comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
proecđa discã catholica toto orbeterrarũ orbediffusa Ipsaestenim aniuersitas sangunedñi redem p
creder ein xpm̃ diligerexpmtam quã lapides sunt uiui. de quibus templũ dñi edificatur. Ho
tem plum est ubir egnatds̃ & ex audit. Quisquis enim praetertem plum dĩorauerit dm̃ non ex audit᷑
ad illam supe nam pacem non exauditur aduitã a&cernam quae non concediturmsi ei qui in templodĩorat
qui orat in paceecđȩ in unitate corporis xp̃i. quod corpus xp̃i constatex multis credentibus in toto orbeter
quia & in ea incipit diuin aoblatiotã quã dicaturdõ deilla& in illa. Exaudinos ds̃ salutaris noster spesom¬
Et ideo exauditur qui orat intemplo qui a ipseorat inspũ& u
nium finumterrȩ & in marilonge . Ipsa est nãq: unitas quae a finibus terrȩ idest ab oriente & occiden¬

Expanded text:
cet pro Ecclesia Dei sancta catholica toto terrarum orbe diffusa. Ipsa est enim universitas sanguine Domini Christum diligere Christum. Tanquam lapides sunt vivi, de quibus templum Domini aedificatur. Hoc autem templum est ubi rogatur Deus et exaudit. Quisquis enim praeter templum oraverit Deum, non exauditur ad illam pacem supernam, non exauditur ad vitam aeternam, quae non conceditur nisi ei qui in templo Dei orat. Qui orat in pace Ecclesiae, in unitate corporis Christi, quod corpus Christi constat ex multis credentibus in toto orbe terquia in ea incipit divina oblatio, tanquam dicatur Deo de illa et in illa: Exaudi nos, Deus, salutaris noster, spesEt ideo exauditur qui orat in templo, quia ipse orat in spirEt ideo exauditur qui orat in templo, quia ipse orat in spiritunium finium terrae et in mari longe . Ipsa est namque unitas, quae a finibus terrae, id est ab Oriente et Occiden
Abbreviated transcription (Latin):
sed solam digrati am collaudamus. Quia in hoc apparuit caritas dĩ in nobis qui a filium suum unigenitũ
misit ds̃in mundum ut uiuamus pereum. Non qua si nos dilexerimus dm̃. sed qm̃ ipseprior dilexit nos &
misit filium suum propitiationem propeccatis nris. Hancergo offert deuotio fidelium prosesuisq omni¬
bus id est ad seuel genere uel familiaritate. uel qualib& alia conditione subeiusdem fidei professioneꝑti¬
nentibus tam uiuentibus uidelic& quã de functis. Et hocqua spefideles faciant sub iungitur. quia non
pro aliquo temporalilucro sed solum modo proredemptione anim arum suarũ qui aut apłsdicit in ipso
habemus redemptionem persanguinem eius remissionem peccatorum. Prospesalutis & in colomita
nimȩ scilic& & corporis ab illo est dequo mm psalmocanitur. Dñi estsalus . Etat utraq ab illo ex pecte

Expanded text:
sed solam Dei gratiam collaudamus; quia in hoc apparuit charitas Dei in nobis, quia unigenitum Filium suum sed solam Dei gratiam collaudamus; quia in hoc apparuit charitas Dei in nobis, quia unigenitum Filium suum misit Deus in mundum, ut vivamus per eum, non quasi nos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse prior dilexit nos, et misit Filium suum propitiationem pro peccatis nostris. Hanc offert devotio fidelium pro se suisque omnibus, id est ad se vel genere vel familiaritate, vel qualibet alia conditione, sub ejusdem fidei professione pertinentibus, tam viventibus videlicet quam mortuis. Et hoc qua spe fideles faciant subjungitur, quae non pro aliquo tempohabemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum. Pro spe salutis, id est, pro nimae scilicet et corporis, ab illo est, de quo in psalmo canitur: Domini est salus. Tibi, inquit, reddunt vota
Abbreviated transcription (Latin):
cente Nonim molabis suꝑ fermentatum sanguinẽ hostiaemeae : nequeri si debit manedeuictima sol¬
lemnitatis phase: Etiterum Nemo in quit quifuerit im mundus suꝑ anima siue in uia proculingen
teur̃a faciat phasedño mense secundo. Et post pauca. Siquis autem & mundus est & initinerenon
ficium laudis quod acultoribus suis sibi offerri ipsep̃cepitdicens : Immoladõ sacrificiũ laudis & red de
ostendam illi salutaremeum: Quidest enim salutaredĩ nisi filiusdĩ saluator mundic Ipsegitur sacer
tima sacrificium laudis impleuit . malorum o perum tribuens in
largiens gratiã. Ad hoc enimdñosacrificium laudis ab eiuscultoribus immolatur ut quiglori antur in dño
glori&ur. Hocergo sacrificium laudis. oblatio est dominicȩ passionis inquanulla nr̃a merita agnoscimꝰ

Expanded text:
raecipiente Domino, et dicente: Non immolabit super fermento sanguinem hostiae meae, neque residebit mane de victima soraecipiente Domino, et dicente: Non immolabit super fermento sanguinem hostiae meae, neque residebit mane de victima solemnitatis phase . Et iterum: Nemo, inquit, qui fuerit immundus super anima sua, in via procul in gente vestra, faciat phase Domino mense secundo . Et post pauca: Si quis autem mundus est, et in itinere non ficium laudis, quod a cultoribus suis sibi offerri ipse praecepit, dicens: Immola Deo sacrificium laudis, et reddeostendam salutare meum . Quid est enim salutare Dei, nisi Filius Dei, Salvator mundi? Ipse igitur sacerdos et victima sacrificium laudis implevit, malorum operum tribuens indulgentiam, et bene operandi largiens gratiam. Ad hoc enim Dominus sacrificium laudis ab ejus cultoribus immolatur, ut qui gloriatur in Domino glorietur. Hoc ergo sacrificium laudis, id est oblationem Dominicae passionis, in qua nulla nostra merita agnoscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
aditantium fideliam dictur quitibiofferunt. Quodenim a dimplecur pro priae pernet¬
niimis acer ho tumi hoe generaliter agitur fide & de uotione cunctorum: Om nenimec dȩ
dicitur perbeatum pacrum apłm. Vosautem genuselectum regales acerdotium offerre spiritales
unt cunctio leo l&itiae signantur. Illius corporis uniti quirex sum mus & sacerdos est uerus regnũ
suis tribuen sutrex & ut pontifex eorum peccata sui sanguinis hostiamundans: Quan quã & in
eadem lege u&eristestamenti huius spiritalis sacer dotii quotota ecđa consecratur euidenter niys¬
terium commeñdatur: Cũ ille agnus in pascha maceandus quod nobisim molatus estxp̃s non a solis
sacer dotibus sed ab uniuerso generaliterpopulo iũbeur immolari. dicente dño Immolabit que e ã¬
urmuer samultitudo filiorumis rahel aduesperam. Hunonãque agnum in paschali sollem pnitate im¬

Expanded text:
mstantium fidelium dicitur: Qui tibi offerunt. Quod enim adimpletur proprie ministerio sacerdotum, hoc generaliter agitur fide et devotione cunctorum. Omni enim Ecclesiae dicitur per beatum Petrum apostolum: Vos autem genus electum, regale sacerdotium , offerre spiritalemmi sacerdotis membra existunt, cuncti oleo laetitiae signantur, illius corpori uniti, qui rex summus et sacerdos est verus. Regnum suis tribuit ut rex, et ut pontifex eorum peccata sui sanguinis hostia mundans, quanquam et in eadem lege Veteris Testamenti hujus spiritualis sacerdotii, quo tota Ecclesia consecratur, evidenter mysterium commendatur, cum ille agnus in pascha mactandus, quod vobis immolatus est Christus, non a solis sacerdotibus, sed ab universo generaliter populo jubetur immolari, dicente Domino: Immolabit eum omnis multitudo filiorum Israel ad vesperam . Hunc namque agnum in paschali solemnitate im
Abbreviated transcription (Latin):
non tamenas acer dotequi sacrificatinuocantur: Dõ quippe ronipsis sacrificat quãuis in memorus
ferturipsis qui a hoc sunt&ipsi: Sequitur inmysterio. Hanugitur oblationem seruitutis prãe¬

Expanded text:
non tamen a sacerdote qui sacrificat invocantur. Deo quippe, non ipsis sacrificat, quamvis in memoriinon tamen a sacerdote qui sacrificat invocantur. Deo quippe, non ipsis sacrificat, quamvis in memoriifertur ipsis, quia hoc sunt et ipsi. Sequitur in mysterio: 58. Hanc igitur oblationem servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
ropter meritanãque & intercessiones sublimium iustorum quos intercessores & patronos quaerimus
nrae in firmitati dñ smiser&ur & propiciatur. Vt in omnibus sueaduersis siue prosperis. neuel in illis
chiae& auxilium eius in uocantiait. Et ciui tatẽ hano saluabo e protegame am  p̃ropterme & propter
cansdnm placarecurabat. Quiescatinquien siratua & esto plicabilis supernequiciapopulitui. Recor
srahol soruonum tuorũ quibus iuratiperte m& ipsum dicens Multipli¬
cabo semenurmsicut stellas caeli. NECDVBITANDUMET FIDELUMEETITIONES ABSEI¬
ritibusiustorum sciri quia qui intus omni potentis dĩ claritaemuident. Nullo modo credendũ est
qui a sitforis aliquid qđ ignorent. POSTULATERGO ECCI ANFFRAGIASCÕ RUMMARTURṼ
nec tamen erigitaltariam quibus sacrific& martyrib: sed unilõ & martyrũ & nostro. Ad quod
sacrificium sicut homines dĩ quimundum in eius confessione uicerint suolo co &ordinenominantur.

Expanded text:
ropter merita namque et intercessiones sublimium justorum, quos intercessores et patronos quaerimus, nostrae infirmitati Dominus miseretur et propitiatur, ut in omnibus, sive adversis, sive prosperis, ne vel inEzechia, et auxilium ejus invocanti, ait: Et civitatem hanc salvabo, et protegam eam propter me, et propter cans altaris, Dominum placare curabat: Quiescat, inquiens, ira tua, et esto placabilis super nequitiam populi tui. Recorm dicens: Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli . Nec dubitandum est fidelium petitiones a spiritibus justorum sciri, quia qui intus omnipotentis Dei claritatem vident, nullo modo credendum est quia sit foris aliquid quod ignorent. Postulat ergo Ecclesia suffragia sanctorum martyrum, nec tamen erigit altaria inquibus sacrificet martyribus, sed uni Deo et martyrum et nostro. Ad quod sacrificium sicut homines Dei, qui mundum in ejus confessione vicerunt, suo loco et ordine nominantur,
Abbreviated transcription (Latin):
pulisui id estueri israhel. dequo in psalmo cantatur: Eccenondor mitabit nequehormi&. quiossto¬
ditisrahel Eteterum Nisi dñscusto dieritciuitatem frus trauuigilat qui custoditȩam: Idipsum au¬
tem uud& uresse adunare qđ pacificare idipsum custo dire quod & regere qui aee tdesi a sa anulura pa¬
cificando adunat. & adunando pacificat & custodiendo regit Pregendo custodit flesficandonsi opa
adunit cũ ominiun fidelium corda insuapace coniungit cũ omnium fideliam montes ꝑunuitateni denaspe

Expanded text:
puli sui, id est veri Israel, de quo in psalmo cantatur: Ecce non dormitavit neque dormiet qui custodit Israel . Et iterum: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Id ipsum autem videtur adunare quod pacificare, id idipsum custodire quod et regere; quia Ecclesiam suam Deus et pacificando adunat, et adunando pacificat, et custodiendo regit, et regendo custodit. Pacificando namque adunat cum omnium fidelium corda in sua pace conjungit, cum omnium fidelium mentes per unitatem fidei, spe
Abbreviated transcription (Latin):
ntuitam accnam. Proquibus ipseeisdem uorbis patri supplicans ait. Pater saĩȩ seruatos inno¬
minecuo quod de distimihi ł laeoergo uox utdicaturdo. Paterscẽ et ꝓpriaẽ unicifilii ꝑpaturã et communi somniũ

Expanded text:
um illo possiderent vitam aeternam, pro quibus ipse eisdem verbis Patri supplicans ait: Pater sancte, serva eos in noum illo possiderent vitam aeternam, pro quibus ipse eisdem verbis Patri supplicans ait: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi . Haec ergo vox, ut dicatur Deo Pater sancte, et propria est uni
Abbreviated transcription (Latin):
que in trame sunt nomini scõeius: Quisquis ergo supplicaturus et gratias asturusdõ locum scm̃ et aptum requitis
interioratua munda et omni inde mala cupiditate depulsa p̃paratibi incordis
eredignum ÷ etiustume aequum et salutare. postibi semꝑ etubiq gratias agere. Subiungit atq dirigit oritionen
quomodo eget aliquobono a quoomne bonum datur: Ido ueras ÷ dñs qui seruo non indiget et quo seruus indiget
uoduero adiungit seaẽ pater refercurł speculiter adumgeniti filii generitionem inquaco aeteqius et coȩ qualis
patri dequaa etiam ꝓphetaait: Generationem eiusquis enarrabit .ł. generalitor adomnium filiorumdi doptiono
uius tanta ÷ gratia. Alt cum habgret unicum poluerit illum eẽ unum sedut fr̃s haberet adoptauit illi quicun

Expanded text:
quae intra me sunt nomini sancto ejus . Quisquis ergo supplicaturus et gratias acturus Deo, locum sanctum et aptum requiris, quae intra me sunt nomini sancto ejus . Quisquis ergo supplicaturus et gratias acturus Deo, locum sanctum et aptum requiris, interiora tua munda, et omni inde mala cupiditate depulsa, praepara tibi in cordise dignum et justum est, aequum et salutare nos tibi semper et ubique gratias agere. Subjungit ad quem dirigat orationquomodo eget aliquo bono, a quo omne bonum datur? Ideo verus est Dominus, qui servo suo non indiget. Et quo servo indiget? Quod vero adjungit sancte Pater, refertur vel specialiter ad unigeniti Filii generationem, in qua coaeternus et coaequalis Patri, de qua etiam Propheta ait: Generationem ejus quis enarrabit? vel generaliter ad omnium filiorum Dei adoptionem, cujus tanta est gratia, ut cum haberet unicum, noluerit illum esse unum, sed ut fratres haberet, adoptavit illos qui c
Abbreviated transcription (Latin):
deserunt &tta sobis mort desoruraer tucro epserts areinl posises spsemo plalsens sumqam der
possidentem. Sintergo casta uota fidelium. Vile sit tempora leborum ut ueniat aeterpum inhereatdo ani¬
mapia ineumoratione suspensa. et perspiritales amplexuseiconera desideret illud quod secum ipse larentur
uantum ẽ enuim quod nobis exhibetds si se i psum polit exhibere siergobona subpetunt scłi sit misericordie facien
eries. Si defuerint sitpatiende fidelis occasio . Talienim deuotione actiam in omni lo codõ gratur agunt
quietubiq est p̃sens. ubiq: agposcit laudatorem suum aetiam cumore qui escente et tacente lingua secreto cordis
affectu fideliseianimabenedicit. Cumait insilentio quod canitur inpsalmo. Benedic animameadnõ et omia

Expanded text:
deserunt, aut a nobis morte deseruntur. At vero ipse Deus aeterna possessio semper praesens nunquam deserit deserunt, aut a nobis morte deseruntur. At vero ipse Deus aeterna possessio semper praesens nunquam deserit possidentem. Sint ergo casta vota fidelium, vilescat temporale bonum, et veniat aeternum. Inhaereat Deo anima pia in eum oratione suspensa, et per spirituales amplexus ei connexa desideret illud quod secum ipse largitur. Quantum est quod nobis exhibebit Deus, si seipsum nobis nolit exhibere? Si ergo bona suppetunt saeculi, sit misericordiae faciendae materies: si defuerint, sit patientiae fidelis occasio. Tali enim devotione etiam in omni loco Deo gratiae aguntur, quia qui ubique est praesens, ubique agnoscit laudatorem suum, etiam cum ore quiescente, et tacente lingua, secreto cordis affectu fidelis ei anima benedicit, cum agit in silentio quod canitur in psalmo: Benedic, anima mea, Domino, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mundati sindui etiouemn ubi sunt  nescut aut̃di reprobart ẽ Unde et quibusdam dictorus dontorostendi
ubns uessuotios. Ex quo quutoulmie uliem sit git dia tum actionem d debitam pogl en terte ios uiderter oftondits
psilro bes uediaut drim inomni tem pore semiper laus eius in oremeo. Et larum lnomii locodom¬
uationiseius benedicapimamta dño. Quid ÷ ergo quibenedicit it eiotiaisigit᷑ dño ln omni tempore pisihumiles
corde Ipsamenim humilitatem docuit dñs poster incorpore suo quia commendat corpus ac sanguine suum
ilitatem suam commendat. Esto humilissiuis benedicere dnn¬
uia et iobnontantum benedixit dñm. quando habundabant illi omnia quibus legimus rodiuitem fuisse abla¬
mereo sed habebat quodlaudaret. In laudedĩ suiquasi inrerũ copiaquie scobit. Os illi sol¬
num fuit nepossessionum damnis periclitargtur. Num quidenm ꝑdiditdm̃ quamuis ꝑdideritquodd derat
ds̃ pluse enim habere eumquidat quamilla quaedat. Si enimpulchia sunt quaedait quanto pulchinior ille

Expanded text:
mundati sunt, et novem ubi sunt? Nescire autem Dei reprobari est: unde et quibusdam dicturus est: Amen dico vobis, nescio vos. Ex quo quantum malum sit gratiarum actionem Deo debpsalmo: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo Psal. XXXIIanima mea Domino . 20. Quis est ergo qui benedicit et gratias agit Domino in omni tempore, nisi humilis corde? Ipsam enim humilitatem docuit Dominus noster in corpore suo, quia cum commendat corpus et sanguinem suum, humilitatem suam commendat. Esto humilis, si vis benedicere Dquia et Job non tantum benedixit Dominum, quando abundabant illi omnia, quibus eum legimus divitem fuisse. Abla Non habebat quae teneret, sed habebat quod laudaret. In laude Dei sui quasi in rerum copia quiescebat. Deus illi solatium fuit, ne possessionum damnis periclitaretur. Nunquid enim perdidit Deum, quamvis perdiderit quod dederat Deus? Plus est enim habere eum qui dat, quam illa quae dat. Si enim pulchra sunt quae dat, quanto pulchrior ille
Abbreviated transcription (Latin):
simis sobi : Ta inquam extentis pennis et duabi salis reblistis dẽ duobis pinoceptis dlectio nisdi
stbledions proximi uolat ad dnm: Ascendens uolando quia a scendit a mando Adilbapsllaet
suppaim bueru seem mdire momnium prm̃ quaet̃ in caelis. Ab illaenim perasriuamur in hacuit
d eii sreditum sisputamus tomdiumiseri ec laborantes donot adillam redeamus Nec ciurs unuteeli
dim serunt uos inpere gripatione sed annuntia uer nobis ipsum regem u¬

