comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. & t̃tia dequalo quitur Nisieni sit prima que ꝓ serat sermone iliae
antecausatiua eẽ sola A singulari quoq: incipimus numero qđ hic
naturalit̃ primus ẽẽ numeroꝵ. Quiduplicat᷑ uel multi plicatus facit
numerũ pluralẽ Simłt actiua uerba idoprima ꝓferunt: qđ naturalit
pcedit actus antepassion ẽ quȩ eẽ non potest nisi actus sit & qđ quica¬
git incipit : sequitur aut̃ quipatitur Et quod uerbũ actiuũ additioneeg&
litterȩ uelliterarũ ut faciat passiuũ & se Isteaũt modus id est indicati¬
tis sime utuntir hystorici. Cuicũque aut̃ casui indicatiuus umgatur¬
modi necesse ẽ ceteros quoquemodos coniungi Dequo postea dic&¬
quo imperamus aliis ut faciant aliquid uelpatiantur. Quiidõ scđm temi¬
catiuus non in dig& auxilio alterius partis ad plena significationem
ic & ꝑ tempora & ꝑsonas deficiat naturalit̃ Solemus tam̃ ñ soluimpe¬

Expanded text:
quitur, et tertia, de qua loquitur: nisi enim sit prima, quae proferat sermonem, aliae quitur, et tertia, de qua loquitur: nisi enim sit prima, quae proferat sermonem, aliae nt causatiuae. a singulari quoque incipimus, quod hic naturaliter primus est numerorum, qui duplicatus uel multiplicatus facit numerum pluralem. et actiua ideo prima proferuntur, quod naturaliter praecedit actus ante passionem, quae esse non potest, nisi sit actus; et quod qui agit incipit, sequitur autem qui patitur; et quod uerbum actiuum additione eget literae uel literarum, ut faciat passiuum ex se. breuiter igittissime utuntur historici. cuicumque autem casui indicatiui iungantur, necesse est ceteros quoque modos coniungi, de quo postea dicquo imperamus aliis, ut faciant aliquid uel patiantur, qui ideo secundum tencatiuus, non indiget auxilio alterius partis ad plenam significationem, licet per tempora et personas deficiat naturaliter. solemus tamen non solum impe
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionem: Ipsẽ enĩ dubitatio ante se es se indicatiuũ confito¬
ug Xãsitollas dubitationẽ : non opus est subiuntiuo in recerta
sed indicatiuo Ergo non aliusiure p̃poner&ur omnibus : quã indica¬
tiuus : Sicut enĩ in nominesiquis ꝓferat genaiuũ ud aliũ posthunc
casũ multo ante iominatiuũ eognouit ꝙ quonas funtur obliqui
siqui ali que modum ꝓfret scit primũ indicatiuũ : qui est pene uerbi
rectus Sicut & p̃sens tẽpus idõ aliis pponitur tẽporibus & primũ obtin&
locũ quod in ipso sumus dũ loquimur dep̃terito & futuro. Etqr ad p̃sens
p̃terita & futura intelleguntur: Quist nonsit : alia intellegiminime pos:
Etquia positio indicatiui uerbi ab ipso incipit. Et quod &̧ipso . c& eratẽ pora
tantibus nobis & notionẽ sumentibus &x p̃senti uel &x p̃terito Similt primo
ꝑ sona p̃ponitur aliis : qx ipsaloquit᷑ & ꝑ eã ostenditur & scđa ad quã lo¬

Expanded text:
cognitionem. ipsa enim dubitatio ante se esse indicatiuum confitecognitionem. ipsa enim dubitatio ante se esse indicatiuum confitetur; nam si tollas dubitationem, non opus est subiunctiuo in re certa, sed indicatiuo. ergo non alius iure praeponeretur omnibus quam indicatiuus. sicut enim in nomine, si quis proferat genetiuum uel alium post hunc casum, multo ante nominatiuum cognouit, ex quo nascuntur obliqui, sic qui aliquem modum proferat scit primum indicatiuum, qui est paene uerbi rectus, sicut et praesens tempus ideo aliis praeponitur temporibus et primum obtinet locum, quod in ipso sumus, dum loquimur de praeterito et futuro, et quia ad praesens praeterita et futura intelleguntur, quod si non sit, alia intellegi minime possunt; et quia positio indicatiui uerbi ab ipso incipit; et quod ex ipso cetera tempora tantibus nobis et notionem sumentibus ex praesenti uel ex praeterito. de futuropersona praeponitur aliis, quia ipsa loquitur et per eam ostenditur et secunda, ad quam lo
Abbreviated transcription (Latin):
ndicatiuus ẽ mođ quo indicamus uel definimus quidã nob uel abaliis Qui
om̃s modi accipiuntregulã & deriuatiua nomina siue uerba uel participia ex
hoc nascunt᷑ Vt duco ducens duxi ductus dix. Rego regensrexi retus rex
erueo feruens ferues feruescoferuor horreo horrenso horreseo hor¬
reioꝰ Iinteliego intllegens. intollexi. intellectus led ol edens losilesus
tairhoc est modo quca dmodũ in nominib: est casus nomi natiuus
ne que quioꝑtat ne que quidubitat insubiunctiuo substantiã aecues
uel passionis significait sed iantũ modo uarias animi uoluntates dere
carente substantia: Debide hunc primũ auctoritas doctissimorũ
tradidt modũ indeclinatione uerborũ : qui aneque ab imperati¬
uis neque ab oꝑtatiui serat incipiendũ cũ hoc imperamusillo bta¬
musut sit indicatiuus. Quinisi prius sit notus non pos sumus
scire quidim peremus uel optemus. Sub lunctiuus ueroquent
quidã dubitatiuũ appellauerunt. manifestã haba in dicatiui

Expanded text:
ndicatiuus, quo indicamus uel definimus, quid agitur a nobis uel ab aliis, qui omnes modi accipiunt regulam et deriuatiua nomina siue uerba uel participia ex hoc nascuntur, ut duco ducens duxi ductus dux, rego regens rexi rectus rex, ferueo feruens feruesco feruor, horreo horrens horresco horror, intellego intellegens intellexi intellectus, laedo laedens laesi laesus prolata, in hoc est modo, quemadmodum in nominibus est casus nominatiuus, neque qui optat neque qui dubitat in subiunctiuo substantiam actus uel passionis significat, sed tantummodo uarias animi uoluntates de re carente substantia. deinde hunc primum auctoritas doctissimorum tradidit modum in declinatione uerborum. sciuis neque ab optatiuis erat incipiendum, cum hoc imperamus, illo optamus, ut sit indicatiuus, qui nisi prius sit notus, non possumus scire, quid imperemus uel optemus. subiunctiuus uero, quem quidam dubitatiuum appellauerunt, manifestam habet indicatiui
Abbreviated transcription (Latin):
necessariotrib: constructionib: ordinant᷑ cũ eorũ primitiuaduas habeant. Rł¬
CIeRocã uelsui PASSIUÃ reci ꝓcã ut uideo mem& transitiuã utiideotełillũ¬
Possessiua ueromodis construunt᷑ trib: cũ uerba ł a possessore in possessionẽ uel
a possessionem possessorẽ ł extrinseus transferant᷑: A possessoremm possessione
ut doceo meũ filiũ docestuũ discipulũ doc& illesuũ auditorẽ A possessio ne uero
in possessorẽ. par& mihims̃ filius par& tibi tuus cliens par& illi suus seruust
Extrinsetus ut docestu ł doc&illem eũ filiũ. doceo ego ł illetuũ filiũ doceo egoltu
suũ illius filiũ sed melius hoc ꝑretransitionẽ dicit᷑ ut rogatille ut do ceñ suũ filiũ
Cũ si tenirdatiuũ exigitut prius cognoscat̃ ꝑsona possessoris sui ad quẽ reseratur
Q scendũ qđ om̃a ista possessiua possessoris quidẽꝑsonã secundũ primitiuu signifi

