comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mod o aut̃ sieri possit ut &uiam sioceo uirtutibus uerum ÷ non tamen ideo cogamur
sa teriad qualitatẽ omnium peccatorum quantum possum adiuuante dño appe¬
rire conabor quod si efsecero ab probabis ibi cause de fucro tusup plebis certe hinc
pib adent quiunam uirtutem habuerit habere oms &com̃s de cẽ. cui una de suert
que dsipru dentia nec ignauia nec iusta nec in temporans potestẽe. nam sialiquabo¬
rum suert prudentia nonerit porro si prudentia tuncerit si & fortis &uiustaaate

Expanded text:
rum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. certe hinc persuadent qui unam uirtutem habuerit habere omnes et omnes deesse cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et
Abbreviated transcription (Latin):
falsumquidam amale dico fingitur aut omnino non creditur aut certe in tegras aluteso¬
la fama uexatur quod autẽ malum ꝑ petratur hostis : intim: &iam sinullius intimus loqua
citate aut lite uulgetur qua ꝓpt quis prudontium non uideat &iam tuquã tolera biliter
feras amicis simi quandam & familiaris simi incredibiles nunc inimicitias consolante
conscientia & quem ad modumuel quod iactitat uel qđ a quibus dam forsi tan creditur
insi nistris armis deputes quibus non minus quam dextris contradiabolum dimi catur

Expanded text:
falsum quid a maledico fingitur, aut omnino non creditur, aut certe integra salute, sola fama vexatur. Quod autem malum perpetratur, hostis est intimus, etiam si nullius intimi loqucitate aut lite uulgetur. quapropter quis prudentium non uideat, etiam tu quam tolerabiliter feras amicissimi quondam et familiarissimi incredibiles nunc inimicitias consolante conscientia et quem ad modum, uel quod iactitat uel quod a quibusdam forsitan creditur, in sinistris armis deputes, quibus non minus qu
Abbreviated transcription (Latin):
cariui. de alis similiter s. ubi autem alie de sunt uera illa nona etan sialiqu omouo
fimilisct uideator sunte hip ut sis que dam uitia uirtutibus a perta discrortio nocon¬
traria ut lo prudentia prudentiae sunt autẽ quedĩ tantum. quia uita sart i de cce¬
maria aiurelã tanmien spe dio fallacisi milite utcidem prudentiae Non inpnulcitt¬
ca si dasliitor nun diim e amdico astutiam que isi tatus in maliciosis incelegiles uo¬
cari sobe non si cie loquinã scripturã confuduit. que septa sturian sn benopont ue

Expanded text:
. ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiamsi aliquo modo similis esse uideatur. Sunt enim, ut scis, quaedam uitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut inprudentia prudentiae. sunt autem quaedam tantum, quia uitia sunt, ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, u ut eidem prudentiae non inprudentia sed astutia. nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, non sicut loqui nostra scriptura consueui
Abbreviated transcription (Latin):
igitur rei protua caritate expositis causis certum me facias obsecreuerim : Legi&iã
no dare uelles uenit in manus locus ille quo apostolus p&rus aꝑ niciosa simulationereuo
si alius illa scrip sit fateor non medio criter doleo donec refellantur si forte refellipos¬
sunt ea que memouent mihi onim uidetur exiciosis si me credialiquid in scis libris
sabere mendacium id ÷ eos homines ꝑ quos nobis illa scriptura min ystrata : at que
conscripta aliquit in librissuis fuis sementitos alia quippe que fcio ÷ sit ne aliqua¬
do sut mentiri uiriboni : & alia questio ÷ ut rum scriptorem scã rum scriturarum
mentrio portuerit. immo uero non alia sed nulla questio ÷ . Ad misso enim se mel
in tantum auctoritatis sastigium officioso alicomendacio. Nulla illo rum librorumpar¬
rasntar Siecum mnencicdutur a postolius paulus cuma postolum pecrum ob lus guit¬

Expanded text:
igitur rei pro tua caritate eigitur rei pro tua caritate enodare velles, venit in manus locus ille, quo Apostolus Petrus a perniciosa simulatione revo, si alius illa scripsit, fateor, non mediocriter doleo, donec refellantur si forte refelli possunt ea quae me movent. Mihi enim videtur exitiosissime credi aliquod in sanctis libris haberi mendacium, id est, eos homines, per quos nobis illa Scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quippe quaestio est, Sitne aliquando mentiri viri boni: et alia quaestio est, Utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo vero non alia, sed nulla est quaestio. Admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio, nulla illorum librorum parreferatur. Si enim mentiebatur Apostolus Paulus cum Apostolum Petrum obju
Abbreviated transcription (Latin):
÷ grauissima auctoritas int̃praetationem dist& appareat. satis autem ne queo mira¬
risi aliquid ad huc in hebraicis litteris & exemplaribus inuenitur quot tot inter inter¬
p̃tesillius lingue peritissimos fugerit : Om mitto enim quad raginta decorum uel con¬
siliis uł maioris sp̃s concordiaquãsi unus homo e&. Non audeo in aliquam partem
certe ferre sententi am nisi quod eis p̃minentem auctoritatẽ in hoc munere sine con¬
tre uersiam tribuendam ex istimo. illem eplus mouent quecum potentiores int̃p̃ta¬
rentur & uerborum locutio numque hebre harum uiam at que regulas mordacius it
fertur tenerent non solum autem inter se non consenserunt si &iam relinquerunt
multaquȩ tanto posteruenda & ꝓdenda remanerent: Si enim obscura sunt te quo¬
que in illis falli posse creditur simani festa illos in eis falli potiusse non creditur: Huius

Expanded text:
est grauissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. satis autem nequeo miraest grauissima auctoritas, interpretationem distet, appareat. satis autem nequeo mirari, si aliquid adhuc in hebraeis exemplaribus inuenitur, quod tot interpretes illius linguae peritissimos fugerit. omitto enim LXX, de quorum uel consilii uel spiritus maiore concordia, quam si unus homo esset, non audeo in aliquam partem certam ferre sententiam, nisi quod eis praeminentem auctoritatem in hoc munere sine controuersia tribuendam existimo. illi me plus mouent, qui, cum posteriores interpretarentur et uerborum locutionumque hebraearum uiam atque regulas mordacius, ut fertur, tenerent, non solum inter se non consenserunt, sed etiam reliquerunt multa, quae tanto post eruenda et prodenda remanerent. si enim obscura sunt, te quoque in eis falli posse creditur; si manifesta, illos in eis falli potuisse non creditur. huius
Abbreviated transcription (Latin):
ruae mnr̃is conaaibus de inde adiutoriotuo uereꝓfuturum speramus nisi forte quod talis :
ut ipseabiper cumfiar commendatior quam illeꝑme. ac tenus fortasse scriiere dabu
eram et si ẽẽ uellem epistolarum solemnium more contẽptus sed stat animus in loquelas
litates & uiatica quẽ dã de monstrabit itineris &iampertuam caritatẽ non mediocri¬
terministrare dignatur: petimus ergo & nobiscum p&ait omnes affricanorum ecclesi¬
arum studiosa soci&as ut int̃ p̃tandis eorum libris qui grece scripturas nr̃as quã obtin&
tractauerunt curam at que operam inpedere non graueris. potest enim efficere ut nos qpuo¬
que habeamus illostales uiros &unum potissimum quem tulibentus intius lit teris sonas:
de uertendis autem in lingualatinam scĩs lit teris canonicis laborare tenollem : Nisi eo
modo quo iob interp̃tatus est ut signis ad hibitis quid inter hanctuam & lxx quorum

Expanded text:
quem nostris conatibus, deinde adiutorio tuo uere profuturum speramus; nisi forte, quod talis est, quem nostris conatibus, deinde adiutorio tuo uere profuturum speramus; nisi forte, quod talis est, ut ipse tibi per eum fiam commendatior, quam ille peerim, si esse uellem epistularum sollemnium more contentus. sed scatet animus in loquelas litates et uiatica quaedam demonstrati a se itineris etiam per tuam caritatem non mediocriter ministrare dignatur. Petimus ergo et nobiscum petit omnis Africanarum ecclesiarum studiosa societas, ut interpretandis eorum libris, qui graece scripturas nostras quam optime tractauerunt, curam atque operam inpendere non graueris. potes enim efficere, ut nos quoque habeamus tales illos uiros et unum potissimum, • quem tu libentius in tuis litteris sonas. de uertendis autem in linguam latinam sanctis litteris canonicis laborare te nollem, nisi eo modo, quo Iob interpretatus es, ut signis adhibitis, quid inter hanc tuam et LXX, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dilec tissimo &cultus incerissimo caritatis obsequendo atq TINIADS EROT̃
s. quã facile cuilib& in notuit quã mihi tuorum in dño studiorum qui & aeleta &uera
exercitatio in dño liberalis. quã quã ego ꝑcupiã omnino tenosse tamen exiguum quidã
tuiminus ab eo p̃sentiã ui delic& coreporis quã ipse &iam postea quã tebeatissi mus
nuncepis capus tunc uero iã episcopatus dignus frater alippius uidit: Reme ansq
ameuisus ÷ negare non possum magna exparte mihi ẽe relatueius in p̃ssam& an¬
te redium cum tȩ ille ibi uidebat. ego uidelam sio culis eius. Nanenim animo
meat que illum s corpore duos qui nouerit dixerit concordia dum taxat & farnu¬
li aritate sidissi ma non meritis quibus ille ontecellit: Quaego me primitus com
muniones p̃s coinunum nitimur. deinde illius exore lam diligis nequa quam in¬
pudenter quasi aliquis ignotus commendo germanitatituae fratrempro futurum

Expanded text:
no dilectissimo, et cultu sincerissimae caritatis obsequendo atque amplectendo fam facile cuilibet innotuit, quam mihi tuorum 301 in Domino studiorum quieta laetitia, et vere exercitatio liberalis. Qutui minus habeo, praesentiam uidelicet corporis. quam ipsam etiam, posteaquam te beatissimus nunc episcopus, tunc uero iam episcopatu dignus frater Alypius uidit remeansque a me uisus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu eius inpressam et ante reditum, cum te ille ibi uidebat, ego uidebam, sed oculis eius. non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui nouerit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, nquo in unum nitimur, deinde illius ex ore iam diligis, nequaquam inpudenter quasi aliquis ignotus commendo germanitati tuae fratrem Profuturum,
Abbreviated transcription (Latin):
conuitium sit in fratrem. non ÷ facilesta reloco pauli p&rite nere gradum iã cum pru
regnantium. Nesorte ueniat angelus qui scind at uelum templitui & cande la brun
tuum delocomoueat : Edisi caturus turrem futuri operis sumptus supputa in fa¬
tuatum salad nihillum ꝓdest. Nisi ut ꝓiciatur foras & a porcis concul cetur: No¬
nachus siceci derit rogabit ꝓ eo sacer dos pro sacerdocis lapsu quis rogaturus est : sed
qm̃ scopolosis lo cisena ui gauit oratio & inter caues spumeis fluctibus caudos isgalis
in el tum cum bapro cos sit ꝓcindenda uelasiunt uentis & ques u onum scopis trans

Expanded text:
reatus. non est facile stare loco Pauli, tenere gradum iam cum Christo regnantium, ne forte ueniat angelus, qui scindat uelum templi tui, qui candelabrum tuum loco moueat. aedificaturus turrem futuri operis sumptus supputa. infatuatum sal ad nihilum est utile, nisi ut proiciatur foras et a porcis conculcetur. monachus si ceciderit, rogabit pro eo sacerdos; pro sacerdotis lapsu quis rogaturus est? Sed quoniam e scopulosis locis enauigauit oratio et inter cauas spumeis fluctibus cautes fragilis in altum cumba processit, expandenda uela sunt uentis et quaestionum scopulis trans
Abbreviated transcription (Latin):
ut dae uoluntati de facultatem mittendi quodres scrpseris Nam rescribendiuiam
dedit quidum uolueris facillime poteris Qiam hoc adme sane per latum utrum
quadlem ere derem dilitau secdhune quo quetibi aliquidut rum seriplerem eluabicare

Expanded text:
ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris; nam rescribendi iam ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris; nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem,, dubitaui, sed hinc. quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
nalingua sc̃orum studia & accendisti & adiuuisti. Id quod tibi ꝑ humilitatem m eam̃ fra¬
terna caritas indicit ut sioccupationes tuae si nunt omnium herecoꝵ peruersa dog ma¬
ta quirec titudinem sidei xp̃iane usque ad hoc tempus uel imprudentia uel priuica¬
cia de prauare cognati sunt uno libello breuiter digesta edasinnotitam eoꝙ quibus
aut nonuacat propteralia ne gotia aut non ualent propteralienam linguamtam mul¬
ta lege re at que cognoscere diute rogarem nisi hoc soler& esse indiciumminus de cartia¬
te presumentis haec inte rea paulum fratrem nr̃m In xp̃omultum commendo benigni¬
tatituae cuius in nr̃is regionibus existimatiomibonum corumdo testimo niun per hbemu
mȩas sed quod ad hiuc resscribta non merui ne quaquam in putauerim dilectio¬
nituaẽ aliquid pro cul dubio impetimenti fuit unde ag nosco ame dñm potius dep̃candũ

Expanded text:
na lingua sanctorum studia et accendisti et adiuuisti — id quod tibi per humilitatem meam frana lingua sanctorum studia et accendisti et adiuuisti — id quod tibi per humilitatem meam fraterna caritas indicit —, ut, si occupationes tuae sinent, omnium hereticorum-peruersa dogmata, qui rectitudinem fidei Christianae usque ad hoc tempus uel inpudentia uel peraicacia deprauare conati sunt, uno libello breuiter digesta edas in notitiam eorum, quibus aut non uacat propter alia negotia aut non ualent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus de caritate praesumentis. hunc interea Paulum fratrem nostrum in Christo multum commendo benignitati tuae, cuius in nostris regionibus existimationi bonum coram deo testimonium perhibemumeas, sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio inpedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum,
Abbreviated transcription (Latin):
in omnibus recta &uera que inuenerimus ad ꝓbare atquelaudare: Fal sauero & praua
improbare at que reprehendere. sed illud de p̾udentia doc trina quetua desideraba
& adhuc desidero ut nota nobis facias ea ipsa eius errata quibus a fide ueritatis ille
uirtantus re cessisse conuincitur. in libro &iam quo cunctos quorum meminisse potu¬
isti scriptores ecclesi asticos. & eoꝵ scripta comme rasti. commodius ut arbitror fier& sino¬
minatis eis quos heresio tas esse nosti. quando ne ipsos quidem pretermit tere uolueris:
Sub iungere s &iam in quibus cauendit essent : quã quam non nullos &iam precerieris
quod scire cuperem quo consilio factumsit: aut si illud uolumen forte onerare uoliusti ut
comme moratis hereticis non ad deres in quibus coscatholicadam narit auctoritas ꝓe¬
to negra uesit lit terario laborituo quo non medio criter perdnidinri gratiam in lati¬

Expanded text:
in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua inprobare atque reprehendere. sed illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam et adhuc desidero, ut nota nobis facias ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos heresiotas esse nosti — quando ne ipsos quidem praetermittere uolueris —, subiungeres etiam, in quibus cauendi essent: quamquam nonnullos etiam praeterieris, quod scire cuperem quo consilio factum sit. aut si illud uolumen forte onerare noluisti, ut commemoratis hereticis non adderes, in quibus eos catholica damnarit auctoritas, quaeso, ne graue sit litterario labori tuo, quo non mediocriter per domini nostri gratiam in Lati
Abbreviated transcription (Latin):
quos ab sit ut amisens sedit aduertas quoscum habeas sanos & ugles nescio qua dissimula¬
tione. auertisti ut non intenderes quac consequantur adir sasi semel eredicum
suerit posseho nestt ac piescriptorem diuinorum librorum in ali qua suuioperispar¬
temchteri scripseram hinc iam aliquando ad te cpistolam que non perlata est quia nec
perrexit uiper feren dam tradi deram ex qua illud mihi sug gestum est cumistamdic¬
tarem quod in hac quo que pretermit tere non debui ut si alia est sententiatua eadem¬
que est melior timore meo libenter ignoscas. si enim aliter sentis uerum que tusentis. nã
nisi uerum sit melius eẽ nom potest: ut non dicam nullacerte non magna uilpa meus
error ueritatifa u& si recte in quoquam ueritas potest fauere mendauo deorigine
autem quod rescribere dignatus esiam suebam non tantum in ecilesi astiuslit teris. sed

