comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ePse ut nostis dilectissimi de
excellentia festiuitatis ho-¬
dierne officiũ uobis sermo-¬
nĩs salutaris impendimꝰ. nec ambigimꝰ
ita cordibꝰ urĩs diuine pietatis resplen¬
duisse uirtutẽ: ut qͦd uobis fide ẽ in¬
sitũ. id sit etiã intelligentia. cõpre
hensũ. Sed qͥa dnĩ sauatorisq nr̃ĩ na-¬
tuitas nõ solũ scđm dectatẽ de patre.
sed etiã scđm carnẽ de matre. ita fa-¬
cultatẽ humani excedit eloquii ut
merito ad utrũq referat᷑ qͦd dictũ ẽ.
generationẽ eiꝰ qͥs enarrabit: In eo
ipso qͦd digne nõ potest explicari:
sẽꝑ exuberat ratio disserendi. Nõ
qͥa liberũ sit diuersa sentire: sed
quia dignitati materie nulla po¬
test lingua fufficere. Magnitudo
igitur sacram̃ti in salutẽ huma¬
ni generis ante scła eterna dispo¬
siti. in scłoꝵ fine reserati. integri¬
tatis sue nec auferri aliqͥd patitur
nec augeri:⁊ sic̃ ꝓpria non amit¬
tir: ita aliena nõ recipit. Sed multi

Expanded text:
epe, ut nostis, dilectissimi, de excellentia festivitatis hodiernae officium vobis sermonis salutaris impendimus; nec ambigimus ita cordibus vestris divinae pietatis resplenduisse virtutem, ut quod vobis fide est insitum, id sit hensum. Sed quia Domini Salvatorisque nostri nativitas, non solum secundum deitatem de Patre, sed etiam secundum carnem de matre, ita facultatem humani excedit eloquii, ut merito ad utrumque referatur, quod dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? in eo ipso quod digne non potest explicari, semper exuberat ratio disserendi: non quia liberum sit diversa sentire, sed quia dignitati materiae nulla potest lingua sufficere. Magnitudo igitur sacramenti, in salutem humani generis ante saecula aeterna dispositi, in saeculorum fine reserati, integritati suae nec auferri aliquid patitur, nec inferri; et sicut propria non amittit, ita aliena non recipit. Sed multi
Abbreviated transcription (Latin):
miratione ꝑ moti.⁊ originis noui¬
tatẽ ⁊ dictoꝵ factoꝵq potentiã
ad diuinã intelligentes ꝑfins
naturã. nichil illi putauer
aut de sublimioris generis ꝓdi¬
disse materia ⁊ aut simulatã e¬
nis speciem habuisse: ut uiden¬
tiũ ⁊ tangentiũ sensus luditu¬
toria imagine falleret᷑. Fur
aũt in qͥbusdã errantibꝰ etiã
illa ꝑsuasio. qua conarent᷑ ase¬
rere ex ipsa uerbi substantia
quiddã in carnẽ fuiss ᷤ conuer¬
sũ: natoq iħu de maria uirgne
nichil materne fuisse nature: so
et qͦd erat deus ⁊ qͦd erat homo.
impietates diabolica inspiratione
conceptas. ⁊ in multoꝵ noxam ꝑ
uasa ꝑditionis effusas. olim eathel¬
ca fides cui ds̃ ⁊ magister ẽ ⁊ aupl¬
liator obtriuit. exortante ⁊ pl¬

Expanded text:
 et originis novitatem, et dictorum factorumque potentiam, ad divinam intelligentes pertinere naturam, nihil illi putaveruaut de sublimioris generis prodiisse materia, aut simulatam carnis speciem habuisse, ut videntium et tangentium sensus ludificatoria imagine fallerentur. Fuit autem in quibusdam errantibus etiam illa persuasio, qua conarentur asserere ex ipsa Verbi substantia quiddam in carnem fuisse conversum, natumque Jesum ex Maria Virgine, nihil maternae habuisse naturae; sed et quod erat Deus, et quod erat homo, impietates diabolica inspiratione conceptas, et in multorum noxam per vasa perditionis effusas, olim catholica fides, cujus Deus et magister est et auxiliator, obtrivit, exhortante et in
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt̾ ingenti cura et implora¬
ta dei mmscdia cogitandũ est ne
infirmũ debeamꝰ diligere ꝓpt᷑ xp̃m.

Expanded text:
Quapropter ingenti cura, et implorata Dei misericordia cogitandum est ne infirmum debeamus diligere propter
Abbreviated transcription (Latin):
mo: sed etiã libentissime sustine¬
ri.Nullomͦ aũt de quo qͣm homi¬
ne in cognito ferenda ẽ senten
cognosent᷑. Et ideo amieoꝵ mala
firmiꝰ sustinemꝰ: qͥa bona eoꝵ no
delectant ⁊ tenent. Nuliꝰ itaq
repudienda est anueiera esse in¬
gerentis ad amieieiã eopulandã
ut ñõ statim recipiat᷑. sed ut re¬
cipiendus optet᷑: atq ita tracte¬
t᷑ ut recipi possit. Illũ eñi re¬
ceptũ in amiciciã possumꝰ dicere:
emi omĩa ẽõsilia nr̃a refundere
audeamꝰ. Et si quisquã ẽ qui se ñ
audet ingerere ad aneierã fa¬
ciendã. eum aliquo nr̃o tempo¬
rali honore aut dignitate reuoea¬
tͣ descendendũ est ad eũ et offe¬
rendũ illi quadã comunitate ⁊
sũbiissione anime: qͦd petere ꝓ¬

Expanded text:
mo, sed etiam libentissime sustinemo, sed etiam libentissime sustineri. Nullo modo autem de quoquam homine incognito ferenda sententia cognoscitur. Et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona edelectant et tenent. Nullius itaque repudianda est amicitia sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit. Illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui omnia nostra consilia refundere audemus. Et si quisquam est, qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, nisi cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur, descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione anim
Abbreviated transcription (Latin):
trociniũ requirunt. Deinde e¬
trã illud cogitandũ. nullũ esse
hominem qui nõ possit habere
aliqͥd boni. qͦd tu nõdũ habes
etiã si lateat. in quo sine dubio
possit te esse suꝑior. Que cogi¬
tatio ad continendã et edomandã
suꝑbrã ualet. ne arbitreris qm̃ tu¬
a quedã bona eminent et apparẽt.
ideo alterũ nulla habere que late¬
ant: ⁊ fortasse maioris ponderis
bona quibꝰ te superat nescientẽ.
Non eñi fallit nos. aut adulatione
potius uti apłs iubet: eũ dicit. Nli¬
chil ꝑ cõtentionẽ. neq ꝑ manem
głam. sed in humilitate mentis:
alter alterũ ex istimantes suꝑiorẽ
sibi. Nõ hoc ita debemꝰ existima¬
re ut nõ existimemꝰ. sed nos existi¬
quo nob̾ suꝑior sit: etiã si bonũ
nr̃m quo illo uidem᷑ suꝑiores es¬
se ñ sit occultũ. Iste cogitationes
deprimentes suꝑbiã. et aceuen¬
tes caritatẽ. faciunt ouera fra¬
terna inuicẽ nõ solũ equo ami¬

Expanded text:
trocinium requirunt. Deinde etrocinium requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem qui non possit habere aliquod bonum quod tu nondum habes, etiamsi lateat, in quo sine dubio possit te esse superior. Quae cogitatio ad contundendam edomandamque superbiam valet, ne arbitreris quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere quae lateant, et fortassis majoris ponderis bona quibus te superat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti, Apostolus jubet, cum dicit, Nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem sibi . Non hoc ita debemus existimare, ut non existimemus, sed nos existiquo nobis superior sit, etiamsi bonum nostrum, quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Istae cogitationes deprimentes superbiam, et acuentes charitatem, faciunt onera fraterna invicem, non solum aequo ani
Abbreviated transcription (Latin):
taxat ut quẽadmodũ in eo qͦd
uerbũ caro factũ est et habita¬
uit inob̾. et sine peccato cũ eẽt.
peccata nr̃a suscepit. nõ atten¬
dit sua sed nr̃a: ita et nos liben¬
ter ad eiꝰ imitationẽ iniucem o¬
nera nr̃a portemꝰ. Hue cogita¬
tioni accedit etrã illa cogitatio
qua ille suscepit hominẽ. nos
aũt homines sumꝰ et cõsiderare
debemꝰ qͦd egritudinem siue ani
mine uidemꝰ: etiã nos habere
potumꝰ aut possumꝰ. hoc gͦ exi¬
beamꝰ ei cuiiꝰ infirmitatẽ por¬
tare uolumꝰ qͦd ab illo nob̾ uel¬
lemꝰ exiberi si forte nos in ea
essemꝰ: et ipse nõ esset. Ad hoc ꝑ¬
tinet qͦd ipse apłs ait. Omibꝰ
om̃a factus sũ. ut om̃s lucͥface¬
rem. Cogitando seilicet in eo ui¬
cio etrã se esse potuisse. unde eu¬
piebat aliũ liberare. cõpaciendo
etiã pociꝰ id agebat nõ mentien¬
do sic̃ quidã suspieant᷑: et hii
maxime qui mendaeiis suis de¬
fendendis que denegare nõ poᷤ¬
sunt. alicuiꝰ magni exempli pa¬

Expanded text:
d Verbum caro factum est et habitavit in nobis , et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit sua, sed nostra: ita et nos libenter ad ejus imitationem invicem onera nostra portemus Huic cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus: et considerare debemus quod aegr uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non esset. ad hoc pertinet quod ipse apostolus ait: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrem . Cogitando scilicet, in eo vitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberari. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime, qui mendaciis defendendis quae negare non possunt, alicujus magni exempli pa
Abbreviated transcription (Latin):
se inuicẽ ño ualet eũ aduersus
se intendit᷑. Nã aduersus aliquẽ
terciũ. et duo irati sibi cõueni¬
unt ⁊ se tolerant. quãqͣm nec
tolerdre se iuicem dicendi sũt:
sed pocius se inuicẽ cõsolari.
dic̃ et tristes de re una. magi
se portant ⁊ quasi in cũbunt sibi :
quã si unꝰ stristis esset. et aliꝰ gaude¬
ret. Si aũt aduersus se tristes sint:
ꝓrsus se tolerare nõ possunt. ̃ ide¬
O i huiuscemodi affectionibꝰ sus¬
cipenda est aliqͣntulũ ipsa egri
et sic suscipienda. ut ad auxiliũ
non ad equͣlitatẽ miserie ualeat.
quẽ admodũ se melinat: qui ma¬
nũ racenti porrigit. Nõ eñi se ꝓi¬
cit ut ambo iaceant: sed ineuruat
tantũ ut iacentem erigat. Neq
ulla res officioꝵ istũ laborẽ ad¬
id portanda onera alioꝵ facit li¬
bent̾ impendi: nisi eũ cogitamꝰ
quanta ꝓ nob̾ ꝑtulerit dñs. Hinc
eñi aimonens ait apłs. Hoc senti¬
te in nob̾ qͦd et in xp̃o iħu. Lui cñ

Expanded text:
se invicem non valent, cum adversum se invicem non valent, cum adversum se intenditur. Nam adversus aliquem tertium, et duo irati sibi conveniunt, et se tolerant, quanquam nec tolerare se invicem dicendi sunt, sed potius se invicem consolari: sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet: si autem adversum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt; et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritet sic suscnon ad aequalitatem miseriae valeat, quemadmodum se inclinat, qui manum jacenti porrigit. Non enim se projicit, ut ambo jaceant, sed incurvat tamen, ut jacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Hinc enim admonens ait Apostolus: Hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu. Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui p̃cedit. post om̃s redeat.
et ei succedat cui ferebat caput
cũ p̃ireret. Ita inuicẽ onera sua
portantes. fretũ transeunt: do¬
nec ueniant ad t̾re stabilitatem.
Istam ceruoꝵ naturã fortasse ii¬
tenderit salomon: cũ ait. ser¬
uus amieieie et pullus grãꝵ
taremꝰ onera nr̃a. si unũ tempꝰ
esset infimitatis eoꝵ amboꝵ qui
onera sustinent sua. aut infir¬
mitatis genꝰ. Sed diuersa tempo¬
ra et diuersa genera infirmi¬
aduersus eũ non iraceris. ut rur¬
sũ eo tempore quo te p̾ocupaue¬
ipsa diuersa nõ sit infirmitas. In
ambobꝰ aũt ab inuicẽ ira portat᷑.
Ad diuersum aũt infirmitatis ge¬
nus: aliud exemplũ uidendũ est.
Ueluti siqͥs in se loquacitatem ui
sed etiã ꝑtinax nõ sit. debet ille
huiꝰ locacitẽ ⁊ iste illus ꝑtina¬
tiam. donec illud in illo: et istud
in isto sanet᷑ caritate portare.
Par quippe infnͣitas in duobꝰ. si
uno acridat tempore: tolerare

Expanded text:
ille qui praecedit post omnes redeat, ille qui praecedit post omnes redeat, et ei succedat cujus ferebat caput cum ipse praeiret: ita invicem onera sua portantes, fretum transeunt, donec veniant ad terrae stabilitatem. Istam cervorum naturam fortasse intenderat Salomon, cum ait: Cervus amicitiae, et pullus gratiataremus onera nosrta, si unum tempus esset infirmitatis amborum qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus, sed diversa tempora et diversa genera infirmiadversus reum non irasceris, ut rursum eo tempore quo te ira praeoccupaveipsa diversa non sit infirmitas, in ambobus enim ab invicem ira portatur. Ad diversum autem infirmitatis genus, aliud exemplum videndum est, veluti si quis in se loquacitatem vicsed jam pertinax non sit, debet ille hujus loquacitatem, et iste illius pertinaciam, donec illud in illo, et hoc in isto sanetur charitate portare: par quippe infirmitas in duobus, si uno accidat tempore, tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
uia lex ueteris tes¬
tam̃ti custodiam
timorẽ habeat.
nõ potuit aꝑtius
significari noui testamenti do¬
nũ esse caritatẽ. quã hoc loco u¬
bi apłs ait inuicẽ onera ur̃a
portate. et sic adimplebitis legẽ
xp̃i. Hanc eñi legem xp̃i dice¬
re intelligit᷑. qͣa ipse dñs p̃ci
pit inuicẽ diligamꝰ. tantũ in
ea sententia p̃cepti pondꝰ consti¬
tuens: ut diceret. In hoc eggnoᷤᷤ
omis officiũ est: inuicem onera
nr̃a portare. Sed hoc officium
runt onera nr̃a: que inuicẽ por¬
tare iubeam᷑. Nunc uero cũ in hac
uita id ẽ in hac uia sumꝰ. inuicem
onera nr̃a portemꝰ. ut ad eam iu¬
tã que caret omnuino ouere ꝑue¬
nulli taliũ cogntionũ studiosi
scripserunt. cũ fretũ ad insulaᷤᷤ
trͣnseunt pascuaꝵ gr̃a. sic se or¬
dinant. ut onera capitũ suoꝵ
que gestant in conbꝰ suꝑ imucẽ
portent. ita ut posterior suꝑ an
put melinet. uicibꝰ dicunt᷑ id a¬
gere. ut lassatꝰ sui capitis ouere

Expanded text:
uia ueteris testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere  inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium runt onera I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, peruenulli talium cognitionum studiosi scripserunt: cum fretum ad insulas transeunt pascuarum gratia, sic se ordinant ut onera capitum suorum quae gestant in cornibus superinvicem portent, ita ut posterior super aput inclinet, vicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere,
Abbreviated transcription (Latin):
facile in delicta ꝓlabit᷑. ⁊ quia
nuillũ sine delectatione peccatũ
ẽ eito adqͥescit᷑ deceptorie uo¬
luptati. Sed a carnalibꝰ desideriis
recurrat᷑ ad spiritale p̃sidiũ. et
mens habens noticiã dei sui. a con¬
siliis se malesuasi hostis auertat.
ꝓsit illi patientia dei. nec ideo de¬
linquendi ꝑtinatia nutriat᷑. qͥa
uindicta differt᷑. Non sit peccator
de impunitate securus ⁊ quia si
tẽpus penitentie amiserit. locũ
indulgentie nõ habebit: dicente
ꝓpħa. Quia non ẽ in morte qͥ me-¬
mor sit tui ͥ in inferno aut̃ quis
confitebit᷑ tibi:. Qui aũt sibi cor¬
rectionis reparationẽ exꝑit᷑ esse
difficilẽ: confugiat ad auxiliantis
dei clementiã:: ⁊ uincula male
consuetudinis ab illo poscat ab¬
rũpi. qͥ alleuat om̃s qͥ corruunt.
Terigit om̃s elisos. Nõ erit uacua
confitentis oratio: qm̃ misericors
As̃ uoluntatẽ tim̃tiũ se faciet: ⁊
dabit qͦd petit᷑. qui dedit unde pe¬

Expanded text:
facile in delicta prolabitur; et quia facile in delicta prolabitur; et quia nullum sine delectatione peccatum est, cito acquiescitur deceptoriae voluptati. Sed a carnalibus desideriis recurratur ad spiritale praesidium; et mens habens notitiam Dei sui, a consiliis se male suadentis hostis avertat. Prosit illi patientia Dei, nec ideo delinquendi pertinacia nutriatur, quia vindicta differtur. Non sit peccator de impunitate securus, quia si tempus poenitentiae amiserit, locum indulgentiae non habebit, dicente propheta: Quia non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Qui autem sibi correctionis reparationem experitur esse difficilem, confugiat ad auxiliantis Dei clementiam, et vincula malae consuetudinis ab illo poscat abrumpi, qui allevat omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos . Non erit vacua confitentis oratio, quoniam misericors Deus voluntatem timentium se faciet; et dabit quod petitur, qui dedit unde pe
Abbreviated transcription (Latin):
fusionẽ: ⁊ quoꝵ obtinere nõ pi¬
test mortes impetit mores. Ter¬
rorẽ ꝓscriptionũ. in auaricie mi¬
tat incendĩ: ⁊ quos dãpnis nõ
fregit. cupiditate corrũpit. Na¬
lignitas enĩ longuo usu ꝓpria
imbitta nequicia. nõ deposuit
odiũ. sed uertit ingeniũ quo
sibi m̃tes fideliũ blandiꝰ subdat.
inflãmat concupiscentiis. quos
nõ potest uexare torm̃tis. Serit
discordias:: accendit irasꝰ. inerit
linguas. Et ne ab illicitis dolis
cautiora corda se reuocent con¬
sũmandoꝵ scelerũ ingerit fi¬
cultates: quia illi totiꝰ fraudis
colit᷑. qͥbiislibet ei criminibꝰ e
nrã ꝑicula sua. ⁊ frustra de fael
libertate securi sũt. qͥ uicioꝵ
desideriis nõ resistũt. Cor hꝰ¬
minũ de operũ ostendit᷑ qul¬
litate. ⁊ formas m̃tiũ spcie
detegit actionũ. Nã sũt quidã
factis aũt negant. Uere enĩ re¬
at᷑ negationis incurrit᷑. quando
bonũ qͦd in sono uocis audit᷑.
in conscientia nõ habet᷑. Fragi

Expanded text:
fusionem; et quorum obtinere non potest mortem, impetit mores. Terrorem proscriptionum in avaritiae mutat incendium, et quos damnis non fregit, cupiditate corrumpit. Malignitas enim longo usu propriae imbuta nequitiae, non deposuit odium, sed vertit ingenium, quo sibi mentes fidelium blanditiis subdat. Inflammat concupiscentiis, quos non potest 135 vexare tormentis; serit discordias, accendit iras, incitat linguas, et ne ab illicitis dolis cautiora corda se revocent, consummandorum scelerum ingerit facultates: quia illi totius fraudis colitur, quibuslibet ei criminibus snostra pericula sua; et frustra de fidei libertate securi sunt qui vitiorum desideriis non resistunt. COR HOMINUM de operum ostenditur qualitate, et formas mentium species detegit actionum. Nam sunt quidam,factis autem negant . Vere enim reatus negationis incurritur, quando bonum quod in sono vocis auditur, in consc
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit nos. Hanc fortitudinẽ di¬
lectissimi nõ illis tantũ tẽporibꝰ
necessariã fuisse credimꝰ. quibꝰ re¬
ges mundi ⁊ om̃s scłi potestates
cruenta impietate in dei ppłm
seuiebat̃: cũ ad maximã ꝑtinere
głam suã ducerent. si de terris
nom̃ xp̃ĩanũ auferrent: nescien¬
tes eccłam dei ꝑ furorẽ sue crude¬
litatis augeri. qm̃ in suppliciis
⁊ mortibꝰ beatoꝵ martẏrũ. qͥ pu¬
tabant᷑ minui numero. multipli¬
cabant᷑ exemplo. Deniq tantũ
ꝑsequentiũ. ut nichil magis or¬
dnĩ mundi membra sũt xp̃i
nec tã głantur qͦd in imꝑio ge̾¬
niti. quã gaudent qͦd in baptis¬
mate sũt renati. Sed qͥa tempes¬
tas pͥoꝵ turbinũ conqͥeuit. et
dudũ cessantibꝰ p̃liis quedã ui¬
det᷑ arridere tranquillitas: uigi¬
lanter cauenda sũt illa discrimi¬
na. que de ocio ipsius pacis oriunt᷑.
Aduersariꝰ enĩ qͥ in aꝑtis inefficax
ꝑsecutionibꝰ fuit. tecta nocen
arte deseuit: ut quos nõ ꝑris

Expanded text:
 III. Hanc fortitudinem, dilectissimi, non illis tantum temporibus necessariam fuisse credimus, quibus reges mundi et omnes saeculi potestates cruenta impietate in Dei populum saeviebant, cum ad maximam pertinere gloriam suam ducerent, si de terris nomen Christianum auferrent; nescientes Ecclesiam Dei per furorem suae crudelitatis augeri: quoniam in suppliciis et mortibus beatorum martyrum, qui putabantur minui numero, multiplicabantur exemplo. Denique tantum persequentium, ut nihil magis redomini mundi membra sunt Christi: nec tam gloriantur quod in imperio geniti, quam gaudent quod in baptismate sunt renati. Sed quia tempestas priorum turbinum conquievit, et dudum cessantibus praeliis quaedam videtur arridere tranquillitas, vigilanter cavenda sunt illa discrimina quae de otio ipsius pacis oriuntur. Adversarius enim, qui in apertis inefficax rsecutionibus fuit, tecta nocendi arte desaevit: ut quos non perculit
Abbreviated transcription (Latin):
ronauit: ⁊ fidelibꝰ suis tã inuictã
indidit caritatẽ. ut apłi uerbis
audeant dicere. Quis nos separabit
a caritate xpĩ: Tribulatio: an angꝰ¬
tia ͥ an ꝑsecutio:ͥ an fames : an
nuditas. an ꝑiculũ: an gladius:

Expanded text:
ronavit: et fidelibus suis tam invictam ronavit: et fidelibus suis tam invictam indidit charitatem, ut Apostoli verbis audeant dicere: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an pericu
Abbreviated transcription (Latin):
tionibꝰ dilectissim prudent̃ inspectis
iuenimꝰ etiã herodis nõ deesse ꝑso¬
nã. cuiꝰ ipse diabolus sic̃ tuc̃ fuit oc¬
cultꝰ incentor. ita nũc quoq indefes¬
sue destructione torquet᷑. dolens
ubiq se deseri. et uerũ regẽ in locis
om̃ibꝰ adorari. Parat fraudes  fingit
consensiones: erumpit in cedes. Et
ut reliqͥis eoꝵ qͦs adhuc fallit utat᷑.
muidia urit᷑ in iudeis. simulatio¬
ne insidiat᷑ in hereticis: seuieia ac¬
cendit᷑ in paganis. Uidet enĩ insuꝑ-
abilẽ esse potentiã regis et̃ni. cuis
mors ipsus uim mortis extinxerit:
⁊ ideo totã nocendi artẽ in eos qͥ
uero regi famulant᷑ armauit.: alios
ꝑ inflãmationẽ scientie legalis ob¬
diirans : alios ꝑ false fidei cõmenta
deprauans: alios uͦ in furorẽ ꝑse-¬
cutionis instigans. Sed hanc hero¬
dis istiꝰ rabiẽ ille uincit ⁊ destruit.
qͥ etiã paruulos martẏrii gła co¬

Expanded text:
dilectissimi, prudenter inspectis, dilectissimi, prudenter inspectis, invenimus etiam Herodis non deesse personam, cujus ipse diabolus, sicut tunc fuit occultus incentor, ita nunc quoque indefessuae destructione torquetur, dolens ubique se deseri, et verum Regem in locis omnibus adorari. Parat fraudes, fingit consensiones, erumpit in caedes, et ut reliquiis eorum quos adhuc fallit utatur, invidia uritur in Judaeis, simulatione insidiatur in haereticis, saevitia accenditur in paganis. Videpotentiam Regis aeterni, cujus mors ipsius vim mortis exstinxerit; et ideo totam nocendi artem in eos qui vero regi famulantur, armavit; alios per inflationem scientiae legalis obdurans, alios per falsae fidei commenta depravans, alios vero in furorem persecutionis instigans. Sed hanc Herodis, istius rabiem ille vincit et destruit, qui etiam parvulos martyrii 134 gloria co
Abbreviated transcription (Latin):
uibꝰ nõ est annuntiatũ de eo uide¬
bũt: ⁊ qui nõ audier̃ intelligent.
Unde cũ homiines mundane sapien-¬
tie deditos ⁊ a ih̃u xp̃i confessione
longinquos de ꝓfundo fui erroris
educi.⁊ ad cognitionẽ ueri luminis
cernimꝰ aduocari:. diuine ꝓculdubio
grẽ splendor oꝑat᷑. ⁊ quicqͥd in cor¬
dibꝰ tenebrosis noue lucis apparet.
de eiusdẽ stelle radiis micat: ut
m̃tes quas suo fulgore contigerit
l miraculo moueat. ⁊ ad deũ ado¬
randũ p̃eundo ꝑducat. Si añt sol¬
licito intellectu uelimꝰ aspicere. qͦ¬
modo etiã triplex illa speties mu¬
nerũ ab om̃ibꝰ qͥ ad xp̃m gressu fi¬
dei uenunt offerat᷑ : nõne in cor¬
disꝰ recte credentiũ eadẽ celebrat᷑
oblatio: Aurũ enĩ de thefauro animi
tis agnoscit. Mirrã offert: qͥ unige¬
nitũ dei credit uerã sibi hominis
unisse naturã. ł quodã eũ thure
uenerat᷑: qͥ in nullo ipsũ pat̾ne ma¬
iestatis imparẽ confitet᷑. His cõpara¬

Expanded text:
uibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt intelligent . Unde cum homines mundanae sapientiae deditos, et a Jesu Christi confessione longinquos, de profundo erroris sui educi, et ad agnitionem veri luminis cernimus advocari, divinae procul dubio gratiae splendor operatur; et quidquid in cordibus tenebrosis novae lucis apparet, de ejusdem stellae radiis micat: ut mentes quas suo fulgore contigerit, et miraculo moveat, et ad Deum adorandum praeeundo perducat. Si autem sollicito intellectu velimus aspicere, quomodo etiam triplex illa species munerum ab omnibus qui ad Christum gressu fidei veniunt offeratur, nonne in cordibus recte credentium eadem celebratur oblatio? Aurum etenim de thesauro animi tis agnoscit; myrrham offert, qui Unigenitum Dei credit veram sibi hominis uniisse naturam; et quodam eum thure veneratur, qui in nullo ipsum paternae majestati imparem confitetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
quo primũ gentibꝰ salua¬
tor mundi xp̃s appariti
sacro nob̾ honore uent¬
randus ẽ:⁊ illa hodie cordibꝰ nris
concipienda sũt gaudia. que in
triũ magoꝵ fuere pectoribꝰ. qͣsd
regẽ celi ⁊ tͣre signo educto nos
syderis incitati. quẽ credideratt
ꝓmissũ. ad orauere conspiciũ.
Neq enĩ ita ille em̃sus ẽ diesa
uirtꝰ oꝑis que tũc ẽ reuelata pl¬
sierit: nichilq ad nos nisi reist¬
te fama ꝑuenerit. quã fides siul¬
multiplicato munere dei eal
ula habuere pͥmordia. Quãuis
sͦ narratio euangelice lectionis
uos ꝓprie recenseat dies in quibꝰ
tres uiri quos nec ꝓphetica p̃dica¬
tio docuerat. nec testificatio legis
instruxerat. ad cognoscendũ deũ a
remotissima orientis parte uener̃:
hoc idẽ tam̃ ⁊ manifestiꝰ nũc ⁊ copi¬
osius fieri in omniũ uocatoꝵ illumi¬
natione ꝑspicimꝰ: qm̃ implet᷑ ꝓphe¬
tia ẏsaie dicentis. Reuelauit dñs bra¬
chiũ sc̃m suũ in conspectu omniũ

Expanded text:
quo primum gentibus Salvator mundi Christus apparuit, sacro nobis honore venerandus est; et illa hodie cordibus nostris concipienda sunt gaudia, quae in trium magorum fuere pectoribus, quando Regem coeli et terrae signo et ductu novi sideris incitati, quem crediderant promissum, adoravere conspicuum. Neque enim ita ille emensus est dies, ut virtus operis, quae tunc est revelata, transierit, nihilque ad nos nisi rei gestae fama pervenerit, quam fides suscipemultiplicato munere Dei, eti quidquid illa habuere primordia. Quamvis ergo narratio evangelicae lectionis illos proprie recenseat dies in quibus tres viri, quos nec prophetica praedicatio docuerat, nec testificatio legis instruxerat, ad cognoscendum Deum a remotissima Orientis parte venerunt; hoc idem tamen et manifestius nunc et copiosius fieri in omnium vocatorum illuminatione perspicimus, quoniam impletur prophetia Isaiae dicentis: Revelavit Dominus brachium
Abbreviated transcription (Latin):
lia in omĩpotenti deo misericor¬
die uiscera. Latro iste cruentis
manibꝰ abstractus a fauce itine¬
risꝰ. suspensus ẽ in patibulũ cru¬
cis. Ibi confessus:. ibi sanatus est.
bi audire meruit: hodie mecum
eris in paradiso. Quid ẽ hocs. Qui
tantã bonitatẽ dei dicere. qͥs esti¬
mare sufficiat : De ip̃sa pena cri¬
minis: ꝑuenit ad p̃mia uirtutis.
Ideirco aũt omĩpotens ds̃ electos
suos in quibusdã lapsibꝰ cadere
ꝑmisit: ut aliis in culpa iacentibꝰ.
si toto ad eũ corde consurgãt. spẽ
uenie reddat:⁊ eis ꝑ lam̃ta peni¬
tentie uiã pietatis aꝑiat. Exerce¬
amꝰ gͦ nosmet ipsos in lam̃tis: ex¬
tinganiꝰ fletibꝰ ⁊ dignis peniten¬
tie fructibꝰ culpas. Tempora indil¬
ta nõ ꝑeant. Quia qui multos
suis iniquitatibꝰ iam sanatos as¬
picimꝰ: qͥd aliud quã suꝑne mi¬
sericordie pignus tenemꝰ: Ipso adu¬

Expanded text:
lia in omnipotenti Deo misericorlia in omnipotenti Deo misericordiae viscera. Latro iste, cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis; ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est hoc? Quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotesuos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, si toto ad eum corde consurgunt, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus, dignis poenitentiae fructibus, culpas, tempora indulta ne pereant, quia qui multos a suis impietatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericordiae pignus tenemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uel carnis facinore polliitus. uel
iracundie facibꝰ accensus. uel cru¬
delitate impiꝰ post culpas ad pe¬
nitentiã redit. Huitã eternam
ꝑcipit: quasi in locũ peccator in¬
trat alienũ. A diebꝰ ergo ioħ̃is bap¬
tiste regnũ celoꝵ uim patit᷑. et
uiolenti rapiunt illud: qͥa qui
penitentiã peccatoribꝰ indixit.
quid aliud quã regno celoꝵ fieri
met ipsos assiduis lam̃tis attera¬
mus. Hereditatẽ iustoꝵ quã nõ
tenuimꝰ ꝑ uitã: rapiamꝰ ꝑ peniten¬
tiã. Uult a nobis omĩpotens ds̃
talẽ uiolentiã ꝑpeti. Nã regnũ
celoꝵ rapi uult nr̃is fletibus:
quod nrĩs meritis nõ debetur.
Aspei gͦ certitudine nulla nos ma¬
loꝵ nr̃oꝵ qualitas. nulla qͣntita
frangat. Prestat magnã uenie fi¬
duciã latro ille uenerabilisꝰ. qui
nõ inde uenerabilis unde latro.
Nam latro ex crudelitate: uenera¬
bilis ex confessione. Cogitate rog
cogitate: quã sint incõprehensibi¬

Expanded text:
vel carnis facinore pollutus, vel vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam coelorum regno fieri imus, et nosmetipsos assiduis lammus. Haereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis, unde latro; nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quam sint incomprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste usq nunc regnũ celoꝵ
uim patitur: ⁊ uiolenti rapiĩt
illud. Que suꝑne uerba senten¬
tie nobis sũt magnoꝑe ꝑscru-¬
tanda. Nam querendũ est. quo¬
sit. Quis enĩ celo uiolentiã ir¬
rogat:. Et rursus querendũ est.
si pati uim regnũ celoꝵ potest:
cur eandẽ uim a diebus ioħis bap¬
tiste. ⁊ nõ etiã ante ꝑtulerit. Sed
cũ lex dicat. siqͥs hec uel illa fecerit
morte moriat᷑: cũctis legentibꝰ
liquet. quia peccatores qͦsq pena
sue seueritatis ꝑculit. nõ aũt ꝑ
penitentiã ad uitã reduxit. Qũ
uero ioħes baptista redẽptoris grãm
p̾currens. penitentiã predicat:
ut peccator qͥ ex culpri est mortu
us. ꝑ conuersionẽ uiuat: ꝓfecto
a diebꝰ ioħis baptiste regnũ celoꝵ
uim pritit᷑. Quid ẽ aũt regnũ celoꝵ:
nisi locus iustoꝵ:. Solis enĩ iustis
celestis patrie regna debent᷑. ut
humiles. casti. mittes atq miseri¬
cordes ad gaudia suꝑna ꝑueniãt.
Cũ uero qͥs uel suꝑbia tumidus.

Expanded text:
regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quosit. Quis enim coelo violentiam irrogat? et rursus quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest. Cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae et non etiam antea pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit morte moriatur, cunctis legentibus liquet, quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem poenitentia ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa mortuus est, per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis encoelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus,
Abbreviated transcription (Latin):
considerat: eẽ ipse infidelis eru¬
bescat. Bene descriptis prius
arboribꝰ dicit᷑: ut uiderint et
seiant. ⁊ recogitent ⁊ intelligãt.
Ubi ⁊ apte subiungit᷑ pariter.
Quia cũ intra scãm eccłam di¬
uersi hominũ mores. diuersi
sũt ordines: necesse est ut om̃s
simul discant: dum in ea spi-¬
ritales uiri diuerse qualitatis.
etatis ⁊ ordinis. ad imitandũ si¬
mul uidentur. Sed ecce nos dũ
monstrare ulmũ querimꝰ: ꝑ mul¬
ta arbusta longnis euagati sumꝰ.
Ad hoc itaq ꝓpter qͦd ꝓphete tes¬
timoniũ ꝓtulimꝰ reuertamur.
Qui recipit ꝓpħam in nomine pro¬
phete: mercedem ꝓpħe accipiet.
Quia et si ulmꝰ fructũ nõ habet.
uitẽ tam̃ cũ fructibꝰ portans. hec
ipsa sua efficit que bene susten¬
tat aliena. Quia uͦ ad magna.
nos oꝑa ioħes admonet dicens.
facite gͦ fructus dignos peniten¬
tie: ⁊ rursũ qui habet duas tu¬
nieas det nõ habentiͥ ⁊ qͥ habet

Expanded text:
considerat, etiam esse ipse infidelis eruconsiderat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
cationis uerbo compungere. Ad
hoc myrtus ponitur  ut qui
ardore tribulationis ab ore uel
oꝑe ꝓximi cõpatientis. temꝑa¬
mentũ consolationis acceꝑit.ipse
etiã discat. quẽ admodũ afflictis
peimis sue consolationis tẽꝑamen-¬
tũ ꝓferat. Ad hoc oliua poniturͥ
ut qui aliene miscđie oꝑa cognos-¬
eit: discat quẽ admodũ debeat in¬
digenti ꝓximo ⁊ ipse misereri. Ad
hoc abies ponit᷑. ut qͥsqͥs uim con¬
templationis eius agnouerit:
ipse quoq ad contẽplanda eter¬
na p̃mia succendatur. Ad hoc
ulmus ponit᷑: ut quisqͥs intu
etur eũ qui habere fructũ uir¬
tutũ spiritaliũ nõ ualet.sed
tam̃ eos qͥ spiritalibꝰ plen sũt
sustentantẽ: ipse quoq scoꝵ
uite quanta ualet largitate
inseruiat: ⁊ celestiũ donoꝵ bo¬
tros quos gignendo non ualet.
sustentando ferat. Ad hoc bu¬
xus ponit᷑: ut qui habere mul¬
tos adhuc in infirma etate
positos uere fidei uiriditatem

Expanded text:
cationis verbo compungere. Ad cationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam quãuis spiritaliũ uirtu¬
tũ dona nõ habeant. ⁊ dũ tam̃
scõs uiros donis spiritalibꝰ plenos
sua largitate sustentant : quid
aliud quã uitẽ eũ botris portant
Buxus aũt quos alios designat.
quod in altũ nõ ꝓficit ⁊ ⁊ quã¬
uis fructũ non habeat uiridita
tẽ habet : nisi eos qui intra sem̃
eccłam adhiic ex etatis infirmi¬
tate bona oꝑa ferre nõ ualent
sed tam̃ parentũ fideliũ creduli¬
tatẽ sequentes. fidẽ ꝑpetue uiri¬
ditatis tenent:. Post que omnia
apte subiungit᷑. Ut uideant ⁊ se¬
ant: ⁊ recogitent ⁊ intelligant
pariter. Ad hoc enĩ cedrus in ec¬
clesia pongt᷑: ut quisqͥs a ꝓximo
odoramina uirtutũ spiritaliũ
trahit : ipse quoq in eterne uit
delectatione nõ torpeat. sed ad
donoꝵ celestiũ desideria ignes¬
cat. Ad hoc spina ponit᷑. ⁊ ut qui
predicationis eius uerbo cõpune¬
tus fuerit: ipse quoq exemplo
illiꝰ discat corda sequentiũ predi¬

Expanded text:
Ecclesiam, quamvis spiritalium virtuEcclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ut possimꝰ ⁊ ipsi consolari eos qͥ
in omni presfura sũt. Qui dũ
afflictis ꝓximis uerbũ uel opẽ
consolationis ferũt:: eos ꝓcul
dubio ad statũ rectitudinis res¬
tringũt:ne imoderata tribu¬
latione in desꝑationẽ soluant᷑.
Quos aũt ꝑ oliuã. nisi miseri-¬
cordes accipimꝰ : Quia ⁊ grece
oliue liquor ante dei omĩpoten¬
tis oculos misericordie fructus
lucet. Cui adhiic in ꝓmissione
subiungitur. Ponam in deserto
do ad aeris alta sustollit᷑ nisi
hi designati sũt. qui intra scãm
eccłam adhiic in terrenis corpo¬
ribꝰ positi iam celestia contem-¬
plant᷑ : Et quãuis nascendo de
terra exierint: contẽplando
tam̃ iam iuxta ethera uerticẽ
m̃tis extollũt. ł qͥd ꝑ ulmum.
nisi seculariũ m̃tes expresse sũt :
Que dũ terrenis adhiic curis in¬
seruiunt: nullũ uirtutũ spiri¬
taliũ fructũ ferũt. Sed si fruc-¬
tũ ꝓpriũ ulmus nõ habet. por¬
tare tam̃ uitẽ cũ fructu solet.
Quia ⁊ seculares uiri intra scãm

Expanded text:
os qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto do ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
re mercedẽ ꝓpħe accipiet: nisi qͥa
is qui ꝓpħ̃am sua largitate susten¬
tat. quãuis ipse ꝓphetiã nõ habe¬
at: l apud omĩpotentẽ tam̃ dñm
ꝓphetie p̃mia habebit: Iste eñ
fortasse iustus est. Et quanto m
hoc mundo nichil possidet:. tan¬
to loquendi ꝓ iusticia fiduciã
maiorem habet. Hunc dũ ille
sustentat qͥ in hoc mundo aliqͥ
possidet. ⁊ fortasse ꝓ iusticia ad¬
huc loqͥ libere non p̃sumit:. ui¬
ticie illius libertatẽ sibi parti¬
cipẽ facit:. Lut cũ eo pariter
iusticie p̾mia recipiat quẽ sul¬
tentando aduiuit. quatenus
eandẽ iusticiã libere loqui po¬
tuisset. Ille ꝓphetie spũ plenul
ẽ: sed tam̃ corporeo eget alim̃to.
Q si corpus nõ reficit᷑. certũ est
qͦd uox ipsa subtrabat᷑. Qui ignꝰ
alimentũ ꝓphete ꝓpter hoc qua
ꝓpheta ẽ tribuit: ꝓphetie illius
uires ad loquendũ dedit. Cum
ꝓpheta gͦ mercedẽ ꝓpħe accipiet.
quia et si spũ ꝓphetie plenus n

Expanded text:
re 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia re 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset. Ille prophetię spiritu plenus est, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur. Qui igitur alimentum prophetae propter hoc, quod propheta est, tribuit, prophetię illius vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etsi spiritu prophetiae plenus non
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc etiã ꝑ semet ipsã ueritas dic̃.
Tate elemosinã: ⁊ ecce or̃a munda
sũt uob̾. Hinc rursus ait. Date:⁊
dabit᷑ uobis. Hinc scriptũ ẽ. Ignẽ
ardentẽ extinguit aqua.⁊ elemo¬
sina resistit peccatis. Hinc iterũ
dicit᷑. Conclude elemosinã in simi
pauꝑis: hec ꝓ te exorabit. Hinc bonꝰ
pat̾ innocentem filiũ admonet:
dicens. Si multũ tibi fuerit: ab un¬
dant̃ tribue. Si exiguũ fuerit: etiã
exiguũ libent᷑ imꝑtiri stude. Ut
aũt quanta esset uirtꝰ in continen¬
tia ⁊ susceptione indigentiũ. redẽp¬
tor nr̃ ostenderet: dixit. Qui recipit
ꝓpħam in nomine ꝓphete: mercedẽ
ꝓpħe accipiet. ł qui recipit iustũ
in nomine iusti: mercedẽ iusti ac¬
cipiet. In quibꝰ uerbis notandũ est.
qͥa nõ ait mercedẽ de ꝓpħa uel mer-¬
enĩ merces de ꝓpħa. aliud merces
ꝓpħe. Atq aliud merces de iusto:
aliud merces iusti. Quid est enĩ die¬

Expanded text:
Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Hinc etiam per semetipsam Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hinc rursus ait: Date, et dabitur vobis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum dipauperis, et haec pro te exorabit. . Hinc bonus pater innocentem filium admonet dicens: Si multum fuerit tibi, abundanter tribue: si exiguum fuerit, tamen exiguum libenter impertiri stude . Ut autem quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium Redemptor noster ostenderet, dixit: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'merenim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dice
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Qui hrbet duas tumcas:
det nõ habenti. Et qui habet
escas: similit̃ faciat. Ner hoc qͦd
tumca plus est necessaria usui
nr̃o quã palliũ. ad fructũ dignũ¬
penitentie ꝑtinet ut nõ solũ exte-¬
riora queq ⁊ minꝰ necessaria. sed
ipsa ualde nobis necessaria diui¬
dere cũ ꝓximis debeamꝰ ÷ scilicet
uel escã qua carnalit̃ uiuimꝰ: uel
tuncã qua uestim᷑. Quia enĩ in
lege seriptum ẽ. diliges ꝓximũ
tuũ sic̃ te ipsũ : minꝰ ꝓximũ ama-¬
re conuincit᷑. qui nõ eũ eo in ne-¬
cessitate illiꝰ etiã ea que sibi sũt
necessaria partit᷑. Idcirco gͦ de di¬
uidendis cũ ꝓximo duabꝰ tiinicis
datur p̃ceptũ: quia hoc de una
dici nõ potuit. Qm̃ si una diuidit᷑.
nemo uestit᷑. In dimidia qͥppe tu¬
nica. ⁊ nudis remanet qui accipit:¬
⁊ nudus qui dedit. Inter hec aũt
sciendũ est quantũ miscđie oꝑri
ualeant: cũ ad fructus dignos pe¬
nitentie ipsa pre ceteris precipiunt᷑.

Expanded text:
est: Qui habet duas tunicas det non habenti, et qui habet escas similiter faciat . Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro quam pallium, ad fructum poenitentiae pertinet, ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum sicut teipsum , minus proximum amare convincitur qui non cum eo in necessitate illius etiam ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividatur, nemo vestitur. In dimidia quippe tunica et nudus remanet qui accipit, et nudus qui dedit. Inter haec autem sciendum est quantum misericordiae opera valeant, cum ad fructus dignos poenitentiae ipsa prae caeteris praecipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. Securis uͦ est scilicet redẽp¬
tor nr̃  qͥ uelut ex manubrio ⁊
ferro tenet᷑ ex humanitate: sed
incidit ex diuinitate. Que uideli¬
cet securis iam ad radicem arboris¬
posita est: quia etsi ꝑ pacientiã
expectat. uidet tam̃ quid factura
ẽ. Omĩs enĩ arbor nõ faciens fruc¬
tũ bonũ: excidet᷑ et in ignẽ mit¬
tet᷑. Qura unꝰquisq ꝑuersus para-¬
tam citius gehenne concremati-¬
onem inuenit. qui hic fructum
ramos positã. sed ad radicem dicit.
Cũ enim maloꝵ filii tollunt᷑: qͥd
aliud quã rami infruduose ar-¬
boris abscidunt᷑ : Cũ uero tota
simul ꝓienies cũ parente tollit᷑
infructuosa arbor a radice abscisa
est : ne iam remaneat unde pra-¬
ua iterũ soboles subcrescat. In
quibꝰ ioh̃is baptiste uerbis constat.
qͦd audientiũ corda turbata sũt.
cũ ꝓtinꝰ subinfertur. E interro¬
gabãt eũ turbe. dicentes. Quid
ergo faciemꝰ: Peusse enĩ terrore

Expanded text:
manum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae securis jam ad radicem posita est, quia etsi per patientiam exspectaest. Omnis ergo arbor non faciens fructum, excidetur et in ignem mittetur. Quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic boni operamos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim t
Abbreviated transcription (Latin):
cor audientiũ pungunt. Sieq
mentẽ dolore compunctionis ꝑfo¬
rant: ut ab eoꝵ oculis quasi qͥdã
sanguis anime lacrime decurrãt.
Myrtus uero tẽꝑatiue uirtutis est:
ita ut dissoluta membra temꝑ-¬
ando restringuat Qui itaq ꝑ myr¬
tũ nisi hi signati sũt. qͥ afflictio¬
nibꝰ ꝓximoꝵ compati sciunt:
eoꝵq tribulationẽ ꝑ cõpassionẽ
temꝑante Iuxta hoc qͦd scriptũ
est. Grãs aũt deo qͥ consolatur

Expanded text:
corda audientium pungunt. Sicque corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatu
Abbreviated transcription (Latin):
operũ fructus ferebat. fluenta
scẽ p̃dicationis dedit. ł ipsa ad
quã prius ꝓ asꝑitate sue siccita¬
tis uia p̃dicatoribꝰ non patebat:
doctrine postmodũ riuos ema¬
nauit. Qui adhuc ex munere mag̃
no ꝓmittit᷑: dabo in solitudine ce¬
drũ ⁊ spmã. Cedrũ qͥa magni odo¬
ris est atq imputribilis nature:
iure accipimꝰ in ꝓmissione. De
spina uͦ cũ peccanti homini dictũ
sit. terra tua spins ⁊ tribulos
germinabit tibi: quid mirũ si
scẽ eccłe illud ꝓmittit᷑. qͦd peccan¬
ti homini ꝓ pena multiplicat᷑:
Sed cedri designant᷑ nomine hi qͥ
uirtutes ⁊ signa exibent in sua
oꝑatione. Qui dicere cũ priulo
ualent .xpi bonus odor sumus
deo. Quoꝵ corda ita interno amo¬
re solidata sũt: ut ea iam terre¬
ni amoris putredo nulla corrũ¬
prt. Per spinã uͦ signati sũt doc¬
trine spiritalis uiri: qui dũ de
peccatis ac uirtutibꝰ disserunt:
celestis regni gaudia ꝓmittunt:

Expanded text:
operum fructus ferebat, fluenta operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus dicoelestis regni gaudia promittunt,