comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dphendit manũ ceci ut euz
ad excusatõnem bone opatõ¬
nis quam ꝓdiui᷑na cordis obscuri¬
tate non nouerat confortaret .E¬
duxit extra uicium ut auita nu¬
lgari segregatꝯ uoluntaten:
sui condicoris qua inluminari:
meretur liberiꝯ sedulo corde scrͣ¬
taret. Quisquis enim lumen
et̾nitatis uidere desiderat nõ exem¬
t expuens incrculos eius¬
inpositis manibꝯ nitoga
ambulautes. deinde itum impo su¬
it manꝯ. suꝑ occulos eiꝰ. et cepit
uidere et restitutꝯ est. ita ut inde¬
ret clare omnia. Ideo te hunc do
curat quẽ uno mox uellet suier¬
bo poterat curare. ut magnitudin¬
em humane cecitatis ostenderet q̃
quasi pedetentim. Et ꝑquosdam
ꝓfecto gradꝰ ad lucem diuine uisi¬
onis solet puenire. Set et sue ub̾'
gre crebra daret iudicia . P qua
singula nr̃e ꝑfectõnis incrementa
ut ꝓficere aliquit possint nede fici¬
ant ad uiuat. Desputo autẽ oris
domini qͣui grãm sp̃c eiꝯ designet
uirtutem aduitorii. ip̃iꝰ insmuet

Expanded text:
hendit manum caeci, ut eum ad exsecutionem bonae operationis quam pro diutina cordis obscuritate non noverat confortaret. Eduxit extra vicum, ut a vita vulgari segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exemEt exspuens in oculos ejusimpositis manibus suis, antes. Deinde iterum imposuit manus super oculos ejus, et coepit videre, et restitutus est ita ut videret clare omnia. Ideo secum hunc curat quem uno mox verbo, si vellet, poterat curare, ut magnitudinem humanae caecitatis ostenderet quae quasi pedetentim et per quosdam profectuum gradus ad lucem divinae visionis solet pervenire, seu ut suae nobis gratiae crebra daret indicia, per quam singula nostrae perfectionis incrementa, ut proficere aliquid possint nec deficiant, adjuvat. De sputo autem oris Domini, quod gratiam spiritus ejus designet, virtutem adjutorii ipsius insinuent,
Abbreviated transcription (Latin):
corpo meum et inseruitutem redi¬
go. ne forte aliis p̃dicans ip̃e reprobꝰ
esficiar. Etce masflictonem cor¬
poris audiumnꝯ cuicem carnis. N¬
unc incompassionem ꝓximi au¬
diamꝯ crcem mentis ait. Quis
intĩrmat᷑ et ego non infirmox̾
Quis scandalizatur et ego nõ ur¬
ror. ꝑfectus quippe p̃dicator ut ex¬
emp lum daret abitiuencie crucẽ
portabat intorpore. Et qr uise
trahebat dampna infimitatis ali¬
ene crucem portabat incorde. qͥ

Expanded text:
tem reaigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis; nunc in compassione proximi audiamus crucem mentis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portaba
Abbreviated transcription (Latin):
at eẽ uenturum. Nam et ipẽ
cctaua die id est post sertain
sabati qua cruceni ascendit.
ac septimam salbati qua sepł¬
cro quieuit amortuis resurrex̃
Et nos post sex huiꝰ seculi eta¬
tes inquib pro domino pati. ⁊
laborare gandemo ac septunaz
alia uita geritur. Sectaua pro¬
fecto etate resurgemꝰ: Nani
ꝙ matheus dominĩ. Marcus¬
que post sex dies tranfiguratum
dicunt. Nec temporis ordine.
nec ratõne mut̾i discrepant. a
luca qui cctodies dicit qr illi me¬
dios tantum ponunt dies unde
et ab solute poit sex dies factũ
comemorant. hic primui quo
hec dominꝰ ꝓmisit et ultunuiz
Quo ma ꝓuissa conpleuit ad¬
iuugit. Idecq tempautio fere
dies occo ponit et uiratõnem n¬

Expanded text:
at esse venturum. Nam et ipse at esse venturum. Nam et ipse octava die, id est, post sextam Sabbati quia crucem ascendit, ac septimam Sabbati qua in sepulcro quievit, a mortuis resurrexit, et nos post sex hujus saeculi aetates in quibus pro Domino pati et laborare gaudemus, ac septimam alia vita geritur, octava profecto aetate resurgquod Matthaeus Dominum Marcusque post sex transfiguratum dicunt dies , nec temporis ordine, nec ratione mysterii discrepant a Luca, qui octo dies dicit, quia illi medios tantum ponunt dies, unde et absolute post sex dies factum commemorant. Hic primum quo haec Dominus promisit, et ultimum quo sua promissa complevit, adjungit; ideoque temperantius fere dies octo ponit. Et in ratione
Abbreviated transcription (Latin):
es inmonte uiderunt ꝙ pia u¬
tiq ꝓuisione faccũ est. ut con¬
temꝑ latonem semꝑmanentis
gandium. Et siraptim atꝙ ad
breue mouientũ delibata forciꝰ
iustancia seculi transemites. ad¬
uersa tolerarant decentesimo
saue uerbo. sanctos morte gusta¬
re testatur. aquibꝰ ninuirũ in¬
mors corporis qua libando gus¬
ueratiter possidendo tenetur.
t poit dies sex assumpsit
ihus petrum et iacobum
et iohanne et ducit illos mmmõ¬
tem excelsum seorsum solus. ⁊
transfĩguratꝰ est coram ip̃is.
Neunangelio luche ita script̾
eit. factum est aut post hec uer¬
ba fere diescecto. Et assump sit
petrum et iacobum et iohanne
et ascendit in montem ut ora¬
ret et ceta. Mectaua aũt die
domiuꝯ ꝓmissam future beatitu¬
diuis głãm discipulis mranifes¬
tat ut̾ ostensa celestis uite dul¬
cedine cunctorum qui hoc au¬
dire possunt corda refoueat. Et
ccconario dieꝵ nunio. uez tem¬
pore resiurecxionis gandui doce¬

Expanded text:
es in monte viderunt. Quod pia ues in monte viderunt. Quod pia utique provisione factum est, ut contemplatione semper manentis gaudii, tametsi raptim atque ad breve momentum delibata, fortius instantia saeculi transeuntis adversa tolerarent. Decentissimo sane verbo sanctos mortem gustare testatur, a quibus nimirum mors corporis quasi libando gusveraciter possidendo tenetur. t post dies sex assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem, et duxit illos in montem excelsum seorsuratus est coram ipsis, etc. In Evangelio Lucae sic scriptum est: Factum est autem post haec verba fere dies octo, et assumpsit Petrum, et Jacobum et Joannem, et ascendit in montem, ut oraret, etc. Octava autem die Dominus promissam futurae beatitudinis gloriam discipulis manifestat ut et ostensa coelestis vitae dulcedine, cunctorum qui haec audire possint corda refoveat, et octonario dierum numero, verum tempore resurrectionis gaudium doce
Abbreviated transcription (Latin):
donec uideant regnum dei ueniens
lli ex discipulis usq ad eo incorpore
uicturi erant ut eccͣam dei constr¬
uccam conspicerent. Et contra hiꝰ
mundi głiam erectam consolato¬
misionem ueniret. Nuo si sb̾ti¬
liter ad tendauꝯ quauta dispen¬
icitione pieratis agatur agnoscimꝰ
Discipulis enim rudib. et iam de
p̃ senti uita aliquid ꝓmitendu
fuit. ut possent robostus uifu¬
tura solidari sic israhe litico ppło
et egipti tr̃a liberando reꝓnussio¬
uis tra ꝓmittit᷑. Et dum uocandꝰ
eet. adona ce lestia trenis ꝓmissio¬
nib suadetur. unde recce quoq
onem gencium et labores ppłoꝵ
possĩderunt. Ut custodiant ius¬
rificatones eius. et legem exquir
ant. Sic ergo hoc leco rudib disci¬
pulis ueritas loquens uidendũ
regnu dei ꝓuutat int̾ra ut hoci
ab eis fide lib uice lo p̾sumatur
Quod siregnum dei inhac seutẽ¬
cia fururam uice lis beatitudinẽ
ue luuꝯ accipere. Et hoc quidẽ
de astantib non post multos di¬

Expanded text:
nec videant regnum Dei. Regnum lli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant, ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatomissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et dum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Unde recte quoque onem gentium, et labores populorum possiderunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejuant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Quod si regnum Dei hac sententia futuram in coelis beatitudinem velimus accipere, et hoc quidam de astantibus non post multos di
Abbreviated transcription (Latin):
die auditum suidis. Inde cimcris
maruitatib mede lam doceret.
esse querendamn. Ingenuit aut
nonquit ipĩ opꝰ esset cuingeitu
Aliquit petere apatre. quicuncta
petentetib donat cum patre. set
ut nobis gemendi daret exemplũ
cum uel pro nostris uel pro nr̃oꝵ
errantib proximorum suꝑne p̃
res prope ꝑtiuet. Aures et eniui
ad audiendum apenende luigua
nero ut loqui possz. Aretinaculis
erat suc tarditatis soluenda. Lon¬
de et sb̾ditur
t statim apte sunt aures eiꝯ¬
lum̾ lingue eiꝯ et loquebatur rec¬
te. Ubi utraque hulus eiudemq
mediatores dei. et hominũ natura
manifeste distincta est. Suspicies
enim incelum quasi homo deum
precaturꝰ iugemuit. Sex mox u¬
no sermone quasi diuina potens
magestate curauit. Bene autem
dicitur de eo cuiꝯ domuino aperuit
aures. ac ligne iunculum soluit
qr loquebatur recte. Ille et eniz
solus recte loquitur. Siue deum
confitendo sen alus pdicando cuꝯ
auditum ut ce lestib possit abscł¬

Expanded text:
de surdis auditum, inde cunctis de surdis auditum, inde cunctis infirmitatibus medelam doceret esse quaerendam. Ingemuit autem, non quia ipsi opus esset cum gemitu aliquid petere a Patre, qui cuncta petentibus donat cum Patre, sed ut nobis gemendi daret exemplum, cum vel pro nostris vel pro nostrorum erratibus proximorum supernae res proprie pertinet. Aures etenim ad audiendum aperiendae, lingua vero ut loqui posset a retinaculis erat suae tarditatis solvenda; unde et subditur: Et statim apertae sunt aures ejulum linguae ejus, et loquebatur recte. Ubi utraque unius ejusdemque mediatoris Dei et hominum natura manifeste distincta est. Suscipiens enim in coelum quasi homo Deum precaturus ingemuit, sed mox uno sermone quasi divina potens majestate curavit. Bene autem dicitur de eo, cujus Dominus aperuit aures, ac linguae vinculum solvit, quia loquebatur recte. Ille etenim solus recte loquitur vel Dominum confitendo, vel aliis praedicando, cujus auditum ut coelestibus possit auscul
Abbreviated transcription (Latin):
t expuens tetigit luguaz
euis Expuens quippe coꝰ
lingliam tangens egroticum ad
confessionem ora cathezizatorñ
iustruit. sputum namq domi
sa porem designat sapiencie que
teste uiro sapiente loquit᷑. E go
exore altissimi. prodiui primoge¬
nita.Ande et alibi sputo eiꝰ ter¬
tur. Sputum et enim excapite
domini descendit diuinam eins
naturam que exdeo est portio ter¬
re. Cuidem sput in nuscuit huã¬
nam que ex onmib assump taẽ
designat. Et ꝑmedicamentum
ex puto suo ex terra compositum
oculos ceci nati aperuit qr genꝯ
humanũ perconfessionem utri¬
usq sue nature ab iugenitis erro¬
rum suorum tene bris eruit .Ex¬
puens ergo dominꝯ lingnam mu¬
ti eloqui ualeat tangi. Cum ho¬
ra diubruta aduersa sapiencie
pro ferenda contactu sue pietatis
informat bene autem sb̾ditur.
t suspiciens in ce lum iuge¬
muit et ait illi esfera ꝙ est
ad apenre. Suspexit namiq in
celum ut inde uuitꝰ lcquelam ĩ¬

Expanded text:
t exspuens tetigit linguam t exspuens tetigit linguam ejus. Exspuens quippe Dominus linguam tangit aegroti, cum ad confessionem fidei ora catechizatorum instruit. Sputum namque Domini saporem designat sapientiae, quae, teste viro sapiente, loquitur: Ego ex ore Altissimi prodivi primogenita . Unde et alibi sputo ejus tertur. Sputum etenim quod ex capite Domini descendit divinam ejus naturam, quae ex Deo est; portio terrae cui idem sputum immiscuit, humanam quae ex hominibus assumpta est, designat. Et per medicamentum ex sputo suo ac terra compositum oculos caeci nati aperuit, quia genus humanum per confessionem utriusque suae naturae ab ingenitis errorum suorum tenebris eruit. Exspuens ergo Dominus, linguam muti ut loqui valeat tangit, cum ora diu bruta ad verba sapientiae proferenda contactu suae pietatis informat. Bene autem subditur: Et suspiciens in coelum, ingemuit; et ait illi: Effeta, quod est adaperire. Suspexit namque in coelum, ut inde mutis loquelam, in
Abbreviated transcription (Latin):
guidam iusitatõnis sue pietatiᷤ
in lustrans. Aconsuetis human
conuersatõnis moribꝯ auccat.
Atque ad sequenda p̃ceptorum
suorum itiuera pronccat. Misit
digitos suos inauriculas cump
dona sancti spus aus cordis ad
iite lligenda ac suscipienda ner¬
ba salutis aꝑit. Naniq digitũ
dei appellari spin sanctum testa¬
tur ip̃e dominꝰ cundicit uideis
Siego indigito dei eicio demo uia
filii urĩ in quo eiciunt. Quod ex¬
ponens. aliꝯ euuange lista dicit
siego iuspuitu dei eicio demonia
Quominirum digito et magi
megipto superatia moyse dicen¬
tes digito dei est. hic et lex inta¬
bulis scupta est lapides qr ꝑ donũ
sancti spũs et ab iusidus defen¬
diuuir hominũ siue sp̃m malig¬
norum et agnitõnẽ diuine uõ¬
liuitatis erudimur. Digiti ergo
dei mauriculas missi eius qui sa¬
nandos erat dona sunt sanc ti
spẽ quib corda que auia uerita¬
nitam ueritatis lucem sequi con¬
fessio de bet apte sb̾iungitur.

Expanded text:
guidam, visitatione suae pietatis guidam, visitatione suae pietatis illustrans, a consuetis humanae conversationis moribus avocat, atque ad sequenda praeceptorum suorum itinera provocat. Mittit digitos suos in auriculas, cum per dona sancti Spiritus aures cordis ad intelligenda ac suscipienda verba salutis aperit. Namque digitum Dei appellari Spiritum sanctum testatur ipse Dominus, cum dicit JudSi ego in digito ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt ? Quod exponens alius evangelisSi ego in spiritu Dei ejicio daemonia . Quo nimirum digito et magi in Aegypto superati sunt a Moyse dicentes: Digitus Dei est hic ; et lex in tabulis scripta est lapideis, quia per donum sancti Spiritus et ab insidiis defendimur hominum, sive spirituum malignorum, et in agnitione divinae voluntatis erudimur. Digiti ergo Dei in auriculas missi ejus qui sanandus erat, dona sunt sancti Spiritus, quibus corda quae a via veritanitam veritatis lucem sequi confessio debet, apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine probat regio decem urbi¬
uni transiordauem. adorientem
cirta ippum et pellam et gada¬
ram contra galileam. Quod ergo
capo lĩs eum intrasse significat.
Ueque enun mare transnaniga¬
ssa e dicitur set pociꝰ ad mare usq
uenisse atque ad ip̃m puenisse lo¬
cum. quimiedios fines de capoluͥ
onge trans mare poitꝯ respicie tat
t adducunt ei surouu ⁊
mutum et depcabantur
eui ut inponat illi manum.
urdo et mutꝰ est quinec aureᷤ
audiendis dei uerbis nec hos ape¬
rit. pro lequendis quale ucc̾e ẽ
nt hii qui loqui iam et audire
diuina e loquia longo usu dedi¬
cerunt domino sanandos offe¬
rant quatinꝯ eos quos humanͣ
fragilitas. nequit ip̃e suegrẽ dex¬
tera saluet.
t ad prehendeus enm de t᷑¬
ba seorsum misit digitos
suos in anuculas. PRima sa¬
lutis iauua est. infirmum ad p̃¬
hendente domiuo de turba seor¬
sum educi ad p̃ hendens. Nanꝰq
intĩrmum de turba seor sum edu¬
cit. Cum mentem peccatis lan¬

Expanded text:
nomine probatur regio decem urbinomine probatur regio decem urbium trans Jordanem ad Orientem circa Hippum et Pellem et Gadaram, contra Galilaeam. Quod ergo capolis eum intrasse significat. Neque enim mare transnavigasse dicitur, sed potius ad mare usque venisse, atque ad ipsum pervenisse locum qui medios fines Decapolis longe trans mare positos respiciebat. t adducunt ei surdum et mutum; et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis, quales necesse est ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, quatenus eos quos humana fragilitas nequit, ipse gratiae suae dextera salvet. Et apprehendens eum de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas. Prima salutis janua est infirmum apprehendente Domino de turba seorsum educi. Apprehendens namque infirmum de turba seorsum educit, cum mentem peccatis lan
Abbreviated transcription (Latin):
posuit fines tuos pacem et adipe
fruuenti satiatte. Nonergocru¬
stras. set muicas depane pueror uni
edunt catelli quia conuersi ad fi¬
dem quierant despecti iugentibz
Non litt̾e supficiem iuscripturis
set spiritalium medullam sensu¬
ui quam bonis actib proficere
ualeant inquirunt. et hoc submt¬
sa dnorum dum uerbis sacri elo¬
quii hunulit̾ sb̾dita adimpleuda
que p̾cepta sunt cucta siis cor¬
dis. et corporis officia sb̾ponunt
Quatinꝯ asperanda que domino
pus ꝓmissasunt pienua incelis
mento s de bite humilitatis he¬
riguant.
t ait illi ꝓpt̾ hunc sermonẽ¬
uade exut demoir de filia
tua. Propt̾ huiuilem matris
fide lem que sermonem filiam de¬
de licet perfidem et confessionein
parentum inbaptismo liberant᷑
ad yabolo paruuli qui nec dun
perse sapere uł aquit agere boni
possunt aut mali
t iterum exiens de fibus
tiri ueuit ꝑsidonenem ad
mare ga li lec inter medios fimi᷑s
decapolis. De capolis est ut ip̃o

Expanded text:
posuit fines tuos pacem, et adipe posuit fines tuos pacem, et adipe frumenti satiat te . Non ergo crustas, sed micas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus, non litterae superficiem in Scripturis, sed spiritualium medullam sensuum, qua in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Et hoc sub mensa dominorum, dum, verbo sacri eloquii humiliter subditi, ad implenda quae praecepta sunt cuncta sui cordis et corporis officia supponunt, quatenus ad speranda quae a Domino promissa sunt praemia in coelis merito se debitae humilitatis erigant. Et ait illi: Propter hunc sermonevade. Exiit daemonium de filia tua. Propter humilem matris fidelemque sermonem filiam dedelicet per fidem et confessionem parentum in baptismo, liberantur a diabolo parvuli, qui necdum per se sapere vel aliquid agere boni possunt aut mali. Et iterum exiens de finibus Tyri, venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos. Decapolis est ut ipso
Abbreviated transcription (Latin):
set contempta sum reliquiis catu¬
lorum ut humilitate micarum
ad panis integri ueniam magni¬
tudiuem mirarerum conuersio
isrł quondam filios noncanes ꝓ
diuersitate fidei ordo nominũ com¬
nuitatur. De illis postea dicitur
Circum dederunt me canes multi
Et uidete canes iidete malos ope¬
rarios uidete concissionem. Uenꝰ b̾
alatratu blasphemie contradictõis
ad pietatis gr̾am conuersis ip̃e alibi
dicit. Et alias oues habeo que nõ
sunt ex hoc ouili et illas oportz me
addure et uecem meam audient
Notandum sane quod nustice lo¬
quit᷑ credens exgentibꝰ mulier qr
catelli subiuensa comedunt demi¬
cis puerorum. ¶Mensa quippe est
scriptura sancta que nobis panez
uite ministrat: Huic et enim di¬
cit eccͣa. Parasti inconspectu meo
mensam aduersꝯ cos qui tribulat̃
me. Mice puerorum interne sũt
nutenia scrip turarum quibꝯ lib¬
milium solent corda refici.Ue
quibꝯ alias saucte eccẽ ꝓmittit᷑
dicente ꝓpheta de domno. Qui

Expanded text:
sed contenta sum reliquiis catused contenta sum reliquiis catulorum, ut humilitate micarum ad panis integri veniam magnitudinem. Mira rerum conversio, Israel quondam filius, non canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem . De nobis a latratu blasphemiae contradictionis ad pietatis gratiam conversis ipse alibi dicit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient . Notandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus mulier, quia catelli sub mensa comedunt de micis puerorum. Mensa quippe est Scriptura sancta, quae nobis panem vitae ministrat. Hinc etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Micae puerorum interna sunt mysteria Scripturarum, quibumilium solent corda refici. De quibus alias sanctae Ecclesiae promittitur, dicente Propheta de Domino: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mansiones relinqunt. atq indo¬
ꝑia deuotõne transferunt¬
t iiteregabant inquit euz
ut demonui eiceret de filia
seis quidixit illi ũne priis satu¬
rari filios. Quasi apercio diceret
restat futurum ut e̾tiam uos qͥ
degentibꝯ estis salutem conseqͣ¬
mini. set primo oportet uideos qͥ
merito antique electõnis filiorũ
dei so lent nonune censeri pane
celi refici. et sictandem gentibꝰ
uite rabula munuistrari
sumere pauem filiorum ⁊
mittere cauibus at illa respondit
et dicit eiutique domine nam ⁊
cadelli comedunt denucis pueroꝵ
Ne a subpersona mulieris cha¬
nuanitidis eoce fides. paciencia hu¬
nulitas predicatur : Fides que credi¬
derit sanari. posse filiam suam paci¬
encia quociens contempta.Ut
matheꝯ scribit inp̾scibꝰ ꝑseuerat
Humilitas que se noncambus
set catulis comparat. Scio me iu¬
quit filiorum panem non nere¬
ri nec iutegros capere posset cibos
Nec sederẽ ad mensam cum patre

Expanded text:
mansiones relinquunt, atque in domansiones relinquunt, atque in dopia se devotione transferunt. Et rogabat, inquit, eum ut daemonium ejiceret de filia ejus. Qui dixit illi: Sine prius saturari filios. Quasi apertius diceret: Restat futurum ut etiam vos qui de gentibus estis, salutem consequamini; sed primo oportet Judaeos, qui merito antiquae electionis filiorum Dei solent nomine censeri, pane coelesti refici, et sic tandem gentibus vitae pabula ministrari. sumere panem filiorum et mittere canibus. At illa respondit et dixit ei: Utique, Domine. Nam et catelli comedunt de micis puerorum. Mira sub persona mulieris Chananitidis Ecclesiae fides, patientia, humilitas, praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Patientia, qua toties contempta ut Matthaeus scribit in precibus perseverat. Humilitas, qua se non canibus, sed catulis comparat. Scio me, inquit, filiorum panem non mereri, nec integros capere posse cibos, nec sedere ad mensam cum patre;
Abbreviated transcription (Latin):
ferret mexibitõnem nuraculoꝵ
humani gloriam fauoris quãtũ
possent dec liuare. Nec tamen.
apio uirtutis ope cesare quando
hec fieri uł fides bonorum iuste.
mereretur uł incredulitas prauo¬
rum necessano cogeret
t nonpotuit inquit latere
mulier enim statim ut au¬
diuit deeo cuius habebaut filia
spĩuum in mundũ intrauit et ꝓ¬
cidit ad pedes eiꝰ. Erat aut mulier
gentilis nrop heuiseo genere.
Ipice aut nuilier hec gentilis. s
cum fide ad dominũ ueniens eccẽ¬
siam deũgnat. degentibꝰ collectã
Que profilia demomiaca dominũ
regat. Cum ꝓpopulis suis. nec dũ
credentib ut et ip̃i adyaboli frau¬
dibꝯ ab soluantur supue pietatis
supp licat. Que bene iuxta mathe¬
um de finbꝰ suis egresa. In hoc
nero euange lista iugreisa esset ad
domimi at̾q ad pedes euis procidi¬
sse refertur. Quanis ex utrius
ad sertione colligatur quod illii
so lum fidelit hac recte pro erran¬
tib orant. Quipricas sue perfidie

Expanded text:
ferret in exhibitione miraculorum ferret in exhibitione miraculorum humani gloriam favoris, quantum possent, declinare, nec tamen a pio virtutis opere cessare, quando haec fieri vel fides bonorum juste mereretur, vel incredulitas pravorum necessario cogeret. Et non potuit, inquit, latere. Mulier enim statim ut audivit de eo, cujus habebat filia spiritum immundum, intravit et procidit ad pedes ejus. Erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genere. Typice autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniens, Ecclesiam designat de gentibus collectam. Quae pro filia daemoniaca Dominum rogat, cum pro populis suis necdum credentibus, ut et ipsi a diaboli fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quae bene juxta Matthaeum de finibus suis egressa, in hoc vero Evangelista ingressa esse ad Dominum, atque ad pedes ejus procidisse refertur, quatenus ex utriusque assertione colligatur quod illi solum fideliter ac recte pro errantibus orant, qui priscas suae perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
luerit iter suum scire. Nec tami
latere potuit. Quid emin ẽ ꝙ. ille
non potuit qui etiam temporali¬
ter inter homines. Positus om¬
ma munsibiliter que foris age¬
bantur uitꝰ cum patre dispone¬
bat. Aut quam obcausam putã¬
dus est nues tyri. et syconis ĩtra¬
se. Si si ut filiam sirophenuse
adomonio liberaret. Ac ꝑ fidem
femine gentilis perfidiam argu¬
eret scribarum et p harisseoruz
s fidelit acpie seuciendumeit
quia ueq̃quam de illo hac iure
quod ipe uoluit factum ẽ.set
fide lib iter euis sequentibꝰ quid
principalit in bonis que agunt¬
uelle de beant ostensum. Ingres¬
sis quippe donium p̃cepit discipu¬
lis uese cuiquani in regione ig¬
nota quis esset aperirent. At ta¬
men ipẽ suum illo introitum ge¬
tili femine quibꝰ cumq no luit
ipẽ prodentib publicau̾t ipe cor
illiꝯ ac querendam ase salutem
inuisibili accendit iustinctu.
Ut exemp lo eius dicerent qui¬
bꝯ sanandi infirmos graui cons¬

Expanded text:
luerit iter suum scire, nec tamen luerit iter suum scire, nec tamen latere potuerit. Quid enim est quod ille non potuerit, qui etiam temporaliter inter homines positus omnia invisibiliter quae foris agebantur intus cum Patre disponebat? Aut quam ob causam putandus est fines Tyri et Sidonis intrasse, nisi ut filiam Syrophoenissae a daemonio liberaret, ac per fidem feminae gentilis perfidiam argueret scribarum ac Pharisaeorum? Sed fideliter ac pie sentiendum est quia nequaquam de illo hac in re, quod ipse noluit factum est, sed fidelibus iter ejus sequentibus quid principaliter in bonis quae aguntelle debeant ostensum. Ingressus quippe domum praecepit discipulis ne se cuiquam in regione ignota quis esset aperirent. Attamen ipse suum illum introitum gentili feminae, quibuscunque voluit ipse prudentibus publicavit, ipse cor illius ad quaerendam a se salutem invisibili accendit instinctu, ut exemplo ejus discerent quibus sanandi infirmos gratiam con
Abbreviated transcription (Latin):
ta auancia et cD t̃ corde inquit
ereunt cogitatones male. Ergo
amine principale nou iuxta pla¬
tonem iucerebro. set ixta xp̃z
incorde est et arguendi exac sẽ¬
tencia qui cogitatõnes adiabolo
umtti putant et nonex ꝓpria
nasci uoluitate. Biabolo ad¬
itor eẽ et inicentor malorum.
cogitatõnũ po test auctor non
poitest sui autem semꝑ mi sidi¬
is positꝰ leuem cegitatõnũ ues¬
trarum scintillam sius fomitibꝰ
uiflamant. Nonde beno opi¬
nare enm cordis queq occultan
man. set excorporis habitu et geᷤ¬
tibꝯ estimare quid uersciꝰ ĩ¬
cruisecꝰ. Uerbi gracia si pulc¬
ram mulierem nõscrebro uide¬
nt respicere iutelligit coramo¬
ris iaculo nulueratumi.
Tinde surgens domum ba¬
but nfines tyri et si dois.
Scubis et pharisseis calumpni¬
atorib derelictis transgieditur ĩ
partes tyri et sydonis ut tunos. si¬
donios que curaret
łingressꝰ domui nenu¬
nem uoluit scire et nõ po¬
tinit ¶HErito querit᷑ quomodo di¬
catur quia dominꝯ neminem no¬

Expanded text:
t caetera. De corde, inquit, exeunt cogitationes malae. Ergo animae principale non, juxta Platonem, in cerebro, sed juxta Christum in corde est. Et arguendi ex hac sententia, qui cogitationes a diabolo immitti putant, et non ex propria nasci voluntate. Diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum potest, auctor non potest. Sin autem semper in insidiis positus, levem cogitationum nostrarum scintillam suis fomitibus inflammarit, non debemus opinari eum cordis quoque occulta rimari, sed ex corporis habitu et gestibus aestimare quid versemus intrinsecus. Verbi gratia, si pulchram mulierem nos crebro viderit respicere, intelligit cor amoris jaculo vulneratum. Et inde surgens abiit in fines Tyri et Sidonis. Scribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios Sidoniosque curaret. Et ingressus domum, neminem voluit scire, et non potuit latere. Merito quaeritur quomodo dicatur quod Dominus neminem vo
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Et sines ergo fidei mee xꝰ¬
licet mͥ scire geueratonis seriem
Non li cet tanien nescire gene¬
ratõnis fidem. Et cominatus
est eis nec cui dicerent de illo.
et cepit tecere illos qui oportet
filiuni hominis multa pati et re¬
proban asemorib et cetera¬

Expanded text:
mur. Finis ergo fidei meae Chmur. Finis ergo fidei meae Chlicet mihi scire generationis seriem, non liceat tamen nescire generationis fidem. Et comminatus est eis, ne cui dicerent de illo. Et coepit docere illos quoniam oportet Filium hominis multa pati, et reproba
Abbreviated transcription (Latin):
Neq homines set dis appe llari
merentur. Quales fuisse apłos
scd̾a suci introgarone dominꝰ ostẽ¬
dit nam sequit᷑.
Unc dicit illis uos uero quẽ¬
me dicitis eẽ. A dtendet᷑
prudens lector quod exconquen¬
tibꝰ texiiq sermonis aposto li.
ne quaꝙͣ homines. s du appellent
Cum enim dixisset que me esse
dicunt homines sb̾iecit. uos u̾o
quem me dicitis ee. Illi qr honu¬
nes sunt humana opinantibꝰ uos
qui diz estis que me esse existuna¬
tis. Respondens petrꝰ ait tues
icet ceteri apostoli sciant pe¬
trus tamen respondit p̾cetis
comp lexus est: Itaq omia
qui et naturam ⁊ nomen expre¬
ssit in quo summna uirtutum est
etiam ne nos degeneratõne dei
serimꝰ questiones. Cum paulꝯ
iudicauent nic hil se scire nisi
xp̃m ih̾um et hunc crucifixu
Petrus nichil amplio qua xp̃
dei filium putanerit confitend̾
Nos et quando et quomodo na¬
tus sit et quanto sit humane ĩ¬
firiuitatis contemp latone ruma¬

Expanded text:
nequaquam homines, sed dii appellari nequaquam homines, sed dii appellari merentur. Quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione Dominus ostendit. Nam sequitur: Tunc dicit illis: Vos vero qume dicitis esse? Attende enim, prudens lector, quod ex consequentibus textusque sermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem me esse dicunt homines, subjecit: Vos vero, quem me dicitis esse? Illis quia homines sunt humana opinantibus, vos, qui dii estis, quem me esse existimatis? Respondens Petrus ait: Tu es Licet caeteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. Complexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei disserimus quaestiones? Cum Paulus indicaverit nihil se scire nisi Christum JESUM, et hunc crucifixum, Petrus nihil amplius quam Christum Dei Filium putaverit confitendum, nos et quando et quomodo natus sit, et quantus sit humanae infirmitatis contemplatione rima
Abbreviated transcription (Latin):
uincia ꝑhenit᷑is mutato herodẽ
patrem. qui ui honorem augu¬
sti cesaris apellauit cesaream q̃
pris turris stratonis uccabatur
Et exnomine filia eiꝯ libiadem
transiordanem extruxit. Iste ẽ
habet duos fontes. unũ nomine
ior. et altum dan. qui simul mi¬
xti. iordanis nomen esficiunt
et inuia introgabat discipulos
suos dicens que me dicunt ee. ho¬
centes. Io hanne babtistan. a lii
heliam . alii uero quasi inui de
phetis.
ulc hre domino fidem disci¬
pulorum exploraturꝰ pri¬
mo hominui sentenciam int̾ro¬
gat. Ne uide licet illorum con¬
fessio. nõ ueritatis agnitõne pro¬
bata. set nulgi uideatur opinio¬
ne firmata. Nec compata crede
set instar herodis de auditis he si¬
tare putentur. Unde et petro.
se xp̃m confĩtenti. scd̾m mathe¬
uin dicit qr caro et sangius non
reue la uit tibi. Hec est doctriua
humana fidei te ueritatem non
docuit. Pulchre etiam qui diuer¬
sami de domino sentenciam fece¬
qui ueritatem potonciam eius
side lit̾ acpia mente cognoscunt

Expanded text:
atus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exstruxit. Iste  Ahabet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt hocentes: Alii Joannem Baptistam, alii Etiam, alii vero quasi unum de prophetis. Pulchre Dominus, fidem discipulorum exploraturus, primo hominum sententiam interrogat, ne, videlicet, illorum confessio non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de auditis haesitare putentur. Unde et Petro se Christum confitenti secundum Matthum, dicit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi , hoc est, doctrina humana fidei te veritatem non docuit. Pulchre etiam, qui diversam de Domino sententiam fequi veritatem potentiae ejus fideliter ac pia mente cognoscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tura testatur qui oblitisunt eoᷤ
secum tollere quod autẽ nauiga¬
turi trausfretum oblitisunt i¬
aticum sumere secum est iudici
um ꝙͣ modicam carius curam ha¬
berent uire liquis quib ipã refici¬
endi corporis necessitas que naͣlit᷑
cunctis mortalibꝰ id est iutento
ne diũci. comitatꝰ menti excesse¬
rat.Unꝯ uero panis quem sec¬
cum habe bant iinaui nustice ip¬
sum panem uite duun uide licet
saluatorẽ designat cui amore qr
semꝑ iutꝰ reficiebant᷑ incorde. mi¬
no deterreno pane quo corpo pas¬
ci solet curabant. Et trepidabat
Oꝵ mentum p harisseorum
est decreta legis diuine tradi¬
conibꝯ homimi post ponere uel
certe legeni uerba p̾dicare. factis
mpugnare fermentum eorumest
dum temptare nec doctrina eius
aut oꝑibꝰ credere set insultando
alia quib credere debeat petere fe¬
rmentum herodis est adulteruiz
homicidiũ temeritans uirandi si¬
mulatõ religionis et quid̾ om̃ui¬

Expanded text:
tura testatur quod obliti sint eos tura testatur quod obliti sint eos secum tollere. Quod autem navigaturi trans fretum obliti sunt viaticum sumere secum, indicium est quam modicam carnis curam haberent in reliquis, quibus ipsa reficiendi corporis necessitas, quae naturaliter cunctis mortne Dominici comitatus mente excesserat. Unus vero panis, quem secum habebant in navi, mystice ipsum panem vitae, Dominum videlicet Salvatorem, designat, cujus amore, quia semper intus reficiebantur in corde, minus de terreno pane, quo corpus pasci solet, curabant. Qui dixit Fermentum Pharisaeorum est decreta legis divinae traditionibus hominum postponere; vel certe legem verbis praedicare, factis impugnare. Fermentum eorum est Dominum tentare, nec doctrinae ejus aut operibus credere, sed insultando alia, quibus credere debeant, petere. Fermentum Herodis est adulterium, homicidium, temeritas jurandi, simulatio religionis, et quod omni
Abbreviated transcription (Latin):
cotam massam corrumpit. Et ne¬
nunt bethsaida et ad ducunt ei
cecum et regabant eum ut illuz
tangeret.
unctiq a domino curant᷑ lan
tur. Corum qui neq audire uerb̾
dei neq lequi uouerant. Et mox
ire fectõne turbe esurientis que
duim secuta fuerat suauitatis figꝰ¬
atur. Illa qua diligencium se et
querencium sol corda nutrire. Ita
nihex ceco paulatim curato adno
in luminato de signat᷑ cordiuĩ stul¬
torum ac longe auia ueritatis ab¬
errancium. Ecgabant aut eum
ut illud tangeret. scientes quia
tacci domini sicut leprosum muni¬
dare ita etiam secum in luminare
ualeret. Tangiꝯ aut deminuz
nos cum ei fide integra et scicera
ad heremꝰ. Quem p̾fecto tactum
nobis ee salu benuui exemp lo mu¬
lieris que fimbriam eius felici auda¬
cia tetigit ediscimꝰ. Bangit nos
dominꝯ̃ cum mentẽ urãm afla¬
tu sui spẽ in lustrat. atq ad agni¬
tõnem uos ꝓpue infirmitatis stu¬
dium bene accõuis accendit. Et

Expanded text:
rrumpit . Et veniunt Bethsaida, et adducunt ei caecum, et rogabant eum ut illum tangeret. uncti qui a Domino curantur lantur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quae Dominum secuta fuerat suavitas figuratur illa qua diligentium se et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut leprosum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide integra et sincera adhaeremus. Quem profecto tactum nobis esse saluberrimum exemplo mulieris quae fimbriam ejus felici audacia tetigit ediscimus. Tangit nos Dominus cum mentem nostram afflatu sui spiritus illustrat, atque ad agnitionem nos propriae infirmitatis studiumque bonae actionis accendit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iuim habet ut si farme nuxtum fuĩt
qͣui paruũ uidebat᷑ crescat inmaiꝰ
Et ad saporem siui unuersam cons¬
pũonem trahat. Ita et dec tͥua here¬
tica siuel modicam scuitillam ĩ tuui
pecto iecent mbreui. Ingens flam¬
ma succresset et totam hominis.
possessionem ad se trahet hoc ẽ deqͦ ⁊¬

Expanded text:
vim habet, ut si farinae mistum fuerit, vim habet, ut si farinae mistum fuerit, quod parvum videbatur, crescat in majus et ad saporem suum universam conspersionem trahat. Ita et doctrina haeretica, si vel modicam scintillam in tuum pectus jecerit, in brevi ingens flamma succrescet, et totam hominis possessionem ad se trahet. Hoc est de
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes quia panes nõ hemꝰ
Quo cognito ihus ait illis quid co¬
gitatis quia panes non habetis. Nõ¬
dum cognoscitis neq uitelligitis
ad huc cecatum habetis corurin:
coculos habentes nõ uidetis et au¬
res habentes nõ auditis nec recor¬
damini quando quinq panes fre¬
er occasionem pcepti quo sa¬
luator uisserat dicens. Caue¬
te afermente pharisseorum et fer¬
mento herodis. Uocet eos quit s̃g¬
nificent quinq panes et qͣuiq
sue pisculi. ant quinq milia he¬
inheremo. Quod uidelicet signo
rum magnitudo ꝑspicua sit. Ga¬
men sp̃itali aliit intelligencia de¬
monitretur. Sienim fermentum
pharisseorii et sa duceoꝵ et fennẽ¬
tum herodis. Noncorporalem
paneni s traditones puersas et
hereticas significat dogniata.
Quare et cibi quibꝰ nitutꝰ est¬
populꝯ dei nonueram doctrinam in¬
tegram que significent. Istiꝯ mo¬
di feruentũ qd̾i onuĩ ratione uitã¬
dum est habuit marcion et ualen¬
tinꝯ et oms hetici fermentuz hauc

Expanded text:
Quia panes non habemus. Quo cognito Jesus ait illis: Quid cogitatis quia panes non habetis? Nondum cognoscitis neque intelligitis? Adhuc caecatum habetis cor vestrum? Oculos habentes non videtis, et aures habentes non auditis, nec recordamini quando quinque panes frePer occasionem praecepti quo Salvator jusserat dicens: Cavete a fermento Pharisaeorum et fermento Herodis, docet eos quid significent quinque panes et septem, sive pisciculi, aut quinque millia hoin eremo. Quod rum magnitudo perspicua sit, tamen aliud spiritali intelligentia demonstretur. Si enim fermentum Pharisaeorum et Sadducaeorum et fermentum Herodis non corporalem panem, sed traditiones perversas et haeretica significat dogmata, quare et cibi, quibus nutritpopulus Dei, non veram doctrinam integramque significent? Istiusmodi fermentum, quod omni ratione vitandum est, habuit Marcion, et Valentinus, et omnes haeretici. Fermentum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ta traditonem seniorem set
cant pauem.¬
Ira p hariseorum seri bariiq
stulticia. dei filium argu¬
unt quare honumi traditoneᷤ
et p̾cepta non seruet. Manus
autem idest. opera non corporis
utiq manꝯ set anima lauauda
sunt ut fiat nullis uer bum dei
t dicebat illis bene irritum
facitis preceptum dei uttra¬
ditonem uram seruetis Halsaz
calumpuiam. uera responsione
confũtat. Cum inquiduos ꝓpter
tradiconem homuium precepta
domini ueglegatis. quare disci¬
pulos mneõs arguendos creditis
Quod seniorum iusła praui¬
pendant ut dei scita custodiant
Oyses enun dixit honora
patrem tuũ et matrem
tuam. et qui mali dixit patri:
aut matri morte moriatur.H
me lemosinam ac munexũ colla¬
tone sentitur. Honora inquit
aposto lo uiduas que uere uidue
sunt. hic honor domini intelligit᷑
et in alio leco presbit̾i duꝑ lici ho¬
nore honorandi. maxime qui la bo¬
rent iuuerbo et doctrina doctrina
domini. Et per hoc maudatum iu¬
benuir boui trituranti os nonc lu¬

Expanded text:
ta traditionem seniorum, sed cant panem? Mira Pharisaeorum scribarumque stultitia. Dei Filium arguunt, quare hominum traditiones et praecepta non servet. Manus autem, id est, opera, non corporis utique manus, sed animae lavandae sunt, ut fiat in illis verbum Dei. Et dicebat illis: Bene irritum facitis praeceptum Dei, ut traditionem vestram servetis. Falsam calumniam vera responsione confutat. Cum, inquit, vos propter traditionem hominum praecepta Domini negligatis, quare discipulos meos arguendos creditis. quod seniorum jussa parvipendant, ut Dei scita custodiant? Moyses enim dixit: Honora patrem tuum et matrem tuam. Et qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. in eleemosyna ac munerum collatione sentitur. Honora inquit Apostolus viduas quae vere viduae sunt . Hic honor donum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore sunt honorandi, maxime qui laborant in verbo et doctrina Domini . Et per hoc mandatum jubemur, bovi trituranti os non clau
Abbreviated transcription (Latin):
modi homines dum uolunt al¬
teriꝯ impenciam rependere ostẽ¬
dut suam. Quam uis enimte¬
nussumꝰ humor et reliquens
esca cuni inuenisset artibꝰ concce¬
ta fuerit et digesta. per cocultos
meato corporis quod gresci puroᷤᷤ
necant ad inferiora de labitur
et inrecessum uadit.
icebat autẽ quoniam que
de homine exeunt il la oe co¬
municant hominem ab uitus

Expanded text:
modi homines dum volunt almodi homines dum volunt alterius imperitiam reprehendere, ostendunt suam. Quamvis enim tenuissimus humor et liquens esca, cum in venis et artubus concocta fuerit et digesta, per occultos meatus corporis, quos Graeci πόρους vocant, ad inferiora delabitur, et in secessum vadit. Dicebat autem quoniam quae de homine exeunt, illa communica
Abbreviated transcription (Latin):
putant et uise mainfesta misti¬
cam querunt et intelligenciam
Corripiuntur que adomino q̃re
parabo lice dictum putant ꝙ
perspicue locutꝰ est. Ex quo aui¬
ad uertunꝯ uitõsum eẽ audito¬
rem qui obscure manifesta ut
maifeste deã obscure ne lut
iutelligere.
¶N iutelli gitis quia onie
extrincecꝰ introiens in ho¬
nuem non potest eun conui¬
nicare quia iutrat incoreiꝰ set
inuentrem et incefesum mitit᷑
purgans omnes escas. O Mmũ
euangeliorum lcca aput hereti¬
cos et peruersos plena sunt saan¬
dalis et et exat sentenciola qui¬
dam calumpniant᷑. quod domi¬
nꝯ physice disputarõnis ignarꝰ
putet omnes cibos iuuent̾em ue
et int̾ecessu digeri. Cun statim
infuse esse perartꝰ et uenas ac
medullas neruos que fundantur
Uude et multes qui uitio stomia¬
chi ppetem sustinent nomituz
post cenas et prandia statim euo¬
mere quod iuserut. Et tamen
corpulentos esse. qui ad priuuiz
tractum liquidior cibos et potꝰ
ꝑmembra fundatur. S et istius¬

Expanded text:
putant, et in re manifesta mysticam quaerunt intelligentiam. Corripiunturque a Domino quare parabolice dictum putant quod perspicue locutus est. Ex quo animadvertimus vitiosum esse auditorem qui obscure manifesta aut manifeste dicta obscure velit intelligere. Non intelligitis quia omne extrinsecus introiens in hominem non potest eum communicare, quia non intrat in cor ejus, in ventrem et in secessum emittitur purgans omnes escas? Omnium Evangeliorum loca apud haereticos et perversos plena sunt scandalis. Et ex hac sententiola quidam calumniantur, quod Dominus, physicae disputationis ignarus, putet omnes cibos in ventrem ire, et in secessu digeri, cum statim infusae escae per artus et venas ac medullas nervosque fundantur. Unde et multos videmus qui vitio stomachi perpetem sustinent vomitum, post coenas et prandia statim evomere quod ingesserint, et tamen corpulentos esse, quia ad primum tactum liquidior cibus et potus per membra funditur. Sed istius
Abbreviated transcription (Latin):
eos sicut ille quinota abebat et p̃¬
sentes et futuras hominũ uo lun¬
tates. Tauto magis p̃dicaturo qnͣ¬
to magis nepdicarent eis p̃cipie¬
bat. ut quit hoc pcipiebat nisi qr
pigris uo le bat ostendre. Quato
studiosiꝯ. quanto frequentiꝯ eu
p̃dicare de beant quibꝯ iubet ut p̃¬
dicent quando illi qui pro hi bebau¬
tur tacere non poterant.
N illis diebꝯ iterum cum
turba multa esset cum ihu¬
nec haberet quot mandu¬
carent conuecatis discipulis ait
illis misereor suꝑ turbam quia
ecce iam triduo sustinent me.
Nec habent quod manducent
et cetera.⁊ ii hac lectone cõ¬
sideranda est. imino eodemq re¬
temptore nro dutincta operatõ
diuinitatis et humauitatis. atq
error entytis qui unam tantum
iuxpo operatõnem doc matizare
presumit. precul axp̃ĩanis fini¬
bo expellendos. Quis enim non
uideat hoc quod suꝑtur bam mi¬
seretur dominꝯ ne nel media uł
uie longioris la bore de sinat esfec¬
tum ee econpassione humane fra¬

Expanded text:
eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebatur tacere non poterant? In illis diebus iterum cum turba multa esset, nec haberent quod manducarent, convocatis discipulis, ait illis: Misereor super turbam, quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent, etc. Et in hac lectione consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis; atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris labore deficiat, affectum esse et compassionem humanae fra
Abbreviated transcription (Latin):
cordis querite illum. Quĩ iuueĩ¬
tur ab his qui non temptant illũ
Nisi forte dicamꝯ quia temptatꝯ
quidem diĩm adierit. Set audito
eiuis responso correctꝰ mox ad pie¬
itats gran teddierit. Et que pͥꝯ
temptando decipiendum puta¬
bant. poit modum amplectendo
sequendu ce cognouent. Aut
certe ipam temptatonem non
accipiamꝯ malam. tanqͣ de cipe
uo lentis inimicui. set cauta potiꝰ
tanq̃. experui ampliꝯ uo lentis ig¬
notum. Neq enim frustra scͥp̃¬
tum est qui facile credit leuis cor¬
de miuorabit᷑. Et nemo iam au¬
de bat eum iut̾rogare. P harisei
et saducei et ceti̾ principes uidoꝵ
querentes cccasionem ca lumpine
et uerbũ aliquod inuenire qui pa¬
ter et msĩdus que insermomibꝰ
tradint potestati. Ex quo intelli¬
gimꝰ uenena inuidie posse quidez
supau s dificile estꝰ quiescere. Et
respondens ih̾us dicebat doceus in
templo quomodo dicunt scuibe xͫ¬

Expanded text:
ite illum, quoniam invenitur ab iis, qui non tentant illum . Nisi forte dicamus quod tentaturus quidem Dominum adierit, sed audito ejus responso, correptus, mox ad pietatis gratiam redierit; et quem prius tentando decipiendum putabat, postmodum amplectendo sequendum esse cognoverit. Aut certe ipsam tentationem non accipiamus malam, tanquam decipere volentis inimicum, sed cautam potius, tanquam experiri amplius volentis ignotum. Neque enim frustra scriptum est: Qui facile credit, levis corde minorabitur . Et nemo jam audebat eum interrogare. Pharisaei et Sadducaei, et caeteri principes Judaeorum quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Et respondens Jesus, dicebat docens in templo: Quomodo dicunt scribae
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. At illi cogitabant secum di¬
centes. sid iximo decelo dicet no bꝰ
Quare ergo non credidisti ei. Que
confitemini dece lo habuisse ꝓphe¬
tam mnͥ testimonui peribuit. Et
ab illo audistis. uiqua ista faciani
potestatem si dixerunꝯ ex omiͥnibꝰ
timebant populũ. Ommis enim
habebant io hm quia uere ꝓpheta

Expanded text:
illi cogitabant secum dicentes: Si dixerimus, de coelo, dicet nobis: Quare ergo non credidistis ei? Quem enim confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ista faciam potestate. Si dixerimus ex hominibus, Timemus populum. Omnes enim habebant Joannem, quia vere propheta