comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia u̾ba inquit quȩ dedisti michi dedi eis: & ipsi
acceꝑunt. id ẽ intellexerunt. atq tenuerunt.
Tunc entm u̾bum accipit᷑: quando mente ꝑcipit᷑.
Et cognouerunt inquit. uere quia ate exiiii: &
crediderunt quia tume misisti. Et hic sub audi¬
endum ẽ. uere. Quod enim dixit cognouerunt
uere: exponere uoluit ad uingendo: & credide¬
runt. Hoc itaq credidunt uere: quod cognoue¬
runt uere. Id enim ẽ ate xrii: quod ẽ tu me misi¬
dedisti michi. Mundum uult intelligimͦ. qui
uiuunt scd̾m concupiscentiam mundi: & non
suut in ea sorte gr̃e: ut abillo eligantur de mũ¬
do. Non itaq ꝓmundo. s pro eis quos ei pat̾ de¬
dit: rogare se dicit. Phoc enim quod eos illi pat̾
iam dedit: factum ẽ ut ñ ꝑtineant ad eum mun¬
dum: pro quo ñ rogat. Deinde sub uingit. quia
tui sunt. Neq enim quia pat̾ eos filio aedit. ami¬
sit ipse quos dedit: cum adhuc filius sequatur ac

Expanded text:
Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt: id est, intellexerunt atque tenuccipitur, quando mente percipitur. Et cognoverunt, inquit, vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. Et hic subaudiendum est, vere: quod enim dixit, cognoverunt vere, exponere voluit adjungendo, et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est a te exivi, quod est, tu me misidedit ei Pater. « Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea sorte gratiae ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro eis quos Pater dedit, rogare se dicit: per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum, pro quo non rogat. Deinde subjungit: Quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ sicut tunc: ita & nunc. Sicut & tune pre
statuisti. In telliganniis predestinationẽ clarita¬
tis humanȩ quȩ millo ẽ nature ex mortali mi¬
mortalis apud patrẽ futurȩ: & hoc iam p̾desti¬
nando factum fuisse aute quam mundꝰ essetꝰ qͦd
in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de
nobis dixet apłs. sicut elegit nos in ipso ante
mundi constitutionẽ: cur abhorrere putatur
a uero. si tunc pat̾. caput nr̃m głificauit: qͣndo
nos impso ut membra eius essemus elegit:
Hinc audiamus apłm: iun suarum exordio lute
in euuangłium dĩ quod ante ꝓmiserat ꝑ ꝓpħas
suos inscͬpturis sc̃is de filio suo qui factus ẽ ei ex¬

Expanded text:
hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedeapud te, intelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterin Evangelium Dei, quod ante promiserat per Prophetas suos in Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
locauit res ipsa indicat:
& nullus ambigit xp̃ia¬
nus. S qm̃i ñ tantum
uclixit. pat̾ clarifica fili¬
um tuum. s addidit etiam ut filius tuus clarificet
te: merito queritur quomodo patrẽ clarificaue¬
rit filius: cum sempit̾na elaritas patris non dimi¬
iuta fuerit informa humana. ũ augeri potue¬
rit in sua ꝑfectione diuina: s in se ipsa claritas
patris. nec augeri uec minui potest. Apud ho¬
mines aut̃ ꝓculdubio miuor erat: qtiando in

Expanded text:
ndicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in
Abbreviated transcription (Latin):
iunitate. qua parit̾ t̾ram unplet & celumꝰ. mauec
aut̃ omnib dieb usq ad consuminationẽ scħ.
Earquo indelligitur: quod usq ad finem scħi non
sunt de fut iri iinindo: qui diuina mansione
& in habitatione sint digni. Nec dubitandun
eos pt᷑ huuis scł certamura manere cum ap̃o.
in regno: qui in scło certantes apm insui cordis
hospitio. meruerunt habere marsorem. Notan¬
dum interea qͦd p̃sens ubiq diuina nraiestas.
aliter electis suis: alit̾ ad ẽ reybis. Adest enim
repbis potentia naturȩ incomp̃hensibilis: qua
oninia cognoscit nouissima et antiquaꝰ. intelligit
cogitationes alonge: & om̃s uias singuloꝵ p̃uider.
Adẽ electis gra pre ꝓtectionis. quaillos specialit̃
ꝑ p̃sentia dona uel fiagella quasi filios pat̾ erudit:
atq ad possessionẽ futurȩ hereditatis erudiendo
ꝓuehit. Adẽ electis ut scͥptum ẽ. iuxta ẽ dñs his
qui tribulato sunt corde: ꝙ hunules spũ saluabit.

Expanded text:
 pariter implet et coelum: manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea quod praesens ubique divina Majestas aliter electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit . Adest electis, ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit .
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut semꝑ moꝑib nequã. paueant mat:
quoꝵ etiam cogi tationes singule conspec̾tii
districti iudicis patent. Semꝑ ioꝑatione iusticiȩ
et in his quȩ ꝓpt̾ iusticiam patiuntur gaudeant
boni: quib dm̃ diligentib omnia cooꝑantur in
enim derelictus ẽ pauꝑ: pupillo tueris aduitor:
contere brachium peccatoris et maligni. Quã
petiit apparuit: eoꝵ q anunos. ammonendo. in¬
crepando. sp̃c sc̃ donum tribuendo. roborauit.
Equib quidem apparitionib decem solum mͦ
meuuangłistarum scͥptis inueuimus: s plures
fuisse docet apłs dicens. Et resurrexit tercia
die scdm scͥpturas: et uisus ẽ cephe. & pt hȩx unde¬
cim. Deinde uisus ẽ plusquã quingentis frr̃ib

Expanded text:
sse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tribuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde visus est plus quam q
Abbreviated transcription (Latin):
uinam: cui infirmitatẽ in passionib inesse
cernebant humanam. ꝓpt̃ quod benigne iue¬
diator ipse dĩ & hominum. etiam homunib in
t̾ra notum fieri uolens quia data sit ei omuis
angłis incelo uitam possunt habere ꝑhenne̾⁊
misit doctores qui cunctis nationib uerbum

Expanded text:
vinam, cui infirmitatem in passionibus inesse vinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens quia data sit ei omnis angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit doctores qui cunctis per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
am assup¬
ta prohominib. & morti data humanitas resur¬
gendo ꝑuenerit. Data ẽ m inquit omnis potes¬
manitate: quam suscipiendo inmoratus ẽ pau¬
lominus ab angłis: & inqua resurgendo amor¬
tiuis gła & honore coronatus ẽ: & constitut suꝑ
oꝑa manuum patris: omnia subiecta sub¬
pedib enus. Int̾ quȩ omnia. etiam mors ipsa
quȩ ei ad tempus pͣualere uisa ẽ. eiꝰ pedib
sustrata ẽ. Quod gͦ psalmista de dño resurgen¬
te amortuis ait patri. omã subilecisti sub pedib
eius: hoc ẽ utiq quod resurgens ipse dñs ait dis¬
cipulis. data ẽ mͥ omnis potestas incelo & int̾ra.
Et quidem etiam priusqm a morte resurgeret.
nouerant angłice in celo uirtutes. iure se subdi¬
tas homini: quẽ a suo conditore specialit̾ assũp¬
tum ẽẽ uidebant. S cȩci int̾ra hamines dedig¬
nabantur ei subici: quẽ cominuni secum mor¬
talitate cognouerant indutum. Contempne¬
bant eius uircutem ^ mirac ilis intelligere di¬

Expanded text:
am assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data est mihi, inquit, omnis potesmanitate, quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis, gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaqupedibus ejus. Inter quae omnia etiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri, Omnia subjecisti sub pedibus ejus , hoc est utique, quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere di
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s sc̃i. docentes eos seruare omina quȩcũq
mandaui uob̃. Rectissimus aut̃ ordo predican¬
di. & modernis quoq p̃dicatorib eccłiȩ dili¬
gentissime sectandꝰ: ⁊te pͥmo quidẽ doceatur
auditor. deinde sacrameutis fidei imbuatur:
deuille ieruandis dñi mandatis extempore
lberius instruatur: quia neq indoctus q̃sq
& ignarus xpĩane fidei potest eiusdẽ fidei
sacranientis abluiꝰ neq lauachro baptismi
apeccatis emundari fufficit: si nͣ pt̾ baptisma
studeat quisq bonis oꝑib insistere. Prius gͣ¬
docere gentes idẽ scientia ueritatis instruere.
ac sic baptitare p̃cepit: quia & sine fide imposs¬
bile ẽ placere d̾oꝰ et nͥ quis renatus fuerit ex
aqua et spu scõ: ñ potest introire in regnũ di.

Expanded text:
sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius docere gentes, id est, scientia veritatis instituere, ac sic baptizare praecipit, quia sine fide impossibile est placere Deo; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest in
Abbreviated transcription (Latin):
rutium: secunt᷑ aut̃ hi qui sunt xp̃i : Et ipsim
suo ordine aduitam de morte transinigrant:
ibiq eum uidentes ad orant. quia inspecie suȩ
diumitatis contenplantes. sine fine collaudant.
Cui uisiomi congruit illud: qͦd galilea etiam
reuelatio int̾pretat᷑. Tunc et enim reuelata
facie sicut apłs testatur. głam dm̃ speculantes.¬
in eandem unaginẽ transformamur: quicumq
reuelamus adeum uiam nr̃am: eiꝰq nestigia fi¬
de sequrapur ñ ficta. Euidentes inquit eum
adoraueriut: quidam aut̃ dubitauerunt.
Siquerimus unde dubitauerint. qui uiden¬
tes dnm̃ ad orauerunt: nulla magis causa oceur¬
rit. quã ea cuiuis lucas meminit: cum ipso re¬
surrectionis suȩ discipulis die eum apparuisse
rame demissis int̾ram uultib ad orant. Sed
in erat m̃tib eorum ñ contempnenda du¬
bietas: quia se ñ copp in quo passus ẽ resusci¬
tatum. s sp̃m quem finita passione tradidit.
solii uidere putabant. Unde confestim
magist̃ pus. & eos qui iam crediduꝑt infide

Expanded text:
entium. Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant, quia in specie suae divinitatis contemplantes, sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc enim revelata facie sicut Apin eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse rant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum videre putabant. Unde confestim Magister pius et eos qui jam crediderunt in fide
Abbreviated transcription (Latin):
ro oña. quȩcumq mandaui uobis: quia sicut
corpꝰ sine sp̃ũ mortuum ẽ. ita & fides fine oꝑib
mortua ẽ. Quanta aut̃ merces pie conu̾satio¬
nis. quale pignꝰ futurȩ beatitudinis. etiam
mp̃senti fideles maneat. subsequent̾ insimi¬
at dicens. & ecce uobiscum sum. omnib di¬
ebrusq ad consummationẽ scħ. Libet aut̃¬
onferre huic testimomo quios marcus ant.

Expanded text:
icut corpus sine spiritu mortuum est, ita etiam fides sine operibus mortua est . Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis, etiam in praesenti fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. HIERON
Abbreviated transcription (Latin):
angłm mulierib. ite dicite discipiilis eius quia
sur rerit: & ecce p̃cedet uos ingalileam. ibi eum
uidebitis: et nunc euuangłista narrante cogno¬
nimus. quia abierunt discipłi ingalileam: &
udentes eum adorauerunt. Quid est gͦ quod tͥñs
iħc pͣcedit discipłos ingalileam ut uideatur ab

Expanded text:
angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit, et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc, evangelista narrante, cognovimus quia. Abierunt discipuli in Galilaeam, et videntes eum adoraverunt. Quid est ergo quod Dominus Jesus praecedit discipulos in Gali
Abbreviated transcription (Latin):
trn deiena quo subtilius ¶si
tirc io hx gentudi ccutitur: eo maio em
discipisli abierunt ingalileam. in mondẽ aibi con¬
stituerat illis isc: & uidentes eum ad orauerune.
Si ñ uacat a mnysterio quod dñs ingalilea pt re¬
surrectionẽ: uel quod in monte chscipiiuis appa¬
ruit. Inmonte etenim apparuit: ut significaret
quia corpꝰ qͦd decomnnum humanigenis terra
nascendo susceꝑat. resurgendo iam suꝑ t̾reua
omnia subleuatum. celesti uirtute induerit.
Inmonte apparuit: ut ammoneret fideles si ilie
celsitudinem resurrectionis eius cupiunt uidere.
hic ab insimis cogitationib. ad suꝑna desideria
studeant transire. Nomen uͦ galileȩ. quid iy¬
sterii salutaris contineat: crebra patrum ex po
sitione nocissimum ẽ. S ñ abre ẽ sepius in u̾bo
repetere: qͦd semꝑ necesse ẽ animo retinere.
Galilea quippe transinigratio facta uel reuelatio
đr. Utraq aut̃ int̾pretatio nominis: adunum
finem respicit. Siquide̾ supra leginus dixisse

Expanded text:
tum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et vident add. a mysterio, quod Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris csitione notissimum est. Sed non abs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
stris: continuoq subiectum. quanto magis pat̾
uester qui incelis eͣ. Pat̾ gͦ malorum. s non relin¬
quendorum: quia medicus sanandorum. Scd̾m
gͦ quendam modum inali erant: & tamen illo
conuiuio patrisfamilias in regis nuptiis puto
q̃uia non erant de illo numero dequib dictũ
ẽ inuitatierunt bonos & malosꝰ ut in nume¬
ic malorum deputentur: quos audiimus ex¬
dusos in illo: qui inuentus ẽ non habere uestẽ
nuptialem. Scd̾m quid in quam mali erant
qui boni erant scq̃m quid boni erant qͥ mas
eraut: Au̾di iohannem scđdm quid mali erant.
si dixerimus quia ñ habeinus peccatirin: nos
ipsos decipimiuis. & ueritas in nobis non ẽ. Ecce
secundum quid iuali erant: quia habebant pec¬
catum. Scđm quid boni erant: Si confessi fue¬
rinus peccata nr̃a: fidelis ẽ et iustus qui dimicatt
nobis peccata: & mundet nos abomini iniquitade
Sigͦ dixerimus scđdm hanc expositionẽ quam au¬
distis me de scis scͥpturis ut arbitror protulisse

Expanded text:
stris; continuo subjectum, Quanto magis Pater vester qui in coelis est? Pater ergo malorum, sed non relinquendorum; quia medicus sanandorum. Secundum ergo quemdam modum mali erant. Et tamen illi convivae patrisfamilias in regis nuptiis, puto quia non erant de illo numero, de quibus dictum est, Invitaverunt bonos et malos; ut in numero malorum deputentur, quos audivimus exclusos in illo, qui inventus est non habere vestem nuptialem. Secundum quid, inquam, mali erant qui boni erant: secundum quid boni erant qui mali erant. Audi Joannem secundum quid mali erant: Si dixerimus quia non habemus peccatum, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ecce secundum quid mali erant: quia habebant peccatum. Secundum quid boni erant? Si confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Si ergo dixerimus, secundum hanc expositionem, quam audistis me de sanctis Scripturis, ut arbitror, protulisse,
Abbreviated transcription (Latin):
s quȩ fides: distinguit apłs. Nam quosdam ghi¬
antes defide. & non habentes bonos mores. ob¬
uirgat apłs iacob. & dicit. Tu credis qm̃ unus
ẽ ds̃: & benefacis & demones credunt. & contir¬
iniscunt. Unde laudatus ẽ petrꝰ unde dicto
ẽ beatus. recolite mecum. Quia dixit. Tus
xp̃s filius dĩ uiui. Ille non sonum uerborum
s affectum cordis uitendit: qui beatum ꝓmum¬
ciauit. Nam uultis nosse beatitudinem. petri:
non in illis uerbis fuisse : Hec dixerunt & de¬
mones. Scimus quisis. Tues filus dĩ. filium
dĩ confessus ẽ petrus: filium di confessi sunt
demones. Distingue dñe. distingue. Distinguo
plane. Petrus dixit mainore: deinones itimore
Deniq ille dicit. tecum sum usq ad mortem:
illi dicunt. quid nobis & cibi. Ergo qui ue¬
nisti ad conuiuium: noli desola fide głari.
Distingue & ipsam fidem: & tunc inte agnos¬
citur uestis nuptialis. Distingnat apłs: do¬

Expanded text:
sed quae fides, distinguit Apostolus. Nam quosdam glorised quae fides, distinguit Apostolus. Nam quosdam gloriantes de fide, et non habentes bonos mores, objurgat apostolus Jacobus, et dicit: Tu credis quoniam unus est Deus, et bene facis. Et daemones credunt, et contremiscunt . Unde laudatus est Petrus, unde dictus est beatus, recolite mecum. Quia dixit, Tu es Christus Filius Dei vivi ? Ille non sonum verborum, sed affectum cordis intendit, qui beatum pronuntiavit. Nam vultis nosse beatitudinem Petri non in illis verbis fuisse? Haec dixerunt et daemones. Scimus qui sis; tu es Filius Dei . Filium Dei confessus est Petrus: Filium Dei confessi sunt daemones. Distingue, domine, distingue. Distinguo plane. Petrus dixit in amore, daemones a timore. Denique ille dicit, Tecum sum usque ad mortem . Illi dicunt, Quid nobis et tibi ? Ergo qui venisti ad convivium, noli de sola fide gloriari. Distingue et ipsam fidem, et tunc in te agnoscitur vestis nuptialis. Distinguat Apostolus, do
Abbreviated transcription (Latin):
unus pat̾: nec saltem duo. pat̾ aut mat̾. Factus
ẽ inquam nobis unus pat̾: nec saltẽ duoꝰ pater
aut mat̾: s de uno patre. una mat̾. Unus de
nullo. s ado factusẽ. & una deilo. Attendite
genus nr̃m: de uno fonte manauunus. Et quia
ille unus mamaritudinem uersus ẽ: om̃s exob¬
ua oleast̾ facti sumus. Uenit & gr̃a. Generautt
unus ad peccatum & ad mortem: tamen unum
genus. tam̃ proximos sibi om̃s. tamen non solũ
similes. s etiam cognatos. Uenit unus: contra
unum. Contra unum quis sparsit: unus qui
colligit. Sic contra unum qui occidit: unus
qui uiuificat. Sicut enim in adam om̃s morum¬
tur: sic in xp̃o om̃s uiuificabuntur. S quomo¬
do de illo omins qui nascitur moritur: siem
cxp̃o omnns qui credit uiuificatur. S si habe¬
at uestem nuptialem: si inuitetur seruandꝰ
mei. Exposu uobis uestem nuptialem: exposu
nobis uestem. Laudatur fides: constat lauditꝰ

