comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex imia pi&as. Nam alter alterum inquirit cum quoducere
collo aratra consueuit & frequenti mugitu pium testatur
affectum si forte defecerit:
accadicta quasi boacca estenim exqualitate mobilium
nominum sicut leo leaena draco dracena.
Vitulus &uitula auiriditate uocatisunt idest a &ate
iuridi sicut uirgo. Vitulam ergo paruam eẽ : & non dum
enuxam nam ẽnixa iuuenca est &uacca :
Nubali uocati perdiriuationem quod sint similes boum
ri a grestes bouessunt ingermania habentes: procieat:¬
cornua in mensa intantum utregus mensis in signi capacitate
÷ quando onerantur ut breuores & humiles fiant.
occubant quia greci cami humile & breuedicunt.
siue quia curuus est dorso camur enim uerbo greco.
curuum significat. hos licet & aliae regiones mittant
sed arabia plurimos: Differunt autem sibi.
nam arabici bina tubera indorsohabent reliquarũ regionũ singula

Expanded text:
eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum si forte defecerit. Vacca dicta, quasi boacca. Est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, draco dracaena. Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut virgo. Vitulam ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; ca procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis insigni capacitate ur, ut breviores et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Καμουρ enim verbo Graeco curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula.
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod canum indagine capiantur uel excludantur abspeluncis:
idest consuant pelles
Iper aferitate uocatur ablata .f. littera & subrogata .p.
Lunde apud grecos suagros io estferus dicitur omne enim
quod ferum est &mmite abusiue agresteuocamus :¬
uuencus dictus quodiuuare incipiat hominum lusus incolenda
terra uel quod apud gentiles ioui semper ubique. Iuuencus
immolabitur num quam taurusnã inuictimis &iã. a&as considerabat᷑:
Taurus grecum nomen est sicut &bos. indiciis taurinis co
Afuluus est uolucris pernicitas pilis in contrarium uersis.
caput circum plectunt flexibilitate quauolunt tergi duritia
omne telum respuunt inmiti feritate :¬
ouem greci bo&tdicunt hunc latini trionem uocant
Palearia dicuntur apelle ipsa quasi. adcrura:¬
Ipellearia quod gͣenerositatis in bouesignum. Doum in sociis

Expanded text:
eo quod canum indagine capiantur, vel excludantur a speluncieo quod canum indagine capiantur, vel excludantur a spelunci. Sus dicta, quod pascua subigat: id est, terra subacta escas Aper a feritate vocatus, ablata F littera et subrogata P. Unde et apud Graecos σύαγρος, id est ferus, dicitur. Omne enim, quod ferum est et inmite, abusive agreste vocamus. Iuvencus dictus, quod iuvare incipiat hominum usus in colenda terra, vel quia apud gentiles Iovi semper ubique invencus inmolabatur, numquam taurus. Nam in victimis etiam aetas considerabatur. Taurus Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis; caput circumflectunt flexibilitate qua volunt; tergi duritia omne telum respuunt inmiti feritate. Bovem Graeci βοῦν dicunt. Hunc Latini trionem vocant,  crura palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pelleai pellearia; quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis
Abbreviated transcription (Latin):
grauatos infirmitate persenserint. spũ narium eos extrahunt
decauernis & superata pernitiae eorum ueneni pabulo reparatur:
Dictamnum herbam ipsam prodiderunt. Nam eopasti excutiun.
exceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum rectis
auribus aucute audiunt summissis nihil: Si quando in mensa
flumina uelmaria transnatent capita clunibus praecedentium
superponunt sibiq inuicem succedentes nullũ laborẽ ponderesentiuis.
ragellaphi agrecis nominati quidum eadem speciesint.
ut cerui uillosos tamen habent armos uthirci &menta promissis.
hirsuta barbis qui non alibi sunt quã circa fassidem hinuli filii sun ceruoꝵ
& inbelle dequomartialis dente timetur aper. defendunt
cornua ceruum inbelles dammae quid nisi praeda sumus:
Elagos dicitur uelox est enim animal & satis timidum:
uniculi genus agrestium animalium dicti quasi caniculi.