Expanded text:
necessario tribus constructionibus ordinantur, cum eorum primitiua duas habent, renecessario tribus constructionibus ordinantur, cum eorum primitiua duas habent, reciprocam uel sui passam, quam n possessionem uel a possessione in possessorem uel extrinsecus transferantur: a possessore in possessionem, ut doceo meum filium, doces tuum discipulum, docet ille suum auditorem; a possessione uero in possessorem, ut paret mihi meus filius, paret tibi tuus cliens, paret illi suus seruus; extrinsecus, ut doces tu uel docet ille meum filium, doceo ego uel ille tuum filium, doceo ego uel tu suum illius filium. sed melius hoc per retransitionem dicitur, ut rogat ille, ut doceam suum filium. cum sit enim relatiuum, exigit, ut prius cognoscatur persona possessoris sui, ad quam referatur. et sciendum, quod omnia ista possessiua possessoris quidem personam secundum primitiuum signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ñ solũ eadẽ patit᷑ sed &iã inaliã tertiã potest transire : quippecũ diuer¬
sa inea poss eẽ ꝑsonȩ qđ & in prima & secunda ñ inuenit᷑ qui ppecũ sint & uocib:
ma aut̃ ialiã primã transireñ potest. nec secunda in aliã secundã scilic& quia
ne possẽẽ diuersȩ primȩ & seundȩ. sed uel in sereci ꝓcantur ut supradictũ ẽ. uel
transit prima insecundã ł tertiã & secundã i primã ł tertiã ut uid eo te& uideo
illũ uides me & uidesillũ Tresigitur ꝑsonȩ᷑ andẽ quidẽ habent constructionẽreci
ꝓcãuna ut ꝓsũmihi ꝓdesttibi ꝓdest sibi. Transitiuã uero prima quidẽ & secunda
adbinas ꝑsonas. ut ꝓsũtibi ꝓsũ illi ꝓdesmihi ꝓdesilli T̃tia uero adtres superat
enĩ hacuna qđ tertia in aliã tertiã transitiue ꝓfert᷑: ut illȩ ꝓdest mihi ꝓdest tibi
ossessiua tam̃ quia duas c̃tinent ꝑsonas. id est possessoris & possessionis.

Expanded text:
cum diuersae in ea possunt esse personae, quod in prima et secunda non inuenitur, quippe cum sint et uocibus ma autem in aliam primam transire non potest nec secunda in aliam secundam, scilicet quia nec possunt esse diuersae primae et secundae, sed uel in se reciprocantur, ut supra dictum est, uel transit prima in secundam uel tertiam et secunda in primam uel tertiam, ut uideo te et uideo illum; uides me et uides illum. tres igitprocam unam, ut prosum mihi, prodes tibi, prodest sibi, transitiuam uero prima quidem et secunda ad binas personas, ut prosum tibi, prosum illi, prodes mihi, prodes illi, tertia uero ad tres, superat enim hac una, quod tertia in aliam tertiam transitiue profertur, ut ille prodest mihi, prodest tibi, a duas continent personas, id est possessoris et possessionis,
Abbreviated transcription (Latin):
carpitabida. Puberib: caulẽ foliis & flore comantẽ Purpureo ñ illa feris in cog¬
nita capris graminacũ tergo uolucres hȩsere sagntȩ: hocuenus obscuro faciẽ
circũdatanỹbo d&ulit hoc fusũ labris SΡLENDENTIB: amnẽ Inficit occulte
medicans Vides quomodo & diuersagenera & diuersos numeros in supra posi¬

Expanded text:
carpit ab Ida, puberibus caulem foliis et flore comantem purpureo; non illa feris incognita capris gramina, circumdata nimbo, / detulit, hoc fusum labris splendentibus amnem / inficit occulte medicans». uide, quomodo et diuersa genera et diuersos numeros in supra posi
Abbreviated transcription (Latin):
Martiũ orationis ꝗdã habent intergeneraliter sibi accidentianume¬
rosccasus & genera ut nom̃ ꝓ nom̃ participiũ ꝗdã ꝑsonas & numerũ
utuerbũ & ꝓnom̃ quȩdã tẽpora ut uerbũ & participiũ ꝗdã nihilexbis ut
p̃positio adũbiũ c̃iunctio int̃iatio ꝗ ne declinationẽ aliquã habent
Quȩ s igit᷑ dedinabi lescũ exppriis figurationib: ad conuenientes supra
dictorũ numerorũ ł generũ ł casuũł ꝑsonarũ ł tẽporũ consequentia s acci¬
piunt᷑ inorationis constructione dest dispositione ad aptã caniunctio¬
nẽ ferridebent ut puta singulare ad singularẽ & plurale adpluralẽ
cũ adunã eandeq defert᷑ ꝑsonã intransitiue ut ego priscianus scribo
intdlegens & nosoratores scribimus hitellegentes: Cũ en ĩtransitiua s.
łrefracticia lic& diuersi suti numeris utdocem, discipulũ & docemus
i scipulos doceo discipulũ & doceo discipulos & accusonos & ꝓsũ nobis Cade

Expanded text:
artium orationis quaedam habent inter generaliter sibi accidentia numeros et casus et genera, ut nomen, pronomen, participium; quaedam personas et numerum, ut uerbum et pronomen; quaedam tempora, ut uerbum et participium; quaedam nihil ex his, ut praepositio, aduerbium, coniunctio, interiectio, quae nec declinationem aliquam habent. quae sunt igitur declinabiles, cum ex propriis figurationibus ad conuenientes supra dictorum numerorum uel generum uel casuum uel personarum uel temporum consequentias accipiuntur, orationis constructione, id est dispositione, ad aptam coniunctionem ferri debent, ut puta singulare ad singularem et plurale ad pluralem, cum ad unam eandemque refertur personam intransitiue, ut ego Priscianus scribo intellegens et nos oratores scribimus intellegentes. cum enim transitiua sunt uel refractiua, licet diuersis uti numeris, ut docemus discipulum et docemus discipulos; doceo discipulum et doceo discipulos; et accuso uos et prosum nobis. eadem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑuarias figurationes & numeridiuersi & diuersa genera & diuersi casus
& tẽpora & ꝑsonȩ non solũ transitiue & ꝑreci procationẽ sed& iã intransiti¬
leguntur. pluralereddidit uerbũ SECΑNT diuersa genera similit̃ construuntur¬
ut dulce satis humor depulsi s arbutus hȩdis lenta salix foeto pecori mihi solus uiRo¬
amuntas addulce enĩ qđ ẽ n eutrũ ta feminina quã masculina red didit

