comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titudo dicens. Nunc dilatauit uos
latatus ẽ ysaac. ⁊ impleuit omnẽ ter¬
ramscientia trinitatio: ⁊ in toto orbe
latitudinem eccłie collecauit. Priꝰ
tãnĩe iniudea notus erat deuo. ⁊ in
isrł nominabatur: nunc autem in
omnẽ terram scientia exiit sonus eo¬
tum : ⁊ infines orb̾ terre u̾ba eorum.
Exeuntes autem pueri rstiac ꝑ ui¬
u̾sum orbem terre foderunt puteos:
⁊ aqͣm omnib ostendert. Uaptizãtes

Expanded text:
titudo, dicens: Nunc dilatavit nos titudo, dicens: Nunc dilatavit nos latatus est Isaac, et implevit omnem terram scientia Trinitatis, et in toto orbe latitudinem Ecclesiae collocavit. Prius tantum in Judaea notus erat Deus, et in Israel nominabatur ; nunc autem in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Exeuntes enim pueri Isaac per universum orbem terrae, foderunt puteos, et aquam omnibus ostenderunt, baptizantes
Abbreviated transcription (Latin):
inticatus ẽ ualde: agressꝰe̾ opo ⁊ cep̃
fodere puteos quos foderant puerii
pris eius abralx. o inuidẽtes ei pales¬
ra. primo õium illos puteos fod̾e uol¬
nit. quos federant pueri prĩs eiue
Itẽmmoyses puteum legis fot̾at: Al¬
⁊ salomõ ⁊ ꝓpħe. libros scripẜunt ue¬
teris testamenti: quos tamẽ terrena
⁊ sordida repleuerat intlligentia iu¬
deorum. Et eorumos cum ulłet pur¬
cum eo palestim ⁊ iuidei a regno dei ali¬
eni : o discedit ab eis. Non eĩ pot̾ ẽẽ
cum eis qui in puteis aꝙͣ bib̾e nolu¬
nit. s tr̾am. Et dicit eis. E cce relinq̃t᷑
uob̾ domus ur̃a deserta. fodit ergo y¬
saac nouum puteũ: ĩmo pueri ysa¬
paulus. qui noui testam̃ti puteum
federunt. ⁊ iuuenerunt aquã uiua:
q̃ sit fons aque salientis niuitã eter¬
nam. Siͦ prohio adhuc alt̾cat᷑ illi qui
terrena eapiunt: nec noua condipa
teis contraclicũt apłis adu̾santur.
cistis grẽ dei. ex hoc iam ad gentes i¬
ibimus. Postħ fodit t̾cium puteũ

Expanded text:
ificatus est valde, aggressus est opus, et coepit fodere puteos quos foderant pueri patris ejus Abrahae. Sed invidentes ei Palaesra, primo ouit, quos foderant pueri patris sui, id est, Moyses puteum legis foderat, David, Salomon et prophetae libros scripserunt Veteris Testamenti: quos tamen terrena et sordida repleverat intelligentia Judaeorum. Et eorum os cum vellet purni, id est, Judaei, a regno Dei alieni, sed discedit ab eis. Non enim potest esse cum eis, qui in puteis aquam habere nolunt, sed terram. Et dicit eis: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Fodit ergo Isaac novum puteum, immo Isas novi Testamenti puteum foderunt, et invenerunt aquam vivam, quae sit fons aquae salientis in vitam aeternam . Sed pro his adhuc altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova adhuc coteis contradicunt, apostolis adversantur; cistis gratia Dei, ex hoc jam ad gentes ibimus . Post haec fodit tertium puteum
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in cq̃pectueiꝯ omnes prĩe gẽt̾i¬
gentiu. imolato igitur abraham
natõem. Dein de morit̾ sarm centesi¬
mo uicesimo anno uite sue: ⁊emp
sepelitur⁊ ĩ qr amma qͥ seculo morit᷑
ut deouiuat. gemuina uite requie sꝯ¬
cipitur: idest mactione boni operis. ⁊
contemplatione diumitatio.xix.
Nit autem abraham senex: di¬
eiumq multorum. Dix̃q ser¬
uo suo semori: qui supra om̃ia eius
erat. Pne manũ tuam sub femur
meũ. ut adiurem ce per dominũ de¬
ũ celi ⁊ terre. ut non accipias uxorẽ
filio meo de filiab cananeorũ: seti

Expanded text:
bunt in conspectu ejus omnes patriae gentigentium. 13. Immolato igitur Abraham nationem. Deinde moritur Sara centesimo vigesimo anno vitae suae, et emptsepelitur, nisi quia anima, quae saeculo moritur, ut Deo vivat, gemina vitae requie suscipitur, id est, actione boni operis, et contemplatione Divinitatt autem Abraham senex dierumque multorum. Dixitque servo suo seniori, qui supra omnia ejus erat. Pone manum tuam sub femur meum, ut adjurem te per Deum coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chanan
Abbreviated transcription (Latin):
errore impietatis: quib ⁊̃ sepeper
sata stulticia portabat om̃ia sacra¬
mñta: ⁊ qd̾ ferebat uesciebat. Iamq
lictum est eis. expectate hic cum
nuir aduos: apłsmn audi. Cecitas
adorauerimꝯ. uͥ sacrificiũ dũice cru¬
cio impletu per gentes fu̾it p̾dica
illud in quo uenerũt ad locũ ĩmola¬
tionis: tres mũdi significunt᷑ ettes.
q ad iohanne. Inde iam ad dũm. ⁊
In qua cercia etate: qͣi post triduũ
dacramentum. sacrificunnx com¬
pletum ẽ. Deinde ysaac ligatis pe¬
dib altari ouperponitur: ⁊ du̾s in
ligno suspensꝯ cruci affigitur. Set
qr natus. aries: qr ĩmolatus. Q qͥd
ẽ qd̾ inueprib herebat aries ille:
Crux cornua habet. Sic enun duo
ligua conpinguntur in se: cũ spem
crucis recblunt. Unde scriptũ ẽ de eo.
Cornuainmanibz ei ꝯ ount. Cor¬
qui suspẽderunt dominũ ĩ cruce.
is a uideis coronatu. Pacto ꝙͥ sacͥ¬
ficio: dicit̾ ad abrahan. in semine

