comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶oloquintis crturbita a grestis
⁊ uehement a mara. que si mili¬
ter ut cucurbita ꝑ terram. fla¬
gella tendit. Dicta autẽ colo¬
quintida qd̃ sit fructu rotun¬
do. atq foliis ut tucumeris ustial.¬
ignis ꝑficiuntur. sine qͥa in mi¬

Expanded text:
olocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualrficiuntur, sive quod in ini
Abbreviated transcription (Latin):
Terebro. as.
Cerebra d̾r auerme ligni qui
nominatur terebra. quẽ greti
teredonem dicunt.
rendo forat. quasi terrefora.
uł transfora.¬

Expanded text:
Terebra vocata a verme ligni qui nuncupatur terebra, quem Greci teredonam vocant: rendo forat, quasi terefora, vel quasi transfora
Abbreviated transcription (Latin):
Terra est inmedia mundi regio
ro totum orbem significat pła
distinctionem aque aricda
Nam ut humida sit. hoc aqͣꝵ
uicinitate sortitur.

Expanded text:
Terra est in media mundi regionro totum orbem significat, pludistinctionem aquae arida Nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sutus. a quarta uͦ declinatione . ii.¬
ꝑductam penł. hnt ut cornu. cor¬
nitus. ueru. tus. astutus. uersutͦ
Excipitur manuleatus. Notant᷑
uinolentus. Sanguinolentꝰ ⁊ simi¬
lia non hic comphendi que compo¬
sita sunt. In.ctus. ꝓtus .xus. inue¬
nuintur participalia. uł uerbalia
modo fixa quarte declinationis mͦ
mobilia. scde̾ ut amictꝰ luxus flexꝰ¬
aptus. captꝰ. hec enĩ om̃ia cum
ñ sig̃cant tempꝰ nõia sunt. In stus
extrena partem conuertunt in
stus .e. uł .ii. antecedentib ut ho¬
nor honestus. meror. mestus. angor
angustus. Quedam tantum assu¬
munt. tus. uis. iustus uenꝰ uenu
nia una uincunt sillaba. absq
mestꝰ. In ax. pleꝵq uerbalia sint
ut uoro. uorax. audeo. audax. emo.
ter a uerbis. lateo. latec uerto. ner¬
militer ut lego. gis. lex. regoꝰ. gis.
rex. In .ix. feminina a masculinis
uerbalib uł denõiatiuis .or. in rix

Expanded text:
sutus". 98 A quarta uero declinatione u prsutus". 98 A quarta uero declinatione u productam penultimam habent, ut "cornu, cornutus", "uerutus", "astutus", "uersutus"; excipitur "manuleatus". 99 Notantur "uinolentus", "sanguinolentus" et similia non hic comprehendi, quia composita sunt. 100 In ctus, ptus, xus inueniuntur participialia uel uerbalia, modo fixa quarte declinationis, modo mobilia secunde, ut "amictus", "luxaptus", "captus"; hec enim omnia, cum non significant tempus, nomina sunt. 101 In stus, extremam partem conuertunt in stus, e uel u antecedentibus, ut "honor, honestus", "meror, mestus", "ango, angustus"; quedam tantum assumunt tus, "ius, iustus", "uenus, uenusnia una uincunt sillaba, absque "mestus". 102 In ax plerumque uerbalia sunt, ut "uoro, uorax", "audeo, audax", "emo, ter a uerbis, "lateo, latex", "uerto, uersimiliter "lego, legis, lex", "rego, regis, rex". 104 In ix feminina a masculinis uerbalibus uel denominatiuis or in rix
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ⁊ corꝑalem rem sig̃cat. que est
in literis. Aut mobilia sunt ⁊ se¬
cunde declinationis ut lapsus. fessꝰ
cassus. Ueb .o. ꝑductam habent an¬
te sus. ⁊ sig̃cant plenum ẽẽ aliqũe
eo qd̃ significatur. tit saxosus. ple¬
nus satis. spumosus. uentosus.
⁊ mutantia ecrremã litteram
genttum uł sillabam. si pura ẽ
in .o. ꝓd̃. ⁊ assummurnt sus. ut saxi
saxosus. curie. curiosus. sceleruis
scełosus. Notandum metitulosie
formidolosus. portuosus. elamo¬
sus. Intꝰ similiter uł incorpalia sũt
⁊ fyca ⁊ quarte declinationis ut mo¬
sunt uerbalia ut togatus. pallia¬
tus gratus. letus. mutus. ⁊ si apri¬
ma declinatione d̾iuantur a. pent
tus. Sin a scd̾a uł tercia in quibus¬
dam a. in aliis .i. ꝓductam ut palli¬
um palliatus. anulus. amilatus
grates uł gr̃e. gratꝰ auus. auitus
ceritus. maritus. acerere. mare.
Excipitur uetustus. libertus. na¬

Expanded text:
quod et corporalem rem significat, que est quod et corporalem rem significat, que est in litteris, aut mobilia sunt et secunde declinationis ut "lapsus", "fessus", "cassus"; uel o productam habent ante sus et significant plenum esse aliquem eo quod significatur ut "saxosus" - "plenus saxis" - , "spumosus", "uentosus"; et mutantia extremam litteram genitiui uel sillabam, si pura est in o productam, assumunt sus, ut "saxi, saxosus", "curie, curiosus", "sceleris, scelerosus". 94 Notandum "meticulosus", "formidolosus", "portuosus", "clamosus". 95 In tus similiter uel incorporalia sunt et fixa et quarte declinationis, ut "mosunt uerbalia, ut "togatus", "palliatus", "gratus", "letus", "mutus". 96 Et si a prima declinatione deriuantur, a penultus"; sin a secunda uel tercia in quibusdam a, in aliis i productam, ut "pallium, palliatus", "anulus, anulatus", "grates" uel "grate, gratus", "auus, auitus", "ceritus", "maritus" a "Cerere", "mare". 97 Excipitur "uetustus", "libertus", "na
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis .i. correptam. ut uito. as.
uitabundus. causor cansaris. causa¬
eris. moribundus. Excipitur ru.¬
bicundus ꝓ rubibundus. Notant᷑
inhiis formis contineri insignifi¬
catione uerecundus iracundus. io¬
cundꝰ. Tercia forma indus. partici¬
pialis est ⁊ sig̾cat dignũ esse aliqũe
eo qd̾ demonstratur ut laudandꝰ
dignus laude. legendus. dignꝰ legi
oruindus continetur. hic dignit
ortu. loquendus dignꝰ de quo loqua¬
tur. Inlus. desinentia similia dimi¬
nutuus extremã partem sillabe fi¬
nialis uł sillabaꝵe si uocalis est an¬
te uocalem inulus conuertunt. ut
credo credulus. bibo. bibulus. pateo
patulus. Excipitur annitulus dif¬
ferentie cansa. nõ annulus diminu¬
turũ est ⁊ nouatula. a nouo. que
nonula deberet facere. Inrus desi¬
insus. uł sunt particrpialia qͣrte
declinationationis ⁊ res incorꝑale
significant. ut usus. lusus uersus.

