comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppter eam que in hono¬
re sc̃ĩpauli apłi inpalatio
edificatur eccła:
Caput eius de scĩ pauli.
Aaut aliud quid decorpo¬
re ipsius. suis ad se iussio¬
nibus ame precipit de¬
bere trans mitt & dũ
illa mihi desiderarẽ
imperari. dequib facilli¬
mã oboedientiã ex hi¬
bens uram erga me
am plius potuis sem gra¬
tiã pro uocare: maior
me mestitia tenuit. qđ
illa precipitis quȩ fa¬
cere nec possum. nec au¬
deo: nam corpora scorũ
petripaulilaplorũ. tan¬
tis in ecclesiis suis corus¬
cant miraculis. at que
terrorib: ut neque ad
orandũ sine magno illic
timore possit accedi:
denique dũ beatȩ re¬
cordationis decessor me¬
us. quia argentũ quod
supra sacratissimũ corpꝰ
tam̃ ab eodem corpore
fere quindecim pedi¬
bus mutare uoluit: sig¬
nũ ei non parui terro¬
ris apparuit: sed &ego ali¬
quid similit̃ ad sacra¬
tissimũ corpus scĩ pau¬
li apłi meliorare uo lui.
& quia necesse erat iuxta
fodere altius debuiss&.
Prȩpositus loci ipsius.

Expanded text:
pter eam quae in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificatur ecclesiam, caput ejusdem sancti Pauli, aut aliud quid de corpore ipsius, suis ad se jussionibus a me praecepit debere transmitti. Et dum illa mihi desiderarem imperari, de quibus facillimam obedientiam exhibens vestram erga me amplius potuissem gratiam provocare, major me moestitia tenuit, quod illa praecipitis quae facere nec possum, nec audeo. Nam corpora sanctorum Petri et Pauli apostolorum tantis in Ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis decessor meus, quia argentum, quod supra sacratissimum corpustamen ab eodem corpore fere quindecim pedibus mutare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. 709 Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimum corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta fodi altius debuisset, praepositus loci ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã illic paganos re¬
manere cognouimꝰ. &
ferino degentes modadi
cultꝰ penitus ignorare
Hortam fraternitatẽ
tuã. ut illic secundũ
pristinũ modũ ordinare
festin& antistitẽ :
talẽ uidelic&. qui ad
hoc opus morib acuer
ad gregẽ dominicũ.
pastorali studeat ȩmula¬
tione deducere: quatenꝰ
eo illic ad animarũ ua¬
cante cõpenda. nec
uos in ueniamini suꝑ¬
flua poposcisse. nec olim
destructa frustra nos
re formasse pęnite at¬
NE. AUGUS IAE¬

Expanded text:
quosdam illic paganos remanere cognovimus, et ferino degentes modo, Dei cultum penitus ignorare, hortamur fraternitatem tuam ut illic secundum pristinum modum ordinare festinet antistitem, talem videlicet qui ad hoc opus moribus ac vead gregem dominicum pastorali studeat aemulatione deducere; quatenus eo illic ad animarum vacante compendium, nec vos inveniamini superflua poposcisse, nec olim destructa frustra nos reformasse poeniteatNAM AUGUSTA
Abbreviated transcription (Latin):
ad ee sub sidiu: pro
quare experientie tue
presenti auctoritate
precipimꝰ. quatenus
albino priuato luminib.
filio quonda maruni
coloni. singulis annis duos
tremisses sine aliqua di¬
latione pręstare non de¬
sinat. ñ dubitatura suis
hoc sine dubio rationib
imputari:¬
GREG IA NUARIO
EPO CARALIS SARDINIE¬
Deruenit adnos. in loco
hanȩ ꝑrerũ necessitate.
longis ab oluisse tem¬
porib quia autẽ nunc
sacerdotũ indigentia.¬

Expanded text:
adesse subsidium. Pro adesse subsidium. Pro qua re experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, quatenus Albino, privato luminibus, filio quondam Martini coloni, singulis annis duos tremisses sine aliqua dilatione praestare non desinat, non dubitatura suis hoc sine dubio rationibus imputariItem Januario episcopo Caralis SardinPervenit aa nos in loco hanc pro rerum necessitate longis abolevisse temporibus. Quia autem nunc sacerdotum indigentia
Abbreviated transcription (Latin):
um degente uestra
ne moxp̃ianus sit. in
hoc scio quia omnigen¬
tetuaȩ es melior. quio
tuin ea xp̃ianus in ue¬
niris: Dum enimbarbari¬
cini omnes ut insensata
animali a uiuant. dm̃ue¬
rum nesciant. Ligna au¬
tem & lapides ad orent in
eo ipso quod ue rum dm̃¬
cols quantũ omnes
ante cedas ostenderis.
pisti. &iã bonis actib
cuicredis osferre qđ
preuales. ut ad eũ quos¬
cũq potueris adducas.
eosq baptizarifacias
& ernã uita diligere
ad moneas: Quodsi
fortasse ip̃se agere non
potes. quia ad aliud oc¬
cuparis. salutans p&o.
ut hominib nr̃is
quos illic trans misimꝰ
meo crriaco seruodi.
solaciari in omnib de¬
beas: ut dũ eorũ labo¬
res adiuuas. deuotio¬
nẽ tuã omnipotenti
dño ostendas. & ipse tibi
in bonis actib adiutor
sit. cuius te in bono ope¬
re famulis solaciaris: be¬
nedictionẽ uero scĩ
trans misimꝰ. quam p&o¬
ut debeatis benigne
suscipere. mn iun inđ .xii.¬
ecessitatẽ patientb
pontificale conuenit

Expanded text:
um de gente vestra nemo Christianus sit, in hoc scio quia omni gente tua es melior, quia tu in ea Christianus inveniris. Dum enim Barbaricini omnes, ut insensata animalia vivant, Deum verum nesciant, ligna autem et lapides adorent, in eo ipso quod Deum vercolis, quantum omnes antecedas ostendis. Sepisti etiam bonis actibuscui credis, offer quod praevales, ut ad eum quoscunque potueris adducas, eosque baptizari facias, et aeternam vitam diligere admoneas. Quod si fortasse ipse agere non potes, quia ad aliud occuparis, salutans peto ut hominibus nostris, quos illuc transmisimus,meo Cyriaco servo Dei, solatiari in omnibus debeas, ut dum eorum labores adjuvas, devotionem tuam omnipotenti Domino ostendas; et ipse tibi in bonis actibus adjutor sit, cujus tu in bono opere famulis solatiaris. Benedictionem vero sancti transmisimus, quam put debeatis benigne suscipere. Mense Junio, iNecessitatem patientibus pontificale convenit
Abbreviated transcription (Latin):
uerit cos auctoritatis nos¬
trae permissiones ad prȩ¬
dictum promo uehẽt licen¬
ter officium: Cunctis
igitur rebus superscrip¬
tȩ ecclesiae ut propri
um uolumus uti ponti ficẽ
usque ad secundam nos¬
tram epistolam:Ita in
his omnibus diligens ac¬
esto sollicitus. ut cua dis¬
pensatione. utilitates ec¬
clesiasticae salubriter
modis omnibus dõualeant
auctore disponi

Expanded text:
verit, eos auctoritatis nosverit, eos auctoritatis nostrae permissione ad praedictum promoveat licenter officium. Cunctis igitur rebus superscriptae Ecclesiae ut proprium te volumus uti pontificem, usque ad secundam nostram epistolam. 563 Ita ergo in omnibus his diligens esto ac sollicitus, ut tua dispositione utilitates ecclesiasticae salubriter modis omnibus Deo valeant auctore disponi
Abbreviated transcription (Latin):
corabit persoluens prae¬
terea fracernaedilectionis
alloquium Oro dñm qui
uos animarũ pastores quos
elegit antesedignos effi¬
ciat᷑. & hic actus uestros
quos infutura inta digne
suscipiat. ipse disponat:¬
IN COR SICA¬
Iastoralis nos cura constrin¬
git. ecclesiae sacerdotis
moderamine destitu tae.
sollicita consideratione
concurrere:. & qñm
ecclesiam saonensem an
nos plurimos obeunte
eius pontifice. omnino des¬
titutam agnouimus. frater¬
nitatituae uisitationis eius
operam duximus in iun¬
gindam quatenus tuis
disposicionibus. eius possit
utilitas pro fligari: inqua
&iam ecclesiam uel eius par¬
ro eciis diacones atque pres¬
biteros tibi concedimus
ordinandi licentiam:
Dequibus tamen tui sit stu¬
diidiligentius prȩscruta¬
ri. uteorũ personae sacris
nullo modo canonibus res¬
puantur : sed quos frater¬
nitas tua tanto ministerio¬
dignos persp̃exerit eorũq
mores &actus. huic ordi¬
nationi concordare cogno¬

Expanded text:
corabit. Persolvens praecorabit. Persolvens praeterea fraternae dilectionis alloquium, oro Dominum, qui vos animarum pastores, quos elegit, ante se dignos efficiat, et hic actus nostros quos in futura vita digne suscipiat, ipse disponatin CorsicaPastoralis nos cura constringit Ecclesiae sacerdotis moderamine destitutae sollicita consideratione concurrere. Et quoniam Ecclesiam Saonensem ante annos plurimos, obeunte ejus pontifice, omnino destitutam agnovimus, fraternitati tuae visitationis ejus operam duximus injungendam, quatenus tuis dispositionibus ejus possit utilitas profligari. In qua etiam Ecclesia vel ejus parochiis diaconos atque presbyteros tibi concedimus ordinandi licentiam. De quibus tamen tui sit studii diligentius perscrutari, ut eorum personae a sacris nullo modo canonibus respuantur. Sed quos fraternitas tua tanto dignos ministerio perspexerit, eorumque mores et actus huic ordinationi concordare cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficiat autem illis com¬
missas sibi plebes tancum¬
modo curam gerere. non
autem &iam illos antisti¬
tes quos catholica fides in
ecclesiae sinu & edocuit &¬
genuit. adoptinendi cul¬
men primatus ante ire
locaritatis dominicae prae¬
uenite: scientes quod
districtus iudex ad exami¬
nandam deducturus est
cuncta quae gerimus.
&unum quem que nr̃m
non ex prȩ rogatiua subli¬
mioris gradus. sed ex ope¬
rum meritis ad probabit:
quae soergo. uos met ipsos
inuicem alterna inxp̃o
uel inimicis ecclesiae.
uno cordis intuitu obui¬
ate : proximorum ani¬
mabus. estote solliciti:
ad fidem quos ualecis
prȩdicatione caritatis.
prȩtenso &iam terrore
futuri iudicii suadete.
qñm pastores constituti
estis & dñs gregũ ab his
quibus commisit pastori¬
bus fructum multipli¬
cati gregis spectat : quisi
proprii gregis augmen¬
tum adhibito studio dili¬
gentiori prospexerit mul¬
tiplicibus profectonos ca¬
lescis regni muneribus de¬

Expanded text:
Sufficiat autem illis comSufficiat autem illis commissae sibi plebis tantummodo curam gerere, non autem etiam illos antistites quos catholica fides in Ecclesiae sinu 562 et edocuit et genuit ad obtinendi culmen primatus anteire.lo charitatis dominicae praevenite, scientes quod districtus judex ad examinandum deducturus est cuncta quae gerimus, et unumquemque nostrum non ex praerogativa sublimioris gradus, sed ex operum meritis approbabit. Quaeso ergo, vosmetipsos invicem alterna pace dieticis vel inimicis Ecclesiae uno cordis intuitu obviate. De proximorum animabus estote solliciti: ad fidem quos valetis praedicatione charitatis, praetenso etiam terrore futuri judicii, suadete, quoniam pastores constituti estis, et Dominus gregum ab iis quibus commisit pastoribus fructum multiplicati gregis exspectat. Qui si proprii gregis augmentum, adhibito studio diligentiori, prospexerit, multiplicibus profecto vos coelestis regni muneribus de
Abbreviated transcription (Latin):
interuirentes segetes. zizan¬
orum quaedam se infert in¬
portuna commixtio. hanc
radicitus necesse est cul¬
toris manus adimat:
Nefuturus secundae segetis
fructus possic intercipi:
& nos ergo quilicet indigni
dominici culturam agrisus¬
cepimus. ab omni tizanio¬
rum scandalo. ingenuam
reddere segetem fescina¬
mus quatenus agridñqͥ redi¬
tu abundantiori fructificet:
pecistis & enim perhilarũ
chartularium nostrum.
ab eatae memoriae deces¬
sorenostro. ut omnes uobis
retro temporum consuecu¬
dines seruarentur. quae
ab eati petri a postolorum
principis ordinationum
initis ac tenus uecus tas lon¬
gaseruauit: E nos quidem
iux a seriem relationis ues¬
trae. consue tudinem quae
tamen contra fidem cacho¬
licam nihilusur pari dinos¬
citur. immo tam permane¬
re concedimus: siuede pri¬
matibus constituendis cece¬
risque capitulis. exceptis
hisquiex donatistis adepis¬
copatum perueniunt. quos
prouehi ad primatus digni¬
locum eundem deferat.
modis omnibus pro hibemus

