comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qm adhuc modicum. & uisitabo sanguinem ie zrahel suꝑdomum hieu.
& quies cerefaciam regnum domus usrł : & milladie conterã arcũ isrł
inualle iegrahel Excerende inquĩdultionis tempus insis tit: atqe
obhoc in regnum samariae quae nomine ie grahelis uicinae ut dixiualls
ostenditur. ira consurgit. Has catur igitur animo tuo. soboles destinat
subplicio ut scias in meos id filios esse ꝑ agendim. quod quusi intuosiu¬
deris ordinatum : Visitabo enim sanguinẽ iegrahel suꝑdomũ hie
ad quod &plicandum geminus sensus ꝑ consuetudinẽ legis hoccurres
nisi unum consequentia subiecta firmar&: usc ead familiã quippe
achab qui fuit ie ꝗdelis maritus: hierobꝰam soboles imperabit: sea
cũ achab tam suis quã uxoris cuius seruiebat ausui triminib: sordius¬
set: hicu filium ã fibeli seur proph&i & p̃ceptodĩ in adsumeno

Expanded text:
Quoniam adhuc modicum et visitabo sanguinem Jesrahel super domum Jehu, Quoniam adhuc modicum et visitabo sanguinem Jesrahel super domum Jehu, et quiescere faciam regnum domus Israel: et in illa die conteram arcum Israel in valle Jesrahel. Exercendae, inquit, ultionis tempus insistit, atque ob hoc, in regnum Samariae quae nomine Jesrahelis, vicinae, ut dixi, vallis ostenditur, ira consurgit. Nascatur igitur animo tuo soboles destinata supplicio, ut scias, id in meos filios esse peragendum, quod quasi in tuos videris ordinatum. Visitabo enim sanguinem Jesrahel super domum Jehu. Ad quod explicandum geminus sensus per consuetudinem legis occurreret, nisi unum consequentia subjecta firmaret. Usque ad familiam quippe Achab, qui fuit Jesabelis maritus, soboles Jeroboam imperavit. Sed cum Achab tam suis quam uxoris, cujus serviebat ausui, criminibus sorduisset, Jehu filium Namsi Heliseus propheta, ex praecepto Dei, in assumendum
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat ipsam castigationem prodiuersi tate mentiũ ꝓmoturam &
alior fieri aclflictione meliores alios inpudentia nequiores : merito
dicit & pro inpi&ate quã in suis finib: ꝑ p&rabant illor ẽe suppli¬
cia laturort & in ipso captiuitatis tempore. quordũ emendationis
in signia quordam uero criminis augmenta capturor ÷ secundũ illud
quod alibi comminatur: seruistis interraur̃a diis quor nescierunt
patres uestri: seruietis diis alienis interra non uestra: quia ergo eã
profanitatem quã ꝑ petrauerat gens libera. celebrauit ancilla:
nmediis quoq. supplicus fornicatura praȩdicitur: primus autẽ
filius quẽ quasi peperit meretrix nomine ipso: cui inmin& capti¬
uitas regionis induitur : Aitenim: uoca nomen eiur iegra hel: quo
uocabulo: uallis samariae adiacens signabatꝰ. ꝑhuius itaq loci
appellationẽ : quidregio sit pas sura denuntiat: denique sequit᷑:

Expanded text:
noverat ipsam castigationem pro diversitate mentium promoturam, et noverat ipsam castigationem pro diversitate mentium promoturam, et alios fieri afflictione meliores, alios impudentia nequiores, 398 merito dicit, et pro impietate quam in suis finibus perpetrabant, illos esse supplicia laturos, et in ipso captivitatis tempore, quosdam emendationis insignia, quosdam vero criminis argumenta capturos, secundum illud quod alibi comminatur: Servistis in terra vestra diis, quos nescierunt patres vestri, servietis diis alienis in terra non vestra. Quia ergo eam prophanitatem quam perpetraverat gens libera, celebravit ancilla, in mediis quoque suppliciis fornicatura praedicitur. Primus autem filius quem quasi peperit meretrix, nomine ipso, cui imminet captivitas, regionis inducitur. Ait enim, Voca nomen ejus Jesrahel. Quo vocabulo vallis Samariae adjacens signabatur. Per hujus itaque loci appellationem, quid regio sit passura denunciat. Denique sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nicans fornicabitur: Posset autemȩlocutiom huic subtile discrimen
adhiberi : sed non esł negle gendum ueniens descripturarũ more compen¬
dium: hotasane. qui a nominae fornicationis non tam in eundȩ tempus¬
p̃uaricationis quam subeunde iam captiuitatis apƿell& nec in conse-¬
quenter : quia enim materiã dãnationi profanarum mentiũ fecit obs¬
denitas . Ideo caus esuae nomin epena signatur: ut dicamur forni-¬
cari populum cum profornicatione damnatur: Quod quidem in p̃senti
loco occasionem quoq magnam clocetur habuisse : Nam cumliqueat
nonidem pienã eẽ quod culpam : quippecum ista honestͦ aduersetur.
illa petulantiae : satisqr conparatum sit definitionem rerum commu¬
pione nominum neutiquam posse confundi. atque ideo non idem¬
þenamesse quod culpam ÷ haud utique denilo pronuntiauit fornica¬
orũm populum quo tẽpore malaesr& captiuitatis aditurussed quia

Expanded text:
nicans fornicabitur. Posset autem elocutioni huic subdere discrimen nicans fornicabitur. Posset autem elocutioni huic subdere discrimen adhiberi, sed non est negligendum veniens de Scripturarum more compendium. Nota sane, quod nomine fornicationis, non tam ineundae praevaricationis tempus, quam subeundae jam captivitatis appellet. Nec inconsequenter. Quia enim materiam damnationi prophanarum mentium fecit obscoenitas, ideo caussae suae nomine poenae signatur, ut dicamus fornicari populum, cum pro fornicatione damnatur: quod quidem in praesenti loco occasionem quoque magnam docet habuisse. Nam cum liqueat, non idem esse poenam quod culpam: quippe cum ista honesto adversetur, illa petulantiae: satisque comparatum sit, definitionem rerum, communione nominum neutiquam posse confundi, atque ideo poenam esse quod culpam: haud utique de nihilo pronunciavit fornicatorem populum, quo tempore mala captivitatis esset aditurus. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
atq & perire utrumꝗuas continuatam habere patientis
An credtesueterir singularem medicinam doloris: siuel discidio
libereris ab ea mulier e quã nũquũ per beneficia quã iuis multa
correxeris: Siue igitur in solis mentis affectib: siue &iam in ne¬
gotiis f edi corporis imperata coniunctio ꝓph& ae honorẽ uide
aspicere : quiut seueritatẽ iudicis fideliter indicar& gustum
eiur quadr̃ afficiebatur sentit in uriae ÷ atq rursum quas
oblegatio fier& ultionis in impios proferende: hoc ipsum quo
propter significationem rei indignam se proph&a contume¬
liam ꝑtulie seigitur cũ idonea quã diximur parabolae caus
fuic seludeatur: nos iam eius ordinem persequamur: Sume in quið
tbi uxorem fornicationũ : &filios fornicationũ: quia fornicans fornica¬
bitur terra adno: Adidoma sermonis hebreispectat ista geminatio:
faciens faciet. loquens loquetur & cetera in hunc modum: sicergo & for-¬

