comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senatum uel creandi quos uellet ingratꝰ potestatem ꝑmisit
fudos ouim equalit᷑uit om̃es diuisit ut equata par̾monia
neminẽ potencõrem altero redderent Conuinaĩ omnes pubte
iussit ue cui dĩce uel luxi̾e mꝰ in oculto espent Rnegno¬
ue sorm ses in agrũ duci iuissit ut pmos annos nõ mlux
cum nullis fronis dotiũ ten̾entur/ Maxim honorent non
douitum ⁊ potentum s senũ esse scatuit nͨ quisor locum¬
hronoratiorem sembꝰ optineret Item seatiut ut ad olestentes
et stemata sui morsu drent et ad alys in se dc̃ã ꝑpeti distent
dt siquis eorum in indignacoem os taledictum prolapsus
fuisset ulteriꝰ ei in alterum diem non lic̾et hoc et qxs simlia
qe solutis moribꝰ dura uidebant᷑ actorem eoꝵ apollinem
delphicum fiuxit et in ea detulisse. Deinde ut eteruitatem
legibꝰ mutaturos pꝯͣ qũi reuerteret siłans se ad oracłi deli¬
cum peoficisa consultuꝵ quid addoidum uł mutadiu legiba uide¬

Expanded text:
senatum vel creandi quos vellet magistratus potestatem permisit; 3° fundos omnium equaliter inter omnes divisit, ut equata patrimonia neminem potentiorem altero redderent; 4° convivari omnes publice iussit, ne cuiusquam divicie vel luxuria in occulto essetin forum, sed in agrum deduci iussit, ut primos annos non in luxuria, cum nullis frenis dotis tenerentur; 9° maximum honorem non divitum vel potencium sed senum esse statuit nec ustum, ut adulescentes et scommata sine morsu dicere et ab aliis in se dicta perpeti discerent, ac si quis eorum in indignationem ob tale dictum prolapsus fuisset, ulterius ei in alterum dicere non licebat. Cum ergo videa antea moribus dura videbantur, authorem earum Appollinem Delphicum finxit et inde se ea detulisse. Deinde ut eternitatem legibus mutaturos, priusquam reverteretur, simulans se ad oraculum Delphicum proficisci, consulturumque quid addendum vel mutandum legibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
Qua diante nimmnu dupnose debitu uite
Multu nithauris prũs est habitatoi  pe
Dispanbo distret lõtl. nõ posto beata
Irregione Domũ. sũ illic castu uicre
Agmima puellar  q̃ dedignatntia censid
diuitias petiere tuas sic floie ꝑhem
Candide uirgmitas aminiũ castratu rẽtisum
Aluorat hane ciam mersm fornaaci yimo
stu cauenioso. quia sic ꝙto lade nt̃e t
Corporea. trastis me sorbeat ignis auerno
Salti umirificos incendia entã uapores
Balent. estuꝙ calor languente tabestat

Expanded text:
nosae debita vitae, multa in thensauris Patris est habitatio, Christe, disparibus discreta locis, non posco beata in regione domum; sint illic casta virorum agmina, pulvereum quae dedignantia censum divitias petiere tuas, sit flore perenni candida virginitas animum castrata recisum. Devoret hanc animam mersam fornacibus imis, Aestu cavernoso quia sic pro labe necesse est Corporea tristis me sorbeat ignis averno, Saltem mitificos incendia lenta vapores Exhalent, aestuque calor languente tepescat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipẽ qui uerbũ facio misersum pezor et magnas ditiimrunas
Ni tuũ preles deꝯo fauorẽ grãm in des hoĩ ꝑempto
Perditꝰ labor mifer ingehennã igne piandi
labit᷑ quisq sine te beori Queritat munꝰ dat᷑ hoc abalto
Lu uocas quos uis nogo mẽ uocandis/ adice seruis
Da mi lũmen uidẽam quid egi. da mͦ fontem lac̾inis ut altis
hunc mei plorem sceleris reatumi teq ẽpostana
Nec parem paulo iãm ⁊̃quiro. gram petri neq posto s quã
In crucis ligno dedeas latroni. sedulus oro
Iam deũ cuncti rogitẽꝯ ip̃m Qui neti nram datꝰ obsalutem
semꝑ expectut reditũ suor ut ueĩam det
Iam niuis duri fuiꝰ uenite de reũ nemo magis eẽ ce dat
Quampiꝰ nob maneat idemptor echere missi¬

Expanded text:
Ipse qui verbum facio miser sum, peior et magnas datus in ruinas; Ipse qui verbum facio miser sum, peior et magnas datus in ruinas; Ni tuum prebes, deus, o favorem, gratiam ni das homini perempto, perditus labor miser in gehennam igne piandus. Labitur quisquis sine te beari queritat. Munus datur hoc ab alto. Tu vocas quos vis: rogo me vocandis adiice servis. Da mihi lumen, videam quid egi, da mihi fontem, lachrimis ut altis iam mei plorem sceleris reatum teque reposcam. Non parem Paulo veniam requiro, gratiam Petri neque posco, sed quam in crucis ligno dederas latroni sedulus oro. Iam deum versi rogitemus omnes, qui neci nostram datus ob salutem semper expectat reditum suorum, ut veniam det. Iam nimis duri fuimus, venite: se reum nemo magis esse credat quam pius nobis datus est redemptor ethere
Abbreviated transcription (Latin):
Ee mea dente tist has papis̃s. Sux̃cas qñdam gno s fisi
Metuam speriis t̃fu gidq nrem ⁊̃pice que sum
Nit maes lite rabideq gentes Qũo meũ fertis genitũ Iuder
Nil male fecit simite heu meĩd me tangẽ natun
Ille subriss ocul abibat / ulota uenit crũcib atq nudus
Et duos interpeitõ lãciones feci᷑ maltum
nde subligno sitienb̾ acetum. felq gustauit lãti ẽ aꝑtum
lancea. sangrois fluuit atq lỹmpħa mr̃e uidentẽ
Probra quid dicam ĩ feramiqi młta De deifecit gẽitum sit ita
Namitant plures alios beauit se modo saluet¬
Ich ihũ qͣntilm genꝰ hoc amasti. ꝑfidũ. qui ne more̾t᷑ ipm
Pergis admortem moriendo ña morte leuas nos
Dic h̃o ꝓte patit̾ ĩdemptõ Tu qͣĩ furda penitq cecus
grãm pendis nichil ẽẽ talem/ crimine plenus
Cõrigas uitani uenit hora tandẽ/ Quid facꝭ tantiy miser intenebris
Et. deũ nũquã redis ad uocantẽ cõrige mores

Expanded text:
e meus venter tulit, has papillas suxeras quondam, generose fili: me tuam spernis refugisque matrem? Respice que sim. O truces, seve rabideque gentes, quo meum fertis genitumque dei? Nil mali fecit. Sinite, heu, meum me tangere natum”. Ille submissis oculis abibat, ad locum venit crucis, atque nudus et duos inter positus latrones fertur in altum. Inde sub ligno sitiens acetum felque gustavit. Latus est apertum lancea: sanguis fluit atque limpha matre vidente. Probra quid dicam referamque multa? “Se deo fecit genitum, sit ita,” clamitant plures, “alios beavit: se modo salvet”. O Iesu, quantum genus hoc amasti perfidum, quod ne moreretur, ipse pergis ad mortem. Moriendo nostra morte levas nos. Sic, homo, pro te patitur redemptor: tu quasi surdus penitusque cecus gratiam pendis nihil esse talem crimine plenus. Corrigas vitam; venit hora tandem. Quid facis tantis miser in tenebris? Ad deum nunquam redis advocantem? Corrige mores.
Abbreviated transcription (Latin):
Spimeã angieit uicibꝰ q pulsunt corpꝰ honestum
Conspiĩt uoltum oculosq fedint
astur ut raptami lãcerat columbã
Membͣ celestis sprosa regis. Silamant᷑
Nec mouet turbas speculũ dolor. clamitut cũcti ocucis eẽ dignũ
Solue latnem crutisige xp̃m Cescris hostem
Dũ auuitẽ gestans tralit necandꝰ̃ obuiam fert᷑ lac̾mosa mater
Que suis tõndens manil pudica. pectora clamat
Nate quo porgis peiture quis te in modũ talem lõmiauit hostis
de meu pignꝯ cupio uidere ⁊̃spicre mrem

