comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis et gnͣdis inuenit᷑ ĩ egypto
¶Cusculanꝰ a loco ytalie diatꝰ
desilire igui tradr. ¶ Fauniꝰ fus¬
cus adito oleo etia luc̾e fert᷑. St
et qͥdã iuridis lapis: ueheñit ign
resistens. ¶Sifuiꝰ molł et candi¬
dus. ex cale factꝰ oleo: ingrescit
q churescit. ¶Lapidos quoq meg¬
cinaliũ mortarioꝵ et ꝑigm̃tor
usib apti. ¶ Eclisr precipuꝰ ⁊ n¬
laꝑides: nicħ ex sese renuttẽte
¶Specularis lapis uotatꝰ ẽ: ꝙ ui
tri more tnͣsluceat reꝑtus pͥmũ
in hispania citeriori arca segol¬
cam urbe. Inuenit̾ enĩ sb̾ tert
et effossus cxcicłr atq fuicłr ĩ qͣli¬

Expanded text:
et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit. Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inlapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur atque finditur in quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯne siom̃ accipit. Est auĩt aliꝰ¬
pnites uulgaris: ꝙ̃ unnuũ lapidẽ
ppellãt: qͥ ferio uł lapide ꝑcusso
sntillas emittit q̃ excipiũtur sul¬
ꝯunre. uł aliis fungis uł folus oe
dito celeriꝰ p̃bet ignẽ hũc uulgꝰ
latme limaris int̾pretat᷑.: eoꝙ ĩ
forzerꝰ scandorẽ cũ luna crescere
atq defic̾e aiũt: gignit᷑ in ꝑsida.
Dionisiꝰ lapis: fuscus et rubẽti¬
it. ¶ Craciꝰ ingͥ et sonorꝰ nascit᷑ in
lumie. quꝰ nom̃ est pontꝰ: in aqdͥ¬
tania. ¶ Frigiꝰ lapis ex loco traxit
uocabłm. Nascitur. at in frigia co¬
lore pallico. mechoct̾ grauis. Est
dit gleba pumicosa. urit̾ aña iu
u ꝑfusꝰ: flatqͦ follib donͨ iubes¬
sat: ac rurso dulci uino extĩgui

Expanded text:
ccepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulpure vel aliis fungis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus Latine lunaris i candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibutit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extingui
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ oleo testingit᷑. ¶Abeston arui¬
clie lapis ferrei coloris ab igne n¬
ꝙͣ extinguit᷑. De qͦ lapide mechal¬
ncũ ad ars humana molita ẽ. qd
gentiles capti sacrilegio murasdis¬
senꝙ in templo qͦdã fuisse ue¬
iens fanũ. ibiꝙ candelabrũ. et

Expanded text:
aqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcaaqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentDenique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et
Abbreviated transcription (Latin):
pasc̾et. Pͥostea ⁊ passũ muẽt᷑ ẽ. et
ãt colore feriugine̾: s ꝓbat̾ cũ fer¬
ro adiũctꝰ si eiꝰ fecerit raptũ. Nan
adeo apprehendit fertũ: ut caten
faciat anulor. Uñ et eũ ułgꝰ fercũ
uiuũ appellat. Liqͦrẽ qͦ uitri: ut
ferrũ trahere crecłi. Cuiꝰ tanta us
est. ut tefert beatissimꝰ augtmꝰ. ꝙ¬
qͥd eũdẽ magnetẽ lapidẽ tenuerit
sb̾ uase argẽteo. ferrũq sr̃̾ argẽtĩ
imposuerit. clemde sb̾mouẽte i¬
nu cũ lapide ferrũ cursu clesr̃ mor¬
bat᷑. Uñ factũ est: ut in gdã tẽpa
simulacrũ ex ferro pend̾e ĩ aere
uid̾et᷑. Est qͥppe & aliꝰ ĩ ethiopu
magnes. qͥ ferrũ nõ ambit. ⁊ rel¬
puitq. Omis ãt magnes tanto¬
melior est: qͣto magis ceruleꝰ est
Gagates lapis pͥmꝰ muẽtꝰ esti
sicilia: gagatis flumins fluore re¬
iectꝰ. Uñ et noiat᷑. l in britãma.
sit plurimꝰ. Est at inig̾ plan leus
et ardes. igni admotꝰ. fictilia ex

Expanded text:
pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere creditur; cuius tanta vis est, ut refert beatissimus Auglapidem tenuerit sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est, ut in quodam 254 templo simulacrum ex ferro pendere in aere videretur. Est quippe alius in Aethiopia magnes, qui ferrum omne abigit, respuitque. Omnis autmelior est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex
Abbreviated transcription (Latin):
clensior: etiam uulgo cliscer¬
uitur. Lapis aũt clictꝰ. qd̾ ledat
peclem. Lapis mobił est ⁊ spar¬
sꝯ. Slra herent et a mõtibꝰ ex¬
ciclunt᷑. ¶ Petra grocũ ẽ. Silex
durꝰ laꝑis. eo qd exiliat ab eo ig
aũt rupis cauata. ¶Crepido ex¬
tremitas saxi abrupta. Uñ et cre¬
pido uocata: qd̾ sit abrrupti saxi
pera saxa in mari dicte a cauãdo
qͣsi cauate.¶Murices. petre ĩ lit¬
tore similes muricis uinns acu¬
tissime. et nauib ꝑuitose. Icon
saxum est: qͥ humane uocis so¬
nũ captans: etiam uerba loq̃ti¬
ũ mutatur. Icon enĩ grece lati¬
ne miago uocat᷑. eo ꝙ ad uocem
respondes aliem efficit᷑ imago ẜ¬
monis. l hoc qͥdẽ et locoꝵ natu¬
ra euenit: ic plerũq cõualliũ.
¶Calcuł est t̾re admixtꝰ. totũ
simꝰ. Dictus ãt calculꝰ: qd sñ mo¬
lestia breuitate sui calcat. cui ꝯͣriꝰ
si insiderit in calsiam̃tũ nocet. et
molestia est. aĩo. Uñ et aĩ molesti¬
eĩ greco ẜmone incisio noĩat᷑. Er

Expanded text:
ensior etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus quod laedat pedem. Lapis mollis est et sparsus; saxa haerent et a montibus exciduntur; petra Graecum est; silex est durus lapis, eo quod exiliat ab eo ignautem rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saxi pera saxa in mari, dictae a cavendo, quasi cautae. Murices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquentium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Casimus. Dictus autem calculus, quod sine molestia brevitate sui calcetur; cui contrarius si inciderit in calciamentum, nocet, et molestia est animo; unde et animi molestienim Graeco sermone incisio nominatur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uascit᷑ aũt ĩ troiade: fisiliq uena
scincłr. Sũt et eiꝰdẽ gn̾is in oriẽte
sara. q̃ ⁊̃ uiuẽtib alligata erodãt
corpora mitores at ẜuarclis cor¬
porib nͣ absumẽtos. ¶ E matites
appellatꝰ. eo ꝙ cote solutꝰ in colo¬
rez ueniat sanguĩs. Est at ad¬
mod̾ liuicdꝰ. ⁊ ferrugineꝰ. Nasci¬
tur ĩ ultnmͣ egẏpti: in babilonia
et in hispania. ¶Androdomãt.
colore ng̾ pond̾e ⁊ cluricia ĩ sigui
uñ et uom trarit. p̃cipinis reꝑi¬
tur in africa. Trahere aũt ĩ se

Expanded text:
citur autem in Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se
Abbreviated transcription (Latin):
Calcis iuua dicta: q dũ sit tac¬
tu frigida intꝰ occultũ contin ig¬
facit. Postꝙͣ enĩ arserit: aqͥs ĩcen¬
clit᷑. quib sol ignis extingni.
Oleo extinguit᷑. q̃ sol ignis ertigͥ¬
accendi. Usus eiꝰ: stuicturis fabri¬
ce necessariꝰ est. Nã lapis lapicli
nõ potest adherere forciꝰ: nͥ calce

Expanded text:
Calx viva dicta, quia dum sit tactu frigida, intus occultum continet igfacit: postquam enim arserit, aquis incenditur quibus solet ignis extingui, oleo extinguitur quo solet ignis accendi. Usus eius in structuris fabrice necessarius est. Nam lapis lapidi non potest adherere fortius; nisi calce
Abbreviated transcription (Latin):
a:qr rubeat ut purpura. Bassa¬
ntes ferrei coloris sñ cluricia. uñ
et nom̃ ei datũ ẽ. Inuẽit᷑ ĩ egypto
methopia. ¶ Alabastris. lapis
cunclidꝰ. int̾tinctꝰ uarus colorib. ex
einglici illiꝰ unguenti uasculũ
fit ¶ Cauant enĩ hũc ad uasa un

Expanded text:
quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et Aethiopia. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant
Abbreviated transcription (Latin):
fulgore facile fricabil. ¶ Aincã¬
tos appellatꝰ a uet̾ibꝰ: eoꝙ si ex
ip̃o uestis fu̾it conterta ꝯͣ igner
resistat. et igni imposita ñ ar¬
teat. S splendore accepto nites¬
cat. et est sica alimunis sumł
ueneficus xsistens: oĩb spalit
magoꝵ. ¶ Eatracites supil etꝗ
ie lamininose scissibil. ¶ Stilacti¬
lapis nig̾ ẽ. tmͣlucidꝰ: et uitri:
hñs similitudinẽ. Point̾ in spe¬
cuł parietũ: ꝓpt̾ iniagniũ ũbras
recflendas. Geminas młti ex eo
faciũt. Nascitur in inclia: et in
samo italie. Metridas lapis eu¬
fratis sole reꝑcussꝰ: colorib nucas
uariis. ¶ Etites lapides: reꝑiũt᷑
uiri marez et femmaz. nec sine
his parere aqͥlas. Hor masculo
clurus: simił galle sb̾rutilꝰ. Femi¬
neus uero pusillꝰ ⁊ molł. Alligati.
partꝰ celeritate facũit. etia mu¬
nͥ cito ꝑturientib auferant᷑. ¶Fĩ¬

Expanded text:
facile friabilis. 19. Amiantos appellatus a veteribus, eo quod si ex ipso vestis fuerit contexta contra ignem resistat, et igni imposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat, et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. 20. Ostracites similis est testae laminosus scissibilis. Gallactilapis niger, translucidus, et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras 258 reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt, nascitur in India, et in Samnio Italiae. Mitridax lapis Euphratis, sole repercussus coloribus micat variis. niri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aniso cito parturientibus auferant
Abbreviated transcription (Latin):
nõ m̾o et d̾i fuo¬
braulioni ep̃o: usidorus En
tͥ sicut pollicitꝰ sum misi opus
de origie qͣxdã reꝵ ex uetens
lectõnis recordatõe collectũ atq
ita in qͥbꝰda locis adnotatũ si¬
cuti existit ꝯsqͥptũ. stilo maioꝵ¬

Expanded text:
no meo et Dei seBraulioni episcopo, Isidorus. En tibi, sicut pollicitus sum, misi opus de Origine quarumdam rerum, ex veteris lectionis recordatione collectum, atque ita in quibusdam locis adnotatum, sicut exstat conscriptum stylo majo
Abbreviated transcription (Latin):
Oraciꝰ. plures calones atq caballi
pascencli cleducenda petorica.
Erant at antea pilenta uensa co¬
loris nõ ut nc̃ st̃ rosati: qͥbꝰ nͥ caste
matione: uti nõ pot̾ant sic̾ nͣuit¬
tis. ¶ Bast̾na uehicłm ẽ. qd̾ uulgo

Expanded text:
 Plures calones atque caballi pascendi, ducenda petorrita. Erant autem antea pilenta veneti coloris, non, ut nunc sunt, russati; quibus nisi castae matronae uti non poterant, sicut nec vittis. Bas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi cariũ pompaticũ. ¶ Plaustrum
deferũt᷑. & dictũ plaustrũ qd̾ uol¬
uitur: qͣi dic̾et pilastrũ. ¶Carra¬
cuciũ uehicłin altissimaꝵ iotaꝵ:
qͣi carrũ acutũ. ¶Capsus carruca
uehicłã qͥb matrone olĩ utebãt᷑¬

