comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pansione teneris ⁊ sues iegate suit
atestatore detuus fimeit agitur nc
sit uerum fimeretur ad eas quo ma
niniũt oportet satius est cnim des¬
uo testatorem funerar quam aliqͦs
legata ꝯsequi s si ad hita fu̾it postea
ħ conas resemptori auferanda nõ est
qi bone fidei possessorest ⁊ dominumi
ht̃ qr actort nidnt ꝯparauit legatari¬
um tamen legaro carere nõ oportet
siporest indampnis ab ħede p̃stan ꝙ
ꝙ sinõ potest melius est bogatarium
nõ lucrari ꝙy emptorem dampno affici¬
¶Sicui funeris su curam testatorm¬
andau̾it ⁊ ille accepta pacunta funus
nondux̾it dedolo accc̃em incum dam¬
indctur᷑ his deii qui ideo fint ut fimu̾
puta siquid inpansum estinelectõe mor¬
tuis isiquis in locum fu̾it oerogatum in
ꝙͣ mortuns inferetur fincus causa uideri
i pansum labto ait qr netessapo lotus ꝑa¬
trrr in quo corpus ꝯditur ¶ Impensa
ꝑegit mortui que stã cstut corpus ꝑ¬

Expanded text:
pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferend‹a› non est, quia bonae fidei possessor est et dominium habet, qui auctore iudice comparauit. legatarium tamen legato carere non oportet, si potest indemnis ab herede praestari: quod si non potest, melius est legatarium non lucrari, quam emptorem damno adfici.Si cui funeris sui curam testator mandauerit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum danuidetur is demum, qui ideo fuit ut funus puta si quid impensum est in elationem mortui: sed et si quid in locum fuerit erogatum, in quem mortuus infer‹r›etur, funeris causa uideri impensum Labeo scribit, quia necessario locus paratur, in quo corpus conditur.Impensa peregre mortui quae facta est ut corpus p
Abbreviated transcription (Latin):
nire iudñ ne misstuisse sccredantur¬
nonad illud ut sumptũ ꝯseꝙͣtur qui¬
possint seruare ¶Fortassis quis possit
dicet interdũ partem ft̃i posst suptusre
decacquitate cognoscit uitdum sumpt¬
um om̃io nõ debet amutere modicumi ft̃n
sifortem tumeliami defuncti hõis iocupl¬
ectis moditus sc̃s sit namnõ debet huius
ratõeui hec̃ cum ꝯtiuneliam defuito fe¬
tisse indentir itaerim fimerando ¶ siq̃¬
iusduuise sedem putat prẽm fa fime

Expanded text:
ur, ne miscuisse se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quit sumptum possint seruare.Fortassis quis possit dicere interdum partem sumptus de ea aequitate cognoscit, interdum sumptum omnino non debere admittere modicum factum, si forte in contumeliam defuncti hominis locupletis modicus factus sit: nam non debet huius rationem habere, cum contumeliam defuncto fecisse uideatur ita eum funerando.Si quis, dum se heredem putat
Abbreviated transcription (French):
ꝯpecit ⁊ qi exempto actõem ꝯtineat¬
¶Sunlocum publicis usib destin¬
atum utułit quis mortuum p̃tor ĩ
cumindiciumdat sigolo fecerit ⁊ cut
exita ordinem ploctandus moditatũ¬

Expanded text:
cum quasi ex empto actionem contineat.Si in locum publicis usibus destinatum intuler‹i›t quis mortuum, praetor in eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectendus, modica
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ Cuenditor fundi exceperit loc¬
misepultri ad ħ ut ip̃e posteri que
emantem ⁊ ncndentem ut ei ꝑfund¬
hac lege uenient ne ineum inferã¬
tur quoᷤ sibiiusẽ inferri pat̾tũ quid
aͤm inħ nonfufficit s scipulatĩe id

Expanded text:
 uenditor fundi exceperit locum sepulchri ad hoc, ut ipse posterique eementem et uendentem, ut ei per fundhac lege uenierit, ne in eum infer‹r›entur, quos ius est inferri, pactum quidem ad hoc non sufficit, sed stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibeatur. ⁊mperator automꝰ cump¬
ate rescupsit itetad sepulcrumpet
p̃tario ⁊ iccdi soluere utquotiens s̃
debetur imperretur ab eoquifundũ
adiũctum hãt. Non tñ ħ rescriptũ ꝙ
ammpetrandidat facultarem ⁊ actõ¬
na cuusem inducit s ext̃ordinem
interpelletur. p̃ses ⁊̃ ipelbere debet
iusto p̃cio iterei p̃stari ita tñutiud¬

Expanded text:
tur, imperator Antoninus cum patre rescripsit iter ad sepulchrum peti precario et concedi solere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiunctum habeat. non tamen hoc rescriptum, quod impe trandi dat facultatem, etiam actionem ciuilem inducit, sed extra ordinem interpelletur praeses et iam compellere debet iusto pretio iter ei praestari, ita tamen, ut iud
Abbreviated transcription (Latin):
fa. ctemancipatis i demnus ꝯ cessumest
sine extiterint Redes suie sese abstinca¬
nt ab hediare ex idatis autem nisi spe¬
cialiter tostator iusto odio ꝯmotuscos
inferre licet ¶ liberti autemnet se¬
peliri nec alios inferie poterunt nͥ ħ
edes extiterint patrono quamuis qͥd¬
am inscripserunt monumentum si¬

Expanded text:
ae et emancipatis idem ius concessum est, siue extiterint heredes siue sese abstineant. exheredatis autem, nisi specialiter testator iusto odio commotus einferre licet. liberti autem nec sepeliri nec alios inferre poterunt, nisi heredes extiterint patrono, quamuis quidam inscripserint monumentum si
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fr̃cus ꝑciperẽ dotis futuros cogrndũ de doit
actõe fuctius rodere erunt gͥ indote fr¬
uctus ⁊ siuctur iste usurisq̃ exfructi¬
b couectis ⁊ insortem redactis ꝑcipipo¬
ssunt. ego rarobiq arburor intercẽ qͣ
ꝯtemplarõe dos sit data ut siob ħ̃ ei m¬
aiorem dotem mislier dedit qr frctus
uolebat ẽẽ dotis ⁊tento marito capetu¬
maqueex usuris redditium collignũt
posse diciꝯ uencionem naiere. nec wu
idetursterił eẽdos finge q̃ dgena annu¬
a eẽ reditus apud cum quinonactipe¬

Expanded text:
ut fructus perciperet dotis futuros, cogendum de dote actione fructus reddere. erunt igitur in dote fructus et fruetur iste usuris, quae ex fructibus collectis et in sortem redactis percipi possunt. ego utrubique arbitror interesse, qua contemplatione dos sit data, ut, si ob hoc ei maiorem dotem mulier dedit, quia fructus volebat esse dotis contento marito ea pecunia quae ex usuris redituum colligitur, posse dici conventionem valere: nec enim videtur sterilis esse dos. finge quadragena annua esse reditus apud eum, qui non accipe
Abbreviated transcription (Latin):
siua ꝓmarirespenam autem isquide¬
fuit ꝯmittit. q ꝑeum fcm̃est. quom¬
inus arbitretur: ¶Coram autem
dic̾e siuãm uidetur qui eam sapienti¬
b dic¶ Cet̾m boram futioso ur dem̃¬
te nõ iudctur dici ¶ It̃ coram pupillon̾
uiderisũtentiam dcãmr nͥ. rutor p̃sens

