comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbis clandunt᷑. qͣmuis diuina elo¬
qͥa in lc̃one arregantib aꝑta sint in
mist̾io tñ clausa atq occulta st̃. Sex¬
mo dei fidelib lux est reꝓbis atis suꝑbis
qͥdamm̃ tenebrescit ec unde illi allumi¬
nant᷑. isti cetantur. Neq̃ qm legem ĩtel¬
ligunt qui carnalitec u̾bu legis ꝑcurĩt
s his qeam sensi int̾ioris intesligẽtie
struend̾ lectio adhibita aũ collationt
maiorẽ intelligentiam p̾bet. Melius
ẽ enim conferre qmͣ legete qd̾ enimn ob¬
scurum ẽ aut dubium cõferendo acto
ꝓspicit᷑. Sicut insituere solet collatio
ita contentio destruet. cũ oꝑe uata lec¬
tionẽ lc̃o enmi docet quid caueas ⁊ os¬
ten dit quid arrendis multum ꝓfias ꝯ

Expanded text:
superbis clauduntur. Quamvis divina elosuperbis clauduntur. Quamvis divina eloquia in lectione arrogantibus aperta sint, in mysterio tamen clausa atque occulta sunt. Sermo Dei fidelibus lux est, reprobis autem ac superbis quodam modo tenebrescit: et unde illi illuminantur, inde isti caecantur. Nequaquam legem intelligit, qui carnaliter verba legis percurrit; sed is qui eam sensu interioris intelligentiae struendum lectio, adhibita tamen collatione majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Cum opere vaca lectioni, lectio enim docet quid caveas. Lectio ostendet quid attendas. Multu
Abbreviated transcription (Latin):
gentie ĩgenium s negligunt lõois
studium ⁊ qd legendo disçere pot̾ant
negligendo ꝯtempnũt ꝙͣuis sensus
habitudo sit freq̃ns t̃ lectio ĩtellectũ
ad hibet. Sicut qui tardus est adcpi¬
endum ꝓ intentõe tñ bom scudii pre¬
miũ recipit. ita quip̾stitum sibi a dõ
ĩgenium intelligentie negligit cõ¬
dempnatõis reus existit. qr donñ qd̃
accepit despicit ⁊ ꝑ desidiam d̾e linqͥt
Quidam dei iuditio donum sc̃ie qd̃
negligunt acapiunt ut duriꝰ de reb
credits pumatur. tardiores aũ idõ
qd̾ scire cupiunt difficilit ĩ ueniunt
ut ꝓ maximo ex̾cicio laboris maxi
dit. pleciq in acumine ĩtelligentie
iuuaces exstunt s loq̃ndi mopia
angustant᷑ quidã u̾om utrisq pollẽt.
pleriq scĩa accepta scriptumꝵe ñ ad
dei gliam s ad suam laudem utunt᷑
enĩ suꝑbi legunt et ñ qͣm intelligũt.
diuine legis penettalia humilib ⁊ bñ
ad dm̃ intrantib patent prais atq¬

Expanded text:
gentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire possunt, negligendo contemnunt. Quamvis sensus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii, praemium percipit: ita qui praestitum sibi a Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnatione reus existit, quia donum quod accipit, despicit et per desidiam derelinquit. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt, accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt ut pro maximo exercitio laboris maximdit. Plerique in cacumine intelligentiae vivaces existunt, sed loquendi inopia angustiantur. Quidam vero in utrisque pollent. Plerique scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utunturenim superbi legunt, et nunquam inveniunt. Divinae legis penetrabilia, humilibus et bene ad Deum intendentibus patent: pravis a
Abbreviated transcription (Latin):
quia leuant᷑. ysidorꝰ. Qui nult ꝯ deo
semꝑ eẽ freq̃nter deb orare. freq̃nter
Q enĩ nescimus leccione discmꝰ q̃
Gcminũ confcrt donum leccio dimi¬
tis emidit seu qd̃ a mundi uanitatib
abstraccũ hp̃iem ad amorẽ dei ꝑducit
tanto uanaspes mortalitas huiꝰ nob̾
in lescit. qnͣto ampliꝰ legendo spes ẽt¬
na claruerit leccorstrenuus potiꝰ ad
implendũ q̃ legit qm ad sacndu
ꝓurtissimꝰ est. Mmor eñĩpena est nes¬
cire quid appetas qm ea q̃ nouis nõ
implsere sicut cnin legendo saire cõ¬
cupiscim sic sacndo recca q̃ didiscimꝰ
implere debemꝰ. Nemo pot̾scripture

Expanded text:
feceris. ISIDORUS. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, et frequenter Quae enim nescimus, lectione discimus. Quae Geminum confert donum lectio sancntis erudit, et quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Tanto una spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo, spes aeterna claruerit. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum promptissimus esto. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus, imp
Abbreviated transcription (Latin):
lariꝰ. Optimus .n. lector est qui dc̃oꝵ
ĩtelligentiam expetit ex dictis potius
lib esas alitur homo uel caro. ita ex
diuinis eloquiis intenior homo niĩt¬
tur et pascitur.¬

Expanded text:
at. Optimus enim lector est, qui dictorum intelligentiam exspectet ex dictis potius libus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur et pascitur
Abbreviated transcription (Latin):
uita uitalis nam ista mortalis ẽ. Mpri
oportet hoĩem ĩ carne mundo nemoriat᷑¬
ĩ aĩaxͦ. tunc quisq uiu̾e credit᷑ si scd̃m
corde deletat᷑. De mora uite hꝰtedium
patit᷑ uistus co qd̃ ad desideratã prĩam
tande ꝑueniat. s olliate deb unusqͥsq
uin̾e et semꝑtiminũ inite sue ꝯsiderare
ut hꝰ seculi blandiciis caueat. Uenti ent̃
ignorantia iũcca elt ⁊ dum mori qͥsq ñ
estuat tollit. uñ festinet unusquisq ne
uita ꝯtulpi. Diabolꝰ qͦs uniẽtes incẽ¬
dit adintia subito morientes ꝑtrabere
nititur ad torm̃ta. Qmͣuis eñi qͥsq
ĩ hac inta sit iistus tñ dũ a corꝑe isto
egreditur ꝑtimesent nedignus suppli¬
uo sit. Nullus est em̃ hõ sine ꝓcc̃o nec
ꝯt de ociosis u̾bis reddenda sit rõ. finẽ
iustoꝵ optimũ. uocatio tnͣ quilla ꝯme¬
breui fimat᷑ impossibile ⁊ ut hõsis ⁊ nõ
angusteris angustiis. Nemo ẽ qui ĩ hoe
sclo non doleat. nullus ẽ qur̃i hicuita

