comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nam eiꝰ. dabitur tuñtib eũ: et̾na merces ꝓ bonis oꝑib. ⁊ ne om̃s p̃su¬
ut memorit᷑ tm̃ ꝓmintient. s ad faciend̾ ea .i. ut agant ꝙ didicert᷑. Qd̾ si
nimis multa tͥ uidentur: in duob mandatis caritatis om̃ia implent᷑.
Tene gͦ radicẽ caritatis. ⁊ tota arbor ẽ inte finis enĩ p̾cepti: ẽ caritas. Dñs
te dño. t̃cia pars. uͥ ꝑ celestes: ⁊ om̃s alias creaturas monet bñdice. incipi
suꝑbi. qͥ suũ auctorem nort̃. ⁊ uen̾antur. hii tales digni sunt bñdicere.
num cantat: tũ multos intuentes mala: mutit iublasphenuas Si gͦ¬

Expanded text:
tiam ejus dabitur timentibus eum aeterna merces pro bonis operibus, et ne omnes praesuut memoriter tantum pronuntient; sed ad faciendum ea, id est ut agant quod didicerunt; quod si nimis multa tibi videntur, in duobus mandatis charitatis omnia implentur . Tene ergo radicem charitatis, et tota arbor est in te. Finis enim praecepti est charitas. VERSTertia pars, ubi per coelestes, et omnes alias creaturas, monet benedicere, incipiesuperbi, qui suum auctorem norunt et venerantur. Hi tales digni sunt benedicere, num cantat, tamen multos intuentes mala mittit in blasphemias.
Abbreviated transcription (Latin):
nis: ⁊ furor. uł animꝰ tuus. iratꝰ ẽ. non dic̃ simplicit̾.iratus es. uł furibundus es. s iratus est
ris. moueat. pascue tue. uł gͣregis tui. hoc iõ dic̃. q̃r ineos temꝑantius uindicamꝰ: quos ali¬
suetabñficia. ⁊ plus sua bñficia in eis: quã eoꝵ errata aitũdat. orans gͦ proeis ait. Memor.e.
ppłs isrł. quẽ possedit. non gentes. Uł quã cr̾easti ab initio. alia litt̾a: ⁊ si om̃s creat. et
drẽt moyses do. qđ signũ dabo filiis irł. ut credant quia tu me misisti: ait ad illũ. Quid tenes ĩ mam
pondit uirgam. Et ait illi d̾s. Proice illã int̾ram.⁊ dimisit uirgã in t̾rã: ⁊ fca est serpen
ex pauit moyses. ⁊ fugit. Et ait illi dñs. app̾hende caudã eiꝰ: ⁊ app̾hendit. ⁊ reu̾sa ẽ in statũ suũ: uirga fc̃a.

Expanded text:
nt., Cassiod., Aug. Non dicit simpliciter iratus es, vel furibundus es; sed iratus est ris moveat; pascuae tuae, vel gregis tui, hoc ideo dicit, quia in eos temperantius vindicamus, quos alisueta beneficia; et plus sua beneficia in eis quam eorum errata attendat. Orans ergo pro eis, ait: Memor espopulus Israel quem possedit, non gentes. Vel, quam creasti ab initio, alia littera. Etsi omnes creat et diceret Moses Deo: Quod signum dabo filiis Israel, ut credant quia in me misisti? ait ad illum: Quid tenes in manu tua? Qui respondit: Virgam. Et ait illi Deus: Projice illam in terram. Et dimisit virgam in terram. Et facta est serpens, et expavit Moses, et fugi
Abbreviated transcription (Latin):
bant hec dant salutẽ ꝓmissa: ñ ead̾. qi ibi t̾rena pͥmo animalib ꝓmutebant᷑. hic: et̾na
erant qͣi sacram̃ta sp̃ualtum rersi: in se latr̃tiũ. Illa gͦ temporalia ablata sunt: uͥ ueritas
runt. hanc uastationẽ. uł destructionẽ. plangit hic asaph. non qͥd̃ stultus. s ⁊̃ intelligens
figuris ablatis: iqd et̾na: nñ tẽporalia: querenda sunt. Et̾ est iste p̾s pͥmus lam̃tationis
Iste enĩ hic plorat in prosꝑis. ierłm. nondũ uisa captluitate. sic̃ pꝰea fleuit ieremias. capui.¬
uitate ꝑacta. Id̾o aũ subu̾sio ciuitatis totiens deplorata p̾scribitur: ut duritia tudeoꝵ uel
Modus. sriꝑtitus ẽ ps. Primo: describens eu̾sionẽ terłm in reꝑͥ abilẽ: querit cãm quare

Expanded text:
bant, haec dant salutem. Promissa non eadem, quia ibi terrena primo animalibus promittebantur; hic aeterna, itas runt. Hanc vastationem vel destructionem plangit hic Asaph, non quidem stultus, sed etiam intelligens figuris ablatis, et quod aeterna, non temporalia quaerenda sunt. Et est iste psalmus primus lamentationis Jeremias. Iste enim plorat in prosperis Jerusalem, nondum visa captivitate, sicut postea flevit Jeremias captivitate peracta. Ideo autem subversio civitatis toties deplorata praescribitur, ut duritia Judaeorum, vel Modus: Tripartitus est psalmus. Primo describens subversionem Jerusalem irreparabilem, quaerit ca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ds. sic̃ dic̃ ꝓpħa. qd sinon ẽ: tunc ñ estis uidĩ. s non ẽ notus in eis ds̃. quia cesarẽ
runt: de tribu iudanatum. uñ.olim reges erant. uñ: uudei dicti sunt. Du̾odecĩ
bat in tab̾nacło. nee habebat sortem int̾ra ꝓmissionis. In diuisione enĩ t̾re pro¬
missionis: suscepti sunt duo filii ioseph.s. manasses. ⁊ effraun: ut hr̃ent sortẽ. in t̾ra
ꝓmissionis: ⁊ face̾nt ꝑ se trib. łrib aũ dñr tanquã curie: i congregationes diftĩcte

Expanded text:
 dicit Propheta, quod si non est, tunc non estis Judaei. Sed non est notus in eis Deus, quia Caesarem negaverunt, de tribu Juda natum. Unde olim reges erant; unde et Judaei dicti sunt. Duodecim bat in tabernaculo, nec habebat sortem in terra promissionis . In divisione enim terrae promissionis, suscepti sunt duo filii Joseph, scilicet Manasses et Ephraim ut haberent sortem in terra promissionis, et facerent per se tribus.
Abbreviated transcription (Latin):
mon. i. a secretis locis. sub audit: ẽ ab sens. quare: qm̃ ds ẽ. id̾. pene sensus cũ priori. Uł sod̾m
dens u̾o st̃. quib occidit sol iustitie .i. mali. eserti. montes. sunt falsi p̾dicatores. suꝑbi hereticr:
qui locũ montiũ usurpant. s au̾itate dĩ: sunt deserti. quib ds p̾sensẽ. non tñ ita: ut ĩ¬

