comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlegatos poscunt atq accipiunt. Conseto
prelio uicere romani. Ibi iam tunc hartagi¬
nenses quanuis non dum hostes adiudca-¬
ti. uinci tamen aromanis se posse senserũt.
Sequinti anno magnam uscerum suoꝵ
partem seueritas romana concidit.Nam
aduentãte dudum pirro. octaua legio dif¬
fidens romane spei nouum scelus ausa
reginenses omnes quib subsidio p̃erat
interfecit. predam sibi omnem atq ip̃m
oppidum uendicauit. Hoc facinus intam
sceleratos defectores pumendum Gemutio
consuli uissum est. Qui obsessa reginorum
urbȩ captis ꝙ omnib. ip̃e quidem in reliqͦs
ꝑ fugas ⁊ latroues exercuit digna supplicra.
romanos uero milites integre legionis ro¬
iiam misit. qui populi iussu medio inforo
uirgis cesi sunt. securiq ꝑcussi. uisa sibi
tunc est roma uincere. cum legionem suam
fuisset si eam hostili p̃lio ꝑdidisset. Gaio.
fabio. licimo. Gaio. claudio. cannio con¬
sulib legati alexandrinia ptolomeo missi

Expanded text:
per legatos poscunt, et accipiunt. Conserto per legatos poscunt, et accipiunt. Conserto praelio vicere Romani. Ibi jam tunc Carthaginenses quamvis nondum hostes adjudicati, vinci tamen a Romanis se posse senserunt. Sequenti anno, magnam viscerum suorum partem severitas Romana concidit. Nam, adventante dudum Pyrrho, octava legio diffidens RomanReginenses omnes, quibus subsidio praeerat, interfecit, praedam sibi omnem atque ipsum oppidum uindicauit. hoc facinus in tam sceleratos defectores puniendum Genucio consuli iussum est qui obsessa Reginorum urbe captisque omnibus ipse quidem in reliquos perfugas et latrones exercuit digna supplicia, Romanos uero milites integrae legionis Romam misit: qui populi iussu medio in foro uirgis caesi sunt securique percussi. Visa sibi est tunc Roma uincere, cum legionem suabio victa fuisset, si eam hostili gladio perdidisset. C. Fabricio Luscino, C. Claudio Canina coss. legati Alexandrini a Ptolomaeo missi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. non difficile furentes ardentesq be¬
luas ineorum excicia quoꝵ subsidio fuerãt.
retoiserunt. Oc̾togrnta milia peditum ĩillo
sex milia. Ex his cesa referutur igiiti
tria milia capti autem sunt quadrigenti.
quinto demum anno quam uenerat. Ab
italia uictus aufugit. Qui post multa gra¬
uissimaq bella que gessit in grecta apud
argos achaie florentissimam urbem. spar¬
tam regni ainditate seductus saxo ictus
occubuit. Cius pollex e dextro pede reme¬
cdio erat. si cuius renes tumentes eo tetigis¬
set. Qui cum ab antigono uictore uissus
esset exuri. sic arsit ut idem pollex inueni¬
retur igni intactus. Qui digitus aureo
filius claruit. cui cognominamentum
iustus fuit. Tunc quoq apud romanos
sextilia uirgo uestalis conuicta dampnata¬
ꝙ incestuad portam collatinam uiua defos¬
sa est. Anno ab urbe condita quadringente¬
comꝑta. iterum noua atduersus romanos
arma sollicitãt. kartaginiensium auxslra

Expanded text:
rent, non difficile furentes ardentesque berent, non difficile furentes ardentesque beluas in eorum excidia, quorum subsidia fuerant, retorserunt. LXXX milia peditum in illo sex millia. Ex his caesa referuntur triginta tria millia, capti autem sunt mille trecenti. hus XV anno quam venerat ab Italia, victus aufugit, qui post multa, gravissimaque bella, quae gessit in Graecia, apud Argos Achaiae florentissimam urbem, Spartani regni aviditate seductus, saxo ictus occubuit. Cujus pollex de dextero pede remedio erat, si cujus renes tumentes eo tetigisset. Qui cum ab Antigono victore jussus esset exuri, sic arsit, ut idem pollex igni inveniretur intactus. Qui digitus aureo filius claruit, cui cognomentum occubuit. Tune quoque apud Romanos Sextilia uirgo Vestalis conuicta damnataque incesti ad portam Collinam uiua defossa est. Anno ab Vrbe condita CCCCLXXV Tcomperta, iterum nova adversum Romanos arma sollicitant. Carthaginensiumque auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
sulibus pestilentia grauis urbem ⁊ fi¬
nes urbis inuasit. Que cum omnes tũ
p̃cipue mulieres pecudesq corripiens
necatis mutero fetib sutura ꝓle uacua¬
bat. ⁊ immaturis partubus cum ꝑ ieu¬
lo matrum extoiti abortus ꝑieiebaue
adeo ut defictura successio ⁊ defuturũ
animatium genus. acdempto uitalis par¬
tus legramo ordine crederetur. Consu
les deinde curius dendatus. ⁊ coruelius
ientulus aduersus pirrum mifsi sunt.
Interea reuersum ex sicylia pirrum curi¬
uis dentatus excepit. Gercium bellum
contra epirotas apud lucauram inaru¬
sinis campis gestum ẽ. Itaꝙ primo concur¬
ne trepidarent. ⁊ circum spectantei fugã
bello cedere molirentur. Pirrus elefantos
ex subsidiis iussit incluci. Romam assueti
iam pugnare cum belus cum malleo los
stupa inuolutos ac pice oblitos uncis in¬
suꝑ aculeis tenaces p̃parauissent eosq flã¬
matos interga beluarum turresq iubra¬

Expanded text:
sulibus, pestilentia gravis Urbem ac fisulibus, pestilentia gravis Urbem ac fines ejus invasit, quae cum omnes, tum praecipue mulieres pecudesque corripiens, necatis in utero fetibus, futura prole vacuabat, et immaturis partubus cum periculo matrum extorti abortus projiciebantur: adeo ut defectura successio, et defuturum animantium genus, adempto vitalis partus 219 legitimo ordine crederetules deinde Curius Dentatus, et Cornelius Lentulus adversus Pyrrhum missi sunt. Interea reversum ex Sicilia Pyrrhum Curius consul excepit, tertiumque id bellum contra Epirotas apud Lucaniam in Arusinis campis gestum est. itaque primo concurne trepidarent et circumspectantes fugam bello cedere molirentur, Pyrrhus elephantos ex subsidiis iussit induci. Romani, adsueti iam pugnare cum beluis, cum malleolos stuppa inuolutos ac pice oblitos uncis insuper aculeis tenaces praeparauissent eosque flammatos in terga beluarum turresque uibra
Abbreviated transcription (Latin):
nibus exagitati. ardentes insuꝑ machinas
furore trepido circumferentes excidio suis
fuere. Cesa sunt inea pugna quinꝙ milia
tria romanoiur undecim amissa suent.
Purus tarentum fugatus e. Interiebo¬
ꝙ anno contra pirrum sabricuis ẽ mis¬
sus. qui pͥus inter legatos sollicitar iñ
poterat. quarta regni parte ꝓmissa Uũc
cum uicina castra tp̃e ⁊ rex haberent.
sibi aliquid polliceretur. Quem fabcins
pondisset. Tinc rex ad miratus eumi cli¬
xisse fercur. Ille ẽ fab̾cuis. qui difficiluis¬
ab honestate. qͣm sol a cursu suo au̾ti po¬
test. Pyrrus g bello fractus agathode mor¬
tuo rege Syracusano. ad syciliam accer¬
citus. imꝑium syracusas concessit. Fab̾ciꝰ
uictis lucanis ⁊ samnitib triumphauit.
s romanorum miseria nullis cessat moli¬
utiis. Consumitur moiborum malis inter¬
capedo belloꝵ. ⁊ cũ fonis cessatur ap̃lio.
agitur ĩ trorsus ira de celo. Nam fabio
gurgite it̃m saio Genatio depsina con¬

Expanded text:
nibus exagitati, insuper ardentes machinas nibus exagitati, insuper ardentes machinas furore trepido circumferentes exitio suis fuere. Caesa sunt in ea pugna quinque millia  quinquaginta tria: Romanorum undecim amissa sunt. Pyrrhus Tarentum fugatus est. Interjecto anno contra Pyrrhum Fabricius est missus, qui prius inter legatos sollicitari poterat quarta regni parte promissa. tum cum vicina castra ipse et rex haberent, sibi aliqupondisset. Tunc rex admiratus eum dixisse fertur: Iste est Fabricius, qui difficilius honestate, quam sol a cursu suo averti potest. Pyrrhus vero fractus bello, Agathocle rege Syracusano mortuo, ad Siciliae accersitus imperium Syracusa concessit. Fabricius, victis Lucanis et Samnitibus, triumphavit. Sed Romanorum miseria nullis cessat induciis. Consumitur morborum malis intercapedo bellorum: et cum foris cessatur a praelio, agitur introrsum ira de coelo. Nam Fabio Gurgite iterum, C. Genucio Clepsina con
Abbreviated transcription (Latin):
Sunc romani uisserunt captiuos om̃s quos
pirrus reddiderat infames haberi eo qd̃ arma¬
ti capi potuissent. nͨ ante eos acd ueterem sta¬
tum posse reuerti. quam sibi notoꝵ hostium
occisorum spolia retulissent. Ita legatus pirri
renersus ẽ. ⁊ quo cum quereret pirrus qua¬
lem romam comꝑisset. eyneas dixit regum
se patriam uidisse. scilicet tales illie fere om
nes esse qualis unus pirrus apud epyrũ
⁊ reliquam greciam putaretur. Sicunda in¬
ter pirrium ⁊ romano᷑ publio sulpicio et
decio consulłb. pugna ĩ apulie simbus
fuit. ubi clades belli adutrosꝙ. s inaxime
adpirrum uictona ad romanos concessit.
Nam cum diu obnixe cunctis in mutuam
cedem ruentib. anceps belli penderet euen¬
tus pirrlis dissixa brachio sancuis prior fu¬
git epocdio. S ⁊ fabͥcius legatus tunc uul¬
neratus est. Elefanti prima pugna aulne¬
rati atq infugam cogi posse deprehensi. ue¬
uide subiecis inter posteriora ac mollia ig¬

Expanded text:
tum Romani iusserunt captivos omnes, quos tum Romani iusserunt captivos omnes, quos Pyrrus reddiderat, infames haberi, quod armati capi potuissent, nec ante eos ad veterem statum reverti, quam sibi notorum hostium occisorum spolia retulissent. ita legatus Pyrri reversus est. a quo cum quaereret Pyrrus, qualem Romam comperisset, Cineas dixit, regum se patriam vidisse; scilnes esse, qualis unus Pyrrhus apud Epirum et reliquam Graeciam putaretur. Secunda inter Pyrrhum, et Romanos, P. Sulpicio et Decio coss., pugna in Apuliae finibus fuit, ubi clades belli ad utrosque, sed maxi me ad Pyrrhum, victoria ad Romanos concederet. Nam cum diu, cunctis obnixe in mutuam caedem ruentibus, anceps belli penderet eventus, Pyrrhus transfixo brachio saucius prior cessit e praelio. Sed et Fabricius legatus tunc vulneratus est. Elephanti prima pugna sauciati, atque in fugam cogi posse deprehensi, deinde subjectis inter posteriora et mollia ig
Abbreviated transcription (Latin):
ueni miliario aburbe. xͦ .uiͦii. Mox terroie
exercitus qui eum cum consule sequebatur.
in campaniam se recepit. Legati ad pyrrum¬
ip̃e autem cum exomatis equitibus ꝓcessit
ad poitam. ⁊ ita honorifice ab eo suscepti¬
sunt. Captiuos sine precio romam misit
unum ex legatis romanorum fabricium
sic acdimiatꝰ. cum eum pauꝑem esse cogno¬
uisset. ut quarta regni parte ꝓmissa soi¬
licitare uoluerit. ut ad se tͣnsiret contem¬
ptusꝙ est a fabricio. Ob que cum pirrus
tione teneretur. legatum cum eis misit q̃
pacem equis conditionibus peteret. p̃cipu
um uirum cineam nomine. ita ut pirrus
ꝑtem italie. uam iam armis occupauerat
obtineret. Cineas legatus postero cdie qm
ingressus romam fuerat ⁊ equestrem or¬
dinem ⁊ senatum propͥis nominibus saluta¬
uit. pax tñ quam offerebat displicuit. Re¬
mandatum est pirro a senatu eum romanis
nisi exitalia recessiset pacem habere nõ posse.

Expanded text:
venit, milliario ab Urbe XVIII. Mox terrore venit, milliario ab Urbe XVIII. Mox terrore exercitus, qui eum cum cos. sequebatur, in Campaniam se recepit. Legati Ipse autem cum exornatis militibus processit ad portam, et ita ab eo honorifice susceptis, captivos sine pretio Romam misit. Unum ex legatis Rosic admiratus, cum eum pauperem esse cognovisset, ut quarta parte regni promissa sollicitare voluerit, ut ad se transiret, contemptusque est a Fabricio. ob quae cum Pyrrus tione teneretur, legatum cum eis misit, qui pacem aequis conditium virum Cineam nomine, ita ut Pyrrus partem Italiae, quam iam armis occupaverat, obtineret. || Cineas legatus postero die, quam ingressus Romam fuerat, et equestrem ordinem et senatum propriis nominibus salutavit, || pax tamen, quam offerebat, displicuit: remandatum Pyrro est a senatu eum cum Romanis, nisi ex Italia recessisset, pacem habere non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. ut admirationem terroremꝙ uirtu
uem tantumm in exercitu eius pedites de fu¬
isse referuntur. S pyrrus atrotitatem cla¬
dis quam ħ bello exceꝑat. diis suis omnib ꝙ
testatus est. affigens titulum in templo Ta¬
rentini iouis. in quo hec fripsit. qui antea
go in pugnam uici. uictus q sum ab hisdẽ.
Et eum a sociis increparetur. cur se iictum
diceret. qui uicisset. respondisse fertur.
Ne ego si eodem modo iterum uicero. sine
ullo milite epyrrum reuertar. Interrea ro¬
manus exercitus post qͣm uictus clam fu¬
git. est castris. miserabilem belli cladem gra¬
uioubus monstris auctam accumulatamꝙ¬
ꝑsensit. Nam pabulatores forte digressos.
uelut hostilis queoam oboita tempestas cum
horribili fragore celi correptos diris fulmini¬
minata ⁊ capta quam plurima. ut merito
iĩctis sibi samnitibus lucanis brutiis ꝙ ro¬
mam ꝑ rexit. omnia ferro igneq uastauit.
campaniam depopulatus ẽ. atq preneste

Expanded text:
dunt, ut admiratdunt, ut admiratuem tantummodo in exercitu eius pedites defuisse referuntur. sed Pyrrhus atrocitatem cladis, quam hoc bello exceperat, dis suis hominibusque testatus est, adfigens titulum in templo Tarentini Ionis, in quo haec scripsit: Qui antehago in pugna vici uictusque sum ab isdem. et cum a sociis increpitaretur, cur se uiotum diceret qui uicisset, respondisse fertur: Ne ego si iterum eodem modo uicero, sine ullo milite Epirum reuertar. interea Romanus exercitus, postquam uictus clam fugit e castris, miserabilem belli cladem grauiopersensit. Nam pabulatores forte digressos, velut hostilis quaedam suborta tempestas, cum horribili fragore coeli correptos diris fulmininimata, et capta quam plurima, ut merito junctis sibi Samnitibus, Lucanis, Brutiisque, Romam perrexit: omnia ferro, ignique vastavit; Campaniam depopulatus est, atque Praeneste
Abbreviated transcription (Latin):
pauitantibus diffngerunt. Sed postqͣm minu¬
tius centurio quarte legionis pͥmus hastatus
gladio desecuit. ⁊ conturbatam dolore uulneris
cepunt. finis pugne etiam de beneficio noctis
impositus est. Leumus tñ ꝑ noctem fugit. ro¬
manos uictos fuisse turpis fuga ꝑdidit. Quo¬
rum tunc cecidisse referuntur peditum .xiiii.
xl .ui. capti septingenti duodecim. signa amis¬
sa.xxͦ.ii. Pyrrus romanos quos cepit summo
honore tractauit. occisos sepeliuit. Quos csĩ
aduerso uulnere. ⁊ truei uultu. etiam mortu¬
os iacere uidisset. tulisse ad celum manus
łr cum hac uoce se totius orbis esse cdñm po¬
tuisse. si tales sibi milites contigissent. Nam
quantꝰ ẽ diuerso numerus sociorũ pyrri fu¬
erit extinctus. memorie traditum non est.
maxime quia scriptorũ ueterum mos est. ex
ea parte que uicerit occisoium non cõmen¬
uare numerum. ne uictorie głam maculent
danna uictoris. nisi forte cum adeo pauci ca-¬

Expanded text:
pavitantibus diffugerunt. Sed postquam Minupavitantibus diffugerunt. Sed postquam Minutius centurio quartae legionis primus hastatus quam manum vocant, gladio desecuit, et conturbatam dolore vulneris coepere, finis pugnae etiam de beneficio noctis impositus. Levinus tamen per noctem fugit. Romanos victos fuisse turpis fuga perdidit, quorum tunc cecidisse referuntur peditum XIV milluadraginta sex, capti septingenti XII, signa amissa XXII. Pyrrhus Romanos, quos ceperat, summo honore tractavit, occisos sepelivit. Quos cum adverso vulnere et truci vultu etiam mortuos jacere vidisset, tulisse ad coelum manus fertur, cum hac voce: Se totius orbis dominum esse potuisse, si tales sibi milites contigissent. Nam quanterit extinctus, memoriae traditum non est, maxime quia scriptorum ueterum mos est ex ea parte quae uicerit occisorum non commendare numerum, ne uictoriae gloriam maculent damna uictoria, nisi forte oum adeo pauci ca
Abbreviated transcription (Latin):
totas uires epyri thessalie. macedonie. ele¬
fantos etiam usꝙ mid tp̃s inusos roma¬
nis numero. xxͣ. mnitaliam pͥmus adduxit.
terra. mari. niris. equis armis bellis. ad po¬
stremum uiribus suis dolisq terribilis
nisi qd delphici illius sp̃c. quem magnũ
ip̃i uatam ferunt. responso circumuentus
ambiguo. exitum fecit eius qui non con¬
suluisset. Gunoꝙ pͥmum roniani cũ trans¬
marino hoste dimicauerunt. Missus est¬
contra eum consul publius ualerius leuinus.
qui cum exploratores pyrri cepisset. iussit
tumq dimitti. ut renuntiarent Pyrro que¬
lucanie urbem fluuium ꝙ lirim. pͥma inter
prerum regem ⁊ leminũ consulem. pugna eo¬
mifsa ẽ. Consũpta est grauissimo certamine
dies. utmꝙ oĩb mori int̾ntis. fugere nesciis.
Introcductos autem inter concurrentia agmi¬
na elefanctos: forma truces odoie graues.
mole terribiles ut uidere romani. nouo pugiã¬
di genere circumuenti ⁊ territi. equis maxime

Expanded text:
totas vires Epiri, Thessaliae et Macedoniae, eletotas vires Epiri, Thessaliae et Macedoniae, elephantos etiam usque in id tempus invisos Romanis numero XX in Italiam primus invexit, terra, mari, viris, equis, armis, belluis, ad postremum viribus suis, dolisque terribilis; nisi quod Delphici illius spiritus, quem magnum ipsi vatem ferunt, responso circumventus, ambiguum exitum ejus fecit, qui non consuluisset. Tumque primum Romani cum transmarino hoste dimicacontra eum consul Publius Valerius Levinus. Qui cum exploratores Pyrri cepisset, eos jussit sicque dimitti, ut renunciarent Pyrro quCampaniae urbem, fluuiumque Lirim prima inter Pyrrhum regem et Laeuinum consulem pugna commissa est. consumpta est grauissimo certamine dies, utrimque omnibus mori intentis, fugere nesciis. introductos autem iflter -conourrentia agmina elephantos forma truces, odore graues, mole terribiles ut uidere Romani, nouo pugnadi genere circumventi, et territi, equis maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ut de illatis quererentur murriis pulsati
ab hisdem autas insuꝑ muirias retulerũt.
his causis bellum ingens exortum est. Roma¬
nos qui quantiq hostes circumstreꝑent.
ꝑ metientes ułtima ad egit necessitas pro¬
letarios quoꝙ inarma cog̃e. hoc est eos qui
in urbe sufficiende ꝓlis causa uacabant m¬
lite ascribere quappe cum frustra de prole
cura est. nisi reb presentibus consulatur.Ita¬
ꝙ irruit in nuniuersos tatentinorum fines
cum emilio consule romanus exercitus. igne
ferroꝙ uestat omnia. plurima expugnat.
oppida. iniuriam in solenter acceptam crui¬
deltier uindicat. Continuo tarentinos plu¬
rimus finitimorum p̃sidiis fultos maxime
pyrrus epyri rex. qui ex achillis genere¬
origiuem trahebat. quiꝙ eciam in se ob
magnitudinem uiriumconsiliorum ꝙ. sũ¬
inamꝙ bełli nomenq traduxit. Nam ta¬
rentum ut pote ex lacedemoniis conditam.
cognatam ꝙ grecie cuntatem uindicaturus.

Expanded text:
ut de illatis quererentur injuriis, pulsati ut de illatis quererentur injuriis, pulsati ab hisdem auctas injurias insuper retulerunt. His causis ingens bellum exortum est. Romanos, qui quantique hostes circumstreperent permetientes, ultima adegit necessitas, proletarios quoque in arma cogere, hoc est eos, qui in Urbe semper sufficiendae prolis causa vacabant, militiae ascribere, quippe cum frustra de prole cura est, nisi rebus praesentibus consulatur. Itaque irruit in universos Tarentinorum fines cum Aemilio cos. Romanus exercitus, igne, ferroque vastat omnia, plurima expugnat oppida, injuriam insolenter acceptam crudeliter vindicat. Continuo Tarentinos plurimis finitimorum praesidiis fultos, maxime Pyrrhus auxit Epiri rex, qui ex genere Achillis originem trahebat, qui etiam in se ob magnitudinem virium, consiliorumque summam belli, nomenque transduxit. Nam Tarentum, utpote ex Lacedaemoniis conditam, cognatamque Graeciae civitatem vindicaturus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ccͣcc.lx.iii. dolabella ⁊ domitio d sulib
lucani. brucii. Samnites quoq cum et rus¬
cis ⁊ senonib gallis facta societate cum
rediuiuum contra romanos bellum mo¬
lirentur. Romani ad exorandos gallos
misere legatos. Quos cum galli interfecis¬
sent. cecilius p̃tor obulciscendam legatoꝵ
necem. ⁊ comprim̃dum tumultum hostiũ
cum exerctti missus ab etruscis gallis ꝙ
oppressus interiit s̾eptem p̃terea tribum
militum inea pugna occisi sunt. multi
nobiles trucidati. xii. milia etram mili¬
tum romianorum illo bello ꝓstrata funt.
rentim qui inultima italia sunt romanã
classem forte p̃tereuntem ex pectaculo the¬
atri ꝓspectam hostiliter muaserunt. Quĩ¬
ꝙ tantum nauib iux ꝑ fugam elapsis.
cetera retracta in portum classis ⁊ ꝓfliga¬
ta est p̃fecti nauium trucidati omnes bel¬
lo utiles cesi. reliqui precio uenditi sunt.
Continuo missi tarentum a romanis legati.

Expanded text:
ta CCCCLXIII Dolabella, et Domitio coss. ta CCCCLXIII Dolabella, et Domitio coss. Lucani, Brutii, Samnites quoque cum Etruscis, et Senonibus Gallis facta societate, cum redivivum contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos misere legatos. Quos cum Galli interfecissent, Caecilius Praetor ob ulciscendam legatorum necem, et comprimendum tumultum hostium cum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. Septem praeterea tribuni militum in ea pugna occisi sunt, multi nobiles ibidem trucidati, XIV etiam millia militum Romanorum illo bello prostrata sunt. rentini, qui in Italia ultimi sunt, Romanam classem forte praetereuntem e spectaculo theatri prospectam hostiliter invaserunt, quinque tantum navibus vix per fugam elapsis: caetera retracta in portum classis, et profligata est, praefecti navium trucidati, omnes bello utiles caesi, reliqui pretio venditi sunt. Continuo missi Tarentum a Romanis legati,
Abbreviated transcription (Latin):
clusum uideret. in medium se agiñ pus
senex equo uectus ingessit. Quo facto ꝑ¬
moti romani tota ibi incubuere acie. do¬
nec ip̃m ducem pontium deleto hostili ex̃¬
citu uidum opp̃ssum ceperunt. Cesa in eo¬
tem .iiͦii. milia cum rege suo. pluriaꝙ
oppida. Deinde publius comelius Rufmꝰ
Marchꝰ curius dentatus ambo consules con¬
tra samitas missi ingentib eos p̾liis o
fecere. ita rumas urbium diruentes. ut¬
hodie samnium in ip̃o sario requiratur
nec inueniri facile possit. Dunc bellum cum
rum clade atum capti ducis destitutione
finitum est. Neq ullus hostis fuit mita
lia qui romanam magis uͥtutem fatigaũt.
Auno subseq̃nte cum sabinis. Surio con¬
sule bellum gestum est. uͥ quot milia homi¬
num interfecta. quot capta sunt ip̃e con¬
sul ostendit. Qui cum in senatu magni¬
tudinem acquisiti agͥ sabini. ⁊ multi¬
tudinẽ capti populi referre uellet. num̃ũ
explicare nõ potuit. Anno ab urbe conli¬

Expanded text:
clusum videret, in medium se agmen pius clusum videret, in medium se agmen pius senex equo vectus ingessit. Quo facto permoti Romani, tota ibi incubuere acie, donec ipsum ducem Pontium deleto hostili exercitu victum, oppressumque ceperunt. Caesa tem IV millia cum rege suo, plurimaque oppida. Deinet Marcus Curius Dentatus, ambo consules, contra Ramentas missi, ingentibus praeliis eos confecere, ita ruhodie Samnium in ipso Samnio requiratur, nec inveniri facile possit. Tum bellum cum rum clade actum, capti ducis destitutione finitum est, neque ullus hostis fuit intra Italiam, qui Romanam virtutem magis fatigaverit. Anno subsequente cum Sabinis a consule bellum gestum est, ubi quot millia hominum interfecta sint, quot capta, ipse consul ostendit. Qui cum in senatu magnitudinem acquisiti agri Sabini, et multitudinem captivorum referre vellet, numerum explicare non potuit. Anno ab Urbe condi
Abbreviated transcription (Latin):
susceperunt. Ibidem se legatis serpens ostendit.
iaro ab incolis nisi feliciter uisus. Cumq ꝑtri¬
duum familiariter apparuiss cunctis inspec¬
tantib subiit int̾remem romanam ⁊ in tab̃¬
naculo legati quinti burgoni collectus qͥeit.¬
semꝑ apparuit. Autium uentum est. des¬
cendit serpens ad limen templi escula¬
pii ⁊ tͥduo inter mircos lauit. nec ad soli¬
tos cibos ꝓcessit. Deinde ad nauim rediit.
Cumq uentum esset ad tyb̃im enatauit
insulam. in qua illi templum est constitu¬
terea alt̾o ab hinc anno fabuis gurges con¬
sul male ad uersus samnitas pugnauit.
de submouendo eo deliberaret. Pr eius
fabius maximus ignominiam filii dep̃ca¬
tus legatum se filio iturum ultro obtulit.
si illi depellende ignominie ⁊ gerendi ite¬
rum belli farultas daretur. Qua impetra¬
ta plioq conserto. cum subito pugnantẽ
filium consulem insistente pontio samni
tarum duce ⁊ infestis hostium telis con¬

