comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recedit᷑: ita duobꝰ modis ad̾d a potestate hõeꝰ
fiunt. Namunꝰqͣsq a c̾ditore suo. aut fide re¬
cedit aut ope. Sic gͣ qui fide recedit aposta¬
ta ẽ: ita qui adpu̾sum opꝰ qd̾ deseruerat redit.
ab omp̃i d̾o apostata absq ulla dubitatione
deputat᷑. ꝙ si fidẽ tenere udeat᷑. Ionũ enini
ꝑibꝰ nec oꝑa adiuuãt sine fide. nͥ fortasse ꝓfi
de ꝑcipienda fiant sic coruelus ant̾ bonis oꝑ¬
ibꝰ meruit audire ꝙ fidelis extit̾it. Q ex recol¬

Expanded text:
receditur, ita duobus modis a Deo apostatae homines fiunt . Nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit, aut opere. Sicut qui a fide recedit, apostat, ita qui ad perversum opus quod deseruerat redit, ab omnipotenti Deo apostata absque ulla dubietate deputatur, etiam si fidem tenere videatur. Salomon peribus, nec opera adjuvant sine fide, nisi fortasse pro fide percipienda fiant; sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audiri quam fidelis existeret . Qua ex re col
Abbreviated transcription (Latin):
conspicunꝰ: ⁊ ad eos aquibꝰ nos despiciuidemꝰ.
auctoritatẽ exortationis uł increpationis su¬
mimꝰ: ut nec illoꝵ humilitatẽ debeamꝰ eru¬
besc̾e̾: nec hoꝵ supbiam formidare. Dicat᷑
gͦ. Dedi faciem tuã ut ad amantẽ .i. si ab au¬
ditoribꝰ honerarif. Dedi faciem tuã ut silicẽ.
si ab auditoribꝰ ꝯculcaris atq despiceris. ut nͨ
ꝑ illatum honorẽ refrenet᷑ lingua. exuere cun¬
dia: nec ꝑ despectum taceat ex in firmitate. Se¬
quitur. Ie timeas eos neq metuas a facie eoꝵ.
qr domꝰ exaspans ẽ. Hoc iam suꝑiꝰ dictum est.
Sed notandum ꝙ asꝑa domꝰ habetur: cuiꝰ asꝑi¬
enum homo debuerat. si ipse auctorẽ om̃iũ ut
hõ timuiss. Nam qͥ rationis sensũ ad tumore
dĩ ñ habuit: tanto in nullo tuñdꝰ ẽ. qnͣto ħ qd̾¬

Expanded text:
conspicimus, et ad eos a quibus nos despici videmus, auctoritatem exhortationis vel increpationis sumimus, ut nec illorum humilitatem debeamus erubescere, nec horum superbiam formidare. Dicatur ergo: Dedi faciem tuam ut adamantem, id est, si ab auditoribus honoraris; Dedi faciem tuam ut silicem, si ab auditoribus conculcaris atque despiceris, ut nec per illatum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate. Sequitur: IBID.-- Ne timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est. 19. Hoc jam superius dictum est. Sed notandum quam aspera domus habetur, cujus asperians est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
cce dedi faciem tuã ualentiorẽ faciebꝰ
eoꝵ ⁊ frontẽ tuã duriorem frontibꝰ eoꝵ.
Sic uerecundia laudabilis ẽ inmalo: ita rep̾¬
hensibił ẽ in bono. Erubescere enum malũ sa¬
pientia ẽ: bonum uͦ erubescere fatuitatis. Uͥ
scriptum ẽ. Est ꝯfusio adducens peccatũ. ⁊ ẽ
mala que fec̃: aduite lib̾tatẽ ꝑuenit. Q u̾o
erubescit bona facere. abstatu rectitudinis
cadit: atq ad dampnationẽ tendit. Sic̃ p redẽ¬
ptorẽ dr̃. Q̾ me erubuerit ⁊ ind̾ns sermones h
hunc filiꝰ erubescet: cũ uenerit inmaiestate¬
s necoum mal aꝑte cͣcͣdicũt. Hii nimirum
qr boni sũt mmñte: s auctoritatem ñ habẽt
in locutione. apti adu̾itatis defensionẽ nõ
sũt. Ille enĩ eẽ ueritatis defensor deb: qͥ
qd recte sentit loqui ñ metuit nec erubescit.
ce dedi faciem tuã ualentiorẽ faciebꝰ eoꝵ.
et frontẽ tuã duriorẽ frontibꝰ eoꝵ. Qͥd ͨ en uri.
peccator uulneratus. ⁊ qͥd p̾dicator nͥ medicꝰ:

Expanded text:
cce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. 7. Sicut verecundia laudabilis est in malo, ita rephensibilis est in bono. Erubescere enim malum sapientiae est; bonum vero erubescere, fatuitatis. Unde scriptum est: Est confusio adducens peccatum, et est mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit, qui vero erubescit bona facere, ab statu rectitudinis cadit, atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos sermones, hunc filised necdum malis aperte contradicunt. Hi nimirum quia boni sunt in mente, sed auctoritatem non habent in locutione, apti ad veritatis defensionem non sunt. Ille enim esse veritatis defensor debet, qui quod recte sentit loqui nec metuit, nec erubescit. ce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Quid est autem peccat
Abbreviated transcription (Latin):
em tuã. Ad amans ⁊ silex utͣq dura. s unum
hoꝵ preciosum ẽ: alt̾um uile. Ad amans ad
ornam̃tum sumit᷑: silex abitine rantibꝰ calca¬
tur.&. sepe ꝯtingit ut hos q s c orrectionẽ suã
conspicunꝰ niis humilit̾ audire. u̾ecundem᷑
eis aliqͣ dice̾. Non nũꝙ̃ uͦ euenit. ut eos quo ᷤ¬

Expanded text:
. Adamas et silex utraque dura; sed unum horum 1270 pretiosum est, alterum vile. Adamas ad ornamentum sumitur, silex ab itinerantibus calcatur. Et saepe contingit ut hos quos correptionem suam conspicimus nimis humiliter audire, verecundemur eis aliqua dicere. Nonnunqu
Abbreviated transcription (Latin):
ualentio qui post in hac romana
urbe michi sic̃ nosti meoq monasterio
prefuit: prius inualerie ꝓuincia suũ
monasteriũ rexit. In quo dũ langobar¬
di seuientes uenissent: sic̃ eius narrati¬
one didici: duos eis monachos ĩramis
unius arboris suspenderũt. Qui suspẽ¬
si eodem die defuncti sũt. Facto autẽ
q uocibꝰ psallere ceꝑunt: ita ut ipsi qͦ
qui eos occiderant cũ uoces psallentiũ
audirent. nimium mirati terrerentur.
Quas uidelicet uoces captiui om̃s qui
illic aderant audierunt: atq eoꝵ psal¬
modie post modũ testes extiterunt.
gere uoluit ad aures corporum: ut ui¬
uentes quiq incarne dicerent: quia si
d̾o ẜuire studeant. post mortẽ carnis ue¬
rius uiuant.

Expanded text:
alentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut ejus narratione didici, duos ejus monachos in ramis unius arboris suspenderunt, qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem que vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes qui illic aderant audierunt, atque eorum psalmodiae postmodum testes exstiterunt. circo pertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia si Deo servire studeant, post carnis mortem verius vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
re: quanto a nobis cognoscimꝰ uelocit̾
temporalia fugisse. Despiciendus a nb̃
hic mundus fuerat etiam si blandire¬
tur: si rebꝰ ꝓspis demulceret animũ.
Ar postquam tot flagellis premitur:
tanta adu̾sitate fatigatur: tot nobis
cotidie dolores ingeminat: quid nobis
aliud quã ne diligatur clamat: ꝯ ul¬
ta aũt fuerant que adhuc de electorũ
factis narrare debuissem: s hec silenci¬
o sub primo. quia ad alia festino. petrꝰ
ħam multos intra scẽ eccłe gremiũ
consticutos de uita amne post mortẽ
carnis ꝑpendo dubitare: queso ue debe¬
as uł qua ex ratione suppetũt. uł siqua
animarũ exempla animo occurrunt
ꝓ multoꝵ edificatione dicere: ut hi qͥ
suspicantur: discant cum corpore ani¬
mam nõ finire.
Gregorius.

Expanded text:
re, quanto a nobis cognoscimus velociter re, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
culis apparebat: euanuit. Tunc uir
dñi surrexit: seq inoracionis lamentũ
dedit. Mox eñ illa terribilia incelũ sig¬
na secuta sunt. ut hostes atq acies ig¬
nee abaquilonis parte uiderentur. Mox
effera langobardoꝵ gens de uagina su¬
e habitationis educta: in nr̃a ceruice¬
crassata ẽ. atq humanũ genus quͦd
in hac t̾ra pre multitudine nimia q̃si
spisse segetes more surrex̾at. succisũ
aruit. Nam depopulate urbes. euer
sa castra: concremate eccłe: destructa
sunt monasteria uiroꝵ d̾i. atq feminaꝵ.
de solata abhominibꝰ p̾dia: atq ab om¬
ni cultura destituta: in solitudine ua¬
cat t̾ra. nullus hanc possessor ĩ habitat.
Occupauerũt bestie loca que prius ml¬
titudo hominũ tenebat. Et quid in
aliismundi partibꝰ agatur ignoro. nã hac
terra in qua nos uiuimus finẽ fuũ mundꝰ.
nõ iam nunciat. s ostendit. Tanto ergo
nos necesse est instantius eterna quere¬

Expanded text:
culis apparebat, evanuit. Tunc vir culis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in coelo signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab Aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta, in nostram cercrassata est. Atque umanum genus quod in hac terra pre multitudine nimia quasi spisse segetis more surrexeerat succisus aruit. Nam depopulate hurbes, evesa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum ac feminarum, desolata ab hominibus praedia, atque ab omni cultore destituta, in solitutudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat, occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam in hac terra, in qua nos vivimus, finem suum 369 mundus jam non nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaere
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ dere: nicħ petre mureris: nam redẽ
hoc mundo migrauisse. tua dilectio cog¬
nicũ habuit. Hic sic̃ michi adhuc ĩmo¬
nasterio posito ualde familiarit̾ iunge¬
batur: hoc quod iohannis iunioris pre¬
decessoris mei tp̃re de mundi fine cogno¬
uerat. sic̃ longe lateq claruerat: a me
requisitus mͥ ipse narrabat. Aiebat
namq quia quodã die dum parrochias
suas ex more circuiret: ꝑuenit ad ecle¬
siam bĩ mr̃is uitici. Ad uespascente ãt
die stratum sͥ fieri iuxta sepulcrũ mr̃is
uoluit: atq ibi post laborẽ quieuit:
cũ nocte media. uͭ asserebat nec dormie¬
bat. nec ꝑfecte uigilare pot̾at: s de p̾s¬
sus ut solet somno grauabat᷑: quodam
pondere ugilans amicus: atq anteeũ
hisoem b̃s martir uiticus adstitit di¬
cens. Redempte uigilas: Cui respon¬
dit. Uigilo. Qui ait. Finisuenit uni¬
uerse carni: finis uenit uniu̾se carni.
finis uenit uniu̾se carni. Postꝙͣ trinã
uocẽ uisio martiris que eius mentis oc¬

Expanded text:
c de re nihil, Petre, mireris; nam Redemphoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic, sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochias suas ex more circuiret, pervenit ad ecclesiam beati martyris Iutici. Advesperescente autem die stratum sibi fieri iuxta sepulchrum martyris voluit atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut adserebat, nec dormiebat nec perfecte vigilare poterat, sed depressus, ut solet, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum isdem beatus martyr Iuticus adstitit, dicens: 'Redempte, vigilas?' Cui respondit: 'Vigilo'. Qui ait: 'Finis venit universae carni, finis venit universae carni, finis venit universae carni'. Post quam trinam" vocem visio martyris, quae eius mentis o
Abbreviated transcription (Latin):
nunciare ciues eiꝰ uenerant. qͣ cordit̾ elama¬
bant. gła inexcelsis d̾o ⁊ in t̾ra pax hoĩbꝰ bõe
uoluntatis. S si adhuc p̾senti sclo m̃te inh¬
eres. si ad huc t̾renis uoluptatibꝰ delectaris. a¬
mare ñ potes gaudia et̾na que audis. Cognoᷤᷤ
ce gͦ in ħ uolumine. ue qd̾ in eo scriptum est.
atq ab animo ꝑtimorẽ expelle qd̾ diligis. ut
possis ex iudicio carm̃ amare qd̃ legis. Ibi qͥp¬
pe subuniꝰ dap̾nati specie młtitudo oĩs expͥ¬
mit᷑ reꝓboꝵ cũ uoce u̾itatis dr̃. Ligatis pe¬
dibꝰ eiꝰ ⁊ manibꝰ: mutite eum intenebraᷤ ex¬
t̾iores. illic erit fletꝰ ⁊ stridor dentium. c̃ũc¬
qui nũc inint̾ioribꝰ sua se sponte deiecerũt.
ut u̾itatis lum̃ nec credendo nec bene oꝑan¬
do sequerent᷑. In quibꝰ ligatis pedibꝰ et ma
manibꝰ mitti p̾cipiunt᷑ qui nc̃ dũ tp̃s oꝑã¬
di atq currendi ẽ: habe manꝰ ⁊ pedes libos¬

Expanded text:
mabant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed si adhuc praesenti saeculo mente inhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut possis ex judicio carmen amare quod legis. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo omnis exprimitur reproborum, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis pedibus ejus ac manibus, mittite eum in tenebras exteriores; illic erit fletus et stridor dentium quia nunc in interioribus sua se sponte dejecerunt, ut veritatis lumen nec credendo nec bene operando sequerentur. In quibus ligatis pedibus ac manibus mitti praecipiuntur, quia nunc dum tempus operandi atque currendi e
Abbreviated transcription (Latin):
nulli. qui libent̾ uerba d̾i suscipiunt. it aut
etiam inflecibꝰ compungantur: s post la¬
crimarũ tempꝰ ad iniquitatem redeunt.
Hi ꝓfecto uerba dei nõ audiunt: qui excer¬
cere imope contempnunt. Uitam ergo¬
⁊ alta consid̾atione ꝑtimescite hoc quod
ex ore ueritatis sonat. Propterea uos nõ au¬
ditis. qr exdo nõ estis. S hoc qd̾ de repro¬
bis ueritas loquitur: ipsi hoc desemet¬
ipsis reꝓbi suis oꝑibus ostendunt. Nã
sequitur. Responderunt igitur iudel.¬

Expanded text:
nulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut nulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemnunt et amoet alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Jud
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinem d̾i. relaxare p̾¬
cata uen̾at ⁊ dicebat. Qs
ex uobis arguet me de per¬
cato: Non dedignatur
ex ratione ostendere se peccatorem
non esse: qui ex uirtute diuinitatiꝰ
poterat peccatores iustificare. Sed
terribile est ualde quod subdidit.
Qui est ex deo u̾ba d̾i audit. Prop¬
terea uos non auditis: quia ex d̾o nõ estis.
Si en im ipse uerba d̾i audit qui est exd̾o.
⁊ audire uerba eius nõ pocest quisquis
ex illo non ẽ: int̾roget se unusquisq. si uͥ¬
ba d̾i in aure cordis ꝑcipit: ⁊ intelligie
unde sit. Celestem patriam desidari ue
ritas iubet carnis desid̾ia conteri. mũdi
głam declinare. aliena non appeti: ꝓpria
largiri. Penset ergo apud se unusquisq
ur̃m si hec uox d̾i incordis eius aure con¬
ualuit. et quia iam ex deo sit agnoscit. Nã
sunt nõ nulli qui p̾cepta di nec aure cor¬
poris ꝑcipe dignantur.ꝙ. sunt nõ nulli. q̃
hec quidẽ corporis aure ꝑcipiunt: s nullo
ea m̃tis desiderio complectunt᷑. Et sũt nõ¬

Expanded text:
suetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelliget unde sit. Coelestemri iubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque nostrum, si haec vox dei in cordis eius aure convaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
rectus. Que ẽ autẽ rectitudo sine sim pli
citate: aut que simplicitas sine rectitudi¬
ne: Quia ergo ⁊ rectitudinẽ docet iste sp
⁊ simplicitatẽ. ⁊ in igne monstrari debuit
et incolumba. quatinꝰ om̃e cor quod euiᷤ
gr̃a tangitur: ⁊ mansuetudinis lenitate
tranquillũ. ⁊ zelo iusticie accensũ fiat.
Extremũ uero querendũ est. cur in pso
redemptore nr̃o mediatore d̾i ⁊ hominũ

Expanded text:
rectus . Quae est autem rectitudo sine simplirectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstraret in columba; quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. Ad postremum vero quaerendum nobis est cur in ipso Redemptore no
Abbreviated transcription (Latin):
intimm facibꝰ m ardescunt. Sermo ad
aurẽ ducitur: ⁊ mens eoꝵ sibimet ira¬
ta. ex int̾ne dulcedinis flamma concre
matur. Incolumba uͦ sp̃s sc̃s ⁊ inigne
monstratus ẽ: quia om̃s quos repleu̾it
simplices ⁊ ardentes facit. Simplices
puritate: ardentes emulatione. Neq
et enim potest placere d̾o. aut simplici¬
tas sine zelo: aut zelus sine simplicitare.
Hinc ipsa ueritas dicit. E stote pruden¬
tes sicut serpentes. ⁊ simplices sic̃ colũbe
Quainre notandum est. qd̾ discipuloᷤ su¬
os nec de columba sine serpente. nec de
serpente sine colũba uoluit dñs ammo¬
nere: quatuiꝰ ⁊ colũbe simplicitatẽ astu¬
cia serpentis accenderet.⁊ serpentis as¬
tuciam columbe simplicitas temparet.
hinc paulꝰ ait. Nolite pueri effici sen¬
sibus. Ecce pudentiã serpẽrtis audiui¬
mus. nõ tantũ de simplicitate columbe
monemur: s malicia paruuli estote. H¬
inc de beato iob dr̃. Erat uir simplex ⁊

Expanded text:
intimi facibus inardescunt. Sermo ad intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dumatur. In columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et
Abbreviated transcription (Latin):
centis ẽ: si p̾bere non ualet incendium a¬
moris. Hoc doctrine incendiũ ab ip̃oue¬
ritatis ore concepant: qui dicebant. Non¬
ne cor nr̃m ardens erat in nob de ihu dũ
loqueret᷑ inina. ⁊ apperiret nob̃ scͥpturas:
Ex audito qͥppe sermone m ardescit animꝰ:
torporis frigus recedit. Eit mens insuꝑ no
desid̾io anxia: a concupiscenciis aliena.
Amoruerus qui hanc repleu̾it: infletibꝰ
cruciat. S dum tali ardore cruciat᷑: ip̃is
sus cruciatibꝰ pascitur. Audire ei libet
precepta celestia. et quot mandatis in¬
struitur. quasi tot facibꝰ infłamat᷑. Et̃
que torpebat prius ꝑ desideria: arder
postinodũ ꝑuerba. Unde bene ⁊ ꝑ moy¬
sen dicitur. In dextera eius: ignea lex.
Sinistra quippe reꝓbi. qui ad sinistram
ponendi sunt: dextera autẽ d̾i appellan¬
tur electi. In dext̾a ergo dĩ lex ignea est:
qr electi mandata celestia nequaquam
frigido corde audiunt: s ad hec amoris

Expanded text:
centis, si praebere non valet incendium acentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram misit: cũ afflatu scĩ sp̃s cor carnali¬
um incendit. Et t̾ra ardet. cũ cor carna¬
le insius prius uoluptatibꝰ frigidum re-¬
linquit concupiscencias p̾sentis scłi: ⁊
incendit᷑ ad amorem d̾i. Bene gͦ inigne
apparuit sp̃s: quia ab om̃i corde quod
replet. corporẽ frigoris excutit: ⁊ hoc in
desid̾io sue et̾nitatis accendit. Inigneiᷤ
aũt liugus monstratus ẽ: quia isdem sp̃s
coet̾nus ẽ filio. ⁊ hab cognationẽ maxi¬
mam lingua cum uerbo. Uerbum quip¬
debuit inlingua. Uel certe quia ꝑ lin¬
guam ꝓcedit uerbum. in linguis appa¬
ruit sp̃s: quia quisquis scõ sp̃u tangit᷑.
d̾i u̾bum idest unigenitum filium cõfi¬
tetur. ⁊ negare dei u̾bum nõ ualet: qui
lam sc̃ĩ sp̃s linguam hab. Uel certe in
linguis igneis apparuit sp̃s: quia om̃s
quos repleuerit ardentes parit̾. ⁊ loquẽ¬
tes facit. Linguas igneas doctores hñt:
tium inflãmant. Nam ociosꝰ sermo do¬

Expanded text:
terram misit, cum afflatu sancti Spiritus cor carnaliterram misit, cum afflatu sancti Spiritus cor carnalium incendit; et terra ardet cum cor carnale, in suis pravis voluntatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quipdebuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habenttium inflammant. Nam et otiosus est sermo do
Abbreviated transcription (Latin):
it: illic suꝑbia confusionẽ. S queren¬
eternus migne. apparuit. cur migne si¬
mul ⁊ linguis. cur aliqñ in columba.
aliquando uero migne monstratur. cur
suꝑuingenitum filium apparuit incolũ¬
te specie. ⁊ suꝑ discipulos migne: itaut
neq suꝑ dominũ ueniret migne. neq
suꝑ discipulos monstraret᷑ incolumba.
ꝑ quatuor itaq hec que ꝓposuimus: sol¬
uendo rede.anius. Patri namq ⁊ filio co¬
eternus sp̃s in igne monstrat᷑: qr incorpo¬
teus ⁊ inesfabilis. atq inuisibilis ignis
est deus: ad testante paulo. Deus noster
ignis consumẽs est. D̾s quippe ignisdr̃:
quia ꝑ hunc peoc atoꝵ rubigo consumi¬
tur. De hoc igne ueritas dicit. Ignem
ueni nuittere int̾ram: ⁊ quid uolo. nisi ut
ardeat: Terra enĩ uocata sunt corda ter¬
tena. Que dum semꝑ infunas inse cogi¬
tationes congerunt: a malignis spiri
tibus conculcant᷑. S igne dominus in

Expanded text:
utem, illic superbia confusionem. Sed quaerenutem, illic superbia confusionem. Sed quaerenaeternus, in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas in se cogitattibus conculcantur. Sed ignem Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. Peccasti: quiesce. S qr culpiᷤ
sius exigentibꝰ uoce est admonitus non
est cur de codem sp̃u dicatur. suggeret
uobis om̃ia: cum suggerere esse soleat mi¬
noris. S quia suggerere aliquando dici¬
cimus subministrare. inuisibilis sp̃s su¬
ggerere dicit᷑: non qd̃ nobis scientiam ab
iio inferat. s ab occulto. Pacem relin¬
quo uobis. pacem meã do uobis. Hic re¬
nunc incontẽplacionẽ tante festiuitatiᷤ
animũ transferamꝰ. S quia cũ leccioẽ
euanglica uob̃ est etiam actuũ aplorũ
leccio recitata: ex ea ergo aliquid musũ
nr̃e contemplationis trahamꝰ. Audistis
scientiam dedit. Quid scilicet hoc mira
culo designans. nisi qd̾ scã eccła eodẽ sp̃u
repleta. omniũ gentiũ erat noce locu¬
tura: Qui uͦ contra dm̃ turrem edifica¬
re conati sunt: comunionẽ unius lin¬
gue ꝑdiderunt. In his aũt qui din hu¬
militer metuebant: lingue omns uite
sunt. Hic ergo humilit.as uͥtutẽ meru¬

Expanded text:
audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, nonest cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic renunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistisscientiam dedit. Quid sciculo designans nisi quod sancta Ecclesia eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura. Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt, communionem unius linguae perdiderunt. In his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas meruit virt
Abbreviated transcription (Latin):
dum spemuenie p̾parat: ab afflictione
tristicie mentẽ leuat. De quo recte pro¬
mittitur: ipse uos docebit omnia. Qͥ a
nisi idem sp̃s cordi adsit. iudientis: oci
osus ẽ sermo doctoris. Nemo ergo docẽ¬
ti homini tribuat. quod exore docentis
intelligitz. Quia nisi intus sit qͥ doceat̃:
doctoris lingua ext̾ius inuacuũ labor¬
at. E cre unã loquentis uocẽ om̃s parit̾
auditis: nec tam̃ parit̾ sensum audite
uocis pcipitis. Cum ergo uox dispar ñ
sit: cur incordibꝰ ur̃is dispar est uocis
intelligentia. nisi quia ꝑ hoc qd̾ uox lo¬
quentis comunit̾ ãmonet. est magister
int̾ior qui de uocis intelligentia quosdã
specialit̾ docet: De hac unccione sp̃s:
instruitur. quando mens ꝑ spm̃ nõ un¬
git᷑ Sed cur ista de doctrina hõmum
loquimur. qñ ⁊ ipse conditor nõ aderudi¬
cionem homuus loquit᷑. si eidem homi¬
ni punctionẽ sp̃s nõ loquatur: Certe
cham pͥusquã fratucidium oꝑe ppetrar.

Expanded text:
dum spem veniae praeparat, ab afflictione dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritinstruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatCain, priusquam fratricidium opere perpetraret,
Abbreviated transcription (Latin):
dicenf. E cce ego uobiscum sum om̃ibus
diẽbus usq ad consũmationẽ sci: Sed
uerbum incarnatũ. ⁊ manet et recedit.
Recedit corpore: manet diuinitate.
Apud eos ergo mansisse se ꝑhibet: qui a
qui inuisibili semꝑ potestate preerat.
corporali tam̃ uisione recedebat. Para¬
clitus autẽ sp̃s sc̃s quem mitret pat̾
in nomine meo. ille uos docebit om̃ia:
et suggeret uobis om̃ia. quecumq dixero
nob. Nostis plurum fr̃s mei. qd̃ greca locu¬
tione paraclitus latina aduocatus dicit᷑.
tie cũ patir. ⁊ filio. exorare ꝓdelinquẽ¬
tibꝰ phibetur: quia eos quos repleuerit
exorantes facit. Ionde ⁊ paulus dicit.
Ipse eium sp̃s postulat ꝓnobis gemiti¬
bus mennarrabilibus. Minor uero est
qui postulat: quã cui postulatur. Quo¬
modo sp̃s postulare dicit᷑. qui minor nõ¬
non est: S ipse sp̃s postulat: quia ad
postulandum cos quos repleuerit in flã¬
mat. Consolator. autẽ idem sp̃s uocat᷑.
quia de peccati ppetratione. merentibꝰ.

Expanded text:
dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, tiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
it: inm̃te autẽ ex auctoritate roborauit.
Ceꝑunt ⁊ inaliena sp̃m eloqui: qui de il¬
lo pruis ⁊ in sua lingua loqui metuebat.
Inflãmatum et enĩ cor despexit tormẽta
corporis que ante metuebat: uicit uim
carnalis formidinis ꝓ amore conditoriᷤ.
Et qui prius sus adu̾sariis succumbebãt
forudine: eis iam p̾erant auctoritate.
Qui gͦ intanto eos celsituduns culmine
erexit: quid aliud dix̾im. nisi qd mẽtes
terrenoꝵ hominũ celũ fecit: Pensate

Expanded text:
it, in mente autem ex auctoritate roboravit . it, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate
Abbreviated transcription (Latin):
matheum. intueor. ⁊ sc̃s iste sp̃s qualis
sit artifex consid̾are uolo: s impsa mea
consid̾atione deficio. Implet namq citha¬
ristam puerũ: ⁊ psalmistam fac̃̾. Implet
pastorẽ armentariũ sicomoros uellicantẽ:
apham facit. Implet abstinentẽ puex
et uidicẽ senium fac: Implet piscatorem:
et euu̾głistam facit. O quał est artifex:
iste sp̃s. Nulla ad docendum mora agit᷑.
In omne quod uoluerit. mox ut tetigerit
mentẽ docet: solumq tetiͦsse. docuisse ẽ.
Nam humanũ ammũ subito ut inlustt̃.
imutat. Abnegat. hunc repente quod
erat: exbibet repente quod nõ erat. Pen¬
semus scõs p̾dicatores nr̃os. quales hodi¬
erna die repperit: quales fecit. Certe qͥ
inuno conclaui ꝓ iudeoꝵ metu residebãt.
natiuitatis sue singuli linguam nou̾ant:
et tam̃ nec ea ipsa lingua quã nouerant.
a ꝑte xp̃m loqui p̾sumebant. Uenit sp̃s.¬
⁊ more eos ꝑdiu̾sitatem linguarũ docu¬

Expanded text:
Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spore eos per diversitatem linguarum docu
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris uoce ꝑculsus. dum mori timuit:
uitam negauit. Et tũc petrꝰ negauit in
terra: cũ latro confiteret᷑ incruce. S uir¬
tratus atq seniorũ. cesis denunciat᷑ apli ͤ
ne in nomine ihu loqui debeant. Petruᷤ¬
uero magna auctoritate respondit. Obedi¬
re oportet d̾omagis quã hominibꝰ. ꝙ rur¬
sum. Si iustum ẽ in conspectu dĩ. uos pociꝰ
audire quã dñi iudicate. Non enĩ possumꝰ
que uidimꝰ ꝙ audiuimꝰ nõ loqui. Et illiqui¬
dem ibant gaudentes a conspectu consilir.
qm̃ digni habiti sut ꝓ nomine iħu ꝯtume¬
lias pati. Ecre gaud petrus inuerberibꝰ
qui ante uerb̾timebat. Et qui pͥus ancil¬
le uocẽ requisitꝰ timuit: post aduentum
scĩ sp̃s iures pͥncipum cesꝰ p̾mit. Libet
oclos fidei inu̾tute opificis huiꝰ. adtollere:
atq sparsim patres testam̃ti noui ac ue¬
teris consid̾are. E cre aptis eisdẽ ocłis fid̾i:
dauid. amos. danielem. petrum. paulũ.

Expanded text:
mulieris voce perculsus, dum mori timuit, mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit . Et tunc Petrus negavit in terra, 1580 cum latro confiteretur in cruce . tratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum,
Abbreviated transcription (Latin):
lii discretio sp̃uum. Alii genera lĩguarũ:
alii interp̾tatio sermonũ. Hec aũt oꝑat᷑
om̃ia unus atq idem sp̃s: duudẽs̃ singlis
sic uult. Quot ergo sunt bona p̾dicantiũ.
tot sunt ornam̃ta celoꝵ. Hinc rursũ scrip¬
tum ẽ. Uerbo dñi celi firmati sũt: ⁊ sp̃uo¬
filiꝰ est patris. Sed eosdẽ celos indelicet scõ
aplos. ut tota simul trinitas ostendat᷑ opa¬
ta: repente de scĩ sp̃s diuinitate adiungis̃.
⁊ sp̃u oris eius om̃is uirtꝰ coꝵ. Celoꝵigit᷑
uirtus despu fumꝑta est. quia mũdi huui
porestatibꝰ contraire nõ presumerent: insi
cos sc̃ĩ sp̃s fortitudo solidass. Quales nãq
doctores sc̃ẽ eccłe ante. aduentum huiꝰ sp̃s
fuerint scimus: ⁊ post aduentum illiꝰ cuiꝰ
sortitudinis sint facti conspicimꝰ. Certe
iste ipse pastor eccle ad curꝰ sacratissimũ
corpꝰ sedemus. qnͣte debilitatis quantq
formidinis ante aduentũ sp̃s fuerit: an¬
cilla hostiaria requisita dicat. Iona enim

Expanded text:
guarum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . VeFilius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virspiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim
Abbreviated transcription (Latin):
lum leuemus. S moffenso pede it̾ nr̃m
int̾ra agitur: si d̾s ac ꝓximus integra ñ¬
te diligitur. Nec deus enim sine ꝓximo.
nec proximus uere diligitur sine d̾o. hic
est quod sicut in alio ẜmone iam diximꝰ
isdem sp̃s secundo legitur disciplis datu.
prius a domino interra degente: postino
dum a domino celo p̾sidente. In t̾raqͥppe
datur sp̃s. ut diligatur ꝓximus: e celo u̾
ut diligatur d̾s. S cur prius interra. pt¬
modum e celo: nisi qd̃ patent̾ datur intel¬
ligi. quia uxta iohannis uocẽ qui frẽm
suũ nõ diligit quẽ uide⁊. dm̃ quẽ nõ uid
quomodo potest diligere: Diligamus gͦ
ꝓximũ fres. amenius eũ qui uixta no ẽ:
ut puenire ualeamus ad amorẽ illr qui
suꝑ nos est. Meditetur mens in proximo.
qd̃ exhibeat d̾o: nͣꝑfecte mereat᷑ ind̾ogan¬
dere cum ꝓximo. ẽunc ad illam suꝑne fre
toto amore tendamꝰ: in quo sine fine leta¬
bimur. Ibi suꝑnoꝵ ciuium societ. is sc̃a:

Expanded text:
lum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum lum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domidum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelligi, quod juxta Joannis vocem: Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae ftoto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta;
Abbreviated transcription (Latin):
ineoꝵ mentibꝰ dm̃ habitare. In re aũt
incorporea. arebꝰ corporalibꝰ usum trãh¬
anius. Nemo ⁊ enĩ nr̃i orientẽ solem
clare inspera illiꝰ intendendo ualz cons¬
picere: quia tensi ineius radiis oclireu̾¬
berantur. S sole in lustratos montes
aspicimus: ⁊ quia iam solortus ẽ iude¬
mus. Quia gͦ solem iusticie in se ipso uide¬
re nõ possumus: inlustratos montes cla¬
ritate illius uideamus. scõs uidelicet a¬
plos: qui uirtutibꝰ emicant. miraculis
coruscant. Quos nati solis claritas ꝑfu¬
dit. ⁊ cumin se ipso sit inuisibilis: ꝑ eos
innobis q̃si ꝑmlustratos montes se ui¬
sibilem p̾buit. Uirtus enim diuinita¬
tis inse quasi sol incelo est: uirtus dii¬
nitatis in hominibꝰ sol interra. Solẽ
ergo iusticie intue amur interra: quẽ uide¬
re nõ possumus. incelo. Ut dum inoffen¬
so pede oꝑis ꝑhunc interra gradimur: ad
intuendũ illum quandoq oculos ⁊ in ce¬

Expanded text:
in eorum mentibus Deum habitare. In re autem in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coe
Abbreviated transcription (Latin):
pe d̾s inse creando suscepit hominẽ: in
ista uero homines uenientẽ de suꝑsus¬
ceꝑunt dm̃. In illa d̾s naturalit̾ factuᷤ
ẽ homo: mista homines facti sũt ꝑ ad¬
optionem dii. Si ergo remanere carna¬
ro sp̃m ne scit: dicat fortasse carnali:
cogitatione apud se aliquis. Quomͦ di¬
lig̾e ualeo quẽ ignoro: Hec ⁊ nos conce¬
dimus. quia mens insibilibus intenta:
uidere nescit usibilem. Nulla enĩ usibi¬
lis. insi usibilia cogitat. Eaq ⁊ cum non
agit: imagines introrsus trahit. Dumq
inimaginibꝰ corporeis iacet. surgere adĩ¬
corporea nõ ualet. Unde fit ut tanto de¬
terius creatorẽ nesciat: quanto incogita¬
cione sua familiarius corpoream creatu¬
ram portat. S cum dĩ uidere nõ possu¬
mus. habemus aliquid quod agamus:
unde iter fiat. quo adeum nr̃e intelligẽ¬
tie ocls ueniat. Certe quẽ inse uidere nul¬
lo modo udemus ualemus: hunc inser¬
uis sius uidere iam possumꝰ. Quos dũ
mira conspicimꝰ agere: certum nob̃ fic

Expanded text:
nem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnaro spiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit
Abbreviated transcription (Latin):
igne gͣ uenit in hominibꝰ. in columba u̾o
apparuit in domino: qr peccata nr̃a que pi¬
e dominus ꝑ mansuetudinẽ tolerat. nosꝑ
zelum rectituduus debennus caute cõspi¬
cere: ⁊ ardore semꝑ penitẽcie cremare.
gitur ꝑ columbam sp̃s in redemptore mõs
tratus ẽ ꝑignem uero hominibꝰ. quia qͣnto
nobis nr̃i uidicis facta est seueritas tẽpa¬
ta: tanto erga se deb fieri nr̃a infirmitas
accensa. Quatuor itaq ꝓposicionũ exple¬
ta racione: ad dona eiusdem sp̃s contẽplã¬
da transeamus. De isto quippe sp̃u scriptũ
est. Sp̃s eiꝰ ornauit celos. Ornamenta eĩ
celoꝵ sũt: uirtutes p̾dicantiũ. Que uide¬
licet ornam̃ta paulus enumerat dicens.

Expanded text:
igne ergo venit in hominibus, in columba vero igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbamtratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ. Certe unigenitus uidex ẽ generis
humani. S quis eius iusticiã ferre. si pri¬
usquã nos ꝑ mansuetudinẽ colligeret.
culpas nr̃as ꝑ zelum rectitudinis ex ami¬
nare uoluiss: Homo gͦ ꝓ hominibꝰ fac¬
tus: mitenise hominibꝰ p̾buit. Noluit
peccatores ferire: s colligere. Prius uolu¬
it mansuete corrigere: ut haberet qͦs post¬
modũ in iudicio saluaret. Incolumba gͦ
apparere suꝑeum debuit sp̃s: qui nõ ueni¬
ebat ut peccata iam ꝑ zelum ꝑcut̾et. sed
adhuc ꝑ mansuetudinẽ toleraret. At cõ¬
tra suꝑ discipulos iingne debuit sc̃s sp̃s
demonstrari: ut hi qui erant simplicit᷑
homines. atq id̾o peccatores: eos contra
semetipsos spinicalis feruor accenderet.
ipsi in se ꝑpenitentiã punirẽt. Nec ip̃iq̃p¬
pe ẽẽ poterant sine peccato: qui adherebãt
celesti magist̾i̾o. iohe testante quiait. Si
dixerimus quia peccatũ non habemus: ip̃i
nos seducimus. ⁊ ueritas innobis nõ ẽ. In

Expanded text:
ius Judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non habeos seducimus, et veritas in nobis non est . In
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quia diligo dm̃. ⁊ mandata eius nõ
custodit: mendax est. Uere enun diligi¬
mus: si admandata eius a nrĩs nos uolu¬
ptatibus coartamus. Nam qui adhuc
ꝑulicita desideria defluit: ꝓfecto deum
nõ amat. quia ei insua uoluntate cõtra¬
Pensate fr̃s kĩni. quanta sit ista sollẽp¬
nitas: habere incordis hospicio. aduen¬
tu̾s d̾i. Certe si domũ uram quisquã di¬
ues ac p̾potens amicus intraret: om̃i fes¬
tinatione domus tota mundaret᷑. ne qͥd
fortasse ess quod oculos amici intrantis
offenderet. Tergat gͦ sordes praui oꝑis:
qui deo pͥparat domũ m̃tis. S uidete ꝙͥ
ueritas dicat. Uememus.⁊ apud eum

Expanded text:
dicit, quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim diligimus, si ad mandata ejus nos a nostris voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluptate contrarissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et m
Abbreviated transcription (Latin):
leccionis sub breuitate tranᷤᷤ¬
currere: ut post duitius lice¬
at incontemplatione tante
sollempnitatis immorari.
Hodie namq sp̃s sc̃s repen¬
ano soniti suꝑ discipulos uenit: menteᷤ¬
q carnalium in sui amorẽ ꝑmutauit.
et foris apparentibꝰ lingius igneis: intꝰ
facta sunt corda flammantia. Quia dũ
dm̃ in ignis uisione suscipiunt: ꝑ amorẽ
suauit̾ arserunt. Ipse namq sc̃s sp̃s a¬

Expanded text:
lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Sp