Expanded text:
 a secretis locis, subaudi est absens. Quare? Quoniam Deus judex est, idem pene sensus cum priori. Vel secun a secretis locis, subaudi est absens. Quare? Quoniam Deus judex est, idem pene sensus cum priori. Vel secundens vero, sunt quibus occidit sol justitiae, id est mali. Deserti montes sunt falsi praedicatores, superbi haeretici, qui locum montium usurpant; sed a veritate Dei sunt deserti, quibus Deus praesens est, non tamen ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ñ inde suꝑbire. apud uos exaltantes cornua ad excusationẽ. Qi. silam fecistis iniquitatẽ
ꝑ cupiditatẽ. nc̃ defendatis ꝑ elationẽ. Si sani ñ audistis: uł iacentes surgite. ñ uos excusetis.
mãximum ẽ uitiũ excusationis. nam qͣi cornu erigit. qui ꝑ alios pec̃a sua enitit᷑ excusare: ut
ut fac̃ ille. qͥ contra am̃: blasphema cogitatione remur murat. Uem̃: exponit inre. qđ dix̾at.
ut᷑ ille qui dic̃ se iniuste pati. cũ nequiores prosꝑi sint: qd ẽ: iniustũ face dm̃. Uł nolite loqͥ
adu̾sus .o. ini. ut̾ faciunt illi: qui ñ sua culpa: s necessitate stellarũ. dñt se peccasse. ut do
occi. ut iñ fugias: in orientẽ. quasi de nullo diuso loco udicat. quia ñ ÷ lõcalis. Nam uͥq pre¬
sens ẽ: ut ds. neq iudicat a desertis montib. ut iñ fugias in mediũ ppłoꝵ. quare nõ: qm̃
d̾s udex ẽ. Si aũ in aliquo loco eẽt: tẽ ds ñ eẽt. Uł iudex. neq ab ori. ne. ab. occi. ne a deser.¬

Expanded text:
ite inde superbire, apud vos exaltantes cornua ad excusationem. Quasi dicat: Si jam fecistis iniquitatem per cupiditatem, ne defendatis per elationem; si sani, non audistis. Vel jacentes surgite, non vos excusetis. Maximum est vitium excusationis. Nam quasi cornu erigit, qui per alios peccata sua nititur excusare, ut ut facit ille qui contra Deum blasphema cogitatione remurmurat. Deinde exponit in re, quod dixerat, ut ille qui dicit se injuste pati, cum nequiores prosperi sint; quod est injustum facere Deum. Vel, nolite loqui arum. VERS. 6.-- Loqui. Ut qui non sua culpa, sed necessitate stellarum, dicunt se peccasse, ut Deo, occidente, ut inde fugias in orientem. Quasi dicat: De nullo diviso loco judicat, quia non est localis. Nam ubique praesens ut Deus. Neque judicat a desertis montibus, ut inde fugias in medium populorum. Quare non? Quoniam Deus judex est. Si autem in aliquo loco esset, tunc Deus non esset. Vel, judex neque a
Abbreviated transcription (Latin):
inclinet. Ueruntñ fex eiꝰ. qd niclinauit: non ẽ exinanita. quia illa secretiora: ñ penitꝰ

Expanded text:
inclinet. Verumtamen faex ejus, quam inclinavit, non est exinanita, quia illa secretiora non penitus inclinet. Verumtamen faex ejus, quam inclinavit, non est exinanita, quia illa secretiora non penitus
Abbreviated transcription (Latin):
cor poraliũ sacram̃toꝵ q̃ remanent ⁊ resident ap̃ iudeos: ⁊ finidit᷑ in̾: om̃is sp̃uał ĩtel¬
lectus: ⁊eliquatus ẽ in humiles gentiles. s apud uideos. fex figure remansit. de qua
⁊ hunc exaltat: i licet inclinet:. Ueruntñ fex eiꝰ non ẽ ex inanita. apud iudeos. quia carnalia
.i. de ꝓmissione futura. infinẽ scłi: de qua dr in tytulo. ne corrũpas icͥ. Uł ita: ⁊ cõuenit
qr ⁊si semꝑ bibitur. nũquã exp̾endit᷑. mixto .i. utroq testam̃to. ꝙ uetus: ino. simulfũt.
uñ: erechiel. Uidi rotã in medio rote. Iudi non mixtũ bibunt. quia uetus sine nouo¬
recipiunt. neq manichei: qui nouũ suscipiunt sine uet̾i. ex boc. in hoc. quia a iudis
tulit. ⁊ conu̾sis gentib inclinauit. Uerũtũ. fex enis fex. non accipitur hic: ꝓ sordib. sed
ima ⁊ ultima uini sig̾cat .i. ultima ⁊ subtiliora legis. ad que ñ pot̾ ꝑueniri hic ⁊ẽ licet

Expanded text:
rum, quae remanent et resident apud Judaeos: et funditur inde omnis spiritualis intellectus et eliquatus est in humiles gentiles. Sed apud Judaeos faex figurae remansit, de qua et hunc exaltat. Et licet inclinet, verumtamen faex ejus non est exinanita apud Judaeos, quia carnalia ra, de promissione futura, in finem saeculi, de qua dicitur in titulo: Ne corrumpas, etc. Vel ita, et convenit quia et si semper bibitur, nunquam expenditur, misto id est utroque Testamento, quia Vetus et Novum simul sunt. Unrecipiunt, neque Manichaei, qui Novum recipiunt sine Veteri. Ex hoc in hoc, quia a Judaeis tulit, et conversis gentibus inclinavit. Verumtamen faex ejus. Faex non accipitur hic pro sordibus; sed ima et ultima vini significat, id est ultima et subtiliora legis, ad quae non potest perveniri hic. Et est, licet
Abbreviated transcription (Latin):
tifrasim .i. ꝑ contͣrariũ hoc: comienit. ꝙ non st̃ dirigentes. s errantes. Uel
possunt dirigentes dici. qͣi erigentes. qi erigunt se contra rp̃m. eo qd sñ grã
xͥ: ut olim assyrii ꝑseq̃bantur udeos. contrahos loq̾r hic asaph .i. fideł iynagoga. confii-¬
tans eos hic: quib nõia głe dic̃ ablata. ⁊ ad alios translata. que sunt nidea isrł salẽm.
syon : i nichil bom posse: sñ xͥgrã probant᷑. iẽ sensus. Ps iste. asaph.i. sideł synagoge atri

Expanded text:
id est per contrarium hoc convenit, quia non sunt dirigentes, sed errantes. Vel possunt dirigentes dici quasi erigentes, quia erigunt se contra Christum, eo quod sine gratia ntur Ecclesiam Christi, ut olim Assyrii persequebantur Judaeos. Contra hos loquitur hic Asaph, id est fidelis Synagoga, confutans eos hic, quibus nomina gloriae dicit ablata. Et ad alios translata, quae sunt Judaea, Israel, Salem, Sion, et nihil boni po
Abbreviated transcription (Latin):
quiescam: Ecoc elon. Petiit iste pennas: ⁊ hũit. s nõ eomꝰ. quo: petiit. sut auo¬
laret ab eis corpore. s moꝵ dissimilitudine. me liꝰ fec̃ei as: quã petierat. quem
sic grã confirmauit: ut int̾ malos corpore existens. ip̃e ꝓficiat: ⁊ si non illi:
icaritas bonoꝵ ñ rũpatur. ⁊ hoc ẽ. Pixi quisdabit mͥ.pen. ⁊ hũi. Quia. erce . fu.¬
ȩlon. me. amalis: non loco: ne rũpatur caritas bonoꝵ: ine ꝑdatur exercitium
maloꝵ quos as amiscet. sic̃ uidam apłis. fugiens. se elongat qui aturba de¬
sidioꝵ t̾renoꝵ. in altamdi contẽplationẽ se subleuat. sequitur: miansi in

Expanded text:
i fugiens, petiit iste pennas, et habuit, sed non eo modo quo petiit, scilicet ut avolaret ab eis corpore, sed morum dissimilitudine, melius fecit ei Deus quam petierat, Aug. quem sic gratia confirmavit, ut inter malos corpore existens, ipse proficiat, et si non illi, et charitas bonorum non rumpatur. Et hoc est, Dixi: Quis dabit melongavi me a malis, non loco, ne rumpatur charitas bonorum, et ne perdatur exercitium malorum, quos Deus admiscet, sicut et Judam apostolis. Fugiens se elongat, qui a turba desideriorum terrenorum in altam Dei contemplationem se sublevat. Sequitur, et mansi in
Abbreviated transcription (Latin):
tristatus sũ in exercitatione. in .i. in his que mali ingert̃: qđ postea dicet aꝑte. ꝑ
quos malos exercet᷑. omnis nempe malus inuit. uł ut corrigat᷑. uł ut ꝑ eũ: bonꝰ
exerceatur: ⁊ conturbatꝰ sũ. inmariscłi. auento ualido. tribulanionũ. sic̃ petrꝰ
uidens uentũ ualidũ uenientẽ ad timuit. sicͤ iste conturbatus ẽ. in ip̃a pugna.
qua exercetur int̾ malos. dũ ⁊ inimicos uult dilige̾. quoꝵ correctionẽ amat. ⁊
habundante eoꝵ malitia: incipit odisse. uita incipit influctib n̾gi. Unde.
bat᷑. que turbabat ocłmintis ira. quasi festuca. non tñ: extinguit odio: uelut
trabe. Postea reddit singła singłis. ostñdens: qualit̾ sit tribulatꝰ. auoce. inumi

