comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tris familias reperero grãm. Cui illa respon¬
dit. Uade filia mi. Abiit itaq ꝙ. colligebat
spicas pꝰ tergum metentiũ. Accidit aut̃ ut
ager ille haberet dnm̃ boor: qui erat de cog¬
natione elimelech. E ecce ipse uemebat
de bethleem. Dixitq messoribꝰ. Dñs uobis.¬
cum. Qui responder̃. Benedicat tibi dñs.
Dix̃q boos iuueni qui messorib preerat.
Cuiꝰ est hec puella: Qui respondit. Hec est
moabitis quȩ uenit cũ noemi. de regione
moabitide ⁊ et rogauit ut spicas colligeret
remanentes: sequens messoꝵ uestigia. Et
de mrane usq nunc stat inagro: &e ne ad
mom̃tum quidem domũ reu̾sa est. Et ait
boor ad ruth. Audifilia. Ne uadas ad colli¬
gendum in alterũ agrũ. nec recedas ab hoc
loco⁊ s iungere puellis meis: &. uͥ messuerĩ
sequere. A andaui enĩ pueris meis: ut nemo
tibi molestꝰ sit. S etiã si sitieris. uade ad sar¬
cmulas: .ꝙ. bibe aquas de quib ⁊ pueribibt̃.

Expanded text:
tris familias repperero gratiam cui illa respontris familias repperero gratiam cui illa respondit vade filia mi abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium accidit autem ut ager ille haberet dominum Booz qui erat de cognatione Helimelech et ecce ipse veniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus vobiscum qui responderunt ei benedicat tibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remanentes sequens messorum vestigia et de mane usque nunc stat in agro et ne ad momentum quidem domum reversa est et ait Booz ad Ruth audi filia ne vadas ad colligendum in alterum agrum nec recedas ab hoc loco sed iungere puellis meis et ubi messuerint sequere mandavi enim pueris meis ut nemo tibi molestus sit sed etiam si sitieris vade ad sarcinulas et bibe aquas de quibus et pueri bibunt
Abbreviated transcription (Latin):
et te seꝑauerit. Uidens gͦ noemi qͦd obsti¬
nato ruch animo decreuisset secũ ꝑgere:
adu̾sari noluit: nec ult᷑ ad suos reditum ꝑ¬
suadere.. P fectȩq st̃ simul: ꝙ uener̃ in beh¬
leem. Quib urbem ingressis: uelox apud
cunctos fama ꝑcrebruit. Dicebantq muli¬
eres. Hȩc ẽ illa noemi. Quib ast. Ne uocetiᷤ
me noemi idest pulchram⁊ s uocate me ma-¬
rã. hoc ẽ amarã: qr ualde me amaritudme
repleuit omp̃s. Egressa sum plena: & uacuã
reduxit me dñs. Cur gͥ uocatis me noemi ꝗͣ
humiliauit dñs: et affuxit omp̃s:. Uenit
gͦ noemi cũ ruth moabitide nuru sua. de
terra ꝑegrinationis suȩ: ac reu̾sa est in
bethleem q̃ndo pͥmum oedea metebant᷑.
Erat aut̃ uir elimelech consangumeus homo
potens ⁊ magndꝵ opũ: nomine boos. Di¬
xitq ruth moabitis ad socrum suã. Si iube
uadam magrũ. ⁊ colligam spicas qͦ metentũ
sugerint manus: ubicunq clem̃tis in me pa¬

Expanded text:
et te separaverit videns ergo Noemi quod obstiet te separaverit videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere profectaeque sunt simul et venerunt in Bethleem quibus urbem ingressis velox apud cunctos fama percrebuit dicebantque mulieres haec est illa Noemi quibus ait ne vocetis me Noemi id est pulchram sed vocate me Mara hoc est amaram quia valde me amaritudine replevit Omnipotens egressa sum plena et vacuam reduxit me Dominus cur igitur vocatis me Noemi quam humiliavit Dominus et adflixit Omnipotens venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reversa est in Bethleem quando primum hordea metebantur erat autem vir Helimelech consanguineus homo potens et magnarum opum nomine Booz dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes vadam in agrum et colligam spicas quae metentium fugerint manus ubicumque clementis in me pa
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ: Num ultra habeo filios in uteromeo:
ut uiros ex me sꝑare possitis : Reu̾̃timini
filiȩ mi: ce abite. Iam enĩ senectute confec¬
ta sum: nec apta uinculo conugali. Etiam
si possem hac nocte conciꝑe ⁊ parere filios:
si eos expectare uelitis donec crescant:⁊ an¬
nos impleant pubertatis: ante eritis ue¬
tulȩ ꝗͣ nubatis. Nolite queso filiȩ mi quia
ur̃a angustia me magis premit: et egressa
est man᷑ añ cont᷑ me. E leuata gͥ uoce:
rursum flere cepert̃. Orphã osculata so¬
crum ẽ ac reuersa. Ruth adhesit socru
suȩ. Cuii dix̃ noemi. En reu̾sa ẽ cognatatua
ad ppłm suum : & ad deos suos. Uade cum
ea. Quȩ respondit. Ne adu̾seris mͥ: ut relm¬
quam te ⁊ abeam. Quocũq ꝑrexeris: ꝑ¬
gam. Ubi morata fueris: et ego parit̃ mo¬
rabor. Populꝰ tuus ppłs ms̃: oe ds̃ tuus ds̃
meus. Quȩ te morientem t̾ra susceꝑit ⁊ mea
morrar: ibiq locũ accipiam sepulturȩ. Hec
mͥ facrat ds̃. ⁊ hec addat: si non sola mors me

Expanded text:
mecum? num ultra habeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos exspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egrest manus Domini contra me elevata igitur voce rursum flere coeperunt Orpha osculata socrum est ac reversa Ruth adhesit socrui suae cui dixit Noemi en reversa est cognata tua ad populum suum et ad deos suos vade cum ea quae respondit ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam quocumque perrexeris pergam ubi morata fueris et ego pariter morabor populus tuus populus meus et Deus tuus Deus meus quae te morientem terra susceperit in ea moriar ibique locum accipiam sepulturae haec mihi faciat Deus et haec addat si non sola mors me
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Ipse aut̃ dicet tͥ quid agere debeas. Quȩ
respondebis. Quicqͥd p̃ceꝑis faciam. Descẽ¬
ditq in areã: et fȩcit omĩa quȩ sͥ imꝑauãt
socrus. Cunq comedisset booꝵ ⁊ bibisset.
et fact᷑ eẽt hilarior. issetq ad doemiendum
ixta aceruũ mampuloꝵ ⁊ uenit abscondi¬
te: et discooꝑto a pedib eiꝰ pallio. se ꝓiecit.
Et ecce nocte iã media. ex pauit homo ⁊ cont᷑¬
batꝰ est: uditq mulierẽ iacentẽ ad pedẽ suoᷤ.
Et ait illi. Quȩ es: Ilaq responait. Ego siħ teb
ancilla tua. Expande palliũ tuũ suꝑ samulã
tuã: qr ꝓpinquus es. Q ille. benedicta inquit
N oligͦ metuere: s qͥcqͥd dixerism: faciamt
Scit enĩ oĩsppłs qͥ habitat intͣ portas urbis
meȩ: mulierẽ te eẽ uirtutis. Nec abmio me
ꝓpinquũ:. s ẽ aliꝰ me ꝓp̃mquior. Qatiesce hac
nocte: et facto mane sits uoluerit ꝓpͥnqui¬
tatis iure retinere: beni stslupsantẽ
ille noluerit ⁊ ego te absq ulla aubitatione

Expanded text:
beas quae respondit quicquid praeceperis faciam descenditque in aream et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus cumque comedisset Booz et bibisset et factus esset hilarior issetque ad dormiendum iuxta acervum manipulorum venit abscondite et discoperto a pedibus eius pallio se proiecit et ecce nocte iam media expavit homo et conturbatus est viditque mulierem iacentem ad pedes suos et ait iancilla tua expande pallium tuum super famulam tuam quia propinquus es et ille benedicta inquit noli ergo metuere sed quicquid dixeris mihi faciam tibi scit enim omnis populus qui habitameae, mulierem te esse virtutis; nec abnuo me propinquum. Sed est alius me propinquior; quiesce hac nocte, et facto mane si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est. Si autem ille noluerit, ego te absque ulla dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
naret᷑ in regione moabitide cũ uxo¬
re sua ac duob liberis. Ipse uocabat᷑
elimelech. ⁊ uxor eiꝰ noemi: et eduobꝰ
filiis alter maallon.⁊ alter chellion.
ephrathei de bethleem iuda. Ingressi¬
q regionem moabitidẽ: morabantur
ibi. E mortuus est elimelech marit᷑
noemi: remansitq ipsa cum filiis.
Qui acceper̃ uxores moabitidas. i¬
Quaꝵ una uocabat᷑ orpha: altera
ruth. Manser̃q ibi decem annis ⁊ et
ambo mortui st̃: maaloͥn uidelicet ⁊¬
chellion. Remansitq mulier:
orbata duob liberis ac marito.
E surrexit ut in patriam ꝑgeretcũ
utraq nuru sua: de regione moabiti

Expanded text:
one moabitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua
Abbreviated transcription (Latin):
miculũ. ac bẏssũ. ⁊ pilos capraꝵ: sponte
ꝓpria cuncta tribuentes. Prmcipes uͦ
obtuler̃ lapides onichinos. ⁊ gẽmas ad
suꝑhumerale ⁊ racionale ⁊ aromata qͦꝙ
et oleũ ad luminaria concinanda. ⁊ ad
p̃pandum unguentũ: ac thimiãma odo¬
ris suauissimi cõponendũ. Om̃s itiri et
mulieres m̃te deuota obtuler̃ donaria: ut

Expanded text:
ponte propria cuncta tribuentes. Principes vero obtulerunt lapides onychinos, et gemmas ad superhumerale et rationale, aromataque et oleum ad luminaria concinnanda, et ad praeparandum unguentum, et thymiama odoris suavissimi componendum. Omnes viri et mulieres mente devota obtulerunt donar
Abbreviated transcription (Latin):
minib nominib singuloꝵ a uicesimo an¬
no ⁊ supͣ. om̃s qui poterant ad bella ꝓce¬
dere: qͥnqͣgnita tria milia qͣdringenti.
Hi st̃ quos numerauer̃ moyses ⁊ aaron et
duodecim pͥncipes isrł: singulos ꝑ domoᷤ
cognationũ suaꝵ. fuer̃q om̃s simul filii¬
isrł ꝑ domos ⁊ familias suas a uicesimo an¬
no ⁊ supͣ. om̃s qui poterant ad bella ꝓce¬
dere: sescenta tria milia uiroꝵ. qͥngenti
qͥnqͣginta. Leuitȩ aut̃ in tribub familiaꝵ
suaꝵ. ñ st̃ numeraticumeis .ii.¬
ocut᷑q ẽ añs ad moysen. dicens. Tribũ
leui noli numerare : neq ponas sũmã eoꝵ
cũ filiis isrł: s constitues eos suꝑ tab̃nacu¬
lum destimonũ. Cuncta uasa eiꝰ ⁊ qͥcquid
ad cerimonias ꝑtinet. Ipsi portabunt. tab¬
naculum ⁊ omĩa utensilia eiꝰ ⁊ et erunt in
ministerio eiꝰ: ac ꝑ gyrũ tabnaculi meta

Expanded text:
nibus singulorum a vicesimo anno et supra omnes qui poterant ad bella procedere quinquaginta tria milia quadringenti hii sunt quos numeraverunt Moses et Aaron et duodecim principes Israhel singulos per domos cognationum suarum fueruntque omnes filir domos et familias suas a vicesimo anno et supra qui poterant ad bella procedere sescenta tria milia virorum quingenti quinquaginta Levitae autem in tribu familiarum suarum non sunt numerati cum eis locutusque est Dominus ad Mosen dicens tribum Levi noli numerare neque ponas summam eorum cum filiis Israhel sed constitue eos super tabernaculum testimonii cunctaad caeremonias pertinet: ipsi portabunt tabernaculum et omnia utensilia ejus, et erit in ministerio, ac per gyrum tabernaculi meta
Abbreviated transcription (Latin):
qua iurasti patrib eoꝵ. Ande mͥcarnes:
ut dem tantȩ multitudini: fient cora me
dicentes. Da nob̃ carnes ut comedam. Non
possum solus sustinere omẽm hunc ppłm: qr
grauis ẽ mͥ. Sinaliter tͥ uidet᷑ : obsecro ut in

Expanded text:
qua iurasti patribus eorum unde mihi carnes qua iurasti patribus eorum unde mihi carnes ut dem tantae multitudini flent contra me dicentes da nobis carnes ut comedamus non possum solus sustinere omnem hunc populum quia gravis mihi est sin ali
Abbreviated transcription (Latin):
flagrauit desidio carmũ sedens ⁊ flens. r̃c¬
tis sͥ pariter filĩs isrł: &e ait. Quis dabit no¬
bis ad uescendũ carnes: Lecordam̃ piscium:
quos comedebamꝰ in egypto gratis. In m̃tem
nob̃ ueniunt cucumeres. ⁊ pepones: porri¬
q ꝙ. &pȩ. ⁊ allia. Anima nr̃a arida ẽ. Nichil
aliud respiciunt oculi nri: nͥ man. Erat aut̃
man qͣsi semen coriandri: coloris bdelliĩ. Cir¬
cuibatq ppłs⁊ et colligens illud. frangebat
mola siue terebat in mortario ⁊ coquens in
olla: &. faciens ex eo tortulas saporis qͣsi pa¬
nis oleati. Cunq descenderet nocte fuꝑcast᷑
ros: descendebat parit̃ ⁊ man. Audiuit gͦ
moyses flentem ppłm ꝑ familias: singulos
ꝑ ostia tentorñ sui. Irat̾q ẽ furor dñi ualde.
dñm. Cur afflixisti seruũ tuũ: Quare ñ
inuemo grãm corãte. ⁊ cur imposuistipon¬
concepi hanc multitudinẽ. uł genuieam:
ut dicas mͥ. porta eos in simu tuo sic̃ portare
solet nutrix infantulũ ⁊ et ddefer in t̾ramꝓ

Expanded text:
 flens, junctis sibi pariter filiis Israel, et ait: Quis dabit nobis ad vescendum carnes? Recordamur piscium, quos comedebamus in Aegypto gratis. In mentem nobis veniunt cucumeres, pepones, porrique et caepe et allia. Anima nostra arida est, nihil aliud respiciunt oculi nostri nisi man erat autem man quasi semen coriandri coloris bdellii circuibatque populus et colligens illud frangebat mola sive terebat in mortario coquens in olla et faciens ex eo tortulas saporis quasi panis oleati cumque descenderet nocte super castra ros descendebat pariter et man audivit ergo Moses flentem populum per familias singulos per ostia tentorii sui iratusque est furor Domini valde Dominum: « Cur afflixisti servum tuum? quare non invenio gratiam coram te? et cur imposuisti ponconcepi hanc multitudinem, vel genui eam, ut dicas mihi: Porta eos in sinu tuo, sicut portare solet nutrix infantulum, et defer in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ppło habitantiũ ierłm. ut darent par¬
tes sac̾dotib ⁊ leuitis: ut possent uacare le¬
gi dĩ. Qͦdcũ ꝑcrebruisset in auribꝰ mul¬
titudinis: plurnnas obtulere pͥmicias silĩ
isrł. frum̃ti uii ⁊ olei. Mellis qͦq ⁊ ominũ
quȩ gignit humꝰ. decimas obtuler̃. S i fli
isrł ⁊ nida qͥ habitabãt ĩ urbibꝰ iuda. obtuler̃ di

Expanded text:
in populo habitantium Ierusalem ut darent partes sacerdotibus et Levitis, ut possint vacare legi Domini. Quod cum percrebruisset in auribus multitudinis, plurimas obtulere primitias filii Israel frumenti, vini et olei. Mellis quoque et omnium que gignit humus decimas obtulerunt. Sed et filii Israel et Iuda, qui habitabant in urbibus Iud
Abbreviated transcription (Latin):
atq unu̾sa portantes. sȩcer̃ aceruos pluri¬
mos. Mense t̃cio cepert̃ aceruoꝵ iacert
fundam̃ta: et m̃se septimo compleuert̃ eos.
sacerdos primꝰ de stirpe sadoc: dicens. Exqͦ
cper̃ offerri pͥmiciȩ in domo dñi. comediud
et saturati sumꝰ: remanser̃q plurima: eo
qͦd benehixerit dñs ppło suo. Reliquraꝵal
tem copia ẽ ista quã cerniis. Lxxii.¬

Expanded text:
atque universa portantes, fecerunt acervos plurimos. Mense tertio coeperunt acervorum jacere fundamenta, et mense septimo compleverunt eos.sacerdos primus de stirpe Sadoc, dicens: Ex quo coeperunt offerri primitiae in domo Domini, comedimus, et saturati sumus, remanseruntque plurima, eo quod benedixerit Dominus populo suo: reliquiarum autem copia est ista, quam cernis. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
drel salmanasar regis assyrioꝵ: incapti¬
utate tam̃ positꝰ uiã ueritatis ñ deseruit:
tta ut om̃a quȩ hab̃̾e poterat cotidie concap¬
tuis fr̃ĩb qͥ erant ex genere eiꝰ imꝑtiret.
Cũq eẽt tumor omĩb in tribu nepthalim:
nchil tam̃ puerile gessit moꝑe. Demq
cũirent om̃s ad uitulos aureos quos ierobo¬
am fȩcerat rex ifrł hic sol fugiebat c̃sortia

Expanded text:
s Assyriorum in captivitate tamen positus viam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere denique cum irent omnes ad vitulos aureos quos Hieroboam fecerat rex I
Abbreviated transcription (Latin):
mone conscͥptũ ad latinũ stilit̃ tahã librũ
utiq tobiȩ: quẽ hebre aẽ cathalago qu¬
nemlatinis aurib ista transferre. S melꝰ
ẽẽ iudicans phariseoꝵ difplice̾re iuicio:
et episcopoꝵ nssionib dẽseriuire: institit
poti. Et quia uicma ẽ chaldeoꝵ lingua
sermoni hebraico : utriͦꝙ linguȩ ꝑitiffinũ
locacẽ reꝑiens. uniꝰ diei laborẽ arripui: et
qͥcquid ille mͥ hebraicis u̾bis exp̃ffit: hecgo
accito notario sermonibꝰ latinis exposui.
Orationib ur̃is mercedẽ huis opis compensa¬
bo: cũ gratũ uobis didicemo. me qͦd iubent
estis dignati complesse. ExblIC̃ Alos

Expanded text:
conscriptum, ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de catalogo dinem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati
Abbreviated transcription (Latin):
yses ⁊ matia.filĩ aaron: nadab. ⁊ abni. beleadar
et ithamar. helearar gemut finees: o sineesge¬
niit abisue. Abisue uͦ genuit bocchi: et boe¬
chigentut ori. Origemnt tararã: et earalas
genuit meraioth. Poero meraioth gent̃t ama¬
riam: et amarias geniuit achithob. Achithob
genuit sadoch: & sadoch geniit achimaas.
Achimaas genuit atariã: atarias genuit ioha¬
nan. Iohanan: geniuit arariam. Atarias ipse ẽ
qͥ sacerdotio functꝰ ẽ ĩ domo q̃ glificaũ salomonĩ
genuit achithob. achithob genuit sadoch. ꝙ.¬
sadochgenuit sellũ. Sellũ geniut helchiam:
et helchiasgenuit arariã. Atarias genuit sa¬
raiam: &. saraias genuit iosedech. Porro iose¬

Expanded text:
ses, et Maria: Filii Aaron: Nadab et Abiu, Eleazar et Ithamar. Eleazar genuit Phinees, et Phinees genuit Abisue, Abisue vero genuit Bocci, et Bocci genuit Ozi. Ozi genuit Zaraiam, et Zaragias genuit Meraioth. Poriam et Amarias genuit Ahitob Ahitob genuit Sadoc Sadoc genuit Achimaas Achimaas genuit Azariam Azarias genuit Iohanan Iohanan genuit Azariam ipse est qui sacerdotio functus est in domo quam aedificavit Salomon in genuit Achitob, Achitob genuit Sadoc, Sadoc genuit Sellum, Sellum genuit Helciam, et Helcias genuit Azariam. Azarias genuit Saraiam, et Saraias genuit Josedec. Porro Jose
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ad anm̃: ait. Dñe ÷ cur afflixisti
ppłm istum: Quare misisti me: Ex eo .N.
quo ingress sum ad pharaonẽ. ut loque¬
rer in nomine tuo. afflix̃ ppłm tuũ: & ñ
lib̾asti eos. Dixitq dñs ad moysen. Nunc
uideb̾: quȩ facturꝰ sum pharaoni. ꝑ ma¬
num enim fortem aitet eos: ce in manu
robusta eiciet eos de derra sua.xiii.

Expanded text:
Moyses ad Dominum ait: Domine, cur afflixisti populum istum? Quare misisti me? Ex eo enim ex quo ingressus sum ad Pharaonem ut loquerer in nomine tuo, afflixisti populum tuum, et non liberasti eos. Dixit Dominus ad Moysen: Nunc videbis quae facturus sum Pharaoni. Per manum enim fortem dimittet eos: et in manu robusta ejiciet illos
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm t̃ram egypti: ad colligendas pale¬
as. Prefecti qͦq oꝑum instabant: dicentes.
Complete opꝰ ur̃m cotidie ⁊ ut priͦ facere so¬
lebatis: qͣndo dabant᷑ uob̃ paleȩ. Flagellati¬
q s̃ qui p̃erant oꝑib filioꝵ ifrł. ab exacto¬
rib pharaonis: dicentibꝰ. Quare ñ imple
tis m̃suram laterũ sicut priꝰ: nec heri nec
hodie: Uener̃q p̃positi filioꝵ isrł: & uo
ciferati st̃ ad pharaonẽ dicentes. Cur ita
agis contͣ seruos tuos: Paleȩ ñ dant᷑ nob̾:
et lateres similit̃ imꝑant᷑. En famuli tui
flagellis cedimur: & inuste agit᷑ cont̃ ppłm
titũ. Qui ait. Iracatis ocio: &e icctrco diciti¬

Expanded text:
omnem terram Aegypti ad colligendas paleas praefecti quoque operum instabant dicentes conplete opus vestrum cotidie ut prius facere solebatis quando dabantur vobis paleae flagellatique sunt qui praeerant operibus filiorum Israhel ab exactoribus Pharaonis dicentibus ius nec heri nec hodie veneruntque praepositi filiorum Israhel et vociferati sunt ad Pharaonem dicentes cur ita agis contra servos tuos paleae non dantur nobis et lateres similiter imperantur en famuli tui flagellis caedimur et iniuste agitur contra populum tuum qui ait vacatis o
Abbreviated transcription (Latin):
mus dño dõ nr̃o: ne forte accidat nobis¬
pestis aut gladiꝰ. Ait ad cosrex egypti. Qͣre
moyses ⁊ aaron sollicitatis ppłm ab oꝑibꝰsuis:
t̾re mult̾ est. Tidetis qd̾ turba succreuerit:
qͣntomagis si dederitis eis reqͥem ab oꝑibꝰ:
Drecepit gͦ in die illo p̃fectis oꝑum. ⁊ exactorib
ppł: dicens. Neq̃q̃ ultra dabitis paleas ppło.

Expanded text:
nobispestis aut gladius ait ad eos rex Aegypti quare Moses et Aaron sollicitatis populum ab operibus suis i populus terrae videtis quod turba succreverit quanto magis si dederitis eis requiem ab operibus praecepit ergo in die illo praefectis operum et exactoribus populi dicens nequaquam ultra dabit
Abbreviated transcription (Latin):
tua. captiuosq duxeris: et uideris in nume¬
ro captiuoꝵ mulierẽ pulchrã ⁊ adamaueriᷤ
eã. uoluerisq habere uxorem: introances
in domũ tuã. Quȩ radet cesariem. ⁊ cirtun¬
cidet ungues: et deponet uestem in quacap¬
ta ẽ: sedensq in domo tua flebit patrẽ ⁊ ma¬
trem suã unom̃se ⁊ et postea intrabis ad eã.
dormiesq cũ illa: et erit uxor tua. Sinaũ
postea ñ sederit animo tuo : dnittes eam
liberã. nec uenaere poteris pecuma. nec
oppͥmere ꝑpotentiã: qr humiliasti eã. xciii¬

Expanded text:
tivosque duxeris, et videris in numero captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam, voluerisque habere uxorem, introduces eam in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues, et deponet vestem, in qua capta est: sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua. Si autem postea non sederit in animo tuo, dimittes eam liberam, nec vendere poteris pecunia, nec opprimere per potentiam: quia humiliasti eam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ñ timuistis dethere seruo meo moysi:
Itat̃q cont̃ eos: abiit. Hubes q̃ ꝙ reae asit quȩ
Ierat
suꝑ tab̾naculum. Et ecce maria appa¬
ruit candens lepra. qͣsi nix. Cunq respe¬
xisset eã aaron. ⁊ uidisset ꝑfusam lepra:
ait ad moysen. Obsecro añe mi. ne impo¬
nas nobis hoc peccatũ: qͦd stulte cõmisimꝰ.
Ne fiat hȩc qͣsi mortua: ce ut abortiuui qͦd ꝓ¬
icttur de uulua matris fuȩ. Ecde ia mediũ
carnis eiꝰ deuoratum ẽ a lepra. Clamauitq
moyses ad amñ: dicens. Ds̃. obsecro sana
eã. Cui respondit dñs. Si pater eiꝰ spuisset
in faciemes: nonne debuerat saltẽ se ptem
dieb rubore suffundi: Separet᷑ septẽ dieb
extra castra: et postea reuocabit᷑. Exclusa ẽ
itaq maria extra castra septẽ dieb:. ce ppło
non ẽ motꝰ deloco illo. donec reuocata est

Expanded text:
ergo non timuistis detrahere servo meo Mosi? Iratusque contra eos, abiit: nubes quoque recessit, quae erat per tabernaculum: et ecce Maria apparuit candens lepra quasi nix. Cumque respexisset eam Aaron, et vidisset perfusam lepra, ait ad Mosen: Obsecro, domine mi, ne imponas nobis hoc peccatum, quod stulte commisimus, ne fiat haec quasi mortua, et ut abortivum quod projicitur de vulva matris suae. Ecce jam mediu devoratum est lepra clamavitque Moses ad Dominum dicens Deus obsecro sana eam cui respondit Dominus si pater eius spuisset in faciem illius nonne debuerat saltem septem dierum rubore suffundi separetur septem diebus extra castra et postea revocabitur exclusa est itaque Maria extra castra septem diebus et populus non est motus de loco illo
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰq est ille locꝰ sepulchra concupiscentiȩ.
carnes. Egressi aut̃ de sepulcͥris concupis¬
moysen. ꝓpt̃ uxorem es ethiopissam: et
dixer̃ Num ꝑsolũ moysen locutꝰ ẽ añs:
Nonne et nob̃ similiter locutꝰ ẽ. Quod cũ
audisset dñs: iratꝰ est. Erat enĩ moyses
iuir mitissimꝰ suꝑ om̃s homines qͥ mora

Expanded text:
 sepulcra concupiscentiae. leprae. « Egressi autem de sepulcris concupisMosen propter uxorem ejus Aethiopissam, et dixerunt: Num per solum Mosen locutus est Dominus? nonne et nobis similiter est locutus? Quod cum audisset Dominus erat enim Moses vir mitissimus s
Abbreviated transcription (Latin):
et disciplina timor añi: et qͦd bñplacitum
ẽ illi. fides ⁊ mansuetudo: & adimpletut
thesauros illiꝰ. Nonsis incredibili tmoridñi.
et ne accesseris ad ilũ duplici corde. Ne fu¬
eris ypochritam conspectu hommũ: ꝙ ñ
scandaliteris labiis tuuis. Aitende in illis
ne forte cadas. ⁊ adducas amimȩ tuȩ inhono¬
rationẽ. ⁊ reuelet dds̃ abscondita tua: & i
medio synagoge elidat te. qm̃ accessisti

Expanded text:
d beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros tuos. Non sis incredibilis timori Domini, et ne accesseris ad illum duplici corde. Ne fueris hypocrita in conspectu hominum, et non scandalizeris labiis tuis. Attende in illis, ne forte cadas, et adducas animae tuae confusionem; et revelet Deus abscondita tua, et in medio synagogae clidat te. Quoniam accessisti
Abbreviated transcription (Latin):
supputant᷑. Porro quinq litierȩ duplices
apud hebreos st̃: caph. mem. nun. phe. sa¬
de. Alter em̃ ꝑ has scribunt pͥncipra me¬
chietatesq
uerboꝵ: aliter fines. Unde et quinq li¬
bri a plerisq duplicesestimant᷑: samuhel
malachim. dabreramm. ezdras. ieremias.
cũ chmoth idest lam̃tationib suis. Quo
cus uox humana comp̃hendit᷑: ita uigin¬
ti duo uolumina supputant᷑: quib quasi
literis ⁊ exoedñs. in dĩ doctrina tenera ad

Expanded text:
ae. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, caph, mem, nun, phe, sade. Aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines. Unde et quinque libri a plerisque duplices existimantur. Samuel, Malachim, dabre iamin, Esdras, Jeremias cum cynoth, id est, lamentationibus ejus. CAP. rum initiis vox humana comprehenditur; ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis in Dei doctrina t
Abbreviated transcription (Latin):
discre pantes. Certumq ẽ ea tram scribam
legisq doctorem pꝰ captã ierosolimam ⁊
instaurationẽ templi sub ⁊orobabel. aliaᷤᷤ
litteras repperisse quib nunc utim̃: cum
ad illud usq tempꝰ idem samaritanoꝵ ꝙ
hebreoꝵ caracteres fuerint. In libro quoq
numeroꝵ hȩc eadem supputatio sub leui¬
taꝵ ⁊ sacerdotum censu mystice ostendit᷑:
et nom̃ dñi detragramaton in quib dam
grecis uoluminib usq hodie antiquis ex¬
p̃ssum litteris iuenimꝰ. S ꝙ. psalmi. tri

Expanded text:
discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebraeorum caracteres fuerint. In libro quoque Numerorum haec eadem supputatio, sub Levitarum ac sacerdotum censu, mystice ostenditur. Et nomen Domini tetragrammaton in quibusdam Graecis voluminibus, usque hodie antiquis expressum litt
Abbreviated transcription (Latin):
pit ab iob. Scds a dauid: quẽ qͥnq incisi¬
omb oꝵ uno psalmoꝵ uolumine compre.¬
hendunt. Ẽ erciꝰ ẽ salomon: tres libros
habens: ꝓũbia quȩ illi parabolas i est
masloch appellant: et ȩcclesiasten. idest &.¬
leth: ꝙ canticsĩ canticoꝵ quẽ titulo syrasirĩ
p̃notant. Sextꝰ ẽ cdanibel. Septimꝰ dabrera.¬

Expanded text:
s a DAVID  , quem quinque incisionibus, et uno Psalmorum volumine comprehendunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, OTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus DABRE A
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ ipse similit̃ apud grecos & latmos in
auos libros dnuso ẽ. Nonꝰ: hester. Atqta
fiunt parit̃ ueteris legis libri iugntiduo:
suo putent numero supputandos: acꝑ hoc
eẽ prisce legis libros inginti qͣtuor⁊ quos
sub mmero uiginti quatuor semoꝵ apo¬
chalypsis ioħis inducit adorantes agnum.
et coronas suas ꝓstratis uultib offerentes:
stantes corã quatuor animalib oculatis re-
tro ⁊ ante. idest ce in p̃teritũ ⁊ in futurũ¬

Expanded text:
qui et ipse similiter apud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis libri viginti duo; os hos in suo putent numero supputandos: ac per hoc esse priscae legis libros viginti quatuor: quos sub numero viginti quatuor seniorum Apocalypsis Joannis inducit adorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculatis et retro et ante, id
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑. Terciꝰ uagecra: idest leuiticus.
Quart᷑ uagedaber: quẽ numerũ uocamus.
Q unt᷑ helleadabarim: qͥ d̾euteronomium
p̃notat᷑. Hi sunt qͥnq libri moysi: quos
ihu filio naue: qui apud eosiosue benñ
dicit᷑. Demde subtexunt soptbim: id est
tudicũ librũ. Eẜ m eundem cõpingunt
rutħ: qi in dieb iudicũ facta narratur
hystorsa. Terciꝰ sequit᷑ samuhel: quẽ nos

Expanded text:
appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus, ELLEADDABARIM  , qui Deuteronomium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur. Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos
Abbreviated transcription (Latin):
ta ttia. Ne ddelecteris semitis impioꝵ: nec
ł placeat maloꝵ uta. fũge ab ea nec tnse¬
as ꝑillã. Declina: et desere eã. Nonenm
dormiunt nͥ malesȩcerint: et rapit᷑ sõnꝰ
ab eis nͥ supplantauerint. Comedunt
panẽ impietatis. & uinũ iniqͥtatis bibt̃.
Iustoꝵ autẽ semita q̃silux splendens ꝓ¬
cedit: ce crescit usq ad ꝑfectũ diem̃. ura

Expanded text:
ta tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et c
Abbreviated transcription (Latin):
mestimabilis. et gła eiꝰ icomp̃hensibilis:
cui astant exercitꝰ angłoꝵ cũ tremore. quo
ꝵseruatio in uento ⁊ igni coni̾̃titur: cuiꝰ
dispositio fortis ⁊ tuissio terribilis: cus aspec
tus arefacit abyssos ⁊ indignatione tasbesce¬

Expanded text:
ensibilis: Cui adstat omnis exercitus Angelorum cum tremore,  quorum observatio in vento et igni convertentur. Cujus 29 Cujus dispositio fortis, et jussio terribilis: Cujus atus arefacit abyssos, et indignatio facit tabesce
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis filnis ifrł. ⁊ aduenis qͥ habitant inter
eos: ut fugeret ad eas qui ammã nesciꝰ ꝑcus¬
sisset. ⁊ ñ moreret᷑ in manu ꝓximi. effusum
sangumẽ uindicare cupientis: donec staret
ante ppłm expositurꝰ causam suã .xxix.

Expanded text:
cunctis filiis Israel et advenis qui habitabant inter cunctis filiis Israel et advenis qui habitabant inter eos, ut fugeret ad eas qui animam nescius percussisset, et non moreretur in manu proximi, effusum sanguinem vindicare cupientis, donec staret ante populum expositurus causam suam. C.
Abbreviated transcription (Latin):
sngerit ciuitatẽ. Stabitq ante portã ciui-¬
tatis. ⁊ loquet᷑ semorib urbis illis ea quȩ se
comꝑbent innocentẽ⁊ sicq suscipient eum:
et dabunt ei locũ ad habitandũ. Canq ul¬
tr sanguinis eũ fuerit ꝑsecut᷑. ñ tradent in
manꝰ eł: quia ignorans ꝑcussit ꝓximũ eiꝰ:
nec ante biduũ triditũ ue ei ꝓbatur mimicꝰ.
Et habitabit in ciuitate illa donec stet ante ni¬
dicẽ causam reddens factisui: &. moriat᷑ sac̃¬
dos magnꝰ qui fuerit i illo tp̃t. Tunc reu̾tet᷑
homicida: ꝙ. ingrediet᷑ ciuitatem. ⁊ domũ suã
de qua fugerat. Decreuerq cedes in galilea
montis neptali. ⁊ sichem in monte ephraun:
et cariatharbe ipsa ẽ hebron in monte iuda
Et trans iordanem contͣ orientalem plagã ie¬
richo. statuer̃ bosor quȩ sita ẽ in campestri
solitudine de tribu ruben.⁊ ramoth in ga
laad. de tribu gad: ꝙ gaulon in basan. de
tribu manasse. Hȩ cuntates constitutȩ funt

Expanded text:
 ante portam civitatis et loquetur senioribus urbis illius ea quae se conprobent innocentem sicque suscipient eum et dabunt ei locum ad habitandum cumque ultor sanguinis eum fuerit persecutus non tradent in manus eius quia ignorans percussit proximum eius nec ante biduum triduumve eius probatur inimicus et habitabit in civitate illa donec stet ante iudicium causam reddens facti sui et moriatur sacerdos magnus qui fuerit in illo tempore tunc revertetur homicida et ingredietur civitatem et domum suam de qua fugerat decreveruntque Cedes in Galilea montis Nepthali et Sychem in monte Ephraim et Cariatharbe ipsa est Hebron in monte Iuda et trans Iordanem contra orientalem plagam Hiericho statuerunt Bosor quae sita est in campestri solitudine de Basan de tribu Manasse. Hae civitates constitutae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
so calore cõitꝰ oues intuerent᷑ uigas: &e parerẽt
maculosa ce uarra: diu̾so colore respsa. Dicisit¬
ꝙ gregem racob: & posuit uirgas ante ocłos ari¬
etum. Erant aut̃ alba quȩq ce nigra laban. ꝙ¬
tera uͦ racob: se paratis inter se gregibꝰ. sͥ q̃ndo
pͥmo tp̃r ascendebant᷑ oues: ponebat racob uir¬
gas in canalib aquaꝵ. ante ocłos arietũ ⁊ ouiũ:

Expanded text:
entur virgas et parerent maculosa et varia et diverso colore respersa divisitque gregem Iacob et posuit virgas ante oculos arietum erant autem alba quaeque et nigra Laban cetera vero Iacob separatis inter se gregibus igitur quando primo tempore ascendebantur oves ponebat Iacob virgas in canalibus aquarum ante oculos ariet
Abbreviated transcription (Latin):
cunctas oues uarias. ⁊ sparso uellere: ce qͦdcũq
fuluũ os macłosum uariũq fuerit. tam ĩ ouib
ꝗͣ in capris. erit merces mea: respondebitq mͥ
cras iusticia mea. qñdo placiti tempꝰ adueni̾t
coram te: & omĩa quȩ ñ fuerint uaria ⁊ macu-¬
losa ⁊ fulua. tam in ouib ꝗ̃ in capris. furti me
arguent. Dix̃ꝙ: laban. Gratũ habeo qd̃ petis.
Et seꝑauit in die illo capras. ⁊ oues: hnros. ⁊ arie¬
tes: uarios atq maculosos. Cunctũ aũ gregẽ
umꝰ coloris. dest albi & ingri uelleris. tradiait in
manu filioꝵ suoꝵ: et posuit spacrũ itineris
reliquos greges eiꝰ. Tollens gͦ iacob unrgas po¬
puleas utrides. ⁊ amigdalinas. ⁊ ex płatans : ex
parte decorticauit eas: detractisq corticibꝰ. ĩ his

Expanded text:
 sparso vellere: et quodcumque fulvum et maculosum variumque fuerit, tam in ovibus quam in capris, erit merces mea. Respondebitque mihi cras justitia mea, quando placiti tempus advenerit coram te; et omnia quae non fuerint varia, et maculosa, et fulva, tam in ovibus quam in capris, furti me arguent. Dixitque Laban, Gratum habeo quod petis. Et separavit in die illo capras, et oves, et hircos, et arietes varios et maculosos; cunctum autem gregem unicolorem id est albi et nigri velleris tradidit in manu filiorum suorum et posuit spatium itineris liquos greges eius tollens ergo Iacob virgas populeas virides et amigdalinas et ex platanis ex parte decorticavit
Abbreviated transcription (Latin):
Non fugabit eũ uir sagntari. In stipulã
sͥ aurũ: qͣsi lutũ. fẽruescere faciet qͣsiollã
ꝓfumdũ mare: & ponet qͣsi cũ unguenta
bulliunt. Post eũ lucebit semita: estima¬
bit abyssũ q̃si senescentẽ. Nonẽ suꝑtram
potestas quȩ cõparet᷑ er: qui factꝰ ẽ ut nul

Expanded text:
stipulam sibi aurum quasi lutum. Fervescere faciet quasi ollam profundum, mare ponet quasi cum unguenta bulliunt. Post eum lucebit semita, aestimabit abyssum quasi senescentem. Non est super terram potestas, quae comparetur
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc enĩ cepisti sequi pꝰ miseriã. E cre ds̃ exoc¬
sus infortitudine sua: ce nullꝰ ei similis i
legis latoribꝰ. Quis poterit scrutari uras
eiꝰ ⁊ aut qͥs dicere ei oꝑat᷑ es imqͥtatẽ: Meñ¬
to qͣd ignores opꝰ eiꝰ: de quo ceciner̃ uiri.
Om̃s homines uident eũ: unꝰqͥsq intuetur
ꝓcul. E cce as̃ magnꝰ: uincens scientiã mãn
stellã pluiie: c effũdit ỹbres ad instar gurgitũ qͥ
denubib fluũt qͣ p̃texũt cũcta desuꝑ. Si uoluent

Expanded text:
equi post miseriam ecce Deus excelsus in fortitudine sua et nullus ei similis in legislatoribus quis poterit scrutari vias eius aut quis ei dicere operatus es iniquitatem memento quod ignores opus eius de quo cecinerunt viri omnes homines vident eum unusquisque intuetur procul ecce Deus magnus vincens scientiam nostrstillas pluviae et effundit imbres ad instar gurgitum qui de nubibus fluunt quae praetexunt cuncta des
Abbreviated transcription (Latin):
tas uultꝰ eiꝰ quis aꝑiet: Egyrũ dentiũ es
formido. Corpꝰ illiꝰ qͣsi scuta fusilia: cõpactũ
squamis se p̃m̃tibꝰ. U na uni comungit᷑:
et nespiraculũ qͥdem maedit ꝑeas. Una
alteri adherebit: & tenentes se nequaquã
seꝑabunt᷑. Stermitatio eiꝰ splendor ignis:
et ocłi eiꝰ ut palpebrȩ diluculi. De ore eiꝰ
lãpaddes ꝓcedunt: sic̃ tede ignis accensȩ.
De narib eiꝰ ꝓcedit fumꝰ: sic̃ ollȩ succensȩ atq

Expanded text:
tium eius formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae a
Abbreviated transcription (Latin):
puluis in tram: ce glebȩ cõpingebant᷑:
Nunqͥd capies leenȩ p̃dam. ⁊ aĩas catuloꝵ
eiꝰ implebis: q̃ndo cubant in antris. et
ispecub nsidiant᷑: Quis p̃pat coruo
escãsuã⁊ q̃ndo pulli eiꝰ ad dm̃clamant.
uagantes eo qͦd ñ habeant cibos: Nunqͥd
nosti tempꝰ partꝰ ibicũ in petris: uł par¬
turientes ceruas obseruasti: Dmumera¬
sti m̃ses conceptͦ eaꝵ⁊ et scisti tẽpꝰ partꝰ eaꝵ:.

Expanded text:
ulvis in terram et glebae conpingebantur numquid capies leaenae praedam et animam catulorum eius implebis quando cubant in antris et in specubus insidiantur quis praeparat corvo escam suam quando pulli eius ad Deum clamant vagantes eo quod non habeant cibos numquid nosti tempus partus hibicum in petris vel parturientes cervas observasti dinumerasti menses co
Abbreviated transcription (Latin):
rmoceros seruire t̾: aut morabit᷑ ad p̃se¬
pe tuũ: Nunqͥd alligabis rmocerotã ad
arandũ loro tuo: aut confrmget glebas
ualliũ pꝰte: Iunqͥd habebis fiduciã m
magna fortitudine eiꝰ ⁊ et delinqueserla¬
bores tuos: Nunqͥd credes ei qͦd redat se¬
m̃tem tͥ: & areã tuã congreget: Pemia

Expanded text:
rhinoceros servire tibi, aut morabitur ad praesepe tuum? Nunquid alligabis rhinocerota ad arandum loro tuo, aut confringet glebas vallium post te? Nunquid habebis fiduciam in multa fortitudine ejus, et derelinques ei labores tuos? Nunquid credes ei quod reddat sementem tibi, et aream tuam congreget? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
impleret inuiã ⁊ desolatã. ⁊ ꝓduce̾t her¬
bas uirentes: Quis ẽ pluinȩ pat̃: uł qͥs
gemut stillas roeis: De cuꝰ utero egressa
ẽ glacies ⁊ et gelu de celo qͥs genuit. In
similituamẽ lapidis aquȩ durant᷑: ce su
ꝑficies abyssi constring̃ct᷑. Nunqͥd comun¬
gere ualebis micantes stellas plyades:
aut gyrt̃ arcturi poteris dissipare:
Nunqͥd ꝓduces luciserũ in tp̃r suo: et ues¬
pum suꝑ filios t̃re consurg̾e facies: Nunqͥd¬

Expanded text:
duceret herbas virentes? Quis est pluviae pater, vel genuit stillas roris? De cujus utero egressa est glacies; et gelu de coelo quis genuit? In similitudinem lapidis aquae durantur; et super faciem abyssi constringitur. Numquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades; aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Numquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Nu
Abbreviated transcription (Latin):
duidisfimi q̃si ext fusi sc̃. Ostende nobis qͥd
dicam᷑ illi. Nos qͥppe muolum̃ denebri. Qͥs
at rabit ei quȩ loquor: Etiã silocut᷑ fue¬
t homo: deuorabit᷑. At nc̃ ñ uident lucẽ.
ꝯubito aer cogit᷑ in nubes: & uent̾ tnsiens
sugabit eas. ab aqͥlone aurũ uenit: ce a dõ
sormdolosa laudatio. Digne eũ inuenire
ñ possumꝰ. M agnꝰ fortitudine ⁊ iudicio. et
nsticia: & enarrari ñ pot̃. Ideo timebt̃ eũ¬

Expanded text:
imi quasi aere fusi sunt ostende nobis quid dicamus illi nos quippe involvimur tenebris quis narrabit ei quae loquor etiam si locutus fuerit homo devorabitur at nunc non vident lucem subito aer cogitur in nubes et ventus transiens fugabit eas ab aquilone aurum venit et ad Deum formidolosa laudatio digne eum invenire non possumus magnus fortitudine et iudicio et iustitia et enarrari non potest ideo timeb
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s filñ q̃. Quis conclusit ostiis mare : qͣndo
erũpebat q̃si de iuilua ꝓcedens: Cũ pone¬
rẽ nubem uestim̃tũ eiꝰ. ⁊ caligie illud q̃si
pannis insantiȩ obuoluerẽ: circundediillud
derminis meis. ⁊ posui uectẽ ⁊ ostia: &e cdixi.
Hucusq uenies : et ñ ꝓcedes amplr:  hic con¬
fringes tum̃tes fuuct tuos. Nunqͥd pꝰ oetũ
tuũ p̃ce pisti diluculo⁊ et ostendisti aurorȩ
locũ finĩ: Numqͥd tenuisti concutiens ex¬
trema t̃ꝑ: et excussisti impiosex ea: Resti¬
tuet᷑ ut lutũ signaculũ: et stabit sic̃ uesti¬
mentũ. Aneret᷑ ab impñs lex sua. oebrar¬
Ichium
exelsũ confringet᷑. Nunqͥd ingre ss es pro
funda maris: et innouissimis abyssideã¬
ostra tenebrosa uidistr: ⁊tinqͥd consid̾astila¬

Expanded text:
mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens? Cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem? Circumdedi illud terminis meis, et posui vectem et ostia, et dixi: Usque huc venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Numquid post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? et tenuisti concutiens extrema terrae; et excussisti impios ex ea? Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum et auferetur ab impiis lux sua, et brachium celsum confringetur. Numquid funda maris, et in novissimis abyssi deamostia tenebrosa vidisti? Nunquid considerasti la
Abbreviated transcription (Latin):
ab arcturo frigꝰ. fiante dõ concresci geli
et rursũ latissimȩ fundunt᷑ aquȩ. fruũ¬
tũ desidat nubes: et nubes spargunt li¬
men fuũ. quȩ lustrant cuncta ꝑ cutul¬
tũ qͥcunq eas uoluntas gubernantis a
xerit ad omẽ quod preceꝑit illis suꝑ salł

Expanded text:
ab arcturo frigus. Flante Deo concrescit gelu, et rursum latissime funduntur aquae. Frumentum desiderat nubes, et nubes spargunt lumen suum; quae lustrant cuncta per circuitum quocunque eas voluntas gubernantis Dei duxerit, ad omne quod praeceperit illis super
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hȩc locut᷑ ẽ. Sustie me paululum:
et moicabo tͥ. Adhuc em̃ habeo. qͦd ꝓ deolo¬
quar. Repetã scientiã meã a pͥncipio: et
opatorem meũ ꝓbaboiustũ. uere enim
absq m̃datiosermones mer: & ꝑfecta scien¬
tra ꝓbabit᷑ t̾. Ds̃ potentes ñ abicit. cum&

Expanded text:
Eliu, haec locutus est: Sustine me paululum, et indicabo tibi; adhuc enim habeo, quod pro Deo loquar. Repetam scientiam meam a principio, et operatorem meum probabo justum. Vere enim absque mendacio sermones mei, et perfecta scientia probabitur tibi. Deus potentes non abjicit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
eis oꝑa eoꝵ. ⁊ scelera eoꝵ: qr iuolenti fuer.
Leuelabit ꝙͣ aurem eoꝵ ut corr ipiat: ꝙ loqͦ¬
titr ut reu̾tant᷑ ab inqͥtate. Si audierint
et obseruauerit: cõplebunt dies suos in
bono: &e ammos suos in gła. Sinautẽ ñ audie¬
rint ⁊ eñsibunt ꝑ gladiũ: & consum̃tur in
stultiera. Simulatores ⁊ callidi ꝓuocant

Expanded text:
iolenti fuerint. Revelabit quoque aures eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate sua. Si audierint et observaverint, complebunt dies suos in bono, et annos suos in gloria. Si autem non audierint, transibunt per gladium, et consumentur in stultitia. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nar & q̃si brachiale in brachio dextro. Les
fatiti facilis in domo ꝓximr. ce homo ꝑit̾ o¬
fundet᷑ aꝑsona potentis. Stult᷑ a fenestra
respiciet in domũ: uir autẽ erudit᷑ fori̾ sta¬
dit Stulticia hominis auscultare ꝓꝑ ostium:
et prudens grauabit᷑ contumelia. Labia
imprudentiũ stulta narrabint: uerba
aut prudentiũ statera ponderabunt᷑. In¬

Expanded text:
xtro pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabunt
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia ⁊ sens. Nonerudiet᷑ qͥ non ẽ sa¬
piens in bono. Est aut̃ insipientia quȩ abũ¬
dat inmalo: & ñ ẽ sens uͥ abundat amari¬
tudo. Scientia sapientis tanꝗ̃ mundatio a¬
bundabit: ce consiliũ illiꝰ sic̃ fons uite ꝓma¬
net. Cor fatui qͣsi uas confractũ: ꝙ onnem
sapĩam ñ tenebit. Uerbũ sapiens quodc̃q

Expanded text:
non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet cor fatui quasi vas confractum et omnem sapientiam non te
Abbreviated transcription (Latin):
te.Dentes leonis dentes eiꝰ: int̾ficientes aĩs
homimũ. Quasi rumphea bis acuta: ouĩs
iiquitas. Plage iliꝰ ñ ẽ sanitas. Cataplesa¬
tio ⁊ mnnuiri̧ annusabunt substantiã. Ss
substantia suꝑbi eradicabit᷑: et ddomꝰ quȩ¬

Expanded text:
s dentes eius interficientes animas hominum quasi romphea bis acuta omnis iniquitas plagae illius non est sanitas cataplectatio et iniuriae adnullabunt substantiam sic substantia superbiae eradicabitur de
Abbreviated transcription (Latin):
fundes circa altare. Ipsũ aut̃ arietẽ secabis
in frusta: lotaq intestina eiꝰ ac pedes. po¬
nes suꝑ concisas carnes ⁊ suꝑ caput illiͦ : ꝙ.
offeres totũ arietem in incensũ suꝑ altare.
Oblatio ẽ dnõ: odor suauissimꝰ uictimȩ dei.

Expanded text:
fundes circa altare ipsum autem arietem secabis in frusta lotaque intestina eius ac pedes pones super concisas carnes et super caput illius et offeres totum arietem in incensum super altare oblatio est Domini odor suavissimus victimae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ium̃ta moriant᷑: Quare nos fecistis as
cendere de egypto. ⁊ adduxistis in locũ istũ
pessimũ qui seri ñ potest: qͥ nec sigumgig¬
nit. nec uineas. nec mala granata : insuꝑ et
aquã ñ habet ad bibendũ. Ingressꝰq moy¬
ses ⁊ aaron dimissa itiltitudine tab̃nacu¬
lum fȩderis. coeruert̃ ꝓni in tram: clama¬

Expanded text:
 fecistis nos oscendere de Aegypto, et adduxistis in locum istum pessimum, qui seri non potest, qui nec ficum gignit, nec vineas, nec mala granata? Insuper et aquam non habet ad bibendum. Ingressus Moyses et Aaron dimissa multitudine tabernaculum foederis, corruerunt proni in terram
Abbreviated transcription (Latin):
et omĩs multitudo in desertũ sin. in m̃se
pͥm̃o: et mansit ppłs in cades. Mortua ẽ ibi
maria: et sepulta in eodem loco. Cunq m¬
digeret aqua ppłs coierunt adu̾s moysen
et aaron: & uersim seditionẽ dixer̃. Utmã¬

Expanded text:
et omnis multitudo in desertum Sin, mense primo, et mansit populus in Cades. Mortuaque est ibi Maria, et sepulta in eodem loco. Cumque indigeret aqua populus, coierunt adversus Mosen et Aaron: et versi in seditionem, dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
indieb iuuentutis tuȩ. anteqͣ uemiat tẽpꝰ
afflictionis.: ⁊ apꝓpinquent anni de quibꝰ
dicas ñ mͥ placent ⁊ anteq̃ tenebrescat sol
et lum̃ ⁊ luna ⁊ stellȩ. ⁊ reu̾tant᷑ nubes p̾t
pluuiã: q̃nao cõmouebunt᷑ custodẽ domꝰ.
et nutabunt turifortissimi. ⁊ ociosȩ erũt
molentes ĩmmirto numero: et tenebres.¬
scent
indẽt᷑ ꝑforamina. Et claudet ostra i platea mhi¬
militate uocis molentis: ce consurgent eo u

Expanded text:
diebus iubentutis tue. Antequam veniat tempus afflictionis: et adpropinquent anni de quibus dicas non mici placent. Antequam tenebet lumen et luna et stellae et revertantur nubes post pluviam quando commovebuntur custodes domus et nutabuntur viri fortissimi et otiosae erunt molentes inminuto numero et tenebrescent videntes per foramina et claudent ostia in platea in humilitate vocis molentis et consurgent ad
Abbreviated transcription (Latin):
sanfirma custodiã: neqͣndo facrat te mop¬
pbriũ uenire innicis. a ddetractione incrui¬
tate. ⁊ abiectione plebis: &. confundat te in
multitudine ppłi. Om̃ĩ homini noli intendẽ
inspecie: & in medio mulierũ noli cõmorari.
De uestim̃tis enĩ ꝓcedit tinea: & amtiliere
inqͥtas uiri. Aeliorẽ iniquitas uiri. q̃ be

Expanded text:
nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere i
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝑsonã ut delmquas. De lege altisimiẽ
testam̃to: & de tudicio iustificare imprinl.
De u̾bo socioꝵ i uatoꝵ⁊ et de datione haba¬
stis amicoꝵ¬
et de ȩqualitate statere ⁊ ponderũ. et de ad¬
quisitione multoꝵ ⁊ paucoꝵ. De corruptio.¬
ne emptionis. ⁊ negociatoꝵ: & de multa dis¬
qylina filioꝵ. Seruo pessimolatꝰ sangͥnare.

Expanded text:
t delinquas de lege Altissimi et testamento et de iudicio iustificare impium de verbo sociorum et viatorum et de datione hereditatis amicorum de aequalitate staterae et ponderum et de adquisitione multorum et paucorum de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum se