comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea etas firmior coeripit atq subplantat
lrnis &e simplex. & innocent᷑ habitans
domi. Ds fides idumeȩ. hoc ẽ terrenȩ &
sanguinariȩ ponit insolitudinẽ. & ni¬
hil de t̾ra crescere sinit. & ẽẽ ꝑpetuũ.
Quod si inpudens malitia ea quȩ sunt dĩser¬
mone destructa rursũ ȩdificare nitat᷑: dñs
se eoꝵ quȩ instaurant᷑ a uiciis aduersa¬
riũ ꝓfitet᷑. Et postquã fuerint hostiliũ
tͣminoꝵ cuncta subuersa: tunc oculos
nificet᷑ dñs in t̾minis roꝵ. qͥ m̃te dm̃
conspiciunt. Om̃is porro dilectio & odi¬
ũ dĩ uel ex p̃scientia nascit᷑ futurorũ:

Expanded text:
stea aetas firmior corripit atque supplantat. stea aetas firmior corripit atque supplantat. levis et simplex, et innocenter habitans domum. Deus fines Idumaeae, hoc est, terrenae et sanguinariae ponit in solitudinem, et nihil de terra crescere sinit et esse perpetuum. Quod si impudens malitia ea quae sunt Dei sermone destructa, rursum aedificare nitatur, Dominus se eorum quae instaurantur a vitiis, adversarium profitetur. Et postquam fuerint hostilium terminorum cuncta subversa: tunc oculos nificetur Dominus in terminis eorum, qui mente conspiciunt Deum . Porro dilectio et odium Dei vel ex p
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib approbabo. Illis destructis &
reclactis ad solitudinẽ. uidebt̃ oculi
ur̃i & dicetis. Magnificet᷑ dñs suꝑ t̃mi¬
nũ isrhł. Et ex cõparatione maloꝵ¬
quȩ fr̃ ur̃ patit̾ dĩ in uos beneficia sentietis.
Iudei falso sibi blandiunt᷑. edom. romanos.
& isrhł in consũmatione mundi se ꝓpħari.
quod destructo romano imperio hoc est
idumea regnũ &bis ueniat adiudeos.
ȩc ꝓ ut potuimus historrę fundam̃ta
iacientes locuti sumus. nc̃ urmamꝰ ad
intelligentiã spũalẽ. lsrhł uir uel sensus
cernens dm̃ siue ut ego melius puto ey¬
Et uult dilectionis eiꝰ in se scribere ratio¬
nẽ. Dñsq respondit. esau & iacob de una
stirpe generatos. hoc ẽ uitia atq uirtu¬
tes ex uno coedis fonte ꝓcedere: dũ exar¬
bitrii libertate in utrãq partẽ ut uolu¬
mꝰ declinamꝰ. Sed pͥora nascunt᷑ uitia
ꝑ infantiã. pueritiã. iuuentutẽ: que pꝰ¬

Expanded text:
sequentibus approbabo, illis destructis et sequentibus approbabo, illis destructis et redactis ad solitudinem. Videbunt oculi vestri, et dicetis: magnificetur Dominus super terminum Israel , et, ex comparatione maloer vester patitur, Dei in vos beneficia sentietis. Judaei falso sibi blandiuntur, Edom Romanos et Israel in consummatione mundi se prophetari: quod destructo Romano imperio, hoc est, Idumaeo, regnum orbis veniat ad Judaeos. Haec prout potuimus, historiae fundamenta jacientes, locuti sumus: nunc veniamus ad intelligentiam spiritualem. Israel, vir, vel sensus cernens Deum, sive ut ego melius puto, εὐet vult dilectionis ejus in se scire rationem. Dominusque respondit, Esau et Jacob de una stirpe generatos, hoc est, vitia atque virtutes ex uno cordis fonte procedere: dum ex arbitrii libertate in utramque partem ut volumus, declinamus; sed priora nascuntur vitia per infantiam, pueritiam, juventutem, quae po
Abbreviated transcription (Latin):
mali ut scłm electionẽ ꝓpositũ di ma¬
neret: non ex oꝑib sed ex uocante dic¬
tũ ẽ ei qͥa maior seruet minori. sicut
scriptũ ẽ. iacob dilexi. esau autẽ odio
habui. Hoc enĩ quod dr̃ sicut scriptũ ẽ:
& ad grneseos librũ & ad ꝓpħam mala¬
chiã refert᷑. Et non solũ ait dibexi ia¬
cob. anteꝗͣ nasceret᷑. & odio habu esau
pͥusꝗ ex matris utero funderet᷑ : sed in
posteros roꝵ amorẽ meũ & odiũ confer¬
uam. Odiũ. in esau cuiꝰ montes qͥ appel¬
lant᷑ seir. redegi in solitudinẽ & urbes
feci ẽẽ desertas. & a serpentib ac bestiis
optineri. Si autẽ dixerit edom. hoc est
esan. destrncti quidẽ sumꝰ ad irã dĩ. sed
rursũ edificabimꝰ ciuitates: hec dño p̃di
cante cognoscite. quod illis edificantib
ego destruã. & irã meã et̃na eoꝵ uasti¬
tas apꝓbabit. Odiũ gͥ in esau reb osten¬
di. Amorẽ autẽ in uos hoc ẽ in iacob.

Expanded text:
mali, ut secundum electionem propositum Dmali, ut secundum electionem propositum Dsed ex vocante dictum est ei, quia major serviet minori; sicut scriptum est: Jacob dilexi, Esau autem odio habui . Hoc enim quod dicitur, sicut scriptum est, et ad Geneseos librum , et ad prophetam Malachiam refertur: non solum ait dilexi Jacob antequam nasceretur, et odio habui Esau priusquam ex matris utero funderetur, sed in posteros eorum amorem meum et odium conservavi; odium in Esau, cujus montes qui appellantur Seir redegi in solitudinem; et urbes feci esse desertas, et a serpentibus atque bestiis obtineri . Si autem dixerit Edom, hoc est Esau: destructi quidem sumus ad iram Dei, sed rursum aedificabimus civitates al., ciod illis aedificantibus ego destruam, et iram meam aeterna eorum vastitas approbabit . Odium igitur in Esau rebus ostendi; amorem autem in vos, hoc est in Jacob,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dĩ & uisio dñi : onus eiꝰ & pond̾
supplicioꝵ grauissimũ poctare conpellit᷑
ut grauiora precata deponat. & sentiat
ꝑ tormenta quẽ non sentit ꝑ beneficia.
Et ne pena in suos uideat᷑ in iusta: subi¬
cit dñs. Dilexi uos. Quẽ enĩ diligit
dñs cacripit. castigat autẽ omnẽ filiũ
quẽ recipit. Et dicendo dilexi: p̃sens
negat. dũ p̃teritũ confitet᷑. Illiq res¬
pondent. temeritate qua peccant¬
obliti brneficioꝵ eius. In quo dilexisti nos:
Adquȩ dñs. Ut cetera inquit taceã. & qđ
nuꝑ de babilonia captiuitate uenistis.
in cunabula ur̃a tractabo. Anteꝗͣ. naste¬
remini. imo pͥusquã rebreca esau & ia¬
cob utero suo funderet: in iacob uos di¬
lexi. in esau. idumeos odio habui. Quẽ
locũ apłs mistica disputatione euenti¬
lans : scribit ad romanos. duo pariter
testimonia de genesi malachiaq conum
habens isaac patri nr̃o. Na cũ nondũ
nati eẽnt aut aliqͥd egissent boni uel

