comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fȩdantur uel certe iracundiae
tunt: picus autem dulcem regni
cȩlestip memoriam : uua flagran¬
tiam dominicȩ dilectionis significat:
Nonergo despinis colligunt ficur.
neque derubo uindemiant uuam:
quia qui cumque adhuc uitiorum
malum : Thesaurus cordis inten¬
tio est cogitationis : & quã ꝓuen¬
tum operis internus arbiter
iudicat: Linde fit plerumque.
ut minora bona non nulli maiori
cȩlestis gratiȩ mercede operen¬
tur : uidelic& propter intentio¬
ne cordis. qua maiorte uoluepaent
patrare bona sipossent: & alumaione
iustutum opera ostentantes obincu¬
riam cordis tepidi. minora adño pre¬
mia sortiantur: Deniq opus uiduae
quȩ duos nummos deculit adtemplũ
innumeris diuitum donarus. ab inter¬
ino cordium serutactore prȩfertur
Eg abundantia enim cordis os lo¬
quitur : Humanum quidem iudicium
sepe fallit: quia cor ꝓximi nescitinisi
gore &opere pensare: Dñs autemip
dis radice per pendit Illiergo &
abundantia cordis orloquitur

Expanded text:
foedantur, vel certe iracundiae, foedantur, vel certe iracundiae, tunt. Ficus autem dulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectionis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum malum. Thesaurus cordis intentio est cogitationis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quippe judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opere pensare, Dominus autem iptros ex cordis radice perpendit. Illius ergo ex abundantia cordis os loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
to uiuens. de fauore uulgi quasibo¬
nus sit blandiatur : quiã & sifolia
uerborum ꝑ pulchra siflorem
famȩ gignit odoriferum: non est
orborbona quȩ facit fructos ma¬
los: Nemocum recto cordebona
quȩ uale operatur desua salute
disper& quia non est arbor mala
quȩ facit bonum frustum una¬
quaeque enim arbor defructu suo cog¬
noscitur : Hec cognitio deaperfu se¬
lummodo uitur siue iustu tibis acci¬
piendo est : qualia superius as posto¬
lisententia cimmne morauimus : pam¬
que sunt non nulli quae quõ animo
genuntur ignoratur a preximis
unele eut rarmque partem porunt
interpreari : sed ambigua quaeque
iustius abhis quibona diligunt in¬
ter pr&antur in bonum : titimplea¬
tur illud a postoli: nolite ante tem¬
pus iudictre : Neque enim despinis
colligunt ficur: neque derubo uin¬
demiant uuam ⁊ Opinȩ &rubus
plene aculeis arborer illorumcor¬
da designant. qui uel luadriȩ. in¬
uidiȩ doncupiseentiȩ stimulis ipsi

Expanded text:
male vivens, de favore vulgi quasi bomale vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qualia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, plenae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
oliuȩ lucidum est opus misericordiȩ
& ideo iure inmisericorchadi spe¬
nt in templo ȩternitatis : qui in
domodi prȩsentis miseri cordiȩ gra¬
tia resplend&: iure secalis ad
templum magni regis pestinere
dierum: Atcontra mala arbor
uidecimus quales ferat frueus
& tales ipse ferre uitemus : dicit
ꝓph&i hieremias: maledictur
homo qui confidit in homine &
ponit carnem brachium suum
& ad nõ recedit cor eiur eritenim
quasi mpricȩ in desesto: Mrrice
namq: est infructuosa arbor &
humilis : gustunimis amara om̃¬
nique humana cultura prorsus
ineligna : ac propterea fruati
paratur is qui a diuino timore
& amore recedens : ab hominib:
regnum uel diuitias sperat :
Quiquantum adecore domus dĩ
sit & tonris iudicandur. ꝓph&a
subdendo manifertat : Q nonui¬
debit cum uenerit bonum : sedha¬
bitabit in deserto insiccitate : in
terra sal suginis & in habitabili:
Nemoergo sibi fr̃r mei male moccul

