comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod audientium corda tur¬
bata sunt. cum ꝓtinus sub in¬
fertur. Et interrogabant eũ
turbe dicentes. Quid ergo
faciemus Perculsȩ enĩ terro¬
re fuerant. quae consilium
querebant. Sequitur. Re¬
spondens autem dicebat ad¬
illos. Qui habet duas tunicas.
det non habenti. & qͥ hab&e
escas. similiter faciat. Per hoc
quod tunica plus est necessa¬
ria usui nr̃o quam pallium.
ad fructum dignũ peniten¬
tiae ꝑtinet. ut non solum
exteriora quaeq & minus ne¬
cessaria sed ipsa ualde nobis
necessaria diuidere cũ ꝓximis
debeamus. scilicet ud aescam
qua carnaliter uuimus. uel
tunicam qua uestimur. Quia
cnĩ in lege scriptum est dili¬
ges ꝓximũ tuum sicut te ip¬
sum. minus ꝓximũ amare
conuincitur: qui non cũ eo
in necessitate illius & iam ca
quae sibi sunt necessaria pas¬
titur. Ideirco ergo de diui¬
dendis cum ꝓximo duabus
tunicis datur prȩceptum. qͥd
hoc de una dici non potuił
q̃m si una diuiditur nemo

Expanded text:
quod audientium corda turquod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur: Et interrogabant eum turbae, dicentes: Quid ergo faciemus? Perculsae enim terrore fuerant quae consilium quaerebant. 11. Sequitur: Respondens autem dicebat illis: Qui habet duas tunicas, det non habescas, similiter faciat. Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro, quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet. Ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum , minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius etiam in ea quae sibi sunt necessaria partitur. Idcirco ergo de dividendis cum proximo duabus tunicis datur praeceptum, quia hoc de una dici non potuit, quoniam si una dividitur, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
non faciens fructum bonũ ex¬
cidetur & in ignẽ mittetur.
Arbor huius mundi. est uni¬
uersum genus humanũ: Securis
uero est scilicet redẽp̃tor nr
qui uelut ex manubrio & ferro
tenetur ex humanitate. sed in¬
cidit ex diuinitate. Quȩ uide¬
licet securis iã ad radicẽ arbo¬
ris posita est. quia et si ꝑ pati¬
entiam expectat. uidetur ta¬
men quid factura est. Om̃is
enĩ arbor non faciens fructũ
bonũ excidetur & in ignẽ mit¬
tetur. quia unusquisq ꝑ uersus
paratã citius gehenn&e conere¬
mationẽ inuenit. qui hic fruc¬
tum honi operis facere contẽp̃¬
sit Et notandũ qđ securim
non iuxta ramos positam sed ad
radicem dicit. Cum enĩ malo¬
rum filii tolluntur. quid aliud
quam rami infructuosȩ arboris
absciduntur. Cum uero tota
simul ꝓgenies cum parente tol¬
litur. infructuosa arbor a ra¬
dice abscisa est. ne iam rema¬
neat unde prauȩ iterum sobo¬
les succrescant. In quibus
iohannis baptiste uerbis constat

Expanded text:
non faciens fructum bonum, exnon faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro tenetur ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris posita est, quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Omnis enim arbor non faciens fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur, quia unusquisque perversus paratam citius gehennae concremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor 1521 a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat
Abbreviated transcription (Latin):
cade sunt. que lapides coluert̃.
nde scriptum est.Similes illis
ant qui faciunt ca. et om̃s qͥ
confidunt in eis. De quib nimi¬
sum lapidib filii abrahe suscita¬
a sunt. quia dum dura corda
gentiliũ in abrahȩ semine idẽ
M ap̃o crediderunt eius filii facꝰ¬
n sunt. cuius seminȩ sunt uniti.
los ꝑfidẽ xp̃i abrahe iã semen
rahe filii ct desierunt. Qiuia
illo die tremendi exami¬
boni parentes malis filus ꝓ¬
esse non possunt. testatur ꝓphe
qui dicit. Noe. danihel &
si fuerint in medio eius. ui
go dicit dñs ds̃ quia filiũ
sofiliam non liberabunt. sed
psi iusticia sua liberabunt
animas suas. Et rursum quia
boni filii nichil malis parentib
ꝓsint sed ad reatũ potius malo¬
rum parentũ ꝓficiat bonitas
filiorũ. ipsa ꝑ se ueritas iud eis¬
non credentib dicit. Si ego in
beel Rebub eicio demonia. filu
ur̃i in quo eiciunt. Ideo ipsi
iudices ur̃i erunt. Sequitur
Iam cnĩ securis ad radicẽ arbo
ris posita est. Omĩs enĩ arbor