Expanded text:
erbum Dei et visio Domini, onus ejus et pondus suppliciorum gravissimum portare compellitur, ut graviora peccata deponat, et sentiat per tormenta quem non sensit per beneficia: Et ne poena in suos videatur injusta, subjicit Dominus: Dilexi vos: Quem enim diligit Dominus corripit: castigat autem omnem filium quem recipit : Et dicendo dilexi, praesens negat, dum praeteritum confitetur. Illique respondent temeritate qua peccantobliti beneficiorum ejus: In quo dilexisti nos? Ad quae Dominus: Ut caetera, inquit, taceam, et quod nuper de Babylonia captivitate venistis, incunabula vestra tractabo, antequam nasceremini, immo priusquam Rebecca Esau et Jacob utero suo funderet : in Jacob vos dilexi: in Esau Idumaeos odio habui. Quem locum apostolus Paulus mystica disputatione eventilans, scribit ad Romanos, duo pariter testimonia de 945 Genesi Malachique  Al. habens Isaac patris nostri. Nam cum nondum nati essent, aut aliquid egissent boni vel
Abbreviated transcription (Latin):
le intelliget qͥ esaiã legerit. Uinea fac¬
ta ẽ dilecto in cornu in loco uberi. Q
postea. expectaui ut faceret fructũ
fecit autẽ spinas & non iudiciũ: sed cla¬
morẽ. E in hieremia. Ego autẽ planta¬
ui te uineã fructiferã totã uerã. quomͦ
uersa es in amaritudinẽ uitis alienȩ:
Et manifestius in psalmis. Uineã de ȩgip

Expanded text:
le intelliget qui Isaiam legerit: Vinea facle intelliget qui Isaiam legerit: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi . Et postea: Et exspectavi ut faceret fructum: fecit autem spinas, et non judicium, sed clamorem. Et in Jeremia: Ego autem plantavi te vineam fructiferam totam veram: quomodo versa es in amaritudinem vitis alienae ? Et m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanebunt ut erant. sed si fecerint
fructũ suspensa sententia ẽ. ut sub audi¬
atur. transferes eos in ȩccłiam gentiũ.
& in alterã uineã transplantabis. Uenit
dñs t̾cio & non inuenit in eis fructũ.
Dedit primũ legẽ ꝑ moysen. secundo
locutus est ꝑ propħas. Cercio ipse descen
tũ. quarto subuersi sunt quod tamen
nr̃ȩ intelligentiȩ derelinquit᷑. In para¬
bola enĩ non scribit᷑ quid postea fece¬
rit pat̾ familias. sed quid tantũ agri¬
cola dep̾catus sit. Ex quo animaduer¬
timus eos qui de hac ficu fecerint fruc¬
tũ ad popłm gentiũ ẽẽ translatos ad
quẽ ascendit & ꝓpħa dicens. requiescã
in die tribulationis ut ascendã ad po¬
płm peregrinationis meȩ: Cos autẽ qͥ
non fecerint fructũ & ꝑmanserunt
in duricia sua. eẽ subuersos Hoc ipsũ sig¬
nificat & iohannis uox in euangłio.
Ecce securis ad radices arboris posita ẽ:¬
det᷑ & in ignẽ mittetur. Diximus de

Expanded text:
permanebunt ut erant; sed si fecerint permanebunt ut erant; sed si fecerint fructum, suspensa sententia est, ut subaudiatur, transferes eos in Ecclesiam gentium, et in alteram vineam transplantabis. Venit Dominus tertio, et non invenit in eis fructum. Dedit primum Legem per Moysen: secundo locutus est per prophetas: tertio ipse descendtum, quarto subversi sunt. Quod tamen nostrae intelligentiae derelinquitur. In parabola enim non scribitur, quid postea fecerit paterfamilias; sed quid tantum agricola deprecatus sit. Ex quo animadvertimus, eos qui de hac ficu fecerint fructus, ad populum gentium esse translatos, ad quem ascendit et propheta, dicens: Requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum peregrinationis meae. Eos autem qui non fecerunt fructus, et permanserunt in duritia sua, esse subversos. Hoc ipsum significat et Joannis vox in Evangelio: Ecce securis ad radices arborum Adetur et in ignem mittetur . Diximus de
Abbreviated transcription (Latin):
Quos quia in monte docet turbis & debi¬
lib deorsũ relictis: ego ad montana as¬
cendã. Ficus enĩ non dedit fructũ ad
ei dicens non afferes fructũ usq in scłm.¬
ꝑtransierit & intrauerit plenitudo gen¬
tiũ . tunc etiã hȩc ficus afferet fructus
suos. & om̃is isrł saluabit᷑. Hȩc ẽ ficus ad
quã t̾cio uenit pat̾ familias: & quasi
non facientẽ fructus uult subuertere.
Pro qua agricola cui cõmissa fuerat dep̾ca¬
tur. ut det ei spaciũ & dicit. Dñe dimitte
eã ⁊ istum adhuc istũ annũ donec fodiã cir¬
ca eã & mittã stercus. & siquidẽ fecerit
fruttũ. sin autẽ: tunc suc cides eã. Agri¬
cola iste uel gabriel uel michahel cui cõ¬
passione &e dicit. Da eis spatiũ penitentiȩ
& noli eos subuertere. & si quidẽ fecerint
fructũ. sin autẽ : tunc subuertes eos. Si fe¬
cerint inquit fructũ: non dixit quid susti¬
ficerent neq dixit si fecerint fructũ.

Expanded text:
quos quia in monte docet, turbis et debiquos quia in monte docet, turbis et debilibus deorsum relictis, ego ad montana conscendam. Ficus enim non dedit fructum, adei, dicens: Non afferes fructum usque in spertransierit, et intraverit plenitudo gentium, tunc etiam haec ficus afferet fructus suos, et omnis Israel salvabitur. Haec est ficus ad quam tertio venit paterfamilias, et quasi non facientem fructus vult subvertere: pro qua agricola, cui commissa fuerat, deprecatur, ut det ei spatium, et dicit: Domine, dimitte eam et istum adhuc annum, donec fodiam circa eam, et mittam stercus, et siquidem fecerit fructum: sin autem, tunc succides eam . Agricola iste vel Gabriel est, vel Michael, cui comine, da ei spatium poenitentiae, et noli eos subvertere, et siquidem fecerint fructum: sin autem, tunc subvertes eos. Si fecerint, inquit, fructum, non dixit quid sustinerint; neque dixit, si fecerint fructum,
Abbreviated transcription (Latin):
meũ
nr̃m: ita quȩ precessert̃
copulabunt᷑ sequentib. Itaq
tribulationẽ ad presens uo¬
lui sustinere & postea ad po¬
płm fortẽ ascendere. quia ueniet
dies tribulationis &e necessitatis. &
cȩteris in angustia constitutis. ego
in tua maiestate lȩtabor. ficus enĩ
non florebit. & non erit germ̃ in ui¬
neis: mentiet᷑ opus oliuȩ & arua ñ
afferent cibũ. & cȩtera. Quȩ quia
non multũ distant .ã. lxx:cũ int̾pre¬
tatione eoꝵ parit̃ disseramꝰ. Cũ ue¬
nerit dies tribulationis. & ego ascen¬
doro ad popłm qui mecũ aliquando
peregrinatꝰ est. uel certe cũ uenerit dies
euersionis iudaicȩ & popłi prioris. & de¬
relicta fuerit filia sion sicut tabernacu¬
lũ in uinea & sicut casula in cucumera¬
rio & sicut ciuitas que expugnat᷑ ego qͥ
de pereunte popło electus sũ. de quo dic¬
tũ est. & nisi dñs reliquisset. nobis sem̃
quasi sodoma fuissemꝰ. & quasi gomorra
similes essemꝰ. copulabo me discipłis xp̃i.

Expanded text:
meum : ita quae praecesserunt, copulabuntur sequentibus: Ideo tribulationem ad praesens volui sustinere, et postea ad populum fortem ascendere, quia veniet dies tribulationis et necessitatis, et caeteris in angustia constitutis, ego in tua majestate laetabor: Ficus enim non florebit, et non erit germen in vineis: mentietur opus olivae, et arva non afferent cibum, et caetera. Quae quia non multum distant a LXX, cum interpretatione eorum pariter disseramus. Cum venerit dies tribulationis, et ego ascendero ad populum qui mecum aliquando peregrinatus est: vel certe cum venerit dies eversionis Judaicae, et populi prioris, et derelicta fuerit filia Sion, sicut tabernaculum in vinea, et sicut casula, in cucumerario, et sicut civitas, quae expugnatur, ego qui de pereunte electus sum populo de quo dictum est Iquasi Sodoma fuissemus, et quasi Gomorrha, similes essemus , copulabo me discipulis Christi:
Abbreviated transcription (Latin):
uel inclitũ uel decorẽ uel uirtutẽ uel
głam sonant. Significari autẽ putant
rorobabel. qͥ ex humili atq captiuo in
ducẽ captiu popłi repente consurgens.

Expanded text:
vel inclytum, vel decorem, vel virtutem, vel gloriam sonant. Significari autem putant Zorobabel, qui ex humili atque captivo in ducem populi Judaici repente consurgens
Abbreviated transcription (Latin):
Et diligent̃ obserua qͥa non dixerit. in quẽ
non intrauit malitia tua smmĩctẽ: s
in quẽ non suꝑuenerit. Sepe enĩ nobis
falsoꝵ dogiatũ iacula suꝑurniunt. &¬
quasi in archanũ animȩ intrare deside¬
rant. sed claudentib nobis portas suꝑ¬
uenit quidẽ sinmictos. & quantũ in se
ẽ irruit. & semꝑ hoc facit. Sed auxi
I O Ni potest

Expanded text:
Et diligenter observa, quia non dixerit: In quem non intravit malitia tua, σύμμικτε, sed in quem non supervenerit. Saepe enim nobis falsorum dogmatum jacula superveniunt, et quasi in arcanum animae intrare desiderant: sed claudentibus nobis portas, supervenit quidem σύμμικτος: et quantum in se est, irruit, et semper hoc facit: sed auxilnon potest
Abbreviated transcription (Latin):
cũ excelsis cadet. Nos autẽ pͥore int̾p¬
tationẽ sequam. presertĩ cũ & ra que
sequunt᷑ fiunt huic sensui congruintia
ox ululatꝰ pastoꝵ. quia uastata est
magnificentia rox. Uox rugientus
lxonũ. quia uastata est superbia ior¬
ox iugentiũ pastoꝵ. qm̃ misera facta
ẽ magnificentia eaꝵ. Uox rugientiũ
leonũ qm̃ afflictus ẽ fremitꝰ iaedanis
irs suꝑioris capituli in his uersicislis
continet᷑. Quos uocauerat cedros.
fici uastati sunt: nunc ꝑ aliã. ornt aqe

Expanded text:
cum excelsis cadet. Nos autem priorem interpcum excelsis cadet. Nos autem priorem interpretationem sequamur, praesertim cum et ea quae sequuntur, huic sensui congruant. ox ululatus pastorum quia vastata est magnificentia eorum vox rugitus leonum quoniam vastata est superbia Iorox lugentium pastorum, quoniam misera facta est magnificentia eorum. Vox rugientium leonum, quia afflictus est fremitus Jordadanis. Pars superioris capituli, et in his versiculis continetur. Quos vocaverat cedros, fici vastati sunt, nunc per aliam
Abbreviated transcription (Latin):
romano oppugnante deletũ est.
unc locũ quidã non intelligentes. liba¬
nũ & abietes. & pinꝰ & quercꝰ basan.
& saltũ nemorosũ suie munitũ adcon¬
trarias referunt factitudines. de qͥb
& in hie re chiel sub nomine assur. & plua¬
rao dictũ est. Eece assur cip̃ssus in liba¬
no. & bonꝰ ramis & condensus ũbracu¬
lo & excelsus magnitudine. & in medio
nubiũ factũ ẽ cacum̃ eiꝰ. aqua nutriuit
eũ. abissus exaltauit illũ. Et cetera tã
de assur quã de pharaone dicunt᷑. &
uel ad contrarias foctitudines uel ad suꝑ¬
bos quosq & pͥncipes dici arbitrantur.
Oe quib & pͥsalmo legimꝰ. Uox dm̃ con¬
fringentis cedros. & confringet dñs ce¬
dros libam. Et in alio loco. Dres dñ sa¬
baoth suꝑ omnẽ contumeliosũ & su¬
ꝑbũ. & suꝑ omnẽ excelsum atq sublimẽ
Et post paululũ. & suꝑ omnẽ quercĩ ei¬
Et de hoc libano asferunt ꝓpħari. libanꝰ

Expanded text:
Romano oppugnante, deletum est. Romano oppugnante, deletum est. Hunc locum quidam non intelligentes, Libanum et abietes et pinos et quercus Basan, et saltum nemorosum sive munitum, ad contrarias referunt fortitudines, de quibus et in Ezechiele sub nomine Assur, et Pharaonis dictum sit: Ecce Assur cypressus in Libano, et bonus ramis, et condensus umbraculo, et excelsus magnitudine, et in medio nubium factum est cacumen ejus: aqua nutrivit eum: abyssus exaltavit illum , et caetera, quae tam de Assur, quam de Pharaone dicuntur, vel ad contrarias fortitudines, vel ad superbos quosque et principes dici arbitrantur, de quibus et in Psalmo legimus: Vox Domini confringentis cedros, et confringet Dominus cedros Libani . Et in alio loco: Dies, Domini sabaoth super omnem contumeliosum et superbum, et super omnem excelsum atque sublimem . Et post paululum: Et super omnem cedrum LiEt de hoc Libano asserunt prophetari: Libanus
Abbreviated transcription (Latin):
taqtopslcõc : & in reliquis seruat transla¬
tionẽ. ut ꝑ cedros & abietes & quercus
basan. saltũq nemorosũ pͥncipes ac sa¬
cerdotes & popłm significet uideoꝵ.
A perit autẽ libanus pͥortas suas: ut ro¬
manꝰ intret exercitꝰ. Et comedit ignis
cedros eiꝰ. ut uel incendio cuncta uas¬
tent᷑. uel hostili impetu duces ac pͥnci¬
pes consumant᷑. Ululant abirs quia ce¬
cidit cedrus. mactuos sacerdotes & pͥn¬
cipes suã populationẽ lugentes. Quod¬
q pͥus dixit obscure : nc̃ ponit manifes¬
tius. qmͣ magnifici uastati st̃. Cupio
scire quȩ sint cedri libani. quȩ conbus¬
tȩ st̃. quȩ abietes: qͥb ululatꝰ indicit᷑.
quȩ pmꝰ. quȩ coeruit. Magnifici inqͥt
uastati sunt. Ululate quercꝰ basan.
idest confusionis & ignominiȩ. qͥa sal¬
& a lxx translatꝰ ẽ nemorosus: excisus
est. quia templũ quod in expugnabili ere¬
uerat firmitate & a diurrsis regib & pͥn¬
cipib ac postea ab herode constructũ ẽ

Expanded text:
t in reliquis servat translationem, ut per cedros et abietes et quercus Basan saltumque nemorosum, principes ac sacerdotes et populum significet Judaeorum. Aperit autem Libanus portas suas, ut Romanus intret exercitus, et comedat ignis cedros ejus, ut vel incendio cuncta vastentur, vel hostili impetu duces ac principes consumantur. Ululant abietes, quia cecidit cedrus, mutuo sacerdotes et principes sua populatione lugentes. Quodque prius dixit obscure, nunc ponit manifestius, quoniam magnifici vastati sunt. Cupio scire quae sint cedri Libani, quae combustae sunt: quae abietes, quibus ululatus indicitur: quae pinus, quae corruit: magnifici, inquit, vastati sunt. Ululate, quercus Bazan, id est, confusionis et ignominiae, quia salBESOR, 883 et a LXX translatus est, nemorosus, excisus est; quia templum, quod inexpugnabili creverat firmitate, et a diversis regibus et principibus, ac postea ab Herode constructum est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nanuorab t̃ &e subicient lapidib sinh
& bibentes mebriabunt᷑ quasi a uino. & re¬
plebunt᷑ ut fiaͥȩ & quasi cornua altaris.
Et saluabit eos dñs ds̃ eoꝵ in die illa ut gre¬
gẽ popłi sui. quia lapides scĩ eleuabuntur
suꝑ terram eius.¬

Expanded text:
orabunt et subicient lapidibus fundae et bibentes inebriabuntur quasi vino et replebuntur ut fialae et quasi cornua altaris et salvabit eos Dominus Deus eorum in die illa ut gregem populi sui quia lapides sancti elevantur super terram eius
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta suꝑiorẽ expositionẽ indum̃ta
quoq aliena & om̃ia quȩ sequunt᷑.
referamꝰ ad unũquẽq credentium.
uersari intrinsecus : uariis sepeccã¬
toꝵ operuerunt uestim̃tis. & egres¬
si de eccłia idẽ congregatione scoꝵ¬
pro uirtutib impleuerunt tẽplũ corpo¬
ris sui imquitate & dolo.

Expanded text:
ionem indumenta quoque aliena, et omnia quae sequuntur, referamus ad unumquemque credentium, emper versari intrinsecus, variis se peccatorum operuerunt vestimentis, et egressi de Ecclesia, id est, congregatione sanctorpro virtutibus impleverunt templum corporis sui iniquitate et dolo.
Abbreviated transcription (Latin):
quã inferunt᷑ boni pisces qui a malis
fuerint separati. & lugebunt cȩteris in¬
troeuntib qͥ foris remanserint.
el certe in fine mundi & in consũmati¬
lone lugebunt aporta pisciũ prima. qͥ
suũ baptisma non seruauert̃. Lugebt̃
a scda: qͥ non egerunt ꝓ peccatis dignã
penitentiã. & erit magna contricio suꝑ
colles. qͥ nec peccatis incuruati st̃. ut cer¬
uicẽ sũmitterent. & sua scelera deplora¬
rent. Per has enĩ portas baptismi & pe¬
nitentiȩ in hirłem idẽ in eccłam dĩ uel
introitus uel reditꝰ ẽ.
lulate habitatores p̃ile : conticuit om̃is

Expanded text:
quam inferuntur boni pisces qui a malis quam inferuntur boni pisces qui a malis fuerint separati, et lugebunt, caeteris introeuntibus, qui foris remanserint. Vel certe in fine mundi et in consummatione lugebunt a porta piscium prima, qui suum baptisma non servaverunt; lugebunt a secunda, qui non egerunt pro peccatis dignam poenitentiam. Et erit magna contritio super colles, qui nec pro peccatis incurvati sunt ut cervicem suam submitterent, et sua scelera deplorarent. Per has enim duas portas baptismi et poenitentiae in Jerusalem, id est, in Ecclesiam Dei vel introitus vel reditus est. 686 Ululate, habitatores pil
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ dõ sp̃s contribulatus. In nobis. qͥ
homines sumꝰ & non tã grauia peccata
fecimꝰ ut montib conparent᷑ collescon¬
triti sunt: in diabolo autẽ & angłis eiuis
excelsa montiũ conterent᷑.
ulti putant uixta historiã quod ad
babilonioꝵ tẽpora retulimꝰ. intelligen¬
dũ ẽẽ de pͥmo saluatoris aduentu. quan¬
do ꝓpt̾ peccata nimia & clamorẽ po¬
płi concrepantẽ sanguis enis suꝑ nos &
suꝑ filios nr̃os. circũdata ẽ ab exercitu
hirłem: & a duob ursis uespasiano scili¬
cet & tito irridentiũ pueroꝵ turba
consũpta ẽ. Que quidẽ intelligentia.
magis fidei nr̃e conuenit. Sed ita. ut
sciamꝰ & pͥori historiȩ posse congruere :¬
Uel certe priorẽ captiuitatẽ. tipũ ẽe scdȩ
ec non & hoc animaduertendũ quia. had¬
clasym. manifeste in hebreo non portã
conpungentiũ sed portã pisciũ sonat.
allegoricȩ portã pisciũ ẽe hirłem. ꝑ¬

Expanded text:
ficium Deo spiritus contribulatus ; in nobis, qui ficium Deo spiritus contribulatus ; in nobis, qui homines sumus, et non tam grandia peccata fecimus, ut montibus comparentur, colles contriti sunt. In diabolo autem et angelis ejus, excelsa montium conterentur. Multi putant juxta historiam quod ad Babyloniorum tempora retulimus, intelligendum esse de primo Salvatoris adventu, quando propter peccata nimia, et clamorem populi consuper filios nostros , circumdata est ab exercitu Jerusalem, et a duobus ursis, Vespasiano videlicet et Tito, irridentium puerorum turba consumpta est . Quae quidem intelligentia magis fidei nostrae convenit, sed ita ut sciamus et priori historiae posse congruere,vel certe priorem captivitatem typum esse secundae et Nec non et hoc animadvertendum quia ADAGIM   manifeste in Hebraeo, non portam compungentium; sed portam piscium sonat allegorice, portam piscium esse in
Abbreviated transcription (Latin):
i autẽ diẽ illã quã dñs cõminat᷑
diẽ iudicii ut supͣ uoluerimꝰ acciꝑe
eo tẽpore quando uetustus dierũ ses¬
surus ẽ & aperiendi libri. & pandende
conscientiȩ singłoꝵ. tunc implebit᷑ uar
clamoris a porta conpungentiũ. Prima enĩ
atq luxuriȩ ꝓferent᷑ in mediũ. Tunc
illud erit uere quod scriptũ ẽ. Ecce ho¬
mo & oꝑa eius ante faciẽ eius. Corque¬
bit gͥ eũ conscientia. & postquã conpunc¬
tus clamauerit a pͥma oculoꝵ porta:
ululabit etiã a scdã quã & aures intel¬
ligere possumꝰ. Per hos enĩ uel maxime
sensus quib uicia illapsa fuerant. eoꝵ pe¬
na sentiet᷑. quando cernemꝰ quod fecimꝰ.¬
teret᷑ in nobis quicqͥd fuerat excelsũ. &
ꝓpt̃ cecitatẽ & surdas aures ignorabat᷑
a nobis. Uel certe cũ uerba sublimia
& eruditio de excelso ueniens conterq
nos atq confringet. & oꝑe cõplebit᷑ ru¬
giebã a gemitu cordis mei. ut sit sacri¬

Expanded text:
Si autem diem illam quam Dominus comminatur, Si autem diem illam quam Dominus comminatur, diem judicii ut supra voluerimus accipere, eo tempore quando Vetustus dierum sessurus est, et aperiendi libri, et pandendae conscientiae singulorum: tunc implebitur clamoris a porta compungentium . Prima enim atque luxuriae proferetur in medium. Tunc illud erit verum quod scriptum est: Ecce homo et opera ejus ante faciem ejus. Torquebit igitur eum conscientia, et postquam compunctus 685 clamaverit a prima oculorum porta, ululabit etiam a secunda, quam et aures intelligere possumus. Per hos enim vel maxime sensus, quibus vitia illapsa fuerant, eorum poena sentietur, quando cernemus quod fecimteritur, in nobis quidquid fuerat excelsum, et propter caecitatem et surdas aures ignorabatur a nobis. Vel certe cum verba sublimia et eruditio de excelso veniens, conteret nos atque confringet, et opere complebitur: Rugiebam a gemitu cordis mei , ut sit sacri
Abbreviated transcription (Latin):
moris de porta conpungentiũ. & ulu¬
latus a scđa . & contricio magna a col¬
libus.
N diȩ hostiȩ dñi quando extenderit
manũ suã suꝑ iudã & suꝑ om̃s habitan¬
tes hirłem. & hostilis eã uallauerit ex¬
ercitus. erit uox clamoris a porta pisci¬
ũ. & ululatus a sctła. & contricio mag¬
na a collib. Portã pisciũ eã uocabant
quȩ diospolim ducit & ioppen. & uici¬
mor mari erat int̾ cunctas uias hfru¬
salem. De qua erras refert. Portã uͦ pis¬
ciũ ȩdificauerunt filii asanaa. ipsi tex¬
erunt e ã. & statuerunt ualuas eius &¬
seras & uectes. Quod autẽ ait &e ulu¬
latus a scdã. scđi muri in eodẽ climate
portã significat. De qua & in regnoꝵ
dos & aichã & achobor & saphan. & asa¬
ia. ad oldã ꝓpħen uxorẽ sellũ filii tecue
filii araas custiꝰdientis uestim̃ta. & hȩc
habitabat hirłem in scđa. Contricio¬
excelsiore urbis parte loquit᷑. quia
cũ altiora & arx cuitatis fuerint
occupata. facilior ẽ in ꝓna descensus.

Expanded text:
moris de porta compungentium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. In die hostiae Domini quando extenderit manum suam super Judam et super omnes habitantes Jerusalem, et hostilis eam vallaverit exercitus, erit vos clamoris a porta piscium et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus. Portam piscium eam vocabant, quae Diospolim ducit et Joppen, et vicinior mari erat inter cunctas vias Jerusalem, de qua et Esdras refert: Portam vero piscium aedificaverunt filii Asnaa, ipsi texerunt eam, et statuerunt valvas, et seras et vectes . Quod autem ait, et ululatus a secunda, secundi muri in eodem climate portam significat, de qua et in Regnorum dos et Ahicham et Achobor et Saphan et Asaia ad Oldam propheten uxorem Sellum filii Thecue filii Araas custodis vestium quae habitabat in Hierusalem in secunda loexcelsiore urbis parte loquitur: quia cum altiora et arx civitatis fuerint occupata, facilior est in prona descensus.
Abbreviated transcription (Latin):
late quercus bxsan: qm̃ succisus ẽ saltus
munitus.
ꝑi libane portas tuas. & comedat ignis
cedros tuas. Ululet pimus: quia cecidit
cedrus. quia optimates contriti sunt.
conuertit᷑ dicens aꝑi libane portas tu¬
as: templũ intelligit᷑ uideoꝵ. quod instau¬
ratũ immo edificatũ ab zorobabel. rursũ
a uespasiano & tito canit᷑ subuertendũ.
Et quia libanũ templũ appellauerat. alũ

Expanded text:
m succisus est saltus munitus.  Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuas. Ululet pinus, quia cecidit cedrus, quia optimates contriti sunt. convertitur, dicens: Aperi, Libane, portas tuas, templum intelligitur Judaeorum, quod instauratum, immo aedificatum a Zorobabel, rursum a Vespasiano, et Tito canitur subvertendum. Et quia Libanum, templum appellaverat
Abbreviated transcription (Latin):
li in sepulturã ꝑegrinoꝵ & ad stulti ua¬
sa pastoris. & cetera usq ad finẽ uolumi¬
nis. Quȩ tantis sunt contexta misteriis
ut miscdĩa dñi & tuis indigeamꝰ oratio¬
nib. ne currus nr̃ aliquo p̃pediat᷑ erro¬
re. & maliuolis iusta sit occasio detrahen¬
ch. qͥ ad hoc solũ linguã hrbere se putant
ut ꝓximos lacerent. & duritiã frontiꝰ
attritȩ uerboꝵ rabie consolentur.
peri libanȩ partas tuas. & comedat ignis¬

Expanded text:
li in sepulturam peregrinorum , et ad stulti vali in sepulturam peregrinorum , et ad stulti vasa pastoris, et caetera usque ad finem voluminis: quae tantis sunt contexta mysteriis, ut misericordia Dei et tuis indigeamus orationibus, ne cursus noster aliquo praepediatur errore, et malevolis justa sit occasio detrahendi, qui ad hoc solum linguas habere se putant, ut proximos lacerent, et duritiam frontis attritae verborum rabie consolentur. Aperi, Libane, portas tuas, et comedat
Abbreviated transcription (Latin):
sisinnius incõpta &e
inpolita transmit¬
tere. ut non clicã
emendandi sed nec
relegendi quidẽ
habrã facultatẽ.
lile festinat in opus
suũ. nos in nr̃o oꝑe
minus facimus: dũ eruditio incassũ uertit᷑.
& quic qͥd sensu concipimꝰ conposito non li¬
cet ordinare sermone. Rudes gͥ non mea
culpa s studio partitoris suscipe libros. dũ
ipse tua festinat sanctis aera diuidere. &
nos non patit nr̃a tͥ aera numerare. Quã¬
uis enĩ elegans sit exercitatũ q ingeniũ.
&e longo usu trita currat oratio: tam̃ nͥ
auctoris manu curata furrit & polita.
redolet scedes negligentiȩ. & uel nimio
uerboꝵ flore luxuriat. uel hiulca uoca¬
lib fit. aut aspera consonantib. Unde
& de uirgilio traditũ ẽ. quod libros suos
quasi ursoꝵ fetus lingua. cõposuerit. &
lãbendo fecerit ex̃ meliores qͥ durarent
in memoriã sempit̾ nã. & necessitatem
metri libera oratione conplerent. Tran¬
simꝰ ad libanũ. & adduas uirgas tresq

Expanded text:
Sisinius incompta et impolita transmittere ut non dicam emendandi, sed ne relegendi quidem habeam facultatem. Ille festinat in opus suum, nos in nostro opere minus facimus, dum eruditio incassum vertitur; et quidquid sensu concipimus, composito non licet ornare sermone. Rudes igitur, non mea culpa, sed studio portitoris suscipe libros: dum ipse tua festinat sanctis aera dividere, et nos non patitur nostra tibi aera numerare. Quamvis enim elegans sit exercitatumque ingenium, et longo usu trita currat oratio: tamen nisi Auctoris manu curata fuerit et polita, redolet sordes negligentiae, et vel nimio verborum flore luxuriat, vel hiulca vocalibus fit, vel aspera consonantibus. Unde et de Virgilio traditum est, quod libros suos quasi ursorum fetus lingua composuerit, et lambendo fecerit esse meliores, qui durarent in memoriam sempiternam, et necessitatem metri libera oratione complerent. Transimus ad Libanum, et ad duas virgas, tresqu
Abbreviated transcription (Latin):
sierint in maris freto & fluctus eiꝰ suo cal¬
cauerint pede: confundent᷑ om̃ia funda¬
m̃ta fluminis. de quo scriptũ ẽ. qui con¬
uertit mare in aridã in flumure ꝑtran¬
sibunt pede. ut humilret᷑ inuiria siue
suꝑbia assur. & egiptia scĩs atq credenti¬
b recedat imꝑiũ. & qͥ liberati st̃. confoe¬

Expanded text:
sierint in maris freto, et fluctus ejus suo conculsierint in maris freto, et fluctus ejus suo conculcaverint pede, confundentur omnia profunda fluminis, de quo scriptum est: Qui convertit mare in aridam, in flumine pertransibunt pede , ut humilietur injuria, sive superbia Assur, et Aegypti a sanctis atque credentibus recedat imperium, et qui liberati s
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ riꝰ. & in sp̃u scõ. qͥ scrutat᷑ rtiã
alta dĩ. Quib dñs loquit᷑. Uenite pꝰmr.
& faciã uos piscatores hominũ. De hispis¬
catorib qui descendt̃ in mare & sunt
in nauib isaias quoq uaticinat᷑. Uola¬
bunt in nauib alieneͥ genarũ. & mare
parit̃ dep̃dabunt᷑. In eccłiis enĩ de nume¬
ro gentiũ congregatis toto apłi orbe uo¬
litarunt. ut p̃darent᷑ mare. & dracomis
spolia tollerent qͥ regnabat in mari. de
quo scriptũ ẽ. Hoc mare magnũ &espa¬
tiosũ manib. illic reptilia quoꝵ non r̃
numerus. animalia pusilla cũ magnis
illic naues ꝑtransibunt. draco iste que
farmasti ad illudendũ ei. Latũ & spatis¬
sũ mare ẽ parins & magnis animanti¬
b quȩ cũ dracone uersant᷑. & quoꝵ non
ẽ numrrus. Qui autẽ suꝑ mare funt.¬
& in ipso mari uolitant in nauib: audiant
cũ saluatore. Cu dñaris potestatũ maris.
motũ fluctuũ eiꝰ tu mitigas. Cũq tran¬

Expanded text:
o qui scrutatur etiam alta Dei, quibus Dominus loquitur: Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . De his piscatoribus qui descendunt in mare, et sunt in navibus, Isaias quoque vaticinatur: Volabunt in navibus alienigenarum, et mare pariter depraedabuntur . In Ecclesiis enim de numero gentium congregatis, toto apostoli orbe volitarunt, ut depraedarentur mare, et draconis 880 spolia tollerent, qui regnabat in mari, et de quo scriptum est: Hoc mare magnum et spatiosum manibus: illic reptilia, quorum non est numerus: animalia pusilla cum magnis, illic naves pertransibunt: Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Latum et spatiosum mare est parvis et magnis animantibus, quae cum dracone versantur, et quorum non est numerus. Qui autem super mare sunt, et ipso mari volitant in navibus, audient cum Salvatore: Tu dominaris potestati maris: motum fluctuum ejus tu mitigas . Cumque tran
Abbreviated transcription (Latin):
&e pͥmꝰ dñs. ut nos de amaris fluctib lib̾a¬
ret. In hoc mare sagena euangelii mit¬
tit᷑. quȩ testimoniis texta ẽ scripturarũ
ut pisces mul tos &e obrutos muntlihuꝰ
gurgitib in aurã extrahat lirberã. ut
possint laudes dõ canere. Hi sunt qͥ in¬

Expanded text:
us Dominus, ut nos de amaris fluctibus liberaret . In hoc mare sagena Evangelii mittitur , quae testimoniis texta est Scripturarum, ut pisces multos et obrutos mundi hujus gurgitibus, in auram extrahat liberam, ut possint laudes Deo canere. Hi sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. In quadriga t̾tia equi albi mace do¬
nes sub quoꝵ rege antiocho machabraꝵ
uictoriã legimꝰ: In quadriga quarta eqͥ
uarii fortes. Scimꝰ enĩ romanoꝵ reges
alios in gentẽ iudeã fuisse clem̃tes ut ga
iũ cesarẽ. augustũ &e claudiũ: alios ꝑsecu¬
tores atq t̾ribiles ut gaiũ galigulã. ne¬
rorẽ. uespasianũ & adrianũ. Pro fortib
oyc. confundentia colax diferentias atq
regnoꝵ. Cũ. Ni opoi. idest erusi. non am̃as

Expanded text:
rebat. In quadriga tertia, equi albi, Macedorebat. In quadriga tertia, equi albi, Macedones, sub quorum rege Antiocho Machabaeorum victoriam legimus. In quadriga quarta, equi varii fortes. Scimus enim Romanorum reges, alios in gentem Judaeam fuisse clementes, ut C. Caesarem, Augustum et Claudium: alios persecutores atque terribiles, ut C. Caligulam, Neronem, Vespasianum et Hadrianum. Pro fortibus, οὺς, confundentia colorum differentias atque regnorum, cum πυῤῥοὶ, id est, rufi, non AMAS
Abbreviated transcription (Latin):
pondit angłs qͥ loquebat in me : & dixit¬
tur ut assistant dño om̃is t̾rȩ. In qua e¬
rant eqͥ igri. e grediebant᷑ suꝑ t̾rã aqͥlo¬
nis. & albi egrediebant᷑ pꝰ eos. Clarii exibant
in t̾rã austri. & st urnini egredientes con¬
siderabant ut circuirent t̾rã. Et dixit.
ad me dicens. Ecce qͥ egrediunt᷑ suꝑ t̾raor
aquilonis requiescere fecerunt furorẽ mrũ
in terra aquilonis.
Ransiui ait ad aliã uisionẽ. & oculos cor¬
dis mei ad cęlũ altius subleuani. indiq
iiͦii. quactrigas egredientes de medio duq
montiũ qͥ erant e nei. idẽ insuperabiles
atq fortissimi. & qͥ nulla posseñ uetustate
consumi. Quos enĩ supͣ montes myrteos
ȩ neos uocat. In quadriga pͥma equi rufi
erant cruenti & sanguinarii. & babilo¬
niȩ cre delitate t̾ribiles. In quadriga scd̃a
ȩ qui igri regnũ medoꝵ atq ꝑsarũ qͥsbi
ge sedens & egrediens ꝑ assueri regis ȩdic¬
tũ mortẽ om̃iũ uideoꝵ tristi nuntio p̾fe¬

Expanded text:
pondit angelus qui loquebatur in me, et dixittur ut assistant Domino omnis terrae. In quo erant equi nigri, egrediebantur super terram Aquilonis, et albi egrediebantur post eos, et varii exibant in terram Austri, et sturnini egrediebantur, et considerabant ut circuirent terram. Et dixit: ad me dicens: Ecce qui egrediuntur super terram Aquilonis: requiescere fecerunt furorem meum in terra Aquilonis. Transivi, ait, ad aliam visionem, et oculos cordis mei ad coelum altius sublevavi: vidique quatuor quadrigas egredientes de medio duorum montium qui erant aenei, id est, insuperabiles atque fortissimi, et qui nulla possent vetustate consumi. Quos enim supra montes 822 myrteos, eos vocat. In quadriga prima equi rufi erant, cruenti, et sanguinarii, et Babylonia crudelitate terribiles. In quadriga secunda, equi nigri, regnum Medorum atque Persarum: quod bigae sedens et egrediens per Assueri regis edictum, mortem omnium Judaeorum tristi nuntio praefe
Abbreviated transcription (Latin):
cũq autẽ ex trib auẽ intelligere uo¬
lueris asidam. conuenit istis mulierib
iudȩ & israheli. quȩ ꝓpt̾ peccata poten¬
tie tradite sunt demonũ potestati. &
ab eis ductȩ in captiuitatẽ. Culerunt¬
q amphorã siue mensurã in qua clausa
tenebat̾ impietas. massa plubi desuꝑ
posita ne posset exire. & pondus grauis¬
simũ om̃iũ peccatoꝵ ꝑ aerẽ inter t̾rã & cȩlũ.
Quod ꝓpħa intelligens: non interr ogat quȩ
nec quid portent de quo supͣ furrat rru¬
ditus. sed quo portent. Deniq srquit᷑.
Dixi ad angłm qͥ loquebat᷑ in me. Quo istȩ
deferunt amphorã: Qui respondit. Ut
ȩdificet᷑ ei domus iu t̾ra sennaar. Pro qͦ
naar enĩ campꝰ ẽ chaldeaꝵ. in qͦ hi qui
mouerant ab oriente pedes suos & indĩ
seruitute stare non poterant. edificaue¬
runt suꝑbiȩ turrĩ. Inde & ciuitas ipsa
appellata ẽ babulon idr̃ confusio. roquod

Expanded text:
cumque ex tribus avibus intelligere vocumque ex tribus avibus intelligere volueris asidam, convenit istis mulieribus Judae, et Israeli, quae propter peccata putentia traditae sunt daemonum potestati, et ab eis ductae in captivitatem. Tuleruntque amphoram sive mensuram, in qua clausa tenebatur impietas, massa plumbi desuper posita ne possit exire, et pondus gravissimum omnium peccatorum per aerem inter terram et coelum. Quod propheta intelligens, non interrogabat  Alnec quid portent, de quo supra fuerat eruditus; sed quo portent. Denique sequitur: Dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Qui respondit: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar. Pro quonaar enim campus est Chaldaeorum, in quo hi qui moverant ab Oriente pedes suos, et in Dei servitute stare non poterant, aedificaverunt turrim superbiae ; unde et civitas ipsa appellata est Babylon, id est, confusio, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
arida cũ aliis septẽ spiritib ne quiorib
se: reuertit᷑ in pͥstinã domũ. Abi hoc gͥ
sp̃u iste mulieres quasi uento flatuq
rapte uolatu celeri ꝑferebant᷑. & habe¬
bant alas iuxta hebraicũ. asida. Quod
aquila & sỹmachus & theodotio hero¬
diũ. soli lxx. iipupã transtulert̃. Asidã.
hebrei miliu̾i putant. auẽ rapacissimã
Herodioꝵ uͦ hi qͥ de uolucrũ scripsere natu¬
ris tria genera autumant. unũ albũ. ali¬
ud stellatũ. tertiũ nigrũ. qđ & seuissi¬
mũ ẽ & sanguinariũ & pugnans & ad
coitũ inpatiens: ita ut ex oculis eoꝵ erũ¬
pat cruor. Upupã autẽ quã nos de gre¬
ci nominis similitudine traximꝰ. nã ce
ipsi epopã appellant. ab eo quod stercora
humana consider&: auẽ dicunt r̃e spur¬
cissimã semꝑ in sepulchris. semꝑ in huma¬
no stercore cõmorantẽ. Deniq & indũ
ex eo facere dr̃ & pullos suos de uermi¬
culis stercoreis alere putrescentis. Quã¬

Expanded text:
ida, cum aliis septem spiritibus nequioribus se, revertitur in pristinam domum . Ab hoc igitur spiritu istae mulieres quasi vento flatuque raptatae, volatu celeri ferebantur, et habebant alas; juxta Hebraicum ASIDA  , quod Aquila, Symmachus, et Theodotio herodionem; soli LXX upupam transtulerunt. Asidam Hebraei milvum putant, avem rapacissimam, Herodionum vero hi qui de volucrum scripsere naturis, tria genera autumant. Unum album, aliud stellatum, tertium nigrum, quod et saevissimum et sanguinarium, et pugnans, et ad coitum impatiens, ita ut ex oculis eorum erumpat cruor. Upupam quam nos de Graeci nominis similitudine traximus; nam et ipsi ἔποπα appellant, ab eo quod stercora humana consideret, avem dicunt esse spurcissimam, semper in sepulcris, semper in humano stercore commorantem. Haec, ibi. ex eo facere dicitur, et pullos suos de vermiculis stercoris alere putrescentis. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
t conuersus sũ ce leuaui oculos meos & in¬
di. & ecce quat tuor quadrige egredrentes
de medio duoꝵ montiũ. Et montes monteᷤ
enei. In quadriga pͥma equi rufi. & in qua¬
driga scđa equi nigri. & in quadriga t̾cia
e qui albi. & in quadriga quarta equi uarii
fortes. Et respondi. & dixi ad angłm qui
loquebat᷑ in me. Quid sunt hec dñe mi:
Et respondit angłs. & ait ad me. Isti sunt

Expanded text:
t conversus sum et levavi oculos meos et vidi et ecce quattuor quadrigae egredientes de medio duorum montium et montes montes aerei in quadriga pdriga secunda equi nigri, et in quadriga tertia equi albi, et in quadriga quarta equi varii et fortes. Et respondi, et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quid sunt haec, domine mi? Et respondit angelus, et ait ad me
Abbreviated transcription (Latin):
I uolurrimꝰ duas mulieres accipere he¬
reticoꝵ popłos & iudeoꝵ quoꝵ utriq¬
Er grediunt᷑ a facie dĩ & sp̃ũ ferunt᷑ in¬
certo. & habent alas milui. herodii upu¬
pe. dũ sẽꝑ in modũ ꝑdic̃is faciunt diuiti¬
as non cũ uidicio. & de eccłia raꝑe festi¬
nant & contentionib ac uirgiis delec¬
tantur. & quoscũq deceperint trahunt
ad interitũ. uolutant᷑ in cęno libidinũ
& sordib sempit̾nis. iste mulieres leuant
pon dus impirtatis grauissimũ & edificant
in confusione clomũ suã. & serui unt
regi babilomo ut ibi habitent hereticaꝵ¬

Expanded text:
cipere haereticorum populos et Judaeorum quorum utrique egrediuntur a facie Dei, et spiritu feruntur incerto, et habent alas milvi, herodii, et upupae, dum semper in modum perdicis faciunt divitias, non cum judicio , et de Ecclesia rapere festinant, et contentionibus ac jurgiis delectantur, et quoscumque deceperint, trahunt ad interitum, volutantur in coeno libidinum et sordibus sempiternis, istae mulieres levant pondus impietatis gravissimum, et aedificant in confusione domum suam, et serviunt regi Babylonio, ut ibi habitent haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
&e ipse habebant alas sicut abȩ sunt upu¬
pe  & eleuauerunt mensurã int̾ t̾rã &
celũ. Et dixi ad angłm qͥ loquebat᷑ in me.
Quo istȩ deferunt mensurã: Et dixit ad
me. Ut elificent ei domũ in t̾ra babylo¬
nis. & p̃pararent & ponent rã ibi suꝑ
sedẽ suã.
Uas mulieres egredientes: uidei arbit᷑ͣn¬
tur regnũ medoꝵ & macedonũ. quoꝵ
utrũq afflixerit populũ babiloniũ. & ibi
impietatis eoꝵ sedẽ posuerit. Hoc autẽ
arte confingunt. ne quod de se dictũ e.
in se intelligatur.
ue enĩ mulieres quȩ xgrediunt᷑ hand
clubiũ quinde t̾ra iudea accipeno¬
sunt decẽ & duȩ trib quarũ altera ab
assirus. altera a chalcleis captȩ sunt. Et
in alis earũ erat sp̃s idest potestas diabo¬
li. de quo in ecclesiastscȩ scriptũ ẽ. Si sp̃s
potestatẽ habentis ascenderit suꝑ te:
locũ tuũ ne dimiseris. Et in ruangelio

Expanded text:
sunt upupae. Et elevaverunt mensuram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt mensuram? Et dixit ad me: Ut aedificent ei domum in terra Babylonis, et praeparent, et ponant eam ibi super sedem suam. Duas mulieres egredientes, Judaei arbitrantur regnum Medorum et Macedonum, quorum utrumque afflixerit populum Babylonium, et ibi impietas eorum sedem posuerit. Hoc autem arte confingunt, ne quod de se dictum est, in se intelligatur. Duae enim mulieres quae egrediuntur, haud dubium quin de terra Judaea, accipiendasunt decem et duae tribus: quarum alterae ab Assyriis, alterae a Chaldaeis captae sunt. Et in alis earum erat spiritus, id est potestas diaboli, de quo in Ecclesiaste scriptum est: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . E
Abbreviated transcription (Latin):
& in suo scelere głabat᷑ postea mittit᷑ in
mediũ babilonis: & captiuitatis malo pͥi¬
tur. Uel iuxta theodotionẽ ipsa se ꝓre¬
cit & abscondit in medio amphore. ducrt¬
q suꝑ se pondus grauissimũ plũbi. ut
obturatũ os habrat. & ultra se iactare
non possit. Oel certe ab angło d ei op¬
pͥmit᷑. ut quȩ prius latebat inscelere. pt̃.¬
no silentio conticescat. Quod antẽ & ã
quib conclusa portetur. sequens lectio
docet
T leuaui oculos meos & uidi. & ecce dur
mulieres egredientes. & sp̃s in alis earũ
Et habebant alas qaiasi alas milui. Et leua

Expanded text:
 in suo scelere gloriabatur, postea mittitur in medium Babylonis, et captivitatis malo premitur. Vel juxta Theodotionem, ipsa se projicit et abscondit in medium amphorae, ducitque super se pondus gravissimum plumbi, ut obturatum os habeat, et ultra se jactare non possit. Vel certe ab angelo Dei opprimitur, ut quae prius laetabatur in scelere, aeterno silentio conticescat. Quo autem, et a quibus conclusa portetur, sequens lectio docet. Et levavi oculos meos, et vidi, et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habebant
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ meũ inquit habebunt sibilũ. ut
ex sibilo meo illos congrege̾. & me doceã
er̃ pastorẽ. Ego enĩ redemi eos. & libera
ui de captiuitate extento brachia. Et
ego ros multiplicabo qui ante multipli¬
cauerã. Ut disꝑsio in popłos non uideat᷑
ẽẽ diusio sed sementis oꝑatio. Et liberoꝵ
ac nepotũ segete multiplicata uiuant
cũ filuis suis & reuertant᷑ non solũ de
t̾ra egipti & de assiriis s ex utraq orbis

Expanded text:
diximus, meum, inquit, habebunt sibilum, ut ex sibilo meo illos congregem, et me doceam esse pastorem. Ego enim redemi eos, et liberavi eos de captivitate, extenso brachio: et ego eos multiplicabo, qui ante multiplicaveram, ut dispersio in populis non videatur esse divisio, sed sementis operatio, et liberorum ac nepotum segete multiplicata, vivant cum filiis suis: et revertantur non solum de terra Aegypti, sed et de Assyriis, et ex utraque orbi
Abbreviated transcription (Latin):
trib quȩ appellant᷑ domꝰ ioseph & epbrai
Et tantꝰ erit numerꝰ eductox. ut multiti¬
dinem terra non capiat.
cdm anagogen. significat dñs & sibilat
his qͥ peccatis furrant ante captiui. o
loquit᷑ ad ros. Uenite ad me oms qͥ labora¬
tis & ontrati estis. & inuenietis reqͥẽ ani¬
mab ur̃is. Collite iugũ meũ suꝑ uos:
& discite a me quia mitis sũ & humilisco¬
de. iugũ enĩ meũ suaue r̃: & onus meuor
leue ẽ. Quid hac significatione sibiloq
uehem̃tius. quo disꝑsus popłs congrega¬
tur: Congregant᷑ autẽ : quia dñs rede¬
mit eos non coeruptibili argento & au¬
ro ex uana sua conuersatione. sed p̾tio¬
so sanguine quasi agni inmaculati dñ¬

Expanded text:
tribus, quae appellantur domus Joseph et Ephraim: et tantus erit numerus reductorum, ut multitudinem terra non capiat. Secundum ἀναγωγὴν significat Dominus et sibilat his qui peccatis fuerant ante captivi, et loquitur ad eos: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et invenietis requiem animaet discite a me quia mansuetus sum et humilis corde: Jugum enim meum suave, et onus meum leve est . Quid hac significatione sibiloque clementius, quo dispersus populus congregatur? Congregantur autem, quia Dominus redemit eos: non corruptibilibus argento et auro, ex vana sua conversatione; sed pretioso sanguine, quasi agni i
Abbreviated transcription (Latin):
terra rgipti. & de assiriis congregabo eos. De
terra egipti. in qua imperabat rex pharao.
qͥ quondã głabundus dicebat. Uea sunt
flumina. & ego feci ea. Et de t̾ra assur.
qui & ipse dicebat. Suꝑ sidera celi ponã
thronũ meũ. & ero similis altissimo. Cum
autẽ de tenebris egipti & tribulatione
mundi &e de potestate assyrii. qui int̾pre¬
tat᷑ argurns atq conuincrus. ipse enĩ ẽ
inimicus &e ultor. nationes dñs congre¬
garit: inducet eas in t̾rã gala ad & libam.
Galaad in linguã nr̃am uertit᷑ testimo¬
niũ transmigrationis. Quando de car¬
nalib transimꝰ ad spũalia. de parte ueni¬
mꝰ ad totũ. t̾rena derelinqͥmꝰ. & ad cęles¬
tia trans migramꝰ. Libanus autẽ int̾pre¬
tat᷑ Ir ss suac moc. idest de albatio. Ad duci

Expanded text:
terra Aegypti, et de Assyriis congregabo eos. De terra Aegypti, et de Assyriis congregabo eos. De terra Aegypti, in qua imperabat rex Pharao, qui quondam gloriabundus aiebat: Mea sunt flumina, et ego feci ea . Et de terra Assur, qui et ipse dicebat: Super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Cum autem de tenebris Aegypti et de tribulatione mundi, et de potestate Assyrii, qui interpretatur arguens atque convincens ipse est enim inimicus et ultor, 878 nationes Dominus congregarit, inducet eos in terram Galaad, et Libani. Galaad in linguam nostram vertitur, testimonium transmigrationis, quando de carnalibus transimus ad spiritualia, de parte venimus ad totum: terrena relinquimus, et ad coelestia transmigramus: Libanus autem interpretatur λευκασμὸς, id est, dealbatio. Adduci