comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib capitis ossa plana et
tenuia siune meduit: serratis p̾ti¬
natim structa compagib. Perfrat¬
ta nequeunt solidari: s exemp¬
ta modice ñ sunt letalia. Inf̾mis¬

Expanded text:
 Capitis ossa plana, tenuia, sine medullis, serratis pectinatim structa conpagibus. perfracta non queunt solidari, sed exempta modice non sunt letalia, in vi
Abbreviated transcription (Latin):
terib suis subtilissima rechi¬
a texit: euiscerat q se ꝓ captura mꝰ¬
caꝵ a deo freciñt̾: ut ꝓrsus uacuata
morte deficiat. Cũ aũt saciata fu̾it
his q̃ rethia intiderint: td̾ suꝑflu¬
um est diligent̾ irretit ut nõ euadat
s cũ it̾um esurierit: cibũ ĩa captum

Expanded text:
eribus suis subtilissima retia texit, evisceratque se pro captura muscarum adeo frequenter, ut prorsus vacuata morte deficiat. Cum autem satiata fuerit, his qui retia inciderunt, quod superfluum est diligenter irretit, ut non evadat, ut cum iterum esurierit, cibum iam captum
Abbreviated transcription (French):
est dimicatio. Maiore c̾cũdãte multitu-¬
die resupine pedibus repugnãt: collec¬
teq ĩ arcũ rostro et ungnb tote tegũt᷑
Auriliatur accipit̃ collegio qͦdã natu¬
re bellũq particur. Noctuas sexagenis
diebus hyenuis cubare et .ix. uoces ha¬
bere tradit uigidius.

Expanded text:
s dimicatio. maiore circumdatae multitudine resupinae pedibus repugnant collectaeque in artum rostro et unguibus totae teguntur. auxiliatur accipiter collegio quodam naturae bellumque partitur. noctuas sexagenis diebus hiemis cubare et novem voces habere tradit Nigidius.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus agitat iugorẽ sentiendi .i.¬
ꝑ ignẽ. Inchoat itaq motũ ĩ oib
serisib a subtilitate ignis: s nõ
in omĩb ad idẽ ꝑuenit. In uisu
corpulentiorem. Que enĩ sapĩt¬

Expanded text:
corpus agitat uigorem sentiendi. inchoat itaque motum in omnibus sensibus a subtilitate ignis, sed non in omnibus ad idem peruenit. in uisu corpulentiorem, quo etia
Abbreviated transcription (Latin):
Aspis est ẜpens cerulei coloris: cuiꝰ dẽ¬
tes supra modũ longi sunt. ita ꝙ ex¬
tra os sicut apro apparent. Morsu ue¬
uenũ ĩmittit et spargit. unde ⁊ nom̃
accepit uirtute quoꝵda u̾boꝵ incaai¬
tatur: ne ueneno int̾imat. uł ut cͥdã
dicunt ut cuueta capi possit: et gemi

Expanded text:
Aspis serpens cerulei coloris, cuius dentes supra modum longi sunt, ita quod extra os sicut in apro apparent. Morsu venenum immittit et spargit unde et nomen accepit. Virtute quorumdam verborum incantatur, ne veneno interimat, vel ut quidam dicunt ut quiet
Abbreviated transcription (Latin):
turã ẽẽ: ⁊ alt̾nis anuis mares al¬
terius feminas fieri et pare sine
mari uulgus credit. aristotibes
negat. Collo ⁊ iuba et uuitate spi¬
ne porrigitur. net nisi tircuactu

Expanded text:
turam et alternis annis mares, alternis feminas fieri, parere sine mare vulgus credit, Aristoteles negat. collum ut iuba in continuitatem spinae porrigitur flectique nisi circumactu
Abbreviated transcription (Latin):
tempestiua ad gu̾audũ etas. Que
solidas hñt ungulas singłos: q̃
bisulcas geminos ꝑuint. Quor
in digitos pedũ fissura diuisa
est. eo nuosiora in fetu. S suꝑio¬
ra om̃ia ꝑfcõs edunt ꝑtus. hec
in coatos. In qͦ gn̾e sunt ⁊ leene.¬

Expanded text:
tempestiva ad generandum aetas. quae solidas habent ungulas, singulos; quae bisulcas, et geminos pariunt; quorum in digitos pedum fissura divisa est, et numerosiora in fetu. sed superiora omnia perfectos edunt partus, haec in- choatos , in quo sunt gene
Abbreviated transcription (Latin):
Queq aial ꝑiunt in capita gig¬
riunt c̾cuamicto fetu sb̃ enitum
alia in uto porrͤta quadrupedes
gestant᷑ extensis a longitudinẽ
cru rib ⁊ ad aluũ suam applitat᷑.
Ho ũ in semet ꝯglobatus. intr
duo geriua marib sitis. Quadru
in loco enixe. qm̃ huit aĩali nulba
niemoria. Ita ꝑ se catuli erũpũt.

Expanded text:
que animalpariunt, in capita gignunt circumacto fetu sub enixum, alias in utero porrecto . quadripedes gestantur extentis ad longitudinem cruribus et ad alvum suam adplicatis; homo in semet conglobatus inter duo genua naribus sitis. molas, in loco enixae, quoniam huic animal nulla memoria; itaque per se catuli erumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Sole cõmunes natos cõmunia
tecta: u̾bis hũt. magnisq agi¬
tant sub legib euũ: uł pat̾am
sole ac certos nouere penates.
uenitureq hyemis memores esta¬
te laborem: ex ꝑiunt᷑ et in mediũ
uigilant: ⁊ federe pacto: ex̾centur
agris pars intra septa domoꝵ :
uartisi lacrimam. ⁊ lentũ de cortite
glutẽ. Prima fauis ponũt fun¬
damina. deuide tenaces: suspẽdũt
teras alie spegentes adultos: edu¬
cunt fetus alie purissima mella:
stipant et liguito discendunt net¬
tare cellas. Sunt quib ad portaᷤ
retidit custodia sorti: in q uicem
spetulant᷑ aquas ⁊ nubila celi:
aut oña accipiunt uenient aut

Expanded text:
Solae communes natos, consortia tecta Urbis habent, magnisque agitant sub legibus aevum; Et patriam solae, et certos novere penates: Venturaeque hiemis memores, aestate laborem Experiuntur, et in medium vigilant, et foedere pacto Exercentur agris, pars intra septa domorum, Narcissi lacrymam, et lentum de cortice gluten, Prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces Suspendunt ceras: aliae, spem gentis, adultos Educunt fetus, aliae purissima mella Stipant, et liquido distendunt nectare cellas. Sunt, quibus ad portas cecidit custodia sorti, Inque vicem speculantur aquas, et nubila coeli: Aut onera accipiun
Abbreviated transcription (Latin):
siluestris que et capreola uł rubi¬
capra dr̃ bestia seua est in comparẽ
sui generis: in alias autẽ bestias
timidat ac mansueta nimis. Hec
ia insula cirta quando uulnerata
eit pulegiũ querit: tiuo comesto sagͥ¬
ta te corpore exilit. uix aũt capi. po¬
test quia celerrima est. et cũ a canib
p̾mit᷑. ad montes altissimos cõfugit.
pluria int̾ mares est discordra xp̃
Reminas: et hoc tempore coitus dyas¬

Expanded text:
sylvestris, que et capreola vel rubicapra dicitur, bestia seva est in comparem sui generis, in alias autem bestias timida ac mansueta nimis. Hec in insula Creta quando vulnerat est, pulegium querit; quo comesto, sagitta de corpore exilit. Vix autem capi potest, quia celerrima est et cum a canibus premitur, ad montes altissimos confugit. Plurima inter mares est discordia propter feminas et hoc tempore coitus. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
da: sicut et equoꝵ aures.
Nam et has notas genero sissimo
cuiq natura tribuit. Immota gͦ¬
blandienti qd̾ raꝵ eit. Crebrimr
enĩ iracundia cuiꝰ cauda in pͥncipio
t̾ra u̾beratur. ⁊ increm̃to t̾ga ceu
dente: a ter ꝓfluit sanguis. Idem
saciati: in noxii sunt. Gen̾ositas ĩ
coactus s tantiũa amentia iratꝰ
Illa nobilior animi significatio.
qd̃ qͣmlib magna canũ ⁊ uenan¬
tiũ urgente ui: contemptĩ resti¬
tans cedit in campis ⁊ uͥ spectari
potest. Idem uͦ ubi uirgulta siluasq
penetrau̾it acerrimo tursu fertur
saltu: quo in fuga nõ utitur. Uulue¬
ratus obseruatione mira ꝑtussorẽ
nouit:⁊ in qnͣtalib multitudine
appetit. Eum uͦ qui tela cusdem
nuserit. s nõ uulnerau̾it: correp¬

Expanded text:
da, sicut et equorum aures; namque et has notas generosissimo cuique natura tribuit. inmota blandienti , quod rarum est: crebrior enim iracundia, cuius in principio terra verberatur, incremento terga ceu dente ater profluit sanguis. iidem satiati innoxii sunt. generositas in coactus, sed tamquam amentiae iratus. illa nobilior animi significatio: quamlibet magna canum et venantium urguente vi contemptim restitansque cedit in campis et ubi spectari potest; idem ubi virgulta silvasque penetravit, acerrimo cursu fertur saltu, quo in fuga non utitur. vulneratus observatione mira percussorem novit et in quantalibet multitudine adpetit; eum vero, qui telum quidem miserit, s
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes pħi: que tantũ sunt de
sensbili qd̃ est ꝑ mediũ extra¬
neum. quia señsibile ĩ medio
sicut in medio nõ est nisi ẜ po¬
tentiam ⁊ uiam ⁊ tnͣsitũ. D si
est in medio ut in mat̾i̾a: tunc
mediũ est in rõe obiecti ⁊ nõ ĩ rõe
medii. Et tunc sensibile ui ip̃o
est in actu. Duo autẽ sensus qͥ
sunt ꝑ mediũ intra. hñt serisibi¬
lia q̃ in actu sunt ⁊ in obiecto
⁊ in medio ⁊ in organo ⁊ sensibi

Expanded text:
osophi, quae tantum sunt de sensibili, quod est per medium extraneum, quod sensibile in medio ut in medio non est nisi secundum potentiam et viam et transitum. Sed si est in medio ut in materia, tunc medium est in ratione obiecti et non in ratione medii, et tunc sensibile in ipso est in actu. Duo autem sensus qui sunt per medium intra, habent sensibilia, quae actu sunt et in obiecto et in medio et o
Abbreviated transcription (Latin):
uentriũ coeunt: tanta celeri¬
tate ut uisum fallant. Delphini ⁊
ueliqua cete simili mͦ ⁊ paulo diutiꝰ.
femina piscis. coitꝰ tempore marẽ
sequit᷑. uentrẽ eius rostro pulsans.
nas sinulit̾: eaꝵ oua uescentes. N
satis est generationi ꝑ se coitꝰ. nisie¬
ditis oius unt̾ se u̾sando mares ⁊ fe¬
mine uitale asꝑserint uirus. Non
omnib aũt id contingit ouis. Ni
cũ singłi ut̾i innumerabilia concipi
aculeati q at testudo in coitu super-¬
ueniunt: polippi crine uno semine
capite coeunt: reliqua molliũ ter¬
gis ut canes. Locuste aũt ut tantri

Expanded text:
entrium coeunt tanta celeritate, ut visum fallant, delphini et reliqua cete simili modo et paulo diutius. femina piscis coitus tempore marem sequitur, ventrem eius rostro pulsans; nas similiter, ova vescentes earum. nec satis est generationi per se coitus, nisi editis ovis interversando mares vitale adsperserint virus. non omnibus id contingit ovis icum singuli uteri innumerabilia concipiaaculeatique , et testudines in coitu superveniunt, polypi crine uno feminaecapite coeunt, reliqua mollium tergis ut canes, item locustae et squi
Abbreviated transcription (Latin):
Eritius est piscis marinus hũs
caput et os inferius. ut dicit aris¬
totiles. et exitum suꝑfluitatum
suꝑiꝰ ꝙ est contra morem aĩaliũ
ceteroꝵ. utitur aũt spinis loco
pedum. Eius anteriora separata
sunt: et inferiora continua. Hor¬
rori est ceteris piscib: qr spinis
hispidus. Unde ñ de facili fit ulli
piscium preda. Carnes eius ue¬
hement̾ rubee sunt: colori mini¬
o sumiles ut dicit pluuus.

Expanded text:
Ericius est piscis marinus, habens caput et os inferius, ut dicit Aristoteles, et exitum superfluitatum superius, quod est contra morem animalium ceterorum: utitur autem spinis loco pedum; eius anteriora separat sunt et inferiora continua: horrori fit ceteris piscibus, quia spinis hispidus; unde non de facili fit ulli piscium preda. Carnes eius vehementer rubee sunt, colori minio similes, ut dicit Plinius.
Abbreviated transcription (Latin):
quem uulgus ericiũ uotat. Curꝰ
testula duplex spinis aculeata ĩ
modũ castaneoꝵ qnͣdo ad huc oꝑte
de arborib cadunt. Caro eius mol¬
lis et minio similis actor. Icinꝰ

Expanded text:
quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio similis, †uris†
Abbreviated transcription (Latin):
dentes: raro aũt ferine. Et tamen
sine usu. Itaq cũ apͥ ꝑcutiant feĩe.
Animaliũ pleris q ꝑignedo sine sen¬
su est: quã ob cam sues spirantes a
murib tradunt ad rosas. Sues hñt

Expanded text:
ti, raro feminae, et tamen sine usu. itaque cum apri percutiant, feminae animalium et pinguitudo sine sensu; quam ob causam sues spirantes a muribus tradunt adrosos, quin et
Abbreviated transcription (Latin):
uit quo genitꝰ est ordĩe: eaq alit̾ net
alia. Detracto alumpno suo: illa ste¬
rilescit illito ac resilit. Tunc ex om̃i
turba relictam solam: munifex que
genito fu̾at attributa defendat. Cau¬

Expanded text:
fetu quo genitus est ordine, eaque alitur nec alia. detracto illa alumno suo sterilescit ilico ac resilit, uno vero ex omni turba relicto sola munifex, quae genito fuerat attributa, dependet. 2
Abbreviated transcription (Latin):
nira quidẽ acreatore pͥncipi¬
um hñs ex qub est. ꝑ fc̃a est ĩ
genere suo. unde ex quo est. sciret
oĩa que ab hoĩe scux possunt. nͥ gͣ¬
uitas carius ess. Ꝙ ꝑ pͥmũ homi¬
nem qui ante corruptõnem huma¬
nitatis ex quo fuit ꝑft̃e habuit
scĩam humana. ꝓbari potest. S
corrupta humanitate: ex qͦ cõiũgiꝰ
suas pͣ ex̾tere douͦ usu ⁊ exꝑientia
⁊ alicuiꝰ doctͥna exritata incipit dis¬
cern̾e. ueluti si qͥs cũ atie subtili o
clõꝵ in tenebrosa detrudatur. uid̾e
bris ⁊ lum̃ ascendat᷑¬

Expanded text:
nima a Creatore principium habens, ex quo est, perfecta est in genere suo: unde ex quo est, sciret omnia quae ab homine sciri possunt, nisi gravitas carnis esset. Quod per primum hominem, qui ante corruptionem humanitatis, ex quo fuit, perfecte habuit scientiam humanam, probari potest. Sed modo corrupta humanitate, ex quo conjungitur suas potest exercere, donec usu et experientia et alicuius doctrina excitata, incipit discernere: veluti si quis cum subtili acie oculorum in tenebrosa detrudatur, viderebris et lumen accendat
Abbreviated transcription (Latin):
tã ferũt nullo suffraginũ flexu.
accliuẽ: eaq intisa ab insidiis capi.
Alias est uelocitatis memorate. La¬
bꝵ ei suꝑius est. pregrande: ⁊ ob id
retrogradit᷑ in pascendo nem pͥora

Expanded text:
 set nullo suffraginum flexu, in somno eaque incisa ad insidias capi, alias velocitatis memoratae. labrum ei superius praegrande; ob id retrograditur in pascendo, ne in priora
Abbreviated transcription (Latin):
Herodius qͥ ⁊gir fale si¬
ne gir falcus appellatur ẽ auis int̾ om̃s
nobilissima. colore cernleo. ĩ maxĩa tam̃
parte corꝑis. ad albediẽ i declinãs p̾t̾ꝙͣ
ĩ pectore ⁊ alis. ubi celestẽ colorẽ euidẽtius
imitatur. Adõ fortis ẽ ut aqͥlã capiat.
Adõ q animosus est ut cũ post qͥnq gru¬
es uł alias quaslibet aues ĩ̾ aere uolan¬
tes fui̾t dimissus ab eaꝵ ꝑsequtõe ñ desi¬
stat doñ om̃s ad t̾ram successione deiciat.
Cit autẽ canis ad ħ edoctus qͥ herodio de¬
suꝑ uolante ip̃as aues deiectas capiat ⁊¬
occidat. Herodius cũ uidet p̾dã excuti¬
ens se aiãt ⁊ disc̾nit an ad capiendũ alta
sit. In altũ qͥdẽ ascendit ⁊ cũ impetu descẽ¬
dendo p̾dam deicit. Ad p̾dam ã uolando
pedes pectori coniũgit et sic p̾dam ferit.
Quã si p̾mo ĩpetuñ caꝑit ĩ altũ cõscẽdit
et p̾ indignatione uix ad reclamatoriũ
redit. Carnes crudas ⁊ seruatas ñ come¬

Expanded text:
Herodius, qui et gyrfale sive gyrfalcus appellatur, est avis inter omnes nobilissima, colore ceruleo, in maxima tamen parte corporis ad albedinem declinans, preterquam in pectore et alis, ubi celestem colorem evidentius imitatur: adeo fortis est ut aquilam capiat, adeo quoque animosus, ut cum post grues, vel alias quaslibet aves in aere volantes fuerit dimissus, ab earum persecutione non desistat, donec omnes ad terram successive deiiciat. Est autem canis ad hoc edoctus, qui herodio desuper volante, ipsas aves deiectas capiat et occidat. Herodius cum videt predam, excutiens se animat et discernit an ad capiendum apta sit. In altum quidem ascendit et cum impetu descendendo predam deiicit; ad predam autem volando pedes pectori coniungit et sic predam ferit; quam si primo impetu non capit, in altum conscendit et pre indignatione vix ad reclamatorem redit. Carnes crudas et servatas non come
Abbreviated transcription (Latin):
arabice paludes pimatoꝵ anguiũ mitt̃t
examina qͦꝵ tã citũ uirꝰ ẽ ut morsũ ante
mors ꝙͣ dolor ĩsequatur. lagacitate. qͣ ad
ħ ualent aues ibices excitate ĩ ꝓcinctum
eunt uniũse et p̾us quã pat̾os t̾minos ex¬
t̾nũ malũ uastet ĩ aere occursant eat̾uis
pestilentibus: ibiq agmẽ deuorãt uniu̾¬
sũ. Quo mito sacre sunt. et illese pariunt.

Expanded text:
 mittunt examina, quorum tam citum uirus est, ut morsum ante mors quam dolor insequatur, sagacitate qua ad hoc ualent aues excitatae in procinctum eunt uniuersae et prius quam terminos patrios externum malum uastet, in aere occursant cateruis pestilentibus; ibi agmen deuorant uniuersum; quo merito sacrae sunt et inlaesae. Ore pariunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ob causã confecta ex medullis ip̃oꝵ
unguina. sedant calores hominũ
languentiũ. Legimus plimos ma¬
tutinis dieb ceruinã carnẽ degusta¬
re solitos: sine febrib longeuos fu¬
isse. Qd̃ demũ ꝓderit: si uno uuln̾e

Expanded text:
ob causam confecta ex medullis ipsorum unguina sedant calores hominum languentium. Legimus plurimos matutinis diebus ceruinam carnem degustare solitos sine febribus longaeuos fuisse; quod demum proderit si uno uulnere
Abbreviated transcription (Latin):
Leo nisi lesus facile non irascitur
s cũ ultro ꝓuotatur cõfringit to¬
talit̾ adu̾santem. Refert plinuius
ꝙ syracusanus in syria leone ob¬
iuo supplicit̾ uolurante pauore at¬
tonitus: tũ undiq refugienti se
leo opponeret. eius q uestigia qͣsi
adulando ꝓ lamberet: in ip̃ius pe¬
de uulnus animadũtit extractoq
surtulo eum a crutiatu liberauit.
Similit̾ et elpis cũ obuio leone ad
arborẽ confugisset: hyanti ore leo
ante eum ululans indicabat qr os
auidiori morsu dentib in heferat
Qd̃ ille cernens aꝓpximauit. ⁊ im¬
pedimentum ab hyantis ore medi¬
o tulit. Cuiꝰ manu se curatũ c̾uens
leo: gras referebat quodam modo
blandiendo. Cauda quidem blandi¬
enti ⁊ placido ẽ ĩ mota: s hoc raꝵ
crebrior enim ira. Homini ul ⁊̃¬

Expanded text:
Leo nisi lesus facile non irascitur, sed cum ultro provocatur, confringit totaliter adversantem. Refert Plinius, quod Syracusanus in Syria, leone obvio, ac suppliciter volutante, pavore attonitus, cum undique refugienti se leo opponeret, eiusque vestigia quasi adulando perlamberet, in ipsius pede vulnus animadvertit, extractoque surculo, eum a cruciatu liberavit. Similiter et Elpis cum obvio leone ad arborem confugisset, hyantiore leo ante eum ululans, indicabat quod os avidiori morsu dentibus inheserat. Quod ille cernens, approximavit et impedimentum ab hiantis ore medio rulit: cuius manu se curatum cernens leo, gratias referebat, quodammodo blandiendo. Cauda quidem blandienti et placito est immota; sed hoc raro, crebrior enim ira: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
returui dentes bestie: nõ possunt qũe¬
qmͣ nisi elatũ ac rectũ attingere. Sus¬
tinebit tamen pedũ illius conculcati¬
onem: quousꝙ si iatenti a prtximo
succurratur. Aper cunctas bestias p̃¬
cedit auditu. Adextris ht os in mo¬
dũ scuti: qd̃ uenabulis ⁊ machere op¬

