comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regna orientis seuleucus. Nicanor.
asse regnauit antigonus. Sed nõ in¬
quid in fortitudine eus. Nullus enĩ
magnitudini alexandri poturt coeqͣ¬
ri. Et post multa dempora sẏrie rex
impudens facie. ⁊ in telligens ꝓpoĩtõ¬
nes consurget. Anchiochus ephar¬
appellatus est. cum obses fuisset rõe
⁊ nesciente senatu ꝑ dolum cepisset
imperiũ. contra tholomeum philome¬
dorem dimicauit. hoc est cõtra meridi¬
om ⁊ contͣ egyptios. rursumq ad ori¬
entem contra eos qui res nouas imp̃¬
side moliebantur. ad extremũ contra
uideos dimicans capta uidea ingressus
est. iherosolimam ⁊ in templo dei si¬
mulacrum iois olimpii statuit. Et
iisq ad fortitudinem celi id est filios
isrł qui angłorum uallabantur auxi¬
lio erexit magnificentiam suam. ita
nt de scĩs plurimos ydolatrie subiceret.
⁊ uelut stellas celi conculcaret pedi¬
b suis Atq ita fcm̃ est: ut metidiem
⁊ ouentem id est egyptum ⁊ ꝑsidem

Expanded text:
regna Orientis, Seleucus Nicanor: regna Orientis, Seleucus Nicanor: Asiae regnavit Antigonus. Sed non, inquit, in fortitudine ejus. Nullus enim magnitudini Alexandri potuit coaequari. Et post multa tempora Syriae rex impudens facie, et intelligens propositiones consurget Antiochus ἑπιφαappellatus est. Qui cum obses fuisset Romae, et, nesciente senatu, per dolum cepisset imperium, contra Ptolomaeum Philometorem dimicavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. Rursumque ad Orientem, et contra eos qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos dimicans, capta Judaea, ingressus est Jerosolymam; et in templo Dei simulacrum Jovis Olympii statuit: et usque ad fortitudinem coeli, id est, filios Israel, qui angelorum vallabantur auxilio, erexit magnificentiam suam, ita ut de sanctis plurimos idololatriae subjiceret; et velut stellas coeli conculcaret pedibus suis. Atque ita factum est, ut Meridiem, et Orientem, id est Aegyptum et Persidem
Abbreviated transcription (Latin):
ponentis uisionem prophe uerba di¬
camus. Aries inquit quẽ uidisti ha¬
bere cornua duo. rex medorũ est atq
ꝑsarum. darius uidelicet filius arsa¬
mi. in quo medorũ ⁊ ꝑsarum regnũ
destructum est. Porro hẏrcus capraꝵ
qui ueniebat ab occidente. ⁊ ꝓpter i¬
miam uelocitatem terram tangere
nõ uidebatur. Alexander est rex graoꝵ
qui subu̾sis thebis inpersas arma cor¬
ripuit . ⁊ apud granicum fluuium mi¬
to certamine. darii duces superauit ⁊
ad extcemũ ipm̃ ꝑcussit arietem. ⁊
duo eius confregit cornua medos atq
ꝑsas misitq eum subpedib suis ⁊ u¬
trumq cornu suo subingauit imperio
Cornuaitem grande ipẽ est rex primꝰ
alexandex. Quo tricesimo scdõ etatis
sue anno mortuo in babylone. surcex
erunt proeo .iiii. duces eins qui sibi
imperium duuiserunt. Egyptum e¬
nim tholomens lagi filius tenuit.
Macedonas philippus qui ⁊ arideus fr̃¬
alexandri. syriam ⁊ babylonem ⁊ om̃ia

Expanded text:
ponentis visionem prophetae, verba diponentis visionem prophetae, verba dicamus: Aries, inquit, quem vidisti habere duo cornua, rex Medorum est, atque Persarum. Darius videlicet Arsami filius, in quo Medorum et Persarum regnum destructum est. Porro hircus caprarum, qui veniebat ab occidente, et propter nimiam velocitatem terram tangere non videbatur, Alexander est, rex Graecorum, qui, subversis Thebis, in Persas arma corripuit, et apud Granicum fluvium inito certamine, Darii duces superavit, et ad extremum ipsum 674 percussit arietem, et duo ejus confregit cornua, Medos, atque Persas: misitque eum sub pedibus suis, et utrumque cornu suo subjugavit imperio. Cornu autem grande, ipse est rex primus Alexander, quo tricesimo secundo aetatis suae anno mortuo in Babylone, surreerunt pro eo quatuor duces ejus, qui sibi imperium diviserunt. Aegyptum enim Ptolomeus Lagi filius tenuit, Macedonas Philippus, qui et Arideus, frAlexandri: Syriam, et Babylonem, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aut̃ darius iste rex potentissimꝰ
⁊ ditissimus fuerat. tam grece quam
latine. hac barbare narrant hẏstorie
Et ego inquid in telligebam. Ex supe¬
riorib enim uisionib in quib scdm̃
regnũ ꝑ arietem ⁊ ursum significãt
est. etiam nunc intelligit. qd̾ medoꝵ
tem hẏrtus caprarum ueniebat ab
occidente super faciem totuis terre ⁊
non tangebat terram. Porro hyrcꝰ
habebat cornu in signe inter occlo̾s
⁊ uenit usq ad arietem illum cornũt
quẽ uideram stantem ante portam. ⁊
cucurrit ad eũ ĩpeto fortitudinis sue
Cumq appropinquasset propt̾ arie¬
tem efferatus est in eum. ⁊ nõ pote
sisset interram concul cauit eñ. ⁊ ne¬
mo quibat liberare arietem de manu
cus. Hẏrcus aũt caprarũ magnus
factus est nimis. Cumq creuisset.
fractum est cornu magnũ. ⁊ orta sunt
sum est cornu unum modicum. ⁊ fac¬
tum est grande. Nequis me putet
ꝓprum sensum ponere. Gabuelis ex¬

Expanded text:
Quod autem Darius iste rex potentissimus, Quod autem Darius iste rex potentissimus, et ditissimus fuerit, tam Graecae, quam Latinae, ac barbarae narrant historiae. Et ego intelligebam. Ex superioribus enim visionibus, in quibus secundum regnum per arietem et hircum significatum est, etiam nunc intellitem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussisisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, et orta suntegressum est cornu unum modicum: et fac etc. Ne quis me putet proprium sensum ponere, Gabrielis ex
Abbreviated transcription (Latin):
gule ex propriis causis origenes om¬
nuini. Et leuaui oclo̾s meos ⁊ uidi
Quamuis in somnis ideantur que
uidentur in umbra uidelicet ⁊ yma¬
gine.tamen ne ipsa quidem iudere
ecte aries unus stabat ante palu¬
dem. suie ante portam q̃ hebraice di¬
citur. Ubal. habens cornua excelsa.
⁊ unũ excelsius altero atq suctres¬
cens. Arietem darium uocat anũ¬
culum ꝙyͣri qui post astriageN pa¬
ttem regnauit in medis. Coru au¬
tem unum excelsius atq succces¬
cens. ipm̃ ꝙͥrum significat. qui pt̾
astiagen. anũ maternũq cũ anũ¬
culo dario quẽ greci. CylcareNi uo¬
cant. medis imperauit ⁊ persis.
Dostea iuidi auetem cornib uenti¬
lantem contra orientem ⁊ contͣ
aquilonem. ⁊ contra meridiem :.
Non ip̃m arietem. cyrũ uidelicet
uł darium sed eiusdem regni arie¬
tem. id est darium alterum qui ultimꝰ
potentie ꝑsice rex fuit. que superainit
alexander filius philipprex macedonũ.

