comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deuicerat locis increpans similez euentuz
pugne fore affirmabat neq ea spes uana
fuit Nam cu commminus acie ⁊ peditu
certamine multi cecidissent romanor
posita prior a Numidis turbata est. qͥntã
deñ atq eos qui ad prima signa erant.
auertit pars in fugam effusi pars in
medio cesi. ubi ⁊ ip̾e. E.N. fuluius cũ xii.
tribunis militu cecidit. Romanoꝵ socio
quot cesa in eo prelio milia sunt quis pro
certo affirmet cu tresdecim milia alibi
uictor potit᷑ herdoneamq ⁊ defecturã fuisse
ad Romanos comperit nec mãsura ĩ fide
si inde ascessosset multitudinẽ hominu¬
et methapontus ac churios traducta in¬
cendit gccidit principes qui cum fuluio
colloquia occulta habusse comperti sunt.
Romam qui ex tanta clade euafũt diu̾sis
itinerib emersi ad Marcellum consule
in Samnium ꝑfugerũt. Mãcellus nichis
admodum tanta clade territus lict̾is Rtnͣ̾

Expanded text:
deuicerat locis—increpans, similem euentum deuicerat locis—increpans, similem euentum pugnae fore adfirmabat. neque ea spes uana fuit. nam cum comminus acie et peditum certamine multi cecidissent Romanorum, posita prior ab Numidis turbata est, quintam deinde atque eos qui ad prima signa erant auertit; pars in fugam effusi, pars in medio caesi, ubi et ipse Cn. Fuluius cum undecim tribunis militum cecidit. Romanorum sociorumque quot caesa in eo proelio milia sint, quis pro certo adfirmet, cum tredecim milia alibi,praedaque uictor potitur. Herdoneam, quia et defecturam fuisse ad Romanos comperit nec mansuram in fide, si inde abscessisset, multitudine omni Metapontum ac Thurios traducta, incendit: occidit principes qui cum Fuluio conloquia occulta habuisse comperti sunt. Romani qui ex tanta clade euaserant diuersis itineribus semermes ad Marcellum consulem in Samnium perfugerunt. Marcellus nihil admodum tanta clade territus litteras Romam
Abbreviated transcription (Latin):
uite herdonea castra iͥ. c̃. N. fuliuus
smonsul habelut spe reaipiede herdonee
que post Canensem cladez ab Romanis
defecerat/ nec loco satis tuto posita nͨ p̃sidii
firmata negligentia insitam ĩgeto ducis
augebat spes ea quia a Labarcomis adusꝯ
penuz fidem senfat/ postꝙ dalapia amissa
delata anibali simul curaz socie r̾tinẽde
urbis ⁊ spem fecere incautu hostez agre¬
diendi. Exercitu expedito ita ut fama
prope p̾ueniet magnis itinerib adher¬
doneam contendit. et quo plus tẽroris
hosti obiceret a cie instructa accessit pari
audatia Romanus consilio et uiribus
impar copiis raptim eductis conflixit.
quinta legio ⁊ simstra alacriter pugna
imierunt. Ceteꝵ Anibal signo equitib
dato/ ut cum pedestres equesq occupassẽt
presenti certamine oculos aiosq cicũuecti
pars castra hostiuz pars terga oppug̃ntiuz
iuaderent ip̃e Fuluii similitudine noĩsa¬
giã fuluium pretorem biẽnio anͣt ĩ hiide

Expanded text:
e. castra ibi Cn. Fuluius proconsul habebat spe recipiendae Herdoneae, quae post Cannensem cladem ab Romanis defecerat, nec loco satis tuto posita nec praesidiis firmata. neglegentiam insitam ingenio ducis augebat spes ea quod labare iis aduersus Poenum fidem senserat, postquam Salapia amissa delata Hannibali simul curam sociae retinendae urbis et spem fecere incautum hostem adgrediendi. exercitu expedito ita ut famam prope praeueniret magnis itineribus ad Herdoneam contendit et, quo plus terroris hosti obiceret, acie instructa accessit. par audacia Romanus, consilio et uiribus impar, copiis raptim eductis conflixit. quinta legio et sinistra ala acriter pugnam inierunt; ceterum Hannibal signo equitibus dato ut, cum pedestres acies occupassent praesenti certamine oculos animosque, circumuecti pars castra hostium, pars terga trepidantium inuaderent, ipse Cn. Fului similitudinem nominis—quia Cn. Fuluium praetorem biennio ante in iisdem
Abbreviated transcription (Latin):
rigenoꝵ atq apollonatiu fratres feit
E gressosq apollinatas cũ magno ttori
ac pauore cõpulit intra muros uastati
ꝓximis Illiricis ĩ pelagonia eadẽ celets
uertit iter.¶Inde Dardanoꝵ u̾be sitaz
in macedonia trasitũ dãdanis factur¬

Expanded text:
ricinorum atque Apolloniatium fines fecit, ricinorum atque Apolloniatium fines fecit, egressosque Apolloniatas cum magno terrore ac pauore compulit intra muros. uastatis proximis Illyrici in Pelagoniam eadem celeritate uertit iter; inde Dardanorum urbem Sintiam, in Macedoniam transitum Dardanis factur
Abbreviated transcription (Latin):
federe iungeretur regi ut caueret ne
ius ei bellu inferendi Etholis sociisꝙ
eoꝵ esset ħ conuener᷑ cõscͥptaq biẽnuo
poꝰ dimpie ab etholiis ĩ Capitolio ab Ro¬
manis ut testata sacratis momimentis
essent sunt posita more causa fuerant
retenti Rome diutius legati Etholoꝵ
nͨ tamen impedimͦ id reb geredis fur
et Etholi extimplo mouer̃ adu̾sꝯ philipi
bellum ⁊ leuinus. Iacinthum parua
Insula/ que est propinqua Ethosie ũlz
unam eodem quo ip̃a est noĩe ht̃ eam
pret arcem accepit ⁊ thelomaydas ne¬
sumq acarnanum captas Etholꝰ acti¬
buit philippum quoq satis implicatir
bello finitimo ratus. nẽ Italia penosq
et pacta cum anibale posset respiare
Corciram ipse se recepit. Philippo ethao
defectio pelle hybernanti ablata ẽ. Itaꝑ
quia pͥmo uere moturus exercitu in
gretiam erat Illirios finitimasq eus
urbes alterno metu quietas. ut macedo¬
nia haberet expeditionem subitã inmo¬

Expanded text:
foedere iungeretur regi, ut caueret ne foedere iungeretur regi, ut caueret ne ius ei belli inferendi Aetolis sociisque eorum esset. haec conuenerunt, conscriptaque biennio post Olympiae ab Aetolis, in Capitolio ab Romanis, ut testata sacratis monumentis essent sunt posita. morae causa fuerant retenti Romae diutius legati Aetolorum; nec tamen impedimento id rebus gerendis fuit. et Aetoli extemplo mouerunt aduersus Philippum bellum, et Laeuinus Zacynthum—parua insula est propinqua Aetoliae; urbem unam eodem quo ipsa est nomine habet; eam praeter arcem ui cepit—et Oeniadas Nassumque Acarnanum captas Aetolis contribuit; Philippum quoque satis implicatum bello finitimo ratus ne Italiam Poenosque et pacta cum Hannibale posset respicere, Corcyram ipse se recepit. Philippo Aetolorum defectio Pellae hibernanti allata est. itaque quia primo uere moturus exercitum in Graeciam erat, Illyrios finitimasque eis urbes ab tergo metu quietas ut Macedonia haberet, expeditionem subitam in O
Abbreviated transcription (Latin):
formulam iurisq ac ditois eoꝵ hec dcta
ꝓmissaq aRomano imꝑatore scopas ⁊
qui tũ ppłi Romani gentis erat ⁊ doñnachꝰ
princeps Etholoꝵ affirmauerunt aucto¬
ritatem suam minore cũ uerecundia et
maiore cum fide uim maiestatẽq ppłi
Romani extollentes maxime tñ spes potũide
morebat a carme. Igitur cõscripte condi¬
tiones quib in amiciciam societateq ppłi
Romani uenirent aditumq ut si place¬
ret uellentq uira amicicie ełi lacedomonħ
et athalus ⁊ plentatus ⁊ scerdiledus essent
asie Athalus Itractu ⁊ Illirioꝵ Reges
bellum ut extimplo ettholicu philippo tran
Eholia incipienti solu tectaq ⁊ muricũ
essent darentq operam Romani ut
A carniam etholi haberent si et holi pacez
cum philippo facerent federi ascͥberene
ita ratam eoꝵ pacem si philippus arma
ab Romanis sociis que quiq eoꝵ dictos
essent abstinuissent. Item si ppꝰ roman

Expanded text:
formulam iurisque ac dicionis eorum; —haec dicta formulam iurisque ac dicionis eorum; —haec dicta promissaque a Romano imperatore Scopas, qui tum praetor gentis erat, et Dorimachus princeps Aetolorum adfirmauerunt auctoritate sua, minore cum uerecundia et maiore cum fide uim maiestatemque populi Romani extollentes. maxime tamen spes potiundae mouebat Acarnaniae. igitur conscriptae condiciones quibus in amicitiam societatemque populi Romani uenirent; additumque ut, si placeret uellentque, eodem iure amicitiae Elei Lacedaemoniique et Attalus et Pleuratus et Scerdilaedus essent, Asiae Attalus, hi Thracum et Illyriorum reges; bellum ut extemplo Aetoli cum Philippo terra olia incipienti solum tectaque et muri cum esset, darentque operam Romani ut Acarnaniam Aetoli haberent; si Aetoli pacem cum Philippo facerent, foederi adscriberent ita ratam fore pacem si Philippus arma ab Romanis sociisque quique eorum dicionis essent abstinuisset; item si populus Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. audius fl amendialis ꝙ exta ꝓpere
dederat flaminio abiit. ¶Per iddem tempꝰ
m. ualerius. Leuinus temptatis pruis ꝑ
secreta colloquia principum aĩs ad fudicui
ante ad ipm concilium etholoꝵ classe expe¬
dita uenit ubi cum Siracusas/ Capuamq
captam in fidem in italiaq reꝵ secũdaꝵ
cbstentasset a diecissetq iam inde a ma¬
ioribus tradditum morem fomanis coledi
socios ex quib alios in siuitatem atq
equm secum ius accepissent alios in ea
Fortuna haberent ut soci esse q̃z Ciues
mallent yecholos eo in maiori futuros ho¬
nore ꝙ gentiu transmarinaꝵ in ami¬
ciciam primi uenissent. philippum eis
et macedones graues accolas esse. quoꝵ se
uim ac spem. eciam fregisse uigorem et
eo redactum esse ut nõ hus modo urbib
quas ꝑ uim ademisset etholi excedãt. sed
ipam macedoniam infestam habeant et
acarnales/ quos egre ferrent Et hoł cõpõr
suo diremptos restitutuz se in antiquam

Expanded text:
C. Claudius flamen Dialis quod exta perperam C. Claudius flamen Dialis quod exta perperam dederat flamonio abiit. per idem tempus M. Ualerius Laeuinus temptatis prius per secreta conloquia principum animis ad indictum ante ad id ipsum concilium Aetolorum classe expedita uenit. ubi cum Syracusas Capuamque captas in fidem in Italia <Sicilia>- que rerum secundarum ostentasset, adiecissetque iam inde a maioribus traditum morem Romanis colendi socios, ex quibus alios in ciuitatem atque aequum secum ius accepissent, alios in ea fortuna haberent ut socii esse quam ciues mallent: Aetolos eo in maiore futuros honore quod gentium transmarinarum in amicitiam primi uenissent; Philippum eis et Macedonas graues accolas esse, quorum se uim ac spiritus et iam fregisse et eo redacturum esse ut non iis modo urbibus quas per uim ademisset Aetolis excedant, sed ipsam Macedoniam infestam habeant; et Acarnanas quos aegre ferrent Aetoli a corpore suo diremptos restituturum se in antiquam
Abbreviated transcription (Latin):
pretori senatus decreuit ut imꝑpetuu
mouerentur. Eodem anno ꝓdigia aliqͦt
iusa nũciataq sunt ĩ ede concordie uicto¬
ria que in culmine erat fulmine icta.
decussaq ad uictorias que in arce fixe
erant hesit. Neq inde ꝓcidit ⁊ anagnia
et fragellis nũciatu esti murũ portasq
de celo igne tactas ⁊ ĩ foro suburbano
sanguinis riuos ꝑ diem totũ fluxisse et
freti lapidib pluuisse ⁊ Reate mula
peperisse. Ea ꝓdigia hostiis maioribus
sunt ꝓcurata ⁊ obsecratio in unũ diem
pp indicta ⁊ nouendiale sacrͣ.Sacẽdotes
publici aliquanti eo anno mõtui sũt nouiꝙ
suffecti. In locu. iñ. Enulii Numideᷤ
x. uiri sacroꝵ.in. Emilius lepidꝰ ĩ locũ.
iĩ. põpoi. mathonis pontificis.c̃. lmius
in locum .s. p̃. Carnidi maximi augiui̾s
iñ. ẜuilius.T. octacilius. Crasso patͤifex
quia exacto anno mortuus erat sdeo
nominatio in locum eius no est facta

Expanded text:
praetore senatus decreuit ut in perpetuum praetore senatus decreuit ut in perpetuum uouerentur. eodem anno prodigia aliquot uisa nuntiataque sunt. in aede Concordiae Uictoria quae in culmine erat fulmine icta decussaque ad Uictorias quae in antefixis erant haesit neque inde procidit; et Anagniae et Fregellis nuntiatum est murum portasque de caelo tacta, et in foro Subertano sanguinis riuos per diem totum fluxisse, et Ereti lapidibus pluuisse, et Reate mulam peperisse. ea prodigia hostiis maioribus sunt procurata et obsecratio in unum diem populo indicta et nouendiale sacrum. sacerdotes publici aliquot eo anno demortui sunt nouique suffecti: in locum M'. Aemili Numidae decemuiri sacrorum M. Aemilius Lepidus , in locum M. Pomponi Mathonis pontificis C. Liuius , in locum Sp. Caruili Maximi auguris M. Seruilius . T. Otacilius Crassus pontifex quia exacto anno mortuus erat, ideo nominatio in locum eius non est facta.
Abbreviated transcription (Latin):
i gexisse ita de trib cõsultacione data
seniorib dimissis iuniores suffragium
ineunt.m. marcellus claudiũ fulgẽtẽ
cuz sicilia domita ⁊ i. ualeriu absẽtes
consules dixerũt auctoritatẽ progatiue
onnes Centurie secite sũt. Eludant
nũc añt quaz mirantes/. Non equidez
siqua sit Sapientiu Ciuitas ꝙ docti
fingunt magis qͣ norũt ut pͥncipes
muores temperatoresq a cupidmne
Imperii aut multitudinem meliꝰ morata
Censeant fieri posse/. Centuriam uõ Iu¬
nioꝵ seniores consulere uoluisse quib
Imperiuz suffragium mandaret uix ut
lenisq apud liberos auctoritas fecit ¶pre¬
toria inde Comitia hita.p̾. malius uales
et .l. manlius accedinꝰ ⁊ .c. letorius ⁊ .s.
cintius halmentus creati sũt forte ita
ordo Comitioꝵ collegam absente daturus
fuisse uidebatur. ppͥs mõtuũ ĩ hicilia esse
Ludi apolinares ⁊ pͥore ãno fuerĩt ⁊ eo
anno ut fierent repente Calphurnio

Expanded text:
rem gessisse. ita de tribus consultatione data, rem gessisse. ita de tribus consultatione data, senioribus dimissis iuniores suffragium ineunt. M. Claudium, fulgentem tum Sicilia domita, et M. Valerium absentis consules dixerunt. auctoriomnes centuriae secutae sunt. eludant nunc antiqua mirantes: non equidem, si qua sit sapientium ciuitas quam docti fingunt magis quam norunt, aut principes grauiores temperantioresque a cupidine imperii aut multitudinem melius moratam censeam fieri posse. centuriam uero iuniorum seniores consulere uoluisse quibus imperium suffragio mandaret, uix ut  uilis leuisque apud liberos auctoritas fecit. praetoria inde comitia habita. P. Manlius Uolso et L. Manlius Acidinus et C. Laetorius et L. Cincius Alimentus creati sunt. forte ita s ordo comitiorum esset collegam absentem daturus fuisse uidebatur populus, mortuum in Sicilia esse. ludi Apollinares et priore anno fuerant et eo anno ut fierent referente Calpurnio
Abbreviated transcription (Latin):
ei oia agedist
nestulet sibi post alioꝵ capita ac fõtunas
gmicti proinde si uidetur ⁊ redire in
suffragium centuriam iunioꝵ iuber̾t
⁊ meminisset in consulib creandis
heli quod in Italia sit tẽpoꝵq reipublice
uix dum requiescere se mauros astre¬
pitu ⁊ tumultu hostili quo paucos ante
menses ascenderit prope meĩa Romana
post hoc cum centuria seqͥns subela¬
masset nichil se mutare senctencie.
tosdemq consules ducturos eẽ. Tum
Torquatus neq ego ur̃os inquit mores
consul ferre potero neq nõs imperiuz
meu redite in suffragium ⁊ cogitate
hellum punicum ĩ Italia ⁊ hostiũ duce
ambalem esse. Tum Centuria ⁊ auctrͣ
mota uiri ⁊ admirantiu cura fremitu
et ex auctoritate eoꝵ cõsules dicer citatis
insulendum dixerũt esse duob iã pleniᷤᷤ¬
yr. q̃. fabio ⁊ inde Marcello ⁊ si utiq
nouum aliqͦd aduersus penos consulem
arcari uellent. M. ualeriuz leuinũ egͤgie
aduersꝰ philippum Regem terra maiq

Expanded text:
ei omnia agenda sint, postulet sibi aliorum capita ac fortunas committi. proinde , si videretur ei, redire in suffragium Uoturiam Voturiam iuniorum iuberet et meminisse in consulibus creandis belli quod in Italia sit temporumque rei publicae. vixdum requiesse auris a strepitu et tumultu hostili, quo paucos ante menses arserint prope moenia Romana. post haec cum centuria frequens succlamasset nihil se mutare sententiae eosdemque consules dicturos esse, tum Torquatus neque ego vestros inquit mores consul ferre potero neque vos imperium meum. redite in suffragium et cogitate bellum Punicum in Italia et hostium ducem Hannibalem esse. tum centuria et auctoritate mota viri et admirantium circa fremitu,et ex auctoritate eorum consules dicere. citaticonsulendum dixerunt esse, duobus pleni Q. Fabio et M. Marcello, et si utique novum aliquem adversus Poenos consulem creari vellent, M. Valerio Laevino: egregie adversus Philippum regem terra marique
Abbreviated transcription (Latin):
mariq corpora simul aĩosq ad baluz
acuebant. N. p̃. ip̃a strepebat apun
belli fabris omum geneꝵ ĩ publica
officia inclusis data cuncta pari
tempus dabat queq in officnus
queq ĩ armamentario queue ac Iu¬
ualib socioꝵ fabroꝵ ml̃titudo pim
in singulos dies certamine ingens
F aciebat. Itaq hiis inchoati refeti

Expanded text:
marique corpora simul animosque ad bellum marique corpora simul animosque ad bellum acuebant; urbs ipsa strepebat apparatu belli fabris omnium generum in publicam officinam inclusis. dux cuncta pari tempus dabat, quaeque in officinis quaeque in armamentario ac naualibus fabrorum multitudo plurima in singulos dies certamine ingenti faciebat. his ita incohatis refecti
Abbreviated transcription (Latin):
a me dotalia dona accedent auruzqz
tollere ac sibi habere iussit/. Hiis letus
donis honoribq dimissus donũ ĩpleuit
populares laudib ⁊ meritis Scipiõis
uenisse dissimillimũ Iuuenez iũce̾tez
oĩa tum armis tũ benignitate ac bene¬
Scipionez rediit. Scipio retepto secum
Lelio. dum captiuos obsidesq ⁊ preda
ex consilio eius disponereti satis õmb
qui simul cu eo capti erant ĩ Naus
impositis Nuncium uictorie Roma
mictit Ipse paucos dies quib moraru
cartagine statuerat exerce̾dis naualib
pedestribq copiis ad sumsit. Prmo
die legiones in armis qͣtuor milium
spacio decurrerunt. Secundo die armi
iaculati sunt/. quarto die quies dati
quinto Iteꝵ in armis decursum est
hunc ordinem Laboris quietisq quei¬
ad Cartaginem morati sũt ẜuaueaͥ
Remigium classis ciuesq milite
tranquillo in altum euecti agilit
Nauium simulatis naualib pugni
experiehantur. Hec extra urbez tem

Expanded text:
a me dotalia dona accedent'; aurumque a me dotalia dona accedent'; aurumque tollere ac sibi habere iussit. his laetus donis honoribusque dimissus domum, impleuit populares laudibus meritis Scipionis: uenisse dis simillimum iuuenem, uincentem omnia cum armis, tum benignitate ac beneScipionem reuertit. Scipio retentum secum Laelium, dum captiuos obsidesque et praedam ex consilio eius disponeret, satis omnibqui simul cum eo capti erant in naues sex impositis nuntium uictoriae Romam mittit. ipse paucos dies quibus morari Carthagine statuerat exercendis naualibus pedestribusque copiis absumpsit. primo die legiones in armis quattuor milium spatio decurrerunt; secundo die arma  missilibus iaculati sunt; quarto die quies data; quinto iterum in armis decursum est. hunc ordinem laboris quietisque quoad Carthagine morati sunt seruarunt. remigium classicique milites tranquillo in altum euecti, agilitatem nauium simulacris naualis pugnae experiebantur. haec extra urbem terra
Abbreviated transcription (Latin):
cedez unam ꝓ eo munere paciscor aĩcus
populi Romani sis. Et si me uiruz bonuz
credis esse qualem patrez patruuzq m̃uz
iam añt hec gts norant sxias mustos
nostri similes in ciuitatẽ Romana esse
nec ullum in terris populu hodie dici
posse qͣ minus tibi hostem tui̾q uelis
aut amicum malis. Adolescens simul
pudore gaudioq ꝑcussus dexterã scipiois
tenens deos õnes inuocaros ad gratiam
illi pro se referendam. ꝙͣi ia sibi nequãꝙ
satis facultatis ꝓ suo animo atq illius
uirgis appellati qui qm̃ gratis sibi rede¬
retur uirgo ad quam redimẽda satis
magnum acculissent Auri pondus orar
Scipione ut id ab se donu accipert ce¬
perunt haud minorez eius rei apud
se gratiam futuram esse affirmãtes
ꝙ redite muidate foret uirg̾is. Scipio
quando tanto teropore peteretur accep¬
turum se pollicitus poni ante pedes iussit
uocatoq ad se Luocio suꝑ dotez inquit
quam accepturus a Socero es ħ tibi

Expanded text:
cedem unam pro eo munere paciscor: amicus cedem unam pro eo munere paciscor: amicus populo Romano sis et, si me uirum bonum credis esse quales patrem patruumque meum iam ante hae gentes norant, scias multos nostri similes in ciuitate Romana esse, nec ullum in terris hodie populum dici posse quem minus tibi hostem tuisque esse uelis aut amicum malis.' cum adulescens, simul pudore et gaudio perfusus, dextram Scipionis tenens deos omnes inuocaret ad gratiam illi pro se referendam, quoniam sibi nequaquam satis facultatis pro suo animo atque illiusuirginis appellati; qui, quoniam gratis sibi redderetur uirgo ad quam redimendam satis magnum attulissent auri pondus, orare Scipionem ut id ab se donum acciperet coeperunt, haud minorem eius rei apud se gratiam futuram esse adfirmantes quam redditae inuiolatae foret uirginis. Scipio quando tanto opere peterent accepturum se pollicitus, poni ante pedes iussit uocatoque ad se Allucio 'super dotem' inquit, 'quam accepturus a socero es, haec tibi
Abbreviated transcription (Latin):
coniuges ac matres iussit. Captiua dem
a militib adducitur ad eu adulta u̾go
adeo exinna forma ut qͥcũq se uẽteret¬
ominium conuerteret oculos. Scipio
ꝑcũctatꝰ patriam parentesq ĩteͣ cetera
accepit disponsatam eaz pͥncipi Celtiberoꝵ
adolescenti cui luccio nomen erat. Extiplo
Igitur parentib sponso a domo accitis
cum interim audiret deperire eũ sp̃se
amore ubi pͥmu uenit ac curatõe eum
ẜmone q̃ parentes alloquitur. Inuenis
inquit Iuuenem appello minor sit inter
nos huius ẜmonis ueretundia. Ego cu
sponsa uocata a militib meis ad Me¬
deducta esset audiremq ea tibi cõdi eẽ
et forma faceret fidem/ quia ip̃e si frui
nostrum occupasset ueniaz in dari spõsam.
Impensius amãti uellez tuo cui sposo amoĩ
Faueo. fuit sponsa tua apud me eadem
q̃ apud soceros tuos parentesq suos ue¬
recundia ẜuata est tibi. ut Inuiolatu et
dignuz me teq dari tibi posset. Hãc mer¬

Expanded text:
coniuges ac matres iussit. captiua deinde coniuges ac matres iussit. captiua deinde a militibus adducitur ad eum adulta uirgo, adeo eximia forma ut quacumque incedebat conuerteret omnium oculos. Scipio percontatus patriam parentesque, inter cetera accepit desponsam eam principi Celtiberorum; adulescenti Allucio nomen erat. extemplo igitur parentibus sponsoque ab domo accitis cum interim audiret deperire eum sponsae amore, ubi primum uenit, accuratiore eum sermone quam parentes adloquitur. 'iuuenis' inquit 'iuuenem appello, quo minor sit inter nos huius sermonis uerecundia. ego cum sponsa tua capta a militibus nostris ad me ducta esset audiremque tibi eam cordi esse, et forma faceret fidem, quia ipse, si frui  animum nostrum occupasset, ueniam mihi dari sponsam impensius amanti uellem, tuo cuius possum amori faueo. fuit sponsa tua apud me eadem qua apud soceros tuos parentesque suos uerecundia; seruata tibi est, ut inuiolatum et dignum me teque dari tibi donum posset. hanc mer
Abbreviated transcription (Latin):
suos restituit. Ceteroꝵ curaz benigne
tuendoꝵ.C. fl amminio questori actri¬
euit. Inter hec e mediaturba obsiduz
mulier magno natu Mandonii uxor
qui frater illergetu Reguli erat fle̾s
ido pedes imꝑatoris ꝓcidit obtest ariq
ent ut curam cultuz q feminã ipesius
custodib comendaret. Cum Scipio inchil
defeturum profecto diceret tu rursus
mulier haud magni ista fecimus in qͥt
quid enim huic fortune non satis est
aliam cura etate hamu intuentẽ. Nã
ip̃a iam extra periculu iniuie muliebͥs
cum stimulat etate ⁊ fõma florẽtes cĩca
omnes ꝓ parente colebant Tum scipio
Mee populiq Romani discipline causa
esset apud nos uiolaretur. Nũc ut id
curem impensius nr̃a qͦ uirtꝰ dignitasq
facit que nec in malis quide oblite decõĩs
matronalis estis spectate deinde ĩtegri¬
tatis uiro traddidit eas tueriq haud
secus uerecundie atq modeste qͣ hostiu

Expanded text:
suos restituit: ceterorum curam benigne suos restituit: ceterorum curam benigne tuendorum C. Flaminio quaestori attribuit. inter haec e media turba obsidum mulier magno natu, Mandonii uxor, qui frater Indibilis Ilergetum reguli erat, flens ad pedes imperatoris procubuit obtestarique coepit ut curam cultumque feminarum impensius custodibus commendaret. cum Scipio nihil defuturum iis profecto diceret, tum rursus mulier 'haud magni ista facimus' inquit; 'quid enim huic fortunae non satis est? alia me cura aetatem harum intuentem—nam ipsa iam extra periculum iniuriae muliebris sum—stimulat. '—et aetate et forma florentes circa o parente colebant. —tum Scipio 'meae populique Romani disciplinae causa usquam esset apud nos uiolaretur: nunc ut id curem impensius, uestra quoque uirtus dignitasque facit quae ne in malis quidem oblitae decoris matronalis estis.' spectatae deinde integritatis uiro tradidit eas tuerique haud secus uerecunde ac modeste quam hospitum
Abbreviated transcription (Latin):
nus fũit piget
inter actores discrepant p̃sidiũ pu̾cũ
alius .x. alius .uii. alius haud psus q̃z
fuoꝵ miliu fuisse scribat/ capta alibi
ninoresq ad lx. captos scripẜim Si
auctorem grecum sequar Silenum si
ualerium Antiate maioꝵ scõpionu sex
milia minoꝵ x. tria milia a deo nullus
menciendi modus est ne de ducib quidẽ
menit. Pleriq leliu ꝓfuisse elapsi sũt
q.i. uinium silanu dicãt hannonẽ
rrefuisse punico presidio deditũq̃ Roa̾nis
ancias ualerius magone alii scͥptores
tradunt/ nec de nũo nauiu captaꝵ nͨ
⁊e pondere Auri atq argenti ⁊ redacte
pecunie ꝯuenit. Si aliquis assẽtiri nocer
et media simillima ueris sunt. Ceteꝵ
uoratis obsidib pͥmu uniuersos bonu
suitio. Deinde acceptis noib Ciuitatu
maensuit captiuos qui cuiusq populi
ssent ⁊ nũtios domu misit ut ad suo
quisq recipiendos ueniret siqͣꝵ forte
liuitatu legati aderant eis p̃sentib

Expanded text:
us fuerit piget inter auctores discrepant. praesidium Punicum alius decem, alius septem, alius haud plus quam duum milium fuisse scribit. capta alibi minoresque ad sexaginta captos scripserim, si auctorem Graecum sequar Silenum; si Ualerium Antiatem, maiorum scorpionum sex milia, minorum tredecim milia; adeo nullus mentiendi modus est. ne de ducibus quidem conuenit. plerique Laelium praefuisse classi, sunt qui M. Iunium Silanum dicant; Arinen praefuisse Punico praesidio deditumque Romanis Antias Ualerius, Magonem alii scriptores tradunt. non de numero nauium captarum, non de pondere auri atque argenti et redacta pecunia conuenit; si aliquis adsentiri necesse est, media simillima ueri sunt.— ceterum, uocatis obsidibus primum uniuersos bonum seruitio. deinde acceptis nominibus ciuitatium recensuit captiuos quot cuiusque populi essent, et nuntios domum misit ut ad suos quisque recipiendos ueniret. si quarum forte ciuitatium legati aderant, eis praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
egatoĩb ꝓtinus
in uia additur. quas partim dato r̃spõso
ꝙxitinere dimisit partim distulit tar¬
raconem quo omnib suis ueteribusq
sociis edixerat conuentu ⁊ cũcti fere
quicis yberum incolunt populi młtiq¬
in ulterioris ꝓuincie ꝯuenerũt Carta¬
gmensiu duces pͥ ex industria fama
capte Cartaginis comp̾sserunt/. Deinde
ut clarior res erat q̃ ut tegi ac dissi¬
mulari possent eleuabant ub̾ nͨ opi¬
nato aduentu ac prope furto unius
diei urbem unam yspanie intercepta.
luius rei tam parue ⁊ p̃nno clatũ inso¬
lentem fuuenez in modico gaudio spez
magne uictorie imposuisse. at uͥ appro¬
uiquare tres duces/ tres uictors hostiuz
cercitus audiss occursura ei extĩplo
domesticoꝵ funeꝵ memoria ħ ĩ uulgꝰ
uctabatur haud quanꝙ̃ ipsi ignari
qͣ sibi ad omma uiriu Cartagine
aomissa decessisẜ.¬

Expanded text:
egationibus protinus in uia aditus, quas partim dato responso ex itinere dimisit, partim distulit Tarraconem, quo omnibus nouis ueteribusque sociis edixerat conuentum. et cuncti fere qui cis Hiberum incolunt populi, multi etiam ulterioris prouinciae conuenerunt. Carthaginiensium duces primo ex industria famam captae Carthaginis compresserunt: deinde, ut clarior res erat quam ut tegi ac dissimulari posset, eleuabant uerbis: necopinato aduentu ac prope furto unius diei urbem unam Hispaniae interceptam, cuius rei tam paruae praemio elatum insolentem iuuenem immodico gaudio speciem magnae uictoriae imposuisse: at ubi adpropinquare tres duces, tres uictores hostium exercitus audisset, occursuram ei extemplo domesticorum funerum memoriam. haec in uolgus iactabant, haudquaquam ipsi ignari quantum sibi ad omnia uirium Carthagine amissa decessis
Abbreviated transcription (Latin):
ast anibal quia curz marcelso bis pͥore
ino congressus uicerat uictusq erat
itcum eodez si dimicandum for̃t niͨ
pem nec metu ex uano haber̾t It a
no consulib aut quanꝙ̃ se se parez
aicuru credebat. Itaq totus ĩ suas artes
uersus insidirs locu querebat/ leuia tm̃
ꝑelia inter bina castra uaĩo euetu fiebãt
iub cum extrahi estatem posse cons̃ cre¬
urent nichilominus oppugnari locros
sse rati.L. Cintio ut ex Scilia locros
um classe trahicerent scribũt. Et ut
terra q oppugnari menia possent a
irento partez exercitꝰ q̃ in presidio erat
ua eos iusserunt. Et ita futura ꝑ qͣnda
cirmum comꝑta anibali cũ eent mictit
ruga ꝑ agros saltusq tarentũ rediere
simulus erat siluestris inter punica et
imana castra a/ neutris piͥo occupatꝰ¬

Expanded text:
annibal, quia cum Marcello bis priore anno congressus uicerat uictusque erat, ut cum eodem si dimicandum foret nec spem nec metum ex uano haberet, ita duobus consulibus haudquaquam sese parem futurum censebat; itaque totus in suas artes uersus insidiis locum quaerebat. leuia tamen proelia inter bina castra uario euentu fiebant. quibus cum extrahi aestatem posse consules crederent, nihilo minus oppugnari Locros posse rati L. Cincio ut ex Sicilia Locros cum classe traiceret scribunt; et ut ab terra quoque oppugnari moenia possent, ab Tarento partem exercitus qui in praesidio erat duci eo iusserunt. ea ita futura per quosdam Thurinos comperta Hannibali cum essent, mittit fuga per agros saltusque Tarentum rediere. tumulus erat siluestris inter Punica et Romana castra ab neutris primo occupat
Abbreviated transcription (Latin):
defendere cuz oĩa hostuiz plena uideret
quoad dedita arrs est cedes tota ube passiz
facte nec ulli pubeꝵ qui obuius fuit
parcebatur. Tum signo dato cedib fus
factus. Ad predam uictores u̾si q̃ inge̾s
oĩs gñis fuit liberoꝵ capitu uirilis sexꝰ
ad dece misia capta. Inde qui ciues noue
Cartaginis erant dimisit urbezq ⁊ sua
oĩa que relicta eis bellu fecerat restituit
opifices ad duo milia hominu erant
nouassent Ceteraz młtitudinez incolaꝵ
Iuuenuz/ ac ualidoꝵ ẜuoꝵ ĩ classem ad
supplementu remigiu dedit ⁊ auserat
nauib octo captiius classez. Extra hãc
ml̃titudiner yspanoꝵ obsides erat qͦꝵ piñ

