comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to bene agendi ꝓposito lagescamꝰ. p̃cipue cũ dñs dicat Mullũ
ponent̾e manũ ad aratrũ & respientẽ retrorsũ dignũ
essẽ regno caelorũ. Respicere aut̃ retrorsũ nichid ẽaliud.
qua meo quẽq penitere qͦ ceperit bono. & rursũ munda.¬
nis desiderus obligari. Deniq a spe ueniȩ nulla nos malo
quatias reuocet. quia quãuis sit grauis culpa humana.

Expanded text:
 lassescamus, praecipue cum Dominus dicat nullum ponentem manum in aratro et respicientem retrorsum dignum esse regno coelorum. Respicere autem retrorsum nihil aliud est quam in eo quemquam poenitere quo coeperit bono, et rursum mundanis desideriis obligari. Denique a spe veniquantitas revocet, quia quamvis sit gravis culpa humana,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uos. Ꝙ illud. Mandatũ inqͥt nouũ do uob̾. ut diliga
unitatis. Ꝙ iterũ. Om̃is amaritudo & ira & indignatio
sisit uiterius ferrũ. ita nichil ꝓficit oratio eiꝰ. in cuiꝰ pectore
mortiferũ u̾satur odiũ. Habeamꝰ ergo fr̃s caritatẽ. quia si
illã habuerimꝰ.om̃ib uirtutib replebim̾. Si uͦ caritatẽ ñ¬

Expanded text:
inter vos; et illud: Mandatum, inquid, novum inter vos; et illud: Mandatum, inquid, novum ctione . Et iterum: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio,si sit interius ferrum, ita nihil proficit oratio illius, in cujus pectore mortiferum versatur odium. Habeamus ergo, fratres, charitatem, quia si illam habuerimus, omnibus virtutibus replebim
Abbreviated transcription (Latin):
exẽpla monstraret. Unde & sequentib se discipulis dicit.
unt. equanimit̃ toleremꝰ. ut patientie fructũ in uita
et̃na capere possimꝰ. Urgeamꝰ ergo fr̃s cursũ nr̃m dũ
tẽpꝰ habeniꝰ. Odiamꝰ hc̃ mundũ. quẽ diu possidere ñ pos¬
sumꝰ. Nulla nos iã malorũ operũ contagia pulluant.
sed diuinꝰ nos respectus sẽꝑ a peccatis arceat. Si enĩ homineꝰ
nr̃i simil es peccatores. & ex eodẽ luto formatos. ne nos
peccantes inspiciant erubescimꝰ. quantomagis ȩt̃nũ & solũ
sine peccato om̃ĩ potentẽ dnm reuereri ac timere debemꝰ.
q ñ solũ facta sed etiã s cordis considerat & uidet. Hunc
ergo cotidie timeamꝰ. huiꝰ reuerentiã sẽꝑ nobiscũ feramꝰ.
Sicq nos spes indulgentiȩ erigat. ut metꝰ gehenne s̃per
affligat. Ante om̃ia & suꝑ om̃a caritatẽ habeamꝰ. reminis¬
centes dñci p̃cepti qͦ dicit᷑. Habete in uob sal. & pacẽ habete

Expanded text:
exempla monstraret, unde et sequentibus se discipulis dicit: exempla monstraret, unde et sequentibus se discipulis dicit: unt aequanimiter toleremus, ut patientiae fructum in vita eterna capere possimus. Urgeamus ergo, fratres, cursum nostrum, dum tempus habemus; odiamus hunc mundum, quem diu possidere non possumus; nulla nos iam malorum operum contagia polluant, sed divinus nos respectus semper a peccatis arceat. Si enim homines nostri similes peccatores et ex eodem luto formatos, ne nos peccantes inspiciant, erubescimus, quanto magis aeternum et solum sine peccato omnipotentem Dominum reverere ac timere debemus, qui non solum facta, sed etiam secreta cordis considerat et videt? Hunc ergo cotidie timeamus, huius reverentiam nobiscum semper feramus; sicque nos spes indulgentiae erigat, ut metus gehennae semper affligat. 18. Ante omnia et super omnia caritatem habeamus, reminiscentes dominico praecepto, quo dicitur: Habete in vobis sal et pacem habete
Abbreviated transcription (Latin):
apłm nichil in hc̃ mundũ intulimꝰ. nichilq ex eo morien¬
tes auferre. poterimꝰ. Nudi nati sumꝰ nudi utiq morit᷑i.
Qucqͥd aut̃ hic inuentũ ẽ. hic ꝓculdubio relinquet᷑.
Opera tantũmͦ bona si hic egerimꝰ. ipsa nob̃cũ ad caelũ
portatumꝰ. ĩmoq nos ipsa ad caelũ. portabt̃. Tã quã pe¬
regriui ergo sola sufficientia contenti. illas nobis diui¬
tias hic adquiramꝰ. quas nobiscũ ad patriã para disi feramꝰ.
dm̃ supra om̃a diligamꝰ. qͥa reuera ĩpiũ ẽ hc̃ diligi. c̃uruicẽ
repensare ñ possumꝰ. &iã & cũ diligimꝰ. Quid enĩ nos
ĩpii pio dño retribuere poterimꝰ ꝓ om̃ib que tribuit
nobis. Qui nullis nr̃is p̃cedentib meritis tanta nobis
p̃stitit indignis. ut nos a iugo dire dap̃nationis redimeret.
De sede pat̾ne maiestatis ad nos descendit. iniurias in
t̃ris ꝑtulit. ꝓbra sustinuit. mortẽ indebite subiit. & hec
qͥdẽ om̃ia patient̃ tulit ut nobis hunilitatis & patientiȩ

Expanded text:
 Nihil in hunc mundum intulimus , nihilque ex eo morientes auferre poterimus. Nudi nati sumus, nuti utique morituri: quidquid autem hic inventum est, hic procul dubio relinquetur, opera tantummodo bona si hic egerimus, ipsa nobiscum ad coelum portabimus, imoque nos ipsa ad coelum portabunt. Tanquam peregrini ergo sola sufficientia contenti, illas nobis divitias hic acquiramus, quas nobiscum ad patriam paradisi feramus. Deum supra omnia diligamus, quia revera impium est hunc non diligi, cui vicem repensare non possumus, etiam et cum diligimus. Quid enim nos impii pio Domino retribuere poterimus pro omnibus quae retribuit nobis? Qui, nullis nostris praecedentibus meritis, tanta nobis praestitit indignis, ut nos a iugo dirae dominationis redimeret. De sede paternae magestatis ad nos descendit, iniurias in rris pertulit, probra sustinuit, mortem indebitae subiit; et haec quidem omnia patienter tulit, ut nobis humilitatis et patientiae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. & equalit̾ scdm unius cuiꝰq facta repensat: bona scili¬
cet bonis. & mala malis. Ideo carissimi reminiscimini que
egistis. Ꝙ si uos deliqͥsse cognoscitis. sine aliqua dilatione ad
penitentie medicam̃ta confugite. Audite ꝓphetã ãmonentẽ.
Nolite inquit tardare conũti ad dñm. nec differatis de die
indiẽ. quia nescitis qͥd crastino sit futurũ. Olem̃tote sẽꝑ
om̃iũ hominũ ñ solũ facta sed etiã cogitationes. Sicut &¬
apłs paulus dicit. Non ẽ ulla creatura imnsibilis in cons¬
pectu eiꝰ. sed om̃ĩa nuda & aperta st̃ oculis eiꝰ. Nec iugiter¬
cogitantes intentissima sollicitudine uos custodite. ultimiq
diẽi uos aduentui cũ bonis oꝑib p̃parate. Ecce iã ut certis¬
sime tenemꝰ. finis mundi in ꝓptu ẽ. iã finis. scl̃i instat. Q
qđ lugendũ ẽ. tanta mala cotidie fiunt. tanteq tribula¬
tiones crebresct̾. ut ꝑ hec etiã mundꝰ suũ sinẽ qͦdãmͦ ꝓcla¬

