comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piamus qđ nr̃m ẽ. dabit uires ille qͥ uissit ut uouere¬
mus ⁊ sipplebit qd̾ suũ est. s cũ incircũscriptũ lum̃ sit
ds. ⁊ maiestate sua omĩa impleat. cuncta contineat.
quomͦ om̃s esse possunt in cireuitu eiꝰ: S as ẽ ueritas.
⁊ ipsa om̃ib cõmunis ẽ. Nec mea. nec ttia. nec istiꝰ aut
illiꝰ. Non ẽ inqͥt paulꝰ distinctio uidei. greci. aut bar¬
bari. s qͥcũq imiocaui̾t nom̃ dni saluus erit. Quia gͦ
omĩb cõmunis ẽ ueritas iõ media. ut in cireuitu eiꝰ
sint om̃s qͥ diligunt ueritatẽ. Qui sic de deo intelli¬
gunt. eiꝰq ut dignũ est seruituti seipsos subiciunt.
in circuitu eiꝰ munã offerunt. Et sciendũ qͥa uotũ.
aliud ẽ cõmune. alud singulare. Cred̾e in deũ. sꝑa¬
re in illo uitã et̾̃nam. ipsũ diligere. ⁊ scd̾m deũ iu¬
uere: omĩb cõmunis ẽ modus. Non suꝑbire. ñ occi¬
dere hominẽ. ñ odire fratrẽ. ñ uiolare in se templũ

Expanded text:
ssit, ut voveremus, et supplebit, quod suum est. Sed cum incircumscriptum lumen sit Deus, et majestate sua omnia impleat, cuncta contineat, quomodo omnes esse possunt in circuitu ejus? Sed Deus est veritas , et ipsa omnibus communis est, nec mea, nec tua, nec istius, aut illius. Non est inquit Paulus distinctio Judaei, Graeci, aut barbari: sed quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Quia ergo omnibus communis est veritas, ideo media, ut in circuitu ejus sint omnes, qui diligunt veritatem. Qui sic de Deo intelligunt, ejusque, ut dignum est, servituti seipsos subjiciunt, in circuitu ejus munera offerunt. Et sciendum, quod votum aliud est commune, aliud singulare. Credere in Deum, sperare in illo vitam aeternam, ipsum diligere et secundum Deum vivere, omnibus communis est modus. Non superbire, non occidere hominem, non odire fratrem, non violare in se templum
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ in nubib cũ potestate magna ⁊ marestate. Nã
u̾tutes coloꝵ mouebunt᷑. T c̃ fiet qd̾ subiunctũ est. cer¬
ra tremuit ⁊ quieuit. Terrena conscientia que mͦ se
turbat ⁊ laborat. tc̃ tremere ht̃ ⁊ gutescere. Iam ñ in¬
ueniet q̃ faciat mala. s multa sentiet uñ contremi¬
scat torm̃ta. Hinc er̃t accusantia peccata. iñ t̃rens iu
sticia. subtꝰ patens horridũ chaos inferni. desuꝑ irat᷑
iudex. intͦ urens conscientia. foris ardens mundus.
in tudiciũ ds̃. ut saluos faceret om̃s mansuetos terro
Neos qͥ ascendunt eqͦs. s om̃s qͥ in hac t̾ra ꝓpt̾ deũ fue¬
runt. mansueti. simplices. patientes. in udicio suo
saluos faciet ds̃. Hoc ipsa ueritas in euuangłio cesta¬
tur dicens. Beati mites. qm̃ ipsi hereditate possidebt̃
t̾ram. Mites sunt: qͥ cedunt impbitatib ⁊ ñ resistun
in malo. s uincunt in bono malũ. Ipsi hereditabunt
exunt. qm̃ bonã ⁊ humilẽ ꝯfossionẽ habuerunt. ꝓ¬

Expanded text:
magna et majestate . Nam virtutes caelorum movebuntur . Tunc fiet quod subjunctum est: 10. Terra tremuit, et quievit. Terrena conscientia, quae modo se turbat et laborat, tunc tremere habet et quiescere. Jam non inveniet quae faciat mala: sed multa sentiet unde contremiscat tormenta. Hinc erunt astitia: subtus, patens horridum chaos inferni; desuper, iratus Judex: intus, urens conscientia; foris, ardens mundus. Si  ut salvos faceret omnes mansuetos terrae. Non eos qui ascenderunt equos, sed omnes qui in hac terra propter Deum fuerunt mansueti, simplices, patientes, in judicio suo salvos faciet Deus. Hoc ipsa Veritas in Evangelio testatur, dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mites sunt, qui cedunt improbitatibus, et non resistunt in malo, sed vincunt in bono malum. Ipsi haereditabunt erunt, quoniam bonam et humilem confessionem habuerunt: p
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ int̾ius gr̃a oꝑetur illumi nantis. Et qͥ sicnt isti
montes et̾ni. nͥ p̃dicatores scĩ: Montes ꝓpt̃ altitu¬
dinẽ iusticie. et̾ni: qͥa semꝑ cũ año mansuri. Istos
montos pͥus illuminaũ et̾nus sol. ut ꝑ eos pꝰmodio
t̃ram suã illuminaret. id ẽ. eccłiã. ⁊ ħ mirabilit̃
qͥa sp̃ãlit̃. Uel mirabilit̾. id ẽ. cũ signis ⁊ ꝓdigis
sic̃ scͥptum ẽ. Illi aũ ꝓfecti p̃dicauert ubiq año co¬
oꝑante ⁊ sermonẽ ꝯfirmante seg̃ntib signis. Qͥb

Expanded text:
nisi interius gratia operetur 385 illuminantis. Et qui sunt isti nisi interius gratia operetur 385 illuminantis. Et qui sunt isti montes aeterni, nisi praedicatores sancti? Montes propter altitudinem justitiae; aeterni, quia semper cum Domino mansuri. Istos montes prius illuminavit aeternus sol, ut per eos postmodum terram suam illuminaret, idest, Ecclesiam: et hoc mirabiliter, quia spiritualiter. Vel mirabiliter, idest, cum signis et prodigiis, sicut scriptum est: Illi autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾sis inordinatisq dñatur. Syon uͦ int̃pretat᷑ specu¬
latio. ipsa ẽ eccłia q̃ in altitu dine morat᷑ diuine ꝯtẽ¬
plationis. pꝰmodũ fruitura beatitudine ipsiꝰ aꝑte
uisionis. In ista syon ẽ habitatio eiꝰ. sic̃ ipse dic: et
in habitabo ⁊ inambulabo in eis. Ibi ꝯfregit poten¬
tias. scł arcũ scutũ ⁊ gladiũ ⁊ beltũ. In syon ł̃ in¬
pace ꝯfregit qͥcqͥd ꝓ magno habebant it̃ se c̃ꝑalit᷑
ꝓtegebant. ⁊ bellũ qd̾ adu̾sus deũ defendendo pec¬
cata sua gerebant. Est etiã arcus deceptionis in
hereticis. scutũ duricie increduł. gladius in ty¬
corde. Dem̃ comu̾tit se ad ipsũ deũ qͣsi dicens. Tu
dnẽ qui ꝯfringis tantas potentias.ħ ordine facis.
Illuminans tu mirabilit a montib et̃nis. Uere cu:
⁊ ñ alius. Magno pond̾e dictũ ẽ tu: ut uidł nullũ
aliũ intelligas illuminatorẽ nͥ solũ deũ. hõ p̃dicat.
ds illuminat. Nec ext̾ius sermo ꝓficit p̃dicantis.