Expanded text:
vita immortalis, nam ista vita mortalis est. Mori oportet hominem in carne mundo, ne moriatisque vivere creditur, si secundum re delectetur. De mora vitae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat. Sollicite debet unusquisque vivere, semper terminum vitae suae considerare, ut hujus saeculi blanditias caveat. Venturi exitus ignorantia incerta est: et dum mori quisque non aestimat, tollitur. Uncum culpa. Diabolus quos viventes incendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. Quamvis enim quisque in hac vita sit justus, tamen dum de corpore isto egreditur, pertimescat ne dignus supplicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: nec et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commenbrevi finiatur. Impossibile est ut homo sis, et non gustes angustias. Nemo est qui in hoc saeculo n
Abbreviated transcription (Latin):
pollintur illusione ꝙͣius exrm memoriã
turpiũ cogitationũ seseꝑsentiat. inqͥna¬
tũ tũ hocuit temptaret᷑ culpe sue atribu
nõ uidemus difficile a nob̃ expellimus
Unusquisq ad tep̃tationem animum
teptatus qũid sait. Uie in multis eiꝑtus
sgnouit multa. Qui multa didicit
en arrait intellectũ ⁊ qui ñ est eꝓtus
pauca reregnosait. Eypanus. Qnͣtoꝯq
Ssc .n. aurum et argentũ ꝓlut fornax
ulignis sic cor monachi temptatio ubi
cia diabli. Eusebiꝰ. Nich̾ tercibile ẽ u̾
di ligitur porro nich̾ doloris ubi fides

Expanded text:
is extra memoriam turpium cogitationum sese persentit inquinatum; tamen hoc ut tentaretur, culpae suae tribua quem autem non videmus, difficile a nobis expellimus. Unusquisque ad tentationem animum tentatus, quid scit? Vir in multis expertus cogitat multa. Qui multa didicit, enarrabit intellectum: et qui non est expertus, pauca recognoscit. CYPRIANUS. Quantoque Sicut enim aurum et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Ubitia diaboli. EUSEBIUS. Nihil terribile est ubi diligitur Christus, nihil doloris est ubi fides
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ cuiusqz accendit et in de se applicat. Uñ
aptum hõiem ad perndsi asperit. Numꝙͣ
.n. diabolꝰ adn̾sus hoĩem iustum pugnare
cessat aut .ni. tribulatõem illi rordis exag̃at
ant dolores corꝑis susatat. Q̾ libet .n. ad¬
u̾sa ustus paciat᷑ ex deo utiq ꝑmissũ par¬
tur qd̵ si hocip̃m humilr ad dei głiani
referat. iste non seꝑatir a deo s ꝯuingit᷑.
ibi pecramꝰ. nbi cupiditatẽ ad uoluntate
fectimus. Quos .n. uigilantes ĩ mundi

Expanded text:
uniuscujusque attendit, et inde se applicat unde aptum hominem ad peccatum aspexerit. Nunquam enim diabolus adversus hominem justum pugnare cessat. Aut enim tribulationes cordis illi exagitat, aut dolorem corporis suscitat. Quaelibet enim adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu patitur. Quod si hoc ipsum humiliter ad Dei gloriam referat, iste non separatur a Deo, sed conjungitur. Ibi peccamus ubi cupiditatem ad voluntatem de flectimus. Quos enim vigilantes immundi
Abbreviated transcription (Latin):
erx uma cad̾q re ex qua carnalib dat.
Nagellum ex ea sp̃ualib unrtutis p̾stetc
ĩcrem̃tum. Qi ergo lupus gregẽ dissi¬
pat ꝯfidelem ppsm diabolus ꝑ tep̃tatio¬
nem necat. qmͣuis occnsio ꝑ sectõis de¬
si caris collaferro non subdimꝰ spũali
tñ gladio carnalia desideria m̃te truada¬
mũs. ysidoꝰ. Qmͣuis di abolꝰ temptatio¬
nẽ iustis semꝑ inferre cupit si adeo po¬
testatẽ non accipit nullatenus adipisa
põt quod cupit. Non alicubi diabolus
ꝯnipiscentie fom̃ti accendit insi ubi plꝰ
p̃ue cogitatoĩs deleccationẽ aspen̾t qmͣ

Expanded text:
ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum ex ea spiritualibus virtutibus praestet incrementum. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationem vocat. Quamvis occasio persecutionis deetsi carnis colla ferro non subdimus, spirituali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus. ISIDORUS. Quamvis diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen si a Deo potestatem non accipiat, nullatenus adipisci potest quod petit. Non alibi diabolus concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
hõies quoꝵ uita tẽptatio est. Diaboli sa¬
gnte ieumnioꝵ et uigilioꝵ rigore restrin¬
et non carnaliter uiue. Non solũ effusio
sangums ĩ ꝯfissione reputat᷑ s deuote
mĩtis ĩmaculata uirtus uł seruitus coti¬
dianum martiriũ est. hostis callidus tar¬
da ad mortem supplicia ꝯ quitẽs. aĩas
tium rabiẽ qr ueniet dis inditii in qͣ

Expanded text:
homines, quorum vita tentatio est? Diaboli sagittae jejuniorum et vigiliarum fragore restrinet non carnaliter vivere. Non solum effusio sanguinis in confessione reputatur, sed devotae mentis immaculata servitus quotidianum martyrium est. Hostis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas tium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
leo rugiens arcint q̃ rens q̃ deuoret
sistite dy abolo et fugiet a nobis.
Paulus. arma militie ure nõ carna¬
li a sunt sz potentia a doo. Origenes
Qui bñ enit de temptatõe et ꝙ̃ tẽp¬
tatio ꝓbabilem reddit iste uenit ad
sanitatem inditii. Si gnideris ali¬
qͣnͣdo ꝑsecutorem tuum nimiũ se
demone ꝑurgetur. Angꝰ. Oĩs homo
qui alium in corꝑe ꝑsequitur prins
ip̃e in corde ꝑseiũtionem sustinere ui¬
detur. Nam si ⁊̃ illi ꝙ̃ ꝑsequitur aliud
de sba tulerit maius sibi detrim̃tum
facit qr nemo h̃t ĩistum lucrum sũ
iusto dampno. Ubi lucrum ibii dãp
D

Expanded text:
s circuit, quaerens quem devoret utem diabolo, et fugiet a vobis . PAULUS. Arma militiae nostrae, non carnalia, sed potentia Dei . ORIGENES. Qui bene exit de tentatione, et quem tentatio probabilem reddit, iste venit ad sanitatem judicii. Si ergo videris persecutorem tuum nimium alidaemone perurgetur. AUGUSTINUS. Omnis homo qui alium in corpore persequitur, prius ipse in corde persecutionem sustinere cognoscitur. Nam si etiam illi quem persequitur aliquid de substantia tulerit, majus sibi detrimentum ipse facit. Quia nemo habet injustum lucrum, sine justo damno. Ubi lucrum, et ibi dad
Abbreviated transcription (Latin):
I eꝵꝰ. Qui assidue resistit lc̃om in p̃¬
senti quidẽ laborat s postea gͣtulatur
cũ ceꝑit de amarissimis seminib lit¬
teraꝵ dulc̃ẽ cibum caꝑe prudens lec
ut nõ ad tuum sensum aitemꝑes sq̃¬
turas ẜ sccipture ingas sensum tũ
ut intelligas quid seqͣtur. Illa studea¬
mus discere ĩ terris quoꝵ nob̾ notiaa
ꝑseueret nicelis. R̾tatus qui diumas
sꝙͥturas legens uͥla uerait ĩ oꝑe et
nudam arucem nudus sequitur pu

Expanded text:
. Qui assidue instat lectioni, in praesenti quidem laborat, sed postea gratulabitur, cum coeperit. De amaris seminibus litterarum dulces fructus cape. Prudens lectut non ad suum sensum attemperet Scripturas, sed Scripturae jungat sensum suum, ut intelligat quid sequatur. Illa studeamus discere in terris, quorum nobis notitia perseveret in coelis. Beatus est qui, divinas Scripturas legens, verba vertit in opera, et nudam crucem nudus sequitur pur
Abbreviated transcription (Latin):
incauta locutio ĩ errorem ꝑtrahit ita ĩ¬
discrecum silentiũ hos qui crudiri po¬
terãt in etrorem deliquit. ysidorꝰ. Clau¬
de aures tuas ne audias malũ. fuge
incauta u̾ba. uanus sermopolluit me¬
tẽ facile agrt qd̾libent᷑ auditur. Nich
ex ore tuo qd̃ impedire possit ꝓcedat. Ni¬
chil qd non expedit sonus noas erũpat.
hoc ꝓcedit de labiis qd aures ñ polluat
index est. Qualis sermo ostendit talis
⁊ animus ꝯplutur. Retice aũ ubum
q nõ edificat aures. qocosa uba nõ de¬
pͥmit ad noxia atotnͣsit. paulatim cres¬

Expanded text:
errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS. Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo quod impedire possit, procedat. Nihil quod non expedit, sonus vocis prorumpat, hoc procedat ex labiis quod aures non polluat index est. Qualis sermo ostenditur, talis et animus comprobatur. Retice verbum quod non aedificat. Auris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia
Abbreviated transcription (Latin):
or est bncella panis cũ gruidio qm domꝰ
Initium uite hõis aquaet panis et uesti¬
m̃tum. Uita neqͣqm hospitandi de domo
ĩ domum. celior est mors qm uita ama
aquaignis et ferrum ⁊ lac etpanis ⁊ si¬

Expanded text:
est buccella panis sicca cum gaudio, quam domus Initium vitae hominis, aqua et panis, et vestimentum . Vita nequam hospitatur de domo in domum . Melior est mors quam vita amaraqua, ignis, et ferrum, lac et panis si
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Isuor. De institie uͥtute nulla eia¬
tõe suꝑbias debonis fas ne excollans
et debono oꝑe negliauis. Elatio excelso de¬
ient et arregantia sublimes humiliauͭ
ꝙ manifestando pores anuttere tatendo
aut quid iduamini. aĩa ur̃a plꝰ est ꝙ
esca. Non quod intrat ĩos comqͥnat ho¬
mine s qd ꝓcedit ex ore comqͥnat eum.
Paulus. Nonest regnum dei esca⁊ pot̾

Expanded text:
ur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendoaut quid induamini . Nonne anima plus est quam esca ? Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore coinquinat hominem . PAULUS. Non est regnum Dei esca et potus,
Abbreviated transcription (Latin):
peccantib nobis sua dona ds̃ non re¬
tra hit ut ad spem diume ꝓpitiatoĩs
mens humana ꝯsiregat. ab illo enim
nob om̃ia bona gr̃a preuemiente doña¬
tur. ꝓfectus hõis donuni dei ẽ nichil a
se pot quisqmͣ s adeo corrigi. Non .n.
quias lõi ht ꝓprium hõ cuius uita ñ
est eius. Cum quisq aliqd̃ doñĩ dei
accipit ñ appetat ampliꝰ qmͣ qd̾ meruit
ne dum alterius membri officium ar
tentꝰ ordinem offitio subripit aliem̃
Qd enim sapientes sumꝰ. qd diuites
qd̃ potentes eastimus ñ alterius s po¬
tius diuino mune sum. Utannir gͥ
optime diumnis bñficis qͣtinus et
oĩa nt sit ꝓ humilitatis studio qd̾ alt̾
gͥtis gr̃a accipit᷑ a dño itagratis cadẽ

Expanded text:
peccantibus nobis suam Deus gratiam non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis humana mens consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Dequam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arrtentus officio subripit alienum. Quod enim sapientes sumus, quod divites, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et omnia, ut sit pro utilitatis studio, quod alter gratia gratis accipitur a Deo, ita gratis eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest qui ñ loquit᷑. sic ꝑiurare ñ potit
qui uirare non apperit. Non est qͣ dei pre¬
ceptum iurate sz dun usum iurrandi
rant ut ꝑfidem sacraĩnti fidem faciant
ubi. sioq fallendo dũ ꝑiurant et mertiũ¬

Expanded text:
non potest qui non loquitur, sic pejerare non potest qui jurare non appetit. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi jurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verbi, sicque fallendo, dum perjurant et mentiun
Abbreviated transcription (Latin):
facimus. Sunt multi ad credendũ pig
qui ño mouent᷑ ad fidem u̾bi. Grauitet
ille cui iurtur intelligit. Dupplicit aũ
reus fit qui ⁊ dei nom ĩuanum assu¬
mit et ꝓximum dolo capit. Non ẽ ꝯser¬
uandum sãcmentum quo malum
polliceatur. Tolerabilius em̃ est si mi¬
plere sacram̃tum qͣm ꝑman̾e ĩ stupri

Expanded text:
facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumit, et vandum sacramentum quo malum polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri
Abbreviated transcription (Latin):
ercipit in aliena ncãtate cruoem por¬
tat ĩmente. neq aliter redemptoris
nri membra efficim᷑ nͥ in herendo dõ
⁊ ꝯprtiendo ꝓrimo. Ctux quippe a
aaatu d̾r et duobz modis auxtol¬
fict. ant ꝑ ꝯpassionem ꝓximi ãimus
h̃ie ⁊ diligamus bonum qd fãn est
tt ꝑseq̃mur mala q̃ fecit ne dũ culpas
sĩcaute remittimus ñiam ꝑ caritatẽ
deamur. Hocergo nos debemus exhi-¬
rere ꝓrimis quod indignis nobis¬
uobis a creatore nr̃o conspicimus
exhiberi. Munus ꝓximun amare
⁊ ea que neccia sunt ꝑtitur. Nulla q̃
dere recusemus. in de enim ei qui est
nis est qua bonus ñ est. bonus non
eras ent aliene lima pͣuitatis. Sa
siliꝰ. Ot accid̾e nonius necꝓrimo
imimo cupias euenire ꝯdole alie¬
nis necessitatib saciare fletib ĩ ali¬
enis merorib. ĩ tribulatõe alterius
⁊ tu esto tristis. Calus esto aliis qͣles¬
et optas fe arente alios ꝙ no uis
pati nonfacias ⁊ no nferas alii mala
nepatiaris similia. Itaclemens esto ĩ

Expanded text:
excipit in aliena necessitate, crucem portat in mente. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. Crux quippe a cruciatu dicitur: et duobus modis crux tolficitur, aut per compassionem proximi animus homine et diligamus bonum quod factum est, et persequamur mala quae fecit: ne dum culpas incaute remittimus, non tam per charitatem deamur. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis quod indignis nobis a Creatore nostro conspicimus exhiberi. Minus proximum amare etiam ea quae sibi sunt partitur. Nulla quae  recusemus. Inde enim ei qui est tis est quia bonus non est. Bonus non eraserit aliena lima pravitatis. Taibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in
Abbreviated transcription (Latin):
canti s dole. ꝙ in alio detrahas inte potiꝰ
ꝑtimescẽ. detractõem om̃s rẽphendunt
hes si te bñ ꝓspereris. Ut̃q simile ccime
impendit. et qui decrahentem audit et is
q decrahit. In uitis prm̃ dr. Melius est¬

Expanded text:
canti, sed condole. Quo in alio detrahis, in te potius canti, sed condole. Quo in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractores omnes reprehendunt, ahes, si te bene perspexeris. Uterque simile crimen impendit, et qui detrahentem audit, et is qui detrahit. EX VITIS PATRUM. Melius est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiderunt aĩas suas. Melior ẽ sclaris.
mansuctus ꝙͣ monachus ammosus
⁊ iracundus. Melior ẽ scl̃atis ĩ mfirmi¬
serans ꝓrimo suo. Monachꝰ bilinguis
ꝯturhit frẽs. fidel aũ requiem adouait.
pallor enum cũ humilitate ⁊ macies ĩ fa¬
cie decus e in monachi. si poteris ĩ niri
cere. magna est hec res suꝑ alia manda¬
ta. Effrem. Sic̃ eni saia densa ĩ bona.
terra elta sic aĩ amonachi frucificans
crgitatõib diuinaꝵ scripturar. Sicut
lampas lucida ĩ loco tenebroso refulgẽs
sic mothus mente sobria et corde pͥui¬
gili in temꝑe psalmodie sue ⁊ orois. Sic
pondus saliss depͥmt ĩ firmum sic sõp
Om̃ia aũ facite sñ murmuratõe
ces filii dei sine rep̃hensione. Iacobz Noli¬
te derralere altutrum frẽs mei. qui detra¬
hit fr̃i suo ant qͥ indicat frẽm suum dẽchit
legi et indient legem. Salon. Remoue a te
os p̃uumi et dẽchentia labia sint ꝓcul a te
tem. Gg̃. Celoꝵ ⁊enin regnum nullus

Expanded text:
diderunt? Melior est saecularis mansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est saecularis infirmiserentem proximo suo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor enim cum humilitate, et maceries, decus est monachi. Si potueris injuriatare, magna est haec res super alia mandata. EPHRAEM. Sicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructificans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirmum, sic somnoces filii Dei sine reprehensione . JACOBUS. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei; qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum detrahit legi, et judicat legem . SALOMON. Remove a te os pravum, et detrahentia labia procul sint EGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus
Abbreviated transcription (Latin):
q urorem ñ h̾t sz religioni dei et serui¬
tio ip̃nis mancipatus e ⁊ cura illi est
trem suum et linguã ꝯtinuerit uaga¬
tõem non feci̾t confidat qr non monctͣ
ieternum. Monachus edens multũ
tr oꝑans multum ñ confidat in hoc q̃
au pazirũ edit i si parum oꝑetur. ꝯfidat
et uirilit agat qr non ꝑdit merredem
suam. Qii uult edificare domun ml¬

Expanded text:
 uxorem non habet, sed religioni Dei, et servitio ipsius mancipatus est: cura illi est trem suum et linguam contineat, et vacationem non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem parum edit, etiamsi parum operetur, confidat, et viriliter agat, non perdet mercedem suam. Qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
multis uidentur ẽe ueta q̃ falsa st. ut
idco no ex deo sz ersuomendatio loquit.
Plerumqz au̾itate maipit qui falsa cõ¬
fingit. latent sepe uenena aircsilmita
melle u̾boꝵ. et tam diu decepto: u̾itatẽ
simulat quo isz fallendo decipiat. Sũ¬
moꝑe cauendum ẽ om̃e mencatium.
Om̃e quoq genus mendatii sũmcoꝑe
fuge onme qd̃ a u̾itare discordat ñ qui¬
tas ẽ. Esto in u̾bo uerax neminẽ menti¬
endo fallas non alius loq̃ris et alud
facias. ñ aliud dicas. et alud ĩ aĩo tene¬
as. assiduitas iirandi ꝑiuri ꝯsuetudi¬
ne facit. Sine ꝯsidatione u̾o non ꝓmit¬
tas. qd non potes face non pollicearis.
multũ eñĩ reus eris si non reddas qd̾ uome¬
ris. U̾itas angulos ñ amat nec q̃rit ułti¬
ras. quod incaute noiuisti ñ facias de

Expanded text:
ultis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Plerumque a veritate incipit qui falsa confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Summopere cavendum est omne mendacium: omne quoque genus mendacii magnopere fuge. Omne quod a veritate discordat, iniquitas est. Esto in verbo verax, neminem mendacio fallas. Non aliud loquaris, aliudque facias. Non aliud dicas, et aliud in animo teneas. Assiduitas jurandi perjurii consuetudinem facit. Sine consideratione vero non promittas. Quod non potes facere, non pollicearis. Multum reus eris, si non reddas quod noveris. Veritas angulos non habet, nec quaerit usras. Quod incaute vovisti, non facias;
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tum p̃ciosum qͥritur. Effrem. or¬
natus quippe uestium indicat. qliter ea
q̃ terrena sunt sapiamus et ꝑstudium
clarioris amictus ab eterua claritate nũ
dicẽ dinoscmur . lauare faciem manus
ac pedes ĩpensuis seruos nos indicat eẽ
uitioꝵ. Basilius. Dum esi ꝓpinqͣntes

Expanded text:
vestimentum pretiosum quaeritur. EPHRAEM. Ornatus quippe vestium indicat qualiter ea quae aeterna sunt sapiamus, et per studium clarioris amictus, ab aeterna claritate nudi esse dignoscamur. Lavare faciem, manus ac pedes impensius, servos nos indicat esse vitiorum. BASILIUS. Dum enim nimis
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ꝵe poma decerat. hiis ntatur
delicus harum ftuatur amplexui. Ille
uetus ẽ monachus qui aurũ ꝯtemp¬
nit et scripturas sectatur ⁊ dũ ꝑ pauꝑ¬
tatẽ incedit ornator instat oruatu.
Mpnachis sp̃aliter expetenda ẽ solitudo ⁊
urbis hitatio sugienda. non q̃ras in
monacho lingue nito: em sz aĩ pittatẽ¬
redundat inclias. adu̾sus ñ loqͣtur
ꝑ se mirti. Monachus ãi corꝑe claus
miant quos dona spũalia non exor¬
nant. qui penetrare intimna neq̃unt
saltim necia foras oꝑentur. Monach
qui ĩ tercam possõnem qrit. monach
non ẽ. ysidorus. Tune seqͥsq mona

Expanded text:
Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietatemredundat in clericos. Adversum nos loquaces, pro se muti. Monachus cum corpore clausa viant, quos dona spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non
Abbreviated transcription (Latin):
declinet mala custos aĩ aĩe sue setuat
mam suam. Iesꝰ. Nunqͣm de ore mo¬
nachi tupis uł laciuus setio egrediat
hiis enim sigius libid inosus animus
ostendit᷑ ut ꝑ ext̾iorem hõiem interioris
hõis uitia demonstintur. opnachus ñ
de sidet urbium freqntiam ꝯ de singula¬
ritate censetur. oynachus sit ugil sẽ¬
su nea uamis cegitationib polluat᷑.
amet scĩam sꝙͥturaꝵ et carius intia ñ

Expanded text:
declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desideret urbium frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit vigil sensu, ne vanis cogitationibus polluatur. Amet
Abbreviated transcription (Latin):
ad canos ĩuemes sapĩam. Corona senũ
multa ꝑitia e glia eoꝵ timor dei. filũ uiñe
tute tua dep̾ca aĩam tuam et si fint neqm
ne des ei potestatem. on om̃ib oĩa ꝯue¬
niunt. Gb̃. Quoadusq eñi mfirim sumꝰ
ꝯtinere nosmet ipõs debemus ne dũ bona
itinera cicius ostendim. amittanꝰ. Ba¬
silius. In quib dam te exhite senem In

Expanded text:
ad canos invenies sapientiam . Corona senum multa peritia, et gloria eorum timor Domini. Fili, in vita tua tenta animam tuam: et si fuerit nequam, non des illi potestatem: non enim omnibuIUS. Quoadusque enim infirmi sumus, continere nosmetipsos debemus, ne dum bona terrena, quae citius ostendimus, amittamus. BASILIUS. In quibusdam te exhibe senem, in
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ĩ regnum celoꝵ. Panlus. Semorẽ
ne marepuins s obsecra ut patr̃e iuenes
ut frẽs. I nuenilia defideria fuge sectare ro
institiam. senes sobrii sunt. pudici prudẽ¬
tes. sani nfide dileccione. pacientia Noli¬
te pueri effici sensib. s malicia ꝑmili esto¬

Expanded text:
. Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem, juvenes ut fratres . Juvenilia autem desideria fuge . Sectare vero justitiam . Senes sobrii sint, pudici, prudentes: sani in fide, dilectione et patientia . Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli esto
Abbreviated transcription (Latin):
te nẽquerit duce spũ libettatis tnssire
indubitant suadeo ad locum aliũ ubi
non impediatur hõ reddere deo uota su a
q̃ distinxerunt labia sua. Et quidem
sane de religiosis at bñ ordinatis mo¬
nastetiis nullu s ꝓfessoꝵ m eo consilio
ne artioris quid̾ desiderio uite. sine licẽ¬
aliquis de cluniacinsib institutis
pre illis miniũ consuetuomib magi
regule pauꝑtarem si me consulit nõ
consu lo si non sane albis usurrau̾it¬

Expanded text:
rte nequiverint; duce spiritu libertatis transire indubitanter suadeo ad locum alium, ubi non impediatur homo reddere Deo vota sua, quae distinxerunt labia sua. Et quidem o perverteris. 45. Sane de religiosis ac bene ordinatis monasteriis nullus professorum meo consilio, ne arctioris quidem vitae desiderio, sine licenaliquis de Cluniacensibus institutisprae illis nimirum consuetudinibus magis regulae puritatem. Si me consulit, non consulo, si non sane id abbat
Abbreviated transcription (Latin):
nullis de aliis congregatõib et ĩsti¬
tutionib ad nr̃am ordinem prouo¬
asse pulsasse intrasse qui hoc agentes¬
⁊ sus scandala relinq̃runt et nob ni¬
chilonimꝰ attulerunt dum qͣntum
illos sua temeraria discessione tm̃ nos
conturbant suamisera conu̾saroe et
digno ds̃ exitu patefecit ignaniam qr
imprudenter descruerunt quo dimpru¬
denter arripuerunt et turpiter rediet̃t
adid qd̃ leniter descruerunt. ⁊ notand̾¬

Expanded text:
nnullos de aliis congregationibus et institutionibus ad nostrum ordinem pervolasse, pulsasse, intrasse; qui hoc quidem agendo suis scandala reliquerunt, et nobis nihilominus attulerunt, dum quantum illos sua temeraria discessione, tantum nos turbaverunt sua misera conversatione, andem patefecit ignaviam: quia et impudenter deseruerunt quod imprudenter arripuerant, et turpiter redierunt ad id quod leviter deseruerant. Cum en
Abbreviated transcription (Latin):
ut eruendam fide seruitritis necessitatẽ
et caris sue dnantem ꝯsuetudine se
attingat nͣcatatem sibi faciens curta ne¬
cessitatem et consuetudine ꝯͣ ꝯsuetudi¬
nem ⁊ affectum s formans cõtra affec¬
tũ donec plenam mereat᷑ acciꝑe delectri

