comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est : Ipse c̃ aduersirius tuus : Con¬
corda cũeo: cũ escumillo in uii
Via: uita ista ẽ: Aduersarius oni¬
niũ iniquorũ: sermodĩ est̃: Parũ
tibi ẽ qđ cũ e&̃ minens in suabea¬
tissima & secre tissima sede : uenit
comitari : ut cũ ambulas & in potes¬
tatehabes. cõpones causam tuã & di¬
cas: Quando finiturus es uiã : &cũ
finierit uiã : ñ eritcũ quo causã tuã
cõponere possis: Et aduersarius tra¬
dette iudici : iud ex aũt ministro:
minis t̃ aũt in carcere : Nonexies in¬
de : donec reddideris nouissimum
quadrantẽ : Esttecũ uerbũ dĩ quasi
aduersirius inuia : habes inpotes¬
tate cõponere: Quid ad tequerit
aduersarius iste ut concordescũ illo.
nisi salutẽ tuã : Ambulat cũ aduersa¬
russuis : & dicit eis ut concordentcũ
illo: Fiat: Nondũ finita ẽ uia:
Qđ heri ñ est factũ : fiathodie : Non¬
dufinita ẽ uia : Quid expectatis quo¬
usq fimat᷑ : cũ finita fuerit : non

Expanded text:
est. Ipse est adversarius tuus: conest. Ipse est adversarius tuus: concorda cum eo, cum es cum illo in via. Via vita ista est. Adversarius omnium iniquorum sermo Dei est. Parum tibi est quod cum esset manens in sua beatissima et secretissima sede, venit comitari? ut cum ambulas, et in potestate habes, componas causam tuam, et dicas, Quando finiturus es viam? et cum finieris viam, non erit cum quo causam tuam componere possis: et adversarius tradet te judici, judex autem ministro, minister autem in carcerem. Non exies inde, donec reddideris novissimum quadrantem . Est tecum verbum Dei, quasi adversarius in via: habes in potestate, compone. Quid a te quaerit adversarius iste, ut concordes cum illo? quid, nisi salutem tuam? Ambulat cum adversariis suis, et dicit eis ut concordent cum illo. Fiat: nondum finita est via. Quod heri non est factum, fiat hodie. Nondum finita est via: quid exspectatis quousque finiatur? Cum finita fuerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
quib dicit᷑ siñ aduntia ueris ini¬
quo inigtatẽ suã. sanguinẽ cius
demanutua requira : necessqxob̵
ẽ quoscũq neglegentes. autsecrete
aut publice castigare : Sed quando
corripimꝰ : illequẽ corripimus sima¬
lus ẽ ad tendit a quo corripiat᷑ : It fa¬
cilius incorreptore suo quã inselibent̃
agnoscit qđ corrigat: & s̃iuera huene¬
rit quȩ & ipsedicat in eum. a quo corri¬
pitur gaudet. quanto melius gaudẽ¬
r&. desua sanitate correctus quam
de alieno langore correptus : Ecce
puta uerũ ee qđ dicis. Inuenisti ali¬
quid in homine a quorep̃hensus es:
Tamen ꝑillũ tibi ueritas loquebat᷑
Permalũ. ꝑhiiquũ. tibi ueritaslo¬
quebat᷑ : Qucris ꝗd rep̃hendas in ho¬
mine : Inuenis potius ꝗd rep̃hendas
inueritate: Velis nolis. illa c̃ ad¬
uersariatua. in qua ñ in uenis quid
accuses : Illã fac imi cãsi potes
Aduersiriustuus : sermodĩ est Pro¬
ferat eumpeccator. ꝓferat eum
iustus sermodĩ est: nculpabilis

Expanded text:
iaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram ; necesse nobis est quoscumque negligentes aut secrete aut publice castigare. Sed quando corripimus, ille quem corripimus, si malus est, attendit a quo corripiatur; et facilius in correptore suo quam in se libenter agnoscit quod corrigat. Et si vera invenerit, quae et ipse dicat in eum a quo corripitur, gaudet. Quando melius gauderet de sua sanitate correctus, quam de alieno languore correptus? Ecce puta verum esse quod dicis; invenisti aliquid in homine a quo reprehensus es: tamen per illum tibi veritas loquebatur; per malum, per iniquum tibi veritas loquebatur. Quaeris quid reprehendas in homine: inveni potius quid reprehendas in veritate. Velis nolis, illa est adversaria tua, in qua non invenis quod accuses. Illam fac amicam, si potes. Adversarius tuus sermo Dei est: proferat eum peccator, proferat eum justus; sermo Dei est, inculpabilis
Abbreviated transcription (Latin):
quid ille phariscus : quasi desuotalis erat.
cũ dicer& : Gratias tibiago qr non sũ sic̃
cȩterihomines: Gratiasdõ agebat: & co
qđ bonũ hschabebat. Quã uis ergoboni
aliquid intesit : ñ exte ec̃ qđ bonũ ẽ. sed
adõ accepissete ꝓfitere : Tam̃ ieo ipso
site extuleris supra aliũ ñ habentẽ : ela¬
tus teneberis. ñdũ lauda torm̃seris : Primo
ergo corrigere auia pessima. Inupeuiue
rebene : intellege qr ñ corrigeris. pisi do¬
nodĩ: Ad ño eni gressus hominis dirigent᷑
Hoc cĩ intellexeris : faue &ilii s ut sint qđ
& tues quia hoc eras &tu qđ illi st : Paue
quantũ potes & noli desperare : ñ eñiusq
ad tediues ẽds̃ : Qđ e ñĩtibi dedit crede
qđ etiã & aliis & uelit & possitdare Non
ergo laudat ꝗcũ iã coeperitbene ui uere¬
& desuo putet eẽ qđ beneuiuit ñ acceptũ
adõ : nec ille laudat ꝗ cũ sciat se qđ be¬

Expanded text:
quid ille Pharisaeus quasi de suo talis erat, quid ille Pharisaeus quasi de suo talis erat, cum diceret, Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri hominum? Gratias Deo agebat ex eo quod bonum in se habebat. Quamvis ergo boni aliquid in te sit, non ex te esse quod bonum est, sed a Deo te accepisse profitere. Tamen in eo ipso si te extuleris supra alium non habentem, elatus teneberis, nondum laudator meus eris. Primo ergo corrigere a via pessima, incipe bene vivere, intellige quia non corrigeris, nisi dono Dei: A Domino enim gressus hominis dirigentur . Hoc cum intellexeris, fave et aliis, ut sint quod et tu es: quia hoc eras et tu quod illi sunt. Fave quantum potes, et noli desperare: non enim usque ad te dives est Deus. Quod enim tibi dedit, crede quod etiam et aliis et velit et possit dare. Non ergo laudat, qui cum jam coeperit bene vivere, de suo putat esse quod bene vivit, non acceptum a Deo: nec ille laudat, qui cum sciat se quod be
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest qđ laud asdm̃. Illis eñĩ ꝗbene
uiuunt: ꝓdest qđ laudant : Tuaut si
laudas & peccare ñ deseris : nihiltibi
prodest: Vt ꝗd melaudas: audiscrip¬
turã dicentẽ : Non est spetiosalaus
inorepeccatoris: Sienĩ maleuiuis &
bona dicis : nondũ laudas : Sed & rur¬
sussi coeperis beneuiuere & meritis
tuis tribuis : nondũ laudas : Nolote
eẽ latronẽ in sultantẽ crucidñi : sed
necte illũ uolo eẽ intẽploiactantem
merita sua. & occultantẽ uulnera
sua : Si fueris iniquus & ꝑseuerans
in illa iniquitate . ñ dico tibi ñ pderit
laus sed ñ melaudas : Laudẽ istã ẽẽ
ñ deputo : Rursussi fueris quasi uistus
id esthiuilis &pius. & de iusticia infla¬
cus incesseris. & alios hitua c̃paratio¬
nẽc̃ tẽpseris. aut te suꝑ extuleris &tã¬
quã glorians demeritistuis : non
melaudas : Nec ille melaudat qui
maleuiuit : nec ille melaudat qui
quasi des uo bene uuit. Sed xuxe¬

