comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debeat. Sixp̃o illud debeat quodtu exigis &deo reddat quia iub&ille & si fornicaturuir
castitatẽ illa dõ exhib& xp̃s enim loquitur incordib: bonarũ feminarũ loquił int᷑
ubiñ audit᷑ quia nec dignus est sitalis ÷ loquit᷑ ergo interius & diẽ & consolat filiã
suã huius modi uerbis : De in iurus uiritui torqueris : quidtibi it fecit dolesed
ipsũ noli imitari ut male facias sed ipsete imitetur in bononã in eo qđ male faci t
caput suũ eunt amboꝑ p̃ceps uit aũt ñ sequat᷑ malũ caput suũ teneat se adcaput ecłȩ
p̃i ani audiant caput mulieris uir ubi se agnus cant duces illas aut̃ comites esse dober
Q& ideo cauendũ uero illa ireuiuendo quatim & neuxor sequat᷑ imitando:
sedisti quib: displic& ut int̃uirũ & uxoꝵẽ parpudicitiȩ formaserue t᷑ &

Expanded text:
debeat, si Christo illud debeat quod tu exigis et ideo reddat quia iubet ille, et si fornicatur uir, debeat, si Christo illud debeat quod tu exigis et ideo reddat quia iubet ille, et si fornicatur uir, castitatem illa deo exhibet. Christus enim loquitur in cordibus bonarum feminarum, loquitur intus ubi non audit uir, quia nec dignus est, si talis est; loquitur ergo ille interius et dicit et consolatur filiam suam huius modi uerbis: "de iniuriis uiri tui torqueris; quid tibi enim fecit, dole; sed ipsum noli imitari, ut male facias, sed ipse te imitetur in bono. nam in eo quod male facit caput suum; eunt ambo per praeceps. ut autem non sequatur caput malum suum, teneat se ad caput eccleistiani audiunt: caput mulieris uir; ubi se agnoscunt duces, illas autem comites esse debere. et ideo canendum uiro illac ire uiuendo, qua timet, ne uxor sequatur imitando. sed istis quibus displicet, ut inter uirum et uxorem par pudicitiae forma seruetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
labo ariipsam ꝑcutiendo qusꝰ diconolite moechari postixoresur̃as ꝗñ uultis ut moechencur
postuosuxores ur̃ae : Nolite ire uos quo eas sequi non uultis si ne causauos excusare conami¬
ni quando dicitisinum quideo aduxorẽ alienã ad ancillã meã e ouis utdicat tibinũ quideo
aduirũ alienũ ãd seruũ meũ eodicis non ẽ uxor aliena ad quã uado nũ quiduis dicaturi
tibi ñ estuir alienus ad quã uado : Absit ut dicat hoc ill ꝓ melius enim dol&te quã imate¬
turte: illaenimcasta & scã femina & uerexp̃iana q̃ dol& fornicante uirũ & ñ dol&
propt̃ carnẽ sed dol& ꝓpt̃ caritatẽ ñ ideo non uult ut facias qr & ipsa ñ facit sed quia
tibi cionex pedit: Nã siꝓpterea ñ facit ut tuñ facias sifeceris faci& Si aũt dõ illud

Expanded text:
laborari. ipsam percutiendo quid dico ? nolite moechari post uxores, quia non uultis, ut moechentur laborari. ipsam percutiendo quid dico ? nolite moechari post uxores, quia non uultis, ut moechentur post uos uxores uestrae. nolite ire uos quo eas sequi non uultis. sine causa uos excusare conamini, quando dicitis: "numquid eo ad uxorem alienam? ad ancillam meam eo. uis ut dicat tibi: "numquid eo ad uirum alienum? ad seruum meum eo". dices: "non est uxor aliena, ad quam uado". r numquid uis dicatur tibi: "non est uir alienus, ad quem uado" ? absit, ut dicat hoc illa. melius enim dolet te quam imitatur te. illa enim casta et sancta femina et uere christiana, quae dolet fornicantem uirum, et non dolet propter carnem, sed dolet propter caritatem, non ideo non uult ut facias, quia et ipsa non facit, sed quia tibi non expedit. nam si propterea non facit, ut tu non facias, si feceris, faciet. si autem deo illud
Abbreviated transcription (Latin):
as tabulas dedit in quib: duab: tabulis lapideis scriptaer decẽpraeceptalogis¬
tẽ in altera tabula ad ꝑximũ : In alter aergo tabula primũ ẽhonora patrẽ
tuũ &matrẽtuã secundũ non moechaberis: Tertiũ ñ occides : Quastũ ñ fura¬
ueris : Quintũ non falsũ testimoniũ dices: Sextũ ñ c̃cupisces uxorẽ ꝓximitui
eptimũ n ẽcupis cesrem ꝓximitui haec tungamꝰ illis trib: ad dilectionẽ dĩ
ꝑtinentib: si in psalte rio decẽcordarũ uolumus cantare canticũ nouum :
modo ñ me intuemini sed sermonẽ dĩ : Holite irascimedica m̃to ur̃o:
non inuenienim aliud quaeransirem: ueni ad quintã cordãs homoqui
iango psalterio decẽ cordarõ nũ quid p̃ter misurus erã quintã immoraius¬
&idus ꝑeus surus: inillaenim uideo iacere totũ penegenꝰ hunt̃ ĩ illa iuideo plus

Expanded text:
as tabulas dedit, in quibus duabus tabulis lapideis conscripta erant decem praeceptaas tabulas dedit, in quibus duabus tabulis lapideis conscripta erant decem praeceptatem in altera tabula ad proximum.. in altera ergo tabula primum est: honora patrem tuum et matrem tuam; secundum: non moechaberis; tertium: non occides; quartum: non furaberis; quintum: non falsum testimonium dices; sextum: non concupisces uxorem proximi tui; septimum: non concupisces rem proximi tui. haec iungamus illis tribus ad dilectionem dei pertinentibus, si in psalterio decem chordarum uolumus cantare canticum nonam. Modo non me intueamini, sed sermonem dei. nolite irasci medicamento uestro; non inueni enim aliud qua transire. ueni ad quintam chordam, homo, qui tango psalterium decem chordarum; numquid praetermissurus eram quintam? immo assidue percussurus. in illa enim uideo iacere totum paene genus humanum, in illa uideo plus
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri deficientes int̾cio signo dixer̃digitus dĩẽ hic: XXXII. Pt emex posi¬
otalex in duob prȩceptis ÷ dilectione di & dilectione ꝓximi : A dduoltaꝗ prȩcepta id ÷ ad
dilectionẽ di & dilectionẽ ꝓximiꝑtin& decalogus ad primũ p̃ceptũ tres cor deꝑtinent :
quia ds̃ trinitas : Ad alterũ uero p̃ceptũ idẽ ad dilectionẽ ꝓximi septẽ corde:
quomodo uiuatur int̃ homines : Nã ipsenumerus septenariustã quã septem
corda  rũ incipit ab honore parentũ honora patrẽtuũ & matrẽ tuã ad parentes
enim suos homoa perit oculos & haec uita ab illoꝵ amicitia sumit exor diũquis¬
quis aũt suis parentib: ñ defert honorẽ quib: parcere poterit : honora patrẽ
monumero ẽprimũ ad dilectionẽ ꝓximi primũ ẽ in alteratabula : Nã
ideo duae tabulȩ legis date sunt  Ds̃ enim famulo suo morsi in monte du

Expanded text:
confiteri; deficientes in tertio signo dixerunt: digitus dei est hic. CVII. ITEM EXPOSIconfiteri; deficientes in tertio signo dixerunt: digitus dei est hic. CVII. ITEM EXPOSItione dei et dilectione proximi; ad duo itaque praecepta, id est ad dilectionem dei et proximi, pertinet decalogus. ad primum praeceptum tres chordae pertinent, quia deus trinitas. ad alterum praeceptum uero, id est ad dilectionem proximi, septem chordae: quomodo uiuatur inter homines. nam ipse numerus septenarius tamquam septem chordarum incipit ab honore parentum: honora patrem tuum et matrem tuam. ad parentes enim suos homo aperit oculos et haec uita ab eorum amicitia sumit exordium. quisquis autem suis parentibus non defert honorem, quibus parcere poterit? honora patrem trio numero est primum ? ad dilectionem proximi primum est in altera tabula. nam ideo duae tabulae legis datae sunt. deus enim famulo suo Mos
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ spm ꝓpt̃ sc̃ĩ ficationẽ quȩ prima ins abbato sonuit : quod uob̵ paulo ante ue hem̃ter quantũ
potuimꝰ cõm̃ dauimꝰ : Huic p̃cepto c̃traria inqui& udo in muscis decorruptione nascentibus
facitenim hoc sps̃ sc̃s poena: aliudenim facit gratia: aliud poeni aliudonim fac̃ inplendo:
aliud deserendo: deniꝗ utiã euident̃ c̃ ficentib: ipsis pharaonis magis agnoscere ualeamꝰ
quomodo appellatus ÷ in euangelio sp̃s diuideamꝰ qđ nom̃ ac cepigobicientes dño conui¬
Res dit illo siego in spũdi eicio de monia ceste suꝑuenit in uo regnũ dĩ : Quod alius euan¬
gelista sic narrat᷑ si ego indigito dĩ eieciodae monia : Quodalius euangelista dixit
sp̃s di: Alius euangelista dix̃ digitusdĩ : Ergo sp̃s̃ dĩ digitus di Ideo lex datascriptadigi¬
todĩqus lexdata ẽ in montesina quinquagesimodie post orcissionẽ ouis cȩlebrato
pascha apopulo iudȩ orsinplent᷑ quin quagint adies post occissionẽ ouis & dataẽ lex scrip

Expanded text:
m propter sanctificationem, quae prima in sabbato sonuit; quod uobis paulo ante uehementer, quantum potuimus, commendauimus. huic praecepto contraria inquietudo in muscis de corruptione nascentibus, um non habuerunt; facit enim hoc spiritus sanctus poena. aliud enim facit gratia, aliud poena; aliud enim facit implendo, aliud deserendo. denique ut iam euidenter confitentibus ipsis Pharaonis magis agnoscere ualeamus, quomodo appellatus est in euangelio spiritus dei, uideamus quod nomen accepirespondit ille: si ego in spiritu dei eicio daemonia, certe superuenit in uobis regnum dei. quod alius euangelista sic narrat: si ego in digito dei eicio daemonia. quod alius euangelista dixit "spiritus dei" alius dixit "digitus dei". ergo spiritus dei digitus dei. ideo lex data scripta digito dei; quae lex data est in monte Sina quinquagesimo die post occisionem ouis celebrato pascha a populo Iudaeorum. implentur quinquaginta dies post occisionem ouis et datur lex script
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ꝑtinere quis quis autẽ ñ coher& unitatixp̃i & oblatrat aduersus unitatẽx p̃i intelle
qui segregant sem& ipsos animales spm̃ñ habentes : quid manifestius quid eui¬
dentius merito ueniant : &sie a dẽ credentes quȩ nostam̃ accepturi spm̃ scm̃
quem habereñ poss̃ ꝗ dius̃ hostes unitatis: hos aut̃ c̃parat apłs magis pharaonis :
habentes inquit formam pi&atis sed uistutẽ eiꝰ abnegantesi qui insig¬
no testio defecerunt : Iam uid&e : quare insigno testio fecer uN
memen tote eos quiaduersant᷑ unitati non habere spm̃ scm̃ : Tria
uero illa prȩcepta prima in decalogo addĩ dilectionẽ intellegunt᷑¬

Expanded text:
tinere. Quisquis autem non cohaeret unitati Christi, et oblatrat adversus unitatem Christi, intequi segregant semetipsos, animales, Spiritum non habentes . Quid manifestius? quid evidentius? Merito veniant, etsi eadem credentes quae nos, tamen accepturi Spiritum sanctum, quem habere non possunt, quamdiu sunt hostes unitatis. Hos autem comparat Apostolus magis Pharaonis  Habentes, inquit, formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes  , qui in signo tertio defecerunt. 14. Jam videte quare in tertio signo defecerunt. Mementote eos qui adversantur unitati, non habere Spiritum sanctum. Tria vero illa praecepta prima in Decalogo ad Dei dilectionem pe
Abbreviated transcription (Latin):
nec aslus erubeseat intn pucdiconl deoñ cesso caneerr quonta asta fores lrt̃ pos
ipsa puesrsa consuatidin ei labetotius uedixigeneris bumanr sinnsmip uos
faat homsiconsũ qđ auor tat dẽpellereillũ uultis depteri aed etnuo si fieripo¬
fast e msere nsiqlis fuciat fur tu odi ts ilu necuidere uultu sa quns cupat
fal sũ destomoniu ab hominaminine cuobis uidebit homo diquis ecupiscil¬
sat resaliemas raptor e iniustus deputatur. Siciuis uoluta tus ueriteñ an cil

Expanded text:
ne castus erubescat inter impudicos. ideo non cesso tangere quintam istam chordam propter ipsam peruersam consuetudinem et labem totius, ut dixi, generis humani. si quis inter uos faciat homicidium — quod auertat deus! — pellere illum uultis de patria et continuo, si fieri potest, excludere. si quis faciat furtum, oditis illum nec uidere uultis. si quis dicat falsum testimonium, abominamini nec uobis homo uidebitur. si quis concupiscat res alienas, raptor et iniustus reputatur. si quia uolutatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ter fectione cuiꝰ lib& eoꝵ quia dix̃mulier st&it sanguis circũci¬
sionis infantis: Nonenim ait reces sit ab eoꝓpt̃ qđ circũcidic in fan¬
te sed quia st&it sanguis circũcisionis: n quiacucurrit sed quia
st& itͥmagnũnisi fallor sacram̃tũ cviIII deoqd assidueds̃dic̃¬

Expanded text:
terfectione cuiuslibet eorum, quia dixit mulier: stetit sanguis circumciterfectione cuiuslibet eorum, quia dixit mulier: stetit sanguis circumcisionis s infantis; non enim ait: "recessit ab eo", propter quod circumcidit infantem, sed quia stetit sanguis circumcisionis; non quia cucurrit, sed quia stetit: magno, nisi fallor, sacramento. XCIIII. DE, ID QVOD
Abbreviated transcription (Latin):
Sedquia sequitur Diligit dñs postassion: Ergo fundam̃ta uel dñi
uelsion ad faciliorẽ sensum magission ut fundam̃ta ciuitatis
accipiantur: sed quia in hoc pronomine quodẽius: genus am¬
& ne utri ingreco autem infemininoge¬
nere dicatur: AuTeS ΑΥINC: masculino & neutro autoyautu & ha¬
b& codex gregus autu cogit intellegere non fundamentasion :
sed fundamentadñi Id eꝰ quȩ constituit dñs. dequodictum ẽ
ȩdificans hierus alem dñs: nec sion tamen nec dñm ante ea nomi¬
nauerat: cumdiceret fundamenta eius in montib scĩs:sic & hic
nondum nominato infante dictũ est occurrit ei & quȩ rebat
cum occidere ut dequodixerit. in consequentib ag noscamꝰ:
quam quam & si demorse accipere quis quam uoluerit non ẽ
magnopere resistendum: illud potius quod sequitur sifieripo¬
testꝰ intellegatur: quid sibi uelit ideo recessis se angelũ ab in¬

Expanded text:
sed quia sequitur: diligit dominus portas Sion, ergo fundamenta uel domini sed quia sequitur: diligit dominus portas Sion, ergo fundamenta uel domini uel Sion, ad faciliorem sensum magis Sion, ut fundamenta ciuitatis accipiantur. sed quia in hoc pronomine, quod neutri, in Graeco autem in femininonere dicatur αὐτη̃ς, masculino et neutro avrov, et habet codex graecus atzov: cogit intellegere non fundamenta Sion, sed fundamenta domini, id est quae constituit dominus, de quo dictum est: aedificans Hierusalem dominus. nec Sion tamen nec dominum antea nominauerat, cum diceret: fundamenta eius in montibus sanctis. sic et hic nondum nominato infante dictum est: occurrit ei et quaerebat eum occidere, ut de quo dixerit in consequentibus agnoscamus. quamquam et si de Mose quisque accipere uoluerit, non est magnopere resistendum. illud potius quod sequitur, si fieri potest, intellegatur, quid sibi uelit ideo recessisse angelum ab in
Abbreviated transcription (Latin):
morsen: quia dictũ est occurrit eiangłs & uolebat eũ occidere :
Namcui putabit᷑ occurris se. nisuilli quiuniuerso suorum comitatui
p̃fuit : & a quoc&eriducebantur. san puerũ quȩ rebat occide recuima¬
ter circũcidendo sub uenit it ob hoc intellegat᷑ occidere uoluis se
infantem: Quianerat circũcisus: at que la sancire preceptum
circũcisionis seueritate uindictae : Quods̃i itaẽ : incestũ ẽ prius de quod ixerit
quȩ rebat eu moccidere: Quia ignoratur queminisi ex consequena bus
reperiatur mira sane locutione & inusitatxut prius dicer& occur¬
rit ei & quȩrebat eum occidere : de quonihil ante eadixerat:
Sedtalis est inpsalmo fundam̃taeius in montib scis diligit dñs postas sion
Inde enim psalmus incipit: nec aliquid deillo uel de illa dexerat cuius
fundamenita intellegi uoluit dicens fundam̃ta eius in montibus scis

Expanded text:
Moysen, quia dictum est: occurrit ei angelus et quaerebat eum occidere? Moysen, quia dictum est: occurrit ei angelus et quaerebat eum occidere? nam cui putabitur occurrisse nisi illi, qui uniuerso suorum comitatui praefuit et a quo ceteri ducebantur? an puerum quaerebat occidere, cui mater circumcidendo subuenit, ut ob hoc intellegatur occidere uoluisse infantem, quia non erat circumcisus, atque ita sancire praeceptum circumcisionis seueritate uindictae? + quod si ita est, incertum est prius de quo dixerit: quaerebat eum occidere, quia ignoratur quem, nisi ex consequentibus reperiatur: mira sane locutione et inusitata, ut prius diceret: occurrit ei et quaerebat eum occidere, de quo nihil antea dixerat. sed talis est in psalmo: fundamenta eius in montibus sanctis; diligit dominus portas Sion. inde enim psalmus incipit nec aliquid de illo uel de illa dixerat, cuius fundamenta intellegi uoluit dicens: fundamenta eius in montibus sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
drum inscripturis celebratue ẽ luotũ nouẽ dies quod apud latinos
houẽ diesappellant unde mihi uident᷑ abhanc consu&udine ꝓhibendi
siquixp̃ianorum istum inmortuis suis numerum seruant qui
magis ẽ ingebitiliũ consueudine: Septimꝰ uero dies auctoritatem
inscripturis hab& Vnde alio loco scriptum est luctus mostui
septem dierum fatui aut̃ om̃s dies uite eius. Septenarius aut
numerus propt̃ sabbati sacramentũ prȩcipuequi& is indiciuẽ
Vnde merito mostuis tãquam requies centib: exib&ur quem
tam̃ numerũ inluctuia cobdecuplauerae grpͥti qͥ eũ septuagin¬
deo quoðsexipruesi In exodo occurrat ei angls  uole bat
neo quod scriptũ ẽ & factũ ẽ inuia ad refeccionẽ obuia uit ei angłs
& querebat eũ occidere : Et ad sumpta sepphoraculculo circũ¬
circũcisionis: primũ quęrit᷑ quẽ uolebat angelus occidere : utrũ

