comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suerunt suꝑ mensam pã¬
nes: et appenderũt uela: et
consũmaucrũt omnia o¬
pera que fecerãt. Et ante
matutinũ surrexerũt qͥn¬
ta et uicesima die mensis
noni. hic est mẽsis casleu.
cẽtesinmi quadra gesimi oc¬
tani amu: et obtultrunt
sacrificiũ scdm legem suꝑ
altare holocaustoꝵ nomĩ
quod fecerũt scd̃m tempus
et scdm̃ diem in qua conta¬
minauerũt illud gentes:
in ipsa renouatũ est in cã¬
ticis et ꝙytharis. et cynaris
et cymbalis. Et cecidit oĩs
pplũs et aborauerũt. et
benedixerũt in celũ eũqui
prosperauͭ eis. Et fecerũt
dedicationẽ altaris: Dieb
octo. Et obtulcrũt holo¬
causta cũ letitia: et saluta¬
ria laudis. Et ornauer̃t
faciẽ templi coronis au¬
reis. et scutulis. et dedica¬
ria: et imposuerunt eis
ianuas. Et facta est leti¬
tia in populo magna uãl¬
de et auersum ẽ opprobri¬
das et fratres cius et uni¬
uersa etelesia ifrael. ut aga¬
tur dies dedicationis alta¬

Expanded text:
suerunt super mensam pasuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quae fecerunt et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis et cecidit omnis populus et adoraverunt et benedixerunt in caelum ei qui prosperavit eis et fecerunt dedicationem altaris diebus octo et obtulerunt holocausta cum laetitia et salutaria laudis et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaria et imposuerunt eis januas, et facta est laetitia in populo magna valde. Et aversum est opprobriudas et fratres eius et universa ecclesia Israhel ut agatur dies dedicationis alta
Abbreviated transcription (Latin):
guoꝵ: et clamaucrũt in cc̃¬
luui Tunc orduiauit ni¬
das uiros ut pugnarent ad¬
uersus eos qui crant ĩ arce:
donec cuundarent sancta.
Et clegit sacerdotes sĩe maͬ¬
cula. uoluntatẽ habentes
in lege dei: et mundaueĩt
sancta. Et tulerũt lapides
contammatiõnis: ĩ locũ
uimũdum. Et cogitauit
de altan bolocaustoꝵ quod
ꝓphauatũ erat: quid de co
faccret. Et inicidit illi cõ¬
siluim bonum ut destrue¬
ret illud: ne forte esset illis
in opprobriũ: quia conta¬
minauerũt illiid gentes:
et demoliti sunt. Et rep̃o¬
sucrũt lapides in monte
domnus in loco apto: quo¬
adusq ueniret ꝓph̃ã et re¬
sponderet de cis. Et accepe¬
runt lapides integros le¬
et que intra domnni i¬
triusecus: et edem et atria
sanctificancrũt. Et fecerũt
uasa sancta noua: et in¬
tulerunt candelabrũ et
altare inccusoꝵ et meusã
in templũ. Et incensum
posucrunt suꝑ altare: et
acceuderũt lucernas que
super candelabrũ erant: et
lucebant in templo. Et po¬

Expanded text:
runt in caelum tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei et mundaverunt sancta et tulerunt lapides contaminationis in locum inmundum et cogitavit de altare holocaustorum quod profanatum erat quid de eo faceret et incidit illi consilium bonum ut destrueret illud ne forte esset illis in obprobrium quia contaminaverunt illud gentes et demoliti sunt illud et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis et acceperunt lapides integros seet quae intra domum intrinsecus et aedem et atria sanctificaverunt. Et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant et lucebant in templo et po
Abbreviated transcription (Latin):
omnes fratres nostri qui
erant in locis tubin alis¬
interfecti sunt. et captiuas
abduxerũt uxores corun
et natos. et spolia: et per¬
cnier̃t illic ferme mille
uiros. Et adhuc epistole
legebantur. et ecce alii nũ¬
tii uenerũt de galilea con¬
scissis uestibus nũciantes
scd̃m uerba hec: dicentes
conuenisse aduersum se
a ptolomaide et tyro.
et sydone: et omni galilea
alicuigenas: ut nos con¬
sũmant. Ut audunt aũt
iudas et populus sermoes
istos: conuenit ecclesia
magna cogitare quid fa¬
cerent fratribz suis qui ĩ
tribulatione erant: et ex¬
pugnabãtur abcis. Dr̃e¬
q iudas: symoni fratri
suo. Elige tibi uiros et
uade libera fratres tuos
in galilea: ego aũt et frat̃
meus ionathas ibimus
in galadithim. Et reli-¬
quit iosephũ filium za¬
charic. et azariam duces ꝓpłĩ:
cum residuo exectitu ĩ iudea
ad custodiani. Et precepit
illis diccus. Preestote ppło
huic: et nolite bellum cõ