Expanded text:
prodest quod laudas Deum. Illis enim qui bene prodest quod laudas Deum. Illis enim qui bene vivunt, prodest quod laudant; tu autem si laudas et peccata non deseris, nihil tibi prodest, Utquid me laudas? Audi Scripturam dicentem, Non est speciosa laus in ore peccatoris . Si enim male vivis, et bona dicis, nondum laudas: sed rursus si cum coeperis bene vivere, meritis tuis tribuis, nondum laudas. Nolo te esse latronem insultantem cruci Domini: sed nec te illum volo esse in templo jactantem merita sua, et occultantem vulnera sua. Si fueris iniquus, et perseverans in illa iniquitate, non dico tibi, non proderit laus; sed non me laudas, laudem istam esse non deputo. Rursus si fueris quasi justus, id est, humilis et pius; et de justitia inflatus incesseris, et alios in tua comparatione contempseris, aut superextuleris te, tanquam glorians de meritis tuis, non me laudas. Nec ille me laudat qui male vivit; nec ille me laudat, qui quasi de suo bene vivit. Sed num
Abbreviated transcription (Latin):
inte facienituã. Modoergotu sic̃
iã supradictum ẽ. ꝗsꝗstalis es. fac
qđ tibimiat᷑ dñs facere : Tollete
ador sotuo ubite uidere ñiuis dissimi¬
lois a factistuis & cstituete antetẽ:
Ascende tribunal intistuȩ : estotibiui¬
dex : Iorqueatie timor : erũpat con¬
netu ipse postca adc̃iudice fias ante
te & ñ sit quofugias ate: Intelle¬
Non cogitabas deuitatua mala. hn¬
tellegete ꝗ oblitus esdnm. nequan¬
doraput sic leo & ñsit qui eruat:
Quid ẽ sic̃leo : sicut potens sic fortis
sicut ille cui resistere nemo petest :¬
Ili eni quossup̃dixim id est amatores
mundi in oresuo dm̃ lauda re uident᷑:
sedlonge aliud operib: exercerȩ ꝓ¬
bant᷑ sedm illud qđ agꝓpheta sopulis
hic labus mehonorat : coraut ipsoꝵ
longe estame : Sed clamat illis sp̃s sc̃s
iustitias meas & assumis testam̃ meum
ꝑostuũ : Tã quã diceret ei: Nihiltibi

Expanded text:
ante faciem tuam. Modo ergo tu, sicut ante faciem tuam. Modo ergo tu, sicut jam supra dictum est, quisquis talis es, fac quod tibi minatur Dominus facere: tolle te a dorso tuo, ubi te videre non vis, dissimulans a factis tuis; et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae, esto tibi judex, torqueat te timor, erumpat conne tu ipse postea a Deo judice fias ante te, et non sit quo fugias a te--Non cogitabas de vita tua mala: intellige te, qui oblitus es Dominum. Ne quando rapiat sicut leo, et non sit qui eruat. Quid est, sicut leo? Sicut potens, sicut fortis, sicut ille cui resistere nemo potest. Illi enim quos supra diximus, id est, amatores mundi, in ore suo Deum laudare videntur; sed longe aliud operibus exercere probantur: secundum illud quod ait propheta, Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me . Sed clamat illis Spiritus sjustitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tanquam diceret ei, Nihil tibi
Abbreviated transcription (Latin):
du de psis mp̃sentis cĩo erubescunt. &iuil¬
nerata curart & mortua resuscitare. &
sordida abluere tota fidei deuotione con¬
tendint : Cũ indic iudicii antetribunal
xp̃iuenerint : mala quȩ ante faciom po
suerant & bonis operib redẽpta suNit.
Auferuntur : bona quȩ ꝓpt uanitatem
pestdorsũ pieterut anteo culos collocant
&merebunt᷑ audire: Uenite benedica
patrisinei ꝑcipite regnũ: &licethȩc ba
sint ÷ nontam̃ deillis desperandũ c̃ qui
adhucmala sua ñsolũ corrigere nolunt
sed&i ã defensare n erabescant si c̃ necilla
ciutas desperata fuit dequadictũ ẽ. tri¬
duo &niniue subuertet᷑ : In ipsotam̃
trdus idõnea fut c̃uerti : orare plangert.¬
& depoena imminenti misericordiã
ꝓmereri Audi antergo quitales st̃
dulic& iudire tacentẽ. id est hi p̃senti
ñ uindicantẽ : Veniet enĩ a ñ silebt:
ctunc arguet. quando correctionis
locis nullus erit : St ituã te inquit

Expanded text:
dum de ipsis in praesenti saeculo erubescunt; et vuldum de ipsis in praesenti saeculo erubescunt; et vulnerata curare, et mortua resuscitare, et sordida abluere tota fidei devotione contendunt: ut cum in die judicii ante tribunal Christi venerint, mala quae ante faciem suam posuerant, et bonis operibus redempta sunt, auferantur; bona quae propter vanitatem pmereantur audire, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . Et licet haec ita sint, non tamen de illis desperandum est, qui adhuc mala sua non solum corrigere nolunt, sed etiam defensare non erubescunt: sicut nec illa civitas desperata fuit, de qua dictum est, Triduum, et Ninive subvertetur . In ipso tamen triduo idonea fuit converti, orare, plangere, et de poena imminenti misericordiam promereri. Audiant ergo qui tales sunt, dum licet audire tacentem id est, in praesenti non vindicantem. Veniet enim, et non silebit, et tunc arguet, quando correctionis locus nullus erit. Statuam te, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuã facic̃ponã. Videbis foeditatẽtiam :
ñ ut corrigas. seduterubescas Modo
enĩ fr̃s carissimi om̃s amator esluxuriȩ
& ꝗͥ cumdelectatione faciunt inquitatẽ :
peccata sua postdorsũ proiciunt Si uero
aligdboni casu aliquo uel ꝑquã lib& occa¬
si onẽ fecerint : ante se ponunt . & inde
assiduegloriant᷑ & dicunt: ego illim
liberaui : ego illibene feci ego illitan¬
tumdedi: Et dubonaque ꝑ illos d̃sfecit
sibi assignant: ꝑ uanitatẽ ꝑdunt. qđ ꝑhe
lemosinã id ꝗrere uident᷑. Acsic antetri
bimalap̃i ꝑditis bonis quȩ ante sehabebant
peccata quȩ post dor sũ ꝓiecerant ante eorũ
faciem reuo cabunt᷑. & sine ullo t̃miosus¬
tinebt sappliciũ ꝗ sibidũ uiuerent poluer
ꝓuidert remediũ: Ethec quidem faciunt
illi : quiplus diligunt p̃sentia quã futura
Quiuero de uinimȩ sue sailuce attentius cogi¬
tant: e contrariofaciuit : bona quȩ cũq

Expanded text:
 faciem ponam; videbis foeditatem tuam,  faciem ponam; videbis foeditatem tuam, n ut corrigas, sed ut erubescas. Modo enim, fratres charissimi, omnes amatores luxuriae, et qui cum delectatione faciunt iniquitatem, peccata sua post dorsum projiciunt: si vero aliquid boni casu aliquo vel per quamlibet occasionem fecerint, ante se ponunt: et inde assidue gloriantur, et dicunt: Ego illum liberavi, ego illi benefeci, ego illi tantum dedi. Et dum bona quae per illos Deus fecit, sibi assignant, per vanitatem perdunt, quod per eleemosynam acquirere videntur. Ac sic ante tribunal Christi perditis bonis, quae ante se habebant, peccata quae post dorsum projecerant, ante faciem eorum revocantur: et sine ullo termino sustinebunt supplicium, qui sibi, dum viverent, noluerunt providere remedium. Et haec quidem faciunt illi, qui plus diligunt praesentia quam futura. Qui vero de animae suae salute attentius cogitant, e contrario faciunt; bona quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Suspicatus es inique. qđ erotibi
similis Parũe. ꝗamaila factatua
placenttibi : Placere putas a mihi
dõ qr ñ statĩ pateris ultorem : uis
tenere particpe. & tãquã correptũ
udiaẽ : prȩde sotiumuis habere:
Demultis quȩ rapuisti paruas hele mosinas
faciens & adhuc peccata ñ deserens qua¬
si corruptũ iudicẽ putaste posseredimere
cũ si &ĩã totũdares & peccata ipsa ñ de se¬
reres. teipsũ deciperes pecimi ã ꝑdendo
xpeccata ñ redim̃do: Suspicatus es ini¬
que qđ erotibisimilis : Arguãte : Quan¬
amte Et ꝗd faciã arguendoto : Q łtibi
faciã : modote ñ uides: facio ut uide afte:
Quia siuideref it . & displicerestibi: pla¬
ceresmihi: Quia uero ñ te uidens placu¬
istitib : displiceb & mihi&tibi Mihi cũ
iudi caberis: tibicũ ardebis : Quidenĩ
tibi faciã inꝗt : conflituã te ante faciem
tuã. Quidenĩuis late rete ipsum: indor¬
sotuo tibies: Nonteuides : facioutuide
aste: Qđ tu postdor sũ posuisti : ego ante¬

Expanded text:
 Suspicatus es inique, quod ero tibi similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi, placere putas et mihi. Deum quia non statim pateris ultorem, vis tenere participem, et tanquam corruptum judicem praedae socium vis habere. De multis quae rapuisti parvas eleemosynas faciens, et adhuc peccata non deserens, quasi corruptum judicem putas te posse redimere: cum, si etiam totum dares, et peccata ipsa non deserens, te ipsum deciperes, pecuniam perdendo, et peccata non redimendo. Suspicatus es inique, quod ero tibi similis. Arguam te. Quan faciam arguendo te? quid tibi faciam? Modo te non vides; facio ut videas te. Quia si videres te, et displiceres tibi, placeres mihi: quia vero non te videns placuisti tibi, displicebis et mihi et tibi; mihi cum judicaberis; tibi, cum ardebis. Quid enim tibi faciam, inquit? Constituam te ante faciem tuam. Quid enim vis latere teipsum? In dorso tuo tibi es, non te vides: facio ut te videas; quod post dorsum posuisti, ante
Abbreviated transcription (Latin):
enim laudat dm̃ uitasimul & lingua.
uocib: parit̃ & bonis operib: : duplicit̃
insẽꝓuocat gratiadĩ: Siuero ñ p̃ualet
dm̃ laudare uocibus : laud& bonis ope¬
ribus assiduis orationibus. cogitatio¬
nib: scĩs Sienĩ hec diligent̃ ad ten¬
dimus: & in hoc scło cum secura con¬
scientia lauda redñm possumus.
& in futuro ad aeternum gaudium
fliater ueniemus

Expanded text:
enim laudat Deum vita simul et lingua, enim laudat Deum vita simul et lingua, vocibus pariter et bonis operibus, dupliciter in se provocat gratiam Dei. Si vero non praevalet Deum laudare vocibus, laudet bonis operibus, assiduis orationibus, cogitationibus sanctis. Si enim haec diligenter attendimus, et in hoc saeculo cum secura conscientia laudare Dominum possumus, et in futuro ad aeternum gaudium feliciter veniemus
Abbreviated transcription (Latin):
ago tibids̃ qđ ñ sũ sic̃ cȩteri homines in¬
iusti raptores adulteri si c̃ & publicanꝰ
iste ñ neu& tibi potuerat dicere. dñẽ
dona & publicano huic qđ mihidon asti.
supple & mihi que nondũ dedisti : Sed
iã quasi saturatus ructabat Pauꝑ uero
ille id est publicanus quia dicebat. dñe
ꝓpitius es tomihi peccatori id eo descen¬
dit iustificatus publicanus magis qua
illephariscus. Ergo audite quibene
uiutis: audite quimaleuiuitis Sa¬
crificiũ laudis glorificauit me. Ne¬
momihi offert hoc sacrificium & ma¬
lus ẽ. Nondico ñ mihi hoc ofsert ma¬
lus sed ne momihi hoc offert malus
Quienĩ laudat. bonus est : quia silau¬
dit &iãbene uiuit: Qui melaudat:
ñ sola lingualaudat. sed & uita cũ lin¬
gua c̃sentit. Et ideo rogouos fr̃s k̃mi:¬
quantũ possumꝰ cũdĩ adiutorio studea¬
mus. ut quomodo dm̃laud im uocib
sic & iabonis morib: conlaudemus:
Melius est enĩ tacere & benefacere : quã
laudare & peccata cõmittere: Qui

Expanded text:
non sum sicut caeteri hominum, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publicanus iste; nonne et ibi poterat dicere, Domine, dona et Publicano huic quod mihi donasti, supple et mihi quae nondum dedisti? Sed jam quasi saturatus ructabat. Pauper vero ille, id est Publicanus, quid dicebat? Domine, propitius esto mihi peccatori. Ideo descendit justificatus Publicanus magis quam ille Pharisaeus . Ergo audite qui bene vivitis, audite qui male vivitis, Sacrificium laudis glorificabit me. Nemo mihi offert hoc sacrificium, et malus est. Non dico, Non mihi hoc offert malus; sed, Nemo mihi hoc offert malus. Qui enim laudat, bonus est: quia si laudat, etiam bene vivit; quis laudat, non solum lingua laudat, sed et vita cum lingua consentit. 5. Adhorquantum possumus, cum Dei adjutorio studeamus ut quomodo Deum laudamus vocibus, sic etiam bonis moribus collaudemus. Melius est enim tacere et benefacere, quam Deum laudare et peccata committere. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sȩuit leo tument colla serpentis:
Sed audi res ponsionemagni. ꝗ nouit
occidere leonẽ. Audi quia uolent
dominataẽ mors Cũ enũ hȩc abillo
audiuit : respondit Non haberes
inme potestatẽ : nisidata tibi eẽt
decelo. Quisdedit su ꝑ hanc potes¬
tatem : ds̃: Quis ẽ ds̃: pater & filius

Expanded text:
evit leonis, tument colla serpentis; sed audi responsionem Agni, qui novit occidere leonem; audi quia volenti dominata est mors. Cum enim haec ab illo audivit, respondit, Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset de coelo . Quis dedit hanc desuper potestatem? Deus. Quis est Deus? Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
durẽ ub: nesitis tã quã pecora in¬
munda: Accepit illud in uentre :
postea ñ ruminat. & transit tota
dulcedo & nibil ub ꝓdest qđ recon¬
ditanẽ sinon redit ados lulado
Audite illud expresse & aꝑtedictum
alia sententia : qđ obscure &mi stice
deruminantib: animalib: dictum
alio loco & aꝑte expositum ẽ : ut hi¬
tellegamꝰ ꝗd sit thes aurus desidera¬
bilis requiescit inore sapientis. stul¬
tus aut gluttit illud: XOIII

Expanded text:
darem vobis, ne sitis tanquam pecora imdarem vobis, ne sitis tanquam pecora immunda. Accipit illud in ventre, postea non ruminat, et transit tota dulcedo. Et nihil vobis prodest quod reconditum est, si non redit ad os dulcedo. Audite illud expresse et aperte dictum alia sententia; quod obscure et mystice de ruminantibus animalibus dictum, alio loco aperte expositum est, ut intelligamus quid sit, Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis, stultus autem glutit illud .
Abbreviated transcription (Latin):
ter tẽptationes uiuit : & inter
temprationes croscit & lnt tẽpa¬
tiones ꝑdura & int̃teptationes ꝑuenit:
Sed cũ ꝑuenerit succedet quies laborũ
recedit tẽptatio. manet benedictio
Sed rogo uos fr̃s. nesi ne ciausa audiatis
Ista tenẽte: ruminate. pascamini
inde ñ recedat deore uro. Quomodo
memorie cõnendet᷑. Memoria ho¬
minis sic ẽ : quomodo uenter pecoris
Nostis qua in lege himunda dictu sunt
animalia quȩ ñ rũminant : quȩ
aũt̃ ruminant munda s̃: Et ꝗcũq
habent ungulã fissã : ꝑtinent ad
discernendũ uerum & falsũ : Fissa
ꝑtinet ad discernendũ : quid dex¬
trũ quid sinistrum: Ruminatio
ꝑtinet ad eos qui cogitant postea :¬
qđ audier̃ & tenuer̃ Nã modo man¬
ducamꝰ : & in memori. tãquã ihni uen¬
tre mitat᷑: Sed ꝗd facit pecus quan¬
do ruminat : Illud qđ in p̃sepe iac¬
titũ erat. & hi uentre repositum.
reuocat ados. & i ipsa dulcedine
conquiescit:. Hoc dixi ut cõmen¬

Expanded text:
s vivit, et inter tentationes crescit, et inter tentationes perdurat, et inter tentationes pervenit. Sed cum pervenerit, succedet quies labori; recedit tentatio, manet benedictio. Sed rogo vos, fratres, ne sine causa audiatis: ista tenete, ruminate, pascimini inde; non recedat de ore vestro quod modo memoriae commendatur. Memoria hominis sic est, quomodo venter pecoris. Nostis quia in Lege immunda dicta sunt animalia quae non ruminant; quae autem ruminant, munda sunt; et quaecumque habent ungulam fissam, pertinent ad discernendum verum et falsum. Fissa ungula pertinet ad discernendum quid dextrum, quid sinistrum. Ruminatio enim pertinet ad eos qui cogitant postea quod audierint et tenuerint. Nam modo manducamus, et in memoriam tanquam in ventrem mittitur. Sed quid facit pecus quando ruminat? Illud quod in praesepe jactatum erat et in ventre repositum, revocat ad os, et in ipsa dulcedine conquiescit. Hoc dixi, ut commen
Abbreviated transcription (Latin):
auro illius & inueniat᷑ tortũ quod
rectum uidebat᷑. quanto minꝰ cura¬
redebemus aliena iudiciade nob̶
carissimi siuebona siue mala:
nec ualdegaudere debemꝰ quando
laudam nec contristar quando
uituperainur : nec coronare nos
potest laus falsa. necdã pnare
urtuperatio falsa Quã diuaũt ui¬
uimꝰ hic: de nob̵ ipsis nos ipsi iudi¬
care ñ possumus: Nondico qđ cras
erimus : sed qđ hodie sumus. Quan¬
tominus debemꝰ moueri iudiciis
ulienis quã deconscientia nr̃a

Expanded text:
auro illius, et inveniatur tortum quod auro illius, et inveniatur tortum quod rectum videbatur: quanto minus curare debemus aliena judicia de nobis, charissimi, sive mala sive bona? Nec valde gaudere debemus, quando laudamur; nec contristari, quando vituperamur. Nec coronare nos potest laus falsa, nec damnare vituperatio falsa. Quamdiu autem vivimus hic, de nobis ipsis nos ipsi judicare non possumus, non dico quid cras erimus, sed quid hodie simus: quanto minus debemus moveri judiciis alienis, quam de conscientia nostra
Abbreviated transcription (Latin):
nibus quȩ sicut in eugło legimꝰ por¬
tauer̃ oleũ inlum padib: suis: et
quantũ possumꝰ obseruemus. ne hi¬
ter illus stultas inueniam̃. quȩ sibi
desola corporis hitegritate plau¬
dentes uirginitatẽ animȩ ꝑcorrup¬
tionẽ quinq: sensuũ ꝑdider̃ : quȩ
ĩ portauer̃ oleum secũ. quib: dictũ ẽ
Ite eimite uob auendentibus Oleũ
enũ hoc loco adulatio ẽ & laushu¬
mana : Vendunt oleũ om̃s adu¬
litores Ergostultȩ illȩ dictȩ st̃ :
quȩ forinsecus quȩ rebant laudem
Non hitus in conscientiã habebant :
ideo non portabantoleum secum.¬
id ẽ qr lindẽ in aliena lingua. ñ
in conscientia sua uolebanthabere
Tam̃ quid responder illis stultis
nefarte ñ sufficiat nob̵. quo modo
ipłs dixit. Sed neq egome ipsũ diu¬
dico Siergo conscientia mra subexa¬
mine iudiciidĩ trepidat. & quã uis
sibi recta nideat᷑. pitat. & timet
neexert nequitiȩ ragulu dethes¬

Expanded text:
entibus, quae, sicut in Evangelio legimus, porentibus, quae, sicut in Evangelio legimus, portaverunt oleum in lampadibus suis: et quantum possumus, observemus, ne inter illas stultas inveniamur, quae sibi de sola corporis integritate plaudentes, virginitatem animae per corruptionem quinque sensuum perdiderunt, quae non portaverunt oleum secum; quibus dictum est, Ite, emite vobis a vendentibus oleum. Oleum enim hoc loco adulatio est et laus humana: vendunt oleum omnes adulatores. Ergo stultae illae dictae sunt, quae forinsecus quaerebant laudem, non intus in conscientia habebant. Ideo non portabant oleum secum; quia laudem in aliena lingua, non in conscientia sua volebant habere. Tamen quid responderunt illis stultis? Ne forte non sufficiat nobis : quomodo Apostolus dixit, Sed neque ego me ipsum dijudico . Si ergo conscientia nostra sub examine judicii Dei trepidat, et quamvis sibi recta videatur, timet ne exeat justitiae regula de thes
Abbreviated transcription (Latin):
do ergo tibi aliqua publica tribulatio
nata fuerit : rabiem ac sȩuitiam
leonis intellige. Quando temale
concupiscentiȩ uda uaritã ł luxi¬
riã callida seductione sollicitant :
dra conisblandim̃ta cognosce Si
ergo fidẽ rectam cupis fidelit̃ custo¬
dire : in aduersis fortis esto contra
leonis sȩuitiã : Siuero uirginitatẽ
animȩ integrã seruare desideras :
quantũ potes obserua blandim̃ta
dra conis ne forte si in cautus fueris
quinq: sensus qui inte sunt. quasiquin¬
que uirgines ꝑmittas a serpente
corrũpi: Quic ꝗd enũ pulchre sit
uisu. quic quid dulcesit gustu. quic¬
ꝗd blandit᷑ ciditu quicꝗdlenoci¬
nat᷑ odoratu. quic ꝗd molles cit ul¬
tactu : in his enĩ omnib sihicauti
fuerimus subrepentib: concupiscentiis
malis. animȩ uirginitatẽ corrum pi
ꝓinittimꝰ & implet᷑ in nob̵ illud quod
fenestras urãs : Perhos enĩ quinq
sensus quasi ꝑ quasdã ianuas: aut
mors aut uitu ad animã nr̃am hi

