osten
dunt dicentis. Quomͦ gentes cogis uidazare: Non eĩ cogerentur:
nͥ uiderent eũ sic eas obseruare quasi p̾ter illas salus esse nõ posset
petri gͦ siłatio libertati pauli nõ est cõparanda. Et ideo petru amare

Expanded text:
non ea suscipere, quia mala sunt et perniciose a patribus obseruata, sed non ea suscipere, quia mala sunt et perniciose a patribus obseruata, sed quia iam saluti non necessaria post aduentum tanti sacramenti, quod per tam longa tempora tota uetus illa scriptura propheticis figurationibus parturiuit. tamquam eorum ueritati cesserit, qui spem salutis euangelicae in circumcisione carnis atque eius modi obseruationibus esse praedicarent et sine his nemini circumciderentur, ut ibi esse salutem putarent, unde est illud: ecce ego Paulte Paulus paternas obseruationes obseruauit, hoc unum cauens et praedicans, ne sine his salus christiana nulla putaretur. Petrus autem simulatione sua, tamquam in iudaismo salus edunt dicentis, Quomodo gentes cogis judaizare ? Non enim cogerentur, nisi viderent eum sic eas observare, quasi praeter illas salus esse non posset. Petri ergo simulatio libertati Pauli non est comparanda. Et ideo Petrum amare
Abbreviated transcription (Latin):
tem aut̃ heret quisq manẽdi in sua cõsuetudine nõ cessante nccͣtatẽ
Neq eni si uell uideꝰ ubi nullũ perturbaret recede a uidaicis obser¬
uatõibus ꝓhiberet᷑ ab apło qñ quidẽ cõsiliũ in eis permanẽdi ad hoc
dedit: ne superaluis perturbati uidei ad ea que saluti essent neces¬
saria nõ uenirent. Neq ab illo ꝓhiberetur si uell quisꝙͣ gẽtiliũ ideo
cutũcidi. ut hoc ip̃m oñderet nõ se detestari qͣi noriũ s& ĩdiffe̾nt̾
h̾ere tanꝙ signaculũ cuius utilitas ia tp̃r preteriss. Nõ enĩ si sal
ex eo iam nulla ess etiã exiciũ inde metuendũ fuit. Ideoq & timo¬
theus cũ in ppucio uocatus ess tñ qr de uidea matre ortus erat et õnd̾e
cognatis suis debebat ad eos lucͥ faciendos nõ hoc didiscisse ĩ discip¬
lina xp̃iana ut illa sacram̃ta que legis uet̾is essent abhominaret᷑
circũcisus est ab apło ut hoc modo demõstraret uideis nõ ideo gẽtes

Expanded text:
eret quisque manendi in sua consuetudine, non necessitatem. neque enim, si uellet iudaeus, ubi nullum perturbaret, recedere a iudaeicis obseruationibus, prohiberetur ab apostolo, quando quidem consilium in eis permanendi ad hoc dedit, ne superfluis perturbati iudaei ad ea, quae saluti essent necessaria, non uenirent, neque ab illo prohiberetur, si uellet quisquam gentilium ideo circumcidi, ut hoc ipsum ostenderet, non se detestari quasi noxium, sed indifferenter habere tamquam signaculum, cuius utilitas iam tempore praeterisset; non enim, si salus ex eo iam nulla esset, etiam exitium inde metuendum fuit. ideoque et Timotheus, cum in praeputio uocatus esset, tamen, quia de iudaea matre ortus erat et ostendere cognatis suis debebat ad eos lucrifaciendos non hoc se didicisse in disciplina christiana, ut illa sacramenta, quae legis ueteris essent, abominaretur, circumcisus est ab apostolo: ut hoc modo demonstrarent iudaeis non ideo gentes
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt cõmoueb illis exemplis cum dr̃ quid si ad te h̾o cõfugiat qͥ
m̾datio tuo possit a morte liberari: illa enĩ mors quã stulti timet. hõies
qui peccare nõ timent: nõ aiam s corpus occidit. sic dñs in euuͦi. decet
mori: Nam & ip̃a diłco ꝓximi ex sua cuiꝰq diłcoe t̾minu accep̃. Dili¬
ges inꝙͥ ꝓximũ tuu tanꝙ̃ te ip̃m. Qͦ modo gͦ quisq dilig̃ tanꝙͣ se ip̃¬

Expanded text:
asserunt, commouebitur illis exemplis, cum dicitur: quid? si ad te homo confugiat, qui mendacio tuo possit a morte liberari? illa enim mors, quam stulte timent homines, qui peccare non timent, non animam, sed corpus occidit, sicut dominus in euangelio docet mori? nam et ipsa dilectio proximi ex sua cuiusque terminum accepit. diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum. quomodo ergo quisque diligit ta
Abbreviated transcription (Latin):
temporali uita sua ip̃a temporalẽ perdit nõ est ia diligere sic̃ se ip̃m
set plus quã se ip̃m: Quod sane doctrine regula exedit. multo minus
gͥ et̾nam sua ꝓ alteriꝰ temporali mẽtiento amissus est. Temporalẽ
plane uitã sua ꝓ et̾na uita ꝓximi nõ dubitabit xp̃ianꝰ amitt̾e. hoc
enĩ precessit exemplũ: ut ꝓ nob̾ dñs ip̃e moreretur. Ad hoc enĩ & ait. hͦ:
mandatũ meũ ut diligatis inuicẽ sicut et ego dilexi uos. maiorẽ di¬
letdem neo het: qua ut aiam sua ponat quis pro amucis sus No el¬

Expanded text:
oralem perdat, non est iam diligere sicut se ipsum, sed plus quam se ipsum: quod sanae doctrinae regulam excedit. multo minus igitur aeternam suam pro alterius temporali mentiendo amissurus est. temporalem plane uitam suam pro aeterna uita proximi non dubitabit Christianus amittere; hoc enim praecessit exemplum, ut pro nobis dominus ipse moreretur. ad hoc enim et ait: hoc est mandatum meum, ut diligatis inuicem, sicut et ego dilexi uos. maiorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. non e
Abbreviated transcription (Latin):
tio carnis ip̃ius. Sicuti enĩ qui indum̾tũ conscĩdit induto facit in¬
iuriam: ita et qui carne ip̃ius crucifixer diuinitati ip̃ius ꝯtumeliar
intulerunt. Ecce in quibꝰ uerbis sius oĩno manifestant negare se
ꝙ ad unitatẽ persone xp̃i etia aĩa humana pertineat set in xp̃o car¬
nem et diuinitatẽ tantũ mͦ confiteri. Quando quidẽ cũ penderet in
est aĩa. oxrito in ista ip̃a disputatõe superiꝰ ubi uoluer intelligi x¬

Expanded text:
tio carnis ipsius. Sicuti enim qui indumentum conscindit, induto facit intio carnis ipsius. Sicuti enim qui indumentum conscindit, induto facit injuriam; ita et qui carnem ipsius crucifixerunt, divinitati ipsius contumeliam intulerunt. Ecce in quibus verbis suis omnino manifestant negare se, quod ad unitatem personae Christi etiam humana anima pertineat; sed in Christo carnem et divinitatem tantummodo confiteri. Quandoquidem cum penderet in est anima. Merito in ista ipsa disputatione superius, ubi voluerunt intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
amittens set formam serui accipiens. uerũ si queramꝰ quis est ille
qui cum ĩ forma dei ess nõ rapiunã arbitratus ẽ esse eq̃lis deo: respõ
nitatis nom̃ accepit. Item si queramus quis uã sit fcus obedie¬
ẽs usq ad mortẽ mortem aut crucis: rectissime respondetur. Ille
qui cũ in forma dei ess: nõ rapina arbitratus esse equalis deo. gͦ
& ista bumanitas illius diuinitatis nom̾ accepit. apparet tñ idẽ
ipe xp̃s gemine gigas substancie scđmn quid obediens. scdm̃ quid
est. scđm quid ego et pater unũ sumꝰ. secũdum quid nõ faciat uo¬
luntatẽ suam set eius a quo missus ẽ. sedmi quid sicut pater suscitat
mortuos et uiui ficat. sic et filius quos uult iuuificat:
tem secuntur et dicunt. his et in cruce pendens uolũtate et p̾cepto
patris carnem humanã quã de sca uirgine maria suscep̃̾ in manꝰ
ita et ĩ morte ip̃ius nõ fuit passio et defectio dealitatis ip̃ius s separa¬

Expanded text:
ipiens. Verum si quaeramus, Quis est ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Respondnitatis nomen accepit. Item si quaeramus, quisnam sit factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis; rectissime respondetur, Ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ergo et ista humanitas illius divinitatis nomen accepit. Apparet tamen idem ipse Christus, geminae gigas substantiae, secundum quid obediens, secundum quest ; secundum quid, Ego et Pater unum sumus : secundum quid, non facit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est ; secundum quid, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat tem crucis . 7. Is et in cruce pendens, voluntate et praecepto Patris carnem humanam, quam de sancta virgine Maria suscepit, in manuita et in morte ipsius non fuit passio et defectio dealitatis ipsius, sed separa
Abbreviated transcription (Latin):
cangel et tuba dei descendet de celo. his qui uoluntate & p̾cepto
patris ueniet: uoluntate et precepto patris iurdicat᷑us est totum
mundũ in equitate & redditurꝰ singuł scđm fidẽ et opera sua sic̃
ip̃e ait. Pater iudicat neminẽ set õẽ iudiciũ filio dedit. Itẽ. sicuti
audio iudico. et iudiciũ meu uerũ est. qr nõ quero uoluntatẽ me¬
am s uolũtatem eius qui me misit. Unde et ĩiudicando patris
presentiam p̾ponit et sua diuinam dignitatẽ et potestatem se¬
cunda pponit dicens. Tlenite benedci patris mei. gͦ ustus iudex
est filius iudicantis uͦ honor et auctoritas patris imperiales leges
sicuti et sp̃s sci officioza aduocatio et cõsolatio unigeniti dei iusti
iudicis est dignitas. gͦ filiꝰ apatre est genitus filius sp̃s scũs per
filiũ est factus. filius patrẽ predicat sp̃s scus filiũ anũciat. Pͥmũ

Expanded text:
escendet de coelo » . Is qui voluntate et praecepto Patris veniet, voluntate et praecepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, « Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit » : item, « Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit » . Unde et in judicando Patris praesentiam praeponit, et suam divinem dignitatem et potestatem secundam postponit, dicens: Venite, benedicti Patris mei . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et auctoritas, Patris imperiales leges; sicuti et Spiritus sancti officiosa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi judicis est dignitas. 10. Ergo Filius a Patre est genitus: Spiritus sanctus per Filium est
Abbreviated transcription (Latin):
dei tanꝙͣ̃ illa contigua corpori & ille sit deo ac sic ad ỹmaginẽ dei ħ̾o
ille ĩtimꝰ nõ iste interior reformetur : Set frustra hoc dicis. Nã si et
ille h̾o intimꝰ ita est per aĩe omĩa membra diffusus ut illa per cor¬
poris: ia etia ip̃e per aĩa cep̃ ymaginẽ corporis sic̃ illa eũ forma
formauit. Acper hoc nõ h̾et ubi capiat ymagĩem dei manẽte ĩ
se ista ymagine corporis nisi que admodũ nũmꝰ ut dixi alit̾ ex
ĩferioꝵ. aliter ex parte superiore formetur. ad ista te absurda

Expanded text:
Dei, tanquam illa contigua corpori, et ille sit Deo; ac sic ad imaginem Dei homo Dei, tanquam illa contigua corpori, et ille sit Deo; ac sic ad imaginem Dei homo ille intimus, non iste interior reformetur? Sed frustra hoc dicis. Nam si et ille intimus ita est per animae omnia membra diffusus ut illa per corporis, iam etiam ipse per animam cepit imaginem corporis, sicut illa eum forma formauit. ac per hoc non habet ubi capiat imaginem dei manente in se ista imagine corporis, nisi quemadmodum nummus, ut dixi, aliter ex inferiore, aliter ex parte superiore formetur. ad ista te absurda
Abbreviated transcription (Latin):
homo const& ex tribus. ext̾iore. iuuteriore. ĩtimo. Ita ne nõdũ respiciᷤ
qͣntitate absurdissima conseqͣntur cu aĩa conaris asseu̾are corpo¬
rea: Deinde dic michi Quis eoꝵ renouab̾r in agnitio̾e dei scđm ỹma¬
ginem eius qui c̾auit cum: Iuterior an intimꝰ : Apłs quidẽ preter
iteriorẽ & exteriore nõ uiteo ꝙ sciat aliũ interioris interiorẽ id tociꝰ
hõis intim̃. s elige quẽ uolueris qui renouet̾ scd̾m ymaginẽ dei. Qͦ¬
modo hanc recipiet qui iã supsit. exterioris ymaginẽ Esi enĩ per
es tanqua figm̾tũ fusile fieret ex foͬm a lutea que de pulu̾e frã
est quomͦ cadem manẽte forma que ĩpressa illi est uel exp̾ssa de
corpore potest reformari ad ymaginẽ dei: An duas h̾e̾bit ymagiẽs
An forte dicis ꝙ oĩa cepit ymaginẽ corporis & sp̃s capiat ymaginẽ

Expanded text:
homo constet ex tribus: exteriore, interiore, intimo. itane nondum respicis, homo constet ex tribus: exteriore, interiore, intimo. itane nondum respicis, quanta te absurdissima consequantur, cum animam conaris asseuerare corpoream ? deinde dic. mihi: quis eorum renouabitur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit eum? interior an intimus? apostolus quidem praeter interiorem et exteriorem non uideo quod sciat alium interioris interiorem, id est totius hominis intimum. sed elige quem uolueris. qui renouetur secundum imaginem dei, quomodo hanc recipiet, qui iam sumsit exterioris imaginem? si enim peres, tanquam figmentum fusile fieret ex forma lutea, quae de pulvere facta est; quomodo eadem manente forma, quae impressa illi est vel expressa de corpore, potest reformari ad imaginem Dei? An duas habebit imagines,An forte dicis, quod anima ceperit imaginem corporis, et spiritus capiat imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
dicis. De hac enĩ loquebaris cum diceres. Et gelante sb̾a ꝙ cõprehen
di nõ poterat: efficeret corpus aliud intra corpꝰ nature sue ui et spi¬
ramine conglobatũ. Ex indeq ĩciperet hõ interior apparere quẽ ue¬
lut in forma uagine corporalis inclusu ad sili̾tudinẽ sui dlimau̾
exterioris hoĩs hitudo. Deinde infers. flatus gͦ dei aĩam fecit ymo fla¬
tus ex deo aĩa factus est effigiata substancialis & scđm naturã suã
corporea et sui corporis siłis ymaginiq conformis. Post hec incipi¬
ens loqui de sp̃u: hec inquis aĩa que ex flatu dei heret originẽ sine
sensu ꝓͦ atq intelłc̾tu intimo eẽ non potuit quod est sp̃s. Sicut gͦ¬
sit aĩa sicut illa corpore Ita fit ut quẽ admodũ corpꝰ per int̾iora d¬
caua sua recipit aluid corpus ꝙ est aĩa sic̃ putas: sic et aĩa credenda
sit ħ̾ere interiora in ania qua corpꝰ tertiũ receper̾ spm. Atq ita totꝰ

Expanded text:
dicis. de hac enim loquebaris, cum diceres: et gelante substantia, quae conprehendi non poterat, efficeret corpus aliud intra corpus naturae suae ui et spiramine conglobatum exindeque inciperet homo interior apparere, quem uelut in formam uaginae corporalis inclusum ad similitudinem sui deliniauit exterioris hominis habitudo. deinde infers: flatus ergo dei animam fecit, immo flatus ex deo anima factus est, effigiata substantialis et secundum naturam suam corporea et sui corporis similis imaginique conformis. post haec incipiens loqui de spiritu: haec, inquis, anima, qusensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit, quod est spiritsit animae sicut illa corpori. ita fit, ut quemadmodum corpus per interiora cana sua recipit aliud corpus, quod est anima, sicut putas, sic et anima credenda sit habere interiora inania, qua corpus tertium receperit spiritum, atque ita totus
Abbreviated transcription (Latin):
tam molestã et tam ꝓfunda enitens euodare questione mnerito ĩqͥt
per carnẽ pͥscam reparat habitatõem quã uisa fuerat paulisper. anu
sisse per carnẽ ut per eã incipiat renasci per quã meruerat inqͥuari:
Cernis nłepe hominẽ ausum suscipere ꝙ uires eius exedit itam
imane p̾cipitiũ decidisse ut dice̾t inquinati aĩa meruisse per car¬
nẽ cum dicere nullo modo possit. unde hoc meritũ traxerit aute car¬
ne. Si eni a carne ĩcipit meritũ ħere peccati: dicat. si potest ũn
an percatũ suũ caine meruerit inqͥnari. Nam hoc meritũ quo in
carne peccatricẽ missa est ut inqͥnaretur: ex illa ꝓfecto aut ex se

Expanded text:
tam molestam et tam profundam enitens enodare quaestionem: merito, inquit, tam molestam et tam profundam enitens enodare quaestionem: merito, inquit, per carnem priscam reparat hsisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. cernis nempe hominem ausum suscipere quod uires eius excedit in tam immane praecipitium decidisse, ut diceret inquinari animam meruisse per carnem, cum dicere nullo modo possit, unde hoc meritum traxerit ante carnem. si enim a carne incipit meritum habere peccati, dicat, si potest, unde ante peccatum suum carne meruerit inquinari. nam hoc meritum, quo in carnem peceatricem missa est, ut inquinaretur ex illa, profecto aut ex se
Abbreviated transcription (Latin):
bił est. Non ergo de ip̃o qr nõ est inmutabilis sicut ip̃e. Si aũ de nlła
re alia facta est. de nichilo facta est ꝓcul dubio set ab ip̃o. Quod u̾o
eã nõ spm̃ set corpus esse contendit: Quid aluid uult effice̾ ꝙ̃ nos nõ
exaĩa et corpore s ex duobus uł etia tribꝰ cõstare corporibus: Cum
enĩ spũ aĩa et corpore constare nos dicit et hec oĩa corpora ẽẽ asserit:
Profecto ex tribꝰ corporibꝰ nos putat esse cõpactos. In qua opinione
Neru iste tollerabit error ẽ hominis qui nõdil cognouit esse aliquid
quod cũ corpus nõ sit: corporis tane quãdam silitudine gerere possit
Illud plane quis ferat ꝙ in secundo libro cu q̃stionẽ difficillimam sol¬
uere conaretur de originali pcc̾o quathenꝰ ad corpus aĩamq pertineat
si aia non de parentibꝰ trahitur s ad eo noua ĩfu insufflatur. Hanc gͦ

Expanded text:
bilis est: non ergo de ipso, quia non est inmutabilis sicut ipse. si autem de nulla bilis est: non ergo de ipso, quia non est inmutabilis sicut ipse. si autem de nulla alia re facta est, de nihilo facta est procul dubio, sed ab ipso. Quod uero \'eam non spiritum, sed corpus esse\' contendit, quid aliud uult efficere quam nos non ex anima et corpore, sed ex duobus uel etiam tribus constare corporibus? cum spiritu, anima, et corpore constare nos dicit, et omnia haec tria corpora esse asserit; profecto ex tribus corporibus nos putat esse compactos. In qua opinioneuerum iste tolerabilis error est hominis, qui nondum cognouit esse aliquid, quod cum corpus non sit corporis tamen quandam similitudinem gerere possit. Illud plane quis ferat, quod in secundo libro, cum quaestionem difficillimam soluere conaretur de originali peccato, quatenus ad corpus animamque pertineat, si anima non de parentibus trahitur, sed a deo noua insufflatur, hanc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
flatus factus est ipsa: ut nõ de ip̃o sit s ab ip̃o de nichilo creata fic. Neq
eni sicut hoox qñ sufflat nõ potest de nichilo flatum facere. s quem d
isto ahere duc hunc reddit: ita deo putandũ est auras aliquas c̾cum¬
fusas iam fuisse quar exigua quandã particulã spirãdo traheret et
respirando retunderet qñ in hominis faciem sufflauit. eiq illo modo
aĩam fecit. Quod et si ita esset. nec sic de ip̃o. s de subiacẽti re aliqua
flabili posset esse ꝙ flauit. S ab sit ut negemus oĩpotentẽ de nichilo
flatũ uite facere potuisse quo fieret ho in aiam uiuam. Atꝙ in eas
cocrudam̃ angustias: ut uel iam fuisse aliquid ꝙ ipẽ nõ esset. Unde
flatum facere&. opmnemur uel quod mutabile fcm uidemꝰ de se ip̃o
fecisse credamꝰ. Quod eni de ip̃o est necesse est ut eiusd nature sit cuiꝰ
ip̃e est: ac per hoc etiã imutabile sit. Anima u̾o q om̃s fatent̾ muta¬

Expanded text:
sit. neque enim sicut homo, quando sufflat, non potest de nihilo flatum facere, sed quem de isto acre ducit, hunc reddit, ita deo putandum est auras aliquas circumfusas iam fuisse, quarum exiguam quandam particulam spirando traheret et respirando refunderet, quando in hominis faciem sufflauit eique illo modo animam fecit. quod et si ita esset, nec sic dc ipso, sed de subiacenti re aliqua flabili posset esse quod flauit. sed absit, ut negemus omnipotentem dc nihilo flatum uitae facere potuisse, quo fieret homo in animam uiuam. atque in eas contrudamur angustias, ut uel iam fuisse aliquid, quod ipse non esset, unde flatum faceret, opinemur uel quod mutabile factum uidemus dc se ipso eum fecisse credamus. quod enim de ipso est, necesse est ut eiusdem naturae sit, cuius ipse est, ac per hoc etiam inmutabile sit; anima uero, quod omnes fatentur, muta
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ait. oĩs caro fenũ. dcũrus utiq fenũ aruit: eomodo et apls ait.
caro et sanguis regnũ dei no possidebit. Quia nõ ibi erit corruptio.
qua nũc sicut fenũ natura carnis arescit. Non eĩ alia sentencia est

Expanded text:
ubi ait, Omnis caro fenum; dicturus utique, Fenum aruit : eo modo et Apostolus ait, ubi ait, Omnis caro fenum; dicturus utique, Fenum aruit : eo modo et Apostolus ait, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit; quia non ibi erit corruptio, qua nunc sicut fenum natura carnis arescit. Non enim alia sententia est
Abbreviated transcription (Latin):
tione corporis questiõem. ueru et ista duobꝰ modis soluit᷑. Aut enĩ
carnis et sanguinis nõie corruptioem carnis & sanguĩs nũcupaũ.
que in resurectione n̾ erit: aut carnẽ et sanguinẽ hoĩes ad om̃e illece¬
bras scliũ uoluptatũ carni et sanguini deditos. qͥ regnũ dei nõ possi¬
debunt. Totus aũt iste locꝰ apli̾ci sermonis. ubi scriptũ est caro et sã
guis regnũ dei nõ possidebit. si diligẽtiꝰ cõc̾ideret᷑: magis persuadebit
corruptõem carnis sicut nũc est. his eũ uocabulis appellare uoluisse.
atq ad exponẽdũ quid dic̾et adiũxisse. Neq corruptio ĩcorruptõem
possidebit. Quia cũ facta fuerit que ĩresurectõe speratur illa muta¬
tio. nõ utiq remanebit ulla corruptio. Quãnis gͦ et post resurectõem
mic carni hoc nom̃ ĩponit. unde ait ꝓph̃a. Omĩs caro fenũ. nũquid eĩ
et dnĩ. qua leuauit in celũ: Quo gͦ modo appellauit carnẽ ꝓpheta

Expanded text:
. Aut enim carnis et sanguinis nomine corruptionem carnis et sanguinis nuncupavit, quae in resurrectione non erit: aut carnem et sanguinem, homines ad omnes illecebras saecularium voluptatum carni et sanguini deditos, qui regnum Dei non possidebunt. Totus autem iste locus apostolici sermonis, ubi scriptum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebit, si consideretur diligentius, magis persuadebit corruptionem carnis sicut nunc est, his eum vocabulis appellare voluisse, atque ad exponendum quid diceret adjunxisse, Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quia cum facta fuerit quae in resurrectione speratur illa mutatio, non utique remanebit ulla corruptio. Quamvis ergo et post resurrectionem nunc carni hoc nomen imponit. Unde ait propheta, Omnis caro fenum. Numquid enim et Domini quam levavit in coelum? Quo ergo modo appellavit Propheta carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligatur ioh̃e precursore suo etate minor. in aiestate maior: nich
in de ꝓphetis ceteris derogatur. potuer ei esse ioħi aliqui equales. ali¬
qui eominores.Nullus aut̃ maor ppt̃ sentẽtia diũ. om̃s tñ sci &.¬
et moyses inquit oẽm spem future in hõibꝯ resurtõĩs it & boĩ.
extinxit. qͥ mortalem ẽẽ aiam ꝓmĩtiauit. qui eam esse sangui¬
nẽ duit. Reinde ratõciuando magnis uiribꝰ conat᷑ ostendere nõ
esse aiam sanguine. et laborat in re manifesta. nõ itelligens lege.
sic enĩ dcm̃ est. aĩa om̃ĩs can̾is sanguis est. Quomͦ dcm̃ est. petra er̾
uoluit signi ficare per sanguinẽ. rem scilic inuisibilẽ per rẽ uisibi¬
lem. Nisi qr sanguis per uenas om̃s ab ip̃o corde diffuso.ĩ nr̃o corꝑe
plus ceteris humoribꝰ prĩcipat᷑. Ita ut ubicũq fuerit uulnꝰ in flictũ.
nõ humor alius set ip̃e ꝓcedat. Itaq aĩam qr oĩbus qͥbꝯ cõstamus

