comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit ioħ̃em: & uixit eum in carcer̃e ꝓpter
herdoiadem uxorem philippi fr̃is sui qͥa duxcat
eam. Uetus hystoria narrat philupũ herodis
maioris filium. sub quo dñs fugit in egyptum
frẽm huius herodis. sub quo passus ẽ xp̃c. duxi¬
se herodiadem filiam arechȩ regis arabũ Postea
uͦ socer eiꝰ exortis quib dam cont᷑ generũ simultitdlh
tulit filiam suã÷ & eam copulauit herodi imimo
eiꝰ. & in dolorem pͥoris mariti: & quia ille eẽt mi
ioris potestatis et fame. Ergo iohes qͥ uenerat in
sp̃u & uirtute helyȩ: eadem auctoritate quall
ahab regem corripuerat. ꝙ ierabel eius uxorem
arguit herodem & herodiadem orexlo. R lx.
icebat enim ioh̃es herodi. Non licet tͥ habei
eam. R herodias autẽ insidiabat᷑ illi: & uo¬
lebat eum occidere nec poterat. m T̃imebat e¬
⁊ nim ppłm: qͥa sic̃ ꝓpħam eum habebant. MR
Similit̾ & herodes uolens illũ occidere metue¬
bat: R sciens eũ urum iustũ ꝙ scm̃. et castode¬

Expanded text:
em, et vinxit eum in carcerem propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui, quia duxerat eam. Vetus historia narrat Philippum, Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse Herodiadem, filiam Aretae regis Arabum. Postea vero socer ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulit filiam suam, et eam copulavit Herodi inimico ejus, et in dolorem prioris mariti, et quia ille majoris esset potestatis et famae. Ergo Joannes qui venerat in Spiritu et virtute Eliae, eadem autoritate qua ille Achab regem corripuerat et Jezabel uxorem ejus , arguit Herodem et Herodiadem. M. 145 R. 60 Dicebat enim Joannes Herodi: Non licet tibi eam habere. Herodias autem insidiabatur illi, et volebat eum occidere, nec poterat. M. Timebat enim populum, quia sicut prophetam eum habebant. M. R. Similiter et Herodes volens illum occidere, metuebat. R. Sciens eum virum justum et sanctum, et custodie
Abbreviated transcription (Latin):
rat edificata. ut p̾cipitarent eũ. Ipse autem
transiens: ꝑ mediũ illoꝵ ibat. Quod dñs
testat᷑ de uideis uerbo. hoc ipsi testant᷑ facb
retͥbuentes mala ꝓ bonis. O peior magistn
discipulcos hereditas: Diabolus dixit mitde
deorsum: iudei facto mittere conabant᷑. S uloꝵ
furentium subito m̃te obstupefacta dũs desen¬
dit. malens eos sanare qũa ꝑdere: ut cassata co
nequitia deinceps desisterent ab eiꝰ morte. Nlon¬
dum enĩ uenerat hora passionis eius: nec hoc
genere mortis elegerat mori: lxxix. Mexlim¬

Expanded text:
icata, ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens, per medium illorum ibat. Quod Dominus testatur de Judaei verbo, hoc ipsi testantur facto, retribuentes mala pro bonis. O pejor magistro discipulorum haereditas! Diabolus dixerat: Mitte te deorsum , Judaei facto mittere conabantur. Sed illorum furentium subito mente obstupefacta, Dominus descendit, malens eos sanare quam perdere, ut cassata eorum nequitia, deinceps desisterent ab ejus morte. Nondum enim venerat hora passionis ejus, nec hoc genere mortis elegerat mori. CAPUT LXXI
Abbreviated transcription (Latin):
que foris ꝓculdubio ñ habebant: ñ eis repecit᷑
lauachrĩi carnis. Non defuit etiã foris positis
ita forma pietatis: s nisi intꝰ ñ potest eis da-¬
erunitas sp̃c in iunculo pacis. De talib dicit
apls. Habentes formã pietatis: iurtutẽ autẽ
Q ab negantes. P otest enĩ ẽẽ uisibilis forma.
palmitis etiam prec̾ uitẽ: s inuisibilẽ uttam
udicis habere ñ potest nͥ in uitȩ. Pinde corpora¬
la sacram̃ta quȩ portant & celebrant etiam se-¬
quati ab unitate corporis xp̃i. formã possunt
exhibere pietatis: uirtus uͦ pietatis inuisibilis
ꝙ spũalis ita in eis ñ potest eẽ. quẽadmodum
sensus ñ sequit᷑ hominis menbrũ qnͣdo ampu¬
tut᷑ a corpore. Quȩ cũ ita sint: remissio pecc̃oꝵ¬

Expanded text:
 foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus in vinculo pacis, de talibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem, sed invisibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio pecc
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ. ita nec ad penitentiã ꝑuienturis
ẽ. In contẽptu namq boni aliqͥs lapsus ass
ꝓfundus ẽ: qͦo nemo ide resurgit. Unde ilis
Peccator cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ: conteni¬
pnit. E contͣ uͦ in amore boni aliqͥs sup̾mus.
dus ẽ: a qͦ nullus labtt᷑. In illo paulus dicebat.
Qͥs me separabit a caritate xp̃iꝰ Illa gͥ blas¬
phemia in sp̃m scm̃ qua qͥsq in similitudinen
diaboli & angloꝵ eiꝰ contͣ conscientiã suã maie¬
statẽ deitatis oppugnare ñ trepidat. ñ habet re¬
missionẽ ineternũ: s reus erit ȩt̾ni delicti sicut
marcus exponit subiungens testimonio dĩ
Qm̃ dicebant: sp̃m inmundũ babet. Qui uͦ¬
sp̃m sc̃m̃ ñ eẽ. uel minorẽ patre humana igno¬
rantia credunt & dicunt: in remissibili cͥmine
ñ tenent᷑: INquit dñs. Qͥ manducat meã er¬
nẽ & bibit meũ sanguinẽ: in me manet & gi
in illo. Numqͥd sumens in digne sacramentũ

Expanded text:
a nec ad poenitentiam perventurus est. In contemptu namque boni aliquis lapsus adeo profundus est, quod nemo inde resurgit. Unde illud: Peccator cum venerit in profundum peccatorum, contemnit . Econtra vero in amore boni aliquis supremus gradus est, a quo nullus labitur. In illo Paulus dicebat: Quis me separabit a charitate Christi? Bitum sanctum, quia quisque in similitudinem diaboli et angelorum ejus, contra conscientiam suam majestatem deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Marcus exponit, subjungens testimonio Domini: Quoniam dicebant: Spiritum immundum habet . Qui m non esse, vel minorem Patre, humana ignorantia credunt et dicunt, irremissibili crimine non tenentur. Inquit Dominus: Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑. Penitentia enĩ: remissionẽ impetiat. Le
hac impenitentia tam̃ ñ potest iudicari.: ꝗͣdn
impenitens uiuit. Paganus ẽ bodie uel uidas
uł hereticus: qͥd scis itrũ cras fuerit fidelis:
Non rapit d̾s de hac uita impiũ: qͥ uult ut

Expanded text:
tentia enim remissionem impetrat. De hac impoenitentia tamen non potest judicari, quamdiu impoenitens vivit. Paganus est hodie vel Judaeus vel haereticus? quid scis utrum cras fuerit fidelis? Non rapit Deus de hac vita impium, qui vult ut
Abbreviated transcription (Latin):
captiuã ducens captiuitatẽ dedit dona homnini
alios pastores ordinans & doctores. fuit gͦ do¬
mũ fortis diriꝑe: ereptos a diabolo eccłiȩ adu¬
nare.ꝙ ꝑ distuctas graduũ dignitates ꝓmo-¬
uere: Qui ñ ẽ mecũ contra me ẽ: ꝙ qui ñ
colligit mecũ spargit Hoc consequenter ñ
ad hereticos. s ad cdiabolũ refert᷑: euiꝰ oꝑa salua¬
toris oꝑib cõparari nequeunt. Ille enĩ cupit a¬
nimas hominũ tenere captiuas: qͣs dñs lib̾at
Ille trahit ad incia: dñs reuioeat ad uirtittes.
colligit hoc ẽ qui ñ congregat oues meas mecũ:
hic omuino nos cõpulit intelligere: ñ alibi
posse fieri remissionẽ peccatoꝵs nisi in xp̃i con¬
ddeo dico uob̃. Omne peccatũ et lexluii.

Expanded text:
captivam ducens captivitatem, dedit doncaptivam ducens captivitatem, dedit donalios pastores ordinans et doctores . Fuit ergo domum fortis diripere, ereptos a diabolo Ecclesiae adunare, et per distinctas graduum dignitates promovere. Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Hoc consequenter non ad haereticos, sed ad diabolum refertur, cujus opera Salvatoris operibus comparari nequeunt. Ille enim cupit animas hominum tenere captivas, quas Dominus liberat; ille trahit ad vitia, dominus revocat ad virtutes. colligit, hoc est, qui non congregat oves meas mecum, Hic omnino nos compulit intelligere, non alibi posse fieri remissionem peccatorum, nisi in Christi conIdeo dico vob
Abbreviated transcription (Latin):
gitoꝵ tuoꝵ. ꝑ celos eiũ libros legis ac ꝓpħarum:
ꝑdigitos uͭ scõs ut dictum ẽ ꝓpħas mystice insinu¬
auit. A ut qͦͣmꝰ potest quisꝗͣ intrare in domũ
fortis. & uasa eius diriꝑe in quib confidebat nͥ
pͥus alligauerit fortẽ: & tunc domũ illiꝰ diripiat:
Ostenoit dñs ꝑ manifestam parabolam: qͥa uir¬
tute diuinitatis homines a demonio liberat.
fortis ẽ diabolus. domus illiꝰ mundus in malig¬
no positus: in quo usq ad aduentũ saluatoris
qͣsi pacato imꝑio sine contradictione qͥescebat:
Unde dñs. Uenit pͥnceps mundi: &e in me ñ
habet quicqũa. Et iterũ. Nunc pͥnceps huius
mundi: eiciet᷑ foras. Fortior illo fuit ipse dñs. qui
arma eiꝰ abstulit .i. astutias &e dolos neqͥtiȩ sp̃u-¬
alis: & sic adimendo potestatẽ a seductione electo¬
rũ cõpescere coegit: qͦd fuit alligari fortẽ. Spoli¬
a seu uasa ft̃ homines ab eo decepti. ꝗͦ uictor
xp̃c distribuit. qͦd ẽ insigne tumphantis: qͥa

Expanded text:
» Per coelos enim libros legis ac prophetarum, per digitos vero sanctos, ut dictum est, prophetas mystice insinuavit. « Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere in quibus confidebat, nisi prius alligaverit fortem, et tunc demum vasa illius diripiat? » Ostendit Dominus per manifestam parabolam, quia virtute divinitatis homines a daemonio liberantur. Fortis est diabolus, domus illius mundus, in maligno positus in quo usque ad adventum Salvatoris quasi pacato imperio sine contradictione quiescebat. Unde Dominus: « Venit princeps mundi hujus et in me non habet quidquam . » Et iterum: « Nunc princeps hujus mundi ejicietarma ejus abstulit, id est, astutias et dolos nequitiae spiritualis: et sic adimendo potestatem, a seductione electorum compescere coegit: quod fuit alligari fortem. Spolia seu vasa, sunt homines ab eo decepti, quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło nec in futuro. Quia dicitis me ñ
dimittunt᷑ omnib peccata: s digne peniten-¬
tib in hac uita. Refutat᷑ hic nouatianus: ne-¬
gans ueniam penitentib martẏriũ ineurren¬
tib angͥ ad consentiñ. P
lasphemia ẽ ꝑ qũa de ẜ¬
ipso deo falsa dicunt᷑: & ioeo peius ẽ blasphemare
qũa peierare: qm̃ peierando falsarie adhibet᷑ te-¬
stis ds. blasphemando de ipso deo falsa dicunt᷑:¬
Sensus gͦ ẽ. Qui scandalizatꝰ infirmitate carnis
meȩ uocauerit me filiũ fabri. uoratorẽ. uini po¬
tatorem: ueniam habere poterit. Qͥ autẽ mani¬
feste intelligens oꝑa dei. ꝓpt̾ inuidiã oꝑa sp̃c¬

Expanded text:
hoc saeculo, neque in futuro. Quia dicitis me nondimittuntur omnibus peccata, sed digne poenitentibus in hac vita. Refutatur hic Novatianus, negans veniam penitentibus martyrium incurrentibus. AUG. ad Consentianum.  Blasphemia est, per quam de ipso Deo falsa dicuntur, et ideo pejus est blasphemare quam pejerare; quoniam pejerando, falsarie adhibetur testis Deus; blasphemando, de ipso Deo falsa dicuntSensus ergo est: Qui scandalizatur infirmitate carnis meae, quia vocaverit me filium fabri, voratorem, vini potatorem, veniam habere poterit. Qui autem manifeste intelligens opera Dei, propter invidiam opera Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ad meridianã partẽ loci illius uͥ fuerat cor¬
pus iħu. Corpus enim qͦd resupinũ iacens
caput habebat ad occasum: dextrũ habe¬
Unde illud. Leua eius sub capite meo: et
dextera illius amplexabit᷑ me. Quia gͥ redẽp¬
sierat: recte angłs qͥ nuntiare ꝑhennem eiꝰ
uitã uenerat. in dextera sedebat. Sinistiã
capite eccłiȩ posuit: quã intentione sũmi¬
amoris premit. Dextera uͦ d̃ĩ eam amplectit᷑.
quia sub ȩcerna eiꝰ beatitudine tota deuo¬
exterriti sunt custodes: & facti sunt¬

Expanded text:
ad meridianam partem loci illius, ubi fuerat corad meridianam partem loci illius, ubi fuerat corpus Domini. Corpus enim Domini, resupinum jacens, caput habebat ad occasum; dexteram habeUnde illud: « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Quia igitur redempsierat, recte angelus, quia nuntiare perennem ejus vitam venerat, in dextera sedebat. Sinistram capite Ecclesiae posuit: quam intentione sumamoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devoexterriti sunt custodes
Abbreviated transcription (Latin):
tegebant᷑. Lex enim in lapide scͥpta ẽ. tuius
ablato degmine gła resurrectionis ostensa
ẽ .R.l. Et respicientes uident reuolutũ
lapidem amonum̃to: & angłm sedentem
suꝑ eum. Erat autẽ aspectus eius sicut ful¬
gur: & uestimentũ eiꝰ sicut nix. Quia d̃s̃ et
terribilis ẽ peccatorib & blandus iustis:
recte sic angłs demonstrat᷑ ut de sua spetie
& derreret reꝓbos et mulceret pios. In ful¬
gure enim terror timoris ẽ: in niue blandi¬
mentũ candoris. Candor & enim uestis. &
angłicȩ & nr̃e festiuitatis gaudia nuntia¬
uit. Illa enim dñi resurrectio. & nos ad
immortalitatẽ reduxit: & angłoꝵ numerũ
restituens celestis patriȩ dampna reparauit:
Sedebat gͦ regnantẽ indicans: qͥ in natiui¬
tate stando bellaturũ signauerat. Sedebat
suꝑ lapidem quo monumentũ claudebat᷑¬
ut claustra inferorũ suꝑata doceret. Sede¬
bat ut marcus determinat in dextͥs: id est

Expanded text:
tegebantur. Lex enim in lapide scripta est, cujus tegebantur. Lex enim in lapide scripta est, cujus ablato tegmine, gloria resurrectionis ostensa est. R. L. Et respicientes, viderunt revolutum lapidem a monumento, et angelum sedentem super eum. Erat autem aspectus ejus sicut fulgur, vestimenta ejus sicut nix. » Quia Deus et terribilis est peccatoribus et blandus justis, recte sic angelus demonstratur, ut de sua specie et terreret regure enim terror timoris est, in nive blandimentum candoris. Candor etenim vestis, et angelicae et nostrae festivitatis gaudia nuntiavit. Illa enim Domini resurrectio et nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum numerum restituens coelestis patriae damna reparavit. Sedebat ergo regnantem indicans, qui in nativitate stando, bellaturum signaverat. Sedebat super lapidem quo monumentum claudebatut claustra inferorum superata doceret. Sedebat, ut Marcus determinat, in dextris , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
dominicũ significat: in quo carnis eiꝰ ac san¬
quinis mysteria celebrant᷑. Aromata autẽ
quȩ mulieres deferunt odorem uirtutũ. et
suauitate orationt̃i significant: eũ quib al¬
tari debemꝰ appropinquare: M Et ecce
terrȩ motus factus ẽ magnus. Angl̃s enum
dñi descendit de celo: et accedens reuolute
lapidem. Angłs reuoluit lapide ñ ut egres¬
suro dño ianuam panderet. s ut egressus e¬
ius iam facti indicium prestaret. Qui enim
clauso utero mortalis exiit: immortalis iam
factus sepulchro clauso exire potuit os exiit.
Qd̃ autẽ terre motus resurgente dño sicut¬
& moriente factus ẽ magnus. significat
terrena corda & celesti spe deiecta ꝑ fidem
passionis ac resurrectionis eiꝰ concutienda
ad penitentiam: ac saluberrimo pauore
ꝑmota. ad uitam sublimanda ꝑpetuam
Lapidis autẽ reuolutio reseratioñe insi¬
nuat sacramentors: quȩ uelamine litterȩ

Expanded text:
Dominicum significat, in quo carnis ejus ac sanDominicum significat, in quo carnis ejus ac sanguinis mysteria celebrantur. Aromata autem quae mulieres deferunt, odorem virtutum et suavitatem orationum significant, cum quibus altari debemus appropinquare. Et ecce terrae motus factus est magnus. Angelus enim Domini descendit de coelo, et accedens revolvit BEDA. Angelus revolvit lapidem, non ut egressuro Domino januam panderet, sed ut egressus ejus jam facti indicium praestaret. Qui enim clauso utero mortalis exiit, immortalis jam factus, sepulcro clauso exire potuit et exiit. Quod autem terraemotus, resurgente Domino, sicut et moriente factus est magnus, significat terrena corda et coelesti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam, ac saluberrimo pavore permota, ad vitam sublimanda perpetuam. Lapidis autem revolutio, reserationem insinuat sacramentorum, quae velamine litterae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ noctem sequentem sabb̃m tertiũ diem to¬
tum. Prima autẽ sabbi. uel una sabb̃i siue
sabborum. dies dominica uitelligenda ẽ: qͥa
om̃is ebdomada in sabb̃m. & in primã. & in
sccdam et in terciam. & in quart̃a. et in qͥntã.
ꝙ in sextam sabbi diuuidit᷑. Ipsa etiam ebdo¬
mada ex p̃rogatiua sabb̃i ñnunquã sabb̃m
dicebat᷑ ut ibi. Ienino bis in sabbo. idr̃ in sep¬
timana.R. Et orto iam sole: dicebant ad
inucem. Quis reuoluet nob lapidem ab osti¬
o monumenti.  Erat quippe magnus ualde.
Orto iam sole. id cum celũ ab orientis par¬
te iam albesceret: qͦd ñ fit utiq nisi solis ori¬
entis uicinitate. Eius enim ẽ ille fulgor: qͥ
nomine aurore appellari solet. Qd̃ mulieres
ualde diluculo uenert̃: magnus feruor inue¬
niendi dñm ostendit᷑. Mystice uͦ nob̃ datur
exemplũ: t discussis uiciors tenebͥs ad dm̃i
corpus accedamus. Nam sepulchrũ altare

Expanded text:
et per noctem sequentem, Sabbatum tertium diem toet per noctem sequentem, Sabbatum tertium diem totum. Prima autem Sabbati sive una Sabbati, vel Sabbatorum dies Dominica intelligenda est, quia omnis hebdomada in Sabbatum et in primam, et in secundam, et in tertiam, et in quartam, et in quintam, et in sextam Sabbati dividitur. Ipsa etiam hebdomada ex praerogativa Sabbati nonnunquam Sabbatum dicebatur, ut ibi: « Jejuno bis in Sabbato . » Id est in septimana. « Et orto jam sole dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monumenti? Erat quippe magnus valde. » Orto jam sole, id est cum coelum ab orientis parte jam albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis vicinitate. Ejus enim est ille fulgor, qui nomine aurorae appellari solet. Quod mulieres valde diluculo venerunt, magnus fervor inveniendi Dominum ostenditur. Mystice vero nobis datur exemplum, ut discussis vitiorum tenebris, ad Dcorpus accedamus. Nam sepulcrum altare
Abbreviated transcription (Latin):
lucescit. s quȩ lucescit scd̃m intellectũ relatioñẽ
faciens ad noctem quȩ in aurora diei domini¬
cȩ terminat᷑. Ea iͨ causa intelligit᷑ eandem
noctẽ sic appellasse: qͥa iam a uesꝑe licebat eis
parare. et afferre aromata transacto sabbato.
Ordinator tempors ultima noctis huiꝰ parte
surrexit. Quid ẽ aliud resurgere dei filiũ nͥ
nocte ꝑmysteriũ resuerectionis dñi tempoꝵ
ordo mutatis ẽ. Aptissime quond̾a nox se¬
quebat᷑ diem:qͥa homo a luce paradisi pec¬
cando lapsus. in huius scłi tenebras erũpnasq¬
decidit. Aptissime nunc dies sequtt᷑ noctem:
qnͣdo ꝑfidem resurrectionis a peccat tenebͥs
& umbra mortis ad lucem uitȩ xp̃o largiente
& tͥb noctib in corde terrȩ. sicut fuit ionas
in uentre cȩti. restat ut hoc mͦ loquendi quo
a parte totum intelligit᷑ accipiamꝰ: iudelicoe
ꝑ excrem̃a partem diei parasceues quo sepultuᷤ
ẽ dñs totam diem cũ sua nocte iam pretertta:

Expanded text:
lucescit, sed quae lucescit, secundum intellectum relationem faciens ad noctem, quae in aurora diei Dominicae terminatur. Ea vero causa intelligitur eamdem noctem sic appellasse, quia jam a vespere licebat eis parare et afferre aromata, transacto Sabbato. BEDA. Ordinator temporum ultima noctis hujus parte surrexit. Quid est aliud resurgere Dei Filium, ninocte per mysterium resurrectionis Domini, temporum ordo mutatus est. Aptissime quondam nox sequebatur diem; quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasqdecidit. Aptissime nunc dies sequitur noctem, quando per fidem resurrectionis, a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae, Christo largiente, et tribus noctibus in corde terrae, sicut Jonas fuit in ventre ceti , restat ut hoc modo loquendi quo a parte totum intelligitur accipiamus, videlicet per extremam partem diei parascevem, quo sepultus est Dominus, totam diem cum sua nocte jam praeterita,
Abbreviated transcription (Latin):
consternatȩ eeñt de isto: ecce duo uri
steterunt secus illas in ueste fulgenti. An-¬
geli ñsolum uerbo:. s etiam fulgenti ha¬
bitu głam annuntiant tͥumphantis.
Mulieres angłos uident quȩ cũ aromati-¬
b uenerunt: qͥa ille m̃tes suꝑnos ciues as¬
piciunt. quȩ cũ uirtittib ad dm̃ ꝑ sc̃ã de
sideria ꝓficiscunt᷑. Mente consternate erãt. B¬
qͥa et magnũ lapid̃e reuolutũ stupebant:
ꝙ corpus ñ inuentũ dolebant. Sciendum
qͦd sicut angłi leguntur astitisse sepulchro
saluatoris. ita credendi sunt assistere my-¬
steriis corporis dñi tempore consecrationis.
Unde apłs monet mulieres in ȩccłia ue¬

Expanded text:
consternatae essent de isto, ecce duo viri steterunt juxta illas in veste fulgenti. » Angeli non solum verbo sed etiam fulgenti habitu gloriam annuntiant triumphantis. Mulieres angelos vident, quae cum aromatibus venerunt, quia illae mentes supernos cives aspiciunt quae cum  Mente consternatae erant, quia et magnum lapidem revolutum stupebant, et corpus non inventum dolebant. Sciendum quod sicut angeli leguntur exstitisse sepulcro Salvatoris, ita credendi sunt assistere mysteriis corporis Domini tempore consecrationis. Unde Apostolus monet mulieres in Ecclesia ve
Abbreviated transcription (Latin):
ra maria: sedentes contra sepulchrum.
Ceteris relinquentib dñm mulieres in officio
rauerit usq in fiñe. hic saluus erit. Sc̃ȩ muli.¬
eres diem parasceues celebrant. cũ aĩe humi¬
les saluatoris uestigiis obsequunt᷑ in hoc scło:¬
in quo futura requies ẽ preparanda: Lecexxxiui
Uiderunt qm̃ positũ erat eiꝰ corpus. lccexxxi¬

Expanded text:
ra Maria, sedentes contra sepulcrum. ra Maria, sedentes contra sepulcrum. Caeteris relinquentibus Dominum, mulieres in officio raverit usque in finem, hic salvus erit . Sanctae mulieres diem Parasceves celebrant, cum animae humiles Salvatoris vestigiis obsequuntur in hoc sin quo futura requies est praeparanda. L. 334X Viderunt quemadmodum positum erat corpus e
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ uirginałe uterũ demonstrare: saxumq
magnũ ostio oppositum ostendere. ñ absq
auxilio plurimoꝵ sepulchrũ potuisse resera
rae. Sicut in mariȩ utero nemo ante illum.
nemo pꝰ illũ conceptus ẽ: ita in hoc monum̃¬
to nemo ante. nemo post sepultus ẽ. Dicitur
autẽ monumentũ dñi qͦd domus fuerit ro-¬
tunda de subiacente rupe excisa: tantȩ altitu¬
dinis ut intus consistens homo. uix manu ex¬
tenta possit culmen attingere. Quȩ habet in¬
troitũ ab oriente c̃ui lapis ille magnꝰ impo¬
situs ẽ. In cuiꝰ monumenti parte aquilonali.
sepulchrũ ipsum hoc ẽ locus dominici corpo¬
ris de eadem petra factum ẽ. septẽ habens pe¬
des longitudinis. trium uͦ palmor mensu¬
ra: cetero paiuim̃to altiꝰ eminens. Qui uidelico
locus ñ desuꝑ s a latere menidiano ꝑ totũ pa¬
tulus ẽ: unde corpus inferebat᷑. Color autem
euisdẽ monum̃ti ac loculi rubicundo & albo
rat autẽ ibi maria magdalenȩ. & alte¬

Expanded text:
Mariae virginalem uterum demonstrare; saxumque magnum ostio appositum ostendere non absque auxilio plurimorum sepulcrorum potuisse reserare  rat: sicut in virginis utero nemo ante illum, nemo post illum, conceptus est. Ita in hoc monumto nemo ante, nemo post sepultus est. BEDA. Dicitur autem monumentum Domini, quod domus fuerit rotunda, de subjacente rupe excisa, tantae altitudinis ut intus consistens homo vix manu extensa culmen possit attingere. Quae habet introitum ab oriente, cui lapis ille magnus impositus est. In cujus monumenti parte aquilonari sepulcrum ipsum, hoc est, locus Dominici corporis de eadem petra factum est, septem habens pedes longitudinis, trium vero palmorum mensura caetero pavimento altius eminens. Qui videlicet locus non desuper, sed a latere meridiano per totum patulus est, unde corpus inferebatur. Color autem ejusdem monumenti ac loculi, rubicundo ac albo tem ibi Maria Magdalene, et alte
Abbreviated transcription (Latin):
datũ erat apud udeos: ut sabb̃i silentium a
uesꝑa usq ad uesꝑam. id÷ a solis occasu usq
ad solis occasum seruaret᷑. Qd̾ et mulieres
fecerunt quȩ uisa sepultura dñi emert̃ aro¬
mata in parasceue ante solis occasũ. uel in
sabb̃o post occasum solis: & p̾parauerunt ea
ut mane corpus dñi ungerent. Recordantes
gͦ fideles sepulturã dm̃ quasi aromata parant:
si ad oꝑa uirtutũ quib xp̃c delectat᷑ se con¬
uertant. Et sabbato quid̾e silẽt uent᷑i pꝰ sabb̃m
cũ munerib ad dñm: qͥa finita p̾paratione
p̾sentis uitȩ in requie gaudent expectare diem
resurrectionis: & tunc xp̃o offerre spũales
actiones quasi aromata redolentes. Sexta die
factus ẽ homo: sabb̃o qͥeuit ds̃. Ideo sexta die
di expletum ẽ: & in sabb̃o quieuit in sepulcͦ.
Ita & nos in hac sexta ȩtate ꝓ dño pati debe
mus: et in septima quȩ ẽ mortuor in secreta pa¬
ce quiescere. donec octaua resurrectionis ueni¬

Expanded text:
datum erat apud Judaeos, ut Sabbati silentium a vespera usque ad vesperam, id est, a solis occasu usque ad solis occasum servaretur. Quod et mulieres fecerunt: quae, visa sepultura Domini, emerunt aromata in Parasceve ante solis occasum, vel in Sabbato post occasum solis, et praeparaverunt ea, ut mane corpus Domini ungerent. Recordantes ergo fideles sepulturam Domini, quasi aromata parant, si ad opera virtutum quibus Christus delectatur, se convertant. Et Sabbato quidem silent, venturi post Sabbatum cum mulieribus ad Dominum, quia finita praeparatione praesentis vitae, in requie gaudent exspectare diem resurrectionis, et tunc Christo offerre spiritales actiones quasi aromata redolentes. Sexta die factus est homo, Sabbato quievit Deus . Ideo sexta die di expletum est, et in Sabbato requievit in sepulcro. Ita et nos in hac sexta aetate pro Domino pati demus, et in septima, quae est mortuorum, in secreta pace quiescere, donec octava resurrectionis veni
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Si uerbis ñ creditis: uacuo sepulchro
credite. Angł̾s ñ consolat᷑ custodes: s mu¬
lieres. In incredulis inquit ꝑseueret pauor:
ceterũ uos qͥ iħm queritis. audite qͦd resur¬
uiũ suꝑnors: ꝑtimescant qͥ carnalib desi¬
deriis pressi. ad eor societatem seꝑtingere
posse desꝑant. Uos cur timetis: quȩ urõs
conciues uidetis: Non ẽ hic ꝑ presentiam
uitȩ cum fructib erupit. id qui iacuit
in morte: resurrexit in gła. Corpus iħumor¬

Expanded text:
cat: Si verbis non creditis, vacuo sepulcro credite. Angelus non consolatur custodes, sed mulieres. In incredulis, inquit, perseveret pavor. Caeterum vos, quia Jesum quaeritis, audite quod surum; pertimescant, qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum societatem se pertingere posse desperant. Vos cur timetis, quae vestros concives videtis? Non est hic per praesentiam vitae cum fructibus erupit, id est qui jacuit in morte, resurrexit in glori
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fiebant timuerunt ualde: głificantes
dm̃ & dicentes. Hic homo uistus ẽ. ueredi
& arrius predicat eum eẽ creaturã. Non so¬
lus autẽ centurio głificauit dñi: s & milites
qͥ cũ eo erant custodientes iħm. fu̾int itaq
nouissimi pͥmi: qͥa confitent᷑ gentiles. & plebs
iudaica cecata negat. ut fiat eis error peior
pͥore. Unde merito ꝑ centurionẽ froes eccłiȩ
signat᷑: quȩ uelo mysterioꝵ celestiũ ꝑ mor¬
tẽ dñi reserato. continuo ihm & uere
iustum hominẽ: & uere dei filium syna¬
goga tacente confirmat. cccxxxi. Mccgxh¬

Expanded text:
quae fiebant, timuerunt valde, glorificantes quae fiebant, timuerunt valde, glorificantes Deum, et dicentes: Hic homo justus est vere Deet Arius praedicat eum esse creaturam. Non solus autem centurio glorificavit Deum, sed et milites qui cum eo erant custodientes Jesum. Fiunt itaque novissimiJudaica caecata negat, ut fiat eis error pejor priore. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae signatur, quae velo mysteriorum coelestium per mortem Domini reserato, continuo Jesum et vere justum hominem et vere Dei Filium, Synagoga tacente, confirmat. L.
Abbreviated transcription (Latin):
corpora scõrum qui domierant surrexerunt.
& exeuntes de monimentis pꝰ resurrectio¬
nẽ eius uenerunt in sãm ciuitatẽ & appa¬
ruerunt multis. Magitudo signoꝵ itxta
litterã demonstrat dim suum crucifixum.
Mystice autẽ corda terenors mota st̃. quia
sicut dicit ꝓpħa. contirbati ft̃ om̃s qͥ uide
homo. Qui pͥus erant saxei. & qͣsi mortui
in intellectu: post ea codis emollita duritia
recognouerunt creator̃. Nel petrȩ scissȩ fc̃¬
id uatiͣnia ꝓpħarum quȩ petrȩ dicunt᷑ a
xp̃o petra: ut quicqͥd inis duro uelamine
legis clausũ erat. scissumpateret gentib. Et
qͦm lararus mortuis resirrexit. resurrexerunt
multa corpora ut dnm̃ estenderent resurgen¬
tem: & tam̃ cum monurĩta aꝑta sunt. non
ante resurrexerunt quã dñs: ut eẽt pͥmoge¬
nitus resurrectionis ex nortius. Scãm ci¬
uitatem dicit aut celesem iherłm in qua
uisi sunt. aut terrenã quȩ ante scã fuerat
ascendisse sumul cũ corpore. M eccxlui. Rcexxu.¬

Expanded text:
urrexerunt, et exeuntes de monumentis, post resurrectionem ejus venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis. Magnitudo signorum juxta litteram demonstrat Dominum suum crucifixum. Mystice autem corda terrenorum mota sunt, quia sicut dicit Propheta: Conturbati sunt omnes qui videbhomo . Qui prius erant saxei et quasi mortui in intellectu, postea cordis emollita duritia, recognoverunt Creatorem. Vel petrae scissae  vaticinia prophetarum, quae petrae dicuntur a Christo petra, ut quidquid in eis duro velamine legis clausum erat, scissum pateret gentibus. Et quomodo Lazarus mortuus resurrexit, resurrexerunt multa corpora, ut Dominum ostenderent resurgentem, et tamen cum monumenta aperta sunt, non ante resurrexerunt quam Dominus, ut esset primogenitus resurrectionis ex mortuis . Sanctam civitatem dicit aut coelestem Jerusalem, in qua visi sunt; aut terrenam, quae ante sancta fuerat ascendisse tantum simul cum corpore. Igitur ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
randi corporis. & sepulchri custodia. atq ob¬
signatio. testimoniũ ẽ stulticiȩ &e infidelita¬
tis. cum pͥus p̾cepto dñi conspexissent de se
Hic habitabit in excelsa speliuica petrȩ for¬
tissimȩ. Statimq post duos uersiculos seqͥt᷑
regem cũ gla uidebitis: clxxiiii. m ecclu.
quȩ lucescit in pͥma sabb̃i. cũ adhuc te¬
nebre eeñt: uenit maria magdalenȩ ⁊ alt̾a̾
maria ꝙ salome ad monumentũ portan¬
tes quȩ parauert̃ aromata. Nomine uesꝑis
noctem designat: a parte totũ intelligens.
Uesꝑ enĩ principium nocdis ẽ. Ideo ñ ait qui

Expanded text:
randi corporis, et sepulcri custodia, atque obsignatio, testimonium est stultitiae et infidelitatis, cum prius praecepto Domini conspexissent de sepHic habitavit in excelsa spelunca petrae fortissimae . Statimque post duos versiculos sequitur: Regem cum gloria videbitis CAPUT CLXXIII. M.quae lucescit in primam Sabbati, cum adhuc tenebrae essent, venit Maria Magdalena, et altera Maria, et Salome ad monumentum, portantes quae paraverunt aromata. » Nomine vesperis noctem designat, a parte totum intelligens. Vesper enim principium noctis est. Ideo non ait: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
& furent᷑ eũ. & dicant plebi surrexit a mor¬
tuis: et erit nouissimus etror peior priore.
Aitera die a sabb̃o quȩ ẽ parasceuen: uident᷑ ui¬
dei hȩc dixisse. dño iam sepulto. Uel sicut alii
libri habent altera die quȩ ẽ post parasceuen:
ioest in sabbo hȩc dixerunt. Est autẽ credi¬
bile qͦd hȩc et alia quȩ ñ sunt scͥpta dixerit
ut᷑q die manifesta eoꝵ inuidia: ad famã do

Expanded text:
t furentur eum, et dicant plebi: Surrexit a mortuis, et erit novissimus error pejor priore. Altera die a Sabbato quae est Parasceve, videntur Judaei haec dixisse, Domino jam sepulto. Vel, sicut alii libri habent, altera die quae est post Parasceven, id est in Sabbato, haec dixerunt. Est autem credibile quid haec et alia quae non sunt scripta, dixerint utraque die, manifestata eorum invidia ad
Abbreviated transcription (Latin):
abiecisse se memorat. Numqͥd ñ habemus
potestatem sorores mulieres circum ducendi:
sicut & ceteri apłi ᷤᷤ Ministrabart autem
dño carnalia ꝓ sp̃ualib ñ qͦd indigeret:
s ut ostenderet magistras debere eẽ conten¬
nem maioris iacobi filii ⁊ ebedei: qui inter pͥ¬
mos apłos uocatus ẽ. Hic minor iacob et
frat᷑ dñi dicebat᷑ eo qͦd eẽt filius mariȩ ma-¬
tercere dñi. Ipsa ẽ maria cleophe. dicta ita a
patre. siue a cognatione: uel fortasse quiã
uir euis alpheus etiam cleophas ẽ dictus:
uel ipsa maria defuncto post natũ iacobũ
alpheo: cleophe nupsit:¬

Expanded text:
abjecisse se memorat: Nunquid non habemus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri apostoli? . Ministrabant autem Domino carnalia pro spiritualibus, non quod indigeret, sed ut ostenderet magistros debere esse contennem majoris Jacobi filii Zebedaei, qui inter pmos apostolos vocatus est. Hic minor Jacoet filius Mariae materterae Domini. Ipsa est Maria Cleophae, dicta ita sive a patre, sive a cognatione, vel fortasse quia vir ejus Alphaeus etiam Cleophas est dictus, vel ipsa Maria, defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleophae nupsit
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant quȩ fiebant. ꝑcutientes pectora
sua reuertebant᷑ a longe: ꝙ mulieres mul¬
tȩ quȩ simul cũ eo ascenderant a galilea
iherosolimã. Inter qͣs erat maria magda¬
lenȩ & maria iacobi minoris & ioseph ma¬
ter: et salomȩ mat̾ filioꝵ ⁊ebedei. Et cum
eẽt̃ in galilea sequebant᷑ eum. hȩc uiden-
tes. Reuertebant᷑ a longe: uideł a locis ali¬
quantulũ longe remotis ab ipso erucis pa¬
tibulo. ꝑ cussio quide pectoꝵ dupplicit̾ po¬
test intelligi. seu quia dolebant dnm̃ inui¬
ste occisum qui eũ dilexerant: seu qͥa time¬
bant de głificatione eius. qͥ mortẽ eiꝰ impe¬
trauerant. Comites habuit dñs mariam
magdalenã de qua sept̃e demonia eieterat.
&e matre filior rebedei quȩ regnũ liberis
suis postulauerat: & alias qͣs in ȩuangł̃io
legimus. Consuetudinis enĩ uideoꝵ fuit:
ut mulieres de substantia sua uictum & ne-¬
sticũ perꝙ torib minstrarent. Hoc tam̃ quia
scandalũ facere poterat in nationib pauluᷤ

Expanded text:
quae fiebant, percutientes pectora sua, revertebantur a longe, et mulieres multae quae simul cum eo ascenderant a Galilaea Jerusalem, inter quas erat Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris et Joseph mater et Salome mater filiorum Zebedaei. Et cum esset in Galilaea, sequebantur eum, haec videntes. BEDA. Revertebantur a longe, videlicet a locis aliquantulum longe remotis ab ipso crucis patibulo. Percussio quoque pectorum dupliciter potest intelligi; seu quia dolebant Dominum injuste occisum, qui eum dilexerant; seu quia timebant de glorificatione ejus, qui mortem ejus impetraverant. Comites habuit Dominus Mariam Magdalenam, a qua septem daemonia ejecerat , et matrem filiorum Zebedaei, quae regnum liberis suis postulaverat, et alias quas in Evangelio legimus . Consuetudinis enim Judaeorum fuit, ut mulieres de substantia sua victum et vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc tamen, quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ fuisse memorat᷑: ne si ex multis lapidib e
dificatũ eẽt. suffossis tumuli fundam̃tis ab¬
latus furto diceret᷑. Solus tumulo dñs inclu¬
dit᷑ ut spetialis illius sepultura m̃e dissimił
eẽt. sicut cetera archana dispensationis eiꝰ. Uñ
illud. Singularit̾ sum ego: donec transeam.

Expanded text:
sum fuisse memoratur ne, si ex multis lapidibus sum fuisse memoratur ne, si ex multis lapidibus dificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Solus tumulo Dominus includitur, ut specialis illius sepultura nostrae dissimilis esset, sicut caetera arcana dispensationis ejus. Unde illud: Singulariter sum
Abbreviated transcription (Latin):
inuolutũ a ioseph syndone. ñ ideo ꝓhibue¬
runt alia lintea potuisse afferri a nichode¬
mo: quãꝗͣ ꝓpter sudariũ capttis & institas
quib corpus alligatũ ẽ quia de lino erant: ue¬
diuiciis. Mystice aitẽ possumus intelligere
qͦd corpus dñi ñ auro. ñ geminis. ñ serico. sed
altaus celebiet᷑ tantũm in lineo panno: sicut
corpus dñi sepultum ẽ in syndone munda.
Erat autẽ in loco uͥ crucifixus ẽ hortus:
& in horto monumentũ nouũ a. L In quo
ñdũ quisquã positus fuerat. m .R.l.a. Et
posuit illud ioseph. m.r. Et aouoluit saxũ
magnũ ad ostiũ monum̃ti: ce. abiit. Ioseph
imposuit monumento corpus iħu: qͥa ꝑ no¬
bilitatem potentiȩ scłaris illud acciꝑe. et ꝑ
obstruit᷑ tergiuersatio iudeoꝵ: nam dicerent
ñ sepultum quẽ dixerunt raptũ si aplĩ sepe¬
ceret: qnͣdo iam ꝓpter parascheuen. facere tale
ne post resurrectionẽ ceteris corporib rema-¬
nentib surrexisse alius fingeret᷑. Monun en

Expanded text:
involutum a Joseph sindone, non ideo prohibuerunt alia lintea potuisse afferri a Nicodemo: quanquam propter sudarium capitis et institas, quibus corpus alligatum est, quia de lino erant, vedivitiis. Mystice autem possumus intelligere, quod corpus Domini non auro, non gemmis, non serico, sed altaris celebretur tantummodo in lineo panno, sicut corpus Domini est sepultum in sindone munda. A. Erat autem in loco, ubi crucifixus est, hortus; et in horto monumentum novum. A. L. In quo nondum quisquam positus fuerat. M. R. L. A. Et posuit illud Joseph. M. R. Et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, et abiit. Joseph imposuit monumento corpus Jesu, quia per nobilitatem potentiae saecularis illud accipere, et obstruitur tergiversatio Judaeorum: nam dicerent non sepultum, quem dixerunt raptum, si apostoli sepeceret, quando jam propter Parasceven facere tale ne post resurrectionem, caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. BEDA.
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce uelum templi scissum ẽ in
duas partes: a sũmo usq deorsum.
Remig̃.
Legis sacramenta quȩ pͥus degebant᷑ ꝓ-¬
dita sunt: atq ad gentiles transierunt.
Welum qͦd dicebat᷑ exterius scissum ẽ. qͥa
nunc ex parte uidemus: cũ autẽ uenerit
qͦd ꝑfectum ẽ. uelum interius dirũpetur.
In duas partes uideł in uecus &e nouum
testamentũ scissũ ẽ. & a sũmo usq deorsũ.
hoc ẽ ab inttio mundi qnͣdo homo con
cimus: suꝑliminare templi infinitȩ mag
amus ex his sedib. M cçcalo.¬

Expanded text:
t ecce velum templi scissum est in duas partes, a summo usque deorsum. REMIG. Legis sacramenta quae prius tegebantur, prodita sunt, ad gentiles transierunt. Velum quod dicebatur exterius, scissum est; quia nunc ex parte videmus : cum autem venerit quod perfectum est, velum interius dirumpetur. In duas partes, videlicet in vetus et novum testamentum scissum est: et a summo usque deorsum, hoc est, ab initio mundi quando homo condeos, superliminare templi infinite magniamus ex his sedibus. » Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi supͣ patris gremiũ repausans tra-¬
didit sp̃m: qui poterat illum fouere in sinu
suo & confortare. Unde alibi dicit. Nemo
potest dollere a me animã meã: s ego po-¬
no eam. Patrem inuocando filiũ dei se eẽ
declarat: sp̃m uͦ cõmendando ñ defectũ suȩ

Expanded text:
et quasi supra Patris gremium repausans, tradidit spiritum, qui poterat illum in sinu suo fovere et confortare Unde alibi dicit: Nemo potest tollere a me animam meam, sed ego pono eam . BEDA. Patrem invocando, Filium Dei se esse declarat
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ ioseph: & ideo potuit impetrare apilato ad
quẽ pauꝑes ñ erant ausi accedere. corpus iħu.
De ipso ꝑutant quid̾a pͥmũ psalmũ eẽ cõposi
um curiȩ administrat. Qui etiã dicunt᷑ curiales
trauit ad pilatũ: iam minus curans de iu¬
Deis qũauis antea in audiendo dño deuitatte
inunicitias eors. a ccuu Uenit autẽ¬
q nichodemus qͥ uenerat ad iħm nocte pri¬
⁊ mũ ferens myxturã myrrȩ ꝙ aloes qͣsi libs

Expanded text:
rat Joseph, et ideo potuit impetrare a Pilato, ad quem pauperes non erant ausi accedere, corpus Jesu. De ipso putant quidam primum psalmum esse compositum curiae administrat, qui etiam dicitur curialis, travit ad Pilatum, jam minus curans de Judaeis, quamvis antea in audiendo Domino devitaret inimicitias eorum. A. 307X Venit autet Nicodemus, qui venerat ad Jesum primum, ferens mistur
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ tollerent᷑. s hi quib ideo crura fran¬
gerent᷑ ut morerent᷑. ne diuturn eruciatus
horrore festum fedarent. Parascheue autẽ
grece: latine dicit᷑ preparatio. Quo nomi¬
ne uidei int̾ grecos morantes sextã sabbi
appellabant: eo qͦd in illa die solebant p̃¬
parare necessaria sabb̃i. Uenerunt gͦ
milites: & pͥmi quide fregerunt crura:
& alterius qui crucifixus ẽ cũ eo. Ad ih̃m
autẽ eum uenissent. ut uiderunt eũ iam
mortuũ ñ fregerunt eiꝰ crura: s unus mi¬
litũ lancea latus eiꝰ aꝑuit: & continuo ex¬
icut sangius et aqua. ut scͥpnira impleat᷑
ret᷑. unde sacram̃ta eccłiȩ manauerunt:
sine quib ñ intrat᷑ ad uerã uitã. Hoc p̃¬
nuntiauit ostium in latere arcbȩ noe:
ꝙ pͥma mulier facta de uiri latere. Illis
autẽ preceptũ ẽ os ñ cõminuetis ex eo:
qͥ celebrare iussi sunt pascha ouis immo¬
latione in ueteri lege. m eçeocloui. clxxii¬
diues nobilis decurio ab arimathia cuu¬

Expanded text:
tantum, sed hi, quibus ideo crura frangerentur, ut morerentur, ne diuturni cruciatus horrore festum foedarent. BEDA. Parasceve autem Graece, Latine dicitur praeparatio. Quo nomine Judaei inter Graecos morantes, sextam Sabbati appellabant, eo quod in illa die solebant praeparare necessaria Sabbati. Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterius qui crucifixus est cum m mortuum, non fregerunt ejus crura, sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua, ut Scriptura impleatur: retur, unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus non intratur ad veram vitam. Hoc praenuntiavit ostium in latere arcae Noae, et prima mulier facta de viri latere. Illis autem praeceptum est: Os non comminuetis ex eo, qui celebrare jussi sunt pascha ovis immolatione in veteri lege. CAPUT CLXXIdives, nobilis decurio, ab Arimathaea civ
Abbreviated transcription (Latin):
uertendũ ẽ ñ solum ẽẽ iactantiã in nitore corporũ:
s etiã in ipsis sordib. Et qͥa turpissimũ ẽ unge̾
caput: ad interiora hoc preceptũ ꝑtinet. Caput
gͦ ungit. qͥ m̃te letat᷑ atq ratione: quȩ recte caput
animȩ accipit᷑. faciem lauat: qͥ cor mundat. ut
dm̃ iudere possit. Qͥ autẽ in ꝓfessione xp̃iana
inusitato squalore ac sordib intentos in se
homines facit. sola uoluntate ñ necessitate: cetis
eiꝰ oꝑib potest conici. qualis fuerit. Unde dñs
p̃cepit lupos cauendos sub ouina pelle. Ex fructi¬
b inqt eons: cognoscetis eos. Recte caput animȩ
mentẽ accipimus: qua cogitationes regunt᷑: l cdi.
n̾a. in oratione. in ieiunio: qͥa pat̾ cõplacita boni¬
tate dabit uob̾ regnũ. Gregem electoꝵ nominat
pusillũ: uł ob comparationẽ maioris numeri re-¬
ꝓboꝵ : uł potiꝰ ob humilitatis deuotionẽ qͣ
ꝑuenit᷑ ad celeste regnũ. Lelii. Mexxuui.¬

Expanded text:
vertendum est, non solum esse jactantiam in nitore corporum, sed etiam in ipsis sordibus. Et quia turpissimum est ungere caput, ad interiora hoc praeceptum pertinet. Caput ergo ungit, qui mente laetatur atque ratione, quae recte caput animae accipitur. Faciem lavat, qui cor mundat, ut Deum videre possit. Qui autem in professione Christiana inusitato squalore ac sordibus intentos in se homines facit sola voluntate, non necessitate, caeteris ejus operibus potest conjici, qualis fuerit. Unde Dominus praecepit lupos cavendos sub ovina pelle. Ex fructibus eorum, inquit cognoscetis eos . Recte caput animae mentem accipimus, qua cogitationes reguntur. L. 151idatis in eleemosyna, in oratione, in jejunio; quia pater complacita bonitate dabit vobis regnum. Gregem electorum nominat pusillum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem, qua pervenitur ad coeleste regnum. L. 152I
Abbreviated transcription (Latin):
presentium malitiã uocat: qͥa penalis ẽ ꝙ ꝑti¬
net ad mortalitatẽ quã peccando meruimꝰ. quȩ
in se satis onerosa ẽ: nedum futuroꝵ curã suꝑ-¬
addamus. Hoc loco uehement̾ eauendũ ẽ. ne cũ
uiderimus aliqũẽ seruũ dĩ ꝓuidere ne ista neces-¬
saria desint. uel sͥ uł sibi cõmissis: forte iudicemꝰ
eũ contͣpreceptũ d̃i facere. Nam & ipse dñs lo¬
culos habere dignatus ẽ eũ pecunia: ne qͥs in hoc
scandalũ pateret᷑. Paulus etiam uidet᷑ cogitasse
de crastino: uͥ dicit. De collectis autẽ: sic̃ ordinaui
facite. Ad hanc gͦ regulam totũ hoc preceptũ re-¬
digit᷑ : ut etiã in istoꝵs ꝓuisione regnũ dĩ cogite¬
mus: in milttia uͦ regni dĩ ñ ista cogitemꝰ. Itaq
ñ labor ꝙ ꝓuidentia dampnat᷑: s mentẽ p̃focans

Expanded text:
praesentium malitiam vocat, quia poenalis est et pertipraesentium malitiam vocat, quia poenalis est et pertinet ad mortalitatem quam peccando meruimus; quae in se satis onerosa est, necdum etiam futurorum curam superaddamus. Hoc loco vehementer cavendum est, ne cum viderimus aliquem servum Dei providere, ne ista necessaria desint vel sibi, vel sibi commissis, forte judicemus eum contra praecepta Domini facere. Nam et ipse Dominus loculos habere dignatus est cum pecunia: ne quis in hoc scandalum pateretur: Paulus etiam videtur cogitasse de crastino, cum dicit: « De collectis autem sicut ordinavi facite . » Ad hanc ergo regulam totum hoc praeceptum redigitur, ut etiam in istorum provisione regnum Dei cogitemus, in malitia vero regni Dei non ista cogitemus. Itaque non labor et providentia damnantur, sed mentem praefocans
Abbreviated transcription (Latin):
ñi: ꝙ ñ in hac oꝑatione. uł solam. uł cũ regno
di mercede temporaliũ cogitare. Quoꝵ omniũ
temporaliũ nomine: crastinũ posuit dicens. No¬
lite sollictti ẽẽ de crastino. Hon enĩ dicit᷑ crastinꝰ
dies: nͥ in tempore. Nolite gͦ solliciti eẽ in crasti¬
nũ. Crastinus enĩ dies: sollicitus erit ipse sibi.
Sufficit diei malitia sua. Dẽ presentib cõncedit lei¬
eẽ sollicttos: ñ de futuris. Unde apłs. Nocte et
iacob: & exaudiet me cras iusticia mea. ꝑ diem in-¬
telligunt᷑ homines. quoꝵ dies ẽ: ut ait apłs. Re¬
dimentes tẽpus: qm̃ dies mali sunt. Sensus gͦ ẽ.
Dies crastinꝰ .i. futuri tẽporis homines. erunt sol¬
liciti s. Tu uͦ sis sollicitus de de: quȩ in presentiaꝵ¬
sunt. Sollicitus in supͣdictis significat anxietatẽ:
Hic uͦ ꝓuidentiam qũa futurũ tempus afferet
secũ: ut cũ necesse erit sumere aliqͥd temporale.
adsit: qͥa nouit ds quo indigeamus. Curã autẽ

Expanded text:
n in hac operatione vel solam vel cum regno Dei mercedem temporalium cogitare. Quorum omnium temporalium nomine, crastinum posuit, dicens: Nolite solliciti esse de crastino. Non enim dicitur crastinus dies nisi in tempore. Nolite ergo solliciti esse in crastinum. Crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse. « Sufficit diei malitia sua. » De praesentibus concedit esse sollicitos, non de futuris. Unde Apostolus: « NoJacob: « Exaudiet me cras justitia mea . » Per diem intelliguntur homines quorum dies est, ut ait Apostolus: « Redimentes tempus quoniam dies mali sunt . » Sensus ergo est: Dies crastinus, id est futuri temporis, homines erunt solliciti sibi. Tu vero sis sollicitus de te in praesentiarum. Sollicitus in supradictis significat anxietatem; hic vero providentiam, quam futurum tempus afferet secum, ut cum necesse erit sumere aliquid temporale adsit, quia novit Deus quid indigemus. Curam autem
Abbreviated transcription (Latin):
ficia: ut peccata ur̃a uob̃ dimittant᷑. & uita det᷑
ȩcerna. Mensurã boña & confertam et cagita¬
tam. & suꝑeffluentẽ: dabunt in sinum ur̃m̃:
Huic simile ẽ qͦd alibi dicit᷑: ut & ipsi recipiant
uos in ȩterna tab̃nacula. Illi quib elemosinas
dabitis dabunt: soẽ causa erunt quare ds da¬
rã bonam. uita scilico ȩterña: confertã omnib
uidelic&e scĩs collatam: ꝙ cũ angłis coagitatam.
idest coniunctam: & suꝑeffluentẽ. hoc ẽ suꝑ
meritũ ur̃m habundantẽ. Sinus ideo accipit᷑¬
ꝓ securitate: qͥa ualde securi sumꝰ de his quȩis
sini recondimus. Uel ꝑ sinũ intellige conseie¬
un: siue cetum sc̃orum m lu¬

Expanded text:
ficia, ut peccata vestra vobis dimittantur, et vita detur ficia, ut peccata vestra vobis dimittantur, et vita detur aeterna. Mensuram bonam et confertam et coagitatam et superefflHuic simile est quod alibi dicitur: « Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . » Illi quibus eleemosynas dabitis dabunt, id est causa erunt quare Dominus daram bonam, vitam scilicet aeternam; confertam, omnibus videlicet sanctis collatam, et cum angelis coagitatam, id est, conjunctam, et supereffluentem, hoc est, super meritum vestrum abundantem. Sinus ideo accipito securitate, quia valde securi sumus de his quae in sinu recondimus. Vel per sinum intellige conscientiam sive coetum sanctorum. M: L
Abbreviated transcription (Latin):
Nonsolũ orandũ ẽ ut ñ inducam᷑ in malũ qͦ ca¬
remus: s ut etiam ab illo liberem᷑. in qͦd iam in¬
duct sumꝰ. Am̃. Aptid hebreos unũ in fine e tͥb
solet subnech: ut aut am̃ seͥbant. aut sela. aite
salon: qͦo exprimit᷑ pacẽ. Unde & salomon a¬
cit᷑ pacificus. ꝓ sela dicit᷑ in greco diapsalma.
& apud nos semꝑ. Am̃ inter ptat᷑ uere uł fidelit̾¬

Expanded text:
Non solum orandum est ut non inducamur in malum quo caNon solum orandum est ut non inducamur in malum quo caremus, sed ut ab illo etiam liberemur, in quod jam inductsolet subnecti, ut aut amen scribant, aut sela, aut salon, quod exprimitur pacem. Unde et Salomon dicitur pacificus. Pro sela dicitur in Graeco diapsalma, et apud nos semper. Amen interpretatur vere vel fidelit