Expanded text:
orum in Scripturis celebratum esse luctum novem dies, quod apud Latinos orum in Scripturis celebratum esse luctum novem dies, quod apud Latinos novendialia appellant. Unde mihi videntur ab hac consuetudine prohibendi, si qui Christianorum istum in mortuis suis numerum servant, qui magis est in gentilium consuetudine. Septimus vero dies auctoritatem in Scripturis habet, unde alio loco scriptum est, Luctus mortui septem dierum, fatui autem omnes dies vitae ejus. Septenarius autem numerus propter sabbati sacramentum praecipue quietis indicium est, unde merito mortuis tanquam requiescentibus exhibetur: quem tamen numerum in luctu Jacob decuplaverunt Aegyptii, qui eum septuagineo quod scriptum est in Exodo: Occurrit ei angelus et volebat eo quod scriptum est: et factum est in uia ad refectionem obuiauit ei angelus et quaerebat eum occidere. et assumto Sepphora calculo circumcircumcisionis, primum quaeritur: quem uolebat angelus occidere, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
& bis numero quamuis unũ & eundem sp̃m scm̃ de dit primo p ostea¬
quam resurrexit. Iterum postea quam ascendit incȩlum
tqñm post triduum resurrexit post quadraginta aut̃ diesas cen¬
dit unũ hoꝵ quod posterius factũẽ numero dierũ codices hebrei
significant. Alteru aũt d&riduo quodadeande &iã rẽꝑtin& Septua¬
ginta cõmemorare ñ int̃p̃tationis seruitute sed ꝓphetia̾ auet oritate uolu¬
erunt nonergo dicamꝰ unũ horum salsũ es se Et palus int̃p̃tib ad¬
uersus alios litigem cũ& illiquiex hebreo int̃p̃tantur probent nobis
hoc scriptũ eẽ quod int̃pr&ant̃. & septuaginta int̃pr&um auetoritas
quȩ tanto &iã diuinitus facto miraculo cõm̃datꝰ tanta iecclesiis u&us¬
Suo Septemdiesus MEODEM labRO ETCLAXII¬
t fecit luctum patrisuo septem dieb nescio utrũ inueniat alicui sco¬

Expanded text:
et bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo. posteaet bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo. posteaquam resurrexit, iterum, posteaquam ascendit in caelum. et quoniam post triduum resurrexit, post quadraginta autem dies ascendit, unum horum, quod posterius factum est. numero dierum codices hebraei significant; alterum autem de triduo, quod ad eandem etiam rem pertinet, Septuaginta commemorare non interpretationis seruitute sed prophetiae auctoritate uoluerunt. non ergo dicamus unum horum falsum esse et pro aliis interpretibus aduersus alios litigemus, cum et illi, qui ex hebraeo interpretantur, probent nobis hoc scriptum esse quod interpretantur, et septuaginta interpretum auctoritas, quae tanto etiam diuinitus facto miraculo commendatur, tanta in ecclesiis uetussuo septem diebus; ex eodem libro. Et fecit luctum patri suo septem dies. Nescio utrum inveniatur alicujus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
euestetur ut ꝑ tot dies ad comm̃datos uidelic&ꝰ humiliatione
ponitentium intellegantur ieiuniis sua defleuis se peccata & in¬
p&ras semisericor diãdĩ nec tam̃putan dũẽ istũ numerũ lustũ poe¬
nitentiũ tantũ modo conuenire. Alio quin non dua dragintadiers
fecis s& dñscũ discipulis suis postresurrectione intranscũ eis &
exiens manducans & bibens qui dies utique magnȩ lȩlitiȩ fuernec
septua ginta int̃pretesquos legerec̃ sue ũ ecclesie erras secredendis ut
ñ diceres quadraginta dies sed triduũ &nineue euestet᷑ maiore quippe
uno insuis int̃p̃tationib: quod magnũ miraculũ fuit consonuisse
firmantur triduũ possueruni quãuis nignor arent quod elies
tellegerentur dissolu abolerique peccata dequodictũ ẽ. quitraditus est
prodelicta nr̃a &resurrexit prouistificationẽ nostram. Clarificatio
autem dñi inresurrectionem & incȩlũ ascensionẽ cognoscitur. Vn de

Expanded text:
euertetur, ut per tot dies, accommodatos uidelicet humiliationi euertetur, ut per tot dies, accommodatos uidelicet humiliationi paenitentium, intellegantur in ieiuniis sua defleuisse peccata et impetrasse misericordiam dei. nec tamen putandum est istum numerum luctui paenitentium tantummodo conuenire; alioquin non XL dies fecisset dominus cum discipulis suis post resurrectionem, intrans cum eis et exiens, manducans et bibens; qui dies utique magnae laetitiae fuerunt. nec septuaginta interpretes, quos legere consueuit ecclesia, errasse credendi sunt, ut non dicerent: XL dies, sed: triduum et Nineue euertetur. maiore quippe uno in suis interpretationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firmantur, triduum posuerunt, quamuis non ignorarent quod dies tellegerentur dissolui abolerique peccata, de quo dictum est: qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. clarificatio autem domini in resurrectione et in caelum ascensione cognoscitur. unde
Abbreviated transcription (Latin):
ea appositus est ad patres suosnulla questio fier&: anfoste
populus ẽ ñ solũ hominũ scoru ueru & angeloꝵ ꝓopulus ciuita¬
tis illius: Undedicitur adhebreos: sed accessistis ad montẽ
sion & adciuitate dĩ hierus ale & admilia angłoꝵ Exultantiu:
huicpopulo opponuntur qui hancuita placentes dõ finiuri
unc enim dicuntur apponi quando nullaiã reman& sollicitu¬
doteptantium & periculum peccatorũ : quod intuens ait serp¬
tura : ante mostemnel audes homine quẽꝙ EUI De quadra
uadraginta dies sepulturȩ quos commemorat scriptur a forte
significant aliquid poenitentiȩ quipeccata sepeliunt᷑ ñ enĩ
frustra&iam quad raginta dies ieiuniorũ sconstiuti quib
morss& helius & ipse dñs ieiuna ũ & ecdesiã precipua obser¬
uatione mieiuniorũ quadragesimã uocat unde & in ebreo deni¬
niuetis apudionã ꝓph&a scripiũ ꝓhibentqua draginta dies & niniue

Expanded text:
esset: Appositus est ad patres suos, nulla quaestio fieret. An forte esset: Appositus est ad patres suos, nulla quaestio fieret. An forte populus est non solum hominum sanctorum uerum et angelorum, populus ciuitatis illius, unde dicitur ad Hebraeos: sed accessistis ad montem Sion et ad ciuitatem dei Hierusalem et ad milia angelorum exsultantium? huic populo apponuntur qui hanc uitam placentes deo finiunt. tunc enim dicuntur apponi, quando nulla iam remanet sollicitudo temtationum et periculum peccatorum. quod intuens ait scriptura: ante mortem ne laudes hominem quemquam. XCI. DE uadraginta dies sepulturae, quos commemorat scriptura, forte significant aliquid paenitentiae, qua peccata sepeliuntur. non enim frustra etiam XL dies ieiuniorum sunt constituti, quibus Moses et Helias et ipse dominus ieiunauit; et ecclesia praecipuam obseruationem ieiuniorum quadragesimam uocat. unde et in hebraeo de Nineuitis apud Ionam prophetam scriptum perhibent: quadraginta dies et Nineue
Abbreviated transcription (Latin):
fixus ẽ dñs fer& riginta milib: ut &ia ipsinumerus eũ significare intelle¬
arbitremꝰ: Tales actantis homines ditantã gessissecura ꝓsepeliendis
corporibus suiscũ sit atque eedebeat fidelium ista securitas quod
ubicum ꝗ corpora eoꝵ sepelientur uel insepulta &iam perinimico¬
rum rabiem relinquantur ut ꝓeoꝵ libidine delacerata ad sum¬
muntur non ideo uelminus integra uelminus gloriosaeoꝵ resur¬
idendum quomodo dicant scripturȩ: quod apsidue dicant de
mostuis & ad positus est ad patres suos uel appositus est ad po¬
pulum suũ: Ecceenim deia cob dicitur iamquidem mostuo
sed nondũ sepulto & adquem populum adponatur : non in prump¬
tuẽ uidere: ex illo enim populus prior nascitur qui distus ẽ.
populus isrł: qui uero eũ precȩsser:tam pauci iusti nomi¬
nantur. ueos populũ appellare cunstemur : Nam si dictũ

Expanded text:
fixus est Dominus fere triginta millibus, ut etiam ipse numerus eum significare intellifixus est Dominus fere triginta millibus, ut etiam ipse numerus eum significare intelliarbitremur tales ac tantos homines Dei tantam gessisse curam pro sepeliendis corporibus suis; cum sit atque esse debeat fidelium ista securitas, quod ubicumque corpora eorum sepeliantur vel insepulta etiam per inimicorum rabiem relinquantur, aut pro eorum libidine dilacerata absumantur, non ideo vel minus integram, vel minus gloriosam eorum resurenesi. Videndum quomodo dicant Scripturae quod assidue dicunt de mortuis: Et appositus est ad patres suos, vel appositus est ad populum suum. Ecce enim de Jacob dicitur jam quidem mortuo, sed nondum sepulto, et ad quem populum apponatur non in promptu est videre. Ex illo enim populus prior nascitur, qui dictus est populus Israel, qui vero eum praecesserunt, tam pauci justi nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. Nam si dictum
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc ex homninum consu&udine metiamur: si autem in his omnib
sacrarmenta querantur maioris ammirationis gaudiũ ipse quiln¬
uenerit ori&ur cad auerib: quippe mostuorũ peccata significari
inlege non dubium ẽ cum iubentur homines posteorũ contrecta¬
tionem siue qualem cũq: cũ tactum tamq abinmunditia purificari
Ethinc illa sententia ductaẽ. quibabtizatur amor tuo
&iterum tangit illum quid profecit lautatio eius. sic & qui ieiun at
peccatorum significat eo ꝑtinens quod dictũ est. Beatiquorum remis¬
sesunt iniquitates & quorum tecta sunt peccata. Ubiergo sepelienda
erant hoc signi ficantia cadauera patri archarũnis in eat̃raubi
ille crucifixus ẽ. Cuius sanguine facta ẽ remissio peccator mostib
enim ꝑatri archarũ peccata hominũ figuratas dicit᷑ aũt ab eo loco
quod abrah amiã uocatur ubi sunt ista corpora ab ee locũ ubi cruci¬

Expanded text:
si hoc ex hominum consuetudine metiamur. si autem in his omnibus si hoc ex hominum consuetudine metiamur. si autem in his omnibus sacramenta quaerantur, maioris admirationis gaudium ipsi qui inuenerit orietur. cadaueribus quippe mortuorum peccata significari in lege non dubium est, cum iubentur homines post eorum contrectationem siue qualemcumque contactum tamquam ab inmunditia purificari. et hinc illa sententia ducta est: qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum, quid profecit lauatio eius? sic et qui ieiunat ssignificat peccatorum eo pertinens quod dictum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra ubi ille cruc-ifixus est, cuius sanguine facta est remissio peccatorum? mortibus enim patriarcharum peccata hominum fiquod Abrahemium vocatur, ubi sunt ista corpora, abesse locum ubi cruci
Abbreviated transcription (Latin):
oriturus iacobfiliosuo iosephdicit si inuenigratiã in c̃speetutuo
subicemanũ tuã sub femore meo & facies in me misericordiã
& ueritatem : ea filiũ iuratione constringit: qua seruũc̃strin¬
xerat abrahã illemandans undeuxor ducatur filios uois tesepultu¬
rã cõmendans corporis sui in utroq tam̃ caus a nominatas duo illa
quȩ magniha bendaatq: petenda s. inscripturis omnib: que cũq dis ꝑ¬
sim legitur misericor diam & iustitiã uel misericor dia & iudiciũ uel mise¬
ricor dia& ueritas quando quide quodã locoscriptũ est uni uerse uiȩ
dñi misericor dia &ueritas. Ita hȩc duo multum commenda ta
multum consideranda sit. Seruus autem abrahȩ dixerat si faci¬
tis in dñm meũ misericordiam & iustitiam: sicut &istefilio suo
uiro tam sollicita corporis commendatio: ut non in egrpto sepe¬
liatur sed in terra channan iuxta patres suo. mirumꝰ uid&ur
quasi ad surdum ne conueniens tantȩ excellentiȩ: mentis ꝓph&iȩ

Expanded text:
oriturus Iacob filio suo Ioseph dicit: si inueni gratiam in conspectu tuo, subice manum tuam sub femoremeoetfaciesin me misericordiam et ueritatem. ea filium iuratione constringit, qua senium constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo, iste sepulturam commendans corporis sui. in utraque tamen causa nominata sunt duo illa, quae magni habenda atque pendenda sunt in scripturis omnibus. quacumque dispersim leguntur, misericordia et iustitia uel misericordia et iudicium uel misericordia et ueritas, quandoquidem quodam loco scriptum est: uniuersae uiae domini misericordia et ueritas. ita haec duo multum commendata multum consideranda sunt. seruus autem Abrahae dixerat: si facitis in dominum meum misericordiam et iustitiam, sicut et iste filio suouiro tam sollicita corporis commendatio, ut non in Aegypto sepeliatur, sed in terra Chanaan iuxta patres suos. mirum uidetur et quasi absurdum nec conueniens tantae excellentiae mentis propheticae,
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ extoto cord&uo & ex tota animatua & extot auistute tua & diliges ꝓximũtuũ
tã quã teipsũ n his duob: p̃ceptis. totalexpendet & & ꝓph&iaȩ : Referamꝰergo
tria prima p̃cepta : ad dilectionẽ dĩquȩ tria prima: Primũnerunt tibidũ
alii pra&er mescui c̃traria plagaẽ : a qua conuersa insanguinẽ ꝓpĩ qđ sũ mũ prin¬
cipiũ creatoris ad simi lationẽ humanȩ carnis adductũ :. Secundũ p̃ceptũne acci¬
pies nom̃ dñi dĩtui inuanũ ꝑtin& quantũ arbitror ad regnũ dĩ qđẽ filius dyunꝰ enim

Expanded text:
ua; et diliges proximum tuum tamquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. referamus ergo tria prima praecepta ad dilectionem dei. quae tria prima? primum: non erunt tibi di alii praeter me; cui contraria plaga est aqua conuersa in sanguine: propter quod summum principium creatoris ad similitudinem humanae carnis adductum. secundum praeceptum: ne accipias nomen domini dei tui in uanum pertinet, quantum arbitror, ad regnum dei, quod est filius dei. unus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad sapientiã initiũ sapientiaitimor dĩitaergo septinarius sp̃s & unus sp̃s septenaria ope¬
ratione unꝰ : an aliquid euidentius uultis pente costen diẽ festũ scriptura scã deseptima¬
nis factũ cõmemor at̃habe s inscriptura tobia ubi euident̃ dic̃ istũ diẽ factũ desepti¬
manis: septies enĩ septe ni Xluiiii: In sũ maredeunt: sedtã quã ut redeat᷑ ad caput:
spũienĩ scõ ad unitatem colleͥgimur ñ abunitate disꝑgimun ideo ad quadraginta
nouẽ additur unũ unitatis & fiunt quin quaginta m̃ enim iã sine causa quinqua
draginta enim diebus hic conuersaẽ dñscũ discipulis suis qua dra gesimo die ascendit
in caelũ & ꝑ acti s ibi decẽ dieb: tã quã decimo prȩceptorũ signo uenit sps̃ scs quia nemo in¬

Expanded text:
ad sapientiam: Initium sapientiae timor Dei . Ita ergo septenarius Spiritus et unus Spiritus, septenaria opead sapientiam: Initium sapientiae timor Dei . Ita ergo septenarius Spiritus et unus Spiritus, septenaria operatione unus. An aliquid evidentius vultis? Pentecosten diem festum Scriptura sancta de septimanis factum comanis. Septies enim septem quadraginta et novem in summa redeunt; sed tanquam ut redeatur ad caput; Spiritu enim sancto ad unitatem colligimur, non ab unitate dispergimur; ideo ad quadraginta et novem additur unum honor unitatis, et fiunt quinquaginta. Non ergo jam sine causa quinquagdraginta ein caelum et peractis ibi decem diebus, tamquam decimo praeceptorum signo, uenit spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
quib: diues exit & naufrag s: sic enimeritis populus dĩ int̃ iniquos egrpt s
illis haec incordepatientib: uobis aũt in colomib: in ipsis interiorib homi¬
nib: ur̃is donec ducat᷑ populus de egrpto quodã exodo suo qđ & fitnã illud
semel factũ est hoc ñ cessat fieri scicatio nulla diuina&iuera ÷ nisi absp̃uscõ
humilẽ & qui&ũ tã quã insabbato suo ad hoc septenarius numerus
&iam scõ sp̃ii deputatur: hoc scripture nostrue satis in dicaNT uideria
imeliora meliores & maiora maiores : & de istoseptenarionumero subtilius aliquid
& diuinius aliquid dicant & explicent : Egotam̃ quod in prȩsenti sat est illud uideo
consili fostitudinis scientie & pi&atis sp̃mtimoris dñsi secutiestis septẽres ꝑ cucurri
tã quã descentem ad nos sp̃idĩ asapientia usquȩ adtimorẽ & nos ascendamꝰ atimore

Expanded text:
quibus diues exit et naufragus. sic enim eritis populus dei inter iniquos Aegyptios, quibus diues exit et naufragus. sic enim eritis populus dei inter iniquos Aegyptios, illis haec in corde patientibus, uobis autem incolumibus in ipsis interioribus hominibus uestris, donec ducatur populus de Aegypto quodam exodo suo. quod et fit; nam illud semel factum est, hoc non cessat fieri. Sanctificatio nulla diuina et uera est nisi ab spiritu sancto. humilem et quietum tamquam in sabbato suo. ad hoc septenarius numerus etiam sancto spiritui deputatur; hoc scripturae nostrae satis indicant. uiderint meliora meliores et maiora. maiores, et de isto septenario numero subtilius aliquid et diuinius aliquid dicant et explicent: ego tamen quod in praesenti sat est, illud uideo, consilii et fortitudinis, scientiae et pietatis, Spiritum timoris Dei . Si secuti estis, septem res percucurri, tanquam descendentem ad nos Spiritum Dei a sapientia usque ad timorem, ut nos ascendamus a timore
Abbreviated transcription (Latin):
natus : in t̃om̃s tã quãnatos cordisnr̃i primogenita fides ẽ: Nemo enimbene
operat᷑ nisi fides prȩcesseritꝰ om̃ a operatuabon a filiituis spiritales sed int̃ hostibi
primogenitaẽ fidess quis quisrẽ alianã occulte c̃cupiscis interius fidẽ per¬
diserisenim primosine dubio simulator: obsequens ñ caritate sed fraude ue¬
luti amans eũ a quote cupis fieri heredẽ: amando eũ moriqueris: & ut in reeis
teui deas possessorem illi inuides successorẽ : Heia fffdecur sa& decem p̃cep¬
ta & decẽ ꝑlagas c̃paratos c̃tẽptores p̃ceptoꝵ c̃tumatia aegrtiorũ. Cautos
uos fłcimꝰ ut habeatis sec urires uras in prȩceptis dĩres ur̃as inquãres uras in¬
terior sarcȩ urȩ interioris thesauriur̃ pres urãs quas uob nec fur nec latrune
uicinus potens possit auferre. ubi nectinea necrubigo metuenda ÷ cum

Expanded text:
natus inter omnes tamquam natos cordis nostri primogenita fides est. nemo enim bene natus inter omnes tamquam natos cordis nostri primogenita fides est. nemo enim bene operatur, nisi fides praecesserit. omnia opera tua bona filii tui sunt spiritales; sed inter hos tibi primo nata est fides. quisquis rem alienam occulte concupisces, interius fidem perdes. eris enim primo sine dubio simulator, obsequens non caritate, sed fraude, ueluti amans eum a quo te cupis fieri heredem; amando eum mori quaeris et, ut in re eius te uideas possessorem, illi inuides successorem. Heia, fratres, decursa decem praecepta et decem plagas, comparatos contemtores praeceptorum contumaciae Aegyptiorum ! cantos uos fecimus, ut habeatis securi res uestras in praeceptis dei: res uestras, inquam, res uestras interioris arcae uestrae, interioris thesauri uestri; res uestras, quas nobis nec fur nec latro nec uicinus potens possit auferre; ubi nec tinea nec robigo metuenda est; cum
Abbreviated transcription (Latin):
tã iustũ uid& ur quãrem sibi derelictũ possidere habereiure commune quid apud
te facit homo dimisũ ẽ mihi hereditatẽ consecutussũ testam̃tũ legonihil uid& ur
iustius ist auoce a uaritiae tulaudas quasiiure possidentẽ : Ds̃ dãnat iuste c̃cupis¬
centem : Videqualis es quioptaste ab aliquo heredẽ fierim̃ uis ut habeat here¬
des : inheredibus aũt nihil carius primogenitõ ꝓinde in primogenitis tuis puni
ris qͥc̃ cupiscendores alienas id quod tibi iure ñ debeat᷑ quasi iuri sũ brã ꝑ quiris
Et facile ẽ quid ẽ fratres corporalit̃ amittere primo genitos: moriunt᷑ enim
homines siuẽ ante parentes suos siue postparentes suos mostui moriuntur:
Illud molestũ est neꝑ hanc occultã & iustã c̃cupiscentiã primo genita cordistuiꝑ
das: primo genitus enim in nob̵ imaginẽ hab& Cratiȩ dĩnouis natos prior

Expanded text:
tam iustum uidetur quam rem sibi derelictam possidere, habere iure communi ? quid aput tam iustum uidetur quam rem sibi derelictam possidere, habere iure communi ? quid aput te facit, homo? dimissum est mihi; hereditatem consecutus sum; testamentum lege.a nihil uidetur iustius ista uoce auaritiae. tu laudas quasi iure possidentem: deus damnat iniuste concupiscentem. uide qualis es, qui optas te ab aliquo heredem fieri: non uis, ut habeat heredes. in heredibus autem nihil carius primogenito. proinde in primogeris qui concupiscendo res alienas, id, quod tibi jure non debebatur quasi juris umbra perquiris. Et facile est quidem, fratres, corporaliter amittere primogenitos; moriuntur enim homines sive ante pareillud molestum est, ne per hanc occultam et iniustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. primogenitus enim in nobis imaginem habet gratiae dei; nonus natus, prius
Abbreviated transcription (Latin):
quandã quȩ ronihi mihi interin toccurritfortassis oȩcurr&t melius diligentius¬
que inquirentibus nisiqr om̃s resquas hab& here dibus seruare rep̃hendit᷑: hic autẽ
clamat quirẽ ꝓximis ui c̃cupiscit & qui fusto aufert ut qui furatur aliquid ꝓximi
non potest nisirẽ ꝓximi furary sed defustoiã superius p̃cestũ est ubi intellegas
& rapinã non enim de furto p̃ciper& & derapina tacere scriptura nisite intellegere
uoluis s& quia si poenaleẽ clanculo auferre multomaioris poenȩ ẽ uiolent̃ eripere :
Auferre ergos olenti siueocculte siue palã hab& p̃ceptũ suũ concupiscer autẽ
rẽ ꝓximiuis. notat ds̃ in corde&iã siiustã ibi suc cessionẽ queras : ñ lic& denique. quiuo¬
lunt res alienas tãquã iuste posside reheredes sequȩrunt fieri amorientibus quid enĩ

Expanded text:
quandam quaero, nihil mihi interim occurrit — fortassis occurrat melius diligentiusquandam quaero, nihil mihi interim occurrit — fortassis occurrat melius diligentiusque inquirentibus — nisi quia qui omnes res, quas habet, heredibus seruat reprehenditur. hic autem clamat:  qui rem proximi concupiscit et qui furto aufert et qui furatur aliquid proximi non potest nisi rem proximi furari. sed de furto superius iam praeceptum est; ubi intellegas et rapinam; non enim de furto praeciperet et de rapina taceret scriptura, nisi te intellegere uoluisset, quia si poenale est clanculo auferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolenti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere autem rem proximi, quod notat deus, in corde, etiam si iustam ibi successionem quaeras, non licet denique qui nolunt res alienas tamquam iuste possidere, heredes se quaerent fieri a morientibus. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Non aplagadensȩ tenebrȩ &enimẽ quȩdã moechia c̃traquã supra ꝑcaptu
datuest&ia in ñ a pp&enda castitate uxoris aliȩ nȩs moechus : enim & quin it
aduxorẽ alienã tantũ q ñ contentus ẽ sualiã uero ñ solũ post suã pec care sed
&iã alienã at tẽptare : uere densȩ s̃ tenebrȩ nihilenim sic dol& incrdepatien¬
tis &i qui hoc facit alterinibil sic uol& patiad alitnã paratior ẽ omnis homo hoc
aũt nescio utrũ ne ẽ. quitolle rabilit̃ feratod ens as tenebras ista facientiũtalia
c̃cupiscentiuq uereexcȩcant᷑ furoreor ribile furorenĩin domitusẽ conculcare
uiriuxorem : Decimũ prȩceptũ t ñc̃cupisces ulla rẽ ꝓximitiuꝰ non pecus
non possessionẽ non subiugũ ñ aliquid omnino ꝓximitui concupis cas: huic malopla¬
ga contraria est. Decima mors primogenitorũ nqua plaga. cũ conparationem

Expanded text:
nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra quam supra praeceptum nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra quam supra praeceptum est, etiam in non appetenda castitate uxoris alienae. moechus est enim et qui non it ad uxorem alienam, tantum quia non contentus est sua. iam uero non solum post suam peccare sed etiam alienam adtemtare uere densae sunt tenebrae. nihil enim sic dolet in corde patientis; et qui hoc facit alteri, nihil sic uolet pati. ad alia paratior est omnis homo; hoc autem nescio utrumne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facientium, talia concupiscentium! uere excaecantur furore horribili furor enim indomitus est conculcare uiri uxorem. Decimum praeceptum est: non concupisces ullam rem proximi tui, non pecus, non possessionem, non subiugium; non aliquid omnino proximi tui concupisces. huic malo plaga contraria est decima, mors primogenitorum. in qua plaga cum comparationem
Abbreviated transcription (Latin):
d racones aig minsabrsin Ignis grandomixglaties spirit̃ te pestatis q̃ faciunt uerbũ
spetorent p&csi in furturuoinuenirent qđ iauiditatouentris materemamaui fa¬
miscõ hominis interioris maior famis & periculosior plaga& grauior morsriulti
mostii abulant &mulai facinorosideuanis diuitus oxultant deni ꝗ seruũ diseriptura
intus di dit locuplaez ab scdt in quit cordis r̃ibomo quiẽ antedm̃ diuen ñ ante homines
diues sed antt dm̃ diuesubi dsuudo& ibidiuies Quiergotibipdest libihomouid& fu
durs deubnds uud&gr anclinaris : Octauũ peeptu falsu testimoniũ ñlicor ecra¬
uaplag allocusta animal dente noxiũ: quid aũt uult fal sustestis nisino ceremor¬
derdo & csumere m̃tiendo: deniꝗam monens homines di apłsnese falsiscri¬
inationib: app& ant: sĩmorde tis inquit & comeditis in uicẽ iud&e ne ab inui¬
cem consum mamini : Nonũ prȩceptũ ñ concupisces uxorem proximitui

Expanded text:
— dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glaci— dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glacimitterent; et si in furto suo inuenirent quod in auiditatem uentris mitterent, maior fames esset hominis interioris, maior fames et periculosior plaga et grauior mors. multi mortui ambulant et multi facinorosi de diuitiis exsultant. denique seruum dei scriptura intus dicit locupletem: absconditus, inquit, cordis uestri homo, qui est ante deumdiues. non ante homines diues, sed ante deum diues; ubi deus uidet, ibi diues. quid ergo tibi prodest? ubi homo non uubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium. quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique admonens homines dei apostolus, ne se falsis criminationibus appetant: si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
posiemus uidere animas homicidarũ plusplangererquiã ꝓurbs centiaco pori
ulcer ato ussequituria isonsuraberis. preceptu sepaimũ a plaga sepin is c̃ luorũ¬
do sn frurtibs quodieira pͥceptũ subducis decelo ꝑ desi nemoerita babei inastulumũ
sin eus todã nopiaor bigratia qui furatur ad quire uestẽ sed oelests iudicioamu¬
tineulto s ubilucrũ ibidanũ uisibiliter iucrum. Inuisibilit cdãnũ luerũdesua
gestato Damnũ dt dñimnube: Neque enim aliquid sine ꝑuidentia b ar̃rhaut
uereputadis eaqu patiunt᷑ homines dormienti dõpatipas simuident̃ fierihaeo
nubes collsgi imbres infundigrandinẽ iacitonitrues traconcuti coras catione
retrersp as simputa ẽ fieri ei quasi ad diuinã ꝓuidentiã n ꝑtinere Contraedesco¬
gitatione sisugilatille psalmꝰ ⁊ Laudate dnm̃detra cũ laudes dictȩ esseni deceli

Expanded text:
possemus uidere animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentia corpora possemus uidere animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratorum. Sequitur: non furaberis, praeceptum septimum. et plaga septima: grando in fructibus. quod contra praeceptum subducis, de caelo perdes; nemo enim habet iniustum lucrum sine iusto damno. uerbi gratia, qui furatur adquirit uestem, sed caelesti iudicio amittit fidem. ubi lucrum, ibi damnum; uisibiliter lucrum, inuisibiliter damnum; lucrum de sua caecitate, damnum de domini nube. neque enim aliquid sine prouidentia, carissimi. aut uere putatis ea quae patiuntur homines dormiente deo pati? passim uidentur fieri haec, nubes colligi, imbres infundi, grandinem iaci, tonitruis terram concuti, coruscatione terreri; passim putantur fieri et quasi ad diuinam prouidentiam non pertinere. contra tales cogitationes uigilat ille psalmus: laudate dominum de terra — cum laudes dictae essent de caelo
Abbreviated transcription (Latin):
laboras aliquantũ inc̃tinendo ñ laborat pecus: Sed gaudebissẽꝑ ina&erni¬
tate ad quãñ ꝑuenit pecus: Siopus fatigat merces c̃sol&ur: &ipsaenĩ
patientiaẽ interiorem motũ frenare & qđ habes commune cũ pecoe ñ
tã quã pecus in om̃a relaxare : Quod sic̃ tẽpseriste & i magine dĩ inqua
fecittene glexeris uictus cupiditateꝰ insinuatarũ rerutã quã amisso
homine : pecusiñ quasi conuersus innaturã pecoris sed in hominis
formababens similitodinẽ pecoris qui ñ audis dicentem: Nolite e c̃sic̃equis
& malus non habentis intellectũ : Sed forte eligis ibiessepecus & liberagar libidine
nullalog eap petitũ carns ad continentiuã refrenandũ: adtendoplaga sipetus eisoñ¬
times saltm mori times Sextũ p̃ceptũn occides sextaplaga pustulȩ incorpore
&ues sicȩbuillientes &statenter& incendi auulnerũ & fauilla fornatrtaloanesie

Expanded text:
laboras aliquantum in continendo, non laborat pecus, sed gaudebis semper in aeternilaboras aliquantum in continendo, non laborat pecus, sed gaudebis semper in aeternitate, ad quam non pervenit pecus; si opus fatigat, merces consoletur, et ipsa enim patientia est interiorem motum frenare, et quod habes commune cum pecore, non tanquam pecus in omnia laxare. Quod si contempseris te in te, et imaginem Dei in qua fecit te neglexeris, victus cupiditate insinuatarum rerum, tanquam amisso homine eris pecus, non quasi conversus in naturam pecoris, sed in hominis forma habens similitudinem pecoris, qui non audis dicentem: Nolite esse sicut et mulus non habentes intellectum. Sed forte eligis tibi esse pecus 70 et libera vagari libidine, nullatimes; saltem mori times. Sextum praeceptum: non occides. sexta plaga: pustulae in corpore et uesicae bullientes et scatentes et incendia uulnerum ex fauilla fornacis. tales su
Abbreviated transcription (Latin):
moechare meditantẽ coniugio ñ contentũ suo appecitũ queda carnis in sedomare
ñ uult qui ẽ nob̵ pecorib: que cõmunissenimẽ cũbere& generare& iã pecudũ ẽ
ratiocinari intellegerehumanũ ẽ : Ideoratio quȩ p̃sid& in m̃te motus inferi¬
oris carnis tã quã regnans & dominans frena redeb& ñ in moderate & in licite
passim uagequelaxare: Ideoque ipsis pecorib natura ditũ ẽ instituenẽ creatore :
ut ñ moue ant ad feminas & adc̃cubitũ nisicestis temporib: neque enim rati¬
one seco hib& aliotẽpore pecus sed omni no ipso motu friges cente corpescit :
homo aut̃ Ideo sẽꝑ moueri potest : qr & refrenare motũ potesttibi domina¬
tionẽ rationis creator dedit tibi p̃cepta c̃tinentiȩ tã quã inbestias inferi¬
ores lora c̃ces sit : tenestuqđ pecus ñ potest: & ideo sperastu qđ ꝑecñ potest:

Expanded text:
moechantem, conjugio non contentum suo; appetitum quemdam cmoechantem, conjugio non contentum suo; appetitum quemdam cnon vult, qui est nobis pecoribusque communis: etenim concumbere et generare etiam pecudum est; ratiocinari, intelligere, humanum est. Ideo ratio quae praesidet in mente motus inferiores carnis tanquam regnans et dominans frenare debet, non immoderate et illicite passim vageque laxare, ideoque ipsis pecoribus natura datum est, instituente Creatore, ut non moveantur ad feminas et ad concubitum nisi certis temporibus, neque enim ratione se cohibet alio tempore pecus, sed omnino ipso motu frigescente torpescit. Homo autem ideo semper moveri potest, quia et refrenare motum potest. Tibi dominationem rationis Creator dedit, tibi praecepta continentiae tanquam in bestias inferiores lora concessit; tenes tu quod pecus non potest, et ideo speras tu quod pecus non potest;