comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mata manu. loca scã inuisere nec sc̃or
pignon uiril ce armis uelle sibi
uene care. bodic tñ cũ tuis patient̾
susSne. ce qͥ suꝑ hoc acturus sim.
crastina tibi declarabit dies. Cõmu¬
nicato interim cũ cocp̃is qui tunc
forte aderant consilio: quis actionis
tretacensi idipm̃ sapienter respondis
urgente gladio a turonicis huc alla¬
tum & ab eis penes te ^ p̃ositũ nouimꝰ
Auodrergo a fidelib ficleliter tͥ com¬
misumẽ. tu qñꝙ fidelis restitue: et
fulaelese dap̃na sartiens exasperato
omiti uerbis eum lenib & officiis de¬
mulcetis postulata concede. Nisi emĩ
spontanee & cito reddideris : ad tui
dedecus & ignonuam ablatũ ꝓtinus
dens p̃stet liberalitas. Acquiescit ep̃c¬
& consule andegauensi allocutione
blanda delunto optatum reposcẽtib¬
erponit epm. Affuit etiam &r diue
meniorie abbas ħb̃nus coram ep̃is. una
cum ingelgerio iam sine sotiis. Diuina
siquidem ꝓuidentia & beati martini

Expanded text:
mata manu loca sancta inuisere, nec Sanctorum mata manu loca sancta inuisere, nec Sanctorum pignora viribus & armis velle sibi vendicare. Hodie tamen cum tuis patienter sustine, & quid super hoc acturus sim, crastina tibi dies declarabit. Communicato interim cum Coepiscopis, qui tunc forte aderant, consilio, quis actionis Tricasensi, ad ipsum sapienter respondit. vrgente gladio, a Turonicis huc allatum, & ab eis penes te repositum nouimus. Quod ergo a fidelibus fideliter tibi commissum est, tu quandoq. fidelis restitue, & fidei læsæ damna resarciens, exasperato Comiti, verbis eum lenibus, & officiis demulcens, postulata concede. Nisi enim spontanee, & cito reddideris, ad tui dedecus & ignominiam ablatum protinus dens præstet liberalitas. Acquiescit Episcopus, & Andegauensi allocutione blanda delinito optatum exponit thesaurum. Affuit etiam & diuinæ memoriæ Abbas Herbenus coram Episcopis, vna cum Ingelgerio, iam sine sociis. Diuina siquidem prouidentia, & beati Martini
Abbreviated transcription (Latin):
redoli martinum. dõ sipplicant nu¬
gi oratione. et p̃cum iustantia. Stu¬
pet autisiotorensis ciuitas. armato
milite ex insperato se repleri. Diei
igͣ crastine aurora illucescente pegͥ¬
nus comes impiger postꝙͣ in ecłia
aute dilecti archip̃sulis martini or¬
pus cum lacrimis orans ꝑegrinau¬
onis sue p̃ces &e uota ꝑsoluit: conue¬
uit epm suꝑ depositi restitutione
dicens. Pontificis nomen cũ te et
honoe delecbet. cur huius p̃nomiuus
ethimologia ꝑdita. uirtutũ pontẽ
non facis s subuertis. et gregi tuo
factus deceptionis forma ce doli uesti¬
giis tuis inherentes. a sublum uerita¬
tis ua deicis: & in ꝑditionis p̃cipiti¬
um ire compellis: Eur necessicatis tẽ¬
pore thesaurum fidei tue cõmissum
contempnis: Ussium gͦ tibi e duob
elige aut turonias suum martinũ¬
uilationis cessante mora restitue:
aut te nullatenus redditurũ respõ¬
cle. Cui ep̃c in hiis uerbis stomachat᷑
respondet. Non cdecet ꝑegͥmulu cũ ar¬

Expanded text:
reddi Martinum Deo supplicant iugi oratione, & precum instantia. Stupet Antissiodorum ciuitas armato milite & insperato se repleri. Diei igitur crastinæ aurora illucescente, peregrinus Comes impiger, postquam in Ecclesia ante dilecti Archipræsulis Martini corpus cum lacrymis orans, peregrinationis suæ preces & vota persoluit: conuenit Episcopum super Depositi restitutione, dicens. Pontificis nomen cum te & honor delectet, cur huius prænominis etymologia perdita, virtutum pontem non facis, sed subuertis, & gregi tuo factus forma deceptionis & doligiis tuis inhaerentem a sublimi veritatis via dejicis, et in perditionis praecipitium ire compellis? Cur necessitatis tempore thesaurum fidei tuae commissumcontemnis? Unum ergo tibi ex duobus elige: aut Turonidilationis cessante mora, restitue; aut te nullatenus redditurum responde. Cui episcopus in his verbis stomachatus ita respondit. Non decet peregrinum cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi lum̃ recepit. Dehinc animatꝰ
hoc metsicamine: attentiꝰ cepit ora¬
re. Qrͣta añt clie: ocłs qui crepue¬
tat reformato uisu aꝑit. Qui licet
nõ tam̃ clatꝰ cernat᷑ tit alter: tam̃
luminiꝰ bñficium p̃ber.

Expanded text:
s oculi lumen recepit. Dehinc animatus hoc medicamine, attentius coepit orare. Quarta autem die oculus qui crepuerat reformato aperitur visu. Qui licet non tam clarus cernitur ut alter, tamen luminis beneficium pr
Abbreviated transcription (Latin):
uitium. Qui cum oꝑati cepiss. rur¬
sã in debilitate rechigitur. Intelti¬
geuis aũt cñs eiꝰ dei hoc eẽ miste¬
rium: transmisit eũ it̾m ad locum
scm̃ de qͦ prius abierat. In qͦ ille cũ
maxima deuotõe ꝑ noctans: dato die
sanitati quã prius meruerat instaui¬

Expanded text:
cum operari coepisset, rursum in debilitatem redigitur. Intelligens autem dominus ejus Dei hoc esse mysterium, transmisit eum iterum ad locum sanctum, ad quem prius abierat, in quo ille cum maxima devotione pernoctans, dato die, sanitati quam prius meruerat instau
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo: grãs mͥ ag̾e cepͣ dicẽs. Ter¬
cia enim cdies erat. qͦd de hac aure
auclitũ ammniscrã. s cũ tecũ loq̃¬
rer. sensi uelocit̾ reseratił. Tunc
grãrum referre. s ei cuiꝰ b uirtus auañ¬
tum restituit. Nam scias pignora be¬

Expanded text:
tinuo mihi gratias agere coepit, dicens: Tertia jam dies erat, quod de hac aure auditum amiseram, sed cum tecum loquerer, sensi velociter reseratam. Tunc gratiarum referre, sed ei cujus tibi virtus auditum restituit. Nam scias be
Abbreviated transcription (Latin):
uerat cnsa q̃clam
ut rem̃st oppiclum pet̾emtis
Cumq ab ep̃o egitio qui tunc eccłĩ¬
am regebat benigne fiussemꝰ exepti:
alucescente in crastina cm̃ca clie.
ad eccłiam accessimꝰ. Resientes uͦ
in sac᷑rio: aduentum p̃stolabamur
antistitis. Eo tp̃e scĩ martini reli¬
quias. licet tem̾ario ordine. tam̃
suꝑ me habebã. Igit᷑ siggo referen¬
dariꝰ qnͦdam sigiberti ad occursũ
nr̃m accedit: oscłatumq iuxta

Expanded text:
uerat causa quaedam, ut Reminsim oppidum peteremus, cumque ab Egidio episcopo, qui tunc eclesiam regebat, benigne fuissemus excepti, inluciscente in crastina dominica die, ad eclesiam accessimus, resedentesque in sacrario, adventum praestolabamur antistitis. Eo tempore sancti Martini reliquias, licet temerario ordine, super me tamen habebam. Igitur Siggo, referendarius quondam Sigiberthi, ad occursum nostrum accedit, osculatumque iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
operiret. ipsumq regem ea parte corporis qua sedebat
afflaret incendium. Ita solio suo suꝑbus excutitur. &¬
martino inuitus assurgit : multumq cõplexus quẽ sꝑne¬
re ante decreuerat. uirtutem se sensisse diuinã emen¬
datior facebatur : necexpectatis martini p̃cibus. priꝰ om̃ia
prestitit. quã rogaretur. Colloquio illũ atq conuiuio fre-¬
quenter asciu̾it: postremo ab eunti multa munera obtulit.
Nuȩ uir beatꝰ ut semꝑ pauꝑtatis suȩ custos. cuncta reiecit.
Et̃ huia palatiũ semel ingressi sumus. licet diuersis in pa¬
latio temporibus gesta conectam: nequaquã enĩ preter¬
mittendũ uidetur. circa martini admirationẽ. regiie
fidelis exemplum.

Expanded text:
operiret, ipsumque regem ea parte corporis qua sedebat, operiret, ipsumque regem ea parte corporis qua sedebat, afflaret incendium. Ita solio suo suMartino inuitus adsurgit: multumque conplexus quem spernere ante decreuerat, uirtutem sensisse diuinam emendatior fatebatur: nec expectatis Martini precibus prius omnia praestitit quam rogaretur. conloquio illum adque conuiuio frequenter adsciuit: postremo; abeunti multa munera obtulit, quae uir beatus, ut semper, paupertatis suae custos cuncta reiecit. Et quia palatium semel ingressi sumus, licet diuersis in palatio temporibus gesta conectam: nequaquam enim praetermittendum uidetur circa Martini admirationem reginae fidelis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
ca petere cognouisset. quȩ prestare nolebat: uissit eum
ꝑalatii foribus arceri. Etenim ad animũ illius inmitẽ
ac suꝑbum. uxor accesserat arriana: quȩ totũ illum
a scõ uiro ne ei debitã reuerentiã prestaret auercerat.
I taq martinus ubi semel atq iterum suꝑbũ principem
adire tẽp̃tauit. recurrit ad noca p̃sidia. cilicio obuol¬
uit᷑. cinere consꝑgitur. cibo potuq abstiner: orationi.
busi noctibusq ꝑpetuat. Sepcimo uero die asticit eian¬
gelus. iubet eum ad palatium ire secutum. regias fores
quamlibet clausas sponte reserandas : imꝑatoris sp̃m
suꝑ bum molliendum. Igit᷑ istius modi p̾sentis augłi con¬
fiimatus alloquio. & fretus auailio palatium petit. Pa¬
etit lemina: nullus obsistit. Postremo usqr ad regeni:¬
auine. prohibente paenit. Qͥ cũ uenientem eminus
uideret: infrendens cur fuisset admissus. nequaquam as¬
surgere est dignatus astanti. donec regiam sellam ignis

Expanded text:
ea petere cognovisset quae praestare nolebat, jussit eum ea petere cognovisset quae praestare nolebat, jussit eum palatii foribus arceri: etenim ad animum illius immitem ac superbum uxor accesserat Ariana, quae totum illum a sancto viro, ne ei debitam reverentiam praestaret, averterat. Itaque Martinus, ubi semel atque iterum superbum principem frustra adire tentavit, recurrit ad nota praesidia: cilicio obvolvitur, cinere conspergitur, cibo potuque abstinet, orationem diebus noctibusque perpetuat. Septimo vero die astitit ei angelus: jubet eum ad palatium ire securum: regias forres quamlibet clausas sponte reserandas: imperatoris spiritum superbum molliendum. Igitur istiusmodi praesentis angeli confirmatus alloquio et fretus auxilio, palatium petit. Patent limina, nullus obsistit, postremo usque ad regem nemine prohibente pervenit. Qui cum venientem eminus videret, infrendens cur fuisset admissus, nequaquam assurgere est dignatus astanti, donec regiam sellam ignis
Abbreviated transcription (Latin):
tas om̃s anachoritasq ui̾cisti. Nemo enim illorum sicuti
martinus hic uester. ĩmo nr̃: mortib imꝑauit. Meri¬
toq hunc iste sulpieius apłis. huric eõparat & ꝓphetis.:
duem ꝑ omĩa illis esse consimilem fidei uirtus ac uir¬
tutũ oꝑa testantur. S ꝑge queso quãquam nichil
magnificentius audire possumꝰ : ꝑge tamen galle. qđ
etiam nc̃ de martino suꝑ est sermonis euoluere. Nam
etiã minima illiꝰ & cottiodiana animus festinat agnosce¬
re. quia minima illius aliorũ inquiinis maiora esse
nulli dubium est. lta faciam gallus inquit. Uerum id
qđ dicturus sum. ipse ñ uidi. priꝰ enim gesta res est. quã
me illi uiro iungerem: fed factũ celebre ẽ fideliũ frm̃
qui int̾ fuerant sermone uulgatum.¬
caro de o fere tempore quo primũ episcopus datus
est: fuit ei necessitas adire comitatum. Ualentina¬
nus tũ maior. sũma rerũ potiebatur. Is cum martinum

Expanded text:
tas omnes anachoretasque vicisti: nemo enim illorum, sicut tas omnes anachoretasque vicisti: nemo enim illorum, sicut Martinus hic vester, immo noster, mortibus imperavit: meritoque hunc iste Sulpicius apostolis comparat et prophetis, per omnia illis esse consimilem, fidei virtus ac virtutum opera testantur. Sed perge, quaeso, quamquam nihil magnificentius audire possimus, perge tamen, Galle, quod etiam nunc de Martino superest sermonis evolvere: nam etiam minima illius et quotidiana animus festinat agnoscere; quia minima illius aliorum maximis majora esse nulli dubium est. Ita faciam, Gallus inquit. Verum id quod dicturus sum, ipse non vidi: prius enim gesta res est quam me illi viro jungerem: sed factum celebre est, fidelium fratrum qui interfuerant sermone vulgatum. Eo fere tempore quo primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire Comitatum. Valentinianus tum major rerum potiebatur. Is cum Martinum
Abbreviated transcription (Latin):
unicus mͥ est. Iunxit se cetera multitudo: & matris p̃cibus
acclamabat. Tum martinus uidens ꝓ expectantiũ satato
ut postea nob̾ ipse dicebat consequi posse uirtutẽ: desiindi
corpꝰ ꝓprus manibus accepit. Et cũ epectantibus cunclis
genua flexisset. uͥ consũmata oratione surrent: uiuificatũ
paruulũ matri restituit. Tum uͦ multitudo om̃is in cęlum
cdamore sublato. ap̃m din fateri: postremo cuncti caterua¬
tim ad genua beati uiri ruere ceperunt. fideliter postu¬
lantes. ut eos faceret xꝑianos. Nec cunctatus in medio
ut erati campo: cunctos inposita uniuersis manu. catecu¬
minos fecit. Cum qͥdem ad nos conuersus diceret. not
irrationabiliter in campo catecuminos fieri: ubi solent
maitires consecrari. Uicisti inquit postumianus galle:
uicisti: non utiq me qui martini sũ potius assertor. & qui
hȩc omĩa de illo uiro & sciui sẽper & credidi: st heremĩ¬

