comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
persi Aegrptii a reci quorum uicessor s temporum ita uolutauit ut alterũ
Ab altero soluer&ur Inter omnia autem regna terrarum duo regna c&eris glo¬
riosatraduntur assiriorum primõ: deinderomanorum ut ter
interse ordinata atque distincta. Nnam sicut illud prius & hoc posterius ita
illud inoriente hoc inoccidente exortum est. deniq: in illius fine huius initiũ
confestim fuit regna c&era c&eriq: reges uelut appendi cesistor ũhabentur
Heges aregendo uocati sicut enim sacerdos a sc̃ificando ita &rex a regendo
non autem regit qui non corrigit recte igitur faciendo regis nomenten&ur
peccando amittitur unde & apud u&eres taleerat prouerbium rexeris sireo¬
tefacias si non facies noneris. Regia e uirtutes praecipua eduae. iustitia & pi&as
plus autem in regibus laudatur pi&as nam iustitia perse seuera est.

Expanded text:
Persae, Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum Persae, Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae virtutes praecipuae duae: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas; nam iustitia per se severa est.
Abbreviated transcription (Latin):
antropo faginominantur Itaq: sicuthis ita &c&eris gentibus ꝑ scła
aut a regibus aut a locis aut am oribus aut & quibus lib& aliis causis
inmutata uocabula sunt Ita ut prima origo nominis eorũ tẽporũ
u& ustate non pateat Iam uero hii qui ante podȩ dicuntur eo quod contrarii
es se uestigis nosris putantur ut quasi subterris positi aduersa pedibus nostris cal¬
iesit uefter nullarationȩ credendum est quia nec soliditas patitur neccentrũ
terrae sed neque hoc ullae istoriae cognitione firmatur. sed hoc po&ȩ quasiratio¬
cinando coniectant. Titanas autem quo sdam in grecia ferunt fuisse robustos &
quasi ul ciscendae matris terra causa . Indeos armati existerent quos fabulg a loue
bello fuisse superatos atque extinctos fingunt propter quod eccelo lactis fulminib: interier̃
Segnum aregibus dictum nam sicut reges aregendo uocati ita regnum a regib:
regnum uniuersȩ nationes suis quȩque temporibus habuerunt ut assirii medi

Expanded text:
anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos etquasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierue vocabulis. Regnum a regibus dictum. Nam sicut reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae nationes suis quaeque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi,
Abbreviated transcription (Latin):
uolebant sanguine hosti & agebantur & ex hoc sc̃i nomen acceperunt
Sincerus quasi sine corruptione cui contrarius sincerus uiatus corruptus
gupraemus summus ab eo quod supro emineat unde & supreme parces
dicimus Suauis Sublimis ab altitudine uocatus honoris Nam proprie
sublime dicitur. quodin alto est. ut sublimem ques eres ad sidera caeli. Speciosus
abspeci e uel as pectu sicut formosur aforma. gollers quod sit sollicitus in
arte & utilis sollers enim apud anti quos diceba tur quierat omnibon airte
instructus. terentius adulercentem. sollertem dabo Eupraesttiosos¬
sui liberi suprestites essent. Sollicitus quia sollers &citus adque tnre
Cedulus familiare uerbum terenti id est sinedolo aliuͦs o
ed alesdicuntur quiad fiybolam conuenire consueuerunt. qua si suaden

Expanded text:
olebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie sublime dicitur quod in alto est, utVirg. Aen. 1, 259: Sublimemque feres ad sidera caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. TerentiusEusui liberi superstites essent.' Sollicitus, quia sollers et citus atque inrequietus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi suaden
Abbreviated transcription (Latin):
aii adauerunt qdeo quiaomne in forme unde aliquid faciendum est sempermateriua
nuncupitur pro inde &eam po&s silu am nomina uerunt nec in congrue qui am concor
siluarum sunt: Creciautom elementa i etoixio nuncupant eo quodsibi socuonatuis uoncon¬
di & communione quadam conuenant. Noamsic eã interse naturali quada m ratione

Expanded text:
appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt, nec incongrue, quia materiae silvarum sunt. Graeci autem elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione
Abbreviated transcription (Latin):
peruenias ad aliquam minutiam qua elam non sit quae diuidi uel secari possit . ha & est athomos
incorporibus intonpore uero sic intellegitur athomds annum uerbi gratia diuidis inmen¬
ses menser indiebus dies mbras adhuc partes brarum admittunt diuisionem quo usq
uenias ad tantum temporis punctum & quendam momenti stellam ut pernullam morulã
produci possit. &ideo iam diuidi non potest. h&& est athomas temporis in numeris ut
puta octo diuiduntur in quattuor rursus quattuor induobus. deindeluo inunumu
s. autem athomus est quia in secabilis est sic & littera : Nam orationem o
athomus ergo est quoddiuidi non potest ut in geam &re punctus Namthomus diuisio diei¬
tur grece athomas indiuisio. DEEPEMENTIS.¬
ULe greci rerum quandam primamina teriam dicunt nullos
tam sedomnium corporalium formarum capacem ex qua uinbilia haecelementa forimt
sunt saco diniurt eius diribatione uocabulum acceperunt hane y. len latiri materiam

