comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ons ait egrediebat᷑ de paradiso. qui diuisus est in qͣtuor flumina. Pͥmus est nilus qͥ dicit᷑
gyon. id est t̾reus. scd̃s ganges. id est fison. qͥ dicit᷑ oris hiatꝰ. t̾cius tigris. ꝓpt̾ illiꝰ anuna-¬
lis uelocitatẽ. qͣrtus eufrates: qui dicit᷑ bona fructificatio. Hec est gr̾a qͣdrifaria. que de
paradiio. scilicet de uentre uͥginis manat ydria. Pͥmꝰ gͦ fluuiꝰ est gr̃a corporalis conu̾¬
sationis. scd̃s est gra int̾pretationis scientie litt̾alis. t̾cius est gr̃a. qua uelocit̾ remittit᷑
culpa. tam actualis qͣm cͥmmalis. qͣrtus est gr̃a. qua crescit fructꝰ uͥtutũ spũalis. Ad pͥ¬
mã. scilicet corporalis conu̾sationis: inuitabat petrus dicens. Oonu̾sationẽ ur̃am int̾ gen¬
tes habentes bonã. Inde paulus. Qastigo corpꝰ meũ & in seruitutẽ redigo. ne forte cũ aliis
p̾dicauerĩ ipse rȩꝓbus efficiar. Unde. Grã dei sũ id qͦd sum. Scd̃am contulerat apłis sp̃c

Expanded text:
ons, ait, egrediebatur de paradiso qui divisus est in quatuor flumina. » Primus est Nilus qui dicitur Gehon, id est terrenus; secundus, Ganges, id est Phison, qui dicitur oris hiatus; tertius, Tigris, propter illius animalis velocitatem; quartus, Euphrates, qui dicitur bona fructificatio. Haec est gratia quadrifaria quae de paradiso, scilicet de ventre Virginis manat hydria. Primus ergo fluvius est gratia corporalis conversationis; secundus est gratia interpretationis scientiae litteralis; tertius est gratia qua remittitur velociter culpa tam actualis quam criminalis; quartus est gratia qua crescit fructus virtutum spiritualis. Ad primam, scilicet corporalis conversationis invitabat Petrus dicens: nde Paulus: « Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar. » Unde: « Gratia Dei sum id quod sum. » Secundam contulerat apostolis S
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝑ defertum: In hoc deserto ñ crescere: est decrescẽ. Non ꝓficere: est deficere.
Non ꝓtedere: est retͦ cedere. Non ascendẽ: est descendere. De qͣrto: aiceudens xp̃c
in altum. captiuã duxit captiuitatẽ. Sicut uͥgula fumi inqͥt.¬

Expanded text:
surgens. » In hoc deserto non crescere est decrescere, non perficere est deficere, non precedere est retrocedere, non ascendere est descendere; de quarto: « Ascendens Christus in altum captivam ducit captivitatem. » Sicut virgula fumi, inquit.
Abbreviated transcription (Latin):
& accubabunt. & ñ erit qͥ ext̾reat. Non esurient neq. sitient ampliꝰ. Erit ꝙ. cari¬
tate glosumn. O qͣm glosum est regnũ in qͦ cũ xp̃o gaudent om̃s sc̃i. In pͥmo deser-¬

Expanded text:
et accubabunt et non est qui exterreat. « Non esurient, neque sitient amplius. » Erit et chariet accubabunt et non est qui exterreat. « Non esurient, neque sitient amplius. » Erit et charitate gloriosum: « O quam gloriosum est regnum in quo cu
Abbreviated transcription (Latin):
iliis url̃ occurrerũt tͥa genera serpentiũ in deserto. Scilicet aspis qͥ blan¬
dit᷑ facie & cauda pungit. Hec est uoluptas carnis qͤ arridet in pͥncipio. in fi¬
ne uͦ amara est. Scd̃s est dipsas. qͥ paruus c̾ & latet in puluere. & facit ꝑire siti.
hec est uana gla. que sicut scͥptum e̾. celestis est origine. & in puluere habitat.
hanc sitiendo multi pereunt. Tertiꝰ est scorpiꝰ: qui emittit ignem. Hec est ira.
inuidia. His est desertũ mundi uenenosum. Sed fecerũt sibi serpentẽ in palo.
id est xp̃m in cruce. qͤm udendo uulnerati a serpentib sanati sunt. Terciũ deser¬
tum. idest a̾ꝑitatem conu̾sationis: diximꝰ spinis lacerosũ. qͥa ꝑ multas tͥbulati¬
ones itur ad dm̃. secd florib est speciosũ. Letabit᷑ deserta & inuia: & exultabit
solitudo. & florebit qͣsi lilium. scilicet florib uͥtutum. De amma qͤ sic floret dr᷑.
Qe est ista que ascendit ꝑ desertũ. Qͣrtum est fructu copiosũ. qͦ oñs pascent᷑

Expanded text:
iliis Israel occurerunt tria genera serpentum in deserto, scilicet aspis quae blanditur facie et cauda pungit: haec est voluptas carnis quae arridet in principio amara est. Secundus est dispas, qui parvus est et latet in pulvere, et facit perire siti: haec est vana gloria quae, sicut scriptum est, coelestis est origine et in cinere habitat. Hanc sitiendo multi pereunt. Tertius est scorpius qui emittit ignem; haec est ira, invidia. His est desertum mundi venenosum, sed fecerunt sibi serpentem in palo, id est Christum in cruce, quem videndo vulnerati a serpentibus sanati sunt. Tertium, id est asperitatem conversationis, diximus spinis lacerosum, quia per multas tribulationes itur ad Deum, sed floribus est speciosum: « Laetabitur deserta et in via exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium, » scilicet floribus virtutum. De anima quae sic floret dicitur: Quae est ista quae ascendit per desertum. Quartum est fructu copiosum, quo omnes pascentur
Abbreviated transcription (Latin):
fessione. mundꝰ erit in ꝑseuerantia innocentie. & sic ñ timebũtur passiones flam¬
me purgatorie. O qͣnto cõmodiꝰ esset in tali fiamma mͦ feruere. qͣm in purgatoria
ꝓp h̃a. Quim ambulatu̾s ꝑ ignem ñ ureris. & flamina ñ arclebit in te. qͥa ego dñs¬

Expanded text:
fessione. Mundus enim in perseverantia innocentiae, et sic non timebuntur passiones flamfessione. Mundus enim in perseverantia innocentiae, et sic non timebuntur passiones flammae purgatorii. O quam commodius esset in tali flamma modo fervere quam in purgatoria propheta: « Cum ambulaveris per ignem, non ureris, et flamma non ardebit in te, quia ego D
Abbreviated transcription (Latin):
uius hic est ordo. Primo debemꝰ malis oꝑib renuntiare. sccd̃o cor ꝑ lacrimosam
contessionẽ abluere. t̾cio: faciem que pͥus peccato p̾meb̾at᷑. icl est conscientiã ad łm̃
leuare. qͣrto: stabilem in bono ꝓposito se exibere. qͥnto: angustias penitentie ꝑ amo¬
re celestiũ obliuoni tradere. Inde iob. Si abstuleris iniqͥtatem que in manũ tua ẽ.
Ecce pͥmũ. Et intab̾naculo tuo ñ fuerit iniusticia. Ecce scd̾m. Tũc leuare poteris
faciẽ tuã abiq macula. Etre t̾cium. Et eris stabilis. & ñ timebis. Escce qͣr tum. Mi¬
serie qͦq obluusceris. Ette qͥntum. Et qͥs fructus seqͣtur ex penitentia: ostendit aq̃-¬
iungens. Tibi meridianꝰ fulgor consurget ad uesꝑam. & cũ consumptũ te puta¬
ueris: orieris ut luciter. De hac significatũ est in lege ubi dictũ est. Si fuerit uas
penitentis in oratione. defricabit᷑ in satisfactione. lauabit᷑ aqua in lacrimosa cõ¬

