comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut Rabituer silius di tuer rex itħł
aliquid magn̾um potuit nathana¬
hel iste intellegere in eoquoddic¬
tum est cumerres subrici arbore uidite pr¬
ur quamte philippus uocaret. Namtalem
uocem protulit. Tuer filius dĩtuer rex ihł. qua¬
lemtanto post petrur quando ei dñr ut be¬
tur symonbariona quia non tibi reuela uit
caro et sanguis. red pat̃ ineur qui est incelo
et ibi nominauit petram eclaudauit firma
mentum eccleriȩ mista fide hiciam dictu
er filiur di tuerrexiht. Unde quia dictum
ẽci. Ante quamtephilippur uocatet cum
errer rub arbore ficiuidite : quȩ rendum ẽ
analiquid significet ist a arbor fici auditen
pratres mei inuenimur enim arbore ficimale¬
dictam quia solardiah abuit fructũ non ha¬
buit . Inorigine humanigeneris adam et eui
cum peccauirsent. defolur ficulneis suc cine¬
toria sibi fecerunt. folia ergoficulneae. inte¬
leguntur peccata. erat aũ nathanahel sub
arbore fici tamquẽ rubumbra mortir : Uile

Expanded text:
 Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Aliquid magnum potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Ilem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait: Beatus es Simon Barjona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus, qui est in coelo ; et ibi nominavit petram, et laudavit firmentum Ecclesiae in ista fide. Hic jam dicit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, Antequam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit
Abbreviated transcription (Latin):
millononerat. quomodo noncratinillodo
cur sipeccator ẽ. fatetur repeocatorem
Sicni peccator ẽ et iustũ sedicit dolur
ẽinore iprius : ergomnathanahele confes¬
sionem peccati laudauit nomiudicauit
nonẽe peccatorem propterea cumphari¬
sei quirbi uidebantur iusti rephenderent
dnm quia mircebatur egrotir medicuret
dicerit. eccecũ quib manducat cumpu¬
plicanis. et peccatorib: Rerpondit medicur
frcneticir. Nonc̃ opur sanir medicura sed
male habentib: Nonueniuocare iustor red
peccitorer hocẽ dicere qui auor uidicãtir¬
cum lingueatir medicina reppelctin ñ sa¬
nitatem tenctir: unde ille phariiur qui
uocauerat dñm ad prandiũ sanurribiui¬
debatur. egrota aũ illa mulier inrupit
indomum : quañerat inuitit .i. et deride¬
nos alutir pacta inpudenn accerrit non
adcaput dñi non ad manur sei dpe¬
des lauiteor lacrimirternt capillis nur
osculataẽ eos unexit unguento pacem

Expanded text:
in illo non erat. Quomodo dolus in illo non in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoccum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
t :quid ribier gouult. in quodoim nont ss
uito intentiur queraomur e pt rebit mo
cũ aliud agitur. et aliud fingitur intendet i¬
rit aruertra non dolur dolorest proptereadico
qui multi fr̃r impernbrer latinctatir locun¬
turric̃ dicnt. Dolur illũ torquet procoqđ̃ẽ
dolor. Dolur fraurest Simulatio est quan¬
do aliquis aliquit incorde tegit et aliudio¬
quitur dolus est ot tamquã duo cordaha¬
bet Vnum quari rignũ cordirhabe tubi uidet
ueritatem et alierũ signũ ubi concepitmen¬
dacium et ut noberitis hunc c̃ẽ dolum. Dictũ
ẽinprabnis. labiadolor: quid ẽ labiadolori
Sequitur : Incorde et cordelocuti sunt mala:
quidẽ incorde etcorde.duplicicorde.Sier¬
godolur mistononerat. sanabilẽ illũ medicur
iudicauit nonanum: aliud ẽ enimranur. ali¬
ud ranabilis aliud inranabilis. quia egrotat
cũ ipe: sanabilis adicitur quia egrotat cum
non eget medico : Medicur ergoquiue¬
nerat s an arcuicditistũ sanabilẽ quia dolur

Expanded text:
egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non esebit modia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus
Abbreviated transcription (Latin):
b tangerctur: Nouerat aut̃ ille ꝑmi
nt tangit᷑ ut tactur ipreranaret dñs.
Uidens corpharati proporuit simili¬
tudinem. Duo debitores erant cuidã
feneratori unur ei debebat quinqua¬
ginta denarios. alt̃ quingentor cũ
non haberet unde redderent. dona¬
uit ambobus. quireũ elisexit : et ille
credo dñe cuiplur donauit: et con¬
uerrur ad mulierem dix̃ rr̃moni
Uider istam mulieremtꝰ intrauido
cdisti. illa aũ lacrimis lauit pedes me¬
obiculũ mihi non de disti illa aũ non
destint pedermeos osculari. oleum
mihi non dedisti. illa peder meor unc¬
ut unguento. propterea dicotibi di¬
mittuntur ei peccatamuita qm̃ dilẽx
multum cui aũ modicum dimittitꝰ.
modicũ diligit. hocẽ dicere plure¬
grotis. sedranumteputas: modicũ
putas tibi dimitti cumplus debitor
ns. benenta quiadolur millanonerit
meruit mediciam: quidest hoc do¬
lur milla nonerat. confitebatur pec¬
cata hoc laudat innathanaheleꝗa
dolur millo ñerat quia multi pharixi

