comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piedispensationis mosterium diuinitas
infirmitas cumperclaritatis ad sumptiomnẽ
magnepietatis. sacramentum sit confiten¬
dum & quia iamnon ẽ infirmitas sed sacra¬
mentũ nec necessitas sed pietas dicti Nunc
euangelic ratioq: quaerenda ẽ ne quod
salutis nr̃te & gloriȩ misterium ẽ id ad
occansionem prȩdicationis inpiȩ relinquat᷑ :¬

Expanded text:
piae dispensationis mysterium divinitatis piae dispensationis mysterium divinitatis infirmitas; cum per claritatis assumptionem, magnae pietatis sacramentum sit confitendum? Et quia jam non est infirmitas, sed sacramentum; nec necessitas, sed pietas: dicti nunc evangelici ratio quaerenda est, ne quod salutis nostrae et gloriae mysterium est, id ad occasionem praedicationis impiae relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
sit periustificationẽ sp̃r mani festatur
in carne acneilla manifestatio in carne
qualis es s& iustificatio sp̃s ignoraretur
sa cramentum. quod manifestation
incarne &uistificatum in spũ est & an¬
gelis uisum .ẽ. & gentib: prȩdicatun ẽ
& in hoc mundo creditum hocipsum ad¬
sumptum ẽ in claritate ut in omnib:
sit magnȩ pietatis sacramentum dũ
mani festatur incarne dumiustifi
tate nam &iusum. sequitur prȩdi¬
catio & prȩdicationem fides & om̃a
consumat claritatis ad sumptio quia
& magnȩ pietatis sacramentum ẽ &
ad sumptio laritatis dominicae prȩ¬
paramur : Magnȩ igiturpietatis
sacramentumẽ . carnis ad sumptio quia
percarnis ad sumptionem manifestatio
sacramentib carne ẽ sed tamen ma¬
nifestatio in carnenon aliud quam
magnae pietatis sacramentum confi¬
tendum .ẽ. quiam anifestatio eiꝰ incar¬
ne &iustificatio sp̃s ẽ & claritatis ad¬
sumptio &qua tandẽ speinfide nr̃aẽ

Expanded text:
sit, per justificationem spiritus manifestatur sit, per justificationem spiritus manifestatur in carne. Ac ne illa manifestatio in carne qualis esset justificatio in spiritu ignoraretur; sacramentum, quod manifestatum in carne, et justificatum in spiritu est, et angelis visum est, et gentibus praedicatum est, et in hoc mundo creditum, hoc ipsum assumptum est in claritate: ut in omnibus sit magnae pietatis sacramentum, dum manifestatur in carne, dum justifictate. Nam et visum sequitur praedicatio, et praedicationem fides, et omnia consummat claritatis assumptio: quia et magnae pietatis sacramentum est assumptio claritatis; et pparamur. Magnae igitur pietatis sacramentum est carnis assumptio: quia per assumptionem carnis, manifestatio sacramenti in carne est. Sed tamen manifestatio in carne, non aliud quam magnae pietatis sacramentum confitendum est: quia manifestatio ejus in carne, et justificatio spiritus est, et claritatis assumptio. Et qua tandem spe in fide nostra est
Abbreviated transcription (Latin):
ritate Estne adhunc quisquam tam
haeb etis intellegentia eũm dispensatio¬
nem ad sumptȩ dño carnis aliud quam
sacramentum essepietatis intellegat.
erit confessionem: non apostolus ambi¬
git quis hoc abuni uersis patendum sit
mysterium salutis nr̃ȩ non ẽ÷ contu¬
melia diuinitatis. sed magnȩpieta¬
magnȩ pietatis sacramentum. & sacra¬
mentum foniam mysterio occultatum
sed in carnemanifestatum. neq: adhunc¬
ai pernͥaturam carnis infirmum. sed inspũ
ess& afidenostra carnis infirmitas. &
percarnis manifestationem mysteriũ
non es s& occultum & permisteriugno¬
rabilem causam magnȩpietatis insacra¬
mento ess& sola confessio atq: ita apos¬
tolus fideitotius ordinem tenuit . ut dũ
pietas . ẽ sac ramentum sit dum sacra¬
mentum ẽ. cognitio in carne sit dum
cognitio in carne est iustificatio in spũ sit
quia sacramentum pietatis quod mani¬
festatur in carne utuere sacramentum

Expanded text:
ritate . Estne adhuc quisquam tam ritate . Estne adhuc quisquam tam hebetis intelligentiae, ut dispensationem assumptae a Domino carnis aliud quam sacramentum esse pietatis intelligat? Et perit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietamagnae pietatis sacramentum: et sacramentum non jam in mysterio occultatum, sed in carne manifestatum; neque adhuc per naturam carnis infirmum, sed in spiritu us 380 abesset a fide nostra carnis infirmitas, et per carnis manifestationem mysterium non esset occultum, et per mysterii ignorabilem causam magnae pietatis in sacramento esset sola confessio. Atque ita Apostolus fidei totius ordinem tenuit, ut dum pietas est, sacramentum sit; dum sacramentum est, cognitio in carne sit; dum cognitio in carne est, justificatio in spiritu sit; quia sacramentum pietatis, quod manifestatur in carne, ut vere sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
nes inpietates suae hanctam quam munitis¬
simam & inexpugnabilem destnsionem
adueritatem natiuitatis ab olendam ut quia
persubiectionem dĩ noneit & per comiu¬
nionem sibi at que nobis dm̃ atque patrem
in communionesit creaturae quod que exdõ
creatiosit potius quam generatio quia creatio
ex nihilo subsistat generatio uero natura¬
lem habeat natiuitatis auctorem : Omnis
quidem calumniaimproba est qui a ueritati
falsita scumiam & frenato pudore sit
contradic& sed tamen interdum praetendit
aliquod excusationis ambiguae uelamen
ut uerecundae indefenisi onesit quod in¬
excusationis exclusus est cum quando pilla
ignorationis ueniacessante sola uoluntas
in religiosȩ intellegentiae decegatur :
ut enim paululum i psi dicti eu angelici
differam demonstrationem apne
ignorabibs haecerat a postoli praedica¬
tio dicens: & quidem confessionem
angelis prȩdicatum ẽ. gentib creditum
est in hocmundo ad sumptum est inela¬

Expanded text:
nis impietatis suae hanc tamquam munitisnis impietatis suae hanc tamquam munitissimam et inexpugnabilem defensionem, ad veritatem nativitatis abolendam: ut quia per subjectionem Deus non est; et per communem sibi atque nobis Deum atque patrem in communione sit creaturae; ipse quoque ex sit potius, quam generatio; quia creatio ex nihilo subsistat, generatio vero naturalem habeat nativitatis auctorem. 9. Mysquidem calumnia improba est, quia veritati falsitas, cum jam effrenato pudore sit, contradicit: sed tamen interdum praetendit aliquod excusationis ambiguae velamen, ut verecunde in defensione sit, quod imexcusationis exclusus est: cum quando ipsa illa ignorationis venia cessante, sola voluntas irreligiosae intelligentiae detegatur. Ut enim paululum ipsius dicti evangelici differam demonstrationem: anne ignorabilis haec erat Apostoli praedicatio dicentis: Et quidem confessione angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in cla
Abbreviated transcription (Latin):
quadam ad de generis natura e
infirmitatem demonstran da
resum mere impiaue si surit hsipsis nunc
respondendum ẽ. adq: ita ut inceteris
obseruatum a nobis ẽ eorum ipsorum
dictorum ratio ex his ipsis dictis adferat᷑
ut illilic& ueritas repperiatur ubine¬
gatur : quae enim simpliciter & ad
rationem fidei diuinitus dicta sunt
necessa ẽ. ita dicta sint ut adio quod
dicta sunt non alienorum atq extrin¬
secus dictorum confirmentur exem
&iam hoc dicto dñi utiheretici solent
Ascendo ad patremmeum & patrem
& ds̃ eius ds̃ eorum ẽ innatura dĩ
p̃sit dũ hoc ceteris ꝓfitetur dm̃patrẽ
eẽ quod sibisit cessante priuilegio
ln commuione &t naturȩ. & natiuita¬
tis per quam & ds̃ sitnatus.
iecit om̃a ut sit ds̃ omnia in omnib:
ut qui a subiectio. nulla in firmis na¬
tura e contestatio ẽẽ existimabatur
nonsit in paternȩ naturȩ uirtute
quemnaturalis in firmitas naturȩ potio¬
ris. subiecerit potestatisum ant aũt om¬

Expanded text:
quaedam, ad degeneris naturae quaedam, ad degeneris naturae infirmitatem demonstrandam, praesumere impii ausi sunt, his ipsis nunc respondendum est. Atque ita, ut in caeteris observatum a nobis est, eorum ipsorum dictorum ratio ex his ipsis dictis afferatur: ut illic veritas reperiatur, ubi negatur. Quae enim simpliciter et ad eruditionem fidei divinitus dicta sunt, necesse est ita dicta sint, ut ad id quod dicta sunt, non alienorum atque extrinsecus dictorum confirmentur exempetiam hoc dicto Domini uti haeretici solent: Adscendo ad patrem meum et ad patrem et Deus ejus Deus eorum est, in natura Dei non sit: dum hoc caeteris profitetur Deum patrem esse, quod sibi sit; cessante privilegio in communione et naturae et nativitatis, per quam et Deus sit natus, jecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus : ut quia subjectio illa infirmis naturae contestatio esse existimabitur, non sit in paternae naturae virtute, quem naturalis infirmitas, naturae potioris subjecerit potestati. Sumant autem om
Abbreviated transcription (Latin):
intellegerent eum qui in formadiess&
adsũpsisse formã serui. Neq formam serui
usurparent ad formaedĩ dehones tatem
cum formadĩ plenitudinem inse dĩ con¬
tiner& & quae essent temporum acmis¬
teriorum pie & ratione tractarent
ut nec contumeliam diuinitas susciper&
nec dispensatio ad ferr& errorem : sed
omnib: ut existimo lam a nobis ab solutis¬
sime demonstratis & sumpti corporis
natiuitate diuinȩ naturȩ uirtute
monstrata non relictus . ẽ. ambigen¬
di locus qui in omnia unigenitus dĩ
nis ueritateperfecerit habens inse
& naturam dĩ potentis in gestis . dum
natus ex dõ ẽ. & perfecti hominis ab¬
solutionem dumerẽ partus ex uirgi¬
ne & cum ueritate corporis subsistens
innatura dĩ &cum dĩnatura manens
res ponsionis nr̃ae sermo discenderis
& singulis professionis inpiȩ propositio¬
nib: exeuangelius atq: a postolicis doc¬
trinis sit contradictum : tamen quia
&iam post resurrectionis gloriam

Expanded text:
intelligerent eum, qui in forma Dei esset, intelligerent eum, qui in forma Dei esset, assumpsisse 378 formam servi; neque formam servi usurparent ad formae Dei dehonestatem, cum forma Dei plenitudinem in se Dei contineret: et quae essent temporum ac mysterium, pia ratione tractarent, ut nec contumeliam divinitas susciperet, nec dispensatio afferret errorem. Sed omnibus, ut existimo, jam a nobis absolutissime demonstratis, et sub assumpti corporis nativitate divinae naturae virtute monstrata, non relictus est ambigendi locus, quin omnia unigenitus Deusnis veritate perfecerit: habens in se et naturam Dei potentis in gestis, dum natus ex Deo est; et perfecti hominis absolutionem, dum ei est partus ex Virgine: et cum veritate corporis subsistens in natura Dei, et cum Dei natura manens responsionis nostrae sermo descenderit, et singulis professionis impiae propositionibus ex evangelicis atque apostolicis doctrinis sit contradictum: tamen quia etiam post resurrectionis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ađq ab solutȩ in eonaturȩ ueritas inest:
perquam effictur ẽẽ eumimaginem ue¬
ritatis potens ẽ pater sedsi infirmus esti
filius imagoiam non est potentis bonus ẽ
tura non reddat incorporeus pater est.
sifilius secundum sp̃m circum scriptus est
corporeiam incorporei non est forma cor¬
poreus ineffabilis pater ẽ si filium sermo
conplectitur extralm aginem in enarrabi¬
lis ẽ natura Narrabilis uerus dĩ est pater:
si filius indĩ falsitate est lam non ostueri
imago quifalsus ẽ non ex parte imagi¬
nem neq: exportione formam eum dĩ
a postolus prȩdicat sed imaginem eẽ eũ
filio didiumitatis natura ab apcstolo prȩdicari
cabili imaginem naturȩ ipiuis ibilis non
referr& : sedut superiorib: libris docuimus
dispensationem ad sumpti corporis rapiunt
ad contumeliam diuinitatis & inpietatis
causas ađripiunt des alutis nr̃ȩ sacramen¬
to : quisi a postolicae fidei tenaces essent

Expanded text:
atque absolutae in eo naturae veritas inest, atque absolutae in eo naturae veritas inest, per quam efficitur esse eum imaginem veritatis. Potens est Pater: sed si infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est tura non reddit. Incorporeus Pater est: si Filius secundum Spiritum circumscriptus est corpore, jam incorporei non est forma corporeus . Ineffabilis Pater est: si filium sermo complectitur, extra imaginem est inenarrabilis natura narrabilis. Verus Deus est Pater: si Filius in Dei falsitate est, jam non est veri imago qui falsus est. Non ex parte imaginem neque ex portione formam eum Dei Apostolus praedicat: sed imaginem esse eum filio Dei divinitatis natura ab Apostolo praedicari,cabili imaginem naturae invisibilis non referret. dispensationem assumpti corporis rapiunt ad contumeliam divinitatis: et impietatis causas arripiunt de salutis nostrae sacramento, Qui si apostolicae fidei tenaces essent,
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃ a in omnib: sentientes: sedcũ ad iciuns
ad supereminentiam laudis solumbonũ.
solum potentem solum in mortalem quis
non hanc religionem laudationis intelle¬
solius defertur: adhonorem manens ipse
& mortalis & infirmis & malus sit : dum
in his pater solus ẽ & eud circo naturalis
ex dõpatre natiuitas ab negatur. pe
pergenerationem e a in eo q̃: naturalis
dõ patribeatitudo ẽ. maneat quiana¬
genuit nec a postolicis nec euangelicis¬
cis prȩdicationib: eruditi ad inpiae pro¬
fessionis suae isurpationem magnifi¬
centiam dĩ patris non religionis fidem
sed arte in pietatis extollunt ut dumin¬
comparabilia om̃a essenaturȩ eius edis¬
serunt degeneris infirmisq: naturȩ
unigenitum dm̃per exceptionem conpa
natiuitatem quȩ nisi perfectam paternȩ
beatitu dinis hab& gloriam & absolutã
naturae totius refert speciem ñonẽ inima¬
ginis ueritatem si aũt innas cibilis dĩ
unigenitus ds̃ imago est perfectae¬

Expanded text:
et omnia in omnibus sentientis: sed cum adjiciunt et omnia in omnibus sentientis: sed cum adjiciunt ad supereminentiam laudis, solum bonum, solum potentem, solum immortalem, quis non hanc religionem laudationis intellisolius defertur ad honorem, manens ipse et mortalis et infirmus et malus sit, dum in his Pater solus est? Et ei idcirco naturalis 377 ex Deo patre nativitas abnegatur, ne per generationem ea in eo quae naturalis Deo patri beatitudo est maneat; quia naPatri. --Nec apostolicis, nec evangelicis praedicationibus eruditi, ad impiae professionis suae usurpationem magnificentiam Dei patris, non religionis fide, sed arte impietatis extollunt: ut dum incomparabilia omnia esse naturae ejus edisserunt, degeneris infirmisque naturae unigenitum Deum per exceptionem comparnativitatem: quae nisi perfectam paternae beatitudinis habet gloriam, et absolutam naturae totius refert speciem, non est in imaginis veritate. Si autem innascibilis Dei unigenitus Deus imago est, perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis efficihunc profeciae uolumina
consignant hunc temporum cotidiae
proficiens plenitudo testaturhunc a pos¬
tolorum & martrrum peruirtutum
operationis locuntur sepulchranunc po¬
testas nominisui probathunc inmun disp̃s
confitentur hunc punitorum demonũ
resonat mugitus. sed in his omnib: uirtu¬
tis suae dispensatio est : ceterum fidenrã
talis qualis est predicandus est: Vt non
nomine sed confessione Inunius baptis¬
mi fide una unus nobis dñs sit. quia se¬
negando qua exp̃i sunt alium dñm xp̃m
sicuti alium patrem dm̃ prȩdicant quia
neq: hic genuerit. seo creauerit neq: ille
quod dĩ ẽ & extra fidei conscientiam
patersit ciu non sit ingeneratione qđ
pater ẽ : laudentes quidẽ merito ltaut
dignũ ẽ dm̃ patrem naturȩ sulic& eũ eẽ
in acces sȩ in conspicabilis inuio labilis in enar¬
rabilis ininfinitate prouidȩ potentis benigne
nobilis trans currentis manentis intra extraq:

Expanded text:
rabilis effici. Hunc prophetiae volumina consignant, hunc temporum quotidie proficiens plenitudo testatur, hunc Apostolorum et Martyrum per virtutum operationes loquuntur sepulcra, hunc potestas nominis sui probat, hunc immundi spiritus confitentur, hunc punitorum daemonum resonant mugitus. Sed in his omnibus virtutis suae dispensatio est. Caeterum fide nostra talis, qualis est, praedicandus est; ut non nomine, sed confessione, in unius baptismi fide una, unus nobis Dominus sit: quia senegando quae Christi sunt, alium Dominum Christum sicuti alium Deum patrem praedicant: quia neque hic genuerit, sed creaverit; neque ille quod Deus est; et extra fidei conscientiam Deus pater sit, cui non sit in generatione quod pater est. Laudantes quidem merito ita, ut dignum est, Deum patrem, naturae scilicet eum esse inaccessae, inconspicabilis, inviolabilis, inenarrabilis, infinitae, providae, potentis, benignae, mobilis, transcurrentis, manentis intra extraque,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. ad aliquid aliud intentio retroac
tañcapiat. quianihilaliudultra ad
intellegendam dĩ ae ternitatem pro¬
quodicitur & ꝑmorsendedõ signifi¬
catum .ẽ. ꝑ communem sensum ñ aliud
nobis intellegendum ꝑmittitunid
ipsum unigenito dõ ẽẽ ꝓpriũ euan¬
gelia testantur. cum in principio
erat uerbum & cum hoc apuddm̃¬
s erat & cum erat lumuerum &cũ
unigenitus ds̃ insinu patris . ẽ & cum

Expanded text:
er esse, aliquid aliud intentio retroacta er esse, aliquid aliud intentio retroacta non capiat; quia nihil aliud ultra ad intelligentiam Dei, aeternitate proQuod igitur et per Moysen de Deo significatum, et per communem sensum nihil aliud nobis intelligendum permittitur, id ipsum unigenito Deo esse proprium Evangelia testantur: cum in principio erat Verbum, et cum hoc apud Deum erat , et cum erat lumen verum et cum unigenitus Deus in sinu Patris est, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
continens in omnib: his quae propria
dõ patri sunt perplenitu dinemuerȩ
in sediuinitatis aequat᷑: nã ut superi¬
orib: libris dociumus ꝑuirtutem &
uendrationem sicut pater & hono¬
randus & potens ẽ : It a& in eo quod pa¬
ter semper ẽ. ei quoq: in eo quod fili¬
us ẽ filio semꝑ ẽẽ commune ẽ: nã
secundum ad morsen dictum : misit me
aduos is qui ẽ: dõ pro prium eẽ io qđ ẽ
ñ ambigens sensus ẽ quiaio quod .ẽ.
ñ potest intellegi diciq: non ẽẽ: õe
enim & non eẽ contraria sunt neq:
hae diuersae significationes lpunũ
adq: idem coeunt quiamanente alia
altera p̃eritergo ubi ẽ p̃ potest uel
sensũ uel sermonẽ in ire nĩ ẽẽ sensu
nr̃o retrõ acto semꝑq reuocato ad in¬
tellegentiam eꝰ qui ẽ dõ idipsum
tantum quod.ẽ. dĩ. semꝑ anterius.ẽ.
quiaid quodinfinitũ dõ ẽ. semꝑ sein¬
finiti sensus nr̃i recursui subtrahat.
ut anteid quod pro priũdõ .e. semꝑ¬

Expanded text:
continens, in omnibus his quae propria continens, in omnibus his quae propria Deo patri sunt, per plenitudinem verae in se divinitatis aequatur. Nam, ut superioribus libris docuimus, per virtutem et venerationem, sicut Pater, erandus et potens est: ita et in eo quod Pater semper est, ei quoque, in eo quod filius est, Filio semper esse commune est. Nam secundum ad Moysen dictum, 422 Misit me ad vos is qui est , Deo proprium esse id quod est, non ambigens sensus est: quia id quod est, non potest intelligi dicique non esse. Esse enim et non esse contraria sunt: neque hae diversae significationes in unum atque idem coeunt; quia manente alia, altera non erit. Ergo ubi est, non potest vel sensum vel sermonem inire non esse. Sensui nostro retroacto semperque revocato ad intelligentiam ejus qui est de eo id ipsum tantum, quod est, ei semper anterius est: quia id quod infinitum in Deo est, semper se infiniti sensus nostri recursui subtrahat: ut ante id, quod proprium Deo est, semp
Abbreviated transcription (Latin):
si ne utroq: nec neutrum ẽ : quod enĩ
nisi exutroq: consistit : id in omnib: nisi
utrumq: non perman&. quia in aliquo
alterum nonre linquatur : quo didip¬
sum alterum in aliquo non possit. eẽ
quo dnatum ẽ ñ fuit. quia in ionatũ ẽ
in reb: humanis ñata sunt aliquando
f̃i fuerint sed aliud ẽ exeonasciqui
in fantia enĩ omniscum antea non fius¬
s& coepitextempore. quaerur sũ in pue¬
ritiã excrescens post&iã ad alescentiã
tiam coeptam profeteri tergo quinon
bes in cognitionem uel sensu dm̃ipcuius
cognitionis sacramento propriũ ẽ
quod pater ẽ : nonsemꝑpatrẽ eẽ
filigenitihabens in intelle gentia &
inscientia ñ semꝑfilium eẽ qui genitus
ẽ : quodsi semꝑ patri propriũ ẽ. quod¬
quomodo in sermonem nr̃m adq: intel¬
legentiãe cad& ut non fuerit antequã
nasceretur. cui pro prium . ẽ. semꝑ. ẽẽ
quodnatũ .ẽ : formamitaq: ađq i ma¬
ginem inui sibilis dĩ unigenitus insedĩ

Expanded text:
sine utroque nec neutrum est. Quod ergo sine utroque nec neutrum est. Quod ergo nisi ex utroque non consistit, id in omnibus nisi utrumque non permanet: 421 quia in aliquo alterum non relinquatur, quod id ipsum alterum in aliquo non possit esse quod natum est, non fuit: quia in id natum est, in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint? Sed aliud est ex eo nasci qui emper est. Infantia enim omnis, cum antea non fuisset, coepit ex tempore. Quae rursum in pueritiam excrescens, post etiam adolescentiam tiam coeptam profecerit. Ergo qui non bes in cogitatione vel sensu Deum, in cujus cognitionis sacramento proprium est quod pater est, non semper patrem esse filii geniti; habes et in intelligentia et in scientia, non semper filium esse qui genitus est. Quod si semquomodo in sermonem nostrum atque intelligentiam cadet, ut non fuerit ante quam nasceretur, cui proprium est semper esse quod natus ginem invisibilis Dei unigenitus in se Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tri id .ẽ. auctoriẽ coaeternum: ubi
enimpater auctor ũbi & natiuitas ẽ:
aduero ubi auctor aeternus ẽ sibi
& natiuitas aeternit as .ẽ. quia sicut
natiuitas ab auctore . ẽ ita & ab ae¬
terno auctore. ae terna natiuitas. ẽ:¬
sed tam̃ ñomne quod &ernũ .ẽ &iã¬
&iam innatum ẽ quia quod ab ae¬
terno nascitur̃ hab& ae ternum eẽ
quo dnatum ẽ : quod aũt nonnatũ ẽ
id cum aeternitate : non natum ẽ:
quod uero ex aeterno natum . ẽ id
si non aeternum natum: iam non
erit & pater auctor aeternus:
siquid igitur ei qui ab aeterno
patrenatus .ẽ. ex ae ternitate
defuerit : id ipsum auctori non.ẽ.
abiguum defuisse quia quod gig¬
nenti ẽ infinitum : in finitũ ẽ &iã
nascentime dium enim quid inter
natiuitatem dĩ fili& generationẽ
dĩpatris necratio nec sensus admit¬
tit quia & in generatione natiuitas . ẽ.
& innatiuitate generatio ẽ. quod
utrumq sineinteruallo sui ẽ : quia

Expanded text:
tri, id est auctori, est coaeternum. Ubi tri, id est auctori, est coaeternum. Ubi enim Pater auctor est, ibi et nativitas est. At vero ubi auctor aeternus est, ibi et nativitatis aeternitas est. Quia sicut nativitas ab auctore est, ita et ab aeterno auctore aeterna nativitas eSed tamen non omne, quod aeternum est, etiam innatum est. Quia quod ab aeterno nascitur, habet aeternum esse quod natum est. Quod autem non natum est, id cum aeternitate non natum est. Quod vero ex aeterno natum est, id si non aeternum natum est, jam non erit et pater auctor aeternus. Si quid igitur ei, qui ab aeterno patre natus est, ex aeternitate defuerit, id ipsum auctori non est ambiguum defuisse: quia quod gignenti est infinitum, infinitum est etiam nascenti. Medium enim quid inter nativitatem Dei filii, et generationem Dei patris, nec ratio nec sensus admittit: quia et in generatione nativitas est, et in nativitate generatio est. Quod utrumque sine intervallo sui est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
potissima adsalutem sit tamennisi
perdoctrinam instruatur. ħ abebit
tamen inter aduersa tutum refugi¬
endi recessum : ñ &iã retinebit cons¬
tantem obnitendi securitatẽ. eritq
ut in firmib: sunt postfugam castra.
p̃ qua utc as trahabentib ad ẽ ipternta fortitu¬
tes aduersum dm̃ disputationes
& destruenda rationum fallafiũ mu¬
nimenta & eleuata ad inpietatem
ingenia conterenda nec carnalib
armis. sed sp̃italib: necterrenadoc¬
trina sedcȩlesti sapientia ut quan
tarerum diumarum humanarumq:
discredtio ẽ tantaultra terrena
studia ratiocaelestis excedat.
neq: negarenos qui a ipsa non in tel¬
leg& existim& quod solũ anobisbe
ne& intellegitur. & creditur : Nam
ips a sermonum enuntiatione cumna¬
tum pro fitemur . nontamennatum
praedicamus. neq: enim idipsum ẽ p̃
natum adq: nasci. qui a illuo ab altero
hoc uero a nemine ẽ & aliuo ẽ sine acio¬
tore eẽ semꝑ aeternũ: aliuo quod pa¬

Expanded text:
potentissima ad salutem sit, tamen nisi potentissima ad salutem sit, tamen nisi per doctrinam instruatur, habebit quidem inter aduersa tutum diffugiendi recessum. Non etiam retinebit constantem obnitendi securitatem, eritque ut infirmioribus sunt post fugam castra, non etiam ut castra habentibus adest interrita fortitutes aduersus deum disputationes, et destruenda rationum fallacium munimenta, et eleuata ad impietatem ingenia conterenda, nec carnalibus armis sed spiritualibus, nec terrena doctrina sed caelesti sata rerum divinarum humanarumque discretio est, tanta ultra terrena studia ratio coelestis excedat. neque negare nos, quia ipsa non intelligit, existimet, quod solum ane intelligitur et creditur: nam ipsa sermonum enuntiatione eum natum confitemur, non tamen non natum praedicamus. Neque enim idipsum est non natum atque nasci, quia illud ab altero, hoc vero a nemine est; et aliud est sine auctore semper esse aeternum, aliud quod Pa
Abbreviated transcription (Latin):
mundi & non secundum xp̃m in quom
habitat omnis plenitudo diuinitatis
corporaliter : Cauendum igitur aduersus
filo sofiam est & humanarum traditionũ
nontam euit anda sunt studia quã
refutanda: neq: enim his ita conceden¬
dum .ẽ. quasi uincant potius quam
fallant quianos xp̃m dĩ uirtutem
& dĩ sapientiam prȩdicantes aequũ ẽ
hum anas doctrinas nontam diffuge¬
re quam refellere : et simplitiores ne
ab his spoliantur & obstruere & ins¬
truere : nam cum poss& om̃a & in ea
ipsa om̃a sapienter dĩ poss& nec iur¬
tuti eius ratio necrationi uirtus absist&.
oport& eos quix p̃m predicant mundo
inreligiosismundi inperfectisq: doc¬
trinis per scientiam sapientis omni¬
potentiae contraire. secundum illud
beatia postoli dictum: nr̃a enim arma
non sunt carnalia. seo potentia dõ
ad destructionẽ munitionum rationis
dĩstruentia & omnem altitudinem
el euatam aduersus cognationem dĩ.
fidem non nudam apostolus ađq
in opemrationis reliquit: quȩ quãuis

Expanded text:
quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Cavendum igitur adversum philosophiam est, et humanarum traditionum non tam evitanda sunt studia, quam refutanda. Neque enim his ita concedendum est, quasi vincant potius quam fallant: quia nos Christum Dei virtutem et Dei sapientiam praedicantes, aequum est humanas doctrinas non tam diffugere, quam refellere; et simpliciores, ne ab his spolientur, et obstruere et instruere. Nam cum possit omnia, in ea ipsa omnia sapienter Deus possit, nec virtuti ejus ratio, nec rationi virtus absistat; oportet eos, qui Christum praedicant mundo, irreligiosis mundi imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, secundum illud beati Apostoli dictum: Nnon sunt carnalia, sed potentia deo ad destructionem munitionum rationis, destruentia et omnem altitudinem eleuatam aduersus cogitationem dei. Fidem non nudam apostolis atque inopem rationis reliquit. Quae quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
regnum meum nonẽ de hoc saeculo:
hanc edndem regnuistius potestatem
mundi principem antetestatus cuius
potestas desin& regnisui euacuata
dominatuꝰ subiectio uero quae & oboe¬
dientiae & fidei ẽ eadem uel conces¬
sionis uel damutationis de monstratio ẽ:
ut ipsesibi subiciat: It auero subiciat
ut ei subiciat ds̃: anneignorauit
apostolus dicti euangelici uirtutem
cum ait : Nemouenit adme nisi paterm̃s
adducat illum adme: Cum tamen
subiect &tamen ds̃ ei subiecitomne.
perhoc opus eius dĩ in eo ẽẽ opustestans:
& cum nonnisi pereum eundum ad pa¬
tremsit ad eumta men nisi pater duxe¬
rit nonuenit᷑ : nam dũ filius dĩ intellegit᷑.¬

Expanded text:
Regnum meum non est de hoc saeculo : Regnum meum non est de hoc saeculo : hunc eumdem regni istius potentem mundi principem ante testatus, cujus potestas desinet regni sui evacuata dominatu . Subjectio vero, quae et obedientiae et fidei est, eadem vel concessionis vel demutationis demonsut ipse sibi subjiciat. Ita vero subjiciet, ut ei subjiciat Deus. Anne ignoravit Apostolus dicti evangelici virtutem, cum ait: Nemo venit ad me, nisi pater meus adducat illum ad me ; cum tamen subjicit, et tamen Deus ei subjecit; omne per hoc opus ejus, Dei in eo esse opus testans. Et cum non nisi per eum eundum ad Patrem sit; ad eum tamen, nisi Pater adduxerit, non venitur. Nam dum filius Dei intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
quas enim per ad in pletionem tempo¬
rum sunt gerenda ealam in xp̃o inquo
omnis ẽ plenitudo consistunt & quȩ¬
cumq: futura erunt dispensationis in
his potius ẽ ordo quam nouitas : subie¬
citenim am̃a ds̃ subpedib: eiꝰ. lic& ad¬
huc subicienda sint utineo quod subiecta
sunt xp̃i hide mutabilis sit potestas . In
eo uero quod subi cienda sunt secundũ
plenitudinem temporum succedentiũ
adfidem aetatum pro fectus sit omnẽ¬
aũt contrariam uir tutem euacuan¬
dam ẽẽ non obscura cognitio ẽ
& hunc aeris principem & spiritalisne¬
quitie potestatem ae terno interitu
tradendum secundum illud: Discedite
amemaledicti inignem aeternum Nũ
quem prao parauit pater meus diabolus
& angelis eius: euacuatio aũt. nonidẽ
ẽ. quod subiectionam euacuare aduer¬
santem potestatem hoc ẽ lus potestatis
auferre nemaneat . & perpotestatis
euacuationem regni. ẽ. ab olere domi¬
natum : de quo & dñs testatus ẽ dicens:

Expanded text:
Quae enim per adimpletionem tempoQuae enim per adimpletionem temporum sunt gerenda, ea jam in Christo, in quo omnis est plenitudo, consistunt: et quaecumque futura erunt, dispensationis in his potius est ordo, quam novitas. Subjecit enim omnia Deus sub pedibus ejus, licet adhuc subjicienda sint: ut in eo, quod subjecta sunt, Christi indemutabilis sit potestas; in eo vero, quod subjicienda sunt, secundum plenitudinem temporum succedentium ad finem aetatum profectus sitautem contrariam virtutem evacuandam esse non obscura cognitio est, et hunc aeris principem et spiritalis nequitiae potestatem aeterno interitui tradendum, secundum illud: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, quem praeparavit pater meus diabolo et 395 angelis ejus . Evacuatio autem non idem est, quod subjectio. Nam evacuare adversantem potestatem, hoc est jus potestatis auferre ne maneat, et per potestatis evacuationem, regni est abolere dominatum. De quo et Dominus testatus est dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
liat oboedien suniginitus itaq ds̃ humi¬
lians se & oboediens patriusq: ad mortẽ
crucis. quo genere cum subiecta ei om̃a
sint tunc subiciendus ipsepatri intelle¬
getur nisi quod subiectiohaec non nouae
oboedientiae sed dispensandi sacramenti
.ẽ. quia & obsequella lammaneat
& intempore sit in eunda subiectio:
Nihil itaq: nunc aliud subiectionis signi¬
ficatio quam mssterii demonstratio ẽ
nr̃ae spem intellegendum ẽ : Namq
sedere adextrisdi nonignorabile ẽ &iã
a postolo testantecumait : secindum
operationem potentiae fortitudinis el
quam operatus ẽ in xp̃o cum eum excitauit
a mortus & conlocauit addexteram
suam in caelis superomnem principatũ
& potestatem & uirtutem. & domina¬
tionem & omnenomen quod nominat᷑.
non solum in hoc saeculo sed & infuturo
& om̃a subiecit subpedib: eius: Aposto¬
licusnamq: sermo secundum dĩ potes¬
tatem profactis lam futura significat :

Expanded text:
liat, fit obediens. Unigenitus itaque Deus humiliat, fit obediens. Unigenitus itaque Deus humilians se, et obediens Patri usque ad mortem crucis, quo genere, cum subjecta ei omnia sint, tunc subjiciendus ipse Patri intelligetur? nisi quod subjectio haec non novae obedientiae, sed dispensandi sacramenti est; quia et obsequela jam maneat, et in tempore sit ineunda subjectio? Nihil itaque nunc aliud subjectionis significatio, quam mysterii demonstratio estnostrae spem intelligendum est. Nam resedere a dextris Dei, non ignorabile est, etiam Apostolo testante, cum ait: Secundum operationem potentiae fortitudinis ejus, quam operatus est in Christo, cum eum excitavit a mortuis, et collocavit ad dexteram suam in coelis super omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem, et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed et in futuro, et omnia subjecit sub pedibus ejus . Apostolicus namque sermo secundum Dei potestatem pro factis jam futura significat.
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatem uirtuti aut honori in orationẽ
contrariis qualitatib: subdimus ut filius se¬
cundum haec dõpatrisit dissidentis naturȩ
diuersitate subiectus : quod suta existimabitur:
errorem hunc opinionis humane apostoli¬
cisermones cautella prohibebit : subiec¬
tis erum sibi omnib: tunc subiuendum su¬
bicienti sibiom̃a ait & paterio quod tunc
subicientur dispensationem significatut
intempore : nam si subiectionem aliud
senciemus & situnc subicietur
certe subiectus modo non ẽ & efficemus
eu dissidentem & insolentem & inpiũ
quem necessitas temporis tam quam
facto & conprȩssotrrannicae inpietatis
tumorem inseramobsequellam sit sub
sed & illud paterfiatuoluntastua uel
hoc apostoli humiliauit se factus oboe¬
diensusq ad mortem : & quise humiliat
hab& hoc innatura. nehumilis sit &
quifit oboediens suscipit ex uoluntate
quod oboedit : dumperid quod sehumi¬

Expanded text:
infirmitatem virtuti, aut honori inhonorationem infirmitatem virtuti, aut honori inhonorationem contrariis qualitatibus subdimus, ut Filius secundum haec Deo patri sit dissidentis naturae diversitate subjectus. Quod si ita existimabitur, errorem hunc opinionis humanae apostolici sermonis cautela prohibebit. Subjectis enim sibi omnibus, tunc subjiciendum subjicienti sibi omnia ait: et per id, quod tunc subjicietur, dispensationem significavit in tempore. Nam si subjectionem aliud sentiemus, etsi tunc subjicietur, 394 certe subjectus modo non est: et efficiemus eum dissidentem et insolentem et impium, quem necessitas temporis tamquam fracto et compresso tyrannicae impietatis tumore, in seram obsequelam sit subdsed et illud: Pater, fiat voluntas tua ; vel hoc Apostoli: Humiliavit se factus obediens usque ad mortem ? Et qui se humiliat, habet hoc in natura ne humilis sit; et qui fit obediens, suscipit ex voluntate quod obedit, dum per id, quod se humi
Abbreviated transcription (Latin):
aptraditio regni defectiosit intellegenda
regnandiut quod trad& filius patritra¬
dendononteneat: quod siquis stultȩ in¬
pietatis furore contendit fateatur neces¬
se ẽ patrem cumtradit om̃a filio ammi¬
sis s&radendositradidisse traditis egere
signific& aitenim dñs¬
om̃ a mihi tradita sunt apatremeo : & rursũ
Data est mihi omnis potestas incaelo & inter¬
ra : siigitur tradidissee: cariusse ẽ : pater
quoq: his quaededit caruit: quodsi pater
tradendo non caruit. nefilius quidem in¬
tellegi potest hisegere quae traditergo
si tradidisse om̃a his ipsis quae tradidit pon
uidetur eguis sereliquum ẽ . ut tradendo
dispensationis causa noscatur cur & pater
tradendo non careat. & filius dandonon
contumeliosum filio deputetur. cum alia
non nulla fide i nr̃ae. opitulentur : praeci¬
puetamen sibihic ipselocus aderit: & pri
mum communem sensum interrogo utru
nunc subietidnem ita intelle gendam pute¬
mus tamquam seruitutem dominatui aut

Expanded text:
an traditio regni defectio sit intelligenda an traditio regni defectio sit intelligenda regnandi; ut quod tradit Filius Patri, tradendo non teneat. Quod si quis stultae impietatis furore contendet; fateatur necesse est Patrem, cum tradidit omnia Filio, amisisse tradendo, si tradidisse traditis egere significet. Ait enim DOmnia mihi tradita sunt a patre meo ; et rursum: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Si igitur tradidisse caruisse est; Pater quoque his quae dedit caruit. Quod si Pater tradendo non caruit; ne Filius quidem intelligi potest his egere quae tradit. Ergo si tradidisse omnia, his ipsis quae tradidit non videtur eguisse; reliquum est, ut in tradendo dispensationis causa noscatur, cur et Pater tradendo non careacontumeliosum Filio deputetur, cum alia nonnulla fidei nostrae opitulentur, praecipue tamen sibi hic ipse locus aderimum communem sensum interrogo, utrum nunc subjectionem ita intelligendam putemus, tamquam servitutem dominatui, aut
Abbreviated transcription (Latin):
spei expectatione tendente finisitaq: est
manendiimmobilis adquem tenditur tes¬
tatusdeniq apostolus ippietatis finem.
ad desenendi metum praemonens ait:
quorum finis ẽ interitus nr̃a aũt expectatio
incaelis ẽ : siitaq & beatis & impiis finisẽ
& fiusintellegitur es se defectio religio¬
nem adq: inpietatem finis exaequat.
qui autrumq perconstitutum finem sit
inpiis uero finis debitus ẽẽ dicitur tamen
ne sic quidem finis creditur ẽẽ defectio
quiaquae poena inpietatis ẽ omnino non
ẽẽ ad poenarum ultriuum sensum causa.
inhis perde fectionem si non extante pa¬
tien difinis itaq: ẽ. indemutandȩ cons¬
titutionis mansura perfectio quae beati¬
tudini reseruata & inpietatis ẽ prȩpa¬
test infinem nondefectionem sed non exces¬
suram consticutionem ẽsse intellegendam
quam quam ad huc quae damipsa dictiabsolu¬
tione sint reseruatatamen his tantum ad sig¬
nificationem sensus demonstratis uideamus

Expanded text:
spei exspectatione tendente. Finis itaque est spei exspectatione tendente. Finis itaque est manendi immobilis ad quem tenditur status. Denique Apostolus impietatis finem ad desinendi metum praemonens, ait: Quorum finis est interitus, nostra autem exspectatio in coelis est . Si itaque et beatis et impiis finis est, et finis intelligitur esse defectio: religionem atque impietatem finis exaequat, 393 quia utrumque per constitutum finem sit impiis vero finis debitus esse dicitur: tamen ne sic quidem finis creditur esse defectio; quia quae poena impietatis est, omnino non esse ad poenarum ultricium sensum, causa in his per defectionem sui non exstante patiendi? Finis itaque est indemutandae constitutionis mansura perfectio: quae et beatitudini reservata, et impietati est praepatest, in fine non defectionem, sed non excessuram constitutionem esse intelligendam, quamquam adhuc quaedam in ipsa dicti absolutione sint reservata: tamen his tantum ad significationem sensus demonstratis, videamus
Abbreviated transcription (Latin):
si legem xp̃s quifinis eius ẽ. non dissol¬
u& sed adinpl& secundum quodait :
nonuenilegensoluere sed adimplere:
finis non defectio ẽ sed consummata per¬
fectio tendunt enim ad finem om̃a pon
ut nonsitt sed utineo ad quod te tende¬
rint maneant & propterfinem om̃ace¬
terum finis ad aliud aliquid non refertur :
sed cumfinis om̃a sit manens ipsesibi totus
est & quia non excedens exseseulli alii
tempori autrei potius quam sibi profi¬
cit ad finem ipsum semper intentio sper
omnis extenditur : & in circo dñs religiosȩ
fidei patientiam fini sereseruantem
ita adhortatur beatus qui perman¬
seritusq infinem: nonutiq: ut sitbeatade¬
fectio & non eẽ sit fructus & mercs fideisiu
ciuusq constituatur abolitio sed quia finis pro¬
positae beatitudinis in excessas modas ẽ bea¬
tisunt quiusq: ad finem consummande
beatitudinis manserint non ultra se fidelis

Expanded text:
si legem Christus, qui finis ejus est, non dissolsi legem Christus, qui finis ejus est, non dissolvit, sed adimplet, secundum quod ait: Non veni legem solvere, sed adimplere ; finis non defectio est, sed consummata perfectio. Tendunt enim ad finem omnia, non ut non sint, sed uti in eo, ad quod tetenderint, maneant. Et propter finem omnia; caeterum finis ad aliud aliquid non refertur. Sed cum finis omnia sit, manens ipse sibi totus est. Et quia non excedens ex sese ulli alii tempori aut rei potius quam sibi proficit; ad finem ipsum semper intentio spei omnis extenditur. Et idcirco Dominus religiosae fidei patientiam fini se reservantem, ita adhortatur: Beatus qui permanserit usque in finem , non utique ut sit beata defectio, et non esse sit fructus, et merces fidei sui cujusque constituatur abolitio: sed quia finis propositae beatitudinis inexcessus modus est, beati sunt qui usque ad finem consummandae beatitudinis manserint, non ultra se fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
habeat semper subiacentem sibi causam
causa praecedens finis enimerit . sed cum
tradiderit regnum dõ traditaũt regnũ
sed cum euacuauerit omnem magistra¬
tum & omnem potestatem cume uacuauit
aute momnem magis tratum & potesta¬
tem quia oport& eum regnare : regna¬
bit aũt donec ponat om̃s inimicos subpe¬
dib: suis : pon& uero inimicos subpedib: suis
quiads̃ ei subiecitom̃ a subpedib: eius. sub¬
iecit aũt dĩ it aut nouissima ab eomors
in imicauincatur. dehinc subiectis omnib:
ei praetereum qui subieciteiom̃ a tunc
subicietur ipse subicienti sibi om̃a : subiectio¬
nis uero causa non alia ẽ quamut sit ds̃
om̃ a inom̃ib: finis itaq: ẽ esse om̃a inom
nib: & quaeren dum nunc apte om̃a ẽ
anfinis defectiosit antraditio a missiosit
ansubiectio infirmitas sit:quae si his sibi
contrariis non subiacebunt erunt in ee
intollegentiae ueritate quadicta sus :
ab olitio legis xp̃s sit anne perfectio seo

Expanded text:
habeat semper subjacentem sibi causam habeat semper subjacentem sibi causam causa praecedens. Finis enim erit; 392 sed cum tradiderit regnum Deo. Tradet autem regnum; sed cum evacuaverit omnem magistratum et omnem potestatem. Evacuabit autem omnem magistratum et potestatem, quia oportet eum regnare. Regnabit autem, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis. Ponet vero inimicos sub pedibus suis; quia Deus ei subjecit omnia sub pedibus ejus. Subjecit autem Deus ita, ut novissima ab eo mors inimica vincatur. Dehinc subjectis omnibus ei, praeter eum qui subjecit ei omnia; tunc subjicietur ipse subjicienti sibi omnia. Subjectionis vero causa non alia est, quam ut sit Deus omnia in omnibus. Finis itaque est, esse Deum om quaerendum nunc ante omnia est, an finis defectio sit, an traditio amissio sit, an subjectio infirmitas sit. Quae si his sibi contrariis non subjacebunt, erunt in ea intelligentiae veritate qua dicta sunt. abolitio legis Christus sit, anne perfectio? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
rum saeculorum in quores taurata sunt
om̃a incaelis & interra ciuconstatomã
inquo &cum quo semꝑm anebimus in his
ergo ingressi sapimus ꝑfectae & siquid
aliter sapimus dĩ nobis id quod perfectae
sapitur reuel abititaq: secundum a pos¬
tolicam fidem sacramentum dictorũ
praesentiũ retractemus & eomodo quo
superius a nobis tractata sunt om̃a aut
omnem in piȩuoluntatis sensum sub
dictis apostolicis ꝑ aceptum exipsa fidei
a postolicȩ ueritate prodamus : Triaigit᷑
uocantur primũ fines deinde traditio.
deinde subiectio aut perhaec aut des inatxp̃s
infinẽ aut regnum tradendo Nontene at
aut extradĩnaturam dõ subiectus existat̃:¬
acprimum dinoscendum ẽ non hunc ordinẽ
a postolicae esse doctrinȩ : primum enim
regnꝰ traditio ẽ. demde subiectio postremo
finis : sedingulis quib:q causis propria.
quarumq: causarum genera subiecta sunt.
ut dum ressingulae in resalias desinant.

Expanded text:
rum saeculorum, in quo restaurata sunt rum saeculorum, in quo restaurata sunt omnia in coelis et in terra, cui constant omnia, in quo et cum quo semper manebimus. In his ergo ingressi sapimus perfecte: et si quid aliter sapimus, Deus nobis id quod perfecte sapitur revelabit. Itaque secundum apostolicam fidem sacramentum dictorum praesentium retractemus; et eo modo, quo superius a nobis tractata sunt omnia, ut omnem impiae voluntatis sensum sub dictis apostolicis praeceptum ex ipsa fidei apostolicae veritate prodamus. 25. Tria invocantur, primum finis, deinde traditio, deinde subjectio: ut per haec aut desinat Christus in fine, aut regnum tradendo non teneat, aut extra Dei naturam Deo subjectus exsistatAc primum noscendum est, non hunc ordinem apostolicae esse doctrinae. Primum enim regni traditio est, deinde subjectio, postremo finis. Sed singulis quibusque causis propria quarumque causarum genera subjecta sunt: ut dum res singulae in res alias desinant,
Abbreviated transcription (Latin):
piant qui sapiunt ꝑ fecte& his qui aliter¬
ui sapiunt reuelationem dĩ utid quod
perfectum .ẽ. sapiant expectat si qui
ergo profundã hanc arcane scentiae dis¬
pensationem aliter intollexerunt & per
nos rectum aliquid & probabile adferun¬
tur non pudeat eos secundum apostolũ
perreuelationem dĩ sapere perfectae. neq:
magis ament ueritatẽ necessẽ quã oderint
permansisse p̃ ueris eos enĩ qui alitor sapiunt
& quib: id ds̃ reuelauit mon& in id festina¬
re in quo in gressi fuerint᷑ ut relicto primae
ignorantiae sensu secundum propositae
festinationis ingressum reuelationem
perfectȩ intellegentiae consequamur:
Ingrediamuritaq: in quo festinauimus
&si forte festinationem nr̃am deuu iti¬
neri serror moratur perre uelationem
tamendĩ in id quod festinauimus rursum
ingressi festinationis nr̃ae. nondemute¬
mus ingres sum festinauimus enim ad xp̃m
iħ̃m dñm nr̃m gloriae & regem aeterno¬

Expanded text:
piant, qui sapiunt perfecte: et his qui aliterpiant, qui sapiunt perfecte: et his qui aliter sapiunt revelationem Dei, ut id quod perfectum est sapiant, exspectat. Si qui ergo profundam hanc arcanae scientiae dispensationem aliter intellexerunt, et per nos rectum aliquid et probabile afferetur; non pudeat eos secundum Apostolum per revelationem Dei sapere perfecte: Neque magis ament veritatem nescisse quam oderint permansisse non veris. Eos enim, qui aliter sapiunt, et quibus id Deus revelavit, monet in id festinare, in quo ingressi fuerint: ut relicto primae ignorantiae sensu, secundum propositae festinationis ingressum, revelationem perfectae intelligentiae consequantur. Ingrediamur itaque in quo festinavimus. Et si forte festinationem nostram devii itineris error moratur; per revelationem tamen Dei in id quod festinavimus rursum ingressi, festinationis nostrae non demutemus ingressum. Festinavimus enim ad Christum Jesum Dominum gloriae et regem aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas sensus gratiã reuelationis me¬
rotur: siergotimotheus a postolico testimo¬
nio homo dĩ & legitimus paulo secundũ fidẽ
filiusut intellegat ad monetͥ quia eidñs
intellegentiam omnib: sit daturus nosquco¬
q: ad monerinos pera postolum adintelle¬
gentiam meminerimus scentes dñm nob̃¬
ad intellegentiam omnium prȩstiturũ¬
& si forte humane conditionis erroreprȩ¬
sumptum aliquid sensu tenebimus profec¬
tum intellegentiae perreuelationis gra¬
tiam non recusemus ne intellexisse aliquid
semel suo sensuad idualeat ut pudeat
rectius aliquid demutando sentire: ob quod
prudenter consultȩq: moderandum
haec ad filippenses quoq: eidembeatus
a postolus scribit: quođ quod ergo perfec¬
tisumus haec sentiamus & siqui aliter
sentitis id quoq: uobis dĩ reuel abit uerũ.
in quo festin auimus in ipso ingediamur:
Non preiudicat sensus anterior dĩ reue¬
lationinam a postolus monuit in quosa¬

Expanded text:
infirmitas sensus gratiam revelationis meinfirmitas sensus gratiam revelationis meretur. Si ergo Timotheus apostolico testimonio homo Dei , et legitimus Paulo secundum fidem filius, ut intelligat admonetur, quia ei Dominus intelligentiam in omnibus sit daturus; nos quoque admoneri per Apostolum ad intelligentiam meminerimus, scientes Dominum nobis intelligentiam omnium praestituru si forte humanae conditionis errore praesumptum aliquid sensu tenebimus, profectum intelligentiae per revelationis gratiam non recusemus: Ne intellexisse aliquid semel suo sensu ad id valeat, ut pudeat rectius aliquid demutando sentire. Ob quod prudenter consulteque moderandum haec ad Philippenses quoque idem beatus Apostolus scribit: Quotquot ergo perfecti sumus, haec sentiamus: et si quid aliter sentitis, 391 id quoque Deus vobis revelabit. Verum in quo festinavimus, in ipso ingrediamur . Non praejudicat sensus anterior Dei revelationi. Nam Apostolus monuit in quo sa