Expanded text:
atque experire utrum queas continuatam habere patientiam, et an credas veteris singularem medicinam doloris, si vel desidio dissidio libereris ab ea muliere, quam numquam per beneficia, quamvis multa, correxeris. Sive igitur in solis mentis affectibus, sive etiam in negotiis foedi corporis imperata conjunctio, prophetae honorem videtur aspicere, qui ut severitatem judicis fideliter indicaret, gustum ejus, qua Deus afficiebatur, sentit injuriae, atque rursum quasi obligatio fieret ultionis in impios proferendae, hoc ipsum quod propter significationem rei indignam se propheta contumeliam pertulisse. Igitur cum idonea quam diximus parabolae caussa fuisse videatur, nos jam ordinem ejus persequamur. Sume, inquit, tibi uxorem fornicationum, et filios fornicationum: quia fornicans fornicabitur terra a Domino. Ad idioma sermonis Hebraei spectat ista geminatio, faciens faciet, loquens loquetur, et caetera in hunc modum. Sic ergo et for
Abbreviated transcription (Latin):
rudescat. utrumq sibi a ffore pollic&ur: & memoriã uidelic&
dam nandorum: & obliuionẽ plenissimam damnatorum: Quod
sane. qm̃ apud aures sapientis ministri. ad inuidiam posset cru-¬
elitatis accẽdere. ut aliquid eius modi. si non sermone uel cogita¬
tione uersaret&unde in istam benignitatem quȩ causa rerumest.
tantum a cerbitatis influxit. ut non obliuis caris reatiũ siobliuis¬
etris reorum : & sicuriosus delinquentis. sinũ quũ recordaris ad¬
lutin&uo nepenitentium quoq desperanda salus sit sitanto
sli lapsorum subrepat obliuio :÷ ideo suluecit statum. non semise¬
endi abiecirsecurã sedlibram debiti &aminis ad mouis se :
idest eorum tantum quasi obliurci qui &t tampost plagarde emendatio

Expanded text:
crudescat, utrumque sibi affore pollicetur, et memoriam videlicet crudescat, utrumque sibi affore pollicetur, et memoriam videlicet damnandorum, et oblivionem plenissimam damnatorum. Quod sane, quoniam apud aures sapientis ministri, ad invidiam posset crudelitatis accendere ut aliquid ejusmodi si non sermone, vel cogitatione versaretur: unde in istam benignitatem, quae caussa rerum est, tantum acerbitatis influxit, ut non obliviscaris reatuum, si oblivisceris reorum: et sis curiosus delinquentis, si numquam recordaris afflicti; metuo ne poenitentium quoque desperanda salus sit, si tanto praesuli lapsorum subrepat oblivio: ideo subjecit statim, non se miserendi abjecisse curam, sed libram debiti examinis admovisse, idest, eorum tantum quasi oblivisci, qui etiam post plagas de emendatione
Abbreviated transcription (Latin):
gem hab& dehieustirꝓe uenientẽ: uimdebita ultionis incipiat. &peri-¬
ri Denigie ad confirmationem istius intellegentiae subiecit &qui¬
escere faciam ðomus isrł : & indie illa conteram arcum isrł inualle
he frahel: Uisitationem pro inde anim auersionẽ qui&em uero fi-
nẽ appellauit imperiĩ quod utrũq ut planius indicauit: conterã
ndices praȩuenir & filiu quasinata discribitur. quȩ sufceperit uo-¬
abulum calamitatis aliene: idestabrq misericordia: None nĩ
inquit addam ultra misereri domus isrł sed obliuione obliuis car
ebrum: quibus : geminae pondus sententiae continetur: Neq enim
plum tempore miseriarum. ait misericordiam denegabos sedeor
nec in me moriam meam re dire permittam: esset enim licet in&x¬
tremo angore solatium : siuel quocumq tempore. memoriã eoꝵ
uos ab iecirset. a ssumer& : Nunc uero ut comminatio prolata

Expanded text:
gem habet de Jehu stirpe venientem, vim debitae ultionis incipiat experigem habet de Jehu stirpe venientem, vim debitae ultionis incipiat experiri. Denique ad confirmationem istius intelligentiae subjecit, Et quiescere faciam regnum domus Israel, et in illa die conteram arcum Israel in valle Jesrahel. Visitatinem appellavit imperii: quod ut utrumque planius indicaret, Conteram, judices, praeveniret, filia quasi nata describitur, quae susceperit vocabulum calamitatis alienae, idest, Absque misericordia. Non enim, inquit, addam ultra misereri domus Israel, sed oblivione obliviscar eorum. His geminae pondus sententiae continetur. Neque enim solum ait, tempore miseriarum misericordiam denegabo, sed eos nec in memoriam meam redire permittam. Esset enim, licet in extremo languore, solatium, si vel quocumque tempore memoriam eorum, quos abjecisset, assumeret. Nunc vero ut comminatio praelata
Abbreviated transcription (Latin):
diuersisꝗ morum criminib utc̃ailtus profanitatis &igit seruerma
in hos quoghieu uidelic& posteror quiacab familiam deleuerant. Id
dicꝰ nitur ira consur gere. utillorum qui ab his &xtincti fuerant sangu¬
nẽ undicar& nonquo caeds fuisset iniusta sedqm̃ qui illu fanetiessen
ꝑimitationem criminum decus iudicium ꝑdidissent : & similia illira
deleuerant & sequendo. transissent innumerum & soci&atem reo
sicque uider&ur ultione digni. quos sceleratorum glaclius ꝑemisse
quem colerem inscripturis &iam frequentatum: facilȩmoris trarem
rgo poss& inquã duobur modis uersus proph&icur &x planari hos
Quidelic& quem premisimus & altero qui seq̃ltur: si non illum mna gs
procer sur operis communir& nomine enim ie ⁊ rahelis. gentem
ipsam: nomine uero hieu. regnum gentis. uoluit indicare: Idestȩcceiam
tempus aduenit: ut populur israhelis quiuel in hie grahelis ualle uin¬
cendus est uel urbem regiam hab& inualleeadem positam Qquire¬