Expanded text:
quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulaquos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulatione auertisti, ut non intenderes, quae consequantur aduersa, si semel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui operis parmentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistulam, quae non perlata est, quia nec perrexit, cui perferendam tradideram. ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, quod in hac quoque praetermittere non debui, ut, si alia est sententia tua eademque est melior, timori meo libenter ignoscas. si enim aliter sentis uerumque tu sentis — nam, nisi uerum sit, melius esse non potest —, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in quoquam ueritas potest fauere mendacio. De Origene autem quod rescribere dignatus es, iam sciebam non tantum in ecclesiasticis litteris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tientis astu sed compatientis affectu sicut eo ipsolo cogeneraliter in uilit fac tussũ
infirmis infirmus ut in sirmosiucri facerem: Vt sequens ioncdusio omnibus omiia
sac cussumut omnesiuen facerem: dhac referenda in tellegatur ut cuius que in¬
sirmitatem tam quã inscipsomiseratus appareat. Nonenim & cumdicer& : quis
infirmaiur &ego non infirmor. in firmitatẽ alterius simullas sẽpotius quam
condo liusse uolebat intelligi quare arripe obsecrote ingenuam &ueres pianã
cum caritate se ueritatem ad illud opus corrigendum at que emendã dum & pa¬
lnodian ut diciturcane in conparabiliterenimpulchrior est ueritas xp̃ianorum qũa
bele nagrecoꝵ ꝓ ista enim fortius m̃m ar tyres aduer sus hane sodoman quampto
lla illi hero es aduersus troiam dimicauerunt nequehoc eodico ut o ulos cor disrecipias

Expanded text:
tientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum tientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Christianam cum caritate seueritatem ad illud opus corrigendum atque emendandum et παλίνωδίαν, ut dicitur, cane. incomparabiliter enim pulchrior est ueritas Christianorum quam Helena Graecorum. pro ista enim fortius nostri martyres aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias,
Abbreviated transcription (Latin):
sollem ni tatis sed ex necessi tate s alutis esse celebranda quac tamen si num quam siuis sem
necessara in fruc tuose at que in aniter ꝓeis ma chabei mar trresfierent: postremo il¬
lud quod p̃dicatores gratiȩ xp̃ia nos iudei tam quam hostes legisper sequantur hosat que
huius modi errores &uitia dicit sedamna & ftercora arbi tratum ut xp̃ͥmlucri facer&
non ob seruationes legissimore patriocelebrarentur sicut ab ipso celebratesunt si ne ulla
Nam si ꝓpt̃ ea illa sacramenta celebrauit qui a simula uit seii das umut illos lucri facer&
Curnon &iam sacri ficauit cum gentibus qui a & his quisi nelegeerant tamquamsi ne
lege factus est ut eos quoque lucri facer& nisi quia &illud fecit it natura iudeus
& hoc totum dixit non ut falliter se finger& ẽẽquod nonerat sed ut misericor dit¬
eis ita sub ueniendum esse sentir& ac suipse in codemerrorelarar& non sulic& men¬

Expanded text:
sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequebantur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla nam si propterea illa sacramenta celebrauit, quia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet men
Abbreviated transcription (Latin):
quoduehe menter ꝑ apostolatum pauli ueritas dissua sit. nec a postalus p&rus hocignora¬
bat sed id faciebat timens cosqui excirtum cisione erant. Ita&ipse uere correctus est
& paulus ueranar rauit nec scã scrptura quae ad fidemposterise ditaest ad missa aucto¬
ritate mendacii totadubia nut&c& fluctu&. Nonenim potes aut oporta dittissa eupli¬
cari quanta& quam in plicabilia mala consequantur si hoc concesserimus. possa autem
oportune minus que periculo se de monstrari si coram inter nos conloqueremur: Hoc er¬
go iudeoꝵ paulus dimi serat quod malum habebant & in primis illud quod ignorantes di
iustitiam suam iusti ciam uolentes constcuere iustitiae dĩ non sunt subicc ti de indequod
postpassione & resurrectionem xp̃idato acmanifestatosacramento gratiae secundum
ordinem mel chisedeth ad hucputabant sacra menta uetera H onex consuetudine

Expanded text:
quod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignoraquod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque periculose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
sacreimenta reliquirat que conuenienter ille populus &legi timo tem pore quo oportebat ac
ceperat Ideo que sus cepit ea celebranda cum iam xp̃i ess& a postolus sed ut docer& non ẽẽ
perniciosa his qui a uellent sicut a parentibus perlegem acceperant. Custo dire &iam
cum xp̃o credidissent. Hon ta men in eisiam consti tuerait spem s alutis: qm̃ pedñm ulm̃
salus ipsa quae illis sacramen tis signi fi cabatur aduenerat: Ideo que gentibus quod in¬
sue tos afide re uocarent one regraui & non necessario nullo modo inponenda essecen¬
sebat quapropt̃ noni deo p&rum emendauit. Quod paternas traditiones obseruaret :
Quod si face reuellet nec menda uter nec in congrue faceret : Quam uis enimiam super¬
fluatamen solita non nocerent. sed qm̃ gentes cogebat iudai tare quod nullo modo pos¬
s& nisi ea sic ager&. tamquam ad huc&iam postdni aduentum ne cessaria faluti forent

Expanded text:
sacramenta reliquerasacramenta reliqueraceperat. ideoque suscepit ea celebranda, cum iam Christi esset apostolus, sed ut doceret non esse perniciosa his, qui ea uellent, sicut a parentibus per legem acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent, non tamen in eis iam constituerent spem salutis, qsalus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent;
Abbreviated transcription (Latin):
putabitur Nonenim de cẽpoterunt causȩ Cur existimetur non solum potuis se uerũ
& iam debuis se mentiri si huic regule conceditur locus. non opus est hanc causam mul¬
tis uerbis agere preseruim apud te cui s apienter ꝓuidenti dictum satẽ nequa quam
uero mihi ar rogauerim ut ingentium tuum diuinodono aureum mei sobolis ditare
contendam nec est quis quam temagis idoneus qui opus illud e mend& ne que enim a me
docendus es quomodo in tellegatur quadidem dicit factus sum iudaeus tam quam
iu deus ut iudeos lucri facerem & cetera quae ibi dicuntur compassione miseri cordie non
simulatione fallatiae : Pit enimtam quam aegrotus qui ministrat aegroto non cum sefe¬
brȩ habere mentitur sed cum animo condolentus cogitat quem am modum sibi ser¬
uiri uell&t si epse aegro taret namutique iudȩ userat xp̃ianus autem fac᷑ noniu deox

Expanded text:
putabitur? non enim deesse poterunt causputabitur? non enim deesse poterunt causetiam debuisse mentiri, si huic regulae conceditur locus. non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum . sat est. nequaquam uero mihi adrogauerim, ut ingenium tuum diuino dono aureum meis obolis ditare contendam, nec est quisquam te magis idoneus, qui opus illud emendet. Neque enim a me docendus es, quo modo intellegatur, quod idem dicit: Factus sum Iudaeis tamquam Iudaeus, ut Iudaeos lucrifacerem\', et cetera, quae ibi dicuntur conpassione misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quem ad modum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret. nam utique ludaeus erat, Christianus autem factus non Iudaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
satis apꝓbamus in expositione quoque epistula pauli a postoli ad galatas inuenimus ali¬
quid  noa diocis rmanebit auc tori tatis quae tandem de scripturis illis sententia profere¬
duc a us donderẽ contentio se falsitatis obteratur imꝓbi tassta cimenim ut protuleris sia¬
lus csius st qui con trani ticur dicit illud quod platumerit honesto aliquo officio scriptort̃
sussẽ mentitum. ubi enim hoc non poterit si potuit in ea narratione quam exorsus aposto¬
uisit quae autẽ scribo uobis cece coram dõ quia non mentior credi affirmari que men¬
ticus colo coubi dixit p&ro & bas naba: Cumui derem qui a non recte ingrediuntur ad
uerita temeuangelii. Si enim recte illi ingrediebantur iste mentitus est: Si autemili
mentitus est ubi uerum dixit anibiutrum dixisso uidebatur. ubi hoc dixerit quodlet¬
tor saptt Cũ uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit officioso mendatiode¬

Expanded text:
satis adprobamus. In expositione quoque epistulae Pauli apostoli ad Galatas inuenimus alisatis adprobamus. In expositione quoque epistulae Pauli apostoli ad Galatas inuenimus ali mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de scripturis illis sententia proferetur, cuius pondere contentiosae falsitatis obteratur inprobitas? statim enim ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione quam exorsus apostolus ait: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior, credi adfirmarique mentitus eo loco, ubi dixit de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii? si enim recte illi ingrediebantur, iste mentitus est; si autem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitur, ubi hoc dixerit, quod lector sapit, cum uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit, officioso mendacio de
Abbreviated transcription (Latin):
poris tui non uidemus : Hoc modo nec ipse te nosti nam tu quo que non uideseam. si autẽ
tibi non ob aliud notuses nisi qui a nosti animũ tuum & nos eum non medio crites nouimus¬
s in lit teristuis in quibus beno dicimus dño quod tibi & nobis omnibus que fratribus qui tua
legunt tetalem dedit liber quidam tuus intercetera non diuest ut uenit manus nr̃as
quae sic eius in scriptio nescimus adhuc non enim hoc codex ipse utas sole in liminari pa¬
gina proctendebat: Epi taphaumtamen appellari dicebat frater apud quem inuentus
est quod ei nomentibi placuisse. ut inderetur crederemus si eoꝵ tantum uel uitas uel scrp¬
ta ibi legisemus qui aiam desuntiessent: Cum uero multoꝵ &cotempore quoscribebatur
& nunc usque uiuentium ibi commorentur opuscula Miramur curhunc ei titulum
uelim posueris uel imposuisse credaris. sane utiliter ate conscriptum eundem librum

Expanded text:
poris tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem poris tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum, et nos eum non mediocriter nouimus in litteris tuis, in quibus benedicimus domino, quod tibi et nobis omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. Liber quidam tuus inter cetera non diu est ut uenit in manus nostras. quae sit eius inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut adsolet, in liminari pagina praetendebat. \'epitaphium\' tamen appellari dicebat frater, apud quem inuentus est. quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legissemus, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi commemorentur opuscula, miramur, cur hunc ei titulum uel inposueris uel inposuisse credaris. sane utiliter a te conscriptum eundem librum
Abbreviated transcription (Latin):
tam tulis se sententiam: EPISTOLA SC̃Ĩ AUGUSTIN AD HIE RONI DIUN¬
omino dilettissimo &cultu sincerissimocaritatis obseruando at que am plecten¬
do fratri & conpres brtero hieronimo agustinus : Habeo gratiam quod prorsus scrip¬
ta salutatione plenam mihi epistola mređ disti sedbre uirem multo quam exte uellem su¬
meretaliuiro aquotempora quantalib& occup& nullus sermoplixus est. quam qua itaq
nos ne gotiaꝵ alienorum sacularium curis circumstemur ingentibus. Lamen epistulȩ tuae
breuitate facile non ignos cerem nisi cogitarem quam paucioribus uerbis meis red dere¬
tur quare aggredere quȩ so istam nobiscum lit terariam conlocutionem. ne multum ad
nos dis iungendos liceat ab sentiae corporali quam quã simus in dño sp̃s unitate coniunc
ti&iamsi abstilo quiescamus at que taceamus & libriquidem quos dehorreo dominicȩ
laborastipenetotum tenobis exhibent. Si enim ꝓpterea te non nouimus qua faciem cor

Expanded text:
tam tulisse sententiam. EPISTOLA XXIX.. Augustinus prtam tulisse sententiam. EPISTOLA XXIX.. Augustinus prDomino -dilectissimo et cultu sincerissimo caritatis obseruando atque amplectendo fratri et conpresbytero Hieronymo Augustinus. Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione plenam mihi epistulam reddidisti, sed breuiorem multo, quam ex te uellem sumere, tali uiro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. quamquam itaque nos negotiorum alienorum eorumque saecularium curis circumstemuringentibus, tamen epistulae tuae breuitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem, quam paucioribus uerbis meis redderetur. quare adgredere, quaeso, istam nobiscum litterariam conlocutionem, ne multum ad nos disiungendos liceat absentiae corpti, etiam si ab stilo quiescamus et taceamus. et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea te non nouimus, quia faciem cor
Abbreviated transcription (Latin):
nihilo me illiprae tulerim: egoenim me futeor tui capaciorom sed ipsum uides sicrplo¬
niorem: quo mesino
bitatione antecellit & posteaquam re dierit quod dno adiuuan
quod inme ad huc uacuum erit atque auidum sensoꝵ tuoꝵ ita fi&: Vt & ego&iam tunc
egentior sim ille copiosior : Si dignationem ad hibu eris &iam sinceram fraternamquae se¬
ueritatem adhibeas quȩ so: Non enim aliter intellego quod scriptum est: Emen dauit me
iustus inmiscricordia & argu& me : Oleum autem peccatoris ne inpingu& caput meum
nisi qui a magis amat obiurgatur sanans quam adulator unguens caput  Ego autem dif¬
ficillime bonus iud ex lego quod scripserim. sed aut timidior recto aut cupidior. uideo
&iam interdum uitiamea sed haec malo audire amelioribus. Nunc me recte fortasse
reprehendero rur sus mihiblar diar & meticulosam potius mihi uidear in me quamius

Expanded text:
nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri plenihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuquod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc ibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim aliter intellego, quod scriptum est: Emendabit me iustus in misericordia et arguet me; oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum, nisi quia magis amat obiurgator sanans quam adulator unguens caput. ego autem difficillime bonus iudex lego, quod scripserim, sed aut timidior recto aut cupidior. uideo etiam interdum uitia mea, sed haec malo audire a melioribus, ne, cum me recte fortasse reprehendero, ru
Abbreviated transcription (Latin):
quod non uult noncredat si se mel fuerit ꝑ sua sum aliqua illos uirosper quos nobis hace
ministrata sunt in scripturis suis of ficio se potiusse mentir. nisi forteregulas quas danda¬
urus es quibus no uerimus uli opor teat mentiri ubi nonoporteat. quod si sieripotest nultꝰ
lomodo mendacibus dubiis que rationibus idexplices quaeso nec meo nero sum aut in¬
pudentem iudicesper humani tatem uera cssi mam dñi nr̃i. Nam ut non dicam nulla cer¬
te non magna culpam eius error ueritati fau& si recte intepotest uertas fauere menda¬
cio Multa alia cum sincerissimotuo corde loqui cuperem & di xp̃i a nostudio conser¬
re. Sed huic de sideriꝰ mneo nulla epistula sata est uberius idpas sumper fratrem. quemis
cendum & alendum dulcibus atque uti libus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo
estanen quam tum uellem nec ipse qđ eius pace dixerim forsitan capit quan quden

Expanded text:
quod non uult, non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos uiros, per quos nobis haec quod non uult, non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos uiros, per quos nobis haec ministrata sunt, in scripturis suis officiose potuisse mentiri, nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus nouerimus, ubi oporteat mentiri et ubi non oporteat. quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id + explices quaeso. nec me onerosum aut inpudentem iudices per humanitatem ueracissimam domini nostri. nam ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de christiano studio conferre, sed huiccendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim — forsitan capit, quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
bris tam scãe & ueraciter existim& : ut nolit aliquu eoꝵ parte delec tariper ofsiciosa
mendacii potius que id quod non intellegit transeat quamcorsuum prae ferat illiue¬
ritati: Pro fecto enim cum hoc di cit credisibi expetit & id agit ut diuinarum scriptura¬
rum auctori tatibus non credamus: Et ego quidem qualibuscum que uiribus quas dns
suggerit omnia illa testi monia quae adhibi ta sunt ad struendae ut uli tatimendauii:
aliter oportere in telligi ostenderemut ubique eorum firmaueritas do ceretur : quã
enim testimonia mendacia eẽ non debent: Tam non debent fauere mendacio sed hoc in¬
tellegentiae relinquo tuae. ammota enim lectioni diligentiore consideratione. multo
id fortasse facilius uidebis quam ego Adhanc autem considerationem cog&: tepietas qua
cognosus fluctuare auctoritatem diuinoꝵ scriptorum ut in eis quoduult quis que credat

Expanded text:
bris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa bris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt adstruendae utilitati mendacii, aliter oportere intellegi ostenderem, ut ubique eorum firma ueritas doceretur. quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent fauere mendacio. sed hoc intellegentiae relinquo tuae. admota enim lectioni diligentiore consideratione multo id fortasse facilius uidebis quam ego. ad hanc autem considerationem coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem diuinarum scripturarum, ut in eis, quod unIt quisque, credat,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersi tas nonopus est multa commerare. possunt enim uidei qurm idelaudibũs dĩ cẽ
officio samendacia ut apud homines pigniores dilectio eius arci sil preꝰ t que itanus quã
certauerit in scis libris caste ueritatis auctoritas : Nonne ad tendimus curidem apostolũ
uim in genticura conmendan de ueritatis dicere : Si autem xp̃s nonre sur iist inanis est
prae dicati onr̃a in anis est & si desura inuenimur autem & falsi tes tesdĩ quia testimoni¬
um diximus aduersus dm̃ quod susci tauit xp̃m quem non susci tauit : Si quis huic di¬
ceret quod inistomendacioperhorrescit : Cum id dixeris quod &iam si falsumsit adlau¬
demdi maxime pertin& Non ne huius de testatus insaniam quibus posset uerbis asie¬
nificationibus inlucem penetralia sui cordis aperir& clamans. non minore aut forttis¬
se &iam maiore scelere indo laudari falsi tatem quam ueritatem uituperari: agendũ
estigitur ut ad cognitionẽ diuinarum scripturarum talis homo accedat qui de scis li¬

Expanded text:
m de laudibus dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio eius ardescat, atque ita nusquam certa erit in sanctis libris castae ueritatis auctoritas. nonne adtendimus eundem apostolum cum ingenti cura commendandae ueritatis dicere: si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides uestra. inuenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis li
Abbreviated transcription (Latin):
adsis tente saureo dextraleua que cande labro ad instarduori cali lur nnarium cag¬
nitioniadliquidum tracita dequaplurim s ecrura p. s culis sua eis solertiuigi lan¬
tia sagaciꝑquisitiane in uragata : estnie ddictu qui uelutip̃sentes alternis uici¬
bus facut quid tam rectii n quid am uera n qui : tamcatholicum qued so le clarius
ad instructio nem omnium magis utilł contrahereti coscerte qui inimica aduer¬
sum nos mente de seuiunt quid dam in rep̃hensibile uosergo catholio corumiurorum p̃cep
tes sapientioribus p̃saeramini e non magis sollantis liquoris sicut p̃fatione conprobendi
quam inundantium fluuiorun ubertate rigati redimdetis fluenta scõrum: XAx¬

Expanded text:
assistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli luminarium cogassistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli luminarium cognitioni ad liquidum tradidi: de quamplurimis eorum opusculis, sua eis solerti vigilantia, et sagaci perquisitione investigata restituens dicta, loqui veluti praesentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum, quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra haereticos certe, qui inimica adversum nos mente desaeviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum praecepta tes, sapientioribus praeferamini: et non magis stillantis liquoris, sicut praefatione comprehendi, quam inundantium fluviorum ubertate rigati, redundetis fluentis Sanctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sine illa quippe anibi guitate ꝑ proph&am dic̃ omnẽ flatum ego fecianimas uidelic&
intellegi uolens: HIERONIMUS Oñs ineuangelio uid&e in quit ne contempus na¬
tis unum exhis pusillis dicoenim uobis quia angelieorum seriꝑuident faciem patrisme
qui in caeli ÷ : In agna dignitas animarum ut un quȩq: ahead abortunatiuitatis in
custodiã sui angelum delegatum sufficiat nobis nemorata credilitas & nr̃a tandem fini¬
atur oratio: Eccedõ fauente feciquod flagitasti inmo quod potui rationem anime iux¬
ta ÷xemplum primi hominis & uerbum saluatoris ad nõdõ quotti die fieri iam que forma¬
to corpori darito tum que cursum eius breuiter c&sa ltib: pocius sidici est quã passibus
ꝓfestinatione adsinem usque diduxi aque ꝑtenuitatem inge uolimei ꝑcunctos eccde¬
siȩ nagistros p̃sertua ꝑduos pingiuidines liberos iugustinum uide & & hie ronimum ad¬

Expanded text:
Sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dixit: Omnem flatum ego feci, animas scilicet Sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dixit: Omnem flatum ego feci, animas scilicet intelligi volens. Hieronymus. Dominus in Evangelio: Videte, inquit, ne contemnatis unum ex his pusillis. Dico enim vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum designatum. Sufficiat nobis memorata credulitas: et nostra tandem finiatur oratio. Ecce, Deo favente, feci quod flagitasti, immo quod potui: rationem animae juxta exemplum primi hominis, et verbum Salvatoris a Domino Deo quotidie fieri jamque formato corpori dari, totumque cursum ejus breviter licet, saltibus potius, si dici fas est, quam passibus pro festinatione ad finem usque siae magistros, praesertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum
Abbreviated transcription (Latin):
alius quiclam sic alius aut̃sie: Certe quic quid dici potuit & sublimi inge nio de scripturarĩ
scãrum auriri fontibus a tepositum at que disertum ÷ sed que sore uerenti amtuam parumn
ꝑpata is metuum laudarein geni un nosenim internos eruditionis causa disscrimus
c&rum emuli & iaxi mehereticicumdi uersas inter nossententias uiderint de anim.
calimni abuntur rancore descendere mihi aut̃ decretum ÷ te amare suspicere colore
ꝓpagariad serunt quamds̃ homini primo dedit atque ita eas exparentibus trahi dicun
tur si tertuliani opinionem secuntur ꝓ fecto eas non sp̃ssi corpara eẽ contendunt & cor¬
pulentis seminilus exoriri quoꝑuersius quid dicipotest. HIEROΝΙMVS. Quidicunt¬
prius animas suis sequã natae sunt & non corpora secundum exemplum primihominis
adõ quot tidiefieri anathe masint. AUOUSΤΙΝUS. Quis negat non unius tantũ¬
si om̃s animas creatorem dm̃q: factorem nisi quieius eloquiis apertissime refragat᷑

Expanded text:
sic. certe quicquid dici potuit et sublimi ingenio de scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxcalumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, suspicere  Al. propagari asserunt, quam Deus homini primo dedit, atque ita eas ex parentt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non spiritus sed corpora esse contendunt et corpulentis seminibus exoriri. quo peruersius quid dici potest? neque prius animas fuisse quam nati sint, et non corpori secundum exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sint. Ased omnis animae creatorem factoremque Deum, nisi qui ejus eloquiis apertissime refragatur?
Abbreviated transcription (Latin):
in nihilo meilli p̃tulerim. Ego enim me fateor tui capacierem sedipsum uideo fieriple¬
niorẽ quome sine dubitatione ante cellit & postea quã re dierit quod dño adiuuante
prosperato fiat cursucumeius pectoris abs tecumu latii particeps fuero Nonerit im¬
pl&urus quod in me ad huc uacuũ erit at que auidum sensuum tuorum itafi¬
& ut ego &iam tunc egentior simille copiosior sane i dẽ frat̃ aliqua scripta nr̃a fert se¬
cum quibus legendis si dignationem ad hibuerit &iam sincera frater namque seuerita¬
tem ad hibeas queso: Non eñĩ aliter intellego quod scriptum ÷ emendabit me ius¬
tus in miseri cordia &argu& meo leum aut peccatoris non in ping& capud ieum nisi
quiamat obiurgator sanans quã ad olator ungens capud. Ego aut dificilli me bonus iu

Expanded text:
m nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri plem nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim aliter intellego, quod scriptum est: emendabit me iustus in misericordia et arguet; oleum autem peccatoris non inpinguetcaputmeum, nisi, quia magis amat obiurgator
Abbreviated transcription (Latin):
& as quacognoscis fluctuare auctoritatem diuinarum scripturarum ut in eis quot
uult quiscredat quod non uult non credat si semel fuerit ꝑ suasum aliquos illos uiros ꝑquos
nobis haecminis trata sunt inscripturis suis officiose & potius se mentirinisi forteregulas
quasdã daturus es quibus moueris ubi oporte at mentiri& ubi non oporteat : Quod
si sieri potest nullo modo mendaciis dubiis que rationibus id explices que sonec me hone¬
rosum aut inpudentẽ iudices ꝑ humanitatẽ ueracissimam dñi nr̃i. Nam ut nandicã
nullacerte non magnã culpam euserror ueritati faci& si recte inter ueritas potest faue¬
re mendacio Multa aliacum sincerissimo cordetuo loqui cuperem & dexp̃iano studio con¬
ferre sed huic desiderio meo nulla epistola satis ÷ uberius id possum ꝑ fratrem quemmis¬
cendum & alendum dulcibus at que utilibus sermocinationib: tuis misisse neguu deo
& tamen quatum ułlem nec ipse quod eius pacedixerimus. forsitan capit quam quã¬

Expanded text:
n eis, quod unIt quisque, credat, quod non uult, non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos uiros, per quos nobis haec ministrata sunt, in scripturis suis officiose potuisse mentiri; nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus nouerimus, ubi oporteat mentiri et ubi non oporteat. quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices quaeso nec me onerosum aut inpudentem iudices per humanitana culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim — forsitan capit, quamqua
Abbreviated transcription (Latin):
honorum uocabula quae ecclesiae usus obtimuit epis copatus presbyterio ma¬
iorsit Tamen in multis rebus agustinus hieronimominor est. licec&iam aminor
quo li bele nonset retuien edepoes de dignandator rctio deuntr pre tatione tua ian mili

Expanded text:
honorum uocabula, quae iam ecclesiae usus obtinuit, episcopatus presbyterio mahonorum uocabula, quae iam ecclesiae usus obtinuit, episcopatus presbyterio maior sit, tamen in multis rebus Augustinus Hieronymo minor est, licet etiam a minore quolibet non sit refugienda uel dedignanda correctio. De interpretatione tua iam mihi