Expanded text:
omnes fratres nostri qui omnes fratres nostri qui erant in locis Tubi interfecti sunt et captivas abduxerunt uxores eorum et natos et spolia et peremerunt illic ferme mille viros et adhuc epistulae legebantur et ecce alii nuntii venerunt de Galilea conscissis tunicis nuntiantes secundum verba haec dicentes convenisse adversum se a Ptolomaida et Tyro et Sidone et omni Galilea alienigenas ut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent fratribus suis qui in tribulatione erant et expugnabantur ab eis dixitque Iudas Simoni fratri suo elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zachariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum co
Abbreviated transcription (Latin):
nis est malitiani filiorũ
bran qui erant ppło ĩ scan¬
diantes erui uia. Et con¬
dusi sunt ab eo in turrib.
et applicuit ad cos. et aua¬
theniatiz auit eos: et incen-¬
dit turres corum igni cum
omĩb qui in eis erant. Et
transiit ad filios ãmon:
et inuenit mianũ fortem.
et ppłin copiosũ et tunothe¬
nu duccm ip̃oꝵ. Et com¬
misit cũ eis prelia multa:
et contriti sunt in cõspectu
corum: et percussit eos.
Et cepit iazer ciuitatem
et filias cius: et reuersus
est indẽam. Et congrega
tegentes que sunt in ga¬
laad aduersus israelitas
qui erant in finibz corũ.
ut tollerent eos: et fugẽrt
in dathenian minutionẽ
Et miserũt litteras ad n¬
dam et fratres cius: dicẽ¬
tes. Congregate sũt adũ¬
suni nos gentes per crrcui¬
tum ut auferant nos: et
parant uenire: et occupare
munitionẽ in quã confũ¬
gimus: et timotheus est
dur ecercitus corum. Nũc
crgo ueni cripe nos de ma¬
nib corum: quia cecidit
multitudo de nobisͥ et

Expanded text:
tiam filiorum Bean qui erant populo in ladiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eis erant et transiit ad filios Ammon et invenit manum fortem et populum copiosum et Timotheum ducem ipsorum et commisit cum eis proelia multa et contriti sunt in conspectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman munitionem et miserunt litteras ad Iudam et fratres eius dicentes congregatae sunt adversum nos gentes per circuitum ut auferant nos et parant venire et occupare munitionem in quam confugimus et Timotheus est dux exercitus eorum nunc ergo veni eripe nos de manibus eorum quia cecidit multitudo de nobis et
Abbreviated transcription (Latin):
mus cuim qui uidebatur.
declarabat quod factũ est
Quib illi conspectis tuue¬
runt ualde aspicientes si
mul et exercitũ cius ĩ cami¬
po paratũ ad prel̃ et fi
ctuersus est ad spolia castr̃o¬
cum. Et acceꝑũt aurũ mlł¬
tum it argentũ: et iacin¬
stũ. et purpurã marinam:
et opes magnas. Et cõuer¬
si yminũ cauebant: et be¬
nedicebant  cclũ qm̃ bo

Expanded text:
mus enim qui videbatur mus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo parreversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum quo
Abbreviated transcription (Latin):
nostroꝵ it conteret exerti¬
tum istũ aute faciem no¬
strã hodie: et scient om̃cs
gentes quia est qui redimat
it liberet iscł. Et leuauer̃t
alienigene oculos suosͬ. et
uiderunt cos uenientes ex
aduciso: et exierũt de castris
in prelumi. Et tuba cecine¬
runt hi qui crant cũ inda:
et congressi sinit. Et con¬
trite sunt gentes et fuge¬
runt in cãpumꝰ: nouissimi
autẽ cccidetunt in gladio:
et ꝑsequuti sunt cos usq
gesseron. et usq ĩ campos¬
idumce et azoti. et iamie:
et ceciderũt ex illis tria mi¬
lia uiroꝵ: et reucrsus c̃ iudas
ocercitus eius sequens
cum. Et dixit ad põpulũ.
Non concupiscatis spolia:
quia bellum contra nos c̃:
et gorgias et excrtitus eius
in moutt ꝓpe nes. Sed sta¬
te contra ininicos nostros
et expugnate cos: et post
hec suctis spolia sccuri.¬
Et adhuc loquente iuda
uerba bec: apparuit pars
quedã prospiciens de mõ¬
te Et uidit gorgias quod
et succcusa sunt castra: fu¬

Expanded text:
nostrorum et conteret exercinostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in camposIdumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia et adhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit quod et succensa sunt castra fu
Abbreviated transcription (Latin):
stra nocte ut applicarent
ad castra iudeorum et per¬
cuterent cos subito: et filii
qui crant in arce crant illis
duces. Et audiuit indas:
et surrexit ipse et potentes:
pertutere urctutẽ exercitũ
tegis qui crãt in ammaũ.
Adhuc cuim dispersus e¬
rat eccrcitus acastris. Et
uant gorgias in castra nide
noctu: et neminẽ inuẽnit
Et querebant cos in mou¬
tib qm̃i dixit: fugiunt hi
anobis. Et cuni dies fcũs
esset: apparuit iudas ĩ sã¬
po cuni tribus milib uiro¬
rum tantũ. qui tegumẽ¬
ta et gladios non habebãt.
Et uiderũt castra gentium
ualida. et loricatos et cqui¬
tatus in circuitu cõrũ: et hi
docti ad prelumi. Et ait
iudas uiris quĩ sccũ erant.
Ne tumueritis multitudĩez
eoꝵ. et impetũ coꝵ ne formi¬
dctis. Nemẽtote qualiter
salui facti sunt patres nr̃i
in niari rubro: cum scque¬
retur cos pharao cũ ꝯxerci¬
tu multo. Et nunc clame¬
mus in cclum  et miscrebi¬
erit testamenti patrum

Expanded text:
stra nocte ut adplicarent stra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caelum et miserebitestamenti patrum
Abbreviated transcription (Latin):
taminata sunt: et sacerdo¬
et humilitatẽ: et ecce natio¬
nes conuencr̃t aduersum
nos: ut nos disperdant.
Tuscis que cogitant ĩ nõs:
Quomodo pot̾crimus sub¬
sistere aute faciẽ illoꝵꝰ. nisi
tu deus adiuues nos: Et
tubis exclamaucr̃t uoce
magna. Et post ea con¬
stituit indas duces ppli:
tribunos et centuriones:
et pentacontarcos. et decu¬
rioues. Et dixit his qui
edificabant domes. et spõ¬
sabant uxores: et planta¬
bant uneas. et formido¬
losis: ite unusquisqz in
domũ suã scd̃m lcgeni.
Et mouerũt cãstra: et collo.¬
caerũt ad austrũ amniaũ.
t ait iidas. Accuiginũ.
et istote filii potentes: et esto¬
te parati maue ut pugne¬
tis aduecsus nationes has
que conucuerũt disperdere
nos et sancta nostra. qũi
niclius ẽ nob̃ mori in bello:
ꝙ bidert mala geutis nr̃e
icut autẽ fucrit uolũ¬
tas in celo sit fiat. Et
assumpsit gorgias quinq
nulia uiroꝵ. et mlle cqui¬
tes electos: et moucrũt ca¬

Expanded text:
taminata sunt et sacerdotaminata sunt et sacerdoet humilitate et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae cogitant in nos quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus nationes has quae convenerunt disperdere nos et sancta nostra quoniam melius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae icut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt ca
Abbreviated transcription (Latin):
tacere ĩ intcritũ et consũ¬
Dinationc̃. Et dixcrũt unꝰ¬
quisq ad proximũ suũ
Erigamius deiectionẽ ppłi
nostri: et pugnenius pro
populo nostro et sanctis
nostris. Et congregatus
est conuẽtus ut essent pa¬
rati in prelumi: et ut ora¬
tur. et filii alienigenaꝵ e
rant in arce: ubi erat ha¬
bitatio gentiũ. Et ablata
ist uoluptas ab iacob. et
defecit ibi tibia et cithara.
Et congregati st̃ et uene¬
runt in masphath et con¬
tra ihrlm: qͥa locꝰ or̃onis e¬
rat in masphath aute ĩ¬
israel. Et ieumnauerunt¬
ni illa die: et inducrunt se
runt in capite suo. et desti¬
tucrũt uestimenta sũa. Et ex¬
panderũt libro ᷤ legis de qͥb
scrutabantur gentes simi¬
litudinẽ simulacror suoꝵ:
et attulerũt ornamcuta
sacerdotalia. et primitias
et decimas: et suscitancĩt
nazarcos qui impleucrãt
dies: et clamauerũt uoce
magna in celum dicc̃tes.
Quid faciemus istis: et
quo eos duccunus: Et sctã
tua conculcata sunt. et cõ¬

Expanded text:
interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro populo nostro et sanctis nostris et congregatus est conventus ut essent parati in proelium et ut oratur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa die et induerunt se re in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus istis et quo eos ducemus et sancta tua conculcata sunt et con
Abbreviated transcription (Latin):
ut nutriret antiochũ filiũ
suũ donec rediret. Et tradi¬
dit ci mediũ ercrcitũ et cle¬
de ommibz que uolebat. et
de habitantib iudeam et
ihrlui: et mitteret ad cos
eccrcitũ ad conterendam
et ocmpandã uirtutem is¬
rael. et reliquias ihrlm et
auscreudã memoriã de loco:
et ut constitueret habitato¬
res filios alicnigenarum
iu onũbz finibz corũ: et sor¬
te distribueret terram coꝵ
Et rex assumpsit partem
ercrcitus residui: et cxiit ab
autiochia ciuitatt iegni sui
anno centesimo et quadra¬
gesimo scptimo: et trans¬
et panibulabat supiores
regiones t clegit lisyas
ptolonicũ filium dorimi¬
ni et nicanorẽ et gorgiant
uiros potentes ex amicis rẽ¬
gis: et misit cũ cis quadra¬
guita milia uiroꝵ. et septẽ¬

Expanded text:
ut nutriret Antiochum filium ejus, donec rediret. Et tradidit ei medietatem exercitus, et elede omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transet perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia viro
Abbreviated transcription (Latin):
et nommatus est usq
ad nouissimũ terre. et
congregauit ꝑeuntes.
Est congregauit apol¬
lonius gentes: et a sa¬
maria uirtutem multã
et magnã. ad bellandũ
contra israel. Et coguo¬
uit iudas et exunt etiã¬
obuiam illi: et percussit
et occidit illum: et cecide¬
runt uuluerati multi
et reliqui fugerũt. Et
accepit spolia eoꝵ: et gla¬
diun apollonii abstulit
iidas: et erat puguaus
in co omnib dicb. Et
audunt scron princeps
cxercitus syric quod con¬
gregaret iudas congre.¬
gationẽ et ecclĩam fideli¬
um sc̃cũ: et ait. Faciam
michi noniẽ. ct glorifica¬
bor in regnoͬ et debellabo
iudam et cos qui cum ip̃o
sunt: qui spuebant uer¬
bum regis. Et preꝑauit
se et asceuderũt cũ cosa¬
stra impioꝵ. fortes auxi¬
liarii: ut facerent uindis¬
tam in filios isracl. Et ap¬

Expanded text:
et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et a
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt et applicucĩt ammaũ
in terra campestri. et audie¬
rit mercatores regionũ
nomẽ coꝵ: et acceperunt
argentũ et aucũ multum
ualde et pucros. et uencĩt
ni castra ut acciperent si¬
lios iscr in sc̃iuos. Et ad¬
diti sunt ad eos excrcitus
syrie: et castra alicnigena¬
rum. Et uidit iudas et
fratres cius quia multipli

Expanded text:
erunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia mu
Abbreviated transcription (Latin):
git milites: ut multiplica¬
tus tursus ueniret iudeam.
Orcit aũt iuidas et fratres
cius. Ecte contriti sunt ĩi¬
mici nostri: ascendamus
minc mundare sc̃a et reno¬
uare. Et congregatus est
omnis exercitus: et ascen¬
derunt in montẽ syon. Et
uidcrũt sanctificationem
descitani: et altare ꝓphanã¬
tum: et portas exũstas: et
i atrus uirgulta nata si¬
eut in saltu uel in montib:
it pastoforia diru ta. Et¬
saderunt uestimcuta sua:¬

Expanded text:
t multiplicatus rursus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sanctificationem desertam et altare profanatum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestim
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt. et nuntianctunt
lisic uniuersa que accĩd̾ant
stcruatus animo deficicbar:
quod non qualia uoluit
talia conti. gerũt in isracl.
et qualia mandaut rex.
Et sequẽti amno congrega¬
uit clcctoꝵ uiroꝵ sexaginta
milia: et cquitum quinq
milia: ut debellaret ẽos. Et
uencrũt in uidẽã: et castra
posucrũt in bethoron. Et
occurrit illis indas cũ decẽ
nulib uiris: et uiderunt
crercitum fortem: et orauͭ
et dixit. Benedictus es sal¬
nator israel. qui cõtrimsti
impetum potentis ĩmanu
scrui tui dauid: et tradidi
sti alicuigenarũ in mairꝰ
ionathe filii saul et armi¬
geri eius: conclade extrtimũ
istum in manu populi nui
isrł̾: et confundãtur ĩ exci¬
citu suo. et cquinb. Da il¬
lis formidinem: et tabetas
audaciã uirtutis cor: et cõ¬
moucautur contrinone
sua. Deice cos gladio dill¬
gentiũ te: et collandant te

Expanded text:
t et nuntiaverunt Lysiae universa quae acciderant sternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et armigeri eius conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et
Abbreviated transcription (Latin):
et ommes oꝑarii iniqui¬
tatis conturbati sunt. Et
directa est salus ĩ mami
cius: et exacerbabat ieges
multos: et letificabat ia¬
cob in oꝑibus suis: et ĩ
scl̾m menioria cius in be¬
nedictiõne. Et ꝑanibu¬
lauit ciuitates inda: et

Expanded text:
et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit c
Abbreviated transcription (Latin):
cd nõ post multũ tp̃is
misit rex senem quĩ¬
Da autiochenũ qͥ compellẽt
indeos. ut se tranfferrent
a patriis et dei lẽgibz: pre¬
contanũare etiã quod in
ilxrosolimis crat templii:
et cognonñare ioius olĩpi¬

Expanded text:
d non post multum temporis misit rex senem quendam antiochenum qui conpelleret Iudaeos ut se transferrent a patriis et Dei legibus contaminare etiam quod in Hierosolymis erat templum et cognominare Iovis Olympi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ: et uniuersis granis
Nani templũ luxuria et
cõmessationib crat plenũ
et scortantiũ cũ mertiriab.
sacratisq edib mulicres
se ultro ingerebãt: intro
ferẽtes ea que nõ licebat.
Qtare etiã plenuĩ crat i¬
licitis: que legibus prohi¬
bebantur. Neq aũt sabba¬
ta custodiebãtur: neq dies
nec simplicit̾ se quisꝙͣ i
deuni esse fatebatur. Du¬
cebantur autẽ cũ amara
nccessitate: in dic natalis
regis ad sacrificia. Et cũ
liberi sacra celebrarẽtur : co¬
gebantur hedera coronati
libero cirtuire. O ecrctum
autẽ exut. ni proximas gẽ¬
tiliũ ciuitates suggercuti¬
b ptolomcis. ut pari moꝰ
et ipsi aduersus iideos ã¬
gerent: ut sacrificarẽt. Eos

Expanded text:
et universis gravis Nam templum luxuriae et comessationibus erat plenum et scortantium cum meretricibus, sacratisque edibus mulieres se ultro ingerebant intro ferentes ea que non licebat Altare etiam plenum erat illicitis que legibus prohibebantur. Neque autem sabbata custodiebantur neque dies nec simpliciter se quisquam Iudaeum esse confitebatur ducebantur autem cum amara necessitate in die natalis regis ad sacrificia et cum Liberi sacra celebrarentur cogebantur hedera coronati Libero circumire decretum autem exiit in proximas gentilium civitates suggerentibus Ptolomeis ut pari modo et ipsi adversus Iudaeos agerent ut sacri
Abbreviated transcription (Latin):
gar. His dictis: cõfestim
ad suppliciũ trahebatur.
Hi autẽ qui eũ ducebãt.
et paulo ante fucrãt mi¬
tiores: in irã conuersi st̃.
propt̾ sermones ab eo
dictos: quos illi ꝑ arrogã¬
tiã prolatos arbitrabant.
Sed cũ plagis perimetit᷑.
ingemuit. et dixit. Dñe
qui habes scãm scĩan ma¬
infeste scis tu. quia cũ a
morte possem liberart: du¬
ros corporis sustinco labo¬
res. Scd̃m aĩam uero: ꝓpt
timorẽ tuũ libenter hec pã¬