Expanded text:
spineam cogunt vicibusque pulsant corpus honestum. spineam cogunt vicibusque pulsant corpus honestum. Conspuunt vultus oculosque fedant. Astur ut raptam laniat columbam membra celestis speciosa regis dilaniantur. Nec movet turbas speculum doloris, clamitant cuncti crucis esse dignum: “Solve latronem, crucifige Christum, cesaris hostem”. Dum crucem gestans trahitur necandus, obviam fertur lachrimosa mater, que suis tundens manibus pudica pectora clamat: “Nate, quo pergis, periture? Quis te in modum talem laniavit hostis? Te, meum pignus, nequeo videre: respice matrem
Abbreviated transcription (Latin):
Illiꝯ corpa fuit adigendum ut. Uiuet edit
Tu madoois uino ueneri parentas. nlla e
Quo suos quisq ẽpararet actꝰ. ordine dixit
lu uel infesta deeuenate ligira ꝓxmni cinppis suꝑos lã cessis
fabulas crebro eferens mãney. turpia norans
Ille nullio dona ꝯcupiũ Et mana odit nmiũ ceuẽtus
Pauꝑẽ duxit coluitq uitum. pacis amator
Tu rayns qraud potes. ⁊ eruorẽ appetis frati stelq om̃e pariuẽ
diues ut fias rputãs. ubiq p̃lia misdeg
deistrte quanti ariserande fecit IlRe qui uinclis uoluit teneri
Et tibi sũmã parẽt quietem. ductꝰ ad aimam
Cesq̃ ẽ ille alapis ngẽ. Et redarguta dnq deor
Nocte mox tota trahit ꝑ uibem᷑ distrutian da
ladici carphe dat̾ audienda indeu testes citat hic malignos
dicit᷑ uictꝰ reꝯ et pilãto. Mutit᷑ illie
hime ad herodẽ rapit᷑ uidendꝰ pmpura sũpta redit adpila
Quilicet nlłũ uideat reatũ Iudiciũ feet
innoces agnꝰ manet ad tubunal. ꝙ flagris cesuz ferat ut coronã

Expanded text:
illius corpus fuit ad regendum: ut viveret edit. Tu madens vino Veneri parentas, nulla tquo suos quivis repararet actus, ordine dixit. Tu vel infesta, venenate, lingua proximum carpis, superos lacessis, fabulas crebro referens inanes turpia narras. Ille nullius bona concupivit et manus odit nimium cruentas, pauperem duxit coluitque vitam pacis amator. Tu rapis quicquid potes et cruorem appetis fratrum, scelus omne parvum, dives ut fias, reputas, ubique prelia misces. Disce te quanti, miserande, fecit ille, qui vinclis voluit teneri, ut tibi summam pareret quietem ductus ad Annam. Cesus est illic alapis magister et redargutus dominus deorum, nocte mox tota trahitur per urbem discruciandus. Iudici Caiphe datur audiendus, in deum testes qui citat malignos, dicitur victus reus, et Pilato mittitur illinc. Hinc ad Herodem rapitur videndus, purpura sumpta redit ad Pilatum qui, licet nullum videat reatum, iudicium fert. Innocens agnus manet ad tribunal quem flagris cesum, ferat ut coronam
Abbreviated transcription (Latin):
O dee cunctipotens aĩe dator o dee xp̃e
Cuid abore deꝰ subsistit sp̃q unus
Te moderante regor te uitam principe duci
iudice te pallens trepido te iudice eodem
ꝯpemi crpio. fore ꝙquid ago uer̃abile apͭ te
Omlibet indignũ uer̃a. faciãq loquorq
Confiteor dimtte lubens ⁊ parce fatenti
Ome malũ merui. s tu bong arbiter aufer
Ed merui. meliora fauẽs largiri precanti
Duna aĩe qũq̃ nee. cũ corporis ħuiꝰ

Expanded text:
o Dee cunctiparens, animae dator, o Dee Christe, cuius ab ore Deus subsistit Spiritus unus, te moderante regor, te vitam principe duco, iudice te pallens trepido, te iudice eodem spem capio fore quidquid ago veniabile apud te, quamlibet indignum venia faciamque loquarque. confiteor; dimitte libens et parce fatenti. omne malum merui, sed tu bonus arbiter aufer quod merui; meliora favens largire precanti dona animae quandoque meae, cum corporis huius
Abbreviated transcription (Latin):
diũ m cci xlonͦ Tam grauis pestilencia uł spidunia orta
lia. ꝓuĩncia ꝓiũcie Burgundia. aquitana. hyspaĩa
trinagallia. Fr̃ancia. britanic. Anglici Rathalonra
et ubiq in tilamoõnci Quad estunatõe fide dignorum
uix decanꝰ homo in hys regiomibus suꝑuixit. Non emm
dui egeotabant s uł subito spm̃ exalabant aut sc̃da die
Sepe emĩ uira die duomilia homiaũ moriebant᷑ in dono¬
ma uł uenetꝭ uł ĩ monte pessulano ũ auione uĩ in
marsilia uł in Tholosti Et adhut ualide durat infecartici

Expanded text:
avis pestilencia et epidimia orta lia, provincia Provincie, Burgundia, Aquitania, Hispania, trina Gallia, Francia, Britania, Anglia, Cathalonia et ubique in Almania, quod estimacione fidedignorum vix decimus homo in hiis regionibus supervixit. Non enim diu egrotabam, sed vel subito spiritum exalabant aut secunda die Sepe enim una die duo milia hominum moriebantur in Bononia vel Veneciis vel in Monte Pessulano vel Avinione vel in Marsilia et in Tholo
Abbreviated transcription (Latin):
ammã demones rapuerũt sicut naigantibus ꝑ Si¬
tilicm iux̃ montem. Ethna reuelatũ fuit audierũt
em̃ demones cdemantes apperite aꝑite Romifacium
papam ad tormẽta sempit̾na recipite deirõ quidam
sctũs aut Intrasti ut rolpes Regnasti ut leo morieris¬
ut canis t¬

Expanded text:
nimam demones rapuerunt, sicut navigantibus per Siciliam iuxta montem Ethna revelatum fuit. Audierunt enim demones clamantes: Apperite, apperite, Bonifacium papam ad tormenta sempiterna recipite. De ipso quidam sanctus aitut canis
Abbreviated transcription (Latin):
ana petrus Qui deceptus fuit ꝑ cardinalem nomie
Bñdictũ ualde callidum Qui cidem celestino successit in
papatu Itm̃ enim cũ esret secretarius pape ꝑfistulam sᵈ
nocte quadam loquebature qͣi uox de celo lapsti esset mii
papatum resignaret et rediret ad heremũ saluus non
fieret. unde sratim resignouit papatũ et redyt ad hẽmũ
ubi in stõ ꝓpoĩto et bonis operibus uitã fuuit miradis
corustat. Et ascriptus ẽ bachalogo sanctorũ Et uocat᷑
sitũs petcus qͦ noniiẽ antea rocabat᷑.¬

