comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puelle. crebras in cubiculo eiꝰ ꝓcelabat ui¬
gilias Et q̃m diffuile ẽ crimẽ nõ ꝓdere uul¬
tu: ad u̾tit hoc aliqͥs. ⁊ iam rẽ uulgo uen¬
tilante solus imꝑator nõ credebat. Qͣdã
nocte dũ diuciꝰ sirał dormierẽt usq in ma¬
ne: ecce nix totã t̾rã oꝑuerat. Tñt tl̾icꝰ qͥ
se dep̃hendendũ in niue ꝑ uestigia timer:
ꝑsuasit amice. ut dorso illiꝰ in poĩtꝰ augͦ¬
tiad illas euaderet. Q at̾go leuanis am̃a¬
siũ: extra curiam extulit: ⁊ forte tũc lꝑa¬
tor mictũ surret̾at: ⁊ uidit eos ꝑ fenestra
Postea euenit occasio. ut ep̃atũ uacãtẽ
daret cł̾ico. ita ei ĩ susurrãs. Accipe ep̃a¬
tũ hũc: ⁊ uide ne ult̾iꝰ inequites mulierẽ
Sulit̾ dans abbatiã g̾niane. Esto ait
abbatissa: ⁊ ultͣ nõ patiaus cl̾icũ eqͥtẽ.
cõfusi iui: aflagicio destiterũt. Iõe im¬
ꝑator habebat cl̾icũ satis littatũ ⁊ bo¬

Expanded text:
puellae crebras in cubiculo ejus protelabat vipuellae crebras in cubiculo ejus protelabat vigilias; et quoniam difficile est, crimen non prodere vultu, advertit hoc aliquis, et jam rem vulgo ventilante, solus imperator non credebat. Quadam nocte dum diutius simul dormirent usque in mane, ecce nix totam terram operuerat. Tunc clericus, qui se deprehendendum in nive per vestigia timeret, persuasit amicae, ut dorso illius impositus angustias illas evaderet; quae a tergo levans amisium extra curiam extulit; et forte tunc imperator mictum surrexerat, et vidit eos per fenestram. Postea evenit occasio, ut episcopatum vacantem daret clerico, ita ei insusurrans: « Accipe episcopatum hunc, et vide ne ulterius inequites mulieres. » Similiter dans abbatiam germanae: « Esto, ait, abbatissa, et ultra non patiaris clericum equitem. » Confusi illi a flagitio destituerunt. Idem imperator habebat clericum satis litteratum, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
git pplõs: suerus ꝯt̾minos. Qui uindeli¬
ci ut ait guilłmꝰ. usq hodie fortunã adoiãt:
cuiꝰ ydolũ in loco noĩatissimo ponẽtes. cor¬
nu dextre illiꝰ apponũt plenũ potu illo qd̃
mellũ uotãt. Idẽ fecisse egyptios. ⁊ om̃s pe¬
ne orientales pplos: affirmat sc̃ ieroni¬
mus suꝑ ysaiam. Unde ultimo die nouẽ-¬
bris mẽsis sedentes in cõmune p̾gustant¬
⁊ si cornu plenũ inueneñt magno strepi¬
tu applaudũt qd̃ eis .s. ĩ fut᷑o anuo pleno
cornu copia responsura sit in oĩb. Si cõtͣ
getũt. Hos ppłos henritꝰ t̾butarios fe¬
cit: ita ut om̃ib soliẽpuitatib qͥb coro¬
bant᷑ ĩ hur̾us suis duobꝰ uectib ꝑ anulos
.iiiiᵒʳ. inductis. ad coqͥnari uectitarẽt. Ioe heni¬
ricus: iocundꝰ ⁊ hilaris erat. habebat soro¬
rẽ. scimonialẽ. Qd dũ hyeme qͣdã q̃ niuib
⁊ pruinis inhorruerat. utio iri loco diu deti¬
n̾et᷑. Cicus qͥd̃a fenalis familiarior iusto

Expanded text:
git, populos Suevis conterminos: qui Vindelici, ut ait Guillelmus, usque hodie Fortunam adorant; cujus idolum in loco nominatissimo ponentes, cornu dexterae illius apponunt plenum potu illo, quem mellum vocant. Idem fecisse Aegyptios, et omnes pene Orientales populos, affirmat sanctus Hieronymus super Isaiam. Unde ultimo die Novembris mensis sedentes in commune praegustant, et si cornu plenum invenerint, magno strepitu applaudunt; qui eis scilicet in futuro anno pleno cornu copia responsura sit in omnibus: si contra sit, gemunt. Hos populos Henricus tributarios fecit, ita ut omnibus solemnitatibus qui us corobantur in humeris suis duobus vectibus per annulos 4, inductis ad coquinam vectitarent. Idem Henricus jucundus et hilaris erat. Habebat sororem sanctimonialem, quae dum hieme quadam, quae nivibus et pruinis inhorruerat, uno in loco diu detineretur, clericus quidam curialis familiarior justo
Abbreviated transcription (Latin):
ertentiꝰ. Cũ qͣ uocte qͣdaui sollempni uolup¬
tatꝰ: mane ad missã imꝑatorie astabat.
Imꝑator dissimilats scle mandat ei ut se
ad erͣgeliũ legendũ pararet: td̃ sclicet etꝰ
melodia delectaret᷑. Erat eñi dyacomis.
abnuit ille ut maie sibi ꝯscius. Urget ĩ¬
ꝑator: ut ꝓbaret eiꝰ ꝯstantiã. Ad extremũ
pere renuẽtẽ: iubet a patria exulare. Qmͣ
sũiam amplexus: cõtinuo recessit. Mittit᷑
post eũ. Qui iam ꝯpilatis oĩb ⁊ ĩ sarciu¬

Expanded text:
 qua nocte quadam solemni volutatus, mane ad missam imperatoris astabat. Imperator dissimulata scientia mandat ei, ut se ad Evangelium legendum pararet, quod scilicet ejus melodia delectaretur; erat enim diaconus. Abnuit ille, ut male sibi conscius; urget imperator, ut probaret ejus constantiam; ad extremum parere recusantem jubet a patria exsulare. Quam sententiam amplexus continuo recessit. Mittitur post eum, qui jam compilatis omnibus, et in sarcinu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uen̾at diluere culpani. Mortuꝰ p̾care
nescit. ĩ uio neqͣt. sõpnio carẽs matico. Qͣ
in manis gͥ barbaries ẽ. Ut hũc a domno
dei excludatis cui pet̾andi desit ⁊ uolũtas
⁊ facultas. Qꝓpt̾ filii tã p̃rupte audacie
pñiam agite. Stulte enĩ ⁊ amare loguuti

Expanded text:
rtuus peccare nescit, imo nequit, supremo carens viatico. Quam immanis igitur barbaries est, ut hunc a domo Dei excludas, cui peccandi desit et voluntas et facultas! Quapropter, filii, tam praeruptae audaciae poenitentiam agite. Stulte enim et amare locuti
Abbreviated transcription (Latin):
ut dãpno ciuiũ en̾iem glam cl̾icoꝵ. S ut
mͦ exꝑior: in ĩgratos collata bñficia ꝑdidi.
Qd̾ alii ꝑ angłos musitãt: uos ĩpublico
enomitis ⁊ lib̾tatẽ qͥdẽ ꝓbo: s pietatẽ recͥ-

Expanded text:
ut damno civium emerem gloriam clericorum. Sed, ut ut damno civium emerem gloriam clericorum. Sed, ut modo experior, in ingratos collata beneficia perdidi. Quod alii per angulos mussitant, vos in publico evomitis; et libertatem quidem probo, sed pietat
Abbreviated transcription (Latin):
recollecto spũ torius ꝙ luminib gui
minax. hanc orõnẽ habuit. Si in nob̾⁊
ne auctoritatis eẽt tam p̾cipiti suasiõe
nõ cõ ueniretis põtific̃e urm. Qui qͣntũ
uixi. ⁊ patrimoniũ meũ in ur̃a cõmoda
Et si alii ħ q̃ ꝓscinditis attex̾ent. par e¬
cat uos obsist̾e. opimones stultoꝵ meli¬
orib int̾p̃catõib leuientes. Cui t̃so the-¬
saurizaui: Forsitan mͥ. At thesauros
an tetessoꝵ meoꝵ habebant: tͥ cuiꝰ libet
auaritie sufficerẽt. Quib salutẽ. qͥb li¬
b̾tatẽ restitui. Reftis quidẽ mͥ. At ado¬
rabar a ppło: ⁊ lib̾e q̃ uolebã actitabã
applaudebat᷑ m totis orõnib. Acclania¬
bat᷑ mͥ in laudes meas. totis dieb. Haᷤ
laudes hos plausus abstulit m ur̃e tẽ
diuino pane agebatis. ille deoblatõib
ur̃is p̃ciosa sͥ serica merrabatꝰ uos ppłari
⁊ dissuto amistu: ocłos mouebatis meos.
Itaq cũ hec negͥrẽ pati. bellũ aliis indixi.

Expanded text:
recollecto spiritu, torvisque luminibus minax, hanc orationem habuit: « Si in vobis nae auctoritatis esse, tam praecipiti suasione non conveniretis pontificem vestrum. Qui quantum vixi, et patrimonium meum in vestra commoda et si alii haec quae proscinditis attexerent, par erat, vos obsistere; opiniones stultorum melioribus interpretationibus lenientes. Cui, quaeso, thesaurizavi? Forsitan mihi. At thesauros antecessorum meorum habebam, qui cujuslibet avaritiae sufficerent. Quibus salutem, quibus libertatem restitui? Referretis quidem mihi. At adorabar a populo, et libere quae volebam actitabam; applaudebatur mihi totis orationibus, acclamabatur in laudes meas totis diebus. Has laudes, hos plausus abstulit mihi vestradiurno pane agebatis; ille de oblationibus vestris pretiosa sibi serica mercabatur; vos populari et dissuto amictu occultos movebatis jocos. Itaque cum haec nequirem pati, bellum aliis indixi,
Abbreviated transcription (Latin):
garitis. Nlõ artet᷑ ab introitu ecclie m̾etritu¬
la: ñ usuranꝰ ñ latro. ⁊ uos ppͣm ingredi ꝓ¬
hibitis. Qd refert aumortuꝰ auuinꝰ saccͣnũ
introeat. nisi qd̃ uiuus młtis adhuc tẽpta¬
t᷑ illecebris. ut nͨ ĩ eccl̃ia a macła sit ĩmu

Expanded text:
meretricula, non usurarius, non latro; et vos papam ingredi prohibetis? Quid refert an mortuus an vivus sacrarium introeat, nisi quod vivus multis tentatur illecebris, ut nec in ecclesia macularum su
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ it᷑ ad illam: s nulla alia uia ꝙͣ ista
ducit ad eam. His dictis. cl̾icꝰ a sõpno
euigilauit: ⁊ mrari cepit deuisione.
Cũ autẽ nõ młto post redisset a scola in
patriã suã uarrauit ep̃o cabilonensi
cui fauuliaris erat. uisionẽ hanc. Qͣ
audita ep̃c suasit ei ut scłm relinq̃ret
⁊ religionẽ intraret: ꝯmendans ei suꝑ
ensẽ. Ille uenit cist̾ciũ: ⁊ iniuenit locũ in¬
cultũ ⁊ de sertũ ⁊ fr̃es int̾ bestias ꝯu̾santeᷤᷤ
ad portam u̾o monast̾ii q̃ de uiniine fc̃a e¬
rat pendebat malleus ferreus. cuiꝰ sonitu
ad portã portariꝰ apellabat᷑ ab intrare uo¬
lentib. Hoc sonitu uocatꝰ portariꝰ: uenit
ad eũ foras: ⁊ inclinans salutauit eum
Qr̃e clitus intueus statĩ recognouit e¬
uindẽ se iuidisse int̾ eos qui tunitas suã¬
cognouit q eũ: ut adducet ad se abbatem
Albas gͥ ⁊ totus couentꝰ uenit ad eũ: ⁊ re¬

Expanded text:
qua itur ad illam: sed nulla alia via quam ista, qua itur ad illam: sed nulla alia via quam ista, ducit ad eam » His dictis, clericus a somno evigilavit, et mirari coepit de visione. Cum autem non multo post redisset a schola in patriam suam, narravit episcopo Cabilonensi, cui familiaris erat, visionem hanc. Qua audita, episcopus suasit ei ut saeculum relinqueret et religionem intraret; commendans ei super ensem. Ille venit Cistercium, et invenit locum incultum et desertum et fratres inter bestias conversantes. Ad portam vero monasterii quae de vimine facta erat, pendebat malleus ferreus; cujus sonitu ad portam portarius appellabatur ab intrare volentibus. Hoc sonitu vocatus portarius venit ad eum foras, et inclinans salutavit eum. Quem clericus intuens, statim recognovit eumdem se vidisse inter eos qui tunicas suaogavitque eum ut adduceret ad se abbatem. Abbas igitur et totus conventus venit ad eum: et re
Abbreviated transcription (Latin):
cłitus deuendoꝑa cũ studeret in
scolis apd̃ lugduitũ: uidit in uisione
noctis qͣmda uallẽ sub quoda monte:
suꝑ qͣm ciuitas q̃dam pultħima sita
erat. Quiꝰ aspectus nimiũ delectabat in¬
tuentes. ita ut qͥsqͥs eam uideret de aspͥtu
illiꝰ saciari nõ ꝑosset ⁊ modis om̃ib la¬
boraret: quom ad illam ꝑuenire ua¬
leret. Int̾ea uidit fuuiũ ꝙ̃dam sb̾ pede
montis: uimo circa pedẽ turrẽtẽ. Qye
dũ cirtiuret. q̃rens artẽ quomͦ illũ tnͣs¬
mearet. uidit suꝑ ripam flumiuis.
mine tunitas suas. Int qͦs erat quidã
ueste candidissima indutꝰ mltũ aliis
dissimilis. turi adiuuabat illos intuni¬
unũ ibat adiuuare aliũ. tũc elitꝰ qͥ hec ui¬
debat. accessit ad illũ qui cet̾os adiuuabat
⁊ dixit. Qre geus estis uos. Qui ait Isti
sũt bñface. Ciuitas ħ pultra qͣm uides
ꝑadisus ẽ. uͥ ego maneo: ⁊ qͣnͣdo quisꝙ tu¬
nicam suã lau̾it .i. pũiam ꝑeg̾it: ⁊ illã
intrabit. Tu ip̃e satis diu q̃sisti uiam

Expanded text:
cus de Vendopera, cum studeret in scholis apud Lugdunum, vidit in visione noctis quamdam vallem sub quodam monte, super quem civitas quaedam pulcherrima sita erat: cujus aspectus nimium delectabat intuentes, ita ut quisquis eam videret, de conspectu illius satiari non posset et modis omnibus laboraret, quomodo ad illam pervenire valeret. Interea vidit fluvium quemdam sub pede montis, imo circa pedem, currentem. Quem dum circuiret, quaerens artem, quomodo illum transmearet, vidit super ripam fluminis mine tunicas suas. Inter quos erat quidam veste candidissima indutus, multum aliis dissimilis, qui adjuvabat illos in tuniunum, ibat adjuvare alterum. Tunc clericus qui haec videbat accessit ad illum, qui caeteros juvabat, et dixit ei: « Quae gens estis vos? » Qui ait: « Issunt bene facere. Civitas haec pulchra, quam vides, paradisus est, ubi ego manco: et quando quisque tunintrabit. Tu ipse satis diu quaesisti viam,
Abbreviated transcription (Latin):
diei nona ita obscuratus est ut
stelie in celo apparetent. Rex francoꝵ
iudouicꝰ balb morit᷑ uxcorem suam ex
se gͣuidam relinquẽs. De regno eius
frantis uane sentientib: aliis illud
fiiie ludouici balbi ex cõcubina debe¬
ri iudicantib. aliis rosoni ꝓuintie
regulo ad illud iniuste ĩuade dũ assẽ¬
tientim. aliis uͨ illud regno gmanie
resonare uolentib nascit᷑ int̾m exi
gitima uxore ludouici halbi faiꝰ qͥ et nõie
aui karolus noĩatꝰ est. Filii tam̃e ludouici
balbi ex cõtubina ludouicꝰ ⁊ karlomãnꝰ dic¬
ti int̾im regnũ francoꝵ int̾ se diuidentes.