Expanded text:
itatione mea, Aug. id est in his quae mali ingerunt, quod postea dicet aperte, per quos malos exercetur, omnis nempe malus vivit, vel ut corrigatur vel ut per eum bonus exerceatur. Et conturbatus sum in mari saeculi, a vento valido tribulationum. Sicut Petrus videns ventum validum venientem, timuit ; sic iste turbatus est in ipsa pugna, qua exercetur inter malos, dum et inimicos vult diligere, quorum correctionem amat, et abundante eorum malitia incipit odisse. Et ita incipit in fluctibus mergi, unde, batur, quae turbat oculum mentis ira quasi festuca, non tamen exstinguit odio velut trabe. Postea reddit singula singulis, ostendens qualiter sit tribulatus a voce inimi
Abbreviated transcription (Latin):
emissa: ferens ramũ oliue. rediit. Colũba: a molestiis: q̃rit a uolare. s dilectionem
ñ ammutit. ⁊ semꝑ gemit. sic ibonus uult se seꝑare corpore. ab his: quib ñ pot᷑¬
ꝓdesse. s ñ amore: amans eoꝵ correctionẽ: idolens p̃uaricationis ruinã. Pie nã¬
q uiuit in xp̃o: ad ciuiꝰ uiscera ꝑtinet id qđ ait apłc. Quis infirmat᷑. ⁊ego non in¬
firmor: aut quis scandalizat᷑. iego non uror : ⁊ sic alioꝵ malast̾ . ei: qͣi ꝑsequutio.
sic̃ loth: insodomis erat cruciatus: mala uita sodomoꝵ. inĩ: optat fugẽ: ⁊ ma¬
n̾e in deserto. ꝓturba tribulationũ. ⁊ scandaloꝵ. s aliqũligat᷑. non uisco cupi¬
ditatis. s cura officiopastorali. ut deserere non possit. nͥ soluat᷑. qđ si non soluit᷑.
ex desidio. Alit̃. opͣtat iste snͣortem. ꝑ quã separet᷑ amał. iait ꝑ simile. Quis. da.¬

Expanded text:
emissa, ferens ramum olivae rediit . Columba a molestiis quaerit avolare, sed dilectionem emissa, ferens ramum olivae rediit . Columba a molestiis quaerit avolare, sed dilectionem non amittit, et semper gemit, sic et bonus vult se separare corpore ais ruinam; pie namque vivit in Christo. Ad cujus viscera pertinet id quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? aut quis scandalizatur et ego non uror? et sic aliorum mala sunt ei quasi persecutio, sicut Lot in Sodomis erat cruciatus, mala vita Sodomorum , unde optat fugere et manere in deserto, pro turba tribulationum et scandalorum, sed aliquando ligatur non visco cupiditatis, sed cura et officio pastorali, ut deserere non possit, nisi solvatur. Quod si non solvitur, ex desiderio. Aliter optat iste mortem per quam separetur a malis, et ait per simile: Quis da
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. uenert᷑ sr̃m. ⁊ cõ. me tene Tenebre sunt: mali homines. qui ꝑsequunt᷑
mał non ꝓfic̾e̾: malos uͦ sibi office̾ delib̾at: quid agat. ⁊ u̾ult ad tempꝰ seꝑari: ab
his scandał: ne pecc̃a infirmiis augeat. manens int̾ ea.iini. ⁊ petit pennas uir¬
tutum: quib possit auolare in solitudinẽ: unaltũ contẽplationis conscen
non ualent uti ad uolandum in solitudinẽ: nisi pͥus soluant᷑. Gͣ etiam qui sol¬
uit ligatas. pennas dat. que ñ erant adusum: nec sue hnͣtil .i. sui uiris. hispẽ¬
nis hysaac ornatꝰ. exibat in campũ meditari: ⁊ maria sedebat secs pedes dñi.
intendens in his que dicebant᷑ ab eo: dũsoror citra pluria turbaretur. has gͥ
uolens iste. ait. Et dixit. qͥsdabit mͥ.pen. iuii tutũ: n eis habitis uolabo. in solitu¬
dinẽ. ⁊ ibi. requiescam. incontẽplatione: Solitudinẽ optat iste. dabit mͥ. dico sic̃
colube noͣn sic̃ coruo. soruus enĩ de archa emissus: postea non rediit. solũba uero

Expanded text:
unt me tenebrae. Tenebrae sunt mali homines, qui persequuntur malis non proficere, malos vero sibi officere, deliberat quid agat, et vult ad tempus separari ab his scandalis, ne peccata infirmis augeat, manens inter ea. Unde et petit pennas virtutum, quibus possit avolare in solitudinem et in altum contemplationis conscendnon valent uti ad volandum in solitudinem, nisi prius solvantur. Ergo et qui solvit ligatas, pennas dat quae non erant ad usum, nec suae habentis. His pennis Isaac ornatus exibat in campum meditari , et Maria sedebat secus pedes Domini, intendens quae dicebantur ab eo, dum soror circa plurima turbaretur . Has igitur volens iste ait, et dixi: Quis dabit mihi pennas virtutum, et eis habitis volabo in solitudinem; et ibi, requiescam in contemplatione. Solitudinem optat iste. Dabit mihi, dico sicut columbae non sicut corvo. Corvus enim de arca emissus, postea non rediit; columba vero
Abbreviated transcription (Latin):
pheis faciat ds: im̃ soluit laudes.. a ñ ꝓosuert̃ dm̃ añ ocłos: qđ ꝑ hoc.
patet. qi ecce as. adiuuã me int̾us: il nemo uidet. ubi ẽ gła mã. non ĩ
flore extra qđ tñ. ip̃i nesciunt: int̾quos lateo: s hoc: ꝗd m̾e adiuuat.
urdent. si dm̃ añ ocłos pon̾ent. Adiuiuat gͦ me laborantem: ferre. q̃
rent in felicitate scłi. ⁊ ħ dic̃ loquens ad dm̃. Nuerte. ma. ⁊ p̃dic̃.¬

Expanded text:
m ante oculos, quod per hoc pater, quia ecce Deus adjuvat me intus ubi nemo videt, ubi est gloria nostra non in flore extra. Quod tamen ipsi nesciunt inter quos lateo, sed hoc quod me adjuvat viderent, si Deum ante oculos ponerent. Adjuvat ergo me laborantem ferre quae rent in felicitate saeculi. Et hoc dicit loquens ad Deum. VERS. 5.--
Abbreviated transcription (Latin):
ope adu̾tere debet: in quo malo nunc ẽ. aquo: liberari
optat: plangens int̾ mala scłi. quia non ẽ in p̾senti ĩco¬
latu locus gaudii. s meroris: ⁊hoc ẽ. hic ostñdit᷑. Intellectus dđ .i. eccłe
.i. quid intelligẽ debeat. Magnaemĩ cura debet intellige eccła. in qͦ
malo: nẽ est un̾: lib̾arioptat. Plangit enĩ int̾ mala scłi. qui intelli¬
git. quia ħ regio non ẽ gaudii: s meroris. alius ñ intelligit. n ste¬

