comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis ⁊ faciebant siłia moysi. Populus
isił ut dixt ñ faciebat miracła. Qui erãt
saluandi apud deũ: qͥ faciebant mira
cula. an qͥ ñ faciebant: Petrus apls re¬
suscitauit mortuũ. Symon magus fet
symon. s tñ inde gaudebant qr nõia
in oĩb eccłiis p̾dicamus ut lauacrũ
semel initũ.: nlła tr̃atõe uioletur di¬
cente apło. unus dñs una fides. unũ
bap̃ma. Cuius ablutio nlła tc̃atione

Expanded text:
onis, et faciebant similia Moysi . Populus Israel, ut dixi, non faciebat: qui erant salvi apud Deum; qui faciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum ; Simon Magus feciSimon; sed unde gaudebant? Quia in omnibus aeclesiis predicamus, ut lavacrum semel initum nulla iteratione violetur, dicente apostolo: 'Unus Deus, una fides, unum baptisma'. Cuius ablutio nulla iteratione
Abbreviated transcription (Latin):
paganis datũ: possit retc̾ari. uñ in ecͣca¬
stica hystoria legr̃. ꝙ alexander ep̃e ale¬
xandrie cũ petͥ martyris sollẽpnia cele¬
braret: post expleta missarũ sacͣmẽta.
uidit suꝑ oram maris pu̾oꝵ ludum
ꝑduci iubet ⁊ qͥd egissent: ꝑcunctatur

Expanded text:
s datum possit reiterari. Unde in ecclesiastica historia legitur, quod Alexander episcopus Alexandriae, quum Petri Martyris solennia celebraret, post expleta missarum sacramenta vidit super oram maris puerorum ludum,perduci jubet, et quid egissent percunctatur
Abbreviated transcription (Latin):
baptitando seruant ¶ S dum ab eis bap¬
trrantur qui in ħesi uł scismate eis cõi¬
cant: sacͣmentũ quidẽ bap̃mi ab eis acci¬
piunt. uͥtutẽ n̾o ñ ⁊secuntur qͣm sine
fide ulłs ꝯsequi potest. uñ de dño dr̃ qd̃ ĩ¬

Expanded text:
baptizando servant. Sed dum ab eis baptizantur, qui in haeresi vel schismate eis communicant, sacramentum quidem baptismi ab eis accipiunt, virtutem vero non consequuntur, quam sine fide nullus consequi potest. Unde de Domino di
Abbreviated transcription (Latin):
uanistis ⁊ cathafrigis: statutũ est rebapti¬
zari cũ oĩmodo debere. Si qͥ u̾o clici erũt
apud eos siquidẽ inculpati fu̾int ⁊ ĩrep̾¬
hensibłes rebaptirandi sunt. rursus ⁊̃ ab¬
cp̃o catholice ecce. Si u̾o examinati minꝰ

Expanded text:
anistis et Cataphrigis statutum est rebaptizari eos debere. Si qui vero clerici erant apud eos, siquidem inculpati fuerint et irreprehensibiles, rebaptizati rursus etia catholicae. Si vero examinati minus
Abbreviated transcription (Latin):
Irmissime tene ⁊ nlłatenus dubites extͣ
eccͣam baptiratis. si ad eccͣam ñ redierint:
bap̃to cumulari ꝑniciem. Tantũ eĩ ua¬
let eccͣastice societatis cõio ad salutem ut
bap̃mo ñ saluet᷑ cũ ibi ñ datur uͥ oportet

Expanded text:
inquit, tene, et nullatenus dubites, extra Ecclesiam baptizatis si ad Ecclesiam non redierint, baptismo cumulari perniciem. » Tantum enim valet ecclesiasticae societatis communitas ad salutem, ut baptismo non salvetur, cui non ibi datur, ubi oportet
Abbreviated transcription (Latin):
nachus uł scl̃aris diuinai¬
tionies uł auguria crediderit obseruãda
uel sortes qͣs intiuntur ẽẽ scõꝵ quib¬
cũq putau̾int intimandas. cum hiis
qui eas credid̾int ab ecc̃e cõione pellãt᷑¬

Expanded text:
nachus, vel saecularis divinationem vel auguria crediderit observanda, vel sortes quas mentiuntur esse sanctorum quibuscunque putaverint intimandas, cum his qui eis crediderint, ab ecclesiae communione pellant
Abbreviated transcription (Latin):
tando in oĩ loco reqͥrens ⁊ ꝯfortans ec¬
uoluerit clemencia tui post diem tͣnsitꝰ
suꝑesse: si eũ aptũ cognou̾is ⁊ in tua
de p̾senti scło migraturũ cognou̾is: p̾¬
sentib cunctis tibi successorẽ designa
ut huc ueniat ordinandus. hoc nulli
alii ꝯcedi patimur qd̃ tͥ caritate cogẽ¬
te largiri censuimus. Item. De eo aũ
te uiuente in tuo loco eligatur ep̃c. hoc
nlla rõne ꝯcedi patimur qr contͣ omnẽ
eccͣasticam regłam uł instituta parrũ esse
monstratur s uolumꝰ ut ministret tͥ ⁊

Expanded text:
tando in omni loco requirens et confortans ecvoluerit clementia post tui diem transitus superesse, si eum aptum cognoveris, et in tuade praesenti saeculo migraturum cognoveris, praesentibus cunctis tibi successorem designa, ut huc veniat ordinandus. Hoc nulli concedi alii patimur, quod tibi charitate cogente largiri censuimus. Item ibidem paulte vivente in tuo loco eligatur episcopus, hoc nulla ratione concedi patimur, quia contra omnem ecclesiasticam regulam vel instituta Patrum esse monst
Abbreviated transcription (Latin):
rare ñ cesses. ut tͥ deus illũ successorẽ ⁊¬
cedat qui ei possit ẽẽ placabilis. ⁊ ppłm ĩ¬
ioh̾es eccͣastice utilitatis studio sua-¬
dente ⁊ nature sue simplicitate lau¬
dabili ꝯsid̾atõne tͣctata. ob hoc qd̃ se ĩ
gerenda patmonii gub̾nandi cura. uł
in disciplina eccastica ꝯseruanda mi¬
nime fatetur idoneũ: estituti pb̃ri ad
hec explenda sibi poposcit adhiberi ꝓ¬
sonam. ut ea que sunt nccͣia ⁊petenti
disponente sollicitudine nich indecẽs
fieri uł inutile ꝑmitteͣte. Ideo p̾sc̃ti
uob̾ iussione p̾cipimus ut sernata pͥ

Expanded text:
rare non cesses, ut tibi Deus illum successorem concedat, qui ei possit esse placabilis, et populum iresiasticae utilitatis studio suadente, et naturae suae simplicitate laudabili consideratione tractata, ob hoc quod se in gerenda patrimonii gubernandi cura, vel in disciplina ecclesiastica conservanda minime fatetur idoneum; Constituti presbyteri ad haec explenda sibi exposcit adhiberi personam: ut ea quae sunt necessaria, competenti disponente sollicitudine fiant, nihil indecens fieri, vel inutile permittatur. Ideoque praesenti vobis jussione praecipimus, ut servata
Abbreviated transcription (Latin):
aliena delinqͣs. Tollerabłior est si la
Nec ergo abraham aut iacob deliqͥt
qr pret̾ uxorem filios ex ancilla que
debitum fecunditatẽ in aliqͣ licet a¬
licui q̃rere cũ illoꝵ ꝯiugia nr̃orum
equentur. uł preferantur u̾ginita

Expanded text:
aerendam. Tolerabilior est si latero Abraham aut Iacob deliquerunt, quia preter uxores filios ex ancilla quesdebitum, fecunditatem in aliqua licet alicui querere, cum illorum coniugia nostrorum equantur vel preferantur virginita
Abbreviated transcription (Latin):
pariam. Intͣ ergo ad ancillã meã
gem moysi ⁊ ante eungłm fuit. Nõ¬
dum ergo int̾dcm adulteriũ uideba¬
tur. pena cͥminis ex tp̃re legis est que
c̃men inhibuit. nec ante legẽ ulla rei
est dampnatio s ex lege. Non gͦ in le¬
gem ꝯmisit abraham s legẽ preue-¬
illa est qd̃ non ardore aliquo uage.
galem post huit thorum s studio q̃rẽ¬
de posteritatis ⁊ ꝓpagande sobolis. ad¬
huc post diluuiũ raritas erat hũani
gn̾is erat ⁊̃ religionis. ne qͥs nõ red¬
didisse uid̾etur debitum nature. De¬
niq ⁊ loch scĩ filie hanc cãm q̃rende
posteritatis hũerunt negenus defi¬
ceret hũanum ⁊ ideo publici mune

Expanded text:
pariam; intra ergo ad ancillam meam, gem Moysi, et ante evangelium fuit; nondum interdictum adulterium videbatur. Poena criminis ex tempore legis est, quae crimen inhibuit, nec ante legem est damnatio, sed ex lege. Non ergo in lege commisit Abraham, sed legem preveilla est, quod non ardore aliquo vage sgalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis, ne quis non reddidisse videretur debitum nature. Denique et Loth sancti filie hanc causam querende posteritatis habuerunt, ne genus deficeret humanum et i
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ergo te ẽẽ in hoc ꝓposito gaud̾emꝰ.
nauigasti uxorẽ duxisti si riugẽ ñ hr̃es:
dr̃em tibi qd̃ ⁊ tubanis diximus ut in
uitã ñ exorter: ⁊iunx est ĩpedim̃to sñ
ñ debras illa tñ nicħ horũ sciens inno
de ꝯcepit se monachũ fieri ⁊ ore ꝓnũ
rii ⁊ bĩ bñdc̃i ꝓbandis annũ indulget
s notis tm̃. Incognitis u̾o tͥennium cõ¬

