comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munda medñe & abalienis parceser¬
uotuo. Credo propter quod & loquor
dñe tuscis non ne tibi prolocutus sum
aduersumme delictamea ds meus
& tudimis isti impi&atem cordis mei:
non iudicio contendo tecum quiueri¬
tases & egonolo fallere meipsum
nemeneatur iniquitas mea sibi:
non ergo iudicio contendo tecum
quia si iniquitates obserucueris dne
dñe quis sustinebit ⁊ sed tam̃ sine me
loqui cpud misericordiamtuã me t̃rã
&cinerem sinetamen loqui qm̃ ec ce
misericordiatua est non homo in ri¬
sorm̃s ciuloquor: atufortasse in rides
me sed conuersus misereberis mei.¬
A Qq̃ uidenim est quoduolo dicere dñe nisi
quic dñs. nescio unde uenerim huc
in istamdicã uitam mortadem. anmor¬
tem uit alem nescio : & susceper̃me
consolationes miserationum tuarum
sicut audiui aparentibus carnis mȩȩ
Ex quo & in qua me formcesti in tempo¬
re: non enim egomemini exceper
ergome consolationes lactisnuma¬

Expanded text:
manda me, domine, et ab alienis parce sermanda me, domine, et ab alienis parce seruo tuo? credo, propter quod et loquor. domine, tu scis. nonne tibi prolocutus sum aduersum me delicta mea, deus meus, et tu dimisisti inpietatem cordis mei? non indicio contendo tecum, qui ueritas es; et ego nolo fallere me ipsam, ne mentiatur iniquitas mea sibi. non ergo indicio contendo tecum, quia, si iniquitates obseruaueris, domine, domine, quis sustinebit? Sed tamen sine me loqui apud misericordiam tuam, me terram et cinerem, sine tamen loqui, quoniam ecce misericordia tua est, non homo, inrisor meus, cui loquor. et tu fortasse inrides me, sed conuersus misereberis mei. quid enim est quod uolo dicere, domine, nisi quia nescio, unde uenerim huc, in istam dico uitam mortalem an mortem uitalem? nescio. et susceperunt me consolationes miserationum tuarum, sicut audiui a parentibus carnis meae, ex quo et in qua me formasti in tempore; non enim ego memini. exceperunt ergo me consolationes lactis huma
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis cum detedicit etuae tacentibus
dete qm̃ loquaces muti sunt: quis mihi deebit
adquiescere inte : Cquis debit mihi ut uenias
in cormeum & in ebries illud ut obliuis car
mala mea & unum bonummm amplectar
te quid mihi miserere ut loquar. quid tibi
sum ipse ut amarite iubeas ame & nisi fec¬
ciam ir ascaris mihi & mineris ingentes mi¬
serias. parua neipsu est si non amemte
łimihiꝰ dicmihi ꝑmiserationestuas dñe
dsm̃s quidsis mihi dic animȩ mȩȩsclustua
ego sum Sic dic ut ciudiam. eccecures
cordis mei antetedñe. aperieas & dicani¬
mȩ mecce sclustua ego sum: curram
post uocem hanc & adp̃hendumte noli
cbscondere ame faciemtuam moriur
nemoriar ut ecmuideam angusta est
domus conimȩ meȩ quouenias ad eam:
Dilat&ur cobste ruinosa est. refice eamꝰ. ha¬
b& quȩ offendant oculostuos. fateor &
scio sed quis mundabit eam: autcui al¬
teri pterte clamabo ab occultis meis

Expanded text:
aliquis, cum de te dicit? et uae tacentibus aliquis, cum de te dicit? et uae tacentibus de te, quoniam loquaces muti sunt. Quis mihi dabit adquiescere in te? quis dabit mihi, ut uenias in cor meum et inebries illud, ut obliuiscar mala mea et unum bonum meum amplectar, te? quid mihi es? miserere, ut loquar. quid tibi sum ipse, ut amari te iubeas a me et, nisi faciam, irascaris mihi et mineris ingentes miserias? paruane ipsa est, si non amem te? ei mihi! dic mihi per miserationes tuas, domine deus meus, quid sis mihi. dic ani-mae meae: salus tua ego sum. sic dic, ut audiam. ecce aures cordis mei ante te, domine; aperi eas, et dic animae meae: salus tua ego sum. curram post uocem hanc et adprehendam te. noli abscondere a me faciem tuam: moriar, ne moriar, ut eam uideam. Angusta est domus animae meae, quo uenias ad eam: dilatetnr abs te. rninosa est: refice eam. habet quae offendant oculos tuos: fateor et scio. sed quis mandabit eam? aut cui alteri praeter te clamabo: ab occultis meis
Abbreviated transcription (Latin):
ter dñm aut quis ds̃ prȩterdm̃nrm
Summe obtime potentissime omni poten¬
tissime misericor dissime & iustissime
secr &issime & p̃sentissime pulcherrime
& fortissime stabilis & in conp̃hensibilis
immutabilis mutans om̃a num quam
nouus num quum u&us. in nouansoma¬
& in u&ustatem ꝑducens superbos. & nes¬
ciunt. semꝑ agens semper qui&us.
colligens & non egens. portiens & im¬
plens & protegens crecns & nutriens
& ꝑficiens quȩrens cumnihel de sit tibi
Amas nec ęstuas. ⁊ elcs & securus es.
penit&te & nondoles irasceris & tran¬
quillus es opera mutas nec mutus consi¬
lium recipis quod non inuenis & nũ quac
comisisti num quam in obs. & gaudes
luchris numquam auarus & usuras exi¬
gis. suꝑ erogatur tibi ut debecs & quis
hab& quicquam non tuum reddis de¬
bita nullidebens don cos debita nihil
ꝑdens Itquid diximus dsm̃s uita
mea dulcedomecscẽc. Aut quid dicit

Expanded text:
ter dominum? aut quis deus praeter deum nostrum? ter dominum? aut quis deus praeter deum nostrum? summe, optime, potentissime, omnipotentissime, misericordissime et iustissime, secretissime et praesentissime, pulcherrime et fortissime, stabilis et inconprehensibilis, inmutabilis, mutans omnia, numquam nouus, numquam uetus, innouans omnia, in uetustatem perducens superbos et nesciunt; semper agens, semper quietus, colligens et non egens, portans et implens et protegens, creans et nutriens, perficiens, quaerens, cum nihil desit tibi. amas nec aestuas, zelas et securus es, paenitet te et non doles, irasceris et tranquillus es, opera mutas nec mutas consilium; recipis quod iuuenis et numquam amisisti; numquam inops et gaudes lucris, numquam auarus et usuras exigis. supererogatur tibi, ut debeas, et quis habet quicquam non tuum? reddens debita nulli debens, donans debita nihil perdens. et quid diximus, deus meus, uita mea, dulcedo mea sancta, aut quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
&icm sic  quote in uoco cumintesimꝓ
aut unde uenics in me quo enimre¬
cedam extra celam & terram ut in¬
de in meueniat ds̃meus qui dixit
Celum & terram ego impleo capiun Caps
ergo note cuelum & terra. qm̃tu
imples ec An imples &resiat qm̃
non tecapiunt: & quo refundis quic¬
quid impl&o cȩlo & terra. restat ex
te : annon opus habes ut᷑ quo quam
continecris qui contines omnia
qm̃ quȩ imples: continendo imples
Hon enim ucsa quȩ teplenasunt. sta¬
bilem tefaciunt. quic & si frangant᷑
non effunderis & cum effunderis
suꝑnos non tuiaces sed erigis nos:
nectu dissiparis. sed colligis nos sed
quȩ imples omnia te toto imples om̃a
An quia non pos sunt tetotum capere
om̃a partem tui capiunt. & conde
partem simul omnia capiunt
An singulas singula & mociores maio¬
ra minores minora capiunt:
ł rgo est aliqua parstua mecior. ali¬
quac minor anubiq totus es & res
nulla tetotum capit : Yquid estergo dsms
quid rogo nisi dñs ds̃: Quis enim dñs prȩ¬

Expanded text:
iam sic. quo te inuoco, cum in te sim, aut unde uenias in me? quo enim recedam extra caelum et terram, ut inde in me ueniat deus meus, qui dixit: caelum et terram ego impleo? capiunt ergone te caelum et terra, quoniam tu imples ea? an imples et restat, quoniam non te capiunt? et quo refundis quidquid impleto caelo et terra restat ex te? an non opus habes ut quoquam continearis, qui contines omnia, quoniam quae imples continendo imples? non enim uasa, quae te plena sunt, stabilem te faciunt, quia et si frangantur non effunderis. et cum effunderis super nos, non tu iaces, sed erigis nos, nec tu dissiparis, sed colligis nos. sed qui imples omnia te toto imples omnia? an quia non omnia, partem tui capiunt et eandem partem simul omnia capiunt? an singulas singula et maiores maiora, minores minora capiunt? ergo est aliqua pars tua maior, aliqua minor? an ubique totus es et res nulla te totum capit? Quid est ergo deus meus? quid, rogo, nisi dominus deus? quis enim dominus prae
Abbreviated transcription (Latin):
aliter noueram & ad quiescere delec¬
tationibus. Flereaũt offensiones
carnis meȩ nihil amplius post &ri
dere coepi. Dormiens primo deinde
uigilans hoc enim dememihi indica¬
tum est & credidi qm̃ sic uidemus alios
infantes nam istamea non memini.¬
& eccepaulatim senaetebam ubi essem
& uoluntates meas uolebam ostendere
eis per quos uugdterentur. & non pote¬
ram. quic illȩ intus erant : Foris cutẽ¬
illi : necullo suo sensu ualebant introire
in conimammeam. Itacq: iactabamem¬
bra & uoces signa similia uoluntatibus
meis pacuca quȩ poteron qualicpotera
Non enimerant uere similia & cũ mihi
non obtem percebatur uel non intellecto
uel neob ess& indignabar non subditis
macioribus & liberis non seruientibus
& mede illis flendo uindiccebamꝰ
tedesesse in fantes didici quos discerepo¬
tui & me talem fuisse. magis mihiipsi
indicauerunt nescientes quama scentes
nutritores mei: E ecce in fantia mea

Expanded text:
e noram, et acquiescere delectationibus, flere autem offensiones carnis meae; nihil amplius. 8. dere coepi, dormiens primo, deinde vigilans. Hoc enim de me mihi indicatum est et credidi, quoniam sic videmus et alios infantes: nam ista mea non memini. ecce paulatim sentiebam ubi essem, et voluntates meas volebam ostendere eis per quos implerentur, et non poteram; quia illae intus erant, foris auteilli, nec ullo suo sensu valebant introire in animam meam. Itaque jactabam membra et voces, signa similia voluntatibus meis, pauca quae poteram, qualia poteram: non enim erant veri similia. Et cum mihi non obtemperabatur, vel non intellecto, vel ne obesset, indignabar non subditis majoribus, et liberis non servientibus, et me de illis flendo vindicabam. Tales esse infantes didici quos discere potui, et me talem fuisse magis mihi ipsi indicaverunt nescientes, quam scientes nutritores mei. 9. Et ecce infantia mea
Abbreviated transcription (Latin):
multe pro becbiliora plerosque sensisse
philo soplios magis maegis que consi¬
dercens atque compaerans iudicabam
Itaq acha demicorum more sicutexis¬
timcentur dubitans deomnib: ctq
inter om̃co fluctucens manichȩos qui¬
dem relinquendos esse decreui. Non
arbitrcns eos ipso tempore dubitatio¬
nis meȩ in illa sacta mihi ꝑmaenendũ
esse. Cui iam non nullos philosophos
p̃ponebam. quib: tam̃ philoso phis
quod sine sclutarinom in exp̃i essent
curationem languoris animȩ mecce
committere omnino recus abam
decta donec aliquid certi elucer&
quo cursum dirigerem:¬

Expanded text:
multo probabiliora plerosque sensisse philosophos magis magisque considerans atque comparans iudicabam. itaque Academicorum more, sicut existimantur, dubitans de omnibus atque inter omnia fluctuans manichaeos quidem relinquendos esse decreui, non arbitrans eo ipso tempore dubitationis meae in illa secta mihi permanendum esse, cui iam nonnullos philosophos praeponebam: quibus tamen philosophis, quod sine salutari nomine Christi essent, curationem languoris animae meae conmittere omnino recusabam. data, donec aliquid certi eluceret, quo cursum dirigerem
Abbreviated transcription (Latin):
proquanihil possedici aduersus oppus¬
nantes manicheos putacueram. Iam
non impudenter asseri existimcebã
ceximȩ audito uno cetq: altero & sepius
enigmate soluto ałi descripturis scrip¬
tis u&eribus: ubicum cdlitteram acci

Expanded text:
pro qua nihil posse dici aduersus oppugpro qua nihil posse dici aduersus oppugnantes manichaeos putaueram, iam non inpudenter asseri existimabam, maxime audito uno atque altero et saepius aenigmate soluto de scriptis ueteribus, ubi, cum ad litteram acci
Abbreviated transcription (Latin):
Rerum aũt in curiosus & contenitor
adstabam & delectabar succuitate¬
sermonis quam quam erudicioris
Minus tecm̃ hilarescentis atq mul¬
centis quacm fccustierat. quod adtin&
cad dicendi modum. C&erum rerum
ipsccrum nulla comparatio nã ille
permanichecos fecllacias aberrabat
Isteccũt sac luberrime docebat scclutem
Sed longe est copec catoribus scclus. Qualis
ego tunc cederam & tam̃ propinquabã
sensim & nesciens. Cum enim non sata¬
gerem discere quȩ dicebat. Sed tantũ
quem admodum dicebat audire. eam
mihi quippeiam desperanti ad teiuicm
patere homini in anis clibi cultura cura
re manserat. S edueniebant in animũ
m̃m simulcum uerbis quȩ diligebam
res&icm quas negle gebam neq: enim
ecc dirimere poteram. &dum cora peri¬
rem aadexcipiendum quacm diserte di¬
cer& pacriter intrabat & quam uere
dicer& gradctim quidem : Ncẽ pri¬
mo &iam ipsa defendi posse. mihiiã
coeperant uideri & fidem catholicam

Expanded text:
rerum autem incuriosus et contemptor rerum autem incuriosus et contemptor adstabam et delectabar sermonis suauitate, quamquam eruditioris, minus tamen hilarescentis atqucentis, quam Fausti erat, quod attinet ad dicendi modum. ceterum rerum ipsarum nulla conparatio: nam ille per manichaeas fallacias aberrabat, ille autem saluberrime docebat salutem. sed longe est a peccatoribus salus, qualis ego tunc aderam. et tamen propinquabam sensim et nesciens. Cum enim non satagerem discere quae dicebat, sed tantum quemadmodum dicebat audire — ea mihi quippe desperanti ad te uiam patere homini inanis cura remanserat — ueniebant in animum meum simul cum uerbis, quae diligebam, res etiam, quas neglegebam. neque enim ea dirimere poteram. et dum cor aperirem ad excipiendum, quam diserte diceret, pariter intrabat et quam uera diceret, gradatim quidem. nam primo etiam ipsa defendi posse mihi iam coeperunt uideri et fidem catholicam,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitati rethoricȩ magister prouide¬
r&ur. Imꝑtita &iam euectione pu¬
plica. Ego ipse combiui per eos ipsos
manicheos uccnitatib: ebrios. quibus
ut eccrerem ibcm. Sedutriq: nescie¬
bccmus. ut dictione proposita mepro¬
bcctum p̃fectus tunc sỹmachus mitte¬
r& & ueni medio lanum codambro¬
sium ep̃m in optimis notum orbis terrȩ
pium cultorem tuum. Cuius tunc eloqr
strenue ministrabant cdipem frum̃ti
sui & l&itiam olei &sobriam uini ebri¬
&actem populotuo. Ad eum aũt ducebar
cebste nesciens. ut ꝑ eum adte sciens duce¬
rer : Suscepit mepaterne illehomodĩ &
pere grinationem mecm satis episco¬
pecliter dilexit. & eum amare coepi
primo quidem nontemquã doctorem
ueri qđ in eclatua prorsus desperabã
& studiose audiebam disputcentem in
populo Non intentione quac debui
sed quacsi explorcns eius facundiam
Vtrum conuenir& famȩ suȩ. Anmacior
minorue profluer& quãc̃ p̃dicabat᷑
& uerbis eius suspendebar intentus

Expanded text:
ciuitati rhetoricae magister prouideciuitati rhetoricae magister prouideretur inpertita etiam euectione publica, ego ipse ambiui per eos ipsos manichaeis uanitatibus ebrios - quibus ut carerem ibam, sed utrique nesciebamus — ut dictione proposita me probatum praefectus tunc Symmachus mitteret. et ueni Mediolanium ad Ambrosium episcopum, in optimis notum orbi terrae, pium cultorem tuum, cuius tunc eloquia strenue ministrabant adipem frumenti tui et laetitiam olei et sobriam uini ebrietatem populo tuo. ad eum autem ducebar abs te\', nesciens, ut per eum ad te sciens ducerer. suscepit me paterne ille homo dei et peregrinationem meam satis episcopaliter dilexit. et eum amare coepi primo quidem non tamquam doctorem ueri, quod in ecclesia tua prorsus desperabam, me. studiose audiebam disputantem in populo, non intentione, qua debui, sed quasi explorans eius facundiam, utrum conueniret famae suae an maior minorue proflueret, quam praedicabatur, et uerbis eius suspendebar intentus,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi non fieri manifestatum est mihi.
Sed subito in quiunt nemercedem magis¬
tro reddecnt conspirant multi adules¬
centes & trans ferunt se adclium de¬
sertores fidei & quib: p̃pecuniȩ cari¬
tacte iustiticcuilis est. Oderat &iam
istos corm̃m quamius non ꝑfecto odio
Quodenim cobeis paessurus eron m cegis
odercem fortasse quameo quod ciu¬
lib& in licita faciebant. certe tam̃¬
turpes sunt tales & fornicantur abste
amando uolatica lu dibria temporum
& luchrum luteum. quod cum appre¬
henditur manum inquinat. &am¬
plectendo mundum sugientem contem¬
nendo temarentem & reuocantem
&ignicentem. Red eunti adtemere¬
trici animȩ humanȩ & nuncoditales
prauos. & distortos quacmuis eos corri¬
gendos diligam ut pecuniȩ doc trinaẽ
ipscm quam discunt p̃ferant. Ei uero
boni & pacem castissimam. Sed tunc
magis eos patinolebam malos propt̃
ime quamsieri propterte bonos uolebã
Itaq postea quammissum estamedio¬
lanio romam adp̃ fectum urbis ut illi

Expanded text:
ibi non fieri manifestatum est mihi: "sed subito" inquiunt "ne mercedem magistro reddant, conspirant multi adulescentes et transferunt se ad alium, desertores fidei et quibus prae pecuniae caritate iustitia uilis est." oderat etiam istos cor meum quamuis non perfecto odio. quod enim ab eis passurus eram, magis oderam fortasse quam eo, quod cuilibet inlicita faciebant. certe tamturpes sunt tales et fornicantur abs te amando uolatica ludibria temporum et lucrum luteum, quod cum adprehenditur manum inquinat, et amplectendo mundum fugientem, contemnendo te manentem et reuocantem et ignoscentem redeunti ad te meretrici humanae animae. et nunc tales odi prauos et distortos, quamuis eos corrigendos diligam, ut pecuniae doctrinam ipsam, quam discunt, praeferant, ei uero atem certi boni et pacem castissimam. sed tunc magis eos pati nolebam malos propter me, quam fieri propter te bonos uolebam. Itaque posteaquam missum est a Mediolanio Romam ad praefectum urbis, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
pleris que librorum illorum locis ex¬
positis lcm rephendebam despera¬
tionem meam. illam dum tcxcet
quac credideram legem & proph&as
decesttentibus atq in ridentibus re¬
sistiomnino non posse Nec etcm̃ iam
ideo mihi catholicauiam tenendam
esse senciebam . Quic & ipsa poterat
habere doctores cessertores que suos
Qui copiose & non absurde obiecta
refellerent. nec ideo iam dacmnan
du I  ÷d tenebam quiccde fen¬
sionis partes equabantur. Ita enim
catholica non mihi uicta uidebatur
ut nondum &iam uictrix cppare¬
r&. Tunc uero fortiter intendiani¬
mum si quomodo possem certis cli¬
quibus documentis manichȩos con¬
uincere falsitatis. Quod si possem
spiritalem substantiã cogitare sta¬
tim machi namenta ille om̃a sol¬
uerentur & cabicerentur exanimo
meo sed non poteram uerum tacm̃
deipsomundi huius corporeomniq:
natura quaom sensus carnis at tingeni¬

Expanded text:
plerisque illorum librorum locis expositis iam reprehendebam desperationem meam illam dumtaxat, qua credideram legem et prophetas detestantibus atque irridentibus resisti omnino non posse. nec tamen iam ideo mihi catholicam uiam tenendam esse sentiebam, quia et ipsa poterat habere doctos adsertores suos, qui copiose et non absurde obiecta refellerent, nec ideo iam damnandam illud, quod tenebam, quia defensionis partes aequabantur. ita enim catholica non mihi uicta uidebatur, ut nondum etiam uictrix appareret. Tunc uero fortiter intendi animum, si quo modo possem certis aliquibus documentis manichaeos conuincere falsitatis. quod si possem spiritalem substantiam cogitare, statim machinamenta illa omnia soluerentur et abicerentur ex animo meo: sed non poteram. uerum tamen de ipso mundi huius corpore omnique natura, quam sensus carnis attinge
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita sed p̃sentia. namsi &ibi futu¬
ra sunt nondum ibi sunt. Si &ibi p̃teri¬
ta sunt iamibi non sunt. Ubicum que
ergo sunt quȩcumq sunt non sunt
nisi p̃sentia quam quam p̃terita
cum ueran crrantur exmemoria pro¬
feruntur. Non res ipse quȩ p̃terierunt
sed uerba concepta eximaginib: earũ
Quȩ in animo uelut uestigia ꝑsensus
p̃tereundo fixerunt. pueritia quip¬
pemea quȩ iam non est intempore
p̃terito est quodiam non est. Imaginẽ
uero eius cum ecm recolo & narro
in p̃senti tempore intueor quia est
cdhuc in memoria mea ũtrũ similis
sit causa &iã p̃dicendorum futuroꝵ
ut rerum quȩ nondum sunt icm exis¬
tentes p̃sentientur imagines. confi¬
teor ds̃m̃s nescio . Illud sane scionos
plerumq: p̃meditari futuras actiones
nr̃as eamq p̃meditationem eẽp̃sentẽ
Actionem aũt quam p̃meditamur
nondũ eẽ quia futura est. quac cum
aeggressi fuerimus & qđ p̃meditaha

Expanded text:
terita, sed praesentia. nam et si ibi futura sunt, nondum ibi sunt, si et ibi praeterita sunt, iam non ibi sunt. ubicumque ergo sunt, quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. quamquam praeterita cum uera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipsae, quae praeterierunt, sed uerba concepta ex imaginibus earum, quae in animo uelut uestigia per sensus praetereundo fixerunt. pueritia quippe mea, quae iam non est, in tempore praeterito est, quod iam non est; imaginem uero eius, cum eam recolo et narro, in praesenti tempore intueor, quia est adhuc in memoria mea. utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum, quae nondum sunt, iam exsistentes praesentiantur imagines, confiteor, deus meus, nescio. illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras eamque praemeditationem esse praesentem, actionem autem, quam praemeditamur, nondum esse, quia futura est; quam cum aggressi fuerimus et quod praemeditaba
Abbreviated transcription (Latin):
mur aigere coeperimus : tuncerit
illa actio quia tunc non futura.¬
⁊e. sed p̃sens erita quo quomodo sertaque
habecct archana p̃sensio futurorũ
uderi nisi quod est non potest: quod
aut iamest non futurum sed p̃sens¬
m oayest Icumergo uideri dicuntur fu¬
tura : non ipsa quȩ nondum sunt
Idest quȩ futura sunt : sed eorum cau¬
sȩ uł signa forsitan uidentur quȩ
icm sunt ideo non futura sed p̃sen¬
tic sunt iam uidentib ex quib futu¬
ra p̃dicantur animo concepta quȩ
rursus conceptiones iam sunt. &
ecs p̃sentes cpudse intuentur. qui
illa p̃dicunt. Loqua turmihi ali¬
quod exemplum tanta rerum numne¬
rositas intueor aurorã oriturum
solem p̃nuntio quod intueor prȩ¬
sens est quod nuntio futurum non
solfuturus quiiamest sedortus
eius qui nondum est. tam̃ &iam
ortum ipsum nisi animo imagina¬
rer sicut modo cum idloquor non
cum possẽ p̃dicere. Sed nec illa
aurora quam incȩlo uideo solis or¬
tus est quamuis eum pcedat
uec illa imccginatio in animomeor

Expanded text:
mur agere coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, uideri nisi quod est non potest. quod autem iam est, non futurum sed praesens est. cum ergo uideri dicuntur futura, non ipsa, quae nondum sunt, id est quae futura sunt, sed eorum causae uel signa forsitan uidentur, quae iam sunt: ideo non futura, sed praesentia sunt iam uidentibus, ex quibus futura praedicantur animo concepta. quae rursus conceptiones iam sunt, et eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt. loquatur mihi aliquod exemplum tanta rerum numerositas. intueor auroram: oriturum solem praenuntio. quod intueor, praesens est, quod praenuntio, futurum: non sol futurus, qui iam est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum ipsum nisi animo imaginarer, sicut modo cum id loquor, non eum possem praedicere. sed nec illa aurora, quam in caelo uideo, solis ortus est, quamuis eum praecedat, nec illa imaginatio in animo meo
Abbreviated transcription (Latin):
non iam de ipso contemptu głe gloriatus
Non enim eam contemnit cumgloriatur¬
Int us &iam intuf est aliud in eodem
genere temptationis malum quo in¬
anescunt qui placent sibidese quam uis
eliis uel non placeant uel displiceant
Nec placere affectent c&eris sed sibi ploc¬
cendes multum tibi displicent. Non
tantum debonis qua sibonis. uerum
&iam debonistuis quasi suis. Aut &iam
sicut d&ius sed tam quam ex meritis
suis. Aut &iam sicut extua gratia non
tam̃ socidit̃ gaudentes. sed elus inui¬
dentes eam : In hi somnib: atq huius
cemodi periculis & laborib: uides

Expanded text:
non iam de ipso contemptu gloriae gloriatur: non iam de ipso contemptu gloriae gloriatur: non enim eam contemnit, cum gloriaturIntus etiam, intus est aliud in eodem genere temtationis malum, quo inanescunt qui placent sibi de se, quamuis aliis uel non placeant uel displiceant nec placere affectent ceteris. sed sibi placentes multum tibi displicent non tantum de non bonis quasi bonis uerum etiam de bonis tuis quasi suis, aut etiam sicut de tuis, sed tamquam de meritis suis, aut etiam sicut ex tua gratia, non tamen socialiter gaudentes, sed aliis inuidentes eam. in his omnibus atque in huius modi periculis et laboribus uides
Abbreviated transcription (Latin):
diligentius interrogem. siutilitate
proximi moueor in laudibus meis. cur
minus moueor siquisquã celius in iuste
uituperaur quam siego : Cur ea con¬
tumelia magis mordeor qrimme quã quȩ
mnalium. eadem iniquitate coram me
iacitur : ane hoc nescio : &iam neid
restat ut ipse me seducã &uerum non
faciam coramte incorde & lingua meã
Insaniam istam dñe longe fac amo. ne
oleum peccatoris mihi sit osmeum
adimpinguandum caput meum
egenus & pauꝑ ego sum & melior in
occulto gemitu displicens mihi & quȩ¬
rens misđdĩam tuã donec deficiatur
defectus meus & ꝑficiatur usq: in pacem
Quamne scit Arogantis animus oculus
Sermo aũt ore procedens & factaqqđđmm no¬
tescunt hominib: habent temptationẽ
periculo sissimam ab amore lacudis:
qui ad priuactã quandã excellenti am
contrahit emedicata suffragia temtat
&cum ame in me arguitur. eo ipso quo ar¬
guitur Et saepe homo deipso uanȩgłae
contemptu. uanius gloriatur. Ideo que

Expanded text:
diligentius interrogem. si utilitate diligentius interrogem. si utilitate proximi moueor in laudibus meis, cur minus moueor, si quisquam alius iniuste uituperetur quam si ego? cur ea contumelia magis mordeor, quae in me quam quae in alium eadem iniquitate coram me iacitur? an et hoc nescio? etiamne id restat, ut ipse me seducam et uerum non faciam coram te in corde et lingua mea? insaniam istam, domine, longe fac a me, ne oleum peccatoris mihi sit os meum ad inpinguandum caput meum. Egenus et pauper ego sum et melior in occulto gemitu displicens mihi et quaerens misericordiam tuam, donec reficiatur defectus meus et perficiatur usque in pacem, quam nescit arrogantis oculus. sermo autem ore procedens et facta, quae innotescunt hominibus, habent temptationem periculosissimam ab amore laudis, qui ad priuatam quandam excellentiam contrahit emendicata suffragia: temtat et cum a me in me arguitur, eo ipso, quo arguitur, et saepe de ipso uanae gloriae contemptu uanius gloriatur ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
contristari. cum eum audio uitu¬
perart quod aut ignorat aut bonũ est
Nam & contristor aliquendo laudib:
meis. cum uel ea laudantur in me
inquib: mihi ipse displiceo uel &iam
bona minora & leuia pluris aestimant᷑
quam aestimande sunt: Sed rursus
unde scio an propterea sic ad ficior
quia nolo demeipso ame dissentire
lccudatorem m̃m. N quia illius utili¬
tate moueor sed quia eadem bana
quae mili inme placent. iucundiora
mihi sunt cum & alteri placent
Quod ammodo enim non ego laudor
cum deme sententia mea ñ laudat᷑
ꝗuando quidem aut illa lcudantur quȩ milhi
displicent. aut illa amplius quȩ mihi minꝰ
placent ergo me dehoc incertus summei
Ecce in te ueritas uideo nonme laudibideis
propt̃ me sed proximi utilitate moueri
oportere. &utrum ita sit nescio. Mi nꝰ mihi
in hacre notus sum iosequamtibi obsecro
ted sm̃s & meipsum mihi indica ut confi¬
te ar mihi oraturis prome fratrib meis.
quod in me sauciũ comperero Iterũ me Re¬

Expanded text:
contristari, cum eum audio uituperare quod aut ignorat aut bonum est. nam et contristor aliquando laudibus meis, cum uel ea laudantur in me, in quibus mihi ipse displiceo, uel etiam bona minora et leuia pluris aestimantur, quam aestimanda sunt. sed rursus unde scio, an propterea sic afficior, quia nolo de me ipso a me dissentire laudatorem meum, non quia illius utilitate moueor, sed quia eadem bona, quae mihi in me placent, iucundiora mihi sunt, cum et alteri placent? quodam modo enim non ego laudor, cum de me sententia mea non laudatur, quandoquidem aut illa laudantur, quae mihi displicent, aut illa amplius, quae mihi minus placent. ergone de hoc incertus sum mei? Ecce m te, ueritas, uideo non me laudibus meis propter proximi utilitatem moueri oportere. et utrum ita sim, nescio. minus mihi de hac re notus sum ipse quam tu. obsecro te, deus meus, et me ipsum mihi indica, ut confitear oraturis pro me fratribus meis, quod in me saucium conperero. iterum me
Abbreviated transcription (Latin):
tremorẽ cordismei & uulnera mec maegis
subinde ate sanari cum mihi non infligi
referrem inferiora uisa mea quae potui
teque consulerem. iustraui mundũ foris
sensu quo potiu. It adtendi uitã
deme : sensus que ipsos meos. Inde ingressus

Expanded text:
tremorem cordis mei, et uulnera mea magis subinde a te sanari quam mihi non infligi referrem inferiora uisa mea, quae potui, teque consulerem? lustraui mundum foris sensu, quo potui, et adtendi uitam de me sensusque ipsos meos. inde ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
rium nobis hoc illȩ litterȩ non
hacbent. non habent illȩ paginȩ
uultum pi&cctis huius lacrimas
confessionis sacrificium tuum
sp̃s contribulcctus corcontritũ
& humilicctum. populis aut̃ spon¬
sccm ciuitatem arram sp̃s sc̃ĩpo¬
culum p̃cii nr̃i. Nemo ibi cantat
Non nedõ subiecta erit anima mea
ab ipso enim sa lutarem̃m & enim
ipse ds̃ m̃s & scclutarism̃s suscep¬
torm̃s non mouebor amplius.
Nemo ibi audit uocantem uenite
adme quilaboratis dedignatur
aebeo discere : qm̃mitis est & humi¬
lis corde: Abscondisti enim haec
a sccpientibus & prudentib: & re¬
uelcsti ea paruulis. & celiud
est desiluestrica cumine udere
pactriam pacis & iter codecm
non inuenire & frustra conari
ꝑ inuic circum obsidentibus &
in sidicntibus fugitiuis deser¬
toribus cum principesuo leone
&dracone & cliud tenere ucm
illuc ducentem. cura cȩlestis im¬
percctoris munitam ub i non la¬
trocincentur quicȩlestem militiã

Expanded text:
rium nobis? hoc illae litterae non rium nobis? hoc illae litterae non habent. non habent illae paginae uultum pietatis illius, lacrimas confessionis, sacrificium tuum, spiritum contribulatum, cor contritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciuitatem, arram spiritus sancti, poculum pretii nostri. nemo ibi cantat: nonne deo subdita erit anima mea? ab ipso enim salutare meum: etenim ipse deus meus et salutaris meus, susceptor meus: non mouebor amplius. nemo ibi audit uocantem: uenite ad me, qui laboratis. dedignantur ab eo discere, quoniam mitis est et humilis corde. abscondisti enim haec a sapientibus et prudentibus et reuelasti ea paruulis. et aliud est de siluestri cacumine uidere patriam pacis et iter ad eam non inuenire et frustra conari per inuia circum obsidentibus et insidiantibus fugitiuis desertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliud tenere uiam illuc ducentem cura caelestis imperatoris munitam, ubi non latrocinantur qui caelestem militiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut uidecet. quid enim hacb&. quod
non accepit: & ut tequies sẽ per
diem non solum id ammone tur
ut uidecet Sed &icm sanetur ut
tenect. & quide longinquo uidere
non potest. iamtam̃ ambul&.
quiauenict & uideat & tenect
Quicc & si condelect&ur homolegidĩ
scđm interiorem hominẽ quid faci&¬
decclicclege in membris suis re¬
pugnante legementis suȩ & se
captiuum ducentem in lege pec¬
cacti quȩ est in membris eius
Qm̃ iustus esdñe nos aũt pec caui¬
mus inique fecimus. impieges¬
simus. & grauata est suꝑ nos
icnustua. & iuste traditi sum
antiquo peccatori p̃posito mot᷑ is
quicc ꝑ succsit uoluntati nr̃ȩ Si¬
militudinem uoluntatis suȩ qua
inueria t&ua non st&it. Quid
facci& miser homo: quis eũ libe¬
rcbit decorpore mortis huius
cesti in principio uiccrũ tucrum.
In quo princeps huius mundi non
inuenit quicquã morte dignum.
& occidit eum. & euacuatum est
chyro graphum. qđ erat contra¬

Expanded text:
ut uideat — quid enim habet quod ut uideat — quid enim habet quod non accepit? — et ut te, qui es semper idem, non solum admoneatur ut uideat, sed etiam sanetur ut teneat, et qui de longinquo uidere non potest, uiam tamen ambulet, qua ueniat et uideat et teneat, quia, etsi condelectetur homo legi dei secundum interiorem hominem, quid facide alia lege in membris suis repugnante legi mentis suae et se captiuum ducente in lege peccati, quae est in membris eius? quoniam iustus es, domine; nos autem peccauimus, inique fecimus, inpie gessimus, et granata est super nos manus tua, et iuste traditi sumus antiquo peccatori, praeposito mortis, quia persuasit uoluntati nostrae similitudinem uoluntatis suae, qua in ueritate tua non stetit. quid faciet miser homo? quis eum liberabit de corpore mortis huius asti in principio uiarum tuarum, in quo princeps huius mundi non inuenit quicquam morte dignum, et occidit eum; et euacuatum est chirografum, quod erat contra
Abbreviated transcription (Latin):
mea. discernerem atq: distingue¬
rem quidintess& interp̃ sumptio¬
nẽ & confessionem. interuidentes
quo eundum sit. nec uidentes qua
& iuicm ducentem cdbecctificam
patriam. Nontantum cernendã
sed& hacbitandam Nam si primo
scĩs tus lit teris in formatus eẽm
& i neccrum facmiliaritacte obdul¬
cuisses mihi & postin illa uolumi¬
na incidissem fortcsse aut ceb¬
ripuis sẽ measolidamento pie¬
tactis. aut si in ceffectu quem sclu¬
brem imbiberam perstitissem.
P utacrem &icom ex illis libris eũ posse
concipi. sieos solos quisq: didiciss&
Sitacq: acuidissime ccrripiui uenera¬
inquibus mihi aliquaendo uisus est
auersacrisibi. & non congruere
testimoniis legis e& proph& arum
textus sermonis eius. &appacruit
mihi unc facies eloquiorũ castorũ
& exultacre cum tremore Didici&
coepi & inueni. quicquid illa uerum
legeram ad icõmendationem
gratiȩ tuȩ dici ut qui uid&. non
sic glori&ur. quacsi non acceperit
non solum id quod uid&. sed &icm

Expanded text:
mea, discernerem atque distinguemea, discernerem atque distinguerem, quid interesset inter praesumptionem et confessionem, inter uidentes, quo eundum sit, nec uidentes qua, et uiam ducentem ad beatificam patriam non tantum cernendam sed et habitandam. nam si primo sanctis tuis litteris informatus essem et in earum familiaritate obdulcuisses mihi et post in illa uolumina incidissem, fortasse aut abripuissent me a solidamento pietatis, aut si in affectu quem salubrem inbiberam perstitissem, putarem etiam ex illis libris eum posse concipi, si eos solos quisque didicisset. Itaque auidissime arripui uenerain quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et coepi et inueni quidquid illae uerum legeram, hac cum conmendatione gratiae tuae dici, ut qui uidet non sic glorietur, quasi non acceperit, non solum quod uidet, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta conspexi. & repulsus
sensi quid ꝑ tenebras conimae
meae contemplari nonsinerer
cestus ess& &infinitum eẽ. nec
tam̃ ꝑ locos finitos infinitos ue
diffundi & uerete ẽẽ qui semꝑ
idem ipse es exnulla parte nul¬
loque motu alt̃ aut aliter. C&e¬
rauero exte eẽ om̃a hoc solofir¬
missimo documento qui a sunt.
cestus quidem inistis eram. nimis
tam̃ in firmus cdfruendũ te
garriebam planequasi peritꝰ¬
tuc̃ quȩrerem non peritus sed
periturus essem. Iamenim coe¬
peram uelle uideri scpiens
plenus poenamea & non flebũ
insuꝑ & inflabar scientia ubi¬
enim erat illa ȩdificans cccritas
a fundacmento humilitatis qđ est
xp̃sihs. aut quando illi libri medo¬
cerent ecm inquos me propterea
prius quacmscripturcstucs consi¬
dercrem. Credo uoliusti incurre¬
re ut in primeretur memoriȩ meȩ
quomodo exeis ceffectus essem
& cum postec in libristius maensuetus¬
facctus essem. & curantib: digitis
tus contrectacrentur uulnera

Expanded text:
intellecta conspexi et repulsus intellecta conspexi et repulsus sensi, quid per tenebras animae meae contemplari non sinerer, certus esse te et infinitum esse nec tamen per locos finitos infinitosue diffundi et uere te esse, qui semper idem ipse esses, ex nulla parte nulloque motu alter aut aliter, cetera uero ex te esse omnia, hoc solo firmissimo documento, quia sunt, certus quidem in istis eram, nimis tamen infirmus ad fruendum te. garriebam plane quasi perittuam quaererem, non peritus, sed periturus essem. iam enim coeperam uelle uideri sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubenim erat illa aedificans caritas a fundamento humilitatis, quod est Iesus? aut quando illi libri me docerent eam? in quos me propterea, priusquam scripturas tuas considerarem, credo uoluisti incurrere, ut inprimeretur memoriae meae, quomodo ex eis affectus essem et, cum postea in libris. tuis mansuefactus essem et curantibus digitis tuis contrectarentur uulnera
Abbreviated transcription (Latin):
Alypius ccũt dm̃ carnebidutũ. itapu¬
tecbat credi acatholicis. ut p̃t̃ dm̃
& carnem non ess& in xp̃o anima
Mentemq: hominis non existimabat
in eo p̃dicari. & qm̃ bene ꝑsucc sum
tenebat. ea quȩ de illo memoriae
mandecta sunt sine uitali & ratio¬
nali crectura nonfieri cadipscem
xp̃icnam fidem pigrius moueba¬
tur. Sed posteahȩr&icorum ap¬
pollinaristarum hunc errorem
esse cognoscens. catholicȩ fidei con¬
lactectus & contemperatus est ego
aũt cliquanto posterius didicisse
me fateor in eo quod uerbum caro
factum est quomodo catholica ue¬
ritas afotini falsitate dirimat᷑
in probatio quippehȩr&icorum
feccit eminere quid ecclesiatua
sentict & quid habeat sacna doc¬
trina. oportuitenim & hȩreses
esse ut probati manifesti fierent
inter in firmosssed tunc lectis iõ:¬
plccnto nicorum illis libris pos¬
tea quam inde ammonitus quȩ¬
rerem incorpore am ueritatem
inuisibiliatua ꝑ ea que fcctecs¬

Expanded text:
Alypius autem deum carne indutum ita puAlypius autem deum carne indutum ita putabat credi ą catholicis, ut praeter deum et carnem non esset in Christo anima, mentemque hominis non existimabat in eo praedicari. et quoniam bene persuasum tenebat ea, quae de illo memoriae mandata sunt, sine uitali et rationali creatura non fieri, ad ipsam Christianam fidem pigrius mouebatur. sed postea haereticorum Apollinaristarum hunc errorem esse cognoscens catholicae fidei conlaetatus et contemperatus est. ego autem aliquanto posterius didicisse me fateor, in eo quod uerbum caro factum est quomodo catholica ueritas a Fotini falsitate dirimatur. inprobatio quippe haereticorum facit eminere, quid ecclesia tua sentiat et quid habeat sana doctrina. oportuit enim et haereses esse, ut probati manifesti fierent inter infirmos. Sed tunc lectis Platonicorum illis libris posteaquam inde admonitus quaerere incorpoream ueritatem inuisibilia tua per ea quae facta s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ xilcratus est contristatus est.
sermocinatus est. non haesisse
carnem illam uerbo tuo nisicũ
anima & mente humanas nouit
hoc omnis quinouit in cõmuta¬
bilitatem uerbitui. qua mego¬
lam noueram quantum poterã
nec omnino quicquam inde dubi¬
tabam & enimnunc mouere
membra corporis ꝑ uolunta tem
nunc non mouere. nunc celiquo
ceffectu affici. Munc non affici
nunc proferre ꝑsigna scepientes
sententics. Nunc esse insilentio
pro pria sunt mutabilitatis ani¬
mȩ & mentis. quȩ si stelsa deillo
scripta essent & iccmom̃a peri¬
clitcrentur mendeccio. neque
in illis litteris ulla fidei scclus ge¬
nerihumano remaner&. quia
it aq: uera scripta sunt totũ homi¬
nem in xp̃o agnoscebam non corpꝰ
tantum hominis aut cum corpore
sine menteanimum. sed ipsũ homi¬
nem non ꝑsona ueritactis. Sed magna
quadam nature humanȩ excellen¬
tia & ꝑfectiore parti çipatione sa¬
pientiae p̃ferri c&eris cerbitrabar.

Expanded text:
exhilaratus est, contristatus est, exhilaratus est, contristatus est, sermocinatus est; non haesisse carnem illam Verbo tuo, nisi cum anima et mente humana. Novit hoc omnis qui novit incommutabilitatem Verbi tui, quam egojam noveram, quantum poteram; nec omnino quidquam inde dubitabam. Etenim nunc movere membra corporis per voluntatem, nunc non movere; nunc aliquo affectu affici, nunc non affici; nunc proferre per signa sapientes sententias, nunc esse in sipropria sunt mutabilitatis animae et mentis. quae si falsa de illo scripta essent, etiam omnia periclitarentur mendacio neque in illis litteris ulla fidei salus generi humano remaneret. quia itaque uera scripta sunt, totum hominem in Christo agnoscebam, non corpus tantum hominis aut cum corpore sine mente animum, sed ipsum hominem, non persona ueritatis, sed magna quadam naturae humanae excellentia et perfectiore participatione sapientiae praeferri ceteris arbitrabar.
Abbreviated transcription (Latin):
eminens subditos erigit cd seip¬
scm. In inferiorib: aut ȩdificauit
humilem domum delimo nr̃o ꝑ
quam subdendos de primer&
cseipsis & cd setraicer& Sa¬
nccns tumorem &nutriens amo¬
rem nefiducia sui progrede¬
rentur longius sed potius in¬
firmacrentur uidentes ante pe¬
des suos infirmam diuinitatem
ex participatione tunicȩpelli¬
ciȩ nĩte & lacssi prosternerent᷑
in eccm. Illa aũt surgens leuac¬
r& eos Iego uero celiud putaba Cupi
tantumq: sentiebam . xpo dedño
meo quantum de excellentis
sccpientiȩ uiro. cuinullus pos¬
s& ȩquari. Prȩsertim quiami¬
rabiliter natus ex uirgine ad
exemplum contem: mendorum
temporcelium prȩadipiscenda
inmor talitate diuina pronobis
cura taentã auctoriatẽ macgiste¬
rui meruisse uidebatur. quid
ccũt sc cramenti haber& uerbu
cacro fecctum. nesus picari qui¬
dem poteram. Tantum cognoue¬
racm ex his quȩ de illo scripta
traderentur qui amanducauit¬
& bibit. dormitauit ambulauit.

Expanded text:
eminens subditos erigit ad se ipeminens subditos erigit ad se ipsam, in inferioribus autem aedificauit sibi humilem domum de limo nostro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumorem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur uidentes ante pedes suos infirmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur in eam, illa autem surgens leuaret eos. Ego uero aliud putabam tantumque sentiebam de domino Christo meo, quantum de excellentis sapientiae uiro, cui nullus posset aequari, praesertim quia mirabiliexemplum contemnendorum temporalium pro adipiscenda immortalitate, divina pro nobis cura tantam auctoritatem magisterii meruisse videbatur. Quid autem sacramenti haberet Verbum caro factum , ne suspicari quidem poteram. Tantum cognoveram ex iis quae de illo scripta traderentur, quia manducavit et bibit, dormivit, ambulavit,
Abbreviated transcription (Latin):
li undenoss& ipsum in commuta¬
bile quod nisi celiquomodo nos¬
s&. nullomodo illud mutcebili
certac p̃poner&. & ꝑuenit adid
quod est in ictu trepidantis aspec¬
ds. Tum uero in uisibilia tua ꝑ
ecc quȩ factac sunt intellecta cons¬
pexi sed aciem figere ñ ucc liu
& repercussac in firmitate reddi¬
tus solitis non mecum ferebã nisi
amantem memoriam & quasiol¬
feccta desiderantem quȩ comedere
neum cadfruendumte. nec inuenie¬
bocm donec amplecterer mediato¬
rem di & hominum hominẽ xp̃m
ilim qui est suꝑ om̃a ds benedictus
in scła uocantem & dicentem. ego
sum uia ueritas & uita. & cibum cui
capiendo in ucclidus eram miscen¬
tem carni qm uerbum caro fac¬
tum est. ut infantie nr̃ae lactesce¬
r& sapientictua ꝑ quac mere¬
cestiom̃a non enim tenebã dñm
m̃milim. humilis humilem. nec
cuius rei magistra essete ius infir¬
mitas nouercm. Uerbum enĩ
tuum a&erna ueritas superiori¬
bus creccturae tuae pcertibus suꝑ¬

Expanded text:
li; unde nosset ipsum incommutali; unde nosset ipsum incommutabile, quod nisi aliquo modo nosset, nullo modo illud mutabili certo praeponeret. Et pervenit ad id quod est, in ictu trepidantis aspectus. Tunc vero invisibilia tua, per ea quae facta sunt, intellecta conspexi; sed aciem figere non evalui: et repercussa infirmitate redditus solitis, non mecum ferebam nisi amantem memoriam, et quasi olfacta desiderantem quae comedere neum ad fruendum te; nec inveniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem Christum Iesum, qui est super omnia deus benedictus in saecula, uocantem et dicentem: ego sum uia ueritatis et uita, et cibum, cui capiendo inualidus eram, miscentem carni, quoniam uerbum caro factum est, ut infantiae nostrae lactesceret sapientia tua, per quam creasti omnia. non enim tenebam deum meum Iesum humilis humilem nec cuius rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus super
Abbreviated transcription (Latin):
piciuntur Sempiterna quoque
uistus & diuinitastua. quȩ rensenĩ
unde a probarem pulchritudinem
corporum siue cȩlestium. siue ter¬
restrium & quidmihi pracesto e&
integredemutabilib: iudicanti
&dicenti hoc itac essedeb&. illud
nonita. hoc ergo querens unde
iudicarem cũ itaciudicarẽ. Inuene¬
rcm in commutabilem & ueram
ueritatis &ernitatem supram̃ tẽ
mecm. cõmutabilem atq: it ccgra¬
dectim acorporibus adsentientem
ꝑ corpus animam atq inde ad eius
interioremuim. cui sensus cor¬
poris & terior anꝰunciar& &
quousque possunt bestiȩ. atq
inderursus adratio cincntem
potentim. ad quam refestur
iudicandum qđ sumitur a sen¬
sibus corporis. quȩ se quoq: in
me comperiens mutabilem
erexit secdintelligentiã succ̃
& cobduxit cogitactionẽ a consu¬
&udine sub trecens se contra¬
dicentibus turbis phacnta sma¬
tum. ut inuenir& quo lumine
as ꝑger&ur cumsine ulla du¬
bitactione clamar& in commuta¬
bile p̃ ferendum eẽ muttbi¬

Expanded text:
piciuntur, sempiterna quoque piciuntur, sempiterna quoque uirtus et diuinitas tua. quaerens enim, unde adprobarem pulchritudinem corporum siue caelestium siue terrestrium et qintegre de mutabilibus judicanti, et dicenti: Hoc ita esse debet, illud non ita: hoc ergo quaerens unde judicarem, cum ita judicarem, inveneram incommutabilem et veram veritatis aeternitatem, supra mentem meam commutabilem. Atque ita gradatim a corporibus ad sentientem per corpus animam; atque inde ad ejus interiorem vim, cui sensus corporis exteriora annuntiaret; et quousque possunt bestiae: atque inde rursus ad ratiocinantem potentiam ad quam refertur judicandum quod sumitur a sensibus corporis. Quae se quoque in me comperiens mutabilem, erexit se ad intelligentiam suam; et abduxit cogitationem a consuetudine, subtrahens se contradicentibus turbis phantasmatum, ut inveniret quo lumine aspergeretur, cum sine ulla dubitatione clamaret incommutabile praeferendum esse mutabi
Abbreviated transcription (Latin):
scclux quȩ puris aemcebilis & iustitia
tua displic& iniquis. nedum iupera
& uermiculus quȩ bonc crecesti cep¬
tac in feriorib: creccturae tuȩ partib:
quib: & ipsi iniqui copti sunt: quaento
dissi miliores sunt tibi. apti autem
superioribus quanto similiores
fiunt tibi & quȩsiui quid ess& iniqui¬
tas & non inueni substantiam sed
ccsũma substantia tedo de coste
in infima uoluntatis ꝑuersitactem
proicientis intima sua & tu mes cen
& nonstabc̃fruidomeo sed rapie¬
bcorcte decoretuo moxque diri¬
piebar absteponderemeo &ruebã
inista cum gemitu & pondus hoc con¬
su&udo carnalis sed mecum erat
memoriatui. neque ullomodo dubi¬
taebaem esse cuic ghȩrerem. Sed
non dum me eẽ qui cohȩrerem qm̃
corpus quod corrumpitur ad gra¬
uct animcm & de primit terrena
in habitatio sensum multa cogi¬
tantem s Eramq: certissimus qđ
in uisibiliatua a constitutione mundi
ꝑ eccquȩ feccta sunt intellecta cons¬

Expanded text:
sa lux, quae puris amabilis. Et justitia sa lux, quae puris amabilis. Et justitia tua displicet iniquis; nedum vipera et vermiculus, quae bona creasti, apta inferioribus creaturae tuae partibus: quibus et ipsi iniqui apti sunt, quanto dissimiliores sunt tibi; apti autem superioribus, quanto similiores fiunt tibi. Et quaesivi quid esset iniquitas, et non inveni substantiam: sed a summa substantia, te Deo, detortae in infima voluntatis perversitatem, projicientis intima sua , et tumescentEt non stabam frui Deo meo, sed rapiebar ad te decore tuo; moxque deripiebar abs te pondere meo, et ruebam in ista cum gemitu; et pondus hoc consuetudo carnalis. sed mecum erat memoria tui, neque ullo modo dubitabam esse cui cohaererem, sed nondum me esse, qui cohaererem, quoniam corpus, quod corrumpitur, adgrauat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, eramque certissimus, quod inuisibilia tua a constitutione mundi per ea quae facta sunt intellecta cons