Expanded text:
olivae lucidum est opus misericordiae, olivae lucidum est opus misericordiae, et ideo jure in misericordia Dei sperat in templo aeternitatis, qui in domo Dei praesenti misericordiae gratia resplendet. Jure se talis ad templum magni Regis pertinere n longitudine dierum . At contra mala arbor videamus quales fructus ferat, et tales ferre ipsi vitemus. Dicit propheta Jeremias: Maledictus homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana cultura prorsus indigna, ac propterea fructifparatur is qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabili . Nemo ergo sibi, fratres mei, in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
contentiones emulationes irȩ
rixȩ dissensiones: hereses inui¬
diȩ homicidia. ebrietater co¬
mesationer & his similia ⁊ uultis
audire an arbores quȩ tales fruc¬
tur faciunt ad & erni regis templũ
cȩleste ꝑtineant subiungit a porto¬
lus dicens: quȩ praȩdĩ co uobis sicut
prȩdixi qm̃ quitalia agunt. reg¬
numdĩ non consequentur: Honȩ
quoque arboris fructur sub sequen¬
ter enumerat cum ait: Fructus
autem spsest : caritar gaudium
pax patientia bonitas benignitas
fides mansu&udo continentia.
dequibus & aliu ammonens ait :
ut filii lucis ambulate : fructus
enim lucis est in omnibonitate. &ius¬
ticia & ueritate: Quinimirum
fructur cum arboribus equibus
procesunt : & hic aldomum fidei.
& illĩ ad habitationem supernȩ
beatitudinis ueraciter pestinent:
Nudiamus denique arborembonã
debonorum fructuum ꝓuentu
l&antem: Ego autem sicut oliua
fructifera indo modi sperocui in
miseri cordia dĩ mei in gernum & in
seculum seculi ⁊ fructur quippe

Expanded text:
irae, rixae, dissensiones, haereses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste pertineant? Subjungit Apostolus, dicens: Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Fructus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
habebit : qui profecto cumalus sc̃is ad
numerum iudicum se ꝑtinere demans¬
trat cum dicit: nescitis quia angel os
indicabimus ⁊ Deipsis. quoque udican¬
dir in hoc numero duo denario similis
caura est: non enĩ quia dictũ est u di¬
contes duo decim tribus srabel
tribus leui quȩ tertia decima estiab
eis iudicanda nonerit aut solũ illũ
populum. non &iãgentes c&erasiu¬
Sicabunt: Quod autem ait in rege¬
neraatione : procul dubio mortuorũ
resurrectionem nomine uoluit re¬
generationis intellegi: sic enĩ caro
nostro regenerabitur ꝑ incorrup¬
tionem quemad modũ est anima
nostro regenerata ꝑfidem

Expanded text:
habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis insede maiestatis
suȩ sedebitis &uos suꝑ sedes duo¬
decim iudicantes duodecim trib
isrohel. Hic discimus cũ suis dis¬
cipulis iudicaturum ihm: unde
& alibi iudeis dixit si ego in beelzo¬
bub eicio dȩmonia : filii uestri
inquo eiciunt : ideo ipsi iudices
enunt uestri : Nec qñm suꝑ duo¬
decim sedes refunor esse att duo¬
decim solos homines cum illo iudica
turos puatue debemius duo do¬
nanio quippenumero uniuenra quȩ clam
sigficata est iudicantium multitudo ꝓpt̃
duas parter numeri septenarii quo sig¬
nificatur plerumque uniuersitar: que
duȩ parter idest tria & quat tuonl
tera ꝑ alterm partem multiplicatȩ
duo decim faciunt : Nã & quat tuor
ter & tria quater duo decim sunt: & siqua
alia huius duo denarii numeri quȩ ad
hoc ualeat patio repperitur lio quin
qum in locum ude treditoris. a posto¬
lum matiuan legimus ordinatũ aposto¬
lus paulus quiplus omnib: illis labo¬
racuit ubiadiudicandum sedeat non

Expanded text:
ius hominis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israhel. hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. unde et alibi Iudaeis dixit: si ego in Beelzebub eicio daemonia filii uestri in quo eiciunt? ideo ipsi indices erunt uestri. nec quoniam super duodecim sedes sessuros esse ait, duodecim solos homituros putare deberemus: duodenario quippe numero universa quaedam gnificata est judicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas; quae duae partes, id est, tria et quatuor, altera per alteram partem multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ nomen meum : centuplum
accipi & & uitamẽnam possidebit.
Nultiaũ erunt primi nouissimi.
& nouissimi primi: Locus istecũ
illa sententia congruit inqua sal¬
uator loꝗͥtur: non uenipacem
mittere sed gladiũ: uenienim
separare hominem a patresuo
& matre a filia & nurũ a socru
& inimici hominis domestici eius¬
xii. Quiergo propter fidem xp̃i & prȩ¬
dicati nem euangelii omnes effec¬
tus conteinserint adque diureias
& seculi uoluptates: isticentu plum
recipi ent. & uitam &nam posside¬
bunt. Ex occasio ne huius senten¬
tiȩ quidam in troducunt mille
annor post resurrectionem : dicen¬
ter nobis tunc centuplum omniũ
nerum quas dimisimus. &uitam
Q nam esse reddendam: non in¬
tellegentes quodsi inc&eris dig¬
nasit reꝓmissio inuxoribus ap¬
pareat turpitudo. ut qui unã
ꝯdño ddimiserit centũ recipiat
infuturo, Qensus igitur iste est :
qui carnalia ꝓsaluatore dimise¬
rit spiritalia recipi& quȩ com¬
paratione & merito sui itaeruñ