Expanded text:
defendere, cum omnia hostium plena uideret defendere, cum omnia hostium plena uideret quoad dedita arx est, caedes tota urbe passim factae nec ulli puberum qui obuius fuit parcebatur: tum signo dato caedibus finis factus, ad praedam uictores uersi, quae ingens omnis generis fuit. liberorum capitum uirile secus ad decem milia capta; inde qui ciues Nouae Carthaginis erant dimisit urbemque et sua omnia quae reliqua eis bellum fecerat restituit. opifices ad duo milia hominum erant; nauassent. ceteram multitudinem incolarum iuuenum ac ualidorum seruorum in classem ad supplementum remigum dedit; et auxerat nauibus octo captiuis classem. extra hanc multitudinem Hispanorum obsi
Abbreviated transcription (Latin):
lum fuere s etia oculi aur̾rq pugña¬
num spectantiumq ad hortatiu pugͣnt̾e
it nemo ab tergo an̾ sentiret capta
ribe q̃ tecta in aduersos inciderunt
utrmq ancipitem hoste habebant tũc
turbatis defensorib metu ⁊ menia capta
et porta intus forisq parit̃ refrigi cepta
et mox cedendo confectis ac distractis
ne inter impediretur forib armati
mipetum fecerunt magna multitudo
et muros transcendebat ẜ ip̃i passim
ad cedem oppidanoꝵ uersi illa q̃ portam
ingressa erat iusta acies cum ducib cũ
rdinib media urbe in foru ꝓcessit
Inde cum duob itinerib fugiẽtes uider̃t
hostes alios ad tumulu ĩ orientẽ uẽsu
qui tenebatur qͥngentoꝵ militũ p̾sidio
qui muris pulsi fuerant/ refugerat pãtĩ
copiaꝵ ip̾e ad tumulũ expugͣndũ mictit
partem ip̾e ad arce ducit ⁊ tumulus ꝙͦ
impetu est captus ⁊ Mago aroe conatus

Expanded text:
solum fuere, sed etiam oculi auresque pugnasolum fuere, sed etiam oculi auresque pugnantium spectantiumque et adhortantium pugnantis, ut nemo ante ab tergo senserit urbem quam tela in auersos inciderunt et utrimque ancipitem hostem habebant. tunc turbatis defensoribus metu et moenia capta et porta intus forisque pariter refringi coepta; et mox caedendo confectis ac distractis ne iter impediretur foribus armati impetum fecerunt. magna multitudo et muros transcendebat; sed hi passim ad caedem oppidanorum uersi; illa quae portam ingressa erat iusta acies cum ducibus, cum ordinibus media urbe usque in forum processit. inde cum duobus itineribus fugientes uideret hostes, alios ad tumulum in orientem uersum qui tenebatur quingentorum militum praesidio,ibus fere armatis qui muris pulsi fuerant refugerat, partem copiarum ad tumulum expugnandum mittit, partem ipse ad arcem ducit. et tumulus primo impetu est captus, et Mago arcem conatus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc cura ac rõn
cͥptum ĩ ꝓdigiu ac deos uertẽs scipio
qui ad transitum Romanis mar̾ uer¬
ferent ⁊stagna auferrent uiasq añt
nunqͣ mitas humano uestigio aꝑirẽt
Neptunũ uidebat duce itineris seqͥ ac
medio stagno euadere ad menia ab tera
ingens Labor succedentib erat nͨ altitu¬
dine tm̃ meniu impediebantur sed
ceuntis ad ancipitis utrinq ictus
subiectos habebant Romanos ut lateã
nfestiora subeuntib q aduẽsa cõpora
ssent ac parte in alia quietus et per
stagnu facił transitus ⁊ in murum
ascensus inde fuit. Ram neq opere
eminentius erat ut uͥ ip̃ius loci ac
stagni presidio satis credituz for̃t nec
ulla armatoꝵ statio aut custodia oppo¬
sita intentis oĩb ad opez ferendam unde
penculum ostendebatur. ubi urbez sine
artamine intraue̾ ꝑgunt inde quato
maximo cursu poterant ad ea porta.
ura quam oe contractu cẽtam̃ erat.
In quod adeo intenti oĩu nõ animi

Expanded text:
hoc cura ac ratione compertum in prodigium ac deos uertens Scipio qui ad transitum Romanis mare uerterent et stagna auferrent uiasque ante nunquam initas humano uestigio aperirent, Neptunum iubebat ducem itineris sequi ac medio stagno euadere ad moenia. ab terra ingens labor succedentibus erat; nec altitudine tantum moenium impediebantur, sed entis ad ancipites utrimque ictus subiectos habebant Romanos, ut latera infestiora subeuntibus quam adversa corpora essent. at parte in alia quingentis et per stagnum facilis transitus et in murum ascensus inde fuit; nam neque opere emunitus erat, ut ubi ipsius loci ac stagni praesidio satis creditum foret, nec ulla armatorum statio aut custodia opposita, intentis omnibus ad opem eo ferendam unde periculum ostendebatur. ubi urbem sine certamine intravere, pergunt inde quanto maximo cursu poterant ad eam earn portam circa quam omne contractum certamen erat. in quod adeo intenti omnium non animi
Abbreviated transcription (Latin):
smblico sine imperio mltitudinez nllu
rei inter se sociam ad consensũ inhabli
fore p̾fectu ad oĩa iura reddenda as
Roma quot ãnis missuros. Ita ad Capu
res composite consilio ab oiͥ parte laudeli
seuere ⁊ ceserĩt in maxime noxios aĩad¬
uersum multitudo cuuu discipata i
nussam spem reditꝰ ñ seuitur ince̾dis
rimisq in tecta ignoxia murosq ⁊ a
emolumento quesita que apud socios
Lenitatis sp̾es incolumitate urbis nos¬
lissime opulentissimeq cuius ruyni
oĩs Campania. ones qui Campanun
cirta accolunt popłi ingeniuissẽt con¬
fexio expressa hosti quanta uis ĩ tamns
ad expetendas penas ab infidelib sacrs
et q̃ nichil in anibale auxilium es¬
ad receptos in fidẽ tuendos. ¶Ronur
patres ꝑfũcti ꝙ ad Capua actinebut
cura.C. cum Neroni ex hiis duab le¬
gionib quas ad Capua habuerat ser
milia peditu. ⁊ ccc. equites quos ipe
Legisset ⁊ sociu latini noĩs peditum

Expanded text:
publico, sine imperio multitudinem nullius publico, sine imperio multitudinem nullius rei inter se sociam ad consensum inhabilem fore; praefectum ad iura reddenda ab Roma quotannis missuros. ita ad Capuam res compositae consilio ab omni parte laudabili. seuere et celeriter in maxime noxios animaduersum; multitudo ciuium dissipata in nullam spem reditus; non saeuitum incendiis ruinisque in tecta innoxia murosque, et cum emolumento quaesita etiam apud socios lenitatis species incolumitate urbis nobilissimae opulentissimaeque, cuius ruinis omnis Campania, omnes qui Campaniam circa accolunt populi ingemuissent; confessio expressa hosti quanta uis in Romanis ad expetendas poenas ab infidelibus sociis et quam nihil in Hannibale auxilii ad receptos in fidem tuendos esset. Romani patres perfuncti quod ad Capuam attinebat cura, C. Neroni ex iis duabus legionibus quas ad Capuam habuerat sex milia peditum et trecentos equites quos ipse legisset et socium Latini nominis peditum
Abbreviated transcription (Latin):
a telaq ⁊ Calaçia in dedictõez accepte Ibi qͦ
in eos / qui capita reꝵ erant aĩaduersũ. Ita
ad lxx. pͥncipes senatꝰ interfecti . ccc. ferine
nobises Cãpani in carcere cõditi. Alii per
socioꝵ latini nois urbes in custodias dati
uau̾s casibus int̾iert. multitudo alia cuuũ
Campanoꝵ uenu̾data de ube ag̾̃oq reliqua
consultacio fuit quibdam delenda cẽsẽtib
urbe p̾ualidam propinqͣm ⁊ inimicã. setes
p̾sens utilitas uicit. Nam ꝑꝑ agri qũ
omni fertilitate terre sãt constalut pni
in Italia ẽẽ urbs ẜuata est ut eͥe̾t aliqͦ
aratoꝵ sedes urbe freqntanda multitid
Incolaꝵ libertinoꝵq ⁊ institoꝵ opifius
retenta ager oĩs ⁊ tecta publica. pͥ. eaq
facta. Ceteꝵ habitari tm̃ tanꝙͣ urben
Capuam frequentariq placuit corpus
nullum Ciuitatis nec senatus nec plebs
consiliu/ nec magistratꝰ esse sine cosilio

Expanded text:
Atellaque et Calatia in deditionem acceptae; ibi quoque Atellaque et Calatia in deditionem acceptae; ibi quoque in eos qui capita rerum erant animaduersum. itaa principes senatus interfecti, trecenti ferme nobiles Campani in carcerem conditi, alii per sociorum Latini nominis urbes in custodias dati, uariis casibus interierunt: multitudo alia ciuium Campanorum uenum data. de urbe agroque reliqua consultatio fuit, quibusdam delendam censentibus urbem praeualidam propinquam inimicam. ceterum praesens utilitas uicit; nam propter agrum, quem omni fertilitate terrae satis constabat primum in Italia esse, urbs seruata est ut esset aliqua aratorum sedes. urbi frequentandae multitudo incolarum libertinorumque et institorum opificumque retenta: ager omnis et tecta publica populi Romani facta. ceterum habitari tantum tamquam urbem Capuam frequentarique placuit, corpus nullum ciuitatis nec senatum nec plebis concilium nec magistratus esse: sine consilio
Abbreviated transcription (Latin):
quem ueste texerat ꝑ aduersum pectus
transfixit ante pedes imperatoris moĩbudꝰ
ꝓcubuit quia ⁊ quod ad suppliciũ actinet
campanoꝵ ⁊ pleraq alia de Flacçi unius
senctencia acta erant. Mortuu ap̾ claudiũ
sub deditionem Capue quida tradũt hũc
quoq ip̃m Tauream neq sua sponte uenisse
cales neq sua manu interfectũ. s cuzint̾
ceteros ad palum deligatus quia paꝵ int̃
strepitus exaudiri possent que uociferant᷑
scilentiu fieri flaccum iussisse tũ taurea.
Illa que ante memorata sunt dixisse uirũ
fortissimum ab nequaqͣ parem ob iurtutẽ
occidi sub hec dicta iussu preconsulis p̾conẽ
ita ꝓnuciasse lictõ uiro forti ade iurgas
et in eum pͥmu legem age letusqͦ in sc̃.¬
fuerit si ei uideretur integram rez ad
Senatum reiceret interpetratu eẽ qͥd mag̾
E. R. s. p̃. educeret extimationem sibi
ꝑmissam ¶Capuam a Calib reditum ẽ

Expanded text:
quem ueste texerat per aduersum pectus quem ueste texerat per aduersum pectus transfixus, ante pedes imperatoris moribundus procubuit. quia et quod ad supplicium attinet Campanorum et pleraque alia de Flacci unius sententia acta erant, mortuum Ap. Claudium sub deditionem Capuae quidam tradunt; hunc quoque ipsum Tauream neque sua sponte uenisse Cales neque sua manu interfectum, sed dum inter ceteros ad palum deligatur, quia parum inter strepitus exaudiri possent quae uociferaretur silentium fieri Flaccum iussisse; tum Tauream illa quae ante memorata sunt dixisse, uirum se fortissimum ab nequaquam pari ad uirtutem occidi; sub haec dicta iussu proconsulis praeconem ita pronuntiasse: 'lictor, uiro forti adde uirgas et in eum primum lege age.' lectum quoque sfuerit si ei uideretur integram rem ad senatum reiceret, interpretatum esse quid magis e re publica duceret aestimationem sibi permissam. Capuam a Calibus reditum est,
Abbreviated transcription (Latin):
contionem ꝑsuasit deferri rem̃ integraz
ad patres de Campanis ⁊ fuluius idita
esse ratus acceptas lictas neq resolutas
cum ingremio reposuisset preconi impe¬
rauit ut lictõem Lege agere iuber̾t/. Ita
supplicium/. Tum lictere Lecte senatusq
consultum serum ad impediendam rem
actam que sũma ope ad properata erat
ne impediri posset consurgentem iam
Fuluium taurea iubellius cãpanꝰ per
mediam uadens urbem. turbaq noĩe
inclamauit Et cũ mirabudus quidna
se se uellet inquirere residens flaccus me
quoq inquit iube occidi ut gloiai pssis
multo fortiorem ꝙͣ ipse ex uirũ abste
occisum esse cum flaccus negaret profecto
satis compotem esse mentis modo prchiberi
amicisq amissis cum ip̃e manu m̃a ꝯiugẽ
liberosq interfecerim ne quid indigni pate¬
rentur mͥ ne mortis quidem copia eade
est que hiis ciuib meis petatur a uirtute
muise huius uite uindicta atq ita gladio

Expanded text:
contionem peruasit differri rem integram contionem peruasit differri rem integram ad patres de Campanis; et Fuluius, id ita esse ratus acceptas litteras neque resolutas cum in gremio reposuisset, praeconi imperauit ut lictorem lege agere iuberet. ita supplicium. tum litterae lectae senatusque consultum, serum ad impediendam rem actam quae summa ope approperata erat ne impediri posset. consurgentem iam Fuluium Taurea Uibellius Campanus per mediam uadens turbam nomine inclamauit, et cum mirabundus quidnam sese uellet resedisset Flaccus, 'me quoque' inquit 'iube occidi ut gloriari possis multo fortiorem quam ipse es uirum abs te occisum esse.' cum Flaccus negaret profecto satis compotem mentis esse, modo prohiberi amicisque amissis, cum ipse manu mea coniugem liberosque interfecerim ne quid indigni paterentur, mihi ne mortis quidem copia eadem est quae his ciuibus meis, petatur a uirtute inuisae huius uitae uindicta.' atque ita gladio
Abbreviated transcription (Latin):
taciebat. ꝑcunctãdi ecia equum esse
ntestatem fieri patrib. Nõ coĩcassẽt
consilia cum aliquis socioꝵ latini noĩe
fidelium aĩ subicerentur Indicib quas
non dubitaret. tam̃ licteras suꝑ tanta
re ab Roma expectaturum. Fuluius
ne id ip̃m impedimentum incepto for̃t
dimictões pretorium tͥbunis misitu ac
prefectis socioꝵ Imꝑauit uti duob milib
equitu delectis denũciarẽt ut ad tercia
bucinam presto essent. Cũq ħ equitatu
nocte branu ꝓfectus pͥma luce portam
intrauit atq in forũ ꝑrexit. Cõcursuq
ad primu equitu ingressum facto
magr̃atu theanensem citari uissit Impe¬
rauitq ut ꝓduceret Campanos/ quos in
custodia haberet ꝓducti õnes uĩgisq cesi
ac securi ꝑcussi inde ectato. Equos Cales
ꝑcurrit ubi cum ĩ tribunali consedisset
ꝓductiq campani diligarent᷑ ad palum
Eques citus ab Roma uenit/ lictasq a
contradit Murmur a tribunali totam

Expanded text:
reiciebat: percontandi etiam aequum esse reiciebat: percontandi etiam aequum esse potestatem fieri patribus, num communicassent consilia cum aliquis sociorum Latini nomifidelium animi, et subicerentur indicibus quisnon dubitaret tamen litteras super tanta re ab Roma exspectaturum, Fuluius, ne id ipsum impedimentum incepto foret, dimittens praetorium tribunis militum ac praefectis socium imperauit uti duobus milibus equitum delectis denuntiarent ut ad tertiam bucinam praesto essent. cum hoc equitatu nocte Teanum profectus, prima luce portam intrauit atque in forum perrexit; concursuque ad primum equitum ingressum facto magistratum Sidicinum citari iussit imperauitque ut produceret Campanos quos in custodia haberet. producti omnes uirgisque caesi ac securi percussi. inde citato equo Cales percurrit; ubi cum in tribunali consedisset productique Campani deligarentur ad palum, eques citus ab Roma uenit litterasque natus consultum tradit. murmur ab tribunali totam
Abbreviated transcription (Latin):
eodem rogo cre
reueni. fecerunt. Itaq noctem totam
qlurmuq eoꝵ ⁊ diei insequentis partez¬
his cum aĩam egissent ones tñ pͥus ꝙͣ
aperirentur hostib porte expirarũt. posto
die porta Iouis que aduersꝯ castͣ Roãña
erat iussu ꝓconsulis aꝑta est ea intro¬
missa legio una ⁊ due alie cum.Eͦ.¬
flaminio fuluio legato. I cu ommiu
rimum armai telaq que capua erãt
do se conferenda curasset. Custodirs ad
ines portas dispositis. ne qͥs exire aut
micti posset p̃sidium punicũ cõphedit.
fenatum Campanũ ire ĩ castͣ ad impe
iutores Romanos uissit qͥ cuz uenissẽt
xtimplo hiis oĩb catene miecte iussiq
sd questiones deferre quod aiũ agẽtiq
tranuz missi quor de sma maxime
sescitum ab Romanis ostabat de suppli¬
ro camipani senatꝰ haud quanq̃ inter
uluium. el audiumq ꝯueniebat fa¬
us impetrande uenie claudius fului
ũor senctencia erat/. Itaq appi Rõam
id senatum arbitrium eius rei totum

Expanded text:
eodem rogo cremueneni fecerunt; itaque noctem totam plerique eorum et diei insequentis partem cum animam egissent, omnes tamen prius quam aperirentur hostibus portae exspirarunt. postero die porta Iouis, quae aduersus castra Romana erat, iussu proconsulum aperta est. ea intromissa legio una et duae alae cum C. Fuluio legato. is cum omnium primum arma telaque quae Capuae erant ad se conferenda curasset, custodiis ad omnes portas dispositis ne quis exire aut emitti posset, praesidium Punicum comprehendit, senatum ratores Romanos iussit. quo cum uenissent, extemplo iis omnibus catenae iniectae, iussique ad quaestores deferre quod auri atque argTeanum missi, quorum de sententia maxime descitum ab Romanis constabat. de supplicio Campani senatus haudquaquam inter Fuluium Claudiumque conueniebat. facilis impetrandae ueniae Claudius, Fului durior sententia erat. itaque Appius Romam ad senatum arbitrium eius rei totum
Abbreviated transcription (Latin):
traxit euz Eadez causa ĩdebili madñia
fuit haut dubie oĩs yrpanie pͥncipl
cum oĩ populoꝵ manu rͣlicto hasdri¬
bale secedendi iminentes castris eiꝰ tur
unde ꝑ continentia iuga tutus r̾cee
ad Romanos esset/. Hasdrubal cum
hostium res tantis augesdere ĩcremra
cerneret suas inminiu ac fore ut ͥ
audendo aliquid mouerent ꝙͣ cepisse
fluere dimicare ꝙ̃pͥmũ statuit. s¬
pio auidus ecia certaminis erat tun
ea spe ꝙͣ successus reꝵ augelut tu
prius ꝙͣ uingeretur hostiu exertiti
cum uno dimicare duce exercituo
ꝙ̃ simul cum uniuersis malebat. lã
eciam si cum plurib parit dimicadu
cum uideret nulluz esse nauinz usi
socios terrestrib copiis addidit ⁊ ane
ab Tarracone egressus iã eĩz ⁊ lelus
redierat ab Roma sine quo nichil
maioris rei motum ulebat ducei d
hostem ꝑgit ꝑ oĩa pacata eũti ut ce
populi fines transiret prosequetli
excipientib q sociis indebił pro utie

Expanded text:
em causa Indibili Mandonioque fuit, haud dubie omnis Hispaniae principibus, cum omni popularium manu relicto Hasdrubale secedendi in imminentes castris eius tumulos unde per continentia iuga tutus receptus ad Romanos esset. Hasdrubal cum hostium res tantis augescere incrementis cerneret, suas imminui ac fore ut, nisi audendo aliquid moueret, qua coepissent ruerent, dimicare quam primum statuit. Scipio auidior etiam certaminis erat cum a spe quam successus rerum augebat tum quod priusquam iungerentur hostium exercitus cum uno dimicare duce exercituque quam simul cum uniuersis malebat. ceterum etiamsi cum pluribus pariter dimicandum . nam cum uideret nullum esse nauium usum, socios terrestribus copiis addidit; et arab Tarracone egressus—iam enim et Laelius redierat ab Roma, sine quo nihil maioris rei motum uolebat—ducere ad hostem pergit. per omnia pacata eunti, ut cuiusque populi fines transiret prosequentibus excipientibusque sociis, Indibilis e
Abbreviated transcription (Latin):
sicut Int marcellum sciculosq discep¬
tatum fuerat disceptaretur. deni. cͥ
mͥ. actilium.c. fuluiu fratres flas
Legatos eius atq minutiu. ⁊ .s. uefi
philonez. Item cl audii legatos qui oĩ
gerendis reb añt fuerant in senati
uiderent nec fuluiu auocari a sap
nec differri Campanos uellet Inttr¬
gatus snĩam.m. actilius Regulus ei
ex hiis qui ad Capuam fuerant ido¬
ma auctoritas erat in Consilio inqul
Arbitror me fuisse Consulibus capio
capta cum quereretur qui Campane
benemeritus de re.pͥ. nr̃a esset duos
mulieres comꝑtum est bestia appe
actelanan Capue habitantem ⁊ fa¬

Expanded text:
sicut inter Marcellum Siculosque discepsicut inter Marcellum Siculosque disceptatum fuerat, disceptaretur. dein cum M. Atilium C. Fuluium fratrem Flacci legatos eius et Q. Minucium et L. Ueturium Philonem item Claudi legatos qui omnibus gerendis rebus adfuerant in senatu uiderent nec Fuluium auocari a Capua nec differri Campanos uellent, interrogatus sententiam M. Atilius Regulus , cuius ex iis qui ad Capuam fuerant maxima auctoritas erat, 'in consilio' inquit 'arbitror me fuisse consulibus Capua capta cum quaereretur ecqui Campanorum bene meritus de re publica nostra esset. duas mulieres compertum est Uestiam Oppiam Atellanam Capuae habitantem et Pa