Expanded text:
do ergo tibi aliqua publica tribulatio nata fuerit, rabiem ac saevitiam leonis intellige: quando te malae concupiscentiae ad avaritiam vel luxuriam callida seductione sollicitant, draconis blandimenta cognosce. Si ergo fidem rectam cupis fideliter custodire, in adversis fortis esto contra leonis saevitiam: si vero virginitatem animae integram servare desideras, quantum potes observa blandimenta draconis; ne forte si incautus fueris, quinque sensus, qui in te sunt quasi quinque virgines, permittas a serpente corrumpi. Quidquid enim pulchrescit visu, quidquid dulcescit gustu, quidquid blanditur auditu, quidquid lenocinatur odoratu, quidquid mollescit attactu; in his omnibus, si incauti fuerimus, subrepentibus concupiscentiis malis, animae virginitatem corrumpi permittimus: et impletur in nobis illud quod fenestras vestras . Per hos enim quinque sensus quasi per quasdam januas aut mors aut vita ad animam nostram i
Abbreviated transcription (Latin):
pente: at tendebat serpentẽ & sa¬
nabatur : Sic & inodo quȩ cumq:
morderit astutia satanȩ : Inten
datxpm̃. in ligno pendentem
Ibi enĩ mors occisa ẽ : dĩs semꝑuiuit
Sedut occider& mortem : uestitus ẽ
morte: Non enĩ potuit mori mors
nisi inuita non morit᷑ a maritudo
nisi indulcedine : Non moritur
frigus nisi incalorẽ : non ẽ mortua mors
induta erat morte : Crucifixus ẽ occi¬
sus ẽ mortuus ẽ. & resurrẽx totauita¬

Expanded text:
pente, attendebat serpentem, et sapente, attendebat serpentem, et sanabatur: sic et modo quemcumque momorderit astutia satanae, intendat in Christum in ligno pendentem, ibi enim mors occisa est. Dominus semper vivit: sed ut occideret mortem, vestitus est morte; non enim potuit mors mori, nisi in vita. Non moritur amaritudo, nisi in dulcedine; non moritur frigus, nisi in calore: non est mortua mors,induta erat morte. Crucifixus est, occisus est, mortuus est, et resurrexit; ut
Abbreviated transcription (Latin):
adõ: Et arbor seruauit qđ creata ẽ
homo deleuit qđ creatũ ẽ : Si enim
seruur& in sebonum qđ in illo crecũ
ds̃ idẽ imaginẽ iuam: semꝑlauda¬
r& dm̃ ñ solum lingua sed & uita
Ergo p̃dicti s̃ & tempora nr̃a : sed in
temporib: nr̃is p̃dictas futara scismata
Numꝗd cessat᷑ pugnare uduersus
diabolum : Sed dictus ẽ diabolus
leo & draco: Leo ꝓpt̃ impetũ : draco
ꝓpt̃ insidias: Leo a ꝑte lrascit᷑. draco
occulte insidiat : Pugnauit ecłu
priorib temporib: aduersus leonẽ:
pugnat modo aduersus dra cõnem:
Sed quomodo uictus gestleo : uincit᷑
& drtco: Quȩ fotatudo leonis con¬
tra illũ leonẽ de quo dictũ ẽ. uicit
leo detribu iuda  Et que fortitudo
ditaconis contarti mortẽ dñi ꝗ serpen¬
tem suspendit in ligno ÷ Triũphauit
enĩ demorte quã diabolus homini
ꝓpinã uerat ꝑ astutiassuas: &lã exal¬
tauerat morses serpentẽ h hẽremo
inligno: Copulus inordebat᷑ a ser¬

Expanded text:
a Deo. Et arbor servavit quod creata est; a Deo. Et arbor servavit quod creata est; homo delevit quod erectus est. Si enim servaret in se bonum quod in illo creavit Deus, id est, imaginem suam, semper laudaret Deum, non solum lingua, sed et vita. Ergo praedicta sunt et tempora nostra: sed in temporibus nostris praedicta sunt futura schismata.Numquid cessatur pugnare adversus diabolum? Sed dictus diabolus leo et draco; leo propter impetum, draco propter insidias: leo aperte irascitur, draco occulte insidiatur. Pugnavit Ecclesia prioribus temporibus adversus leonem; pugnat modo adversus draconem. Sed quomodo victus est leo, vincitur et draco. Quae fortitudo leonis contra illum leonem, de quo scriptum est, Vicit Leo de tribu Juda ? Et quae fortitudo draconis contra mortem Domini, qui serpentem suspendit in ligno? Triumphavit enim de morte, quam diabolus homini propinaverat per astutias suas. Et cum exaltaret Moyses serpentem in eremo in ligno, populus qui mordebatur a ser
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ om̃is potestas iugo p̃i : ut imple¬
ret᷑ qđ dictum ẽ ultussũ eus: Quid
ẽ enĩ ultussũ eas : uin dicui mȩ
de ipsis Corpus xp̃i loquit᷑ : Vindia uuis
me de mimicismeis: Quomodo se
uindicauit : occidendo In eiserrorẽ
te ꝑsẽquit᷑ : noli ad tendere illã figurã
quamn fecit ds̃. aut animã illã quã
spir iut ds̃. Nonte ꝑsequit᷑ qđ fecit
ds̃  malitia quam fecit homo
Om̃a que fecitds̃ : luud ant m̃ : Au¬
distis hbenedictionib: & audistis om̃s
sollẽpnitates quando legunt᷑ quo¬
modo om̃a laudant dm̃. cęlestia &
t̃restria. angłi. homines lumina¬
riaceli. urbores terra. flumina.
maria: Quicquidds̃ creauit. siue hicȩ¬
lo siue hit̃ra. siue in mari : laudant
dm̃: Nũquid aliquando ibi audistis.
quia laudat dm̃ auaritia. Numꝗd
aliquando ibi cadistis. quia laudat
ibi audistis qr laudat dm̃ luxuria:
Nũ quid aliquando ibi audistis. quia
laudat hñ hȩreses : Onã ista quare
ñ laudant dñ : quia ñ sunt creata

Expanded text:
is potestas jugo Christi; ut impleretur quod dictum est, Ultus sum in eos . Quid est enim, Ultus sum in eos? Vindicavi me de ipsis. Corpus Christi loquitur, Vindicavi me de inimicis meis. Quomodo se vindicavit? Occidendo in eis errorem, te persequitur, noli attendere illam figuram quam fecit Deus, aut animam illam quam spiravit Deus: non te persequitur quod fecit Deus, sed malitia quam fecit homo. Omnia quae fecit Deus, laudant Deum. Audistis in benedictionibus, et auditis in omni solemnitate quando leguntur, quomodo omnia laudant Deum, coelestia et terrestria, Angeli, homines, luminaria coeli, arbores terrae, flumina, maria; quidquid Deus creavit, sive in coelo, sive in terra, sive in mari, laudant Deum. Numquid aliquando ibi audistis quia laudat Deum avaritia? Numquid aliquando ibi audistis quiando audistis quia laudat Deum luxuria? Numquid aliquando audistis quia laudat Deum haeresis? Omnia ista quare non laudant Deum? Quia non sunt creata
Abbreviated transcription (Latin):
goleonẽ & dra conẽ de quosipͣ
dictumc̃ posimꝰ cũdĩ adiutorio
uincere : cũ granditimore aetrȩ¬
more ante oculoshi abeam̃ illud
rens circuit : Et illud qđ de dracone
apłs nos ãmonet ut cũ omni sollici¬
uniuiro uirginem castã ex hibẽrexp̃o