Expanded text:
unus pater: nec saltem duo, pater et mater: factus unus pater: nec saltem duo, pater et mater: factus est, inquam, nobis unus pater, nec saltem duo, pater et mater: sed de uno patre una mater; unus de nullo, sed a Deo factus est, et una de illo . Attendite genus nostrum: de uno fonte manavimus; et quia ille unus in amaritudinem versus est, omnes ex oliva oleaster facti sumus. Venit et gratia. Generavit unus ad peccatum et ad mortem, tamen unum genus, tamen proximos sibi omnes; tamen non solum similes, sed etiam cognatos. Venit unus contra unum: contra unum qui sparsit, unus qui colligit. Sic contra unum qui occidit, unus qui vivificat. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Sed quomodo de illo omnis qui nascitur, moritur: sic in Christo omnis qui credit, vivificatur. Sed si habeat vestem nuptialem, si invitetur servandus, mei. Exposui vobis vestem nuptialem, exposui vobis vestem. Laudatur fides, constat, laudatur:
Abbreviated transcription (Latin):
suo: malo animȩ suȩ & carnis suȩ : Quis aut̃
diligit animam suam : Qui diligit dm̃ extoto
corde suo: & extota mente sua. Iam tali cominit¬
to ꝓximo: Diligite ꝓximos tanquam uos ipsos.
Quis ẽ inquit michi proximus : Omnis ho¬
mo ꝓximus tuus ẽ. Nonne duos parentes ha¬
buimus omnes: Prexima sunt sui cuuisq ge¬
neris animalia: Columbus columnbo. pardꝰ
pardo: aspis. aspidi: pecus pecori: & non ẽ ꝑxi¬
mus homd homini : Recolite. institutionẽ
creaturȩ. & dixit ds. Protulerunt aquȩ na¬
tantia: cȩtos magnos pisces. alits. sumli aque
ꝓtulerunt. Nunquid de una aue om̃s aues:
Nunquid de uno nulture. om̃s uultures.:
Nunquid de uno columbo. om̃s columbi:
Num quid de uno colubro. om̃s colubri: Nun¬
quid de una aurata. om̃s aurate : Nunquid
de una oue. om̃s oues : Utiq simui t̾ra: ge¬
nera protulit omiia. Uentum ẽ ad hominẽ:
& non protulit t̾ra homines. Factus ẽ nobis

Expanded text:
suo, malo animae suae et carnis suae? Quis autem suo, malo animae suae et carnis suae? Quis autem diligit animam suam? Qui diligit Deum ex toto corde suo, et ex tota mente sua. Jam tali committo proximum. Diligite proximos, tanquam vos ipsos.Quis est, inquit, mihi proximus? Omnis homo proximus tuus est. Nonne duos parentes habuimus omnes? Proxima sunt sibi cujusque generis animalia, columbus columbo, pardus pardo, aspis aspidi, pecus pecori, et non est proximus homo homini? Recolite institutionem creaturae. Dixit Deus, protulerunt aquae; natantia, cetos magnos, pisces, alites, similiaque protulerunt. Numquid de una ave omnes aves? Numquid de uno vulture omnes vultures? Numquid de uno columbo omnes columbi? Numquid de uno colubro omnes colubri? Numquid de una aurata omnes auratae? Numquid de una ove omnes oves? Utique simul terra genera protulit omnia. Ventum est ad hominem, et non protulit terra hominem. Factus est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiatur hoc ẽ caritas. cupiditas consumat᷑.
Induite uos uestem nuptialem. Uos alloquor
qui necdum habetis. Iam intus estis:. iam ad
conuiunim acceditis: & uestem in honorẽ spon¬
si nondum habetis. Uestra adhuc quericis:
non quȩ uiu xp̃i. Uestis enim uuptialis. in ho¬
nore accipitur comugationis: id ẽ sponsi et
sponse. Nostis sponsum: ap̃s ẽ. Nostis sponsã:
ȩccłia est. Defertenubenti: deferte ducenti. Si
istis bene detuleritis. qui nubent: uos filii eritĩ.
Ergo in hoc proficite. Diligite dñm: & ibi disci¬
te diligere uos. ut cum diligendo dnm̃ dilexeri¬
tis uos. securi diligatis ꝓximos sicut uos. Quan¬
do enim nou iuenio seipsum diligentem: quo¬
modo ei ꝑmitto proximum quem diligat sic̃
seipsum: & quis ẽ inquit qui non diligat se¬
seipsum: Ecce quis ẽ. Qui diligit iniquitatem
odit animam suam. Nunquid diligit se qui
amat carnem suam. & odit animã suam. malo

Expanded text:
perficiatur, hoc est charitas, cupiditas consumatur. perficiatur, hoc est charitas, cupiditas consumatur. Induite vos vestem nuptialem: vos alloquor, qui necdum habetis. Jam intus estis, jam ad convivium acceditis, et vestem in honorem sponsi nondum habetis: vestra adhuc quaeritis, non quae Jesu Christi. Vestis enim nuptialis in honore accipitur conjugationis, id est sponsi et sponsae. Nostis sponsum: Christus est. Nostis sponsam: Ecclesia est. Deferte nubenti, deferte ducenti. Si istis bene detuleritis qui nubent, vos filii eritis. Ergo in hoc proficite. Diligite Dominum, et ibi discite diligere vos: ut cum diligendo Dominum dilexeritis vos, securi diligatis proximos sicut vos. Quando enim non invenio se ipsum diligentem, quomodo ei permitto proximum, quem diligat sicut se ipsum? Et quis est, inquit, qui non diligat se ipsum? Ecce quis est: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Numquid diligit se, qui amat carnem suam, et odit animam suam, malo
Abbreviated transcription (Latin):
lagior inpauꝑes. si ad confessionem nominis xp̃i
usq ad sanguinem usq adignes accedo: Possunt
ista fieri & amore głȩ: mania sunt. Quia ergo pos¬
sunt fieri etiam amore głe inana: non caritatẽ
pinguissima pietatisꝰ: etiam ipsa commorat.
& ipsa audi. Si distribuero onimia mea inusum
pauꝑum. & si tradidero corpris meum ut ardeã:
caritatem non habeam: nichil michi prod est.
Hȩc ẽ uestis nuptialis. Int̾rogate uos si habeti
illam: securi estis in conuiuio dominico. Duȩ
sunt in homine uno: caritas & cupiditas. Ca¬
ritas nascatur inte: si nondum nata ẽ. Et si
nata ẽ: alatur. nutriatur. & crescat. Illa uero
cupiditas. & si in hac uita extingui penicus
non potest: quasi dixerimus quod peccatum
non habenuis. nos ipsos seducimus. & ueritas
in nobis non ẽ: Inquantum aut̾ ẽ in nobis cu¬
piditas. intantum sine peccatoͣ sumus. Cari¬
tas crescat. cupiditas decrescat. Ut aliqndo illa