Expanded text:
errore impietatis. Quibus etiam saeperrore impietatis. Quibus etiam saepsata stultitia portabat omnia sacramenta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis: Exspectate hic cum mur ad vos, Apostolum audi. Caecitas, adoraverimus, ubi sacrificium crucis dominicae impletum, per gentes fuerit praedicatillud, in quo venerunt ad locum immolationis, tres mundi aetates significantur: que ad Joannem: inde jam a Domino et in qua tertia aetate, quasi post triduum sacramentum sacrificii Christi completum est. Deinde dibus altari superponitur: et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed quia natus; aries, quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat aries ille? Crux cornua habet. Sicut enim duo ligna cum compaginantur, in se speciem crucis reddunt. Unde et scriptum est de eo, Cornua in manibus ejus sunt. Corqui suspenderunt Dominum in cruce. is a Judaeis coronatum. Peracto igitur sacrificio dicitur ad Abraham: In semine
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm in ysaac omnes uati oumus : ꝙ̃
partum eccłia in fine temporũ mina¬
bili dei gr̃a non naturali fecũditt̃e
ꝓc̾auit. Iam deinde sequentis ysto¬
rie sa cramentũ. quid ymagiuirie
p̃tendebat inspiciend̾ est. Quio gͦ
in abrabam ut p̾dictũ ẽ ꝑ illã ĩmol¬
ato̾e figurabatur nͥ pr̃ excelsꝯ: Qͥs
in ylaac nͥ xͦ ͤ Nam sicut abraham
unicum filiu ⁊ clilectũ deo uictim¬
am obtulit: ita dominus iungeni¬
et sic̃ yrac ipẽ sͥ ligna portauit quibꝰ
erat imponẽdus. itã xp̃c gestauit ĩ
humeris lignũ sue crucis in quoi
erat ceucifigendo. Uuo au̾t fiui
illi dimissi ⁊ ñ ꝑductiat locũ sacrifi¬
cii. uidecs significabant. qui au
seruilit̾ uiuerent et carnalit̾ oapẽt:
nonindligebant humilitate xͥ. nõ
uenerunt ad locum sacrificii. Cur
autem duo serui : nisiqr ppłs ip̃e in
duas partes diuidendo erat: Qd̾ fac¬
tum ẽrat sa lomone peccante. qñ di¬
uisꝯ ẽ idei apł ppło loco regni nõ

Expanded text:
quam in Isaac omnes nati sumus, quem partum Ecclesiae in fine temporum mirabili Dei gratia, non naturali fecunditate prophetavit. Jam deinde sequentis historiae sacramentum, quod imaginarie portendebat, inspiciendum est. Quis ergo in Abraham ut praedictum per illam immolationem figurabatur, nisi Pater excelsus? Quis inunicum filium et dilectum Deo victimam obtulit, ita Dominus unigeniEt sicut Isaac ipse sibi ligna portavit quibus erat imponendus, ita et Christus gestavit in humeris lignum crucis suae, in quo erat crucifigendus. Duo autem servi illi dimissi, et non perducti ad locum sacrificii Judaeos significabant, qui cum serviliter viverent et carnaliter saperent, non intelligebant humilitatem Christi:venerunt ad locum sacrificii. Cur autem duo servi, nisi quia populus ipse in duas partes dividendus erat? quod factum est Salomone peccante quando divisus est idem populus loco regni, non
Abbreviated transcription (Latin):
panes ꝓpositionis sic̃ scͥptũ ẽ porta
cabatur defectura siũ doctrina eoru
carnalis. in pelle mortua clausa .i.
in camne uet̾is hõĩs preuarica tõis
sina dampnata. que nec refrigeriũ
prestat. nec saciat sitim: s estu cepi¬
da nomtum facit. Qd̾ uero insolitu¬
dine errat agar cum filio suo: oigͥ¬
cat oinagogã cumppło ouo expul¬
sam de terra sua. siñ sacdocio ⁊ sacͥfi¬
cio in inuio toto orbe errare: ⁊ uian¬

Expanded text:
panes propositionis, sicut scriptum est, portarpanes propositionis, sicut scriptum est, portarsignificabatur defectura: sive doctrina eorum carnalis in pelle mortua clausa, id est, in carne veteris hominis praevaricationis sententia damnata, quae nec refrigerium praestat, nec sado vomitum facit. Quod vero in solitudine errat Agar cum filio suo, significat Synagogam cum populo suo expulsam de terra sua, sine sacerdotio et sacrificio in toto orbe errare, et via
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit maritum de ancilla socipere
filumrant cur nunc cum mr̃e iu¬
bet expelli de domo. Qd̾ fecit ñ zelo
accensa: oz misti̾o ꝓphecie compłsa.i
Agar quippe secunt qd̾ ait apło: ĩ ser¬
uitute genuit carnalẽ ppłm. Sarra¬
ueto uero li bera ppłm genuit qui ñ
ẽ sołm carne. O in libertate uocatꝰ
ẽ: qua libertate liberauit eum xp̃c.¬
inseruitute poc̾orum generatu. in
pulo: regnu celestis głie possessuril.
Cunugitur eic̾et abr.a ham a garde
domoiccepit panes ⁊ utremaq̃. ⁊ de¬
dit agarr. et imposuit onperhum̾os
eiꝯ infantez. ⁊ diuisit eam. Exiẽs
aũt agar: errabat in solitudi̾e. Et
cummorientem siti filium proieciss
sub arbore: apparuit ei angelꝯ dñi.
⁊ demõstrauit fontem aque. ⁊ potaũ
filiũ suũ. Qdergo significat ꝙ exi¬
ens agar infantẽ in humeros suos
ceruicem mr̃s eue dynagogee gra¬
uos et suꝑ filios nr̃es ̾ Paues aũt
hec indicabant. qͦd uetus sac̾dociũ

Expanded text:
voluit maritum de ancilla suscipere voluit maritum de ancilla suscipere filium, aut cur nunc cum matre jubet expelli domo, quod fecit non zelo accensa, sed mysterio prophetiae compulsa. Agar quippe, secundum quod ait Apostolus, in servitute genuit carnalem populum. 2. Sara vero libera populum genuit qui non est secundum carnem, sed in libertatem vocatus est, qua libertate liberavit eum Cin servitutem peccatorum generatum in pulo, regnum coelestis gloriae possessurum. Cum igitur ejiceret Abraham Agar de domo, accepit panes et utrem aquae, et dedit Agar, et imposuit super humeros ejus infantem, et dimisit eam. Exiens autem Agar, errabat in solitudine, et cum morientem siti filium projecisset sub arbore, apparuit ei angelus Domini, et demonstravit fontem aquae, et potavit filium suum. Quid ergo significat quod exiens Agar infantem in humeros suos cem matris suae Synagogae granos, et super filios nostros ? Panes autem hoc indicabant, quod vetus sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
atce q̃ enacuabit᷑. oz giu̾e celestis que
in etemo manebit cegnͣto̾ cõmecdat̾: se¬
cudũ qͣm gram genuo mortale non
eumꝰ. accepta potestate ut filii dei bo¬
cenuir et simus. Neq gr̾am hanc de
morit᷑ negare nos xp̃s docuit. niͥ fateri.
cum discipulis ait: ne uob̾ dicatio pa¬
trem in cerra. Unus ẽ eum pr̃ ur̃ qui ĩ¬
cultatur alieigenus: cuius auit soror
non tacetur: l iit̾im ẽa facile eccurrit. qr
cccultumẽ et difficile ad intlligẽdũ qͦ¬
mͦ ominia anima hinmanͣ u̾bo dei copu¬
letur siue misceatur: ꝯiue qd melio
ẽ ⁊ apcius dici pot̾ cum sit illud deus. is¬
ta creatura. Secundũ hoc eĩ sponso et
sponsa.ulłuir et uxor. xp̃c et eccłia dicũ¬
tre: ⁊ affabilib dicitur. atq capaciq¬
mu: quem uecauit ysaac. Hunc cũ
iudiss mat̾ eiꝯ ludentem cumhismͣ¬
hel ⁊ dix abraham. Eice ancillamn
et filiumeiꝰ. non enimheres erit fi¬
liꝯ ancille: cumi filio meo ysaac. N¬
unc gͥ querenduz ẽ cur autea sarra

Expanded text:
quae in aeternum manebit, cognatio commendatur. secundum quam gratiam genus mortale non erimus accepta potestate, ut filii dei uocemur et simus. neque enim hanc gramoritur. negare nos Christus docuit. non fateri, cum discipulis ait: ne uobis dicatis patrem in terra; unus est enim pater ucultatur alienigenis, cuius autem soror, - non tacetur, haec interim causa facile occurrit, quia occultum et difficile ad intellegendum est, quomodo anima humana uerbo dei copuletur siue misceatur siue quid melius et aptius dici potest, cum sit illud deus, ista creatura. secundum hoc enim sponsus et sponsa uel uir et uxor Christus et ecclesia dicuntre, et effabilius dicitur et capacium, quem vocavit Isaac. Hunc cum vidisset mater ejus ludentem cum Ismael, dixit ad Abraham: Ejice ancillam et filium ejus, non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Nunc igitur quaerendum est cur antea Sara
Abbreviated transcription (Latin):
filium morientem siti oubarbore
ꝓpiecit. ⁊ sic demõstrante angło aspic̃
fontem: siguificabat quaxlam exeo
populo ad umbram ligni crucis re¬
fugium petituros. Qd̾ exclamat pu¬
er plorano. ⁊ exaudiuit eum deus. ⁊
sic demostrante angło aspic̃ fontez:
errores exuudiunt᷑: reẜatisq oculis
bibat. Unde et hismael exauditõ int̾¬
pretatur. Angłs autem iste ounili¬
tudo ẽ helie: ꝑ quem ppłs ille credit᷑
est. Sicut per malachiam dicitur. Ec¬
ce ego utto ub̾heliam qui conu̾tat
corda pr̾umm infilios. u̾m qd̾ statim
Uooauit angelus dũ agur dicẽs. sur¬
ge tolle pueruz qr in gentẽ magnã
faciam eum: hoc significabat. siue
ꝙ copiosus uideorum populꝰ ee̾t
regnaturus inseculo: oiueqr celes¬
tis regnigłiam consecuturi eẽnt q
exeis c̾clidissent in xp̃o. Qd̾ aũt eũ¬
dem angelum quiloquit̾ adagar pꝰ
angłm scriptura ꝓnuuiciat deinde de¬
um: filium dei eum fuisse cdendu

Expanded text:
filium morientem siti sub arbore projecit, et sic, demonstrante angelo, aspicit fontem, significabat quosdam ex eo populo ad umbram ligni crucis refugium petituros. Quod exclamat puer plorans, et exaudivit eum Deus, et sic, demonstrante angelo, aspicit fontem, errores, exaudiuntur, reseratisque oculis bibat . Unde et Ismael exauditio interpretatur. 6. Angelus autem iste similitudo est Eliae, per quem populus iste crediturus est sicut per Malachiam dicitur: Ecce ego mitto vobis Eliam, qui convertat corda patrum in filios. Verum quod statim vocavit angelus Domini Agar, dicens: Surge, tolle puerum, quia in gentem magnam faciam eum, hoc significabat, sive quod copiosius Judaeorum populus esset regnaturus in saeculum; sive quia coelestis regni gloriam consecuturi essent qui ex eis credidissent in Christo. Quod autem eumdem angelum qui loquitur ad Agar, prius angelum Scriptura pronuntiat, deinde Deum Filium Dei, eum fuisse credendum
Abbreviated transcription (Latin):
umana inheret u̾bo dei: ut sut duo
in came una. Qo magni coniugi
sacramentũ: in xͦ. ⁊ in eccłia com̃tat a¬
pło. Puite regnum terrenũ scłi huiꝰ
cuiꝰ figuram g̾ebant reges. qui sarã
are temptauit. Diuino ei testimõio ꝑ
ficem inr̾m cessit. correpta q in pos¬
t̾ĩorib regib honorauit mun̾e ꝙͣ cor¬
iupcioni sue subde in priorib ñ ualuit.
Nam ꝙ cunc in eodem rege pͥo ⁊ post̾iꝰ
figuratum est. hoc in isto regno pͥoribꝰ
et posti̾orib regabꝰ adimpletũ ẽ. Cu
autem dicitur de pr̃e ẽe soro xͥ ñ ecclia

Expanded text:
umana inhaeret Verbo Dei, ut sint duo umana inhaeret Verbo Dei, ut sint duo in carne una: quod magnum coniugii sacramentum in Christo et in ecclesia commendat apostolus. proinde regnum terrenum saeculi huius. cuius figuram gerebant reges, qui Saram are temptauit et diuino testimonio per fidem martyrum cessit correptumque in posterioribus regibus honorauit munere, quam correptioni suae subdere in prioribus non eualuit. nam quod tunc in eodem rege prius et posterius figuratum est, hoc in isto regno prioribus et posterioribus regibus adinpletum. Cum autem dicitur de patre esse sororem C
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur dehinchistoria de ab¬
imelecꝰ qñ abraham tacuit sar¬
ram uxorẽ suam ⁊ dix̃ sororẽ ne se
occiso ab aliengenis captiua pos¬
si deret᷑: certuo dee̾o qd̾ uiolari eam
ñ ꝑmitt̾et. sic̃ nec primii apharaone.
unte et abumelech sommuo ꝯmoitꝰ.
non cõinaculauit eam cõcubitu: s
intactam restaurauit marito. Uerũẜ¬
tũ quis tunc in illo figurabatur ui¬
ro sare uolo. ⁊ cuius sit uxor q̃ ĩ hac
reregͥna tõe atq uiter alieigenas:
pollui maculariq nõ sinitur⁊ ⁊ sit
uiro suo sin̾ macula ⁊ruga: Iuglo¬
riam quippe xͥ iecte uiuit eccłia. ut pł¬
catudo eiꝯ honor sit uiro eiꝯ: siẽ abr.¬
aham pp̃ sarre pulcritudinem inter
alieuigenas honorabatir. Eiq cũ¬
dicitur in cantias canticorũ. opłora
int̾ mulieres. ip̃i: pulcritudinis me¬
uto reges offetunt mun̾a. Sic̃ sare ob¬
tulit rex abimelech. plꝯ mea mirans
formedemo ꝙ amare potuit. ⁊ uolare
atq in abrec̾clico secreto sp̃uali aĩa h¬

Expanded text:
Sequitur dehinc historia de Abimelech, quando Abraham tacuit Saram uxorem suam esse, et dixit sororem, ne, se occiso, ab alienigenis captiva possideretur; certus de Deo, quod eam violari non permitteret, sicut nec primum a Pharaone. Unde et Abimelech, somno commonitus, non commaculavit eam concubitu, sed intactam restituit marito. 2. Verumtamen quis tunc in illo figurabatur viro, scire volo; et cujus sit uxor quae in hac peregrinatione atque inter alienigenas pollui macularique non sinitur, ut sit viro suo sine macula et ruga? In gloriam quippe Chrilchritudo eius honori sit uiro eius, sicut Abraham propter Sarae pulchritudinem inter aliedicitur in Canticis canticorum, O pulchra inter mulieres, ipsius pulchritudini merito reges offerunt munera, sicut Sarae obtulit rex Abimelech, plus in ea mirans formae decus, quod amare potuit, et violare atque in abscondito secreto spiritali anima h
Abbreviated transcription (Latin):
dei susciptiit qd̾ sugiunt. excercẽt
qd̾ uitare ngruatur. Intranc eĩ
ad corẽibi consulunt quid ułit ce¬
culta uoluntao deiseseq subclitos
debere ẽẽ summis ordinationibus
cognesrentee: humiliant ceruicez
cordis iugo diuine dispensation

Expanded text:
Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensation
Abbreviated transcription (Latin):
Ir eccłiastimꝯ et crucifigi
mundo ꝑ mortificationẽ ꝓpͥe
carins debet: et dispensatione eccle¬
si astici ordinis si ex dei uoluntate
ꝓueuerit. uolens quidẽ o humilis
gubuandam suscepit. Qultisĩt᷑¬
ceͥpit sathanas fraudib: eos qui ui¬
te et sensus utilitate prestantes p̃¬
ẽẽ et prodeẽ aliis nolunt. et cdũ eis
reguen animarum imponit̾ ren¬
uunt. consultiꝯ arbitrantes ocios¬
amnitam clelige̾. quam lucris aĩa¬
tum insistẽ. quoel tũ decepti agũt
ꝑ arguinentu diaboli.fallenteͥs eos
ꝑ speciem boni ut dimuillos apasto¬
rali officio retraheͥt: neq̃ꝙͣ proficiãt
qui eoruz u̾bis atq exemplis instr¬
ui poterant. Seĩ uiri neq̃qͣm eccupa¬
tionum seculanũ airas appecunt:
o occulto oroine sibi supimpositas
geminnt. ⁊ qͣmuis illas ꝑmeliorẽ
intentionem fugiant: tanien per
subrlitam mentem portant. q̃ ꝗde
summoꝑe si liceat uitare festinant:
o timentes occultam dispensatõe

Expanded text:
 etc. et crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem
Abbreviated transcription (Latin):
nis mentib trahitur similitu¬
do ad deum: Siẽ ẽ obliuiscẽs et
memorans. Huic ẽ qd̃ et ꝓpħa di¬
cit. Iurauit dñs excercituũ ꝑ aĩã
ostro narrat affectu. ⁊ alibi simili fi¬
gura ⁊ ueius et scarabeus intłłr.
et leo pro fortitudine. ñ ꝓ nͣt᷑a. ⁊ẜ¬

Expanded text:
nis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut et obliviscens, et memorans. Hinc est quod et propheta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam ostro narrat affectu. Et alibi simili figura et vermis et scarabeus intelliget leo, pro fortitudine, non
Abbreviated transcription (Latin):
Recipitur enim post bec inle¬
ge. ut hebreus puer siforteĩ
setuitutem deuenerit: sex amus ser¬
mat. uiiͦ. uero amno lib̾ dimittatur.
ꝙ siegredi aeruitute uoluerit. ꝓpt̃
uxorem ⁊ filios: perforabitur auricu

Expanded text:
ecipitur enim post haec in lege ut Hebraeus puer, si forte in servitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero liber dimittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios
Abbreviated transcription (Latin):
ad sciendum erit promptissiniuo.
Qinor enin pena est nescire
quid appetas: quamea que noue¬
ris non implere. siẽ eium legẽdo
penan. Legentib eam. p̃imũ in
his qui eam bene uiuendo cotodi
tis dei discedit oꝑe queriens eadẽ
dei pcepta leg̾e uł audire potuit.
corde suo reprehensus ꝯfundit᷑
quia io quoel non agit memor¬
atur. ⁊ teste conscientia in t̾uis
accusatur. Uñ et dauid ꝓpħa dep̃¬
catur diceus. Tunc ñ confũtur:
diimi respicio in om̃ia mantuta i¬
tua. Grauit̾ namq unusquisq
confunditur.qũ mandata dei uł
legendo ul au diendo recpieit. que

Expanded text:
ad sciendum, erit promptissimus. ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo custoditis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo re
Abbreviated transcription (Latin):
Rationibꝰ mũcamiur. lc¬
tionibꝰ instrumut. utr̃q
bonum si liceat. si nonliceat.
melus ẽ orare quam legere. Qui
uult cumdo̾ semꝑ ẽẽ. frequenter
debet orare. frequent̾ et legere. Nã
cum oramꝯ ap̃i cum deo loquiinur.
cumu̾o legius. deus nobcum lo¬
quitur. Oinnis ꝓfectus ex lecti¬
one et meclitatione ꝓcelit. q̃ einz
uescimus. lectione difinus. que
autem didiscimus. meditatiõibꝰ
quol a mundi uanitatib abstr¬
actum hominem ad amorẽ deiꝑ
ducit. excitati enuim sepe illiꝯ am
ous ẜmone. subtrabinur a deside¬
rio uite mundane. atq accensi in
amorem sapientie tanto uaria
opes mortalitatis huius nobis
uilescit: quanto ampliꝯ legendo
spes eterna claruerit. Geminũ est
lectionis studium. primũ quomiꝰ
scripture intłłigantur: scłm qua
utilitate uł clignitate dicantur.
Erit enun au tea quisq ꝓmptꝯ
ad intlłigendum que legit: Se¬
quent̾ idonens ad proferendum
que dilicit. Lector strenuͥs. porius
ad implendum que legit quam

Expanded text:
rationibus mundamur, lectionibus instruimur; utrumque bonum, si liceat; si non liceat, melius est orare quam legere. 2. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, cum Deo ipsi loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. 3. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus; quae autem didicimus, meditationibusquod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. om̃s sublime ᷤᷤ uicet. ⁊ ip̃e ẽ rex
suꝑ omnes cilig suꝑbie. Nulla ẽ uir¬
tus que non hãt contranuz inuidie
malum. sola miseria caret inuidia.
qr nemo iuidet misero. cuiñ rene¬
ra non liuor obicitur:S sola miscolia
adhibetur. Multi et bonos unitare
nolunt: ⁊ de bonorum profectib in¬
uidie libͣore tabescunt. quo fitut nͤ
illi corrigantur a malo suo:. set ꝓ ĩui¬
dentia deteriorentur ⁊ bonuͦs a recto
studio. quantum imp̃is ẽ si potuer̃t
de prauare couentur. Quando mal¬
&s boni profic̃e uident non scandali¬
zentur:sz quem sint finem habitĩ
maxime cogitent. Hoc om̃is inuido
alieuis iurtutib prestat: quod beato
iob sathan prestitit. Nam dumem¬
ulatur prosꝑitatib: cominouit ad¬
nersa. s unde eum c̾clidit diabolꝯ
pose prost̾uere: inde eius aucta sit
merita. atq indeclaruerunt ꝓbabi¬
liora pacientie documẽta. Ita requir¬
unt inuidi aditũ malefame ꝑ qͣm
bonorum uitam maculent: Sie qre¬

Expanded text:
blime videt, et ipse est rex super omnes filios superbiae . 4. Nulla est virtus quae non habeat contrarium invidiae malum; sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui re vera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. 5. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonorum profectibus invidiae livore tabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidentiam deteriorentur, ut bonos a recto studio, quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. 315 6. Quando malos boni proficere vident, non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum aemulatur prosperitatibus, commovit adversa, sed dum credidit eum diabolus posse prosterni, inde ejus aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. 8. Ita requirunt invidi aditum malae famae, per quam bonorum vitam maculent, sicut quaere
Abbreviated transcription (Latin):
Auor aliemboui: suia piniet
auccorem. Nam uude bonus
proficit.inde inuilus contalescit.
Homines praue iuuentes si cut
de bonorum lapsib gratulantut:
ita de eorum recte fc̃a boniq ꝑeuerã¬
tia confunduntur. Inumembrũ
oru ẽ diabolr cuus inidia mors
intrount in orbem terrarum. siẽ ⁊

Expanded text:
or alieni boni suum punit auctorem. Nam unde bonus proficit, inde invidus contabescit. 2. Homines prave viventes, sicut de bonorum lapsibus gratulantur, ita de eorum recte factis, bonique perseverantia confunduntur . 3. Invidus membrum est diaboli, cujus invidia mors introivit in orbem
Abbreviated transcription (Latin):
qr non ẽ seducto: s sciens pruteneꝰ¬
q peccauit. Qui uero selucit᷑. quit
consentiat euident ignorat. De infir¬
mitate autem petro deliquit: qnͣ adme¬
tum int̾rogantis ancille xp̃m uegaũ.
Nñ et post poc̃m amarissime fleuit.
Grauius ẽ infirmitate qͣnugnorãci¬
a q̃mqͣm delinq̃re: grauiꝯ q indus
tria quam infiruitate pecoare. Indꝯ¬
tria namq peccat: qui stuclio ac deli¬
beratione mẽtis malum agit. Infir¬
mitate aũt: et qui cãuuł p̃cipitatr̃e
delinquit. Neq aũt et de inlust̾a
pectant. quin solum ñ bene uiuũt:o.
adhuc et bene uiuẽtes si pꝯsũt aueri¬
tate diu̾tunt. Sunt enim quiign¬
orantes pecrant. ⁊ sunt quiscientes.
Sunt etiam et qui ignorantie excu¬
satione scire nolunt: ut mino culpa¬
biles habeantur. quitñ se ip̃os nõ mu¬
nũt: si decipuũt. Nescire simplicit̾
ad ignorantiã ꝑtinet: noluisse ueto
scire ad ꝯtum̃ce sr̃biã. Uoluntatem
aliud ẽ quam ulle dominũ suꝑbiẽdo

Expanded text:
 non seductus, sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quando ad metum interrogantis ancillae Christum negavit; unde et post peccatum amarissime flevit . 4. Gravius est infirmitate quam ignorantia quemquam dtria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt ei qui ignorantes peccant, et sunt qui scientes. Sunt etiam qui per ignorantiae excusationem scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur. Qui tamen seipsos non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem aliud est quam velle dominum superbiendo
Abbreviated transcription (Latin):
pulus fasticliens celestẽ panem.
carnes egipclas desiderauit: mul¬
tosq subito denorauit incendi¬
um. c quib edecemur. ut qui cõ
orum feruor es contempsĩnius.
non debe murmiuure contra ce¬
lestem. nec uuulentias egyptioꝵ
qui sunt magnarum carmui. S
s implicem manne cibum .i. putã
celestemq uitam q̃r ere. Alicquin
cumpꝰ perceptum angelicu man¬
na que ẽ celestio uita siũ doctrina.
piscentias pristinorum morum
uoluerim ꝯ appet̾e: uora biniꝰ nau¬
siam. Et statun dĩ igne torque¬
binum. desideriumq nr̃m uertet᷑
incuiulos: ut simus sepulcra de¬
albata que foris parant homini
b speciq: in tuo autem plena st̃
ossib mortuorum ⁊ om̃ispiuricia.
Nhac mausione desrẽ .uiii.¬
dit sp̃e sc̃s suꝑ septuaginta.

Expanded text:
iens coelestem panem, carnes Aegyptias desideravit, multosque subito voravit incendium e quibus edocemur, ut qui convorum fervores contempsimus, non debere murmurare contra coelestem panem, nec virulentias Aegyptiorum, qui sunt magnarum carnium, sed simplicem mannae cibum, id est, puram coelestemque vitam quaerere. 2. Alioquin si post perceptum angelicum manna, quae est coelestis vita, sive doctrina, tes et concupiscentias pristinorum morum voluerimus appetere, vorabimus nauseam, et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetu, in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris apparent hominibus 440 speciosa, intus autem plena sunt ossibus mortuorum, et omni spurcitia. 3. In hac mansione descendit spiritus super septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a super ppłos ex septuaginta gẽci¬
um lingius electos. uenitq sr̃ õs
donum illud iurtutis celestis: quod
quondam fuerat in moyseatq ꝓ
tudine a seroth. In hac aaron
sacerdos locum incidens defensiõis
cum sorore sua mana. fĩ utq obtirec¬
tant: qd̃ aliem genam accepisseti
uxoremi. unde ilico maria contagio
lepre effioruit. Quo loco euideno
fuit figura mistii: qd sac̾d otalio.
illa plel pattũ xp̃o saluatori adu̾sꝰ
ocam congregataz ex gentib dero¬
saret. Idoq lepre sorde ꝑfunditur.i
nec redit ad dei tabernaculum. don᷑
statutum plenitudims gentiũ tp̃c
adimpleatur. Tunc enimeadem ple¬
bs pristinam pot̾it paiꝑe sanitatem:
dum eis septiformis sp̃c agnitio ad
ueniam fuerit suffragata.x
ma quetransfertur sonitussi¬
ue iumpera. ferturtur autem hoc lig¬
num ignem multo tp̃r ꝯsuare. ita
ut si prueeiꝯ cinere fuerint adopte:
usq ad annum ꝑuẽiant. ex quib
discimꝰ pꝰ sepulera concupiscẽcie
siue autra transire nos ad lignum

Expanded text:
a super populos, ex septuaginta gentium linguis electos, venitque super omnes donum illud virtutis coelestis, quod quondam fuerat in Moyse atque ima mansio in solitudine Aseroth. In hac Aaron sacerdos locum incidens offensionis cum sorore sua Maria, fratri uterque obtrectant, quod alienigenam accepisset uxorem. Unde illico Maria contagio leprae effloruit. 2. Quo loco evidens fuit figura mysterii, quod sacerdotalis illa plebs patrum Christo Salvatori adversus Ecclesiam congregatam ex gentibus derogaret: ideoque leprae sorde perfunditur; nec redit ad Dei tabernaculum, donec statutum plenitudinis gentium tempus adimpleatur. Tunc enim eadem plebs pristinam poterit recipere sanitatem, dum eis septiformis spiritualis agnitio ad veniam fuerit suffragata. Cma, quae transfertur sonitus, sive juniperus. Fertur autem hoc lignum ut, si pruna ex eius cinere fuerit operta, usque ad annum perueniat. ex quo discimus post sepulchra concupiscentiae et uestibula transire nos ad lignum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
deo fiẽm diligit. tanto ꝑniciosuĩ
qui eum proseip̃o amplectit. Pole¬
rumq diligit in alium homo qd̾ ho¬
dit inse: ut pote minfantib. ama¬
mus enim quandam eorum igna¬
uiam. et tamen oclinus: quia ig¬
nauiẽe nolumꝯ. sic lapides. equos.
et cetera. que licet diligimus. Set
tamennolumꝯ hoc ẽẽ ⁊̃ sipossiimo.
de fictis amiciciis

Expanded text:
Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, quod odit in se, utpote in infantibus. Amamus enim quamdam eorum ignaviam, et tamen odimus, quia ignavi esse nolumus. Sic lapides, equos et caetera, quae licet diligimus, sed tamen nolumus hoc esse, etiam si possimus. De fictis amicitiis
Abbreviated transcription (Latin):
Uosunt erga dileconẽ
nemalum quis inferat᷑ alt̾um ut
bonum impendas primum ut ca¬
ueat lede: sequent̾ ut discat pres¬
tare. Amicicia ẽ animoꝵ sccietas.
Hec quippe a duob incipit. Nã
minus quam int̾ duos dilectio
ẽẽ non pot̾it. Anti qui dixerunt
at illis cor unum. et anima una.
Non qr multa corpora unaz hab¬
eant anima. s qr uinculo et ign¬
e caritatis constricr unũ omnes
generalit̾ sine discͥensione sapi¬
ebant. Amicicia et ꝓspas res du¬
lces facit: et aduersas cõmuniõe
tempat. leuiores q redde̾t.qr dũ
intribulatione amici consolatio
adiungitur:nec frangitur am¬
mus: nec cadere patitur. Tũc u̾e
amicus amatur.si nõ ꝓse s ꝓ deo
ametur. qui nero ꝓ se amicũ dili¬
git. insipient̾ eum amplectit. Ml¬
tum in terra dimerso ẽ. quicatua¬
liter hominem moriturũ plus di¬
ligit quam oportet. Qui enim
intempanteͬ amicum amat: pro
semagis illumnon pro deo amat.
Quantum ergo bonuẽ qui proi

Expanded text:
uo sunt erga dilectionem ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt at illis cor unum, et anima una. Non quia multa corpora unam habebant animam; sed quia, vinculo et igne charitatis conjuncti, unum omnes generaliter sine dissensione sapiebant. 4. Amicitia et prosperas res dulciores facit, et adversas communione temperat levioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5. Tunc vero amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
turi a sacerdotib pplo antiq̃
per moysen benedictio pandit ⁊ cõ¬
pbat. qua bendic̾e ppło sub sacram̃¬
to trine inuccationis iubetur.ait
enim ad moysen dñs. Sic benedices
ppłm meum. ⁊ ego benedicam illos.
Benedicat te dominus ⁊ custodiat
te. illununet te dominꝯ faciem suã
superte. ⁊ misereatur tui. Attollat
dominus faciem suam suꝑ te. ⁊ det tͥ
ꝑacem

Expanded text:
ri a sacerdotibus populo, antiqua per Moysen benedictio pandit, et comprobat, qua benedicere populo sub sacramento trinae invocationis jubetur. Ait enim ad Moysen Dominus: « Sic benedices populum meum, et ego benedicam illos: Benedicat te Dominus, et custodiat te, illuminet Dominus faciem suam super te, et misereatur tui, attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi pacem
Abbreviated transcription (Latin):
requies erit leticie. Ideoq hio die¬
b nec genua in oĩone flectunt᷑.
quia siaut quidam sapiens ait. ĩ¬
fexio geniui penitentie ⁊ luctus.
iudiciumẽ. unde ⁊̃ per omĩa cãdez
in illis sollempnitate ꝙͣ indie do¬
minicocꝯtodimus: in quo maiores
nñ nec ieiuniũ agendum. nec ge¬
nua flectenda ob reu̾entiã dince re¬

Expanded text:
requies erit laetitiae. 6. Ideoque in his dierequies erit laetitiae. 6. Ideoque in his diebus nec genua in oratione flectuntur, quia, sicut quidam sapientium ait, ingenuum uelut paenitentiae ac luctus indicium est. unde etiam per omnia eandem in illis sollemnitatem quam die dominica custodimus, in qua maiores nostri nec ieiunium agendum nec genu flectendum ob reuerentiam re
Abbreviated transcription (Latin):
celebratur uerum pascha. ⁊ in ter
digitus dei super. exxͥ discipulos.i
mosayceetatis numero ꝯstitutos.
Si quidem et hec festiuitas aliud
optinet sacramentu. Cõstat eĩ
ex septimͣ septimanaru. S dieꝵ
quidem septimane generant eã¬
dempentecosten in quo fit poc̃i rem¬
issio per sp̃m sc̃m. aunorum uero:
septimane quinquagesimũ ãnũ
faciunt: qui apd̾ hebreos iubeleꝰ
nominatur. In quo similit̾ terre
fit remissio. ⁊ ẜuorum libertas. et
possõnũ restitutio. que p̾cio fuãt¬
comparita. Septem ⁊ enini spẽs
multiplicati. quinqͣ genarũ ex se
generant numetum. assũpta
monade quan ex futuri seculi fi¬
gura presumptãe̾e: maiorum auc¬
toritas tradit. Fit euimipa ⁊ octa¬
pars hio qui ecto sicut ꝗ dam disse¬
rens salomonis dea sapient̾ expo¬
suit. Idcnro autem teciuo qͥnqͣge¬
sime dies pꝰ domini resiurectõem
resoluta abstinẽtia in sola leticia¬
celebrantur: pp̃ figuram future:
resinrectõnis ubi iamũ labor set

