comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regione lapis peanites.
Feminei sexus referens unatando labores.
Nã quib ex causis dubiũ ẽs tꝑ̃r certo:
Contipit ⁊ parit ⁊ parientib auxiliat.
Ultima quas urget dubii discrimuns hora.

Expanded text:
regione lapis peanitas Feminei sexus reserens imitando labores. Nam quibus ex causis dubium sed tempore certo Concipit et parit, et parientibus auxiliatur Ultima quos urget dubii discriminis hora.
Abbreviated transcription (Latin):
tum cũ iam in soli faciem paulatun molli¬
ties siccata duresceret celatamq longa uo¬
racitate tellurem solinsuetus afflaret. Qd̃
nos nequaquã negligiposse patiem ut be¬
necepta inuida destruant᷑ innauia. Pinde
deuotio tua p̃fatum domitiũ moderata exe¬
quutione ꝯueniat. ut aut cepte rei seclulꝰ
oꝑator inmineat aut si hocs sumptuosũ
ẽẽ crediderit ꝓpriam cedat supplicantibus
portionem. Oportet eñi ut sioꝑa postulata
nequit efficere consortem beneficii gliam
nrni temꝑs permitat implaere.

Expanded text:
tium, cum iam in soll faciem paulatim mollitium, cum iam in soll faciem paulatim mollities siccata duresceret celatamque longa voracitate tellurem sol insuetus afflaret. Quod nos nequaquam neglegi posse patiemur, ut bene coepta invida destruantur ignavia. proinde devotio tua praefatum Domitium moderata executione conveniat, ut aut coeptae rei sedulus operator immineat aut, si hoc sibi sumptuosum esse crediderit, propriam cedat supplicantibus portionem. oportet enim, ut, si ipse postulata nequit efficere, consortem beneficii gloriam nostri temporis permittat implere.
Abbreviated transcription (Latin):
rauenimis ẽ ut fructu laboris sui
fraudetur industrius ⁊ cuidebet ꝓ se¬
dulitate conferri p̃mium dispenclium pati¬
atur in iustum. Inea p̃sertim re q̃ ad nr̃am res¬
picit largitatem ubi nicħ debet licere negli¬
gentie ne uideatur minus ꝓfutura sanxisse
Sudum si quidem spei ⁊ domitio spectabilib
uiris loca in spolitino t̾ritorio cenosis fluentibꝰ
mnutilit̾ occupata largitas ña concesserat
ubi aquarũ uasta ꝓfunditas t̾renam gr̃am
in nullos usus ꝓfuturam absorbuerait. Ia¬
cebat teslus naufraga palustri torpore con¬
fusa. ⁊ subutroq iactata dispenclio. nec aqͣꝵ
puros li quores meruerat. ⁊ decus t̾rene soli¬
clitatis amiserat. Hoc nos quib corcdiẽ ĩ me¬
liuis cuncta mutare supra memoratis tali
returpis desiccaret᷑ illuries illis uberata
bura ꝓficerent. E quantũ auctoꝵ spei loqͥt̃
ingesta petitio. domitii uiri spectabilis uiti¬
o dum ĩmemor ussionis tenatĩt partit ex¬
pensis. admitiũ reuocatus ẽ laboroꝑan¬

Expanded text:
rave nimis est, ut fructu laboris sui fraudetur industrius et cui debet pro sedulitate conferri praemium, dispendium patiatur iniustum, in ea praesertim re, quae ad nostram respicit largitatem: ubi nihil debet licere neglegentiae, ne videamur minus profutura sanxisse. Dudum siquidem Spei et Domitio spectabilibus viris loca in Spoletino territorio caenosis fluentibus inutiliter occupata largitas nostra concesserat, ubi aquarum vasta profunditas terrenam gratiam in nullos usus profuturos absorbuerat. iacebat tellus naufraga palustri torpore confusa et sub utroque iactata dispendio nec aquarum puros liquores meruerat et decus terrenae soliditatis amiserat. Hoc nos, quibus cordi est in melius cuncta mutare, supra memoratis tali re turpis desiccaretur illuvies, ipsis liberata rura proficerent. sed quantum actorum Spei loquitur ingesta petitio, Domitii viri spectabilis vitio, dum inmemor iussionis tenaciter parcit expensis, ad initium revocatus est labor operan
Abbreviated transcription (Latin):
tib institurs Puer stirpis romane nr̃a
lingua loquuntur exume inlicantes exhibe
se nob̾ futurã fidem. quoꝵ iam uident᷑ affe¬
ctasse sermonẽ. Habemꝰ unde tͥfelix pater.
p̃mium debeat referri: qui ⁊ filioꝵ tuoꝵ
nob̾ animos obtulisti. Quaꝑꝑ multis la¬
borib multaq fide ⁊ constantia comꝑ¬
bato. patriciatꝰ tͥ deo auspice conferunꝰ
clignitatẽ: honorẽ quidera celsum s qui
tius meritis ꝓbetur ẽẽ equalis. fruere gͥ ꝓ
batissimis institntis: ut cum bona tua ge¬
minaueris. nrĩs it̾um beneficiis augearis

Expanded text:
tibus institutis. Pueri stirpis Romanae nostra tibus institutis. Pueri stirpis Romanae nostra lingua loquuntur, eximie indicantes exhibere se nobis futuram fidem, quorum jam videntur affectasse sermonem. Habemus unde tibi, felix pater, praemium debeat referri, qui et filiorum tuorum nobis animos obtulisti. Quapropter multis laboribus multaque fide et constantia comprobato patriciatus tibi, Deo auspice, conferimus dignitatem: honorem quidem celsum, sed qui tuis meritis probetur esse aequalis. Fruere igitur probatissimis institutis, ut cum bona tua geminaveris, nostris interim beneficiis augearis.
Abbreviated transcription (Latin):
sic casta simoderata m̃te ꝑegifii. ut maio¬
ra tͥ deberi faceres. nãuis eã inmagna p̃¬
mta suscepisses. Per hecte florida iuuentꝰ
exertiit s nr̃is temꝑib etas natura serira¬
uit Consilo quidem plurimũ uales. nec
fractus tam̃ etate cognosceris. S ic enm
adeptulel senectutis bona utei ñ subireᷤ
incõmoda. Hecsirnt q̃ inte estimamꝰ augen¬
da ut sicut es conscia preditus reddarisqͦ
honore reu̾endus. Sunt enĩ beneficiis nr̃is
consentanea in te. ⁊ suꝑna uidicia: qũ tali¬
um filioꝵ pater effectus. natura ip̃a ind̾il
ẽẽ patritius. Quoꝵ bona uernantia ñ est
absurdũ referri qñ elucantiũ felitior lans ẽ¬
defilioꝵ ꝓbate laudari. Primũ quod ñ mi¬
nune landis prestat mnitiũ initiur infã¬
tia eoꝵ nota ẽ palano. Sicfetus tumore
a quilese ꝓbantes: regales ccłos ab ip̃is pe¬
ne cunabulis ꝑtulerunt. Relucent etram
gr̃a gentili nec cessant armoꝵ mmbni for¬

Expanded text:
sic casta, sic moderata mente peregisti, ut maiosic casta, sic moderata mente peregisti, ut maiora tibi deberi faceres, quamvis eam in magna praemia suscepisses. per haec te florida iuventus exercuit, sed nostris temporibus aetas matura servavit. consilio quidem plurimum vales, nec fractus tamen aetate cognosceris: sic enim adeptus es senectutis bona, ut eius non subires incommoda. haec sunt quae in te aestimamus augenda, ut, sicut es conscientia praeditus, reddaris quoque honore reverendus. Sunt enim beneficiis nostris consentanea in te et superna iudicia, quando talium filiorum pater effectus natura ipsa videris esse patricius. quorum bona vernantia non est absurdum referri, quando educantium felicior lade filiorum probitate laudari. Primum, quod non minimae laudis praestat initium, infantia eorum nota est palatio. Sic fetus tui, more aquilae se probantes, regales oculos ab ipsis pene cunabulis pertulerunt. Relucent etiam gratia gentili, nec cessant armorum imbui for
Abbreviated transcription (Latin):
quietiam nr̃is erat p̾sumptione certaimi¬
nis obstaturus. Preculare tͥ fuit ⁊ reni¬
tentes barbaros aggreli ⁊ conũsos ter¬
rore sectari. Sic uictoriã gothoꝵ: ñtã
numero quã labore iriusti. Postea uͦ qd̃
ñ minꝰ ip̃is certaminib fuit. referenda¬
rii officium laboriosis contentionibus
exhibebas. fuerunt enĩ apud illum nar¬
tutum om̃ium uirũ: exercitualia uel
pacata seruitia. Quis enim ñ ageret
bellum. qm illi potiit competens exhi¬
bere responsum: Quitantã firmitatẽ
anuui semꝑexegit tantã uerboꝵ in
asserenda ueritate constantiã. ut m̃ito
se uicisse diceret hostem. qui illo p̃sente
uitare ualuisset errorẽ. Hinc fuit tid̾ eiꝰ
obseqiua reclliderunt prudentes. iri cau¬
tela semꝑ ad hibita erigit sensum. ut
dum culpam quis formidat inturrere.
sapientib se nititur aggregare. Contu¬
lit etiã dignitatẽ sacrarum latgitionũ.
hoc ẽ laboꝵ tuoꝵ aptissimũ mimꝰ. quam

Expanded text:
qui etiam nostris erat praesumptione certamiqui etiam nostris erat praesumptione certaminis obstaturus. peculiare tibi fuit et renitentes barbaros aggredi et conversos terrore sectari. sic victoriam Gothorum non tam numero quam labore iuvisti. Postea vero, quod non minus ipsis certaminibus fuit, referendarii officium laboriosis contentionibus exhibebas. fuerunt enim apud illum virtutum omnium virum exercitualia vel pacata servitia. quis enim non ageret bellum, qui illi potuit competens exhibere responsum? qui tantam firmitatem animi semper exegit, tantam verborum in asserenda veritate constantiam, ut merito se vicisse diceret hostem, qui illo praesente vitare valuisset errorem. hinc fuit, quod eius obsequia reddiderunt prudentes, quia cautela semper adhibita erigit sensum et, dum culpam quis formidet incurrere, sapientibus se nititur aggregare. Contulit etiam dignitatem sacrarum largitionum, hoc est laborum tuorum aptissimum munus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis frequent̃ honorib ⁊germa¬
ni ti fueris clignitate laudatꝰ tam̃qr
natura bonoꝵ ñ expenlitur cũ refert᷑.
quasi ad indictum reũtimur: de quo iã
p̃conia multa sonuerunt. Testificatũ
ẽ dete: quicquid de fidelib. quicquid de
bñ meritis debuit estimari. S digne
laudũ cũ uoluerit cdliguitates emittit:
qui seactionis ꝓbitate compleuit. slat᷑a
ꝑhenius fortis ẽ głie uena laudabilis.
Nam sicut ille fluendo sĩ expenclitur.
sic nec ista celebri sermone siccat. Quod
⁊ si transacta taceant᷑ tu noua ꝓbariˢ
suggerere que dicantur qui cumn etate cres¬
cis semꝑ ⁊ meritis. Curlus antioꝵ. lauelis tͥ
ꝓcurrat augm̃tum senescis qradem corꝑe
s laude inuenescis. Meritotͥ ꝓlixioretas
optatur in quo fama semꝑ tobustior in¬
uenitur. Habrusti sub liue memorie a¬
uo nr̃o. inutraq ꝑte laudatas semꝑ excu¬
bias. iulit te ad huc gentilis damibius
bellatorẽ. ñ te t̾rint burgarũ globus.

Expanded text:
priis frequenter honoribus et germani tui fueris dignitate laudatus, tamen, quia natura bonorum non expenditur cum refertur, quasi ad indictum revertimur, de quo iam praeconia multa sonuerunt. testificatum est de te, quicquid de fidelibus, quicquid debuit de bene meritis aestimari. sed digne laudum cum voluerit novitates emittit, qui se actionis probitate complevit. Natura perennis fontis est gloriae vena manabilis: nam sicut ille fluendo non expenditur, sic nec ista celebri sermone siccatur. quod et si transacta taceantur, tu nova probaris suggerere quae dicantur, qui cum aetate crescis semper et meritis. cursus annorum laudis tibi procurat augmentum. senescis quidem corpore, sed laude iuvenescis. merito tibi prolixior aetas optatur, in quo fama semper robustior invenitur. Habuisti sub divae memoriae avo nostro in utraque parte laudatas semper excubias. vidit te adhuc gentilis Danuvius bellatorem: non te terruit Bulgarum globus,
Abbreviated transcription (Latin):
arei solidare si ualebit p̃sumptio
ordinata destruere. Illa sunt eni robusta
illa duiturna que prudentia incitat. cu¬
ra custodit. Atq ideo maiorin conseruã¬
als reb. qͣm in inuenienlis adhibenda can¬
tela ẽ qr de mitiis predicatio debetur in¬
uento de custoditis adquiritur laudata
perfectio. Dudum siquidem ꝑꝑ romane me¬
nia ciuitatis. ubi stadium nobis semꝑimpẽ¬
dere infatigabilis ambitus erit portum lu¬
cun deputatis rettlitib reparari iussio nr̃a
constituit. ut .xx. quinq milia tegularũ
annua illatione prestaret simuletiam por¬
tub iunctis. qui ad illa loca antiquitate ꝑti¬
nebant. quinunc diuersoꝵ usurpatione sug¬
geruntur inuasi. Cuncta gͦadstatutam pre¬
stationum facies sine dilatione reuocari.
qr licet nr̃a iussa ꝓsua reuerentia in nullo
iuolauda sunt. ea tañt custodiri uolumꝰ. ma¬
xime que urbis faciem uident ornare. Quis
enĩ dubitet fabricarũ miracula hac ꝓuisiõe
seruata. ⁊ pendenti saxo tornatas cameras te¬

Expanded text:
rei solidare, si valebit praesumptio ordinata destruere: illa sunt enim robusta, illa diuturna, quae prudentia incipit et cura custodit. atque ideo maior in conservandis rebus quam in inveniendis adhibenda cautela est, quia de initiis praedicatio debetur invento, de custoditis adquiritur laudata perfectio. Dudum siquidem propter Romanae moenia civitatis, ubi studium nobis semper impendere infatigabilis ambitus erit, portum Licini deputatis reditibus reparari iussio nostra constituit, ut XXV milia tegularum annua illatione praestaret: simul etiam portubus iunctis, qui ad illa loca antiquitus pertinebant, qui nunc diversorum usurpatione suggeruntur invasi. Cuncta ergo ad statutam praestationem facies sine dilatione revocari: quia licet nostra iussa pro sua reverentia in nullo violanda sunt, ea tamen custodiri volumus maxime, quae urbis faciem videntur ornare. quis enim dubitet fabricarum miracula hac provisione servata et pendenti saxo tornatas camaras te
Abbreviated transcription (Latin):
uis melius ad equitatisiura diri¬
gitur qͣm qui sacerdotio decorat᷑.
qui amore iusticie ꝑsonalit nesciat uidi¬
care ⁊ diligens cunctos in cõmune locum
ñ relinquat iuiche: Pinde actam conside¬
quẽcp presenti anno exercitu nr̃o transeun¬
te dispenliũ ꝑtulisse cognoũis habita lesio¬
nis estimatione distribuas ut nullus a
nr̃a munificentia reddat᷑ alienus. quẽ sua
dampna grauauert̃ Nolumꝰ eñ sub confil¬
sione largiri quod decet sub r̾one distribui.
Ne quod nos necessarie transiisisse constat
afflictis suꝑfluo tribuat᷑ illesis

Expanded text:
uis melius ad aequitatis jura deligitur quam qui sacerdotio decoratur, qui amore justitiae personaliter nesciat judicare, et diligens cunctos in commune, locum non relinquat invidiae? Proinde aptam considequemque praesenti anno, exercitu nostro transeunte, dispendium pertulisse cognoveris, habita laesionis aestimatione distribuas, ut nullus a nostra munificentia reddatur alienus, quem sua damna gravaverunt. nolumus enim sub confusione largiri, quod decet sub ratione distribui: ne quod nos necessarie transmisisse constat afflictis, superfluo tribuatur illaesis
Abbreviated transcription (Latin):
bonaꝵ debet successione renouari.
ne defectu seruientiũ patiatur. aliquod res
suspensa dispendium. Et ideo locumte ii¬
benius quondam benedlicti in pedonẽsi
ciuitate ex nr̃a auctoritate susciꝑe. ut oĩa
iugilanti ordinatione ꝓcurans nr̃e gr̃e
mereatis augm̃ta. Debes eñi aduertere
pietatis nr̃e consuetudine omonemur.
ut qm̃ deuotoꝵ nob̾ memoria ꝓbata ñ
deficit antefati benedicti quondam filios
qui sincera nob̾ cognoscit deuotione paru¬
isse cuuli facias tuitione uallari. quatinꝰ
defensionis p̃sentis cõmodo subleuati se¬
curitatẽ s̃ gaudeant pat̾na seruitia cõtu¬
lisse. Prositgͦ generi quod potuit unius de¬
uotione p̾stari qr maiora nos decet tribu¬
ere quã uidemur a seruentib accepisse. S
equalitas equitas si ẽ s pars nr̃a uistissime
pensat cũ resflendo plus fiut onerata: ¶¬

Expanded text:
orum debet successione renovari, ne defectu servientium patiatur aliquod res suspensa dispendium. et ideo locum te iubemus quondam Benedicti in Pedonensi civitate ex nostra auctoritate suscipere, ut omnia vigilanti ordinatione procurans nostrae gratiae merearis augmenta. debes enim advertere,pietatis nostrae consuetudine commonemur, ut, quoniam devotorum nobis memoria probata non deficit, antefati Benedicti quondam filios, qui sincera nobis cognoscitur devotione paruisse, civili facias tuitione vallari, quatenus defensionis praesentis commodo sublevati securitatem sibi gaudeant paterna servitia contulisse. prosit ergo generi, quod potuit unius devotione praestari, quia maiora nos decet tribuere, quam videmur a servientibus accepisse. hic aequalitas aequitas non est, sed pars nostra iustissime pensat, cum reddendo plus fuerit onerata.
Abbreviated transcription (Latin):
suscipienda ordinatio q̃ dantem ui¬
uat. ⁊ accipientem ꝓ tenꝑis necessitate leti¬
ficat siam quis putare possitonus. ubi ma¬
gis meretur in commutatione compendiũ.
liceat mtnores quidem membris s idoneos
ad laborem ut ⁊ illoꝵ ꝓfectio sanorib ani¬
malib adiuuetur ⁊ ur̃i agri arm̃tis gran¬
diorib instruantur. Ita fit ut ssli adcurãt
uirib robustos. uos forma conspicuos. et
qd̃ raro solet emergere. uuna mercatiõe
utriq uideamini desiderata compendia ꝑ¬

Expanded text:
suscipienda est ordinatio, quae dantem iuvat et accipientem pro temporis necessitate laetificat. nam quis putare possit onus, ubi magis meretur in commutatione compendium? liceat, minores quidem membris, sed idoneos ad laborem, ut et illorum profectio sanioribus animalibus adiuvetur et vestri agri armentis grandioribus instruantur. Ita fit ut illi adquirant viribus robustos, vos forma conspicuos et, quod raro solet emergere, in una mercatione utrique videamini desiderata compendia
Abbreviated transcription (Latin):
ciosoꝵ Que si qiuis deportaret philoso¬
phaturus. aut ad paludicolas sicamb̾s.
aut ad caucasigenas halanos. aut ad equ¬
mulgas gelonos. bestialium rigidarũq
nationum corda cornea fibreq glatiales.
pruldubio emollirentur: eggelidarentur.¬
lleq illoꝵ ferociam stoliditatemq que
scd̃m beluas ineptit. brutescit accenditur:
rideremus. contempneremus. ꝑtimesce¬
remus. Igitur qr nos ut affinitas itastu¬
dia uinxerunt precor quoquo locies. ami¬
cicie uira incontussa custodias. Longum
q tͥ ⁊ si sede absumus assimus affectu. cuiꝰ
intemerate partes quantũ spectat a no¬
bis in euum si quod ẽ i¬

Expanded text:
etiosorum, quae si quis deportaret philosoetiosorum, quae si quis deportaret philosophaturus aut ad paludicolas Sygambros aut ad Caucasigenas mulgas Gelonos, bestialium rigidarumque nationum corda cornea, fibraeque glaciales procul dubio emollirentur egelidarenturneque illorum feroc am stoliditatemque quae secundum belluas ineptit, brutescit, accenditur, rideremus, contemneremus, pertimesceremus. Igitur quia nos ut affinitas, ita studia junxerunt, precor, quoquo loci es, amicitiae jura inconcussa custodias: longumque tibi, et si sede absumus, adsimus affectu: cujus intemeratae partes, quantum ad nos spectat, a nobis in aevum, si quid e
Abbreviated transcription (Latin):
lucidum. iuris consictus obscurũ. mul¬
tiphariam condiderunt: id te om̃ifariã
singulis. nisi cui ingenium sibiq quis
defuit tradidisse: Seus bone. quam sibi
hinc patres nr̃i głabantur cum uid̾ent
sub ope xp̃i te docere posse. me cliscere ⁊ nõ
solum te facere quod posses. s ⁊ uelle qd̃
faceres: ideoq tebonum ñ minus quam
ꝑitum ꝓnunciarii Et uere intra eusebi¬
anos lares talium te quedam moneta
susceꝑat clistiplinarum: cuiꝰ philosophi¬
ca incude formatus. nunc uarias nob̃̾
rerum sermoñes q rationes. ip̃o etiã
qui docuerat ꝓbante pandebas: nunc
ut platon discipłs iam ꝓpe potiorsub
socrate sic lam tu sub eusebio nr̃o inter
aristotelicas cathegorias. artifex dialec¬
ticus atͣticissabas. cum ille adhuc eta¬
tulam nr̃am mobilem teneram. cru¬
dam mͦ castigatoria seueritate decoq̃¬
ret: modo mandatoꝵ salubritatecondi¬
ret. At qualium deus bone: quamq p̃¬