Expanded text:
diei nona ita obscuratus est, ut stellae in caelo apparerent. Rex Francorum Ludowicus Balbus moritur, uxorem suam ex se gravidam relinquens. De regno ejus Francis varie sentientibus, aliis illud filiis Ludowici Balbi ex concubina deberi judicantibus, aliis Bosoni Provintiae regulo ad illud injuste invalendum assentientibus, aliis vero illud regno Germaniae resociare volentibus, nascitur interim ex legitima uxore Ludowici Balbi filius, qui ex nomine avi Karolus nominatus est. Filii tamen Ludowici Balbi ex concubina, Ludowicus et Karlomannus dicti, interim regnum Francorum inter se divident
Abbreviated transcription (Latin):
a regno suo reced̾e fecit. Ctoi mox fran¬
ciam repetentes. ptꝰ mlt̾as incͣsiones
a karlomãno rege frantoꝵ .xii. milia
argenti. ꝓbati ꝓtributo exigũt. ⁊ sic
in .xii. antus pacẽ ꝓmittentes. mare
in frantiam tͣusferet: qͥ .s. calixtꝰ ieiu¬
niũ .iiii. tempoꝵ celebrari instituit.

Expanded text:
munerato, eos a regno suo recedere fecit. Qui mox Franmunerato, eos a regno suo recedere fecit. Qui mox Franciam repetentes, post multas incursiones a Karlomanno rege Francorum duodecim milia argenti probati pro tributo exigunt, et sic in duodecim annos pacem promittentes, mare in Franciam transfert; qui Calistus jejunium quatuor temporum celebrari instituit.
Abbreviated transcription (Latin):
adiũctis sͥ danis franciã ⁊ lotharingiã
ꝑuagantes: ambianis. attrebatis. corbe¬
iam. cameratũ. taruẽnã. fines morinoꝵ
menapioꝵ brathatensiũ omuẽq tirca
scaldũ flum̃e t̾rã monastĩa scõꝵ walari¬
ci ⁊ richarii. ferro ⁊ igni deuastant. Iude
walfluuiũ ingressi totã batuã palatiũ
⁊̃ neomagi incedũt.. Eodem annio go¬
destidꝰ ⁊ sigescidꝰ reges northinãnoꝵ cũ ĩ
estimabili młtitudĩe iuxta mosã in loco
hassõ cõsedentes: leodiũ tͣiectũ. tũgris.
castillis cõburũt. aqͥs in palatõ equos
stabulantes: oppidũ ⁊ palatiũ incedũt:¬
⁊ scõꝵ corꝑa ⁊ pignora locis tuciorib ab¬
scondebãt. ad nec mala: hugfiliꝰ locharii
ex waldrada pelice in lotharingia. ⁊ boso
supͣ dictꝰ in burgũdia. tyramuzabant.
Anno .uͦi. karolus imꝑator ⁊ gallis ⁊
germanis ad auxiliandũ rogno euocatis.
norchinãnios obsidet. Cũ qͦ godefridꝰ rex
stõ fed̾e ut sibi fricta ꝓuintia ⁊ gila filia

Expanded text:
adjunctis sibi Danis, Franciam et Lotharingiam pervagantes, Ambianis, Atrebatis, Corbeiam, Cameracum, Tarvennam, fines Morinorum, Menapiorum, Bracbatensium, omnemque circa Scaldum fluvium terram, monasteria sanctorum Walarici et Richarii, ferro et igni devastant. Inde Wal fluvium ingressi, totam Batuam, palatium etiam Neomagi incendunt. Eodem anno Godefridus et Sigifridus reges Northmannorum cum iaestimabili multitudine juxta Mosam in loco Hastan consedentes, Leodium, Trajectum, Tungriam, castellis comburunt. Aquis in palatio equos stabulantes, oppidum ipsum et palatium incenduntet sanctorum corpora et pignora locis tutioribus abscondebant. Ad haec mala Hug filius Lotharii ex concubina Waldrada in Lotharingia, et Boso supra scriptus in Burgundia tyrannizabant.  15. Karolus imperator a Gallis et Germanis ad auxiliandum regno evocatus, Northmannos obsidet. Cum quo Godefridus rex facto foedere, ut sibi Fresia provintia et Gisla filia
Abbreviated transcription (Latin):
i. facit suꝑbia sub pãnis hũlitatis
ihu: Nũqͥd ñõ ht ꝙ se palliet humana
latrix arrogantia se coarrat ac ꝓ uagi¬
tib ĩnocentie malũ iibi detractõis in¬
mnmurat: An nõ sui suꝑbissimi de psal¬
mo quoꝵ ꝓdut exaoipe iniqͥtas eoꝵ
młto tutius oꝑti sunt ĩiquitate ⁊ impi¬
etate sua. qͣm nos latemꝰ sb̃ sc̃ĩtate ali¬

Expanded text:
im facit superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana  Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitatis mũdi luminarib insulta¬
re: Ita ne sub uestim̃tis ouiũ nõ qͥdẽ
lupi rapates s pulites mordaces l̾mo
turee demolientes bonoꝵ uitã qͥ palã
nõ audemꝰ ĩ ꝯtulto tormdimꝰ. ñ saltẽ cla¬
morẽ ĩuentõis s susurriũ derractõis e

Expanded text:
nobilitatis, mundi luminaribus insultare? Itane sub vestimentis ovium, non quidem lupi rapaces, sed pulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia palam non audemus, in occulto corrodimus; nec saltem clamorem invectionis, sed susurrium detrac
Abbreviated transcription (Latin):
nonã iecto iacẽs qͣsi in extasi positus
uid̾e sibi uisus est qͣdã canutũ fabrũ:
ad unca forcipe extͣhere ex sinstra ma¬
nu sua ⁊ suristro pede similit̾ arodo cla-¬
uũ. ⁊ a latere lanteã. Data st̃ p̾t̾a regi ka¬
rolo frustũ crucis dñice ⁊ dm̃ sudariũ. ⁊
camisia beate marie. ⁊ fascia qͣ puerũ
ih̃m in cunabuł turcit. ⁊ brachiũ sc̃i se¬
nis symeonis. Que om̃ia recõdit ĩ sac¬
to debulbanio t̾gore fcõ: ⁊ ad collũ suũ
suspendit ad instar pere. Ueniens autẽ
ad castrũ noĩe leginedo: puerũ mortuũ
tui sexus ibi curati sũt. Ibi sedit karolus:
.ui. mensib ⁊ une die. Uenẽte autẽ eo
aqͥs gͣnũ sanati sũt ceti intium̃i: febͥ