Expanded text:
pter nomen meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici ejus. Qui ergo propter fidem Christi et praedicationem Evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cator erat diues nonfuenat
cibos manu& ante querebat
& tamen loquitur confidenter
reliquimus omnia: & qui a non
sufficit tantum relinquere uin¬
git quod ꝑ fectum est & secuti
sumuste: fecimus quodius sisti.
quidigitur nobis dabis prȩmut
ihr̃ autem dixit illis: Amen dico
uobis quoduos qui seciti estis me
inregeneratione cũ sederit si
iudicantes duo decim tribus is¬
rahel: Non dixit qui reliquists
omnia hocenim & socrates fecit
philosofus & multi alii diuicias
contemserunt sed qui secutiestis
me quod ꝓprie apostolorum est
adque creclentium: In regene¬
rtione cum sederit filius ho¬
minis in sede maiestatis suȩ: quan¬
do & mortus de corruptione
resurgent in corrupti: sedebi

Expanded text:
non fuerat, cibos manu et arte quaerebat: et tamen loquitur confidenter, Reliquimus omnia. Et quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est: et secuti sumus te. Fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me in regeneratione, cum sedejudicantes duodecim tribus Israel. Non dixit, qui reliquistis omnia, hoc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium; in regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resu
Abbreviated transcription (Latin):
cant sedipse magis creatura¬
rũ cunta contineat. Haec autẽ
ꝓpt̾ea a scĩs uiris dieta arbitror
ẽẽ dedño non quo sint controria
sibi sed ut modo eius potentia mo¬
domisericordia describatur
re dicitur ꝓbonitate interces¬
soris stare suggeritur : Atenĩ
beatus apostolus: quia aduocatũ
habemus apud patrem ibm̃ dnm
Iud& ergo est xp̃r cum resid& a
uocaturꝰ ẽ cum ad surgit : Iud expla¬
anis. Hic enimstans apud patre
xp̃. anorum lic& pec cantiũ causas
&orat ibi refid& cũ patre phari¬
seorumi ꝑ sequentium peccata condem¬
noris, Illis indignans uehementer
ulciscitur his interueniensleniter
miseretur. Hic stat ut suscipiat
stephani in artunis spm̃ ibi resid&
ut condemn& iudȩ ꝓditoris admis sũ¬

Expanded text:
a se ipse magis creaturam cunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint contraria sibi, sed ut modo ejus omnipotentia, modo misericordia describatur.re dicitur, pro bonitate intercessoris stare suggeritur; ait enim beatus apostolus: Quia advocatum habemus apud Patrem Jesumergo est Christus, cum residet; advocatus est, cum assurgit; judex plaanis: hic enim stans 200 apud Patrem, Christianorum licet peccantium causas exorat, ibi residet cum Patre Pharisaeorum persequentium peccata condemnans; illis indignans vehementer ulciscitur, his interveniens leniter miseretur, hic stat ut suscipiat Stephani martyris spiritum, ibi residet ut condemnet Judae proditoris admissu
Abbreviated transcription (Latin):
de distimihi demundo dictum estenim
de illis quod non essent demundo Sed
hoc eis regeneratio prȩstitit: non gene¬
ratio Quid est &iam quod sequitur
tiuerant & mihi eor dedisti analiquan¬
do erant pactris. quando nonerant
unigeniti fili eius. & habuit aliquan¬
do pater aliquid sine filio: adsit:
Uerum tamen habuit aliquid aliquan
do dĩ filius quod nondum habuit idem
ipsehomo filius quia nondum erat ho¬
mo factus exmatre quando tamen ha¬
bebat uniuersa cum patre: Qua prop¬
ter quod dixit tui erant. Nonse inde
sepcerccuit ds̃ filius sine quonihil um¬
quam pater habuit. sed sol& ei tribuere
ca quidquid potuit pater semper
cum illo filius potuit : qm̃ ille qui nũ

Expanded text:
dedisti mihi de mundo? Dictum est enim dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam, quod sequitur: Tui erant, et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus? et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit; veruntamen habuit aliquando aliquid Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius, quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre; quapropter dixit Tui erant. Non se inde separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed solet ei tribuere ca quidquid potuit Pater, semper cum illo Filius potuit; quoniam ille qui nu
Abbreviated transcription (Latin):
legitur notus iniudea ds̃ in israhel mainum
no men eius . Ergo manifestaui nomentu¬
um hominibus istis quos de distimihi de
mundo quime audiunt hec dicentem non
illud nomentuum quo uocaris dr̃ sed illud
ouocaris patermeus. Sed quomodoma¬
nifest auit sinondum uenit hora dequa
perius dixerat. quoduenir & hora cum
lam non in ꝓuerbus inquit loquar uobis sed
palam de patre meo adnuntiabo uobis :
anuero adnuntiatiomanifesta put abi¬
tur in ꝓuerbiis: Curergo dictum est pa¬
lam cadnuntiabo nisi qui in ꝓuerbus
non est palam Quodecutem non inp¬
uerbus occultactur sed uerbis manifesta¬
tur : ꝓcul dubio palam : quo modo ergo
mani festecuit quod nondum palam dix̃
pinde sic intellegendum est p̃tempore
futuro pr&eritum positum : quemad¬
modum illud omnia quȩ audiui a patre
meo Nota uobis feci: quod nondum fe¬
cerat. sed lo quebactur quacsi feciss&
quod inmutabilit᷑ esse prȩfixum scie¬
bact ut facer& Quid est autem quos

Expanded text:
legitur: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum legitur: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem, non illud nomen tuum, quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meus, nifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, palam annuntiabo, nisi quia in proverbiis non est palam? Quod autem non proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit, quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos
Abbreviated transcription (Latin):
adte uenio: Unde manifestum est . eum
decorporali suac dixisse prȩsentia
cum essem cum eis ego seruabam eos ue¬
luti iam cum eis ea prȩsentia noness&¬
Non itacque recte intelleguntur de qui¬
bus dixerit cum essem cum eis egoserua¬
bam eos: nisi quos inse credentes serua¬
reiam ceperat prȩsentia corporali
& quos relicturus fuerat absentia cor¬
porali : quam quã apud patrẽ seruar&
prȩsentia spiritali Post uero ad¬
iungit &c&eros suos ubi dicit: non ꝓhis
autem rogo tantum sed & ꝑeis quicre¬
diturisunt ꝑuerbũ eorũ inme Ubi mani¬
festius ostendit: quod non de omnibus ad
eum ꝑtinentibus superius loquer&ur
ab eoloco ubiait manifestaui nomentu¬
um hominibus quos dedistimihi : sed de his
tantum qui eum cum illa dicer& audie¬
illis a quibus tunc audiebatur discipulis suis
dicat. Manifestaui inquit nomentuum
hominibus quos dedistimihi : Nonergo noue¬
rant dĩ nomen cumessent iudeiꝰ ubi est quod

Expanded text:
ad te venio. Unde manifestum est eum ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia: Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non essNon itaque recte intelliguntur de quibus dixerit, Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audieillis a quibus tunc audiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? et ubi est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ritate quam habui prius quam mundus
ess& apudte: Id est illam claritatem
quam habui apudte in predestinatione
tua tem pusest ut apudte habeam &iã
uiuens indexteratua. Manifestauino¬
mentuum hominibus. quos de distimibi
demundo : Tuierant & mihi eos dedisti
& sermonem tuum seruauerunt: Pana
cognouerunt quia omnia quȩ de disti
mihi abste sunt quia uerba que dedisii
mihi dedieis &ipsi acceperunt & cogno¬
uerunt uere quia ate exi &erodider
quia tume misisti. Quam quã e bac
omnia de omnibus futuris fidelibus dici
potuerunt specie ꝑfecta cum aadhuc
essent futura: sedut dehis solis quos tunc
habebat discipulis hȩc loqui intellegatur
illud magis urgu& quod patulo post art
Cum essem cum eis ego seruaba eos
innomin&uo quos de distimihi custodi¬
ui & nemo ex his perunt. Nisi filius ꝑditio¬
nis ut scriptura impleatur : iudam sig¬
nificans qui tradidit eum: existo quippe
duo denario numero a postolorum solus
perit De inde sub iungit: nuncautem

Expanded text:
ritatem, quam habui priusquam mundus esset apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Tui erant et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt: quia verba quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt: et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderquia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod paulo post ait: Cum essem cum eis, ego salvabam eos in nomine tuo. Quos dedisti mihi, custodivi; et nemo ex iis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judam significans, qui tradidit eum. Ex isto quippe duodenario numero apostolorum solus ille periit. Deinde subjungit: Nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
autem uita &erna inquit ut cognos¬
cant te solum uerum dm̃ & quẽ mi¬
sistiilim xpͥm. Ordo uerborum est
ut te & quem misisti ilĩm xp̃m : cognos¬
cant solum uerum dm̃. Conse quente
enim & sp̃r sc̃s intellegitur quia spi
est patris & filii tamꝰ quam carieas
sulist antialis & consubst antialis ambo
uerus ds̃ Nec idem tamen pater qui fi¬
lius nec idem filius qui pater uec idem
sp̃s sc̃s. qui pecter aut filius qm̃ tres sunt
terram opus consummaui quod dedis¬
timihi ut faciam: Non ait ius sistused
de disti ubi commnendatur e uidens gyae¬
tia : quidenim hab& quod non accepit¬
&iam inunigenito humana natura:
nnon accepit ut nihil mali sedbona
facer& omnia quando in unitate ꝑ¬
sonȩ suscepta est a uerbo ꝑquod fac¬
ta sunt omnia : Sed quomodo con¬
sum mauit opus quod accepit ut fa¬
ciat. Cum rest & adhuc passionis
experimentum ubi mastrribus suis
maxime prȩbuit quod se querentur
cit quod se consumma turum esse cer¬

