comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non enĩ terret eũ ad uersitas: neq paupertas:
Rex uero celestis facit aminirabilem pulcritudi¬
nem ipsius cunctis suis ciuibus: quia sese abiecit.
Unusq angłs scit melnis laudare. et honorare dĩ
amicum: quam mundi homines uniuersi. Item
multum placet uere caritati quia ds̃ ei precipit
inimicos suos diligere. Leuius enĩ manet dũ eos
diligit: quã si hodio haberet. Et penitus gratulat᷑:
quia ds̃ iubet ei ꝓsuis orare ꝑsecutoribus. hoc et¬
amicos suos torquentibꝰ uult rogari: eisq uult
misereri. Hec sunt oꝑa et cogitaciones: uere ca¬
ritatis. Sed fortasse dicet aliquis. Et quis eam po¬
test habere: Proculdubio hec est uia. quia Sẽs
Petrus ceteriq electi: ascenderunt incelũ. Qui
uero tantũdem uult habere. quantum unus
ex ipsis. et sic saluari desiderat. sicut et illi. not¬
ne faciet quippiam de hoc quod illi fecerunt:
Saltem tantum faciat. Credat absq dubio: qd̃

Expanded text:
non enim terret eum adversitas, neque paupertas. non enim terret eum adversitas, neque paupertas. Rex vero coelestis facit admirabilem pulchritudinem ipsius cunctis suis civibus, quia sese abjecit: unusquisque angelus scit melius laudare et honorare Dei amicum, quam mundi homines universi. 3. Item multum placet verae charitati, quia Deus ei praecipit inimicos suos diligere, levius enim manet dum eos diligit, quam si odio haberet; et penitus gratulatur, quia Deus ei jubet pro suis orare persecutoribus. Hoc etamicos suos torquentibus vult rogari, eisque vult misereri. 4. Haec sunt opera, et cogitationes verae charitatis. Sed fortassis dicet aliquis: Ecquis eam potest habere? Procul dubio haec est via per quam sanctus Petrus caeterique electi ascenderunt in coelum. Qui vero tantumdem vult habere, quantum unus ex ipsis, et sic salvari desiderat sicut et illi, nonne faciet quidpiam de hoc quod ipsi fecerunt? saltem tantum faciat. Credat absque dubio quod
Abbreviated transcription (Latin):
saltem auderet obire: deberet quisq uelle in iusti¬
cia ꝑmanere. Qui enĩ dm̃ diligit: aliqͣndo migre
appetit: ipsius uidendi desiderio. Nec propt̾ aliud:
Et maiori excellentia quia ds̃ suus est amicus.
nec uult se degenerare. ex omnibus que corpo¬
raliter aspicit. mmus semꝑ appetit. uiliora ues¬
timenta. et det̾iorem cibũ tantũ ut quoqͦ modo
presentem diẽ transire ualeat. et frequenter re¬
uisere tesaurum talami sui. uidelicet iħm xp̃m:
quem habet in corde suo. Et pluris precii facit
rex huus seculi quendam obolum: qͣm caritas
umuersas mũdi diuicias. Nunqͣm enĩ meliorẽ
uult habere domum: quã celum. Potest etiam
dici. quod multum est cupida: cũ totus mund
ei sufficere non ualeat. Quisquis autẽ eam ha¬
bet: non curat ut aliquis de illo loquatur: ma¬
gis uult absconditus et abiectus in hoc seculo
ꝑmanere. Ouseruatq plenius diuina precepta.

Expanded text:
saltem auderet obire, deberet quisque velle in justisaltem auderet obire, deberet quisque velle in justitia permanere: qui enim Deum diligit, aliquando migrare appetit ipsius videndi desiderio, nec propter aliud det majori excellentia, quia Deus est suus amicus, nec vult se degenerare. Ex omnibus quae corporaliter aspicit, minus semper appetit, viliora vestimenta, et deteriorem cibum, tantum ut quoquomodo praesentem diem transire valeat, et frequenter revisere thesaurum thalami sui, videlicet Jesum Christum, quem habet in corde suo. 2. Pluris facit rex hujus saeculi quemdam obolum, quam charitas universas mundi divitias: nunquam enim meliorem vult habere domum quam coelum. Potest etiam dici quod multum est cupida, cum totus mundus ei sufficere non valeat. Quisquis autem eam habet, non curat ut aliquis de illo loquatur; magis vult absconditus et abjectus in hoc saeculo permanere, observatque plenius divina praecepta;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ amat amimã suã: ꝑdet eã. Et qͥ ꝑdiderit. lucͥ faci¬
et eã: quemadmodum dicit euangelium:
um hac cogitatione oporteret unumquẽq surg̾e:
atq cubare. et omĩa oꝑa sua facẽ : ut semꝑ uocẽ cor¬
dis dicet. Dñe ds̃ hodie tantũ me defende. ne discedã
ate: heri qͥppe nõ me hene cõtinui. sed hodiȩ me modis
om̃ibus emendabo: qͣndoqͥdẽ fins meus adẽ. Et quasi
corã ocłis suis mortẽ teneret. Gotidie quoq bona opera
facẽt: ꝓ uniꝰ diei indutiis. qͣsi ut ita dicã pedẽ teneret
subleuatũ: causa mutãdi in aliud secł̃m. Postremo eu
erga mẽbra sua. meminerit etiã maioris boni qͦd ei ds̃ ei
facere tribint: et inde ei gr̃as agat. Eandem
cũ memoria bonorũ oꝑum̃ cũ fidẽ quoq et spe sa¬
lutis: inigraret ex hoc secło. Uerũptamen un icu¬
iq necessarium e̾e̾t: ut ad hoc dui laboraret. Et ut

Expanded text:
Qui enim amat animam suam perdet eam, et qui perdiderit, lucrifaciQui enim amat animam suam perdet eam, et qui perdiderit, lucrifaciet eam, quemadmodum dicit Evangelium um hac cogitatione oporteret unumquemque surgere, atque cubare et omnia opera sua facere, ut semper voce cordis diceret: « Domine Deus, hodie tantum me defende, ne discedam a te; heri quippe non me bene continui, sed hodie me modis omnibus emendabo, quandoquidem finis meus adest: » et quasi coram oculis suis mortem teneret, quotidie quoque bona opera faceret pro unius diei induciis, quasi, ut ita dicam, pedem teneret sublevatum causa mutandi in aliud saeculum. 2. Postremo cum uem habet erga membra sua; meminerit etiam majoris boni quod ei Deus facere tribuit, et inde ei gratias agat; tandem cum memoria bonorum operum, cum fide quoque et spe salutis migraret ex hoc saeculo. 3. Verumtamen unicuique necessarium esset ut ad hoc diu laboraret, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
huc chic̃. eã unicuiq hoĩ in eõscientia. qͣndo tͥbuit ei
discretionẽ mali et boni. Quin etiã diuma p̃cepta st̃
tanta dulcedine: plera. qͥa qͣmuis ea ds̃ nõ dedisset.
homo deberet ea rationabilit̾ ab eo postulare: et discere . Dñe
ãs concede nobis hoc agere: quod nob̾ exit leuius. nos in ui¬
cem diligere: et inpace consistere. Itaq cũ ds̃ hoc preci¬
piat. nõne multũ est crudeł. et magna pena dignus. qͥs¬
quis non uult hoc agere:¬
at: si hoc desidas: ds̃ paratus est ut se totũ cibi tribuat.
tali pacto. ut te totũ ei similit̾ prebeas: qͣndoqͥdẽ illũ ha¬
bere totũ exoptas. Considã quoq in corde tuo. si ds̃ ultra
modũ aliqͥd reqͥrat: qr tibi dic̃. Te totũ mͥ da: ego me totũ
tibi dabo. Et tu fr̃ qͦd illi tribues retinebis: eritq tuuo.
Ceterũ qͦd retinebis. nec ei dare uolueris: erit in ꝑdiciõe.

Expanded text:
huc dicit eam unicuique homini in conscientia, quando tribuit ei huc dicit eam unicuique homini in conscientia, quando tribuit ei discretionem boni et mali. 3. Quin etiam divina praecepta sunt tanta dulcedine plena, quia, quamvis ea Deus non dedisset, homo deberet ea rationabiliter ab eo postulare et dicere: « Domine Deus, concede nobis hoc agere, quod nobis erit levius nos invicem diligere, et in pace consistere. » Itaque, cum Deus hoc praecipiat, nonne est multum crudelis et magna poena dignus quisquis non vult hoc agereat? Si hoc desideras, Deus paratus est ut se totum tibi tribuat tali pacto, ut totum ei similiter te praebeas, quandoquidem illum habere totum exoptas. » Considera quoque in corde tuo si Deus ultra modum aliquid requirat, quia tibi dicit: « Te totum mihi da, ego me totum tibi dabo. » Et tu frater quod illi tribues retinebis, eritque tuum. Caeterum quod retinebis, nec ei dare volueris, erit in perditione.
Abbreviated transcription (Latin):
tus suspirat et plorat: qm̃ inde abest. Quã obrẽ maior est
anta est altitudo diuiciarũ dei. qr si de illo nehil am¬
pluus sciret aliqͥs. nͥ solũmͦ scͥptũ repperisset qͦd semel
in celo toeius mũdi meminisset: magis deb̾et hõ dño ser¬
uire ꝓilla sola memoria. qm seruiat ei ꝓomibꝰ que fecit.
et cotidie facit: ad salutẽ hominis. Itẽ si ds̃ dixisset illos
qͥ fecerĩt uolũtatem meã sine dubio saluabo. et abeo que¬
reret᷑. dñe dic eã nobis. ipse uͦ minime dicẽt. nec ab aliqͦ
fieret: tẽ posset hõ qualemcũq exeusationẽ hab̾e de pec¬
catis que fac ꝑsuꝑbiã. posset q dic̾e. ueniẽs ad iudicium
ego malũ non egissẽ: si scirẽ qͦd dõ displiceret. Ds̃ autem
minime suã celaũ uoluntatẽ. Prius ꝑ patriarehas. ⁊ ꝓ¬
pħas: eã annunciaũ. Ipse etiã in tenã adueniẽs: penitꝰ
eã locutus est. et post modũ apłi: ceteriq doctores. Ad¬

Expanded text:
tus suspirat et plorat quoniam inde abest. Quamobrem major est tus suspirat et plorat quoniam inde abest. Quamobrem major est anta est altitudo divitiarum Dei, quia si de illo nihil amplius sciret aliquis, nisi solummodo scriptum reperisset, quod semel in coelo totius mundi meminisset, magis deberet homo Domino deservire pro illa sola memoria, quam serviat ei pro omnibus quae fecit, et quotidie facit ad salutem hominis. 2. Item si Deus dixisset: « Illos, qui fecerint voluntatem meam sine fine salvabo. » Et ab eo quaereretur: « Domine, dic eam nobis. » Ipse vero minime diceret, nec ab aliquo fieret, tunc posset homo qualemcunque excusationem habere de peccatis quae facit per superbiam, possetque dicere veniens ad judicium: « Ego malum non egissem, si scirem quod Deo displiceret. » Deus autem minime suam celavit voluntatem; prius per patriarchas et prophetas eam annuntiavit; ipse etiam in terram adveniens penitus eam locutus est, et postmodum apostoli, caeterique doctores; ad
Abbreviated transcription (Latin):
ues in peiora corruisset uistus: nisi semꝑ diuinis ma¬
nibus teneret᷑. Corruptio namq uitiorũ: incunctis¬
cũ eũ ꝓtegit ne peccet: et ei tribuit delec tabiliter ini¬
uere. in oꝑibus iusticie. post modũ eũ saluans: ꝑgra¬
ciam suã. Nonne maior est uirtus ut ignis et ealor
uiciorũ non ardeat ubi adest. qͣm si penitus defiuiffeo.
Tandem nustus pena çarebit. quã alnis pacietur ꝓ peccatis
suis: siue in hoc secło. siue inigne purgatorio. Eit ecce a¬
lia miseratio. Propt hoc etiã facit ds m̃norem gł̃am sug
uisto eũ eũ saluat: qͣm suꝑ alio. Qui enĩ iustior est muorẽ
habet necefsitatẽ: mauisq saluanci desideriũ. Ile uͦ qͥ sub¬
uen᷑ hõi necessitatẽ paciẽti. et medicãti ex es qͦs optaer
maiorẽ fac̃ miserationẽ. qͣm si subueniret alii: curã non
habẽti. lmpius aut̃ nullũ ht̃ affectũ: nec curã salutis. Ius¬

Expanded text:
vel in pejora corruisset justus, nisi semper divinis mavel in pejora corruisset justus, nisi semper divinis manibus teneretur. » 2. Corruptio namque vitiorum est in cunctiricordiam, cum eum protegit ne peccet, et ei tribuit delectabiliter vivere in operibus justitiae, postmodum illum salvans per gratiam suam. Nonne major est virtus ut ignis et calor vitiorum non ardeat ubi adest, quam si penitus defuisset? Tandem justus poena carebit quam alius patietur pro peccatis suis sive in hoc saeculo, sive in igne purgatorio. 3. Ecce alia miseratio: propter hoc etiam Deus facit majorem gratiam super justo, cum eum salvat, quam super alio. Qui enim justior est, majorem habet necessitatem majusque salvandi desiderium. Ille vero qui subvenit homini necessitatem patienti et mendicanti ex eo quod optat, majorem facit misericordiam quam si subveniret alii curam non habenti. Impius vero nullum habet affectum nec curam salutis; jus
Abbreviated transcription (Latin):
tiis quas sibi in mit tat. ut deserat mnalum. Et
ddet: cum omnibus diuinis actibus atq sermonibus. nul¬
lumq reprehendat. Propria uero oꝑa displiceant uni¬
cuiq : quia cunta funt mutilia. et laudet ea que dei
sunt: a quo bona fiunt. Quisquis autem hoc ignorat.
sese prorsus accuset: peccata quippe sua impediũt:
qm̃ hoc non intelligit. Et in nullo potest aliqͥs meliꝰ
cognoscere se peccatorem ẽẽ: quam ni hoc quia noi
uidet secreta dei que sunt aꝑtiora quam dies: his qͥ¬
suꝑ uno iusto qui diu in bona uita ꝑmansit.
cum euni saluat. qͣm tam suꝑ aliquo peccatore qui
cuca finem uite sue conuertitur. Quod si quis que¬
rat. quomͦ hoc e̾e̾ ualeat. quin sit maior mic̃a salus
peccatoris: qui pro ea nullum laborem ꝑtulit. quã
iusti qui diu laborauit: nos ei respondeamꝰ. Non est
solummͦ tanta mic̃a salus iusti: sed etiam maior. ser¬
tum est enĩ qͦd in eadẽ peccata in que cecidit alius.

Expanded text:
tiis quas sibi immittit, ut deserat malum et fatiis quas sibi immittit, ut deserat malum et fadet cum omnibus divinis actibus atque sermonibus, nullumque reprehendat. Propria vero displiceant opera unicuique, quia cuncta sunt inutilia; et laudet ea quae Dei sunt, a quo bona fiunt. 4. Quisquis autem hoc ignorat, sese prorsus accuset: peccata quippe sua impediunt, quoniam hoc non intelligit: Et in nullo potest aliquis melius cognoscere se esse peccatorem, quam in hoc quia non videt secreta Dei, quae sunt apertiora quam dies his qper uno justo qui diu in bona vita permansit, cum eum salvat, quantam super aliquo peccatore, qui circa finem vitae suae convertitur. Quod si quis quaerat quomodo hoc esse valeat quin sit major misericordia salus peccatoris, qui pro ea nullum laborem pertulit, quam justi, qui diu laboravit, nos ei respondeamus: « Non est solummodo tanta misericordia salus justi, sed etiam major. Certum est enim quod in eadem peccata in quae cecidit alius
Abbreviated transcription (Latin):
pati. Tu uero qui conquereris. de temet ipso quid
dicis: fecisti umquã aliquid insipienter: Quod
si feceris. uis ut te d̾s disꝑdat: Respondebis m:
Nolo. Itaq cum tibi non displiceat qm̃ a deo tole¬
raris. cur accusas in alio suã micãm. cum simili¬
ter tibi sit necessaria: Malicia hominis debet
tabi displicere. sed dei micãm debes ammirari. et
ex toto corde laudare. Alio mͦ displicet homini
iusticia dei. Certum est quod dñm deberet uius
quisq suꝑ omĩa diligere. Quisquis autẽ hoc nõ
agit. saltem placeat ei semꝑ amor: qui sibi cõfer¬
tur diimitus. Item si ualde non placet. caueat:
ne sibi clispliceat. et hoc ei sufficiet. Responde bit
aliquis. Numquã mͥ displicebit amor: quem mn
ds̃ exibet. U erũptamen hoc intelligat. Lociens
incihit homo mhanc displicentiam̃. quotiens ei
displicet dispositio et iusticia in qua ds uuilt illũ
tenere: cũ egritudine. uel pauꝑtate. siue angus¬

Expanded text:
pati. » Tu vero qui conquereris, de temetipso quid pati. » Tu vero qui conquereris, de temetipso quid dicis? fecisti nunquam aliquid insipienter? quod si feceris, vin' ut te Deus disperdat? Respondebis mihi: « Nolo. » Itaque cum tibi non displiceat quoniam a Deo toleraris, cur accusas in alio suam misericordiam, cum similiter tibi sit necessaria? Malitia hominis debet tibi displicere, sed Dei misericordiam debes admirari et ex toto corde laudare. 2. Alio modo displicet homini justitia Dei. Certum est quod super omnia deberet Deum unusquisque diligere; quisquis autem hoc non agit, saltem placeat ei semper amor qui sibi confertur divinitus. Item si valde non placet, caveat ne displiceat sibi, et hoc ei sufficiet. Respondebit aliquis: « Nunquam mihi displicebit amor quem Deus mihi exhibet. » Verumtamen hoc intelligat: Toties incidit homo in hanc displicentiam quoties ei displicet dispositio divina et justitia in qua Deus vult illum tenere cum aegritudine vel paupertate, sive angus
Abbreviated transcription (Latin):
sam feiret. quatins ceteri e̾ent expediti. et ut
uidet: nisi ipse: et ds̃. Hec est enĩ una de
magnis miserationibus quas sese diligenti ds ex¬
hibet. Uicia que habet in se. minimẽ ds̃ delet ex
toto: quã dui uiuit in hoc secło. sed tegit ea: quẽ¬
admodum̃ ignis tegitur a cinere. Nec̃ ea uidet
alius: msi ds̃ et uir bonus. Cũ uero dei famulus
ea cognoscit: a semet ipso dissentit. Et illa discordia:
pacis est initium. Postremo bonum quod ds
mittit in eo ꝑ gr̃am suam: ostendit popło. Facit q
uirũ iustum laudari: ex hoc quod nichil ad illum
attinet. Uerũptamen omĩs honor est dm̃. Nullus
enĩ bonus estimaretur. si alius uideret: quod ipse
quandoq meditatur. Multociens enĩ uidet᷑ aliqͥs
ubi non est: et non uidet᷑ ubi est. Corpus in bonis
uidetur oꝑibus: cor autẽ longe est ab eo. Propt̃ea
quem impium esse inqualibet patria: dicet q popłs.
Cur patitur ds̃ maliciam istus: Mimme deberet

Expanded text:
sam deferret, quatenus caeteri essent expediti, ut et sam deferret, quatenus caeteri essent expediti, ut et idet nisi ipse, et Deus: haec est enim una de magnis miserationibus, quas sese diligenti Deus exhibet. Vitia quae habet in se, minime Deus delet ex toto quandiu vivit in hoc saeculo, sed tegit ea quemadmodum tegitur ignis a cinere; nec ea videt alius nisi Deus et vir bonus. Cum vero Dei famulus ea cognoscit, a semetipso dissentit, et illa discordia pacis est initium. 2. Postremo bonum quod Deus immittit in eo per gratiam suam ostendit populo, facitque virum justum laudari, ex hoc quod nihil ad illum attinet. Verumtamen omnis honor est Domini: nullus enim bonus aestimaretur, si alius videret quod ipse quandoque meditatur. 3. Multoties enim videtur aliquis ubi non est, et non videtur ubi est: corpus in bonis videtur operibus, cor autem longe est ab eo. Proptereaquem impium esse in qualibet patria, dicetque populus: « Cur patitur Deus malitiam istius? minime deberet
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓuidentia in regno celorum affuerint: ante¬
quã mundus fieret. Cognoscent etiam quomodo
laudabũt etiã. qͥa numqͣm habuit iniciũ: meons¬
bis: quemadmodũ et melectis. Sic̃ aliqua
potestas prelians cũ alia. si potest eã in prelio uĩ¬
cere. et incarcerẽ suũ mit tere. tantum honorẽ
habebit in deuictis immicis: quantũ in premio
quod suis dabit coadnitoribus. Sic erit laus deo
pena quorũdam: et salus aliorum. Sed adhuc
erit aliud. quia micãm faciet dñs in eis qui ꝑi¬
bunt. Non eis: sed in eis. faciet eam ceteris.
Quemadmodũ si aliquis malignũ raptorem
destruit. magnã miserationem̃ facit in eius
hos ab illis. ne deinceps eos affligere ualeant. Hanc
micãm iħs xp̃c fecit discipłis suis quãdo corporalri
ab eis recessit: et inde uidam amouit. Himis enim
illos uexaret: si cum ipsis remaneret. Sẽdum ds̃
corporaliter ad esset: ipse ꝑmittebat ut uidas expẽ¬

Expanded text:
na Providentia in regno coelorum adfuerint, antena Providentia in regno coelorum adfuerint, antequam mundus fieret. 2. Cognoscent etiam quomodo laudabunt etiam quia nunquam habuit initium inbis quemadmodum et in electis. Sicut aliqua potestas praelians cum alia, si potest eam in praelio devincere et in carcerem suum mittere, tantum honorem habebit in devictis inimicis, quantum in praemio quod dabit suis coadjutoribus: sic erit laus Deo poena quorumdam et salus aliorum. 2. Sed adhuc erit aliud, quia misericordiam faciet Deus in his qui peribunt, non eis, sed in eis faciet eam caeteris. Quemadmodum si aliquis malignum raptorem destruit, magnam miserationem facit in ejus hos ab illis ne deinceps eos affligere valeant. 3. HancChristus fecit discipulis suis quando corporaliter ab eis recessit, et inde Judam amovit. Nimis enim illos vexaret si cum ipsis remaneret. Sed dum Deus corporaliter adesset, ipse permittebat ut Judas expen
Abbreviated transcription (Latin):
gratia. quia si quis libet malus unum ex illis in fine
uite sue haberet: absq dubio saluus esset. Magnũ
erit igitur fidelis premium. qui cotidie lucratur
dei regnum: quẽadmodũ malus acqͥrit infernum:¬
N hoc cognoscit uir religiosus peccata in quibus
erat in seculo. quia contingit aliqua dierum ut
defleat. et in cantum se accuset: quod ds̃ eum
faciat ab omnibus immunem criminibus. Sed
post bonum cordis affectum inuenit in se peccata
in numerabilia. ipsa die qua defleuerat. quamuis
post penitentiam. non sit lapsus icrimen. In quo
potest in telligere peccata inqͥbus erat unseculo.:
quando cum deo miuime concordabat:
liud est uincere semet ipsum: et aliud unci a
semet ipso. Qui uicia calcat: se ipsum suꝑat.
bonis. Omnes electi : pariter ibi affuerint.
Nullus precedet alium. quamuis prior natussit:
et obierit. Nulliq uidebitur: se illuc tarde a d¬
uenisse. Omnes enĩ simul uidebũt. qualiter diui¬

Expanded text:
gratia, quia si quilibet malus unum ex illis in fine gratia, quia si quilibet malus unum ex illis in fine vitae suae haberet, absque dubio salvus fieret. Magnum igitur erit fidelis praemium qui quotidie lucratur Dei regnum, quemadmodum malus acquirit infernumn hoc cognoscit religiosus peccata in quibus erat in saeculo, quia contingit aliqua dierum ut defleat, et in tantum se accuset quod Deus eum faciat ab omnibus criminibus immunem. Sed post bonum cordis affectum invenit in se peccata innumerabilia ipsa die qua defleverat, quamvis post poenitentiam non sit lapsus in crimen. In quo potest intelligere peccata in quibus erat in saeculo, quando cum Deo minime concordabat. 2. Aliud est vincere semetipsum, et aliud vinci a semetipso: qui vitia calcat, seipsum superat; bonis. Omnes electi pariter ibi adfuerint; nullus praecedet alium quamvis prior natus sit et obierit; nullique videbitur tarde se illuc advenisse. Omnes enim simul videbunt qualiter divi
Abbreviated transcription (Latin):
uir bonus suffert tẽptaciones: et post modum in
ipso deo gratulatur.
quam a malo. Non est enĩ necesse ut uiro bono di¬
catur. Caue ab homicidio: uel ab aliĩs criminibus:
Si enim bonus est: cauet quantũ ualet. Sed cum
bonũ oꝑat᷑. tunc debet ei dicere quandoq pastor
a quo regitur. Melius posses hoc agere. quatinus
discipłs eo magis humilitatem custodiat. quia
reprehenditur: atq retrahitur ab ipso bono¬
tam peccator est. si ex corde se humiliat: quin
ds̃ eum iustum faciat. Multum igitur ad auget:
uirtutes uiri iusti quandoquidẽ delet omĩa mala
peccatoris. Et ualde deo placet. quando iustus sese
humiliat: cum sibi tantum placeat de peccatore: qͥa
cũ eo concordat. Suꝑbia econtra uirtutes destruit:
cum se uiro bono inserit. Sciri potest itaque: quia
malos peiores reddit.
Ultum debet homini placere: in bona uita
diu uiuere. Multos enĩ dies tribuit ei dñs cum tãta

Expanded text:
vir bonus suffert tentationem, et postmodum in vir bonus suffert tentationem, et postmodum in ipso Deo gratulatur. quam a malo. Non est enim necesse ut viro bono dicatur: Cave ab homicidio vel ab aliis criminibus. Si enim bonus est, cavet quantum valet. 2. Sed cum bonum operatur, tunc debet ei dicere quandoque pastor a quo regitur: Melius posses hoc agere, quatenus discipulus eo magis humilitatem custodiat, quia reprehenditur atque retrahitur ab ipso bonotam peccator est, si ex corde se humiliat, quin eum Deus justum faciat. Multum igitur adauget virtutes viri justi, quandoquidem omnia delet mala peccatoris: et valde Deo placet quando justus sese humiliat, cum sibi tantum placeat de peccatore, quia cum eo concordat. 2. Superbia econtra virtutes destruit cum se viro bono inserit. Sciri potest itaque quia malos pejores reddit. 3. Multum debet homini placere in bona vita diu vivere; multos enim dies tribuit ei Deus cum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
tum. quãuis uideat ualidum: ut ei spira fran¬
gatur. nec uerberat ut illud prosternat: sen
quam alius: quia magis sibi displicent
temptationes. Non enĩ peius cogitat ceteris:
qui malam uoluntatem secuntur. Sed quantto
melior est: cantomagis displicet sibi mala cogitacio.
et amplius inde se reum existimat: quam alius dũ
mala opera perpetrat:
temptaciones: quẽ admodum placet. qͥa gra¬
tulatur: de insitacione diuine dulcedinis. Quod
hoc exemplo potest anmaduerti. Quisquis urxorẽ
habet. si eo absente. alius cũ illa de adulterio laqui¬
tur. nec illa consenciat: nullatenus ideo minus eã¬
diligit: quando reuertitur. Immo tantumdẽ pla¬
cet ei. quia sese defendit: quantũ placet gaudium
quod habet. qm̃ ipse uenit. Milites uero cuiustibet
munitionis. si se ab aliquo defendant exercitu ab¬
sente suo dño. tantũ placebit ad uementi dño. qa
de suo aduentu. Similiter placet deo. quando

Expanded text:
tum, quamvis videat validum, ut ei spina frantum, quamvis videat validum, ut ei spina frangatur, nec verberat ut illud prosternat, sed quam alius, quia magis sibi displicent tentationes. Non enim pejus cogitat caeteris qui malam voluntatem sequuntur, sed quanto melior est, tanto magis sibi displicet mala cogitatio, et amplius inde se reum existimat quam alius, dum mala opera perpetrat. tentationes, quemadmodum placet quia gratulatur de visitatione divinae dulcedinis: quod hoc exemplo potest animadverti: Quisquis uxorem habet, si eo absente alius cum illa de adulterio loquatur, nec illa consentiat, nullatenus eam ideo minus diligit quando revertitur; imo tantumdem placet ei quia sese defendit, quantum placet gaudium quod habet quoniam ipse venit. 2. Milites etiam cujuslibet munitionis si se ab aliquo defendant exercitu, absente suo domino, tantum placebit advenienti domino qu. Similiter placet Deo quando
Abbreviated transcription (Latin):
qui unam orationem amittit. uel aliud bonu
numquã illud deinceps recuꝑabit. quene. ado¬
modum tempus preteritum: retro redire nõ
ualet. Nec tantum mͦ reddet homo rationem dño desup¬
flius cogitacionibus uanisq sermonibus. ac malis oꝑi¬
bus: sed de bonis que deberet agere dum mala per¬
petrat. Quotiens enum quisq non agit que deo pla¬
cere cognoscit. criminaliter peccat. Nec de hoc
secͦulo peccato ualet quispiam agere peuitentiã:
nisi ds̃ ei remittat per gratiam suam:
uisto in orationẽ sua. Et ecce cum ipse dic̃
Dñs uero respondet illi: sp̃aliter. Modo te ad¬
iuiuo. Quanto ualidius temptaris: tanto meli
tibi subuenio. quia tẽuinci a temptationibus
non ꝑmitto. Nec uales aliter coronari: nisi legi¬
time certaueris. Quid autẽ tibi modo faceret
consolatio. donec angustias ꝑtranseas. et quã
necessaruis tibi sim agnoscas: Fidelis audem
ds est. nec tantũ uult suum hõnerare umen¬

Expanded text:
qui unam orationem amittit vel aliud bonum, qui unam orationem amittit vel aliud bonum, nunquam deinceps illud recuperabit, quemadmodum tempus praeteritum retro redire non valet. Nec tamtummodo reddet homo rationem Domino de superfluis cogitationibus vanisque sermonibus ac malis operibus, sed de bonis quae deberet agere, dum mala perpetrat. Quoties enim quisquis non agit quae Deo placere cognoscit, criminaliter peccat: nec de hoc solo peccato valet quispiam agere poenitentiam, nisi Deus ei remittat per gratiam suam. tio in oratione sua; et ecce cum ipse dicitDominus vero respondet illi spiritualiter: « Modo te adjuvo; quanto validius tentaris, tanto melius tibi subvenio, quia te vinci a tentationibus non permitto, nec vales aliter coronari nisi legitime certaveris: quid enim tibi modo faceret consolatio, donec angustias pertranseas, et quam tibi necessarius sim agnoscas. » 2. Fidelis autem Deus est, nec tantum vult suum onerare jumen
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ.Si uero negligenter egerit: aicit ei deui.
Bene scio qualiter egeris: dum̃ esses isimie sus nabe
etiae non edpecdiret honimiut in fine suo habe¬
res. unde. E sibi uel ima elemosina fieret: uel
ꝓclerit. si sanus eam fecerit: quam in mume rabi¬
les facte post mortem suam. Et ure diligetur fait
alior magis qua a semet ipso. Cantuam enint stild̃
est aliquis quod omne quod possidet uult elle
bonum : tam manis quam minus. Uerũptam̃
de amnna que totum gubernat: oꝑibus dicu
Sit cuiscumq possit. Nam in potestate unm¬
ei eam tradit: cum a malo minime se custocdit nꝰ
cet: si quis ad eum conuertitur. Sed dum
aliquis est. uiuenis. et corpus uiride. sanguiso
feruescit: ominmno placet deo. si quis ei seruire
ncipiat. mẽbra retrahens a malo quod possũ
agere : et ad bonũ ea conuertens. Lunc̃ eire
fit hostia uiua: et deo placens. Ideoq deberet
quisq festinare ad bona oꝑa facienda. qim alle

Expanded text:
officium. » Si vero negligenter egerit, dicit ei Deus: « officium. » Si vero negligenter egerit, dicit ei Deus: « Bene scio qualiter egeris dum esses sanus. » 3. Quin etiam non expediret homini ut in fine suo haberet unde sibi vel una eleemosyna fieret vel proderit si sanus eam fecerit, quam innumerabiles factae post mortem suam; et vix diligetur ab alio magis quam a semetipso. 4. Tantum enim stultus est aliquis, quoniam omne quod possidet vult esse bonum, tam majus quam minus. Verumtamen de anima quae totum gubernat, operibus dicit: « Sit cujuscunque possit: » nam in potestate inimici eam tradit, cum a malo minime se custodit. CAPcet, si quis ad eum convertitur: sed dum aliquis est juvenis et corpus viride, sanguisque fervescit, omnino placet Domino si quis ei servire incipiat, membra retrahens a malo quod possunt agere, et ad bonum ea convertens. Tunc enim fit hostia viva et Deo placens. 2. Ideoque deberet quisque festinare ad bona opera facienda, quoniam ille
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem uite. Studiose enũ et proposse suo dñi in
pugnat aliquis: triginta annis uel quadraginta.
et post modũ quam cicius : uult ut ds̃ sibi remit tat:
Tantumdem autẽ adminus deberet elaborare ad faci¬
endam concordiam: quantum elaborauit ad discor¬
diam. Amplius enim quisq moratur ad aliquod ab
luendum: quam ad contaminandũ. Postremo uero
in nullo oꝑe tanta incolumitas. uel tanta uis est homi¬
ni necessaria. quanta ad deum deprecandum: et ex
toto corde diligendum. Cumq corpus deficit. at q
memoria sibi minuit᷑. quomͦ eũ exorabit. ac confessꝰ
fuerit: Magis enĩ laborat aliquis solũmͦ in oculis
suis aꝑiendis. cum ualde infirmat᷑: quã si una die
ꝑgeret dum conualescit. Nec est rectum consiliũ:
cũ aliqͥs dic̃. Ego dm̃ dep̃carer: nisi egrotanem. Illi
qͥ benefecerit: respondet añs. Cur alias orationes
reqiuris insi me: Ego sum hic tecum: meum pagens

Expanded text:
ad finem vitae; studiose enim et pro posse suo Dominum ad finem vitae; studiose enim et pro posse suo Dominum impugnat aliquis triginta annis vel quadraginta, et postmodum quamcitius vult ut Deus sibi remittat. Tantumdem autem ad minus deberet elaborare ad faciendam concordiam, quantum elaboravit ad discordiam: amplius enim quisque moratur ad abluendum aliquod quam ad contaminandum. 2. Postremo vero in nullo opere tanta incolumitas vel tanta vis est homini necessaria, quanta ad Deum deprecandum, et ex toto corde diligendum. Cumque corpus deficit atque memoria sibi minuitur, quomodo eum exorabit ac confessus fuerit? Magis enim laborat aliquis solummodo in oculis suis aperiendis cum valde infirmatur, quam si una die pergeret dum convalescit. Nec est rectum consilium cum aliquis dicit: « Ego Deum deprecarer, nisi aegrotarem. » Illi qui benefecerit respondet Dominus: « Cur alias orationes requiris nisi me? Ego sum hic tecum, meum peragens
Abbreviated transcription (Latin):
Maioiem enĩ penam patiet᷑ qui ꝓuono et malo pi¬
gratior est ei. et amplius eum laudat : quã qͥa con
donat sibi crimina que fecit in scło. Ipsa naq remꝰ¬
nsio foret ei dãnatio. nisi a deo defenderetur. quẽ¬
admodũ in euangłio seruo: qͥ alio dunit t̾e noluit:
Ds autem tã sapiens custos est: quod bono suo ma¬
lum asici non ꝑmittit. Cum aliquis illud sibi at̃¬
tribuit: ds̃ eum in manus mimici tradit. Ualde
autẽ decipit᷑. qui ꝓbono suo reprobatur.
mansisse uno anno: in religione. tantum
esse confitens. Uir autem sapiens: hoc modo sibi res¬
te ꝓiciat. an ut te perpetuo saluet : forsitan respõ¬
debit. Salutem expecto. Itaq cum sine termino
et absq fine uis saluari. cur ei uis interponere ter¬
minum uel intermissionẽ ad suũ seruiciũ faciendũ :
UMma stulticia est. ut homo differat peccata
confiteri. dñm exorare. elemosinas dare: usq

Expanded text:
Majorem enim poenam patietur qui pro bono et malo periMajorem enim poenam patietur qui pro bono et malo perigratior est ei et amplius eum laudat quam quia donat sibi crimina quae fecit in saeculo. Ipsa namque remissio foret ei damnatio nisi a Deo defenderetur, quemadmodum in Evangelio, servo qui dimittere alii noluit Deus autem tam sapiens est custos, quod bono suo malum adjici non permittit: cum vero aliquis sibi illud attribuit, Deus eum in manus inimici tradit. Valde autem decipitur qui pro bono suo reprobatur. mansisse uno anno in religione, tantum esse confitens. » Vir autem sapiens hoc modo sibi resprojiciat? an ut te perpetuo salvet? » Forsitan respondebit: « Salutem exopto. » Itaque cum sine termino et absque fine vis a Deo salvari, cur ei vis interponere terminum vel intermissionem ad suum servitium faciendum? umma stultitia est ut homo differat peccata sua confiteri, Dominum exorare, eleemosynas dare usque
Abbreviated transcription (Latin):
men illud tantũ diligit : quod nullo modo uult ab
eo separari. Quisquis autẽ hoc non intelligit: non
multum dediuina dilectione sensit.
agis ꝑtimescit uir iustus de bonis inquibus
est. ne se coram dõ accusent: quã de crimi¬
nibus que fecit. dũ efset in scło. Nã de crimunb
bene nouit unusquisq quod diissa sunt: la tamẽ
ut inde peniteat nec deinceps ad ea redeat. Bona uͦ.
multis modis homo potest ꝑdere. Si aliũ inde despe¬
eiat. aut ea ex se arbitretur habere. uel si dignum se
erecdat: quia ds̃ ea sibi tribuit facere. siuẽ putet:
qͥs ꝓpt̾ẽa debeat a dõ saluari. aut si laudari appetm
ut inde deo honorem auferat. seu ꝓpt̾ aliam remu¬
nerationem faciat: quam in hoc seculo habeat: GNul¬
tis em aliͥs modis dampnat᷑ aliquis: ꝓpter dei benefi¬
eia. ꝑ ropt̃ eiuis sacrum eloquiũ et ꝓpter sce ecclesie
sacramenta. qm̃ aliquis accedit adea: eũ sit inclignꝰ.

Expanded text:
lud tamen tantum diligit quod nullo modo vult ab lud tamen tantum diligit quod nullo modo vult ab eo separari. Quisquis autem hoc non intelligit, non multum de divina dilectione sensit.agis pertimescit vir justus de bonis in quibus est ne se coram Deo accusent, quam de criminibus quae fecit dum esset in saeculo. Nam de criminibus bene novit unusquisque quod dimissa sunt, ita tamen ut inde poeniteat, nec deinceps ad ea redeat: bona vero multis modis homo potest perdere, si alium inde despiciat, aut ea ex se arbitretur habere; vel si dignum se credat quia sibi tribuit Deus facere ea; sive putet quod propterea debeat a Deo salvari, aut si laudari appetat, ut inde Deo honorem auferat, seu propter aliam remunerationem faciat quam in hoc saeculo habeat. 2. Multis etiam modis aliis damnatur aliquis propter Dei beneficia, propter ejus sacrum eloquium, et propter sanctae Ecclesiae sacramenta, quoniam aliquis accedit ad ea cum sit indignus.
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem in uriam facit. cũ ab eo dissentit. Hoc etiam de¬
bet in mit tere magnum timorem omnibus hominib
quod angłs benignus ꝓquadã mala cogitatione factꝰ
est diabolus: et cecidit ꝑeniter. Quid igrtur fiet de
homine qui cotidie malum cogitat et operatur :
anis bonũ arbitratur malus homo se facere pro
dño. cum ad tempus a malo se abstinet: quam
bonus. dũ assidue bonũ oꝑat᷑. Quicumq enim est¬
iustior: magis omne bonũ suũ despicit. quamuis
carius habeat : quã alnus. Quod uidetur esse contra¬
rium: sed hoc modo. debet intelligi. Quisquis ampliꝰ
elaborat ꝓdño. et magis in bonis enititur oꝑibus: in
tantum incitat eum̃ sp̃s sc̃s. quod oꝑa que facit par¬
uipendit : quia nequit ea facere meliora. Uideturq
sibi tardari quia torum non ualet agere. quod ei suz
sp̃c uoluntas suggerit. Et ita facit ds̃ uirum iustũ¬
siũ paruipendere bonum : ne illud amittat. Et ta¬

Expanded text:
majorem injuriam facit, cum ab eo dissentit. Hoc etiam demajorem injuriam facit, cum ab eo dissentit. Hoc etiam debet immittere magnum timorem omnibus hominibus, quod angelus benignus pro quadam mala cogitatione factus est diabolus, et cecidit perenniter. Quid igitur fiet de homine qui quotidie malum cogitat et operatur? 2. Majus bonum arbitratur malus homo se facere pro Domino cum ad tempus a malo se abstinet, quam bonus dum assidue bonum operatur. Quicunque enim justior est, magis omne bonum suum despicit, quamvis charius habeat quam alius quod videtur esse contrarium. Sed hoc modo debet intelligi: Quisquis amplius elaborat pro Domino et magis in bonis enititur operibus, in tantum incitat cum sanctus Spiritus quod opera quae facit parvipendit, quia nequit ea facere meliora, videturque sibi tardari, quia totum non valet agere quod ei sui spiritus voluntas suggerit. 3. Ita facit Dominus virum justum parvipendere bonum suum, ne illud amittat. et il
Abbreviated transcription (Latin):
am fidelis est ds̃ quod mauult a se postulari¬
i
magnum aliquid: quã paruum. Cum uero
minus ab eo postulatur. uidelicet hius secłi diii¬
te: quandoq denegatur. Mauis autẽ si quis ab eo
bene pecierit. sine dubio dabit: indelicet suum
regnum. Et ut trahat ad melius: subtrabit. aliqͥn
sustinet. cum necessiria uictui non habet: no¬
aum ꝑfecte est abstinens. At tamen bene facit. Seco
tunc est abstinentia ꝑfecta: dum habet coram se qͦd cdr¬
pus concupiscit. et inde se continet: ne eo utatur. In hos
autẽ maior est abstinentia quod aliquis plus appetit. de
q Nlam qui dm̃ plus agnoscit: quod est magnitudo
bom: ualidius delinquit: cũ ab illo dissentie. Propt̾
hoc fuit tam magnum diaboli peccatum: qͥa tanto¬
ꝑe dm cognoscebat &e demde peceatum ade: qͥm untã¬
to bono consistebat. Similiter unusquisq homo quo am¬
plius ei ds̃ bona sua tribuit. corporaliter. uel sp̃aliter:

Expanded text:
Tam fidelis est Deus quod mavult a se postularTam fidelis est Deus quod mavult a se postulari magnum aliquid quam minimum. Cum vero minus ab eo postulatur, videlicet hujus saeculi divitiae, quandoque denegatur: majus autem si quis ab eo bene petierit dabit sine dubio, videlicet suum regnum: et ut trahat ad melius, subtrahit aliquandsustinet, cum necessaria victui non habet, nondum perfecte est abstinens, attamen bene facit; sed tunc est abstinentia perfecta dum habet coram se quod corpus concupiscit, et inde se continet ne eo utatur. In hoc autem major est abstinentia, quod aliquis minus appetit de r: nam qui Dominum plus agnoscit quod est magnitudo boni, validius delinquit cum ab eo dissentit. Propter hoc, tam magnum fuit diaboli peccatum, quia tantopere Dominum cognoscebat; et deinde peccatum Adae, quoniam in tanto bono consistebat. Similiter unusquisque homo quo amplius ei Deus bona sua tribuit corporaliter vel spiritualiter,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ab eo postuletur. Malus uͦ est tam pauꝑ in bono:
quod nullatenus hoc ualet agere. nec etiam credere:
qͦd a bono ꝑficiat᷑. Est autẽ aliquis qui obsuꝑbiã respuit
in dulgentiam. cũ auro iusto sibi impenditur dicens.
Non curo: ut mͥ dimittas. Qui uero remissionẽ exiboe
eã nolenti reciꝑe: sic agit. ac si prunas suꝑ capud &
humeros ei ꝑflaret: tantoꝑe suꝑbienti atq dedig
nanti pena infernalis augetur:
quas impius pacietur. Uult enim dñs ut sui fi¬
deles in hac uita tribulationes sustineant: pro
suis peccatis redimendis. Quibus suam mortem
addidit atq suum laborem: adillorũ redemptionem. Cuc
mois illa mehil ꝓdest ꝑituris immo penam eis ad auigi.
nec ꝓpter peccata sua laborẽ tolerant. quemt a da rec̃ipi¬
at imino quantũ preualent ea faciunt & inde ist
sese eustodiunt: sciri potest itaq quod magnam per¬
nam sunt habituri. Sed uoluntas peccandi: aufert
eis formidinem pene.

Expanded text:
quam ab eo postuletur. Malus vero tam pauper est in bono, quam ab eo postuletur. Malus vero tam pauper est in bono, quod nullatenus hoc valet agere, nec etiam credere quod a bono perficiatur. 3. Est autem aliquis qui ob superbiam respuit indulgentiam, cum a viro justo sibi impenditur, dicens: « Non curo ut mihi dimittas. » Qui vero remissionem exhibet eam nolenti recipere, sic agit ac si prunas super caput et humeros ei perflaret. Tantopere superbienti atque dedignanti poena infernalis augetur. quas impius patietur. Vult enim Deus ut sui fideles in hac vita tribulationes sustineant pro suis peccatis redimendis, quibus suam mortem addidit atque suum laborem ad illorum redemptionem. Cumque mors illa nihil prodest perituris, imo poenam eis adauget: nec propter peccata sua laborem tolerant quem Deus recipiat, imo quantum praevalent ea faciunt, et inde justi sese custodiunt. Sciri potest itaque quod magnam poenam sunt habituri; sed voluntas peccandi aufert eis formidinem poenae. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ bonus plorat gaudio: et aulcechue edione¬
do. Malus uero mimme uult egrede detrbuilat ione
as qua consisfit: ita ut moratur. tunet enim: ut mir
ferno sibi augeat᷑. Iustus autẽ ex dulcedonre tepuda
manet. spe maioris. migrare desic̃ad. Pore sti etido
unusqiuisq: seire qͦd magnũ erit gaudium. quando
ridebit homo cum deo. quandoquidem in presenti tantum
sunt uigilare. ieumnare. elemosmas dare. et alia bona
quã plurima facere. Bonus autẽ potest ex corde di¬
mit tere : malus uero minime. Quemadmodũ si cui¬
libet ditissimo diceret᷑. Prebe unum obolum aut inter¬
ficieris: facile preberet eũ ꝓuita saluanda. Si qͥs autẽ
diceret alicui pauꝑi. da mille marchas argenti. uel
suspenderis : suspendi posset numquã eas cribuere:
qͣm non haberet. Sic et uir bonus est tam opulẽtus
in bono. quod minime grauatur: dũ ex corde dimit¬
tit. Cantũ replet᷑ in dulgentia quod antea condonat:

Expanded text:
autem bonus plorat gaudio, et dulcedine aliquaautem bonus plorat gaudio, et dulcedine aliquando. Malus vero minime vult egredi de tribulatione in qua consistit ita ut moriatur; timet enim ut in inferno sibi augeatur: justus autem ex dulcedine in qua manet spe majoris migrare desiderat. Potest etiam unusquisque scire quod magnum erit gaudium quando ridebit homo cum Deo, quandoquidem in praesenti tantum sunt vigilare, jejunare, eleemosynas dare et alia bona quamplurima facere; bonus autem potest ex corde dimittere, malus vero minime. 2. Quemadmodum si cuilibet viro ditissimo diceretur: « Praebe unum obolum aut interficieris, » facile praeberet eum pro vita salvanda. Si quis autem diceret alicui pauperi: « Da mille marchas argenti, vel suspenderis, » suspendi posset, et nunquam eas tribueret, quoniam non haberet. Sic et vir bonus est tam opulentus in bono, quod minime gravatur dum ex corde dimittit: tantum repletur indulgentia, quod antea condonat
Abbreviated transcription (Latin):
rit : deinde in corde suo dicit. Ds̃ benedictus sis.
Et dũ hoc consid̃at: numquã tamlonge fuit a peni¬
benrte ntia afferat. uel ei peccatũ displiceat uotepfe
responaet iimime penitet. quod udieu mpotest eet
facere. nisi peniteat: Si uͦ dicat penrtea mei dot est
euuucicare. et penitucinem concedere: quam ds illi
tribuit. uidelicet ut semꝑ inde penite.t.
Tuorem laborem patitur aiquis in modico bono.
quã si bonum esiet magnum. Namt paeĩ. uoi¬
num minine ꝑlucit hominem ad ꝑfectionen uonui¬
ne dis ectionis inqua reguues est. es magauor ou
facit en ioi ꝑuenire. Quod si quis querat. quod bopumꝰ
est pariuim: uel quod magnum: quisquis bomu fiert
ora potest hoc in semetipso uidere.Llam oii aoet dui¬
pesit seire. Si boni ei placet. et in regure gmonet dũ
ulus opatur: magnum est. Si autero dipnicent.
etiis inquietudine consistat: paruum est uoniem.¬
alus homo plorat iracundia: et anxoetine aar

Expanded text:
rit, deinde in corde suo dicit: « Deus, benedictus sis rit, deinde in corde suo dicit: « Deus, benedictus sis Et dum hoc considerat, nunquam tam longe fuit a poenipoenitentiam afferat, vel ei peccatum displiceat? Si ipse respondet: « Minime poenitet, » quod judicium potest ei facere, nisi poeniteat? Si vero dicat: « Poenitet me, » potest eum judicare et poenitudinem concedere, quam Deus illi tribuit, videlicet ut semper inde poeniteat.orem laborem patitur aliquis in modico bono, quam si bonum esset magnum: nam parvum bonum minime perducit hominem ad perfectionem divinae dilectionis in qua requies est, sed magnum bonum facit eum ibi pervenire. 2. Quod si quis quaerat quod bonum est parvum vel quod magnum? quisquis bona facit opera, potest hoc in semetipso videre, nam alii non expedit scire. Si bonum ei placet, et in requie manet dum illud operatur, magnum est: si autem displicet et in inquietudine consistit, parvum est bonalus homo plorat iracundia et anxietate; vir
Abbreviated transcription (Latin):
neutrum diu ualet iuere: post quã ei cibus omnino
maduertere. Quidam enim radendo: bonũ
mentiuntur : quidam autẽ accumulant. Non nul¬
li etiam: ad dicamenta apponunt. Quando bonũ
fit retrahendo. nec cum magna uoluntate: tunc
fit radendo. Cum opus bonum placet. placere ei¬
et delectari: est cumulus boni. Item non nullis
ob maiorem ꝑfectionem displicet: quia melius
non egerunt. Et ecce additamenta huiusmodi uͦ
bonum. cumulatum. et coagitatum. ac suꝑ efflu¬
ens: debet homo dũo reddere qui comparauit
eũ hearissime : precio sui sangumis. Rursus maluo
ita crescit dum placet: sicut et bonum. Quam ob¬
rem maius peccatum est suũ unmicum occidere:
quã amicum. Nam de interfecto amico: unusqͥsq
iratus est. et a deo dimit titur : qm̃ homo inde ex
corde penitet. Tantum uͦ placet alicui se uiicũ
suum occidisse : quia inx inde ualet ad indulgentiã
ꝑuenire. Et post quã etiam iudiciũ inde sum̃pse¬

Expanded text:
neutrum diu valet vivere postquam ei cibus omnino neutrum diu valet vivere postquam ei cibus omnino madvertere; quidam enim radendo bonum suum metiuntur, quidam autem accumulant, nonnulli etiam additamenta ponunt. Quando bonum fit retrahendo, nec cum magna voluntate, tunc fit radendo; cum opus bonum placet, placere et delectari est cumulus boni. Item nonnullis ob majorem perfectionem displicet, quia melius non egerunt, et ecce additamenta. Hujusmodi vero bonum cumulatum et coagitatum ac supereffluens debet homo Domino reddere, qui comparavit eum charissimo pretio sui sanguinis. 2. Rursus malum ita crescit, dum placet, sicut et bonum: quamobrem majus peccatum est suum inimicum occidere quam amicum. Nam de interfecto amico unusquisque iratus est, et a Deo dimittitur quoniam homo inde ex corde poenitet. Tantum vero placet alicui se inimicum suum occidisse, quia vix inde valet ad indulgentiam pervenire: et postquam inde etiam judicium sumpse
Abbreviated transcription (Latin):
bonuen qia quod uenerat. llam peceunam Alies
ferprmon ualet: nisi dui ceteris eam funtuis. suerit
peses abscidit ÷ C andem cum pastoe otomisoaser
uenetis adsoliunt discipł̃m in hobecdienten osea lola¬
uluc a euidi: nequaquam eis suffinte s: erse folit¬
moco s aeo disceddat. nisi simul ormesip ecer utt̃
municaretur. formidaret iugiter reti forterot reueti
truencareuuier pastor causa orandli quo sian abo¬
aretur: ale penitus claustrum absq retenta cule
ꝑforat: dicens omnibus aliis ast simuiletem faeuauis¬
ꝑ forat im aliquis sermonem audit diureum. qlaento
totum. retinere non ualeati tantiusp iobret
cum sibi placet quantũ deficeret ñ displiceret
Amsalta p quisꝗ tantum enra deberetone. uee m̃¬
tineret uta ae posset annma eauere ilor ee arerur
mieniam residens tantum de cibs sumitt. ent alnere
comestionein at tingere possit. Utriq enum neces¬
sarium est: ut comedat. tam corpori quam amime. &

Expanded text:
bonum ad quod venerat. Nam pecuniam illuc bonum ad quod venerat. Nam pecuniam illuc ferre non valet nisi diu caeteris eam furatus fuerit. pedes abscidit? 2. Tandem cum pastor et universus conventus absolvunt discipulum inobedientem causa illuc abeundi, nequaquam eis sufficit ut ipse solummodo a Deo discedat, nisi simul omnes peccati sintmunicaretur, formidaret jugiter et forsitan reverteretur. 3. Si vero pastor causa orandi quopiam proficiscitur, ille penitus claustrum absque retentaculo perforat, dicens aliis omnibus ut similiter faci Cum aliquis sermonem audit Dominicum, quamvis totum retinere non valeat, tantum proficit cum sibi placet, quantum deficeret si displiceret. At saltem quisque tantum eniti deberet ut inde retineret unde posset anima vivere, donec iterum mensam residens tantum de cibo sumit, ut ad aliam comestionem attingere possit. Utrique enim necessarium est ut comedat tam corpori quam animae, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum ea diligẽ: ne ꝑdas ea ꝑenniter in inferno¬
um aliquis infert iram religiosis: et ipsi clamo¬
rem ad deum faciunt. legentes maledictioẽs
pno suis malefactoribus: tunc quasi interdicunt
dĩo. ne sumat uide iusticiam: Ds̃ autem qui presto
sderit ad faciendam uindictam : respondet eis.
Leuertar itaq qm me non expectastis : et uosip¬
si ulti estis: maledicendo. Prius enim malefacto
coueniri deberet: quare hoc egisset.Si uero res¬
ponderet se fecisse ꝓpter inopiam: religio ei suc¬
curreret. Si autẽ propter suꝑbiam hoc egisset.
unuersus claustri comientus dñm ex tõto cor¬
de rogaret: ut hoc ei dimit teret. Et aut illum
s conuerteret: aut suam iusticiam ab eo fine
dilatione sumepet:
astori licet mit tere aiscipłm siuue ulbi que isrs
sua religione sustinenca. Si uero disegpulus
causa orandis ierłm acit uel quosliber scos: sus
deuberatione: intam suam abnegacumamo allc

Expanded text:
tum ea dilige ne perdas ea perenniter in infernotum ea dilige ne perdas ea perenniter in infernoum aliquis infert malum religiosis, et ipsi clamorem ad Deum faciunt legentes maledictiones pro suis malefactoribus, tunc quasi interdicunt Domino ne sumat inde justitiam. Deus autem qui praesto aderat ad faciendam vindictam respondet eis: « Revertar itaque, quoniam me non exspectastis, et vos ipsos ulti estis maledicendo. » 2. Prius enim malefactor conveniri deberet quare hoc egisset. Si vero responderet se fecisse propter inopiam, religio ei succurreret; si autem propter superbiam hoc egisset, universus claustri conventus Deum ex toto corde rogaret ut hoc ei dimitteret; et aut illum Deus converteret, aut suam ab eo justitiam sine dilatione sumeret. astori licet mittere discipulum suum ubique pro sua religione sustinenda. Si vero discipulus causa orandi Jerusalem adit, vel quoslibet sanctos, sua deliberatione vitam suam abnegat, ignorans