Expanded text:
recurui dentes bestie non possunt quenrecurui dentes bestie non possunt quenquam in se elatum ac rectum attingere: sustinebit tamen pedum illius conculcationem, quousque sic iacenti a proximo succurratur. Aper cunctis bestiis precedit auditu: a dextris habent os in modum scuti, quod venabulis et macheris op
Abbreviated transcription (Latin):
tia. fortis est nigri coloris. tuie nullã
fera ac ferox est Dentes ht magnos ⁊
recuruos: incisionib aptos. In quib
hoc mirabile est: qd̃ uiua quidẽ bestia
possunt itẽ qd̾ ferrũ. Mortuo uero de tcͣ¬
toũi intisionis amisisse ꝓbantur. Hoc
animal si mane antecͣ mingat auena¬
torib ĩpetat᷑: de fatili lassatur. Si uero
ante uł int̾im dũ uenat᷑ urinã fecerit:
difficulter capture cedit. Uerũꝑtũ ⁊̃ las¬
satũ nõ cedit: s inposteriorib sub sistit
⁊ atrotitate rigidam lassitudinẽ dissimu¬
lat: duellũ offerens uiatori. Ferire ta¬
men hominẽ uł inuadere nõ p̾sumit:
nisi prius ab illo ictum acceperit ca¬
ueat aũt homo sͥ: qr nͥ pͥmo ictu pun¬
gentis cuspidis letale uuluus inter
armũ ⁊ laterales costas dederit: ꝑicli¬
tari de uita pot̾it nͥ forte iuxta ad refu¬
giũ arborem inueniat qm ascendat:
aut humiliori loco. relitͣ terre planicie
totis mẽbris se p̾mat. Auersi enim ac

Expanded text:
tia fortis est nigri coloris, que nullam seva, ac ferox est. Dentes habet magnos et recuruos, incisionibus aptos. In quibus hoc mirabile est, quod in viva quidem bestia possunt idem quod ferrum, mortue vero detracti vim incisionis amisisse probantur: hoc animal si mane antequam mingat a venatoribus impetatur, de facili lassatur. Si vero ante, vel interim dum venatur, urinam fecerit, difficulter capture cedit. Veruntamen etiam lassatum non cedit, sed in posterioribus subsistit et atrocitate rigida lassitudinem dissimulat, duellum offerens viatori, ferire tamen hominem et incidere non presumit, nisi prius ab illo ictum acceperit. Caueat autem homo sibi, quia ubi primo ictu pungentis cuspidis lethale vulnus inter armum et laterales costas dederit, periclitari de vita poterit, nisi forte iuxta ad refugium arborem inveniat quam ascendat, aut totis membris se premat: aversi enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
ytiron monstrũ est. qd̃ uulgus
pilitẽ uocat: et est ingens at¬
ꝙ fortissimũ. In anteriori parte qͣsi
sormã armati militis p̾fert. ⁊ capd
qͣr casside galeatum ex cute ruggosa
et dura ac firma nimis. Abeus col¬
lo tependet scutũ longũ et latũ ac
magnũ. et int̾ius tauũ ut in eo poᷤᷤ¬
sit contra ictus pugnantiũ more
defendi. Est eñ forma triangulare
firmitate duriciaꝙ tam ualidum:
ut uix ũqͣm possit iaculo penetrari
De illo eiꝰ et te spondilib uene q̃dam
ac nerui fortissimi ꝓtendunt᷑ in hu¬
meꝵ: quib p̾cc̃m scutũ pendet ĩ sca¬
mis ht: qͣi manũ bisulcam. cũ qua
ualidissime ꝑtutit. Unde fit: ut dif¬
ficult̾ nimis ab hoĩe capi possit
Et si captus fu̾it: difficulter ⁊̃ neca¬
rinisi tũ malleis pot̾it.¬

Expanded text:
tiron monstrum est, quod vulgus militem maris vocat et est ingens atque fortissimum. In anteriori parte, quasi formam armati militis prefert et caput quasi casside galeatum ex cute rugosa et dura ac firma nimis. Ab eius collo dependet scutum longum, et latum, ac magnum, et interius cavum, ut in eo possit contra ictus, pugnantium more defendi. Est enim forma triangulare, firmitate duritiaque tam validum, ut vix unquam possit iaculo penetrari. De collo eius et de spondilibus, vene quedam ac nervi fortissimi protenduntur in humerum, quibus predictum scutum pendet in scabet et quasi manum bisulcam, cum qua validissime percutit; unde fit ut difficulter nimis ab homine capi possit, et si captus fuerit, difficulter etiam necari, nisi cum malleis poteri
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt equas cũ pullis suis
et fame affligunt eas trib diebꝰ.
cas ⁊ eqͣs agunt trans aqͣm illã
impositis clicellis suꝑ dorsum
eaꝵ. Que uͥ uident transflumen
herbas uirentes: pascunt᷑ ꝑ cam¬
pos ultra flumen. Formice autẽ
uidentes scrimas et clitellas sr̃
dorsũ eaꝵ: comportant ineas au¬
reas arenas uolentes eas ibi
reconde. Despascente aũt die pt¬
qͣm saciate st̃ eque ⁊ auro honus¬

Expanded text:
accipiunt equas cum pullis suis, et fame affligunt eas tribus diebuscas, et equas agunt trans aquam illam impositis clitellis super dorsum illarum, quae ubi vident trans flumen herbas virentes, pascuntur per campos ultra flumen. Formicae autem videntes scrinia et clitellas super dorsum earum comportant aureas arenas in eas, volentes eas ibi recondere. Vesperascente autem die, postquam satiatae sunt equae, et auro onus
Abbreviated transcription (Latin):
gigniuit: suilem oius. Et apes¬
condunt. At siquis comparet ho¬
n̾a corporib eaꝵ: fatetur ĩllis
portione uires ẽẽ maiores. Gert̃
ea morsu marora: au̾se postremis
pedib moliunt᷑ hum̾s obiuxe¬

Expanded text:
pescondunt. ac si quis conparet onera corporibus earum, fateatur nullis portione vires esse maiores. gerunt ea morsu; maiora aversae postremis pedibus moliuntur umeris obnix
Abbreviated transcription (Latin):
sis. sclicet pp̃ hominis puritionẽ. corret¬
tionẽ instructionẽ. Punit᷑ eñi homo cũ
ledit᷑ ab his: uł cũ timet ledi. quia timor
maxima pena est Corrigit᷑ his: cũ sit
ista sibi actidisse ꝓ pcc̃o suo. Instruit᷑ ⁊̃ ad¬
mirando oꝑa dei. magis scilicet admirãs
oꝑa formicaꝵ qͣm honera cameloꝵ. Uel
cere: recordat᷑ sue fragilitatis ⁊ humili¬
atur. forte dicet aliquis. qr q̃dam aĩalia
ledunt alia: que nec inde puniunt᷑ nec
corrigunt᷑ uł instruuntur. S ⁊̃ in his
instruit᷑ homo ꝑ exemplũ: qr ad hoc tre¬
ata sunt ut aliis sint in esũ. S forte obi
At et in hoc instruit᷑ homo ne aliquod
genus mortis horrescat: qr ꝑ quoscũꝙ
transeat meatus. nec capillus decapite
eius ꝑibit

Expanded text:
hominis punitionem, correptionem, instructionem; punitur enim homo cum laeditur his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando opera Dei, magis admirans opera formicarum, quam onera camelorum: vel cere, recordatur fragilitatis suae, et humiliatur. Sed diceret quis quod quaedam animalia laedunt alia, quae nec inde puniuntur, vel corriguntur, vel instruuntur. Sed ex his et in his instruitur homo per exemplum. Etiam ad hoc creata sunt, ut aliis sint in esum. Sed si iterumsed et in his instruitur homo, ne aliquod genus mortis horrescat, quia per quoscunque transeat meatus, nec capillus de capite ejus peribit
Abbreviated transcription (Latin):
go chile arabite dr᷑ latine capͥmulga.
Est eni orientis magna q̃ duoł t̾a
facit oua. Capras lacte irruguas petit e¬
aꝵq mamllis se supponens rostro lato ꝙ
ad ħ creatũ ht̃ lac ex eis uelut capreolus.
suggit. S ex tũc ĩ eis lac adnichilat᷑ caꝵq
namille de sicrant᷑ dicic ⁊̃ plinus. ꝙ ex ea

Expanded text:
gochile arabice dicitur, latine caprimulga, est enim avis orientis magna, que duo vel tria facit ova, capras lacte irriguas petit, earumque mammis se supponens, rostro lato, quod ad hec creatum habet, lac ex eis velut capreolus sugit, sed extunc in eis lac adnihilatur, earumque mammille desiccantur. Dicit etiam Plinius, quod ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ diligant. qui hic dũ pcc̃a diligerẽt
nec se amabant. Seruatur gͦ diuit
ad penam ⁊ cognitõ pauperis quem
despexit ⁊ memoria fc̃m quos reliquit.
utilit̾ a matoꝵ amplius torqueat᷑¬

Expanded text:
liter diligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Servatur ergo diviti ad poenam, et cognitio pauperis quem despexit, et memoria fratrum quos reliquit, utiliter amatorum amplius torqueat
Abbreviated transcription (Latin):
pis fluminũ fetificat si assit eis: tm̃i uł¬
qm in ed loco nõ est uentus. et est in se ca¬
lidus. Disces parui ferifitant uͥ pauca
est: et hoc p̃cipue cuta radices salicũ
uł aliaꝵ arboꝵ. Plurima uͦ pars ꝯuox
occasione multimoda perit: qr si om̃ia
ꝓuenirent multiplicarent᷑ nimis. Ita
precipue cm̃ femina ouat uagando:
maior pars ouoꝵ perit. Quidam aũt

Expanded text:
pis fluminum fetificat, si assint eis; quoniam in eo loco non est ventus et est in se calidus. Pisces parvi fetificant ubi pauca est aqua et hoc precipue circa radices salicum vel aliarum arborum. Plurima vero pars ovorum occasione multimoda perit, quia si omnia provenirent, multiplicarentur nimis. Itaque precipue quando femina ovat vagando, maior pars ovorum perit. Omnium aut
Abbreviated transcription (Latin):
togenos ht̃. Inuenit᷑ in ea que intrase
parit oua p̃mollia: in aliũ ut̾i locum
transferens. ibiq ex cludens. Similimͦ
triduo excludunt si mas attigerit.
dinẽ utero parit. ⁊ a partu souat᷑ manꝰ
su carent. ambrosius. Igit᷑ alu pisces oua

Expanded text:
fetus habens invenitur eaque intra se parit, ova praemollia in alium locum uteri transferens atque ibi excludens. simili motriduo excludunt, si mas attigit. Acdinem utero parit. a partu coalescit s
Abbreviated transcription (Latin):
quedam hanelatio: et alia t̾ranstiullo
uelud oscitacio. ip̃oꝵ qͦ tu sunt in adu̾¬
sa opinione de somꝑno pisciũ cõfesso.
Quis enĩ sine respiratione lotus somꝑ
no. Dret̾ea bullantiũ aquaꝵ sufflatio:
lune ꝙy effectu conchaꝵ qͦ corpoꝵ aug¬

Expanded text:
elatio et alia tranquillo velut oscitatio, ipsorum quoque, qui sunt in adversa opinione, de somno piscium confessio — quis enim sine respiratione somno locus? —, praeterea bullantium aquarum sufflatio lunaeque effectu concharum quoque corpora aug
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iatĩcchũ qui iris uł gladiolus
dr̃ similitudine folioꝵ uartissum
crocũ: cet̾as q herbas suauissum
odoris ⁊ floris. In frusticib u̾ sint
rose lilia uiole flaue. ros marimiᷤ
hedere In arborib zizifa. amgda¬
lus ꝑsitus pirus: pomifere q ar¬
bores. quib nulla amaritudo respõ¬
det flori de succo. Siluestria uero glã¬
difera robora. therebuitꝰ lentiscus
cedrus. tilia ilex minor ⁊ thimis.
S taxi remoueantur inmice. dĩt
disposite frutices atꝙ uirgulta: or¬
dines suos sub maceriis ex seqͣnt᷑.
Herbas deude plano post frutices
coseremus. Fons uł riuus huc cõ¬
ueniat ociosus: qui humles tnͣ¬
seundo formet lacutias qͣs oꝑiant
rara ⁊ tnͣsu̾sa uirgulta sedes tutas
aꝑib prebitura cũ sitient. aristo

Expanded text:
cum, hyacinthum qui iris vel gladiolus cum, hyacinthum qui iris vel gladiolus dicitur similitudine foliorum narcissum, crocum, ceterasque herbas suavissimi odoris vel floris. In fructicibus vero sunt rose, lilia, viole flave, rosmarinus, hedere. In arboribus zizifa, amigdalus, persicus, pyrus, pomifereque arbores, quibus nulla amaritudo respondet flori de succo. Sylvestria vero glandifera, robora, terebinthus, lentiscus, cedrus, tilia, ilex minor et thymus: sed taxi removeantur inimici. Primi disposite fructices, atque virgulta ordines suos sub maceriis exequantur: herbas deinde plano, post frutices conseremus. Fons vel rivus huc conveniat ociosus, qui humiles transeundo formet lacunas, quas operiant rara et transversa virgulta, sedes tutas apibus prebiture, cum sitient. DE NO
Abbreviated transcription (Latin):
si emende sunt: ꝓuideamus ut
plena comparent᷑. Qͣm rem ul
in spectio uł m᷑muris magni¬
tudo uł freciuentia mõstͣot
cõmeantis ac remeantiᷤᷤ exami¬
nis: ex iucina pociꝰ qm lon¬
gĩqiͣ regione ne aeris noui¬
tate temptẽt᷑ Si uͦ longius
aduehende sunt collo uocte p¬
portẽt᷑. Nec collocare nec ã¬
ꝑire aluearia: nisi uesꝑe ĩstan¬
te debemꝰ. Speculem᷑ deuide ptꝰ
triduũ: ne om̃e ianuas suas e¬
grediatur examen. Hoc enim
signo fugam meditant᷑ assum̾e¬
st̾tus pͥmogeniti uituli allinamꝰ
orib uasculoꝵ. Apib stationẽ
ũ longe a dm̃i edib uł iuortipar¬
te secreta ⁊ aprica ⁊ auentis e¬
mota et calidiore locare deberaus.
cĩ in quadratã cõstituta mensurã.
fures ⁊ accessus hominũ pecudũ¬
q submorieat. Sit habundãs
eiorib qs ł in herbis uł in fruti¬
cib uł in arborib ꝓcuret industͥa
Herbas nutriat origanũ thunũ.
iuolas agrestes affodillũ amara¬

Expanded text:
si emende sunt, provideamus ut plena comparentur; quam rem, vel inspectio, vel murmuris magnitudo et frequentia monstrant commeantis ac remeantis examinis: ex vicina potius quam longinqua regione, ne aeris novitate tententur. Si vero longius aduehende sunt, collo nocte portentur, nec collocare nec aperire alvearia, nisi vespere instante debemus. Speculemur deinde post triduum, ne omne ianuas suas egrediatur examen: hoc enim signo fugam meditantur assumestercus primogeniti vituli alligamus oribus vasculorum. Apibus stationem non longe a domini edibus, vel in horti parte secreta et aprica et a ventis remota et calidiore locare debemus, que in quadratam constituta mensuram, fures et accessus hominum pecudumque submoveat: sit abundans floribus, quos vel in herbis, vel in fructibus, vel in arboribus procuret industria. Herbas nutriat origanum, Tymum, violas agrestes, affodillum, amara
Abbreviated transcription (Latin):
a tenero pullos suos ĩstituere uident᷑ ad pre¬
dam quã ꝑtus abdicare cõpendiis. Cauent¬
eiũ ne ĩ tenera etate pigrescant. ne soluant᷑
deliciis. ne otio marcescant. ne discant ma¬
Accipit̾ siluest̾ multũ ieumare ꝑmittitur
⁊ sic mãsuescit. Qui uult accipitrẽ hr̃e piu¬
guẽ det ei de carne bonis ł porci. ⁊ ħ masculi.
Qui macilẽtũ dec ei gallinas iuuenes aqͣ
madefactas. Qui temꝑatũ gallinas uetes.
Qui expeditũ ĩ aucupando faciat ei bonam
uesicam gutturis ⁊ ĩcludat eũ ĩ tenebs cũ
lũie tũ modico. ⁊ aucupet diebus alt̾mr de
sang̾ne qͣ uolucrũ teneraꝵ multas uires
⁊ audaciã siuit auis ⁊ ĩ aucupando affc̾m.
Duꝑ lignũ salicis aut abietis sedeat eiq bal¬
neũ aq̃ frigide detur. Nec multũ alas eiꝰ ꝯtĩ¬
gas. uͥ pendeant ediu̾so. Si uis uc accipiter
leporẽ uł cuniculũ capiat ħ eñ ĩ iuuẽtute do-¬
ce. ⁊ liga gytos ĩ cruribus eius ꝓpe pedes in¬

Expanded text:
a tenero pullos suos instituere uidentur ad praedam quam pastus abdicare conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne soluantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant ciAccipiter sylvester multum ieiunare permittitur et sic mansuescit. Qui vult accipitrem habere pinguem, det ei de carne bovis, vel porci et hoc masculi: qui macilentum, det ei gallinas iuvenes aqua madefactas: qui temperatum, gallinas veteres, qui expeditum in aucupando, faciat ei bonam vesicam gutturis et includat eum in tenebris, cum lumine tamen modico et aucupet diebus alternis. De sanguine quoque volucrum tenerarum, multas vires et audaciam sumit, aves etiam aucupandi affectum. Super lignum salicis aut abietis sedeat, eique balneum aque frigide detur, nec multum alas eius contingas, nisi pendeant e diverso. Si vis ut accipiter leporem vel cuniculum capiat, hoc eum in iuventute doce et liga gyros in cruribus eius prope pedes, in
Abbreviated transcription (Latin):
drupes generantia testiculos ht̃ ꝓpe
renes: sic̃ aues. Nam cet̾a in anteri¬
ori parte hñt. Husꝰ sp̃ei mas ⁊ feĩa
stando toeunt: applicati ⁊ ad inuitẽ¬
⁊ coniuncti. Et hoc pp̃ spinaꝵ atule¬
os: qui ui eiꝰ dorso sunt. Si enĩ a dor¬
so coirent: aculeis inuitẽ se punge¬
amplius tenentes ore portant in ca¬
uas arbores. Idem mutationẽ aqui¬
lonis in austrũ: condentes se incubile
p̾sagiunt. ubi uͦ senserĩt uenantem:¬
parte qͣ raram ⁊ in notuam hñt la¬
nuginẽ couoluunt᷑ in formã pile
ne quid comp̃hendi possit p̃t̾ atuleoᷤ.
In desprratione uͭ urinã ex se reddũt
tabificam t̾gori suo spinisq roxiã¬
uita prius urina: uenari ars ẽ. Eñt
enĩ p̃cipua dos t̾goris corrupta fra¬
gilis est : putrib spinis atq decidlꝰ¬

Expanded text:
adrupedia generantia, testiculos habet prope adrupedia generantia, testiculos habet prope renes, sicut aves: nam cetera in anteriori parte habent. Huius speciei mas et femina stando coeunt applicati et ad invicem coniuncti et hoc propter spinarum aculeos qui in eius dorso sunt, si enim a dorso coirent, aculeis se invicem pungeamplius ore tenentes portant in cavas arbores. Iidem mutationem aquilonis in austrum condentes se in cubile praesagiunt. Ubi vero sensere venantem,ore, qua raram et innocuam habent lanuginem, convolvuntur in formam pilae, ne quid comprehendi possit praeter aculeos. In desperatione vero urinam ex se reddunt tabificam tem exinanita prius urina venari ars est, et tum praecipua dos tergori, alias corrupto, fragili, putribus spinis atque decid
Abbreviated transcription (Latin):
grillus animal ꝓcelli formã
hũs s spinosum uͥq p̾ter qͣm ĩ uen¬
tre. Undiq uͦ spinis suis claudit᷑
ꝓp̃ insidias: ⁊ difficult̾ se uidendum
p̾rebet atce palpandũ. S quando ĩ
atuam calidam nuttitur. statim ea
delecdatus in planam membroꝵ de¬
iectionẽ ostensionemq resoluitur
⁊ sic in offense uidet᷑ atq palpatur
Hic ut dicit aristotiles: obtusius
audit omni animali hñte testam
in capite. Nam ex resultantia q̃ fit in
testa: sonus auditur. Ericius h̃t̃ qͥnte
dentes: ⁊ ut̾ eos membꝵ carnosum.
Spinis utitur loto aͬmoꝵ sic̃ bod
comub. Nutrimentũ enĩ torporis eiꝰ¬
in spinas transit: pp̃ pautitatẽ caloris
qui diger̾e cibũ nd̃ sufficit. Ob hoc
enĩ multa suꝑfluitas in eius corꝑe
generatur. ex qua pp̃ frigiditatem
multam spine dure sicut lapides ge¬
nerant᷑. Ericiꝰ pinguis est: ⁊ mediti¬
ualis. Solus ht̃ duos annos: ꝑ qͦs
feces emttit. Solus ⁊̃ int̾ aĩalia qͣ¬

Expanded text:
grillus, est animal porcelli formam habens, sed spinosum ubique, preter quam in ventre; undique vero spinis suis clauditur, propter insidias et difficulter se videndum prebet, atque palpandum. Sed quando in aquam calidam mittitur, statim ea delectatus, in planam membrorum deiectionem, ostensionemque resolvitur. Et sic inoffense videtur, atque palpatur. Hic ut dicit Aristotelis obtusius audit omni animali habente testam in capite. Nam ex resultantia que fit in testa sonus auditur. Ericius habet V dentes et inter eos membrum carnosum. Spinis utitur loco armorum, sicut bos cornibus; nutrimentum enim eius corporis in spinas transit, propter paucitatem caloris, qui digerere cibum non sufficit. Ob hoc enim multa superfluitas in eius corpore generatur, ex qua propter frigiditatem multam, spine dure sicut lapides generantur. Ericius pinguis est et medicinalis; solus habet duos anos per quos feces emittit, solus etiam inter animalia qu
Abbreviated transcription (Latin):
genus est cameloꝵ: minoris quidẽ
stature. s uelocioris. Uñ ⁊ nom̃ ht̃. Nã
dromos grete: cursus ⁊ uelocitas apel¬
latur. Centũ enĩ et amplius miliari¬
a uno die ꝑgere solet. Qd̃ scilicet ani¬
mal: sicut bos et ouis et camelus ru

Expanded text:
genus est camelorum, minoris quidem staturae, 45 sed velocioris. Unde et nomen habet. Nam δρὸμος Graece cursus velocitas appellatur. Centum enim et amplius millia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos, et ovis, et camelus ru
Abbreviated transcription (Latin):
Damme raro mansuescunt cũ fere diti
iire nõ possunt. Cum plura namq
sunt. nec flactida nec fera: s medie ĩt
utrũq nature ut in uolutrib yrim¬
dines: aper in campo. in mari delphi¬
nua dãmis in adu̾sum erecta ante
figuraꝵ ꝙ ambitu contorta: ⁊ in leue
fastigium ex acuta ut lyras deterent

Expanded text:
das . hi mansuescunt raro, cum feri dici iure non possint; complura namque sunt nec placida nec fera, sed mediae inter utrumque naturae, ut in volucribus hirundines , apes, in mari delphinca, dammis in adversum; erecta autem rugarumque ambitu contorta et in leve fastigium exacuta, ut lyras decerent
Abbreviated transcription (Latin):
uocata est: eo quod de manu
effugiat tunidũ aĩal et uubelle uñ
marcialis. Dente tunet᷑ aper defẽ¬
dunt cornua ceruũ Imbelles dãme
tͥd nisi preda sumꝰ.¬

Expanded text:
ocata, quod de manu effugiat: timidum animal et imbelle; de quo Martialis: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum. Imbelles damae, quid nisi praeda sum
Abbreviated transcription (Latin):
onis est in pectore ⁊ in pedib an¬
t̾iorib ⁊ in cauba. Ossa eius maio¬
ra sunt alioꝵ ossib aĩaliũ tante¬
q duricie: ut ex eoꝵ mutua tollisi¬
pue ignis enucet sicut esilice. In hiͤ
tñ est cõtauitas parua: nullaq
medulla nisi rarissima. Os colli eiꝰ
continuũ est: ⁊ caro tolli cartilagi¬
nosa. Unde potest ad t̾gũ uł ĩ par¬
te collũ in flectere aliqui putaue¬
runt ꝙ hoc eẽt indignationis cau¬
sa uł stoliditatis: ignorantes cau¬
sami ossis in collo continui. Fortitu¬
dine celerrimus est: natura uͦ gra¬
uis. ⁊ hoc pp̃ difficilem digestionẽ.
Cumq ualide currit: ꝓpositi cursꝰ
metas transit. qm̃ in uehementia
sp̃s retinere se nequit. Leo nũtm¬
crassus: uł sagina inuenit᷑ onera¬
tus. Int̾iora eius assimilant᷑ om̃i¬
mode canis int̾iorib. Ossa eiꝰ duri¬

Expanded text:
ius est in pectore et in pedibus anterioribus et in cauda. Ossa eius maiora sunt aliorum ossibus animalium, tanteque duritie, ut ex eorum mutua collisione ignis emicet sicut e silice. In his tamen est concavitas parva, nullaque medulla nisi rarissima: os colli eius continuum est et caro colli cartilaginosa; unde non potest ad tergum, vel in partem collum inflectere. Aliqui putaverunt quod hoc esset indignationis causa, vel stoliditatis, ignorantes causam ossis in collo continui. Fortitudine celerrimus est, natura vero gravis et hoc propter difficilem digestionem; cumque valide currit, propositi cursus metas transit, quoniam in vehementia spiritus retinere se nequit. Adeo crassus, vel sagina invenitur oneratus. Interiora eius assimilantur omnimode canis interioribus: fer
Abbreviated transcription (Latin):
auis aliqñtistũ gallo maior. mas caput ⁊
conũ uiridis coloris ht. rostrũ ui latũ et
alas albo uiridi nigroq distiuctas. Torquẽ
ht albũ cta collũ: pedes ruffos ⁊ latos qͥb
ĩ aq̃s sub remigat. Namaqͥs fluminũ gau¬
det. difficileq sine hiis uiue̾ ualz. maxĩe cũ
eã cibi sloci citius ĩgurgit̾ant. mares aliqũ
cũ płes simł fu̾int tanta libidĩs ĩsania fe¬
runtur ut feĩam solã coeundo uicissĩ ac
certatim occidant. Haꝵ pulli mox ut ouũ
exeu̾t tanta agilitate uigent ut ⁊̃ si mratrẽ

Expanded text:
avis aliquantulum gallo maior; mas, caput et collum viridis coloris habet, rostrum vero latum et alas albo viridi nigroque distinctas. Torquem habet album circa collum, pedes rufos et latos, quibus in aquis subremigat; nam aquis fluminum gaudet, difficile sine his vivere valet, maxime cum eam cibi sicci citius ingurgitant. Mares aliquando cum plures simul fuerint, tanta libidinis insania feruntur, ut feminam solam coeundo vicissim ac certatim occidant. Horum pulli mox ut ovum exeunt, tanta agilitate vigent, ut etiam si matrem
Abbreviated transcription (Latin):
uenerem aute annos.x fe
mine: ante .u. mares nesciunt. Bien¬
nuo toeunt qͥius nec amplius in an¬
nd dieb: nõ prius ad gregariũ nume¬
rum reu̾suri: quã uiuis aquis ablu¬
antur. ꝓpt̾ feminas nũqm dinu¬
cant: nulla enĩ adulteria nouerũt
Biennio aũt fetꝰ portant. nec am¬
plius qͣm semel gignunt: nec plu
arinis. Apud solam affritam et
indiam elephanti. prius nasce¬
bantur. nunc eos sola india gignit

Expanded text:
enerem ante annos decem feminae, ante quinque mares nesciunt. Biennio coeunt quinis nec amplius in anno diebus, non prius ad gregarium numerum reuersuri quam uiuis aquis abluantur. Propter feminas numquam dimicant: nulla enim noueruntBiennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plurrecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit
Abbreviated transcription (Latin):
deficiunt in nũo sensuũ ext̾ioꝵ:¬
hũt nͥ sensum cõmunẽ debilẽ: ⁊ exi¬
sensata diu̾soꝵ sensuũ. s etiã sensa¬
ta eiusdem sensus. ut calidũ ⁊ fer¬
sensus cõmunis ꝑ tactũ nõ accipi
nitudine existens. In talib gͥ aĩa¬
lib accipit sensatam ꝓpriũ qd̾ est
magnitudo. lic indet̾minata ⁊ cõ¬
pouit sensata tactus int̾ se. ⁊ cũ¬

Expanded text:
deficiunt in numero sensuum nisi sensum communem debilem et exisensata diversorum sensuum, sed etiam sensata eiusdem sensus, sicut calidum et frisensus communis per tactum non accipianitudine existens . Unde in talibus animalibus accipit sensatum proprium , quod est magnitudo, licet indeterminata, et componit sensata tactus inter se et cu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ingressurus q̾dẽ a qͣs serpens
uenena ceponit: exiens aũt resumit
Quod si forte casu quolib amissa ue¬
nena ñ inuen̾it: capud t̾re fretiuen¬
trus auitens moritur pre tolore.
Dicit aũt plinius qd̃ nichil aliudẽ
uenenũ. qͣm fel serpentiũ. Inde ad
uenas sub spina: ⁊ poitmodũ ad os
ꝑuenit. uł ad taud̾a ut in scorpionbꝰ.¬

Expanded text:
unt. Ingressurus aquas serpens venena deponit, exiens autem resumit: quod si fortasse casu quolibet amissa venena non invenit, caput terre frequentius allidens, moritur pre dolore. Dicit autem Plinius quod nihil aliud est venentum quam fel serpentium. Inde ad venas sub spina et postmodum ad os pervenit, vel ad caudam, ut in scorpion
Abbreviated transcription (Latin):
tes audito hominis uestigit post
se nec pͥus uiso intremiscunt: et ĩ¬
sidiaꝵ metu subsistunt. Sic aũt
capiuntur. due puelle u̾gines in
desertũ uͥ habitant nude ꝑgunt:
una ferens urnam alt̾a gladiũ
Quib alta uoce cantantib audit
⁊ ꝓꝑe accurrit. Moxq naturali ĩ¬
stinctu uirginee carius innocẽtiã
recognoscit: et amoris dulcedine
castimoniam in eis ueneratur eaꝵ¬
ꝙ pectus ⁊ ubera lambens nurifi¬
te delectatur. in soporem resoluit᷑.
Nec mora puella cũ gladio teneꝵ eiꝰ
Hoc sanguine regalis purpura
tingit᷑. Est ⁊ alia eoꝵ uenatio: tes¬

Expanded text:
tes audito hominis vestigio post se, nec prius viso, intremiscunt et insidiarum metu subsistunt. Sic autem capiuntur: due puelle virgines in desertum ubi habitant nude pergunt, una vero ferens urnam, altera gladium. Quibus alta voce cantantibus audit et prope accurrit; moxque naturali instinctu virginee carnis innocentiam recognoscit et amoris dulcedine castimoniam in eis veneratur, earumque pectus et ubera lambens, mirifice delectatus, in soporem resolvitur. Nec mora, puella cum gladio tenerum eius hoc sanguine regalis purpura tingitur. Est et alia eorum venatio t
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ ad locũ. digestionis reli¬
statim aꝑiens otulos non bñ
uid: aute reditũ spũum ⁊ calo¬
res ab int̾iorib ad ext̾iora orga¬
na sensuũ. Et qm̃ ilu sp̃t qui de
tͣbatio quetũq ꝯtingens in c̾e̾¬
bro magis apparet in ipis. Uñ
cõtingit in ebriis or quib mul¬

Expanded text:
ad locum digestionis relistatim aperiens oculos non bene videt ante reditum spirituum et caloris ab interioribus ad exteriora sensuuturbatio quaecumque contingens in cerebro magis apparet in ipsis. Et ideo contingit in ebriis, in quibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens formam in uno situ. an¬
teꝙͣ renũtiet eam ac plene impri¬
mat᷑ ab illa eamdẽ accipit in alio
situ. Et sic unũ in duplici situ ac¬
ceptũ: apparet duo. Hec eadem c¬
tausa est: ut unũ appareat duo.
tñ digitꝰ supponit᷑ ⁊ eleuat᷑ oculus
ad sicũ altiorẽ: uł depͥmit᷑ ad infi̾o¬
in duplici situ acceptũ. Huiꝰ sumi¬
ꝓcuciente que uidetur esse mins¬
culus tersum corpus ⁊ polutũ
macie: ut ad ip̃m sit extruseti
lumĩs reflẽio sub quo fit ĩmu¬
tatio a colorib ⁊ coloꝵ abstractõ.

Expanded text:
accipiens formam in uno situ, antequam renuntiet eam et plene imprimatur ab ea, accipit eandem in alio situ, et sic unum in duplici situ acceptum apparet duo. Et haec eadem causa est, quare unum apparet duo, quando digitus supponitur et elevatur oculus ad situm altiorem vel deprimitur ad inferioin duplici situ acceptum. Et huiusmodi simircutiente culus tersum corpus et politum in acie, ut ad ipsum sit reflexio luminis extrinseci, sub quo fit immutatio a coloribus et abstractio
Abbreviated transcription (Latin):
albedinẽ uł claritatẽ. postea nõ
Cum autẽ humidũ cristallimĩ
receptibile sit luminis ⁊ coloris:
oportet: qd̃ pellicule que sunt
possit immutando ingredi color
⁊ lum̃. quia color nõ ĩmutat ui

Expanded text:
nem vel claritatem postea non Cum vero humidum crystallinum receptibile sit luminis et coloris, oportet quod pelliculae, quae sunt possit immutando ingredi color et lumen, quia color non immutat vi
Abbreviated transcription (Latin):
intͥnsecum:. hoc est simplex uł
compositũ. Si est compositũ
tunt mediũ est organum tact᷑.
di autẽ est siplex mediũ: aut
est siccũ aut calidũ aut humi¬
dũ aut frigidũ. S nõ potest eẽ
de na calidi uł faigidi: quia qͣ¬
litates huiusmodi actiue sunt.
Natura autem medii passiua ẽ
eo qd est receptiua sensibilis.
Similit̾ nõ potest de nat᷑a sicci:
quia siccsi repũgnat receptõni.
Ergo relinquit᷑ qd̾ fit de nata
humidi. Ergo erit de na aerer
humidi: uel aquei. Non autem
de na aerei: acreum eiũ humi¬
dũ nõ potest in corporaN ut ha
bet᷑ in libro de sensu ⁊ sensato.
S om̃e intͥnsecus aĩali ncc̃e ẽ
ip̃i incorporari. ⁊ sic relinquit᷑
qđ fit de natura humidi aquer
Et sic habetur mediũ: in gustu
⁊ tactu. Si autẽ est extͥnsecus cõ
nc̃ce est ip̃m esse simplex: quia
ꝯpositũ possibile est ad animati
calidũ ⁊ frigidũ nicħ oꝑent᷑
ad naͣm medii. siccũ aũt repug¬
net: oportebit iteꝵ esse humidũ

Expanded text:
intrinsecum, hoc est simplex vel compositum. Si est compositum, tunc est medium et organum tactus. Si autem est simplex medium, aut est siccum aut est humidum, aut calidum aut frigidum. Sed non potest esse de natura calidi vel frigidi, quia qualitates huiusmodi activae sunt, natura autem medii passiva est, eo quod est receptiva sensibilis . Similiter non potest esse de natura sicci, quia siccum repugnat receptioni; ergo relinquitur quod sit de natura humidi; ergo erit de natura aërei humidi vel aquei. Non de natura aërei, aëreum enim humidum non potest incorporari, ut hensu et sensato; sed omne intrinsecum animali necesse est ipsi incorporari. Et sic relinquitur quod sit de natura humidi aquei, et sic habetur medium in gustu et tactu. Si autem est extrinsecum, tunc necesse est ipsum esse simplex, quia compositum possibile est ad animatiocalidum et frigidum nihil operentur ad naturam medii, siccum autem repugnet, oportebit iterum esse humidum
Abbreviated transcription (Latin):
a reꝵ. Capra est ani¬
mal barbatũ: longis ⁊ acutis corni¬
b. Pascit᷑ in conuallib et in mõtibus
et in ramis arboꝵ. quos ore potest
atting̾e. S morsus eaꝵ ut dc̃m ẽ exi¬
capre: moriuntur. Herbis uenenatis
uiuunt.

Expanded text:
 Capra est animal barbarum, longis et acutis cornibus, pascitur in convallibus et in montibus et in ramis arborum, quos ore potest attingere, sed morsus earum exicapre moriuntur; herbis venenatis vivunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tibo pisciũ. et semꝑ esculento ore ĩ lit¬
tore sompno datũ: parua auis. q̃ trochi¬
los ibi uocatur rex auiũ. in ytalia. ĩui¬
tat ad hiandũ pabuli sui gr̃a. Mox dẽ
dulcedinẽ hiant. In qua uoluptate
sompno pressũ conspitatus ythueu¬
mon: ꝑ easdem fauces ut telũ alitsd̃
ĩmissum erodit alium

Expanded text:
cibo piscium et semper esculento ore in litore somno datum parva avis, quae trochilos ibi vocatur, rex avium in Italia, invitat ad hiandum pabuli sui gratia, os ime hiantes, in qua voluptate somno pressum conspicatus ichneumon, per easdem fauces ut telum aliquod inmissus, erodit alvum