Expanded text:
autem vita aeterna, inquit, ut cognosautem vita aeterna, inquit, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum. Ordo verborum est: ut te, et quem misisti Jesum Christum, cognoscant solum verum Deum. Consequenter enim et Spiritus sanctus intelligiest Patris et Filii, tamquam charitas substantialis et consubstantialis amborverus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem Filius, qui Pater; nec idem Spiritus sanctus, qui Pater aut Filius: quoniam tres sunt, terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur ecit quod se consummaturum esse cer
Abbreviated transcription (Latin):
onis suȩ prȩdicatione clarificat pa¬
trem: hoc quippe aperit ordo ipse
uerborum drifica inquit filium
tuumut filiustuus clecrific& te: tam¬
quam dicer& re suscitame ut in notes¬
cas toto orbe ꝑme: De inde magis
magisque pandens. quomodo elarifi¬
c& patrem filius sicut dedisti inquit
ei potestatem oninis carnis. Vt om¬
ne quod de distiei d& eis uitam & ernã
Omnem carnem dixit omnem hominẽ
a paste totum sigͥnificans quemad mo¬
dum rursus a paste superiore signifi¬
catur homo totiis ubi ait a postolus
Omnis anima potestatibus sublimi¬
oribus subdita sit: quidenim dixit
omnis anima nisi omnis homo. loc
autem quod potestas xp̃o a patre
data est omnis carnis secundũ homi¬
nem intellegendum est. Sicut ergo¬
dedistiei potestatẽ in quitominis car¬
nis ita teglorific& filius id est notũ
tefaciat omni carni quam de distiei:
sic enim de disti ut omne quod de disti
ei. dei eis uitam mernam Ioaec est

Expanded text:
onis suae praedicatione clarificet Paonis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi per me. Deinde magis magisque pandens, quomodo clarificet Patrem Filius: Sicut dedisti, inquit, ei potestatem omnis carnis, ut omne, quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnem carnem, dixit omnem animam, a parte totum significans, quemadmodum rursus a parte superiore significatus est homo totus, ubi ait Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Quid enim dixit omnis anima, nisi, omnis homo? Hoc autem, quod potestas Christo a Patre data est omnis carnis, secundum hominem intelligendum est; dedisti ei potestatem, inquit, omnis carnis, ita te glorificet Filius, id est, notum te faciat omni carni, quam dedisti ei. Sic enim dedisti, ut omne quod dedisti ei det eis vitam aeternam. Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
lorificatum apactre filiũ.
secundum formam serui.
quam pecter suscitauit
amostuis & cad suam dex¬
teram conlocauit resip¬
sa indicat & nullus ambigit xpianus:
Sedqm̃ nontantum dixit. pater clari¬
fica filium tuum. sed addidit &iam. ut
filiustuus clarific&te . merito quȩ ri¬
tur . quomodo patrem darifica uerit
filius cum sempiterna clarit as patris.
nec deminuta fuerit in forma huma¬
na nec augeri poterit in sua ꝑfeccio¬
ne diuinco sedirse ipsa clarit ts patris.
nec minui nec augeri potest apud
homines ecutem pcal dubio minor
erat quando iniudea tantũmodo
ds notus erat: nondum a solisostu
usque adoc casum lcuudabant pueri
nomen dñi. Hoc autem quia per
euan gelium xp̃i fecctum est. ut pfiliũ
pater innotescer& gentibus ꝓfecto
patrem clccrificauit & filius: glautẽ
tantum modo mostuur fuiss& filius:
nec resurrexis set: ꝓculdubio Nec apa¬
tre clarifica tur ess& nec patrem
darificas s&: Nunc ctem resurrec¬
tione lccrificatus a patre resurrecti¬

Expanded text:
Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potest; apud homines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini . Hoc autEvangelium Christi factum est, ut per Filium Pater innotesceret gentibus, profecto Patrem clarificavit et Filium. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
dinor in lecebris immnuner ghibeamus
eiusq mandata quȩ habemus incipien¬
do. seruemus ꝑ seuerando: Fiteni
iusta mercede. ut illũ diligendo diligi
amplius mereamur a patre sed & ip¬
se maiorẽ dilectionis suȩ nob gro¬
tiam prestare dign&ur infutura
Dat enimnunc diligendonos. ut ere¬
dentes spereinus in eum : tunc autẽ
ut uidedmus eum facie ad faciẽ
manifestatque seipsum nobis hac est
inlaritate quã habuit priusquã
mundus ess& apud patrẽ cũ quo
uiuit & regnat᷑dr̃ inunitate spr

Expanded text:
di nos illecebris immunes exhibeamus,di nos illecebris immunes exhibeamus,ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligendo diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in unita
Abbreviated transcription (Latin):
gloniamur in spe gloriedi non solũ
aute sed & gloriamur intribulatio¬
nibus: N amiꝰ qui inmundanarum reru̾¬
delectationib &opulentia serequies¬
cere posse confidit: f allitur & enim
&croberrimis eiur de mundi ꝑtur¬
bationib Sipso fine conuineitur quia
suprarenã funclamentũ suȩ qui&i spo¬
suerit. At quicũq scõ apflati spũ su¬
aunsimum̃ illud dominice dilectionin
ingum si ꝑre leuaueriũ atque xem¬
plo illius miter ẽẽ & humilescorde
didicerit̃  Non nulla &iam in prȩsenti
future qui&is imagine fruuntur
dum a contur batione hominũ secula¬
rium totamente secr&. uultũ sui
conditoris semꝑ reminisci gaudent
atque adꝑfectum eiur contempla¬
tionẽ ꝑtingere sitiunt: dicente s fibi
cum a postolo iohanne : scimus quia
cũ aꝓparuerit similes ei erimus.
uidebimus enĩ eum sicutie: Adcuiur
p̃mium uisionis siꝑuenire de sideram.
oport& fr̃r carissimi. ut huius euan¬
gelicȩ lectionis ꝑ p&uo memores. Amun¬

Expanded text:
 non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam qui in rerum mundanarum delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si pervenire desideramus, oportet, fratres charissimi, ut hujus evangelicae lectionis perpetuo memores, a mun
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt & tamen ratione comp̃hendi ne qua¬
quam possunt : ut dum non ual& ex uisione
rei pen&rare quod conspicit: de ꝑmissione
diumnȩ potentiȩ credat quod audt Illa esgo
uobiscum fratres carissimi ꝓmissa cogitate
onis gloriam quam in se ueritas ostendit
tora intentione festinate terrena desida¬
ria quȩ ab auctore sẽparant fugne quso
tanto altius ad cons̃pectum dĩ omini poren¬
tis ꝑtingitis quanto mediater enndi & lo¬
minum singularitꝰ amatis quiuiuit ureg¬

Expanded text:
fiunt et tamen ratione comprehendi nequafiunt et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de repromissione divinae potentiae credat quod audit. Illa ergo vobiscum, fratres charissimi, praemissa cogitate,onis gloriam, quam in se veritas ostendit, tota intentione festinate: terrena desideria quae ab auctore separant, fugite: quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto mediatorem Dei et hominum singularius amatis, qui vivit e
Abbreviated transcription (Latin):
ligni asperitas costicr. sapors odorisque mug¬
nitudo ubestas fructuũ uiriditas foliorũ
Contrectatũ namq: seminis granũ non est
ualidum : unde ergo ꝓcessit ligni duritia
non est asperũ: unde asperitas costicis erũpit
non est saporũ : unde sapor infructibus ol fatũ
nilredo l&:unde odor in fructibus fraglat
nil inse uiride ostendit: unde foliorum uiri¬
ditas exiuit : Cuncta ergo in semine si¬
mullatent quȩ tamen non simul. exsemine
ꝓdeunt: Exsemine quippe ꝓducitur radi
exsudice ꝓdit uirgultum ex uirgulto ori¬
turfructus infructu &iam ꝓducitur semen
addamusergo quia & semen lat& insemine
Quidigitur mirum si ossa neruos carnem ca¬
pillosque reducat expuluere. quilignum
fructus folia in magna mole arboris ex
paruo cotidie semine restaurat. Cum
ergo dubitans animus dere surrectionis po¬
tentia rationem quȩrit : earum rerum ei
questiones inferendȩ sunt quȩ & incessantꝰ

Expanded text:
ligni, asperitas corticis, saporis odorisque mligni, asperitas corticis, saporis odorisque mnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporum saporosum, unde sapor in fructibus? Olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid ergo mirum si ossa, nervos, carnem capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt quae et incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
diffidunt : sicque apudse quasi ratiocinantes
dicuntꝰ quando expuluere homoreducitur
uando agitur ut cinis anim&ur : Quibus
breuit̃ res potidenus quia longe minus ẽ
reparare quod fuit quã creasse quod ñ fuit:
Au quidmmit um si hominẽ expuluere refi¬
ut quisimul omna exnihilocreauit
Mir abibus namque est cȩlũ acterrã ex nullis
ixisientibis condidis se: quã ipsum hominẽ ex
terra reparare: Sedcinis at tenditur & in
casnerediiepora de peratur & diuine ope¬
racunis tuistus domprehendi quasi exratio¬
ne queritur. Quiscilico heciderco insuis
inuno grano paruntumi itminis. lateeteta
quȩ nascitura est arboris moles: Coñtĩ¬
mus namque ante oculos. cuius lib& arboris
miram magnitudinẽ cogitemus unde orien¬
do coepit quȩ ad tantam molẽ crescendo ꝑ¬
uenit: In uenimus ꝓculdubio eius originem
paruissimũ semen: Consideremus nunc ubi
in illo paruo grano seminis lat & fostitudo

Expanded text:
diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando homo ex pulvere reducitur? Quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus, quia longe minus est Deo reparare quod fuit, quam creasse quod non fuit. Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suisecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, inveniemus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Considein illo parvo grano seminis latet fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Ceste sicliquis uestrum cum suo aduersario
ccusco dicturus in ineo iudicio. die crastino
ess& exhibendus cotafostasse nodtẽ in¬
somnem ducer & quid sibi diciposs& quid
obiectionibus responder& secũ sollicita¬
& estuantimente uersar& : Neme inue¬
nir& asperum uehement᷑ m&uer&. ne
apud me apparer& noxius formidar&:
Et quis ego aut quid ego nimirũ non longe
post futurus post hominem uermis. atque
post uermem puluis: Sergo tanta cura
ꝑtimescitur iudiciũ pulueris. qua intentio¬
ne cogitandum est. qua formidine ꝓuidendũ
tantȩ iudicium maiestatis: Sed quia sunt
non nulli quideresurrectione carnis incesti
sunt & tuncrectius docemus. si &iã cordiu̾
uestrorum quȩstionibus occultis occurri¬
mus pauta nobis de ipsaresurrectionis fide
loquenda sunt: Multi & enim sicut & nos
aliquando fuimus dum carnem inputredinẽ.
orsaq inpuluerẽ redigi ꝑsepulchra conspi¬
ciunt reparari expuluere carne & ossa

Expanded text:
Certe si aliquis vestrum cum suo adversario Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus, pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem, ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa
Abbreviated transcription (Latin):
moria nostraref igatur : Frequenta¬
tione ergo gaudii tempor alis ad &erna
gitudia mens in calescat & ferueat ut
exueritate la&itiȩ ꝑfruatur in patria
quod deumbra gaudii mediatur inuia :
Vitam̃ igitur uestram fratres mosesq
componite is qui mitis resurrexit ex
moste quam districtus in iudicio ueniat
prȩuid&e: Ceste indie tremendi exa¬
minis suicum angelis. cumarchangelis
cum thronis & dominationibus cũ princiua¬
tibus. ac potestatibus apparebit cȩlis
acterris ardentibus cunctis uidelic&
elementis in sui obsequii terrore com¬
motis : Hunc ergo tantipauoris iudicẽ
ante oculos ponite hunc uenturũti¬
m&e : ut hunc muenerit nontimidi
sed securi uideatis: Timendus ergo est
n&imeatur: terror eius nos adusuro
bonȩ operationis exerceat m&us illius
uitam nostrec a prauitate compescat:
Mihi fratres credite : quia tanto tunc eri¬
mus securide eiusprȩsencia quanto nune
esse sectagimus suspegti deculpa

Expanded text:
moria nostra refricatur. Frequentamoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis, ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria, quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam igitur vestram, fratres, moresque componite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat, praevidete. Certe in die tremendi examinis sui cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa.
Abbreviated transcription (Latin):
fideles rapit sed graue est ucdde quod
subditur : & bab& fiditiam quod in fluat
Iordanis in os eius: quia post quam in sidoles¬
quos que amundi originer apuit ad huc
seposse suscipere &iam fideles prȩsumit
Namore pestifere ꝑsuasionis. eoscoti¬
die deuorat : In quibus a confessione fidei
reꝓba uita discordat: Hoc ergo fratres
carissimi tota intentione ꝑtimescite.
ho apuduos sollicita mente cogitate:
Eece paschalia sollemnia agimus sedita
uiuendum nobis est ut ꝑuenire ad&erna
festamere amur: Tr anseunt cuncta quȩ
temperaliter festiũ& cȩlebrantur custe¬
te quib is sollemnitatibus int̾ estis. ne ab
d&erna sollemni tate separemini:
Quid prodest interessefestis hominum.
side esse contingat festis angelorum
Umbrauenturȩ sollemnitatis est sollem¬
nitas prȩsens: Idcirco hanc annue agi¬
mus ut ad illam quȩ non est annua sed con¬
tinua ꝑducamurꝰ: cum hȩc statuto tem¬
pore geritur ad illius desiderium me¬

Expanded text:
nfideles rapit. Sed grave est valde quod nfideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , quia postquam inquosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc ergo, fratres charissimi, tota intentione pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc agimus annue, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium me
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dicit confitentur senos sedm̃ fac¬
tis ccutẽ negant: hinc ia cobus ait. fides sine
operibus mostua est: Hinc adbeatum iob:
de antiquo hoste generis humani dñs dicit:
absor bebit fluuium & non mirabitur &
hab& fidutiam quod inflat iordanis in os
eius: Quis est enim ꝑfluuiũ designatus nisi
humanĩ generis fluxus quoduidelic& genus
ab ostuad finem defluit & quasi aquȩ mo¬
re usque ad compelentem terminũr ex carnis
liquore ꝑcurrit: Quid ꝑiordane nisi bapti¬
natorum forma signatur : Quia eniminior¬
dane flumine ipse auetor redemptionis
nostrȩ baptizari dignatur est : rerteior¬
danis nomine eorum multitudo exprimitur.
qui intra sacramentum baptis matis tenen¬
tur Antiquus ergo hostis. generis humani
fluuium ab sorbuit : quia amundi origine.
us que adredemptoris aduentum uix pau¬
eis electis eucedentibusinuentrẽ suȩ mali¬
e gerus humanum traxit: dequoreret
rtibitur : quia ꝓmagno non hab& cũi¬

Expanded text:
Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, facPaulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte rabitur , quia pro magno non habet cum i
Abbreviated transcription (Latin):
est autem fides sperandorum substantia
rerum argumentum non ald parentũ : ꝓfec¬
toliqu& quie fides illarum regũ argumen¬
tum est quȩ apparere non possunt : quȩ &¬
enim apparentiam fidem non habent sed ag¬
nitionem : Dum ergo uidit thomas dũ palpa¬
uit quur ei dicitur quia uidistime credidisti :
sed aliud uidit aliudcrediditꝰ amostali quip¬
pe homine. diuinitas uiderinon potuit. ho¬
minem igitur uidit. &đm̃ confessus est di¬
cens dñr meus. & dr̃ meus : Viden doergo
credidit qui considerando uerũ homine.
hunc dm̃ quem uidere non poterat excla¬
mauit : L&ificat ualde quod sequitur:
beati qui nonuiderunt & crediderunt:
Inquanimirum sententia nosspecialiter
signatisumus : qui eum quem carne non ui¬
dimus mente r&inemus: Nos signati
sumus: sed sifidem nostram operibus se
quimur: Ille & enim uere credit: qui ex¬
erc& operando quod eredit: Quo contra
dehis qui fidem nomine tenus r&inent

Expanded text:
Est autem fides sperandarum substantia Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Dominus meus et Deus meus. Videndo igitur credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum quem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus operando sequimur. Ille etenim vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent,
Abbreviated transcription (Latin):
autem ueniens audir& audiens dubitar&
dubittins pelpcr & pelpeins creder & :
non hoc casu sed diuina dispensatione gestũ
est: Egit nam que miromodo suꝑnacle¬
mentia ut discipulus dubitans dum in ma¬
gistro suo uulnera palpar& carnis. in
nobis uulnera sanar& infidelitatis
Pplus enim nobis thomȩ in fidelites ad fidẽ
quam fides credentium discipulorũ ꝓ̃fuit
Quiadum ille adfidem paelpando reduci¬
tur nostramens omni dubitatione post¬
posita in fide solidatur: Sic quippe discipu¬
lum postresurrectionem suam dubitare ꝑ¬
misit nec tamen in dubitatione deseruit:
sicut ante natiuitatem suam habere mariã
sponsum uoluit . quitamen ad eius nuptias
non ꝑuenit : Nam ita facctus est discipu¬
lus dubitans & pclpcns testis uere re¬
surrectionis sicut sponsus matris. fue¬
soct custos integerrimȩ uirginitatis :
Palpauit autem & exclamauit dñs meus
& dr̃meus : Dicit eiliħs quia uidistime
credidistiscum paulus a postolus dicat.

Expanded text:
autem veniens audiret, audiens dubitaret, autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet. Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: