comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accensa. uł depresserit. uł retinuerit partes. tot
sequendo etiam retrahere ł adice̾ recorderis. octo
horis inluna ꝓ quinq diebꝰ. insole computatis.¬
t̃re obiectu. nob̾ ꝑhibent occultari. s solis def¬
fectum. ñnisi nouissima primaue fieri luna.
qđ uocant coitum. Lunȩ aut̃ non. nͥ plena. tlon posse
uero totum solẽ. adimi terris. int̃dedente luna. si
eri utriusq syderis deffectus. statutis diebꝰ horisq
subterra. nec tñ cum suꝑnȩ fiant uͥq cerni. aliqñ
ꝓpt̃ nubila. sepius globo terraꝵ obstante. ẽ uexita¬
tibꝰ mundi. Et lunę defectũ. aliqnͣdo quinto m̃se
one lumã inoccasu defecisse. utroq suꝑ t̃ras. con¬
spicitur side S ne singulis mensibꝰ eelypsis fi¬
efectus solis ac lunȩ. uesꝑtinos orientis: in cole
non sentiunt. nec matutinos adoccasũ habitãtes.¬
obstante globo terraꝵ: ⁊leq enĩ nos aut dies.

Expanded text:
accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem horis in luna pro quinque diebus in sole computatis.objectu nobis perhibent occultari; sed solis defectum non nisi novissima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem non nisi plena. Non posse autem totum solem adimi terris intercedente luna, si eri utriusque sideris defectum statutis diebus horisque sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi; et lunae defectum aliquando quinto mense one, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fit et quare. Defectus solis ac lunae vespertinos orientis incolae non sentiunt, nec matutinos ad occasum habitantesobstante globo terrarum. Neque enim nox aut dies,
Abbreviated transcription (Latin):
hore ꝑsingula signa decurrens. Si gͦ uis scire. inqͥ
signo luna uersetur. summe lunã ꝗͣ uolueris ꝯputa¬
re ut pute .xii.multiplica ꝑ.iiiiͬ. fiunt.xi. uiii. para¬
re ꝑ nouẽ. nouies quini. qͣdratis quinquis Qunq gͣ
signis. ex quo luna nata ẽ exactis. quȩ haud dubiẽ
in eodẽ quo sol ẽ sid̾e. semꝑ accende. In sexto iã siguo
luna .xii. cõmoratur. Qd̾ si unũ remanserit.: sex ho¬
ras signi sequentis. noueris eẽ completas. Siduo.xii.
ties senashoras. id est duos adiectos eẽ dies. Exquibꝰ
tam̃ horis. ꝑ terna semꝑ signa: binis subtͣhere
mem̃to. Oꝑosum .ii. insinguł signis. ho ras
minuatim diuide. ꝑunciãs. Uñ inp̃senti
quamuis ad nonas portiones. tria remanse¬
rint. ñ horas tam̃ xuiii . s xui. sexti signi duo¬
decima luna ꝯplebit. Et hec quidẽ luna. inprima
uł media parte signi cuiꝰ libet. nata ꝓmpta com¬
putatio. Sin aut̃ alias. quot primo signo luna

Expanded text:
per singula signa decurrens. Si ergo vis scire, in quo per singula signa decurrens. Si ergo vis scire, in quo signo luna versetur, sume lunam quam volueris computare, utpote 12; multiplica per IV, fiunt XLVIII. Partire per novem, novies quini, quadragies quinquies. Quinque ergo signis ex quo luna nata est exactis, quae haud dubie in eodem quo sol est sidere semper accenditur, in sexto jam signo luna duodecima commoratur; quod si unum remanserit, sex horas signi sequentis noveris esse completas; si duo, duoties senas horas, id est, duos adjectos esse dies. Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dum nata sit igneus. motu qͦ nimio calotem
adauget. Hic uarunte cursu: dies et menses. tpr̃a
diuidit et annos. Aeris qͦ temꝑiem. accedendo et re¬
cedendo ꝓtemporũ roẽ dispensat. ddisi semꝑ incisdẽ
moraretũr locis. alia calor. alia frigus. Denatã et situ lum
unã ñiminui nec decresce̾ dnt̾. s asole illustratã.
Et die quidẽ crescente. supmã cerni nouã lunam.
ut pute suꝑiorẽ soli. et adaquilonia subeuntẽ. Decre¬
scente uͦ erectam. et ut derectam inausts plenam. ple¬
nam aut̃ soli. semꝑ aduersã Sublimẽ humili soli.
humilemq sublimi. Quam lucere dodrantis semuin
cias horaꝵ abscđa adicientẽ: usq ad plenũ orbem. de¬
toubereem q indimi nutionẽ. Intra .xiiii. aut̃ partes¬
solis. semꝑ occultam eẽ. Nouissimã uͭ primãqs lunani.
eadem die. uł nocte. nullo alio insigno ꝗͣ ariete. ẽspici.
una zodiacũ tredecies. inxi. suis conficit m̃sibꝰ. Dcurs

Expanded text:
qui dum natura sit igneus, motu quoque nimio calorem qui dum natura sit igneus, motu quoque nimio calorem adauget. Hic cursu variante dies et menses, tempora dividit et annos, aeris temperiem accedendo vel recedendo pro temporum ratione dispensat, ne si semper in iisdem moraretur locis, alia calor, alia frigus absumLunam non minui, nec crescere dicunt, sed a sole illustratam, , vel atram. Et die quidem crescente, supinam cerni novam lunam, utpote superiorem sole, et ad Aquilonia subeuntem; decrescente vero erectam et dejectam in Austros, plenam autem soli semper adversam. Sublimem humili sole, humilemque sublimi, quam cias horarum ab secunda adicientem usque ad plenum orbem detrahentemque in deminutionem; intra XIIII autsolis semper occultam esse. Novissimam vero, primamque lunam, eadem die vel nocte nullo alio in signo quam ariete conspici. una zodiacum tredecies in duodecim suis conficit mensibus, duob
Abbreviated transcription (Latin):
uemb̾ accipiunt. Capricornũ dcembri. ꝓpt̃ caprã io¬
uis nutricẽ. cuiꝰ ext̾ma pisci similia fingunt᷑. qͥ huius
mensis. ultimȩ pluuiȩ sint. Aquariũ ianuario. febru¬
ario pisces. obm̃ses imbriferos tͣdunt. Singulis aut̃
signis.xxx. partes. ternę uͦ decades putant᷑. eo qđ sol
acteus circulus ẽ. figa̾ candidior. ꝑ mediũ cęli uer¬
ncẽ. quem uulgo dnt̃ explendore solis in eo currentis.
ita fulgere. S frustra: cũ abillo nũquã nͥ in parte sa¬
gntarii. uł geminoꝵ tangat᷑ ln quibꝰ candidũ euxulũ.
signifer cingit. decursu solis. x uiui. ⁊ magtudine eiꝰ¬
olis ignem. ant̃ aqͣ nutriri.multoq hẽ luna am¬
pliorem. lunam uͦ. t̾ra eẽ maiorẽ. Uñ et cunctis
uniꝰ magnitudmis apparet. Qđ .ti. nob̾ qͣsi cubitał
uid̃i nimie celsitudinis distantia facit. Alioquin
maior oriens indis. et britaniis apparet occidens.

