comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtriduum aliud non manu fac¬
tum editicabo. Quomodo falsi
testes sunt siea dicunt q̃ dñu
dixisse leguo s falsꝯ testis ẽqui
nõ eodem sensu deã intelligit
quo dicunt᷑. Pomino eni di¬
xerat detemp lo corporis sui sede¬
t impĩs uerbis calumpin aut᷑
et pancis additis uł muutatis qĩ
iustam calumpnnam facuunt
saluator dixerat. soluite teplũ
hoc
Isti conuirant et auunt ego
dissoluam templũ hec inanu
itiñ ues inquit so luite nõ ego
qr inlicitum est. ut ip̃i nob in¬
feramo mortem de inde illi uer¬
tunt et ꝑtriduũ aliud non ma¬
mi fr̃m edificabo. ut ꝓpe deten¬
plo iudaico dixisse uideatur. U¬
nunꝯ aut ut ostenderet animal
uiuũ et spirans templũ dixerat
et ego intriduo suscitabo illud
aliud est edificare aluid sussitare
Exurgens sũmꝯ sac̾ des in medi¬
um int̾rogauit ihmͥ dicens. Nõ
respondes ad ea quicꝙ̃ quetibi
obicunt᷑ abhis . Ille aũt tacebat
et nic hil respondit. Ira pceps
et in paciens nõ inueniens calũ¬

Expanded text:
triduum aliud non manu factum aedificabo . Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum dixisse legimus? Sed falsus testis est, qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis calumniatur, et paucis additis vel mutatis quasi justam calumniam faciunt, Salvator dixerat: Solvite templum hoc; isti commutant, et aiunt: Ego dissolvam templum hoc manu factum. Vos, inquit, solvite, non ego. Quia illicitum est ut ipsi nobis inferamus mortem. Deinde illi vertunt: et post triduum aliud non manu factum aedificabo, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animal vivum et spirans templum, dixerat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare. Et exsurgens summus sacerdos in medium, interrogavit Jesum dicens: Non respondobjiciuntur ab his? Ille autem tacebat, et nihil respondit. » Ira praeceps et impatiens, non inveniens calum
Abbreviated transcription (Latin):
iigratio uł reue latio. Prius i ta¬
qr sm transuugratonis significatõ¬
nẽ. Quid aliud occurrit intelli¬
gendum p̃cedat uos ingalileam
ibi eum uidebitis scut sicut dix̾
isr ł transinigratura erat ad gen¬
tes. Quibꝯ apli pdicantes euan¬
glium. nullo modo crederentur
nisi eis ip̃e diis uiam incordibus
hominu p̃paret. Et hoc uitelli¬
guno pcedet uos iugalileam. Q
aut gaudentes mirarent diruptis
et enectis dificultatibo aperiri sibi
hostium dũo ꝑ inluminatonem
nide liumi: hoc iutelligit᷑ ibi eum

Expanded text:
migratio, vel revelatio. Prius itamigratio, vel revelatio. Prius itaque secundum transmigrationis significationem, quid aliud occurrit intelligendum, Praecedit vos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intel
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis eius et petro quia p̃cedet
uos uigali leam ibi eum uide bi¬
cu sicũt dixit uobis
ec tame ibi uisu adiscipul
sui loco retulerunt. Et quidem
in at heus abisse discipulos dicit ĩ
uidisse et ad orasse.et p̃ceptum
abeo accepisse eiuidi decendi bap¬
tizandi om̃s gentes innomine
patris et silii et spu sci. Atame
nisum discipulis in axime ip̃o die
resuexionis eio in iheroso lunisot
mcastollo eman. Quare ergo spe¬
calit se iigalileam ꝑceisur uiu
Qt ibi adiscipulis uidendi pre¬
pixit. Cum neq ibi solum ne¬
q ibi prinui fuerat uisus. Qoi¬
de amo ergo ciuo mysteris gracia
sedni matheum et marchum
reiigens ita mandauerit. Pre¬
cedam uos iuga lileam ibime u¬
debitis.
uod et si completum ẽ. tan
bost multa conpletum est.
cu sic mandatum sit. Quam sui
solum aut hoc primũ expectaret᷑
fieri de buisse. Procul dubio ergo
qui uox est ista no en augliste ua¬
rrantis ꝙ factũ sit set an̾głi ex
Galilea uamq intp̃tatur uł tras¬

Expanded text:
quia praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis , nec tamen ibi visum a discipulis sui loco retulerit. Et quidem Matthaeus abisse discipulos dicit in vidisse et adorasse, et praeceptum ab eo accepisse eundi, docendi, baptizandi omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Attamen, tea visum discipulis, maxime ipso die resurrectionis ejus in Hierosolymis, et in castello Emmaus. Quare ergo specialiter se in Galilaeam praecessurum, et ibi a discipulis videndum praedixit, cum neque ibi solum, neque ibi primum fuerit visus? Vieramus, cuius mysterii gratia secundum Mattheum et Marcum resurgens ita mandauerit : praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, quod etsi conpletum est, tamen post multa conpletum est, cum sic mandatum sit — quamquamsolum aut hoc primum expectaretur fieri debuisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex Galilaea namque interpretatur, vel trans
Abbreviated transcription (Latin):
mestimabile et in uio labile do
minici pecto corporis ac sangni¬
nis sacramentu temerare p̃¬
timore atq amore neglecto te¬
rena pro illo et caduca ymino
etiam criminosa diligere ⁊ cu¬
rare conuuicit᷑. Bomĩ est ei si
non eet nato homoille. No
ideo putando est aute fuisse qr
nasceretur. qr nulli possit esse
bene nisiei fu̾it. s simꝑ licit dic¬
tum est. multo meliꝯ ee nou
sbͥsutere quam male s̾ sistere
Et manducantile illis accepit
ihs panem et benedicens fregit
et dedit et ait. suiuite hoc ẽ corpt
meum. fuus pasche uetenis sol

Expanded text:
inaestimabile et ininaestimabile et in corporis ac sanguinis sacramentum temerare prtimore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa diligere et curare convincitur. « Bonum erat ei, si non esset natus homo ille. Non ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit, sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere quam male subsistere. Et manducantibus illis, accepit Jesus panem, et benedicens fregit, et dedit eis, et ait: Sumite, hoc est corpus meum. F
Abbreviated transcription (Latin):
me tradet. pseuerat ꝓditor ĩ ma¬
lo. Mani festiꝯ arguit ⁊ tamẽ
nomen ꝓp̾e non designat. Liu¬
das ceteris contristatis et retra¬
hentib manũ et int̾ dicentibꝰ
Etiam manu̾ cum magistroi
mittit incantino ut audacie bo¬
nam consciam mentiretur .
t filio quidem hominis ua
dit sicut scriptum est. de
eo ne aut homini illi ꝑ que filio
hominis tradetur.. Nec pͥmo
nec scdo correptus aproditione¬
tͤrahit pedeni et paciencia diũ
nutrit inpudenciam suam et
thesaurizat sibi iram udie ire
Pena p̾dicitur ut que pudor nõ
inicerat corrigant deminciara
supplicia. sedet hodie qucq eiͦq
uisempit̾num ue illi honuni
qui ad mensam diũ in aliguꝰ
accedit. Qui isidens meute
cui dicitis inp̃cordus aliquos¬
celere pollutis mysteriorũ xpi
oblatonib sacro sancris parti¬
cipare non metuit. Et ille enĩ
uexemp lo iude silumi homini
tradit. Non quidem ideis p᷑¬
catorilꝰ. s tamẽ pcatorilꝰ me¬
bris iude licet siis quibꝰ illud

Expanded text:
me tradet, perseverat proditor in malo, manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas, caeteris contristatis et retrahentibus manum, et interdicentibus etiam manum cum magistro mittit in catinum, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Et Filius quidem hominis dit sicut scriptum est de illo. Vae autem homini illi per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesauzirat sibi iram in die irae . Poena praedicitur, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui praecordiis aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Judae filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud
Abbreviated transcription (Latin):
eis tota uirtute cocurrunt. et
expͣ lo sue oꝑatonis illoꝵ uitã
roborant que iuppria actõne
utbene habeant. Que nquii¬
rum miracula tanto maiora
sunt quauto spiritalia. Tan¬
to maiora sunt quanto ꝑ hec
nõ corpora set anime suscitan¬
tur. et duĩs quidem iħs posꝙͣ
locutꝰ est eis assumputus esti
uicelum et sedet adextris dei.
dnsiderandum nobis ẽ.
quid est ꝙ maichus ait
sedit la dextris dei. et step hauꝯ
dicit. Uideo celes aptos et fi¬
lium hominis stautem adex¬
tris dei. Quid est ꝙ hunc mar¬
chus sedentem. stephauo uero
stantem se uidere testatur. s
uantis est. Quia igit᷑ redemp¬
tor nr̃ assumptꝰ ince lum. et
nunc omĩa iudicat. et ad ext
assumptõnem marc hus sede¬
re describit. Quia post ascen
tõnis sue glorniam uidex uisine
uide bitur. S tephanꝯ uero in
laboris certamine posite. & tan¬
pem uidit quẽ ad inuitorem
habuit. qui aut iste iutra ꝑsecu¬
torum inficclitate uinceret pro

Expanded text:
eis tota virtute concurrunt, et eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione onunt ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritalia: tanto majora sunt, quanto per haec non corpora sed animae suscitantur. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est Jesum stantem a dextris Dei . Considerandum nobis est quid est quod Marcus ait: Sedit a dextris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sedvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extrassumptionem Marcus sedere descrsionis suae gloriam, judex in fine videbitur. Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro
Abbreviated transcription (Latin):
gue iusigno sunt. non fide libꝯ
s infide libꝰ. An habemo de his
signis atq uirtutibꝯ que ad huc
su̾tilio considerare de benio sca qͥ¬
ppe eccã cotidie spitalit̾ facit.
Quod tunc ꝑ aples corporalit
faciebat. Nam sac̾dotes eio cũ
ꝑ exorcisim grãm manu creden¬
til in ponunt. et habitare ma¬
lignes six meorum mente con¬
tradicunt. Quid aluid faciũt
niũ demonia eicunt. et fide les
quicqͥ qui iam uite ueteus scła
uerba dere linquiit scã aut my¬
steria uisonant conditon sui
laudes et potenciani quantu
pualent narrant. Nuid aliu¬
t faciunt nui nouis lugnis lo¬
cunt quidũ bonis suis adhor
tatonilꝰ maliciam dealienis cor¬
dibꝰ auferunt serpentes tollut
Et dum pestiferas suassiones au¬
diunt set tamen ad operatõne
praua inuumne ꝑtrahunt. M¬
ortiferum quidem est ꝙ bibt̃
set non eis utce bit. Qui quo¬
ciẽs ꝓximes suos in homo ope
uifirmirari conspicunt dum

Expanded text:
guae in signo sunt, non fidelibus, guae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus . An habemus de his signis atque virtutibus, quae adhuc subtilius considerare debeamus? Sancta quippe Ecclesia quotidie spiritualiter facit quod tunc per apostolos corporaliter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, Conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhotationihus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt; et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahunt, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit. Qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
enu ꝙ dequilndam falsis fice¬
libo. Paulo dicit. qui confitent
se nosse diu scis aut negant: Hic
ioaies ait. Qui dicit se nosse de¬
um et mandata eio non custo¬
dit mendax est. Cuin aut dicat
Qui uero no credident condep¬
nabitur. Quid hic dicemꝰ dep¬
nuilis qui petatem ad huc cre¬
dere non ualent. Main dema¬
ioribꝰ nulla questio est. In ecc̃a
ergo saluatoris ꝑ alies pariili
crediuit. sicut ex aliis eaque ii
illis inbaptismo renuttuntur
poca traxerunt. Signa autez
eos qui credideruit hec sequet᷑
ent luiguis laquent noius ser¬
pentes tollent. Et simortiferũ
qui biberuit no eis nocebit.
Suꝑ egros manꝯ inponent et
bene halebunt.
Unquid quia ista signa
no facimꝰ nomine credi¬
diuiꝯ hec nccͣaria in exordio eccẽ
fuerunt. Ut enim ad fidem cres¬
ceret nuraculis fu̾at nutuenda.
quia et nos cum ar bustam p lau¬
tamꝯ tandui eis. Aquam fun¬
dimꝯ quousq ea iut̾ram conna¬
luisset uideamꝰ. At sisemel ra¬
dicem fixent uingatio eessabit

Expanded text:
is fidelibus Paulus dicit, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum et mandata ejus non custodit, mendax est. Cum autem dicatur, qui vero non crediderit, condemnabitur, quid hic dicemus de parvulis, qui per aetatem adhuc credere non valent, nam de majoribus nulla quaestio est? in Ecclesia ergo Salvatoris per alios parvuli credunt, sicut ex aliis ea, quae illis in baptismo remittuntur, peccata traxerunt. Signa autem eos qui crediderint haec sequentur: emonia, linguis loquentur novis; serpentequid biberint, non eis nocebit: super aegros manus imponent, et bene habebunt. Nunquid quia ista signa non facimus, minime credimus? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt: ut enim ad fidem cresceret, miraculis fuerat nutrienda. Quia et nos cum arbusta plantamus, tandidimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus pecĩ ut ultra non serui¬
amo pcco. Quam diu agunt opa
nra ut et uacuetur corpꝰ pcci.
Quai du exterior homo corru¬
pitur uit int̾ior renouatur de die
indiem tempo est crucis. hec sũt
etiam bona oꝑa quidemp tamẽ
ad huc laboriosa quoru merces
requies est. set ideo dicit᷑ spega¬
udentes ut requiem futuram cũ
hilaritate iula boribꝰ operemur
H anc ylaritatem significat cru¬
cis latitudo intransuerso ligno u¬
pi tran figiuitur manus. P manꝰ
enĩ oꝑa intelligunꝰ ꝑ latitudinẽ
i laritatem opantis quia tristicia
facit angustias. Per altitudine
aut cui caput ad uingitur exp̃¬
tato retributonis de sb̾ luni iusti¬
tolleranciam loni opis gł̾am et
honorem et incorruptõnẽ que¬
rentib uitam etnam.: Itaq etia¬
longuitudo quatotum corpo ex¬
tenditur ip̃ara to leranciam signi¬
ficat. Unde longanunes dicuitur
qui toleranit. Profundi aut ꝙ
tixe fixiuum est secretum sacrauiẽti.

Expanded text:
corpus peccati, ut ultra non servicorpus peccati, ut ultra non serviamus peccato , quandiu id agunt opera nostra, ut evacuetur corpus peccati, et quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem , tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem, tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Sed ideo dicitur, spe gaudentes , ut requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus. Per manus enim opera intelligimus, per latitudinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias. Per altitudinem autem, cui caput adjungitur, exspectatio retributionis de sublimi justitolerantiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Itaqlongitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat. Unde longanimes dicuntur qui tolerant. Profundum quod terrae infixum est, secretum sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
glista exponit quia scilicet in¬
ilites ceteri in quatuor partes
iuxta siui numerum dudenteᷤᷤ
Detunca que inconsutilis erat
de suꝑ contexta. Pertotũ sortẽ
miserint. Pertita aut uestisdo
mini quadupritam eiꝯ figura¬
uit eccłam. toto scilicet qui pꝰ¬
quatuor partibꝯ constat. terraꝵ
or be difu sam et onulz eisdem
partiln cqualit id est concordit
distributam. Sunc liero illa sor¬
tita om̃iu partium significat
unitatem que caritatis uincło
continetur. si eni caritas iuxta
apłu et supeminenciorem ht
uiani. Et suꝑ eminet itiencie
et suꝑ omĩa pcepta est. merito
uestis quasignificat᷑ de suꝑ con¬
texta pibetur. Insorte aũt qͥd
uisi grã comendataest. sic quip¬
pe ini uno ad omnes pueuit con
sors om̃ib placuit qr et dei grã
in mutate ad onis puenit. Et
cum sors mittit᷑ non ꝑsone cuiꝰq
uł meritis. set ecculto dei iudicio
ceditur. et quia sicut dicit aplu̾s
Deetus homo nr̃ simul crucifixus
est cuci cum illo ut euacuetur

Expanded text:
enius exponit, quia scilicet milites caetera in quatuor partes juxta suum numerum dividentes, de tunica quae inconsutilis erat desuper contexta per totum, sortem miserunt. mini, quadripertitam ejus figuravit Ecclesiam, toto scilicet qui quatuor partibus constat terrarum orbe diffusam, et omnibus eisdem partibus aequaliter, id est concorditer distributam. Tunica vero illa sortita, omnium partium significat unanimitatem, quae charitatis vinculo continetur. Si enim charitas, juxta Apostolum, et supereminentiorem habet viam et supereminet scientiae et super omnia praecepta est, merito vestis qua significatur, desuper contexta perhibetur. In sorte autem quid nisi gratia Dei commendata est. Sic quippe una ad omnes pervenit, cum sors omnibus placuit, quia et Dei gratia in unitate ad omnes pervenit. Et cum sors mittitur, non personae cujusque vel meritis, sed occulto Dei judicio conceditur, et quia, sicut Apostolus dicit: Vetus homo noster simul crucifixus est cruci cum illo ut evacuetur
Abbreviated transcription (Latin):
terit condempna bit̾
& ergo pdicaturi qui qui nõ
crededit condempnabitur.
Qum id utiq non crediderit q.
no uidit non ne ipi primitꝰ fu¬
erant obiurgandi. quod anqua
dum uideris iudissent noucredi¬
deruit eis quibꝯ duis apparuisset.
Quod uero dixit eis. Euutes i mu¬
dum uniuersum p̃dicate enuan¬
głmi omni creature. Nunqͥ scin
en anglui nel uisensatis rebus
uł brutis animalibo fuat p̃di¬
candum ut deeo discipulis dicat᷑
Predicate onũ creature. set onus
creature nomine potest omis na¬
tõ gencum designari. Aute et ei
dictum fuat. In uiam gencium
ne abieritis. mic aũt dicitur. pre¬
dicate omi creature. ut scilicet
prius auidea apłorum repulsa
p̃dicatio tunc nobis in aduitor¬
ium fieret cum hanc illa ad dap¬
natonis sue testimoniũ suꝑ ba
repulset. Qui credident et bap¬
tizato fuerit saluus erit. Quiuꝰ

Expanded text:
emnabitur. Hoc ergo praedicaturi, quomodo qui non crediderit condemnabitur, cum id utique non crediderit quod non vidit; nonne ipsi primitus fuerant objurgandi quod antequam Dominum vidissent, non crediderint eis quibus Dominus apparuisset? Quod vero dixit eis: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae, nunquid suum Evangelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur, praedicare omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine potest omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur: Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea, apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Aliqua in parte responderit
sac dotibo aut et principibo respõ¬
dere nolu̾it indignos q suo ẜmnce
iudicarͤit. Pi latꝯant rursꝯ int̾ro¬
gauit cum dicens. non respondes
qui qͣ uide inquautis te accusant
huico quidem est qui contempnat
ihm set causam refeit in ppłm iñ¬
deorum uide inquantis teactusat
l h̾s aut uichil respondere uo luit
ne crimen diluens dimitt̾e̾t᷑ ap̃side
et crucis utilitas differetur. Pon
Heret uideis usq hodie sua peti¬
cio quamtoto labore impetrarũt
Que eium data sibi optione pro
iln latronem ꝓsaluatore iuter¬
fectorem. Perodatore uite elege¬
runt ademptorem merito salutẽ
pdiderunt et uitam. Et atroci¬
mis sese ac seditonibo intantu sub¬
diderunt ut et epatriam et regnui¬
qr suum que plo xp̃o amanere per¬
diderunt. Et acceno et quam uẽ¬
didere. siue anune seu corporis lib̾¬
tatem recipe nõmeruerit. Pila¬

Expanded text:
tiam, aliqua in parte responderit, tiam, aliqua in parte responderit, sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque suo sermone judicarit. Pilatus autem rursus interrogavit eum, dicens: Non respondes quidquam? vide in quantis te accusant. nat Jesum, sed causam refert in populum Judaeorum. Vide in quantis te accusant: Jesus autem nihil respondere voluit, ne, crimen diluens, dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Per Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labore impetrarunt. Quod enim, data sibi optione, pro Jesu latronem, pro Salvatore interfectorem, pro datore vitae elegerunt ademptorem, merito salutem perdiderunt, et vitam, et latroniciis sese ac seditionibus in tantum subdiderunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus Christo amavere, perdiderint, et hactenus eam quam vendidere, sive animae, sive corporis, libertatem recipere non meruerint. Pila
Abbreviated transcription (Latin):
agere penitenciam. igreditur
foies ut alis narrent euauge liste
Quatinꝯ abimpiorum mantlꝯ¬
c̾ancilio secretꝰ sordes pauide uega¬
set etiam ad herodem etiam ducto
est ut utq domino inluderet.
Et cerene sollicitudinem sacer¬
dotum iniualo tota nocte iugi¬
lauerunt ut homicidui faceret
et uictum tradiderunt pylato.
habebaut eiũ hauc morem utq̃
adiudicassent morti ligatũ iu¬
dici traderent. At tam̾ notãduz
ꝙ non tunc primũ ligauerut
cum s mox conp hensum necte
morto ut iobs declarat. Ligua¬
uerunt et sic adduxerunt enm
ad annã primi. Et iurerrgauit
eum pilatꝰ tues rex indeoruu.
Ilato nichil aliud criminiᷤ
int̾rogante uisi utrum rex
iudeorum sit arguiuit᷑ impieta¬
tis idei quod ne falso quidem i¬
uenire potueruit quod obic̾ent
saluatori. At ille respondens ait
illi. Budicis ne respondit ut et
uerum diceret et sermo eiꝰ calup¬
me non pateret. Et adtende qud
pilato qui inutꝰ fere bat senten¬

Expanded text:
agere poenitentiam. Egreditur agere poenitentiam. Egreditur foras, ut alii narrant evangelistae , quatenus ab impiorum concilio secretus, sordes pavidae negased etiam ad Herodem ductus est, ut uterque Domino illuderet. Et cerne sollicitudinem sacerdotum in malo. Tota nocte vigilaverunt, ut homicidium facerent, et vinctum tradiderunt Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Attamen notandum quod non tunc primum ligaverunt eum, sed mox comprehensum nocte in horto, ut Joannes declarat, ligaverunt, et sic adduxerunt eum ad Annam primum. Et interrogavit eum Pilatus: Tu es rex Judaeorum? Pilato nihil aliud criminis interrogante, nisi utrum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. At ille respondens, ait illi: Tu dicis. Sic respondit, ut et verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Et attende quod Pilato, qui invitus ferebat senten
Abbreviated transcription (Latin):
nathematizare et iurare quia
uestio hominem istum que di
citis. A t statim iterum gallo cã¬
tauit. so let scriptura sacranitu
causarum ꝑ statum designare
temporum. Unde et petiꝯ qui
miedia norte ne gauit ad gallica¬
tum penituit. Quietiam post
resurexionem dui diurna sub lu¬
ce illum que t̾ciꝯ negauerat ter¬
cio aque se amare ꝓfessus e Quia
nuiuitum q intenebris obluuo¬
nis errauit. Et spate iam lucis
rememora tõne correxit. et eius¬
dem uere lucis adepta psencia
plene totum quid ꝙqͥ mitauerat
erexit. Hunc opinor gallii ali¬
quem doctorem uitelligendum
qui uos iacentes exitans et somp¬
milento si increpans dicat. eingi¬
la te iusti et nolite peccare. et re¬
cordatus est petrus nerbi ꝙ dix̾at
ihs priusqͣ gallus tautet bis ter
me negabis et cepit flere.
Uam uociua prauorum
colloquia petrus ip̃e inter
fide les uel homune senos se uega¬
uit quẽ inter cumꝰ discipules. iã
dei filium fuat confessus set uec
matrio caiphe retentꝰ poterat

Expanded text:
zare et jurare, quia nescio hominem istum quem citis. Et statim iterum gallus cantavit. » Solet Scriptura sacra meritum causarum, per statum designare temporum. Unde Petrus, qui media nocte negavit, ad galli cantum poenituit: qui etiam post resurrectionem Domini diurna sub luce illum, quem tertio negaverat, tertio aeque se amare professus est. Quia nimirum, qui in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia, plene totum quidquid mutaverat erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorem intelligendum, qui, nos jacentes excitans, et somnolentos increpans, dicat: « Evigilate, justi, et nolite peccare . » « Et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Priusquam gallus cantet bis, ter me negabis, et coepit flere. Quam nociva pravorum colloquia! Petrus ipse inter infideles vel hominem se nosse negavit, quem inter condiscipulos jam Dei Filium fuerat confessus. Sed nec in atrio Caiphae retentus poterat
Abbreviated transcription (Latin):
indeorum. At illi iterum clama¬
uerunt crucifige eum. Pilatus
uero dicebat eis quid enĩ mali
fecit. EZ ultas liberandi salua¬
torem pilato eccasiones cedit.
primum latronem iusto confe¬
rens deinde inferens. Quid ergo
uultis ut faciam regi uideorum
Cumq responderent crucisigat᷑¬
nõ statim ad quicuit s iuxta sug¬
gestionem uxorisq mandauerat
ei ut matheus scribit. nichil tibi
et iusto illi. Ip̃e queq respondens
quid eniait male fecit. Hoc dice¬
do pilato ab soluit ihi̾. At illi
Ut impleretur quod mincesimo
primo ꝑsalio dixat. Circum¬
dederunt me canes multi. con¬
gregatio malignancui obsedit
me. Et illud hieremie. facta est
mͥ hẽditastas mea sient leo ĩ al¬
ua dederunt suꝑme uecem suam

Expanded text:
illi iterum claverunt: Crucifige eum! Pilatus vero dicebat eis: Quid enim mali fecit? » Multas liberandi Salvatorem Pilatus occasiones dedit. Primum latronem justo conferens, deinde inferens: « Quid ergo vultis faciam regi Judaeorum? » Cumque responderent: « Crucifigatur! » statim non acquievit, sed, juxta suggestionem uxoris, quae mandaverat ei, ut Matthaeus scribit: « Nihil tibi et justo illi , » ipse quoque respondens ait: « Quid enim mali fecit? » Hoc dicendo Pilatus absolvit Jesum. « At illi Ut impleretur quod in vigesimo primo psalmo dixerat: Circumdederunt me canes multi: et congregatio malignantium obsedit me . Et illud Jeremiae: Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva: dederunt super me vocem suam
Abbreviated transcription (Latin):
hementem auimo concepat ut
ꝑdurare posset uiq adt̾ciam diũ
negatonem toto trina uegatio¬
eius tempori deputanda est qñ
cum trine negatomi sufficiens ti¬
mor inuasit. Et uenunt mpre¬
dui cui nomen gessemani.
Onstratur usq hodie loco geth¬
semani in quo deus orauit
ad radices montis oliueti mic ecccͣ

Expanded text:
hementem animo conceperat, ut hementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam domini negationem, tota trina ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationis sufficiens timor invasit. « Et veniunt in praedium cui nomen Gethsemani. » Monstratur usque hodie locus Gethsemani, in quo Dominus oravit, ad radices montis Oliveti tunc, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cantare galla incipet suꝑ fluo dixi¬
sse. marchus dep henderetur ex ꝑ so¬
na diũ. Amendico tibi qr tu ui hac
galli cantum coepta est illa triua
negatio. Ad tenderunt illi tres nõ
quando eam completuro eet. petrꝰ
set quanta futura eet quando. qnͣ¬
ceptura id est. quiatrina ante g¬
alli cantum qͣ quia in animo eia
et ante plimũ galli cautũ tota pos¬
sit intelligi. Quam uis emi uer¬
bis negantis aute primĩ cepta.
aute ẜin aut galli cantũ pacta
sit toto illa triua negatio. Bamẽ
asfectone animi et timore petri
Ante primum tota concepta est.
Nec int est quautis morarum ĩ¬
ter uallis trina ucce enunciata
sit. Cum cor eius etiam aute pri¬
mũ galli cantum toto possideret
tam magna scilicet formidine ĩ¬
bibita. ut posset dñm non so luui
seniel set iterum. et tercio uit̾ro¬
gatꝰ negare. Ut rectius diligen¬
qui eam uiderit ad concupiscen¬
dam. sic petrus quando cumq u̾¬
bis sederet timorem quẽ tam ne¬

Expanded text:
cantare gallus inciperet, superfluo dixicantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona Domini: Amen dico tibi, quia tu in nocte galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, sed quanta futura esset et quando coeptura, id est quia trina et quia ante galli cantum, quamquam in animo eius et ante primum galli cantum tota \'possit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. nec interest, quantis morarum interuallis trina uoce enuntiata sit, cum cor eius etiam ante primum galli cantum tota possederit, tam magna scilicet formidine inbibita, ut posset dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligenqui eam uiderit ad concupiscendum. sic Petrus quandocumque uerbis ederet timorem, quem tam ue
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. tiue esnegaturꝰ. Et petrꝰ
deardore fidei ꝓmittebat. et salua¬
tor quasi dens futura nouerat.
Et nota ꝙ petrus inecte negz
et neget tertio. Postꝙͣ aut gal¬
lꝯ cecunt et decresentily tene bͥs
icina lux minciata ẽ. conuersꝯ¬
fleuit amatit negatonis sordes la¬
crimas lauans. Ponest sane ar¬
bitrandum ee contrarium. quod
marcho dicente. Priusꝗͣ gallus
bis uocem dederit terme esnegato
Ceteri enuangeliste simplicit᷑ dix¬
unt. Pnusqͣ gallo cantet tine ne¬
gabis. tota ei peti negato trina ne¬
gato est. Ineadem namq ꝑmansit
negatõnem animi ꝓpoticq menda¬
cu donec ad monitꝰ. Quid dei pre¬
dictum sit amaro fletu et cordis do¬
lore sanaretur. hec aut tota id est
triua negatõ. sipost primii galli cã¬
tum inciperet falsum dixisse uide¬
rentur tres. Quidirerunt dixisse
dium ꝙ anteꝙ̃ gallus cantaret tereu
petrus ee negaturo rursꝰ sitotam tͥ¬
nam negatõnem aute pegisset ꝙͣ.

Expanded text:
dederit, ter me es negaturus. Et Petrus dederit, ter me es negaturus. Et Petrus de ardore fidei promittebat, et Salvator quasi Deus futura noverat. Et nota quod Petrus in nocte neget, et neget tertio. Postquam autem gallus cecinit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata est, conversflevit amare, ternae negationis sordes lacrymis lavans. Non est sane arbitrandum esse contrarium quod, Marco dicente: Priusquam gallus bis vocem dederit, ter me es negaturus, caeteri evangelistae simpliciter dixerunt: Priusquam gallus cantet, ter me negabis. Tota enim Petri negatio, trina negatio est. In eadem namque permansit negatione animi propositoque mendacii, donec admonitus quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. Haec autem tota, id est, trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse viderentur tres, qui dixerunt dixisse Dominum quia antequam gallus cantaret, ter eum Petrus esset negaturus. Rursus, si totam trinam negationem ante peregisset, quam
Abbreviated transcription (Latin):
passuri sunt ut con passi fueruit
non despent salutem. set agen¬
tes penitenciam liberentur. Et
signant addidit. In ncote ista:
scanda lizabimmi. Quia quomͦ
qui me briantur norte mebriã¬
tur. sic et qui scandalum pacuĩ¬
tur iinecte. et intenebris susti¬
nent. Nos uero dicamꝯ uox p̃t¬
ut diesaut ad ꝓpinquabit
Uia scriptum est ꝑcuciã
pastorem et dispergentur
oues. Hoc alus uerbis inzac haria
ꝓph̃a scriptum est. et uisi fallor
exꝑsona ꝓphete ad dñ dicitur.
Hercute pastorem et disꝑgent᷑
ones. Sexagessimo queq eccauo
p salmo qui tocius a domino cam
nat animam suam pro ombus
suis. et de multis gregib erroru
fit uno grex. et uuꝯ pastor. Pe¬
t̾rus aut ait ei. Et sionis scanda¬
lizati fu̾int s no ego. Non ẽ te¬
meritas nec mendatium fides ẽ.
apli petri. et ardens asfecto erga
diu̾̃i saluatorem. et ait illi ihs
Amendico tibi quia tu hodie in
necte ac prius ꝙ bis gallus uctẽ

Expanded text:
passuri sunt, ut cum passi fuerint, passuri sunt, ut cum passi fuerint, non desperent salutem, sed agentes poenitentiam liberentur. Et signanter addidit in nocte ista scandalizabimini, quia quomodo qui inebriantur nocte inebriantur, sic et qui scandalum patiuntur, in nocte et in tenebris sustinent. Nos vero dicamus: Nox praeterit, dies autem appropinquavit . Quia scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur opropheta scriptum est, et nisi fallor, ex persona prophetae ad Deum dicitur: Percute pastorem, et dispergentur oves . Sexagesimo quoque octavo psalmo, qui totus a Domino caninat animam suam pro ovibus suis, et de multis gregibus errorum fiat unus grex et unus pastor . Petrus autem ait ei: Etsi omnes scandalizati fuerint, sed non ego. Non est temeritas nec mendacium, sed fides est apostoli Petri, et ardens affectus erga Dominum Salvatorem. Et ait illi Jesus: Amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus vocem
Abbreviated transcription (Latin):
resurectõnis ad erit. dies ille cũ
ipẽ iuregno dei poĩto. Id est gła
uice inmortalis sb̾limato de sa¬
lute eiodem ppłi fonte gr̃e sp̃ĩta
lis regenerati nouo uobis cum
gaudio ꝑfundar. Et hymno dco
exierunt in montem oliuarum
ex est q. inpsalmo legunꝰ
Edent paupes et saturabũ¬
tui et laudabunt dum qͥrequi¬
runt eum.. Potest aiit hymuꝯ
etiam ille intelligi quẽ dũs ẜ̃m
tabat. In quo et ꝓse ipẽ et ꝓdisci¬
pulis et pro eis qui puerbum
eorum credituri erant. E leuatis
rursum coculis p̾cabatur. Et p¬
ulcre discipulos sacramentis sui
corporis ac sanguins iubutos
Et hymino pie uit̾ cessionis prĩ
comendates in monte educit oli¬
uarum ut typite designet nos ꝑ
acceptonem sacramentoriun
suorum ꝑ que opemi sue int̾cessi¬
onis ad altiora uirtutũ dona et
crismata sancti sp̃s quibꝰ incor¬
de pungani conscendere de bere
Et ait eis ih̾us onis scandaliza¬
bimini innecte ista. predicit q

Expanded text:
resurrectionis, aderit dies ille, cum resurrectionis, aderit dies ille, cum ipse in regno Dei positus, id est, gloria vitae immortalis sublimatus, de salute ejusdem populi fonlis regenerati novo vobiscum gaudio perfundar. Et hymno dicto, exierunt in montem olivarum. Hoc est, quod in psalmo legimus: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi quem Dominus, tabat, in quo et pro seipso, et pro discipulis, et pro eis qui per verba eorum credituri erant, elevatis sursum oculis precabatur. Et pulchre discipulos sacramentis sui corporis ac sanguinis imbutos, et hymno piae intercessionis Patri commendatos, in montem educit Olivarum, ut typice designet nos per acceptionem sacramentorum suorum, perque opem suae intercessionis, ad altiora virtutum dona et charismata sancti Spiritus, quibus in corde perungamur, conscendere debere. Et ait eis Jesus: Omnes scandalizabimini in nocte ista. Praedicit quod
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃is aptius testat᷑ ysaias in
cantico de illa cantato. Uinea¬
inquiens din sabath doma isis
est. Nequa nimirum iinea do¬
miuꝰ multo tempr bibe bat
quã ins pluriln ramis i ama¬
ritudinem uitis aliene uitis¬
comisis. Qua et̾ et si multis in
illis ꝑlebe ex aͣbitantib ac recto
sidei itiu̾e nõ de fu̾e plimi toto
legis temꝑe. quorũ piis cogita¬
cõmibꝰ sũmisq uirtutibꝰ de lec¬
caretur deus uerũ passo incar¬
ne dũo ac resurgente amortui
tempꝰ fuit ut legalis illa et fi¬
guralis obseruato cessaret. at¬
q eaq scdm lite auit gere bant᷑
inspiritalem traus lata sensũ
Meliꝯ in nouo testamento ui¬
uante sci sp̃itꝰ gra tenerentur¬
l turo ergo ad passionẽ diis ait
Iam non bibam degermine
uitis uiuns usq indiem illũ
cũ illud bibam nouũ in regno
dei. Ac si aꝑte dicat uõ ultia car¬
nalil synagoge cerimomiis de¬
lectabor. Inquilꝰ etiam ista pas¬
chalis agni sacra locum tenere
p̃cipiui. Ad erit enĩtempꝰ mee

Expanded text:
et apertius testatur Isaias in cantico de illa cantato: Vineainquiens, Domini Sabaoth, domus Israel est . De qua nimirum vinea Dominus multo tempore bibebat, quamvis pluribus ramis in amaritudinem vitis alienae conversis, quia tametsi multis in illa plebe exorbitantibus a recto fidei itinere, non defuere plurimi toto legis tempore, quorum piis cogitationibus summisque virtutibus delectaretur Deus. Verum passo in carne Domino ac resurgente a mortuis, tempus fuit ut legalis illa, et figuralis observatio cessaret, atque ea quae secundum litteram gerebantur, in spiritualem translata sensum, melius in novo testamento, juvante sancti Spiritus gratia, tenerentur. Iturus ergo ad passionem Dominus ait: Jam non bibam de genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam novum in regno Dei. Ac si aperte dicat: Non ultra carnalibus Synagogae caeremoniis delectabor, in quibus etiam ista paschalis agni sacra locum tenuere praecipuum. Aderit enim tempus meae
Abbreviated transcription (Latin):
phe calefieri cupiebat. qr tem¬
poralis comodi solatium ꝑsido¬
rum sccietate querebat. set nõ
mora respecto adiio cum igne
prauorum corpe totum infideli¬
tatem corde re liquit. Ac post re¬
surexionem diũ sancto inrecrea¬
tus sund itꝰ exelsum trine nega¬
tonis trina dilectõnis confessio¬
ne purgauit. Tunc et enĩ comp¬
leta illa memorabili piscui cap¬
tura cũ ueniret ad dñm uidit.
Qum non discipulis suis priuias¬
suꝑ poĩtas et pucem iuꝑ positu
et panem. morq uidens sui cor¬
dis archana pruis inflamauit
amoris. et quidam surgentes fal¬
sum testimonui querebant. ad¬
uersꝰ eum dicens qui nos audi¬
nimo eum dicentem. Ego disso

Expanded text:
phae calefieri cupiebat, quia temphae calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat. Sed non mora, respectus a Domino cum ignem pravorum corpore, tum infidelitatem in corde reliquit; ac post resurrectionem Domini sancto igni recreatus, funditus excessum trinae negationis trina dilectionis confessione purgavit. Tunc etenim completa illa memorabili piscium captura, cum venisset ad Dominum cum condiscipulis suis, prunas positas, et piscem superposet panem: moxque videns, sui cordis arcana prunis inflammavit amoris. « Et quidam surgentes, falsum testimonium ferebant adversus eum, dicentes: Quoniam nos audivimus eum dicentem: E
Abbreviated transcription (Latin):
ge sequit᷑ petrus siguificabat
eccãm secuturaui quidem hec est
uitatura passiones diũ set lon¬
ge differentur occła enĩ pse pati¬
tur at ille ꝓeccaͣ. Et sedebat cu
munstris et cale faciebat se ad ig¬
nem. Est dilectonis ignis ẽ et cu¬
piditatis de hoc dicit ignem ueni
mtt̾e int̾ram et qui uolo nͥ ut
credentes incenaculo sion descen¬
dens uaris luignis eosdĩn lauda¬
re docuit. Ille matrio caiphe ui¬
stinctu malignisp̃e accenso ad ne¬
gandum ac blas femandum duuĩ
norias ꝑfidorum liguis arma¬
bat. Quod enĩ intus induo prin¬
cipis sac̾dotum synoto maligna
gerebat. hoc ignis in atrioforis
uit fugora noctis mat̾ialit actẽ¬
sus typite ꝓmonstrabat. Hic ig¬
uise extinguit ucenduĩ. Potest
dicere cur ꝓpheta dnõ quia fc̃s
sum sicut ut inpriuna iustifica¬
tones tuas nõ so lum oblito. In
quibꝯ cumq flaminam caritatis
tur bida uitiorũ flqͥmina obru¬
eus ad horam. Apostolo petius
quasi priuis ministrorum cai¬

Expanded text:
icabat Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passionem Domini, sed longe differenter. Ecclesia enim pro se patitur, at ille pro Ecclesia. Et sedebat cum ministris, et calefaciebat se ad ignem. Est dilectionis ignis, est et cupiditatis. De hoc dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut credentes in coenaculo Sion descendens, variis linguis eos Deum laudare docuit ; ille in atrio Caiphae instinctu maligni spiritus accensus, ad negandum ac blasphemandum Dominum noxias perfidorum linguas armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum synodus maligna gerebat, hoc ignis in atrio foris inter frigora noctis materialiter accensus typice praemonstrabat. Quicuin se exstinguit incenduia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . In quibuscunque autem flammam charitatis turbida vitiorum flumina obruore torpens ad horam apostolus Petrus, quasi prunis ministrorum Cai
Abbreviated transcription (Latin):
tram namq dei eccła prospi¬
tatem inde licet uite p̾sentis
quasi sbcapite posut. Que
intentone sũmi amoris punt
dextera uero dei eam amp lec¬
titur. quia sbetne eus beati¬
tudine tota deuotone cotinet
Quia igitin redemptornt̃.
im ꝑsentis uite corruptone
transierat recte angelo qui
nunciare ꝑhemine eius iita
uenerat indext̾a sede bat. Qͥ
sto la candida ceoptus appar¬
uit qui a festiuitatis nr̃e gau¬
dia munciauit.Candor et eni

Expanded text:
rosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capite posuit, quam intensione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim
Abbreviated transcription (Latin):
dican. Et introeuntes in monu¬
mentũ inderunt iuuenem set¬
dentem indextris croꝑtum sto¬
la candida ot obstupueriut.
ridianam partem icci illiuis
ubi poitum suat corpus iħu¬
Kec enim erat indextus quia
nimirũ corpo q suppuui iaces
caput habebat at hec casum.
austrum. Scuibit aut matheꝯ
q angliu qui reuo luit lapidez
ab hostiu̾m monumenti pumo
uiderint suꝑ ip̃m lapidem em
sedentem. Qui eos intrare in
locum ubi diis erat positus iu¬
iserit et uiderit quia iam sur¬
rexisser amornius. S cribit lucas
ꝙ intrantes in monumentum
duos augelos ibi stantes in ue¬
neruit. Ille ergo mulieres an¬
glos uident que cum aromatibꝰ
uenerunt quia uide licet ille
mentes supu ciues aspiciunt

Expanded text:
ntes in monumentum, viderunt juvenem sedentem in dextris, coopertum stola candida, et obstupuerunt. ridianam partem loci illius, ubi positum fuerat corpus JeHoc enim erat in dextris: Quia nimirum corpus, quod supinum jacens, caput habebat ad occasum, bit autem Matthaeus quod angelum qui revolvit lapidem ab ostio monumenti primo viderunt super ipsum lapidem sedentem qui eas intrare in locum ubi Dominus erat positus jusserit, et videre quod jam resurrexisset a mortuis. Scribit Lucas, quod intrantes in monumentum, duos angelos inibi stantes invenerint. Illae ergo mulieres angelos vident quae cum aromatibus venerunt, quia videlicet illae men
Abbreviated transcription (Latin):
istud uenũdari plusq trcentis¬
paupibꝰ denarus et dare paupiby
Marchus hec quomodo et ma¬
theus. siuec doc hices loquit᷑. pła¬
lem uidelicet numerum ꝓ sin¬
gulan pouens. Nam ioh̾s dis¬
tuitius lequens. iudeam hec lo¬
cutum eẽ testatur.et hoc grã cu¬
piditatis eo ꝙ fur suiss boculos
habens eaq nutte baut᷑ portaret
potest enam intelligi que et
alii discipuli aut senserint hoc
audixerint. Aut eis iuda dicente
ꝑ sua sumpsit atq om̃iu uo lũ¬
tatem matheꝯ et martꝰ et iam
uerbis expresserit. s iudas ꝓpt̾¬
ea dixerit qu̾e fur erat. ceteri
uero ꝓpt̃ paupum curam. Iho
aũt desolo illo id commemorate
no luisse cuiꝯ ex hac crcasione
furandi consuetudinẽ credidit
intimandam. Nuod uero sb̾dit᷑
et fremebant iueam. Nequaq̃
dictum crẽderim s de illo pocius
sub muero plurali qui nec duõ
ac discipulis eio fide lit ad essisse:
neq paupum curã habuisse pro¬
batus est. iħs aute dixit suute eaz

Expanded text:
i unguentum plusquam trecentis denariis, et dari pauperibus. » Marcus haec quomodo et Matthaeus synecdochicos loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannes distinctius loquens, Judam haec locutum esse testatur, et hoc gratia cupiditatis, eo quod fur esset, et loculos habens, ea quae mittebantur portaret. Potest autem intelligi quod et alii discipuli, aut senserint hoc, aut dixerint aut eis Iuda dicente persuasum sit adque omnium uoluntatem Mattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam, Iohannem autem de solo illo id commemorare uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetudinem crintimandam. Quod vero sequitur: Et fremebant in eam, nequaquam dictum crediderim; sed de illo potius sub numero plurali, qui nec Domino nec discipulis ejus fideliter adhaesisse, neque pauperum curam habuisse probatus est. Jesus autem dixit: Sinite illam.
Abbreviated transcription (Latin):
istum homine et nere dei filuz
synagega tacente confirmat.
rant aut et nulieres de lon¬
ge aspicientes. int quas et
maria magdalene et maria iaco¬
bi inioris et io seph et salome ⁊
cum eent ingalilea. seque bantur
eum et ministrabant ei. Iacobũ¬

Expanded text:
justum hominem, et vere Dei Filium justum hominem, et vere Dei Filium synagoga tarant autem et mulieres de longe aspicientes inter quas et Maria Magdalene et Maria Iacobi minoris et Ioseph mater et Salome et cum esset in Galilaea sequebantur eum et ministrabant ei
Abbreviated transcription (Latin):
einditur uelum temp li ut
ai ha testamenti et omĩa
legis sacramenta que tege bantur
appareant. atq ad ppluu trause¬
aut naconũ aute et enĩ dictum
fuat. Sotus niuidea deus in isrł
magnum nom̃ eiꝰ. Nunc aute¬
ex altare sup se los deus et super
Et meuangelio prius dixit iuuiã
gentium neabieritis. Post passi¬
onem uero su am eiuites inquit
decete oins gentes. Uoidens aut¬
centurio qui ex aduerso sta bat¬
quia sic clamans expirasset ait ue¬
re homo hic filio dei erat. Mani¬
festa aũt causa miraculi centurio¬
nis expouit᷑ ꝙ uidens dñm sic ex¬
emisuse dixerit uere homo his fi¬
lio dei erat: Nullꝯ eni habet pote¬
statem enutendi spm̃ nisĩ qui aui¬
marũ conditor est. Et hec con¬
siderandum quod centurio aute
ciucem impo scandiabo lo passio¬
uis uere dei filiũ confiteatur. Et
arrius inexcła p̃dicet creaturam
Uude merito ꝑtenturionem fideᷤ
eccłe de signatur. Que ue lo mys¬
teriorum celestium ꝑmorte diũ
resecrato contumio ihi et uere

Expanded text:
autem velum templi, ut arcana testamenti et omnia legis sacramenta, quae prius tegebantur, appareant, atque ad populum transeant nationum. Ante etenim dictum fuerat: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomeexaltare super coelos Deus, et super Et in Evangelio prius dixit: In viam gentium ne abieritis . Post passionem vero suam: Euntes, inquit, docete omnes gentes . Velucenturio, qui ex adverso stabatquia sic clamans expirasset, ait: Vere homo hic Filius Dei erat. Manifesta causa miraculi centurionis exponitur, quod videns Dominum sic exemisisse, dixerit: Vere homo hic Filius Dei erat, nullus enim habet potestatem emittendi spiritum, nisi qui animarum conditor est. Et hoc considerandum est, quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis vere Dei Filium confiteatur, et Arius in Ecclesia praedicet creaturam. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae designatur, quae, velo mysteriorum coelestium per mortem Domini reserato, continuo Jesum et vere
Abbreviated transcription (Latin):
bris spitalit implere non desunt
que toto diffusa orbe głiantur et
rem noticie sue manifestat ꝑ no
inonini leco. quia xpi bonꝰ o.
hodor sumꝯ deo. Q uecum pote¬
ciam diuine uirtutis eius. Que
illi una cumpatre est digna re¬
uerencia confitetur. Laudat et
p̃dicat caput ꝓfc̃o illiꝯ unguẽto
ꝑfundit p̾tõso. Cum uero ad sũp¬
te misteria humanitatis eque di¬
gna reuerencia suscepit. Inped¬
des utiq domini uuguentu nar¬
di puticu id est fide le acuerum
ꝓfunditq eius illam naturam q̃
tra contingere hoc est uit homi¬
nes conu̾sarii dignatusẽ pia p̃¬
dicatõne comendat ac deuotis ue¬
nerat᷑ obsequiis.
rant aute quidam uidigne
ferentes intra semetipes et
dicentes ut quid ꝑditõ ista ungue̾

Expanded text:
mbris spiritaliter implere non desinit; mbris spiritaliter implere non desinit; quae toto diffusa orbe gloriantur, rem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus Deo . Quae cum potentiam divinae virtutis ejus, quae illi una cum Patre est, digna reverentia confitetur, laudat et praedicat, caput profecto illius unguento perfundit pretioso. Cum vero assumptae mysteria humanitatis aeque digna reverentia suspicit, in pedes utique Domini unguentum nardi pisticum, id est, fidele ac verum perfundit, quia illam ejus naturam qua terram contingere, hoc est, inter homines conversari dignatus est, pia praedicatione commendat, ac devotis veneratur obsequiis. Erant autem quidam indigne ferentes intra semetipsos, et dicentes: Ut quid