comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irł. Dnĩ mandata custodiamꝰ. ut
absq pauore diabolicȩ u̾sutiȩ in ee¬
cłia conũsantes. fructũ uitȩ in ipsa
acquiramꝰ. ꝑfecta enĩ caritas. foras
mittit timorẽ. Dabo benedictionẽ
uobis anno sexto .i. in sexta ȩtate.
dño incarnato. Sicut ipsalmista
dicit. Benedictio dñi suꝑ uos. bene¬
diximꝰ uobis in nomine dñi. Bene¬
dictio ẽ enĩ dñi suꝑ nos: qr redẽp

Expanded text:
ini mandata custodiamus, ut ini mandata custodiamus, ut absque pavore, diabolicae versutiae in Ecclesia conversantes, fructum vitae in ipsa acquiramus. « Perfecta charitas foras mittit timorem . » « Dabo benedictionem vobis anno sexto. » Id est in sexta aetate Domino incarnato, sicut Psalmista dicit: « Benedictio Domini super vos, benedicimus vobis in nomine Domini . » Benedictio Domini est super nos, qui rede
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ : ꝓut cuiusq merita expetunt.
De ñ serendo ⁊ ñ metendo. iã dictũ ẽ.
S statim ablata comedetis. Id ẽ quȩ
dñs iustus iudex retribuerit. statiͣ
his utam᷑. ñ quęrentes serã laborũ
exercitationẽ. Primitias uindemię
ñ colligetis. Id ẽ scãm litterã iubet.
ne colligant ad uinũ expͥmendum.
Anno iubelei redient om̃s ad possessi¬
ones suas. Id e in separatione corpo¬
ris ⁊ animȩ. uł in uniu̾sali resurre¬
ctione redient electi ad paradi sũ.
quo latro de cruce ꝑrexit. Quãdo
uendes quippiã ciui tuo. uł emes ab
eo. ⁊ rł. Id ẽ quãdo fr̃i tuo doctrinã
cõmendes. uł emes ab eo obedientiã.
ne contristes eum .i. ñ maiore̾ sci¬
cũ ꝑcepit. hoc ẽ iuxta numerũ iu¬
belei emere. Quanto plus anni reman¬
serint p ost iubeleũ. tanto crescet pͣ¬
tiũ. ⁊ rł. Quanto eni longiori tẽpo¬
re quis doctrmȩ in heserit. tanto
potiores fructus recompensare de¬
bebit. Ut habitare possitis in tͣra.¬

Expanded text:
unt. De non serendo et non metendo jam dictum est. « Sed statim oblata comedetis, » id est quae Dominus justus judex retribuerit, statim his utamur, non quaerentes seram laborum exercitationem. « Primitias vindemiae non colligetis, » id est secundum litteram jubet ne colligant vinum exprimendum. « Anno jubilaei redient omnes ad possessiones suas, » id est in separatione corporis et animae, vel in universali resurrectione redient electi ad paradisum, quo latro de cruce perrexit. « Quando vendes quippiam civi tuo, vel emes ab eo, » et rel., id est quando fratri tuo doctrinam commendabis, vel emes ab eo obedientiam, « ne contristes eum, » id est non majorem scicum percepit: hoc est juxta numerum jubilaei emere. « Quanto plures anni remanserint post jubilaeum, tanto crescet pretium, » etc. Quanto longiori tempore quis doctori inhaeserit, tanto potiores fructus recompensare debebit. « Ut habitare possitis in ter
Abbreviated transcription (Latin):
ta enĩ benedictio nobis data e᷑: ut
in fide sc̃ȩ trinitatis om̃ib habun¬
demꝰ. Seretisq anno actauo. Hoc ẽ
resurgentes stabitis ante tribunal
xp̃i. rationẽ dantes oꝑum bonorũ.
ꝓ quib coronemini. Et comedetis
ueteres fruges. usq ad nouũ annũ.
i ultra. Donec noua nascant᷑. editis
uetera. Id ẽ eo uos deducant cũ dĩ
gr̃a oꝑum bonorũ merita. ubi uo¬
bis ministrent᷑ ȩtͣna. lerra quoq
ñ ueneet in ꝑpetuũ. qr mea eͣ.¬

Expanded text:
o data est, ut in fide sanctae Trinitatis omnibus abundemus. « Seretisque anno octavo. » Hoc est resurgentes stabitis ante tribunal Christi rationem dantes operum bonorum, pro quibus coronemini. « Et comedetis veteres fruges usque ad nonum annum. et ultra, « Donec nova nascantur, edetis vetera. » Id est eo vos deducant cum Dei gratia operum bonorum merita, ubi vobis ministrentur aeterna. « Terra quoque non vendetur in perpetuum, q
Abbreviated transcription (Latin):
quib pͣsidet ds. Suꝑ quas ponit᷑
sanguis hẏrci ⁊ uituli. qr illis mul¬
tũ ꝓfuit passio xp̃i: nͣ enĩ frustra
ait apłs. Renouare omĩa quȩ in cȩlis
sunt.: quȩ in t̾ris. Hoc altare. uiiͬ
cornua habet. qr illȩ uircutes an¬
głicȩ. iiͦ utunt᷑ pͥncipaliũ ornam̃¬
tis uirtutũ. Quȩ quomͦ ab his obser¬
uent᷑. in exodo scripsimꝰ. Scĩficet il¬
lud. ab immunditiis filiorũ ifrł.
choros. ne inimicitias ultra ꝓpt᷑pec¬
catũ originale illis exhiberent. Post¬
quã emundauerit scũariũ : tab̾¬
naculũ n altare. id ẽ reparatis cele¬
stib ⁊ humanis ꝑpassionẽ xp̃i. offer

Expanded text:
sidet Deus. Super quas ponitur sanguis hirci et vituli, quia illis multum profuit passio Christi. Non enim frustra ait Apostolus: « renovare omnia quae in coelis sunt, et quae in terris . » Hoc altare quatuor cornua habet, quia illae virtutes angelicae quatuor utuntur principalium ornamentis virtutum, quae quomodo ab his observentur in Exodo scripsimus, sanctificet illud « ab immunditiis filiorum Israelchoros, ne inimicitias ultra propter peccatum originale illi exhiberent. « Postquam emundaverit sanctuarium et tabernaculum, et altare. » Rex paratis coelestibus et humanis per passio
Abbreviated transcription (Latin):
bit illũ. irł. Id ẽ i resurrectione sua.
scõrũ unitatẽ copulauit. Siuͦ mamipu¬
lũ xp̃i carnẽ uis intelligere. unde nob̾
panis uitȩ ministrat᷑. alt̃ dies. dies pas¬
sionis potest intelligi. Uno enĩ die mii.¬
sticã cȩnã celebrauit. altero. corpus in
crucis consũmauit supplicio: oblatus
ꝓ nobis. In eodem die quo manipulus
scĩficata ẽ in sanguine xp̃i unitas fi¬
delũ. Libam̃ta offeruntur cũ eo .i.
sime de passione dm̃ ãnuntiat᷑. In o¬
dorẽ suauissimũ dño. Opus enĩ erat¬
gratissimũ patri. qd filius agebat. Li¬
ba quoq uini quarta pars hin. Uinũ.
doctrina ẽ sp̃italis. quarta pars hin dr̃:
qr in singulis euangłiorũ libris. pleni¬
tudo sapientiȩ inuenit᷑. Panẽ.⁊ polen¬
quiẽ p̃parare coneris. ante quã te scias¬

Expanded text:
iq. In resurrectione sua sanctorum unitatem copulavit. Si vero manipulum Christi carnem vis intelligere, unde nobis panis vitae ministratur, alter dies passionis potest intelligi: uno enim die mysticam coenam celebravit, altero corpus in crucis consummavit supplicio oblatus pro nobis. « In eodem die quo manipulus sanctificata est in sanguine Christi unitas fidelium. « Libamenta offerentur cum eo, » id sime de passione Domini annuntiatur. « In odorem suavissimum Domino. » Opus enim gratissimum Patri quod Filius agebat. « Liba quoque vini, quarta pars hin. » Vinum doctrina est spiritualis: quarta pars hin dicitur, quia in singulis Evangeliorum libris plenitudo sapientiae invenitur. « Panem et polenquiem p
Abbreviated transcription (Latin):
struo. irł. Qui ꝑ philosophiã gen¬
tiliũ. in errorẽ oeciderit. Menstru
cundũ ethimologiã latini sermo¬
nis. Deniq gentiliũ sapientia. idõ
m̃struo cõparari potest. qr de m̃su¬
ris phisicȩ philosophandi adorsi
sunt sollertiã. Qui coierit cũ upo¬
re patrui. ⁊ rł. Id ẽ qui ab anteces¬
sorib suos eruditos maculis erro¬
rũ attigerit. sine mercede bonorũ
oꝑum ꝑibit. Qui duxerit uxere
fr̃is sui. ⁊rł. sicut herodes fecit .i.
qui necessariũ amicũ corruꝑit
suis ꝑsuasionib. quẽ dñs sub spe¬
cie dexterȩ manꝰ: pedis cõmenda¬
uit. similit̾ interibit. Ne ⁊ uos
mini si in ea praue uixeritis: quȩ
t̾ra generans herbã oportunã cum
benedictione ꝑenni. Terra aut̃ ha¬
bitatores suos euomere drͣ cũ in
ea manere ñ sinunt᷑ exhere ditãdi.
Uob̃ aut̃ loquor. possidete t̾rã eoꝵ yrł.¬
Id ẽ bonis morib uos dignos quã da¬
bo hereditatẽ facite. nã ipsi liben¬

Expanded text:
st qui per philosophiam gentilium in errorem ceciderit: menstruucundum etymologiam Latini sermonis. Denique gentilium sapientia ideo menstruo comparari potest, quia de mensuris physice philosophandi adorsi sunt solertiam. « Qui coierit cum uxore patrui, » et rel., id est qui ab antecessoribus suis eruditus maculas errorum attigerit, sine mercede bonorum operum peribit. « Qui duxerit uxorem fratris sui, » et rel., sicut Herodes fecit. Qui necessarium amicum corruperit suis persuasionibus quem Dominus sub specie dexterae manus et pedis commendavit, similiter interibit: « Ne et vmini, si in ea prave vixeritis, quae est terra generans herbam opportunam cum benedictione. Terra autem habitatores suos evomere dicitur, cum in ea manere non sinuntur exhaeredandi. « Vobis autem loquor. Possidete terram eorid est bonis moribus vos dignos qua haereditate facite, nam ipsi liben
Abbreviated transcription (Latin):
hec om̃ia ueracit᷑ implentẽ patronũ
habeamꝰ. Qui habuerit maculã
ñ offerat panes dõ .i. qui maculatã
habet conscientiã. de mysteriis
dñi ñ tractet audacter. Si cȩcus
fuerit .i. scientiȩ lumen ñ habens.
Si claudus .i. in mandatis dñi ñbe¬
ne incedens. Si paruo uł grandi:
torto naso .i. modica discretione.
ñ recte incedens in uia dĩ. Sima
exsequens actibus. Si albuginẽ
habet in oculo .i. obscuratũ lumͣ
ro. ut ostendat om̃i apostolicȩ illa
eẽ doctrinȩ contraria. Qui gͦ se
huiꝰmodi maculis oneratũ memi¬
nerit. ñ dãpnet seipsã. corpus :
sanguinẽ dñi sum̃do indigne.
Wescet᷑ tam̃ panib. n rł. Id ẽ licet ta
lis sit: p̃beat᷑ tam̃ ei doctrinȩ sp̃i¬
talis alim̃tũ. ut aliquãdo resipiseat.
Intra uelũ ñ ingrediat᷑. uł in ͤ conci¬
liationẽ ñ facile inducat᷑. uł in my¬
steriorũ aꝑtionẽ. uł ingressũ sibi
regni cęlestis ñ ꝓmittat. qr nichil
ĩmundũ illuc intrabit: contami¬

Expanded text:
haec omnia veraciter implentem patronum habeamus: « Qui habuerit maculam non offerat panes Deo, » id est, qui maculatam habet conscientiam, de mysteriis Domini non tractet audaciter. « Si caecus fuerit, » id est scientiae lumen non habens; « si claudus, » id est in mandatis Domini non bene incedens: « si parvo vel grandi vel torto naso, » id est modica discretione non recte incedens in via Dei; « si exsequens actibus; « si albuginem habet in oculo, » id est obscuratum lumen ro, ut ostendat omnia apostolicae illa esse doctrinae contraria. Qui ergo se hujusmodi maculis oneratum meminerit, non damnet seipsum corpus et sanguinem Domini sumendo indigne. « Vescetur tamen panibus, e spiritualis alimentum, ut aliquando resipiscat. « Intra velum non ingrediatur, » vel in reconciliatione non facile inducatur, vel in mysteriorum apertionem, vel ingressum sibi regni coelestis non promittat, quia nihil immundum illuc intrabit. « Contami
Abbreviated transcription (Latin):
feruor exsuꝑat᷑: tc̃ iam si in tegresit
mundatus. licent᷑ scĩficatis utat᷑.
Morticinũ ⁊ captũ abestia. de quib di¬
ximꝰ supra. Custodient pͣcepta mea.¬
nrł. Diligent᷑ hoc obseruemꝰ. ne mor¬
te scd̾a ꝓsternam᷑. Om̃is alienigena.
ñ comedet de scĩficatis. Id ẽ paganꝰ
ñ admutat᷑ mysteriis .xpͣ̃i. unde
dñs ꝓhibuit. margaritas mittere
sticis seruiens officiis. Mercennariꝰ
uͦ qui laborat in agricultura. uł
pecudũ custodia. utq tam̃ ñ ut in
domo ꝑmaneat seruit. s semꝑ exi¬
re paratus. mercedẽ in p̾senti expe¬
tere ñ desistit. eos designans. qui in
eccłia ficte ñ ꝓptͣ ȩc̃nam mercedẽ cõ¬
ũsantes. indignos se dnĩco corpori
popło nupta fuerit. ⁊ rł. Id eꝰ anima
quȩ ignobilitati uitiosorũ conuin¬
git᷑. suspendat᷑ a ꝑceptione saeroꝵ
Sinaut᷑ uidua ⁊ repudiata. ⁊ rł. Id ẽ
si se a uitiis segregauerit a malo

Expanded text:
fervor exsuperat, tunc jam, si integre sit fervor exsuperat, tunc jam, si integre sit mundatus, licenter sanctificatis utatur. « Morticinum et captum a bestia. » De quibus diximus supra. « Custodiant praecepta mea. Diligenter hoc observemus, ne morte secunda prosternamur. « Omnis alienigena non comedet de sanctificatis, » id est paganus non admittatur mysteriis Christi. Unde Dominus prohibuit margaritas jacere sticis serviens officiis; mercenarius vero qui laborat in agricultura vel pecudum custodia: uterque tamen non ut in domo permaneat servit, sed semper exire paratus, mercedem in praesenti expetere non desistit, eos designans qui in Ecclesia ficte non propter aeternam mercedem conversantes, indignos se Dominico corpore populo nupta fuerit, » et rel., id est anima quae ignobilitati vitiosorum conjungitur, suspendatur a susceptione sacrorum. « Sin autem vidua vel repudiata, » et rel., id est, si se a vitiis segregaverit, a malo
Abbreviated transcription (Latin):
his quȩ scĩficata sunt: i. caute
tractent. Aꝑit aut̃ post paululũ.
quid cauendũ p̾monuerit. Om̃is
homo dicens. qui accesserit de stir
pe ur̃a. usq in quo ẽ mimunditia.
De his uidelicet quȩ suꝑius relata
sunt: nc̃ facit rememorationẽ.
Nobis quoq sumoꝑe animadũtendũ.
ne indigne my steria xp̃i contin
nomͣ. qui illã indigne offert. ñ scđm
eiꝰ dignitatẽ. Qui fuerit leꝓsus.
patiens fluxũ seminis. ⁊ rł. Hereticus
uitiisq uariatus. ⁊ qui forncationi
carnali inseruit uoluptati. ñ pͥus
cõmunicet. qu̾a ꝑ penitentiã sanet᷑.
Qui tetigerit immundũ suꝑ mortuo.
yrł. Id ẽ in aliquo polluit᷑ mortieino.
de quib stiꝑius plenit᷑ dictũ e. My¬
stice autͣ cõmunionẽ peccati uarius
hic tactus immundorũ designat. qͥb
qui polluit᷑. immundus ẽ usq ad ex¬
pletã pentrentiã. S eũ lauerit car
nẽ suã.i. mundat conscientiã. ⁊ pꝰquã
occubuerit sol .i. ꝑ actȩ penitentiȩ

Expanded text:
his quae sanctificata sunt, » id est caute tractent. Aperit autem post paululum quid cavendum praemonuerit: « Omnis homo, dicens, qui accesserit de stirpe vestra, » usque « in quo est immunditia. » De his videlicet quae superius relata sunt nunc facit rememorationem. Nobis quoque summopere advertendum est ne indigne mysteria Christi contingnomen, qui illam indigne offert, non secundum ejus dignitatem. « Qui fuerit leprosus aut patiens fluxum seminis, » et rel. Haereticus vitiisque variatus, et qui fornicationi et carnali inservit voluptati, non prius communicet quam per poenitentiam sanetur. « Qui tetigerit immundum super mortuo, » et rel., id est in aliquo polluitur morticino; de quibus superius pleniter dictum est. Mystice autem, communionem peccati varius hic tactus immundorum designat, quibus qui polluitur, « immundus est, » usque ad expletam poenitentiam; « sed cum laverit carest mundaverit conscientiam, et postquam « occubuerit sol, » id est peractae poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
do ipsȩ pͥmitiȩ ablatȩ. nec tam̃ sunt
sacrificio scĩficatȩ. Nos autͣ ab altero
die sabbati .i. a resurrectionis nume¬
ramꝰ die. pluralitatẽ quinquagenariȩ
sollempnitatis. Sicut eni in monte si¬
na. a p̾sente d̃o legis indicia ñdũ cõ
strata sunt: sic fidelib post redempti¬
onẽ quinquagesima die. sp̃s scĩ grã
de cęlis directa ẽ. usq ad alterã diem
expletionis ebdomadis septimȩ .i. ebdo

Expanded text:
tiae allatae, nec tamen sunt sacrificio sanctificatae. Nos autem « ab altero die Sabbati, » id est a resurrectionis numeramus pluralitatem quinquagenariae solemnitatis: sicut enim in monte Sina a praesente Domino legis indicia  f. judicstrata sunt: sic fidelibus post redemptionem quinquagesima die Spiritus sancti gratia de coelis directa est. « Usque ad alteram diem expletionis hebdomadis septimae, » id
Abbreviated transcription (Latin):
nauerit scũariũ meũ. siue animã
suã quȩ ẽ dĩ imago. siue congrega¬
tionẽ. domũ uidelicet dĩ. Qd̾ si ne¬
gligens popłs tͣrȩ. ⁊ quasi pariupen¬
dens. ⁊ rł. Id eͣ si magistri dissimu¬
lant. ⁊ ita ut dignũ e᷑ ñ redargue¬
rint peccantẽ: ponit᷑ facies dñi
ei consentientes. Anima quȩ de¬
clinabit ad magos ⁊ ariolos .i. here¬
ticos ⁊ simulatores: ꝑibit de cȩtu
scõrũ. Qui maledixerit patri ⁊ ma¬

Expanded text:
id est sive animam suam, quae est imago Dei, sive congregationem, domum videlicet Dei. « Quod si negligens populus terrae, et quasi parvipendens, » et rel., id est, si magistri dissimulant, et ita ut dignum est non redarguerint peccantem, ponitur facies Domini ei consentientes. « Anima quae declinabit ad magos et hariolos, » haereticos et simulatores, peribit de coetu sanctorum. « Qui maledixerit patri et ma
Abbreviated transcription (Latin):
to anno om̃is fructus eorũ scĩficabi¬
rente. eadẽ figura sp̃italit̾ seruan¬
da docebit᷑. Quinto aut̃ anno come¬
detis fructus .i. tẽporib apłorũ qͥ¬
post resurrectionẽ dñi. quinqua¬
gesimo die. hoc ẽ quinario decies
quib ante passionẽ suã dñs dixit.
Adhuc multa habeo uobis dicere.
s ñ potestis portare mͦ. Cũ aut̃ ue¬
nerit ille sp̃s ueritatis. adnuntia

Expanded text:
to anno omnis fructus eorum sanctificabito anno omnis fructus eorum sanctificabirente, eadem figura spiritualiter servanda docebitur. « Quinto autem anno comedetis fructus, » id est temporibus apopost resurrectionem Domini quinquagesimo die, hoc est, quinario decies Quibus ante passionem suam Dominus dixit: « Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, cum autem venerit ille Spiritus veritatis, annunti
Abbreviated transcription (Latin):
duob texta ẽ. nr.ł. Id ẽ fidĩ diu̾sita¬
tẽ. ⁊ doctrinȩ dissimilitudinẽ. in te
ñ suscipies. uł ueris uirtutib. simu¬
quȩ ab apło ancilla uocat᷑. errorem
declinauerit. quȩ etiã nobilise: qr
de patriarchis ꝓpagata. ⁊ tam̃ p̃tio
dest: qr in duritia ꝑseuerat. Nec
lib̾tati donata .i. lib̾ationẽ sibi ip¬
si ꝓpt̾ incredulitatẽ intͣdicens. Ua¬
pulabunt ambo .i. seductrix ⁊ sedu¬
ctus. pena se dignos agnoseant. Et
Idõ aut̃ de hoc leuius saxit. qr ñ tan¬
tȩ ꝑnitiei ẽ iudȩorũ sectis inuolui.
quantȩ paganorũ insaniis copulari.
cũ illi unũ. dm̃ colant: isti nullũ.
Non tamͣ de om̃i sinagoga sup̃dictã
malitiã sentire debemꝰ. s de his in
quib cecitas contigit. Pro delicto
aut̃ suo offeret dõ ad ostiũ tab̾nacu¬
li arietẽ .i. rediens ad doctrinã apłi
taxat. quȩ nichil nisi umbrã p̃fere¬
bant. Poma ĩmunda sunt: qi tales
sententiȩ. suꝑflue obseruant᷑. Quar¬

Expanded text:
 id est, fidei diversitatem et doctrinae dissimilitudinem in te non suscipias, vel veris virtutibus simuquae ab Apostolo ancilla vocatur, errorem declinaverit, quae etiam nobilis est, quia de patriarchis propagata, « et tamen pretio rodest, quia in duritia perseverat, « nec libertate donata, » id est, liberationem sibi ipsi propter incredulitatem interdicens: « vapulabunt ambo, » id est, seductrix et seductus poena se dignos agnoscant, « eIdeo autem de hoc levius sanxit, quia non tantae perniciei est Judaeorum sectis involvi quantae paganorum insaniis copulari, cum illi unum Deum colant, isti nullum. Non tamen de omni Synagoga supradictam malitiam sentire debemus, sed de his in quibus caecitas contigit. « Pro delicto autem suo offeret Deo ad ostium tabernaculi arietem, » id est, rediens ad doctrinam aposttaxat quae nihil nisi umbram praeferebant. « Poma immunda sunt, » quia tales sententiae superflue observantur. « Quar
Abbreviated transcription (Latin):
dñi intelligit᷑ honorandũ. Nec decli¬
netis ad magos. nec ab ariolis aliqͥd
sciscitetis. Omnẽ ritũ malefici uetat.
Arioli dicunt᷑ ararũ inspectores uł ho¬
rarũ. qui in extis pecudũ suȩ diui¬
nationis maleficia exercent. Mysti¬
ce aut̃ hereticos signant. qui scien¬
trã quã ñ habent ꝓmittentes. diabo¬
li fraude capiunt᷑. Corã cano capite
surge.i. sapientẽ honora. Cani funt
sunt enĩ sensus hominis. De quib se¬
niorib .i. sapientib: paulus dicit.
Prb̃i. dupplici honore digni habent᷑.
maxime qui laborant in u̾bo ⁊ doc¬
uiros. quos tu nosti qd̃ seniores po
płi sunt. Si habitauerit aduena
in tͣra tua. i rł. Id ẽ iudeus gentilẽ
ad qͥnm conu̾tentẽ. quasi frẽm tra¬
ctet: memor qd̃ ⁊ ipse natura filiꝰ
fuisset irȩ. sicut ⁊ cęteri. Nolite
facere iniquu̾ aliquid.ꝯrł. In re¬

Expanded text:
onorandum. « Ne declinetis ad magos, nec ab hariolis aliquid sciscitemini. » Omnem ritum maleficii vetat. Harioli dicuntur ararum inspectores, vel horarum, qui in extis pecudum suae divinationis maleficia exercent. Mystice autem haereticos signant, qui, scientiam quam non habent promittentes, diaboli fraude capiuntur. « Coram cano capite surge, » id est sapientem honora: cani enim sunt sensus hominis. De quibus senioribus, id est sapientibus, Paulus dicit: « Presbyteri duplici honore digni habeantur, maxime qui laborant in verbo et docptuaginta viros, quos tu nosti, quod seniores sunt populi . » « Si habitaverit advena in terra tua, » et rel., id est Judaeus gentilem ad Dominum convertentem, quasi fratrem tractet, memor quod ipse natura filius fuisset irae sicut et caeteri. « Nolite facere iniquum aliquid, » et re
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ t̾re egipti. ñ facietis. ⁊ rł.
In capitulo hoc maxime idolatriã
ꝓhibet. nominis sui sepius illis
ingerendo memoriã. Spiritalit᷑
etiã monens de p̃teritis uitus.
instantib ualde cauendũ. Ambu¬

Expanded text:
tudinem terrae Aegypti non facietis, » et reliqua. tudinem terrae Aegypti non facietis, » et reliqua. In capitulo hoc maxime idololatriam prohibet nominis sui saepius illis ingerendo memoriam, spiritualiter etiam monens de praeteritis vitiis et instantibus valde cavendum. « Fa
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ eiꝰ. ⁊ oꝑiat illũ tͣra. Id ẽ
carnalẽ eiꝰ uitã. penitentia oꝑiat.
Non sumens sanguinẽ incibũ .i. si
bi de uita eiꝰ praua. maculã nͥ con¬
trahens. Possumꝰ etiã dicere. qd ido
sanguinẽ manducare ꝓhibeat. qui
uitã significat carnis: qr nullus
sibi uiuere debet. s om̃ia in nomi¬
ne dñi facere. Sanguinẽ uniu̾sȩ car¬
nis. ii comedetis. Hoc pͥmũ concesso
esu carniũ tẽpore noe pͣceptũ est:
i ab apłis similit᷑ sub gr̃a. significat
aut̃ honticidiũ. Quid sit honicidiũ.
ioħs apłs dicit. Qui odit frem suũ.
homicida ẽ: unde hic ꝓhibem. Ani¬
ma quȩ comederit morticinũ. uł
captũ a bestia. Id ẽ quȩ hominis ꝑ¬
se in peccatis mortui. uł adiabolo
depͣuati. se exemplis ĩmiscuerit. mũ¬
det se ⁊ actiones suas lauacro peni¬
tentiȩ.⁊ usq ad ꝑfectã penitentiã
rea ẽ:⁊ ita demũ mundabit᷑. Si uͦ

Expanded text:
sanguinem ejus, et operiat illum terra, » id est, sanguinem ejus, et operiat illum terra, » id est, carnalem ejus vitam poenitentia operiat, non sumens sanguinem in cibum, id est, sibi de vita ejus prava maculam non contrahens. Possimus etiam dicere quod ideo sanguinem manducare prohibeat, qui vitam significat carnis, quia nullus sibi vivere debet, sed omnia in nomine Domini facere. « Sanguinem universae carnis non comedetis. » Hoc primum concesso esu carnium tempore Noe praeceptum est, et ab apostolis similiter sub gratia; significat autem homicidium. Quid sit hoicit: « Qui oderit fratrem suum, homicida est . » Unde hic prohibemur: « Anima quae comederit morticinum vel captum a bestia, » id est quae hominis in peccatis mortui vel a diabolo depravati se exemplis immiscuerit, mundet se et actiones suas lavacro poenitentiae, et usque ad perfectam poenitentiam rea est, et ita demum mun
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sacerdotio fungat᷑ ꝓ patre suo.
Siõ patrẽ filius sequit᷑. sic xp̃e aa¬
ron. cuiꝰ initiatȩ sunt manꝰ. qr ei
xtrina data eꝰ potestas. in quo ẽ
nr̃a expiatio. In duet̾ ei stola line¬
a. id ẽ eccłie in corpus suũ acci¬
pit unitatẽ. quȩ castitatis can¬
dore refulget. Sacerdotes quoq
⁊ omne popłm. maiorib enĩ ⁊ mi¬
norib. dñi adiutorio opus ẽ. Se¬
iens semel in seã. in anno placabi
mo si occiderit bouẽ. Sodm histori¬
ã. idolatriã ꝓhibet. Mistice autͣ. si¬
centiȩ. uł caprã penitentiȩ. siue
aliud qdlibet opus diabolo ñ dño
offert. sanguinis reus erit .i. homi¬
ne corrupto multa legunt᷑. Quia
anima carnis in sanguine ẽ. Car¬
n aliũ enĩ confidentia. in corrup¬
tione ẽ uoluptatũ. Quã fragilita¬
tẽ in amore dni mortificare debe¬
mͦ. ñ nobis sumere in exemplum.
luitis carnalẽ quelibet. aut ma¬
iori ingenio pͣditũ. ad confessionẽ
nominis xpͣi ꝑduxerit. fundat

Expanded text:
suo. » Sicut patrem filius sequitur, sic Christus Aaron, « cujus initiatae sunt manus, » quia ei aeterna data est potestas, in quo est nostra expiatio: « Indueturque stola linea, » id est Ecclesiam in corporis sui accipit unitatem, quae castitatis candore refulget. « Sacerdotes quoque et omnem populum. » Majoribus enim et minoribus Domini adjutorio opus est. « Seiens semel in sanctum in anno placabilmo si occiderit bovem. » Secundum historiam idololatriam prohibet: mystice autem bocentiae, vel capram poenitentiae, sive aliud quodlibet opus diabolo, non Domino offert, « sanguinis reus erit, » id est homine corrupto multa leguntur. « Quia anima carnis in sanguine est. » Carnalium enim confidentia in corruptione est voluptatum, quam fragilitatem in amore Domini mortificare debemus, et nobis sumere in exemplum. lutis carnalem quemlibet, aut majori ingenio praeditum, ad confessionem nominis Christi perduxerit, « fundat
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis uictimarũ siguraliũ ñ
confidatis. Non auguriamini. Au¬
guriũ dr̃ quasi auigarriũ .i. inspe¬
ctio n obseruatio cantus earũ. Auspi¬
ciũ uͦ. quasi auiũ inspectio .i. consi¬
Nec obseruabitis somiia .i. falsa som¬
nia. Quȩdam ex somniis ꝓpħiam¬
sibi uendicauerunt. idõ somnia ob¬
seruare ꝓhibuit. Co enĩ minꝰ hȩc ob¬
seruanda sunt: quo hȩc unde ueni-¬
ant discernere ñ ualemꝰ. Neq in ro¬
tundũ tondes comã.i. cogitationes
tuas. t̾renis uoluptatib ñ cõformes.
Orbis eni rotundus ẽ. Nec radatis bar¬
stigmata .i. picturas. Nrł: idẽ erro¬
ris uarietate. uł hẏpocrisi. ñ com¬
maculemini. Non ꝓstituas filiã

Expanded text:
sanguinis victimarum figuralium non confidatis. Non augurabimini. Augurium dicitur quasi avigarrium, id est inspectio et observatio cantus avium; auspicium vero, quasi avium inspectio, id est consiNec observabitis somnia, » id est falsa somnia. Quidam ex somniis prophetiam vindicaverunt sibi, ideo somnia observare prohibuit: eo enim minus haec observanda sunt, quo haec unde veniunt discernere non valemus. « Neque in rotundum tondes comam, » id est, cogitationes tuas terrenis voluptatibus non confirmes, orbis enim rotundus est. « Nec radetis barstigmata, » id est picturas, etc., id est, erroris varietate vel hypocrisi ne commacu
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ. Qd enĩ suꝑẽ.⁊ abundantius
ẽ ex malo ẽ. Quia sinos uolun¬
tate nͣ ꝓpͥa iuramꝰ. id qd̾ iuramꝰ ab
eiꝰ malitia uenit. qui credere nͣ
uult ueritati. Nec pollues nom̃
dĩ tui. Male uiuendo. iniuste no¬
men eiꝰ usurpando. Non facies
calũpniã ꝓximo tuo. n rł. Id ẽ tu
uidee. popło gentili.i. ȩeccłi astico
molestus ñ sis. Non morabit᷑ opꝰ
mercennarii apud te usq mane.
yrł. Id ẽ redde ei laborẽ. un de for¬
sitan uiuere debet. Spitalit᷑. p̃di¬
catori tuo necessaria corporalis
uitȩ ñ deneges. Non maledices
surdo. nec corã ceco pones offendi¬
scienti. laqueos nͣ tendas seductio
p̾standa sit: tam̃ peccans iuste ob¬
iurget᷑. nec diues ꝓ sua potentia
leuius supportet᷑. Non eris crimi¬
nator. nec susurro. ⁊ rł. Id ẽ detra¬
ctor. i murinurator. Non queres
ultionẽ. Docet hic patientiã. Ium̃¬
ta tua ñ facias coire. irł. Id ẽ sim¬
plices malorũ prauitati. ñ facias

Expanded text:
et abundantius est, ex malo est, quia si nos voluntate non propria juramus, id quod juramus ab ejus malitia venit qui credere non vult veritati. « Nec pollues nomen Domini, » male vivendo et injuste nomen ejus usurpando. « Non facies calumniam proximo tuo, » et rel., id est tu, Judaee, populo gentili, id est ecclesiastico, molestus non sis. « Non morabitur opus mercenarii tui apud te, » et rel., id est, redde ei laborem, unde forsitan vivere debet; spiritualiter, praedicatori tuo necessaria corporalis vitae non deneges. « Non maledices surdo, nec coram caeco pones offendisciente laqueos non tendas seductionpraestanda sit, tamen peccans juste objurgetur, nec dives pro sua potentia levius supportetur. « Non eris criminator et susurro, » et rel. Detractor et murmurator. « Non quaeres ultionem. » Docet hic patientiam. « Jumenta tua non facias coire, » et rel., id est simplices malorum pravitati non facias
Abbreviated transcription (Latin):
dit eñĩ ii cȩlos. et̃na redep̃tione in¬
uenta. Positis suꝑ ignẽ aromatib
Lotũ enĩ qd̾ fecit. ꝓpt caritatẽ ex hi¬
buit dicens. Maiorẽ caritatẽ nemo
habet. ut animã suã ponat. urł.
Nebula eorũ ⁊ uapor oꝑtat oraculũ.
.i. pacificatio quã ꝓ nob̾ fecit. ad pa¬
trͣe usq ꝑuenit. suꝑ om̃s uirtutes
angłicas. Lollet de sanguine uitu
dinis restauratio fuit. idõ de sangui¬
Ad orientẽ. Oriens. ipse xp̃c ẽ. qui se¬
ipsũ solẽ iustitiȩ nob̾ ostendit. de
quo dr̃. Eece uir oriens nomen eius.
De sequentib ini reis similit᷑. ł mun

Expanded text:
dit enim in coelos, « aeterna redemptione indit enim in coelos, « aeterna redemptione inventa , » « positis super ignem aromatibus. » Totum enim quod fecit, propter charitatem exhibuit dicens: « Majorem charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat, » etc. « Nebula eorum et vapor operiat oraculum, » id est, pacificatio quam pro nobis fecit ad Patrem usque pervenit super omnes virtutes angelicas. « Tollet de sanguine vituldinis restauratio fuit, ideo de sanguiAd orientem. » Oriens ipse Christus est, qui seipsum solem justitiae nobis ostendit, de quo dicitur: « Ecce vir, Oriens nomen ejus . » De s
Abbreviated transcription (Latin):
qi multi uocati. pauci uͦ electi. Ad
om̃s enĩ. ꝑuenit ȩuangłium. Dict̃
enĩ p̃ces fundi suꝑ caprũ emissa¬
riũ. dũ infidelib ȩtͣna ingerit᷑
maledictio. qui dimittunt᷑ in soli
patris. ubi idõ solitudo dr̃. qr nulli
pͣt᷑ ipsã trinitatẽ. ad liquidũ patet.
qualit᷑ se eorũ ȩtͣna contineat essen¬
tia. eorũ dico in ꝑsonis. xius in
sustantia. Qui sensus deduabus
xp̃i naturis aptior uidet᷑. qr ille
solus tulit peccata mundi. ñ ut
sibi haberet. s ut penitus ꝑimie¬
ret. Tligat sibi prudens lector qͥd
sequendũ magis uideat᷑. duĩ in om̃i¬
b fidĩ ñ uacillet auctoritas.
de secreto celesti doctrinȩ sp̃ita¬
lis ardorẽ ministrauit. Et hauri¬
ens manu cõpositũ thimiama.¬
na incensũ ẽ dñi paratũ. qr omia
quȩ fecit. patri ꝓ odore sua uissimo
accepta erant. De quo dixit. Hic
ẽ filius m̃s dilectus in quo mͥ cõpla¬
cui. Ultra uelũ intrabit in scã. Ascen¬

Expanded text:
i sunt vocati, pauci vero electi . » Ad omnes enim pervenit Evangelium. Dicant autem preces fundi super caprum emissarium dum infidelibus aeterna ingeritur maledictio. Qui dimittuntur in soliPatris; ubi ideo solitudo dicit, quia nulli praeter ipsam Trinitatem ad liquidum patet qualiter se eorum aeterna contineat essentia, eorum dico in personis, ejus in substantia. Qui sensus de duabus Christi naturis aptior videtur, qui ille solus tulit peccata mundi non ut sibi haberet, sed ut penitus perimeret. Eligat sibi prudens lector quod sequendum magis videatur, dum in omnibus fidei non vacillet auctoribus. de secreto coelesti doctrinae spiritualis ardorem ministravit. « Et hauriens manu compositum thymiama,nquae omnia fecit, Patri pro odore suavissimo accepta erant, de quo dixit: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . » « Ultra velum intrabit in sancta. » Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mandata custodit. Om̃is homo
ad ꝓximã sanguinis sui ñ accedat.
irł. Ut ñ uidelicet extra legitmã
copulationẽ nubant. docet. Nec
reuelet turpitudiẽ eiꝰ .i. uł cõfi¬
tentis tibi peccata nͣ publices. uł¬
etiã paganorũ. sceleratorũ facta
eis qui inde ledi possint diuulges.
Et in sequentib penitꝰ adulteriũ
ꝓbibet. in quib allegoriã quere¬
re ñ debemꝰ necesse. s si ipsa litte-

Expanded text:
Domini mandata custodit. « Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, » et rel., ut non videlicet extra legitimam copulationem nubant docet. Nec revelet turpitudinem ejus, id est confitentis tibi peccata non publices, etiam paganorum et sceleratorum facta eis qui inde laedi possint, divulges; et in sequentibus penitus adulterium prohibet. In quibus allegoriam quaerere non habemus necesse, sed in ipsa litt
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ uiuida uirtute. celorũ deser¬
ta petiuit. ñ mutando locũ. qr ds̃
ubiq ẽ. S cohibens uirtutẽ. ut da¬
ret spatiũ passiom. hoc ẽ desertũ:
ubi bonꝰ pastor relictis non agin¬
ta nouẽ ouibus: abiit unã quȩ¬
rere quȩ ꝑierat. Fundit sacer
Nlemo enĩ potest dimittere peccata.
nͥ solus ds̃. Sunt qui dicant. in du¬
ob byrcis. duas partes popłi posse
intelligi. ut ĩmolatus eos designet.
qui in passione xp̃i credentes. cori¬
die se mactant in ara fidĩ: emissus
uͦ in beremũ. illos qui in peccatis
ꝑdurantes. conũti nolentes. ten¬
dunt ad tenebras onerati peccatis.
Qd̾ ut̃q ꝓ peccato offert᷑. ostendit᷑
om̃s in originali peccato dep̃hen¬
sos: s illos a dño ꝓpt᷑ fidẽ suscep

Expanded text:
vivida virtute coelorum deserta petivit, non mutando locum, quia Deus ubique est, sed cohibens virtutem, ut daret spatium passioni, hoc est desertum ubi bonus pastor, dimissis nonaginta novem ovibus, abiit unam quaerere quae perierat . Fundit sacerd« Nemo enim potest dimittere peccata, nisi solus Deus . » Sunt qui dicant in duobus hircis duas partes populi intelligi, ut immolatos eos designet qui in passione Christi credentes quotidie se mactant in ara fidei; emissus vero in eremum, illos qui in peccatis perdurantes, converti nolentes, tendunt ad tenebras onerati peccatis. Quod uterque pro peccato offertur, ostenditur omnes in originali peccato deprehensos, sed illos a Do
Abbreviated transcription (Latin):
uilib .i. peccati oꝑib uacare iubemͣ.
De hostia eadẽ die. scd̾a comedenda.
iã diximꝰ in suꝑiorib. Si messueris
grinis .i. gentilib earũ cõmunionẽ
detraherent. S spicas .i. sententias
sibi exuberantes. illis dimitterent.
ꝑmitterent eẽ cõmunia. Non fa¬
cies furtũ .i. omnẽ cupiditatẽ ali¬
ouiꝰ rei ñ recte acquirende ñ habe
m̃tiemini. Docet ne in aliquo ue¬
ritate relicta. uł in u̾bo uł doctri¬
na. mͣdatiũ ꝓferat᷑. Nec decipiat
unusquisq ꝓximũ suũ. In supͣdi

Expanded text:
 a peccati operibus vacare jubemur. De hostia eadem die et secunda comedenda jam diximus in superioribus. « Si messueris regrinis, id est gentilibus earum communionem detraherent, sed spicas, id est sententias sibi exuberantes, illis dimitterent; permitterent esse communia. « Non facietis furtum, » id est omnem cupiditatem alicujus rei non recte acquirendae non habeatmentiemini. » Docet ne in aliquo, veritate relicta, vel in verbo, vel in doctrina mendacium proferatur. « Nec decipiat unusquisque proximum s
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m significat. de patriarchis. sy¬
nagoga. quȩ iugũ traxerat legis.
scđm carnẽ ꝓgenitũ. Aries quoq
ipsũ. ut supͣdictũ ẽ. Cunica linea
uestiet᷑.. rł. Tunica linea. castitatẽ.
feminalia continentiã. ⁊ ona custo¬
diã mͣtis. cidaris custodiã sensuũ
corporis significat: quib indutũ
conuenit eẽ. qui de mysteriis dñi
ẽ tractaturus. Possunt ⁊ he uiͦ ue
stiũ species. uirtutes uiͣͬi signare
pͥncipales. Tunica linea iusticiam.
feminalia. tẽꝑantiã: quȩ casticatis
ẽ mat᷑. Tona. fortitudinẽ. cidaris.
quȩ caput tegit. prudentiã: qua
mens ornat᷑. Quib cũ lotus fuerit
in duet᷑.i. post baptismũ. Duos hyr¬
cos ꝓ peccato. Hi hyrei. xp̃m signifi¬
cant. qui peccata nr̃a tulit. ꝓ quib
oblatus ẽ. Qui duo dicunt᷑. ꝓpt̃ ge¬
minã in xp̃o naturã. Cũq obtulerit.

Expanded text:
Christum significat, de patriarchis et SyChristum significat, de patriarchis et Synagoga, quae jugum traxerat legis secundum carnem progenitum; aries quoque ipsum, ut supra dicteliqua. Tunica linea castitatem; feminalia, continentiam; zona, custodiam mentis; cidaris, custodiam sensuum corporis significat, quibus indutum convenit esse, qui de mysteriis Domini est tractaturus. Possunt et hae quatuor vestium species virtutes quatuor signare principales: tunica linea, justitiam; feminalia, temperantiam, quae castitatis est mater; zona, fortitudinem; cidaris, quae caput tegit, prudentiam qua mens ornatur. « Quibus, cum lotus fuerit induetur, » id est post baptismum. « Duos hircos pro peccato. » Hi hirci Christum significant, qui peccata nostra tulit pro quibus oblatus est. Qui duo dicuntur propter geminam in Christo naturam. « Cunque obtule
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. n rł. Fideles caueant ab om̃i im¬
munditia idolatriȩ. uitiorũ . pecca¬
torũ. ne ȩccłiam quȩ ẽ domꝰ dñi cor¬
rũpant: siue se ipsos. qui tẽplũ dñi
om̃i tẽpore ingrediat᷑ ad scuariũ. qd̾
ẽ intra uelũ. contra ꝓpitiatorium.
Doctorib iubet ne ea quȩ humanũ
excedunt ingeniũ. ꝓ suo libitu de
mi. sterio diuinarũ rerũ dispu¬
tando usurpent. Periculosũ quip¬
pe ẽ scientiã sibi uł aliis ꝓmitere.
quomͦ u̾bũ dĩ ȩt̾nũ in carne uerus
homo apparet. cęt̾a multa talia
in quib cautela ꝑnecessaria ẽ. Qͥ a
in nube apparebo suꝑ oraculum.
Uł in dictis ꝓpħarũ apparet dñs.
de quib drͣ. mandabo nubib meis.
ne pluant suꝑ eã imbrẽ: uł in car¬
ne humana. unde dr̃. Ingrediet᷑
mundũ in carne a peccatis ĩmune.
uł etiã in secretis mysteriorũ. in
quib illũ penitus inuestigari ñ
scriptura. Offeret uitulũ ꝓpeccato.
Uitulus de tauris. uaceis ortus.

Expanded text:
ua. Id est, fideles caveant ab omni immunditia idololatriae vitiorum et peccatorum, ne Ecclesiam, quae est domus Domini, corrumpant; sive ipsos, qui templum Domini omni tempore ingrediatur ad sanctuarium, quod est intra velum coram propitiatorio. » Doctoribus jubet ne ea quae humanum excedunt ingenium pro sua libitudine mysterio divinarum rerum disputando usurpent. Periculosum quippe est scientiam sibi vel aliis permittere quomodo verbum Dei aeternum in carne verus homo appareret, et caetera multa talia in quibus cautela pernecessaria est. « Quia in nube apparebo super oraculum. » Vel in dictis prophetarum apparet Dominus, de quibus dicitur: « Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem, » vel in carne humana; unde dicitur: « Ingredietur mundum in carne a peccatis immuni, vel etiam in secretis mysteriorum, in quibus illum penitus investigari non sancta Scriptura, « offeret vitulum pro peccato; » vitulus, de tauris et vaccis ortus,
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ .i. hereticis ⁊ paganis ñ misce¬
bit᷑. Nec repudiatã .i. sinagogicam
suꝑstitionẽ a xp̃o deiectã imitabitur
Sacerdotis filia si dep̃hensa fuerit in
in errorẽ d ceciderit. flamis penien

Expanded text:
est, haereticis et paganis non miscebitur, nec repudiatam, id est, Synagogam superstitione a Christo dejectam imitabitur. « Sacerdotis filia, si deprehensa fuerit in in errorem ceciderit, poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
licatũ.i. in abiectionẽ uł concubi¬
natũ illius. Concubinȩ enĩ. peli¬
ces appellant᷑. De menstruo mulie¬
ris. sup̃dictũ ẽ. Cũ uxore ꝓximi tui
ñ coibis .i. in paganorũ philosophi¬
a. qui tibi sunt fragilitate ꝓximi.
ñ decipiaris. De semine tuo ñ da¬
bis. ut consecret᷑ idolo moloch: qui
erat ds̃ ammanitarũ. Uniu̾salit᷑
aut᷑. in hoc uno om̃ia idola cõphen¬
dit. Nec pollues nom̃ dĩ tui. Polluit
nom̃ dñi. qui sub specie religionis
dĩ constitutus. uiuit impudent᷑. qͥ¬
phemat᷑ in gentib Ut euomat ha

Expanded text:
t in abjectionem vel concubinatum illius: concubinae enim pellices appellantur. De menstruo mulieris supra dictum est. « Cum uxore proximi tui non coibis, » id est in paganorum philosophia, qui tibi sunt fragilitate proximi, non decipiaris. « De semine tuo non dabis, ut consecretur idolo Moloch, » qui erat deus Ammonitarum: universaliter autem in hoc uno omnia idola comprehendit. « Nec pollues nomen Dei tui. » Polluit nomen Domini, qui, sub specie religionis Dei constitutus, vivit impudenter, quphem
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis potentiã dimitere ꝓpo¬
nit᷑. Posita utraq manu. suꝑ caput
eiꝰ. Debemꝰ enĩ manib extensis. ut
se meminerit ꝓ nob̾ manꝰ in cruce
extendisse: cũ humillima scilicet
supplicatione peccata confitentes.
maiestatẽ eiꝰ exorare: qr fidelis ẽ ut
remittat. Uere eni languores nr̃os
ipse tulit. . rł. ł mittet eũ ꝑ homi
qr sua uoluntate ad nos uenit.⁊
ut sibi placuit. sese ad ꝓpitian¬
dũ reduxit: ut ipse ait. Potesta
monii. Hoc ẽ qd̾ ipse ait. ecceego
sum uobiscũ. usq ad consũmati¬
onẽ scłi. Depositis uestib. id est
carne mortali deposita. immor¬
onis. Offert holo caustũ egressus.
qr ad patre ascendens. totã dis¬
pensationẽ ꝓ nr̃a salute expleuit.
Offert adipem .i. desideriũ suũ:
quo nr̃am salutẽ sitiebat. Ille uͦ
clesiã quȩ ẽ corpus eiꝰ ⁊ uestim̃tũ.
a confessis peccatis emundauit
a qua baptismatis: n sic mansio¬
nẽ suã in scĩs collocauit. Uł alitͣ.

Expanded text:
vinitatis potentiam dimittere proponitur. « Posita utraque manu super caput ejus. » Debemus enim manibus extensis, ut se meminerit pro nobis manus in cruce extendisse, cum humillima scilicet supplicatione peccata confitentes, majestatem ejus exorare, quia fidelis est et remittet. Vere enim languores nostros ipse tulit, etc. « Emittquia sua voluntate ad nos venit, et ut sibi placuit sese ad propitiandum reduxit, ut ipse ait: « Potestmonii; » hoc est quod ipse ait: « Ecce ego sum vobiscum usque ad consummationem saeculi » . « Depositis vestibus, » id est, carne mortali deposita, immorguine passionis. Offert holocaustum egressus, quia ad Patrem ascendens totam dispensationem pro nostra salute explevit. Offert adipem, id est desiderium suum, quo nostram salutem sitiebat. « Ille vclesiam, quae est corpus ejus et vestimentum, a confessis peccatis emundavit aqua baptismatis, et sic mansionem suam in sanctis collocavit: vel aliter,
Abbreviated transcription (Latin):
datus. in numerũ fideliũ receptꝰ ẽ.
Mense septimo. decima die mensis. ⁊ rł
Mensis septimꝰ. plenitudinẽ corporis
innuit. in quo misit ds filiũ suũ.
irł. Decima dies. ꝑfectionẽ legis.
sicut ⁊ amdreas decima hora diei
cũ fratre suo in ȩuangłio ad iħm
uenisse legit᷑. Siue in digena. siue
aduena .i. siue iudeus siue gentilis.
terã trib dieb ieiuuantes usq ad
uesꝑam. hoc ẽ aut̃ pͥncipiũ pͣdicati¬
onis xp̃i. penitentiã agite. ⁊ rł.
Nullũq opus facietis: eorũ uidelicet
quȩ ad carnalia ꝑtinent deside¬

Expanded text:
numerum fidelium receptus est. « Mense septimo, decima die, » et reliqua. Mensis septimus plenitudinem temporis innuit, in quo misit Deus Filium suum, etc. . Decima dies perfectionis legis, sicut et Andreas decima hora diei cum fratre suo in Evangelio ad Jesum venisse legitur. « Sive indigena, sive advena, » id est sive Judaeus, sive gentilis, unantes usque ad vesperum; hoc est autem principium praedicationis Christi: « Poenitentiam agite, » etc. « Nullumque opus facietis, » eorum videlicet quae ad carnalia pertinent deside
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi diceret. hic ẽ ritus sacerdo¬
tii aaron ad qd̃ unctus ẽ: ut
quȩ iã  Q dicta sunt. ad a¬
lũ ꝑtineant. In monte sinai. Sinai
intͣpretat᷑ rubus. uł tẽptatio. signi¬
ficat istud tẽpus in quo tẽptationib
ꝯstimulis peccatorũ terim᷑. ⁊ indige¬
mꝰ dĩ mandatis. quȩ ⁊ accipimus.
De consecratione aaron. in exodo dixi¬
mꝰ. Uoy ses significat uł legẽ que
xpͣi incarnationẽ p̃dixit. uł diui¬
nitatẽ xp̃i. quȩ eiꝰ humanitatẽ ad
tãtã głam ꝓuexit. Sicut drͣ. Unxit¬

Expanded text:
quasi diceret: hic est ritus sacerdotii Aaron ad quod unctus est, ut quae jam dicta sunt ad illum pertineant. In monte Sinai. Sinai interpretatur rubus vel tentatio; significat istud tempus in quo tentationibus et stimulis peccatorum terimur et indigemus Dei mandatis, quae et accipimus. De consecratione Aaron in Exodo diximus. Moyses significat vel legem, quae Christi incarnationem praedixit, vel divinitatem Christi, quae ejus humanitatem ad tanta
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo. pͥmȩ p̃uaricationis facit
cõmemorationẽ. ut qr homo in mi¬
quitatib concipit᷑. ⁊ in peccatis ꝓ¬
creat᷑: sciat quomͦ aueteri male¬
dictione mundandus sit. Porro na¬
tus homo sub tali conditione im¬
mundã habet matrẽ uii dieb.
id ẽ toto tẽpore huius uitȩ sub
ingenita fragilitate se nouerit
obligatũ. Iuxta diẽ separationis
m̃struȩ. id ẽquȩ sanguine fluit.
siue post partũ. siue sine partu.¬
quȩ septẽ dieb immunda ẽ. Die
octaua circũcidet᷑ infantulus.
Quia iusti indie resurrectionis
om̃i mortalitatis labe deposita.
ctione bonorũ oꝑur intrinita¬
tis fide consũmata: ad tẽplũ. id ẽ
ad cȩlestis hierłm habitationẽ
nec originalis peccati feditate

Expanded text:
facit commemorationem, ut quia homo in iniquitatibus concipitur et in peccatis procreatur, sciat quomodo a veteri maledictione mundandus sit. Porro natus homo sub tali conditione immundam habet matrem: septem diebus, id est toto tempore hujus vitae, sub ingenita fragilitate se noverit obligatum. « Juxta diem separationis menstruae, » id est quae sanguine fluit sive post partum, sive in partu, septem diebus immunda est. « Die octavo circumcidetur infantulus, » quia justi in die resurrectionis, omni mortalitatis labe deposita, ctione bonorum operum in Trinitatis fide consummata, ad templum, id est ad coelestis Hierusalem habitationem, nec ori
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia constituta ẽ. Mulierquȩ
patit᷑ multis dieb fluxũ sangui¬
nis. ñ in tẽpore menstruali: ⁊rł.
Id ẽ anima quȩ in idolatria post
cognit᷑ã grãm occupat᷑. dũ ñ sit
tẽpus menstruale .i. cũ ia cȩcitas
gentiũ lumine ueritatis pene sit
irradiata. pͥus om̃i pene mundo
in diaboli seruitute errante.
Sequentia ut supͣ. Sisteterit sanguis.
Hoc ẽ si cessauerit error stulticiȩ. nu¬
merauit uiidies. ut sup̃. cet̾a quoq
ut supͣ. Docebitis gͦ filios ifrł. ut ca¬
ueant ĩmunditiã.⁊ ñ moriant᷑ in sor

Expanded text:
er quae patitur multis diebus fluxum sanguinis non in tempore menstruali, » etc., id est anima quae in idololatria post cognitam gratiam occupatur. Dum non sit tempus menstruale, id est, cum jam caecitas gentium lumine veritatis pene sit irradiata, prius omni pene mundo in diaboli servitute errante. Sequentia ut supra. « Si steterit sanguis. » Hoc est, si cessaverit error stultitiae, « numerabit septem dies, » ut supra, caetera quoque ut supra. « Docebitis ergo filios Israel ut caveant immun
Abbreviated transcription (Latin):
excludet᷑. De tactii eiꝰ. ⁊ceteris sequen¬
tib. ut supͣ: intelligit᷑ de uiro fluxũ
seminis patiente. Uas uͦ scdm histo¬
riã cuncta utensilia dicipossunt.
sic̃ uasa bellica dicimꝰ. Si coierit cũ
ea uir tẽpore sanguinis.i. si cũ ido¬
latra quis sacrificauerit. uł recũbit
in idolo. manducans de idolotitis:

Expanded text:
caeteris sequentibus sicut supra intelligitur de viro fluxum seminis patiente. Vas vero secundum historiam cuncta utensilia dici possunt sicut vasa bellica dicimus. « Si coierit cum ea vir tempore sanguinis, » id est si cum idololatris quis sacrificaverit vel recumbit in idolio manducans de idolothytis, «
Abbreviated transcription (Latin):
recte credentẽ cõmunicauerit.
Cȩt̾a ut supͣ. Sagma. filtrũ. uł tape¬
tiũ. uł aliud qdlibet sessiomi para¬
tũ: qd cũ reliquis postmodũ cõpͣ¬
hensis. uarias pollutorũ signifi¬
cat ꝑu̾sitates. quib utunt᷑. Qͥ
portauerit horũ aliquid .i. qui
se his subdiderit pollutionib.
Om̃is que tetigerit qui talis. ñ lotis
suis exemplis attaminauerit. ⁊rł
confringet᷑. Si quẽ fragilẽ qui fa¬
cile corrigi ñ possit seduxerit. forti
disciplina corripiat᷑. qui se decipi
ꝑmisit. Uas ligneũ. leuitatẽ aliquo¬
rũ significat. Quȩ dũ labit᷑. ꝑ la¬
crimas penitentiȩ restaurat᷑. Si sa¬
natus fuerit qui huicemodi sufti¬
nuerit passionẽ. hoc ẽ si supͣscriptꝰ
bi credat futurã. mundans oꝑa
sua cũ ueste .i. exteriori conu̾satio¬
ne lacrimis penitentiȩ. Die autͣ
octauo. in fide scilicet resurrectio¬
nis dñicȩ sumet duos turtures.

Expanded text:
recte credentem commaculaverit: recte credentem commaculaverit: caetera ut supra. Sagina filtrum, vel tapetium, vel aliud quodlibet sessioni paratum, quod cum reliquis postmodum comprehensis varias pollutorum significat perversitates, quibus utuntur. « Qui portaverit horum aliquid, » id est qui se his subdiderit pollutionibus. « Omnis quem tetigerit, qui talis est, non lotis suis exemplis attaminaverit, et rconfringetur. » Si quem fragilem, qui facile corrigi non possit, seduxerit, forti disciplina coerceatur, qui se decipi permisit. « Vas ligneum » lenitatem aliquorum significat, quae, dum labitur, per lacrymas poenitentiae restauratur. « Si sanatus fuerit, qui hujusmodi sustinet passionem, » hoc est si suprascriptus bi credat futuram, mundans opera sua cum veste, id est exteriori conversatione lacrymis poenitentiae. « Die autem octavo, » in fide autem resurrectionis Dominicae, « sumet duos turtures,