Expanded text:
. Plaustrum deferuntur: et dictum plaustrum, quia volvitur, quasi diceret pilastrum. Caracutium vehiculum altissimarum rotarum, quasi carrum acutum. Capsus carruca vehicula, quibus matronae olim uteba
Abbreviated transcription (Latin):
luntate faciũt. Nam re ueri sũ humi¬
cio deputatur. Mento suꝑbie diabolus
a suꝑbia beatitudine corruit. Qͥ enĩ cle
uirtutib actollũtur: diabolũ imitant᷑
E xinde grauiꝰ cormũt: qr de excelsis la¬
buntur. Supbia sicut origo est oĩmn cͥmi¬
nũ: Ita ruia cunctaꝵ uitutũ. Ip̃a ẽ enĩ
in pcc̃o pͥma: ip̃a enĩ est in ꝯflictu postre¬
ma. Hec enĩ aut in exordio mentẽ per
deicit. Inde et om̾iũ pcc̃oꝵ est maxima
qr tam per uirtutes qua ꝑ uicia humauã
mente exterimninat. Ibicade suꝑbiam
ubi et nascitur ut nõ sit sr̃b̾ aliud culpa
aliud pena: S ip̃a culpa sit ilł et pena.
culpa ꝓponitur suꝑbia arrogancie: sicut
p̾fertur origine ¶ Plcm̃q ad elatõis
emendatõne. proiidencia dei aliquo cãu
nõ nlłi cadunt: per quẽ lapsũ rep̾hensi
a se met ipis huilr sapiant: et de mun̾bꝰ
dei laudar nõ appetunt: s laudent deui
a quo acceperunt: uñ laudari se uolũt. utiliꝰ

Expanded text:
t. Nam revera sine humitio deputatur. 6. Merito superbiae diabolus a superna beatitudine corruit. Qui ergo de virtutibus attolluntur, diabolum imitantur; et exinde gravius corruunt, quia de excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exordio mentem per dejicit. Inde et omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat. 8. Ibi cadere superbiam, ubi et nasci, ut non sit superbis aliud culpa, aliud poena, sed ipsa culpa sit illis et poenculpa praeponitur superbia arrogantiae, sicut praefertur origine. 10. Plerumque ad elationis emendationem providentia Dei aliquo casu nonnulli cadunt, pro quo lapsu reprehensi a semetipsis humiliter sapiunt, et de muneribus Dei laudari non appetunt, sed laudant Deum, a quo acceperunt, unde l
Abbreviated transcription (Latin):
orem ẽẽ suꝑbiani. Seu ꝓpt̾ ꝙ a sum¬
mis ꝑsonis et p̾mis adsumũtur. Seu ꝙ
de opere isticie et uirtutis exoritur minr ly
culpa eiꝰ sentitur. Luxuria uero carnis.
Iceo notubił om̃ib est: qm̃ statim per
se tupis est: et tũ pensante deo su pbie
minor est. s qui detinetur suꝑbia et non
sentit: labitur camis luxuna. ee ꝑ hac
humiliatus. et a confusione surgat. ⁊ a
do uetita: ꝯte̾ptu heat diuina p̾cepta. Rec¬
te ergo miciũ om̃ĩs pct̃: suꝑbia. Qͥa insi
p̾cessent mandatoꝵ del inobediencia trãs¬
gressionis nõ sequitur culpa. Omĩs super¬
bia tanto iuimo iacet: ꝙͣto in alto seerigͭ
tantoq ꝓfundiꝰ lab̾r: ꝙͣto excelsius eleua¬
tur. Qͥ enĩ ꝑ ꝓpͥam suꝑbiam actolłi. per
deiiusticiam iiclinatur. ¶Q̾ inflantur
suꝑbia: uenco pascũtur. Uñ et ꝓph̾a. Ois
inquid pastores tuos pascit uentus. ħ est

Expanded text:
orem esse superbiam, seu propter quod a summis personis et primis assumitur, seu quod de opere justitiae et virtutis exoritur, minusque culpa ejus sentitur. Luxuria vero carnis 241 ideo notabilis omnibus est, quoniam statim per se turpis est. Et tamen, pensante Deo, superbia minor est. Sed qui detinetur superbia, et non sentit, labitur in carnis luxuria: ut per hanc humiliatus, et a confusione surgat et a do vetita contemptui habeat divina praecepta. Recte erpraecesserit mandatorum Dei inobedientia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto in altum se erigit; tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. 4. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Unde et propheta: Omnes, inquit, pastores tuos pascit ventus , hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
mitutib est pugnand̾. ¶ Contra luxu
nam cordis: est adhibenda mũdicia. Cõ¬
tra odiũ dilectõ est paranda. Contra ira
tin torporem: zeli p̾liũ. Trsticie qͦͣ gau¬
diũ. Accidie fortitudo. Auaricie. largitas
ẜuꝑbic. humilitas apponenda est. Sicq
urtutes fingule nascencia contra se uicia.
repͥmũt: ac tẽptatõnũ motꝰ uirtute diui¬
ne caritatis extingunt. Libidinẽ abstinc̃¬
cia domat. Nam ꝙͣtũ corpus meclia frã¬
git. tuntomens ab illicito appetitu reuoca¬
tur. ylduersus irĩ toleranciã duuicat.
Ira enĩ semet ip̃am necat Sustinendo ã
paciencia uictoriã portat. Trsticie mero¬
iem: spes et̾ni gaudii superat. Et que tur¬
batu mens de exteriorib afficit: dulcedo ĩ¬
t̾ioris cransq̃llitatis lemt. Aduersus ĩui¬
diam p̾paratur canitas. & adu̾sus ire in¬
septem p̾ncipalia multa de se ꝑturiũt i¬
cia. Quare ita sibimet quadaz cognatõne
merguntur: ut ex alcõ alt̾ oriatur. Sic̾

Expanded text:
virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra irac contra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda a se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. 3. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. 4. Adversus iram tolerantia dimicat; ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. 5. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. 6. Adversus invidiam praeparetur charitas, et adversus irae inseptem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Onderis signa plerisq igno
ta st̃. ⁊ inde errore legenti¬
b faciũt. Quaꝓpt̾ formas eoꝵ
et caracteres ut a ueterib sig¬
iificat dimidiũ obolũ. ¶. uir¬
ta o uirgula luo oboli st̃.
tinũ significant obolos. tres.
latinũ: significat obolos .uͦiͦi.
¶E latinũ demostrat obolos. U.
ꝙ ẽ ponclꝰ denarii argenti ¶N.
heta lr̃a: significat siliqͣs. octo.
.i. tremissẽ. ¶N. latinũ significͣt
nomisma grecũ .i. solidũ. ¶Iota
adiu̾cta beta: significat dinri¬
cliũ soldũ. ¶Uirgule due ee u¬
no angulo. a leua in clext̾az se
cliuidẽtes: significãt dragniã
ꝙͣ ĩ olcẽt appellãt. ¶N. latimũ
adiũcta gãma greco: signifi¬
iũctũ significat unciã. ¶Alab¬
da grecũ ꝑ meliũ sui .i. latinũ
adiectũ: sigͥcat libra. ¶Cappa
grecũ si circa finẽ curuũ adiuc¬
to .u. latino: sigͥcat ciatũ ¶Si

Expanded text:
onderis signa plerisque ignota sunt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus significat dimidium obolum. --Virta virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonstrat obolos quinquod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco signifiiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cya
Abbreviated transcription (Latin):
alqͣ res ẽ: S uͥ sonꝰ nõ ẽ silẽciũ
dr. Sic tenebre nõ aliqͥd sunt
hũbi lux nõ est. tenebre clũr.
umbra est aer carens sole.
Dicta. aũt qd fiat cũ soł aliqͥd
dbicit᷑ raclus. Est enĩ mobił et
incerta: et ex soł circuitu: ⁊ ex
motu uentoꝵ. Namq quociẽ
obsistimꝰ. ꝑinde illi lum̃ auferi¬
sandor licis. S hoc ꝯfundunt
Alitores.

Expanded text:
 res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est, tenebrae dicuntur. Umbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens obstitimus, perinde illi lumen auferiest, candor lucis. Sed hoc confundunt auctores.
Abbreviated transcription (Latin):
fugoris. Uñ et ex utrac sara
punt᷑. Nam et calor urit
idus urit: ut esf. alut boree
pnetiabile fugus aduratt
n dñt. Alii putant ros cdicdũ
aus est et nõ pisso ut plu¬
q. ¶Nebula nde clicta uñ
a nubila. ab obrbendo scilic.
hos est operiendo t̾ram. sũ qd
piles uolans facit. Exalant
nĩ ualles humide nebulas et
siut nubes. inde nubilũ inde:
nuies. Nebule ãt ima petũt.
qͥ sercnitas est sũma mibiũ.
Caligo umbra est de spissitu¬
ame aeris effecta. & clicta cali¬
go: qd̾ maxie aeris gignit᷑ calo

Expanded text:
goris: unde et utraque saxa rumpunt. Nam et calor urit,frigus urit, ut est illud; Aut Boreae penetrabile frigus adurat. dicunt. Alii putant ros dictum quia rarus est, et non spissus ut pluvia. Nebula inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris calo
Abbreviated transcription (Latin):
tici agrũ uocant. ¶ Porcam .i.
boetici triginta pedũ latitudine.
exstut qd̾ cle fossũ estͤ
lira. ¶Ealli candetũ
applłant. in areis urlanis spaci¬
um centũ pedũ. qͣi centũ. In a¬
grestib aut: pecles centũ qͥnqͣ¬
scandetũ uocant. ¶ Porro sta¬
id est pedes. dc xxu. cuiꝰ mẽsura
octies conputata: miliariũ fa¬
cit: qͥ constat qͥnq milia peclib
¶Centuria at ager est clucẽtoꝵ
iugerũ: qͥ apd̾ ãtiqͦs acentũ iu

Expanded text:
stici Agnam vocant. 6. Porcam iidem stici Agnam vocant. 6. Porcam iidem Baetici triginta pedum latitudine, exstat. Quod defossum est lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinqucandetum vocant. Porro staid est pedes DCXXV; cuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a
Abbreviated transcription (Latin):
ne anmoq finit᷑. M.aiores itaq
puncias in regionibꝰ. regiones ĩ
loncis. loca in t̾ritorus. territoria
n agris. agros ni centuriis. cen¬
turias in iugeribꝰ. iugera ĩ clima¬
tib. clemde climata in actꝰ. ꝑticas
passo. graclus cubitos. pedes pal¬
mos. uncias ⁊ cligitos cdiuiserũt
Tanta enĩ fuit eoꝵ sollercia. Di¬
gitus est. pars minimia aggres¬
tiũ mensuraꝵ. Incle uncia hũs
cligitos tres. palmꝰ at .iiͦiͦi. ligi¬
ꝑtica: passus duos .i. pedes decẽ
partica at a portando clicta: qͣi
portica. Om̃s enĩ p̾cedentes me¬
sure in corpore st̃. ut palmꝰ. pes
passus. et reliqͣ. Sola partica:
portatur. Est enĩ clece pedum
ad instar calami in ezechiele tẽ¬
plũ mensurãtis. Actꝰ minimꝰ ẽ
latitudine pecdũ . iiiͦi. Longitu¬
¶ Actus qͣclratus undiq finitur¬
arando. scil. ¶ actꝰ ciuplicatꝰ ui¬
gere facit: ab eo qd̾ est iũctum
uigerũ nom̃ accepit. Iugerum
at ꝯstat longitudine peclũ clu¬

Expanded text:
ne, animoque finitur. Maiores itaque ciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens digitos tres. Palmus autem quattuor digiperticas passus duos, id est pedes decem. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. Actus minimus est: latitudine pedum IIII, longitu; actus quadratus undiqarando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum du
Abbreviated transcription (Latin):
tur infirmmi. ¶Dũ enĩ ãpliꝰ
extra cursũ uature creuerunt:
egritudines faciũt. ¶ Sicut
humores. et unꝰ qͥsq humor
suũ elementũ imitatur. San¬
guis aerem. colera ignem .
Melancolia t̾rum. flegina.
aciuiã. Et sũt .iiͦiͦi. humores
sicut qͣtuor elementa q̃ ꝯẜuãt
tentet et uiuat. Colera nãq
greci uocauert qd̾ unius di¬
ei spacio t̾minetur. Uñ a cole¬
ra. id est fellicula noĩata est
hoc est felł effusio. Greci enĩ
fel colen uocant. Melancolia
dicta est eo qd̾ ex nigri sãgui¬
nis fece admixta. habũdancia
locant. Cel aũt colen appellãt
¶Sanguis latine uocatur qr
çes et blandi st̃. ¶Elegina atͥ
dixerũt qd̾ sit frigida. Greci
lant. Ex hus quatuor humo¬
ribus reginitur sani. Ex hiis
leclũtur infirmi. Dũ enĩ am¬
plius extra cursũ nature creue¬
rint egritudines faciũt ¶ Ex
sangine aũt et felle acute pas¬
siones nascũtur. qͣs greci oxeo
uocant. Exe fleginate uero

Expanded text:
mi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. Sicut humores, et unusquisque humor suum elementum imitatur: sanguis aerem, cholera ignem, melancholia terram, phlegma aquam. Et sunt quattuor humores, sicut quattuor elementa, quae conservant tentet, et vivat. Choleram Graeci vocaverunt, quod unius diei spatio terminetur, unde et cholera, id est, fellicula nominata est, hoc est, fellis effusio; Graeci enim fel χολὴν dicunt. 5. Melancholia dicta eo quod ex nigri sanguinis fece admista sit abundantia vocant, fel autem χολὴν appellant. 6. Sanguis Latine vocatus, quod ces et blandi sunt. 7. Phlegma autem dixerunt, quod sit frigidum. Graeci lant. Ex his quatuor humoribus reguntur sani, ex his laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. 8. Ex sanguine autem et felle acutae passiones nascuntur, quas Graeci ὀξέα vocant. Ex phlegmate vero
Abbreviated transcription (Latin):
tas corporis et tẽperancia
nature ⁊ calido ⁊ humido qd̾ ẽ
est sanguis. Uñ et sanitas elcã
est qͣsi sangͥnis status. Morbi
generali uocabło om̃s passicẽs
corporis ꝯtinentur. Pmde uete¬
res morbũ noĩauerũt ut ex ip̃a
appellatione mortis uim q̃ ex
eo nascitur demõstrarẽt. Int̾ sa¬
lutate aũt et morbũ meclia ẽ.
curatio: que nͥ morbo ꝯgruat
nõ ꝑclucit ad sanitatez. Mor¬
biom̃s ex qͣtuor nascũtur hu¬

Expanded text:
tas corporis et temperantia naturae ex calido et humido, quod est sanguis; unde et sanitas dicta est, quasi sanguinis status. Morbi generali vocabulo omnes passiones corporis continentur; quod inde veteres morbum nominaverunt, ut ipsa appellatione mortis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Morbi omnes ex quattuor nascuntur hu
Abbreviated transcription (Latin):
clus. Gestabat eĩ cuspidẽ ⁊ ms¬
s plũbea. q̃ adu̾sarii iaculũ mmi¬
pediret. ut añꝙͣ ille feriret rete:
Iste exsuperaret. Hec arinat᷑a: sa¬
crata erat uulcano. ignis eĩ sẽꝑ a¬
qr ignis et aqͣ sꝑ ĩt̾ se ĩmuca st̃.ui.¬
aq̃atoꝵ pugna erat. fugiẽtes
ĩ ludo hoĩes miecto laq̃o ĩpedi¬
tos cõsecutosq ꝓstrare amictos ũ¬
bone pelliceo.
elitũ pugna erat: ut ultͦ citra
tela obiectarẽt. Erat eĩ coꝵ
uaria pugna. ⁊ sp̃tandis gracior qͦ
reliqͣ. Uelites aũt nũcupatos: sus¬

Expanded text:
ctus. Gestabat enim cuspidem et masctus. Gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, quae adversarii iaculum inpediret, ut antequam ille feriret rete, iste exsuperaret. Haec armatura sacrata erat Vulcano. Ignis enim sempquia ignis et aqua semper inter se inimica suLaqueatorum pugna erat, fugientes in ludo homines, iniecto laqueo impeditos consecutosque prostrare, amictos umbone pelliceo. Velitum pugna erat, ut ultro citroque tela obiectarent. Erat autem eorum varia pugna et spectantibus gratior quam reliqua. Velites autem vocati su
Abbreviated transcription (Latin):
locus est spectacu¬
li: uͥ pugnãt gla¬
cliatores: et inde
lucdũ gladiatoꝵ
lictũ. qd̾ in eo iuuenes usũ armoꝵ
diu̾so motu ꝯcliscũt. et mͦ ĩt̾ se aut
gladiis aut pugnis certãtes mͦ ꝯtͣ
bestias ĩcedẽtes. uͥ nõ odio s p̃mio
illecti: sb̾eũt ferale certam̃.
teatrũ rotũdũ ẽ. teatrũ u̾o ex mecho
imphiteatͦ ẽ. semi cͥculi fig̾a hñs¬
enera glacliatoꝵ plura ui
qͦꝵ pͥmꝰ lucdus eastriũ. Duo eĩ
eqͥtes p̃ceclẽtibꝰ pͥꝰ signis militarib̾
unꝰ aporta oriẽtis alt̾. ab occidẽtis ꝓ¬
cedebĩt ĩ eqͥs alb̾ cũ. aureis galeis
mĩoribꝰ et ħilioribꝰ armis. Sicq atͦ¬
pugnã diicãtes. quousq alt̾ ia
trꝰ morte ꝓsiliret. ut ħeret qͥ cudet
pugnabat marti duelli ca. uii
cliatorio ludo ꝯͣ alt̾m pugnan¬
te. ferebut occulte rete qd̾ iaclin as¬
pellabat᷑. ut adu̾sariũ cuspide isip¬
te opiret implicitũq inribꝰ sraret
q̃ armatura pugnabat neptunotn

Expanded text:
locus est spectaculi, ubi pugnant gladiatores; et inde ludus gladiatorius dictus, quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant et modo inter se, aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subeunt ferale certamen.theatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habenrum primum ludus equestrium. Duo enim equites, praecedentibus prius signis militaribus, unus a porta Orientis, alter ab Occidentis, procedebant in equis albis cum aureis galeis, minoribus et habilioribus armis, sicque atrpugnam, dimicantes, quus mortem prosiliret, ut haberet qui caderet pugnabant Marti duelli causa. gladiatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete quod iaculum appellatur ut adversarium cuspide insistente operiret, implicitumque viribus superaretQuae armatura pugnabat Neptuno tr
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ simile humile. S quid ꝓdest ĩ
mũtanis doctrinis ꝓfic̾e̾ et manesc̾e̾
in cliuinis caclucu sequi figm̃ta: et
celestia fastidire misteria: Canendi
sũt igitur tales libri et ꝓpt̾ amorem
int̾ius uacua uirtutis sapiencia ma¬
uent. Eloquia aũt sacra ext̾iꝰ ĩcõp¬
ta uerb̾ apparent: intrinsecus aũt miᷤ¬
t̾ioꝵ sapiencia fulgent. uñ et apłs.
Habenus in qͥd thesaurũ istũ in ua¬
sis fictilib. Sermo quippe dei occultũ
h̾t fulgorez sapiencie et ueritatis repo¬
sitũ in uerboꝵ uilissimis uascuł. Id̾o
in sapiencia uerbi: s in ostensione sp̃
homines ad fidẽ ꝑduc̾entur. Nã si dya¬
letici a cuminis uersucia aut rethorica
artis eloquencia editi ẽẽnt. nequaꝙͣ
putaretur fides x in dei uirtute s me
loꝙ̃ cia humani argumenti consistere

Expanded text:
le. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere et inanescere in divinis, caduca sequi figmenta et celestia fastidire misteria? Cavendi sunt tales libri et propter amorem interius vacua virtutis sapientia manent; eloquia autem sacra exterius incompta verbis apparent, intrinsecus autem mysteriorum sapientia fulgent. Unde et Apostolus: Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus . 4. Sermo quippe Dei occultum habet fulgorem sapientiae et veritatis repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo in sapiencia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducantur. Nam si a dyaletici acuminis versucia aut rethorice artis eloquencia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in dei virtute, sed in eloquencie humane argumentis existere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯparata: uidetur ilł meligna. Q̾ si aĩo
hinuili mist̾ia eiꝰ intendant: confestĩ
aduertũt: quantũ excelsa st̃: que ĩll
chispliciũt. ¶ In elctone: nõ uerlu: set
uentus est. amanda. Sepe aũt repperit᷑
simplicitas uenclica et cõpoĩta fłitas
que hominez suis crroribz in licit et per
lingue ornam̃ta laqueos clulces asꝑ¬
cie: młi extollẽ lauclib hominez. Na
quãto maiora fuerint lr̃ature studia
tunto aiꝰ arrogancie fastu inflatus
maiori intumescit iactancia. Uñ ⁊ bñ¬
rib lũs nõ est p̃pouendꝰ sucus grama¬
tez legenciũ ꝑtinentes. Ille uero neqͥ¬

Expanded text:
mparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspcie, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto maiora fuerint litterature studia, tanto animus arrogancie fastu inflatus maiori intumescit iactancia. Ecce ribus litteris non est praeponendus succus grammatem pertinentes. Illae uero nequ
Abbreviated transcription (Latin):
tantur
ose hoĩm tnsformatones ⁊
Sinatones in bestus: sic̾ de illa
pd formosissima circe. que so
mo q ulixis mutasse fertur ĩ bes
ninatabant qd̾cla stagnũ at¬
r ibi ou̾tebant᷑ in lupos. Nã adi¬
que̾is socios in uolucres fuisse ꝯ¬
psos. nõ fabuloso mendatõ. s
stocia affirmat̾one confumant.
s et qdam asserũt strigas ex hoĩ
fieri. Ad młta enĩ latrociia fi¬
que sceleratoꝵ mutant᷑: ⁊ sine
magicis cantib. suie herbaꝵ ue¬
neficio. totis corporibus inferas
fnseũt. Si qͥdem et ꝑ naturã ple¬
nꝙ nuitatõne recipiũt: ⁊ cor¬
siut de uituloꝵ carnib putri¬
dis apes. Sicut de eqͥs scarabei.
de muł locuste de scancris scorpi
caua litorei. si demas brachia cã¬
ii. Scorpius exibit : caudaq :¬
imab̾r unca.

Expanded text:
ntur osae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Naomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corsicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabaei, de mulis locustae, de cancris scorpioncava litorei si demas brachia cancri, scorpio exibit, caudaque minabitur unca.
Abbreviated transcription (Latin):
pareat ad obscuratis fulgore
suo cũctis siderib. Luna dicta
qͣsi lucina ablata meclia sillab
¶Sũpsit aũt nomẽ per lui¬
uatione a soł luce eo qd̃ aba
lum̃ accipiat acceptũ reddat.
telle dicte a stanto qr fus
stant semper in celo nes
stellas qͣsi labi nõ st̃ stelle.s
ignicłi ab ethere lapsi qͥ fuius
dũ uentus altiora tenẽs petens
etherũ ignem secũ trahit qͥ trac¬
cu suo initatur stellas cadẽtes
Qam stelle cadere nõ possũt. imi¬
mobiles enĩ ut predictũ ẽ sũt
et cũ celo fixe ferũtur. P sdera
cicta.eꝯ. ꝙ ea nauigantes ꝯsi¬
denudo clirigũt ad cursũ suũ.

Expanded text:
pareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in caelo nec stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi; qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt: inmobiles enim, ut praedictum est, sunt, et cum caelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dir
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ purgatones. Canis ãt uo¬
catur ꝓpt̾ qd corpora morbo ¬
afficiat᷑. sũ ꝓpt̾ flãme cando¬
re qd̃ eius modi sit ut p̾cet̾is
luc̾e uideatur. Itaq quo ma¬
g̾ eam cognoscerẽt sirion ap¬
pellasse. ¶Cometes stella ẽ
clicta eo qd comas luminis
ex se fundat. qd̃ genus sideris
qñ apparuerit aut pestilẽcia
aut fame aut bella significa
Cometes aũt latine crinite
appellantur. qr in mod̃ criui¬
um flãmas ex se spargũt.
Quas stoia clñt ẽẽ ultra . xxͣx
quaꝵ noĩa ⁊ effectus qͥdã astro¬
logi cdixerũt scripserũt. ¶ Lu¬
cifer dictꝰ co qd̾ int̾ oĩa sid̾a plꝰ
lucem ferat. ¶Est aũt unus
stellaꝵ iubar uocatur qd̾ in
modũ iuibe ralii ip̃oꝵ exten¬
cdantur. ¶Uesperus stella est.
occidentał ꝙͣ cognominata
ꝓhibent a uesꝑõ hispanie re¬
ge. Est aũt et ip̃a ex qͥnq stel¬
lis planetis noctem clucẽs et
sole seq̃ns. Eetur aũt ꝙ hec

Expanded text:
sunt purgationes. Canis autem vosunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Qquando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. 17. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quod in modum crinium flammas spargunt, quas Stoici dicunt esse ultra XXX, quarum nomina et effectus quidam astrologi scripserunt. 18. Lucifer dictus, eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat; est autem unus stellarum jubar ideo vocatur, quod in modum jubae radii ipsorum extendatur. Hesperus stella est occidentalis, quam cognominatam perhibent a Hespero Hispaniae rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis, noctem ducens, et solem sequens. Fertur autem quod haec
Abbreviated transcription (Latin):
signo bootis. Uñ arcturꝰ dicta¬
p̾corcliis collata est. Oritur
¶Orion austri ante uestigiatau¬
ri fulget. Et clictus orion ab
urina. id est ab mundatõe aqͣ¬
rũ. Tempore eñ hyemis ab¬
ortus: mare et t̾ras aquis ac¬
tempestatib turbat. Hunc
latini iugulam uocãt. qd sit
armatꝰ ut gladius et stellaꝵ
luce sterribil atq clarissimꝰ. In
quo si hec fulgent om̃is sereni¬
tas ꝓtenclitur si obscurat᷑ hiꝰ
acies: tempestas cernitur u̾i¬
tan. id est a suco pluuiis. Nã
qͥppe suo efficiũt pluuias. Uñ
ꝙ eas latini suculas appellane¬
signa monstrantur. De quibꝰ¬
ades. ¶Sũt aũt .uii. in fronte
tauri ⁊ orũt᷑ tp̾r uernali. ¶pli¬
ades a pluralitate clicte ꝙͣ plu
ante genua tanri ex quibꝰ sex
uidetur. Nam latet unͣ. Has
sole cluplicatur calor ip̃iꝰ ⁊ clis¬
soluũtur corpora. ⁊ uaporãt᷑.
Uñ et ex ip̃a stella dies cani¬
culares clicũtur qñ et moleste

Expanded text:
signo Bootis, unde Arcturus dicsigno Bootis, unde Arcturus dicpraecordiis conlocatus est. Oritur Orion Austrum ante Tauri vestigia fulget, et dictus Urion ab urina, id est ab inundatione aquarum; tempore enim hyemis ortus mare, et ttempestatibus turbat. Hunc Latini Iugulam vocant, quod sit armatus, ut gladius, et stellarum luce terribilis atque clarissimus; in quo si haec fulgent omnia, serenitas portenditur, si obscuratur his acies, tempestas cernitur inmiὑειν, id est a suco et pluviis. Nam quippe suo efficiunt pluvias. Unde et eas Latini suculas appellavesigna monstrantur. De quibadas. Sunt autem septem in fronte Tauri, et oriuntur tempore vernali. Pliades a pluralitate dictae, quia p septem ante genua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ delucantur. Quedam au̾t
stelle idcuto signa clicũtur. qr
ea naute obẜuant in gub̾nan¬
cdis uauigus ꝯtemplantes aci¬
em fulgoreq eoꝵ quib reb
status celi futurus ostenclitur
S i homines om̃s ea intẽdũt
ad preuidendas aeris qlitates
ꝑ estate ⁊ hieme uernalẽq
temperiez. Ortu enĩ uł occasu
suo certis stationib tempoꝵ
qͣlitates significãt. ¶Signo¬
rũ pͥmꝰ arcton qͥ in axe fixus
septẽ stelł in se reuolutis rota¬
tur. nomen est grecũ qd̾ latine
cłr ursa q̃ qm̃ in moclũ plaus¬
tri uertitur eam septẽtrione
clixerũt. Triones enĩ ppͥe sunt
boues aratorii clicti eo qd̾ t̾ra
terant qͣi exteriores. ¶Sep̃¬
tẽtriones aũt nõ occid̾e̾: axis
uicinitas facit. q in eo st̃.
Arͣto filax cłr. qd̾ arcton id est
ilicem ursamq sequitur eũcł
et boothem dixerũt eo ꝙ plau¬
tro heret. signũ młtis spectabi¬
le stelł int̾ quas siclus arctur
cauda maioris urse positꝰ m

Expanded text:
ucantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status caeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem et hiemem vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitatem significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur ursa; quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia in eo sunt. Arctophylax dictus, quod Arcton, id est Helicem Ursam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus caudam majoris Ursae positum in
Abbreviated transcription (Latin):
ne discentibꝰ ut rebar necessari¬
os ꝯposui. Quos cũ fr̾ibꝰ qͥbꝰ clam
dare atq atq expon̾e cepissez.
dicebant eos breuiꝰ młtũ cliges¬
tos ẽẽ ꝙͣ uellent maxime ille de
debantq mͥ lacius aliqͣ de cp̃ꝵ
statu cursu ac fine disserere qͥbꝰ
largiente potui qui et̾nꝰ ꝑma¬
nens tp̃ra qñ uoluit statuit et
qui nouis tp̃rm fines. ĩmo ip̃e

Expanded text:
 discentibus, ut rebar, necessarios composui. Quos cum fratribus quibusdam dare atque exponere coepissem, dicebant eos brevius multo digestos esse quam vellent, maxime ille De debantque mihi latius aliqua de temporum statu, cursu, ac fine disserere. Quiblargiente potui, qui aeternus permanens, tempora quando voluit constituit, et qui novit temporum fines: imo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
octo figuris colligetur. aut
qd̾ cliametra sint. aut qͣtlrata
aut trigona. aut exagona. aut
asindeta. aut simł. aut circũfo¬
rens. id est sufferens. aut cͥcũ¬
flexus. ¶ Diametra st̃ qñ qͥn¬
q signa intra sũt. ¶Tetrago¬
na qñ duo. ¶Exagona qũ uñ.
qñ suꝑuenit. aut arcũ facif.
gona qñ tria media. ¶ It̾ ẜ rati¬
onez alia st̃ octo differẽcie. id ẽ
nere. ¶Latitudo ⁊ longitudo. de¬

Expanded text:
octo figuris colligitur: aut quod diametra sint aut quadrata aut trigona aut hexagona aut asyndeta aut simul aut circumferens, id est superferens aut superfertur. Diametra sunt quando quinque signa intersunt. Tetragona, quando duo. Hexagona, quando unum. quando supervenit aut actum facit. gona, quando tria media. Item secundum rationem aliam sunt octo differentiae, id est: nere, latitudo et longitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
pũcto ponitur in isdem locis u̾
in codem sensu cluplices uersꝯ
sũt .&. dubitatur quis pocuis
eligendꝰ sit. Diple. hanc scͥptore
urĩ apponũt in libris ecclesiasti¬
tranda testimonia scaꝵ scͥptu
ricis uersib ad seꝑatone olim¬
id est cũ genimis pũctis. hanc
antiqui in hus apponebãt que
senodotus ephesius nõ recte. ad¬
xerat. aut mutauerat. In hus
et nrĩ usi st̃ ea. Diple obolisine

Expanded text:
to ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiastitranda testimonia sanctarum Scricis versibus ad separationem Olymid est cum geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. A diple-obolisme
Abbreviated transcription (Latin):
cre scͥpture int̾pretos eodẽ sen¬
.x. Antigraphꝰ cũ pũcto ponit̃
ubi intranslatonib cliuersus
sensꝯ lictur. .A: Asteriscus cũ o
loco positi erant .I. paragra¬
phus pouitur ad separandas re
Areb que in ꝯnexu ꝯcurrũt. ꝙ̃¬
admod̾ in catalogo loca a locis
⁊ regiones a regionib. in agone
premia a p̾̃mus. certamina a
diuersis certaminib se parant:
.Positura est figura para¬
grapho ꝯtrania. et ido sic formͣ¬
tri. qr sicut ille pͥncipia notat
ita ista fines a principus sepa
cis: ubi questio clura et obs¬
cura. aperi uł solui nõ poterit.
Antissimina ponitur. ad cos
uersus quoꝵ ordo ꝑmutatus
est. sic et antiqͥs auctoribꝰ posi

Expanded text:
pturae interpretes eodem sen6. Antigraphus   cum puncto apponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. 7. Asteriscus   cu suo loco positi erant. 8. Paragraphus   ponitur ad separandas res a rebus quae in connexu concurrunt, quemadmodum in catalogo loca a locis, et regiones a regionibus, in agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. 9. Positura   est figura paragrapho contraria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis sepacis ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potest. 11. Antisigma   ponitur ad eos versus quorum ordo pe rmutandus est, sic et in antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
Obellus id est. uirgula iace̾s op¬
ponitur ĩ u̾b̾ ł sẽtencus sĩflue
iteratis sũ in huis locis uͥ lectõ
aliqͣ flitate nota est ut qͣsi si¬
ditta iugulet sr̃uacua atq
fłi ofechat. Sagitta enĩ grece
tur utrũ tolli debeant annue ap¬

Expanded text:
Obolus, id est, virgula iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque falsa confodiat. Sagitta enim Graecetur utrum tolli debeant necne ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Colla pat̾ua fert extincti iuscͥa
nati¬
¶ uiuentem natũ colla pat̾na
¶Omũa uincit amor uincit so¬
ror imbre beatum.¬
¶ Sompuꝰ abest ocuł omĩa uĩ¬
cit amor.¬
¶ Simplicitate placens instar
pecit alta columbe¬
¶ Regna poli penetrat simplici¬
tate placens. De mũdo uiso
tate placens.
¶Oniis apte deo mũdus cui
panditur om̃is.
¶Abclita qui lustrat o nimis ap¬
ra nautam.
¶Quem puis ussit amor flãmeꝰ¬
¶Ter uocitatus ad est testis no¬
¶Carus amore prĩs ter uocita¬
plo pectora furans.
¶Pius in arma tuis clux bone

Expanded text:
extincti viscera nati; Viventem natum colla paterna mnia vincit amor; vicit soror imbre beatum; Somnus abest oculis: omnia vincit amor. Simplicitate placens instar petit alta columbae; Regna poli penetrat simplicitate placens. O nimis tate placens. O nimis apte Deo, mundus cui panditur omnis! Abdita qui lustras, o nimis apra nantem, Quem pius jussit ussit amor, flammeTer vocitatus adest testis noCharus amore patris ter vocitaplis pectora firmas: Primus in arma ruis, dux b
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad uitam p̃parans cõgrua sig¬
bat opera plectus.
¶Sacra canens obut psalmiten
¶Mens qͥb una fuit tumulo re¬
¶Glia pars retinet mes qͥbus unͣ

Expanded text:
m properans, congrua sigbat otia plectro, Sacra canens obiit, psalmicen s una fuit, tumulo reloria par retinet, mens quibus una
Abbreviated transcription (Latin):
co uerbũ euerbo repositoria uł
recõclitoria dici possũt. co qĩhis
hoĩes el aboratas fruges repor
tam rei copissam sb̾am appes¬
lamꝰ¬

Expanded text:
graeco verbo repositoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponutam rei copiosam substantiam appellam
Abbreviated transcription (Latin):
templi in quo sacra
reponũtur: ficut donariũ ĩ quo
collocant᷑ oblata: sicut lectist̾ma
clũr: uͥ hoĩes sede consueuer̾t.
ab inferẽlis gͥ et cleportanclis
sacris: sacrariũ nũcupat᷑. ¶Do¬
nariũ u̾o: eo qd̃ dona ibi reponã¬
tur. que in templis offerre cõ¬
sueuerũt. ¶Aerariũ uocatum:
qd̃ pͥus aes signatũ ibi recõde¬
batur. Hooc enĩ olim ĩ usu e¬
rat: auro argentoq nõclũ sig¬
ea fc̃a fuiss peccunia. nom̃ tam̃
erarii ꝑmansit ab eo metallo
Uñ et pecunia nom̃ sũpsit.
¶Armariũ locus est : uͥ qͣrũcũq ar¬
ciũ instrumenta ponũt᷑. ¶Armͣ¬
mentariũ u̾o: uͥ tantũ tela ar¬
moꝵ. Uñ iuuenał. Qͥ̾cqͥd h̾t te
loꝵ armam̃taria celi. Dicta ãt
utraq ab armis .i. a bracliiis: qͥ¬
bus ex̾cent᷑. ¶ Bibliotheca est
grece: lib̾. theca repositorium
dr. ¶ Prõptuariũ lictũ: eo ꝙ
inde necessaria uictui ꝓmũtur
id est proferũt᷑. ¶Cellariũ: q
in eo colligant᷑ misteria mẽsa¬

Expanded text:
templi, in quo sacra reponuntur: sicut donarium est, quo collocantur oblata: sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis ergo et deportandis sacris sacrarium nuncupatur; donaria vero, eo quod ibi dona reponantur, quae in templis offerri consueverunt. 3. Aerarium vocatum, quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum sigea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumque artium instrumenta ponuntur. Armentarium vero, ubi tantum tela armlorum armamentaria coeli. Dicta autem utraque ab armis, id est, brachiis quibus exercentur. 224 5. Bibliotheca est Graece liber, θήκη repositorium dicitur. 6. Promptuarium dictum, eo quod inde necessaria victui promuntur, id est proferuntur. 7. Cellarium, quod in eo colligantur ministeria mensa