comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerum ut hic ⁊ hec ⁊ hoc audax
arcifex felye. nelox. appellatuia.
⁊ que ad feminas feminina sũt
ut hic rex hec pelex. cetera femini¬
na sunt. ut pax. carex salix nox
crux. Si militer uerbalia incrix.
ut inctrix. Quoꝵ tam̃ obliqui.
etiam cum nentro tunguntur.
Excipuintur habentia .e. ante .x.
supra sillabam. ut uertes. senex cu¬
nex. apec. culex que sunt masculma.
De quib tamen extrahtintur. nõia
fetus terre. ut ilex carex que sunt
feminina. ⁊ hec simplex. iubex. De
surꝑiora regula adhuc eccipiunt᷑.
hic grex. calix uarie. fornye ⁊ calix¬
ꝓ pedẽ scd̃m quosdam ⁊ hic tił hec
tortex. silex. Greca uͦ sine nota eadẽ
seruant. apud nos genera quomo
do barbara. ut hic aiax. atax calix.
uolux hec nox. sphuix. ꝓ acu. nam
ꝑ monstro masculinum est erix.
sandix. stix. hic ⁊ hec phrix. Induaᷤˢ
desinentia consonantes si sunt
ceps. insons. inquib ponenda cõ

Expanded text:
nerum, ut "hic" et "hec" et "hoc audax", "artifex", "felix", "uelox"; appellatiua  que ad feminas, feminina sunt, ut "hic rex", "hec pelex"; cetera feminina sunt, ut "pax", "carex", "salix", "nox", "crux". 84 Similiter uerbalia in trix, ut "uictrix", quorum tamen obliqui etiam cum neutro iunguntur. 85 Excipiuntur habentia e ante x supra sillabam, ut "uertex", "senex", "cimex", "apex", "culex", que sunt masculina, de quibus tamen extrahuntur nomina fetus terre, ut "ilex", "carex", que sunt feminina, et "hec suppellex", "uibex". 86 De superiori regula adhuc excipiuntur: "hic grex", "calix", "uarix", "fornpede" secundum quosdam et "hic" et "hec cortex", "silex". 87 Greca uero, siue notha, eadem seruant apud nos genera, quomodo et barbara, ut "hic Aiax", "Atax", "calix", "Volux", "hec nox", "sphinx" pro acu; nam pro monstro masculinum est, "Eryx", "sandix", "Styx", "hic" et "hec Phryx". 88 In duas desinentia consonantes, si sint ceps", "insons", in quibus ponenda sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
uarte conuigationis uerba¬
omnia acfiua uł nentua ĩ.¬
o. desinunt. Extipiuintur eo. queo.
ueneo ⁊ ex hiis composita. Incio.
igitur desinentia eccepto. a scio .n.
antecedente. scio inxi. uertunt ut
uincio. Niyc. santio saipci antique
sancira uł sancii. Si aritẽ non hñt.
li. cis in si mutant ut sarcio sarsi.
fartio. farsi. refeitio. refersi. rantio
causi. fulcio fulsi. qmͣius quidam
causa differentie. fulxi alia om̃ia
scd̾a ꝑsona p̾sentis abiecta .s. ⁊ addi¬
etiam subtracta .ii. licet penłumã.
i. corriꝑe ut scio scimi. uł scii. eio
cis uel cieo. cies. ciui. uł cii ⁊ ab
eis composita audio audim. uel
audii. mollio. mollitu. uł mollii.
ui .ii. ueneo. ueniui .nii. suffio. suf¬
fiui. fii. Excipiunt᷑ haurio. hausi.
antique hauriui. sepio. sepsi. sen¬
ba. Simile est comꝑio. comꝑi. hec
apario. composita ẽẽ iuidentur. si¬
si. aio. ais. ait. auint. ar. de quo su¬

Expanded text:
uarte coniugationis uerbaomnia actiua uel neutralia in io desinunt; excipiuntur "eo", "queo", "ueneo" et ex his composita. 2 In cio igitur desinentia - excepto a "scio" - n antecedente, cio in xi uertunt, ut "uincio, uinxi", "sancio, sanxi" antique "sanciui" uel sancii"; s autem non habent n, cio in si mutant, ut "sarcio, sarsi", "farcio, farsi", "refercio, refersi", "raucio, rausi", "fulcio, fulsi" quamuis quidam, causa differentie, "fulxi". 3 Alia omnia a secunda persona presentis, abiecta s et addietiam subtracta u licet penultimam i corripere, ut "scio", "sciui" uel "scii", "cio, cis" uel "cieo, cies", "ciui" uel "cii" et ab eis composita, "audio", "audiui" uel "audii", "mollio", "molliui" uel "mollii", ui, quii", "ueneo, ueniui, uenii", "suffio, suffiui, suffii". 4 Excipiuntur "haurio, hausi", antique "hauriui"; "sepo, sepsi", "senba; simile est "comperio, comperi"; hec a "pario" composita esse uidentur, sisi", "aio, ais, ait, aiunt, ai", de quo su
Abbreviated transcription (Latin):
cipuintur duplicantia .l. Que si
a muta incipiant geminant pri¬
niã sillabam qmuis ñ seruant sem¬
ꝑ eamdem uocalem ut pello pepu¬
li. fallo fefelli. tollo tetuli. ꝓ quo nẽ
li dicebatur. Cet̾a uero .l. duplican-¬
tia .o. in .i. mutant. ut uello. uelli.
uł uulsi. ꝑcello quoq ꝑculi ⁊ excel
lo ⁊ excelleo extuli. uł excellui. scd̾m
qͦsciam quoꝵ simplec non est ĩusu.
p̃sallo etiam psalli. Supina eoꝵ¬
tunt ut ocł̃o. occultum. colo cultũ.
etiam .o. in .ii. uersa consulo consisl¬
tum. Auolo quoꝙ uolui. uulcus
participiale. alo uero tam altus
qͣm alitus. que uͦ duplicant. l.ꝑ sũ.
fatuint ut fallo falsum. pello pil¬
sum. uello uulsum. ꝑcello ꝑculsũ
eccello excelsum. In .mo. si uocalis
longa antecedat .o. in psi uertint.
emptitm. qd̃ .p. assumꝓsit. quia
m. ante .t. non inuenitur sine p⁊
tecedentib ꝑ ui diuisas faciunt
Supina fiunt subtracta .ii. ⁊ acdita

Expanded text:
cipiuntur duplicantia l, que, si cipiuntur duplicantia l, que, si a muta incipiant, geminant primam sillabam, quamuis non semper seruent eandem uocalem, ut "pello, pepuli", "fallo, fefelli", "tollo, tetuli" pro quo nunc li" dicebatur. 85 Cetera uero l duplicantia, o in i mutant, ut "uello, uelli" uel "uulsi"; "percello" quoque "percull "excelleo" "exculi" uel "excellui" secundum quosdam, quorum simplex non est in usu; "psallo" etiam "psalli". 86 Supina eotant, ut "occulo, occultum", "colo, cultum", o etiam in u uersa, "consulo, consultum". 87 A "uolo" quoque "uolui, uultus", participiale; "alo" uero tam "altus" quam "alitus". 88 Que uero duplicant l, per sum faciunt, ut "fallo, falsum", "pello, pulsum", "uello, uulsum", "percello, perculsum", "excello, excelsum". 89 In mo, si uocalis longa antecedat, o in psi uertunt, emptum", quod p assumpsit quia m ante t non inuenitur sine p, et tecedentibus, per u-i diuisas faciunt supina fiunt subtracta u et addita
Abbreviated transcription (Latin):
confringo. fregi. exigo. exegi. cogo coe¬
rentie causa non mutant le. in li
telligo. intellexi. dilygo .xi. Et attẽ¬
dendum qd̃ quedam seruiant . a.
ut ꝑago quedam amittunt ut
dego. ꝑgo. cogo. quedam mutant
ut exigo. pango quoq ꝓ impingo.
eo compositũ contingo contigipe
xi. Expungo. expunti. repungo
nero repunxi. cũ de ratione lune.
uł de computatione kl̃aoꝵ loqͥmur.
repupugi cum ostendamꝰ iutam
recłlitam. Supina in si ꝑ. sum ꝓ¬
sictum ꝓingo pistum. stringo stri
c̾tum. differentie causa ⁊ om̃nia
supina seruant literas simplices
integras incompositione licet in
aliis mutentur ut rego. rectum ꝑ
go ꝑrectum. ago actum. abigo.
abactum. contingo. contactũ. defri¬
go defractum imꝑingo impactũ
Nota quoq figo fyci. fiycum ⁊ fri¬
geo. frici frixum. In.gor deponẽtia
mutant gor. inctum. fungor. func¬
tum. In ho. nutant ho. in .xi. ut ue

Expanded text:
"confringo, confregi", "exigo, exegi", "cogo, coe"confringo, confregi", "exigo, exegi", "cogo, coerentie causa non mutat le in litelligo, intellexi", "diligo, dilexi"; et attendendum, quod quedam seruant a, ut "perago", quedam amittunt, ut "dego", "pergo", "cogo", quedam mutant, ut "exigo". 76 "Pango" quoque pro "impingo"eo compositum "contingo, contigi", xi", "expungo, expunxi". 78 "Repungo" uero, "repunxi" cum de ratione lune uel de computatione kalendarum loquimur, "repupugi" cum ostendimus uicem redditam. 79 Supina in si per sum pfictum", "pingo, pictum", "stringo, stricctum", differentie causa. 81 Et omnia supina seruant simplices litteras integras in compositione, licet in aliis modis mutentur, ut "rego, rectum", "pergo, perrectum", "ago, actum", "abigo, abactum", "contingo, contactum", "defringo, defractum", "impingo, impactum"; nota quoque "figo, fixi, fixum" et "frigo, frixi, frixum". 82 In gor deponentia, mutant gor in ctum, "fungor, functum". 83 In ho mutant ho in xi, ut "ue
Abbreviated transcription (Latin):
breuis inpreto ut fidi. fissum. sci¬
di. scissum. Sin ꝓducatur unam.
s. ht̃ fudi. fusum. tundo uͦ tutudi
licet eodem faciant modo patiora
pateo. pedo supinũ non habet. mñ
usu. Tendo. quoq tentum. ⁊ tensit
facit. unde ostendo. ostentũ ⁊ osten¬
sum facit. Edo .es. est. anomalum
esum qm estum. acomedendo .n.
comesum. ⁊ comestũ fit. reꝑitur
etiam ambesus. In .go. anteceden¬
te .i. si non sunt a regendo. compo¬
sita .go. in. si uertunt ut mergo.
mersi. nam a regendo composita.
licet quidam sincopam pacian¬
tur in p̾senti. inp̃t̾ito tñ seruant.
go correci. surgo surrexi. Alia uͦ go
in xi. uertunt. ut rego reci. cingo
turci. ango auxi. porrigo porreti. cor¬
rigo correci ⁊ arrigo que a rego. cõ¬
posita .e. in .i. uertunt. sicut sedeo ĩ¬
sideo. Excipiuntur frango. fregi.
ago. egi. lego. legi. quoꝵ composita
simplicium secuntur decdinationẽ

Expanded text:
breuis in preterito, ut "fidi, fissum", "scibreuis in preterito, ut "fidi, fissum", "scidi, scissum"; sin producatur, unam s habet, "fudi, fusum"; "tundo" uero "tutudi, licet eodem faciant modo "patior" et "pateo"; "pedo" supinum non habet in usu; "tendo quoque "tentum" et "tensum" facit, unde "ostendo, ostentum" et "ostensum". 71 "Edo, es, est" anomalum "esum" quam "estum" a "comedendo" enim "comesum" et "comestum" fit; reperitur etiam "ambesus". 72 In go, antecedente r, si non sunt a "regendo" composita, go in si uertunt, ut "mergo, mersi"; nam a "regendo" composita, licet quedam sincopam e patiantur in presenti, in preterito tamen seruant  porrexi", "surgo, surrexi". 73 Alia uero go in xi uertunt, ut "rego, rexi", "cingo, cinxi", "ango, anxi", "porrigo, porrexi", "corrigo, correxi" et "arrigo" que a "rego" composita e in i uertunt sicut "sedeo, insideo". 74 Excipiuntur "frango, fregi", "ago, egi", "lego, legi", quorum composita simplicium sequuntur declinationem:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ꝓdiycerunt. ne ap̃senti p̃¬
t̾itum iuncatur. incompositione
in temꝑe sillabaꝵ. De desinentibꝰ
in do. remanent diuido. diuisi. un¬
de diuisum. ⁊ cado qd̃ cecidi. facit
ad differentia cadi. qd̃ est nomen.
Composita tamen a suꝑiorib uł
aliis non duplic̃atur. s serua D nt
penultima ut tetendi. contetendi
tutudi. contudi. cecidi. contidi. ceci¬
di. contidi. Excipitur composita.
q modo incompositione reperit᷑.
Repupugi quoq ⁊ repurxi. Su¬
pina que ado das. compõnit᷑ .o in.
i cor̾. mutant ⁊ assumunt tum.
ut reddo. rectlitum. condo. conditũ
Ab eo tñ compositum facit abscõ¬
conuertunt do. in. sum. ut ludo.
lusum. cudo. tisum. unde cusosaᷤ.
scando. scansum. tendo tensum. ca¬
citur. Exceptis datum statum. sa¬
tum. ratum. Et sciendũ qd̾ .ni. amiit.¬
tentia inp̃to .a. amittunt etiam ĩ
supino ⁊ geminant .s. si sit penł.

Expanded text:
tamen produxerunt, ne a presenti prtamen produxerunt, ne a presenti preteritum uincatur, in compositione, in tempore sillabarum. 63 De desinentibus in do, remanent "diuido, diuisi", unde "diuisum", et "cado", quod "cecidi" facit, ad differentiam "cadi", quod est nomen. 64 Composita tamen a superioribus uel aliis non duplicantur, sed seruant penultimam, ut "tetendi", "contendi", "tutudi", "contudi", "cecidi, concidi", "cecidi, concidi"; excipiuntur composita oque modo in compositione reperitur; "repupugi" quoque et "repunxi". 66 Supina que a "do, das" componuntur, o in i correptam mutant et assumunt tum, ut "reddo, redditum", "condo, conditum" ab eo tamen compositum facit "absconconuertunt do in sum, ut "ludo, lusum", "cudo, cusum" unde "cuso, cusas", "scando, scansum", "tendo, tensum", "cacitur, exceptis "datum", "statum", "satum", "ratum". 68 Et sciendum quod n amittentia in preterito, n amittunt etiam in supino et geminant s, si sit penultima
Abbreviated transcription (Latin):
ulciscor. ultum nascor. natum. ob-¬
luuscor. oblitum. Excipiuntur
d feciscor defessus adefitio enim
defectus fit. ⁊ cõminiscor cõmentũ
adipiscor. adeptum. reminiscor.
caret supino. Indo. si penultima
natura longa sit doansi conuer¬
Uunt. ut uado. uasi. ledo. lesi rodo
ce Eꝰ sum .s. geminauit. Excipi¬
unie etiam cedo. cecidi. cessum.
⁊ cum p̃positione tercie sunt coniu¬
gationis. duplicantia similiter
pretm̃. ⁊ e. in .i. conuersa. ut do. dedi.
redoo. reddidi. Similit̾ ab eo compo¬
sita credo. credidi. uendo. uendidi.
Que om̃ia mutant .o. in .i. cor⁊ assu¬
munt tum. ut reddo. recdlitum. cre¬
do. creditum .n. uͦi ante do. h̃ñtia .o.
ii .i. mutant. ⁊ si .ii. uł .i. ante habue-¬
rint. amittunt .n. ut fundo. fudi.
stindo. scidi. findo. fidi. Cetera .n. ser¬
uant. ut pando. pandi. accendo. ac¬
cendi. Extipuintur duplicantia
pͥmam sillabam. ut pendo pepen¬
di. tendo. tetendi. tundo. tuttidi.
Cuiꝰ penł. licet breuietur. quidam

Expanded text:
ulciscor, ultum", "nascor, natum", "obliuiscor, oblitum"; excipiuntur "defetiscor, defessus a deficio" enim "defectus" fit et "comminiscor, commentum", "adipiscor, adeptum"; "reminiscor" caret supino. 57 In do, si penultima natura longa sit, do in si conuertunt, ut "uado, uasi" , "ledo, lesi", "ro"cessum" s geminauit. 58 Excipiuntur etiam "cedo, cecidi, cesum", et cum prepositione, tercie sunt coniugationis, duplicantia similiter preteritum et e in i conuersa, ut "do, dedi", "reddo, reddidi". 60 Similiter ab eo composita "credo, credidi", "uendo, ueque omnia mutant o in i correptam et assumunt tum, ut "reddo, redditum", "credo, creditum". 61 N uero ante do habentia, o in i mutant et, si u uel i ante n habuerint, amittunt n, ut "fundo, fudi", "scindo, scidi", "findo, fidi"; cetera n seruant, ut "pando, pandi", "accendo, accendi". 62 Excipiuntur duplicantia primam sillabam, ut "pendo, pependi", "tendo, tetendi", "tundo, tutudi", cuius penultima, licet breuietur, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
capessi. uisi. Si militer queso quesi
sz meluis que suu. qͣmuis ⁊ hoc sui
sit pͥmitiui. Pinso uͦ pinsui facit.
Sup̃. in situm. lacessitum. capessitũ
scd̾m regłam in ui. Sinso uero pistũ
unde pistor. In . to .c. anteredente pec¬
Similit̾ neto. necui. flectͥo uͦ flexi.
⁊ plecto. plexi. antique. Nunc uero
plector ⁊ amplectͥor dr. S plector
passiuum reꝑttur. Ebreni antece¬
dente duo sunt peto petini ⁊ meto.
messui .R. antecedente duo sunt. ilto.
uerti. sterto sterti. mitto uͦ misi facit.
Sisto qͣndo actiuam sig̃cationẽ h.
p̃tito deficit. Qnͣdo similem cñ sti.
que in xiii. uł xi. t̾minant ꝑ xuiii
exeunt. pecui. uł peci pecum Sini¬
liter deponentia amplector. ample¬
xum. petiui u̾o petitum. messu uͦ
messum. sicut censui censũ misi
autẽ missũ duplicata .s. stertui de¬

Expanded text:
"capessi", "uisi"; similiter "queso, quesi", "capessi", "uisi"; similiter "queso, quesi", sed melius "quesiui" quamuis et hoc sui sit primitiui; "pinso" uero "pinsui" facit. 108 Supina in situm: "lacessitum", "capessitum", secundum regulam in ui; "pinso" uero "pistum", unde "pistor". 109 In to, c antecedente, "pecsimiliter "necto, nexui"; "flecto" uero "flexi" et "plecto, plexi" antique; nunc uero "plector" et "amplector" dicitur, sed "plector" passiuum reperitur. 110 E breui antecedente duo sunt, "peto, petiui" et "meto, messui"; r antecedente duo sunt, "uerto, uerti", "sterto, stert<u>i"; "mitto" uero "misi" facit. 111 "Sisto", quando actiuam significationem habet, preterito deficit, quando similem cum "sto"que in xui uel xi terminant, per xum exeunt, "pexui" uel "pexi, pexum"; similiter deponentia "amplector, amplexum". 113 "Petiui" uero "petitum", "messui, messum", sicut "censui, censum"; "misi" autem "missum", s duplicata; "stertui" de
Abbreviated transcription (Latin):
ut tero treui. quero quesin. requi¬
ro requisiui. sero seui ⁊ antique se¬
insero ꝓ immito. inserui. insert᷑
Si uͦ de arbore dicam insero insemu
insitũ. Duo uͦ sunt que duplicant
s. ante .i gero gessi. uro. ussi. uerto
autẽ scd̾m seruiũ uersi. scd̾m usũ
Seui setum. debrut acere s differẽ¬
tie causa satum fecit. Neor queq
reatus. Difficile enĩ inienis .e. uer¬
bi in a. conuerti. nisi insu dictis.
Sciendũ etiam qd̃ non nisi n qua
ratus. datus. status. In composus
uͦ .a. in .i. conuertit. satus. insitus .o.¬
situs. Deserui uͦ desertum. inserui.
insertum. exertui. exertũ. gessi uero
gestum. ussi ustum. Curro autem
cursum sicut ⁊ a uerto uersũ. In . so.
o. ini .i. uertunt ⁊ assumunt .iii. ut
arcesso. arcessiui uł aucessi. lacesso.
lacessiui. facesso. u̾o capesso ⁊ uso.
desideratua .o. iii .i. uertunt. facessi

Expanded text:
ut "tero, triui", "quero, quesiui", "requiut "tero, triui", "quero, quesiui", "requiro, requisiui", "sero, seui" et antique "se"insero" pro "immitto", "inserui, insertus", si uero de arbore dicam, "insero, inseui, insitus". 102 Duo uero sunt que duplicant s ante i, "gero, gessi", "uro, ussi"; "uerto" autem secundum Seruium "uersi", secundum usum "seui" "setum" debuit facere, sed differentie causa "satum" fecit; "reor" quoque "ratus" difficile enim inuenis e uerbi in a conuerti, nisi in supradictis. 105 Sciendum etiam quod non nisi in ratus", "datus", "status"; in compositis uero a in i uertit "satus", "insitus", "obsitus"; "deserui" uero "desertum", "inserui, insertum", "exerui, exertum"; "gessi" uero "gestum", "ussi, ustum", "curro" autem "cursum", sicut et "uerto, uersum". 106 In so, o in i uertunt, et assumunt ui, ut "arcesso, arcessiui" uel "arcessi", "lacesso, lacessiui". 107 "Facesso" uero, "capesso" et "uiso", desideratiua, o in i uertunt, "facessi",
Abbreviated transcription (Latin):
cino suctinui. occino occinni. licet
salustius occano occanui. Dycit qͥ¬
dam etiam occini cuiꝰ simplex ẽ ca¬
no cecini. Supina succino succentũ
uis inuerbo ip̃o .a. in .i. nutant. tñ
insupino ites .i. in .e. tnsferunt tẽp¬
no uͦ. no. in. psi. tempsi ⁊ .si. in tum.
temptum. Alia uͦ ꝑui. coniunctum
faciunt sino siui. sterno straui. cer¬
no. creui. sꝑno quoq spreui. ⁊ lino.
liui. uł magis differentie causa le¬
ui ⁊ antique lini. Supina iii. in
tum conuertunt sicut similia siui
situm. stram stratũ. cren cretũ. Er¬
go liui ułlini. litum. Quoꝵ omni¬
um supinoꝵ hec sola penultimã cor¬
ripuint situm. litum. sicut titum.
itũ quitum. satũ. In po. rumpo. rupi
sub tracta. in .⁊ .o. in .i. facit ⁊ ab eo cõ¬
posita corrumpo corrupi. Sup̃. in
scalpo. scalpsi. repo. repsi. Stp̃. hoꝵ
si .ui. dum. uertunt sculpsi sculptũ.
In .ro. ꝑ ui sillabam precm̃a terminãt.

Expanded text:
cino, succinui", "occino, occinui" licet Salustius "occano, occanui" dixit; quidam etiam "occini", cuius simplex est "cano, cecini". 94 Supina "succino, succentum", uis in uerbo ipso a in i uertunt, tamen in supino iterum i in e transferunt. 95 "Temno" uero, no in psi, "tempsi", et si in tum, "temptum". 96 Alia uero per ui coniunctum faciunt: "sino, siui", "sterno, straui", "cerno, creui", "sperno" quoque "spreui", et "lino, liui" uel magis, differentie causa, "leui" et antique "lini". 97 Supina ui in tum uertunt, sicut similia: "siui, situm", "straui, stratum", "creui, cretum", ergo "liui" uel "lini", "litum"; quorum omnium supinorum, hec solum penultimam corripiunt: "situm", "litum", sicut "citum", "itum", "quitum", "satum". 98 In po, "rumpo, rupi", subtracta m et o in i facit et ab eo composita, "corrumpo, corrupi"; supina,"scalpo, scalpsi", "repo, repsi"; supina horum si in tum uertunt, "sculpsi, sculptum". 101 In ro, per ui sillabam preteritum terminant,
Abbreviated transcription (Latin):
Spera quedam celi est species inro¬
tunditate formata. cuiꝰ centrũ
terra est. ex omnib partib eqͣ¬
licer conclusa. Hanc net prin
quasi circulus unde incipiat
uł desinat ñ facile comp̃hendit᷑.

Expanded text:
Sphaera caeli est species quaedam in rotundo formata, cuius centrum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram quasi circulus, unde incipiat vel ubi desinat non facile conprehendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio est asp̾atus animi. quo ꝑ
seipͥm non ꝑ corpus uerx intue¬
tur. Aut est ipsa ueri contem¬
platio. non ꝑ corpꝰ. aut est ip̃m
uerum qd̃ contemplatur.

Expanded text:
Ratio est aspectus animi, quo per seipsum, non per corpus verum intuetur; aut ipsa veri contemplatio, non per corpus; aut ipsum verum quod contemplatur.
Abbreviated transcription (Latin):
olocaustum illud est. ubi to¬
tum igne consumitur quod
offertur antiqui enim cum
maxima sacrificia ad mini-¬
strarent. solebant totas hosti¬
as insacrorũ consumere flã¬
ma. ⁊ ip̃a erant holocaustamata.
olo enim grece totum d̾r can
sti incensio. Unde holocaustũ
totum incensum.

Expanded text:
olocaustum illud est ubi totum igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim Graece totum dicitur, καῦσις incensio, et holocaustum totum incensum.
Abbreviated transcription (Latin):
ni sratres nocantur. Cõmune
cum omnes homines ec uno
patre nati. pari inter nos gera¬
nitate iungimur.

Expanded text:
 fratres in unum . Commune, cum omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germanitate conjungimur
Abbreviated transcription (Latin):
ramea gladius exutraq parte
acutus qm uulgo spatam uo.¬
ra uero gladius longus una par¬
te acutus.
diti ⁊ naturalis ferocitas animo

Expanded text:
r gladius, ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam dira autem gladius est longus, ex una parte acutus. diti, naturalis ferocitas animo
Abbreviated transcription (Latin):
licie. dapes ferie. falere. gene. face¬
cie. inducie. kalende. none. nundi¬
ne. idus. uires. latebre. nuptie. q̃s¬
quilie. nenie. reliquie. scale. tene¬
bre. ancie. Generis neutri. hec me¬
tara. dindima. bactra. precordia
exta. magalia. mapalia. cunabu¬
la. Item festoꝵ nõia saturnalia.
compitalia. floralia. ⁊ cet̾a. Qm
uis ⁊ hec in singłari ⁊ supͣdicta in
plurali auctoritate tamen ñ usu
reꝑiantur. Non tant ũ igitur qr
sunt nõia quedam singlaria lite¬
ra ⁊ intellectu ut socrates. homo q̃¬
dam littera ⁊ ñ intellectu ut plebs
ppłs. exercitus. quedam econtrario
intellectu singłaria: noce płalia.
ut athene. menala tartara. plura¬
lia quoq sunt quedam uoce ⁊ sig¬
nificatione. ut homines. noce ⁊ ñ
significatione ut thebe. significa¬
tione ⁊ non littera ut ppłs. De figu

Expanded text:
licie", "dapes", "ferie", "falere", "gene", "facelicie", "dapes", "ferie", "falere", "gene", "facetie", "indutie", "Kalende", "None", "nundine", "Idus", "uires", "latebre", "nuptie", "quisquilie", "nenie", "reliquie", "scale", "tenebre", "ancie". 13 Generis neutri hec: "metara", "Dindima", "Bactra", "precordia", "exta", "magalia", "mapalia", "cunabula"; item festorum nomina, "Saturnalia", "Compitalia", "Floralia", et cetera. 14 Quamuis et hec in singulari et supradicta in plurali auctoritate tamen, non usu reperiantur. 15 Notandum igitur quia sunt nomina quedam singularia littera et intellectu, ut "Socrates", "homo", quedam littera et non intellectu, ut "plebs", "populus", "exercitus", quedam e contrario intellectu singularia, uoce pluralia, ut "Athene", "Menala", "Tarlia quoque sunt quedam uoce et significatione, ut "homines", uoce et non significatione, ut "Thebe", significatione et non littera, ut "populus". 4. DE FIG
Abbreviated transcription (Latin):
trario sunt quedam semꝑ plura
induuduoꝵ. nec non ⁊ nomina
metalloꝵ aurum . es. Item aridoꝵ
ad mensuram uł ad pondus om¬
nia referuntur. Preter hec defici¬
unt in plurali hic fumus. fimus.
limus. puluis. sanguis. hec fames.
hoc cerum. fenum. ius. lut̾us uul¬
gus pelagus. uscus. euum ⁊ plu¬
rima nõia quinte declinationis
ut faties. p̃ter dies. res. aut spẽs.
In plitrali uero declinantur. tantũ
onnia numeroꝵ nomina pretet
⁊ masculina hec płaliter. hii car¬
ceres ꝓstabulo equoꝵ casses. fur¬
fures. fori can pisces. gemini. lib̾i
manes. penates. optimates. pͥmo¬
res. ꝓceres. pugillares. quirites.
sentes. uiepres. Quedam tamen
dehiis singłariter inueniuntur.
Et femina hec. hee arguties. blan¬
celle. exequie. inferie. insidie. mi¬
micitie. scole. exuuie. manubie
primitie. Bige trige. quaduge. de¬

Expanded text:
trario sunt quedam pluralia setrario sunt quedam pluralia seindiuiduorum, necnon et nomina metallorum "aurum", "es" , item aridorum ad mensuram uel ad pondus omnia referuntur. 10 Preter hec deficiunt in plurali: "hic fumus", "fimus", "limus", "puluis", "sanguis", "hec fames", "hoc cenum", "fenum", "ius", "lutum", "uulgus", "pelagus", "uiscus", "euum", et plura nomina quinte declinationis, ut "facies", preter "dies", "res" aut "species". 11 In plurali uero declinantur tantum: omnia numerorum nomina preter et masculina hec pluraliter, "hi carceres" pro stabulo equorum, "casses", "furfures", "fori", "cani", "Pisces", "Gemini", "liberi", "Manes", "Penates", "optimates", "primores", "proceres", "pugillares", "Quirites", "sentes", "uepres"; quedam tamen ex his singulariter inueniuntur. 12 Et feminina hec: "he arguties", "blancelle", "exequie", "inferie", "insidie", "inimicitie", "scole", "exuuie", "manubie", "primitie", "bige", "trige", "quadrige", "de
Abbreviated transcription (Latin):
imerus est forma dictionis in
uoce. ⁊ discretio quantitatis ĩ
significatione. est autẽ singłaris
⁊ pluralis. singłaris finitus. plu¬
Cum enim dico homo certum est
de uno dicere. Cum uͦ homines in¬
certum est de quot. ad quot det̾mi¬
nandum certi inuenti sunt. nume¬
riut duo. tres. centum. Singlaris
igitur abusiue dr numerus. nesi
quia ceteri ex eo componunturr. ⁊ in
ip̃m soluuntur. Numeros autẽ he
habent dictiones. que ⁊ ꝑsonas ha¬
bent finitas. uł infinitas .i. nomina.
uerba. participia. ꝑ nomina. Unde
si deficiat uerbum. ꝑsona deficit. ⁊
numero. qualia sunt infinita. imn¬
ꝑsonalia. gerundia uł supina. Sci¬
endum uero quedam nõia semꝑeẽ
singlłaria. uł natura. uł usu. Natu¬
ra ut ꝓpͥa. hector. sicilia. sol usu qui¬
b sicut utuntur poete. ut sanguis.
pulus. Que tamen quatuor mo¬
dis transeunt in pluralia euentu.
ut duo catones. opinione ut plu¬
res soles. particione. ut due gallie.
auctoritate. ut uina mellã. ⁊ econ¬

Expanded text:
merus est forma dictionis in uoce et discretio quantitatis in significatione. 2 Est autem singularis et pluralis; singularis finitus, plucum enim dico "homo", certum est de uno dicere; cum uero "homines", incertum est de quot; ad quod determinandum certi inuenti sunt numeri, ut "duo", "tres", "centum". 3 Singularis igitur abusiue dicitur numerus, nisi quia ceteri ex eo componuntur et in ipsum soluuntur. 4 Numeros autem he habent dictiones, que et personas habent finitas uel infinitas, id est nomina, uerba, participia, pronomina. 5 Vnde si deficiat uerbum persona, deficit et numero, qualia sunt infinita, impersonalia, gerundia, uel supina. 6 Sciendum uero quedam nomina semper esse singularia, uel natura, uel usu: natura, ut propria: "Hector", "Sicilia", "sol"; usu, quibus sic utuntur poete, ut "sanguis", "puluis". 7 Que tamen IV modis transeunt in pluralia: euentu, ut "duo Catones"; opinione, ut "plures soles"; particione, ut "due Gallie"; auctoritate, ut "uina", "mella". 8 Et e con
Abbreviated transcription (Latin):
icus a fectinditate dicta. ferati¬
or enim est arborib ceteris.
titrascente alt̾ oboritur. hic ⁊
carice acopia nominate.

Expanded text:
ine a fecunditate vocatur. Feracior enim est arboribus caeteristurescente, alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae.
Abbreviated transcription (Latin):
ro filium aut filiam haben
amatre nouus suꝑducatur.
cuitate tnsluceat. In aliis enĩ
metallis quicquid intꝰ est la
uł speties qualis est interius
talis exterius declaratur.¬

Expanded text:
ro filium aut filiam habenta matre superducatur cuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus vel species qualis est interius talis exterius declaratur
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgo a uiridiori etate dic̃ta est
situt uirga ⁊ uitula. alias ab
incorruptione quasi uirago.
qd̃ ad huc ignoret femineam
passionem. Ecce uirgo conci¬

Expanded text:
irgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. 22. Virago voc
Abbreviated transcription (Latin):
enix arabie auis dicta qd̾ femi
rabes singłarit᷑ fenicem uecant.
hec quingentis ⁊ ultra annis
uiuens. dum se uiderit senuis¬
se collectis aromatũ uirgulis

Expanded text:
enix Arabie avis dicta, quod colrabes singularem fenicem vocant. Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum virgulis
Abbreviated transcription (Latin):
catur. qd̾ hiis sex uncia consũ
solidum uocant. Huiꝰ terciã
partem ideo dicunt tremissẽ.
qd̾ eundẽ solidum facit termissꝰ.

Expanded text:
citur, quod iis sex uncia compleasolidum vocat, cujus tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter miss
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Satisfactio uero est cau¬
sas peccatorum ⁊ suggestiones
xcludere ⁊ ultra peccatũ ñ iterare.

Expanded text:
tur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra peccatum non iterare.
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝓcedunt. principium quippe
⁊ cansa est tocius numerositati᷑
Enas uero est xp̃a unitas. sub¬
stantiaꝵ siue insuꝑ ẽentiali es-¬
sentia. que cdeus est siue generi-¬
b siue informis. ⁊ simpliciter
in omnibz que unam eandem¬
ꝙ partiripant. ẽentiam.

Expanded text:
rocedunt, principium quippe et causa est totius numerositatis, enas vero est ipsa unitas substantiarum sive in superessentiali essentia, quae Deus est, sive in generibus, sive in formis, et simpliciter in omnibus, quae unam eandemque participant essentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
catur excrema consonante subita¬
cta de priori geminaca ⁊ tunc eo
ini. conuertunt. ut pendeo pepen¬
di. mordeo. momordi. spondeo.spo¬
pondi subtracta etiam .s. hoc tam̃
composita nõ geminatur. Au .uͦ.
ante deo habentia ꝑ participium
declinantur inpto. ut audeo. au¬
sus sum. gaudeo gauisus sum.
Antiqui tamen ausi ⁊ ganisi dixe¬
na supradictoꝵ fuint. deo . in. sum
conuerso ut rideo risum. mordeo.
morsum. audeo. ausum. Excipi¬
untur gaudeo gauisum. sedeo. ses¬
sum. ⁊ ab eo composita obsessum.
strideo uͦ supinum ñ hc̃. alia uero
om̃ia in deo ꝑui diuisas p̃t̾itum
facuint. ut candeo candui. Supi¬
na quoꝵ mucatione. et in i ⁊ assũp¬
tione tum debent fieri ut candi¬
tum studitum. Rarissime tamẽ
ab omnib neutris scd̾e conuiga¬
tionis que in ui diuisas faciunt
p̃t̾itum inuenio supinũ. uł parci¬
cipim. Si qua tñ inueniatur .i.
breuem ante. tum hñt. ut caritũ
ualitum. uocitũ. placitum. dolitũ

Expanded text:
catur, extrema consonante subtracta de priori geminata, et tunc eo in i conuertitur, ut "pendeo, pependi", "mordeo, momordi", "spondeo, spopondi", subtracta etiam s; hec tamen, composita, non geminantur. 14 Au uero ante deo habentia per participium declinantur in preterito, ut "audeo, ausus sum", "gaudeo, gauisus sum"; antiqui tamen "ausi" et "gauisi" dixena supradictorum fiunt deo in sum conuersa, ut "rideo, risum", "mordeo, morsum", "audeo, ausum"; excipiuntur "gaudeo, gauisum", "sedeo, sessum" et ab eo composita "obsessum"; "strideo" uero supinum non habet. 16 Alia uero omnia in deo per u-i diuisas preteritum faciunt, ut "candeo, candui", supina quorum mutatione eo in i et assumptione tum debent fieri, ut "canditum", "studitum". 17 Rarissime tamen ab omnibus neutris secunde coniugationis, que in u-i diuisas faciunt preteritum, inuenio supinum uel participium; si qua tamen inueniantur, i breuem ante tum habent, ut "caritum", "ualitum", "nocitum", "placitum", "dolitum".
Abbreviated transcription (Latin):
dicdus qui uenit in nomine do¬
mini. omniũ euangłistarum
scriptura consentit. de uerbo
osanna. quia in grecum tnssir¬
ri non poterat. sicut asleluia

Expanded text:
dictus qui venit in nomine Domini, omnium Evangelistarum scriptura consentit; de verbo autem Osanna, quia in Graecum transferri non poterat, sicut nec Alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑgat. Nam tactu ꝓbamus qͥt¬
quid ceteris sensib iudicare nõ
possumus. Duo autem sunt ge¬
nera eius. Nam autem exitĩsecꝰ
uenit qd̾ feriat. aut intus imp¬
so corpore oritur.

Expanded text:
aspergat. Nam tactu probamus, quidquid caeteris sensibus judicare non possumus. Duo autem genera tactus sunt. Nam aut extrinsecus venit, quod feriat: aut intus in ipso corpore oritur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tibui genus est uasculi in mo¬
dum scrinii. ex iurgultis a gre¬
stib. textum hoc uasculum. ex
hebreo alii capram. alii cristu¬
lam interpretati sunt.

Expanded text:
 genus vasculi in modum scrinii ex virgultis agrestibus textum; hoc autem vasculum ex hebreo alii capsam, alii cistulam interpretati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
uua nas uitreum. que a lati-¬
Qnis insimilitudine cucur¬
bite uentosa uocatur que ani-¬
mata sp̃u ꝑ igniculum in suꝑ¬
ficie trahit sanguinem. De¬

Expanded text:
est Vas vitreum, quod a Latinis a similitudine cucurbitae Ventosae vocatur, quae animata spiritu per igniculum in superficiem trahit sanguinem.
Abbreviated transcription (French):
quauis apls plura commemo¬
ret. nos tameti ne desꝑationẽ
tio. falsum testimoniũ. furtũ.
rapina. suꝑbia. inuidia. ana¬
ritia ⁊ longi temporis. iratñ¬

Expanded text:
capitalia plura commemoraverit, nos tamen ne desperationem alsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
legittimo conubio solutꝰ ⁊ ua¬
gus explende libidinis consec¬
tando licentĩa. Scripture antẽ
solent fornicationẽ uocare om¬
nẽ illicitam corruptionẽ sicut
est ydolatria ⁊ auaritia. exqͥb
fit trans gressio legis ꝓpt̾ slici¬
tam concupiscentiã sicut est

Expanded text:
legitimo conubio solutus et uagus, explendae libidinis consectando licentiam. Scripturae autem solent fornicationem uocare omnem inlicitam corruptionem, sicut est idolatria et auaritia, ex quibus fit transgressio legis, propter inlicitam concupiscentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
rtophylax dicłus qd̾ arston. id
est elicen ursam sequit᷑ eumdẽ
bootem dicunt eo qd̾ plaustro
heret signum multis spectabi¬
le stellis inter quas arcturꝰ est.¬

Expanded text:
Arctophylax dictus, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret; signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus.
Abbreviated transcription (Latin):
rias. quia non possunt nisi
ex subiectis agnosci. Quiꝰ enĩ
quid sit homo possit agnosce¬
re. nisi aliqũe homine sibipo¬
nat ante ccłos q̃i scrbiectũ nõis.¬

Expanded text:
nstat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
capax. qui ingenio ualet artibꝰ
pollet ⁊ cognitione uerum. aut
quod agere dedet eligit. autani¬
maduersione quod inutile sit
contempnit.

Expanded text:
st qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutile sit contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
illaba consequens comp̃hensio
licteraꝵ est. uł uox litteralis que
sub uno accentu ⁊ sp̃u ꝓfertur. Q̾
incipiens a singlis uocalib ultra.
ui. litteras ñ ꝓ greditur. ut a ei.u.
la sillaba tres uocales habet. Silla¬
tera sequente. In consonantẽ uero
ñ desinit nisi sequens a consonante
sillabam. altera . b. sequente ut gisbꝰ
subibo. Sequente uero .c. incompo¬
sitis uł mutatur in eamdem. uel
sumit .s. ut occido. abscedo. obscur.¬
f. sequente in eamdem conuerticis.
uł in .ii uocalem causa differtacie
offici. aufero.

Expanded text:
illaba est consequens comprehensio litterarum, uel uox litteralis, que sub uno accentu et spiritu profertur. 2 Que incipiens a singulis uccalibus ultra VI litteras non progreditur, ut "a", "e"la sillaba tres uocales habet. 4 Sillatera sequente. 5 In consonantem uero non desinit, nisi sequens a consonante sillabam altera b sequente, ut "gibbus", "subbibo"; sequente uero c in compositis, uel mutatur in eandem, uel sumit s, ut "occido", "abscedo", "obscurus";f sequente in eandem conuertitur, uel in u uocalem causa differentie, ut "officio", "aufero
Abbreviated transcription (Latin):
Amicitia est uoluntas erga ali¬
quem rerum bonarum illius
casa quem diligit. cum eiꝰ pari
uoluntate.
Amicari. ab amico cłr. ⁊ amicitia
⁊ amicalis. uł amicabilis. idest
amicitie aptus.

Expanded text:
amicitia voluntas erga aliquem rerum bonarum illius ipsius causa, quem diligit, cum eius pari voluntate. Amicari, ab amico dicitur, et amicitia et amicabilis, vel amicalis, id est, amicitiae aptus.
Abbreviated transcription (Latin):
formet fetus quasi orsus.
Nam auint eos informes gene-¬
rare .xxc. die. partus. ⁊ carnẽ qnͣ¬
dam nasci qͣm mater lamben¬
do inmembra componit.¬

Expanded text:
formet fetus, quasi orsus: nam dicunt eos informes generare fetus vel partus, et carnem quandam nasci, quam mater lambendo in membra componit
Abbreviated transcription (Latin):
ex lapide alia ue materia eorum
uultus imitatur. in quoꝵ hono¬
re finguntur. Ergo simulacra
tinus sermo sit inhebreis. Apd̾
eos enim ydolum siue simula¬
chrum semel dicitur. Iudei ys¬

Expanded text:
ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel tinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum sive simulacrum Semel dicitur. Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
ximis uocabilla sumpsit. ut
gallicus germanicus sithitus.
caspicus yrcanus. athlanticus.
gadditanus. Nam gadditanim
fretum agaddib dc̃m. ubi primũ

Expanded text:
 vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primu
Abbreviated transcription (Latin):
Hortuna a forte nomen habere
uidetur quasi dea quedam
res humanas casib uariis
⁊ fortuitis illudentem. unde ⁊
cecam appellant. eo qd̃ passim
inquoslibet incurrens. sine ul¬
lo ex anime meritoꝵ. ⁊ ad bonos
⁊ ad malos uenit.

Expanded text:
Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
alcedonius pallidam ignis
habet effigiem. subrutilat
inpublica. fulgorem dat in
nubilo. uirtutem fert fideli¬
um. occulte famulantium
sui breuitate calcetur. unde¬

Expanded text:
alcedonius pallidam, Ignis habet effigiem, Subtilat in publico, Fulgorem dat in nubilo, Virtutem fert fidelium, Occulte famulantiumsui breuitate calcetur. D
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtus est animi habitus natu
dentiam. iusticiam. fortitudi¬
nem. temꝑantiam.
rudentia est rerum bonaꝵ
⁊ malar utrarumq scĩa.
Partes euis memoria. intelli¬
gentia ꝓuidentia. Memoria
est per quam animꝰ repetit illa
que fuerunt. Intelligentia est¬
ꝑ quam ea ꝓspicit que sunt
futurũ uidetur anteqͣm fc̃m est
Iustitia est habitus animi com¬
muni utilitate seruata suam
euiq tribuens dignitatẽ etu
iitium est a natura ꝓfectum
Deinde quedam incõfueudime
ex utilitatis ratione uenerunt.¬
metus ⁊ religio sauxit. Nature
uis est qd non opinio geniit.
s quedam uis in nata inseruit.
ut religionem. pietatẽ gram
uiiidicationem. obseriantia
ueritatẽ. Religio est que supe¬
rioris cu̾dam naturc. diuere¬

Expanded text:
irtus est animi habitus, natudentiam, justitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est rerum bonarum et malarum neutrarumque scientia. Partes ejus, memoria, intelligentia, providentia. Memoria est per quam animus repetit illa quae fuerunt. Intelligentia, per quam ea perspicit, quae sunt; aliquid videtur ante quam factum est. Iustitia est habitus animi communi utilitate con- servata suam cuique tribuens dignitatem. eius initium est ab natura profectum; deinde quaedam in con- suetudinem ex utilitatis ratione venerunmetus et religio sanxit. Natura jus est, quod non opinio genuit, sed quaedam innata vis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem observantiam, veritatem. Religio est quae superioris cujusdam naturae
Abbreviated transcription (Latin):
a presenti faciunt frequentati¬
uã. ut ago agito. lego legito.¬
uł lectito. scisco. sciscito. nosco.
noscito. Auideo enĩ uiso. is.⁊¬
a lacero. lacesco. is. ⁊ ab arceo. ai

Expanded text:
la enim a praesenti faciunt frequentatiua, ut ago agito et lego legito et scisco sciscito et nosco noscito. Video enim uisis et lacesso lace
Abbreviated transcription (Latin):
nis. qd̾ dc̃m est uł a latere septẽ¬
trionalis plage. qua sitũ est uł
a lata rana quam cł̾i nero pe¬
quo palatio nuncmagna est¬
ecclesia rome.

Expanded text:
nis, dictum a latere septemtrionalis plagae in quo situm est, vel a laterrana, quam Nero pequo palatio nunc est magna ecclesia sita.
Abbreviated transcription (Latin):
bidinem atq alios. non rec¬
tos impetrs animi firma ⁊
moderata dominatio. Euis
partes sunt continentia. de¬
mentia. modestia.

Expanded text:
bidinem atque in alios non rectos impetus animi firma et moderata domina- tio. eius partes continentia, clementia, modestia.
Abbreviated transcription (Latin):
Tonsure eccl̃iastice usus anarare¬
is exortus est. qui crine seruato
uotionem completam caput
radebant. ⁊ capillos in igne sa

Expanded text:
autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sa
Abbreviated transcription (Latin):
cham dici ex quo originem tra¬
enim hebraica lingua ethiops
infpretatur. Hii quonclam ab
indo flumine consurgentes mĩr
egyptum inter nilum ⁊ occeanũ
in meridie sub ipsa solis uicim¬
tate insederunt. Quoꝵ tres
sunt ppłi hesperi garamanteᷤ

Expanded text:
Chus, ex quo originem traenim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamante
Abbreviated transcription (Latin):
Portendum d̾ qd̾ ex omni parte
nature mutationem sumens.
aliquid portendere futuroꝵ dr.
sicut biceps caput in corꝑe uno.¬
Portentuosa dicuntur que expar¬
te coepis sumunt mutationẽ.
⁊ sua ꝑmanet equalitate. Osten¬
tum nero subito offertur ocłis
⁊ subducitur. S portentuma
portendendo .i. porro. ostendendo

Expanded text:
Portentum dicitur quod ex omni parte naturae mutationem sumens aliquid portendere futurum videtur, sicut biceps caput in corpus unportentosa dicuntur quae ex parte corporis sumunt mutationem in sua permanet qualitate; ostentum vero subito offertur oculis, et subducitur. Sic portentum dicitur a portendendo, id est porro ostendendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Reiciẽt simulac. uiri cũctã qͦ gazã
Eꝓcuret t̾ras ignis pontũꝙ polumq
In quitens tetri portas effrĩget aũni
Scoꝵ sed eñi tũcte lux libera carni.
Gradetur fontes ẽtnaq flãma c̾mabit
Oxtultos ait᷑ reteges tunc qͥsq loq̃t᷑
Secreta atq de reserabit pectora luci

Expanded text:
Reicient simulacra viri, curam quoque gaçam Exuret terras ignis, pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet averni. Sanctorum sed enim cuncte lux libera carni Tradetur, sontes eterna fama cremabit. Ocultos actus retegen tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus res
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis auctorib fuisse tra¬
duntur. Quarum prima de
ꝑsis fuit. Scd̃a libissa. Tercia
Quinta erithrea nomine eti¬
phila. in babylone orta que
grecis ylion petentib uatici¬
nata est ꝑituram troiam. ⁊ ho¬
merum mendacia scripticrũ.
ua hellespontia magro troia¬
no nata que scribitur salonis
⁊ cyri fuisse temporib. Nona
frigia que uaticinata est ancy¬
re. Decima tyburtis nomine al¬
bulnea. Quarum omnium car¬
mina efferuntur. in quib de
bratior autẽ int̾er ceteras erithrea

Expanded text:
doctissimis auctoribus fuisse traduntur, quaPersis fuit; secunda Libyssa; tertia quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Troiam, et Homerum mendacia scripturum. Dva Hellespontea in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus. Nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae. Decima Tiburtina, nomine Albunea. In quibus omnium carmina efferuntur, in quibus debrior autem inter ceteras a
Abbreviated transcription (Latin):
Tã mõtes cãpis eqͣnt᷑ cerula ponti.
Om̃ia tessabiĩt telłꝰ ꝯfiacta ꝑibit.
Sicꝑit fontes torrent᷑ fliũaꝙ igni
Et tubatũ sonitũ tͥstẽ demittet abalto.
Gnbe gemes facinꝰ misere uariõ ql alorẽ.
Et coram hic dsio regeᷤ sistent᷑ a un
Decidet e celo ignisq sulphuris ãnis
ec de xp̃i nanuitate passid̃e

Expanded text:
 montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione
Abbreviated transcription (Latin):
liter om̃s femine ex lingua gre¬
ca. Nam sios celico sermone d̾e
belon greci mentem dicunt qͣt
dei mentẽ. Proinde igitur qr
diminam uoluntatem interp̃¬

Expanded text:
untur omnes feminae vates lingua graeca: nam sios Aeolico sermone Deus. Boulen graece mentem nuncupant, quasi Dei mentem. Proinde igitur, quia divinam voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
sa dicunt. In eo enim om̃is sol¬
licitudo. ⁊ scientie causa manet.
Quod ideo pulmoni uicinũ
est. ut cum ira accenditur pul¬
monis humore mitigetur.

Expanded text:
a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur.
Abbreviated transcription (Latin):
iycuriosus quasi solutus in
uoluptatem. Unde ⁊ membra
loca mota luxa. dicuntur.
ꝓdigus uero sumptuosusqͥ
omnia ut porcus agit ⁊ proicit.

Expanded text:
uriosus quasi solutus in uoluptates, unde et membra loco mota luxa dicuntur; prodigus autem sumptuosus, qui omnia porro agit et quasi proicit.
Abbreviated transcription (Latin):
unde celum surgit. non ideo fa¬
spacus. s maiestatis potentia.
s ut admoneatur animꝰ ad na¬
turam excellentiorem se conurer
ti .i. ad deum cum ip̃m corpus
erus qd̃ terrenum est. ad corpꝰ

Expanded text:
unde coelum surgit, et lumen ospatiis, sed majestatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam excelid est ad Deum, cum ipsum corpus ejus quod terrenum est, ad corpus
Abbreviated transcription (Latin):
de ulum non cdicimus. debet
quoꝑ imꝑsonale accipitur cũ
cat. Uel etiam ipsius accusati-¬
ii. ut placet dicere. uacat au

Expanded text:
ceo illum non dicimus. debet quoque impersonale accipitur, quadire uel etiam ipsius accusatiui, ut placet discere, uacat au
Abbreviated transcription (Latin):
de quib sumebant. ne anima-¬
lia corpora moleste a liquid
esuriendo aut siciendo senti¬
rent. De ligno autẽ uice ꝓp¬
terea gustabatur nemors eiꝰ
tera essent alimento. illud
sacramento. ut sit ibi eẽnt.
sapientia dei.¬

Expanded text:
 quae sumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent: de ligno autem vitae propterea gustabatur, ne mors eis tera essent alimento, illud sacramento; ut sic fuisse accisapientia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
DParadigna exemplum dictił
facti alicuius uocatur. aut ex
simili aut dissimili genere cõ¬
ueniens. ei qmͣ ꝓponimus ret
ut est. Tam fortiter ruit apd̾
ypponem scipio qmͣ utice cato.
Similitudo autem trib modiᷤ
fit a pari. amaiore a minore.

Expanded text:
a dicta exemplum dicti uel facti alicuius, aut ex simili aut ex dissimili genere, conueniens eius quam proponimus rei, ut est: tam fortiter ruit apud Hipponem Scipio quam Vticae Cato. similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a minore;
Abbreviated transcription (Latin):
antipater latronum uita et
morib institutus postmodũ
hircano cuidam uideoꝵ ponti¬
ficii familiaris efficitur. Ex
quo nascitur iste herodes qui

Expanded text:
rum puer latronum vita et moribus institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uanquillus autẽ ait triiphũ
latine potius appellatum. qd̾
is qui triumphans urbem in¬
grederetur. triꝑtito iuditio ho¬
noraretur. Nam pͥmum de tri

Expanded text:
anquillus autem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur, tripartito iudicio honoraretur. Nam primum duci
Abbreviated transcription (Latin):
melius quam tricicum pascat.
ordines habeat. hunc plerumꝙ
calaticum uocant. Tertium
trimense. quia cum cogit ne¬
cessitas. uerno seminatur ⁊
celeriter colligitur.

Expanded text:
melius quam triticum pascit, ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
a silua hurania. que scythie
subiacet. habet ab oriente ma¬
rellpum a meridie armeni¬
ai. asꝓtemtrione albaniam.
ab arasit hyberiam.

Expanded text:
a silva Hyrcana, quae Scythiae subiacet, habens ab oriente mare Caspium, a meridie Armeniam, a septentrione Albaniam, ab occasu Iberiam.
Abbreviated transcription (Latin):
indicta est uirgula quedam.
qͣm lictor manu muittendi ser¬
ut capiti imponens. eundem
seruum in libertatẽ iundica¬
bat. dicens quedam uerba sol¬

Expanded text:
indicta vero est virgula quaedam quam lictor manumittendi servi capiti imponens, eumdem servum in libertatem vindicabat, dicens quaedam verba so
Abbreviated transcription (Latin):
so habere se quis estimat. aut
desuꝑ sibi datum. credit. s pro
tat. ant cũ iactat se habere qd̾
non h̃t. aut cum despectis cete-¬
ris singłarit̾ uideri appetit. ha¬
bere qd̾ habet.¬

Expanded text:
habere aestimat, aut si sibi desuper datum credit pro ritis, aut jactat se habere quod non habet, aut despectis caeteris singulariter videri appetit habere quod habet