comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte diceret. x obȩdire se uello:
piee. ubi inueniri ñ possit: Quem
dui demoratus qͣndoq coruus mo¬
mordit: leuauit q recessit: Post
tͥũ uero horarũ spacnĩ: abiecto pa¬
ne rediit. q de manu hominis dĩ
annonã qͣm consueuerat accepit:
heñabilis aut̃ pat̾ contͣ uitãsuã
in ardescere sacerdotis animũ uidẽs.
illi magis qͣm sibi doluit: Sed pre¬
dictus florentius quia magistri
eoipus necareñ potuit: se ad extin¬
guendas discipłorũ animas aceen¬
dit. ita ut in orto cellȩ cui benedi¬
us mnerat: ante eorũ oculos nu¬
las septẽ puellas mitteret. quȩ
corã eis sibi iniueẽ manus tenen¬
tes. q diutius uludentes: illorũ
m̃tẽ ad ꝑuersitatẽ libidinis in¬
flãmarent: Qd̃ sc̃s uir de cella
conspiciens: lapsũq adhuc te ne¬
rioribus discipłis ꝑtimescens.
idq ꝓ sui solius fieri ꝑsecutione
ꝑtractans: inuidie locũ dedit.
atq oratoria cuncła quȩ constru¬
xerat sub statutis p̃positis adiun¬

Expanded text:
si aperte diceret et obedire se uelle, ojice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjun
Abbreviated transcription (Latin):
eolebat᷑: Circũqͣq etiã in eultu demo¬
nũ luei succrelieraut: un qͥb ad hue
eod̾ temꝑe. insideliũ insana multi¬
tudo sacrificiis saclegis insudabat:
Ibi itaq uir di ꝑueniens: cont̾uit ido¬
lũ. subũtit ara: succendit lucos atqi
in ip̃o tẽplo apollinis oratoriũ beati
martiui: ubi uͦ ara eiꝰdẽ apollinis fu
Sed hec antiqus hostis tacite ñ seies
non occulte uelꝑsomniũ. sed apta ui¬
sione eiꝰdẽ se patͥs oculis ingerebat. ꝙ
magnis clamorib uim se ꝑpeti cõque

Expanded text:
ebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuiSed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clam
Abbreviated transcription (Latin):
ens. in lacũ eecidit: Ubi sciliea tanta
erat aquarũ ꝓfunditas: ut spes requi¬
rendi ferram̃ti uulla iã esset: Itaq fer
roꝑdito: tremebundus ad maurum
monachũ cueurrit gothus dampnũ
qd̃ fecerat nuntiauit: ꝙ reatus sui
egit penitenciã: Qd̃ maurus quoq
monachus: mox benedicto dei famłõ
eurauit indicare: Hir gͥ dĩ benedict᷑
hec audiens accessit ad locũ: tulit de
statĩ ferram̃tũ gotho reddidit: dicẽs:
Ecce labora: noli eõtristariuade¬
uͦ die cũ isdẽ uen̾abilis benedictus in
cella consteret: p̃dictus placidus pu¬
er sc̃ĩ uiri q monachus adhaurien
dã aquã egressus est: Qui uas qd̾ te¬
nuerat. in aquã ineaute submutẽs
ip̃e quoq cadendo secutꝰ est: Quem
mex unda rapuit: q pęne in unuiꝰ
sagitȩ cursũ ã terra introrsus tra¬
xit Hir aut̃ dñi intͣ cellã positus.
hoc ꝓtinꝰ agnouit. q maurũ festine
uocauit: q dixit: Frat̃ maure cur¬

Expanded text:
ens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta ens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, cur
Abbreviated transcription (Latin):
in modicũ cauãte: Ualet enĩ om̃ps dl̃
etiã in montis cacumine aquã ꝓctu¬
cere: ut uob laborẽ tanti itineris
dignet᷑ auferre: Qui euntes rupem
montis quã benedictus p̃dixerat.
iã sudantẽ inuenerunt: Cũq in ea
concauũ locũ fecissent. statĩ aqua
repletus est quȩ tã sufficient̾ ema¬
nauit. ut nuncusq ubertĩ defluat:
atq ab illo montis cacumine. usq
ad inferiora diriuetur. Alio¬
quoq tẽꝑe gothus quidã pauꝑ
sp̃u. ad cõuersionẽ uenit: quẽ uir
dñi benedictus libentissime susce¬
pit: Quadã uͦ die ei dare ferram̃tũ
iussit. qd̾ ad falci similitudinẽ factũ.¬
falcastrũ uocat᷑. ut de loeo quodã
uepres abscideret. quatinꝰ illic fieri
ortus deberet: locus aut̃ ip̃e quẽ mũ¬
dandũ gothus susceꝑat: suꝑ ip̃am la¬
ciripã iacebat: Cũq isdẽ gochus den
sitatẽ uepͥum tocius uirtutis adnisu
succideret: ferrũ de manubrio ꝓsili¬

Expanded text:
in modico cavate: valet enim omnipotens Deus in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur. quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosili
Abbreviated transcription (Latin):
& his aut̃ monastͣus que in
eod̾ loco ꝯstruxerat: tͥa sursũ ui ru¬
pib montis erant. q ualde erat
fratͥb laboriosũ semiꝑ ad lacũ des¬
cendẽ: ut aquã haurire debuisiẽt.
maxime quia ex deuexo montis
lat̾e erat graue descendentib in¬
timore ꝑicłm: Tunc collecti fratres ex
eisdẽ tͥb monaftus: ad dei famłm bene¬
dictũ uenerunt dicentes: laboriosũ
nobis est: ꝓpt̾ aquã cotidie usq ad la¬
cũ descendere: ꝙ iccirco necesse est ex
eod̾ loco monastĩa mutareͥ: Quos blan¬
de consolatos dimisit: ꝙ nocte eadẽ
cũ paruo puerulo nomine placido
cuiꝰ suꝑiꝰ memoriã feci eiꝰdẽ montis
ascendit rupem: ibiq diutius ora¬
uit: Et oratione cõpleta: tres petras
in loco eodẽ ꝓsigno posuit. atq ad
suũ cunctis illic nescientib monasti¬
ũ redut: Cũq die alio ad eũ ꝓ neces¬
sitate aquȩ p̃dicti fratres redissent:
dixit: Ite. q rupẽ illã inqua tres suꝑ¬
se inuicẽ positas petras inueneritis:

Expanded text:
 his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibtimore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis,
Abbreviated transcription (Latin):
rio benedictũ
dislłisse cognosceret. & exultaret: ꝑ¬
duinte inmobilit̾ tota domꝰ fabriea.
ho p̃m in quostabat solariũ cȩcidit.
q i nedicti hostẽ cõterens extinxit
Aduir dĩ discipłs maurus nomine:
stañ uen̾abili patri benedicto. qͥ adhuc
a lico eod̾ uix decẽ milib aberat:
estanauit esse nũntiandũ dicens: Re
Quade re actũ est: ut eid̃ quoq
discipło penitentiã indiceret. qd̾
corui obedientia helẏam: in luctu
aut̃ mortis inimici dauid uideo
Ut ꝑpendo iuir iste. sp̃u om̃iũ iusto

Expanded text:
rio Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: RevQua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum
Abbreviated transcription (Latin):
seruo om̃ipotentis dñi infectũ u¬
uo panẽ. qͥsi ꝓbenedictione tͣnsir¬
teret Quẽ uir dĩ eũ grarũ action.
suscepit : sedeũ quȩ pestis lateret .i
pane ñ latuit: ad horã uͦ refectio¬
nuis illius ex uiẽma silua coruusue¬
nire consueuerat: & panẽ de manu
eiꝰ acciꝑe: Qui cũ more solito uenisset.
panẽ quẽ prb̾r tͣnsmiserat uirdei
ante coruũ piecit. eiq p̃cepit dicẽs

Expanded text:
entis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum projecit, eique praecepit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
daducebat᷑ puer. ꝑ t̾rã seire eritinian᷑.
sup aquã eucuritt: eũq ꝓcapallist¬
nuit. rapido quoq cursu reduit ꝓsor
n ut fiam tetigit. ad se reasus põt ter¬
ga resperit: ꝙ quia suꝑ aquas eueur¬
risset agnouit: Et qd̾ psum̃e ñ poti¬
isset ut fieret: muatꝰ extremuit fac¬
tumn: Reũsus ad patrẽ: tẽ gestã retu¬
lit: Hir aut̃ uen̾abilis benedictus
hoc ñ suis m̃itis: sed obedientiȩ iliꝰ¬
deputare cepit. At contͣ maurus ꝓso
lo eius unꝑio factũ dicebat: seq cons

Expanded text:
deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum diceb
Abbreviated transcription (Latin):
An illũ secũ fuisse dicimꝰ. qui nilon¬
guiquã regionẽ abũt. portionẽ suã¬
quã acceꝑat cõsumpsit: uni in eaei¬
uiũ adhesit. porcos pauit. quos et̃
mandueare siliquas uideret. q esiui¬
ret: Niui tam̃ cũ post modũ cepit co¬
gitare bona quȩ ꝑdidit. seriptũ de
illo est: iͣlereuersus dixit: Quanti
mercennarii in domo patris mei ha¬
bundant panib : Si gͥ secũ fuit. uin¬
dead se redist: hunc gͦ uenabilem
uirũ secũ habitare dixerim: quia insua
semꝑ eustodia cire umspectus. ante ocłos
conditoris se semꝑ aspiciens: se semꝑ era¬
minans. extra se m̃tis suȩ oculũ ñ diuul¬
gauit: Petrus Quidgͦ qd de

Expanded text:
An illum secum fuisse dicimus qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos cum manducare siliquas videret, et has esuriret? Tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
am esse erediderunt: Sed cognoscẽ¬
tes di famulũ: eorũ multi ad pieta¬
tis gr̃am a bestiali m̃te mutatisiũt:
Nomen itaq enis ꝑ uiema loca.
cunctis inotuit: factũq est: ut ex illo
iã temꝑe a multis frequentari cepissec
Qui cũ ei cibos deferrent corporis: ab eiꝰ
ore in suo peccore alim̃ta referebant uitȩ.

Expanded text:
am esse crediderunt: sed cognoscenam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta refereb
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. ꝑ concaua ualliũ. ꝑ defossa t̾rarũ
quesuit. eũq latentẽ in specu reppe¬
rit: Cumq oratione facta. ꝙ benedi¬
centes om̃ipotentẽ deũ consedissent.
post dulcia uitȩ colloquia. is qͥ adue¬
nerat prb̃r dixit: Surge ꝙ sumãmꝰ
cibũ: quia pascha est: Cui uir di res¬
pondit dicens Scio quia pascha est:
quia uidẽ te merui longe qͥppe ab
hominib: positus: qͥa die eoð pascha¬
lis esset sollẽpnitas ignorabat lleu̾a¬
bił aut̃ prb̃r: iussus asseruit dicens
Heracit᷑ hodie resurrectionis dñicȩ
paschał dies est: abstinere tͥ mĩmi¬
ine cõgruit: Quia & ego ad hoe mis¬
sus sum: ut dona om̃ipotẽtis clĩ pa
rit᷑ sumamꝰ: Benedicentes igit᷑ deũ.
sũpserunt cibũ: Expleta igit᷑ refectio¬
ne & colloquio: ad ȩccłiã prb̃r reces¬
sit: Eodẽ quoq tẽꝑe: hunc
in specu latitantẽ etiã pastores inue¬
nerunt: Quẽ dũ uestitũ pellib int̾
frute. ła conspicerent: aliquã besti¬

Expanded text:
tium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam besti
Abbreviated transcription (Latin):
gissimo fune. religatũ romanꝰ panem¬
deponere consueuerat: Inqͣetiã resti
paruĩ tuttinabulũ inseruit: ut ad sorii
tintinabuli uir di eognoseeret. qͣndo
romanꝰ sibi panẽ p̃beret: quẽ eriens
accipet Sed antiquus hostis unuis ea¬
ntati inudens. alt̾uis refectioni: eũ
qͣdã die submitti panẽ cõspiceret.
iactauit lapidem ꝙ tintinnabulũ
deus & romanũ uellet a labore qͥesce¬
re. & benedicti uitã in eremplũ ho¬
minib demostrare: ut posita suꝑ can¬
delabrũ lucerna clareseeret ⁊ qͣtinus
om̃ib qui indomo di sũt luceret. cui¬
dã pbit̾o longiuis manenti qͥ tefectio¬
nẽ sibi in paschali festiuitate parauerat.
ꝑ uisũ dñs apparere dignatꝰ est: dicens
łutͥ delitias p̃paras. ꝙ seruus meus¬

Expanded text:
gissimo fune religatum Romanus deponergissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum et Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
serti loci secessũ petũt. eui sublacꝰ
uocabłm est: qͥ a romana urbe qͣdra¬
guita fere milib distans frigidas
atq ꝑspicuas emanat aquas Quȩ
illic uidelieet aquarũ habundan¬
tia in extenso pͥus lacu colligitur.
ad postremũ uero in anne diriuat᷑:
Quo dĩ fugiens ꝑgeret: monachus
quidã romauus nomine hũe euntẽ reppe
rit: quo tenderet requisiuit: Cuiꝰ eũ
desideriũ cognouisset: ꝙ secretũ tenu¬
it. & ad iutorium impendit: eiq sc̃ȩ
eonũsationis habitũ tradidit. ꝙ in
dit: tͥbq annis excepto romano mo¬
nacho. hominib in cognitus mansit.
Qui uidelic romanus ñ longe in mo¬
nastĩo: sub deodati patͥs regła degẽ¬
bat: Sed piȩ eiusdẽ patris suifuraba¬
tur horas: ꝙ quẽ sibi ad mancluean¬
dũ subriꝑe pot̾at. dieb certis benedieto
panẽ ferebat: Ad eund̾ uͦ specũ ã roma¬
ni cella it̃ ñ erat: qͥa excella desuꝑ ru¬
piseminebat Sed ex ead rupe in lon¬

Expanded text:
cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem rit, quo tenderet requisivit: cujus cum desiderium comperisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eiquo sanctae conversationis habitum tradidit, et in dit tribusque annis, excepto Romano monacho, hominibus incoqui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in lon
Abbreviated transcription (Latin):
quia me post hec habere minime po¬
testis Tunc ad locũ dilecte solitudmis
rediit: ꝙ solus in suꝑni spectoris ocuł
habitauit secum Petũs. RI.¬
nus patent᷑ intelligo: quid nã sit ha
conilsationis longe dissimiles. eoac:¬
tos diu subse tenere uoluisset: fortas¬
se sui uigoris usũ. & modũ tͣnqͥllita¬
tis exceð̾et: atq ã cõtemplationis
lumine m̃tis suȩ oculũ declinassec:
Dũq cotidie illorũ incorreptione fã¬
tigatꝰ minuis curaret sua: & se forsi¬
tam relinq̃ret. & illos ñ inuenuec.
Nam quotiens ꝑ cogitacionis motũ¬

Expanded text:
e minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habconversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motu
Abbreviated transcription (Latin):
uitio: iure iã factus est uirtutũ magister.
lInde & ꝑ moysen p̃cipit᷑: ut leuite a uin¬
ginti quinq annis & supͣ ministrare de¬
beant. ab anno uero qͥnquagesimo eusto¬
les uasorũ fiant: Petrus:I am
quidẽ ꝓlati testimoniĩ mͥ aliqͣntulum
tacio ferueat: ab anno aut̃ qͥnquage¬
simo calor corporis frigescat: Uasa aut̃
sacra: sunt sidelium mentes E lecti gͦ
cum ad huc in temptacione sunt: sub¬
esse eos ac seruire necesse est:q obsse¬
tacionis custodes uasorũ sunt: quia
docłores animarũ funt: Petrus.
ateor placet qd̾ dicis Sed quia
ꝓlati testimonii clausa reserasti: que¬
sout de uita iusti debȩas ea quȩ sunt

Expanded text:
irtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum tatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsetationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
debat intus: Hicit itaq peccatũ: qͥa
mutauit incendium: Ex quo uide¬
lie& tẽpore: sicut post diseipłis ip̃e
referebat. in illo est temptacio uolupta¬
tis ita edõmita: ut tale in se aliqͥd mninime
sentiret: Ceꝑunt post modũ multi iam
mundũ relinquere: ati ad eiis magifri¬

Expanded text:
debat. Vicit itaque peccatum, quia debat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magi
Abbreviated transcription (Latin):
tator asfuit: Nam nigra paruꝰ q auis
quȩ uulgo merula uocat᷑. cirea eiꝰ faci¬
em uolitare cepit. eiꝰq uultui in portu¬
ne insistere. ita ut capimanu posset
si hanc uir sẽs tenere uoluissct: Sed
signo erucis edito: recessit auis Tanta
autẽ carnis tẽptacio aui eað receden¬
te secuta est: qͣntã uir sẽs ñquã fuerat¬
exꝑtus: Quandã namq aliqͣndo femi¬
nã uiderat: qͣm nalignus sp̃s ante
eiꝰ m̃tis oculos reduxit: Tantoq igne
seruidi animũ inspecie illius accendit.
ut se in eiꝰ pectore amoris flãria uix
caꝑet. Et iã pene deserere heremum
uoluptate uictus delib̾aret eũ subito
suꝑna gra respectus ad sema ip̃m reũ¬
sus est: atq urticarũ & uepͥũ uxta
densa suecrescere frutecta conspieiens.
dũ se in illis spinarũ aculeis & urti¬
carũ incendiĩs ꝓiecit: ibiq diu uo¬
lu: tatꝰ toto ex eis corpore uuln̾atus
exit. et ꝑ eutis uulnera eduxit e cor¬
pore uulnus mentis: quia uolupta

Expanded text:
tatio adfuit. Num nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, dum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptat
Abbreviated transcription (Latin):
domo rebq patris. soli deo placere
desiderans: sc̃ȩ cõuersationis habi¬
tũ quęsiuit. Recessit gͥ scient̾ nesei¬
us: ꝙ sapient̾ indoctus huius ego
om̃ia gesta ñ didici: sed pauca quȩ
narro qͣtuor discipłis illius referen¬
tib agnoui: Constancio scilieq re¬
uerentissimo ualde uiro. qͥ ei in mo¬
nastii regimine successit: ualentia¬
no qͦq qͥ annis multis lat̾anensi
monasfĩo p̃fuit. simplicio qͦq qui
cõgrationẽ illiꝰ post eũ t̾cius rexit:
inqͣpͥus cõu̾satus fuerat p̃est hie¬

Expanded text:
acere desiderans, sanctae conversationis habitum quaesivit. Recessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; in qua prius conversatus fuerat, praeest.
Abbreviated transcription (Latin):
dere alis urturu bonit qd ip̃ihabete
ñ appetunt. uieine ȩccłie pr̃b̾r floren¬
tius nomine huiꝰ nr̃i subdiacon flo¬
rentu auus. antiqui hostis malitia
peussus. sc̃ĩ uiristudiis cȩpit emula¬
in eꝰq conũsationi derogare: quosq
etiã posset ab illius uisitatione com¬
pescere. Cũq iã se conspiceret eius ꝓ¬
tecłib obuiare ñ posse.  conũsatio¬
nis illius opinionẽ crescere. atq mul¬
tos ad statũ uitȩ melioris ip̃o quoq
opinionis illius p̃conio indesinent᷑
uocari: inuidiȩ facib magis magis¬
ꝙ suecensus. det̾ior fiebat.: quia con¬

Expanded text:
dere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, det
Abbreviated transcription (Latin):
Qui inito consilio: uenenũ uino mis¬
cuerunt: Et eũ uas utreũ inquo ille
pestifer potus habebat᷑ recũbenti pa¬
manu signũ erueis edidit. & uas qd
longius tenebat᷑ eodẽ signo rupit: fie¬
q: confractũ est. ac si in illo uase mor.¬
tis. ꝓeruce lapidẽ dedisset: Intellȩxit
ꝓtinus uir d̃i quia potũ mortis habu.¬
erat qd̾ portare ñ potuit signũ uitȩ.
atq ilico surrȩrit: ꝙ uultu placido.
mñte t̾nquilla: conuocatos fratres al¬

Expanded text:
qui inito consilio venenum vino misqui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Pasignum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres al
Abbreviated transcription (Latin):
Pconio itaq exuniȩ conũsatiouis: ⁊e¬
lebre nom̃ eiꝰ habebat᷑or
longe aut̃ monast̾iun fuit: euius
congrgationis pat defunctus est:
om̃is q illa cõgregatio ad eundẽ uen̾a¬
it eis p̃esse deberet petut: Qui cdiunẽ¬
gando distulit: suis illorũq fratrũ mo¬
rib cõuenire ñ posse p̃dixit: Sed uictꝰ
qͣndoq p̃cib assensũ dedit: Cũq in-
eodẽ monast̾io regularis uitȩ custodiã
tenerent: nulliq ut pͥus ꝑ actus illiei¬
tos indextrã leuãq partẽ deflectere a
conu̾sationis itinere liceret. suscepti fra¬
tres insane seuientes: sema ipõs pusae¬
eusare cepunt quia hunc sibi p̃esse po.¬
poscerant: quorũ scilicꝵ tortitudo: in
norma eius rectitudinis offendebat:
Cũq sibi sub eo conspicerent iłletta ñ
licere: & se dolerent assueta relinque¬
re durũq esset qd̾ in m̃te uet̾i eoge¬
bant᷑ noua meditari: sicut pͥuis mori¬
b semꝑ grauis est uita bonorũ. tracta¬

Expanded text:
conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem veneraut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tracta
Abbreviated transcription (Latin):
habita. ut hoc ip̃m capist̾iũ eius lo¬
ci ineole mȩccłiȩ ingressu suspend̾ent.
qͣtmꝰ &. psentes ꝙ. secut᷑i om̃es agnosee¬
rent. benedictus puer cõusationis
gram a qͣnta ꝑfectione cȩpisset. Qd̃
annis multis illie ante oculos om̃ui
fuit: & usq ad hȩc langobardorũ tẽ¬
pora suꝑ fores ȩceliȩ pependit: Sed
benedictus plus appetens mala mũ¬

Expanded text:
loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mun
Abbreviated transcription (Latin):
met ip̃m ꝓpeccatis nrĩs. Hinc et
alibi ipse ait. Qui dilexit nos: et
tradidit semet ip̃m ꝓ nobis. In tan
nos aꝑicło mortis eriperet. et erep¬
tos patri infilios ad optaret. Mor¬
tuus ẽ namq ne nos mori timererꝰ.
Resurrexit: ut et nos ꝑ eum resurg̾e
ualeamus. Eripuit de p̾senti scł̃o
nequã: ut nobis głam parit̃ et ui¬
tam cdonaret et̃nam Hos enĩ filiꝰ
dei eripuit a raptore iniquo: ut ꝓpͥo
nos redderet dño. Tunc et eñi xp̃c
nos eripuit de p̃senti scł̃o nequã.
cũ nr̃a in uitiis enutritã in meliorẽ
mutauit uitã: cũ conuersationem
nr̃am tantũ mutauit in meliuis.
erexitq sublimius ut cũ paulo
dicere possimus. Hr̃a aut̃ conuer¬
satio incelis est. Merito gͦ suam
et eoꝵ conuersationem incęlis esse
dicit paulus: qui relictis terrenis to¬
to desiderio cogitant de celestibus.

Expanded text:
metipsum pro peccatis nostris . Hinc et alibi ipse ait: Qui dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . In tannos a periculo mortis eriperet, et ereptos Patri in filios adoptaret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus. Resurrexit, ut et nos per eum resurgere valeamus: Eripuit de praesenti saeculo nequam , ut nobis gloriam pariter et vitam donaret aeternam. Nos enim Filius Dei eripuit a raptore iniquo, ut proprio nos redderet Domino. Tunc etenim Christus nos eripuit de praesenti saeculo nequam, cum nostram in vitiis enutritam, in meliorem mutavit vitam. Conversationem nostram tantum mutavit in melius erexitque sublimius, ut cum Paulo dicere possimus: Nostra autem conversatio in coelis est . Merito ergo suam et eorum conversationem in coelis esse dicit Paulus, qui, relictis terrenis, toto desiderio cogitant de coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
male fatientes Hec sententia
illoꝵ monachoꝵ stulticiam argu¬
it. qui cũ proculpis arguuntur
afrib uel etiam excõinunican¬
tur: patienter tolerant. Si uero
sine culpa uł uerborũ contume¬
lias. uel aduersa queq patiunt᷑
ã prepositis: mox ad iracũdiam
prũpunt. et qui antea uidebã¬
tur in noxii. ꝑ in patientiam
et murmuratioĩs audatiam:
culpabiles se reddunt et naxioᷤ.
et nisi adaret᷑ optio malu̾t sine¬

Expanded text:
male facientes . Haec sententia illorum monachorum stultitiam arguit, qui cum pro culpis arguuntur a fratribus, vel etiam excommunicantur, patienter non tolerant. Si vero sine culpa, vel verborum contumelias, vel adversa quaeque patiuntur a praepositis, mox ad iracundiam prorumpunt: et qui antea videbantur innoxii, per impatientiam et murmurationis audaciam culpabiles se reddunt et noxios. Et mihi si daretur optio, mallem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ peccata in crucem ascendit.
concidait᷑ corpus infirmitatib
et ualidis in flãmet᷑ febribus:
non deficias in pressuris sed
magis gaudebis. quia uisita¬
uit te dñs et dices. castigans
castigauit me dũs: et morti
ra tradidit me. Si ferrum
es. sꝑa adhibitũ tibi ignem.
Aurũ es: s ꝑ ignẽ ꝓbatior eris.
Quod si ustꝰ es: et hec pateris.
de maguis ad maiora ꝓmoueris.
In terrogauit quidam fr̃ senẽ dicens.
Dic michi unã rem. quã custodiam:
et uiuã ꝑeam. Et dix̃ ei senex. Si
potueris contumeliam pati et susti¬
nere: magnũ est hoc et suꝑ om̃s uir¬
tutes. Qui contẽptum et inuiriam
et dãpnũ patienter fert: potest
saluus esse.Lxxi. De eo quod. xp̃c
pro dilectione nr̃a tradidit se

Expanded text:
propter peccata in crucem ascendit, concidatur corpus infirmitatibus, et validis inflammetur febribus, non deficias in pressuris, sed magis gaude, quia visitavit te Dominus et dices, Castigans castigavit me Dominus, et morti non tradidit me . Si ferrum es, spera adhibitum tibi ignem. Aurum es, sed per ignem probatior eris . Quod si justus es et haec pateris, de magnis ad majora promoveris. Interrogavit quidam frater senem, dicens: Dic mihi unam rem quam custodiam, et vivam per eam. Et dixit ei senex. Si potueris contumeliam pati et sustinere, magnum est hoc, et super omnes virtutes. Qui contemptum et injuriam et damnum patienter fert, potest salvus esse. CAPUT LXXI. De eo quod Christus pro dilectione nostra tradidit se
Abbreviated transcription (Latin):
filii lucis ab apło uocant᷑. ubi ait.
Om̃s eñi uos filii lucis estis: et
filii diei. Nõ estis noctis: neq te¬
nebrarum. Sicut enĩ dicuntur
filii dilectionis. uel filii pacis ha¬
bentes inse dilectionem et parẽ:
ita dicunt᷑ et filii lucis habentes
in se fidei et scientie lumen. Un¬
de et alibi paulus ait. Eratis
aliquando tenebre: nunc aut̃
lux in dño: ut filii lucis ambu¬
listez siue filii lucis dicuntur.
id est filii cli: sic̃ dñs ait. E go sum
lux mundi qui sequit᷑ me non ãbu¬
lat in tenebris. s habebit lumͣ uite.¬

Expanded text:
o vocantur, ubi ait: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est filii Dei, sicut Dominus ait: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, s
Abbreviated transcription (Latin):
ementiã dei. tantũ ut ꝑpatientiam
eaq̃ pridem gesserant mala. ablu¬
ant actib bonis. Cũ eni sit mise¬
ricors ds̃ scit infirmitates generis
ur̃i. et passionũ fortitudinem. et
diaboli potentiam atq astutiam:¬
et incidentib hoĩbus in peccatis
quasi filiis ignoscit. et ex pectat
correctionẽ eoꝵ patientiã habets
in eis. Conuertentibus uero atq
exorantibus bonitatem tam quã
infirmis compatitur: et ab solinit
cõfestĩ tormenta eoꝵ. et donat eis
bona que preparata sunt iustis.

Expanded text:
ementiam Dei. Tantum ut per patientiam ea quae pridem gesserant mala abluant actibus bonis. Cum enim sit misericors Deus, scit infirmitates generis vestri, et passionum fortitudinem, et diaboli potentiam atqet incidentibus quidem hominibus in peccatis, quasi filiis ignoscit, et exspectat correctionem eorum, patientiam habens in eis. Convertentibus vero atque ejus exorantibus bonitatem, tanquam infirmis compatitur, et absolvit confestim tormenta eorum, et donat eis bona quae praeparata sunt justis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nã et spes om̃ium electorum
uita eterna est: que incęlo ad¬
huc in xp̃o nob̃ reposita est. Sed
cũ xp̃s apparuerit uita nr̃a tunc
et nos apparebimus cũ illo in
Ieo dicit᷑ spes bona quia scrip¬
tum est. sperantes autem in dño.
non defitient om̃i bono. Dicit᷑ et
syes misericordie: quia sperantes
in dño misericordia circũdabit.
Dicit᷑ et a petro spes uiua: quia
uitã nob ꝓmittit eternã. Ham
scd̃m qualitatem dõnatioĩs: ad di¬
tamentũ accipit noĩs. Potest aut̃
multo clariꝰ et excellentiꝰ. hoc in
loco spes bona in gr̃a. ip̃se qui
ut neq ꝑspem uenie qu̾ã ꝓmit¬
tit d̾s ꝑseueranter peccemus. Ne¬
q quia uiste peccata distringit.
ueniam desperemus. S utroq
pericło euitato. et a malo decli¬
nemus et depietate dei: uemã
speremes: L .iiii. Ut sine.
intermissione oretur
Ine intermissione eñi mras
duob modis michi uidetur fie¬
ri posse. siue cordis intentione.

Expanded text:
Nam et spes omnium electorum Nam et spes omnium electorum vita aeterna est, quae in coelo adhuc in Christo nobis reposita est: Sed cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et nos apparebimus cum illo in Ideo dicitur spes bona, quia scriptum est: Sperantes autem in Domino, non deficient omni bono . Dicitur et spes misericordiae: Quia sperantes in Domino, misericordia circumdabit ; dicitur a Petro spes viva , quia vitam nobis promittit aeternam. Nam secundum qualitatem suae donationis, et additamentum recipit nominis. Potest autem multo clarius et excellentius hoc in loco spes bona in gratia, ipse qui cut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus, neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus, sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. CAPUT LIV. Ut sine intermissione oretur. Sine intermissione orare duobus modis mihi videtur fieri posse; sive cordis intentione,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ patientiã expectamus. Spes
est bonorũ expectatio fat᷑orũ.
que exprinit humilitatis af¬
fecꝰtum. et sedule seruitutis ob¬
seqiium. Spes autẽ uocata qd̃
it spes ꝓgrediendi: quasi est speᷤ
Unde ẽ contͣrio dicitur despera¬
cioreui nulla est ꝓgrediendi
facultas. Quia dũ quisq pec¬
catũ amat. futurã głam non
sperat. Ille enĩ fidutialiter ex¬
spectat: qui eiꝰ mandata fide¬
liter seruat. Beata enĩ recte
ab apło dicit᷑ spes: ubi filii di
merebim᷑ esse et heredes. Here¬
des quid̃e dĩ: coheredes autẽ
xp̃i. Ubi cũ apparuerit similes
eierunus: qm̃ uidebimꝰ eum si¬
cuti est. Ubi et peccatum nob̾
donabit᷑. et uita et̾na prestabit᷑.
ubi splendorẽ solis: et consorti¬
carnalib ꝑspicua ocłis: sed ad¬
huc nobis reposita ẽ in celis. De
qua spe idẽ apłs dicit. Quod
ocłs nõ uidit. nec auris audi¬
uit. nec incor hoĩs ascendit: que
preparauit ds diligentib se.

Expanded text:
per patientiam exspectamus . Spes per patientiam exspectamus . Spes est bonorum exspectatio futurorum, quae exprimit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata, quod sit pes progrediendi, quasi enim est pes. Unde e contrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas: quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandata fideliter servat. Beata enim recte ab Apostolo dicitur spes ubi filii Dei merebimur esse et haeredes: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Ubi cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum, sicuti est . Ubi et peccatum nobis non dominabitur et vita aeterna praestabitur. Ubi splendorem solis et consorticarnalibus perspicua oculis, sed adhuc reposita est nobis in coelis. De qua spe idem Apostolus ait: Quod oculus non s ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se .
Abbreviated transcription (Latin):
qui dix̃ apłis suis. Honne duodeci
hore stͣ diei : Qui abulat indie non
offendit: se em̃ diem: et apłos significars
uoluit horas. Dã ipse spiritaliter
uerus ẽ dies. quia de ipso dicꝰtũ est:
dies scĩficatꝰ illuxit nobis. Ouodeq̃
uero hore ut predictum est. duode¬
ostenderet esse. duodecĩ discipłos
elegit. Qui uero oꝑatur uertia¬
tem. et in lucẽ uenit: lux est et fi¬
lius lucis et diei. Sicut enĩ ne¬
mo a se ipso est: ita etiam nemo
a se ipso inluminat᷑. sed in luftrã¬
te illo de quo scriptũ est. Erat
luix uera: que illuminat omnẽ
hoiem uenientẽ in hc mondum.
Qui cũq enĩ atenebris ignoran¬
tie. q apeccatis surrexerit. et in¬
luminatꝰ ab ipso fuerit qui dixit:
ego sum lux mundi. qui sequit᷑
me non ambulat intenebris. sed
habebit lumen uite: merito filiꝰ
lucis et diei uocat᷑. Imitatione
enĩ non nat᷑a. fisii dei sumꝰ: sic̃
sic et apłs paulus ait. Est
aitem fides sperandatum cerũ.
det quissperat: s qd̾ non uidem᷑

Expanded text:
 discipulis suis: Nonne duodecim horae sunt diei? Qui ambulat in die non offendit . Se enim diem, et apostolos significari voluit horas. Nam ipse spiritaliter verus dies est, quia de ipso dictum est. Dies sanctificatus illuxit nobis. Duodecim vero horae ut praedictum est duodeostenderet, duodecim apostolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius lucis et diei . Sicut enim nemo a seipso est, ita etiam nemo a seipso illuminatur, sed illustrante illo de quo scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lucis et diei vocatur. Imitatione enim, non natura, filii Dei sumus, sicut apostolus Paulus ait: Est autem fides sperandarum substandet, quis sperat, sed quod non videmus,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. in ultimi iuditii reuelatiõe
ut ab illo mirabili mirabiles facti
uiuant cũ illo in etęrnũ głificati.
Ipse est enĩ mirabilis d̾s: de quo et
esayas ait. Et uocabitur nomen eius
ammirabilis: consiliariꝰ. deus. fortis.

Expanded text:
runt, in ultimi judicii revelatione, runt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliarius, De
Abbreviated transcription (Latin):
manet głificatus. in uiditio cũ
uenerit iudicare uiuos et mortu¬
os et scłm ꝑ ignem: głificabit
scõs suos ipse cum illis głiosus et
głificatꝰ apparens. aclaritate po¬
tentie sue clarificans illos. Sicut
et idem patri dñs ait. Et clarita¬
tem quã dedisti michi: dedieis.
Et alibi. fulgebunt iusti sicut
sol: in regno patͥs mei. Qua glo¬
riosa et ꝑpetua gła głificati:
in uiditio cũ. xp̃o apparebunt
electi Ueniet ergo. ueniet in
iuditio apparere in scĩs suis głi¬
ficatꝰ. qui iniquis apparuit: in
passione sua des̃pectus. Et qui
ante pilatũ et pontifices uideoꝵ
in primo aduentii apparuit hu¬
milis et pusillus. in scd̃o głio¬
sus magnus et ex celsus appare¬
bit d̾s: et ãmirabilis fieri in
om̃ib qui crediderunt. Ipse eñi
est et nobis ammirabilis in sua hu¬
manitate: ammirabilis in sua con¬
ceptione. ammirabilis in natuuta¬
te. ammirabilis in resurrectione.
ammirabilis et in ascensione: ipse
bus. qui ut credendum est credide¬

Expanded text:
manet glorificatus, in judicio cum venerit judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem glorificabit sanctos suos, ipse cum illis gloriosus, et glorificatus apparens, a claritate potentiae suae clarificans illos: sicut et idem Patri Dominus ait: Et claritatem quam dedisti mihi, dedi eis . Et alibi: Fulgebunt inquit justi sicut sol, in regno Patris mei . Qua gloriosa et perpetua gloria glorificati, in judicio cum Christo apparebunt electi. Veniet ergo, veniet in judicio apparere in sanctis suis glorificatus, qui iniquis apparuit in passione sua despectus. Et qui ante Pilatum et pontifices Judaeorum in primo adventu apparuit humilis et pusillus, in secundo gloriosus, magnus et excelsus apparebit Deus, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt. Ipse enim est et nobis admirabilis in sua humanitate: admirabilis in conceptione, admirabilis in nativitate, admirabilis in resurrectione, admirabilis et in ascensione. Ipse bus, qui ut credendum est credide
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs suis. Cuius głam resurrectioĩs
uiderunt et credidert̃ popłi xp̃iani:
et in iuditio głam maiestatis eius
digne deo et impleamur agnitiõe
uoluntatis eus lxiiii.
ost acceptam sacri baptismatis
undam et ꝑ manus ⁊̃ positio¬
nis ep̃i susceptam sp̃s scĩ gratiã.
potissimũ ẽ homini impleri cogniti¬
one uoluntatis der: ut ea que sunt
uoluntatis dei fatiat. et inom̃ibus
scd̃m uoluntatẽ eiꝰ uiuat: Quia
quanto quisq uoluntatis dei habu¬
erit cognitionem. tanto et maiesta¬
tis eiꝰ habebit timorem᷑ et cordis er¬
ga eum tenebit dilectionẽ. et in
tantum digne deo poterit ambu¬
lare et in tantũ illi placere: et in
oñi opere bono fructificare. Ille
ergo digne cleo ambulat: qui fidem

Expanded text:
am resurrectionis viderunt et crediderunt populi Christiani, et in judicio gloriam majestatis ejus  ambulemus digne Deo, et impleamur agnitione voluntatis ejus. Post acceptam sacri baptismatis undam, et per manus impositionem episcopi susceptam Spiritus sancti gratiam, potissimum est homini impleri cognitione voluntatis Dei , ut ea quae sunt voluntatis Dei faciat, et in omnibus secundum voluntatem ejus vivat. Quia quantum quisque voluntatis Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tu spiritali repleta. et uelud obrizo an
uariis uirtitib rutilantia. Sunt et
argentea nitore eloquentie clara:
et offitio predicatioĩs ꝑlucida. Sunt
et lignea suꝑba scilicet stulta et in¬
sensibilia corda. Sunt et fictilia
fragilia quoq et terrena: de terra
sumpta. et interrenis actilb dedita.
ait apłs bene ministrauerint: du¬
plici honore digni habeant᷑. Ligna
aut̃ et ficꝰtilia merito sunt incontu¬
melia: quia mendem habentes stisl¬
tam atq suꝑbam. diũ sui iusta non
custodiert̃ predepta. Dixit scã sin¬
nr̃a sunt querere. neque seruire
ꝓprie uoluntatii sed scd̾m fideia
patri spirtali obedire. Dexit qn¬
dam senex. Honquã desidera i
opus qd̾ michi ut ile esset. et fr̃i
meo dispendium facerem: Huius¬
modi habens spem. quia lucrus
frĩs mei: opus fructificatiõĩs ẽ mͥ¬

Expanded text:
tu spirituali repleta, et velut auro obryzo tu spirituali repleta, et velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus dedita. ait Apostolus, bene ministraverint, duplici honore digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praecepta. Dixit sancta Synnostra sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujusmodi habens spem, quia lucrum fratris mei opus fructificationis est m
Abbreviated transcription (Latin):
et recꝰte iuuentib in om̃ibus
siuis conuersat iõib uerbis pla¬
cet et acͦtib. Cuncꝰtis autem
praue et male iuuentib con¬
tradictor exiftens: nec uerbis
placet nec morsbus. Sunt et¬
enĩ in hac xp̃i latissima. atq
magnifica eccła: que est per
mundi quadratũ clima tensa:
duo hominum genera. beniuolen¬
tium scilicet. tq maleuelentium.
Done uolentib autẽ in omnib
placet paulus. Maleuolentib u̾o.
in om̃ib displicet paulus. Sicut
enĩ in area mixta sunt grana cum
paleis: ita eccl̾ie ad huc degenti in
terra mixti sunt boni cum malis.
De hac enĩ bonoꝵ et maloꝵ mixtura.
sic legimꝰ in pauli quã ad timotheũ
nusit epła. In magna in quid domo non
solum sunt uasa aurea et argentea: s
et lignea et fictilia. et quedam quidem
in honorem: quedam autẽ in contume¬
liam. ꝑ magnã aut̃ magni dñi domũ
diffusa ꝑ orbem: in qua sunt uasa au¬
rea. hominũ uidelicet corda in tellec¬

Expanded text:
et recte viventibus, in omnibus et recte viventibus, in omnibus suis conversationibus, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixtura, sic legimus in Pauli quam ad Timotheum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum diffusa per orbem, in qua sunt vasa aurea, hominum videlicet corda intellec