comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& inuentũ & appensus uͭterq eorũ inpatibulo:
mandatũq: historiis & annalib: tracditũ conẽrege:
Post haecrex asuerus ex altauit amanfiliũ ama¬
dathiquienat destirpe agag: & posuit soliũ eius su¬
per omnes principes quos habebat : Cunctiq ser¬
ui regis qui inforibus palatii uersabantur : flecte
bant genu & ad onrbant aman: sic enim eis p̃ceperat
impenctor: solus mardo cheus non flectebat genu :
neq ad onrbat eũ: cuidixerunt regis pueriquiad
fores palatii p̃sidebant: quur p̃ter c&eros non ob¬
seruas mandata regis : Cũq hoc crebrius dicerent
et ille noll& audire nuntiauerunt amanscire cupi¬
entes utrũ per se uenar& insententia : Dixerat enĩ
eis se es se iudaeum: quod cum audiss& aman & ex¬
perimenta probass& quod mardo cheus non sibi
flecter & genu. nec se adonrr&. initus ẽ ualde &
pronihilo duxit in unũ mardocheum mittere ma
suas audierat enim quod ess& gentis iudaeae

Expanded text:
et inventum et adpensus uterque eorum in patibulo et inventum et adpensus uterque eorum in patibulo mandatumque historiis et annalibus traditum coram rege post haec rex Asuerus exaltavit Aman filium Amadathi qui erat de stirpe Agag et posuit solium eius super omnes principes quos habebat cunctique servi regibant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Judaeum. Quod cum audisset Aman, et experimento probasset, quod Mardochaeus non sibi flecteret genu, nec se adoraret, iratus est valde, et pro nihilo duxit in unum Mardochaeum mittere manus suas: audierat enim quod esset gentis Judaeae.
Abbreviated transcription (Latin):
capite eius fecitq: eã regnare in loco uasthi: et ius¬
sit conuiuium p̃panari ꝑ magni ficum cunctis princi¬
pib: et seruis suis proconiunctione & nuptiis hest
Et dedit requiem in uniuersis prouin ciis acdona
largitus .ẽ. iuxta magnificentiã principalem
Cumq: et secundo quaererentur uirgines & con¬
gregarentur : mardocheus manebat ad regis
ianuã nec dũq prodiderat hester patriã & popu¬
lũ suũ iuxta mandatũ eius: quic quid enĩ ille p̃cipi¬
ebat obseruabat hester &ita cuncta faciebat ut eo
tempore solita ert quo ec̃ paruulã nutriebat: Eo
igitur tempore quomardo cheus ad regis ianuam
monrbatur incti sunt bagathan &thares duo eunu¬
chiregiquiianitores erant & in primo palatiili¬
mine p̃sidebant . uolueruntq: insurgere in regũ
& occidere eũ: Quod mardo cheũ nonlatuit sta¬
timq: nuntiauit regine hester: & illa regi ex no¬
mine in ardo cheiqui ad serem detulerat. quaesitũ ẽ:

Expanded text:
capite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi et iuscapite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi et iussit convivium praeparari permagnificum cunctis principibus et servis suis pro coniunctione et nuptiis Hester et dedit requiem in universis provinciis ac dona largitus est iuxta magnificentiam principalem cumque et secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandatum eius quicquid enim ille praecipiebat observabat Hester et ita cuncta faciebat ut eo tempore solita erat quo eam parvulam nutriebat eo igitur tempore quo Mardocheus ad regis ianuam morabatur irati sunt Bagathan et Thares duo eunuchi regis qui ianitores erant et in primo palatii limine praesidebant volueruntque insurgere in regem et occidere eum quod Mardocheum non latuit statimque nuntiavit reginae Hester et illa regi ex nomine Mardochei qui ad se rem detulerat quaesitum est
Abbreviated transcription (Latin):
lũ trensiebant: & qua e intn uerat uespereegre¬
diebatur manetitq: inde insecundas hedes dedu¬
cebantur quae submanus a sagazi eun uchierant.
qui concubinis regiis p̃sidebat: nec habebat potes¬
tatẽ ad regẽ ultia redeundinisi uoluis s&rex &ec̃
uenire iussiss& ex nomine : Euoluto autẽ tempore
perordinẽ stabat dies quodhester filia abiahel frr¬
ter mardo cheiquã sibi adoptaue nrt in filiã intrrre
deber& ad regem. quae non quae siuit muliebrem
cultũ sed quaecũq uoluit aegeus eunuchus cistos uir¬
ginũ haeceiador natũ dedit: Enet enĩ formosa ual¬
de & incredibilipulchritudine. omniũ oculis gre¬
tosa & amabilis uidebatur: Ducta ẽ naq ad cu¬
biculũ regis. Ouerimensedec moqui uo cabatꝰ tebeth
septimo autem regnicius & amauit eã rexplus quã
om̃s mulieres: Habuitq gractiã & miseri cordiã conẽ
eo super omnes mulieres & posuit diadema regni in

Expanded text:
lum transiebant et quae intraverat vespere egrelum transiebant et quae intraverat vespere egrediebatur mane atque inde in secundas aedes deducebatur quae sub manu Sasagazi eunuchi erant qui concubinis regis praesidebat nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi nisi voluisset rex et eam venire iussisset ex nomine evoluto autem tempore per ordinem instabat dies quo Hester filia Abiahil fratris Mardochei quam sibi adoptaverat in filiam intrare deberet ad regem quae non quaesivit muliebrem cultum sed quaecumque voluit Aegaeus eunuchus custos virginum haec ei ad ornatum dedit erat enim formonsa valde et incredibili pulchritudine omnium oculis gratiosa et amabilis videbatur ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnes mulieres habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in
Abbreviated transcription (Latin):
seruaretur in numero feminarum quaeplacuitei
& inuenit grrtiam in conspectuillius. ut ad celerar&
mundum muliebrem ettnederet ei partes suas &
septempuellas speciosissimas dedomoregis & tam
ipsam quam pedis sequas eius ornar& atq: excole¬
r& quae noluit ei indicare populum et patriã suã :¬
mardo cheus enim pnrece pent : ut deacre omnino
r&icer& : Quideambulabat cotidiae ante uestibu¬
lum domus inquae lectae uirgines seruabantur:
Cuitemagens salutis hester &scire uolens quidei
accideret : Cũ autem ueniss& tempus singularum
per or dinẽ puellarũ ut intrerent ad regẽ ẽxpl&is
omnib: quae ad cultũ muliebrem pertinebant. Mer¬
sis duodecimus uertebatur: itadumtaxat ut sex
menses oleo unguerentur mrrtino & aliis sex qui¬
bus dãpigmentis & aromatib: uterentur: ingre¬
dientesq: ad regem quic quid postulas sent ador¬
natũ pertinens accipiebant et ut eis placuenat
cõpositae De triclinio feminarũ ad regis cubicu¬

Expanded text:
servaretur in numero feminarum quae placuit ei servaretur in numero feminarum quae placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius ut adceleraret mundum muliebrem et traderet ei partes suas et septem puellas speciosissimas de domo regis et tam ipsam quam pedisequas eius ornaret atque excoleret quae noluit indicare ei populum et patriam suam Mardocheus enim praeceperat ut de hac re omnino reticeret qui deambulabat cotidie ante vestibulum domus in qua electae virgines servabantur curam agens salutis Hester et scire volens quid ei accideret cum autem venisset tempus singularum per ordinem puellarum ut intrarent ad regem expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant mensis duodecimus vertebatur ita dumtaxat ut sex menses oleo unguerentur myrtino et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur ingredientesque ad regem quicquid postulassent ad ornatum pertinens accipiebant et ut eis placuerat conpositae de triclinio feminarum ad regis cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
adciuitatem susan : &tnrdant in domũ faeminarũ sub
manuaega ei eu nuchi quiest p̃positus. &custos mulierum
regiarum : & accipiant mundũ muliebrem &c&err ad
usus necessaria & quaecumq: inter omnes oculis regis
placuerit ipsa regn& prouasthi placuit sermoreg:
& ita ut sugges serent ius sit fieri : Eret uir iuda eus
insusis ciuitate uocabulo mardocheus filius iair
filii semei. filiicis destirpe iemini quit nens latus
fuerat dehierus alem eo tempore quo iechoniã regẽ
iuda nabuchodo nosor rex babylonis traenstulenxt.
qui fuit nutritus filiae firctris sui edessae : quae al¬
tero nomine hester uocabatur &utrumq: parentem
amiserat. pulchianimis & decorrfacie: mortuisq
patre eius acmatremar do cheus sibi eam adopta¬
uit infiliã : Cumq per crebuiss& regis imperiumẽt
iuxta mandata illius multae uirgines pulchire ad¬
ducerentur susan & aegaeo tixderentur eu nucho
Hester quoq: inter c&ens puellas eitrdita ẽ : ut

Expanded text:
ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub manu Aegaei eunuchi qui est praepositus et custos mulierum regiarum et accipiant mundum muliebrem et cetera ad usus necessaria et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit sermo regi et ita ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan et Aegaeo traderentur eunucho Hester quoque inter ceteras puellas ei tradita est ut
Abbreviated transcription (Latin):
scribarum iuxta legem persarum atq: medorũ :¬
quã p̃teriri inlicitum ẽ : ut nequaquã ultrauashi
ingrediatur ad regẽ sed regnũ illius altenquae
melior illa ẽ accipiat: et hoc in omne quod latis¬
simum ẽ prouinciarum tuarum deuulgetur
imperiũ et cunctae uxores tãmaiorum quã mi¬
norũ defenent maritissuis honor: Placuit consi¬
liũ eius regi & principib. fecitq rex iuxtacon si¬
liũ mamuchan. & misit epistulas ad uniuersas
prouintias regnisui. ut quaeq gens audire & ligere
potenat. Diuersis linguis & litteris esse uiroi prin¬
cipes acmaiores indomibus suis: & hoc percunc.¬
tos populos di uulgari: His ica gestis pos. quã regis
asueri deferuenet indignatio. Recordatus est
uasthi& quae feciss& uel quae passaess&: Dixer̃¬
q pueri regis acministrieius: quaerantur
regi puella euir gis acspeciose &mittantur
qui considerentper uniuersas prouincias
puellas speciosas &urgines. et adducent cas

Expanded text:
scribatur iuxta legem Persarum atque Medorum scribatur iuxta legem Persarum atque Medorum quam praeteriri inlicitum est ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem sed regnum illius altera quae melior illa est accipiat et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium et cunctae uxores tam maiorum quam minorum deferant maritis suis placuit consilium eius regi et principibus fecitque rex iuxta consultum Mamuchan et misit epistulas ad universas provincias regni sui ut quaeque gens audire et legere poterat diversis linguis et litteris esse viros principes ac maiores in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eius quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines et adducant eas
Abbreviated transcription (Latin):
quiexmore regio semper ei adenrnt. et illorum
faciebat cuncta consilia scientium leges aciune ma¬
iorum : Enent autem primi & proximi charsena & se¬
thar & ad matha & tharsis & mares a marsana & ma¬
mucha septem duces persarum atq medorum qui
uidebant faciem regis. & primipost eum residere
solitienent : Cui sententiae uasthi regina subiace¬
ret q̃uaea sueri regis imperium quod pereunuchos
mandauenat facere noluiss& : Responditq: mamu¬
chan audiente rege atq principibus: Non solũ
regem laesit regina uasthi: sed & omnes principes
& populos qui sunt incunctis prouintiis regis a sueri:
Egredietur enim sermo reginae ad omnes mulie¬
res ut contempnant uiros suos &dicant: Rex a su¬
erus ius sit ut reginauasthi intner& ad eum : &
illa noluit: at que hoc exemplo omnes principes
coniuges persarum atq: iedorum paruipendeNt
imperia maritorum : Vnde regis iustaẽ indigna¬
tio: sitibi plac& egrediatur edictum a faci&ua&

Expanded text:
qui ex more regio semper ei aderant et illorum qui ex more regio semper ei aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant autem primi et proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum et illa noluit atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iusta est indignatio et si tibi placet egrediatur edictum a facie tua et
Abbreviated transcription (Latin):
tati enent aureis poculis & aliis atq aliis uasis cibi
inferebantur: unum quoq: ut magnificentia regia
dignumenat abundans & pcipuum ponebatur nec
eiet qui nolentes coger& adbibendumo sedacrexRec
tuenro p̃ponens mensis singulos deprinci pibus suis¬
ut sumer& unus quisq quod uell& : uasthi quoq regina
fecit conuiuiũ faemin arum in palatio ubirex asuerus
manere consueuerat : It aq die septimo cum rexess&
hilarior & post nimiam potionem in aluiss& mero
p̃cepit mauman & bazatha a arbona & bagatha et ab¬
gatha et taneth et charchas septem cunuchis q̃ui
inconspectu eius ministnebant . ut introducerent regi¬
nam uasthi corrmn rege . posito supercaput eius dia¬
demate &ostenderet cunctis populis & principibus
illius pulchritudinem: Enet autem pulchnt ualde:
quaerennuit & ad regis imperium quod per eunuchos
mandauenat uenire contempsit : Vnde intus rex
&nimio furore succensus . Interrogauit sapientes

Expanded text:
ureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi ureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suisut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde quae rennuit et ad regis imperium quod per eunuchos mandaverat venire contempsit unde iratus rex et nimio furore succensus interrogavit sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
quando sedit in solio regnisui: susaciuitas regnieius ex&r¬
diũ fuid: tertio igitur anno imperiisui fecit gnende
conuiuium cunctis principibus & puerissuis fortissi¬
mis persarum & medorũ inclrtis & p̃fectis prouincia¬
rum cont̃ seut ostender &diuitias gloriaer egnisui ac
magnitudinẽ atq iactantiã potentiae suae multotẽ¬
porecentum uidelic& et octoginta diebus: Cũq im¬
plerentur dies conuiuii inuitauit omnẽ populũ qui
inuentus ẽ susis amaximo usq: adminimũ & septẽ
dieb ius sit conuiuiũ p̃panarunues tibulũ ortianenio¬
ris quod regi occultu & manu consitũ erat: et pende¬
bant ex omni parte tentoria aere coloris &carpas¬
sinis & hracinthinis sustentata finib bissinis atquȩ
purpureis quieburneis circulis in sertienent & co¬
lũnis marmoreis fulciebantur: lectuliquoq aurei
& argenter super pauimentum ⁊ smanegdino & pa¬
riostntũ lapide dispositierant: quod mint uari¬
etate pictunt de conrbat. bibebant autemqui in ui

Expanded text:
quando sedit in solio regni sui Susa civitas regni eius exordium fuit tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae multo tempore centum videlicet et octoginta diebus cumque implerentur dies convivii invitavit omnem populum qui inventus est Susis a maximo usque ad minimdiebus convivium praeparari in vestibulo horti, et nemoris, quod regio cultu et manu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris, et carbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant a
Abbreviated transcription (Latin):
functus ẽ manasses uir eius. Erat autem diebus
festis procedens cumgloria magna: mansit autem
indomo uiri sui annos centum quinq: et dimisitabrã
suam liberam. Eet de functa ẽ ac sepulta cum uiro
suo inbechuliam : luxitq illam omnis populus dieb
septem In omniau tem spatiouitae eius non fuit
quiperturbaret isrł: Et post mortem eius annis
multis Dies autem uictoriae huius festiuitatis ab
hebraeis innumero dierum scõrum accipitur: et coli¬
tur aiudaeis exillotempore usq in praesentem diem
EXPLICIT
LIBIUDITN

Expanded text:
functus est Manasses vir eius erat autem diebus functus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis pseptem. In omni autem spatio vitae ejus non fuit, qui perturbaret Israel, et post mortem ejus annis multis. Dies autem victoriae hujus festivitatis, ab Hebraeis in numero sanctorum dierum accipitur, et colitur a Judaeis ex illo tempore usque in praesentem diem. Explicit liber Judit
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ceraliquescent ante faciem tuam: qui autem
timeñte magnierunt apud te p̃omnia : Vae genti
insurgenti supergenus meũ. Dñs enim omni potens
uindicabit in eis in dieiu diciiuisi tabit illos. Dabitem̃
ignem et uermes in carnes eorũ uturantur et sen¬
tiantus que insempiternũ . et factum ẽ poschaec om¬
nis populus postuictoriã uenit ad hierusalẽ ad ora¬
rednm et mox ut purificati sunt optulerunt omnes
holo causta et uota et repromissiones suass. porro
iudithuniuersauas abelli caholo fernis quae deditilli
populus. et conopeũ quod ipsa sustulera t in anathe¬
ma obliuionis: erat autem populus iocundus se¬
cundum faciem scõrum & pertres menses gau¬
diũ huius uictori& celebratum ẽ cumiudith postdies
autẽ illos unus quisq rediit insua. et iudithimagna
facta ẽ in bethulia et p̃clarioRerat unuersis ue terrae
isrł: erat etiam uirtute castitatis adiunctaitaut nor
cognosceret uirum omnib dieb: uitaesuae ex quode¬

Expanded text:
sicut cera liquescent ante faciem tuam qui autem timent te magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo de
Abbreviated transcription (Latin):
dum legem dĩ puerulus obseruabat: Cumuero fac¬
us fuis secuir. Accepit uxorem annã de tribusua
genuitq exeti filium nomensuum in ponense abin¬
stntia timere dm̃ docuit : Et abstinere ab omni pecca¬
coIgitur cumper captiuitatem deuenis set.
cum uxore suca & filio inciuita tenin eue cũomnitri¬
iusua. &omnes ederent excibis gentilium ÷ stecusto¬
diuit animam suam. Et numquam contaminatus
inesciscorum: Et qñm memor fuit dñi intotocor¬
esio : Dedit illi ds̃ gnitiam in conspectu sedmanas

Expanded text:
puerulus observabat cum vero factus esset vir accepit uxorem Annam ex tribu sua genuitque ex ea filium nomen suum inponens ei ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato igitur cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Nineve cum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo dedit illi Dominus gratiam in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
mine quasiangeluidũ et concurbatum est cormeum
p̃timoregloriaetuȩ : uuldeenĩ mirabilis es domine
et facies tua plena ẽ gratiarum: Cũ que loqueretur:
rursus corruit et puene exanimata. ẽ. r exautẽtur¬
babatur ẽt om̃s ministrieius consolabantur eam:
Ixemplar epistulae regis artarxerxis quã pro
iuda eis ad totas regNi suipro uincias misit quod
& ipsum in hebra icouolumine non habetur:
Dex magnus arturxerxis ab indiausq: a &hiopiã
centũ uiginti septẽ ꝓuinciarũ ducib: ac principib
qui nrã eoboediundius si onssalutẽ dicit: multi bonitate
principũ et honore qui in eos conlatus ẽ. ab usis
insuꝑbi amet non solũ subiectos regib: nituntur
opprimero seddatã sibi gloriã nom ferentes
inipsos quidederunt moliuntur in sidias. nec contentis gra¬
tias ñ a gerebeneficiis & humanitatis inseiura uiolare.
sed dĩ quoq cuncta cernentes arbitnentur sefugerepꝰ¬

Expanded text:
mine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum mine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine non habetur. Cap. XVI. Rex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere po
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ innitebatꝰ qua si p̃deliciis et nimia teneritudinecor¬
pus suũ ferre non sustinens. altera autẽ famulurũ sequeba¬
tur dominã defluentia in humũ indum̃ta sustentans :
Ipsa autẽ roseo uultũ colore ꝑfusa et gratis acnitentib:
oculis tristẽ caelab: at animũ et nimiotimore contractũ:
ingressaigitur cuncta ꝑ ordinẽ ostias tetit contrare¬
gẽ: ubiille residebat suꝑsoliũ regnisui indutus uestib
regiis auroq fulgens et pr&iosis lapidib: eratq ter¬
ribilis aspectu: Cumq: eleuas sx faciem et ardentib ocu¬
lis furorem pectoris indicasse. regina corruit. et in pallo¬
rem colore mutato las sum suꝑ ancillulã reclinauit ca¬
put : Conuertitq: dr̃ sp̃m regis in maniuetũdinem et
festinus ac metuens exiliuit desolio & susteNTans eam ul
non morieris : Non enim prote sed proomnibus
haec lex conscituta est: accede igitur et tange scep¬

Expanded text:
quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corquidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnNon morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange scep
Abbreviated transcription (Latin):
mihi placuerit conuiuiũ regis & ñbiber ĩ uinũ libaminũ
et nũ quã la&ata sit ancillatua ex quo huc trans lata
sũ usq: in p̃sentẽ diem nisi intednẽ ds̃ abrahã ds̃ fortis su¬
ꝑ om̃s ex audiuocẽ eorũ quinullũ aliã spẽ habent. et libe¬
ranos demanu in iquorũ et erueme atimoremeo:
Iaec quoq: additarepperi ineditione uulgata et man¬
dauit᷑ aud dubiũ quinhes terimardocheus. ut ingrederetꝰ
ad regẽ & rogaret ꝓpopulosuo et ꝓpatria sua: memor
inquit dierũ humilitatis tuae. quomo donutrita sis inmanu
mea quia amañ secundus a rege locutus ẽ contranos in mortẽ
et tuinuocadnmetlõquere regi ꝓ nobi set libera nosdemorte:
NECNON ET ISTAQUAE SUBDITASUNT
Si eautẽ tertiodeposuit uestim̃ta ornatus sui et circũ dataẽ
gloria sua cũq regio fulger& habituet inuocas s& omniũ
rectorẽ et saluatorẽ dm̃ ad sũpsit duas famula siet suꝑunã

Expanded text:
mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum, et erue me a timore meo. Haec quoque addita reperi in editione Vulgata. i  haud dubium quin Estheri Mardochaeus  ut ingrederetur ad regem, et rogaret pro populo suo et pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die autem tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam
Abbreviated transcription (Latin):
ut aperiant oregentium et laudant idolorũ for¬
titudinem et p̃dicent carnalem regẽ in sempit̃nũ:
Net nedas dne sceptrũ tuũ his qui ñ s̃ neridecnt adru
coepit sacui redis ꝑde: mem̃ todnẽ & ostende nob intẽ¬
pore tribulationis nnr̃e & mihida fiduciã rexdeorũ
& uniuer sednẽ potestatis tribue sermonẽ cõpositũ
in ore meo inconspectu leonis &trrons fercor illius
in odiũ hostis nr̃i ut & ipse peread & c&eriquiei c̃ seNiuNT
bentẽ auxiliũ nisi tednẽ habes omniũ scientiã & nosti
quia odent̃ gloriã iniquorũ et detesier cubilẽ in¬
circũ cisorũ . et omnis alieni gena: tuscis necessita¬
tẽ meã quod ab hominer signũ suꝑbiae & loriae
mea eqđ ẽ suꝑ capit m eũ in dieb ostenT at ionĩs mecie¬
et detester illud quasi pannũ menstruatȩ. et non por¬
tẽ in dieb silentii mei et qđ non comeder ĩ in m̃saaman. nec

Expanded text:
ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum forut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum hcoepit saevire, disperde. Memento Domine, et ostende te nobis in tempore tribulationis nostrae,  et mihi da fiduciam rex deorum, et universae, Domine, potestatis: Tribue sermonem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri,  ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. bentem, nisi te, Domine, qui habes omnium scientiam, et nosti quia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod abominer signum superbiae et gloriae meae, quod est super caput meum in diebus ostentationis meaeet detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec
Abbreviated transcription (Latin):
HESTO quoq regina confugit ad dñm pauens pericu¬
lũ quod inminebat: cũq deposuiss& uestes regias fl&i¬
b: et luctui apta indumenta suscepit Et prounguentis
uariis cinere et stercore impleuit caput & corpus
suum humiliauit ieiuniis. omniaq: loca in quibus lae¬
tari ante consueuenat crinium lacenrtione conpleuit
Et dep̃cabatur dnm dm̃ isrł dicens: Domine miquir&
nrt̃ essolus adiuuame solitariam. et cuius p̃terte
nullus auxiliator ẽ alius. periculum meũ inmanib:
maiorib: suis ut pos sideres hereditatem sempiter¬
nam. fecistiq eis sicut locutus es: Pec cauimus in cons¬
pectutuo et idcir co tradidisti nos inmanib: in imicoꝵ
nr̃orum coluimus enim deos eorum: iustus es dẽ: et
nunc non eis sufficio quod durissima nosopprimunt
seruitute sed robur manuum suarum idolorũ poten¬
tiae deputantes. uolunt tuamutare promissa et de¬
lere hereditatemtuã et claudere onate laudan¬
tiũ atq: extinguere gloriam templiet altaristui

Expanded text:
her quoque regina confugit ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui,
Abbreviated transcription (Latin):
ros dies hanc habetotediem et celebiute eam cum
omnila&itio aut in posterum cognoscatur. omne
qui fideliter persis oboediunt dignã  fide recipe¬
re mercedem quiautem insidiantur regno eorũ.
perire proscelere : Omnis autem prouincia etcii¬
uitas quaenoluerit sollemnitatis huius esse par¬
ticeps gladio et igne pereat. et sic deleatur ut
non solum hominibus sed &iam bestus inuiasie
insempiter num ꝓexem plocontẽptus & in oboedi¬
entiae

Expanded text:
os dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae
Abbreviated transcription (Latin):
riorib: galileat supra naa son: postuiam quae
ducit ad occidentem in sinistro habensciui tatem seph&:
cucaptus esset in dieb sclmanassarregis asspriorum
in captiui tate tam̃en positus ũiã ueritatis nonde seruĩl
itut omnia quae habere potenit : cotidiae concapti¬
s fratrib: quienent ex genere in pertir&: Cũq eẽt
uinior omnib: in tribunepthalim nihiltamenpue¬
ile ges sit in opere: Deniq cumirent omnes aduitulos
ureosi quos hieroboã feceratrex i srł: hic solus fu¬
nebat consortia omnium. Et pergebatadhieru sclem
dtem plum dñi : Et ibiadorabat dñm dm̃ isrł omnia
rimitiua sua. et decimas succs fideliter offerens

Expanded text:
rioribus Galileae supra Naasson post viam quae rioribus Galileae supra Naasson post viam quae ducit ad occidentem in sinistro habens civitatem Sephet cum captus esset in diebus Salmanassar regis Assyriorumviam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos ureos quos Hieroboam fecerat rex Israhel hic solus fugiebat consortia omnium et pergebat ad Hierusalem ad templum Dprimitiva sua et decimas fideliter offerens
Abbreviated transcription (Latin):
Mus pRBt INDÑO Salutem MIRArΙ
non desino exactionis untẽ instcntiã. exigiti senĩ ut
Elibrum chalda eo sermone conscriptũ adlacti¬
nũ stilum tichã: Librum utiq tobiae q̃uem he¬
brei decata logo diuinarũ scripturarum secantes.
hisquae agio grafa memorant mancipardunt
fici satis desiderio ur̃o. Nonta men meo studio: ar¬
guunt enim nos. hebraeorum studia & in putcent
nobis contr suũ canonẽ. lactinis aurib: istatuns¬
ferre ised ielius eẽ iudicans phari saccorum displice¬
reiudicio. Et episcoporũ iussionib: deseruire . institi
ut potui & quia uicina ẽ. chaldaceorum lingua sermo¬
ł hebrai coutriusq linguae peritis simum loquacẽ
repperiens ũnius diei lacborem arripui. Et quicquid
lemibi hebraicis uerbis ex praessit: haec ego accito
uotario sermonib: latinis exposui: Orationib: urĩs
mercedem huiusoperis compensabo : Cum gratum
iobis didicero mequod iubere estis dignati complesse¬
obias extribu & ciuitate nepthedim quae .ẽ. in supe¬

Expanded text:
mus presbyter in Domino salutem. Mirari non desino exactionis vestrae instantiam: exigitis enim, ut librum Chaldaeo sermone conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati, complesseobias ex tribu et civitate Nepthalim quae est in supe
Abbreviated transcription (Latin):
necidestinatos in nulla penitus culparepperimꝰ. sed e¬
contrerio iustis utentes legib et filios altissimiet ma¬
ximi semperq uiuent es dĩcuius beneficio et patribus
nrĩs et nobis regnũ ẽ trarditũ et usq hodie custoditur.
unde eas littenrs quas sub nomine nrõ illedixerat
sciatis eẽ irritas proquoscelere ante portas huius
urbis idẽ susis et ipse qui machinatus ẽ &onis cognatioci
pend& in patibulis. non nob̵seddõ eireddente qđ meru¬
it: hoc autẽ edictũ quod nunc mittim in cunctis urbib
proponatur ut liceat iudaeis utilegib suis quib debe¬
tis cẽ adminiculout eos quise ad necẽ eorũ paraue¬
nent possint int̃ficere tertia decima die m̃sis duo¬
decimiquiuocat adar: Hanc enĩ omnp̃s ds̃ maeroris¬

Expanded text:
neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed eneci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, o
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ꝓuidendũ ẽ paciomniũ prouinciarũ nec putare
deb&is seddiuersa iubeamꝰ exam in inr̃i ueni releuitate.
sed proqualitate et necessitate tẽporũ ut reipublice
pos sit utilitas ferresententiã et ut manifestius qđ dicinꝰ
intellegatis : A manfilius amadathi et animo et gerde
macedo alienusq aꝑsarũ sanguine et pi&atẽ n nam̃
sua crudelitate conmaculans. peregrinus a nobissis
ceptus ẽ et in tantũ in se expertus humanitatẽ ut pat
nr̃t uocaretur & adoraret᷑ abõnib: postregẽ secundi:
qui intantũ arrogantiae tumore sublatus ẽ ut regno¬
nos priuare niteretur et sp̃u: nã mardocheũ cuius fi¬
de et beneficiis uiuimꝰ et consortẽ regni nrĩ. Hest̃ cũ om¬
nigente sua nouisquib dã atq: in auditis machinis
expediuit in mortẽ. Hoc cogitans. ut illis int̃fectis insi¬
diaretꝰ nnt̃e solitudini et regnũ persarũtiiens ferr&
in machedonas : Nos autẽ a pessimomortaliũ iuda eos

Expanded text:
idendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commaculans, peregrinus susceptus est a nobis, et tantam in se expertus humanitatem, ut pater noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogantiae tumorem sublatus est, ut regno privare nos niteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
IBRUM HESTER UARIIS
t nrns latoribus constat eẽ uitiatũ quemego
dear chiuis hebnteorũ reuelans uerbũ e uerbo pres¬
siustirnstuli : quem librũ editio uulgata lacinio hinc
inde uerborũ finibus trrhit : Addens eaq: extempore
dici poterant & audiri sicut solitũ est scolarib: disci¬
plinis sumpto themate ex cogitare quib: uerbis uti po¬
tuit qui in iuriã passus ẽ uelille quiin iuriam facit
Vos autẽ opaula & eusthociũ qnm̃ & bibliotecas hebnreo
rustuduistis intranxe & int̃p̃tũ certam in a cõꝓbastis¬
tenentes hest̃ hebnricũ librũ ꝑsingula uerba nnt̃m
iirns lationẽ aspicere ut possitis agnoscere menihil&iã
augmentas seaddendo sed fidelitestimonio simpliciter
sicut in hebrreorũ hab& historiã hebrxicãlatinae lin¬
quae tirdidisse nec affectamus laudes hominum
nec uitupenationes ex pauiscimus. dõeñ placere cu¬
nentes muriminas hominũ penitus ñtimemus qͥ ñm̃¬

Expanded text:
ibrum Esther variis translatoribus constat esse vitiatum, quem ego de archivis Hebraeorum relevans, verbum e verbo pressius transtuli. Quem librum editio Vulgata laciniosis hinc inde verborum sinibus trahit: addens ea quae ex tempore dici poterant, et audiri, sicut solitum est scholaribus disciplinis sumpto themate, excogitare, quibus verbis uti potuit qui injuriam passus est, vel ille qui injuriam fecit. Vos autem, o Paula et Eustochium, quoniam et bibliothecas Heb. studuistis intrare, et interpretum certamina cotenentes Esther Hebraicum librum, per singula verba nostram translationem aspicite, ut possitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus n
Abbreviated transcription (Latin):
in nouo testamento probare poterunt
as sumpta testimonia quae in libris u&e¬
ribus non habentur Haec dicimus
ne omnino calum niantibus tacere
uideamur: Ceterum post scaẽ paule
dor mitionem. cuius uita uir tutis ex¬
em plum est. et hos libros quos eusto chi¬
ae uir gini xp̃i negare non poturde¬
creuimusum sp̃s hos regitartus. pro¬
phetarum explanationi in cumbere
et omis sum iam diu opus quodam post¬
liminio rep&ere: Praesertim cum
et am mirabilis. scs que uir pamma¬
chius. hoc idem litteris flagitet. et
Nos ad patriam festinantes mortiferos
sirenarum cani surda debeamus
auretrcnsire¬

Expanded text:
in novo Testamento probare poterunt in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est, et hos libros, quos Eustochio virgini Christi negare non potui, decrevimus, dum spiritus hos regit artus, Prophetarum explanationi incumbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire
Abbreviated transcription (Latin):
dauit nequitia et linguatua concinnabat
dolos: Sedens aduersus fra tremtuum
lo quebaris et aduersus filium matristuae
ponebas scandalum. haec fecistiet tacui
Existimasti inique quod ero tui similis
arguamte et statuã illa ontra faciem tuã
quae enim audientis utilitas est. Nos
labor ando sudare. et alios decrahendo
laborare dolere iud eos. quod calum ui¬
andi eis et in ridendi christianos sit ab¬
lata occasio et ecclesiae homines id des¬
picere immo. lacenre unde aduersarii
tor queantur Quodsi uetus eis tantum
inter pretatio placet. quae et mihi
Non displicet. et nihil extrarecipiendũ
putant: Cur ea quae sub asteriscis et o¬
belis ueladdita sunt uel amputatalegunt
et neglegunt : Quare danihelem iuxta
theo dotionis trans lationem ec clesiae
susceperunt: Cur origenem mirantur
et eusebium phamphili. cunctas editiones
similiter disserentes: aut quae fuit
stultitia. post quam uera dixerint. pro¬
ferre quae falsa sunt: Vnde autem

Expanded text:
davit nequitia, et lingua tua concinnabat davit nequitia, et lingua tua concinnabat dolos. Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum: haec fecisti et tacui. Existimasti, inique, quod ero tui similis: arguam te, et statuam contra faciem tuam. Quae enim audientis vel legentis utilitas est, nos laborando sudare, et alios detrahendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem
Abbreviated transcription (Latin):
comoysiuelut grandi foenore libero¬
ti adhiesum filium Naue manum¬
mittimus quem hebrrei ios uebennun id est
ter quos isdem nominibus efferunt: monemus¬
que lectorem ut siluam hebr icorum nominum
et distinctiones permembra diuisas. diligens scrip¬
tor conseru&ne & nr̃t labor. &illius studium
pereat : Et ut in primis quod saepe testatus sum.
sciat me non inrepraehensione u&erum noua
cudere sicut a mici mei criminantur. sed proue¬
liparte offerre linguaemeae hominibus quos
tamen nostra delectant ut progrȩcorum & ex aploiꝰ¬
conferentes inueniant quod requirunt: maxi¬
me cũ & apud latinos totsint exemplaria quot
codices: Et unusquis que proarbitriosuo¬
uel ad dideri cuel subtraxerit quodei uisum est
et utiq nom possit uerum es se quoddis sonat
Vnde cesset arcuato uulnere contranos
insurgere scorpius et sc̃mopus ueno nata
carpere lingua desistat uel suscipiens sipla¬
c& uel con temnens sidisplicet memine¬
rit que illorum uersuum: Gstuum ab un¬

Expanded text:
grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id eTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, ut pro Graconferentes, inveniant quod requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suovel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque illorum versuum : Os tuum abun
Abbreviated transcription (Latin):
Praeuaricatiopopuli
Confortat dñs iosue ad proeliapdum
Perturbatio regum
Simulatio gabaonitarum
Conglobati quinque reges contuitiosue ascender
Rubengad & dimediae tribui manasse ternem
sibi daripostulantes amorse
Hisunt reges terue quos ꝑcus sit iosue &fili isrł
Diuidere teries populis hortatur dñs iosue.
Promis sum rep&it chaleb montem in quohebron
hic legis adamsitum xiii Sors iudae
Corsfiliorum ioseph ephacim & manasse
F ilii iosepbp&unt sibi augmentari funiculũ ĩosue
quib: ait ascendi te in montem & succidite siluã
descriptionẽ traedunt iosue qui misit sortescorã
dño in silo diuisitq t̃nẽ filiis issł in septẽ partes
Postbellorũ tͥbines dataẽ &requies adñõ dinis
Replicat a principioiosuecunitais ł cũ obtestatione
nedisdant a p̃ceptis dñi ad ꝓp̃inquane die obitus sui
Vndenatus si tabrahã uel ubi ꝑductus itẽ congrega¬
tis cũ pacto obtestationis ad loquit eos iosue¬

Expanded text:
Praevaricatio populi. XIV. Confortat Dominus Josue ad praeliandum. XV. Perturbatio regum. XVI. Simulatio Gabaonitarum. XVII. Conglobati quinque reges contra Josue ascenderuXIX. Ruben, Gad et dimidia tribus Manasse terram sibi dari postulant a Moyse. XX. Hi sunt reges teDividere terras populis hortatur Dominus Josue. XXII. Promissum repetit Chaleb montem, in quo Hebron: hic legis Adam situm. XXIII. Sors Judae. XXIV. Sors filiorum Joseph, Ephraim, et Manasse. XXV. Filii Joseph petunt sibi augmentari funiculum a Josue, quibus ait: Ascendite in montem, et succidite silvam, descriptionem tradunt Josue, qui misit sortes coram Domino in Silo, divisitque terram filiis Israel in septem partes. Post bellorum turbines data est requies a Domino. XXXI. Replicat a principio Josue cuncta Israeli cum testatione, ne discedant a praeceptis Domini, appropinquante die obitus sui. XXXIII. Unde natus sit Abraham, vel ubi perductus. Item congregatis cum pacto obtestationis, alloquitur eos Josue
Abbreviated transcription (Latin):
Promittit ds̃ iosuedicens sicut fuicum morse
ero & tecum
Pnte panere cibaria iubetur populo ut traeN¬
secnt ior danem
Destinantur explonctores aio sue in hiericho
Promittit dñs iosue dicens hodie incipiam exiala¬
rete conem omni isrł ut sciant quia sicut fui
cum morse ita & tecum sum
ubente dño sic cauit alueus iordanis euntis isrł¬
Suodecim lapides electi deiordanis alueo ob cõ¬
memorationem futuri temporis
Introeunte isrł terrãchana ant̃ritis cuncti reges

Expanded text:
Promittit Deus Josue dicens: Sicut fui cum Moyse, ero et tecum. II. Praeparare cibaria jubetur populo, ut transeat Jordanem. III. Destinantur exploratores a Josue in Jericho. IV. Promittit Dominus Josue dicens: Hodie incipiam exaltare te coram omni Israel, ut sciant quia sicut fui cum Moyse, ita et tecum sum. V. Jubente Domino, siccatur alveus Jordanis transeunte Isruodecim lapides electi de Jordanis alveo ob commemorationem futuri temporis. VII. Introeunte Israel terram Chanaam, territi sunt cuncti reges