comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uigio p̃cipio. ñ ego s dñs. uxorẽ aui¬
ro ñ discede. Quod si discesserit mane̾
in nuptã. aut iuiro suo reconciliari.
Potest enĩ fieri. ut discedat ea decau¬
sa qͣ dñs ꝑmisit. Aut sifemine licet
uirum dimitt̾ȩ. ⁊̃ p̃p causã fornicati¬
onis ꝗͥ respondebimus de hoc qͥ dix̃
bosteriꝰ.⁊ uir uxorem ñ dimittat̾:
Quare ñ addidit excepta fornicatioĩs
causa. qͥ dominus ꝑmittit. nͥ qr simi¬
lẽ formã uult intelligi. ut sidimise¬

Expanded text:
rem a viro non discedere: quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari . Potest enim fieri ut discedat ea causa qua Dominus permisit. Aut si feminae licet virum dimittere etiam propter causam fornicationis, quid respondebimus de hoc quod dicit posterius: Et vir uxorem non dimittat? Quare non addidit excepta causa fornicationis quod Dominus permittit, nisi quia similem formam vult intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
urbat acum̃ legentium . ⁊ deticere cogit
eos qui a legendis scłarib litteris oĩmodis
estimat ꝓhibendos. qͥb ubi licet inuenta
utilia quasi sua sumere licet. alioqͥn mo¬
y ses & daniel sapientia uł litteris egip
nec ipse magister gentiũ aliqͦt uersus
poetaꝵ suis uł scͥptis indidisset uł dictis.

Expanded text:
urbat acumen legencium et deficere cogit, qui eos a legendis secularibus libris omnimodis estimat prohibendos, in quibus si qua inventa sunt utilia, quasi sua sumere licet. Alioquin Moyses et Daniel sapiencia et litteris Egipcnec ipse magister gentium aliquos versus poetarum suis vel scriptis indidisset vel dictis.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq eccłiȩ ꝓprio dedit. aut reliqs
arbitrio. alienare quiblibet ticulis
aut distractionib uł sub quoc̾ꝙ ał¬
gumento ñ patim᷑. nͥ forsitan aut ele¬
ricis bonoꝵ meritis. aut monaste¬
riis religionis inturtu. aut certe
ꝑegͥnis si necessitas largiri suaserit.
sic tñ ut his ipsis ñ ꝑpetuo. s tem¬
poraliter ꝑfruant᷑.¬

Expanded text:
que Ecclesiae proprio dedit aut reliquit arbitrio, alienari quibuslibet titulis aut distractionibus vel sub quocunque argumento non patimur. Ea propter nos ricis bonorum meritorum, aut monasteriis religionis intuitu, aut certe peregrinis, si necessitas largiri suaserit: sic tamen, ut haec ipsa non perpetuo, sed temporaliter perfruant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uir. Semel placuit. Nunquid uir aliꝰ¬
ẽ eligendus: Cõ parem suum ⁊ equus
diligit. ⁊ simutet᷑ alius trahere uigũ
tat. Tu iugalem repudias tuum. ⁊ sepe
putas inutandum ⁊ si uno defecerit
die suꝑ ducis riualem.⁊ statim inco¬
gnita causa quasi cognita pudoris ex¬
equeris inuiriam:¬

Expanded text:
 vir. Semel placuit. Nunquid vir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum um putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequeris injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
nobilem ꝑ ambitionẽ ñ tnseat. nec qͥs¬
ꝗͣ inferioris ordinis cłicus. Sane si ꝓ u¬
tilitate eccłix faciendũ ꝓposcerit. decre
subrogato. Inferioris uͦ gradus sacer¬
dotes uł alii cłiei concessione ep̃oꝵ
suoꝵ possunt ad alias eccłas tłsmigͣre.

Expanded text:
nobilem per ambitionem non transeat, nec quisquam inferioris ordinis clericus, sane si utilitas Ecclesiae faciendum poposcerit, decretsubrogato, inferioris vero gradus sacerdotes vel alii clerici, confessione episcoporum suorum possent ad alias Ecclesias transmigrare.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ut ep̃atim suscipiãt cogunt᷑. inuitiꝑ
ducunt᷑. ꝑcludunt᷑. custodiunt᷑. patiun¬
tur. tanta quȩ nolunt donee assit eis
uoluntas suscipiendi oꝑis boni. qͣnto
mag̾ uos ab errore ꝑnicioso in qͦ uob̾

Expanded text:
ti, ut episcopatum suscipiant, tenentur, inviti perducuntur , includuntur, custodiuntur, patiuntur tanta, quae nolunt, donec adsit eis voluntas suscipiendi boni operis: quanto magis vos ab errore pernicioso, in quo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
rexerit ep̃m ⁊ scierit ad quẽ ꝯfugit esi
ab ep̃o suo fuisse abiectum ñ oportet
lit ei ꝯmunionẽ indulgeat. Quod si fe¬
cerit sciat se ꝯuocatis epĩs causam ẽẽ
dicturum

Expanded text:
rexerit episcopum, et scierit ad quem confugit, eum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat; quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causam esse dicturum.
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatores consanguinei. adusus ex.¬
traneos testimonium ñdicant. nec fami
liares deeadem domo ꝓdeuntes. s siuo¬
luerint ⁊ inuicem consenserint. int̾ se
tũ mͦ parentes testificent᷑. ⁊ ñ iualios.
Neq testes suspecti. recipiant᷑. quia ꝓpi¬
quitatis. ac familiaritatis acdnãtionis
asfectio. ueritatem impedire solec. Amor
carnał ⁊ cinior. atq auaritia plerumq
seusus hebetãt humanos. ⁊ ꝑu̾itunt opi¬
uiones. ł quȩstum pietatem putent. ⁊
pecuniam quasi mercedem prudentie.

Expanded text:
ccusatores consanguinei adversus extraneos testimonium non dicant, nec famliares de eadem domo prodeuntes, sed si voluerint, et invicem consenserint, inter se tantummodo parentes testificentur et non in alios. Neque testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis ac damnationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmune ꝓdiu̾sis necessitatib fundãt
rum. ꝓpace. ꝓ pestȩ. ꝓinfirmis. qui in
ipsa parrochia lecto decunbunt. pro
nuꝑ defunctis. Inquib singillatim
p̃cib plebs. orõnem dñieã subscilentio
dicat. Sac̾dos uero orõnes ad hec ꝑtinẽ¬
tes ꝑsingłas ammonitiones sollemni-¬
ter expleat. Post hec sacra celebret᷑ ob¬
latio. Ait enim apłs. Obsecro p̾mum
omĩsĩ fieri orõnes. obsecrationes. grãꝵ

Expanded text:
sis necessitatibus fundant rum, pro pace, pro peste, pro infirmis qui in ipsa paroechia lecto decumbunt, pro nuper defunctis; in quibus singillatim precibus plebs orationem Dominicam sub silentio dicat, sacerdos vero orationes ad hoc pertinentes per singulas admonitiones solemniter expleat. Post haec, sacra celebretur oblatio. Ait enim Apostolus: Obsecro primum omnium fieri orationes, obsecrationes, gra
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nulli unquã liceat laico ho¬
norẽ cłicatus ad ipisci. quia quãuis
sint omiũ peccatorum contagione
mundati nulla tñ debent gͤrendoꝵ
sacͥficiorum instrum̃ta susciꝑe qͥdu¬
Menitentiam cp̃ .iiii.

Expanded text:
tionem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci, quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere qui dueniten
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iħc q̃n mutum & surdum sanauit
tangens. cum sputo linguã eius:⁊ mi¬
itens digitos in auriculam eius dix̃.
ẜffeta. qͦd est aꝑire. hoc enĩ sacram̃to
hic agitur. ut ꝑ saluiam tipicam sacer
noticie dei. ut aꝑiant᷑ illi aures ad audi¬
endum mandata dei. sensuq intimo cor¬
dis respondendum.

Expanded text:
do mutum et surdum sanavit tangens cum sputo linguam ejus et mittens digitum in auriculam ejus dixit: Ephpheta, quod est adaperire . Hoc enim sacramentum hic agitur ut per salivam typicam sacerdnotitiae Dei, ut aperiantur illi aures ad audiendum mandata Dei sensusque in intimo cordis respondendum.
Abbreviated transcription (Latin):
in monastio constitute. habeant stu¬
dium inlegendo. ⁊ incantando. ⁊ horas
canonicas sollenit parit̾ celebrent.
⁊ omẽs exceptis quas infr̾mitas teneł in
dormitorio dormiant. ⁊ omnib dieb
ad capitulum ⁊ ad collationes ueniãt.
⁊ regłam ascĩs patrib illis constitutã

Expanded text:
in monasterio constitutae habeant studium in legendo, et in cantando, et horas canonicas solemniter pariter celebrent, et omnes, exceptis quas infirmitas tenet, in dormitorio dormiant, et omnibus diebus ad capitulum et ad collationem veniant, et regulam a sanctis Pa
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ tanta sunt peccata ut excõ¬
municet᷑ quis. ñ debet amedicina
corporis dni seꝑari. yñtimendũ ẽ
ne du astractus ax corpore alienus
remaneat a salute.

Expanded text:
i non tanta sunt peccata, ut excommunicetur quis, non debet a medicina corporis Domini separari. Unde timendum est ne diu abstractus a Christi corpore alienus remaneat a salute.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cum duab sororib fornicatꝰ
fui̾t. ⁊ soror sororẽ ab eodẽ antea stupͣ¬
tam fui̾t nescierit. ł si pse sororẽ euis
qͣ antea stupͣuit si intellexerit. si di¬
gne penicuerint. ⁊ se contine ñ ualue¬
rint. pꝰ annos .uii. coniugia illis nõ
negent᷑. Siaut̃ ñ ignorauerunt usꝙ
ad mortem a cõiugio abstineãt.

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse sororem ejus quam antea stupravit non intellexerit, si digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem a conjugio abstineant.
Abbreviated transcription (Latin):
atet ꝓfecto sedis apłice cuius aucto¬
ritate maior ñẽ. uiditium anemine
fore retracdandũ. neq cuiquã deeus
liceat. iudicare iuditio. iuxta qd̾ boni¬
cõstitutis scribens. nemo ait ⁊ũquã
aplico culmini decinus uiditio ñ lieet
retractari manus obuias audact̾ intu¬
lit. nemo in hoc rebellis existicit. nͥ qui
ã iliꝰ cõsticuerũt oportere dissolui.
cuius potiꝰ sequẽda det̾ta madauerunt.

Expanded text:
atet profecto sedis apostolicae, cujus auctoritate majus non est, judicium a nemine fore retractandum, neque cuiquam de ejus liceat judicare judicio. Nec de constitutis scribit. « Nemo, » ait, « unquam apostolico culmini, de cujus judicio non licet retractari, manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis existit, nisi qui ae constiterunt oportere dissolvi, cujus potius sequenda decreta mandarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
magis nos humani⁊ pecatores hoĩes qͥbꝰ
in cognita s̃ occulta uiditia di ħ p̃cauẽ
⁊ nullum añ uerã iustamq ꝓbationẽ
uidicare aut dampnare debemus.
teste apło quiait. Tuquis es qui udi¬
cas alienum seruum: suo dño stat
aut cadit.¬

Expanded text:
magis nos humani et peccatores homines quibus magis nos humani et peccatores homines quibus incognita sunt judicia Dei praecavere, et nullum ante veram justam probationem judicare aut damnare debemus teste Apostolo qui ait: Tu quis es qui judicas alienum servum? suo domino stat aut cadit
Abbreviated transcription (Latin):
tens. ut nos ap̃cipitate sententiȩ ꝓlatio¬
ne ꝯpesceret. cum omĩa nuda ⁊ aꝑta sĩt
luit audita uindicare. pꝰ quã manife¬
ste cognosceret que dicebant᷑. Uñ ipseait.
Descendam ⁊ uidebo utrum clamorem
qui uenit adme oꝑe ꝯpleuerĩt. an ñẽ ita
ut sciam. Deus omĩpotẽs cuinichil ab¬
sconditũ ẽ. s omĩa manifesta sunt ei añ
quã fiant. ñ ob aliud hoc ꝑse inquirere
dignatus ẽ. nͥ ut nob̃ exemplũ daraet.
ne p̃cipites indiscutiendis ⁊ uidicandis
fr̃m negotiis eẽmus. ⁊ nemala decuꝰ quã
ꝑsona pͥꝰ quisquã p̃sumat c̾edere ꝗͣ
ꝓbare. Cuius exemplo monem᷑. ne ad
ꝓ ferendam sententiã unquã p̃cipites
urritatis uoce. Nolite uidicare.⁊ ñ ui¬
dicabimini. Mala audita nullũ mo¬
taudo quicquã aliquis agat. Si enim
pͥꝰ nec cͥde nec iudicare uoluit. quã ipse
ea q̃ oũfidelib testibꝰ diligẽt᷑ inuestigãs
audierat. exoꝑe ua̾cit̾ agnosce̾t młto

Expanded text:
tens, ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint luit audita judicare, qui aste agnosceret quae dicebantur. Unde ipse ait: Descendam et videbo clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita ut sciam . Deus omnipotens, cui nihil absconditum est, sed omnia manifesta sunt ei etiam antequam fiant, non ob aliud haec per se inquirere, dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis fratrum negotiis essemus, et ne mala de cujusquam persona prius quisquam audeat credere quam probare. Cujus exemplo monemur ne ad proferendam sententiam unquam praecipites Veritatis voce: Nolite judicare ut non judicamini, tando quidquam agat. Si enim prius nec credere, nec judicare voluit, quam ipse ea quae cum fidelibus testibus diligenter investigans audierat, ex opere veraciter cognosceret multo
Abbreviated transcription (Latin):
modis ꝓhibitum ẽ. ut siquis pb̃r inuen¬
tus fuerit alicui cłico uł laico mun̾a
cdare aut dedisse. aut aliam pecuniã
t̃buere. uit alteruis pb̃ri eccłiam ua-¬
cantem p̃cio redimat ꝓ hac cupidita¬
te. seu rapina. seu p̃sumptione. turpiᷤ
lueri grãdeiciatur a clero. ⁊ alienuᷤᷤ ex¬
istat a regula

Expanded text:
modis prohibitum, ut si quis presbyter inventus fuerit alicui clerico vel laico munera dare aut dedisse, aut aliam pecuniam tribuere, aut alterius presbyteri ecclesiam vacantem pretio redimat, pro hac cupiditate, seu rapina, seu praesumptione turpis lucri gratia dejiciatur a clero, et alienus existat a regula
Abbreviated transcription (Latin):
ppb̃ri añquã missam celebrent. plebem
int̾rogent. si alt̾iꝰ parrochianus i neccda
sit. qui pͥo contempto pb̃ro. ibi missam
uelit audire. Quẽ siinuenerint. statint
ab eccła eiciant ⁊ ad suã parrochiã redire
cõpellant:
Similit̾ int̾rogent sialiꝗ discordãtes
sint. ꝗ int̾ se litẽ implacabilẽ hañt. ⁊ si in¬
uenti fiu̾nt: statĩ recõcilient᷑. Qđ si noliu̾nt
pacẽ susciꝑe. abeccła eiciãt᷑. usq q ad cari¬
tatẽ redeant. Nõ enĩ possumus munus.
ł oblationes ad altare offerre. ñ pͥus fr̃ĩ
recõciliemur. his itaq ꝑactis. sacdotes
missarum sollemnia rite ꝑagant.

Expanded text:
ri antequam missas celebrent, plebem interrogent, si alterius parochianus in ecclesia sit, qui, proprio contempto presbytero, ibi missam velit audire. Quem si invenerint, statim ab ecclesia ejiciant, et ad suam parochiam redire compellant. Similiter interrogent, si aliqui discordantes sint, qui inter se litem implacabilem habeant, et si inventi fuerint, statim reconcilientur. Quod si noluerint pacem suscipere, ab ecclesia ejiciantur usquequo ad charitatem redeant. Non enim possumus munus vel oblationem ad altare offerre, nisi prius fratri reconciliemur. His itaque peractis, sacerdotes missarum solemnia rite peragant.
Abbreviated transcription (Latin):
chil ꝓͣł̾ habe̾. uideat nepollicitationem
suam irritam faciat. s hoc qͥ dnõ ẽ pollicitꝰ
fidelit̾ custodiat. nec dampnationem. s
enim punientur qui uotum fecerunt. aut
fidem ꝑceꝑunt. ⁊ uotum ñ ꝑfecerunt. aut
in malis uitam fimerunt. quã illi qui si¬

Expanded text:
hil proprium habere, videat ne pollicitationem suam irritam faciat, sed hoc, quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat, ne damnationem, sed enim puniuntur qui votum fecerunt aut fidem perceperunt, et votum non perfecerunt aut in malis vitam finierunt, quam illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
on licet cłicum in duaꝵ ciuitatũ con¬
scribi simul eccłus. s in qua ab mitio or¬
dinatꝰ est ministret. nec ad aliã c̃fugł¬
at qͦsi ad potiorẽ. ob inanis głe cupi-¬
ditatẽ. hoc aut̃ faciens reuocari debet
ad suã eccłiam in qua ordinatꝰ est. &¬

Expanded text:
on licet clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, sed in qua ab initio ordinatus est, ministret, nec ad aliam confugiat, quasi ad potiorem ob inanis gloriae cupiditatem. Haec autem faciens revocari debet ad suam ecclesiam in qua primitus
Abbreviated transcription (Latin):
onachum inpatria sua ꝑfectum
ẽẽ ñ posie. ꝑfectum autem ẽẽ nolle. de
me ꝓuocab̃ ad cłicos. An de his aliquid
audeam dicere. qui certe in suis urbib
commorantirr: Absit. ut quicquam
de his sinistrum loquar. qui apłico gra¬
dui succedentes xp̃i corpus sacro ore
conficiunt. ꝑ quos nos ⁊̃ xp̃iani sumꝰ
qui claues regni celorum habentes qͦ¬
dam modo añ uiditii diem iudicant.
qui sponsam diũ sobria castitate con¬
seruant. S alia ut añ ꝑstrinexi mo¬
nachi causa aliqua ẽ cłicorum. Cłici
oues pascunt. ⁊ ego pascor Illi de altari¬
o uiuunt. michi quasi in fructuose
arbori securis ponitur ad radices. si
munus ad altare ũ defero. Nonpossũ
obtende pauptatem. cum inegłio¬
Illi si peccauero licet trade me satha¬
ne inint̾itum carnis ut sp̃s saluus
fiat. Et inueti lege quicumq sac̾doti
bus ñ obtemꝑasset aut extra castra
positus lapidabatur appło. aut gla¬
dio ceruice subiecta comtemptum
expiabat cruore. Nunc uͦ in obedi

Expanded text:
onachum in patria sua perfectum esse non posse. Perfectum autem esse nolle, delprovocabis ad Clericos. An de his aliaudeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur?\' absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claues regni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate conseruant. sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum. clerici oues pascunt, ego pascor; illi de altario uiuunt, mihi quasi infructuosae arbori securis ponitur ad radices, si munus ad altare non defero. nec possum obtendere paupertatem, cum in euaicet; illi, si peccauero, licet tradere me satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. et in uetbus non obtemperasset aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobedi
Abbreviated transcription (Latin):
mousiongͣ .i. coc̃entialis in diuinita
manens deus. in homine suo. in gła patͥs
desiderabilis uideri ab angelis. sic̃ pat̃
sicut nestorus blasphemat. s homo indo
& in homine deus.

Expanded text:
o, id est, coessentialis in divinitatilius. Manens Deus in desiderabilis videri ab angelis, sicut Patesicut Nestorius blasphemat: sed homo in Deo et in homine Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
einde a sac̃dote munit᷑. ut sacrũ xu¬
baptismũ cũ fide accepta custodiat᷑.
Ingitur illius tẽ pectus de oleo scĩficato
cũ inuocatione scẽ tͥnitatis. ut nulle reli¬
quie latentis inimici in eo resideant. s in
fide sc̃ẽ tͥnitatis inens eius confortet᷑. Ungi¬
tur ⁊ int̾ scapulas de eodem oleo ut un-¬
diq muniat᷑: ⁊ ad bona oꝑa facienda ꝑxs
dei grãm roboretur.

Expanded text:
einde a sacerdote inungitur ut sacrum baptisma cum fide accepta custodiatur, ungitur illius tunc pectus de oleo sanctificato, cum invocatione sanctae Trinitatis, ut nullae reliquiae hominis latentis inimici in eo resideant, sed in fide sanctae Trinitatis mens ejus confortetur; ungitur et inter scapulas de eodem oleo ut undique muniatur et ad bona opera facienda per Dei gratiam roboretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ed hoc emendatione in¬
digere ꝑspeximꝰ qͥ qͥdã dũ ꝓfitentꝰ
peccata sua sac̾dotibus ñ plene id
faciunt. Quia gͦ constat hominem
ex duab ẽẽ substantiis anima ui¬
delicet ⁊ corpore ⁊ int̾dũ animi mo¬
tu. int̾dũ carnis fragilitate peccat
sollerti indagatione debent inq̃ri
gesta sunt.⁊ ea inquib in sola cogi¬
tatione paĩam delinquit᷑. Instru¬
endus ẽ itaq peccatorũ suorũ confes¬
sor ut de.yiii yncipalibus uitis
sine quib in hac uita difficile uiui¬
tur confessionem faciat. quia aut
cogitatione aut qd ẽ grauius opere
eorum instinctu peccauit. Odium
⁊ enim inuidia ⁊ suꝑbia ł certe huiꝰ¬
scemodi animȩ pestes tanto ꝑicu¬
losuis ledunt. quanto subtilius

Expanded text:
et hoc emendatione indigere perspeximus, quod quidam, dum confitentur peccata sua sacerdotibus, non plene id faciunt. Quia ergo constat hominem ex duabus esse substantiis, anima videl cet et corpore, et interdum animi motu, interdum carnis fragilitate peccatur: sollerti indagatione debent inquiri gesta sunt, et ea, quibus in sola cogitatione delinquitur. Instruendus est itaque peccatorum suorum confessor, ut de octo principalibus vitiis, sine quibus in hac vita difficile vivitur, confessionem faciat; quia aut cogitatione, aut, quod est gravius, opere eorum instinctu peccavit. Odium etenim, invidia, superbia vel certe huiscemodi animae pestes tanto periculosius laedunt, quanto subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
simos hostilitatis incursus. ita q̃dã
dicatis diuisa conuigia ut abductis
incaptiuitatem uiris. femine eorum
remanserunt destitute. quȩ uiros
pͥos iuit̾emptos putarent. Aut nũꝗͣ
dominatione c̾derent libaudos.⁊ in
aliorum conuigia sollicitudine eo¬
gente transierunt. cumꝙ statu rerũ
auxiliante dno iumeliora conu̾so. ñ¬
nulli eorum quiputabant᷑ perisse
remearint merito caritas tua am¬
aliis sunt uincte uiris a nos debeat
ordinari.S qi nouimus scriptũ qd̃
ceptum agnouimus. ut quȩ dñs iũs¬
xit homo ñ separet. necesse ẽ ut legi¬
timarũ fedã nuptiatum redintegͣn¬
da c̾̃damus ⁊ remotis his que hostili¬

Expanded text:
mos hostilitatis incursus ita quaedam dicatis divisa esse conjugia, ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios aut interemptos putarent, aut nunquam a dominatione crederent liberandos, et in aliorum conjugium solitudine cogente transierint: cumque nunc statu rerum, auxiliante Domino, in meliora converso nonnulli eorum, qui putabantur periisse, remearint, merito charitas tua vialiis junctae sunt viris, a nobis debeat orceptum agnovimus ut quae Dominus junxit homo non separet , necesse est, ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis his quae hostili
Abbreviated transcription (Latin):
N loco benedictionis ꝯsedentes dni sac̃¬
dotes nullis debent aut indiscretis uo¬
cib ꝑstrepi auc quib libet cumultib
tumultuosas uoces effundẽ. Siquisaũt
ut apłs ait. putat se ẽẽ religiosum. nõ
refrenans linguã suã. s seducẽs cor suũ
erit cultus iustitie silentisi. Debet gͦ
quicꝗ aut consedentiũ ꝯsultationibus
agr̃. aut accusantium parte ꝓponitur
contentiosis uocib aures audientium
turbent. nec iudicantiũ uigorem ener¬

Expanded text:
n loco benedictionis consedentes Domini sacerdotes nullis debent aut indiscretis vocibus praestrepi aut quibuslibet tumultibus tumultuosas voces effundere. Si quis enim, ut Apostolus ait, putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, Erit cultus justitiae silentium. Debet ergo quidquid aut consedentium collationibus agitur aut acccontentiosis vocibus sensus audientium turbent, nec judicantium vigorem de
Abbreviated transcription (Latin):
Et si qñ ea non ad dogmatũ ueritatem. s ad
signoꝵ reuerentiam legere uoluerit. sciat
ñ eoꝵ esse quoꝵ tituł p̃notant᷑. multaq¬
in his admixta uitiosa ꝙ gͣndis ẽẽ pru¬
dentiȩ aurũ in luto querere.

Expanded text:
et, si quando ea non ad dogmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legere uoluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta uitiosa et grandis esse prudentiae aurum in luto quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ multos peccatis nr̃is exigentib
ꝓ causa excõmunicationis ꝑire coti¬
die c̾nimus partĩ ignorantia. partĩ
nimia simplicitate. partim timore
toritate abanathematis uincło hos
rusticos. ⁊ seruientes. ⁊ onis alios ꝙ
ñ adeo curiales sunt ut eorum con¬
scilio scelera ꝑpestrent᷑. ⁊ eos qui igno¬
rant̾ ex ꝯmunicatis ꝯmunicant. siue
illos qui cõmunicant cumeis qui ex¬
ꝯmunicatis ꝯmunicãt. Quicumq
aut̃. aut arator aut ꝑegͥnus siue ui¬
ator int̾rã ex cõmunicatoꝵ deuenerĩt
uͥ ñpossunt eme ł ñ habeat uñ emat¬
ab ex cõmunicatis accipiendilicentã
damus. ⁊ siquis excõmunicatis ñ ꝓ
sustentatione suꝑbie s humanitatis

Expanded text:
m multos peccatis nostris exigentibus, pro causa excommunicationis perire quotidie cernimus, partim ignorantia, partim nimia simplicitate, partim timore, itaque auctoritate ab anathematis vinculo hos rusticos, et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, aut peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenerit ubi non possit emere, vel non habeat unab excommunicatis accipiendi licentiam damus. Et si quis excommunicatis non in sustentationem superbiae, sed humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
aptizandis consignandis q fidelibꝰ
p̃cia nulla p̃figant. nec illationib qͥb¬
libet impositis exagitare cupiant renas¬
centes. qm̃ quȩ gratis accipimus. gratis da-
re moliantur. quo uł pauꝑtate cogente ł¬
territi. uł indignatione uocati. redemp¬
tionis sue differant causas adire. certũ¬

Expanded text:
aptizandis consignandisque fidelibus pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis darere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire de
Abbreviated transcription (Latin):
ane ꝓfert᷑ aquibus dam qͥdicũt¬
ñ oportere pꝰ mortem ħeticos anathe¬
matirari.⁊ sequi in hoc doctrinam
scõrũ patrũ qui ñ solum uiuentes he¬
reticos condẽpnauerũt. s ⁊ pꝰ mortẽ
ut pote insua impietate mortuos a¬
nathematirauerunt. sicut eos qui in¬
uiste condempnati sunt reuocauerũt
qd̵ factũ ẽ in iohanne ⁊ flauiano reli

Expanded text:
ane profertur a quibusdam, qui dicunt oportere post mortem haereticos anathematizari, et sequi in hoc doctrinam sacrorum Patrum, qui non solum viventes haereticos condemnaverunt, sed et post mortem, utpote in sua impietate mortuos, anathematizaverunt, sicut eos qui injuste condemnati sunt revocaverunt quod factum est in
Abbreviated transcription (Latin):
pacis correcto errore scismatis susceptis̃.
etiã si insum ẽ opus ẽẽ ut eadẽ officia a¬
gerent quȩ gerebant. ñ sunt rursus or-¬
dinati. s sicut baptismꝰ in eis. ita ordina¬
tio mansit integra. qr in p̃cisione fuerat
uiciũ. qđ unitatis pace correptũ ẽ. non
in sacram̃tis quȩ ubic̃q sunt. ipsa sunt.
Et cũ expedire ecełiȩ uidicatur. ut p̃po-¬
siti c̃uenientes in eatholicam societatem
honores suos ibi ñ amministrent. ñ eis
tñ ipsa ordinationis sac̾menta dethuntͥ.
s suꝑ eos manent. iõ ñ eis in ppło manꝰ
imponit᷑. ne ñ homini s ipsi sacͤmento
fiat uiuria. De his qui ab eccłie ca¬
tholicȩ unitate seꝑati sunt. nulla iam

Expanded text:
pacis correcto errore schismaticorum suscepti sunt, et si visum est opus esse ut eadem officia agerent quae gerebant, non sunt rursus ordinandi, sicut baptismus in eis, ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correptum est, non in sacramentis quae ubicunque sunt ipsa, sunt, ut cum expedire Ecclesiae judicatur, ut praepositi eorum convenientes in Catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent; ideo non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramenti fiat injuria. De his qui ab Ecclesiae catholicae unitate separati sunt, nulla iam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlatum ẽ. uob̾ a ꝑuersis hominib ẽẽ precli¬
eatum. ut dñicoꝵ die nullus debeat laua¬
ri. Et qͥd est si ꝓ luxu animi atq uolupta¬
te qͥs lauari appetit. hoc nec reliqͦ qͦlibet
die fieri ẽcedimꝰ. Si aut̃ ꝓ necessitate cor-¬
ꝑis hoc nec dñico die ꝓhibemꝰ. apłs qͥp

Expanded text:
latum est, vobis a perversis hominibus esse praedicatum, ut Dominico die nullus debeat lavari, et quidem si pro luxu animi, atque voluptate quis lavari appetit, hoc fieri nec reliquo quolibet die concedimus: si autem pro necessitate corporis, hoc nec Dominico die prohibem
Abbreviated transcription (Latin):
De for ma fidelitatis alid scri bere
monitꝰ ħ uob̾ que sequunt᷑ b̾uit̾ exli¬
brorũ auctoritate notaui. Qui dnõ
suo fidelitatẽ urat. ista sex in memo¬
ria sẽꝑ hab̃e debec. Incolume. tutum
honestũ. utile. facile. possibile. In co¬
suo decorpore suo. T utũ ne sit ei indã¬
pnũ des et̾to suo. ł de munitionib ꝑ
qͣs tutus pot̾ eẽ. honestũ nesit ei indãp
ad honestatẽ eiꝰ ꝑtine̾ uident᷑. ytile ne
sit ti indãpnũ de suis possesionibus
facile ł possibile. ne id bonũ qͥ dñs
suuis leuit̾ face̾ poterat. faciat ei diffi¬
cile. ne ue id qd possibile erat reddat ei
impossibile. Ut fidelis ħ nocumenta
tet̾. Nõ enĩ sufficit abstinẽ a malo nͥ

Expanded text:
De forma fidelitatis aliquid scribere monitus, haec vobis quae sequuntur breviter ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria semper habere debet: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Inconum de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei iad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumenta non sufficit abstinere a malo
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatione ẽ obseruanda ut ieuniũ in
ea p̃ter dies dñicos qui de abstinentia sub¬
tcti sunt. nͥ quẽ infirmitas impedierit.
nulla tenus soluat᷑. qr ipsi dies st. x ͤ anni.
UI. ebdomade computant᷑. quaꝵ uideł
dies .xl.ii. fuint. Exquib dũ mi. dies dñ¬
ei abstinentiȩ subtrahunt᷑. ñ plus in absti¬
ꝑ .xxx.iui. dies affligim᷑. quasi anni decuna
deo damꝰ.T ut sacer numerus .xl. dierũ ad¬
impleatur quẽ saluator nr̃ suo sacro ierunid
c̃secrauit . iiii. dies pͥoris ebdomade. ad sup
ñ habemꝰ. iubem᷑ etiã ab om̃ipotenti deo
oĩum bonoꝵ nr̃oꝵ decimas dare. qͣ ꝓpter
ut omnis decima a nob̾ do rite ꝑsoluat᷑.
tollamꝰ decimã anni. unea peccata nr̃a e̾¬
fitendo. corrigendo nos. ieuinando. uigl¬
lando. arando. elemosinã dando absterga¬
mꝰ. ⁊ carnem nram decimemꝰ. ut ad sem̃
pascha securi ꝑuenire possimus.

Expanded text:
observatione est observanda, ut jejunium in ea praeter Dominicos qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur: quia ipsi dies decimae sunt anni. e computantur, quarum videlicet dies XLII fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominicae abstinentiae subtrahuntur, non plus in abstiper XXXVI dies affligimur, quasi anni decimas damus Deo, et ut sacer numerus XL dierum impleantur, quae Salvator noster suo sacro jejunio consecraverit IV dies prioris hebdomadae ad snon habemus. Jubemur etiam ab omnipotenti Deo, omnium bonorum nostrorum decimas dare. Quapropter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, vigilando, orando, eleemosynas largiendo, abstergamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Pascha securi pervenire possumis.
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ris qui contra statuta canonũ uillici
fiunt. tab̃nas ingͥdiunt᷑. turpia lucra
sectant᷑. ⁊ diu̾sissimis modis usuris in¬
seruiunt. ⁊ aliorum domos inhoneste.
⁊ in pudice frequentant. ⁊ ꝯmessatioĩb
⁊ ebrietatib deseriuire ñerubescunt.
⁊ ꝑ diu̾sos mercatos indisc̾te discurrũt.
obseruandũ iudicamꝰ. ut ab hinc distric¬
te seuerit̾q coherceant᷑. ne ꝑeorum
illicitã ⁊ in decentem actionem. ⁊ mini¬
stiũ sac̾dotale uituꝑet᷑. ⁊ quib debue¬
rãt eẽ exẽplũ deueniant inscandalũ.

Expanded text:
ris qui contra statuta canonum vilici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviunt, et aliorum domos inhoneste ac inpudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatos indiscrete discurrunt, observandum iudicavimus, ut ab hinc districte severiterque coherceantur, ne per eorum inlicitam et indecentem actionem, et ministerium sacerdotale vituperetur, et quibus debuerant esse in exemplum, fiant in scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
lud etiam ũ ẽ taceudum. cognitos
malos bonis ñ ex obeẽ i nȩccła. sieos
Aꝯmunione ꝓhibendi aut potestas de¬
sit aut aliqua ratio conseruande pa¬
cis impediat.

Expanded text:
lud non est tacendum, etiam cognitos malos bonis non obesse in Ecclesia, si eos a communione prohibendi aut potestas desit, aut aliqua ratio conservandae pacis impediat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uxorum contubnia ꝓrsus int̾dicimꝰ.
Si qui enĩ aũt huiusmodi reꝑti fuerĩt.
eccłasticis officiis p̾uent᷑ ⁊ beneficiis.
Sane sineq sic inmunditiam suam
correxerint cõmuniõe careant xp̃ĩatia.¬

Expanded text:
tubernia prorsus interdicimus. Si qui autem hujusmodi reperti fuerint, ecclesiasticis officiis priventur et beneficiis. Sane, si neque sic immunditiam suam correxerint, communione careant Christia
Abbreviated transcription (Latin):
scrinio. eadẽ quę scẽ recordationis pre¬
decessori meo sil uestro sunt directa .lxx.
lia similia. eundẽ numerũ. eadẽ q uer¬
ba. ⁊ ipsam subscptionem continentia.
uob̾ rescrib̾e. ⁊ sub certa stipulatione
⁊ c̃ fir matione inittere curauimus. Ste¬

Expanded text:
icae sedis scrinio, eadem quae sanctae recordationis praedecessori meo Silvestro sunt directa, septulia similia, eumdem numerum, eademque verba, et ipsam subscriptionem continentia, vobis rescribere, et sub certa stipulatione et confirmatione mittere curavimus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs ꝑsiliciã. Accusationis ordinẽ talẽ
didicimus ⁊ seruari iubemus .i. siquis
cłicoꝵ incͥmine impetit᷑. ñ statĩ reus
estimet᷑. qr accusari potuit. ne subiectã
innocenciã faciamꝰ.S quisquis ille ẽ
qui cͥm̃ intendit inuiditiũ ueniat. no¬
men rei indicet uinculũ inscͥptiõis ar¬
piat. custodiat similitudinem habita
tñ dignitatis estimatione potiat᷑. Nȩc
fore sibi noui̾t licentiã mentiendi. cum ca¬
lumniantes adiuudictam poscat si mili¬

Expanded text:
er Siciliam . Accusationis ordinem talem et didicimus, et servari jubemus, id est si quis clericorum in crimine impetitur, non statim reus aestimetur qui accusari potuit, ne suspectam innocentiam faciamus. Sed quisquis ille est, qui crimen intendit in judicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscriptionis arripiat, custodiat similitudinem, habita tamen dignitatis aestimatione potiatur. Nec fore noverit sibi licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat simili
Abbreviated transcription (Latin):
Pinc marus archiep̃s dixit. legum
eccłasticarũ auctoritas talis ẽ. ut in cau¬
sis gestoꝵ semꝑ sc̃pturas requirat. adeo
ut quiad fontem sacrum aceedit. suum
dare nom̃ p̃cipiat᷑. ⁊ qui ad sum mum
sacdotiũ ꝓuehit᷑. dec̾to manib omĩum
roborato eligat᷑. Ordinatꝰ aut̃ asuis ordi¬
natorib litteras iubet᷑ accipere. Qui eti¬
am si ab eccłastica societate quolibet ex
deiciat᷑. Siquis acc usat᷑ ł ex cõmunicat᷑
seu recõciliat᷑ ꝑscripturas reconciliari.

Expanded text:
incmarus episcopus dixit: Legum ecclesiasticarum auctoritas talis est ut in causis gestorum semper scripturam requirat: adeo ut qui ad sacrum fontem accedit, suum dare nomen praecipiatur; qui ad summum sacerdotium provehitur, decreto manibus omnium roborato eligitur; ordinatus autem a suis ordinatoribus litteras accipere jubetur; qui etiam ab ecclesiastica societate quolibet excdejicitur; sed qui accusatur, vel excommunicatur seu reconciliatur, per scripturam accusari
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾rã. inqͦ ⁊̃ posuit signũ. ut tremẽs
⁊ gemes ⁊ ꝓfugus semꝑ uiueret. nec
audet uspiam sedes hab̃e quietis.
S qi modernis tẽꝑib parricide ⁊ ꝓ¬
fugi discurrũt ꝑdiu̾sa loca ⁊ uariis
uitiis atq gule illecebris deseruiũt
melius nob udet᷑ ut in uno loco ma¬
nentes penitentia districta semet ipsos
castigent. si forte adiũ pietate indul¬
gentiã facinoris sui ꝑciꝑe mereantur.
Nõ enĩ eis licebit ultra milicie cingu¬
lũ sume̾.⁊ nuptiis. atq ꝯuigii copu¬
la uti.qi sacͥ cannones ħ ei̾tconsenti¬
unt.

Expanded text:
terram. In quo etiam posuit signum, ut tremens et gemens et profugus semper viveret, nec auderet uspiam sedes habere quietis. Sed quia modernis temporibus parricidae profugi discurrunt per diversa loca, et variis vitiis atque gulae illecebris deserviunt, melius nobis videtur, ut in uno loco manentes poenitentia districta semetipsos castigent, si forte a Domini pietate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Non enim eis licebit ultra militiae cingulum sumere, et nuptiis atque conjugii copula uti, quia sacri canones hoc eis non consentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
on sanguineos extͣneorsi nullus
accuset ł consãguinitatẽ in si nodo
ꝯ putet. s ꝓpinqui ad quorum noti
⁊ eorum ꝓc̾atio. Si aut̃ ꝓgenies tota
de fecerit. abantiquiorib ⁊ ueratiori¬
bus quib eadẽ ꝓpinquitas nota sit
fuerit ꝓpinquitas separent᷑.¬

Expanded text:
onsanguineos extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet, sed propinqui ad quorum notitet eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit ab antiquioribus et veneratioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, fuerit propinquitas, separent
Abbreviated transcription (Latin):
diuinum cultum ut estimat cͥnes
attondet. quos ei d̾s ad subiectionis
memoriam tribuit. tanquam p̃cep¬
tum dissoluens ebedientie anathema
sit.

Expanded text:
divinum cultum, ut aestimat, crines attondet, quos ei Deus ad subjectionis memoriam tribuit tanquam praeceptum dissolvens obedientiae, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾moniũ sani contraxerint. ⁊
uuii exduob amentia aut furor. aut
aliqua infirmitas accesserit obhanc in¬
firmitatem coniugia talia solui ñ pos¬
sunt. Similit̾ sciendum dehis qui ad

Expanded text:
matrimonium sani contraxerunt, et uni ex duobus amentia aut furor aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sentiendum de his qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
lericus uictum ⁊ uestitum sibi. ar¬
tificio ł ag̾cultura. absq officii sui dum¬
tagat detrimento p̃paret. Excõ. lcarcħ

Expanded text:
lericus victum et vestitum sibi artificio vel agricultura absque officii sui duntaxat detrimento praeparet. CAP. C
Abbreviated transcription (Latin):
i quis cłicoꝵ suspicionẽ adu̾sam.
aut oblocutionẽ aliquã ppłi. demuliere
quacumq incurrerit. eã statĩ suntra
domũ suã habet. abitiat. si extranea. ⁊
su uiris ẽ. ita omĩb conditionib stti¬
deat obiuare. ut infamia quȩ excitata
tia. trienni ex cõmunicatione multet᷑.
Qd̃ si adulcerii ꝑmixtione fui̾t approba¬
ta in regradatione honoꝵ pͥorum statu¬

Expanded text:
i quis clericorum suspicionem adversam aut oblocutionem populi ob mulierem quamcunque incurrerit, eam statim, si intra domum suam habet, abjiciat. Si certe extranea et sui juris est, istam omnibus conditionibus studeat abjicere, ut infamia quae excitata tia triennii excommunicatione mulctetur. Quod si adulterii permistione fuerit approbatus, in regradatione honorum, prior
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem ⁊ ducẽ dequa filios habeat.¬
nuptiarũ. ⁊̃ siꝑles cuius causa uinc¬
tum ẽ manifesta sterelitate ñ sub seqͥt᷑.
ita ut iam scientib conuigib ñ se
filios habituros. seꝑare se tñ ł ipsa cau¬
sa filiorum atq aliis copulare ñliceat.
Quod si fecerĩt cum eis quib se copu¬
lauint adutt̾ium ꝯmittunt. Ipsi aũt¬
conugi manente plane uxoris uo¬
luntate. adhib̾e aliam uñ cõmunes
filii nascantimꝰ unius commixtione
ac semine. alt̾iꝰ aut uire acpotestate
ap̃ antiquos patres fas erat. ytrum ⁊
nuuc fassit. temere ñ dixerim.

Expanded text:
uxorem et ducere, de qua filios habeanuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut iam scientibus coniugibus non se filios habituros separare se tamen uel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. quod si fecerint, cum eis, quibus se copulauerint, adulterium conjugi manente plane uxoris voluntate adhibere aliam, unde communes filii nascantur, unius commistione ac semine, alterius autem jure ac potestate, apud antiquos Patres fas erat, utrum et nunc fas sit temere non dixerim.
Abbreviated transcription (Latin):
uł missaꝵ sollẽpnia celebnͣdi. cũ forta-¬
sse aut dies festus exigit. aut exibere
minist̾ium ꝓ eo ꝙ sacerdos alius in lo-¬
co deẽ ipsa necessitas compellit. mu-¬
lii. qui implere ministeriũ ualent. il¬
lusio ꝑ crapulã facta aꝑceptione sacͥ
misterii ꝓhib̃e ñ debet. s ab unmo-¬
latione sacri misterii abstin̾e ut ar-¬
bitror humilit̾ debet. si tñ dormien
sserit. nã sunt quib ita pler̃q illu
sio nascit᷑. ut eoꝵ aĩmꝰ etiã in somno
corꝑis positus turpib imaginib ñ fe¬
detur. qua in re unũ ibi ostendit᷑ ip̃a
mens ñ rea. ⁊ ñ tñ fit uł suo uidicio
libera. eũ se ⁊ dormienti corꝑe nicħ
memunit uidisse.:⁊ tñ uigiliis corꝑis me¬
mininit in gluuiẽ cecidisse. Si uͦ ex tͦpi
cogitatione iugilantis orit᷑ illusio dor

Expanded text:
 missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut dies festus exigit, aut exhibere mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. lii qui implere ministerium valeant, illusio pro crapula facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet, sed ab immolatione sacri mysterii abstinere ut arbitror humiliter debet, si tamen animum sserunt. Nam susio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea non tamen sit, vel suo judicio libera: quum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporeis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogit
Abbreviated transcription (Latin):
mnitimore. acterrore deposito
ꝯtra inimicos scẽ fidei ⁊ ad u̾sarios
omĩũ religionũ uirilit̾ agere studẽ¬
te. Item. Ubi usq nunc parentes urĩ
publicũ mouerũt exercitũ. sempeł
uictores extiterunt. nullaq eos mul¬
titudo ppłi suꝑate potuit. Nõ enĩ abꝰ¬
diuimus ut aliqñ sine fama uicto¬
rie reu̾si fuissent. Item. Omiuin ut̃m
q ñoptantes dicimus in hoc belli cer
illi celestia minime negabunt᷑. No¬
uit enĩ omĩps si quilibet urorũ mori¬
etur qd ꝓuĩtate fidei. ⁊ saluatione
patrie ac defeusione xͥanorũ mortuꝰ
ẽ. Ideo abeo p̃titulatũ p̃miũ ꝯ seq̃tur.

Expanded text:
mni timore ac terrore deposito contra inimicos sanctae fidei et adversarios omnium regionum viriliter agere studete. Item. Ubi usque nunc parentes vestri publicum moverunt procinctum, semper victores exstiterunt, nullaque eos multitudo populi superare potuit. Non enim audivimus ut aliquando sine fama victoriae reversi fuiuisquis, quod non optantes dicimus, in hoc belli certilli coelestia minime negabuntur. Novit enim Omnipotens si quilibet vestrum morietur, quod pro veritate fidei et salvatione patriae ac defensione Christianorum mortuus est. Ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
iror minus doctam scientiam tuam
sac̾dotem putare pꝰ ꝑpetratum homicidi
um insacerdotio ministrare. immo qd ẽ¬
ineptius nob̃ suade uelle. ut ipsi tali p̃sum¬
tioni p̃beamus assensum. Quis enun tande¬
mens. tamꝙ ꝑu̾si sensus. tale quid estimaret
ł pꝰ quantamcumq penitentiam cõcedẽdũ
cum onĩ sit canonice discipline contrariumꝰ
Debet gͦ sac̾dotio pͥuatus lac̾marum fonte
fagitium tamumane diluere. ut talibus
saltem remediis curatus salutis possit inue¬
nire susfragium:

Expanded text:
iror minus doctam scientiam tuam sacerdotem putare post perpetratum homicidium posse in sacerdotio ministrare; imo, quod est pejus, nobis suadere velle, ut ipsi tali praesumptioni praeberemus assensum. Quis enim tam demens tamque perversi sensus tale quid aestimaret, vel post quantamcunque poenitentiam concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarium? Debet ergo sacerdotio privatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit invenire suffragium.
Abbreviated transcription (Latin):
adnos quibdã referentib quendam ep̃m
ita passionem capitis incurrisse. ut qd̾
mente alienata agẽ solebat gemitꝰ ⁊ fletꝰ
audiri sit. Negͦ languente pastore grex
qͥ absit insidiatoris laniandus dentib
exponat᷑. ł eccłȩ ipsius utilitates depe¬
reant. cauta necesse ẽ ꝓuisione tracta¬
re. Et ideo quia uiuentem᷑ ep̃m ab osficio
sinit rõ ordinari. S si uit ualla egͣtudi¬
nis hab̾e ẽ solitꝰ. ipse data petitione ñ se
co suo expetat ordinandum. Quo fac̾to.
omium sollcepnit̾ electione alt̃ qui dignꝰ¬
ep̃m in hoc scło uita tenuerit sũptus ei
debiti deeadem eccła ministrenti. Enĩ¬
uͦ sinullo tempore ad sane mentis redit
osficium. ꝑsona fidelis acuite ꝓbabit
eligenda. quȩ ad regimen ȩcctȩ idonea
possit existere. atq animarum utilita¬
tem cogitare. inquietos subdiscipline
ulincło restring̾e̾. eccłasticarũ rerum cu¬
rã gerere. ⁊ maturũ atq efficace se mnoĩbꝰ

Expanded text:
ad nos, quibusdam referentibus, quemdam episcopum ita passionem capitis incurrisse ut quod mente alienata agero soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languente pastore, grex quod absit! insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates depereant, cauta nos necesse est provisione tractare. Et ideo quia viventem episcopum ab officio sinit ratio ordinari, si intervalla aegritudinis 1218 habere est solitus, ipse data petitione non seco suo expetat ordinandum. Quo facto, omnium solemniter electione alter qui dignepiscopum in hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem ecclesia ministrentur. Enimvero, si nullo tempore ad sanae mentis redit officium, persona est fidelis ac vitae probabilis eligenda, quae ad regimen ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vindicta restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiant. si quis manu armata usq
ad .iiii. homines in uicũ alt̾ius ad ma¬
le faciendũ uenerit. ille qui pͥor est¬
ꝓ illicita p̃sumptione ẽponat solidõ
d. ccce. Sequaces uͦ unus quisq solidoᷤ
lxxx. Si uͦ ibi incendium fecerint ibi no¬
nã c̃ponant. p̃dam uͦ in qͣdruplũ re-¬
cipiant. Si scłi leges talem iusticiã
uoluerĩt ħre. lex diuina cur infe¬
rior ẽẽ debebit. cũ in ipsiꝰ ueritatis p̃-¬
sentia a zacheo collaudatum sit. si a¬
liquẽ defraudaret. in qͣdruplũ resti-¬
tueret:¬

Expanded text:
ibitur: Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille qui prior est illicita praesumptione componat solidos DCCCC, sequaces vero ejus unusquisque solidos LXXX; si vero ibi incendium fecerint, sibi nonam componant, praedam vero in quadruplum restituant. Si saeculi leges talem justitiam habere voluerint, lex divina cur inferior esse debebit, cum in ipsius veritatis praesentia a Zachaeo collaudatum sit, si aliquem defraudaret, ut in quadruplum restitueret
Abbreviated transcription (Latin):
diaconem ⁊ abatem quem deportu ueneris in¬
dicas cecidisse ad sacrum ordinem ñ debere uł
posse aliquo modo reꝑari. Quem quidem sacͦ
ordine p̾uatum inpenitentiam te deputare
conuenit. Cuius sipꝰ ea actus & conu̾satio me¬
ruerit. inter monachos pͥorem ubi tutñ de¬
creu̾is standi locum optineat. Subdiacons
quoꝙ quossimił culpa constringit aboffici¬
o suo inreuocabilit̾ deposiq int̾ laicos cõmu¬
nionem accipiant. Inportu autem ueneris.
loco lapsi diaconum alium qui hoc officiũ
implere debeat ordinabis

Expanded text:
diaconum abbatem quem de portu Veneris judicas cecidisse, ad sacrum ordinem non debere vel posse aliquomodo reparari, quem quidem sacro ordine privatum in poenitentia te deputare convenit. Cujus si postea actus et conversatio meruerit, priorem inter monachos, ubi tu tamen decreveris, standi locum obtineat. Subdiaconi quoque quos simul culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris loco lapsi, diaconum alium qui hoc officium implere debeat, ordinabis
Abbreviated transcription (Latin):
nabbatis ordiuatione illa semꝑ considet᷑
rõ. ut hic constituat᷑ quem sibi omĩs concors
cong̾gatio scđm timoremdi. siue ⁊̃ pars quã¬
uis parua cong̾gationis saniore consilio ele¬
gerit uite autem nũto ⁊ sapientie doctrna
eligat᷑. qui ordinandus ẽ. ⁊̃ siultimus fuit in
ordine cong̾gationis. Qd̃ si ⁊̃ ouĩs cong̾gatio
uitiissuis qͥ quidem absit ꝯsentientem ꝑso¬
nam pari consilio elegerit ⁊ uitia ip̃a aliqͣ¬
tenus innotitiam ep̃i ad cinus diocensim
ꝑtinet locus ipse łabbatib aut xpĩanis ui¬
cinis claruerint. ꝓhibeant pͣuorum p̃uale
consilium. s domui cd̃i constituant dignũ¬
dispensatorem. scientes ꝓhoc se recepturos¬
in eccłȩ bonam sullud caste ⁊ zelo c̃i faciãt
sicut econtrario peccatum sinegligant.

Expanded text:
abbatis ordinatione illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem nam pari consilio elegerit, et vitia ipsa aliquatenus in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel abbatibus, aut vicinis Christianis claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem; scientes mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant; sicut e diverso peccatum, si negligant.
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ uocãt sortes diuinationis scien¬
tiam ꝓfitent᷑. aut quarũcũq scͥpt̾arũ
inspectione futura ꝓmittũt. hoc qui¬
cũq cłicus aut laicus detectꝰ fui̾t ł cõ¬
suluisse ł docere ab eccła habeat᷑ extra¬
neus.

Expanded text:
s scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Hoc quicunque clericus aut laicus detectus fuerit vel consulere vel docere, ab ecclesia habeatur extraneus.