Expanded text:
pere advertere debet, in quo malo nunc est, a quo liberari optat, plangens inter mala saeculi, quia non est in praesenti incolatu locus gaudii, sed moeroris. Et hoc est: Hic ostenditur intellectus David, id e quid intelligere debeat. Magna enim cura debet intelligere Ecclesia, in quo malo nunc est. Unde liberari optat; plangit enim inter mala saeculi, qui intelligit, quia haec regio non est gaudii, sed moeroris, et alius non intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuoni detur. ł obliuuiscatur me. alia littã. dextã mea .i. uita et̾na: que ẽ dextã mea. Unde.
alibi. leua eiꝰ sub capite meo: idex .il. ample. in Sinistra nr̃a ẽ: uita tẽporał. Quicquia ergo¬
gͦ facis ꝓ uita et̾na: dextã oꝑatur: si ⁊ alio intñdis: sinistra se in miscuit: ⁊ in ea delec¬
siam in laudib di. si non fuero tui memor. qͥd̾ est consolatio fletus ⁊ museriaꝵ. sic̃ conti¬
git ut ꝓnuntiat. Mutiis . it fit: qui memor dĩ non ẽ: quia ut qͥdsonat: ut qͥd loquit᷑: qui
scłi huiꝰ. lingua barbaꝑa ẽ. Mutus ẽ do: qui oblitus ẽ ierłm. uñ bñ ait si ñ meniͥar fui tui .s.

Expanded text:
vioni detur, vel obliviscatur me, alia littera, dextera mea, id est vita aeterna, quae est dextera nostra. Unde vioni detur, vel obliviscatur me, alia littera, dextera mea, id est vita aeterna, quae est dextera nostra. Unde alibi: Laeva ejus sub capite meo, et  facis pro aeternis, dextera operatur; si et alio intenderis, sinistra se immiscuit; et in ea delecfiam in laudibus Dei, si non fuero tui memor, quod est consolatio fletus et miseriarum: sic contingit ut pronuntiat. Mutus enim fit qui memor ejus non est, quia ut quid sonat, ut quid loquitur, qui saeculi hujus, lingua barbara est. Mutus est Deo qui oblitus est Jerusalem. Unde bene ait: Si non meminero tui, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
b babilonis. queł eiggantur flminib babilonisi s ffiles sunt in bono oꝑe. ⁊i sunt in
babilonis .i. non sic concupiscentiis obruti in illis inquã salicib. qu̾e st̃ in medio babilo¬
ñ ꝓficientes. qͣui captiuos duxert̃ .n .s. aĩabolus ⁊ angłi eiꝰ. qui int̾rogare dñr: dum illi
has miserias sub audi. ubi. s ĩnt̾rogauert̃ nos u̾bacantionũ. dicentes. hymnũ cantate
tinet. babylonia uos nutrit: nõ nostis caꝑe nͥ ꝙ fluit in tempore: et̾na meditari igno¬
ratis. pleni estis cupiditatib mał. his autẽ qui st̃ malis pleni: nõ debemꝰ organum
sauendũ ẽ: ne quis timens talib displice̾: affectet amititias eoꝵ ⁊ incipiat delectari in
babylonia. Passũs aũ iste undiq int̾rogatores: ad ulantes: irrisores: rep̾ hensores: qͣi int̾
eos ꝑiclitans: animũ erexit ad recordationẽ syon:⁊ constrinxit se uiram̃to. dicens. Si

Expanded text:
e scilicet rigantur fluminibus Babylonis, sed steriles sunt in bono opere, et sunt iBabylonis, id est non sic concupiscentiis obruti. In illis, inquam, salicibus, quae sunt in medio Babylonon perficientes, qui captivos duxerunt nos, sed diabolus et angeli ejus qui interrogare dicuntur, dum illi has miserias, subaudi, ubi interrogaverunt nos, dicentes: Hymnum cantate tinet, Babylonia vos nutrit, et non nostis capere, nisi quod fluit in tempore; aeterna meditari ignoratis, pleni estis cupiditatibus malis. His autem qui sunt malis pleni, non debemus organumi in terra aliena? Cavendum est ne quis timens talibus displicere, affectet amicitias eorum et incipiat delectari in Babylonia. Passus autem iste undique interrogatores adulantes, irrisores, reprehensores, quasi inter eos periclitans, animum
Abbreviated transcription (Latin):
s. intam notabili loco sedimꝰ humiliati: nonerectiꝑ suꝑbiã: nõ iacentes ꝑ rumam:
flumina babilonis st̃: om̃ia que hic amant᷑ ⁊ transeunt: q̃ adm̃dentes sci. ñ se eis a¬
more ĩmiscent. s supra sedent contẽpnendo. ⁊ flent ł eos qui rapiuntur. ł se qͥ capti¬
nͥ ꝓ syon. ut multi faciunt. Multi. it. flent fletu babilonio: qui ⁊ gaudent gau¬
dio babilonio: qui gaudent lucris: flent ꝓ dampnis tẽporalib. utrsiq de babilo

Expanded text:
 in tam notabili loco, sedimus humiliati, non erecti per superbiam, non jacentes per ruinam. Flumina Babylonis sunt omnia quae hic amantur et transeunt. Quod attendentes sancti, non se eis amore immiscent, sed supra sedent contemnendo et flent vel eos qui rapiuntur, vel se qui captinisi pro Sion, ut multi faciunt. Multi enim flent fletu Babylonio, qui et gaudent gaudio Babylonio, quia gaudent lucris et flent pro damnis temporalibus. Utrumque de Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
consulentes paci tẽporali. ⁊ nicħ ultra sꝑantes. totũq gaudiũ suũ ibi fingentes.
iuidemꝰ eosꝓre publica t̾rena plurimũ laborantes. s quiõq in ea ñ sr̃be
s fidelit̾ u̾santur: ut quantũ intelligunt fidem exhibeant. quã possũt.
⁊ quib possunt: eos nonsinit ds ꝑire iubabilone. P reilestinauit enĩ eos ciues
ierłm. Intelligitꝰ caritate uł aptiuit᷑atẽ eoꝵ. i ostñdit eis aliã ciuitatẽ. pro qua
laborent: cui suspirent. ad quã ⁊ alios adhortñtur. Uñ dic̃ dñs iħc. Qui ĩ modi¬
co fideł ẽ. ii magno fidelis ẽ. ⁊ rursũ. Si in alieno sidelis ñ fiustis. ꝙ ur̃m ẽ

Expanded text:
paci temporali, et nihil ultra sperantes, totumque gaudium suum ibi ponentes; et videmus eos pro re publica et terrena plurimum laborare. Sed quicunque in ea non superbe sed fideliter versantur, ut quantum intelligunt, fidem exhibeant quam possunt, et quibus possunt; eos non sinit Deus perire in Babylone, quia praedestinavit eos cives lem. Intelligit enim captivitatem eorum, et ostendit eis aliam civitatem pro qua laborent, cui suspirent, ad quam et alios adhortentur. Unde dicit Jesus: Qui in modis est, et in magno fidelis est . Et rursus: S
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cccła. in qua sunt salui hoĩes. ut in archanoe. salui fuert̃ iẽ. esto mͥ ĩdomiĩ refugii .i. esto mͥ refugnũ indo¬
mo eccłe. ita ut saluũ me. fa. iõ te ñ aliũ q̃ro: qm̃ tu ñ alius es for. in .t.d.ire. f.m. hoc expositione non
indiget. ⁊ pp̃. no.t. nõn pp̃ m̃itũ meũ. non qr sũ dignus. s ut tu głificeris: deduces me. ł dux mͥ eris. ne ab¬
erie ate. ⁊enutes mȩ ut ualidus sim: ad capiendã escam: qua pascis angłos. hic enĩ la cte nos nutͥuit.
aitende: ꝙ hic affirmat lib̾ationẽ. de qua ⁊̃ suͥdit. Educes me de laq̃o. laqueũ uocat insidias ⁊ tẽp
ptauit eundem ꝑ timorem passionis. uta ꝑ easdem portas temptat om̃s scõs. Uñ totũ¬

Expanded text:
est Ecclesia, in qua sunt salvi homines, ut in arca Noe salvi fuerunt. Et est: Esto mihi in domum refugii, id est esto mihi refugium in domonomen tuum, Aug. non propter meritum meum; non quia sim dignus, sed ut tu glorificeris, deduces me, vel, dux mihi eris, ne aberrem a te, et, enutries me, ut validus sim ad capiendam escam, qua pascis angelos. Hic enim lacte nos nutrivit, attende quod hic affirmat liberationem, de qua etiam subdit, educes me de laqueo. Aug. Laqueum vocat insidias et tenttentavit eumdem, per timorem passionis, et ita per easdem portas tentat omnes sanctos. Unde totu
Abbreviated transcription (Latin):
nib. iii .i. inͣ potestatẽ diaboli. cupiditate uite illaq̃ antis. ⁊ morte t̾ren¬
tis. a cuiꝰ manib lib̾ant᷑. quibñ uuiunt. ⁊bñ moriunt᷑. Qui aũ male:
concludunt᷑ hic. ut cũ illo infie dãpuent᷑. ⁊ statiusti ĩ loco. sꝑa. pedes
meos .i. ab angustiis timoris. in lib̾tatẽ deduxisti caritatẽ meã. ⁊ ħ in re¬
surrectione. xp̃i. simuli ꝓmissa mͥ. Iam enĩ facilem fecisti mͥ iusticiam:

Expanded text:
itae illaqueantis, et morte terrentis, a cujus manibus liberantur qui bene vivunt, et bene moriuntur. Qui autem male, concluduntur hic, ut cum illo in fine damnentur. Et, statuisti in loco spatioso pedes meos, id est ab angustiis timoris in libertatem deduxisti charitatem meam, et hoc in resurrectione Christi, simili promissa mihi. Jam enim facilem mihi fecisti justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
usq huc ordolut̾e extenditur. cet̾a int̾ponit ad ꝯm̃dationẽ eiꝰ. mutata pͥ ꝰ
de eo loq̃ns aliis. sic. ls̃ me eripiet. uua eiꝰ est impolluta .i. ñ incedit: nisi ꝑ
ꝓpħa. eligite pauꝑes lapides de plateis. Iñ est: qđ in p̾cipius sollẽpnitati¬
b tẽpla manusca. mundantur ⁊ ornant᷑. ut magnus sac̃dos cũ ꝓcessio¬
ne intret. ita: ituadhorna thalamũ mentis. ut et̾nus sac̾dos. cũ pleni¬
tudine gr̃arũ ad te introeat: teq paulatim ꝓcedẽ de uirtute: inuirtu¬
⁊ dñs. ꝓtectorẽ. oĩũ. sꝑe. ĩse .i. eos qui sꝑant noninse ip̃is: s ĩ illo. ñ cõsumet
tribulatio: ibñ pͥus de fide. post: de spe agit. quia spes seꝙ̃r fidem addit.
omniũ. Nullus enĩexcipitur. nͥ quis sꝑare ñ uult. uł ita. Hs m̃s .Q. ita m¬

Expanded text:
Usque hunc ordo litterae extenditur: caetera interponit ad commendationem ejus, mutata persona, de eo loquens aliis sic; Deus meus eripiet. Et via ejus est impolluta, id est non incedit nisi per propheta: Eligite lapides de plateis . Inde est quod in praecipuis solemnitatibus templa manufacta mundantur et ornantur, ut magnus sacerdos cum processione intret, ita et tu adorna thalamum mentis, ut aeternus sacerdos cum plenitudine gratiarum ad te introeat, teque paulatim procedere de virtute in virtu sperantium in se, id est eos qui sperant, non in seipsis, sed in illo, non consumet tribulatio. Et bene prius de fide, post de spe agit, quia spes sequitur fidem. Cassiod. Addit, omnium: nullus enim excipitur, nisi qui sperare non vult. Vel ita: Deus meus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾tis .i. ꝑusus eris. et est hic argum̃tũ: a conuictu: qr exconuictũ mores for¬
mant᷑. Et qui tangit picem: inquinat᷑ ab ea:i hoc totũ iõ. Qm̃tu dñe. ppłm. hu
sal. Uł ita. cũ scõ. scĩ ea. occultum ẽ. qđ sc̃ĩs in futuro retribues. Est etiam. oc¬
ris. cũ scõ sc̃s. quia tuscĩficas: iqua intelligͥeris. qđ eũ uiro. inno. ĩ nocens. eris
quia nulli noces. s crinicłs pecẽoꝵ suoꝵ quisq constringit᷑. ⁊ cũ elec. ele .ei. ab eo¬

Expanded text:
t perversus eris. Et est argumentum a convictu, quia ex convictu mores formantur: et qui tangit picem, inquinatur ab ea . Et hoc totum ideo, quoniam tus eris. Quasi dicat: Occultum est quod sanctis in futuro retribues. Aug. Est etiam ocris; cum sancto sanctus, quia tu sanctificas, et qua intelligitur, quod cum viro innocente innocens eris, quia nulli noces, sed funiculis peccatorum suorum quisque constringitur; et cum electo electus e
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ̃ eatitudine sc̃õꝵ. Rãdix nr̃a: caritas ẽ: qua radicati sumꝰ in t̾ra
uiuentiũ. dequa: radix huiꝰ .i. uoluntas eradicatur. qr non ẽ
altiꝰ fixa ꝑ caritatẽ. s ẽ in arida petra ⁊ st̾ili. suꝑ quã iactata
senuna aruert̃. quia ñ habebant humorem. Ecͥre dohec .i. motꝰ
uñ loquit᷑ titulus. hic ẽ .it. pulius quẽ ꝓͥit ͫ uentꝰ a facie t̾re.
Ułradix mali: ẽ cupiditas: que ñ parit fructũ in t̾ra uiuen¬
tiũ. uł specialit̾ loquitur de antixp̃o: cuiꝰ radix st̃ ministri eiꝰ.
quic̃ eo nichil habebunt. cũ scĩs. ¶Uidebunt usti. Tercia pars:

Expanded text:
 beatitudine sanctorum. Radix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra viventium: de qua radix hujus, id est voluntas eradicatur, quia non est altius fixa per charitatem, sed est 112 in arida petra et sterili, supra quam jactata semina aruerunt, quia non habebant humorem . Ecce Doeg, id est motus, unde loquitur titulus. Hic est enim pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Vel radix mali, est cupiditas, quae non parit fructum in terra viventium. Vel specialiter loquitur de Antichristo, cujus radix sunt ministri ejus, qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ixit insipiens. Cytłs. Infinẽ intellectus dd̃. ꝓ
amalech. In libro regum legit᷑. qđ dauid fugi¬
ens a facie saul. ab qͦt cũ sexcentis uiris: ad achis
regem gech. qui dedit ei ciuitatẽ sicelec. quam
dauid absente.amalechite inuasert̃ ⁊ sucẽ¬

Expanded text:
ixit insipiens. Titulus. In finem intellectus David pro Amalech. In libro Regum legitur quod David fugiens a facie Saul abiit cum sexcentis viris ad Achis regem Geth, qui dedit ei civitatem Sicelech, quam David absente Amalechitae invaserunt, et suc
Abbreviated transcription (Latin):
lomon ait. Inore eoꝵ stultoꝵ ẽ: cor eoꝵ. Iste tał si non pot̾ face̾: loquit᷑ ma¬
lum. si i hoc nequit. saltẽ cogitat. ut qñ aliquid mali ab ẽ a mani¬
b: acorde non absit. Quid u̾o efficiat: subdit. fecisti.do. sic̃ no. acu.i.
⁊ niutiles pibos radit. it̾a m̾ali: scĩs capillos radunt .i. inutilia.
⁊ sr̃flua rapiunt .s. mala desidia. ⁊ bona p̾sentia. que scĩ cõtẽp¬
nunt cũ ip̃a uita. ut sint filii chore. quib dr. Nolite timere
ꝓmutit ĩnouationẽ: incidit. ita ⁊ ille dolosus .i. antixp̃e suis
mali. nõn deserit malũ: quidiligit. sr̃ benig. quia ⁊ si benig¬
cis. quasi leues aquã sr̃ oleum. ⁊ t̾ras sr̃ celum. s cũ his .i adsilitudi¬
nem hoꝵ: cadis inferiꝰ. quia sic̃ ista: suo ponde deorsum feruntur.
sictu benignitati p̾ferens malitiam: rius in ꝓfundum. euia
talentũ plũbi: sr̃ qd sedet iniquitas: ut ⁊ acharias ꝓpħa ait. am¬

