comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spũperiolitantur immundo : Dets qui&TepIco &x¬
patum promotisunt: nec recepti:
Siqui ep̃i ordinatis. nec recepti ab illa parro echia in
qua fuerant de nominati : uoluerintq alias occupare
parro echias : &uimprȩsulib: carũ in ferre seditiones
aduersus eos excitando: hos abiciplacuit : Quot si
uoluerint in presbiterii ordine ubi prius fuerant
tatꝗpbri residere ñ abiciant᷑ ꝓpri a dignitate : si aut̃
seditiones cõmouent ibidẽ constitutis ep̃is : prbiterii
quoq: honorꝰ talib: auferat fiantq: dãpnatione
notabiles: Dehis qui uirginitatẽ ꝓfessis :
& dehis quȩ s ubscroris habitu cũ a liqͥbi cõmo
irritã faciunt sponsionẽ : in t̃bigamos censeant᷑ :
Virgines aut̃ quȩ conueniunt cũ a liquib: tanquã
sorores : habita re ꝑhibemus : Debisqui adul¬
tinos gradus : dehis quȩ pirtus iuos ex for¬
cationediuersis modis interimunt:
Demulierib: quȩ fornicant᷑ & partus suos
necant uł quȩ agunt secũ ut utero conceptos

Expanded text:
u periclitantur immundo. De his qui ad episcopatum promoti sunt, n« Si qui episcopi ordinati sunt, nec recepti ab illa parochia in qua fuerant denominati, voluerintque alias occupare parochias, et vim praesulibus earum inferre, seditiones adversus eos excitando, hos abjici placuit. Quod si voluerint in presbyterii ordine, ubi prius fuerant, ut presbyteri residere, non abjiciantur propria dignitate. Si autem seditiones commoverunt ibidem conquoque honor talibus auferatur, fiantque damnatione notabiles. De his qui virginitatem professi sunt, et de his quae sub sororis habitu cum aliquibus commotentes irritam faciunt sponsionem, inter bigamos censeantur. Virgines autem, quae conveniunt cum aliquibus, tanquam sorores, habitare prohibemus. De his qui adulstinos gradus. De his qui partus suos ex fornicatione diversis modis interimunt. XL. De mulieribus quae fornicantur et partus suos necant, vel quae agunt secum, ut utero conceptos
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ominia nob̵rerũ ordine ꝑ incarna¬
aquis eleuatio sit ł ut resurrectio
de sepulchro
Qđ beatus petrus indiepente costes
uiroꝵ tria milia baptizarit.
erendẽ Q đ duo tantũ tẽpora iđ pascha
mulanter occurrant

Expanded text:
 omnia nobis rerum ordine per incarnaaquis elevatio sit velut resurrectio de sepulcro. --IV. Quod beatus Petrus in die Pentecostes virorum tria millia baptizaverit. --V. Quod duo tantum tempora, id est Pascha, mulanter occurrant
Abbreviated transcription (Latin):
cũq clericofuerit uera¬
cit̃ accusatus qđ aduer¬
sus hȩc constituta fecerit:
potest sine dubitatione
periculũ ep̃s subiturus.
si hȩ coma eocłȩ noscen¬
da tacuerit: TIT LI¬

Expanded text:
cunque clerico veraciter fuerit accusatus, quod adversus haec constituta fecerit, potest sine dubitatione periculum episcopus subiturus, si haec omnia ecclesiae noscenda tacuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
gradu quoerat sine ꝓmotioneg¬
si qui tam̃ clerici abhis pseudo¬
ep̃is ordinant᷑ r̃ata post ẽ ordi¬
crimine decectifuerint non
possint ꝑmanus impositionẽ
poenitentiã gerere :¬
ancilla reiecta uxor assumit᷑
Qđo porteateũ qͥ ꝓ inlicitis ueniã
poscit &iã alicitis abstinere.
Qđ poenitenti nulla negotiationis
luca exercere conueniat

Expanded text:
gradu, quo erat, sine promotioneSi qui tamen clerici ab his pseudoepiscopis ordinantur, rata potest ordicrimine detecti fuerint, non possint per manus impositionem poenitentiae remeancilla rejecta, uxor assumituroporteat eum qui pro illicitis 1416 veniam poscit, etiam a licitis abstinere. -- IX. Quod poenitenti nulla negotiationis lucra exercere conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
De honore monachis cõpettiat:
& ut nullus eoꝵtẽpt& ecolesiastica
aut sȩcularia inqui e tarenego¬
tia nec alienũ seruũ prȩtercon¬
scientiã dominieiꝰ susciper̾e

Expanded text:
De honore monachis competente et ut nullus eorum tentet ecclesiastica aut saecularia inquietare negotia, nec alienum servum praeter conscientiam domini ejus suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ Quo de functo tanta strages popultfaota ẽ : ut pas
ub tractis habitatoribus domus in urbe plurimȩ
nanerent : Sed q ecđa disinerectore eẽ non poterat
tũ gregoriu lic&e totis uirib: renitentẽ plebs tam̃om¬
del ic& metuens nemundigła quã prius abiecerat
abecl esi asticicolor eregiminis aliquo modo subri¬

Expanded text:
a exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim a exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamidelicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subre
Abbreviated transcription (Latin):
Si quidem eut hicius eiꝰdem urbi sep̃s : dogmatit ab at cor
nr̃m in illa resurrectionis ła impalpabdẽ: uentis
nq subtilius eẽ futurum. Quod ille audiens &ratione
ntatis & exemplo dominicȩresurrectionis. ꝓbauit h
ma horthodoxefidei omni modis eẽ contrariũ :¬
t postquã romã uenerandus leuita regressus . ẽ: ali
is fluuius alueum suũ egressus. est. Tantũq: excre
ut eiussunda suꝑ muros urbis influer&: atq in ea
ximas regiones occupar&: ita ut plura antiquar¬
ium monimenta dercer& Qua&ĩ am aquarũ
entia horrea ec cł ae subuersa sunt : in quibus non¬
lamodiorũ triticimilia perierunt: Tunc si¬
dem multitudo serpentium cũ magno dracone
modũ trabis ualidȩ ꝑ huius fluuiiꝰ alueum in ma
descendit: Sed suffocate bestiȩ intersalsos maris
bidi fluctus nec mora in litere ei ectisunt: Sub¬
uta .ẽ. euestigio clades : quã inguinariã uocant::
imediomens e undecimo adueniens primũ omni¬
uiuxta illud quodin et echielelegitur a scũ ario

Expanded text:
pus, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis, aereque subtilius esse futurum. Quod ille audiens, et ratione veritatis et exemplo Dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrariu postquam Romam venerandus levita Gregorius regressus beris fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque iximas regiones occuparet, ita ut plura antiqua moenia ejiceret. Quarum etiam aquarum violentia horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus multa modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium cum magno dracone in modum trabis validae per Tiberis alveum in mare descendit. Sed suffocatae bestiae inter salsos maris bidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuasti : cunctossac erdote sad uiuno p̃stx sit faci¬
antquȩ in hocopusculo ipse eloqͥ inspirastii uttisuna
mecũ tribuas cȩlorũ regna: quȩ scĩs infregna sec ulor
dareꝓmi fsti: AMENNC PΕVΙTABΑΤu

Expanded text:
adiuvisti, cunctos sacerdotes adiuva, et praesta, ut faciadiuvisti, cunctos sacerdotes adiuva, et praesta, ut faciant quae in hoc opusculo ipse eloqui inspirasti, ut una eis mecum tribuas caelorum regna, quae sanctis in regno caelorum dare promisisti. Am
Abbreviated transcription (Latin):
mini ẽn om̃ sesoci& actioni : Na ꝗđ aliudint̃ p̃tat᷑ ep̃s nisi¬
suꝑ inspector: Maxim ecũsolio inecła editiore resideat.
et ita cunctos respiciat : ut & cunctorũ oculi inipsũ res¬
piciant: ergoqita ẽ curtẽ uelut tetrũ speculũ uniũ̃¬
sorũ oculis demonstras. ita ut ñ possiñ obscuritate tua
sac̃dotib: paululũ dilatusse sermonem : in quocorũ
excellentiã simul&ecasũ monstrauim ne fidente s in
sublimitate bonorũ mini mereqdrerent ꝑfectionẽ
morũ : Et in solosecrederen sac̃ dotes nomine : plusqͣm
ope e gloriari &quã quã sciã ꝓhoclibello plurimos
sidelit eẽ detracturos. eredotam̃ pluriones ꝗhȩ agunt
uł agere obnitunt᷑ sidelit̃ ꝓnob oraturos sed sic icera¬
tionibus obtrectatorũ minime p̃grauam : sie demũ ꝓ¬
batorũ &scõrũ uirorũ orationiba diuuam̃: Aeiã nunc
sc̃ĩ ficus sp̃s. qui nosin hoc opered ais inspiratio ł u

Expanded text:
mini, et nomen se societ actioni. Nam quid aliud interpretatur epismini, et nomen se societ actioni. Nam quid aliud interpretatur episinspector, maxime cum solio in Ecclesia editiore resideat, et ita cunctos respiciat, ut et cunctorum oculi in ipsum respiciant. Ergo quia ita est, cur te velut tetrum speculum universorum oculis demonstras; ita ut non possint obscuritate tua sacerdotibus paululum dilatasse sermonem, in quo eorum excellentiam simul et casum demonstravimus; ne fidentes in sublimitate honorum, minime requirerent perfectionem morum, et in solo se crederent sacerdotis nomine plus quam opere gloriari. Et quamquam sciam pro hoc libello plurimos fideliter esse detracturos; credo tamen plurimos, qui haec agunt, vel agere obnituntur, fideliter pro nobis oraturos. Sed sicut lacerationibus obtrectatorum minime praegravamur, sic demum probatorum et sanctorum virorum orationibus adiuvamur. Age nunc, sanctificus Spiritus, qui nos in hoc opere divinis inspirationibus
Abbreviated transcription (Latin):
porẽ ut insipienti ũ possis arua c̃dire : curinfatuatustasi
uitio h̃mundisteporcorũ c̃culcandus pedib: pbuisti : ita
ut nec alios nec teipsũ possisc̃dire: Oculoꝵ &iã in corpore
officiũ idẽ in ecđ a uoluntarius an petisti : ut reliquũ
ꝑtecorp̾ducatũ lucis haberte : Et nuncqͣdã lippitudine
& caligi neuitiorũ ob tenebrat᷑ : necteipsũ luciidoneũ p̃bes
tia decoratus: omis ecła splendore luminis radiat᷑: Si aũ
lorũ  id .ẽ. quid sȩcularis factura ẽ multitudo cũ uolup¬
tatibus inlicitis eactionibus uecitis. ad simile facinorũ
uoraginẽ ep̃smultitudinẽ popłi ꝓuoca uertisũ tnulliiã iãq
creduñ homines eẽli udabile quicꝗd ep̃s habuerit delecta¬
bile: Nec qͥsqͣmqdagerepontifex ñ dubitat : se in dubi tant̃
agredicat: Epsenĩ acunctis indubitant̃ uocaris
p̃sertim cũ ipso nomine censeris: sitam̃ actio c̃cord& no¬

Expanded text:
porem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali porem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali vitio, inmundis te porcorum conculcandum pedibus praebuisti, ita ut nec alios, nec te ipsum possis condire? Oculorum etiam in corpore officium, id est, in aecclesia voluntarius appetisti, ut reliquum per te corpus ducatum lucis haberet; et nunc quadam lippitudine et caligine vitiorum obtenebratus netia decoratus, omnis aecclesia splendore luminis radiatur. 'Si aulorum? id est: Quid secularis factura est multitudo, cum voluptatibus illicitis et actionibus vetitis ad similem facinorum voraginem epcredunt homines esse laudabile quicquid episcopus habuit delectabile; nec quisquam quod agere pontifex non dubitat se dubitanter agere dicat. Episcopus enim a cunctis indubitanter vocaris, praesertim cum ipso nomine censeris, si tamen actio concordet no
Abbreviated transcription (Latin):
seruitiũ qđ eicredit᷑ : curdõ totũ negat᷑ qͥ ipsũ ordinẽ tibi larit:
astũ netibiuidetur ut seruus honoretur. & dñsiniuria mͦ
patiatur łtinius te accipi at sac̃ dospecuniã &e ds̃patiat᷑ ab
homineiniuriã ÷ Sed qꝵ ꝓc̃cessu ordine dũ a tẽnihib ex pec¬
minic̃cedere uoluit gratis: & ep̃srapax pecuniã ab homi¬
uit. dẽsa cerdosmalignus eũ sinecausa p̃dauit: Quidenĩ
habes qđ ñ ac cepisti : siaũt accepisti quidgloriaris qͣs ñ acce¬
peris: : Ecceadquemala uoluit᷑ dificusordo: Ecc eadque
estis lux hui mundi : Ecceqͥb subiciuñ gentes ꝗͥb: ad nõdictũ
peritiȩ tenebra sp̃dicationis suȩ elo qͥoriitilante c̃scientia¬
rũ latebrasillum inae : curipse palpabilibus tenebristene¬
t̃obstrictus : : Ec ñ solũ qr ipse dũ maleait digneperit: insu ꝑ
& aliossecũ in digneꝑdit: Si enĩ mera ist salispossidere sa¬

Expanded text:
servitium, quod ei creditur: cur Deo totum negatur, qui per ipsum ordinem tibi largitur? servitium, quod ei creditur: cur Deo totum negatur, qui per ipsum ordinem tibi largitur? Iustumne tibi videtur, ut servus honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, et iniuste accipiat sacerdos pecuniam, et Deus patiatur ab homine iniuriam? Sed quia pro concesso ordine Deus a te nichil exmini concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homivit, sacerdos ut malignus eum captivavit! Quid enim habes quod non acccepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? Ecce ad quae mala devolvitur deificus ordo. Ecce ad quaestis lux mundi . Ecce quibus subjiciuntur gentes, quibus a Domino dictum peritiae tenebras praedicationis suae eloquio rutilante, conscientiarum tenebras illuminet, cur ipse palpabilibus tenebris tenetur obstrictus? Et non solum, quia ipse, dum male agit, digne perit, insuper et alios secum indigne perdit. Si enim meruisti salis possidere sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo qđ ratisdat᷑ ideo grã uocitat᷑: Ergosi gratis:rãdatur
ordinatꝰ : si pecunia s ñ dedisse : Ergout appara xresponsi¬
onib: tuis. gramcũ ordinareris ñ suscepisti: qr gratuitu eã
potuisti Nã & id discipulos suos dñsdic̃ : Gratis accepistis gra¬
tisdate: Curqꝰ gratuitã grãmȩstimistitep̃eiosossidere e
Nã ut uideo aurũ dans ꝑdidisti: a scãmgrãm ñ ad qͥsisti
Adhuctam̃ semeladiciens fr̃m ꝑ qui ro epm nequid de
episcopalẽ grams ds anhomo R es ponides Sinedubio
ds̃ sed tam̃ ꝑhominẽ datd s̃: homo in ponitmanꝰ. ds̃ largit grãm:
Sac̃ dosin ponit supplicẽdexterã et ds̃benedic̃potentidextera:
Ep̃sinitiatordinẽ ad s̃tribuit dignitatẽ: Oiustitia Oaeqͥtas. di
homini pecuniadat᷑ qͥ nihil in ordineã pliusoperatur. nisi solũ

Expanded text:
pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocatur. Ergo si gratia gratis datur, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocatur. Ergo si gratia gratis datur, ordinatus, si pecunias non dedissem. Ergo, ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam cum ordinareris non suscepisti, quia gratuito eam potuisti? nam et ad discipulos Dominus dicit: « Gratis accepistis, gratis date . » Cur ergo gratuitam gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam, ut video, aurum dans perdidisti, et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adjiciens fratrem perquiro, ne quid deepiscopalem gratiam? Deus, an homo? Respondes sine dubio: Deus; sed tamen per homines dat Deus, homo imponit manus, Deus largitur gratiam: sacerdos imponit supplicem dexteram, et Deus benedicit potenti dextera; episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem. O justitia, o aequitas! si homini pecunia datur, qui nihil in ordine amplius operatur, nisi solum
Abbreviated transcription (Latin):
recepturosiliconondiffido : Ordino pbros conse¬
crodia cones & accipioaurũ : Nã& dealuis nihilomi
mi sordinib: pec uniȩ questũ ꝓfligare c̃fido: Ecce
et aurũ qđ dedi in meo sacello recepi : et episcopatum
bile inanimarũ exitiũ ꝑ egisti: Et nescii homines¬
& indocti : in ordinationib: eoꝵ clamant & dicunt :
lepsus magnus: perpecuniã ad qͥsiuit in debitũ ordi
nem & apudd m ꝑ didit interiorẽ hominẽ : Caro
suscepit dignitatem : & anima ꝑdidit honestatẽ : Caro
ancilla domina facta ẽ animȩ & animaqͣ erat domina fac
ẽ famula carni : Caro dominãt popłis & anima seruit demoni:
Carnisa c̃dotiũ conparauit & animȩ de crim̃tũ parauit: &
quid ꝓdẽ hui modihominisitotũ mundũ lucret᷑: & animȩ
suȩ de crim̃patiat᷑:: Aut qͣm dabithomo cõmutationẽ panimu
lepra fuit: Hlȩc sunt mercimonia iniquorũ in ꝑnicie corum
uocabulon uncupat Respondit Curinquis  Vt reore

Expanded text:
recepturum me illico non diffido. Ordino presbyteros, conserecepturum me illico non diffido. Ordino presbyteros, consecro diaconos, et accipio aurum; nam et de aliis ordinibus nihilominus pecuniae quaestum profligare confido. Ecce et aurum, quod dedi, in meo sacello recepi; episcopatum bile in animarum exitium et indocti inordinationibus eorum clamant, et dicunt: Dlepnem, et apud Deum perdidit interiorem hominem. Caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem. Caro ancilla domina facta est animae, et anima, quae erat domina, facta est famula carnis. Caro dominatur populis, et anima servit demoni. Carni sacerdotium comparavit, et animae detrimentum paravit. Et quid prodest huiusmodi homini, si totum mundum lsuae detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commutationem pro anima lepra fuit. « Haec sunt mercimonia iniquorum in pernicie eorum. vocabulo nuncubatur? Respondet: Cur, inquis? ut reor,
Abbreviated transcription (Latin):
re debuit suã cõparandoleprã possidere : Nã sic̃
ualidioribus morbis capiteuitiato : reliqum neces¬
sc ẽ corpꝰ inundatione superiorismorbilo etalit̃
inrigari : it a & hi qͥ caput uident᷑ c̃e ecdȩ : morbo pestfe¬
ro frat̃nũ uitiant corpꝰ: Vt nihil extotius corporiscõ¬
page insautiatũ possit euadere : quod neglegentiũ sac̃¬
dotũ uitiositatis morta le in fecerit uirus: Ita ut uide¬
a sinecła passim quo sñ merita sed pecuniȩa depisco¬
patusor dinẽ ꝓuexer : Nugacẽ populũ & indoctũ : ꝗ
talẽ sibi ad sciuer᷑ sac̃dotiẽ : Quossi ꝑ c̃ontarifidelit̃ ue¬
lis qͥseo sp̃fecerit sacerdotes r espondent mox & dicent
dedi : utepis copalẽ gr̃am c̃seqͥ meruissẽ : Quod simini¬
mededissẽ : hodie ep̃snones sẽ : Vnde melius miħ estaur
desacello inuehere : quã tantũ sac̃ dotiũ ꝑdere : Auiꝰ
dedi: & episco patũ cõparaui : Quostam̃ solidossiuiuo:

Expanded text:
re debuit suum comparando lepram possidere. Nam sicut re debuit suum comparando lepram possidere. Nam sicut validioribus morbis capite vitiato, reliquum necesse est corpus inundatione superioris morbi lethaliter irrigari, ita et hi qui caput videntur Ecclesiae esse, morbo pestifero fraternum vitiant corpus, ut nihil ex totius corporis compage insauciatum possit evadere, quod negligentium sacerdotum vitiositatis mortale infecit virus, ita ut videas in Ecclesia passim, quos non merita, sed pecuniae ad episcopatus ordinem provexerunt; nugacem populum et indoctum, qui talem sibi asciverunt sacerdotem; quos si percontari fideliter velis quis eos praefecerit sacerdotes, respondebunt mox et dicent:dedi, ut episcopalem gratiam consequi meruissem; quos si minime dedissem, hodie episcopus non essem. Unde melius mihi est aurum de sacello invehere quam tantum sacerdotium perdere. Aurum dedi, et episcopatum comparavi; quos tamen solidos, si vivo,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥextra scãmeccłum cotholicã c̃uenticula sibi ꝓfanu p̃fi¬
diuñ Quos tam̃ teste s apł stestimoniũ dic̃ deberebonũ ha
cipiañ in imicilocũ ep̃o obtrectandi & infamare incipiant
tagrandi fenore nos ꝑsensimꝰliberatos. cũ ñ nr̃a c̃tra
põs sed sci a płio ꝓposuimꝰ testimonia : Neuelut uulgarib:
fabulis : nr̃m irriderent op̃ : Cũ & auctoritas nob̵ ꝑ singulu
p̃nosurguat ut ad sinẽ hui operis uenia m sollicitudo
tam̃ frat̃ninos retardat amoris : Illorũ p̃cipuesa c̃do
tũ ꝗm̃tistorpore hebetati sac̃ dotalẽ diffamañ hono¬
ẽ: łt qͥnouã ꝓdigialit̃ regulã ac tẽpestatẽ peperissȩ de¬
cũ symone fuis sedã natos Sic̃ait Pecunia in quit tua¬
tecũ sit in ꝑditionẽ : Quia donũ sc̃ĩsp̃s tec redidisti
pecuniis cõparare łtleprã cũgietia scõsuscepisse¬
secredant eliseo ꝗͥ gradũ sa c̃dotalẽ seestimant pe¬
cunus cõparare: Quib: cũ ista dixerimus : suffice¬

Expanded text:
qui extra sanctam Ecclesiam catholicam conventicula sibi profana praeficiunt; quos tamen testes Apostolus et testimonium dicit debere bonum haaccipiant inimici locum episcopo obtrectandi, et infamare incipiant t a grandi fenore nos persensimus liberatos, cum non nostrapos, sed sancti Apostoli opposuimus testimonia; ne velut vulgares fabulas nostrum irriderent opus. Cum vero auctoritas nobis per singupus nos urgeat, ut ad finem hujus operis veniamus; sollicitudo tamen fraterni nos retardat amoris, illorum praecipue sacerdotum, qui mentis torpore hebetati, sacerdotalem diffamant honorem: et qui novam prodigialiter regulam hac tempestate peperisse decum Symone fuisse damnatos, sicut ait: 'Pecunia tua', inquit, 'tecum sit in perditipecuniis comparare . » Et lepram cum Giezi a sancto se suscepisse credant Eliseo, qui gradum sacerdotalem se existimant pecuniis comparare. Quibus, cum ista dixerimus, suffice
Abbreviated transcription (Latin):
dirigo : qͥ adhuc indelictorũ fluctib: uersor : Sed in hu¬
iusq: souitae naufraugio orationis tuȩ metabula sustine :
ut qr pondus ꝓpͥũ de pͥmit tui meriti manus leu&  EXPLi¬

Expanded text:
dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hudirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus proprium deprimit, tui meriti manus me le
Abbreviated transcription (Latin):
corsubleues. cautus ꝑpende qđes : utcũ sũ mapene¬
tras eẽ tehominẽ recognoscas : quatenu sdũultrate
raperis. ad temetipsum sollicit u sinfirmitatistuȩ
freno reuoceris : Vndenecesse ẽ ut cũ uirtutũ nob̵ copia
blandit ad infirma suȩm̃tis oculus redeat : seseq salubri¬
ter deor sũ p̃mat : nec rectaqͣ: agit : sed quȩ agere neglegita spi¬
ciat : Vidũcorex memoria in firmitatis ã teritur : apud hu¬
militatis auctorẽ robustiu snuirtutesolid&᷑. Qui a &ple¬
ut cũ miris uirtutibus rutilañ : inꝑfectionis suȩtedio
tabescañ : st neq̃ quã sedemagi s erganꝰ cũ ad hud c̃traminima
innitentes laborant : Sed qr extrema non ualent uince¬
re: dep̃cipuis actionib: non audeant suꝑbire :
Ecceboneuir rep̃hensionis meȩ necessitate c̃pulsus dũ
monstrare qͣlis eẽ debeatpastor inuigilo : pulchrũ de¬
pinxi hominẽpictor foedus : Aliosq ad ꝑfectionis litus

Expanded text:
cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penecor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et pleut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus
Abbreviated transcription (Latin):
pnidinẽ reuocatur : Hinc & enĩ dditerũ dicit: Egodixi¬
nmea abundintia non mouebor in et̃num : Sedqui¬
ui dec̃sidentiauirtuti sintumuit : paulo post qͥd ꝑtulitad¬
iunxit.: Aũtistifaciẽtuã ame: et factussum cont̾batus
Acsi aꝑtedicat: fortẽ me int̃ uirtutescredidi : sed qͣntȩ
infirmitatis simderelictus cogoui: Hinrursumdi¬
cit: lurauiaestatui: custo direiudicia istitiȩtuȩ .: Sed
ql ei uiriũ ñ erat manere in custodia quã iurabat : de¬
bilita tẽ suã ꝓtinus turbatus inuenit unde ad p̃cis opẽ
repentes ec̃ tulit dicens: Numiliat̾sũ usq qͣq: dñe uiui¬
prius qͥm ꝑmunera ꝓueat infirmitatis memoriã ad
m̃ tẽ reuocat ned eacceptis uirtutib intume scat:
Vnde et echiel ꝓpħa quotiensa dc̃ tẽplanda cȩlestia
ducit᷑: priusfilius hominis uocatur : Acsi huncaꝑte
dñ sãmoneat dicens : Ned eliis quȩ uide si nelatione

Expanded text:
midinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi imidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post, quid pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus .» Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: «Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae .» Sed quia ejus virium non erat manere in custodia, quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad preces repente se contulit dicens: «Humiliatus sum usquequaque, vivipriusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ceptã m̃tẽ cogitationessuȩ decipiunt : hanc ma
tandum uero quod dicit᷑ fornicataes in nomine
tuo : Quȩcũ respectũ menssuꝑni rectoris deserit. laudẽ
ꝓtinꝰ priuatã q̃: rtii& s ibia rrogare incipitom nebonũ:
qđ ut largitoris p̃conio seruar& accepit : Opinionis
suȩ głam dilata redesiderat : satant ut mirabilis cunc¬
tis innotescat : In suog nomine fornicatur q: regalis
thori conubiũ deserens corruptorispũlnlaudi sappe¬
egtusubst̃nitur : Hincđđ ait : Tradidit incaptiuita¬
tẽ uirtute seoꝵ: etpulhritudineseoꝵ in manus inimi¬
IIIci: Incaptiuitatẽ &enĩ uirtꝰ &pulchritudo immanꝰ
inimicitradit cũ deceptȩm̃tiantiquus hostis exboni
operis elationedominat᷑ : Quȩ tam̃ uirtuti selatio quã¬
ui spleneñ superat: uttũq ta m̃etelectoꝵ sȩpeanimũ
temptat: Sed cũ subleuatus destituit᷑ : defututus ad for¬

Expanded text:
interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc malinterceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maltandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electorum animum saepe tentat; sed cum sublevatus destituitur, de
Abbreviated transcription (Latin):
tipsi animꝰblandit᷑ : Fitq ut beneagentis mensmet ũ suȩ
circũspectionis abiciat : atq insui considentia secu¬
ra requi escat.: Cui iam torpenti seductor callidus
omne qđ beneges sit enumerat : eãq q̃ si poeteris p̃pollen¬
temtumorẽ cogitationis exaltit ÷ Vnde agitur utante
iustiiudicisoculos. fouea mentis sit memoria uirtutis
Quia reminiscendo qd gessit dũ seapud se erigit: apud
humilitatis auctorem cadit : hincnãq suꝑbientia¬
qimȩ dicitur: quopulchrior -es descende : Aesia ꝑte¬
diceretur : Quȩ ex uirtutũ decoreꝰ tecleuas : ipsa
tu a pulcrhi tudineimpelleri s uttadas:: Hinc subhie¬
rusalem specie : uirtute suꝑbiens anima repbat᷑
cũ dicitur :Perfecta era sindecorem eo quem po
pesuȩ pulchritudinis animꝰ attollit᷑. cũ de uirtutum
meritis leta apud sesecuritate :loriatur : Sed ꝑ hanc
eandemꝰ fiduciam ad fornicationẽ ducitur : ql cũ

