comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ista cã dissim łau̾o de qua tue re¬
ligioni ecce iteꝵ scribo. non solum
eximietas tua. s eciã ip̃e quisquis
ille est incuiꝰ causa fauentius sic
raptꝰ est. merito me culpabit. et
recte rep̾hendet. Indicans utiq si et̃
ip̃e ad auxiliũ ecc̃e cõfugiss. Si ei
simile aliquid accidiss. Ita me fuisse
dño deo nr̃o. quid dicam. et qua
rõem reddam /si qnͣtum possum nõ
egero pro eiꝰ salute qui se eccłie cui
ẜuio tuend̃ adimiand̃q cõmisit.¬

Expanded text:
ab ista causa dissimulauero, de qua tuae religioni ecce iterum scribo, non solum eximietas tua sed etiam ipse, quisquis ille est, in cuius causa Fauentius sic raptus est, merito me culpabit et recte reprehendet iudicans utique, si etiam ipse ad auxilium ecclesiae confugisset, si ei simile aliquid accidisset, ita me fuisse domino deo nostro quid dicam et quam rationem reddam, si, quantum possum, non egero pro eius salute, qui se ecclesiae, cui seruio, tuendum adiuuandumque commisit
Abbreviated transcription (Latin):
.69. ¶eus non eget nri. nos ege¬
nus ip̃ius. Idõ uerꝯ dñs. Nã tu
nõ ualde uerꝰ es dñs ẜui tui. ambo
hoĩes. ãbo egentes dõ. Si autem
putas eg̾e tui ẜuũ tuũ ut des pa¬
uem. eges et tu ẜui tui ut adiu

Expanded text:
. Ille non eget nostri; nos egemus ipsius: ideo verus Dominus. Nam tu non valde verus dominus servi tui; ambo homines, ambo egentes Deo. Si autem putas egere tui servum tuum, ut des panem; eges et tu servi tui, ut adju
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ existimo eẽ mortalium qͥ
intellexerit. et a sũmo et uero deo
cedat / atq consentiat. siue etiam¬
io ore fatent᷑. sine aliqꝰ uicio faci̾
erubescat. aut metuat. uł et̃ ꝑui f¬
catia siłima insanie. id quod fłm i
eẽ nouit. aut credit. etiam cõtẽp i

Expanded text:
nullum existimo esse mortalium, intellexerit et a summo ac uero Deo cedat adque consentiat, siue id etiam ore fateatur siue aliquo uitio fateri erubescat aut metuat, uel etiam peruicacia simillima insaniae id, quod falsum esse nouit aut credit, contra i
Abbreviated transcription (Latin):
const̾ngis. Tu dñs ẜuos nõ tam cõ¬
dictõĩs nccͣitate qmͣ officii delectatõe
doces adhe̾re. Tu dños ẜuis sũmi
dei cõis dñi consid̾atõe placabiles
et ad consulendum.ꝙͣ ad coħ̾cendũ
ꝓpensiores facis. Tu ciues ciuib.
gentes gentib. et prorsꝰ hoĩes õs¬
pͥmoꝵ pentũ recordatõe nõ socie¬
tate tm̃. S quadam etiam fr̃uitate
cõuĩgis. Deces reges ꝓficere ppłis
mones ppłos se subde regib quib
honor debeatur. quib affectus qͥbꝰ
reu̾entia. quib timor. quib conso¬
latio. quib admoĩtio. quib coher¬
cõ. quib disciplina. quib obiurga¬
cõ. et quib suppliciũ sedulo docẽs
ostendens quemadmod̾. et nõ oĩb
om̃ia. et om̃ib caritas:

Expanded text:
constringis. Tu dominis servos, non tam conconstringis. Tu dominis servos, non tam conditionis necessitate, quam officii delectatione doces adhaerere. Tu dominos servis, summi Dei communis Domini consideratione placabiles, et ad consulendum quam coercendum propensiores facis. Tu cives civibus, gentes gentibus, et prorsus homines primorum parentum recordatione, non societate tantum, sed quadam etiam fraternitate conjungis. Doces reges prospicere populis; mones populos se subdere regibus. Quibus honor debeatur, quibus affectus, quibus reverentia, quibus timor, quibus consolatio, quibus admonitio, quibus cohortatio, quibus disciplina, quibus objurgatio, quibus supplicium, sedulo doces; ostendens quemadmodum et non omnibus omnia, et omnibus charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
bcĩssima est purissime atq cautis¬
sime colendum p̾dicas nullam
cui ẜuire iubeamur. et ab illa ĩcor¬
rupta et ĩniolabili eternitate. cui
soli hõ subiciendꝰ ẽ. cui soli rõnalis
aĩa coh̾endo non misera est. Credes
om̃e qd̃ factum ẽ. qd obuoxiũ cõ¬
mutacõi. qd̾ subditum tp̃ri neq
confũdẽs qd̾ ecernitas. qd̾ u̾itas. qd
deniq pax ip̃a distinguit. S etiã¬
ꝓximi dilectione acq caritatem
est. ex̾ces et doces. Tu femũas
uiris suis nõ ad cõplendam libi¬
die. Sed ad ꝓpagandam ꝓlẽ. et
ad rei fãiliaris sccietate casta et¬
fideli obedĩa subicis. Tn uiros cõui¬
gib nõ ad illudend̾ fragiliorẽ sexũ
s inc̾i amoris legib preficis. Tu
pentib filios libera quadã ẜuitute
sb̃ĩgis. et pentes filiis pia dilectõe
pponis. Tu frĩb frẽs religionis iũ¬
culo firmiori atq artiori qmͣ san¬
gͥnis nectis. Tu om̃em gen̾is. et¬
uoluntatis q nexib mutua cãiͣtate

Expanded text:
ta beatissima est, purissime atque cautissime colendum praedicas, nullam cui servire jubeamur, et ab illa irupta et inviolabili aeternitate, cui soli homo subjiciendus est, cui soli rationalis anima cohaerendo non misera est, excludens omne quod factum est, quod obnoxium commutationi, quod subditum tempori; neque confundens quod aeternitas, quod veritas, quod denique pax ipsa distinguit, neproximi dilectionem atque charitatem est, exerces ac doces. Tu feminas viris suis, non ad explendam libidinem, sed ad propagandam prolem, et ad rei familiaris societatem, casta etfideli obedientia subjicis. Tu viros conjugibus, non ad illudendum imbecilliorem sexum, sed sinceri amoris legibus praeficis. Tu parentibus filios libera quadam servitute subjungis, parentes filiis pia dominatione praeponis. Tu fratribus fratres religionis vinculo firmiore atque arctiore quam sanguinis nectis. Tu omnem generis pvoluntatisque nexibus, mutua charitate
Abbreviated transcription (Latin):
do iudicioꝵ dei. ut etia iustoꝵ õe
es obstruat᷑ in laude sua. et non
aꝑiatur nisi in laude dei. Hoc autẽ
aliquid quis possit scruptari quis
ĩuestigare quis nosse tam inscrup¬
cabłi sunt iudicia eiꝰ et ĩuestigabi¬
les uie eiꝰ. Quis enĩ cognouit sensũ
dmi. ant quis ꝯsiliariꝰ eius fuit. aut

Expanded text:
do judiciorum Dei, ut etiam justorum omne os obstruatur in laude sua, et non aperiatur nisi in laudem Dei. Hoc autem aliquid quis possit scrutari, quis investigare, quis nosse? tam sunt inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut qui
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ qõnis obscuritas moneoliis
primũ ut dehiis que incessegitis
agatis deo gr̃as. Quidqͥd ẽ aũt qͦ
tio pacem intͣ ues. et caritatem hñ¬
tes a domino ut intelligatis orate.
Et donec ipe nos ꝑducatiad eaque
nõdu incessigitis et ibuam̃bulaçe
quo ꝑuenire pocuistis.

Expanded text:
ionis obscuritas, moneo vos primum, ut de iis quae intelligitis, agatis Deo gratias: quidquid est autem quo tio, pacem inter vos et charitatem servantes, a Domino ut intelligatis orate; et donec vos ipse perducat ad ea quae nondum intelligitis, ibi ambulate quo pervenire potuistis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑua solatia. Nam si pauptas angit
si luctꝰ mestificat. si dolor corporis
inquietat. Si contristat exiliũ. Si
ulla alia calamitas uexat adsint
boni hoĩes qͥ non soluz gand̾e cũ gau¬
dentib. ueꝵ etia flere cum flentibꝰ
norunt. et salubͥt alloqͥ sciũt. Pluri¬
mũ illa asꝑa leniunt᷑. releuant᷑ gra¬
uiã ferunt᷑ adu̾sa. S ille hoc ĩ eis
et ꝑ eos agit. qui eos sp̃u suo bonos
facit. et contͣ si diuitie circũ fluãt
nulla orbitas accidat. adsit sanicaᷤᷤ
carnis. ĩcolumni hĩtetur in prĩa. Co¬
hĩtent mali homĩes. in quib nẽo
sit cui fides adhibeatur. a quo non
amara et dura. nec aliqͥd letum
aut dulce ẽ in eis. Itaq ĩ qͥbꝰ lib reb
hũanis nichil ẽ hõi amicu siue ho¬
mine amico. S quousq tał ĩueĩtꝰ
de cꝰ aĩo et morib sit inhac uita c̾¬
ta securitas. Nam sicut gͥ quisq
na cõuersatõe securꝰ. Proĩde ꝙͣuis
ex fructib suis multi cognoscantꝰ

Expanded text:
parva solatia. Nam si paupertas angit, si luctus moestificat, si dolor corporis inquietat, si contristat exsilium, si ulla calamitas alia vexat, adsint boni homines qui non solum gaudere cum gaudentibus, verum etiam flere cum flentibus norunt, et salubriter alloqui et collomum illa aspera leniuntur, releuantur grauia, superantur aduersa. sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos facit. contra si diuitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit, cui fides habeatur, a quo non amara et dura nec aliquid laetum uel dulce est in eis? ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. sed quousque talis inuenitur, de cuius animo et moribus sit in hac uita certa securitas? nam sicut sibi quisqna conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus suis multi cognoscantur
Abbreviated transcription (Latin):
fateor sicut ouis ꝑdita. et ĩcolatꝰ meꝰ
plongatus ẽ. acq ꝓcul ꝓiectꝰ sum a
facie dni dei mei. in hanc exilii ceci¬
tate. U expulsus aꝑadisi gaudiis
deploro coudie mecũ suꝑ miẜias ca¬
ptiuitatis mee lugubre carne ĩgẽtes¬
q lam̃tatões. dũ recordor tui ierłm
tua cõspisce̾ in ꝓpalatu ualens sed
in humeris pastoris mei structoris
tui sꝑo me reportari t̾. ut tripudie
te cum ĩenarrabili gaudio quo lecã¬
tur illi qui tecum st̃ cora ip̃o dõ et sal¬
uatore nro / qui dissoluit inimicicias
ĩcarne sua. et pacificauit om̃ia que
in cel sunt. et q̃ in t̾ra sangͥne suo Ip̃e
est enĩ pax nr̃a qui fecit utraq unũ.

Expanded text:
fateor, sicut ovis perdita , et incolatus meus prolongatus est : atque procul projectus sum a facie Domini Dei mei in hanc exsilii caecitatem. Ubi expulsus a paradisi gaudiis deploro quotidie mecum super miserias captivitatis meae lugubre carmen ingentesque lamentationes, dum recordor tui, matertua conspicere in propatulo valens: sed in humeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi, ut tripudiem in te cum illo inenarrabili gaudio, quo laetantur illi qui tecum sunt coram ipso Deo et Salvatore nostro, qui solvit inimicitias in carne sua, et pacificavit omnia quae in coelis sunt, et quae in terra, sanguine suo. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque un
Abbreviated transcription (Latin):
ergase miẜacione despet si nõ exau¬
diat᷑. qr forte aliquid petit qd̾ acci¬
piendo affligat᷑ atrocius. uł ea ꝓpi¬
tate corruptꝰ peĩtꝰ euertat᷑. In talibꝰ
gꝰ quid oremus et sicut opportet
nescimꝰ. Uñ si aliquid contra qd̾ ora
mꝰ accidit. patient̾ fe̾ndo. et ĩ om̃ib
gras agendo ħ potiꝰ opportuisse qd̃
dei. non qd̃ nr̃a uoluntas hũit mi¬
nimne dubitare debemius. Nam
diator. qui cũ dixisset. Pater si fĩ
põt. transeat a me calix iste. Hũa¬
nã in se uolũtatẽ ex hõĩs susceptõe
transformãs cõcimio subiecit. ueꝵ
nõ qd̃ ego uolo. sed qd̾ tu uis pat̾

Expanded text:
erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nesomnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam diator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo
Abbreviated transcription (Latin):
filiis offerebat cotidie sacrificium.
ne forte aliquid uł in corde ur in ẜ¬
mone peccassent. Ergo cum audis
ꝙ qͦcienscũq offertur sacrificiĩ mõs
missio poc̃oꝵ. Et panem istũ inte
nr̃e cotidianũ assumis. Qui nuluꝰ
ht̃ mediciua requirit. Dulnꝰ est
Q sb̾ poc̃o sumus. medicina ẽ cele
accipis. cotidie est. tͥ hodie. t̾ hodie

Expanded text:
filiis offerebat sacrificium, ne forte aliquid vel in corde vel in sermone peccassent. Ergo tu audis, quod quotiescumque offertur sacrificium, mors missio peccatorum, et panem istum vitae nostrae quotidianum non assumis? Qui vulnus habet, medicinam requirit. Vulnus est, quia sub peccato sumus: medicina est coelaccipis, quotidie tibi hodie est. Tibi hodie
Abbreviated transcription (Latin):
plo suo sues instruit p̾ceptor bonus.
ut afiliis piis impendatꝰ cura ꝑenti¬
b tanꝙͣ lignũ illud ubi erant fyxa
menbra morientis etiam cathedra
fuĩt magr̃i moriẽtis. Ex hac doctri
domesticis non ꝓuidet fidem nega¬
ut famule sue quam deꝰ creau̾at et
regebat. sedut matri homo de qͣ
creatus fuãt. et quam relĩq̃bat.
alcer pro se quodammodo filiuz
ꝓuidebat.

Expanded text:
plo suo instruit Praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus, tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit Magistri docentis. Ex hac doctrindomesticis non ut famulae Deus, quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat, et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat.
Abbreviated transcription (Latin):
płimi cum iocunditate letari et so¬
brie saciari nõ cõsid̾as. Turpe est
plus sͥ uelle inferre hoĩem qmͣ ca¬
pit. nec stomaci sui nosse mẽsura
Non consid̾as ebrietate deuictum.
sue potatis eẽ non posse. Ut quid
ex hac potandi infelicitate int̾ ꝓuo¬
eacos et ꝓuocantes ignominiosa cer¬
tatõ. et uĩcent curpitudo det̾ior. Ex
hac enĩ młtoꝵ menbra cibes excu¬
sant. et uino didaca p̾coqua debili¬
tate. et cricoa senectute marcescũt.
Et adhuc etate uirides tumula ui¬
bracione qͣssant᷑. Inde pulmones
hustione uini cotidiana pucrescũt.
Et ꝑ ora ueluti mortuoꝵ sp̃s tetͦs
emittũt. In hiis gͦ talib nõ ulla
nõ ullum g̾ende uite cõsciliũ non
gestoꝵ aut lectõnũ meoria. nec
illla artiũ aut industria ꝓuidẽtie
ut pote quem pñdia accũbente.
solis oecioentis uicet oocasus. et
cena ꝑnoctãtẽ insꝑatꝰ occupat dies
Et dũ iugi amentia die noctuq di¬
scibẽdo. aut dormitat. aut bibit

Expanded text:
plurimi cum jucunditate laetari, et sobrie saturari. Non consideras turpe esse, plus sibi velle inferre hominem, quam capit, nec stomachi sui nosse mensuram? Non consideras ebrietati devinctum, suae potestatis esse non posse? Utquid ex hac potandi infelicitate inter provocatos et provocantes ignominiosa certatio, et vincenti est turpitudo deterior. Ex hoc enim multorum membra cibos recusant, et vino dedita, praecoqua debilitate et cruda senectute marcescunt, et adhuc aetate virides tremula vibratione quassantur. Inde pulmones ustione vini quotidiana putrescunt, et per ora veluti mortuorum spiritus tetros mittunt. In his ergo talibus non ratio ulla, non ullum gerendae vitae consilium, non gestorum aut lectionum memoria, nec ulla artium aut industriae providentia: utpote quem prandio accumbentem solis occidentis videt occasus, et coena pernoctantem insperatus occupat dies, et dum jugi amentia die nocteque discumbendo dormitat aut bibit,
Abbreviated transcription (Latin):
Diuites
inceslige sr̃bos. paupes hũiles.
HEat qͥs mltas facłtates pecciũaꝵ
sim eis non extollit᷑ pauꝑ ẽ. Nõ
hẽat aliqͥd et cupiat. et infletur
inter diuites reprobes eũ depu¬
tat ds̃. et dĩtes et pauꝑes inter¬

Expanded text:
Divites intellige superbos: pauperes humiles. Habeat 242 multas facultates pecuniarum, si in eis non extollitur, pauper est. Non habeat aliquid, cupiat et infletur, Inter divites reprobos deputat eum Deus. Et divites et paupe
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ex fide
uiuit. ꝑ quã
disccetõez fit.ui
hõ ducẽs uitã
sine hõictoio.
sine furto. sine
fło testĩonio.
sine appetitu
rei ulliꝰ aliene
pẽtib honorez
debitũ reddẽs.
castus usq ad
cõcubitu. eciã
cõiugali. Lar¬
ẽtissimꝰ. qͥ nõ so¬
lũ nõ auferat
alieua. s nec
sua reposuit
uẽditis oĩbus
sius. erogatis¬
q ĩ pauꝑes. ni¬
possideat. Ta¬

Expanded text:
iustus ex fide uiuit. per quam discretionem fit, ut homo ducens uitam sine homicidio, sine furto, sine falso testimonio, sine appetitu rei ullius alienae, parentibus honorem debitum reddens, castus usque ad concubitu, etiam coniugali, entissimus, qui non solum non auferat aliena, sed nec sua reposcat venditis omnibus suis erogatisque in pauperes, nipossideat; cu
Abbreviated transcription (Latin):
uit nͥ xp̃i corpus. Escam uite ac¬
cipit. et ecernitatis poculum bib ͭ
est. Nam qui discordat axp̃o. nec
carnem eiꝰ manducat. nec sangͥnẽ
bibit. etiam si tante rei sacrͣm ad
iudicium sue p̾sũptõĩs cotidie ĩ¬
diffe̾nt̾ accipiat.

Expanded text:
unt corpus Christi. Escam vitae accipit, et aeternitatis poculum bibit, est. Nam qui discordat a Christo, nec carnem ejus manducat, nec sanguinem bibit: etiamsi tantae rei Sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipia
Abbreviated transcription (Latin):
diues sine elemosina qui suꝑflua
usus sui que custodienda ĩ posteꝵ
recondit / indigentib et nichil hẽn¬
tib nõ distribuit ꝑ quod efficitꝰ
ut dũ in terra q̃ita diligenti cura cu¬
stodit celestis patrie. ꝑhẽne thesau
ꝵamittit. Ad quẽ thesauꝵ dñs ihs
adolescẽtẽ dĩcem qͥ eñ de ꝑfcõne in¬

Expanded text:
diues sine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui e
Abbreviated transcription (Latin):
solatia p̾stat. aut ꝑsemetip̃m pau¬
ꝑ est. Non ergo dormias inthesau
u̾it hiis frui solus neqͣqmͣ pot̾it. qr
uniꝰ hoĩs natura multis reb non
succurrit. Quio gͦ stultiꝰ est qmͣ pp̃¬

Expanded text:
solatia praestat, aut per seipsum pauper est. Non ergo dormiat in thesauverit, his frui solus nequaquam poterit; quia unius hominis natura multis rebus non succurrit. Quid ergo stultius est quam p
Abbreviated transcription (Latin):
bebimꝰ. Preẜtim cũ exꝑtem rõis
uirũ dĩtem rõis thesauri et agri¬
sin. et oĩa que h̃t ostendãt. qr toto
cordis ĩtuitu illas res amat que
metalla et bruta aĩalia quis dile¬
xerit. ħ oĩa ĩuicẽ sibi amõis repẽ¬
de̾ non posse ip̃aꝵ reꝵ nat᷑a ostẽdit
Quid a rõue longi est qmͣ to di¬
lig̾e qd̾ te amare nõ ualet. et et
neglige illũ qͣ tue dilectõi se cũ¬
dilectõe oĩa p̾bet. Propt̾ hoc igitur
non diligi mũdꝰ. Sed diligi ꝓximꝰ
a deo p̾cipit᷑ . et qr proximꝰ uice
sui amoris põt rependẽ ꝙ mũdus
ut illa dilectõ amicũ exinimico
efficiat. Quis qͥs gͦ diues ẽ cu¬
pidꝰ qui uult eternas hr̃e dĩtias.
distͥbuẽdo egenis p̾stat ĩt̾im nõ
mansuras. Si enĩ qd diligit. nõ
uendit nẽo eni̾e põt qd cupit.
Auari nãq idõ ĩiuditõ arectissio
bant. Bñdictio dñi suꝑ ues. bñ¬
diximꝰ uob̾ ĩ noĩe dni. Infelices
g ͦ sunt auari dĩtes qui pp̃ res tnͣ¬