Expanded text:
inter virentes segetes zizaniorum quaedam se infert importuna commistio, hanc radicitus necesse est cultoris manus adimat, ne futurus fecundae segetis fructus possit intercipi. Et nos ergo, qui, licet indigni, dominici agri culturam suscepimus, ab omni zizaniorum scandalo ingenuam reddere segetem festinemus, quatenus ager Domini reditu abundantiori fructificet. Petiistis etenim per Hilarum chartularium nostrum a beatae memoriae decessore nostro, ut omnes vobis retro temporum consuetudines servarentur, quas a beati Petri apostolorum principis ordinationum initiis hactenus vetustas longa servavit. Et nos quidem juxta seriem relationis vestrae, consuetudinem, quae tamen contra fidem catholicam nihil usurpare dignoscitur, immotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, caeterisque capitulis; exceptis his qui ex Donatistis ad episcopatum perveniunt, quos provehi ad primatus dignilocum eumdem deferat, modis omnibus prohibemus.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitur. utqm prȩsen¬
tiae nulla potest mnesse
notitia. hoc discursus opi¬
nionis efficiat: quodrei
ueritas perprae sentiam
poterat exhibere: didici¬
mus enim diuersos iudices.
quia damminis trandam
a fricam prouinciam di¬
riguntur. summa glo¬
riam uestram familiari¬
tate diligere. quod non
procederet. nisi apud eos¬
dem iudices. mentieius sin¬
ceritas appareret. ut
adeptam amminis trati¬
onem. consilii uestri par¬
ticipatione disponerent
Et quomaximas dño gra¬
tias referimus. cum tales
habere proprios proum¬
cias habitatores agnosci¬
mus. qui ingenita nobili¬
tate polle ant. & po¬
tentibus uiris adhaere¬
ant. prouincialibus que
suis ad remedium adepta
temporum oportunita te
consistant Persoluen¬
tes itaque paternae ca¬
ritatis affectum. praesen¬
tium latorem quem illic
adordinandas respaupe¬
rum direximus. ues trae
gloriae commendamus.
quatenus eis quoneces se
tia tribuatis: oro autem
dñm quouitã ues tram in om¬

Expanded text:
cognoscitur, ut quoniam praesencognoscitur, ut quoniam praesentiae nulla potest esse notitia, hoc discursus opinionis efficiat, quod rei veritas per praesentiam poterat exhibere. Didicimus enim diversos judices, qui ad ministrandam Africanam Provinciam diriguntur, summa gloriam vestram familiaritate diligere. Quod non procederet, nisi apud eosdem judices mentis ejus sinceritas appareret, ut adeptam administrationem 561 consilii vestri participatione disponerent. Et quidem maximas Deo gratias referimus, cum tales habere proprios provincias habitatores agnoscimus qui ingenita nobilitate polleant, et potentibus viris adhaereant, provincialibusque suis ad remedium, adepta temporum opportunitate, consistant. Persolventes itaque paternae charitatis affectum praesentium latorem, quem illuc ad ordinandas res pauperum direximus, vestrae gloriae commendamus, quatenus ei in quo necesse tia, tribuatis. Oro autem Dominum, qui vitam vestram in om
Abbreviated transcription (Latin):
cipis utilitates: excellen¬
tiã ur̃am pręstitisse
didicimus. itaut non par¬
ua locapatrimonii eius.
propriis nudata cultorib
largitis daticiorũ habita
mente confertis.
horũ r&ributione per
spem futuro iudicio sus¬
tin&is: Quã obrẽ prȩ¬
sentiũ quoq latorẽ
hilarũ nomeminentiȩ¬
urȩ iudicauimus com¬
mendandũ: ut in his quȩ
sibi necessaria iustitia
tamen prȩeunte sugges¬
serit. solitũ ei impenda¬
tis affectũ: Persol bi uen¬
tes autẽ paterne cari¬
titis ailloquium
setimus
dñm saluatorem que nostrũ.
qui eminentiam uestram pro
solatio scãe reipublicȩ mi¬
seri corditer protegat. &¬
addilatandum perfiniti¬
mas gentes nomen eius. ma¬
gis magisque bra chii sui
firmitate confortet
GREGORIUS. GAUDIO¬
Sicut lucernae lumen per
collimitantia quoque
quod lucet loca diffun¬
ditur : ita cuius libet
personae bonorum actuũ
probitas. non solum quode¬
git. sed perdiuersas pro¬
uincias fama loquente

Expanded text:
cipis utilitatibus excellencipis utilitatibus excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita ut non parva loca patrimonii ejus, propriis nudata cultoribus, largitis Datitiorum habitatstiana mente confertis, horum retributionem per spem in futuro judicio sustinetis. Quamobrem praesentium quoque latorem Hilarum eminentiae judicavimus commendandum vestrae, ut in his quae sibi necessaria, justitia tamen praeeunte, suggesserit, solitum ei impendatis affectum. Persolventes autem paternae charitatis alloquium, petimus Dominum Salvatoremque nostrum, qui eminentiam vestram pro solatio sanctae reipublicae misericorditer protegat, et ad dilatandum per finitimas gentes nomen ejus magis magisque brachii sui firmitate confortetGregorius GaudioSicut lucernae lumen per collimitantia quaeque quo lucet loca diffunditur, ita cujuslibet personae bonorum actuum probitas non solum quo degit, sed per diversas provincias, fama loquente,
Abbreviated transcription (Latin):
inon exfidei merito &
xp̃ianȩ religionis gratia.
tanta excellentie ur̃ae
bellicorũ actuũ prospe¬
ritas euenir&. non sum¬
mopere miranda fuerant.
quis bellorũ ducib
fuisse concessa. Sed cũ
futuras dõ largiente uic¬
torias. non carnali proui¬
dentia sed magis oratio¬
nib preuenitis. fit ut
hoc instupore ueniat qđ
gloria ura nonterreno
consilio. seddõ desuꝑ
largiente descendat: ubi
enĩ meritorũ ur̃orũ
lo quax non discurrit
opinio : que & bella uos fre¬
quenter app&ere non de¬
siderio fundendi sangui¬
nis. sed dilatande causa rei¬
publice. in quad mn colicons¬
picimꝰ loquer&: quate¬
nus xp̃i nomen. ꝑ subdi¬
tas gentes. fidei predica¬
tione circũ quaq dis¬
curreret. Sicut eħĩ ex¬
teriorauos uirtutũ
opera eminentes in hac
uita constitu unt ita & in¬
t̃namorũ ornamenta
excorde mundo ꝓceden¬
tia infuturã cȩlestigau¬
diorũ participatio ne
glorificat᷑ Plurimas
enĩ propascendis ouib:
beati p&ria postolorũ prin¬

Expanded text:
i non ex fidei merito, et Christianae religionis gratia tanta excellentiae vestrae bellicorum actuum prosperitas eveniret, non summopere miranda fuerant, quis bellorum ducibus fuisse concessa. Sed cum futuras, 560 Deo largiente, victorias, non carnali providentia, sed magis orationibus praevenitis, fit ut hoc in stuporem veniat, quod gloria vestra non terreno consilio, sed Deo desuper largiente, descendat. Ubi enim meritorum vestrorum loquax non discurrit opinio? Quae et bella vos frequenter appetere, non desiderio fundendi sanguinis, sed dilatandae causa reipublicae, in qua Deum coli conspicimus, loquitur, quatenus Christi nomen per subditas gentes fidei praedicatione circumquaque discurrat. Sicut enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita constituunt, ita et interna morum ornamenta ex corde mundo procedentia in futura coelestium gaudiorum participatione glorificant. Plurima enim pro pascendis ovibus beati Petri apostolorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
Petitionem tuam congre¬
Igationis que tua e. li¬
benter sus cepimus. se¬
cundum statuta patrum.
iuris que formam. tuis
precibus ad com modan
tes esfectum. castoriofra¬
tri & co ep̃o nostro nr̃a
praeceptione trans¬
missaei succes soribus¬
que eius. ante monas¬
terio que tuo. cuncta
lesionis abstulimus fun¬
ditus potes tatem. ut
nec ultra inues tro uerse¬
tur grauamine. nec mo¬
nas terii res describant.
nec publica illicdebeat
lecta: ut inde functi
abbatis locum. alium
quem dignum com munis
consensus congregationis
elegerit debeat ordi¬
nare. his autem lta per¬
fectis. indĩ opere estote
solliciti. & ad siduae orati
uideatur magis uobis
quae sitamentis inoratio¬
ne securitas: Sed male
quod absit degentibus.
epis copalis euitata dis¬
trictio

Expanded text:
Petitionem tuam congregationisque tuae libenter suscepimus, secundum statuta Patrum jurisque formam tuis precibus accommodantes fidelem effectum. Castorio fratri et coepiscopo nostro nostra praeceptione transmissa, ei successoribusque ejus a te monasterioque tuo cunctae laesionis abstulimus funditus potestatem, ut nec ultra in vestro versetur gravamine, nec monasterii res describantur, nec publica illic debeatlicta, ut in defuncti abbatis locum alium quem dignum communis consensus congregationis elegerit debeat ordinare. His autem ita perfectis, in 605 Dei opere estote solliciti, et assidue operam videatur magis vobis quaesita mentis in oratione securitas, sed male, quod absit, degentibus episcopalis evitata districtio
Abbreviated transcription (Latin):
habere ȩscimationem
dignum est uindicamus
GREGORIUS. BENE¬
NATO EBO¬
ttemporis qualicas. &
uicinitas nos locorum
inuitat. ut cumanam
atque misinatium. uni¬
redebeamus ec clesiae
sunt. nec peccatis facien¬
tibus. tanta populi mul¬
ticudo est. ut singulos
sicucolim fuit habere
debeat sacer dotes: qui¬
aigitur cumani castri
sacerdos. cursum uitae
huius expleuit. utrãque
nos ecclesiã praesentis
auctoritatis pagina
unis se. tibique commisis¬
secognosce. propriumq¬
te uerarumq ecclesia¬
rum scicote esse pontifi¬
cem & quaeq tibi deea¬
rum patrimonio uel
clerd ordinatione. siue
promotione ueiuxta ca¬
nonum sta tuta uisa fue¬
rine ordinare atq dis¬
ponere : habebis ut pro¬
prius reuera sacerdos li¬
beram ex nr̃ae auccorita¬
tis consensu atq permis¬
sione licentiam: ubiue¬
ro commodius ac utili.¬
us esse pros pexeris. habi¬
tato: Ita sane. utaltera
ecclesia. aqua corporali¬
ter ad praesens absens.
sollicita prouidentique

Expanded text:
aestimationem aestimationem dignum est, vindicabimusGregorius Benenato epiEt temporis qualitas, et vicinitas nos locorum invitat, ut Cumanam atque Misenatem unire debeamus Ecclesias, sunt, nec, peccatis facientibus, tanta populi multitudo est ut singulos, sicut olim fuit, habere debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerdos cursum vitae hujus explevit, utramque nos ecclesiam praesentis auctoritatis pagina unisse tibique commisisse cognosce, propriumque utrarumque Ecclesiarum scito te esse pontificem. Et quaeque tibi de earum patrimonio, vel cleri ordinatione sive promotione, juxta canonum statuta visa fuerint ordinare atque disponere, habebis ut proprius revera sacerdos liberam ex nostrae auctoritatis consensu atque permissione licentiam. Ubi vero commodius atque utilius esse perspexeris, habitato; ita sane, ut alteram Ecclesiam, a qua corporaliter ad praesens absens es, sollicita providentique
Abbreviated transcription (Latin):
tram notionem perdu¬
cere festinaco. ut cog¬
noscentes qđfiendum
sit adiutore dño disponamꝰ:¬
CREGORIVS. LUCILLO
EP̃O DEMELITA¬
fficiinoscri decet ualde
prae positum subiectis
magnopere suadere. ue
rebus debeat seruare
fidem inplacitis. nedum
in considerati lucrandi
rapiuntur studio. paci¬
ficam uertant conuenti¬
onem in iurgium: perue¬
nit itaque adnos frater¬
nitatis cuae clericos. ter¬
ras a fricanae tenentes
ecclesiae ĩquod pensionẽ
edrundem possessionum
dare contemnant: quod
siuerum est & ad frater¬
nitatis tuae. haec sunt
perlata notitiam. tuaniꝰ
inhoc desidia: eorum cul¬
panutrita est : obquãrẽ
scriptis ceprae sentibus
ammonemus. quatenus
adpersoluendam pensio¬
nem nulla mora nullaue
excusatione eosdem cle¬
ricos uti permittas. sed
si fidem honestatis contẽ¬
platione seruare post po¬
nunc tua districtione
compulsi quae rationi
conueniunt cogantur
implere: Nam sihuius
rei ad nos denuo querella
recurrerit : & decealiam

Expanded text:
tram notionem perdutram notionem perducere festinato, ut cognoscentes quid fiendum sit, adjutore Domino, disponamregorius Lucillo episcopo de Melitafficii nostri decet valde propositum subjectis magnopere suadere ut rebus debeant 606 servare fidem in placitis; ne dum inconsiderate lucrandi rapiuntur studio, pacificam vertant conventionem in jurgium. Pervenit itaque ad nos fraternitatis tuae clericos, terras Africanae tenentes Ecclesiae, quod pensionem earumdem possessionum dare contemnant. Quod si verum est, et ad fraternitatis tuae haec sunt perlata notitiam; tua in hoc desidia eorum culpa nutrita est. Ob quam rem scriptis te praesentibus admonemus, quatenus ad persolvendam pensionem nulla mora nullaque excusatione eosdem clericos uti permittas. Sed si fidem honestatis contemplatione servare postponunt, tua districtione compulsi, quae rationi conveniunt cogantur implere. Nam si hujus rei ad nos denuo querela recurrerit, et de te aliam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃uelina. uuxentina.
& blandana ecclesia.
quaetibi inuicinosunc
constitutae. sacerdotis
Nos cuntur uacare regi¬
mine. propterea fra¬
ternitatituae. earum
sollemniter operam ui¬
sicationis iniungimus:
Illud prae omnibus com¬
monentes ut ubi prae¬
fatarum ecclesiarum.
siue dio ceseos earum uel
dia cones siue religiosȩ¬
personae inuencȩ fuerint
districcecanonicae ut
uiuant modis omnibus
scudebis. nec passim eis
in qualibet resit exceden¬
di licentia sed tuomodera¬
mine atq prouisione : in¬
culpabiliter. in qua sunt
conuersatione uelhabitu
perseuerent Sciturus¬
quia siquid secus accesse¬
rit tuiꝰ neglectui. modis
omnibus imputari: pbros
quo que uel diacones. si
inaliquibus ecclesus prae¬
uideris ordinandos. sita¬
les personae fuerint qui
canonicis regulis ueluitae
qualitace: nullomodo
reprauetur: habebis per
omnia ordinandi licentiã:
minis teria uero earun¬
dem ecclesiarum. ubi
sine recondica: sollicita
inlagatione perquire
quibus repertis. ad nos¬

Expanded text:
m Velina, Buxentina, et Blandana Ecclesiae, quae tibi in vicino sunt constitutae, sacerdotis noscuntur vacare regimine; propterea fraternitati tuae earum solemniter operam visitationis injungimus, illud prae omnibus commonentes, ut ubi praefatarum Ecclesiarum sive dioeceseos earum, vel diaconi, sive religiosapersonae inventae fuerint, districte canoniceque ut vivant modis omnibus studebis. Nec passim eis in qualibet re sit excedendi licentia, sed tuo moderamine atque provisione inculpabiliter in qua sunt conversatione vel habitu perseverent; sciturus, si quid secus accesserit, tuo neglectui modis omnibus imputari. Presbyteros quoque vel diacones, si in aliquibus Ecclesiis praevideris ordinandos, si tales personae fuerint quae a canonicis regulis morum vel vitae qualitate nullo modo reprobentur, habebis per omnia ordinandi licentiam. Ministeria vero earumdem Ecclesiarum ubi sint recondita, sollicita indagatione perquire; quibus repertis, ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ quẽ ammodũ
edocti sumus habere
cognoscis: Predictã te
mulierẽ demonast ꝑ
omnia conuenit relaxa¬
re ut ad suũ maritũ
sine aliqua possit formi¬
dine remeare: Dec&ero
uero frat̃nitas tua
sit omnino sollicita. & quos
ad hoc eã officiũ conti¬
gerit promouere. hoc quã
maxime diligent̃ inspi¬
ciat. nesi uxo res habent
miscendi secũ eis licentia po¬
tiant᷑: sed ad similitudinẽ
seruare sua nihil hominꝰ
districtione constituat.

Expanded text:
veritatem quemadmodum veritatem quemadmodum edocti sumus habere cognoscis, praedictam te mulierem de monasterio per omnia convenit relaxare, ut ad suum maritum sine aliqua possit formidine remeare. De caetero vero fraternitas tua sit omnino sollicita, ut quos ad hoc jam officium contigerit promoveri, hoc quam maxime diligenter inspiciat, ne si uxores habent, miscendi se cum eis licentia potiantur, sed ad similitudinem servare sua nihilominus districtione constituat.
Abbreviated transcription (Latin):
ultorũ relatione
Icõ perimꝰ. hanc apud
uos olim consu&udinẽ
tenuisse. ut subdiaco¬
nes suis licite misceren¬
tur coniugib. Quod
ne denuo quis quã p̃¬
su mer&. a seruodi sed is
nre diaconecex aucto¬
cessorisIsto modo pro¬
hibitũ: ut eodẽ tem¬
pore hi qui iam uxorib
fuerant copulati. unũ
eduob: eligerent: id
estasuis uxo ribus
abstinerent. aut certe
ciosus tunc subdia coñ.
hac prore ab administra¬
tionis sesus pendit officio.
&usq in obitus sui
tem pore. notarii quidẽ
gessit officiũ: & aminis¬
terio quđ subdiaconus
oportuerat exhibere
cessauit post cuius obitũ.
quia relicta eiꝰ honorata.
marito est sociata:
A tua eã fraternitate
inmonasterio cognouimꝰ
deputatã: Ideo que si
ut fertur. eiꝰ semaritus
ab ad ministratione sus¬
pendit: Antedicte mulie¬
ri ñ deb& officere. qđ
ad secundã coniugii co¬
pulationẽ migrauit:
Presertim si non talimente
subdia coniꝰ iuncta ẽ. ut
a carnis uoluntatib abs¬
tiner&: Si ergo ita se

Expanded text:
ultorum relatione comperimus hanc apud vos olim consuetudinem tenuisse, ut subdiaconi suis licite miscerentur conjugibus. Quod ne denuo quisquam praesumeret, a servo Dei sedis nostrae diacono, ex auctocessoris, est isto modo prohibitum, ut eodem tempore hi qui jam uxoribus fuerant copulati unum ex duobus eligerent, id est, aut a suis uxoribus abstinerent, aut certe ciosus tunc subdiaconus pro hac re ab administrationis se suspendit officio, et usque in obitus sui tempus notarii quidem gessit officium, et a ministerio, quod subdiaconum oportuerat exhibere, cessavit. Post cujus obitum, quia relicta ejus Honorata marito est sociata, a tua eam fraternitate 717 in monasterio cognovimus esse deputatam. Ideoque si, ut fertur, ejus se maritus ab administratione suspendit, ante dictae mulieri non debet officere, quod ad secundam conjugii copulationem migravit, praesertim si non tali mente subdiacono juncta est, ut a carnis voluptatibus abstineret. Si ergo ita se
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoque huius te prȩcep¬
tiserie commonemus. ut
ne que mulieres in mo¬
nas terio tuo de inceps
qualibet excusatione per¬
mittas ascendere. ne¬
que monachos tuos sibi
com matres facere: Nã
si hoc denuo ad auresnos¬
tras quo cum que modo
peruenerit. sic teseueris¬
sime noueris ultionł
subdendum . ut emen da¬
tionis tuae qualitate.
ceteri sine dubio corri¬
gantur

Expanded text:
ideo hujus te praecepideo hujus te praecepti serie commonemus, ut neque mulieres in monasterio tuo deinceps qualibet occasione permittas ascendere, neque monachos tuos eas commatres sibi facere. Nam si hoc denuo ad aures nostras quocunque modo pervenerit, sic te severissime noveris ultioni subdendum, ut emendationis tuae qualitate ceteri sine dubio corrigantur
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio. sacerdote qui &
auenerandis canonib:
uilla discrep& ratione
& tanto ministerio dignꝰ
ualeat repperiri quidũ
fuerit postullitus. cũ sol¬
lempnitate decr&i omniũ
subscripatroba roborati
& uisitatoris pagina pro¬
sequente. ad nos ueniat
ordinandus. prouisuri
ante omnia. nec cuius¬
libec uitae uel me riti
laicam per sonam pre¬
sumatis eligere : et non
solum illede epis copatus
apicem nulla ratione
prouehecur. uerum &iã
uos nullis intercessio¬
nibus ueniam promere¬
ri posse cognoscite.
Sedomnes quos ex uobis
delaica persona ad spi¬
ras se constiterit. ab
officio & acommuno¬
ne alienos faciendos
procul dubio noueritis.
GREGORIUS UA¬
IENTINO AB̃B. XL
Seruenit adnos eo quod
in monas terio. passim
mulieres ascendant.
& quod adhuc est grauius.
monachos tuos mulie¬
res sibi com matres face¬
e. et ex hoc in cautamcũ
eis communione in ha¬
bere: ne ergohacocca¬
sione. humani generis
inimicus sua eos quod ab¬
sit callidita te decipiat.

Expanded text:
 sacerdotem, qui et a venerandis canonibus nulla discrepet ratione, et tanto ministerio dignus valeat reperiri. Qui dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere. Et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione provehetur, verum etiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite. Sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos procul dubio noveritis.Gregorius Valentino abbati. Pervenit ad nos, quod in monasterio tuo passim mulieres ascendant, et, quod adhuc est gravius, monachos tuos mulieres sibi commatres facere, et ex hoc incautam cum eis communionem habere. Ne ergo hac occasione humani generis inimicus sua eos, quod absit, calliditate decipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
post laborem pariter
tribulantur: quod aut
dominorum pictas. illud
mihi pauendum et terri¬
bileomni potentis dĩ iu¬
dicium intentat: Ro¬
go percundem omnipo¬
tentem dnm ne hoc ulte¬
rius faciat: Nam ad huc
ne scimus. qui sibi qualis
sit: et paulus egregius
predicator dicit Nolitȩ
iudicare ante tempus.
donec ueniat dñs. qui &
illuminabit abscondita
tenebrarum : & manifes¬
tabit consilia cordium:
cordia. quam de urae
piactatis iustitia praesumo:
Et sunt multa. quac deiu¬
dicio illius homine s igno¬
rant. quia fortas sequae
uos laudatis. illere prae¬
hendit. et quae uos re¬
prehenditis. ille laudabit
Interergo omnia incer¬
ta. ad solas lacrimas re¬
deo. petens ut isdem om¬
ni potens ds̃. pussimũ do¬
minũ nostrum. et sua
hic manuregat. et in illo
ter ribili iudicio liberũ
ab omnibus delictis inue¬
niat. Et me ita placere
si neces seest hominib
faciat. ut aecer nam eius
gratiam non offendam:¬

Expanded text:
post laborem pariter post laborem pariter tribulantur. Quod autem dominorum pietas illud mihi pavendum et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum ne hoc ulterius quidem faciat. Nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit. Et Paulus egregius praedicator ait: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium. isericordia quam de vestrae pietatis justitia praesumo. Et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis, ille reprehendet; et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter haec ergo omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotens Deus piissimum Dominum nostrum et sua hic manu regat, et in illo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inveniat. Et me ita placere, si necesse est, hominibus faciat, ut aeternam ejus gratiam non offendam
Abbreviated transcription (Latin):
roma relictã: posthoc
plaga grauior fuit. ad¬
uentus agilulfi. ita ut
oculismneis cernerem ro¬
manos. more canum in
collis funibus ligatos qui
ad franciã ducebantur
uenales: et quianos qui
in tra ciuitatem fuimusdõ
protegente manus eius
euasimus. quae situm est
unde cul pabiles es se uide
defuerint. quae in hac
urbediumulta ser ua¬
rinulla tenus possunt.
sicut in alia suggestione
plenius indicaui et quidẽ
dememet ipso innullo
turbatus sum. quia teste
conscientia fateoraduer¬
sa quaelibet pati paratus
sum: Dum modo haec
omnia. cumsa lutedum¬
taxat meae animȩ ͤuadã
Sed degloriosis uiris gre
quae potuerunt fierinul¬
lomodo facere neglexe¬
runt: et labore s uigiliarũ
eccus todię ciuitatis. in ob
sessione eadem ueemen¬
tis simos pertulerunt:
Et post hacc omnia. graui
dominorum indignatio¬
ne percussi sunt: dequib
patenter intellego quia
eos non sua acta. sed mea
persona grauat : Cum
quo quia pariter intri¬
bulatione labora uerant.

Expanded text:
Roma relicta est. Post hoc Roma relicta est. Post hoc plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos qui intra civitatem fuimus, Deo protegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videredefuerint, quae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute duntaxat meae animae evadam. Sed de gloriosis viris Gregquae potuerunt fieri nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in eadem obsessione vehementissimos pertulerunt, et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De quibus patenter 768 intelligo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat. Cum qua, quia pariter in tribulatione laboraverant,
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes dignetur hono¬
rare: Dum priga niut prȩ¬
dixi principes. hono¬
rem impendere sacer¬
dotibus nouerunt
Quidiis ligneis & lapideis
seruiebant. haecer¬
go pietati dominorum
cerdotibus suggero: ego
& quia omni potentidõ
incessanter cotidiede¬
lin quo. aliquod mihi apud
tremendum ex amenilli¬
us esseremediũ sus pi¬
cor. siinces santibus coti¬
dieplagis ferior. & cre¬
do qui a eundem omni¬
potentẽ dñm tanto uobis
amplius placatis. quan¬
tome ei male ser uientẽ
districte affligitis
Multas enim lam plagas
acceperam & super ue¬
mentibus dominorum
ius sionibus inueni conso¬
lationes quas nonsperabã:
Sienimpossum. haec cele¬
briter plagis enumero:
primũ quod mihi paxsũp¬
ta est. quã cum lango¬
bardis intusqa positis. si¬
ne ullo rei publicae dispen¬
dio feceram: De inde cor¬
rupta pace. deromana
ci uitate milites ablati
sunt & quidem alii ab
hostibus occisi alii uero
narnis et per usiae posi¬
ti. & ut perusia tenerce᷑.

Expanded text:
cerdotes dignetur honocerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praedixi, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt qui diis ligneis et lapideis serviebant? Haec ergo pietati dominorum unctis sacerdotibus suggero. Ego t quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto me ei male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et supervenientibus dominorum jussionibus, inveni consolationes quas non sperabam. Si enim possum, has celeriter plagas enumero. Primum quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus occisi, alii vero Narniis et Perusii positi; et ut Perusium teneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
gelus dm̃i exercituum est
quidergomirum sullo surã
pietas dignetur honora¬
re. quibus in suo eloquio
honorem tribuensieos aut
angelos. a ut deosipse etiã
appellatds̃: Ecclesias¬
tica quoque testa turhis¬
toria. quia cum piae memo¬
riae constantino principi
scripto oblatae accusa¬
tiones contra epõs fuis¬
sent. libellos qui dem
accusationis accepit.¬
& eosdem quiac cusati
fuerant ep̃s conuocans.
ineorum conspectu. li¬
bellos quos acceperat in
cendit dicens: Uos dii
estis. a uero dõ constituti.
lte & interuos. causas ues¬
tras disponite. qui a dignũ
non est ut nos iudice¬
mus deos: Inqua senten¬
tia. piedomine sibi magis
ex humilitate. quam illis
aliquid prestitit exreue¬
rentia impensa: Ante
eum quique paganiinre¬
pub lica principes fuerus.
qui uerum dm̃ nescientes.
deos ligneos & lapideos
colebant . & ta meneorũ
sacer dotibus honorem
maximũ tribuebant. quid
igitur mirũ. sixp̃i anus
imperator. ueridĩ sa¬

Expanded text:
gelus Domini exercituum est gelus Domini exercituum est . Quid ergo mirum si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi in scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acccendit, dicens: 'Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est, ut nos iudicemus deos'. In qua sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quique pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid igitur mirum, si christianus imperator veri Dei sa
Abbreviated transcription (Latin):
inde italia cotidie du¬
citur. sub langobar¬
dorum iugo caꝑtiua
Dum que meis sugges¬
tionibus in nullo
creditur. uires hosti¬
um inmaniter excres¬
cunt: hoc ta menpiis¬
simo domino suggero.
ut deme malaomni a
quae libet existimet De
utili tate uero reipublicae.
& causa ereptionisitaliȩ
Non quibus libet facilepias
aures praebeat. sed plus
rebus quam uerbiscredat
Sacerdotibus aũt non
ex terrena potestatedo¬
minus nr̃t citius indig¬
netur. Sed excellenti
c̃sideratione. propt̃ eum
cuius serui sunt. eis ita
dominetur. ut etiã debi¬
tã reuerentiã impen¬
dat Nam indiuinis
eloquiis. sacerdo tesali¬
quando diraliquando an¬
geliuocantur. Nam & ꝑ
mosen de eo qui adiura¬
mentũ deducendus . ẽ.
dicitur: ad plica illum
ad deos. uide licet ad sacer¬
dotes. Et rur sumscrip¬
tum est: diis nondetra¬
hes scilicet sacer dotib Et
prophetaait. Labiasa¬
cerdetis custodient sci¬
entiam: & legem requi¬
rent es ore eius: quia an¬

Expanded text:
inde Italia quotidie duinde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaelibet existimet; de utilitate vero reipublicae et causa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praebeat, sed plus rebus quam verbis credat. Sacerdotibus autem non ex terrena potestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Et per Moysen de eo qui ad juramentum deducendus est dicitur: Applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: Diis non detrahes , scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: Labia sacerdotis 133 custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia an
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta prudentia sim¬
plex de nuntior. constat
pro cul dubio: qui a
fatuus appellor. quod
ita es se ego quoq ipse
confiteos: Nam si hoc
ura pietas taceat cau¬
saeclamant: egoenĩ si
fatuus non fu issemadis.¬
tatoleranda quae que
inter langobardorũgla¬
dios. hoc in locopatior. mi¬
nime uenissẽ In ea
autẽre. quande ariul¬
fo per hibui. qui a toto
corde uenire adrempub¬
licam paratus fuit.
dum mihi non creditur.
&iammentitus essere¬
prehendor: Sed & si sa¬
cerdos nonsum. sciogra¬
uem es se hanc iniuriam
sacerdoti ut ueritati ser¬
uiens fallax credatur:
& dudum noui. qm̃ nor¬
duulfo plus est creditũ
&quã mihi leoniã plius quãmihi et
nunceis quiẽẽ ad mediũ cident᷑ plus
quam meis assertionib
credulitas impenditur:
& quidem siterrȩ meae
captiuitas perco tidiana
momenta non excres¬
ceret Dedespectione
mea atque in risione
lactus tacerem: Sed
hoc me uehementer af¬
fligit. quia unde ego
crimen falsitatis tolero

Expanded text:
juncta prudentia simjuncta prudentia simplex denuntior, constat procul dubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior minime venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi non creditur, etiam mentitus esse reprehendor. Sed etsi sacerdos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi, et nunc eis qui esse ad medium videntur plus quam meis assertionibus credulitas impenditur. Et quidem si terrcaptivitas per quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero,
Abbreviated transcription (Latin):
suis. dominorum pi&as:
dum me de quibus dam
redarguere studuit.
parcendo mihi minime pe¬
percit: Nam in eis ur¬
bane simplicitatisuocabu¬
lo. me fatuum appellat:
Inscriptura et enim
sacra. ei mbona in tel¬
legentia sim plicitas
ponitur. uigilanter
sepe prudentiae aut
rec tudini sociatur.
Vnde &iam debeato iob
scriptum est: erat uir
simplex & rectus. Et
beatus paulus a postolus.
ammonet dicens Estote
simplices inmalo. & pru¬
dentes in bono: & per
sem& ipsam ueritas. in
esto prudentes sicut ser¬
pentes & simplices sicut
columbȩ es seualdein¬
utile indicans. si aut sim¬
plicita ti prudentia. aut
prudentiae simplicitas
de sit: ut ergo seruos su¬
os. ad cuncta eruditos
efficeret esse cos& sim¬
plices sicut columbas &
prudentes ut serpentes
uoluit: quate nusin eis
& serpentis astutia. colũ¬
bae simplicitatẽ acuer&.
& colũ baesim plicitas.
serpentis astutiã tẽpe¬
rar&: Ego igitur qui
inserenissimis dominoꝵ
iussionibus. ab ariulfias¬
tutia deceptus. non ad¬

Expanded text:
suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat vir simplex et rectus . Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Esse valde inutile indicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes voluit, quatenus in eis et serpentis astutia columbae simplicitatem acueret, et columbae simplicitas serpentis astutiam temperaret. Ego igitur, qui in serenissimis dominorum jussionibus, ab Ariulphi astutia deceptus, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
pro fessione responde¬
rinex qua recuident̃
agnoscitur. qui a perso¬
nã ipsius sinedires pectuñ
iustesed contra animas
suas sola grauare uolun¬
tate tantum modo uolue¬
runs. Nositaque facto
concilio sicut gestorum
apudnos habitorum te¬
nos ostendit : Cunctaq
erant necessaria subtiliter
perscrutantes
atque tractantes. qm innul¬
lo ante dictum pbrmre um
inuenire pociumus : pre¬
cipue quia libellus quem
delegatis auo bis iudicib
opculit. rettȩ fidei per
omnia sincerita ti con¬
cordat: eaproptereo¬
rundem iudicum repro¬
bantes sententi amnram
eum definitionecatho¬
licum. & ab omni hercti¬
co crimiae liberum osse.
xp̃idiredemptoris nr̃i
gratiareue lante denun¬
tiauimus: quem qm ad
ues tram retransmisim us
scitatom : oporteo. ut
cum sicut se cunctis ex¬
hibet benigne suscipiat:
cccarita temilb sacedo¬
talem in pendat: atque
acuncta eum in qui etu¬
dine tueatur: Nec quẽ¬
quam sein eius molestia
occupare permit tat:

Expanded text:
professione respondeprofessione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerint. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo ante dictum presbyterum reum invenire potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati concordat, ea propter eorumdem judicum reprobantes sententiam, nostra eum definitione catholicum et ab omni haeretico crimine liberum esse, Christi Dei Redemptoris nostri gratia revelante, denuntiavimus. Quem quoniam ad vestram retransmisimus sanctitatem, oportet ut eum, sicut se cunctis exhibet, benigne suscipiat, et charitatem illi sacerdotalem impendat, atque a cuncta eum inquietudine tueatur, nec quemquam se in ejus molestia occupare permittat;
Abbreviated transcription (Latin):
icuthercti corum pra¬
uitas. zeloreatȩ fidei
comprimenda itauerȩ
confessionis est integri¬
tas amplectenda : Nam
sicredi fideli tercon¬
fiten ti despicitur. cunc¬
torum indubium fides
addicitur. atqueerro¬
res ex incauta gene
solum errantes oues
ad caulasminimedo¬
minicas reuocantur. sed
etiam intro positȩ. fe¬
rinis dentibus lanian¬
decrudeliter exponunt᷑.
Hocergo subtiliter fra¬
ter scissime perpenda¬
mus et sup pretex tuhe¬
resis affligiquempiam
uera citer pro fitentẽ
fidem catholicam non
sinamus. nequod absit.
heresꝗͥm fieri subemen¬
datione fmagis specie
permitamus: Valde
autem mira tisumus.
curhiqui incausa fidei
iudicescontraio hanne
chalcedonensis ecclesiȩ
prb̃ma uobis fueraNT
depu tatinegle gentes
ueri tatem . opinioni
crediderint. Etcredere
districte profitenti no¬
luorin max ie dum
acussatoresipsiusmar¬
cianis tarum quam me¬
moraban heros qͥmun¬
decum reum moliebant᷑
efficere interro gati q̃: os¬
set nescire semani festa

Expanded text:
icut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta distrsolum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandae crudeliter exponuntur. Hoc ergo subtiliter, frater charissime, perpendamus, et sub praetextu haeresis affligi quempiam veraciter profitentem fidem catholicam non sinamus, ne quod absit, haeresim fieri sub emendationis magis specie permittamus. Valde autem mirati sumus cur hi qui in causa fidei judices contra Joannem Chalcedonensis Ecclesiae presbyterum a vobis fuerant deputati negligentes veritatem opinioni crediderint, et credere districte profitenti noluerint, maxime dum accusatores ipsius Marcianistarum, quam memorabant, haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta 804