Expanded text:
ujus est ordo: Primo debemus malis operibus renuntiare; secundo, cor per lacrymosam confessionem abluere; tertio faciem quae prius peccato premebatur, id est conscientiam, ad Dominum levare; quarto, stabilem in bono propositio se exhibere; quinto, angustias poenitentiae pro amore coelestium oblivioni tradere. Inde Job: « Si abstuleris iniquitatem quae in manu tua est: » ecce primum. « Et in tabernaculo tuo non fuerit injustitia, » ecce secundum. « Tunc levare poteris faciem tuam absque macula, » ecce tertium. » Et eris stabilis et non timebis, » ecce quartum. « Miseriae quoque oblivisceris: » ecce quintum. Et quis fructus sequitur ex poenitentia ostendit, adjungens: « Tunc meridianus fulgor consurget ad vesperam, et cum consumptum te putaveris, oripoenitentis in oratione, defricabitur in satisfactione, lavabitur aqua in lacrymosa con
Abbreviated transcription (Latin):
u gͦ tanqͣ m scintille cdiscurramꝰ. õccurramꝰ. c̃urramꝰ. Discurramus pecca inuesti¬
In pͥmo: simus scintille consumentes. in scd̃o: scintille ardentes. in t̾cio scurtlle lucen¬
tes. Dicurrere iubebat dñs. cum diorret. Ite in orb̃em uniu̾sum. Et consumere:
Item. Si preoccupatus fuerit homo in ałiquo delicto: uos qui spũales estis huiꝰ modi
instrute in spũ lenitatis. Occurramꝰ d̃eo: ꝓ heneficis sius referendo saudem. & głiam¬
Inde. Qantabo d̃nõ qui bona tͭouit m. & psasl.m nomini cdñĩ altisimi. Esti nicdicas¬
bunt nationes. Inde. An nescitis. quia angel os iudicabimꝰ Item. Sedebitis super
secdes. iudicantes duodetim trib url̃. Ecce habemꝰ quia fulgebũt iusti tanqͣm scintil¬
le in arundineto.

Expanded text:
go tanquam scintillae discurramus, concurramus, occurramus. Discurramus peccata investiin primo simus scintillae consumentes, in secundo simus ardentes, in tertio simus lucentes. Discurrere jubebat Dominus cum diceret: Ite in orbem universum; et consumere, Item: « Si occupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis ejusmodi instruite in spnde: « Cantabo Domino, qui bona retribuit mihi, et psallam nomini Domini altissimi. » Isti judicabunt nationes. Inde: « An nescitis quia angelos judicabimus? » Item: « Sedebitis super coelos judicantes duodecim tribus Israel. » Ecce habemus: « Fulgent justi tanquam scintillae in arundine.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾o ad eam: add sccl̃am me tͣnsfero. icl est militantis eccl̃ie. istã sequendo &
uenerando consilio poete. Tu longe sequere. & uestigia semꝑ acdora. Dñe
iesu. parumne erat tͥ descendisse de ebron in sychem. nisi descendisses de sy¬
chem in dochaimꝰ Ebron dicit᷑ uisio eterna. i est celestis patͥa. Unde uenit ĩ
sẏchem qͦd dicit᷑ humerus. uel labor. id est in uterũ uͥginis. ub̃i labores nr̃os
suscepit. Inde tn dothaumn id est defectum. scilicet mortis. S̾cire uelim dñe qͦ
te uicit clementia. ut ferres nr̃a cͥmina. Ego inqͥt uidens uidi afflictionem
popłi mei qͥ eit in egypto. & descend̃i lib̃are eos. Uere enĩ uicit clementia.
Uidit enĩ ioseph fratrẽ suũ. & cõmota sunt omia iuscera eiꝰ. &. ingressus in
cubicł̃m uͥginis fleuit. ubi fletus & dolores nr̃os suscepit. Bene aduenisti dne.
qͥa fecisti iudiciũ meũ & causam meam.

Expanded text:
potero ad eam, » ad secundam me transfero, scilicet militantis Ecclesiae, istam sequendo et venerando consilio poetae: Tu longe sequere, et vestigia semper adora. Domine Jesu, parumne erat tibi descendisse de Hebron in Sichem nisi descendisses de Sichem in Dothaim. Hebron dicitur visio aeterna, id est coelestis patria. Unde venit in Sichem, quod dicitur humerus, vel labor, id est in uterum Virginis, ubi labores nostros suscepit. Inde in Dothaim, id est defectum, scilicet mortis. Scire velim, Domine, Quae te vicit clementia, Ut feras nostra crimina. « Ego, inquit, videns vidi afflictionem populi mei qui est in Aegypto, et descendi liberare eum. » Vere enim vicit clementia. « Vidit enim Joseph fratrem suum, commota sunt omnia viscera ejus, » et ingressus in cubiculum Virginis flevit, ubi fletus et dolores nostros suscepit. Bene advenisti, Domine, quia « fecisti judicium meum et causam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
scõ: & ceꝑunt loqui. Det̾cio: sp̃c tuus bonꝰ deducet me in t̾ram rectã. Seqͥt᷑. qt tui amoris
in eis ignẽ accende. Iste ignis pͥmo consumit. scd̃o accencd̃it. t̾cio urit. Qonsumit salubrit̾.
exutus hac mortalitate. Primũ: fuit in maria magdalene. scd̃m in ioħ̃e euangłista.
t̾cio afficiunt᷑ serapħin ardentia. De pͥmo: ds̃ nost̃ ignis consumens est. Ynde. Dimissa
sũt ei peccata mul̃ta. qm̃ dilexit multũ. De sccdo: ignem ueni mit̾ẽ in t̾ram. & qͥd uolo

Expanded text:
tio: « Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. » Sequitur: « Et tui amoris in eis ignem effunde. » Iste ignis primo consumit, secundo accendit, tertio urit. Consumit salubriter, exutus hac mortalitate. Primum fuit in Maria Magdalene, secundum in Joanne evangelista, tertio afficiuntur seraphim ardentia. « Deus noster ignis consumens est. » Unde: « Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum. » De secundo: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo
Abbreviated transcription (Latin):
eccl̃iam suam. ut eam conseruet immaculatã. ac fidei fide fecundam. Qmdiuenĩ po-¬
tero dicere. diligam te dnẽ uͥtus mea. eripiet me de inunicis meis. & suꝑ excelsa regni sta-¬
tuet me. Ut comedat fructũ pornoꝵ suoꝵ. Ynde ait discipł̃is suis. Ego habeo cibum mai¬
ducare: qͣm uos nescitis. Potest & hoc ex uoce ꝑfectoꝵ dici: qͥse sincera deuotione deo
seruire sciunt. Ueniat dilectus meus in ortum suũ. ut comed̃at fructũ pomoꝵ suoꝵ
Ac ii aꝑte dicat᷑. Ueniat piꝰ dñs. ut mercedẽ nõbis restituat.