Expanded text:
gar his dictis confestim gar his dictis confestim ad supplicium trahebatur hii autem qui eum ducebant et paulo ante fuerant mitiores in iram versi sunt propter sermones ab eo dictos quos illi per arrogantiam prolatos arbitrabantur sed cum plagis perimeretur ingemuit et dixit Domine qui habes sanctam scientiam manifeste scis tu quia cum a morte possim liberari duros corporis sustineo dolores secundum animam vero propter timorem tuu
Abbreviated transcription (Latin):
hanc in co facerẽt huma¬
g nitatẽ ¶t ille cogitare
cepit etatis ac senectutis
suc emmẽtiã dignãͥ et ĩ¬
gente nobilitatis canitiẽ:
atqz a puero oꝑtime con¬
uersatioĩs etͦ sid̃ sct̃e et a
deo condite legis constitu¬
ta uixisse: respondit cito
dicens: premitti se uelle
in infernũ. Non enim
fingere: ut multi adole¬
scentiũ arbitrati eleazar̃
non aguita annoꝵ tnͣsis¬
se ad uitã alienigenaꝵ
et ip̃i propt̃ meã sumi¬
lationẽ. et ꝓpter modicũ
corruptibłis uite tempꝰ
decipiãtur: et ꝑ hoc ma¬
culam atq exẽcratiortẽ
ntee senectuti conquirã.
Nan et si in presenti tẽ-¬
pore suppliciis hominũ
cripiar: sed manus oĩpo¬
tentis. neq uiuẽs neq
defũctus effũgiã. Quã o¬
brem fortiter uitã exce¬
dendo: senectute quidẽ
dignus apparebo. A dole¬
scentib autẽ exemplũ
forte derelinquã: si prõp¬
to aĩo. ac fortiter pro gra¬
uissimis et sanctissĩs le¬
gib honesta morte ꝑfũ¬

Expanded text:
humanitatem at ille cogitationem cepit aetatis ac senectutis suae eminentiam dignam et ingenuitatem nobilitatis canitiem atque a puero optimae conversationis et secundum sanctae et a Deo conditae legis constituta respondit cito dicens praemitti se velle in infernum non enim fingere ut multi adulescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum transisse ad vitam alienigenarum et ipsi propter meam simulationem et propter modiccorruptibilis vitae tempus decipiantur, et per hoc maculam atque exsecrationem meae senectutis conquiram. Nam etsi in praesenti tempore suppliciis hominum eripiar, sed manus omnipotentis neque vivus neque defunctus effugiam. Quamobrem fortiter vita excedendo, senectute quidem dignus apparebo adulescentibus autem exemplum forte relinquam si prompto animo ac fortiter pro gravissimis et sanctissimis legibus honesta morte perfun
Abbreviated transcription (Latin):
obsentãtiã manũs sibi¬
met et auxiliũ ferre. Ob¬
sccro aũt eos qui hũc librũ
lecturi sũt. ne abhorrescãt
propt aduersos casusͥ sz
reputent ea que accider̃t
non ad interitũ:. sed ad cor¬
reptionẽ gencris esse iir̃i. e¬
Etemi ml̾to temꝑe non
sinere pcforib ex sentẽtia
agere: s statim ultiones
adhibere: magni bũficii
est indiciũ. Non cũi sicut
in aliis nationib nos¬
dũs patient expectat: ut
cas cum dies iudicii uene¬
rit in plenitudĩe pctõꝵ pu¬
uiat: ita et in nobis sta¬
tuit. ut peccatis nostris
in fuẽ deuolutis ita demũ
sed hec nobis ad cõmoni¬
tionẽ legentiũ dicta sint
pancis. Iam aũt ueniend̾
est ad narrationẽ Igitꝰ.
cleazarus uir de priorib
scribaꝵ: ctate prouectus
et uultu decorus apecto
ore hyans : compellebat᷑.
carnẽ porcuiã manducare.
at ille gloriosã mortẽ ma¬
gis ꝙͣ odibilẽ uitã amplẽc¬
tens: uoluntarie preibat
ad suppliciũ. Intuẽs aũt

Expanded text:
bimet auxilium ferre obsecro autem eos qui hunc librum lecturi sunt ne abhorrescant propter adversos casus sed reputent ea quae acciderunt non ad interitum sed ad correptionem generis esse nostri etenim multo tempore non sinere peccatoribus ex sententia agere sed statim ultiones adhibere magni beneficii est indicium non enim sicut in aliis nationibus Dominus patienter expectat ut eas cum iudicii dies venerit in plenitudine peccatorum puniat ita et in nobis statuit ut peccatis nostris in finem devolutis ita demum sed haec nobis ad commonitionem legentium dicta sint paucis iam autem veniendum est ad narrationem igitur Eleazarus de primoribus scribarum vir aetate provectus et vultu decorus aperto ore hians conpellebatur carnem porcinam manducare at ille gloriosam mortem magis quam odibilem vitam amplectens voluntarie praeibat ad supplicium intuens aut
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimo. Os sinm aꝑuit
sapientie: et lex clementie ĩ
lugua tius. Considauit se¬
mitas domus sũe: et paneni
otiosa non comedit. Siuire¬
xerũt filii eius: et beatissimã
predicauer̃t: uir eius. et lau¬
dauit tã., multe filie congre¬
gauerũt diuitias: tu suꝑgres¬
sas es untulas sfallax grã¬
tia. et uaua est pulcutũdo:

Expanded text:
os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt vir eius et laudavit eam res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia e
Abbreviated transcription (Latin):
uestitu: et esurientibus
tulerũt sꝑicas. Inter a¬
ceruos coꝵ meridiati st.
qui calcatis torcularib
situint. De ciuitatibus
fecerunt uires gẽnere:
et anna uuluerator
clantauit: et deus mmul¬
tũ abire non patitur.
Ipsi fucrunt rebelles lu¬
mini ͥ nescicrunt uias
cius: nec reuersi sunt ꝑ
semitas illius. Qanẽ
primo consurget homi¬
cida: interficiet egenũ
et pauꝑeni. Per nõctem
uero crit quasi fur. Ołs
adulteri obscruat cali¬
ginem:. dicens. Nonne
tenebris domos sicut in
die codicerant sibi: et
ignoraucrunt lũcem.
Si subito apparucrit au¬
rora. arbitrant᷑ umbrã
mortis: et sic in tenchͥs
quasi in luce anibulãt.
lcus est suꝑ facien aque
Maledicta sit pars cuis
in terra: nec amibulet ꝑ
uiam uincar. Ad nimĩ¬
nin calorem transeat ab
aquis nuiũ: et usq ad
niferos peccatũ illius.

Expanded text:
vestitu, et esurientibus, vestitu, et esurientibus, tulerunt spicas. Et inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt. De civitatibus fecerunt viros gemere, et anima vulneratorum clamavit, et Deus inultum abire non patitur. Ipsi fuerunt rebelles lumini, nescierunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas illius. Mane primo consurgit homicida, interficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur. Oculus adulteri observat caliginem dicens: Non me tenebris domos, sicut in die condixerant sibi, et ignoraverunt lucem. Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Et sic in tenebris quasi in luce ambulant. Levis est super faciem aquae; maledicta sit pars ejus in terra, nec ambulet per viam vinearum. Ad nimium calorem transiit ab aquis nivium: usque ad inferos peccatum i
Abbreviated transcription (Latin):
Et idcirto a facie eius
turbatus sum: et con¬
siderans cũ tumore sol¬
licitor. Deus mosliuit
cor nicũ: et ommipotẽs
conturbauit me. Non
cium perii propt̃ ĩmi¬
nentes tẽnebras: nec
faciẽ meani operuit ca¬
ligo. Ab ommpotente¬
non sunt abscondita
tempora: qui aũt noue
lii terminos trans¬
tulerũt: diripuer̃t
gteges: et paucrunt eos
Asinũ pupilloꝵ abegẽ¬
runt: et abstulerunt ꝓ
pignore bouem uĩdue
Subucrterũt paupumi
uiam: et opresser̃t p̃arit
mansuctos tirre. Alii qĩ
onagri in descrto ingre¬
diũtur ad opus suñ.
uigilantes qz ad predã
prẽparant panẽ liberis
lgrum non suũ dc̃me.¬
tiuit. et unicam eus¬
quam ui oppresscrut
uindennãt. Nudos di¬
nttunt homines: in¬
dumẽta tollentes quib
non est oꝑimentũ in
frigore. Quos ymbres
montiũ rigant: et nou
habentes uelamen ani-¬
plexantur lapides. Uimi
fecerunt depredantes pu¬
pillos: et uulguni pau¬
perem spoliaucrũt. Nu¬
dis et incedentib absq

Expanded text:
et idcirco a facie eius et idcirco a facie eius turbatus sum et considerans eum timore sollicitor Deus mollivit cor meum et Omnipotens conturbavit me non enim perii propter inminentes tenebras nec faciem meam operuit caligo ab Omnon sunt abscondita tempora: qui autem nove Alii terminos transtulerunt, diripuerunt greges, et paverunt eos. Asinum pupillorum abegerunt, et abstulerunt pro pignore bovem viduae. Subverterunt pauperum viam, et oppressmansuetos terrae. Alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum, vigilantesque ad praedam, praeparant panem liberis. Agrum non suum demetunt, et vineam ejusquem vi oppresserunt, vindemiant. Nudos dimittunt homines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore; quos imbres montium irrigant, et non habentes velamen, amplexantur lapides. Vim fecerunt depraedantes pupillos, et vulgus pauperum spoliaverunt. Nudis et incedentibus aliis absque
Abbreviated transcription (Latin):
espondens auteni
iob: ait. Nunc qͣ
ini amaritudine est ser¬
mo nieus: et manus
plage mee aggrauata
est suꝑ gemitum ncũ.
Quis michi tribuat ut
cognoscam. et unueniã
illumꝰ et ueniã usq ad
solium eius: Ponam
coram co iudicium: et
os nicuni replebo ncrepa¬
tiomibusͥ ut sciam uba
que michi respondeat.
et intelligam quid in
loquatur. Nolo multa
fortitudine contendat
mecũ: noc magnitudĩs
sue mole me premat.
Proponat cquitateni
contra me: et ꝑueniat
ad uictoriã indicium
nicũ. Si adorientem
iero non apparet: si ad
occidentẽ non intelligã
cum. Si ad sinistram
quid agam: Non ap¬
prehendam cum. Si me
uertam ad dexteramt: nõ
uidebo illum. Apse uero
scit uiã meam: it pro¬
bauit mc qi aurũ quod
per iguem transit. De¬
stigia eius sequitus ẽ
pes meus: Uiam cus
custodiui: et nõ declina¬
ui ex ẽa. Amandatis la¬
biorum eius nõ recessi:
onent cius: et am̃ma
hoc fecit. Cuni expleue¬
rit in me uoluntatem
suam: et alia multa si¬
milia. presto sunt ei.

Expanded text:
espondens autem Job, ait: Nunc quoque in amaritudine est sermo meus, et manus plagae meae aggravata est super gemitum meum.Quis mihi tribuat ut cognoscam, et inveniam illum? et veniam usque ad solium ejus? Ponam coram eo judicium, et os meum replebo increpationibus. Ut sciam verba quae mihi respondeat, et intelligam quid mihi loquatur. Nolo multa formidine contendat mecum, nec magnitudinis suae mole me premat. Proponat aequitatem contra me, et perveniat ad victoriam judicium meum. Si ad orientem iero, non apparet; si ad occidentem, non intelligam eum. Si ad sinistraquid agam? Non apprehendam eum. Si me vertam ad dexteram: non videbo illum. Ipse vero scit viam meam, et probabit me quasi aurum quod per ignem transit. Dus secutus est pes meus: viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. A mandatis labiorum ejus non recessi, onem eius et anima hoc facit cum expleverit in me voluntatem suam et alia multa similia praesto sunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
sterilẽ. et que nõ parit: et
uidne bene nõ fecit. De¬
traxit fortes in fortiti¬
dinc sua: et cum steterit
et ille abutitur ca in su¬
perbiam. Oculi autem
cius sunt in uiis illius:
elcuati sunt ad modicũ
et non subsistent. Et
humiliabũt᷑. sicut
omua auftrentur: et
sicut sũmitates spicaꝵ
conterentur. Qd̃ si non

Expanded text:
l. et quae non parit, et viduae bene non fecit. Detraxit fortes in fortitudine sua: et cum steterit,et ille abutitur eo in superbiam: oculi autem ejus sunt in viis illius. Elevati sunt ad modicum, et non subsistent, et humiliabuntur sicut omnia, et auferentur, et sicut summitates spicarum conterentur. Quod si non
Abbreviated transcription (Latin):
principes ozias filius mi¬
cha de tribu symcor et car¬
iiii. qui et gothoniel. In
medio itaq senioꝵ et in
conspectu omniũ. achior
dicit omnia que loquutꝰ
ipse fuerat ab holoterue
ntecrogatus: et qualiter
populus boloteris ꝓpt̾̃¬

Expanded text:
principes Ozias filius Miprincipes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis
Abbreviated transcription (Latin):
putas impleri nõ posse.
Ut aũt noucris quia si¬
mul cumi ulis hec exꝑie¬
ris: ccce ex hac hora ullor
populo sociaberis: ut dũ
dignas gladi mei penas
excẽꝑint: ipse simul ul¬
tioni subiaccas  mic¬
holoferues precepit ẜuis
suis. ut comprchenderẽt
achior. et ducerẽt cum
in bethuliam: et trade¬
rent cum in manus fi¬
liorũ isracl. Et accipiẽ¬
tes cum sc̃ui holoferius.
ꝓfecti sunt per campest̾a.
S cum appropinquas¬
sent ad montana: erie¬
runt coutra cos fundi¬
bularii. Illi aũt diucitẽ¬
tes a lat̾ere moutis: liga¬
ucrunt achior ad arborem.
manibz et pedib. et sic uin¬
ctum de restib. dimiscrũt
cuur: et renersi sunt ad do¬
minũ sĩtum. Porro filii is
racl descendentes de bethi¬
lia: uencrunt ad cum. Quẽ
soluentes: ducerũt in be¬
thuliam. Atq in medio
populi illum statucutes.
ꝑtunctati sunt quid retũ
esset quod illum uinctũ
assixii rcliquissent.n
dicbus illis. erant illic

Expanded text:
putas impleri non posse. putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. TuHolofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad domrahel descendentes de Bethulia venerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic
Abbreviated transcription (Latin):
ba hẽc: irati sunt om̃o
magnates holoferis.
it cogitabat interficire
cum: dicentes ad alter¬
utrum. Quis iste esti
filios isracl posse dicar
resisteie regi uabuchodo¬
nosor. et exercitib cuis:
homines mermes. et
sie uirtute: et sinc pcri¬
tia artis pugne: Ot
ergo agnoscãt achior
quoniã fallit nos. ascẽ¬
damus ni mtontana: et
cum capti fucruit potẽ¬
tes eorum tunc cumi
cildem gladio transuer
quod gens isracl defen¬
daitur a deo sũo:ut ostẽ¬
dam tibi quia non est
deus nisi nabuchodono¬
sor. cum percusscrimus
cos omnes sic̃ hominẽ
uiruritunc et ipse cũ
illis asspriorũ gladio
niteribis: et omnis isrł
ltuni perditione dispẽ¬
net: et probabis qm̃i na¬
buchodonosor dñs sit
q gladius nulitie niee
trañsiet per latera tua
et confixus cades inter
uulueratos isracl et nõ
respirabis ultra dones
extermineris cum illis.
Porto autem si ꝓphetiã
tuani ueram ccistimas.
non concidat uultus
a te: si uerba mea hec

Expanded text:
erba haec, irati sunt omnes erba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor, et exercitibus ejus, homines inermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana: et cum capti fuerint potentes eorum, cum eisdem gladio transverbquod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit que gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus a te, si verba mea haec
Abbreviated transcription (Latin):
rcum et om̃s potentes
mesebon prostrauerunt:
et terras corum et ciuita¬
tes coꝵ ipsi possederunt.
Et usq dum peccassent
in conspectu dei sui: crãt
cum illis bona. Deus cĩ
illorum: odit iniquitã¬
temi. Nani et ante hos
annes. cumi recessissent
auia quã ostenderat il¬
lis deus ut ambularẽt
in cͥar extcriumati sunt
preliis anationibus.
it plurimi cor captim
abducti sut in terram
non suant. Nuꝑ autẽ
reucesi ad dñm deũ sũ
er dispersione qua dispet¬
si fuerant. adunati sunt
et asccuderũt moutana
hec omnia: et iterum pos¬
sident ihrlm ubi sunt scã
corum. Nunc ergo mi
domine ꝑquire si est ali¬
qua iniq̃uitas corum
in conspectu dei corum.
asceudannus ad illosͥ
qũi tradens tra det il¬
los deus corum tibi: et
subiugati crũt sub ing
potentie tue. Si autrin
non est offensio popli
hunis coram deo suo.
non poterimus resistẽ
illis: qui deus cormin
defendet illos: et crimus
ur opprobriun uniuse
terre. Et factum ẽ cuiu
cessasset loqui achior u¬

Expanded text:
rhaeum, et omnes potentes in Esebon prostraverunt, et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi et subiugati erunt sub iugo potentiae tuae si autem non est offensio populi huius coram Deo suo non poterimus resistere illis quoniam Deus eorum defendet illos et erimus in obprobrium universae terrae etcessasset loqui Achior v
Abbreviated transcription (Latin):
unuicisa achior exposuiss
omnis populus cecidit ĩ
faciem adorantes: et com¬
unĩi lamentatione et fle¬
tu. unanes preces suas
domino effuderũt diccntes
Dominc deus celi et terit.
intucre suꝑbiam illorĩr:
et respice ad nostrã humi¬
litatem: et facieni tuorum

Expanded text:
universa haec exposuisset, omnis populus cecidit in faciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad nostram humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
egipti plagis uarus.
Cumq ciecissent cos a¬
ga abcis: et ittrum uel
lent cos cãpere: et ad su¬
um scruitiũ reuocare:
fugientib his deus celi
mare aꝑuit: ita ut hinc
inde aque quasi murus
solidarcutur: et isti pede
sicco fudum maris ꝑ¬
ambulando transireut
In quo loco dum inmi¬
merabilis ecercitus e¬
giptiorum perscqueret:
ita aquis ccoꝑtus est:
ut nou remancret uel
unus. qui factũ posteris
nuntiaret Egressis
ctiam mare rubrũ: de¬
serta syna montis occur¬
rtrunt. in quib mĩquã
homo habitare potuit:
uel filius hominis re¬
quicuit. Illic fontes a¬
mari. obdulcati sunt
cis ad bibendum: et ꝑ
annos quadraginita añ¬
nonam de celo cõscquu¬
ti sunt. Ubicumq in¬
gressi sunt. sine artu et
sagitta et absq ferro et
gladio: deus corum pro¬
non fuit qui insultaret
populo isti: nisi quãdo
dei si. Quoticuscũq
autt̃ preter ip̃m deũ siui
alterum colucrũt: Dati
sunt in predani et ĩ gla¬
diuni. et in oppbruim.
Quoticuscũq autem

Expanded text:
lagis variis. Cumque ejecissent eos Aga ab eis, et iterum eos vellent capere, et ad suum servitium revocare, fugientibus his Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnon fuit qui insultaret populo isti, nisi quando Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dati sunt in praedam, et in gladium, et in opprobrium. Quotiescumque autem
Abbreviated transcription (Latin):
filior ãmon: respoudens
ait. Si digneris audire
dnc mi. dicam ueritatẽ
in conspectu tuo de ppło
nto qui in moutanis
habitat: et non egredic¬
tue uethuni falsum ex
ore meo. Populus iste
cx progenie caldeoꝵ est.
Hic primũ in mesopo¬
tanua habitauit: quo¬
uiã noluerunt sequi
deos patrun suoꝵ qui
crant in terra caldcorum.
Dese reutes itaq teri¬
monias patrum suoꝵ
que ni multitudine deo¬
rum crant: unum deũ
celi coluerunt. Qui pre¬
cpit cis ut erircut iude:
it habitarcut in cartã.¬
Cumq oꝑuisset omnẽ
terram fames: descende¬
tunt in egiptum. Illic¬
Q per quadringentos
annos sic mustiplicati
sunt: ut diinierari
corum non posset excr̃¬
tos aex egypti: atq ine

Expanded text:
ondens ait: “Si digneris audire, domine meus, dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est; hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque cerimonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum caeli coluerunt, qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in CarraCumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset exerceos
Abbreviated transcription (Latin):
suo om̃s orabant deum
ut uisitaret populum
mitiatũ q est bolo¬
fecui principi mili¬
tic assixiorum quod filii
israel preparassẽt se ad re¬
sistcudum: ac montiũ
itiucra conclusissent. Et
furore nunio exarsit in
iracundia magna. ucca¬
uitqz omnes principes
moab et duces ãmon: a
dirit cis. Dicite michi qͥs
sit populus iste qui nõ¬
taua obsidet: aut quect
quales. et quante sint
ciuitates coꝵ ⁊ que ctiã
sit uirtus coꝵ aut q̃ sit
multitudo coꝵ: uel qui
rex militie coꝵ. Quart

Expanded text:
suo omnes orabant Deum, suo omnes orabant Deum, ut visitaret populum Nuntiatumque est Holoferni principi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militi
Abbreviated transcription (Latin):
nnfantes prostraucrũt
contra faciem templi
dommni: et altare dñi o
perucrũt cilicio. Et cla¬
manerũt ad dñm deũ
israel. unanĩmitet. ne
darentur in predam in¬
fantes cor et uxores cor
in diuisionẽ: et ciuitates
corum in exterminium.
circuiuit omne ifraci: al¬
loquutusq ẽ cos diccus.
Scitote qũi eraudiet &¬
dominus pretes ue stras:
si mancutes ꝑmanscritis.
in iciuniis et or̃onibus:
in conspectu domini. Ne¬
mores estote moysi scrui
domimi: qui amalech cõ¬
fidcntti in uirtute sua.
et in potentia sua. et ĩ ex¬
crcitu suo. et inclipcis. et
in currib suis. et in cqͥti¬
bus suis: non fetro pu¬
guando sed precib scĩs
orando deiecit. Sic crũt
uniuersi hostes isracł: si
perseu craucritis in hoc
opere quod cepistis: Ad
hanc igitur erhortatio¬
nem cius deprecantes
dñm ꝑmanebant in cõ¬
spectu dm̃i: ita ut ctiam
hi qui holocausta dũo of
offecrent sacrificia dũo:
et crat cuus suꝑ capita
corum. Et ex toto corde

Expanded text:
infantes prostraverunt infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverunt ad Dominum Deum Israel unanimiter, ne darentur in praedam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, circumivit omnem Israel, allocutusque est eos, dicens: Scitote quoniam exaudiet Dominus preces vestras, si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holofferrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde