comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte docetur. qd̃ ds multa possit fac̃e.
re. ⁊ ĩ quis dubitat eũ posse : Pot̃ gͦ
d̾s aliud fac̃e quã facit. ⁊ tn si aliud fa¬
c̃et. alius ipse nõ ẽẽt.⁊ pot̾ aliud uel¬
le quã uult. ⁊ tñ eius uoluntas nec
alta nec noua. nec mutabił. aliquo inͦ¬
uoluit. nõ tñ nouit̃ nec noua uolũtate.

Expanded text:
aperte docetur, quod Deus multa possit facere re, et tamen quis dubitat eum posse? Potest ergo Deus aliud facere quam facit; et tamen si aliud faceret, alius ipse non esset. Et potest aliud velle quam vult; et tamen ejus voluntas nec alia, nec nova, nec mutabilis aliquo voluit, non tamen noviter, nec nova vo
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝯsid̾andum ẽ. utrũ alio modo uł me¬
liori quã facit. possit ea facere. que facit
SSi modus oꝑacionis ad sapientiã opificiᷤᷤ¬
facit ¶ Si ũo referatur modus adrem ip¬
sam quã facit d̾s. dm̃s qr ⁊ alius ⁊ me¬
lior potest ẽẽ modus.⁊ scđm hoc ꝯcedi
pot̃. quia ea que facit. pot̾ facere meliꝰ.
⁊ ałr quã fac̃. qr potest quibusdã mȩ¬
liorem modum existendi p̾rare. ⁊ quib¬
dam aliũ. Uñ aug̃ in xiii .ł. de t̾ni. dicit.
qd̃ fuit ⁊ alius modus nr̃e libacionis
possibilis deo. qui oĩa pot̾. s nullus aliꝰ
nr̃e miserie sanande fuit ꝯueniencior.
Potest gͥ ds eoꝵ que facit. quedã alio mͦ

Expanded text:
haec considerandum est utrum alio modo vel meliori quam facit, possit ea facere quae facit. Si modus operationis ad sapientiam opificifacit. Si vero referatur modus ad rem ipsam quam facit Deus, dicimus quia et alius, et melior potest esse modus. Et secundum hoc concedi potest, quia ea quae facit, potest facere melius, et aliter quam facit; quia potest quibusdam meliorem modum existendi praestare, et quibusdam alium. Unde Aug., in lib. 13 de Trin., dicit quod fuit et alius modus nostrae liberationis possibilis Deo, qui omnia potest; sed nullus alius nostrae miseriae sanandae fuit convenientior. Potest ergo Deus eorum quae facit, quaed
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. legiones angłoꝵ. Ex quib uerb̃ pa¬
tenter innuitur. qr ⁊ filius potat roga¬
re qd̃ non rogabat. ⁊ pat̾ exibe. qd̾ nõ exi.¬
bebat. Uterq gͥ poterat fac̃e: qd̾ nõ facie¬
bat. Aug̃ ⁊̃ in enchiridion ait. Dĩpotẽtis
nͨ facit. Potuit .ii. facere ut .xii. legiones
angłoꝵ. pugnarent ceͣ illos qui xp̃m ce¬
te s̃ uirtutes. que si facte fuissent. egissẽt
illi hoĩes penitẽtiã. ⁊ facte s̃ ap̃ eos: qui

Expanded text:
im legiones angelorum? Ex quibus verbis patenter innuitur quia et Filius poterat rogare quod non rogabat, et Pater exhibere quod non exhibebat. Uterque ergo poterat facere quod non faciebat. Aug. etiam in Enchirid. ait, cap. 95: nec facit. Potuit enim facere, ut duodecim legiones angelorum pugnarent contra illos qui Ctae sint virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam, et factae sint apud eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
An d̾s possit fac̃e ali¬
unc illud restat discutiendũ. utr um
melius aliquid d̾s possit facere: quam
facit. Solent .ii. illi scrutatores dr̃e. qd̾
ea que fac̃ ds. non pot̾ meliora facere.
qr si poss facere. ⁊ non fac̃et inuidus¬

Expanded text:
AN DEUS POSSIT FACERE ALIunc illud restat discutiendum, utrum melius aliquid possit facere quam facit? Solent enim illi scrutatores dicere quod ea quae facit Deus, non potest meliora facere, quia si posset facere,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ supradictũ sit. qd aliud ẽ dicere inge¬
nitũ. aliud patrẽ.⁊ qd diũfum sit geni¬
ns ⁊ ingenitus. utr̃ simiłr diu̾sum sit eẽ
patrẽ . ⁊ ẽẽ filium. an idẽ. Ad ꝙ diñs qr
ex eod sensu. quo dr diũ̾sum. genitus
⁊ ingenitus. ⁊ quo đr non eẽ id dicere

Expanded text:
cum supra dictum sit quia aliud est dicere ingenitum, aliud Patrem, et quod diversum sit genitus et ingenitus, utrum similiter diversum sit esse Patrem et esse Filium, an idem. Ad quod dicimus quia ex eodem sensu quo dicitur diversum genitus et ingenitus, et quo dicitur non esse idem dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicas aliud ẽ patrẽ ẽẽ. aliud filiũ ẽẽ
uariatur intelligencia: ⁊ iõ non ꝯcedit᷑.
Est .ii. sensus tał. ac si dicatur. Aliud est
quo pater ẽ. non quid pater. s est aliud
quo filius ẽ. non quid filius: s est. quod
penitus falsum ẽ. Eo .ii. pater est. quo pat̃¬

Expanded text:
e, aliud Filium esse, variatur intelligentia; et ideo non conceditur. Est enim sensus talis ac si dicatur: Aliud est quo Pater est, non quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim Pater est, quo Pat
Abbreviated transcription (Latin):
młatã pietatẽ. omni u̾boꝵ m̃dacio un¬
piam redlunt. falsa doctrine institutis.
fidei scĩtatẽ corrũꝑe molientes. auriũq
pruriginẽ. sub nouello sui desidii dogina¬
te aliis ingẽntes. qui ꝯtẽcioni studentes
assercionẽ:⁊ placiti defensionẽ. ꝑtinax
pugna ẽ. dum se ⁊ u̾itas tenet.⁊ se uolũtaᷤᷤ
in alios effund̾e queant.⁊ luẽnã u̾tatis ĩ
candelabro exaltare uolentes. in labore
gimus. extestimoniis u̾itatis inet̾num
fundatis. in .iiii. libri distinctũ. In quo ma¬
ioꝵ exẽpla doctrinãq reꝑies. In quo ꝑ
dñice fidei sincerã ꝓfessionẽ. uiꝑee doc¬
trine fraudulẽciã: ꝓdidimus. Ad ditum
demonstrande u̾itatis ꝯplexi. nec ꝑiclo ĩ¬
pie ꝓfessionis in serti. tẽꝑato inter utr̃q
mod̾amine utentes. Sicͥ uero parum
parũ uox nr̃a insonuit. nõ apat̾ns dis¬
cessit lunitib Non gͥ deb hic labor cui¬
quã pigro uł multũ docto. uidi suꝑfliuiᷤͤ.