Expanded text:
Ecclesiam suam, ut eam conservet immaculatam, ac fidei fruge fecundam. Quandiu enim dicere potero: « Diligam te, Domine, virtus mea, » eripiet me de inimicis meis, et super excelsa regni statuet me, ut comedat fructum pomorum suorum. Unde ait discipulis suis: « Ego habeo cibum manducare quem vos nescitis. » Potest et hoc ex voce perfectorum dici, qui se sincera devotione Deo servire sciunt: Veniat dilectus meus in hortum suum ut comedat fructum pomorum suorum. Ac si aperte dicat
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suñ ad immolandũ duxit. De scdo. scilicet qͦcd mater mat̾iam carnis exhibuit:
Lana cum sit de corpore ñ sentit corporis passionem. Linũ ad texturã trahit᷑ ꝑ multã¬
atͥtionem. In lana xp̃i caro: ñ sentit passionẽ eul̃pe. In lino sustinuit passionem pene.
Itaq mater exhibuit materiã. sp̃c sc̃s colorem. filius odorem. De t̾tio: sp̃c sc̃s texuit tu
nicam mirabil̃i artificio. Om̃ĩum est enĩ artifex: om̃em habens uͥtutem. omĩa ꝓspiciens.
Artifex. qͥa om̃eni habet scientiam. Tirtutem: qͥa om̃ium habet potentiã. Om̃ia ꝓspi¬
ciens : qͥa secretam circuit. conscientiã. Ista sunt tunica iosepħ talaris ꝙ polimita. b̃a¬
laris: ad ꝑseuerantiã. polimita : ad uͥtutum uarietatem.

Expanded text:
filium suum ad immolandum duxit. De secundo, scilicet mater materiam carnis exhibuit: filium suum ad immolandum duxit. De secundo, scilicet mater materiam carnis exhibuit: um suarum. » Lana cum sit de corpore, nescit corporis passionem; linum in textura ad attritionem trahitur. In lana Christi caro non sensit passionem culpae; in lino sustinuit passionem poenae. Itaque mater exhibuit materiam, Spiritus sanctus colorem, Filius odorem. De tertio: Spiritus sanctunicam texuit. Omnium enim artifex, omnem habens virtutem, omnia prospiciens. Artifex, quia omnium habet scientiam; virtutem, quia omnium habet potentiam; omnia prospiciens, quia secretam circuit conscientiam. Ista fuit tunica Joseph talaris et polymita, talaris ad perseverantiam, polymita ad virtu
Abbreviated transcription (Latin):
cce enĩ celum rorat. nubes pluit. t̾ra germinat. de celo uenit sp̃c sc̃s. in nube latet
clei filiꝰ. Terra est uͥginis uterꝰ. celum rorat infundens u̾gimi gr̾am. Nubes pl̃uit: confe¬
rens uͥgiutati generancdi potentiã. Terra germinat dei uͥtutem & dei sap̃iam. In pͥmo
uͥgo facta est gratiosa. in scd̃o u̾tuosa. in t̾cio fructuosa. In pͥmo dicit᷑. Aue maria gratia
iã carnis exhibuit. sp̃c sc̃s in thalamo uͥginis tumcã texuit. dei filu
induit. Pater exponit: ut esset nr̃a redemptio. Mater contͣ naturam materiã carnis
exhibuit: sine uiri coniortio. S p̾c sc̃s tunicã texuit: mirabili artificio. Dei filius textã
induit. ut fieret duunitatis &e humanitatis unio. De pͥmo: postqͣm uenit plenitudo¬
temporis. misit ds̃ filium suũ factũ ex muliere. factũ sub lege. ut eos qui sub lege erant
redimeret. Uere exposuit. Unde exclamauit. Ut qͥd me dereliquisti: Etce abraham

Expanded text:
cce enim coelum rorat, nubes pluit, terra germinat. De coelo venit Spiritus sanctus, in nube latet Dei Filius, terra est Virginis uterus. Coelum rorat infundens Virgini gratiam; nubes pluit, conferens virginitati generandi potentiam; terra germinat, Dei virtutem et Dei sapientam. In primo Virgo facta est gratiosa, in secundo virtuosa, in tertio fructuosa. In primo dicitur: « Ave Maria, gratia materiam carnis exhibuit; Spiritus sanctus in thalamo Virginis tunicam texuit; Dei Filius textam induit. Pater exposuit ut esset nostra redemptio; mater contra naturam materiam carnis exhibuit sine viri consortio, Spiritus sanctus texuit mirabili artificio; Dei Filius textam induit, ut fieret divinitatis et humanitatis unio. De primo: « Postquam venit plenitudo, misit Deus Filium natum ex muliere, factum sub lege; ut eos qui sub lege erant redimeret. » Vere exposuit, unde clamavit. « Ut quid me dereliquisti? » Ecce Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
Estote fortes in bello. De t̾cio uento. icilicet scientia: b̃eatꝰ qui inuenit sapĩam. & qͥ affluit
prudentia. De qͣrto uento. scilicet pietatis & sapĩe dicit᷑. Que sursũ sũt querite. qͣ sursum
int̾ fectos utos & reuiuscant. Ossagͦ arid̃a pinguescant ꝑ misccliam. cdisiuncta congungant᷑
ꝑ frat̾nam concordiã. Disꝑsa reuo. centur: ꝑ oꝑm ꝙ cogitationũ congruentiã.
De pͥmo: oleum de capite meo ñ deficiat. Et Impinguasti in ołeo caput meũ. Illo
inqͣm oleo: quod infusũ est uuł. nerato a latͦnib. De scdo: apłs. Solliciti seruare uniꝰ¬

Expanded text:
« Estote fortes in bello. » De tertio vento, id est scientia: « Beatus qui invenit sapientiam, et qui affluit « Estote fortes in bello. » De tertio vento, id est scientia: « Beatus qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia. » De quarto vento, scilicet pietatis et sapientiae, dicitur: » Quae sursum cta conjungantur per supernam concordiam, dispersa revocentur per operum et cogitationum congruentiam. De primo: « Oleum de capite tuo non deficiat, » et: « Impinguasti in oleo caput meum. » Illo, inquam, oleo quod infusum est vulnerato a latronibus. De secundo Apostolus: « Solli
Abbreviated transcription (Latin):
en sp̃c a qͣtuor uentis. & infla suꝑ int̾fectos istos. & reuiuiscant. Ab occidente gͦ uenit
sp̃ec timoris. ab aqͥlone: consilii ꝙ fortitudinis. ab oriente: scientie & intelligentie. a mer-¬
die : pietatis & sapĩe: Ab occasu: ut qui cetidit. ꝑtimorem dĩredeat. Ab aqlone: ut temp¬
tatꝰ contͣ fraudulentas consiliũ. cont᷑ uiolentas temptationes fortitudo preuaseat. Ab ori¬
eute: ut icientia: temporalia. intelligentia: celestia ꝑcipiat. Americdie: ut ꝑ pietatem dili¬
gat. ꝑ sapĩam: gustando qͥ sursum sũt sapiat. Auidi pͥmũ uentũ ab occidente. scilicet ti¬
morem. Dm̃ time. & mandata eiꝰ ob̃serua. Qͥ a qui timorem dñi derełinqͥt: ñ potest iustifi¬
cari. Aud̃i uentũ ab̃ aqͥlone. scilicet consiłis & fortitud̃inis. N it dñs. Estote prudentes sicut
serpentes. ꝙ simplices sic̾ columb̃e. ꝑrudentes clicit ꝓpter consiliũ. Pro fortitudie: ait.