Expanded text:
largior in pauperes, si ad confessionem nominis Christi largior in pauperes, si ad confessionem nominis Christi usque ad sanguinem, usque ad ignes accedo, possunt ista fieri et amore gloriae, inania sunt. Quia ergo possunt fieri etiam amore gloriae inania, non charitate pinguissima pietatis, etiam ipsa commemorat, et ipsa audi: Si distribuero omnia mea in usum pauperum, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem non habeam, nihil mihi prodest . Haec est vestis nuptialis. Interrogate vos; si habetis illam, securi estis in convivio dominico. Duae sunt in homine uno, charitas et cupiditas. Charitas nascatur in te, si nondum nata est; et si nata est, alatur, nutriatur, crescat. Illa vero cupiditas, et si in hac vita exstingui penitus non potest; quia si dixerimus quod peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: in quantum autem est in nobis cupiditas, in tantum sine peccato non sumus: charitas crescat, cupiditas decrescat; ut aliquando illa
Abbreviated transcription (Latin):
s non ẽ in eis caritas. de corde puro & conscien¬
tia bona. & fide nonficta. Talis ẽ caritas: uestis
est nuptialis. Si linguis hominum loquar &
angłorum. caritatem autẽ non habeam: fac¬
tus sum inquit ut ȩramentum sonans aut cym¬
balum tiuniens. Aduenerunt linguę sole:⁊
dicitur eis. Quid huc intrastis: non habentełi
uestem nuptialem: Si habuero inquit ꝓpħiam
& sciero omnia sacramenta. & omnem scienti¬
am. & habuero fidem ita ut montes trainfferã.
caritatẽ autẽ non habeam: nichil sum. Ecce sunt
illa miracula hominum: plerumq non ha¬
bentem ueste̾ nuptialem. Si hȩc inquit habeã
ominna: & xp̃m non habeam: iuchil sum. Nichil
inquit sum. Ergo. ꝓpħia nichilẽ: Ergo. scientia
sacramentorum nichilẽ: Non illa nichil sunt.
S ego si illa habeam. & caritatem non habeam:
nichil sum. Quanta bona nichil prosunt. sine uno
bono. si non habeam caritatem : Si elemosinas

Expanded text:
sed non est in eis charitas de corde puro, et consciensed non est in eis charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Talis charitas vestis est nuptialis. Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum, inquit, ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Advenerunt linguae solae, et dicitur eis, Quid huc intrastis non habentes vestem nuptialem? Si habuero, inquit, prophetiam, et sciero omnia sacramenta, et omnem scientiam, et habuero fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Ecce sunt illa miracula hominum plerumque non habentium vestem nuptialem. Si haec, inquit, habeam omnia, et Christum non habeam, nihil sum. Nihil, inquit, sum. Ergo prophetia nihil est? ergo scientia sacramentorum nihil est? Non illa nihil sunt: sed ego, si illa habeam, et charitatem non habeam, nihil sum. Quanta bona nihil prosunt sine uno bono? Si non habeam charitatem, si eleemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
ritur: concurrunt et mali. Postremo miracula
fiunt: non soli bom faciunt & mali: s aliqͣndo
non faciunt boni. Ecce inuetere ppło. magi pha¬
raonis miracula faciebant: israhelite non faci¬
ebant. Inisrahelitis solus moyses & aaron facie¬
bant: ceteri non faciebantꝰ s uidebant. time¬
bant. credebant. Nunquid meliores magi pha¬
raonis. mira cula facientes: quam ppłs ifrł. qui
ma racula facere non ualebat: & ad dm̃n tamenpo¬
pulus ꝑtinebat : Impsa ȩccłia apłu audi.¬
Hȩc ẽ uestis nuptialis. finis aut̃ p̾cepti ẽ: apłs
dicit: caritas de corde puroꝰ & conscientia bona.
& fide non ficta. Hȩc ẽ uestis nuptialis: ñ quecͣq
caritas. Nam plerumq uidentur se diligere
etiam homines: participes male conscientiȩ. Qui
simul latrocinia faciunt. qui simul maleficia.
qui simul hystriones amant. qui simul aurigis
et uenatorib clamant. plerumq diligunt se:

Expanded text:
ritur? Concurrunt et mali. Postremo miracula ritur? Concurrunt et mali. Postremo miracula fiunt? Non solum boni faciunt et mali, sed aliquando non faciunt boni. Ecce in vetere populo magi Pharaonis miracula faciebant , Israelitae non faciebant: in Israelitis solus Moyses et Aaron faciebant; caeteri non faciebant, sed videbant, timebant, credebant. Numquid meliores magi Pharaonis miracula facientes, quam populus Israel, qui miracula facere non valebat, et ad Deum tamen populus pertinebat? In ipsa Ecclesia, AHaec est vestis nuptialis: Finis autem praecepti est, Apostolus dicit, charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Haec est vestis nuptialis. Non quaecumque charitas: nam plerumque videntur se diligere etiam homines participes malae conscientiae. Qui simul latrocinia faciunt, qui simul maleficia, qui simul histriones amant, qui simul aurigis et venatoribus clamant, plerumque diligunt se:
Abbreviated transcription (Latin):
cis conseruandis. Unde hoc poteritis : Accipite
uestem nuptialem. Expone in quies nobis uestẽ
nuptialem. Proculdubio illa uestis ẽ quam non
habent nisibom. inconuuuo relinquendi: seruã¬
di ad comuuium. quonullus malus accedit. ad¬
quod s ꝑ dñi grãm ꝑducendi. Ipsi habent uestem
nuptialem. Queramus gͦ fr̃s mei int̾ fideles
qui sunt qui habent aliquid quod mali ñ hñt:
& ipsa erit uestis nuptialis. Si sacramenta dixe¬
rimus: uidetis quemadmodum sint malis bonisq
ominunta. Baptisimis ẽ. Sine baptismo quidẽ:
nemo addm̃ ꝑuenit. S non omins qui habet
baptismum: ad dm̃ ꝑuent. Non gͦ possium it¬
telligere baptisinum e̾ẽ uestem nuptialem: idẽ
ipsum sacram̃tũ quam uestem uideo in bonis.
ideo in malis. Forte altare ẽ. uel quod accipitur
de altari. Uidemus qm multi manducant. &
iudicium sibi manducant & bibunt. Quid gͦ ẽ:
Ieiunatur: ieiunant & mani. Ad eccł̃iam concur¬

Expanded text:
cis conservandis. Unde hoc poteritis? Accipite cis conservandis. Unde hoc poteritis? Accipite vestem nuptialem. Expone, inquies, nobis vestem nuptialem. Procul dubio illa vestis est, quam non habent nisi boni, in convivio relinquendi, servandi ad convivium quo nullus malus accedit, per Domini gratiam perducendi: ipsi habent vestem nuptialem. Quaeramus ergo, fratres mei, inter fideles qui sunt qui habent aliquid, quod mali non habent, et ipsa erit vestis nuptialis. Si Sacramenta dixerimus, videtis quemadmodum sint malis bonisque communia. Baptismus est? Sine Baptismo quidem nemo ad Deum pervenit: sed non omnis qui habet Baptismum ad Deum pervenit. Non ergo possum intelligere Baptismum esse vestem nuptialem, id est ipsum sacramentum; quam vestem video in bonis, video in malis. Forte altare est, vel quod accipitur de altari. Videmus quia multi manducant, et judicium sibi manducant et bibunt. Quid ergo est? Jejunatur? Jejunant et mali. Ad Ecclesiam concur
Abbreviated transcription (Latin):
malorum. pauci suut boni. Muita frumenta
pata sunt: compara paleis & pauca grana sunt.
dem ipsi in seipsis multi: incomparatione maloꝵ
pauci. Quomodo ꝓbamus. quia inseipsis mulci:
Multi aboriente & ab occidente uenient. Quo
uenient: Ad illud conuiuium: in quo boni et
mali intrant. De alio coniiuo loquutus ad¬
iuuxit. Et recumbent cum abraham et ysaac. & iacob.
in regno celorum. Illud ẽ conuiuium: quo non
accessuri sunt mali. Hoc quod modo ẽ digne
accipiatur: ut ad illud ꝑueniatur: Idem gͦ multi:
qui pauci. Multi inseipsis: pauci in malorum cõ¬
paratione. Ergo quid ait dñs: Inuenit unum
& ait. Proiciantur multi: remaneant pauci.
Dicere enim multi uocati. pauci uͦ electi: nichil ẽ
aliuid quam aꝑte ostendere. qui inisto conuuuo
tales habebant᷑. ut ad aliud conuuuum ꝑdu¬
cantur: quo nullus accedet malorum. Quid gͦ ẽ:
hic ẽ: nolo esse cum multis seꝑandis. s cum pau¬

Expanded text:
malorum pauci sunt boni. Multa frumenta malorum pauci sunt boni. Multa frumenta nata sunt: compara paleis, et pauca grana sunt. Iidem ipsi in se ipsis multi, in comparatione malorum pauci. Quomodo probamus quia in se ipsis multi? Multi ab oriente et ab occidente venient. Quo venient? Ad illud convivium, in quod boni et mali intrant. De alio convivio locutus adjunxit, Et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob, in regno coelorum . Illud est convivium quo non accessuri sunt mali. Hoc quod modo est digne accipiatur, ut ad illud perveniatur. Iidem ergo multi, qui pauci: multi in se ipsis, pauci in malorum comparatione. Ergo quid ait Dominus? Invenit unum, et ait, Projiciantur multi, remaneant pauci. Dicere enim, Multi vocati, pauci vero electi, nihil est aliud, quam aperte ostendere, qui in isto convivio tales habeantur, ut ad aliud convivium perducantur, quo nullus accedet malorum. 5. Quaenam shic est, nolo esse cum multis separandis, sed cum pau
Abbreviated transcription (Latin):
itur unus
a multis. Dñe. dixeram. quia tu ammones. omnes
ammonere. Recolite mecum u̾ba quȩ audistis:
et multos fuisse unum illum. modo inuemietis:
modo iudicabitis. Unum certe inter rogauerat
dñs. uni dixerat. Annce. quomodo huc intrasti: unꝰ
obmutuerat. & de ipso imo dictum fuerat. Liga¬
te illi manus & pedes. & mittite illum intenebras
exteriores. ibi erit fletus & stridor dentium.
Quare hoc: Multi enim sunt uocati: pauci uero
electi. Quidhuic manifestationi ueritatis: quis¬
piam contradicat: Mittite inquit illum inte¬
nebras exteriores. Illum certe unum. Ibierit
enim funt uocati: pauci uero electi. Ergo. pauci ñ
mittuntur foras. Certe unus erat ille: qui non
habebat uestem nuptialem. Proicite eum. Quare
proicitur: Multienim sunt uocati: pauci uero
electi. Dimittite paucos: proicite multos. Certe
unus erat. Unus omnino iste. non solum multi.
erant: s multitudine bonorum numerũ supe¬
rabant. Multi enim & boni: s incomꝑatione

Expanded text:
atur unus a multis. Domine, dixeram, quia tu admones omnes admonere. Recolite mecum verba quae addistis, et multos fuisse unum illum modo invenietis, modo judicabitis. Unum certe interrogaverat Dominus, uni dixerat, Amice, quomodo huc intrasti? Unus obmutuerat, et de ipso uno dictum fuerat, Ligate illi manus et pedes, et mittite illum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. Quare hoc? Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Quid huic manifestationi veritatis quispiam contradicat? Mittite, inquit, illum in tenebras exteriores. Illum certe unum, de enim sunt vocati, pauci vero electi. Ergo pauci non mittuntur foras. Certe unus erat ille, qui non habebat vestem nuptialem. Projicite eum. Quare projicitur? Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Dimittite paucos, projicite multos. Certe unus erat. Unus omnino iste, non solum multi erant, sed multitudine bonorum numerum superabant. Multi enim et boni: sed in comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
in imagine ambulet homo: tam̃ uane conturbat᷑.
Ueritas queritur indi imagine: non uanitas
Amando enim ueritatẽ. imago illam ad quam
creati sumus resculpatur: & ꝓprius nummus
cesari nr̃o reddatur. Sic enim ex responsione
domini audistis: temptantib uideis dicentem
dominum. Quid me temptatis hẏ pochrtte
Ostendite michi nummisma census: idest ex¬
p̃ssionem imaginis. & suꝑscͥptionem. Ostendite
nuchi quid soluitis: quid paratis. quid a uobis
exigitur: ostendite michi. Ostenderunt illi de¬
narium. Et quesiuit: cuius habet imaginem &
stiꝑscͥptionem: Responderunt. Cesaris. Cesar
iste & imaginem suam querit: Cesar sibi ñ uult
perire quod uissit: & d̾s non uult perire quod fec̃.
Cesar frs mei. cesar nonfecit nummum: moneta¬
rii facunt. artificib iubetur suis ministris
imperauit. Imago exprimebatur innumino:
innummo imago ẽ cesaris. & tamen quodalu
impresserunt queritur. Ille thesauritat: ille

Expanded text:
in imagine ambulet homo, tamen vane conturbatur . in imagine ambulet homo, tamen vane conturbatur . Veritas quaeritur in Dei imagine, non vanitas. Amando enim veritatem imago illa, ad quam creati sumus, resculpatur, et proprius nummus Caesari nostro reddatur. Sic enim ex responsione Domini audistis, tentantibus Judaeis dicentem Dominum, Quid me tentatis, hypocritae? Ostendite mihi numisma census, id est, expressionem imaginis et superscriptionem. Ostendite mihi quid solvitis, quid paratis, quid a vobis exigitur; ostendite mihi. Ostenderunt illi denarium: et quaesivit cujus haberet imaginem et superscriptionem. Responderunt, Caesaris . Caesar iste et imaginem suam quaerit. Caesar non vult sibi perire quod jussit, et Deus non vult perire quod fecit. Caesar, fratres mei, non fecit nummum: monetarii faciunt; artificibus jubetur, suis ministris imperavit. Imago exprimebatur in nummo: in nummo est imago Caesaris. Et tamen quod alii impresserunt quaeritur: ille thesaurizat, ille
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurizare: s parentes filiis. Hinc etiam mul¬
tis excitatis auaritiã ur̃am: quia filiis uir̃is ac¬
quiritis: eisq seruatis. S extendite dilectionẽ.
crescat ista dilectio. Amare aut̾ filios & conui¬
ges: nondum uestis illa nuptialis ẽ. Habete fidẽ
ad dm̃. Prius diligite dm̃: extendite ad dm̃ꝰ. &
quos poteritis rapite addm̃. Inimicus ẽ. rapiat᷑
addm̃. filius ẽ. uxor est. seruus ẽ rapiatur add̾m.
cuus ẽ. rapiat᷑ ad dm̃. Peregrinus ẽ rapiatur
ad dm̃i. Innnicus ẽ: rapiatur addm̃. Rape rape
inunicum: Rapiendo non erit muicus. Sic
proficiatur: sic caritas nutriatur: ut nutrita
ꝑficiatur: Sic uestis nuptialis induatur: sic una¬
go di ad quam creati sumus proficiendo rescul¬
patur: Peccando enim. obsole fac̾ta erat: atcrita
erat. Unde attritaꝰ. unde obsolefacta: Confrica¬
tur ad t̾ram. Quid ẽ ad t̾ram fricatur:: Terre¬
nis cupiditatib teritur. Quamquam enun

Expanded text:
thesaurizare, sed parentes filiis . Hinc etiam multhesaurizare, sed parentes filiis . Hinc etiam multi excitatis avaritiam vestram, quia filiis vestris acquiritis, eisque servatis. Sed extendite dilectionem, crescat ista dilectio: amare autem filios et conjuges, nondum vestis illa nuptialis est. Habete fidem ad Deum. Prius diligite Deum. Extendite ad Deum; et quos poteritis, rapite ad Deum. Inimicus est: rapiatur ad Deum. Filius est, uxor est, servus est: rapiatur ad Deum.us est: rapiatur ad Deum. Peregrinus est: rapiatur ad Deum. Inimicus est: rapiatur ad Deum. Rape, rape inimicum: rapiendo non erit inimicus. Sic proficiatur, sic charitas nutriatur, ut nutrita perficiatur: sic vestis nuptialis induatur: sic imago Dei, ad quam creati sumus, proficiendo resculpatur. Peccando enim obsolefacta erat, attrita erat. Unde attrita? unde obsolefacta? Cum fricatur ad terram. Quid est, ad terram fricatur? Terrenis cupiditatibus teritur. Quanquam enim
Abbreviated transcription (Latin):
& seruo naturam. Hoc tibi dicit ds tuus. Et ecce
uindico te: occido inimicum tuum. De illo tolo
quod malus ẽ. seruo quod homo ẽ. Nunquid si fe¬
cero illum homiem bonumꝰ: non occidi inimicũ
tuumꝰ & feci amicum tuum: Sic roga quod ro¬
gas: ut non homines pereant. s ipse inimicitiȩ ꝑe¬
reant. Si aut̃ hoc oras. ut homo moriatur: malus
oras contra malum. Et nunc dicis occide malum.
Respondet tibi. quem uestrum: Extendite gͦ
Ista dilectio: etiam in pecorib. & passib inuenit᷑.
Scitis istos passeres. yrundines quem ad modum
diligant coniuiges: simul oua foueant: simul
pullos nutriant: grata quadam & naturali bo¬
nitate: nulla cogitata mercede: Non enm dicit
passer nutriam filios in eos: ut cum senuero pas¬
cant me. nichil horum cogitat. Gratis amat.
gratis pascit. Affectum parentis exhibet: retribu¬
tionem non requirit. & uos noui: scio sic amatis
filios urõs. Non enim debent filii parentib

Expanded text:
et servo naturam. Hoc tibi dicit Deus tuus: Et ecce et servo naturam. Hoc tibi dicit Deus tuus: Et ecce vindico te, occido inimicum tuum; de illo tollo quod malus est, servo quod homo est: numquid si fecero illum hominem bonum, non occidi inimicum tuum, et feci amicum tuum? Sic roga quod rogas, ut non homines pereant, sed ipsae inimicitiae pereant. Si autem hoc oras, ut homo moriatur; malus oras contra malum: et cum dicis, Occide malum; respondet tibi, Quem vestrum. 10. ExtendendIsta dilectio etiam in pecoribus et passeribus invenitur. Scitis istos passeres et hirundines quemadmodum diligant conjuges, simul ova foveant, simul pullos nutriant, grata quadam et naturali bonitate, nulla cogitata mercede. Non enim dicit passer: Nutriam filios meos, ut cum senuero, pascant me. Nihil horum cogitat: gratis amat, gratis pascit; affectum parentis exhibet, retributionem non requirit. Et nos, novi, scio, sic amatis filios vestros. Non enim debent filii parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cidissem uumicum: quem facerem amicum:
Quid male orando doces me. quod non feci inte:
Immo gͦ dicit tibi d̾s. Doceam te: ut imiteris me.
Incruce pendens dixi. ignosce illis: quia nesciunt
quid faciunt. Docui hoc militẽ meum. Esto ty¬
ro meus: contra diabolum. Alit̾ in uicte nullo
modo pugnabis: pisi pro tuis inimicis oraueris.
Dic plane. dic etiam hoc. dic ut immicun tuum
ꝑsequaris. s scient̾ dic. Distinguc quod dicis. Fcce
homo ẽ inunicus tuus. Responde michi: quia
millo inimicetur tibi. Nunquid hoc quod homoẽ
mimicatur tibi: Non. S quid: Quod malus est.
Quod homo est. quod ego feci: Non tibi minucatur:
Digt tibi. Ego hominem feci: non malum. Factꝰ
ẽ malus ꝑ mobedientiam: qui potius ⁊ abulo obe¬
diuit quam d̾o. Quod ipse fecit. hoc tibi immica¬
tur. Unde malus. tibi mimicus est: non unde ho¬
mo ẽ. Audio enim hominem: & malum. Unum
nomen ẽ naturȩ: alterum culpȩ. Sano culpã:

Expanded text:
cidissem inimicum, quem facerem amicum? cidissem inimicum, quem facerem amicum? Quid male orando doces me, quod non feci in te? Imo ego, dicit tibi Deus, doceam te, ut imiteris me. In cruce pendens dixi, Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Docui hoc militem meum. Esto tiro meus contra diabolum. Aliter invicte nullo modo pugnabis, nisi pro tuis inimicis oraveris. Dic plane, dic etiam hoc, dic ut inimicum tuum persequaris: sed scienter dic; distingue quod dicis. Ecce homo est inimicus tuus: responde mihi, quid in illo inimicetur tibi; numquid hoc quod homo est, inimicatur tibi? Non. Sed quid? Quod malus est. Quod homo est, quod ego feci, non tibi inimicatur. Dicit tibi: Ego hominem feci non malum: factus est malus per inobedientiam, qui potius zabulo obedivit, quam Deo. Quod ipse fecit, hoc tibi inimicatur: unde malus, tibi inimicus est; non unde homo est. Audio enim hominem, et malum: unum nomen est naturae, alterum culpae: sano culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
quos increpabat: lapidatus ẽ abeis. Et cum undi¬
q furentium manib et lapidum ictib preme¬
uit. pro illis qui lapidabant eum. gemi flexit. &
dixit. Dñe ne statuas eis hoc delictum. Ego mo¬
riar in carne: non illi incorde. & hoc dicto: obdor¬
miuit. Post hȩc u̾ba. nichil addidit. Dix̃. & abiit:
Nouissima eius oratio: ꝓinimicis fuit. Discite ha¬
bere uestem nuptialem. Ita et tu fige genua. et
collide frontem interra. ꝙ accessurus adm̃sam
dñi. ad conuiium scãrum scͥpturarum. noli
dicere si moriatur inimicus. Dñe siquid ate me¬
rui. occide inimicum meum. Quod si forte dicis.
non times ne tibi respondeat: Si occidere uellẽ
mmimicum tuũ: te prius occiderem. Angloriaris
quia modo inuitatus uenisti: Cogita paululũ
ante quod fiusti. Nonne me blasphemasti: non ne
me irrisisti. ñ nomen meum de t̾ra delere uoluisti:
S plandis tii: quia inuitatus uemisti. Site oc¬

Expanded text:
quos increpabat, lapidatus est ab eis. Et cum undiquos increpabat, lapidatus est ab eis. Et cum undique furentium manibus, et lapidum ictibus premevit, pro illis qui lapidabant eum, genu fixit, et dixit: Domine, ne statuas eis hoc delictum: ego moriar in carne, non illi in corde. Et hoc dicto obdormivit . Post haec verba nihil addidit: dixit, et abiit; novissima ejus oratio pro inimicis fuit. Discite habere vestem nuptialem. Ita et tu fige genua, et collide frontem in terra, et accessurus ad mensam Domini, ad convivium sanctarum Scripturarum, noli dicere, Si moriatur inimicus: Domine, si quid a te merui, occide inimicum meum. Quod si forte dicis, non times ne tibi respondeat: Si occidere vellem inimicum tuum, te prius occiderem? An gloriaris, quia modo invitatus venisti? Cogita, paululum ante quid fuisti. Nonne me blasphemasti? nonne me irrisisti? nonne nomen meum de terra delere voluisti? sed plaudis tibi, quia invitatus venisti. Si te oc
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse axp̃m. Ergo habete fidem: cum dilectione.
Ista ẽ uestis nuptialis. Amate inuicem: qui xp̃m
diligitis. Amate amicos: amate inimicos. Non
sit uobis durum. Quid gͦ ꝑditis. ubi multum
acquiritis: Quid ꝓmagno rogas dñi: ut moriat᷑
iimicus tuus: Non ẽ uestis ista nuptialis. At¬
tende ipium sponsum incruce ꝓte pendentẽ:
& ꝓ suis mimicis patrem rogantem. Pat̾ ignõ
sponsum ista dicentem: uide & amicum sponsi
cum ueste nuptiali inuitatum. B enedictum
stephanum attendite: quomodo iucrepat ui¬
deos: tanquam se uus. tanqͣm iratus. Dura
ceruice. & non circumcisi corde & aurib: uos
restistis spũi scõ. Quem ꝓpħarum non occide¬
runt patres ur̃i : Audisti quomodo lingua
se uiat. Adhuc tu paratus ẽ dicere inquem¬
libet: atq utinam ineum dicas. qui dm̃ of¬
fenderit. non qui te. Offendit dm̃: & non
increꝑas. Offendit te: clamas. Ubiẽ uestis illa
nuꝑtialis: Audistis gͦ quomodo seuierit stepha¬
mis: audite quomodo dilȩxerit. Offendit eos

Expanded text:
ita. Ergo habete fidem cum dilectione. Ista est vestis nuptialis. Amate invicem, qui Christum diligitis: amate amicos, amate inimicos. Non sit vobis durum. Quid ergo perditis, ubi multum acquiritis? Quid pro magno rogas Deum, ut moriatur inimicus tuus? Non est vestis ista nuptialis. Attende ipsum sponsum in cruce pro te pendentem, et pro suis inimicis Patrem rogantem: Pater, inqusponsum ista dicentem, vide et amicum sponsi cum veste nuptiali invitatum. Benedictum Stephanum attendite, quomodo increpat Judaeos, tanquam saevus, tanquam iratus: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos restitistis Spiritui sancto. Quem Prophetarum non occiderunt patres vestri? Audisti quomodo lingua saeviat. Adhuc tu paratus es dicere in quemlibet, atque utinam in eum dicas, qui Deum offenderit, non qui te. Offendit Deum et non increpas; offendit te, clamas: ubi est vestis illa nuptialis? Audistis ergo quomodo saevierit Stephanus: audite quomodo dilexerit. Offendit eos