Expanded text:
rsa genera et diuersi casus et tempora et personae non solum transitiue et per reciprocationem, sed etiam intransitileguntur, plurale reddidit uerbum secant, qu, ut Virgilius in bucolico : «dulce satis umor, depulsis arbutus haedis, / lenta salix feto pecori, mihi solus Amyntas»; ad dulce enim, quod est neutrum, tam feminina quam masculina reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
periss& suffectũ consulẽ negabant comitia habere posse Eccehomeri uel grecã
auctoritatẽ secutus nominatiuũ p̃posuit ꝓgen&iuo : duo ordinarii consules
pduorũ ordinariũ consulũ: ad distributa enĩ reddidit uerbũ non ad con¬
iuncta: Exdiuersis quoq: casib: solent deriuatiua simul& cõcosita fieri
uta mediot̃rȩ mediterraneus &amedio amnis mediam na. acausis & dicen¬
de causidicus auanaloquendo uaniloquus & similia quȩ ex simplicib deri¬
uata simul & cõposita sunt : Ihuius cemoditam̃ deriuationib siequen¬
t̃inuenis transitionẽ &iã ex alteris in altera fierigenera ut hac manu
caput hic& hec & hoctriceps hoc corhic& hat & hocuetors Hec mens
hic ae hec & hocamens demens Hat armahic& hac inermis & hoc inerme
si nermius inerma inermũ plurima similiter cõposita & diuersi sge¬
nerib ł casib: łnumeris in alia ꝑderiuationẽ transcuntia m uenis

Expanded text:
periisset, suffectum consulem negabant comitia habere posse». ecce hic Homeri auctoritatem secutus nominatiuum praeposuit pro genetiuo: duo ordinarii consules pro duorum ordinariorum consulum, ad distributa enim reddidit uerbum, non ad coniuncta. ex diuersis quoque casibus solent deriuatiua simul et composita fieri, ut a medio terrae mediterraneus et a medio amnis Mediamna, a causis et dicendo causidicus, a uana loquendo uaniloquus et similia, quae ex simplicibus deriuata simul et composita sunt. in huiuscemodi tamen deriuationibus frequenter inuenis transitionem etiam ex alteris in altera fieri genera, ut haec macaput: hic et haec et hoc triceps; hoc cor: hic et haec et hoc uecors; haec mens: hic et haec et hoc amens, demens; haec arma: hic et haec inermis et hoc inerme et inermus, inerma, inermum. plurima similiter composita ex diuersis generibus uel casibus uel numeris in alia per deriuationem transeuntia inuenis.
Abbreviated transcription (Latin):
era qone sabeas in quirere Qđ quẽ ad modũ litterae apte coeuntes faciunt
labas crs labe dation es si coiã dictiones orationẽ: Estem̃ oratio cophenisio¬
dictgnũ aptissime ordinatarũ. quomodo sollabaeo. pliensio litterarũ aptissume
cosnsmnaiasu & quomodo exsyllabarum coniunctione dictio sicodiam ex dictionũ
coniunctione ꝑ fectaoratio constat QUNE DOCIIS SIMINIICI¬

Expanded text:
e debemus inquirere, quod, quemadmodum literae apte coëuntes faciunt syllabas et syllabae dictiones, sic et dictiones orationem. hoc enidictionum aptissime ordinatarum, quomodo syllaba comprehensio literarum aptissime coniunctarum; et quomodo ex syllabarum coniunctione dictio, sic etiam ex dictionum coniunctione perfecta oratio constat. possum
Abbreviated transcription (Latin):
ca suales ueldiuersq uerba uel aduerbia coniungere Vt & terrentius & qcero
uel terrentius uelcicero. Et formosus & sapiens uel formosus uel sapiens. Ci
legens & scribens uellegens uel scribens Etego &tu. uelego ueltu. Et facio &
dico ud facio ueldico &bene& cleriter uelbene uelceleriter: Qđ ꝑpositio pen
facit : Inter est aut &iã hoc qđ p̃positiones cõpomiposs̃ cũ uerbis Ciunctio uero
nũqũ Vt sudtraho adduco p̃pono ꝓduco dehortor. Coniunctio aut lic&¬

Expanded text:
casuales uel diuersa uerba uel aduerbia coniungere, ut et Terentius et Cicero, uel Terentius uel Cicero; et formosus et sapiens, uel formosus uel sapiens; et legens et scribens, uel legens uel scribens; et ego et tu, uel ego uel tu; et facio et dico, uel facio uel dico; et bene et celeriter, uel bene uel celeriter; quod praepositio non facit. interest autem etiam hoc, quod praepositiones componi possunt cum uerbis coniunctio uero numquam, ut subtraho, addico, praepono, produco, dehortor, coniunctio autem, lic
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ñ adenꝗ distribuuntreddit᷑ ut homines oportunis alii quidẽ ad pacẽ ali
uelin singularia uel in pluralia su pra dicto modo distribui. & eandem cons¬
tructionis seruareratione In singularia ut gentis romanepars fuit
fortis pars sapiens Inpluralia utgentis romane. aliifuer fortes alusa
sapientes uel gensromana fuit alii fortes ali sapientes. Legens tam̃ in¬
iurisq: publici quando duo ordinarii consules. eius anni alter morbo alterferro

Expanded text:
 quae distribuuntur, redditur, ut homines oportuni sunt, alii quidem ad pacem, alii uel in singularia uel in pluralia supra dicto modo distribui et eandem constructionis seruare rationem, ut gentis Romanae pars fuit fortis, pars sapiens uel gentis Romanae alii fuerunt fortes, alii sapientes uel gens Romana fuit, alii fortes, alii sapientes. Liuius XXXXIiurisque publici, quando duo ordinarii consules eius anni, alter morbo, alter ferro
Abbreviated transcription (Latin):
Dro nomina quasdã habent ꝓpriasobseruationes singula quasdacõmu¬
niestã cũalis ꝑnominib: quascũ quibusda partib orationis Cũ deppriisig¬
turinaxi mesingulorũ superius dictũ est nuncde õmunib: dicamus lesi
ul &iã nominib apponitur . sed qđ frequentius quã alia ut ego ipse
tinpse illeipse uirgilius ipse cicero ipse inueniunturenĩ & alia ꝓnomina apposi

Expanded text:
ingula, quasdam communes, tam cum aliis pronominibus quam cum quibusdam partibus orationis. cum de propriis igitur maxime singulorum superius dictum est, nunc de communibus dicamus. ipse uel etiam nominibus apponitur, sed quod frequentius quam alia, ut ego ipse, tu ipse, ille ipse, Virgilius ipse, Cicero ipse. inueniuntur enim et alia pronomina apposi
Abbreviated transcription (Latin):
ficare psomas Ergo quis &qui & qualis &talis & quanti  &ntus
es samiliaqua sunt infinitã siur in terrogatiua uel relatiu¬
redistiue etugis nomina sant appellanda quã pronomina Qeq¬
uel
nc̃ ꝓnominu habeant quaedã excis Noneni declinatio seduis & sigo¬

Expanded text:
ficare personas. ergo quis et qui et qualis et talis et quantus et tantus ficare personas. ergo quis et qui et qualis et talis et quantus et tantus et similia, quae sunt infinita siue interrogatiua uel relatiuredditiua, magis nomina sunt appellanda quam pronomina: neque nem pronominum habeant quaedam ex eis. non enim declinatio, sed uis et sign
Abbreviated transcription (Latin):
ratio estordinatio dictionum. congrua sententiam ꝑfectamq: demons¬
trans: Est aut hardefinitio orationis quae est generalis. id est qua in sp̃e¬
cies siue partes diuiditur . Nam oratio dicitur &iã liber rh&ori cus. ne non
una quaq: dictio. hoc sepenomine nuncupatur. Cũplenã ostendit sententiã
t uerba imperatiua. & responsa qua sepeuna dictione Complentur : Vt
si dicã quid est summũ bonum inuita. & respondeat quis. honestas: dico.
minis. substantiã & qualitatẽ significare: hochab& &iã appellatio. &
uocabulũ Ergo tra una pars estorationis. Propriũ est uerbi actio¬
nẽ siuepassionẽ siue utrũq cum modis & formis. eetẽporibus sinecasu
signifuare Hochabent &iam illa quaedicuntur infinita Quare non
sunt sepuranda a uerbo Participium aut iure separatur a uerbo qđ &
casus hab& quibus car& uerbũ & genera adsimilitudinẽ nominũ. nec
modos hab& quos contin& uerbum. q¬
Aropnũ est pronominis proaliquo nomine proprioponi. & cert ssigni¬

Expanded text:
ratio est ordinatio dictionum congrua, sententiam perfectam demonstrans. est autem haec definitio orationis eius, quae est generalis, id est quae in species siue partes diuiditur. nam oratio dicitur etiam liber rhetoricus nec non unaquaeque dictio hoc saepe nomine nuncupatur, cum plenam ostendit sententiam, ut uerba imperatiua et responsiua, quae saepe una dictione complentur, ut si dicam: quid est summum bonum in uita? et respondeat quis: honestas, dico: minis substantiam et qualitatem significare. hoc habet etiam appellatio et uocabulum: ergo tria una pars est orationis. proprium est uerbi actionem siue passionem siue utrumque cum modis et formis et temporibus sine casu significare. hoc habent etiam infinita, quare non sunt separanda a uerbo. participium autem iure separatur a uerbo, quod et casus habet, quibus caret uerbum, et genera ad similitudinem nominum, nec modos habet, quos continet uerbum. proprium est pronominis pro aliquo nomine proprio poni et certas signi
Abbreviated transcription (Latin):
quã passiua constructionẽ concipiunt ex quadiscernituruari&as significatio¬
nis criminor te&ate. hortorte&ate . am& doceat legat audiat s̃ imperatiui
p̃sentis soptatiui futuri & subiunctiui p̃sentis necalit̃ posseorũ significariuari&a¬
tes. nisi ꝑ constructionẽeis accidentiũ adũbiorũ ł tẽporũ VTIM ΡERΑNTES Quidẽsi ne
adũbio dicimus a m& doceatlegataudiat OΡTANTES uerocũ ad uerbio VTINΑ̃am&
doceat legataudiat. SUBIUNGERITES quoq Cũa m& doceat legat audiat amato

Expanded text:
quam passiuam constructionem concipiunt, ex qua discernitur uarietas significatioquam passiuam constructionem concipiunt, ex qua discernitur uarietas significationis: criminor te et a te, hortor te et a te. amet, doceat, legat, audiat sunt imperatiui praesentis, sunt optatiui futuri et subiunctiui praesentis, nec aliter possunt eorum significari uarietates nisi per constructionem eis accidentium aduerbiorum uel temporum, ut imperantes quidem sine aduerbio dicimus amet, doceat, legat, audiat, optantes uero cum aduerbio utinam amet, doceat, legat, audiat, subiungentes quoque cum amet, doceat, legat, audiat. amato,
Abbreviated transcription (Latin):
currus uultus facies resspes similit̃ diuersorũ s̃casuũ cõmunia Lic&ergo
quib lib& eorũ aptissime ea copulare om̃a uerba p̃teritiꝑ fati subiunetiua
& futuri easdẽ habentuoces absq prima ꝑsona : nihiligit᷑ ꝓhib& i utrouis
tempore eaaccipere Participia prȩsentis temporis & in finita eadem &iam p̃terit in¬
ꝑfatisunt : Lic&igitur ut robiq en ꝓferre ut scribens hodiep fiuo & scribens
spenꝑ fiebam & scribereuolo hodie & scribere uolebam heri sciendũ tamen qđ
sensu pteriti m ꝑftiti significantia comiungere ut scribens pfeci uel ꝓfererã id est cũ
inscribendo eram ꝓscci uel ꝓfecerã scribereuolui uel uoluerã id estinciperes cripti¬
onẽ uolui uel uoluerã scimus enĩ qđ pr&eritũ in ꝑfectũ inceptionẽ quidẽr eisignisi
cat. nondũtamen ꝑfectionẽ idq: usus auctorũ cõpbat: Cõmunia uerba tã actiuã

Expanded text:
currus, uultus, facies, res, spes similiter diuersorum sunt casuum communia: licet ergo currus, uultus, facies, res, spes similiter diuersorum sunt casuum communia: licet ergo quibuslibet eorum aptissime ea copulare. omnia uerba praeteriti perfecti subiunctiua et futuri easdem uoces habent absque prima persona: nihil igitur prohibet in utrouis tempore ea accipere. participia praesentis temporis et infinita eadem etiam praeteriti imperfecti sunt: licet igitur utrobique ea proferre, ut scribens hodie proficio et scribens heri proficiebam, et scribere uolo hodie et scribere uolebam heri. sciendum tamen, qsensum praeteriti imperfecti significantia coniungere, ut scribens profeci uel profeceram, id est cum in scribendo eram, profeci uel profeceram; scribere uolui uel uolueram, id est incipere scriptionem uolui uel uolueram. scimus enim, quod praeteritum imperfectum incepterfectionem, idque usus auctorum comprobant. communia uerba tam actiuam
Abbreviated transcription (Latin):
Ileaũt ego& ciuipse & hicego & istergo & om̃atertie ꝑsone ꝑꝓ nomina exauns
Suiaciusderiuatio scus lic& & primȩ & secunde figurt᷑ uniendẽ: conunge
neꝑ sone in uerbis uero quia una est sola uoxtertiȩ ꝑsonȩ cũ seiunda uel pri
mamuna eadẽq ꝑsona accipi non potest: Nemoem̃ dicit faciotu uel illeuel
facisego uel illeuel facitego ueltu singulis enĩuerbauocibus si ngulas sigufican¬
tia psenas eas extrasealis accomodare ꝑ sonis nompatiuntur & quid mirum
i ꝑsonarũ discretione coniugatarũ hoc fieri cũlic& &iã ex contrario ex indis¬
er&s generib uel numeris uel casib: ul tẽporib: hoc manifesto intellegere
qui ppecũ ipsa confusionelicentia datur. indiuersi s ea significationib: accipere
nã mihi tibi sibi mete secũ nondiscernant genera lic& quibuscũq plac&ege¬
nerib ea conungere ut meipsũ & meipsã teipsũ & teipsa : CLA Ricla se ner
secernit numerus. Lic& ergo & singularib & pluralib ea sociare senatus