Expanded text:
unicus est mihi. Junxit se caetera multitudo, et matris precibus unicus est mihi. Junxit se caetera multitudo, et matris precibus acclamabat. Tum Martinus videns pro exspectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse virtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit; et cum inspectantibus cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, vivificatum parvulum matri restituit. Tum vero multitudo omnis in coelum clamore sublato Christum Deum fateri: postremo cuncti catervatim ad genua beati viri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos; nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos imposita universis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conversus diceret, non irrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. V. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, vicisti; non utique me, qui Martini sum potius assertor, qui haec omnia de illo viro et scivi semper et credidi; sed eremi
Abbreviated transcription (Latin):
tebpusisse te miror. unũ tantũ suscitarit. Cuiꝰ rei ego
dsitm: si tamen ilicbl de minꝰ idoneo teste dubitatis.
Id ipsum autẽ uob̾: qualiter gestũ sit explicabo. Fuerat
amnescio qua: carnotum oppidum petebamus. Iute¬
rea ucũ quendã habitantiũ multicudine frequentissimũ
reteriuimus: obuiã nobis ĩmanis turba ꝓcessit. quȩ
elit tota gentilium. Nam nemo i illo uico: noue¬
rat ap̃ianum. Uerum ad famam tanti uiri: campos om̃s
late. patentes. confluentium multitudo contererat. Sen¬
sit hic martinus oꝑandum. & annuntiante sibi sꝑu.to¬
tus infremuit. nec mortale sonans. uerbũ dei gentilibꝰ
p̃dicabat : sepius ingemiscens. tur tanta dñm saluatorẽ
turba nesciret. Interea sicut nos incredibilis circumde-
corpus exanim e beato uiro ꝓtensis manibus cepit offerre
dicens. Scimꝰ quia amicꝰ dei es. restitue mͥ filiũ meũ: quia

Expanded text:
termisisse te miror, unum tantummodo suscitaverit. Cujus rei ego termisisse te miror, unum tantummodo suscitaverit. Cujus rei ego testis sum, si tamen nihil de minus idoneo teste dubitatis. Idipsum autem vobis qualiter gestum sit, explicabo. Fuerat causa nescio quae, qua Carnotum oppidum petebamus. Interea, dum vicum quemdam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obviam nobis immanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo vico noverat Christianum, verum ad famam tanti viri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. Sensit hic Martinus operandum, et annuntiante sibi spiritu totus infremuit; nec mortale sonans, verbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemiscens cur tanta Dominum Salvatorem turba nesciret. Interea sicut nos incredibilis circumdedecorpus exanime beato viro protensis manibus coepit offerre, dicens: Scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
LUD autem anima duerti sepe sulpici martinũ tibi
dicere solitum. nequaquã sibi in episcopatu eã uirtu¬
tũ grãm suppetisse: quam priꝰ se habuisse meminisset.
Quodꝰ si uerum est. ĩmo quia uerũ est : concere possumꝰ.
quanta fuerint illa quȩ monachus oꝑatus est. & quȩ
tester nullo solus exercuit : cũ tanta illis in episcopatu
signa fecisse sub oculis omĩum uiderimus. Multa qͥde
illius priꝰ gesta in notuere mundo. neq potuere celari.
s in numerabilia esse dicuntur. quȩ dũ iactantiã uitat
occultauut. neq in hominũ noticiam passus est ꝑueni¬
re. quippe qui humanã substantiã suꝑ gressus. uirtutis
suȩ conscientia mundi głam calcans. cȩlo teste frue¬
retur. Qͦd uerũ esse uel ex his quȩ cõꝑta nobis sunt.
nec latere potuerunt possumꝰ imate. si quidem an
copiscopatum duios mortuos uitȩ restituerit. qđ
liber tuus plenius est loquutꝰ : in episcopatu uͦ qđ pie¬

Expanded text:
lud autem animadverti saepe, Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam virtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset: quod si verum est, immo quia verum est, conjicere possumus quanta fuerint illa quae monachus operatus est, et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium viderimus. Multa quidem illius prius gesta innotuere mundo, neque potuere celari: sed innumerabilia esse dicuntur quae, dum jactantiam vitat, occultavit, neque in hominum notitiam passus est pervenire; quippe qui humanam substantiam supergressus, virtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, coelo teste frueretur. Quod verum esse vel ex his quae comperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aestimare; siquidem ante episcopatum duos mortuos vitae restituerit, quod liber tuus plenius est locutus; in episcopatu vero, quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
bilis claudicabat. ueniensq ad
cellulam ꝯlatensẽ. inqͣ beati uiri
lectꝰ habet᷑. dum ibidẽ nocte dm̃ca
uigilie celebrarent᷑: subito orante
Et spectante ppło suꝑ terrã se tra¬
hens. cont᷑ͣ parietẽ erext in qͥ fe¬
nest᷑ ꝯtinet: que fuit̾ qͦndã beau
corꝑis porta. Et oraus atq p̃ gan¬
clio lacrimans. integre sanitati
restituitur. nec ulteriꝰ ullã ꝑtilit
de malis infirmitatib grat̾ritate
pede sinistꝰ debilis ctã cll tẽ¬
liqͥs petentib stipendia q̃rendo circu
itit: turonis aduenit.ꝰ parũꝑ mo¬
ratꝰ: it̾ q̃d ag̾e ceꝑat conat᷑ explete.
Pgressusq claudicando cum satellitib
decimo ab urbe miliario. ui doloris¬
tatẽ ꝯcurrentib ꝓclamãs ⁊ clicens.
ue mͥ qͥa sollemp̾nitatẽ uiri religiosi
spectare nolul: ideo me uirtꝰ eiꝰ allidit.
tie mec. fubuenite opp̃sso ⁊ debsli: ⁊
si timir dei manet in uobis. me usq
młtis pret̾euntib imploraret. qͥcã

Expanded text:
 ad cellulam Condatensim, in qua lectum viri beati habetur, dum ibidem nocte dominica vigiliae celebrarentur, subito, orante Et spectante plebe super terram trahens, contra parietem erexit, in quo fenestra retenetur, quae fuit quondam beati corporis porta. Et orans atque prae gaudio lacrimans, integrae sanitati restituitur, nec ulterius ullam pertulit de malis infirmitatibus gravitatem. pede sinistro debilis, dum cum reliquis petentibusiret, Turonis advenit. Et cum parumper moratus, iter quod agere coeperat conatur explere. Et progressus claudicando cum satellitibus, decimo ab urbe milliario tatem concurrentibus, proclamans et dicens: 'Vae mihi, quia solemnitatem viri gloriosi spectare nolui, ideo me virtus eius allidit. tiae meae, subvenite oppresso et debili et, si timor Dei manet, me usque multis praetereuntibus imploraret, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
audientia exposuit.
ulierem quoq de barbuuo cui
nomen erat ermengarclis. cũ
ad memoriam iuiri dei accedere festina¬
ret: in ip̃o itinere adhuc longe positã
uisitauit oriens ex alto. Egressa siqͥdẽ
cle domo sua sicut ipã nartante clidici¬
mus. ut ad iugilias scĩ accurret: ocłox
lumen quod longo temꝑe ꝑdiderat.
stupentib qui comitabant᷑ eum in uia
recepit. ducemq itineris ulterius non
requuirens ad locum quem optauerat
cũ gr̃ãꝵ actione sequenti die letabun

Expanded text:
audientia exposuit. XXVII. Mulierem quoque de Barbivio, cui nomen erat Ermengardis, cum ad memoriam viri Dei accedere festinaret, in ipso itinere adhuc longe positam visitavit Oriens ex alto . Egressa siquidem de domo sua, sicut ipsa narrante didicimus, ut ad vigilias sancti accurreret, oculorum lumen, quod longo tempore perdiderat, stupentibus qui comitabantur eam, in via recepit, ducemque sui ulterius non requirens, ad locum quem optaverat cum gratiarum actione sequenti die laetab
Abbreviated transcription (Latin):
fugata peste sub mouiento recepit.
ub ip̃o tempore quedam ad olescen¬
tula noc̃e ꝑetrouilla. tante cdebi¬
litatis uinciebat᷑ incominodo : ut plute
pedum ad pollites. reslexe suo frustraiẽ¬
tur osfitio. Hec itaq diols lignis quil
ꝓ pedib utebat᷑. menbra ueditans pa̾¬
litica. ad mausoleum beati marcini fir.¬
ma side accessit. Quod deuote amplett̃c
et cum lacͥms deosculans. inuocato scĩ
confessoris nomine optatã cdm eadẽ hora

Expanded text:
fugata sub momento recepit. XIII. Sub ipso tempore quaedam adolescentula, nomine Petronilla, tantae debilitatis vinciebatur incommodo ut plantae pedum ad poplites reflexae suo frustrarentur officio. Haec itaque duobus lignis, quibus pro pedibus utebatur, membra vectitans paralytica, ad mausoleum beati Martini firma fide accessit. Quod devote amplectens et cum lacrymis deosculans, invocato sancti confessoris nomine, optatam diu et integra
Abbreviated transcription (Latin):
senser̃t̃. Llam leocdomundlus cecus post
spptem annos. cdomnita post tres. et
perunt. energumini pleriꝙ munta

Expanded text:
senserunt. Nam Leodomundus caecus post septem annis, Domnitta post tres et tperunt; inergumini plerique munda
Abbreviated transcription (Latin):
on post multos cdies. cum sal¬
lep̃nitatẽ sancti dies annuus
retuliss. nos arege regressi festiuitati
lumine regressi sunt: duo energuinini
mundati. duo palici contracti. restitu¬
tis genib incolumes redierunt.

Expanded text:
on post multos dies, cum solemnitatis sanctae dies annuus recurrisset, nos a rege regressi, festivitati lumine recepto regressi sunt, duo energumeni mundati, duo paralytici contracti, restitutis gressibus, incolumes redierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilius aũt ꝑ alyticꝰ ex autelianen¬
si t̾ritorio carruca deuectꝰ uenit
ad icãm basilicã. Qui clieb multis
lacens acd ostium illd̃. q̃d secꝰ baptis¬
tetiũ. ad mecliã cliẽ pancdit egressũ:
beati antistitis implorabat auxiliũ.
factũ ẽ aũt ut una clie iacẽs. guiꝰ
aiᵈ solitũ torquedet᷑. ita ut uicima¬
A
soluebant᷑ aũt ligature neruoꝵ eiꝰ
n dirigebant᷑: ꝓptea erat dolor intos¬
lerabilis.  sic tribuente patrotio
clericꝰ. ⁊ sospitate firmatus: ad elo

Expanded text:
lius autem paralyticus ex Aurilianensi territurio carruca devectus, venit ad sanctam basilicam. Qui diebus multis iacens ad ostium illum qui secus baptisterio ad mediam diem pandit egressum, beati antestitis inplorabat auxilium. Factum est autem, ut una die iacens gravius extra solito torqueretur, ita ut vicinia solvebantur autem ligaturae nervorum ejus, et dirigebantur, propterea erat dolor intolerabilis; et sic, tribuente patrono, clericus factus, et in sospitate firmatus, ad do
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier uͦ ceca post octo annos ꝓ̃sra
solo coram sc̃i sepulero. illuminatis
repeclauit in locum suum. Tres tũe en¬
gumini sc̃i uirtute sunt emũdati.

Expanded text:
Mulier vero caeca post octo annos, prostrata solo coram Sancti sepulcro, illuminatis oculis, repedavit in locum suum. Tres tunc energumeni Sancti virtute mundati
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam scĩ duceret᷑. longe aclhuc
positus idest quarto ab hac urbe mi¬
liario. sensit sibi cdari diuine uirtu¬
tis remedium. Quĩ statim clescendẽs
de animali cui insidebat: ad locum
confessoris. concito gradu sanissimus
aduenit. uetustam q infirmitatem
quam perpessus fuerat. nouãq inco
merita p̃buerat fidelib in cõmuni

Expanded text:
memoriam sancti adduceretur, longe adhuc positus, id est, quarto ab hac urbe milliario, sensit sibi dari divinae virtutis remedium. Qui statim descendens de animali cui insidebat, ad locum confessoris concito gressu sanissimus advenit, vetustamque infirmitatem, quam perpessus fuerat, novamque incomerita praebuerat, fidelibus in communi
Abbreviated transcription (Latin):
uinastꝰ nomĩe lum̃ recepit: cũ
pauꝑib ulis uuictꝰ necessaria ministͤ¬
uit. Hic cecitate maxima ꝑ annos
plurimos aggrauatꝰ habebat in cõ¬
suetudine. qd adueniens de regione
sua aci ante clictã scĩ cellulã pauꝑib
illis alim̃tum amplissimũ exhide̾t.
iugiliisq deuotissime celebratis: eos

Expanded text:
inastis nomine, lumen recepit, dum pauperibus illis victus necessaria ministravit. Hic caecitate maxima per annos plurimos adgravatus, habebat in consuetudine, adveniens de regione sua ad antedictam sancti cellulam, pauperibus illis alimentum amplissimum exhiberet, vigiliisque devo
Abbreviated transcription (Latin):
cuximꝰ annos impend̾et quadã uice
impseto uote seruitioq stͥmul ꝓster¬
nitur acd cancalũ scĩ lectuli. nͨ orãs
ac ualelicens regrecdi cupiebat.
Post completã aũt or̃onẽ exurgens
aꝑtis parum oculis intuet᷑ cortinã
sericã de cancello pendere: n ait. ui¬
deo tamꝗͣ pallum sericũ hic appen¬
sum. Cui aiunt fui. uidete te ueri¬
tatẽ cognotumꝰ. Ip̃e aũt cipit t̾te¬
rum flere atq orare. ut beatꝰ con¬
fessor opꝰ ceptum cuignant̾ expłeo
Qui dum orat attentiꝰ obdormun
apparuitq ei uir ꝑ uisũ licens.
uade ad basilicã domni martini
⁊ ibi obtinebis plenã sanitatẽ. Qi
nichil moratꝰ. famłoꝵ manib de¬
cuctꝰ. ut limina scĩ ꝯfessoris at

Expanded text:
quadam vice impleto voto, servitioque simul, prosternitur ad cancellum sancti lectuli, et orans ac valedicens, regredi cupiebat. Post completam autem orationem exsurgens, apertis parumper oculis, intuetur cortinam sericam de cancello pendere; et ait: Video tanquam pallium sericum hic appensum. 1053 Cui aiunt sui: Veritatem te videre cognoscimus. Ipse autem coepit iterum flere atque orare, ut beatus Confessor opus coeptum dignanter expleret. Qui dum orat attentius, obdormivit; apparuitque ei vir per visum, dicens: Vade ad basilicam domni Martini, et ibi plenam obtinebis sanitatem. Qui nihil moratus, famulorum manibus deductus, ut l
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quo pacto inter xp̃i ministros pa¬
ritas cẽ non potist ᷑ Quol si aliquis ex
inuicdia maritini titulis clerogat: ceriga
tur. Alioqͥn: potens ẽ martini ds̃. in
matumo mirabilia faciens. ulcsi scm
suum. et timerarie p̾sumptiom sincͣ
imponere : p̾sertm cum sit melior pra
dubitatio de occultis: quã lingiosa cõ¬
tentio de incertis. uenerare namq de
cettro matimũ qui ei hactenus uel
ignorando aur inuidento iletrgreras: ⁊
ne diffitearis apłis parẽ. quẽ euam xp̃o
ẽẽ non cdubitas ingła. simlem: si tamͣ
uerum tͥ dixisse iudetur quiait dum¬
les ei erimus᷑ quando uidebim̃ eũ sicuti
est. hic interuentu maniini opus ẽ: ut
similitudinis regione uiuentib. mu¬
petret ueniã. reducat ad głam: x epͣsm¬
qui uiuit ⁊ regnat ꝑ omnia. secuła
seculoꝵ. A men

Expanded text:
sunt: quo pacto inter Christi ministros paritas esse non potest? Quod si aliquis ex inuidia Martini titulis derogat, cortur; alioquin potens est Deus Martini, in Martino mirabilia faciens, ulcisci sanctum suum, et temerariae assertioni finem imponere, praesertim cum sit tibi melior pia dubitatio de occultis, quam litigiosa contentio de incertis. Venerare itaque de caetero Martinum, qui ei hactenus, aut ignorando, aut invidendo detraxeras: et ne diffitearis apostolis parem, quem etiam Christo esse non dubitas in gloria similem, si tamen verum tibi dixisse videtur, qui ait: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hic interventu Martini opus est, ut similitudinis regione viventibus impetret veniam, reducat ad gratiam, praesequi vivit et regnat in saecula saeculorum. A
Abbreviated transcription (Latin):
specie ⁊ potentia. inglobo igneo suꝑ mar¬
tini caput dũ sacram̃ta offerret osten¬
dit. Qui ⁊ uariis loqui linguis. quia
necesse ñ erat martino ñ contulit: ita
tamen singulari flamina diuini a¬
moris igniuit eum. ut ⁊ uiuens incor¬
pe ꝑ cordis claritatẽ totus igneus eẽt.
ẽ qd̃ ⁊ troiano sanctonentĩ ep̃o uugne
ostensus ẽ : & ad exequias pelagie matͥc
aresii abb̃l globus igneus totam ilbas¬
trans eccłiam. de celo uenit. clamantib
energuminis ad qe functe exequias ue¬
nisse martinũ. Non dissimilit᷑ grego¬
rio turonensi eus reliquias in nouã
basilicam. inserenti apparuit. Brachio¬
nis ingrediens. globum igneũ ꝑ ecclẽ
ad apłice paritatis consortuĩ sublimari ⁊
Q ui gͦ ex ignorantia martin meritis
detrahit  instruatur: legat ⁊ ddiscat dñm

Expanded text:
specie et potentia in globo igneo super Marspecie et potentia in globo igneo super Martini caput, dum sacramenta offerret, ostendit: qui, etsi variis loqui linguis quia necesse non erat, Martino non contulit; ita tamen singularis flamma divini amoris ignivit eum, ut et vivens in corpore, per cordis charitatem totus igneus esset;est quod Trojano Sactonensi episcopo in igne ostensus est, et ad exsequias Pelagiae matris Aredii abbatis globus igneus totam illustrans ecclesiam de coelo venit, clamantibus energumenis, ad defunctae exsequias pervenisse Martinum. Non dissimiliter Gregorio Turonensi ejus reliquias in Novam basilicam inferenti apparuit. Brachiium ingrediens, globum igneum per ecclesiae  ad apostolicae paritatis consortium sublimari. Qui ergo ex ignorantia Martini meritis detrahit, intueatur, legat et discat Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
tione denarii pͥmus : Erunt inquit
nouissimmi pͥmi ⁊ pͥmi nouissimi An
oculus tuus nequam ẽ. quia bonus
est ilispensator p̾mii: quia tale est re¬
munerationis benepsacitum: ut cũ
omnes eiusdem. acceptione parificent᷑
narius eroganir. Certe qũauis sit
inter electos dispar claritas. quia stel¬
la a stella differt inclaritate: est ta¬
men in dispari. claritate par gau¬
dium. cum sit d̃s omnia momnib.
Qd̃ si omniũ electoꝵ quantũ liber me¬
riis differant ea ẽ paritas. ut unũ
idemq sit omnib inconsũmatione ca¬
ritatis. inuisione conditoris. in et᷑¬
nitate beate inmortalitatis gaudiũ
it: quem apłoꝵ uestigus inherentẽ. ꝑfec¬
tio apłica uirtutũ prerogatura. signox po¬
tentia p̃ceteris illustrauit. Qd̃ si ea que ꝓ¬
sequutus sum. assertioni mee ñ sufficiut.
iam demũ proponatur aliquid ex quo ma¬
nifestum sit ꝑfectioni apłice ñ imparem
płos uenit. numquã uel raro inaliquẽ

Expanded text:
tione denarii primus? Erunt, inquit, tione denarii primus? Erunt, inquit, novissimi primi, et primi novissimi. An oculus tuus nequam est , quia bonus est dispensator praemii, quia tale est remuneratoris beneplacitum, ut cum omnes ejusdem acceptione parificenturnarius erogatur? Certe quamvis sit inter electos dispar claritas, quia stella a stella differt in claritate; est tamen in dispari claritate par gaudium, cum sit Deus omnia in omnibus. Quod si omnium electorum, quantumlibet meritis differant, ea est paritas, ut unum idemque sit omnibus in consummatione charitatis, in visione Conditoris, in aeternitate immortalitatis gaudium, it, quem apostolorum vestigiis inhaerentem perfectio apostolica, virtutum praerogativa, signorum potentia, prae caeteris illustravit? Quod si ea quae prosecutus sum assertioni morum non sufficiunt, jam deinde proponatur aliquid ex quo manifestum sit perfectioni apostolicae non imparem apostolos venit, nunquam vel raro in aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
dum eoꝵ imitationẽ martini. ꝑfectio
nem ñ negamus. uerumtamen licet
non sit ei dispar gła. sicut ñ fuit dispar
iuta: tam̃ scłm aliqua apłica sublimi¬
tas antecellit. P̃cedit enim sicut causa
esscm̃. sicut materiatũ materia: sicut
causa ⁊ materies ⁊ pͥncipium est fidei.
discipline ⁊ religionis. in patrib in hoc
debet ⁊ potest p̾ferri omnib. non tam̃
id̾o uel meritis uł gła pͥminet uniuer¬
sis. Quo enim pacto apłis pares non
sunt. qui similem apłis uitã ducut᷑.
paria miracula faciut᷑. pariter iudica¬
bunt. pariter regnabut parit᷑ unum
denartum post unum uniꝰ uinee la¬
borem habebũt: hoc solum inter est:
qd̃ merogatione cdenarii. ñ est aput pa¬
trem familias ꝑsonarũ acceptio: s fũt
nouissimi pͥmi. ⁊ pͥmi nouissimi: nec¬
est inter accipientes inuidia. nec iac
tanta sit dispensatoris ueritas. tanta
accipientiũ caruas ut qui fuit in la¬
bore nouissimus. inueniat᷑ maccep¬

Expanded text:
dum eorum imitationem, Martini perfectionem dum eorum imitationem, Martini perfectionem fieri non negamus. Veruntamen licet non sit ei dispar gloria, quia non fuit dispar in vita: tamen secundū aliquid Apostolica sublimitas antecellit. Præcedit sicut causa effectum, sicut materiatum materia, sicut causa, & materies, & principium est fidei, disciplinæ, & religionis in patribus, in hoc debet & potest præferri omnibus: non tamen ideo vel meritis, vel gloria præeminet vniuersis. Quo enim pacto Apostolis pares non sunt, qui similem Apostolis vitam ducunt, paria miracula faciunt, pariter iudicabunt, pariter regnabūt, pariter vnū denariū post vnū vnius vineę laborem habebunt? Hoc solum interest, quod in erogatione denarij non est apud Patrem personarum acceptio: sed fient nouissimi pest inter accipientes invidia, nec jacttanta sit dispensatoris veritas, tanta accipientium charitas, ut qui fuit in labore novissimus, inveniatur in accep
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate consistat: Non oꝑa hominis
merita eius sunt: s signa potuis merttoꝵ.
Quamquã ⁊ si ꝑfectionẽ colligamus ex oꝑib:
nemo p̃fertur maritino. S forte id̾o quis
li fuerũt principes apopuloꝵ. doctores orb̾.
fundatores ⁊ suncdam̃ta eccłe. pͥmi erudi¬
tores fidelium. tamꝙͣ qui insclola xp̃i
teneant magistralis cathedre dignitatẽ.
Unde nec ratio patitur magistris eqͣri
discipulos: maxime cũ magist᷑ ⁊ dñs
omniũ dicat: non ẽ cdiscipusus suꝑma
gistrum. nec seruus suꝑ dnm suum.
Quid igͣ Quia sumini magistri per¬
hibet auctoritas magistro discipłm pre¬
ferru᷑ id̾o negat posse equari ͤ Aitende
lo magistri equalitas non negatur: si
tamen ꝑfectionẽ magutri ꝑ ĩmĩtatio¬
nis studium discipłs emulatur. Cum
tem głe ñ obtincat. quẽ ꝑ omĩa uite
similitudo cõmendat: Quid gͦͦ Dum
ista de martino crecdunus uł asserimꝰ:
sublimitati. apłice derogamus : Absit.
Apłos magis ꝓ nr̃a facultate extollimꝰ:

Expanded text:
voluntate consistat? Non enim opera hominis merita eius sunt, sed signa potius meritorum: quanquam & si perfectionem colligamus ex operibus, nemo Martino præfertur. Sed forte ideo quis li fuerint Principes populorum, Doctores orbis, Fundatores & fundamenta Ecclesiæ, primi Eruditores fidelium, tanquam qui in scola Christi teneant magistralis cathedræ dignitatem: vnde nec ratio patitur magistris æquari discipulos, maxime cum Magister & Dominus omnium dicat, Non est discipulus super magistrum, nec seruus super Dominum suum. Quid igitur? Quia summi Magistri prohibet auctoritas magistro discipulum præferri, ideo negat posse æquari? Attende lis magistri æqualitas non negatur: si tamen perfectionem magistri per imitationis studium discipulus æmulatur. Cum tem gloriæ non obtineat, quem per omnia vitæ similitudo commendat? Quid ergo? dum ista de Martino credimus, vel asserimus, sublimitati Apostolicæ derogamus? Absit. Apostolos magis pro nostra facultate extollimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hec ⁊ digna omĩ ammiratione inira¬
cula. uel umbrã petri sub eius p̃stntu uł
in absentia martini ps inquib iacue¬
rat martinus oꝑari iibili᷑ s longrmi¬
rabiliora. et in solomntimo emmnentia re¬
ꝑimus Contigit iqũ ut eo festinante ad
iusitandũt egrotum aliquẽ. priusquã me¬
uͥtutem. seusisse egrotum: obiuã uonien.¬
ti ꝓcessisse in columem. satis fuisse languẽ̾¬
ti ad recuꝑandam salutẽ. ñ solum ꝑur¬
nisse. s uel uer ueniendi inchoasse mar
aliquis p̃rogatiuam mr̃m anteponit.
Martinus autẽ ꝑ effusionẽ sanguuns
mantyr non. fuit: nisi qd̃ tota eius uita
martyrium fuit. Apłos certe ⁊ uolun¬
tas ⁊ temꝑis necessitas martyres fecit. S
quid ꝓpter hoc głe mantinus ꝑdere dr̃¬
buit. cui ⁊ si temꝑis necissitas nĩ obtulit
gladium ꝑsequitoris  a corde tam̃ eius
carit gła martyris᷑ quẽ constur dusułio
mariyrem exstitisse: Alioͥ uħi apł.
tyris negatur gła: cum ⁊ añ mpe tes¬

Expanded text:
sunt, et digna omni admiratione miracula, vel umbram Petri sub ejus praesentia, vel in absentia Martini paleas in quibus jacuerat Martinus operari mirabilia; sed longe mirabiliora, et in solo Martino eminentia reperimus. Contigit nonnunquam ut, eo festinante ad visitandum infirmum aliquem, priusquam metutem sensisse ægrotum, obuiam venienti processisse incolumem, satis esse languenti ad recuperandam salutem, non solum peruenisse, sed vel iter veniendi inchoasse Martaliquis prærogatiuam Martyrij anteponit: Martinus autem per effusionem sanguinis Martyr non fuit, nisi quod tota vita eius martyrium fuit. Apostolos certe voluntas, & temporis necessitas Martyres fecit. Sed quid propter hoc gloriæ Martinus perdere debuit: cui etsi temporis necessitas non obtulit gladium Persequutoris, a corde tamen eius caret gloria Martyris, quem constat desiderio Martyrem extitisse? Alioquin Ioannityris negatur gloria: cum tamen tes
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo uiꝗͣ aliqua scriptura autemti¬
ca ꝓtestetur. Demq si quis obiciat qd̾
in umbia petu ponebant᷑ marii
et sanabantui ⁊ nos de stramĩne in
quo mantums iacuit legimus frequen.¬
ter factas fiusse uirtuus plus sane
uile stramen absente Maruno ꝑ mar¬
tinum oꝑari uiruitẽ: quim umbrã
petri qued sine petri p̃sentia fieri ñ

Expanded text:
aliquo unquam aliqua scriptura authentialiquo unquam aliqua scriptura authentica protestetur. Denique si quis objiciat, quia in umbra Petri ponebantur infirmi, et sanabantur; et nos de stramine in quo jacebat Martinus legimus frequenter factas fuisse virtutes. Plus est sane vile stramen, absente Martino, operari virtutem, quam umbram Petri, quia sine Petri praesentia non
Abbreviated transcription (Latin):
rnem. quod apłi antonomasice ab eosũt
eppellati S hac de causa eis est oxirtmꝰ
inserior: quod nichil hoꝵ habuerit: ergo
inserior paulus quia et postremo poste¬
rius ad fidem uenit et dn̾m incarne ñ¬
est secutus nec ab eo apłici nominis impo¬
sitiont honceari meruit: nicut alii de
quib scriptum ẽ. quia cos apłos nomi¬
nauit. Qd̃ si id̾o apłos p̃feras. quia dnm̃
antequã pateretur incarne p̃sentem.
et post resurrectionẽ sibi apparentem.
et colloquentẽ uidere meruerũt. qd̾ et
mults aliĩs datum ẽ. testante paulo.
quia uisus ẽ plus quã quingentis ft̃i
simul: certe ⁊ hoc maritinus assequut᷑
reretur. O głosam cathecumini nri
clamid̾e. qua se tegi xp̃c głam reputat:
s longe renati fides głosior. cui xp̃c nil
qd̃ peteret denegauit. Nam siquis con¬
tendat de muaculis. p̃terriq in uirtu¬
tib apłos uelit. totus exclamat orbis
mantino testimoniũ ꝑhibens plura cũ¬
imino ineo xp̃m signa fecisse: quam de

Expanded text:
 quod Apostoli antonomasice ab eo sunt appellati? Sed si hac de causa eis est Martinus inferior, quod nihil horum habuerit: ergo inferior & Paulus, quia & posterius ad fidem venit, & Dominum in carne  vidit, nec ab eo apostolici nominis impositione honorari meruit sicut alii, de quibus scriptum est, quia eos apostolos nominavit . Quod si ideo apostolos praeferas, quia Dominum, antequam pateretur in carne, praesentem, et post resurrectionem sibi apparentem et colloquentem videre meruerunt, quod et multis aliis datum est, teste Paulo, quia visus est plus quam quingentis fratribus simul: Certe & hoc Martinus assequutusreretur. O gloriosam Cathecumeni nostri chlamydem, qua se tegi Christus gloriam reputat! Sed longe renati fides gloriosior, cui Christus nil, quod peteret, denegauit. Nam si quis contendat de miraculis, præferrique in virtutibus Apostolos velit: totus exclamat orbis Maimo in eo Christum signa fecisse, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
qui. abeo utiq implorans auxilii gram:
a quo ille acciꝑe merurt ut par apłis di
ceretur. & ess. Specialis quippe gre uirũ
singłari. donatum gła. apłis parificare
potuit et ꝓculdubio parẽ. fecit. qui solus
existens om̃ino incomꝑbilis. sine comꝑa¬
tione summus ẽ: cimis pax exsuꝑat om¬
nem sensum. Ceterum ea que infra cũ
sunt: quãtumlibet. ea uł nature sue cdig¬
nitas uł bonitas crempris. extulerit ñ re¬
fuguint paruans consoer :. ⁊ qd instituit
conditoris auctoenas ss sutlidet om̃ino¬
unitas caruaus. Quid gͣi᷑ Ut marimꝰ
par apłis ess : fieri potait. an non potu¬
it. Si ñ potuit ⁊ limitib quilzdam. co¬
angustatur om̃ipotentia : ubit̃ qd̾ in spͥ¬
turis cds omĩpt appellabe Anforrasse d̾s¬
uit apłis. ꝑfictis ar sequatib ñ uoluit
elargiri: Si autẽ qd̾ uerum ẽ poi̾uit.
nus gradns aplici suolasitate doneur
non uccepit: Anacccp̃it qludẽ s apłoꝵ¬

Expanded text:
qui, ab eo utique implorans auxilii gratiam, a quo ille accipere meruit ut par esset et diceretur apostolis. Spiritualis quippe gratiae virum donatum gloria apostolis parificare potuit, et procul dubio parem fecit qui solus existens incomparabilis sine comparatione summus est, cujus pax exuberat omnem sensum. Caeterum ea quae infra eum sunt quantumlibet ea naturae suae dignitas vel bonitas Creatoris extulerit, non refugiunt paritatis consortium, et quia instituit Conditoris auctoritas, non invidet communio charitatis. Quid igitur ut Martinus par apostolis esset fieri potuit? An non potuit? Si non potuit, et limitibus quibusdam coangustatur Dei omnipotentia. Ubi est quod in Scripturis Deus omnipotens appellatur? An fortasse  perfectis eorum sequacibus non voluit elargiri? Si autem, quod verum est, potuit ne gradus apostolici sublimitate donetur? non accepit? An accepit quidem, sed apo
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ solũm᷑ p̃sumebar. Nec mora pium
uotum pia uoluntas exequit᷑. Adiucti
gͥ sibi honestissimis comitib ce p̃paratis
habuncde que necessaria erant. iter ag¬
gredit̃ sũmope ꝓcurans ut ad festum
sancti pontificis qd̾ ĩminebat occurre̾t
Qd et faclumẽ. Nec latere potuit uł
egrotantis sublunitas. uel tante sub¬
simitatis infirmitas. Quanto enim
qͥs eminentior: tanto eius infortuna
latuis diuulgant᷑. Qiuippe fame for¬
tua. comes. quẽ illa subriut. hec dif¬
erat inportuna sutano. Nncebat
tamen daonoł mesticiam nec ũꝙͣ
noctimnus ugiłis abcẽ patiebat᷑. Qui
sa qnicox ciriacum conpailio: mira

Expanded text:
tem solummodo praesumebat. Nec mora: pium tem solummodo praesumebat. Nec mora: pium votum pia voluntas exsequitur. Adjunctis sibi igitur honestissimis comitibus, praeparatis abunde quae erant necessaria, iter aggreditur, summopere procurans ut ad festum summi Pontificis, quod imminebat, occurreret. Quod et factum est. Nec latere potuit vel aegrotantis sublimitas vel tantae sublimitatis infirmitas. Quanto enim quis eminentior, tanto ejus infortunia latius divulgantur. Quippe fama fortunae comes, quem illa subruit, haec diferat importuna narratio. Vincebat tamen devotione moestitiam, nec unquam nocturnis vigiliis abesse patiebatur. Multa canonicorum circa eum compassio, mira
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. inirabiliter imo miserabilit̾ labo¬
rabat. Platiebat᷑ autẽ in natib. Erat
iuidere nuseriam. Tam grauit̾ enĩ
uis inualitudinis grassabat᷑ ut intrũ
in modum carnes uiri more lupine
consumẽt corrod̾ed deuorret. Solum
solatium non quidem spes euadende
egritudinis. s saltem dilatio mortis e¬
rat. quod duo pulli gallinaꝵ eplumeᷤ
et euiscerati mane duoq uesꝑe uice
carmum uiri cõsumenli morbo ac
si lupine. rabiei opponebant᷑. Nec sic
cessabat cõsup̃tio carnium eius. Inui¬
ceratus enim morb. et si aliquando
extnsecus pascebat᷑. intrinsecã tamen
materiam familiarius consumebat.
Quid plura: Desperantib medicis
cura om̃i mnutilit̾ frustraq consĩ¬
ta. ep̃c ac si moriturus ab humana
salute penitus cdestiruit᷑. S ut ait
dñs que ipossibilia sunt apud ho¬
mincs possibilia sunt ap̃s cdm̃. Qd̾
se obligat martini sepulcrum se ui¬
sitatutũ aheo sideliter se petiturum.
quam post cdm̃ ab ip̃o sibi cdari sanita¬

Expanded text:
rabiliter laborabat. Patiebatur autem in natibus. Erat igitur videre miseria. Tam graviter enim vis valetudinis grassabatur ut mirum in modum carnes viri more lupino consumeret, corroderet, devoraret, solumque solatium, non quidem spes evadendae aegritudinis, sed saltem dilatio mortis, erat quod quotidie duo pulli gallinarum explumes et eviscerati mane, duoque vespere, vice carnium viri consumendi morbo, ac si lupinae rabiei, opponebantur. Nec sic cessabat consumptio carnium ejus. Invisceratus enim morbus, etsi aliquando extrinsecus pascebatur, intrinsecam tamen materiam familiarius consumebat. Quid plura? Desperantibus medicis, cura omnium inutiliter frustraque consumpta, episcopus, acsi moriturus, ab humana salute penitus destituitur. Sed. ut ait Dominus, quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . rat. Voto itaque se obligat Martini sepulcrum se visitaturum, ab eo fideliter se periturum quam post Deum ab ipso sibi dari sanita
Abbreviated transcription (Latin):
mentiret᷑. Rep̃betidebant ineo eyclopeã edacitatẽ. eiee sũ ust
padorẽ. &e sepulteã dcuni nominis scl̃tatẽ. Ebuiꝰ patichat᷑ sut
esuriẽ uomens. nec ut ꝓꝑianꝰ. s ut antonianꝰ quondã ille conui¬
ua manducabat. bibebat. uomebat. Et nunc aꝑianos arguit.
aꝑian̾os accusat. in nos mitẽ uidicẽ incitat. gladiã nołenti tudici
por rigit. & ut demoniis ceruices ur̃as inlincus bortatur.
Uidemꝰ uotũ tuũ. uidemꝰ cruenta consilia: & scelerata arte uer¬
boꝵ uenena tui pectoris intuem᷑. Aocingere nc̃ õ ꝓꝑianissime
utere carnificis officio. uendica tͥ & ipsiꝰ uidicis uocẽ. aplica
eculeos. appende aꝑianos. dampna : ꝑ cute. uncende. Bene nos
accipef: si ȩxiliũ minaris hoc philosopantibꝰ totꝰ ẽ mundꝰ. Si
suppliciũ. euadimꝰ mundi carcerẽ: si ignẽ. maiora horã inca¬

Expanded text:
dacitatem, emersum vino putorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens, nec ut Christianus, sed ut Antonianus quondam ille conviva, manducabat, bibebat, vomebat; et nunc Christianos arguit, Christianos accusat; in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia, et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc, o sceleratissime, utere carnificis officio, vindica tibi et ipsius judicis vocem, applica equuleos, appende Christianos, damna, percute, incende, bene nos accipis; si exsilium minaris, hoc philosophantibus totus est mundus. Si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora his inc
Abbreviated transcription (Latin):
tendat tͥ qs ipse tui corꝑis restaurator. Na pecuniȩ sure qͥ of¬
fcrunt. suie qͥ oblatas accipiunt. ñ solũ nulła dolentibꝰ oste.¬
rant medicinã. s etiã ipsi sibi insanabilẽ iorb̃li asscralint.
Dicit ei pfestus. Dic gͦ ñ ꝗd faciã. ut conseqͥ ualcã qd spero.
Dicitꝰ ei poticarsꝰ prb̃t. Si credideris ex toto coide tuo. stc̃ cre¬
didit en qtiuiꝰ: saluuĩ eret. Dicit ei pͣsct᷑. Q orbme eredcie¬

Expanded text:
e qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordi
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia apostoloꝵ. Tunc beata lucina ipsa ꝑse cũ seruis suis mei¬
dia nocte habiit. & el euans eũ posuit in pauone suo &e ꝑdunt ad
locũ ubi ipse impetrauerat. & cũ om̃i diligentia sepeliuit. Ipsa.
aut sc̃ã lucina ꝑarr. dies ã loco ipso scõ ñ disscessit. ł ost ali¬
quantos aut̃ annos: par eccłiȩ est reddita. Quȩ statim at et¬
clesia głam pacis accepit. domũ suã fecit eccł̃iam. eui om̃s opes

Expanded text:
vestigia Apostolorum. 89. Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis mevestigia Apostolorum. 89. Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis medio noctis abiit, et levans eum posuit in pavone suo, et perduxit ad locum, ubcta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit ecclesiam. Cui omnes sua