comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ab illo sepdiendũ corpus dm̃i peteretur. Ille itaq deceptor qui
fuit homini mediator ad mortẽ. falsoq se opponit ad uitã nomi¬
ne purgationis ꝑsacra & sacrificiasacrilega quib rȩpbiseducuntus.
quia nec participationẽ mortis nr̃at habere potuit. nec resurrectionẽ aĩe.
simplã quidem suã mortt̃. ad duplã nr̃am potuit afferre. simplã uero
resurrectionẽ inqua & sacramentũ ess& renouationis nr̃ae. & cius quae
in fine futura est euigilationis exemplũ. non utiq potuit ille
Proinde qui spii uiuus carnẽ suã mortuã resuscitauit uerus uitȩ media¬
tor. illũ sp̃mmortuum & mortis mediatorem abspiritibus inse cre¬
dentiũ foras misit. ut ñ regnar& intrinsecus. sed forinsecus oppugna¬
ret. nec tim expugnarit. Quise ipse quoq tẽptandũ prebuit. Ut
ad superandas etiã tẽptationes eius mediator eẽt nonsolũ ꝑ adiutoriũ.

Expanded text:
cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere potuit, nec resurrectionem suae, simplam quidem suam mortem ad duplam nostram potuit afferre: simplam vero resurrectionem, in qua et sacramentum esset renovationis nostrae, et ejus quae in fine futura est evigilationis exemplum, non utique potuit. Ille proinde qui spiritu vivus carnem suam mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad superandas etiam tentationes ejus mediator esset, non solum per adjutorium,
Abbreviated transcription (Latin):
noluerit. nec deserat cũ uoluerit. nisi aliquã sibi um qua ipsũ corpis
perimatur intulerit . demonstrauit sp̃s mediatoris quã nulla poena
peccati usq ad mortẽ carnis accesserit. quia ñ eam deseruit inuitus.
sed quia uoluit. quando uoluit. quomodo uoluit. quippe di uerbo ad
unitatẽ commixtus Hincait. Potestatẽ habeo ponendi animã meã
et potestatẽ habeo iterũ sumendi eam Nemo tollit eamame. sed ego
pono eam. & iterũ sumo eam. Et hoc maxime mirati sunt sicut euan¬
głm loquitur qui p̃sentes erant. cũ post illã uocẽ inqua figurã peccati
nr̃i edidit. continuo tradidit sp̃m. Longa enĩ morte cruciabantus
ligno suspensi. Un de latronibus ut iammorerentur. & deligno ante
sabbatũ deponerentur. crura confracta sunt. Ille aũt quia mortiuis
inuentus ẽ. miraculo fuit. Hoc &iãpilatũ legimus fuisse miratũ.

Expanded text:
noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit: demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit, quando voluit, quomodo voluit. Quippe Dei Verbo ad unitatem commixtus hinc ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me, sed ego mirati sunt, sicut Evangelium loquitur, qui praesentes erant, cum post illam vocem, in qua figuram peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam morerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum,
Abbreviated transcription (Latin):
natione diuinȩ altaeq iusticiae. Ut ergosicut ꝑ unũ hominẽ mors.
ita ꝑ unũ hominẽ fier& resurrectio mortuorũ. quia magis uitabant
na quã meritũ poenȩ : Nam ñ peccare. aut ñ curatur. Aut parũ curatur.
non mori aut quauis non obtincatur. uchementer satagitur. uitac
mediator ostendens quam non sit mors timenda quȩ ꝑhumanã condi¬
tionem iam euadi non potest. sed potius impietas quae ꝑfidem caueri
potest. occurrit nobis ad finem quouenimus. sed non quauenimus
Iosenĩ admortẽ ꝑpeccatum uenimus. ille ꝑiusticiam. Et ideo cũ
sit mors nr̃apoena peccati. mors illius facta est hostia ꝓpeccato:
ado deseri mors aut̃ corporis a spũ deseri. eaq sit poena in
morte corporis. ut quia sp̃s uolens deseruit dm̃. deserat corpus
inuitus. ut cum sp̃s dm̃ deserer& quia uoluit. deserat corpus etiamsi

Expanded text:
natione divinae altaeque justitiae. Ut ergo sicut per unum hominem mors, natione divinae altaeque justitiae. Ut ergo sicut per unum hominem mors, ita et per unum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant nam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia pro peccato. a Deo deseri, mors autem corporis a spiritu deseri; eaque sit poena in morte corporis, ut spiritus quia volens deseruit Deum, deserat corpus invitus; ut cum spiritus Deum deseruerit quia voluit, deserat corpus etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
in trauit in hunc mundũ. & ꝑpeccatũ mors. et ita in om̃s homines ꝑtran¬
siit. in quo om̃s peccauerunt. Huius uiȩ mediator diabolus fuit ꝑsuasor
peccati. & pcipitator inmostẽ. Namet ipse ad operandã duplã mortẽ
nram. simplam attulit suã Perimpietatẽ nanq mortuus est inspũ.
carne utiq mortuus non est. Nobis aut̃ et impietatẽ ꝑsuasit. & ꝓpter
hanc ut in mortẽ carnis uenire mereremur effecit Unum ergo appe¬
tiuimus iniqua suasione. alterũ nos secutum est iusta dãpnatione
ropterea quippe scriptu est. ds mortẽ non fecit. quia causa mortis ipse
non fuit. Sedtam̃ ꝑcius retributionẽ iustissima. morsirrogata est pecca¬
tori. sicut suppliciũ iudex irrogat reo. causa tam̃ supplicii. ñ est iniusti¬
cia iudicis. sed meritũ criminis Quo ergonos mediator mortis trans¬
misit et ipseñuenit. id ad morte carnis. ibi nobis dñs ds̃ nr medicinam
emendationis inseruit. qua ille ñ meruit. occulta &nimis archana ordi¬

Expanded text:
mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Hujus viae mediator diabolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Nam et ipse ad operandam duplam mortem nostram, simplam attulit suam. Per impietatem namque mortuus est in spiritu, carne utique mortuus non est: nobis autem et impietatem persuasit, et per hanc ut in mortem carnis venire mereremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis. Quo ergo nos mediator mortis transmisit, et ipse non venit, id est, ad mortem carnis; ibi nobis Dominus Deus noster medicinam emendationis inseruit, quam ille non meruit, occulta et nimis arcana ordi
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenimus inmidiore nr̃o. ñ debemus inillo quertre qđ longe
mcdius ẽ meliort nr̃o. ut sic intellegamus dm̃ si possumus quantum
possumus : Sine qualitatt bonũ. sinc quantitate magnũ. sinc indi

Expanded text:
non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe melius est meliore nostro: ut sic intelligamus Deum, si possumus, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine i
Abbreviated transcription (Latin):
in his ctiã quae nr̃is corporalib adiacent sensib vl qđ nos ipsi
in interiore homine sumus. scientia cõprehendendis elaborem
nec sufficiamus. ñ tam̃ impudent̃ in illaquae supͣ sunt diuina &
ineffabilia pictas fidelis ardescit. Ñ quam suarũ uiriũ inflat
arrogantia . sed quã gra ipsius creatorif & saluatoris in flãmat
Nam quo intellectu homo dm̃situm capit. quupsũ intellectũ suũ
quo eũ uult capere nondum capit: Si aũt hunciam capit.
attindat diligent̃ nihil eo cẽ insua natura melius. & uideat
utũ ibi uideat ulla liniam̃ta formarũ. nitores coloꝵ. spatiosa
granditatẽ. pastiũ distantiã. molis distinctione. aliqͣs ꝑlocoꝵ
interualla motioncs. ud quid eiusmodi. Nihil ceste istorum
inuenimus ineo quo innatura nr̃a nihil mndiusinuenimus: Iđ in nr̃o
intellectis quo sapientia capimus. quantũ capacessumus . Nergo

Expanded text:
in his etiam quae nostris corporalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in his etiam quae nostris corporalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendendis laboremus, nec sufficiamus: non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia, pietas fidelis ardescit; non quam suarum virium inflat arrogantia, sed quam gratia ipsius Creatoris et Salvatoris inflammat. Nam quo intellectu Deum capit homo, qui ipsum intellectum suum quo eum vult capere nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distensionem, aliquas per intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe istorum invenimus in eo, quo in natura nostra nihil melius invenimus, id est, in nostro intellectu, quo sapientiam capimus quantum capaces sumus. Quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso dño dõnr̃o dequo semper cogitare debemus. & dequo dig¬
ne cogitare ñ possumus. cui laudando reddenda est om̃i tẽport
benedictio. & cui enuntiando nulla cõpetit dictio. & adiutoriũ
ad intellegenda atq explicanda quae intendo. & ueniam
precor si cubi offendo. Memor enĩsum non solũ uoluntatis.
uerum &iam in firmitatis meȩ. Ab his etiam qui ista lecturi
sunt. ut ignoscant peto. ubi magis me uoluisse quã potuisse
dicere aduerterint. qđ ul ipsi melius intellegunt. uel ꝓpt̃ inci
eloquii difficultatẽ non intellegunt. sicut ego eisignosco ubi ꝓpt̃
suam tarditatẽ intellegere n possunt Eacilius aut̃ nobis mucẽ
ignoscimus. sinouerimus aut certe credendo firmũ tenuerimus.
ea quȩ denatura in cõmutabili & in usibili sũmeq uiuente ac
sibi sufficiente dicunt᷑. non ex consuetudine iusibiliũ atq muta¬
biliũ. & mortaliũ. uel ȩgenarũ rerũ esse metienda. Sed cum

Expanded text:
o Deo nostro, de quo semper cogitare debemus, et de quo digo Deo nostro, de quo semper cogitare debemus, et de quo digne cogitare non possumus, cui laudando reddenda est omni tempore benedictio , et cui enuntiando nulla competit dictio, et adjutorium ad intelligenda atque explicanda quae intendo, et veniam precor sicubi offendo. Memor sum enim, non solum voluntatis, verum etiam infirmitatis meae. Ab his etiam qui ista lecturi sunt, ut ignoscant peto, ubi me magis voluisse quam potuisse dicere adverterint, quod vel ipsi melius intelligunt, vel propter mei eloquii difficultatem non intelligunt: sicut ego eis ignosco, ubi propter suam tarditatem intelligere non possunt. 2. Facilius autem nobis invicem ignoscimus, si noverimus, aut certe credendo firmum tenuerimus, ea quae de natura incommutabili et invisibili summeque vivente ac sibi sufficiente dicuntur, non ex consuetudine visibilium atque mutabilium et mortalium vel egenarum rerum esse metienda. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
stratum est. Siue cnĩ propter uisibilẽ ereaturã. siue potius
propter principii cõmendationẽ. ñ propt̃ inequalitatẽ uel in
parilitatẽ. ł dissimilitudinẽ substantiȩ. inseripturis hacc posita
intelleguntur. quia & iamsi uoluisset ds̃ pat̾ per subiectã crea¬
turã uisibiliter apparere. absurdissime tam̃ aut afilio quem
genuit. aut abspuscõ qui de illo ꝓcedit. missus diceretur
ste igitur sit huius uoluminis modus. Deincepsinceteris adiu¬
uante dño. illa hereticoꝵ uersutissima argum̃ta. qualia sint.
& quem ad modũ redarguantur uidebimus¬
inc iam exordieais ea dicere
quae dici ut cogitantur ud ab homine aliquo.
uel certe a nobis non om̃imodo possunt. quã¬
uis &ipsa nr̃a cogitatio cũ dedõ trinitate¬
Quinodest cogitamus. longese illi dequo cogitat imparem sentiat. neq¬
a sob deb : ut est cum capiat. sed ut scriptũ est. &iam atantis quantus¬

Expanded text:
stratum est. Sive enim propter visibilem creaturam, sive potius stratum est. Sive enim propter visibilem creaturam, sive potius propter princiciparilitatem vel dissimilitudinem substantiae in Scripturis haec posita intelliguntur: quia etiam si voluisset Deus Pater per subjectam creaturam visibiliter apparere, absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Iste igitur sit hujus voluminis modus: deinceps in caeteris, adjuvante Domino, illa haereticorum versutissima argumenta qualia sint, et quemadmodum redarguantur videbimusHinc jam exordiens ea dicere, quae dici ut cogitantur vel ab homine aliquo, vel certe a nobis non omni modo possunt: quamvis et ipsa nostra cogitatio, cum de Deo Trinitate cogitamus, longe se illi de quo cogitat, imparem sentiat, neq ut est eum capiat, sed, ut scriptum est, etiam a tantis quantus
Abbreviated transcription (Latin):
quidem adunitatẽ ꝑsonę. quis enĩ hoc dixerit. ut quicquid est
creaturȩ ꝑ qđ sonuit uoxpatris. itasit ds̃ pater. aut quicquid illũd
est crrature in quo ꝑ colũbȩspeciẽ. uł ꝑigncas linguas sp̃s sc̃s de
ne factus ẽ. sed tantũ modo ad ministtriũ pagende significatio¬
nis sic̃ oportusse ds̃iudicaiut. an aliquid aliud intellegendũ sit.
inuenire difficile ẽ. & temere affirmare ñ expedit. Quomodo
tun ista sine rationali. uel intellectuali creatura potucrint fieri
nirileo Neq adh locus ẽ explicare curita sentiã quantũ
uires dñs dederit. Prius eni sunt discuauenda a refellen da
hereticorum argumenta quae non ex diuinis libris sed exratio¬
nibus suis proferunt. quibus se uehementer cogere arbitrantur
filiũ quia missus est a patre. nec ideo minorem sp̃m sem̃ quia
& pat eum misit. & filius. sufficienter quantũ arbitros demon¬

Expanded text:
quidem ad unitatem personae, quis enim hoc dixerit, ut quidquid illud est quidem ad unitatem personae, quis enim hoc dixerit, ut quidquid illud est creaturae per quod sonuit vox Patris, ita sit Deus Pater, aut quidquid illud est creaturae in quo per columbae speciem vel per igneas linguas Spiritus sancne factus est? sed tandummodo ad ministerium peragendae significationis, sicut oportuisse Deus judicavit: an aliquid aliud intelligendum sit, invenire difficile est, et temere affirmare non expedit. Quomodo tamen ista sine rationali vel intellectuali creatura potuerint fieri, non video. Neque adhuc locus est explicare cur ita sentiam, quantum vires Dominus dederit. Prius enim sunt discutienda et refellenda ereticorum argumenta, quae non ex divinis Libris, sed ex rationibus suis proferunt, quibus se vehementer cogere arbitrantur,Filium quia missus est a Patre, nec ideo minorem Spiritum sanctum quia et Pater eum misit et Filius, sufficienter, quantum arbitror, demon
Abbreviated transcription (Latin):
osigusarent. pangłos ca dm operatu esse respondeo. qdđ oeiã
scripturarũ sc̃arum testimonus quantũ existimo satis ostendi
Siaũt quȩritur ipsa incarnatio quomodo facta sit. ipsũ dĩ uerbũ
dico carnẽ factũ. iđ hominẽ factum. non tam̃ in hoc qđ factũ est
conuersũ. atq mutatũ Ita sane factũ. ut ibisit ñtantũ uerbũ
dĩ & hominis caro. sed etiã rationalis hominis anima. atq hoc
totũ & ds̃ dicatur ꝓnt̃dm̃. & homo ꝓpt̃ hominem. Qđ si diffi¬
cile intellegrur. mens fide purgetur magis magisq abstinendo
apeccatis . & beneo:csando. & orando cum gemitu desiderior
scorum. ut ꝑ aiunũ adiutoriũ ꝓficiendo & intellegat. & amet
Siaut̃ queritur post in carnationẽ uerbi quomodo facta sit uel uox
quidem factaista ñ dubito. sed utrũ tantũ modo corporalem. atq
sensibilẽ. an adhibito spũ etiam rationali. ud intellectuali hoc
enĩ quibusdã placuit appellare qđ greci dicunt. NoepoN. non

Expanded text:
igurarent: per Angelos ea Deum operatum esse respondeo; quod etiam Scripturarum sanctarum testimoniis, quantum existimo, satis ostendi. Si autem quaeritur, ipsa incarnatio quomodo facta sit: ipsum Verbum Dei dico carnem factum, id est, hominem factum, non tamen in hoc quod factum est conversum atque mutatum; ita sane factum, ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima, atque hoc totum et Deus dicatur propter Deum et homo propter hominem. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur, magis magisque abstinendo a peccatis, et bene operando, et orando cum gemitu desideriorum sanctorum, ut per divinum adjutorium proficiendo, et intelligat, et amet. Si autem quaeritur, post incarnationem Verbi, quomodo facta sit vel vox r creaturam quidem facta ista non dubito; sed utrum tantummodo corporalem atque sensibilem, an adhibito spiritu etiam rationali vel intellectuali hoc enim quibusdam placuit appellare, quod Graeci dicunt νοερόν, non
Abbreviated transcription (Latin):
curiositates . & magicas consecrationes animȩ purgantus. & recon¬
ciliantur dõ. quia falsus mediator ñ traicit adsuperiora. sed potius
obsidens intercdudit uiã ꝑ affectus. quos tanto maligniores. quanto suꝑ¬
biores suae societatis inspirit. Qui non possunt ad cuolandũ pennas
nutrire iustutũ. sed potius ad demergendũ pondera exaggerare
uitiorũ tanto grauius animeruiturae. quanto sibi uidetur euecta
sublimius Promde sicut magi fecerunt diunitus monta. quos ad
humilitatem dñi ad orandam stella ꝑduxit. ita et nos non qua uenimus.
sed paliam ii am i patriã redire debemus. quam rex humilis docuit
& qua rexsuꝑbus humili regi aduersarius obsidere ñ possit It nobis
eniut adoremus xp̃m humilem. celi en arrauerunt gł̃amdi. cum inom
nem terrã exut sonus eorũ. & infines orbis terre. uerba eorũ. Uia

Expanded text:
curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconcuriositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur Deo: quia falsus mediator non trajicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit viam per affectus, quos tanto maligniores, quanto superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evolandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti , quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem Christum, coeli enarraverunt gloriam Dei, cum in in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis te
Abbreviated transcription (Latin):
facere quat caro miritur. Aut etiam occultis inspirationibus ad illu¬
dendos humanos sensus phantis mata imaginũ machinari. quib uigi¬
lantes dormientes ue decipiat. ul furentes exagitet: Sed sicut fieri
potest: ut homo uita ac moribus melior. spectet nequissimos homines
uel infune ambulantes. ud multimodis motib: corporũ multa incredibi¬
lia facientes. nec ullomodo facere talia concupiscat. nec eos ꝓpterea
sibi p̃ponendos existimet: sic anima fidelis & pia non solum si uideat.
uerum etiã sippter fragilitatẽ carnis exhorreat miracula demonum.
non ideo tam̃ aut non seposse talia dolebit. aut obhoc illos meliores
eẽ udicabit: cum sit p̃sertim insocietate scoꝵ qui ꝑ uirtutẽ dĩ cuicuncta¬
subiectas : et minime fallatia & multa maiora fecer̃. siue honines siue angłi¬
equaquã igitur ꝑsacrilegas similitudines & impias XII: boni¬

Expanded text:
facere quae caro miretur; aut etiam occultis inspirationibus ad illufacere quae caro miretur; aut etiam occultis inspirationibus ad illudendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus vigilantes dormientesve decipiat, vel furentes exagitet? Sed sicut fieri potest ut homo vita ac moribus melior spectet nequissimos homines, vel in fune ambulantes, vel multimodis motibus corporum multa incredibilia facientes, nec ullo modo facere talia concupiscat, nec eos propterea sibi praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia, non solum si videat, verum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit, aut ob hoc illos meliores esse judicabit; cum sit psubiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angequaquam igitur per sacrilegas similitudines et impias
Abbreviated transcription (Latin):
indumentũ susceperit. magnus homini uidebatur princeps in legionib:
demonũ: perquos fallatiarũ regnũ exercet Sic hominẽ ꝑclations
typhum potentiae quã iusticiȩ cupidiorem. aut ꝑfalsam phyloso¬
phiam magis inflans. aut ꝑsaera sacrilega irretiens. in quib etiam
magice fallatiae curiosiores. suꝑbioresq animas deceptaf illusasq
p̃cipitant. subditũ tenet. pollicens etiam purgationem animae ꝑ eas
quas teletas appellant. transfigurandose in angłm lucis ꝑmulti¬
formẽ machinationem in signis & prodigiis mendatii.
quac mirentur animac terrenis corporibus aggrauate. etiammelioris
affectus Sienim corpori ipsa terrena non nullis artibus et exeretatio¬
nibus modificata. inspectaculis theatricis tanti miracula hominibus
exibent. Ut hi quinunqua talia uiderunt narrata uix eredant: quid
magnũ est diabolo & angłis cius. decorporeis elementis paeria corpora

Expanded text:
indumentum susceperat — magnus homini uidebatur pindumentum susceperat — magnus homini uidebatur pdaemonum, per quos fallaciarum regnum exercet, sic hominem per elationis typhum, potentiae quam justitiae cupidiorem, aut per falsam philosophiam magis inflans; aut per sacra sacrilega irretiens, in quibus etiam magicae fallaciae, curiosiores superbioresque animas deceptas illusasque praecipitans, subditum tenet; pollicens etiam purgationem animae, per eas quas τελετάς appellant, transfigurando se in angelum lucis per multiformem machinationem in signis et prodigiis mendacii. quae mirentur animae terrenis corporibus aggravatae, etiam melioris affectus. Si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata, in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut ii qui nunquam viderunt talia, narrata vix credant: quid magnum est diabolo et angelis ejus, de corporeis elementis per aerea corpora
Abbreviated transcription (Latin):
Adhoc enimualet quol ait. et sint unum sieut a nos unain simus
At quem admodũ pater &e filius nontantũ equalitate substantias. sed
etian uoluntite unum sunt. Ita ethi interquos cedm̃ mediator est fili¬
uis. nontamũ ꝑ id quod eiusdem naturae sunt. sed etiam peandem
dilectionis societatem unum sint X.
cinde i dipsum qđ mediator est. ꝓquẽ reconciliamurdõ. sic indicat.
łgo inqut incis & tumme.: ut sint consummati in unũ. Flaccest
uera pax: et cum creatore nr̃o nobis firma conexio. purgatis et recon¬
ciliatis ꝑmediatorem uitx. sicut maculati et alienati ab eoreeesseramꝰ
ꝑmediatorẽ mortis. Si cut enĩ diabolus suꝑbus. hominẽ suꝓbientem
pdixit ad mortem. ita xp̃chumilis hominem oboedientem reduxit
adiutã: quia sicut ille clatus cecidit et deieen consentientem. sic iste
humiliatus surrexit. et erexit credentem.
uia enim non peruenerat diabolus quo ipse ꝑduxerat. mortem qͥ ppe
sp̃s in impictate gestabat. sed mortem carnis non subierat. quia nea

Expanded text:
nos unum sumus: ut quemadmodum Pater et Filius, non tantum aequalitate substantiae, sed etiam voluntate unum sunt; ita et ii inter quos et Deum mediator est Filius, non tantum per id quod ejusdem naturae sunt, sed etiam per eamdem dilectionis societatem unum sint. Deinde id ipsum quod mediator est, per quem reconciliamur deo, sic indicat: ego, inquit, in eis et tu in me, ut sint consummati in unum. haec est uera pax et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut enim diabolus superbus hominem superbientem perduxit ad mortem, ita Christus humilis hominem oboedientem reduxit ad uitam; quia sicut ille elatus cecidit et deiecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem. quia enim non peruenerat diabolus quo ipse perduxerat — mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
nos caput unũ. in quonunc ꝑfidem munditi. & tunc ꝑspeciẽ redinte¬
grati. ꝑ mediatorem dõ reconciliati hereamus uni. fruamꝰ uno. ꝑmane

Expanded text:
nos caput unum; in quo nunc per fidem mundati, et tunc per speciem redintenos caput unum; in quo nunc per fidem mundati, et tunc per speciem redintegrati, et per Mediatorem Deo reconciliati haereamus uni, fruamur uno, permane
Abbreviated transcription (Latin):
p angłica miracula apparuerunt. siue quȩ ꝑ ipsos facta sunt. similitudi¬
nes huius fuerunt. It om̃is creatura factis quod am modo loqueretur
unum futurũ. in quo esset salus uniuersorũ. amorte reparandorũ
Qiia ens̃ ab uno uero dͥo & summo ꝑimpietats iniquitatẽ resilientes ea
dissonantes defluxeramus et euanueramus inmulta.: discissi ꝑmulta
et in herentes in multis : oportebat nutu & imperio di miscrantis. yt ipsa
multa uenturũ conclamarent unũ. & amultis conclamatus uenir&
unus: et multa contestarentur uenisse unum. et amultis exonerati
ueniremus ad unum. et multis peccatis in anima mortui. & proptes
peccatum incarne morituri. amaremus sine peccato mostuũ in carne
pronobis unum. & in resusetatũ eredentes. et cũ illo ꝑfidẽ spuresur¬
gentes. ustificaremur in uno iusto factiunum
nos resurrecturos desperarimus. cũ multa mebra intueremur p̃cessisse

Expanded text:
per angelica miracula apparuerunt, sive quae per ipsos facta sunt, similitudiper angelica miracula apparuerunt, sive quae per ipsos facta sunt, similitudines hujus fuerunt, ut omnis creatura factis quodam modo loqueretur unum futurum in quo esset salus universorum a morte reparandorum. Quia enim ab uno vero Deo et summo per impietatis iniquitatem resilientes et dissonantes defluxeramus, et evanueramus in multa, discissi per multa et inhaerentes in multis: oportebat nutu et imperio Dei miserantis, ut ipsa multa venturum conclamarent unum; et a multis conclamatus veniret unus, et multa contestarentur venisse unum; et a multis exonerati veniremus ad unum, et multis peccatis in anima mortui, et propter peccatum in carne morituri, amaremus sine peccato mortuum in carne pro nobis unum; et in resuscitatum credentes, et cum illo per fidem spiritu resurgentes, justificaremur in uno justo facti unum: nec in ipsa carne nos resurrecturos desperaremus, cum multa membra intueremur praecessisse
Abbreviated transcription (Latin):
corpus in morte acresurrectione. & sp̃s nr̃i figuram. et corporis
gerebat exemplum Eti am sicergo apparet illaratio simoli adeluplum
meroruẽ causas cur in scripturis seis positisintt. potest alius alia indigare
uel quibus iste quas egoreaddidi ꝓreponendac sint. uel eque ꝓbabiles
ud msitiuam ꝓbabiliores: Frustra tamen cos et inserioturis postos
etnullas causas cẽ mysticas. cur illic istinumeri cõmemorentus nemo
taonstiltus in eptusq contenderit łgoaut̃ quasr tddidi uel oeccela
testimonio. uel exratione numerorũ similitudinũq collegi. contra
rationẽ nemosobrius. contra scripturas nemo xp̃ianus. contra ȩccłam
nemopacificus senserit
de sagramentũ: hoc sacrificiũ. hic sacerdos. hic ds̃ antequã missus
ueniret factus exstmina. om̃a quȩ sacrate atq mrstiee patrib nr̃is

Expanded text:
corpus in morte ac resurrectione, et spiritus nostri figuram, et corporis corpus in morte ac resurrectione, et spiritus nostri figuram, et corporis gerebat exemplum. Etiam sic ergo apparet illa ratio simpli ad duplum tuor. Et horum quidem numerorum causas, cur in Scripturis sanctis positi sint, potest alius alias indagare, vel quibus istae quas ego reddidi, praeponendae sint, vel aeque probabiles, vel istis etiam probabiliores: frustra tamen eos esse in Scripturis positos, et nullas causas esse mysticas cur illic isti numeri commemorentur, nemo tam stultus ineptusque contenderit. Ego autem quas reddidi, vel ex Ecclesiae  Scripturarum, vel ex ratione numerorum similitudinumque collegi. Contra rationem nemo sobrius, contra Scripturas nemo christianus, contra Ecclesiam nemo pacificus senserit sacramentum, hoc sacrificium, hic sacerdos, hic Deus, antequam missus veniret, factus ex femina, omnia quae sacrate atque mystice patribus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
prima. Noxenĩusq ad diluculũ quodñi resurrectio declarata est.
ad terciũ diem ꝑtinet. quia ds̃ quidixit detenebris lumen clarescere.
ut ꝑ grãm noui testam̃ti & participationẽ resurrectionis xp̃i audiremꝰ.
fuistis enĩ aliquando tenebrae. nunc aut̃ lux indño : insinuat nobis
quodam modo. qđ anocte diessumat initium. Sicut enĩ primidies ꝓpt̃
futurũ hominis lapsũ aluce in noctẽ. ita isti ꝓpt̃ hominis reparationẽ.
atenebris adlucẽ cõputantur. Ab hora ergomortis usq ad diluculũ
turae usq ad diluculũ resurrectionis . XXXUI. horae sunt. qui est quadra¬
tus senarius Refertur aut̃ adillã rationẽ simpli adduplũ. ubi est
coaptationis maxima consonantia. Duodecim enĩ ad .xxiiii. simplo
tota Neq hoc sine illo sacramento qđ supͣ memoraui. Non absurde
quippe sp̃m diei cõparamus. corpus aut̃ nocti. Dominicum enim

Expanded text:
prima. Nox enim usque ad diluculum, quo Domini resurrectio declarata est, prima. Nox enim usque ad diluculum, quo Domini resurrectio declarata est, ad tertium diem pertinet: quia Deus qui dixit de tenebris lucem clarescere , ut per gratiam Novi TFuistis enim aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Ab hora ergo mortis usque ad diluculum turae usque ad diluculum resurrectionis triginta sex horae sunt, qui est quadratus senarius. Refertur autem ad illam rationem simpli ad duplum, ubi est coaptationis maxima consonantia. Duodecim enim ad viginti quatuor simplo tota, neque hoc sine illo sacramento quod supra memoravi. Non absurde quippe spiritum diei comparamus; corpus autem, nocti. Dominicum enim
Abbreviated transcription (Latin):
templum edificatum est. quia eonumero senariorũ corpus dñi
ꝑfectum est. qđ mortis passione destructũ. triduo resuscitauit
icebat enim hoc de tẽplo corporis sui. sicut euidentissimo. & robustis¬
simo euangłii testimonio declaratur.
psum autem triduum. non totum & plenũ fuisse. scriptura testis est.
sed primus dics a parte extrema totus annumeratus ẽ. diesuero tercius.
est enĩ primo iudeorũ uocibus hora tercia: cũ esset diessexta sabbati
cinde m ipsaeruce suspensus hora sexta & sp̃m tradidit hora nona
sepultus est autem cum idm sero factum esset. sicut sese habent
uerba euangłii. qđ intellegitur in finediei. Vn delibet ergo inci¬
pias. etiamsi alia ratio red di potest. quomodo ñ sit contra euangłm ioħis.
ut hora tercia ligno suspensus intellegatur. totũ diẽ primũ non cõpre¬
hendis. Ergo a parte extrema totus cõputabitur. sicut tercius a parte

Expanded text:
templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus domini templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus domini perfectum est, quod mortis passione destructum triduo resuscitauit. dicebat enim hoc de templo corporis sui, sicut euidentissime et robustissime euangelii testimonio declaratur. psum autem triduum non totum et plenum fuisse, Scriptura testis est: sed primus dies a parte extrema totus annumeratus est; dies vero tertius est enim primo Judaeorum vocibus hora tertia, cum esset dies sexta sabbati. Deinde in ipsa cruce suspensus est hora sexta, et spiritum tradidit hora nona . Sepultus est autem cum jam sero factum esset, sicut sese habent verba Evangelii ; quod intelligitur, in fine diei. Undelibet ergo incipias, etiam si alia ratio reddi potest, quomodo non sit contra Evangelium Joannis , ut hora tertia ligno suspensus intelligatur; totum diem primum non comprehendis. Ergo a parte extrema totus computabitur, sicut tertius a parte
Abbreviated transcription (Latin):
ec inmerito in edificatione corporis dominici. incunusU
figura templum a iudeis destructum triduo sc resuscĩturum esse
dicebat numerus ipse senarius ꝓ anno positus intellegitur. Dyxer
scni. fiunt cclxxui. Quinumerus dierũ. complet nouem menses.
& sex dies. quitan quã decẽ menses parientib feminis imputantur¬
Non quia om̃s ad sextũ diem post nonũ mensem ꝑueniunt. sed quia
ipsa perfectio corporis dñi . tot diebus ad partũ ꝑducta comperitus.
sicut amaioribus traditũ suscipiens ȩccłae custodit auctoritas
UIII. enim kł a prilis conceptus creditur. quo & passus Ita monu¬
mento nouo quo sepultus est. ubi nullus erat positus mostuorũ nec
antea nec postea. congruit uterus uirginis. quo conceptus est. ubi
nullus seminatus est mortalium. Natus aut̃ traditur . UIII H̃. IAN.
billo ergo die usq a distũ computati. cclxxVi. repperiuntur dies.
qui senariũ numerũ quadragies sexies habent. Quonumero annoꝵ

Expanded text:
ec immerito in aedificatione corporis Dominici, in cujus figura templum a Judaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerus ipse senarius pro anno positus intelligitur. Dixeruseni, fiunt ducenti septuaginta sex Qui numerus dierum complet novem menses et sex dies, qui tanquam decem menses parientibnon quia omnes ad sextum diem post nonum mensem perueniunt, sed quia ipsa perfectio corporis domini tot diebus ad partum perducta comperitur, sicut a maioribus dictum suscipiens ecclesiae custodit auctoritas. VIII enim kal. apriles conceptus creditur, quo et passus. ita monumento nouo, quo sepultus est, ubi nullus erat positus mortuorum nec ante nec postea, congruit uterus uirginis, quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. natus autem traditur VIII kalendas ianuarias. ab illo ergo die usque ad istum computati CCLXXVI reperiuntur dies, qui senarium numerum quadragies sexies habet. quo numero annorum
Abbreviated transcription (Latin):
quae illis modis formari & existere potuit. corporcis atq mostali¬
bus sensibus apparuerit. quid inter illas de monstrationes & has
factas intersit. qđ ab alio uolumine commodius ordiemur¬

Expanded text:
quae illis modis formari et existere potuit corporeis atque mortaliquae illis modis formari et existere potuit corporeis atque mortalibus sensibus apparuerit, quid inter illas demonstrationes et has factas, intersit: quod ab alio volumine commodius ordiemur
Abbreviated transcription (Latin):
tis quantũ descripturis sc̃ĩs diuina eloquia patuerunt. qđ anti¬
quis patrib: nr̃is ante in carnationẽ saluatoris cũ ds apparere
dicebatur. uoces illȩ acspecies corporales ꝑ angłos factae sunt. siue
ipsis loquentibus. ł a gentibus aliquid exꝑsona dĩ. sicut &iam
proph&as solert ostendimus. siue assumentib ex creatura qđ ipsi
non essent. ubi ds̃ figurate demonstraretur hominibus. Quod
genus significationũ nec propħ& as omisisse. multis exemplis
docent scripturae. Super est igitur iam ut uideamus. cũ & nato
purginem dño. & corporalispecie sicut columba descendente spũ
sco. uisisq igneis linguis sonitu facto decado die pente costes post
ascensionem dñi. non ipsum dĩ uerbum persubstantiam qua patri
aequale. atq coȩternum est. nec sp̃s patris & filii persubstantiam
qua ccipse utrisq coequalis atq. coȩternus est. sed utiq creatura

Expanded text:
tis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antitis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvatoris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac species corporales per Angelos factae sunt; sive ipsis loquentibus vel agentibus aliquid ex persona Dei, sicut etiam Prophetas solere ostendimus; sive assumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus significationum nec Prophetas omisisse, multis exemplis docet Scriptura. Superest igitur jam ut videamus, cum et nato per virginem Domino, et corporali specie sicut columba descendente Spiritu sancto , visisque igneis linguis sonitu facto de coelo die Pentecostes post ascensionem Domini , non ipsum Dei Verbum per substantiam suam qua Patri aequale atque coaeternum est, nec Spiritus Patris et Filii per suam substantiam qua et ipse utrisque aequalis atque coaeternus est, sed utique creatura
Abbreviated transcription (Latin):
angłos inmanu mediatoris. hoc est disposita ꝑ angłos inmanusua
N on eni natus ẽ ꝑ conditionẽ. sed ꝑpotestatẽ. Qđ aut̃ non
aliquẽ ex angłis dicit mediatorem. sed ipsũ dñm inm̃ xp̃m in
pascha in interfectione agni. hinc illa om̃a quae de xp̃o uentu¬
ro in carne atq passuro. sed & resurrectu  in lege figurant᷑. quae
sp̃s sc̃s & aliquando pat̃. aliquando filius. aliquando sp̃s sc̃s.
aliquando sine ulla distinctione ꝑsonȩ. dsꝑillos figurabatur
Et si uisibilib & sensibilib formis apparens. ꝑ creaturã tamen suam.
non ꝑsubstantiã suã cui uidendȩ corda mundant᷑. ꝑ haec om̃a
quae oculis uidentur & auribus audiuntur. Sediam satis quan¬
tũ existimo ꝓcaptu nr̃o disputatũ & demonstratũ est. qđ in hoc
libro susceperamus ostendere. Constititq & ꝓbabilitate rationis
quantũ homo ł potius quantũ ego potui. & firmitate auctorita¬

Expanded text:
angelos in manu mediatoris: angelos in manu mediatoris: Non enim natus est per conditionem, sed per potestatem. Quod autem non aliquem ex Angelis dicit mediatorem, sed ipsum Dominum Jesum ChriPascha in interfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae s; et aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus, aliquando sine ulla distinctione personae Deus per illos figurabatur, etsi visibilibus et sensibilibus formis apparens, per creaturam tamen suam, non per substantiam, cui videndae corda mundantur per haec omnia quae oculis videntur et auribus audiuntur. 27. Sed jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
larit᷑ nec uiri pluralit̃. sed om̃ino angłi dicuntur perquos ñ sermo qui¬
lib& factus. sed lex ipsa data manifestissime ostendit᷑. quã certe nullus
fideliũ dubitat dm̃ dedisse moysi. ad subiugandũ populũ isrł: Sedtam̃
perangłos datã. itastephanus loquitur. Dura ceruice inquit. & non
euidentius. quid tanta auctoritate robustius: In edictis
& in effabili modo erat in angłis. in quorũ edictis lex ipsa dabatur
Ende dicit in euangło. Si crederetis moysi. creder&is & mihi. de
me enĩ ille scripsit. Perangłos ergotunc dñs loquebatur. ꝑ ange¬
los filius dĩ mediator dĩ & hominũ futurus. exsemine abraha̧
suũ disponebat aduentũ. ut inuenir& aquib reciperetur con¬
fitentes reos. quos lex ñ impleta fecerat transgressores. Unde
& apłs ad galathas dicit. Quid ergolex: Trans gressionis gr̃a
proposita est. donec uenir& semen cui promiserat. disposita per

Expanded text:
lariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum edictis lex ipsa dabatur. Unde dicit in Evangelio, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Per Angelos ergo tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit, Qproposita est, donec veniret semen, cui promissum est, disposita per
Abbreviated transcription (Latin):
fidei suae firmitas. nisitali experimento probaretur. ita & hic cognomi
continuo secutus ait. Ut dicant hodie qđ inmonte dñs uisus est. Icce
ds̃ loquatur. Et uocauit inquit angłsdnĩi abraham iterũ decęlo dicens
Perme iuraui dicit dñs ꝓpter qđ fecisti hoc uerbũ. & ñ peꝑcistifiliotuo di¬
lectoppt̃me. & cet̾a. Haeccerte uerba ut dicat ille ꝑquẽ loquitur dñs.
haec dicit dñs. &iã ꝓphetę solent habere. Anfilius di de patreant dicit
dñs. & ipse ẽ ille angłs patris: Quid ergo de illis trib uiris. non ne
respiciunt. quomodo urguentur qui uisi sunt abrahae cũ predictũ ess&.
uisus ẽ ei dñs: Anquia uiridicti sunt. ñ erant angłi : Danihelem
legant dicentẽ. ecce uir gabrihel. Sed quidultra differimꝰ ora eorum
cuidentissimo. atꝗ. grauissimo alio docum̃to oppilare. ubi ñ angłs singu¬

Expanded text:
fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognominfidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognomincontinuo secutus ait, Ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est. Ecce Deus loquatur. Et vocavit, inquit, angelus Domini Abraham iterum de coelo, dicens: Per me juravi, dicit Dominus, pro eo quod fecisti hoc verbum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per quem loquitur Dominus, Haec dicit Dominus, etiam Prophetae solent habere. An Filius Dei de Patre ait, Dicit Dominus, et ipse est ille Angelus Patris? Quid ergo? de illis tribus viris nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singu
Abbreviated transcription (Latin):
qui angłs : An potius ꝑ angłm ds̃: Accipe sequentia. Certe iam
hic angłs manifestissime expressus ẽ. attende tam̃ quid contex atur
Respitiens abrahamoculissus. uidit & ecce aries unus tenebatur in arbo¬
re sabech cornibus Et abut abraham. & accepit arietẽ. & obtulit cũ
holo caustũ ꝓisa ac filiosuo. & cognominauit abraham nom̃ loci illius
dñs uidit. ut dicant hodie qđ in monte dñs uisus est. Sicut paulo ante
qđ dixit ds̃ ꝑangłm. nunc enĩ cognoui quia times dm̃. non quia tunc ds
cognouisse intellegendus ẽ. sed egisse ut ꝑ dm̃ ipse abraham cognoscer&
quantas haber& uires cordis adoboediendũ dõ usq ad immolationem
unicifilii. illo modo locimonis quo significatur ꝑefficientẽ id quod
efficitur. sicut dicitur frigus pigrum qđ pigros facit. ut ideo cogno¬
uisse dicer&ur. quia ipsũ abraham cognoscere fecerat que poterat latere

Expanded text:
qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est: sicut paulo ante quod dixit Deus per angelum, Nunc enim cognovi quia times Deum; non quia tunc Deus cognovisse intelligendus est, sed egisse ut per Deum ipse Abraham cognosceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat latere
Abbreviated transcription (Latin):
accipe filiũ tuum dilectum quẽ diligis isaac. & uade interrã excelsã.
& offeres eũ ibi in holocaustũ suꝑunũ montiũ quem tibi dixero. Certe
hic ds̃ non angłs cõmemoratus ẽ. Paulo post uero. ita se hab& scriptura
Extendens aut̃ abraham manũ suam. sumpsit gladiũ ut occider& filiũ
suũ. & uocauit eũ angłs dñi decęlo & dix̃ ei. abraham abraham. & dix̃.
ecce ego. & dix̃. Nemitias manũ tuam suꝑpuerũ. neq facias ei quicquã
Quid adhaec respondetur: Andicturi sunt dm̃ uississe ut occider&
isaac. & angłm prohibuisse. porro ipsũ patrẽ aduersus dĩ precep¬
tũ quiuisserat ut occider& obtemperasse angło ut parcer&: Riden¬
dus & abiciendus hic sensus est. Sed neq huic tã crasso & abiecto ullũ
locũ eẽ scriptura ꝑmittit. continuo subiungens. Nunc aut̃ cognoui
quiatimes dm̃tu. & ñ peꝑcisti filio tuo dilecto propt̃ me. Quid est
propt̃ me. nisi ꝓpt̃ eum qui occidi uisserat: Idemigiur ds̃ abrahae.

Expanded text:
ctum, quem diligis, Isaac, et vade in terram excelsam, et offer eum ibi in holocaustum super unum montium quem tibi dixero. Certe hic Deus, non angelus, commemoratus est. Paulo post vero ita se habet Scriptura: Extendens autem Abraham manum suam, sumpsit gladium, occidere filium suum. Et vocavit eum angelus Domini de coelo, et dixit ei: Abraham, Abraham. Et dixit: Ecce ego. Et dixit: Ne injicias manum tuam super puerum, neque facias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. Quid est, propter me; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
horas hab&. Totus enĩ dies. iđ cum sua nocte. uiginti & quatuor
horaesunt. Quarum pars quarta qui est quadrans dici. sexhoras
inueniuntur. Ita m anni cursii. senarius numerus plurimum ualet

Expanded text:
horas habet. Totus enim dies, id est, cum sua nocte, viginti quatuor horas habet. Totus enim dies, id est, cum sua nocte, viginti quatuor horae sunt, quarum pars quarta, quae est quadrans diei, sex horae inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus plurimum valet
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑueniatur adcentũ. Sexagenarius ergo numerus dierũ. sexta
pars estanni. Proinde ꝑsenariũ primi uersus. multiplicat᷑ tanꝙꝓ
senarius scđi uersus. & fiunt sexies sexageni trecenti & sexaginta
dies. qui sunt integri duodecim menses. Sed qm̃ sicut mensem
circuitus lune ostendit hominib sicannus circuitu solis anim ad¬
uersus ẽ. restant aut̃ quinq dies & quadrans diei. ut sol impleat
cursũ suũ. annũq claudat. quatuor enĩ quadrantes faciunt unũ
diem. quẽ necesse ẽ interkalari excurso quadriennio qđ bissextũ
uocant. ne temporum ordo turbetur: &iã ipsos quinq dief& qua¬
drantẽ si consideremus. senarius numer in eis plurimũ ual&. Primo.
quia sicut fieri sol& ut a parte totũ computetur. non sunt iã quinq¬
dies. sed potius sex. ut quadrans ille accipiatur ꝓdie. Deinde quia
ipsis quinq dieb sextapars mensis est. Ipse aut̃ qua drans. sex

Expanded text:
ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri duodecim menses. Sed quoniam sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur: etiam ipsos dies quinque et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans sex