Expanded text:
mulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore gimus, ex testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempla doctrinamque reperies; in quo, per dominicae fidei sinceram professionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodidimus, aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus,
Abbreviated transcription (Latin):
Desidium ortatur ꝓficiẽdi. s de ortatur
infirmitas deficiendi. quẽ uinẽ zelus do¬
mus di. Quo mardescẽtes. fidem nr̃am
aduersus errores carnaliũ atq aĩalium
hominũ: dauitice turris clipeis muni¬
re. uł potius munitam ostend̾e. ac tħo¬
logicarũ inquisitionũ abdita aꝑire. nͦ¬
non ⁊ sacram̃toꝵ eccliasticoꝵ ꝓmodulo
intelligẽcie nr̃e noticiã trade studumꝰ:
ac stilo nos ser uire flagitanciũ. Quas
biguas in nb agitat xp̃i caritas. quãuis
nõ ambigamꝰ omnẽ humani eloquii .ẜ¬
monẽ. calinue atq ꝯtradictioni emũloꝵ
semꝑ fuisse obnoxium. qr dissentientib
uoluntatum motib dissentiẽs qͦ fit aĩo¬
rum sensus ut cũ omne dictum. ũi ra¬
tione ꝑfectum sit: tñ dum aliud aliis aut

Expanded text:
 dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramentorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut
Abbreviated transcription (Latin):
iuncebat. Nam petrꝰ qui ante rͥ mortẽ
uoce ancille tr̃itus negnuit. pꝰ mortẽ
añ reges ⁊ p̃fides ductus nõ cessit. Qr̃e
fortis.i. in corda nr̃a. uͥ diabolus habi
tabat. alligauit fortẽ .i. aseductione
compescuit fidelium. ut temptatione
q̃ ei ad huc ꝑmutit᷑ nõ sequatꝰ seduc
diabolo. Nam ũ ait aug̾. in ip̃o uin¬
cuntur imimice nb̃. in uisibiles potes¬
tates. uͥ uincantur in uisibiles cupi¬
ditates. fuso eñ sang̾ne sñ culpa om¬
mum culpar̃ eirographa delecta sũ:
quib debitores qui in eum c̃õunt.
adiabolo añ tenebant᷑. Uñ qui pro
multis effundet᷑. ł illum gͦ redemp

Expanded text:
vincebat. Nam Petrus, qui ante mortem Christi voce ancillae territus negavit , post mortem ante reges et praesides ductus non cessit . Quarfortis, id est in corda nostra, ubi ditabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seducta diabolo. Nam, ut ait August. in licuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur.
Abbreviated transcription (Latin):
seo ꝓuoluntate patͥs mori xͣ uoluit.
nõ hñs mortis cãm d peccõ. seo de obe¬
dientia:i iusticia mortẽ gustauit. ꝑ
quam nos redemit aseruitute diabo¬
li In sid̾amus enim in pͥncipẽ hꝰ scłi.
qui seduxrit adam ⁊ seruum fec̃. cep̃q
ror .i uictus ẽ dceptor:i quid fec̃ redẽp¬
tor captiuatori nr̃o: Tetendit ei musci¬
płam crucem suam. posuit iͥ: qĩ escam
sangnem suum. Ille aũt sangͥnẽ fudit
ñ debitoris. ꝑ quod recessit ad ebitoribꝰ
Ille quispe ad ħ sanguinẽ suum fudit.
ut peccã nr̃a dleret. Uñ gͦ diabolus nos¬
tenebat: deletum ẽ sanguie redeptorĩ
Non enim tenebat nos. nͥ iunculis pec¬
catorum nr̃orum. Iste erant cathene
uasa eiꝰ eripiens. i sua faciens fudit ama¬
ritudinẽ: ⁊ impłeuit dulceomẽ. ꝑ mortẽ
suam apeccatis redimens. ⁊ ad optionẽ
glie filiorum largiens.¬

Expanded text:
o voluntate Patris mori voluit, non habens mortis causam de peccato, sed pro obedientia et pro justitia mortem gustavit, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus enim in principem hujus saeculi, qui seduxit Adam et servum suum fecit, tor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe ad hoc sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos, nisi vinculis peccatorum nostrorum; istae erant catenae vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adoptionem gloriae filiorum largiens
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ iustificati sumus.⁊ in eo ꝙ sumus
iustificati .i. apeccatis soluti: adiabolo
sinus libati. qui nos uincuł peccatoꝵ
tenebat. S ed quomodo apeccatis ꝑ eiꝰ
mortẽ soluti sumus: qr ꝑ eius mortem
di erga nos. in ħ ꝙ filiũ suum tradioit
inmortẽ ꝓ nb pecc̃orib. Exhibita nutẽ
tante erga nos dilectionis arra:⁊i nos
mouemur accendimꝰqͣ ad diligendũ

Expanded text:
ipsius justificati sumus; et in eo quod sumus justificati, id est, a peccato soluti, a diabolo sumus liberati, qui nos vinculis peccatorum tenebat. Sed quomodo a peccatis per ejus mortem soluti sumus? Quia per ejus mortem,Dei erga nos in hoc quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita autem tantae erga nos dilectionis arrha, et nos movemur accendimurque ad diligendum
Abbreviated transcription (Latin):
ut olim aspicientes inserpentem enẽ¬
um in ligno erectum. amorsib serpẽ¬
tu in illum respicimus. qui ꝓ nobis
pependit in ligno. a iuncuł oraboli
libamur: ut nec pꝰ hanc uitam inub
in ueniat ꝙ pumat. Morte quippe su¬
a imo iussimo sacͥficio. quicqͥd culpa¬
r̃ erat uñ nos diabolꝰ adluenda suppli¬
cia detinebat. xͦ extincx̃. ut in hac ui

Expanded text:
ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum, a morsibus serpentu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligno, a vinculis diaboli liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno verissimo sacrificio, quidquid culpum erat unde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, Christus extinxit, ut in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
in quãtũ diuersa sentuĩt. Cũ gͦ sic d̾r
unũ. ut nõ addatur quid unũ. ⁊ pła
unũ dñr. ead natura. atq ẽẽntia nõ
dissidens. neq dissenciens sig̃catur.
pot̃ aliquid sig̃cari. ex płibus unũ
factũ. quãins diuersis natura. sic̃ aĩa
⁊ corpus non possunt utiq dici und̃
Qͥd.ii. tam diũsũ nisi addatur. uł sub¬
intelligatur. quid unũ .i. unus homo:¬

Expanded text:
unt. Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicuntur, eadem natura atque essentia, non dissidens neque dissentiens significatut aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo
Abbreviated transcription (Latin):
nes. nͨ in se ħuit illa sacram̃ta. quorũ
fide: iimitatione iustificemur .i. recon¬
ciliemur d̾o. Reconciliauit gͦ nos tota
trinitas uirtutis usu .s. dum pecc̃a de¬
let s filius solus: implecione obediẽ¬

Expanded text:
nes, nec in se habuit illa sacramenta, quorum nes, nec in se habuit illa sacramenta, quorum fide et imitatione justificamur, id est, reconciliamur Deo. Reconciliavit ergo nos tota Trinitas virtutis usu, scilicet, dum peccata delet: sed Filius solus impletione obedien
Abbreviated transcription (Latin):
homines d̾o utinam eẽt nob̃ arbit. Re¬
mare quos oderat. sic̃ reconciliatus ini¬
micus iniico. ut d iñ sint amei. qͥ añ
se od̾ant. sed iam nos diligenti dõ recon.
siliati sumus. ꝑ sanguinẽ filii nos cepit
diligẽ. sed ante mundum pͥꝰquam nos
sumus reconciliati: ꝑꝑ peccatũ. cum eo
habebamus inimicicias. qui habebat
erga nos caritatẽ.ĩ cum inimicicias ex̃¬
cebamus adu̾sus eum oꝑando iniqͥtatẽ
diator. eo qd̃ mediꝰ. int̾ dm̃ ⁊ h omines ip¬
sos reconciliat dõ. Reconciliat aũt dum
offendicła hominum tollit ab ocłis di .i.
dum pecẽa delet. quibus d̾s̃ offendebatꝰ
inos inimici eius eramus S cum pecc̃ã
deleat. nõ solũ filius. sed ĩ pat̾ ⁊ sp̃ẽ s.¬
quorum deletatio est nr̃a ad dm recon¬
ciliatio. qr̃ solus filiꝰ dr̃ mediator Nam
d patre legr̃. ꝙ reconsiliauĩt sͥ mundũ
ait enĩ apłs. Ds̃ erat inxͦ. mund̃ sͥ recõ¬
diator: quia nͨ mediꝰ ẽ int̾ đm ihomi¬

Expanded text:
iderat. Utinam esset nobis arbiter! Remare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligentciliati sumus per sanguinem Filii nos coepit diligere, sed ante mundum, priusquam nos sumus reconciliati? Propter peccatum eum eo habebamus inimicitias, qui habebat erga nos charitatem, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitatem. diator, eo quod medius inter Deum et homines ipsos reconciliat Deo. Reconciliat autem, dum offendicula hominum tollit ab oculis Dei, id est, dum peccata delet, quibus Deus offendebatur, et nos inimici ejus eramus. Sed cum peccata deleat non solus Filius, sed et Pater quorum deletio est nostra ad Deum reconciliatio, quare solus Filius dicitur Mediator? Nam de Patre legitur quod reconciliaverit sibi mundum. Ait enim Apostolus, 2 Cor. 5: Deuquorum deletio est nostra ad Deum recondiator? Quia nec medius est inter Deum et homi
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾r ꝙ aut se dm. aut aliũ genũit. Si
u̾o aliũ dm genuit. nõ est tm unus ds̾.
Si aut̃ se ipsũ d̾m genuit. aliqua res
se ipsam genuit. Ad qd̃ respondentes
dnis: sane ⁊ catholice ꝯcedi. quod unuᷤ
unũ genuit. ⁊ ꝙ ds d̾m genuit. qr d̾s
pater dm filium genuit. Insimbolo qͦ
scriptũ est. lunien de lumine. d̾m uerũ:
de deo uero. Qd̃ ũo ad ditur. gͦ genuit
se dm uł alium dm neutr̃ ꝯcedendũ eẽ
dm̃is. ꝙ aliũ d̾m nõ genuĩt. manifest̃
est. ꝙ imus t̃m d̾s est. qd̾ aut̃ se ipsũ
dm. ut se ipsum ipse genuerit. eo plus

Expanded text:
 aut se Deum, aut alium deum genuerit. Si vero alium deum genuit, non est tantum unus Deus. Si autem seipsum Deus genuit, aliqua res se ipsam genuit. Ad quod et respondentes, dicimus sane et catholice concedi quod unus unum genuit, quod Deus Deum genuit; quia Deus Pater Deum Filium genuit. In symbolo quoque scriptum est: Lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Quod vero additur: Ergo genuit sedicimus. Quod alium Deum non genuit manifestum est, quia unus tantum Deus est. Quod autem seipsum iae, ut seipsum ipse genuerit, eo plus
Abbreviated transcription (Latin):
li rõnatores dicentes. si d̾s pater genu¬
it dm. aut genuit dm qui est ds pat̃.
aut dm qui non est d̾s pater. Si ge¬
nuit dm qui non est d̾s pater. gͦ deuᷤ
est. qui non est ds pater. non ergo unꝰ
t̃m d̾s est. Si uero genuit dm qui est
d̾s pater. gͦ genuit se ipsum. Ad quod¬
respondemus. de t̾minantes illam pro¬
põnẽ: qua sic ꝓponunt. Si d̾s pater ge¬
nint đm. aut deum qui est d̾s pater.
aut dm qui non est p̾ater. hoc .ii. fane.
⁊ praue: intelligi potest. ⁊ ideo respon¬
dendum est ita. Deus pater. genuit dm:
qui est ipse pater. hoc dins ẽẽ falsum
⁊ ꝯcedimus alterã. s. genuit din. qui
non est pater. nec t̃n genuit alterum
din. nec ille qui genitus est. alius ds¬
est. quam pater. s unus ds cum patre.
Si uero ad ditur genuit dmn. qui nõ est
d̾s pater. hic distingiumus. quia duphat̃
pater. qui ds est. hic sensus uerus est.
Si uero intelligatur sic. genuit dm qͥ
non est ds pater .i. qui non est ds. qui

Expanded text:
inatores dicentes: Si Deus Pater genuit Deum, aut genuit Deum qui est Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Si genuit Deum qui non est Pater, ergo Deus est qui non est Deus Pater. Non ergo unus tantum Deus est. Si vero genuit Deum qui est Deus Pater, ergo genuit seipsum. Ad quodrespondemus determinantes istam propositionem, quam sic proponunt: Si Deus Pater genuit Deum, aut Deum qui est Deus Pater, aut Deum qui non est Deus Pater. Hoc enim sane et prave intelligi potest; et ideo respondendum est ita: Deus Pater genuit Deum qui est ipse Pater. Hoc dicimus esse falsum, et concedimus alteram, scilicet genuit Deum qui non est Pater; nec tamen genuit alterum Deum, nec ille qui genitus est, est alius Deus quam Pater, sed unus Deus cum Patre. Si vero additur: Genuit Deum qui non est Deus Pater; hic distinguimus, quia dupliciter Pater, qui Deus est; hic sensus verus est. Si vero intelligatur sic: Genuit Deum qui non est Deus Pater, id est qui non est Deus qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs acceꝑit. inducitur merrorẽ. tm ut
dicat. sine carnali copula nõ posse ꝯtra¬
hi matrimoniũ. ⁊ int̾ mariam ⁊ ioseph.
non fuisse ꝯiugium. ł nõ fuisse ꝑfectũ.
qd̃ nephas est sentire. Tanto .ii. sãetius
fuit. atq ꝑfeccius. quanto acarnali oꝑ¬
e in munis.¶ S suꝑius posita. ea rõne
dicta intelligendũ est. non qͥn ꝑtineat
mulier illa admatͥmoniũ. cum qua nõ
ẽ ꝑmixtio sexuũ. s nõ ꝑtiz admatri¬
moniũ: ꝙ expressã ⁊ plenã teneat fig¬
urã ꝯiunctionis xp̃i ⁊ eccłie. Figurat
te. Est gͦ ⁊ in illo mat̾monio typus ꝯiũ
ꝑ suscepcionẽ carnis: capiti m̃bra uniũ¬
tur. Nec iõ t̾n minus scm̃ ẽ ꝯiugium.

Expanded text:
rum acceperit, inducitur in errorem tantum, ut dicat sine carnali copula non posse contrahi matrimonium; et inter Mariam et Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figuram conjunctionis Christi et Ecclesiae. Figute. Est ergo et in illo matrimonio typus conjuper susceptionem carnis, capiti membra uniuntur. Nec ideo tamen minus sanctum est conjugium,
Abbreviated transcription (Latin):
uarias distinr̾ c̾at᷑as. Quarto expͥmor¬
dialib seminib nõ in cognite oriuntiur
nat̾e. s note sepius reformantur ne ꝑeant:¬

Expanded text:
arias distinxit creaturas; quarto, ex primordialibus seminibus non incognitae oriuntur naturae, sed notae saepius reformantur, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicetur ead̃ hostia. uł id̾ oleum. ñ it̃a¬
tur sacͣmentũ cum inuiria.¶ Sed dic̃ qͥs
Sic ⁊ bb̾mus non itatur. ⁊ si aliquis fre¬
quẽter b̃tizetur. dum ead̃ aqua ñ iter̃
bñdicatur ¶S aliud est inquiunt illi
celebrari in aqua.⁊̃ non bũdicta. quia
illa bũdictõ ꝓreuerẽcia t̾m fit ⁊ decore.
nõ uirtute sacram̃ti. S corpꝰ xp̃i nõ pot̃¬
ꝯfici nͥ de pane ꝯsecrato. nec unctõ illa
fieri potest. nisi de oleo ab ep̃o scĩficato.
Iõq illa scĩficat̃o ad uirtutẽ sacram̃ti:

Expanded text:
tia, vel idem oleum, non iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, ptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non virtute sacramenti. Sed corpus Christi non potfici, nisi de pane consecrato; nec unctio illa fieri potest, nisi de oleo ab episcopo consecrato. Ideoque illa sanctificatio ad virtutem sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt aliqui. si hoc sacramentũ it̾ari
possit. cũ bb̃mus. ⁊ alia quedam sacra¬
m̃ta semel suscepta: non iterentur. Aũ¬
gꝰ. dicit. sacram̃tũ non it̾andu̾. ⁊ facra¬
mñto faciendã non eẽ in uiriam. s hoc

Expanded text:
Quaerunt aliqui si hoc sacramentum iterari possit, cum Baptismus et alia quaedam sacramenta semel suscepta, non iterentur. Aum, dicit sacramentum non iterandum, et sacramento non faciendam esse injuriam; sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ corꝑis ꝑcipitur. Frequenter pe¬
nitẽcia agr̃. ꝯiugium sepe ꝯtrahitur.
Qrͣ gͦ unctio simiłr. non potest it̾ariꝰ
Si morb non reu̾tatur: medicina nõ
itetur. Si uero morbus nõ pot̾ cohibi:
uiđr. Utraq a illic ꝯmemorat iacobꝰ.
⁊ utrũq altĩ cooꝑatur. ad ꝯferendam
alleuacionem corꝑis anune. Cur gͦ
negetur unctõnẽ suꝑ infirmũ posse
randa fit or̃o: Quidã aut̃ de omn sa¬
cram̃to intelligi uolunt. ꝙ nõ fit itan¬

Expanded text:
mentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina non iteretur. Si vero morbus non potest cohibevidetur: utraque enim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse randa sit oratio? Quidam autem de omni sacramento intelligi volunt quod non sit iteran
Abbreviated transcription (Latin):
celebrato ẽ discipuł typico pascha. qd̾dã
memorabił eis om̃dare uolẽs. sub sp̃e pa¬
nis ⁊ uni corpꝰ ⁊ fanguinẽ suũ eis tradi¬
dit. ut ostendet legis uet̾is sacm̃ta. int̾
que precipuũ erat agni pascał sacͥficium.
in morte sua t̃minari. ac noue legis sacͥ¬
m̃ta fubstitui. inqͥbus excellit misteriuĩ
eucharistie. Id̾o ⁊̃ pꝰ alia dedit. ut hoc unũ ĩ.
cetur .i. disc̃natur ab aliis cibis. ꝙ dñs a
nõ eos accepisse ieuinos. Non ideo tͣn¬
calupniandum ẽ uniuerse eccłie. qd̃
aieiuinis semꝑ sumitur. Placuit .ii. sp̃in¬

Expanded text:
ico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctcetur, id est, discernatur ab aliis cibis, quod Dominon eos accepisse jejunos; non ideo tamcalumniandum est universae Ecclesiae, quod a jejunis sumitur semper. Placuit enim Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ubiq mos iste suatur. Non.ii. qr pꝰ
cibos dñs dedit. iõ pransi uł cenati illd̃
guit. Nam saluator qͦ uehem̃cius ꝯmen¬
dare nusterii illius altitudinẽ. ultimũ ħ
uoluit infigẽ cordib ⁊ memorie discipło¬
rum. aquib: ad passionẽ dig̃ssurus erat

Expanded text:
ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illud guit. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sigͣficata. altã sig̃cata.⁊ non otẽta. Reᷤᷤ
ꝯtenta ⁊ sig̃cata: ẽ caro .xͥ. quã d uirgine
sig̾cata ⁊ nõ ꝯtenta: est unitas eccłie in
p̃destinatis. uocatis. iustificatis.⁊ głifi¬
catis. ħ est duplex caro .xͥ. Uñ iher̃. Du

Expanded text:
 significata, et significata et non contenta. Res contenta et significata est caro Christi quam de Virgine significata, et non contenta est unitas Ecclesiae in praedestinatis vocatis, justificatis et glorificatis. Haec est duplex caro Christi. U
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xp̃i ꝓͥum duirgine sũptũ.qr ũ cor¬
pus xͥ ex multis m̃bris purissimis ⁊
inmacłatis ostat: ita societas eccłiasti¬
ca. ex młtis ꝑsonis acͥminali mracła li¬
b̃is ꝯfistit. In cuiꝰ rei typo: facta ẽ arca
dm̃ de lignis setim. que s̃ ĩputͥbilia.⁊
albe spine similia.

Expanded text:
oprium de Virgine sumptum; quia ut corpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae sunt imputribilia, et albae spinae similia.
Abbreviated transcription (Latin):
ne rei. qr utramq rẽ sig̾c̃at. ⁊ utͥusq rei
similitudinẽ gerit expressã. Nam sic̃ pa¬
nis p̃cet̾is cibis corpus reficit ⁊ sustẽtat
⁊ uinũ hoĩem letificat atq inhebriat:
sic caro xͥ int̾iorẽ hominẽ: plus cet̾is gra¬
ciis sp̃uałr reficit ⁊ faginat. Uñ calix¬

Expanded text:
nae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Wst ħ udendum ẽ quałr pͥmi parentes
si nõ peccass filios ꝓc̾assent. ⁊ quales ip̃i
filii nascentur. Quidam putant adgig¬
nendos filios primos homines inꝑafido
miscĩ nõ posse. nisi pꝰ peccatum ducẽtes
concubitum. sine corruptione uł macła
nõ posse fieri.Sed ante peceatum nec
corruptio nec macła in homine eẽ potãt¬

Expanded text:
 videndum est qualiter primi parentes, si non peccassent, filios procreassent, et quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec macula in homine esse pot
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum ẽ qd si nõ peccassent pͥmi hoieᷤ
sine omni peccato ⁊ macła inꝑafido. sar¬
nali copła conuenissẽt.⁊ ee̾t ibi thorus
in macłatus. ⁊ ꝯmixtio sine concupi̾cen¬
na.atq genitalib m̃b̾s sic̃ cet̾is imꝑarẽt.
ut ibi nullum motum illicitũ sentirent
⁊ sic̃ alia membra corꝑis aliis admoue¬
mus. ut manũ orisine ardore libidinis
pruritu carnis ħ enim letał egͥtudo. m̃bs
humanis expecc̃õ inhesit. Genuissent ita¬
q filios in ꝑasido. ꝑcoitum in macłatum
isine corruptione. Uñ aug̃ suꝑ genesim
peccatum genitalib m̾bris ad ꝓc̾ationẽ
imꝑare potuisse sic̃ cet̾is in quolib ioꝑe
sine uoluptatis pruritu u̾tuntur: Incre¬
dibił enim nõ ẽ dm talia fecisse illa corꝑa
ut si nõ peccassent illis membris sic̃ pe¬
dib imꝑarent. nec cum ardore semina¬
rent. uł cum dolore parerent. s ꝑ pecca¬
tum motum illum meruerunt. quam
nuptie ordinat̾ coninentia choibet. In¬

Expanded text:
d si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso per coitum immaculatum, et sine corruptione; unde Augustinus, peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. In
Abbreviated transcription (Latin):
argĩns dicentis. faciamus ⁊ nr̃am. Sus¬
tulit .Ni. singularitatis ac solitudinis ĩ¬
telligenciã: ꝓfessio ꝯsorcii. qr aliꝙ ꝯsor¬
ciũ ẽẽ non potest. ipsi solitario: neq
solitudo solitarii. recip̃ faciamus. nec a¬
lieno a se. dicit ⁊ nr̃am. Attende lector hĩ
uit. P rofessio uero ꝯsorcii. est ꝓfessio płita

Expanded text:
ris, dicentis: Faciamus, et nostram. Sustulit enim singularitatis ac solitudinis intelligentiam professio consortii, quia aliquod consortium esse non potest ipsi solitario, neque solitudo solitarii recipit faciamus; nec alieno a se diceret, nostram. Attende, lector, his vit; professio ergo consortii, est professi
Abbreviated transcription (Latin):
positus. ꝙ id̾o factum dr. quia nõ erat
in eo ꝑmansurus. ułut nõ nate sed gr̾e
ħ assignaret᷑. Intellig̾ aũt ꝑadisus locał
⁊ corꝑał. in quo homo locatus ẽ. i resu
gen̾ales d ꝑasido sententie sunt. una
eorum qui corꝑałs intelligi uolunt tm̃
pͥncipio plantatus accipi pot̾ qͦ t̾ram
omnem remotis aquis herbas ⁊ ligna
ꝓduc̾e uissit. quia ⁊ si p̾sentis eccłe uł¬
fute npũ tenet. ao litt̾am uͦ intelligend̾
ẽ ẽẽ locum amenissimum fructuosis.
arborib magnũ.⁊ magno fonte fecun¬
dum.ꝙ dicimus apͥncipio antiqua tͣns¬
latõ dic̃ ad orientem. Uñ uolunt inoriẽ
spatio.uł maris. ułtr̃e. aregionibus qͥs¬
in colunt homines sec̾tũ ⁊ inaltositum.
usq ad limarem cͥculum ꝑtingẽtem.
Uñ nͨ aq̃ diluuii illuc ꝑuenerunt.

Expanded text:
dicitur quia non erat in eo permansurus; vel ut non naturae, sed gratiae hoc assignaretur. Intelligitur autem paradisus localis, et corporalis in quo homo locatus est. Tres enim generales de paradiso sententiae sunt. Una eorum qui corporaliter intelligi volunt tantum; principio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Eccletypum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orienspatio vel maris vel terrae a regionibus quaincolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum pertingentem, unde nec aquae diluvii illuc pervenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
autem quod diximus. hominẽ ñ potuis¬
opponi sic. ꝑ illd̾ auxilium gr̾e c̾ationis
potuit stare inbono quoo acceꝑat. Po¬
tãt gͦ resistere tentationi. S resistere
tentationib atq suggestionib malis
m̾itum ẽ. acbonum remuna̾bile. omne
aũt bonum mĩtum ꝓfectus est. ꝑ gram
gͥ c̾ationis ꝓfice̾ potuit sine adiectiõ ẽ
lo. ⁊ non consentire tentatiom nõ feciss
illi nu̾tum ĩ si nõ consensisset. quia nicͥ
in eo erat. qõ admalum impleret sic̃¬
tingłis qui nõ ceciderunt. nõ fuit mĩt᷑
aũt m̾it̾ ẽ aliqñ si malum nõ facimus.
si resistimus ibi dum taxat. uͥ cã subẽ.
que nos face̾ monet. quia exparti cor¬
ruptela ꝓni sunt ad lapsum g̾ssus nr̃i
S aũt non int̾ uenit cã nos ad malum
impellens. ñ m̾emur. si ab ea de clinamꝰ¬
Declinare eñ amalo semꝑ uitat penã
seo nõ semꝑ m̾etur palmam. d̾ aduitori

Expanded text:
autem quod diximus, hominem non potuisopponi sic: Per illud auxilium gratiae creationis potuit stare in bono quod acceperat. Potuit ergo resistere tentationi. Sed resistere tentationibus atque suggestionibus malis, meritum est ac bonum remunerabile: omne autem bonum meritum profectus est; per gratiam ergo creationis proficere potuit sine adjectione allo, et non consentire tentationi, non fecisset illi meritum, etsi non consensisset, quia nihil in eo erat quod ad malum impelleret, sicut angelis qui non ceciderunt non fuerit meritum autem meritum est aliquando si malum non facimus, sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamDeclinare enim a malo, semper vitat poenam, sed non semper meretur palmam. DIST. XXV.
Abbreviated transcription (Latin):
muestigari oꝑtet. ꝗͣ gr̾am uł potentiã
hu̾it homo ante casum ⁊ utrũ ꝑ eam po¬
tũt stare uł nõ. Sciendum ẽ gͥ qd̃ homi¬
ni inc̾atione sic̃ dangłis diximus. Datũ
est ꝑ grãm auxilium ⁊ collata potentia
ꝑ quam pot̾at stare.i. nõ declinare ab
eo quod acceꝑat. seo nõ pot̾at ꝓficẽ intã¬
tum ut ꝑ grãm c̾ationis sine alia m̾eri

Expanded text:
estigari oportet quam gratiam vel potentiam habuerit homo ante casum; et utrum per eam potuerit stare vel non. Sciendum est ergo quod homini in creatione, sicut de angelis diximus, datum est per gratiam auxilium, et collata est potentia per quam poterat stare, id est, non declinare ab eo quod acceperat; sed non poterat proficere in tantum, ut per gratiam creationis sine alia mereri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum facti sunt de fuisse qm̾ nõ talis
nat᷑a facta erat. ut sine diuino auxilio
posset man̾e̾ si uellet nõ utiq sua culpa
bonam uoluntatem. m illa quippe eũ
fec̾ãt rectũ. ded̾at ad utorium sine qͦ
nõ posset in ea man̾e si uellet ⁊ ꝑ ꝙ. pos¬
sed nõ hu̾it uelle. qͦ posset. Nam si ha¬
dent̾ monstratur. ꝙ homo rectitudinẽ
⁊ bonam uoluntatẽ inc̾atione accepit
atq auxilium qͦ stare pot̾at. Alioquin
nõ sua culpa iud̾etur cecidisse. Sed qͦ
illa ⁊ bonitas uolun
hu̾it homo. si ꝑ eam nͨ m̾eri uitam ua¬

Expanded text:
primum facti sunt, defuisset, quoniam non talis natura facta erat, ut sine divino adjutorio posset manere si vellet, non utique sua culpa bonam voluntatem; in illa quippe eum fecerat rectum: dedit adjutorium sine quo in ea non posset permanere si vellet, et per quod possed non habuit velle quod posset. Nam si hanem et bonam voluntatem in creatione accepit, atque auxilium quo stare poterat; alioquin non sua culpa videretur cecidisse. 2. Qualudo et bonitas volunt homo, si per eam nec mereri vitam va
Abbreviated transcription (Latin):
spuałr iuu̾e qͦ uitam m̾eretur et̾nam.
uñ aug̃ in enchiridion. Sic factus est
homo rectus. ut et man̾e in ea rectitu¬
dine pꝰsed nõ fine diumo aduitorio.
⁊ suo fieri ꝑu̾sus arbitrio utrũlibet
horum elegisset. di uoluntas fieret. uł
ab illo. uł de illo.⁊ quia suam maluit
facẽ uoluntatẽ. ꝗͣ di. de illo facta est
uoluntas di. It̾ in eod̾. Sic oꝑtebat pͥmũ

Expanded text:
r vivere, quo vitam mereretur aeternam. Unde Aug., in Ench., c. 107: Si factus est homo rectus ut et manere in ea rectitudine posset, non sine divino adjutorio, et suo fieri perversus arbitrio; utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret vel ab illo, vel de illo. Et quia suam maluit facere voluntatem quam Dei, de illo facta est voluntas Dei. Item in eodem: Sic hominem prius
Abbreviated transcription (Latin):
statumꝰ. ut nͨ p̃lati. nͥ canonica cõmoni¬
tione p̾missa. suspẽsionis ł ec excoĩcatioĩs
sent̾ntiã ꝓferãt in subiectos: nͥ forte talis
sit culpa. q̃ ipso gen̾e suo: suspensionis. uł
ex coĩcationis penã inducat. nͨ subiecti ꝯtra
disciplinã eccłiasticã. añ ing̾ssum cause in

Expanded text:
Statuimus, ut nec prelati, nisi canonica commonitione premissa, suspensionis vel excommunicationis sententiam proferant in subditos, nisi forte talis sit culpa, que suo genere suspensionis vel excommunicationis penam inducat, nec subiecti contra disciplinam e
Abbreviated transcription (Latin):
lau̾it. ⁊ eo qui applłatꝰ fuĩt ueniẽte. qͥ appel¬
cõpetñtẽ illi recõpensationẽ fatiat ex pensa¬
rũ. ut hoc saltẽ timore det̾ritꝰ in grauam̃
alt̾ius ñ facile quis appellet. Precipue uͦ: in
locis religiosis hoc uolumꝰ obseruari. ue¬
excessu fuerit corrigndi: otͣ regłarẽ p̾lati
sui ⁊ capituli disciplinã: applłare p̃sumãt.
sua fuit eis in iunctum. de usura eu¬

Expanded text:
te, qui appelcompetentem illi recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facile quis appellet. Quia tamenhoc in religiosis volumus observari, excessu fuerint corrigendi, contra regularem prelati sui et capituli disciplinam appellare presumant, sua fuerit eisdem iniunctum . Ide
Abbreviated transcription (Latin):
caritas qͣ id qd̃ diligendum ẽ. diligit᷑.
ħ ⁊ in aliis maior. in aliis minor in ali¬
Is nulla ẽ. Plenissima uõ: qͣ iam non
possit aug̃ĩ. ꝙͣ diu ħ homo uiuit in
nominẽ. hic in sinuari udr̃. quod ali¬
quis ea rõne possit oici habe unam
uirtutẽ mag̃ ꝗͣ aliam. quia ꝑ carita¬
tẽ mag̃ afficitur in actu unus uirtu
parit̃ hatͣ quant̃ adm̃tis habit̃. uł eẽn¬
tiam cuiꝰq In actu uõ aliam magis.
aliam minus ħt. aliam ĩ nõ ħt. Ut uir
iustus utens ꝯiugio. nõ ht̃ continentiã
in actu. ꝗͣ tñ ht̃ inhabitu. Cur gͦ nõ dicã¬
tur paria peccã: forte quia mag̾ fac̃
cc̃ caritatẽ. ꝙ grauiꝰ peccat. minus: qui
leuius. Nemo enim pecoat nisi ad u̾sus
illam faciendo. q̃ ẽ plenitudo legis. Id̾o
recte or̃. qui offendit in imo. factus est

Expanded text:
caritas, qua id quod diligendum est diligitur; haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est; plenissima uero quae iam non possit augeri, quamdiu hic homo uiuit, in nemine. quis ea ratione possit dici habere unam virtutem magis quam aliam, quia per charitatem magis efficitur in actu unius virtupariter habeat quantum ad mentis habitum vel essentiam cujusque. In actu vero aliam magis, aliam minus habet, aliam etiam non habet, ut vir justus utens conjugio, non habet continentiam in actu, quam tamen habet in habitu. Cur ergo non dicantur paria peccata? Forte quia magis facit contra charitatem qui gravius peccat, minus qui levius. Nemo enim peccat, nisi adversus illam faciendo, quae est plenitudo legis, Ro 2: Qui offenderit in uno, factus est
Abbreviated transcription (Latin):
infortitudine. sed illum p̃stare pru¬
dentia: sequit᷑ ut hꝰ fortitudo minus
pruo ens sit. Ac ꝑ ħ nec fortitudine
equales sunt. qr ẽ illiꝰ fortitudo pru¬
dentior. atq ita decet̾is uirtutib in¬
uenies. si omnes ead̾ consid̾atione ꝑ¬
curras. Ex his clarescit. om̃s uirtutes
nõ modo eẽ conexas. sed etiam pares
in animo hominis. Cum gͦ or̃ aliqͥs
accipiend̾ ẽ. uł in cõꝑatione aliorum
hoĩum. qͥa uł humilitatis habitum
maxime p̃fert. ł opus fid̾i. uł alicꝰ ce¬
terarum uiruuitũ p̾cipue erequitur
Uĩri ea p̃ aliis polle. uł int̾ alios hoĩes¬

Expanded text:
in fortitudine, sed illum praestare prudentia, sequitur ut hujus fortitudo minus prudens sit, ac per hoc nec fortitudine aequales sunt, quia est illius fortitudo prudentior; atque ita de caeteris virtutibus invenies, si omnes eadem consideratione percurras. Ex his clarescit omnes virtutes non modo esse connexas, sed etiam pares in animo hominis. Cum ergo dicitur accipiendum est, vel in comparatione aliorum hominum, quia vel humilitatis habitum maxime praefert, vel opus fidei, vel alicujus caeterarum virtutum praecipue exequitur. Unde et ea prae aliis polle
Abbreviated transcription (Latin):
ria ẽẽ pecc̃a: ĩ si ħ de uiruitib uerum
sit. quia ⁊ si uerum ẽ eum qͥ ht unam
tentiones ut corꝑis m̾bra. nõ ꝙ ud¬
eantur locis. seo ꝙ sentiant᷑ effectibus
⁊ alius illuminatur amplius. alius
minus. alius omĩo caret lumine. ꝓ fec¬
to ut quisq illustratione pie carita¬
tis affectus ẽ in alio actu mag̃. in alio¬
maior ẽ in isto caritas. ꝗͣ in isto. recte
possumus dr̃e. ⁊ aliqͣ misto. nulla in
illo. quant̾ ꝑtinet ad caritatẽ q̃ pieta
pudicitiam ꝗͣ patientiam ⁊ maiorem¬

Expanded text:
ria esse peccata, etiamsi hoc de virtutibus verum sit; quia etsi verum est eum qui habet unam tentiones ut corporis membra, non quod videantur locis, sed quod sentiantur affectibus, et alius illuminatur amplius, alius minus, alius omnino caret lumine; profecto ut quisque illustratione piae charitatis affectus est, in alio actu magmajor est, in isto caritas, quam in illo, recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas pudicitiam, quam patientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ alie minꝰ hab̾ant᷑ ab aliquo. sĩc
in iob paciẽtia emicuit. in dauid hũi¬
litas. in moyse mansuetudo. qͥ etiam
concedunt mag̃ aliꝙͣ mẽri. ꝑ aliꝗͣu
nam uirtutẽ. ꝙͣ ꝑ aliam. sic̃ eam ple
cierum ⁊c̃. alii u̾iꝰ dñt omnes uirtuteᷤ
isimł ⁊ pares eẽ in quoc̃q sunt. ut ꝙ
in una alti par extitĩt. in omnibus¬

Expanded text:
magis, aliae minus habeantur ab aliquo; sicut in Job patientia emicuit, in David humilitas, in Moyse mansuetudo; qui etiam concedunt magis aliquem mereri per aliquam unam virtutem quam per aliam, sicut eam plencierum, etc. Alii verius dicunt omnes virtutes et similes et pares esse in quocumque sunt; ut qui in una alteri par extit
Abbreviated transcription (Latin):
si dic̾e̾t. H ab̾o libtatẽ natẽ. s nõ hab̾o
lib̾tatem gr̃e. Ideo nõ est apud me ꝑ fec¬
tio boni. Nam uoluntas hominis ꝙͣ. na¬
turaliter ħt nõ ualet erigi adbonum
efficacit̾ uolende. uł oꝑe implendum
nisi ꝑ gra̾m lib̾etur ⁊ ad iuuetur. libe¬
tur ꝙ ut uelit. ⁊ ad iuuetur: ut ꝑficiat

Expanded text:
si diceret: Habeo libertatem naturae, sed non habeo libertatem gratiae; ideo non est apud me perfectio boni. Nam voluntas hominis quam naturaliter habet, non valet erigi ad bonum efficaciter volendum vel opere implendum, nisi per gratiam liberetur et adjuvetur: liberetur quidem, ut velit; et adjuvetur, ut perficiat;
Abbreviated transcription (Latin):
eo quia ꝑpeccatum iam mortuum corpꝰĩet̃
habebat illa u̾ba extali intellectu accipi nũ.¬
possunt. Ds̃ mͦ irati loquens: de homine
no uite. quo indignus ẽ. de quo si ꝑsti¬
tisset comedet. ⁊ iuu̾et inet̾num. s modo
eumd̾s̃ dꝑadiso. uoluptatis in locũ sibi
congruum. sic̃ płmq malus eum inter
bonos uiu̾e ceꝑit. si in meliꝰ mutari no¬
lũit quod bonorum cong̾gatione pellit᷑.¬
pondẽ praue confuetuoinis p̃ssus De
flãmeo gladio añ ꝑadisum.

Expanded text:
ed quia per peccatum jam mortuum corpus habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt: Deus modo irati loquens, de homine no vitae, quo indignus est; de quo, si perstitisset, comederet, et viveret in aeternum, sed modo eum Deus de paradiso voluptatis in locum sicongruum; sicut plerumque malus, cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congpondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladio ante paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
caritas est: ⁊ non hñti datur ut hãt.
⁊ hñti ut plenius hãt. S quomodo
datur non hñti. cum ipse ut ds. sit
ubiq. ⁊ in omnibus creaturis totus. et
quomodo plemus datur. uł habetur.
sũ sui mut̃one⁊ his ita respondemus
inmutabilis est. nec inse augetur uł
minuitur. nec inse recipit maius uel
minus. s in hoĩe. uł pocius homini a
agnificatur. nec exaltatur. Uñ ꝓpħa.
accedat homo ad cor altũ. ⁊ ex altabit᷑
as. Suꝑ quẽ locũ ait auctoritas. Deus
non inse. s incorde hominis: grãdescit.
datur ⁊ augetur. ⁊ magis ac minus ha¬
betur. ⁊ tn immutabił existit. Cumq
ubiq fit. ⁊ in omni c̃atura totus. sunt
t̃n multi qui eum nõ hñt. Non .ii. õs

Expanded text:
aritas, et non habenti datur ut habeat, et habenti ut plenius habeat; quomodo datur non habenti, cum ipse, ut Deus, sit ubique et in omnibus creaturis totus, et quomodo plenius datur vel habetur sine sui mutatione? His autem respondemus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis vel minus; sed in homine vel potius homini auagnificatur nec exaltatur. Unde Propheta psal. 63: Accedat homo ad cor altum, et exaltabitur Deus. Super quem locum ait auctoritas: Deus non in se, sed in cordatur, id est augetur, et magis et minus habetur; et tamen immutabilis existit. Cumque ubique sit, et in omni creatura totus, sunt tamen multi, qui eum non habent. Non enim omnes
Abbreviated transcription (Latin):
fidei pietas: non admittit. Ut aut̃ c̃¬
cius fiat qd̃ diximus. auctoritate fir
ti detur. ⁊ hñti ut plus habeatur: Au
agere. tanto minus. quanto illum ꝑ
cipimus minus. tãto ũo amplius. qͣn¬
to illum ꝑcipimus amplius. Iõq non
cassum ꝓmittitur. nõ hñti quidẽ: ut
Nam si abalio minus. ⁊ ab alio ampliꝰ¬
nõ habetur. sc̃s eliseus sco elye nõ di

Expanded text:
fidei pietas non admittit. Ut autem certius fiat quod diximus, auctoritate confenti detur, et habenti ut plus habeatur, beaagere tanto miercipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non cassum promittitur: non habenti quidem, ut r. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non di
Abbreviated transcription (Latin):
ampliorẽ głam sue claritatis ds monstͣ¬
bit edectis. Si quẽ mouet quid opus sit
sp̃ibus defunctoꝵ corꝑa sua in resurrece¬
ione reciꝑe. si eis potest sine corꝑib sũ¬
ma beatitudo preb̾i. difficił q̃o est. nec
potest a nobis ꝑfecte diffiniri. S t̾n du¬
bium non est.⁊ raptã acarnis sensib hoi ᷤ
m̃tẽ.⁊ post mortẽ ipsa carne deposita.

Expanded text:
ampliorem gloriam suae claritatis Deus demonstrabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis quaestio est, nec potest a nobis perfecte definiri. Sed tamen dubium non est, et raptam a carnis sensibus hominis mentem, et post mortem i
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scĩ angeli uidẽt. sñ alia latñciori cã
siue ideo quia in est ei naturał quidam
appetitus corpus ãministrandi quo re¬
tardatur quodã modo ne tota intẽcio¬
ne ꝑgat in illud summũ celũ. donec il¬
le appetitus ꝯquieseat. Porro si tale sit
corpus. cuius sit difficił ⁊ grauis admi¬
nistracio. sic̃ ħ caro que corrũpitur. mł¬
sumini celi. Proinde cũ hoc corpus iã
obediens ⁊ imꝑans. uiinficata ⁊ iuui¬
ficãs. tam in effabili facilitate. ut sit głe

Expanded text:
cti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quappetitus corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro scorpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur estenderetur. proinde, cum hoc corpus iam oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ine
Abbreviated transcription (Latin):
Non .ii. missus est mutando locũ. qr
in mundo erat. qua ꝑꝑ pater minsibi¬
lis una cum filio secum minsibili. ẽ¬
und̃ filium infibilem faciendo. misi¬
sse eum dictus est. qui fi ita iusibił fi¬
eret. ut cum patre inuifibił eẽ desiste
ita missus apatre intelligeretur filius.
ut tm̃ missus. non ⁊̃ cũ patre mutens:
inueniretur. Cum u̾o sic accepta est for¬
ma serui. ut maneret in ꝯmutabił for¬
ma dei. manifestũ est. qd̃ apatre ⁊ filio
non apparentib factum fit. qd̃ appare¬
ret infilio .i. ab inuisibili patre cũ inu¬
sibili filio. id ipse filius uisibił mitt̾et᷑:¬
Ex supradictis aꝑte monstratur: qd fi

Expanded text:
Non enim missus est mutando locum, quia Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse desisita missus a Patre intelligeretur Filius, um missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteEx praedictis aperte monstratur quod Fil