comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poss& fieri ut nonbene xp̃sd& fidẽ non benesit xp̃sorigo capudq xpiani non bene
radix figatur in xp̃o: aut enĩ nonsit : aut si fit procul dubio benesit uerunt¬
tamen ista tractamus neꝓpt̃ malos dispensatores non tamen suorũ sed dominico¬
rũs acramentorũ quos necessẽ ẽ usq ad tẽpus uenti lationis a reue dominice
cõmisceri deseratur ipsit unitas frumentorũ : schisma autẽ facere abunitate
xp̃i aut eẽ in schismate : ꝓfecto malũ ẽ & magnũ malũ ne c omnino sieri potest
ut xp̃sd& schis matico non fidẽ sed sacrilegũ errorẽ : aut in xporadicẽ schismaticus
fixerit aut schis matico xp̃ssi t origo uel capud⁊ & tamen baptis mũ xp̃i si
dederit datuerit si acceperit acceptũerit : non aduitã a&̃nã sed ad poenã a& nã
si in eo sacrilegio perse uerauerit non inmalũ conuertendo bonũ qđ hab& sed

Expanded text:
posset fieri, ut non bene Christus det fidem, non bene sit Christus origo caputque christiani, non bene posset fieri, ut non bene Christus det fidem, non bene sit Christus origo caputque christiani, non bene radix figatur in Christo. aut enim non fit aut, si fit, procul dubio bene fit. Uerumtamen ista tractamus, ne propter malos dispensatores non tamen suorum, sed dominicorum sacramentorum, quos necesse est usque ad tempus uentilationis areae dominicae commisceri, deseratur ipsa unitas frumentorum. schisma autem facere ab unitate Christi aut esse in schismate profecto malum est et magnum malum, nec omnino fieri potest, ut Christus det schismatico non fidem, sed sacrilegum errorem. aut in Christo radicem schismaticus fixerit aut schismatico Christus sit origo uel caput, et tamen baptismum Christi si dederit datum erit, si acceperit acceptum erit, non ad uitam aeternam, sed ad poenam aeternam, si in eo sacrilegio perseuerauerit non in malum conuertendo bonum quod habet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
creditis baptizatꝰ : porro siille quẽ felicianꝰ incatenasa crilegii baptiza ũ relic¬
tos schis matis sacrilegio ecclesiastica cõmunione corrigeretur. Nũ ꝗd audes
dicere ꝗd melior uuillo baptismus fier& quã uisnegare ñ aude asipsũ homi¬
ne fieri potuisse meliorẽ: hoc enĩ & ipso facto iudicastis quando quidẽ illo s om̃s
quos felicianus & p̃textatꝰ indã nato & detestato a uobis sacrilegio schismatis bap¬
tir auerꝰ cũ illis ad uosredeuntib: sine ulla destructione ł repetitio ne baptis misus¬
cepistis : si aut̃ qđ dixisti sed querimꝰ ꝑquẽ melius fiat conparati uum gradũ
propositiuo posiusti sic dicens quȩ rimus ꝑquẽ melius fiat ac sidiceres quȩ rimus ꝑquẽ
benefiat uolens intellegi ꝑmalũ ministrũ ma lefieri : nonte uerbo urgueo sedã mo¬

Expanded text:
creditis, baptizatus. porro si ille, quem Felicianus in catena sacrilegii baptizauit, reliccreditis, baptizatus. porro si ille, quem Felicianus in catena sacrilegii baptizauit, relicto schismatis sacrilegio ecclesiastica communione corrigeretur, numquid audes dicere, quod melior in illo baptismus fieret, quamuis negare non audeas ipsum hominem fieri potuisse meliorem? hoc enim et ipso facto iudicastis, quandoquidem illos omnes, quos Felicianus et Praetextatus in damnato et detestato a uobis sacrilegio schismatis baptizarunt, cum illis ad uos redeuntibus sine ulla destructione uel repetitione baptismi suscepistis. si autem, quod dixisti: sed quaerimus per quem melius fiat fiat, conparatiuum gradum pro positiuo posuisti, sic dicens: quaerimus per quem melius fiat, ac si diceres: \'quaerimus per quem bene fiat\', uolens intellegi per malum ministrum male fieri, non te uerbo urgeo, sed admo
Abbreviated transcription (Latin):
ti net᷑ aliũ elegat quẽ sa lubrit̃ imitet᷑ certus ẽ enĩ scm̃ eẽ sacram̃tũ pĩ¬
&iã siꝑminus scm̃ uł ñ scm̃ hominẽ ministratũ est. seaut̃ eiusdẽ ipsius sacra¬
m̃ti sci tate punirisi indigne accepit si maleusus fuerit siñ ei c̃uenient̃
& c̃ grueui xerit : nã quero abste si forte quẽ primianus in urã cõmunione
bapti rauit pessime uiuat quẽ uero felitianꝰ inmaximiani scismate bapti raũ
obtime uiuit cuiña eorũ patere existimas regnũ dĩ utrũ eiquẽ bapti ⁊ auit
scđm te bonꝰmalũ anei qui baptix aũ scđmbaia ien se conciliũ sacrilegiis religiosu:
Sed sortedicis & uerũ dicis ñ potest esse religios in schis mate constitutꝰ: ascen uo:
uerĩ tam̃ post ee in uram cõmumonẽ sacrilegis uel occultꝰ a primianoquẽ religiosu

Expanded text:
tizetur, alium eligat quem salubriter imitetur. certus est enim sanctum esse sacramentum tizetur, alium eligat quem salubriter imitetur. certus est enim sanctum esse sacramentum non sanctum hominem ministratum est, se autem eiusdem ipsius sacramenti sanctitate puniri, si indigne acceperit, si male usus fuerit, si non ei conuenienter et congrue uixerit. Nam quaero abs te: si forte, quem Primianus in uestra communione baptizauit, pessime uiuat, quem uero Felicianus in Maximiani schismate baptizauit, optime uiuat, cuinam eorum patere existimas regnum dei, utrum ei, quem baptizauit secundum te bonus Sed forte dicis, et verum dicis, Non potest esse religiosus in schismate constitutus. Assentio: uerumtamen potest esse in uestra communione sacrilegus uel occultus a Primiano, quem religiosum
Abbreviated transcription (Latin):
us fiat ac ꝑ hoc abluit xp̃s & ꝑ maculosam ñ scẽ dantis sed melius ꝑmũ¬
lem sed melius ꝑsidelem : xp̃ia nꝰ radicẽ figit in xp̃o : &iam ꝑcolonum
lius existimas ꝑprianũ: parua itaq int̃nos hacre aut softasse nulla dis¬
sensi oest nã & ego dico melius ꝑbonũ ministrũ quã ꝑ malũ dispensaris a¬
cram̃ tadiuina: uerũ hoc ꝓptipsũ ministrũ : melius est ut eis reb: quas
malũ dispensantẽ ueritatẽ securitatẽ accipit ad nõ suo monente acdicen¬
te quedicunt facite quȩ aut̃ saciunt facere nolitedicunt enĩ & ñ faciunt addo
&uã ad hoc eã melius ut ille cuimini strat᷑ ministriboni ꝓbitatẽ ac scitatẽ diligen¬
do facilius imitet᷑ : sed ñ ideo ueriora & scĩoras quȩ ministrant᷑qr ꝑ meliorã
sieri potest ut accedens ad sotie tatẽ populidĩ aliũ inueniat a quo facilebap¬

Expanded text:
us fiat? Ac per hoc abluit Christus et per maculosam non sancte dantis, sed melius per munus fiat? Ac per hoc abluit Christus et per maculosam non sancte dantis, sed melius per munlem, sed melius per fidelem, christianus radicem figit in Christo etiam per colonum lius existimas per Primianum. Parua itaque inter nos in hac re aut fortasse nulla dissensio est. nam et ego dico melius per bonum ministrum quam per malum dispensari sacramenta diuina, uerum hoc propter ipsum ministrum melius est, ut eis rebus, quas malum dispensantem ueritatem, securitatem accipit a domino suo monente ac dicente: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. addo etiam ad hoc esse melius, ut ille cui ministratur ministri boni probitatem ac sanctitatem diligendo facilius imitetur, sed non ideo ueriora et sanctiora sunt quae ministrantur, quia per meliorem ius sunt, et ideo fieri potest, ut accedens ad societatem populi dei alium inueniat a quo facile bap
Abbreviated transcription (Latin):
minis trofieriñ oporc&: p&ilianꝰ tam̃ ñ dix̃ constituministrantis ad ten¬
fidẽ ꝑcipit sed reatũ ut arpõ quã uis ꝑ aliũ sumere uider& sed omninodix
prorsus ministrũ origẽ radicẽ capud que faciens baptizatis: ꝓinde hoc
lo co non p&ilianocuius uerba non defendisti sedtibi respondeo quiptua
sententia nescio quid aliud ñ quidille dixisti tuenĩ sicut scripbis hoc
lubes hoc suades ut non sic ut dix̃ conscientiã scẽdantis ab luat accipientẽ
uł accipienti dĩ fidẽ neq ut ipsa sit origo & radia capudq credentes sed ꝑ
melius fiat qđ a xp̃o fieri concedis ubi &tu quantũ uideo non negas hocfi¬
eri posse &iã ꝑmi nistrũ malũ sed dicis melius posse suꝑbonũ ꝗdestenĩ
aliud qđ dicis: hoc & nos suadem hoc uolumus sed querimꝰ ꝑ quẽ meli¬

Expanded text:
ministro fieri non oportet. Petilianus tamen non dixit: conscientia ministrantis adtenministro fieri non oportet. Petilianus tamen non dixit: conscientia ministrantis adtenfidem percipit sed reatum\', ut a Christo quamuis per alium sumere uideretur, sed omnino dixit: prorsus ministrum originem, radicem caputque faciens baptizati. Proinde hoc loco non Petiliano, cuius uerba non defendisti, sed tibi respondeo, qui pro tua sententia nescio quid aliud, non quod ille, dixisti. tu enim, sicut scribis, hoc uis, hoc suades, ut non, sicut ille dixit, conscientia sancte dantis abluat accipientem uel accipienti det fidem neque ut ipsa sit origo et radix caputque credentis, sed per melius fiat, quod a Christo fieri concedis: ubi et tu, quantum video, non negas hoc fieri posse etiam per ministrum malum, sed dicis melius posse per bonum. Quid est enim aliud quod dicis, Hoc et nos suademus, hoc volumus; sed quaerimus per quem meli
Abbreviated transcription (Latin):
pia nussecapud ꝗ b uerbis meis inilla epistola contra petilianũ positistua
uerba subuingis & dicis hoc & nossuademꝰ. hoc uolumus sed quȩ rimꝰ ꝑ quẽ
hoc melius fiat nec adtendis hoc ñ suadere p&ilianũ cuitioncrespond&
cuius episto lam aduersus responsionẽ meã de fendereatq affirmareco¬
naris ille quippedix aꝑte conscientia scẽdantis ad tendit quȩ ab iuat ac¬
cipientis nãq fidem a ꝑfido sũpserit ñfidẽ ꝑcipit sed reatũ : dicmichi que
locũ apõ reliqrit adabluandũ conscientiã bapti zati aut a quo fidẽ ꝑcipiat
baptizatus quando conscientiã dantis dicis adtendiquȩ ab luat & ñ fidoꝑcipe¬
re sed reatũ ꝗ fidẽ sumit aporfido tu quidẽ subcũ bereuideris tanto pon¬
deri ueritatis & dicis hoctesuadere & hocuł le ut xp̃s de fide adq ad in eun
dã uitã nouã ap̃s ab luat xp̃ianũ queris aut̃ ꝑquẽ melius fiat qđ sine

Expanded text:
it caput. quibus uerbis meis in illa epistula contra Petilianum positis tua it caput. quibus uerbis meis in illa epistula contra Petilianum positis tua uerba subiungis et dicis: hoc et nos suademus, hoc uolumus, sed quaerimus per quem hoc melius fiat, nec adtendis hoc non suadere Petilianum, cui tunc respondi et cuius epistulam aduersus responsionem meam defendere atque affirmare conaris. ille quippe aperte dixit: conscientia sancte dantis adtenditsumpserit, non fidem percipit, sed reatum. Dic mihi quem locum Christo reliquerit ad abluendum conscientiam baptizati; aut a quo fidem percipiat baptizatus, quando conscientiam dantis dicis attendi quae abluat, et non fidem percipere, sed reatum, qui fidem sumit a perfido. Tu quidem succumbere videris tanto ponderi veritatis, et dicis hoc te suadere, et hoc velle, ut Christus det fidem, dam uitam nouam Christus abluat christianum, quaeris autem per quem melius fiat, quod sine
Abbreviated transcription (Latin):
serĩ neq scripserĩꝗ & int̃ fidelẽ ꝑfidũq plurimũdistat ñ ad sacram̃tũ si hoc
uterq hab& sed ad meritũ quia hoc alter ad salutẽ hab& alt ad poenã: nec
quic qđ iusto lic& potest & inuistus implere quia & si potest iniustus baptixare
non tamen potest in regnũ caelorũ iniustus intrare: Nec puricat uł ablutt
uele mundat nec in nocentẽ fac̃ quẽ quã quie iministrat haptis m̃ u:
sed dantudi gratia & percipientis bona confientia sedtua spiceutrũ nhilint
guinẽ & contribulatio & infelicitus inuiiseĩ &uia pacis non eognescons¬
pon etã timord̃ ante oculoseius utrũ tunc none & maculosus in munđ sordi¬
dus quas sordidũ collecta feculentia glutinauit non in sicdel isue nenũ
aspidũsublabis habens non crim nosussamosicriminisreus & tam̃ & plẽnoie
cũprimia nouester episcopus sẽd& : quostunc hapti ⁊ aũ nusquã postea lotos
uobiscũ nunchab& & ad hucpugnatis aduer susueritatẽ nec conceditisut aps

Expanded text:
ia et inter fidelem perfidumque plurimum distat non ad sacramentum, si hoc uterque habet, sed ad meritum, quia hoc alter ad salutem habet, alter ad poenam, nec quidquid iusto licet potest et iniustus implere, quia etsi potest iniustus baptizare, non tamen potest in regnum caelorum iniustus intrare, nec purificat uel abluit uel emundat nec innocentem facit quemquam qui ei ministrat baptismum, sed dantis dei gratia et percipientis bona conscientia. sed tu aspice, utrum nihil inter guinem et contribulatio et infelicitas in uiis eius et uiam pacis ignoraret nec esset timor dei ante oculos eius, utrum tunc non esset maculosus inmundus sordidus qui uas sordidum collecta faeculentia glutinauit, non infidelis uenenum aspidum sub labiis habens, non criminosus famosi criminis reus. et tamen et ipse nunc cum Primiano uester episcopus sedet et quos tunc baptizauit nusquam postea lotos uobiscum nunc habet. Et adhuc pugnatis aduersus ueritatem nec conceditis, ut Christus
Abbreviated transcription (Latin):
qiđ ius susit recitat nũmasii postulationẽ quã sũ pra cõme moraui in qua ꝓp c̃sule
nũ masiocũ exiss& lege episcopale iudiciũ illudba gaiense recitatũ ẽ in quo
maximianus dã nat᷑his uerbis Maximianꝰũ fidei aemulũ ueritatis
adulterum ec clesi ae matris in imicũ dathȩcore & abi ronministrũ depascisgre¬
mio sententi ae fulm̃ excussit & quod adhuc eundẽ dehiscenst̃ra ñ sorbuit ad
maius sub pliciũ superis reseruauit raptus enĩ poenã suã c̃pendio iucra uerat fu¬
neris usuras nunc graui ores colligit faenoris cũ mortuus int̃ẽ uiuis. Deinde in illos

Expanded text:
id jussum sit, recitat Nummasii postulationem quam supra commemoravi: in qua proconsul Nummasio cum dixisset, Lege episcopale judicium; illud Bagaiense recitatum est, in quo Maximianus damnatur his verbis: Maximianum adulterum, ecclesiae matris inimicum, Dathae, Corae et Abiron ministrum de pacis gremio sententiae fulmen excussit, et quod adhuc eum dehiscens terra non sorbuit, ad maius supplicium superis reseruauit. raptus enim poenam suam conpendio lucrauerat funeris; usuras nunc grauioris colligit faenoris, cum mortuus interest uiuis.. nec solum
Abbreviated transcription (Latin):
rum ñdicã falsorum maculare alienorum contagia peccator: sedidio
inquis dilatio data est. quȩ sitransiss&. illis ñ
redeuntib: tĩma¬
cularent᷑ Rͦ in poenã dãnationis incurrerent

Expanded text:
rum, non dicam falsorum, maculare alienorum contagio peccatorum? sed -ideo, rum, non dicam falsorum, maculare alienorum contagio peccatorum? sed -ideo, inquis, dilatio data est, quae si transisset illis non redeuntibus, tunc macularentur et in poenam damnationis incurrerent
Abbreviated transcription (Latin):
Illitimuert̃ ne sibidicer& quasi in suis honorib: pollutos suscipere uoliustis ideose in¬
pollutis dilationẽ dedissedixer̃. Pro inde s ingulatimuistis. sedalterutrũ oppugnat᷑
exaltero nãtibidicit᷑ quo modo existimas corrigendos quostiu p̃dicant in pollutos
illi s aut̃ dicit᷑. quomodo asseritis impollutos & siñ manu imponondo capi¬
timaximiam tam̃schis matis ei cõmunione maculatos. cuius aut̃ amm cuius
uires. cuius lingua sufficiat ꝓloqui. tã intolerandũ dolorẽ ut parsdonati
discissare iartiat᷑. nec socios a fros in africa polluat maximianꝰ᷑ ne a dipsã radicẽ
unitatis rami fracti regredi ꝑmitcant᷑ totremotissimas gentes polluitexafri
uallo illiquib: dilatio dataẽ maculabant᷑. socie tati damnati maximiani
tur quomodonos atq: om̃s quaeubiq sunt xp̃i anas gentes potuit ignito¬

Expanded text:
illi timuerunt, ne sibi diceretur: \'quare in suis honoribus pollutos suscipere uoluistis?\' ideo se inilli timuerunt, ne sibi diceretur: \'quare in suis honoribus pollutos suscipere uoluistis?\' ideo se inpollutis dilationem dedisse dixerunt. Proinde singula timuistis, sed alterutrum oppugnatur ex altero. nam tibi dicitur: \'quomodo existimas corrigendos quos tui praedicant impollutos?\' illis autem dicitur: \'quomodo asseritis impollutos etsi non manum inponendo capiti Maximiani, tamen schismatis eius communione maculatos?\' cuius autem animus, cuius uires, cuius lingua sufficiat proloqui tam intolerandum dolorem? ut pars Donati discissa resarciatur, nec socios Afros in Africa polluit Maximianus: ne ad ipsam radicem unitatis rami fracti regredi permittantur, tot remotissimas gentes polluit ex Afruallo illi. quibus dilatio data est, maculabantur societate damnati Maximiani non maculabantur, quomodo nos atque omnes quae ubique sunt Christianas gentes potuit ignoto
Abbreviated transcription (Latin):
causamala caute locutus es ut diceres. placuit tam̃ decreto c̃cilii đilatio¬
nẽ temporisdari intra qđ si qui corrigi uolus s& in nocens haber&ur. illi aut̃
nec corrigendos eos fuisse dixert̃ quib: data est illadilatio sed tam quamom¬
nino inpolluti
atq: innocentes in maximiani societate fuerime
sic de illis loquunt᷑
cũ ipsã progan dilationẽ. Quidestem̃ aliud quod
dicunt. eosaut̃ sacrilegi surculi ñ polluere plantaria admatrẽ eccłam redire permi¬
mor tepurgam᷑. tanto de in nocentiũ reditugratulam᷑. Curitaq tudicisplacu¬
isse dilationẽ tẽporisdari intra qđ si qui corrigi uell& in nocens haber& cũe ã uide¬
a sinpollutis atq innocentib: datã. seduidelic& tutimuisti ne tibi diceret᷑. quare
dabat᷑ dilatio eis quos ñ polluerat maximianꝰ. ideodilatione illa corrigen doseẽ censii fti:

Expanded text:
causa mala, caute locutus es, ut diceres: placuit tamen decreto concilii dilatiocausa mala, caute locutus es, ut diceres: placuit tamen decreto concilii dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur. illi autem nec corrigendos eos fuisse dixerunt quibus data est illa dilatio, sed tamquam omnino inpolluti atque innocentes in Maximiani societate fuerint, sic de illis loquuntur, cum ipsam prorogant dilationem. quid est enim aliud quod dicunt: eos autem, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, ad matrem ecclesiam redire permorte purgamur, tanto de innocentium reditu gratulamur. cur itaque tu dicis placuisse dilationem temporis dari. intra quod si qui corrigi uellet innocens haberetur, cum eam uideas inpollutis atque innocentibus datam? sed uidelicet tu timuisti, ne tibi diceretur: \'quare dabatur dilatio eis, quos non polluerat Maximianus?\' ideo dilatione illa corrigendos esse censuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
bis lecto isto opusculonro itares pondere uoluerint . qđ eis non p̃ iudicens uor¬
balaicisui uerba ipso c̃tinuorecitabimꝰ. Cos aut̃ inquiunt quos sacrilegi
surculi ñ polluere plantaria hoc ÷ qui amaximiani capite proprias manꝰ
uerecundo fidei pudore traxer̃ ad matrẽ eccłam redire ꝑmisimꝰ. Cum
uenin eis dicitur isti quos ad matrem ecclesiamredire ꝑmisistis ante quam re¬
dirent ubierant. similiter urguentur ut tu paulo ante uerb̵. ate positis
urguebaris. Ubiemmeos fuisse respondebt̃ nisi inschismate maximiani sed
ubi uolunt eos fuisse contendant: certe qui ad eccłam redire ꝑmisi st̃. in ec¬
clesia non fuerunt. Ergo extra eccłam baptizauerunt. & simulbaptigato¬
res &baptirati adeccłam redeuntes. nec illibonores quos ex tragesserant
necilli baptisma qđ extra acceperant amisert̃. & tu quidẽ quantũ posuisti in

Expanded text:
bis lecto isto opusculo nostro ita respondere uoluerint, quod eis non praeiudicent uerbis lecto isto opusculo nostro ita respondere uoluerint, quod eis non praeiudicent uerba laici sui, uerba ipsorum continuo recitabimus: eos autem, inquiunt, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, hoc est qui a Maximiani capite proprias manus uerecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. cum enim eis dicitur: \'isti, quos ad matrem ecclesiam redire permisistis, antequam redirent, ubi erant?\', similiter urgentur ac tu paulo ante uerbis a te positis urgebaris. ubi enim eos fuisse respondebunt nisi in schismate Maximiani? sed ubi uolunt eos fuisse contendant: certe qui ad ecclesiam redire permissi sunt in ecclesia non fuerunt. ergo extra ecclesiam baptizauerunt et simul baptizatores et baptizati ad ecclesiam redeuntes nec illi honores quos extra gesserant nec illi baptisma quod extra acceperant amiserunt. Et tu quidem, quantum potuisti in
Abbreviated transcription (Latin):
quodinom̃s illa ÷ prolata sententia ibi ergo baptiz auer̃ eos inquib aduossi¬
iul inde uenientib: baptismũ xp̃i n ausi estis rescindere quiaco actiestis
agnascere. unde ipso facto uro opere urõ iudicio ur̃o aduerũ suos mneritorec
rit &ideo nos hoc pie cognoscere inuras tafim pie rescindere innris
Sed forte penit& talia te uerba posuisse quaeh ancueritatẽ nimis urguerent
qm̃ dixisti. factum ÷ ut seecđae reddidissent & ante diẽ prestitutũ restituti ꝑemptoria
sententia rontenerentur. Utresponder&urtibi. Quomodo seecłae reddidert̃
quomodo eidem restituti st si ab ea non erant separati. quomod obapti ⁊abant .
sed quid aliud diceres. nisi quod ab eis audieras quos consuluisti cumex hac cau¬
sa lit teris meis ualde permouereris. & tamenforcasñs tearguant rep̃hendans.¬
quod talia uerba incaute posueris. Est quod te aduersus eos maxi memuniat

Expanded text:
quod in omnes illa est prolata sententia? ibi ergo baptizarunt eos, in quibus ad uos siquod in omnes illa est prolata sententia? ibi ergo baptizarunt eos, in quibus ad uos simul inde uenientibus baptismum Christi non ausi estis rescindere, quia coacti estis agnoscere. unde ipso facto uestro, opere uestro, iudicio uestro aduersus uos merito reciam datus fuerit, et ideo nos hoc pie cognoscere in uestris, uos impie rescindere in nostris. Sed forte paenitet talia te uerba posuisse, quae hanc ueritatem nimis urgerent, quoniam dixisti: factum est ut se ecclesiae reddidissent et ante diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerequomodo eidem restituti sunt, si ab ea non erant separati? aut si separati eransed quid aliud diceres, nisi quod ab eis audieras quos consuluisti, cum ex hac causa litteris meis ualde permouereris? et tamen fortassis te arguant repquod talia uerba incaute posueris. est quod te aduersus eos maxime muniat
Abbreviated transcription (Latin):
uere cundo fidei pudore traxer̃. admatrẽ et desiam
rodire pmisimꝰ ꝗi planius ꝗͥ d difintius ꝗ daꝑtius : ios dicunt famo si criminis
reos. qui funesto opero ꝑditionis uassordidũ colleo ta fgulontia glutinarunt
re plantana. hoc est quia maximi ani capite ꝓpriasmanꝰ ueretundo fider
pudore traxerunt ad matrem ecclesi am redire ꝑmisimꝰ. & quia exulis dõnatis¬
duo pofea saluo homine sũsceptist̃ ñ inuenitur hoc quẽ ad modũ defendatur.
pisiu tomuib: dicatur dilatio fuisse c̃cessa. Sod concessa si tomnib: nempequot¬
quot aduos ab illo schis matȩ redierint ante quã redirent illic fuer̃ illicbapti ta¬
uerunt. inde aduossine distructione siu honoris &baptismi redeuntes. sifrons
adsit ora urã clausert̃. Cũẽnim quaerimꝰ ante quã sesicut ipse dixisti ecclesie
red didissent & ante diẽ prestitutũ restituti fuissent ubierant : quid
aliuduos resipsa respondere compellit nisi in schisinate in aximiani propt̃

Expanded text:
undo fidei pudore retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. quid planius, quid distinctius, quid apertius? illos dicunt famosi criminis reos, qui funesto opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia glutinaruntre plantaria, hoc est, qui a Maximiani capite proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem Ecclesiam redire permisimus. Jam de his duo postea saluo honore suscepti sunt, non inuenitur hoc quemadmodum defendatur, nisi ut omnibus dicatur dilatio fuisse concessa. Sed concessa sit omnibus. nempe quotquot ad uos ab illo schismate redierunt, antequam redirent, illic fuerunt, illic baptizauerunt, inde ad uos sine destructione sui honoris et baptismi redeuntes, si frons adsit, ora uestra clauserunt. cum enim quaerimus. antequam se, sicut ipse dixisti. ecclesiae reddidissent et ante diem praestitutum restituti fuissent, ubi erant, quid aliud uos res ipsa respondere conpellit nisi in schismate Maximiani\\ propter
Abbreviated transcription (Latin):
sed quid in cautis & neglegentib: ur̃i ꝓueritate subponant. Dicisenim
Cũquã plurimos epõs ertori sibi maximiani sociare contender& c̃tracto auris
c̃clio iedsom̃s qui ineꝰ scimate ꝑstitissent prolatã essesententiam

Expanded text:
sed quid incautis et neglegentibus uestri pro ueritate subponant. dicis enim, sed quid incautis et neglegentibus uestri pro ueritate subponant. dicis enim, cum quam plurimos episcopos error sibi Maximiani sociare contenderet, contracto a uestris concilio in eos omnes, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
suadere a quoꝵ nuis societate discedere. itanede seras quos putasboros ferre
cogeris qđ nostimalos. ac ꝑ hoc om̃s conuicit ueritas malos. qui propt᷑aliena
crimina seu uera seu falsa ceteristam̃ in cognita. sibi aut̃ nonoffutuia disrup¬
taunitate. totgentiũ deseruerbonos hoc tã magnũ nefas partis donati
ne aliquomodo excusare possetis. causa uob maximia nensiũ. ꝓcuratae st
in quo ueluts peculo uram prauitatẽ comspectã si uoluerits corrigatis. siautẽ
uolueris. nolo quic quã grauius dicere quando sciote corhabere quidenim
contra istadicturuses : bene quia ipse scribis cũ demaximia nensib: dãna¬
tis & receptis legissestotũ qđ inserui lit teris meis ualdete fuissẽ ꝑmotũ.
Crede prorsus. uideo causã quȩ ualde debuerat ꝑ mouere . uide a mergo tua ista
monens utꝗd habeat ueritas dicerẽ : narrasti plane ñ quid ueritas habeat

Expanded text:
suadere, a quorum non uis societate discedere. ita, ne deseras quos putas bonos, ferre suadere, a quorum non uis societate discedere. ita, ne deseras quos putas bonos, ferre cogeris quos nosti malos, ac per hoc omnes conuincit ueritas malos, qui propter aliena crimina seu uera seu falsa, ceteris tamen incognita, sibi autem non offutura. disrupta unitate tot gentium deseruerunt bonos. hoc tam magnum nefas partis Donati ne aliquo modo excusare possetis, causa uobis Maximianensium procurata est, in quo uelut speculo uestram prauitatem conspectam, si uolueritis, corrigatis, si autem nolueritis — nolo quicquam grauius dicere, quando scio te cor habere. quid enim contra ista dicturus es? Bene quia ipse scribis, cum de Maximianensibus damnatis et receptis legisses totum quod inserui litteris meis, ualde te fuisse permotum. credo: prorsus uideo causam quae ualde debuerit permouere. uideamus ergo, tua istamonens, ut quid habeat ueritas discerem, narrasti plane non quid ueritas habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ianimositate sacri legauos axpĩanis tot acitantis gentib: separatꝰ. Itaq ñsolũ
optatꝰ in illagildom ana socie tate notissim sed quilib& obscurus apuduoste
sciente mali aliꝗd fecerit cũ eũ ñ potueris aurã cõmunione separare.
quia uł nontibi credit᷑ accuianti uł accus are nꝰ audes nenꝰ ualea scomꝓbare:
aut deserenda tibiest pars donati. aut taliseris qualis ille cui peccatũ ñignoras quã¬
uis dissimilit̃ uiuas hoc ñ scđm uerã sed scđm ura m̃ sententiã uobrec tũ sime dicit
qui s enim ne suit te alienu mẽẽ ab illius malo si consensione peccato eiꝰ ñ cõmuni¬
cas : sed hinc agnoscere cogeris quanta impietate obiciatis orbix p̃ĩano ł falsa ł cer¬
te ignota crimina afrorũ : cũ tibi obicinolis qđ de alte roscis qr hoce is ñ potesper¬

Expanded text:
nisi animositate sacrilega uos a christianis tot ac tantis gentibus separatis. Itaque non solum nisi animositate sacrilega uos a christianis tot ac tantis gentibus separatis. Itaque non solum Optatus in illa Gildoniana societate notissimus, sed quilibet obscurus apud uos te sciente . mali aliquid fecerit, cum eum non potueris a uestra communione separare, quia uel non tibi creditur accusanti uel accusare non audes, ne non ualeas conprobare, aut deserenda tibi est pars Donati aut talis eris, qualis ille cuius peccatum non ignoras, quamuis dissimiliter uiuas. hoc non secundum ueram, sed secundum uestram sententiam uobis rectissime dicitur. quis enim nescit te alienum esse ab illius malo, si consensione peccato eius non communicas? sed hinc agnoscere cogeris. quanta impietate obiciatis orbi christiano uel falsa uel certe ignota crimina Afrorum, cum tibi obici nolis quod de altero scis, quia hoc eis non potes per
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ ñ refugiebat. Ad eadem altaria consistebat . eundẽ sacratissimum
cibũ potũq sumebat. Illie nĩ non aliis sed sibi iudiciũ manducabant & uiuebant
Ille aut̃ cumtalib: ñ eorum peccata. sed misteriax pi cõmunicabat coniunctis si¬
mus coetib: disuinctissimꝰ morib: Ad hocenim & ille similitudine sinscripturis
& illa exempla praemis sa st̃. ut disceremꝰ frumentũ esse ne caream dominicã
propt̃ paleȩ cõmixtionem deserere. pisces bonos esse nec propt̃ commixtio¬
nem malorum disruptis r&ib: forasire uasaeẽ mueri cordiȩ in honore facta
atq mundata. nec propt̃ uasa ꝑditionis & contumeliae dedomo magna fugere
nulla enĩ causa in utrorũq tẽporali congregatione atq ꝑmixtione laud abilit̃
tolerant᷑ mali. nisi nedãnabilit̃ deserant᷑ boni qđ cũ &uos inuris tãmultis & tam
manifestis maliseadẽ necessitate faciatis . potest facile si uelis aduertere qđ non

Expanded text:
gationem non refugiebat, ad eadem altaria consistebat, eundem sacratissimum cibum potumque sumebat. illi enim non aliis, sed sibi iudicium manducabant et bibebant, ille autem cum talibus non eorum peccata, sed mysteria Christi communicabat, coniunctissimus coetibus, disiunctissimus moribus. ad hoc enim et illae similitudines in scripturis et illa exempla praemissa sunt, ut disceremus frumentum esse nec aream dominicam propter paleae commixtionem deserere, pisces boni esse nec propter commixtionem malorum disruptis retibus foras ire, uasa esse misericordiae in honore facta atque mundata nec propter uasa perditionis et contumeliae de domo magna fugere. nulla enim causa in utrorumque temporali congregatione atque permixtione laudabiliter tolerantur mali, nisi ne damnabiliter deserantur boni. quod cum et uos in uestris tam multis et tam manifestis malis eadem necessitate faciatis, potes facile, si uelis, aduertere, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
dicis bieosoms qui iimaximiane schismate ꝑstitissent ꝓlata eẽ sententiam
& placuis sedilationẽ tẽporisdari intraqđ si qui corrigi uolius s& in nocens
haber&ur. Quemodo ergo tuipse itẽ dicis ñeos ex eccle s abapti z asse ante quã
seabillo schis mate correxissent Si quan do cũmaximiano erant ñ erantextra
etdesiã : aduertisne ꝗd dio as inuenis quaexeas. quo c̃fugias ubite abscon¬
idas : iudescerte dũ manifestos errores defendere conaris alienos nihlte
agere. pisi subiungere manifestiorestuos. Eocelege uerbatua sic ame pror¬
sus cõmemorent᷑ utate scripta st̃ Cũ quã plurimos in quise p̃s errore sibi maxi¬
miani sociare contender& contracto a nostris concilio in eosomnes

Expanded text:
dicis in eos omnes, qui in Maximiani schismate perstitissent, prolatam esse sententiam dicis in eos omnes, qui in Maximiani schismate perstitissent, prolatam esse sententiam et placuisse dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur. quomodo ergo tu ipse item dicis non eos extra ecclesiam baptizasse, antequam se ab illo schismate correxissent? sic, quando cum Maximiano erant, non erant extra ecclesiam? aduertisne quid dicas, inuenis qua exeas, quo confugias. ubi te abscondas? Uides certe, dum manifestos errores defendere conaris alienos, nihil te agere nisi subiungere manifestiores tuos. ecce lege uerba tua — sic a me prorsus commemorantur ut a te scripta sunt —: cum cum plurimos, inquis, episcopos error sibi Maximiani sociare contendere, contracto a nostris
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ decreto concilu dilationẽ temporis dari : entra qđ si qui corrigiuoliuss & in nocens habe¬
ret᷑. siceẽ factũ ut n solũ duo illi quosine moro sed &ã multialii purgatiatq in no¬
centes ecclesie redderentur. Quorũ deoputas baptisma ñ debiuisse rescindi
quia bitradiẽ praestitutũ restituti peremptoria sentoentia non tenerentur
peccũ bapti Zarent fuissent ab eccła separati. uec dimscili & transactitem poris
m& ade finita disiuncta. Hic ergo in ea ipsa falsitate narrationistuae quando¬
quidẽ ñsolum sententias uerũ &i psa uerbatua posii miror ingeniũtuũ mi¬
ror aminũ ingenio reluotantẽ. Nũ quã uspiã sicappariut quantũ ialeat
p̃iudiciũ p̃sũptionis humanȩ ł ad ñ intuendã manifestis simã ueritatẽ uł ad
firmandã in pudentis simã falsitatẽ ita ne&tã a ꝑta repugnantia posuis se
ñsentis. ut uixcre dibile sit qđ hunꝰ homodicere utraq potuerit : tinẽ pe

Expanded text:
nnocens haberetur. Sic esse factum, ut non solum illi duo quos memoro, sed etiam multi alii purgati atque innocentes Ecclesiae redderentur. Quorum ideo putas Baptisma non debuisse rescindi, quia intra diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerentur nec, cum baptizarent, fuissent ab ecclesia separati, necdum scilicet transacti temporis meta definita disiuncti. hic ego in ea ipsa falsitate narrationis tuae, quandoquidem non solum sententias, uerum et ipsa uerba tua posui, miror ingenium tuum, miror animum ingenio reluctantem. numquam uspiam sic apparuit, quantum ualeat praeiudicium praesumptionis humanae uel ad non intuendam manifestissimam ueritatem uel ad adfirmandam inpudentissimam falsitatem. itane te tam aperte repugnantia posuisse non sentis, ut uix credibile sit, quod unus homo dicere utraque potuerit? tu nempe
Abbreviated transcription (Latin):
matema ximianibapti cauerant. & post tale s ininistros sacram̃toꝵ correctosred¬
dito srestitutos ur̃ ñ rebaptirauer̃. ꝗd sola in uob p̃ual& amimositas aliquando adien¬
dat᷑ aliquando audiat᷑. & ueritas ꝗdiniciunt᷑ in anisimȩ nebuledilationis date
ñipsisdata ÷ de quib dictũ ÷ damnatos eẽ cognoscite. de quib: &iã p̃dictũ ÷ quales
fuerint quid fecerint cure osoportuerit Iã sine dilatione dã nari qđ scilic& mnaxi¬
mianũ bn positis manib: p̃sentes ordinauer̃. hoc ÷ enĩ qđ significar̃ dicendo qđ funes

Expanded text:
mate Maximiani baptizauerunt, post tales ministros sacramentorum correctos redmate Maximiani baptizauerunt, post tales ministros sacramentorum correctos redditos restitutos uestri non rebaptizauerunt. Quid sola in uobis praeualet animositas? aliquando adtendatur, aliquando audiatur et ueritas. quid iniciuntur inanissimae nebulae dilationis datae? non ipsis data est, de quibus dictum est: damnatos esse cognoscite, de quibus etiam praedictum est quales fuerint, quid fecerint, cur eos oportuerit iam sine dilatione damnari, quod scilicet Maximianum inpositis manibus praesentes ordinauerunt; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iusta suis clericis condemnabat. sed &iã trahebat ad consor¬
tiũ criminis plurimos catenas a crilegu. ibi erat uenonum
adeffundendũ sanguinũ ibi c̃tricio & inseliatas in unseoꝵ ibi uiã pacis ñ cognosce¬
bant. necerat timordi anteo culoseor. Ibuacebant absoisa men braquȩ pestifera putre¬
doitacorruperat. ut plus haber& in abscis one solaminis quã inremissione medica¬
minis ibierant famosi criminis reiuictorianꝰ carcabianenses & cotericũ istoduodetĩ
interquos p̃textatꝰ adsuntanꝰ. & felitianꝰ mustitatꝰ dequib: receptis agimꝰ quie undẽ maximi¬
amĩ p̃sente sordinauerans hoc ÷ funesto opere ꝑditionis uassardidũ collecta filentia
glutinauerant. ibitanto facinori tanquã inlicito incestuideriu cartaginis le nocinũ
p̃buerint. tales minstri sacram̃toꝵ ñdũ correcti. p̃dũ uob reddidi a crestituti inichis¬

Expanded text:
iusta sui sceleris condemnabat, sed etiam trahebat ad consoriusta sui sceleris condemnabat, sed etiam trahebat ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii, ibi erat uenenum ad effundendum sanguinem, ibi contritio et infelicitas in uiis eorum, ibi uiam pacis non cognoscebant nec erat timor dei ante oculos eorum, ibi iacebant abscisa membra, quae pestifera putredo ita corruperat, ut plus haberet in abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, ibi erant famosi criminis rei Uictorianus Carcabianensis et ceteri cum isto duodecim, inter quos Praetextatus Adsuritanus et Felicianus Mustitanus, deanum praesentes ordinauerant, hoc est funesto opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia glutinauerant, ubi tanto facinori tamquam inlicito incestui clerici Carthaginis lenocinium praebuerunt. tales ministri sacramentorum nondum correcti, nondum uobis redditi ac restituti in schis
Abbreviated transcription (Latin):
schismate pnistebant: ante quam sicut dicis restituerentur ubierant
ibi sa cramenta cȩle brabant ibibaptitabant . & ut uerbis illius plenarii
concilii magisutar. ibi uiperei seminis noxios partus tardo calore uaparabant
ibi publici facinoris & parricidusui f&ascelerũ uatogignebant . ibi partu¬
riebant iniustitiã concipiebant laborem & pariebant iniquitatẽ.
ibi lam non confusa criminum silua nominaeorũ designabantur ad
poenam. ibi eis indulgentiae funisdum dem̃tiae dimitteretur linea
iam cauiã quos punir& in uenerat. illuc eorũ tãquam in asperos
scopulos ueridica unda naufraga menbra prolecerat. eo rum pere¬
untium ibierant litora egỹptiorum exemplo funetib: plenanetipsa
uenientia sepulturã ibi ñ solũ maximianũ fidei aemulũ ueritatis
adulterũ eccłae matris immicũ dathȩ core & ab iron ministrũ
depacis gremio sententiȩ fulmen ex cussorat. nec solũ mors¬

Expanded text:
schismate persistebant, antequam, sicut dicis, restituerentur, ubi erant schismate persistebant, antequam, sicut dicis, restituerentur, ubi erant ibi sacramenta celebrabant, ibi baptizabant et, ut uerbis illius plenarii concilii magis utar, ibi uiperei seminis noxios partus tardo calore uaporabant, ibi publici facinoris et parricidii sui feta scelerum uota gignebant, ibi parturiebant iniustitiam, concipiebant laborem et pariebant iniquitatem, ibi iam non confusa criminum silua nomina eorum designabantur ad poenam, ibi eis in indulgentiae fine, dum clementiae dimitteretur linea, iam causa quos puniret inuenerat, illuc eorum tamquam in asperos scopulos ueridica unda naufraga membra proiecerat, eorum pereuntium ibi erant litora Aegyptiorum exemplo funeribus plena, nec ipsam inuenientium sepulturam, ibi non solum Maximianum adulterum, Ecclesiae matris inimicum, Dathan, Chore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiae fulmen excussit: et qu
Abbreviated transcription (Latin):
lignis &lapidibus loquimur. non mei stantum sed ipsis &iãtuis uerbi s emin&
appare&e luc& inmaximi amisa crilego schis mate baptismũ datũ urõ sausos ñ fuis¬
sere scindere qui homines baptitatos inecclesis quas ingratia dñ ꝓpͥolabore a płi
bis eccete ipsumaudi. lege teipsũ ium quã dicis tuscribis in eo som̃s qui in maxi¬
miani schis mato ꝑscitissens ẽtracto aur̃is concilio ꝓlatã essẽ sententiã Tudicis
tuscribis. acsententia consensu omniũ confirmata placuisse tamendilationẽ
tomporisdari intra quod si qui corrigiuolius s& in nocens haber& tudicis tuscrib̵
fisolũ duos inde quos memoro sed multos alios purgatos atq innocentesse uraẽ
praeual& in ingeniotãbono. cauia tãmala. homo cordate homo litterate
isti inquos ꝓptere aest illa plata sententia quia sicut i psedicit inmaximiani

Expanded text:
lignis et lapidibus loquimur. non meis tantum, sed ipsis etiam tuis uerbis eminet lignis et lapidibus loquimur. non meis tantum, sed ipsis etiam tuis uerbis eminet apparet elucet in Maximiani sacrilego schismate baptismum datum uestros ausos non fuisse rescindere, qui homines baptizatos in ecclesiis, quas in gratia domini proprio laborbis — ecce te ipsum audi, lege te ipsum —, tu, inquam, dicis, tu scribis in eos omnes, qui in Maximiani schismate perstitissent, contracto a uestris concilio prolatam esse sententiam; tu dicis, tu scribis hac sententia consensu omnium confirmata placuisse tamen dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur; tu dicis, tu scribis non solum duos inde quos memoro, sed multos alios purgatos atque innocentes se uestrae uid, quid tantum praeualet in ingenio tam bono causa tam mala, homo cordate, homo litterate? isti, in quos propterea est illa prolata sententia, quia, sicut ipse dicis, in Maximiani
Abbreviated transcription (Latin):
atq in nocentes in tradiem dilationis se ecłae red diderint. quo uerbo
me adiuuas. quo uerbo mitum asseris ueritatẽ caliginemq. illã quã conaba¬
ris offundere decutis. Cumenim diciseosse eccłae reddidisse. ꝓculdubio
fateris eos extra ecclesiam fuisse. Vbi ergo ante quamse eccłae redderent
fuerunt : ibi papti rauerunt. Ergo extraecclesiã baptisma fuit qđ dedert̃
Ab hoc in explicabili iplicam̃to dũ teconaris e uoluere rursus in uolueris
Dicisenĩ ideo eorũ baptisma ñ debuisse rescindi quia intradiẽ prestititũ
restituti peremptoria sententia ñ tenerentur. quomodo ergo dicis¬
quomodo ergo dicis
ante diem restitutionis non fuisse ab eccła separatos quos ante diem dilati¬
onis confiteris ecclesie restititos si hominessumus si qualicũq ratione
si sensum habemꝰ hnmanum si nonpecora potoribus si non ligna & lapides

Expanded text:
atque innocentes intra diem dilationis se ecclesiae reddiderunt. quo uerbo atque innocentes intra diem dilationis se ecclesiae reddiderunt. quo uerbo me adiuuas, quo uerbo mecum asseris ueritatem caliginemque illam, quam conabaris offundere, discutis. cum enim dicis eos se ecclesiae reddidisse, procul dubio fateris eos extra ecclesiam fuisse. ubi ergo antequam se ecclesiae redderent fuerunt, ibi baptizauerunt; ergo extra ecclesiam baptisma fuit quod dederunt. ab hoc inexplicabili inplicamento dum te conaris euoluere, rursus inuolueris. dicis enim ideo eorum baptisma non debuisse rescindi, quia intra diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerentur. quomodo ergo dicis ante diem restitutionis non fuisse ab ecclesia separatos, quos ante diem dilationis confiteris ecclesiae restitutos? si homines sumus. si qualemcumque rationem, si sensum habemus humanum, si non pecora pecoribus, si non ligna et lapides
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ decr&o concilio dilationem temporis dari. Intra quod si qui corrigi uoluiss& in no¬
cens haber&ur. Haecdicens Sici nec̃ trate i psum sensus claudis ut n aduertas quod
hiom̃s qui propterea c̃traseferri sententiã concilu meruerunt quiamaximi¬
ano sociabantur ante quã se in tradilationis tempꝰ corrigens ineo demschis mate
consistebant. tibiergo &iã baptitabant. Obse crote quid in anẽ caliginẽ perspicuis
rebus aspergis. quã rursus tuorũ uerborum nonminore perspicuitate dispergis.
dico enim p̃tex tatum & felitianũ maximiani ordinatores ieo qđ cõmiserunt
sacrilego schis mate baptitasse & ab eis baptigatos cũ eis eẽ susceptos. ñ rescisso
baptis mate quod in schis mate dederant qđ sacrilegiminis trauerant. quodore
maledictione pleno quod labiis cum ueneno aspidum consecrauerant. lalia
quippe in eos dicunt᷑. eãq sententiã ieo soms ꝓlatamesse non negas.
Hictu respondes qđ non solũ duo isti quos me moro sed &iã multi alii purgati

Expanded text:
tamen decreto concilii dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur. haec dicens sicine contra te ipsum sensus claudis, ut non aduertas, quod hi omnes, qui propterea contra se ferri sententiam concilii meruerunt, quia Maximiano sociabantur. antequam se intra dilationis tempus corrigerent. in eodem schismate consistebant? ibi ergo etiam baptizabant. obsecro te: quid inanem caliginem perspicuis rebus aspergis, quam rursus tuorum uerborum non minore perspicuitate dispergis? dico enim Praetextatum et Felicianum Maximiani ordinatores in eo quod commiserunt sacrilego schismate baptizasse et ab eis baptizatos cum eis esse susceptos non rescisso baptismate, quod in schismate dederant, quod sacrilegi ministrauerant, quod ore maledictione pleno, quod labiis cum ueneno aspidum consecrauerant. talia quippe in eos dicuntur ea sententia, quam in eos omnes prolatam esse non negas. Hic tu respondes, quod non solum duo isti quos memoro, sed etiam multi alii purgati
Abbreviated transcription (Latin):
Nonergo nobis & uobis diuersus est baptismus
Curquodunum÷ in probatur  curqđ idem ÷ ex sufflatur: curqđ non
uersationes confugeretis : iudelic& contẽpnerent in epłatua illi grãmaticos
tuaccusares in nra dialecticos. Sedueritas ex utraq superar& bereticos
Hoc solũ in eis ostendens a nob̵ eẽ diuersũ. quod constat
eẽ peruersum Quia nos sacramenta nra cognoscime erro rem
alienum emendam uos autẽ eadẽ sacramente fatemini quaetã qua m
nulla sint iteratis. magna diuersitate reprobantes: Qđ diuersũ none ẽ

Expanded text:
non ergo nobis et vobis diversus est Baptismus. non ergo nobis et vobis diversus est Baptismus. Cur quod unum est improbatur? cur quod idem est exsufflatur? cur quod nversationes confugeretis? Videlicet contemnerent in epistola tua illi grammaticos, tu accusares in nostra dialecticos: sed veritas ex utraque superaret haereticos, hoc solum in eis ostendens a nobis esse diversum, quod constat esse perversum: quia nos Sacramenta nostra cognoscimus, errorem alienum emendamus; vos autem eadem Sacramenta fatemini, quae tanquam nulla sint iteratis, magna diversitate reprobantes quod diversum non ess
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ suũ magnũ uidelic& atq acutũ ꝓferrent & dicerent
Quis iste nobis ÷ cuius epłamgeris laicus nr̃ est. Nob uincer&. uincitur
subi tũ egosi ad eẽm conuersus ad tedicerem : Tusaltẽ obsecro dic nobis
quid isti faciunt. Ecce apud nos baptizatũ rebaptiz aredis ponunt.
Certe ergo nob̵ & uob una religio eadẽ sacramenta : nichil in xpĩ ana
obseruatione diuersũ. An responderes sed xpĩ baptis ix ñ est religio non est
sac ram̃tum. non est obseruatio xpĩana : Auertert̃ di hanc atua mente
dementiã. Quidigitur micdi respondere surgͥentiadicenti una nob̵ uobq religio :
quib autẽ baptismus unus non÷ non est ana religio: Eigo nob̵ uob̵q: unus ÷
baptismus. eadem nob & uob sunt sacramenta. Quibus autem¬
idem baptis mus nonẽ non sunt eadẽ sacramenta. Ergo idem nobis &
uob est baptis mus nichil est nobis & uob in xp̃iana obseruatione diuersũ. ds¬

Expanded text:
consilium suum, magnum uidelicet atque acutum, proferrent et dicerent: consilium suum, magnum uidelicet atque acutum, proferrent et dicerent: \'quis iste nobis est cuius epistulam geris? laicus noster est; nobis uinceret, uincitur sibi.\' tum ego si adessem, conuersus ad te dicerem: tu saltem, obsecro, dic nobis, quid istCerte ergo nobis et vobis una religio, eadem Sacramenta, nihil in christiana observatione diversum? An responderes, Sed Christi Baptismus non est religio, non est Sacramentum, non est observatio christiana? Averterit Deus hanc a tua mente dementiam. Quid igitur mihi responderes urgenti ac dicenti. Una nobis vobisque religio est: quibus autem Baptismus unus non est, non est una religio: ergo nobis vobisque unus est Baptismus. Eadem nobis et vobis sunt Sacramenta: quibus autem Baptismus idem non est, non sunt eadem Sacramenta: ergo idem nobis et vobis est Baptismus. Nihil est nobis et vobis in christiana observatione diversum:
Abbreviated transcription (Latin):
aut eos cũ quibus in una religiosa obseruation expĩa noꝵ sacra mentos ̃
&iã baptismus unus est tam̃ rebaptix ando quod nos detestamur
Quã uellẽ si possẽ cũ aliquẽ deceptum ex nr̃is fidelib: ur̃i nefandis
interim̃ dũ infidiis excipiunt : Cũ apud nos iã baptizatũ nec coepis¬
sedicunt eẽ xp̃ĩanũ cũ tamquã paganũ ex sufflant cũ catecuminũ faciunt
ut preparente Dem deretinguendũ ł potius extinguendũ repente
aliunde ex istere cũ hac epłatua & bunc ipsum eius locũ in mediis erg̃
ausib: recitando porriger& & exclamare. Quid facitis : Ecce audite
uidete legite : Vn a est nob̵ uobq religio eadẽ sacramenta. nichil
in xpĩ ana obseruatione diuersũ. In cuius nomine iste baptizatus
prius interro gate & tunc sialiũ meliorem in uro baptismo nominatisdate
Tunc ille fortasse si non ipsa rerũ euidentia contremescerent continiuo

Expanded text:
aut eos, cum quibus in una religiosa obseruatione christianorum sacramentorum aut eos, cum quibus in una religiosa obseruatione christianorum sacramentorum etiam baptismus unus est, tamen rebaptizando, quod nos detestamur. Quam uellem, si possem, cum aliquem deceptum ex nostris fidelibus uestri nefandis interimendum insidiis excipiunt, cum apud nos iam baptizatum nec coepisse dicunt esse christianum, cum tamquam paganum exsufflant, cum catechumenum faciunt, ut praeparent deinde retinguendum uel potius extinguendum, repente alicunde existere cum hac epistula tua et hunc ipsum eius locum in mediis eorum ausibus recitando porrigere et exclamare: quid facitis? ecce audite uidete legite: una est nobis uobisque religio, eadem sacramenta, nihil in christiana obseruatione diuersum. in cuius nomine iste baptizatus sit prius interrogate et tunc, si alium meliorem in uestro baptismo nominatis, date.\' tunc illi fortasse, si non ipsa rerum . euidentia contremescerent, continuo