Expanded text:
pervenias ad aliquam minutiam, quae jam non sit, quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporibus. 3. In tempore vero, sic intelligitur atomus: annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum, eproduci possit; et ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem divAtomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria punctus. Nam τόμος divisio dicitur Graece, ἄτομος indivisio. De elementiλην Graeci rerum quandam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde et ex eius derivatione vocabulum acceperunt. Hanc ὑλην Latini materiam
Abbreviated transcription (Latin):
merus dicit eum praecipitatum deaere interras quod omnefulmen
deaere cadit. Id circo autem uulcanus defaemore iunonis fingitur
natus quod fulmina deimo aere mascuntur. Claud usautem dici¬
tur uulcanus quia pernaturam num quam rectus est ignis sed quro si¬
daudus eius modi speciem nͣotum qi hab& : Ideo autem in falbrorun
fonolce eu nclem uuil canum aue trem dicunt quia sine igne nullũ
mecalligenus fundi extendi qua e potest. pluton grece latine
te uelditis pater quem alii orcum uocant quasi receptorem
tueru unde & orea nuncupatur uas quod recepit aquas ipse
grece caron. Liberum aliberamento appellatum uolunt quo
quasi maris. In quo eodo pereius beneficium emissis seminibus li¬
cerentur quodidem uel muli ebri & delicato corpore pingitur dicur¬
enim mulieres ei ad tributas & uinum propter excitandam libi dñ
unde & fros eius pampino cingitur sed ideo coronam uiteam &cor¬

Expanded text:
merus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen merus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Iunonis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascantur. Claudus autem dicitur claudus ejusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eumdem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per ejus beneficium emissis seminibus liberentur. Quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur, dicunt mulieres ei attributas, et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons ejus pampino cingitur, sed ideo coronam viteam et cor
Abbreviated transcription (Latin):
ap&is se concubitum. ubi intelligitur pudicitiam mulieris ab euro
suis se corruptam. Modo insimilitudinẽ aquilȩ propter quod
puerum adstruprum rapuerit. modo serpentem quia reptauerit
&cignum quia canta uerit & ideo non figurȩ istȩ sunt sed olane de
ueritate scelera. Vnde & turpe erat tales deos credi quales ho¬
mines esse non debeant. Ianum dicunt quasimundi uel caelite
uel mensuum ianuam duas iani facies faciunt propter oniente
& occidentem cum uero faciunt eum quad rifronten cenum
geminum appellant ad quat tuor mundipartes hocreferumt nel
adqua ttuor elementa siue tempora sed dum hoe fingunt mons¬
trum non dm̃ faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant
& dictus abeis neptunus qua sinubetonans. Vulcanum uolunt
ignem & dictus uulcanus qua si uolans candor uel quasi uolicanus
quo dper aerem uol& ignis enim nubibus nascitur. Unde &iam ho¬

Expanded text:
appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia cantaverit. Et ideo non figurae istae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quattuor mundi partes hoc referunt, vel ad quattuor elementa sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum, non deum faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant; et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. Vulcanum volunt ignem; et dictus Vulcanus quasi volans candor, vel quasi volicanus, quod per aerem volat. Ignis enim e nubibus nascitur. Unde etiam Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ipsumsatio omnium pertineat rerum uel atemporis lon¬
tudne quod satur&ur annis Vnde & eum greci cronos nomen habe¬
redicunt. Id est tempus. quod filiossuos fertur deiaborasse hoc est
annos quos tempus produxerit inseresoluit. uel quo deo semina
unde oriuntur iterum redeunt hunc caeli patris abscidisse genita¬
lia dicunt quianihil incaelo deseminibus nascitur Falcem ten&
inquiunt propter agriculturam significandam ueł propter annos
& tempora quod inse redeant uel propter sapientiam quod intus acu¬
tum tradiderunt. Iouis fertur aluuando dictus & ut iuppiter quasi
iubans pater hoc est̃ omnibus praestans hunc & priuato titulo iouem
obtimum dixerunt. Dum fuiss& incertas in suis inpudicus in extra¬
neis quem modo taurum fingunt. propter euro peraptum fuit enĩ
innaui cuius in signe erat taurus modo danaes per imbrem aureũ

Expanded text:
t, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis lont, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acutum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum
Abbreviated transcription (Latin):
ter quod de excelsis ad terrena c&idit & promerito suo ut animalbru¬
tum esfectussit Ipseest & leuiatan id est serpens deaquis qu
ielinus seculi mare uolubili uersatur astutia ł eui atamn autem in¬
tdei pra eatur ad ditamentum eorum quorum scilic& nisi hominum
quibus inpara diso semel culgam prȩuaricationis intuli & hancusq
ada ernam mortem cotidiae persuadendo adici u extendit
iraedam autem nomina deonum suorum gentiles peruanas fabulas
adrationes fisi cas conantur tracducere e&que in causis elementorũ
composita esse interpra&atur sed hoc a po&is totum fictum est ut
deos suos ornarent aliquibus figuris quos perditos ac dedecorss
in famia plenas fuisse istoria e confitentur. omnino enim fingendi
locusuacat ubi ueritas cessat. Saturnus origo deorum &totius
posteriatis apaganis designatur hunclatinȩ asatu appellatum fer̃

Expanded text:
ter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal bruter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferun
Abbreviated transcription (Latin):
tatur u&us fuit enim hic belus paternini primus rex assiriorum quẽ
idam saturnum appellant quod nomen & aput assirios
a fros postea cultum est Vnde belinguã punicã ꝑal deus dicitur
A pud assurios autem Bel uocatur : quadam sacrorum suorum rationie¬
& saturnus &solBeelferor inter pra&atur si mulacrum ignominiȩ
idolum enim fuit moab: cognomentobaal. super montem fogorꝰ quem
latini piapum uocant dm̃ ortorum. fuit autem delapsa cociuitate elle¬
pontidequa pulsus est & propter uirilis membrimagnitudinem in nu¬
mero deorum suorum eum greci transtulerunt & in numinesa crauer̃
ortorum unde & dicitur praeesse ortis proptereorum fecundita¬
tem : Bel febub idolum fuit accaron quod interpr&atur uirmuscarũ
Sebulenim musca uocaur spercissimum igitur idolum ⁊deo uirum
mmus carum uocatum propter sordes idola triae siue oro inmunditia
pelialo De emoth exdebrea uoce in latima lingua animal sonat pros¬

Expanded text:
tatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem tatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant: quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est. Unde et lingua Punica Bal Deus dicitur. Apud Asset Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, et in numen sacraverunt hortorum; unde et dicitur praeesse hortis propter eorum fecunditatem. Belzebub idolum fuit Accaron, quod interpretatur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, prop
Abbreviated transcription (Latin):
quia cousabat illos in conspectudm̃ nostri diehac nocte &atanu
in latisum consonat aduersarius siue trangressor Ipseest enim
cod uen sarius quiesa ueritatis mimicus & semper scorum iirtttibus
conera re nititur Vpse & tranꝰ gressor quia praeuaricator effectis
inueritate qua conditus est nonst&it idem & temptator quia tenstas¬
dam uastorum in nocentiam postulat sicut in iobscribitur ntexpoir¬
eẜ pellatur quia contoa xp̃m uenturus est non quomodo quidam simpli¬
contrarius xp̃o. Antienim grece in latinum contra significat. xp̃m se
enim menti&ur dum uenerit & contra eum dimicabitur & aduersaber
sacramentis xp̃i ut ueritatis eius euangelium soluat Nam & temolũ
hiero solimis reparare &omnes ueeris legis caerimonias restiurar
est enim Emnes enim qui ex eunt de ȩcclesia & ab unitate fidei prȩcidun¬
tur iosi antixp̃i sunt. Bel idolorum babilonium est quod inter prae¬

Expanded text:
cusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte.' Satanas in Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antichristus appellatur, quia contra Christum venturus est. Non, quomodo quidam simplicontrarius Christo. Ἀντὶ enim Graece in Latino contra significat. Christum enim se mentietur, dum venerit; et contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare ntrarius enim Christo est. Omnes enim, qui exeunt de Ecclesia et ab unitate fidei praeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idolum Babylonium est, quod interpre
Abbreviated transcription (Latin):
Procinetus expeditus & armatus unde & in procineto id est cumbellicausa arma
sumdant. Praecinctus eo quod ante seponat aliquid quo praecingitur . Vnde
Praado est qui populando alienam inuadit prouictiam. Praedo ab abigendo
graeduis dictus & prȩdo qui praedam ali& predatur hoc est cui praeda deb&ur
sed pelliciendo dolis. Piratȩ sunt praedones maritimi ab incendio nauium
tr ans euntium quas capiebant dicti nampiro ignis est Pugillator quide hima

Expanded text:
Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde ePraedo est qui populando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de ma
Abbreviated transcription (Latin):
creditur uellementir eauero quȩ trastantur intem pore quia siuis nomini
plana sunt. difinitionẽ non indigent memorie quoque condendũ est topi
ora toribus dial&ticis po&is & iuris peritis comindniter quidem argumeni
prestare sed qñ aliquid specialiter probant ad rahores po&us iuris perro¬
qu pertinent : quindo uero generalite disputaint ad philophos ad unereminifes¬
tum est mirabile plane genus operis inunũ potius sẽ collagiquicquid mobilitas acuari¬
& is humans mentis insensibus exquirendis perdiuersas causas poterait muenire con
isio liberũ ac uoluntarium intelletum Nam quocũque seuerterit quas cũq
cogitationes ptraierit praliquid eorum quȩ predita sunt necesse est cadat igeniũ
quȩ iristotiles antice mina idest oppositauocat. propter. quod ibi uelut & ad¬
uerso uidentur obsistere ut nec tamen contraria omniaquȩ opponuntur sibi con

Expanded text:
creditur uelle mentiri. Ea uero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus creditur uelle mentiri. Ea uero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus plana sunt, definitione non indigent. Memoriae quoque condendum est, topica oratoribus, dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem argumenta praestare; sed quando aliquid specialiter probant, ad rethores, poetas iurisperitosque pertinent, quando uero generaliter disputant, ad philosophos attinere manifestum est. Mirabile plane genus operis, – in unum potuisse colligi quicquid mobilitas ac uarietas humanae mentis in sensibus exquirendis per diuerclusum liberum ac voluntarium intellectum. Nam quocunque se verterit, quascunque cogitationes intraverit, in aliquid eorum quae praedicta sunt necesse est cadat ingeniumquae Aristoteles ἀντικείμενα, id est opposita vocat, propterea quod sibi velut ex adverso vi
Abbreviated transcription (Latin):
nef andũ est Item argumenta quȩd icuntur & trinsẽcus quȩ grect tegnosi dst
artis &pertes uocant ut est testimoniũ testimoniũ uero constare ha&x diuidicur
quisque modis idest ÷ & expersona uͥi ex nature austoritat̃ iiͦi & temporibus
austoritatem iuI ex dictis factisque malorum v& tormentis Terciuser gou¬
perior modus quiest & temporibus mnostospecies diriuatur prima ingenio
ũ opibus ui atate iui fortuna Uarte uiusũ uii necessitate uiii concurso
ciendam fidem persona non qualis cumq testimonii pondushab& ad facien¬
damfidem sedmorum probitate deb&esse laudabilis naturȩ austoritis est
que maxima uir tute consistit testimonia multa sunt quȩ af ferunt aiustor¬
tatem id est ingenium opes &as furtuna ars usus necessitas & concursio
rerum fortuitarum adistis factisque maiorum petitur fides cum prisco¬
rum dista fastaque memorantur. A tormentis fides preb& postque liõ mo

Expanded text:
nefandum est? Item argumenta quae ducuntur extrinsecus, quae Graece ἀτέχνους, inefandum est? Item argumenta quae ducuntur extrinsecus, quae Graece ἀτέχνους, id est artis expertes vocant, ut est testimonium. Testimonium vero constat re. Haec dividitur in quinque modis: id est, primo ex persona, auctoritatum, quarto ex dictis factisque maiorum, perior modus, qui est ex temporibus, in octo species derivatur. Prima ingenio opibus aetate fortuna arte usu necessitate concursio ciendam fidem. Persona non qualiscumque est, quae testimonii pondus habet ad faciendam fidem, sed morum probitate debet esse laudabilis. Naturae auctoritas est, quae maxima uirtute consistit. Testimonia multa sunt quae afferant auctoritatem, id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necessitas, concursio rerum fortuitarum. A dictis factisque maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. A tormentis fides praebetur, post quae nemo
Abbreviated transcription (Latin):
bantur ut cicero promilone cũ nondubi tauerit aperire sid cogita uerit uospo¬
testis dubitare quod fecerit Arepugnantibus argumentũ est qñ illud quoda
icitur aliqua contrarie tate distruitur ut cicero is ꝑitur ñ modo detali peria¬
lo liberatus sed honore amplis simo ditatus domite intersates e uoluissa Aen¬
gatis argumentũ est cum conpro babiliter ostenditur quid sit eerȩ quiquo
sua subiugamit at Acausis arguntum est quõ consue tudinȩ communires queq
trastatur ut terrentius egononnihil ueritus sum dudum abste cauere nefaco¬
res quod uulgus seruorum sol& dolis & ine deluderis ab effalis argumertiũs
iexhis quȩ facta sunt aliquid approbatur ut uirgilius degenerei
mor ar guit A con paratione argumentũ est quando percollocationẽ persou¬
rum siue causarum sententiae ratio subimpugnatione sormatur ut uirgilius

Expanded text:
obantur – Cicero pro Milone: 'Cum non dubitauerit aperire quid cogitauerit, uos poobantur – Cicero pro Milone: 'Cum non dubitauerit aperire quid cogitauerit, uos potestis dubitare quid fecerit?' A repugnantibus argumentum est quando illud, quod obicitur, aliqua contrarietate destruitur, ut Cicero: 'Is igitur non modo tali periculo liberatus, sed honore amplissimo ditatus, domi te interficere uoluisset.' A coniugatis argumentum est cum contropabiliter ostenditur, quid sit ex re quaque am penitus sua sub iuga mittant.' A causis argumentum est, quando consuetudine communi res quaeque tractatur – Terentius: 'Ego nonnihil ueritus sum dudum abs te, Daue, ne faceres quod uulgus seruorum solet, dolis ut me deluderes.' Ab effectis argumentum est, cum ex his quae facta sunt aliquid approbatur, ut Vergilius: 'Degeneres animos timor arguit.' A comparatione argumentum est, quando per collationem personarum siue causarum senten
Abbreviated transcription (Latin):
nardicitur latro nom̃ est a nomine terrentius interceptio est amentiũ aut amn¬
tium dum modo distet unius appellationis postremitas mnalia uocis declinatione
questioni fides species facit ut nonsio phrigias penetrat lice domone pastor
Adimile argumentã est quando rebus aliquibus similia proferuntur
gragiũ iliacis campis : ꝗdif erentia argumentũ est qñ per differentiã a qui
sepurantur ut uirgđ non dio medis equos nec cursumcernis achilis ꝗ coni¬
ris argumentum dr̃ qñ res discrepantes sibi me opponuntur ut uirgiliu
tali nonest manuf astȩ inmortalȩ carinefas habeant cerosq: incer caperiu
iustres eneas a consequente argumentũ dicitur quandopo sitã rẽ aliquia
eui tabiliter consequitur ut uirgilius non cauis animo nec tanta superbi auis
Ab ante adentibus argumentũ est quando aliqua exhis quȩ prius gesta sũnt conpi¬

Expanded text:
nari dicitur latro. Nomen est a nomine; Terentius: Inceptio est amentium, haud amannari dicitur latro. Nomen est a nomine; Terentius: Inceptio est amentium, haud amantium, dummodo distet unius appellationis postremitas in aliam vocis declinationem quaestioni fidem species facit, ut: At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor. A simili argumentum est, quando rebus aliquibus sGraium Iliacis campis.' A differentia argumentum est, quando per differentiam aliqua separantur – Vergilius: 'Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis.' A contrariis argumentum dicitur, quando res discrepantes sibimet opponuntur – Vergilius: 'Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant, certusque incerta pericula lustret Aeneas?' A consequentibus argumentum est, quando positam rem aliquid ineuitabiliter consequitur – Vergilius: 'Non ea uis animo, nec tanta superbia uictis.' Ab antecedentibus argumentum est, quando aliqua ex his quae prius gesta sunt compr
Abbreviated transcription (Latin):
T opica est disciplina inueniendorum argumentorũ diusio topicorũ si uelo¬
corum e quibus argumenta dicantur triplex est Nam alia ineo ipso dequo
agitur herent aliaquȩ dicuntur es f&ta quȩ quodam modo & rebus aliis trac¬
ta noscuntur aliaquȩ adsumuntur extrinsecus argumentaq: ineo ipso de quo
argumentũ a toto cum difinitio adhibetur ad idque querit᷑ sicut ait cicero glo¬
riest lausceste factorum magnorũque in republica fama meritorũ A partib
est argumentũ cumis quise defendit aut negat fastum ut sastũ es se iredefendit
A nota est argumentum cui e sui nominis argumentõ aliquoꝰ eliquitur ut cice
argumenta sunt quȩ quodã modo ecrebus aliis trasta noscuntur: sunt autẽ nume¬
ro xiiii. idest primũ a coniugatis argumentũ est cum declinatur a nomine & fit
uerbum ut aicero uerrem dicit euersis sẽ prouintiam uel nom̃ a uerbocum la troci¬

Expanded text:
Topica est disciplina inveniendorum argumentorum. Divisio Topicorum, sive loTopica est disciplina inveniendorum argumentorum. Divisio Topicorum, sive locorum ex quibus argumenta dicuntur, triplex est. Nam alia in eo ipso, de quo agitur, haerent; alia, quae dicuntur effecta, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur; alia, quae adsumuntur extrinsecus. Argumenta, quae in eo ipso, de quo Argumentum a toto est, cum definitio adhibetur ad id quod quaeritur, sicut ait Cicero: 'Gloria est laus recte factorum, magnorumque in republica fama meritorum.' A partibus est argumentum cum is qui se defendit aut negat factum, aut factum esse iure defendit. A nota est argumentum, cum ex ui nominis argumentum aliquod elicitur, ut Cicerargumenta sunt, quae quodammodo ex rebus aliis tracta noscuntur: coniugata rdecim, id est: primum a conjugatis argumentum est, cum declinatur a nomine, et fit verbum, ut Cicero Verrem dicit everrisse provinciam; vel nomen a verbo, cum latroci
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquerit q̃uidsit animal respondeatur ut homorem enim quȩ sitã prȩdistum
declarauit ꝙ emplum Hocest autem proprium difinitionis quidsit illud que
queritur dedarare : Vnde cimaspecies difinitionis est quã greci cata analogian.¬
ratur quidsit thesis respondeatur quȩ cuide est ut sit assis. Duo decima species
difintionis est quam greci cataepenon id est perlaudem ut tullius procluentio
tremũ malorũ omnium non modobello sed morte quoque reppellanda
uocant ut est illud patercui est filius dominus est curu est seruus quarta¬
plures ampl&titur partes item parsest quȩ sub estzeneri. Quint a decima spe¬
est solsuper terras nox est sol subtus terris. Scire autẽ debemus prȩdistas species
difinitionũ topicis merito esse sociatas quõ inter quedam argumenta sunt possite
iullis locis comie morantur intopicis Nunc ad topica ueniami
argumentorum sedes fontes sensuum &orgines dictionũ De topicis

Expanded text:
i quaeratur quid sit animal, respondeatur: 'Ut homo'. Rem enim quaesitam praedictum declarabit exemplum. Hoc est autem proprium definitionis, quid sit illud quod quaeritur declarare. Undecima species definitionis est, quam Graeci κατ t si quaeratur quid sit triens, respondeaturque: 'Cui bessis deest ut sit assis'. Duodecima species definitionis est, quam Graeci κατὰ ἔπαινον, id est, per laudem; ut Tullius pro Cluentiotremum malorum omnium, non modo bello, sed morte quoque repellenda'. vocant, ut est illud: 'Pater est, cui est filius'. 'Dominus est, cui est servus'. Quartaenus est, quod plures amplectitur partes'. Item 'Pars est, quae subestest sol supra terras; nox est sol sub terris. Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenonnullis locis commemorantur in Topicis. Nunc ad Topica veniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum et origines dictionum. § 30 De topicis.
Abbreviated transcription (Latin):
est rex est modestus & temperans tyrannus uero impius & ininitis : Septim aet
difinitionis species quã greci catam& aphoran latinipertrans lationẽ dicunt
ut cicero intopicis litus est quaflustus eludit hoc uariȩ trastari potest modo enim
ut moneat modo ut desggn& modo ut uituper& aut laud& ut moneat Nobilita señ
la tiniper priuantiam contrarii qusque difinitur dicuntbonũ est que malũ nond
iustum est que iniustũ nonest &hissimilia hoc enim genere difinitionis uti debemios
cum contrarium notumest ut sibonũ est que prodest cũ honestate idq tale est no
nuuonem dicunt ut aeneas estueneris & andi se filius hax semperin indiuiduis
uer satur quangreci athoma appellant: decimas pecies difinitionis est quam greci

Expanded text:
 sit definitur; id est, rex est modestus et temperans, tyrannus vero inpius et inmitis. Septima species  sit definitur; id est, rex est modestus et temperans, tyrannus vero inpius et inmitis. Septima species definitionis est, quam Graeci κατὰ μεταφοράν, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis32: 'Litus est, qua fluctus eludit'. Hoc varie tractari potest. Modo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est Latini per privantiam contrarii eius, quod definitur, dicunt: 'Bonum est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale nonationem dicunt, ut: 'Aeneas est Veneris et Anchisae filius'. Haec semper in individuis versatur, quae Graeci ἄτομα appellant. Decima species definitionis est, quam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ grece iporaphiicen latine adullio discriptio nominatur que ad hibita circu¬
itione dictor fastorumq rem quesit discriptione dedarat queritur enĩ quid
uistus non necessariis sedsumptiosis & honer osi affluens app&ens indilicis
sflati inlibidine prumptus. haec talia definiunt luxoriosum sed per discriptionẽ difu¬
unt quȩ species difinitionis oratoribus magis aptaest quam dial&ticis quia lat¬
tudines hab& quȩ similitudo inbonis rebusponitur qinmalis Quinta species
illam decuius requiritur alio sermone designat uno ac singulari & quo dĩmo
do quidillud sit inuno uerbopositum uno uerbo aliodedarat ut conticescere
etacere item cum terminũ dicimus finem aut populatas interpr&amur esse uasti¬
tas Sȩx ta species difinitionis est quam greci catadiaphoran nosper diferentian
dicimus scriptores uero artiũ decodem & de altero nominant ut cũ quȩritur qua

Expanded text:
quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuquae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoribus magis apta est quam Dialitudines habet; haec simili modo in bonis rebus ponitur, et in malis. Quinta species illam de qua requiritur, alio sermone dedo quid illud sit in uno verbo positum, uno verbo alio declarat, ut: 'Conticescere est tacere'. Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretatur esse vastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci κατὰ διαφοράν, nos per differentiam dicimus. Scriptores vero artium de eodem et de altero nominant, ut cum quaeritur quid
Abbreviated transcription (Latin):
quam notionẽ communi non proprio nomine possimus dicere. Hec istomu
semper esficitur homo est quod rationali conceptione ecercitio prȩ est animalis
cunstis. Nonenim dixit quid est homo sed quidagat quasi quodã signã innoticu
deuocato ista enim e& inreliquis notitiarei prefertur non substanti alis e plicadi
dedaratur quȩ illa s ubstantialis est difinitionũ omniũ obtin& principatũ
Tertia species difinitionis est quȩ greci poitis dr̃ latine qualitatiua uocatur quꝰ
& qualitate nñ accipit proeoque quic quid quale sit id quesit cuidenter ostonin
cuius &x emplum tale est homo est qui ingenio ual& artibus polla & cornitioner ei
autque agere debeꝰ elenit aut anim ad uersione que nutile sit contempnit his
enim qualitatibus &x pressus acdifinitus homo est. Quartaspecies difinitionises

Expanded text:
quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium obtinet principatum. Tertia species definitionis est, quae Graece ποιότης dicitur, Latine qualitativa vocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est,
Abbreviated transcription (Latin):
sestita aut dies est aut nox atque nornon est diesixitur ꝗł Satusmnodus
est itanonest dies est & non luc& diesautẽ et noxigitur nonest Septimus
mođ est ita nondies & nox atque nox non est dies iitur est. Modus autẽ
ipohiecorum sillogismorum siquis plenius nossed es iderat librũ legat marii
uistorini qui inscribitur desillogismis i pothetias hinc ad dialesticas difini¬
tionũ species accidamus quȩ tanta dignitate prȩcellunt ut possint inditiorũ
aperte manifestationis & quedã inditia dictionis ostendere
de diuisione difirutionuo & orarii uictorini libuo xobreuiatis
finitio esł philo sopliorum que inrebus & premendis eplicat quidres ipsa¬
sit qualis sit &quem ad modum membris suis constare debeat est erum oratio
breuis unius cuiusq reinatura a communione diuis a proprii significatione condu¬
dens diuis iodifinitionum in partes xv. hab&ur. Prima species difinitionis est

Expanded text:
dus est ita: 'Aut dies est aut nox: atqui nox non est: dies igitur est.' Sextus modus dus est ita: 'Aut dies est aut nox: atqui nox non est: dies igitur est.' Sextus modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: dies autem est: nox igitur non est'. Septimus modus est ita: 'Non dies et nox: atqui nox non est: dies igitur est'. Modos autem Hypotheticorum syllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte manifestationes et quaedam indicia dictionum ostendere. De divisione definitionum ex Marii Victorini libro abbreviata . Definitio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis esit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definit
Abbreviated transcription (Latin):
catiua particulari & abdicatiua uniuersali ab dicatiuũ particulare dir&tum
ut quedam iustũ honestum : nullũ iustum malum que damigitur iustum non
est malum Setus modus est qui conducit & dedicatiua uniuersali & abdica¬
tiua particulari abdicatiuum particulare diredum ut omne iustũ honestum
queclimiustum non est malũ que damigitur honestũ non est malum
is furmulas cathegori corum sillogis morũ quiplene nosse desiderat librum
legat qui ini cribitur periermenias apulei & quȩ subtilius sunt trastata cognos
prestante dño utiliter mtroducunt. Nunc adipote ticus sy Vlogismusordine
sequente ueniamus Modis yllogismorũ epotetiarũ quifiunt cũ aliquacon¬
dussione sunt septem primus modus est si dies est luca est autẽ dies luce igitur
Secundus modus est si dies est luc& non luc& non est igiturdies Tercius modus
est it anon est dies dies est & noniuc& aut quidies est luc& igitur Quartus
modus est ita aut dies est aut nox autquidies est nox igitur non est : quintus mo¬

Expanded text:
icatiuum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: nullum iustum malum: quoddam igitur honestum non est malum.' Sextus modus est qui conducit ex dedicatiua uniuersali et abdicatiua particulari abdicatiuum particulare directim, ut 'Omne iustum honestum: quoddam iustum non est malum. Quoddam igitur honestum non est malum.' Has formulas categoricorum syllogismorum qui plene nosse desiderat, librum legat qui inscribitur Perihermenias Apulei, et quae subtilius sunt tractata cognoscaestante Domino nos utiliter introducunt. Nunc ad hypotheticos syllogismos ordine currente ueniamus. Modi syllogismorum hypotheticorum, qui fiunt cum aliqua coniunctione, sunt septem. Primus modus est: 'Si dies est, lucet: est autem dies: lucet igitur.' Secundus modus est: 'Si dies est, lucet: non lucet: non est igitur dies.' Tertius modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: atqui dies est: lucet igitur.' Quartus modus est ita: 'Aut dies est aut nox: atqui dies est: nox igitur non est.' Quintus mo
Abbreviated transcription (Latin):
sali abdicatuta dedicatium particulare diretum. ut quod dã iustũ honestũ nilli
honestum turpe quedamigitur iustũ non est turpe: Quintus modus est qu
conducit e uniuersalibus dedicatiuis particulare dedicatiuum perreflenis
ut omne iustũ honestũ omne honestũ bonum quedam gitur bonũ iustum
Sectus modus est qui conducit &x uniuersali dedicatiua & uniuersali abdicatiui
ab dicatiuũ uniuersale perreflexionẽ ut omneustũ honestũ nullũ honestũ tum
nullũ gitur turpe iustum. Septimus modusqui conducit e particulari abin¬
uersali dedicatiuo dedicatiuum particulare ꝓreflecionẽ ut quedã iustum
honestum omnehonestũ utile quedãgitur ut ileustum Ostauus modus et qu
conducit & uniuersalibus abdicatiua & dedicatiua par ticulare. abdicatiuumel
perrefleionem ut nullũ turpehonestũ omne honestũ iustum. quod dãgitur
nonestiustum Nonus modus est qui conducit & uniuersali ab

Expanded text:
sali abdicativa abdicativum particulare directim, ut: 'Quoddam iustum honestum: nullum honestum turpe: quoddam igitur iustum non est turpe'. Quintus modus est, qui conducit ex universalibus dedicativis particulare dedicativum per reflexionem, ut: 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: quoddam igitur bonum iustum'. Sextus modus est qui conducit ex uniuersali dedicatiua et uniuersali abdicatiua abdicatiuum uniuersale per reflexionem, ut 'Omne iustum honestum: nullum honestum turpe: nullum igitur turpe iustum.' Septimus modus est qui conducit ex dedicatiuidedicativo dedicativum particulare per reflexionem, ut: 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum'. Octavus modus est, qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa particulare abdicativum per reflexionem, ut: 'Nullum turpe honestum: omne honestum iustum: quoddam igitur turpe non est iustum'. Nonus modus est, qui conducit ex universali abdicativa
Abbreviated transcription (Latin):
Tequuntur dehinc dial&tici syllogismi ubi totius qus artis utilitas &uirtu
Tantũ ut ab sit ille error decipiendi aduer sarium persophis matass alsirũ a¬
si onũ formulȩ cathecoricorum id et predicatiuorũ Sillogis morũ sunt iig
me formulȩ modisunt Viii primus modus qui conducit id est quicollegit ȩ un¬
uersalibus dedicatiuis . dedicitiuũ uniuersale dir&tũ ut omne iustũ hondlo
Omne honestum bonũ omneigitur iustũbonum Secundus modus est qui conde
& uniuersa libus dedicatiuis & abdicitiuis Ab dicatiuum uniuer sile dir& tumꝗ

Expanded text:
Sequuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus Sequuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus tigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogismorum, sunt tres. di formulae primae sunt VIIII. Primus modus est qui conducit, id est qui colligit, ex uniuersalibus dedicatiuis dedicatiuum uniuersale directim, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: omne igitur iustum bonum.' Secundus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiua et abdicatiua abdicatiuum uniue
Abbreviated transcription (Latin):
su pradictus phulosopus deuii fpecieb trastat idẽ denomine de uerbo deoradone deenunti¬
itione de adsirmatione deneratione de contra distione Nomen est uox signi¬
sitaciua secundũ placitum sine tempor ecuius nulla pars est significatiua sq̃ru
ratiua ut socrates uerbum est quod ĩgnificat tempus cuus pars nihil& tra signifi¬
ait sed semper eorum que dealtero dicuntur notat ut coritat disputat oranodt
nea significatiua cuius partium aliquid scparatũ ssgnificatiuũ est ut sacrates dispri¬
. Enunciaciua oratio est uox significatiua de eoq est aliquid uel non est ut so¬
es asl socrates nonest. Adfirmatio est enunciatio alicuiis dealiquo uts ocrato
Ngatiost alicuius ab aliquo ut sorato nonest. contradistio est ad sitq¬
arum lic est que ehis interpretamentis sylloris mifiunt. Vnde & ando
pertrastantur
desilocisons dialacticis

Expanded text:
que Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de oratione, de enuntique Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de oratione, de enuntiatione, de adfirmatione, de negatione, de contradictione. Nomen est vox significativa secundum placitum, sine temrata, ut Socrates. Verbum est quod consignificat tempus, cuius pars nihil extra significat, et est semper eorum quae de altero dicuntur nota, ut cogitat, disputat. Oratio est uox significatiua, cuius partium aliquid separatum significatiuum est, ut Socrates disputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirarum haec est, quod ex his interpretamentis syllogismi fiunt. Unde et analytica pertractantur. § 28 De syllogismis dialecticis.
Abbreviated transcription (Latin):
arestotiles intelligendũ est quõ sicut distũ est quidquid liomolo quitur inter ⁊
ista predicamenta habentur profici& etiam adlibros intelligendos quisiuera ho¬
ribus sine dial&ticis adplicantur.
deperimenis
equitur dehinc liber per iermenus subtilisimus nimis &peruarias formas iterati¬
ones que cautiscmus dequodicitur aristotiles quõ periermenias scriptitabat calamũ
inmente tinguebat Prefatio periermeniarum omnes quippe resque una est¬
& uno significatur sermone aut pernomen significatur aut peruerbũ quȩ partes
enim eloquutio conceptȩ mentis rei interpres est hanc arestotiles uir prerum
& prdione & faciendis sermonibus peritissimis periermeniãn nominat quam p¬
praationẽ nos appellamus salic& queres mente conceptas prolutis sermonil:
interpr&atur percataphrasin & a pophrasm idest ad firmationẽ & negationem

Expanded text:
Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista praedicamenta habentur. Proficiet etiam ad libros intellegendos, qui sive Rhetoribus sive Dialecticis adplicantur. De perihermeniis . Sequitur dehinc liber Perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tinguebat. Praefatio Perihermeniarum. Omnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum: quae duaeenim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, Perihermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus; scilicet quod res mente conceptas prolatis sermonibus interpretetur per cataphasin et apophasin, id est adfirmationem et negationem.