comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequentur sermonem quem contemenunt di
non uenis sem inquit & loquutus eis fuis sem
peccatum non haberent De hi fenim dicit dequi¬
bus dicebat sime persecuti sunt &uos persequent᷑
iudeiergo persecuti sunt xpm Numquid fine
peccato erant iudei antequam xp̃s adeos in earne
uenis sec quis hoc uel stultiss imus dixerit
nerali nomine uultintelligi hoc esten impec¬
catum quo tenentur cuncta peccata quod im̃¬
quis que si non habeat dimittunt cura cuncta
peccata hocestautem quia noncrediderunt
in xpm̃ qui propter eauenit ut credaturin eum
Hoc pecoatum si non uenis set nonutiquehabe¬
rent Quimeodit inquit & patrem meum odit
quomodo enim diligerent patrem ueritatis
qui habebant odioueritatem Si o perconon fe¬
cissem in eis quaenemo alius fecit & reliꝙ̃ NI¬
miri ergo illa sunt opera que ineorum ua¬
litudinibus taotamiracula salutis ostendit
quanta illis anteanemo donauit Quiades cip¬

Expanded text:
persequentur sermonem quem contemnent? Si persequentur sermonem quem contemnent? Si non venissem, inquit, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. De his enim dicit, de quibus dicebat: Si me persecuti sunt, et vos persequentur. Judaei ergo persecuti sunt Christum. Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? quis hoc vel stultissimus dixerit? nerali nomine vult intelligi, hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit ut credatur in eum, hoc peccatum si non venisset, non utique haberent: Qui me odit, inquit, et patrem meum odit. Quomodo enim diligerent patrem veritatis, qui habebant odio veritatem? Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, et rel. Nimirum ergo illa sunt opera, quae in eorum valetudinibus, tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit. Quia de ip
Abbreviated transcription (Latin):
Quidorgodicturisumus audiendo non uos me elegis¬
ds nisi quia malieramus &electisumus uedaemd
gratia nos clegentis essemus: Et iudete quemas¬
modum noneligat bonos sed quos eligit faciatbiu¬
nos Ego inquit elegiuos & posuiuos uteatis & fruc¬
tum afferatis & fructus uester maneat Aubit̃
Ita que sructum undecligeret habebamus aliteatis
inquit Imus ut afferconus & ips eestua qua inus
inquanospofuit uteronus Pro inde i nomnibusin¬
sericordiaeius prȩuenitnos & fructus inquit ues¬
ter maneat Maneat ergodilectio Ipse fructꝰurt
Mementote sermonisdi que mego dnuoboda&s
reliq Ex oracos dñs suos seruos admindiode
persorenda patienter nullum magiseis eameui¬
us quam de scipso proponit exemplum Nam quid
est aliud non est seruus maior dominosuo. simef
secuti sunt &uosper secuntur. Sed hȩc in quitom¬
nia faciunt uobis propter nomen meum quae
omnianisi quaedixi odio habebunt scilic&& ꝑ

Expanded text:
Quid ergo dicturi sumus audiendo: Non vos me elegistis, nisi quia mali eramus et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus? Et videte quemadmodum non eligat bonos, sed quos elegit facit bonos: Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis et fructum afferatis et fructus vester maneat. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus: Ut eatis, inquit imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos: Et fructus, inquit, vester maneat. Maneat ergo dilectio ipse fructus noster. Mementote sermonis mei, quem ego dixi vobisreliqua. Exhortans Dominus suos servos ad mundi odia perferenda patienter, nullum magis eis et melius, quam de seipso proponit exemplum. Nam quid est aliud: Non est servus major Domino suo, si me persecuti sunt, et vos persequentur? Sed haec, inquit, omnia facient vobis propter nomen meum. Quae omnia, nisi quae dixit, Odio habebunt, scilicet et
Abbreviated transcription (Latin):
do ut sit nobi seorum non extraria uisio sed int̃¬
na & in nobis eorum nontransitoria man¬
sio sedecerna quod sequitꝰ etsermonemquẽ
audistis nonestmeus sed patris Recteigit᷑
auccori tribuit quicquid facit equalis a quo
habet hoc ipsum quod il liest in differenter
estminor patre sed non est nisi a patre Non
uti quesuum sed patris est uerbum Quomo¬
uobis apuduos manens & relq̃ : Apuduos
manens ut que presentia corporali quacũ
insinuare ꝑsonas Omnis igitur & docet
&docet trinitas sed nisi etiam singillatiꝰ
comendaretur eam nulle modo humana
capere utcũque posset infirmitas : Pace¬
icã reliquo uobis pacem incamdo uo¬
bis: hoc est quod legimus apud erophe¬
tam pacem superpacem : Pacem nobis re¬
liquid iturus pacem suam nobis dabit in
fineuenturus Pacem nobis reliquid in
hoc sđo pacem suam nobis dabit infuturo
scđo pacem nobis reliquid in quamonentes
hostem uicinus pacem suam nobis daba
quandos ine hoste regnabistus pacem
Rel

Expanded text:
do, ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna, et in nobis eorum non transitoria mansio, sed aeterna. Sequitur: Et sermonem quem us Filius, sed Patris. « Recte igitur auctori tribuit quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter est minor patre, sed non est, nisi a patre, non utique suum, sed patris est verbum, quomosum vobis apud vos manens, et reliqua. Apud vos manens, utique praesentia corporali, qua cum insinuare personas, omnes igitur et dicit et docet trinitas, sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utcunque posset infirmitas. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hoc est quod legimus apud prophetam: Pacem super pacem. Pacem nobis relinquit iturus, pacem suam nobis dabit in fine venturus, pacem nobis relinquit in hoc saeculo, pacem suam nobis dabit in futuro saeculo. Pacem nobis relinquit, in qua manentes hostem vincimus, pacem suam nobis dabit, quando sine hoste regnabimus. Pacem rel
Abbreviated transcription (Latin):
apilato cesaris imago nocteintemplopo¬
sita est quod paste sollempnitate per¬
turbatione facta triginta milia ex eisce¬
sa sunt Quodinruente fame mulier
unicum filium suum comederit mul¬
tał alio signa de monstrabatur super
ens Nam fulgebat stella gladio simi¬
us pertotum annum super hierus alem
quadam die uitula sacrificus amota
enixa est agnam quadam nocceianua
scũarii seris ferreis munita quaeuix ui¬
ginti uiris claudebatꝰ sponte aperta est
Iuadam die uisi sunt currus & equites
ꝑaeren ferri quadam dic pente costes
sacerdotas audiebant motus intemola
& uoces dicentium transmigremus ex
his sedibus Quadam festiuitatis die quidã
ananiae filius mente commotus clamabat
llox aboriente uox ab occidente uox
aquattuor uentis qui uerberatus ma¬
gis acmagis clamabat in obsidione autẽ
romanorum occisi un decies centen comi¬
li areferiontur Ad distrahendum uero
traditi centum milia dicuntur Rectũ