Expanded text:
e sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. nos per fidem Christi, Abrahae jam semen Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Job si fuerint in medio eorum, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jam ris posita est. Omnis enim arbor
Abbreviated transcription (Latin):
gib sed quib & iã sacerdotib
actum sit de monstratur. ut
illum iohannes baptista prędi¬
caret qui simul rex et sacerdos
existeret. lucas euangelista p̃¬
dicationis eius tẽpora ꝑ regnũ
& sacerdotium designauit
Et uenit in omẽm regionẽ
iordanis. prędicans baptismũ
penitentiȩ in remissionẽ pec¬
catorũ. Cunctis legentib li
quet quia iohannes baptis¬
mum penitentię non solum
praedicauit. uerũ & iã quib¬
dã dedit. sed tam̃ baptismũ
suum in remissionẽ peccatoꝵ
dare non potuit. Remissio & eñ
peccatorũ. in solo nobis baptismo
xp̃i tribuitur. Notandũ itaq¬
qđ dr̃. predicans baptismũ peni¬
tentiȩ in remissionẽ peccatorũ
q̃m baptismũ qđ peccata solue¬
ret quia dare non poterat p̃¬
dicabat. ut sicut in carnatum
uerbum patris pręcurrebat
uerbo prędicationis. ita baptis¬
mũ penitentię quo peccata
soluuntur praecurreret suo
baptismate quo peccata solui
non possunt. ut quia eius ses¬

Expanded text:
gibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur: ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos exsisteret. Lucas Evangelista praedicationis ejus tempora, per regnum et sacerdotium designavit. « Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae, in remissionem peccatquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaqr: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus ser
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ quia ita dõ coniuncta sunt.
ut inter haec & dm̃ nulli alii
sp̃s intersint tantomagis ardent.
quanto hunc uicinius uident
Quorum ꝓfecto flamma amor est
quia quo subtilius claritatẽ diui¬
nitatis eius aspiciunt. & ualidius
in eius amore flamescunt. Sed
quid ꝓdest nos de angelicis spurtta¬
bus ista ꝑstringere: si non studea¬
mus haec &iam ad nr̃os ꝓuertus
congrua deuotione diriuare
Quia enim superna illa ciuitas ex
anglis & hominibus constat ad
quam tantum credimus huma¬
num genus ascendere. quantos
ulic contigit dectos angelos i¬
mansisse. sicut scriptum est. t¬
tuit terminos gentium iuxta
mus & nos aliquid ex illis distins¬
tionibus supernorum ciuium ad
usum nr̃ae conuersationis trahe¬
re. nosq ipsos ad incrementa uis¬
tutum bonis studiis inflãmare
Quia enim illic tanta ascensura
creditur multitudo hominum
quanta mustitudo angelonms

Expanded text:
Quae, quia ita Deo conjuncta sunt Quae, quia ita Deo conjuncta sunt ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium mus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. » Quia enim illuc tanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remans
Abbreviated transcription (Latin):
scendunt. Nam principare est.
in ter reliquos priorẽ existere
Dominari uero est: etiam subiettos
quosq possidere. Ecce ergo ange¬
lorum agmina quȩ mira potentia
preminent ꝓ eo quod eis cȩtera ad
obediendum subiecta sunt. domi¬
nationes uocantur. Throni quoq
illa agmina sunt uocata. quibus
ad exercendũ uidicium semꝑ ds̃
latino eloquio sedes dicimus. thro
ni dicti sunt hii qui tanta diuini¬
tatis gr̃a replentur ut in eis dñs
eos Unde & ꝑ psalmistam dicit᷑
Sedes super thronum qui iudicas
equitatem. Cherubin quoq pleni¬
tudo scientiȩ dicitur. Et sublimi¬
ora illa agmina id circo cherubin
uocata sunt: quia tanto perfecti¬
ori scientia plena sunt. quanto
claritatẽ dĩ uicinius contẽplan
dum eo plenius om̃a sciant quo
uisioni conditoris sui ꝑ meritũ
dignitatis appropinquant. Sera
quę ex singulari ꝓpinquitate
conditoris sui im comparabili ar¬
dent amore. Seraphin quoꝙ ar
dentes uel incendentes uocantur

Expanded text:
scendunt. Nam principari est scendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina sunt vocata, quibus ad exercendum judicium semper DeLatino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus . Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantdum eo plene omnia sciant, quo visioni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Serapque ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardedentes vel incendentes vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ns fortis & potens. dñs potens in
leniebat Raphael quoq inter¬
Sietatur ut diximus medicina
quia uidelicet dum tobię
culos quasi per officium curati¬
tionis tetigit. cecitatis euis tenebras
tersit. Qui ergo ad curandum
mittitur: dignum uidelicet fuit
ut dĩ medicina uocaretur. Sed
quia angelorum nomina in ter¬
prȩtando ꝑstrinximus: nunc suꝑ¬
est ut ipsa officiorum uocabula
breuiter exequamur. Uirtutes
& enin uocantur illi nimirum
sp̃s ꝑ quos signa & miracula fre¬
quentius fuint. Potestates &iam
uocantur. hu qui hoc potentius
cȩteris in suo ordine perceperunt.
ut eorum dicioni uirtutes aduer¬
sȩ subiecte sint. quorum potestate
refrenantur ne corda hominum
quantum uolunt. Principatus
etiam uocantur. qui ipsis quoꝙ
bonis angelorum spiritibus prę¬
sunt. qui subiectis aliis dũ quȩq
agenda disponunt eis ad explen¬
da diuina ministeria principan¬
tur. Dominationes autẽ uocan¬
tur. qui & iam potestates princi¬
patiuum dissimilitudine alta tran¬

Expanded text:
s fortis et potens, Dominus potens in as veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diquia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum quantum volunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta tran
Abbreviated transcription (Latin):
spinas habuit & nunquã fertilem
messem ꝓduxit Sed inter hȩc scr¬
endum est. quia sunt pleriq iusti
in quorum uita tantum est gau¬
dium. ut eis quelibet peccatorũ
penitentia prȩponi nullatenus pos¬
sit. Nam multi malorũ nullo¬
rum sibi sunt conscii. et tamen in
tanti ardoris afflictione se exeriNt
ac si peccatis omĩb angustentur.
cuncta &iam licita respuunt.
ad despectũ mundi sublimiter
accenduntur. licere sibi non credut.
omne quod libet. bona sibi ampu¬
tant &iam concessa. Contẽpnunt
& sicut non nulli peceata operum
sic ipsi peccata cogitationũ de plo¬
perseuerant. H inc ergo colligen¬
dum est. quantum dõ gaudium fa¬
ciat. quando humiliter plangit
iustus. si facit in cęlo gaudium quan¬
do hoc quod male gessit ꝑ pęniten¬
tiam damnat iniustus. Sequit᷑¬

Expanded text:
spinas habuit et nunquam fertilem spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt vet sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deploperseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando hjustus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam damnat injustus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrasse illicita nulla memineruN.
eplerũꝙ pigri remanent ad exer¬
cenda bona precipua.: quia ualde
sibi securi sunt quod nulla cõmi¬
serint mala grauiora At contra
Non nunquã hii qui se aliqua illi¬
dita egisse meminerunt ex ipso
suo dolore compuncti in ardescuts
d amorem dĩ. seseq in magnis
uirtutibus exercent. cuncta &¬
difficilia scĩ certaminis appetunt.
ma mundi derelinquunt. hono¬
res fugiunt. acceptis contumelus
antur. flagrant desiderio. ad
elestem patriam anhelant. Et
quia se errasse a dõ considerant.
dampna prȩcedentia lucris sequen¬
tibus recompensant. Mauis ergo
de peccatore conuerso quam de
stante iusto gaudium fit in celo.
quia & dux in prelio plus cum
militem diligit qui post fugã re¬
uersus hostem fortiter premit. qua
illum qui nunquã terga prebuit
& nunquam aliquid fortiter gessit
Sic & agricola illam amplius terrã
amat quȩ post spinas uberes fru¬
ges ꝓfert. quam eam quȩ nunquã

Expanded text:
perpetrasse nulla illicita meminerunt. perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quia uoluntatẽ aus continis
in sua stabilitate custodiunt
Uicini quoq cius sunt. quia darito¬
te uisionis illius sua assiditati ꝑ¬
fruuntur: Et Notandum quod
non dicit congratulamini inuenis
oui sed michi: quia iudeliet aus¬
est gaudium uita nr̃a. & cũ nos
ad celum reducimur. sollemnita¬
tem lȩtieiȩ illius implemus. Dico
uobis. quod ita gaudium erit
in celo suꝑ uno peccatore penitel
tiam agente: quam suꝑ nona¬
ginta nouẽ uistis qui non indi¬
gent penitentia. Considerandum
nobis est fr̃s mei. eur dñs plus de con¬
uersis peccatoribus quam de stanti¬
bus ustis in cęlo gaudium esse fa¬
teatur. nisi hoc quod ipsi ꝑ cotidi¬
anum uisionis experimentum no¬
uimus. Quia plerumq hii qui
nullis se oppressos peccatorum mo¬
libus sciunt stant quidẽ in uia
iusticiȩ. nulla illicita ꝑpetrant sed
tamen ad cȩlestem patriam anxie
son anhelant. tantoꝙ sibi in reb
licitis usum prebaent quanto se

Expanded text:
sunt, quia voluntatem ejus continue sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae ejus implemus 4. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno pesuper nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit. cum peccauit In deserto
autẽ nonaginta nouem oues re¬
manserant. quando in terra dñs
unam querebat. Quia racionalis
creaturȩ numerus angelorum ui¬
delicet & hominũ qui ad uiden
dum dm̃ conditus fuerat pereun¬
te homine erat imminutus. Et
ut ꝑfecta summa ouium redinte¬
graretur in celo. homo perditus
querebatur in terra. Nam quod
hic cuangelista dicit in deserto.
alius dicit in montib ut signifi¬
cet in excelsis. quia nimirũ oues
quae non perierant in sublimibus
stabant. Et cum inuenerit ouẽ.
imponit in humeros suos gaudens
Ouem in humeros suos imposuit. qula
humanã naturam suscipiens petca¬
ta nr̃a ipse portauit Et ueniens
domũ. conuocat amicos et iueinos
dicens eis. Congratulamini michi
quia inueni ouem meam quae pe¬
rierat. Inuenta oue domũ redit.
quia pastor nr reparato homine
ad regnum celeste redut Ibi aml¬
cos et uicinos inuenit alos uiaddica
angelorum choros qui amia cus

Expanded text:
deseruit cum peccavit. In deserto deseruit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniedomum convocat amicos et vicinos dicens illis: Congratulamini mihi quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros. Qui amici ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia egri erant ita ut egros
se esse nescirent quatinus quod
erant agnoscerent. cȩlestis eos me¬
dicus blandis fomentis curat
Benignum paradigma obicit: et
in eorum corde uulneris tumorem
premit:. Ait nanq Quis ex uobis
homo qui habet centum oues.It
si ꝑ diderit unam ex illis. nonne di¬
mittit nonaginta nouẽ in deserto
& uadit ad illam quȩ perierat:
Ecce mira dispensatione pietatis simi¬
litudinẽ ueritas dedit. quam &
inse ipso homo recognosceret. et
tamen haec specialiter ad ipsum
auctorẽ hominũ pertineret
Quia enĩ centenarius ꝑfectus est nu¬
merus. ipse centum oues habuit.¬
cum sc̃orum angelorum substantiã
& hominũ creauit. Sed una ex¬
eis tune perut. quando peccando
homo pascua uite dereliquit.
Dimisit autẽ nonaginta nouẽ oues
indeserto: quia illos summos an¬
gelorum choros reliquit in celo
Cur autem celum desertum uocat᷑.
nisi quod desertum dicitur dereli¬
ctum: Tunc autẽ celum homo

Expanded text:
3. Sed quia aegri erant ita ut aegros 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, t vadit ad illam quae perierat? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in seipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius perfectus est numerus, ipse centum oves habuit cum angelorum substanttam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ habet falsa iusticia dedigna¬
Tonẽ. quam uis & iusti soleant
recte peccatoribus indignari
ed aliud est quod agitur tẏposu¬
perbiȩ. aliud quod Relo disciplinȩ
edignantur & enĩ. sed non dedig¬
nantes. Desperant. sed non despe¬
rantes. Persecutionẽ cõmouent
sed amantes. quia et si foris increpa¬
tiones per disciplinã ex aggerant.
intus tamen dulcedinẽ ꝑ caritatẽ
seruant. Preponunt sibi in animo
ipsos plerumq quos corrigunt. me¬
liores existimant eos quoq quos
iudicant. Quod uidelicet agentes
et ꝑ disciplinã subditos. et ꝑhumi¬
litatẽ custodiunt semet ipsos At
contra hii qui de falsa iusticia suꝑ¬
bire solent cȩteros quosq despiciunt.
nulla infirmantib miscđia conde¬
scendunt. et quo se peccatores esse
non credunt. eo deterius peccato¬
res fiunt De quorum ꝓfecto nu¬
mero pharisei extiterant. qui di¬
iudicantes dñm quod peccatores
susciperet arenti corde ipsum fon¬
tẽ misericordiȩ reprehendebant

Expanded text:
 falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant
Abbreviated transcription (Latin):
phin. sepe ut notum est libri ꝓphe¬
tarum locuntur. Quatuor quoꝙͣ
ordinũ nomina paulus apłs ad
ephesios enumerat dicens. supra om¬
lem principatũ & potestatẽ. & uir¬
dutẽ. & dominationẽ. Qui rursus
ad colosenses scribens ait Siue thro¬
ni. siue dominationes. siue principa¬
tus. siue potestates Dominationes.
uirtutes. principatus ac potestates
iam ad ephesios loquens descripse¬
rat. sed ea quoq colosensibus dictu¬
rus premisit thronos. de quibus
nec dum fuerat ephesiis locutus
Dum ergo illis quatuor quȩ ad ephe¬
sios dixit. idest principatib. potes¬
tatibus. uirtutib atq dominati¬
onibus coniunguntur throni. qͥnq
sunt ordines qui specialiter expri¬
muntur. Quib dum angeli. archan¬
geli. cherubin. atq seraphin ad iun¬
cta sunt. ꝓculdubio nouẽ esse an

Expanded text:
phim saepe, ut notum est, libri prophephim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: Sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive dominationes . Dominationes vero et principatus ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus, praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios dixit, id est principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim, adjuncta sunt, procul
Abbreviated transcription (Latin):
apꝓpinquant: Sed inter hact
nequaquã relinquere negleguũ
debemus. cur ista mulier ꝑ quais
dĩ sapientia figuratur decẽ Aras¬
mas habuisse ꝑhibetur. ex quibus
unam ꝑdidit. quam cum quereret
inuenit. Angelorum quippe & ho¬
minum naturam ad cognoscendũ
se dñs condidit. quam dum con¬
sistere ad ȩternitatẽ uoluit. eam
ꝓculdubio ad suam similitudinẽ
ertauit. Decem uero dragmas mu¬
lier habuit. quia nouem sunt ordi¬
nes angelorum Sed ut complere¬
tur electorum numerus homo de¬
simus est creatus . qui a conditore
suo nec post culpam perut. quia
hunc ȩterna sapientia ꝑ carnẽ mi¬
Paculis coruscans. ex lumine teste
reparauit. Nouem uero angelorũ
ordines diximus. quia iudelicet
esse testante sacro eloquio scimus
angelos. archangelos. uirtutes. po¬
destates. principatus. dominatio¬
ses. thronos. cherubin. atꝙ seraphin¬
st namq angelos & archangelos.
pene om̃s sacri eloquii paginȩ tes¬
tantur. Cherubin uero atꝙ sera¬

Expanded text:
appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero angelorum ordines diximus, quia videlicet esse, testante sacro eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphise namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et sera
Abbreviated transcription (Latin):
estuum tempus quod corpori
meo ualde contrarium est. loqill
me de expositione euangelii losi¬
ga mora interueniente ꝓhibut
Sed non quia lingua tacuit. as¬
dere caritas cessauit. Hoc &e enl
dico. quod apud se ur̃m unus quisq
cognoseit. Pierumq caritas quib dã
occupationib prepedita. & integra
flagrat in corde & tamen non
monstratur in opere. quia & sol
cum nube tegitur non uidetur in
terra. & tamen ardet in cęlo
ic sic esse occupata caritas solet. &
intus ium sui ardoris exerit: et
foris flammas operis non ostendit
ed quia nunc ad loquendum tẽ¬
pus rediit. ur̃a me studia accen¬
dunt ut michi tanto amplius
loqui libeat. quanto hoc mentes
ur̃ȩ desiderabilius expectant
udistis in lectione euangelica
fis mei. quia peccatores & publi¬
cani accesserunt ad redẽptorem
nr̃m & non solum ad colloquen¬
dum sed &iam ad conuescendũ

Expanded text:
estivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad con
Abbreviated transcription (Latin):
asͦ. Sabrihel autẽ fortitudo dicẽ
Raphael uero dicitur medicina di
Et quotiens mire uirtutis aliquid
agitur michael mitti ꝑhibetur: it
ex ipso actu & nomine detur il¬
tellegi quia nullus potest facere
quod facere prcualet ds̃ Unde

Expanded text:
Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi, quia nullus potest facere, <quod facere> prevalet Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩ illi celestis patriȩ sp̃s semꝑ qui¬
dem sunt sp̃s sed semꝑ uocari an¬
geli nequaquã possunt. quia tunc
solum sunt angeli. cum ꝑ eos ali¬
qua nuntiantur. Unde & ꝑ psal¬
nustam dicitur. Qui facit angelos
suos sp̃s Ac si patenter dicat
Qui cos quos semꝑ habet sp̃s & iam
cum uoluerit angelos facit. Hii
autẽ qui minima nunciant an¬
geli. qui uero sũma annuntiant:
archangeli uocantur Nie est
enim quod mariam uirginem non
nisterium summũ angelum uenire
dignum fuerat. qui sumum omiu
nuntiabat. Qui id eirco & iam pri¬
uatis nominibus censentur. ut sig¬
netur ꝑ uocabula & iam in opera¬
tione quid ualeant. Neq enĩ in il¬
la sc̃a ciuitate quam de uisione om
nipotentis d̃ĩ plena scientia ꝑfecit
idcirco ꝓpria nomina sortiuntus
ne corum personȩ sine nominib
sciri non possint. sed cum ad nos
aliquid ministraturi ueniuint apud
nos & iam nomina a ministerus ta
hunt Michael namꝙ quis uł

Expanded text:
cti illi celestis patrie spiritus semper quicti illi celestis patrie spiritus semper quidem sunt spiritus, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per psalmistam dicitur: «Qui facit angelos suos spiritus»; ac si patenter dicat: qui eos, quos semper habet, spiritus, etiam, cum voluerit, angelos facit. Hi autem, qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim, quod ad Mariam virginem non ippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione, quid valeant; neque in illa sancta civitate, quam de visione nipotentis Dei plena scientia perfecit, idcirco propria nomina sortiuntur, nec eorum personae sine nominibus sciri non possint: sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis thunt. Michael namque «quis ut
Abbreviated transcription (Latin):
signaculum similitudinis plenus
sapientia & ꝑfectus decore in de¬
licus paradysi dĩ fuisti. Qui no¬
tandum quod non adsimilitudi¬
nem dĩ factus sed signaculũ simi¬
litudinis dicitur. ut quia in eo
subtilior est natura. eo in illum
imago di similius insinuetur ex¬
pressa. quo in loco subditur
Om̃is lapis prȩciosus operimentũ
tuum. sardius. thopaꝰ .ius. &¬
Laspis. crysolitus. onyx. & beryllus.
saphyrus. carbunculus & smaragdus
Ecce nouem dixit nomina lapidũ.
quia ꝓfecto nouem sunt ordines
angelorum. Quibus nimirũ ordi¬
nib ille primus angelus. ideo or¬
natus & opertus extitit. quia dũ
cunctis agminibus angelorũ prela¬
tus est: ex eorum comparatione
clarior fuit Sed cur istos ꝑsisten¬
tium angelorum choros enume¬
rando ꝑstrinximus. si non eorũ
quoꝙ ministeria subtiliter expri¬
mamus. Greca & enĩ lingua. an¬
geli. nuntii. archangeli uero sum¬
mi nuncii uocantur. Sciendum
quoꝙ quod angelorum uocabulu
nomen est officii non naturę. Na¬

Expanded text:
imilitudinis plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum est quia non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur; ut quo in eo subtilior est natura, eo in illum imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, jaspis, chrysolithus, onyx, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii, archangeli vero summi nuntii, vocantur. Sciendum quoque quod angelorum vocabulum, nomen est officii, non natur
Abbreviated transcription (Latin):
discrepat ab eo quod in alus codiel¬
bus legitur emundat: quia nimi¬
rum praua mens si non prius per
timorem euertitur. ab assuctis ul¬
cũs non emundatur Euersa arg
domo inuenitur dragnia. quia cll
perturbatur conscientia hominis.
reparatur in homine similitudo
conditoris. Et cum iauenerit
conuocat amicas. et uicinas dical
Congatulamini michi. quia inuail
dragnam quam ꝑdideram. Quas

Expanded text:
discrepat ab eo quod in aliis codicidiscrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas suas, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni drachmam quam perdidera
Abbreviated transcription (Latin):
decem.& si perdiderit dragmã
unam. nonne accendit lucernam.
& euertit domũ. & querit diligen¬
ter donec in ueniat. Qui signatur
ꝑ pastorem. ipse & ꝑ mulierem
Ipse enim ds̃. ipse & di sapientia
Et quia imago exprimitur in drag¬
ma. mulier dragnã perdidit. quan
tus fuerat peccando a similitudine
sui conditoris recessit Sed
accendit mulier lucernã: quia di
sapientia apparuit in humanitate
Lucerna quippe. lumen in testa est
Lumen uero in testa est. diuinitas
in carne. De qua uidelicet testa
sui corporis. dicit ipsa sapientia
Ex aruit uelut testa iurtus mea
Quia enim testa in igne solidatur.
eus uirtus sicut testa exarũit. quia
assumptam carnẽ ad resurrectionis
głam ex passionis tribulatione robo¬
rauit. Accensa autẽ lucerna eues¬
tit domum: quia mox ut eius dull¬
nitas per carnẽ claruit. om̃asse nr̃a
conscientia concussit. Domus nãꝙ
euertitur: cum consideratione sui¬
reatus humana conscientia pertus¬
batur. Qui euersionis sermo non

Expanded text:
perdiderit drachmam unam, non accendit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse enim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quandei fuerat, peccando a similitusui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non
Abbreviated transcription (Latin):
cęli exaltabo solium nicum. sede¬
bo in monte testamenti in lace¬
uus aquilonis. ascendam supes
altitudinẽ nubium. similis ero altis¬
simo. dum in finem mundi in sua
urtute relinquetur extremo suppli¬
cio perimendus. cum michaele ar¬
changelo prȩliaturus esse ꝑhibet᷑.
sieut ꝑ iohannẽ dicitur factũ est
prelium cum michaele archangelo.
ut qui se ad dĩ similitudinẽ suꝑb
&xtulerat ꝑ michaelem peremptus
discat quia ad dĩ similitudinẽ
ꝑsuꝑbiam nullus exsurgat. Ad
Mariam quoꝙ gabrihel mittitur.
Iui ad debellandas aerias potes¬
dates humilis apparere dignatus
etDe quo ꝑ psalmistam dicit᷑

Expanded text:
sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo , dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplicio perimendus, cum Michaele archangelo praeliaturus esse perhibetur, sicut per Joannem dicitur: Factum est praelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam di
Abbreviated transcription (Latin):
dinem quippe mox ut aura
contigerit. in partem alterã
flectit. Et quid ꝑharundinẽ
nisi carnalis animus designa¬
tur. Qui mox ut fauore
uel de tractione tangitur.
statim in partem quamlibet
melinatur. Si enĩ abhuma¬
no ore aura fauoris flauerit
hilarescit. e xtollitur. totumq se
quasi ad gram inflectit. Sed si
inde uentus detractionis erupe¬
rit unde laudis aura ueniebat
mox hunc quasi in partẽ alte¬
ram. aduim furoris in elinat.
Sed harundo uento agitata io¬
hannes non erat. quia hunc
nec blandum gr̃a. nec cuius li¬
bet detractio mira asperũ faci¬
ebat Nec prospera hunc erige¬
re nec aduersa nouerant in¬
clinare. Harundo gͦ uento agi¬
tata non erat. quem astatu sui
rectitudine nulla rerũ uarietas
inflectebat. Discamus gͥ fratres
auras linguarũ positus. stet in¬
flexibilis status mentis. Nul¬
la nos de tractio adirã pro¬
uocet. atq ad remissionẽ in¬
utilis gr̃ẽ nullus fauor in cli¬
net Non nos prospera eleuent

Expanded text:
dinem quippe mox ut aura dinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamus ergo, fratrauras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent,
Abbreviated transcription (Latin):
tantisq uirtutib non scanda¬
litari quisq potuit. sed ammi¬
rari. Sed infidelium mens.
graue in illo scandalũ ꝑtulit
cũ eũ & post tot miracula. mo¬
crucifixum. uideis quidem
scandalũ. gentib aut stulticia
Sultũ quippe hominib uisumẽ
ut pro hominib auctor uitȩ
moreretur. Et inde contra
eũ homo scandalũ sumpsit.
unde ei amplius debitor fieꝰ
debuit. Nam tanto ds ab homi¬
nibus dignius honorandus eẽt.
quanto pro hominib & in dig¬
na suscepit. Quid est gͦ dicere
beatus qui non fuerit scanda¬
lizatus in me nisi aꝑta uoce
abiectionem mortis sue hu¬
militatemq signare. Acsi pa¬
tenter dicat. Mira quidem
facio. sed abiecta perpeti non
de dignor. Quia ergo mo¬
riendo te subsequor. cauendũ
ualde hominib ne in me mor¬
tem despiciant. qui signa uene¬
rantur. Sed dimissis ioħis disci¬
pulis. quid de codem ioħe
turbis dieat audiamus. Quid
Harundinem uento agitatam.
Q uod indelicet. non asserendo
sed negando intulit. Harun¬

Expanded text:
tantisque virtutibus, non scandalizari quisque potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula mocrucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arun
Abbreviated transcription (Latin):
es. an etia pro hominib mori
digneris insinua. ut qui nati¬
uitatis tuę prȩcursor eatiti
mortis etĩa precursor fiam
et uenturũ inferno te nuntiẽ
que iam uenisse mundo enun¬
tiaui. Unde & inquisitus dñs
enumeratis potentie miracu¬
lis. de mortis sue ꝓtinus hu¬
militate respondit dicens.
Ceci uident. claudi ambulant
leprosi mundantur. durdi
audiunt mortui resurgunt.

Expanded text:
es, an etiam pro hominibus mori es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resur
Abbreviated transcription (Latin):
uenientem adiordanis
baptisma dñm ostendit dicens.
Ecce agnus dĩ. ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. qui et humilitatem
suam et diuinitatis eius potentiã
considerans dicit. qui de terra ẽ.
de terra loquitur. qui aut de cȩlo
uenit suꝑ om̃s est cur in carcere
positus mittens discipulos requi¬
rit tues qui uenturus es an alium
expectamus Tanquã si igno¬
ret quem ostenderat. & an ipse
sit nesciat. quem ipsum ẽẽ pro¬
phetando. baptizando osten¬
dendo clamauerat. Sed hȩc ci¬
tius quęstio soluitur. si gestę rei
tempus & ordo pensetur Ad
iordanis enĩ fluenta positus. quia
ipse redemptor mundi esset asse
ruit. missus uero in carcerem an
ipsum ẽẽ mundi redemptorem
dubitat. sed quęrit ut sciat si is
qui ꝑse inmundũ uenerat. ꝑse
etia ad inferni claustra descendat
Quem eni p̃currens mundo nun¬
tiauerat. humc moriendo ad
inferos p̃currebat. Ait ergo.
Tues qui uenturus es. an alium
expectamus Ac si aꝑte dicat.
Sicut ꝓhominib nasci dignatus

Expanded text:
venientem ad Jordanis baptisma Dominum ostendit dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redempruit. Missus vero in carcerem, utipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim ptiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
nis gaudium in ꝑuentione querimꝰ
penitentie a maritudinẽ in ua
sa nr̃a conuersatio ad laudem dĩ
et alios accendat. Unde illic sub¬
ditur. Et om̃is plebs ut uidit.
dedit laudem dõ

Expanded text:
nis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via sa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: Et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
nis membra illius accepta uulnera
liuore inflicto sulcauerant
Quae mox ut ep̃s uidit exhorru
it. & quis sibi talia facere prę¬
sumpsisset magne obstupefacti¬
onis uocib in quisiut. At ille
respondit haec se ꝓ ipso fuisse
ꝑ pessum Excreuit cũ terrore
ammiratio. sed nullas iam prb̃r
inquisitioni eius moras adiciens
secretum reuelationis aperuit. eiꝙ
iussionis dominicȩ ꝑ ea quae au¬
dierat uerba narrauit dicens
Age quod agis. operare qđ operaris
non cesset manus tua. ñ cesset
pes tuus. natale apłorũ uenies
ad me. & retribuo tibi mercedẽ
tionẽ se cũ magna cordis con¬
tricione ꝓstrauit. & qui oblatul¬
rus sacrificium ad horam terciã
uenerat. hoc ꝓ extensȩ orationis
magnitudine ad horã nonam
usꝙ ꝓtelauit. atꝙ ex illo iam
die magis magisq ei aucta sunt
lucra pietatis: factusq est tam
fortis in opere quam certus e
munere quippe ciũ ipse debi¬
tor fuerat. ex ꝓmissione iã ceps¬

Expanded text:
nis membra illius accepta verbera, nis membra illius accepta verbera, livore inflicto, sulcaverant. Quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et quis sibi talia facere praesumpsisset cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum terrore admiratio; sed nullas jam presbyter inquisitioni ejus moras adjiciens, secretum revelationis aperuit, eique jussionis dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies ad metionem, se cum ma- gna cordis intentione prostrauit: et qui oblaturus sacrificium ad ho- ram tertiam uenerat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad ho- ram nonam usque protelauit. Atque ex illo iam die magis magis- que aucta sunt ei lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, cui debitor fuerat, ex ea promissione iam cepe