Expanded text:
go leonem et draconem, de quo supra dictum est, possimus cum Dei adjutorio vincere, cum grandi timore ac tremore ante oculos habeamus illud rens circuit : et illud quod de dracone Apostolus nos admonet, ut eum omni solliciuni viro virginem castam exh
Abbreviated transcription (Latin):
ibiquȩras Intra ubi posuisti
iliquȩre : quia scriptũ est Vbi ÷
thesaurustuus ibi ẽ e cortuum
Etds̃ l audit : quidic̃ quiduisse¬
nerare : muusdare plus accipe¬
re Caemihida dicit dñs.
Ecceaccipiominus: etdaboplus
Quando quacris unde crescat pe¬
cunia : hominẽqueris ꝗ quando
accipit gaudet quandor uddit
plangit ut accipiat precatur
ner eddatcauit: Daquidẽ ho¬
mini et nolia uertere faciemtu¬
ã ab eo quimitetio pecit : sidaa i¬
pequantũ dedisti : Nã ebene¬
ficiũ ꝑdidisti: et si hoc ipsũ quod
daturus es exigatur: fortead mna¬
nũ ñ habet under ed deret:
Repperisti pecentẽ expeta ñ
habentem: Nolida mare &
dicere : Nũ quid faenus quero

Expanded text:
ibi quaeras. In terra ubi posuisti, ibi quaeras. In terra ubi posuisti, ibi quaere: quia scriptum est, Ubi est thesaurus tuus, ibitibi audi quid dicat. Quid? Vis fenerare, minus dare et plus accipere? Ecce mihi da, dicit Dominus: ego accipio minus, et dabo plus. Quando quaeris unde crescat pecunia, hominem quaeris, qui quando accipit, gaudet; quando reddit, plangit: ut accipiat, precatur; ne reddat, calumniatur. Da quidem homini, et noli avertere faciem tuam ab eo qui mutuo petit; sed accipe quantum dedisti: nam et beneficium perdidisti, et si hoc ipsum quod daturus es, exigatur. Forte ad manum non habet unde reddat: pertulisti petentem, exspecta non habentem. Noli clamare et dicere, Nu
Abbreviated transcription (Latin):
thesauritat si nescit cuita con¬
gregat: Quidthes auri zas aua¬
requodnescis : quidauri argen¬
tiq delectaris etcandis: quidi¬
maginẽ regis scultã seruas in so¬
lidis & imaginem canditoris in
hominib detestaris : Red dedie¬
sunt dĩ. Ma uares nñ ideoco puii
omnibus aliundabant. ꝗ ad
dec imas dabant et cesa ricen¬
sũreddebant: Modo autem
ꝗadis. esit deuatiodi : accessit¬
indicciofisci: Nalumus partiricũ
dño decias: modo aut̃ totũ tolli¬
*Molunquit salomon parcereches¬
auristuis. Tribuendes aut̃ elemo¬
sinȩ ꝓmado & quantitate : sicut
scriptum est: Prout habueris fili:
facelemosinã Si aut̃ exiguũ ha¬
bueris ex hacipso exiquo cõmuni¬
quibus dimittã: Poneꝗ ab ab ebt̃
filittui qđ dimitis tunihil babe¬
bis quianihil antece misisti
Defiluscurã gessisti: tibi autem
postte transcunt & isti: et sine
habemus ad dnm̃. Si aliquidil¬
luc misisti habes qđ ibiqueras
Sinhil mis isti sursũ : ñ habesqđ

Expanded text:
Thesaurizat, et nescit cui conThesaurizat, et nescit cui congregat ea . Quid thesaurizas, avare, quod nescis? Quid auri argentique pondere delectaris, et condis? Quid imaginem regis sculptam servas in solidis; et imaginem Conditoris in hominibus detestaris. 3. Decisunt Dei . Majores nostri ideo copiis omnibus abundabant, quia Deo decimas dabant, et Caesari censum reddebant. Modo autem quia discessit devotio Dei, accessitindictio fisci. Noluimus partiri cum Domino decimas; modo autem totum tolliNoli, inquit Salomon, parcere thesauris tuis . Tribuendae sunt eleemosynae pro modo et quantitate, sicut scriptum est, Prout habueris, fili, fac eleemosynam: si exiguum habueris, ex ipso exiguo communiquibus dimittam. Pone quia habebunt filii tui quod dimittis; tu nihil habebis, quia nihil ante te misisti: de filiis curam gessisti; tibi autem peregrini transeunt et isti; sine Habemus ad Dominum. Si aliquid illuc misisti, habes quod ibi quaeras: si nihil misisti sursum, non habes quod
Abbreviated transcription (Latin):
na temariturus. Quantũ cũq
cupiditas radicessuas ubiq dis¬
tentat: quantũq rapiat ne¬
as cuiliborẽ: habeo quibus ꝓspi¬
aã habco quibus curã maxima
ꝗcrã. Quã curãgcris filiorum
utca sabruas lacrimissarorum:
Nanẽ hic hocfilias amare : sed po¬
tius uigulare Nescit quia omis¬
labar infrugelinoscitur : quia
qđ in radicẽ caclatur. inramis
declaratur. etqđ latec in folus
entesait in pama: Malat eta¬
lempatrẽ sentiant libiritui
nolasic ꝓiudeas. ut magisiniudeas:
Oquanti pauperes nascuntur. &
post madũ diuites efficiuntur:
quantiquibus magna hereditas
dimiecittur & pastmmodũ adpenu¬
riã rediguntur : siergo dĩẽ pau¬
perẽ facerediẽ ditarẽ curꝓuidus
filiorũ existis: Currapis qui past
te si farte maneant nescis : at tibi
simꝰ illesaloman: Quicangregat
aliena : relinquens filiis dolorẽ
e trursus dicitur inpsalmis:
Uerũ tamen inima ginẽ dĩ ꝑ am¬
bulat homo: uanecamn turbatur