Expanded text:
s a quatuor ventis, et infla super interfectos istos, et reviviscant. » Ab occidente ergo venit spiritus, timoris, ab aquilone consilii et fortitudinis, ab oriente scientiae, et intelligentiae a meridie pietatis et sapientiae. Ab occasu, ut qui cecidit per timorem Dei redeat; ab aquilone, ut tentatus contra fraudulenta consilia, contra violentas tentationes fortitudine praevaleat; ab oriente, ut scientia temporalia, intelligentia coelestia percipiat; a meridie ut per pietatem diligat, per sapientiam gustando quae sursum sunt sapiat. Audi primum ventum ab occidente, scilicet timorem: « Deum time, et mandata ejus observa. » Quia qui timorem Domini dereliquerit, non potest justificari. Audi ventum ab aquilone, scilicet consilii et fortitudinis, ait Dominus: « Estote prudentes sicut serpentes et simplices sicut columbae. » Prudentes dicit propter consilium. Pro fortitudine ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Ue est ista que ascendit ꝑ desertũ sicut uͥgula fumi ex aromatib. mirre
& thuris. & uniu̾si pulueris pigm̃tarii. Uidens quilibet sc̃am anime conuer-¬
habitat. Hec semꝑ laborat: ut ascendat. ut qͣm ualde diligit magis ac magis
sentiat. Hi insibilia fastidiũt. ad celestia se erigunt. malis morib se exuunt.
cupiditates mundanas contempnũt. spe ad inuisibilia tendunt. Hi ꝑ desertũ
ascendũt: qͥa dũ hic temptationes ferũt: deseri metuũt. Bene sic uͥgula fumi
aicendũt: qͥa odorem bone fame. & subtilitatẽ mentis hñt. Iste odor est mirre
que est mortificatio carnis. & thuris: que est deuotio orationis. Pigmenta faci¬
mꝰ: qͣndo uͥtutes in corde congregamꝰ qͣndo singl̃as uͥtutes discutimꝰ : ne qͦo ui-¬
tiũ lateat: ne qͦd incultũ remaneat: species u̾tutum qͣsi in puluerem tundimꝰ.
Qͥ cunq gͦ cor suũ sic diicutiũt: lectulũ in qͦ sponsus reqͥescat cor suũ faciunt.

Expanded text:
ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii? THO. Videns quilibet sanctam animae convershabitat. Haec semper laborat ut ascendat, ut quem valde diligit, magis ac magis sentiat. Hi visibilia fastidiunt, ad coelestia se erigunt, malis moribus se exuunt, cupiditates mundanas contemnunt, spe ad invisibilia tendunt. Hi per desertum ascendunt, qui dum hic tentationes ferunt, deseri metuunt. Bene sicut virgula fumi ascendunt, quia odorem bonae famae et subtilitatem mentis habent. Iste odor est myrrhae quae est mortificatio carnis et thuris, quae est devotio orationis. Pigmenta facimus, quando virtutes in odore congregamus, quando singulas virtutes discutimus, ne quod vitium lateat, ne quid incultum remaneat, species virtutum quasi in pulverem tundimus. Quicunque ergo sic cor suum discutiunt, lectulum in quo sponsus requiescat cor suum faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illam. & dauic̃ fleuit suꝑ saulem & ionatham ꝙ filiũ. Et ad samuelem ait dñs. us¬
queqͦ tu luges saul Isti expectant dei mniscd̃iam. qͥ ait. Ego cogito cogitationes pa-¬
cis & ñ afflictionis. Alioquin: plangimꝰ eccl̃iam quasi desolatam dicentes. Facti sũt
pͥncipes eiꝰ uelud̃ arietes ñ inuenientes pascua. Et ysaias. Om̃s canes muti. ñ ualen
atrare. Tales magistri qui ex compassione lugent: sũt gͣsi ioseph
suos grauit᷑ affligebat. ut sic quod deliquerant in eius uenditione punirent. Et in-¬
gressus cubiculũ cordis sui fleuit. quia ex compassione ñ poterat se continere.
De imploratorib

Expanded text:
illam. » Et David flevit super Saul et Jonatham filium ejus. Et ad Samuel dicit Dominus: « Usquequo tu luges, Saul? » Isti exspectant Dei misericordiam, qui ait: « Ego cogito cogitationes pacis et non afflictionis. » Alioqui plangimus Ecclesiam tanquam desolatam dicentes: « Facti sumus principes ejus velut arietes, non invenientes pascua. » Et Isaias: « Omnes canes muti non valentes latrare, » tales magistri, qui ex compassione lugent sunt quasi Joseph qui fratres suos graviter affligebat, ut sicut deliquerant in ejus venditione punirentur, et ingressus cubiculum cordis sui flevit, quia ex compassione non poterat se continere. Sequitur de imploratorib
Abbreviated transcription (Latin):
natum nuntians. Audiant dauid. Si dedero somnũ ocłis meis. ꝙ palpebris meis
dormitationẽ. donec inueniã locum dño. Isti in uanũ recipiunt gr̃am dei. sicut ait
apl̃s. Yidete. ne inuacuũ grãm dei recipiatis. Tales sunt isti. qualis seruus ille qui
abicondit pecuniã dm̃ sin: ñ attendentes illud̃ dantelis.. Qͥ adiusticiã erudiũt
multos. ful gebunt qͣsi stelle in ꝑpetuas et̾nitates. Non sunt fidelis seruus & prudens.¬
qͥ conseruis suis in temꝑe erogauit iͥtici mensurã. Audiant salomonẽ. Thesaurus
absconditus &: scientia abscondita. que utilitas in utͥsq ͣ Philosophus ait. Scien

Expanded text:
natum nuntians. Audiant David: « Si dedero somnum oculis meis et palpebris meis natum nuntians. Audiant David: « Si dedero somnum oculis meis et palpebris meis dormitationem. » Isti in vacuum recipiunt gratiam Dei, sicut ait Apostolus: « Videte ne in vacuum gratiam Dei recipiatis. » Tales sunt isti qualis servus ille qui abscondit pecuniam domini sui, non attendens illud Danielis: « Qui ad justitiam erernitates . » Non sicut fidelis servus et prudens conservis suis in tempore erogavit tritici mensuram. Audiant Salomonem: « Thesaurus absconditus et scientia abscondita, quae utilitas in utrisque? » Philosophus ait: Scie
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. An d̃iuitias bonitatis dei. & longanimitatis cr patientie contempnitis:
Isti sũt principes qͣs precepit dñs suspencdi in patibulo: qͥa fecerũt peccare popłm.
Isti sũt senes qui uoluerunt incestare susannã. De qͥb dicit᷑ in ꝓuerbiũ. Ponat te
dñs sicut achiam & sedechiam. qͦs frixit rex babilonis in camino cal deoꝵ. Unde
ẏsaias. Om̃e caput languidũ. & om̃e cor merens. Sccłis d̃icit᷑. Qd crassum erat as¬
sumebatis. lanis oꝑiebamini. lac comedebatis. qͦd infirmũ erat ñ solidastis. ⁊sti
dormitant. sed utinã dormirent int̾ medios cleros. Sed sunt illi homines de qͥb
dicit᷑. Dũ dormirent homines: inunicus ħ omo suꝑseminauit zizania. Audiant
gͦ. Non dormitabit neq. dormiet qͥ custodit irl̃. Inde est qͦd dñs arguit petrum clor¬
mientẽ. dicens. Symon dormis. Yna hora ñ potusti uigilare mecum: Audiant
qͦd pastorib custodientib ugilias noctis suꝑ gregem suũ. apparuit angl̃s xp̃m