Expanded text:
ia promatur: poenam autem is qui defuit committit, quia per eum factum est quo minus arbitretur.Coram autem entiam videtur, qui sapientibus dicit: ceterum coram furioso vel demente non videtur dici: item coram pupillo non videri sententiam dictam, nisi tutor praesens
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ Celsus ait siarbiter intra Rł se¬
ꝑtembris dari uisserit nec tñ eritda
tum ꝓͣostea offeraturat tũ semeb
⁊inissam penam ꝓmissinõ euanesc̾e
tudinẽ sis inpeditus quominus acti¬
prasutalia iusta excnisa ꝓtalumex.¬
stimare penam nõ ꝯmitu uec sipost
rals te parato  attipert nõ dem. s ip̃e
itc̾te putat duo et̃ arbitri precepta
Amum petinuam cati aliud intrabili
⁊dari licet ergo inpenam ñ ꝯ mittas ꝙ¬

Expanded text:
Celsus ait, si arbiter intra kalendas Septembres dari iusserit nec datum erit, licet postea offeratur, attamen semel commissam poenam compromissi non euanescere, tudine sis impeditus, quo minus accipias, aut alia iusta ex causa, Proculum existimare poenam non committi, nec si post kalendas te parato accipere non dem. sed ipse recte putat duo esse arbitri praecepta, unum pecuniam dari, aliud intra kalendas dari: licet igitur in poenam non committas
Abbreviated transcription (Latin):
meluis ⁊sid dicitur cumlocu ⁊ ti¬
sirret sm s iotoͣ quisit cirtaurbẽ ad cẽ
uisserit pegasus admitit ualere uussĩ
ꝙ prito itauerum eẽ siet eius sit at̾to¬
ntatis arbiter insetessib souleat age¬
re ⁊litigatores facile co loto uẽi re poss¬
ant ¶ S sin aliꝙ iotum inhynestirmad¬
iot᷑as int̃ alter exlitigatorib horreste
uenire nõ possit᷑ alterpossit  isnõ ue¬
nerit qui sñ suta turpitudine copossit
uenire ⁊ isuenerit qui in honesce ue¬
nerat an muitatur pena ꝯpmissic̃
ꝑsona ratum et̃ ualterius norintra
arbiter  iussecit ꝯmiitatur stipula¬
tõ iucendumẽ ⁊ siquidam dios ad ioc¬
tus nonsit ceisus sccibit ꝑ irdig̾ iõ¬

Expanded text:
s dicetur eum locum si in eo loco, qui sit circa urbem, adesse iusserit? Pegasus admittit valere iussum. quod puto ita verum esse, si et eius sit auctoritatis arbiter, ut in secessibus soleat agere, et litigatores facile eo loci venire possint. Sed si in aliquem locum inhonestum adlocus, in quem alter ex litigatoribus honeste venire non possit, alter possit, et is non venerit, qui sine sua turpitudine eo venire possit, is venerit, qui inhoneste venerat, an committatur poena compromissi sona ratum esse, in alterius non.Intra a‹r›biter iusserit, committatur stipulatio, uidendum est. et si quidem dies adiectus non sit, Celsus scribit libro
Abbreviated transcription (Latin):
uo uł cetrror ftã ino ꝓmisso nõ fu̾it
morte soluetut ⁊promissum net rit¬
uirur labeonil siua qui ex istimauit
siarbiter alicm ptuniam dꝰbeuis¬
serit ⁊ is decesserit añqmͣ daret penã
xerit sute equa iniqua sit ⁊ sibi ipu¬
lures arbrtri fu̾int ⁊ diu̾sas ẜnũasd¬

Expanded text:
io uel ceterorum facta in compromisso non fuerit, morte soluetur compromissum: nec utimur Labeonis sententia, qui existimauit, si arbiter aliquem pecuniam dare iusserit et is decesserit antequam daret, poenam siue iniqua sit: et sibi impulures arbitri fuerint et diuersas s
Abbreviated transcription (Latin):
aliud cẽs antantie start nõ posse ꝙ̃ id
agere quantũ in p̃o sit ut arbitri pare
me tibi certa die potiriã dare uisse¬
acciꝑt nõ inpͥugnt me nõ daturłi ñ u
anit feceram.

Expanded text:
aliud esse sententiae stare posse, quam id agere, quantum in ipso sit, ut arbitri pareame tibi certa die pecuniam dare iusseaccipere, non impune me non daturum: non enim ante feceram.
Abbreviated transcription (Latin):
titlcre sumicie rogatus uidendum
est quis debeat cauere utrum titius an
ego qui legatarius sũ anillud dicemꝰ
micum reddm acturiim ⁊ fideiꝯmiss¬
anio meagere debere ⁊ ẽ inpedicius ħ
dicere. Simichispos aliqua ducat usu̾
fructus ⁊  amisseris potest ad me redire
ħ est ad legatarium itarcm expediriut
tu mͥ go dño ꝓprreratis caueam. Q si fide
ulla sꝑts adine reutrrendi fructus recta
ris inchilominus cogendũm cẽ fructua¬
rum cauere aut actõnem suscipere plane
sieodie᷑ ꝓpͣrietas alu legata sit usust̾. pu¬
re ouendumesse pomp̃ ait remautendam
cẽ hanc cautionẽ fructuario ꝙ tertum
sit ad cum ꝓprietatem uład sedem cius ꝑ¬
nito usufꝰ uestom itddi artam̃ ñ oblig¬
ariꝓmissorem siꝑam ⁊ sine dolo malo ait¬
nam reddiderit ¶ Siplures dr̃i sut ꝓprie¬
tatis imus quis q ꝓsua parte stipsaor
uis est ad offitium cõi diuidundo iudici᷑
cautõnm int̃pomi oporret nec mutat sip̃
htdes filios simul habatare cum uxore ig¬

Expanded text:
tituere sim Titio rogatu‹s›, uidendum est, quis debeat cauere, utrum Titius an ego qui legatarius sum: an illud dicimus mecum heredem acturum, cum fideicommissario me agere debere? et est expeditius hoc dicere: si mihi s‹p›es aliqua durat usus fructus et, cum tu amiseris, potest ad me reccidere, hoc est ad legatarium, ita rem expediri, ut tu mihi, ego domino proprietatis caueam. quod si fiulla spes ad me reuertendi fructus, rectanihilo minus cogendum esse fructuarium cauere aut actiones suscipere. Plane si ex die proprietas alicui legata sit, usus fructus pure, dicendum esse Pomponius ait remittendam esse hanc cautionem fructuario, quia certum sit ad eum proprietatem uel ad heredem eius pnito usu fructu uestem reddi, attamen non obligari promissorem, si eam sine dolo malo adtritam reddiderit. Si plures domini sint proprietatis, unusquisque pro sua parte stipulabiuicautionem interponi oportet: nec mutat, si pater heredes filios simul habitare cum uxore l
Abbreviated transcription (Latin):
pcearimudo net uoleusquis re̾dert põt.
s het inqmo oꝑe. recipiunt extimatõnẽ
exint̃dum licit aliud p̃stemus inquidau
sine fraude modico distrauxisti nrempe
simeis sumptib p̃tiosiorem hominem feu
leganis sit aparronoad eftitules operas ⁊
sĩr hec enim subentt patrono. ⁊alii edẽde st̾
s sisoluerit offitiales delegatus non põt.
usꝯ templitõne. solutũ ẽ qͥꝙ siuimirece¬

Expanded text:
ideo nec uolens quis reddere potest. sed hae, inquit, operae recipiunt aestimationem: et interdum licet aliud praestemus, inquit, sine fraude modico distraxisti, nempe l meis sumptibus pretiosiorem hominem fecilegatus sit a patrono officiales operas, asint hae enim iubente patrono et alii edendae sunt: sed si soluerit officiales delegatus, non potesus contemplatione solutum est quique suum reci
Abbreviated transcription (Latin):
T demc̃ nsisolutis iegatis nona ⁊
inopinata causa heditatem abstialit
ueluti nato postummo. ꝙ̃ hr̃s inict̃o fuisse
ignorabat. uł ⁊ ab hostib rtu̾so filio: quẽ
pat obisse falso p̃sumpserat. namutiles
actõnes postumo. uł filio qui heditatẽ
euicerat. darioportere. ieos quilegatũ¬

Expanded text:
t et si solutis legatis noua et inopinata causa hereditatem abstulit, ueluti nato postumo, quem heres in utero fuisse ignorabat, uel etiam ab hostibus reuerso filio, quem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui legatu
Abbreviated transcription (Latin):
uuit id quo mandare udetur ut soluat
creditorin postea expectãdumerit ut
dem Siꝓcuratori indebit um solutũ
sit. ⁊ dominns catũ non hãt. posse repxto
eelsus ait. eum quiꝓcuratori debitum soi
habitionẽ: qm̃ nichil de ħ noĩc ex igende
mandase uidetur. ideꝯsiratum pon habeat᷑.
minisoluerint.
nonsitaluis mulieri soluiss repet̾e non
possit. do̾tem soluerit ineatausa ẽ uit pet̃e
non possit

Expanded text:
uidetur, ut soluat creditori, neque postea exspectandum sit, ut si procuratori indebitum solutum sit et dominus ratum non habeat, posse repeti. Celsus ait eum, qui procuratori debitum soluhabitionem, quoniam nihil de hoc nomine exigendo mandasse uideretur, et ideo, si ratum non habeatur, mini soluant. non sit, alius mulieri soluisset, repetere non possit, dotem soluerit, in ea causa est ut repetere non possit
Abbreviated transcription (Latin):
H lane siduositos nontuiꝰdem pecim
les alterius obligatõnis ꝯstitueris ut puta
inrextitione. iit partes repetant᷑ q nec soiu̾e
abinicio sit poruerunt. in hoc cãu gͥelectõ
na instipislatõne p̃hensanonsit. nicro sol¬
nero. repet̾e. ancio potero. ¶ sumit̃ excipere
deberem fundum libum ꝑ errorem tradidi ãt̾¬
ti ꝯdicamnt iter mͥ ꝯccdatur
ip̃c legant̃ pomp̃ querit siquis suspicet᷑
mainssactõnẽfcam uł ab eo cuius ħes ẽ usab
co cuius ꝓcuratorest. qĩ ex transs actõne dede¬
ritque fcã nonẽ. anlotus sit repeticioni
ait. tepecposse exfalsaenim causa datum
es demputo dicendum ⁊sitranss actõ secnta
sactoidemerit dicendum. ¶Sipõst rem iud¬
icatanquis transsegent. ⁊ somerit. repet̃e
potent. idcirit. q placuit transsattõnẽ
ꝯdiuo paire suo rescripsit rerineri tam̃ aits¬

Expanded text:
lane si duos reos non eiusdem pecuniae, sed alterius obligationis constitueris, ut puta in repetitione ut partes repetant, quia nec soluere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio na in stipulatione comprehensa non sit, et Titio soluero, repetere a Titio potero. Cum iter excipere deberem, fundum liberum per errorem tradidi: incerti condicam, ut iter mihi concedaturis suspicetur transactionem factam uel ab eo cui heres est uel ab eo cui procurator est et quasi ex transactione dederit, quae facta non est, an locus sit repetitioni. et ait repeti posse: ex falsa enim causa datum est. idem puto dicendum et si transactio secutasactio, idem erit dicendum. Si post rem iudicatam quis transegerit et soluerit, repetere poterit idcirco, quia placuit transactionem cum diuo patre suo rescripsit. retineri tamen at
Abbreviated transcription (Latin):
rer ⁊ daosocietatis iuditõ. uiditõ agiposse
¶Duo coubrrtisocietarem cõierunt
utn questus ampendii posteaimus ex
his apammnoħes institutus est alterilega¬
tum datum est neuitũ hoꝵ inmedium
auis S ocuis socio ⁊̃ culpt nominete¬
netur id est desidie. atq negligencis culpa
autem nonad exactisimam diligentiã
dirigenda est suffĩcit enim talem dili¬
griciam cõib tebus ad hilrre qualem
ibtre solet qr qui parum diliganttm
Sibi socium adquirit. de se querid
arum coicrunt idest earum quo rerũ
que postea cuiq ad quirentur stoitatẽ
auiscoꝵ delatam incommunt red¬

Expanded text:
societatis iudicio agi posse. Duo colliberti societatem coierunt lucri quaestus compendii, poste‹a› unus ex his a patrono heres institutus est, alteri legatum datum est. neutrum horum in medium um. Socius socio etiam culpae nomine tenetur, id est desidiae atque neglegentiae. culp‹a› autem non ad exactissimam diligentiam dirigenda est: sufficit etenim talem diligentiam communibus rebus adhibere, qualem ibere solet, quia qui parum diligentem sibi socium adquirit, de se queri dearum coierint, id est earum quoque rerum, quae postea cuique adquirentur, hereditatem cuiuis eorum delatam in commune red
Abbreviated transcription (Latin):
cum feerit qr nichil urter est petitori
s ħ quantum ad uirem atcõnemirg¬
is airtem aquilie actõ durat ¶ Sris
qui ante litem ꝯtestaten dolo desut
p̃teritus fernr nõ est ibsirdum ꝑꝯseqͣ¬
crauri insp̾ali iurem actõiem dolum p̃¬
terntum deduti ¶ Siꝑfilium ant ꝑser¬
uum pater uł dñs possideat  iͥ sñ culpa
patris dm̃ue patr rei inditande tempo¬
re absit uł tempus dandum uł cauen¬
dum est cepossessione restituenda ¶In
ie petira sipossessor arit litem ꝯtestatã
sumptus fecerit perdolimali except̃õe
ratõeoꝵ ñi debet siꝑseueret actor pe¬
tere rem suam ñredditis sumptib ħ dem
est ⁊̃ si in noxaliuidio seruum defendit᷑
⁊ ꝯdampnatus p̾stitit ꝑecuniam aut ĩ
area que fuit petitoris ꝑtrrorem in sul¬
am ediffitauit isitã ꝑaratus sit peti¬
tor peti tollere eum ediffitium ꝙ marea
uxori donata ꝑ indicem qui dedote cogno¬
scit fatiendum dixerunt ¶ S siꝑuer¬
um meum tunt ꝯpossideres crudisses

Expanded text:
ia nihil interest petitoris: sed haec quantum ad in rem actionem: legis autem Aquiliae actio durat.Sed et is, qui ante litem contestatam dolo desiit praeteritus fertur, non est absurdum peali in rem actione dolum praeteritum deduci.Si per filium aut per seruum pater uel dominus possideat et is sine culpa patris dominiue rei iudicandae tempore absit: uel tempus dandum uel cauendum est de possessione restituenda.In rem petitam si possessor ante litem contestatam sumptus fecit, per doli mali exceptionem ratio eorum haberi debet, si perseueret actor petere rem suam non redditis sumptibus. idem est etiam, si noxali iudicio seruum defendit et damnatus praestitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificauit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses,
Abbreviated transcription (Latin):
da est qr ⁊̃ inpubis alique opere et po¬
ssunt imꝑbe tñ desiderat petitor fractꝰ
existimari qui exartifitio euis ꝑtiꝑi poter¬
unt ꝙ artifictium sumptib possessoris
Loidicit ¶ odest᷑¬

Expanded text:
a etiam impuberis aliquae operae esse possunt. improbe tamen desiderabit petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potuerunt, quod artificium sumptibus possessoris didicit. 32 Modest
Abbreviated transcription (Latin):
assacoĩs est ⁊ sialiquid exprima spẽ se¬
paratũ maneat ita art̾or ⁊ lapis seꝑat᷑
a fundo ꝯfunditm iusdm̃umDe
uestibuso coĩbinarum edium arb¬
iter cõiduudũdo inuito utrolibet d¬
annondebet qr qui deuestibulo lice¬
ni locaint cogatur necesse yt ĩtoñ

Expanded text:
amsi aliquid ex prima specie separatum maneat: ita arbor et lapis separatus a fundo confundit ius dominii. De vestibulo communi binarum aedium arbiter communi dividundo invito utrolibet dari non debet, quia qui de vestibulo liceri cogatur, necesse habeat interdum
Abbreviated transcription (Latin):
e difficemuł repetiturus ab eo ꝓparte in¬
tum ut alt̃nis amus fiuctus ꝑcperen¬
ꝑtiꝑe udendũ intim excumducto sit
nis frueretur petus amisit ⁊ ficit ut
futuri anni fructus quos sotiũ ꝑciꝑe
oportun corrumꝑetur ⁊ puro magis

Expanded text:
aedificem uel repetiturus ab eo pro parte imtuum, ut alternis annis fructum peridendum, utrum ex conducto sit nis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium percipere oportuit, corrumperentur. et puto magis
Abbreviated transcription (Latin):
n ndus est cum Ip̃e eque cõmode ꝑ alt̃¬
am partem facere possit minore serui¬
entũ fundi detrimcmuerum ꝯstitit
utqua primam uiã dixexiss eademũ
uia ireagͥe deberet net amplius mutãde
uidebatur qui argumento Riui uteb¬
abanir quem primo qualib duc̾e licu¬
iss postea qmͣ ductus eẽt transferit ñ lit̾it¬

Expanded text:
nendus est, cum id eque commode per alteram partem facere possit, minore servitutis detrimento. Verum constitit ut qua primum viam direxisset, ea demum via iter agere debebit nec amplius mutande uidebatur, qui argumento riui utebatur, quem primo qualibet ducere licuisset, posteaquam ductus esset, transferre non licer
Abbreviated transcription (Latin):
ñpossit licere fõdicido sõaruẽdo iter fa¬
cere proculus ait
undum hñs uiam stipuletur ⁊ partemsu
ifundi postea alienet corrumpit stipul¬
atõnem ineum cisum odutendo aquo
stipulatõ inciꝑe ñ possit ꝓparte quo n

Expanded text:
n possit, licere fodiendo substruendo iter facere Proculus ait.fundum habens uiam stipuletur et partem fundi sui postea alienet, corrumpit stipulationem in eum casum deducendo, a quo stipulatio incipere non possit. pro parte quoque neque
Abbreviated transcription (Latin):
ut eximmtrso cius petulio siue apud fe¬
nctuatium siũ adspeiecarium erit rem
uerit seruus afructuario anpetinitam
mutuam ab eo acceꝑit dari itaq dobebit
acto aduernersus dominum ꝓpͥetatis sedu¬

Expanded text:
ut ex uniuerso eius peculio, siue apud fructuarium siue apud proprietarium erit, rem uxerit seruus a fructuario an pecuniam mutuam ab eo acceperit. dari itaque debebit actio ei aduersus dominum proprietatis dedu
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ faciendum erit gͦ siꝑatus sitactõ¬
utsmandate ab solucti ꝙ enim dicit᷑.
sicumimo exsocuisagatur uniu̾sumpe¬
culium ꝯputandum eẽquiͣ sit cõsocio
actõ intodaniedibit siactõne s patatus
sit p̃stare etinom̃ib quos id cto tem̾dici¬
tarõne est.

Expanded text:
magis faciendum erit. ergo si paratus sit actiones mandare, absoluetur. quod enim dicitur, si cum uno ex sociis agatur, uniuersum peculium computandum quia sit cum socio actio, in eodem redibit, si actiones paratus sit praestare: et in omnibus, quos idcirco teneri dicitatione est.
Abbreviated transcription (Latin):
cisipttuslium locupiex sit ¶squisemel
depeculio egit ⁊ rursus actopetulio dere¬
nua excepiõne sit cxpulsus itauenditore
craditor subueniumi ciaduersus emptorẽ
debet s sicxea exo exreptõnt actenus sb̃¬
ueniri in teducta ea quantitare quam aise¬
ditore ꝯsequipotuiss ab emptore residu¬
um ꝯscquatur ¶ Indd̃io adiciendo ⁊ pri
tatõ habeatur foitassis ciam post temp¬

Expanded text:
si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de renua exceptione sit repulsus a venditore creditor, subveniri ei adversus emptorem debet: sed si alia exceptione, hactenus subveniri, ut deducta ea quantitate, quam a venditore consequi potuisset, ab emptore residuum consequatur. In dolo obiciendo temporis ratio habetur: fortassis enim post temp
Abbreviated transcription (Latin):
ciuii refermuis obligatõnem itiq p ser¬
uodeletur ab ex irancis domͥinis recte ꝑt¬
ret ꝙ seruas ip̃e debet eo nomine inpitu¬
dandamquidam pecte putant qͣnimn
cẽ dandamexistimant᷑¬

Expanded text:
civile referimus obligationem. itaque quod servo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod servus ipse debet, eo nomine in pecudandam quidam recte putant, quamvis esse dandam existimant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bõafud seruret michinuminos ati¬
uomutuatus mithideoit int euminan¬
torelectõnem ał hrer tam̃ inꝓpossito
dominũcẽ ⁊ ueniendum eteum adex¬
ilendum nctuacturum pecumie
nõe que ipi cẽt aquissita nec oixim
uiiusam anenata ẽ que ꝓcapite
scriftã ꝓponeret ur ncq tn᷑im adm¬
daretur cũ

Expanded text:
 bonae fidei serviret mihi, nummos a Titio mutuatos mihi dedit, ut eum mantor electionem alias haberet, tamen in proposito dominum esse conveniendum et eum ad exhibendum mecum acturum pecuniae nomine, quae ipsi esset adquisita nec in eam causam alienata, quae pro capite servi facta proponeretur: neqdaretur. 51
Abbreviated transcription (Latin):
is ordinato iitariumemere aureis ot¬
to ille .x. cmerit et tͥ rastripstrit se
octo emisse tnt ei ꝑmisseris cos osto ex
tua petimia soluere etis .x. soluecit ħ nom¬
me duos auros tãm̃uenditabis s huũe¬
ditori p̃stabuntur dumͥ tarat ᷑ depeculie

Expanded text:
miseris uicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo emisse tuque ei permiseris eos octo ex tua pecunia soluere et is decem soluerit, hoc nomine duos aureos tantum uindicabis, sed hi uenditori praestabuntur dumtaxat de peculio
Abbreviated transcription (Latin):
ionem eastimait deducto eo ꝙ ap me
potulu seruus habebit sicut autoidt co
e cinnemptire exꝑni ¶ Siquis cran seruo
dum tarit patulirrato hñ debet qr ipd
qui apud altinlnt tamenres dampnosa
futuraẽ ei quiꝯ dampnatur tumpossit rur
si apud alterũ qͦue fuit pculiumeo tasu
soluando quisq socium ⁊̃ ere alieno lib̾are
uidetur ꝙ si nullum sit apudalt̃m peculi
no euruntelligitur

Expanded text:
ionem existimat deducto eo, quod apud me peculii seruus habebit.Sicut autem de eore cum emptore experiri.Si quis cum seruo dumtaxat peculii ratio ha beri dquod apud alterum. nec tamen res damnosa futura est ei qui condemnatur, cum possit rurssi apud alterum quoque fuit peculium, quia eo casu solvendo quisque etiam socium aere alieno liberare videtur: at si nullum sit apud alterum pecuno eum intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
. ⁊̃ sinichis sit inpecissio cum ageretur
simõ sit rei iuditate tempore ꝓ cułꝰ ctpe¬
gasus nichillominus teneri auitit intem¬
ditur etum recte ⁊̃ siuitͥ sit inpetistio
Idem et cͥta ad exibendum eturemactõ¬
nemplicuit que sũa ⁊̃ a nob ꝓbandũ¬

Expanded text:
etiamsi nihil sit in peculio cum ageretur, si modo sit rei iudicatae tempore. Proculus et Pegasus nihilo minus teneri aiunt: intenditur enim recte, etiamsi nihil sit in peculio. idem et circa ad exhibendum et in rem actionem pl
Abbreviated transcription (Latin):
auise Etancillaruiͫn noie etfiliarũ
sa inpetislio atõ datur marine siqua
sartinatrix aut textrix eiͣt aut alio ar¬
nfitium uulgare exerteat datur ꝓpea
am ac̾rõnem simpecullari merte stiante
patre domino ue negotientur dandamtẽ

Expanded text:
ale Et ancillarum nomine et filiarum familias in peculio actio datur: maxime si qua sarcinatrix aut textrix erit aut aliquod artificium vulgare exerceat, datur propter eam iam actionem, si peculiari merce sciente patre dominoue negotientur, dandam es
Abbreviated transcription (Latin):
tro ũsia definib orta est uarbter electus
ẽ ut arbiteatu euis resterminenit tp̃e sñã
dixit p̾sentib partid ⁊ termios posuir
quesitum est an siexparte casteslamar¬
bitro patitum nõ cẽt pena exꝓmisso ꝯm

Expanded text:
controuersia de finibus orta est et arbiter electus est, ut arbitratu eius res terminetur: ipse sententiam dixit praesentibus partibus et terminos posuit: quaesitum est, an si ex parte Castelliani arbitro paritum non esset, poena ex com
Abbreviated transcription (Latin):
auta. ⁊ taupo ⁊ stabularius. mercedem ac¬
cipuint ñ prustoom s nauta uttͣiciat
uectores. capo matores manere uicmi¬
pona patiatitr. stabislarius ut ꝑ muttat
iuim̃ta apud ẽu stabulari. ntaren cu¬
stodie noĩe tx locato tenentur. nani

Expanded text:
auta et caupo et stabularius mercedem accipiunt non pro custodia, sed nauta ut traiciat uectores, caupo ut uiatores manere in caupona patiatur, stabularius ut permittat iumenta apud eum stabulari: et tamen custodiae nomine tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
ibuerit ⁊ iõ ⁊ sidcesserit non releuabs¬
tͦ Ceruoꝵ autem suoꝵ noĩe nogali dũ¬
tuxat teuetur nam . alienos adibet exo¬
torare euin oporret cͦ fidei. cꝰ innotẽ¬
cie sunt. insuis uenia dignus est. si qua
ies ħt̃ adiustruendam nauem adhibuit:
Siplures nauem exteant unus quis

Expanded text:
ibuit: et ideo et si decesserint, non releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus est, si qualesquales ad instruendam navem adhibuerit. Si plures navem exerceant, unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
.ł.xxx. stribit. item ait ⁊̃ sino dum st̃
res ĩ nauẽ recepte s. si mlitort ꝑierunt
qͥs semel receꝑit ꝑiculumad eum ꝑti¬
nere. ¶ ait ptor n restitucrit ĩ eũ iudiciũ
dabo. ox ħ edcõ infcm̃ actõ ꝓficiscitur.
s ansit necessaria uidendu est qrag¬
⁊ ciusli attõne ex hat causa potent si
quide in mextes interuenent. exiota

Expanded text:
 scribit. idem ait, etiamsi nondum sint res in nauem receptae, sed in litore perierint, quas semel recepit, periculum ad eum pertinere.Ait praetor: 'nisi restituent, in eos iudicium dabo'. ex hoc edicto in factum actio proficiscitur. sed an sit necessaria, uidendum; quia agi ciuili actione ex hac causa poterit: si quidem merces interuenerit, e‹x›
Abbreviated transcription (Latin):
ab co subripiatur aut auo spͥripiente.
ipẽ tantasouendo nõ sit: ¶ Sinauta.
naute. etabislatins. stabulatii caupqͥca¬
uponas res reccꝑint eqne tenebitire:¬
Gulianus dixit. T̃adcas res ħ cocm̃ ꝑtin̾e.

Expanded text:
ab eo subripiatur, aut alio subripiente ipse nauta soluendo non sit.Si nauta nautae, stabularius stabularii, caupo cauponis receperit, aeque tenebitur.Uiuianus dixit etiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣꝙͣ ip̃t nauicularius uł magifter id faci¬
nͥ nõ extet tit̃ derecepto nauicissarius
hyntrariis nicha canetur s idem ꝯstitui
ꝯportere labeo scribit tħ uire utimur:¬
¶Campores aritem. ⁊ stabuilarios eq̃
dos accipimus qui cuiponiam uł stab¬
ulirm ebcent. institores ue coꝵ ceterũ
sĩquis opera intdiastina fungnur nẽ
itinetur ut puta atrarii ⁊ fotarii ⁊

Expanded text:
 ipse nauicularius uel magister id facihoc non exercet, tamen de recepto nauicularius lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo scribit, et hoc iure utimur.Caupones autem et stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriarii et focarii et
Abbreviated transcription (Latin):
uł Set interpellatur quominus semẽ¬
ciam dicat q nichil coram furioso ficriint¬
esligitur soe sifuriosus curatore mħ̃t ur
haducrit adhut litigio pendarte põt p̃sc̃
luctur morte cuius uis exitigato ib si¬
cut solueretur altero mortuo si neurri¬
us hr̃dis ꝑsona ꝯp̃hend̾ etur

Expanded text:
 et interpellatur, quo minus sententiam dicat, quia nihil coram furioso fieri intellegitur. quod si furiosus curatorem habet uel habuerit adhuc litigio pendente, potest praluetur morte cuiusque ex litigatoribus, sicut solueretur altero mortuo, si neutrius heredis persona compraehenderetur
Abbreviated transcription (Latin):
um diem decessit alter ex litigatorib
nc̃ ad fuit ꝓcul dubio pena minime
missa est. ¶am ⁊ tassium audsse
sedicentem aristo ait inco arbitroqͥ
modum seruuis ait siꝑ stipistatorem
stet qiominus accpiet non ꝯmitipe¬

Expanded text:
iem decessit: alter ex litigatoribus non adfuit. procul dubio poena minime commissa est: nam et Cassium audisse se dicentem Aristo ait in eo arbitro, qui modum Servius ait, si per stipulatorem stet, quo minus accipiat, non committi poe
Abbreviated transcription (Latin):
tus titio agit cumieodam ticio ꝙ et ip̃e
pridem illi uidicatus ẽ ꝯpensatõ admit¬
terur aluum ẽ enum diem obligatõni

Expanded text:
tus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur: aliud est enim diem obligationi
Abbreviated transcription (Latin):
cem M iscriuis logatus anit aditam
it patcrit isꝯlegatario cumlegatum
agnou̾it furti agore s sudemsecunssie¬
ditanm remsubtraux̾it furti actõ ces¬
⁊sabit qr huius modirerũ furtrim nõ
sit adcrirendum nitem actõ ꝯpetit.
dem Qunsernus cõis andñoꝵ dam
pnum inurriadedit id cirto logisaqͥ
agit ꝓoss situt ꝯseruus cõis surtum
fecent cumaitero dño furti aginon
potest s cꝑ̃i dundimco indicio agipõt

Expanded text:
m Si servus legatus ante aditam it, poterit is cum legatario qui legatum agnoverit furti agere: sed si idem servus hereditariam rem subtraxerit, furti actio cessabit, quia huiusmodi rerum furtum non fit: ad exhibendum autem actio competit. Idemnum iniuria dedit, idcirco legis Aquagi posset: sicuti, cum seruus communis furtum fecerit, cum altero domino furti agi non potest, sed communi
Abbreviated transcription (Latin):
uł Sipliumsernus furtumferent
potestare hrẽnt subsequidebet p̾cio in¬
ris cuuł actõem ⁊ iudicium honprariũ
ꝙ ex hat cansa poslicetur meum dare
quam actor elegit n enim ampluis
prestari actõi deberet ꝙͣ ut detracta n¬

Expanded text:
um.Si plurium seruus furtum fecerit potestate haberent, subsequi debet praetor iuris ciuilis actione‹m› et iudicium honorarium, quod ex hac causa pollicetur, in eum dare, quem actor elegerit: neque enim amplius praestare actori debe
Abbreviated transcription (Latin):
causa sit ut inintegrum restrnu poͥsi
defcusio penutitut euis noĩe quidut
est postulantib emmexiber cum ad ilte¬
cendum indulgent precor debet idem ce
ne alternus colus aut aut desidia alusno¬
ceat Idem p̃standum est insctuo cõiꝙ̃a¬
enimp̃toris ductus inbonis fit eius qui
duxit. q auis¬

Expanded text:
integrum restitui po‹ssi›t, defensio permittitur eius nomine qui ductus est: postulantibus enim exhiberi eum ad defendendum indulgere praetor debet. idem conne alterius dolus aut desidia aliis noceat. idem praestandum est in seruo coenim praetoris ductus in bonis fit eius qui duxit. 27 Gai
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdelicto ham qui tibi furtum ficerat lb̾¬
arime qr statimincus ee desut ne cuiᷤ
noĩe quisie dño sit furtisit actõ Si
senius meus rem tuam subtrauxit ⁊
uendisent tuq minmos quos exp̃cio
habebat ei extusseris locus erit furtia¬
ctõi ultro curoq nami ⁊ tu adu̾sus inc
fintiages noxali serui noĩe ⁊ egoadũ¬
oet cque creditoril meisomerum nũ¬
mosnt is eos suo nonuine det cque lo

Expanded text:
licto habeam, qui tibi furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio.Si seruus meus rem tuam subtraxerit et uendiderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages noxali serui nomine et ego adueseruo creditoris mei soluerim nummos, ut is e
Abbreviated transcription (Latin):
cͦ minis inpotestate hr̃et ractõ locum
hãt noxał sicx dolo euis accidcrit ut ce¬
sset noxał actõ forte sistruo suo fugã
mandauit an ⁊ si possit nichilominus
cum alio agi Q artidit cum alienatus
manumissus ue est ꝙ est uerius in qu¬
o casu electõ est actõis cum quo uelit
agere ius autem agit deco qui manu¬
missit paratus sit defencert se manu¬
misslis extiprõnem damdam eiquim
enim pretor introduxit ne eluderet᷑
actor ut ñ ⁊̃ lutrum faterit. ideo ꝙ ex¬
ceptõe asccꝑtib submouebitur hisqͥ¬
ꝯ sequens eit ut siplures dolo fecerit
quo minus inpotestate hreñt eligere
cebeat actor quem uelit iucnitt̃ itẽ
sicxpsib dominis quidam colo mualo pa¬
rtes suas desierint posidere clecto crit ac¬
toris utrum directo agere uelit quip

Expanded text:
›o minus in potestate haberet, actio locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit, ut cesset noxalis actio forte si uero suo fugam mandauit an et si possit nihilo minus cum alio agi quod accidit, cum alienatus manumissusue est. quod est uerius: in quo casu electio est actoris, cum quo uelit agere.Iulianus autem ait de eo qui manumissit, si paratus sit defendere se manumissus, exceptionem da‹n›dam ei qui enim praetor introduxit, ne eluderetur actor, non ut etiam lucrum faceret: ideoque exceptione a sequenti summouebitur.His consequens est, ut, si plures dolo fecerint, quo minus in potestate habere‹n›t, eligere debeat actor, quem uelit conuenire.Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint possidere, electio erit actoris, utrum directo agere uelit cum
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ siserius indefensus ducdus sit exuim¬
atõ eius inpiranda est certe nontantum
ucẽ aneiuis darai familie suit serm nã
sihiqui plurium dñoꝵ erant unuis cẽ
postea cepint locus edcõ nronerint
sinoxam emississe dicatur sinondefcadatur
ducitur ⁊ sip̃sens est dñs tradar eumridedo¬
lomalo ꝓmitrere debet
dit siseruus est eꝵ silibet est quimpotesta¬
itatum faccit ded̾et ten enim ⁊ dampnatõ
dem Siquis sicuum pignoratum dei¬
nde adebutore surreptum emerit addbi¬
tore noĩt cuis furti teniebru dnio serui
aquisito nec obent ꝙ scriuana potesei
homo cuocari Idem q ⁊ siaminores quiꝰ
ripħ S ialienus seruus furtum michi
fitent qui posta in nieum dĩum ꝑut¬
ncrit extinguitur farti actõ inichi ꝯpe¬
cierat numdum inudicium deduc̾ta
nec sipostoa alienauero rumꝙͣ ante
litem ꝯtestatam emeram furti actõ
restamrabitur ꝙ sipost litem ⁊testatẽ
cumraemero ⁊ dampnandus eait u¬

Expanded text:
nam et si seruus indefensus ductus sit, aestimatio eius imputanda est. certe non tantum esse, an eiusdem familiae sint serui: nam si hi, qui plurium dominorum erunt, unius esse postea coeperint, locus edicto non erit. 32 noxam commississe dicatur, si non defendatur, ducitur: et si praesens est dominus, tradere eum et de dolo malo promittere debet.dit, si servus est: quod si liber est qui in potestaicatum facere debet: tenet enim condemnatio. tum.Si quis seruum pigneratum, deinde a debitor‹e› subreptum emerit a debitore, nomine eius furti tenebitur dominio serui adquisito, nec oberit, quod Seruiana potest ei homo auocari. idemque et si a minore quis i fecerit, qui postea in meum dominium peruenerit, extinguitur furti actio, quae mihi conpetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit u
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙ donec uero utendo ꝯstitutotempo¬
it pereat exhis que diximus descruo qui
alicui pignoris iure obligatus cst decyst¬
atulibero ⁊ deco cuius ususfinctus alie¬
nus est apparet eumqui aliemiseuũ
iire suum et rederit quamnus noxa¬
liudnõ teneatur nõ tamca posse no¬
actorem dĩnum transferrt possunt cum
traditum postea dñs urndicet nec litis
tibi nusfascruitutem scriuret noxalite¬

Expanded text:
usque, donec non utendo constituto tempore pereat.Ex his quae diximus de seruo qui alicui pignoris iure obligatus est deque statulibero et de eo cuius usus fructus alienus est, apparet eum, qui alienum seruum in iure suum esse responderit, quamuis noxali iudicio teneantur, non tamen posse noactorem dominium transferre possunt, cumtraditum postea dominus vindicet nec litis tibi iustam servitutem serviret, noxali te
Abbreviated transcription (Latin):
michi repliatc̃em colimali psuturim
⁊ secundum ħusu que me captur¬
um quamuis scians alicuum posside¬
am anoquim sialter ꝯstituatur futu¬
ium ut sumina iniquitatt bone fide¬
i possessor afficiatur sicum ip̃o iure nox¬
ał actõ adñsuscum ꝯpetit inressitasci
inponatur ut uitis cximattim sufferat

Expanded text:
mali profuturam et secundum haec usu quoque me capturum, quamuis sciens alienum possideam: alioquin si aliter constituatur, futurum, ut summa iniquitate bonae fidei possessor adficiatur, si, cum ipso iure noxalis actio aduersus eum competit, necessitas ei imponatur, ut litis aestimationem sufferat.
Abbreviated transcription (Latin):
fͥ m legatus est restitucit udendume¬
rit sicipiie inimitus fũo intradicmle¬
gato tuo insetum ne forte salus sit mͥu
capntis diminuuitõ interutinat ꝙ begni¬
gne diciporest usqaq ad eo aũt capitis

Expanded text:
 rogatus es restituere, uidendum erit, si capite minutus fuero intra diem legato tuo insertum, ne forte saluus sit mihi capitis minutio in‹ter›ueniat: quod benigne d
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ societas coitaest tuant ⁊ hereditas ⁊
tigatum ⁊ quod danatum ostantaitł
ratc̃e aquissitum estͥ tõiomi aquiritin¬
¶ Ne apoqueritur suta sit coi. ¶ocie
nerit cõĩs sit qut sit iustacansaredi

Expanded text:
bonorum societas coita est, tunc et hereditas et legatum et quod donatum est aut quaqua ratione adquisitum communion‹i› adquiretur.De illo quaeritur, si ita ‹sit coita› societnerit, communis sit, quae ‹sit› iusta heredit
Abbreviated transcription (Latin):
homiis exibende itxori admantum redi¬
rt p̃stante patit doris usuras alłam
actrem siꝑsort. ad recipiendum cy noe¬
tut Ssumptiitio si pater puelle exdi¬
tĩcm iandasse sedoceat ractĩnen ñ¬
filio ⁊ misit rerum suarum in ministra

Expanded text:
um rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mafilio commisit rerum suarum administra
Abbreviated transcription (Latin):
nonuiderimandati ꝯ ditõi ꝑitum cum
unmandaro adicctumsit ut idoncaca¬
acie adebutore exigatur sui fud iussor
ĩa pignora accip̃ta suit¬
ccu Trrditor mandatorem ⁊ucuit
is dempͥnatꝰ prouoenuit quctrndum
et an manente alpellatr̃e db̾ntor a cir¬

Expanded text:
non uideri mandati condicion‹i› paritum, cum in mandato adiectum sit, ut idonea cautio a debitore exigeretur, si neque fideiussor neque pignora accepta siCreditor mandatorem conuenit: is condemnatus prouocauit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a cre
Abbreviated transcription (Latin):
iuissucmptoris adicat eiucta fucritag¬
iexempro potest ⁊ suut obligatus est ut̃¬
duorut p̃stet liccre hr̃e uenditor hoiẽ
quemuendidit ita eaquo q̃ ꝑ cundam
a quiri panuerunt p̃stare debet empit i
ut habeat p auł¬

Expanded text:
ta fuerit, agi ex empto potest: et sicut obligatus est venditor, ut praestet licere habere hominem quem vendidit, ita ea quoque quae per eum adquiri potuerunt praestare debet emptori, ut habeat. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensit scctarap̾nt quota parte debi¬
ti ꝯtenti sint ¶ Si uero dissenci. Sanii
tunt: p̃toris pattuł necess rit sut. ꝯͥͦur
atrcto suo sequitur maioris partisuo¬
luui tatem¬

Expanded text:
sensu declarauerint, quota parte debiti contenti sint: si uero dissentiant, tunc praetoris partes necessariae sunt, qui decreto suo sequetur maioris partis uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
a papinĩo ⁊ sipost emꝑtõncmn exint̃¬
uallo aliquid extra natuam ⁊ tractus
sse. ꝓp̃ candam regłmmr ne expacto actõ
nascatum  et inoñub bone fidci iudicus.
erit dictndum siexꝑteͣ rerocum ħebit ꝑ¬
actim qr sodient ta pacta que postea ut̃¬
ne: icretis q bone fide iudiciłre non¬
dum setnta posse ab inab emꝑtõne. ¶S
Iguur mtotum poͣt cur non ⁊ parscuis.
eatis pacto iocum ht ut adactõntm ꝓfici¬
at non dumte secuta eadanixitõns nã
sipõt tota restoilicut non ⁊nforritqͦd¬

Expanded text:
a Papiniano, et si post emptionem ex interuallo aliquid extra naturam contractusse propter eandem regulam, ne ex pacto actio nascatur. quod et in omnibus bonae fidei ‹i›udiciis erit dicet ea pacta, quae postea intene ceterisque bonae fidei iudiciis re nondum secuta posse abiri ab emptione. si igitur in totum potest, cur non et pars eius entis pactio locum habet, ut et ad actionem proficiat nondum re secuta, eadem ratione. nam si potest tota res to
Abbreviated transcription (Latin):
recederetm ¶ S Duo hedes emꝑtori
exuterimt uendute cum altero pactus
ist ut ab emptõne ntederetur aitula
cendo alter ex ħrdib ad quirert sibipot¬
uit exceptõnemintrumq itaq recte
plat̾et quod ⁊ uilanu᷑ atq pompꝰsait¬
tus ꝯ sĩtr dctetedictaprincipin ni qͣ¬
pactoꝵ⁊quedam inẽ sunt. quedam

Expanded text:
sed cum duo heredes emptori exstiterunt, uenditor cum altero pactus est, ut ab emptione recederetur: ait Iucendo alter ex heredibus adquirere sibi potuit exceptionem. utrumque itaque recte placet, et quod Iulianus et quod Pomponitusconsulta, decreta, edicta principum neqPactorum quaedam in rem sunt, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣł in ea rc p̃toris inꝑium uersetim
¶alto autem distinguit isiexre fam¬
iuari operis nom nũciatõ sit fiã litit
pacisc psidere publica nõucent q̃dis¬
tinctõ ueraest ¶ Et inccitus gͥ om̃ib
adcditum p̃ioris ꝑtinentib que ñ ad
publicam icsionenis adrem fatau̾ate
cisci lex ꝑmnt ¶ Metsiquis pacisatur
nedepossiti agat scdmpomponiũualet pa¬
ctimitẽ siquis pactus sit utex causa
ocpossiti om̃e ꝑrculum ꝑ̃stet pompoꝰ ait
fatam: nõcẽ seruandam ⁊ gnaliter q¬
nociens scm̃ pactũ auirt cõi remotum
cst seruari h nonoportet uet legaciu
nisirandũ de ħ ad actum nequis agat

Expanded text:
ium uersetur: Labeo autem distinguit, ut si ex re familiari operis noui nuntiatio sit facta, liceat pacisci, si de re publica, non liceat: quae distinctio uera est. et in ceteris igitur omnibus ad edictum praetoris pertinentibus, quae non ad publicam laesionem, sed ad rem familiarem cisci lex permittit. Sed et si quis paciscatur, ne depositi agat, secundum Pomponium valet pactum. item si quis pactus sit, ut ex causa depositi omne periculum praestet, Pomponius ait factam non esse seruandam. Et generaliter quotiens pactum a iure communi remotum est, seruari hoc non oportet: nec legari, nec iusiurandum de hoc adactum ne quis agat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenta pactaincẽbone fidci iudicus
s sic ħ accipitndum est ut siqiudem
cxdtinenti pacta sssccuta sunt i et
parit actoris insint si cxintualio ñ
inerunt net ualebunt siagaĩ ncei
pac̾to mido actõ nascatur utputa post
oiorcm utnit ne temporestam¬
nõ nalebit nt expacto ꝯͣuind acton¬
ascatim dem martelł scribit isi ĩt

Expanded text:
bonae fidei iudiciis. sed hoc sic accipiendum est, ut si quidem ex continenti pacta subsecuta sunt, etiam ex parte actoris insint: si ex intervallo, non inerunt, nec valebunt, si agat, ne ex pacto actio nascatur. ut puta post divortium convenit, ne tempore statnon valebit, ne ex pacto actio nascatur: idem Marcellus scr
Abbreviated transcription (Latin):
chi ancin uiterest ꝯsocietate a sñ scicis¬
tare resuiter auquos coĩs sit namutro¬
ꝙ tasti locus est cõĩdriudundo iudit̃o
cum societate res coĩsẽ ueluti interooᷤ
sine societate res cõi est uelutiutercoᷤ

Expanded text:
hil autem interest, cum societate an sine societate res inter aliquos communis sit: nam utroque casu locus est communi diuidundo iudicio. cum societate res communis est ueluti inter eos, sine societate communis est ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
delit. ¶ cc̃m P erħ iudiciũ corporali¬
teo quentur ãcõĩdiuidñdo uditõ agipo¬
ibit ⁊ ait mela itadeĩ posse sisolumcẽ
cõe sitł Hos iudiciumbont fideiest
qr sumares itiduisa relicta sit ualcbit
utiq ⁊̃ cercrarum diuisio ⁊ potent it̃¬
indiuisa mansit ¶ Sicut ant ip̃ius
reidiuisio uenit inconimundũdo¬

Expanded text:
dictum.Per hoc iudicium corporaliteo quaeritur an communi diuidundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit.Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indiuisa relicta sit, ualebit utique et ceterarum diuisio et poterit iteindiuisa mansit. Sicut autem ipsius rei diuisio uenit in communi d
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ẽ anposfit ipensõm ultto ciͦq:
condempnatõne fcaerimsolum cuius
s̃mmina excederet euis dũ tarat sũme
queita excederet: dãpnare. ⁊ ꝑlacuit
it. ut p̃risolueretur ita dem̃ inhedita¬
te pr̃is nunitrarisipatͥ adu̾sus filium
eusda quantitatis noĩs actõ ⁊peccłat:

Expanded text:
situm est, an possit pensatione ultro citroque condemnationis facta eum solum, cuius summa excederet, eius dumtaxat summae, quae ita excederet, damnare. et placuit it, ut patri solveretur, ita demum in hereditatem patris numerari, si patri adversus filium eiusdem quantitatis nomine actio competebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ct̃ emptori adu̾sus ħedem cxistentem:
actõne. ex emptos ires distracta fuiss euic¬
ta Siautẽ hr̃cs ereauit. ⁊ cauit. ⁊ seruis
ꝑueniat ad lb̾tatenistipulatõ ⁊ mitet᷑
q̃ si fu̾it ꝯmissa cquum erit utuema

Expanded text:
 emptori aduersus heredem existentem actionem ex empto, si res distracta fuisset euicta. si autem heres errauit et cauit et seruus perueniat ad libertatem, stipulatio committetur: quae si fuerit commissa, aequu
Abbreviated transcription (Latin):
Postea qmͣ platuit int̃ om̃s id
ꝙ inuitem debetur ip̃o unre ⁊ pansari
sit ꝓcurator absentis ꝯutiatur nt̃
debebit derato cauere qr nithil ꝯpẽ¬
huiuis debiti admirtitur siadu̾sarul

Expanded text:
Posteaquam placuit inter omnes id quod inuicem debetur ipso iure compensari, si procurator absentis conueniatur, non debebit de rato cauere, quia nihil compenhuius debiti admittitur, si aduersar