Expanded text:
a Pilato Caesaris imago nocte in templo poa Pilato Caesaris imago nocte in templo posita est, quae Paschae solemnitate perturbatione facta, triginta millia ex eis caesa sunt: quod irruente fame, mulier unicum filium suum comederit. Multa et alia signa demonstrabantur super eos. Nam fulgebat stella gladio similis per totum annum super Hierusalem. Quadam die vitula sacrificiis admota enixa est agnam. Quadam nocte janua sanctuarii seris ferreis munita, quae vix viginti viris claudebatur, sponte aperta est. Quadam die visi sunt currus et equites per aerem ferri. Quadam die Pentecostes sacerdotes audiebant motus in templo, et voces dicentium: Transmigremus ex his sedibus. Quadam festivitatis die, quidam Ananiae filius mente commotus clamabat: Vox ab oriente, vox ab occidente, vox a quatuor ventis. Qui verberatus magis ac magis clamabat. In obsidione autem Romanorum occisi undecies centena millia referuntur. Ad distrahendum vero traditi centum millia dicuntur: rectum
Abbreviated transcription (Latin):
brs macima pruriga intolerabilis colidolee
in mensis pedum tumor atensus Vleronda
putrida inerac illi& inflatio putrida Rost¬
qui oleo estlitus soluti sunt oculinus & ili¬
peratus omnes primarios & nobiles olebis
ascororisua  Niouiiudeos descamerte
gauisirros sedut habeas lugentes curespin
gaaba uero omnes iterficenm giur secfo¬
lus sunsera senecatis cultellum senit ut po¬
mum more solico purgaret &eleuauitin
secupsedecterom suam &ita obit Postlum
flius eius herodes sub quo passus est dñs
eo quod nondedisset gloriam dõ subito ab
angelo dñ percussus est & incredibiliuen¬
tris inflatione distentus continuis quin¬
que diebus quinquagesimo quarto ae¬
iatissuae anno regniuero seetimo obitt
dilatus uero itamalorum cladibus cru¬
ciatus est ut proeria semanutrans uerba¬
rtreo Qucitauero accesserintiudeis
sua draginta annos usque adiundictomn
crucis in numerare perlongum est quõ

Expanded text:
bris maxima, prurigo intolerabilis, colli dolor bris maxima, prurigo intolerabilis, colli dolor immensus, pedum tumor extensus, verenda putrida, inerat illi et inflatio putrida, postquam oleo est litus, soluti sunt oculi ejus, et desperatus omnes primarios et nobiles plebis ait sorori suae: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed ut habeam lugentes cum spiritum exhalavero, omnes interfice. Igitur sex filiis suis a se necatis, cultellum petiit, ut pomum, more solito, purgaret, et elevavit in seipso dextram suam, et ita obiit. Post hunc filius ejus Herodes, sub quo passus est Dominus, eo quod non dedisset gloriam Deo, subito ab angelo Domini percussus est, et incredibili ventris inflatione distentus, continuis quinque diebus, quinquagesimo quarto aetatis suae anno, regni vero septimo obiit. Pilatus vero ita malorum cladibus cruciatus est, ut propria se manu transverberaret. Quanta vero accesserint Judaeis per quadraginta annos usque ad vindictam crucis enumerare perlongum est. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
illiautem ab euntes munierumt sepule ini
signantes lapidem cũ sustodibus:¬
I Ñ on sufficerat principibus sacerdotũ
& scribis acphariseis crucifixis sed ñm
saluatorem nisi sepulchrum custodi¬
rent Coortem acciperent signarent
lapidem & quantum in illis est manum
obponerent resurgenti ut diligentia
eorum nrae fidei proficerent Quanto
enim amplius seruatꝰ tanto magisre¬
surrectionis uirtus ostenditꝰ unde &i no
numento nouo quod scissum fueratim
peera conditus est nisi ex multis lapidib
aedificatum essec suffosis tionuli funda¬
mentis ablatus furto dicerecur quo
autem in sopulchro ponendus ess& pro¬
phete testimonium estdicentis
hic habitauit in excelsa spelunca
petrefortissime Statimque est
quos uersiculossequitꝰ regem cũglor
Paulis perdeminis tratoribus perseutions saba
quidactum sic iuideamus Prumus hȩrodos subgro
quid acut snfantes hunc finem habuts dut co
sms etriisecus urebatur intrinsecus ouseu
ipasto incendio cremabatur. Omne corpuspu¬

Expanded text:
munierunt sepulcrum, signantes lapidem cum custodibus. Non suffecerat principibus sacerdotum, et Scribis ac Pharisaeis crucifixisse Dominum Salvatorem, nisi sepulcrum custodirent, cohortem acciperent, signarent lapidem, quantum in illis est, manum opponerent resurgenti, ut diligentia eorum nostrae fidei proficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto magis resurrectionis virtus ostenditur. Unde et in monumento novo, quod excisum fuerat in petra, conditus est: ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Quod autem in sepulcro ponendus esset, prophetae testiHic habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae , statimque post duos versiculos sequitur: Regem cum Paulisper de ministratoribus persecutionis Christi, quid actum sit, videamus. Primus Herodes, sub quo passi sunt infantes, hunc finem habuit. Lento igni extrinsecus urebatur, intrinsecus autem vasto incendio cremebatur, omne corpus pu
Abbreviated transcription (Latin):
secreta in pacecum dnõmanere & postbo¬
naoportet opera quiescere donecoctuuaa
taodem ueniente aetate &i amcorporo ipso
resur reccione glorificata cum animabus
simul in corruptionem aeterno hereditatis
accipiant Vn depuldirȩ septimadies inge¬
nes uesperam habius se non legitur quia
requies animarum quae in illo sacculonune
est non nulla consum manda memoreo
sedpleniore gaudiae futura est resurrec¬
tionis adaugenda in luca legimus quiasta
bant omnes notieius a longe & mulieres
quae secute erant h̃ his ergo notis iesũ
post de positum eius corpus ad sua reme¬
antibus solem ulieres quac artius amabane
fimus sub secute quomodo poneret᷑ inspi¬
cerecurabant utei congruo munus posseus
deuotionis offorre Sed & actenus scã e
mulieres die paras ceues id est preparatio¬
nis idest faciunt ciananime humiles &
quomaiores sibi conscie fragilitatis eo ma¬
ioris saluatoris amore feruentes passio¬

Expanded text:
secreta in pace cum Domino manere. Et post bosecreta in pace cum Domino manere. Et post bona oportet opera quiescere, donec octava tandem veniente aetate, etiam corpora ipsa resurrectione glorificata, cum animabus simul incorruptionem aeternae haereditatis accipiant. Unde pulchre septima dies in Genesi vesperam habuisse non legitur, quia requies animarum, quae in illo saeculo nunc est, non ullo consumenda moerore, sed pleniori gaudio futurae est resurrectionis adaugenda. In Lubant omnes noti ejus a longe et mulieres, quae secutae erant eum. His ergo notis Jesu, post depositum ejus corpus ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus subsecutae, quomodo poneretur, inspicere curabant, ut ei tempore congruo munus possent devotionis offerre. Sed et hactenus sanctae mulieres die Parasceves, id est, praeparationis idem faciunt, cum animae humiles, et quo majoris sibi consciae fragilitatis, eo majori Salvatoris amore ferventes, passio
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur appellabant quod eo uidelicedie
quae insabbatum fuerint neces saria prepa¬
rentiuxta quod demanna quodam erat pre¬
ceptum Sexta autem die colligetis duplũ¬
&cet̃ Quia uero interromanos uitã du¬
cuntiuda ei uisitatius eum latine caenã
puram cognominant Quia ergo sexta die
homofactus & tota mundi est creatura per¬
fecca Septima autem conditor aboperesuo
requieuit linde & hancs abbatu idestre¬
quiem uocari precopit Rec tedñs cadem die
sexta crucifixus humanere parationis imple¬
ui tarchanum Vn decum accepis sec acecun
dixit consũmatumest Idestsexti diei quod pro
mundirefectione suscepi totumes topus per¬
fectum Sabbato autem insepulcrorequies¬
uotionis praeluc& exemplum quos in hac
quidem sex comundiaetate prodño pati &
uelut mundo crucifigi nec esse estinseꝓtima
uero aetate id est cum letiquis debicum soluit
corpora quidem in tumulis animas autem

Expanded text:
vocatur appellabant. Quod eo videlicet die, vocatur appellabant. Quod eo videlicet die, quae in sabbato fore necessaria praepararent, juxta quod de manna quondam erat praeceptum . Sexta autem die colligetis duplum, etc. Qui vero inter Romanos vitam ducunt Judaei, usitatius eum Latine coenam puram cognominant. Quia ergo sexta die homo factus, et tota mundi creatura perfecta, septima autem conditor ab opere suo requievit. Unde et hanc sabbatum, id est, requiem vocari praecepit. Recte Dominus eadem die sexta crucifixus, humanae reparationis implevit arcanum, unde cum accepisset acetum dixit, consummatum est, id est, sexti diei, quod pro mundi refectione suscepit, totum est opus perfectum. Sabbato autem in sepulcro requiestrae devotionis praelucet exemplum, quos in hac quidem sexta mundi aetate pro Domino pati et velut mundo crucifigi necesse est. In septima vero aetate, hoc est, cum laeti quis debitum solvit, corpora quidem in tumulis, animas autem
Abbreviated transcription (Latin):
recon secrari Vt sicutipse ueram terrene
mortalis quae nature substantiam pro
nobis morti obtulit ita & nos in comme
morationem eiusdem tremendi & uene¬
rabili s acroonenti puram deterregermine
candidumque & multi modis quasi mortifi¬
cationum genere castigatum altarilinum
inponaous euodautemait aduoluit saxũ
magnum adostium monumenti uelamensig¬
nificat quod in lectione ueteris testamenti
Manet Lex enim lapide scripta est cuius abla¬
totegmine sec reta sac ramentorum ⁊ tue¬
lantur . Erat autem ibi maria magdalane
& altera maria sedentes contra sepulchrũ
Ceteris relinquentibus dnm̃ mulieres i nof¬
ficium per seuerant expectantes quodpro¬
mis erat ihs &ideo meruerunt primeui¬
dere resurgentem qm̃ qui perseuerauorit
us que infinem hic saluus erit i Alteraau¬
tem die quae est postpara sceuen & reliqua
Paras ceue preparatio interp̃tatur quo
nomine iudei qui intergrecos conuersabant᷑
sextasabbatique nunca nobis sexca feria

Expanded text:
re consecrari. Ut sicut ipse veram terrenae re consecrari. Ut sicut ipse veram terrenae mortalisque naturae substantiam pro nmorationem ejusdem tremendi et venerabilis sacramenti, purum de terrae germine candidumque, et multimodis, quasi mortificationum genere castigatum altari linum imponamus. Quod autem ait: Advolvit saxum magnum ad ostium monumenti velamen significat, quod in lectione Veteris Testamenti manet. Lex enim in lapide scripta est, cujus ablato tegmine, secreta sacramentorum revelantur. Erat autem ibi Maria Magdalene et altera Maria sedentes contra sepulcrum. Caeteris relinquentibus Dominum, mulieres in officio perseverant, exspectantes quod promiserat Jesus, et ideo meruerunt primae videre resurgentem. Quoniam qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit. Altera autem die, quae est post Parasceven, et rel. Parasceve praeparatio interpretatur, quo nomine Judaei, qui inter Graecos conversabantur, sextam sabbati, quae nunc a nobis sexta feria
Abbreviated transcription (Latin):
qui nra aetate de hiero solimis brntania uener̃
quod domus fuerat rotunda. de subia centeruse
excis satantae altitudinis. ut introconsistens
homo uix manu etenta culmenpos sitad¬
tingere Quae habet ineroiti ab oriente
cui lapis ille magnus aduolutus atque in po¬
situs est Incuius momenti parte aquilonar
sepuldrum hoc est locus dominici corporis
deeadem petra faccus est septem habenspe¬
des longitudinis Trium uero palmorum
mensura cetero pauimento altius semi¬
nesis quiuidelicet locus non desuper seda
latere meridiano pertotum patulus est
linde corpus inferebatir Colorauteme¬
iusdem monumenti acloculi rubicundo &
albo dicitur es sepermixtus Nam & sepul¬
chru illud uenerabile figuram dominice
habebat altaris in quo carnis eius acsangui¬
nissolent misteria celebrari Vnderegu¬
la ecclesiastica tenet eadem misteria nom in
siricononinpannotircto sed instar sindonis
quo eumioseph inuoluit in linteo ꝓuro debe¬

Expanded text:
qui nostra aetate de Jerosolymis in Britanniam venere, qui nostra aetate de Jerosolymis in Britanniam venere, quod domus fuerit rotunda de subjacente rupe excisa, tantae altituhomo, vix manu extenta, culmen possit attingere. Quae habet introitum ab oriente, cui lapis ille magnus advolutus atque impositus est, in cujus monumenti parte aquilonali sepulcrum ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factus est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura, caetero pavimento altius eminens. Qui, videlicet locus, non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi rubicundo et albo dicitur esse permistus. Nam et sepulcrum illud venerabilem figuram dominici habebat altaris, in quo carnis ejus ac sanguinis solent mysteria celebrari, unde regula Eccleserico, non in panno tincto, sed instar sindonis, qua eum Joseph involvit, in linteo puro debe
Abbreviated transcription (Latin):
pura eummente susceperit Et posuit illud in
monumento suo nouo: In nouo autem ponitꝰ
Quodbenemonumentum depecrascis sum
fuissememoratur nesi e multis lapidib
edificatum esset suffosis tum uli fundom̃¬
tis ab lutas furto diceretur: Alit Solus
sepu¬
pulcura id est nostridissimilir sicit & ceteradis¬
pensationes eius archana a nostrenatura efra¬
gilitate dis crepruere specialis & resurrectio dest¬
necur &am & uerus homo aꝓparuit sed ex uir¬
gine matre conceptus & natus & tcemetatus
est perominia sed & prosimilitudine absque pec¬
cato eo mortuus est sed quom odo ip seuoluit
et sepultus est sed quamdiu uoluit. et suscitatus
est sed quando uoluit: hocergo quodait sin¬
gulariter sum ego donec trans eam, Eta libide
singulari sepulcura. In paceinidipsum dorino
neresurrectione seruata mes ingulari dono amor¬
tius dietertia resurgere promisti : quod excide¬
tium monumenti . Demonumento dnĩ ferunt

Expanded text:
pura eum mente susceperit. Et posuit illud in pura eum mente susceperit. Et posuit illud in monumento suo novo. In novo autem ponitur Quod bene monumentum de petra excisum fuisse memoratur, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur. Aliter: solseputura, id est, nostrae dissimilis, sicut et caetera dispensationis ejus arcana a nostrae naturae fragilitate discrepavere, specialis et resurrectio designetur. Nam et vetus homo apparuit, sed ex virgine matre conceptus et natus. Et tentatus est per omnia, sed pro similitudine absque peccato. Et mortuus est, sed quomodo ipse voluit. Et sepultus est, sed quandiu voluit. Et suscitatus est, sed quando voluit. Hoc est ergo quod ait: Singulariter sum ego donec transeam . Et alibi de singulari sepultura: In pace in idipsum obdorne resurrectione servata, me singulari dono a mortuis die tertia resurgere promisisti. Et dies etium monumenti. De monumento Domini ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rio uocatur &cẽt. Decurio uocatur quod
sit deordine curiae: & officium curie admi¬
nistret. qui &iam curialis procura domu¬
nera ciuilia solet appellor abarimathiaci¬
uitateiu deae: qui expecta bat &pseregnũ
dñ ab arimathia ipsa est ramatam ouicas
elcan& & sauhelis in regione tampnica iux¬
tadiospolim : hicaccessit adpilatum & pecut
corpusihũ: Magne qusi demiosephiste digni¬
tatis ad seculum sed inaioris apud dm̃ meri¬
tifuisse laudatur ut & perius titiã merieti¬
rum sepeliendo corporidominico dignus fo¬
ret & pernobilitatem potentiae saecula¬
ris idem corpus accipere posset Noneni
quilibet ignotus adpresidem accedere&
crucifixi corpus poterat Impetrare:
Et accepto corpore ioseph in uoluit illuminsindi.¬
I nemunda Etex simplici sepultura dnĩ ambicio
diuitum condem pnatur : quimeintum ulis qui¬
dem posuit carere diuitiis: Pos sumus autem
iixta intelligentium spĩtalem & hoc sentire
quod ille insindonemunda in uolu& ilim̃ qui

Expanded text:
io et actibus eorum. Decurio vocatur quod sit de ordine curiae, et officium curiae administret, qui etiam curialis a procurando munera civilia solet appellari. Ab Arimathia civitate Judaea, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Ab Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Samuelis in regione Thannitica juxta Diospolim. Hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignus foret, et per nobilitatem potentiae saecularis idem corpus accipere posset. Non eniquilibet ignotus ad praesidem accedere, et crucifixi corpus poterat impetrare. Et accepto corpore Joseph involvit illud in sindone munda. Et ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem, et hoc sentire, quod ille in sindone munda involvat Jesum qui
Abbreviated transcription (Latin):
quodidem inatheus ait noluit bibere
hoc maorcus dixit non accepit t acueritaũ
quodgustauerit Sed hoc quodm arcusait
mirratum uinum Intelligendum estiadie¬
um dixisse cumfellemiaxtum felquipsep
amaritudine posuit & mirratumiuinuum
amaris simumiest quaquam fieripossi
ut & felle & mirratum uinum amaris sinũ

Expanded text:
quod idem Matthaeus ait: Noluit bibere, quod idem Matthaeus ait: Noluit bibere, hoc Marcus dixit: Non accepit, tacuerit autem quod gustaverit. Sed hoc quod ait Marcus, myrrhatum vinum intelligendum est, Matthaeum dixisse: Cum felle mistum. Fel quippe pro amaritudine posuit, et myrrhatum enim vinum amarissimum est, quanquam fieri possit, ut et felle et myrrha tum
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod desupersempiternum sperat fi¬
des quȩ perdileccionemoperitꝰ In profundo
autem pars illa ligni quaȩ consurgit q uac¬
git illud omne qđ emin&: sicut Roc cuba
dĩ uolumiate uocantur homo ad participa¬
cionem tante gratiae alius sic & alius aut̃
sic super eminentem uero stientiaȩ cari¬
tatem xp̃i: eam ꝓfecto ubpax illa est quae
p̃cellit hominẽ intellectum & dabant ei bibe¬
raemirsitum uinũ & non accepit ds̃ loqui¬
tur adhie rusalem. egote plantaui uineã
meam uera quomodo factaes in ama¬
ritudi ne uitis aliae nec amarauitis. ama
incibum meum fel &insiti mea potauerantino
aceto quod autom dicitur & non accesitł
secundum matheum cumgustas sem naliit
bibere hocindicat quodgustauerat quidẽ
pronobis mortis amaritudinom sedtem¬
adiere surrexit quod enimait mancus non
accepit intelligitꝰ Non accepit udiberet
gustauit autem ficut matheus testis est ut

Expanded text:
illud quod desuper sempiternum sperat fiillud quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur. In profundo autem pars illa ligni quae in git illud omne quod eminet, sicut ex occulta Dei voluntate vocatur homo ad participationem tantae gratiae, alius sic, alius autem sic, supereminentem vero scientiae charitatem Christi, eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum . Et dabant ei bibere, myrrhatum vinum, et non accepit. Deus loquitur ad Hierusalem: Ego te plantavi vineam meam veram, quomodo facta es in amaritudinem vitis alienae ? Amara vitis amarudederunt in cibum meum fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Quod autem dicitur: Et non accepit, vel secundum Matthaeum: Cum gustasset, noluit bibere, hoc indicat, quod gustaverit quidem pro nobis mortis amaritudinem, sed tertia die resurrexit. Quod autem ait Marcus: Non accepit, intelligitur, non accepit ut biberet. Gustavit autem, sicut Matthaeus testis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Moralem quoque desacro scẽ crucis figu¬
ram describit apłs ubiait : Incaritatera¬
dicati& fundati ut possitis conprehende¬
recum omnib: sc̃is quaesit latitudo altitu¬
etiam supereminentem scientiae caritatẽ
tatis significat in longitudine perseueran¬
tiam scãe conuers ationis us que infinem
In altitudine spem caelestis premiorum
Inprofundo inscrutabili iudiciadĩ unde
ista gratia in homines uenit & haccita quo¬
iptantur sa cramento orucis & In latitu¬
dine accipiatur transuersum lignum.
quo ex tenduntꝰ manus proptero perum
ab ipsous que interra mubi totum corpus crucixũ
stare uidetur. quod s. gnificat persistere hac
est lon ganimiter permanere : In latitudine ab
ips otrans uerso lignum sursum uersus qđ ad ca¬
pudemin&: propter ex pectationem supernorũ
neilla o perabona adqua ineiur pers euȩran¬
cia propter beneficia dĩ terrena actem pora¬
li a facienda craedantur. sed potius propter

Expanded text:
Moralem quoque sacrosanctae crucis figuMoralem quoque sacrosanctae crucis figuram describit Apostolus, ubi ait: In charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo et longituetiam supereminentem scientiae charitatemtatis significat, in longitudine perseverantiam sanctae conversationis usque in finem, in altitudine spem coelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia judicia Dei, unde ista gratia in homines venit. Et haec ita coaptantur sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transversum lignum quo extenduntur manus, propter operum ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare videtur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere. In latitudine, ab ipso transverso ligno sursum versus, quod ad caput eminet, propter exspectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseverantia propter beneficia Dei terrena ac temporalia facienda credantur, sed potius propter
Abbreviated transcription (Latin):
& foris portam locaerant inquibus trunca¬
banturcapita dampnatorum & caluariae
idest decollatorum sumpsere nomen prop¬
torea autem ibi cruci fixus est dͥ̃s ut ubipri¬
us erat area dampnatorum ibierigepent
uex illa mareyrii Et quomodo pronobisina¬
ledictum crucis factus & flagellatus &cru¬
cifixus si pro omnium salute quia noxius
internoxios crucifigitur ut ubi habundauit
peccatum super habundec gratia qualiter
sane tñs incruce positus quidue eadem sa¬
cratissimi corporis positioregalis inset¬
po contineat sedulius in pascalicarmine
puldire uersibus dixit
Neuequis ignorat speciẽ crucis essecolendam
Quaednm portaui touans rationẽ potenti:
Quattuor in deplagas quadrati colligitorb
Splendidus auctoris deuertice fulgitouis
Occiduo sacrelabuntꝰ sidere plante
arcton dextraten & mediũ leua erigita xp̃e
Cunctque de membris uiuit natura creantis
Et cruce conplexum xp̃s regitundiquemundũ

Expanded text:
et foris portam loca erant in quibus truncaet foris portam loca erant in quibus truncabantur capita damnatorum, et calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur, ut ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Qualiter sane Dominus in cruce positus, quidve eadem sacratissimi corporis positio regalis in se typo contineat, Sedulius in Paschali carmine pulchre versibus dixNeue quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portauit ouans, ratione potenti Quattuor inde plagas quadrati colligat orbis. Splendidus auctoris de uertice fulget Eous,. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantArcton dextra tenet, medium laeva erigit axem. Cunctaque de membris vivit natura creantis. Et cruce complexum Christus regit undique mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
heredes quidem dĩ coheredes autem xp̃i: Vn¬
de aptesimonoboediens cyreneheres int̃p̃¬
tatꝰ: Necpret̃ eundem quodidem sy mon
deuilla uenis sere fertꝰ : Villa enim grecepa¬
gos dicitur unde paganos appellamus eos quos
Saciuitate di alienos & quasi urbane conuer¬
sationis esseuidemus expertes seddepagos
simon egrediens crucem portat postihm̃cũ
populus nationum pagansritibus derelic¬
tis uestigia dominice passionis obedienter
conplectitur Quod hoc secundum lucamin
uirideenim lignam seipsum suos queelec¬
tos aridum uero impior & peccatores
significat siergo inquid qui peccatum
non feci qui lignum uitae merito appellaꝰ
fructus uite duo denos persingulos menses ad¬
ferosineigne passionis amundo non exeo quid
putas eos manere tormenti qui fructibus uaen
uinsuper lignum uite flammnis darepontiment
etuenerunt In locum quidicitur golgotaqđ
est nonlatinum ex traurbem hierus alẽ

Expanded text:
Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . UnHaeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde apte Simon obediens, Cyrene, haeres interpretatur. Nec praetereundum quod idem Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece πάγος dicitur. Unde paganos appellamus eos quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. Sed de pago Simon egrediens, crucem portat post Jesum, cum populus nationum paganis ritibus derelictis, vestigia Dominicae passionis obedienter complectitur. Quod autem secundum Lucam in ? Viride enim lignum seipsum suosque electos, aridum vero impios et peccatores significat. Si ego ipse, inquit, qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellor, fructus gratiae duodenos per singulos menses affero, sine igne passionis a mundo non exeo, quid putas eos manere tormenti, qui fructibus vacui, insuper vitae lignum flammis dare non timent? Et venerunt in locum qui dicitur Golgotha, e locus. Extra urbem Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
ditanimalia Siuecalamum tenebat inmanum
ut sacrilegium scriberetiudeorum:. Exeunte sau¬
tem inuenerunt hominem eyreneum uenientẽ
Sobuia sibi siue secundum marcum uenientem de
uilla nominesymonem huncangari auerunt
÷ tollere crucem eius ÷ Cauendum necuideant᷑
contrarium quodio hanes scribit ipsum dnm̃¬
sibi crucem proortas se cum ceteri euangeliste
eam simonem cyreneum baiulas sereferunt
Sed hoc intelligendum est quode grediens dep̃¬
xorio ihs̃ ipse sibi secundumio haonem porta¬
uerunt crucem postea simom portandam in¬
posuerint & hoc congruo satisordine quio ip¬
sepassus est pronobis relinquens nobis exem¬
plaut sequamini uestigia eius et quia si mon
iste hiero solimita sedcyreneus es seꝑhibetꝰ
Cy rene enim libiae ciuitas est ut in actibus
a postolorum legimus recte ꝑ eupopuli
gentium designantꝰ quiquondu peregrins
& hospites testamentorum nun coboedien¬
do ciuesunt & domesticidĩ et sicuta libi dicit᷑

Expanded text:
dit animalia, sive calamum tenebat in manu, dit animalia, sive calamum tenebat in manu, ut sacrilegium scriberet Judaeorum. Exeuntes autem, invenerunt hominem Cyrenaeum, venientem obviam sibi, sive secundum Marcum: Venientem de villa, nomine Simonem, hunc angariaverunt, ut tolleret crucem ejus. Cavendum ne videatur contrarium quod Joannes scribit, ipsum Dsibi crucem portasse. Caeteri vero evangelistae hunc Simonem Cyrenaeum eam bajulasse referuntSed hoc intelligendum, quod egrediens de praetorio Jesus, ipse sibi secundum Joannem portavit crucem, postea Simoni portandam imposuerunt, et hoc congruo satis ordine, quia ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Et quia Simon iste non Jerosolymita, sed Cyrenaeus esse perhibetur Cyrene enim Libyae civitas est, ut in Actibus apostolorum legimus, recte per eum populi gentium designantur, qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc obediendo cives sunt et domestici Dei, et, sicut alibi dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
apud herodem alba ueste induitꝰ inceteris uero
euangelistis amilitibus pilati sub coccineo siue
ouerpureo habitu inlusus esse perhibecur con¬
lata utraque narratione inuno in nocentia&
castitas ad sumpte humanitatis in altero autẽ
ueritas passionis perquam adgloriam regni
Inmortalis essec peruenturus ex primitur Si¬
cutenim purpura colorem sanguif quipro
nobis effusus est immitatꝰ ita& habitus regni
quod postpassionem intrauit nobis que intran¬
dum patefecit insinuat uerum qui a dixitapłs
dñi habitu omnis electorum eius multitũdo
quod inmart: res uenerandos &cẽt fideliũ
plebem distinguitꝰ aptissime designari alba¬
& enim ueste induitꝰ cum munda iustorum con
martyrum gloriatur Etplectentes coronam¬
s despinis posuerunt superca pudeius et orundinem
indextram eius &reliã. Inclami de coccineo opera
gentium cruenta sustentat Incoronas pineamale¬
dictum sol uitanticum in calamo uenenata occi¬

Expanded text:
apud Herodem alba veste induitur , in caeteris vero apud Herodem alba veste induitur , in caeteris vero evangelistis a militibus Pilati sub coccineo, sive purpureo, habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narratione in uno innocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis, per quam ad gloriam regni immortalis esset perventurus, exprimitur. Sicut enim purpura colorem sanguinis, qui pro nobis affusus est, imitatur, ita et habitus regni quod post passionem intravit, nobisque intrandum patefecit, insinuat. Verum quia dixit ApostDquae in martyres venerandos, et caeteram fidelium plebem distinguitur, aptissime designari. Alba enim veste induitur, cum munda justorum confmartyrum gloriatur. Et plectentes coronam de spinis, posuerunt super caput ejus, et arundinem in dextera ejus, et reliqua. In chlamide coccinea opera Gentium cruenta sustentat: in corona spinea maledictum solvit antiquum: in calamo venenata occi
Abbreviated transcription (Latin):
inludentib: adhibitaerat et estrubraqueda
purpura coccosimillima Potestetiam fieriut
purpurã etiam marcus commemora uerat
quam clamis habebat quamuis esset coccinea
Misticeergo inpurpura qua indutus estnr ip¬
saeius caro quam passionibus obi ecit insinia¬
tus dequa premissa dixerat propheta ouare
ergorubrum est indumentum tuum &uestim̃¬
tatua quasi calcantium intorculari incorona
uero quam portabat spinea nr̃õrum suscepti¬
o peccatorum proqua mortalis fieridignat᷑ est
ostenditꝰ iuixta quod precur foripsius testimoni¬
um ei perhibens ait ecceas nusdĩ eccequitol¬
lit peccatamundi Nconque spinas insignifica¬
tione peccatorum ponisolere testatur ipsedñs
qui proto plausto inpeccatum prolapsodice¬
hanꝰ terratua spinas et tribulos germinabit
tibi quod est a pertedicere conscientia tua punc¬
tiones tibi &aculeos uitiorum procreare nonde¬
sistet Quod uero iuxta a euuamgelium lucedñs

Expanded text:
illudentibus adhibita erat, et est rubra quaedam illudentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura, cocco simillima. Potest etiam fieri ut purpuram etiam Marcus commemoraverit, quam chlamys habebat, quamvis esset coccinea. Mystice ergo in purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus caro quam passionibus objecit insinuatur, de qua praemissa dixerat prophetia: Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari ? In corona vero, quam portabat, spinea nostrorum susceptio peccatorum, pro qua mortalis fieri dignatus est, ostenditur, juxta quod praecursor ipsius testimonium ei perhibens, ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Namque spinas in significatione peccatorum poni solere testatur ipse Dominus, qui protoplasto in peccatum prolapso dicebat: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quod est aperte dicere: Conscientia tua punctiones tibi et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod vero juxta Evangelium Lucae Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
anihilꝓficer& et acepta a qualauit manus
coram populo dicens. In nocens ego sum a son¬
guine huius iusti & c&t Pilatus autem ac¬
cepit aquam suxta illud proph&icum
lauabo inter in nocenter manus meas uda
uacrummanuum eius : gentilium operapus¬
garentur et ab impi&ate sudeorum quicla¬
mauerunt crucifige eum nos alienos fu¬
cer& quod am modo hoc contestans: & dicens
ego quidem in nocentem uoluilȩ berare
s& qm̃ sediciooritur & pidrebellionis¬
mi hi mihi contra cesarem crimen in pinguitꝰ
in nocenssum a sangume huius iusti. pes¬
pondit uniuersus populus dicens sanguis eũ
supernos & suꝑfilios mõs. Persouert
us que in praesentem diem ħ ec inprae catio
superiudeos : & sanguis dni Non aufereius
ab eis unde ꝑ esaiao loquitur si leuaue¬
ritis ad memanus non xaudiamuos muus
urãe sanguine plene sunt. Tuncmilites ex cun¬
tes ilim clamidem coccineam circum dederunt
ei uel secundum marcum induunt eum purpura:
Proregia enimpurpura clamis illa coccinea ab

Expanded text:
a aqua lavit manus coram populo, dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus justi, etc. Pilatus autem accepit aquam juxta illud propheticum: Lavabo inter innocentes manus meas , ut in lavacro manuum ejus, gentilium opera purgarentur, et ab impietate Judaeorum, qui clamaverunt, crucifige eum, nos alienos faceret, quodam modo hoc contestans et dicens: Ego quidem innocentem volui liberare, sed quoniam seditio oritur, et per id rebellionis mihi contra Caesarem crimen impingitur, innocens sum a sanguine hujus justi . Respondit universus populus dicens: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Perseverat usque in praesentem diem haec imprecatio super Judaeos, et sanguis Domini non aufertur ab eis, unde per Isaiam loquitur: Si levaveritis ad me manus, non exaudiam vos, manus vestrae sanguine plenae sunt. Tunc milites exuentes Jesum, chlamidem coccineam circumdederunt ei. Vel secundum Marcum, induunt ePro regia enim purpura chlamys illa coccinea ab
Abbreviated transcription (Latin):
dalene mariam pleriqueputant interpre¬
tari in luminant meisti uelinluminatix
p̃tatur Significat hec maria scam̃ ecclesiũ
exgentibus congregatam Altera maria
significat primitiuam ecclesicom expopulo
iudeorum electam: Conuenerunt prin¬
cipes sacerdotum & phoris es adpilatum
dicentes Dñe recordati sumus quia se

Expanded text:
dalene Mariam plerique putant interpredalene Mariam plerique putant interpretari. Illuminant me isti vel illuminatrix. pretatur. Significat haec Maria sanctam Ecclesiam ex gentibus congregatam. Altera Maria significat primitivam Ecclesiam ex populo Judaeorum electam. Convenerunt principes sacerdotum et Pharisaei ad Pilatum, d
Abbreviated transcription (Latin):
tum Mandatum erat ut sabbatisilen¬
tium auespera usque aduesperam ser¬
uoretur &ideoreligiose mulieres sepul¬
to dño quamdiu licehat operar id estusq
ad solis occasum in uiuendis preparandir
erunt occupate. Quodnonsolum indie
para sceue egerant uerum trans actam
sabbato Iđest sole occidente mox uto pe¬
randi licentia reaneabat emeruntaro¬
mata ut mane uenientes urguerentcor¬
puseius sicut marcus a eiui gelista testat᷑
Neque enim uesoere sabbati preo ceu¬
pante iam noctis articulo monumentũ
adire ualuerunt inspecta autem dñi
sepulturo reuertentes parant aroma
ta &iguenta quilecta audita recor¬
data passione dominica mox ad patranda
seo perauir tution quibus xps̃ delectatur conue¬
tunt. Etes abbato quidem paratis aromatibus
lent uenturae postsabbatum cumin unerib:
ad dnm cum finita presentis uite parasceue
beata in requie gaudentes expectant qua¬
do tempore resurrectionis apparente
redolentibus x põspĩtalium actionum
quasi aromatibus occurrant Alariamas¬

Expanded text:
tc. Mandatum erat, ut sabbati silentium a vespera usque ad vesperam ser, et ideo religiosae mulieres, sepulto Domino, quandiu licebat operari, id est, usque ad solis occasum in unguentis praeparandis erant occupatae. Quod non solum in die Parasceves egerant, verum, transacto Sabbato, id est, sole occidente, mox ut operandi licentia remeabat, emerunt aromata ut mane venientes ungerent corpus ejus, sicut Marcus Evangelista testatur. Neque enim vespere Sabbati, praeoccupante jam noctis articulo monumentum adire voluerunt. Inspecta autem Domini sepultura revertentes parant aromata et unguenta, qui lecta, audita, recordata passione dse opera virtutum, quibus Christus delectetur, convertunt. Et sabbato quidem paratis aromatibus silent, venturae post sabbatum cum muneribus ad Dominum, cum finita praesentis vitae parasceve, beata in requie gaudentes exspectant, quando tempore resurrectionis apparente, redolentibus Christo spiritualium actionum, quasi aromatibus occurrant. Mariam Mag
Abbreviated transcription (Latin):
tatem autem non habeam: nihi lini hi prod¬
est atuerobo atiquiper secutionem pactun¬
tur propteriustitiam qm̃ ipsorum estreg¬
num caelorum praeterae untes autom blas¬
phemabant eum mouentes capitania Elc̃
blas phemabant qui a pretergrae diaban¬
turuiam & inuerottmerem scripturarũ
ambulareno lebant. oiouebant capita : qui

Expanded text:
tatem autem non habeam, nihil mihi prodtatem autem non habeam, nihil mihi prodest . At vero beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Praetereuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua, etc. Blasphemabant, quia praetergrediebantur viam, et in vero itinere scripturae ambulare nolebant, movebant capita, qui
Abbreviated transcription (Latin):
latina propterromanos multis acpoeno omnib:
lam tunc gentibus inperantes uel intnolinter¬
goiudei omnemudiregnum omnis mundana
sapientia omnia diuine legis sac ramenta testantꝰ
quia ih̃s rex iudeorum est hoc est imperator
credentium & confitentium dnm: Tuncoru¬
cifixisunt cum eo &duo latronos ad extris¬
&asinistris : Latrones quicum d̃osuont hichi¬
decruci fixi signi ficanteos quicum subfide et
confessione xp̃i uelago nemin artisu uel que¬
continentie artioris instituta sub eunt sod qđ¬
quod bec pro& terna solum caelestiqueglou
gerun iipo secto detri lagone meri¬
to & siȩ designantur: adquiuel humane
laudis intutauel qualib& minus dignasmen¬
cionesseculõ brenuntiant non in merite
blas phamatoris & sinistri latroms men¬
tem & actus inimitatur de qualibus dicit
a postolus. Si tradidero corpus ineum utar¬
deam side dero om̃s faculates inairinci¬
bos pauperum si alia multa fecero cari¬

Expanded text:
Latina, propter Romanos, multis ac pene omnibus Latina, propter Romanos, multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Velint nolint, ergo Judaei, omne mundi regnum, omnis mundana sapientia, omnia divinae legis sacramenta testantur, quia Jesus rex Judaeorum est, hoc est, imperator credentium et confitentium Dominum. Tunc crucifixi sunt cum eo et duo latrones, a dextris, etc. Latrones qui cum Domino sunt hinc inde crucifixi, significant eos qui sub fide et confessione Christi, vel agonem martyrii, vel continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quotquot haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito et fide designantur. At qui, vel humanae laudis intuitu, vel qualibet minus digna intentione, saeculo abrenuntiant, non immerito blasphematoris et sinistri latronis mentem et actus imitantur. De qualibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, si alia multa fecero, chari
Abbreviated transcription (Latin):
supracrucem ponitur licet quia incruce pro
nolis hominis infirmitate dolebat supercni¬
cencamen eius maiestate fulgebat qui apte
etiam quiarex simul& sacerdos est cumex¬
imiam patris suae carnis hostiam in alta
ri crucis offerret regis quoque qua predio¬
tus erattitulo dignitatem precendit utcunc¬
tis legere hoc est audire & credere uolent¬
bus in notescat quia suum percrucem non ꝑ¬
diderit sed confirmarit potius & corrobara¬
rit imperium Vnde & apłs cum ignominiã
crucis descripsissec adiunxit propterquod
& dr̃ illum ex altauit & donauit illi nomen
quod est super omnenomen etcet : Nam quõ
hoc nomen hebraie grece & latine scriptum
erat hioc est quodidem apłs subsecutus ad nec¬
dit iaomnis lingua confiteatior quia ih̃s ap̃s
ingloria estdi patris quantum uero adlite¬
rcon pertint haȩtres lingue ibi preceteri¬
seminabat hebream propteriudeos in lege
gloriantes Greca proptorgentiũs apientes

Expanded text:
supra crucem ponitur, quia licet in cruce pro supra crucem ponitur, quia licet in cruce pro nobis hominis infirmitate dolebat, super crucem tamen regis majestate fulgebat, quia apte etiam, quia rex simul et sacerdos est cum eximiam Patri suae carnis hostiam in altri crucis offerret, regis quoque qua praeditus erat titulo dignitatem praetendit, ut cunctis legere, hoc est audire et credere volentibus innotescat, quia suum per crucem non perdiderit, sed confirmarit potius et corroborarit imperium. Unde et Apostolus cum ignominiam crucis descripsisset, adjunxit: Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, etc. . Nam quod hoc nomen Hebraice, Graece et Latine scriptum erat, hoc est quod idem Apostolus subsecutus adnectit: Et omnis lingua confiteatur, quia Jesus Christus in gloria est Dei Patris . Quantum vero ad litteram, hae tres linguae ibi prae caeteris eminebant, Hebraea, propter Judaeos in lege gloriantes, Graeca, propter gentium sapientes,
Abbreviated transcription (Latin):
exposuit quia scilicet milites cetera in quattu¬
orsartes iuxta suum numerum diuidences deco¬
nica quae in consutilis erat desuꝑ contexta
ꝑtocum sorcemiserunt quad ripertita autẽ
uestis dñi quad ripercitam eius figurauitec¬
bus constat terrarum orbedifusam ecom¬
nibus eisdem partibus a equaliteridem con¬
corditer distributã tonicauero illa sortita
omnium partium significat In itatem qua
caritatis uinculo continetur Sienimcari¬
tas iuxta apłm & supereminentiorem hab
uiam & superemin& scientiae & superom¬
nia precepta est merito uestis quasignificat᷑
desupercontexta perhibetur in sorte autem
quid nisidĩ gratia comendata est sic quippeinu¬
no ad omnes peruenitcumsors omnibus pla¬
cuit quia & digratia inunitate ad omnes per¬
uenit & cum sors mittitꝰ non personae cuius¬
que uel meritis sed occulto dĩ iudicio cecidit᷑.
Et posuerunt supercaput eius causa ipsius
scriptam hicestihs̃ rex iudeorum: Pulchre
titulis quix pm̃ regem testecur non in frased

Expanded text:
exponit: quod scilicet milites caetera in quatuor partes, juxta suum numerum, dividentes, de tunica, quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserint. Quadripertita autem vestis Domini quadripertitam ejus figuravit Ecbus constat terrarum diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est, concorditer distributam. Tunica vero illa sortita omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. Si enim charitas juxta Apostolum, et supereminentiorem habet viam, et supereminet scientiae, et super omnia praecepta est, merito vestis qua significatur desuper coquid, nisi Dei gratia commendata est? Sic quippe in uno ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit, et cum sors mittitur, non personae cujusque, vel meritis, sed occulto Dei judicio ceditur. Et posuerunt super caput ejus causam ipsius scriptam: Hic est Jesus rex Judaeorum. Pulchre titulus, qui Christum Regem testatur, non infra, sed