Expanded text:
e pronomina exceptis sui et eius deriuatiuo suus licet et primae et secundae figurate uni eidemque coniungere personae; in uerbis uero, quia una est sola uox tertiae personae, cum secunda uel prima in una eademque persona accipi non potest, nemo enim dicit facio tu uel ille uel facis ego uel ille uel facit ego uel tu, singulis enim uerba uocibus singulas significantia personas eas extra se aliis accommodare personas non patiuntur. et quid mirum in personarum discretione coniugatarum hoc fieri, cum liceat etiam ex contrario ex indiscretis generibus uel numeris uel casibus uel temporibus hoc manifesto intellegere, quippe cum ipsa confusione licentia datur in diuersis ea significationibus accipere. nam mihi, tibi, sibi; me, te, se cum non discernant genera, licet quibuscumque placet generibus ea coniungere, ut me ipsum et me ipsam; te ipsum et te ipsam. clari, clarae non secernit numerum: licet ergo et singularibus et pluralibus ea sociare. senatus,
Abbreviated transcription (Latin):
Aduerbiorũ uero quaedã s̃ quȩ cũ su prad¬
ictis omnib: a cudentib: idẽ di¬
uersisnu meris & generib: & casib & tẽpo¬
rib: & ꝑsonis indifferent̃ ponun¬
t̃ ut non bonusuir ñ bon amulier ñ bonũ
mancipiũ offenditme Nboni
uiri non bonimulieres nonbeno mancipii est uitupera re in nocentẽ Non ego
nontu non ille non facio non facis non facit. simł benemalerecte praue¬
ue posunt supra diccis omnib: apteadiungi. suntaut alia aduerbia
que non possunt omnibus copulari ut O quando est uocatiuum ut
rũ uidistissiquã hicerrantẽ forte sororũ aluca su ñ adiungunt᷑ nisi uocati¬
uo alia uero soliaccusatiuo : Vt ΡΟNT tribunal uel ponedomũ VLTRA fines
Quȩdã ab latiuo : ut corã iudicib: qđ &iã in p̃positionib: uidemus fieri. pro¬
priȩaut̃ illȩs p̃positiones accipiendȩ ꝗ sinec asualib: ꝓferri ñ poss̃ separate
ut in illũ ꝑ illũ ꝓillo sub illo deillo abillo exillo: nã pone& coRã poss&iã¬

Expanded text:
aduerbiorum uero quaedam sunt, quae cum supra dictis omnibus accidentibus, id est diuersis numeris et generibus et casibus et temporibus et personis, indifferenter ponuntur, ut non bonus uir, non bona mulier, non bonum mancipium offendit me; non boni uiri, non bonae mulieris, non boni mancipii est uituperare innocentem; non ego, non tu, non ille non facio, non facis, non facit. similiter bene, male, recte, praue possunt supra dictis omnibus apte adiungi. sunt autem alia aduerbia, quae non possunt omnibus copulari, ut o, quando est uocatiuum utrum / uidistis si quam hic errantem forte sororum» alii casui non adiuguntur nisi uocatiuo, alia uero soli accusatiuo, ut pone tribunal uel pone domum, ultra fines, quaedam ablatiuo, ut coram iudicibus, quod etiam in praepositionibus uidemus fieri. proprie autem illae sunt praepositiones accipiendae, quae sine casualibus proferri non possunt separatae, ut in illu
Abbreviated transcription (Latin):
nã sad ũbiaꝗ propriedi uersis tẽporib: adiungiñposs̃ ut herifeci nunc
ut VTIΝΑM optatiuis Sed haec de aduerbio in loco latius tractabunt᷑ Con¬
iunctioquoq: communiter cũ omnib: supra dictis inuenit᷑ id est generibus
casibus Numeris temporibus ꝑsonis utuir. ETmulier uirorũ ETmu¬
lierũ doceo ET docui E docebo Ego ETtu ETille Si facio & ul faciã.
Il facerẽ & Si faciebã Sl fecerĩ & S feci S fecissem & S fecerã Sl fecero a
ed ad ꝓnominis ordinandi tractationẽredeamꝰ. Sciendum quodea¬
que coniugata pronomina aris tarchus uocat triũ ꝑsonarũ primitiua.¬
seu deriuatiua. inuicẽ ꝓseponi
ꝑconfusionẽ ꝑ sonarũ. ideo ne figurate
possq̃uomodone uerba. quia
suimihi tibi sibi. meteseame
atea se. quomodone pluralia eorũ nosuos¬

Expanded text:
nt aduerbia, quae proprie diuersis temporibus adiungi non possunt: ut heri feci, nunc ut utinam optatiuis. sed haec de aduerbio in loco latius tractabuntur. coniunctio quoque communiter cum omnibus supra dictis inuenitur, id est generibus, casibus, numeris, temporibus, personis, ut uir et mulier, uirorum et mulierum; doceo et docui et docebo ego et tu et ille; si facio et si faciam, si facerem et si faciebam, si fecerim et si feci, si fecissem et si feceram, si fecero et d pronominis ordinandi tractationem redeamus. sciendum, quod coniugata pronominaseu deriuatiua inuicem pro se poni per confusionem personarum ideo nec figurate possunt, quomodo nec uerba, quia sui; mihi, tibi, sibi; me, te, se; a me, a te, a se, quomodo nec pluralia eorum nos
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis& primȩ & secunde ꝑsonȩ ipsa dedinatio consimilis illiscũ eis ostendit
pieiti suimihitibi sibi mete sea meatease : Itaq eatria ꝓnomina suas de¬
sendentia ꝓprias ꝑsonas ad iurasuȩ significationis ponadmittunt sibic̃¬
ugata suoces idq cõꝓbat᷑ &iã exderiuatiuis corũ insenĩ tiuis suus quia sibi
sunt coniugata similitudine delinationis & maxime qđ singule sunt in una¬
quaq ꝑ sona eorũ uoces quo modo &iã inuerbis psseponi inuicẽ uelsibiconiun¬
Si in unatadẽq ꝑsona possessorũ non poss̃ nemoenĩdicit ł GOTUne Suiati

