comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequi. aut leges p̃cio figere alz refrig̾e. Aut
Auertat hãc pestẽ deꝰ pesriõ loco res huãne
errẽt si oĩbꝰ ista ꝯtĩgerẽt Que ał in ipsa
uite ianua sũt lic ĩterdĩ aliquã exꝑire . so¬
luis dei munere declinẽt᷑. indifferẽter tñ sc̃
sũt obiecta nascentibꝰ Que nã uero ista sut
tterroges. dignare oro te ũgiliũ an oculos
tuos uenire. qui iuuenaleiante dignatꝰ es.
Et si enĩ ꝑꝑ ĩnũabiles ⁊ altissimas occupacoes
tuas tibi familiaris ẽẽ neqͥuerit. magnꝰ tñ uir
u̾gilius ingenio int̾ p̾mos nulli secũdꝯ eloqͥo.
Et quẽ si degustare ceꝑis. forsan dulcedine
capiaris. doleasq nõ ante tibi cognitũ Et qͥs
oro melius sentenciam hanc aliis u̾bis exp̃s¬
serit Ille tibi ergo reppondeat his uersibus
Uestibulũ ante ipsum p̾misq ĩ faucibꝰ orchi
luctꝰ ⁊ oltrices posuere cubilia cure
pallentesq habitant morbi tristisq senͣtꝰ

Expanded text:
sequi” aut “leges precio figere atque refigere” aut sequi” aut “leges precio figere atque refigere” aut Avertat hanc pestem Deus; pessimo loco res humane essent si omnibus ista contingerent. Que autem in ipsa vite ianua sunt, licet interdum aliqua ex parte solius Dei munere declinentur, indifferenter tamen sunt obiecta nascentibus. 17 Quenam vero ista sunt interroges. Dignare, oro te, Virgilium ante oculos tuos venire, qui Iuvenalem iam ante dignatus es; etsi enim propter innumerabiles et altissimas occupationes tuas tibi familiaris esse nequiverit, magnus tamen vir Virgilius, ingenio inter primos, nulli secundus eloquio, et quem si degustare ceperis, forsan dulcedine capiaris doleasque non ante tibi cognitum. Et quis, oro, melius sententiam hanc aliis verbis expresserit? 18 Ille tibi ergo respondeat his versibus: Vestibulum ante ipsum primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia Cure; Pallentesque habitant Morbi tristisque Senectus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesrerit Con uero fortune płia ꝙͣ lon¬
geue. ꝙͣ grauia. quot aduersitatũ specier
ꝙͣ mlte ⁊ uarie affligẽtiũ reꝵ forme nemo
facile dixerit. nemo rem ĩfinitã breui ora¬
cione collegerit. ueꝵ nota res est. nõ egens
testibꝰ ꝓcul accitis. Quisq doloꝵ ac laboꝵ¬
aꝑtasq molestias. qͥt sut stimuli latentes.
quot plage. quot ulcera scrutari nulla maꝰ
sufficit Infermi statũ altisono canẽs ore uir-¬
gilius. m̃lta ꝯmẽorat. q̃ qͥdã de statu uite
p̾sentis intelligũt. q̃ ut aiuĩt. cõꝑacõe celes¬
tis inferna ẽ. et qm̃ toti edificio sit ꝯmune
uestibulũ illic. nõ ĩepto si uera memorant
figmẽto. q̃dã fere oĩbꝰ uite hꝰ limẽ ĩtnͣtibꝰ
ꝯmunia reponũt᷑. In secrecioribꝰ at circulis.
singłares pene sũt ⁊ disticta flagicia Nõ em̃
exempli causa oĩbꝰ ꝯtĩgit ob adulterut cedi.
aut nate thalamũ ĩuadere. dut arma ĩpia

Expanded text:
processerit. Contra vero fortune prelia quam lonprocesserit. Contra vero fortune prelia quam longeva quam gravia, quot adversitatum species, quam multe et varie affligentium rerum forme, nemo facile dixerit; nemo rem infinitam brevi oratione collegerit. 15 Verum nota res est non egens testibus procul accitis; quisque dolorum ac laboapertasque molestias, quot sint stimuli latentes quot plage quot ulcera scrutari nulla manus sufficit. Inferni statum “altisono” canens ore Virgilius multa commemorat, que quidam de statu vite presentis intelligunt, que, ut aiunt, comparatione celestis inferna est; et quoniam toti edificio sit comune vestibulum, illic non inepto, si vera memorant, figmento quedam fere omnibus vite huius limen intrantibus comunia reponuntur; in secretioribus autem circulis singulares pene sunt et distincta flagitia. 16 Non enim, exempli causa, omnibus contingit “ob adulterium cedi” aut “nate thalamum invadere” aut “arma impia
Abbreviated transcription (Latin):
ta q̃ nũꝙͣ fient. Ped ad ĩceptũ redire melius
fuerit.ꝙͣ uaga narracõe nlłm corrig̾e. młtos
offendere. Plurima qͥdẽ sũt optiẽ uiroꝵ q̃
secũ fert uira mortal a qͥbꝰ nõ mediocritas
scatꝰ nõ huilitas. nõ liberat altitudo S ĩ his
amara młto plura. ꝙͣ dulcia ut nõ ĩmerĩto
dici putes in uestibulo uite duo dolia ẽẽ. dul-¬
te unũ. sed exignũ. Amaꝵ uero alteꝵ. sed
illud amplissi O2ͦ ꝓ uarietate ĩtellectuu
nõ absurde forsitã trahi posret illud dauiti¬
cũ. Calix in manu dñi meri plenꝰ mixto.
ut calix dñicꝰ quo ĩ hͦ exilio potam miseri.
aliquid uelut meꝵ ⁊t dulce habeat. plenitu.¬
do eiꝰ młtis amaritudinibꝰ sit admixta. dulꝰ
tia quidẽ ut dixi panca sũt t bnia. breue
gaudiu. b̃nis delectatõ. brens risꝰ. bne de
mq quicqͥd uiuat. ꝙͦꝙ exꝑtũ se fatebitur
quis quis aliqͣnͣtulũ in huiꝰ ꝑeg̾nacõis calle

Expanded text:
ta que nunquam fient. Sed ad inceptum redire melius ta que nunquam fient. Sed ad inceptum redire melius fuerit quaoffendere. 13 Plurima quidem sunt, optime virorum, que secum fert vita mortalis, a quibus non mediocritas status, non humilitas, non liberat altitudo; sed in his amara multo plura quam dulcia, ut non immerito dici putes in vestibulo vite duo dolia esse, dulce unum sed exiguum, amarum vero alterum sed illud amplissimum, quo pro varietate intellectuum non absurde forsitan trahi posset illud daviticum: «Calix in manu domini vini meri plenus mixto», ut calix dominicus quo in hoc exilio potamur miseri, aliquid velut merum et dulce habeat; plenitudo eius multis amaritudinibus sit admixta. 14 Dulcia quidem, ut dixi, pauca sunt et brevia; breve gaudiucquid iuvat; quod expertum se fatebitur quisquis aliquantulum in huius peregrinationis calle
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eĩ ꝑ sigłos passꝰ nõmodo quid ip̃i agant
aut quid dicant. sed quid de ilł hoĩes senciãt sn inter¬
lutentur qd milla unꝙyͣ felicitas uita requi it iunnio
iopes ⁊ obsuri hoies taciti pene oĩa in tenebris aut.
felicibꝰ mille sut latebre. nulla silentia nelitatu
diuitis ulłm esre putas ẜmi ut taceant Iumẽta loquet᷑
⁊ çanis. ⁊ postes iunge ostia. tollite lumnẽ e medio
clauiẽt ões. ꝓpe nemo recũbat. qd tñ ad cantũ
galli facit ille secũdi. ꝓximꝰ añ diem caupo sciet
qd his uerb a satyrico dictũ. si ullo unꝙͣ tꝑe uer
natꝰ alta ꝯsilia ꝓfundo tecta silentio. nõ prius
emergere. ꝙͣ qd tractatũerat in chalamo m¬
prius audiebant gẽtes. ꝙͣ gerẽda sensissent. sic
famã bellici apparatꝰ belli ipsius fama p̃cesrea̾t
Nirõꝵ uero senatoꝵ nõ ea taciturnitas nũc est
cũcta prius in triuiis. mulierculaꝵ audias cele¬
brata sermũculis. ꝙͣ fiant. et qd ẽ uanius. ml¬

