comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hic focus. et tede pingues. hic plurimꝰ ignis
Cemꝑ ⁊ asidua postes fuligine nigri:
Hic tm̃ boree curamus bigora. quantũ
Aut nuz lupus. aut torẽtia flumina ripe
Etant et uiniperi. et castanee hirsute:
Etrata iacent pͣassim sua queqq sb̾ arbore poma
Omĩa nc̃ rident ac si formosus alexis
Montibꝰ hi ͤ habeat᷑ uideas et flumina sicca.
Aret ager uicio moriens sitit aeris herba
L iber papinear inuidit colibꝰ umbrar
Phillidis ad uentu nr̃e. nemꝰ om̃e uinebit.
Iuppiter et leto descendes plurimꝰ i mbri
Populus alcide gratisima. uitis iacho.
Formose mirtus ueneri sua laurea phebo
Phillis amat conlos. illas dũ phillis amabit
Nec mirtus uincet corilos. nec laurea phebi
Frassinꝰ insiluis: pulcherrima pinus in ortis
Populus influuis. habies inmontibus altis
Mepius at si me licida formose reuisas
Frassinꝰ insiluis cedet tͥ. pinus in hortis
Rpec memini: uictu ⁊ frustra contendẽ thixsim.¬

Expanded text:
Hic focus et taedae pingues, hic plurimus ignis Hic focus et taedae pingues, hic plurimus ignis semper, et adsidua postes fuligine nigri; hic tantum Boreae curamus frigora, quantum aut numerum lupus, aut torrentia flumina ripas. Stant et iuniperi, et castaneae hirsutae; strata iacent passim sua quaque sub arbore poma; omnia nunc rident: at si formosus Alexis montibus his abeat, videas et flumina sicca. Aret ager; vitio moriens sitit aeris herba; Liber pampineas invidit collibus umbras: Phyllidis adventu nostrae nemus omne virebit, Iuppiter et laeto descendet plurimus imbri. Populus Alcidae gratissima, vitis Iaccho, formosae myrtus Veneri, sua laurea Phoebo; Phyllis amat corylos: illas dum Phyllis amabit, nec myrtus vincet corylos, nec laurea Phoebi. Fraxinus in silvis pulcherrima, pinus in hortis, populus in fluviis, abies in montibus altis: saepius at si me, Lycida formose, revisas, fraxinus in silvis cedat tibi, pinus in hortis. Haec memini, et victum frustra contendere Thyrsim
Abbreviated transcription (Latin):
Aut si ultra placidu laudarit baccare frotẽ
Cingite: ne uati noceat mala lingua fucturo.
Setõsi caput hoc apri tͥ delia paruus
Et ramosa micon uiuacis cõnua cẽui
Si ꝓpͥu hoc fuerit leui de marmore tota
Puniceo stabis sũas eiunta chotur no
S inum lactue ⁊ hec te liba pͥape quot ãnis
Expectare sat est: c̾ustos est pauꝑis orti
Si fetura gregẽ supleuerit. aureus esto
Nerine galatea thimo m dulcior ilbre.
Candidior cignis. hadera formosior alba:
Cum pͥmu pãsti repetunt p̃sepia thauri.
Ni qua tui coridonis ht̃ te cura uenito:
Immo ego sardonus uideas tibi maiõ hẽbis
Noridior rusco: ꝓiecta uilior alga:
Si mͥ nõ hec lux toto iam longior anno est.
Ate domu pasti: siquis pudor ite iuuẽci
Muscosi fontes ⁊ sõno mollior herba
Et q̃ uos rara uiridis tegit arbustus iumbra
Sol sticiũ pecori difendite. iam uenit estas
Rorrida. iam leto turgent in palmite gẽme

Expanded text:
aut si ultra placitum laudarit, baccare frontem aut si ultra placitum laudarit, baccare frontem cingite, ne vati noceat mala lingua futuro. Saetosi caput hoc apri tibi, Delia, parvus et ramosa Micon vivacis cornua cervi. Si proprium hoc fuerit, levi de marmore tota puniceo stabis suras evincta coturno. Sinum lactis et haec te liba, Priape, quotannis exspectare sat est: custos es pauperis horti. si fetura gregem suppleverit, aureus esto. Nerine Galatea, thymo mihi dulcior Hyblae, candidior cycnis, hedera formosior alba, cum primum pasti repetent praesepia tauri, si qua tui Corydonis habet te cura, venito. Immo ego Sardoniis videar tibi amarior herbis, horridior rusco, proiecta vilior alga, si mihi non haec lux toto iam longior anno est. Ite domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci. Muscosi fontes et somno mollior herba, et quae vos rara viridis tegit arbutus umbra, solstitium pecori defendite; iam venit aestas torrida, iam lento turgent in palmite gemmae.
Abbreviated transcription (Latin):
ic mͥ dura teneraz defendo afrigore mirtos¬
i giegis ip̃e capar derauat. atꝙ ego dãpnĩ
Aspicio ille ubi me cõtra uidet. ocius ĩquit
Huc ades: melibee. caper tͥ saluus et edi
Et si quid cessare poti requiesce sub umbra
Huc ipe potum uenient ꝑ prata iuuenci
Hic uirides tenera p̃texit arundine rupas
Mincius. eq sacria resonant examina q̃rcut
Quid facerem: neq ego an asciphẽ nͨ p̃hillida hahebã
Depulsos alacte domi q̃ gͥauderet agnos:
Et certam̃ erat coridon cũtreside magnũ.
Post habiii tñ illoꝵ mea seria ludo
Alternisigit᷑ cõtẽdere uersibꝰ ambo
Cepere. alternos muse meminisse uolebant
Nos coridon yllos referebat in ordine tirsis
Nimphe nr̃ amor libetrides aut mͥ canm̃
Q uale meo codro concedite ꝓsima phebi
Uersibꝰ ille facit: aut non si possumꝰ om̃t.
Hic arguta sacra pendebit phistula pinu.
Pastores edera crescẽtẽ ornate p̾oetam
Aichades in uidia rumpant᷑ ut illa codro.

Expanded text:
i, dum teneras defendo a frigore myrtosgis ipse caper deerraverat; atque ego Daphnim aspicio. Ille ubi me contra videt: “Ocius” inquit “huc ades, O Meliboee, caper tibi salvus et haedi; et, si quid cessare potes, requiesce sub umbra. huc ipsi potum venient per prata iuvenci, hic viridis tenera praetexit arundine ripas Mincius, eque sacra resonant examina quercu.” Quid facerem? Neque ego Alcippen, nec Phyllida habebam, depulsos a lacte domi quae clauderet agnos, et certamen erat, Corydon cum Thyrside, magnum. posthabui tamen illorum mea seria ludo: alternis igitur contendere versibus ambo coepere; alternos Musae meminisse volebant. hos Corydon, illos referebat in ordine Thyrsis. Nymphae, noster amor, Libethrides, aut mihi carmen, quale meo Codro, concedite: proxima Phoebi versibus ille facit; aut, si non possumus omnes, hic arguta sacra pendebit fistula pinu. Pastores, hedera crescentem ornate poetam, Arcades, invidia rumpantur ut ilia Codro;
Abbreviated transcription (Latin):
Imfelix oi semꝑ ouis pecus. ip̃e ne eram
Dũ fouet ac ne me cͥ p̃ferat illa ueret᷑¬
B ic alienꝰ custor ouis bis mulget ĩ hoͬra
Et sucus pecon ⁊ lac sub ducit᷑ agnis
Parcius ista uirĩs tñ obicienda memẽto

Expanded text:
ix o semper, ovis, pecus, ipse Neaeram dum fovet, ac ne me sibi praeferat illa veretur, hic alienus ovis custos bis mulget in hora, et sucus pecori et lac subducitur agnis. Parcius ista viris tamen obicienda memento
Abbreviated transcription (Latin):
figu cuius arboris fructuuesciebant᷑ que greci fegũ appellant. Allegorix
anicarũ nõa s̃ amarilis & gallatia galli acoidore corporir dñr galatȩ qui
cũ gecist uenientes semiscuer. Vnde primũ earatione gillo grecia regio
nuncupata ẽ & posteagalatia nominata ẽ. galatia trans latio ÷ p̃. ancira
metra polis galatiao resohare .i. ut sonaret carmina uirgilii melibo
i cȩsar augustur arãi arae mortus altaria diis consecrant᷑. Inbuec
÷ frequentabit ł initiabit. In buere arã nouã .i. consecrare errare:
caesarẽ fecirse Turbamur .÷. iecimur. en .i÷ ecce capellar .i. deminit¬
uae ã capro ã .i. cheu. hanc .i uxorẽ łuitã suã corillor corilli& nuces

Expanded text:
fructu antiqui vescebantur, quam Graeci fegon appellant. Allegorice amicarum nomina sunt Amaryllis et Galatea. Galli a candore corporis dicuntur Galatae, qui cum Graecis venientes se miscuerunt. Vnde primum ea ratione Gallograecia nuncupata est, et postea Galatia nominata est. Galatia translatio interpretatur. Ancyra metropolis Galatiae. RESONARE idest ut sonaret carmina Virgilii. MELIBOidest Caesar Angustus. ARAM idest arae mortuis, altaria Diis consecrantur. INBVET idest frequentabit vel initiabit. Inbuere aram novam idest consecrare. ERRARE Caesarem fecisse. TVRBAMVR idest eicimur. EN idest ecce. CAPELLAS idest diminutive a capro. A ide
Abbreviated transcription (Latin):
quomnibus aquis nimpha es p̃sidenter. Ideo habitacula utrũ hyblȩis ÷ mons insici¬
la ubioptimũ mel naritur .÷ floremaptũ salicti iu. rgultigenus & quod psallit
& surgitcito. Susurro i surrectio ł animal quod d eapib nascit᷑ frondator .i.
pistor quidefrondib: domũ sibi facit łauis que infrontibi mormarat ad auras
icalidas acstatis. In aeherecerui .i. antererũ natura utebat quã nor caesarẽ poteri

Expanded text:
omnibus aquis Nymphae sunt praesidentes. Ideo habitacula earum. HYBLAEIS idest mons in Sicilia, ubi optimum mel nascitur idest florem aptum. SALICTI idest virgulti genus eo, quod salit et surgit cito. SVSVRRO idest susurratio vel animal, quod de apibus nascitur. FRONDATOR idest pastor, qui de frondibus domum sibi facit, vel avis, quae in frondibus murmurat. AD AVRAS idest calidas aestatis. IN AETHERE CERVI idest ante rerum natura mutabitur, quam nos Caesarem poteri
Abbreviated transcription (Latin):
tuentt in qua sibi ꝑsonãin duit ertyri & meliboȩ alicuur mantiuni ꝓfugien¬
tpa fdiatatõ uirgilii admirantis Pastoresouiũ & bouũ cirmina inuicẽ
exponentes induxittiterur ł rgoo uiũ pastor melibo eur bouũ opiliones
mdibocũ corniliũgallũ unũ demantuanir quibur s̃ agri adem ptrerterũ
arĩ uelhitcũ siculidicunt asinius pollpo alphimus uarur & gallus mirris
agrũ miltibur daerarir diuidereiam ueteraniis constitutis łrgo omnibus mantua¬
ne eapuln s̃ Virgilio obsũmum ingeniũ sualocadatas Ideoitaꝙineorũ lauo c̃¬

Expanded text:
tinentem, in qua sibi personam induit Tityri et Meliboei alicuius Mantuani profugientinentem, in qua sibi personam induit Tityri et Meliboei alicuius Mantuani profugientis et felicitatem Virgilii admirantis. Pastores ovium et bovum carmina invicem exponentes induxit. Tityrus ergo ovium pastor, Meliboeus bovum. Opiliones, Meliboeum Cornelium Gallum, unum de Mantuanis, quibus sunt agri adempti. Tityrum arietem vel hircum Siculi dicunt. Asinius Pollio, Alphenus Varus et Gallus missi sunt agrum militibus Caesaris dividere; iam veteranis constitutis ergo omnibus Mantuani expulsi sunt. Virgilio ob summum ingenium sua loca data sunt. Ideo itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tudine periculorũ uirtutis indicia In alus uero sex libris undemitalia
primi armorũ conflictur quantegenter ad p̃liũ excitate quantiducer
anto turni occasũ titulur caura intenno numerur ordo explanatio
utilitar legendi iucunditar audiendi modur deniur moderatus p̃uali¬
dur teñ inbocolicis moderatur ingeorgicis p̃ualidur in liber aeneae
ncipiunt bocolica in laudom caerarir & principũ cecerorũ ꝑquos agri red
Iditis arsinii pullionir alfiniqiuariet corniliigallior georgica in hon&
genero aeneȩ fuit bocolica trionnio sipsit Teorgica .vII annis
aenoida xi argum̃tũ bocolicorũ trberiurcaerar iulius & antonius
contra cassiũ brutũ ciuilebellũ gerser indemiliter uictoris agusti
& antonii tranrpadanorũ & cremonensiũ & manti anorũ rapuer̃
Inde urgilii ager adempturẽ quẽ assinius polbio iubente exesire¬

Expanded text:
tudine periculorum virtutis indicia. In aliis vero sex libris, unde in Italia tudine periculorum virtutis indicia. In aliis vero sex libris, unde in Italia primi armorum conflictus, quantae gentes ad proelium excitatae, quanti duces ante Turni occasum. Titulus, causa, intentio, numerus, ordo, explanatio, utilitas legendi, iucunditas audiendi. Modus tenuis, moderatus, pradus: tenuis in Bucolicis, moderatus in Georgicis, praevalidus in libris Aeneae. Incipiunt Bucolica in laudem Caesaris et principum ceterorum, per quos agri redditi sunt, Asinii Pollionis Alphenique Vari et Cornelii Galli. Georgica in honorem genere Aeneae fuit. Bucolica triennio scripsit, Georgica VII annis, Aeneida XI. Argumentum Bucolicorum. Tiberius Caesar Iulius et Antonius contra Cassium Brutum civile bellum gesserunt. Inde milites victoris Augusti et Antonii Transpadanorum et Cremonensium et Mantuanorum rapuerunt. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad nemmiũ Sone a griculture hs̃ precopta ñ ad om̃s ꝑtinent terrar sedad
solũ sicũ italia e p̃cipuacuenientiae teste ipsi uirgilio quiait restib rerantid
posut uthorrertit sege sensibus uelsentibus. Pinguesterta ut paulo pꝰ diat
agroriacitur uulgo laet antes uocatur quosidere .i. quotem pore ꝗ ex siden¬
bur tempora colliguntur. Iuxta corqui opunurgilu altius uolunt anim¬
aduortere hicordo uirgiliũ iuxta o.dinẽ uitae mor taliũ carmina conposuisre
Primũ incultã & pastoralẽ uitã hominib fiurre hocolicis iudicauit posta
necerse fuit mortalib fruges & usuĩ agrorũ inuentũ georeis ostendit. Vbi
cupiditatẽ porseden di excontentione finiuit : Adarmausq ꝑuentũ est
SedargunuI u mis fuit ut in honore caeraris aoneae uirtuter excuius
genere eẽcupiebat suo carmine ornaret : & primir erroribus quiatsi¬
militudinem carminis omeridos criptis Nam paria s̃ anumero & magni¬

Expanded text:
us ad Memmium. Sane agriculturae huius praecepta non ad omnes pertinent terras, sed ad solum situm Italiae, praecipue Venetiae teste ipso Virgilio, qui ait: Tibi res antiquae posuit, ut Horrescit seges ensibus vel sentibus. Pingues terras, ut paulo post agros iacitur, vulgo laetamen vocatur. Quo sidere idest quo tempore, quia ex sideribus tempora colliguntur. Iuxta eos, qui opus Virgilii altius volunt animadvertere, hic ordo: Virgilium iuxta ordinem vitae mortalium carmina conposuisse. Primum incultam et pastoralem vitam hominibus fuisse Bucolicis indicavit, postea necesse fuisse mortalcupiditatem possidendi ex contentione finivit, ad arma usque perventum est. Sed argumentum de armis fuit, ut in honore Caesaris Aeneae virtutes, ex cuius genere esse cupiebat, suo carmine ornaret. Nam et primis erroribus, qui ad similitudinem carminis Homeri descripti sunt, paria sunt et numero et magni
Abbreviated transcription (Latin):
git .i. nar cisus puer conuersus inflorem dumab inuito A polli¬
one fuiss& interemtus mire autem tosefacire dt̃ ꝙ deur fec
Anedii .i. prorloso mollia luteola co ruberi coloris ł tactuplũ mȩ
Nbicunda pingit .i. componit ciltha .i herba ipseego ite agristii
carmine laudabo lanuzne I obruchir castaneas .i. omĩa po¬
maq durum corticem habebant castane nucer dicebantur
Quȩ aũt molem mala cerea .i. matura pruna .i. airni draigind
uersitas colorum picturam emittatur honor .i. honoro lari
.i. quia in gratis hab&is uiccas carpama tollam pxima .i. aut

Expanded text:
GIT. Narcissus puer conversus in florem, dum ab invito ApolliGIT. Narcissus puer conversus in florem, dum ab invito Apolline fuisset interemptus. Mire autem id se facere dicit, quod Deus fecit. ANETHI idest prorloso. MOLLIA LVTEOLA idest rubei coloris vel tactu plumae rubicunda. PINGIT idest conponit. CALTHA idest herba. IPSE EGO idest te agresti carmine laudabo. LANVGINE idest obruchir. CASTANEAS idest omnia poma, quae durum corticem habebant, ut castaneae, nuces dicebantur; quae autem mollem, mala. CEREA ideat matura. PRVNA idest airnidraigin; diversitas colorum picturam imitatur. HONOS idest honor. LAVRI idest quamquam ingratas habetis baccas. CARPAM idest tollam. PROXIMA idest aut
Abbreviated transcription (Latin):
luminis transire fussis p̃cibus moruit in calamum transsigu¬
rari quo p̃ciso qm̃amos & suo satis sacre alit̃ non poterat canTu
dilec tabat᷑ uelut adloquio dapͥnin nubilem po&am cuius ingen¬
um it̃ am̃te iudicanTe Amintar .÷. pastor nobilis quiuoluit carm̃
susticum scribese insulsum dis paribus .i in aequalibus cicutir
÷ calamis excicuta tam̃ scripsit & pulsus est auecoritate di
inuidit amintam cornisitium uult intellez quia natusest contra
uirgilium scribere uł ideo stultus quia inuidit nectuta i in cauta
÷ & uicinam mulierem susticam Dam̃ enim posumus suspicaria
existimant nimphae galathir plenis Nimphas deas aquarũ
putant dictas anubibur nam ex nubibus aquȩ unde & diriuatũ e.¬
& musas quas & nimphar nama que motus mysi quemefficit
nimpharum apud gentiles uaria sunt uocabula. nimphas qui pe
montium oriader dicunt siluarum driader fontium a madria¬

Expanded text:
fluminis transire, fusis precibus meruit in calamum transfigufluminis transire, fusis precibus meruit in calamum transfigurari, quo praeciso quoniam amori suo satis facere aliter non poterat, cantu delectabatur velut adloquio. DAPHNIN nobilem poetam, cuius ingenium non timeo te iudicante. AMYNTAS idest pastor nobilis, qui voluit carmen rusticum scribere insulsum. DISPARIBVS idest inaequalibus. CICVTIS idest calamis. Ex cicuta tantum scripsit et pulsus est auctoritate. DAINVIDIT. Amyntam Cornificium vult intellegi, qui conatus est contra Virgilium sicinam mulierem rusticam. Damoetam enim possumus suspicari aexistimantur. NYMPHAE CALATHIS PLENIS. Nymphas Deas aquarum putant dictas a nubibus, nam ex nubibus aquae. Vnde et dirivatum e Musas, quas et Nymphas. Nam aquae motus musicam efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadrya
Abbreviated transcription (Latin):
na quibur adduntur adcblmina ad tecta mumenta. compellere
÷ minare ł pascere nener uiceꝵ̃ sidiuia ceant. segercant ex m̃mia
tenore sicate uiridi hibirco ÷ nondleir caldi ÷ genus uirgulti quo
pastorer flagillant. Panprimur ÷ sirinam cumpan ꝑ se quer&
uersa est incalamor unde grocȩ sirina dicitur fistula. pani natura
omnium serum inuontos fistulȩ pinpastoralir deur ꝑcornua
solem significat & lunam pp̃histolem Uii planetar st ellar pp̃l¬
lem maculosa caelisidera ꝑ cannamuentos ꝑpedum tenuitatẽ
A crem ꝑungulas caprinas soliditatemterrae uillosus ẽ quia ues¬
tts gaud& terra hicaut̃ natur est mascurio inari& ẽ conuerso
& poene lope uxore ulixi. & ad a mauit uero iurigamnim pham
quesugens eius informicatem in calamum uersaẽ seufstulam
a morem suumcuntu dilectabat. Ac non posse magnitudinẽ

Expanded text:
na, quibus adduntur ad culmina ad tecta munimenta. CONPELLERE na, quibus adduntur ad culmina ad tecta munimenta. CONPELLERE idest minare vel pascere, ne nervi eorum, si diu iaceant, rigescant ex nimio tenore siccati. VIRIDI HIBISCO idest nondleiscaldi idest genus virgulti, quo pastores flagellant. PAN PRIMVS idest Syringam cum Pan persequeretur, versa est in calamos. Vnde Graece syringa dicitur fistula. Pan idest natura omnium rerum, inventor fistulae. Pan, pastoralis Deus, per cornua solem significat et lunam, per fistulam VII planetas stellas, per pellem maculosam caeli sidera, per cannam ventos, per pedum tenuitatem aeris, per ungulas caprinas soliditatem terrae. Villosus est, quia vestitis gaudet terra. Hic autem natus est Mercurio in arietem converso et Penelope, uxore Vlixi, et adamavit vero Syringam Nympham, quae fugiens eius informitatem in calamum versa est seu fistulam et amorem suum cantu delectabat. Ac cum non posset magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
surrexer̃ anpbionem tebanum mussicȩ fuisse ftudiosum omnib:
natum derceum ħ dt̃ a fonte derce qĩẽ thebir inbo&ia. & uetur
frater cius agrorum cultus habuit. in atheora cintho ł inhir caronto
÷ uicinome dir ubi anphion segnauit sed mentitur Namara chin¬
thus inatica nonẽ sed inacar menia est ideo dt̃ quia nemorosum accipi¬
mur in actenar cintho .i. ismos leib herbithu quia nemarosumẽ Nen
suma deo informis i sed ingeniosus i. noningenium meum cornoui
cumumnium rerum satiscet̃ qui&us inlitore .i. nedicer&ur
inquospeculo teuidisti cumsis rusticur star& .i. dum quiescor&
Non ego diph nin.i. anphionem cantando daphnin pulcritudine
emitari dixit. iudic&e ÷. iudicantete ipso fallit imago ÷ uoluntar
psem & ipsum maginaria ꝓ alium ut philosophidicunt᷑. libeat .i. d
loct& sordida ÷ quia tusordida. ex istimas humiles ÷. quastra¬
chis subterra eẽ quã a palia uocantur & figire ceruor .÷ insurgalig¬

Expanded text:
e fuisse studiosum, omnibus notum. Dircaeum autem dicit a fonte Dirce, quae est Thebis in Boeotia. Et Zethus, frater eius, agrorum cultus habuit. IN ACTAEO ARACINTHO vel in Hyrcanio idest vicino Medis, ubi Amphion regnavit, sed mentitur. Nam Aracinthus in Attica non est, sed in Acarnania. Pro eo dicitur, quia nemorosum accipimus. IN ACTAEO ARACINTHO idest ismosleib herbithu, quia nemorosum est. NON SVM ADEO INFORMIS idest sed ingeniosus idest nam ingenium meum cognovi, cum omnium rerum status esset quietus. IN LITORE idest ne diceretur: in quo speculo te vidisti, cum sis rusticus? STARET idest dum quiesceret. NON EGO DAPHNIN idest Amphionem cantando, Daphnin pulchritudine se imitari dixit. IVDICE TE idest iudicante te ipso. FALLIT IMAGO idest voluntaria per semet ipsum, imaginaria secundum alium, ut philosophi dicunt. LIBEAT idest delectet. SORDIDA idest quia tu sordida existimas. HVMILES idest quas credis sub terra esse, quae mapalia vocantur. ET FIGERE CERVOS idest insurgia lig
Abbreviated transcription (Latin):
rer edidirse carmen po&a refert ille .i. plenur
cere cogere . i. concludere referr e .i reducere
ł recognorcere &inuito ꝓcersit .i. quasinolente
nolentem đt̃ prum carminum uoluntãtem
ł inuito ꝓcersit .i. Exarmonia mundun m &ibi
ideo ait. & hera mulcebant cantu. & modo tuc di¬
leccatione capt. ÷ quo in uito sȩꝓcesserit. ueper
FIUIT UT INCIPIT UT

Expanded text:
res edidisse carmen poeta refert. ILLE idest Sileres edidisse carmen poeta refert. ILLE idest Sileciunt. COGERE idest concludere. REFERRE idest reducere vel recognoscere. ET INVITO PROCESSIT idest quasi nolente; nolentem dicit propter carminum voluptatem. Vel INVITO PROCESSIT idest ex harmonia mundus. Nam et ibi ideo ait: Aethera mulcebant cantu, et modo hic delectatione captus est, quoniam invito se processerit Vesper. FINIT VI INCIPIT
Abbreviated transcription (Latin):
foniae Apollini sacer ł apollinine mura scillam
i. dulichiar itahenser scillam ꝗ fama secuta est
siquidem alteriur amore flagłauit. sed fama .i.
infamia. utipse ẽ in cons pectute nedor notirsima
fama .i. ÷ infamia quiatenuer cumno uerca sua con¬
cubuerat inguma .i. Nomen loci. in quocaner scil¬
lae latrabant ł melen dulicias .i. olixis patria. A
eẽ execratio ẽ & imteriectio ł scillam .i. nisusrex
megarentium cumopugnar&ur aminoe rege
cr&ennium scilla filia eiur nisique ad amauerat
ostium ducem crinifatali absciso & pͥeap̾ti illa
ꝑdita non recepta innauem regiam motata est in
monstrum suinominis quecirca fr&um siculum
euiur incesto parricidium adiunctum atqueex¬
ecrabili: utro que conuiuium p̾ infandor cibor ad¬
ditum cum ppsoruris pudicitiam ereptam p̃cisa¬
que linguam filium par uulum mater occidit
mater comedit eurotas i. fluuiur laconicae in
cuius ripa lauris & templa apollonis cuiur arbo¬

Expanded text:
linis nemus. AVT SCYLLAM idest DVLICHIAS Ithacenses. SCYLLAM QVAM FAMA SECVTA EST si quidem alterius amore flagravit. Sed fama idest infamia, ut ipse: Est in conspectu Tenedos notissima fama idest infamia, quia Tennes cum noverca sua concubuerat. INGVINA idest nomen loci, in quo canes Scyllae latrabant, vel melen. DVLICHIAS idest Vlixis patria. A et exsecratio est et interiectio. VEL SCYLLAM idest Nisus, rex Megarensium, cum oppugnaretur a Minoe, rege Cretensium, Scylla, filia eius Nisi, quae adamaverat hostium ducem, crine fatali absciso et postea propter illa prodita non recepta in navem regiam, mutata est in monstrum sui nominis, quae circa fretum Siculum eius incesto parricidium adiunctum atque exsecrabilius utroque convivium per infandos cibos additum, cum propter sororis pudicitiam ereptam praecisamque linguam filium parvulum mater occidit, pater comedit. EVROTAS idest fluvius Laconicae, in cuius ripa lauri sunt et templa Apollinis, cuius arbo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit iolla .i. amica cõmonis .i. deus montanorum pelledamue¬
ro felicitatem mitte cum faciamuitulam .÷ antequã messes me
tisent uitulam circum eẽ escis cumducebant ac postsacrifitium
incipiebant peccase. ante aliar ÷ suꝑ alias triste lupus sabulis
÷ mantuȩ lupus id inimicui ł herba qua peccora non mandu¬
cant frugibur i. uĩ enim pullulentes frugis spemieciunt ar
hic magister fuit equitum cessaris incuius honorem hanc
zlogam assinum pollionom significat qui& ipse po&am cu
ratificans dt̃ ut qui appollonem a mar& ei fluerunt mella
& rubus ammomũ ferat. quamuis ÷ suistica sit pidider uitu¬
lam .i. optimum enim & plenum carmenfacit lectorii. amato¬
ripascite ut sacrisi c&is ci noua i mirabilia pascite taurum
÷ qui erit premium po&istaurus p̃possitius p&at .i. feriat¬
quite pollo amat .i. assinus pollio consularis uir trogo edo
graphus cuius beneficio uirgilius inamicitiam cessaris se¬

Expanded text:
fuit. IOLLA idest amica communis, idest Deus Mantuanorum. PHYLLIDA vero felicitatem mitte. CVM FACIAM VITVLAM idest antequam messes meterent, uitulam ducebant circa messes, ac post sacrificium incipiebant secare. ANTE ALIAS idest super alias. TRISTE LVPVS STABVLIS idest Mantuae. LVPVS idest inimicus vel herba, quam pecora non manducant. FRVGIBVS idest vi enim pullulantis frugis spem eiciunt. ARHic magister fuit equitum Caesaris, in cuius honorem hanc eclogam. Asinium Pollionem significat, qui et ipse poeta, cui gratificans dicit, ut qui Apollinem amaret, ei fluerent mella et rubus amomum ferat. QVAMVIS idest rustica sit. PIERIDES VITVLAM idest optimum enim et plenum carmen facit. LECTORI idest amatori. PASCITE ut sacrificetis ei. NOVA idest mirabilia. PASCITE TAVRVM idest quia erat praemium poetis taurus propositus. PETAT iQui te Pollio et reliqua. Asinius Pollio, consularis uir, tragoegraphus, cuius beneficio Virgilius in amicitiam Caesaris re
Abbreviated transcription (Latin):
rae .i. ÷ filia torrae sine ordine porsuit enĩ
ante se cum regna & sicquor pirra & diacalion
iactauerat hominer natisunt iactor i postdi¬
luuium subdio calione & sprathemis dea iustir¬
sima petentibur ꝓr raritatem hominum res¬
ponsum dedit. ut orsamatris suae p̾dorsum
porsita tullerunt. &iectant cum ꝑdidirsent
h: terram omnium materiam iacenter ab ea
tullerunt p&rar aquȩ iactauerunt inaquam
&ita natisunt hominer tessalia tota dep̃sa
inmedio & circamontora ubicum eo dẽ tem¬
pore flumina habundarent quondam con¬
furra quo faciliur uim aquae pidfugerant
altitudinem p&ebant: multi &iam intratumi¬
lor morabantur deo calion autem tersalur cũ
pyrra inmontem parnas sum ascendit. & eor
qui ibidem fuerunt. Concaueis albeo liscepi
in parnar sum ubi ipsemorabatur deducere
Denique exsiccata aqua & lapidibur hominer
extendirse dr̃ lapider autem quordio calion mi
ł sc& hiae in quo prom& heo adligato cor unul¬

Expanded text:
rae, idest filia Terrae. Sine ordine posuit: ante enim Saturnia regna et sic, quos Pyrrha et Deucalion iactaverat, homines nati sunt. IACTOS idest post diluvium sub Deucalione et Pyrrha. Themis, Dea iustissima, petentibus propter raritatem hominum responsum dedit, ut ossa matris suae post dorsum posita tollerent et iactarent; cum pervidissent autem Terram omnium matrem, iacentes ab ea tulerunt petras atque iactaverunt in aquam et ita nati sunt homines. Thessalia tota depressa est in medio et circa montuosa. Vbi cum eodem tempore flumina abundarent quondam confusa, quo facilius vim aquae prae se fugerent, altitudinem petebant, multi etiam intra cumulos morabantur. Deucalion autem Thessalus cum Pyrrha in montem Parnassum ascendit et eos, qui ibidem fuerunt, concavis alveolis coepit in Parnassum, ubi ipse morabatur, deducere; denique ex siccata aqua et lapidibus homines ostendisse dicitur; lapides autem, quos Deucalion misvel Scythiae, in quo Prometheo adligato iecur vul
Abbreviated transcription (Latin):
bocolicorũ carm̃ origeni ducere a priscirtẽ porib quib uitapas¬
toralis exercebatur
ueritur quo ordine uirgiliur sua carmina posuortt & merito
ñ aliunde cepit nisi abeauita q̃ prima interrir fuit Nãpostearura culta
& postremũ procultirterrir bella surcepta quoduidetur uid& uirgi¬
liur in ipso ordine operũ suorũ uoluir somonstrare cũ pastores primo
deinde agriculascanit & adultimũ bellatoris. E rgo incultũ primũ & pas¬
toralẽuitã hominib fuirro bocolicirindicant p̾nacerrarias mortalib:
fruger &ursũ agrorũ inuentũ georgiar ostendit ꝑ indecupiditato
porsedendi extensione finium ad armausq ꝑuentũ ẽ. Aut trismo¬
disunt locutionũ quos carectarargreciuocant tenuir moderatus uali¬
mũ modũ zoorgica Adsecundũ aenida Adtertiũ uoluir se conferre
ntentio libolli quẽ scopengreciuo cant inomitationeteocriti po&g

Expanded text:
Bucolicorum carmen originem ducere a priscis temporibus, quibus vita pasBucolicorum carmen originem ducere a priscis temporibus, quibus vita pastoralis exercebatur. Quaeritur, quo ordine Virgilius sua carmina conposuerit. Et merito non aliunde coepit nisi ab ea vita, quae prima in terris fuit. Nam postea rura culta et postremum pro cultis terris bella suscepta, quod videtur Virgilius in ipso ordine operum suorum voluisse monstrare, cum pastores primo, deinde agricolas canit et ad ultimum bellatores. Ergo incultam primum et pastoralem vitam hominibus fuisse Bucolicis indicat, post necessarias mortalibus fruges et usum agrorum inventum Georgicis ostendit, perinde cupiditate possidendi extensione finium ad arma usque perventum est. Aut quia tres modi locutionum sunt, quos characteras Graeci vocant: tenuis, moderatus, valimum modum, Georgica ad secundum, Aeneida ad tertium voluisse conferre. Intentio libelli, quem scopon Graeci vocant, in imitatione Theocriti poetae
Abbreviated transcription (Latin):
relogione p̃terirent łundem ursũ in conditiscantib celebrauer
Appellauer̃q bocolicũ abubur alii ab ore circas cilia murgo .÷. genu
carminis dianae redditũ sed ipsũ atq pastores dicunt quotem poro
descithia taurica cũ sorore ꝓfugerat subrosto numinis simulacro
& lato in fascelignorũ unde & facili nãdianari ꝑhibent nunccupatã
apud cuius aras orester ꝑsacer dotẽ cius dẽ nominis .i. figentiã sororẽ
suã a parricidio fuerat expictus ali a pelloni nomino pastorali sedi¬
cotdo quatem pestate ademetobouerpauerat alii libero nipha¬
rũ & saturnorũ .÷. genus carminũ principib: quib: placetrusti¬
cũ carm̃. Alui mercorii daphnoir patripastorũ omniũ principali
in honorẽ panor pecualit̃ scribi putant. Pleriq asiracarsxnis
primum conpositũq cũ om̃a dicantur illuderit ꝓlatirsimũ

Expanded text:
religione praeterirent, eundem usum inconditis cantibus celebraverunt religione praeterirent, eundem usum inconditis cantibus celebraverunt appellaveruntque Bucolicum a bubus. Alii ab Oreste circa Siciliam vago id genus carminis Dianae redditum, sed ipsum atque pastores dicunt, quo tempore de Scythia Taurica cum sorore profugerat, subrepto numinis simulacro et lato in fasce lignorum. Vnde et Fascelinam Dianam perhibent nuncupatam. Apud cuius aras Orestes per sacerdotem eiusdem numinis Iphigeniam, sororem suam, a parricidio fuerat expiatus. Alii Apollini νομίῳ, pastorali scilicet Deo, qua tempestate Admeti boves paverat, alii Libero Nympharum et Satyrorum et id genus numinum principi, quibus placet rusticum carmen. Alii Mercurio, Daphnidis patri, pastorum omnium principis. Alii in honorem Panos peculiariter scribi putant. Plerique a Syracusanis primum conpositum. Quae cum omnia dicantur, illud erit probatissimum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quã uinigitur multa alia inscriptione subaliena sint plata &
&uaris sub nom ine suo edidit tam̃ bocolicalicido uirgilii eẽminime
dubitandũ presertĩ cũ i psepoeta tam quã hoc metuens principiũ buu
operis &in alio carmine suum eẽ testatus sit dicentoo Carmninaquilus
teocritũ censeatur uerũ ratio quoque monstranda ẽ
ria genera pastorũ sunt quaed ignitatẽ in bocolicis habent. quorũ
minimi caprari paulo bonoratiores opiliones honortissimibo co¬
lici Vnde igitur magis decuit pastorali carmini nom̃ in poni nisiadeo
gradu quisere apito pastores excellentissimus ẽ Inuenitur quẽ
solet unde originem ducit bocolicũ carm̃ non nulli al acedomonis origi¬
nẽ sũsirse Opinantur namq: tranigresoxerse ingrecia rege ꝑsarũ cũ
spartane uirginer subhostilimetu. Neq egredi urbẽ neq pompã corũ
colere potuer Arãq deanae deniore exercere turbepastorũ nesine

Expanded text:
Quamvis igitur multa alia inscriptione sub aliena sint prolata et Quamvis igitur multa alia inscriptione sub aliena sint prolata et Varius sub nomine suo edidit, tamen Bucolica liquido Virgilii esse minime dubitandum, praesertim cum ipse poeta tamquam hoc metuens principium huius operis et in alio carmine suum esse testatus sit dicendo: Carmina qui lusTheocritum censeantur. Verum ratio quoque monstranda est. Tria genera pastorum sunt, qui dignitatem in Bucolicis habent, quorum minimi caprarii, paulo honoratiores opiliones, honoratissimi bucolici. Vnde igitur magis decuit pastorali carmini nomen inponi, nisi ab eo gradu, qui fere apud pastores excellentissimus est inventus? Quaeri solet, unde originem ducit bucolicum carmen. Nonnulli a Lacedaemoniis originem sumpsisse opinantur. Namque transgresso Xerxe in Graeciam rege Persarum, cum Spartanae virgines sub hostili metu neque egredi urbem neque pompam chorumque colere potuerunt aramque Dianae de more exerceret urbe pastorum, ne sine
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ annirscripsit. Obtractator es uirgilionũquãde fuer̃ nocmirũ
nam no homero quidẽ eoꝙ: pleraq: ab homerosũ sitr ÷ unde cũ quor¬
dã uorsus aduerbũ transtulirset compilator ueterũ diceret᷑ s hoc
ipsum cremen sicꝑdere consueuit. curñ illiquoq eadẽ furtat ẽpta¬
rent uerũ intellecturos facilius eẽ dauã hercoli extorquore dema¬
nu quã hamero quã homero uerum subripero
irgilius anno agustiuicirsĩ quinto brundisuimorit᷑ sentio sat᷑ni
uo & iucretio cinna consulib: orsaꝯ necapoli translata in .ii.
ab urbemiliario sepeliuntur titulo cius odi suꝑposito quẽ ipso¬
moriens dictauer̃ mantua mantua megonuit calubri rapuere
tenet Nu parthenope cecinipasoua rura duce uarus & tota uir¬
nidos postea libror emandauerant. sub ea conditione ut ni¬
hil deberent qm̃de auctore diximur deipso carminũ dicendũ

Expanded text:
decim annis scripsit. Obtrectatores Virgilio numquam defuerunt nec mirum, decim annis scripsit. Obtrectatores Virgilio numquam defuerunt nec mirum, nam nec Homero quidem, eo quod pleraque ab Homero sumpsit. Vnde, cum quosdam versus ad verbum transtulisset, conpilator veterum diceretur. Sed hoc ipsum crimen sic defendere consuevit: Cur non illi quoque eadem furta temptarent? Verum intellecturos, facilius esse clavam Herculi extorquere de manu, quam Homero versum subripere. Virgilius anno Augusti vicesimo quinto Brundisi moritur Sentio Saturnino et Lucretio Cinna coss. Ossa ejus Neapolim translata in secundo ab urbe milliario sepeliuntur, titulo istiusmodi suprascripto, quem moriens ipse dictaverat: Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope, cecini pasneidos postea libros emendaverunt, sub ea conditione, ut nihil delerent. Quoniam de auctore diximus, de ipso carmine dicendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ma carminũ cõmendatus ab agusto amirsosgros recipit &do incopr
bo colica in laudem cȩssaris & principiũ ceterorũ ꝑquoragri redditis
Assini scilicet pollioniraspheniqueuari & corniligalliscripgt He¬
orgica in honorẽ mecenatis qui sibi mediocrit̃ ad hucignoto opem
tullit. nãcũ ueteranario centorioni resistere ausures sot
Pirgł statimut milerao p̃diedens gladiũ infugũ cocgi poetã cũ finir
consequendi ñ fuit prius quã in fluuiũ. uirg coniecirset &in alterã
ripã transnatar sot. Ingeorgicir essi odũ quidearcs a in sola fuit. No¬
uirsimao scripsitaenida in honorẽ cerraris ut uirtutes aoni ae
Excuiꝰ genore cupiebat suocarmine hornaret homerũ secutus bo¬
colicatr rennio scripsit getheo succor suedidit. ut inscena quoq ꝑ
cantatores crebronuntiarontur. ⁊corgica septẽ annis aeneida un¬

Expanded text:
ma carminum commendatus, ab Augusto amissos agros recepit et deinceps ma carminum commendatus, ab Augusto amissos agros recepit et deinceps Bucolica in laudem Caesaris et principum ceterorum, per quos agri redditi sunt, Asini scilicet Pollionis Alphenique Vari et Corneli Galli. Scripsit Georgica in honorem Maecenatis, qui sibi mediocriter adhuc ignoto opem tulit. Nam cum veterano centurioni resistere ausus esset Virgilius, statim, ut miles, adprehendens gladium in fugam coegit poetam. Quin finis persequendi non fuit, priusquam in fluvium Virgilius se coniecisset et in alteram ripam transnatasset. In Georgicis Hesiodum, qui de Ascra insula fuit. Novissime scripsit Aeneida in honorem Caesaris, ut virtutes Aeneae, ex cuius genere cupiebat esse, suo carmine ornaret, Homerum secutus. Bucolica triennio scripsit, quae et eo successu edidit, ut in scena quoque per cantatores crebro recitarentur. Georgica septem annis, Aeneida un
Abbreviated transcription (Latin):
iudimagistrũ quierat incalabria obinfamiã latrocinorũ cooptũ
lapidib distic̃ fecit Disticonaut̃ .ii. uersuũ clasula quam po mate
brouẽ sententiã dicimus monte sublapidũ tegitur ballista sepultus
nocte dietutũ carpouiator iter deinde catalepton depriapia &¬
a epigrãmata &idira sitẽ cerẽ culicẽ cũ eẽt annorũ .xUI. Cuiusma¬
tima talis ẽ pastor fatigatus estu cũ sub arbore ꝓcaloredormissot
& serpens aileũ pro reper et Ae palude culit ꝓuolauit atq induatẽ pora
aculoũ fixit pastor atille continuo culicẽ contriuit & serpentẽ int̃imit
bocolica ragatu consulũ quorundã ꝑ quos in sedessuas & in agrosre¬
dit. Exorto enĩ cuibello int̃agustũ & carsiũ brutũ & antoniũ cu
agustur in eorũ agros ueteranor deduciiuboret & ñ sufficiente agro
iurg̃ merito carminum frotur amiciquã quorundã potentiũ & fa¬

Expanded text:
ludi magistrum, qui erat in Calabria, ob infamiam latrociniorum coopertum ludi magistrum, qui erat in Calabria, ob infamiam latrociniorum coopertum lapidibus distichon fecit. Distichon autem II versuum clausula, quam in poemate brevem sententiam dicimus. Monte sub hoc lapidum tegitur Ballista sepultus: Nocte die tutum carpe, viator, iter. Deinde catalepton et Priapea et epigrammata et diras, item Cirim Culicem, cum esset annorum XVI. Cuius materia talis est: Pastor fatigatus aestu cum sub arbore pro calore dormisset et serpens ad eum proreperet, e palude culex provolavit atque inter duo tempora aculeum fixit pastori. At ille continuo culicem contrivit et serpentem interemit Bucolica rogatu consulum quorundam, per quos in sedes suas et in agros rediit. Exorto enim civili bello inter Augustum et Cassium, Brutum et Antonium, cuius Augustus in eorum agros ueteranos deduci iussisset, non sufficiente agro Vergilius merito carminum fretus et amicitia quorundam potentium
Abbreviated transcription (Latin):
xndrũ quẽ secunda bocolicorũ aegloga alexin appellat donatũ sibi ab
assimi a pollone Cetera aut̃ uita & animo &ore p̃terauaritiã in probus
fuit. Vude &bona cuiurdã exrolantir offerente agustonon sustinuerat
accipere: Acsi quando romae quod rarirsi me coebatiuroretur in publico
sectanter demonstrarent fugiebat in ꝓximũ tectũ. Hlabuitoroomlũ
romae es quilur iuxta ortur mecȩnati a nor quã quã secersu cãparuiae
siciliaeq plurimũ uteretur. Parenter iamgrandir ami sit ex quibus
patrẽ captũ oculis & u fratrer germanor silonẽ in buberẽ flacũ
iã adultũ cuiurexitiũ sub nomine daphnidir doflet. Int̾cetera studia
medicinae qq̃ & maximȩ mathematicae operã dedit egit& cdurã
apud iudicerunã omnino ampliur quã semelNã & insermone tardis¬
simur ac poene indoctur. Sed poeticã ad huc suspicatur inbalistã

Expanded text:
xandrum, quem secunda Bucolicorum ecloga Alexin appellat donatum sibi ab xandrum, quem secunda Bucolicorum ecloga Alexin appellat donatum sibi ab Asinio Pollione. Cetera autem vita et animo et ore praeter avaritiam probus fuit. Vnde et bona cuiusdam exsulantis offerente Augusto non sustinuerat accipere. Ac si quando Romae, quo rarissime coibat, viseretur in publico, sectantes demonstrantesque fugiebat in proximum tectum. Habuitque domum Romae Esquiliis iuxta hortos Maecenatianos, quamquam secessu Campaniae Siciliaeque plurimum uteretur. Parentes iam grandis amisit, ex quibus patrem captum oculis et duos fratres germanos Silonem inpuberem, Flaccum iam adultum, cuius exitium sub nomine Daphnidis deflet. Inter cetera studia medicinae quoque et maxime mathematicae operam dedit, egit et causam apud iudices unam omnino, non amplius quam semel. Nam et in sermone tardissimus ac paene indoctus. Sed poeticam adhuc auspicatus in Ballistam,
Abbreviated transcription (Latin):
dias Κo y dr̃ inquo pocta solurloquitur mictos ẽ exutraqi constans
irgilius maro mantu anurparentib modicis fuit acp̃cipue patre
tenuir quidã opificẽ figulã plures magistricuidã uiatori intiomor¬
annariũ & siluircolendis acapib recurandis operã dedissetradider
Iiturẽ sub genio pompeio & magno milicino crarso consule Idũ octa¬
uarir pomir ac florib tr̃rfiguratã & cetera uidiirse in sõnis deeo¬
dẽ puero q̃hic nons̃. Initia aetatir cremonȩ transegiturq ad uirilẽ
quereptimodecimo anno anatalisuo surcipit euenitq: uteo ipso
die iucretius po& a dedicerot a cremona ad medolanũ & in dep̾aulo pͥ
transit adurbẽ. Corporir statura fuit grandi a quilino colore
ualitudine uariaNã plerũq: A stomado acdolorecapitir laborabat
sarguine merũ saepe reiecit neq: minime libidinir in pueror
ꝓprios spniamoris quorũ alterũ maxime dilex hebitẽ & ale¬

Expanded text:
dicitur, in quo poeta solus loquitur; mictos est ex utroque constans. Virgilius Maro Mantuanus parentibus modicis fuit ac praecipue patre tenui. Quidam opificem figulum, plures magistri cuidam viatori initio mercennarium et silvis colendis ac apibus recurandis operam dedisse tradiderunt. Natus est sub Gn. Pompeio Magno M. Licinio Crasso consule, Iduum octavariis pomis ac floribus transfiguratam, et cetera vidisse in somnis de eodem puero, quae hic non sunt. Initia aetatis Cremonae transegit usque ad virilem, quam septimo decimo anno a natali suo suscepit, evenitque, ut eo ipso die Lucretius poeta decederet. A Cremona ad Mediolanum et inde paulo post transiit ad urbem. Corporis statura fuit grandi, aquilino colore, valitudine varia. Nam plerumque a stomacho ac dolore capitis laborabat, sanguinem merum saepe reiecit neque minimae libidinis in pueros proprios, sed proni amoris, quorum alterum maxime dilexit Cebetem et Ale
Abbreviated transcription (Latin):
aliter canebat secundum epicororum sectam
xsolidir & atumir constare caclum & pitaurũ
iustius omnia acta occidunt & orta senes cut
seinina i.atomor artisex sensur quo inducit po¬
&a selenum sapientium documentare trac¬
tantem eademque quae & locirsuir &tempo¬
rabur aphiloro phir sunt inuestigata piona
seleni inducit dirputare quem idcirco firsici ad¬
ditur choro liberi patrirmagistrum deiatque
ꝑquem choro modoporsit adhiberi unde
suo que iocularit̃ ei fcrula ad tributa alitor
ram a quam ignem ł omnium rerum mate¬
riam quam ipsum in seminibur ẽe adfirmat
sinematerita aludiñt omnia i primir
exaqua & igne creari alii exociano materia
ominium & liquidi simuligneir id sol& stel¬
le luna & sidera ł fulgora concreuerit orbir
i. Conglo batursit aer submotir nubibur inal¬
tum locatir durare .i. durum fieri & disdu¬
marir łnerea .i. filianeptum utcęperit ca¬

Expanded text:
Aliter: CANEBAT secundum Epicureorum sectam Aliter: CANEBAT secundum Epicureorum sectam ex solidis et atomis constare caelum et perituruSallustius: Omnia acta occidunt et orta senescunt. SEMINA idest atomos. Artifex sensus, quo inducit poeta Silenum sapientium dogmata retractantem, eademque, quae et locis suis et temporibus a philosophis sunt investigata, personam Sileni inducit disputare, quem idcirco physici addunt choro Liberi Patris magistrum Dei atque per quem choro modus possit adhiberi. Vnde quoque ioculariter ei ferula adtributa. Aliter: ram, aquam, ignem, vel omnium rerum materiam, quam ipsam in seminibus esse adfirmat sine materia. Alii dicunt, omnia in primis ex aqua et igni creari. Alii ex Oceano, materia omnium. ET LIQVIDI SIMVL IGNIS idest sol et stellae, luna et sidera vel fulgora. CONCREVERIT ORBIS idest conglobatus sit aer submotis nubibus in altum locatis. DVRARE idest durum fieri. ET DISCLmaris vel NEREA idest filia Neptuni. VT COEPERIT. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
uit quidam dñt punor ut quidãter rae ut qui¬
dam tuamatis comitir liberi patri ł comes liberi
coerca attritu i. ex cus sutenendi splendens can¬
tarus .i. cratera .i. uas in quodatur merum ansa .i.
doꝑn adgressi idsunt senex .i. ꝓsenex carminir
timidi sumus timenter in &u interueniente a¬
glae .i. una nim pha rum uidenti .i. incipientił
uige lanti sanguine iri colorib: morir .i. merib
frontem .i. grode timpora .i. aruilledolum .i.
faciebant timidum gressum sollicia neante
uideantur satis est sufficit uideri .i. satis est le¬
uem me presentibur uideri ad poenam car¬
mina .i. uorquidem carmina uultir mulier
cupi& huic alio mercedir .i. mulieri aeglȩ̨ in
numerum .i. Ad modolationem inuersum men¬
suram faunor i. deor pastoraler rigidas .i. in¬
Flexibiler mutare .i. mouere nectamen febohic
pnarsia .i. monster saliae rodophe .i. monter
traiciae ibi sunt motas siluȩ nec mirum sideum
sinẽ forma erant. coacta .i. colecta. ł coniuncta

Expanded text:
nt, Panos, ut quidam, Terrae, ut quidam, Thaumantis, comitis Liberi Patris, vel comes Liberi. coerca. ATTRITA idest ex usu tenendi splendens. CANTHARVS idest cratera idest vas, in quo datur merum. ANSA idest dorn. ADGRESSI idest sunt. SENEX idest pro senes. CARMINIS timidi sumus, timentes metu. INTERVENIT AEGLE idest una Nympharum. VIDENTI idest incipienti vel vigilanti. SANGVINEIS idest coloribus. MORIS idest merib. FRONTEM idest grode. TEMPORA aaru. ILLE DOLVM idest faciebant timidum gressum solliciti, ne ante viderentur. SATIS EST sufficit. VIDERI idest satis est levem me praesentibus videri ad poenam. CARMINA idest vos quidem carmina vultis, mulier capiet HVIC ALIVD MERCEDIS idest mulieri Aeglae. IN NVMERVM idest ad modulationem in versuum mensuram. FAVNOS idest Deos pastorales. RIGIDAS idest inflexPARNASSIA idest mons Thessaliae. RHODOPE idest montes Thraciae. Ibi sunt motae silvae nec mirum, si Deum sine forma erant. COACTA idest collecta vel coniuncta.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiteam coniugem hippomenes Po&ontia¬
das illi adas sororer f&ontis murco .i. circum da¬
tas & comtextar murco canit muscur herbacir¬
cacaudar arborum bolenr nascitur ꝓcerar isũ sũ
postea p̃cepr misure inpadum fluim accuc¬
nur nominatus ẽ quem flenter sorores inpopu¬
rẽ facient phebo dirpuli linur ÷ filiur apollonir
& samatȩ aluidient huic hoc factum contigirse
apio .÷ iuibserb herena holus appique uncta a¬
quam ꝑsunt amariorer quos .i. dederant ascreo

Expanded text:
accepit eam coniugem Hippomenes. PHAETHONTIAaccepit eam coniugem Hippomenes. PHAETHONTIADAS idest Iliadas, sorores Phaethontis. MVSCO idest circumdatas et contextas musco canit. Muscus herba circa caudices arborum bene olens nascitur. PROCERAS idest susum postea praeceps missus est in Padum fluvium ac Cucnus nominatus est, quem flentes sorores in popurem fecerint Phoebo discipuli. LINVS idest filius Apollinis et Samathae. Alii dicunt huic hoc factum contigisse. APIO idest liubserb herena. Olus apiumque iuxta aquam haec sunt amariora. QVOS idest dederant. ASCRAEO
Abbreviated transcription (Latin):
iunoni ꝑtullerunt. quas iuno inuaccas conuertit¬
& filiae regir argox fuerunt nomine crosipe efinoc
efianasa insania conpulse crediderunt seboues
bquia dementia lat& cornua sibi exstare credebam
auirgo .i. quia fortis uxor fultum .i. substratus
iachinto habenr latur herba subtur stratur illi
nim phe Claudite saltur .i. ut inuenia tur taurur
Crrabunda .i. flexis pedibur Aut errantir aut ua
A pollonisolir fiebant cortinia .i. creteni ir ciuitas
herperidum miratam his perider athlantis
filȩ quȩ patrir ortum traroccianum inquoma la
aurea erant custo dierunt. Vnde hipoe me in¬
es megari filiar tria auenere. accipit᷑ꝰ athlante
Cum om̃s uiror cursupir& & sponsione ludere
mala aurea ꝓieciens dum ea collegerentur ex¬
cur surfaciebat atque concubitur uiroruni fu¬
p̃mun nomine iugem accipit Athlanter chienei
filiam cursuster tumine cuminipsa contensio¬
ne ter singula mis sorum uicit ideo ꝗui p̃mii nõẽ

Expanded text:
Iunoni praetulerunt, quas Iuno in vaccas convertit, et filiae regis Argorum fuerunt nomine Chrysippe, Iphinoe, Iphianassa; insania conpulsae crediderunt se boves A idest bene, quia dementia latet cornua sibi exstare credebant. A VIRGO idest quia fortis uxor. FVLTVS idest substratus. HYACINTHO habens latus herba subtus stratum. ILICNymphae. CLAVDITE SALTVS idest ut inveniatur taurus. ERRABVNDA idest flexis pedibus. Aut errantis aut vagApollinis Solis fiebant. GORTYNIA idest Cretensis civitas. HESPERIDVM MIRATAM idest Hesperides Atlantis filiae, quae patris hortum trans Oceanum, in quo mala aurea erant, custodierunt. Vnde Hippomenes, Megari filius, tria a Venere accepit. Atalante cum omnes viros cursu praeiret et sponsione luderet, mala aurea proiciens, dum ea colligerentur, excursus faciebat atque concubitus virorum fupraemii nomine coniugem accepit. Atalante, Schoenei filia, cursus certamine cum in ipsa contentione ter singulos viros vicisset,  ideoque praemii nomine