Expanded text:
est primae et secundae personae, ipsa declinatio consimilis illi cum eis ostendit: mei, tui, sui; mihi, tibi, sibi; me, te, se; a me, a te, a se. itaque ea tria pronomina suas defendentia proprias personas ad iura suae significationis non admittunt sibi coniugatas uoces, idque comprobatur etiam ex deriuatiuis eorum: meus enim, tuus, suus, quia sibi sunt coniugata similitudine declinationis et maxime quod singulae sunt in unaquaque persona eorum uoces quomodo etiam in uerbis, pro sese poni inuicem uel sibi coniungi in una eademque persona possessorum non possunt. nemo enim dicit ego tu nec sui mei
Abbreviated transcription (Latin):
picor commmiscor. cõplector calũnior carnificor despic̃ or demolior
dominor depeculor dlargior ementior &ordior &perior frustir hor¬
tor forfaris fatur meditor obliuiscor metor adulor: haec pleriq: depo¬
nentia eẽ confirmant. ideo quia frequens usus eorũ significationis est ac¬
tiuae. Commun a uero eẽdefendit cũnatura ipsius sensus. Iũ ueterũ

Expanded text:
picor, comminiscor, complector, calumnior, carnificor, despicor, demolior, dominor, depeculor, delargior, ementior, exordior, experior, frustror, hortor, for faris fatur, meditor, obliuiscor, metor, adulor. haec plerique deponentia esse confirmant ideo, quia frequens usus eorum significationis est actiuae; communia uero esse defendit cum natura ipsius sensus, tum ueterum
Abbreviated transcription (Latin):
ante quã incorpora prodirent hat quoq propria possunt esse quibus genera uel
speues nature rerũ de monstrant᷑ XXUI QUANDO NOMINAIRFINI¬
Est p̃terea no tandum qđ t̃ã nomina in sinita qua adũbia sigeneralẽ habent pro¬
nuntiationẽ collgentẽ uniuersitatẽ numerorũ dequib: loquit geminantur
a pud latino suel assumunt unuq: ut quisquis uel quicũq qualisqualis & qualis¬
cũq quantus quantus & quantuscũq quot quot: & quotcũq utut & utcũq¬

Expanded text:
antequam in corpora prodirent, haec quoque propria possint esse, quibus genera et antequam in corpora prodirent, haec quoque propria possint esse, quibus genera et species naturae rerum demonstrantur est praeterea notandum, quod tam nomina infinita quam aduerbia, si generalem habent pronuntiationem colligentem uniuersitatem numerorum, de quibus loquitur, geminantur apud Latinos uel assumunt cumque, ut quisquis uel quicumque, qualisqualis et qualiscumque, quantusquantus et quantuscumq
Abbreviated transcription (Latin):
Appellatiua quoq nomini infinito qđ est QuiSsolent subiungi sed magis ge her¬
talia dut speci alia ut guis inuenit litteras. homo: Quisutilis est aratrobos: Quis
Quisorator QVis medicus & respondeatur ego quidẽsũ grãmaticus ⁊uorator ille
medicus loco propriorũ hic accipiunt᷑ nominũ Cũ de propna unius ꝑsona qua
hab& ipsa grã matica ł rethorica ł medicina responderit Indefinitionibus
quoq sol& ad int̃ rogationẽ omniũ rerũ ꝗ definiri poss neutrũ qđedoio substar¬
tiuo p̃poniũbo & multa appellatiua differentiarũ nomina adidreserri
Vt quidestanimil: sbstantia animata Et ꝑ conuersionẽ Quo ẽsubstantiua animatẽ
animal. Quipe homo : Animal rationale mortale It ꝑ conuersionẽ Quio ẽ animal
rationale mortale homo Idelic& facere pom̃s definitiones qua uis quantũ adge¬
nerales & speciales formasrerũ ꝗ inmente diuina intellegibiliter constiterunt

Expanded text:
appellatiua quoque nomini infinito, quod est quis, solent subiungi, sed magis generalia aut specialia, ut quis inuenit literas? homo; quis utilis est aratro? bos; quis quis orator? quis medicus? et respondeatur ego quidem sum grammaticus, tu orator, ille medicus, loco propriorum hic accipiuntur nominum, cum de propria unius personae, quam ipsa habet, grammatica uel rhetorica uel medicina responderit. in definitionibus quoque solet ad interrogationem omnium rerum, quae definiri possunt, neutrum substantiui praeponi et multa appellatiua differentiarum nomina ad id referri, ut quid est animal? substantia animata, et per conuersionem quid est substantia animata? animal; quid est homo? animal rationale mortale, et per conuersionem quid est animal rationale mortale? homo. idem licet facere per omnes definitiones, quamuis quantum ad generales et speciales formas rerum, quae in mente diuina intellegibiliter constiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
quousq: usq: ad qđ tẽpus uelusq: adquẽ locũ & interrogatiuũ & relatiuũ
& infinicũ potest eẽ Interrogatiuũ ut Quous: tandẽ ab utere catilinapa
tientia nr̃a. Pelatiuũ ut Quo usq uisu mest doctori didici. infimitũ ut Quous:
uid ea turtibi uenio Et locala quidẽ ad uerbia frequentis simȩ ꝓtẽporalibus
ponunt auctores : Tẽporalia uõ. ꝓlocalib nusquã ut hĩc ꝓtune &ΙΝDΙ P

Expanded text:
quousque, usque ad quod tempu inuectiuarum : «quousque tandem abutere, Catilina, tientia nostra?», relatiuum, ut quousque uisum est doctori, didici, infinitum, ut quousque uideatur tibi, uenio. et localia quidem aduerbia frequentissime pro temporalibus ponunt auctores, temporalia uero pro localibus nusq
Abbreviated transcription (Latin):
uo na det notouni idẽ psenarũ discretio ealoco illoriũ plata coolant a
nominis quidẽ babent casis uerbi uero ꝑsonas It aqi undiq decdinantur
dus generales declinationes as summentia una nominis al terã uerbinec ꝑ con¬
fosionem sed ꝑ aptis si mam partitionem : terminationi enim iniecerunt casualẽ

Expanded text:
uod deest nomini, id est personarum discretionem, ea loco illorum prolata compleant, et nominis quidem habent casus, uerbi uero personas. itaque undique declinantur duas generales declinationes assumentia, unam nominis, alteram uerbi, nec per confusionem, sed per aptissimam partitionem: terminationi enim iniecerunt casuale
Abbreviated transcription (Latin):
plurinum iubeoꝓgaude priscianae plurimum Sicergo& apudnos
cũm ꝑfectum sit Dicerecoepiprodicebã. scribere coepipro seribe¬
reꝓnegabã Nec mirũ infinita quae cognationem habentad
om̃s modosꝓquibus dameorum poni& maxime ꝓ defectiui scũ
sint & ipsade fectiua & imperatiuus enm deficit tã ꝑsonis quibus¬
dam quãtem poribus & p̃teritũ in ꝑfectũ ac tuipso deficit quip¬
pesemiplenum eũ significans. & in finita deficiunt numeris &
ꝑsonis cũ &iã alios modos ꝓaliisinuenimus ab cutoribus ꝓfer¬
ri ut mus amihi causas memora & dicitepierides imperatiua
ꝓoptantiss Et contra opriua uel subunctiua ułindicatiua ꝓ

Expanded text:
plurimum / iubeo» pro gaude, Hegio, plurimum. sic ergo et apud nos, cum imperfectum sit dicere coepi pro dicebam, scribere coepi pro scribepro negabam. nec mirum infinita, quae cognationem habent ad omnes modos, pro quibusdam eorum poni, et maxime pro defectiuis, cum sint et ipsa defectiua. et imperatiuus enim deficit tam personis quibusdam quam temporibus et praeteritum imperfectum actu ipso deficit, quippe semiplenum eum significans, et infinita deficiunt numeris et personis, cum etiam alios modos pro aliis inuenimus ab auctoribus proferri, ut: «Musa mihi causas memora» et: «dicite Pierides» imperatiua pro optatiuis, et contra optatiua uel subiunctiua uel indicatiua
Abbreviated transcription (Latin):
primȩ & secundȩ ꝑsonȩ liceat &iã ñ possidentes construere sic discr&ionis
quoq: causaue abundantiȩ. sol&cũ gen&iuo possessoris addi nominatiuus
possessiuiut suus ẽ homerimos intellegit᷑ enĩ ñ alterius & suusciceronis fili¬
us heres est patris constitutus suusdicit᷑ ad discretionẽ illius. qui secundũle¬
gẽsuus ñ est. id est sub potestate patris legrominonẽ lXII QUOOSUVS
nes totsententiȩ suus cuius mos sinaut̃ in possessionẽ fit a possessore

Expanded text:
primae et secundae personae liceat etiam non possidentes construere sic. discretionis quoque causa uel abundantiae solet cum genetiuo possessoris addi nominatiuus possessiui, ut suus est Homeri mos, intellegitur enim non alterius, et suus Ciceronis filius heres est patris constitutus, suus dicitur ad discretionem illius, qui secundum leges suus non est, id est sub potestate patris legitimi non est. quod autenes, tot sententiae; suus cuique mos». sin autem in possessionem fit a possessore
Abbreviated transcription (Latin):
& piuntur : tem poralia autem prolotalibus non accipiuntur Iu
no potest &iã proaduerbio accipi uirandi: remissiua sunt . ut pe¬

Expanded text:
 pro tunc. temporalia autem pro localibus non accipiuntur, uttio potest etiam pro aduerbio accipi iurandi, ut Virgilius in X: «pe
Abbreviated transcription (Latin):
sed quando ꝓ ad uerbiis accipiuntur. inueniuntur iterdũ corripi¬
compositũ IN ΡIRDIV & a nocte VOCTΩ: Na asto nonĩ est in declina¬
aunina stuuenit : quo d nisi e& nom̃ p̃positio separata ei non p̃pone¬
r&ur IVa dipthongum nomina sunt gen&iuicasus quodsupra diximus¬
interiectiones suT quas grei ad uerbiis connumerant ut heu hoebachep̃cor
erit : Et deriuatiua ꝓ nominũ illic istic huc illuc istuc hincillinc istmo
&cepto DΟΧE &isinȩ circũ flectuntur si uo calem longã habuerint
Natura : composita quoque inueniuntur ut adhuc abhinc dehino. Il pau¬
caiueniuntur sem el plede pol. VEL &iã coniumctio ꝓualde frequenter
se in aco primitiua elam corã deriuatiua uł cõposita nequiquã nequaquã¬

Expanded text:
sed quando pro aduerbiis accipiuntur, inueniuntur interdum corripised quando pro aduerbiis accipiuntur, inueniuntur interdum corripicompositum interdiu et a nocte noctu. nam astu nomen est indeclina/ an in astu uenit?» quod nisi esset nomen, praepositio separata ei non praeponeretur. in ae diphthongum nomina sunt genetiui casus lointeriectiones sunt, quas Graeci aduerbiis connumerant. Horatius in carminiberit» et deriuatiua pronominum excepto donĕc et in fine circumflectuntur, si uocalem longam habuerint natura. composita quoque inueniuntur, ut adhuc, abhinc, dehinc. in l pauca inueniuntur: semel, pol, edepol; uel etiam coniunctio pro ualde frequenter se». in am primitiua clam, coram; deriuatiua uel composita nequiquam, nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
Elien dutam̃ quod quȩdã ad uerbia non planae seruant significationem
Oque in nominibus ẽ quibus deriuantur u ferus fere sanus sane sen sus
sensim. Ideo aut̃ diximus non plane qui a potest eẽaliquaratio ut ferȩ
dicunt᷑ quȩ omnicor poreferuntur quippesũ quattuor pedibus utantur
sercergo ꝓ Iuxta quod celeribus omã iuxta sunt : Sanus pualidus accipitur
ergo & sane ꝓualde: hocquoq notandum. quod a ualido ualdeꝓ ualide ꝑ¬
syncopã ꝓsertur : Sensim propaulatim qr eam axime facun sensũq mo
rantur : Arito uero uerbouelriturite ꝓrecte ꝗ nihil traditur ritibus nisi¬
quod restũ cẽcredatur. A quin tequoq dedmationis nominibus fomposita
ua quide Vt QVaTbotem porale & &eo composita : siquandonequando ali¬
ultra &citro non destiterunt : ab:ꝑ quoque intra. & intro & intus
& in ter : Sun &iã composita prestoꝓfecto alia uero nomina sunt uł
ꝓnomina aduerbia liter plata ut falsomerito, sedulo, cito sero uero

Expanded text:
quod quaedam aduerbia non plane seruant significationem, quae in nominibus est, a quibus deriuantur, ut ferus fere, sanus sane, sensus sensim; ideo autem diximus non plane, quia potest esse aliqua ratio, ut ferae dicuntur, quae omni corpore feruntur, quippe cum quattuor pedibus utantur, fere ergo pro iuxta, quod celeribus omnia iuxta sunt; sanus pro ualidus accipitur. ergo et sane pro ualde hoc quoque notandum, quod a ualido ualde pro ualide syncopam profertur, sensim pro paulatim, quia ea maxime faciunt sensum, rantur; a rito uero uerbo uel ritu rite pro recte, quia nihil traditur ritibus, nisiquod rectum esse credatur. a quintae quoque declinationis nominibus compositava quidem, ut quando, temporale, et ex eo composita, siquando, nequando, aliultro et citro non destiterunt»; ab in quoque intra et intro et intus et inter. sunt etiam composita praesto, profecto. alia uero nomina sunt uel pronomina aduerbialiter prolata, ut falso, merito, sedulo, cito, sero, uero,
Abbreviated transcription (Latin):
Itsepecorripiunt .o. terminalem quando in ad uerbia transcunt ut tu¬
stantiuo sunt tamenquȩdã & eadem declinatione quorũ ne utrapad
uerbis accipiuntur ut multũ nimiũ. uerũ &uero primũ. & primo primo
inuita eẽ ut i le ut nequidnimis. Excipiuntur ad uro dure & durit᷑
alargolar ge & lagit̃ ab humano humane & humanit̃. ab inhuma no¬
inhumane & in humani a firmo firme & firmit̃ Lx viii.

Expanded text:
saepe corripiunt o terminalem, quando in aduerbia transeunt, ut eget uerbo substantiuo. sunt tamen quaedam ex eadem declinatione, quorum neutra pro aduerbiis accipiuntur, ut multum, nimium, uerum et uero, primum et primoin uita esse utile, ut ne quid nimis». nia "largo, large, largiter", ab "humano, humane, humanitinhumane et inhumaniter; a firmo, firme, firmiter. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
imificatio ad uerbiorum diuersas species habx. suntenim temporalia
qu ȩpteritum tempus significant solum ut pridem .nuꝑ. antea nudius ter¬
dus : suntalia quȩp̃sens ut nune presto uł & p̃sens & non multo antep̃te¬
ritũ in ꝑfectum. ut Modo: quod &iãidem Moo accipitur & pro ii sinito
a communa diuersorum temporũ ut olim dudum quondam : oua p̃¬

Expanded text:
ificatio aduerbiorum diuersas species habet. sunt enim temporalia, quae praeteritum tempus significant solum, ut pridem, nuper, antea, nudiustertius; sunt alia, quae praesens, ut nunc, praesto, uel et praesens et non multo ante praeteritum perfectum, ut moa communia diversorum temporum, ut, olim, dudum, quondam . Prae
Abbreviated transcription (Latin):
Deriuatua a nomibus ułparticipiis tertiae dedinationis ueniunt inter excun¬
tia. sed si in ENS desmat nominatiuus. Is gen&iui in ER conuertunt.
ut sapiens sapientis sapienter prudens prudentis prudenter: Alia uero ad¬
sumunt datiuo TER pencultima correpta ut fortis fortifortiter. uti¬
lis utili utiliter. felix felici feliciter audax audaci audacit̃. sed ꝑ sincopa
in usu est frequentiore audacter sed secndũ an alogiam dicideb& &
difficulter facit ꝓchifficiliter: & ab omni OΑΝINΟ praeterȩa a tribus
& quattuor nascuntur ad uerbia TIR & QUΑΤER paulis ꝑtantis ꝑparum
in es ꝓductam sodes hercules pleraq tam̃ anumeris nascuntur id est aqumn¬
que usq ad mille ut semelbi stquater quinquies seies. decies uicies centies
quingentiesmilies INIS correptam Mais quo&iã nimium dicinus
SATIS quod &iam loco n ominis positiui accipitur : Itaque &iã compara¬
prudentius. ocius satius. IN EVS totiensa tot & quotiens a quor & a multo

Expanded text:
Derivativa a nominibus vel participiis tertiae declinationis veniunt in ter exeuntia, sed si in ens desinat nominativus, is genitivi in r convertunt, ut sapiens, sapientis, sapienter; prudens, prudentis, prudenter. Alia vero assumunt dativo ter, penultima correpta, ut fortis, forti, fortiter; utilis, utili, utiliin usu est frequentiore audacter. Terentius in Phormione : difficulter facit pro difficiliter, et ab omni omnino. praeterea et a tribus et quattuor nascuntur aduerbia ter et quater; obiter enim in es productam sodēs, Herculēs. pleraque tamen a numeris nascuntur, id est a quinque usque ad mille, ut quinquies, sexies, decies, uicies, centies, quingenties, milies. in is correptam nimĭs, quod etiam nimium dicimus, satĭs, quod etiam loco nominis positiui accipitur itaque etiam comparaprudentius, ocius, satius. in ens totiens a tot et quotiens a quot et a multo
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc: De composita quea compositis deriuantir : a potente potenter amisericorde
misericorditer: ab indocto indoctte : ab in prudente in prudenter: hec tamen q:
& simpliciahaben aduerbia &iã composita possunsẽẽ ut doctehdocteprudenter
in prudenter : Na efficaciter sme dubio decompositũ cõcũ a simplici ad uerbio
non componatur sea nomine conposito deriuatur LXXISIGNIFICATIO
NEADUERDIORU DIUIASAS STEEIS HABIRE

Expanded text:
adhuc; decomposita, quae a compositis deriuatur, ut a potente potenter, a misericorde adhuc; decomposita, quae a compositis deriuatur, ut a potente potenter, a misericorde misericorditer, ab indocto indocte, ab imprudente imprudenter. haec tamen, quae et simplicia habent aduerbia, etiam composita possunt esse, ut docte indocte; prudenter imprudenter; nam efficaciter sine dubio decompositum est, cum a simplici aduerbio non componitur, sed a nomine composito deriuatur. significatio aduerbiorum diuersas species habe
Abbreviated transcription (Latin):
nueniuntur diuersȩ aduerbia formae &x eisdem deriuatiua nominibus uta for¬
tefors forte forsan forsitan fors sit fortas sefortasis : fors & uota facit cumulat¬
& forsan & forsitan dubi tandisunt: forte uero euentus euentus ꝓfortuito:
FORTASOE
aut̃ paucaq: quamuis anominibus non deruentur. tam̃ habent compara
niuntur sicut ultra ulterius ultime ulterior ultimus: non enĩ ad uerbia in omini¬
bus sed ab aduerbiis huiuis cemodinominan ascuntur : Ocior quoq ocesimus & o¬
c̃ius ocissime a greco: est ad tendendum igitur quod non inueniuntur comparatiua
aduerbianisi sint adiuncta conparatiuus nominibus: dimnutiua tam enrarissi
me elam clanculum : deriuantur autem anomenibus ut sapiens sapienter : aꝓ
nominibus ab ille illic: a uerbis detero d&erius aptr ticipiis indulgens indulgent̃
a p̃positionibus ab: Ex.& tra sob subter IN in ter : Figurȩ ad uerbiorum sunt
tres simplex composita de com posita : simplex ut diuhuc: composita ut inter duui

Expanded text:
nueniuntur diuersae aduerbia formae ex eisdem deriuatiua nominibus, ut a forte fors, forte, forsan, forsitan, forsit, fortasse, fortassis. Virgilius in et forsan, et forsitan, dubitandi sunt; forte vero, eventus, pro fortuito; fortasse tamen pauca, quae quamuis a nominibus non deriuentur, tamen habent comparatniuntur, sicut ultra ulterius ultime: ulterior ultimus. non enim aduerbia a nominibus, sed ab aduerbiis huiuscemodi nomina nascuntur: supra superius eo habuit comparationem. attendendum igitur, quod non inueniuntur comparatiua aduerbia, nisi sint adiuncta comparatiuis nominibus, diminutiua tamen rarissime, ut clam clancuonominibus, ab ille illic; a uerbis, detero deterius; a participiis, indulgens indulgenter; a praepositionibus, ex extra; sub subter; in inter. figurae aduerbiorum sunt tres, simplex, composita, decomposita. simplex, ut diu, huc; composita, ut interdiu,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi supraposita nomina: Dehortatiuum est. N hoc&iã
cuius causa haec incipit: ab negatiua sunt. ad uerbia. ut nenhaud
num quam. minime sciendum tamen quod&iã ali ȩpartes
&cipiuntur ꝓad uerbiorum diuersis significationibus & est
tes pro his ponuntur ut qui dni curDN LXXII QUODELERAQ¬

Expanded text:
sibi supraposita nomina. dehortatiuum est ne. hoc etiam sibi supraposita nomina. dehortatiuum est ne. hoc etiam cuius causa haec incipit». abnegatiuum est, ut non, haut, numquam, minime. sciendum tamen, quod etiam aliae partes accipiuntur pro aduerbiorum diuersis significationibus, et est tes pro his ponuntur, ut quidni, curnon, sicest, q