Expanded text:
abus alis resolutis, id est duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proximi, volat ad Dominum, ascendens volando, quia ascendit amando ad illam scilicet supernam Jerusalem matrem omnium nostrum, quae est in coelis. Ab illa enim peregrinamur in hac vita, ad ejus reditum suspiramus tandiu miseri et laborantes, donec ad illam redeamus, nec cives nostri angeli dimiserunt in peregrinatione; sed annuntiaverunt nobis ipsum regem
Abbreviated transcription (Latin):
ocuittoleraroquia tolerauit. Doouit pati qui a passus÷ et promisit reso rrecturos quia resutrexit in se¬
ipso osterdens qui dsperare debeamus : Siergo ꝓphete et patres antiqui antequam dñs poster ih xp̃s
uomiret incurpe untequam mortuus resurrexissot et ascondis sec Incaclum saspiraba nttamen illiciuite
quantum tisopartet desidirare quo nos ipse praecessit tundenium qua m recesst: ant qui se ndotes
qusuisata ii urebure de ulto sermonis quar desalute etatudifiaitione plebis ꝓpt̃ idiotas e rusta inos
onsursum sed uulgat seemnone suisumcorda dicere solebant t rostanto planius omnium sensib¬
omet uuẽ pdbuc si curdos et dictt: Gratias agamus dñõ dõpro: Gratia rom ustio patrluniuuisise per

Expanded text:
ocuit tolerare, quia toleravit; docuit pati, quia passus est; et promisit resurrecturos, quia resurrexit, in seipso ostendens quid sperare debeamus. Si ergo prophetae et patres antiqui antequam Dominus Jesus Christus veniret in carne, antequam mortuus resurrexisset et ascendisset in coelum, suspirabant tamen illi civitati, quantum nos oporteat desiderare quo nos ipse praecessit, et unde nunquam recessit. Antiqui sacerdotes qui non tam curabant de cultu sermonis, quam de salute et aedificatione plebis, propter idiotas et rusticanos, non sursum, sed vulgari sermone Sursum corda dicere solebant, ut res tanta plenius omnium sensiocuit tolerare, quia toleravit; docuit pati, quia passus est; et promisit resurrecturos, quia resurrexit, in seipso ostendens quid sperare debeamus. Si ergo prophetae et patres antiqui antequam Dominus Jesus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
recte & adipsumdicitar gratulando & deipso ad alios exhortando uel instruendo. Sabaothautem¬
unum est ddedecem nominibus dĩ apud hebreos & latine in terp̃tatur exercituum si ue uir tutum.
si cut frequenter in proph&ispositum est: Haec dicitdñs exercituum. Et inpsalmo. Dñs uirtu¬
tum ipse estrexgloriae. Qui ideo dñs exercituum & dñ suirtutũ uere creditur qui a om̃is militia
caelestis exercitus om̃s supernȩ uirtutes atque angelicepotestates. eiusimperio subi acent etus ser¬
uiunt uoluntati: Angelicos enim sp̃s rectemilitiã dicimus. qui ad ecertare eos contrapotestates
aereas non ignoramus: Quaetamencertamina non labore sedimperio ꝑagunt. quia quod a gen¬
dum contramm mundos spiritus app&unt ex ad iutorio cunc taregentis possunt. De hacnãque
litia nascenterege nr̃o scriptum est. Subito facta esł cũ ang

Expanded text:
recte et ad ipsum dicitur gratulando, et de ipso ad alios exhortando vel instruendo. 38. Sabaoth auterecte et ad ipsum dicitur gratulando, et de ipso ad alios exhortando vel instruendo. 38. Sabaoth autem est de decem nominibus Dei apud Hebraeos, et latine interpretatur exercituum, sive virtutum, sicut frequenter in prophetis positum est: Haec dicit Dominus exercituum. Et in psalmo: Dominus virtutum ipse est rex gloriae . Qui ideo Dominus exercituum et Dominus virtutum vere dicitur, quia omnis militia coelestis exercitus, omnes supernae virtutes atque angelicae potestates ejus imperio subjacent, ejus serviunt voluntati. 39. Angelicos enim spiritus recte militiam dicimus, quia decertare eos contra potestates aerias non ignoramus: quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quod agendum contra immundos spiritus appetunt ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque militia nascente Rege nostro scriptum est: Subito facta est cum ange
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uidit & seraphinistis uocibus eum collaudantia audiuit & beatus iohannes in apocalypsi sub figura quat¬
tuor animalium introducit Legitur nãque inisaia deseraphin laudantibus ita. Etitadamabat alter
dñ stđs omnp̃s quiest & quierat& quiuenturus est. M anifestum estergo quod in hisuerbis diunȩ laudis
sit Nam inisaia tantum dñss abaothlegitur. In apocalypsiuero dñs d r omni potens Etideo non
humano arhitrio sed utriusq scripturȩ auctoritate coniunc tadicimus dñs elssab aoth Itemini sara
legitur : Plena est om̃ĩ sterragloria eiustã quã hoc angeli non adipsum dm̃. sed deipso ad inuicem
nosensu prae sumptũ. seddealia scriptura as sum ptũ & additũ est : Loquente ipsodõ inhieremi a pro¬
ph&a & dicente : Caelum & terram ego implebo. Quic quid autẽ indi laudibus scriptur adicit

Expanded text:
Dei vidit, et seraphim istis vocibus eum collaudantia audivit. Et beatus Joannes in Apocalypsi sub figura quaDei vidit, et seraphim istis vocibus eum collaudantia audivit. Et beatus Joannes in Apocalypsi sub figura quatuor animalium introducit. Legitur namque in Isaia de seraphim laudantibus ita: Et clamabant alter nipotens, qui est, et qui erat, et qui venturus est . Manifestum est ergo quod in his verbis divinae laudisit: nam in Isaia tantum Dominus sabaoth legitur; in Apocalypsi vero Dominus Deus omnipotens, et ideo non humano arbitrio, sed utriusque Scripturae auctoritate conjuncta dicimus: Dominus Deus sabaoth. Item in Isaia legitur: Plena est omnis terra gloria ejus, tanquam hoc angeli non ad ipsum Deum, sed de ipso ad invicem no sensu praesumptum, sed de alia Scriptura assumptum et additum est, loquente ipso Deo in Jeremia propheta et dicente: Coelum et terram ego impleo. Quidquid autem in Dei laudibus Scriptura dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
uid&cur & laudatur in cȩlo. Hȩcenim confessio non est peccati dequa nobii p̃cipitur. Confitemini alterutrũ
peccataur̃a & psalmistaait. Dix confitebor aduersũ me in iustitiã meam dño. sed laudis & gratiarũ
actionisqualis intellegitur in psalmo ubi canimus. Confiteantur dño misericordieeius : & mir abilia eius
filiis hominũ Et̃qualem dñ sils qui nullumomininohabebat peccatum in euangelio dõpatri offertdicens
Consiteor tibi pater dñe caeli & terrȩ quia abs condistihȩc asapientibus & prudentibus. & ruelasti ea par
uulis Vnaigitur confessione idesdlaude & gratiarum actione. iam nunc homines um angelis soci¬
antur . laudantes decaelestibus & terrestrib: tã quameum quife¬
cit caelum & terram. Edicentes
GLΟRIATVA lstesut uoces
angelorũ laudantium in caelis: Hunc ymnũ glori aedĩ & esaias proph&a seaudissetestatur quando gloriã

Expanded text:
videtur, et laudatur in coelo. Haec enim confessio non est peccati, de qua nobis praecipitur: Confitemini alterutrum videtur, et laudatur in coelo. Haec enim confessio non est peccati, de qua nobis praecipitur: Confitemini alterutrum peccata vestra . Et Psalmista ait: Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam , sed laudis et gratiarum actionis, qualis intelligitur in psalmo ubi canimus: Confiteantur Domino misericordiae ejus, et mirabilia ejus filiis hominum . Et qualem Dominus Jesus, qui nullum omnino habebat peccatum, in Evangelio Deo Patri offert dicens: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et revelastiionis. Una igitur confessione, id est, laude et gratiarum actione jam nunc homines cum angelis sociantur, laudantes de coelestibus et terrestribus, tanquam eum, qui fecit coelum et terram, et dicentesterra. Istae sunt voces angelorum laudantium in coelis hunc hymnum gloriae Dei. Et Isaias propheta se audisse testatur, quando gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt uerbanr̃ a sed desideria: A&̃ nã & enim uitãsio repetimus. nec tamen corde desideramus dam antes
tacuimus: Siuero desideramus excorde &iã cũ ore conticescimus tacentes damamus. Sic moses abstrepi
bat & tamenssilens aurediuinȩ pi&atis audiebatur cuidicitur Quid clam a s ad meo
intus estergo indesiderio lamor secr&us qui adhumanas aures non ꝑuenit . & tamen auditũ conditoris re¬
pla: Et quia superna illaciuitas exange lis & hominibus constatatque tantum credimus hominumgenus
inderequantos illi contigitelectos angelos remansisse sicut scripi¬
iux tanumerum angelorum dĩ merita scã ecđ a quae illis soci anda est incaelo & cũ illis indi laudibus ꝑman¬
sura lam nunc ipsis uoabus dm̃ laudat interris. quibuseum sci angeli laudant in caelis: Et hoc non suꝑ baprȩ

Expanded text:
ciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen desideramus, clamantes ciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen desideramus, clamantes tacuimus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Sic Moyses ab strepitu verborum lacebat, et tamen silens aure divinae pietatis audiebatur, cur dicitur: Quid clamas ad me? . Intus est ergo in desiderio clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum Conditoris replet; et quia superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus hominum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansissjuxta numerum angelorum Dei, merito sancta Ecclesia, quae illis socianda est in coelo, et cum illis in Dei laudibus permansura, jam nunc ipsis vocibus Deum laudat in terris, quibuscum sancti angeli laudant in coelis, et hoc non superba pra
Abbreviated transcription (Latin):
dicentium uocemagna. Dignus estagnus quioccisus est accipereuir tutẽ & diuinitatẽ & sapientiam & forti¬
tudinem & honorem & gloriã & benedictionem. Posthȩc in quit uidi & eccemulttudo magna quã nume¬
rare nemopoterat exomnigente & tribu & populo & lingua stantes ante hronũ & in conspectuagniamio¬
tis stolis albis & palme in manibus eorum. Et clamabant uoce magnadicentes salusdõ nr̃o. sedenti super
thronum & agno. Eccelaudis sacrificium in discr&e patri& filio scõrum immol atchorus. Quorũ uoces
inquẽ desiderant angeli prospicere. Sequitur sacerdos & dicit. CUMQVIBUSETNRÃSUOCES UT ADAUIT¬
toris ipsa ad mirationeintime contem plationis. Quale s ergo oport&esse uoces nr̃as quas in conspectudĩ cum
angelicis laudibus deprecamur admitti idest in tromitti ut possimus dicere . In tr& oratiomea in conspectutuo
NONESTIN SONOORIS. SEDIN DESI DERIO CORDIS Uoce senimapud secretissimas auresdĩ. non fa¬

Expanded text:
 sapientiam et fortitudinem et honorem et gloriam et benedictionem . Post haec, inquit, vidi, et ecce multitudo magna, quam dinumerare nemo poterat ex omni gente et tribu et populo et lingua stantes ante thronum et in conspectu Agni, amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna dicentes: Salus Deo nostro sedendi super thronum, et Agno . Ecce laudis sacrificium indiscrete Patri et Filio sanctorum immolat chorus, quorum voces in quem desiderant angeli prospicere. Sequitur sacerdos et dicit: 36. Cum quibus et nostras voces, ut admittoris ipsa admiratio intimae contemplationis, quales ergo oportet esse voces nostras, quas in conspectu Dei cum angelicis laudibus deprecamur admitti, id est intromitti, ut possimus dicere: Intret in conspectu tuo. non est in sono oris, sed in desiderio cordis. Voces enim apud secretissimas aures Dei non fa
Abbreviated transcription (Latin):
terra sed & angłorum in caelis essesalutem. Quia
dum nosredempti adsoꝑnaducimur corũ profecto numerus qui satana cadente
erit mpioratus implaur ł line &eenum patalus at. Instaurariom̃ a inxp̃oquacmn caelis & quȩ in terra
silentio iquo cessante omni strepitu uerborum sola ad dm̃ dirigatur inuentio & deuotiocordium so¬
ciatis omniumuotis &desideriis Incipit sacerdos orationem fundere qua ipsummysterium
domini i corporis & sangiunis consecratur. Sic enimoport& ut inilla horatam sacrȩ & diuine¬

Expanded text:
terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos redempti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cadente erat minoratus, impletur. Hic enim Paulus ait instaurari omnia in Christo, quae in silentio, in quo cessante omni strepitu verborum, sola ad Deum dirigitur intentio, et devotio cordium, sociatis sibi omnium votis et desideriis, incipit sacerdos orationem fundere, qua ipsum mysterium Dominici corporis et sanguinis consecratur. Sic enim oportet ut in illa hora tam sacrae et divin
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta qđ ipse in eu angelio iudȩis non credentibus dicit Egoueni in nomine patris mei
& non recepistis me. Assumunt autẽ uersiculum laudisturbȩ depsalmocentesimosep
iño cantatũ essemanifestum est: Quodeniin turbȩdicunto sanna. hoc
tur benedictus qui uenit in nomine dñi. Quoduero in eiusdem laudis prosecutione sub

Expanded text:
juxta quod in Evangelio Judaeis non credentibus dixit: Ego veni in nomine Patris mei, juxta quod in Evangelio Judaeis non credentibus dixit: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me , assumunt autem versiculum laudis turbae de psalmo centesimo decimo septimo, quem de Domino cantatum esse manifestum est: quod cum turbae dicunt hosanna, hoc tur: Benedictus qui venit in nomine Domini . Quod vero in ejusdem laudis
Abbreviated transcription (Latin):
barum. laud antium dnm & regemnrmuenientẽ hiero solimis at que dicentium
OSANNAINEXCELSIS. BENTDICTUS QUIGENIT INNOMINE DNI.OSANMAIN EXCUSIS
taenim exscriptura proph&ica & euangelica compl&ur plena laudatio cũ postlaudem &
gloriam scãe trinitatis adiungitur &ã gratiarum actio deaduentu saluatoris qui unus in
ipsa & ex ipsa trinitate prosalute nr̃a homo factus in mundumuenit. & eandem salutem moriendo
& resurgendo perfecit: Mortuus estenim propterdelictanr̃a & resurrexit propteriusti¬
ficationemnram. Vnde merito illi gratia sagentes dicimus osanna id est salus in ex telsis
Hocest enim quod im psal mocanitur Dm̃ est salus & suꝑ populum tuum benedictiotua. Hoc qđ
in magnȩ deuotione laudis in apocalipsi scorumchorurresonat : Salus dõnr̃o qui sed& suꝑthro¬
nũ & agno Rec te quoque subiungimus: BENEDICTUS QVIUENIT INNOMINEO Ñ

Expanded text:
barum laudantium Deum et regem nostrum venientem Hierosolymam, atque dicentium: 41. Hosanna in excelsis, benedictus qui venit in nomine Domini, hosanna in excelsis. Ita enim ex Scriptura prophetica et evangelica completur plena laudatio, cum post laudem et gloriam sanctae Trinitatis adjungitur etiam gratiarum actio de adventu Salvatoris, qui unus in ipsa et ex ipsa Trinitate pro salute nostra homo factus in mundum venit, et eamdem salutem moriendo et resurgendo perfecit. Mortuus est enim propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Unde rite illi gratias agentes, dicimus Hosanna, id est salus in excelsis. 42. Hoc est enim quod in psalmo canitur: Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua . Hoc quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Recte quoque subjungimus: Benedictus qui venit in nomine Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
eri sui iusti abel cuius fides & iustitia x oblationis acceptatio & in lege u&eri commendatur ubi scriptũ ẽ
trespexitdsad abel& ad muneraeius. & meuangelio dicente dño: A sanguine abeliustiusque ad sangui n ẽ
perquã testimonium consecutus est esseiustus. testimonium ꝑ hibente muneribus eius dõ & ꝑ illam de¬
dauid ꝓuerisui : Etsicut sacrisicium in quit patriari hȩ nr̃i abrahȩr ueti guequod sacrificauit in oblatione

Expanded text:
eri sui justi Abel, cujus fides et justitia et oblationis acceptio et in lege veteri commendatur, ubi scriptum est: eri sui justi Abel, cujus fides et justitia et oblationis acceptio et in lege veteri commendatur, ubi scriptum est: Et respexit Deus ad Abel et ad munera ejus ; et in Evangelio: A sanguine Abel justi per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente muneribus eius Deo et per illam deDavid pueri sui . Et, sicut sacrificium, inquit, patriarchae nostri Abrahae. Utique quod sacrificium in oblationem
Abbreviated transcription (Latin):
maculatam hostiam: Oraturds̃ ut super hȩc muner auitȩ & sutis quae p̃darȩ maiestatieus offe¬
runtur propitio id est placabili& sereno uulturespicere digcar. Non qui a ualtus eius aliquando¬
obnubilatur & aliquando serenatur : cũ ipsesit pater luminuubeatus ia cobasdicit Apud quem
non est transmutatio neuicissitudinis obumbratio. &beatusis te¬
suꝑ nos&cmi sereatur nr̃i. Sicute contrario de quibusdam quius miseri cordia in dignisunt.
ipsedutt Abs condã faciem meĩ ab eis Eti terum quibus seplibilem p̃b& promitte dicens
łtnonauertã faciem meam al uobis. Vnde &beatusdanielis ipsis uerbis exora diclis Exaudi
d ne pcesseruuitui. illu mina faciemtuam suꝑscũ arium tuum atopitias intendepopulumistũ
suptrqueminuocatum est nomentuum. Neque etum ds̃ huana forma faciem autuul
pracsentia respiciat dignanter eccłaesuaemunera & accepta & beneplacita habeat sicut munera pu¬

Expanded text:
maculatam hostiam. Oratur Deus ut super haec munera vitae et salutis, quae praeclarae majestati ejus offeruntur, propitio, id est placabili et sereno vultu respicere dignetur, non quia vultus ejus aliquando serenatur, ut ipse sit Pater luminum, ut beatus Jacobus dicit: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Et beatus super nos, et misereatur nostri . Sicut e contrario de quibusdam, qui ejus misericordia indigni sunt, ipse dicit: Abscondam faciem meam ab eis . Et iterum quibus se placabilem praebet, promittit dicens: Et non avertam faciem meam a vobis . Unde et beatus Daniel istis ipsis verbis exorat, dicens: Exaudi, Domine, preces servi tui, illumina faciem tuam super sanctuarium tuum, et propitius intende populum istum, super quem invocatum est nomen tuum . Neque enim Deus humana forma faciem aut vultum praesentia, respiciat dignanter Ecclesiae suae munera, et accepta et beneplacita habeat, sicut munera pu
Abbreviated transcription (Latin):
datuitam mundo: Et post paululum: Ego sum panisuitae: Quiuenit ad menone suniet : et quicredit in me
nonsicietumquam. Et iterum: Amen amendico uobis quicredit inme habetuitam aec̃niam: Egosumpanis

Expanded text:
dat vitam mundo. Et post paululum: Ego sum panis vitae, qui venit ad me non esuriet, et qui credit in me dat vitam mundo. Et post paululum: Ego sum panis vitae, qui venit ad me non esuriet, et qui credit in me non sitiet unquam. Et iterum: Amen, amen dico vobis, qui credit in me habet vitam aeternam. Ego sum panis
Abbreviated transcription (Latin):
et in hacuita perfidem regimur et post hancuitam ꝑ ipsam spetiem in commutabilis ueritatis ad ꝑfectionem
insacramento sui corporis et sanguinis cõm̃dauit longe antequam pateretur inpopulis pdicauit. sed pridie
quam pateretur. Id ÷ oa noctae quatra debatur in caena discipulistra didit: N ambeitus lohannes
uarrat eum fugis se in montem declinando uideliceta turbis quaetanti signiad mirationȩ ꝑ noctecupiebapt
rapere ut facere eum regem: łtmox superueniente nocte ambu lantem suꝑmare uenissec apharpaum:
tq ibi iam die altera occurrentibus sibi turbis et inter alia querentibus etdicentibus quid facigmu s uto peremur
operadĩ respondisseeis : Hloo opusdĩ ut predatis in eum quemmisit ille : Cumq: respondis sentei.¬
udergotu facis signum utuideantus etcredamustibi quidoperaris patresprĩ manducauerunt manna indeserco

Expanded text:
et in hac vita per fidem regimur, et post hanc vitam per ipsam speciem, incommutabilis veritatis ad perfectionemet in hac vita per fidem regimur, et post hanc vitam per ipsam speciem, incommutabilis veritatis ad perfectionemin sacramento sui corporis et sanguinis commendavit, longe antequam pateretur in populis praedicavit; sed pridiequam pateretur, id est ea nocte qua tradebatur, in coena discipulis suis tradidit. Nam beatus Joannes in quinque millia hominum satiata sunt, narrat eum fugisse in montem, declinando scilicet a turbis, quae tanti signi admiratione permotae, cupiebant rapere et facere eum regem, et mox veniente nocte ambulantem super mare venisse Capharnaum, atque ibi jam die altera occurrentibus sibi turbis et inter alia quaerentibus et dicentibus: Quid faciemus ut operemur opera Dei? respondisse eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Cumque respondissent: Quod ergo tu signum facis, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Patres n
Abbreviated transcription (Latin):
discipulorum quod neq: pos neque patres prĩ portarepotuimꝰ . sed ꝑfidem dnĩ ihũ xp̃i credimus saluari que mad modũ
et illi : Om̃is itoq: hominum multitudo ꝓpt̃ quos ad aemonum dominatu liberandos xp̃s aduenit. In illo habent
misericordis simam purgationem etmentis et esps et corporissui: Propterea quippetoum hominem si ne peccati
ille suscepit ut totum quo constat homo a peccatorum perte sanaret : so batia quippedĩ non potiugratius cõm̃dari
quam ut ipsȩ unicusdĩ filius inse in commutabilitermanens. indueret hominem ec spemdi lectionis suae doparet
nominibus homine medio qua ad illum ab hominibus ueni retur quitam longeerat immortalis. a mortalibus
in cominutabilis a commutabilibus iustus ab impiis . beatus amiseris: Et quia naturaliter indiditp
utbeiti immortalesq: eẽ cupiamus manens beatus suscipiensq: mortalem ut nobi stribueret quod amamus
ꝑcipiendo docuit contẽp̃nere qđ timemus: Hacdĩgratia qua in nos ostendit magnam mi sericordiã suam

Expanded text:
 fidem Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi? Omnis itaque hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatione liberandos Christus advenit, in illo habent misericordissimam purgationem et mentis et spiritus et corporis sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum quo constat homo, a peccatorum peste sanaret. Gratia quippe Dei non potuit gratius commendari, quam ut ipse unicus Dei Filius in se incommutabiliter manens, induceret hominem, et spem dilectionis suae donaret hominibus homine medio, qua ad illum ab hominibus uniretur, qui tam longe erat, immortalis a mortalibus, incommutabilis a commutabilibus, justus ab impiis, beatus a miseris, et quia naturaliter indidit nobis ut beati immortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod amamus, perpetiendo docuit contemnere quod timemus. Hac Dei gratia qua in nos ostendit magnam misericordiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
ipluralem diuinitatis numerum incidisse arguerentur abhis qui in effabile
patris & filii & sp̃s sc̃i mysteriumignorabant : Rectissi meergo constitutum estut quia pater & filius
& sp̃s sc̃s unius dĩtatis unius naturȩ. unius aequalitatis. unius deniq potes tatis existunt un a ex eis per¬
sacerdotis officio functus est tunc cũ dõ patriimmaculatam suae carnis hostiã in ara optuliterucis
turam. Vnde & apłs Non diuinitati sed humantatieius. hocinter ascensionis eius mys terium coapta

Expanded text:
dos errores, praedicabant, in pluralem divinitatis numerum incidisse arguerentur ab his qui ineffabile dos errores, praedicabant, in pluralem divinitatis numerum incidisse arguerentur ab his qui ineffabile Patris et Spiritus sancti mysterium ignorabant. Rectissime ergo constitutum est, ut quia Pater et Filius et Spiritus sanctus unius Deitatis, unius naturae, unius aequalitatis, unius denique potestatis exsistunt, una ex eis persacerdotis officio functus est, Tunc cum Deo Patri immaculatam suae carnis hostiam in ara crucis obtulitturam. Unde et apostolus non divinitati, sed humanitati ejus hoc intercessionis ejus mysterium coapta
Abbreviated transcription (Latin):
cattedicens: Vt om̃s honori ficent silium non in ferius. sed sicuthonori ficant patrem. Quic qui dergo
mandatis caelestibus obsequendo diuinitati exhibemus si uein sacrificiorum ritu. siuein supplicatione
precũ siue in alio quo lib& mumficentiae genere & patri& filio aequaliter deb&ur. ac sic nullum uene¬
nis honorem priuati possid& pater. qui non ad filu & sp̃s scĩ ꝑtin
cunde n atiuitatis gratiacelebratur. nul lidubium qđ & mysteriorum sacrificia communi dignitatis
honorepater & filius & sp̃s sc̃s possid& qui a in separ abili dĩtatis unitate trinitas ipsa conexa est: Vt
autẽ ad solum patremoratio dirigatur id apłi scõpereos ordinante spũ sanxerunt . ut quimultorum
deorum errores unius dĩ praedicationenitebantur euellere subtrinitatis sacramento uniꝑsonȩ in

Expanded text:
cat te dicens, ut omnes honorificent Filium non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Quidquid ergo cat te dicens, ut omnes honorificent Filium non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Quidquid ergo mandatis coelestibus obsequendo divinitati exhibemus, sive in sacrificiorum ritu, sive in supplicatione precum, sive in alio quolibet munificentiae genere et Patri et Filio aequaliter debetur, ac si nullum venerationis honorem privatim possidet Pater, qui non ad Filii et Spiritus sanccundae nativitatis gratia celebratur; nulli dubium quod et mysteriorum sacrificia communi dignitatis honore Pater et Filius et Spiritus sanctus possidet, quia inseparabili Deitatis unitate Trinitas ipsa connexa est. Ut autem ad solum Patrem oratio dirigatur, id apostoli sancti, sancto per eos ordinante Spiritu, sanxerunt, ut qui multorum deorum errores unius Dei praedicatione nitebantur evellere, sub Trinitatis sacramento uni personae
Abbreviated transcription (Latin):
quia pater in filio & filius in patreest : sicutisaias adeundem filium lo quiturdicens. Inteest đs & non est ds̃
praeterte Etin euangelio. Ego in quit in patre& paterm meest nulli di¬
lio. E goin quit in patre& paterm meest nulli dubium quod similiter ut patri
&u am filio qui in eodempatre consubstantialiter man& a nobis sacrificiumim mol&ur. Cum enimita imse
in uicem ut separari neque antmanent. quod uniex hi sueris utrisq ex hibitum crede. Deni que filius an
Quimeuid& uid& & patrem Ego & pater unumsumus: Siuisio fili patris est contẽplatio patrishono
QUODSI INVENIVNTUR QUIPATREMHONORIFICANT. ET NON HONORIFICANT FIUG̃ NONGO¬
test inquitsieri: Qui non honorificat silium. non onorificat patrem quimisitillum. Sed neforte
mpatrem honorificestã quã maiorem filium uero tamq: min¬

Expanded text:
quia Pater in Filio et Filius in Patre est, sicut Isaias ad eumdem Filium loquitur dicens: In te est Deus, et non est Deus quia Pater in Filio et Filius in Patre est, sicut Isaias ad eumdem Filium loquitur dicens: In te est Deus, et non est Deus praeter te . Et in Evangelio: Ego, inquit, in Patre et Pater in me est , nulli dubium, quod similiter ut Patri etiam Filio, qui in eodem Patre consubstantialiter manet, a nobis sacrificium immoletur. Cum enim ita in se invicem, ut separari nequeant manent, quod uni exhibueris, utrisque exhibitum crede. Denique Filius ait: Qui me vidit vidit et Patrem. Ego et Pater unum sumus , sic visio Filii Patris est contemplatio, Patris honoQuid si inveniuntur qui Patrem honorificant, et non honorificant Filium? Non potest, inquit, fieri. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum; sed ne forte Patrem quidem honorifices tanquam majorem, Filium vero tan
Abbreviated transcription (Latin):
masculim sunt generis & pluralis numer tantum: Si autẽ per u. ltteramdicantur ũ cut in psal mis
& ymnis & in prae senigratiarum actione ponitur greca dedinatione in neutra lege: nusmutantur. ueludeũ
dicimus luci da sidera speciosa nemora iocundalitora sic & beata sera piun neutrali genere & pluralinumer
accipiamus . Illud auteni attenti ssi me cognoscendum qui a non ita scĩ angeli & c&erecaelorum uirtutes
maiestatem dĩ patris laudare adorare tremere & communi exultatione concelebrare dicuntur ꝑxp̃m
nitas & in diuiduamaiestas. itaei in omnibus ae qualis honor & indiuiduaglorificatio deb&ur. Nec allo
modo aut pater si nefilio. aut filius sine patre& spũ sc̃o. autlaudar aut adorari. autullo diuimcultus obse¬
aut filium in uocas totam unitatẽ deitatis totam amplecteris trinitatem:. Si enim uere& fideliter credit

Expanded text:
masculini sunt generis et pluralis numeri tantum. Si autem per n litteram dicantur, sicut in psalmis masculini sunt generis et pluralis numeri tantum. Si autem per n litteram dicantur, sicut in psalmis hymnis, et in praesenti gratiarum actione ponitur, Graeca declinatione in neutrale genus mutantur, velut cum dicimus lucida sidera, speciosa nemora, jucunda littora: sic et beata seraphin neutrali genere et plurali numero accipimus. Illud autem attentissime cognoscendum, quod ante ita sancti angeli et caeterae coelorum virtutes majestatem Dei Patris laudare, tremere, et communi exsultatione concelebrare dicuntur per Chnitas et individua majestas, ita ei in omnibus aequalis honor et individua glorificatio debetur; nec ullo modo aut Pater sine Filio, aut Filius sine Patre et Spiritu sancto aut laudari, aut adorari, aut ullo divini cultus obseaut Filium invocas, totam Deitatis unitatem, totam amplecteris Trinitatem. Si enim vere et fideliter creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
uetandum hymnum creatori. Et qui a longũ fuit inistagratia
nes qui inscripturis nouem inueniuntur singillatim ponere post caelos ponuntur uirtutes. quo nomine
om̃ scaelestes sp̃s nonnumquã generaliter appellari solent: ut est illud in psalmo. Nerbo dñicaeli fir¬
mati sunt & spũorisetu somis uirtuscorum. Etiterum Oñsuirtutũ ipse est rexgloriae: Tamen pri¬
priae inordinibus angelorum uirtutes illi sp̃s uocantur ꝑ quos signa & miracula frequentius fiunt:
Adultimum ponuntur seraphinqui est summusordo angelicorum spirituum & uerebeata que ex singulari
propinquitate conditorissui in comparabili ardentamore. Vnde & seraphin ardentes uel incendentes int̃¬
p̃tantur. Qui a quo subtilius daritatem diuinitatis aspiciunt. eoualidius in eius amore fla
Sciendum quoque quod cherubim & seraphim. perm. litterã prolata iuxta propri&atem linguȩ hebre ae

Expanded text:
eructandum hymnum Creatori. Et quia longum fuit in eructandum hymnum Creatori. Et quia longum fuit in nes, qui in Scripturis novem inveniuntur, sigillatim ponere; post coelos ponuntur Virtutes, quo nomine omnes coelestes spiritus nonnunquam generaliter appellari solent, ut est illud in psalmo: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris omnis virtus eorum . Et iterum: Dominus virtutum ipse est rex gloriae . Tamen proprie in ordinibus angelorum Virtutes illi spiritus vocantur, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Ad ultimum ponuntur seraphim, qui est summus ordo angelicorum spirituum; et vere beata, quae ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. Unde et Seraphim ardentes vel incendentes interpretantur: quia quo subtilius claritatem divinitatis aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 31. Sciendum quoque quod cherubim et seraphim per m litteram prolata, juxta proprietatem linguae Hebraeae,