comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opter asperieatem. barbariemq orationis haud
sats probaban⁊. Leoncrdum uero sughinũ
dirum etatis sue disertissimum: quo minus
aput se habuerit: non uoluntas. sed in uali¬
tudo ellius eitq etas ingrauestens impedimẽto
fuit. Qt epistole que ulreo citroq exetant et er¬
tabunt mutui amoris et officii documẽta pres¬
tabunt: Poggium florentinum unum illus¬
irem ob treopediam suo nonniẽ egreco conu¬
sam: non solum bemuolentia amplepus est:
sed et honoribus et opulentissimis donis or¬
nauit. Sileo theologos quos ex ultanis ter¬
rarum finbus accerlitos legentes et disputa¬
ntes quottidie audierat: et quort non nullos
nestatos. om̃es lautiores om̃es locupletiores
affectos Nam si sigillatim cort non dico uiri¬
tutes cic precoma: sed noniã diuntaxat nui¬
da percensuero. hec ipsa niuuꝵt nngens uolu

Expanded text:
propter asperitatem barbariemque orationis haud propter asperitatem barbariemque orationis haud satis probabantur. Leonardam vero Aretinum, virum aetatis suae disertissimum, quo minus apud se habuerit, npn voluntas sed invalitudo illius atque aetas ingravescens impedimento fuit. At epistolae quae ultro citroque extant et extabunt diu mutui et amoris et officii documenta praestabunt. Poggium Florentinum, virum illustrem ob Chiropediam suo nomine e graeco conversam, non solum benivolentia amplexus est, sed honorabilibus et opulentissimis donis ornavit. Sileo theologos, quos ex ultimis terrarum regionibus arcessitos legentes ac disputantes quotidie audierit, et quorum nonnullos nestatos, omnis lautiores, omnis locupletiores effectos. Nam si singillatim eorum non dico virtutes atque pracconia, sed nomina dumtaxat nuda praecensuero, haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tare consueuit: econteurio superbos uelut
dys et hom̃ĩbus exosos.¬
¶Lud quoq prccipue inter Regis facinora¬
nombile fuerit: ꝙ quot uiros. aut re bel¬
lica. Oeut heãria illusirees acceperit ad sest pe¬
ne ommes euocaiuerit: euocatos amplissius
honoribus magnificentissiisq muneribus
loco et habuit et obẜuauit: Is est qui rei belli¬
ce gloriam aput ytalos pene extinctam adni¬
inferioris glorie uieo conuitissime et amoꝵ¬
tissime usus. Doctrina dero et ingemo i¬
signes amplerus est Prcciput hartoloneũ
factiũ suauis et prisce eloquentie uir. Qu
quo quidem et res ci se gestas ꝑsccibi cupide
appetuut: Maxime eiusꝰ libei suciuitate al¬
lectus. Quem de uite felicitate regi ipsi anteq
dictauerat. Gicorgium lrapizontiũ geecis et
latinis literis uitũ eruditissimum intes fui¬
miliares cum admiecitione diligebat adim¬
sit dcto negn ͦ It Aristotilis de naturaili his.
Qm̃ illi prius cib nescio quo traducti fucrant

Expanded text:
tare consuevit. E contrario superbos velut tare consuevit. E contrario superbos velut Diis et hominibus exososue notabile inter regis facinora fuerit, quotquot viros aut re bellica, aut litteraria illustres accepit ad sese pene omnis evocaverit. Evocatos amplissimis honoribus, munificentissimisque muneribus loco et habuit et observavit. Is est qui rei bellicae gloriam apud Italicos pene extinctam admiinferioris gloriae viro coniunctissime et amantissime usus est. Doctrina vero et ingenio insignes amplexus est, praecipue Bartholomeum Faccium suavis et priscae eloquentiae virum, a quo quidem et res a se gestas perscribi cupide appetivit, maxime eius libri suavitate alloctus, quem de vitae felicitate regi ipsi antea dicaverat. Georgium Trapezuntium graecis et latinis litteris virum eruditissimum inter familiares, quos cum admiratione diligebat, admisit, dato negocio ut Aristotelis de naturali historiam illi qui prius a nescio quo traducti extabant,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueros quos ad scudici leari aptos. et prope
natos intueretur. Uerum ꝑ auꝑtate et in¬
opia ad gloriam acpreare non posse: Ut quish
uel ad hant. uel ad illam disciplinam ydon¬
eus uidebatur: partim rethoribus: partm pla¬
losophis crudiendos cõmendabat: fouebatq
sumptum illis affatim admĩstrans. Dumli
pietate aic liberalitate usus in theologos
pauperes Ilam cũ ad doctorcitum ascende᷑
magnis sumptibus adeo corupta et
prauata sunt omĩci non possent: eos et pe¬
cuma luuare: et p̃sentia condecorare non de
Iuxta Ceisippi sentenciam putabct. Pul¬
chritudinem uirtutis florem: Numꝙs tamen
licencia aut contumelia in etatem alicꝯ u¬
sus est:¬
On tamn ꝙ hostes uincere et scrret et¬
posset gloricbatur quam uictis consu¬
bare didicisses. Illud quidem fortune interdũ
munus esse: hoc semꝑ suum
mia lentudo et placabilitas i praciereo
mdat ymo ucro inquit mult mihi ꝑ ferenda
sunt ne mñ inuidiam cadami:
Ansuetos et miscricordes amplecti et haues¬

Expanded text:
ueros, quos ad studia litterarum aptos ac prope natos intueretur, verum paupertate et inopia ad gloriam aspirare non posse, ut quisque vel ad hanc, vel ad illam disciplinam idoneus videbatur, partim rhetoribus, partim philosophis erudiendos commendabat, fovebatque sumptum illis affatim ministrans. Simili pietate ac liberalitate usus in Theologos pauperes. Nam cum ad doctoratum ascendere nisi magnis sumptibus adeo corrupta et depravata sunt omnia non possent, eos et pecunia iuvare et praesentia condecorare non desiuxta Chrisippi sententiam, putabat pulchritudinem esse virtutis florem; numquam tamen licentia aut contumelia in aetatem alicuius eston tam quod hostes vincere et sciret etposset gloriabatur, quam quod victis consulere didicisset. Illud quidem fortunae interdum munus esse, hoc semper suunimia lenitudo et placabilitas in perniciem cadat." "Immo vero – inquit – multa mihi perferenda sunt, ne in invidiam cadam." LXV. RECTE Mansuetos et misericordes amplecti et hones
Abbreviated transcription (Latin):
tibus mixti urbem introiere. Qui ex porta alce¬
ro ad regem ncolumes todicrunt: In hac uic¬
toria pmulta quidem obtigere ncrcotu dignissic̃
Quidam eques tum intueretur Regem: cena¬
tu preter ailios elegantiore. Et quis nam esẜ¬
nam ignorabatur. proiecto in eum ense ꝑcon¬
tarene. &tq ille Alfonsus Rer sum. etiam
protenso ense respondisset: continuo ad regis
nomen ꝓcubuisse. dicitur: cicq illiꝯ potestati
reducto gladio sest ꝑmisisse: Illud quoq ad
memoriam ho uictorie insigne extitit: ꝙ re¬
uersis mmilitibus e p̃lio in casira. unde prosecti
erant. ceteris ut fit passim corpora curantibꝰ
Ipse Rex non prius aliquid gustare. non prius
exarmari. Qut puluerem ouut sudorem extergi

Expanded text:
tibus mixti urbem introiere, qui ex porta altetibus mixti urbem introiere, qui ex porta altera ad regem incolumes redierunt. In hac victoria per multa quidem obtigere narratu dignissima. Quidam eques cum intueretur regem ornatu praeter alios elegantiore, et quisnam esset ignorabatur, proiecto in eom ense percortaretur, atque ille: "Alfonsus rex sum", etiam protento ense respondisset, continuo ad regis nomen procubuisse dicitur, atque illius potestari reducto gladio sese permisisse. Illud quoque memoria huius victoriae insigne extitit, quot reversis militibus e proelio in castra, unde profecti erant, ceteris, ut fit, corpora passim curantibus, ipse rex non prius aliquid gustare, non prius exarmari aut pulverem et sudorem extergi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam prope esse. Quo mĩctio inpcre oima
milites iussĩt: citq hostibus obuio᷑ contendo
et iam ad teia milia passuũ processit insteut¬
tus armatusq: tandemq in campis apertis
Iurta tiriam in conspectu hostiũ consedit Stcr¬
bant em̃ loco edito ad prelũ: et ipsi parati in¬
sructiq. Ceteꝵt Riex consulto haud mouebat
quo hostes in equum pelliceret ad pugnam:
Illi uero numero fidentes quo sane prestare
uidebantur. ecolle descendunt. magnoq im¬
petu pugnam incipiunt: Tum Regem ex̃clama¬
sse. his auribus ciudiui. Nam iurta eram. Oo
milites uictorĩa nostea est: ostendens eticcra¬
et aqua atie. E quo ue loco uictoria otire
MNox et ipse metr prĩmos concitatissime in hos¬
tem ferebatur. Crederes fortuna presidem
belloꝵ adesse regi. tam exiguo momento hos¬
tes uiros fortissimos fuderit. fugauerit. et
in portam usq ciuitatis prosecutus pluimos
ceperit. Non nullos etiam in fossam orbis
precipites egerit. Negioꝵ ueõ non nulli hos¬

Expanded text:
ma milites iussit atque hostibus obviam contendere, et iam ad tria milia passuum processerat instructus armatusque, tandemque in campis apertis iuxta Troiam in conspectu hostium consedit. Stabant enim loco edito ad proelium et ipsi parati instructique, ceterum rex consulto haud monebat, quo hostes in equum pelliceret ad pugnam. Illi vero numero fidentes quo sane praestare videbantur, et colle descendunt magnoque impetu pugnam incipiunt. Tum regem exclamasse his auribus audivi nam iuxta eram: "O milites, victoria nostra est!", ostendens etiam a qua acie, a quove loco victoria oriretur. Mox et ipse inter primos concitatissime in hostem ferebatur. Crederes fortunam praesidem bellorum adesse regi, tam exiguo momento hostes viros fortissimos fuderit fugaveritque, et in portam usque civitatis persecutus plurimos ceperit, nonnullos etiam in fossam urbis praecipites egerit. Regiorum vero nonnulli hos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuos menses benedicendo ille protrcixit:
ut e benedictis fidem adeptus oportumus i¬
micum opprimeret At eius malicia que sub
specie bonitatis incciput alterius serpendo
cecisscibatur regis prouidentiai detecta est
et in sons ille seruatus & caluma:¬
Umismata illusteiũ imperatorr. Tesciris
ante alios ꝑ uinuersam ytalicn sũmo
scudio conquisita: In Eburnea archula a ke¬
ge pene dixerim religiosissime ad seruaban
te collapsa non extarent. mirtimodum sese
delectari et quodamõ inflãiciri ad uirtutẽ
et gloriam in quiebat Alfonsus:¬

Expanded text:
continuos menses benedicendo ille protraxit, continuos menses benedicendo ille protraxit, ut e benedictis fidem adeptus oportunius inimicum opprimeret. At eius malitia, quae sub specie bonitatis in caput alterius serpendo crassabatur, regis providentia detecta est et insons ille servatus a calumumismata illustrium imperatorum, C. Caesaris ante alios, per universam Italiam summo studio conquisita in eburnea arcula ab rege, pene dixerim religiosissime, asservabantm vetustate colapsa non extarent, mirum in modum sese delectari et quodammodo inflammari ad virtutem ac gloriam inquiebat. XIII. S
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃de legatos opidanid renũctiaire iussit:ĩ¬
si propere oc peius etiam quã tormenta lax¬
cri inciperent. Dedicõ fecissent. nullum postes
simus Cumq et grati aliquid affere᷑ putare¬
fmricion quendam a Iohanne ulterioris
hisꝑanie eg rege captum dominatu
bõmis om̃ibus spolicitum in uincula comiẽctũ
facto sp ham̃ricum ꝓpter eius amꝰ egregia
ornamenta nigis etiam quam featrem dilig¬
ebat Post habitis neapolitani regni deliciis
quas sibi multo sudore et ceuore comparasse
oidebatur. ded liberatõ fratus maturauit.
liberauit in prisimã sortunã rescituit.¬
Ccessit quidam ad Regem et in laudem
et cõmendacõ inimiti cꝯdam sui capitalis
uerba coram faciens admiratiomi erat: his
maxime qui simultatem illort probe cogno¬
uerant Ded prudentissimo regi insueta bomens
suspiciomi fuit. Dixitqs scorsum ad amicos et
familicires. Hec benedicencia. mihi credite
crumpet tandem in calanitatem iimiti: in¬
si aduertimus: Nec eum fefellit opĩmo: sex

Expanded text:
destinans oppidanis renunciare iussit, nisi propere ac prius etiam quam tormenta laxari inciperent, deditionem fecissent, nullum postea simus, cumque et grati aliquid afferre putarericum fratrem ab Ioanne Ulterioris Hispaniae rege dominatu bonisque omnibus spoliatum in vincula coniectum quidem Henricum propter eius animi egregia ornamenta magis etiam quam fratrem diligebat, posthabitis Neapolitani regni delitiis, quas sibi multo et sudore et cruore comparasse videbatur, ad liberationem fratris maturavit, liberavit et in prisccessit quispiam ad regem et in laudem et commendationem inimici cuiusdam sui capitalis, verba coram faciens, admirationi erat iis maxime, qui simultatem illorum probe cognorant. Sed prudentissimo regi insueta bonitas suspitioni fuit. Dixitque seorsum ad amicos et familiares: "Haec benedicentia, mihi credite, erumpet tandem in calamitatem inimici, nisi adverterimus." Nec eum fefellit opinio. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
un mnotis iõo duceret: quam quoduille gasu
fatrre bederctur: Laudem er̃ ellam onssis¬
am. sed maiort suoꝵ enso. Quispe qui uisircia
moderatione atq animi extellencia sibi reg¬
num comoarassent: Duccessoribus quidem
regna oncri cedere Et ita demũ honori si
urtute pocius quã restamente illa suscipiant.
de se itaq si qua modo extent eliceret oenamẽ¬
t. non a patribus iam mortuis ertorqueret.
Lfonsum non naiqͥuam solum absq comta¬
cum pompa incedentem uidimus. Cumq
ob hoc a plerisq argueretur: suadereturꝙ. ut
more cilior principum et ipse carmatore maonu
supatus graderctur. Exhoriu̾sse consilium
disus est atq dixisse: se quidem mĩme solum
ut isti crederent: sed innocentia associatum
uaidero: neq esse quod beniuolentia feetus
quippiam extimescat:
kege p̃monitos scimus. no quod decee¬
tum cuit resceiptum ei se factum scruarent:
msi qd iure tantum et honestate inteꝵetur
Interdum emũ tuit importumt̾ate postulantiũ