Expanded text:
apa deceptus fuit per cardinalem nomine Benedictum, valde callidum, qui eidem Celestino successit in papatum. Ipse enim cum esset secretarius pape, per fistulam sibi nocte quadam loquebatur, quasi vox de celo esset lapsa, nisi papatum resignaret et rediret ad heremum, salvus non fieret. Unde statim resignavit papatum et rediit ad heremum, ubi in sancto proposito et bonis operibus vitam finiens miraculis coruscat. Et ascriptus est cathalogo sanctorum et vocatur beatus Petrus, quo nomine antea vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
Isce ut dicitur fuit publicus fornicator et trantulit odẽ
in duumonã. sicut et usq nũt ab illo temꝑe omĩs dit ͣ
et religio extincta est in curia Et potenter sine palluiatoẽ
pullulat. superbia aucrricia. luxuria Iste misit duos
sardinales Remam ad Coronandũ hamricꝭ regem Roñor
gererale in uihenna et edidit ibi septiniũ decretalium li¬
brã utiq uenenosum ⁊ laq̃is plenũ quẽ penitens ĩulti o
uite sice totolitꝰ cessauit ⁊ conburi mandauit S Iohes
papa successor suus ipm denuo confiriauit. Hic coniti¬
tuit ut papa moriens inhumatꝰ secuetur dinec ꝑ succes¬
sorem suũ tianuletur unde ip̃ẽ inhumat iatuit ad t̾cad
annũ dumdiũ ⁊ condela aordens añ cadauer eꝯ cadens c̃p¬

Expanded text:
Iste, ut dicitur, fuit publicus fornicator. Et transtulit sedem in Avinionem, sicut est usque nunc. Ab illo tempore omnis disciplina et religio extincta est in curia. Et patenter sine palliacione pullulat superbia, avaricia et luxuria. Iste misit duos cardinales Romam ad coronandum Henricum regem Romanogenerale in Wienna et edidit ibi septimum decretalium librum utique venenosum et laqueis plenum, quem penitens in ultimo vite sue totaliter cassavit et comburi mandavit. Sed Iohannes papa, successor suus, ipsum denuo confirmavit . Hic constituit, ut papa moriens inhumatus servetur, donec per successorem suum tumuletur. Unde ipse inhumatus iacuit ad tercium annum dimidium. Et candela ardens ante cadaver eius, cadens c
Abbreviated transcription (Latin):
ritia cẽnaciᵇ in uidea fimultas ⁊ młti aly. Apt thelitõicos cudelib rapacitas
in urbai  distordia et młti aly. Apt guillicos suꝑlĩa luxĩa clamẽ grerulitus ĩ¬
q̃strñ seipos amas et om̃es despiar. EEt licet his ꝓpłis subquadã gnaliͭ has
hos mores bonos ⁊ malos et medios appriomiꝰ Sũt tñ iu ytalia theutoiã
et gullia quidoon t̾mimi et ꝓpłi inqͥbꝰ Roni maliuł medy moẽb epuberãt

Expanded text:
avaritia, tenacitas, invidia, simultas et multi alii; apud Teutonicos: crudelitas, rapacitaa et multi alii; apud Gallicos: superbia, luxuria, clamor, garrulitas inconstantia, se ipsos amare et omnes despicere. Et licet hiis populis sub quadam generalitate hos mores bonos, malos et medios appropriemus, sunt tamen in Italia, Teutonia et Gallia quidam termini et populi, in quibus boni, mali vel medii mores e
Abbreviated transcription (Latin):
Dileti filii Salutẽ et cipłicam bñdicc̃o Saluator hũcmi generid in hũc uemiẽs mundiũ
Dut ex mortalibꝰ dei filiod et sibi ip̃i in sũmi ꝑatrid̾ sui regno cohereded efficeret unũ ex
om̃ibꝰ sidelibꝰ in eum ccedentibꝰ regnũ cõstituit Idq unã ip̃iq ecłicm nũcupauit cuiq
ip̃e caput esset et gubernato sempitẽnꝰ uisibilem uero hũanid oculid pnciã sũi ꝑ adii¬
rabilem ad prẽm õpotẽtẽ ascensũ mũdo subtragtꝰ᷑ petrũ apłoꝵ pn̾ciꝑem eiꝰ q legittĩos

Expanded text:
Dilecti filii, salutem et apostolicam benedictionem. Salvator humani generis in hunc veniens mundum, ut ex mortalibus genitos dei filios et sibi ipsi in summi sui patris regno coheredes efficeret, unum ex omnibus fidelibus in eum credentibus regnum constituit idque unam ecclesiam nuncupavit, cuius ipse caput esset et regnator sempiternus visibilemque humanis oculis presenciam suam per admirabilem ad patrem omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
dei uelens tom mũdũ m̃õ grillicor ege̾ iõ et magꝭ descrux ͭ gratẽ gullica
⁊ domũ regũ frantie mordiãte diligendo qm̃ forte destrue̾ potiuisset psẽndo
Dũt em̃ milia miliũ homi gallicoꝵ in ꝑtibꝰ tñymarinis in g̾cia in siciłia ĩ
calabria in apulia in romamala incathalonia et inarogonia ac in uñguia
pestefume ⁊ gladio in mare ⁊ int̾e̾ra int̾ierũt nũbiri nõ pnt᷑. Ut dehͦ taceã ꝙ¬

Expanded text:
o Gallicorum regere. Ideo et magis destruxit gentem Gallicam et domum regum Francie inordinate diligendo, quam forte destruere potuisset persequendo. Quot enim milia milium hominum Gallicorum in partibus transmarinis, in Grecia, in Sicilia, in Calabria, in Apulia, in Romaniola, in Catalonia et in Arragonia ac in Ungaria peste fame et gladio in mari et in terra interierunt, numerari non potest, ut de hoc tacea
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qualit nutrierũt. tcaneas ⁊ buffones in oslis ã
catabis ut penenũ ilłorũ amimmaliũ ꝯmisterent isli hõ¬
ribisi ⁊ mortisero ueneno qued de ultramaeranbus ꝑłibꝰ
compacuerũt hoc aũt̃ nephas horrendum nõ ꝯstabat¬
nõtibus ⁊ prudentiorib ĩquolib loco In eiudentiã xtei

Expanded text:
in ollis aut in cacabis, ut venenum illorum animalium commiscerent illi horribili et mortifero veneno, quod de ultra marinis partibus comparaverunt. Hoc autem nephas horrendum non constabaioribus et prudencioribus in o
Abbreviated transcription (Latin):
ite confirmouit septimũ decretaliũ quẽ clenens tas¬
lauerat et ortus inrolserabilis ercor pp̃r hoc ꝙ multi
tlici male intelligentes capłm de Rligios dombꝰ. Cũ
de quibdam ilẽrib ⁊ deheretitꝭ ad cocgerũt insimtas
Rogginas siue conũits in Regno dilamõane deponece ha¬

Expanded text:
te confirmavit septimum decretalium, quem Clemens cassaverat. Et ortus est intollerabilis error propter hoc, quod multi clerici male intelligentes capitulum: De religiosis domibus: Cum de quibusdam mulieribus et de hereticis coegerunt infinitas Begutas sive con
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatos receptiũ apta foret ut cũ inclusus ibidem
subiectis ignibꝰ torreret᷑ sonũ uoc̃ extorta copatitas cõ¬
caiuĩ eris augeret pussuq fa̾li competens ymagini nuut¬
nur ennĩtteret nepharieq spectaio mugim peccudis ⁊ thau¬
ri nõ hominis gemitꝰ putaret᷑. S falaris stmm̃ amplexus
stõeem execratus ⁊ ulciom materiã p̃but ĩpyxillũ et
trudelitati Nam ipm̃ oppificem sua ĩueritõe p̃mũ puĩui ͭ¬

Expanded text:
damnatos receptui foret, ut cum inclusus ibidem subjectis ignibus torreretur, sonum vocis exortae capacitas concavi aeris augeret, pulsuque ferali competens imagini murmur emitteret, nefarioque spectaculo mugitus pecudis non hominis gemitus videretur. Sed Phalaris factum amplexus, factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit et crudelitati. Nam ipsum opificem sua inventione punivi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ plenarie satis factũ uł illis quibꝯ fatiẽda est resti¬
utõ se presto suit ip̃i uł aly qui possit eis acqarcẽ
ul eis absentibus loc ordiaris aut eis uices gereñ
siue rtori prochie in qua testator habitat torã aliquibꝰ
mãdato ydonee derestitucoñ faciẽda sit cautum Ceteꝵ¬

Expanded text:
sfactum, vel illis, quibus est facienda restitutio, si præstò sint ipsi, aut aliis, qui possint eis acquirere, vel eis absentibus Loci Ordinario, aut ejus Vicesgerenti, sive Rectori Parrocchiæ, in qua testator habitat, coram aliquibus mandato idonee de restitutione facienda sit cautum; omne
Abbreviated transcription (Latin):
misit ludorricꝰ suos donbasiãtores ad papami ele¬
mentẽ sicut prius sepe fecerat ad petendam uorian
daus ei pleuã ptatem agendi cũ ꝑgaieno nõ sipto
s̃ sigillo imperiali lmpenso Qrui malicõse agentes
⁊ fauorem po ͤ captanres in pergameno sccipserunt
ancipp̃m Et se inteusũ non cononire elcm̃ in Rege Roma¬
norũ hoc instcuniento publite in consistorio recitato p
habens intentũ suũ ludoroitũ deposuit et elcõribus p̃ce¬
pit ut in Regem eligerent karolũ marchione morauie

Expanded text:
misit suos ambasiatores ad papam Clementem VI, sicut prius fecerat, ad petendam veniam, dans eis plenam potestatem agendi cum pergameno non scripto, sed sigillo imperiali appenso. Qui maliciose agentes t favorem pape captantes in pergameno scripserunt, antipapam et intrusum, non canonice electum in regem Romanorum. Hoc instrumento publice in consistorio recitato papa habens intentum suum Ludovicum deposuit et electoribus precepit, ut in regem eligerent Romanorum marchionem Moravie,
Abbreviated transcription (Latin):
liari neqͣꝙͣ in iudiciũ ꝯdẽpnac̾ Dem̃ quia sariptũ ẽ ppam om̃ed iudicare ip̃m
aũt̃ a nesñe iudicand̃ q̃d et ego fatro uerũ ꝙͣtũ attinet ad sedid̃ ip̃iꝰ ac papatꝭ
red̃ suad decertare Ad eũdi itaq ꝓuoco si se iuxͣ bomi uiri arbitriũ astrinxerit
iudicaturũ et id sit appellacois mee gͣdꝰ sc̃dq̃ Si uero causã delegare malit ui¬
ro nõ suspecto rursꝰ ad eũd̃ ppam ut deleget ꝓuoco et appello et hũc 3ͫ modũ
mee appellacõis offero me q tali iudicio sisto et ĩ sũma papali ꝯggacon ea le¬
ge me submitto si suspicõs causa tollatur e medio. hic quartꝰ ordo ommẽ tollit
tergiue̾sacõs nota quã micli micẽ possit Cusam ꝓtaicitas ciuq ductu hec omĩa
dirigũtur que om̃iã si pp̃a ꝯtempserit quid restat nisi ad umuẽsalẽ eccl̃iam ꝓuo-¬

Expanded text:
 quia scriptum est papam omnes iudicare, ipsum  quia scriptum est papam omnes iudicare, ipsum autem a nemine iudicandum, quod et ego fateor verum, quantum attinet ad sedis ipsius et papalisres suas decertare, ad eundem igitur provoco, si se iuxta boni viri arbitrium astrinxerit iudicaturum. Is sit appellacionis mee gradus secundus. Si vero causam delegare maluerit viro non suspecto, rursus ad eundem papam ne deleget, provoco et appello et hinc tercium modum mee appellacionis offero meque tali iudicio sisto et in sentencia papalis cognicionis ea lege me submitto, si suspicionis causa tollatur e medio. Hic quartus ordo omnem tollit tergiversacionis notam, quam inicere possit Cusani procacitas, cuius ductu hec omnia diriguntur. Que omnia si papa contempserit, quid restat, nisi ad universalem ecclesiam prov
Abbreviated transcription (Latin):
hoc em̃ onsi ipĩq pͣpe ieptia iam antea nobͣ ꝯpbata ẽẽt dũ ipe incestuosod ꝯplex¬
ui et uicia honestꝭ pupplice intinica mãtue tã copiose et lo quaciter ꝑsonauit Gx.¬
inmocẽtia scilũ quertẽ deꝓpero Et inp̃mio plane ꝯstat sꝑ et uobiq ab inferiori ad
supiorẽ rite ꝓuocari nemo em̃ tã obtusi cordꝭ ẽst qui nõ cũ in se ip̃o ꝑiculũ se¬
cerit a sensualitatꝭs fragilitate ad in tellectualis potẽtie dist̾sũ ꝓuocaꝵ S et
ꝓuocat quo cerciꝰ de rebꝰ dubys ꝯsultet ac decernat et un sua ꝯsilii guitate
moderet Io laudata ẽ illa mulier q̃ a temulento Rege phułppo ad eũd sobru
ꝓuocauit Sit ergo michi gͣdꝰ p̃mus ab irato pͣ̃pa qui me latessit ad eũdi scm mite
appollare et ab oratore topico ad eñd̃ si uentio sitate abdicata si musid relegatꝭ
ad sacrad̾ leged se ꝯuerterit cobi distet nemiẽ in dãpnatũ rebꝰ aut fama spo

Expanded text:
ante a nobis comprobata esset, dum ipse incestuosos complexus et vicia honestati publice inimica Mantue tam copiose et loquaciter personavit. Exinnocencia, me convertere depropero. Sed inprimis plane constat semper et ubique ab inferiori ad superiorem rite provocari. Nemo enim tam obtusi cordis est, qui non in se ipso periculum fecerit a sensualitatis fragilitate ad intellectualis potencie discursum provocando. Sed et acuum provocat, quo cercius de rebus dubiis consultet et decernat et vim suam consilii gravitate moderetur. Ideo laudata est illa mulier, que a themulento rege Philippo ad eundem sobrium provocavit. Sit ergo michi gradus primus ab irato papa, qui me lacessit, ad eundem mitem factis appellare et ab oratore topico ad eundem ventositate abdicata, si Musis relegatis ad sacras leges se converterit, ubi discat neminem indempnatum rebus aut fama spo
Abbreviated transcription (Latin):
q p̃uenire credens uanissimo dureto añq nasceret᷑ ꝯdẽp̃nauit s ꝯdẽpnãdo
potiꝰ ondiccuuit Cũ em̃ sedulo uetat ꝓfecto magꝭ timẽ dep̃hendit᷑ Nã quo
ueteri silencio cresiriuxit litura hoc tot̃ in uida dãpnatõ uiuisicauit non
aliter ꝙͣ qui latents uired̃ calcꝭ aq̃ rigentꝭ et gelide suꝑfusione obrue̾ ał
obundare cupiẽs inuitud ac nolens excitat. Prudentibꝰ solem i ͤ uthemens
legibꝰ ordinatissime ꝯpoitꝭ intagatꝰ Cur uil seueriꝯ in pariadad sccaituisset
qui iñ sictariis lõge maianiored er̃cit̃ respõdisse fort᷑ ideo se reticusse ne ue¬
tamo admonuisse̾ uident᷑ hũc locũ plati capestite qui libertatꝭ ur̃e certissi¬
mũ est refugiũ digtatꝭ firmamẽtũ infurmad rũpite eassed et in aned
laq̃od dissipate qui sclolasticꝭ̃ datꝭ operã disciplinis Seculi uero pncipes et coni mi¬
litarꝭ ad bella q doctiores quibꝗ est disaplmna si qũ ꝓficistimi edecõtra loca hostibꝰ int̃¬

Expanded text:
empnavit, sed condemnando pocius iudicavit. Cum enim sedule vetat, profecto magis timere deprehenditur, nam quod veteri silencio restrinxit litura, hoc totum invida dampnacio vivificavit, non aliter, ‹quam› qui latentes vires calcis aque vigentis et gelide superfusione obruere vel obundare cupiens invitus et nolens exsuscitat. Prudencius Solon ille Atheniensis legibus ordinatissime compositis interrogatus, cur nil severius in parricidas statuisset, qui tamen siccariis longe immaniores essent, respondisse fertur ideo se reticuisse, ne vetando admonuisse videretur. Hunc locum, prelati, capessite, qui libertatis vestre certissimum est refugium dignitatisque firmamentum, infirmos rumpite casses et inanes laqueos dissipate, qui scolasticis datis operam disciplinis. Seculi quoque principes et viri militares ad bella quoque doctiores, quibus est disciplina, si quando proficiscimini edic
Abbreviated transcription (Latin):
disse cuelim dicentꝭ Ignoraste an ignotũ daẽ nob̃ ua putes cũ tua ꝑiudecio oculio
mala lippꝰ mũats Cur ĩ alioꝵ uicid tã cernis acutũ ut aquila et sipeno epidauriꝯ
huic t̾ĩ gͣ euenit inq̃rãt uicia ut tua rursꝰ et illi fateo qppe me uentuositati uõꝵ ꝓ
ꝙ ꝙ p̃cipuũ h raco et in dustria et ꝙ ꝙ̃ sacea tradũt utriusq iuril insaituta hiistr
thadid̃ corꝑibus nasti solent oti araneaꝵ tolas ancurosis fragiles leges̃ ꝯsily ex¬
torted eqͣuit quas̃ siculex aut quod imbecilliꝰ aĩanciũ est maderit euolue se nesc
Si quid aũt̃ ualidioꝵ aĩanciũ in c̾corit pẽtia atq discũpit Neq em̃ rete uicedũ
aut cõturnis cõtextũ aptũ est comare uolturẽ uł aquilam ꝯrretiãt ip̃e reatinos
suod et cod quod̾ seruili metu cõstrictos habet Metũ erit deo duce libertad̾ diogr̃ĩs
et kathonis Nec saciatꝰ ẽ p̃pa quiciis arlgai̾oꝰ quin ecꝭ hereticũ me adeat nũ¬

Expanded text:
t› ignotum dare nobis Verba putas? Cum tua pervideas oculis mala lippus inunctis, Cur in aliorum viciis tam cernis acutum Quam aut aquila aut serpens Trepidaurus? Hinc tibi contra Evenit, inquirant vicia ut tua rursus et illi. Fateor quippe me ventositati verborum pro racio et industria et quidquid sacra tradunt utriusque iuris instituta, hisce thabidis corporibus nasci solent, ut aranearum telis Anacharsis fragiles leges consilii exortes equavit, quas si culex, quod imbecillius animancium est, inciderit, evolvere se nescit, si quid autem validorum incurrerit, penetrat atque disaut quoturnis contextum aptum est vincire vulturem vel aquilam. Irreciat ipse Reatinos suos et eos, quos servili metu constrictos habet – mecum erit Domino duce libertas Dyogenis et Cathonis! Nec saciatus est papa conviciis vulgaribus, quin eciam me hereticum videatur nun
Abbreviated transcription (Latin):
hibuerit ꝓceꝵ uti sac᷑ leged̾ iubẽt ĩ rebꝰ nouis ꝯstituendꝭ qͥd tñ ꝓnudo bibitu ph¬

Expanded text:
hibuerit procerum, uti sacre leges iubent in rebus novis constituendis, quas tamen phibuerit procerum, uti sacre leges iubent in rebus novis constituendis, quas tamen p
Abbreviated transcription (Latin):
stictũ ut saisuatꝭ tolleret᷑ occasio Et ambrosiꝰ m pastorali suo dicit ꝙ ne dĩo petro tn̾a onͣ
teĩgato rogacom an amaret ac trina responsione sub sequente amare se teste ipõ
pꝯ ascensionẽ dñi quenisse ac pẽtrũ siꝰ p̾cipẽ ꝯstituisse et atnthiochie in bathedrã
collocasse ferũt᷑ Nił̃ tñ de ptãte uinuersi apłis a saluatore data ac ip̃oꝵ om̃̃
uniuersali missione diminuerat Ergo et hodie Ratholica exorat eccłia sese ꝑ
p̃ esse pastores horꝭ legittiõd̾ successored ꝯstat esse coniuersalia ꝯcilia xp̃iane fi¬
ut quellatre illa suꝑsticio in qͣ ppa pius factõibꝰ Cardinalid Cusan ascrũt ꝯciliũ
ꝯciliariter pꝯͣ ꝯg̾gatos ac ip̃m cepham ĩmessem dñi misisse̾ quis dubitat ꝯcilia si¬
cia uicẽ xp̃i gere̾ q̃ et celui apłico successisse ꝯꝓbat᷑ Siquid orb maior ẽ curbe
Subdit ppͣa pius̾ rẽ illã ĩ quẽtu mãtuano seꝑpe ac multũ ẽẽ discussam qrͣ ꝯsiliũ ad¬

Expanded text:
ctum, ut scismatis tolleretur occasio, et Ambrosius in Pastorali suo dicit, quod nedum Petro trina rogacione interrogato, an amaret, ac trina responsione subsequenti amare se teste ipso  ascensionem Domini convenisse ac Petrum sibi principem constituisse et Anthiochie in kathedram collocasse referuntur. Nichil tamen de potestate universis apostolis a Salvatore data ac ipsorum omnium universali missione diminuerunt. Ergo et hodie catholica exorat ecclesia sese per os successores constat esse universalia concilia Christiane fiut convellatur illa supersticio, in qua papa Pius factionibus cardinalis Cusani astruit concilium  quos constat conciliariter postea congregatos ac ipsum Zepham in messem Domini misisse, quis dubitat concilia sacra vicem Domini gerere, que et cetui apostolico successisse comprobantur, siquidem orbis maior est Urbe? Subdit papa Pius rem illam in conventu Mantuano sepe et multum esse discussam, quasi concilium ex
Abbreviated transcription (Latin):
et ormam̃tũ et exemplũ inuabile Et idarco dicit p̃pa gregoriũ de hamburg ex dia.¬
bolo natũ qui nõ exdãpnato coitu s legittio iugnu quigio ꝓgenitꝰ est quoꝵ osor est
ip̃a et fotor bastardoꝵ ꝓ quibꝰ longissimã et fere tũ horarũ ꝓplixã fecit oracõ dũ
uernãdi bastardi laudes mantue ꝑsonaret oꝵ uo̾ subdit pͣpa gregoriũ hamburg
auarũ mendatẽ et turbulentũ nãcupãdo bñdictꝭ si certaret bona audiret ẜ
cũ certet maledictꝭ aliũ q̃rat qui respõ deat ego ex illo grege nõ sũ quispe cui
facultates pmĩts mĩme respondẽt qui plã suffragia liberaliter impendi qͣ lono
op̃pssi uł op̃pmẽdi ad ꝯciliũ ꝓuo̾re qd nõ est et q̃d ut ait supͣ pp̃am esse nequit

Expanded text:
tum et exemplar imitabile. Et idcirco dicit papa Gregorium Hainburgk ex dyabulo natum, quia non ex dampnato coitu, sed legittimo coniugio progenitus est, quorum osor est papa fotor bastardorum, pro quibus longissimam et fere trium horarum fecit oracionem, dum Fernandi bastardi laudes personaret. Quod vero, subdit papa, Gregorium de Hainburgkh avarum, mendacem et turbulentum nuncupando, bene dictis ‹si› decertaret, bona audiret, sed, cum certet male dictis, alium querat, qui respondeat 'Ego ex illo grege non sum, quippe cui facultas pro meritis minime respondet, qui plura suffragia liberaliter impendi quam honoppressi vel opprimendi ad concilium provocare, quod non est ‹et quod›, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
intrrcũ in strurãde facultated germcnie illiꝯ q̃ est inter colomã ag̃ipinã et au¬
strĩa ac rursqint daciã et alped̾ q̃ g̾mania ab yytalia distermiãt medullitꝰ ex¬
haurire Nã ex illi solid̃ fimbꝰ eporatored mãtue ad tractandi quenere Illi qͦs
soli apti udebant᷑ p̃pe quod luderet Brabancia holadria gelria cũ arcũia¬
cẽtibꝰ reclamarũt clam illus quod supͣ nomimnaui ut cũq r̃ed̾ acta sit nullꝰ
eoꝵ inte̾fuit tractatibꝰ istꝭ Eego uim suã extorẽ ẽẽ uoluit assensu illoꝵ qͦ
solud̃ ardebat suã ratꝰ ledi maiestatẽ uiiii astu ꝯceptũ si tocius ꝯcilii ex¬

Expanded text:
m Agrippinam et ‹Austriam ac› rursus inter Daciam et Alpes, que Germaniam ab Ytalia discriminant, medullitus exhaurire, nam ex illis solis finibus oratores Mantue ad tractandum convenere? Illi quidem soll apti videbantur pape, quos luderet, Brabancia, Holandia, Gelria cum circumiacentibus reclinarunt clam illis, quos supra nominavi. Utcumque res acta sit, nullus eorum interfuit tractatibus nostris. Ergo vim suam exortem esse voluit assensu illorum, qsolas ardebat, suam ratus ledi maiestatem vim astu conceptam, sed tocius concilii ex
Abbreviated transcription (Latin):
noscere noxiis dum potueriuus
imdicasseat felicib iuictorie nr̃e
titulis ascribamꝰ saluti restitue
subditos et uinendi bũficio con
amitꝰ cedis nec ad effu fionem sari¬
guiis sacrum aspirat imꝑium
s cuiꝰ illustrat diuina potentia
solium / miscdia et ueritus obiui¬
ant par et insticia ꝯplectut᷑.
In ubertate mansuetudinis nr̃e
ac patulis amplexib pietatis in¬
mense ꝓcessimͦ ꝯuersionẽ fide¬
lium acceptantes / et ad rebessi¬
et ꝑtinacit̾ insiscentes. ut qͥ po¬
tentie nre manꝰ sequi noluerĩt

Expanded text:
noscere noxiis, dum potuerimus vindicasse ac felicibus victoriae nostrae titulis ascribamus saluti restituere subditos, et vivendi beneficio condamicum caedis, nec ad effusionem sanguinis sacrum aspirat Imperium: sed cuius illustrat divina potentia solium, misericordia et veritas ambiunt, pax et justitia complectuntur, in ubertate mansuetudinis nostrae, et patulis amplexibus pietatis immensae procedimus, conversionem fidelium acceptantes, et ad rebelliet pertinaciter insistentes: ut qui potentiae nostrae manus sequi volu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio poscebat᷑ manifestis eoꝵ
exessib locum ueine reportaret.
Ad clamores igitur implorantis
ppłi u̾ri queuꝰ quider notata re¬
bellio si fcis equicas responderet ad
exandicõnem ndigne recipet ĩuic¬
tum a nictoruis om̃ium añnũ de¬
mentia nr̃a uicit et cũm uictis mi¬
scdit᷑ agere nos induxit. Die.. ue
nientib ad pedes nr̃e clementie
fanentinis ad nr̃m bũplacitũ et
mandatum in nr̃a mi sodia bona su¬
bicientib et ꝑsonas fidelicatis
debite prescito iu ramento et illi¬
citis quib libet que fecerant abiii¬
ratis eos ad dñum nr̃m et gram¬

Expanded text:
iudicio poscebatur, ut manifestis eorum iudicio poscebatur, ut manifestis eorum excessibus locum veniae repararet. Ad clamores igitur et implorationes populi nostri, quem quidem vocata rebellio si factis aequitas responderet, ad exauditionem indigne reciperet, invictum a victoriis omnium animum clementia nostra vicit, et cum victis misericorditer agere nos induxit, die tali venientibus ad pedes nostrae clementiae Faventinis, et ad nostrum beneplacitum et mandatum in nostra misericordia bona subjicientibus, et personas, fidelitatis debitae praestitis iuramentis, et illicitis quibuslibet quae fecerant abjuratis, eos ad domin
Abbreviated transcription (Latin):
les uirtutib socupletes itti cum omi
reu̾entia tam uictoriosi principis
celebretis magnificentiam formi¬
detis potentiam magnificetis hono¬
remi ut ꝑ exhibitonem bonoꝵ oꝑum
meritis et ꝯscientia grauiũ quas
M nos ꝯmiserat offensaꝵ distule¬
rit hacteiꝰ mandatis nr̃is fauisse
fauentia nostre taũ obsidionis iri¬
rib ausa est aliꝙͣ diu restitisse ꝑꝑ
Syemis intemꝑiem que suam diffi¬
dentiam confonebat. Aũt aut̃ uer¬
ni tpris adueniente temꝑie quo
ciuitatis eiꝰdem muris et machims
dirutis ac fossis nr̃is subterrane
pora ꝓ muris exponere et cõgres¬
soꝵ nr̃oꝵ insultib exponebantur
ꝯmurꝰ gladiis bellatoꝵ ut a uit¬
corioso ex̾citu nr̃o millaterꝰ ꝯfide¬
rent se tueri. Quapꝑ ad implo
iam incumbeus ext̾miniũ formi¬
dabant cota se uniu̾sitas illa con¬
uertit in quib expugnatio pro¬
xima mortis ꝑicłm minabatur
nite munꝰ indulgencia nr̃a tribu¬
eret et mi scdia que suꝑ exultat

Expanded text:
les, virtutibus locupletes, ita cum omnium reverentia tam victoriosi principis celebretis magnificentiam, formidetis potentiam, magnificetis honorem, ut per exhibitionem bonorum operum, meritis, ex conscientia gravium quas in nos commiserat offensarum, distulerat hactenus mandatis nostris favisse Faventia, nostrae tamen obsidionis viribus ausa est aliquandiu restitisse propter hyemis intemperiem, quae suam diffidentiam confovebat, nunc autem verni temporis advenienti temperie, quo civitatis ejusdem muris et machinis dirutis, et fossis nostris subterraneipora pro muris exponere, qui aggressorum nostrorum insultibus expetebantur, minus gladiis bellatorum, et a victorioso exercitu nostro nullatenus confiderent se tueri. Quapropter ad iiam incumbens exterminium formidabant, tota se universitas illa convertit: ut quibus expugnatio proxima mortis periculum minabatur, vitae minus indulgentia nostra tribueret, et misericordia quae superexaltata
Abbreviated transcription (Latin):
fideles nr̃i bonis suis om̃ib spoli¬
ati currib ip̃oꝵ et domib funditꝰ
dirutis et igne succeusis nõ st̃ ad
nos ꝯtra fidem ꝓuissam exire ꝑmis¬
si ẜ carcerali ꝓħdolor dustodie mã¬
cipati. Roman uero postea quibus
ad defersionem uiterbii nob̃ et Im¬
subtracta uenicutib canꝙͣ ad libe¬
racõnem sepulcri dñici nauigan¬
cib fuerat indulta reniissio pccõ

Expanded text:
fideles bonis suis omnibus spoliati curribus ipsorum et domibus funditus dirutis et igne succensis, non sunt ad nos contra fidem promissam exire permissi, sed carcerali, proh dolor!, custodiae mancipati. Romani vero postea, quibus ad defensionem Viterbii, nobis et Imsubtracti, venientibus, tanquam ad liberationem sepulchri Dominici navigantibus, fuerat indulta remissio peccato
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ asc̾itudinem et uallium ꝓfun¬
didatem ad instantiam nram e¬
naders non confidant᷑.slec diffi¬
lus fidei ur̃i facio saboris et one
pondus diei et estus iñ multis
sumptib et ꝑiclis per sone ꝯpor¬
tas/ cõuersionem fauencie ad i¬
nuisale gaudium intunaniͣ qui
ꝑ indeffessas iures ec uirtucis

Expanded text:
 altitudinem, et vallorum profunditatem, ad instantiam nostram evadere non confidant. Nec diffielus fidei nostrae facit laboris et onerpondus diei et aestus, in multis sumptibus et periculis personae comportas conversionem Faventiae ad universale gaudium intimamus, qui per indefes
Abbreviated transcription (Latin):
o impiger ad uolãsti. Quo audito me¬
diolaneñ ꝓterutas statim fuit
sumũt arina. et dum acramenta
cuiꝰ sib dextera retnicri uix pot̾at
gladius quilibet mutꝰ in suo pet¬
tore tacitos uertit questus. heu
heu anime nr̃e/ quia torques nos
ueue sͥ mi sera Lombardia. Qind
plura mactant̾ senes puer diri¬
pit᷑ inmuenis ut uitulus ĩnoladur.
Campi madescunt sanguine et
int̾scoꝵ exuberant ubertate. pͣ ma¬
lẽ signa iacont ꝙ̃ bñ sterus ho¬
stis c̾r̾e frederici gładiũs cedem
sitious aurit sangumeu necat
carnemi et dum in carues rebelles
excollitur hostis cante ꝯtumacia
ꝓfugatur. dt sic princepo au¬
dacie seuiens in lombardos subuertit
currum et mebriatꝰ est gladius san¬
guine occisoꝵ. Quia diuii rebellis tͥ¬
ba deprimitur alios mors glutit ꝑ
gladium et ĩnum̾os catene acerbitas
stringit et resigat iuxta collum. Cur¬
rꝰ quidem mediolanen currꝰ głie mi

Expanded text:
um impiger advola Friderice. Quo audito Meum impiger advola Friderice. Quo audito Mediolanensis protervitas statim fuit sumunt arma, et dum a trementi cujuslibet dextera retineri vix poterat giadius, quilibet mutus in suo pectore tacitos vertit quaestus: Heu heu animae nostrae, quid sic torques nos vae vae tibi misera Lombardia. Quid plura? mactatur senex, puer diripitur, juvenis ut vitulus immolatur, campi madescunt sanguine, ac interfectorum exuberant ubertate. Quam male signa jacent, quam bene sternitur hostis? Certe Friderici gladius caedem sitiens haurit sanguinem, vorat carnem, et dum incaute rebellis extollitur, ejus caute contumacia profligatur, et sic princeps audaciae saeviens in Lombardos subvertit rotas curruum, et inebriatus est gladius sanguine occisorum. Quia dum rebellis turba deprimitur, alios mors deglutit per gladium, et innumeros catenae acerbitas stringit et religat iuxta collum. Currus equidem Mediolanensis, currus glori
Abbreviated transcription (Latin):
gliant᷑ in currib ctin oquis pars
elci principis ex aduerso cepit
i noie dñi głiari. Q quia fuciłe
est deo celi młtos in pantis ꝯcłi¬
dere princeps fortioudiis dñs
pedicone Ciuitatis Lombardie quia
pe Rex dalomon pacificꝰ heres ꝑa¬
cis qd suiu erat pacifice exigellit
et cum non sit uir sanguinũ non
pauerao eos in sanguino calicig᷑
exaurire. ꝗ quia Reniacaui fili
exhortant᷑ ꝯtumatit̾ uerbo dei nolu¬
erunt acquiescere s ĩualescebant
eoꝵ uoces et uociferando dicebane
Per sequamͣ eos quia spolia ꝑti erũt.
dium et itineris sui comĩtrus an¬
gł̃m dñi ex̾cituũ b̃ns secum lõri¬
tam ind̾uit sicut dĩgas/ ac plũ
miis secum h̃us Regui Milites et᷑
paucos Thentonicos et quosdam lo¬
bardos quos in expedicõne ducis
militie ꝯtigerat remansisse. Co
dum uiri fortes cum forti prin¬
cĩpe intrant bellum exclãmauunt
tube et audita est uox touitrui et
scuporis. Euge euge ad gediolan¬

Expanded text:
gloriatur in curribus et in equis, pars gloriatur in curribus et in equis, pars electi principis ex adverso incepit in nomine domini gloriari. Sed quia facile est Deo coeli, multos in paucos concludere, princeps fortitudinis Domipeditione, communitatibus Lombardiae, quia ipse Salomon pacificus, haeres pacis, quod suum erat paci non paraverat eos sanguine calicis exhaurire: sed quia Leviathan filii execrantur contumaciter verbum Dei, noluerunt acquiescere, sed invalescebant eorum voces, et vociferando dicebant: Persequamur eos, quia spolia partiemur. dium, et itineris sui comitem angelum Domini exercituum habens secum, loricam induit, sicut gigas, et praelium iniit secum habens regni milites, et paucos Theutonicos, et quosdam Lombardos, quos in expeditione ducis militiae contigerat remansisse: ac dum viri fortes et cum forti Principe intrarent bellum, exclamaverunt tubis, et audita est vox tonitrui et stuporis: Euge euge ad Mediolan
Abbreviated transcription (Latin):
sis ꝯmissa ꝑ suos offensa di spli¬
ceat/ offeusores correctonis debi
incegerrime fidei rep̾senteit de
ꝓsperis auspiciis Romañ Prin
leis hiis dieb in ytalia effulsere
onidenti ostendimꝰ ueritate. Uerum
cum Imꝑialis maiestas sui diade¬
matis uira ꝑquireret et Imperii
sui uectigalla uendicaret Lombar¬
doꝵ p̾cipue et mediolaneñ nephandi
temeritas et audacia detestanda
una cum suis ꝯfederatorib ausi
st̃ uertere faciem contra solem
filii belias secreta sͥ ꝑdicionis cõ¬
fingunt discipulos sͥ congerũt
non cam̃ ꝯgregatos doseruant. E¬
gredientes mures ridicłi de cauł¬
uis moluit᷑ insidias pone in Le¬
onem. Inebriati st̃ sanguine ab u¬
bertate dom᷑ uen̾nt ebrii nõ ta
in st̃ pingiiũ saturati et dum
castrametati st̃ iuixta Lolium ꝑ¬
dicõnis filii ut rõnis segetem per¬
dereunt et maniam que uulgo lo¬
sium dicitur senimarut. O qua¬
et sic uoluptas cum pudenti deco¬
ris insignib pultulauit. q dum

Expanded text:
missa per suos offensa displiceat, offensores correctionis debiintegerrimae fidei repraesentat, ut de prosperis auspiciis Romani Princilis his diebus in Italia effulsere, evidenti ostendimus veritate. Verum cum Imperialis Majestas sui diadematis jura perquireret, et Imperii sui vectigalia vendicaret, Lombardorum, praecipue Mediolanensium nefanda temeritas et audacia detestanda, una cum suis confoederatoribus ausi sunt vertere faciem contra Solem: filii Belial secreta sibi proditionis confingunt, discipulos sibi congerunt, non tamen congregata conservant. Egredientes ut mures ridiculi de cavernis, moliuntur insidias ponere in leonem, inebriati sunt sanguine, ab ubertate domus venerunt ebrii: non tamen adipe sunt pinguium saturati. Et dum castrametati sunt juxta Lolium perditionis filii, ut rationis segetem perderent, Zizaniae quae a vulgo Lolium dicitur, semina seminarunt. O quaet sic voluptatis ager cum pudendi decoris insignibus pullulavit. Sed dum
Abbreviated transcription (Latin):
que tenebant ad aliquoꝵ seu alicuiꝰ
instantiam quoꝵ adhut tacemiꝰ no¬
mina simłato quodam rigore iuri¬
ũ post dissolucum nr̃m ex̾dioũ no¬
S uec ꝑ hoc est nota Romauoꝵ
pusillanmicaite offeusa nͨ quiri¬
tum pudor in aliquo coloratꝰ ꝙ
ausi fuerũt mappalia quedam quo¬
ꝵdam nr̃oꝵ fidelium igne ꝯbure.¬
re/ et rusticos quosdam imbelles
fuerũt hoc amio maguanimes qͣñ
nos maiori militum s miuori pe¬
dicum ꝙͣtitate. urbem p̾ foribus
cingebam᷑ uisi forte ex indulta¬
eis reuiissione pectamiinũ cauꝙͣ
de Paradiso securi se uellent au¬
datiores expouere ac mortis indu¬

Expanded text:
 tenebant, ad alicujus, seu aliquorum instantiam, quorum adhuc tacemus nomina, simulato quodam rigore jurium, post dissolutum nostrum exercitum noSed nec per hoc est nota Romanorum pusillanimitatis abstersa, nec Quiritum pudor in aliquo coloratus, quod ausi fuerunt mappalia quaedam nostrorum fidelium igne comburere et rusticos quosdam imbellesfuerunt hoc anno magnanimi, cum nos majori militum, sed minori peditum quantitate urbem prae foribus cingebamus: nisi forte ex indulta remissione peccaminum, tanquam de paradyso securi, se vellent audaciores exponere, et mortis indu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ alus qr captiuis d remonam
accelerans ꝯseqͣnti die ad man¬
data Cesaris suiꝰ uexilli ꝑecita us
ad terre faciem curpit᷑ inchinata
pocͣate ad dedecus ligata supil et
młtitu dine gentiũ magnis applau¬
sib p̾tereunte ab slephante: qui sa¬
stellum ligneum et tubicinas cum
uexillis Imꝑii gerebat in dorso per
Cremonam ad laudem et głiam ion¬
cipis trahebat᷑. uere dechrono dei
sina ꝓdiit inferens in eos iudicium
ultionis. Nam ñ occisis sufficũt se¬
pulture nec Gremonẽñ palatia inl¬
dio fideles ppłi celebiantes de tanti
trophei p̾comis ingenti leticia gau¬
deatis. Regi francie et alus nobili

Expanded text:
rum, aliisque captivis Cremonam rum, aliisque captivis Cremonam accelerans consequenti die ad mandatum Caesaris, sui vexilli pertica usque ad terrae faciem turpiter inclinata, Potestate ad dedecus ligato superius, et multitudinem gentium magnis applausibus praetereunte, ab elephante qui castellum ligneum, et tubicinas cum vexillis Imperii gerebat in dorso, per Cremonam ad laudem et gloriam principis trahebatur. Vere de throno Dei sententia prodiit inferens judicium ultionis, nam nec occisis sufficiunt sepulturae, nec Cremonae palatia muldio fideles celebrantes populi, de tanti trophaei preconiis ingenti laetitia gaudeatis. Cap. II. Regi Franciae, et alii
Abbreviated transcription (Latin):
rum cum Pocestate ulissime a
mis tentoriis et currib ferri mor¬
tem irreꝑabilem ppłus fugiebãt
ica ꝙ maior eoꝵ pars in flumun¬
b se subinsit. Tuno Cesar p̾ omn
b militib sue uirtutis potentia
est exꝑtus. Ipe eni ĩnuicos cune¬
os manu ꝓpͥa feriebat. Tunc Theu¬
tonici suos gladios rubenti sangͥ¬
ne rubricarut. Tunt felices fide¬
lesq Regni milites collatales pͥn¬
cipis mirabilit pugnau̾nt. Bnc̃
miranda Papie mi litia se de Me¬
diolanen anlitib uindicauit et
fideles dremoneñ cum sociis Cuu¬
tatib secures sangͥne securauit
et suas euacuarũt pharetras
Sarracenii. Nũꝙͣ ei in aliquo besso
sic fuerunt ca dauera cumłata. et
uisi nox festine uenisset que ho¬
sciu subtraxit reliquias nulłus
coꝵ de manib Cesaris euasissec
s mira res ꝙ in cam belli ꝯflic¬
tu t̾ribli Imꝑialis excitꝰ extitit
uit inclitꝰ Imꝑator mn infortu¬
natũ carrucium mediolaneñ cũ
potestate fidelis ducis uenetia¬

Expanded text:
um cum Potestate vilissime ammis, tentoriis et curribus, ferri mortem irreparabilem populus fugiebat: ita quod major eorum pars in fluminibus se submersit. Tunc Caesar prae omnibus suis militibus, suae virtutis potentiam est expertus. Ipse enim inimicorum cuneos, manu propria feriebat. Tunc Theutonici suos gladios rubricarunt, tunc felices fidelesque regni milites collaterales principis mirabiliter pugnaverunt. Tunc miranda Papiae militia se de Mediolanensibus militibus vindicavit et fidelis Cremona cum suis, civitatibus secures sanguine saturavit, et suas evacuaverunt pharetras Saraceni. Nunquam enim in aliquo bello sic fuerunt cadavera cumulata, et nisi nox festine venisset, quae hostium subtraxit reliquias, nullus eorum de manibus Caesaris evasisset. Sed mira res, quod in tam belli conflictu terribili, Imperialis exercitus extnit inclytus Imperator; inde reformatum Carocium Mediolanense cum Potestate filio Ducis Venetia