Expanded text:
aequaliter secundum uniuscujusque facta repensat; bona scilicet bonis, et mala malis. Ideoque, charissimi, reminiscimini quae egistis: et si vos deliquisse cognoscitis, sine aliqua dilatione ad poenitentiae medicamenta confugite. Audite prophetam admonentem: Nolite, inquit, tardare converti ad Dominum, nec differatis de die in diem , quia nescitis quid crastino futurum sit. Mementote semper omnium hominum non solum facta, sed etiam cogitaciones, sicut apostolus Paulus dicit: Non est ulla creatura invisibiles in conspectu eius, sed omnia nuda et aperta scogitantes, intentissima sollicitudine vos custodite, ultimique diei vos adventui cum bonis operibus semper praeparate. Ecce jam, ut certissime tenemus, finis mundi in promptu est, jam finis saeculi instat, et, quod lugendum est, tanta mala quotidie fiunt, tantaeque tribulationes crebrescunt, ut per haec etiam mundus finem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ponintiata st̃ uobis. Supplicia ĩpiorũ & gła iustorũ uobis
boretts. Uiiͦquisq enĩ qđ hic cõcupiuerit & assecutus fuerit:
hos utine allic possidebit. Uitã ergo ȩt̾nã toto nist concũ¬
pscite. nec em̃ dationẽ ur̃am diitius differatis. seq acd celestia
pegna lucranda ultro ipsi relinquite qđ fine istius luest
pdenlũ ẽ. Surgat iã queso qͥcũq peccati catena astridius
teuert ess enꝑgefactus a sõno sue mortis eiugilet. Recurrat
nel aanfessionẽ & agat penitentiã : nec erubescat publice
penitert suꝑ ĩmunditiis qu& gessit. Rina reuera multo
melius ẽ hnc pauco tẽpore peniterͤ quã ꝑ tot milia annorũ
inte nut suprelicia sustinere. Si ergo ex corde penituerit.
cuo sucturrei ii redeptor. qͥ quatriduanũ suscitauit iã

Expanded text:
nuntiata sunt; supplicia impiorum et gloria justorum vobis teneatis, unusquisque enim quod hic concupiverit, et assecutus fuerit, hoc utique illic possidebit. Vitam ergo aeternam toto nisu concupiscite, nec emendationem vestram diutius differatis, sed ad lucranda coelestia regna ultro ipsi relinquite, quod lucis istius fine perdendum est; surgat jam, quaeso, quicunque peccati catena astrictus tenetur, et expergefactus a somno suae mortis evigilet: recurrat ad confessionem, et agat poenitentiam; nec erubescat publice paeniteri super inmunditiis quae gessit, quia re vera multo melius est hic pauco tempore paeniteri quam per tot milia annorum inferni supplicia sustinere. Si ex corde ergo paenituerit, cito succurret illi redemptor, qui quat
Abbreviated transcription (Latin):
& stridor dentiũ. Non erit aliud consolam̃tũ. quã flame
& t̾rores penarũ. Ardebt̃q miseri sine fine in igne ȩt̾no
In ipsa sine dubio carne quã hic habuert.  sociabunt
angłis sc̃ĩs in regno dĩ gauduis deputati perpetuis. nũꝗ
iã morituri. ñꝗͣ ultra corruptionẽ iuisuri: scd sẽꝑleti¬
tia ac dulcedine xp̃i saciati fulgebt̃ sicut sol in clari¬
tate & gła. quã p̾pariũ ds̃ se diligentib. Q quanto
aliquis amplius alio obediens do in hac uita fuit. tanto
maiorẽ Alic mercedẽ accipiet. Quantũq ãpluis dm̃ hic
amauit. tanto tc̃ ꝓpius eũ uidebit. Ecce carissim p̃dixi uos
siplicit. ut intelsigere possitis que sint unicuiq uentura. ł le¬

Expanded text:
et stridor dentium; non erit aliud consolamentum quam flammae et stridor dentium; non erit aliud consolamentum quam flammae et terrores poenarum, ardebuntque miseri sine fine in ignem aeternum in ipsa sine dubio carne quam hic habuerunt, et sociabuntur angelis sanctis in regno Dei, gaudiis deputati perpetuis: nunquam jam morituri, nunquam ultra corruptionem visuri; sed semper laetitia ac dulcedine Christi satiati, fulgebunt sicut sol in claritate et gloria, quam preparavit Deus diligentibus se. Et quanto amplius aliquis alio oboediens Deo in hac vita fuit, tanto ampliorem illic mercedem accipiet; quantumque amplius hic Deum amavit, tanto tunc propius eum videbit. 13. Ecce! karissimi, predixi vobis simpliciter, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hȩc fuerit ꝓlata adũsũ impios sententia. & Te s erit
malis dura separatio a dulci sc̃oꝵ consortio. & traditi in
potestate demonũ. ibt̃ in ipsis corporib suis cũ diabolo
in suppliciũ ęt̾nũ: & permanebt̃ seꝑ cũ luctu & gemitu
ꝓcuil quippe exillati abeati paradisi patria cruciabun᷑
in gehenna nũqu̾a lucẽ usuri. nũquã reqͥẽ adepturi. nũꝗ
penas finituri. ñquã refrigeriũ accepturi: sed ꝑmilia miliũ
annoꝵ in inferno cruciandi. nec ũꝙ in scła liberandi. Ubi
nec qͥ torquet aliꝗdo fatigat᷑. nec qui torquet᷑ ũqua morit.
Dic enĩ ibi ignis consumit. ut sẽꝑ reseruet. Sic toriñta
agunt̾. ut sẽꝑ renouent᷑. Iuxta qualitatẽ uͦ culpę penã ibi
unus quisq sustinet gehennȩ. & similis culpe rei suis similib
uingunt᷑ cruciandi. Non diaudit̾ aliud nͥ fletus & planctꝰ