Expanded text:
intelligatur, Joanne praecursore suo aetate minor, majestate major, nihil inde Prophetis caeteris derogatur. Potuerunt enim esse Joanni aliqui aequales, aliqui eo minores; nullus autem major, propter sententiam Domini: omnes ed Moyses, inquit, omnem spem futurae resurrectionis in hominibus exstinxit, qui mortalem esse animam pronuntiavit, qui eam esse sanguinem dixit. Deinde ratiocinando magnis viribus conatur ostendere, non esse animam sanguinem, et laborat in re manifesta, non intelligens Legem. Sic enim dictum est, Anima omnis carnis sanguis est ; quomodo dictum est, Petra eratvoluit significare per sanguinem, rem scilicet invisibilem per rem visibilem; nisi quia sanguis per venas omnes ab ipso corde diffusus, in nostro corpore plus caeteris humoribus principatur; ita ut ubicumque fuerit vulnus inflictum, non humor alius, sed ipse procedat: itaque anima, quia omnibus quibus constamus
Abbreviated transcription (Latin):
est quod dicit peccatrix esse nõ potuit uł in peccato esse nõ potuit
nͥ credo si nõ uenires in carnẽ: Neq enĩ potuit origuali pcc̃o
esse peccatrix. Aut quoqͦmodo ĩ originali peccato eẽ nisi per carnẽ
si de parẽte nõ trahitur. Uidemꝰ gͦ eam per grã liberari a pcc̃o. s
nõ uidemꝰ unde meruerit. herere peccato. Q uid est ergo ꝙ diciẽ.¬

Expanded text:
eccatrix esse non potuit\' uel \'in peccato esse non potuit\' nisi, credo, si non ueniret in carnem? neque enim potuit originali peccato esse peccatrix aut quoquo modo in originali peccato esse nisi per carnem, si de parente non trahitur. uidemus ergo cani per gratiam liberari a peccato, sed non uidemus unde meruerit haerere peccato. quid est ergo quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
ynde se non erueret transeundo set forte redeundo .i. penitende:.
ram de p̾sciẽcia dei se nititur liberare. s frustra. p̾sciencia quippe dĩ¬
libeuat apeccato quas ĩnocentes et mundas implicuit ip̃e peccato:
uulnꝰ sanat ꝙ inculit nobis nõꝙ inuenit in nobis. Adu̾tat aut̃ ds̃
et oĩno absit ut dicamus qͣndo lauacro regenarationis deus mũ¬
dat. aĩas paruuloꝵ tuc eum mala sua corrig̾e que ilł fecit ip̃e cũ
eas nullũ h̾entes peccatu peccatrici carni cuiꝰ originali pcco cõta¬
minarentur admiscuit. Quas tñ iste accusans dic inqͥnari me¬
ruisse per carnẽ non potest dicere und̾ tanti mali meruerĩt. ante
carnem. Hanc gͦ questionẽ frustra se putans de p̾sciẽcia dei posse
dissoluere: adhuc se inuoluit et dicit. Nnima si peccatrix esse me¬
ruit que peccatͥx esse nõ potuit: Tñ neq in peccato remãsit.qr in¬

Expanded text:
unde se non erueret transeundo, sed forte redeundo, id est, poenitendo. unde se non erueret transeundo, sed forte redeundo, id est, poenitendo. Nam de praescientia Dei se nititur liberare, sed frustra. Praescientia quippe Dliberat a peccato, quas innocentes et mundas inplicuit ipse peccato, uulnus sanat quod intulit nobis, non quod inuenit in nobis. auertat autem deus et omnino absit, ut dicamus, quando lauacro regenerationis deus mundat animas paruulorum, tunc eum mala sua corrigere, quae illis ipse fecit, cum eas nullum habentes peccatum peccatrici carni, cuius originali peccato contaminarentur, ammiscuit. quas tamen iste accusans dicit inquinari meruisse per carnem nec potest dicere, unde tantum mali meruerint ante carnem. Hanc ergo quaestionem frustra se putans de praescientia dei posse dissoluere adhuc sese inuoluit et dicit: anima si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato remansit,
Abbreviated transcription (Latin):
semetip̃a ħ̾uit aut quod uero multo ampliꝰ aborrec ex deo. Ex car¬
ne quippe meritu nõ potuit here ante carnẽ quo merito inqͥnãda
mitteretur in carnẽ. si gͦ a semetipã hoc meritũ huit: qͦmodo huic
que añ carnẽ nicħ mali fecit: si autẽ hoc meritũ ex deo dr̃ huisse:
us hoc audiat. quis ferat. quis dici ĩpune permitta
s quid meruerit añ carnem ita dampnari uͥ inqͥnanda mitteretur
in caruẽ. Explicet hoc si potest qͥ est ausꝯ dicere inqͥnari aĩam me¬
ruisse per carne i tẽ alio loco cum eandẽ qua se ip̃e inplicuerat. uelut
explicanda ꝓponeret qu estionem tanꝙ̃ ex persona adu̾sariorũ aut
cur in quiunt deus aĩa tam ĩuista aĩaduersione multauit ut ĩ corpꝰ
eam peccati relegare uoluerit cum cõsortio carnis peccatrix esse incip̃
que peccatrix esse non potuit: In huiusmodi questionis tanquam
scopuloso gurgite debuit utiq cauere naufragiũ nec eo se cõmittere

Expanded text:
semet ipsa habuit aut — quod a uero multo amplius abhorret — ex deo. ex carne quippe meritum non potuit habere ante carnem, quo merito inquinanda mitteretur in carnem. si ergo a semet ipsa hoc meritum habuit, quomodo habuit, quae ante carnem nihil mali fecit? si autem hoc meritum ex deo dicitur habuisse, quis hoc audiat, quis ferat, quis dici inpune permittatsed quid meruerit ante carnem ita damnari, ut inquinanda mitteretur in carnem. explicet hoc, si potest, qui est ausus dicere inquinari animam meruisse per carnem. Item alio loco, cum eandem, qua se ipse inplicuerat, uelut explicandam proponeret quaestionem, tamquam ex persona aduersariorum ait: cur, inquiunt, deus animam tam iniusta animaduersione multauit, ut in corpus eam peccati relegare uoluerit, cum consortio caquae peccatrix esse non potuit? » In hujus quaestionis tanquam scopuloso gurgite, debuit utique cavere naufragium, nec eo se committere,
Abbreviated transcription (Latin):
ad oĩa tria ad aĩam scilic q̃ corpus mou& et ad corpꝰ ꝙ motu flatũ reci¬
pit atq reddit & ad aurã ista undiq circũfusa que intrãdo alit rele¬
uat exeudo: Et tñ hoc lrãtus hõo atq facũdꝰ utiq nesciebas. qͣnto crede¬
bas docebas & scribebas et ĩconuẽtu multitudinis corrogate legebas
ex natura nr̃a nos utrẽ inflare et in natura nostra nos minꝰ nichꝰ
h̾ere. cũ hoc unde faciamꝰ facillime posses nõ diuinas et humanas
paginas ꝑscrutando set in te adu̾tendo nosse cũ uelles. Quomꝰ gͥ tib̾
cõmitam ut me doceas de origine aĩarũ ꝙ me nescire cõfiteor qͥ qd̃
uus naribꝰ atq ore sine int̾missione facis unde facias ignorabas: ꝙ
p̾stet dñs ut ame cõmonitsis cedas potiꝰ quã resistas tã in ꝓmptu
r: site atq aptissime ueritati.Nec de utre iflando sic intrõges plmoes

Expanded text:
ad omnia tria, ad animam scilicet, quae corpus monet et ad corpus quod motu flatum reciad omnia tria, ad animam scilicet, quae corpus monet et ad corpus quod motu flatum recipit atque reddit et ad auram istam undique circumfusam quae intrando alit, releuat exeundo? et tamen hoc litteratus homo atque facundus utique nesciebas, quando credebas et dicebas et scribebas et in conuentu multitudinis conrogatae legebas, ex natura nostra nos utrem inflare et in natura nostra nos minus nihil habere, cum hoc unde faciamus facillime posses non diuinas et humanas paginas perscrutando, sed in te aduertendo nosse cum uelles. quomodo igitur tibi committam, ut me doceas de origine animarum, quod me nescire confiteor, qui quod tuis naribus atque ore sine intermissione facis unde facias ignorabas? et praestet dominus, ut a me commonitus cedas potius quam resistas tam in promptu positae atque apertissimae ueritati nec de utre inflando sic interroges pulmones
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ forte deurus es eos peccoribus cõparandos. qͥ aĩe u̾am nõ qui corporis
nescuit. Non gͦ ita preloqͥ debuisti. Neq eĩ aisti.quid differt hõ peccore
si nesc de aie sue qͣlitate atq natura s aisti. si nesc de sua qualitate n̾aq
disquirere atq disserere. Qualitas utiq nr̃a ꝙ natura nr̃a cum corpore
cõputatur qͣuis de hiis quibꝰ cõstamus sigillati singulis dissat᷑. Ller̃¬
quaiuis ego multa possi de hoĩs natura sciẽtissime disputare si expli¬
care ueliui: plura uolumĩ implebo. Multa me tñ ignorare ꝯfiteor. C̃u
aũ qͦuis pertin̾e ꝙ in superiore libro de flatu hõis disputauimꝰ utrum
ad aĩe naturã qr ip̃am id agit in hoie an adcorporis ꝙ ab ea mouetur
ut it agat an ad huiꝰ aheris cuius recipcatu id ag̾e̾ declarat᷑ an posci

Expanded text:
rarunt. Nisi forte dicturus es, eos pecoribus comparandos, qui animae naturam, non qui corporis rarunt. Nisi forte dicturus es, eos pecoribus comparandos, qui animae naturam, non qui corporis nesciunt. Non ergo ita praeloqui debuisti. Neque enim aisti, Quid differt homo a pecore, si nescit de animae suae qualitate atque natura: sed aisti, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere. Qualitas utique nostra et natura nostra cum corpore computatur, quamvis de his quibus constamus singillatim singulis disseratur. Verum ego quam multa possim de hominis natura scientissime disputare, si explicare uelim. plura uolumina inplebo; multa me tamen ignorare confiteor. Tu autem quo uis pertinere, quod in superiore libro de flatu hominis disputauimus, utrum ad animae naturam. quia ipsa id agit in homine, an ad corporis, quod ab ca mouetur ut id ay;t, an ad huius aeris, cuius reciprocatu id agere declaratur, an potius
Abbreviated transcription (Latin):
ambagibꝰ nouerimꝰ. An forte hactenus putas uat̾am. sua cuiq ne¬
sciendã quatheꝰ eam tu nescis actenꝰq scienda qͣthenꝰ eã tu scire potius
ut si paulo apliꝰ te quisq nescierit eum peccoribꝰ cõꝑares ꝙ sciẽtior illo e¬
se potuisti. atq ita si quis eam paulo plus te scierit. ead iusticia te ille
peccoribꝰ cõparet: Dic gͦ quathenꝰ nobis naturã nr̃a nescire cõcedas
ut a pecoribꝰ salua sit nr̃a distancia. Et cõsidera tñ ne plus a peccoribꝰ
distet qui eius aliquid nescire se scit: ꝙ̃ qui se putat scire ꝙ nesc̃. Nat̾a
tota c̾te h̾ois est. sp̃s. aia. et corpus. Quisquis g anatura hũna corpus
alienare uult desip̃. medici tñ qui appellãtur anathomici. per m̾bra
per uenas. per neruos. per ossa. per medullas per interiora uitalia &̾. ui¬
uos h̾oies qͣdiu int̾ manꝰ rimantiũ uiu̾e potuer discisciẽdo scrutati s
ut naturã corporis nossent. Nec tñ nos qr ista nescimꝰ pecoribꝰ cõpar̃

Expanded text:
ambagibus noverimus. An forte hactenus putas naturam suam cuique nesciendam, quatenus eam tu nescis; hactenusque sciendam, quatenus eam tu scire potueris: ut si paulo amplius te quis nescierit, eum pecoribus compares, quod scientio illo esse potuisti; atque ita si quis eam paulo plus te scierit, eadem justitia te ille pecoribus comparabit? dic ergo quatenus nobis naturam nostram nescire concedas, ut a pecoribus salua sit nostra distantia, et considera tamen, ne plus a pecoribus distet qui eius aliquid nescire sc scit, quam qui se putat scire quod nescit. natura certe tota hominis est spiritus, anima et corpus; quisquis ergo a natura humana corpus alienare uult, desipit. medici tamen, qui appellantur anatomici, per membra, per uenas, per neruos, per ossa, per medullas, per interiora uitalia etiam uiuos homines quamdiu inter manus rimantium uiuere potuerunt dissiciendo scrutati sunt, ut naturam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est eis quos credimꝰ debere alii mẽtiri aut nõ est credendũ bonos
aliqñ m̾tiri. hoꝵ t̾um primũ perni tõsum ẽ. scđi stultũ. Restat gͦ ut¬

Expanded text:
ndum est eis, quos credimus debere aliquando mentiri, aut non est credendum bonos ndum est eis, quos credimus debere aliquando mentiri, aut non est credendum bonos aliquando mentiri: horum trium primum perniciosum e
Abbreviated transcription (Latin):
n potest utrũ et tuc heat aliꝙ̃ cã sicut ip̃e putat officiosi m̾dacii eristi¬
mans falsa narratõe hõiem t̾ritu posse a libidine cohiberi atq hoc mͦ
etia ad sp̃ualia se consule mentiẽdo arbitretur: Quo gr̾e admisso. atq
abꝓbato: oĩs oĩno fidei disciplina sb̃uertitur. Qua sb̾uersa: nec ad ĩ telli¬
gencia peruenr̃ au capiede ista pariuilos nutrit. atq ita oĩs doctrina
ueritatis auffertur cedens licenciosissime falsitati: si medatio uel of¬
ficioso alicũde penetrandi aperitur locus. Aut enĩ temporalia cõmoda
uel ꝓpria uel aliena ueritati pͥonit quicũq m̃titur. qͥcqro fieri pot̾¬
peru̾sius: aut cum ueritati. adipiscende opitulante m̾dacio uult face̾
ydoneũ intercludit adytu ueritati. uolens eni cum mentit̾ esse aptus
fit cũ uerũ dicit int̾tus Quãobrẽ aut nõ est credẽdũ bonis: aut crede¬

Expanded text:
ri potest, utrum et tunc habeat aliquam causam, sicut ipse putat, officiosi mendacii, existiri potest, utrum et tunc habeat aliquam causam, sicut ipse putat, officiosi mendacii, existimans falsa narratione hominem territum posse a libidine cohiberi atque hoc modo etiam ad spiritalia se consulere mentiendo arbitretur? quo genere admisso atque adprobato omnis omnino fidei disciplina subuel-titur: qua subuersa nec ad intellegentiam peruenitur, cui capiendae ista paruulos nutrit. atque ita omnis doctrina ueritatis aufertur, cedens licentiosissimae falsitati, si mendacio uelut officioso alicunde penetrandi aperitur locus. aut enim temporalia commoda, uel propria uel aliena, ueritati praeponit, quicumque mentitur — quo quid fieri potperuersius? — aut cum ueritati adipiscendae opitulante mendacio uult facere idoneum, intercludit aditum ueritati; nolens enim, cum mentitur, esse aptus fit, cum uerum dicit, incertus. quamobrem aut non est credendum bonis aut crede
Abbreviated transcription (Latin):
eis corpora quã uiroꝵ corrũperetur: qͣnto diligẽtiꝰ atq cõstãtiꝰ auimi
castitas in u̾itate seruada est: cu ueriꝰ ip̃e corpori suo ꝙͣ corpꝰ urile
femineo corpori preferatur: Quod si quisꝙͣ putat ideo cuiꝙͣ uł ꝓ aliqͦ
offentatur quo possit ad et̾nã ueritatẽ peruenire dicendo: nõ intelli¬
git pͥmo nullũ esse flagitiũ ꝙ nõ eadẽ conditõe suscipere cogatur sic̾
ia superiꝰ demostratu . Dein de ip̃iꝰ doctrine auctoritas incipiet peni¬
tus in terire si eis ꝙͦͣ ad illa perduc̾e conam̾ mendatio nr̃o persuade
niꝰ alii esse menciendũ. Cum eĩ doctrina salutaris partĩ credendis.
partim intelligendis rebꝰ constet nec ad ea que ĩtelligẽda sunt ꝓueĩ¬
m̾tiendui ne forte et tunc m̾tiatur cũ precipit ut credamꝰ: un enĩ sci¬

Expanded text:
eis corpora quam virorum corrumperentur ; quanto diligentius atque constantius animi eis corpora quam virorum corrumperentur ; quanto diligentius atque constantius animi castitas in ueritate seruanda est, cum uerius ipse corpori suo quam corpus uirile femineo corpori praeferatur I Quodsi quisquam putat ideo cuiquam pro alio eoffendatur, quo possit ad aeternam ueritatem peruenire discendo, non intellegit primo nullum esse flagitium, quod non eadem condicione suscipere cogatur, sicut iam superius demonstratum est, deinde ipsius doctrinae auctoritatem intercipi et penitus interire, si eis, quos ad illam perducere conamur, mendacio nostro persuademus aliquando esse mentiendum. cum enim doctrina salutaris partim credendis, partim intellegendis rebus constet nec ad ea, quae intellegenda sunt, perueniliquando esse mentiendum, ne forte et tunc mentiatur, cum praecipit ut credamus? unde enim sci
Abbreviated transcription (Latin):
corporis integntas aĩ pponenda est que inet̾nũ seruari potest. Quis at̃
dixit integrũ aĩmu esse mĩtientis: Et enĩ libido qͦ ip̃a recte diffinit᷑
appetitus aĩmi quo et̾ns bonis quelibet temporalia p̃ponũtur. Nemo
itaq potest conuicere aliqͣndo esse mentiẽdu nisi qͥ potuer oñdere et̾¬
nũ aliquod bonũ obtineri posse mendatio. s cũ tanto quisq ab et̾iuta
surdissim est dice̾ dicendo in deposse ad boni aliqͥ aliq̃ perueire. Auc si
ẽ aliq bonũ et̾nũ ꝙ nõ cõplectatur ueritas nõer ueru. et ideo nͨ bonũ
erit: qr fłm erit. ut au aĩmꝰ corpori: ita etia uerita ip̃i aĩo p̾ponenda est¬
ut ea nõ solũ magis qua corpus s & magis quã se ip̃m appetat aĩ mꝰ
Ita quippe erit in tegrior & castior cũ eius potiꝰ ĩmutabilitate ꝙͣ sua mo¬
bilitate perfruetur si aut̃ lothcũ ita iustꝰ esf ut angelos etiã hospites
suscipere merẽtur stuprandas filias sodomitis obtuł ut fei̾tũ pociꝰ ab