Expanded text:
sque morum criminibus, ut cultus prophanitatis exigit, servientes: in hos quoque, Jehu videlicet posteros, qui Achab familiam deleverant, ideo dicitur ira consurgere, ut illorum, qui ab his extincti fuerant, sanguinem vindicaret: non quod caedes fuisset injusta, sed quoniam qui illa fecissent, per imitationem criminum decus judicum perdidissent: et similia illis, quos deleverant, exsequendo, transissent in numerum et societatem reorum. Sicque viderentur ultione digni, quos sceleratorum gladius peremisset: quem colorem in Scripturis etiam frequentatum facile monstraremus. Ergo posset, inquam, duobus modis versus propheticus explanari: hoc videlicet quem praemisimus, et altero qui sequetur, si non illum magis processus operis communiret. Nomine enim Jesrahelis, gentem ipsam: nomine vero Jehu, regnum gentis voluit indicare: idest, 399 ecce jam tempus advenit, ut populus Israelis, qui vel in Jesrahelis valle vincendus est, vel urbem regiam habet in eadem valle positam, ut qui re
Abbreviated transcription (Latin):
tatem iudeultimus pollic& uri nomen accepit non populus
neussquã diuenim uel iuda insuis finibus mansit. erattur¬
ba quedĩ populus dicer&ur: post quã uero &iã ipsum capti-¬
uitatis ꝓcella conuellit᷑ uisus est a confusione gentilium
lledis cr&us. ante populus. disper asse: &ideo ait:uos non
þpoƿulus meus &egononero uesterNdest hoc auobis aui-¬
fer&ur insigne. quo eratis anteconspicui ÷ nȩpopulus dĩ in
toto orbedicamini:ꝰ nec ego princeps nec ds̃ uester appeller:
ustum est enim. ut qui instituta sacrelegis. quȩ uos ac&eris
gentibus dirimebat. peccandistudiis corrupistis: Illo quo
quo insignes feratis dȩcore priuemini: Uerum h ecbre-

Expanded text:
tatem Judae ultimus pollicetur, nomen accepit, Non populus tatem Judae ultimus pollicetur, nomen accepit, Non populus meus. Quamdiu enim vel Juda in suis finibus mansit, erat turba quae Dei populus diceretur: postquam vero etiam ipsum captivitatis procella convellit, visus est a confusione Gentilium ille discretus ante populus disperiisse. Et ideo ait: Vos non populus meus, et ego non ero vester Deus: idest, hoc a vobis auferetur insigne, quo eratis ante conspicui, ne populus Dei in toto orbe dicamini, nec ego princeps, nec Deus vester appeller; justum est enim ut qui instituta sacrae legis quae vos a caeteris gentibus dirimebat, peccandi studiis corrupistis, illo quoque quo insignes eratis decore privemini. Verum haec bre
Abbreviated transcription (Latin):
tempore pander &ur : Tamenquia & ip̃sa portio gentis iudȩ &.
ne quaquam iugi deuotione conplacuit: sed sicut & probant alii
ꝥph&ae incultum xarsit idolorum similem quoꝗ est perpes¬
a sententiam : & definib: suis babilonio uincente tranflata: de
quatamen captiuitate: ꝓmis saest omniump ene uaticinio ꝓph&arũ.
Rsubcyropersarum rege impleta reuocatio utrumqu Nuncergo
empusbeatiosee sermoꝓloquitꝰ: sed in significationem israbeliticae
aptiuitatis filia inducta est. quaȩ abrq emisericordiu uocar&ur:
i figurã uero iud e puer inducitur cui nom̃ sit nom populus meus. In-
tertres autem imagines filiorum . desolatantũ puella quod sit ab lac¬
tata memoratur : nimirum utͦtendat decemtribbꝰ inlatȩ captiuita¬
is qua si conualius se sententiam : reuera enim multo longior decẽ
tribuum legitur fuisse captiuitas: &ideo ꝓlatio &atis¬
puellȩ est ablactitione signata: Tertius autem qui captiui-¬

Expanded text:
tempore panderetur: tamen quia et ipsa portio gentis Judeae tempore panderetur: tamen quia et ipsa portio gentis Judeae nequaquam jugi devotione complacuit, sed, sicut exprobrant alii prophetae, in cultum exarsit idolorum, similem quoque est perpessa sententiam, et de finibus suis, Babylonio vincente, translata. De qua tamen captivitate, promissa est omnium pene vaticinio prophetarum, et sub Cyro Persarum rege impleta revocatio. Utrumque nunc ergo tempus beati Oseae sermo proloquitur. Sed in significationem Israeliticae captivitatis, filia inducta est, quae, Absque misericordia, vocaretur. In figuram vero Judae, puer inducitur cui nomen sit, Non populus meus. Inter filiorum autem imagines, de sola tantum puella, quod sit ablactata, memoratur: nimirum ut ostendat, in decem tribus, illatae captivitatis quasi convaluisse sententiam. Revera enim multo longior decem tribuum legitur fuisse captivitas, et ideo prolatio aetatis, est puella ablactatione signata. Tertius autem qui captivi
Abbreviated transcription (Latin):
ca nomen eius non populus meurtu quiu uos non populus meus: &e
non ero uester: Usq ade gechiae tempocumansis se & pr¬
ph&arse beatũ osee: titulur indicauit: quic quid ergo gestum ꝑomne
uaticimi ipsius legitur etatẽ. hoc in ipso breuiter consignat &co¬
dio: ut ꝑ totsm iam uolumen gestorum seriem ordinemq dete
um ergo ingratȩ gentir profanitas inpulis set ut dr̃ noster operã ultio¬
nis a ssumer& denuntiauit sẽpuniturum reos. &itaeor inmiseris
relicturum ut penitus eorundem uider&ur oblitus: sednerecep¬
ta in sacrum pectus obliuio piis quoꝗ formidinẽ commouer&
statim se non uitio sediudicio obliuionẽ usurpare signauitsꝰ quano
quidẽ meritum intera ffines distrimen agitar& t&i rahelitis &x iui
perimissis iuide populas cultui nimirum sue religionis adheren:
tes ꝑmiracula magir quã ꝑtela proteger&: quod lic& oportuno.

Expanded text:
oca nomen ejus, Non populus meus tu, quia vos non populus meus, et ego oca nomen ejus, Non populus meus tu, quia vos non populus meus, et ego non ero vester Deus. Usque ad Ezechiae tempora mansisse, et prophetasse beatum Osee, titulus indicavit. Quicquid ergo gestum per omnem vaticinii ipsius legitur aetatem, hoc in ipso breviter consignat exordio, ut per totum volumen, gestorum seriem ordinemque, jam detexat. Cum ergo ingratae gentis prophanitas impulisset, ut Deus noster operam ultionis assumeret, denunciavit se puniturum reos, et ita eos in miseriis relicturum, ut penitus eorumdem videretur oblitus. Sed ne recepta in sacrum pectus oblivio piis quoque formidinem commoveret: statim se, non vitio, sed judicio oblivionem usurpare signavit, quando quidem meritum inter affines discrimen agitaret, et Israelitis exitio permissis, Judae populos cultui nimirum suae religionis adhaerentes, per miracula magis, quam per tela protegeret. Quod licet opportuno
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Cum populum inquit samariae praeuaricationẽ fedatumc¬
lamitatib &itiis qͦ subiecero ÷ & itaeor proculpauiles esse ꝑmiser
ut uidear eorum prorsus oblitur : Tunc iniud e parte sistentes. &
incultib religionis spemsalutis sue ac fiduciam co llocanter: Non
solum protegam. uerum & iam nouitate mirabiliu y dicabo ut palã
eos clareat. nequaquã armis munitor fuisse sed meritis: nec afiecos¬
secutos sed pi&ate uictoriam : Illud autem tempus acdnuntiat. quo
e zechia apud hierosolim s̃ imperante. sennacerib rex assiriorũ
Magno ad obsidionem eius urbis accessit exercitu: atq illic multa
in contumelium dĩ & sacrȩ religionis locutus diunã in sesenteni
concitauit: ac subuna nocte omnes eius copi e angelo feriente cecid¬
runt : Nanicentum & octoginta quinq milib bellatorum a¬
amissis ipse in regionẽ suum cum paucis fugiese a qͦ illic peris se
erat absque misericor diu: & concepit & peperit filium: & dixit u¬

Expanded text:
e praevaricatione foedatum calamitatibus exitiisque subjecero, et ita eos pro culpa viles esse permisero, ut videar eorum prorsus oblitus; tunc in Judae parte sistentes, et in cultibus religionis spem salutis suae ac fiduciam collocantes, non solum protegam, verum etiam novitate mirabili vindicabo: ut etiam palam clareat, eos nequaquam armis munitos fuisse sed meritis, nec acie consequutos, sed pietate victoriam. Illud autem tempus annuntiat, quo, Ezechia apud Jerosolymitas imperante, Sennacherib rex Assyriorum magno ad obsidionem ejus urbis accessit exercitu, atque illic multa in contumeliam Dei et sacrae religionis loquutus, divinam in se sententiam concitavit, ac sub una nocte omnes ejus copiae Angelo 400 feriente, ceciderunt. Nam centum et octoginta quinque millibus bellatorum amissis, ipse in regionem suam cum paucis fugisse atque illic periisseinquit, eam quae erat absque misericordia, et concepit et peperit filium et dixit: V
Abbreviated transcription (Latin):
iam non separati ab inuicem fratres. sed sub unorectore sistentes. ho¬
prem dĩ intẽplieius ahtis celebrarent: Huius autem temporis ẽ&
nta felicitas ut iuuar & &iam ad uersa meminisse : & magnum diẽ
egrahelis uocare ÷ idest illud tempus captiuitatis illatȩ : Cuius
delic& occasio tam multam &ultationem creass&: ponentigit᷑
bim & caput unũ : &ascendent deterra: superquo tempore. &iam

Expanded text:
402 jam non separati ab invicem fratres, sed sub uno rectore sistentes, ho402 jam non separati ab invicem fratres, sed sub uno rectore sistentes, honorem Dei in Templi ejus adytis celebrarent. Hujus vero temporis tanta esset foelicitas ut juvaret etiam adversa meminisse, et magnum diem Jesrahelis vocare, idest, illud tempus captivitatis illatae: cujus videlicet occasio tam multam exultationem creasset. Ponent igitur sibimet caput unum, et ascendent de terra. Super quo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
uelcrtresi ntabelis ipsiue interpraetationẽ sili con uerun scelo¬
poluto captiuitatis tempore. erittanta &ultationis ambitio: ut
mugnus dier dĩ filiis nluxis sedicat᷑. Hanc autẽ festiuitatem ut
reliqui ꝓph&aetita praecipuae in illo carmine beatur dauid & sequitur:
Ratur sum in his quae dicta sunt mihi : Somũ dm̃ ibimus. Stanter
erunt pedes nr̃i. in atrus hierusalem : ad confitendũ nominituodñe:
uia illic sedebunt seder iniudicio: seder super domum dauid Rogate
que ad pacem sunt hierusalem: Secundum tenorẽ igitur historiae quã
denuntiatio proph&ica continebat: totum quod est acturus bre-¬
ter indicauit: decẽ uidelicet tribus hieroboam austore corruptas.
sriocapiente translatas: Iudam uero qui indõ suo confider& sub
ẽchiȩ rege mirabiliter liberatum t postea autem &iamipsã tri-¬
im fraternae impi&atis uestigia subsecutam. dominatiomibaby lonie
disse ꝑmissam : Cuius tamen denuo uincla soluer& ꝓmis sulibertas :

Expanded text:
erte Jesrahelis ipsius interpretationem sibi convenire clamaus ejusmodi: Soluto captivitatis tempore, erit tanta exultationis ambitio, ut magnus dies Dei filiis illuxisse dicatur. Hanc autem festivitatem, ut reliqui prophetae, ita praecipue in illo carmine beatus David, exsequitur: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, In domum Domini ibimus. Stantes erant pedes nostri in atriis tuis Jerusalem ad confitendum nomini tuo, Domine. Quia illic sederunt sedes in judicio, sedes super domum David. Rogate, quae ad pacem sunt Jerusalem . Igitur secundum tenorem historiae, quam denunciatio prophetica continebat, totum quod est acturus, breviter indicavit: decem videlicet tribus, Jeroboam auctore, corruptas, Assyrio capiente, translatas: Judam vero, qui in Deo suo confideret, sub Ezechia rege miserabiliter liberatum; postea autem, etiam ipsam tribum fraternae impietatis vestigia subsequutam, dominationi Babylonicae fuisse permissam: cujus tamen denuo vincla solveret promissa libertas, et
Abbreviated transcription (Latin):
mine latentir incurrat sicque ueneno in iurceralabente dispereat:
ũ quid non tenebre dier dñi & ñ lux & calligo & ñ sƿlendor inea :¬
in solum tenebrosam. sed &iam caliginosa noctẽ illũ esse denun¬
to. qua uidelic& & lux securitatis abigetꝰ. & nullu c̃solationũ

Expanded text:
mine latentis incurrat: sicque veneno in viscera labente, dispereat. mine latentis incurrat: sicque veneno in viscera labente, dispereat. Nunquid non tenebrae dies Domini, et non lux: et caligo et non splendor in ea? Non solum tenebrosam, sed etiam caliginosam illam esse noctem denuncio, qua videlicet et lux securita i abigetur, et nulla consolationum
Abbreviated transcription (Latin):
uelar & uropture non quo uerir eã desideriir postulurent sed
quod nequaquã ueniente cõminantiũ ꝓfetarũ falsitas ꝓder&
puinde sacrilegir conscia ueritatis suae censura deñtiat qđ illũ de¬
siderate diei ꝑfessionẽ ał flictio sed multiplex t̃ sequatꝰ nec eir
llud tẽpur adbonu argum̃ta. sed ad stipendia dura respondeat
tlis quȩ calamitatiũ oriant᷑ ꝓcellȩut illic acerbiur discrim̃ semꝑ
occurrat quocũq miseri confugiendum putarint: Dier inquid ille
squa lebit adeo angorũ tenebrir. ut nullum c̃sulentiae lumenre¬
inquat sed a ꝑnitix in ꝑniciem formidinefemi serimi cexagitarite
discurrant: ut siquis fugiens insequentẽ leonẽ ursis seuientib:
bui& ac subidito formidinis augm̃ta ꝑpessur domũ aliquã
arulendur mpruperat cũq manũ pari&i ut posttantã conster¬
ationẽ paululũ requiescat ad mouerit. serpentir morsũ inforu¬

Expanded text:
revelaretur, optare; non quod veris desideriis eam postularent, sed revelaretur, optare; non quod veris desideriis eam postularent, sed quod nequaquam veniente, comminantium prophetarum falsitas proderetur. Proinde sacrilegis conscia suae veritatis censura denunciat, quod illam desideratae diei professionem afflictio multiplex consequatur, nec eis illud tempus ad bona argumenta, sed ad stipendia dura respondeat, talesque calamitatum oriantur procellae, ut illic acerbius discrimen semper occurrat, quocunque miseri confugiendum putarint. Dies inquit ille squalebit adeo angorum tenebris, ut nullum consulentiae lumen relinquat, sed a pernicie in perniciem, se formidine miserrimi exagitante, discurrant: ut si quis fugiens insequentem leonem ursis saevientibus obviet, ac subitae formidinis augmenta perpessus, domum aliquam occulendus irrumpat, cumque manu parieti, ut post tantam consternationem paululum requiescat, admoverit, morsum serpentis in fora
Abbreviated transcription (Latin):
leonis & occurrate sursus & in gredit domũ & innitatꝰ manu
sua suꝑ parietẽ & mordatͥ eũ colubernũ quid tenebre diesdñ
& non lux & caligo & non splendor in ea Consiliũ & ꝓpositu
pi&atis diuine gentiũ magister ostendens. bonitar inquiȩ
dĩ ad penitentiũ teadducit secundũ aũt duritiũ tuũ. & cors
penitenr Tutibi theraurigar irã indiẽ irae ut ipsa dilatio
cumulatã excipius ultionem: hoo ergo ꝓposito consalendi
multorũ regũ etates ꝓ ph&ulis cõminatio ꝑsonabat & p̃ib
describendis calamitat ibus terroris ambitio: que in pector
audientũ. formidinis & correctionis suscitar& affectũ sec
illiqui ab uti remedũs aAsue uirsent dilationẽ penccrũ at
mortiũ adm̃ dacii argum̃tũ trahebant. dicentes iudelic& ꝓs¬
tas cõmemorando diẽ dñi uanos &xcitare terrores : ergo in
cetera quae larciue in ꝑbeq loquebant᷑. ista quoq: cũ inrisioni
dicebant uidelicet ĩ e desiderarechem dñi & ut tandom

Expanded text:
 manu sua super parietem, et mordeat eum coluber. Nunquid non tenebrae dies Domini, et non lux: et caligo, et non splendor in ea? Consilium et propositum pietatis divinae, Gentium magister ostendens: Bonitas, inquit, Dei ad poenitentiam te adducit, secundum autem duritiam tuam, et cor impoenitens, tu tibi thesaurizas iram in die irae , ut ipsa dilatione cumulatam excipias ultionem. Hoc ergo proposito consulendi per multorum regum aetates prophetalis comminatio personabat: et praeibat describendis calamitatibus terroris ambitio, quae in pectoribus audientium formidinis et correctionis suscitaret affectum; sed illi qui abuti remediis adsuevissent, dilationem poenarum atque mortium ad mendacii argumentum trahebant, dicentes, videlicet, prophetas commemorando diem Domini, vanos excitare terrores. Ergo inter caetera, quae lascive improbeque loquebantur, ista quoque cum irrisione dicebant, videlicet, se desiderare diem Domini, et ut tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ut em̃dationis fpatiũ p̃beatur: ñut euanercat ultiocui nihil
ualebit tempus officere : hos autẽ qm̃ bonitate : dĩ inpuden
abutimtini. tonsequetur finiseorum parentum quo sinsacris¬
giis eflis imitati. ut sicut illoꝵ cadauera in uasta solitudines
ruerint ita & uor deparrur ecussi finib: iubarbura regio
moriamini¬
OO IAe qui opulentiertis insom & confiditis in mor¬
Ate samariae: optimater capita populorũ in grehi¬
tes pom patice domũ isrł.
Exosam quidẽ dõ semꝑ fuirse suꝑbiã. freqs
scriptura  cõmendat quippe quiꝰ initium peccati talis
fuerit ut angelor indemonas cõmutar&: Unde &
tur clauid sollicite dep̃catꝰ nesuiaceatrat procula
suꝑbiam quasi fructum esse in pietatir ostendat: ꝑquem
morẽ a postoli quoque sermo uidetur ingrecsus. quicũ
cer& qđ creatoris relicto creatore seruissent enumera¬

Expanded text:
ut emendationis spatium praebeatur, non ut evanescat ultio, cui nihil ut emendationis spatium praebeatur, non ut evanescat ultio, cui nihil valebit tempus officere. Vos autem quoniam bonitate Dei impudenter abutimini, consequetur finis eorum parentum, quos in sacrilegiis estis imitati: ut sicut eorum cadavera in vasta solitudine corruerunt, ita et vos de patriis excussi finibus, in barbara regione moriamini Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimates, capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel. Exosam quidem Deo semper fuisse superbiam, frequens Scriptura commendat, quippe quae initium peccati talis fuerit, ut Angelos in daemones commutaverit. Unde et beatus David sollicite deprecatur, ne subjacent proculcatui superbiam quasi fructum esse impietatis ostendat, per quem tenorem Apostoli quoque sermo videtur ingressus: qui cum diceret, quod creaturis, creatore relicto, servissent, enumerati
Abbreviated transcription (Latin):
catũ: hir ergo cunctis solatiis c̃uictir adq depulsis iudie
reuelubitꝰ quusi aqua qđ ne obscurũ esset adiecit &
tia quasitorrens fortir inundatio uarnimirũ in missa¬
mitatis abripi& & diluui instar&tingu& diuersis en
ginib: potentiã & c̃ditionẽ uindicantis gestit &x primere
sic̃ potest fletib antequũ inͣruat mit̾igari itacũ incide
non ualebit eludi : Numquid hostiar & sacrificiũ obtulis
dixit dñr dr̃ exercituũ nom̃ eiur: huiur loci&iã beatur
stephanꝑ sub: tẽporeglorio se meminit parsionis nã cũ fu¬
tiũ iudeoꝵ cinctur agminib: de p̃ñtiato a sa criruatib: r
mpha figuras quar fecistis uobir adorare ear & tranrferã
usam. idest censurã in iquis plebib increpantemi tam̃ ita senten¬
is miscuit ad diuersa tẽ pora ꝑtinentes ut ñ parũ obscuritatir
dicer& qr quad naginta annis quor in solitudine referunt egisse

Expanded text:
peccatum . His ergo cunctis solatiis convictis atque depulsis, judicium Dei peccatum . His ergo cunctis solatiis convictis atque depulsis, judicium Dei revelabitur quasi aqua: quod ne obscurum esset, adjecit: et justitia quasi torrens fortis. Inundatio eas nimirum immissae calamitatis abripiet, et diluvii instar extinguet. Diversis enim imaginibus potentiam et cognitionem vindicantis gestit exprimere: quae sicut potest fletibus antequam irruat mitigari: cum inciderit, non valebit eludi. dicit Dominus, Deus exercituum nomen ejus. Hujus loci etiam beatus Stephanus sub tempore gloriosae meminit passionis. Nam cum furentium Judaeorum cinctus agminibus de praenuntiato a sacris vatibus RDei vestri Rempha: figuras quas fecistis vobis adorare eas, et transferam aussam, id est, censuram iniquas plebes increpantem: tamen ita sententias miscuit ad diversa tempora pertinentes, ut non parum obscuritatis ut diceret quia quadraginta annis, quos in solitudine referuntur egisse,
Abbreviated transcription (Latin):
iuferame tumultũ carminũ tuorũ & cantica li ratuae ñ au¬
hã: & reuelubit̾ quu si aqua iudiciũ & iustitiu quusi torrenr
fortir. Quãuis arguendo irłi idẽ decẽ trib maiore parte oratio¬
is institerit. tamen &iã iudae delicta c̃tigit siquidẽ & int̃ prin¬
ipiu operis cũ intuliꝑ sed diuersarũ gentiũ mentionẽ. ꝑuenit ad

Expanded text:
ntica lyrae tuae non audiam. Et revelabitur quasi aqua judicium, et justitia quasi torrens fortis. Quamvis arguendo Israeli, id est, decem tribubus, majore parte orationis institerit, tamen etiam 534 Judae delicta contingit. Siquidem et inter principia operis cum intulisset diversarum gentium mentionem, pervenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis animo transiturum : cũ aut̃ harũ calamitatũ agger inͣ ruerit
agricolȩ ñ adculturã sed aqͥlam̃ta conuenient c̃ uocantes secũ q
sciunt plangere qđ secundũ morẽ illius regionis qui&iã apiu
aliur genter uigebat in latũ est: erant enĩ funebrercantila¬
nȩ quas adruthinum p̃cinentib: aliis turba resonabat ero
quusi ut legitimũ populi funus e primer&. plangendi scientt

Expanded text:
tis animo transiturum. Cum autem harum calamitatum agger irruerit, tis animo transiturum. Cum autem harum calamitatum agger irruerit, agricolae non ad culturam, sed ad lamenta convenient, convocantes secum qui sciant plangere. Quod secundum morem illius regionis, qui etiam apud alias gentes vigebat, illatum est: erant enim funebres cantilenae, quas ad rythmum praecinentibus aliis, turba resonabat. Ergo quasi ut legitimum 533 populi funus exprimeret, plangendi scientes
Abbreviated transcription (Latin):
mnari.elicetꝰ itaque tota regione uafuae. & tã uineae quã cãpi
montes miserabilib: ꝑsonabant lam̃tis qr ꝑtransibo inme¬
otui dicithĩs: diume inqait quasi absentem & quae gererets
penitus ñ uidentẽ nequiquã estis expertinihil enĩ deem̃datio
eꝑtã longa sinduciar cogitastis. nunciũ in regionẽ tuã sacri¬
gus inquinatũ is anim aduersor in grediar cui ulterius non
possitir in ludere: ꝑtransire seaũt̃ dicit ut illius memoriã tẽporis imr¬
ducatꝰ quo uel aegyptũ uł sonomã legitꝰ intreisse aegr̃ ptia pͥmoges
& sodomiticatecta c̃sumens : in hunc igit᷑ inquit modũ ꝑtransibo ute
quã merita &xigunt ultionẽ unde & apud beatũ osee cũ demigai
sententiae dis putar& ait. quia dr̃ ego & ñ homo in medio tui ser̃
& ñ ingrediar ciuitatẽ qđ ergo ibi se miseratus ꝓ miserat ñ esse
turũ sd hunc facturũ pollic&ur iratus. idẽ ꝑ mediũ populi ulcis d¬

Expanded text:
minari. Dicetur itaque tota regione Vae, vae: et tam vineae, quam campi, atque montes miserabilibus personabunt lamentis. Quia pertransibo in medio tui, dicit Dominus. Diu me, inquit, quasi absentem, et quae gereretis penitus non videntem, ne quidquam estis experti: nihil enim de emendatione per tam longas inducias cogitastis. Nunc jam in regionem tuam sacrilegiis inquinatam is animadversor ingrediar, cui ulterius non possitis illudere. Pertransire se vero dicit, ut illius memoriam temporis introducat, quo vel Aegyptum, vel Sodomam legitur interiisse, Aegyptia primogenita, vel Sodomitica tecta consumens. In hunc ergo modum pertransibo, ut edam quam merita exigunt, ultionem. Unde et apud beatum Osee, cum de mitigatu sententiae disputaret, ait: Quia Deus ego, et non homo, in medio tui sanctus, et non ingrediar civitatem . Quod ergo ibi se miseratus promiserat non esse gesturum, id nunc facturum pollicetur iratus, id est, per medium populi ulciscen
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ sibe & hudȩꝓprus finib: &igant᷑ trans damascũ uide¬
& in babylone ultraq perituri qđ aut̃ posuit sidus dĩ ur̃i an
breico dicit᷑ stellae habere nom̃ id est luciferi. que usq hodie
raceni colere ferunt᷑ : de quo tam̃ nihiltale scriptura cõme¬
brat. udelicet eotẽpore. quo sunt caput idoli fabricati ad
nilitudinẽ nimirũ aegyptii bo uir. quẽm apim̃ nominant. qđ
lis quoq: seruire decreuerint sed colligimt qr ꝑ imitationẽ
ũyptiȩ suꝑstitionis. alus quoq gentib: c̃ponant᷑ quasi nihil

Expanded text:
mirum, si et hi de propriis finibus exigantur trans Damascum, videlicet, in Babylone ultraque perituri? Quod autem posuit sidus Dei vestri, in Hebraico dicitur stellae habere nomen, id est, Luciferi, quem usque hodie Sarraceni colere feruntur. De quo tamen nihil tale Scriptura commemorat, videlicet eo tempore, quo fuit caput idoli fabricatum, ad similitudinem nimirum Aegyptii bovis, quem Apim nominant, quod stellis quoque servire decreverint. Sed colligimus, quia per imitationem Aegyptiae superstitionis, aliis quoque Gentibus componantur, quasi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
faciã continud securitate gaudere uoñ & periatꝰ ulteriur su bo¬
rũ issa dominorũ necamarũ iterĩgust& &iliũ seqͥin regionib:
ꝓprus sẽpiterna possersione consis tat qđ dicen do utique
ñ estpollcitur illor in prauu uoluntater Nũ quũ os fe mutanclur
quor constat posteu & rodemptorẽ humangenerir tam ne¬
garse quũ ꝑsequendo uio larse: & deillis cȩteris quar acceperant

Expanded text:
experiatur ulterius superborum jussa dominorum, nec amarum iterum gustet exilium, sed in regionibus propriis sempiterna possessione consistat. Quod dicendo, utique non est pollicitus, illos in pravam voluntatem nunquam esse mutandos, quos constat, postea et Redemptorem humani generis tam negasse, quam persequendo violasse, et de illis terris, quas acceper
Abbreviated transcription (Latin):
is recepit. sed nerciit omnino qui robureius ab samerent: &
rniciem suã mirabilis toliditate dilexit. nec sane quod est ulti¬
umeruditionss genur. uel post xperimenta consipuit: sed in
entia quã in prima est etate conplexus use ad canorẽius
st ad seneitutis tempora ꝑ durauit: cumulanter aut̃ non appa.¬
sse caniciem sed defloruifse & effusam esse commendat :¬
stut non propius se sed quasi inpleuis setam annos senectu¬

Expanded text:
latis recepit. Sed nescit omnino, qui robur ejus absumerent, et latis recepit. Sed nescit omnino, qui robur ejus absumerent, et perniciem suam mirabili stoliditate dilexit. Nec sane, quod est ultimum eruditionis genus, vel post experimenta consipuit, sed in insipientia, quam in prima aetate est complexus, usque ad canos ejus ad senectutis tempore, perduravit. Cumulanter, non apparuisse caniciem, sed defloruisse et effusam esse, commendat, idest, ut non propiasse, sed quasi senectutis annos e
Abbreviated transcription (Latin):
cmmiscebatur: id estnonunus aut alter paucuie uel pl
sedẽ fram totus quantus ess& poterat: profanis gentibus
cebatur: ambiebat q ipsum quoclarus fuerat nomo
olere: gentium ꝙ potius appellatione censeri quo dsan
actus est subcinericius qui non reuersatur comederunt alieni
cobureius &ipsenesciuit: sicut inquit panis exiguus & noni
istoris arte. confectus sed quasi tumultuari e ab esuriente.
im positus quem subiectum fauillis non uersari sed abuna tantum¬
ainquit cum uirer illius frequens perusirset adflictio. nihilo¬
inus in inpietatis studũs ꝑmanebat : ut simub: & crudͣs qu a bido¬
tus. & exustus appelletur quatabese gemebat adflictũate¬
ut autem m&aforũ ut quia stultum a itritumꝙ populũ sub¬
ericio pani sed qui reuersatus non esset aptauerat. uasta
ieni robur eius & ipse nesciuit: idest discretionem boni & mali
ẽ deuirtutis meditatione non habuit neq de uerberib in¬

Expanded text:
commiscebatur. Idest, non unus aut alter, paucive vel plcommiscebatur. Idest, non unus aut alter, paucive vel plse inserebant: sed Effraim, totus quantus esse poterat, profanis gentibus se miscebat; ambiebatque ipsum, quo clarus fuerat, nomen abolere, gentiumque potius appellatione censeri. Quod sane factus est subcinericius, qui non reversatur. Comederunt alieni robur ejus, et ipse nescivit. Sicut panis exiguus et non pistoris arte confectus, sed quasi tumultuarie ab esuriente compositus, quem subjectum favillis non versari, sed ab una tantumita cum vires illius frequens percussisset afflictio, inquit, nihilominus in impietatis studiis permanebat, ut simul et crudus, quia indomitus, et exustus appelletur, quia tabe se gemebat afflictum. Tenuit autem metaphoram, ut quia stultum attritumque populum subcinericio pani, qui non reversalieni robur ejus, et ipse nescivit. Idest, discretionem boni et mali quam de virtutis meditatione non habuit, neque de verberibus il
Abbreviated transcription (Latin):
tor illos dignitatis & saorilegi fabricator erroris : Extendtꝰ
& quia illi cordasua praeparauerant utelibanum quisubit
impi&atis ignescer&. ille noctũ tota dormiuit coquenieosi
succensum non remouit inceridium : sed q̃ua si calcata lignis
ce securus sȩpermisit sopori: sciens quod ꝑ totam noctem ton
Omnienim lumine rationis extincto inuentisunt delue
lta criminibus aestuanter: ut iudices suos quoshabuerani
Omnes regereorum ceciderunt non est quiclam& ineis
Quidergo miraris si uni uerii cogantur subire tormentu
ita uniuersi scclera perp&rauerint uthondicum populis
sed nec nobilium aliquis inuentus sit quilapsum publict
nter cum plebibus cecidisse signando. itauthoner r&
interuenientis munus adsumer& hoc ipsum sequente u
gumulate & braeuiter indicauit dicens: efraum inpopuls

Expanded text:
ulator illius dignitatis, et sacrilegi fabricator erroris, extendit ulator illius dignitatis, et sacrilegi fabricator erroris, extendit ibus: ut quia illi corda sua praeparaverant, ut clibanum qui subjectum impietatis ignesceret, ille nocte tota dormivit coquens eos, idest, succensum non removit incendium, sed quasi calcata lignis fornace, securus se permisit sopori, sciens quod per totam noctem eoomni cuim lumine rationis extincto, inventi sunt diluculo ita criminibus aestuantes, ut judices suos, quos videliceOmnes reges eorum ceciderunt, et non est qui clamet in eis ad me. Quid ergo miraris, si universi cogantur subire tormenta, cum ita universi scelera perpetraverint, ut non dicam popularium, sed nec nobilium aliquis inventus sit, qui lapsum publicaepariter cum plebibus cecidisse signando, ita ut non esset qui intervenientis munus assumeret: hoc ipsum sequente versu cumulate et breviter indicavit, dicens: Effraim in populis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pudulantium & dominantium inpi&atem fius sedescribi:
queni uidelic& heriminibus preuenir&. Regonigitur
urebus suis si ad cultum templipopulus ascender& difsi¬
emn: spreui religionis letificauerunt tribur: Decuiusani:
orupulum formidinis abstulerunt Inmendaciis quoq
prncipesidest uel satellites regios uel propinquos. menda&
us ga udere secerunt: tantumquȩ feruorem funereis
uuere comimentis : utinstar cdibaniꝰ cuiflamma subicitur
ontur ardereuelcerte ut fermentum sol& himasia qua
entatur abscondibraeu quȩ temporis spatiototie aascit
t sas tribus unius uiri ad prabitatem uccaritis peneeti
& in feco uo quitas. siepi eauirtutis prosersione degene
empus in quamꝰ quoeis ueluta regiriu uelsccuritus contignta
talem festi uitatem consequenter temulentiar conpraebiende
non solum uulgares quiquȩ sedeicm nobiles quo sgentis prna
nuncupures incipaerent surere aiuno ipseautem rex cormae¬

Expanded text:
ntium et dominantium impietatem fuisse describit, quisque videlicet in criminibus praeveniret. Regem igitur quasi rebus suis, si ad cultum templi populus ascenderet, diffidentem, spretu religionis laetificaverunt Tribus, de cujus animo scrupulum formidinis abstulerunt. In mendaciis quoque suis principes: idest, vel satellites regios, vel propinquos, mendaciis suis gaudere fecerunt, tantumque fervorem funereis adhibuere commentis, ut instar clibani, cui flamma subjicitur, viderentur ardere. Vel certe ut fermentum solet, in massa quae fermentatur, abscondi, brevique temporis spatio tota coacescit: ita universas Tribus unius viri ad pravitatem vocantis, penetravit et infecit iniquitas. Sicque a virtutis professione degenertempus, inquam, quo eis vel vita regis sui, vel securitas contigisset. Talem festivitatem consequenter temulentia comprehendit, ut non solum vulgares quique, sed etiam nobiles, quos gentis principes nuncupat, inciperent furere a vino. Ipse autem rex commac
Abbreviated transcription (Latin):
ner secit funam excelut & lacer dotes cdextronis popili qu
meronit denluis leiu. Constituit quȩ diem sollem nemi inmen
a dubo quintur dacima dicͥmnensis in similitudimnens soliemm¬
abel saceraites excelsorum quuefecerat : Etas cenditiuper¬
Quiaer go refert regen hicroboam suue tuntiom potentiae
uente tot miraculis toropie secuilis commendatum populo
uli cultum seui pepul se commento : totumq genten
nulicis prosunitatibus obiccutam umnihil sȩclisenuontia ue

Expanded text:
Dan et fecit fana in excelsis et sacerdotes de extremis populi qui non erant de filiis Levi constituitque diem sollemnem in mense octavo quintadecima die mensis in similitudinem sollemnin Bethel sacerdotes excelsorum quaeem filiis Israel. Quia ergo refert regem Jeroboam, suae tantum potentiae consulentem, tot miraculis totque seculis commendatum populo veri Dei cultum levi pepulisse commento, 433 totamque gentem ita aulicis profan
Abbreviated transcription (Latin):
meũ quasi uolucre caeli detrahã eos caedã eos secundum a¬
olestituti. & frequentib: iã eruptionib pulsarent᷑ sicut res
narraistoria : Ab regiptus auxiliu postulurunt. ut eos a¬
sum assyrios tuerentur: sed nihil amplius quũ nũmorũ di¬
diu sentientes: ab illis captisunt quib: eos subiecerat diuino
tentiu: hoc est ergo quod dicit. Qm̃ cum agyptios in uocu
ad assrios abierunt: quia aegiptũs nihilꝰ adiuuandum uals¬
tib assiru eor adregiones medi. e transtuler̃ : &quiu col
appellauerat effram quam Riam caeliuo lucrem uocat .si¬
uans meta foram: detracturumse eam &operturũ rete
nantiat: idesł uor quidem imperiũ meũ p̃uari cando reli
intamem Ptra arbitrium meum uel captiuitate. sistetis: sed imi¬
ebit uobis &iam ad alia arua migrantib potestatis mece foca domina¬
quod illic quoq ultionis meae. rete patiamini: nec indignationem

Expanded text:
meum quasi volucrem caeli detraham eos caedam eos secundum ameum quasi volucrem caeli detraham eos caedam eos secundum aituti, et frequentibus jam eruptionibus pulsarentur, sicut regum narrat historia. ab Aegyptiis auxilia postularunt, ut eos, adversum Assyrios tuerentur. Sed nihil amplius quam nummorum dispendia sentientes, ab illis capti sunt, quibus eos subjecerat divina sententia. Hoc est ergo quod dicit: Quoniam cum Aegyptios invocarent, ad Assyrios abierunt, quia, Aegyptiis nihil ad juvandum valentibus, Assyrii eos ad regiones Mediae transtulerunt. Et quia colappellaverat Effraim, quam etiam coeli volucrem vocat, servans metaphoram, detracturum se eam, et operturum rete denunciat: idest, Vos quidem imperium meum praevaricando, reliquistis, non tamen extra arbitrium meum captivitatem sistetis, sed imebit vobis, etiam ad alia arva migrantibus, potestatis meae fixa dominaquod illic quoque ultionis meae rete patiamini, nec indignationem
Abbreviated transcription (Latin):
bia isrłis in facie eius. hec reuersisunt addñm dm̃ suũ & non
quesiuer̃ eũ in omnibus his: & factus est effraim quasi colun
seducta non habens cor. Declinationer quidem tẽporũ ꝓph&
center iinitant : quibus tam̃ consideratio dictorum consequemts
possit aptare: unde & hic humiliabit᷑ posuit ꝓ humilia taestso¬
bia is rahelis infacie eius idest &ianisibi quã deformis esseta
paruit i quia mitiens decoia securitatis antiqua esqualere seul¬
rat requisiuit factus est efrum qua si columbu seducta non
benrcor: qđ suprastultitiã usq ad senectã progres sam uocas
hac nunc simplicitatẽ nominat fraudib nimirũ seductorũ
tentem Nor. autẽ meminis se debemus ommer similitudine
tuperabilẽ stultitiũ proph&a composuit: quas in euangł a
plaudubili innocentia nominauit: Esto iquit astuti sio
sicolũ bu seductu non habens cor Ae gyptũ inuocabant ads¬
rior aberunt : & cum profecti fueri .nt: & pandã suꝑeos ire

Expanded text:
num Deum suum, et non quaesierunt eum in omnibus his. Et factus est Effraim, quasi columba seducta, non habens cor. Declinationes quidem temporum prophetae licenter immutant, quibus tamen consideratio dictorum, consequentiam possit aptare. Unde et hic humiliabitur posuit, pro humiliata est superbia Israelis in facie ejus. Idest, etiam sibi, quam deformis esset, apparuit. Qui amittens decora securitatis antiquae, squalere se ulerat, requisivit. Factus est Effraim quasi columba seducta non habens cor. Quod supra stultitiam usque ad senectam progressam vocavit, hoc nunc implicitatem nominat, fraudibus nimirum patentem seductorum. Nos autem meminisse debemus, omnes similitudines, vituperabilem stultitiam propheta composuit, quas in Evangelio Dominus pro laudabili innocentia nominavit. Estote, inquit , astuti sicut quasi columba seducta non habens cor Aegyptum invocabant ad Assyrios abierunt et cum profecti fuerint expandam super eos rete