Expanded text:
sis inordinatisque dominatur. Sion vero interpretatur speculatio. Ipsa est Ecclesia, quae in altitudine moratur divinae contemplationis, postmodum fruitura beatitudine ipsius apertae visionis. In ista Sion est habitatio ejus, sicut ipse dicit: Et inhabitabo, et inambulabo in eis . 4. Ibi confregit potentiasconfregit quicquid pro magno habebant, unde se temporaliter protegebant, et bellum quod adversus Deum, defendendo peccata sua, gerebant. Est etiam arcus deceptionis in haereticis, scutum duritiae in incredulis, gladius in tycorde. Deinde convertit se ad ipsum Deum, quasi dicens: Tu, Domine, qui confringis tantas potentias, hoc ordine facis. 5. Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Vere tu et non alius. Magno pondere dictum est, Tu: ut videlicet nullum alium intelligas illuminatorem, nisi solum Deum. Homo praedicat, Deus illuminat. Nec exterius sermo proficit praedicantis,
Abbreviated transcription (Latin):
ilł innotescat ds. ut ñ existiment aliquid sanctiꝰ.
qd̾ magis offende timeant. Dixit nob̃ uͥ sit notꝰ ubi
sit magnꝰ. dicat etiã nob ubi habitet ds̾. factus ẽ
inqͥt in pace locus eiꝰ. ⁊ habitatio eiꝰ in syon. Quã¬
s ꝯficendo incipis pacẽ hab̾e cũ eo. ⁊ ita fit ei locus
in corde cuo. In pace ꝑfectio ẽ. uͥ nicħ repugnat.
acifici aũ in semecipsis sint. qͥ om̃s motꝰ animi fui
cõponunt. ⁊ subiciunt rationi. carnalesq ꝯcu¬
piscentias. hñt edomitas. In quib ita sunt ordinata
omĩa. ut id qͦd ẽ in hoĩe p̃cipitũ. idẽ ratio imꝑet ce¬
teris ñ reluctantib. ⁊ subiciat᷑ potiori. idẽ. do. hec ẽ

Expanded text:
illis innotescat Deus, ut non existiment aliquid sanctius, quod magis offendere timeant. Dixit nobis ubi sit notus, ubi sit magnus. Dicat nobis etiam ubi habitet Deus. 3. Factus est inquit in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. QuamSed confitendo incipis pacem habere cum eo, et ita fit ei locus in corde tuo. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes motus animi sui componunt et subjiciunt rationi, carnalesque concupiscentias habent edomitas. In quibus ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum, idest, ratio, imperet caeteris non reluctantibus, et subjiciatur potior
Abbreviated transcription (Latin):
in maxillã ministri sac̾dotis non p̾buit altãm. s insiq
dix̃. si male loquittꝰ sũ exꝓbra de malo. si autẽ bene. cur
me cedis. nͥ ħ p̃ceptũ debere intelligi ad p̃ꝑationẽ cordis i
ad ostñsionẽ oꝑis: Unde alibi uir scs̃ dicit. Paratũ cor
meũ d̾. Dicatur gͦ. Dñe deduc me in nusticia tua ꝓpta
inimicos meos. Citiꝰ insticiẽ uã postulat. cũ subiungio.

Expanded text:
ministro sacerdotis non praebuit alteram: sed insuper dixit, Si male loquutus sum, exprobra de malo: si autem bene, cur me caedis ? nisi hoc praeceptum debere intelligi ad praeparationem cordis, non ad ostensionem operis? Unde alibi vir sanctus dicit: Paratum cor meum Deus . Dicatur ergo, Domine, deduc me in justitia tua propter inimicos meos. Cujus justitiae viam p
Abbreviated transcription (Latin):
tie ordinẽ ꝯu̾tit. ut qd̾ ille ad ꝑniciem uniꝰ hoĩs ꝑ¬
u̾sa m̃te faceret. iste ad salutẽ om̃iũ ꝓuida gub̃nati¬
one tͣnsferret. Cantat gͦ psalmũ dnoꝰ aiã ꝑfecta que
iam digna ẽ nosse secretũ di. ꝓ u̾bis chusi. id ẽ ꝓ cog¬
nicione eiusdẽ secreti. quod secretũ dexter d̾s ud est
fauens. atq ꝓpitiꝰ ei oꝑatus ẽ. Est aũ incentio hꝰ ꝑfecti
catholici quosq fideles exhortari. ut spem suam in
dno ponant ⁊ sic ꝑfecte uiuant. quatinꝰ diẽ uidicii
pectare securi ualeant. se ipsũ ꝓponendo in exemplũ.

Expanded text:
tiae ordinem convertit: ut quod ille ad perniciem unius hominis perversa mente faceret, iste ad salutem omnium provida gubernatione transferret. Cantat ergo psalmum Domino anima perfecta, quae jam digna est nosse secretum Dei pro Verbis Chusi, id est, pro cognitione ejusdem secreti, quod secretum dexter Deus, id est, favens atque propitius, ei operatus est. Est autem intentio hujus perfecti catholici, quosque fideles exhortari, ut spem suam in Domino ponant et sic perfecte vivant, quatenus diem judicii expectare securi valeant, seipsum proponendo in exemplu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uia. ueritas ⁊ uita. Uiã intellige xp̃m oꝑantẽ. Ueri¬
tatẽ xp̃m docentẽ. Uitã: xp̃m remunantẽ. Qia ducit ad
uericatẽ: quia ꝑ uitã uenitur ad doctnã. Doctha autẽ ue¬
ritatis ducit ad uitã. Quia cũ impletur qđ p̃cipitur: adqͥ¬
ritur uita que ꝓmittitur. Bene autẽ ait ꝓpt̃ in imicos m̃
Pultos enĩ in uia di scã eccła patitur adu̾sarios. qui p̃murs
eam ꝑseqñdo. t̾rendo. minando. blandiendo. seducendo.
quantũ a ina ueritatis discordent. ex u̾b̾ ostñditur que

Expanded text:
m operantem: veritatem, Christum docentem, vitam, Christum remunerantem. Via ducit ad veritatem, quia per viam venitur ad doctrinam: doctrina autem veritatis ducit ad vitam, quia cum impletur, quod praecipitur, acquiritur vita quae promittitur. Bene autem ait, Propter inimicos meos. Multos enim in via Dei sancta Ecclesia patitur adversarios, qui premunt eam persequendo, terrendo, blandiendo, seducendo: quia quantum a via veritatis discordent, ex verbis ostenditur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ tpã uicia. ł int̾ hoiẽs qͥ nolunt ad deũ conuerti.
Na ⁊ hũ etiã si ñ seuuint. eciã si parcunt. etiã si hisdẽ
ꝯuinis ꝯ domib ⁊ ciuitatib nulla lice int̾posita. s
Nã cũ aliĩ amant ⁊ appetunt istũ mundũ. alii se optart¬
ab isto mundo lib̾ari: qͥs ñ uideat inuncos ẽẽ illos istis:
Nã si possint: eos secũ ad penas thunit. Et magnũ donaĩ
torũ di. Sepe enĩ mens nitens ꝑgere ad deũ. ꝯcussa
in ip̃o itinere trepidat ⁊ plerũq ꝓpte̾a ñ implet bomĩ
ꝓpositũ. ne offendat eos cũ quib uiruit. alia bona ꝑica
n tͣnseuntia diligentes atq sectantes. Ab his separat᷑ ẽ
om̃is sanꝰ ñ locis. s aĩo. Nã locis corꝑa ꝯtinent᷑. animi
aũ locꝰ ẽ affectio sua. Quaꝓpt̾ post laborẽ ⁊ geiicũ. et

Expanded text:
inter ipsa vitia, vel inter homines, qui nolunt ad Deum converti. inter ipsa vitia, vel inter homines, qui nolunt ad Deum converti. Nam et hi etiam si non saeviunt, etiam si parcunt, etiam si eisdem conviviis et domibus et civitatibus, nulla lite interposita, sed Nam cum alii amant et appetunt istum mundum, alii se optaab isto mundo liberari, quis non videat illos inimicos esse istis? nam si possint, eos secum ad poenas trahunt. Et magnum donum torum Dei: saepe enim mens nitens pergere in Deum, concussa in ipso itinere trepidat: et plerumque propterea non implet bonum propositum, ne offendat eos cum quibus vivit, alia bona peritura et transeuntia diligentes atque sectantes. Ab his separatus est omnis sanus, non locis, sed animo; nam locis corpora continentur, animo autem locus est affectio sua
Abbreviated transcription (Latin):
ar. intra in gaudiũ dni tui. huiꝰ gͥ ire inchoatio est
m̃tis cecitas. quã in hac uita patitur quisq peccator.
ł imens itaq iudicii diem. laborat ⁊ plangit. ne ad illđ
ꝑducatur cuiꝰ mnitiũ tã ꝑniciosũ nc̃ exꝑitur. ⁊ ideo ñ
dic̃ ixtinctꝰ ẽ. s turbatus ẽ. a furore oculꝰ m̃s. Fotest qͦ
furoris noĩe inm̃sus animi feruor intelligi. quo pemi.¬
tins fibimet ipsi solet irasci. Unde scriptũ est. Irascimmi¬
in et nolite peccare. Bene autẽ ñ extinctꝰ s turbacus
ocłs dr̾. nam furor qͥ ꝑ odiũ fit oculũ m̃tis excecat. fu¬
ror uͦ qui fit ꝑ zelũ ñ excecat. s turbat. S unde dolo.¬
te penitentie ad tp̃s turbatur: inde postmodũ ꝯsola¬
tione grẽ moliꝰ illustratur. Consid̾atis aũ reliqͥs uiciis
untienit se omĩb esse uallatũ. Que uitia qm̃ ueci̾s ui¬
te suint ⁊ uet̾is hoĩs quo exuendi sumꝰ. ut induam᷑ no
uo: recte dr. Inueca̾ui int̾ om̃s inimicos meos. Uel

Expanded text:
r, Intra in gaudium Domini tui . Hujus ergo irae inchoatio, est caecitas mentis, quam in hac vita patitur quisque peccator. Timens itaque judicii diem, laborat et plangit, ne ad illud perducatur, cujus initium tam perniciosum nunc experitur. Et ideo non dicit extinctus est, sed turbatus est a furore oculus meus. Potest quoque furoris nomine immensus animi fervor intelligi, quo poenitens sibimetipsi solet irasci. Unde scriptum est, Irascimini, et nolite peccare . Bene autem non extinctus, sed turbatus oculus dicitur: nam furor qui per odium fit, oculum mentis excaecat: furor vero qui fit per zelum non excaecat, sed turbat. Sed unde dolore poenitentiae ad tempus turbatur, inde postmodum consolatione gratiae melius illustratur. Consideratis autem reliquis vitiis, invenit se omnibus esse vallatum. Quae vitia quoniam veteris vitae sunt, evo : recte dicitur: Inveteravi inter omnes inimicos meos. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ gentes q̃ ꝓ ydoł suis ꝑsequebant᷑ eccłiam. ad euuan
mictimur ad historiã illã in regnoꝵ libro scdo. ubi
chusi amicꝰ cłd tͣnsiuit in parces absalon filii eiꝰ ad ex¬
ploranda auxilia. ⁊ renuntianda q̃ adu̾sus patrẽ ille
moliebatur auctore achitofel. qui defecerat ab amicia
tia d. ⁊ filiũ eiꝰ adu̾sus patrẽ ꝯsiliis quib poss in¬
struebat. Spũalit̃ nob chusi. int̾pretatur silentiũ.
Gemini aũ dext̾̃. Achitofe frĩs ruina. ꝑchusi qđ si¬
lentiũ interp̃tatur. recte/ aduersus illos dolos ñm

Expanded text:
quam gentes, quae pro idolis suis persequebantur Ecclesiam, adquam gentes, quae pro idolis suis persequebantur Ecclesiam, adttimur ad historiam illam in Regum libro secundo: ubi Chusi amicus David transivit in partes Absalom filii ejus, ad exploranda consilia et renuncianda, quae adversus patrem ille moliebatur auctore Achitofel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejus adversus patrem, consiliis, quibus posset, instruebat. Spiritualiter nobis Chusi interpretatur silentium; Jemini autem dextra, Achitofel fratris ruina: Per Chusi, quod silentium interpretatur, recte acci
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionẽ ad ofusionẽ hant qͥ ad salutẽ habere nolue¬
runt. Deinde addidit ualdẽ uelocit᷑. Cũ enĩ iam
desꝑari ceꝑit iudicii dies. cũ dixerint pax: tc̃ eis re¬
pentinꝰ ueniet interit᷑. Qnͣdoꝯq autẽ uenerit: celer¬
rime ueniet quod desꝑatur eẽ uenturꝰ. Quãꝙͣ ⁊ ila
hic accipi potest. ut quã gementẽ et tã sepe diuq flen¬
tẽ ds̾ exaudiũ. intelligatur lib̾ata a peccatis. et om̃s
ꝑu̾sos motus carnał affectionis domuisse. sic̃ dicit.
Discedite a me om̃s qui oꝑamini iniqͥtatẽ: qm̃ exaudiũ
om̃s inimicimei: ut de peccatis siuis agant peniten¬
tiã. qd̾ sinẽ ꝯfusione ⁊ ꝯturbatione fieri ñ potest.
bescant. id e̾. ꝯt̾i̾tantur ad deũ. et erubescant in pͥ¬
orib tenebris peccatoꝵ aliqñ głatos. sic̃ apłs dicit.
Q uã enĩ głam habuistis aliqñ in his in quib nc̃ e¬
rubescitis: Quod aũ addidit ualde uelocit᷑: aut
ad optancis affectũ. aut ad xͥ potentiã. referendũ ẽ:

Expanded text:
ant, qui ad salutem habere noluerunt? Deinde addidit, valde velociter; cum enim jam desperari coeperit judicii dies, cum dixerint, Pax, tunc eis repentinus veniet interitus . Quandocumque autem venerit, celerrime veniet, quod desperatur esse venturum. Quanquam et illud hic accipi potest, ut quam gementem, et tam saepe diuque flentem Deus exaudivit, intelligatur liberata a peccatis, et omnes perversos motus carnalis affectionis domuisse, sicut dicit: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudivit omnes inimici mei: ut de peccatis suis agant poenitentiam: quod sine confusione et conturbatione fieri non potest.bescant, id est, convertantur ad Deum: et erubescant in prioribus tenebris peccatorum aliquando gloriatos, sicut Apostolus dicit, Quam enim gloriam habuistis aliquando in his quibus nunc erubescitis . Quod autem addidit, valde velociter, aut ad optantis affectum, aut ad Christi potentiam referendum est:
Abbreviated transcription (Latin):
uicissitudinis obũbratio. ⁊ de quo dictũ est. tu autẽ
dne uͥtutũ cũ tͦnquillitate iudicas: nullã in se furo¬
ris ł ire ꝑtitrbationẽ suscipit. s furoris noĩe intelli¬
gitur illa inm̃sa ⁊ inmod̾ata animadu̾sio undicte.
qua peccatores piient᷑ in extremo ex amine. Ira uͦ
potest intelligi examinatio illa qua ĩꝑfecte anime
emundant᷑ in purgatorio igne. Bene autẽ dr̃. ne in
furore tuo argnas me. neq in ira tua corripias me:
nã corripias quod mitius uidecur. ad em̃dationem
ualeo: qui uͦ arguitur. id ẽ accusatur. metuendũ est
ne infinẽ habeat dãpnationẽ. Arguunt᷑ in die iudi

Expanded text:
vicissitudinis obumbratio : de quo dictum est, Tu autem vicissitudinis obumbratio : de quo dictum est, Tu autem Domine virtutum, cum tranquillitate judicas : nullam in se furoris vel irae perturbationem suscipit: sed furoris nomine intelligitur illa immensa et immoderata animadversio vindictae, qua peccatores punientur in extremo examine. Ira vero potest intelligi examinatio illa, qua imperfectae animae emundantur in purgatorio igne. Bene autem dicitur, Ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me: Nam corripias, quod mitius videtur, ad emendationem valet: qui vero arguitur, idest accusatur, metuendum est ne in finem habeat damnationem. Arguuntur in die judi
Abbreviated transcription (Latin):
di p̃cedit bonã uoluntatẽ nr̃am. peccatorẽ uocans in
penitentiã. Et ip̃a bona uoluntas ẽ inuictissimũ scu¬
tum quo repellitur inimicꝰ desꝑationẽ salutis sugge¬
rons młtitudine tribulationũ ⁊ cẽptationũ. Ds̃ enĩ
oꝑatur ⁊ uelle et ꝑficere in nob̾ ꝓ bona uoluntate. Ñ
eiim ex oꝑib iusticie que fecimꝰ nos. s scdđm suã miãm¬
uã dies iudicii intelligitur. qm̃ omĩa tẽꝑa sep¬
tem dier᷑ repetitione uoluunt᷑. ⁊ quod fit in una potest
nucari in alia. Octauus autẽ ille estimandꝰ ẽ qui ua¬
rietatẽ istã non habebit. et quod in eo fiet eternũ et
incõmitabile ꝑmanebit. Est autẽ uox in ħ psalmo fi¬
delis penitentis alios exẽplo suo exhortantis. ut sumili¬
terꝰ peniteant. ne in octaua. id ẽ in extrema die ui¬
dicii et̾nam dãpnationẽ incurrant.
oMie ne infurore tuo arguas me: neq in
ira tua corripias me. Ds̃ qui ẽ incõmitabił
natura. apud quẽ ut apłs ait. ñ est tͣnsinutatio nec

Expanded text:
it bonam voluntatem nostram, peccatorem vocans in poenitentiam. Et ipsa bona voluntas est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. Deus enim operatur et velle et perficere in nobis, pro bona voluntate . Non enim ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam midicii intelligitur: quoniam omnia tempora septem dierum repetitione volvuntur: et quod fit in una, potest mutari in alia. Octavus autem ille aestimandus est, qui varietatem istam non habebit. Et quod in eo fiet, aeternum et incommutabile permanebit. Est autem vox in hoc psalmo fidelis poenitentis, alios exemplo suo exhortantis, ut similiter poeniteant: ne in octava, id est, extrema die judicii, aeternam damnationem incurrant.omine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me. Deus qui est incommutabilis natura , apud quem ut Apostolus ait non est transmutatio, nec
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs erubescet corã angłis ꝯ patre. S ueniet tp̃s.
ut illi erubescant dicentes. hũ sc̃ quos aliqñ habui¬
mꝰ in derisũ: ⁊ in siłicudinẽ imꝑii. Nos insensati

Expanded text:
hominis erubescet coram angelis et Patre . Sed veniet tempus, hominis erubescet coram angelis et Patre . Sed veniet tempus, ut illi erubescant, dicentes: Hi sunt, quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii. Nos insensati
Abbreviated transcription (Latin):
separabunt᷑ a iustis ĩpii. cũ iudiciĩ dies uenerit. ł nc̃
qͥa etiãsi parit̾ atq hisde̾ ꝯuenticuł ꝯtinentur: tñ in
area nuda iã gna separata sunt a paleis quãitis int̾
qͣsi narrantis necessitatẽ s affectũ exulcantis ostñdit.
Sic enĩ loqui gaudentes solent. ut ñ eis sufficiat se¬
mel enuntiare quod gaudent. Iste fructꝰ ẽ illiꝰ gemi¬
tus in quo laboratur. ⁊ illa leticia lac̾marũ quib
lauatur lectꝰ. ⁊ stratũ rigatur: qm̃ qͥ seminat in la¬
sic̃ expositũ ẽ fieri potest. Qd̃ autẽ dic̃ erubescant
et ꝯturbent᷑: ñ uideo quẽ ad modũ euenire possit.
nͥ illo die cũ manifesta fuerint ustoꝵ p̃mia et
supplicia peccatoꝵ. Nã nc̃ usq adeo ñ erubescunt
impii. ut nob̃ insultare ñ desinant. et plerũq
tm̃ ualeant irrisionib sitis. ut infirmos hoĩes de
xͥ noĩe erubescere faciant. unde dictũ ẽ. Qui me e¬
rubuerit n meos sermones corã hoĩb: hunc filiꝰ

Expanded text:
ustis impii cum judicii dies venerit : vel nunc, quia etiamsi pariter atque iisdem conventiculis continentur, tamen in area nuda jam grana separata sunt a paleis , quamvis inter  Augustino, non quasi narrantis necessitatem, sed affectum exultantis ostendit. Sic enim gaudentes loqui solent, ut non eis sufficiat semel enunciare, quod gaudent. Iste fructus est illius gemitus, in quo laboratur , et illa laetitia lacrymarum, quibus lavatur lectus et stratum rigatur. Quoniam qui seminat in lacant et conturbentur: non video quemadmodum evenire possit, nisi illo die, cum manifesta fuerint justorum praemia et supplicia peccatorum. Nam nunc usque adeo non erubescunt impii, ut nobis insultare non desinant: et plerunque tantum valent irrisionibus suis, ut infirmos homines de Christi nomine erubescere faciant. Unde dictum est, Qui me erubuerit et meos sermones coram hominibus, hunc filius
Abbreviated transcription (Latin):
simã di miẽ disciplina. Lacͥmis meis stratĩ mncũ rigie
h a axipimꝰ stratũ qđ suꝑiꝰ lectũ. s rigare ampliꝰẽ quã
Lacre. Qm̃ potest aliqͥd in suꝑficie lauari rigatio uͦ ad
ora ꝑmanat qđ sigc̃at fietũ usq ad crd̾ intima. ł epoꝵ
ł uarietas qd̾ praticum posuit cũ diceret. laboraui in
matu meo. ⁊ fiturꝰ cũ diceret. lac̾mis meis stratũ meum
ngabo: illd̾ ostñdit quid sibi dicere debeat. cũ quisq inge¬
mitu frust᷑ laborauerit tanꝗꝙͣ diceret. ñ ꝓfuit cũ ħ feci ł¬

Expanded text:
icordiae disciplinam. Lacrymis meis stratum meum rigabo. Hoc accipimus stratum, quod superius lectum. 30 Sed rigare amplius est quam lavare: quoniam potest aliquid in superficie lavari; rigatio vero adora permanat: quod significat fletum usque ad cordis intima. Temporum vero varietas quod praeteritum posuit, cum diceret, Laboravi in gemitu meo: et futurum, cum diceret, lacrymis meis stratum meum rigabo: illud ostendit quid sibi dicere debeat, cum quisque in gemitu frustra laboraverit: tanquam diceret, Non profuit, cum hoc feci
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a peperit. Differt enĩ ptus dñs exaudire multoci¬
ens ex sua magna mĩa. ut ex difficultate sanationis.
sic diligentior custodia recepte sanitatis. Nã qd̃ faci¬
le sanatur: ñ umiltũ cauetur. Differt aliquñ ut agno¬
scatur qͣnta impiis pena p̃paretur qͥ se nolunt comite¬
re ad deũ si tantã difficultatẽ ꝯu̾tentes patiunt᷑. sit̃
alibi scriptũ est. Si uistꝰ iux saluabit᷑. peccator ⁊ impiꝰ

Expanded text:
ipsa pepererit. Differt enim pius Dominus exaudire multotiipsa pepererit. Differt enim pius Dominus exaudire multotiens ex sua magna misericordia, ut ex difficultate sanationis sit diligentior custodia receptae sanitatis. Nam quod facile sanatur, non multum cavetur. Differt aliquando, ut agnoscatur quanta impiis poena praeparetur, qui se nolunt convertere ad Deum, si tantam difficultatem convertentes patiuntur: sicut alib
Abbreviated transcription (Latin):
dũ chaos inferui. ⁊ tortores horribiles. desuꝑ iratꝰ ui¬
dex foris ardiis mundꝰ. iustꝰ uix saluabit᷑. peccator uͥ
parebit : Plangat int̾i̾m ⁊ gemat. ne tauta torm̃ta in¬
currat. Timet iusticiã.querat miscdiã. ñ ht̃ fortitudi¬
nẽ: Pagnoscat ꝓpͥam infirmitatẽ:  dicat. Miserere
mei dñie qm̃ infirmꝰ sũ. ⁊ ceta. Magnꝰ enĩ accessis ad
deũ est. cognitio iufelicitatis sue. Dȩ tarditate autẽ
sanitatis conquerit᷑ cũ subiungit. Et tu dne usqi qͥ :
Ecor iuxta e dies ani magnꝰ. iuxta ⁊ uelox nimis. Dies
ire dies illa. dies calamitatis ⁊ miseris. dies tenebra¬
uũ ⁊ caligiis. dies tube ⁊ dangoris. Ouox diei an̾t
amara. E cce petcatrix aia arbor infructuosa. digna se¬
curi ⁊ igne. lignũ aridũ ⁊ inutile. łimor reũ curbat.
ꝯscientia ꝯfundit. cogitationes increpant. fugere ñ licet.
stat suspensus ad gͣnissimam sententiã. Eac miser in

Expanded text:
dum chaos inferni, et tortores horribiles: desuper iratus judum chaos inferni, et tortores horribiles: desuper iratus judex, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur, peccator ubi parebit ? Plangat iterum et gemat, ne tanta tormenta incurrat. Timet justitiam? quaerat misericordiam. Non habet fortitudinem? vel agnoscat propriam infirmitatem, et dicat: Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum, et caetera. Magnus enim accessus ad Deum, est cognitio infelicitatis suae. De tarditate autem sanitatis conqueritur, cum subjungit, Et tu Domine usquequo? Ecce juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis dies irae dies illa, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies tubae et clangoris . O vox diei Domini amara! Ecce peccatrix anima, arbor infructuosa, digna securi et igne: lignum aridum et inutile. Timor reum turbat, conscientia confundit, cogitationes increpant, fugere non licet. Stat suspensus ad gravissimam sententiam. Ecce miser in
Abbreviated transcription (Latin):
infirmus sum. Multe sunt infirmitates nr̃e. corꝑis
et aĩẽ. Nam corpꝰ mortalitate corrũpicur. aĩa tẽp¬
tationib p̃mitur. infelix hõ multis tẽptationib ⁊
miseriis fatigat᷑. Qui gͦ sentit miseriã. qͥd tã postu¬
tam desid̾are debet quã sanitatẽ s̃ Restat itaq
ut dicat. Sana me d̾ne qm̃ conturbata sunt os¬
sa mea. Quid ꝑ ossa. nͥ aĩe fortia designant᷑: Nã
ue ossa carnis intelligeres: exposuit cũ subiun¬
git. Et aĩã mã ttirbata ẽ ualde. Turbantur
quidẽ int̾iores sensus a consiłatione ꝓpͥi reatus. Ip̃a
ꝙ infirma ⁊ peccatrix aiã cũ subtilitatẽ extremi ȩxami¬
nis argitando conspicit. ab om̃i interioreꝰ fortitudino
desticuta in semet ipã contremiscit. Gidet enĩ ibi dãp
silentii. usq ad minimã cogitationẽ: si ñ fuerit ad
dĩ uoluntatẽ direcłum. Hui ẽ urens ꝯscientia. illincac¬
cusantia peccata: inde t̾rens iusticia. subtꝰ patens horri¬

Expanded text:
e sunt infirmitates nostrae corporis et animae. Nam corpus mortalitate corrumpitur, anima tentationibus premitur. Infelix homo multis tentationibus et miseriis fatigatur. Qui ergo sentit miseriam, quid tam postutam desiderare debet, quam sanitatem? Restat itaque ut dicat: Sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea. Quid per ossa nisi animae fortia designantur? Nam ne ossa carnis intelligeres, exposuit, cum subjungit: 4. Et anima mea turbata est valde. Turbantur quidem interiores sensus a consideratione proprii reatus, ipsa quoque infirma et peccatrix anima, cum subtilitatem extremi examinis 28 cogitando conspicit, ab omni interiore fortitudine destituta, in semetipsa contremiscit. Videt enim ibi damnasilentii, usque ad minimam cogitationem, si non fuerit ad Dei voluntatem directum. Hinc est urens conscientia, illinc accusantia peccata, inde terrens justitia: subtus patens horri
Abbreviated transcription (Latin):
Conuĩtens se orat. ut ad eũ comi̾tatur ⁊ as. sic̃ ꝑpẽ pro¬
mittit. Conu̾timini ad ine. ⁊ ego reu̾tarꝰ ad uos. S.
forte melius intelligendũ est. Contitere dĩe. id ẽ fac
me conu̾ti. Sentit enĩ in ipã sua ꝯu̾sione difficultatẽ.
Nã ꝑfecda nrã conu̾sio paratũ semꝑ inienit deũ. sic goha¬

Expanded text:
ustino, orat ut ad eum convertatur et Deus: sicut ipse promittit, Convertimini ad me, et ego revertar ad vos . Sed forte melius intelligendum est, Convertere, Domine, idest, fac me converti. Sentit enim in ipsa sua conversione difficultatem. Nam perfecta nostra conversio paratum semper invenit Deum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ista uita tͣnsierit ñ restat nͥ retͥbutio meritoꝵ. In inse
in torm̃tis dolebat. usq adeo confessꝰ ut eciã moneris
uellet ut se a peccatis cohiberent. ꝓꝑ penas quas apud
uͥ iã ꝓꝑ. ꝓfundiores tenebras millã lucẽ dĩ uidebt᷑̃. aui
quid ꝯfiteantur Potest etiã ilta intelligi. ut mortẽ u
peccatũ. qͦd ꝯtẽpta diuina lege ꝯmictit᷑. infernũ uͦ cat¬

Expanded text:
ista vita transierit, non restat nisi retributio meritorum. In inferno in tormentis dolebat: usque adeo confessus, ut etiam moneri suos vellet ut se a peccatis cohiberent, propter poenas quas apud  profundiores tenebras nullam lucem Dei videbunt, cui aliquid confiteantur? Potest etiam illud intelligi, ut mortem vocet peccatum, quod contemta divina lege, committitur: infernum vero ca
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ id eꝰ putrgant᷑: qͥ hitic findam̃to suꝑ edificant.
ligna. fenũ. stipulã. id ẽ infructuosa. uana. inutilia.
De trim̃tum quid̾e patiunt᷑: s tñ saliti erunt. sic tñ qͦsi
ꝑ ignẽ. Qitid gͦ iste orat qui ñ uult furore dnĩ argui.
ł ira emĩdari. quid nͥ ut saneturꝰ: Ubi enĩ sanitas ẽ:
uec mors mecuenda ẽ. nec curantis aut secantis me

Expanded text:
utem, idest purgantur, qui huic fundamento superaedificant ligna, foenum, stipulam, idest infructuosa, vana, inutilia . Detrimentum quidem patientur, sed tamen salvi erunt: sic tamen quasi per ignem . Quid ergo iste orat, qui non vult furore Domini argui, vel ira emendari? quid, nisi ut sanetur? Ubi enim sanitas est, nec mors metuenda est, nec cur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto nc̃ iniscłius expectat. S quid erit de iustis: Sequi¬
tur n dicit. Et letentur om̃s qui sꝑant in te. Frimũ qͥdẽ
iustoꝵ gaudiũ est inspe. Vnde dicitur: spe gaudentes.
Spe enĩ salui facti sumꝰ. Postmodũ uͦ erit in re. Unde hic
sequutꝰ adiungit. Inet̾mim exultabunt ⁊ habitabis in eis.
psa erit et̾na exultatio: cũ templũ di fient iusti.⁊ erit¬

Expanded text:
 Sequitur et dicit: 12. Et laetentur omnes qui sperant in te. Primum quidem justorum gaudium est in spe: unde dicitur, Spe gaudentes . Spe enim salvi facti sumus . Postmodum vero erit in re. Unde hic secutus adjungit, In aeternum exultabunt et habitabis in eis. Ipsa erit aeterna exultatio Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc recte subiunctũ est. Sepulchr̃ patens ẽ gutur aꝑ
linguis suis dolose agebant. iudica illos qs. Adulatores
et seductores recte sepulcbra patentia dicti St̃. qͥ ñ ha¬
bendo uitã ueritatis quodã mͦ exanimes st̃. ⁊ mortuos
in se recipiunt quos u̾b̾ m̃dacib s uano corde int̾empta
in se conu̾tunt. Qđ dicit linguis suis sig̾eat mał. ꝙali ẽ¬
nĩ malas h̃nt linguas. Nolose uͦ agere ẽ. aliud in corde̾.
aliud in ore habere. Onde in alio psalmo đr Q loquinsꝰ¬

Expanded text:
cte subjunctum est, 11. Sepulchrum patens guttur eorum, linguis suis dolose agebant: judica illos Deus. Adulatores et seductores Ex Augustino recte sepulchra patentia dicti sunt, qui non habendo vitam veritatis, quodammodo exanimes sunt, et mortuos in se recipiunt, quos verbis mendacibus et vano corde interemtos in se convertunt. Quod dixit linguis suis, significat malis. Mali enim malas habent linguas. Dolose vero agere, est aliud in corde, aliud in ore habere. Unde in alio psalmo di
Abbreviated transcription (Latin):
tuis suscitaret. et digna ꝑseq̃ntib recribueret. Nos¬
digni sumꝰ ut audiamur:. s ipse misericors ẽ ut ex¬
Ego dormiui ⁊ soporatus sum et exurrexi.: quia dñs
suscepit me. Dormitio morientis. somnꝰ autẽ mor¬
tui accipi potest. Ut dormitio sit qua tͣnsitur
ad somnũ. ueluti ẽ exꝑgefactio qua t̾nsitur ad eꝰ¬
uigilationẽ. Bene gͦ accipitur. ego dormiui ⁊ sopo¬
ratuis sũ. ego me passiom ꝑmisi. et mors ꝯsequuta
porali dolore qͥeuit. Tunc soporatꝰ est qñ die altera
in sepultura moratus ẽ. die uͦ t̃cia a mortuis re¬
surrexit. Unde hic ait. Et exurrexi quia dñs su¬
scepit me. Surgens enĩ a mortius: in gła dei patͥs
susceptus est. Uel potest ħ dicere quisqͥs fideliũ re¬
colens mortẽ peccatoꝵ suoꝵ. ⁊ donum regnationis.
Ego dormiui ⁊ cetã. Dormiuimꝰ enim. cũ a bono oꝑe
torpumus. cum in nr̃a pͤuitatẽ delectabilit᷑ iacu¬
imus. cũ dulce nob̾ erat peccare. et in eis quidẽ

Expanded text:
es nosdigni sumus, ut audiamur, sed ipse misericors est, ut exEgo dormivi, et soporatus sum, et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Dormitio morientis, somnus autem mortui accipi potest: ut dormitio sit, qua transitur ad somnum, veluti expergefactio, qua transitur ad evigilationem. Bene ergo accipitur: Ego dormivi, et soporatus sum. Ego me passioni permisi, et mors consecutaporali dolore quievit. Tunc soporatus est, quando die altera in sepultura moratus est: die vero tertia a mortuis resurrexit . Unde hic ait, Et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Surgens enim a mortuis, in gloria Dei Patris susceptus est. Vel potest hoc dicere quisquis fidelium recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis, Ego dormivi, et caetera. Dormivimus enim, cum a bono opere torpuimus: cum in nostra pravitate delectabiliter jacuim
Abbreviated transcription (Latin):
sͦ. Ego autẽ in młatudine mĩe tue intͦibo in domũ tuã.
Seã ecłia ideo domꝰ dr̃. quia ab om̃potente anõ inhabi¬
tabicur. Ideo templũ appellatur: quia ab ip̃o dño ꝯsecrat᷑.
U el templũ ideo uocat᷑: quia in ea ꝯtinuie celesti dno laudes
referunt᷑. Ait gͦ. Adorabo ad templũ scm̃ tuũ in timore¬
ñ de ꝑfectione. s de ꝓfectu ad ꝑfectionẽ esse dictũ. Et
fortasse ideo ad didit in timore tuo. quia pͥncipiũ sapĩẽ
timor dñi. Q timet deũ faciet bona. Et in alio psalmo
dĩ. Beatꝰ uir qͥ timet dñm: in mandatis eiꝰ uolet nimis.
Et ier᷑. Seruite dño in timore. Et quia ħ uirib siuis non
ualet: ideo adiungit. Dnẽ deduc me iniusticiã tuã ꝑꝑ
inimicos ieos: dirige in ospectu cuo uiã meã. Inimi¬
ci mei uolunt me seducere. ⁊ ad iniusticiã deuiare: tu
dñe qͥ es creator meus esto dux m̃s. Eu enĩ fecisti nos
et ñ ipsi nos. tu rege nos ꝯñ ipsi nos. Postꝙ̃ autẽ aic de¬

Expanded text:
diae tuae introibo in domum tuam. Sancta Ecclesia ideo domus dicitur , quia ab omnipotente Domino inhabitatur. Ideo templum appellatur , quia ab ipso Domino consecratur. Vel templum ideo vocatur, quia in eo continue caelesti Domino laudes referuntur . Ait ergo, Adorabo ad templum sanctum tuum in timorenon de perfectione, sed de profectu ad perfectionem esse dictum. Et fortasse ideo addidit, in timore tuo: quia principium sapientiae timor Domini . Qui timet Dominum, faciet bona . Et in alio psalmo dicitur, Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis . Et iterum, Servite Domino in timore . Et quia hoc viribus suis non valet, ideo adjungit, 9. Domine, deduc me in justitia tua propter inimicos meos: dirige in conspectu tuo viam meam. Inimici mei volunt me seducere, et ad injustitiam deviare: Tu Domine, qui es creator meus, esto dux meus . Tu enim fecisti nos, et non ipsi nos . Tu rege nos, et non ipsi nos. Postquam autem dixit, De
Abbreviated transcription (Latin):
ticudine mĩe tue. Introibo in domũ tuã: ad orabo
ad tẽplum scm tuũ in timore tuo. Nomꝰ di ip̃a est
scã eccłia. quę regnatura in celo adhuc laborat int̾ra.
Que ꝯstruit᷑ ex fidesib tanꝙͣ. ex uiuis lapidib. Quibꝰ pe¬
trus ait. Et nos tanꝙͣ uiui lapides suꝑedificamini. Et
paulꝰ art. Dei agricultura dei edificatio estis. Huiꝰ cele¬
stis domꝰ edificiũ ingreditur. quisqͥs in scã eccłia scõꝵ
mores imitatur. ħ sp̃ale edificiũ intrare ẽ: scĩ uiri qͣ¬
liter ꝓficiunt amando conspice̾. S quia ħ nemo suis ui¬

Expanded text:
roibo in domum tuam, adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Domus Dei ipsa est sancta Ecclesia, quae regnatura in caelo, adhuc laborat in terra: quae construitur ex fidelibus, tanquam ex vivis lapidibus: quibus Petrus ait, Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait, Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Hujus caelestis domus aedificium ingreditur, quisquis in sancta Ecclesia sanctorum mores imitatur. Hoc spirituale aedificium intrare, est sancti viri, qualiter proficiunt amando, conspicere. Sed quia hoc nemo suis vi
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ pͥmũ qd pret̃ legẽ est. ut maiꝰ malũ ꝓ minore malo
reddature⁊ hoc qd̾ adis ꝑficiendis discipłis dicit. ne malo re¬
sistat᷑ : iediũ locum tenet. ut tantũ reddat᷑ quantũ accep¬
tum ẽ. Pquod a fũma discordia ad sũmã ꝯcordiã ꝓ t̾po
paratꝰ acctꝑe. ħ est qđ osequent᷑ exponit. Siquis es ꝑcus¬
rit in dexteram maxillã p̃bs ei et al tam. S quid est qͥd

Expanded text:
go primum, quod praeter legem est, ut majus malum pro minore malo reddatur: et hoc quod Dominus perficiendis discipulis dicit, ne malo resistatur: medium locum tenet, ut tantum reddatur, quantum acceptum est: per quod a summa discordia ad summam concordiam pro temporum paratus accipere. Hoc est, quod consequenter exponit, Si quis te percusserit in dexteram maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ illa minora p̃cepta legis impleueritis q̃ inchoart
hoĩes. s etiã que a me adduntur. qͥ ñ ueni soluere le¬
gem. s adimplere: ñ intrabitis in regnũ celoꝵ. Audi¬
amꝰ minorẽ iusticiã. Audistis inquit quia dictũ ẽ. ocł̃m
ꝓ ocło. dentẽ ꝓ dente. Audiamꝰ maiorẽ. Ego dico uob̾.
ñ resistere malo. Insticia minor ẽ: ñ excedere in uin¬
dicta modũ. ne plus rependat quisq quã accipit. Et
magnꝰ hic gradꝰ ẽ. Nemo enĩ facile inuenit᷑ qͥ pugno
accepto pugnũ reddẽ uelit. ⁊ uno a conuitiante ũbo
audito: unũ. ⁊ si cm̃dem ualeat referre ꝯtentus sit. s
siue ira ꝑturbatꝰ ĩ moderatiꝰ uindicat. suce qͥa iustum
putat eũ qͥ lesit pͥor. gͦuius ledi. quã lesus ẽ qui ñ le¬
serat: tałe ammũ magna ex parte refrenauit lex. in

Expanded text:
n solum illa minora praecepta legis impleveritis, quae inchoant homines, sed etiam ista quae a me adduntur qui non veni solvere legem, sed adimplere, non intrabitis in regnum caelorum . Audiamus minorem justitiam. Audistis inquit quia dictum est, Oculum pro oculo, dentem pro dente . Audiamus majorem. Ego dico vobis, non resistere malo . Justitia minor est non excedere in vindicta modum, ne plus rependat quisque quam accipit, et magnus hic gradus est. Nemo enim invenitur, qui pugno accepto pugnum tantum reddere velit: et uno a conviciante verbo audito, unum, si tantumdem valeat referre, contentus sit. Sed sive ira perturbatus immoderatius vindicat: sive quia justum putat eum, qui laesit prior, gravius laedi, quam laesus est, qui non laeserat. Talem animum magna ex parte refrenavit lex, in
Abbreviated transcription (Latin):
dit aiãm. Uir̃ sanguinũ ⁊ dolosũ abhoi̾abitur dns:
I sus quidẽ ꝓpħarũ est: freq̃nter ꝑsonas mutare. ut mͦ
mͦ de m̃bris ad caput uocẽ mutant. in qͦ unitatẽ capi¬
tis ⁊ m̃broꝵ nob̃ insinuant. ꝑuir̃ sanguinũ ꝑsequuto¬
res scõꝵ martyr̃ designant᷑. Dolosi uͦ sunt: hii qͥ fide¬
les animas tibis seductorũs deciꝑe cupiunt. quos abho¬
minabit᷑ dns. idẽ ab hereditate electoꝵ seꝑabit. Quia
gͦ illi suis mał meritis dãpnandi sunt. eccłia uͦ ꝑ dni¬

Expanded text:
ditur, Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Usus quippe prophetarum est, frequenter personas mutare: ut modmodo de membris ad caput vocem mutant: in quo unitatem capitis et membrorum nobis insinuant. Per virum sanguinum, persecutores sanctorum Martyrum designantur. Dolosi vero sunt, hi qui fideles animas verbis seductoriis decipere cupiunt, quos abominabitur Dominus, id est, ab haereditate electorum separabit. Quia ergo illi suis malis meritis damnandi sunt, Ecclesia vero
Abbreviated transcription (Latin):
odit. id e̾ odio suo dignos ostñdit. et qͥa hos imusticie sue
ngula ñ cognoscit: a suo amore repuilsos incõnum punt.
ꝑloquentes uͦ m̃daciũ. heretici ñ in merito possunt incelligi:
qui sua falsitate ueritatẽ fidei conantur destruere. quos
districtus iudex simil cũ repbis ꝑdet. qͥa sic̃ illi dãpuant᷑
ex pͣuo oꝑe: ita hii qͦ dãpnandi sunt ex ꝑu̾sa loquitio

Expanded text:
odit, id est, odio suo dignos ostendit, et quia eos in justitiae suae regula non cognoscit, a suo amore repulsos in aeternum punit. Per loquentes vero mendacium haeretici non immerito possunt intelligi, qui sua falsitate veritatem fidei conantur destruere: quos districtus judex cum reprobis perdet. Quia sicut illi damnantur ex pravo opere, ita hi quoque damnandi sunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
longat᷑. qͣnto nc̃ a iusticia fidei disiungitur. Iniusti qͦ an¬
te enis oculos tc̃ ꝑmanere ñ ualent: quia nc̃ uidelicet in
oꝑib tenebrar̃ ꝑdurare ñ timent. Adhuc etiam de repbis
subditur. Odisti om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ: ꝑdes om̃s
qui loquuntur m̃daciũ. Pdes om̃s qui ñ solũ oꝑantur que

Expanded text:
longatur, quanto nunc a justitia fidei disjungitur. Injusti quoque anlongatur, quanto nunc a justitia fidei disjungitur. Injusti quoque ante ejus oculos tunc permanere non valent, quia nunc, videlicet in operibus tenebrarum, perdurare non timent. Adhuc etiam de reprobis subditur: 6. Odisti omnes qui operantur iniquitatem, perdes omnes qui loquuntur mendacium. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
et incõmutabilit̾ manet. apud quẽ ut iacobꝰ ait non ẽ
tͣnsimitatio. nec uicissitudinis obũbratio: qm̃ non ẽ ds
qui iniquitatẽ uelit: ideo inb̾ scło uͥ iniquitas habun¬
dat: se ipsũ non ostendit. S quia futurũ est. ut nox hꝰ
inquitatis ꝑtͣnseat. et mane id ẽ in resurrectionẽ e̾¬
lectos suos ad immortalitatis statũ. et sue ꝯtemplatio¬
nis uisũ restituat: uoce eccłis dicatur recte. Mane asta¬
bo tibi et uidebo qm̃ non ds uołns iniquitatẽ tu es. Qa
uͦ in collectione iustoꝵ reꝓbatio fiet impioꝵ recte subiũ¬
giur. Neq habitabit uixta te malignꝰ: neq ꝑmane¬
bunt iniusti ante oculos tuos. Malignꝰ quasi malo
igne plenus dr. Maligni gͦ noĩe numerꝰ uifideliũ de¬
signari potest. qui dũ infidelitatis errore ꝑsistunt: ma-¬
lignitate sua bonũ ignẽ grẽ spalis contẽpnunt. Inusti autẽ
bit. quia tanto tc̃ ab auctore iusticie infideliũ numerꝰ e¬

Expanded text:
em ut Jacobus ait non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio , quoniam non est Deus qui iniquitatem velit: ideo in hoc saeculo ubi iniquitas abundat, seipsum non ostendit. Sed quia futurum est, ut nox hujus iniquitatis pertranseat, et mane, id est, in resurrectione electos suos ad immortalitatis statum et suae contemplationis visum restituat: voce Ecclesiae dicatur recte, Mane adstabo tibi, et videbo: quoniam non Deus volens iniquitatem tu es. Quia vero in collectione justorum reprobatio fiet impiorum , recte subjungitur: 5. Neque habitabit juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos. Malignus quasi malo igne plenus dicitur. Maligni ergo nomine numerus infidelium designari potest, qui dum in infidelitatis errore persistunt, malignitate sua bonum ignem gratiae spiritualis contemnunt. Injusti autem bit, quia tanto tunc ab auctore justitiae infidelium numerus e
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ inherendũ cerrenis: si uolumꝰ deũ uidere. Et exponit
cansam quare mane astabit et uidebit. Qm̃ non dõ uolus
imqͥtaitem tues. Iniquitas. malignitas. iñdaciũ. homiaidi¬
sĩ. dolus. et quicq̃d huiꝰ modi ẽ: nox ẽ. Qua tͣnseunte: fit
mane ut uideatur a. Nos quãdiu in ħ scł̃o int̾ tẽpta¬
tiones sumꝰ : in peccatoꝵ tenebris iacemus. Nec uerũ sta

Expanded text:
ergo inhaerendum terrenis, si volumus Deum videre. Et exponit caussam quare mane adstabit et videbit: Quoniam non Deus volens iniquitatem tu es. Iniquitas, malignitas, mendacium, homicidium, dolus et quicquid hujusmodi est, nox est: qua transeunte, fit mane, ut videatur Deus. Nos quandiu in hoc saeculo inter tentationes sumus, in peccatorum tenebris jacemus: nec
Abbreviated transcription (Latin):
nem ostñdit. Caligans autẽ int̾ ꝓcellas huiꝰ scłi. qͥa
sentit se ñ uidere qͥad cupit: ideo dic. mane exaudies.
Abiceret. Non es ille qui posis uideri ab es. a quoꝵ ocdis
petratoꝵ nondũ recessit: s mane .d ẽ ꝑacda ertoris
m nocte.⁊ disceantib peccatoꝵ tenebrid. exaudies uocẽ.

Expanded text:
nem ostendit. Caligans autem inter procellas hujus saeculi, quia nem ostendit. Caligans autem inter procellas hujus saeculi, quia sentit se non videre quod cupit: ideo dicit, Mane exaudies. Ac si diceret, Non es ille qui possis videri ab eis, a quorum oculis nox peccatorum nondum recessit: sed mane, idest, peracta erroris mei no
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Uocata inuocat deũ. ut eo opitu sante ꝑ tñ¬
seat neqͥciam scłi huiꝰ. ⁊ ad eũ ꝑueniat. Que sunt aures
re nri cordis desideriũ. u̾ba nrã dns qͣs aurib ꝑcipit.
qñ nrãs p̃ces pie ⁊ miscd̾iterꝰ suscipit. Et bene post u̾ba
clamor aduingit᷑. qͥa tt̃ placent deo u̾ba nrẽ dep̃catiois
gitur. Intende uoci orationis meẽ: rex m̃s ⁊ ds̃ ins̃. Acsi di¬
ceret. Sic audi u̾ba. sic intłłige desid̾ia: ut ꝓbet rei effectꝰ
te initentũ esse meis orationib. Et qͥa scẽ eccłie oratio ꝑ
filiũ inittitur ad patrẽ: apte ait. Rex m̃s et ds̃ m̃s. P re¬
gem enĩ filiũ. ꝑ dm patrẽ designat. Et filius ait. ꝑ me
dii.s unꝰ est ds. Causã ꝙͦ subiungit. quare exaudien¬
da sit: cũ subinfertur. Qm̃ ad ce orabo dne. Et ptotmꝰ
adiungit. Mane exaudies uocem meã. ⁊ ceta. Quidẽ
nc̃ uͦ dicit mane exaudies. ñ exaudi. ⁊ ad te orabo. et
astabo. ⁊ uidebo s forte suꝑior eiꝰ oratio ipsã uocatio¬

Expanded text:
ustino invocat Deum, ut eo opitulante pertranseat nequitiam saeculi hujus, et ad eum perveniat. Quae autem sunt aures re nostri cordis desiderium. Verba nostra Dominus quasi auribus percipit, quando nostras preces pie et misericorditer suscipit. Et bene post verba clamor adjungitur: quia tunc placent Deo verba nostrae deprecationis, ngitur: 3. Intende voci orationis meae, rex meus et Deus meus. Ac si diceret: Sic audi verba, sic intellige desideria, ut probet rei effectus, te intentum esse meis orationibus. Et quia sanctae Ecclesiae oratio per Filium mittitur ad Patrem , apte ait, Rex meus et Deus meus. Per regem enim Filium: per Deum, Patrem designat. Et Filius ait, Per me Dii, sed unus est Deus. Caussam quoque subjungit, quare exaudienda sit, cum subinfertur: 3. Quoniam ad te orabo, Domine. Et protinus adjungit, Mane exaudies vocem meam, etc. Quid est qnunc vero dicit, Mane exaudies, non exaudi: et, Ad te orabo, et, Adstabo, et Videbo? Forte superior ejus oratio ipsam vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Iabiis me honorat. cor autẽ eoꝵ longe est
a me. In cubilib urĩs ꝯpungimini. Cubilia sc̃.
de quib dñs monet. ut intꝰ oremꝰ clausis ostiis. Con¬
pungimini autẽ ad penitentie dolorẽ refert᷑. ut so ip¬
sã aĩam puniens conpungat. ne indi udicio dãp¬
nata torqueat᷑. Ant ad exercitationẽ ꝑtinet. ut eui

Expanded text:
tum est, Labiis me honorat, Cor autem eorum longe est tum est, Labiis me honorat, Cor autem eorum longe est a me . In cubilibus vestris compungimini. Cubilia sunt de quibus Dominus monet, ut intus oremus clausis ostiis. Compungimini autem ad poenitentiae dolorem refertur, ut seipsam anima puniens compungat, ne in Dei judicio damnata tor