Expanded text:
nocte moriturus. Quantumcumque nocte moriturus. Quantumcumque cupiditas radices suas ubique distendat, quantumcumque rapiat, neos quibus laborem, habeo quibus prospiciam, habeo quibus curam maximam geram. Quam curam geris filiorum, ut eos obruas lacrymis miserorum? Non est hoc filios amare, sed potius jugulare. Nescis quia arbor in fruge dignoscitur? Nescis quia quod in radice celatur, in ramis declaratur; et quod latet in foliis, enitescit in pomo? Nolo te talem patrem sentiant liberi tui: nolo sic provideas, ut magis invideas. O quanti pauperes nascuntur, et postmodum divites efficiuntur! quanti quibus magna haereditas dimittitur, et postmodum ad penuriam rediguntur! Si ergo Dei est pauperem facere, Dei est ditare; cur providus filiorum s? si forte maneant nescis, tibi perpsimus ille Salomon, Qui congregat aliena, relinquit filiis dolorem . Et rursum dicitur in Psalmis, Verumtamen in imagine Dei perambulat homo, vane conturbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tominis cuius dã diuitis.
uheres attulit posessio
fructus : & cagitat apud
sedicens. Quid faciam
qm̃ habeo quo colligã fructusine¬
os : & dixit hocfaciam. Destru¬
am a pathecasmeas & horrea :
&maiora edificabo utilluc con¬
gregẽ fructus meos & dicã ani¬
memeȩ: Habes multabana re¬
pasita gaude & iocundare.
Dixit aut̃ illids̃. Stulte hacnoc¬
te expascitt᷑ ateanimatua. eaq̃.
cangregasticuuis er̃ : Ocaitasa¬
uaritia frs̃ dilectissimi una
nox eisuperabat: & demultoꝵ
annoꝵ uitasata gebat. Gaude¬
bat quia multũ sibi nascendũ ui¬
debat: & nannouerat qð nihil
secũ tollebat sedhi com̃a dimitte¬
tin cogitabat. Quod in aliis expo¬
tabat in senonsperabat. Utiq
uiderat &illemoriente s̃ uide¬
rat possidentes uiderat neminẽ
scã follere decra. Quanti sunt¬
& modo qui sicdicunt : Tantum
habeo tantum facio. tantũ uide¬
o Quibus res pondendum ẽ:
Stulte bac nocte Animatua aufe¬
retur ate. quaecon gregasticuus
erunt Lacatur diues stubnis

Expanded text:
ominis cujusdam divitis uberes attulit possessio fructus, et cogitavit apud se, dicens: Quid faciam, quoniam non habeo quo colligam fructus meos? Et dixit: Hoc faciam; destruam apothecas meas et horrea, et majora aedificabo: ut illuc congregem fructus meos; et dicam animae meae, Habes multa bona reposita, gaude et jucundare. Dixit autem illi Deus: Stulte, hac nocte exposcitur a te anima tua: ea quae congregasti, cujus erunt? O caecitas avari, fratres dilectissimi! Una nox ei superabat, et de multorum annorum vita satagebat. Gaudebat, quia multum sibi nascendum videbat; et non noverat quia nihil secum tollebat, sed hic omnia dimittetino cogitabat. Quod in aliis exspectabat, in se non sperabat. Utique viderat et ille morientes, viderat possidentes; viderat neminem secum tollere terram. Quanti sunt et modo qui sic dicunt: Tantum habeo, tantum facio, tantum valeo! Quibus respondendum est, Stulte, hac nocte anima tua aufertur a te: quae congregasti, cujus erunt? Laetatur dives stultus,
Abbreviated transcription (Latin):
resuuuint. Adulterina s ista ÷̃¬
Neceam feminã quȩ ꝑrepudium
discessit a marito : lice uabis du¬
cere uiuamarito: Solus forni¬
catiqnis causa: licetuxarem ad¬
ulteram dimittere: Sedillaui¬
uente nanlicet alteram ducre
Etuos feminȩi nẽ illos uiros aꝗ
bus ꝑrepudiũ discesserunt uxo
tinus timeatur uł xp̃s Noli¬
teimitari turbãmalarũ infide¬
lũ filuimei : nalite sequiuias
latus quarũ finis ad interitũ dicit:
Quibaparatus suerit. dutcantinen¬
tiã dõuaueat. aieꝑmaneat cũ
uxore. Aitesinonhabet ducatuxo
rem: Auditemefideles id ÷ bapti¬
2ati: Quaremari eminiiã renati:
quando baptitati ꝑ uias tortuasas
et dubricas it in mundas itis. nescitis
uultis credere. Quiduabis facio
quifideles estis. it audistis me sisa¬
tetidia cõmisistis: nalite adten¬
dere etutels uab ignascat arate

Expanded text:
res vivunt. Adulterina sunt ista cores vivunt. Adulterina sunt ista coNec eam feminam quae per repudium discessit a marito, licet vobis ducere vivo marito. Solius fornicationis causa licet uxorem adulteram dimittere: sed illa vivente non licet alteram ducere. Et vobis, feminae, nec illos viros a quibus per repudium discesserunt uxortinus, timeatur vel Christus. Nolite imitari turbam malorum, infidelium, filii mei: nolite sequi vias latas, quarum finis ad interitum ducit. Qui baptizatus fuerit, aut continentiam Deo voveat, aut permaneat cum uxore sua, aut si non habe Audite me, fideles, id est baptizati. Quare moriemini jam renati? Quando baptizati per vias tortuosas et lubricas et immundas itis, nescitis vultis credere? Quid vobis facio? Qui fideles estis, et auditis me, si forte talia commisistis, nolite addere; et ut vobis Deus ignoscat, orate.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnanan quȩrerent : Nã utique
hocdiciteiñs demuliereista quã alli¬
rigenti Quinisi curui: quandoꝗ¬
dem et ipsiqueds̃ prȩ ꝓ rat non in¬
tellegentes: treno carde intuebantur
Sacram̃ tumenĩ baptis mi carn alit̃ce¬
lebrabant spiritalit̃ nanuidebant:¬
delibus & cõpitentibus & poeniten¬
tibus. Audiant caticumini. au¬
diant anĩs. Om̃s timeant : neno
cantẽpnit: Sitmihi in cansalata¬
anem urt̃ auditus : nesitualis
in testimaniũ dalorms̃. Campe¬
tentilius dico sornicari ub ñ licebit
Sufficiantub̵ xares : autnec uxo¬
res na concubinas uobis haberelic&:
Audiatdẽ siuos surdiestis. audiane
angelicius siua scantempnitis. Con¬
cubinas haberenanlic&. Et sinanha¬
betis uxares nan lic& uabis habere
cancubinas quas pastea dimittacis
ut ducatis uxores. Qu anto magis
da p̃natia ub erit sib abereua lue¬
ritis & cancubinas & uxares : nã uł
liat habereuxares quarũ priares ma
ritiuuiunt: nec uabis femine ha¬
berauras licet quarũ priares ixa¬

Expanded text:
na non quaererent. Nam utique hoc dicit Dominus de muliere ista, quam allierigenti, qui, nisi curvi ? Quandoquidem et ipsa quae Deus praeceperat non intelligentes, terreno corde intuebantur. Sacramentum enim Baptismi carnaliter celebrabant, spiritualiter non videbantdelibus, dico et competentibus, et poenitentibus, audiant catechumeni, audiant omnes: omnes timeant, nemo contemnat. Sit mihi in consolationem vester auditus, ne sit vobis in testimonium dolor meus. Competentibus dico, Fornicari vobis non licet. Sufficiant vobis aut uxores aut nec uxores: concubinas vobis habere non licet. Audiat Deus, si vos surdi estis; audiant Angeli ejus, si vos contemnitis. Concubinas vobis habere non licet. Et si non habetis uxores, non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis, ut ducatis uxores ; quanto magis damnatio vobis erit, si habere volueritis et concubinas et uxores ? Non vobis licet habere uxoresinae, habere viros licet, quorum priores uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ficitꝗebenna : et iamsia dulteri¬
audiant meiuiri. audiant inefe¬
mine. Quid adine : lrasciminimi¬
in. Utinã faciatis quod scriptum
est. Ira scimini et nolite petca¬
re: Timere debeone ꝯtingat mi¬
hi quod cantingit apło paulo
quamado cuml egeretur sintenti
siustis audistis: Ergo inimicus
factussũ ubuerũ predicans: Et