Expanded text:
celebratur uerum pascha et interpodMosaicae aetatis numero constitutos. Siquidem et haec festivitas et aliud obtinet sacramentum. Constat enim ex VII septimanarum. Sed dierum quidem septimanae generant eamdem Pentecosten, in qua peccati fit remissio per Spiritum sanctum. Annorum vero septimanae quinquagesimum annum faciunt, qui apud Hebraeos Jubilaeus nominatur, in quo similiter terrae fit remissio, et servorum libertas, et possessionum restitutio, quae pretio fucomparata. Septem etenim septies multiplicati quinquagenarium ex se generant numerum, assumpta monade, quam ex futuri saeculi praesumptam esse, majorum auctoritas tradit. Fit enim ipsa et octapars his qui octo sicut quidam disserens Salomonis dicta sapienter exposuit. Idcirco autem totius quinquagesimae dies post Domini resurrectionem resoluta abstinecelebrantur, propter figuram futurae resurrectionis, ubi jam non labor, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nicium dane et cã festiui ecostẽ.¬
tatis pentecostes: paulolaciꝯi
repetenda ẽ. Pẽtecostes eĩchies hĩc
cepit exordium. qñ dei uox in syna
monte de super intonantis au di¬
taẽ: ⁊lex data moysi In nouo autẽ
cesto pentͥecostes cepit: qñ aduen¬
Que ait non ẽẽ uenturũ. uͥ ip̃e as¬
tndet incelu. Deniq dũ porta
celi xͦ intraass. decem diẽb interpo¬
sitis. intremuit subito orãtib
aplis locus. ⁊ descẽdẽte sp̃u scõ sr̃
eos inflãmati sunt: itaut linguis

Expanded text:
nitium sane et causa festivitatis Pentecostes paulo latius repetenda est. Pentecostes enim dies hinc coepit exordium, quando Dei vox in Sina monte desuper intonantis audita est, et lex data est Moysi. In novo autem testamento Pentecoste coepit quando advenn esse venturum nisi ipse ascenderet in coelum. Denique dum portam coeli Christus intrasset, decem diebus interpositis, intremuit subito orantibus apostolis locus, et, descendente Spiritu sancto super eos, inflammati sunt, ita ut linguis
Abbreviated transcription (Latin):
ent ꝓeis ip̃is in quorũ regnopegri¬
nãtur qd m illorum ⁊ pace paxeẽt
istorum: ⁊ edificarẽtur domos. ⁊ no¬
uellarent iuneas.⁊ plantarẽt or¬
tos: quis ũ agugrat quid prefiga¬
u̾it. quod attẽderit u̾os isrlitas ĩq
cum euangłico sacrumento adreg
primo õiũ fieri deprecatões. ⁊ or̃oes.
int̾pellace̾̃es. grãru actiones. ꝓoĩ¬

Expanded text:
ent pro eis ipsis, in quorum regno peregrinantur, quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat quid figurauerit, qui attenderit ueros Israhelitas, in cum evangelico sacramento ad regprimo omnium fieri deprecationes, adorationes, interpellationes, gratiarum actiones pro
Abbreviated transcription (Latin):
sol iusticie xꝰ pꝰ resurrectẽe ascẽdit.
Pͥmꝰ itaq gradꝰ descensiois de d̾õ ĩ
ã gło fuit: qr ñgni ꝯsilii angło erat.
Deniq ⁊ iacob sic loqt᷑. et dix̃ ĩ qͥt ã¬
gło dei. Ego sum dẽ cui uuxistititu¬
ost̾ecłet. Sccłs gradꝰ degcẽsionis de
angło in pr̃iarchis fuit:qr ĩ oĩbus
Quartus gradus iniħunaue. ⁊ uti¬

Expanded text:
scendit. 5. Primus itaque gradus descensionis de Deo in angelo fuit, quia magni consilii angelus erat . Denique et Jacob sic loquitur: Et dixit, inquit, angelus Dei: Ego sum Deus, cui unxisti tituostenderet. Secundus gradus descensionis de angelo in patriarchis fuit, quia in omnibus,Quartus gradus in Jesu Nave, ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ resurrectr̃e ex mortuis. pꝰea ꝗͣ ascẽ¬
dit ĩ celis sic̃ heli seo ascẽdit bethel .i.
uũ ⁊ ñ ꝓfuit in peccatio mortuo gn̾i
hũano. Uẽĩt ip̃e descendẽs de celorũ
sb̾limitate qi de montis altitudĩe.
humiliauit seip̃m: conformͣuit se
nb̃. mortuusq membris. suamẽbr
pore meclicinam aptaũ. Deniq sr̃
inortuũ sepcies ccitat. ⁊ septiformẽ
sp̃m humano dat gni: ꝑ qd̾ uiuific¬
atium a morte põcoꝵ resurgat.

Expanded text:
et resurrectionem ex mortuis, postea quam ascendit in coelos, sicut Eliseus ascendit Bethel, id non profuit in peccatis mortuo generi humano. 2. Venit ipse descendens de coelorum sublimitate, quasi de montis altitudine, humiliavit se ipsum, conformavit se nobis, mortuisque membris sua membrapore medicinam aptavit. Denique super mortuum septies oscitat, et septiformem Spiritum humano dat generi, per quod vivificatum a morte peccatum resurgat.
Abbreviated transcription (Latin):
camis ascententis ad dext̾am patͥs
in memoriam reuocet᷑. Cuius corpꝰ
ita in celo ẽẽ c̾climꝯ: ut erat qñ as¬
cendit. Ꝙ ⁊ uox angelica protesta¬
tur dicẽs. sic uẽĩet quemadmodũ
iudistis eum eñtẽ ĩ celu: idẽ in ea¬
dem carnis specie atq substantia
Cui profecto carnis iumortalitatẽ
de̾auit: naturam non abstulit. dex¬
tera aũt pr̃ĩs ad quam idem filiꝰ
sed̾e cͥditur. ñ cum corporea ꝙ nefas
est ded̾o sentire: s dexcera pris est
beatitudo ꝑpetua que scĩs in resur¬
ẽ corp xͥ. sicut et sinistram eiꝯ rec¬
te intelligitur miseria: ⁊ pena ꝑpe¬
tua que impiis dabr¬

Expanded text:
am Patris, in memoriam revocetur: cujus corpus ita in coelo esse credimus, ut erat, quando ascendit. Quod et vox angelica protestatur, dicens: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum , id est, in eadem carnis specie atque substantia: cui profecto carni immortalitatem donavit, naturam non abstulit. Dextera autem Patris, ad quam idem Filius sedere creditur, non est corporea, quod nefas est de Deo sentire, sed dextera Patris est beatitudo perpetua, quae sanctis in resur Christi; sicut et sinistra ejus recte intelligitur miseria, et poena perpetua, quae impiis dab
Abbreviated transcription (Latin):
tentes autem sunt: qui iam post doc
petentes. Nani catecum uũ tm̃ au¬
diunt: nec dumpetũt. Siut eĩ qͣi
hospites et uicimi fideliui de foris
audiunt mist̾ia. auduĩt gn̾m. S
adhuc ñ applłant᷑ fideles. Cõpetẽ¬
tes autem iam petũt. ian accipuĩt.¬
iam cathezizantur: itest inbuu̾t᷑
instructione sacram̃torum. Istio eĩ¬
salutare simbolum traditur. qͣi cõmo¬
intoriũ fidei et sc̃e confessionis in di¬
cium. qͦ iustructi agnouant: qͣles

Expanded text:
tentes autem sunt, qui jam post doctpetentes. Nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt. Sunt enim quasi hospites et vicini fidelium, deforis audiunt mysteria, audiunt gratiam, sed adhuc non appellantur fideles. Competentes autem petunt, jam accim aunt, catechizantur et instruuntur instructione sacramentorum: istis salutare symbolum traditur, quasi commonitorium fidei, et sanctae confessionis indicium, quo instructi agnoscant, quales
Abbreviated transcription (Latin):
las srbie n extentas: elatõnis pen¬
nas ñ erigas. Nich de te p̃sumas
nicb̾ bonitibi tribuas. de uisticie
uirrute nulla elatõe suꝑbias. de
buius feĩs ñ attollaris: de bono.
oꝑe ii glierio. Descende ut ascc̃tas
humiliare ut ex alteris: ne exalta¬
tus humilieris. Qui eĩ atcollitur
humiliatur. qui exaltatur deicit᷑.
Qui eleuatur prostintur: qui ĩ¬
fat̾ alliclitur qr de excelso gram
oluit. Elano excelsos deiecit. arro¬
gantia sublimes humiliauit.l u¬
militas aũt casũ nescit. humilitas
lapsumnon nouit. humilitas tui¬
nam nũꝙ̃ incurit. nũq lapsum
rassa ẽ humilitas

Expanded text:
las superbiae non extendas. Elationis penlas superbiae non extendas. Elationis pennas non erigas, nihil de te praesumas, nihil boni tibi tribuas. De justitiae virtute nulla elatione superbias, de bonis factis non extollaris, de bono opere non glorieris; descende, ut ascendas; humiliare, ut exalteris, ne exaltatus humilieris; qui enim attollitur humiliatur, qui exaltatur dejicitur, qui elevatur prosternitur, qui inflatur alliditur; de excelso gravisolvit, elatio excelsos dejecit, arrogantia sublimes humiliavit, humilitas autem casum nescit, humilitas lapsum non novit, humilitas ruinam nunquam incurrit, nunquam lapsum passa est humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
Assiclintas legendi sit tibi. Sit tͥ
frequens lectio. sit cotidiana le¬
gis meclitatio. Lectio uite demit
errorem. Lectio. inũdi subtrabit
uaiitatem. Lectio sensu et ĩtel¬
lectu angetur. Lectio emin do¬
cet quid caueas: lectio ostẽdit
quotendat. Multum proficies
cũ legio: si facias tñ quod legis.
Iam ⁊ si cetera dona placent. oi
et alia grata sunt: si in uolũttͣe
sunt. si inuoto sunt: Si ĩ bomis
humilis. esto in humilitate fun¬
datus: esto omniũ ultimus et
nouissime. Humilia te. Miui¬
num tefac. Cullite sponas.n¬
ullite superiorẽ teputes. existi¬
ma omnes suꝑiores ẽẽ t̾. oĩũ te
minimũ existima. Inferiorẽ te
omnib deputa. quamins sũ¬
mus sis humilitatẽ cene.Sił
umilitatem tenuens habebis
gliam. Quanto eĩ humilior fu
cno. tanto te sequit᷑ głie altitu¬
do. Caueiacrantiaz. caue osten¬
tationis appetitum: caneglĩe ĩ¬
anis studium. Nõ te anoges nõ
te iacros. ni te ĩsollert̃ extollas. a¬

Expanded text:
assiduitas legendi sit tibi, sit tibi frequens lectio, sit quotidiana legis meditatio. Lectio vitae demit errorem, lectio a mundi subtrahit vanitate, lectione sensus et intellectio augetur; lectio docet quid caveas, lectio ostendit quo tendas. Multis proficis, cum legis, si tamen facias quod legis. Jam etsi caetera bona placent, si et alia grata sunt, si in voluntate sunt, si in voto sunt, si in bonis humilis, esto in humilitate fundatus, esto omnium ultimus, et novissimus, humilitate minimum te fac, nulli te praeponas, nulli te superiorem deputes, aestima, omnes superiores esse tibi, omnium te minimum existima, inferiorem te omnibus deputa. Quamvis summus sis, humilitatem tene; si humilitatem tenueris, habebis gloriam; quantum enim humilis fueris, tanto te sequetur gloriae altitudo. Cave jactantiam, cave ostentationis appetitum, cave gloriae inanis studium. Non te arroges; non te jactes. Non te insolenter extollas; a
Abbreviated transcription (Latin):
uoret. qͣuis ad uirgium ꝓueret. qͣm¬
uis comueiũ dicat. quamius ĩui¬
ramfaciat. quamuis afficiat ꝯtu¬
meliis: tu sile. tu tace. tu dissimu¬
la: tu contemyne. tu ñ laqͣris. tu
excerre si lentiu inuiriã ñ reudeas.¬

Expanded text:
ocet, quamvis ad jurgium vocet, quamvis convicium dicat, quamvis injuriam faciat, quamvis afficiat contumeliis; tu sile, tu tace, tu dissimula, tu contemne, tu non loquaris, tu tene silentium, injuriam non res
Abbreviated transcription (Latin):
leo orõnes hãnt.etlicet inquibo¬
dam suit. difficile tamen ẽ ut sꝑ¬
cccupat᷑. dumin oronẽ uenerit. cõ¬
festun ille unagines rerũ qͣs nu¬
per cogitauit eccurrũt. aditum
q obstruunt: nesse mens libã
ad celeste desideriũ auimꝯ erigat.
purgandꝯ ẽ itaq primiĩ animꝰ.
atq a tempor aliũ rerũ cogitatõi¬
b segregandꝯ: ut pura acies
corclis ad deum uere et simplicit̾
dirigatur. Nanixe uera tũc ĩpe¬
tranta diuina munera c̾clunus:
qũ simplici affectii assistimus c̃
oramus. Multio moclis iut̾rũ¬
pitur or̃onis intentio. dumi se per
incuriam uana mũcli ing̾uit:
incuiuscumq orantis ammo. tẽ
aũt magis diabolus cogita tões
curaruz secularium humanis
mentib ingerit: qũ orautẽ aspe¬
diturene impetrare quisq ualeat
postulata. Hoc ẽ si aut quisq ad¬
huc mala cõmittit: aut oi delin¬
quentis debita ñ dimittit. qd̾i
geminum malui dum qͥsq a se¬

Expanded text:
les orationes habeant; et licet in quibules orationes habeant; et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut seoccupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a se