Expanded text:
 exuendam fide servitutis necessitatem, et carnis suae dominantem consuetudinem se accingat. Necessitatem sibi faciat contra necessitatem, et consuetudinem contra consuetudinem, et affectum sibi formet contra affectum; don
Abbreviated transcription (Latin):
morib coherendis dicere nos dura u̾bri
cõpellit si etiam ip̃i modum uos exteusse
sentitis ñ a nob̾ exgitire nt auobis sb̾di¬
tis non postuletis ne apudcos quos opor¬
tet ẽe subieccos dũ multum seruat᷑ hu¬

Expanded text:
noribus cohercendis dicere uos uerba dura compellit. si etiam in ipsis modum uos excessisse sentitis, non a uobis exigitur, ut ab eis ueniam postuletis, ne apud eas, quas oportet e
Abbreviated transcription (Latin):
s non uanior qm in sanior fulget eccͣa
inparietib et in pauꝑib egit suos la¬
pides indint auro ⁊ suos filios nudos de¬
secit. de sumptib egenoꝵ seruitur ocu¬
lis diuinum. inemunt cutiosi qͦ deglec¬
tentur et noi ĩueniunt unde subsistunt᷑¬
Item ĩ clanstris coram legentib fc̃ib
quid faccc illa radicula monsteuositas
mira quid̃ deformis formositas acfor¬
mosa deformitas. Quidibi ĩmunde sy¬
mie ꝙͥ feci leones quid monstruosi cen¬
tauri quio semhp̃ies quid maculose
degrides ꝙͥ milites pugnantes quid ue¬
natores tybumantes. Uideas sub uo
capite multacorꝑa et rursus in uno
marmorib qmͣ in codicib totumq diẽ
occupare singula ista inrando q̃ in lege

Expanded text:
sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo sustentm in claustris coram legentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibi immundae simiae? quid feri leones? quid monstruosi centauri? quid semihomines? quid maculosae tigrides? quid milites pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas sub uno capite multa corpora, et rursus in uno marmoribus quam in codicibus, totumque diem occupare singula ista mirando, quam in lege
Abbreviated transcription (Latin):
luni legatur het regula ꝑ ordinem et di¬
catur ei. Ecce lex sub qua militare uis si
potes obseruare ingredere etsi ad hueste¬
terit post sex mensium crrculum relegeda¬
est ci regula ut sciat ad ꝙ ingreditur. Et
si ad huc stat. it̾m post q̃tuor menses le¬

Expanded text:
lum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si veEt post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses
Abbreviated transcription (Latin):
is restituit᷑ post pcr̃m innocent. Sie ergo
atraq ista cõplectitur nr̃a ꝓfessio nt pfes¬
sus quisq ẽ maliquo forte rtum man¬
dator deliq̃rit si ad remedium cqueregn¬
lare configit et si ꝯ mitatur tnsgressor
se ꝓpositum paccum p̃uaricasse qui ⁊ pre¬
ceptum contẽpsent et remedium In eod¬

Expanded text:
is restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra professio, ut professus quisque cum in aliquo forte regularium mandatorum deliquerit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor se propositum, pactum praevaricasse, qui et praeceptum contempserit, et remedium.
Abbreviated transcription (Latin):
ysidor. Qui mala agere ñ desistũt ua¬
na spe indulgentiam de deipietate reqͥ¬
runt qmͣ recce q̃rerent si accione praua
cessarent. Metuendũ ualde est ut nͨ est¬
cemus nͥ qr iuste pẽcoa astringit ue¬
niam desꝑemus. s utroq ꝑiculo euita¬
to et mala declinemus et depietate dei
ueniam sꝑemus. Om̃is quippe nistꝰ
spe ⁊formidine intet q ñc illum ad gau¬
dium spes erigit nũc ad formidine ter¬
ror gehenne aduat. Qui eñi ueniã de
pcco desꝑat. plus de desꝑatione ꝙͣ de cul¬
pa cadet. desꝑatio agit pc̃m. desꝑitio
maior ẽ om̃i pcc̃o. corrige gre ip̃m et
indulgentie habeto spem. Nulla tam
guis est culpa que ñ hẽat uemam nul¬
la te securitas deceptũ apenitẽtie int̾e¬
tione suspendat. Incessanter sit ĩ corde
tuo spes et formido ꝑiter in te consistat¬

Expanded text:
scunt. Qui male agere non desistunt vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque pcemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus: sed, utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit. Qui enim veniam de peccato desperat, plus de desperatione quam de camnat. Desperatio auget peccatum. Desperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur teipsum, et indulgentiae habeto spem. Nulla tam gravis est culpa, quae non habeat veniam. Nulla te securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido consista
Abbreviated transcription (Latin):
eungelii doctrinam ñ uint. ⁊̃ ip̃am
fidem ꝙͣ u̾bo colit oborta temptatõe
p̃i ex corde non amant sz humano
terrore candem ꝑ ypocrismi tenere se
simulant. et qui ẽẽ non possunt aꝑ¬
te maliꝑterrorem ficce et frustra nos¬

Expanded text:
Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem, quam verbo colit, oborta tentatione, Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni nos
Abbreviated transcription (Latin):
pudme. dñe inquit u̾m est bñ enim
michi ess nisi hodie sb̾ita p̾uentus
ira demonibz me cõmendassem. Ro¬
goaũuos ut quoscumq potueritis
moneatis ne hoc umꝙ faciant. Qui¬

Expanded text:
pud me. Domine, inquit, verum est. Bene quidem mihi esset, nisi hodie subita praeventus ira, me daemonibus commendassem. Rogo autem vos, ut quoscunque poteritis, moneatis, ut hoc nunquam faciant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bantes nec aĩ culpam ẽẽ nec carius sa¬
crosãs eum epulis debere misterii con¬
sidentissime censuetunt. Ne ꝑ hãc frau
de medicina remedii salutaris ĩꝑpetu¬
diuina corꝑis ꝓtegente illa p̾t̾ite il¬
lusionis consuetudo cessauit hĩ u¬

Expanded text:
bantesque nec animae culpam esse, nec carnis, sacrosanctis eum epulis debere misceri confidentissime censuerunt; ne scilicet dem medicina remedii salutaris in perpetudominici corporis protegente illa praeteritae inlusionis consuetudo cessaret. in
Abbreviated transcription (Latin):
quod non h̃t.. Iuaritia modum iguo¬
rat et ꝯ omnia deuorat nescit penitus de¬
saturati. Elurit semꝑ⁊ mops est et cũ
fccalis dentib uniu̾sa mundi regna
disceꝑit. tunc se ad huc ieumam horri¬

Expanded text:
quod non habet. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus saturari. Esurit semper et inops est, et cum feralibus dentibus universa mundi regna discerpit, et se adhuc jejunam confi
Abbreviated transcription (Latin):
odibunt lãam. Non decent stultum
labia ꝯpõita nec principem labra
mencienda. Exped cim urso occrere
rapts fetib ꝙ fatuo ꝯfidenti ĩ stul¬
titia sua. Qid ꝓdest stulto hõie dim¬

Expanded text:
dium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua . Quid prodest habere di
Abbreviated transcription (Latin):
tes difficile ꝯsurgimus aduitia sine
labore dilabitur. Occulte nͥtutes pro
elatione sunt. grandes em i sudores
patiniurut ad celum conscendere ua¬
leamꝰ Sicut paulatim hõ a minimis
uitiis ĩmaxina ꝓrint ita gradatun
ad ea que sunt excelsa consiungit. e¬
t᷑ ato ꝑiditatur. hec ẽ causa ĩ renm
nͥ ut quicũq ueloater ad ꝑfeccum
tendunt sine dubio scclent̃ finiant᷑
pus iitia exirpanda st in hõe dcide
mserende uirtutes. Nam coherere

Expanded text:
tes difficile confugimus, ad vitia sine labore labimur. Occultae virtutes pro elatione sunt. Grandes enim sudores patimur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad ea quae sunt excelsa consurgit. tur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quicunque velociter ad perfectum tendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam conjungi
Abbreviated transcription (Latin):
stultitia pciꝰ nich insipientia deterius.
nich̾ igna nia tirepius. ignorantia ui¬
tioꝵ nutrix est. Ignorantia .n. quid sit
culpe dignum ño sentit. insipiens as¬
sidue pecrat. indoctus aũ facue deapit᷑.
sti Itus ĩ uitiocito delabit᷑ de auaricia.

Expanded text:
stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. Ignorantia enim, quid sit culpa dignum non sentit. Insipiens quotidie peccat. Indoctus enim facile decipitur, stultus in vitium cito delabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
inhitant aĩam q̃ memor ẽ m alitie. et
bestie cubant ĩturbulento corde. Sĩc eñi
palear fu mus ꝯturbat oculos. sic me-¬
moria malitie ĩ temꝑe or̃ois. Iracundi
dia iracundi sonus horribilis. Oĩs em̃
boni impedim̃tũ est tustitia. nimis tstis
hõ non mouet sensum ad diuine cogni¬
cͤsoris et̾tstitia impedim̃tum ẽ inisio¬
nis diuine. Qui uinccus est atstitia
iã suꝑatus ẽ ab aliis malis uitiis. Ue¬
tus ualidissimus ñ mouet tutrẽ et

Expanded text:
 memor est malitiae, et bestiae cubant in turbulentis corde. Sicut enim palearum fumus conturbat oculum; sic memoria malitiae in tempore orationis. Iracundi dia iracunda sonus horribilis. Omnis enim boni impedimentum est tristitia. Nimis tristans homo non movet sensum ad divinae cogitcursoris, et tristitia impedimentum est visioni divinae: qui vinctus est a tristitia, jam superatus est ab aliis vitiis. Ventus va
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstitutio est libidinis itaꝑ humilitatẽ
m̃tis saluabitur castitas carmis. prin¬
cipalr hus duobz uicus diabolus hu¬
manogñi dñatur id estꝑ suꝑ bĩã meti
⁊ luxiriam carnis. ꝑ hec duo uicia dia¬
bolus hũanum genus possidet uł dũ
carnẽs corrumpit. Prima fornicatõis

Expanded text:
tae libidinis, ita per humilitatem mentis salvabitur castitas carnis. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Per haec enim duo vitia diabolus humanum genus possidet, dum carnem corrumpit. Prima fornicationis
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras quid suꝑuent᷑a paciat dies.
landet teos alienum etñ os tuum ertca¬
neus ⁊ non lingͣ tua. Ihefilius syrach.
Noli te excollere ĩ faciendo oꝑe tuo. noli
q̃rere ad hõne ducatum neq a rege eathe¬
dramhonons.Non landes uirum ĩ sp̃e
sua. et ñ sꝑnas hp̃iem in uisu suo. nõte
iustifices añ dm̃ qm̃ aguitor cordis ẽ

Expanded text:
uid superventura pariat dies . Laudet te alienus, et non os tuum; extraneus, et non labia tua . JESUS SIRACH. Noli te extollere in faciendo opere tuo . Nolite quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris . Non laudes virum in specie sua, neque spernas nominem in visu suo . Non te justi
Abbreviated transcription (Latin):
pit s bñ finiuit. laudant᷑ exordia s fi¬
iude s finis ꝓditionis ꝯdatur. Cepsse¬
ẽ multoꝵ ad culm̃ puenisse paucor
sum quippe bonum agitur si añ t̃mi¬
num inte descratur. Ine bñ ĩ molat q̃
sacrificat boni oꝑis usq in finem de¬
bite ꝑducit accõis. Isydorꝰ. Tunc cuini
choamus ꝑseneranti fine ꝯplemus
Bonun gnon cepisse ẜ ꝑfecisse uͥitus
est. non inchoantib p̃mium ꝓmittit᷑
s ꝓscuerantib datur. semꝑ m inta
Cyprianus. Ex fine suounusquisq
aut itsicatur aut ꝯ dẽpnatur de secͣitate¬

Expanded text:
sed bene finivit. Judae laudantur exordia; sed finis perditionis damnatur. Coepisse multorum est, ad culmen venisse paucorusum quippe bonum agitur si ante terminum vitae deseratur. Ille bene immolat qui sacrificium boni operis usque in finem debitae producit acinchoamus, perseveranti fine complemus. Bonum ergo non coepisse, sed perfecisse virtus est. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur. Semper in at. CYPRIANUS. Ex fine enim suo unusquisque aut justificatur, aut condemnatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
gunt̃ sap̃ia. Rnsio mollis frangit
iram. Sermo durus suscitat furorẽ.
Uir iracinsdus ꝓnocat riras qui pa¬
ciens ẽ mitigat suscitatas. ne sis ue¬
lox adrcascendum qi rea ĩ simi stulti
requiescit. semꝑ nirgia q̃ritmnalus
angle au trudenis mittet contͣ ip̃m

Expanded text:
is frangit iram . Sermo durus suscitat furorem . Vir iracundus provocat rixas . Qui sapiens est, mitigat suscitatas . Ne sis velox ad irascendum, quia ira in sinu stulti requiescit . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
gis põt sate qͥs sis qmͣ tu qui ꝯ scius t
es quid enim ꝓ dest si malus es dũ bo¬
nus ꝑdiceris. Caut ne ramusculo hon
accuyeris ne offenso deo pplor laudi te¬
accõmodes. Greg̃ sã non solum glam
supͣ modum suum om̃io ñ appetunt s
hoc ⁊̃ ip̃m refugiunt qd̾ se hr̃e sciunt.
tume ueracit honm ẽ quos agit hỹ qn¬
na agere ⁊ ꝑ hoc non deo sz hoibz placȩre
desiderat ĩuanum laborat. Magniis gͦ
imusquisq ee studeat s tñ aliq nom eẽ
senesciat ne dũ magnitudm̃ẽ sibi al¬

Expanded text:
 tu qui conscius tibi es. Quid enim tibi prodest dum malus es, si bonus praediceris? Cave ne rumusculis hominum eleveris, ne offensus Deo, populorum laudes comedas. GREGORIUS. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum refugiunt quod se habere sciunt. Tunc veraciter hoc quod agit het per hoc non Deo, sed hominibus placere desiderat, in vanum laborat. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum si sibi
Abbreviated transcription (Latin):
agitis semꝑ ad memoriã mala ac¬
ta reuocate u dum caute culpa ceg¬
nosaitur ñ qmͣ de bono oꝑe ĩcaute a¬
nimus lecetur. Horam u̾o ultimã¬
nitani ut semꝑ possit ẽẽ suspecta ut
dum illam p̃idere non possimus
a dillaisine nt̾missione nos p̃pa¬
qmusquisq sit iustus ñ qmͣ necc̃e ẽ
ut ĩ hac iuta sit securus. qͣmnis ꝯũsa
securum faciat ꝙrus penitentia ꝓpi¬

Expanded text:
agitis, semper ad memoriam mala acta revocate. Ut cum caute culpa agnoscitur, nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Horam vero ultimanitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam videre non possumus, ad illam nos sine intermissione praepaQuamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut in hac vita sit securus. Quamvis sanctsecurum faciat, quamvis poenitentia pe
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ⁊oꝑatione ꝯsistit melior ẽ enim ex
scĩa uemens qm exopmatõe senten¬
tia. Nam illa ueta ista dubia est. Sĩ¬
uocat᷑. utile ẽ multa scire et recce un̾e
scqͣmur. Nichil sap̃ia melius. nichil
nendo minorat᷑. largiensto redimdatior
pacientiã deih̾t. sapiens ille est qui hu¬
milis crmitis est. de Iratundia

Expanded text:
tione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista 11. Utile est multa scire et recte viverur. Nihil sapientia melius, nihil nendo minoratur. Larga redundatio patientiam habet? Sapiens ille est qui humilis et mitis est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
custochret fossam suam carbonificam ac̃t
ruit et post tam eq̃s quidam cquo ingio i¬
sidens euaginato gladio neloaĩt equitans
⁊ fugientem app̾heudet mulierẽ. Q̾ dũ fu¬
giens fossam circurret e phensa est al eo ⁊

Expanded text:
ustodiret fossam suam carbonificam incenruit, et post eam eques quidam equo nigro insidens, evaginato gladio velociter equitans, ut fugientem apprehenderet mulierem: quae dum fugiens fossam circumiret, compressa est ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
tium suaꝵe p̾cium in ĩmensum ectolli uo¬
lebat dedignatus si quis alleuiass. Uñ qͣta¬
ie ꝯcalciaret nouas caligas q̃uiit a cubi¬
culario suo ꝙͣ tum constarent. csiq ille yeñ¬
diss tres solidos mlignatus et fremens
art. fili metricis er quo h̃t rex caligas tam
exilis p̾cu uade et affer in emptas marcha
argenti. iuit ille ⁊ multos uilior es affens p¬

Expanded text:
tium suarum pretium in immensum extolli volebat, dedignans si quis alleviasset. Quodam mane calceaturus novas caligas, quaesivit a cubiculario, quanti constarent; cumque ille respondisset tres solidos, indignabundus et fremens: « Fili, ait, meretricis, ex quo habet rex caligas tam exsilis pretii. Vade et affer mihi emptas marca argenti. » Ivit ille, et multo viliores affe
Abbreviated transcription (Latin):
mant. Castitas est securitas mentis
sanitas corꝑis. Uirginitas enĩ si se¬
mel labitur nullatenus reꝑatur.
Nam qmins penitendo uenie fructus
recipiat tñ pͥstinam ĩcormptionem

Expanded text:
t Castitas securitas mentis, sanitas corporis. Virginitas si labitur, nullatenus reparatur. Quamvis poenitudo veniae fructus recipiat, incorruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
disapulus ne aũmilis uelis ẽẽ qm tro
Caue ne sine duccore ing̾dians uam ꝙ̃
ñqͣm ingressus es nemꝑtem alt̾am de cli¬
bules qm̃ necesse ẽ. et currens lassetis ⁊ mo¬
⁊am faciens obdormas. Nulla ars abs
magr̃o disatur. multo temꝑe disce qd do¬
ceas. ne credas laudatorib tins. ĩmo irti¬
sorib aurem neacc̃õmodes. Non appe¬
tas maiora uirib tins qr melius estĩ
humilib tutum ꝑgere qmpendulo
gͣdi ĩ altorib fiuctuare. Non erudit p¬
ter filium ñ quẽ amat non corrigit ma¬
gister discipulum nisi eũ quẽ ardenti¬
uit int̾rogat ño uota discendi. s studio

Expanded text:
miles velis esse quam tiro. Cave ne sine doctore ingrediaris viam quam nunquam ingressus es; et parte altera declibules quam necesse est; et currens laxeris, aut moras faciens dormias. Nulla ars absque magistro discitur. Multo tempore disce quam doceas. Ne credas laudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne accommodes. Non appetas majora viribus tuis, quia melius est in humilioribus pergere, quam pendulo gradu in altioribus fluctuare. Non erudit pater filium, nisi quem amat: nec corrigit magister discipulum, nisi eum quem ardentiue interrogat non voto discendi, sed studio