Expanded text:
gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecesuperponunt, sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. 20. Tragelaphi a Graecis nominati, qui dum eadem specie sint, ut cervi, villosos tamen habent armos, ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. 21. Innuli filii sunt cervoret imbelle; de quo Martialis: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum. Imbelles damae, quid nisi praeda sumus? λαγὼς dicitur; velox est enim animal, et satis timidum. 24. Cuniculi, genus agrestium animalium, dicti, quasi caniculi,
Abbreviated transcription (Latin):
apros & capras a carpendis uirgultis quidam diacerunt
Alii quod carpent aspera. Nonnulli a crepitu crurum:
Vnde eas capras uocitatres quae sunt agrestes capre quas greci.
pro eoquod acutissime uideant idest OriAepkec tepon.
dorcas appellauerunt. Morantur enim in excelsismontib
& quam uis delonginquo uident tamen omnes qui ueniunt
dem autem & capreae. Idem ibices quasi auices eoquod
ad instar auium ardua & excelsa teneant & insublime.
in habitent. Ita ut desublimitate uix humanis. obtutibus
pateant. unde & meridiana pars ibices auesuocat quaen ilifluentis
in habitant: Haec itaque animalia ut diximus inp&risaltis¬
simis commorantur & siquando ferarum uel hominum aduersi¬
tatem persenserint dealtissimis saxorum cacuminib sese praecipi¬
tantes in suis se cornibus in laesa suscipiunt:
grece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cumse

Expanded text:
Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, id est ὀξυδερκέστερον, δορκάς appellaverunt. Morantur enim in excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Graece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cum se
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantes cionmagno impetuferiunt: Aries uel a poto
a reor id est amarte uocatus. Vnde apudͥ nõs ingregibus.
masculi mares dicuntur. siue quodhocpecus agentilibus.
Vnde est illud aries mactatur ad aram: Agnum quan quam
& greci uocant a poto agnoquasi pium: Extini autem ideo
hoc nomen habereputant eo quod praeceteris animantibus¬
is matrem agnoscat adeo ut &iam si in magno grege errauerit
statimba latu recognoscat uocem parentis:
edi abhedendo uocatiꝰ paruienim pinguissimisunt & saporis
iocundi. unde &hedere inde & edulium uocatur.
ircus lasciuum animal & petulcum & feruens semper
ad coitum cuius oculi oblibidinem intrans uersum aspiciunt
unde &nomentraxit: Namhircisunt oculorum anguli.
secundum sue tonium cuius natura ad eo calidissima est ut ac
dicuntur a fluuio cinife in libia ubi grandes nascuntur:

Expanded text:
pugnantes cum magno impetu feriunt. Aries vel ἀπὸ τοῦ pugnantes cum magno impetu feriunt. Aries vel ἀπὸ τοῦ Ἄρεος, id est a Marte, vocatus: unde apud nos in gregibus masculi mares dicuntur: sive quod hoc pecus a gentilibus Unde est illudSedul. 1, 115: Aries mactatur ad aram. Agnum quamquam et Graeci vocent ἀπὸ τοῦ ἁγνοῦ, quasi pium, Latini autem ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae ceteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucundi, unde et edere, unde et edulium vocatur. Hircus lascivum animal et petulcum et fervens semper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum SuetoniumPrat. 171; cuius natura adeo calidissima est ut adadicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
generaliter autem omne animal pecus apascendo uocatum
umenta nominec inde traxerunt quodir̃m laborem
uel onus suo adiutorio subuehendo uelarando iuuent.
Nambos carpenta trahit & durissimas terrae glebas uoe¬
uomere uertit: Equus &asinus portant onera &
hominum ingradiendo laborem temperant. unde &
iumenta. appellantur ab eo quod iuuent homines.
sunt enim magnarum uirium animalia: Item quoque
armenta uel quod sint apta armis io est bello uel quod his
armenta & greges Nam armenta equorum & boum
uis mollepecus lanis corpore inermȩ animoplacidum.
ab oblatione dictum eo quod apud ueteres in itio non tauri
sedoues in sacrificio mactarentur ex his quasdam bidentes
uocant eas quae inter octodentes duos altiores habent quas
maxime gentiles in sacrificium offerebant:
erbea uel a uiribus dictus quod ceteris ouibus nt fortion
uel quodsit uir id estmasculus uel quod uermem in capite
habeat quorum excitati proritu inuicem se concutiunt &

Expanded text:
Generaliter autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta nomina inde traxerunt, quod nostrum laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appesunt enim magnarum virium animalia. Item dicuntur armenta, vel quod sint armis apta, id est bello, vel quod his armenta et greges. Nam armenta equorum et boum m et ovium sunt. Ovis molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum: ab oblatione dictum eo quod apud veteres sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel quod sit vir, id est masculus; vel quod vermem in capite habeat, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Cimbala acitabula quaedam sunt quaeꝑcussa inuicem setangunt & faciunt
sonum. Dicta autem cymbala quiacum ballematia simulpercutiuntur. cũ
enim grecidicunt crmbala ballematiae: Sistrum ab in uentrice uocatumrsis
enim regina aegyptiorum id genus inuenis seprobatur. Iuuenalis rsis & irati
feriat mealumina sistro. Inde & hoc mulieres percutiunt quia inuentriax
huius generis mulier Vnde & apud a mazonas sistro adbellum feminarum
exercitus uocabatur. Tintinabulum desono uocis nomen hab& sicut᷑ plausus
manuum stridor ualuarum. Simfonia uulgo appellatur lignũ cauum
exutraq parte pelle extenta quã uirgulis. Hinc & inde musiciferiunt fit¬
q: in ea ex concordia grauis dacuti suauissimus cantus. VIIII. DENU
MUSICIS.

Expanded text:
Cymbala acitabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt et faciunt Cymbala acitabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt et faciunt sonum. Dicta autem cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis enim regina Aegyptiorum id genus invenisse probatur. Iuvenalis 13, 93: Isis et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix huius generis mulier. Unde et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exercitus vocabatur. Tintinabulum de sono vocis nomen habet, sicut et plausus manuum, stridor valvarum. Symphonia vulgo appellatur lignum cavum ex utraque parte pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt, fitque in ea ex concordia gravis et acuti suavissimus cantus. De numeris musicis
Abbreviated transcription (Latin):
PIN id est auaridate uocum qđ diuersos sonos efficiat liram primum Amer¬
curio inuentam fuis sedicunt hoc modo cumregrediens nilus in suos meatus
uaria incampis reliquiss& animalia. relicta &iam testudo est quaecum pu¬
trefactaess& & nerui eius remansissent. extenti in tracorium percussa amer¬
curio sonitum dedit ad cuius speciem mercurius lirã fecit. & orpheotradidit
quihuius reimaxime studiosus erat . Vnde existimatur eadem arte non fe¬
rastantum sed & sixa atq silua scantus modulatione adpliciusse. Hanc
musi ci propter studii amorem & carminis laudem &iam intersidera suarum
fabularum commentis collocatum ẽẽ finxerunt. Timpanum est pellis uelco¬
rium ligno exuno parte extentum est enim pars media simfoniȩ i similitudi¬
nem cribri. Tim panum autẽ dictum quod medium est unde & margaritum
medium timpanum dicitur &ipsum & simfonia aduirgulam percutitur:

Expanded text:
ρεῖν, id est a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Merρεῖν, id est a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt, hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit, qui eius rei maxime erat studiosus. Unde existimatur eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque silvas cantus modulatione adplicumusici propter studii amorem, et carminis laudem, etiam inter sidera suarum fabularum commentis collocatam esse finxerunt. rium ligno ex una parte extentum. Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum quod medium est, unde et margaritum medium tympanum dicitur; et ipsud, ut symphonia, ad virgulam percutitur.
Abbreviated transcription (Latin):
minauocum. Discrimina autem id eo qđ nulla cordaui cinȩ cordesimilem so¬
num reddat. sedideo vIi. cordȩ uel quia totam uocem implent. uel quia septem
motib: sonat caelum. Cordas autem dictasacorde quia sicut pussul estcordis
in pectore ita pulsus cordae incithara. Has primus mercurius excogitauit.
Idem quieprior inneruos sonum strinxit. Psalterium quod uulgo canticũ¬
dicitur apsallendo nominitum quod ad eius uocem corus consonandorespon¬
deat est autem similitudo citharȩ barbarice inmodum deldae littere. Sed
psalterii & citharae haec differentia est quod psalterium lignum illud conca¬
uumunde sonus redditur superius hab& & deorsum feriuintur corde & desupso
nint. Cithara uero concauitatẽ ligni in ferius hab&. psalterium autem ebrei
decacor don usi sunt propt̃ numerum decalogum legis. Piradicta a notoxi¬

Expanded text:
46: Septem discrimina vocum. Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem so46: Septem discrimina vocum. Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat. Sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem implent, vel quia septem motibus sonat caelum. Chordas autem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit, idemque prior in nervos sonum strinxit. Psalterium, quod vulgo canticudicitur, a psallendo nominatum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est autem similitudo citharae barbaricae in modum Δ literae; sed psalterii et citharae haec differentia est, quod psalterium lignum illud concavum, unde sonus redditur, superius habet, et deorsum feriuntur chordae, et desuper sonant. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum Decalogi legis. Lyra dicta ἀπὸ τοῦ λη
Abbreviated transcription (Latin):
dantur species cithararũ diuersarum. Timpanum quoq cimbalũ sistrum
Cacetabula a enea uel argentea uelalia quae metallicorigore repercus sa red¬
dunt cum suauitate tinnitum & cetera huiuscemodi. Citharae acpsalteri i re¬
pertor tubal. ut predictum est perhibetur. iuxta opinionem autem grecorũ
citharȩ usus repertus fuisse creditur aba polline. Forma citharȩ initio similis
fuis setraditur pectophumano quodutiuox a pectore ita exipsa cantus edere¬
turappellatamq ea dem de causanam pectus dorica lingua citharum uocari. Pau¬
latim autem plures eius species extterunt. ut psalterialirȩ barbitae foenices
& pectides & quaedicuntur indiced feriuntura duobus simul. Itemalaeatq
aliae & quadrata forma ueltrigonali cordarũ &iam numerus multiplicatus est¬
& commotatum genus. Veteres autem citharam fidiculam uel fidicem nomi¬
nauerunt quiatam concinunt interse cordȩ eius quambene conueniat interquos

Expanded text:
dantur species cithararum diversarum, tympanum quoque, cymbalum, sistrum, acetabula aenea et argentea, vel alia quae metallico rigore percussa reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiuscemodi. Citharae ac psalterii repertor Tubal, ut praedictum est, perhibetur. Iuxta opinionem autem Graecorum citharae usus repertus fuisse ab Apolline creditur. Forma citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides, et quae dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigonali. Chordarum etiam numerus multiplicatus, et conmutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae eius, quam bene conveniat inter quos
Abbreviated transcription (Latin):
dus esse perhibetur ingrecis. Namnihil est calcominus nihil talento maius cuius
uarium apud diuersas gentes pondus habetur : Apud romanos enimtalentum est
tum quadra ginta libras quatuor. Est autem triplex idest minor medius sum¬
mus. Minor quinquaginta Medius septuaginta duarum librarum : sum¬
muscentum uiginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centũ
librarum ponderissit quod pondus propter perfectionem centenari inu¬
meri instituerunt romani.

Expanded text:
pondus perhibetur in Graecis; 301 nam nihil est chalco minus, nihil talento majus. Cujus pondus perhibetur in Graecis; 301 nam nihil est chalco minus, nihil talento majus. Cujus varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Romanos enitum quadraginta quatuor libras. Est autem triplex, id est, minus, medium, summum; minus quinquaginta; medium septuaginta duarum librarum; summum centum viginti constat. Centenarii enim numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit; quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani.
Abbreviated transcription (Latin):
quadrans quodunciae quartam partem appendeat. Sicel quilatino sermone si¬
dus corrupit appellatur ebreum nomen est habens a pudeos untede poacnus
apud latmos autem & grecos quarta pars unciaeest ostiteris incedsta sum uers
appendens duis undecum inlateris diunis legitur sidus unceresta cummeno
ingemlium quartapirs unciae est. Vncia dicta quod uni uerstatenminoꝵ
ponderum sua unitate uncat id complectatur. Constat autem dragmiis octo
id est scripulis axiii quod pro in delegitimum pondus habetur qui a numerus
scripulorum eius horas diei noctisq metitur uel quod libram efficit duodecres
computata. Libra duo decim unciis perficitur & in dehabetur perfecti ponderis
genus quiatot constat unciis quod mensibus annus. Dicta autem libra quod fitli¬
bera & cuncta intrase pondera predicta condudat. Minain ponderibus centum

Expanded text:
quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siquadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem dragmis octo, id est scripulis viginti quattuor. Quod proinde legitimum pondus habescripulorum ejus horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies computatus. 20. Libra XII unciis perficitur, et inde habetur perfecti ponderis genus, quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta concludat. 21. Mna in ponderibus centum
Abbreviated transcription (Latin):
tum quia prodecim nummis imputatur. Solidum nuncupatum quia nihil
illi deesse uidetur. Silidum enim ueteres integrum dicebant & totum. Ipse quoq
nomis mauocatur proeo quod nominib: principum effigieq signetur. Abinitio
uero unum nomisma unus argenteus erathocenim abassiris coepit. Dicunt
autem iudei quod a braham interram canaan primus hanc aduexerat formam
Solidum apud latinos alio nomine sextu ladicitur quod his sex untia comple¬
atur Hunc ut diximus uulgus aureum solidũ uocat. Cuius tertuã partem.
id eodoxerunt tremissem eo quod solidum faciatter remissus. Sextulabis ad¬
sumppta duellam sacit ter posita staterem reddit. Staterautem medietas untiȩ
est appendens aureos tres. unde a uocatus stater quod trib: solidis sta. haeca
semiuntia quia semis hab& deuncia. Haec& semissis quia ponderis semis est
quasi semisassis. Quai drantem ebre isimiliter codrantem uocant auocatur.

Expanded text:
tum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil tum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sex uncia conpleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocant; cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
ponderis quarta parsoboli constans lentis geminis granis. Appellatur autem cal¬
cus quod sit paruulus sicut & lapis calculus quiadeominimus est ut sine molestia
sui calcetur. Siliqua uigesima quarta pars solidiest ab arbore cuius semen est uo¬
cabulum tenens. Ceratim oboli parsmedia est habens siliquam unam & semis
hunc latinitas semi obolum uocat. Ceratim autem grece latine siliqua cornu¬
um interpretatur. Obolus siliquis trib: appenditur habens ceratim duos calcos
quatuor fiebat enimolim exaere ad instar sagittae unde & nomen accepita gre¬
cis hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat hic apud gre¬
cos gramma uocatur Scripulus autem dictus perdeminutionem a lapillo
breui quiscripus uocatur. Dragma octaua parsuntiae est & denarii pondus
argenti tribus constans scripulis id est decim docto siliquis. Denarium autem dic¬

Expanded text:
ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dic
Abbreviated transcription (Latin):
re modum. Nam omnia corporalia sicut scriptum est a summis usq
adima in men sura dnumero & pondere disposita sunt atq formata
cunctis enimcorporeis rebus natura pondus dedit suum quoq: regit omnia
ingrecia constituit. & lic& alii antiquiores exstiterint sed iste hacarte experi¬
entior fuit. Pondus dictum eo quod instatera libratum pendeat hinc d pensũ
ponderu quod nomen inusu adhuc retinetur : Trutina est gemina ponderũ
lances aequali examine pendens facta proptertalenta &centenaria appendenda
sicut momentana pro parua modicaq pecunia. Haec & moneta uocata. Idem
& statera nomen exnumero habens quod duabus lancib: & uno inmedio filo libra
usus repertus est. Haec duas lances non hab& seduirgaest signata libris duncis &
uago pondere mensurata. Examenest silum medium quotrutine statera regi¬
tur & lances aequantur unde & in lancib: amentum dicitur. Vnicuiq autem pon
dericertus est modus nominibus propriis designatus. Calcus est minima pars

Expanded text:
re modum: nam omnia corporalium sicut scriptum est a summis usque ad vina ima, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata . Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit. Suum quoque regit omnia in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo, quod pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Tlances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Eadem et statera nomen ex numero habens, quod duabus lancibus et uno in medio stylo librausus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. 298 tur et lances aequantur. Unde et in lanceis amentum dicitur. Campana deri certus est modus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars
Abbreviated transcription (Latin):
hancetiam tela mordinas se& coloras selanas perhibent oliua e quoq hanc
dicunt inuentricem & fabricae multarumq artium repertricem ideoq illi
uulgo opifices supplicant sed hoc poetice fingitur Non enimminerua ista¬
rumꝰ artium princeps est sed quia sapientia in capite eẽdicitur hominis
& minerua de capite iouis nata fingitur hocͣ ingenium ideoq sensus sapientis
quiinuenit omnia in capite est. ideo & dea artium minerua dicitur quia

Expanded text:
hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. Olivae quoque hanc dicunt inventricem et fabricae, multarumque artium repertricem, ideoque illi vulgo opifices supplicant. Sed hoc poetice fingitur; non enim Minerva istarum artium princeps est, sed quia sapientia in capite esse dicitur hominis, et Minerva de capite Iovis nata fingitur, hoc est ingenium; ideoque sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. Ideo et dea artium Minerva dicitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
unde penne & auium quia acutae & eccenomen quod reseruauit antiquita¬
tem quia u& eres pennas dicebant non pinnas. haec & do labra o quod habe¬
at duo labra: nam securis simplex est. dextralis dexterae habilis. Ascia
abastulis dicta quas deligno eximit. Cuius deminutiuum est asciola:
est autem manubrio breui & aduersa parte referens uel simplicem mal¬
leum aut cauatum uelbicorne rastrum : Scalprus dictus quod scalpturis
& foraminibus sitaptus quasi scapforus cuius deminutiuus scalpellus tere¬
bra uocata auerme ligniqui nuncupatur terebra quẽ grecitere donamuo¬
cant hic dicta terebra quod ut uermis terendo forat qua site refora uelquasi
trans forans: Taratrum qua siteratrum: Scofina dicta quod haerendo scosa
faciat: canterium: quuia:¬

Expanded text:
unde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitaunde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut vermis terendo forat, quasi terefora; vel quasi transforans. Taratrum, quasi teratrum. Scobina dicta quod haerendo scobem faciat. Cantherium. Guvia
Abbreviated transcription (Latin):
nium fertur utdum materiae diuidendae compendium quaereret spinã
piscis imitatus eferro lamminam ex asperans dentium mordacitate arma¬
uit quam serram artifices nuncupant procuius artis inuentione dedalus ma¬
gister eius inuidiae liuorepermotus praecipitem puerum ex arte de iecit: dehinc
exulatus cretam habut ibique aliquandiu fuit ut fabulae ferunt & excr&a
pennis uo lauit & inciliciam uenit : Circinus dictus quod uergendo efficiat¬
circulus huius modus duplicata line a fit quae simplex perlatitudinem
extensa fuerat : punctus autem in medio circini centrum a grecis dicitur in
cuius medio cuncta conuergunt: securis uocatur eo quod ea arbores succi¬
dantur quasi succuris: item securis quasi semicuris: ex una enim parte acutaẽ
exaltera fossoria : haec apud u& eres penna uocabatur utram que autem
habens aciem bipennes nam bi pennis dicitur quod ex utraq: parte habeat
acutam aciem quasiduas pennas, pennum autem antiqui acutum dicebant:

Expanded text:
nium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod circulum. Hujus modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini, centrum a Graecis dicitur, in cujus medium cuncta convergunt. 11. Securis vocatur, eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis, quasi semicuris. Ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec et apud veteres penna vocabatur, utramqhabens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui acutum dicebant;
Abbreviated transcription (Latin):
caput & sustentatis quasi capitolium cuius anterior parsgula uocatur posterior
oeruia. Ceriux autem uocata. quod per eam partem cerebrum ad medullã
spine dirigitur quasi cerebri uta. Veteres autem plurali. tantum numero:
ceruices : dicebant. prius ostensus. ceruicem singilariter dixit: Ceruixautẽ
numero singulari. membrum ipsum significat. Nam pluraliter comtumaciã
saepe demonstrat. Cacero inuerrinis praetorẽ tuaccuses frange ceriaces.
Humeri dieti quasi armi ad distinctionem hominis a pe& dibus mutis
uthi humeros illt armos haberedicuntur Nam proprace coiqua drispedũ suãT
Ola summihumeri pars posteraor. Brachia a fortitudine nomina tebam enĩ
grece forte & grau esignificatur. In brachusenim tarnlacertort̃ sunt¬
& insignemus culorum robur existit : In his sunti toriad est musculi ÷

Expanded text:
caput et sustentans quasi capitolium: cuius anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant: prius Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in Verrinis6, 110: 'Praetorem tu accuses? frange cervices.' Umeri dicti, quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis enim tori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt tori, id est musculi
Abbreviated transcription (Latin):
& proinde eas ilienses memnonias uocant. Quinto autem anno adilium
ueniunt &cumbiduo circum uola uerrt tertiadie ineuntes pugnam ui¬
cissim se unguibus rostrisq delacerant: Erciniȩ aues dietȩ abercinio
saltu germaniae ubi nascuntur quarum pennae ad eo ꝑ obscura emicant
utquamuis nox obtenta densis tenebris sit ad praesidium itineris dirigendi
iacta interluceant cursusq: uiae pateant indicio plumarum fulgentiũ
sem& ipsam purgat rostro inanum aquam fundens haec serpentium oua
uescitur gratissimam ex eis escam nidissuis deportans. Meropes
eosdem & gaulos qui parentes suos recondere atq: aleredicuntur
oredulus genus uolatile quasi cor edens. Monedula auis quasi
mon&ala quaecũ aurũ inuenit aufert & occubtat : Cicero dicit pro uale¬
rio flacco Nonplus aurum tibi quam monedulȩ : Vesꝑtilio protem¬
pore nomen accepit eoquod lucem fugiens crepusculo uespertino cir

Expanded text:
et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pinnae adeo per obscurum emicant ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi praeiactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, gratissimam ex eis escam nidis suis deportans. Meropes eosdemque et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco 76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino cir
Abbreviated transcription (Latin):
falidȩ aues abstro fadibus insulis appellatȩ ubi plurimum abundant
aduersus quas hercules sagittis est usus. sunt enimpelagi uolucres in
in sulis habitantes: Pio medas aues a sociis dio medis appellatas quos
ferunt fabulae in easdem uolucres fuisse conuersos forma fulicȩ similes
magnitudine cicnorum colore candido duris & grandib rostris
sunt autem circa apuleam in insula dio media inter scopolos litorum
& saxa uolitantes iudicant intersuos &aduenas. Namsi grecus ẽ & pro¬
pius accedunt &blandiuntur. si alienigena morsu inpugnant &
uulnerant lacrimosis quasi uocibus dolentes uel suam mũtationem
uel regis interitum. namdio medes ab illiriis inter emptus est
Hacautem aues latinȩ diomediȩ uocantur. greci autem eas herodios dicuãs
Uem nonides aues aegyptiȩ appellatȩ aloco ubi menon periit. nam cater¬
uatim ad uolare dicuntur exaegypto adilium iuxta memnonis sepulchrũ

Expanded text:
halidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; halidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vocantur, Graeci eas ἐρωδιούς dicunt. Memnonides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum,
Abbreviated transcription (Latin):
eosdem nidos plumbatis app&unt iaculis acsic cinnama illa deponuã
& pr&iis amplioribus uendunt eo quodcinnama magis quam alia mercatores
probent: Psitacus in indiȩ litoribus gignitur colore uiridi torque puniceo
grandilingua &c&eris auibus leior unde & articulata uerba ex primit
ita utsi&iam non uideris hominem loqui putes. exnatura autẽ salutat
dicens aue uelcare ceera nomina institutione discit. Hinc est illud. Psitacus
oceani nidos facit pullos quoque educit qua ex cubante fertur extento ȩquore
pelagus silentibus uentis continua septem dierum tranquillitate mites¬
cere &eius febibus educandis obsequium ipsanatura rerum praebere
ellicanus auis aegyptia habitans insolitudine nili fluminis unde &
nomen sumpsit. nam canopos aegyptus dicitur. fertur autem siuerũ
sit eam occidere natossuos eosq ꝑtriduum lugere deinde seipstm
uulnerare &aspersione sui sanguinis uiuificare filios suos: Etrom¬

Expanded text:
eosdem nidos plumbatis appetunt jaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt: eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psittacus in Indiae littoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua, et caeteris avibus latiore: unde et articulata verba exprimit, ita ut si eum non videris, hominem loqui putes: ex natura autem salutat, dicens: Ave, vel Chaire: caetera nomina institutione discit. Hinc est illud: Psittacus oceani nidos facit, pullosque educit, qua excubante fertur extento pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et ejus fetibus educandis obsequium ipsam rerum naturam praebere. 26. Pellicanus, avis Aegyptia, habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymp
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc optant pautȩ quic se non mergit inundas: Etrutio greco no¬
mine quodanimal insimilitudinem auis pennashabere uideur
tamen deterra altius non eleuatur. Oua sua fouere neglegit sed pro¬
iecta tantum modo fotu pulueris animantur. Ardea uocata
quasi ardua id est pp̃t altos uolatus. lucanus quođ que ausuuolare
ardecu formidat enim imbres & supra nubes auolat ut procellas
pubium sentire non possit. Cum autem altius uolauerit significat
tempestatem hancmulti tantalum nominant. Tenix arabiae
auis dicta quod colorem fenicium habeat singularem &unicã¬
fenicem uocant. Haec quingentis ultra annis uiuens. Dum se
uiderit senuisse collectis aromatum uirgultis rogumsibi instruit
& conuersa adradium solis alarum plausu uoluntarium sibi incen¬
dium nutrit. sicque iterum decineribus suis resurgit..
inomolgus & ipsa arabiȩ auis pro inde ita uocata quodin excelsis
nemoribus texitnidos exfruticibus cinnami & qm̃ non possun

Expanded text:
Hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. 91 20. Hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. 91 20.  quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea vocata quasi ardua, id est propter altos volatus. Lucanus 5, 554: Quodque ausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
iconiae uocatȩ a sono quo crepitant quasi cicaniȩ quẽ sonũ oris
potius esse quam uocis qui eum quatiente rostrofaciunt. Hȩ ueris
nuntiȩ soci&ctis comites serpentium hostes. maria trans uolant
inasiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt
& ipsȩ quasi exercitus sequuntur eximia illis circa filios est pi&cs
Nam ad eo nidos inpensius fouent ut adsiduo incubitu plumas &uan
lus enim meminit cicnum nigrum. Olo enim tgrece totum dicitur
Cicnus autem acanendo est appellatus eo quod carminis dulcedinẽ
modulatis uocibus fundit. Ideo autem suauiter eum canere dicunt
quia collum longum &inflexum hab& &ecesseest eluctantem uocẽ
ꝑlongum & flexuosum iter uarias reddere modulationes. ferunt¬
autem in hiberboreis partibus praecinentibus atharedis olores plu¬
rimos aduocare apteq: ad modum concinere. Olores autem latinũ
siamdicunt. sicut emilius ait : Cicnus in auspicus semꝑ leissimus ales

Expanded text:
iconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniae, quem sonum oris constat quam vocis, quia eum quatiente 90 rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae, quasi exercitus, prosequuntur. 17. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. lus enim meminit cygnum nigrum; ὅλον enim Graece totum dicitur. Cygnus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere dicunt, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytharoedis, olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum sin facere dicunt, sicut ait Aemilius: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales.
Abbreviated transcription (Latin):
pili facti ut exͥdeorem prestent & cerebrũ aduersus frigus muniant atq contra
solẽ defendant. Pilos autem dictos apellequa prodeunt ficut & pilũ dicitur.

Expanded text:
pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ceteris. sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus ẽẽ
nam aut ex trinsecus uenit quod feriat. autintus in ipso corpore orttur.
Vnicuiq autẽ sensui propriam naturam ditam Num quod uidendum est oculiscipit᷑.
quod audiendũ ẽ uirib mollia acdura tactu estimantur saporgustu. odornarib. dicitur
Primapars corporis caput ditumq. ills hoc nomen eoquod sensus omnes & nerui inde
initium capiant. atq exeo omnis iugendi causa oriatur ibienim omines sensus apparea
Vnde ipsius anime qua e consulit corpori quodammodo personam gerit
Mertex ẽ eapars qua capilli capitis colliguntur &inqua caesaries uertitur
unde enuncupatur: Caluaria ab ossibus caluisdicta perdefectionem¬
& neutraliter pronuntiatur. Occipitium capitis pars posterior quasi
contra capitium. uel quod sit capitis retrorsum. Cipilli uocati quasi capitis

Expanded text:
quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. Prima pars corporis caput; datumque illi hoc nomen eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. Vertex est ea pars qua capilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, per defectionemneutraliter pronuntiatur. Obcipitium capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis
Abbreviated transcription (Latin):
anima subtilissime totũ corpus agitat uigore sentiendi. unde & p̃sentia nuncu
patur quod sint p̃sensibus sicut p̃oculis quae praesto sunt oculis. Clisus ẽ qui
aut extrema &heria luce aut interno spũ lucidupertenues uias acerebro uenientes
atq pene trantis tunicis inaere exeuntes & tunc conmiatione similis materia e
uelo cior ampliusq uegitet quantũ memoria interce teramentis officia. Vicinior ẽ.
enim cerebro unde om̃a manant. ex quo sit ut ea qua ea dalios pertinent sensus uide¬
dicamus ueluti cum dicimus uidequomodo sonat. uidequomodo sapit sic & cetera :
Iuditus appellatus quod uoces hariat hocesta ere uerberato suscipit sonas.
Odoratus quasi aeris odor axtactus. tacto enim aeresenutur sic &olfactus quod
odoribus ad ficiatur. Gustus agutturae dictus. Tactus eo quod pertractet. &
tangat. & perom̃a membra uigorem sensus aspeergat. Nam tactu probamus

Expanded text:
anima subtilissime totum canima subtilissime totum cpantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. Inter. Quid esaut extrema aetheria luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aere exeuntes, et tunc commistione similis materiae velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia; vicinior est enim cerebro, unde omdicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus
Abbreviated transcription (Latin):
dum uult animus est dumscit mens est . dum recolat memoria est. dumrectũ
iudicat ratio est. dumspirat sp̃s est. Dum aliquid sentit sensus est .nam ine
animus sensus dicitur prohis quaesentit. unde & sententia nomen accipit:
terra incarne est aer in halitu. humor insangune ignis incalore uitali.¬
Habent enim in nobis elementa suam quaeq partem cuius quod deb & compage
resoluta. Ciro autẽ & corpus diuersa significant. in carne semper corpus ẽ non semp
incorporecaro. Nam caro ẽ qua e uiuit. idem & corpus. corpus quod nonuiuit idem non
caro Nam corpus dici. aut quod postuitam ẽ mortuũ autsineuita ẽ conditum. Inter¬
dum & cum uita corpus & non caro utherba & lignum.
Sensus corporis quinq sunt . Visus. auditus odoritus sastus & tastus. ex quili duo¬
aperiuntur & clauduntur. Ouo semperpitentes sunt. Sensusdicti quod pereos.

Expanded text:
dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est; dum rectum judicat, ratio est; dum spirat, spiritus est; dum aliquid sentit, sensus est: nam inde animus sensus dicitur pro his, quae sentit, unde et sententia nomen accepit. terra in carne est; aer in halitu, humor in sanguHabent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinqaperiuntur, et clauduntur, duo semper patentes sunt. 19. Sensus dicti quia per eos