Expanded text:
Nisi enim per singulos passus non modo quid ipsi agant aut quid dicant, sed quid de illis homines sentiant sine interlutentur, quod nulla unquam felicitas vitare quivit; imo inopes et obscuri homines taciti pene omnia in tenebris agunt, felicibus nulle sunt latebre, nulla silentia. 11 Secretum divitis ullum Esse putas? servi ut taceant, iumenta loquentur Et canis et postes. Iunge ostia, tollito lumen E medio, clament omnes, prope nemo recumbat: Quod tamen ad cantum galli facit ille secundi, Proximus ante diem caupo sciet; quod his verbis a Satyrico dictum, si ullo unquam tempornatus alta consilia, profundo tecta silentio, non prius emergere quam quod tractatum erat in thalamo, magprius audiebant gentes quam gerenda sensissent; sic famam bellici apparatus belli ipsius fama precesserat. Nostrorum vero senatuum non ea taciturnitas nunc est; cunta prius in triviis muliercularum audias celebrata sermunculis quam fiant, et quod est vanius, mul
Abbreviated transcription (Latin):
cior ex reꝵ huãꝵ humanaꝵ ĩdignitate ꝓ¬
ueniens Hũe affectũ a me raro uł nũꝙͣͣ ab¬
esse ꝯfiteor al ibi uehemẽciorẽ ẽẽ ubi ma¬
teria ocͣrit. sed nimis mlta de re ꝑua. ĩmo
mĩma ĩmo młła. latrẽt ut libet. et sufflan-¬
tes in t̾rã puluerẽ in oculos suos excitent
nos illos uel ridentes meritos uł ĩmeritos
nẜati. ceptũq nr̃m ꝓsequẽtes racionẽ
uiteducẽ qnͣtũ possumꝰ habeaꝰ eg̃o qd ad me
attinet ꝑgã qua cepi neq ab hat smã muscar/
mmure det̾rebor/ ⁊ surda aure ĩamnẽ strepitu
pteruectꝰ uel ꝑueman ¶ quo suspiro uel si id
ppero ⁊ ꝯsiliamea ĩterim q̃ mltos ut la teant
mtor libi at amicis oĩbꝰ ꝓbatũ iri nõ despeꝰ¬

Expanded text:
 indignitate proveniens; hunc affectum a me raro vel nunquam abesse confiteor, atque ibi vehementiorem esse ubi materie plus occurrit. Sed nimis multa de re parva, imo minima, imo nulla. 31 Latrent utlibet et sufflantes in terram pulverem in oculos suos excitent. Nos illos vel ridentes meritos vel immeritos miserati ceptumque nostrum prosequentes, rationem vite ducem quantum possumus habeamus. Ego quod ad me attinet, pergam qua cepi neque ab hac sententia muscarum murmure deterrebor et surda aure inanem strepitum pretervectus, vel perveniam quo suspiro vel, si id spero et consilia mea interim, que multos ut lateant nitor, tibi atque amicis omnibus probatum iri non despe
Abbreviated transcription (Latin):
nisse neq̃unt ex ꝑrecti. et młti sũt quoꝵ uita
usq ad exitũ sõpnꝰ ẽ. Hec amice t̾ tam scru¬
pulose dictante ita scribo ut qui fame mee
pat᷑cinu suscepisti. adu̾sꝯ has si forte ca¬
nũ nomẽ offendit picas loquacissimas. ar-¬
gucior fias. itentidem admonẽs ut oculos
ad se uertere ĩcipiant neu ingrates corui
de tignoꝵ maculis disputet. tum demũ pũ.¬
debit eoꝵ mores carꝑe. quoꝵ uix faciem no¬
rũs. tamẽ desmẽt de alienis rebꝰ fabula̾
dum domi habunde reꝑint qd loquantur
⁊ amplam calamitatũ ac doloꝵ suoꝵ mate¬
riam cogitabũt. At ne quid hodie de ꝯcepi¬
tis sileam illi mn ad ueꝵ ꝓpius uident᷑ accedere
qui aliam reditꝰ mei causam ĩdignacionem
nõ usq adeo ĩsaniut.⁊ ami qͥdẽ meũ uidẽtur
ꝓfundius inspexisse. modo sciant quid est
⁊ dignato libet igit᷑ diffinire ioq ꝙͣ recte
faciã tuũ sit iudiciũ Est quide ñ fallor ĩdigͦ.

Expanded text:
nisse nequeunt experrecti, et multi sunt quorum vita nisse nequeunt experrecti, et multi sunt quorum vita usque ad exitum somnus est. 28 Hec, amice, tibi tam scrupulose dictante ira scribo, ut qui fame mee patrocinium suscepisti adversus has, si forte canum nomen offendit, picas loquacissimas, argutior fias, identidem admonens ut oculos ad se se vertere incipiant, neu nigrantes corvi de cycnorum maculis disputent. Tum demum pudebit eorum mores carpere quorum vix faciem norunt; tum desinent de alienis rebus fabulari, dum domi sue abunde reppererint quod loquantur, et amplam calamitatum ac dolorum suorum materiam cogitabunt. 29 At nequid hodie de conceptis sileam, illi michi ad verum propius videntur accedere, qui aliam reditus mei causam, indignationemnon usqueadeo insaniunt et animum quidem meum videntur profundius inspexisse, modo sciant quid est indignatio. Libet igitur diffinire, idque quam recte faciam, tuum sit iudicium. 30 Est quidem, nisi fal
Abbreviated transcription (Latin):
optime uide nũt ⁊ silencio iudica qñta fi̾¬
des ul illoꝵ maledictis uel meis defensio ibꝰ
sit habenda noti tibi sũt ꝑtes. rectũ indicu.
equalanx Sm indiciũ meũ uis. Senece ubis
illud accipe nichilo pluris me hoꝵ u̾ba fac̾e ꝙ
uentre redditos crepitꝰ. Quid eñ oro te refert
qua ꝑte corꝑis turpiter sonẽt . ¶ et ꝓfecto ulła
stulti ore pars obscenor .3. Quid ãt aliis ĩten-¬
tũ. importuno latratu rabidi ⁊ famelici canes
exagitant an forsan oderũt ⁊⁊ odũt uerbis ex¬
plent Ignauũ uulgꝰ ⁊ ĩbelle quibꝰ sordide
lingue acies sola ẽ ac cur oderint nulliꝰ unꝙ̃
ĩiuriis lacessiti nisi moꝵ uiteq dissonãciam
ad ĩuuriã tralũt zln pocius ĩiuidẽt. sed ĩt᷑ pares
ut dicit᷑ ẽẽ sol ĩidia An forte ebrii cõpmiãt
ei ĩ sõp̃nio loquũtur h ͦ uerius opinari. hͦ sene¬
tire maluerim Sõpnꝰ excuset amẽcian
multa dicũt ⁊ faciit dormientes. qͦꝵ memĩ-¬

Expanded text:
ide nunc et in silentio iudica quanta fides vel illorum maledictis vel meis defensionibus sit habenda; note tibi sunt partes, rectum iudicium, equa lanx. Sin iudicium meum vis, Senece verbis illud accipe: Nichilo pluris me horum verba facere quam “ventre redditos crepitus. Quid enim”, oro te, “refert” qua parte corporis turpiter “sonent”? et profecto nulla stulti ore pars obscenior est. 27 Quid autem aliis intentum importuno latratu rabidi et famelici canes exagitant? an forsan oderunt et odium verbis explent? ignavum vulgus et imbelle, quibus sordide lingue acies sola est. At cur oderint, nullis unquam iniuriis lacessiti, nisi morum viteque dissonantiam ad iniuriam trahunt? an potius invident? sed inter pares, ut dicitur, esse solet invidia. An forte ebrii somniant et in somnio loquuntur? hoc verius opinari, hoc sentire maluerim; somnus excuset amentiam; multa dicunt et faciunt dormientes quorum memi
Abbreviated transcription (Latin):
lius uideri huc ego ian eñ̃ pridẽ clauũ dirigo alio
tnĩ ĩuĩctũ frustraq luctantẽ uiolentior estꝰ rapit
Et qnĩ ita te affectũ sencio. eamq mãsuetudiem
tuã noui. ut collo quiis lic huiliũ amicoꝵ occupatã.
aurẽ nõ insolenter adlribeas. fateor iuuenile mͥ
studiũ suisse ac homerici carminis rentẽciã requẽs
abditos fontes insignia flumina uariosq locoꝵ
sitꝰ. curiosissie ꝯtemplarer Ita enĩ expedite ꝯpen.¬
dioseq ac sñ fascidio ĩmopeo młta cũ uoluptati¬

Expanded text:
lius videri; huc enim ego iampridem clavum dirigo, alio lius videri; huc enim ego iampridem clavum dirigo, alio tamen invitum frustraque luctantem violentior estus rapit. Et quoniam ita te affectum sentio eamque mansuetudinem tuam novi ut colloquiis licet humilium amicorum occupatam aurem non insolenter adhibeas, fateor iuvenile michi studium fuisse ut homerici carminis sententiam sequens,abditos fontes insignia flumina variosque locorum situs curiosissime contemplarer. 8 Ita enim expedite compendioseque ac sine fas
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mouẽtur. Illud qͦ nõ me p̃terit qd sepe
dixi ⁊ dic̾e ite ꝵ delectat. grecũ poetam ⁊¬
alcius res hõͫ ꝯspicatꝰ ẽ. dũ ꝑfecti uiri habitũ mo¬
res q qui describut toto illum orbe uagũ ⁊ ubiq
noni aliquid addiscente facere neq eĩ crediderũt᷑
qualẽ stilo formabał uiꝵ fieri posse loci unius ꝑpe/¬
tuo ĩcolatu Sed qũ hec fortasse me nõ tangunt
Glorioẜ atz ĩuidioẜ excusacõibꝰ omisẜ. ad illã ue¬
m̾o quã ut miserearis admonui Tibi quidẽ bonoꝵ
amãtisriẽ uir olim rage ⁊ mltoꝵ locoꝵ reꝵq no/¬
ticiam adepto s̃t tandẽ merito u̾tꝰ ante ãnos¬
nobiłissie rei p. sumũ gͣdũ magna cũ gła optinẽti
⁊ ap ͭ om̃i libertatẽ ac salutẽ sponte tua speciosis
sed et̾ms carceribꝯ ĩcluso. sciome gͣtius actuꝵ si pꝰ
magni uite miliciã ipse eciã alitubi ꝓpe te iã castͫ¬

Expanded text:
non moventur? Illud quoque non me preterit, quod sepe non moventur? Illud quoque non me preterit, quod sepe dixi et dicere iterum delectat, grecum poetam ealtius res hominum conspicatus est, dum perfecti viri habitum moresque describunt, toto illum orbe vagum et ubique novi aliquid addiscentem facere; neque enim crediderunt qualem stilo formabant virum, fieri posse loci unius perpetuo incolatu. 6 Sed quoniam hec fortasse me non tangunt, gloriosis atque invidiosis excusationibus omissis, ad illam venio quam ut miserearis admonui. Tibi quidem, bonorum amantissime vir, olim vago et multorum locorum rerumque notitiam adepto, nunc tandem merito nobilissime reipublice summum gradum magna cum gloria obtinenti et propter omnium libertatem ac salutem sponte tua speciosis sed eternis carceribus incluso, scio me gratius acturum, si post vagam vite militiam ipse etiam alicubi prope te iam castr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegͥnacõe ꝑpetua gͣuissios tñ uiros ac ꝯstãtissiõs
fuisse Peregͥnati sũt magni duces. nͣgni ꝙ phi
suo reconditꝰ ac sepultꝰ eẽt ad huc uiuẽs uatia
⁊ totos dies buta sterteret totis noctibꝰ uigĩ-¬
laret. nũꝙͣ q tubiculi su fores excederet et
hos eniã nosci quos seneca ip̃ẽ famosos. epystol
suis fecit ridensq ĩmortale ilł dedit nomen
Peregͥnati sut apostoli ⁊ disĩctissias regio¬
nes nud̾ pedibꝰ lustrauerũt Ille ephesiõ ille
syriam ille missꝰ in achaiã illo romã Ille ad
indias ille missꝰ ad egiptũ uagabãt᷑ ilłoꝵ cor¬
pora lotis asperrimis. ac t̾ra ac pelago iactaba¬
tur. corda erant celo affixa Alposcoloꝵ uero
ps nr̃oꝵ corꝑa. thalamis aureis reqͥestut. aĩ
at t̾ra mariq uagi sut Inter hos igit᷑ quibꝰ
q̃so illud bñ ꝯposite mẽtis argumẽtũ extima-¬
bimꝰ adesse. his ne qui loco. an his qui ꝓposito

Expanded text:
peregrinatione perpetua, gravissimos tamen viros ac constantissimos peregrinatione perpetua, gravissimos tamen viros ac constantissimos fuisse. 3 Peregrinati sunt magni duces magnique philsuo reconditus ac sepultus esset adhuc vivens Vatia et totos dies Buta sterteret, totis noctibus vigilaret nunquamque cubiculi sui fores excederet, et hos etiam nosti, quos Seneca ipse famosos epystolis suis fecit ridensque immortale illis dedit nomen. 4 Peregrinati sunt Apostoli et disiunctissimas regiones nudis pedibus lustraverunt: ille Ephesum, ille in Syriam, ille missus in Achaiam, illi Romam, ille ad Indias, ille missus ad Egiptum; vagabantur illorum corpora locis asperrimis ac terra et pelago iactabantur, corda erant celo affixa; apostolorum vero nostrorum corpora thalamis aureis requiescunt, animi autem terra marique vagi sunt. 5 Inter hos igitur quibus, queso, illud “bene composite mentis argumentum” extimabimus adesse? his ne qui loco, an his qui proposito
Abbreviated transcription (Latin):
possũ mecũ. su sepe eciam tecũ ⁊ cũ illo
uiro optimo maximo quẽ cñ nũꝙͣ uide¬
riiii. dictu miꝵ õibꝰ horis uideo Apud
qũe queso nome meñ dũ tu secũ loqui po¬
teris nõ senescat. Uale ad fontẽ sorgie
uni kł marcias. Ad Andream
dandulo ducẽ uenetor Excusatio
uod in silencio suspicabar audio¬
mirari te quid ita uagꝰ hac illat
it nũꝙͣ bona fide subsistens. non¬
dum̃ michi certã uĩte sedem delegisse ui-¬
dear ⁊ ꝙ ãno uix usꝙͣ integro exacto ꝑ
italiã. biennio at ex italia ĩ gallias. at
ex galliis in italiã ꝯmigͣre soleã qd qm
negae neq̃o. reddenda racio s.tibi ut miseᷤᷤ¬
aris. ceteris bonis ut agnostãt pulgo ne licerz
Gcio qͥdẽ illud annei senece ueꝵ eẽ p̾ͫ argu
secũ ĩmora̾i s  n  illud ignoro młtos nũꝙͣ
metas exigui ruris egressos. aĩo tñ ⁊ cogita¬
tioib semꝑ uagos ⁊ ĩstabiles. Quosdã uero in

Expanded text:
possum mecum sum; sepe etiam tecum et cum illo possum mecum sum; sepe etiam tecum et cum illo viro optimo maximo, quem cum nunquam viderim, — dictu mirum — omnibus horis video, apud quem, queso, nomen meum dum tu secum loqui poteris, non senescat. Vale. Ad fontem Sorgie, VIII Kal. Martias. 4 Ad Andream Dandulo ducem Venetorum, excusatio uod in silentio suspicabar audiomirari te quid ita vagus hac illac et nusquam bona fide subsistens, nondum michi certam vite sedem delegisse videar, quod anno vix usquam integro exacto per Italiam, biennio autem ex Italia in Gallias atque ex Galliis in Italiam commigrare soleam. Quod quoniam negare nequeo, reddenda ratio est tibi ut miserearis, ceteris bonis ut ignoscant, vulgo ne laceret. 2 Scio quidem illud Annei Senece verum esse, «primsecum immorari»; sed nec illud ignoro, multos nunquam metas exigui ruris egressos, animo tamen et cogitationibus semper vagos et instabiles; quosdam vero in
Abbreviated transcription (Latin):
passꝰ. si tñ ignota erat hactenꝰ ne forsan
q̃rentes eple tue hac. illat ĩcertis tramĩtĩt¬
bus uagarent᷑ Ad fonte sorgie sũ ut dixi
et qñ ita uisu ẽ fortune. locũ aliũ nõ reqͥro
nec faciã don ͨ illa qd crebro solet parium
mutet edictũ Interea equide hic m romã
hric athenas hic pat̾am ip̃am uente ꝯstituo
hic oẽs quos habeo amicos uel quos habui
nec tantu familiari ꝯuictu ꝓbatos ⁊ qui
mecũ uixerut. sed qui mltis ante me secuł
obierut. solo mͥ ꝯgnitos bñficio lrãꝵ quoꝵ
siue res gestas atq an. siue mores uitãq
siue ligna ⁊ ĩgeniũ miror ex oĩbꝰ locis
at oĩ euo ĩ hãc exignã uallẽ sepe contra¬
horcupidiusq cũ illis u̾sor ꝙͣ cũ his qui sibi
uni̾e oidentur. qͦtiens rancidũ nescio quid
spirantes gelido in aere sui alitꝰ uidere
uestigiũ ꝟic liber ac securꝰ uagor ⁊ tali¬
bus comitibꝰ solꝰ sum ubi uolo. sũ qͦciens

Expanded text:
passus, si tamen ignota erant hactenus, ne forsitan passus, si tamen ignota erant hactenus, ne forsitan me querentes epystole tue hac illac incertis tramitibus vagarentur. Ad fontem Sorgie sum, ut dixi, et quando ita visum est fortune, locum alium non requiro, nec faciam donec illa, quod crebro solet, varium mutet edictum. 14 Interea equidem hic michi Romam, hic Athenas, hic patriam ipsam mente constituo; hic omnes quos habeo amicos vel quos habui, nec tantum familiari convictu probatos et qui mecum vixerunt, sed qui multis ante me seculis obierunt, solo michi cognitos benificio literarum, quorum sive res gestas atque animum sive mores vitamque sive linguam et ingenium miror, ex omnibus locis atque omni evo in hanc exiguam vallem sepe contraho cupidiusque cum illis versor quam cum his qui sibi vivere videntur, quotiens rancidum nescio quid spirantes, gelido in aere sui halitus videre vestigium. 15 Sic liber ac securus vagor et talibus comitibus solus sum; ubi volo sum; quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
molliciẽ. ab aĩo uoluptates. ab operatioe
torporẽ. totis diebꝰ aridos mõtes. roscidas
ualles atz antra cͥ̾cũeo utrãq sorgie ri¬
pã seipe remecior nullo qui obstrepat
obuio. nullo comite. nullo duce nisi curis
meis minus in dies acribꝰ ac molestis Illas
ante retroq tnͣsmittes p̃teritoꝵ menior
uentura delibero. ꝙͣͣ feliciter uiderit ille
de quo dictũ ẽ In lumine tuo uidebiꝰ lumẽ
sii quo frustra ꝑ tenebras hũcũtas lippa
circũspicit in illius ducatu oĩs spes est
mea Certe qd ĩ me ẽ.nitor ut prestem
non reluctantem am̃i iam q cũ apostolo
qnͣtũ possu preteita obliusces in ea q̃ se
ante extendor unũ michi solamẽ ĩgens
in Oĩ exilio datũ ẽ. ꝙ ⁊ hñc locũ iamfe¬
ti. ⁊ oem̃ si res tulerit familiarẽ michi
uideor facturꝰ modo ille nõ sit aĩo uentoẜ
ac turbidis rhodam gurgibꝰ impendens.
Sec tibi diucius amice ignota ẽẽ nõ sũ

Expanded text:
mollitiem, ab animo voluptates, ab operatione mollitiem, ab animo voluptates, ab operatione torporem. 11 Totis diebus aridos montes, roscidas valles atque antra circumeo, utranque Sorgie ripam sepe remetior, nullo qui obstrepat obvio, nullo comite, nullo duce, nisi curis meis minus in dies acribus ac molestis. Illas ante retroque transmittens, preteritorum memor ventura delibero: quam feliciter viderit Ille de quo dictum est: «In lumine tuo videbimus lumen», sine quo frustra per tenebras humanitas lippa circumspicit. 12 In Illius ducatu omnis spes est mea; certe quod in me est, nitor ut prestem non reluctantem animum iamque cum Apostolo quantum possum preterita “obliviscens”, in ea que sunt ante “extendor”. Unum michi solamen ingens in omni exilio datum est, quod et hunc locum iam feci et omnem si res tulerit, familiarem michi videor facturus, modo ille non sit Avinio, ventosis ac turbidis Rodani gurgitibus impendens. 13 Hec tibi diutius, amice, ignota esse non sum
Abbreviated transcription (Latin):
nes afferes sole lucidiores. mlta eciam addidit cõ¬
mittenda silencio. Quid te moror. nõ ẜuiliter
sed phiͭ ͤ red diuine loqui uisꝰ . Nichi ita metũ
uoluẽs ac m̃lta recogitas. et ubi portũ ẽẽ cre-¬
diderã suis fluctibꝰ undorũ mare ꝯspitiers.
moderatꝰ ex ip̃a reꝵ tempestate nauigium
cũ legi rudentes. Iecianchorã. clanũ pressi.
fessamos uite turbinibꝰ carinã donec portꝰ
appareat hos inter scopulos alligaui nõ redi¬
turꝰ ad curĩa neq ñ aliud audiero ansoniã
petiturꝰ.lyic si quid faciam q̃ris. uiuo eq̾de.
expectatur ut uersũ ꝯpleam. uitãq extre¬
mam ꝑ oĩa duco albsit. ĩmo uo̾. uiuo  ualeo
⁊ gaudeo. et q̃ młtos mestos faciũt sperno
Riet uita mea ẽ. media nocte ꝯsurgo⁊ p̾o
mane domo egredior. sed nõ aliter ĩ cãpis
ꝙͣ domi studeo. cogito. lego. scͥbos sõp̃nũ
qnͣtũ fieri pt̃ ab ocuł meis arceo. a corꝑe

Expanded text:
nes afferens sole lucidiores; multa etiam addidit comnes afferens sole lucidiores; multa etiam addidit committenda silentio. Quid te moror? non serviliter sed philosophice, sed divine loqui visus est michi; itaque mecum volvens ac multa recogitans et ubi portum esse credideram, suis fluctibus undosum mare conspiciens, moderatus ex ipsa rerum tempestate navigium animi, legi rudentes, ieci anchoram, clavum pressi, fessamque vite turbinibus carinam, donec portus appareat, hos inter scopulos alligavi, non rediturus ad curiam, neque nisi aliud audiero, Ausoniam petiturus. 10 Hic si quid faciam queris, Vivo equidem. Expectas ut versum compleam: vitamque extrema per omnia duco? Absit; imo vero vivo et valeo et gaudeo et que multos mestos faciunt, sperno. Hec vita mea est: media nocte consurgo, primo mane domo egredior, sed non aliter in campis quam domi studeo cogito lego scribo, somnum quantum fieri potest ab oculis meis arceo, a corpore
Abbreviated transcription (Latin):
terrestribꝰ at celestibꝰ ĩpedimentis frenatũ¬
foa forte desideriũ meũ qd ĩ Italiam me
trahiebat Nob̾ nẽpe q̃ cupimꝰ grata tantũ
deo eciã nota sut̃ qui diu aut sit opinar bel:¬
lum ubi patꝵ mẽoria nũꝙͣ fuit ibrem hͤ
anno unicũ ulłm diem ⁊ in ipom habitus
Ad fontẽ sorgie diebꝰ pancis pꝯꝙͣ inde dis¬
cesserã reuertor huc prius ꝙͣ bis iter ĩmẽsũ
uelox luna ꝑageret unꝰ.e. pͥueris quos p̃¬
mĩssos audisti ad me rediit et heus ĩquit qͥd
moliris dũ caribdim fugis ꝓram agis ĩ scilła
turie curas horrescii nͨ ĩmerito nescis aũt
que te curaꝵ moles maneat si pedem ĩ ita-¬
liam posueris. quos reditꝰ tui fama iam
nũc amitoꝵ cuneos erexerit quot ĩ ꝑtes
distrahendꝯ aĩꝰ quẽ colligere meditaris
quot ⁊ si nõ tus. certe tuoꝵ negociis estu.
rie dixisset. singula diligẽter explicuit racio¬

Expanded text:
terrestribus atque celestibus impedimentis frenatuterrestribus atque celestibus impedimentis frenatum forte desiderium meum, quod in Italiam me trahebat; nobis nempe que cupimus grata tantum, Deo etiam nota sunt. 7 Quidni autem sic opiner? bellum ubi patrum memoria nunquam fuit, imbrem hoc anno unicum in illum diem et in ipsam aad fontem Sorgie diebus paucis postquam inde discesseram, revertor. Huc priusquam bis iter immensum velox luna perageret, unus e pueris quos premissos audisti, ad me rediit. 8 «Et heus» inquit, «quid moliris? dum Caribdim fugis, proram agis in Scyllam: curie curas horrescis, nec immerito, nescis autem que te curarum moles maneat si pedem in Italia posueris; quos reditus tui fama iam nunc amicorum cuneos erexerit; quot in partes distrahendus animus quem colligere meditaris; quot etsi non tuis, certe tuorum negotiis estuanrie dixisset, singula diligenter explicuit, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
Quid agerẽ oĩa mecũ ut ait ille u̾santi uisũ
manifescã quodãmõ ꝓhibentis dei uolũtatẽ ee
ne tũc irem pene nreligiosa improbitas est
uisa si diuine ꝓhibicõi quasi mei iuris ĩcũberẽ
Meõrans ergo cleantis illud̃ ducũt uolentem
fata nolentẽ tralũt Cersi uolens. ne ĩuitꝰ ce/¬
derem. p̃misẜ in italiã aliquot famuł. nõ mͣ gt
ut p̃sencia ibi sua reifamiliaris nccͣia curarent
ꝙͣ ut hic digressu suo sollicitudinẽ michi facerẽt
laxiorẽ.ociũq trãquillius uix bene discesserãt
tantũq aberant ut iã n ͨ reuocandi n ͨ asrequẽdi
copia esset Et ecce sb̃ito reuersa seremtas que
multis iam mẽsibꝰ durat młtis ante duraue-¬
rat ⁊ duratura uidet᷑. nui rector sideꝵ ꝯsiliũ
mutet siue qr ꝯsiliũ dnĩ ĩet̾nũ manet. nouĩs
aliud ostendat effectibꝰ Itaq quo mͣgł cogito
mͣgis in mẽtẽ uenit deo hũanis ꝑicũł occurrẽte

Expanded text:
5 Quid agerem? “omnia mecum”, ut ait ille, “versanti” visum est 5 Quid agerem? “omnia mecum”, ut ait ille, “versanti” visum est manifestam quodammodo prohibentis Dei voluntatem esse ne tunc irem; pene irreligiosa improbitas est visa si divine prohibitioni, quasi mei iuris, incumberem. Memorans ergo cleanteum illud: «ducunt volentem fata, nolentem trahunt», cessi volens ne invitus cederem, premissis in Italiam aliquot famulis, non magis ut presentia ibi sua rei familiaris necessaria curarent, quam ut hic digressu suo solitudinem michi facerent laxiorem otiumque tranquillius. 6 Vix bene discesserant tantumque aberant ut iam nec revocandi nec assequendi copia esset, et ecce subito reversa serenitas, que multis iam mensibus durat, multis ante duraverat et duratura videtur, ni rector siderum consilium mutet sive, quia consilium Domini in eternum manet, novis aliud ostendat effectibus. Itaque quo magis cogito, magis in mentem venit Deo humanis periculis occurrente
Abbreviated transcription (Latin):
Cirta occiduũ Italie limitẽ uarũ amnẽ bello iter
itruptũ reperi alpinis quibus dã gẽtibꝰ armatis
ad litꝰ effuẜ his ego rumoribꝰ. simul t amicoꝵ
p̃cibꝰ ꝑmotꝰ mutato ꝯsilio flectere iter ĩscitui
ꝙͣuis ante ⁊ post tanta celi terreq sutitas fueit
cͣpta nõ uidimꝰ uix legimꝰ Substiti anxius raroq
unꝙͣ clarius uidi quid sit illud. caro oneri timere
⁊ ueteꝵ libris imixtũ pauxillũ migaꝵ meaꝵe
quibꝰ ip̃e quoqs memphiticas pampiros impleo
non qr illud ag̾e sit optimũ. sed qr aliud difficile
nichuil agere pessimũ Et p̃terea impossi ͤ michi
⁊ ĩsolitũ i eo scatu nõ tergo timebã ad oĩa du¬
rato. et ferre iam p̾dem docto nõ tin pluuias
ueꝵ glacies. estꝮ ⁊ grandines. nulluis q iã labo¬
ris aut ꝑicłi ĩ exꝑto nõ timebã lateri ⁊ oneri
ut eneas. sed oneri dutaxat ut metabus ⁊
fateor em̃. care michi sarciũcule metuebam

Expanded text:
circa occiduum Italie limitem Varum amnem, bello iter circa occiduum Italie limitem Varum amnem, bello iter interruptum repperi, alpinis quibusdam gentibus armatis ad litus effusis. 3 His ego rumoribus simul et amicorum precibus permotus, mutato consilio flectere iter institui, quamvis ante et post tanta celi terreque siccitas fuerit quantam non vidimus, vix legimus. Substiti anxius raroque unquam clarius vidi quid sit illud “caro honeri timere” et veterum libris immixtum pauxillum nugarum mearum, quibus ipse quoque “memphiticas” papiros impleo, non quia illud agere sit optimum, sed quia aliud difficile, nichil agere pessimum et preterea impossibile michi et insolitum. In eo statu non tergo timebam ad omnia durato et ferre iampridem docto non tantum pluvias, verum glacies estus et grandines nulliusque iam laboris aut periculi inexperto; non “timebam” lateri et “honeri” ut Eneas, sed “honeri” duntaxat ut Metabus; fateor enim, care michi sarcinule metuebam.
Abbreviated transcription (Latin):
aAd zenobiũ Gramaticũ florẽtinum
tio te mirari ⁊ tecũ dicere. quibꝰ
hic terraꝵ militat oris. nisi forte
ille ir̃. alter ego. re ⁊ noĩe. qͥ nob
late uagãtib pat̾e ndũ fouet. lr̃ãs ad re
meas huiꝰ ꝓpe modu sentencie tibi .e. flo¬
rencia parthenopẽ miserit qd si fecit ne qͥdꝙͣ
tibi hec Sed qr occupacioes suas metuo. ⁊ desi¬
deriũ tuũ nomi in dubio sacius duxi horã unam
tralere ꝑ tꝑis auariciã scatꝰ mei noticiam
amico ubi sine quid cogitem. quid agã rludie¬
ras ⁊ fama fuit me ꝓcellas curie fugientem
Italiam repet̾e. sedes ubi fata qͥetas ostendere
uidebantͣ dũ ego iam iter carꝑem iamuã u̾sa
ulłam aliã ob causã nisi ut germanũ unicũ¬
u̾tute m ꝙͣ sanguie cariorẽ̾ qui p̃ter uiã illa
locũ solitariũ at siluestrẽ cui mõtam riui
no e ad famuladũ xp̃o causa penitꝰ carne
delegit uel ĩ fnͣsitu uiderẽ lustro ĩtegro nõ uisũ

Expanded text:
Ad Zenobium grammaticum florentinum, Ad Zenobium grammaticum florentinum, io te mirari et tecum dicere: ‘“Quibus hic terrarum militat oris?”‘, nisi forte ille noster alter ego re et nomine, qui nobis late vagantibus patrie nidum fovet, literas ad se meas huius propemodum sententie tibi e Florentia Parthenopem miserit; quod si fecit, nequicquam tibi hec; sed quia occupationes suas metuo et desiderium tuum novi, in dubio satius duxi horam unam trahere per temporis avaritiam status mei notitiam amico. 2 Ubi sim, quid cogitem, quid agam audieras, et fama fuit me procellas curie fugientem Italiam repetere, “sedes ubi fata quietas ostendere” videbantur. Dum ergo iam iter carperem Ianuam versus nullam aliam ob causam nisi ut germanum unicuter viam illam locum solitarium atque silvestrem, cui Montani Rivi nomen est, ad famulandum Cristo tunsa penitus carne delegit, vel in transitu viderem lustro integro non visum,
Abbreviated transcription (Latin):
epm ĩsoninẽ at iter ⁊ iteꝵ ad meip̃m̃ quid
agerem. quid extremi ꝯsilii caꝑem unum
iter bello clausũ cucta diliuo Qruid m̃lta
res ad religionẽ ut hystoricoꝵ u̾bis utar
uertere ceperat uisũ ẽ nõ placere ꝓfecti¬
onẽ meã deo ĩlice debat metꝰ corrumpẽdi
libros ex quibꝰ sarcinule ñgna ex parte
ꝯstabant/ sensi libertati obsesse diuicias.
oueri timens ut ait maro. qui corꝑi non
timebã issem ꝓfecto si racuus fuissẽ nũt
mãsi mutatis. ep̃o obsecrãte ꝯsiliis. remissa¬
q in italiã parte familie. ad fontẽ sorgie
redii pene solꝯ. hic su nõ desperas meram
uel alicuiꝰ ĩspirati bomi causam fore. uel
ĩ ꝓuisi cuiuspiam mali fugã huãno eñ
ꝯsilio paꝵ fidens. ceu ingr puppis estu uictꝰ
reꝵ meaꝵ nauigiũ. ꝯmisi nõ uentis ac flucti.¬
bus sed deo. cuiꝰ sub ducatu naufragiũ fie̾i
nequit. uale ad fontẽ sorgie xiiii. kl de

Expanded text:
epyscopum insomnem atque iterum et iterum ad me ipsum quid epyscopum insomnem atque iterum et iterum ad me ipsum quid agerem, quid extremi consilii caperem: unum iter bello clausum, cunta diluvio. 9 Quid multa? res ad religionem, ut historicorum verbis utar, vertere ceperat: visum est non placere profectionem meam Deo. Accedebat metus corrumpendi libros, ex quibus sarcinule magna ex parte constabant; sensi libertati obesse divitias, “honeri timens”, ut ait Maro, qui corpori non timebam. Issem profecto si vacuus fuissem; nunc mansi. 10 Mutatis, epyscopo obsecrante, consiliis remissaque in Italiam parte familie, ad fontem Sorgie redii. Pene solus hic sum, non desperans moram vel alicuius insperati boni causam fore vel improvisi cuiuspiam mali fugam; humano enim consilio parum fidens, ceu magister puppis estu victus, rerum mearum navigium commisi non ventis ac fluctibus sed Deo, cuius sub ducatu naufragium fieri nequit. Vale. Ad fontem Sorgie, XIV Kal. De
Abbreviated transcription (Latin):
Est eñ nͣguꝰ amor ĩgeniosissiꝰ. ut experti
sciuĩt. Dimisẜ igiͣ ex meis qui rẽ ĩqͥrerẽt.
rem haud quaꝙͣ fictã sed notã at uulga¬
tam ẽẽ cõꝑio. fluctua̾i aĩo ceꝑam ⁊ młta
mecũ uoluere m̃łta ꝯsultare cũ ip̃o. cñ
ille mͣgis ꝙ ĩstaret. ut si eñ meq saluos
cuperem. ceptis absisterẽ Ego ãt eundi
ꝓposito herebam. ꝙͣuis mutare iter facile
inducerer/ ꝙ eo scil ĩꝯmodiore młtũq
lõgiore ꝓficisci. solit me uidendi fratris
quẽ iã quinquẽno nõ uidisse. quiq secꝰ
iter illud xpo uiuit desideriũ ĩduxerat
dũ hec mecũ ⁊ cũ optimo illo patre ꝯgerem
assidue diluuiũ crescebat fessꝰ ãi in cubicłin
ꝯcesserã. et uix ut extimo horã unã ĩtegrã
dormierã raptim ex more ad matutinas dei
laudes solito ticius exꝑgiscor. cũ iam oĩa ma¬
le resistentibꝰ reguł mundarẽt Nursꝰ ad

Expanded text:
est enim magnus amor ingeniosissimus, ut experti est enim magnus amor ingeniosissimus, ut experti sciunt. Dimissis igitur ex meis qui rem inquirerent, rem haudquaquam fictam sed notam atque vulgatam esse comperio. 7 Fluctuari animo ceperam et multa mecum volvere, multa consultare cum epyscopo, cum ille magis magisque instaret ut si eum meque salvos cuperem, ceptis absisterem. Ego autem eundi proposito herebam, quamvis mutare iter facile inducerer, quod eo, scilicet incommodiore multumque longiore, proficisci solum me videndi fratris, quem iam quinquennio non vidissem quique secus iter illud Cristo vivit, desiderium induxerat. 8 Dum hec mecum et cum optimo illo patre agerem, assidue diluvium crescebat; fessus animi in cubiculum concesseram et vix, ut extimo, horam unam integram dormieram; raptim ex more ad matutinas Dei laudes solito citius expergiscor, cum iam omnia male resistentibus tegulis inundarent; rursus ad
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiiꝯat hĩtꝰ sũ. lac̾mis pre gaudio ꝓpe
manatibꝰ credere ille ⁊ pro se ferre salutẽ
ipam ⁊ ois morbi remediũ una mecũ do¬
mus suelimẽ intrasse ubi at uenisse me ad
eũ nõ manẽdi anm̃. sed ut sup̃niũ uale dicem
audiuit mestior factꝰ ẽ. at oẽ gaudiu ĩ q̃¬
relas uersum. suo tñ iure ꝑpulit. ut sub suo
ĩmo ut dicit semꝑ. rebusq ꝓbat meo lare
ꝯsisterem. sibiq noctẽ illã darẽ tedii ut ego
ut ip̃e aiebat exme eximie. ꝯsolacoĩs optate
reliquias ꝑcepturo. pareo nõ coactꝰ. cũ t p̃me
pacis eꝑs ĩstaret ⁊ nõ iam imber sed ĩundaco
ĩges esfet ibi minimũ ea nocte dormitũ est
Ceteꝵ ad młtũ noctis p̾mo qͥdẽ tenuis. post
sensu aucta. et ultimo freques fama famĩ¬
liariũ mmure egro p̃suli astãciũ Iter clau
sum fore. fabulã p̃o ab indulgẽtisrĩo patre
fictam credidi qua me ab ĩcepto retrahe̾t

Expanded text:
Dei visus atque habitus sum, lacrimis pre gaudio prope Dei visus atque habitus sum, lacrimis pre gaudio prope manantibus. 4 Credere ille et pre se ferre salutem ipsam et omnis morbi remedium una mecum domus sue limen intrasse. Ubi autem venisse me ad eum, non manendi animo, sed ut supremum vale dicerem, audivit, mestior factus est atque omne gaudium in querelas versum. Suo tamen iure perpulit ut sub suo, imo, ut dicit semper rebusque probat, meo lare consisterem sibique noctem illam darem, tedii ut ego, ut ipse aiebat ex me consolationis optate reliquias percepturo. 5 Pareo non coactus, cum et prime facis tempus instaret et non iam imber sed inundatio ingens esset. Ibi minimum ea nocte dormitum est; ceterum ad multum noctis, primo quidem tenuis, post sensim aucta et ultimo frequens fama familiarium murmure egro presuli astantium domu. 6 Fabulam primum ab indulgentissimo patre fictam credidi, qua me ab incepto retraheret;
Abbreviated transcription (Latin):
quo nichil inꝯstãcius. nichil ĩcertius. spem
dabat ꝙ ꝑ autup̃nũ ⁊ postea ad eñ diem
nulle nubes. ne dicã pluuie uise erãt Ter¬
rebat notisfiͫ fatũ meũ qd̾ ẽ ut sñ estu
uł imbribꝰ nõ eã. ⁊ siłimũ ueri erat celũ
qd ꝯtinuerat refusuꝵ Quid expectas.
uix pedẽ domo extulerã et ecce lenta pͥm
pluuia undeq nebule ꝑsimił. Inde mox iustꝰ
miber stomacari ego. fortunãq meã reꝯg¬
noscere ⁊ ĩterdũ retro respicere. ꝯsiliũq
redeundi caꝑe interim tñ ut fit redeunte
ãĩo corpꝰ incedere . In his curis diucius nõ
fui ⁊ ĩclinata dies ⁊ ꝓximꝰ portꝰ eãt ca
uellionẽ ueni q̃ uicina cĩtas. parua qͥdẽ. sed
antiqua ẽ ubi ab ep̃o loci philippo quo ne-¬
mo uir melior nullꝰ nõ egdipẽ. cõmodis
⁊ hondibꝰ meis amicior. et quẽ egrota̾e nõ
senserã nõ ut ho sed sicut sꝑ soleo ut ange lꝰ

Expanded text:
quo nichil inconstantius nichil incertius. Spem quo nichil inconstantius nichil incertius. Spem dabat quod per autumnum et postea ad eum diem nulle nubes, ne dicam pluvie, vise erant; terrebat notissimum fatum meum, quod est ut sine estu vel imbribus non eam, et simillimum veri erat celum quod continuerat, refusurum. 2 Quid expectas? vix pedem domo extuleram et ecce lenta primum pluvia udeque nebule persimilis, inde mox iustus imber. Stomacari ego fortunamque meam recognoscere et interdum retro respicere consiliumque redeundi capere; interim tamen, ut fit, redeunte animo corpus incedere. In his curis diutius non fui; et inclinata dies et proximus portus erat. 3 Cavallionem veni, que vicina civitas parva quidem sed antiqua est, ubi ab epyscopo loci Philippo, quo nemo vir melior, nullus — non ego ipse — commodis et honoribus meis amicior, et quem egrotare non senseram, non ut homo sed sicut semper soleo, ut angelus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. utiminĩ artibꝰ ur̃is antiquis. parcite
biectii. ⁊ de bellate suꝑbos Ilt si huic eccłe
dilecti ẽẽ uultis. sola potencia opꝰ. sñ qua
alteri quidẽ ulta. alteri nichil st̾psi ꝙ me
ille ĩ magna lic p̃maturã. hic ĩ nulla pe¬
m̾tꝰ sꝑem ĩduxit Tibi uo̾ si ꝑstas si augu/¬
riũ sibille ninas ꝙ nõ metius. młta et
uaria suo tꝑe ꝑturienda ꝯcipio Fut̃ illud
monuisse sufficiat hoc iter ĩgressꝰ eque
teporẽ ac feruorẽ nimiũ nocuirre chabes
rei utriusq domestica simulq recẽtia
exempla sub ocul erdigĩ ait naso medio
tutissiꝯ̃ibis. Uale. et cũ sis uir. fac ut
uir appareas/ Ad franciscũ sanctors
apostoloꝵ De cepto ꝓfectionis impedi¬
ꝯsiliu uetꝰ ẽ uerbũ et ut experior
uerr ad fontẽ sorgie ꝯpositis sarcinuł
quas hoc tꝑe ualde sepe circũfero mouerã
inde ad xui kl decẽbrꝭ hiberno sereno fisꝰ

Expanded text:
iustitiam, utimini “artibus” vestris antiquis: “parcite iustitiam, utimini “artibus” vestris antiquis: “parcite subiectis et debellate superbos”; at si huic Ecclesie dilecti esse vultis, sola potentia opus est, sinalteri multa quidem, alteri nichil scripsi, quod me ille in magnam licet prematuram, hic in nullam penitus spem induxit. Tibi vero, si perstas, si aium sibila minasque non metuis, multa et varia suo tempore parturienda concipio; nunc illud monuisse sufficiat: hoc iter ingressis eque teporem ac fervorem nimium nocuisse; habes rei utriusque domestica simulque recentia exempla sub oculis; quod igitur ait Naso, «medio tutissimus ibis». Vale, et cum sis vir, fac ut vir appareas. 2 Ad Franciscum Sanctorum Apostolorum, de cepte profectionis impediconsilium: vetus est verbum et ut experior, verum. Ad fontem Sorgie compositis sarcinulis, quas hoc tempore valde sepe circumfero, moveram inde ad. XVI° Kalendas Decembris, hiberno sereno fisus,
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ adu̾sat᷑. Nichilq nͥ qd uoluptatibꝰ suis obre¬
quitur iustn putãt Sedeciam ad attollendam
humo collapsam iatẽtemq rem .p. suffecturos
huẽros tuos spero modo. et ip̃a res .p. credulã
ĩges dedec. ego tibi sũmũ decꝮ partũ reor
unde illi iã ambigno murmure t ꝑale suppliciũ
minãt᷑. ego t̾ sempit᷑nã famã spondeo in quã
utinã fessꝰ ⁊ occupatꝰ hic calamꝰ aliquid pos-¬
set illa sane si ꝑgis ut cepisti ꝓpria u̾tute
mireberis. non ꝙ fame p̃miũ uirtꝰ poscat
net in cũma nichil ẽ ꝙ te moneã. nosti oĩa
unius te nũꝙͣ obliuisci uelimi. qd sepe ex ore
illuis nr̃is lic ꝯsiliis adu̾sa. magnanimi tamẽ
prudẽtirrimq senis auditũ. nõ ꝑꝑ u̾bi elegã¬
tiam. sed ꝑꝑ sentẽcie ueritatẽ mẽõrabile ui-¬
sũ est. sic eñ aiebat exꝑtꝰ eximie Ecclesia ro-¬
iiiͦ uirtutes colite. amate religionẽ. ẜuate

Expanded text:
tibus adversatur nichilque nisi quod voluptatibus suis obsetibus adversatur nichilque nisi quod voluptatibus suis obsequitur iustum putant, sed etiam ad attollendam humo collapsam iacentemque rempublicam suffecturos humeros tuos spero, modo et ipsa respublica credulam ingens dedecus, ego tibi summum decus partum reor; unde illi iam ambiguo murmure temporale supplicium minantur, ego tibi sempiternam famam spondeo; in quam utinam fessus et occupatus hic calamus aliquid posset! illam sane, si pergis ut cepisti, propria virtute mereberis, non quod fame premium virtus poscat, net, in summa nichil est quod te moneam; nosti omnia; unius te nunquam oblivisci velim, quod sepe ex ore illius, nostris licet consiliis adversi, magnanimi tamen prudentissimique senis auditum, non propter verbi elegantiam sed propter sententie veritatem memorabile visum est. Sic enim aiebat expertus eximie: «Ecclesia roni, virtutes colite, amate religionem, servate
Abbreviated transcription (Latin):
las horas ad extremũ ire nitorꝙ qd reliquũ
est in meliores usꝰ uertere idq me tandẽ ef-¬
fectuꝵ mlto licz labore nõ respiro. Qdsi ab
adolescencia in ami uenisset. possẽ forte secu-
rius ꝑactis iam uite muneribꝰ uiuere qͦ nichil
ẽ dulcius. SSedut ad rem ꝑgam. scͥpsi tibi
ꝑsepe semꝑq te seu occupatio seu tarditas
causa ẽ. nam suꝑbiam ĩ pectore tam amico
duꝵ at difficile ĩuem. Cũ tñ ut iuri meo
tecũ quasi mecũ glorier. regũ ac ducumꝰ
sepe ĩterim lras ac septa meruerim Id meo.¬
rans fatigato ne qͥcꝙͣ calamo tuis in rebus
ferias dabam ut inopꝰ redeat clara me uir¬
tutis fama ꝯpellit. secũdũ sinam meã loqͦr
dipud h̃os eñ p̾ncipes huiꝰ mudi granius ĩfa¬
tuo apud omines extimatio ẽ Ilpud mẽ aũt̃
es maior quo mͥ familiarius notũ ẽ Itaq
nõ tantu ad hes pauca q̃ ĩsolentes animos
offendut eoꝵ qui nichil ĩuistũ nisi qd cupidita¬

Expanded text:
las horas ad extremam ire nitorque quod reliquum las horas ad extremam ire nitorque quod reliquum est, in meliores usus vertere idque me tandem effecturum, multo licet labore, non despero; quod si ab adolescentia in aniactis iam vite muneribus, vivere, quo nichil est dulcius. 5 Sed ut ad rem pergam, scripsi tibi persepe semperque te — seu occupatio seu tarditas causa est, nam superbiam in pectore tam amico durum atque difficilem inveni; cum tamen, ut iure meo tecum quasi mecum glorier, regum ac ducum sepe interim literas et scripta meruerim. 6 Id memorans fatigato nequicquam calamo tuis in rebus ferias dabam; ut in opus redeat, clara tue virtutis fama compellit. Secundum sententiam meam loquor; apud hos enim principes huius mundi gravis infatuo apud omnes extimatio est; apud me autem eo maior quo michi familiarius notum est. Itaque non tantum ad hec pauca, que insolentes animos offendunt eorum qui nichil iniustum nisi quod cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
pensandũ sit. quãq suꝑuacuis tꝑandũ.
non tñi actiõibꝰ sed uerb. Paterfamilias
qui se egestati ꝓximũ uid. ab impẽẜ ĩuti¬
libꝰ pedẽ refert Inclinatã diem cernẽs.
gressũ uiator ĩgeminat Instat attritis
bobꝰ ⁊ obuixiuus solito sulcũ urg ara¬
tor Quẽ pendula nubes uẽturi ymbris
admonuit ꝑemtis aure flatꝰ ambiguos ꝯtrac¬
to suui carbasi. sedulꝰ nauta recolligit. Et
digressuri ꝓperant amici młtaq sub extͤmũ
ꝯtinua oracõe fabulates mlłm momiẽtum
ipis ꝑire sinit. Sic in rebꝰ fere oĩbꝰ ĩuẽies
Amamꝰ bona nr̃a dũ ad exitũ p̃cipitata fes¬
tinat Idem senescentibꝰ cũctis. nisi semo deli/¬
ris euenire noueris. tempꝰamat ⁊ cuiꝰ p̾mĩ¬
cias effuderũt. reliquias legñt Et mͥ qͦ tꝑꝯ
lius apparet uideo fugã siĩ reditu. agnosco fal.¬
lacias. blandiciasq ꝑmetuo. sencio me ꝑ singu¬

Expanded text:
pensandum sit quamque supervacuis temperandum pensandum sit quamque supervacuis temperandum non tantum actionibus sed verbis. 3 Paterfamilias qui se egestati proximum videt, ab impensis inutilibus pedem refert; inclinatam diem cernens, gressum viator ingeminat; instat attritis bobus et obnixius solito sulcum urget arator quem pendula nubes venturi imbris admonuit; pereuntis aure flatus ambiguos contracto sinu carbasi sedulus nauta recolligit; et digressuri properant amici multaque sub extremum continua oratione fabulantes, nullum momentum temporis perire sinunt. Sic in rebus fere omnibus invenies: 4 amamus bona nostra dum ad exitum precipitata festinant; idem senescentibus cuntis, nisi senio deliris, evenire noveris: tempus amant et cuius primitias effuderunt, reliquias legunt. Et michi quoqlius apparet; video fugam sine reditu, agnosco fallacias blanditiasque permetuo; sentio me per singu
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ueritas locũ teneat Ego ceptam ad ex-¬
cusacoem redeo sit gͦ quibusdam. nõ ꝑuis
ut ẽ aiꝯ apud me negotiis euocabor Nouerã
si te adissem ꝙͣ lente diuellerer Festinare
bat que me anhelanti lic equo uectũ ĩitiuẽ¬
deprehendit Da ueniam p̃cor neue nouã q̃re¬
lan laꝵ habeas materiam. scito mͥ ee ami
fallunt cogitatꝰ. qd autupno ag̾e̾ decreuerã
hyeme ꝑagere. ꝙ si ad indos eã tibi semꝑ atz
ubilibet p̃seni ero. Uale ad fonte rorgie
Exhortaco ad suscepti reip regimer
⁊ mĩꝙͣ inter nos senescere
ualens amor qui nos a te¬
nera etate ĩdissolubilibꝰ
nodis ĩnexuit. sẽpe me
his tꝑibꝰ hortaret᷑ ut
scriberẽ. morẽq repe¬
terem intermissũ. retrahebar eñ łr̃e
turaꝵ laqueis meaꝵ illic̃ tui recordacõe
But quos nõ pigeat u̾ba pice̾. ⁊ quibꝰ
⁊it uero qͥsquis ac tꝑis bnitatẽ celei̾tate ꝙ
ꝓspexerit intellig ꝙͣ parce. ꝙͣ sobrie dis¬

Expanded text:
suum veritas locum teneat; ego ceptam ad exsuum veritas locum teneat; ego ceptam ad excusationem redeo. 5 Sic ergo quibusdam non parvis, ut est animus, apud me negotiis avocabar. Noveram si te adissem, quam lente divellerer; festinarebat, que me anhelanti licet equo vectum in itinerdeprehendit. Da veniam, precor, neve novam querelarum habeas materiam, scito esse michifallunt cogitatus, quod autumno agere decreveram, hieme peragere. Quodsi ad Indos eam, tibi semper atque ubilibet presens ero. Vale. Ad fontem Sorgie, xhortatio ad susceptum reipublice regimen quam inter nos senescere valens amor, qui nos a tenera etate indissolubilibus nodis innexuit, sepe me his temporibus hortaretur ut scriberem moremque repeterem intermissum, retrahebar tamen hinc curarum laqueis mearum, illinc tui recordatione uibus at vero quisquis ad temporis brevitatem celeritatemque respexerit, intelliget quam parce quam sobrie dis