Expanded text:
rtim cum expertem rationis avarum divitem, thesauri sui et agri, et omnia quae habet, ostendant; quia toto cordis intuitu illas res amat quaemetalla, et bruta animalia quis dilexerit, haec omnia vicem sibi amoris rependere non posse, ipsa rerum natura ostendit. Quid ergo a ratione longius est quam diligere, quod te amare non valet; et negligere illum, qui tuae dilectioni cudilectione omnia praebet? Propter hoc igitur non diligi mundus, sed diligi proximus a Deo praecipitur; quia proximus vicem sui amoris potest rependere, quod ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. Quisquis ergo dives cupidus vult aeternas habere divitias, distribuendo egenis praestet interim non mansuras. Si enim quendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimobant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res tra
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃ĩoꝵ occuparent Ipã etiam noxia
nõ intelligere. s facere aut pati
miẜum est. Crede̾ aũt tũc ẽ cul¬
pandu cum uł de dõ indignũ ali¬
quid creditur. uł de hoĩe facile cre¬
ditur. In t̾rems u̾o reb si quis qͥd
credit. Si se nescire intelligat nlła¬
turpissimu ẽ. Quod et disce̾ nõ
põt qui sibi iam se scire ꝑsuasit. si
tas nõ bñ affcĩ ãnm signũ est.

Expanded text:
 occuparent. Ipsa etiam noxia, non intelligere, sed facere aut pati, i potest? credere autem tunc est culpandum, cum uel de deo indignum aliquid creditur uel de homine facile creditur. in ceteris uero rebus si quis quid credit, si se id nescire intellegat, nullaturpissimum est: quod et discere non potest, qui sibi iam se scire persuasit, si itas non bene adfecti animi signum est.
Abbreviated transcription (Latin):
me mitdũ fabricare. ciicta uisibłia
et ĩuisibilia creare Imp̃o mũdo mira¬
cła fac̾e̾. et mortuos suscitare. Non
ħ dixit. s qr mittis sum et hũilis cor¬
de. Magr̃ ẽẽ ui am̃imo ĩcipe. Cogi¬
tas magna fabricam cõstruere cel¬
situdĩs. de fundam̃to pͥus cogita hiũi¬

Expanded text:
me: non mundum fabricare, non cuncta visibilia et invisibilia creare, non in ipso mundo miracula facere, et mortuos suscitare; sed quoniam mitis sum et humilis corde. Magnus esse vis, a minimo incipe. Cogitas magnam fabricam construere celsitudinis, de fundamento prius cogita humi
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs absq eccłia
ĩuẽtꝰ fuĩt. alienꝰ erit amũo filioꝵ¬
dei. nec hẽbit deum patre qͥ eccłia
noluit hr̃e matrẽ. Nichilq ei ua¬
lebit qd credidit uł fecit tanta bõ
sine spõsa sũmi boni eccłia mater

Expanded text:
si quis absque ea inventus fuerit, alienus erit a numero filiorum: nec habebit Deum Patrem, qui Ecclesiam noluerit habere matrem; nihilque ei valebit quod credidit vel fecit tanta bona sine fine summi boni. Ecclesia, mater
Abbreviated transcription (Latin):
exclamare ad deum. ut nõ ẜm m̾ta
cum hec et in ꝓpħis. et in euangłio¬
tanto ante predicta sunt. Non itaq
debemꝰ cam nob̾ ip̃is ẽẽ contrarii ut
credamus qñ leguntur. et q̃ramus
qñ cõplentur. Potius et illi quiĩc¬
duli fuerut cum ħ in scĩlibris scri¬
pta lege̾nt. uł audirent. nũc salte
cred̾e debent cũ cõpleri ia uident. ut
de hiis tam magnis p̾ssuris. tanꝙͣ
in torqulan dñ dei nrĩ sicut amur¬
cha ĩficelium m᷑murantiũ et blas¬
phemantiũ fuit. Ita oleũ qͦ fidelur
ꝯfitentiũ et orantium ex pͥmi et
iiquari non cesset. Ilł enĩ qui contra
xͥanam fidem querelas impias iac¬
tare non quiescunt dicentes. ꝙ añ
ꝙͣ ista dectrina ꝑ mũdu p̾dicaretur
tanta mala non patiebatur genus
hũanũ facile ẽ ex euangelio respõ¬
dere. ¶Dñs enĩ dicit. Sͦuꝰ nesciens
uolũtate diũ sui. et non faciens¬

Expanded text:
exclamandum ad Deum, ut non secundumcum haec et in Ptanto ante praedicta sint? non itaque debemus tam nobis ipsis esse contrarii, ut credamus, quando leguntur, et queramur, quando complentur, sed potius et illi, qui increduli fuerant, cum haec in sanctis libris conscripta legerent uel audirent, nunc saltem credere debent, cum compleri iam uident, ut de his tam magnis pressuris tamquam in torculari domini deinostri, sicut amurca infidelium murmurantium et blasphemantium fluit, ita oleum quoque fidelium confitentium et orantium exprimi et liquari non cesset. illis enim, qui contra Christianam fidem querelas impias iactare non quiescunt dicentes, quod ante, quam ista doctrina per mundum praedicaretur, tanta mala non patiebatur genus humanum, facile est ex euangelio respondere; dominus enim dicit: Seruus nesciens uoluntatem domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
ut tu totꝰ diligas dñi. Hec sunt due¬
enoles ad celos transeas ad scõs
inẜaris inter angłos. Ei otiosa
sit manꝰ ab ope. pes a de ambłatõe.
go deũ. utinam sit in re quod pron¬
quod facit deus.

Expanded text:
diligas Deum. Hae sunt duevoles ad coelos, transveharis ad sanctos, inseraris inter Angelos. Si otiosa sit manus ab opere, pes a deambulatione:go Deum. Bene, utinam sit in te quod promquod facit Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
pͣmo. Gemitꝰ ht̃ tristiciam. s
ẽ gemitus qui habet et gaudiñ.
Ego puto sarram stilem ietam ge¬
misse cũ peret. et nos atimorẽ
tuo cocepimus et ꝑturiuimus spi¬
ritũ salutis

Expanded text:
. Gemitus habet tristitiam; sed est gemitus qui habet et gaudium. Ego puto Saram sterilem laetam gemuisse, cum pareret: et nos a timore tuo concepimus et parturivimus spiritum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
Si singłares pe¬
ne õs uix durant carnales ĩsidias
sustin̾e. Quid faciunt illi qui ex ucͦqͦ
dico simariti et uxores desid̾ia cõm¬
galia cocidie gentes sͥ non sufficiũt.
quid agunt illi. qui adiũgendas ĩpu¬
gnatões femĩs sociant᷑. Ex ĩꝓuiso em̃¬
uł cranseunt̾ ad horã femineꝰ aspectꝰ

Expanded text:
si singulares pene omnes vix durant carnales insidias sustinere; quid faciunt illi qui ex utroquedico. Si mariti et uxores desideria conjugalia quotidie gerentes, sibi non sufficiunt; quid agunt illi qui ad augendas impugnationes feminis sociantur? Ex improviso vel transeunter ad horam femineus aspec
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo. Ecio quib uirib opꝰ sit ut
ꝑsuadeatur sr̃bis qnͣta sit u̾tus hũili¬
tatis qua fit. ut omĩa t̾rena cacumĩa
tprali mobilitate nutancia nõ hiiano
usurpata fanstu. S dĩna gr̃a donata
celsitudo tnͣscendat.

Expanded text:
m scio quibus viribus opus sit, ut persuadeatur superbis quanta sit virtus humilitatis, qua fit ut omnia terrena cacumina, temporali mobilitate nutantia, non humano usurpata fastu, sed divina gratia donata celsitudo transcendat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad patientiã p̾pemus. et in oĩb ma¬
lis homĩb medicoꝵ uices ag̾e stude¬
amus. et non ip̃os homines. S ip̃oꝵ
malicia odio habeamus. Pro bonis
oremus ut semꝑ ad meliora cõscen¬
dant. pro malis ut cito ad emenda¬
fugiant

Expanded text:
ad patientiam praeparemus, et in omnibus maad patientiam praeparemus, et in omnibus malis hominibus medicorum vicem agere studeamus, et non ipsos homines, sed illorum malitiam odio habeamus; pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscendant; pro malis, ut cito ad emendafugiant
Abbreviated transcription (Latin):
tes quod dictum ẽ. Qui manducat
et bibit indigne et eͣ S dicit aliqͥ
gnͣdis labor est inimicos dilige̾. pro
ꝑsecutorib supplicare. Nec nos nega¬
mus frẽs. Non puus quide labor
est. in hoc scło. S gnͣde erit premiũ
in futuro. ꝑ amorem eni homĩs
innici. efficeris amicus dei. ĩmoñ
solum amicus. Sed etiã fuiꝰ sicut
ip̃e dixit. Diligite inimicos ur̃os
diues in hoc scło uellet adoptiuum
tia durissima. et aliquotiẽs turpis¬
sima sb̾stin̾e cõuitia. ut ad caducã
et fragilem hr̃ditatem illiꝰ ꝑueĩ¬
iurias sustinere. Deniq sinobis
aliqua potens psona iiuriam faci¬
at Sinos etiam in facie maledicat
nec respondere aliqͥd aspeꝵ. nõ dicã
uicẽ reddere ansi sumꝰ. quare non
ab illa ꝑsona potente adhuc maio¬
ra ꝙͣ ꝑtulimus patiamꝰ.Quod a
nobis extorquet hoĩs timor debet
et nichil dicẽ ausisimnus. Ei u̾o
equał aut forte inferior uł leuez
admaiorem uicem reddendam nr̃m
muiuius hoĩem. hic deum timere

Expanded text:
e, judicium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamus, fratres, non parvus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande erit praemium in futuro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo solum amicus sed etiam filius, sicut et ipse dixit: diligite inimicos uestrot diues in hoc saecutia durissima, et aliquoties etiam turpissima sustineres convicia, ut ad caducam et fragilem haereditatem ipsius pervenistinere. Denique si nobis aliqua potens persona injuriam faciat, si nobis etiam in facie maledicat; nec respondere aliquid asperum, non dicam vicem reddere audemus; quare? ne ab illa persona potente adhuc majora quam pertulimus patiamur. Quod 206 a nobis extorquet hoet nihil dicere ausi sumus, si uero aut aequalis aut forte inferior uel leuemad maiorem uicem reddendam nostrum muimus hominem, hic Deum timere
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ita des ipiat. uł potius itablas¬
phemet ut dicat. de iusticia dei lege
si iusticie dei adu̾setur ĩiusticia est.
Ab illo enĩ qui sũme iustus ẽ. om̃e qd̾
qualrcũq iustũ ẽ manare mãĩfestũ ẽ.¬

Expanded text:
quis ita desipiat, vel potius quis ita blasphemet, ut dicat de justitia Dei, legesi justitiae Dei adversatur, injusta est. Ab illo enim qui summe justus est, omne quod qualitercunque justum est, manare manifestum e
Abbreviated transcription (Latin):
e gꝰ qm̃ dicimꝰ miẜia certe hominis
et si nõ malitia sapientis. anu̾o ne¬
ccessitate nesciendi atq iudicandi.
torquet insontes punit insontes.
nius agnoscit in ista nccitate mifi¬
am. eamq odit inse. et sipie sapit
clamat ad deñ. De ncc̃itatib meiᷤ¬

Expanded text:
est ergo quam dicimus miseria certe hominis, est ergo quam dicimus miseria certe hominis, etsi non malitia sapientis. An uero necessitate nesciendi adque iudicandi torquet insontes, punit insontes, nius agnoscit in ista necessitate miseriam eamque odit in se et, si pie sapit, clamat ad Deum: De necessitatibus mei
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ dũ nesciret eccidit. In hiis tene¬
bris uite sotiał sedebit iudex ille sa¬
piens an non se debit. Sedebit pla¬
ne. Constringit enim eum. et. ad
hoc officiumꝰ ꝑtrahit hũaua socie¬
tas. qmͣ deẜere nephas ducit. Hoc
eniz nephas ẽe non ducit qd̃ testes
mocentes in caĩs torqntur alienis.
qd̾ hii qͥ arguuntꝰ᷑ ui doloris pleꝵq
puniantur. in ip̃is uł ex ip̃is uł tor¬
mentis pleꝵq moriunt᷑. ꝙ aliqũ et
ip̃i qui arguunt. humane fortasse
societati. ne crimina ĩpunita sint.
pdẽe cupientes. et mẽtientib testibꝰ
reoq ip̃o contra tormenta durante
ĩmanit̾. nec fatente ꝓbare. qd̃ obici¬
unt. non ualentes. ꝙͣuis u̾a obiec̾int
aucoice nesciente dampnantꝰ. Hec
tot et tanta mala non deputat ẽẽ pec¬
cata. Non enim hoc facit sapiens iu¬
dex nocendi uoluntate. S necc̃itate
nesciendi. et tñ quia cogit humana
societas et̃ nccͣitate iudicandi. Hec

Expanded text:
sit, et dum nesciret occidit. In his tenesit, et dum nesciret occidit. In his tenebris uitae socialis sedebit iudex ille sapiens an non audebit? Sedebit plane. Constringit enim eum et ad hoc officium pertrahit humana societas, quam deserere nefas ducit. Hoc enim nefas esse non ducit, quod testes innocentes in causis torquentur alienis; quod hi, qui arguuntur, ui doloris plerumque puniantur, in ipsis uel ex ipsis tormentis plerumque moriuntur; quod aliquando et ipsi, qui arguunt, humanae societati fortasse, ne crimina inpunita sint, prodesse cupientes et mentientibus testibus reoque ipso contra tormenta durante inmaniter nec fatente probare quod obiciunt non ualentes, quamuis uera obiecerint, a iudice nesciente damnantur. Haec tot et tanta mala non deputat esse peccata; non enim haec facit sapiens iudex nocendi uoluntate, sed necessitate nesciendi, et tamen, quia cogit humana societas, necessitate etiam iudicandi. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
caꝰ G. Quid ip̃a iudicia hõim de
hom̃ib q̃ ciuitatib in ꝙͣcab pace ma
eoꝵ de quib iudicant sepe cerue
m̃tis ĩuocẽtiũ testiũ ad alienã cãm
ꝑtinẽte q̃rere u̾itate. Quid cum
utrum sit nocens cruciat᷑. dãpnatur.
et ĩnocens luit ꝓ incerto scelere certis¬
sims penas. non qr isld̃ ꝯmisisse de¬
tegitur. S qr non ꝯmisisse uescitur
acꝑ hoc ignorantia iudicis pleꝵq ca
lamitas est ĩnccentis. Et qd̾ ẽ intole¬
rabłius magisq plagendu. rigan¬
dumq si fieri possit fontib lacͥmaꝵ.¬
cum pp̃ea iudex torq̃at accusatũ. ne occi¬
dat nesciens ĩnocentem. fit per igno¬
rantie miẜiam. ut et tortum et m̃o
fug̾e ꝙͣ diutius ilła sustin̾e tormẽta
qd non ꝯmisit. ꝯmisisse se dicit. quo
dãpnato. et occiso. utrum ĩnccẽtem
an uocentẽ iudex occid̾it adhuc nescit.
ꝙ̃ ne ĩnocentem nesciens eccioet cor¬
sit. ac ꝑ hoc ĩnocentem et ut sciret tor¬

Expanded text:
latet. Quid ipsa iudicia hominum de hominibus, quae ciuitatibus in quantalibet pace maneorum, de quibus iudicant, cernere mentis innocentium testium ad alienam causam pertinentem quaerere ueritatem. Quid cum utrum sit nocens, cruciatur et innocens luit pro incerto scelere certissimas poenas, non quia illud commisisse detegitur, sed quia non commisisse nescitur? Ac per hoc ignorantia iudicis plerumque est calamitas innocentis. Et quod est intolerabilius magisque plangendum rigandumque, si fieri possit, fontibus Iaccum propterea iudex torqueat accusatum, ne occidat nesciens innocentem, fit per ignorantiae miseriam, ut et tortum et innofugere quam diutius illa sustinere tormenta: quod non commisit, commisisse se dicit. Quo damnato et occiso, utrum nocentem an innocentem iudex occiderit, adhuc nescit, quem ne innocentem nesciens occideret torsit; ac per hoc innocentem et ut sciret tor
Abbreviated transcription (Latin):
Cam deꝰ ĩnocẽ¬
tiam probat qua homonõ metu pe¬
ne fit ĩnccẽs. S amore iusticie. Nã
qui timore nõ peccat ꝙͣuis non
noceat cui uult nocere. sibi tñ płi¬
mũ nocet. et abstiuens abĩiquo
oꝑe. sola tñ reus ẽ uolũtate. Sr̃¬

Expanded text:
am Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet; et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
na. caͦ i. Nes res qͥb utimur
ad io referimus ut dei boĩtate ꝑ¬
fruam᷑. Ds̃ u̾o adsuam bonitate
usum nr̃m refert. qr enĩ bonꝰ ẽ sĩ
sumꝰ. et in qnͣtũ sumꝰ boni sumꝰ. Por
sumꝰ. Et ĩ qnͣtum mali sumꝰ. ĩ tan¬
tum etiam minꝰ sumꝰ. Ille enĩ sũ¬
me ac pͥmitus ẽ. qui om̃o ĩ cõmu¬
tabił est. et qui plenissime dicere
potuit. Ego sum qͥsũ. ut ceta que

Expanded text:
nam nos res quibus utimur ad id referimus, ut Dei bonitate perfruamur; Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. Quia enim bonus est, sumus; et in quantum sumus, boni sumus. Porro mali; et in quantum mali sumus, in tantum etiam minus sumus. Ille enim summe ac primitus est, qui omnino incommutabilis est, et qui plenissime dicere potuit: Ego sum qui sum; et, Dices
Abbreviated transcription (Latin):
me aiuuentute mea. Eccłi a loqͥtur
de hiis que tollerat. Et tanꝙ̃ dic̾et᷑
Nũquid mͦ olim ẽ eccłia. ex qͦ uo¬
cantur scĩ ẽ eccłia in terra. Alñ in
so lo abel eccã erat. et expugnatꝰ
ẽ a fr̃e malo. Et ꝑdito Caym/ aln
in solo Enoch eccłia erat. et traus¬
latus ẽ abiniquis. Alnĩ in sola do¬
mo noe eccĩa erat. et ꝑtulit om̃s
qͥ diliio ꝑierunt. et sola archa
natauit in fluctib. et euasit ad
siccum. alnĩ in solo abraham eccã
erat. et qnͣta ꝑtulerit abũqͥs no¬
uimꝰ. In solo filio frĩs eiꝰ loch. et
mn domo eiꝰ in sodomis eccłia erat
et ꝑtulit soͣcoꝵ ĩiqͥtates. et ꝑu̾sitateᷤᷤ
qͦusq deꝰ eum de medio eoꝵ libera¬

Expanded text:
me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, uousque Deus eum de medio ipsorum libera
Abbreviated transcription (Latin):
estis ab ea ꝑducti. manete ĩ ea.
Si quis eius uel disciplinã uł
cõuersum. S ed l multũ gaude¬
at filiũ ꝑditũ fuisse cõu̾sum. sta¬
bilitatis tñ dignitatẽ nõ gessit.¬

Expanded text:
estis ab ea perducti, manete in ea. Si quis ejus vel disciplinam vel conversum. Sed licet multum gaudeat filium perditum fuisse conversum, stabilitatis dignitatem non quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
Teꝰ bone qͥd agitur in hoĩe ut plus
gandeat de salute despate aĩe et de
maiore ꝑicło liberate ꝙͣ si spes sp̃er¬
pater. plus gaudes de uno peĩtente
exultantib humeris pastoris. repoͣ¬
tet᷑ ouis. reportetur ouis que erra
u̾at. et dragma referatur in thesau¬
ros cues. cõlectantib uicinis muli¬
eri q̃ ꝑdid̾at. et lacͥmas excutit gla¬
dium solẽnitatis tue domꝰ. cũ legr᷑
Indomo tua de mĩori filio qm̃ mor
tius sc̃a caritate scĩs. Nam tu semꝑ
item qui ea que non semꝑ nec eod
mͦ st̃. eodem modo semꝑ nosti oĩa.

Expanded text:
 bone, quid agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculo liberatae, quam si spes ei sempater, plus gaudes de uno paenitente exsultantibus pastoris umeris reportetur ouiverat; et drachma referatur in thesauros tuos, collaetantibus vicinis mulieri quae invenit: et lacrymas excutit gaudium solemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore filio tuo, quotuis sancta charitate sanctis. Nam tu semper idem, qui ea quae non semper nec eodem modo sunt, eodem modo semper nosti omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
Omi frater ex totamente dili¬
ge dmi ut in om̃ib actib tuis
placeas illi. Qui enĩ cõnigio co¬
pulatur festinat placere uxori
sue. Multomag̾ aĩa xp̃i sang̾ne
redẽpta debet place̾ xp̃o spõso suo.
Deus emĩ non se uult u̾bis tm̃ di¬
ligi s corde puro et oꝑibꝰ iustis. qr
non ubor. sed cordis ẽ auditor
nr̃ qui nłłm pccm̃ huit. tanto af¬
fectu et tanta dilectione nos pec¬
catores dignatur amare ut quod
nos patimur / seip̃m pati testetur
Quare nos qui sine pcc̃o nõ sumo.
et qui pcc̃a nr̃a per caritatem redi¬
m̾e possimiꝰ non tam ꝑfecto amo¬
re eum diligimꝰ dum tm̃ nos di¬
lexit. ut etiam ꝓpriũ filium pro
nobis pcc̃orib morti trade̾t. Et¬
ideo dũ tantã benignitatẽ et mi¬
ẜicordiã ergo nos exibuit uigile¬

Expanded text:
mi frater, ex tota mente dilige Deum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Qui enim conjugio copulatur, festinat placere uxori suae : multo magis anima Christi sanguine redempta debet placere Christo sponso suo. Deus enim non se vult verbis 34 tantum diligi , sed corde puro et operibus justis; quia non verborum, sed cordis est auditor r, qui nullum peccatum habuit, tanto affectu et tanta dilectione nos peccatores amare dignatur, ut quod nos patimur, se ipsum pati testetur: quare nos, qui sine peccato non sumus, et qui peccata nostra per charitatem redimere possumus, non tam perfecto amore eum diligimus, dum tanto nos dilexit, ut etiam proprium Filium suum pro nobis peccatoribus morti traderet? Et dum tantam benignitatem et misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ergo ueĩt semẽ ad tram bonã.
Scio qui audit et bũ audit. defi¬
cit. et ꝓficit. deficit ñqͥtati. ꝓficit
loqͥtur pedib suis. xp̃s ẽ qui dccet.
audiamꝰ. timeamꝰ. faciamꝰ. ne con¬
natꝰ ẽ. Pãnis mortalitatis circũ¬
datꝰ ẽ. Propt̾ te esuriuit et siti¬
uit. Propter te lapsꝰ ad puteũ
sedit. Propt̾ te fatigatꝰ ĩ ane dor¬
miuit. Propt̾ te contumelias
ĩdignas audiuit. Propt̾ te a fa¬
cie sua spuca hoĩnum nõ abiecit
Propt̾ ce ĩ ligno pependit. Propi
te aĩam effudit. Propter te ĩse¬
płcro poĩtꝰ ẽ. Hec om̃ia force con¬
cẽpnis in xp̃o. Uis nosse quis
sit. recole enuãgłiũ. qd̾ audisti.
Ego et pater unũ sumꝰ.¬

Expanded text:
re. Ergo veniat semen ad terram bonam. Scio quia qui audit et bene audit, deficit, et proficit: deficit iniquitati, proficit loquitur pedibus suis. Christus est qui docet: audiamus, timeamus, faciamus. Et ne connatus est, pannis mortalitatis circumdatus; propter te esurivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia forte contemnis in Christo? Vis nosse quis sit? Recole Evangelium quod audisti: Ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ip̃i sunt. sed qnͣtum ues illi hono¬
rant. tantũ et ues mutua honorificẽ¬
tiam eis prare debetis. Siem e in
uob̾ scĩtas. timete ne ꝑ suꝑbia per¬
datis eam.

Expanded text:
quam ipsi sunt. Sed quantum vos illi honorant, tantum et vos mutuam honorificentiam eis praestare debetis. Si enim est in vobis sanctitas, timete ne perdatis eam.
Abbreviated transcription (Latin):
mone.2ͦ ¶Uetuendu ẽ. ne tã¬
ta sit ira ut in odium u̾tat.Ira eĩ
nõdũ est odiu. Nam irasc̾is filiũ¬
et non odisti filiu. ei ẜuas hr̃dita¬
tem. qui te sentit iratum. et adħ
irasceris ne ꝑdat quod ẜuau̾s. ma¬
le enadens morib pranis. Ergo
ira nõdum ẽ odiu. nõd̾ odimꝰ ecs
quib irascim᷑. s ista ira si manbit.
et non cito euulsa fu̾it. crescit. et
fit odiũ. Icõ ut crescẽs ira euelłe̾t᷑
et ĩ ooiu non cõu̾te̾t᷑. hoc nos docet
scriptura dicens. Sol nõ occidat

Expanded text:
etuendum est, ne tanta sit, ut in odium vertatur. Ira enim nondum est odium: nam irasceris filio, non odisti filium; ei servas haereditatem, qui te sentit iratum; et ad hoc irasceris, ne perdat quod servaveris, male vivens moribus pravis. Ergo ira nondum est odium: nondum odimus eos quibus irascimur; sed ista ira si manserit, et non cito evulsa fuerit, crescit et fit odium. Ideo ut recens ira evellatur, et in odium non convertatur, hoc nos docet Scriptura, dicens: Non occidat
Abbreviated transcription (Latin):
rabił in effabłi felicitate sibi et ma¬
trem in terra disposuit. Et pp̃ ser¬
uos suos de corruptionis ẜuitute
liberandes in ea forma ẜui. hoc mor¬
tale corpus accepͭ. acceptũq mõstu ͭ¬
Monstratũ q et morte ꝓstratum re¬
surrectione rursus erexit. et tanꝙͣ
templum solutũ iteꝵ hedificauit.

Expanded text:
rabili et ineffabili facilitate sibi etiam matrem in terra disposuit, et propter servos suos de corruptionis servitute liberandos in ea formam servi, hoc est, mortale corpus accepit, acceptum monstmonstratumque et morte prostratum, resurrectione sursum erexit, et tanquam templum solutum iterum aedificavit.
Abbreviated transcription (Latin):
na etia si in illa ĩtegͥtate qͣ ẽ cõdi¬
ta ꝑman̾et. nullo modo se ip̃am
creatori suo non adiuuanti ẜua¬
ret. Unde cũ sine dei grͣa salu¬
tem nõ posset custodire quã ac¬
cepit. quõ sine dei gra põt reꝑa

Expanded text:
na, etiamsi in illa integritate, in qua est condita, permaneret, nullo modo se ipsam, Creatore suo non adjuvante, servaret. Unde cum sine Dei gratia salutem non posset custodire quam accepit; quomodo sine Dei gratia
Abbreviated transcription (Latin):
sit sola ĩobedientia. cũ ĩo reꝰ ĩiqͥtatis
fc̃s ẽ homo. qr eam rẽ tecigit cõtra
ꝓhĩtionem. qmͣ sinon prohĩtꝰ tetigis¬
set. nõ utiq peccass. Nam qui dicit.
ũbi grã. Noli tangere hanc herba
si force uenenosa est. mortemq pre¬
utiq moneret᷑. Illa quippe res cõtͣ¬
ria saluti uiteq eiꝰ eẽt siue ĩdeueta
isli qui prohibuit obẽet. uelut si
quisꝙͣ in aliena pecciũam ĩmisis
qr prohibenti potãt eẽ dampnosu
Cum u̾o iᵈ cangitur quod nec tã¬
genti obẽet. si non prohiberetur.
nec cuil altĩ. qñ licet cangeretur
qrephĩtu ẽ. nisi ut ip̃ius ꝑ se obe
dientie bonũ. et ip̃ius ꝑse malum
ĩobediẽcie mõstraret. Deuiq a¬
peccãte nich aᵈ appetitu ẽ. nisi nõ eẽ
sb̃ dñatione dei. qñ illd̾ admissũ ẽ.
in quo ne admitt̾et᷑ sola debe̾t iussio
dñantis attendi. ꝙ si sola attende̾t᷑.
Quid alico qm̃ dei uoluntas hũa¬
ne uoluntati p̃pon̾et᷑.¬

Expanded text:
sit sola inobedientia, cum ideo reus iniquitatis factus est homo, quia eam rem tetigit contra prohibitionem, quam si non prohibitus tetigisutique peccasset. Nam qui dicit, verbi gratia, Noli tangere hanc herbam, si forte venenosa est mortemque praeutique moreretur. Illa quippe res contraria saluti vitaeque ejus esset, sive inde vetarilli qui prohibuit obesset, velut si quisquam in alienam pecuniam misissm, quia prohibenti poterat esse damnosum. Cum vero illud tangitur, quod nec tangenti obesset si non prohiberetur, nec cuiquam alteri quandolibet tangeretur; quare prohibitum est, nisi ut ipsius per se bonum obedientiae, et ipsius per se malum inobedientiae monstraretpeccante nihil aliud appetitum est, nisi non esse sub dominatione Dei, quando illud admissum est, in quo ne admitteretur, sola deberet jussio dominantis attendi. Quae si sola attendereturquid aliud quam Dei voluntas humanae voluntati praepone
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ dicit᷑. Qui nocet noceat. ad huc
et qui in sordibꝰ ẽ sordescat adhuc.¬
errando qͥescant. qnͣtu eade ꝯfessic̃e
ac peitẽtia ꝯͣ se ip̃i testĩonũ dent. qr
non nescii delinquũt. dñ a pcc̃o qd̾
culpant. cohiberi detractant. eaq in¬
stius ꝑeant. quo fouea ꝑditõis qmͣ
p̾uidere ualuerũt declinare negle¬

Expanded text:
de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhucerrando quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent quia non nescii delinquunt, dum a peccato quod culpant, cohibere detrectant, eoque justius pereant, quo foveam perditionis, quam praevidere valuerunt, declinare negle
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo altior locus poĩtus est ep̃is.
lit ip̃i suꝑintendant. et tanqmͣ
rõ reddit᷑. insi eo corde scemꝰ hic ut
huilitate sub pedib ur̃ĩs simus.
et pro nobis oremus

Expanded text:
ideo altior locus positus est episcopis, ut ipsi superintendant, et tanquam redditur ratio, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibus vestris simus, et pro vobis oremus
Abbreviated transcription (Latin):
indeas ꝙ uide̾ non potes crede. qd̾
nond̃ uides. ambula ꝑ fidem. ut
puenias ad spẽm. spes non letifi¬
cabit in patria ꝙ̃ fides non con¬

Expanded text:
ideas quod videre non potes, crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut pervenias ad speciem. Species non laetificabit in patria, quem fides non con
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit dñs ad moysen PRetat
uir aproximo suo. et mulier a
ꝓxima sua uasa aurea et argẽtea
et uestem. Non hinc quisq sum̃d̃
exẽplum putare d ad expoliand
isto modo ꝓximũ. Moc enim deus
uissit. qui nou̾at qͥdꝙ̃q pati oporte¬
at. Nec isrłite furtum fecerunt
S deo ubenti mĩst̾ium tͥbuerũt.

Expanded text:
Dixit Dominus ad Moysen: Petat vir a proximo, et mulier a proxima, vasa aurea et argentea, et vestem. Non hinc quisquam sumendum exemplum putare debet et exspoliandum isto modo proximum. Hoc enim Deus jussit, qui noverat quid quemque pati oporteret. Nec Israelitae furtum fecerunt, sed Deo jubenti ministerium praebuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtib constat terraꝵ orbe diffusam.
missurũ se angelos suos ut colligant
electes eius a quatuor uentis qͦd qd
dente/ aquilone et m̾edie. Timica
g ͦ illa sortita om̃ium ꝑtium signi¬
ficat mnitatẽ. que caritatis uncło
continet᷑.¬

Expanded text:
partibus constat, terrarum orbe diffusam, missurum se Angelos suos, ut colligant electos ejus a quatuor ventis : quod dente, Aquilone et Meridie? Tunica vero illa sortita, omnium partium significat unitatem, quae charitatis vinculo continet
Abbreviated transcription (Latin):
peꝵ. abruti apꝑatꝰ ĩpendia largiat᷑.
Om̃ia gͦ corporis nephanda peccata
cũ uͥtute calcent᷑ ut et aĩa scĩtate
corporis adinuetur. Tunc enim
impetrare pot̾is qd̾ optatur. si corpꝰ
castu et ãimꝰ deuotus ad officia
scitatis ĩplenda ꝑ cura obẜuatõi
incedat. Hxc st que dĩna cõmo¬
uent pietatem. Et que ad ĩpetran¬
da p̾cib scĩtate. sẽꝑ aditũ faciu.
clem̃tia et larges fletꝰ effumdas
nicħ ꝓficies cõtuere enĩ dĩna nõ

Expanded text:
perum abrupti apparatus impendia largiatur. perum abrupti apparatus impendia largiatur. Omnia ergo corporis nefanda peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non
Abbreviated transcription (Latin):
Ieiuniu eni quod probat altissimꝰ
non solu int̾missa corporis refectio
Ueꝵ etia amał actib fcã discessio.
Itaq cura ne mens tu a grauetur
oppressa pcc̃is. Neq aĩꝰ tuus ui¬
tioꝵ illecebris delectetur. et digna
deo ex soluisti ieuima. Ceteꝵ si
corpus tuũ ieiunia longa cõsũ¬
pẜint. atꝙ illi sb̃traxeris cibu
cũ ñ etia detrahis icia ĩ malis
ꝑseu̾ans magis horres ꝙͣ placeaᷤᷤ
deo. Tunc erunt accepta deo¬
ieiuma si oꝑib scĩs fuerit et ex¬
piata cõsc̃ia. Cur ein corpꝰ fame
crucias. cui turpit̾ peccando blan¬
diris. Principalr ergo aĩmꝰ ieui¬
net amał. et sic corpus sb̾eat excẽ¬
do ieiunia. Nam cum sit ieiumũ
aĩe hũiliatio. quale emĩ huiliai
cibo. et augĩ pcc̃o. Qui gꝰ corpori suo
ieiunia deuotꝰ iudicit᷑. pͥncipalr̃
renũtiet uiciis cupiditatu. somi¬
tes cõpͥmat frangat impetus m̃¬
tis. libidiues uincat. Faces arden
ctõis extendat. atq in alim̃ta pau¬

Expanded text:
ejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum tes comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritctionis extendat, atque in alimenta pau