Expanded text:
tatis Dei et longanimitatis et patientiae contemnis? » Isti sunt principes, quos praecepit Dominus suspendi in patibulo, quia fecerunt peccare populum. Isti sunt senes qui voluerunt incestare Susannam, de quibus dicitur in Jeremia: « Ponat te Dominus sicut Acha et Sedeciam, quos frixit rex BabylIsaias: « Omne caput languidum et omne cor moerens. » Secundis dicitur: « Quod crassum erat assumebatis, lanis operiebamini, lac comedebatis; quod infirmum erat non solidastis. » Isti dormitant, et utinam dormirent inter medios cleros. Sed sunt illi homines de quibus dicitur: « Dum dormirent homines, inimicus homo superseminavit zizaniam. » Audiant ergo: « Non dormitabit neque dormiet qui custodit Israel. » Inde est quod Dominus arguit Petrum dormientem dicens: « Simon, dormis: una hora non potuisti vigilare mecum? » Audiant, quia pastoribus custodientibus vigilias noctis super gregem suum apparuit angelus, Christum
Abbreviated transcription (Latin):
gilia enĩ cordis sollicitu dinẽ intulit. ut lib̃ius intendat celestil. Inde clatud. Escce
dongaui fugiens. & mansi in solitudine. Consid̃antib nob̃ fugam. qua ioh̃es bap-¬
tista ut in uno capiamꝰ exemplũ. a scl̃i actib se fecit alienũ. elongationẽ qͣ ad nichilũ
reduxit blandim̃ta spũaliũ phantasmatũ: insinuat. Solitudinẽ qua soli deo suũ
studuit placere ob seqͥum: in ꝓpositione nr̃a cuiꝰlibet sc̃i conu̾satio celestis. qͣsi
in speculo chorus¬
cabit. An ñ fuga a scl̃i actib ioh̃es se fecit alienũ. cũ antra
deserti teneris
sub̃ annus ciuiũ turmas fugiens petiuit. ne leui saltẽ macła¬
re uitã famine
posset. Anñ elongatione spũalia phantasmata docebat eli-¬
dere. cũ locust as idest suꝑbiam. comedens consumebat. mel siluestre. scilicet ama-¬
ritudo passionũ ei dulcescebat. An soli deo płacere studebat. qͥ soli in uentre matͥs exul¬

Expanded text:
. Inde David: « Ecce elongavi fugiens et mansi in solitudine. » Considerantibus nobis fugam qua Joannes Baptista, ut in uno capiamus exemplum, a saeculi actibus se fecit alienum; elongationem qua ad nihilum deduxit blandimenta spiritualium plantasmatum; solitudinem qua soli Deo suum studuit placere obsequium, in propositione nostra cujuslibet sancti conversatio coelestis quasi in speculo coruscabit. An non fuga a saeculi actibus fecit alienum? cum Antra deserti teneris sub annis, Civium turmas fugiens, petivit, Ne levi saltem maculare vitam Famine posset. Non elongatione spirituali phantasmata doce at elidere, cum locustas, id est superbiam comedens, consumebat mel sylvestre, scilicet amaritudo passionum ei dulcescebat? An soli Deo placere studebat, qui soli in ventre matris exsul
Abbreviated transcription (Latin):
re. leuantes puras manꝰ. sic̃ xp̃c orancdo. Leuande sũt etiã in elemosine łargitione. Le¬
uemꝰ ait corda nr̃a cũ in anib ad dm̃. Qor ad diligendũ. manꝰ: ad porrigendũ. linguã
ad corrigendũ. Sic xp̃c eleuatis manib ferebat᷑ in celũ. facturus elemosinã. donando
gilate & orate ut ñ intretis in temptationẽ. Si sciret inqͥt pat̾ familias. qͣ hora fur ue-¬
niret. uigil aret utiq & ñ sineret ꝑfocd̃i cdomũ suã. Hac uigilabat abraham. qͣndo
inmolabat arietẽ. idest suꝑbiam. &. capͣm. iclest luxuriã. & uaccã. id est carnis pi-¬
nus inuasit eũ. & uidit clibanũ fumantẽ. iclest infernũ. & lampadem ful̃gentẽ.
idest claritatẽ heatoꝵ: ad fugam temptationũ. Ut autẽ a capite reuolucnꝰ:¬

Expanded text:
 levantes, sicut Christus orando. » Levandae sunt et in eleemosynae largitione. « Levemus, ait, corda nostra in manibus ad Deum, » cor ad diligendum, manus ad porrigendum, linguam ad corrigendum. Sic Christus elevatis manibus « ferebatur in coelum, » facturus eleemosynam donando gilate et orate, ut non intretis in tentationem. » -- « Si sciret, inquit, paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique et non sineret perfodi domum suam. » Hac vigilabat Abraham quando immolabat arietem, id est superbiam, et capram, id est luxuriam, et vaccam, id est carnis pinus invasit eum, » quia vidit clibanum fumantem, id est infernum, et lampadem fulgentem, id est claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ qͦd in pͥma cor nr̃m confundit᷑. in scda effundit᷑. in
t̾cia diffudit᷑. in qͣr¬
ta infundit᷑. Confundit᷑ pudore. effundit᷑ confessione. diffundit᷑
p̾dicatione. infun-¬
dit᷑ spũali consolatione. Tubet᷑ esfundi sicut aqͣ. Alii enĩ effund¬
unt sicut oleñ. alii
sic̾ meł. alii sic̃ uinũ. alii sic̾ lac. alii sic̃ aqͣm. Qũ oleũ effundit᷑:
tia aliqͥd in uase remanet. ob pinguedinẽ eiꝰ. hi sũt. qͥ peccata
sua partin con¬
fitent᷑. partim abscondũt. Sicut mel effundũt: qͥ omĩa confitent᷑.
delectationis retinent: sic̃ uas mellis. Sic̃ uinũ effundũt: qͥ ocdorem retinent sic̃ uas
uini. hoc est qͣndo libent audiũt

Expanded text:
otandum quod in prima cor nostrum confunditur, in secunda effunditur, in tertia diffunditur, in quarta infunditur. Confunditur pudore, effunditur confessione, diffunditur praedicatione, infunditur spirituali consolatione. Jubetur effundi sicut aqua. Alii effundunt sicut oleum, alii sicut mel, alii sicut vinum, alii sicut lac, alii sicut aquam. Cum effunditur tia ejus in vase remanet ob pinguedinem ejus. Hi sunt qui peccata sua partim confitentur, partim abscondunt. Sicut mel effundunt, qui omnia confitentur delectationes retinent, sicut vas mellis. Sicut vinum effundunt qui odorem retinent, sicut vas vini, hoc est, quando libenter audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
rȩtractari ea. qͤ uicitant ad peccandũ.
Sicut lac effundũt: qͥ colorem pecti Eretinent. sic̃ uas candorenilactis
hoc est qͣndo delectationes mundi libenter aspiciunt. Tercia uigilia est me-¬
ridiana. ad custodiã uͥtutum. Hanc ñ obseruauit uboseth. qͥ dormiens meridie:
mulierẽ fecit hostiariã. id est sp̃c carnẽ. Qͥ cũ male uigilasset: Latrones abstulerũt
caput. eiꝰ. Hec fit ad cautelam: ne diabolus surripiat aliqͥd̃ de donis nr̃is. Unde. Sobrii
estote & iugilate. qͥa aduersariꝰ uest̾ diabolus tanqͣm leo rugiens. circuit querens qͣm de¬
uoret. Sed̃ qͥa nisi dñs custodierit ciuitatẽ. frustra ugilat qͥ custodit eã : leua acd eum¬

Expanded text:
retractari ea quae incitant ad peccandum. Sicut lac effundunt qui colorem peccati retinent, sicut vas candorem lactis hoc est quando delectationes mundi libenter aspiciunt. Tertia vigilia est meridiana ad custodiam virtutum, hanc non observavit Isboseth, dormiens meridie cum muliere quam fecit ostiariam, id est spiritus carnem, quae cum male vigilasset, latrones abstulerunt caput ejus. Hoc fit ad cautelam, ne diabolus subripiat aliquid de bonis nostris. Unde: « Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret.
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ ꝑ neglegentiam. Denariꝰ ex septenario & t̾nario constat. Septenariꝰ est uͥgo nu-¬
merus. quia nec gignit nec gignitur: infra pͥmum limitem. & significat incorrup¬
tionẽ mentis.

Expanded text:
amus per negligentiam. Denarius ex septenario et ternario constat. Septenarius est virgo nuamus per negligentiam. Denarius ex septenario et ternario constat. Septenarius est virgo numerus, quia nec gignit nec gignitur infra primum limitem, et significat incorruptionem mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ quib tenent᷑: opera significantur.
on minor est uirtꝰ qͣm querere parta tueri. Casus
introducto mundũ conseruare. S̾ternere florib odoriferis. spõ Esum intͦducere
blandiciis. mundum conseruare excũbiis & gladiis. ꝑlorib uͥtutum. blandi-¬
ciis orationũ & ob̃sequioꝵ. excubiis circunspectionũ. & gladiis diuini u̾bi &. am¬
madũsionũ. Preparate inqͥt corda ur̃a dño. Ecce qͦmͦ sternant. Et seruite illi soli.
Ecce qͦm oblequiis &. orationib attrahatur. Et lib̃abit uos ab inimicis ur̃is. Ecce
qmͦ custodiatur. Xudi etiam poetam. Principio qͦd amare uelis reperire labora:
qͥ noua nũc pͥmum miles in arma uenit. Proximꝰ huic labor est placitum exora¬
re repertum. Terciꝰ ut longo temꝑe duret amor. Aud̃i pͥmũ. Qor mundum crea
cuiꝰ partes multiplicate aggregate senariũ faciunt. & significat ꝑfectionẽ custo-¬
diendi mandata dei. ut nec ultra ꝓgrediamur ꝑ p̾sumptibnem. nec cit᷑ remane-¬

Expanded text:
manus quibus tenentur, opera significantur. Non minor est virtus quam quaerere parta tueri; Casus introducto mundum conservare; sternere floribus odoriferis, sponsum introducere blanditiis, mundum conservare excubiis et gladiis; floribus virtutum, blanditiis orationum et obsequiorum, excubiis circumspectionum, et gladiis divini verbi et animadversionum. « Praeparate, inquit, corda vestra Domino: » ecce quomodo sternant; « et servite illi soli: » ecce quomodo obsequiis et orationibus attrahatur; « et liberabit vos a peccatis nostris: » ecce quomodo custodiatur. 73 Audi etiam poetam: Principio quod amare velis reperire labora, Qui nova nunc primum miles in arma venis. Proximus huic labor est, placitum exorare repertum Tertius ut longo tempore duret amor. Audi primum: « Cor mundum crecujus partes multiplicative aggregatae senarium faciunt, et significat perfectionem custodiendi mandata Dei, ut nec ultra progrediamur per praesumptionem, nec citra remane
Abbreviated transcription (Latin):
ad oꝑum ꝑfectionem. ꝓdixit symphoniã & cħoꝵ: ad grãrum actionẽ. occisus
est ei uitulus teuerrimꝰ sub ilice manb̃re. scĩlicet in cruce. & inde roboratus: ꝑ
flãmeum gladiũ atq uersatilem transiit. cherubu excessit. portas paracłisi penetͣ¬
uit. Gladius ille flammeus atq uersatilis: pene sunt temporales. ꝑ quas ad parady¬
sum reu̾tendum est. ¶herubni: plenitudo scientie que est caritas. ꝑ qͣm nos oportet
paracłysi portais penetrare. Porte iste bifor es sũt nr̃a obstinatio. & dei obduratio.
que ꝑ uitulum istum nobis aperient᷑. scilicet ꝑ dei miscd̃iam ce nr̃am penitentiã. Ecce
qͥd ꝓficiat caro cocta in crucis patibulo:

Expanded text:
 ad gratiarum actionem. Occisus est ei vitulus sub ilice Mambrae, scilicet in cruce. Sed inde roboratus per flammeum gladium atque versatilem transiit; cherubim excessit, portas paradisi penetravit. Gladius ille flammeus atque versatilis poenae sunt temporales, per quas ad paradisum revertendum est, cherubim plenitudo scientiae: quae est charitas per quam nos oportet paradisi portas penetrare. Portae istae bifores sunt nostra obstinatio, et Dei obduratio; quae per vitulum istum nobis aperientur, scilicet per Dei misericordiam et nostram poenitentiam. Ecce quid perficiat caro cocta in crucis patib
Abbreviated transcription (Latin):
e runtam̃ pauꝑtas qͦdrifaria est. Prima est pauꝑtas census. sccla sensus.
tertia: fructui. qͣrta: spiritus. De pͥma: semꝑ pauꝑes habetis uobiscũ. De
sccda: tu dicis diues sum & locupletatus. cum sis miser & pauꝑ. De tercia. cito
anticipent nos micałie tue. qͥa pauꝑes facti sumꝰ nimis. De qͣrta: beati pauꝑes sp̃u¬
da: ꝑ patientiã. sccd̃a supplenda ꝑ sapientiã. t̾cia fugiencda ꝓpter suam sterilitatẽ.
Qtta amplectend̃a: qͥa ucit ad beatitudinẽ. Et hoc de ubere compassionis. Seqͥt᷑
de ubere congratulationis: que est de fraternis bonis.¬

Expanded text:
erumtaten paupertas quadrifaria est. Prima est paupertas census, secunda sensus, tertia fructus, quarta spiritus. De prima: « Semper pauperes habetis vobiscum; » de secunda: « Tu dicis: Dives sum et locupletatus, cum sis miser et pauper; » de tertia: « Cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis; » de quarta: Beati pauperes spda, per patientiam; secunda supplenda, per sapientiam; tertia fugienda, propter suam sterilitatem; quarta amplectenda, quia ducit ad beatitudinem. Et haec de ubere compassionis. Sequitur de ubere congratulationis: quae est de supernis bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sccl̃os: ut admoneat eqͥtatem. ad t̾tios: ut doceat u̾itatem. Humilitatẽ sui.
equitatem iudicii. u̾itatem: ad cognoscendã uiã fidei. caritatis ꝙ spei. Humili¬
tatem sui mediante confessione. eqͥtatem iudicii: dictante ratione. ueritatẽ ad
onem uie. ductu prudentie. Primi colles se eleuant in suꝑbiam:
put erigitur. lingua dissoluit᷑. manus extendit᷑. Qaput erigit᷑ ad absterrendũ.
lingua usoluit᷑ acd obiurgandũ. manꝰ extendit᷑ ad oppͥmendũ. Sed confessio:
caput idest cogitationẽ stultam que est initiũ peccati abscidit in contͥtione. lin-¬
guam: in petcati platione. manus: in satisfactione. Hoc totum designat illud
factum iude machabei. Demetriꝰ enĩ qͥ dicit᷑ nimiũ ꝑsequens id est diabolus. misit
nichanorẽ qui clicit᷑ lucerna stans. id est exaltatio cord̃is. contͣ uidam. qͥ dicit᷑ con¬
fessio. Qi nichanor preerat elephantib: quoꝵ ossa iuncturis carent. qͥa suꝑbia

Expanded text:
os, ut amoveat aequitatem; ad tertios, ut doceat veritatem: humilitatem sui, aequitatem judicii, veritatem ad cognoscendam viam fidei, charitatis, spei. Humilitatem sui mediante confessione, aequitatem judicii dictante ratione, veritatem ad cognitionem viae ductu prudentiae. Primi colles se elevant in superbiam, dum caput erigitur, lingua dissolvitur, manus extenditur: caput erigitur ad abstergendum, lingua dissolvitur ad objurgandum, manus extenditur ad opprimendum. Sed confessio caput, id est cogitationem stultam, quae est initium peccati, abscindit in contritione, lingua in peccati prolatione, manus in satisfactione. Hoc totum designat illud factum Judae Machabaei. Demetrius enim qui dicitur nimium persequens, id est diabolus, misit Nicanorem qui dicitur lucerna stans, id est exaltatio cordis, contra Judam qui dicitur confessio; qui Nicanor praeerat elephantibus quorum ossa juncturis carent, quia superbia
Abbreviated transcription (Latin):
oraliter. Tria ꝓponunt᷑. fauus distillans in labiis. mel & lac sub lingua. oclor in
uestimento. Primũ in ore. scd̃m in corde. t̾cium in corpore. Primũ in ore: est sermonis
gr̃a. scd̃m in corde: conscientia & sap̃ia. t̾cium in corpore: sce conu̾sationis elegantia.
Sermonis grã: ut duros emollias: uxta illud̃ salomonis. Responsio mollis frangit
iram. Et sermo bonꝰ suꝑ datum optinũ. Conscientia: ut securꝰ fias. Semꝑenĩ p̾suint
seua: turbata conicientia. Sapĩa: ut in suꝑnis delectationẽ habeas. Qe sursũ sũt sapite¬
ieleo ad odorem uestis transferamur.¬
Laus uestis in quatuor.

Expanded text:
oraliter tria proponuntur: Favus distillans in labiis, mel et lac sub lingua, odor in vestimentis. Primum in ore, secundum in corde, tertium in corpore. Primum in ore, est sermonis gratia, secundum in corde, constantia et sapientia; tertium in corpore, sanctae conversationis elegantia. Sermonis gratia ut duros emollias, juxta illud Salomonis. « Responsio mollis frangit iram. » Et: Sermo bonus super datum optimum. Conscientia ut securus fias; semper enim praesumit saeva, turbata conscientia. Sapientia, ut in supernis delectationem habeas: « Quae sursum sunt sapiteideo ad odorem vestis nos transferamus. Vestis in quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. eloquentie. Prime ꝑierũt in babiloniis. sccde paruerũt in hominib & bestiis. ter¬
cie fuerũt u ꝓpħetis & apłis. qͣrte in formam ignis. De pͥmis ait dñs. Yenite. confun-¬
damꝰ linguas eoꝵ. Iste sũt lingue murmurantiũ. dethentiũ. adulantiũ. decipien¬
tii. ostentantiũ. Iste nanq sũt iuiperee. scdẽ lactee. t̾cie melliflue. quarte sũt ignee.
mesliflue ꝓpter dulcedinẽ p̾dicationis. ignite ꝓpter feruorem increpationis. De pri-¬
mo: caput aspidis iugget. ꝙ occidit eum lingua iupere. De scdo. ꝙ. t̾cio: mel ꝙ
lac sub lingua tua. De gͣrto: apparuerũt apł̃is disꝑtite lingue tanqͣm ignis. Itẽ.¬

Expanded text:
ierunt in Babyloniis, secundae paruerunt in hominibus et bestiis, tertiae fuerunt in prophetis et apostolis, quartae in formam ignis. De primis ait Dominus: « Venite confundamus linguas eorum. » Istae sunt linguae murmurantium, detrahentium, adulantium, decipientium, ostentantium. Istae namque sunt vipereae, secundae lacteae, tertiae mellifluae, quartae sunt igneae. mellifluae, propter dulcedinem praedicationis, ignitae propter fervorem increpationis. De primo: « Caput aspidum suget et occidet eum lingua viperae » De secundo et tertio: Mel et lac sub lingua tua. De quarto:
Abbreviated transcription (Latin):
letͦ. Sl lalomon ꝑ ad̃iuationẽ in uase demones dlauit. s corpnis iste siliano. heittio
ad corais inaurationem. Dicit᷑ eñ scorpꝰ quasi sine codlis pietate. Qesclam thit ac̃ y po-¬
esrisum ꝑ simissationẽ. Uude item dicit᷑ ĩcorpiꝰ quasi scoria pietatis. Qcmcłam inuid̃et
religione. T nde uere dict᷑ icorpiꝰ quali iuggilams corcda pioꝵ. Scc̃d cdatus est spe sedñ
toslit cord̃is cluriciã. scd̃o tenouat cium remitit cul̃ pam. tcio qi mortuũ recl̃uct ae
uiam. De pͥmõ silabio ipc̃ euis & fiuent aquc. scilicet lacrimarũ. De são: Hic ĩicitur.¬

Expanded text:
in vase daemones clausit. Scorpius iste quosdam trahit ad cordis indurationem. Dicitur enim scorpius quasi sine cordis pietate. Quosdam ad hypocrisim per simulationem. Unde item dicitur scorpius quasi scoria pietatis. Quibusdam invidet religionem. Unde item dicitur scorpius quasi sugillans corda piorum. Secundo datus est Spiritus tollit cordis dutitiam; secundo renovat, dum remittit culpam; tertio quasi mortuum reducit ad vitam. De primo: « Flabit spiritus ejus et fluent aquae, » scilicet lacrymaru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tangit ignis cdiabolice instigationis: qͥa est dilectioni contͣrius. Unde. Ignis fornacis
nabuchocdonoior qͣdraginta nouem cubitis ascend̃it. ꝙ ad qͥnqͣgesimũ ñ ꝑuenit. in quo
forsitan erant tres pueri qui saluati sũt. His qͥ ad t̾ciam in iuste aspirant. ignis diume
animadũsionis est paratꝰ. qͥ ꝓpter spem suã falsam iam qͥ nqͣgenarios se computãt. Unde
ad p̾ces helye ignis qͥnquagenarios consumpsit.

Expanded text:
non tetigit ignis diabolicae instigationis, quia est dilectioni contrarius. Unde, ignis fornacis Nabuchodonosor quadraginta novem cubitis ascendit. Ad quinquagesimum non pervenit. In quo positi erant pueri qui salvati sunt, his qui ad tertiam injuste aspirant, ignis divinae animadversionis est paratus. Qui propter spem suam falsam, jam quinquagenarios se computant. Unde ad preces Eliae ignis quinquagenarios consumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
tesurrectionem t̃cio in pentecosten. Primo ad repͥmenddã cliaboli potestatem. scc̃o acl̃
inttent᷑ eis. De t̾tio: factus est repente de celo sonus. & repłeut totã domũ uͥerant apl̃i¬
sec̃eutes. scĩicet u̾tutib. In pͥmo gͦ d̃iabolo resistitur in scc̃s peccatũ remituit᷑. intͥcio grã
cor ungitur. In pͥmo occurrit᷑ uenienti. in scdõ res aufertur posidenti. int̾cio illulit᷑
fugienti. In pͥmo gͦ est circunspectio d̃oli in scc̃o remeãiũ małi. in t̾cio possestio bom. In

Expanded text:
esurrectionem, tertio in Pentecoste. Primo ad reprimendam diaboli potestatem; secundo ad elo sonus et replevit totam domum » Spiritus sancti virtutibus. In primo ergo diabolo resistitur, in secundo peccatum dimittitur, in tertio gratia cor ungitur. In primo occurritur venienti, in secundo res aufertur possidenti, in tertio illuditur fugienti. In primo ergo est circumspectio doli; in secundo, remedium mali; in tertio, possessio boni. In
Abbreviated transcription (Latin):
ignam. Audi acutum. Qum autẽ uenerit ille sp̃c u̾itatis: ipse arguet mundũ de pec-¬
cato. de iusticia. & de iudicio. Audi subtilem. Paraclitus autẽ sp̃c sc̃s quem mitet pater in
qͥcd cl̃ie qͥnoͭgesimo d̾atus est sp̃c scĩ in igne. Õres sunt qͥnqͣgene. Prima: psalmoꝵ. sccla die-¬
rum. t̾cia annoꝵ. Prima ꝓpter peccatoꝵ remissionẽ. sccla ꝓpt᷑ grẽ infusionẽ. t̾cia ꝓpt̾ głie

Expanded text:
ad pugnam. » Audi acutum: « Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse arguet mundum de pecad pugnam. » Audi acutum: « Cum venerit ille Spiritus veritatis, ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. » Audi subtilem: « Paracletus autem spiritus quem mittet Pater in quod die primo datus est Spiritus sanctus in igne. Tres sunt quinquagenae: prima psalmorum, secunda dierum, tertia annorum. Prima propter peccatorum remissionem; secunda, propter gratiae i
Abbreviated transcription (Latin):
sacerolotes. a sacerdotib in subditos. In figura subditoꝵ irruit sp̃c dni in sanson: ut
pugnaret cum philisteis. In figura sacerdotum: tulit dñs de sp̃ũ moysi ꝙ cdetd̃it sep-¬
tuaginta uiris. qui loco eiꝰ ministrarent popło. In figura p̾latoꝵ datus est helye sp̃c he-
liseo: ut secreta celi ꝓ eo reuelaret ꝓpħancdo. Secd nc̃ transeamꝰ ad illud̃ qd in pentecosten
sp̃c sc̃s cdatus est. auclibili sono. iguis: uisibili iigno. plenitud̃imnis officio. Primũ ad erudi¬
endũ. scd̾m ad inflammationẽ. t̾ciũ ad ꝑfectionem. Ad erio¬
itionem religionis.
Sp̃c sc̃i est mobilis. acutus. subtilis. Mobilis subditis. acutus p̾sbit̾is.
sũbtilis prelatis.
Subditis: ne sint pigri ad bella. p̾sbit᷑is ut pungant peccata. p̾latis
ut intelligant
secreta celestia. Mobilis erat. qͣndo irruit in sanson ad pugnandũ contra philistiim. & in-¬
siliit in dauid̃. Ynde. Qum audieri s sonitũ gradientis in cacumine piroꝵ. tũc egredieris

Expanded text:
sacerdotes, a sacerdotibus in subditos. In figura subditorum « irruit Spiritus Domini in Samson, ut pugnaret cum Philisthaeo. » In figura sacerdotum, tulit Dominus de spiritu Mosi et dedit haec viris qui loco ejus ministrarent populo. In figura praelatorum datus est Eliae spiritus Elisaeo, ut secreta coeli pro eo revelaret prophetando. Sed nunc transeamus ad illud quod in Pentecoste Spiritus datus est audibili sono: ignis visibili signo, plenitudinis officio. Primum ad eruditionem, secundum ad inflammationem, tertium ad perfectionem. Ad eruditionem religionis, : « Spiritus sanctus est mobilis, acutus, subtilis. » Mobilis subditis, acutus presbyteris, subtilis praelatis: Subditis, ne sint pigri ad bella; presbyteris, ut purgant peccata; praelatis, ut intelligant secreta coelestia. Mobilis erat quando irruit in Samson ad pugnandum contra Philisthiim, et insiliit in David. Unde: « Cum audieris sonitum gradientis in cacumine pyrorum, tunc egredieris
Abbreviated transcription (Latin):
se uidisse ꝑsonas. saltem in uno p̾dictoꝵ graduũ constitutas ꝓ consanguineis se ha-¬
bere. Tolerabilius est enim aliqͦs contͣ statuta hominũ copulatos climitt᷑e. qͣm conũc¬
tos legitune contra statuta dñi separare. Ut detime ante tͣbuta soluant᷑¬

Expanded text:
se vidisse personas, vel saltem in uno predictorum graduum constitutas, pro consanguineis se hase vidisse personas, vel saltem in uno predictorum graduum constitutas, pro consanguineis se habere. Tolerabilius est enim aliquos contra statuta hominum dimittere copulatos, quam coniunctos legitime contra statuta domini separare . DE COACTIONE TESTI
Abbreviated transcription (Latin):
sit fides merito adhibend̾a. & ante mnotam litem testificata didicerint ab antiqͥorũr
qͥdem suis ñ utiq uno cum suffic̾et ilłe si uiueret. secd luob ad minꝰ. nec ab infan
tib & suipectis. sed a fiãe digius. & om̃i exceptione maiorib. cũ satis uideatur
absurdũ illos acdimitti qͦrum repeslerent᷑ auctoritates. nec tam̃ si unꝰ a płurib. uel
infames ab̃ om̃ib bone fame acceꝑint: qͦd testant᷑ tanqͣm plures ꝙ idonei testes
deberet admiti. cum scd̃m solitum ordinẽ iuidicioꝵ ñ sufficiat uniꝰ testis assertio.
& si p̾sicd̃ali clignitate p̾fulgeat. & actus legitimi sint infamib int̾licti. destes aũ
seu circũ locutione sufficienti designent. & ab utͦq: latere gͣdus singl̃os clara compu-¬
tatione distinguant. & in suo nichilominꝰ uramento concludant se accepisse a suis
maiorib que disponunt. & credere ita esse. Sed nec tales sufficiant. nͥ uirati deponãt

Expanded text:
s fides merito sit adhibenda et ante litem moram testificata didicerunt ab antiquioribus quidem suis, non utique ab uno, cum non sufficeret ille, si viveret, sed duobus ad minus, nec atis videretur absurdum illos admitti, quorum repellerent authores. Nec tamen si unus a pluribus, vel infames ab hominibus bone fame acceperint quod testantur, tanquam plures et idonei testes debent admitti, cum secundum ordinem solitum iudiciorum non sufficiat unius testis assertio, etiamsi presidiali dignitate prefulgeat et actus legitimi sint infamibus interdicti. Testes autem vel circumlocutione sufficienti designent et ab utroque latere, singulos gradus clara computatione distinguant et in suo nihilominus iuramento concludant, se accepisse a suis maioribus quod deponunt et credere ita esse. Sed nec tales sufficiant, nisi iurari deponant
Abbreviated transcription (Latin):
scĩicet passio dñi. sine quo baptilmꝰ ñ ꝓclest. Qͥ cunq enĩ baptirati sumꝰ u xp̃o iħu:¬

Expanded text:
scilicet passio Domini, sine quo baptismus non prodest. « Quicunque enim baptizati sumus iscilicet passio Domini, sine quo baptismus non prodest. « Quicunque enim baptizati sumus i