Expanded text:
lomon ait: In ore stultorum est cor eorum . Iste talis, si non potest facere, loquitur malum; sed si et hoc nequit, saltem cogitat, ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit. Quid vero efficiat subdit, fecisti dolum sicut novaculaet inutiles pilos radit, ita mali sanctis capillos radunt, id est inutilia et superflua rapiunt, scilicet mala desideria et bona praesentia, quae sancti contemnunt, cum ipsa vita, ut sint filii Core, quibus dicitur: Nolite timere tit innovationem, incidit ita ille dolosus, Antichristus etc. Non deserit malum, qui diligit super benignitatem; et si benigcis, quasi leves aquam super oleum, et terram super coelum, sed cum his, id est ad similitudinem horum cadis inferius, quia sicut ista suo pondere deorsum feruntur, sic tu benignitati praeferens malitiam ruis in profundum, quia talentum plumbi super quod sedet iniquitas, ut Zacharias propheta ait , am
Abbreviated transcription (Latin):
mali: s non sine fructu pioꝵ. quia uidebt̃. modo iusti .i. uidebt̃.
ñc: qu̾id mał euenturũ sit. infinẽ. ⁊timebunt .i. timent sibi
ne ⁊ ip̃i cadant ⁊ infuturo. sr̃ eum ridebt̃ .i. irrisione dignũ
iudicabunt. hic u̾o flent. nc̃ enĩ ambulant. ut petrus ait. in¬
tendentes ad ꝓpħicum sermonẽ. qͣi ad lucernam in nocte.:
tui: tc̃ u̾o erit dies. nõ: tẽ ridebunt sr̃ eũ. quia non erit tunc
locus correctionis. ⁊ dicent ẽe ħo. nonds. qui ñ posuit dm̃. adiu su.¬

Expanded text:
tu piorum, quia, videbunt, modo justi, id est, vident nunc quid malis eventurum sit in finem; et timebunt, id est timent sibi ne et ipsi cadant, et in futuro super eum ridebunt, id est irrisione dignum indicabunt. Hic vero flent, nunc enim ambulant, ut Petrus ait: Intendentes ad propheticum sermonem, quasi ad lucernam in nocte, tur. Tunc vero erit dies, et ideo tunc ridebunt super eum, quia non erit tunc locus correctionis, et dicent: Ecce homo, non Deus, Qui non posuit Deum adju
Abbreviated transcription (Latin):
iris clausa: crucifixo dño: liq̃facta ẽ: ut cera. adeo: ut om̃s infirmi intelligẽnt. Uñ.
rerum tenet notitias. Et ben̾e legis mistĩa: ꝯꝑat cere: que tunc lucem reddit: cũ calore dissoluit᷑.
uelũ templi scissum ẽ: a sũmo usq deorsũ. ⁊ ꝑ eand̾ passionẽ. uirtꝰ.i.aru. tanꝗͣ t .i. nom meũ. qd̾ añ¬
passionẽ contempnebat᷑: post firmiꝰ honorat᷑. uõ: nonait tanquã fenũ. s tanquã testa. qr ut testa
quos proic̃ uentus a facie t̾re. mͣceti destinatos. deduxisti me .i. in cõgnitionẽ
prͣo u̾itate: s ꝓ consuetudine latrantes. ⁊ mordentes. ut canes: consue¬
tudinem sequuntur: ⁊ consiliũ. uł conciliũ. alia lut̾a. malignãtiũ¬

Expanded text:
ris clausa, crucifixo Domino liquefacta est ut cera, adeo ut omnes infirmi intelligerent. Undererum tenet notitias. Et bene legis mysteria comparat cerae, quae tunc lucem reddit, cum calore dissolvitur,velum templi scissum epassionem contemnebatur, post firmius honoratur. Et ideo non ait tanquam fenum, sed tanquam testa, quia ut testa quos projicit ventus a facie terrae, et morti destinatos, deduxisti me Gl. int., id est ipro veritate, sed pro consuetudine latrantes et mordentes ut canes consuetudinem sequuntur. Et consilium; vel concilium, alia littera, malignantiu
Abbreviated transcription (Latin):
ca inconsutił. desuꝑ contexta ꝑ totũ. Mistice quoq ħ accipi posst̃. per
uestimenta enĩ xͥ: scriptura ⁊ sacram̃ta eccłe accipiunt᷑ ꝑ tunicã
in consutilẽ. suꝑ quã missa fuit sors: caritas. ł unitas eccłe intel¬
ligitur. ꝑ illos: qui uestim̃ta diuisert̃: ꝑu̾sores scriptitrarũ intelli¬
guntur. Sic̃ gͦ illi actualit̾ uestes diuiserunt. sic̾ qui non tendunt ad
unitͣate. druusert̃ sͥ uestim̃ta mea: spualia sacram̃ta: ⁊ scripturas sacs
corrũpentes sacramenta enĩ illiꝰ: ⁊ scripture potuert̃ amidi ꝑ bereses.
lice eccłe. quã nemo pot̾ diuide. Non enĩ diuidit᷑ caritas eccłastica. sed
sorte: ⁊ donodi. quib dam ꝓuenit. qui u̾o hanc ht ᷑ securus ẽ. ⁊ ne mo
eũ ãcatholica eccła mouet: ⁊si exira ĩcipit illã hrẽ: intromtitur:

Expanded text:
. Per vestimenta enim Christi Scripturae vel sacramenta Ecclesiae accipiuntur; per tunicam inconsutilem, super quam missa fuit sors, charitas vel unitas Ecclesiae intelligitur; per illos qui vestimenta diviserunt perversores Scripturarum intelliguntur. Sicut ergo illi actualiter vestes diviserunt: sic illi qui non tendunt ad unitatem, diviserunt sibi vestimenta mea, spiritualia sacramenta, et Scripturas sacras corrumpentes. Sacramenta enim illius et Scripturae potuerunt dividi per haereses; licae Ecclesiae, quam nemo potest dividere. Non enim discerpitur charitas ecclesiastica, sed sorte et dono Dei quibusdam provenit. Qui vero hanc habet, securus est, et nemo eum a Catholica Ecclesia movet,
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃i. ⁊ pro hac remissione stã: orabit ad te om̃is factus sos̃. Iñ eñĩ est
sc̃s: ĩ iñ adoiat quia di misisti. quia alit̾ ñesfẽscs: nec ad oraret. quia
meret. Uñ redimeret:: adiabolo. aꝑditione. a pecc̃is. ab honere legis. q̃
eosp̾mebat: ⁊ reos conuincebat. non iuuabat. spinã pecc̃i ostñdens. non
consumens. ⁊ ita quasi coegit eos clamare ad gtam: ⁊ ad m̃edicũ. grã aũ

Expanded text:
Et, pro hac, remissione facta, orabit ad te omnis sanctus. Inde enim est sanctus, et inde oratur, quia dimisisti, quia aliter non esset sanctus, nec adoraret, quia meret . Unde redimeret? a diabolo, a perditione, a peccatis, ab onere legis, quae eos premebat, et reos convincebat; non juvabat spinam peccati, ostendens, non consumens. Alcuin. Et ita quasi coegit eos clamare ad gratiam et ad medicum, gratia autem
Abbreviated transcription (Latin):
de humiliatione cordis: ⁊ confessione pecc̃i. hii inquã om̃s: ñ ad ꝓrimab̃t.
tu. bñ.t. Non enĩ appropͥant ad dm̃: qui sunt in diluuio uariarũ doctrai¬
narũ: ut qui dñt fatum me peocare fecit: uł fortuna: que om̃ia regͣit. uł ͤ¬
gñs tenebrarũ que deo rebellat. Uiu̾se sunt hee aque: ⁊ amare. s illa est
uera idulcis ãqua: que de intimo fonte pure u̾itatis: emanat. hec ẽ aqͣ¬
confessionis peccoꝵ. ⁊ humiliationis cordis: uie salutaris se abitientis se. inich

Expanded text:
de humiliatione cordis et confessione peccati. Ii, inquam, omnes non approximabunt tua . Non enim appropriant ad Deum qui sunt in diluvio variarum doctrinarum, ut qui dicunt, fatum me peccare fecit, vel fortuna, quae omnia regit, gens tenebrarum, quae Deo rebellat. Diversae sunt hae aquae et amarae; sed illa est vera et dulcis aqua, quae de intimo fonte purae veritatis emanat: haeionis peccatorum, et humiliationis cordis, vita
Abbreviated transcription (Latin):
sustinentis hic offñdit᷑. qui dicit sibi deeẽ consilium. ut .i. quałr uidendi mitiget af¬
fectũ. Qñ aũ. ma ͣ tna anxietas ẽ. concupisc̾e bonũ. iduitiꝰ sustin̾e: crescit deside¬
rium indolorẽ. qi spes ꝓtrahit᷑. Uñ subdit. ⁊ quãdiu ponã. dolo ĩ cor. meo  iħ ꝑdiẽ:¬
q ille toto orbe colitur mea fidesẽ in paucis. et qr sicorbis int̾ut. plorat hic sc̃. ¶Res¬
pice ⁊ exau Scda pars. post conq̃stionẽ: orat ut illuminetur. ne cedat fraudib inimi
s o dñe. cuiꝰ ego sũ seruus. qui es ds m̃s. cuiꝰ sũ creatura: respice .i. m̾nte ꝙ̃ missurꝰ es.
⁊ exaudi me. Pro om̃ib loquit᷑ iste ꝓ quib gu̾alit̾ petit: Illumina .o. m intĩores.¬

Expanded text:
sustinentis hic ostenditur, qui dicit sibi deesse consilium ut, id est qualiter, videndi mitigit affectum. Quando antem magna anxietas est, concupiscere bonum, et diutius sustinere, crescit desiderium in dolorem, quia spes protrahitur. Unde subditur: Et quandiu ponam dolorem in corde meo. dulitatem, quia ille toto orbe colitur, mea fides est in paucis. Et quia sic orbis interit, plorat hic sanctus. Respice et exaudi. Secunda pars. Post conquestionem orat, ut illuminetur, ne cedat fraudibus inimised o Domine, cujus ego sum servus, qui es Deus meus, cujus sum creatura, respice, id est mitte quem missurus es, et exaudi me. Pro omnibus loquitur iste pro quibus generaliter petit. VERS. 4.--I
Abbreviated transcription (Latin):
tñtiam eiꝰ plene explicaret: ⁊̃ sic̃ supra: ita ihie: ab oꝑib unicipit. ut miserator aica¬
tur: dũ cadentes restituit. misericors natura: ⁊̃ dũ creat. uip̃e ẽ patiens: hoc sumi¬
tur: de scd̾o loco laudis. s. de potñtia. quã hic laudat. ñ ꝙ t̾rassuspendit. ⁊ maria¬
cohercuit. ⁊ stellis celũ depinxit.⁊c̃.s qr tollerat pecrantes: ut conu̾tantur. ułita.¬
⁊ꝙ de his: laudant. ⁊ cxultant: tu dñe fecisti. m̾ta illoꝵ: tua dona sunt. que ꝑ
xime gustantib sẽ. hõc de magnificentia sumitur. q nil magnificentius est.

Expanded text:
tentiam ejus ad plenum explicaret? et sicut supra, ita et hic ab operibus incipit, ut miserator dicatentiam ejus ad plenum explicaret? et sicut supra, ita et hic ab operibus incipit, ut miserator dicatur, dum cadentes restituit. Misericors natura, et dum creat. Et ipse est, patiens. Hoc sumitur de scoercuit, stellis coelos depinxit, etc., sed quia tolerat peccantes, ut convertantur. et quod de his laudant et exsultant, tu Domine, fecisti, merita illorum tua dona sunt, quae pxime gustantibus se. Hoc de magnificentia sumitur, quia nil magnificentius est
Abbreviated transcription (Latin):
dicent. Noñ .it. tm̃ blanditur. s ⁊̃ minatur. blanditur: ut exhortet᷑. minat᷑ ut t̃¬
reat ⁊ corrigat. Si enĩ nõ minaretur: nulla eẽt correctio. si enĩ ñblandiret᷑: nulla
eẽt exhortatio. Est it᷑aq amabił. ⁊ t̾ribił. dicent gͦ uirtutẽ disciplinantis: ⁊ puniẽtis.
enĩ ꝑ habundantẽ suauitatẽ suã: pͥusnr̃i memor ẽ: nos uocando. gra sua: nos p̃ue¬
niendo: in. nos enis. I nota: ꝙ nonait: manducabunt. s eructuabunt. Ma̾ndu¬
cat .it. qui discit. eructat: qui docet ħ tñ: eructuat: ꝗ  manducauit. ħ gͦ memoria
qr ualde dulcis ẽ manducanda ẽ. ⁊ eructianda. Sic gͦ manduca. ut ructeiᷤ. seꝙr.¬
Uiiii. locꝰ laudis. iexulta ĩ iusti. tua. non sua. quã .s. memores tui: accipiunt ate. cui
laudabunt. qr dñs ẽ miserator. effectuii. ⁊ misericors. natura. pͥartes laudis: ponũ¬
tur hic. que suꝑius posite st̃. s ñ singłe: possunt explicari: plene. Quis .it. oꝑa. ł po¬

Expanded text:
enim tantum blanditur, sed etiam minatur. Blanditur, ut exhortetur; minatur ut terreat et corrigat. Si enim non minaretur, nulla esset correctio; si non blandiretur, nulla esset exhortatio. Est itaque amabilis et terribilis. Dicent ergo virtutem disciplinantis et punientis. enim per abundantem suavitatem suam, prius nostri memor est vocando, gratia sua nos praeveniendo; inde nos ejus. Et nota quod non ait manducabunt, sed, eructabunt. Manducat enim qui discit, eructat qui docet, hoc tamen eructat quod manducavit. Haec ergo memoria, quia valde dulcis est, manducanda est et eructanda. Sic ergo manduca ut eructes. Sequitur nonus locus laudis: Et exsultabunt justitia tua, non sua, quam scilicet memores tui accipiunt a te. Cui laudabunt, quia Dominus est miserator effectu, et misericors natura. Partes laudis ponuntur hic, quae superius positae sunt, sed non singulae possunt explicari plene. Quis enim opera vel po
Abbreviated transcription (Latin):
xaltabote ds. Tytulus. laudatio ip̃i dd̃. Breuit̾ cõtinet Slatur. laudatio.
hic ps̃. que in aunnis scripturis: ad laudẽ dĩ ꝑtinentia: late diffundunt᷑. ĩ quo
pon̾e. ꝑpetuo lumine lucentes. Inhis. uii. pzis. sufficient as do̾cuit: quomͦ uelit laudari.
remus in laudando: it laudis ⁊ mod̃ in scriptura constituit. qui ut bñ laudaretur
ab hoĩe. se ip̃m laudauit. ut inueniat ħo: quałr laudet eũ. Non .it pot̾ ħ dici dõ. ꝙ
aictum ẽ hõi. N on te laudet os tuũ. Si .it. se laudat hõ: arrogantia ẽ. si ds se laudat.
mo: ꝓpħa: ꝓmictit infinitã laudem. Sod̾o: om̃s ꝑfecturos dĩ laudem .ix. modis dicit ibu

Expanded text:
tabo te. Titulus: Laudatio ipsi David. Breviter continet hic psalmus quae in divinis Scripturis ad laudem Dei pertinentia late diffunduntur, in quo ponere, perpetuo lumine lucentes. In his septem psalmis sufficienter Deus docuit quomodo laudari velit; remus in laudando iter laudis in Scriptura constituit, qui ut bene laudaretur ab homine, seipsum laudavidictum est homini: Non te laudet os tuum . Si enim se laudat homo, arrogantia est; si Deus se laudat, mo propheta promittit infinitam laudem; secundo, omnes perfecturos Dei laudem novem modis dicit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
boraui. Tercio: ostñdit se correctũ: ut separet᷑ a mał. ibi. Discedite. ic̃. Qu̾arto ꝓinimiciᷤ
conu̾tendis orat. ibi. Erubescant ⁊c̃. In ꝑsona gͦ: penitentis in udicio puniri metu¬
ror. inaliis u̾o pro furore. indignatio ponit᷑. siue bił. alia lut̾a. Est̃ aũ ira: uł furor:
motus animi ꝓuocans: ad penã inferendã. qui tñ motꝰ indm̃ ñ cadit. Ue qͦ scͥptũ ẽ.¬

Expanded text:
boravi. Tertio, ostendit se correctum, ut separetur a malis, ibi, Discedite a me, etc. Quarto, pro iboravi. Tertio, ostendit se correctum, ut separetur a malis, ibi, Discedite a me, etc. Quarto, pro inimicis convertendis orat, ibi, Erubescant, etc. In persona ergo poenitentis, in judicio puniri meturor. In aliis pro furore, indignatio ponitur sive bilis, alia littera. Est autem ira et furor motus animi, provocans ad poenam inferendam, qui tamen motus in Deum non cadit. De quo scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite ꝯmittitur. Et qr septẽ sunt. p̾cipue modi remissionis: quib pecc̃a delen¬
tur .s. baptismꝰ. elemosina. martiriũ. conũsio fr̃is errantis. remitẽ uise peccanti.
fletus ⁊ satisfactio pro pecc̃is. cõmunicatio corporis ⁊ sanguinis dñi. Horũ peni¬
tentialiũ psalmoꝵ tał ẽ forma: qr alac̾mis ⁊ amaritudine penitudinis incipi
unt. ⁊ ĩ certitudine uenie t̾minant᷑. soncessio q̃ dep̾catiua ẽ hic. uͥ pecẽm conce¬
ditur i uenia postulatur. Que licet apud iudices scłares locũ ñ habeat: apud dm̃
tñ. multũ ualet cui placet pecc̃i confessio: ⁊ dãpnatio. Intentione monet ad penitẽtiã.
Modus. auatuor st̃ particiones. Pr̾imo̾ ẽ exordiũ. in quo captat aꝑsona udicis ꝑ eiꝰ
potestarẽ.⁊ asia psona ꝑ infirmitatẽ suã. It̾m: ad̃ ꝑsona iudicis ꝑconsuetudinẽ par-¬
cendi. q nõ uult amortuis: s auiuis rogari. S̾cd̾o. exponit erũpnas penitñtis. Ibi. La¬

Expanded text:
us vitae committitur, et quia septem sunt praecipue modi remissionis, quibus peccata delentur, scilicet baptismus, eleemosyna, martyrium, conversio fratris errantis, remittere in se peccanti, fletus et satisfactio pro peccatis, communicatio corporis et sanguinis Domini: horum poenitentialium psalmo deprecativa est hic, ubi peccatum conceditur, et venia postulatur, quae, licet apud judices saeculares locum non habeat, apud Deum tamen multum valet, cui placet peccati confessio et damnatio. Intentio: Monet ad poenitentiam. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo, est exordium in quo captat a persona judicis, per ejus potestatem, et a sua persona, per infirmitatem suam. Item a persona judicis per consuetudinem parcendi, quia non vult a mortuis, sed a vivis rogari. Secundo, exponit aerumnas poenitentis, ibi, La
Abbreviated transcription (Latin):
firmꝰ. qm̃ conturbata st̃ os. in .i. fortitudo anime. Deiñ seqr̃ expositio ossiũ. cum ait.
cura me. ut sapiens mediciis. quia ego egrotus sũ. tu medicus. ego habeo infirmita-¬
s usq qͣ: Iñnuit iste se diu luctari cũ uiciis. Non÷ aũ crudelitas dilatiodĩ s iõ differt:
ut dicatur ei. adhuc te loq̃nte dicam. ecce adsũ. Et ẽtiam iõ: ut ex difficultate sanatio¬
nis. iñ: magis caueat sibi. Qd̃ .n. facile sanat᷑. ñ multũ cauet᷑. Ex difficultate ã sanatio¬
nis : sit diligentior custodia recepte sanitatis ⁊ etiã iõ: ut ostũdat᷑ que pena sit non
conu̾sis. si tanta difficultas ẽ conu̾sis. Uñ alibi. Si iustus uix saluabit᷑: impiꝰ aũ ubi pa¬

Expanded text:
rbata sunt ossa mea, id est fortitudo animae. Deinde sequitur expositio ossium cum ait: omine, Hier. quasi dicat cura me ut sapiens medicus, quia ego aegrotus sum, tu medicus: ego habeo infirmitaed usquequo? Aug. Innuit iste se diu luctari cum vitiis. Non est autem crudelitas dilatio Dei; sed ideo differt, ut dicatur ei: adhuc te loquente, dicam: Ecce adsum. Et etiam ideo, ut ex difficultate sanationis, inde magis caveat sibi. Quod enim facile sanatur, non multum cavetur. Ex difficultate autem sanationis, fit diligentior custodia receptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non conversis, si tanta difficultas est conversis. Unde alibi: Si justus vix salvabitur, impius ubi pa
Abbreviated transcription (Latin):
iu fac me rectum sed̾im ꝓmissũ tuũ. Uł gressus m.di.s. et.i m̃otꝰ anime meẽ dirige scd̃m
tus. s ũ dñetur. quia ñ pot̾ penitꝰ excludi. Est enĩpecc̃m in corpore: s̃ n regnet. dem̃ adait
om̃is. qr ñ ualet in aliĩs legem seruasse: si in uno offñdit. Qiuiꝰaũ totã legẽ seruau̾it. otfen¬
lũ pnie hominũ .i. false impositiones. t̾rorib me uincant. ⁊atias mandatis. ad suama¬
q̃traducant. quib u̾q agitant᷑. xͥani. salumpnie gͦ sunt. controu̾sie contra uitatẽ. qͣsp
caturau̾ti. ut mandata indagaret. sãrũ gͣ: ẽ grauior tẽptatio .i. c illis ẽ tẽptatio illa: que
grauior ẽ. Nonenĩ om̃is temptatio: calũpnia ẽ. s tm̃ grauior. Si quid̃ tẽptano pot̾ eẽ

Expanded text:
iutus, sed non dominetur, quia non potest penitus excludi. Est enim peccatum in corpore, sed non regnet. Deinde addit, omnis, quia non valet in aliis legem servasse si in uno offendit. Qui enim totam legem servaverit, offenlumniae hominum, id est falsae impositiones terroribus me vincant, et a tuis mandatis ad sua malefacta traducant, quibus ubique agitantur Christiani. Calumniae ergo sunt controversiae contra veritatem, quas precatur averti ut mandata indagaret. Earum ergo est gravior tentatio, id est de illis est tentatio illa quae gravior. Non enim omnis tentatio calumnia est, sed tantum gravior. Siquidem tentatio potest