Expanded text:
bus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi edes meosculum mihi non dedisti: illa non destitit pedes meos osculari: oleum mihi non dedisti; illa pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
mnand uultis possedent Recitemus lege simpe
secundius ipsius possidestera : Autaolleiura
mperatorum & quis aud & dicere mea ẽ illa
la aut meur ẽ iste seruur autdomus haec
mea est. Si au ut cteneant ista ab hominił
iura cceperunt regum. Vultis recit
lege sutg audeatis quia uelunuꝰ hortũ
hab&is & ñ inputetis nis mansu& udini
columbae. quia uel ibi uobis ꝑ mitait
ꝑ manere. leguntureniꝰ leges manifeste
ubi p̃ceperunt imperatores eos qui p̃t̃
aecclesiae catholicae communionẽ usur¬
pant sibi nom̃ xp̃ianũ nec uolunt in pace
colere pacis auctorem Nihil nomine
ecclesiae audeant pomdere. Sed quid
nob̾ & imperaton sediam dixi deiure
humano agitur. & tam̃ cpostolus uolu¬
it seruire regibus uoluithonoran reges
& .d. Regem reuenmini nolitedicert
quidmihi & regi. Quid tibiergo & pos¬
sessioni piura rẽgum possidentur posses¬

Expanded text:
mano vultis possidere, recitemus leges impermano vultis possidere, recitemus leges imperSecundum jus ipsius possides terram. Aut tolle jura imperatorum, et quis audet dicere: Mea est illa villa, aut meus est ille servus, aut domus haec mea est? Si autem ut teneantur ista ab hominibus, jura acceperunt regum, vultis recitemus leges, ut gaudeatis quia vel unum hortum habetis, et non imputetis nisi mansuetudini columbae, quia vel ibi vobis permittitur permanere? Leguntur enim leges manifestae, ubi praeceperunt imperatores, eos qui praeter Ecclesiae catholicae communionem usurpant sibi nomen Christianum, nec volunt in pace colere pacis auctorem, nihil nomine Ecclesiae audeant possidere. 26. Sed quid nobis et imperatori? Sed jam dixi, de jure humano agitur. Et tamen Apostolus voluit serviri regibus, voluit Honorari reges, et dixit: Regem reveremini . Noli dicere: Quid mihi et regi? Quid tibi ergo et possessioni? Per jura regum possidentur posses
Abbreviated transcription (Latin):
quia uillae istae ñ sunt augustini & si uostinor¬
tis & putatis megaudere in possessione uillarũ
ds nouit ipsescit. Quidego deillis uillis sentia
uelquid ibi suff era nouit gemitus ieus. simi¬
hialiquid decolumba inꝑtire dignatus est. Eoce
sunt uillae quo iure defendes uillas cliuindats
inscrp̃tun shumano respondeant. Diuinu̾ius in
chptuns habemus. humanũ eius in legibus regũ
indequisq pomd& quod possd& ñne iurehu¬
mano. Mam iure diuino dñiẽ terra & plenitudo
eius. Pauperes & diuites dr de unalimo fecit&
pauperes & diuites una terra supparitat Iure
amenhumano dicit. Haec uillamea est. haec
lomus mea hic seruis meusẽ: Iure eni humano.
ure imperatorum quare quia ipsa iurahuma¬
ia ꝑ imperatores & reges saeculi dr̃ distiibuit
enen humano. Vultis legamur legesimperão¬
rum & secunđ ipras agamus deuillis suurehdma¬
o uultis possedere. Recitemur leges imperato¬

Expanded text:
quia villae istae non sunt Augustini: et si non nosquia villae istae non sunt Augustini: et si non nostis, et putatis me gaudere in possessione villarum, Deus novit, ipse scit quid ego de illis villis sentiam, vel quid ibi sufferam; novit gemitus meos, si mihi aliquid de columba impertire dignatus est. Ecce sunt villę. Quo iure defendis villas? Divino an humano? Respondeant: Divinum ius in scripturis habemus, humanum ius in legibus regum. Unde quisque possidet, quod possidet, iure humano. Nam iure divino Domini est terra et plenitudo eius. Pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites una terra subportat. Iure tamen humano dicitur: Hęc villa mea est, hęc domus mea, hic servus meus est. Iure ergo humano, iure imperatorum. Quare? Quia ipsa iura humana per imperatores et reges seculi Deus distribuit generi humano. Vultis, legamus leges imperatorum et secundum ipsas agamus de villis? Si iure humano vultis possidere, recitemus leges imperato
Abbreviated transcription (Latin):
clamantaduersos illosonnes paginae diui¬
naeomnis ꝓph&ia. totum euangeliũ omne
a postolicae literȩ. Omnis gemitur columbae
& nondum euigelant ñ dum exꝑgircuntur
gedsi columba sumus gemamus. Toleremus :peremꝵ
Oyate p̃dicate. diligite ꝓrsur potens e dñs. Iancae¬
perunt cognoscere frontem slia multicognouerx¬
rontem suũ multi erubuerunt. Adenixp̃r ut cog¬
noscant. & caecten. & certe fes mei. uel palea sola ibi
renaneat. Omnia grana colligantur. Quic quid
mod odeficientes ubiq quid nobis ꝓponunt ñm
uenientes quiddicant. Villas nrar tulerunt
fundos nros tulerunt ꝓferunt iestamentaho¬
minũ. Eccegaius seiusdo nauit funda ecclesiae:
cui p̾erat faustinus. cuius ep̃s erat faustinus ecde¬
siae. quid est a ecclesia Eclesia ed cuip̃erat saus
mus uillas. columba illar habeat. queraturque
sit columba & ipsahabeat. Uam nostisfus meiꝰ

Expanded text:
clamant adversus illos, omnes paginae diviclamant adversus illos, omnes paginae divinae, omnis prophetia, totum Evangelium, omnes apostolicae litterae, omnis gemitus columbae; et nondum evigilant, nondum expergiscuntur. Sed si columba sumus, gemamus, toleremus, speremus; orate, praedicate, diligite; prorsus potens est Dominus. Jam coeperunt cognoscere frontem suam: multi cognoverunt, multi erubuerunt; aderit Christus, ut cognoscant et caeteri. Et certe, fratres mei, vel palea sola ibi remaneat, omnia grana colligantur: quidquid imbam. 25. Modo deficientes ubique, quid nobis proponunt, non invenientes quid dicant? Villas nostras tulerunt, fundos nostros tulerunt. Proferunt testamenta hominum. Ecce ubi Gaius Seius donavit fundum Ecclesiae, cui praeerat Faustinus. Cujus episcopus erat Faustinus Ecclesiae? quid est Ecclesia? Ecclesiae, dixit, mus villas, columba illas habeat: quaeratur quae sit columba, et ipsa habeat. Nam nostis, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
lumba sipclonato pateris. Nonerat ille ami¬
centem hic ẽ quibaptizat. Ille neratamicus
sponsi ꝓquo patens. Nhabes uestem nuptia¬
lem & si ad conuiuium uenisti forarhabes
mitati. Immo quia fonsmimr es ideomise
M redialiquando & noliglonan. Auidiquio
dicat apostolus. Si distri buero omniamea
paupenb: & tradidero corpus meum u t ardea
cantatem aun habea nihil sum. Ecce quod ñ
habes. Si tradidero inquit corpus meliutardea
&utique ꝓnominexp̃i. Sedquia sunt multi qu
iactant̃ illud faciunt nꝰ cum cantate: Ideosi
martyres. illiqui in tempore ꝑsecutionis passi
sunt cantate fecerunt. Istialidetumore & de
suꝑbia faciunt. Na cum ꝑsecutor desit se ipsos
p̃cipitant. Ueniergo uthabeas cantatem
Sed noshabemus marayres quos marapres nꝰ sur
columbae ideouolare conatisunt & dep&ra
ceciderunt. Omnia ergo frs mei uid&is. quio

Expanded text:
lumba, si pro Donato pateris. Non erat ille amilumba, si pro Donato pateris. Non erat ille amicentem, Hic est qui baptizat. Ille non erat amicus sponsi, pro quo pateris. Non habes vestem nuptialem; et si ad convivium venisti, foras habes mitti ; imo quia foras missus es, ideo miser es: redi aliquando, et noli gloriari. Audi quid dicat Apostolus: Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam. Ecce quod non habes. Si tradidero, inquit, corpus meum ut ardeam; et utique pro nomine Christi: sed quia sunt multi qui jactanter illud faciunt, non cum charitate, ideo, Smartyres illi qui in tempore persecutionis passi sunt; charitate fecerunt: isti autem de tumore et de superbia faciunt; nam cum persecutor desit, seipsos praecipitant. Veni ergo, ut habeas charitatem. Sed nos habemus martyres. Quos martyres? Non sunt columbae, ideo volare conati sunt, et de petra ceciderunt. 24. Omnia ergo, fratres mei, videtis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
didisufficitmihi. Sed quiddicia cobus &
atcantatem. Confitebantur & daemones
xp̃m: Ergo creenda sed nondiligen¬
do dicebant. Quid nobis & tibi fidem ha¬
bebant can tatemnon hab ebant. Ideo
daemones erãt noli defideglonan ad¬
hucdaemonib comparandus es: Nolidi¬
cere: xp̃odno mihi & tibiquid est. Vnĩlas
enim tibixp̃i loquitur ueni cognosce pacẽ rediad
uis cera columbae . fons baptizatus es hab&ofruc¬
tum & redis adarca & tuquid nos quos simali
sumus uł bonisitis ideo uosquenmus quia mali
estis. Namsimali nꝰ ess&is inuenissemus uos. non
uos quereremus. quibonus estiam inuentus est
quimalur adhucquentur. Ideo uosquenm us
reditea darca sediam habeo baptismum siomnia
sacramenta sciero & habuero ꝓph&ia & omne
fidem itaut montes tranferam cantatẽ auñ
mini n ꝑ honoribusims: Audite quid sequitur

Expanded text:
didi, sufficit mihi. Sed quid dicit Jacobusdidi, sufficit mihi. Sed quid dicit Jacobusat charitatem. Confitebantur et daemones Christum. Ergo credendo, sed non diligendo dicebant, Quid nobis et tibi ? Fidem habebant, charitatem non habebant: ideo daemones erant. Noli de fide gloriari; adhuc daemonibus comparandus es. Noli dicere Christo, Mihi et tibi quid est? Unitas enim Christi tibi loquitur. Veni, cognosce pacem, redi ad viscera columbae. Foris baptizatus es; habeto fructum, et redis ad arcam. 22. Et tu: Quid nos quaeritis, si mali sumus? Ut boni sitis. Ideo vos quaerimus, quia mali estis: nam si mali non essetis, invenissemus vos, non vos quaereremus. Qui bonus est, jam inventus est: qui malus est, adhuc quaeritur. Ideo vos quaerimus; redite ad arcam. Sed jam habeo Baptismum. Si omnia sacramenta sciero, et habuero prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non mini, non pro honoribus vestris. Audite quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nullo humore p̃mitur. sed disruptis omnib̵
exlit. & suꝑ emin& Sic at & caritas n potest
p̃miinima necesse ẽ ut ad suꝑnaemic& Pr̃d¬
ttrea deilla dic apostolusadhuc suꝑ eminen¬
torem uiam uobis de rionstro quiadi¬
quitur. Silinguis haminũ loquar & ange¬
lorum. cantate aũ nꝰ habeai factus sum tam¬
quã eramentum sonans aut cymbalil tinni
declama doctus sum. quantũ desercus
quantum doctus. Num quid linguis ange¬
lorum locutus es & tamensilinguis an¬
gelorum loquerens cartatem ñ habens
audirem aera sonantia & cymbalatin¬
nientia soliditatem aliqua quero:
Fructum in foliis inuenia ñ sint sola uerba
habeant oliba:. redeant adarcam. sed in¬
quiens habeo sacramenta. Uerum dicis.
sacramentũ diuini ẽ. Habes baptismum.
& ego confiteor. Sed quiddio idem aposto¬
lus. Sisciero omnia sacramenta & habu¬
ero ꝓph&ia & orainem fidẽ itaut mon¬
tes transferam neforte& hocdiceres cre¬

Expanded text:
nullo humore premitur, sed disruptis omnibus nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad superna emineat. Propterea de illa dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diquitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniesum: i nunc, et clama, Doctus sum. Quantum disertus? quantum doctus? numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia sacramenta, et habuero prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferam: ne forte et hoc diceres, Cre
Abbreviated transcription (Latin):
naeniꝰ erant aquis omnia & maluit redire
qua baptizan . Coruus auille emissus eanie¬
quã sic car& a qua rebaptizatus redire
noluit. morituus ẽ in hisaquis. Auerłat
dr̃ corui illius moritem. Nam quare n ẽ
reuersus nisi quia aquis interceptus est: At
uero columba ñ inueniens requiem pedib
suiscum ei undiq clamar& a quaueni
uenihic tinguere. Quomo doclamant
requiem pedib reuersa est ad arcam Q
misitilla noe iterum sĩc uosmititit ar¬
ca ut loquamini m illis & quid fec postea
columba quia erant ligna foris bapuizata Re¬
poraauit adarca rãmudeoliba Ramusille
& folia & fructis habebat. Nonsint iatte sola
uerba non sint inte sola folia. sit fructas &
redisadarta. Namꝑte ipsum columbatere¬
uocat. Semite foris. ut illos intro reuoce¬
tis. & enĩ fractus illeo libas si discutiaturit¬
uenies: Quid erat olibae fructus cantatem sig¬
nificat. Vnde hoc ꝓbamus quomodo enioleã

Expanded text:
na enim erant aquis omnia, et maluit redire na enim erant aquis omnia, et maluit redire quam rebaptizari. Corvus autem ille emissus est antequam siccaret aqua: rebaptizatus redire noluit; mortuus est in his aquis. Avertat Deus corvi illius mortem. Nam quare non est reversus, nisi quia aquis interceptus est? At vero columba non inveniens requiem pedibus suis, cum ei undique clamaret aqua, Veni, veni, hic tingere; quomodo clamant requiem pedibus suis, reversa est ad arcam. Et misit illam Noe iterum, sicut vos mittit arca, ut loquamini illis: et quid fecit postea columba? Quia erant ligna foris baptizata, reportavit ad arcam ramum de oliva. Ramus ille et folia et fructum habebat : non sint in te sola verba, non sint in te sola folia; sit fructus, et redis ad arcam, non per teipsum, columba te revocat. Gemite foris, ut illos intro revocetis. 20. Etenim fructus iste olivae, si discutiatur, invenies quid erat. Olivae fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a
Abbreviated transcription (Latin):
foris sum baptzatus. Ecce incipehabere
cantatem incipe fsuctum inuenia turate
fractus miti& te columba intro inueni¬
mus hoc inscriptura. In putibilib: lignis
arca fuerat fabncata in pirinbiha ligna
sci sunt fidelesꝑtinentes ad xp̃m. Quo¬
modo ergo in templo laplides uundequi¬
b aedificaturtemplũ homines fide¬
les dictisunt Bicligna inputii bilia homi¬
nes ꝑ seuerantes infide. In ipsa ergo arca
ligna in pimbilia erant. Arta enimet¬
clena est ibibaptiz at coluba illa. Arca
enĩ illa inaqua ferebatur. ligna in putni¬
bilia intus baptizata sunt. Inuenimus
quaeda ligna foris baptizata omnes ar¬
bores quae erant inmundo ipsatamen
aqua erat ñ erataltera. Onmir decaelo
uenerat & dehabrins fontium. Ipsaerat
aqua inqua baptuata sunt ligna in pumbi.¬
lia quaeerant in aqua quabaptizata sim
ligna fonsmisra e coluba & pnmoninue¬
nit requiem pedib suis. Redita darca ple¬

Expanded text:
foris sum baptizatus. Ecce incipe habere foris sum baptizatus. Ecce incipe habere charitatem, incipe habere fructum, inveniatur in te fructus, mittet te columba intro. Invenimus hoc in Scriptura. Imputribilibus lignis arca fuerat fabricata : imputribilia ligna sancti sunt, fideles pertinentes ad Christum. Quomodo enim in templo lapides vivi de quibus aedificatur templum, homines fideles dicti sunt; sic ligna imputribilia homines perseverantes in fide. In ipsa ergo arca ligna imputribilia erant; arca enim Ecclesia est: ibi baptizat columba; arca enim illa in aqua ferebatur: ligna imputribilia intus baptizata sunt. Invenimus quaedam ligna foris baptizata, omnes arbores quae erant in mundo. Ipsa tamen aqua erat, non erat altera: omnis de coelo venerat, et de abyssis fontium: ipsa erat aqua in qua baptizata sunt ligna imputribilia quae erant in arca, in qua baptizata sunt ligna foris. Missa est columba, et primo non invenit requiem pedibus suis: rediit ad arcam; ple
Abbreviated transcription (Latin):
tur in quos descendebat sp̃sscs in posuerunt illis
ille quinerat in ecclesia colũba sed coruus. quia
inxp̃ianis potentia magis a mauerat qua iusti¬
dan sp̃mscm si quia ipsidabant sed quia ipsis
orantib̵ datus ẽ : & ait apostulis. Quid uultisame
pecunia conparandum. Cui dĩc p&cunia tuate¬
cũ sit in ꝑditione. Vtiq baptizato iam baptis¬
um habebat sed columbae uiscenb ñ herebat
Audiquia ñ herebat uerba ipsa peci apostoli
aduerite. Sequitur enim. Non est itibipars
ne quesors in hacfide. infelle eniꝰ amantu¬
dinis uideo teee: Columba feln̾hab&: Si nꝰ
habebat ideo separatus erat acolumbae uisce¬
rib baptismumilliqui derat. Noliergo de
baptis moglorian quasi tibi exipso salussuf¬
ficiat. Nolurascidepone feb ueni ad colubã.
hic tibi pdent quod fons non solum nꝰ ꝓderat.
secd&uia oberat. seq dicas nonuenio quia

Expanded text:
tur in quos descendebat Spiritus sanctus, imposuerunt illis tur in quos descendebat Spiritus sanctus, imposuerunt illis ille qui non erat in Ecclesia columba, sed corvus, quia isti, unde in Christianis potentiam magis amaverat quam justion quia ipsi dabant, sed quia ipsis orantibus datus est, et ait Apostolis, Quid vultis a me pecunia comparandum. Cui dicit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Utique baptizato. Jam Baptisma habebat: sed columbae visceribus non haerebat. Audi quia non haerebat; verba ipsa Petri apostoli adverte: sequitur enim, Non est tibi pars neque sors in hac fide; in felle enim amaritudinis video te esse . Columba fei non habet: Simon habebat; ideo separatus erat a columbae visceribus. Baptisma illi quid proderat? Noli ergo de Baptismate gloriari, quasi ex ipso salus tibi sufficiat: noli irasci, depone fel, veni ad columbam; hic tibi proderit quod foris non solum non proderat, sed etiam oberat. 19. Neque dicas: Non venio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
recitan ubi scmptum ẽ quomodo conuersurnt
apostolus & exꝑsecutore p̃dicator factus ẽ Vbi
diuins ueludignis ubi legimus multos credidisse
insamaria ꝑ p̃dicationemphylyppi Intellegit᷑
aũ siue unus exapostulis siue exdiaconis quia
septemibi diaconos legimus ordinatos interquos
&ia nomenphylyppi. ꝑphylyppi ergo p̃dicatio¬
nem crediderunt samantae. Samaria coepĩł
habundare fidelib ibi erat s moniste magus ꝑma¬
gicas factiones suasdementauerat populu̾uteu
urautemdĩputarent. Commotus tam̃ signis
quae fiebant phylyppo &ia ipse credidit. Sed
quomodo creda dent postenora sequentia demon¬
frauerunt. Bapuzatur dt & simon. Audierin
hoc apostoli qui erant hyerusale misnisuntadillos
pecirus &iohannes inuenerunt multor baptiza tas
& quia nullus ipsorum acceperat adhuc sp̃msem
onemgentium crediturarum ut linquis loqueren¬

Expanded text:
recitari, ubi scriptum est quomodo conversus sit recitari, ubi scriptum est quomodo conversus sit Apostolus, et ex persecutore praedicator factus : ubi us apostolorum legimus multos credidisse in Samaria per praedicationem Philippi . Intelligitur autem sive unus ex apostolis, sive ex diaconis, quia septem diaconos ibi legimus ordinatos, inter quos est etiam nomen Philippi . Per Philippi ergo praedicationem crediderunt Samaritae; Samaria coepit abundare fidelibus. Ibi erat Simon iste Magus. Per magicas factiones suas dementaverat populum, ut eum virtutem Dei putarent. Commotus tamen signis quae fiebant a Philippo, etiam ipse credidit. Sed quomodo crediderit, posteriora sequentia demonstraverunt. Baptizatus est et Simon. Audierunt hoc apostoli, qui erant Hierosolymis; missi sunt ad illos Petrus et Joannes, invenerunt multos baptizatos, et quia nullus ipsorum acceperat adhuc Spiritumm significationem gentium crediturarum, ut linguis loqueren
Abbreviated transcription (Latin):
glonan quia dico ipsum ẽ. Eccedico  ꝑsũ ẽ tota
catholica dic ipsum: Adueraat coluba & agno¬
cit &gemit quiaipsum fonshabes. Vid& ibi quod
agnos ceet uid& & quod comgatipsum est Ve
mea & neces seest utint᷑ illos gema. Nonne
habent quod tehabere gloꝵans nonne mul
ebnosi habent baptismũ nonne multiauan
nonne multiidolatrae : & quod estpeius fu¬
tir. Nonne pacani adidola eunt. uel ibantpuplice
nunc occulte xp̃iani sortilegos querunt mathe¬
maticos consulunt. & stihabent baptisinum sed
coluba gemit inter coruos. Quidergo gaudesqua
habes. hochabe quod hab& & malus hab&ohu¬
militate᷑. Caritatem pacem hab& obonum
quad ñ dum habes ut ꝓsit tibibonum quod habes:
Tam quodhaber habuit & simon magus. Actas
apostolorum testes sunt ille lib cannonicus om¬
nianno inecdesa recitandur Anniuersan asol¬
lempnitate post passionem d ñi nos illum librũ

Expanded text:
gloriari, quia dico, ipsum est; ecce dico, ipsum est; tota gloriari, quia dico, ipsum est; ecce dico, ipsum est; tota Catholica dicit, ipsum est: advertit columba, et agnoscit, et gemit, quia ipsum foris habes; videt ibi quod agnoscat, videt et quod corrigat. Ipsum est, vemea, et necesse est ut inter illos gemam, nonne habent quod te habere gloriaris? nonne multi ebriosi habent Baptismum? nonne multi avari? nonne multi idololatrae, et quod est pejus, furtim? nonne Pagani ad idola eunt, vel ibant publice? nunc occulte Christiani sortilegos quaerunt, mathematicos consulunt. Et isti habent Baptismum, sed columba gemit inter corvos. Quid ergo gaudes, quia habes? hoc habes quod habet et malus. habeto humilitatem, charitatem, pacem: habeto bonum quod nondum habes, ut prosit tibi bonum quod habes. 18. Nam quod habes, habuit et Simon magus: Actus Apostolorum testes sunt, ille liber canonicus omni anno in Ecclesia recitandus. Anniversaria solemnitate post passionem Domini nostis illum librum
Abbreviated transcription (Latin):
fundentur & reuiuescent Ueni ergo ueni nolĩli¬
mere. Time sin uenis immonꝰtime sed plange ue¬
nigaudebis si uenens Semis quidem intiibula¬
nonib pregrinitions sedgaudebir impe. Vleniubic̃
Spr rc̃s orbi terrarũ datur ẽ aquote p̃cidistiut cla¬
mer cũ coruo nonutgemarcũ colũba. Vniergo
sedrolicitus es forte & dicir sorirbaptir gurtimco
deinde simreus quia fons accepi: Iam coepisti cognos¬
cere quid gemend sit uerum dicis quia reus es ñ
quia accepisti sed quia fons accepisti. Tene ergo quo
accepisti. emenda quod fonsaccepisti: Accepisti
rem colu̾bae praeter colu̾bã accepisti. Duo sunt
quae audir accepisti & p̃ter coluba: accepisto. Quod
accepistiapꝓbo quia fonsaccepisti inꝓbo. Teneergo
quo daccepisti ñ mutatur sedagnoscitur. Chara¬
terest regis mei nꝰ erosaen legus comgo deserto¬
rem ninmutato caracterem. Noli debaptis mate

Expanded text:
fundentur, et reviviscent. Veni ergo, veni: noli tifundentur, et reviviscent. Veni ergo, veni: noli timere; time si non venis: imo non time, sed plange. Veni, gaudebis si veneris: gemes quidem in tribulationibus peregrinationis; sed gaudebis in spe. Veni ubi est sanctus orbi terrarum datus est, a quo te praecidisti, ut clames cum corvo, non ut gemas cum columba. Veni ergo. 16. Sed sollicitus es forte, et dicis: Foris baptizatus, timeo ne inde sim reus, quia foris accepi. Jam coepisti cognoscere quid gemendum sit: verum dicis, quia reus es; non quia accepisti, sed quia foris accepisti. Tene ergo quod accepisti, emenda quod foris accepisti: accepisti rem columbae, praeter columbam: duo sunt quae audis; Accepisti, et, Praeter columbam accepisti: quod accepisti, approbo; quia foris accepisti, improbo. Tene ergo quod accepisti; non mutatur, sed agnoscitur: character est Regis mei, non ero sacrilegus; corrigo desertorem, non immuto characterem. 17. Noli de Baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
adisiũaccepit bonũ quodaccepit. Nonenĩ
malacrat bucellaquae aradita ẽ iudae
adño absitmedicusũ dar& uenenum
salutẽmedicus dedit. Sed indigne acci¬
piendo adeniciem accepit. quis pacatus
accepit. Si ergo & quibaptizantur ab eo inquidinohi
fateor habes. Obserua quod habes eo pioquod habe
damnabens. Quare quia rem colubae p̃tercolubs
habes Si remcolũbae in colubahabeas. securus habes
Putate eẽ militare si caraterem imperaton staui
tus habeas securus milita. Si extrahabeas nsolũtib
admilitia n ꝑdest caracter ille sed& a ꝓdesentore
puniens Veniergo ueni& nolidicere. lamhabeo
iam sufficit mihi ueni coluba teuocat gemendote
uocat. Pr̃s mei uobis dicogemendouocate nnxan¬
do: Vocatte orando uocãte in uitando uoca tei eiu¬
nando decantate intellegant quia doletis illos
Nondubito fas mei quia siuideant doloremur̃m con¬

Expanded text:
ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino ? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas, securus habes. Puta te esse militarem: si characterem imperatoris tui intus habeas, securus militas; si extra habeas, non solum tibi ad militiam non prodest character ille, sed etiam pro desertore punieris. Veni ergo, veni, et noli dicere: Jam habeo, jam sufficit mihi. Veni; columba te vocat, gemendo te vocat. Fratres mei, vobis dico; gemendo vocate, non rixando: vocate orando, vocate invitando, vocate jejunando; de charitate intelligant quia doletis illos. Non dubito, fratres mei, quia si videant dolorem vestrum, con
Abbreviated transcription (Latin):
na baptisiũ illud &iam ineo quod nihil
e. ñ ẽ nihilbaptismus quippe ill e aliquid
e & magnũ aliquid est ꝓpillũ de quodic¬
tu e. Hic e quibaptizat. sed neputanssil¬
lud quod magnũ ẽ aliquid tibi prodee
posse sin fuen s munitate. Suꝑbaptiza¬
tum colũba descenditaam qua dicens
Sibaptismubabe sesto in coluba nentibi
ꝓsit quod h abes. Veniergo adcoluba di¬
cimus ut non incipias habere quod ñha¬
bebas. sedut prodẽe tibuincipiat e uod
habebas Foris enimhabebo baptismu
ad pniciem in tussi habuens incipit pradꝰ¬
ẽe ad salute: Noneniꝰ tantũ tibi nꝰ ꝓderãl
baptismũ & n&ia oberat & sc̃a possunt
ob ee. Inbonis enĩ sca ad salutẽ in sunt inma¬
lis adiudiciũ Certe enĩ frs noaimus quid
Quiaum anducat & bibit indigne iudiciũ sibi
manducat & bibit. Nonait qͥuia illa resma¬
laest : sed quia ille malus maleaccipiendo

Expanded text:
Nam Baptismus ille, etiam in illo qui nihil Nam Baptismus ille, etiam in illo qui nihil est, non est nihil: Baptisma quippe illud aliquid est, et magnum aliquid est; propter illum de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Sed ne putares illud quod magnum est, tibi aliquid prodesse posse si non fueris in unitate, super baptizatum columba descendit, tanquam dicens: Si Baptismum habes, esto in columba, ne non tibi prosit quod habes. Veni ergo ad columbam, dicimus: non ut incipias habere quod non habebas, sed ut prodesse tibi incipiat quod habebas. Foris enim habebas Baptismum ad perniciem: intus si habueris, incipit prodesse ad salutem 15. Non enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non etiam oberat. Et sancta possunt obesse: in bonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres, novimus quid Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo,
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ sic̃ .x. pax ecclesiao firmata e
& potestfim ut habeataliquir baplis¬
mum pr&cer coluba ut ꝓsitẽibaptismũ
p̃tercoluba ñ potest. intendatcantas
ur̃a & intellegatquoddico Ra ista cir¬
cum uentione sepes educunt fratres
nros quipign & fnigidisunt sunuisim¬
plitiores & feruentiores. Ecceinqui¬
unt ego accepi. annꝰ accepi respondeo
accepisti. Si ergo accepin & quod mihi
des securusium &ian testimonio tuo
Quid ergo mihi ꝓmititis quare uis catholđ¬
cũ facere quando non mihi aliquid dacta¬
rus esampliur & meiamaccepisse fatens
quod te habere dicis. Ego aũquando dicoue
miaelme medico quia ñ habestu quifatens
habeo cantatemn habeo sacram̃tum ha¬
beo & cantate ñ. Noliclamare ostende
mihii quo in odohabeatrantate. quidiuidĩł
unitatẽ. Ego inquid habeo baptismuha¬
bes sed baptis mũ illud sinecantate nihil
tibi prodest quia sine cantate tunihiles

Expanded text:
estatem, sicut dixi, pax Ecclesiae firmata est. Et potest fieri ut habeat aliquis Baptismum praeter columbam: ut prosit ei Baptismus praeter columbam, non potest. Intendat Charitas vestra, et intelligat quod dico: nam et ista circumventione saepe seducunt fratres nostros qui pigri et frigidi sunt. Simus simpliciores et ferventiores. Ecce, inquiunt, ego accepi, an non accepi? Respondeo, Accepisti. Si ergo accepi, non est quod mihi des; securus sum, etiam testimonio tuo:quid ergo mihi promittis? quare me vis catholicum facere, quando non mihi aliquid daturus es amplius, et me jam accepisse fateris quod te habere dicis? Ego autem quando dico, Veni ad me, dico quia non habes tu, qui fateris habeo, charitatem non habeo? Sacramenta habeo, et charitatem non? Noli clamare; ostende mihi quomodo habeat charitatem, qui dividit unitatem. Ego, inquit, habeo Baptismum. Habes, sed Baptismus ille sine charitate nihil tibi prodest; quia sine charitate tu nihil es.
Abbreviated transcription (Latin):
nabeli testimoniũ ꝑhybentem. & d einathanabe
anacar& .h. potestaliquidboniee. Dic ei phylippi¬
Veni& uide & uidit dnr nathanahelem ueniente
acͥre. & dicit deeo: Ecceuere ihłita inquodolus
non eit : Magnũ iestimonium hoc nec andeȩdictum.
nec petro dictum nec philippo. cuidictum est dena¬
thanihele ecce uere isrhlita in quodolus none.:
quidergo facimur fras. Debe rebe isteprimur in
ipostolir Nonsolũ primus non inuenitur maposto¬
Is sed nec medius. nec ultimur intduodecim nahini
uere isthlita in quodolurne: queritur caura quan¬
tum dñr intimat probabiliter inuenimur. intellege¬
rt enim debernur i pru nathanahelẽ cruditũ. etperitũ
legi furte. Propterca noluit illum dñ int̃ dircipu¬
lor ponere : qui aidiot ar elegit unde consundere mun¬
dum. Eudi a postolũ dicentemist. Ui detẽ enimini¬

Expanded text:
anaeli testimonium perhibentem: Et dixit ei Nathanael: anaeli testimonium perhibentem: Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Dicit ei Phdit Jesus Nathanaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. 17. Quid ergo facimus, fratres? Deberet iste primus esse in Apostolis? Non solum primus non invenitur in Apostolis, sed nec medius, nec ultimus inter duodecim Nathvere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem eruditum et peritum Legis fuisse: propterea noluit illum Dominus inter discipulos ponere; quia idiotas elegit, unde confunderet mundum. Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim, i
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Nam & sic sol& ꝓnuntian anaz ar&h potest
aliquilbaniee. Sequitur enĩ uox phylippr& dicit
leni & uide. Ambar eni ꝓnuntiationes potest istauox
sequi siue sic ꝓnunties tamq̃ canfirmans: anaz ar&eh
potest aliquidboniee & ille: ueni& uide Siuesie
dubitans & totum interrogans anazar& h: potest
aliquidboniee : Ueni& uide Cũ ergo siue illo modi
siue isto ꝓaunti&ur. ñ repugnent uerba sequentia
rmest querere. quid potius intellegamus in hiruer¬
bis qualis fuent nathanaheliste. Insequentib: ꝓban
Auditequalis fuent. Pnr ipse ꝑ hyb. eat testimonium
ANagnus dñs cognitus testimanio iahannis. Beatus n¬
thanahem cognitus testimania uentatis. quia dnr & si
testimonio iohannis n comendar&ur. ipse sibi ꝑ hybu
testimanium quia sufficit sibi ad testimoniũ suis ues¬
tas. Sedquia uentatem nꝰ paterant capere homines ꝑ
lucerna: que rebant uentatem. Eidea iohannes ꝑ
quem dnr ostender&ur missus est. Audi dnmnatr¬

Expanded text:
Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus Dominus cognitus testimonio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem: et ideo Joannes per quem Dominus ostenderetur, missus est. Audi Dominum Nath
Abbreviated transcription (Latin):
nt iherp̃s uolenr suꝑborum frangerecr uicet nonqur¬
nuit poratorem piscatore. red depircitorem lucri¬
tio ẽimperitorẽ. Magnur crprianur orator. sed priurpe¬
crur pircitor ꝓquẽ postei crederet nontotum onitor:
ed etia imperator. Nullur nobilir primodectur est
iullur doctur quia in firmamundidegit r̃ utconfumn¬
leret fortu. erat aut istemignur etrine dolohoo¬
olanonelectur necti quĩ uideretur dũe doctor
legure et exipra doctrina legir ueniebat quodcũ
audir ret anaz areth. Scruttatur enimerat rcrip¬
turas etrciebat. quia indeerat expectandur
aluator. quod non pacle ali rerbe ctpharirei
ouerant. Iste ergo doctirrimurlegir cum iudir¬
et philippum dicentt̃ In uenimur im que rerip¬
leque optime reripturar nouerat. audito nomi

Expanded text:
tus volens superborum frangere cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripille qui optime Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
fluuio celebntatis huius audiendo enĩ & ñ faciendo
uenit fluuius ipsa celebntas anniuersana impl&us ẽ
tomens transiturus ẽ. & siccaturus. Sed uaeilli quem
eniꝰ tefecit Nam si hoc añ petrus uocar&ur. n itauide¬
nsmistenum p&rae & pritans casueum sic uocan non
ꝓuicentia dĩ: Ideo cum uoluit aliud pnus uocarutex
Upsa commutatione nominis sacramenti uiuacitas cõ¬
mendar&ur:  Uncrastinum uoluit exireinga¬

Expanded text:
fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Ga
Abbreviated transcription (Latin):
domailla & facta ẽ ruina eius magna. quid
ꝓdestquia intrat ȩcclesia: qui uult suꝑharena
aedifscare  Audienda enĩ & ñ faciendo aedifi¬
catquidem sed suꝑharena. Si enĩ mihilaudit.
nihil aedificat. Si audit aedificat Sedquae¬
ymus ubi. Sicni audit& facit suꝑ p&ra. Siau¬
dit& n facit suꝑbarena. Duo sunt genera
aedificantium. aut suꝑ p&rã. aut suꝑ harena.
Iuidergo illi quinonaudumt saccan sunt. Se¬
curos eordic quianihil aedificant nudisuint sub
pluuia. ante uentos ante flumina. cumuene¬
nutista ante illos tollunt. qua tdomus deiciar
Ergo uana est saecuntar & aedificare. & suꝑpe
trã aedificarẽ: Siaudire uis & n facis. aedifi¬
cas. sed ruina aedificas. Cuali uenit aemp̃łã¬
tio deicit domũ & cũ ipraruina tua tecollit
Si au̾nꝰ audis̃ nuclus eallis temptationibus
tui pretrahens. Audiergo & fac unũ e remed um
quanti foritihodie audiendo & nꝰ faciendo raptirun

Expanded text:
dit; et facta est ruina ejus magna » . Quid prodest quia intrat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
deomnesxpiani unguntur. Ille p̃cipue quo modo
dno omnia nomina scarum suorum sciebat.
quos ante consitutinem mundi p̃distinauit.
& miransquiad unihamni tues filius illiua&
tuio cabens illud. Magnuꝰ qui amutauit &
nomen & fecitde symone p̃trum. Petrus
au ap&rta. p&ra uero ecclesia. Ergo in p&n
nomine figurata e ecclesia. & quis securus
nisi qui aedificat suꝑ p&am. E&quida it ipse
dñs : quaudit uerba meahaec & facitea simi¬
labo eam uiro prudenti aedificanti suꝑ p&ra
nꝰ cedit temptationib. Descendit pluuia ue¬
nerunt flumina flaueruntuenti. & inpige

Expanded text:
de omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti super petram » non cedit tentationibus: « descendit pluvia, venerunt flumina, flaverunt venti, et impege
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis inxp̃o spem ee ponenda. Eocesi
cuifactũ ẽ remecdiũ monatur. quã multi
enĩ cũ remedus morauĩ sunt. & quã multi
signum xp̃i cum signo diaboli habiusti. ñ uult
xp̃s communione : solus uult possidere qđ
emit. Ianti emit. ut solus possedeat. Iu
facis ei consoritem diabolũ cuitẽ p&ccatum
uendideras. Uae dublici corde : qui incorde
suo partem faciuntdo. paraem faciunt diabu¬
lo Iratus dr quia fitibi pars dabolo dircedit.¬
& totumdi abolus possidebit. Nam frustra
itaq: apostolus dĩc ned&is locum diabulo
nis quia talis erat iohannis amicus sponsi
nͥquesebat glona sua. Sed testimonium
ꝑ hybebat uentati. Num quiduoluitapud
seremanere cliscipulos suos ut ñ sequerent᷑
dnm magis ipse ostendit discipulis suis
quem sequerentur. Habebantemimillunt tam qa gnar
&ille Quid meadtenditir ego nͥ sumagnu. Eecca¬

Expanded text:
Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . nis: quia talis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
flagellan dedignamur : fu̾s mei Sireeu¬
rar& quisqua puer colaphis aut flagellis
cedia patresuo. quomodo dicer&ur suꝑbus.
disperatus ingratus pat̃nȩ disciplinae &
ut quiħerudit pat̃ homo filiũ hominem :
ut possint non ꝑdere temporalia quaeill
adquisiuit. quae illicollegit. Qua enuult
Ieumꝑdere. quaei psereliquiod. n potait in
sempit̃num tenere : Nondo c& filiũ cũquo
possedeat. Sed qui posteum possedeat:
quem doc& & ipsum similit̃ ꝑ illa omnia
transiturum quia & ille quimanebat.
censun sumur & cũ quo in a eĩt nũ mansunin
hereditate quaẽ nꝰ marcescit. nec inontur.
nec grandinem nouit. &i prehereditar &
ipsepat̃ ẽ . Hunc posn debimus & erudin
ndebemur: Sufferaitur ergo eruditonẽ
patris nꝰ quando nobis dol& caput. cuiamꝵ
adp̃cantationes & sortilegos & remediaua¬
nitatis. Fns mei nuos planga cotaidie
inuenio ista & quid facia nondum ꝑ suadeo

Expanded text:
flagellari dedignamur! Fratres mei, si recuflagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat tcessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum persuadeo