Expanded text:
tipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae tipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende, etdiceretur: Quia ex virtutum decore te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem pope suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
anĩ adũ sion ecorrigañ : & tunc demũ aliorũ uitã loquendo
cõponañ. : Prius punire ꝓpͥa fletibuscuren : & tuncquȩalioꝵ¬
sunt punienda denuntient : & antequã ũba exhortatio¬
nisinsonent : omne qđ locuturis operib: clamen᷑ .: Le U.¬
Sedqr sȩpedũ p̃dicatio modiscongruensi ibu subertim
funditur : apud semetiosũ deostensione sui occulta lȩta¬
tialoquentes animꝰ subleuat᷑: magnacura necesse ẽ. ut¬
e timoris laceratione sẽmordeat : Neqͥ aliorũ uulnera
medendo ad salutẽ reuocat: ipse ꝑ neglegentiã suȩ salu¬
tis intumes cat. Ne ꝓximos iuuando sederat . nealios
erigens cadat . INã qͥbusdã sȩpemagnitudo uirtuti socca¬
siõ ꝑditionis fuit : ut cũ de confidentia uiriũ i nordina¬
te securisunt ꝑnelgentiã inopina temorerentur ÷
Virtꝰ nãq cũ uitis renitit᷑ : qͣdã delectione eĩ sibime¬

Expanded text:
animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae aliorum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus clament. QUSed quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibime
Abbreviated transcription (Latin):
ereta ꝑueniens. cũ hȩc apudbruta audientiũ cordañ
obtegit: poenȩreus ad dicit᷑. siꝑ uerba ẽĩ in scandalũ si uemun¬
da siue mensimmunda capiatur : Hincadbeatĩ iob
dicit᷑. Quis dedit allo intellegentiã ÷ Prȩdicator
c& enĩ sc̃sdũ caliginoso hocclamat intẽpore quasigal¬
adhucã ꝑta clamat: nihil deoccultis nssteriis indicat:
ut tunc subtilioraquȩq decȩlestibus audiant cũ luciue
sua dñs adsumit : cũ iam ederecantus parat priusalas
excutit : & semstipsũ feriensuigilantiorẽ reddit : qu ni¬
mirũ necesseẽ : ut hiqͥ uerba sc̃ẽp̃dicationis mouent
pͥus studio boneactionis euigilent : ne in semetipsistor¬
pentes opere alios excitent uoce. ⁊ Prius se ꝑsublimia fad¬
ta excutiant : et tunca dbeneuiuendũ aliossollicitosred¬
dant Ilrius coritationũ alis semetipsos feriañ ꝗdꝗd in semu¬
tilit̃ torp& sollicita inuestgatione dep̃hendant: districta

Expanded text:
enta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non enta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi galc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci vsua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta
Abbreviated transcription (Latin):
cien dũ e uero p̃dicatori : ut audi teris suianimũ ultra
uires ñ
trahat:I Neutita dicã dũ plusquã ua¬
m̃tis corda rumpatur : Alta eteniqͣ:q
debent
multis audientibus c̃tei : & uix pau¬
Ici saperiri
Hincnãq ꝑsemeti psã ueritusdicit
nQuis putas fidelis ẽ. dispensator & prudens quẽ
c̃stituitth̃s suꝑ familiã suã ut docilli s intẽpor etriticim̃ sarã :
E m̃surã quippetritici exprimitur modus uerbi Necum¬
: angusto cordi inca pabile aliꝗd tribuit᷑ extra fundat᷑¬
rꝓiinc paulusait: Non potui uob̵loqui qͣsi spiritalibus p
sed qsi carna libus: tãquã paruulis in xp̃olac uob̵ potums
dediñescã : hinc mousȩsa secretodĩ exiens coruscantẽ
corã popło faciẽ uelat qr nimirũ tͥbisclaritatis intimȩ
archana non indicat ⁊ hincꝑ eũ diuina uoce p̃cipit᷑. ut
is qͥcis ternã foderitsioperireneclegat corruente in
õã boue ł a si nop̃ciũ reddat : Quia ad altascientiȩ flu¬

Expanded text:
ciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam vamentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae flu
Abbreviated transcription (Latin):
copalis nullis poterit cõparationibus ad ȩ qͣri Si
regũ fulgori cõpares et principũ diadematilonge
erit inferius qͣmsi plũbimet allũ ad aurisulgo¬
rẽ cõpares : Qui ppecũ uidea sregũ colla et princi¬
pũ submittigenib: sac̃ dotũ : &e ex osculata eorũ dex¬
tera orationib eoꝵ credañ secõmuniri : Quidiã de
pleb eia dixerĩ multitudine᷑: cuiñ solũ pferria dño
meruit sed ut eã qq̃ iure tueat᷑ patrio: p̃ceptis impe¬
ratũ ẽ euangelicis : dic certea dño : ad beatum
ptsi ẽ ad nõt̃tio: Pasceo uesineas : Qua soues &quẽ gregẽ ñ so¬
lũ tu ncbeatꝰ suscepit apłspaerus sed nob̵cũ ea saccepit
ẽdiscipuliis suꝑ magistrũ : neq: seruus suꝑ dominũ suum:

Expanded text:
copalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si copalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra, orationibus eorum credant se communiri. Quid jam de plebeia dixerim multitudine, cui non solum praeferri a Domino meruit, sed ut eam quoque jure tueatur patrio, praeceptis imperatum est evangelicis? Sic certe a Domino ad beatum titum est a Domino tertio: Pasce oves meas. Quas oves, et quem gregem non solum tunc suscepit apostolus Petrus, sed nobiscum eas accepit, est discipulus super magistrum'. His
Abbreviated transcription (Latin):
sueui sed ad ipsosi a p̃dicatores uulgimea uerba con¬
uerto łtmei sc̃seruis uelut oboediensseruus. idest
ep̃s sacerdotibus antistes pontificibus auda ct̃p̃di¬
care salutis cõmunia ñ retardabo: Nec pͣrogatiuũ
in mem& scientiȩ si hȩc meis c̃sa cerdotib: caritatis
intuitup̃rorem uindi cabo aut uitȩ ꝑ fectȩ me eẽ
fateor cũ deuita ꝑfecta alios moneo: Sed potius
eorũ p̃cibus a diuuatꝰad quosp̃r respici& sermo : desideratũ
carpã it̃ : & ingremioqͣsic̃ sacerdotũ positus ipsos allo qͣr
pago scificata : duces  rectoresgregis xp̃i: Auditeme
rog antẽ uosparit̃ & tim̃tẽ Et cõmodis cõmonitioni
b: solite consulentẽ & honorẽ cpiscopatus de monstru
prius noscat᷑ a nob̵: &ẽsic deinde seruetura nob̵: Vt psal¬
migratisententi a queatrepellia nob̵: Homo in hono¬
recũ eãẽ ñ intellex̃ cõparatusẽ ium̃tis insipientib

Expanded text:
ipsos jam praedicatores vulgi mea verba conipsos jam praedicatores vulgi mea verba converto: et meis conservis velut obediens servus, id est, episcopus sacerdotibus, antistes pontificibus, audacter praedicare salutis commonitoria non retardabo. Nec praerogativam mihimet scientiae, si haec meis consacerdotibus charitatis intuitu praerogem, vindicabo, aut vitae perfectae me esse fateor, cum de vita perfecta alios moneo: sed potius eorum precibus adjutus, ad quos noster respicit sermo, desideratum carpam iter, et in gremio quasi 359 consacerdotum positus, ipsos alloquar pago sanctificata, duces et rectores gregis Christi. Audite me rogantem vos pariter et timentem, et commodis communibus sollicite consulentem, et honorem episcopatus demonstrareprius noscatur a nobis, et sic deinde servetur a nobis; ut psalmographi sententia queat repelli a nobis: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
noxã nos credimus euasuros. si ñ scđm hoc modo ui¬
uamus aut&iã siminime p̃dicemꝰ : Et licae ad hȩc p̃
dicanda nosretard& uitȩ hui mꝓbitas: inuitat nos¬
tam̃ p̃cepti necessitas : Et uaeiã mihi ẽ : siminime
p̃dicauero : Et si susceptũ thesaurũ int̃radeffossũ¬
idẽ inmeo corde diuocculuero: Et lucernã diui¬
ni ũbi c̃pressã submodioretent auero : et ñ suꝑ can¬
del abrũ ꝓpositã cunctorũ oculis manifestauero :
Et claustra humanȩ imperitiȩ ꝑ claues illasregnicȩlo¬
rũ quas inbeatop&ro apło cuncͥti suscepimꝰ sacerdotes
minimereser auero : Vt audire ꝑ hȩc merear: ꝓlinguȩ
meȩ modulo : Euge seruebone &sidelis qr in pauca
fuistifidelis : suꝑmultate c̃stituã intragaudiũ dñi¬
tui Vndeuerens his increpationibu sesuppliciis
ditimorẽ poene ꝑculsus & amore frat̃no inuitatus
ñiã ad subditũ loquor uulgus qđ iugit̃ monere c̃

Expanded text:
noxam nos credimus evasuros, si non secundum hunc modum vinoxam nos credimus evasuros, si non secundum hunc modum vivamus, aut etiam si minime praedicemus. Et licet ad haecdicanda nos retardet vitae improbitas, invitat tamen praecepti necessitas. Et ut vae mihi est, si minime praedicavero, et si susceptum thesaurum in terra defossum in meo corde diu occultavero, et lucernam divini verbi compressam sub modio retentavero, et non super candelabrum propositam cunctorum oculis manifestavero: ita, si claustra humanae imperitiae per claves illas regni coelorum, quas in beato Petro apostolo cuncti suscepimus sacerdotes, minime reseravero, ut audire per haec merear pro linguae meae modulo: Euge, serve bone et fidelis, quia in paucis fuisti fidelis, super multa te constituam . Unde verens his increpationibus et suppliciis sub Dei timore pene perculsus, et amore fraterno invitatus, non jam ad subditum loquar vul
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs fr̃s oraculũ reminiscat᷑ quo frugi famulũ de Idicit᷑¬
seruata sibi pecuniaquã ad p̃rogandũ suscẽperat
Increpauit dicens: tudedissespecuniã meã &go ue¬
nienscũ usuris exigis sẽ eã: ñ iãotiosus auditor colla¬
tã sibi diuinimuneris gram : suis tantũ usib: reserua¬
bit sed cunctis eã cõmunicabilẽ faciens: copiosius
p̃rogando securius possidebit: ut sibi ꝑ hȩc& pluri¬
rimi sȩdificationis ex hibeat fructum : & uelut
decora arbor pomis referta ñ infructuo se ꝓbat᷑
occupare t̾ra dũuiuit cũ &ẽ ꝑseipsa suis pomis ce nat᷑¬
et omnisꝗͥex ea fructũ ꝑceperit saginat᷑ Beatono sceiã
apło adhȩc eadẽ inuitante : Nsolite qͣ: rereq: uia
suns sed quȩ aliorũ, Etalibi Nonqͣ: ro qđ mihiutile
ẽ : sed qđ multis ut saluifiañ : Idcirco nosqbus in ũbis
diuinis credita ẽ. dispensatio : etꝗgregẽ x̃ p̃ialendum
nutriendũq suscepimꝰ : non sine ingenti peric ulo

Expanded text:
s, oraculi reminiscatur quo frugi famulum, de reservata sibi pecunia quam praerogandam susceperat, increpavit, dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exigerem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris gratiam suis tantum usibus reservabit: sed, cunctis eam communicabilem faciens, copiosius praerogando securius possidebit, ut sibi per haec et plurimis aedificationis exhibeat fructum, et velut decora arbor, pomis referta, non infructuosa probatur occupare terram, dum vivit, cum et ipsa suis pomis ornatet omnes qui ex ea fructum perceperint, saginantur, beato nos etiam Apostolo ad haec eadem invitante: Nolite quaerere quae vestra sunt, sed quae aliorum . Et alibi: Non quaero quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Idcirco nos quibus in verbis divinis credita est dispensatio, et qui gregem Christi alendum nutriendumque suscepimus, non sine ingenti periculo
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta sacri eloquii p̃cepta crederent facta in ꝑsecutoꝵ
unianimitate dissensioẽ : Et diuisa tͥba in lȩsus paulus eiit.
quȩ hunc unita prius inmanit̃ p̃ssit : Ammonendiitaq s̃
quifaciendȩ pacis studiis occupant᷑ : ut prauorũ m̃tib: pri¬
us amorẽ debeant int̃ne pacis infundere : qͣ tenꝰ eis p̾mođũ
ualeat exterior pax ꝓdeẽ : Utdũ eoꝵ corinillius com ꝗ¬
tione suspenditur : neqͣquã ad neꝗtiã ex hui ꝑceptionẽ ra¬
piatur : : Dũq: suꝑnã ꝓuident terrenã nullo modo ad
ut noc erebonis nequea ñ &iã si c̃cupiscañ : Int̃ hosnimirt
deb&trena pax c̃strui: & prius quã ab eisualeat suꝑ nacos
đile stionẽ dĩ malitia suȩ impiceatis exasperat saltim
exꝓximi amore mansuescant : Etqͣsi euici noad m eliu
transeaN : ut ad illã quȩ senlonge ẽpacẽ c̃ditoris ascenđ¬

Expanded text:
juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeatilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascen
Abbreviated transcription (Latin):
nibus illidunt : hinc nãq ẽ qđ c̃tradãnati
illius uasis scilicet antidristi p̃dicatores di¬
uina uocebeato iobdicit᷑ : Membra carniũ
eiꝰ cohȩrentia sibi : Hinc sub quadã murium
specie de eĩ satellitib ꝑ hibet᷑ Unauni c̃uin¬
git᷑ : et nespiraculũ ꝗdẽ incedit ꝑ eas Seqͣ ces gͥꝓpe
illius quonulla int̃se discordiȩ a ũsitate diuisi sunt
inbonor ũ grauius nec eglomerant᷑: Quigꝰ ini¬
quos pacesociat : iniꝗtatiuir esam ministrat : Quiabo¬
nos de terius deprimuñ : quos & unianimit̃ ꝑsecunt :
Vnde p̃dicator eregius grauiphariseorũ saduceorũq
ꝑsecutione dep̃hensus : Int̃semeipsos diuiderestuduit
quosc̃ traseunitosgrauit̃ uidit c̃ dlamauit dicens: Vi
rifr̃s ego pharis ȩus sũ filius pharisȩorũ: Despeetresur¬
rectione mortuorũ egoiudicor : Dũq saducȩispẽresur¬
reotion m quemortuorũ eẽ denegarent : quã pharisȩi

Expanded text:
nibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati nibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se graviter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicit̃ peccant ꝗdũ unã neqͥtiã ꝑpetran᷑ ab hu¬
maniscordib: cunctassi muluirtu tes era dicañ : In
uno enĩ malo innumera ꝑguñ : Quia seminando dis
extinguit: Quia aũtnihilẽ p̃ciosiusdõ uirtate
dilectionis: nihil desiderabiliusẽ diabolo extinc¬
tione caritatis: Quisꝗͥs git᷑ seminando iurgia di
lectionẽ ꝓximorũ perimit : hoftidĩ famili arius
seruit: Quia qua illea missa cecidit: hanciste
uulneratis cordibus sub trahens: eisit̃ a scensio¬
nis abscidit : A tõtra ãmonendis̃ pacifici : netantȩ
actionispondus leuigeñ : siint̃ quos funda repa¬
cẽdebeañ ignoren᷑ : Nã si c̃ multũ noc et siunitas
desitbonis itaualde ẽ noxium si ñ desit malis
Sigͦ ꝑ ũsorũ neqͥtia in paceiungit᷑ ꝓfecto eoꝵ
malis actib: roburauect᷑ : Quia quo sibi lnma¬
litia c̃gruuN totosserobustius bonorũ afflictio¬

Expanded text:
multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humultipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia extingunt. Quoniam autem nihil est pretiosius deo virtute dilectionis, nihil desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando ilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ore ꝑuerso ÷ Annuit oculisterit pede : Digito
loqͥtur. prauo cordemachinaturmalũ : et i nom¬
ni tẽpore iurgia seminat : Eccequẽ seminantẽ
iurgia dicere uoluit : prius a postatã nomi nauit :
Quia nisi more suꝑbientis angeli ac̃speoru condi¬
toris prius intꝰa uersione mentis cader& : foras
p̃modum usq ad seminanda iurgia ñ uenir& : Qui
÷ ecte describit᷑ : qđdo annuit oculis digito loꝗͥtur
terit pede :Interior nãq est custodia quȩ ordina¬
te seruat exterius mẽbra. Qui gͦ statũ m̃tis ꝑ¬
didit : subsequent̃ forasin in c̃stantiã munitionis
fluit : Atq exteriari mobilitate indicat : qđ nul¬
la interius radicesubsistat : Audi ant iurgiorũ
seminatores qđ scriptũ est : Beatipacifici qm̃ filii
amseparant᷑ a uiriditate dilectionis : arefiunt
Quia et sibonioperis fructus insuis actionibus
ꝓfer̃ : ꝑsecto nulli sunt qr ñ exunitate carita¬
tisoriunt᷑ : Hinc enĩ ꝑpendant seminantes iurgia quã

Expanded text:
o, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii am separantur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam