comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ordine regiminis Sedhis omissis: ordinẽ trans.
Fuenientes deniq cum corpore eiuis qͥ eũ transfere.¬
bant ad cȩnobiũ fontanellam: intuler̃ illud in
nes: flebant pueri & infantes. om̃isq monachoꝵ
chorꝰ: P ostea uͦ accessit uenerandus abbas hibtus
aduenerabile corpꝰ. assuptis secum ꝓbat̾ȩ uitȩ frĩb
ac merito scĩtatis ornatis: extimans illud obtam
ꝓliai int̾uallũ temporis. nam dies tricesimꝰ instabit
subito fȩtere Cum̃q scm̃ illius caput uelamine
oꝑtum denudassent: tantȩ suauitatis fraglantia
in demanauit: ueluti diu̾soꝵs aromatũ ac timiama¬
tũ odorib uniuersa repleret᷑ accłia Nã & facies
illius ita in ruborẽ erat conuersa: quasi in soporẽ
eẽt. iuuentis effigiem gerens. Multi quidẽ scĩ
presules & patres uenerandi reliquũq uulgꝰ cotẽ¬
plati sunt: quia uniuersis qͥ affuerant fuit ꝑmis¬
sum hoc cernere stupendi miraculi signum:.

Expanded text:
in ordine regiminis. 36. Sed, his omissis, ordinem translain ordine regiminis. 36. Sed, his omissis, ordinem translaPervenientes denique cum corpore eius, qui eum transferebant, ad coenobium Fontanellam, intulerunt illud ines, flebant pueri et infantes omnisque monachorum chorus. Postea vero accessit venerandus abba Hiltbertus ad venerabile corpus, assumptis secum probatae vitae fratribus ac merito sanctitatis ornatis, aestimans illud ob tam prolixi intervallum temporis – nam dies tricesimus instabat – subito fetere. Cumque sanctum illius caput velamine opertum denudassent, tantae suavitatis flagrantia inde manavit, veluti si diversorum aromatum ac tymiamatum odoribus universa compleretur ecclesia. Nam et facies illius ita in ruborem erat versa, quasi in sopore esset, viventis effigiem gerens. Multi quidem sancti praesules et patres venerandi reliquumque vulgus contemplati sunt, quia universis qui adfuerant fuit permissum hoc cernere stupendi miraculi signum.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ deuotione sũma Atq ibidẽ ꝑmerita ipsius multa
assidue funt miraculoꝵs signa: quȩ enormitate sui
relatoris transcendunt scientiam: Ibi enĩ amisso corpo-¬
reȩ lucis uisum. ariditas gressũ. ac retinacula linguȩ
uerboꝵs seriem: offitiumq. du negatũ auriũ recipit
auditũ. demonumq abhumanis corporibus fit expulsio
frequens: Nam redeunte tẽpore die .ui. idiũ apͥliũ.:
mulier quȩdam quȩ multa annoꝵ curricula contrac.
ta fuerat. cũ fide recta adeumdẽ ꝑgens locum. pͥstinȩ
sanitati ẽ. reddita Tellusq quam dui debiles non
prȩsserant gressus. est stupefacta. se ab inualidis
quondam tam subito contingi uestigus: Agamꝰ¬
grates dõnr̃o innumeras: qͥ ppt̃ iam dicti famuli sui
merita. talia dignat᷑ ionstrare miracula Sequenti
quoq tempore inp̃fato loco accłia .ẽ. constructa in
honorẽ scĩ ansberti prȩsulis augusto ac polito oꝑe:
auenerabili hilbto abbate successore eiusdẽ scĩpatris

Expanded text:
cum devotione summa. Atque ibidem per merita ipsius multa assidue fiunt miraculorum signa, quae enormitate sui relatoris transcendunt scientiam. Ibi enim amissio corporeae lucis visum, ariditas gressum ac retinacula linguae verborum seriem officiumque diu negatum aurium recipit auditum, daemonumque ab humanis corporibus fit expulsio frequens. 35. Nam redeunte tempore, die VI. Iduum Aprilium imulier quaedam, quae per multa annorum curricula contracta extiterat, cum fide recta ad eundem pergens locum, pristinae sanitati est reddita, tellusque, quam diu debiles non presserant gressus, est stupefacta, se ab invalidis quondam tam subito contingi vestigiis. Agamgrates Deo nostro innumeras, qui propter iam dicti famuli sui merita talia dignatur monstrare miracula! Sequenti quoque tempore in praefato loco ecclesia est constructa in honore sancti Ansberti praesulis augusto ac polito opere a venerabili Hiltberto abbate, successore eiusdem sancti patris
Abbreviated transcription (Latin):
uir honorat᷑. eiusq fr̃ bertoldus cunctaquȩ possede¬
rant in p̃diis ac mancipus ex timplo deseruerunt:
atq beato antistiti ansbto simulq. cȩnobio contradunt
Fontanellȩ: Sicq. uigũ lib̾atis exciitiunt: & uigum
dominicȩ seruitutis suscipiunt. subditis ceruicib¬
monachicũ parit̃. & nomen assũpser̃ & habitum.
np̃fata uͦ possessione eorumdẽ uiro scilic& inuia
publica acdelapidata quȩ iuxta eã iacet ac rotomagensẽ
ducit adurbẽ: ubi scĩpontificis ansbti uenerabile
pausauerat corpꝰ: in honore & memoria ipsius afidelib
crux ponitur lignea. ubiinfirmi aduersis uexati
languoribus dño largiente meritis scĩ ansberti. plura
srequent̃ ꝑceperunt sanitatũ munera Ubi circa diem
pausationis suȩ aduentꝰ eiꝰ ad eumdẽ locũ qđ ẽ . ui. idꝰ
martii. adhonorẽ & int̾cessionẽ eius plebes concurrunt¬
innumera: pia dño sollẽpniter ꝑsoluentes uota. uigi-¬¬

Expanded text:
vir honoratus eiusque frater Bertoldus cuncta quae possedevir honoratus eiusque frater Bertoldus cuncta quae possederant in praediis ac mancipiis extimplo deserunt ac beato antistiti Ansberto simulque coenobio contradunt Fontanellae. Sicque iugum libertatis excutiunt ac iugum dominicae servitutis, subditis cervicibmonachicum pariter et nomen assumpserunt et habitum. In praefata vero possessione eorundem virorum, scilicet in via publica ac delapidata, quae iuxta eam iacet ac Rotomagensem ducit ad urbem, ubi sancti pontificis Ansberti venerabile pausaverat corpus, in honore et memoria ipsius a fidelibus crux ponitur lignea, ubi infirmi a diversis vexati languoribus, Domino largiente, meritis sancti Ansberti plura frequenter perceperunt sanitatum munera. Ubi circa diem pausationis sive adventus eius ad eundem locum, quod est VI. Idus Martii, ad honorem et intercessionem eius plebes innumerae pia Domino sollemniter persolventes vota, vigi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã a demone arrepta: aparentib ꝓpͥis ad sc̃i
patrocinia quȩrenda uinculis constricta ꝑducta est
tetigisset linteũ qͦ operiebat᷑ : magnas dans uoces ad
sidera. ilico gr̃a dĩ. & merito sc̃i ansberti ademone
libata. ac sanissima facta. in columis ꝓpͥi iuiris repe¬
dauit habitacula: Sit dõ nr̃o gła. & honor. & ĩperiũ.
quorumdam illustriũ uirorũ: bertoldi scilicet. & ra-¬
ita mansisse in mobile. quasi clauis acretinaculis ferreis
saxo niteret᷑ ingenti Cumq moueri non posset: talia
possessor loci radamastas intulisse dr̃ Euge ansb̾te
serue dĩ fidelis. collocatꝰ int̾agmina xp̃icolarum:
memento nr̃i quos inuita dilexisti quosq scłi mpug¬
nan gaudia Hinc iã nob̾. xp̃s te reducit. idcu cohõ
p̃dĩum offero omĩpotentidõ tibiq p̃sul sc̃issime cedo.
ꝑ cuncta scłorum curricula: Ipse uͦ radamastus

Expanded text:
quaedam a daemone arrepta a parentibus propriis ad sancti quaedam a daemone arrepta a parentibus propriis ad sancti patrocinia quaerenda vinculis constricta perducta est. tetigisset linteum, quo operiebatur, magnas dans voces ad sidera, ilico gratia Dei et meritis sancti Ansberti a daemone liberata ac sanissima effecta, incolomis proprii iuris repedavit habitacula. Sit Deo nostro gloria, honor et imperium, quorundam inlustrium virorum, Bertoldi scilicet et Raita mansisse immobile, quasi clavis ac retinaculis ferreis saxo niteretur ingenti. Cumque moveri non posset, talia possessor loci Radamastus intulisse dicitur: 'Euge, Ansberte, serve Christi fidelis, collocatus inter agmina christicolarum, memento nostri, quos in vita dilexisti, quosque saeculi inpugnant gaudia. Hinc iam nobis te Christus reducit; idcirco hoc praedium offero omnipotenti Deo tibique, praesul sanctissime, cedo per cuncta saeculorum curricula'. Ipse vero Radamastus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq appropinquasset eadẽ mulier &tetigisset pal¬
luĩ qͦ tegebat᷑ gestatoriũ: clamans uoce magna
meritis sc̃i ansb̾ti pontificis statim euomuit cum
cruore sangunis inimicũ generis humani. factũq
.ẽ. illic grande miraculũ: At illa gr̃as agens
omnipotenti dõ. & scõ ansb̾to ꝑ qu̾ẽ fuerãt apesti.¬
fero sp̃u curata. sanitati reddita reuersa est ad
creatorq ac conseruator om̃iũ scõꝵs: qͥ ob famuli siumen
talia dignatꝰ : patrare miracula: In eadẽ deniq uilla
ȩcclia inhonore sc̃i ansb̃ti ep̃i afidelib ẽ. ȩdificata eiq
grabbatũ meadẽ aeccdia multo tempore mansit. signaq
uirtutũ obmerita eiusdẽ scĩ ibidẽ fiunt diuina: Cũ isꝰ
iamtransirent dierum . XX. & eo ãplius circiter curricula :
uener̃ int̾ritoriũ rotomagense in locũ qui dr̃ paldriacꝰ.
llicq cunctipotens ds̃: ꝑmerita eiꝰdẽ sc̃i antistitis simile
superiori dignatꝰ est. ostendẽ miraculũ Nam mulier

Expanded text:
Cumque appropinquasset eadem mulier et tetigisset pallium quo tegebatur gestatorium, clamans voce magna, meritis sancti Ansberti pontificis statim evomuit cum cruore sanguinis inimicum humani generis, factumque est ibi grande miraculum. At illa gratias agens omnipotenti Deo et sancto Ansberto, per quem fuerat a pestifero spiritu curata, sanitati reddita, reversa est ad creatorque ac conservator omnium sanctorum, qui ob famuli sui merita talia dignatus est patrare miracula! In eadem denique villa ecclesia in honore sancti Ansberti episcopi a fidelibus est aedificata, eiusque grabattum in eadem ecclesia multo tempore mansit, signaque virtutum ob merita eiusdem sancti ibidem fiunt divina. 33. Cum vero iam transirent dies XX et eo amplius circiter curricula, venerunt in territorium Rotomagense in locum, qui dicitur Paldriacus, illicque cunctipotens Dominus per merita eiusdem sancti antistitis simile superiori dignatus est ostendere miraculum. Nam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
assensũ preber&. quatinꝰ eius auctoritate. Iohem
prȩficer& :eiq ne aliqua occasione in hoc resisteret.
litteris apostolicis mandaroe. Ipse uͦ eiꝰ petitioni qͥa
deuotam uidit adquicuit. Litteras inde pontifici
misit. uerba quȩ litterȩ continent hȩc sunt.
magensi acdã pastore: conperimꝰ sedinensis cp̃i. &
lanfranci abhatis relatione. te e&electione pͥncipis
cui dilectissimi filii nr̃i Cuidmi regis anglorum
obuitȩ & morum ꝓbitatem. ad maiorem sedẽ ꝓmouendũ
si ea auctoritatȩ sedis apostolice fuerit assensus. dõ

Expanded text:
assensum praeberet quatenus ejus auctoritate Joannem siae praeficeret, eique ne aliqua occasione in hoc resisteret, litteris apostolicis mandaret. Ipse vero ejus petitioni, quia devotam vidit, acquievit. Litteras inde pontifici misit. Verba quae litterae continent, haec sunt: « magensi Ecclesia pastore, comperimus Sedunensis episcopi et Lanfranci abbatis relatione te ex electione principis tui dilectissimi filii nostri Guillelmi regis Anglorum, ob vitae et morum probitatem, ad majorem sedem promovendum, si ex auctoritate sedis apostolicae fuerit assen
Abbreviated transcription (Latin):
antistes. loħi. Uitto. uir honorabilis. & reuerentissimꝰ
pastor. Uattoni. Franco. prudens pontifea. & bonꝰ
popłi auriliator. Huius enimtempore. Rollo dix
danoꝵs patriã inuasit. quȩ uocabat᷑ francia. nc̃ uͦ
Normannia. eoꝵs nomine insignita: cuꝰ mentis
feritatẽ tam diuinis eloqͥis qu̾a deuotis seruitiis
ita deliniuit. ut terram sibi adqͥsita cũ pace. &
iusticia rez. Postea p̾dicatione p̾fati pontificis

Expanded text:
antistes Joanni Witto, vir honorabilis, et reverentissimus antistes Joanni Witto, vir honorabilis, et reverentissimus pastor. Wittoni Franco, prudens pontifex et bonus populi auxiliator. Hujus enim tempore Rollo dux Danorum patriam invasit, quae vocatur Francia, nunc vero Normannia eorum nomine insignita. Cujus mentis feritatem tam divinis eloquiis quam devotis servitiis ita dilinivit, ut terram sibi acquisitam cum pace et justitia regeret. Postea praedicatione praefati pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
Beato Remigio. Memardꝰ uenerabilis pontifex suc̃c̃
Mamardo. Guilleb̾tꝰ. qui tempore karoli magni¬
imꝑatoris pontificatũ decenter. & honorifice rexit.
Giulleb̾to Ramox ardꝰ. pontificali ordine dignus.
Ramoxardo. Gimbaldus. nobilis ꝓsapia. & bonoꝵs
oꝑu clarꝰ instantia. Gunbaldo succͦ P aULUS. p̾sul
mittis. & prudentissimꝰ. PauLo succ̃ Wanilo. an-¬
tistes dõ deuotꝰ. & incunctis reuerentissimꝰ. Wanilo¬
osus incunctis oꝑib fuit. Ad alardo. Riculfus.
uir nobilis. x multis diues ꝓ̃diis. quibus aeccłam
sibi cõmissã hȩreditauit. Euit autẽ tempore¬
karoli regis patris ludouici regis cuiꝰ fuit filiꝰ rea
lotharuis. inquo ꝓgemes haroli magni aregnofundit᷑
eastirpat᷑. Hugo eñꝰ dua qͥ connominat᷑.ẽ. magnꝰ.
regnũ sibi usurpauit̃. & rex consecrat᷑ : Cui succ
cattas aeccłe supradictum regẽ fecit regali sanctione
corroborare. Riculfo: succꝰ. loh̃es deuotꝰ. & religios

Expanded text:
Beato Remigio Mainardus venerabilis pontifex successit; Mainardo Guillebertus, qui tempore Caroli Magniratoris pontificatum decenter et honorifice rexit. illeberto Rainowardus, pontificali ordine dignus. Rainowardo Gunbaldus, nobilis prosapia et bonorum operum clarus instantia. Gunbaldo successit Paulus, praesul mitis et prudentissimus. Paulo successit Wanilo, antistes Deo devotus, et in cunctis reverentissimus. Waniloosus in cunctis operibus fuit. Adalardo Riculfus, vir nobilis, et multis dives praediis, quibus ecclesiam sibi commissam haereditavit. Fuit autem temproli regis patris Ludovici regis, cujus fuit filius rex Lotharius, in quo progenies Caroli Magni a regno funditus exstirpatur. Hugo enim dux, qui cognominatus est Magnus, regnum sibi usurpavit et rex consecratus est. Cui schartas ecclesiae supradictum regem fecit regali sanctione corroborare. Riculfo successit Joannes, devotus et religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
gener&. magisq parua audientib narracio
feruorem excitet audiendi. uisis obtemꝑans
uris dõ iuuante narrandi carpamꝰ iter. Nam
si ad cet serenȩ mentis facundia. & famula tui
idoneo lingua parer&: laus conuersationis eiꝰ
& sc̃itatis eius eloquiis meis ꝓferri ñ poterit. qͥa
in ur̃a religionis memoria manet¬

Expanded text:
generet, – magisque parva audientibus narratio generet, – magisque parva audientibus narratio fervorem excitet andiendi, – iussis obtemperans vestris, Deo iuvante, narrandi carpamus iter. Nam si adesset mihi serenae mentis facundia et famulatu idoneo lingua pareret, laus conversationis eius et sanctitatis eloquiis meis proferri non potent, quam in vestrae religionis memoria manet
Abbreviated transcription (Latin):
amplectendo eximio sacerdoti
xp̃i hiltberto & abbati cęnobi
fonta nellenfis : minimꝰ famulorũ
dñi seruus aigradus L argiente diuina
miscđa narrare aggredimur. actꝰ eximiȩ sc̃ĩtatis
ans berti pontificis aecclȩ rotomagensis : implen
Sedduas ob causas: intali prȩcipuo opere ualde
cohartor Hinc me retrahente exiguitate sensus
acuilitate sermonis: hinc ꝓuocante ur̃ax iocundȩ
pat̾nitatis p̃cepto. cui in obędientes existere
nefas duximus Ca tamen fide qua ad nos
clarę conuersationis eius actus ꝑuenerunt:
ipsius intercessionib adiuuantib. licet ineru.¬
dito fideli tamem ꝓmemꝰ eloqͥo: Ꝙ enim
ut angłs inquit tobiȩ secreta regis bonum est
Nam gesta electorum dñi silentio tegere: & non
adutilitatẽ atq. adȩdificationẽ audientium
in lucẽ scriptis ꝓpalare. sum torporis &igna¬
uiȩ ẽẽ creditur : Ingestis enim scoꝵs laus
inmentibus accendit᷑ fidelium populorum.
edne longa p̃locutio fastidim legentibus

Expanded text:
CTENDO EXIMIO SACERDOTI CHRISTI HILDBERTO ET ABBATI COENOBII FONTANELLENSIS MINIMUS FAMULORUM DOMINI SERVUS AIGRADUS. Largiente divina misericordia, narrare adgredimur actus eximiae sanctitatis Ansberti pontificis ecclesiae Rotomagensis, implendSed duas ob causas in tali praecipuo opere valde coartor, hinc me retrahente exiguitate sensus ac vilitate sermonis, hinc provocante vestrae iocundae paternitatis praecepto, cui inoboedientes existere nefas ducimus. Ea tamen fide, qua ad nos clarae conversationis eius actus pervenerunt, ipsius intercessionibus adiuvantibus, licet inerudito, fideli tamen promemus eloquio. Etenim ut angelus inquit Tobiae: Saecreta regis reficere bNam gesta electorum Domini silentio tegere et non ad utilitatem atque ad aedificationem audientium in lucem scriptis propalare, summi torporis et ignaviae esse creditur. In gestis enim sanctorum lin mentibus accenditur fidelium populorum. Sed ne longa praelocutio fastidium legentibus
Abbreviated transcription (Latin):
illis exiberet. ne locꝰ in qͦ dõ deuote seruierat. tanto
suȩ aeccłȩ adquisiut beneficia. Et de sins ꝓpͥis largitꝰ. ẽ.
multa. Suꝑ gregẽ sibi cõmissum uir nobilissimꝰ ꝑuigil.
necnon morib & oꝑe clarꝰ extitit: & beato fine quieuit

Expanded text:
illis exhiberet, ne locus in quo Deo devote servierat, tanto illis exhiberet, ne locus in quo Deo devote servierat, tanto Ecclesiae suae acquisivit beneficia, et de suis propriis largitus est multa. Super gregem sibi commissum vir nobilissimus pervigil, necnon moribus et opere clarus exstitit, et beato fine quievit
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ pipinꝰ precib carlomagni monachi frissui mandaũ
Remigio p̃fato arche p̾o ut ad locũ qui dr̃ floriacus ꝑgero
& corpꝰscĩ benedicti quiibi reqiiescebat. legatis
carlomagni redder&. Cumq. adlocum uenir&. & abbatẽ
qui tunc temporis monasteriũ regebat. & medo dicebatur
uocara. regis edicta edis cerens: cumlegatis b arlomagni
accłam ingressꝰẽ. Cumq sepulchrũ beati uiri appin¬
quassentꝰ repentina cecitate multati sunt. &ł inde.
terrore ualido concussi ante p̾fatũ abbatẽ fsatresq
loci illiꝰ solotenꝰ ꝓsternunt᷑. miscdiam deprecantes quatinꝰ
ꝓeis dñm exorarent. ut eis indulger&. I mititq beatꝰ
Remigiꝰ qđ numqua scĩ corpꝰ inde ampłiꝰ transferret.
Quid plura: llicosunt exauditi. & beatꝰ Remiguis
cũ suis sodalibus pristinã sanitatẽ recepit. Precatꝰ. ẽ.
autẽ p̾fatũ abbatẽ ut corporis beatiuiri Teliquias

Expanded text:
vero Pippinus precibus Carlomanni monachi, fratris sui, mandavit vero Pippinus precibus Carlomanni monachi, fratris sui, mandavit Remigio praefato archiepiscopo, ut ad locum qui dicitur Floriacus pergeret, et corpus Benedicti, qui ibi requiescebat, legatis Carlomanni redderet. Cumque ad locum veniret, et abbatem qui tunc temporis monasterium regebat, et Medo dicebatur, vocaret, regis edicta edisserens, cum legatis, Carlomanni ecclesiam ingressus est. Cumque sepulcrum beati viri appropinquassent, repentina caecitate multati sunt. Proinde terrore valido concussi, ante praefatum abbatem fratresque loci illius solotenus prosternuntur, misericordiam deprecantes, quatenus pro eis Dominum exorarent ut eis indulgeret: promittitque beatus Remigius quod nunquam sancti corpus inde amplius transferret. Quid plura? Illico sunt exauditi, et beatus Remigius cum suis sodalibus pristinam sanitatem recipit. Precatus est autem praefatum abbatem ut corporis beati viri reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
inrprudens. & strenuus. Ratb̃to. Grimo. Inc nanq
uir magnȩ nobilitatis & ꝓbitatis extitit. popłmq sibi
creditum tam bonoꝵ oꝑum ex emplis. quam predicatio¬
beneficiis augmentauit. Fontanas enĩ suꝑ fluuium
itonam sitas. cũ om̃ibꝰ apenditus dedit. Grimoni
successit Ramfredꝰ. uir nobili ꝓgenie ortꝰ. & litterarũ
studiis imbutꝰ. qͥ acclam ꝓpͥis beneficiis augmentauit.:
dedit enĩ ei interritorio uillicasino uillã quȩ dr̃
cramisiacũ. & quamplurima beneficia ex nobilibus
uiris adopꝰ suȩ accłȩ ad quisiuit. Rainfredo succ.
beate memoriȩ Remigiꝰ. Hic fuit filiꝰ haroli. qui
maior domꝰ regiȩ apellatꝰ. ẽ. fr̃ carlomagni qui
relicta parte regni quã sossidebat: in monte sorepte
monachus effectꝰ ÷. ubi acclam inhonore sc̃ĩ siluestri
construrit. & inde ad monẽsteriũ scĩbenedicti in
monte casino transiit. Fuit &iam idẽ Remigius
fr̃ pipim quẽ stephanꝰ papa regẽ consecrauit: hic

Expanded text:
ir prudens et strenuus. Ratberto Grimo. Hic namque vir magnae nobilitatis et probitatis exstitit, populumque sibi creditum tam bonorum exemplis, quam praedicatiobeneficiis augmentavit. Fontanas enim super fluvium Itonam sitas cum omnibus suis appendiciis dedit. Grimoni successit Rainfredus, vir nobili progenie ortus, et litterarum studiis imbutus, qui ecclesiam propriis beneficiis augmentavit. Dedit enim ei in territorio Vilcassino villam quae dicitur Cramisiacum, et quamplurima beneficia ex nobilibus viris ad opus suae ecclesiae acquisivit. Rainfredo successit beatae memoriae Remigius. Hic fuit filius Caroli, qui major domus regiae appellatus est, frater Carlomanni, qui relicta parte regni quam possidebat, in monte Soracte monachus effectus est, ubi ecclesiam in honore S. Silvestri construxit, et inde ad monasterium S. Benedicti in monte Casino transiit. Fuit etiam idem Remigius frater Pippini, quem Stephanus papa regem consecravit. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝓastor ali sollicitudine cohert̃e. ad ħ qr qͦsitũ.õ.
anob̾ ex parte tua ittrũ. liceat tͥ palliũ tuũ alii
met̾politano c̃õ modare. si c̃õtigerit ipm̃ sine pallio
suo ad eccłiam tͥ cõmissã in aliq̃ p̾cipua solẽpnitate
uenire.:⁊ĩ ead̾ excłia missarũ solonnia celebrare.
licet ex indñ recolamꝰ nos exp̾ssũ eanonẽ iuie¬
nisse. suꝑ hos inqͥsitioni tue talit̾ resporidomꝰ
debeat sicnt tua nouit disccio sepeliri Auffra¬
ganeis autẽ alicuĩ met̾politani ad mandatũ¬
coserrare qͥ ad eiꝰ iurisdictionẽ ꝑtineat ⁊ metͦpo¬
litano egͥci dine laborante. uł alias p̃pedito. post
suscoptionẽ pallii n etĩa añ. si eiꝰ ẽ electio c̃ofirmata.
suffragano sui ad mandatũ ipsiꝰ posst᷑ elec̃to
munꝰ cesec̃tionis c̃õferre. Dãt anagnie.u.

Expanded text:
icitudine coercere. Adhuc quia quaesitum est a nobis ex parte tua utrum liceat tibi pallium tuum alii metropolitano commodare, si contingat ipsum sine pallio suo ad Ecclesiam tibi commissam in aliqua praecipua solemnitate venire, et in eadem ecclesia missarum solemnia celebra nos expressum canonem vidisse, super hoc inquisitioni tuae taliter respondemus, debeat, sicut tua novit discretio, sepeliri. Suffraganeis autem alicujus metropolitani consecrare, qui ad ejus jurisdictionem pertineat: et metropolitano aegritudine laborante, vel alias praepedito, post susceptionem pallii, et etiam ante, si ejus est electio confirmata, suffraganei sui ad mandatum ipsius possunt electo munus consecrationis conferre. Datum Anagniae, V
Abbreviated transcription (Latin):
diqmitate pͥminẽt ata moꝵ polleãt honestate ꝯ aliis
bñuiuendi formã p̃beãt. ⁊ exẽplũ. Ilos uͭ qͥ audientiã
tue met᷑politane sedis appellãt c̃ se ĩ ꝑtectionẽ tũã ꝑre-
mediũ appellationis pecipiãt ñ repellas. s potꝰi õsad te neni¬
entes patient᷑⁊ eqͣnimit̾ aunas e iniuste gͣuatis ꝓtui ef¬
fitũ debito pat̾uniũ exhibẽs ⁊ fauorẽ. eos mĩticia sua pa

Expanded text:
leant honestate, et aliis bene vivendi formam praebeant et exemplum. Illos vero qui ad audientiam tuae metropolitanae sedis appellant, cum se in protectionem tuam per remedium appellationis recipiunt, non repellas; sed potius omnes ad te venientes patienter et aequanimiter audias, et injuste gravatis, pro tui officii debito, pat
Abbreviated transcription (Latin):
His qͥ ad tuitionẽ sui uocẽ appellationis emit¬
tunt: ꝓpensuis adẽe compellim. ⁊ ne appellatiõe
pendente quoꝵlibet malignitate gͣuent᷑. pastora¬
lem sollicitudinẽ adhibere. qr cũ appellationis
remediũ inuentũ fu̾it ad subsidiũ opp̃ssoꝵ: eoꝵ
indepnitat qͣntũ ordo iuris exposcit. nob̃ im¬
minet p̃cauendũ. Inde est. qd̃ cũ in ꝓuintia tua¬
sic̃ audiuimꝰ plerũq contingat. tam eccł̃iastici ꝙ̃
seculares uiri pꝰ appellationẽ possessionib uł reb
aliis spoliant᷑ p̃sentib tͥ litt̾is indulgem̃. ut si qͥd
circa statũ aliquoꝵ de ꝓiuntia tua pꝰ obiectum
appellationis obstaculũ. in eoꝵ p̾uidiciũ tͥ ꝯstit̾it
innouatũ: id in eũ statũ appellatione postposita
reducendi in qͦ tẽꝑe appellationis extiterat: de
auctoritate nr̃a lib̃am habeas facultatẽ. ne appel¬
lantes sui uiris dispendiũ patiant᷑. statuentes.
ut null oĩno hominũ liceat. hanc paginan

Expanded text:
ionem sui vocem appellationis emittunt, propensius adesse compellimur, et ne appellatione pendente quorumlibet malignitate graventur, pastoralem sollicitudinem adhibere; quia, cum appellationis remedium inventum fuerit ad subsidium oppressorum, eorum indemnitati, quantum ordo juris exposcit, vobis imminet praecavere. Inde est qus, plerumque contingat, quod tam ecclesiastici quam saeculares viri, post appellationem possessionibus vel rebus aliis spolientur, praesentibus tibi litteris indulgemus, ut si quid circa statum aliquorum de provincia tua post objectum appellationis obstaculum, in eorum praejudicium tibi constiterit innovatum, id in eum statum appellatione postposita reducendi, in quo tempore appellationis exstiterat, de auctoritate nostra liberam habeas facultatem, ne appellantes sui juris dispendium patiantur. Statuentes ut nulli omnino hominum liceat hanc paginam
Abbreviated transcription (Latin):
sinc̃e diloctionis feruore ꝓcedit. qd nos tͥlicentiã
mauc̃toritatẽ cõcedimꝰ. illos asuȩ tem̾itatis audacia
cõpescendi. qͥ dignitati Romane eccłie cõtraire p̃¬
indulgemꝰ. ut si qͣndo aliqͥs suffraganeoꝵ tuoꝵ cont᷑
appellationẽ ad nrĩm uł tuã audientiã fact̃a uenire

Expanded text:
incerae dilectionis fervore procedit quod nos tibi licentiam et auctoritatem concedimus illos a suae temeritatis audacia compescendi, qui dignitati Romanae Ecclesiae contraire praeindulgemus ut, si quando aliquis suffraganeorum tuorum contra appellationem ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
tuas uariꝰ belloꝵ euent᷑ affligat. ꝓpter hoc tam̃ ñ te decet
immod̾ate dołe. aut ãium tuũ usqꝰ in amaritudinẽ deĩce.
ut uidearis uirtutis ⁊ fortitudinis obliuisci s qͣnto maior
tͥ n t̾re adu̾sitas ĩminet ⁊ t̾batio. tanto fortiꝰ d̾bet. cc̃ tbuloes
ipsas insurge.⁊ maioris robur fortitudinis ꝯuirtutis in¬
duere qr prudentis uiri c̃ostantia ĩ adusitate ꝓbat᷑.
Quãuis aũ de scandalo regũ⁊ t̾batiõe t̾re doleas. sic̃ m̃ito
potes dole. ñ tam̃ tͥ expedit ĩ tm̃ dolore affici. uł merore
c̃ofundi. qd pusillanimitati tue possit astͥb. qi potens est
dñs fac̃e pꝰ tẽpestatẽ tranqͥllũ ⁊ dare pꝰ t̃bationẽ qͥetẽ.
Suꝑ eo uͭ te multiplicĩt cõm̃dam̃ qͥd tanta cͥca nos ⁊

Expanded text:
tuas varii bellorum eventus affligant, propter hoc tamen non te decet immoderate dolere, aut animum tuum usque in amaritudinem dejicere, ut videaris virtutis et fortitudinis oblivisctibi et terrae adversitas imminet et turbatio, tanto fortius debes circa tribulationes ipsas insurgere, et majoris robur fortitudinis, et virtutis induere, quia prudentis viri constantia in adversitate probatur. Quamvis autem de scandalo regum et terrae doleas, sicut merito potes dolere, non tamen tibi expedit te tanto dolore affici, vel moerore confundi, quod pusillanimitati tuae possit ascribi: quia potens est Dominus facere post tempestatem tranquillum et dare post tribulationem quietem. Su
Abbreviated transcription (Latin):
habitatorum utilitati dictauit oꝑa: quȩ
hodie eorum necessitati manent
eduer sutia hostis antiqͥ instigante. malignoꝵ
contra eũdẽ uirum dĩ accendit inuidiam: qͥ
p̃dicto pͥncipi iterum moliebant᷑ suggere. ut
maiora ei inferr& exilii detrimenta: Qua-¬
ꝓpter p̃fatum uenerabilẽ patrem haldulfũ
accersiens isdẽ uenerabilis pastor: ad p̃dictũ
excellentissimũ pͥncipẽ una cũ aliis uiris uene-¬
randis direxit: satis faciens bius humiliter animi
uoluntati. aditiens &iam se ñ sua sponte episco¬
patꝰ suscepisse gradum. sed uissione pͥncipium. &
electione ciuiũ. humilit̃ suscepisse ilud ministeriũ:
ua ꝓpt̃ ꝑgens p̃dictus uir cȩnobii pat̾ adeũdem

Expanded text:
habitatorum utilitati dictavit opera, quae habitatorum utilitati dictavit opera, quae hodieque eorum necessitati manent utilia. Sed versutia hostis antiqui instigante, malignorum adversus eundem virum Dei accendit invidiam, qui praedicto principi iterum moliebantur suggerere, ut maiora ei inferret exilii detrimenta. Quapropter praefatum venerabilem patrem Aldulfum arcersiens isdem praeclarus pastor ad praedictum excellentissimum principem una cum aliis viris venerandis direxit, satisfaciens humiliter eius animi voluntati, adiciens etiam se non sua sponte episcopatus suscepisse gradum, sed iussione principum et electione civium humiliter suscepisse illud ministerium. Quapropter pergens praedictus coenobii pater ad eundem
Abbreviated transcription (Latin):
exilio deportat᷑ in altũ montẽ monasterium. qđ ẽ
situm int̾ritorio hagnauuo supra sambre fluiũ:
Cui tempore illo p̃erat uenerabilis abbas haldult
N ullo enĩ extante crimine: humilit̾ exilii subit
erũnam: Eueniens uͦ ad p̾fatum cȩnobium cȩpit
assuetis sc̃ȩ conuersationis ac piȩ religionis oꝑib
cunctis eiusdẽ loci habitatoribus monstrare lucis
exempla: Quos in diuina religione feruentes
inuenit: se dinfra paruitemporis spatium exemplo
& doctrina sua feruentiores redidit Et enim
ienniorum instantia. ac uigiliarũ ꝓlixa ꝑ noc¬
tatione: se indesinent̃ affligebat. orationũ ac
lacrimarũ ymbre: assidue rigabatur Cui omp̃s
hanc contulit grãm: ut uniuersi loci habitatores
cernentes eius in xp̃o imitabilẽ deuotionẽ. extẽplo
eũ unico diligerent affactu. nulloq tempore
int̃uallo oportuno eius ab e̾e̾. uellent colloqͥo
Iam & infra ipsius ambitũ cȩnobii plurima.

Expanded text:
exilio deportatur iexilio deportatur itinsae Hagnauvo supra Sambrae fluvio. Cui tempore illo praeerat venerabilis Aldulfus abba. Nullo enim extante crimine, humiliter exilii subiit aerumnam. 22. Perveniens vero ad praefatum coenobium, coepit assuetis sanctae conversationis ac piae religionis operibus cunctis eiusdem loci habitatoribus monstrare lucis exempla. Quos in divina religione ferventes invenit, sed infra parvi temporis spatium exemplo et doctrina sua ferventiores reddidit. Etenim ieiuniorum instantia ac vigiliarum prolixa pernoctatione indesinenter se affligebat, orationum ac lacrimarum imbre assidue rigabatur. Cui omnipotens hanc contulit gratiam, ut universi loci habitatores, cernentes eius in Christo imitabilem devotionem, extimplo eum unico diligerent affectu nulloque temporis intervallo oportuni eius abesse vellent colloquio. Nam et infra ipsius ambitum coenobii plurima
Abbreviated transcription (Latin):
sibi creditũ at̃nȩ uisionis deduceret ad regnũ.:
Sic unius p̃dicatoris gr̃a: dispensatores multos habebat
Sedhostis human generis: inimicus emulꝰ sẽꝑbonoꝵ.
ciuꝰ inuidia mors ꝓpinataẽ. homini. egit callidissima
arte. ut uir splendidus mundo. splendidior in xp̃o
ꝓpͥa priuaret᷑ pontificali sede: ẽẽt q. detrimentũ
popłis ablatio tanti pastoris am cũ inter
pͥncipes francoꝵ sȩua exorta ẽetꝰ discordia: ob
multi formẽ regnĩ diuisionẽ: callidus humani gene.¬
ris hostis malignoꝵ contra dĩ famulũ seruire fẽc
inuidiam. qͥ pipmo pͥncipi fraudulent̃ suggereren.
consilia. Decedente enĩ de ordine pͥncipatꝰ sarato¬
ne illustri & eius filio acsupplantatore nefando
Gilemaro: pipinus prefectoriam administrationẽ
dño largiente adeptꝰ ÷ Quo tempore accusatꝰ
apud ipsum pͥncipẽ p̃fatꝰ pontifex sc̃s. iussu eiꝰdẽ

Expanded text:
sibi creditum aeternae visionis deduceret ad regnum. sibi creditum aeternae visionis deduceret ad regnum. Sic unius praedicatoris gratia dispensatores multos habebat. 21. Sed hostis, humani generis inimicus, aemulus semper bonorum, cuius invidia mors propinata est homini, egit callidissima arte, ut vir splendidus mundo, splendidior in Christo, propria privaretur pontificali sede essetque detrimentum plebis ablatio tanti pastoris. Nam cum inter principes Francorum seva exorta esset discordia ob multiformem regni divisionem, callidus humani generis hostis malignorum contra Dei famulum sevire fecit invidiam, qui Pipino principi fraudulenter suggererentconsilia. Decedente enim de ordine principatus Warattone inlustri et eius filio ac supplantatori nefando Gislemaro, Pipinus praefectoriam administrationem, Domino largiente, adeptus est. Quo tempore incusatus apud ipsum principem, praefatus pontifex sanctus iussu eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia corporeȩ necessitatis. hilarit̃ & sine defecti
tribuebat: Mirabant᷑ enĩ plurimi : unde tam
ꝓflua ꝓdiret pii dispensatoris substantia:
Nam& si aliquando contigiss.
mansit solida In p̃dicta uͦ scĩ prȩsulis audoeni
trans latione ueneranda : om̃s ciies ꝓpͥȩ urbis
rotomagensis. nec ñ & habitatores monasteriũ
circum adiacentiũ. cderici uidelicoꝵ ac sc̃i monia¬
les dedato ipsius presulis uenerando refici meruere
ubertim Factaq ẽ. deinceps ꝑsuccedentia
temp ora cõmemoratio beati pontificis audoeni
illius urbis ciuib: hac dies sollẽpnit̾ celebris:
pse aut̃ egregię conuersationis pontifex semꝑ
reminiscens plebis sibi adũo cõmissa: frequent̃
iuxta ministerium sibi inditum parroechias
dinẽ in desinent̃ eoꝵ delibandomentib: Qui &iam
adhoc diuini misterii opꝰ ꝓbatȩ conuersationis uiros
semꝑ secũ retinebat: quors iuuamine fultꝰ. popłm

Expanded text:
subsidia corporeae necessitatis hilariter et sine defectu subsidia corporeae necessitatis hilariter et sine defectu tribuebat. Mirabantur enim plurimi, unde tam proflua prodiret pii dispensatoris substantia. Nam etsi aliquando contigissetmansit solida. In praedicta vero sancti praesulis Audoini translatione veneranda omnes cives propriae urbis Rotomagensis necnon et habitatores monasteriorum circumadiacentium, clerici videlicet ac sanctimoniales, de dato ipsius praesulis venerando refici meruerunt ubertim. Factaque est deinceps per succedentia tempora in commemoratione beati pontificis Audoini illius urbis civibus haec dies sollemniter celebris. Ipse autem egregiae conversationis pontifex, semper reminiscens plebis sibi a Domino commissae, frequenter iuxta ministerium sibi inditum parroechias dinem indesinenter eorum delibando mentibus. Qui etiam ad hoc divini ministerii opus probatae conversationis viros semper secum retinebat, quorum iuvamine fultus, populum
Abbreviated transcription (Latin):
clarissimus Gerardꝰ. uice dñs: qͥ magna fec̃¬
p̃parari conuiuia. quia plebs innumera ad
tam uenerandi p̃sulis translationẽ sc̃am undiq
conuenerant: Completis autẽ missarũ sollep̃¬
solito cũ peregrinis & pauperib discumbens
cũ ipsis epulari gaudebat Nam ipsa die mi-¬
nistri offitiũ gerens: pauꝑib & egenis obseqͥũ
meorum refectione humilit̃ exhibebat Erat emĩ
iocunda facie. hilarisq uultu: qͥa minister e̾ẽ
eoruindem egenors premia se largiturũ essẽ.¬
ꝓmisit aet̃na Magna illi int̾ hac in aduenas
& hospites cura erat: Aderat prȩterea munificen¬
tiȩ animopar substantia: pari fide ministrata:
& ñ solũ indigentib alimoniam tribuebat suffitient᷑:
uerũ &iã tegim̃ta corporũ & nũmis mata largit̃
tribuebat: Hinc &ĩa exdiu̾sis regionib diu̾sarũ
&benedictione pontificali. dõq digna ditabat. &¬

Expanded text:
clarissimus Genardus vicedominus, qui magna praeclarissimus Genardus vicedominus, qui magna praeparari fecit convivia, quia plebs innumera ad tam venerandi praesulis translationem sanctam undique convenerat. Completis autem missarum sollemsolito cum peregrinis et pauperibus discumbens, cum ipsis aepulari gaudebat. Nam ipsa die ministri officium gerens, pauperibus et egenis obsequium in eorum refectione humiliter exhibebat. Erat enim iocunda facie hilarisque vultu, quia minister esse eorundem egenorum praemia se largiturum esse promisit aeterna, Magna illi inter haec in advenas et hospites cura; aderat praeterea munificentiae animo par substantia, pari fide ministrata. Et non solum indigentibus alimoniam tribuebat sufficienter, verum etiam tegumenta corporum et nomismata largiter tribuebat. Hinc iam ex diversis regionibus diversarum et benedictione pontificali Deoque digna ditabat et
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis animauit at̾nam uitã offerens. discusso
&eterno mortis horrore: Sicq uitã siadebat
tenendam: ne uitȩ extremã timerentur Int̾
reliqua aut̃ bonitatis suȩ oꝑa quȩ mepiscopa-¬
aeccłȩ scĩ petri quesita .ẽ. insuburbano urbis
rotomagensis transtulerit. narrare aggrediar:
Cum itaq dediuersis prouintiis plures congre¬
gasset artifices: condidit suꝑ eiꝰ sepulchrum
repã mirȩ magnitudinis. p̃tiosis metallis auri¬
& argenti decoratam: gẽmisq. pretiosis ador¬
natam: sic̃ usq inp̃sens humano uisui appara.
Constituta gͦ die insollẽpnitate ascensionis
dni nr̃i iħu xp̃i. sacerdotũ. ac monachorum.
corpꝰ leuari fec̃ cum reuerentia magna &ymnoꝵs
laudib clero ꝑsonante. atq in absida p̃fati scĩ
petri apłi aeccłȩ recondidit felicit̃ cum gaudio
& honorificentia magna Int̾ erat autẽ huic
sc̃o conuentui int̾ alios iuros uenerandꝰ &iam

Expanded text:
rectionis animavit, aeternam vitam offerens, discusso rectionis animavit, aeternam vitam offerens, discusso aeternae mortis horrore. Sicque vitam suadebat tenendam, ne vitae extrema timerentur. 20. Inter reliqua autem bonitatis suae opera, quae in episcopaecclesiae sancti Petri, quae sita est in suburbano urbis Rotomagensis, transtulerit, narrare adgredimur. Cum itaque de diversis provintiis plures congregasset artifices, condidit super eius sepulchrum repammirae magnitudinis, pretiosis metallis auri argentique decoratam gemmisque pretiosis adornatam, sicut usque in praesens humano visui apparet. Constituta ergo die, in sollemnitate ascensionis domini Christi, sacerdotum ac monachorum rcorpus levari fecit cum reverentia magna et hymnorum laudibus, clero personante, atque in absida praefati sancti Petri apostoli ecclesiae recondidit feliciter cum gaudio et honorificentia magna. Intererat autem in hoc sancto conventu inter alios viros venerandos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabiles uiri abipso p̃cipuo p̃sule euocati:
quoꝵ subt̃tenent᷑ nomina asscripta Ansbtꝰ
archi ep̃s urbis rothomagensis. hiuic concilio
p̃fuit : & subscripsit: Rarb̾tꝰ ep̃s Regulus
ep̃s Anso aldus ep̃s pictauensis urbis: aqͥlinꝰ
Audomarꝰ abba Scladic abba Bosochindus abba
Genardus gloriosus uice dñs ante fati magni pontificis:
Ermentrãniis ferro cintꝰ. & fortianus archidiaconi uene¬¬
randi: Aderat quoque presbiterorũ residentiũ.
& diachonorum circum adstantium magnꝰ numerꝰ
Ragnomirus lector huiꝰ scĩ concilu gesta & hanc
priuilegii auctoritatẽ ipso scõ pontifice iubente.
cognouit : & subscripsit: Confluentib autẽ ad se
potestatib feruentia . xp̃i mandata. deuoto animo
seruari semper hortabat᷑: isdem presul uenerandꝰ.
Magnasq xp̃o gr̃as semꝑ agendas cõmonebat: qͥ
morte &resurrectione ꝓpͥa mortẽ nram sp̃e resur¬

Expanded text:
venerabiles viri ab ipso praecipuo praesule evocati, venerabiles viri ab ipso praecipuo praesule evocati, quorum subter tenentur nomina asscripta: Ansbertus archiepiscopus urbis Rotomagensis huic concilio praefui et subscripsi. Ratbertus episcopus. Regulus urbis. Ansoaldus episcopus Pictavensis urbis. Aquilinus Audomarus abba. Scladio abba. Bosochindus abba. Genardus gloriosus vicedominus antefati magni pontificis. Ermentramnus, Perrocinctus et Forcianus archidiaconi venerandi. Aderat quoque presbiterorum residentium et diaconorum circumadstantium magnus numerus. Ragnomirus lector huius sancti concilii gesta et hanc privilegii auctoritatem, ipso sancto pontifice iubente, recognovit et subscripsit. 19 Confluentibus autem ad se potestatibus, ferventia Christi mandata devoto animo servari semper hortabatur isdem praesul venerandus magnasque Christo gratias semper agendas commonebat, qui morte et resurrectione propria mortem nostram spe resur
Abbreviated transcription (Latin):
nqͣ & iam iustę alligationis uerbo presentes.
futurosq qͥ ibidem dño militauerant uł futuri
erant constrinxit: ut sicuti sub eius dominio.
ita in antea & ipsi. & posterieoꝵ scđm regulã
sci patris benedicti. felicit̃ xp̃o deseruirent:
Quod si aliquando peccatis exigentib aut neglegen¬
tia pastorali auia rectitudinis & obseruatione regula
scĩ benedicti infuturo deuiare conarentur utt
cogerent᷑: tunc conuocatio sc̃oꝵs sacaerdotũ reli¬
quoꝵq. militũ xp̃i unanimit̾ fieret. eorumq ꝑ
consilium inpristinũ reduceret᷑ statum Si u
hac pontificali auctoritate post posita. qͣlibec
cauillatione sinistram elegissent uitam accon¬
uersationẽ tenere : subiunculo anathȩmatis
et̾naliter se dãpnandos scirent: Facta: aut̃
haec pͥuilegii auctoritas: sub anno dominicȩ in¬
sinodo generali rotomago urbe. ubi plurim a
dõ accepta & sc̃ȩ accłȩ utilitatib ꝓfutura dispu.¬
tata sunt Affȩrunt quoq & sciꝰ pontifices aliiq

Expanded text:
ustae alligationis verbo praesentes futurosque, qui ibidem Domino militaturi erant, constringit, ut, sicuti sub eius regimonio, ita in antea et ipsi et posteri eorum secundum regulam sancti patris Benedicti fideliter Christo deservirent. Quod si aliquando peccatis exigentibus aut neglegentia pastorali a via rectitudinis et observatione regulae sancti Benedicti in futuro deviare conarentur aut cogerentur, tunc convocatio sanctorum sacerdotum reliquorumque militum Christi unanimiter fieret, eorumque per consilium in pristinum reducerentur statum. Si vero, hac pontificali auctoritate postposita, qualibet cavillatione sinistram elegissent vitam ac conversationem tenere, sub vinculo anathematis aeternaliter se damnandos scirent. Pacta est autem haec privilegii auctoritas sub anno dominicae insinodo generali, Rotomago urbe, ubi plurima Deo accepta et sanctae ecclesiae utilitatibus profutura disputata sunt. Adfuerunt quoque et sancti pontifices aliique
Abbreviated transcription (Latin):
ti monstrarentur incorpore: Indutũ deinde
ueste pontificali. positumq. inlectica p̾latis ante
ipsam aromatibus. & incenso. susceper̃ illud
uenerabile corpus cuies qͥ aduenerant rotoma.¬
genses. monachiq caenobii fontanellensis:
sicq pretiosum gestantes honꝰ. ouantes flentesq
arripiunt iter. Ci omitabatur &iam p̃dict᷑
uenerabilis aldulfꝰ abbas cũ plurima suoꝵs
choorte monachoꝵs. ac plebe innumera utriq
sexus: cum sc̃ȩ crucis uexillis diũsis. cereisq ac
lampadab: ymnoꝵs nichilominꝰ. canoricorũq.
diuinorum carmina eiꝰ laudibus dulci modu-¬
latione canentes. & indissonis diuersarũ lingua¬
rum choris amorẽ consonũ habentes Quia
& ualde letumerat talẽ habuisse pastorem:
ita suaue talẽ recepisse patronum: Et ciuis
ossa scã uenerabilit̾ gestabant int̾ris. incȩlestib
eius sibi patrocinia confidebant adeeᷤ His
fidelium turmis popłorum p̾tiosi confessoris

Expanded text:
ti monstrarentur in corpore. 28. Indutum deinde ti monstrarentur in corpore. 28. Indutum deinde veste pontificali positumque in lectica, praelatis ante ipsam aromatibus et incenso, susceperunt illud venerabile corpus cives qui advenerant Rotomagenses monachique coenobii Fontanellensis, sicque pretiosum gestantes onus, ovantes flentesque arripiunt iter. Comitabatur etiam praedictus venerabilis Aldulfus abba cum plurima suorum cohorte monachorum ac plebe innumera utriusque sexus, cum sanctae crucis vexillis diversis cereisque ac lampadibus, hymnorum nihilhominus canticorumque divinorum carmina in eius laude dulci modulatione canentes et in dissonis diversarum linguarum choris amorem consonum habentes, quia ut valde laetum erat talem habuisse pastorem, ita suave talem recepisse patronem, et cuius ossa sancta venerabiliter gestabant in terris, in caelestibus eius sibi patrocinia confidebant adesse. His fidelium turmis populorum pretiosi confessoris
Abbreviated transcription (Latin):
ministrauit: Sedqͥd plura: Multa qͥ dem signos
qͥ adp̃fatũ pͥncipẽ directi fuerant reũsi sunt. licen¬
cia ab eo accepta ut licitũ eis foret eum transferri
qͦ ipsius decreuerat uoluntas: nullo eiꝰ sanctę
ordinationi resistente: Cũq sepulchrumilliꝰ
aperiussent. & putarent uerͤabile corpꝰ eiꝰ obtam
plixam temporis int̾uallũ iam fetere: tanta
suaussimi odoris fraglantia inde manauit qͣsi
diũsis aromatũ florib acbalsami guttulis om̃is
repleret᷑ accła Et cum fr̃s qͥ adeum uisendum
exppa puntia aduenerant. cumhis quos secũ
in exilio habuerat ablatis ab eo uestibus cũ quib¬
in sepulchro reconditꝰ fuerat imutare easuellent
noua eum indumenta indui cupientes. ueluti
fecer̃: inuener̃ inbrachiis eiꝰ signũ dominicae
crucis. rosei coloris similitudinẽ gerens. ut patent̃
cunctis fidelib daretur intelligi quia cuiꝰ arma
uuens portauerat in corde. eius stigmata defunc¬

Expanded text:
ministravit. Sed quid plura? Multa quidem signorum ministravit. Sed quid plura? Multa quidem signorum qui ad praefatum principem directi fuerant reversi sunt, licentia ab eo accepta, ut licitum eis foret eum transferri, quo ipsius decreverat voluntas, nullo eius sanctae ordinationi resistente. Cumque sepulchrum illius aperuissent et putarent venerabile illius corpus ob tam prolixi temporis intervallum iam fetere, tanta suavissimi odoris fraglantia inde manavit, quasi diversis aromatum floribus ac balsami guttulis omnis repleretur ecclesia. Et cum fratres, qui ad eum visendum ex propria provintia advenerant, cum his quos secum in exilio habuerat, ablatis ab eo vestibus, cum quibin sepulchro reconditus fuerat, mutare eas vellent, nova eum indumenta indui cupientes, veluti fecerunt, invenerunt in brachiis eius signum dominicae crucis, rosei coloris similitudinem gerens, ut patenter cunctis fidelibus daretur intellegi, quia, cuius arma vivens portaverat in corde, eius stigmata defunc
Abbreviated transcription (Latin):
am & aspectus fatiei eius: magno erat roseo
ꝑfusus colore: Quidam enim̃ dicebant.
ꝓsudario cera induto. quasi indignatũ esse:
U ider̃ enim non sine sua gła: głam̃ dĩ in sc̃o suo
triumphantẽ Nam & illa exeqͥarum religio:
fidei deuotioerat: & tamlȩtũ erat talẽ habu-¬
isse patronũ: quã graue talẽ amississe Postea
sepelier̃ eum cũ decore: & honorificentia sũma
Cũ uͦ lampas liquore olei plenꝰ ante eiꝰ sepulchrũ
afidelib accensus fuisset. & die noctuue inde¬
ficient̃ ñ solũ arderet. sed &iam redum daret.
& hoc factum fr̃s mirarentur. ac diuinȩ depu¬
tarent głȩ: posuer aliuduas in qͦ distillantia
eiusdẽ olei diunitꝰ dati refundarent᷑: O magna
& indita pastor ansb̾te clarissime: tua gła felix.
Non eñi in digebat meritũ tuũ signis ꝓbari: quia
admirabilis & głosa tuȩ conuersationis operatio
plena uirtutibus. ꝑpetuũ sc̃arũ uirtutũ signũ

Expanded text:
nam aspectus faciei illius magno erat roseo nam aspectus faciei illius magno erat roseo perfusus colore. Quidam enim dicebant, pro sudario cera induto quasi indignatum esse. Viderunt enim non sine sua gloria gloriam Dei in sancto suo triumphantem. Nam et illa exequiarum religio fidei devotio erat. Et tam laetum erat talem habuisse patronum, quam grave talem amisisse. Postea sepelierunt eum cum decore et honorificentia summa. 26. Cum vero lampas liquore olei plenus ante eius sepulchrum a fidelibus accensus fuisset et die noctuve indesinenter non solum arderet, sed etiam redundaret et hoc factum fratres mirarentur ac divinae deputarent gloriae, posuerunt aliud vas, in quo distillantia eiusdem olei divinitus dati refunderentur. O magna et inclita, pastor Ansberte clarissime, tua gloria felix! Non enim indigebat meritum tuum signis probari, quia admirabilis et gloriosa tuae conversationis operatio, plena virtutibus, perpetuum sanctarum virtutum signum
Abbreviated transcription (Latin):
choris anima eiꝰ. sc̃a. generosa. sincere᷑. & ab om̃ĩ
contactu mundi intaminata. in consortio scõꝵs
& felicitatis ꝑpetuȩ in ꝑpetuũ collocanda sus¬
cepta. ẽ Cũ autẽ post lauationẽ corporis ad
induendum illud uentũ. ẽ ẽt: inuener̃ in
poplitib genuũ & brachioꝵs cubitis ꝓpt̃ plixã
precum instantiam ob duratã cutẽ: Sicq.
quod egerat uiuens: mortificans m̃bra sua
quȩrentia carã pandebat functa: Itaq sc̃m
corpiis illud magnafidei ambitione uestitũ ẽ.
ac desuꝑlinteis ceratis obuolutũ. qͥa p̃dixerat
hoc sibi adño imperatum fore: ut ossa sua
inp̃dictum fontanellensȩ cȩnobium tumu¬
landum deferret᷑ Sic̃ enim sc̃is altaribus
xp̃i assitere consueuerat: ita indui eum fr̃s
curarunt: Sed cum sudariũ caeralitum
capiti eius inponere uellent: uisus est
aperuisse ocułos effigiem prȩferens uiuertis.
ita ut aliqui dicerent̃ eum rediuiuũ fore

Expanded text:
choris anima eius sancta, generosa, sincera et ab omni choris anima eius sancta, generosa, sincera et ab omni contactu mundi incontaminata in consortio sanctorum et felicitatis perpetuae in perpetuum collocanda suscepta est. 25. Cum autem post lavationem corporis ad induendum illud ventum esset, invenerunt in poplitibus genuum et brachiorum cubitis ob prolixam precum instantiam obduratam cutem, sicque, quod egerat vivens, mortificans membra sua querentia, caro pandebat functa. Itaque sanctum illud corpus magna fidei ambitione vestitum est ac desuper linteis ceratis obvolutum, quia ipse praedixerat, hoc sibi a Domino impetratum fore, ut ossa sua in praedictum Fontanellense coenobium tumulanda deferrentur. Sicut enim sanctis altaribus Christi adsistere consueverat, ita indui eum fratres curarunt. Sed cum sudarium cera litum capiti eius imponere vellent, visus est aperuisse oculos, effigiem praeferens viventis, ita ut aliqui dicerent eum redivivum fore;