Expanded text:
vember accipiunt; Capricornum December, propter capram Jovember accipiunt; Capricornum December, propter capram Jovis nutricem, cujus extrema pisci similia pinguntur, quod hujus mensis ultima pluvialia sint; Aquarium Januario; Februario Pisces, ob menses imbriferos tradunt. Singulis autem signis XXX partes, ternae vero decades deputantur, eo quod sol Lacteus circulus est figura candidior per medium coeli verticem, quem vulgo dicunt ex splendore solis in eo currentis ita fulgere; sed frustra, cum ab illo nunquam, nisi in parte Sagittarii et Geminorum, tangatur, in quibus candidum circulum signifer cingit. CAPUT XIX. De cursu et magnitudine s ignem dicunt aqua nutriri, multoque hunc luna ampliorem; lunam vero terra esse majorem, unde et cunctis unius magnitudinis apparet. Quod enim nobis quasi cubitalis videtur, nimiae celsitudinis, distantia facit; alioqui major oriens Indis, et major Britannis apparet occidens,
Abbreviated transcription (Latin):
partibꝰ. Tot s̃ enim latitudines. ñ ampliꝰ octonas ꝑer¬
ret Neq has eqͣrr : s duos medio eiꝰ. et supͣ quattuor
et infra duas. S inde sol medio fert᷑int̃ duas par¬
tes. flexuoso draconũ meatu. ineqͣł. Martis stella¬
noĩa sumꝑser᷑. tlam arietẽ martio m̃si. ꝓpt̃ ammo¬
nẽ ioui tribuunt᷑. uñ et ineiꝰ symulaero. arietis cor¬
nua fingunt. Taurũ apͥli. ꝓpt̾ eundẽ iouẽ. quia inbo
uem fabulosȩ sit ꝯuersus. Castorẽ et pollucẽ maio.
feriora redit. quia cancer impulsus. retͦ cursũ diri¬
gere soleat. Leonẽ quẽ occidit hercules. iulio. ꝓpt̃ ium
feruoris assignant. Uirginẽ augusto. qͥ tẽ exhausta
colloribꝰ tellus. nichil pariat. Librã septembri. ob eqͣli¬
tatẽ.: diei et noctis. Scorpionẽ et sagitariũ. equinis cru¬
ribꝰ deformatũ. ꝓpt̃ fulmina m̃siũ ipsoꝵ. octob̾ et no¬

Expanded text:
partibus, tot sunt enim latitudines, non amplius octonas perpartibus, tot sunt enim latitudines, non amplius octonas pererret neque has aequaliter, sed duas medio eius et supra quatuor et infra duas. Sol deinde medio fertur inter duas partes flexuoso draconunr meatu inaeqnomina sumpserunt. Nam Arietem Martio mensi propter Ammonem Jovem tribuunt; unde et in ejus simulacro arietis cornua fingunt; Taurum Aprili, propter eumdem Jovem, quod in bovem sit fabulose conversus; Castorem et Pollucem Maio, ol ad inferiora redit, quia Cancer impulsus retro cursum dirigere soleat; Leonem, quem occidit Hercules, Julio, propter vim fervoris assignant; Virginem Augusto, quod tunc exusta caloribus tellus nihil pariat; Libram Septembri, ob aequalitatem diei et noctis; Scorpium et Sagittarium equinis cruribus deformatum, propter fulmina mensium ipsorum, October et No
Abbreviated transcription (Latin):
lineas coaptari ad centrũ necẽẽ ẽ. Sicut in rotis radios.
idemq motꝰ alias maior. alias minor. centri ꝓpin
cũ abscedant in altitudinẽ minui lunȩ: mixime subli¬
ti igneus. Lucifero gaudens. Uesꝑo splendens.
Mercurio radians. lunȩ blandus. Soli ardens. pꝰ ea¬
dies. S coloris rõ. altitudinẽ temꝑat. Siquidẽ eoꝵ si¬
militudinẽ trahunt. inquantũ aera uene̾ subeundo.
frigidior inpallorẽ. ardentior in ruborẽ. uentuosus
soi inhorrorẽ. atq comimissurȩ absidũ. extreniȩqs
orbitȩ auram. in obscuritatem
9 BEz O DI A CO CiRC ULO.
odiacus uł signifer circulus. ẽ obliquus .xii. si¬
gnis constans. ꝑ quẽ errantes stellȩ ferunt᷑: dlec
aliud habitat᷑ in terris. ꝗͣ qđ illi subracet.
tñ stelia excedit eũ. binis partibꝰ. Luna qͦ ꝑtotã lati¬
tudinẽ eius uagatur. s ommino ñ excedens eũ Abhis
mercurii stella laxissime. ut tñ eduodenis

Expanded text:
lineas coarctari ad centrum necesse est, sicut in rotis radios, lineas coarctari ad centrum necesse est, sicut in rotis radios, idemque motus alias major, alias minor centri propinnt terrae, cum abscedant in altitudinem minui, lunae maxime subliti igneus; Lucifero gaudens, Vespero refulgens, Mercurio radians, lunae blandus, soli, dies. Sed colores ratio altitudinum temperat, siquidem earum similitudinem trahunt, in quarum aera venere subeundo, frigidior in pallorem, ardentior in ruborem, ventosus in horrorem, sol atque commissurae apsidum, extremaeque orbitae atram in obscuritatem. XVI. De zodiaco circulo. Zodiacus, vel signifer, est circulus obliquus, XII signis constans, per quem errantes stellae feruntur; nec aliud habitatur in terris, quam quod illi subjacet, tum stella excedit eum binis partibus. Luna quoque per totam latitudinem ejus vagatur, sed omnino non excedens eum. Ab iis Mercurii stella laxissime, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
incoitu solis. biduo ñ comparere incelo. Saturni sydꝰ
cum minimũ . lu. Mercurii xiii. aut cum płimum
XUIII. Occultant᷑ uͦ meantes cum sole. inpartibꝰ nũꝗͣ
amplius undenis. interdum et asoptenis partibꝰ.
unt aut̃ sui cuiq planetaꝵ circuli. quos greci
absides instellis uocant. Aliiq ꝗͣ mundo. Es¬
quõ t̾ra auerticibꝰ duobꝰ quos appelliuer̃ polos. centrũ celi.
nec ũ et signiferi ẽ obliqͥ: int̾ eos siti Omĩa aut̃ hec. ꝯstat᷑
ratiõe cireinni. semꝑ indubitata. Ergo aliocũq centro.
absides exsurgunt. iõq diuersos orbes hñt motꝰq dis¬
lgit᷑ at̾re centro. absides altissimȩ ĩ. Saturno inscorpi¬
oue. loue inuirgine. marti in leone. soli ingeminos. ue¬
me Sicqs fit. ut tardius moui uideant᷑. cũ altissimo am¬
bitu ferunt᷑. Nonquia accelerent: tardentue natãles motꝰ.
qui certi ac singuli sunt illis. S qr deductꝰ asũma abside.

Expanded text:
in coitu solis, biduo non comparere in coelo; Saturni sidus in coitu solis, biduo non comparere in coelo; Saturni sidus mum LII; Mercurii XIII aut cum plurimum XVIII. Occultantur vero meantes cum sole partibus nunquam amplius undenis, interdum vero et a septenis partibus unt autem sui cuique planetarum circuli, quos Graeci apsidas in stellis vocant, aliique quam mundo, quoniam terra a verticibus duobus, quos appellaverunt polos, centrum coeli, nec non et signiferi est oblique inter eos siti. omnia autem haec constant ratione circini semper indubitata. ergo ab alio cuique centro apsides suae exsurgunt ideoque diversos habent orbes motusque disigitur a terrae centro apsides altissimae sunt, Saturno in Scorpione, Jovi in Virgine, Marti in Leone, Soli in Geminis, Vemae; sicque fit ut tardius moveri videantur, cum altissimo ambitu feruntur, non quia accelerent tardentve naturales motus, qui certi ac singuli sunt illis, sed quia deductas a summa apside
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ qͣntũ adlunã aterra. Ab eo adiouem dimidium.
Et abeo ad saturnũ. tantundẽ spacii. Iñ ad signiferũ¬
pendent. certis discreta spaciis. quȩ uocant᷑ errantia
ꝯtrariũ mundo agentia cursum. id ẽ leuũ. illo semꝑ
indextra precipiti. Et ꝗͣ uis assidua conuersione inm̃sę
celeritatis attollant᷑ ab eo. rapiant᷑q in occasus. adu̾so
tñ ire motu: ꝑ suos q̃q passus adueriunt᷑. nẽ inferius.
nunc suꝑiꝰ. ꝓpt̃ obliquitatẽ signaferi uagantia Ra¬
U ỹmum planetaꝵ saturni sydus: ẽ nat᷑a gelidũ.
xXX. annis. signiferũ ꝑagens. Deiñ iouis tem¬
ꝑatum. annis. xii. Tercium martis feruidũ. duobꝰ
annis. Medius sol. ccc.lxu. diebꝰ. et quadrante: In¬
illi m̾curii sydus .uiiii. diebꝰ ociore ãbitu: mͦ ant̃ soł
exortꝰ. mͦ pꝰ occasus splendens: numꝗͣ ab eo. xxͣ. duabꝰ¬
partibꝰ remotior. tlouissima luna .xx.uiii. diebꝰ et
tercia die parte. signiferũ conficiens Dem morata

Expanded text:
id est quantum ad lunam a terra, ab eo ad Iovem dimidium et ab eo ad Saturni, et inde sescuplum ad signiferpendent; certis discreta spatiis, quae vocantur errantia, contrarium mundo agentia cursum, id est, laevum, illo semper in dextram praecipiti. Et quamvis assidua conversione immensae celeritatis attollantur ab eo, rapianturque in occasus, adverso tamen ire motu per suos quaeque passus advertuntur, nunc inferius, nunc superius, propter obliquitatem signiferi vagantia. RaSummum planetarum Saturni sidus est, natura gelidum, XXX annis signiferum peragens. Inde Jovis, temperatum, annis XII. Tertium Martis, fervidum, annis II. Medius sol, CCCLXV diebus, et quadrante. Inilli Mercurii sidus, novem diebus ociore ambitu, modo ante solis exortus, modo post occasus splendens, nunquam ab eo XXII partibus remotior. Novissima luna, XXVII diebus et tertia diei parte signiferum conficiens; dein, morata
Abbreviated transcription (Latin):
Origo ab occasu soł. et gaditano freti. qͣ irrũ¬
pens occeanꝰ. athalanticꝰ inmaria interiora
diffundit᷑. Hinc intranti dextͣ affrica. leua
europa est. Inter has asya magintudine ꝯpar
aliis duabꝰ. termini amnes. tanais. et milus.
XU. passuũ in longitudine.qͣs ut diximꝰ fauces.
occeani patet .u. in latitudine. Europa gͦ ab oc¬
cidente usqs adseptentrionẽ: ꝑ orientẽ usq ad

Expanded text:
Origo ab occasu solis, et Gaditano freto, qua irrumOrigo ab occasu solis, et Gaditano freto, qua irrumpens Oceanus Atlanticus in maria interiora effunditur: hinc intranti dextera Africa, laeva est Europa: inter has Asia magnitudine compar est aliis duabus. Termini sunt amnes Tanais et Nilus. XV passuum in longitudine quas diximus fauces Oceani patent: V in latitudine. Europa ergo ab occidente usque ad septentrionem, Asia vero a
Abbreviated transcription (Latin):
quillo. et uento inuenas terre ꝯdito̾. Et hoc ẽ int̾ra
tmor. qd̾ innube tonitruũ. Hoc est hyatꝰ. qͥ fulmen.
fiunt symul cum t̃remotu. et inund̾ones maris.
eodem uideł sp̃u infusi: uł residentis sinu recepti.
.O
ellus syciliȩ q̃ cauernosa et sulphure ac
bitumine strata. uentis pene tota et ignibꝰ
patet. Spũ introrsꝰ cum igne ꝯc̾tante. mul¬
tis sepe locis. fumũ uł uapores ua flaminas.
epuctat. uł etiã uento acrius incumbente. are¬
naꝵ lapidũue moles egit. Inde montis ethne.
ad exemplũ gehennȩ igniũ. tam diutinũ du¬
rat incendium Qd insulaꝵ colidũ dnt̃. undis
nutriri. dum aquaꝵ ꝯcursus sp̃m secũ iniũ
ꝓfundũ rapiens. tam dui suffocat. donec uenis
terrȩ diffusus. fomenta ignis accendat. Hinc
scillei canes latrare dñt̃. dũ ꝓcul nauigantes.
undaꝵ fremore terrent᷑. quos sorbente uora¬
diuidit᷑ partes. Europam. Asiam. Affricam

Expanded text:
quillo, et vento in venas terrae condito. Et hoc est in terra quillo, et vento in venas terrae condito. Et hoc est in terra tremor, quod in nube tonitruum: hocque hiatus, quod fulmen. Fiunt simul cum terrae motu et inundationes maris, eodem videlicet spiritu infusi vel residentis sinu recepti. . Tellus Siciliae, quae cavernosa et sulphure ac bitumine strata, ventis pene tota et ignibus patet, spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente, arenarum lapidumve moles egerit. Inde montis Aetnae ad exemplum gehennae ignium tam diutinum durat incendium, quod insularum Aeolidum dicunt undis nutriri, dum aquarum concursus spiritum secum in imum profundum rapiens, tam diu suffocat, donec venis terrae diffusus fomenta ignis accendat. Hinc Scyllaei canes latrare finguntur, dum procul navigantes undarum fremore terrentur, quas sorbente voradividitur partes: Europam, Asiam, Africam.
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. qui ẽ horaꝵ xiii. Duosq subiciũt. Primũ
to meridiano emp̃r ȩquinoctii die paulo plꝰ quã
Idimidiã gnominis men̾surã efficit. In urbe roma
nona pars gnominis. de ẽ uinbra. In opprdo ancona
suꝑ ẽ quinta tͥcesinia. Inparte italię. q̃ uenetia appel¬
latur. hisdẽ horas umbra gnomini par fit. Simili
mͦ quidẽ ẽ supͣ alexandriã.u. milibꝰ stadiũ soliti¬
cii. die medio umbram laci. Sicut et inindia sup̃
añ. et post solsticium die ficri dnt̃. mediis.xcͣ. in ebꝰ
in meridiẽ umbra sita. S et inmeroen insula nili.
Serremotũ. uento
fieri dnt̃. eiꝰ inuisceribꝰ instar spongię cau̾nosis
incluso. Qui hanc horribili fremorẽ ꝑcurrens.
et euade nitens: uario murmure ꝯcutit. et se t̾men¬
do ł dehiscendo. cogit effunde. Unde caua t̾raꝵ. his
motibꝰ subiacent. ut pute uenti capacia. Arenosa aut̃
et solida carent tleq .N. sunt. nͥ celo mariq tran¬

Expanded text:
Aegypti, qui est horarum XIII. Duosque subjiciunt, primum Aegypti, qui est horarum XIII. Duosque subjiciunt, primum to meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona superest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gnomoni par fit. Similim modo est super Alexandriam quinque millibus stadiorum, solstitii die medio nullam umbram jaci. Sicut et in India supresimo quinto ante et post solstitium die fieri dicunt mediis XC diebus in meridiem umbra sita. Sed et in Meroe insula Nili, errae motum vento fieri dicunt, ejus visceribus instar spongiae cavernosis incluso, qui hanc horribili tremore percurrens, et evadere nitens, vario murmure concutit, et se tremendo vel dehiscendo cogit effundere. Unde cava terrarum his motibus subjacent, utpote venti capacia: arenosa autem et solida carent. Neque enim fiunt, nisi coelo marique tran
Abbreviated transcription (Latin):
tarentũ. tuscũ mare. baleales. hispania. Media.
Gnominis .uii. pedes. umbris sex. Maximꝰ dies. ho¬
raꝵ xu. S extus amplectitur caspias. gnt̃s cau¬
casum. samotraciã. illiricos. campaniã. Otruriã. Mas¬
siliam. hispaniam. t̾racinensem: mediam. et iñ ꝑlu
sinam. Gnomini pedes.uiiii. umbre. uiii. longissi¬
mus dies horaꝵ xu. addita nona parte. uniꝰ hore.
Septimꝰ ab altera caspii maris hora incipit. uaditq ꝑ
traciȩ auersa. uenetiã. cremonẽ. rauennã. transalpi¬
nã galliã.pireneũ. celtiberiã. Onomni xxxu. um¬
prȩ xxxui. Amplissima dies. horaꝵ xu. et quintaꝵ
pariium. hore irium Octonꝰ atanay ꝑmenti loc ũ.
et sarmatas. dacos. partemq germanie. gallias in¬
greditur. Longissimꝰ dies. horaꝵ xui. hĩs cireulis.
antiqui duos p̃ponunt. unũ ꝑ insulã meroen. et
phtoloinaidã rubri maris urbem. uͥ longissimꝰ ho
raꝵ xii. ẽ dimidia hora amplior: Alterũ ꝑsyenẽ

Expanded text:
Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, Media. Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania, Media. Gnomonis septem pedes, umbris VI pedum. Maximus dies horarum XV. Sextus amplectitur Caspias gentes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. Hispaniam, Terraconensem mediam, et inde per Lusitaniam. Gnomoni pedes IX umbrae VIII. Longissimus dies horarum XV addita nona parte unius horae. Septimus ab altera Caspii maris ora incipit, vaditque per Thraciae aversa, Venetiam, Cremonam, Ravennam, transalpinam Galliam, Pyrenaeum, Celtiberiam. Gnomoni XXXV pedes umbrae XXXVI. Amplissima dies horarum XV et quintarum partium horae trium. Octavus a Tanai per Maeotim lacum, et Sarmatas, Dacos, partemque Germaniae Gallias ingreditur. Longissimus dies horarum XVI est. His circulis antiqui duos praeponunt, unum per insulam Meroen, et Ptolemaidam Rubri maris urbem, ubi longissimus dies horarum XII est, dimidia hora amplior: alterum per Syenem
Abbreviated transcription (Latin):
UII.pedũ umbrã .iiiiͬ. pedes longã reddit. Dies uͦ
longissimꝰ .xiiii. horas ęquinoctionales ht̃. Seds
ab occasu indiȩ. ꝑmedos uadit et ꝑsas. arabiã. Sy¬
riam. cyprum. cretam. lilibeũ. et septentrionalia
affrice ꝯtingens. Umbilicus equinoctio. xxu. pedr̃.
umbram.xxiii. pedes. longam facit. Dies maxima.
XIIIͥIͥ. horaꝵ ẽ. accedente bis quinta parte. uniꝰ hore.
ertius oritur abindis. imauo ꝓximis. tend̾it ꝑcaspi¬
as partes. Taurum. Pamphiliã. rhodũ. oyoladas.
syracusas. Cathenen. gades. Gnomionis cuncte um¬
brã. xxxuiii. unciaꝵ faciunt. Longissimꝰ dies horaꝵ¬
xIIII. atqs dimidie. cũ tͥcesima unius horȩ. Quartꝰ
abaltero latere imaui. ꝑ ephesũ mare. cycladũ sep¬
tentrionalia. s yciliȩ narbonensis gallie exortiua.
pedum. Longissimꝰ dies. ht̃ horas xiiii. et ternadi
es unius hore. Quinto eirculo continent᷑ abin¬
troitu caspii maris bactrii. armenia. macedonia.

Expanded text:
III pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero III pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero longissimus XIV horas aequinoctiales habet. Secundus ab occasu Indiae per Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lylibaeum, et septentrionalia Africae contingens. Umbilicus aequinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longam facit. Dies autem maxima XIV horarum est accedente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit per Caspias portas, Taurum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies horarum XIV atque dimidiae, cum tricesima unius horae. Quartus ab altero latere Imai per Ephesum, mare Cycladum, septentrionalia Siciliae, Narbonensis Galliae exortiva, pedum. Longissimus dies habes horas XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia,
Abbreviated transcription (Latin):
incardine mundi sita. humillimis increaturis.
ac mediũ tamꝗͣ grauissima locũ tenet. Cum aqua
aer ignis. ut leuitate nate. ita et situ. se ad altiora
Rbem terrȩ dm̃s. ñ qđ absoluti orbis sit forma
itanta montiũ corꝑũ disparitate. s cuiꝰ am¬
plexus. sicuncta lineaꝵ ꝯp̃hendant᷑ ambitu. fi¬
guram absoluti orbis efficiat. lñ .N. fit. ut septentri¬
onał plage sydera: semꝑ nob̾ appareant. m̾idiane
numꝗͣ. Rursusqs hȩc ilł ñcernant᷑. obstante globo
terraꝵ. Septentriones ñcerni. trogodite. et ꝯfinis
egyptꝰ. nec can opũ incole. Quamuis eiusdẽ orbiᷤᷤ
pene dimidia maior pars aboriente. ad oceasũ. ꝗͣ ame¬
ridie. ad septentrionẽ habitetur. Hic calore. illie ri¬
cto circulis terra. ꝓdieꝵ uarietate distinguitur.
Prinius abindie pͥarte australi. ꝑ rubrimaris
incolas et affrice maritimã: ad columpnas her¬
cuł ꝑuenit. Quo equinoctĩ chiẽ. in medio gnomini.¬

Expanded text:
l cardine mundi sita, humillimum in creaturis, l cardine mundi sita, humillimum in creaturis, ac medium, tanquam gravissima, locum tenet, cum aqua, aer, et ignis ut levitate naturae, ita et situ se ad altiora rbem terrae dicimus, non quod absoluti orbis sit forma, in tanta montium camporumque disparilitate, sed cujus amplexus, si cuncta linearum comprehendantur ambitu, figuram absoluti orbis efficiat. Inde enim fit ut septentrionalis plagae sidera nobis semper appareant, meridianae nunquam; rursusque haec illis non cernantur, obstante globo terrarum. Septentriones non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus, nec Canopum Italia: quamvis ejusdem orbis pene dimidio major pars ab oriente ad occasum, quam a meridie ad septentrionem habitetur: hinc calore, illinc ricto circulis terra, pro dierum varietate, distinguitur. Primus ab Indiae parte Australi, per Rubri maris accolas, et Africae maritima ad columnas Herculis pervenit. Quo aequinoctii die medio gnomon V
Abbreviated transcription (Latin):
que sanguineo colore rubent: inficit᷑ Id eoq
distat ab egyptio mari. De nilo. xl. iii.
ilo flumine. q int̾ ortũ solis et austrũ ena¬
scitur. ꝓpluui is utit᷑ egyptꝰ ꝓpt̃ solis calorẽ.
imbres et nubila respuens. Mense .ii. maio.
aum ostia eiꝰ quibꝰ inmare influit.⁊ ephiro flã¬
te undis eiectis. arenaꝵ cumulo p̾struunt᷑. pau¬
latim intumescens. ac retro ꝓpulsus. plana irri¬
gans egypti. Uento aut̃ cessante. ruptisq ha
quȩ ex omĩ parte. incentrũ t̾rȩ uergeret. et inui¬
teriora nitens. decide ñposset. Ut cũ t̾ra arida
et sicca ꝯstare ꝑse: ac siue humore nequiret. nec
rursus aquȩ stare. nͥ sustinente t̾ra. mutuo imple¬
xi iungerent᷑. ac sinꝰ pandente. illa uͦ ꝑmanente.
totã intrat. extra. supra.nfra. uenis ut uinculis
suam. abyssus sicut palliũ amictꝰ eiꝰ. Sicut .ii. igni¬
ũ sedes ñ ẽ nͥ inignibꝰ. aquaꝵ nͥ inaquis. spc̃ nͥ in¬
tura cohibente. et qͦ cadat negante. q̃ incentro uł¬

Expanded text:
s, quae sanguineo colore rubent, inficitur. Ideoque distat ab Aegyptio mari. CAPUT XLIII. De Nilo. Nilo flumine, quod inter ortum solis et Austrum enascitur, pro pluviis utitur Aegyptus, propter solis calorem imbres et nubila respuens. Mense enim Maio, dum ostia ejus, in quibus in mare influit, Zephyro flante, undis ejectis arenarum cumulo praestruuntur, paulatim intumescens, ac retro propulsus, plana irrigat Aegypti; vento autem cessante, ruptisque arquae ex omni parte in centrum terrae vergeret, et in interiora nitens decidere non posset, ut, cum terra arida et sicca constare per se ac sine humore nequiret, nec rursus stare aqua, nisi sustinente terra, mutuo amplexu jungerentur, hac sinus pandente, illa vero permeante totam intra, extra, supra, infra, venis ut vinculis suam, abyssus sicut pallium amictus ejus. Sicut enim ignium sedes non est nisi in ignibus, aquarum nisi in aquis, spirtura cohibente, et quo cadat negante. Quae in centro ve
Abbreviated transcription (Latin):
nicnem̃ta. certissimo liiȩ reuoeant᷑ ambitu. Iua
semꝑ aquilonia tenente minores. ꝗͣ cũ inaustro
degressa. ꝓpiore insu: uim suam exercet. Cur mare
get᷑. dnt natałr salsis uadis fluentiũ dulce
ꝯsumi. ł uentis. aut uapore soł abripi. ut inlacis
lacunisq ꝓbamꝰ. inbreui mom̃to desiccatis. ł etiã
occulto meatu: in suos refluere fontes. et solito ꝑ
suos amnes gressu recurrere. Marinis aut̃ aquis.
dulces suꝑfundi. ut pute leuiores. ipsas uͦ gra¬
tot fluminibꝰ ac pluuiis irrigatũ. qđ ex hausto
asole. dulci tenuiq liquore. ꝗͦ facillime trahit
uis ignea. omĩs asꝑior essiorq linquat᷑. Ideoq
summã ȩquoꝵ: aꝗͣ dulciorẽ ẽẽ ꝓfunda. S indul¬

Expanded text:
e revocantur ambitu: illa semper aquilonia tenente mitiores, quam cum in austro digressa propiore nisu vim suam exercet. CAPUT XL.unt naturaliter salsis vadis fluentum dulce consumi, vel ventis aut vapore solis abripi, ut in lacis lacunisque probamus in brevi momento desiccatis, vel etiam occulto meatu in suos refluere fontes, et solito per suos amnes gressu recurrere; marinis autem aquis dulces superfundi, utpote leviores; ipsas vero ut grapermanere, tot fluminibus ac pluviis irrigatum, quod exhausto a sole dulci tenuique liquore, quem facillime trahit vis ignea, omnis asperior crassiorque linquatur. Ideoque summam aequorum a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ diu instillis inmnutissimis c̃sistunt. sua ui suspẽdit ĩ altũ
Ibi uel solis ignis decoctȩ. uł aeris itinere multate dulce
scunt dentes. in ꝯtrariũ solent transferre saporem
maiores stillas coeunt.aeris ampliꝰ ñ ferente natura.
nc̃ u impellente. nẽ sole dissoluente. pluuialit᷑ ad t̾ras di¬
labuntiu: S pluuias. uocamꝰ lentes. et uiges. nimbos
rigore ꝯglaciatis. maere coagulantur. s cieiꝰ niue
soluent᷑. et interdũ sepiusq: noctu decidunt. De diue¬

Expanded text:
quandiu in minutissimis stillis consistunt, sua vi suspendit in altum, quandiu in minutissimis stillis consistunt, sua vi suspendit in altum, qua vel solis igne decocti vel aeris itinere mutati dulceundentes, in contrarium solemus transferre saporem.ti guttulis, dum in majores stillas coeunt, aeris amplius non ferente natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimbos vigore conglaciati, in aere coagulantur, sed citius nive solvuntur, et interdiu saepius quam noctu decidunt. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
fulminis ignẽ. ui. hab̾e maiorẽ adpenetrandũ. qͥa sub¬
tilioribꝰ elem̃tis factꝰ ẽ. ꝗͣ qui nob̾ inusu ẽ. Ubi ñ sũt.
ieme et estate. rara s̃ fulmina. quia hieme ge et qr̃.¬
lidus aer. quicqͥd accipit ignei uaporis extinguit. Esta¬
te calidi uapores raro. tenuesq densent᷑ innubes. sine
quibꝰ ñ fulgunit. Que raro seythiã. egyptũq p̃munita
fulmine. cui subiacet italia. ubi mitiore hieme. et estate
dricolor
ex sole ad¬
uerso
formatus:
dum radiꝰ solis
inmissꝰ
caue nubi
repulsa acie insolem
restrin¬
gitur. in¬
star cerȩ imaginem anu¬
u red¬
dentis
Qui decelo igneũ. de aqͥs
pur¬
de aere iacinetinũ. deterra
gra¬
mineũ.
trahit colorem. Rarus aũt
esta¬
te ꝗͣ ieme. et raro noctibꝰ. nec nͥ inplenilunio cernit᷑.
Uubes coacto guttatim aere ꝯglobant᷑. Qui fumali
leuitate: uapores aquaꝵ deterra mariqs sustolles.

Expanded text:
fulminis ignem vim habere majorem ad penetrandum, quia subfulminis ignem vim habere majorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus eeme et aestate rara sunt fulmina, quia hyeme gelidus ner quicquid accipit ignei vaporis extinguit. Aestate calidi vaporis raro tenuesque densantur in nubes, sine quibus non fulgurat. Quae ratio Scythiam Aegyptumque praemunit a fulmine: cui subjacet Italia, ubi mitiore hyeme et aestate dricolor, ex sole adverso formatur, dum radius solis immissus cavae nubi, repulsa acie in solem refringitur, instar cerae imaginem annuli reddentis: qui de coelo igneum, de aquis purde aere hyacinthinum, de terra gramineum trahit colorem. Rarius autem aestate quam hyeme, et raro noctibus nec nisi in plenilunio cernitur, e nubibus. Nubes coacto guttatim aere conglobantur, qui naturali levitate vapores aquarum de terra marique sustollens,
Abbreviated transcription (Latin):
tus cardinat. ⁊ ephirus: qui et fauonius : hyemẽ re¬
soluens. floresq ꝓducens. Cui dexter affincꝰ. qui
et lips tempestuosus. tonitrua gnan̾s et fulmina.
Asinistris chorus. qͥ et arges inoriente nubila. inui¬
niensibꝰ circius. qui nec adiueniã quidẽ eiusdẽ pro¬
uinciȩ ꝑuenit urbem. Duo sunt extra hos ubiq sp̃s.
magis ꝗͣ uenti. aura et altanꝰ. Aura ẽ enim lenis motꝰ.
errantes. et uirtutis sue mo ⁊ bilitate. inꝗͣlibet᷑
partem uiolent̾ erumpentes. magno ꝯcrepent mur¬
murmure. instar exilientiũ. destabulis quadrigaꝵ.
uł uescicȩ quȩlibet parua. magnũ tñ sonͥtũ displosa
et tonitruo. S sonitũ tardiꝰ aures. ꝗͣ fulgore ocłos
penetrare tlam omniũ reꝵ collisio. ignem creat.
Quidã ant̃. dũ aer inse uaporilit̾: aꝗͣ de inis
et ignẽ caumałr desuꝑioribꝰ trahat. ipsis ꝯfligẽ¬
tibꝰ. horrisonos ⁊ onitruoꝵ crepitꝰ gigni. et sugniᷤᷤ

Expanded text:
tus cardinalis Zephyrus, qui et Favonius, hyemem retus cardinalis Zephyrus, qui et Favonius, hyemem resolvens, floresque producens: cui dexter Africus, qui et Libs, tempestuosus, tonitrua generans, et fulmina; a sinistris Corus, qui et Argestes, in Oriente nubila, in Innensibus Circius, qui nec ad Viennam quidem ejusdem provinciae pervenit urbem. Duo sunt autem extra hos, utique spiritus magis quam venti, aura et altanus. Aura enim est lenis motus rerrantes, et virtutis suae mobilitate in quamlibet partem violenter erumpentes, magno concrepant murmure, instar exilientium de stabulis quadrigarum, vel vesicae, quae, licet parva, magnum tamen sonitum displosa et tonitruo, sed sonitum tardius aures, quam fulgorem oculos penetrare. Nam omnium rerum collisio ignem creat. Quidam dicunt, dum aer in se vaporaliter aquam de imis, et ignem caumaliter de superioribus trahat, ipsis confligentibus horrisonos tonitruorum crepitus gigni; et si ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Gntus ẽ aer commot᷑. et agitatꝰ. sic̃ flauello¬
ł breui pot̃ adꝓbari. Nec alud intelligit᷑. ꝗͣ fluctꝰ
aeris. Qui ut clemens ait. ex quibꝰ dam montibꝰ ex¬
celsis. uelut comp̃ssus et coangustatꝰ. ordinatione
dĩ cogit᷑. et exprimit᷑inuentos. adexcitandꝰ fructꝰ
estusq temꝑanidos: Prodiuersis aut̃ partibꝰ cęli.
et nubes. Huic dexter cucus. qui et tracias. faciens
niues et grandines: A sinistris aquilo: qui et boreas.
nubes ꝯft̾ringens. Scd̾s cardinalis. subsolanꝰ. qui aste¬
liotes. abortu intonans solis. temꝑatꝰ. Cuiꝰ adextris
uulturnꝰ. qui et calcias cuncta desiccatis. Asinistris
eurus: nubes gnãns. Tereiꝰ cardinał auster. qͥ et nothꝰ
humidus. calidus. atq fulmineus. Huic adextris
euro. Auster. calidus. Asinistris uͦ nothus. temꝑitꝰ¬
atq calidus. Uentri australes. quia exhumili flant.
maiores inmari tempestates faciunt. qͣ seꝑtentrio¬
nes Ideoq pꝰ austros. noxii precipue t̾remotꝰ. Quar¬

Expanded text:
tus est aer commotus et agitatus, sicut flabello brevi potest approbari, nec aliud intelligitur quam fluctus aeris, qui, ut Clemens ait, ex quibusdam montibus excelsis, velut compressus et coangustatus ordinatione Dei cogitur et exprimitur in ventos, ad excitandos fluctus, aestusque temperandos. Pro diversis autem partibus coeli et nubes; hinc dexter Circius, qui et Thrascias, faciens nives et grandines; a sinistris Aquilo, qui et Boreas, nubes constringens. Secundus cardinalis Subsolanus, qui et Apeliotes, ab ortu intonans solis, temperatus: cujus a dextris Vulturnus, qui et Caecias, cuncta desiccans; a sinistris Eurus, nubes generans. Tertius cardinalis Auster, qui et Notus, humidus calidus, atque fulmineus, huic a dextris Euroauster, calidus; a sinistris Euronotus temperatus, calidus. Venti Australes quia ex humili flant, majores in mari tempestates faciunt, quam Septentrionales. Ideoque post Austros fiunt noxii praecipue terrae motus. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ał sit querit᷑. ut᷑qs aut̃ dep̃hendit᷑. dũ inalteru¬
trũ refundi. hȩc ꝑmarinoꝵ holerũ cineres. illa ꝑhu¬
mum diffusa queant. Maris uͦ fretibꝰ erebris t̾raꝵ
spacia distingunt᷑ ut et gentiũ t̃minos int̾aludant
et alternis opibꝰ: om̃s ꝓuintias ꝑ comertia ditent

Expanded text:
alis sit quaeritur. Utraque autem deprehenditur, dum in alterutrum refundi, haec per marinorum olerum cineres, illa per humum diffusa queant - maris vero fretibus crebris terrarum spacia distinguuntur, ut et gentium terminos intercludant, et alternis opibus omnes provincias per commercia ditent.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uuntiant. Grues scilentio ꝑ sublime uolantes. se¬
renitatẽ: sicut noctua inimbre. Garrula insereno.
tempestatẽ. coruiqs singultu quodã latͣntes. seq
recedentes. hieinẽ. Et̃ albe aues cũ ꝯgregabunt᷑. et
cũ t̃restres uolueres: contra aꝗͣ clangores aabunt.
ꝑfundentesq sese. S maxime cornix. Hyrundo iuxca
a ꝗͣ uolitans. ut pęnna sepe ꝑcutiat. Quȩqs in arboribꝰ
habitantes. fugitantes nidis sius. Et anseres ꝯtinuo
clangore in tempestiui. Ardea inmediis arenis tristis.
fulicȩ matutino clangore tempestatẽ. Formice ꝯcur¬
santes. et oua ꝓtegentes. imbrẽ. Uermes t̃reni. eruni¬
pentes simił r. Trifoliũ qͦs inhorrescere: et folia ẽtra
tempestatẽ subrigere: certũ ẽ.

Expanded text:
fugientes. grues silentio per sublime volantes serenitatem, sicut noctua in imbre garrula — at sereno tempestatem —, corvique singultu quodam latrantes seque es cum congregabuntur et cum terrestres volucres contra aquam clangores dabunt perfundentque sese, sed maxime cornix, hirundo tam iuxta aquam volitans, ut pinna saepe percutiat, quaeque in arboribus habitant, fugitantes in nidos suos, et anseres continuo clangore intempestivi , ardea in mediis harenis tristis. micae concursantes aut ova progerentes, item vermes terreni erumpentes. Trifolium quoque inhorrescere et folia contra tempestatem subrigere certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
hat̃. et eã sincerã. quõ illo mͦ ñ ant̃ plenã limã hiema¬
turũ. ostendit. Si plenilimio ꝑdimidiũ. prira erit dies
serenos ostend̾. Si rutilat. uentos. ngrescens imbres.
atrũ erit. pluuias decrescens dabit. Si inferius.
ant̾ pleniluniũ. Si in media igritia fuit. ibres
dã tempestatẽ. Si ant̃ quartã ñ apparuerit fauonio
flante. himalis tota erii. Si plena circa se habebit
orbẽ. exqͣ parte is maxime splendet. ryea uentum
ostendet. Si xui. uehem̃tius flammea micat. asꝑas¬
tempestates demonstrat. Sunt et ipsiꝰ lunȩ. octo ar¬
ticuli. quociens in anglidios solis incidat. plerisq int᷑
eos tantũ obseruantibꝰ p̃sagia eiꝰ. hoc ẽ.in.uii.xi.
xU. xuiiii. xxiii. xxuii. et inter lunium. P resagu

Expanded text:
habebit et eam sinceram, quoniam illo modo non ante plenam lunam hiematurum ostendit. si plenilunio per dimidium pura erit, dies serenos significabit; si rutila, ventos; nigrescens imbres. rget, pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium; si in media nigritia illa fuerit, imbrem dam tempestatem. Si ante quartam non apparuerit, vento favonio flante, hiemalis toto mense orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum ostendet. Si in tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae VIII articuli, quotiens in angulos solis incidat, plerisque inter eos tantum observantibus praesagia eius, hoc est III, VII, XI, XV, XVII, XXIII, XXVII et interl
Abbreviated transcription (Latin):
ana nube. gͣuida candicante. qͥ uocãt tẽpestatẽ albã
gͣndo inminebit. Cȩlo desereno. nubecula ꝗͣuis parua
flatũ ꝓcellosũ dabit. tlebulȩ ꝯnontibꝰ descẽdẽtes.
aut cęlo cadentes. uł inuallibꝰ sidentes. serenitatẽ
sentiunt᷑. lam si inlucernis pluuiȩ fingi. si flexuosa
uolitet flãma. uentũ. lumina. cum ex sese flanimas
ceruant᷑. ł cũ tollentibꝰ ollas. carbo adheret. aut cũ
contentꝰ ignis ẽ. fauillã discutit. scintillãue emittit.
are si tranquillũ inportu cusitat. murmuratq ĩtͣ
se: uentũ p̃dicit. Si id hieme. imbrẽ. Si lutora

Expanded text:
. nube gravida candicante, quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno nubecula quamvis parva flatum procellosum dabit. Nebulae montibus descendentes aut caelo cadentes vel in vallsentiuntur, pluviae etiam, si in lucernis fungi, si flexuose volitet flamma. 358 ventum nuntiant lumina, cum ex sese flammas cervantur, vel cum tollentibus ollas carbo adhaerescit, aut cum contectus ignis e se favillam discutit scintillamve emittit, : mare si tranquillum in portu cursitabit murmurabitve intra se, ventum praedicet; si id hieme, et imbrem; litora
Abbreviated transcription (Latin):
lantes. płimũ dieꝵ hiemẽ portendunt. Sepe et̾ silẽtio
sine aura quȩ sentiatur. folia ludentia. lanugo ppłi.
elphini. tranquillo mari lascuuentes.
sẽ se. aut arena sub arantes. tempestatis signa sunt.
Bories celũ olfantes. seq lambentes. c̃tͣ pilũ turpeseis
porci. Alienos sibi manipulos feni lac̾antes. ⁊ ꝯtͣ in¬

Expanded text:
lago plurium dierum hiemem portendunt . saepe et silentio sine aura, quae sentiatur, folia ludentia , lanugo populi imalia: delphini tranquillo mari lascivientes sese aut harena saburrantes tempestatis signa sunt.boves caelum olfactantes seque lambentes contra pilum, turpesque porci alienos sibi manipulos faeni lacerantes, et
Abbreviated transcription (Latin):
bicient. Si inomĩbꝰ partibꝰ tota ẽ abscisa una parte cor¬
uitȩ. Seꝑata gͦ a corꝑis parte. remanet anima in
aliis partibꝰ. in quibꝰ aĩa ant̃ tota erat. Itm querit᷑.
añ anima sit ex ead parte. et corpꝰ an exaba. tlos u¬
dm̃s. nullam illiꝰ ẽẽ certam. p̃t̃ creatorẽ solũ. qui in
om̃ibꝰ dat eẽ. Uñ plato omĩũ philosophoꝵ doctissimꝰ¬
dicit dm̃ creatorẽ. stellis creatis ase et spiritibꝰ eurã
formandi hominis iniccisse. ipsũ uͦ aĩam fecisse: et il¬
lis tradidisse. quia ministio spũũ et effectu stellaꝵ.
corꝑa humana existunt et creseunt. s sola uoluntire
creatoris anima existit. xxuiiii.
ꝯuingit᷑. Dñs illã ant̃ ñ subsistere. qđ ꝓbari potett

Expanded text:
bicient: "Si in omnibus partibus tota est, abscisa una parte corvitae. Separata ergo corporis parte, remanet anima in aliis partibus, in quibus anima ante tota erat. Iterum quaeritur, an anima sit ex eadem parte et corpus, an ex alia? Nos dicimus: nullam illius esse certam, propter Creatorem solum, qui in omnibus dat esse. Unde Plato, omnium philosophorum doctissimdeum creatorem stellis creatis a se et spiritibus curam formandi hominis iniecisse, ipsum vero animam fecisse et illis tradidisse, quia ministerio spirituum et effectu stellarum corpora humana existunt et crescunt, sed sola voluntate creatoris anima existit. XXVIII DEconiungitur. Dicimus illam non ante subsistere subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbr Qd factũ ẽ inipso. uita erat. Sed̾a cũ adexem¬
plũ archetipi: hic sensilis mundꝰ unnateria creatur.
sic̃ legit᷑. Ꝙ manet inet̾nũ: creauit omĩa symul.
Tertio cũ spẽs et formas .ui. diebꝰ hic mundꝰ for¬
mat᷑. sic̃ scribit᷑ Sex diebꝰ. fecit ds̃ oꝑa sua bona
ualde. Quarto. cũ unł ab alio. ut puta hõ abhoĩe.
peccus apecude : arbor ab arbore: unũ quodq dese¬
mine sui gnĩs nascit᷑. sicut dr Pat̾ m̃s usq modo
oꝑatur: Quinto cũ adhuc mundꝰ innouabit᷑. sicut
scribit᷑. Ecce noua facio omnia. Ds.iiiͦiͬ. Elem̃tis

Expanded text:
st factum in ipso vita erat . Secundo cum ad exemplar archetypi, hic sensibilis mundus in materia creatur. Sicut legitur: Qui manet in aeternum creavit omnia insimul. Tertio, cum per species, et formas sex diebus hic mundus formatur, sicut scribitur: Sex diebus fecit Dominus opera sua bona valde . Quarto cum unum ab alio, utpote homo ab homine, pecus a pecude, arbor ab arbore, unumquodque de semine sui generis nascitur, sicut dicitur: Pater meus usque modo operatur. Quinto cum adhuc mundus innovabitur, sicut scribitur: Ecce nova facio omnia . CAP. III.-- De quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
eis imposuer᷑. ut ab hominibꝰ diuosci possint.
sum disposita. ȩqualit̾ ꝑ cireuitum diftincta. hoꝵ
dispositio ar̃ grece zodiacus. latine signifer: eo
qd̾ fert signa. quȩ animaliũ hnt̃ nomina. et odin
expluribꝰ stellis. scđ̾m fabulam is qui aureo
uellere phrixũ et hellen transmare ad cholcos
uexit. qui interfidera transiatꝰ ẽ. ꝓ signo aut̃ po¬
nitur: quia sicut aries tota estate indextro. acto¬
ta hieme insinistro cubat. sic sol sub illo signo
taurũ ẽ uersus. et intersidera tranilatus. Ob
significationẽ aũt. qd̾ sol subsigno illo positꝰ.
radios suos ut cornua forcius exerit. et terram
et pollux filii iouis atroia reuersi inter sidera
translati. ꝓ signo aut̃ ponunt᷑. quia sol suli illo
signo. duobꝰ diebꝰ. amplius morat᷑ quã subalus.
Quartꝰ ẽ cancer. qui maximꝰ herculẽ ꝑcussit. cũ
ad illud signũ ueniens. cursũ suũ. retro flec

Expanded text:
eis imposuerunt, ut ab hominibus dignosci possint. eis imposuerunt, ut ab hominibus dignosci possint. sum disposita, aequaliter per circuitum distincta. Horum dispositio dicitur Graece zodiacus, latine signifer, eo quod fert signa quae animalium habent nomina. Ζῶον ex pluribus stellis, secundum fabulam is qui aureo vellere Phryxum et Hellen trans mare ad Colchos vexit, quare inter sidera translatus est. Pro signo autem ponitur, quia sicut aries, tota aestate in latere dextro ac tota hieme in sinistro cubat. Sic sol sub illo signo taurum est versus, et inter sidera translatus. Ob significationem autem quod sol sub illo signo positus radios suos, ut cornua fortius exerit, et terram et Pollux, filii Jovis, a Troja reversi inter sidera translati. Pro signo autem ponuntur, quia sol sub hoc signo duobus diebus amplius, quam subQuartum est cancer, qui maximus Herculem percussit dum ad illud veniens cursum suum retroflecti
Abbreviated transcription (Latin):
mmor mundus. Suꝑius cęlũ dicit᷑ firmant̃tum.
eo qd̾ sit int̾ medias aquas firmatũ. hoc ẽ forma
spericũ. natura aquaꝵ aqueũ. stellis uidiqs ornatũ.
Est aut̃ exaquis instar glaciei. immo cristalli soli¬
apoliendo dicti. unꝰ boreał: qui a nob̾ semꝑ uidet᷑.
alter austrał. qui nũꝗͣ anob̾ cernit᷑. quia indiuexo
orbis positi. terrȩ tunore impediniur. mhis cęlũ
s ideo indie ñ apparent. quia fulgore uictȩ latent.
sic̃ sol nube tectus: nob̾ non lucet. Stelia quasi
stans luna dr̃. stant enim stellę firmam̃to infixę.
et ñcadunt. eo mira celeritate currente Una aut̃
dr̃ stella. multę symul: astrum uł sydus Sid̾a
dur̃ a considero. eo qd̾ nauigantes uł itinerantes.
ea consid̾ent. Sunt aut̃ om̃s stelle rotunde et
ignee. quaꝵ stellaꝵ dispositio. sołi dõ ẽ cog̾nita.
qui stellas numerat. qͥ quaꝵ nomina solus. signa.
potestates. cursus. loca. tempora. nouit. Sapien¬
tes enim mundi. nomina ammaliũ uł hominũ.

Expanded text:
mamento. Superius coelum dicitur firmamentum, eo quod sit inter medias aquas firmamentum. Hoc et forma sphaericum, natura aqueum, stellis undiqueversum ornatum. Est autem ex aquis instar glaciei in modum chrystalli solia poliendo dicti: unus borealis, quia nobis semper videtur; alter australis, qui nunquam a nobis cernitur, quia in divexo orbis positi terrae tumore impedimur. In his coelum sed ideo in die non apparent, quia fulgore solis victae latent, sicut sol nube tectus non lucet. Stella quasi stans luna. Stant enim stellae firmamento infixae, et non cadunt eo mira celeritate currente. Una autem dicitur stella, multae simul astrum vel sidus. CAur a considerando, eo quod navigantes, vel itinerantes ea considerent. Sunt autem stellae omnes rotundae et igneae: quarum dispositio soli Deo est cognita, qui stellas numerat, quarum nomina, signa, potestates, cursus, loca, tempora, solus novit. Sapientes vero mundi nomina animalium, vel hominum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ereis firmata. fluuio euffrate ꝑmediũ eiꝰ curꝰ¬
rente. irrigua. Huiꝰ arx. babel. quattuor nulia
uassuũ alta. scribr. Inea ẽ qͦs chaldea. inqͣ pͥmũ
inuenta ẽ astronomia. In ea et arabia. quȩ etiã
sabba dr̃. a sabba filio chus. Inhac thus colligit᷑. et ĩ
hac ẽ mons synay. qui et oreb: ĩ qͦ lex amoyse scb̾r.
fuit. Inea sũt gnts multę. moabite: aminonitę:
idumei. sarraceni. madianitȩ : et alie multe. De¬
beuffrate usq admare meditarraneũ. ẽ syria
syria. aquodã syro rege dicta. inqͣ ẽ damascus.
adamascho filio abrahe ꝯstructa. et dicta. ibi et
et phenici afenice aue. quȩ sola inhac t̾ra in¬
uenit᷑. siue a fenice rege. filio agenoris dicta.
Est inea. etam palestina: aciuitate palestin: quȩ
nuc̃ ascalon uocat᷑. dicta. Est et inea uidea: auida
filio yacob decuiꝰ tribu reges erant: nuncupata.
hec etiã chananea. achanaan filio cham ẽ dicta.

Expanded text:
tis aereis firmata, fluvio Euphrate per medium ejus curtis aereis firmata, fluvio Euphrate per medium ejus currente irrigua. Hujus arx Babel, quatuor millia passuum alta scribitur. In ea quoque est Chaldaea, in qua primum inventa est astronomia. In ea et Arabia, quae etiam Saba dicitur, a Saba filio Chus. In hac thus colligitur; in hac est mons Sina, qui et Oreb, in quo lex a Moyse scribifuit. In ea sunt gentes multae, Moabitae, Ammonitae, Idumaei, Sarraceni Madianitae, et aliae multae. Euphrate usque ad mare mediterraneum est Syria, a quodam Syro rege dicta, in qua est Damascus, a Damasco Abraae liberto constructa et dicta, olim et Phoenicia, a Phoenice ave, quae sola in hac terra invenitur, sive a Phoenice rege, filio Agenoris, dicta.  civitate Palaestin, quae nunc Ascalon vocatur, dicta. Est in ea Judaea, a Juda filio Jacob, de cujus tribu reges erant, nuncupata. In hac etiam Chananaea a Chanaan filio Cham dicta.