Expanded text:
lucidum iurisconsultus obscurum mullucidum iurisconsultus obscurum multifariam condiderunt, id te omnifariam singulis, nisi cui ingenium sibique quis defuit, tradidisse? deus bone! quam sibi hinc patres nostri gratulabantur, cum viderent sub ope Christi te docere posse, me discere, et non solum te facere quod posses sed et velle quod faceres ideoque te bonum non minus quam peritum pronuntiari! et vere intra Eusebianos Lares talium te quaedam moneta susceperat disciplinarum, cuius philosophica incude formatus nunc varias nobis rerum sermonumque rationes ipso etiam qui docuerat probante pandebas, nunc ut Platon discipulus iam prope potior sub Socrate, sic iam tu sub Eusebio nostro inter Aristotelicas categorias artifex dialecticus atticissabas, cum ille adhuc aetatulam nostram mobilem teneram crudam modo castigatoria severitate decoqueret, modo mandatorum salubritate condiret. at qualium, deus bone, quamque pr
Abbreviated transcription (Latin):
que uxor tibi. Hinc
int̾ nos summa ⁊ prĩ¬
cipalis necessitudo: et
ea quidem patruelis..
si germana frat̃nitas.
que plerumq se puruis. fortius.mera¬
tius amat. slam facultatum inter ger¬
manos prius lite sopita lam qui nascũ¬
tur ex fratrib. nich̾ inuicem controuer¬
santur. Ex hinc sepe caritas in patrueli¬
b mualor. qr desistit si multas adiuisio¬
ne nec cessat affectus a semine. Scd̾s nob̃
amumoz necus acessit destudioꝵ parili¬
tate: qr idem sentimus. culpamus. lau¬
damus in littis ⁊ eque nobis quelibet
clictio placet imꝓbaturq. Quamqͣm
mͥ minis arrogo irdicium meum con¬
ferens tuo. Quis enim iuuenum nesci¬
at senioꝵ q te mͥ magr̃in fuisse ꝓprium.
cum uideremur habere cõmunem. ⁊ si
quid heroicus arduum. comicus lipi¬
dum liritus cantilenosum oratorq¬
maturũ historicus uerum satiricus fi¬
guratum. graminaticus regulare pa¬
ngrrista plausibile sophista serium.
ẽpigramista lasciuum. commentator

Expanded text:
quae uxor tibi: hinc inter nos summa et principalis necessitudo, et ea quidem patruelis, non germana fraternitas, quae plerumque se purius fortius meracius amat. nam facultatum inter germanos prius lite sopita iam qui nascuntur ex fratribus nihil invicem controversantur, et hinc saepe caritas in patruelibus maior, quia desistit simultas a divisione nec cessat affectus a semine, secundus nobis animorum nexus accessit de studiorum parilitate, quia idem sentimus culpamus laudamus in litteris et aeque nobis quaelibet dictio placet improbaturque. quamquam mihi nimis arrogo iudicium meum conferens tuo. quis enim iuvenum nesciat seniorumque te mihi magistrum fuisse proprium, cum videremur habere communem, et si quid heroicus arduum comicus lepidum, lyricus cantilenosum orator declamatorium, historicus verum satiricus figuratum, grammaticus regulare panegyrista plausibile, sophista serium epigrammatista lascivum, commentator
Abbreviated transcription (Latin):
erac.: ut ꝑfectꝰ sit insuis. ⁊ uerus sit imurĩs. Hã
quids̃ erat: homio factus :. E qͥ homo natus est
oꝑat᷑ ut ds̃. Et qͥ oꝑat᷑ ut ds̃.: ut homo moritur.
imortius fuerat. ⁊ resurrex̃. ascendit ad patrẽ
in eiꝰ morte & sangiunẽ. Credimꝰ nos emundatos
ab eo resuscitandos die noius sima inhac car
catis et̃ni supplicii. Hec retinete. huic fidei

Expanded text:
rus sit in nostris. Nam qui Deus erat, homo factus est; et qui homo natus est, operatur ut Deus; et qui operatur ut Deus, ut homo moritur; et mortuus fuerat, resurrexit, ascendit ad Patrem, In ejus morte et sanguine credimus nos emundatos, et ab eo resuscitandos die novissima in hac carcatis aeterni supplicii. Haec retinete, huic fidei
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas dicendi scãs obtunsũ hab̾e sensum
& neqͣ quã talẽ semansisse ĩ tellextrit qͣlis ante
fuerit. dũ spales diligent̃ sensus indiuinis libris
c̃ secutꝰ est. q e uenit int̾dũ ut cũ modicũ sapientiȩ
qͥ habuerit. elatꝰ insuꝑbiã discere de sistit
Paulati uͦ qđ sciebat ex eo qđ nichil ei ad dicur.
detͣ hit̃. & uacuũ ei disciplinis pectus remanse¬
rit. ferrũ qđ acutũ fuerat hebetet᷑ otio & de¬
sidia qͣsi qͣndã rubiginẽ sapientiȩ patit᷑. Si igit̃
hoc qͥs passus fuerit. ñ de spera romediũ sam¬
tatis.s uadat ad magistrũ. & rursũ instruat᷑
abeo. & pꝰ laborẽ &e industriã ludore nimio
a decͣctor ȩqͣles st̃. Quomͦ enĩ ille occulit mor¬
dens uenenũ. ĩ serit : sic iste clã detͣhens uirꝰ
cationẽ ꝓxcimi sit creata. ille eã eqͣlẽ serpenti
nullo c̃scio eũ pec cati ueneno ĩfecerit. si tacue

Expanded text:
sum, et nequaquam talem se mansisse intellexerit, qualis ante fuit, dum spiritales diligenter 439 sensus in divinis libris consecutus est: quia evenit interdum ut cum modicum sapientiae quis habuerit, elatus in superbiam discere desistat; paulatim vero quod sciebat, ex eo quod nihil ei additur, detrahitur, et vacuum ei disciplinis pectus remanet; ferrum quod acutum fuerat, hebetatur otio; et desidia, quasi quamdam rubiginem sapientiae patitur. Si igitur hoc quis passus fuerit, non desperet remedium sanitatis, sed vadat ad magistrum, et rursum instruatur ab eo, et post laborem et industriam sudore nimio et detractor aequales sunt. Quod modo enim ille occulte mordens venenum inserit, sic iste clam detrahens, vircationem proximi sit creata, ille eam aequalem serpenti nullo conscio, peccati veneno infecerit: si tacuer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in corde nr̃o. Hunc gͥ sensũ arbitror nune p̃cep¬
tũ. neplures librifiant. Quicqͥd enĩ dixeris si
ad eũ referat᷑ qͥmpͥncipio erat uerbũ apud dm̃.¬
& ds̃ erat uerbũ: unũ uolũm est. innumerabiles
libri. una lex unũ euangłiũ nominat᷑. Qd̾̃ si di¬
uersa ⁊ discrepan. disputaueris & curiosita¬
te nmia h atq illuc animũ adluxeris & ĩã¬
munolibro multi libri st̃. Unde dictũ ẽ. Ex
multi loqͥo enĩ ñ effugies peccatũ. Palibus gͥ
libi is ñẽ. fins. Bonũ enĩ & om̃is ueritas cer¬
to fine c̃duditur. M alitia atq m̃datium.
sinc fine sc̃. Talis siqͥdẽ meditatio carnis ẽ.
afflictio: id÷ carnalis sensꝰ ñ spalis. Finẽ¬

Expanded text:
 me . Juxta hunc igitur sensum 496 arbitror nunc praeceptum, ne plures libri fiant. Quidquid enim dixeris, si ad eum referatur, qui in principio erat apud Deum, et Deus Verbum , unum volumen est: et innumerabiles libri una Lex, unum Evangelium nominantur. Quod si diversa et discrepantia disputaveris, et curiositate nimia huc atqier., etiam in uno libro multi libri sunt, unde dictum est: Ex multiloquio non effugies peccatum . Talibus igitur libris non est finis: bonum enim et omnis veritas certo fine concluditur, malitia atque mendacium sine fine sunt; talis siquidem meditatio carnis est afflictio, id est carnalis sensus, non spiritalis. VE
Abbreviated transcription (Latin):
Dicuiꝰ igit̃ sermo nõpungit s oblectationẽ fac
audiẽntib: iste ñ ÷ sermo sapientis. Uerba
sapientiũ ut stimuli quȩ qm̃ adẽũfionem
mi nereqͥras faciendi plures libros. Nullus :
finis. frequenq meditatio carnis afflictio.
Eceptis his uerbis quȩ ab uno pastore st̃ data.
⁊ ac̃silio atq c̾sensu ꝓlatoi sapientiũ. nichil
facias. nichil tͥ uindices. Maiorũ sequere ues¬
tigia: & ab coꝵ auctoritate ñ discrepes. Alio¬
quin querenti multa infinitꝰ libporũ nume
docet breuitatis studiũ & sensũ magis sec¬
tandũ eẽ. quã uerba aduersus phĩlosophos
& scłi huiꝰ rethores. qͥ suoꝵ dogmatũ falsi.¬
tatis conant᷑ asserere. uaric̃tate ac mul
titudine sermonũ. Cc̃ tͣ scriptura diuina
breuui circulo coartata ẽ. & quantũ dilatat᷑
insensib. tantũ insermone c̃stringit᷑ qđ
c̃sũ matũ breuiatũq sermonẽ fa̾cit dñs

Expanded text:
gitur sermo non pungit, sed oblectationem facit audientibus, iste non est sermo sapientis. Verba sapientium ut stimuli, quoniam ad conversionem mi, ne requiras, faciendi plures libros nullus est finis, frequensque mediExceptis his verbis quae ab uno pastore sunt data, et a concilio atque consensu probata sapientium, nihil facias, nihil tibi vindices: majorum sequere vestigia, et ab eorum auctoritate non discrepes. Alioqui, quaerenti multa, infinitus librorum numerdocet brevitati studendum, et sensus magis sectandos esse quam verba, adversus philosophos et saeculi hujus doctores, qui suorum dogmatum falsitates conantur asserere vanitatitudine sermonum. Et contra, Scriptura divina brevi circulo coarctata est, et quantum dilatatur in sensibus, tantum in sermone constringitur, quod consummatum breviatumque serm
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ nunciet᷑. incurramꝰ ꝑiculũ in mnode¬
ratione lingris. Qđ aũt aut tines cęli au¬
ferañt uocẽ n abens pennas et miñciabit
quȩ audier̃ ñ celaturos. Sed meli est sic au
lationib nichil blasphemũ. nichil impiũ sentiendõ¬
sit. &e quia dilectionẽ quã xpõ exibenius de¬
bemꝰ ꝙ ꝓxcimo. diliges qͥppe dñi dñ tuũ. sed a¬

Expanded text:
 nuntietur, incurramus periculum in immoderatione linguae. Quod autem ait: Aves coeli auferent vocem, et habens pennas annuntiabit quae audierunt non celaturos: sed melius est sic audus coarctemur, nihil blasphemum, nihil impium sentiendum. Et quia dilectionem quam Christo exhibemus, debemus et proximo: Diliges quippe Dominum Deum tuum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut sapiensẽ.: & qͥscog nouit solutionem
uerbi. : Bapientia hominis lucae in uultu eiꝰ.
erat diffile bonũ hominẽ iuueiuri. & uenien¬
tẽ c̃tra eliserat questionẽ. clics a dõ bonos
homines c̃ditos. s sponte sua inpeccatũ lapsos.
nẽ qͥdboni homini dederit ds̃ qͣsi głabundus
cordis intras e b Liquẽ autẽ dese loqͥtur. qđ
nemo ita fuerit sapiens ut ipse : i nullus sic
cuncto laudata sit popło. quẽ ñ solũ intrinser
latuerit. s & insuꝑficie corporis et speculo uultꝰ
eluxerit. ultͣq onĩs homines prudentiã m̃tis

Expanded text:
tionem verbi? Sapientia hominis illuminabit vultum ejus: erat difficile bonum hominem inveniri, et venientem contra eliserat quaestionem: a Deo bonos homines conditos, sed sponte sua ad peccata delapsos. Nunc quid boni homini dederit Deus, quasi gloriabundus cordis intrare. Oblique autem de se loquitur, quod nemo ita fuerit sapiens, ut ipse, et nullus sic cuncto laudata sit populo, quae non solum intrinsecus latuerit; sed et in superficie corporis et speculo vultus eluxerit, ultraque omnes homines prudentiam mentis
Abbreviated transcription (Latin):
re poterit inoꝑe bono. Mortuus uͦ nił pocest
mundo meritorũ affert. Bed & dilectio eorũ
iodiũ & ĩmolatio. & om̃e qđ in scło habe potuer
mortis finit᷑ aduentu. nec iste qͥppiã possunt
agere nec peccare. nec uirtutes acdilicere. nec
uicia. Spãlit̃ & ĩa intelligamꝰ chananeã illã cui
dictũ ÷ fides tua te saluã fecit. canẽ iuxta euan¬
łium eẽ. leonẽ uͦ mortuũ circũcisionis popłm
sicut bala ãꝑpħa ait. Ecce popłs ut catulus
leonis exurget: ut leo exultans. Canis uͦ uiuens.
nos sumꝰ ex̃ nationib Leo uͦ mortuus iudeorũ
iste canis uiuens: quã ille leo mortuus. Nos
aliquã reꝓmissionẽ. atq mercedẽ. sed cõ¬
pleta ẽ. eorũ memoria. neqsneminer̃ ipsi quȩ

Expanded text:
re poterit in opere bono, mortuus vero nihil potest re poterit in opere bono, mortuus vero nihil potest mundo meritorum abstulit. Sed et dilectio eorum, et odium, et immolatio, et omne quod in saeculo habere potuerunt, mortis finitur adventu, nec juste quidpiam possunt agere, nec peccare; nec virtutes adjicere, nec vitia. Spiritaliter etiam intelligamus Chananaeam illam, cui dictum est: Fides tua te salvam fecit , canem juxta Evangelium esse; leonem vero mortuum circumcisionis populum, sicut Balaam propheta dicit: Ecce populus, ut catulus leonis, exsurget, ut leo exsultans . Canis vivens nos sumus ex nationibus, leo vero mortuus Judaeorum iste canis vivens, quam ille leo mortuus. Nos aliquam repromissionem atque mercedem, sed completa est eorum memoria: neque meminerunt ips
Abbreviated transcription (Latin):
euentũ. idõ nẽc haritate dĩ dignos. uł odiosos
seipsos intelligant. hoc enĩ pessimũ eẽ. omĩum
quȩ subsole st̃ dix qr nulla discretio hic ẽẽ ui¬
det᷑ int̃ bonos ⁊ malos: et hoc apud eos qͥ cum
ꝓpħa ñ intrabunt inscũ ariũ dĩ. ut ĩtelligant in¬
habeat fiduciã. Cundẽ autẽ sensũ replicat quẽ
ante posuit. q cõmunes angustiȩ iustos ⁊ in iustos
p̃munt. Idõ sine respectu peccare homines nõ
metuunt. qͥa inp̃senti iudiciũ dei ñuident suꝑ
impios. ꝯͥsubito rapiunt᷑ ꝓpetcatis ad iuferos dũ
nec sẽꝑ uiuere potestate᷑ habent. nec uliꝰ tam
mer cedẽ. i obliuoni data ÷ memoria eorum.
malicici & iniqͥtate. post hȩc omĩa morte finiri
nc̃ eadẽ cõplet et repetit: donec uiuunt homi¬
nes posse eos iustos fieri. ꝓmortẽ uͦ nullam
boni oꝑis oc casionẽ dari. Peccator enĩ uiuens
quẽ cani cõparauit. potest melior eẽ. iusto
mortuo quẽ leonẽ dix̃: quia uiuens ꝓfice¬

Expanded text:
ignos vel odio seipsos esse intelligunt. Hoc enim pessimum esse omnium quae sub sole sunt dixit, quia nulla discretio hic esse videtur inter bonos et malos, et hoc apud eos qui cum Propheta non intrabunt in sanctuarium Dei, ut intelligant habeat fiduciam. Eumdem sensum replicat quem ante posuit, quia communes angustiae 435 justos et injustos premunt. Ideo sine respectu homines peccare non metuunt, quia in praesenti judicium Dei non vident super impios, qui subito rapiuntur pro peccatis ad inferos, dum nec semper vivere potestatem habent, nec ullus tammercedem, quia oblivioni data est memoria eorum. malitia et iniquitate, et post haec omnia morte finiri, nunc eadem complet et repetit, donec vivant homines, posse eos justos fieri, post mortem vero nullam boni operis occasionem dari. Peccator enim vivens, quem cani comparavit, potest melior esse justo mortuo, quem leonem dixit: quia vivens profice
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ. Iusto & impio. bono ⁊malo mundo
& inmundo. imolanti iuictimas ⁊ sacrifitia ᷝ ᷤᷤ¬
c̃tẽpnenti. sicut bonꝰ. sic ⁊ peccator. ut per
cunctise ueniunt. Ca quȩ ꝑse nec bona. nec
mala st̃. s asa pientib huiꝰ scłi media nuncu¬
pant᷑. qr eqͣlit̃ iustis ueniunt & ĩiustis: simpli¬
ces qͦsq c̃turbant curita eueniant. & ꝓpt̾ ea
ñputant eẽ. iudiciũ cũ omĩum rerũ in fut᷑o
discrim̃ sit. Tale qͥd et in euangłio ipse dñs ait.

Expanded text:
o, bono et malo, mundo et immundo, immolanti victimas et sacrificia contemnenti. Sicut bonus, sic et peccator: ut perjcunctis eveniunt. Ea quae per se nec bona nec mala sunt, et a sapientibus hujus saeculi media nuncupantur, quia aequaliter justis eveniunt et injustis, simplices quosque conturbant cur ita eveniant, et propterea non putant esse judicium, cum omnium rerum in futuro discrimen sit. Tale quid et in
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ ꝑsapientiã suã: ⁊ nulłꝰ de inceps recordatꝰ est
hominis illiꝰ pauꝑis. Aliis omĩa ĩ cerca dicentib
& iustũ abĩiusto ãpli nichil habe. ego sapieniã
ĩ hoc maximã c̃oꝓbaui qđ crebro euenit ut par¬
uasit ciuitas ⁊ habiͣtores in ea pauci. i in numera¬
biliũ hostiũ cingat̃ exercitu ⁊ obsidione ꝙ fame
popłs ĩtꝰ necet᷑ ⁊ repente c̾tͣ om̃iũ suspitionẽ inue¬

Expanded text:
cordatus est hominis illius pauperis. Aliis omnia incerta dicentibus et justum ab injusto amplius nihil habere, ego sapientiam in hoc maximam comprobavi, quod crebro evenit, ut parva sit civitas, et habitatores in ea pauci, et innumerabilium hostium cingatur exercitu, et obsidione et fame populus intus necetur; et repente c
Abbreviated transcription (Latin):
Potest quoq inulier ꝓ carnalib accipi oꝑibus᷑..¬
facere mali: dũ taliũ c̃ditor sit qͥmalũ iuitare
ñpossc. argute p̾cauit ⁊ ait bonos nos adõ qx-¬
atos. B qͥã lib̃osumꝰ arbitrio derelicti. uii o
nr̃o ad peiora labim̃ dũmaiora querimꝰꝰ ꝙ¬

Expanded text:
Potest quoque mulier pro carnalibus accipi operibus, efacere mali, dum talium conditor est, qui malum vitare non possint, argute praecavit, et ait, bonos nos a Deo creatos: sed quia libero sumus arbitrio derelicti, vitio nostro ad pejora labi, dum majora quaerim
Abbreviated transcription (Latin):
fecertit. & in uestigans cõposuit parabolas
multas. Quȩsiuit uerba utilia. & c̃ scripsit
sermiones rectissimos ac ueritate plenos. Nc̃
& iã his uerbis ꝓuocat lectorẽ suũ allegoriã
querere in libris suis. magis quã simplicem
historiã d&e doctrinã popło ꝓdec̃. suã simistice
intelligerent̃ ꝓũbia. alud habentes inmedulla.
aliud insupfitie pollicentes. ꝓ uerbia qͥppe nõ
hoc sonare qđ scriptũ ẽ. & ia in euangłio docem᷑
qđ dñs popło inparabolis &e in ꝓuerbu̾s sit locut᷑
secreto autt̃ apłis disoluerit ea. Ex quo manifestũ
est & ꝓuerbiorũ librũ ñut simplices arbitrant᷑
patentia hab̾e pcepta.s qͣ si it̾ra aurũ iniuice
nudeus. in hirsutis castanearũ oꝑculis absc̃ ditꝰ
fructus inqͥrit᷑. ita in eis diuinũ sensũ altiꝰ pscru¬
tancdũ. Post hȩc addidit & iã causas naturasq

Expanded text:
ans composuit parabolas multas, quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos ac veritate plenos. Nunc etiam his verbis provocat lectorem, allegoriam quaerere in libris suis magis quam simplicem historiam: et doctrinam populo prodesse suam, si mystice intelligerentur proverbia, aliud habentes in medulla, aliud superficie pollicentes. Proverbia quippe non hoc sonare quod scriptum est, et in Evangelio edocemur, quod Dominus populo in parabolis et in proverbiis sit locutus, secreto autem apostolis dissolverit ea . Ex quo manifestum est et proverbiorum librum non, ut simplices arbitrantur, patentia habere praecepta, sed quasi in terra aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur, ita in eis divinum sensum altius perscrutandum. Post haec ad
Abbreviated transcription (Latin):
aque. si c̃ fracta fuerit earũq usus int̃cipitur :
ita ⁊ funiculꝰ argenti fuerit in terruptꝰ. ꝙ anime
riuus recurrit ad fontẽ. interibit homo. & ut
manifestius seqͥt c̃uertet᷑ puliuis interrã sutim
Ex quo satis ridendist̃ qͥputant animas cũtor¬
porib seri. & ñ adõ sed acorpoꝵ parentib gene¬
rari. Cũ enĩ caro reu̾tatur interrã. ꝙ sp̃s re¬
deat ad dm̃ qͥdedit illũ : manifestũ ẽ. dm̃
patrẽ animarũ eẽ. ñ homines. Fost de scripti
onẽ interitꝰ humani. pulchre exordiũ librisui
repetens. ut uanitas uanitatũ dix̃ eccłastes:
om̃ia utinitas. Cũ enĩ cunctus mortaliũ labor.
dequo in toto uolumine disputatũ ẽ. huc ꝑueniat.
ut reuertat᷑ puluis int̾rã suã: ⁊ anima illuc re¬
deat unde assũpta ẽ. Iua ꝓpt̃ magnę uanita.¬
cis res tẽ. uidet᷑ inscłi delicus atq luxuri is
carnis tota laborare intentione. quȩ citissime

Expanded text:
aquae, si confracta fuerit, earum usus intercipitur: aquae, si confracta fuerit, earum usus intercipitur: ita et cum funiculus argenti fuerit interruptus, et animae rivus recurrit ad fontem, interibit homo, utque manifestius sequitur, convertetur pulvis in terram suam  illum. Ex quo satis ridendi, qui 493 putant animas cum corporibus seri, et non a Deo, sed a corporum parentibus generari. Cum enim caro revertatur in terram, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum; mapatrem animarum esse, non homines. Post descriptionem autem interitus humani, pulchre exordium libri sui repetens, ait: Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cum enim cunctus mortalium labor, de quo in toto volumine disputatum est, huc perveniat, ut revertatur pulvis in terram suam, et anima illuc redeat unde assumpta est, magnae vanitatis res esse videtur, in saeculi deliciis atque luxuriis carnis tota laborare intentione, quae citissima
Abbreviated transcription (Latin):
argenteus & recurrat uitta aurea. & c̃ teratur
tatur puluis int̾rã suã sicut erat..⁊ sp̃s redeat
adcdm̃ qͥdedit illũ. Uanitas uanitatũ dixit
eccłastes: unuisa uanitas. Reuertit᷑ adsupiora.
⁊pꝰ grande hyꝑbaton qđ habeo loco int̃ iecerat¬
in quo ait. mem̃to creatoris tu indie uiuentutis
tue. anteꝗͣ ueniat dies malitiȩ. ⁊ antequã tene.¬
brescat sol. ⁊ lima. ⁊ stelle. & cetera. indie qua
mouent᷑ custodes domꝰ.: nunc ceptã sententiã
similifine c̃clusit dic̃s. Anteꝗͣ rũpat̃ funiculus
argenti. illus uł illuo fiat. tunicul autẽ argenti
candidã hanc uitã ⁊ spiram̃ qđ nobis ecelo tribui¬
t ostendit: Recursus qͦq uitȩ aurcȩ animam
significat quȩ illuc recurrit unde descenderat.
Ioero duo reliꝗͣ quȩ sequunt᷑. c̃tricio hgddi ie suꝑ
fontẽ ⁊ c̾fractio rote suꝑlacũ ꝑmeta forã mortis
enigͥmata st̃. Quomͦ enĩ hydria quȩ c̃terit᷑ cessat
haurire. & rota ꝑquã delacu exputeis leuant᷑

Expanded text:
argenteus, & recurrat vitta aurea, & conteratur  erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes et omnia vanitas. Revertit ad superiora, et post grande hyperbaton, quod ab eo loco interjecerat, ubi ait: Et memento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniant dies malitiae, et antequam tenebrescant sol et 445 luna, et stellae, etc., in die qua movebuntur custodes domus , nunc coeptam sententiam simili fine concludit dicens: Antequam rumpatur funiculus argenti, hoc vel illud fiat. Funiculus autem argenti, candidam hanc vitam et spiramen, quod nobis e coelo tribuitur, ostendit: recursus quoque vittae aureae, animam significat, quae illuc recurrit unde descenderat. Porro duo reliqua quae sequuntur; contritio hydriae super fontem, et confractio rotae super lacum, per metaphoram mortis aenigmata sunt: quo modo enim hydria quae conteritur cessat haurire; et rota, per quam de lacu ex puteis levantur
Abbreviated transcription (Latin):
petri apłi exemplũ aurũ & argentũ ei ñ erat. sed diuinis
uirtutib refecto gr̃am sanitatũ p̃ciosius erogabat. Ecce
qđ ueritas dixit qui reliquerit om̃ia ꝓpt̃ nom̃ meũ
in eugłio. centuplũ accipi& ⁊ uitã et̾nã possidebit. Centu¬
plũ accipit qͥ in sc̃itate atq caritate dĩ fundatꝰ ꝑfectionis
tectũ conscendit. Onde beat᷑ paulus dicebat. nr̃a conuer¬
satio incelis est. Nã ficut nonnulli dicere solent. qͥ relique¬
rint omũa in p̃senti centuplũ accipient in honorib aut reb
terrenis. & uitã et̃nã possideant. Nec hec dicens ignoro
qdđ scĩ uri in p̾senti honore ñ sint p̃lati. sed ñ arbitrant᷑
hoc illi retributionis p̃miũ. sed dispensationis officiũ
Sicut nec beatꝰ sacerdos in p̃senti qui multa reliquerat.
aliqͥd postmodum terrenũ quesiuit aut meruit. sod̾
ens bis binos annos ibidẽ demorat fuisset : bonũ semꝑ

Expanded text:
Petri apostoli exemplum aurum et argentum ei non erat; sed divinis Petri apostoli exemplum aurum et argentum ei non erat; sed divinis virtutibus refecto gratiam sanitatum preciosius erogabat. Ecce! quod veritas dixit: Qui reliquerit omnia propter nomen meum, in euangelio centuplum accipiet et vitam eternam possidebit. Centuplum accipit, qui in sanctitate atque caritate Dei fundatus, perfectionis tectum conscendit. Unde beatus Paulus dicebat: Nostra conversatio in celis est. Nam, sicut nonnulli dicere solent, qui reliquerint omnia in praesenti, centuplum accipient in honoribus aut rebus terrenis et vitam eternam possideant; nec hec dicens ignoro, quod sancti viri in praesenti honore non sint praelati; sed non arbitrantur hoc illi retributionis praemium, sed dispensationis officium. Sicut nec beatus sacerdos, in praesenti qui multa reliquerat, aliquid postmodum terrenum quesivit aut meruit; sed cens bis binos annos ibidem demoratus fuisset, bonum semper
Abbreviated transcription (Latin):
comites. cũ magna impensa alimonia ꝓ largitione suȩ salutis
prexit. ⁊ dm̃ ꝓ scĩ uiri merito laudans benedicebat. Sed & sa¬
cerdos udens ipsius in peregrinis obseqͥũ: ualde ei placuit
eiꝰ deuotionis affectus. ⁊ mulierẽ conlaudans benedixit.
psa uero benedictione ꝑcepta: adꝓpria remeauit. Nauirt
miraculũ qd sc̃m̃ dĩ latebat: nullus indicare p̃sũpsit. Cũq
post hec eũ infirmantiũ turba ubiq ꝓsequeret᷑. sed ille iac¬
tantie uicũ cauens ubicũq potuissec semet ipsũ ospitiolo
tradebat. ⁊ infirmos ex oleo qđ exbeati pecri sẽpulero benedic¬
tione leuari iusserat. ungi p̃cipiebat. moxq sanitatis gau¬
diũ incõmodi ꝑcepta. dm̃ ad ppria remeantes uire debito
conlaudabant. Obeatũ conmerciũ qđuir egerat sc̃s: dedit
possit nichil remanserat. ⁊ ita uxta eugłiũ nudus erat
& nec duasqͥb induu possed tunicas haberet. ⁊upxtabeati

Expanded text:
comites cum magna impensa alimonia pro largitione suae salutis comites cum magna impensa alimonia pro largitione suae salutis perrexit, et Deum pro sancti viri merito laudans, benedicebat. Sed et sacerdos videns ipsius in peregrinis obsequium, valde ei placuit eius devotionis affectus, et mulierem conlaudans, benedixit. Ipsa vero, benedictione percepta, ad propria remeavit. Nam virtutis miraculum, quod virum Dei latebat, nullus indicare praesumpsit. 27. Cumque post hec eum infirmantium turba ubique prosequeretur, sed ille iactantiae vicium cavens, ubicumque potuisset, semet ipsum ospitiolo trudebat et infirmos ex oleo, quod ex beati Petri sepulcro benedictione levari iusserat, ungi praecipiebat; moxque sanitatis gaudium incommodi percepta, Deum ad propria remeantes iure debito conlaudabant. O beatum conmercium, quod vir egerat sanctus! Dedit possit, nihil remanserat, et ita iuxta euangelium nudus erat, et nec duas, quibus indui possed, tunicas haberet, et iuxta beati
Abbreviated transcription (Latin):
rens: eorũ sibi patrociniũ atq suffragiũ supplici
atq in estimabili deuocione poposcit captuorũ
ex inde redim̃do: ñ modicã secũ turbã reduxit:
Cũ uir dĩ regrediens ex roma. clusina tuscorũ ꝑue¬
niss& in urbẽ. mulier quȩdã ceca. ab eiꝰ ministris
petit: ut aquã ex manib sacerdotis ꝓ remedio
unde occłos sibi abluer& largirent: Cũq illi harie
grãm poscenti p̾stare cupłrent᷑: s uir dñi uixta
morẽ aqua manib ablutis int̾rã diffundit
p̃cepit: Unde iux modicã furari guetã potuer̃.
qua mulieri tribuentes. dixer̃ Uade uibasilica
beati petri que inhac urbe sita. ẽ. sequenti nocte
cũ hac aqua uigilia & mane occłos exside
sicut petisti continge Credimus: quod tͥ ꝓueniar
ad salutẽ. Quorũ mulier p̃ceptũ secuta. ita ꝑagens: lucẽ quã toto
cordis desidio querebat oculis reseratis aspexit. Proinde a iuri dĩ

Expanded text:
rens, eorum sibi patrocinium atque suffragium supplici rens, eorum sibi patrocinium atque suffragium supplici atque inestimabili devocione poposcit. Captivorum exinde redimendo non modicam secum turbam reduxit. 26. Cum vir Dei regrediens ex Roma, Clusina Tuscorum pervenisset in urbem, mulier quaedam ceca ab eius ministris petiit, ut aquam ex manibus sacerdotis pro remedio, unde oculos sibi ablueret, largirent. Cumque illi hanc gratiam poscenti praestare cupirent, sed vir Domini iuxta morem aquam, manibus ablutis, in terram diffundi praecepit, unde vix modicam furari guttam potuerunt, quam mulieri tribuentes, dixerunt: 'Vade et in basilica beati Petri, quae in hac urbe sita est, sequenti nocte cum hac aqua vigila et mane oculos ex fide, sicut petisti, continge; credimus, quod tibi proveniat ad salutem'. Quorum mulier praeceptum secuta, ita peragens, lucem, quam toto cordis desiderio querebat, oculis reseratis, aspexit. Proinde ad viri Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus terrore. ñ nulli qui cũ eo erant incuciua
mortis: & qui naues qui simul gradiebant᷑ sepa¬
rato indiuise homines tabulis indii iux pauci
ad litus ꝑ uenire potu er̃: Uidens uirdĩ suorũ
diffidentiã sr̃m blande eos c̃sqliri cepit Illiuero
mortis metu declinantes. in nauẽ prosta corruer:
Alii sũpto alim̃to : aut aliquid qđ naui intuleratit
inundis. ad subleuandũ uelnculo pici cupiebant:
si non dĩ sacerdos restitiss& dicens Nolite nolite. hoc
facere fr̃s : melius ẽ inquit pauperib ⁊ egentib
uobis. quȩ seruetis : & hȩc dicens ođos ad celos cũ
solita lacrimarũ. Embre suspendens: ⁊ ꝓsalute
om̃iũ dñm supplicauit: Scatĩq eidẽ puncto ore
undarũ in pulsu seu pennigero uolatu longius
lictore sca fam unda ꝑtraxit Post hec rom̃a cũ
magna a lacritate ꝑrexit: Ibiq sc̃orũ excubias
apłorũ atq scorũ circũquaq martirũ loca ꝑcur¬

Expanded text:
fluctus terrorem nonnulli qui cum eo erant incutiunt fluctus terrorem nonnulli qui cum eo erant incutiunt mortis, et qui, naves qui simul gradiebantur separato, indivise homines tabulis inditi, vix pauci ad litus pervenire potuerunt. Videns vir Dei suorum diffidentiam fratrum, blande eos consolari cepit. Illi vero mortis metu declinantes in navem prostrati corruerunt. Alii, sumpto alimento aut aliud quod navi intulerant, in undis ad sublevandum vehiculo proici cupiebant, si non Dei sacerdos restitisset, dicens: 'Nolite, nolite hoc facere, fratres; melius est', inquit, 'pauperibus et egentibus vobisque servetis'. Et haec dicens, oculos ad celos cum solita lacrimarum ymbre suspendens, et pro salute omnium Dominum supplicavit: statimque eidem puncto orae undarum inpulsu, seu pennigero volatu, longius littore scafam unda protraxit. 25. Post hec Romam cum magna alacritate perrexit, ibique apostolorum excubias atque sanctorum circumquaque martirum loca percur
Abbreviated transcription (Latin):
ibi s ubiq in eodẽ itinere monasteriũ reppe¬
Usset sacrũ ita pegit Post hec italiã ingressus
& arege langobuardorũ multũ deuote g̾rateq
sus ceptus ẽ. Quidũ rex scĩ sacerdotis palatio
residens conlatione mutu& misceretur: suꝑ¬
ueniunt nuntii qui urbẽ exercitu circũ ualla¬
ri contendunt: Qui mox sedilia rex exiliens
uiopinatus uitra urbẽ ad bellũ secũ popłm
exire iubet. atq aduersus acies ininuci cune¬
os armatos instare p̃cepit: quiqi millime ad
dnm exores: quia causa.: mͥ cũ aduersariis
extat Aduentus tui merito tropheũ ad nõ
merear obtinere: Qui mox egressus. ẽ urbe.
preliũ cũ aduersariis arripiens. ita partib
aripti fauens extitit xp̃c ut multi cesi atq
ꝓstrati nege ingenitalib uulnerato atq capto
dauit. eiq suo regno fecit prebere necessaria:
Ex inde digressus. cũ tanus maris litore ꝓueniss&.
carina susceptus. fluctuante cerulo minaces

Expanded text:
ibi, sed ubique in eodem itinere monasterium reppeibi, sed ubique in eodem itinere monasterium repperisset, sacrum ita peregit. 23. Post hec Italiam ingressus et a rege Langobardorum multum devote grateque susceptus est. Qui dum rex sancti sacerdotis palatio residens conlatione mutuae misceretur, superveniunt nuntii, qui urbem exercitu circumvallari contendunt. Qui mox sedilia rex exiliens, inopinatus intra urbem ad bellum secum populum exire iubet atque adversus acies inimici cuneos armatos instare praecepit; quique umillime ad pro me Dominum exores, quia causa mihi cum adversariis extat; adventus tui merito tropheum a Domino merear obtinere!' Qui mox egressus est urbe, prelium cum adversariis arripiens; ita partibus Ariperthi favens extitit Christus, ut multi cesi atque prostrati. Rege in genitalibus vulnerato atque capto, davit eique suo regno fecit prebere necessaria. 24. Exinde digressus, cum tenus maris litore pervenisset, carina susceptus, fluctuante cerulo, minaces