Expanded text:
 minoris ipse duceret quam quod ille tanti facere videretur. Laudem enim illam non suam sed maiorum suorum esse, quippe qui iustitia, moderatione atque animi excellentia sibi regnum comparassent, successoribus quidem oneri regna cedere, et ita demum honori si virtute potius, quam testamento illa suscipiant. A se itaque, si qua modo extent, eliceret ornamenta, non a patribus iam mortuis extorqueret. lfonsum nonnunquam absque comitantium pompa incedentem vidimus. Cumque et ab hoc a plerisque argueretur suadereturque ut more aliorum principum et ipse armatorum manu stipatus graderetur, exhorruisse consilium visus est, atque dixisse se quidem minime solum, ut isti crederent, sed innocentia associatum vadere, neque esse quod benivolentia civium fretus, quippiam extimescat. ege praemonitos scimus, ne quod decretum aut rescriptum a se factum servarent, nisi quod iure tantum et honestate niteretur. Interdum enim aut importunitate postulantium,
Abbreviated transcription (Latin):
Asclaui opidum et milite et situ mum̃tis¬
colonia cathelanort deducta: Ut essent qui
cum uirgimibus et uiduis hisclauis cõnubia
copulorent. Ratus uis id quod euenit aiõs
illor Deliniri et conaliari posse: prole sustep¬
ta. Ceteri in eadem expeditione hoc contigit
ꝙ cum uictoria compos dus gracias cicturꝰ
ad lictus ubi templum extut beate uirgnus inq¬
so ncindi pemitus ignoro Cumꝙ opeciudã
Cuetans ab ymo redditus fundo monsent
collegisset dixisse ferturꝰ non paruo pragos
constare: Cum adiutori ipsi ultine sortis ho¬
mũctioni. salariũ annuui constituit. pariter et
filiabus quinq dotem dedic:¬

Expanded text:
sclam oppidum et milite et situ ipso munitiscolonia Catelanorum deducta ut essent, qui cum virginibus aut viduis Hisclaris connubia copularent, ratus, videlicet id quod evenit, animos illorum deliniri et conciliari posse prole suscepta. Ceterum in eadem expeditione et hoc contigit, quad cum victoriae compos diis gratias acturus ad litus ubi templum extat Mariae virginiso nandi penitus ignaro. Cumque ope Caietani cuiusdam ab imo redditus fundo max sese collegisset, dixisse fertur non parvo magna constare. Tum adiutori ipsi ultimae fortis homuncioni salarium annuum constituit, pariter et filibus quinque dotem dedi
Abbreviated transcription (Latin):
Endacium uero et his potissimũ ema¬
nare dicebat Qui aut legissent multũ:¬
Qut multum ꝑagecissent. Dut uixissent
multum:
Osma florentinus alfonso male ꝓaca¬
tus. uir ciuoquim magnus et illusccis
Cum dono ei mitteret Titi luiy libros ptĩs
predoros. Neclamatum est ai medicis quai
aderant: ne ꝑ inmortales deos libcũ qatregne et
ab hoste missum. uener soste duenfex
or musfoene uisus est medicis ass puros
lis quidem cũo illudens. Nam cum ¶abius
in medio consntutus esset. Illum manibus
accepit. Legit euoluit. subm̃de medicos qui
continue aduerscirentur: rogitans ut desmerẽt
meptire. Regũs quidem animos non priuau¬
torum libidim subiec tos esse. Bed sub ioius c¬
ra et tutela securas lemoq agere uitas Inquit.¬

Expanded text:
endacium vero ex his potissime emanare dicebat, qui aut multum legissent, aut multum peragrassent, aut vixissent multum. osma Florentinus Alfonso male pacatus vir, alioquin magnus et illustris, cum dono ei miteret T. Livii libros utique praeclaros, reclamatum est a medicis, qui aderant, ne per immortales deos librum attrectaret ab hoste missum veneni suspectum. Rex prima specie visus est medicis assentire illis quidem animo illudens. Nam cum Livius in medio constitutus esset, illum manibus accepit, legit, evolvit. Subinde medicos, qui continue adversarentur, rogitans ut desinerent ineptire. Regum quidem animas non privatorum libidini subiectas esse, sed sub Iovis cura et tutela securas, laetasque agere inqui
Abbreviated transcription (Latin):
Um peregre aduementi patri ferdiciando
obuiam progressus. aduertĩsset illum leti¬
cia uectari ualitudine affectum: scatim̃ equo
desiliit. ut patrem pedibus cõmtaretur. dait
demptidem cohortarc᷑ uot exemplo multort
procert Iuxta ad equitanciũ. et ipse quoq equũ
conscenderet. Qlii inquit O pater quid aid se
attinet ipsi uiderm̃t: ego quidem cidduti ncu¬
tiłp̃ potero. quin regem. quin patrom: et cũ
grotum pedibus sequar:
laudaret. ꝙ Rex esset. Regis filius. Re¬

Expanded text:
um peregre advenienti Ferdinando patri obviam progressus advertisset illum vecticula vectari valitudine affectum, equo disiliit, ut patrem pedibus comitaretur et, sidentidem cohartaretur ut exemplo multorum procerum iuxta adequitantium et ipse quoque equum conscenderet, "Alii – inquit – o pater, quid ad se attinet ipsi viderint; ego quidem adduci neutiquam potero quin regem, quin patrem et eundem aegrotum pedibus sequar".laudaret, quod rex esset, filius regis, re
Abbreviated transcription (Latin):
L fonsi uero moderaicionom̃. Clementi¬
am liberalitatem cũ in alios ꝓpe i me¬
moraibilos Tum in marinum boffam
suũ infensissimũ hostem quis digne satis
unꝙ encerauerit Qui arpauo eppido et in
co simul marmo ip̃o ui capto. eũ uniucrsh
forme exertitus in marmi necem cõuirasset
Unus Qlfonsus ipm̃ a militũ furore atq
iiuria peohibuit Quem postea et in bona
restituid et in sencito ⁊ numcro collocauit.
Eius etiam filus intͦ oiulicos quos famili¬
arissime diligebat admissis

Expanded text:
lfonsi vero moderationem, clementiam, liberalitatem, cum in alios prope innumerabiles, tum in Marinum Boffam, suum infensissimum hostem, quis digne satis unquam enarraverit? Qui Arpario oppido et in eo simul Marino ipso vi capto, cum universus ferme exercitus in Marini necem coniurasset, unus Alfonsus ipsum a militum furore atque iniuria prohibuit, quem postea et in bona restituit, et in senatorum numero collocavit, eius etiam filiis inter aulicos, quos familiarissime diligebat, admissis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ GRAUITER
Athisthenis dictum suscipere ac sre¬
quenter usurpare consueuit. Si uel in
oruos uel in adulatores madere opo
uerent deuorare.

Expanded text:
GRAVITER Antisthenis dictum suscipere ac frequenter usurpare consuevit si vel in corvos vel in adulatores incidere opverent devorare.
Abbreviated transcription (Latin):
do Iobannis portugallic Regis filio na¬
u mñuori magnificentissimo apparatu nuptũ
radidit. Ex quibus postea procecata helio¬
nora silia: dum hec sitiberemus fridcrito
tuno Romanoꝵ regi qdͦ fnuste et sclicit

Expanded text:
do Ioannis Portugalliae regis filio natu maiori magnificentissimo apparatu nuptui tradidit. Ex quibus postea procreata Helionora filia; dum haec scriberemus, Federico tertio Romanorum regi, quod fauste
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempore quo illum mntelligo bello supera¬
tum ot a brittãnis proteitum esse: nequaꝗͣ
me airma conͣ profligatum Regem moturum
esse uobis affirmo: neq eo conmo esse.
ut quod maiores mei in Raroli prosperitate
non ꝑecierunt Ego in eius repetam calamita¬
te. Quid regi indecencius qyam uictũ prouo¬
care Nursum quid inhumanus quã nause¬
agum submergere Hac sycuritate legatos
remisit dennr̾atos Alfonsi uirtutem et ma¬
gnammitatem.
SLIBSERALIT ER

Expanded text:
hoc tempore, quo illum intelligo bello superatum et a Britannis protritum esse, nequaquam me arma contra profligatum regem moturum esse vobis affirmo: eo quoque animo esse ut quod maiores mei in Caroli prosperitate non petierunt, ego in eius non repetam calamitate. Quid regi indecentius, quam victum provocare. Rursum quid inhumantus, quam naufragum submergere." Hac securitate legatos remisit demiratos Alfonsi virtutem et magnanimitatem." II. LIBERALITER
Abbreviated transcription (Latin):
iiuruis Non quid dicatur: sod a quo dicati
inprimis amaduertendum esse: Opurci iũ¬
uant spurce loquantur spurce̾ ut libet: se
nequaqͣ ob alioꝵ maledicta a sua natura
et moderacione recessurt esse: Ad hec uic¬
toram fortuns munus esse clementia suũ
ipsus qui demens esse deberet: Itug unum¬
quomq malle ex cicmencia quam ex uictorici
laudem odipisci. Demq expertũ loqui mnbil

Expanded text:
iuriis numquid dicatur, sed a quo dicatur in primis animadvertendum esse. Spurci vivant spurce, loquantur spurce, ut libet, se nequaquam ob aliorum maledicta a sua natura et moderatione recessurum esse. Ad haec victoriam fortunae munus esse, clementiam suum ipsius, qui clemens esset debere. Itaque unumquemque malle ex clementia, quam ex victoria la
Abbreviated transcription (Latin):
defuturus sum. Dot intelligas inhil tibi ad
hanc eꝑpediciõ. si modo tibi ip̃e non defue¬
us ꝑ alios defuisse Postremo te monitum
uolo Si qui ex hostibus tue fidei se ꝑmiserit uti
illos bengne sustipias. Diqui etiam obsimatis
anmis usts ad extremam expugnacõ persti¬
termb. eos cũ ceperis. tue pociꝯ mansuctudims
quã illoꝵ pertinacie memineris Nec minus
progeniem nostram ab omi ceudelitate et se¬
uicia longe semꝑ alienam extitisse Uale.
EPIE HIUMANITER FORTITER

Expanded text:
defuturus sum, ut intelligas nihil tibi ad hanc expeditionem, si modo tibi ipse non defueris, per alios defuisse. Postremo te monitum volo: si qui ex hostibus tuae fidei sese permiserint, ut illos benigne suscipias; si qui etiam obstinatis animis usquam ad extremam expugnationem perstiterint, eos cum ceperis, tuae potius mansuetudinis quam illorum pertinaciae memineris; nec minus progeniem nostram ab omni crudelitate et saevitia longe semper alienam extitisse.» LII. PIE, HUMANITER, FORTITER
Abbreviated transcription (Latin):
UEOERALITER
Cimus alfonsum hortatu et precibꝰ
Eugeny pontificis expeditõ picene
regionis que a francisco sforcia poten¬
tissimo ut prestantissimo copiciꝵ ductore te¬
nerctur instituisse Qtq inde tandem dei op¬
tummꝰ maximi bengineate sfortiam ipsam
cutera urbs e receptis ob gratitudiem ul¬
tro a pontifice offerc̃tur rege illas ingenti
anmo repudicisse non ss quidem questus
sed dei et eclesia᷑ geacia eppedibo ilam
suscepisse dicentem.
Tabat in ripa uulturm flumiis Rc̃x
suo recuicienti epercitu ad uimento

Expanded text:
ERALITER Scimus Alfonsum hortatu ac precibus Eugenii pontificis expeditionem Picenae regionis, qui a Francisco Sfortia potentissimo ac praestantissimo copiarum ductore teneretur, instituisse atque inde tandem Dei optimi maximi benignitate Sfortiam ipsum altera urbs e receptis ob gratitudinem ultro a pontifice offerrentur regi, illas ingenti animo repudiasse, non se quidem quaestus sed Dei et Ecclesiae gratia expeditionem illam suscepisse dicentem. Stabat in ripa Vulturni fluminis rex, quo traiicienti exercitu adiumento
Abbreviated transcription (Latin):
querat. Sonde uana saltem iactancia sope¬
re uidocitur. Atciq ille ad ꝯstiencia onnia r̃o¬
fert. hic cid ostentatõ h ͨ non inscite Rer
cuma dixisset Tibulli poete tersissimi uersus
ienmedium preolati sunt regism̃ fallar sen¬
tent confirmantes. Protul absit gloria
auloi Qui scipit i encito gaudeat ipse synis
Rep uersus exosculatus illos edidicit:

Expanded text:
quaerat, unde vana saltem iactantia sapequaerat, unde vana saltem iactantia sapere videatur. Itaque ille ad conscientiam omnia refert, hic ad ostentationem." Haec non inscite rex cum dixisset, Tibulli poetae tersissimi versus in medium prolati sunt regis, ni fallor, sententiam confirmantes. "Procul absit gloria vulgi Qui sapit, in tacito gaudeat ille sinu. Rex versus exoscolatus illos edidicit.
Abbreviated transcription (Latin):
confidimus. Ut si quis cidmodũ sitiens au¬
dicit ciquam limpidam et siuram peotul esse
ded uicinã et ꝓpinquam pociꝰ bibat. li tur¬
bidam et lutulentam Preclare ergo quicũq
dixerit dñi dei fidem esse:
mor eos maioris edesie Idueo n qudemisere
fcer enño fici probibuit: Haud tnnu fatee st
rnquiens hiugõꝰ scoxort srcuem uentis ymbubo
fulĩbusq obnoxiam. Ut cunna uetcris et fi¬
milicris domum. Eꝯ oꝑa in bellis et pate
otꝵ omũ fortuna fortit᷑ et fideliter usus fu.¬
erat euerti pateretur:
Cur qui uere saperet taciturmor esset
Qui minus loquacior Et cum alios aliud ke¬
gem tandem hus uerbis pene respõdisse au¬
diuimus Qui uerc sapit habet hic quidem
itus unde gnudect: celitur quippe ciuis sa¬
piencia: qua maxime alimonia contentus
⁊equiescit: Ex diuerso ꝗ mĩme scipit cius ip¬
suis animus cum intꝰ non habcat quitꝙ oñ
impleatur aut gniudeat. necesse est foris

Expanded text:
confidimus, ut siquis admodum sitiens auconfidimus, ut siquis admodum sitiens audiat aquam limpidam et puram procul esse, sed vicinam atque propinquam potius bibat, licet turbidam et lutulentam. Praeclare igitur quicunque dixerit donum Dei fidem esse".moreos maioris ecclesiae. Id vero quoniam rex fieri omnino prohibuit, haud tanti facere se inquiens, huiuscemodi saxorum struem ventis, imbribus fulminibusque obnoxiam, ut amici veteris et familiaris domam, cuius opera in bellis ac pace atque omni fortuna fortiter atque fideliter usus fuerat, everti pateretur. cur qui vere saperet, taciturnior esset, qui minus loquacior. Et cum alios aliud, regem tandem his pene verbis respondentem audivimus: "Qui vere sapit, habet hic quidem intus unde gaudeat. Alitur quippe eius animus sapientia, qua maxime alimonia contentus requiescit. Ex diverso qui minime sapit, eius ipsius animus cum intus non habeat quicquam, unde impleatur aut gaudeat, necessum est foris
Abbreviated transcription (Latin):
et hecititonis et. beneco dictum probarent Ego
mea quidem sententici lobi quis amet ne uici¬
ssim redametur: Quis aut cerciꝰ aut floge¬
canciꝰ diligit: quõ qui homĩes creaiuit et fecit .¬
ditq hom̃i causa omĩa fecit. Cumq id ita este
nemo uuius ambigat: Quis tñ est quĩ mu.¬
tua caritate deum complectatur Umo uero
qd mieabilius deut pociꝰ detestabilius est.
tum ouit hunc aut illum hoẽ amantibus no¬
bis interdum in officio non respondeat᷑. De¬
um ueõ amantibus certissimo sit illius carĩ¬
tas. Nec caritus solum bedamoris merces¬
lux perpetua et sempitn᷑a tranquillitas. inba¬
loniiꝯ obdurati ꝑsistimus Nec amantem de¬
damamus: Quod ego nobis arburor euemire
obnullam. cut certe ꝑ exiguam in deum fi¬
dem Dum emĩ bonis hisce presentarus atq
uolupicitibus et delmimur et obcecamur:
celestici que non uidentir ieq tanguntur
nõ modo nõ curamus. sed nec onño futita

Expanded text:
et Hecatonis et Senecae dictum probarent suspet Hecatonis et Senecae dictum probarent suspmea quidem sententia, ubi quis amet, nec vicissim redametur, eo quis aut certius aut flagrantius diligit, quam qui homines fecit atque hominum causa omnia fecit? Cumque ita esse nemo unus ambigat, quis tamen est qui mutua charitate Deum complectatur? Immo vero quod mirabilius, aut potius detestabilius est, cum aut hunc aut illum hominem amantibus nobis interdum in officio non respondeatur. Deum vero amantibus certissima sit illius charitas, nec charitas solum sed amoris merces perpetua lux et sempiterna tranquillitas, nihilominus obdurati persistimus, nec amantem, redamamus. Quod ego arbitror nobis evenire ob nullam aut certe per exiguam in Deum fidem. Dum enim bonis hisce praesentariis atque voluptatibus et delinimur et occaecamur caelestia, quae non videntur neque tanguntur, non modo non curamus, sed nec omnino futura
Abbreviated transcription (Latin):
nuc̾ticiret. attentõ pacienciãq regis ualidis¬
sime miratus est: cp nec oculos a se diutissime
dicentem minimũ deflexisset. nͨ manus mo¬
usset. Bed et illud inprimis memoria dignũ
iudicauit: ꝙ cum a principio scatim̃ oracionis
naso regis musca suꝑsedisset: non priusc̃ pcr¬
itum esset Rex illam abegisset:
Literatis Marci Tullii sepulchrum adhuo¬
extare suxta formas in uici RRomana uetustis
licteris instriptum. Quod Rex ut pͣmũ accepit
leticia pene proditus Ire inhilcũctatus est:
et sentibus rubisq primũ tumulum purgans
mor legere inceptans. non. ¶. Tullii. Sed sn
uetrmii epigeama esse comperit: Erritoq lab¬
ore rediens. Eic uultum risu soluens. Cceta¬
nos inquit ex minerua olera quidem accep¬
isse: sed sapienciam amisisse:
Egebamus fortassis dennei denece epłas
ri uiri Querebatur suꝑ precepto heciatos tn¬
tope a seneca lciudato. Si uis amari ama.
slumꝗd mñ aliquo sub exceptione falleret
amarctur . Rc cum multi multa fermeqs ot go

Expanded text:
nuntiaret, attentionem patientiamque regis validisime miratus est, qui nec oculos a se diutissime dicente minimum deflexisset, nec manus movisset; sed et illud in primis memoria dignum iudicavit, quod cum a principio statim orationis naso regis musca supersedisset, non priusquam peroratum esset, rex illam abegisset. litteratis Marci Tullii sepulchrum extare adhuc iuxta Formas in via Romana vetustis litteris inscriptum. Quod rex ut primum accepit, laetitia pene proditus ire nihil cunctatus est, et sentibus rubisque primo tumulum purgans, mox legere inceptans, non M. Tullii, sed M. Vitruvii epigramma esse comperit. Irritoque labore rediens ac vultu risu solvens, Caietanos inquit ex Minerva oleam quidem accepisse, sed sapientiam omisisse. egebamus fortassis Annaei Senecae epistolas, ri viri. Quaerebatur super praecepto Hecatonis tantopere a Seneca laudato: "Si vis amari, ama." Nunquid in aliquo sub exceptione falleret, amaretur. Hic cum multi multa fermeque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iło ꝙ preclara patria gremotigme eestee
nomen barbari erhorrens: iiquo aĩo fereꝰ
in luriã uideretur: Ego Rex inquit non a
patua. sed a moribus barbarum desimre
ipsos etiam secordi citq obtuso ingeio
homnĩes ediudiens ucõ illos subinde oculos
ad eos conitere solitus erat. quos probe no¬
rat ingenia ac sensus homti ꝑcallere Ouid¬
ianũ illud leui uoce submurmurãs Uultur
in silius miserũ mandabat homonẽ: Belliss¬
ne emĩ non homñes: sed homones appellas¬
se eos dicebat. Quos uidisset ex homĩe inbil
prettr effigiem possidere:
Acobo alam̃anã homĩ ꝯcistiano: sed iu¬
deis orto parentibus. Cum is diui Iohã¬
buisset: Ec pro eo quingentort aureort pre¬
cium postularet Ita respondit. Non tu satre
meptus es. et moiort tuort longe uissimlis
Discipuli et seruuli ymaginem tanti estimas
Cum illi Iohannis ipsius ingrm̃ et dinũ et
regem ludeoꝵ non amplius xxx denarũs¬

Expanded text:
i praeclara patria Graeca origine esset, nomen barbari exhorrens, iniquo animo ferre iniuriam videretur, "Ego – rex inquit – non a patria soleo sed a moribus barbaros definireipsos etiam secordi atque obtuso ingenio homines. Audiens vero illos subinde oculos ad eos coiicere solitus erat, quos probe norat, ingenia ac sensa hominum percallere, Ennianum illud levi voce submurmurans: "Vulturis in silvis miserum mandebat homonem." Bellissime enim non homines sed homones Ennium appellasse eos dicebat, quos vidisset ex homine nihil praeter effigiem possidere. Iacobo Alamanno homini christiano, sed iudeis orto parentibus, cum is divi Ioanbuisset, ac pro eo quingentorum aureorum precium postalaret, ita respondit: "Non tu sane ineptus es et maiorum tuorum longe dissimilis, discipuli et servuli imaginem tanti aestimans, cum illi Ioannis ipsius magistrum ac dominum et regem Iudeorum xxx non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
sum pcospectauimus Ymo uero cũ actepisset
Etruscos istius modi ludos singulorri indusixia
cõmentos esse ne hac saltem inre que cid
diuinũ cultum pertmeret o quoqmͣ mortali¬
um uinceretur Omici ꝑsteutctũ atq explorai¬
tum co misisse explorata longe pr̃celarius
citq subtilius exprossisse.

Expanded text:
sum perspectavimus. Immo vero cum accepisset Etruscos istius modi ludos singulari industria commentos esse, ne hac saltem in re, quae ad divinum cultum pertineret, a quoquam mortalium vinceretur, omaia perscrutatum atque exploratum eo misisse. Explorata longe praeclarius atque subtilius expressisse.
Abbreviated transcription (Latin):
presidio ułtro dedisse:
¶ FORTIT ER
¶Uãt beneuenti Fr cuͣq accepis¬
set milites suos ex sascello bonalbe¬
rgo quo reruperant expulsos esse Pio¬
pterea accirerisse tecdount. scalasq suis ma¬
ibus apprehensas infossam oppidi deuol¬
ceptã receptã oppidaĩ et direptũ esse
CPIE FORTITER

Expanded text:
praesidio ultro dedisse. XL. FORTITER Erat Beneventi rex, cumque accepisset milites suos ex castello Bonalbergo, quo irruperant, expulsos esse; propere accurrisse tradunt, scalasque suis manibus apprehensas in fossam opidi devolreceptum oppidum et directum esse. XLI. PIE, FORTITER
Abbreviated transcription (Latin):
C PACIENTER
Auernosum ulcus i tibi crortum sin¬
tensq solutus Rer nec ab aliquo reten¬
tus. Ignito gladio scindendum medico
prebuit᷑ nallo prorsus. Qut uoce cuit gemi¬
tu cuit feontis contractu doloris signo edito

Expanded text:
PATIENTER avernosum ulcus in talo exortum scatensque solutus rex, nec ab aliquo retentus ignito gladio scindendum medico praebuit, nullo prorsus aut voce, aut gemitu, aut frontis contractione, doloris signo edito
Abbreviated transcription (Latin):
Noficiscebamur auersa capuam. Cã¬
q reꝑ esset itm̃cris primus. offendit as¬
mciriũ gementem implorantemq pretereu¬
ncium ciuxilium. propttreai ꝙ asellus sibi
prolapsas esset in luto. ftreina oneralus. de¬
silire equo ꝗ non longe admodũ interuallo

Expanded text:
oficiscebamur a Versa Capuam. Cumque rex esset itineris primus, offendit asinarium gementem implorantemque praetereuntium auxilium, propterea quod asellus sibi prolapsus esset in luto farina oneratus. Desilire equo, qui non longam admodum intervallo
Abbreviated transcription (Latin):
moriã hiuꝰ uictorie insigne gxtitit Qu r̃e¬
uersis militibꝰ e prelio in castca onde proficdi
snt. Ccteris ut fit corpera passim curantibꝰ
ꝓpse Rer non prius aliquat gustare̾. non/
peius cearmari. cuut puluere et sudorem
telerg passus est Licet in medus et esmtis
et dici et cipulie flagiantissimis caloribus. qmͣ
rem diuinam uel soleminter fecerit yhesug
grcicias pro uictoria egerit omatus ieiunꝰ
cic prelio de fatigatus.

Expanded text:
moria huius victoriae insigne extitit, quot remoria huius victoriae insigne extitit, quot reversis militibus e proelio in castra, unde profecti erant, ceteris, ut fit, corpora passim curantibus, ipse rex non prius aliquid gustare, non prius exarmari aut pulverem et sudorem extergi passus est, licet et in mediis et aestatis et diei et Apuliae flagrantissimis caloribus, quam rem divinam vel solenniter fecerit, Iesuque gratias pro victoria egerit armatus, ieiunus ac proelio defatigatus.
Abbreviated transcription (Latin):
exclamasse his ciuribus ciuidiui. sicm iuxta
ercim: O milites uictorici nostea est: osten¬
dens ctiam. ⁊qua cicie. & quoue loco uicto¬
aic orirctur. Mox et ipse intee pͥmos cõ¬
cittitissime in hostem serebatud. Crederes
fortunam presidem belloꝵ cidesse Regĩ: mam
exiguo momento hostes ureos fortissimos
fuderit fugnueritq. et in portam usq ciuitatis
perseculus. pluximos ceperit: nonnullos eni¬
am in fossam urbis precipites egerit: Rc¬
giorum uero nõnulli hostibus mixti urbẽ
inbroiere. qui exporta alicra ad regem in co¬
lumes redierunt: In hac uictoria ꝑmulta ꝗ¬
dem obtigere mrercitu dignissimci Nuidã ẽqu¬
os cum intucretur regem orncitu preter ailios
clegantiore: et quis nam esset Nam ignora¬
ratꝰ proiec̾to in cum ense percontaretur u
Atq ille Rilfonsus Rex sum. Etiam protenso en¬
st̃ respondisset. Continuo ad Regis nomen
protubuisse dicitur Ntq illips potestati ⁊educ¬
togladio sest pemisst: Illud quoq id me¬

Expanded text:
ta eram: "O milites, victoria nostra est!", ostendens etiam a qua acie, a quove loco victoria oriretur. Mox et ipse inter primos concitatissime in hostem ferebatur. Crederes fortunam praesidem bellorum adesse regi, tam exiguo momento hostes viros fortissimos fuderit fugaveritque, et in portam usque civitatis persecutus plurimos ceperit, nonnullos etiam in fossam urbis praecipites egerit. Regiorum vero nonnulli hostibus mixti urbem introiere, qui ex porta altera ad regem incolumes redierunt. In hac victoria per multa quidem obtigere narratu dignissima. Quidam eques cum intueretur regem ornatu praeter alios elegantiore, et quisnam esset ignorabatur, proiecto in eom ense percortaretur, atque ille: "Alfonsus rex sum", etiam protento ense respondisset, continuo ad regis nomen procubuisse dicitur, atque illius potestari reducto gladio sese permisisse. Illud quoque me
Abbreviated transcription (Latin):
Enerat Rer precedens ex̾titum ad furas
pelignas dobi pauce admodum case atꝙ
ꝓpiorem mansiõ ingressus est cum puctioro¬
na. atq ibi offenderunt ꝓpter ignem conseden¬
tes milites gregarios duos. ex karoli comyo¬
bassi cohorte inique admodũ ferentes aduc̃¬
tum noui hospitis. quem regem esse ignora /
ticiones illos mn eũ ꝯiecturos cõminantes
Rer risu ꝓpe dirumpi. puctis scomachari.
qui insi uer prohibuisset cum illis haud du¬
bic manꝰ contulisset. Cognito tandem rege

Expanded text:
enerat rex praecedens exercitum ad Furcas pelignas, ubi paucae admodum casae erandens in propinquiorem mansionem ingressus est cum Puccio una, atque ibi offenderunt prope ignem considentes milites gregarios duos ex Caroli Campobassi cohorte inique admodum ferentes adventum novi hospitis, quem regem esse ignorarentitiones illos in eom contorturos minitantes. Rex risu prope dirumpi, Puccius stomachari, qui, nisi rex prahibuisset, cum illis haud dubie manus contulisset. Cognito tandem rege
Abbreviated transcription (Latin):
mittere uolturnũ amme amiñtenti: et ib
magna exercitus ꝑte tecuecta Rex obuia fac¬
tus retrocedere eum coegit magna eius militũ
parte. infliuuũ᷑ precipitata. magͣ etiõ capti Re¬
liqua in moronem opidũ ꝑfugam comecta rece¬
pta Quo ꝑcicto regem eo lociꝰ cũ oxtitu sñ ten¬
torũs. sine cõmecitu ciliquo. siquidem exmspera¬
to aduencrct ꝑ noctare oportuit: Ea noc̾te satis

Expanded text:
mittere Vulturnum amnem annitenti etiam magna exercitus parte traiecta, rex obviam factus retrocedere eum subegit, magna eius militum parte in fluvium praecipitata, magna etiam capta, reliqua in Marronem oppidum per fugam coniecta. Quo peracto regem eo loci cum exercitu sine tentoriis, sine commeatu aliquo, siquidem ex insperato advenerat, pernoctare oportuit. Ea nocte satis
Abbreviated transcription (Latin):
nes Alfonsi scudiosus raphanum unum et itẽ
lo inclito mediolancñ duce. Cum audis¬
set ꝙ statim mittendus et liberandus esset:¬
renũctiauit phailippo quas pro liberotione sua le¬
ges dicturus esset:si quas modo dictueus esẜ.
peditione regni meapolitam desistere eum
iuberet: Malle si quidem in aareccͦ uitamde/¬
gere. quia ab huiꝯmodi incepto. Simoueri
tum ut conscanciam in re semel susteptam:
seruaret: tũ uel maxime ne suort parciũ re¬

Expanded text:
nus Alfonsi studiosus raphanum unum et item lo inclito Mediolanensium duce, cum audisset quod statim mittendus et liberandus esset,renuntiavit Philippo, quas pro libertate sua leges dicturus esset, si quas modo dicturus esset, peditione regi Neapolitani desistere eum iuberet. Malle se quidem in carcere vitam degere, quam ab huiuscemodi incepto dimoveri, tum ut constantiam in re semel suscepta servaret, cum vel maxime ne suarum partium re
Abbreviated transcription (Latin):
sua eloquencia atq oppera sustentent: S¬
tam benemeriti. facta cuit dicta perire si¬
nant: sed celebrent pocius. et certatim lau¬
dibus fercnt haud inscuĩ ingratis penan a
uetcribus institutam esse: ut hy murems
uorandi discerpendiq uiui obicerentur:

Expanded text:
sua eloquentia atque opera sustentent stam benemeriti facta aut dicta perire sinant; sed celebrent potius et certatim laudibus ferant, haud inscii ingratis poenam a veteribus institutam esse, ut hi murenis vorandi discerpendique vivi obicerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ENOOHIONIS QUEDIEIRIE¬
bci non abre. musam actitam uoconto
dictor ac factor boceatis cõmendato¬
tios edidit: quitquid a sapientisso ces¬
uno iterctur. osficcretur ue. memoria as gełe¬
biacione dignum existimans. Co ego conselãte
usn adeo laudo at proboq ut mihi seme escellẽ¬
isimort hoñĩ uestigia. octeatiento ac calamo
obẜuc debere uisum sit. Net quittr̃i eoꝵt que
dutient aũt facerent frustrci elabi permittere.
slostus quidem temporibus. et si non contigit d¬
cum uidere: ut quondam orciculo apolliis sapi¬
entissimũ  iudicaitum: certe contigit Alfonsum uide
Qui sme controuersia ⁊ egum principumq ondi
quos nrea ętas tulorit: et sapientissimus et for¬
tissimus haberetur: Cꝯ dicta aut facta tanto
muora esse debebunt. et memoria digna maio¬
re: quanto paiuciores uel om̃ibus seculis ⁊eg¬
es inuenti subt ingenĩoi scipienciaq prestan¬
tes slam philosophi quiꝙ doctemam ciliquã
profitentur. studũs tantũmodo sus intentĩ: q¬

Expanded text:
enophon is, quem Graeci non ab re Musam Atticam vocant, dictorum aut factorum Socratis commentarios edidit, quicquid a sapientissimo viro diceretur efficereturve memoria ac celebratione dignum existimans. Cuius ego consilium usque adeo laudo proboque, ut mihi semper excellentissimorum hominum vestigia atramento et calamo observari debere visum sit, nec quicquam eorum quae dicerent aut facerent frustra labi permittere. Nostris quidem temporibus etsi non contigit virum videre, ut quondam oraculo Apollinis sapientissimum iudicatum, certe contigit Alfonsum intueri, qui sine controversia regum principumque omnium, quos nostra aetas tulerit et sapientissimus et fortissimus haberetur. Cuius dicta aut facta tanto cariora esse debebunt et meinoria digna maiore, quanto pauciores vel omnibus saeculis reges inventi sunt ingenio sapientiaque praestantes. Nam philosophi quique doctrinam aliquam profitentur, studiis tantummodo suis intenti a
Abbreviated transcription (Latin):
Ded quid ero ne ngratus in seculũ nrm̃ꝰ &
in hunc qui seculum gloria excenat. Bane
si maltero De duobus peccudum sit postab¬
it utiq indocti quam ingrati nomen inducre
Aliõs saltem precloro et i motali ingemo
urros ad honestissimũ hoc ceretimen excita¬
bo. Quodq nibiciis officium est. haud
equidem facoro erubestam Miere ciere ureos

Expanded text:
Sed quid? Ero ne ingratus in saeculum nostrum Sed quid? Ero ne ingratus in saeculum nostrum in hunc, qui saeculum gloria exornat? Sane si in altero de duobus peccandum sit, praestabit utique indocti, quam ingrati nomen induere. Alios saltem praeclaro et immortali ingenio viros ad honestissimum hoc certamen excitabo, quodque tubicinis officium est, haud equidem facere erubescam. "Aere ciere viros
Abbreviated transcription (Latin):
dum aidiorr abee et medum ust laudibus re¬
hes Reecte mediudfiduis moiores nosrei illiꝙ
tuno penisnores si regem aliquem inter uolup¬
tares paoderatum inter adulatores stemuons
bite oqua pleraq principum exͤatia. doctemae
suidia haut õmittentem am̃aduerterent Intte
diuos protinus refere᷑ consueue᷑: quoꝵ noiã
ad nosream usis memoriã et dies et menses
ci sidera. in deos consicipta testunturi aic cele.¬
brat. Itnq nobis nec dicta nec fucta literis
merito conseceanda desuerint: Quõmo talia sese
offerunt: ut neꝙ de philos aphõ neq de rege
fere ullo unꝙ̃ geniuora aut incundiora. uel
legeris uel audiueris. Dedixenophon pla¬
ne ipse nobis deest: Qui sua illa suciui eloquẽ¬
cia Elphons. ⁊egis predoro fatthorti momm¬
entis atq mñmortalitatẽ mandoret: Ego nomq
ut ingẽnue fatear imbecillitatem mecan. scit
scio me nequaq̃i tanti uiri laudes prodigni¬
tate consequi posse iiuores aliquanto sũt
quam mediocciter docti hom̃s uires pcicinss

Expanded text:
dum admiraberis et in caelum usque laudibus vehes? Recte medius fidius maiores nostri, illi quidem vetustiores, si regem aliquem inter voluptates moderatum, inter adulatores firmum, inter vana pleraque principum exercitia doctrinae studia haud omittentem animadverterent, inter Divos protinus referre consuevere, quorum nomina ad nostram usque memoriam, et dies, et menses, et sydera in deos conscripta testantur ac celebrant. Itaque nobis nec dicta nec facta litteris merito consideranda defuerunt, quin immo talia sese offerunt, ut neque de philosopho, neque de rege fere ullo unquam graviora, aut iucundiora vel legeris vel audiveris. Sed Xenophon plane ipse nobis deest, qui sua illa suavi loquentia Alfonsi regis praeclara facinora monumentis atque immortalitati mandaret. Ego namque, ut ingenue fatear imbecillitatem meam, sat scio me nequaquam tanti viri laudes pro dignitate consequi posse. Maiores aliquanto sunt quam ut mediocriter docti hominis vires patiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cum bene feliciter q actum esse eristimare
si cu hec fucata et fallaciti bonci sibi arrise¬
rint. Ea deserat. Nec uero te̾ ulla de pare¬
ntibus cuit feciteibus quos relicturꝯ fortassis
es subecit sollicitudo Eos quidem imbi cordi
iam iamq esse et fore scias: ne quid creden
rinum frateem et ipm᷑ precdore̾ spei adole¬
stentulum. in tuos honores/. in tucis fortuas
et fortunaꝵ spem protinus assũmo Tu uale
eternũ: Et si mandatis meis impiger semp
obtemperasti: nũc si a deo optimo maximo
at regum rege tibi uite̾ epitus denutari ui¬
deatur. Letus. cigensq gratics parci et
obtemꝑci. ¶Lac orationd̾ confirmintus et
erectus cdolestens paulo post hilcuter et
cum mirai cognitione migrauit: Rex illi
inferias magnifice̾ porsoluit: Et sepulchro
huꝯmodi disthicon exsculpi mandauĩt
¶Epithaiphium do.¬
ui fuit ealphonsi quõdam p̾cus maxia regis
Gabriel hac modica nunc tumulat᷑: humo

Expanded text:
cum bene feliciterque actum esse existimare, si cum haec fucata et fallacia bona sibi arreserint, ea deserant. Nec vero te ulla de parentibus aut fratribus, quos relicturus fortassis es, subeat sollicitudo. Eos quidem mihi cordi iamiamque esse et fore scias non minus sane rinum fratrem et ipsum praeclarae spei adolescentulum in tuos honores, in tuas fortunas et fortunarum spem potius assumo. Tu vale aeternum, et si mandatis meis impigre semper obtemperasti, nunc si a Deo optimo maximo ac regum rege tibi vitae exitus denuntiari videatur, laetus agensque gratias para et obtempera.» Hac oratione confirmatus et erectus adolescens paulo post hilariter et cum Dei mira cognitione migravit. Rex illi inferias magnifice persolvit et sepulchro huiusmodi disthichon exculpi mandavit: Epitaphium Qui fuit Alfonsi quondam pars maxima regis, Gabriel, hac modica nunc tumulatur humo.
Abbreviated transcription (Latin):
enebant locauit: Tormentis. telis. clamor¬
bus nostros conimue loçessens. Constituerat
dlfonsus postero die collatis signis decertaeͬ.¬
Ceterum airdor militum ut plerumq fit Icotine¬
zi duicius nequiuit: ponto tecns misso incontin¬
entem cripperunt. fuderunt ac profligarunt:
barbaros: nec protul suit: Quin regem ipm
cticm cciptrent: Qui a ꝓpmquis et necessaris
quibusdam suis in cquũ ad leuatus. int᷑ noste¬
arum militum manus propemodũ apprchẽ¬
sus efugit: Qui uero rogem tutati fuerunt qu¬
mam fuge locus non fuit. ad unũ omnes
cidati sunt ante regis pedes pectoriũ c̃aptum
dueptumq Tormenta enea cit ferreçi omma
confecta. Digna militairia plerciq ciblata: in

Expanded text:
tenebant, locavit tormentis, telis, clamortenebant, locavit tormentis, telis, clamoribus nostros continue lacessens. Constituerat Alfonsus postero die collatis signis decernereceterum ardor militum, ut plerumque fit, contineri diutius nequivit: ponte transmisso in continentem eruperunt, fuderunt ac profligarunt barbaros, nec procul fuit quin regem ipsum etiam caperent, qui a propinquis et necessariis quibusdam suis in equum allevatus, inter nostrorum militum manus prope modum aprehensus effugit. Qui vero regem tutati fuerunt, quoniam fugae locus non fuit, ad unum omnes trucidati sunt ante regis pedes, praetorium captum direptumque, tormenta aenea et ferrea omnia confracta, signa militaria pleraq