Expanded text:
cum haec fuerit prolata adversum impios sententia? Tunc enim erit cum haec fuerit prolata adversum impios sententia? Tunc enim erit malis dura separatio a dulci sanctorum consortio, et traditi in potestate daemonum, ibunt in ipsis corporibus suis cum diabolo in supplicium aeternum et permanebunt semper in luctu et gemitu. Procul quippe exiliati a beata paradisi patria, cruciabuntur in gehenna, numquam lucem visuri, numquam refrigerium adepturi, numquam poenas finituri, numquam requiem accepturi; sed per milia milium annorum in inferno cruciandi nec umquam in saecula liberandi, ubi nec qui torquet aliquando fatigatur, nec qui torquetur umquam moritur: sic enim ibi ignis consumit, ut semper reservet, sic tormenta aguntur, ut semper renoventur. Iuxta qualitatem vero culpae poenam ibi unusqujunguntur cruciandi: non ibi auditur aliud nisi fletus et planctus,
Abbreviated transcription (Latin):
ratus sũ. Propt̃ te tartari claustra adii. et at in caelo
regnares inferni ꝓfunda penitraui. Agnosce ergo ĩpietas
use elauorũ foramina qͥb affixus in cruce pependi.
Quscepi dolores tuos. ut te possẽ sanare. Suscepi penã
fitdarẽ tabi głam. Suscepi mortẽ. ut tu uiueres sine
fine. Conditus iacui in sepulchro. ut tu regnares in caelo
Ces gimna ꝓuobis sustinui. ãplius his qͥd uobis debi facere
ne aut qͥd boni egistis ꝓuobis. E goͥcũ es sẽ minłibi¬
ns sponte ꝓpt̃ uos incarnatus sũ Cũ essẽ ĩpassibilis.
ꝓpt uos pati dignatꝰ sũ. Cũ essẽ diues. ꝓpt̃ uos egenꝰ
fas tus ui. Sed uos & humilitatẽ meã & p̃cepta mea
sẽꝑ renuentes. seductorẽ magis quã me secuti estis.
łece modo ñ potest iustitia mea aliud iudicare. nisi
qđ merent᷑ oꝑa uĩa recipere. Ergo qđ ipsi elegistis tenete.
Contẽpsistis lucẽ. possidete tenebras. Amastis mortẽ. ite iu ꝑdi¬
putas erit tc̃ meror. qui luctus. quę tristitia. que angustia

Expanded text:
radisum reducerem, tartari claustra adii; ut tu in coelo regnares, inferni profunda penetravi. Agnosce ergo quae pro ecce clavorum foramina quibus affixus in cruce pependi; suscepi dolores tuos, ut te possem sanare; suscepi poenam, ut darem tibi gloriam; suscepi mortem, ut tu viveres sine fine; conditus jacui in sepulcro, ut tu regnares in coelo: haec omnia pro vobis sustinui, ampliora horum quid vobis debui facere, et  quid boni egistis pro vobis. Ego cum essem invisibilis, sponte propter vos incarnatus sum; cum essem inpassibilis, propter vos pati dignatus sum; cum essem dives, propter vos egenus factus sum: sed vos et humilitatem meam et praecepta mea semper rennuentes, seductorem magis quam me secuti estis. Ecce modo non potest aliud iusticia mea iudicare, nisi quod merentur opera vestra recipere! Ergo quod ipsi elegistis, tenite: contemsistis lucem, possedite tenebras; amastis mortem, ite in perdiputas, erit tunc meror, qui luctus, quae tristitia, quae angustia,
Abbreviated transcription (Latin):
sequi maluist. Unde & iusta pena dãpnatꝰ inferni es¬
supplicus deputatus. Postea misertꝰ tui carnẽ assũpsi.
initris int̾ peccatores habitaui. contumelias & ũb̾a ꝑ te
dulcedinẽ paradisi redderẽ. Acetũ cũ felle bibi. Propt̃

Expanded text:
sequi maluisti, unde et justa poena damnatus inferni sequi maluisti, unde et justa poena damnatus inferni suppliciis es deputatus. Postea misertus sum tui, carnem assumpsi, in terris inter peccatores habitavi, contumelias et verbera pro te dulcedinem paradisi redderem, acetum cum felle bibi; propter
Abbreviated transcription (Latin):
in qua &e ipse dñs resurrexit a mortuis. E om̃s ante iudiciũ
xp̃i uenient. parit̾ q eũ & electi & reꝓbi oculis suis uidebt̃:
sicut & ipse dñs in euuangelio dicit. Tunc uidebt̃ filiũ homi
nib angłorũ: Ꝙ c̃gregabunt᷑ ante eũ om̃s gentes. & plangent
se om̃s trib t̾re. & separabit eos ab inuicẽ. sicut pastor se¬
gregat oues ab edis. & statuet iustos qͥdẽ a dextris suis. ipioᷤ
aut̃ a sinistris. Tc̃ dicet ad eos qͥ a dextris eiꝰ ert̃. Uenite be¬
nedicti. posidete p̾paratũ uobnis regnũ a constitutione nua¬
di. Usurnu enĩ. & dedistis mͥ manducare. Sitiui. & dedistis¬
nͥi bibere. Hospes erã. & collegistis me. Nudus. & oꝑiustis me
ostendet liuores fixurasq clauorũ in ipso sine dubio
peccatores dicet. Ego te homo de t̾rȩ limo manib meis
formaui. & int̾ paradisi delitias qđ ñ merebaris col¬
locaui: Sed tu me meaq iussa contẽpnens deceptorẽ

Expanded text:
in qua et ipse Dominus resurrexit a mortuis; et omnes ante judicium in qua et ipse Dominus resurrexit a mortuis; et omnes ante judicium Christi venient, pariterque eum et electi et reprobi suis oculis videbunt, sicut et ipse Dominus in Evangelio dicit: Tunc videbunt filium hominibus angelorum; et congregabuntur ante eum omnes gentes, et plangent se omnes tribus terrae, et separabit eos ab invicem sicut pastor segregat oves ab hoedis; et statuet justos quidem a dextris suis, impios autem a sinistris. Tunc dicet ad eos qui a dextris erunt: Venite, benedicti, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundimihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; ostendet livores et fixuras clavorum, in ipso sine dubio peccatores dicet, Ego te, homo, de limo terrae manibus meis formavi, et inter paradisi delicias, quod non merebaris, collocavi: sed tu me meaque jussa contemnens, deceptorem
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dĩ om̃iũq hominũ & angłorũ erubescere. qui
hic nec unũ hominẽ in se peccantẽ uult inspicere. uel qͥ pauor erit¬
Illũ ergo diẽ sẽꝑ timeamꝰ. quẽ mͦ p̾uidere nullatenꝰ possumꝰ. Illũ diẽ
iugit̃ timeamꝰ. & uł sic actus nr̃os a malo reuocemꝰ. Consideremꝰ qui
t̾ror in die illo erit. cũ de caelis dñs ad iudicandũ scłm uenerit.
Qui metꝰ erit dm̃ uidere. ad cuius aduentũ uniũsa elem̃ta quati
quisq qͦ natꝰ fuit in mundo bomi simul & mali. scĩ & peccato¬
res. uł qͥcũq ab initio mundi nati & mortui fueritesiue a
bestiis deuorati. sue ab igne c̃sũpti. siue etiã ab aquis absorti.
onis simul in mom̃to tẽporis atq in ictu oculi resurgent in
ipsis sine dubio corporib atq in ipsa carne quã. hic habuert̃.
scilicet in uirũ ꝑfectũ & in m̃surã etatis plentudinis xp̃i.

Expanded text:
conspectu Dei omniumque hominum erubescere, qui conspectu Dei omniumque hominum erubescere, qui hic nec unum quidem hominem in se peccantem vult inspicere? Vel quis erito diem semper timeamus, quem modo praevidere nullatenus possumus; illum diem iugiter pavescamus et vel sic actus nostros a malo revocemus. Consideremus, qui terror in die illo erit, cum de caelo Dominus ad iudicandum saeculum venerit; qui metus erit Deum videre, ad cuius adventum universa elementa quatiequisque quo natus fuit in mundo, boni simul et mali, sancti et peccatores, vel quicumque ab inicio mundi nati et mortui fuerunt, sive a bestiis devorati sive ab igne consumti sive eciam ab aquis absorti, omnes simul in momento temporis adque in ictu oculi resurgent, in ipsis sine dubio corporibus adque in ipsa carne, que hic habuerunt: scilicet in virum perfectum et in mensuram etatis
Abbreviated transcription (Latin):
caro sp̃u. nec ullũ timebitur periculũ: sed in enarrabilia cũ
angłis ac sẽpit̾na a xp̃o p̃mia tribuentur. & qđ oculus non
iudit sicut dicit aꝑłs. nec auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit. que p̃parauit ds diligentib se. Ecce qualẽ beati¬
tudmẽ ꝑcaiturus erit. qͥ mͦ se dũ licet em̃dare noluerit.
Ideirco nos frẽs dño auxiliante dedignem ultra seruire per¬
cato. qͥbus tanta beatitudo p̃parat᷑ in celo. Dũ ergo tẽ pꝰ
ẽ festinemꝰ ꝓpitiũ nobis dm̃ facere. despiciamꝰ quȩ t̾rena
st̃: ut ad ipiscam᷑ caelestia. Cogitemꝰ nos peregrinos esse in
hoc scło. ut liberius festinemꝰ ad caelũ. Uelocit̾ enĩ transẽ¬
uint. & cito tanquã ũbra p̾tereunt cuncta quę hic uident᷑.
psentandi. quando opera nr̃a ert̃ nobis ante oculos penenda.
dualis erit illa c̾fusio. cũ contigerit ꝓ peccatis suis in

Expanded text:
caro spiritui, nec ullum timebitur periculum, sed inenarrabilia cum caro spiritui, nec ullum timebitur periculum, sed inenarrabilia cum angelis ac sempiterna a Christo praemia tribuentur, et Quod oculus non vidit, sicut dicit Apostolus, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Ecce qualem beatitudinem perditurus erit qui modo se, dum licet, emendare noluerit: idcirco nos, fratres, Domino auxiliante, dedignemur ultra servire peccato, quibus tanta beatitudo praeparatur in coelo. Dum ergo tempus est, festinemus propitium nobis Deum facere; despiciamus quae terrena sunt, ut adipiscamur coelestia, cogitemus nos peregrinos esse in hoc saeculo, ut liberius festinemus ad coelum: velociter enim transeunt, et cito tanquam umbra praetereunt cuncta quae hic videntur.spectibus praesentandi, quando opera nostra erunt nobis ante oculos ponenda. Qualis erit illa confusio, cui contigerit pro peccatis suis in
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ tenet᷑. Nichil loco illo magnificentius. nichil glori¬
osius. nichil clarius. nichil pulchĩus. nichł uerius
nichil munificentius. nichil illa bonitate sincerius. nichil
illa habundantia copiosius. Ibi sẽꝑ ꝑax. & sũma sollẽpntas
ibi uera & certa felicitas ẽ. Ibi iã ñ formidabit᷑ ferocis¬
simꝰ hostis. qͥ cupit iugit᷑ animas iugulare. Nec timebunt᷑ ul¬
tra ignita diaboli iacula. neq ulla iimici tẽptam̃ta. Nlon
incutiet t̾rorẽ barbarorũ ĩmanitas. nec ulla ulterius ti¬
mebit᷑ adũsitas. Non ibi formidabit᷑ ferrũ. ñ ignis
nec facies om̃ino truculenta tortoris. Nemo in loco illo
głoso indiget uestĩto. quia ñ ẽ ibi friguis nec estus. nec ul¬
la aeris inequalitas. Nullus ibi esurit. nullus tristatur.
nullus ẽ peregrinꝰ. Sed om̃s qui ibidẽ attingere meruerint.
securi ut in patria ꝓpria uiuent. Non ultra iã adũsabitur

Expanded text:
semper tenetur. Nihil loco illo magnificentius, nihil glorisemper tenetur. Nihil loco illo magnificentius, nihil gloriosius, nihil clarius, nihil pulchrius, nihil verius, nihil munificentius, nihil in bonitate sincerius, nihil illa abundantia copiosius. Ibi semper pax et summa solemnitas; ibi vera et certa felicitas est, ibi jam non formidabitur ferocissimus hostis qui cupit jugiter animas jugulare, nec timebuntur ultra ignita diaboli jacula, neque ulla inimici tentamenta. Non incutiet terrorem barbarorum immanitas, nec ulla ulterius timebitur adversitas; non ibi formidabitur ferrum, non ignis, nec facies omnino truculenta tortoris; nemo in loco illo glorioso indiget vestimento; quia non est illic frigus, nec aestus, nec ulla aeris inaequalitas, nullus ibi esurit, nullus tristatur, nullus est peregrinus, sed omnes qui ibidem attingere meruerint, securi ut in propria patria vivent. Non ultra jam adversabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ illud ẽ. iusti fulgebt̃ sicut sol in regno patris eorũ :ͤ
Qualis putas erit tc̃ splendor animarũ. quando solis cla¬
ritatẽ habebit lux corporũ. Ibi iã nulla erit tristitia.
Nullus labor . nullus dolor. nullus timor. nulla mors:
sed ꝑpetua sẽꝑ sanitas ꝑseuerabit. Nulla ibi c̃surget ma¬
liria. nulla carms miseria. nulla egritudo. nulla om̃ino
necessitas. Non erit ibi fames. ñ sitis. ñ frigus. ñ estus.
ñ lassitudo ieninii. nulla tep̃tatio inimici. ñ iã peccandi
uoluntas. nulla delinquendi possibilitas: sed totũ leti¬
tia. totũ exultatio possidebit. Hominesq angłis sociati
sine ulla carnis infirmitate uerpabt̃. Ibi ergo erit lȩtitia
certa. ibi requies secura. ibi pax uera: ibi iocunditas
infmnita. Ubisi locꝰ optinendi ullus suerit. amittendi in
scła nullus erit. In qua beatitudine qđ semel adipiscitꝰ

Expanded text:
Et illud: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Et illud: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Qualis putas erit tunc splendor animarum, quando solis claritatem habebit lux corporum? Ibi jam non erit ulla tristitia, nullus labor, nullus dolor, nullus timor, nulla mors, sed perpetua semper sanitas perseverabit; nulla ibi consurget malitia, nulla carnis miseria, nulla aegritudo, nulla omnino necessitas; non erit ibi fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo jejunii, nec ulla tentatio inimici; nec jam peccandi voluntas, nec ulla delinquendi possibilitas, sed totum laetitia, totum exsultatio possidebit, hominesque angelis sociati sine ulla carnis infirmitate vernabunt. Ibi ergo erit laetitia certa, ibi requies secura, ibi pax vera, ibi jocunditas infinita; ubi si locus obtinendi ullus fuerit, amittendi in saecula nullus erit: in qua beatitudine quod semel adipiscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt. Ecce qđ olĩ p̃nuntiabat᷑. p̃sentiaã rẽpore.¬
cerint᷑. Subtrabunt᷑ om̃a bona. & cresct̃ cotidie mala.
Nolite ergo fres mundũ iã diligere. quẽ sic ad sinẽ cõspicitis
declinare: p̃sertĩ cũ apłs clamet. qđ amicitia huiꝰ mundi
inimica sit dõ. Uitã igitur et̃nã ex om̃ib p̃ cordiis ur̃is
amate. quã nũquã in scła fimatis. Illuc festinate. ubi sẽp
uiuatis. & ubi iã mori nũquã timeatis. Si enĩ sic amatis
istã miserã fluidã q uitã ubi cũ tanto labore uuitis.
& ubi uix currendo.satagendo. sud ando. suspirando necessa¬
riis corporis satis facitis. quantomagis amare debetis ȩt̃nã
uitã ubi nullũ ũquã laborẽ sustinebitis. ubi sẽ ꝑ ẽ sũma se¬
curitas. secura felicitas. felix libertas. libera beatitas. ubi
ĩplebitur illud qđ dñs in euuangelio dicit. Ert̃ homines
similes angelis. Similes utiq ñ sustantia sed beatitudine.

Expanded text:
tina umbra transeunt. Ecce quod olim pronuntiabatur, praesenti temporecernitur: subtrahuntur omnia bona, et crescunt quotidie mala: nolite ergo, fratres, mundum jam diligere, quem sic ad finem conspicitis declinare; praesertim cum apostolus clamet, quod amicitia hujus mundi inimica sit Dei . Vitam igitur aeternam ex omnibus praecordiis vestris amate, quam nunquam in saecula finiatis; illic festinate, ubi semper vivatis, et ubi jam mori nunquam timeatis. Si enim sic amatis istam miseram fluidamque vitam, ubi cum tanto labore vivitis, et ubi vix currendo, satagendo, sudando, suspirando, necessariis corporis satisfacitis; quanto magis amare debetis aeternam vitam, ubi nullum unquam laborem sustinebitis, ubi summa semper est securitas, secura felicitas, felix libertas, libera beatitas; ubi implebitur illud quod Dominus in Evangelio dicit: Erunt homines similes angelis . Similes utique non substantia, sed beatitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat humilis uidebatur : Quantum autẽ ad propositum ipsius
uel exiguam stipem prȩbens quȩque scõ rum patrum frequenti¬
bus monitis numquamase tam in utile animȩ pondus abiecerat:
Nabebat autẽ & non nullos parentes. interquas & filiam sororis suȩ
adoptauerat sibi : quã sola diebus ac noctibus fruebatus. amisso at¬
que contempto amorecȩlesti : Nonnum quam & hȩc pars eius qũ e
diabolus inmittuterroris subspecie affectus qui deberiuid& ur
ad finib: exauaritia & cupiditate nutratur. Quod autẽ nullam
demon propinquitatis & generis curam gerat. dudum profecto
nonstratum ẽ. Ipse enim ẽ qui homines in matres. infratres. in
tres cogitfieri parricidas: qui&iam si prȩtendere quibus quã¬
quando uideatur necessitudinẽ parentelȩ. non adeo illud ut
tis demfacit . sed ut animis eorum iniustitiae crimen ad cu

Expanded text:
ebat, humilis videbatur; quantum autem ad propositum ipsius, vel exiguam stipem praebens. Haec sanctorum Patrum frequentibus monitis, nunquam a se tam inutile animae pondus abjecerat. Habebat autem et nonnullos parentes, inter quos filiam sororis suae adoptaverat sibi, qua sola diebus ac noctibus fruebatur, omisso atque contempto amore coelestium. Nonnunquam enim et haedeberi videtur affinibus, avaritia cupiditasque nutriatur. Quod autem nullam daemon cupiditatis et generis curam gerat, hinc profecto monstratum est; ipse enim est qui homines in matres, in fratres, in patres cogit fieri parricidas. Qui etiamsi praetendere quibusdam aliquando videatur necessitudinem parentelae, non ideo illud ut prosit iisdem facit, sed ut animabus eorum injustitiae crimen accumulet,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ad deserta per¬
rexit: Intantõ humano at que diuino territus metu. ut amens
factus pertriennium uider&ur. dumsine tecto in solitudine
maner&: est enim terra ipsa semper sinepluuiis norunt
Hoc quod loquor cunctiqui & scripturarum lectione & ex¬
perientia rerum periti sunt: quo diste ipse quem dico in de¬
serto sibi cellulam fecit: inqua uiginti & quinque alibͥs
annis a&atissuȩ uiuens talem diuinam gratiam meruit.
ut exultans solitaria uita contempner &. demones autem

Expanded text:
dicens, ad deserta perrexit, in tantum humano atque divino territus metu, ut amens factus per triennium videretur, dum sine tecto in 949 solitudine permaneret. Est enim terra ipsa semper sine pluviis. Norunt hoc quod loquor cuncti, qui et scripturarum lectione, et experientia rerum periti sunt. Ipse beatissimus, quem dico, in deserto sibi cellulam fecit. In qua viginti quinque alios annos aetatis suae vivens, talem divinam gratiam meruit, ut exsultans solitaria vita, illuderet daemones at
Abbreviated transcription (Latin):
mur: in conueniens enim atque in congruum puto in occulto
te tant᷑am habere uirtutem. nec ulliẽe cognitum quo din
hac castitate ađquepudititia simuluiuimus & manemus:¬
hanc ipsam cellam. ego autẽ aliam nibi facere temptabo
mina cellulatum: At queita in tersolitu dines uiginti
aliis annss ac duobus mensib: defunctus ẽ. Immomagis

Expanded text:
mur. Inconveniens enim atque incongruum puto, propter me tantam in occulto te habere virtutem, nec ulli esse cognitum quod in hac castitate atque pudicitia Domini amore shanc ipsam cellam, ego autem aliam mihi facere tentabo. mina cellularum, atque ita in solitudine viginti aliis annis ac duobus transactis, defunctus est; imo magis
Abbreviated transcription (Latin):
ille deforib: tamdiu exclusus absceder&. Quarto igitur die sc̃s anto¬
nius cumnecessitate naturȩ conpelleretur egressus ẽ : iterum

Expanded text:
ille de foribus tandiu exclusus, abcessit. Quarto igitur die sanctus Antonius cum necessitate naturae compelleretur, egressus est, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ni postea accepisse sed ixit : & quid mirum suille quiman¬
suescere fecit daniheli leoner & huicbeluȩ talem sapientia
dedit: sexagesimum postbaptismum agens annum. erat¬
faciem uestiebat : sed circa labia tantum erat. & parum ali¬
descendunt. Exnimia enim abstinentia & pene iugiinȩdia
&iam uultus ipsius nudus pr&erc&erorum hominum
consu&udinem uidebatur: Ad hunc ego cumad modum tristis
aliquando uenissem diceremqueei. abba quid iubes faciam
qm̃ uariȩ cogitationes animum meum turbant dicentes
mihi. proficis cerebinc qui anhil hic ager&ẽ cernis: Ad quod¬
mihi illeres pondit: dic inquit ipsis cogitationibus tuis propt̃

Expanded text:
nasic accepisse se dixit. Et quid mirum si ille qui mansuescere fecit Danieli leones, etiam huic belluae talem sapientiam dedit? faciem vestiebat, sed circa labia tantum erat, parumdebatur. Ex nimia enim abstinentia, et pene jugi inedia, etiam vultus ipsius nudus praeter caeterorum hominum consuetudinem videbatur. Ad hunc ego cum admodum tristis aliquando venissem, diceremque ei: Abba Macari, quid jubes faciam, quoniam variae cogitationes animum meum conturbant, dicentes mihi. Proficiscere hinc, quia nihil agere te cernis; ille respondit: Dic, inquit, ipsis cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
que uestibuli eius capite percussit & ingressa ad eum sedentẽ
proiecit ante pedes ipsius catrlum suum: quemille tenens
expuens inoculos eius orauit continuo que lucem quã amiso¬
ratuidit : secum que tunc ipsum proprio lacte nutritum
mater abduxit. sequenti autem die eadem bestia scoma

Expanded text:
um, vestibulumque ostii ejus capite percussit, et ingressa ad eum sedentem um, vestibulumque ostii ejus capite percussit, et ingressa ad eum sedentem foris in atrio, projecit ante pedes ipsius catulum suum. Quem ille tenens et exspuens in oculos ejus, oravit: continuoque lucem quam amiserat vidit, secumque tunc ipsum proprio lacte nutritum mater abduxit. Sequenti autem die eadem bestia sa
Abbreviated transcription (Latin):
potius quod deuehis transfer& noli tuos humeros fatigore :¬
fruens. iter aliquod agere mecogit: Cum autemita onustus
ambulass& diu & confeciss& illo pondere corpus suum regressus
mihi inquit eo tempore quoscã misteria fratribus dabant᷑ quod
marcho monacho Num quam dedissem. sed semper eiscã de altario
angelus dabat: solam tamen manumdantis conspiciebam: Erat
quod agerem non haberem. in ultimaipsius senectute ad eum
circiter annos agens. qui&dentes quoque longa iam &ate
perdiderat: Contra seipsum autem & contradaemoner seniti¬
gabat. dicens sibi: Quidamplius de crepite senex queris q
ecceoleum uinumque gustasti. Quidultra cupis in extremis
Tum & dȩ moni ista dicebat: Neadhuc aliquid debeotibi. nihil¬
aliud inuenis : iam recede: atque hoc ᵈ quasi insultando dice¬
bat: Venipessime senex quamdiu tecum morabor re ferebat
autem nobis pa :nufius quidam discipulus eius. quod aliquan

Expanded text:
potius quod devehis transfer, et noli tuos humeros fatigare. Ipotius quod devehis transfer, et noli tuos humeros fatigare. Ifruens, iter aliquod agere me compellit. Cum autem ita onustus ambulasset diutius, et confecisset illo pondere suum corpusculum, regressus mihi, inquiens, eo tempore quo sancta mysteria fratribus dabam, quod Marco monacho nunquam dedissem, sed semper ei sancta de altari angelus dabat, solam tamen manum dantis videbam. Erat quod agerem non haberem, in ultima ejus senectute ad eum usque tum circiter annos agens, qui et dentes quoque longa nimium aetate perdiderat. Contra se ergo ipsum, et contra daemonem litigabat, dicens: Quid amplius decrepite senex quaeris? ecce oleum vinumque gustasti. Quid ultra cupis in extremis Tum et daemoni ista dicebat: Ne adhuc tibi debeo aliquia me, hominum inimice. Atque hoc sibi quasi insultando dicebat: Veni, pessime senex, quandiu tecum morabor? Referebat autem nobis Paphnutius quidam discipulus hujus beati viri, q
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis acceperat. qua contrainmundos sp̃s utebatur: cum
ergo illis incitamentis quibus expulsare eum daemon uole¬
bat permultum tempus renuntiar&. fortitertamen seui¬
der& urgeri proiecit sesubito supracellȩ sue limenita
ut extracellulam suos relinquer& pedes a Tque hoc dicer&:
duciteme inquit odaemones. sipotestis extraite : ego autẽ
pedibus meis non ibo quo uultis: siergo hocmodo meportare
uolu eritis. sequar: sacramentorum quoque adiectione con¬
firmans quodusq: aduesperam deco non surger& : undesime
inquit non moueritis. sciatis uos ulterius ame non audiendos
nocte quȩ subsecuta ẽ: Rursus ei dȩmones molestieẽ coeperun:
Illeuero sporta duos modios recipiente harenis repleta in po¬
sita que humerissuis in desertis locis spatiabatur: Huic edse¬
bius quidam genere anthiochenus occurrit cui & comestor
Cognomen erat: dicit queerabba. Quid tantum onusportas. inme

Expanded text:
virtutis hic beatissimus contra immundos spiritus utebatur. Cum virtutis hic beatissimus contra immundos spiritus utebatur. Cum ergo talibus incitamentis, quibus expulsare eum daemon volebat, per multum tempus reluctaretur, fortiterque se videret urgeri, projecit se subito supra cellulae suae limen, ita ut extra cellulam suos relinqueret pedes, ac diceret: Ducite me, o daemones, si potestis, et trahite; ego enim pedibus meis non ibo quo vultis. Si ergo hoc me modo portare potestis, en proficiscar, sacramenti quoque adjectione confirmans, quod usque ad vesperam de eo non consurgeret loco. Unde si me, inquit, non moveritis, sciatis vos ulterius a me non audiendosnocte quae subsecuta est, rursus ei daemones molesti esse coeperunt. Ille vero sporta duos modios recipiente arenis repleta, impositaque humeris suis, in desertis locis spatiabatur. Huic Theosebius quidam, genere Antiochenus, occurrens, cui et Cosmetur cognomen erat, dicit ei: Abba, quid tantum onus portas? in me
Abbreviated transcription (Latin):
illud oibidr̃ intulit poenam : emendare dereliquo: quo au¬
dito ille proprium confessus ẽ crimen & dec&ero senũquã
peccaturum eẽ promissit: neque functurum sacerdotis officio
sed interlaicos iam futurum: &tumdemum illimanum sc̃s inpo¬
suit. atque in paucis diebus cum capillorum quoque recuperatione
Cum queunam supercaput eius posuiss& manum. & adcoripsius
aliam tam diu deprȩcatus ẽ dm̃ quamdiu suspendi inereeum
facer&: qui puer inmore utris totus inflatus suꝑͣquam estimare
quis poss& intumuit. & subito aquam ex omni parte membroꝵ
cum clamore maximo uocis effudit: Itaque paͣlatim omni illo
tumore residente. ad pristinam sui corporis rediit sanitatem:
quẽ scõ perunctum oleo & benedicta perfusum aqua pro¬
tationes gloriae uanȩ stimulando uexabant: uolentes cũ
decella ipsa ubi degebat abstrahere: & suadentes ipsi adque
monstrantes quandamoperis boni speciem ut eius causa

Expanded text:
illud tibi Dominus intulit poenam, emendare de reliquo. Quo audito, ille proprium confessus est crimen, et de caetero se nunquam peccaturum esse promisit, neque functurum sacerdotis officio, sed inter laicos jam futurum; et tunc demum illi manum sanctus imposuit, atque in paucis diebus capillorum quoque recuperatione Cumque unam super caput ejus posuisset manum, et ad cor ipsius aliam, tandiu deprecatus est Deum, quandiu suspendi in aere eum faceret, qui puer in morem utris totus inflatus, supra quam aestimare quis posset intumuit, et subito aquam ex omni parte membrorum cum clamore maximo vocis effudit. Itaque paulatim omni illo tumore residente, ad pristinam sui corporis rediit sanitatem. Quem sanctus sancto perunctum oleo, et benedicta perfusum aqua, protationes vanae gloriae stimulando vexabant, volentes eum de cella ipsa ubi degebat abstrahere, et suadentes ei, atque demonstrantes quamdam veluti operis boni speciem, ut ejus causa
Abbreviated transcription (Latin):
ops generecolore corporis niger. Seruus alicuius curialis erat.
quemobdetestandos eius moresdñs eius a se abiecerat: Dicebatur
enim & palam latrocinari. & homicidia perp&rare: necerse ẽ
autem ut malignitatem quoque ipsius dicam. quo magis possim
penitentiȩ eius monstrare uirtutem. Referebant igitur ꝗd
interla trocinia eius factum memorabantur: Pastorum quen¬
dam qui inre quadam unacum canibus suis morabatur⁊ octe
occidere: Obseruabat ergo illum locum in quooues suas ille
seruabat: Cumque eidem nuntiatum fuiss& quod trans flu¬
uium nilum cum gregesua e&. atque in tantum fluuius

Expanded text:
ops , colore corporis niger, servus alicujus curialis erat: quem ob detestandos ejus mores dominus suus a se abjecerat. Dicebatur enim et palam latrocinari, et homicidia perpetrare. Necesse est autem ut malignitatem quoque ipsius dicam, quo magis possim poenitentiae ejus monstrare virtutem. Referebant igitur quiinter latrocinia ejus factum memorabatur: pastorem quemdam, qui in regione quadam una cum canibus suis morabatur, nocteoccidere. Observabat ergo illum locum in quo suas oves ille claudebat. Cumque eidem nuntiatum fuisset quod trans fluvium Nili cum grege suo esset, atque in tantum fluvius
Abbreviated transcription (Latin):
iores uidebantur. attamen habebat & requiem aliquam
cum labore: expectate autem ait. ut super hoc aliquiddo
reuelante cognoscam: Quod cum ueneritis adme de inceps
audi&is postpaucos autem dies cum eum rursus roga
rius dicebatur annorum decem & octo dumcum ȩque uis sius
pecora pascens iuxtalacum cui mariae nomenẽ Ludee.ho¬
micidium fecitinuitus. ñulliquedicens ad deserta per

Expanded text:
oneris videbantur, attamen habebat et requiem aliquam oneris videbantur, attamen habebat et requiem aliquam cum labore. Exspectate autem, ait, ut super hoc Deo revelante cognoscam; quod cum veneritis ad me, deinceps audietis. Post paucos itaque dies cum eum rursus rogarrius dicebatur , annorum decem et octo, dum cum aequaevis suis pecora pascens juxta lacum cui Mariae nomen est ludit, homicidium fecit invitus; nullique quidquam dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ȩuangelica prȩcepta conpler&. qui cuncta uendiderit
pauperibusq: donar & qui que peromnes horas. omnes dies
omnes que noctes dominicam crucẽ portans perp&ua
saluatorem oratione comitatus site amque alii diuersa ex
parte contenderent: dicerentquẽ . quia iste quem nos am¬
plius predicamus tantum circa egentes suum ostendit
affectum ut & aggeribus publicis adsiraetribulantes om̃s¬
undecumque colliger&. & nonsuȩ tantum modo
consuler& animȩ. sed multas atque multorum curando
infirmitates ac necessaria prebendo seruar& Itabeatus
pambo adutrosque respondit: Idem iterum uobis loquor:
pares ambosunt : & utrisque mesatis facturum puto: Huc
enim sitam perfectus monachus non fuis s&dignus
non e& ut eum bonitati illius conpararem: illeuero
reficiens egenos atque peregrinos aliquod ex ipsa commu¬
nione solatium sentiebat: nam&si labores ipsius ẽẽ ma

Expanded text:
qui evangelica praecepta complevit, qui cuncta vendidit, qui evangelica praecepta complevit, qui cuncta vendidit, pauperibus donavit, quique per omnes horas, omnes dies, omnesque noctes, Dominicam crucem portans, perpetua Salvatorem oratione comitatur? Cumque alii diversa ex parte contenderent dicerentque, Quia iste, quem nos amplius praedicamus, tantum circa egentes suum ostendit affectum, ut aggeribus publicis assideret, tribulantes undecunque colligeret, et non suae tantummodo consuleret animae, sed multas atque multorum curando infirmitates, ac necessaria praebendo salvaret. Ita beatus Pambo ad utrosque respondit: Idem iterum vobis loquor, pares ambo sunt apud Dominum, et utrisque me satisfacturum puto. Hic enim si tam perfectus monachus non fuisset, dignus profecto non esset ut eum bonitati illius compararem; ille vero reficiens egenos atque peregrinos, aliquod ex ipsa communione solatium sentiebat. Nam et si labores ipsius esse magni
Abbreviated transcription (Latin):
peromnia monasteria ecclesias carceresque diuisis artem sibi
repperit quandam exqua cotidian: cibum panis adquirens
ei quam elegerat uitȩ & orationiua cabat : alter autem nullu
ex subs. tantia propria quicquam dedit. sed monasterium sibi fecit:
ubi paucis secum fratribus conlocatis omnes aduenas. omnes
senes. omnes pauperes. omnes suscipiebat infirmos & per
dominici acsabbatidies ternas & quaternas mensas omnibus
exhibebat . his que um uersam suam substantiam modis
quo aduixit expendit: quo utroque defuncto. beati ambo
diuersis opinionibus probabilis uitȩ consummatione celebrant᷑:
& istequidem aliis semꝑ. illeuero aliis semper placebat: ex quo¬
rumł uidibus ortaiter fratres contentione. ad sełm pam bonẽ
elegis se sedicerent p&erent que ut quise duobus fuis s& meli¬
am nedicerent deprecantes quem¬
ammodum parespossent uideri & non magis ille preced&

Expanded text:
per omnia monasteria, et ecclesias, et carceres divisis, artem sibi per omnia monasteria, et ecclesias, et carceres divisis, artem sibi reperit quamdam, ex qua quotidiani cibum panis acquirens, et quam elegerat vitae et crationi vacabat; alter autem nulli ex substantia propria quidquam dedit, sed monasterium sibi fecit, ubi paucis secum fratribus collocatis, omnes advenas, omnes senes, omnes pauperes, omnes suscipiebat infirmos, et per Dominici ac Sabbati diem ternas et quaternas mensas indigentibus exhibebat, hisque universam suam substantiam modis quoad vixit expendit. Quo utroque defuncto, beati ambo, diversis opinionibus probabilis vitae consummatione celebrantur. Et iste quidem aliis, ille vero aliis semper placebat. Ex quorum laudibus orta inter fratres contentione, quod uterque viderelegisse se dicerent, peterentque ut quis e duobus fecisset melicertamine dicerent, deprecantes, quemadmodum pares possunt videri, et non magis praecedat ille
Abbreviated transcription (Latin):
pater emendis uel mutandis mercibus studens usque aas paniã
semper negotiando pergebat: quo mortuo diuiserunt interse
substantiam eiusquȩ in mobilibus tantum erat . in auro quidem
quin que milia solidos in mancipiis uero uel uestibus quicquit in¬
uenire potuerunt: Istugitur uno animo communique consilio
interse tractare coeperunt dicentes inuicẽsibi: quã fratereligłmnus
uiam uitȩ : mercationem inqua pater nr̃ uixit arripimus. ut &ipsi
uel marini ut ad sol& fluctus uella tronũ tela consumant sequamur̃
magis igitur solitudines uitam que monachorum. & paternam he¬
reditatem lucremur : & animas nr̃as nullarerum malgrum con¬
tagionẽ perdamus : quod propositum cum utrisque placuis s& .:
in ipsa electione solitariȩ uitȩ diuersum singuli tenuerunt iter:
diuisis igitur quas pater reliquerat rebus. unum quidem habuer̃
uterque propositum ut placerent dõ. sed non in una institutione
uiuendi ambo placuerunt: alterenim exipsis omnibus suis reb

Expanded text:
pater emendis vel mutandis mercibus studens, usque ad Hispaniam semper negotiando pergebat. Quo mortuo, diviserunt inter se substantiam ejus, quae in mobilibus tantum erat : in auro quidem quinque millia solidos, in mancipiis vero vel vestibus quidquid invenire potnerunt. Isti igitur uno animo conmunique consilio inter se tractare coeperunt, dicentes invicem sibi: Quam, frater, eligimus viam vitae! si mercationem in qua pater noster vixit arripimus, etiam ipsi vel marini ut assolet fluctus, vel latronum tela consument. Sequamur igitur, frater, solitudinem magis vitamque monachorum, ut et paternam hereditatem lucremur, et animas nostras nulla rerum malarum contagione perdamus. Quod propositum cum utrisque placuisset, in electione solitariae vitae diversum singuli tenuerunt iter. Divisis igitur quas pariter reliquerant rebus, unum quidem habuerunt uterque propositum ut placerent Deo, sed non in una institutione vivendo ambo placuerunt. Alter enim ex ipsis omnibus suis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter firmiterque expositas super ipsa reda curauit.
utomnium scientiam ueterum peritiam que transir&.
Quicum me coger& quondam ut orationem incellula ipsius
facerem nec tamen cius ad qui es cerem iussioni: Hoc referen¬
do dicebat. Adstud in quit hospitium terbenedictus antonius.
dumm euisitare dignatur ingressus ẽ: ꝓ trogatus ame ut in

Expanded text:
tiliter firmiterque exposita super ipsas ratione disseruit, ut omnium scientiam veterum peritiamque transiret. Qui cum me cogeret quondam ut orationem in cella ipsius facerem, nec tamen ejus acquiescerem jussioni, hoc referendo dicebat: Ad istud, inquit, hospitium ter benedictus Antonius, dum me visitare dignatur, ingressus est; et rogatus a me ut in
Abbreviated transcription (Latin):
lii egrptio orerespondens: hoc quoque cronius ipse
nobis referebat. quod ei sc̃s antonius in illa ipsa nocte dixiss&

Expanded text:
egyptio ore respondens. 4. Hoc quoque Cronius ipse nobis referebat, quod ei sanctus Antonius, in illa ipsa nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tune accesserit clericꝰ uł monachus. & uirgo patiat᷑ huius modi introire
ad se: statĩ ĩmutant pͥstinã dignitatẽ. & qđ dõ polliciti st̃ sua uoluntate
amittunt. Nec enĩ potert̃ huius modi mansionẽ in se dño parare. sed deso¬
labunt᷑ ut lignũ aridũ. Nuqͥd dns uirginitatẽ ab aliqͦ extorquet inuitus.: hoc
enĩ munꝰqđ uoluntarie xp̃o offer.t᷑. in ꝓpria potestate iã non ẽ. Nec enĩ licitũ
uisti. iã ne facias morã. Redde illud. qͥa dñs quasi suũ reqͥret illud a te.
Nec pullutioni uult misceri m̃bra tua. que sibi iã dedicata st̃. Uide gͦne

Expanded text:
tune accesserit clericus vel monachus, et virgo patiatur hujusmodi introire tune accesserit clericus vel monachus, et virgo patiatur hujusmodi introire ad se, statim immutant pristinam dignitatem, et quod Domino polliciti sunt sua voluntate amittunt. Nec enim poterunt hujusmodi mansionem in se Domino praeparare, sed desolabuntur ut lignum aridum: nunquid virginitatem Dominus extorquet invite? Hoc enim munus voluntarivisti, jam ne facias moram reddere illud quod Dominus quasi suum requirit illud a te; nec pollutione vult misceri membra tua, quae sibi jam dedicata sunt. Vide ergo ne
Abbreviated transcription (Latin):
futurorũ spes: & qđ non iudet᷑. quasi qđ uidet᷑ ãplectitur. Castũ te in om̃b
serua fili. ut uideas dñm in gła c̃sistentẽ. Ab om̃i pullutione. mundũ sit cer
tuũ. & ne des inimico aditũ intrueundi ad te. Ab aspectu nefando aũte oculos
tuos. & ne delecteris pulcrarũ uultib feminarũ. ne ꝑ talẽ oblectationẽ
ultima soluas supplicia. Mem̃to cui dedicasti m̃bra tua. & nȩ misceas illa
meretricib. Reflecte amorẽ tuũ ab amore mulieris. ne te ab amorę dĩ
simules siplicit᷑ accedere ad uirginũ domꝰ. Nec uelis cũ eis uti longis & otiosissi¬
niis fabulis. ne ꝑ plurimas sermocinationes utrorũq: mens pulluatur.
Noli fili grauit̃ ferre sermones meos. nec stultũ arbitreris eloqͥũ meũ.
sed crede mͥ. & gratant̃ accipe ũba mea. Si ad feminarũ domos ini por¬

Expanded text:
in omnibus in omnibus serva, fili, ut videas Dominum in gloria consistentem. Ab omni pollutione mundum sit cor tuum, et ne des inimico aditum eundi ad te. Ab aspectu nefando averte oculos tuos, et ne delecteris pulchrarum vultibus feminarum, ne per talem oblectationem ultima exsolvas supplicia. Memento cui dedicasti membra tua, et ne commisceas illa meretricibus. Reflecte amorem ab amore mulieris, neque ab amore Domini simules simpliciter accedere ad virginum domus, nec velis cum eis uti longis et otiosissimis fabulis, ne per plurimas sermocinationes utrorumque mens polluatur. Noli, fili, graviter ferre sermones meos, nec stultum arbitreris eloquium meum, sed crede mihi et gratanter accipe verba mea. Si ad feminarum domus impor