comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suorum putredo uulnerum. sui magnitu¬
do languoris a quaerenda salute retrahat.
Praebeat magnam obtinendae sanitatis
fidutiam quod ipse conditor nr̃ medicus
nobis fieri ipse ad nos uenire in carne.
ipse infirmitates nr̃as suscipere ut sanar&.
dolores nr̃os ut auferret portare digna¬
ipse magnis peccantium admissis magna¬
pęnitentiae remedia ostendit. dicensper
praecursorem suum. Genimina uiperarũ.
quis ostendit uobis fugere auentura ira:
Facite ergo fructus dignos pęnitentiae:
Et paulopost qui habet inquit duas tuni¬
cas. det non habenti: & qui hab& ȩscas
similiter faciat. Ipse leuioribus cotidia¬
nisq nr̃is erratibus sine quibus haec
uita transigi non potest cotidiana con¬
fessionis & intercessionis mutuae medi¬
camenta concessit. dicens per apostolũ
iacobum. Confitemini alterutrum pec¬
cata ur̃a. & orate proinuicem ut salue¬
mini. Ipse rogari ut prest& amat. qui
animos in opum adse rogandum larguᷤ

Expanded text:
suorum putredine vulnerum, sui magnitusuorum putredine vulnerum, sui magnitudo languoris a salute quaerenda retrahat. Magnam praebeat obtinendae sanitatis fiduciam quod ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare dignaipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus
Abbreviated transcription (Latin):
priusquam illo aperiente de carcere
mortis huius eripi ac portam meream᷑
patriae caelestis in gredi. Nemo sibi de
innocentia blandiatur. nullus fidens suis
actibus quasi misericordia iusti iudicis non
egeat a precibus cesset:. quin potius & iam
cum se aliquid boni quis egisse cognouerit.
quia qua hoc districtione uidicetur igno¬
rat tremens cum propheta proclamet: .xxui.¬
ne intres iniudicium cum seruo tuo quia
non iustificabitur in conspectu tuo omniᷤ
uiuens. et cum beato iob si iustificare me
uoluero os meum condempnabit me. si
innocentem ostendero prauum me com¬
monis: quia si confiteamur peccata nr̃a
fidelis & iustus ẽst ut remittat nobis pec¬
cata nr̃a. & emundet nos ab omni iniqui¬
tate. Si dixerimus qm̃ non peccauimus.
mendacem facimus eum: & uerbum eius
non est in nobis. Neq rursus quispiam
considerata peccatorum suorum qualita¬
te seu quantitate apetenda uenia men¬
tem desperando reuocet. neminem uisa

Expanded text:
priusquam, illo aperiente, de carcere priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum me comsermonis, quia si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa
Abbreviated transcription (Latin):
sed qui facit uoluntatem patris mei qui
in caelis est: ipse intrabit in regnum
caelorum. Neq aliquid prodest bona
inchoasse. si non quisq studeat ea quae
bene in choauerat usq ad finem firma
perducere. Quin immo melius erat
non cognoscere uiam iustitiae. quam
post agnitionem retrorsum conuerti
Unde necesse est fratres mei ut petamus
seduli. sine intermissione oremus. proci¬
damus ante dm̃. ploremus coram dño
qui fecit nos: et ut exaudiri mereanaur
uideamus solliciti qualiter nos uiuere ue¬
lit. quid nos facere iusserit qui fecit noᷤ.
Quaeramus dñm & confirmemur. quae¬
ramus faciem eius semper. Et ut hunc
inuenire ac uidere mereamur. munde¬
mus nos ab omni inquinamento carnis
& sp̃s: quia non nisi casti corpore indie
resurrectionis ad caelos subleuari. non¬
nisi mundi corde gloriam ualent diui¬
nac maiestatis intueri. Pulsemus infatiga¬
bili desiderio aeternae beatitudinis aures
pii conditoris. nec deficiamus a coeptis

Expanded text:
sed qui facit voluntatem Patris mei qui sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem firma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis
Abbreviated transcription (Latin):
aperietur uobis. Comparatio est aminore.
Si ergo amicus homo surgit delecto & dat
non. amicitia sed tedio compulsus. quantõ
magis dat ds̃ qui sine tedio largissime
donat quod petitur: Dñs & enim salua
tor nr̃ ad caelestis regni gaudia nos per¬
uenire desiderans. & nos eadem gaudia
ase petere docuit: & nobis petentibus hacc
daturum esse promisit. Fetite inquit &
dabitur uobis. quaerite et inuenietis. pul¬
sate & aperietur uobis. Quae nobis sunt
ac toto ex corde pensanda. quia uidelie&
regnum caelorum non otiosis & uacantib
sed petentibus. quaerentibus. pulsantibus
dandum. inueniendum & aperiendum
esse testatur: Petenda est ergo ianua reg¬
n orando quaerenda recte uiuendo:
pulsanda perseuerando. Non enim suf:¬
ficit uerbis tantummodo dñm rogare.
si non etiam quȩsierimus diligentius qͣli¬
ter nobis sit uiuendum: ut digni simus
impetrare quae poscimus ipso ad testan¬
te qui ait. Non omnis qui dicit michi
dñe dñe intrabit in regnum caelorum.

Expanded text:
dabitur vobis, etc. Comparatio est a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus, qui sine taedio largissime donat quod petitur! Sed ad ter ad coelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Quae nobis sunt ac toto corde pensanda, quia, videlicet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda perseverando. Non enim sufficit verbo tantummodo rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, et qualiter nobis sit vivendum ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante qui ait: Non omnis qui dicit mihi: Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum;
Abbreviated transcription (Latin):
existere. Quod ita fit: si et ea quae ds̃ iussit
orando quaerimus. & quales ipse nos fie¬
ri docuit tales adorandum procedimuᷤ.
& intenti in precibus donec inpetremꝰ
insistimus. Si autem scire cupimus qͦ
ipse nos petere uelit: audiamus illud
euangelicum. Quaerite primum
regnum di & iustitiam eius. & haec
omnia adicientur uobis. Regnum
autem di & iustitiam eius quaerere.
est & caelestis patriae dona desiderare.
& quibus iustitiae meritis ad haec per¬
ueniri debeat indesinenter inquirere:
ne si auia forte quae illo ducit ab erre¬
mus. peruenire quo nitimur minime
qu eamus. Quod si uerba dñĩ et saluato¬
ris nr̃i quibus nos de exemplo terreni
parentis adrogandum dm̃ patrem hor¬
tatur diligenter inspicimus : citius ag¬
noscimus quae sit maxime uistitia qͤ¬

Expanded text:
existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desiderare, et quibus justitiae meritis ad haec pervenire debeatur indesinenter inquirere, ne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus, citius agnoscimus quae sit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
enim dixiss&. petitis & non accipitis
eo quod male petatis: adiunxit conti¬
nuo. ut in concupiscentiis ur̃is insu¬
matis. Neq autem prohibentur ciues
patriae caelestis interra peregrinantes
pro pace temporum. prosalute corpoꝵ.
pro ubertate frugum. proserenitate
aurarum. procȩteris uitae huius neces-¬
sariis dnm petere: si tamen haec non¬
nimiae petantur. & si obid solum modo
petantur ut habundante uiatico in pre¬
senti liberius ad futura dona tendatur.
Sed quia sunt qui temporalem quietem
& prõperitatem a suo creatore requirt̃.
non quidem ut eidem creatori deuoti¬
oribus animis oboediant. sed ut habun-¬
dantius comessationibus & ebrietatib
uacent᷑ et securius ac licentius suis con-¬
cupiscentiis suae carnis seruiant in lece¬
bris: merito tales male petere dicuntur.
Verum quia omnes huiusmodi petitores
eoquod male petant accipere non meren-¬
tur: studeamus dilectissimi & bene pe¬
tere. & digni ad obtinenda quae petimꝰ

Expanded text:
enim dixisset: Petitis, et non accipitis, enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Neque autem prohibentur cives patriae coelestis in terra peregrinantes pro pace temporum, pro salute corporum, pro ubertate frugum, pro serenitate aurarum, pro caeteris vitae hujus necessariis Dominum petere, si tantum haec minime petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et licentius suis concupiscentiis, suae carnis serviant illecebris, merito tales male petere dicuntur. Verum quod omnes hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus
Abbreviated transcription (Latin):
oculos meos a uobis: & cum multiplica¬
ueritis orationem non audiam. manũ
enim urae sanguine plenȩ sunt. Quib
adhuc consulendo qua ratione posseg̃
impetrare quae poscerent ostendit:
cum subdidit. Lauamini. mundi estote:
auferte malum cogitationum urarum
ab oculis meis. Mlale petunt: qui uocẽ
contemnunt. & nichilominus dnm
suam uocem supplicantium exaudire
miserando deposcunt. Quos ipse repel¬
lens in euangelio loquitur. Quid autẽ
uocatis me dnẽ dñe. & non facitis quae
dico: De quibus & salomon in prouer¬
biis. qui declinat inquit aurem suam
ne audiat legem: oratio eius erit exe-¬
crabilis . Male petunt: qui non super¬
nae mercedis intuitu sed ad exempłu
pharisaeorum humanae gratia lau¬
dis longis incubant precibus . De quib
ipse testis et uidex terribiliter pro
suam. Male petunt & illi: qui terre¬
na magis in oratione quam caelestia
bona requirunt. Quorum preces
apostolus in ipsa de qua loquimur sen¬
tentia specialiter reprehendit. Cum

Expanded text:
vobis; et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Male petunt qui vocem contemnunt; et nihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellens in Evangelio loquitur: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico . De quibus et Salomon in Proverbiis: Qui declinat, inquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum Pharisaeorum humanae gratia laudis longis incubant precibus, de quibus ipse testis et judex terribilis terribsuam. Male petunt et ipsi qui terrena magis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
mecum sunt incubili. non possum surge¬
re & dare tibi. Ostium amici diuini est
in telligentia sermonis. Quod sibi apłs
orat aperiri adloquendum mysterium
xp̃i. clausumq est tempore famis uerbi
cum intelligentia non datur. & illi qui
euangelicam sapientiam tamquam panẽ
erogantes per orbem terrae praedicaue¬
runt pueri patris familias iam sunt in
secreta quiete cum dnõ. & tamen oran¬
do efficitur ut accipiat desiderans intel¬
lectum ab ipso dõ: etiam si homo desit
per quem sapientia prȩdicetur. Et ille
si perseuerauerit pulsans. dico uobis & si
non dabit illi surgens eoquod amicus eius
sit: propter in probitatem tamen eius

Expanded text:
mecum sunt in cubili. Non possum surgemecum sunt in cubili. Non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi. Clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino. Et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis et si non dabit illi surgens eo quod amicus ejus sit, propter i
Abbreviated transcription (Latin):
ogatus a discipulis saluator
non modo formam orationis
sed et instantiam frequentiãq
tradit orandi. Amicus ergo
ad quem media nocte ue-¬
nitur. ipse ds̃ intelligitur: cui in media sui¬
tribulatione supplicare & tres panes id ẽ.
intelligentiam trinitatis qua prȩsentis
uitae consolentur labores efflagitare
debemus. Amicus qui uenit de uia. ipse
est noster animus: qui totiens anobis
recȩdit. quotiens ad appetenda terrena
et temporalia foris uagatur. Redit gͦ.
caelestiq alimonia refici desiderat: cum
inse reuersus superna coeperit ac spiri¬
tualia meditari. De quo pulchrae qui
petierat adiungit non se habere quod
ponat ante illum: qm̃ animae post sae¬
culi tenebras dm̃ suspiranti nil prȩter
eum cogitare uil loqͥ nichilq intueri libet so¬
lum quod recognouit. summȩ trinitatis
gaudium contemplari atq adhoc pleni¬
us intuendum peruenire satagit
Et ille deintus dicat. noli michi molestus
esse. iam ostium clausum est & pueri mei

Expanded text:
ogatus a discipulis salvator, non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus, superna coeperit ac spiritualia meditari, de quo pulchre qui petierat adjungit: Non se haponat ante illum. Quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri, solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei
Abbreviated transcription (Latin):
quia non participatione magnitudinis
ds̃ magnus est: sed se ipso magno magnus
est. quia ipse sua est magnitudo. Hoc et
de bonitate & aeternitate & de om̃ipotentia
dĩ dictum sit om̃ibusq omnino prȩdica¬
mentis quae de dõ possunt ꝓnuntiari.
quod adseipsum dicitur non translate
ac per similitudinem sed proprie: si tamen
de illo proprie aliquid ore hominis dici
potest: Nam sicut trinitas unus ds̃ dicit᷑
magnus. bonus. aeternus. om̃ipotens.
idemq ipse sua dici potest deitas. ipse sua
magnitudo. ipse sua bonitas. ipse sua ae¬
ternitas. ipse sua omnipotentia: non sic¬
dici potest trinitas pater nisi forte trans¬
late adcreaturam ꝓpter adoptionem
trinitas. sp̃s uero sc̃s secundum id quod
scriptum est qm̃ ds̃ sp̃s est. potest quidẽ
uniuersaliter dici. quia et pater sp̃s et
filius sp̃s. & pater sc̃s et filius sc̃s. Itaq

Expanded text:
quia non participatione magnitudinis quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de omnipotentia Dei dictum sit, omnibusque omnino praedicamentis, quae de Deo possunt pronuntiari; quod ad seipsum dicitur, non translate ac per similitudinem, sed proprie; si tamen de illo proprie aliquid ore hominis dici est. Sicut enim Trinitas unus Deus dicitur, magnus, bonus, aeternus, omnipotens, idemque ipse sua sic dici potest deitas, ipse sua magnitudo, ipse sua bonitas, ipse sua aeternitas, ipse sua omnipotentia: non sic potest dici Trinitas Pater, nisi forte translate ad creaturam propter adoptionem ritus sanctus secundum id quod scriptum est quia deus spiritus est, potest quidem uniuersaliter dici, quia et pater spiritus, et filius spiritus, et pater sanctus et filius sanctus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dum attinet : fortassis de solo dõ uerissime
dicatur. Solus enim ds facit. & ipse non
fit: nẽq patitur. quantũ ad eius substan¬
tiam ꝑtinet qua ds̃ est. Itaq om̃ps pater.¬
omp̃s filius. omnipotens sp̃s sc̃s: nec tamen
tres omnipotentes. sed unus omp̃s. ł x quo
om̃a. per quem omnia. in quo omnia: ipsi
gła. Quic quid ergo ad seipsum dicitur
ds̃ : et de singulis ꝑsonis similiter dicit᷑ . lxui.
de ipsa trinitate non pluraliter sed singu
lariter dicitur. Qm̃ quippe non aliud
est dõ esse & aliud magnum esse. sed hoc
idem illi est ẽe quod magnum esse: ꝓpter¬
ea sicut non dicimus tres essentias. sic non
dicimus tres magnitudines sed uña mag.
maius. Ca igitur magnitudine magnus
est: quia ipse est eadem magnitudo. Et
ideo sicut non dicimus tres essentias. sic
nec tres magnitudines. Hoc est enim dõ
esse. quod est magnum esse. Cãdem causa
nec magnos tres dicimus sed unũ magnũ.

Expanded text:
dum attinet, fortassis de solo Deo verissime dum attinet, fortassis de solo Deo verissime dicatur: solus enim Deus facit et ipse non fit, neque patitur quantum ad ejus substantiam pertinet qua Deus est. Itaque omnipoteomnipotens Filius, omnipotens Spiritus sanctus, nec tamen tres omnipotentes sed unus Omnipotens ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: ipsi gloria . Quidquid ergo ad se ipsum dicitur Deus, et de singulis personis similiter  al., singularde ipsa Trinitate, non plurallariter dicitur. Quoniam quippe non est aliud Deo 'esse' et aliud 'magnum esse', sed hoc idem illi est 'esse' quod 'magnum esse', pea sicut non dicimus tres deos, nec tres essentias, sic non dicimus tres magnitudines, nec tres boniait: Ea igitur magnitudine magnus est, qua ipse est eadem magnitudo. Et ideo sicut non dicimus tres essentias, sic nec tres magnitudines: hoc est enim Deo esse, quod est magnum esse. Eadem causa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum;
Abbreviated transcription (Latin):
magnus pater. magnus filius. magnuᷤ et¬
sp̃s sc̃s : nec tamen tres magni sed unus
magnus. Non enim de patre solo sicut u¬
heretici ꝑuerse sentiunt. sed depatre et
ds̃ magnus & bonus. Pater bonus. filius
bonus. et sp̃s sc̃s: nec tres boni sed unus
bonus. de quo dic̃tum est. Nemo bonus.
nisi unus ds̃. Etenim dñs iħc ne ab illo
qui dixerat magister bone tamquam
hominem compellans scđm hominem
tantum modo intelligeret᷑ ideo ñ ait nemo
bonus nisi solus pater : sed nemo bonuᷤ. nͥ
unus ds̃. In patris enim nomine ipse ꝑse
pater pronuntiatur: in di uero & ipse
Situs uero et habitus et loca et tempora ut¬
non ꝓprie sed trans late ac ꝑsimilitudineᷤ
dicuntur indõ. Nam et sedere suꝑ cheru¬
bin dicitur quod adsitum dicitur. & abẏs
sum tamquam uestimentũ amictus quod
ad habitum. & anni tui non deficient qđ
ad tẽpus. et si ascendero in caelum tu ibi
es : quod ad locum. Quod autẽ ad facien¬

Expanded text:
magnus Pater, magnus Filius, magnus Spmagnus Pater, magnus Filius, magnus Spiritus sanctus; nec tamen tres magni, sed unus magnus. Non enim de Patre solo, sicut haeretici perverse sentiunt, sed de Patre, eDeus magnus . Et bonus Pater, bonus Filius, bonus et Spiritus sanctus: nec tres boni, sed unus bonus; de quo dictum est: Nemo bonus nisi unus Deus . Etenim Dominus Jesus ne ab illo qui dixerat, Magister bone , tanquam hominem compellans, secundum hominem tantummodo intelligeretur, ideo non ait, nemo bonus nisi solus Pater, sed: Nemo bonus nisi unus Deus. In Patris enim nomine, ipse per se Pater pronuntiatur: in Dei vero et ipsSitus vero, et habitus, et loca, et tempora non proprie, sed translate ac per similitudines dicuntur in Deo. Nam et sedere super Cherubin dicitsum tanquam vestimentum amictus ; quod ad habitum: et, Anni tui non deficient ; quod ad tempus: et, Si ascendero in coelum, tu ibi es ; quod ad locum. Quod autem ad facien
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. non seruat ipsum e̾e: & quod muta¬
ri potest. & iamsi non mutetur potest qđ
fuerat non esse: Ac per hoc illud solum
quod non tantum non mutatur uerum
etiam mutari omnino non potest. sine
scrupulo occurrit quod uerissime dicat᷑
dicitur. quia nichil in eo mutabile est:
quod non scđm substantiam dicitur re¬
stat ut scđm accidens dicatur. Omnia
enim accidunt eis quae uel amitti pos st̃
uel minui. & magnitudines. & qualitates.
& quod dicitur ad aliquid sicut amicitiȩ
ꝓpinquitates. seruitutes. similitudines.
aequalitates. & si qua huiusmodi. & situs
& habitus & loca & tempora & opera at
reperitur. Illud uero prȩcipue tenen¬
aliter dici. quod autem ad aliquid non
uim esse eiusdem substantiȩ in patre &
filio & sp̃u scõ: ut quicquid de singulis
ad seipsum dicitur. non pluraliter in
summa sed singulariter accipiatur.
Non tamen tres deos sed unum diñ dicimuᷤ
eam ipsam prȩstantissimã trinitatẽ. Ita

Expanded text:
tatur, non servat ipsum esse; et quod mutatatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat non esse: ac per hoc illud solum quod non tantum non mutatur, verum etiam mutari omnino non potest, sine scrupulo occurrit quod verissime dicatur dicitur, quia nihil in eo mutabile est; quod non secundum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur: omnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui: et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amicitiae, propinquitates, servitutes, similitudines, aequalitates, et si qua huiusmodi; et situs et habitus; et loca et tempora; et opera atque ropter illud praecipue tenealiter dici; quest vis ejusdem substantiae in Patre et Filio et Spiritu sancto, ut quidquid de singulis ad seipsos dicitur, non pluraliter in summa, sed singulariter accinon tamen tres deos sed unum Deum dicimus eamdem ipsam praestantissimam Trinitatem. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus sine qualitate bonum.
sine quantitate magnum. sine indigen¬
tia creatorem. sine situ prȩsentẽ. sine
habitu omnia continentẽ. sine loco ubiq
totum. sine tempore sempiternũ. sine
ulla sui mutatione mutabilia facientẽ
nichilq patientem: Quis quis dñi
cogitat. & si non dum potest omnimodo
inuenire quid sit: pie tamen caler qͣ¬
tum potest aliquid de illo sentire quod
stantia. uel si melius hoc appellatur c̃en¬
tia: quam greci usiam uocant. Sicur
enim ab eo quod est sapere dicta est sapi¬
entia. & ab eo quod est scire scientia: ra
quis magis est quam ille qui dixit famulo
qui est misit me aduos. Sed aliȩ quae
dicuntur essentiȩ siuie substantiȩ capiunt
accidentias. quibus in eis fiat uel magna
uel quanta cumq mutatio: dõ autem ali¬
quid eius modi accidere non potest. &¬
ideo sola est incommutabilis substantia
uel essentia quae d̾s est. Cui ꝓfecto ipsũ
esse unde essentia nominata est maxime
acuerissime competit. Quod enim mu¬

Expanded text:
tum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omni modo invenire quid sit; pie tamen cavet, quantum potest, aliquid de eo sentire quod stantia, vel, si melius hoc appellatur, essentia, quam Graeci οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est sciquis magis est, quam ille qui diqui est, misit me ad uos: hoc contedicuntur essentiae sive substantiae, capiunt accidentia, quibus in eis fiat vel magna vel quantacumque mutatio: Deo autem aliquid ejusmodi accidere non potest; et ideo sola est incommutabilis substantia vel essentia, qui Deus est, cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competit. Quod enim mu
Abbreviated transcription (Latin):
ds: ut quem admodum illi redditur num¬
mus. sic dõ anima lumine uultus eius il¬
lus trata atq signata. Unde psalmista
signatum est in quit in nobis lumen uultꝰ
tui dñc. Hoc quippe lumen est totum
hominis et uerbum bonum. quod non
oculis sed mente conspicitur. Signatum
autem dixit in nobis : tamquam denari¬
us signatur regis imagine. Homo enim
factus est adimaginem et similitudinem
dĩ. quam peccando corrupit. Bonum
ergo eius est uerum atq acternum. si
renascendo signetur. Et non potucrunt
uerbum cius reprehendere coram plebe.
et mirati in responsis eius tacuerunt.
Qui credere debuerant. ad tantam sa¬
pientiam mirati sunt : quod calliditas
corum in sidiandi non inuenisset locum.

Expanded text:
Deus. Ut quemadmodum illi redditur numDeus. Ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima, lumine vultus ejus illustrata atque signata, unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum, quod non oculis, sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est, verum atque aeternum, si renasverbum ejus reprehendere coram plebe, et mirati in responsis ejus tacuerunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eorum insidiandi non invenisset locum.
Abbreviated transcription (Latin):
esse et non dispensationem: discant exprȩ¬
senti loco quod utiq potuerit scire iħe cuiꝰ
imago esset in nummo. sed in terrogat ut
adsermonem eorum competenter respon¬
deat. Respondentes dixerunt. Cęsaris.
Et ait illis. Reddite ergo quae cȩsariꝰ sunt
cȩsari. et quac sunt di đõ. Cȩsarem non
putemus augustum sed tyberium signi
ficari priuignum eius: qui in locum suc¬
cesserat uitrici. sub quo et passus ẽ dñs
Omnes autem reges romani a primo gaio
cȩsare qui imperium arripuerat cęsares
appellati sunt. Porro quod ait reddite
quae sunt cęsaris cesari id est nummũ.
tributum et pecuniam & quae sunt
di do : decimas. primitias. oblationes ac
uictimas sentiamuᷤ. quomodo et ipse
reddit prose et petro. et dõ reddit quae
dĩ sunt patris faciens uoluntatem. Aliter
Reddite quae cęsaris sunt cęsari. et quae
d̃i sunt đõ. Quemadmodum cęsar a uob̃
exigit impressionem imaginis suȩ. sic et

Expanded text:
esse, et non dispensationem, discant ex praeesse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus, cujus imago esset in nummo. Sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Respondentes dixerunt: Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo quae Caesaris sunt Caesari, et quae Dei sunt Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium signficari privignum ejus, qui in locum successerat ipsius, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem Reges Romani a primo C. Caesare, qui Imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, id est, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias et oblationes ac victimas sentiamus, quomodo et ipse reddidit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, patris faciens voluntatem. Aliter, reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo. Quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
ne templum unmo ipsam lucem ꝑdere
quam tributa reddere malucrunt. Et
interrogauerunt illum dicentes. Ma¬
gister. scimus quia recte dici et doces:
et non accipis personam. sed inueritate
uiam dĩ doces. Licet nobis dare tributum
cȩsari annon. Blanda et fraudulenta
in terrogatio illuc prouocat responden¬
tem: ut magis dm̃ quam cęsarem timeat
et dicat non debere tributa solui. ut sta¬
tim audientes ministri prȩsidis qui iurta
alios euangelistas affuisse leguntur sediti¬
ones contra romanum principem teneant.
Considerans autem dolum illorum. diẽ
adeos. Quid me temptatis. Ostendite
michi denarium. Cuius habet imaginẽ
et inscriptionem: Sapientia semꝑ sapien¬
ter agit. ut suis potissimum temptatores
sermonibus confutentur : ostendite mͥinqͥt
denarium. hoc est genus nummi quod ꝑ
decem nummis imputabatur. et habebat
Fimaginem cęsaris. Qui autem putant
in terrogationem saluatoris ignorantiam

Expanded text:
ne templum, imo ipsam lucem perdere, ne templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non accipis personam, sed in veritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putant interrogationem Salvatoris ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt insidiatores qui se
iustos simularent. ut caperent
eum insermone: et traderent
cum principatui et potesta¬
ti prȩsidis:. Quȩrentes dnm̃ comprehen¬
dere principes sacerdotum et scribae.
timerunt populum : atq ideo quod ꝑse
non poterant prȩsidiᷤ manibus efficere
temptabant. uelut ipsi amorte eius ui¬
derentur immunes. Nuper enim sub
cȩsare augusto iudȩa subiecta romanis
quando in toto orbe est celebrata descri¬
ptio stipendiaria facta fuerat: et erat
in magna populo seditio. dicentib aliis
prosecuritate et quiete quia romani ꝓ
omnibus militarent debere tributa per¬
solui. phariseiᷤᷤ uero qui sibi ad plaudebant¬
de iustitia econtrario renitentibiis non
debere populum di qui decimas soluo¬
rel et primitiua daret et cȩtera qui
in lege seripta sunt humanis legibue
subiacere. Euius seditionis ad co fome.
inualuit : ut post dni passionom ins¬
stentibus sibi romanis patriam gentem
et regnum nobile illud cum sua religio¬

Expanded text:
miserunt insidiatores, qui se justos simularent, ut caperent eum in sermone, et traderent illum principatui et potestati praesidis. Quaerentes Dominum comprehendere principes sacerdotum et scribae, timuerunt populum, atque ideo quod per se non poterant, praesidis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi, Pharisaeis vero qui sibi applaudebant justitiam, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religio
Abbreviated transcription (Latin):
& ieiunans maiora prȩmia consequitur
tali deniq delectatur omnipotens ds̃.
quem adieiunandum non in manium
delictorum frequens reatus impellit.
non deniq adipiscendȩ gloriae tempo¬
ralis uel cumulandi patrimonii cupidi¬
tas in anis incendit: sed urget semper re¬
ligionis affectus & deuota sinceritas.
Quam cum fuerint comitata plena pieT¬
tatis officia. quantum ille ualebit. quan¬
tum ille proficiet. Taliter agendo mere¬
bitur statim prȩsentem dñm propiti¬¬
umq sentire. Imple ergo miserationis
officia. & scificasti ieiunia. Sagina pau¬
perum uiscera. & anima tua munerib
scĩtatis pinguescit. Uesti nudum. & tua
peccata contecta sunt. Peregrinum
hospitio tuo contende suscipere. ut et
te ds̃ incaelorum regna suscipiat. Fra¬

Expanded text:
t jejunans majora praemia consequitur t jejunans majora praemia consequitur tali denique delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
torqueas. atq ad exorandam clemen¬
tiam dĩ largos fletus effundas: nichil
proficies. Commouere enim diuinam
non poteris pietatem. qui circa proxi¬
mos tuos neglexisti debitam caritatẽ
Scriptum est enim. Non tale ieiuniũ
ego elegi dicit dñs. Nec si flectas ut
circulum ceruicem tuam. cilicium
autem & cinerem substernas: nec sic
uocabo in quit ieiunium acceptum.
Sed solue omnem nodum iniquitatis et
obstinationem malorum. dimitte qͣssa¬
tos in requiem. & omnem iniquam con¬
uentionem dissipa. Frange esurienti
panem tuum. & egenos sine tecto in-¬
duc in domum tuam. Si uideris nudũ
uesti eum. et domesticos seminis tui
ne despicias. Tunc erumpet tempora¬
neum lumen tuum: & uestimenta
tua cito orientur. & prȩibit ante te
iustitia. & claritas dĩ circumdabit te
Tunc exclamabis. & ds̃ exaudi& te: dum
adhuc loquẽris dicet. ecce assum. Hȩc
sunt enim quibus homo & refectus
cibo frequenter impetrat quod exoptat.

Expanded text:
torqueas, atque ad exorandam clementorqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed solve omnem nodum iniquitatis et obstinationem malorum. Dimitte quassatos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Frange esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti eum, et domesticos seminis tui ne despicias: tunc erumpet temporaneum lumen tuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, e
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. Cur enim corpus famae dis¬
crutias. cui turpiter peccando blandi¬
ris: Principaliter ergo animus ieiun&
amalis. & sic corpus subeat exercendo
ieiunia. Nam cum sit ieiunium animae
humiliatio. quale est humiliari. cybo et
augeri peccato: Qui igitur corpori suo
ieiunia deuotus indicit. principaliter
renunti& uitiis. Cupiditatum fomites
comprimat. frangat impetus mentis. li¬
bidines uincat. faces auaritiae ardentes
extinguat: latiusq factis uim dilectio¬
nis extendat. atq in alimenta pauperũ
ergo corporis nefanda peccata animi
uirtute calcentur. ut & anima scĩtate
corporis adiuuetur. Tunc enim & im¬
petrari poterit quod optatur: si cor-¬
pus castum animusq deuotus ad offi¬
cia scitatis implenda per curam obser¬
uationis incędat. Haec sunt que diui¬
nam commouent pietatem. quae ad
inpetrandam precibus scĩtatem semꝑ
aditum faciunt. Cȩterum si caput sub-¬
sternas atq cineres desuper spargas.
si deniq collum tuum uelut circulu

Expanded text:
scientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum ergo corporis nefanda peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur: mens in bonis melioribus idest in
cȩlestibus delectetur. Si malum metuit᷑.
mala animo aeterna ꝓponantur: ut dũ
illic esse conspicit & amplius quod diligar
& amplius quod ꝑtimescat. hic omnino
non hereat: Adhȩc agenda habemus me¬
diatorem cdĩ & hominum adiutorem nrm.
ꝑ quem citius cuncta optinebimus si ad illꝰ
uero amore flagramus: qui uiuit et reg¬

Expanded text:
ligitur, mens in bonis melioribus, id est in ligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus, qui vivit, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
Ductus itaq ac sepultus est: eusq coniugi
uisum est ut quarto die insepulchro illuᷤ
marmor quod suꝑ positum fuerat mutari
debuisset. Quod uidelicet marmor corpo¬
ri eius suꝑpositum dum fuisset ablatum.
tanta ex eius corpore fraglantia odoris
emanauit. ac si exputrescenti carne illius
ꝓuermib aromata ferbuissent. Hȩc igit᷑
dixi: ut euicino exemplo ostendere possẽ
non nullos & sȩcularem habitum gerere.
& saecularem animum non habere. Quos
enim tales inmundo necessitas ligat. ut ex
omni parte exui a mundo non possint:
sic debent ea quar mundi sunt tenere. ur
tamen eis nesciant exmentis fractione
succumbere. Haec ergo cogitate: & cum
relinquere cuncta quar mundi sunt non
potestis. ex teriora bona exterius agite . . lxxxi.
sed ardenter in terius ad aeterna festina¬
te. Nichil sit quod desiderium uestrae
mentis retardet. nullius uosrei in hoc¬
mundo delectatio implicet. Sibonum di¬

Expanded text:
Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumberrelinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed et ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius mundo delectatio implicet. Si bonum di
Abbreviated transcription (Latin):
actibus deditus. bonis operib intentusr
hospitalitati prȩcipuae studens. Exercen¬
di comitanis actibus occupatus agebat
terrena et temporalia. sed ut plus exfine
eius claruit magis exdebito quam ex inten¬
tione. Ilam cum propinquante morti eiꝰ
tempore grauissima aeris tempestas obsis¬
teret ne ad sepeliendum duci potuisset.
eumq coniux sua cum fletu uehem̃tissimo
requirer& dicens. quid faciam quomodo
te adsepeliendum eicio. quae ostium domꝰ
huius egredi pręnimia tempestate non pos¬
sum: tunc ille respondit. Noli mulier fle¬
re: quia mox ut ego defunctus fuero. ae¬
ris serenitas redit. Cuius protinus & uocẽ
mors et mortem serenitas secuta est. Cuiuᷤ
manus ac pedes podagrȩ humore tumes¬
centes & uersi inuulneribus fuerant. & ꝓ¬
fluenti saniȩ patebant. Sed cum corpus
illius exmore adlauandum fuisset detec¬
tum. ita manus pedesq illius sani reꝑtisunt.
ac siumquam uulneris nichil habuissent.

Expanded text:
actibus deditus, bonis operibus intentus, actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627
Abbreviated transcription (Latin):
non possidens: qui et adusum terrena p̃¬
parat. & tamen cauta cogitatione prae-¬
uidet quod haec citius relinquat. Mun¬
do quoq utitur sed quasi non utatur. qͥ
& necessaria cuncta exterius ad uitae suȩ
ministerium redigit. et tamen haec eade
non sinit suae menti dominari: ut subiec¬
ta foris seruiant. & numquam intentionẽ
animi ad alta tendentis frangant. Qui¬
cumq igitur tales sunt: eis ꝓfecto terrena
omnia non ad desiderium sed adusum
assunt. quia rebiis quidem necessariis utun¬
tur. sed nichil habere cum peccato cupi¬
unt. De ipsis quoq rebus habitis cotidie
mercedes quaerunt: & plus gaudent
bono opere. quam bona possessione. Ac
ne aliquibus ista difficilia esse uideantur.
rem deꝑsona refero. quã multi ur̃m nouer
Quam uidelicet rem ipse ante triennium
incentum cellensi urbe apersonis fidelib
didici. Nuper namq in eadem euutate
theophamus comes fuit. uir misericordiae

Expanded text:
non possidens, qui et ad usum terrena prnon possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus breue est. Reliquum est. ut
tes sint: & qui flent tam quam non flen¬
tes. & qui gaudent tamquam non gau¬
dentes. et qui emunt tam quam non pos¬
tamquam non utantur. Prȩterit enim
figura huius mundi. Uxorem namq¬
habet. sed quasi non habens: quisc ser
debita carnis exsoluere. ut tamen peã
mundo tota mente non cogatur inhers¬
re. Nam cum idem rursum egregius p̃¬
dicator dicat. qui habet uxorem cogitat
quar sunt huius mundi quomodo pla¬
cear uxori: ille uxorem habens quasi non
habet. qui sic studet placere coniugiut
tamen non displiceat conditori. flet quoq
sed tamquam non fleat. qui sic tempora¬
libus dampnis affligitur: ut tamen de
aeternis lucris semꝑ animum consoletur.
Gaudet uero. sed tam quam non gaudea.
qui sic detemporalib bonis hilarescit
ut tamen semꝑ perpetua tormenta con¬
sideret. & in hoc quod mentem gaudio
subleuat. hanc continuo pondere ꝓuidi
timoris premat. Emit autem. sed quasi

Expanded text:
Tempus breve est: reliquum est ut Tempus breve est: reliquum est ut t; et qui flent, tamquam non flentes; et qui gaudent, tamquam non gaudentes; et qui emunt, tamquam non postamquam non utantur. Praeterit enim figura huhabet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi