comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñodõ nr̃o cuius haecdonasunt gratias ago : Domine merito praedicande
sinceriterq carissime acdesiderantissime frater. Quod autem p&is ut litte¬
ris qͣuaeram : egote affectu quaero quiomnes litteras superat: et ubi tequerã
quod bene intellegas. Noui. Quantum autem admelegendum attin&: magis
uereor inmanibus ur̃is loquacitatẽmeã reprehendi. quam doquiũ requiri.
Illud breuiter dixerim : quod diuturna cogitatione siruminaueris senties.
quid sapiat: Cum initineredĩ faciliora et fructuosa ignaua formidine fugi¬
untur : in itinere sacculari. duriora et sicrilia aerumnoso labore tolerantur
Ipcolõmis inxp̃o uigeas et proficias: domine merito praedicande sinceritq
carissime acdesiderantissime frater. EXPLICIT¬
OMINE INSIGNT MERITO IN LUSTRI ET PRESTANTIS SIME
filiae probue. Agustinus in dño salutem. Est quidem itautdicis

Expanded text:
ano domino deo nostro, cuius haec dona sunt, gratias ago, domine merito praedicande ano domino deo nostro, cuius haec dona sunt, gratias ago, domine merito praedicande sinceriterque carissime ac desiderantissime frater. quod autem petis, ut litteris te quaeram, ego te affectu quaero, qui omnes litteras superat, et, ubi te quaeram, quod bene intellegas, noui. quantum autem ad me legendam adtinet, magis uereor in manibus uestris loquacitatem meam reprehendi quam eloquium requiri. illud breuiter dixerim, quod diuturna cogitatione si ruminaueris, senties, quid sapiat: cum in itinere dei faciliora et fructuosa ignaua formidine fugiuntur, in itinere saeculari duriora et sterilia aerumnoso labore tolerantur. incolumis in Christo uigeas et proficias, domine merito praedicande sinceriterque carissime ac desiderantissime frater. CCLVIominae insigni et merito illustri, et praestantissimae filiae PROBAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Est quidem ita, ut dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Illi ministro ecclesiȩ occiso extorserunt spacium uiuendi. Tuinimicis
ecclesue uiuentibus relaxa spacum penitendi. Talem ieoport& ẽe in causisecelesie
iudicem Xp̃ianum. p&entibus monentibus intercedentibus nobis. Solent
homines quando cuminimicis eorum conuictis lenius agitur adimmitiorem
sententiam prouocare. Nos inimicos nr̃os itadiligimus. ut nisid&ua xp̃ia¬
na oboedientia praesumamus atua seruare sententia prouocemus. EXPLICIT
IOMINO MERITO PRAEDICANDO SINCERITERO CARISSIMO
acdesiderantissimo fratri cristino. Agustinus in dño salutem
Epistolam meam desiderarete. mihi tua epistola nunciauit. Frater
autem ia cobuseius desiderii erganos tui locupl&ior testis accessit: quia plura
mihi d&ce suauia atq inscipso expesta locutusest: quam illa parua cartula
potuit: unde tuae benignitat: Congratulor: & d&uo pectore Xp̃iano.

Expanded text:
Christum; illi ministro ecclesiae occiso extorserunt spatium uiuendi, tu inimicis Christum; illi ministro ecclesiae occiso extorserunt spatium uiuendi, tu inimicis ecclesiae uiuentibus relaxa spatium paenitendi. talem te oportet esse in causa ecclesiae iudicem Christianum petentibus, monentibus, intercedentibus nobis. solent homines, quando cum inimicis eorum conuictis lenius agitur, a mitiore sententia prouocare; sed inimicos nostros ita diligimus, ut, nisi de tua Christiana oboedientia praesumamus, a tua seuera sententia prouocemus. deus Domino merito praedicando, sinceriterque charissimo ac desiderantissimo fratri CHRISTINO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Epistolam meam desiderare te, mihi tua epistola nuntiavit. Frater autem Iacobus eius desiderii erga nos tui locupletior testis accessit, quia plura mihi de te suauia atque in se ipso experta locutus est, quam illa parua chartula potuit. unde tuae benignitati congratulor et de tuo pectore Christi
Abbreviated transcription (Latin):
urgueret. quanquã quod adnos pertin& sinihil mitius eis ficriposs&. &nalle¬
muscos liberos relaxari. quam passiones fratrũnr̃orum fusoeorum sanguine
prouidentiorem lenioremq sententiam. quod lic& iudicibus facere. Quiam ñ
in causis ecdesiae : Timcergo nobiscum iudiciumdĩ. pariter &commenda
mansu&udinem matris . Eumenimtufacis & eclesia facit: propter quãfacis
& cuius filius facis. Contem ne bonitate cummalis illi sclere in mani mẽbra
decorpore uiuo auulserunt: Tuopere misericordiȩ effice. ut illa quaenefandi
operibus exercebant. alicui utilioperi integra eorum membra deseruiant.
Illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibusdi seruis. tupaste conprae¬
hensis. parce perdi .tis. parce conuinctis. Illi impio ferro fuderunt sangui¬
nem xp̃ianum: Tuabeorum sanguine. &iam iuridicum gladium cohibe ꝓpẽ

Expanded text:
urgeret; quanquam quod ad nos attinet, si nihil mitius eis fieri posset, malleurgeret; quanquam quod ad nos attinet, si nihil mitius eis fieri posset, mallemus eos liberos relaxari, quam passiones fratrum nostrorum fuso eorum sanguine prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus facere etiam non in causis ecclesiae? time ergo nobiscum iudicium dei patris et commenda mansuetudinem matris. cum enim tu facis, ecclesia facit, propter quam facis et cuius filius facis. contende bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eorum sanguine etiam iuridicum gladium cohibe propter
Abbreviated transcription (Latin):
Rectorem tequidem praecelsȩ potestatis uidemus. Sed &iam filium xp̃ianȩ
pi&ratis agnoscimus. Subdatur sublimitastua. cui subditur fidestua
Causim tecumtrato communem. sedtuinca potes quodego non possum. Conse¬
re nobiscum consilium. & porrige auxilium. Diligenter actumest ut in imicico¬
clesiae quisolent uaniloquio seductionis sollicitare animosimperitos. T̃amquam
deꝑsecutione gloriantes quamse ꝑp&d iactant. horrenda facinora sua in catholi¬
coslericos perpetrata faterentur. Et ut sub uerbis inplicarentur. legenda s̃
gesta adsanandas animas. quas pestifera suasione uenenarunt. Numquid pla¬
c& tibi ut adfinem gestorum sicruentem. istorum supplicium contineuit legen¬
do peruenire tencamus. ubi ponimus et ipsam conscientiam. Nemalum
promalo qui passisunt reddidisse uideamur: Siergo nihil aliud constituer&
ferende malicie perdictorum extrema fortasse necessitas uttales occiderentur

Expanded text:
rectorem te quidem praecelsae potestatis uidemus, sed etiam filium Christianae rectorem te quidem praecelsae potestatis uidemus, sed etiam filium Christianae pietatis agnoscimus. subdatur sublimitas tua, subdatucausam tecum tracto communem, sed tu in ea potes quod ego non possum: confer nobiscum consilium, et porrige auxilium. 4. Diligenter actum est ut inimici Ecclesiae, qui solent vaniloquio seductionis sollicitare animos imperitos tanquam de persecutione gloriantes quam se perpeti jactant, horrenda facinora sua in catholicos clericos perpetrata faterentur et suis verbis implicarentur. Legenda sunt Gesta ad sanandas animas, quas pestifera suasione venenaverunt: numquid placet tibi ut ad finem Gestorum, si cruentum istorum supplicium continebit, legendo pervenire timeamus, ubi ponimus et ipsam conscientiam, ne malum pro malo, qui passi sunt, reddidisse videantur? Si ergo nihil aliud constitueretur frenandae malitiae perditorum, extrema fortasse necessitas ut tales occiderentur
Abbreviated transcription (Latin):
homicidium praefactum est. pertuae potestatis sententiam morte multentur
hoc timeo nefiat. Et xp̃ianus iudicem rogo. et cristianum ep̃s moneo
Deuobis quippedixisse apostolum legimus. quod nonsine causa gladium
geratis. et ministridĩsitis uindices in eos quimale agunt. Sed alia causa est
puntiȩ. alia causaest ecdesiȩ. Illius terribiliter gerenda est administrato.
huius dementer commendandaest mansu&udo. Siapud iudicem nonxp̃ianũ
mihi sermoess& aliter agerem. Nectameꝵs etiam sic ecclesiae causam desererem:
et quantum admittere dignar&ur instarem. Nepassiones seruorumdĩ catholico¬
rum quae prodesse debent adexempla pacientiae. inimicorũ suorũ sanguine
foedarentur. Et sinoll& ad quiescere. in imico eum animo resistere suspicares
Nunc uero quando apudtẽ res agitur alia mihi ratioest alia consolatio.

Expanded text:
homicidium pate factum est, per tuae potestatis sententiam multentur, homicidium pate factum est, per tuae potestatis sententiam multentur, hoc timeo, hoc ne fiat et Christianus iudicem rogo et Christianum episcopus moneo. De uobis quidem dixisse apostolum legimus, quod non sine causa gladium geratis et ministri dei sitis, uindices in eos, qui. male agunt. sed alia causa est prouinciae, alia est ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio, huius clementer commendanda est mansuetudo. si apud iudicem non Christianum mihi sermo esset, aliter agerem nec tamen etiam sic ecclesiae causam desererem et, quantum admittere dignaretur, instarem, ne passiones seruorum dei catholicorum, quae prodesse debent ad exempla patientiae, inimicorum suorum sanguine foedarentur, et, si nollet adquiescere, inimico animo eum resistere suspicarer. nunc uero, quando apud te res agitur, alia mihi ratio est, alia consultatio.
Abbreviated transcription (Latin):
eorum quidiscipline publicȩ inseruiunt praemissa. Notaria adiudicia legesq
meo marcellino. nontormentis ungularum atq flummarum. sedurgarum
uerbere coestiei horrenda facmnora in fratres & conpres biteros ase ꝑperata
confessisunt:  Quos scilic& unumeorum exceptum insidus trucidauerint.
Alterum edomo raptumoculo effosso digitoq amputatorum truncaueriñ
Ecum conperissemillos fuisse confessos. Ideoq minime dubitarem subiura
tua securis cẽuenturos has adtuam nobilitatem litteras accderare curaui. quib:
dep̃cor et ꝑmiseri cordiam xp̃i obsecro. Sic d&ua maiore atq cestiore felicit¬
te gaudeamus etcis paria non retribuantur. Quanquam lapidis ictibus
digitum praecidere oculumq conuellereleges puniendo non possint quo¬
dicti seuiendo potuerunt: unde securussum dehis qui hoc se fecisse sunt confessi.
quod hanc uicissitudinem non reportabunt. Sedne uel ipsi uelilli quorũ

Expanded text:
eorum, qui disciplinae publicae inseruiunt, praemissa notoria ad iudicia legesqueorum, qui disciplinae publicae inseruiunt, praemissa notoria ad iudicia legesqumeo Marcellino, non tormentis ungularum atque flammarum sed uirgarum coherciti horrenda facinora in fratres et conpresbyteros meos a se perpetrata confessi sunt, quod scilicet unum eorum exceptum insidiis trucidauerint, alterum e domo raptum oculo effosso digitoque amputato truncauerint. haec cum comperissem illos fuisse confessos ideoque minime dubitarem sub iura tuae securis esse uenturos, has ad tuam nobilitatem litteras acceleraui, quibus deprecor et per misericordiam Christi obsecro, sic de tua maiore atque certiore felicitate gaudeamus, ut eis paria non retribuantur, quamquam lapidis ictibus digitum praecidere oculumque conuellere leges puniendo non possint, quod isti saeuiendo potuerunt. unde securus sum de his, qui hoc se fecisse confessi sunt, quod hanc uicissitudinem non reportabunt; sed ne uel ipsi uel illi, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO INSIGNI ETMERITO SUSLIMI ACPRESTANTISSIMO
filio a pringio. agustinus ep̃s indño salutem. Nondubito in hac
potestate quamtibids̃ homini in homines dedit. cogitare tediuinum iudicium
ubietiudices stabunt rationem desuo iudicio reddituri. Rpiana quippe fide
imbutum scio. undemihi ad excellentiãtuã maior fidutia tribuitur. non solũ
petendi. uerum &uiam monendi. propter illumdñm incuius familia nobiscũ
cadestiiure censeris. in quospem uitȩ a&ernae pariter habemus. etquẽ pro
uobis insacro sc̃is misteriis inuocamus. Proinde domine insignis et merito
sublimis acprestantissime fili. primumquaeso ut non tibiuidear importunus
in ruere actibustuis ea sollicitudine quãme praccipuae gerere opost&. proec¬
desia mihicredita. Cuius utilitatibus seruio. Cui non praeesse quam prodesse
desidero: indeobsecro ut quodmoneo uelrogo Nondedigneris accipere. non
cuncteris adquiescere. Circumcelliones quosdam etdericos donatistas. cura

Expanded text:
OMINO INSIGNI ET MERITO SUBLIMI AC PRAESTANTISSIMO FILIO APRINGIO AUGUSTINUS. Non dubito in hac potestate, quam tibi deus homini in homines dedit, cogitare te diuinum iudicium, ubi et iudices stabunt rationem de suo iudicio reddituri. Christiana quippe fide te inbutum scio, unde mihi ad excellentiam tuam maior fiducia tribuitur non solum petendi uerum etiam monendi propter illum dominum, in cuius familia nobiscum caelesti iure censeris, in quo spem uitae aeternae pariter habemus et quem pro uobis in sacrosanctis mysteriis inuocamus. proinde, domine insignis et merito sublimis ac praestantissime fili, primum quaeso, ut non tibi uidear importunus inruere actibus tuis ea sollicitudine, quam me praecipue gerere oportet pro ecclesia mihi credita, cuius utilitatibus seruio, cui non tam praeesse quam prodesse desidero. deinde obsecro, ut, quod moneo uel rogo, non dedigneris accipere, non cuncteris adquiescere. Circumcelliones quosdam et clericos Donatistas cura
Abbreviated transcription (Latin):
uerumetiam aduitam futuram ac̃sempiternam quactibi nondum credenda
persua saest : tameꝵ quaememoucant ut depuella quam peas Nihil adhuc
audeam pollicerẽ.: Quantum suf ficere uisum est scõfratri & coc p̃omeobenenato

Expanded text:
uerum etiam ad uitam futuram ac sempiternam, quae tibi nondum credenda uerum etiam ad uitam futuram ac sempiternam, quae tibi nondum credenda persuasa est. tamen, quae me moueant, ut de puella, quam petis, nihil adhuc audeam polliceri, quantum sufficere uisam est, sancto fratri et coepiscopo meo Benenato
Abbreviated transcription (Latin):
imnro&elan grtulatusest: Sediure amietiȩ Nonin portimne cboluit quodeis pins
moes stiptumest Fostassisenim quȩ iune Nonapparet apparebi lcoalteit
cuius uoluntatem intradenda filia ommibus uarbitror matima praeponit ⁊ isi
cadem puella inea iam a&ate fucrit utiurelicentiore sibicligat ipsa quodudit.
Illuol quoq cogitet sinceritastua : quia simihi denuptuscius porestas sunma
as cotatribuatur: aiq ipsa quoq eius iammatura et nubere uolens cuiuoluero
set iadendan subdo iudiece mihicommitat: Siedico etuerum dico mihi placere
stam conitionem. ut propter dm̃ iudicem nonpossim respuere melioremt :¬
quacutrum aduenturast. utiq incestum est. Qua propter uid& cartastua
quanta consideranda concurrant: ut nunc ame cuiquã promitti omnino
omino dilectissimo etmerito praedicabili acsuspuciendo fratrirusti¬
co. Augustinus inch̃osalutem. Quamuis tibi ãtq uniuerse domuitue
omniabona optem. Nectantum adfelicitatem praesentis sacculi ꝑtinentia

Expanded text:
immo etiam gratulatus est: sed iure amicitiae non importune doluit, quod eis nihil inde sit scriptum. fortassis enim. quae nunc non apparet, apparebit et mater, cuius uoluntatem in tradenda filia omnibus, ut arbitror, natura praeponit, nisi eadem puella in ea iam aetate fuerit, ut iure licentiore sibi eligat ipsa. quod uelit. illud quoque cogitet sinceritas tua, quia, si mihi de nuptiis eius potestas summa ac tota tribuatur atque ipsa quoque iam matura et nubere nolens, cui uoluero, se tradendam sub deo iudice mihi committat, sic dico et uerum dico mihi placere istam condicionem, ut propter deum iudicem non possim respuere meliorem. quae utrum aduentura sit, utique incertum est. quapropter uidet caritas tua. quanta consideranda concurrant, ut nunc a me cuiquam promitti omnino OMINO DILECTISSIMO ET MERITO PRAEDICABILI AC SUSCIPIENDO FRATRI RUSTICO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis tibi et uniuersae domui tuae omnia bona optem nec tantum ad felicitatem praesentis saeculi pertinentia
Abbreviated transcription (Latin):
saraginus: magnum illis confilium uindicandiest libudo moriendi. nonincorpo¬
re sedincorde : ubi funus occulte prius suo putore sentitur. quã ña cogitatione
prospicitur. Huic mer sollicitudini proculdubio libenter ignoscitis : pracer¬
tim qmsi suscenser&cis etuellocs ulcisci: ihil fortasse grauius inccnir&uis. quã
id quod patior. cumuos tagaste non uideo. Spero autem ur̃is adiutus orati¬
onibus. quo dmihi aduos ubicumq in affrica fueritis ucnire quantotius con¬
cedacur: Cumhoc quonunc detentus sum praeterierit : Si haec ciutas in qua
laboramus digna nonest. quia nec ego audeo dignam putare. quac nobiscum
deura praesentia conla&&ur¬

Expanded text:
satagimus, magnum illis consilium uindicandi est libido moriendi non in corposatagimus, magnum illis consilium uindicandi est libido moriendi non in corpore sed in corde, ubi funus occulte prius suo putore sentitur, quam nostra cogitatione prospicitur. huic meae sollicitudini procul dubio libenter ignoscitis, praesertim quoniam, si suscenseretis et uelletis ulcisci, nihil fortasse grauius inueniretis, quam id, quod patior, cum uos Tagastae non uideo. spero autem uestris adiutus orationibus, quod mihi ad uos, ubicumque in Africa fueritis, uenire quantocius concedetur, cum hoc, quo nunc detentus sum, praeterierit, si haec ciuitas, in qua laboramus, digna non est, quia nec ego audeo dignam putare, quae nobiscum de uestra praesentia conla
Abbreviated transcription (Latin):
absentibus cũmid quodnatiestis. & quoch xp̃igratia factiestis audir&. quam uis
caritate creder&: tamen nenon creder&ur. Narrare forsitan uerebatur.
Dicamigitur quare nonuenerim. et quibus malis atantobono impeditus sum:
Vt non solum a uobis ueniam. sed &iam ur̃is orationibus ab illo quiin uobis quodei
uiuitis operatur. merear misericordiam. Populus ipponiensis cuimedñs seruã
dedit: cum ex magna acpene exomni paste ita infirmussit ut pressu&iam
leuioris tribulationis possit grauiter egrotare : Nunctam maggmacreditur.
ut &iam sinon siceẽt infirmus. uixeam cum aliqua salute animi sustiner&
Eum autem cum modo regressus sum. periculosissime scandalitatũ comperi.
oti n aninas aquibus diligi ucenur aduerius pos perarhate conintor ec
locum ineis dabolo faciant. Cumauiem irafuntur Nobis : dequorum salite

Expanded text:
absentibus, cum id, quod nati estis et quod gratia Christi facti estis, audiret, quamuis absentibus, cum id, quod nati estis et quod gratia Christi facti estis, audiret, quamuis caritate crederet, tamen, ne non crederetur, narrare forsitan uerebatur. Dicam igitur, quare non uenerim et quibus malis a tanto bono impeditus sum, ut non solum a uobis ueniam sed etiam uestris orationibus ab illo, qui in uobis, quod ei uiuitis, operatur, merear misericordiam. populus Hipponiensis, cui me dominus seruum dedit, cum ex magna ac pene ex omni parte ita infirmus sit, ut pressura etiam leuioris tribulationis possit grauiter aegrotare, nunc tam magna tribulatione caeditur, ut, etiam si non sic esset infirmus, uix eam cum aliqua salute animi sustineret. eum autem, cum modo regressus sum, periculosissime scandalizatum comperi dterorum animas, a quibus diligi uidemur, aduersus nos perturbare conantur, ut locum in eis diabolo faciant. cum autem irascuntur nobis, de quorum salute
Abbreviated transcription (Latin):
OMINIS INDSIO IN SIGNIBUS ETSANCTITATE CARISSIMIS ACDESUDE¬
rantissimis fratribus. Albinẽ piniano. etmelaniȩ. Agustinus indñosał
Cum habituualitudinis ud natura. frigus ferre nom possim: Numquã tamep
maiores estus quamistahieme tamhorrenda perpe&ci potui: Quod aduos ad
quos uolatu maria transeunda fuerant. tam in proximo: constitutos tamde
longinquo uisendi nos gratiauenientes. Nondicam pergere seduolare non potui
Et forsitan scita sur̃a. eandemhiemalem asperitatem penemeȩ tant᷑ȩ causam pu¬
tauerit. Absit carissimi. Quidenim graue acmolestum. uel &iam periculo¬
sum habent imbresisti. quod non mihi subeundum acferendum fuit ut aduos
uenirem :: Tanta in tantis malis nr̃is solacia. in hac generatione tortuosa ac ꝑ¬
uersa : tamardenter accensa desummo lumine lumina suscepta humilitate
sublima. & contemłta claritate clariosa:: Simul &iam fruerer carnalis patriȩ
meȩ tam spiritali felicitate : quaeuos &iam praesentes habere meruit: De quibus

Expanded text:
OMINIS IN DOMINO INSIGNIBUS ET SANCTITATE CARISSIMIS AC DESIDERANTISSIMIS FRATRIBUS ALBINAE, PINIANO ET MELANIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Cum habitu ualitudinis uel natura frigus ferre non possim, numquam tamen maiores aestus quam ista hieme tam horrenda. perpeti potui, quod ad uos, ad quos uolatu maria transeunda fuerant, tam in proximo constitutos, tam de longinquo uisendi nos gratia uenientes non dicam pergere sed uolare non potui. et forsitan sanctitas uestra eandem hiemalem asperitatem poenae meae tantum causam putauerit. absit, carissimi. quid enim graue ac molestum uel etiam periculosum habent imbres isti, quod non mihi subeundum ac ferendum fuit, ut ad uos uenirem, tanta in tantis malis nostris solatia, in hac generatione tortuosa ac peruersa tam ardenter accensa de summo lumine lumina suscepta humilitate sublimia et contempta claritate clariora? simul etiam fruerer carnalis patriae meae tam spiritali felicitate, quae uos etiam praesentes habere meruit, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut apparcat omnibus Nihilte in ordinate agere. Ne iterum incausaur̃a quidepos¬
sessione contenditis. ipsimiseri fatigentur : Et grauius afflicti dispereant
Simul &iam commendo ut ciusdem presbiteri domus nondiripiatur : Neque
uast&ur. Nam deeclessasua nunciatum est nobis quod eam pescio quiuelint
deponere: Sechonputo quodullo pucto poss& hocatua religione ꝑmit Exyl¬

Expanded text:
ut appareat omnibus nihil te inordinate agere, ne iterum in causaut appareat omnibus nihil te inordinate agere, ne iterum in causasessione contenditis, ipsi miseri fatigentur et grauius afflicti dispereant. simul etiam commendo, ut eiusdem presbyteri domus non diripiatur neque uastetur; nam de ecclesia sua nuntiatum est nobis, quod eam nescio qui uelint deponere; sed non puto, quod ullo pacto possit hoc a tua religione pe
Abbreviated transcription (Latin):
omino dilectissimo meritoq: honorabili filio pancario. Agustinus
indñosalutem: Cumantequam ueniret religiotua presbiter secun¬
dinus germanicianensibus Non displicer& : unde modo factumest. ut eum sic̃
scripsisti etiam denescio quibus criminibus accusare paratisint : Nescio do¬
mine dilectissime meritoq: honorabilis fili. Verum tamen Nullomodonos
possumus contemnere quod presbitero uidentur obicere : tantum sicatholicist
quiobiciunt. Nam her&icorum accusationes. contracatholicum presbiterũ :¬
admitaere nec possumus necdebemus. Proinde hoc primo agat pruden¬
tiatua : utheretici nonsint ubi ante aduentumtuum ponfuerunt.
Etaudicimus causam presbiteri. sicut eam opost& audiri. Illud sane moneo
quia dignaris. qm̃ etsalus ea existimatiotua carissima nobis est: Et ipsigermanicia¬
nenses pertinent adcuram humilitatis nrãe : ut eaquac agloriosissimis impp̃bb
imperasti. Eteaquac apud conp&entes iudices egisti. fidenter allegare digneris :

Expanded text:
omino dilectissimo, meritoque honorabili filio PANCARIO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. Cum, antequam veniret Religio tua, presbyter Secundinus Germanicianensibus non displiceret, unde modo factum est ut eum, sicut scripsisti, etiam de nescio quibus criminibus accusare parati sint, nescio, domine dilectissime, meritoque honorabilis fili. Verumtamen nullo modo nos possumus contemnere quod presbytero videntur objicere, tantum si catholici sunt qui objiciunt: nam haereticorum accusationes contra catholicum presbyterum admittere, nec possumus, nec debemus. Proinde hoc primo agat prudentia tua, ut haeretici non sint, ubi ante adventum tuum non fuerunt; et audiemus causam presbyteri, sicut eam oportet audiri. Illud sane moneo, quia dignaris, quoniam et salus et existimatio tua charissima nobis est, et ipsi Germanicianenses pertinent ad curam humilitatis nostrae, ut ea quae a gloriosissimis Imperatoribus impetrasti, et ea quae apud competentes judices egisti, fidenter allegare digneris;
Abbreviated transcription (Latin):
dibilcest ut noniam uel noueris uel nosse possis inquacausa detentussit: hoc ip¬
terim apud apparitorem qui eumten& petitionẽmcã adiuuare digneris. urt faci¬
at quodimperatoris lege priccipitur : Utȩum apud acta municipals interro¬
gari faciat. utrum sibiuelit dies triginta concedi: quibus agat submoderata
custodia incaciuitate in quadetentus est. utrum sua ordin& sumptusq ꝓuideat:
quorum dierum spatio. tua nobis annitente beniuolentia: sieius causã amica
disceptatione finire potuerimus gratulabimur: Siautem non potuerimus.
inueni& eum exitus iudiciorum qui placueritdõ. secundum causȩ ipsius meri¬
tum uel dñ iomnipotentissimi uoluntatem. EXPLICIT¬

Expanded text:
dibile est, ut non iam uel noueris uel nosse possis, in qua causa detentus sit, hoc indibile est, ut non iam uel noueris uel nosse possis, in qua causa detentus sit, hoc interim apud apparitorem, qui eum tenet, petitionem meam adiuuare digneris ut faciat, quod imperatoris lege praecipitur, ut eum apud acta municipalia interrogari faciat, utrum sibi uelit dies triginta concedi, quibus agat sub moderata custodia in ea ciuitate, in qua detentus est, ut sua ordinet sumptusque prouideat. quorum dierum spatio tua nobis adnitente beniuolentia si eius causam amica disceptatione finire potuerimus, gratulabimur; si autem non potuerimus, inueniet eum exitus iudicio- rum, qui placuerit deo secundum causae ipsius meritum uel domini omnipotentissimi uoluntatem. CXI
Abbreviated transcription (Latin):
prestare digneris : et quodlex imperatoris iub&. Cuius rei publicȩ militas.
meo quoqͣ interuentu et dep̃catione accedente facere Nongraueris. EXPLIC
R omino dilectissimo meritoq honorabili et suscipiendo fratricresco¬
nio. Augustinus indño salutem. Si abista causa dissimulauero dequa
tuae religioni ecce iterum scribo: Nonsolum eximietastua Sedetiam
ipse quisquis illeest incuius causa fauentius sic raptus est. merito meculpa¬
bit etrecte reprehend& : iudicans utiq sietiam ipse adauxilium ecdesiae
confugiss&. siei simile aliquid accidiss&. Itame fuisse ab eius necessitate
ettribulatione dissimulaturum. Deinde si hominum existimatio con¬
temiendaest: ipsidnodo nr̃o quiddicam. et quamtatione reddam: siquantum
possum ronogero procius salute. quisccedese cuiseruio tuendum a diuundumq

Expanded text:
praestare digneris et, quod lex imperatoris iubet, cuius rei publicae militas, praestare digneris et, quod lex imperatoris iubet, cuius rei publicae militas, meo quoque interuentu et deprecatione accedente facere non graueris. C. DOMINO DILECTISSIMO MERITOQVE HONORABILI ET SUSCIPIENDO FRATRI CRESCONIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Si ab ista causa dissimulauero, de qua tuae religioni ecce iterum scribo, non solum eximietas tua sed etiam ipse, quisquis ille est, in cuius causa Fauentius sic raptus est, merito me culpabit et recte reprehendet iudicans utique, si etiam ipse ad auxilium ecclesiae confugisset, si ei simile aliquid accidisset, ita me fuisse ab eius necessitate et tribulatione dissimulaturum. deinde, si hominum existimatio contemnenda est, ipsi domino deo nostro quid dicam et quam rationem reddam, si, quantum possum, non egero pro eius salute, qui se ecclesiae, cui seruio, tuendum adiuuandumque
Abbreviated transcription (Latin):
Iomino dilcctis simo filio florentid: Augustinus indño salutem:¬
em Cuiuis porestus s ussione. fauentium rapueris i pse uideris hoc
autem scio quodomnis potestas subimperio constituta: imperacorssuilegi¬
bus seruit. Quamuis ergo iamperfratrem et conpresbiterum meũ celestinũ
miserim legem. quam quidem et antequam mitterem ignorare utiq ñ deberes.
quaconces sum esteis qui praccipiuntur ab aliqua potestate iudiciis exhiberi.
ut ad gesta municipalia perducantur. atq illic interrogentur. ut rumuelint
trigintadies in caciuitate ubitenentur agere submoderata custodia adparan¬
dos sibi fructus. uedrem suam sicut necesse fuerit ordinandam: Quaelex si¬
cut mihi memoratus presbiter renunciauit. tuae religioni recitata est: ⁊am̃
&iam Niunc eam cumhis litteris identidem misi : Nonterrens sed rogans. et pro
homine humane. et episcopali misericordia quantum ipsa ꝑmittit humanitas
et pietas intercedens. Domine fili. ut ex hoc existimationituȩ et petitionime

Expanded text:
DOMINO DILECTISSIMO FILIO FLORENTINO AUGUSTINTJS IN DOMINO SALUTEM. Cuius potestatis iussione Fauentium rapueris, ipse uideris: hoc autem scio, quod omnis potestas sub imperio constituta imperatoris sui legibus seruit. quamuis ergo iam per fratrem et conpresbyterum meum Caelestinum miserim legem, quam quidem et ante, quam mitterem, ignorare utique non deberes, qua concessum est eis, qui praecipiuntur ab aliqua potestate iudiciis exhiberi, ut ad gesta municipalia perducantur atque illic interrogentur, utrum uelint triginta dies in ea ciuitate, a ubi tenentur, agere sub moderata custodia ad parandos sibi fructus uel rem suam, sicut necesse fuerit, ordinandam, quae lex, sicut mihi memoratus presbyter renuntiauit, tuae religioni recitata est, tamen etiam nunc eam cum his litteris identidem misi non terrens sed rogans et pro homine humane et episcopali misericordia, quantum ipsa permittit humanitas et pietas, intercedens, domine fili, ut et hoc existimationi tuae b et petitioni meae
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis inuitis factum est dõiubente correximus: Sic &tu quod priuste niescien¬
te factumest. eodem iubente similiter corrige. Neq enim uercor N&uparũ
intellegas. quantus aditus aperitur. ad dissoluendum ordinem ecclesiȩ di scipli¬
nae. Sialterius eedesiae clericus cuicumq iurauerit quod abipso onsit re¬
cessurus. cum secum esse permittat: ideo se facere aq̃ firmans. Neauctor sit eius
periuri: cumprosecto quihoc nonsin necillum per̃ipsum remanere ꝓmitia
quiadese nondealtero iurart potuit: Etipse pucificam regulam sine aliqua repre¬
hensione custodiat. EXPLICIT¬

Expanded text:
nobis inuitis factum est, deo iubente correximus, sic et tu, quod prius te nesciennobis inuitis factum est, deo iubente correximus, sic et tu, quod prius te nesciente factum est, eodem iubente similiter corrige. neque enim uereor, ne tu parum intellegas, quantus aditus aperitur ad dissoluendum ordinem ecclesiasticae disciplinae. si alterius ecclesiae clericus cuicumque iurauerit, quod ab ipso non sit recessurus, eum secum esse permittat ideo se facere adfirmans, ne auctor sit eius periurii, cum profecto, qui hoc non sinet nec illum apud ipsum remanere permittet, quia de se, non de altero iurare potuit, ipse pacificam regulam sine aliqua reprehensione custodiat. LXI
Abbreviated transcription (Latin):
Nis ipse inquotibi inuriam factam cẽ conquereris iurituo redder&ur : Hoc&iã
frater ipse carcedonius. quãuis nonpost lcuem animi perturbationem. dequapdo
a puduuos remorante timotheo. alias adtuam germanitatem litteras mitterem.
cogitandum putarem: ueritus est ipse paternam commotionẽtuã. & praccidit de¬
liberationemeam : Nonsolum sinens. Sed &iam instans uttibi timotheus redder&eur
Ego auton frater scuere. causamincam iudiciotuo dimitto. Cestus sumenĩ xp̃m
habitare in cordetuo : perquemte obsecro ut ipsum consulas. tuaementi: sibi sub¬
ditae pracsidentem: uthomo qui inecdesiam meȩ dispensationis credita iamlege¬
re coeperat. et nonsemel Euterum et testio apud subsanam . & presbitero subsa¬
nensis ecdesiae comitatus. et a pudturres. et apud cizau. Et apud uerbalis
legerat: non fuisse lector possit. autdebeat iudicari. Et sicut Nos quod postea

Expanded text:
nisi ipse, in quo tibi iniuriam factam esse conquereris, iuri tuo redderetur? hoc etiam nisi ipse, in quo tibi iniuriam factam esse conquereris, iuri tuo redderetur? hoc etiam frater ipse Carcedonius quamuis non post leuem animi perturbationem, de qua peapud nos remorante Timotheo alias ad tuam germanitatem litteras mitterem, cogitandum putarem, ueritus est ipse paternam commotionem tuam et praecidit deliberationem meam non solum sinens sed etiam instans, ut tibi Timotheus redderetur. Ego autem, frater Seuere, causam meam iudicio tuo dimitto. certus sum enim Christum habitare in corde tuo, per quem te obsecro, ut ipsum consulas tuae menti sibi subditae praesidentem, utrum homo, qui in . ecclesia meae dispensationi credita iam legere coeperat et non semel sed iterum et tertio apud Subsanam et presbytero Subsanensis ecclesiae comitatus et apud Turres et apud Cizau et apud Verbalis legerat, non fuisse lector possit aut debeat iudicari. et sicut nos, quod postea
Abbreviated transcription (Latin):
coeperat Nolles eumessetecum : iam liberduinculo iurationis. ȩquissimo animo đoserurrs
cuisumus rationem nr̃oꝵ actuum reddituri. Ipsum quoq fratrẽ carcedoniũ
quantum potuimus monendo adhoc perduxeramus : ut &iam ipse pa tien¬
tissime acciper&. quicquid deillo fieri conseruandȩ ecdesi astice disciplinȩ
ptunso et neuessitas cogere : Orando autm comrexctamus nosipsos: ut etgube¬
nationst exitus consiliorũ ntorũ msericordiedicommnendiremus : & siquid indig¬
natornis uosmnonorderit subillius medicialem dextetin confugiendo sar ress
ece quammultia pustm obiurgando. pastimmnonendo: pustmorindo cortere¬
ramus: Et punc consderantes uinculum caritatis ut nompossidamur
asatana . Nonenim ignoramus mentes cius : quid aliud facere debuius Nisi
obaemperare uolum tatituae. quinonputasti quod factum est corrigi potuisse.

Expanded text:
coeperat, nolles eum esse tecum, iam liber a uinculo iurationis aequissimo animo deo seruiret, coeperat, nolles eum esse tecum, iam liber a uinculo iurationis aequissimo animo deo seruiret, cui sumus rationem nostrorum actuum reddituri. ipsum quoque fratrem Carcedonium, quantum potuimus, monendo ad hoc perduxeramus, ut etiam ipse patientissime acciperet, quicquid de illo fieri conseruandae ecclesiasticae disciplinae prouisio et necessitas cogeret. orando autem correxeramus nos ipsos, ut et gubernationes et exitus consiliorum nostrorum misericordiae dei commendaremus et, si quid indignationis nos momorderat, sub illius medicinalem dexteram confugiendo sanaremur. ecce quam multa partim obiurgando, partim monendo, partim orando correxeramus. Et nunc considerantes uinculum caritatis, ut non possideamur a satana, non enim ignoramus mentes eius, quid aliud facere debuimus nisi obtemperare uoluntati tuae, qui non putasti, quod factum est, corrigi potuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
huius nrae tribulationis ex ortaest: Deinde presbiterum. &uerinum: per
quos ut ordinar&ur factum eẽ comperimus: Cum enimomnes obiurgantib
Nobis haecomnia non recta factaeẽ confessisunt. etut sibiignoscer&ur roga¬
uerunt : Nimis superbe. si non crederemus esse correctos . Neq enim
agere poterant ut factanonessent: Sed nec nos aliud obiurgando agebam
Nisiutse maleegisse cognoscerent etdolerent. Monendo autem correxi¬
mus. primo omnes ut deinceps talia non auderent. Neiramdĩ experirentur
Deinde praccipue timotheum. qui sola iuratione secogidicebat ad tuã ꝑgere
caritatem : ut siscit astua quod forte sperabamus considerans quae simullocuti
fuerimus: propter infirmorum scandalum proquibus xp̃smortuus est. et
propter ecdesiȩ disciplinam quam periculose neglegunt. qmhic iam lector esse

Expanded text:
huius nostrae tribulationis exorta est; deinde presbyterum et Verinum, per huius nostrae tribulationis exorta est; deinde presbyterum et Verinum, per quos, ut ordinaretur, factum esse comperimus. cum enim omnes obiurgantibus nobis haec omnia non recte facta esse confessi sunt et, ut sibi ignosceretur, rogauerunt, nimis superbe, si non crederemus esse correctos. neque enim agere poterant, ut facta non essent; sed nec nos aliud obiurgando agebamus, nisi ut se male egisse cognoscerent et dolerent. monendo autem correximus primo omnes, ut deinceps talia non auderent, ne iram dei experirentur. deinde praecipue Timotheum, qui sola iuratione se cogi dicebat ad tuam pergere caritatem, ut, si sanctitas tua, quod fore sperabamus, considerans, quae simul locuti fuerimus, propter infirmorum scandalum, pro quibus Christus mortuus est, et propter ecclesiae disciplinam, quam periculose neglegunt, quoniam hic iam lector esse
Abbreviated transcription (Latin):
potuisset: quasi non sint dolenda quaemala facta sunt etiam siquantũ
possunt postea corriguntur. Aut non idmaxime tolerandum sit. quod
cummanifestum sit perperã factum : fieri nompossit infectum. Desine
naq mitari frater sincerissime. Namordinatus est apud subsanan subdia¬
conus timocheus. practerincum consilium et uoluntatem : cum quid deillo
agendumeẽt adhucintermias alternas sententias. Deliberatio putaret
Ecec adhuc doleo quamuis iam adteredierit inquonos tue uoluntati paruis¬
se nonpenitet. Audietiam quid obiurgando : quid monendo. quidorando
correxeri mus & antequam hincesset profectus: Neahhuctibi propterea uide¬
atur Nihil a nobis tunc fuis se correctum. quia nondum aduosipse redierat:
Obiurgando correximus. primo ipsum quitibi Nonobtem perauit. ut in consul¬
to fratre carcedonio ad tuam scitatem ante proficiscer&ur: Vnde origo

Expanded text:
potuisset, quasi non sint dolenda, quae male facta sunt, etiam si, quantum potuisset, quasi non sint dolenda, quae male facta sunt, etiam si, quantum possunt, postea corriguntur, aut non id maxime tolerandum sit, quod, cum manifestum sit perperam factum, fieri non possit infectum. desine itaque mirari, frater sincerissime. nam ordinatus est apud Subsanam subdiaconus Timotheus praeter meum consilium et uoluntatem, cum, quid de illo agendum esset, adhuc inter nostras alternas sententias deliberatio nataret. ecce adhuc doleo, quamuis iam ad te redierit, in quo nos tuae uoluntati paruisse non paenitet. Audi etiam, quid obiurgando, quid monendo, quid orando correxerimus et ante, quam hinc esset profectus, ne adhuc tibi propterea uideatur nihil a nobis tunc fuisse correctum, quia nondum ad uos ipse redierat. obiurgando correximus primo ipsum, qui tibi non obtemperauit, ut inconsulto fratre Carcedonio ad tuam sanctitatem ante proficisceretur, unde origo
Abbreviated transcription (Latin):
quam tristitiam hominum fuisset expertus. Sed nos tardiores. uel experti
corrigimus quod pracuidere debuimus. Postremo qui a omnia timeo.
et memini indigressu nr̃o ꝥ proposueris. quod me fratres tagestenses teneant
debitorem indimidio illius practii: Si hoc iustumesse liquido perspicis ea
dumtaxat conditionẽ Autcum habuero reddam : Id est cum aliquid tantũ
obuenerit ipponiensi monasterio. ubi hocsine angustia fieri possit: uttanta
ibi summa detracta. Nonminus quam equalis pronumero cohabitantum
pars adnr̃os perueniat¬
omino beatissimo et uenerabili et sincerissima caritate amplec
salutem. Sidicam quae me ipsa causa cogit dicere: ubierit sollicitudo
caritatis Siautem nondicam : ubierit libestas amicitiȩ: uerum tamen
fluctuans interim elegime purgare: potius quam tearguere. Scripsist
te mirari. cumdolore nr̃o tolerare uoluisse quod correctione emendari

Expanded text:
quam tristitiam hominum fuisset expertus. sed nos tardiores uel experti quam tristitiam hominum fuisset expertus. sed nos tardiores uel experti corrigamus, quod praeuidere debuimus. Postremo, quia omnia timeo et memini, in digressu nostro quid proposueris, quod me fratres Tagastenses teneant debitorem in dimidio illius pretii, si hoc iustum esse liquido perspicis, ea dum taxat condicione non abnuo, ut, cum habuero, reddam, id est cum aliquid tantum obuenerit Hipponiensi monasterio, ubi hoc sine angustia fieri possit, ut tanta ibi summa detracta non minus quam aequalis pro numero cohabitantium pars ad nostros perueniatOMINO BEATISSIMO ET VENERABILI ET SINCERISSIMA CARI- TATE AMPLEUM SUNT IN DOMINO SALUTEM. Si dicam, quae me ipsa causa cogit dicere. ubi erit sollicitudo caritatis? si autem non dicam, ubi erit libertas amicitiae? uerum tamen fluctuans interim elegi me purgare potius quam te arguere. scripsisti te mirari cum dolore nostro nos tolerare uoluisse, quod correctione emendari
Abbreviated transcription (Latin):
intellego. ut hoccircaeos in haccausa seru&ur. quoddñsait. Multaha¬
beo uobis dicere : Sed non potestis illa portare modo. Taliquippe infirmi¬
tati parcens. etiam illud detributo soluendo ait: Ergo libersfilii : sednescan¬
dalitemus eos etcetera: Quando petrum misit ut didragmas quactunc exige¬
bantur soluerent. Nouerat enim aliudius quonihil tale debebat: Sedeoiure
trbutum cisoluidut. quo iure diximus heredem presbiteri honorati successurũ
fuisse: Si antequam remsuam ul cbonar& uduender& morer&ur: quarquam
imipso ecdessae iure. Paulus a postolus paretinfirmis. etdebitum stipendium
Nonexigit : certus conscientia quodrectissime exiger&. Sednihil aliud
quam suspicionẽ deuitans. bonum odorem xp̃i turbantem. et ab illa maligna
specie se se abstinens in eis regionibus suis ubi hoc nouerat opostere: et forte ante¬

Expanded text:
intellego, ut hoc circa eos in hac causa seruetur, quod dominus ait: Multa haintellego, ut hoc circa eos in hac causa seruetur, quod dominus ait: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. tali quippe infirmitati parcens etiam illud de tributo soluendo ait: Ergo liberi sunt filii; sed ne scandalizemus eos et cetera, quando Petrum misit. ut didrachmas, quae tunc exigebantur, soluerent. nouerat enim aliud ius, quo nihil tale debebat; sed eo iure tributum ei ille soluebat, quo iure diximus heredem presbyteri Honorati successurum fuisse, si, antequam rem suam uel donaret uel uenderet, moreretur. quamquam in ipso ecclesiae iure Paulus apostolus parcit infirmis et debitum stipendium non exigit certus conscientia, quod rectissime exigeret, sed nihil aliud quam suspicionem deuitans bonum odorem Christi turbantem et ab illa maligna specie sese abstinens in eis regionibus, ubi hoc nouerat oportere, et forte ante
Abbreviated transcription (Latin):
instituta : ut abomni non solum re sed&iam specie maligna quantum
possumus nos abstincamus. et bonam famam custodiamus. dispensatio
ninrãe multum necessariã. Quam uero species malignasit ut aduestat
scã prudentiatua : excepta illorum tristitia quam expertisumus : Nequid
foste ipse fallerer sicut fieri sol&. Dum insententiãmeam procliuior erro:
Narraui causam fratri et college nr̃o samsutio. Nondum dicens quidmihi
modo uid&ur : Sed illud potius adiungens quod utriq nr̃m uisum sit cũ illis
resisteremus: Vehementer exorruit. et nobis hoc uisum esse miratus est:
Nullare alia permotus. Nisiipsa specie focda: non nr̃a sedcuius lib& uita
acmoribus indignissima. Proinde obsecro: ut epistolam quam eis cõmuni
Nomine scripsi subscriptam nondifferas mittere: Et si foste illic illud iustũ
acutissime peruides. Non cogitur infirmimodo discere. quodegonondũ

Expanded text:
instituta, ut ab omni non solum re sed etiam specie maligna, quantum instituta, ut ab omni non solum re sed etiam specie maligna, quantum possumus, nos abstineamus et bonam famam custodiamus dispensationi nostrae multum necessariam. quam uero species maligna sit, aduertat sancta prudentia tua. excepta illorum tristitia, quam experti sumus, ne quid forte ipse fallerer, sicut fieri solet, dum in sententiam meam procliuior erro, narraui causam fratri et collegae nostro Samsucio nondum dicens, quod mihi modo uidetur, sed illud potius adiungens, quod utrique nostrum uisum sit. cum illis resisteremus. uehementer exhorruit et nobis hoc uisum esse miratus est nulla re alia permotus nisi ipsa specie foeda, non nostra sed cuiuslibet uita ac moribus indignissima. Proinde obsecro, ut epistulam, quam eis communi nomine scripsi, subscriptam non differas mittere. et si forte illic illud iustum acutissime peruides, non cogantur infirmi modo discere, quod ego nondum
Abbreviated transcription (Latin):
lo modo intellecturi sunt: Nisi illamrem quam semper presbiteri esse
putauerunt. Eorum usibus relinquamus : quia et sieius nonerat: hoc
abinicio scire debuerant. Vid&ur itaq: mihi haec regula esse in rebus
huiuscemodi retinenda : ut quicquid eo iure quatalia possidentur eius
fuerit. qui alicubi dericus ordinatur adeam pertineat ecclesiam inqua
ordinatur. Usq ad eoautem codemiure presbiteri honoratiest illud unde
agitur: ut non solum alibi ordinatus. Sedadhuc intagastensi monasterio
constitutus. siresua nonuendita Nec ꝑmanifestam donationem inquempã
translata morer&ur. Nonnisi heredescius in eam succederent: Sicut frater
emilianus in illos triginta solidos fratripriuato successit. Haccergo an¬
te praccauenda sunt:. Siautem prȩcauta non fuerint: ẽa iura eis seruare opor¬
t& quactalibus habendis uel non habendis. Secundum ciuilem soci&atem s̃

Expanded text:
lo modo intellecturi sunt, nisi illam rem, quam semper presbyteri esse lo modo intellecturi sunt, nisi illam rem, quam semper presbyteri esse putauerunt, eorum usibus relinquamus, quia et, si eius non erat, hoc ab initio scire debuerant. Videtur itaque mihi haec regula esse in rebus huiusce modi retinenda, ut, quicquid eo iure, quo talia possidentur, eius fuerit, qui alicubi clericus. ordinatur, ad eam pertineat ecclesiam, in qua ordinatur. usque adeo autem eodem iure presbyteri Honorati est illud, unde agitur, ut non solum alibi ordinatus sed adhuc in Tagastensi monasterio constitutus si re sua non uendita nec per manifestam donationem in quempiam translata moreretur, non nisi heredes eius in eam succederent, sicut frater Aemilianus in illos triginta solidos fratri Priuato successit. haec ergo ante praecauenda sunt; si autem praecauta non fuerint, ea iura eis seruare oportet, quae talibus habendis uel non habendis secundum ciuilem societatem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
putant: Dum maligna species nonuitatur. Namcumquisq ad monas¬
terium conuestitur : siueraci corde conuestitur. illum non cogitat. maxime
admonitus. quantum malumsit. Siautem fallax est. & suaquaerit Niquae
ihũ xp̃i : non hab& utiq caritatem: & quidei prodest si distribuerit om¬
niasua pauperibus : et tradiderit corpussim ut ardeat U Huc accedit :
quia illud sicut iam cum locuti sumus. Deinceps uitare potest. et cͥgi. cumeo
qui siconuestitur : Sinon potest Nisi ammitti ad soci&atem fratrum. ante¬
quam se omnibus illis impedimentis exuerit : et exotio tendatur. cũ eius
res iam esse destiterit. Haec autm moͬs infirmorum et tantum im¬
pedimentum salutsseorum. proquibus tantopere laboramus ut eos catho¬
licȩ pacis lucremur. Aliter uitarĩ non potest : nisi ut apestissime intelle¬
gant. Nullo modo nos depecunia satagere intalibus causis: quod nul¬

Expanded text:
putant, dum maligna species non uitatur? Nam cum quisque ad monasputant, dum maligna species non uitatur? Nam cum quisque ad monasterium conuertitur, si ueraci corde conuertitur, illud non cogitat maxime admonitus, quantum malum sit. si autem fallax est et sua quaerit, non quae Iesu Christi, non habet utique caritatem et quid ei prodest, si distribuerit omnia sua pauperibus et tradiderit corpus suum, ut ardeat? huc accedit, quia illud, sicut iam conlocuti sumus, deinceps uitari potest et agi cum eo, qui conuertitur, si non potest admitti ad societatem fratrum, antequam se omnibus illis impedimentis exuerit et ex otio tendatur, cum eius res iam esse destiterit. haec autem mors infirmorum et tantum impedimentum salutis eorum, pro quibus tantopere laboramus, ut eos catholicae paci lucremur, aliter uitari non potest, nisi ut apertissime intellegant nullo modo nos de pecunia satagere in talibus causis, quod nul
Abbreviated transcription (Latin):
Nonde pecunia Nõs. sed deiustitia tanto pere laborasse. Cumeis uero di¬
midium cis concedimus. &eo modo cumeis sqͣuandos componimus : satis
apparebit nr̃am curam.nihil aliud quam pecuniariam fuisse: et uides
quae pernicies consequatur. Et illis enim uidebimur. alienam remdimi¬
diam tulis se: Et illi nobis uidebuntur in honeste et inique se passos fuisse.¬
ut adiuuarentur dedimidio. quodiotum pauperum fuerat. Nam quo cddi¬
xisti cauendum est : Necumrem dubiam emendari uolumus. maiora aulnera
faciamus: tantundem ualebit. sicis dimidiam conccdatur. Propter ips ũ
quippedimidium: illi quorum conuersioni cõnsulere uolumus ut hocex¬
emplo secum agitur rerum suarum uenditionem. permorasillas excusatorias
dilaturisunt. Deinde mirum sidere dubia est cotius plebis tam grande scan¬
dalum : cum ep̃os suos quos promagnohabent. sordida auaritia maculatos

Expanded text:
non de pecunia nos sed de iustitia tantopere laborasse. cum uero dinon de pecunia nos sed de iustitia tantopere laborasse. cum uero dimidium eis concedimus et eo modo cum eis pacem quandoque componimus, satis apparebit nostram curam nihil aliud quam pecuniariam fuisse et uides, quae pernicies consequatur. et illis enim uidebimur alienam rem dimidiam tulisse et illi nobis uidebuntur inhoneste et inique se passos fuissut adiuuarentur de dimidio, quod totum pauperum fuerat. nam quod dixisti: \'Cauendum est. ne, cum rem dubiam emendari uolumus, maiora uulnera faciamus\', tantundem ualebit, si eis dimidium concedatur. propter ipsum quippe dimidium illi, quorum conuersioni consulere uolumus, ut hoc exemplo secum agatur, rerum suarum uenditionem per moras illas excusatorias dilaturi sunt. deinde mirum, si de re dubia est totius plebis tam grande scandalum, cum episcopos suos, quos pro magno habent, sordida auaritia maculatos