Expanded text:
ficeret gehennae, etiamsi adulterificeret gehennae, etiamsi adulteriaudiunt me viri, audiunt me feminae, quid ad me irascimini? Utinam faciatis quod scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Timere debeo, ne contingat mihi quod contigit apostolo Paulo, quod modo cum legeretur, si intenti fuistis, audistis: Ergo inimicus factus sum vobis verum praedicans ? Et
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiȩ sitinuał dalor ithum¬
litas paenitentiȩ: Aꝑtus dico
Anemadicat nanintellexi. Qui
p̃ast ux aresuras inlicita cancubi
tentiam qualis agitur in ecła
dicat Oculte ago apuddm̃ ag
nauitds̃ quimihi ignascit ꝗa
gelium frus tramus uerba xp̃i pro¬
mittinus nobis quodillenegat
Non neuos ditipimus : Lad dicit:
Si crubii in cinspatupapuli consite¬
ripecatamia. Talisiustus t hesau¬
ridiuini abrizam tadicam inopba¬
tus istdicit. & existitmibi filius
pestilentiae & crubescit geusige¬
rt sub benidictinedĩ : suꝑ hacer¬
ua menstorta: Fortassi sumo
qđ nõ dubitiibitur ꝓptereads̃uo
iuit ut theodosuis imperator
ager& poenitentiam publicam
in canspectupapuili maxime ꝗa
peccatum cius cȩlarinan potuit.
eterubescit senator quod noneru¬
biut̃. imperator erubescitnecse¬
nator sid tantum carnalis quod
non enibuit imperator. Eru¬
hescit plehuus siuen igotiator.
quad nonerubuit imperator:
Quer̃ ista suꝑbia : non ne sola suf¬

Expanded text:
tinentiae , sit in vobis dolor et humilitas poenitentiae. Apertius dico: nemo dicat, Non intellexi. Qui post uxores vestras vos illicito concubittentiam, qualis agitur in Eccledicat, Occulte ago, apud Deum ago: novit Deus qui mihi ignoscat, quia gelium, frustramus verba Christi? Promittimus vobis quod ille negat? Nonne vos decipimus? Job dicit, Si erubui in conspectu populi confiteri peccata mea . Talis justus, thesauri divini obryzum, tali camino probatus ista dicit; et resistit mihi filius pestilentiae, et erubescit genu figere sub benedictione Dei superba cervix, mens tortuosa? Fortassis, imo quod non dubitatur, propterea Deus voluit ut Theodosius imperator ageret poenitentiam publicam in conspectu populi, maxime quia peccatum ejus celari non potuit; et erubescit senator, quod non erubuit imperator? Erubescit, nec senator, sed tantum curialis, quod non erubuit imperator? Erubescit plebeius sive negotiator, quod non erubuit imperator? Quae ista superbia est? Nonne sola suf
Abbreviated transcription (Latin):
pastolum audiuimus dicentem¬
nab legationem fungimur ꝓ
Nlan ex hartaretur utrecani¬
liaremur nisi inimici fuis semus¬
Eratergo tatus mundus in imi¬
cus saluatori: Amicus captiuato¬
re hocẽ in imicus dõ & amicus
diubali: Et tatũ genus humanum:¬

Expanded text:
postolum audivimus nobis dicentem, Legatione fungimur pro Non exhortaretur ut reconciliaremur, nisi inimici fuissemuserat totus mundus inimus Salvatori, amicus captivatoest, inimicus Deo, amicus di
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut pat̃ inquit suscitat marcu¬
os &iiuificat: sic & filius quas
uult uiuificat. Quasuult:
Medicas. illi suiuisi catfiliusquas
uibet pat̃ ut uiiific&: quosuult
uiuificat. Ergo quasuultpat̃
& qua suult ipse : qui a ubi est
una patestas : un auoluntas ẽ
Habẽs ergo incarde nonçeco. pa¬
tris & filiiunã eandemq natu¬
rã : quauerus ẽ pat̃ utrus ẽ

Expanded text:
uit, suscitat mortuos, et vivificat; sic et Filius quos vult, vivificat . Quos vult. Ne dicas, Illos vivificat Filius, quos jubet Pater ut vivificet. Quos vult vivificat. Ergo quos vult Pater, et quos vult ipse; quia ubi est una potestas, una voluntas est. Habeamus ergo in corde non caeco, Patris et Filii unam eamdemque naturam: q
Abbreviated transcription (Latin):
pecatores ds̃ exaudit. Fesadlitteima¬
gi nacio cordistui : ad hucẽ qđ tibi
faciat. Certe ꝓiectus ẽ iste dȩsina¬
goga. Audiũ : uenit ad eũ & dix̃ ei
łucredis infiliumdĩ & ille quis
ẽ. dnẽ ut credã in eũ : uidebat a ñ¬

Expanded text:
peccatores Deus exaudit. Fefellit te imapeccatores Deus exaudit. Fefellit te imaginatio cordis tui. Adhuc est quod tibi faciat. Certe projectus est iste de synagoga: audivit, venit ad eum, et dixit ei, Tu credis in Filium Dei? Et ille: Quis est, Domine, ut credam in eum? Videbat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit In ꝑstctũ meũ uiderunt
oculitui. In ꝑfectũ ꝗ dẽ incorpo¬
remeo uiderunt oculitur
et quid: deinde non habent
spem qui in ꝑfrecis : habentpla¬
ne. Audiqđ sequitur & in li¬
brotuo om̃s scribentur Sed for¬
tefrs̃ spiritales rogant & exau¬
diuntur : quia ñ sunt peccatores
quid faciunt carnales : quid fa¬
ciunt : peribunt : dm̃ ñ ragabun
absit Damihi llũ publicanũ.
lenipublicane sta in medio.
ostende tuã spem nein firmiꝑ
dantspem. Eacca scendit publi¬
canus cũfari seo orare: & delẽ¬
ta facie in t̃rã dicebat longe
stans tunden spectas dñe
ꝓpitius estamihi pecatori:
& descenditiustisicatus magisquã
illephariseus. quia quidixit ꝓpi¬
tius est amihi peccatori uerũ dixit
ansalsũ : Siuerũ dixit : peciatore¬
rat & ex auditus ẽ & iustificatis
ẽ: Quidẽ erqo qđ dixistitu cuid ñs
oculos aperuit samis qui a pe ca¬
catores ds̃ audit. Sed laua interio¬
rem faciem: fiat in cordecuo qđ fac¬
tumest infacietua: & uidebis ꝗa

Expanded text:
ctum meum viderunt oculi tui. Imperfectum quod est in corpore meo, viderunt oculi tui. Et quid deinde? Habent spem qui imperfecti sunt? Habent plane. Audi quod sequitur: Et in libro tuo omnes scribentur . Sed forte, fratres, spirituales rogant et exaudiuntur, quia non sunt peccatores. Quid faciunt carnales? quid faciunt? Peribunt? Deum non rogabunt? Absit. Da mihi illum Publicanum. Veni, Publicane, sta in medio, ostende tuam spem, ne infirmi perdant spem. Ecce enim ascendit Publicanus cum Pharisaeo orare, et dejecta facie in terram dicebat, longe stans, tundens pectus: Domine, propitius esto mihi peccatori. Et descendit justificatus magis, quam ille Pharisaeus . Qui dixit, Propitius esto mihi peccatori: verum dixit, an falsum? Si verum dixit, peccator erat; et exauditus est, et justificatus est. Quid est ergo quod dixisti tu, cui Dominus oculos aperuit, Scimus quia peccacatores Deus exaudit. Sed lava interiorem faciem tuam, fiat in corde, quod factum est in facie tua; et videbis quia