Expanded text:
timam, sin ab aliis, i correptam, ut "uito, uitas, timam, sin ab aliis, i correptam, ut "uito, uitas, uitabundus", "causor, causaris, causaeris, moribundus". 88 Excipitur "rubicundus", pro "rubibundus". 89 Notantur in his formis contineri in significatione "uerecundus", "iracundus", "iocundus". 90 Tercia forma in dus participialis est et significat dignum esse aliquem eo quod demonstratur, ut "laudandus" "dignus laude", "legendus" "dignus legi", "oriundus" continetur "hic dignus ortu", "loquendus" "dignus de quo loquatur". 91 In lus desinentia similia diminutiuis extremam partem sillabe finalis - uel sillabarum, si uocalis est ante uocalem - in ulus conuertunt, ut "credo, credulus", "bibo, bibulus", "pateo, patulus"; excipitur "anniculus", differentie causa nam "annulus" diminutiuum est et "nouacula" a "nouo" que "nouula" deberet facere. 92 In rus desiIn sus uel sunt participialia quarte declinationis et res incorporales significant ut "usus", "lusus", "uersus",
Abbreviated transcription (Latin):
me tansa .cr. assumpsit. In qriu q̃
desinentia similit̾ funt. equo. equꝰ
obliquo. obliquus s melius fiunt.
econtrario. longus. longinquꝰ. ante
quies assumꝑsit .n. euphonie car¬
sa. Inbus uł in cus desmnentia au̾¬
bis fiunt. que mutant excremas.
uł occremam uocales inbus. ut ꝑ
In ulcus pauca inueniuntur. sus.
subulcus. bus. bubulcus. peto. pe¬
tulcus. Indus tres sunt forme. pri¬
ma indus que primitiuoꝵ serna¬
ta consonante ultime sillabe ⁊ penl
si nocalis est ante uoc alem eeteras
litteras mutat ir .i. cor̾. ⁊ assumit
dus ut hriba herbidus rabres. ra¬
bidus ualeo. ualidus. Eccipunt
pondiaspondus. alternitatis causa
ea ex quib deriuantur. ut hxrbidꝰ
qui habet herbam. turbidus quiht
turbam. In bundus uero sed̾a forma
sumlitudine habere significat ut
errabundꝰ similis erxanti. ⁊ si a pri¬
ma coniuigatione diuantur talia

Expanded text:
nie causa tr assumpsit. 80 In quus quoque nie causa tr assumpsit. 80 In quus quoque desinentia similiter fiunt: "equo, equus", "obliquo, obliquus", sed melius fiunt e contrario. 81 "Longus, longinquus" ante quus assumpsit n euphonie causa. 82 In bus uel in cus desinentia a uerbis fiunt, que mutant extremam uel extremas uocales in us, ut "pIn ulcus pauca inueniuntur: "sus, subulcus", "bus, bubulcus", "peto, petulcus". 84 In dus, tres sunt forme: prima in idus, que primitiuorum seruata consonante ultime sillabe - et penultime, si uocalis est ante uocalem - ceteras litteras mutat in i correptam et assumit dus, ut "herba, herbidus", "rabies, rabidus", "ualeo, ualidus". 85 Excipitur "pondo, pondus", alternitatis causa, ea ex quibus deriuantur, ut "herbidus" "qui habet herbam", "turbidus" "qui habet turbam". 87 In bundus uero secunda forma similitudinem habere significat, ut "errabundus" "similis erranti"; et si a prima coniugatione deriuantur talia
Abbreviated transcription (Latin):
sonantes hñt ante . is. que si a nõiatẽ
sint abitiunt extremam litteram
⁊ afsumunt bris. ut salus salubs
muliet. muliebris. Agenitiuo uͦ
nutata extrema eiuĩs parte me
nis. hburtis ꝓ tburs. laurente
ripere inuenitur. In os pauca inue¬
niuntur. lepus. lepos. competo. cõ¬
pes. ⁊ e. ini .o. compos. custodio. cu¬
stos. do. dos. Inus. diuerse sunt for¬
me. ex quib inpossessuus multa
iam diximus. Nunc de reliquis
dicamꝰ. In ius. desmentia pͥmitino¬
rum consonantes seruant ante
ius. exquib incipiunt ultimne
sillabe. uł etiam ꝓenł̾ ante cum
uocalis est ante uocalem ut urgi¬
lia. uirgilius. silna siluius. agetiꝰ
agelli. agelluis. mars. martis. ciꝰ
nuntio. nuntius. scio. scuis. Excep¬
tis illis incius desinentib que as
tri. patricius. Inueniuntur tamẽ
quedam a prima declinatione q̃
habent a. ante cius. gallina. galli
struus uero notandum qd̾ eupho¬

Expanded text:
sonantes habent ante is, que si a nominatiuo sonantes habent ante is, que si a nominatiuo  abiciunt extremam literam et assumunt bris: salus salubris, mulier muliebris; a genetiuo uero, mutata extrema eius parte in e nis", "Tiburtis" pro "Tiburs", "Laurentis" ripere inuenitur. 74 In os pauca inueniuntur, "lepus, lepos", "competo, compes" et e in o "compos", "custodio, custos", "do, dos". 75 In us diuerse sunt forme, ex quibus in possessiuis multas iam diximus; nunc de reliquis dicamus. 76 In ius desinentia, primitiuorum consonantes seruant ante ius ex quibus incipiunt ultime sillabe, uel etiam antepenultime, cum uocalis est ante uocalem, ut "uirgula, Virgilius", "silua, Siluius", "agellus, agelli, Agellius", "Mars, Marti, Martius", "nuntio, nuntius", "scio, scius"; exceptis illis in cius desinentibus, que asspatri, patricius". 77 Inueniuntur tamen quedam a prima declinatione, que habent a ante cius, "gallina, gallinstruus" uero notandum, quod eupho
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. quedam ex p̃terito plausi play¬
sibilis. quedam ex futuro flebo. fie¬
bilis. quedam a participio. uisus.
uisibilis. In aris desinentia. sic
fiunt nuitant extremitatẽ sillabe.
post .l. uł aliam consonantẽ uel
si auocali incipiat. ip̃am sillabã
totam in a ⁊ assumunt ris. ut sco¬
la .e. scolaris. familia .e. familiaris.
culium .ii. pecularis. apollo. inis.
apollinaris. consul .is. consularis
miles. ris. militaris. Sic etia neut
uelum. ueli. uelare. Inensis desinẽ¬
tia si sint a pͥme uł scd̾e declinatio¬
nis nõib mutant extrenia partẽ
in en ⁊ assumunt sis. ut oliua oli¬
uensis. papia papiensis. mintur¬
ne minturuensis. forum. forensis
niensis fecit. Sin uero tercie decli¬
nationis. abitiunt .s. greci ⁊ assu¬
munt ensis. ut pistor. oris pistori¬
ensis. cartago. ginis. carraginen¬
sis. Quedam scint que duas con¬

Expanded text:
bilis"; quedam ex preterito, "plausi, plaubilis"; quedam ex preterito, "plausi, plausibilis"; quedam ex futuro, "flebo, flebilis"; quedam a participio, "uisus, uisibilis". 67 In aris desinentia sic fiunt: mutant extremitatem sillabe post l uel aliam consonantem uel si a uocali incipiat ipsam sillabam totam in a, et assumunt ris, ut "scola, scole, scolaris", "familia, familie, familiaris",culium, peculii, peculiaris", "Apollo, Apollinis, Apollinaris", "consul, consulis, consularis", "miles, militis, militaris". 68 Sic etiam neutra, "uelum, ueli, uelare". 69 In ensis desinentia, si sint a prime uel secunde declinationis nominibus, mutant extremam partem in en et assumunt sis, ut "oliua, oliuensis", "Papia, Papiensis", "Minturne, Minturnensis", "forum, forensis"niensis" fecit. 71 Sin uero sint tercie declinationis, abiciunt s genitiui, et assumunt ensis, ut "pistor, pistoris, Pistoriensis", "Cartago, Cartaginis, Cartaginiensis". 72 Quedam sunt que duas con
Abbreviated transcription (Latin):
ut penetro. penetralis. In elis. pau¬
ca sunt de nominatiua que extre
serunit. lis. ut fidus. fidi. fidelis. crui¬
di trudelis. patrui. patruelil. Exci¬
pitur fr̃is. fratruelis. In ilis. deno¬
minatiua. uł in le. neritra aquali¬
bet parte .i. longam hñt ut scurra
scurrilis uir. urilis. cuuis. tuulis.
gens genti lis subtel tilis ecllis. ⁊¬
paris. parilis. ⁊ a uerbo paro de¬
riuatur. Notatur ⁊ humdis. Si
militer. neutra ouile. cubile. me¬
nile. sedile. Uerbalia uł partici¬
pialia .i. corripuint ut doceo doci¬
lis. fero. fortilis. utor. tilis. uolo. ti.¬
lis. altus altilis. ⁊ si sint a prima
coniugatione. habent ante penł.
a longam. ut amo amas. amabi
uero a scl̃a tercia uł quarta nas¬
cuntur si habent .i. ante penł. eam
corripuint ut doceo. docibilis. ittor.
tibilis. sentio. sensibilis. S scien¬
dum qd̃ quedam nascuntur ex
p̾senti habeo. habilis. uoluo. uolu¬

Expanded text:
ut "penetro, penetralis". 59 In elis pauut "penetro, penetralis". 59 In elis pauca sunt denominatiua, que extre assumpserunt lis, ut "fidus, fidi, fidelis", "crudi, crudelis", "patrui, patruelis"; excipitur "fratris, fratruelis". 60 In ilis denominatiua uel in ile neutra, a qualibet parte, i longam habent, ut "scurra, scurrilis", "uir, uirilis", "ciuis, ciuilis", "gens, gentilis, subtel, subtilis; "exilis" paris, parilis", quia a uerbo "paro" deriuatur; notatur etiam "humilis". 62 Similiter neutra: "ouile", "cubile", "monile", "sedile". 63 Verbalia uel participialia i corripiunt, ut "doceo, docilis", "fero, fertilis", "utor, utilis", "uolo, uolatilis", "altus, altilis". 64 Et si sint a prima coniugatione, habent antepenultimam a longam, ut "amo, amas, amabiluero a secunda, tercia uel quarta nascuntur, si habent i antepenultimam, eam corripiunt, ut "doceo, docibilis", "utor, utibilis", "sentio, sensibilis". 66 Et sciendum quod quedam nascuntur ex presenti, "habeo, habilis", "uoluo, uolu
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝓpria infine circũslȩca. causa
differentie. ut lenas. menas. ꝓpter
menas pisces. ⁊ lenas meretrices
In es. cor. pauca inueniuntur de¬
nõiatiua. ut equus. eques. pes. pe¬
des ⁊ uerbalia. tego. teges. mergo.
lues. struo. es. macero. macies. liyxu¬
de quib ꝑ distinctiones dicatur
In alis uł ale. desinentia si sint a no¬
minib pͥme declinationis assumtt
nõiatiuo lis. uł le ⁊ ꝑducunt .a. ut
curia. curialis. uita. uuitalis. mensa
mensale. Sin scd̾e extremam .i. geni¬
tiui. Sin tercie is. mutant in .a. sõ¬
gam ⁊ assumunt lis. mercurii. mer¬
curialis. neutri. nentralis lib̾i. libe¬
ralis. fati. fatalis. capitis capitale:
uirginis. uirginalis. uiuenis. iuie¬
nalis ⁊ iuiuenilis. uox. uocis. calis.
Excipitur cerealis. Sin aquarta
ueniunt abiecta .s. Sin a quinta es.
⁊ assumunt alis. ut manꝰ manua¬
lis. species. specialis. Excipitur res.
realis. Uerbalia quoq a pͥma con-¬
uigatione inueniuntur. inalis.

Expanded text:
am propria in fine circumflexa, causa differentie, ut "Lenas", "Menas", propter "menas" pisces et "lenas" meretrices. 54 In es correptam pauca inueniuntur denominatiua, "equus, eques", "pes, pedes", et uerbalia, "tego, teges", "mergo, "lues", "struo, strues", "macero, macies", "luxude quibus per distinctiones dicatur. 57 In alis uel ale desinentia, si sint a nominibus prime declinationis, assumunt nominatiuo lis uel le et producunt a, ut "curia, curialis", "uita, uitalis", "mensa, mensale"; sin secunde, extremam i genitiui; sin tercie, is mutant in a longam et assumunt lis, "Mercurii, Mercurialis", "neutri, neutralis", "liberi, liberalis", "fati, fatalis", "capitis, capitalis", "uirginis, uirginalis", "iuuenis, iuuenalis" et "iuuenilis", "uox, uocis, uocalis" excipitur "cerealis"; sin a quarta ueniant, abiecta s, sin a quinta, es, et assumunt alis, ut "manus, manualis", "species, specialis" excipitur "res, realis". 58 Verbalia quoque a prima coniugatione inueninutur in alis,
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. Saluber etiam uel salu¬
bris. salubritas facit sicrit celeb̾.
celebris. celebritas. Excipitur qͦs
uetus uerustas ⁊ uenus uemistas.
Excipiuntur etia in .o. desinentia
que mutant or. in es ⁊ assumunt.
tas. ut maior. maiestas. honor. ho¬
nestas. Sunt alia de nõiatuia ple-¬
rtimq similia accusatuus pͥmiti-¬
uoꝵ ⁊ comunia ut primas opti-¬
mas. rauenuas.que ideo infine
ꝑam .⁊ ꝓferuntur. ꝑfecta enim
emin apud antiquos inuenuumn¬
atr. hic ⁊ hec optimatis. pͥmatis
rauennatis. ⁊ neutra in .e. Quetũ¬
ꝙ igitur symcopam paciuntur
eundem accentum seruant inul¬
tima que habuerunt in penł..¬

Expanded text:
faciunt. 48 "Saluber" etiam, uel "salubris", "salubritas" facit; sic "celeber, celebris" "celebritas". 49 Excipitur quoque "uetus, uetustas" et "uenus, uenustas". 50 Excipiuntur etiam in or desinentia, que mutant or in es et assumunt tas, ut "maior, maiestas", "honor, honestas". 51 Sunt alia denominatiua plerumque similia accusatiuis primitiuorum et communia, ut "primas", "optimas", "Rauennas", que ideo in fine pam ti proferuntur; perfecta enim eorum apud antiquos inueniuntur, "hic" et "hec optimatis", "primatis", "Arpinatis", et neutra in e. 52 Quecumque igitur sincopam patiuntur, eundem accentum seruant in ultima quem habuerunt in pen
Abbreviated transcription (Latin):
Net aliud significant qmͣ pͥmiti¬
ua. unde dubium est an sint dicen
pugillus pugil. iugilo. iugil. con¬
uł nequis. neqͣm gen̾is om̃is. In ui.
diuatua uł composita quedam
habent longã e. penł. que sunt com¬
p̃hensitiua. ut oliuetum. uinetũ
quertetum. Quedam .i. cor. ut sola¬
rium. pomariũ. presidium. Que¬
dam desinunt ut bulum. ut crina
sto. stabulum. pasco ꝓabulum.
Notandum uero. qd penł. cor̾. sem
ꝑ ante penł. si .i. haret cor̾. si a ꝓdu¬
citur. Excipitur stabulum. Que¬
dam inculum. ut diuertis diuerti¬
culum ꝑis. ꝑiculum. oras. oraculũ
miraris. miraculum. Nam a scd̾a
ꝑsona d̾iuantur. Sic quoq fers fer
lum. Alia desinunt in mentũ. que
a u̾bis plerumq uenunt ut uestiˢ
uestimentum. ornas. ornam̃tum.
hortaris hortamentũ. Et sciendum

Expanded text:
nec aliud significant quam primitinec aliud significant quam primitiua, unde dubium est an sint dicend"pugillus, pugil", "uigilo, uigil", "conuel "nequis", "nequam", generis omnis. 27 In um deriuatiua uel composita quedam habent e longam penultimam, que sunt comprehensiua, ut "oliuetum", "uinetum", "querceturn"; quedam i correptam, ut "solarium", "pomarium", "presidium". 28 Quedam desinunt in bulum, ut "cuna,"sto, stabulum", "pasco, pabulum" 29 notandum uero quod penultima uero si i habeat corripitur, si a producitur; excipitur "stabulum", 30 quedam in culum uero, "diuertis, diuerticulum", "peris, periculum", "oras, oraculum", "miraris, miraculum", nam a secunda persona deriuantur; sic quoque "fers, ferceciculum". 31 Alia desinunt in mentum, que a uerbis plerumque ueniunt, ut "uestis, uestimentum", "ornas, ornamentum", "hortaris, hortamentum
Abbreviated transcription (Latin):
quedam inueniumur masculi¬
na ꝓpria ⁊ cõmunia ut cicero cato
capͤito. ab eo qd̾ est ticer. iatus.
caput. latro. leno. comedo. palpo.
epulo. feminina u̾o płima ĩ io.
go. do. ⁊ om̃ia pene sunt. rertm
in corpalium exceptis ingo. In.
lo. igitur plerumꝙ a participi¬
ał positione. ut uirago. compago.
cartago. calligo. ferrugo. uirgo.
te.do. ut a credo. dulcedo. libido. cu¬
pido. formido. fortitudo. Quecũq
igitur uł e. habent extremas silla
ut acris. a credo. dulcis. dulcedo. li¬
bet libido. Que uero hñt. tudo. si
a nõib uenunt scd̾e uł f̾cie decli¬
nationis. genitõ uł datõ assumũt
do. Sin .a. participiis. uł a partici¬
pialib intus. ab iecta .s. assumunt
do. ut habitus. habitu. do. testa. uel
testu. testudo. qd̃ est corꝑale. Necño
do. In .ii. pauca sunt d̾iuatua. ut
spetu. pectu. testi. tonitru. cornu.
Aspecu. pecus. testa tonitrus. cornꝰ.

Expanded text:
quedam inueniuntur masculiquedam inueniuntur masculina propria et communia, ut "Cicero", "Cato", "Capito" ab eo quod est "cicer", "catus", "caput ", "latro", "leno", "comedo", "palpo", "epulo". 17 Feminina uero plurima in io, go, do; et omnia pene sunt rerum incorporalium, exceptis in go. 18 In io igitur plerumque a participiuel positione, ut "uirago", "compago", "Cartago", "caligo", "ferrugo", "uirgo"; te do, ut "acredo", "dulcedo", "libido", "cupido", "formido", "fortitudo". 21 Quecumque igitur i uel e habent extremas sillabut "acris, acredo", "dulcis, dulcedo", "libet, libido". 22 Que uero habent tudo, si a nominibus ueniunt secunde uel tercie declinationis, genitiuo uel datiuo assumunt do"; sin a participiis uel a participialibus in tus, abiecta s assumunt do, ut "habitus, habitudo"; a "testa" uel "testu" "testudo", quod est corporale. 23 Necnon do". 24 In u pauca sunt deriuatiua, ut "specu", "pecu", "testu", "tonitru", "cornu", a "specus", "pecus", "testa", "tonitrus", "cornus";
Abbreviated transcription (Latin):
si monia. queror. querimonia. In.
la. desinentia .e. longam habent an¬
tecedentẽ. ut tutus. tuti tutela. cu¬
datela candeo . es. candela. suadeo.
es suadela. In na uero desinentia
penł. longam natura uł positio¬
ne habent. ut offitium. officina
medicꝰ. medicina. regis. regina.
doctrix. doctrina. tonstrix. trina.
cantus cantilena leo leena. luceo.¬
es. lucerna lucis. lucina. Nam
mutina saganapagina non ui¬
dentur deriuata. In ra. terminã¬
tia participiis similia .i. penuł.
ꝓducunt. ut scriptura. tensura.
tonsura. usura. litura. natura.
⁊ hec quidem de formis feminino¬
rum ꝓprie dicta sunt. Inueniunt᷑
tamen pauca uerbalia. masculi¬
na. uł cominunia consonantes
uerboꝵ seruantia. ut scribo. scriba
lego. hic collega. fugio. hic ⁊ hec ꝑfu¬
ga assequor. assecla. Aduenio. ad
uena. conuenio. conuena. iuiro.
conuiua. In .e. desinentia d̾iuati.¬
ua neutra sunt. ut sedile. monile.
in declinabilia. frugi nichdli. mã
cipi. cordi. In .o. deuuantia pauca

Expanded text:
simonia, "queror, querimonia". 10 In la desinentia e longam habent antecedentem, ut "tutus, tuti, tutela", "cudatela", "candeo, candes, candela", "suadeo, suades, suadela". 11 In n a uero desinentia penultimam longam natura uel positione habent, ut "officium, officina", "medicus, medicina", "regis, regina", "doctrix, doctrina", "tonstrix, tonstrina", "cantus, cantilena", "leo, leena", "luceo, lucerna", "lucis, Lucina"; nam "Mutina", "sagana", "pagina" non uidentur deriuata. 12 In ra terminantia participiis similia u penultimam producunt, ut "scriptura","censura", "tonsura", "usura", "litura", "natura"; et hec quidem de formis femininorum proprie dicta sunt. 13 Inueniuntur tamen pauca uerbalia masculina uel communia consonantes uerborum seruantia, ut "scribo, scriba", "lego, hic collega", "fugio, hic" et "hec perfuga", "assequor, assecuena, conuenio conuena, uiuo conuiua. in e desinentia deriuatiua neutra sunt, ut sedile, monile, indeccipi", "cordi". 16 In o deriuatiua pauca
Abbreviated transcription (Latin):
feliti. tas. Excipitur scd̾e delinati¬
onis libertas. ⁊ illa que dupplicãt.
i. ingenituo. qm extremam mu¬
tant in .e. euphonie causa. ut pii
pietas medii medietas. Extipiũ¬
tur etiam tercie declinationis pau-¬
ca que .p. uł. b. habẽnfat nt puber¬

Expanded text:
. 46 Excipitur secunde declinationis "libertas" et illa que duplicant i in genitiuo, quam extremam mutant in e, euphonie causa, ut "pii, pietas", "medii, medietas". 47 Excipiuntur etiam tercie declinationis pauca, que b uel p habent ante er, ut "puber
Abbreviated transcription (Latin):
sunt penł sulabe p̾teriti temꝑis. ex
quib d̾iuantur ut ornaui. uł. tus.
ornamentũ monui. monitus. moni¬
mentum. muniui. tus. munimen¬
tum. In monium. finunt .i. cor̃. ante¬
inum participiis similia ut fc̃m.
um. conuertunt. ut regno. regnũ.
stagno. stagnum uelo. uelum. In.
n. deriuatiua .i. antecedente. pene
omnia uerbalia sunt. ⁊ neutra. Et
si sint a pͥma conuigatione. a lon
curuas. turuamen. ligas. ligamen.
moliris. molunen. Pauca uͦ inue-¬
niuntur masculini gn̾is. ut a pec¬
tendo pecten. a filo filamen ⁊ ꝑ sin¬
copam Namen ⁊ acanendo compo¬
sita masculina sunt. ⁊ i penł.cor.¬
resim duas uocales inunam con¬
uertit longam. Srec duab silla¬
bis breuibz una longa solet fieri.
ut biiuge. bige. quadriinge qua-¬
drige.buini. bini. ⁊ contra fit ad¬

Expanded text:
ultime sillabe preteriti temporis ex quibus deriuantur, ut "ornaui" uel "ornatus, ornamentum", "monui, monitus, monimentum", "muniui, munitus, munimentum". 33 In monium finiunt i correpta antein um, participiis similia, ut "factum conuertunt, ut "regno, regnum", "stagno, stagnum", "uelo, uelum". 35 In en deriuatiua m antecedente, pene omnia uerbalia sunt et neutra; et si sint a prima coniugatione, a long"curuas, curuamen", "ligas, ligamen"; moliris, molimen". 36 Pauca uero inueniuntur masculini generis, ut a "pectendo" "pecten", a "filo" "filamen" et per sincopam "flamen", et a "canendo" composita masculina sunt et i penresin duas uocales in unam conuertit longam: 38 sic ex duabus sillabis una longa solet fieri, ut "biiuge, bige", "quadriiuge, quadrige", "biuni, bini"; et contra fit "ad
Abbreviated transcription (Latin):
habeat .t. ut greculus furtula monosill̃¬
um. Sic lepus quoq lepus. tulus
liter faciunt positiua in or. que¬
dam tamen mutant. & mnus. ut
uł in is. datuo corripientia .i. assu¬
munt. culus. a.um. ut testis. testi¬

Expanded text:
habeat c, ut "Greculus", "furcula". 10 M13 Sic "lepus" quoque "lepusculus"liter faciunt positiua in or; quedam tamen mutant or in us, ut "soror, uel in rs, datiuo corripientia i assumunt culus, cula, culum, ut "testis, testi, testi
Abbreviated transcription (Latin):
te delinationis quoq nõia usuł
u. in .i. cor. conuertunt ⁊ assumũt
culus. a. um. ut uersus uersiculũ
anus anicula. cornu. corniculum
Excipitur actis. aculeus. domus
domuncula. Quinte uͦ declina¬
tionis seu etiam t̾cie in es. ꝓd̾. de¬
sinentia. feminina abiecta .s. su¬
mit. cula .e. ꝓd̾ seruata. ut dies.
Nunc de pͥme ⁊ scd̾e declinationi
nõib. In nus. na. num. siue alia
habeant consonantẽ. ante .n. suie
ño ⁊ ita qd̾ abitiant .n. ⁊ in lus
la lum. si nõ habent geminatã
catella. pugnꝰ pugillus. signũ.
sigillum. agnus agnellus. qui.
n. seruat differentie causa. Scan¬
num. scamellum. anulus. anellꝰ.
oculus. ocellus. tabula. tabella.
libella. cerebrum. cerebellum. Sa
umbella puera. puella ⁊ omnia
habent .e. penł. Excipiunt᷑ que

Expanded text:
e declinationis nomina us uel u in i correptam conuertunt et assumunt culus, cula, culum, ut "uersus, uersiculus", "anus, anicula", "cornu, corniculum"; excipitur "acus, aculeus", "domus, domuncula". 21 Quinte uero declinationis, seu etiam tercie in es productam desinentia feminina, abiecta s sumunt cula, e producta seruata, ut "dies, 22 Nunc de prime et secunde declinationis nominibus. 23 In nus, na, num, siue habeant aliam consonantem ante n siue non, et ita quod abiciant n, et in lus, la, lum si non habent geminatam catella", "pugnus, pugillus", "signum, sigillum", "agnus, agnellus" quod n seruat differentie causa, "scamnum, scamellum", "anulus, anellus", "oculus, ocellus", "tabula, tabella", libella","cerebrum, cerebellum","saumbella", "puera, puella"; et omnia habent e penultimam. 24 Excipiuntur qued
Abbreviated transcription (Latin):
uocalem corripiunt. ut laque
laquear. Nota subligar. speculan
corripuisse penł. quia eorũ pͥmiti¬
ua corripiunt. In . ex. a nominib
d̾iuata pleraq habent. s.t. ante .r.
ut eques. equester. silua. siluester.
tuia habent penł. uocalem ante uo¬
calem ut apium. apiastꝰ. oleo. oleast᷑.
sicut ⁊ diminutiua sudastꝰ. catula¬
ster. Alia uͦ e. hñt excepto palust᷑.
uerbalia uero consonantes u̾boꝵ
seruant. ante .ex. ut rubeo. ruber pi¬
get. piger. In. or.ur. finuint auer¬
bis ⁊ quedam obitiunt .o. ut coloro.
color. laboro. labor. saturo. satur.
murmuro murmur. Quedam
nutant. ut senatꝰ. senator. dictat᷑
dicc̃ator. tonsus .or. In. as. de nõia-¬
tiua agenituuo. scd̃e declinationuis.
uł datiuo tertie assumunt. tas .i.

Expanded text:
uocalem, corripiunt, ut "laqueus, laquear". 40 Nota "subligar", "specular" corripuisse penultimam, quia eorum primitiua corripiunt. 41 In er a nominibus deriuata pleraque habent st ante er, ut "eques, equester", "silua, siluester", tiua habent penultimam uocalem ante uocalem, ut "apium, apiaster", "olea, oleaster", sicut et diminutiua, "surdaster", "Catulaster"; alia uero e habent, excepto "paluster". 43 Verbalia uero consonantes uerborum seruant ante er, ut "rubeo, ruber", "piget, piger". 44 In or, ur finiunt a uerbis, et quedam abiciunt o ut "coloro, color", "laboro, labor", "saturo, satur", "murmuro, murmur", quedam mutant, ut "senatus, senator", "dictatus, dictator", "tonsus, tonsor". 45 In as denominatiua, a genitiuo secunde declinationis uel datiuo tercie assumunt tas, i
Abbreviated transcription (Latin):
rula. sicut etiant terra terrula.
igitur sccłm diuersas regulas fa-¬
nella ⁊ columpnula. catena. catel¬
la ⁊ catellula. Incio. ast. leus. pau¬
ca. inuenuintur ⁊ fere hec antoniuᷤ
muntio. senec senetio. equus. equu¬
leus. acus. aculeus. oculus. otuleus.
Syriscus uͦ gretum est diminut᷑.
Inueniuntur autẽ ꝓpria uł appel¬
latiua formam diminutiuoꝵ ha¬
bentia ñ significatione ut tabula.
euniculus. anniculus. macellus.
friuolum. De noĩatiuo.¬
e nõiatuum est. qd̾ a nõie deri¬
uatur. ⁊ hoc generaliter. ꝓprie
autẽ qd̾ non habet supͣdictorum
significationẽ licet habeat formã.
Sciendum uero qd̾ hoc nõie uerba¬
lia ⁊ aduerbialia. seu partitipialia
ꝓsimili terminatione comphen¬
dantur. Unde simul quoq de hiis
r abiectione. ut exulo. ecul. Muita¬
tione doct̾us. doctor. Bignificatione.
positione. ut causiditus. supͣdictoꝵ
ergo formales. t̾mininationes. sũt

Expanded text:
serrula"; sic etiam "terra, terrula", serrula"; sic etiam "terra, terrula", igitur secundum diuersas regulas fanella" et "columnula", "catena, catella" et "catenula". 32 In cio, aster, leus pauca inueniuntur et fere hec: "Antonius, muncio", "senex, senecio", "equus, equuleus", "acus, aculeus", "oculus, oculeus". 33 "Syriscus" uero Grecum est diminutiuum. 34 Inueniuntur autem propria uel appellatiua formam diminutiuorum habentia, non significationem, ut "tabula", "cuniculus", "anniculus", "macellus", "friuolum". 1.7 DE DENOMINATIenominatiuum est quod a nomine deriuatur, et hoc generaliter; proprie autem quod non habet supradictorum significationem, licet habeat formam. 2 Sciendum quod hoc nomine uerbalia et aduerbialia seu participialia pro simili terminatione comprehendantur; unde simul quoque de hisr"; abiectione, "exulo, exul"; mutatione, "doctus, doctor"; significatione, positione, ut "causidicus". 4 Supradictorum ergo formales terminationes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
paxillus. qualus etiam quasillũ
Extipuntur quoq desuꝑiorib
feminina inra. que non fuint a
masculinis. nec habent ante r ali.¬
am consonantẽ ut ara. arula. ter¬
ra. terrula. Excipuintur adhuc
neutra habentia .g. ante .n. tig¬
num. tigillum. signum. sigillũ
Sciendum uero qd̃ in ellus. uł in
illus. finita. si trisillabis formant᷑.
pares hñt sillabas. ut catulus. ca¬
tellus. geminus. gemellus. misera
bentib aliam ante .n. que addunt
unam sillabam sicut ⁊ dissillaba
columpna. columpnella. tignum.
tigillum. alia uͦ sillaba crescunt.
ut agnus. agnellus. liber libellus.
paulus. paxillus. exceptis que an¬
te .n. non habent aliam consonan-¬
tem. bonus. bellus. uinũ ullum. u
puint lus. la. lum ut urceus. ur¬
ceolus. laurea. laureola. uncia. un¬
ceola. pallium palliolum. filius:
tonius. antoniast̾. Alia uero om¬
nia qualibet consonante antece-¬
culus. seruulus. primĩ primulũ.
ella. puellula. luna. nula. serra.

Expanded text:
paxillus", "qualus" etiam, "quasillum". 25 Excipiuntur quoque de superioribus feminina in ra, que non fiunt a masculinis, nec habent ante r aliam consonantem, ut "ara, arula", "terra, terrula". 26 Excipiuntur adhuc neutra habentia g ante n, "tignum, tigillum", "signum, sigillum". 27 Sciendum uero quod in ellus uel in illus finita, si a trissillabis formantur, pares habent sillabas, ut "catulus, catellus", "geminus, gemellus", "misera, m consonantem ante n, que addunt unam sillabam, sicut et dissillaba, ut "columna, columnella", "tignum, tigillum". 28 Alia uero sillaba crescunt, ut "agnus, agnellus", "liber, libellus", "paulus, pauxillus", exceptis que ante n non habent aliam consonantem: "bonus, bellus", "uinum, uillum", "piunt lus, la, lum, ut "urceus, urceolus", "laurea, laureola", "uncia, unciola", "pallium, palliolum", "filius"Antonius, Antoniaster". 30 Alia uero omnia, qualibet consonante antececulus", "seruulus", "primum, primulum", ella, puellula", "luna, lunula", "serra,
Abbreviated transcription (Latin):
desmentia. mutant... in. un ⁊ su¬
munt cuslus. a . um. ut latro latisi¬
culus. carbo. carbuntulus ratio.
sillabam. uł in .t. desinentia .Ws. ge¬
nituu in .u. conuertunt ⁊ assumũt
lus . a.um. ut rex regis. regulus
fax tis. facula. Adolescens. tis. tu¬

Expanded text:
desinentia mutant o in un et sumunt culus cula, ut "latro, latrunculus", "carbo, carbunculus", "ratio, sillabam, uel in t desinentia, is genitiui in u conuertunt et accipiunt lus, la, lum, ut "rex, regis, regulus""fax, facis, facula", "adolescens,
Abbreviated transcription (Latin):
i quamen dictum. qd̾ solu¬
ti in salsamento pisciculi
eundem liquorem liquant. cu¬
ius liquor appellatur salsugo
uel inuiria.

Expanded text:
iquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria.
Abbreviated transcription (Latin):
hus arbor arabie in mensa
ato uamosa lentissimi cor¬
ticis ramis ad aeris qualitatẽ
amiglali modo sucum aroma¬
ticum fundens album ⁊ appel
latur apud nos masculus eoqo
sit natura rotundum ĩmodum
testiculorum reliquum plansĩ

Expanded text:
Tus arbor Arabiae inmensa atque ramosa lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo sucum aromaticum fundens album et latur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum plan
Abbreviated transcription (Latin):
suł. Translatio est cum causa ex eo
quo temꝑe. qua lege. quocti¬
mine qua pena oporteat hec
translatiua constitutio d̾r.
quia translationis indiget.¬

Expanded text:
ur. Translatio est cum causa ex eo quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et
Abbreviated transcription (Latin):
cit felititet. uit huimodi ita he¬
brei ant que scripta fant. ro¬
borantes dicunt amen. aut ra
sempiternum scripta ⁊ scriben¬
da cominemorantes. ponunt
sela aut tnͣsacta.feliciter ꝓte¬

Expanded text:
t feliciter, aut istiusmodi, ita Hebraei ea quae scripta sunt roborant, et dicunt, Amen, aut In sempiternum, scripta et scribenda commemorantes ponunt sela; aut transacta feliciter prote
Abbreviated transcription (Latin):
Libra xxii. unciis ꝑficitur ⁊ inde
habetur ꝑfecti ponderis genus.
qmatot constat untiis. quot
mensib annus. dicta autẽ o

Expanded text:
Libra XII unciis perficitur; et inde habetur perfecti ponderis genus, quia tot constat unciis, quot mensibus annus. Dicta autem
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. que abstractam consi¬
derat. qnͣtitatem. Abstracta emt̃
quantitas est. qͣm intellectu a
materia seꝑantes. uł ab aliis
accidentib. ut est par impa.¬

Expanded text:
st, quae abstractam considerat quantitatem. « Abstracta » enim « quantitas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impa
Abbreviated transcription (Latin):
ans usq ad fretum siculĩ
suꝑiores. dextrum italie tornui
tenens attingit.
In qua pestus. lanuinuis. cassintĩ
consentina regium posite sunt.

Expanded text:
 usque ad fretum Siculum superiores, dextrum Italiae cornu tenens pertingit; in qua Pestus et Lainus, Cassianum et Consentia Regiumque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ex aliqua tristis recordatione.
Timor uͦ est accendens. dolor mẽ¬
tis extrinsetus ex aliqua accidẽ¬
ti occasione. Timiditas uero¬

Expanded text:
ex aliqua tristi recordatione. Timor uero est accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqua accidenti occasione. Porro timiditas a
Abbreviated transcription (Latin):
Uenter est qui acceptos tibos
digerit. ⁊ apparet extrinsecuis.
ꝑtingitq apectore ad ingumẽ.
dictus uenter qd̾̃ ꝑ totum corpꝰ
uite alimenta ministrat.¬

Expanded text:
enter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta tran
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Qui fecisti mundũ de infor¬
mi materia. S materia fr̃a est
de nicholo. Mundi autẽ species
de informi materia. Que qui¬
dem o nichilo fact̾a p̃cessit. ta¬
men res ex se fact̾as. ñ eternita¬
te. s sola origine sicut sonus

Expanded text:
: Qui fecisti mundum de informi materia. Sed materia facta est ex nihilo, mundi autem species, de informi materia, quae ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ diminutuã ut subrideo sub
hñt sig̃cationem ⁊ utraq tam ac¬
c̾atõ quam ablatõ uingitur. Qͥ¬
b tñ uidentur ablatõ figurate iũ¬
gl. quomodo post ante circum. ut
longo post temꝑe uisum ⁊gemina
suꝑ arbore fidunt. ꝓ ingemina ar¬
bore suꝑ etiam ferre uiuat sub̃t
testitudine densa casus. Qd̃ si in
doloco deponitur. ablatõ uingitur
ut suꝑ pͥamo rogitans. Uerbo ue¬
ro adiunctum uł participio adu̾¬
bium est ut suꝑ resti ligati respon¬
sa ferunt. Cum apd̃ grecos om̃s
p̃positiones ⁊ componi ⁊ apponi
possunt. apud nos sunt quedam
que nũquam apponuntur. s sem¬
ꝑ sunt in compositione. Di dis. re.¬

Expanded text:
 diminutiuam, ut "subrideo", "shabent significationem, et utraque tam accusatiuo quam ablatiuo iungitur; quibusdam tamen uidetur ablatiuo figurate iungi quomodo "post", "ante", "circum", ut "longo post tempore uisum" et "gemina super arbore sidunt" pro "in gemina arbore super" et "ferre iuuat subter testudine densa casus"; quodsi in tado loco "de" ponitur, ablatiuo iungitur, ut "super Priamo rogitans"; uerbo uero adiunctum, uel participio, aduerbium est, ut "super mesti legati responsa ferunt". 35 Cum apud Grecos omnes prepositiones et componi et apponi possunt, apud nos sunt quedam que numquam apponuntur, sed semper sunt in compositione: "di",
Abbreviated transcription (Latin):
tium facta canarentur. cete¬
ris omrab pulchrurs celsins¬
qi est. Unde opusculus tam ꝓ¬
lixis quam suctinctis. tam ni¬
lib quam nobilib aptum et̃
consueinit. Constat autẽ clac¬
tilo spondeo trocheo. spondeũ¬

Expanded text:
rum fortium, facta canerentur, ceteris omnibus pulchrius celsiusque est. unde opusculis tam prolixis quam succinctis, tam uilibus quam nobilibus aptum esse consueuit. constat autem ex dactylo et spondeo uel trocheo, ita u
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam altero uerbo ut ꝑfẽs sit
seustis hic aliqndo dubitationẽ
sigrat ut si uideam intelligo. Ai¬
qndo confirmationem ut hiesur¬
rexit qui ten̾et potentiam suam.
hoc etiam suademus ut ꝑdest. ut le¬
gas. Est quando imꝑamus. ut ne
ilitas ⁊ ninc non eget alio uerbo.
hoc quoꝙ ostendimꝰ aliquid fieri
potuisse. nisi impedimento qͥd eẽt
ut facerem si placuiss. In finitus
est dictus quia ꝑsonis ⁊ numeris
deficit qͦs non desinit. Et eget uno
ex illis quatuor dno adhuc alii mo¬
di a quibdam ẽẽ dicuntur. Imꝑ¬
sonalis ⁊ gerundiuus. Imꝑsonale
uerbum siue cuiusdem significa¬
tionis est ⁊ differt hoc ab infinito
quod citm ille finito ege at uerbo.
hoc uero actum ꝑfectum sig̃cat.
⁊ ꝑ omnes modos ꝑsona sola defi¬
cit. Que si addatur ꝑfecta uice fñ¬
let nasci. uł a nentris absolutus. iił
actiuam ium habentib. ño tñ pas¬
suiam it statur ambulatur. mise¬

Expanded text:
sed etiam altero uerbo ut perfectus sit sed etiam altero uerbo ut perfectus sit sensus. 8 Hic aliquando dubitationem significat, ut "si uideam, intelligo", aliquando confirmationem, ut "hic resurrexit, qui teneret potentiam suam". 9 Hoc etiam suademus, ut "prodest ut legas"; est quando imperamus, ut "ne dicas" et tunc non eget alio uerbo. 10 Hoc quoque ostendimus aliquid fieri potuisse, nisi impedimento quid esset, ut "facerem si placuisset". 11 Infinitus est dictus, quia personis et numeris deficit, quos non definit, et eget uno ex illis quattuor. 12 Duo adhuc alii modi a quibusdam esse dicuntur, impersonalis et gerundiuus. 13 Impersonale uerbum sue cuiusdam significationis est et differt hoc ab infinito, quod cum ille finito egeat uerbo, hoc uero actum perfectum significat et per omnes modos, persona sola deficit; que si addatur, perfecti uice funlet nasci uel a neutris absolutis uel actiuam uim habentibus non tamen passiuam, ut "statur", "ambulatur", "mise
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt eiusdem forme futuro de¬
ficiunt. ut discere didicisse. posce¬
re poposcisse. compescere. compes¬
cuisse. De modis.
odi sunt diuerse indedinati¬
ones. animi. quas uaria de
dicamus. uł definimꝰ. qͥd agitur agi¬
tura nob̾ uł ab aliis. Qui ideo pͥmꝰ¬
cipiunt regulam ⁊ deriuatiuna uer¬
ba siue nomina uł participia eeh
nascuntur. ut duco. duxi diicens.¬
ferueo. feruens. feruesco.feruor tił
quia prima ⁊ naturalis positio u¬
bi in hoc est modo. uł quia eẽntiã
rei sig̃tat .i. actus. uł passionis. Nã
ceteri tm̃ uarias animi uolunta¬
tes de re carente substantia sig̃cant.
ꝑamuf. Qui licet ꝑ temꝑa ⁊ ꝑso¬
nas deficiat naturalit̾ tamen q
ꝑ se absolutus est quomͦ indicat᷑s
sed̾s ponitur. Quo ñ solum impe
Optats est terciuis ⁊ quia eget ad¬
uerbio. optatõ ⁊ quia qui optat
infecior est impante. Subiuncts¬
modus ẽ quartus qui ño solum
aduerbio uł conunct̾ione eget

Expanded text:
si sint eiusdem forme, futuro desi sint eiusdem forme, futuro deficiunt, ut "discere, didicisse", "poscere, poposcisse", "compescere, compescuisse". 3. DE MODIS 1 Modi sunt diuerse inclinationes animi, quas uaria condicamus, uel definimus, quid agitur a nobis, cipiunt regulam et deriuatiua nomina siue uerba uel participia ex hoc nascuntur, ut duco ducens"ferueo, feruens, feruesco, feruor"; uel quia prima et naturalis positio uerbi in hoc est modo; uel quia essentiam rei significat, id est actus uel passionis. 4 Nam ceteri tantum uarias animi uoluntates de re carente substantia significaneramus; qui licet per tempora et personas deficiat naturaliter, tamen, quia per se absolutus est, quomodo indicatiuus, secundus ponitur; quo non solum imper6 Optatiuus est tercius et quia eget aduerbio optatiuo et quia qui optat inferior est imperante. 7 Subiunctiuus est quartus, qui non solum aduerbio uel coniunctione eget,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quib p̾teritum ⁊ que ex eona¬
scuntur deficuinit non natira. sed
usu. Ergo ꝓ hiis alioꝵ p̃titis ꝑfcĩs
rtimur que uidentur hr̃e eamdẽ
tio. sisto. statui. astatuo uł steti.
asto. tollo. uł sustuli. asustulo.
antique suffero. suestuli fero. tili
atulo. furo. insanim ab insamo
meto. messui. uł messem feci Cer¬
b uerbis inor desmentib dum
deficiunt hiis temꝑib parcicipi¬
is cum sum . es. est. ꝓ eis utuntur
ut amor. amatus sum .es. est. In
o. etiam desinentia qͥnꝙ passina.¬
neutra ut gaudeo gainsus sum.
⁊ cet̾a. Quibdam uerbis temꝑa
desunt ⁊ ꝑsone. ut fores. foret. fo¬
fincto. finito desicuint ut penite¬
re. penituisse. Sic etiam metuere.
timuisse. latere. latuisse. appare.¬
coniugationis horrere. horruisse.
tepere. isse. rubere rubuisse. pariere.
pauisse. ⁊ om̃ia indicatiua.⁊ medi¬
tatiua. p̃terito ⁊ futuro. infinito
deficiunt. Et quedam etiam ꝑfc̃a

Expanded text:
sunt, quibus preteritum et que ex eo nasunt, quibus preteritum et que ex eo nascuntur deficiunt, non natura, sed usu; ergo pro his aliorum preteritis perfectis utimur, que uidentur habere eandem tio", "sisto, statui", a "statuo", uel "steti", a "sto", "tollo, sustuli", a "sustulo" antique, "suffero, sustuli", "fero, tuli", a "tulo", "furo, insaniui", ab "insanio", "meto, messui", uel "messem feci", "cerus uerbis in or desinentibus, dum deficiunt hiis temporibus, participiis cum "sum, es, est" pro eis utimur, ut "amor, amatus sum, es, est"; in o etiam desinentia V neutra passiua, ut "gaudeo, gauisus sum" et cetera. 30 Quibusdam uerbis tempora desunt et persone, ut "fores, fores, fofinito futuro deficiunt, ut "penitere, penituisse"; sic etiam timuisse, latere latuisse, appareconiugationis, "horrere, horruisse", "tepere, tepuisse", "rubere, rubuisse", "pauere, pauisse". 32 Et omnia inchoatiua et meditatiua preterito et futuro infinito deficient; et quedam etiam perfecta,
Abbreviated transcription (Latin):
parte scripta. Extrema pars deest
Ex hoc igiur p̃teritum imꝑfc̃m.
nascitur. ut si inceptum uersum
imꝑfc̃m. reliquam tunc dico scri¬
nem ꝑueniat p̃sens inceptum di¬
co scripsi uersum. ex p̃terito uͭ ꝑfcõ
p̾sens medium sit p̾teriti imꝑfã
⁊ futuri. Itaq enĩ seruant tonsonã¬
tes ut dico. dicebam dicam. S tn
futuꝵ coniunctun p̾terta seruãt
consonantes. ut dixi dyxero. Nec si¬
ne causa s qi cognatio est illis ad
Qd̃ etiam affirmant uerba infim¬
ta ut dixisse dictumire ⁊ participia
ut amatiis. amaturus. amans amã¬
dus ⁊ ratio anomaloꝵ. ut fero fere¬
bam. feram tuli. tulero. Qd̾ licet
non fatiant quedam anomala tũ
significatio manet ut sum eram.
ero. Inchocitiua quoꝙ ⁊ meditati¬
ua deficiunt pͥcito ꝑfecto ⁊ plusq̃ta
ꝑfecto. suturo. subiunstiõ ut fer¬
nesco. calesco. esurio. micturio par¬
turio. Quedam etiam alia uerba

Expanded text:
parte scripta extrema pars deest. 22 parte scripta extrema pars deest. 22 Ex hoc igitur preteritum imperfectum nascitur, ut si inceptum uersum imperfectum relinquam, tunc dico "scrinem perueniat presens inceptum, dico "scripsi uersum". 24 Ex preterito uero perfecto presens medium sit preteriti imperfecti et futuri; itaque eius seruant consonantes, ut "dico, dicebam, dicam", sed tamen futurum coniunctiui preteriti seruat consonantes, ut "dixi, dixero". 26 Nec sine causa, sed quia cognatio est illis ad t futuro, quod etiam affirmant uerba infinita, ut "dixisse, dictum ire", et participia, ut "amatus, amaturus, amans, amandus", et ratio anomalorum, ut "fero, ferebam, feram, tuli, tulero"; quod licet non faciant quedam anomala, tamen significatio manet, ut "sum, eram, ero". 27 Inchoatiua quoque et meditatiua deficiunt preterito perfecto et plusquam perfecto et futuro subiunctiuo, ut "feruesco", "calesco", "esurio", "micturio", "parturio". 28 Quedam etiam alia uerba
Abbreviated transcription (Latin):
pora ⁊ cliuisa. Infinits conuncto
uim nõis rei ip̃ius unde⁊ nomen
uerbi dc̃m est. Sico enĩ bonumẽ
legere ut bona est lectio. ⁊ cet̾i per
hunc interp̃tantur ut lego. lege¬
re. me indico. ⁊ cet̾a. Gerundia uł
participialia. seu suppina temꝑa
non h̃nt. Imꝑsonale autem ũoũ
cuncta tempora ⁊ modos h̃t. Scien¬
dum uero cognationẽ quandam
ẽẽ presentis quidem temꝑis cum
p̃cerito imꝑsc̃o ⁊ futuro. pret̾iti
ꝑfc̃i tum plusqͣm ꝑfc̃o presens
teriit. pars est futura. Cum enim
tempus fluuii more instabili uol¬
uatur cursu uix punctũ potest
habere inp̃senti. hoc est in instan¬
ti ht igitur partes scd̾m actͥum
nr̃m qd̾ pteriit uł futu& est. ¶
ti iuim ht. ut lectus sum. Similia
sunt uocatiua uerba. uocor iołes
nõinor. dicor. Cet̾a uero p̃sens tẽ¬
pus quasi ad quendam punctũ
conuinctum h̃nt dep̾t̾ito ⁊ fitio.
ut cum dico. scribo uersum pore

Expanded text:
pora et diuisa. 11 Infinitus coniuncta uim nominis rei ipsisus, unde et nomen uerbi dictum est; dico enim "bonum est legere", ut "bona est lectio". 13 Et ceteri per hunc interpretantur, ut "lego, legere me indico", et cetera. 14 Gerundia uel participialia seu supina tempora non habent. 15 Impersonale autem uerbum cuncta tempora et modos habet. 16 Sciendum uero cognationem quandam esse presentis quidem temporis cum preterito imperfecto et futuro, preteriti perfecti cum plusquam perfecto. 17 Presens  pars preteriit, pars est futura. 18 Cum enim tempus, fluuii more, instabili uoluatur cursu, uix punctum potest habere in presenti, hoc est instanti; habet igitur partes secundum actum nostrum quod preteriit uel futurum est. 19 ti uim habet, ut "lectus sum". 21 Similia sunt uocatiua uerba, "uocor Johannes", "nominor", "dicor"; cetera uero uerba presens tempus quasi ad quendam punctum coniunctum habent de preterito et futuro, ut cum dico "scribo uersum", priore
Abbreviated transcription (Latin):
aone ꝓferri. Qd̃ quasi ad locũ
uidetur ẽẽ ip̃ius rei. carens p̃posi¬
tione. ut mirabile uisu .i. iusio¬
ne. Uisio autem tam ecactione
qm ex passione potest ficui. habẽt
enim ⁊ hec cõmunem sig̾cationẽ
ab actiuis ⁊ cõmunib nata. Su¬
pina uero ditiintur. q a passe¬
ii participiis nascunten que

Expanded text:
tione proferri; quod quasi "ad locum" uidetur esse ipsius rei carens prepositone, ut "mirabile uisu", id est "uisione"; uisio autem tam ex actione quam ex passione potest fieri. 25 Habent enim et hec communem significationem ab actiuis et communibus nata. 26 Supina uero dicuntur quia a passiuis participiis nascuntur, que