comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fundatum uolidis aptum ꝑ iuscera nenus
N et ficile ex aesti nec frigore qđ ctipetur
Nec nouitate tibi nec lasi cor poris ulla
Multaq ꝑcaetum solis noluẽtiã lusta
algiuago uitam tractibant mnore feraꝵ
Nec nobusus erat curui modenator aratri
Quicꝗͣ nec scinet ferno molliries anua
Nec noua defodere int̾ram uirgulta neq altis
Anboribiuet̾es decidere falcib ramos
Quod solatq imbres ddrãt qd t̾ra crearãt
S ponce suo satis ud placabat pectore Scomnim
Slaneisi ras int̾curabant corpora q̃ntus
Arbuta puniceo fieri inatura colone
Plunima tum tellus ⁊̃ maiore fenebat
Multaq praer̾ea nouitas tum flor do mũdi
pabula dira talit iniẜis montalib amp
At sedare sitim fluuii fontesq ueta ant
Ut nũc montib e magnis e cursus aquos
Claritati ate sitientia saerla feraꝵ
Denis nocanagis sibiestrias tempa notabãt tenebãt

Expanded text:
fundatum, validis aptum per viscera nervis, fundatum, validis aptum per viscera nervis, nec facile ex aestu nec frigore quod caperetur nec novitate cibi nec labi corporis ulla. multaque per caelum solis volventia lustra volgivago vitam tractabant more ferarum. nec robustus erat curvi moderator aratri quisquam, nec scibat ferro molirier arva nec nova defodere in terram virgulta neque altis arboribus veteres decidere falcibus ramos. quod sol atque imbres dederant, quod terra crearat sponte sua, satis id placabat pectora donum. glandiferas inter curabant corpora quercus arbita puniceo fieri matura colore, plurima tum tellus etiam maiora ferebat. multaque praeterea novitas tum florida mundi pabula dura tulit, miseris mortalibus ampla. at sedare sitim fluvii fontesque vocabant, ut nunc montibus e magnis decursus aquai claricitat late sitientia saecla ferarum. denique nota vagis silvestria templa tenebant
Abbreviated transcription (Latin):
Ore feres agrem flire & torpore flimam
Quare ⁊ tellare noua teloq necenti
Taliã qui fingit potiusse antrialis gigni
Nixus in uno nouitatis nomine iani
cuba licet simili rõe effutiat ore
Aunea cum dicat ꝑ fras flumina uugo
Flugisse ⁊õe mus flerere erbustai suesse
Aut hõie tanto mẽbroꝵ esse impete natũ
E nasmaria alti pecum isus ut ponere posset
Et manib totam cipcum se ũtẽ caelum¬
Nam quod multa fuere ⁊ fris semina rere
Rempone quo pͥmũ tellus animalis fudit¬
N ihil tñ q signi mixtas potusse oeari
Int se petides compactaq m̃bra auienã tum¬
ꝑ nopt̾ea q que de fris nũc qͦ ebũdat
erberum gra ac frnges arbusti q leta
Non tñ mt̾ se possunt complexa creari¬
S oed si quieq suo rita procedt. ⁊omes
Focdero natunae t̾to discmmiẽa seruant
Et genus huranũ multo fuit illud inanuis
Durius ut docuit tellus quod dura treasset
Et muioribus. ot solidis magis ossibus intus

Expanded text:
ore foras acrem flaret de corpore flammam? quare etiam tellure nova caeloque recenti talia qui fingit potuisse animalia gigni, nixus in hoc uno novitatis nomine inani, multa licet simili ratione effutiat ore, aurea tum dicat per terras flumina vulgo fluxisse et gemmis florere arbusta suessesuësse aut hominem tanto membrorum esse impete natum, trans maria alta pedum nisus ut ponere posset et manibus totum circum se vertere caelumnam quod multa fuere in terris semina rerum, tempore quo primum tellus animalia fudit, nil tamen est signi mixtas potuisse creari inter se pecudes compactaque membra animantum, propterea quia quae de terris nunc quoque abundant herbarum genera ac fruges arbustaque laeta non tamen inter se possunt complexa creari, sed res quaeque suo ritu procedit et omnes foedere naturae certo discrimina servant. Et genus humanum multo fuit illud in arvis durius, ut decuit, tellus quod dura creasset, et maioribus et solidis magis ossibus intus
Abbreviated transcription (Latin):
Aecpiera ledebant nauuis ad saxa ii resii¬
fece tdue sressu siustra mare sepe coortũ
Saem dit bencterq minas potebas inanis
Ner poterat queꝗ̃ placidi pelatra põre
Sbdola pellicere ĩ fiaudem ridentih undis
Improla rauigii ratio cũ crea uabar
Dama pemena tũ denide cibi lan guetra lieto
Illi pudenter ipsi sibi sepe uenona
Uergebãt nudant pollertui ip̃u

Expanded text:
aequora lidebant navis ad saxa virosaequora lidebant navis ad saxa virosmare saepe coortum saevibat leviterque minas ponebat inanis, nec poterat quemquam placidi pellacia ponti subdola pellicere in fraudem ridentibus undis. improba navigii ratio tum caeca iacebat. tum penuria deinde cibi languentia leto illi inprudentes ipsi sibi saepe venenum vergeba
Abbreviated transcription (Latin):
Duon rotaca face sol inferret lumiras caelo
Alt̾no tenebnas ⁊ luem tre gigni
Hon enct ue fieri posset mirarier unꝗͣ
Ne de sidere ne fras aet̾na teneret
Nop i ꝑpeciũ deter lumine solis
Infestam misens faciebat saepe quietem
Et latiq domo fugiebãt sapeo tecta
S pumigeni suis aduẽtu ualdiq leorus
A tq intempesta cedebãt nocte. pauẽtes
Nospicch sacues instata cubilia srond
Nec nimio tum plusꝗͣ nũt morcalia sec la
Dulcia linqbãt lamẽtis lumina uitas
Unus eñ ciĩ quisq mag̃ dep̃hensus uoꝵ
Pabula uiua feris prebebat dentib haustris
Et nemora at indtis gemitu siluasq replebat
uiua uidensi uiuo sepeliri iustera tusto
At quos effigium ꝓuarat cõprre aderso
Posterias tremularo suꝑ uistera tetra tenẽtes
palmas horriferis accibant uocih orcũ
Deniq cos uita pͥuarãt uermina saeua
xpertis opis ignaros quid uailnera uellẽt
At nõ multa uirũ subsignis nulia duc te
Ana dies dabat exitio net tuoi tuebida põti

Expanded text:
umina caelo. alterno tenebras et lucem tempore gigni, non erat ut fieri posset mirarier umquam nec diffidere, ne terras aeterna teneret nox in perpetuum detracto lumine solis.  ferarum infestam miseris faciebant saepe quietem. eiectique domo fugiebant saxea tecta spumigeri suis adventu validique leonis atque intempesta cedebant nocte paventes hospitibus saevis instrata cubilia fronde. Nec nimio tum plus quam nunc mortalia saecla dulcia linquebant lamentis lumina vitae. unus enim tum quisque magis deprensus eorum pabula viva feris praebebat, dentibus haustus, et nemora ac montis gemitu silvasque replebat viva videns vivo sepeliri viscera busto. at quos effugium servarat corpore adeso, posterius tremulas super ulcera tetra tenentes palmas horriferis accibant vocibus Orcum, donique eos vita privarant vermina saeva expertis opis, ignaros quid volnera vellent. at non multa virum sub signis milia ducta una dies dabat exitio nec turbida ponti
Abbreviated transcription (Latin):
Denuq curneq̃at semꝑ noua lura mear
Ondine formap ẽto c̾tisq figuris
Inq. dies pͥnos obor isti quaeq enear
Arq alia illus neparari en parte loco q
Flora ꝗh mat̾ prue spargens ante uiai
Cuncta toloribus egregis ⁊ dolorih odoribus opplor
Ine loci sequit᷑ calor aridus ⁊ comes una
palluerunt aceres cresia fabra aglonum
Ind autarinus adit gradit᷑ simul enchius aerã
Ina ahȩ tempestaces bentiq sequuntur
Altitonans uolturimus ⁊ aust̃ fulmine pollers

Expanded text:
denique cur nequeat semper nova luna creari ordine formarum certo certisque figuris inque dies privos aborisci quaeque creata atque alia illius reparari in parte locoqueFlora quibus mater praespargens ante viai cuncta coloribus egregiis et odoribus opplet. inde loci sequitur Calor aridus et comes una pulverulenta Ceres et etesia flabra aquilonum. inde Autumnus adit, graditur simul Euhius Euan. inde aliae tempestates ventique secuntur, altitonans Volturnus et Auster fulmi
Abbreviated transcription (Latin):
Cladib ⁊ miro est mentalis int honeres¬
Nuno tibi quo pacto ferni. natura repa
S it facil est iisi ꝑte cogͥsce memini
Anma antiqua manus ungnes dentesq fuerũt
Et lapides. ⁊ item siluaꝵ fraginia rami
Est lãmatq ignes postꝗͣ st̾ cogͥta pͥmum
postenius fenni uis ẽ cerisq nepta
Et por acris enat q̃ ferni cog̾tus usus
Miscebant Fluctus ⁊ulnena festa serebãt
Et iecus coqi agnos admebãt nõ facile olis
Oinia cedebãt armatis nuda ⁊ĩ enma
Ind minutatimn processit ferreus enses
Et fenro crepere solut proscindre fye
Epequatiq sunit operi t̃tamĩã belli¬

Expanded text:
laudibus et miro est mortalis interNunc tibi quo pacto ferri natura reperta sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi. arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt et lapides et item silvarum fragmina rami et flamma atque ignes, post quam sunt cognita primum. posterius ferri vis est aerisque reperta. et prior aeris erat quam ferri cognitus usus, miscebant fluctus et vulnera vasta serebant et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis omnia cedebant armatis nuda et inerma. inde minutatim processit ferreus ensis et ferro coepere solum proscindere terrae exaequataq
Abbreviated transcription (Latin):
Inst alium supra fluere aoq intẽ dt ce eotmn
Quo uoluẽ da micãt aet̾ ni sistna mũdi
Aut alium subt̃ contꝰ quis subushet orbem
Ut Flauuus ũ sare notas atq eustꝰ uidr muss
Est ⁊ qͦ uti possit caelum oĩ manere
instatĩe eñ cum lucia sigꝰ ferantur
siue ꝓ melisi mapdi sunt aethenis cestes
passim ꝑ caeli uoluũt summania templa
Siue aliand flueus alicuna exerinserus aen
ersari gens ignis sue ipsi Ppe possant
Quoculusq alus uotat arq ĩ uifat euntes¬
E la mea ꝑ caelam pascentis compora passun
Nãꝗd in hoc mũdo sic̃ ĩ eorp pone᷑ c̾tum
Difficile est. sed quid possit fiatq. ꝑ omẽ
Inuaniis mũdi uaria nõe creati
ID eoceo plunusq sequor dispone cudas
Motibi astrorꝭ quȩ possunt eõ ꝑ omes

Expanded text:
inde alium supra fluere atque intendere eodem inde alium supra fluere atque intendere eodem quo volvenda micant aeterni sidera mundi; aut alium supter, contra qui subvehat orbem, ut fluvios versare rotas atque austra videmus. est etiam quoque uti possit caelum omne manere in statione, tamen cum lucida signa ferantur, sive quod inclusi rapidi sunt aetheris aestus passim per caeli volvunt summania templa, sive aliunde fluens alicunde extrinsecus aeraër versat agens ignis, sive ipsi serpere possunt, quo cuiusque cibus vocat atque invitat euntis, flammea per caelum pascentis corpora passim. nam quid in hoc mundo sit eorum ponere certum difficilest; sed quid possit fiatque per omne in variis mundis varia ratione creatis, id doceo plurisque sequor disponere causas, motibus astrorum quae possint esse per omne;
Abbreviated transcription (Latin):
A scersus neq eñ poterant subsidora saya
Nec parit᷑ tãtumam imes subtãbere partis
Sic igr̃ f̾re conoreto corpore pondus
Constiait atq om̃is mũdi qiͣ limus ĩ unũ
Conflupit gnauis ⁊ subsedit funditus ut fex
Indt mare ine aer ine aether ignifer ipse
Son porib liquidis sunt om̃ia pura relita
Et leuior alis alia ⁊ lidissimus aerher
A leuissimus aerias suꝑ influat auras
Nec ligdum corpus turbantibi aeris auras
Commnisti sunt hec uidentis omĩa uerti
Turbinib sinit intentis turbare procellis
Ipse suo signis ẽtostrt impere labeas
Nam modica Eluere etq mo posse aethera muisa
Sigliat ponto mare c̾to pͦ Eliur aestu
Unum labend̃ confiuans ꝙ usq teriorem
Matili astroꝵa nunt que sit tã canamus
pmincipio magnus caeli si ũtit᷑ orbis
Ex utnaq polum parte p̃me᷑ aera nobis
Dice ndumste ex urꝰq tene᷑ ⁊elaure uer inq

Expanded text:
ascensus; neque enim poterant subsidere saxa ascensus; neque enim poterant subsidere saxa nec pariter tantundem omnes succumbere partis. Sic igitur terrae concreto corpore pondus constitit atque omnis mundi quasi limus in imum confluxit gravis et subsedit funditus ut faex; inde mare, inde aeraër, inde aether ignifer ipse corporibus liquidis sunt omnia pura relicta et leviora aliis alia, et liquidissimus aether atque levissimus aeriasaërias super influit auras nec liquidum corpus turbantibus aerisaëris auris commiscet; sinit haec violentis omnia verti turbinibus, sinit incertis turbare procellis, ipse suos ignis certo fert impete labens. nam modice fluere atque uno posse aethera nisu significat Pontos, mare certo quod fluit aestu unum labendi conservans usque tenorem. Motibus astrorum nunc quae sit causa canamus. principio magnus caeli si vortitur orbis, ex utraque polum parti premere aeraaëra nobis dicendum est extraque tenere et claudere utrimque;
Abbreviated transcription (Latin):
Nune exondia sũd solis lumȩq sequuta
int̃ utrasq globi quoꝵe iltũtur ĩ auris
Quie noq fra sibi ascuit ie mignnus aether
Quos neq tã fuerũt graua ut dtplla sedrent
Ne leua ut possent per suminas libier artos ores
Et tñ mnt̾ urrasq ita sut ut conpera uius
uersent ũt partes ut muõdi totiues exten
Quod genus ĩ nobis quedam licet iassatiorie
chenbra manero tñ cunsint el que moueantus
Nis igĩ reb netractis t̾ra nepẽ te
Mapis qua nũc se penti yliga cerula fendit
Suctidi ⁊ falso suffodit gurgite fossas
Inq dies ꝗͥto cincum mag̃s aerheris aestus
St nadiis solis cogebant undiq t̾ram
uerberid crebris extrema ad luminia partem
inmedio it ꝓpulsa suo cont nsa toiret
Tammag̃ ooyssus salsus a compere sidor
Augebat mare mana do camposq natq̃ts
Et tanto megis illa fores elassa ulebant
Conpona muba uaponis ⁊ aeris abtaq caeh
Densabant pnotul a tris sulgẽtia cẽpla
Saebant campi crestelont montib alto

Expanded text:
solis lunaeque secuta, interutrasque globi quorum vertuntur in auris; quae neque terra sibi adscivit nec maximus aether, quod neque tam fuerunt gravia ut depressa sederent, nec levia ut possent per summas labier oras, et tamen interutrasque ita sunt, ut corpora viva versent et partes ut mundi totius extent; quod genus in nobis quaedam licet in statione membra manere, tamen cum sint ea quae moveantur. his igitur rebus retractis terra repente, maxuma qua nunc se ponti plaga caerula tendit, succidit et salso suffudit gurgite fossas. inque dies quanto circum magis aetheris aestus et radii solis cogebant undique terram verberibus crebris extrema ad limina fartam in medio ut propulsa suo condensa coiret, tam magis expressus salsus de corpore sudor augebat mare manando camposque natantis, et tanto magis illa foras elapsa volabant corpora multa vaporis et aerisaëris altaque caeli densabant procul a terris fulgentia templa. sidebant campi, crescebant montibus altis
Abbreviated transcription (Latin):
Thyas que tripode aphoebi liuroq profatur
Multa tibi expediam doctis pollatra dictis
Redigione refienatus ner fortu rearis
Ferras d solem ⁊ caelã mare sidera lunã
Corpore diuino debere aeterna meare
propterea quo putes ritu pars est gigñtuã
poenere ros pęnis ĩmani pro stelere omĩs¬

Expanded text:
Pythia quae tripode a Phoebi lauroque profatur, Pythia quae tripode a Phoebi lauroque profatur, multa tibi expediam doctis solacia dictis; religione refrenatus ne forte rearis terras et solem et caelum, mare sidera lunam, corpore divino debere aeterna manere, proptereaque putes ritu par esse Gigantum pendere eos p
Abbreviated transcription (Latin):
Quri nequent finita potestas deniq i q
uanã sitratione atq alte terminꝰ herẽs¬
principo mreria at teras caclũq tuacie
Quors naturam tu plitam tua so poramemi
Tus speties tam dissimilis tua talia texta
una dies dabit exitio multosq ꝑ ãnos
Suftentata ruet moles ⁊ mactura mõdi
Noc me animi fallit ꝗͦ res noumira q mẽti
Accidit exitiũ caeli terrꝙ q futurũ
Et q̃ difficile u̾ mihi sit ꝑmittere dictis
Ut fit tibi ĩpolitum rem ad portes aurih ante
Net cñ hãc poss oculoꝵs suldere uist¬
net iacere indumamis iua quã minuta fidei
pxima fert hamanli ⁊ pectus tẽplq m̃tis
sz tñ esfabor dictis dabit ip̃a fidemres
forsitan ⁊ grauiter tetraiũ motih ortis
Omĩa con quastiri ⁊̃ paruo tempor ⁊ cernes
Quod procul a nobis flectat fartuna gubernãs
Et ratio potiꝰ qͣ res ꝑsuadeat ip̃a
Succidere houiono posse dim̃a uicta fiagore
Rua prius agdiar quã dera fundere fata
Sanctius x multo certa rationiir magis q̃

Expanded text:
Quid nequeat; finita potestas denique cuique Quanam sit ratione, atque alte terminus haerensprincipio maria ac terras caelumque tuere; quorum naturam triplicem, tria corpora, Memmi, tris species tam dissimilis, tria talia texta, una dies dabit exitio, multosque per annos sustentata ruet moles et machina mundi. nec me animi fallit quam res nova miraque menti accidat exitium caeli terraeque futurum, et quam difficile id mihi sit pervincere dictis; ut fit ubi insolitam rem adportes auribus ante nec tamen hanc possis oculorum subdere visnec iacere indu manus, via qua munita fidei proxima fert humanum in pectus templaque mentis. sed tamen effabor. dictis dabit ipsa fidem res forsitan et graviter terrarum motibus ortis omnia conquassari in parvo tempore cernes. quod procul a nobis flectat fortuna gubernans, et ratio potius quam res persuadeat ipsa succidere horrisono posse omnia victa fragore. Qua prius adgrediar quam de re fundere fata sanctius et multo certa ratione magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
offiçit ⁊ molli uestit la nugine milas
Ne ferte ex homine ⁊ueterino semtnre equors
Conferie credas centamro pesse neq qse
Aut Rapidis çartus quccintas semunarinis
erporih stillas ⁊ cetera di gene horre
interse quars discordia mẽbra uidemꝰ

Expanded text:
officit et molli vestit lanugine malas; officit et molli vestit lanugine malas; ne forte ex homine et veterino semine equorum confieri credas Centauros posse neque aut rapidis canibus succinctas semimarinis corporibus Scyllas et cetera de genere horum, inter se quorum discordia membra
Abbreviated transcription (Latin):
Et genus om̃a quod est ueteri nõ semitir partũ
Lanigereq si mul petudes ⁊ bugera socla
Omĩa sunt hominũ eutelaetradita mõmi
Ia cupide fugere feras patem q secutae
sunt ⁊ larga suo sine pabula parta labore
Qux damus atilitatis eore pręmia causa
Aut quis ⁊̃ horũ tubuit natura noc ĩp̃a
Spcate qua possirt ut niucie nec dara nobis
uarlitatem aliquã quam paterem᷑ eoq
prarsidio nostro pasti genus esse qux tutuã
Scilicet haet aliis pryde lucioq iacebaĩ
Indupedita suis fatalitris om̃ia uinclis
Donec ad interitũ genus id natura redegit.¬
ed neq centauri fuerant nec tp̃r ⁊ ullo
Esse queunt duplici natura ⁊orpore bino
⁊ alienigenis mp̃bus cempacta potestas
Hhnc illint ꝓuisuntriõ sit ꝑs esr potisir
d licet hĩc q̃uis hebeti cognosteie torde
hrincipio circũ tuhacus impigir anis
pestuli oquũ i ralidre iuites actato seneet
Mebraq deficiunt fugoeti langudo a uite
dam demũ puerili a ruo florenta uurẽtas

Expanded text:
quod est veterino semine partum lanigeraeque simul pecudes et bucera saecla omnia sunt hominum tutelae tradita, Memmi; nam cupide fugere feras pacemque secuta sunt et larga suo sine pabula parta labore, quae damus utilitatis eorum praemia causa. at quis nil horum tribuit natura, nec ipsa sponte sua possent ut vivere nec dare nobis utilitatem aliquam, quare pateremur eorum praesidio nostro pasci genus esseque tutum, scilicet haec aliis praedae lucroque iacebant indupedita suis fatalibus omnia vinclis, donec ad interitum genus id natura redegit.ed neque Centauri fuerunt nec tempore in ullo esse queunt duplici natura et corpore bino ex alienigenis membris compacta, potestas hinc illinc partis ut sat par esse potissit. id licet hinc quamvis hebeti cognoscere corde. principio circum tribus actis impiger annis post ubi equum validae vires aetate senecta membraque deficiunt fugienti languida vita, tum demum puerili aevo florenta iuventas
Abbreviated transcription (Latin):
Ut fama est hominũ multas quando obruit andis
nde ubi ius aliqua nõe aucria recessit
U infinito fuerat qux cũq cohorta
Constitueiũt nrbres ⁊ flumiaa uim minueiũt
S quih ille modis comiectus materiat
fundert terram ⁊ celũ pentiq ꝓfunda¬

Expanded text:
ut fama est, hominum vitas quando obruit undis; ut fama est, hominum vitas quando obruit undis; inde ubi vis aliqua ratione aversa recessit, ex infinito fuerat quae cumque coorta, constiterunt imbres et flumina vim minuerunt. Sed quibus ille modis coniectus materiai fundarit terram et caelu
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quitꝗͣ cũ uerrentes equora uẽti
Daminuunt rauiisq retexens aetherius sol
Et piccare puus confundũt oñia posse
Quã liquor incepti possit contingriefiuẽ
Tantũ spirantes aequo certarint bellũ
Cum semel ⁊terra fuerit iupanticr ignis
Et semel ut fama est humor regnauit ĩ anus
gnis eñz suꝑant ⁊ arrbiens multa perusst¬
Quacum petunt ana rapax uis plis oquoꝵ
Nothero ⁊ aptauit toto terras ꝙ ꝑ om̃s
at pr omĩpitens ira cum percitu s acu
Magraninus phoetoata ⁊epẽti fulminis ictu
Deturbauit equis ĩtorramsolq cadẽti
Obueus acternã sustepit lampada mõdi
Disierdtosq redegit equos uinxati teͬ mentes
nde sumr periter recieauit cuncta gubernãs
Ssailicet ut ueteres gratum cecine poete
gnis .et. suꝑare põt abi matariui
Eꝵ infiruto sũt corpora plura cchorta
Inde cadunt ires aliqua ratrens ⁊ eiucte
Aut pereunt res oxuste torẽtih auris
Numor item quoridam oepit suꝑare cohartis

Expanded text:
ne quiquam, quoniam verrentes aequora venti ne quiquam, quoniam verrentes aequora venti deminuunt radiisque retexens aetherius sol, et siccare prius confidunt omnia posse quam liquor incepti possit contingere finem. tantum spirantes aequo certamine bellum cum semel interea fuerit superantior ignis et semel, ut fama est, umor regnarit in arvis. ignis enim superavit et ambiens multa perussicum Phaethonta rapax vis solis equorum aethere raptavit toto terrasque per omnis. at pater omnipotens ira tum percitus acri magnanimum Phaethonta repenti fulminis ictu deturbavit equis in terram, Solque cadenti obvius aeternam succepit lampada mundi disiectosque redegit equos iunxitque trementis, inde suum per iter recreavit cuncta gubernans, scilicet ut veteres Graium cecinere poetignis enim superare potest ubi materiai ex infinito sunt corpora plura coorta; inde cadunt vires aliqua ratione revictae, aut pereunt res exustae torrentibus auris. umor item quondam coepit superare coortus,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui locus est quo dissiliant n coͬpora p̃t que
possint incidere ⁊ ualida dispoluere plag
at neq ut dociui rolido tũ corpore mũdi
Naturast quom adnuxta se nireb irane
Iec tũ st̾ est ut irane n aũt corpora desũt
Ez infinito que possit forte tooꝑta
Corriere liãt rerũ iuolento turbine sũmã
tut alim qͣuis cladem importare pencli
Her porro natura loti spatiũq pi fundi
De ficit ex pargi quo possit mocnia mũdi
Aut alia quanis possit ui pulsi perire
Iaud igitur licti preclusa ẽ iauua celo
Nec soli terreq as altis ȩquoris undis
S patet ĩmani ⁊ uasto respectat hiatu
mmẽsi ualidas ꝑui cĩtẽner iures
Heniq tantoꝑe interse cũ maximanũdi
pugnent mãtia pio noquaqꝗͣ concita bello
tlin ne uides aliq̃s lorgi caertaminis polis
posse dari fineẽ cil cũ polet uapor om̃is
Quod facẽ hitendũt n adhuc conata patrant
Tantã suppeditant amnes ultraq ininãtur
Omia diluuiare ox alto gurgite põti

Expanded text:
 corpora sunt quae possint incidere et valida dissolvere plaga. at neque, uti docui, solido cum corpore mundi naturast, quoniam admixtumst in rebus inane, nec tamen est ut inane, neque autem corpora desunt, ex infinito quae possint forte coorta corruere hanc rerum violento turbine summam aut aliam quamvis cladem inportare pericli, nec porro natura loci spatiumque profundi deficit, exspargi quo possint moenia mundi, aut alia quavis possunt vi pulsa perire. haut igitur leti praeclusa est ianua caelo nec soli terraeque neque altis aequoris undis, sed patet immani et vasto respectat hiatu.inmensi validas aevi contemnere vires. Denique tantopere inter se cum maxima mundi pugnent membra, pio nequaquam concita bello, nonne vides aliquam longi certaminis ollis posse dari finem, vel cum sol et vapor omnis quod facere intendunt, neque adhuc conata patrantur; tantum suppeditant amnes ultraque minantur omnia diluviare ex alto gurgite ponti:
Abbreviated transcription (Latin):
Et pimul argẽti poridus plũbiq potestas
gnisus ingentis siluas ardore emuarat
hontih ĩ mignis seu celi fulmine misso
Siue qd interpr bellũ ailuestre gerentes
ostih intulerant igusr firmidimis cigo
Ciua quod inducti terre bonitate uolebat
pandere agios pinguus ⁊ pasua ⁊ eddre ⁊ura
siue feras interficere ⁊ ditestẽ pręda
Fłã fouer atq igni prius est uonarier citũ
E sepire plagis saltuma canibq ciure
Quitid id est quacũq ecã flãmens ardor
horribilis perutus siluas exederat altis
gradicih ⁊ terrana ꝑ coxerat ibni
Manabat uenit fornẽtil ⁊̃ loca teris
Concaua cõuemes̃ argẽti rinus ⁊ utri

Expanded text:
et simul argenti pondus plumbique potestas, ignis ubi ingentis silvas ardore cremarat montibus in magnis, seu caelo fulmine misso, sive quod inter se bellum silvestre gerentes hostibus intulerant ignem formidinis ergo, sive quod inducti terrae bonitate volebant pandere agros pinguis et pascua reddere rura, sive feras interficere et ditescere praeda; nam fovea atque igni prius est venarier ortum quam saepire plagis saltum canibusque ciere. quicquid id est, qua cumque e causa flammeus ardor horribili sonitu silvas exederat altis a radicibus et terram percoxerat igni, manabat venis ferventibus in loca terrae concava conveniens arg
Abbreviated transcription (Latin):
Tum penetiaba tros possr hec liq̃facta talore
Eualibe ⁊ formã ⁊ faciem deurͬa reru
Et prorsũ ꝙũis macuta ac tenuia possee
Iucͥanũ duci fastigia procudendo
ut sib tella parent aluasqi ⁊ cedere possit
ateriem declaret leuare acradera ligna

Expanded text:
m penetrabat eos posse haec liquefacta calore quamlibet in formam et faciem decurrere rerum, et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse mucronum duci fastigia procudendo, ut sibi tela parent silvasque ut caedere possint materiemque dolare et levia radere tigna
Abbreviated transcription (Latin):
enimicitiis languebat quo magis ip̃m
ponte rier cecidit sub leges artaq iura
Ferus ex ira quod eñ se quisq parabat
ulcisti quã nũi concessũ est legeh aequis
fiãt obrẽ est homines ꝑ tesũ ui colers aeuam
Inde instus matulat por narũ pnua iutae
Atq unde crorta est ad ciũ pleroq ⁊entit
Net fitil est placrdam at pacatam degere uita
Sui molat factis cõmuni foedera pacis
Etsi fallit eĩ diuũ genis humanier
p erpetuo iñ id fore dam deffideirdi

Expanded text:
nimicitiis languebat; quo magis ipsum sponte sua cecidit sub leges artaque iura. acrius ex ira quod enim se quisque parabat ulcisci quam nunc concessumst legibus aequis, hanc ob rem est homines pertaesum vi colere aevom. inde metusatque unde exortast, ad eum plerumque revertit, nec facilest placidam ac pacatam degere vitam qui violat factis communia foedera pacis. etsi fallit enim divom genus humanumque, perpetuo tamen id fore clam diffidere debet;
Abbreviated transcription (Latin):
Liune ⁊ eñ iara tũ diuora mortalia secla
Eggias animo faciors augilanta ui debãt
Et megis ĩ soris mirando cõponis icd inc̾ta
his igitur sansu trbuebaꝵ propterea qod
eribra mouere udbant nocesq inꝑbas
Mittere pro facis praclara ⁊ urrch ⁊plis
deteratq dabĩt uitam quia semꝑ ors
Suppeditabit facies ⁊ forma irares ar¬

Expanded text:
ippe etenim iam tum divom mortalia saecla egregias animo facies vigilante videbant et magis in somnis mirando corporis auctu. his igitur sensum tribuebant propterea quod membra movere videbantur vocesque superbas mittere pro facie praeclara et viribus amplis. aeternamque dabant vitam, quia semper eorum subpeditabatur facies et forma maneba
Abbreviated transcription (Latin):
Et natius simul qua ꝑꝑ maxiã mũdi
Cum iudeam mẽbna ac partis cõsũpta regigni
Scire licet cęli quoq udm tne q fuisse
principiale aliquod epũs eladinq futuram
Illud inhis reb ne cornipuisse nearis
Momini qd eramaitq ignem mortalia sumpsi
Esse neq humorem dabitaus aiurasq perire
Atq eatin gigni runsasq augescẽ duoi
Principio paes terrai nõ ulla perusta
solibus ad sidus multa pulsata pedum ui
pulueris exhalat nebulam nubesq uolantis
Q uas ualidi toto disꝑgũt aere uẽti
pars ĩ glebaq ad diluiuem neuocat᷑
mbribi ⁊nipas rabutia fe lumiora nodunt
praerea pro pante sus qd cũq alt auger¬

Expanded text:
et nativa simul. qua propter maxima mundi et nativa simul. qua propter maxima mundi cum videam membra ac partis consumpta regigni, scire licet caeli quoque item terraeque fuisse principiale aliquod tempus clademque futuram. Illud in his rebus ne corripuisse rearis me mihi, quod terram atque ignem mortalia sumpsi esse neque umorem dubitavi aurasque perire atque eadem gigni rursusque augescere principio pars terrai non nulla, perusta solibus adsiduis, multa pulsata pedum vi, pulveris exhalat nebulam nubesque volantis, quas validi toto dispergunt aereaëre venti. pars etiam glebarum ad diluviem revocatur imbribus et ripas radentia flumina rodunt. prae
Abbreviated transcription (Latin):
Humane genti infestum fz aq inariq
Cun alit atq cuget cur ami tẽ pora mordos
Ad portant: quare mons ttruatura uiagnit¬
Tum porro puer ut seuis prcietus ebundis
N auiti nudus humi iacet infans indigus om̃i
Uitali cugdio cum pͥmum inluminnis oras
N ixibus exaluo matris nature pnofundit
agituq locum lugubni ꝯplet utuequũ est
Cui tantum ĩ uita nestet tronsine maloꝵ
At uanię trescũt pecudes. arm̃ta feraeqi
Ne creputatulis opusẽ nec cuiq adhiberidea se
Almae nutricis blanda atq infracta loq̃lla
Nec uarias querũt uestes protẽ pore caeli
De niq nõ armis opus ẽ. nõ moenib altis
Qui sua tutẽt᷑ qͣso omib omĩq lange
Tellus ipsa parit naturaq de dala nees
principio qͥem ter rai corpus ⁊ humor
Aurarumq leues amitre ctalidiq uapores
Onuã natuio ac mortali corpore ꝯstãt
Dobet eadmn om̃is mundi natura putari
Heo cadin fermȩ mortalia t̾nimus ẽẽ

Expanded text:
humanae genti infestum terraque marique humanae genti infestum terraque marique cur alit atque auget? cur anni tempora morbos adportant? quare mors inmatura vagatutum porro puer, ut saevis proiectus ab undis navita, nudus humi iacet infans indigus omni vitali auxilio, cum primum in luminis oras nixibus ex alvo matris natura profudit, vagituque locum lugubri complet, ut aequumst cui tantum in vita restet transire malorum. at variae crescunt pecudes armenta feraeque nec crepitacillis opus est nec cuiquam adhibendast almae nutricis blanda atque infracta loquella nec varias quaerunt vestes pro tempore caeli, denique non armis opus est, non moenibus altis, qui sua tutentur, quando omnibus omnia large tellus ipsa parit naturaque daedala rerum. Principio quoniam terrai corpus et umor aurarumque leves animae calidique vapores, omnia nativo ac mortali corpore constant, debet eodem omnis mundi natura putari.haec eadem ferme mortalia cernimus esse
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tñ ex ipsis caeli rationilꝰ ausim
Confirmare aliisq epreh reddere multis
Ne quaꝗͣ notis diuinitus esse paratam
Naturamrerũ tanta stat predita culpa¬
Princiipio qͥtum caeli tegit impetus ingens
inde cuidan partom montes siluꝑq fertaiui
possedere tonent rupes iusteq paludes
Et mare quod latę tarrarũ destirat oras
Inde duas porro ꝓpe partis feruidus ardor
Assiduus q goli casus mnortalih aufert
Quod iuꝑest arui tñ id natura paui
S entih abducat ret nisi ius humana resistat
uatat cause nalido conqueta bi lenti
Ingemene trram pnessis ꝑscintre aratris
Si nõ fecundas u̾tẽtes nomẽ glebas
Tenraiq solum subigẽtes scimus ador tuo
S pente sua neq̃ant liquidas existe᷑ e auras
Et tõ int̾dum magͦ quęsua labone
Cumiam ꝑtras frondut atq oĩa florent
Aut nimis torret feruonib aetherius sol
Aut subiti perimũt imbres geliaq prunȩ
F labraq uẽtoꝵ uolento turbine uerãt
prȩtera genus horniferum natura ferarum

Expanded text:
hoc tamen ex ipsis caeli rationibus ausim confirmare aliisque ex rebus reddere multis, nequaquam nobis divinitus esse paratam naturam rerum: tanta stat praedita culpaprincipio quantum caeli tegit impetus ingens, inde avidam partem montes silvaeque ferarum possedere, tenent rupes vastaeque paludes et mare, quod late terrarum distinet oras. inde duas porro prope partis fervidus ardor adsiduusque geli casus mortalibus aufert. quod super est arvi, tamen id natura sua vi sentibus obducat, ni vis humana resistat vitai causa valido consueta bidenti ingemere et terram pressis proscindere aratris. si non fecundas vertentes vomere glebas terraique solum subigentes cimus ad ortus. sponte sua nequeant liquidas existere in auras. et tamen inter dum magno quaesita labore cum iam per terras frondent atque omnia florent, aut nimiis torret fervoribus aetherius sol aut subiti peremunt imbris gelidaeque pruinae flabraque ventorum violento turbine vexant. praeterea genus horriferum natura ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
pellibus ⁊ spolis cor pas uestire fearura
s es nenona atq cauos montes siluasq colehĩ
et srutices mat condebãt squalida nẽbra
Verbera uẽtoꝵ uitare imbrisq coacti
Nec edmurie honum pot̾ant spertare neq cullis
Morib int̾ se sciebãt nec legib ati
Quod ciuiq dbtulerat pratche fortuno ferebet
S ponte sua sibi ꝗsꝙ ualere ⁊ uiue᷑ doctus
Q tuenus insiliuis lugebat corpora amã tum
Contilabat enim ul miu quamq cupido
Uel molenta iure ius atq inpensa libido
Et manuũ miro freti iurtuce pedunq
Consectabantus siluestris secli se rars¬

Expanded text:
estire ferarum, sed nemora atque cavos montis silvasque colebant et frutices inter condebant squalida membra verbera ventorum vitare imbrisque coacti. nec commune bonum poterant spectare neque ullis moribus inter se scibant nec legibus uti. quod cuique obtulerat praedae fortuna, ferebat sponte sua sibi quisque valere et vivere doctus. et Venus in silvis iungebat corpora amantum; conciliabat enim vel mutua quamque cupido vel violenta viri vis atque inpensa libido et manuum mira freti virtute pedumque consectabantur silvestria saecla ferar
Abbreviated transcription (Latin):
semina quo possit mẽbris iranre romiis
fosmira que ut iaruis cõiungit posit habere
Autua qui metuent inter se gaudia utq
Multaq turo interiisse animatũ secla necesse ẽ
Nec potiusse ypagundo procludere proltm
Ant dolus aut uirtusi aut deniq inobilitas st est
Epincunte euo genus id tuta restatant re ẜuãs
Multaꝵ sũt nobs ex utilitate sua quae
Comendata manent tutyle tutelx tradia nostrę
principio genus arre leonũ saeuaq secla
Qutatast uirtus nolpes dolus ut fusa ceruos¬

Expanded text:
emina qua possint membris manare remissis, feminaque ut maribus coniungi possit, habere, mutua qui mutent inter se gaudia uterque. Multaque tum interiisse animantum saecla necessest nec potuisse propagando procudere prolem. aut dolus aut virtus aut denique mobilitas est ex ineunte aevo genus id tutaTA reservans. multaque sunt, nobis ex utilitate sua quae commendata manent, tutelae tradita nostrae. principio genus acre leonum saevaque saecla tutatast virtus, volpes dolus
Abbreviated transcription (Latin):
Quãdo quidem quostesq tterris cernimꝰ
ꝑ pariũ quiddã interdũ mutara uidet
flteram utrã ⁊ partom filũ equo loguis absir¬
lludi item nobis est meraadũ qua rationt
Dantalus ille queat tantũ pol muttir e lumen

Expanded text:
quandoquidem quos cumque in terris cernimusperparvom quiddam inter dum mutare videntur alteram utram in partem filum, quo longius absunllud item non est mirandum, qua ratione tantul
Abbreviated transcription (Latin):
Cognita sũt prolemq ex se nuere t̾atam
Tura genus humanũ pale mole stẽ crpat
gnis eñ mrauit ut alsi tõpora fuguis
Nor itaiam possent caeli sub tegmine ferri
Et uenus ĩmirunt utris putriss parẽtũ
Blandit̃ facile ingeniũ fiegere npba
finitum incerse net lederꝵ nit uidare¬

Expanded text:
se videre creatam, tum genus humanum primum mollescere coepit. ignis enim curavit, ut alsia corpora frigus non ita iam possent caeli sub tegmine ferre, et Venus inminuit viris puerique parentum blanditiis facile ingenium fregere superbum. finitimi inter se nec laedere nec
Abbreviated transcription (Latin):
iniualit atqz suas fflauit languidus ignis
Concusos itere ⁊ labefacdos aere multo
Aut quia pib terras curium conũtere rogit
Uis eadem supͣ q terras ꝑtulitordem
Cempore item carto rosi amatura ꝑ oras
dethens auroram efferte lumina pandit
Aut quia pl idom sub terris ille r eu̾tens
Anticipat tarlum radiis accendore tẽptãs
Aut quia cõuenueit ignos ⁊ semuena multa
Conflucre ardors consuerũt sp̃t ceito
Euae facunt elis nora semꝑ lumira eiqi gigni

Expanded text:
impulit atque suos efflavit languidus ignis impulit atque suos efflavit languidus ignis concussos itere et labefactos aereaëre multo, aut quia sub terras cursum convortere cogit vis eadem, supra quae terras pertulit orbem. Tempore item certo roseam Matuta per oras aetheris auroram differt et lumina pandit, aut quia sol idem, sub terras ille revertens, anticipat caelum radiis accendere temptans, aut quia conveniunt ignes et semina multa confluere ardoris consuerunt tempore certo, quae faciunt solis nova semper lumina gigni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓto quateq migis interram sidera ꝑp
Tanto posse minus cũ caeli turbins feit ferr
Cuanostere ti rapidas illius ⁊acris
iirmui subter uiris edeoq relinqui
paulatim polem cũ posteriorib ignis
infeuor multom qͥd sit qͣ feriuda signa¬
t magis hoe lurai quinto demircior euis
Curpus abest procul a caclo torrisqs ꝓpãquat
Tanto posse minus cum rigris tendere carsũ
flacidier s quintouim turbine fert
Iufeuor qͣ sol tanto anagiqi om̃ia sigra
propterea fit ut haec ad signũ quodq reu̾ti
Alternis corco fluere alter tẽpore possit
Qui queat aestiuis solem de tuidere signis
Brumalis usi ad flexus gelidũ q rigore
E qui reitiat gulidis a fugous umbre
Rostiferas usisz ĩ partis ⁊ feriuda signa
Qui minus illa queant ꝑ magnos acthers orbis
sesth inter se diu̾sis sidera ferri
At nos obruit ingenti caligine terras
fit ubi de longo cursu pluet ura tadi

Expanded text:
quanto quaeque magis sint terram sidera propter, quanto quaeque magis sint terram sidera propter, tanto posse minus cum caeli turbine ferri; evanescere enim rapidas illius et acris imminui supter viris, ideoque relinqui paulatim solem cum posterioribus signis, inferior multo quod sit quam fervida signat magis hoc lunam: quanto demissior eius cursus abest procul a caelo terrisque propinquat, tanto posse minus cum signis tendere cursum. flaccidiore etiam quanto iam turbine fertur inferior quam sol, tanto magis omnia signa propterea fit ut haec ad signum quodque reverti alternis certo fluere alter tempore possit, qui queat aestivis solem detrudere signis brumalis usque ad flexus gelidumque rigorem, et qui reiciat gelidis a frigoris umbris aestiferas usque in partis et fervida signa. qui minus illa queant per magnos aetheris orbis aestibus inter se diversis sidera ferri? At nox obruit ingenti caligine terras, aut ubi de longo cursu sol ultima caeli
Abbreviated transcription (Latin):
E⁊ onr̃i mãdo qua re eler̃ta uapore
Uadiq conueniũt ⁊ sic ꝯioctus ca
enfluit ox ano capite int ut ꝓfluat ardor
Prata rget fons interdũ campisq redadet
Est q̃ quoqs uti ñ magno polis ab igri
tera p̃cipitat calidis feruorih ardor
Oportunus ita est si forte ⁊ idoncus ardor ae
Ut queat accendi ꝑuis ardorih ictus
Ed genus interdũ segetes stip stipillaq uidems¬
stecendore exuna scintilla incendia passim
fersitaoy ⁊ si rosea pol alte lampade iutens
Posident multũ cecis fernorib ignem
Circũ sa nullo qui sit falegor nõtarꝭ
Hec ratio solis sumplos ⁊orta patestit bata
Quo paccto aestiuis e partih ego terotis
Riumalis adat flexus atq inde reuortẽs
Canceris ut uertas metas ad polsticialis
Luraq mãsib id spacium iudeat᷑ obire
Ainnua sol ⁊ quo cõiumit tempora cursu
Fsõ mqͣ amples his rebi reddiuta causa est¬
Na fieri uł cũ pͥmis id posse uiut
De mocuti qͥd sarctauiri sentẽtre ponit

Expanded text:
omni mundo quia sic elementa vaporis undique conveniunt et sic coniectus eorum confluit, ex uno capite hic ut profluat ardor.prata riget fons inter dum campisque redundet? est etiam quoque uti non magno solis ab igni aeraaëra percipiat calidis fervoribus ardor, opportunus ita est si forte et idoneus aeraër, ut queat accendi parvis ardoribus ictus; quod genus inter dum segetes stipulamque videmus accidere ex una scintilla incendia passim. forsitan et rosea sol alte lampade lucens possideat multum caecis fervoribus ignem circum se, nullo qui sit fulgore notatus, Nec ratio solis simplex et recta patescit, quo pacto aestivis e partibus aegocerotis brumalis adeat flexus atque inde revertens canceris ut vertat metas ad solstitialis, lunaque mensibus id spatium videatur obire, annua sol in quo consumit tempora cursu. non, inquam, simplex his rebus reddita causastfieri vel cum primis id posse videtur, Democriti quod sancta viri sententia ponit,
Abbreviated transcription (Latin):
ponderih q suis conpuerunt concita ferri
Quecãq intor se pissent congressa t̾are
Propterea fit uti magnũ uolgata ꝑ euiĩ
Omnigenos cotus ⁊ mctus experauado exꝑundo
Tandem cõueneant eanz cõuenta re perite
Magnaiũ ⁊erum fluunt extrdia sepe
lerrai maris ⁊ crli gonerisq mnimãtũ¬
Hit noq tũ polis rota cerni lumine largo
Alte uolans poterat nec iigni sidera mõda
Nec mare nec eelũ nec deniq terra nec uer
Nec simuilis nostus ⁊eh res ulla uideri
S noua teraqrestas quedam milesq cohert
Diffugere uidur loti partes coepere paresqs
Omnigenis e pincipirs distordia quots
nterualla ma conexus pondere plagap
Concursui mctꝰ turbabat plia mistens
Piopter dissimilis formas utruasq sigitras
Quod nõ omĩa sic poterãt comuncta marrͥe
Nec motus interse sedare cõuenientis
Hoc est aterris altum secerne caelũ
Et sarsum mare uti secreto humorq pateret
Socrsus item puri secretiq aetheris ignes
Quirpo et eĩ pͥmũ terrai corpora que ꝙ

Expanded text:
ribusque suis consuerunt concita ferri quae cumque inter se possent congressa creare, propterea fit uti magnum volgata per aevom omnigenus coetus et motus experiundo tandem conveniant ea quae coniecta repente magnarum rerum fiunt exordia saepe, terrai maris et caeli generisqhic neque tum solis rota cerni lumine claro altivolans poterat, neque magni sidera mundi, nec mare nec caelum, nec denique terra nec aër nec similis nostris rebus res ulla videri, sed nova tempestas quaedamdiffugere inde loci partes coepere paresqueomnigenis e principiis, discordia quorum intervalla vias conexus pondera plagas concursus motus turbabat proelia miscens propter dissimilis formas variasque figuras, quod non omnia sic poterant coniuncta manere nec motus inter sese dare convenientis, hoc est, a terris altum secernere caelum, et sorsum mare, uti secreto umore pateret, seorsus item puri secretique aetheris ignes. Quippe etenim primum terrai corpora quaeque,
Abbreviated transcription (Latin):
Uoũ ut opinor labet rati uitatem scima recesq
Nlatura mõdist ns ꝑ prilem excdua coepit
Ruare ⁊ quõdam nũt artes expolurut᷑
Hlut ⁊̃ augostant nũt addita ciniugiis sũt
Aultamodo crganici melicos pepere seacres
Deniq natura haxc neiũ ratioq reꝑta ẽ¬
Niũ ego sũ ⁊ patiias qui possim uertere uotes
Quod si forte fuisse anteat eadem oĩa tẽdis
Sed pcrisse hominũ torrenti secla uapore
Aut cetidisse urbis magno uexamine mudi
sout ex nrbril assiuus exisse rapaces
per terrisamnes ac oppida coperuisse
Tanto quippe mag̃ iuctui fatrare necersest
Exitram quoq teriaiũ caeliq futurã
Nã cũres tantis moibis tantisq ꝑiclis
Tentaret ibi si tustior incubiuss
aus darent late clidem magnasq iuins
Nea ⁊ atrona alia mortales est udemur
Int̾nos nisi quoi morbis egrestimꝰ idẽ
At alii quod auita naticra remouit

Expanded text:
nor, habet novitatem summa recensque naturast mundi neque pridem exordia cepit. quare etiam quaedam nunc artes expoliuntur, nunc etiam augescunt; nunc addita navigiis sunt multa, modo organici melicos peperere sonores, denique natura haec rerum ratioque repenunc ego sum in patrias qui possim vertere voces. Quod si forte fuisse ante hac eadem omnia credis, sed periise hominum torrenti saecla vapore, aut cecidisse urbis magno vexamine mundi, aut ex imbribus adsiduis exisse rapaces per terras amnes atque oppida coperuisse. tanto quique magis victus fateare necessest exitium quoque terrarum caelique futurum; nam cum res tantis morbis tantisque periclis temptarentur, ibi si tristior incubuisset causa, darent late cladem magnasque ruinas. nec ratione alia mortales esse videmur, inter nos nisi quod morbis aegrescimus isdem atque illi quos a vita natura removit.
Abbreviated transcription (Latin):
Lum ⁊̃ nocturna tibi frestria quȩ sunt
Nuimimns portntes lichni c lireqi corusas
RRulgnaibi prgues eulea calgne p due
Consimili proferant ratione ardone ministro
Suppeditare nouã lum̃ tremene igh instont
instãt net locs lux int̃ quasi nupta reliqt
sq ado pnoperant̃ ab om̃ib igͥbus ei
Eitium celeri toleat᷑ origine ẜlamme
Sit igit᷑ solem lunam scelasꝙ putq̃ dum
Ex aliõ aq alio lucem iactere subortu
Non altas turris nuor ⁊ putrescer e sapa
Non dlubna crum simulachnaq fessa facisci
Nec fanotum nuinẽ fati procellere finis
pesse. neq adu̾sus nature fedna niti
Demiq nõ monim̃tq iurũ dilapsa uit mus
Quue nere proporro sibi omĩq sensce credes
Non ruere auusos salices a montibi altis
N et ualidas eui iures ꝑferre. patiq
Riniti neq eĩ cadret auolla repente
Eo infinto ꝙ tp̃e perto e rassent
Omĩa tormenta aeratis iniuata frago ne
Denq iam tuere hoc cncũ suppo quod om̃e
Totum natiiũ montali tonpone constant

Expanded text:
restria quae sunt, lumina, pendentes lychni claraeque coruscis fulguribus pingues multa caligine taedae consimili properant ratione, ardore ministro, suppeditare novom lumen, tremere ignibus instant, instant, nec loca lux inter quasi rupta relinquit: usque adeo properanter ab omnibus ignibus ei exitium celeri celeratur origine flammae. sic igitur solem lunam stellasque putandum ex alio atque alio lucem iactare subortu non altas turris ruere et putrescere saxa, non delubra deum simulacraque fessa fatisci nec sanctum numen fati protollere finis posse neque adversus naturae foedera niti? denique non monimenta virum dilapsa videmus, quaerere proporro, sibi cumque senescere credas, non ruere avolsos silices a montibus altis nec validas aevi vires perferre patique finiti? neque enim caderent avolsa repente, ex infinito quae tempore pertolerassent omnia tormenta aetatis, privata fragore. Denique iam tuere hoc, circum supraque quod omne totum nativum mortali corpore constat.
Abbreviated transcription (Latin):
partib acriis mundi ꝗh insita uiuit
p noptenea nõ est oneni neq & pͥmit auras
it sua cuiq homini nullo sunt pongre mẽbra
Nec capit ẽ oneri collo uec &niq totum
Sorporis inpedib pontuo sentimus ĩ esse
At quaecũq foris uenũt impostaq nobis
pondera sunt laedunt ꝑ mubo faepe minora
sq adto magni refert quid quaeq queat nes
Sic igẽ tellus nõ est aliena repe te
Allata arq aliund obiecta alienis auris¬
Sy pant pͥmis concepta ab ergire mue
Certaq ꝑs eiuis quasi nobis membia udet
pretecea gaudi tonuta concir cõtussa repete
Terra susẜ que sũt concutit omta motu
Quod facere haud ulla pesẜ ratione iusi eset

Expanded text:
aeriisaëriis mundi, quibus insita vivit. propterea non est oneri neque deprimit auras, ut sua cuique homini nullo sunt pondere membra nec caput est oneri collo nec denique totum corporis in pedibus pondus sentimus inesse; at quae cumque foris veniunt inpostaque nobis pondera sunt laedunt, permulto saepe minora. usque adeo magni refert quid quaeque queat res. sic igitur tellus non est aliena repente allata atque auris aliunde obiecta alienis, sed pariter prima concepta ab origine mundi certaque pars eius, quasi nobis membra videntur. Praeterea grandi tonitru concussa repente terra supra quae se sunt concutit omnia motu; quod facere haut ulla posset ratione, nisi esset
Abbreviated transcription (Latin):
Et quih illermodis coagressus maturiti
fundant turiam caclã mare sẏ dera solom
Lunauiq glebum tum quae tellure animantes
Extiterint quae nullo sint tẽpore natae
Q uo ue modo genus humanũ uaniãte loq̃lla
oepenit int̾ se nosoi ꝑ nomĩa nerꝑ
St ꝗbus ille modis diuũ metus insinuarit
pectona t̾raꝵ qui morbi santa tuef᷑
Fana. lacus. lucos aras. si mulachraq dniũ¬
naeterea solis tursus lungq meitas
Exsediam qua ui flertat natira guberriap̃
Ne forte hoc inter celũ terramq reamur
Libera sponte sua cursus lustiare perẽnas
Morigera ad fuigges augendas atq animãtes
Neuee aliqua diuũ aiolutratione putemꝰ
Na ucene qui diditere deos sotitrũ agẽ xuũ
stamen interea ontrantur qua ratione
Quaeq gen pessir p̃ẜtim reb ĩ illis

Expanded text:
et quibus ille modis congressus materiai et quibus ille modis congressus materiai fundarit terram caelum mare sidera solem lunaique globum; tum quae tellure animantes extiterint, et quae nullo sint tempore natae; quove modo genus humanum variante loquella coeperit inter se vesci per nomina rerum; et quibus ille modis divom metus insinuarit pectora, terrarum qui in orbi sancta tuetur fana lacus lucos aras simulacraque divoea solis cursus lunaeque meatus expediam qua vi flectat natura gubernans; ne forte haec inter caelum terramque reamur libera sponte sua cursus lustrare perennis, morigera ad fruges augendas atque animantis, neve aliqua divom volvi ratione putemus. nam bene qui didicere deos securum agere aevom, si tamen interea mirantur qua ratione quaeque geri pos