Expanded text:
oris integritas animi praeponenda est, quae in aeternum seruari potest. quis autem dixerit integrum animum esse mentientis? etenim libido quoque ipsa recte definitur adpetitus animi, quo aeternis bonis quaelibet temporalia praeponuntur. nemo itaque potest conuincere aliquando esse mentiendum, nisi qui potuerit ostendere aeternum aliquod bonum obtineri posse mendacio.surdissimum est dicere discedendo inde posse ad boni aliquid aliquem peruenire. aut si est aliquod bonum aeternum, quod non conplectatur ueritas, non erit uerum, et ideo nec bonum erit, quia falsum erit. ut autem ut eam non solum magis quam corpus, sed etiam magis quam se ipsum appetat animus. Ita quippe erit integrior et castior, cum ejus potius immutabilitate, quam sua mutabilitate perfruetur. Si autem Loth cum ita justus esset, ut angelos etiam hospites suscipere mereretur, stuprandas filias Sodomitis obtulit, ut feminarum potius ab
Abbreviated transcription (Latin):
illũ & parricida: Sic̃ gͦ h̾ tanti sceleris participes iste nõ esset cũ elegi¬
s patrẽ suũ pocius ab aliis interfici & sacrilegũ cuiꝰ aĩa raperet᷑ ad

Expanded text:
illum etiam parricidam? sicut ergo huius tanti sceleris particeps iste non esset, cum elegiillum etiam parricidam? sicut ergo huius tanti sceleris particeps iste non esset, cum elegisset patrem suum potius ab aliis interfici, etiam sacrilegum, cuius anima rape
Abbreviated transcription (Latin):
abꝓbatõem aut utrũ abꝓbatio sit cum dr̃ expedit hoc pati potius ꝙͣ il¬
lud facere. aut utrũ ille recte feter mallens turificare quã stuprum
pati ꝙ utr̃ mẽtiendũ ess pociꝰ si ea cõditio daretur quã thurificandũ
S si talis consẽsio ꝓfco h̾enda est homicide s etiã qui occidi maluer
quã fłm testimoniu dicere et ꝙ est omicidiui grauiꝰ in se ip̃os. Cur
eni hoc pacto non dicatur quod ip̃i se occiderine qr elegeric hoc ĩ se
fieri ne facent ꝙ cogebantur: aut si grauiꝰ putatur aliũ occide q̃ se ip̃z
quid si ħ conditio martiri ꝓpon̾etur ut si noll& de xp̃o falsii testimõiu
dicere atq ĩmolare demonibꝰ ante occłos ip̃iꝰ alius nõ quilib ho s&.
pater eius occrd̾etur rogans ꝙ filuul ne id perseuancia sua fi permit¬
teret: Nõne manifestũ est illo ĩ testimonii fidelissimi sentẽcia per¬
manẽte solos homicidas futuros fuisse qui patre eius occiderent. ñ

Expanded text:
approbationem; aut utrum approbatio sit, cum dicitur, Expedit hoc pati potius quam illud facere; et utrum recte ille fecerit thurificare quam stuprum pati; et utrum mentiendum esset potius, si ea conditio daretur, quam thurificandum. Sed si talis consensio pro facto habenda est, homicidae sunt etiam qui occidi maluerunt quam falsum testimonium dicere; et quod est homicidium gravius, in se ipsos. Cur enim hoc pacto non dicatur, quod ipsi se occiderint; quia elegerunt hoc in se fieri, ne facerent quod cogebantur? Aut si gravius putatur alium occidere quam se ipsum, quid si haec conditio martyri proponeretur, ut si nollet de Christo falsum testimonium dicere atque immolare daemonibus, ante oculos ipsius alius non quilibet homo, sed pater eius occideretur, rogans etiam filium, ne id perseuerantia sua fieri permitteret, nonne manifestum est illo in testimonii fidelissimi sententia permanente solos homicidas futuros fuisse. qui patrem eius occiderent, non
Abbreviated transcription (Latin):
esse tam malũ fcm̃ ꝙ nõ in peioris deuitatõe faciẽdũ sit. pertin̾e auc̃
ad facta hoinũ: nõ solũ quicquid faciunt s quicquid & cũ cõcessio ne
patiutur. unde si extitit cã ut elig̾et uir xp̃ianus turificare ydolis
ne cõsentiret stupro ꝙ persecutor ei nͥ faceret minabat᷑: recte uitdẽtur
querere cur nõ & mentiretur. ut tantã illã turpitudinẽ deuitaret.
Ip̃a eni confessionẽ qua stuprũ pati mallet ꝙ̃ turificare ydolis: ñ
passionẽ dicund esse set fcm. Quod ne faceret: elegit thurificare.

Expanded text:
icunt, nullum esse tam malum factum, quod non in pejoris devitatione faciendum sit; pertinere autem ad facta hominum, non solum quidquid faciunt, sed quidquid etiam cum consensione patiuntur. Unde si exstitit causa ut eligeret christianus thurificare idolis, ne consentiret stupro quod persecutor ei, nisi faceret, minabatur; recte videntur quaerere cur non etiam mentiretur, ut tantam illam turpitudinem devitaret. Ipsam enim consensionem, qua se stuprum pati mallet, quam thurificare idolis, non passionem dicunt esse, sed factum: quod ne faceret, elegit thurificare.