Expanded text:
susceperunt. Ibidem se legatis serpens ostendit, susceperunt. Ibidem se legatis serpens ostendit, raro ab incolis nisi feliciter uisus. Cumque per triduum familiariter apparuisset, cunctis inspectantibus subiit in trirerem Romanam et in tabernaculo legati Quinti Burgoni collecto quieuit.semper apparuit. Antium uentum est: descendit serpens ad limen templi Aesculapii et triduo inter myrtos latuit, nec ad solitos cibos processit. Dehinc rediit ad nauem, cumque uentum esset ad Tiberim, enatauit insulam, in qua illi templum est constituterea altero abhinc anno Fabius Gurges cos. male adversum Samnites pugnavit. de summovendo eo deliberaret, pater ejus Fabius Maximus ignominiam filii deptus, legatum se filio iturum ultro obtulit, si illi depellendae ignominiae, et gerendi iterum belli facultas daretur. Qua impetrata, praelioque conserto, cum subito pugnantem filium consulem, instarum duce, et infestis hostium telis con
Abbreviated transcription (Latin):
mani in staurato a samnitib p̾lio uicti sũt.
atq incastra fugerunt. Postea uero sam¬
nites nouum animum habitumq sum̃tes.
ħ est de argentatis armis ac uestibus. para¬
toq animo mori nisi umcant bello sese of¬
ferunt. Aduersum quos papiriꝰ consul cũ
exercitu missus cum apulariis augurib
uana conrectantib congredi ꝓhiberetur. ir¬
ridẽs eos tam feliciter confecit bellum. qͣm
constanter arripuit. Nam in ħ p̃lio duo
decim milia hostium cesatria milia capta
referuntur. S hanc quoq istus uero lau¬
dandam uictoriam. qm aruspices impedi¬
re non potuerunt. oborti subito corri¬
puere moibi. Nani tanta ac tam intolera-
bilis pestilentia ꝑ triennium tunc coripu¬
it ciuitatem ut ꝓpter eam quacumq ratio¬
ne sanandam libros sybillinos consuluerũt.
quib uidebatur. ut ab epidauro esculapnis
exhiberetur. Missi sunt legati ad g̾cam ur¬
bem quos libenter epidaurii atq humane

Expanded text:
mani instaurato a Samnitibus bello uicti sunt mani instaurato a Samnitibus bello uicti sunt atque in castra fugerunt. postea uero Samnites nouum habitum animumque sumentes, hoc est deargentatis armis ac uestibus, paratoque animo ni uincant mori, bello sese offerunt. aduersum quos Papirius consul cum exercitu missus cum a pullariis auguribus uana coniectantibus congredi prohiberetur, inridens eos tam feliciter confecit bellum quam constanter arripuit. nam in hoc proelio xu milia hostium caesa, III milia capta referuntur. sed hanc quoque istius uere laudandam uictoriam, quam uani auspices impedire non potuerunt, oborti subito corrupere morbi. nam tanta ac tam intolebilis pestilentia per triennium tunc corripuit civitatem, ut propter eam quacunque ratione sedandam libros Sibyllinos consulerent, quibus jubebatur ut ab Epidauro Aesculapius exhiberetur. Missi sunt legati ad bem, quos libenter Epidaurii atque humaniter
Abbreviated transcription (Latin):
coegissent. cum samnitibus ⁊ galł inire bel¬
lum properauerunt. In quo bello cum galloꝵ
impetu romani premerentur. decius consul
occisus est. fabius tandem post magnam deci¬
sus est extincta referuntur. fuisse autem abs¬
ꝙ etruscis ⁊ umbris. quos astu romani bello
auocauerunt. gallouim ⁊ samnitum pecdlitũ
tum uero . xl. uii. milia liuiis refert.⁊ car¬
pentarios mille marmis contra aciem stecis¬
se romanam. Sed ut sepe dictum est. semꝑ
romanorum aut domesticam quietem extra¬
neis bellis interpolatam aut externos pro¬
uentus moibis interiorib aggrauatos. tan¬
tum ut omĩ modis ingentes animi undecũ¬
ꝙ p̃merentur. hanc cruentam tͥstemq uie¬
touam pestilentia ciuitatis onerauit ⁊ tri¬
umphales pompas obiue moituorum exeqͥe
polluerunt. nec erat cui gaudium detriũpho
suaderetur. cum tota ciuitas aut egͥs suspi-¬
raret aut mortuis. Sequitur annus quo ro-¬

Expanded text:
coegissent, cum Samnitibus et Gallis belcoegissent, cum Samnitibus et Gallis bellum inire properarunt. In quo bello cum Gallorum impetu Romani premerentur, Decius consul occisus est. Fabius tamen post magnam Decisus est, exstincta referuntur. Fuisse autem absque Hetruscis et Umbris, quos isto astu Romani bello evocaverunt, Gallorum et Samnitum peditum tum uero XLVII milia Liuius refert, et carpentarios mille in armis contra aciem stetisse Romanam. Sed — ut saepe dictum est semper Romanorum aut domesticam quietem extraneis bellis interpellatam aut externos prouentus morbis interioribus adgrauatos, tantum ut omnimodis ingentes animi undecumque premerentur — hanc cruentam tristemque uictoriam pestilentia ciuitatis onerauit et triumphales pompas obuiae mortuorum exsequiae polluerunt. nec erat cui de triumpho gaudium suaderetur, cum tota ciuitas aut aegris suspiraret aut mortuis. Sequitur annus, quo Ro
Abbreviated transcription (Latin):
gnauit ⁊ cepit. hic tunc papirius adeo
apd̾ romanos bellicosissimus. ac stmnissi¬
nius habebatur ut cum alexander magnꝰ
clisponere diceretur ab onente descendẽs
lram tnͣsuehi somani inter ceteros duces
tunc in republica sua optimos hunc pre¬
ciptium fore. qui alexandri impetum susti¬
nere posset meditarentur. Eo temꝑe appius
clatclius censor ingens a quam claudiam in
pontifex extitit. euius frater manasses templũ
dita. ccrs .l. fabio maximo. onto decio mure
quater consulib. iͦii. fortissimi florentissimi¬
ꝙ italie populi inunum agm̃ fedusꝙ cõge¬
runt. Namq et rusci. umb. samnites et
galli uno agmine conspirantes romanos de¬
lere conati sunt. Treme facti ħ belle romano
rum animni ⁊ labesactata ẽ audatia nunec
ausi sunt totum sisꝑare de uribus. Dolo diui¬
sere hostes. tutius rati płib se bellis occupare
quam grauibus. Itaq cum quibusdam suis
exercitum redire ad tuitionem suo : rum

Expanded text:
gnavit et cepit. Hic autem Papyrius adeo gnavit et cepit. Hic autem Papyrius adeo tunc apud Romanos bellicosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum Alexander Magnus, disponere diceretur ab Oriente discedens liam transvehi. Romani inter caeteros duces tunc in republica sua optimos, hunc praecipuum fore qui Alexandri impetum sustinere posset, meditarentur. Eo tempore Appius Claudius Censor ingens aquam Claudiam indpontifex exstitit, cujus frater Manasses templum dita CCCCL, Fabio Maximo V, Decio Mure IV consulibus, quatuor fortissimi florentissimique Italiae populi in unum agmen foedusque coierunt. Namque Etrusci, Umbri, Samnites et Galli, uno agmine conspirantes, Romanos delere conatrum animi et labefactata fiducia est; nec ausi totum sperare de viribus, dolo divisere hostes: satius tutius rati pluribus, se bellis implicare quam gravibus. Ita cum, quibusdam suis exercitum redire ad tuitionem suorum
Abbreviated transcription (Latin):
gulis milionb oꝑim̃tis ob uerecunda corꝑũ
tegenda concessis sub ugo missum. serui
tioq subiectum longum agere pompe or¬
dinem p̃ceꝑunt. Sexcentis enuim eduitib
romanis in obsidatum receptis. oneratos
ignominia cet̾is rebus uacuos consules
remiserunt sub tali tamen oditione pacis.
qualis facienda sammnitib placuit. Sed fi
fidem federis qͣm sibi romani seruari a sub
hodie aut ommno non ẽẽnt. aut samiuo
dominante seruirent. Posteriore sicmdem
anno uibente senatu infringunt romani¬
firmatam cum samnitib pacem. eosq inbel¬
lum cogunt. Quod papirio consule insistẽ¬
te commissum magnas strages utrinsꝙ
populi decdit. cum hinc ira recentis in faiie.
inde gła ꝓxime uictorie pugnantes instimu¬
laret. Gandem romani ꝑtinaciter morien¬
do uicerunt. nec cedi pariter uł cedere desti¬
terunt. uisi postquam uicus samnitibus
satricum ex pulso samnitico p̃sidio ex pu¬

Expanded text:
gulis uilioribus operimentis ob uerecunda corporum gulis uilioribus operimentis ob uerecunda corporum tegenda concessis, sub tioque subiectum longum agere pompae ordinem praeceperunt. sexcentis autem equitibus Romanis in obsidatum receptis oneratos ignominia ceteris rebus vacuos consules remiserunt, sub tali tamen condicione pacis, qualis facienda Samnitibus placuit. || sed si fidem foederis, quam sibi Romani servari a subihodie aut omnino non essent aut Samnio dominante servirent. posteriore siquidem anno || iubente senatu firmatam cum Samnitibus pactionem, eosque in bellum cogunt, quod Papyrio consule insistente commissum, magnas strages utriusque populi dedit, cum hinc ira recentis infamiae, inde gloria proximae victoriae pugnantes instimularet. Tandem Romani pertinaciter moriendo vicerunt: nec caedi pariter vel caedere destiterunt, nisi postquam victis Samnitibus Sutricum, expulso inde Samnitico praesidio, expu
Abbreviated transcription (Latin):
dimicauit᷑. ⁊ .xx. milia samnitas deleuit.
Qb quam rem adictatore capite damnatius
qd̃ se uetante pugnasset. ingenti fauore
militum ⁊ populi liberatus est. tanta papi¬
rio seditione cominota. ut pene ip̃e inter¬
ficeretur. Post ħ samnites circum spectio
re cura. ac magis instructo apparatu.
apud caudinas furculas consederunt.
tuto becurio ⁊ spurio. postumio consuli
bus. om̃s copias romanoium ibidem an¬
gustiis locorim armisq condusas ingẽ.¬
ti dedecore uicerunt. Quorum dux pon¬
tius intantum usus est securitate uicto¬
rie. ut heremium patrem consulendum
putaret. utrum clausos octideret. an par¬
ceret subiugatis. Ut uiuos tm̃ dedecori re¬
seruaret elegit. Romianos etiam antea se¬
pissime uinci ⁊ occidi. nunqͣm art capi aut
ad declitionem cogi potuisse constabat. Ita
ꝙ samnites uictoria potiti uniuersum ro¬
marͥum exercitum tur piter captum armis
etiam uestimentis ꝙ nudatum tantum sin¬

Expanded text:
dimicavit, et viginti millia Samnitarum delevit. dimicavit, et viginti millia Samnitarum delevit. Ob quam rem a dictatore capite damnatus, quod se vetante pugnasset, ingenti favore militum et populi liberatus est, tanta Papyrio seditione commota, ut pene ipse interficeretur. Post haec Samnites circre cura Samnites, ac magis instructo apparatu, apud Caudinas furculas consederunt. T. Veturio, et Sp. Posthumio coss., omnesque copias Romanorum ibidem angustiis locorum, armisque conclusas ingenti dedecore vicerunt. Quorum dux Pontius in tantum abusus est victoriae securitate, ut Herennium patrem consulendum putaret, utrum clausos occideret, an parceret subjugatis, ut vivos tamen dedecori servaret, elegit. Romanos enim ante saepissime vinci et occidi, nunquam autem capi, aut ad delitionem cogi potuisse cque Samnites nictoria potiti uniuersum exercitum Romanum turpiter captum armis etiam uestimentisque nudatum, tantum sin
Abbreviated transcription (Latin):
exitiũ orbis agitateͣm. si ꝑtinaciam. sexres.¬
rupto federe ip̃is hostib animosiorem. fio¬
mani igitur adu̾sus samnitas ꝓ campanis
⁊ sedecinis bellum susceꝑe. Ounium si qui
orbe terrarum. pulcherrima campanie
plaga est. nichil hospitalius maris. Hic il¬
li nobiles poitus. caieca misenus. lucrmus
⁊ auernus quedam maris bostia. Hic anric¬
ti uitib montes scaurus falernus. massicus.
⁊ pulcherrimus cunctorum besubius. Ur¬
bes ad mare formie. Eume puteoli hyrcu¬
lanium. Pompxia. ⁊ ip̃a caput urb̃ium cap¬
ua quondam inter tres maximas romam
hartaginemq nommnata. Pro hac urbe ⁊
ꝓ his regionib populus romanus samni¬
tas inuadit. lucius papirius cͣsor cum ho¬
nore dictatons ad id bellum ꝓfectus ẽ.
Qui cum romam redisset quinto fabio
maximo magistro equitum quem apd̃
exercitum reliquit. p̃cepit ne se absente
pugnaret. Ille occasione reꝑta felicissime

Expanded text:
exitium orbis agitatam; si exitium orbis agitatam; si rupto foedere ipsis hostibus animosiores. Romani ergo adversum Samnitas pro Campanis et Sidicinis bellum suscepere. Omnium siquideorbe terrarum pulcherrima Campaniae plaga est. Nullum hospitalius navibus mare. Hic illi nobiles portus, Cajeta, Misenus, Lucrinus, et Avernus, quaedam maris ostia. Hic amicti vitibus montes, Gaurus, Falernus, Massicus, et pulcherrimus cunctorum Vesuvius. Urbes ad mare, Formiae, Cumae, Puteoli, Herculaneum, Pompeii, et ipsa caput urbium Capua, quondam inter tres maximas Romam, Carthaginemque nominata. Pro hac urbe, et pro his regionibus populus Romanus Samnitas invadit. L. Papyrius Cursor cum honore dictatoris ad bellum id profectus est. Qui cum Romam redisset, Q. Fabio Maximo magistro equitum, quem apud exercitum reliquerat, praecepit, ne se absente pugnaret. Ille occasione reperta feliciss.
Abbreviated transcription (Latin):
mate st̃. Banta autem multitudo matro¬
narum horum facinoium consciarum. ut
referantur. Anno ab urbe condita. cccc .xxͦ.¬
ii. alexand̃ rex epirotarum alexãdri illuis¬
magni auũculus. traiectis mitaliam copiis.
cum bellum aduersus romanos pararet. ⁊¬
circa finitimas rome urbes sirmaret uires
ex̃citus sui auxiliaq uel sibi acquirere uł
hostib subtrahere. studens bellis exercitaret᷑.
a saninitib quo lucamie genti suffrage bant᷑
maximo bello in lucania uictus atq occisus
est. Anno ab urbe condita. ccͣce .xxͦ. uͦi. iam
romam potñtes esse ceꝑarit. Bellum enim
incentesimo ⁊ tricesimo fere milario abur¬
be apud samnitas gerebatur. qui medii st̃
rater picenum. campaniam ⁊ apuliam. gẽ¬
tem si oprsentiam queras aureis ⁊ ar genteis
armis ⁊ cliscoloris ueste usq ad habitum
ornatani. si insidiarum fallatiam saltibus
fere ⁊ montibus grassantem. si rabiem ac
furorem sacrilegiis humanisq hostiis ĩ

Expanded text:
ptae sunt. tanta autem multitudo fuit matroptae sunt. tanta autem multitudo fuit matronarum in his facinoribus consciarum, ut referantur. Anno ab Vrbe condita CCCCXXII AlexandMagni avunculus, transjectis in Italiam copiis, cum bellum adversus Romanos pararet, et circa finitimas Romae urbes firmaret vires exercitus sui, auxiliaque vel sibi acquirere, vel hostibus subtrahere studens bellis exerceretur, a Samnitibus, qui Lucanae genti suffragabantur, maximo bello in Lucania victus et occisus est. Anno ab Urbe condita 426, jam Romani potentes esse coeperant. Bellum enimin centesimo et tricesimo fere miliario ab urbe apud Samnitas gerebatur, qui medii sunt inter Picenum Campaniam et Apuliam; || gentem, si opulentiam quaeras, aureis et argenteis armis et discolori veste usque ad ambitum ornatam; si insidiarum fallaciam, saltibus fere et montium fraude grassantem; si rabiem ac furorem, sacrilegis humanisque hostiis in
Abbreviated transcription (Latin):
occubuit. Mallius quamuis uictor occur¬
sum tamen iuuenum nobilium romanoiũ
qui legittime exhibi solet triumphans par¬
ricida non meruit. Statue consulib ob m̃itũ
uictorie in rostris posite sunt. Eo anno etiam
alexandria ab alexandro macedone condi¬
ta est. Anno autem hunc seq̃nte minucia
uirgo uestalis ob admifsum incestum dam¬
nata est uiuaq obruta in campo qui nũc sce¬
leratus appellatur. At uͦ paruo ex intemꝑe
interiecto. horresco referre qd̃ gestum est.
Nam claudio marcello ⁊ ualerio flacco con¬
sulib incredibili amore ⁊ rabie scelerum ro¬
mane matrone exarserunt. Erat utiq fedꝰ
ille ac pestilens anuus. Impleteq iam undi¬
Qcateruatim strages egerebantur ⁊ ad¬
huc tñ penes om̃s de corrupto aere sum¬
plex credulitas erat. cum existente quadam
ancilla indice. ⁊ conuincente pͥmum multe
matrone ut biberent que coxerant uenena
compulse. Neiñ simulatq hausere consum¬

Expanded text:
occubuit. Manlius quamvis victor, occuroccubuit. Manlius quamvis victor, occursum tamen nobilium juvenum Romanorum, qui legitime exhiberi solet in triumphis, parricida non meruit. Statuae consulibus ob meritum victoriae in rostris positae sunt. Eo anno etiam Alexandria ab Alexandro Macedone condita est. Anno autem post hunc sequente, Minutia virgo vestalis ob adminata est uiuaque obruta in campo, qui nunc sceleratus uocatur. At uero paruo eiim tempore interiecto horresoo referre quod gestum est. nam Claudio Marcello et Valerio Flacco consulibus incredibili rabie et amore scelerum Romanae matronae exarserunt. erat utique foedus ille ac pestilens annus infictaeque iam undique cateruatim strages egerebantur et adhuc tamen penes omnes de corrupto aere simplex credulitas erat, cum, exsistente quadam ancilla indice et conuincente, primum multae matronae ut biberent quae coxerant uenena compulsae, deinde, simul atque hausere, consum
Abbreviated transcription (Latin):
Occiso eñ ꝓuocatore gallo. alii omnes ter¬
riti sparsum ꝙ fugientes grauiter truci¬
dati funt. Tunc siquidem dilatata nox
usq ad plurimam ꝑtem diei tendi uisa ẽ.
tunc etiam saxa grandini muxta de nuibib
cecidere. Godeniq temꝑe magnus alexan¬
der magnus uero ille gurges miseriarura
atq atuocissimus turbo totius orientis ẽ
manis exigere ceꝑunt. ut unus consii. ex
eorum alter ex romanorum populo crearetur.
Quos cum esset negatum. bellum contra eos
intulerunt. mallio toiquato. ⁊ decio mure
consulibus. in quo bello imus consul inter¬
fectus est alter extitit parricida. Mallius
enim torquatus filium suum iuuenem ue¬
torem. interfectorem decii. tusculam nobi¬
lis equitis. ⁊ tunc precipue prouocantis
atq insultantis hostis occidit. Alter ue¬
ro consul cum iterato conflistu. illud cor¬
nu cui p̃erat cedi atq affugi uideret.
inter confertissimos hostes sponte ꝓlapsus

Expanded text:
Occiso enim provocatore Gallo, alii omnes terOcciso enim provocatore Gallo, alii omnes territi, sparsimque fugientes, graviter trucidati sunt. Tunc siquidem dilata nox usque ad plurimam partem diei tendi visa est. Tunc etiam saxa grandini mista nubibus cecidere. Eodemque tempore Magnus Alexander, magnus vero ille gurges miseriarum atque atrocissimus turbo totius Orientis, namanis exigere coeperunt, ut unus consul ex eorum, alter ex Romanorum populo crearetur. Quod cum esset negatum, bellum contra eos intulerunt, Manlio Torquato, et Decio Mure consulibus, in quo bello unus consul interfectus est, alter exstitit impie parricida. Manlius enim Torquatus filium suum juvenem victorem, interfectorem Decii Tusculani nobilis equitis, et praecipue provocantis, atque insultantis hostis occidit. Alius vero consul, cum, iterato conflictu, illud cornu cui praeerat, caedi atque affligi videret, inter confertissimos hostes sponte prolapsus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ maritima loca subiectosq campos. ab
albanis montibus diffuderunt. Et cl̃i
latini qui a romanis subacti erant mili¬
tes pͥstare nollent a romanis nous militã
delectu habitu. tyrones habiti sunt. fac¬
amplius armatorum milia efficiebat. ad¬
uersus eos ꝓcesserunt. Parics ad ħ romanis
rebus tanta tarã in re militari uirtus erat.
Que cum ꝓfecte essent aduersus gaillos dlu¬
ce lucio furio. quidam ex gallis untm ex
romanis qui essent optimus ꝓuocabat.
Tunc se marcus ualeriꝰ tribunus militũ
obtulit. ⁊ cum ꝓcessiss armatus. coruus
ei suꝑ cextrum brachium sedit. Mox com¬
missa aduersus gallum pugna. idem cor¬
uus alis. ⁊ ungͥb galli occulos uerberauit.
ne recte posset aspicere. Ita atribuno uale¬
rio interfectus. non solum uictoriam ei s
etiam nomen dedit. Nam postea idem cor¬
uinus est dictus. ac ꝓpter ħ meritum an¬
norum trium ⁊ inginti consul est factus.

Expanded text:
per maritima loca, subjectosque campos ab per maritima loca, subjectosque campos ab Albanis montibus diffuderunt. Et cum Latini, qui a Romanis subacti erant, milites praestare nollent, a Romanis novo militum delectu habito, tirones electi sunt. Facamplius, armatorum millia efficiebat, adversus eos processerunt; parvis adhuc Romanis rebus, tanta tamen in re militari virtus erat. Quae cum profectae essent adversus Gallos, duce L. Furio, quidam ex Gallis unum ex Romanis, qui esset optimus provocabat. Tunc se M. Valerius tribunus militum obtulit, et cum processisset armatus, corvus ei supra dexterum brachium sedit. Mox commissa adversus Gallum pugna, idem corvus alis et unguibus Galli oculos verberavit, ne rectum posset aspicere. Ita a tribuno Valerio interfectus, non solum victoriam ei, sed etiam nomen dedit. Nam postea idem Corvinus est dictus, ac propter hoc meritum annorum XIII consul est factus.
Abbreviated transcription (Latin):
ges. Mox terra innaturam suam rediĩt.
Rnno ab urbe condita. ccc. lxr ͦx .uiii.
iterum terribiliꝰ gallorum mundatio. uui¬
xta amenem fluuium ad quartum ab
urbe lapidem conseclit facile sñ dubio põ¬
dere multitudinis ⁊ͥ lacritate uirtutis ꝑ¬
turbatam occupatura ciuitatem. nisi ocio.
pugnam singulariter inchoauit lucio
mallius uiuenis nobilissimus de senatori¬
bus. prouocantem gallum ad finglare cer¬
tamen ꝑ gressus occidit. ⁊ sublata torq̃
aurea colloq suo imposita in ꝑpetuum ⁊¬
stadimq titus qũitinus dictator eruen¬
tissima congressione eos confecit. fugati
ex ħ prelio płimi galli intauratis it̃um. so¬
piis ibella ruentes. a gaio sulpicio clicta¬
tore suꝑati sunt Post paululum quoeẜ
tuscorm prigna sũb gaio marcio conse¬
cuta est ubi conicidatur. qͣntum hoĩnum
cesum sit. quando . unͨi. milia sunt eapta
tuscoꝵ. Census iterum habitus ẽ. Bercio
autem inhisdem diebus galli se inpredam.

Expanded text:
ges, moxque terra in naturam suam rediit.ges, moxque terra in naturam suam rediit.Anno ab urbe condita CCCLXXXVIII iterum terribilis Gallorum inundatio iuxta Anienem fluuium ad quartum ab Vrbe lapidem consedit, facile sine dubio pondere multitudinis et alacritate uirtutis perturbatam occupatura ciuipugnam singulariter inchoavit. L. Manlius juvenis nobilissimus de senatoribus, provocantem Gallum ad singulare certamen progressus occidit, et sublata torque aurea, colloque suo imposita, in perpetuum Statimque eos Quintius dictator, cruentissima congressione confecit. Fugati ex hoc praelio plurimi Galli, instauratis iterum copiis in bellum ruentes, a C. Sulpicio dictatore superati sunt. Post paululum quoque Tuscorum pugna sub C. Martio consecuta est, ubi conjici datur quantum hominum caesum sit, quando VIII millia capta sunt Tuscorum. Census iterum habitus est. Tertio anno, in iisdem diebus, Galli se in praedam
Abbreviated transcription (Latin):
pestilentia corripuit. non ut assolet plus mi¬
aut repentinus calor ueris. aut in cõgrinis
sta illecebra. in suꝑ etiam exspirata de cala¬
bris saltibus aura corrumpens repentinos
acutarum infirmitatum affert̃s trans¬
cursus. s grauis duiturnaq in nullo dis¬
par sexii. in nulla etate dissimilis genera¬
li cunctos ꝑbiennium iugiter tabe confecit.
ut etiam quos non egit inmoitem turpi
macie exinuitos affectosq dimiserit. Se¬
q̃nti anno secutum est satis tͥste ꝓdigi¬
um. si quidem in medio urbis foro terra
dissiluit. uastaq p̃rupto hiantia subito
inferna patuerunt Quod cum duitius¬
ꝙ terrorem inferret tandem interpre¬
posse. si meo qd̾ esset rome p̃ciosissimũ
monilib matronarum. Martꝰ curcius eqͥs
romanus. domo clarus. militie insignib¬
sumptis cum equo se mid baratrum pci¬
pitauit. sicq condusum est. Post erpri
sacrificantes in eundem locum recere fru¬

Expanded text:
pestilentia corripuit: non, ut assolet, plus mipestilentia corripuit: non, ut assolet, plus miaut repentinus calor veris, aut incongruus husta illecebra, insuper etiam expirata de Calabriae saltibus aura corrumpens, et repentinos acutarum infirmitatum afferre solita transcursus; sed gravis diuturnaque, et in nullo dispar sexu, in nulla aetate dissimilis, generali cunctos per biennium jugiter tabe confecit, ut etiam quos non egit in mortem, turpi macie exinanitos afflictosque dimiserit. Seenti anno secutum est satis triste prodigium. Siquidem in medio Urbis foro terra dissiluit, vastoque praerupto, hiantia subito inferna patuere. Quod dum diutiusque terrorem inferret, tandem interpreposse, si in eo quod esset Romae pretiosissimum monilibus matronarum, M. Curtius eques Romanus, domo clarus, militiae insignibsumptis, cum equo se in illud baratrum precipitavit, sicque conclusum est. Post quem sacrificantes in eundem locum jecere fru
Abbreviated transcription (Latin):
tares consulari potestate. Hĩc iam cepit
romana res crescere. Nam camillus eo anno
uulscorum ciuitatem que ꝑlxx. annos bel¬
lum gesserat. uicit. ⁊ equorum urbem ⁊
sutrinorum. atq omnib deletis earumdẽ
exercitib occupauit. ⁊ tres simul trium¬
phos egit. Titus etiam quintiꝰ cincinnatus
bello uenerunt. ꝑ secutus ad flumen haliam
uicit .uiͦii. ciuitates que sub ip̃is erant ro¬
tem aggressus in declitionem accepit. Que
omĩa ab eo gesta sunt .xxx. dieb triumpħꝰ¬
q ip̃i decretus est. Uerum dignitas tribu¬
norum militarium non di ꝑ seuerauit.
Nam post aliqͣntum nullos placuit fieri.
⁊ quadriennium in urbe ita fluxit. ut po¬
testates ibi maiores non essent. P̃simpserũt
tñ tribun militares consulari p̃otestate
it̃m dignitatem. ⁊ trienmo ꝑseuerauerunt.¬
Rursus dsules facti sunt. lucio. Genit̃o. ⁊
quinto. seruilio consulibus. mortuus est
Camillus honor ei pꝰ romulum secundus de¬
iiii. his temponb ingens uniuersam romam

Expanded text:
tares consulari potestate. Hinc jam coepit Romana res crescere. Nam Camillus eo anno Volscorum civitatem, quae per LXX annos bellum gesserat, vicit, et Equorum urbem, et Sutrinorum, atque omnes deletis earumdem exercitibus occupavit, et tres simul triumphos egit. Titus etiam Quintius Cincinnatus bello venerant, vicit, octo civitates, quae sub ipsis agebant, Roem adgressus in deditionem accepit; quae omnia ab eo gesta sunt viginti diebus, triumphusque ipsi decretus. Verum dignitas tribunorum militarium non diu perseveravit. nam post aliquantum nullos placuit fieri et quadriennium in urbe ita fluxit, ut potestates ibi maiores non essent. praesumpserunt tamen tribuni militares consulari potestate iterum dignitatem et trienniurursus consules facti. L. Genucio et Q. Servilio consulibus mortuus est Camillus. honor ei post Romulum secundus de His temporibus ingens universam Romam