Expanded text:
gulae ex propriis causis origines nomgulae ex propriis causis origines nominum. Et levavi oculos meos et vidi. Quamvis in somnis videantur, quae videntur in umbra, videlicet et imagine: tamen ne ipsa quidem videre ecce aries unus stabat ante paludem sive ante portam, quod Hebraice dicitur UBAL habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Arietem, Darium vocat avunculum Cyri, qui post Astyagen patrem regnavit in Medis. Cornu autem unum excelsius altero atque succrescens, ipsum Cyrum significat, qui post Astyagen avum maternum cum avunculo Dario, quem Graeci κυαξαρεν vocant, Medis imperavit et Persis. Postea vidi arietem cornibus ventilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meridiem, etc. Non ipsum arietem, Cyrum videlicet, vel Darium, sed ejusdem regni artem, id est, Darium alterum, qui ultimus potentiae Persicae rex fuit, et quem superavit Alexander Philippi filius rex Macedonum.
Abbreviated transcription (Latin):
ost duos annos. superioris reuela¬
tõnis hec iusio. Illa eñi inpͥmo ãno
unithasar hec in tertio cernit᷑. Un¬
id quod iuderam in pancipioUidi
in uisione mea. cũ eẽm in susis castro
pit. ut ababylone babylonii. ⁊ ab
ma id est regionem interpretati st̃.
Susis aut̃ metropolis est. regionis
elamitarum in qua danihel scd̾m
hystoriam ihosephi turrim ex truc¬
xit excelsam ⁊ quadro edificatam¬
marmore tanteq magnitudinis ac pul¬
chritudinis ut usq inpresens noua¬
atq medorum conduntur reliquie.
⁊ custos siue edutuus ac sacerdos
eius dem loci uideus est. Cum essem
in sus is castro. non qd castrum sit
urbs ut diximus metropolis ⁊ potẽ¬
tissima s quod tanta firmitate edi¬
ficata ut castrum ẽẽ uideatur. Ui¬
di aut̃ in uisione eẽ me super portã
ulai. Pro qua aqͥda ⁊ transtulit su¬
portam ulai. Sciendum est autem
ulai. ẽẽ nomen loci siue porte ut
introia scea porta. ⁊ apud romanos
carmentalis dicitur. habentes sin¬

Expanded text:
ost duos annos superioris revelationis, haec visio. Illa enim in primo anno Balthasar: haec in tertio cernitur. Unid quod videram in principio. Vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, pit, ut a Babylone, Babylonii, et ab maidem regionem interpretati sunt. Susis autem metropolis est regionis Elamitarum, in qua Daniel secundum historiam Josephi, turrim exstruxit excelsam, et quadro aedificatammarmore, tantaeque magnitudinis et pulchritudinis, ut usque in praesens videatque Medorum conduntur reliquiae, et custos sive aedituus, ac sacerdos ejudem loci Judaeus est. Cum essem in Susis castro. Non quo castrum ipsa sit urbs, ut diximus, metropolis et potentissima, sed quo tanta firmitate aedificata, ut castrum esse videatur. Vidi autem in visione me esse super portam Ulai. Pro quo Aquila transtulit, suportam Ulai. Sciendum est autem Ulai, nomen esse loci; sive portae, ut in Troja, σκαιὰ porta, 673 et apud Romanos, Carmentalis dicitur: habentes sin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet de temporib disserendum ẽ.
Nulliq dubium quin de aduento
comadas mundo apparuerit. Post
quem consummata sunt delicta ⁊
finem accepit peccatum ⁊ deleta
est miquitas ⁊ annũtiata iustiti¬
a sempiterna q̃ legis uistitiam uĩ

Expanded text:
pertinet, de temporibus disserendum est. pertinet, de temporibus disserendum est. Nullique dubium quin de adventu domadas mundo apparuit, post quem consummata sunt delicta, et finem accepit peccatum, et deleta est iniquitas: et annuntiata justitia sempiterna, quae legis jus
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Eduxisti popłm tuũ. ⁊ nomẽ tu¬
um in uocatum est super ciuitatem
tuam. ⁊ super populum tuũ. prop¬
terea ex ꝑsona dei loquit᷑. Gabrihel.
Nequaquam populus dei est. sed po¬
legins qnͣdo d̾s loquit̾ ad moysen.
Pescende peccauit enim populus tu¬
us. hoc ẽ non populus mens. quia
me deseruit. Quia igitur postulas
Audi quod septuaginta annorũ eb¬
tomatib futura sint populo tuo ⁊
urbi tne que̾ seguntur. Scio de hcͣ
q̃stione ab erudissimis uiris uarie
disputatum ⁊ unũ queme pro cap¬
tu ingenii sui dixisse qd̾ senserat
Quia igitur periculosum est dea¬
li quorũ magistrorũ eccłie indicare
sententiis. ⁊ alterum pͥro ferre alte¬
teri. Dicam quid. unus quisꝙ sense¬
rit lestoris arbitrio delinquens cuiꝰ
ex põit̃nem sequi dobeat. q fricanus
in quinto temporũ uolumine de. lixͣ. eb
tłm quod indanihele de septuaginta
eb tomadib legunus. multa ⁊ ammi¬
rabilia continet que nunc longum
est. dicere. Ergo qd̾ ad p̃sens tempus

Expanded text:
m tuum, et nomen tuum invocatum est super civitatem tuam, et super populum tuum, propterea ex persona Dei loquitur Gabriel: Nequaquam populus Dei est, sed polegimus, quando Deus loquitur ad Moysen: Descende, peccavit enim populus tuus , hoc est, non populus meus, quia me deseruit. Quia igitur postulas audi quid in septuaginta annorum hebdomadibus futurum sit populo tuo, et urbi tuae quae sequuntur. Scio de hac quaestione ab eruditissimis viris varie disputatum, et unumquemque pro captu ingenii sui dixisse quod senserat. Quia igitur periculosum est de magistrorum Ecclesiae judicare sententiis, et alterum praeferre alteri, dicam quid unusquisque senserit, lectoris arbitrio derelinquens, cujus expositionem sequi debeat. Africanus in quinto Temporum volumine, de septuaginrbum est. « Capitulum quod in Daniele de septuaginta hebdomadibus legimus multa et mirabilia continet, quae nunc longum est dicere: ergo quod ad praesens opus
Abbreviated transcription (Latin):
xit eam super nos. Quando propter.
pectata corripimur. uigilat super nos
deus. ⁊ uisitat nos. auando uero a deo
deserimur ⁊ nõ uidicamur. indigniui¬
q sumus correptõne dñi. tunc dormi¬
re dicitur. Unde ⁊ in psalmis legimꝰ
Surrexit quasi dormiens dñs. ⁊ qͣsi
crapulatus a uino. Malitia enim
⁊ mniquitas nr̃a inebriat dm̃. que
quando in nobis corripitur euigila¬
re dicitur. ⁊ de sua inebrietate con¬
surgere ut nos peccato ebrios euig¬
lare faciat iustitie. Et nunc dñe d̾s¬
antiqui beneficii ut ad similem dm̃
clementiam prouocet. Ostende faciem
tuam super scũarium tuũ qd̃ destruc¬
tum est. Imple opere quod sermone
pus impletur. propter temetipsum
in clina d̾s meus autẽ tuam ⁊ audi
aperi ocło̾s tuos ⁊ uide desolatõnem

Expanded text:
xit eam super nos, etc. Quando propter xit eam super nos, etc. Quando propter peccata corripimur, vigilat super nos Deus, et visitat nos. Quando vero a Deo deserimur, et non judicamur, indignique sumus correptione Domini, tunc dormire dicitur. Unde et in Psalmis legimus: Surrexit quasi dormiens Dominus, et quasi crapulatus a vino . Malitia enim et iniquitas nostra inebriat Deum: quae quando in nobis corripitur, evigilare dicitur, et de sua ebrietate consurgere; ut nos peccato ebrios evigilare faciat justitiae. Et nunc, Dantiqui beneficii, ut ad similem Deum clementiam provocet. Et ostende faciem tuam super sanctuarium tuum, quod desertum est. Imple opere, quod sermone nis impletur. Propter temetipsum inclina, Deus meus, aurem tuam, et audi: aperi oculos tuos, et vide desolationem
Abbreviated transcription (Latin):
todiens pactum. ⁊ miscdĩam diligẽ¬
tib te. ⁊ custodientib mandata to¬
a.Non ergo qd̃ pollicetur d̾s sta¬
tim futurum ẽ. s in eos sua prom¬
issa conplet qui custodunt manda¬
li quia unus e populo est numerat
ad romanos facere legius. Tibi
dñe iustitia. nobis aut̃ confusio fa¬
pra dixerat. tibi dñe iustitia. nunc
quia dñs nõ solum iustus sed mise¬
post sententiam iudicantis eum
prouocet ad clementiam. Et stilla¬
tio. Non totam in nos effudisti
iram. quam ferre nõ poteramus s
stillam furoris tui. ut correpti in
plaga ad te reu̾teremur. Maledic¬
tio ⁊ de testatio ã scripta est in libro
moysi serui dei. In deutromuro ma¬
ledictõnes ⁊ benedictõnes dei legimꝰ
q̃ postea dicte sunt in monte gaui¬
res. Omne malum hoc uenit super
nos. ⁊ nõ rogauimus faciem tuam
dñe d̾s nr̃. ut reu̾teremus ab iniquita¬
tib nr̃is. ⁊ cogitaremus ueritatem tu¬
am.Grandis duritia ut ⁊ in plagis
poĩti dnm̃ non rogarent. Quod ⁊

Expanded text:
todiens pactum et misericordiam diligentibus te, et custodientibus mandata tua. Non ergo quod pollicetur Deus statim futurum est; sed in eos sua promissa complet, qui custodiunt mandali, quia unus e populo est, enumerat 679  epistola ad Romanos facere legimus. Tibi, Domine, justitia: nobis autem confusio fae quo supra dixerat: Tibi, Domine, justitia; nunc quia Dominus non solum justus, sed et misepost sententiam judicantis, eum provocet ad clementiam. Et stilla. Non totam in nos effudisti iram, quam ferre non poteramus; sed stillam furoris tui, ut correpti in plaga, reverteremur ad te. Maledictio et detestatio quae scripta est in libro Moysi servi Dei, etc. In Deuteronomio maledictiones et benedictiones Dei legimus , quae postea dictae sunt in monte Garires. Omne malum hoc venit super nos: et non rogavimus faciem tuam, Domine Deus noster, ut reverteremur ab iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Grandis duritia, ut in plagis positi, Deum non rogarent, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
hec loquitur. ut quando exan dimur
in clinare d̾s uideatur anrem suam
quando respicere nos dignatur aperi¬
re oclos suos. Quãdo uero au̾tit fa¬
ciem suam ⁊ cclis eis ⁊ aurib undemͣ
in digni. Comq ad huc loquerer ⁊ ora

Expanded text:
ec loquitur, ut quando exaudimur, inclinare Deus videatur aurem suam: quando respicere nos Deus dignatur, aperire oculos suos: quando vero avertit faciem suam, et oculis ejus et auribus videamur indigni. Cumque adhuc loqu
Abbreviated transcription (Latin):
factus est sermo dñi ad iheremiam
ꝓphãm ut complerent᷑ desolatõnis
iherłm septuagnita anni. Et posui
precari in ieumiis sacco ⁊ cinere. Pre
nos decolacõnis templi post qͦs rur¬
sum ueniret populus in uideam. ⁊
edificaretur sbi templum ⁊ iherlm̃
Que res danchelem nõ facit negli¬
gentem sed magis prouocat ad ro
offensam. Neniq ⁊ in genesi legimꝰ
centum ⁊ uiginti annos penitenti¬
e constitutos ante diluuiũ. ⁊ quia
tanto tempore hoc est centum annus
uoluerunt agere penitentiam ne¬
quaquam expectat ut ⁊ uiginti alii
compleantur. sed infert ante qd̃ pos¬
tea fucrat cõminatus. Unde ⁊ ad
iheremiam dicitur. Obduritiam
cordis populi iundeorum. Nhe ores
pro populo hoc: quia nõ exaudiã te. Et
samuhel. Usꝙ quo luges saul: Et e
co postulat impleri qd promiserat
d̾s. non quod eẽt in credulus futuro¬
rum sed ne securitas negligen¬
tiam ⁊ negligentia pareret offen¬

Expanded text:
t, sermo domini ad Iheremiam prophetam, ut complerentur desolationis Iherusalem septuaginta anni. Et posui are et deprecari in ieiuniis, sacco et cinere et nos desolationis templi : post quos rursus veniret populus in Judaeam, et aedificarentur templum et Jerusalem: quae res Danielem non facit negligentem, sed magis provocat ad rogoffensam. Denique in Genesi legimus , centum viginti annos poenitentiae constitutos ante diluvium: qui quia tanto tempore, hoc est, centum annis, noluerunt agere poenitentiam, nequaquam exspectat ut et viginti alii compleantur: sed infert ante, quod postea fuerat comminatus. Unde et ad Jeremiam dicitur, ob duritiam cordis populi Judaeorum: Ne ores pro populo hoc: quia non exaudiam te . Et ad Samuel: Usquequo luges super Saul? et egco postulat impleri quod promiserat Deus: non quo esset incredulus futurorum; sed ne securitas negligentiam, et negligentia pareret offen
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad sacrificium uespertinũ per¬
seuerauerat. ⁊ propterea dei in se fle¬
xit miscd̾i̾am. Et docuit me. ⁊ locu¬
tus michi dixit. Tam obscura est
uisio ut propha angłi doctrina indi¬
geat. Danihel nunc ingressus sum
ut docerem te. ⁊ intelligeres. Nũc
ad te missus sum. ⁊ egressus sum
non a facie dei. ne ab es recederem
sed ut ad te uenirem. Ab exordio
procum tuarum egressus est sermo
Et ego idcirto missus sum ut tibi ex¬
ponerem q̃ ignoras quia uir desideri¬
orum es. siue amabilis ⁊ dei amore
dignus ut salomon appellatus est.
desiderio tuo dei secceta audire mere¬
aris. ⁊ esse conscius futurorũ. Tu
ergo animaduerte sermonẽ ⁊ intel¬
lige insionem. Si danheli dicitur.
diligenter attende ut audias ⁊ intel¬
ligas quod uides. quid nos facere opor¬
tet auorũ ocłi ignorantie tenebris
⁊ caligine uitiorũ obcecati sunt.
Septuaginta obtomades ad breniate¬

Expanded text:
usque ad sacrificium vespertinum perusque ad sacrificium vespertinum perseverarat: et propterea Dei in se flexit misericordiam. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitque. Tam obscura est visio, ut propheta angeli doctrina indigeat. Daniel nunc egressus sum ut docerem te, et intelligeres. Nunc ad te missus sum, et egressus sum, non a facie Dei, ut ab eo recederem, sed ut ad te venirem. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo:ntentia, et ego idcirco missus sum, ut exponerem tibi quae ignoras: quia vir desideriorum es, sive amabilis, et Dei amore dignus, ut Salomon appellatus est Idesiderio tuo, Dei secreta audire merearis, et esse conscius futurorum. 681 Tu ergo animadverte Sermonem, et intellige visionem. Si Danieli dicitur: diligenter attende, ut audias et intelligas, quod vides: quid nos facere oportet, quorum oculi ignorantiae tenebris, et caligine vitiorum obcaecati sunt. Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
populi mei isrł. ut prosternerem preces
meas in conspectu dei mei. pro monte
scõ dei mei. Ergo ut supra diximus ñ
popłi tantum peccata s ⁊ sua replicat
quia unus epopło est siue humiliter
cũ pectatum ipse nõ fecit se iuingit po¬
pulo peccatori ut ex humilitate ueni¬
am consequatur. Nota qd̾ hic dixĩt
Conficerer p̾cata mea. In multis enĩ
scẽ scͥpture locis cõfessio nõ penitenti¬
am sed iaudem sonat. Ad huc me loquẽ¬
te in oratõne. ecce uir gabrihel quẽ
uideram inuisione apͥncipio princi¬
pium uocat p̃teritam uisionem quã
hoc sequitur. Et grandis oꝑatõnis
effectus est impletaq promissio dñi
qui ait. Adhuc de loquente dicam:
Ecce assum. uidetur aut̃ gabrihel
non angłs uł archangłs sed uir ut
noquaquam sexum s nomen uirtu¬
tis ostenderet. Et uolans tetigit me
in tempore sacrificii uespertini. uola¬
re dicitur. quia ut uir apparuerat ⁊
intempore sacrificii uespertini qr
oratõ proph̾e a sacrificio matutino

Expanded text:
ulg. et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei pro monte sancto Dei mei. Ergo ut supra diximus, non populi tantum peccata, sed et sua replicat; quia unus e populo est: sive humiliter, cum peccatum ipse non fecerit, se jungit populo peccatori, ut ex humilitate veniam consequatur. Nota quod hic dixerit, confiterer peccata mea. In multis enim sanctae Scripturae locis confessio, non poenitentiam, sed laudem sonat. Adhuc me loquente in oratione: ecce vir Gabriel quem videram in visionis principio. Principium vocat praeteritam visionem, quam haec sequitur. Et grandis orationis effectus est; impletaque promissio Domini qui ait: Adhuc te loquente dicam, ecce adsum . Videtur autem Gabriel, non angelus vel archangelus, sed vir: ut nequaquam sexum, sed nomen virtutis ostenderet. Cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Volare dicitur, quia ut vir apparuerit, et in tempore sacrificii vespertini: quia oratio prophetae a sacrificio matutino
Abbreviated transcription (Latin):
bam ad insionem. ⁊ nõ erat qui inter¬
pretaretur. Si nõ erat qui interpretare¬
tur quo modo supra in terpietatus ẽ
angłs: Sed quod dicit hoc est. Reges
andierat ⁊ corum nomĩa nesciebat. fu
pore dubius fluctuabat. Itaq qd̾ so¬
lum facere poterat stupebat ad uisionẽ
⁊ dei cuncta scientie relinquebat.

Expanded text:
bam ad visionem, et non erat qui interbam ad visionem, et non erat qui interpretaretur. Si non erat qui interpretaretur, quomodo supra interpretatus est angelus? Sed quod dicit, hoc est, reges audierat, et eorum nomina nesciebat: futssent, dubius fluctuabat. Itaque quod solum facere poterat, stupebat ad visionem, et Dei scientiae cuncta relinquebat.
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ angłice uł nature uł dignitatis
ẽẽ se credant. Ammonent᷑ fragilitatis
sue ⁊ filii hominũ nuncupantur ut
honsies ẽẽ se nouerunt. Et tetigit
nus iacebat in terra. ad tactum angłi
erigitur ut possit absq formidine au¬
dire ⁊ intelligere q̃ dicuntur. Tu gͦ
signa uisionem quia post dies mul¬
tos erit. Expõita gabrihel angłs ui¬
sione quã supra ut potiumꝰ dissetemꝰ
ponit in fine. Tu ergo signa uisionẽ
quia post dies multos erit. ex u̾bd os¬
tendens signaculi obscura ẽe q̃ dicebã¬
tur ⁊ non patere multorum auditib
nec posse ante intelligi nisi rebus ⁊
oꝑibus impleantur. Et ego danihel.
postquã deum audierit loquentẽ sibi
terram ⁊ cinerem ẽẽ se dixerit. Ergo
danihel adusiones horrorem langui¬
sse ⁊ egrotasse sedicit. Et cũ surrexis¬
set fecisse opera q̃ sibi a rege fuerant
impe rata reddens om̃ib om̃ĩa. ⁊ ewã¬
głicum illud sciens. reddite q̃ sunt ce¬
saris cesari. ⁊ q̃ dei sunt deo. Et stupe¬

Expanded text:
 angelicae vel naturae, vel dignitatis se esse credant, admonentur fragilitatis suae, et filii hominum nuncupantur, ut homines se esse noverint. Et tetigit nus jacebat in terra: ad tactum angeli erigitur, ut possit absque formidine audire et intelligere quae dicuntur. Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Exposita Gabriel Angelus Visione, quam supra ut potuimus disseruimus, ponit in fine: Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Ex verbo ostendens signaculi, obscura esse quae dicebantur, et non patere multorum auditui, nec posse ante intelligi, nisi rebus et operibus impleantur. Et ego Daniel lapostquam Dominum audierit loquentem sibi, terram et cinerem esse se dixerit . Ergo Daniel ad visionis horrorem languisse, et aegrotasse se dicit: et cum surrexisset, fecisse opera quae sibi a rege fuerant imperata, reddens omnibus omnia, et Evangelicum illud sciens: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Et stupe
Abbreviated transcription (Latin):
N E NO BRINO. dariI filii
assueri de semine medorũ qui im¬
perauit super regnũ chaldeorũ. Hic
est darius qui cum cyro chaldeos
babylonis q superauit. ne putemꝰ
illum darium cuiꝰ scdõ anno tem¬
plum edificatum ẽ ⁊d̾ porphiriꝰ
suspicatur ut annos danihelis
extendat. uł eũ qui ab alexandco
macedonũ rege superatus est. Ad¬
dit ergo nomẽ patris additqs uicto¬
riam qua primus de semine medorũ
subu̾tit regnũ chaldeorum ut aufe¬
rat propt̾ similitudinem nominis

Expanded text:
n anno primo Darii filii Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum . Hic est Darius, qui cum Cyro Chaldaeos Babyloniosque superavit. Ne putemus illum Darium, cujus secundo anno templum aedificatum est: quod Porphyrius suspicatus, ut annos Danihelis extendat; vel eum qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est. Addit ergo nomen patris, additque victoriam qua primus de semine Medorum subverterit regnum Chaldaeorum, ut auferat propter similitudinem nominis
Abbreviated transcription (Latin):
oc. añt desertum uł sollitidinem
significat. chromis sedem uł solum
monna nõ ut latini interpretati sũt
ram sed iuxta hebraicam intelligel
homomia id est omne muscarũ genus
quod aquila. Naryamkoon. id est omĩ¬
modam muscam. interpretatus est. A¬
scĩa uertit. nos genus ferrãmenti in¬
terpretamur quo lapides dolantur:
Deniq ex hebreo uertentes ita diximꝰ.
ut nnc sepulturas eius pariter bipẽ¬
na ⁊ dolatoriis eius deraserunt Aaze
ys ⁊ piori. ergo dolatoriũ dici pot̃.¬

Expanded text:
μος autem desertum uol solitudinem μος autem desertum uol solitudinem significat, ftgovog sedem uel solium, νόμυια non, ut Latini interpretati sunt, ram, sed iuxta Hebraicam intellegentκοινόμυια, id est \'omne muscarum genus\', quod Aquila πάνμικον, id est \'omnimodam muscam\', interpretatus est. sciam uertit, nos. genus ferramenti interpretamur, quo lapides dolantur. denique ex Hebraeo uertentes ita diximus: e t nunc sculpturas eius pariter bipinne et dolatoriis deraserunt; λαξευτήριον ergo dolatorium dici pot
Abbreviated transcription (Latin):
ti⁊ nos in latinum uͥtimus. Cete¬
rum apd̾ hebreos ita ẽẽ cognosci¬
te. Quia magnificasti super ome
nomen u̾bum tuũ. Iuxta editõ¬
nem aũt̃ latinam hic sensus est
Sm̃ magnificisti super omẽ nomie¬
hoc quod incelo ⁊ interra dici potest. scm̃
se uos dicitis. quia non est dolus in
lingua mea. sd̾ solum sexta editio int̾¬
pretata est. Ceterum ⁊ apud lix. ⁊ apd̾¬
nerbum. scriptũ habetar. deniq hebra¬
uos dicitis. funes extenderũt laque¬
uũ pedib meis s hoc in loco isto supor¬
fluum est. In eodem. pro eo quod ẽ
habitabunt recti cũ Wltu tuo. ingre¬
co repperisse nos dicitis. ⁊ habitabunt
pro quo ingreco inuenisse uos dicitis.
ossa corum. sed hoc superfluum est:¬
non habetur. Ideo aũt quod ⁊ uos infi
iII. Eomenia mensis exordiumẽ
quod nos scd̾m latine lingne propus¬
tatem kalendas possimus dicere. U¬
rum quia apud hebreos mensis scdm̃
lune cursum supputatur. ⁊ apud sl¬
auasi noua luna appellatur. ⁊peꝙ¬

Expanded text:
ti et nos in Latinum uertimus. ceterum apud Hebraeos ita esse cognoscite: quia magnificasti super omne nomen tuum uerbum tuum. iuxta editionem autem Latinam hic sensus est: \'quoniam magnificasti super omne nomest, quod in caelo et in terra dici potest sanctuse uos dicitis: quia a non est dolus in lingua mea, quod solum sexta editio interpretata est. ceterum et apud Sepverbum, scriptum habet. Denique Hebravos dicitis: Funes extenderunt laqueum pedibus meis. Sed hoc in loco superfluum est. In eodem pro eo quod est: Habitabunt recti cum vultu tuo , in Graeco reperisse vos dicitis, Et habitabunt.Pro quo in Graeco legisse vos dicitis, ossa eorum. Sed et hoc superfluum estnon habetur. Ideo autem, quod et uos in fiui. vsotirjvla mensis exordium est, quod nos secundum Latinae linguae proprietatem kalendas possumus dicere. uerum quia apud Hebraeos mensis secundum lunae cursum supputatur et apud Grquasi noua luna appellatur. έρη
Abbreviated transcription (Latin):
Bropter legem tuam sustinui te dñe.
Dicitis in groco inuenisse uos propter
nomen tuum. Et nos confitemur plu¬
ra sic exemplaria repperiri sed quia iu̾¬
tati studemus. quid in hebreo sit debe¬
mus simpliciter dicere. pro nomine
sine lege apud eos legitur. tyra. quod
aquila interpretatus est. oor. hoc
est timorẽ. syminachus ⁊ theodoti¬
o. Nomori. io est legem putantes.
thora. propter litterarum similitudi¬
nem. ioth. ⁊ uãu. q̃ tantum mag¬
intudine distinguntur. Quĩta edi¬
tio. terrorem interpretata est. sexta
nouit deo iacob. Oro eo quod interpre¬
tati sumus. uotum uouit ingreco
eyzaso. legisse uos dicitis ⁊ putatis
interpretari debnisse orauit. s hoc
male. Hyze. enim pro locorũ quali¬
cat. scdm̃ illud. Redde dño uota tu
to. in ueneritis magna solus. S hoc
de superiori uersiculo ẽ uͥ legimus
Qui facit mirabilia magna solus
Ibi ergo legendum ẽ. ⁊ hic quasi
supetfluum non scribendum. Qm̃¬

Expanded text:
ropter legem tuam sustinuite, domine. dicitis uos in Graeco inuenisse: propter nomen tuum, et nos confitemur plura sic exemplaria repperiri. sed quia ueritati studemus, quid in Hebraeo sit, simpliciter debemus dicere: pro \'nomine\' siue \'lege\' apud eos legitur \'thira\', quod Aquila interpretatus est cpófJov, hoc est \'timorem\', Symmachus et Theodotion vofaov, id est \'legem\', putantes \'thora\' propter litterarum similitudinem iod et uau, quae tantum magnitudine distinguntur. quinta editio «\'terrorem\' interpretata est, sexta uouit deo Iacob. pro eo, quod nos interpretati sumus \'uotum uouit\', in Graeco ηύξτοlegisse uos dicitis et putatis interpretari debuisse \'orauit\', sed hoc male; sv/j enim pro locorum qualicat secundum illud: redde deo uota tuaco inueneritis: magna na solus; sed hoc de superiori uersiculo est, ubi legimus: quifecit mirabilia magna solus. ibi ergo legendum est et hic quasi superfluum non scribendum.
Abbreviated transcription (Latin):
latino sermone tranfferrem. Aie¬
bas enim de magis interpretum
laberis uł translatõne uł iudicõ
meo ẽẽ contentũ. Unde impul¬
sus a te cui ⁊ que possum debeo
⁊que non possum negare rursũ
me obtectatorũ latratib tradidi.
maluiq de uires potius meas ꝙͣ
uoluntatem meam in amicitiã
querere. Certe confident̾ dicam.
⁊ multos huius oꝑis testes cica¬
bo me nichil dum taxat scientem
de hebraica ueritate mutasse. Si¬
cubi ergo editio mea auererib
discreparit in terroga quemlib.
lis frustra lanari qui malunt
contempni uidere preclara quã
discere. Peruersissimi homines.
Nam cũm semꝑ nouas expetũt
uoluptates ⁊ gule eoiũ uicina
maria non sufficiunt᷑. Cur in solo
studio scripturarum ueteri sapore
contenti sunt. Nec hoc dico. quo
precessores meos mordeam. aut qͥc¬
quam de his arbitrer detrahendũ.
quorũ translatõnem diligentissime
emendatã olim mee lingue hom̃ĩb

Expanded text:
Latino sermone transferrem. AieLatino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpretum laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et quae possum, debeo, et quae non possum, rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet lis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ezedras. uno uolumine conprehen¬
dit. Si enim amen. pro quo aqui la
tantum librorum ponitur. ⁊ non iti¬
terdum aut in exordio. aut in calce
sermonis siue sententie nonquam
saluator in ewanglio loqueretur
ameN amen dico uobis. ⁊ apłi pau¬
li sen epł e̾ in medio illud opere nõ¬
continerent. Moy ses quoq ⁊ ihe¬
remeas ⁊ teteri in hunc modum
Multos haberent libros. qui ĩme¬
diis uoluminib sius amen frequẽ¬
ter interserunt. U ⁊ numerus ui¬
ginti duorum hebraicorũ librorũ
misteriorum eiusdem numeri con¬
putabitur. Nam ⁊ titulus ipse
hebraicus. sephartallim quod in¬
terpietatur uolumem hẏmpnoꝵ
apłice auctoritati congruens. non
plures libros sed unũ uolumen
ostendit. Quia igitur cum hebreo
disputans quedam pro dño salua¬
toie de psalmis testimoĩa protulis¬
ti. uolensq te ille illudere ꝑ ser¬
mones pene singulos asserebat
non ita haberi in hebreo ut tu de
.lxx. interpretib opponebas. studi¬
ossime postulasti ut post aquilam

Expanded text:
Al. uno volumine comprehendit. Si enim AMEN  , pro quo Aquila tantummodo librorum poneretur, et non inter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN   frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum librorum, et mysterium ejusdem numeri commutabitur. Nam et titulus ipse Hebraicus, SEPHAR THALLIM  , quod interpretatur, volumen hymnorum, Apostolicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, ut tu de Septuaginta Interpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam
Abbreviated transcription (Latin):
testes facere uolueris: dicam tibi
illud oratianum. in siluam ne lin¬
gna feras. Nisi quod hoc habeo so¬
lamen ut labore comuni intel¬
ligã michi ⁊ laudem ⁊ uitupera¬
tõnem tecum ẽẽ conmunẽ. Ua

Expanded text:
testes facere volueris, dicam tibi illud Horatianum: In silvam ne ligna feras. Nisi quod hoc habebo solamen, si in labore communi intelligam, mihi et laudem, et vituperationem tecum esse communem. Val
Abbreviated transcription (Latin):
cio quosdam putare psalnio¬
terium. in quĩꝙ libros eẽ¬
librorum sit. pro quo in hebreo legi¬
tur. AmeN. aMeNi. Nos aũt he¬
breorum auctoritatem secuti. ⁊ ma¬
xime apłorum qui semper in nouo
testamento psalmorum librum no¬
nomiant. unum uolumen asserimꝰ.
dauid scilicet a saph. ⁊ idithom ⁊ fili¬
oim chore. aeman ezerante moy¬

Expanded text:
cio quosdam putare Psalterium in quinque libros esslibri sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN  . Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. David scilicet, Asaph, et Idithun, filiorum Core, Eman Ezrahitae
Abbreviated transcription (Latin):
legi. ⁊ domi̾are. s hoc nec in hebreo ha¬
¶Onficebor tibi dñe in toto corde:
In greco inuenisse uos dicitis. intoto
inuenisse uos dicitis. in celo ⁊ int̾¬
ra. s ⁊ hoc hic superfluum ẽ. Et in
dieb meis in uocabote. Dicitis quod
ingreco nõ sit te᷑ ⁊ bene. De ur̃ĩs
quoq codicib eradendum ẽ. In ipso.
Placebo dño in regione uiuorum:
pro quo ingreco in uenisse uos dicitis
placebo in conspectu dñi sed hoc suꝑ
codicib non in ueniri. s ⁊ in latinis
sub asterisco. legendum est. Et me

Expanded text:
legi: et dominare: Sed hoc nec in Hebraeo halegi: et dominare: Sed hoc nec in Hebraeo haonfitebor tibi, domine, in toto corde. in Graeco inuenisse uos dicitis: in totolegisse uos dicitis: in caelo et in terra. sed et hoc superfluum est. Cendiebus meis inuocabo t e. dicitis, quod in Graeco non sit \'te\', et bene; e uestris quoque codicibus eradendum est. m ipso: placebo domino in regione uiuorum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: placebo in conspectu domini. sed hoc supecodicibus non inueniri; sed et in Latinis sub asterisco legendum est. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
siue ad nich̾i̾atõmi. legite iezechiel ⁊
nem ⁊ exaterbatõnem semper exp̾ssum
id est domos exasperans. In eodem. Et
uidit cum tribularentur. ⁊ exaudi¬
uit oratõnem eorum. Quicquid extra
⁊ siluerunt fluctus eius. Hoc ergo ꝙ
deduxit eos inportum uoluntatis eoꝵ¬
pro quo ingroco inuenisse uos dicitis
ria mea. quod dicitis in latino non
cẽ. recte in isto psalmo nõ habetur
quia nec apud hebreos nec apud illũ
interpretum reperitur. s habetur i
quinquagesimo sexto psalmo. de qͦ
michi uidetur aquondam in isto loco
eẽ translatum. In eodem. ichi
alienigene amici facti sunt. Pro
quo ingreco inuenisse uos dicitis
yne sat Ncadꝰ. hoc est subditi sunt
sed hoc inquinquagesimo psalmo:
nono scriptum est. In piesenti aũt
ita apud om̃s inuenimus translato
amici facti sunt. quod hebraice dicitur
dicib. non legisse uirtutis tue. quodma¬
tib habetur. In eodem. Domĩare ĩ me¬
dio inimicorum tuorũ. dicitis ingroco

Expanded text:
iue \'adnihilationi\'. legite Ezechiel et nem et exacerbationem\' semper expressum,d est domus exasperans. in eodem: et ui dit, cum tribularentur, et audiuit orationem eorum. quidquid extra et siluerunt fluctus eius. hoc ergo, deduxit eos in portum voluntatis eorum . Pro quo invenisse vos dicitis:ria mea . Quod dicitis in Latino non esse, recte in isto Psalmo non habet: quia nec apud Hebraeos, nec apud ullum Interpretum reperitur: sed habetur in quinquagesimo sexto Psalmo , de quo mihi videtur a quodam in istum locum esse translatum. In eodem: Mihi alienigenae amici facti sunt . Pro quo in Graeco invenisse vos dicitis ὑπεῖάγησαν, hoc est, subditi sunt. Sed hoc in quinquagesimo nono scriptum est: in praesenti autem ita apud omnes inuenimus translatoramici facti sunt, quod Hebraice dicitur dicibus non legisse \'uirtutis tuae\', quod matibus habetur. In eodem: Dominare in medio inimicorum tuorum Dicitis in Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
co legisse uos dicitis. quia non cus¬
todiui legem tuam. sed hoc superflu¬
ũ est. quia ⁊ in hebreo legitur. Ni¬
ui aquaꝵ fluebant de occlis meis
ciuia non custodierunt legem tuã.
In eodem. Pronuntiabit lingua me¬
a eloquiũ tuũ. Pronũtiabit ingre¬
co. OoetzetoN. uos legisse dicitis.
quod u̾bum siuedicas pionuntia¬
bit. sine effabitur siue loquetur
id ipm significat. Deniꝙ ⁊ nos de
hebreo ita uertimis. loq̃tur lingͣ
mea sermonem tuũ. Domine¬

Expanded text:
co legisse uos dicitis, quia non cusco legisse uos dicitis, quia non custodiui legem tuam. sed hoc superfluum est, quia et in Hebraeo legitur: riui aquarum fluebant de oculis meis, quia non custodierunt legem tuam. in eodem: pronuntiabit lingua mea eloquium tuum. pro \'pronuntiabit\' in Graeco φθέγξεται uos legisse dixistis, quod uerbum, siue dicas I \'pronuntiabit\' siue \'effabitur\' siue \'loquetur\', id ipsum significat. I denique et nos de Hebraeo ita uertimus: loquetur lingua mea sermonem tuum. Cente
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. s hoc superfluũ est. In codem
Leuani manus meas ad mandata tua¬
que dilexi. In greco legisse uos di¬
citis. ad mandata tua. sed hoc super¬
fuum est. In eodem. Cogitaui nias
meas. In greto uias tuas legisse uos
dicitis. s hoc superfluum est. ⁊ rec¬
tius iuas meas legitur. In eodem. Et
auerti pedes meos in testimonia tua
Ego aut̃ in toto corde scrutabor mã¬
dita tua. Ingroco in coto corde meo.
legisse uos dicitis. s hic meo super flu¬
um est. In eodem. Anima mea in ma¬
nib meis semper: ⁊ legem tuã non
sum oblitus. Pro quo ingreco in ne¬
nisse uos dicitis. anima mea in ma¬
nib tius semper. S sciendum ⁊ apd̾
braice dicitur. Gacaffi. ⁊ om̃s apud
grecos eccłiastici doctores istum lo¬
cum sic edisserunt. ⁊ est breuit̾ hic
sensus. Cotidie pereclitor quasi in
manib meis sanguinem meũ porto
⁊ tamen legem tuam nõ obliuiscor
In eodem. Exitus aquarum deduxe¬
runt ocłi mei. quia non custodie¬
runt legem tuam. Pro quo ingre¬

Expanded text:
 sed hoc superfluum est. In eodem: Levavi manus meas ad mandata, quae dilexi . In Graeco legisse vos dicitis: ad mandata tua: sed et hoc superfluum est. In eodem, Cogitavi vias meas . In Graeco, vias tuas, legisse vos dicitis; sed hoc superfluum est, et rectius, vias meas, legitur. In eodem: Et averti pedes meos in testimonia tua Ego autem in toto corde scrutabor mandata tua . In Graeco, in toto corde meo, legisse vos dicitis: sed hic, meo, superfluum est. In eodem: Anima mea in manibus meis semper; et legem tuam non sum oblitus . Pro quo in Graeco legisse vos dicitis, Anima mea in manibus tuis semper. Sed sciendum, et apud braice dicitur \'bachaffi\'; et omnes apud Graecos ecclesiastici interpretes istum locum sic edisserunt et est breuiter hic sensus: \'cottidie periclitor et quasi in manibus meis sanguinem meum porto et tamen legem tuam non obliuiscor\'. in eodem: exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. pro quo in Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ti potest. deniq ⁊ in hebreo ita¬
ita scriptum est. chi tob. quod õs
noce simili transtulerunt. quia
bonus. Ex quo ꝑspicuũ est. quod
iprxtoc bonus intelligatur. In eo¬
dem. Non fuerunt memores ml¬
titudinis miscd̾e̾ tue. Dicitis ꝙ
ingreco inueneritis. ⁊ nõ fucit̃¬

Expanded text:
ti potest. Denique in Hebraeo ita scriptum est, CHI TOB, quod omnes voce simili transtulerunt: quia bonus. Ex quo perspicuum est, quod χρηστὸς, bonus intelligitur. In eodem: Non fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae. Dicitis quod in Graeco inveneritis: Et non fu
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ⁊ magna est inistis regionib
huus generis habũdantia semper¬
ꝙ incanerns petrarũ ⁊ terre foue
ezNpyeN. uos legisse dicitis. quod
potest ita int̾pretari. ebulliunt t̾ra
eorum ranas. sed ⁊ in hoc milla ẽ
insensu mutatõ. Et nos antiquam
interpretatõnem sequentes quod
non nocebat mutare uolumꝰ. In co¬
dem. Et contriuit lignum fimũ
eorũ. Pro quo ingreco in uenisse uos
dicitis om̃e lignũ s ⁊ hoc additum
est superfluum. In eodem. Qm̃ me¬

Expanded text:
dicitur. et magna est in istis regionibus huius generis abundantia semperque in cauernis petrarum et terrae foueiένη̃ρψεν uos legisse dixistis. quod potest ita interpretari: \'ebulliuit terra eorum ranas\'; sed et in hoc nulla est in sensu mutatio et nos antiquam interpretationem sequentes, quod non nocebat, mutare noluimus. in eodem: et contriuit lignum finium eorum. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis omne lignum. sed et hoc additum est et superfluum.
Abbreviated transcription (Latin):
dñice p̃parauit. farma seritur ⁊̃ ole¬
i capsaces erogatur. Nascitur inui¬
dea frinnenti penuria. Gram̃ enĩ
tritici ibi mortuũ fuerat. ⁊ in gen

Expanded text:
nicae praeparauit. farina seritur et olei capsaces nascitur. in Iudaea frumenti penuria — granum enim tritici ibi mortuum fuerat — et in gen
Abbreviated transcription (Latin):
diendum xp̃o. ⁊ parati subiuga¬
re omnem mobedientiam. Ti
mothm̃ scribit ab infantia sa¬
cris litteris eruditum. ⁊ horta¬
tur ad studium lectionis. negli¬
gat grãm qua edita est ei per
impositõnem manus presbite¬
rii. Tyto precipit ut inter ce¬
teras uirtutes ep̃i quem breui
sermone depinxit. scientiam qͦ
tinerem in quit eum. qui scdm
doctrimam ẽ fidelem sermonẽ
ut potens sit ex hortari in doct.¬

Expanded text:
ubjugare cunctam inobedientiam » . Ad Timotheum scribit, ab infantia sacris litteris eruditum; et hortatur ad studium lectionis, ne negligat gratiam, quae data sit ei per impositionem manus Presbyterii. Tito praecipit, ut inter caeteras virtutes Episcopi, quem brevi sermone depinxit, scientiam quoqtinentem, inquit, eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem; ut potens sit exhortari in doct
Abbreviated transcription (Latin):
de se in ewangłio. Non enĩ pater iu¬
dicat quemquam. s omne iudiciũ
dedit filio. ⁊ ego sicut audio. ita indi¬
co. bonũ aut̃ patrem dm̃. de quo ip̃e
filius conficetur. quid medicis bonũ
potuerit inuenire in consequentib
impingit ⁊ corrruit. Quo modo enim
pro patre quis audet mori. ⁊ pro filio uix
moritur. cum propter nomen xpisti.
tantus martyrum sanguis effusus sit:
Qui igitur simplicem hunc expoit lo¬
cum hoc potest dicere. quod in usteri
lege in qua iustitia est uix pauci iuẽ¬
ti sunt. qui suũ fuderunt sanguĩe ͥn
nouo aũt instrumento in quo bonitas
est atq clementia. in numerabiles ex¬
titerint martyres. S ex eo quod po¬
suit. foisitan quis etiam audeat mo¬
ri.⁊ pendulo gradu sententĩa tempera¬
uit. in ueniri posse non nullos qui au¬
deant mori pro eugło ostendit non sic
accipiendum. s ex superiorib ⁊ in ferio¬
rib sensum loci huius debere trastari

Expanded text:
de se in euangelio: non enim pater iude se in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio et: ego, sicut audio, ita iudico —, bonum autem deum patrem, de quo ipse filius confitetur: quid me dicis bonumpotuerit inuenire, in consequentibus inpingit et corruit. quomodo enim pro patre quis audet mori ct pro filio uix moritur, cum propter nomen Christi tantus martyrum sanguis effusus sit? qui igitur simpliciter hunc exponit locum, hoc potest dicere, quod in ueteri lege, in qua iustitia est, uix pauci inuenti sint, qui suum fuderint sanguinem, in nouo autem instrumento, in quo bonitas est atque clementia, innumerabiles extiterint martyres. sed ex eo, quod posuit: forsitan quis etiam audeat mori et pendulo gradu sententiam temperauit, inueniri posse nonnullos, qui audeant mori pro euangelio, ostendit non sic accipiendum, sed ex superioribus et inferioribus sensum loci huius debere tractari.
Abbreviated transcription (Latin):
amus nobis amicos facere non quos¬
libet pauperes sed eos qui nos possunt
recipere in domos suas. ⁊ inet̾na taber¬
nacula. ut cũ eis parua prebuerimꝰ reci¬
piamus ab illis magna. ⁊ dantes alie¬
na nr̃a suscipiamus ⁊ semmemꝰ ibe¬
nedictõne ut metamus benedictionem.
Q enim parce semi nauerit: parce
⁊ metet.
uo sensu accipiendum sit. qd̾
mepła legimus ad romanos. Uixem̃
pro nuisto: quis moritur. nam pro bono
forsitan. quis audeat mori. ue here¬
ses ex occõne istius testimonii quod
non intelligunt diu̾so quidem errore
sed pari impietate blasphemant. Mar¬
tion enĩ qui iustum dm̃. ⁊ creatorem
liũ xp̃m. duos intͦducit deos: alterum
ustum. ⁊ alterum bonum. Et pro ius¬
to asserit uł nullos. uł paucos obpe¬
tisse mortem. pro bono aũt id ẽ xp̃i pa¬
tre innumerabiles mart̾yres extitisse.
Porro arrius iustum ad xp̃m refert de
quo dcm̃ ẽ. Pd̾s iudicium tuũ regida
⁊ iustitiam tuam filio regis. ⁊ ipse

Expanded text:
amus nobis amicos facere non quosamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet. Quo sensu accipiendum sit, quod in epistula legimus ad Romanos: uix enim pro iusto quis moritur; nam pro bon a forsitan quis audeat mori. - Duae hereses ex occasione huius testimonii, quod non intellegunt, diuerso quidem errore, sed pari inpietate blasphemant. Marcion enim, qui iustum deum et creatorem lium Christum, duos introducit deos: alterum iustum et alterum bonum. et pro iusto adserit uel nullos uel paucos obpetisse mortem, pro bono autem, id est Christo, innumerabiles martyres extitisse. porro Arrius iustum ad Christum refert, de quo dictum est: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis ipse