Expanded text:
nonam lecto jacens, quasi in exstasi positus, nonam lecto jacens, quasi in exstasi positus, videre sibi visus est quemdam canutum fabrum adunca forcipe extrahere ex sinistra manu sua, et sinistro pede similiter arido, clavum, et a latere lanceam. Data sunt praeterea regi Carolo frustum crucis Dominicae et sudarium Domini et camisia beatae Mariae, et fascia, qua puerum Jesum in cunabulis cinxit et brachium sancti senis Simeonis. Quae omnia rex recondidit in sacco de bulbanio tergore facto et ad collum suum suspendit ad instar perae. Veniens autem ad castrum, nomine Lignedo, puerum mortuum nta aegri promiscui sexus ibi curati sunt. Ibi sedit Carolus sex mensibus, et uno die. Veniente autem eo Aquisgranum, sanati sunt caeci innum
Abbreviated transcription (Latin):
in aere. Cũꝙ alterũ wantũ ret spinis
impless. ⁊ illud ep̃o tͣde uoluiss: iudit
iũ pͥtuũ pend̾e in aere. Ptꝰ hͨ cũ flores
de wanto eic̾e cuꝑet: cõu̾si sũt ĩ manna.
Et h manua: modo est a pd̾ st̃m dyonisi¬
ũ. Od̾ a młtis putat᷑ ẽe de alio marna
antiquo: qd̃ pluit dñs in deserto. Omẽs
egri qͥ iͥ aderãt: ad odorẽ floꝵ sani fci st̃
his ita gestis ecce turba infinita eccł̃iam
uiolent̃ intͣnͣs. clamare cepit. Uere hodie
est resurrectõis dies. Nã odorde florib
exiens totã ciuitatẽ inpleuerat. ⁊ .ciiͦ. ⁊
ne spinee corone iuisũ recepit: in sectõe
auditũ in emissione floꝵ loq̃lã. Post
elatis regi tͥbuit. Qtũ de alabastro in
qͦ ab sc̃oditꝰ erat extͣheret᷑. sanatꝰ est pu¬
er tͥdã. sinistrã manũ ⁊ totũ latꝰ sinis¬
trũ ab utero matris habñs aridũ. Et
tuturrit ad eccłiam dicens. qd̃ cͣcͣ horã

Expanded text:
in aere: cumque alterum uvantum rex spinis in aere: cumque alterum uvantum rex spinis implesset, et illum episcopo tradere voluisset, vidit illum primum pendere in aere. Post haec cum flores de uvanto ejicere cuperet, conversi sunt in manna; et hoc manna modo est apud S. Dionysium: quod multi putant esse de illo manna antiquo, quod pluit Dominus in deserto. Omnes qui ibi aderant, ad odorem florum sani facti sunt. His ita gestis, ecce turba infinita ecclesiam violenter intrans, clamare coepit: « Vere hodie est resurrectionis dies. » Nam odor de floribus exiens totam civitatem impleverat et trecentosne spineae coronae visum recepit, in sectione auditum, in florum emissione loquelam. Post elatis regi tribuit. Qui cum de alabastro, in quo reconditus erat, extraheretur, sanatus est puer quidam, sinistram manum et totum latus sinistrum ab ca horam
Abbreviated transcription (Latin):
lecte sũt ad hͦ scũariũ diuidẽdũ. Tercio
die karolus pcc̃a sua cõfessus est ebro¬
uo archiep̃o. Neinde utriq cleri psal¬
mos cũ letania uichoãt. Cũ autem
daniel ne apolicanꝰ antistes aꝑuiss
thetã in qͣ spinea torona erat. taritus
odor ex uide exiit ut om̃s putarẽt se
in ꝑadiso eẽ Tũc karolus ꝓstratus
in pauimẽtũ plenꝰ fide orauit dũm: ut ꝓp¬
ter glãm nõis sui miracła sue passionid
⁊ resurrectoĩs renouaret. Et cũ orass sta¬
dit ⁊ inebriauit. ⁊ fiores emitt̾e fecit. Tã¬
ta ꝙ lux cũ odore affuit: ut om̃es sua ue.¬
stimẽta celestia ẽẽ putarẽt. Cũꝙ damel¬
adunca forcipe robur ip̃iꝰ ligni secare in¬
tiꝑet. tũc magis ⁊ magis fiorere cepit.
Bũc karolus in arbores pallio qd̃ ad hͦ
p̃parau̾at suscepit de fiorib: ⁊ im pleuit
wrantũ suũ dextrũ. De hinc aliũ wrantũ
tanis se accepisse ⁊ iste dedisse ut̾q wantũ
d̾eliqͥt: qͥ uere uniꝰ hore spacio pependit

Expanded text:
electae sunt ad hoc sanctuarium dividendum: tertia die Carolus peccata sua confessus est Ebroino archiepiscopo, deinde utrique clerici psalmos cum litania inchoant. Cum autem Daniel Neapolitanus antistes aperuisset thecam, in qua spinea corona erat, tantus odor inde exiit, ut omnes putarent se in paradiso esse. Tunc Carolus prostratus in pavimento, plenus fide oravit Dominum ut, propter gloriam nominis sui, miracula suae passionis sue miracula renovaret. Et cum orasset, stadit et flores emittere fecit. Tantaque lux cum odore affuit, ut presentes sua vestimenta celestia esse putarent. adunca forcipe robur ipsius ligni secare inciperet, tunc magis et magis florere coepit. Tunc Carolus in arboreo pallio, quod ad hoc praeparaverat, suscepit de floribus et implevit uvantum suum dextrum, dehinc alium uvantum tans se accepisse et iste dedisse, uterque uvantum dereliquit: qui fere unius horae spatio pependit
Abbreviated transcription (Latin):
Gilbosi .lii. caduci . lxu. Guttͣnosi plureᷤ.
⁊ ex uitinis locis qͣm plures. Demq in¬
dicit ꝑ totũ orbẽ: ut idib iunii uenirẽt
aqͥs gͣnũ uidere reliquias qͣs de irłm ⁊
de cõstantinopoli aduet̾at pͥus pcc̃a su¬
a cõficẽtes. Et statutũ est ibi: ut semper
nio fieret in ducto ista reliqͥaꝵ. In hͦ cõci¬
leus alexandriꝰ ep̃c: ⁊ throphilus an¬
thiothenus: ⁊ alii płimi ep̃i ⁊ abb̃es.
Ibi ⁊̃ sustitatꝰ est mortuus

Expanded text:
gibbosi 52, caduci 65, gutturiosi plures et ex vicinis locis quamplures. Denique indixit per totum orbem, ut Idibus Junii venirent Aquisgranum, videre reliquias quas de Jerusalem et de Constantinopoli adduxerat, prius peccata sua confitentes, et statutum est ibi, ut semper nio fieret indictio ista reliquiarum. In hoc concileus Alexandrinus episcopus et Theophilus Antiochenus et alii plurimi episcopi et abbates. Ibi etiam suscitatus est mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ñe s ⁊̃ cupiditates ⁊ eas magie. Plul
enĩ mmundi ꝯcupiscentia: qmͣ substan¬
tia nocet. Et ħ fugiendaꝵ cã diuitiaꝵ
p̾cipua est: qr aut uix ant nũqͣm sine
amore ualeanit possideri lunosũ sicͥdẽ

Expanded text:
nes, sed etiam cupiditates, et eas maxime. Plus enim concupiscentia mundi quam substantia nocet. Et haec fugiendarum causa divitiarum praecipua est, quod aut vix, aut nunquam sine amore valeant possideri. Limosa siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ attẽdo qͥd dico. Icͥco magña inuiriam
at. qmͣ ego qͥ fundo nõ audio. Precor ut
michi intendat: ego uͦ nͨ mͥ nͨ illi intendo.
s ꝙ det̾ius ẽ miũda ⁊ iautilia in corde
ciens me deserit: ⁊ ꝑ prauas cogitatõnes
defluit: tociens dñi offendit. Confessionẽ¬
diuisi: ut duisis sacerdotib diu̾sa ma¬
nifestarẽ. Et ita uenia carui: ad qͣm ꝑ
radere: nͨ intrin setꝰ eradicare. Heum me

Expanded text:
riam at, quam ego qui fundo, non audio. Deprecor illum ut mihi intendat: ego vero nec mihi, nec illi intendo; sed, quod deterius est, immunda et inutilia in corde ties me deserit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Cor medivisi, ut diversis sacerdotibus diversa manifestarem: et ita venia carui, ad quam pradere, non intrinsecus eradicare. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
fuctꝰ uitõꝵ ex̾citia sunt uͥtutũ Et sic̃
sepe cadendo discit homo qͣlit᷑ gressura
sig̾e ⁊cante ambulare debeat. ⁊ inꝯ
flictu belli qui freq̃nt̾ plagatꝰ ẽ cantiꝰ
uementẽ ictũ excipit. sic qui a dyabolo sepe
decipit᷑. sb̾tiliꝰ post modũ u̾sutias eiꝰ dep̃¬
hendit. ⁊ mathinatões sb̾u̾tit. Et ħ ẽ ꝙ
młtos uidemꝰ ptꝰ magna scelera ad u̾tu¬
tũ sũmã ꝯstend̾e: ⁊ tanta uͥtute om̃s dya¬
boli conatꝰ ꝯtra se erectos att̾̃rere. ut ĩ qͦse
uicisse pͥus gaudebat: iam ñ spoliasse.
qͣrtum id ẽ tura. Qd̾ eñi timemꝰ uicidere
sollitite studemꝰ eiutare. Et qd̃ dolemꝰ ad¬
ẽẽ sollicite studemꝰ a uob̃ remou̾e. Et qd̾ de¬
sid̾amꝰ adipisci: sollicite studemꝰ obtiu̾e. Ꝙ

Expanded text:
us vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut saepe cadendo discit homo qualiter gressum figere, et caute ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabolo saepe decipitur, subtilius post modum versutias ejus deprehendit, et machinationes subvertit. Et hoc est quod multos videmus post multa scelera ad virtutum summam ascendere, et tanta virtute omnes diaboli conatus contra se erectos atterere, ut in quo saepius vicisse gaudebat, jam non spoliasse, quartum, id est cura. Quod enim timemus incidere sollicite studemus evitare, et quod dolemus adesse sollicite studemus a nobis removere, et quod desideramus adi
Abbreviated transcription (Latin):
digencia accipiendi. affectꝰ est de sid̾iur ꝑ¬
fruendi. Tinior p̾mit cura trahit neces¬
sitas ligat affectꝰ uulnerat. Igit᷑ ira¬
Infirmitas nr̃e ꝯditionis: diris uos
necessitatib ligat. In uidia dyaboli illi¬
citis de sid̾iis nos inflãmando uulu̾at

Expanded text:
digentia accipiendi. Affectus est desiderium perfruendi. Timor premit, cura trahit, necessitas ligat, affectus vulnerat. Sic soinfirmitas humanae conditionis, diris nos necessitatibus ligat, invidia diaboli, illicitis desideriis nos inflammando vulnerat
Abbreviated transcription (Latin):
ecura est gͥ claustͥ assiduitas
qͣm tura familiaris rei ñ turbat.
quam nõ sollicitant accessus hominũ
Ibi int̾ frẽs alt̾ius ad alt̾um diligẽs
hẽt᷑ custodia. ibi p̾latoꝵ sbiectis disoͤ¬
ta ꝓuidet sollertia. Ibi silentiũ cõfa¬

Expanded text:
ecura est ergo claustri assiduitas, quam cura rei familiaris non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligens habetur custodia, ibi praelatorum subjectis discreta providet solertia, ibi silentium
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ contͣdicis: non cessat. Et sic flecti
male stat. Ad ꝓpriam uoluntatẽ. q. ad
arborem latus inclinat suꝑb. ut qͥetẽ
recipiat. Ꝙ .ni. ꝑ dispositõnẽ ꝓpͥe uo¬
luntatis agunꝰ quieto ħ suscipimus
anuno. Si autẽ ałr ordinet᷑ ꝓ labore
reputabit᷑. Suctidat᷑ igit᷑ arbor ꝓpͥe
uoluntatis: ut cadat et occidat᷑ bestia

Expanded text:
tur et contradicis, non cessat, et sic ejus crmale stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispositionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore reputatur. Succidatur igitur arbor propriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Claustralib uͦ: uagandi licentiã
ꝙͣ rigor claustri abstulerat. repraitcit.
Fabulosas uͦ cõfessiones ociosoꝵ pla¬
teaꝵ plausus. fori spectacula: tiboꝵ
afflueritiã. uestis moliciẽ: ⁊ ut cuntta
cõpleam. lib̾tatẽ faciendi ꝙ placeat. Ul
retinet: nouit̃ cõu̾sos uexat ⁊ reuocat
iustos u̾o tẽptat ⁊ illudit. In scłarib
apparet: innouit̃ cõu̾siss notat᷑. ĩ reli¬
giosis q̃n latet. Elephantis natura¬
talis ẽẽ dicit᷑ ut ossa illuis iuncturis
careant: ⁊ id̾o flectere mẽbra sua neq̃at.¬

Expanded text:
um. Claustralibus vero vagandi licentiam, quam rigor claustri abstulerat, repromittit; fabulosas vero confessiones otiosorum, platearum plausus, fori specutacula, ciborum affluentiam, vestis mollitiem, et, ut cuncta compleam, libertatem faciendi quod placretinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. talis esse dicitur, ut ossa crurum illius juncturis careant, et ideo flectere cura sua nequeat,
Abbreviated transcription (Latin):
rib ꝓmittit a gricole substantiã: oues
uidue. agros pupilli. Feneratori iutini
sui domum: amplitudinẽ possessioĩs
Militib ꝓmittit. uit̃ enses lucra: int̾
teloꝵ grandinem. sub spe carteris: sb̃
mortis ꝑiculo. Negotiatorib: ultͣ ma
ibi uento cõmendãt᷑ opes ⁊ aĩe. In utroꝵ¬

Expanded text:
ribus promittit agricolae substantiam, oves viduae, agros pupilli; feneratori vicini sui domum, amplitudinem possessionisMilitibus promittit inter enses lucra, inter telorum grandinem, sub metu carceris, sub mortis periculo; negotiatoribus ultra maibi vento commendantur opes et an
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ celestib. ĩ iustꝰ ferias ponit scełib. ma-¬
lus ꝑ eam dat flagituis t̾minũ. botꝰ
ꝑtendit ad brauiũ. Sc̃s ꝓpinqͣt ad pal¬
pam. Peccator spectat ad ueniã qr figit
flagitiis mecã. Grẽ mͥ habende sũt illox
uice qui tantis miseriis exempti sunt
meo mun̾e. Hec habui q̃ ꝓ me dic̾em.
ut urãs assertõnes euacuarẽ. S qm̃ ⁊¬
mee ⁊ ur̃e rõcinatõnes falli possũt: cõ¬
nuttamꝰ oĩa diuino examini. Corpus
meũ antetessoꝵ more compoĩtũ ante ia¬
nuas eccłie sistere. ianue seris ⁊ repa¬
gulis dampnẽt᷑ Si deꝰ uoluerit ut in¬
grediar: applaudatis miracso siumi¬
nus: de cadauere m̃o faciatis quicqͥd
uob̾ placuerit. Sic fc̃m ẽ. Mox enũ ut
corpꝰ eiꝰ aute portas eccłie seris obclu¬
sis poĩtũ ẽ. fͣbo ingẽs diuiuitꝰ emssꝰ
repaguloꝵ obstatula discupit ⁊ ip̃aᷤᷤ

Expanded text:
in coelestibus, injustus ferias ponit sceleribus. Main coelestibus, injustus ferias ponit sceleribus. Malus per eam dat flagitiis terminum, bonus pertendit ad bravium. Sanctus propinquat ad palmam, peccator spectat ad veniam, quia figit flagitiis metam. Gratiae mihi habendae sunt illorum vice, qui tantis miseriis exempti sunt meo munere. Haec habui, quae pro me dicerem, ut vestras assertiones evacuarem. Sed estrae comminationes falli possunt, committamus nos divino examini. Corpus meum antecessorum more compositum ante januas ecclesiae sistite; januae seris et repagulis damnentur. Si Deus voluerit ut ingrediar, applaudatis miraculo; sin minus, de cadavere meo faciatis quidquid vobis placuerit. Sic factum est. » Mox enim ut corpus ejus ante portas ecclesiae seris occlusas positum est, turbo ingens divinitus emissus repagula et obstacula dirupit, et ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾at. Inmo u̾o bĩ qui custodiũt iudiciũ
⁊ faciuĩt iusticiã in õĩ tꝑe. Sacerdotes fuũt
amplissima laude formosi fine es ⁊ ma¬
thathias qͥ in delinguẽtes manu sua ul¬
ti sũt. Alt̾ ampletꝰ uen̾as pugione cõfo¬
dit: alt̾ ydolis inmolantẽ ĩmolaticio cru¬
ori cõmiscuit. ⁊atharias sacertos fĩfi¬
tantẽ regẽ expidit.⁊ ꝓcultubio nõ du¬
bitass octic̾e. nisi d̃s illũ accełass cedẽ.
Duenit ep̃alẽ manũ plaga diuina.
ut illiꝰ cadauer depasceret᷑ lepͣ. tui aui¬
nꝰ isurpass illitita. Deturbat᷑ regis
deuotõ. ⁊ nõ detͣbabit᷑ latronis cupido
Parũ ẽ qd̃ extuso: ⁊̃ laudandũ ẽ qd̃ feci.
Contuli enĩ illis bñficiũ qͥb udeor in¬
tulisse exitiũ. penã niniui: dũ mortẽ ac¬
celeraui. Scelatꝰ eñĩ qͣnto plus iui̾it fa¬
to pł p̾cauit uisi forte sit aliqͥs que d̃s
exemplo singulari respex̾it. Mors ĩcõ¬
mune bona ẽ oĩb ꝑ eam iuistꝰ reponit᷑

Expanded text:
liberat. Imo vero beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore . Sacerdotes fuerunt amplissima laude famosi Phinees et Matathias; qui ambo in delinquentes manu sua ulti sunt. Alter amplexus venereos pugione confodit; alter idolis immolantem immolatitio cruori commiscuit. Zacharias sacerdos thurificantem regem expulit; et procul dubio non dubitasset occidere, nisi Deus illum accelerasset caedere, praevenit eamdem manum plaga divina, ut illius cadaver depasceret lepra, cujus animus usurpasset illicita. Deturbatur regis devotio; et non deturbabitur latronis cupido? Parum est quod excuso; etiam laudandum est, quod feci. Contuli enim illis beneficium, quibus videor intulisse exitium. Poenam minui, dum mortem acceleravi. Sceleratus enim quanto plus vixerit, tanto plus peccabit, nisi forte sit aliquis, quem Deus exemplo singulari respexerit. Mors in commune bona est omnibus; per eam justus reponitur
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ⁊ amplecturt᷑: ꝙ molestũ est
sugiurt ⁊ declinãt. Cũ militib nem¬
pe sr̃bie fastꝰ ampłã familiã ⁊ uobi¬
forte ⁊ depentes a collo rubricatas
murium pelles ornatos thalamos.

Expanded text:
mplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiforte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos,
Abbreviated transcription (Latin):
laboris ceruit᷑ declinãt. Eudant
agricole: putãt ⁊ fodiũt uinitored.
Et quiit᷑ hͨ torpent ocio. Accedente
fructuũ tẽ ꝑe innouari sibi hortea
uibent: ⁊ ãptuaria eoꝵ plena cũ il¬

Expanded text:
l. cernitur declinantes. Sudant agricolae; putant et fodiunt vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fructuum tempore innovari sibi horrea jubent, et promptuaria eorum plena,
Abbreviated transcription (Latin):
uirib. ꝑ egriũ mutuant᷑ uiua sapo¬
sompnos: ne dicã instratis siuis lascuuũt.
Erit tñ uiuenire in die festo gͣues ua¬
sid aures ⁊ argẽteis ministroꝵ dextras:
reft̾as uariis opib in antitas ꝑtitas
ornatas: ⁊ in scriniis tã mstiplices lo¬
culos. ut si mensas adhibueris: nĩmu¬
larios pittes. Quid fabros. cem̃ẽta
nũate. iurtũ sibi multo labore q̃rũt
Iui mandẽt deliciis copus affluunt oci¬
osi. An nõ merito poeta tales sõsannet
ne cũ forte suas repetitũ uenerit osi grex
auium plumas: moneat cornicla risll

Expanded text:
egrinum mutuantur vina saposomnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros aut caemennumerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat cornicula risum
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtus bone uoluntatis in boña mentẽ
ꝯsolidatꝰ ⁊ affectꝰ ẽ: ut et ardentissĩa boĩ
inꝯmutabilis ad hesione nullatenꝰ iã¬
uideat᷑ posse mutari ab eo ꝙ ẽ. Cũ .ii. fit
it hoĩem d̾i assuptio illa dñi ⁊ sci isrł re¬
gis nr̃i sapiẽs ⁊ piꝰ aĩmꝰ ꝑ illũ inantem
⁊ ad iuuantẽ grãm in cõteplatõe sumnu
boni specłat᷑ ⁊̃ regulas incõmutabilis
u̾itatis: in qnͣtũ ad eas ꝑting̾e met᷑ in¬
tellectu amoris. ⁊ ex iñ format Sͥ mod̾
cõu̾satõis cuiꝰdã celestis: ⁊ formã sc̃ĩta¬
tis. Opeculat᷑ .ii. sũmã u̾itatẽ ⁊ q̃ ex ea¬

Expanded text:
itus bonae voluntatis in bonam mentem sic consolidatus et affectus est, ut ex ardentissima boni incommutabilis adhaesione, nullatenus videatur jam posse mutari ab eo quod est. Cum enim fit circa hominem Dei assumptio illa Domini et Sancti Israel regis nostri, sapiens et pius animus per illuminantem et adjuvantem gratiam in contemplatione summi boni, speculatur etiam regulas incommutabilis veritatis, in quantum ad eas pertingere meretur intellectu amoris: et exinde format sibi modum conversationis cujusdam coelestis, et formam sanctitatis. Speculatur enim summa
Abbreviated transcription (Latin):
uidet p̃uẽientẽ grãm: c̃ iñ repellit᷑. ĩ ip̃a
inmũdiciã suã. Et si amat flere dulce
ht̃: ⁊ ñ sñ młto gemitu cogit᷑ redire in
cõsc̃iam suã. Ad ꝙ cogitandũ oĩo ĩpares
sumꝰ. s ignoscit ꝙ̃ amamꝰ ⁊ de tͦ nõ p̾se di

Expanded text:
entem gratiam: cum inde repellitur, in ipsa immunditiam suam. Et si amat, flere dulce habet, et non sine multo gemitu cogitur redire in conscientiam suam. Ad quod cogitandum omnino impares sumus: sed ignoscit quem amamus, et de quo di
Abbreviated transcription (Latin):
amantẽ rapit ĩ amabilẽ: ꝙ ip̃e in
tendit pius affestꝰ: ut nõ se inde reuo¬
tet. donec unũ uł unus cũ eo sp̃c fu̾it
effectꝰ. Ꝙ c̃ in eo fidełr fu̾it ꝑfcm: iam
solo mortalitatis hꝰ uelo diuidit᷑ at dif.¬

Expanded text:
amantem rapit in amabilem, quod ipse in tendit pius affectus, ut non se inde revocet, donec unum vel unus cum eo spiritus fuerit effectus. Quod cum in eo fuerit perfectum, jam solo mortalitatis hujus velo dividitur ac dif
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ nr̃m nõ morit᷑: intellectꝰ nõ errat amor
s̾r uideat᷑ qui uult uidere cor mũdet: qi nłla
corꝑis similitudĩe dormienti. nulla corpore¬
a sp̃e iugilanti. nulla toĩs indagine nͥ mũ¬
do corde hũiłr amantis pͭ uderi uł app̃hẽ¬

Expanded text:
esse nostrum non moritur, intellectus noster non errat, amor liter videatur qui vult videre, cor mundet, quia nulla corporis similitudine dormienti, nulla corporea specie vigilanti, nulla rationis indagine, nisi mundo corde humiliter amanti, videri pote
Abbreviated transcription (Latin):
tremor octupat artꝰ. Solent huiꝰmodi pusil¬
laĩes dic̾e. Hodie ieiunam ⁊ tã caput doleo
ticꝰ fiã aut letargitꝰ aut melancolitꝰ aut
epylenticꝰ. aut maniatꝰ aut demoniatus¬
Plane nõ sequit᷑ Debile pͥncipiũ melior
fortuna sec̃t᷑ Mulie res intẽptate difficilẽ
hñt aditꝰ usus autẽ faciles. Dicit gͦ ĩ fir¬
toleo. Mentiris plane: ĩmo qr ñ ieiunasti
uͥ uno tm̃ die. Niõ eñĩ ideo taput toles tr. ł
semel ieiunasti s qi ieiuare ñ ꝯsueuisti

Expanded text:
tremor occupat artus. Solent autem hujusmodi pusillanimes dicere: Hodie jejunavi, et jam caput doleo; ticus fiam, aut lethargicus, aut melancholicus, aut epilepticequitur: Debile principium melior fortuna sequetur. Multae res intentatae difficiles habent aditus, usus autem faciles. Dicit ergo infirdoleo. Mentiris plane, imo quia non jejunasti nisi uno tantum die. Non enim ideo caput doles, quia vel semel jejunasti, sed quia jejunare
Abbreviated transcription (Latin):
inpeteret᷑. Corpꝰ aroldi nr̃i repetẽti sine
p̃cio remisit. licet illa młta ꝑ legatos ob
tulłit. Die natał dñi coronatꝰ est ab altedo
eboracẽsi archiep̃o. uolẽs hoc mimꝰ susci¬
ꝑe astigando cantuariensi qr ñ legitime
st̃s erat archiep̃c. Ueculũ regiũ aroldi ro¬
mani misit ad ppͣm qd̃ erat in hois pug¬
nantis figura auro ⁊ lapidib arte sũp¬
tuosa ꝯtextũ. Urbe exouiã rebellantẽ sb̃¬
egit. leui negotio. ꝑte muri ultro cadẽte
⁊ ĩgressũ illi dante. qͣm ille audatius assili¬
erat. ꝓtestans hoĩes irreu̾entes deiciendoᷤ
dei auxilio trr utiꝰ eoꝵ supͣ mutũ stans nu¬
dato ingͥne aurã sonitu inferioris par
ꝓstrupro illustris femine leoni obiectu
ẽ. qui beluam nudo lac̾toꝵ nisu suffocanͭ¬

Expanded text:
impeteretur. Corpus Aroldi matri repetenti sine pretio remisit, licet illa per legatos multa obtulerit. Die Natalis Domini coronatus est ab Alredo Eboracensi archiepiscopo, nolens hoc munus suscipere a Regando Cantuariensi, quia non legitime factus fuerat archiepiscopus. Vexillum regium Aroldi Romam misit ad papam; quod erat in hominis pugnantis figura, auro et lapidibus arte sumptuosa contextum. Urbem Exoniam rebellantem subegit levi negotio, parte muri ultro cadente, et ingressum illi dante, quam ille audacius assilierat, protestans homines irreverentes dejiciendos Dei auxilio; quia unus eorum supra murum stans nudato inguine aurem sonitu inferioris partjussu pro stupro illustris feminae leoni objectus est: qui belluam nudo laterum nisu suffoca
Abbreviated transcription (Latin):
.f.s.ii.o.l. Pastor uͦ negligens fugit.
fuguint ꝙ p̃cipiunt. Fuguint. cũ se sb̃¬
trahũt: Euguint. cũ ꝑ alienas domos
uagantes discurrũt fugiunt qͥ q̃ sua
sũt q̃rũt. fugiunt qͥ licet p̃sentes sĩt
cũ negligentias uiderint. se sb̃silentio

Expanded text:
facerem . Pastor vero negligens fugit. fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se
Abbreviated transcription (Latin):
hendi uolunt. Qui male uiuunt et
sb̃iectos bñ uiu̾e cogunt errantes re¬
uocant set fortes occidũt. Renotant u̾¬
bis: occidut exemplis. Religiosi uderi
student: qr religiosos sub se hñt. Głan¬
tur de eoꝵ patientia: nõ de sua. Ꝙ o
oꝑari licitũ eẽ nõ putant. Subiectos
cogunt. ⁊ ip̃i anem ine togi uolunt.
xxxu. de discipulo in obediente

Expanded text:
ero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. CAP. XIII. De discipulo inobediente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alii capiebãt eas in forcipib ferreis
ante qͣm t̾ram tangerẽt. Et sicut pͥmi.
ita ⁊ ip̃i eas igͣib tradebant. Et ita mise̾
bantur donec simł pelles ⁊ carnes et
nerui ⁊ ossa in fauillã redigerent᷑ ⁊ fsa¬
mã igius. Post multas passiones. af¬
fuit tundalo ad uocatꝰ suus: ⁊ app̃hen¬
dens eũ de medio fauille dixit. Quomͦ
uales. Nũqͥd fuerũt tͥ tã dulcia carnis
oblectam̃ta. ut ꝓ eis tot ⁊ tanta mala
cebeas sustiñe. Ille penitꝰ respond̾e nõ
pot̾at: qr post tantũ suppliciũ ñ hẽbat
uires ad loquendũ. Tunc angłs. Con¬
fortare: qr dñs deducit ad inferos ⁊ re¬
suꝑuis uidisti. iudiciũ dei expectant
S hi qui adhuc sunt in inferiorib:
iam indicati sunt. Adhuc .ii. ñ ꝑuenisti.
ad inferos inferiores. Et more solito
um simul

Expanded text:
 alii capiebant eas in forcipibus ferreis, antequam terram tangerent, et sicut primi, ita et ipsi eas ignibus tradebant: et ita miserebantur, donec simul pelles et carnes, et nervi et ossa in favillam redigerentur, et flammam ignis. Post multas passiones adfuit. Tundalo advocatus suus, et apprehendens eum de medio favillae, dixit: « Quomodo vales? Nunquid tibi tam dulcia fuerunt carnis oblectamenta, ut pro eis tot et tanta mala debeas sustinere? » Iste penitus respondere non poterat; quia post tantum supplicium non habebat vires ad loquendum. Tunc angelus: « Confortare, quia Dominus deducit ad inferos, et resuperius vidisti, judicium Dei exspectant. Sed hi qui adhuc sunt in inferioribus, jam judicati sunt. Adhuc enim non pervenisti ad inferos inferiores. Et more solito ue simul
Abbreviated transcription (Latin):
Iam indifferent̃ libitis ꝓlicitis utit᷑
Iam ab illicitis cogitandis. patran¬
dis inuestigandis animus manꝰ ł
petes nõ ꝓhibentꝰ: s quiggͥt in cor in
buctã. ad manũ uenierit. machinatur
faturoostis. Qũe admodũ denuꝑ ascẽ¬

Expanded text:
am indifferenter libitis pro licitis utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis animus, manus, vel pedes non prohibentur: sed quidquid in cor, in buccam, ad manum venerit, machinatur, facinorosus. Quemadmodum denique asce
Abbreviated transcription (Latin):
latos in dignitate hũiles. ĩ potestate
mites in ãminustratõe cure familia¬
ris seruientes: sint ip̃i hũiles mites
inumcta officia berugne suscipientes
Sũt .ii. quidã qͥ p̃latoꝵ occupatõnes
accusant: ingressus ⁊ egressus eoꝵ dãp¬
nant Causas ignorant: ⁊ si cognoue¬
rint turbant. Consiliis se ing̃unt. cur
silertio deberet ẽẽ. marche detrahit ⁊
q̃ u̾ba dñi audire ꝯsueuerat. u̾bosita¬
ti seruit. hec est falsa maria cõq̃nt᷑¬

Expanded text:
latos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cursilentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝯtiuerentib ⁊ dolentib ait. Cur es¬
tis anxii. Scio tui maiufestũ ẽ de hoĩe
ubi sit. ⁊ quomͦ se habeat. Nudatis gͥ
die dilutulo ꝓditor hospes tũ duob lat¬
uib ⁊ boĩe quẽ ceꝑant ad celle ianuam
pulsantes asciterũt. Homo u̾o qͥ captus
fu̾at ⁊ ligatus. solutꝰ ⁊ li̾. fures ⁊ tͣditor
uĩculis erãt religati. Qd̾ fr̃ hostiatiꝰ udeᷤ

Expanded text:
hoc conquerentibus et dolentibus dixit: « Cur estis anxii? Scio cui manifestum est de homine, ubi sit, et quomodo se habeat. Nudatis igitur die diluculo, proditor hospes cum duobus latronibus et homine quem ceperant, ad cellae januam pulsantes astiterunt. Homo vero qui captus fuerat et ligatus, solutus et liber; fures et traditor vinculis erant ligati: quod frater ostiarius
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾iũ uł potiꝰ reedificar. Nempe no¬
bilissimũ excit̾at ante sb̾ pͥmo pr̃e
cõgello: młta nuilia monachoꝵ ge¬
nerans młtoꝵ monast̾ioꝵ caput
Nec mͦ in p̃fatas. s in ext̾as ⁊̃ regio¬
nes. qͣi in undatõe fc̃a illa se sc̃oꝵ
ex aĩa effudeunt. Et qͥb ad has
nr̃as gallicanas ꝑtes sc̃s colum¬
banus ascendens luxoniense ꝯstͥrit

Expanded text:
nasterium, vel potius reaedificaret. Nempe nobilissimum exstiterat ante sub primo patre Congello, multa millia monachorum generans, multorum monasteriorum caput et in exteras etiam regiones, quasi inundatione facta, illa se sanctorum examina effuderunt. E quibus ad has nostras Gallicanas partes sanctus Columbanus ascendens, Luxoviense construxit
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ suspirãs dixit. Grãs dõ ⁊ sc̃o iacobo:
qr lib̾atꝰ sum. Et q̃rentib qͥd diss: et quo
uitͥit decubui. uolebam fac̾e qd̃ moneba¬
tis. S cũ ħ togitarẽ.: uen̾unt subito ad
me demones. ita me ꝯstͥugentes: ut nich
lotͥ possem. tid̃ ꝑtineat ad salutẽ. Et
nos quidẽ audiebã. s respond̾e ñ pot̾am
D mnͦ huc uitͣuit sc̃e iacob fe̾us ĩ sinistͦ
manu sacculũ mulieris ⁊ in dextͣ baculũ
pauꝑis: quos initin̾e sic ad uiui. Bur¬
donem habebat ꝓ lancea. ⁊ sacculũ pro
parma .i. scuto. Et statim qͣ uatꝰ ueniẽs
elenato batło: fugientes demones exite
coegit. Et ecce bĩ iacobi gr̃a me lib̾auit
⁊ loqͥlam mͥ reddidit. facite gͦ uenire p̾s¬
br̃m: qr duituis in hac uita ꝑ man̾e ño
possum. Qui cũ morã facet unũ de sociis
ammonuit dicẽs. Amite noli amͦ dño
paulo post in bello lantea cuiꝰdam militis
tnͣsfossus int̾iit.

Expanded text:
uiter suspirans dixit: «Gratias deo et sancto Iacobo, quia liberatus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uolebam facere quod monebatis. Sed cum hec cogitarem, uenerunt subito ad me demones ita me constringentes ut nichil loqui possem quod pertineat ad salutem; et uos quidem audiebam, sed respondere non poteram. Sed modo huc intrauit sanctus Iacobus ferens in sinismanu sacculum mulieris, et in dextera bacculum pauperis quos in itinere sic adjuvi: burdonem habebat pro lancea, et sacculum pro parma, id est scuto, et statim quasi iratus veniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Et ecce beati Iacobi gratia me liberauit et loquelam michi reddidit. Facite ergo uenire presbyterum, quia diutius in hac uita permanere non possum». Qui cum moram faceret, ille unum de sociis ammonuit dicens: «Amice, noli a modo domino ; sed paulo post in bello lancea cuiusdam militis transfossus interiit.
Abbreviated transcription (Latin):
re: ñ airid̾e ꝓ sꝑis ñ ꝯdelectari blandis.
nis in thoatõne me uideo Et c̾ce paꝵ¬
erat hoc amitis d̃i: ut ꝓ amore et̾noꝵ
ista sꝑu̾ent. ista calcarent. s ab iectis
his oĩb alacrit̾ ad uotũ currentes.
nec muus t̾ieri pot̾ant. nͨ torm̃tis
brahebat eos caritas. ⁊ ido nec retͣ¬
hebat cupiditas. nec de t̾rebat adu̾¬
sitas. Currebãt gͦ mũdũ ptꝰ se relic̃¬
rant: deũ ante se habebãt. S in t̾po¬
sita st̃ torm̃ta: ut int̾rogarent᷑ uł qͦ
desid̾io hunc q̾rerent. uł qͣ ꝯstantia

Expanded text:
re, prosperis non condelectari blandis, nis inchoatione me video! Et certe parum hoc erat amicis Dei, ut pro amore aeternorum ista spernerent, ista calcarent, sed abjectis his omnibus alacriter ad votum currentes, nec minis teneri poterant, nec tormentis. Trahebat eos charitas, et ideo nec retrahebat cupiditas, nec terrebat adversitas. Currebant ergo, mundum post se reliquerant, Deum ante se habebant. Sed interposita sunt tormenta ut interrogarentur, vel quo desiderio hunc quaererent, vel qua constantia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magnoꝵ uiroꝵ deceptꝰ ꝯsiliis b̃s thõas
u̾botenꝰ petitõñe fieri ꝯsensit. ⁊ sic ip̃e ⁊
ep̃i ꝙͣuis cũ dispendio cause mortis ꝑicłi
euasere. S bs̃ thomas in hac lib̾atone
corpoꝵ mortẽ mnetuens aĩaꝵ: se ip̃m ĩ pñia¬
cͣciauit ⁊ ab altaris officio se suspendit
donͣ ꝯfessus ⁊ peuitẽs a ppͣ m̾uit relaxari.
d n sic regis ira qͥeuit ĩmo minis ⁊ t̾rori¬
b exigebat ut ꝯsuetudĩes qͣs ꝯͣ eccłiam in¬
duc̾e tuitebat᷑ archiep̃oꝵ ⁊ ep̃oꝵ litt̾is fir¬

Expanded text:
 uirorum deceptus consiliis beatus Thomas uerbotenus petitionem fieri consensit et sic ipse et episcopi quamuis cum dispendio cause mortis periculum euasere. Sed beatus Thomas in hac liberatione corporum mortem metuens animarum se ipsum in peniciauit et ex altaris officio se suspendit donec confessus et penitens a papa meruit relaxari. Sed nec sic regis ira quieuit, immo minis et terroribus exigebat ut consuetudines quas contra ecclesiam inducere nitebatur archiep