Expanded text:
Cum ergo te esse in hoc proposito gauderemus, navigavisti uxoremque duxisti. Si conjugem non haberes, dicerem tibi quod et Tubunis diximus, ut invitam non exhorter, conjux impedimento est, non debebas, illa tamen nihil eorum sciens innocde concepit se monachum fieri, et ore prorii et B. Benedicti, probandis annum indulget, sed notis; ignotis vero triennium co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcepte ingratitudinis in corde retin̾et
cũq hec ⁊̃ a me eadẽ sũmo opere fuer¬
ant int̾dicta: ñ solũ mandata dei ne¬
gligens s ⁊̃ scͥꝑta nr̃a ꝯtempnens p̾¬
fatum archidyaconũ qiͣ ad honorẽ
fortiorẽ ꝓuehens conatus ẽ. callide de¬
gradare. Uñ actũ est ut ab eodem ar¬
chidyaconatus sũmoto loco alium
asscisc̾it qui eius obtemꝑare morib
potuisset. quem honoratũ archidy¬
aconem arbitͣmur antistiti suo ali-¬
unde displic̾e ñ posse. nͥ qd̃ eum ua¬

Expanded text:
inis diutius in corde retineret. Cumque et a me haec eidem summopere fuerint interdicta: non solum mandata Dei negligens, sed et scripta nostra contemnens, praefatum archidiaconum, quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est arte callide degradare. Unde actum est ut eodem archidiaconatus loco summoto, alium accersiret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum va
Abbreviated transcription (Latin):
dum est qͥ ñ causa nc̃c̃itatis. s. cã ĩ¬
gratitidinis callide ab ep̃is suis ꝓ
nolunt obtemperare ep̃is suis ꝓpter
nct̃itatem etc̃e. uolentib eos ad al¬
tiora ꝓmou̾e hanc distinctionẽ ex de¬
creto simplicii pͦp quilibet corrobora¬
re ualet qui scribens iohi archiep̃o ra
dilcĩone s inuidia perpetrasti quẽ ĩ¬
excusabili iuolencia pertrahi a te pas¬
per animi tͣnsquillitatẽ s per amẽti¬
am sicut dcm̃ est nirgares neq eĩ ta¬
lia potuissent ficri sanitate consilii
Nolumus exaggerare qd̃ gestũ ẽ. nc

Expanded text:
dum est, qui non causa necessitatis, sed causa ingratitudinis callide ab episcopis suinolunt obtemperare episcopis suis propter necessitatem ecclesiae volentibus eos ad altiora promovere. Hanc distinctionem ex decreto Simplicii Papae quilibet corroborare valet, qui scribens Joanni Episc. Raelectione, sed invidia perpetrasti, quem inexcusabili violentia pertrahi ad te pasper animi tranquillitatem, sed per amentiam, sicut dicendum est, irrogares? Neque enim talia potuissent fieri, sanitate consilii. Nolumus exaggerare quod gestum est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ficium archidyaconatus ꝓpt̾ si¬
pliciorem naturam imple̾re aut
expedire neqͥuerit ille loci sui nom̃
teneat ⁊ ordinationẽ ecc̃e: quẽ elege¬
ad nos relatione ꝑuenit cosmani
qui ex monacho monast̾ii sce lucie
a decessore tuo uen̾ande memorie
maximiano in ecca syracusana
⁊ loci qͣlitate uehem̃ter afflictũ ut
uitam sͥ penam existimet ⁊ ꝯtrista¬
tioni sue fuge querat auxiliũ. ⁊ ĩo
qr tales erga subiectos nr̃os debemꝰ
existere. quales nos si subiecti fuis
magne benignitatis ẽ. si eũ in eccͣa
uͥ subdyaconii est defunctus offõ:

Expanded text:
ficium archidiaconatus propter simpliciorem naturam implere aut expedire nequiverit, ille loci sui nomen teneat et ordinationem ecclesiae, quem elegead nos relatione pervenit Cosmam, qui ex monacho monasterii sanctae Luciae, a decessore tuo venerandae memoriae Maximiano in Ecclesia Syracusana et loci qualitate vehementer afflictum, ut vitam sibi poenam existimet, et contritioni suae, fugae quaerat auxilium. Et ideo, quia tales erga subjectos nostros debemus existere, quales nos, si subjecti fuismagnae benignitatis est si eum in Ecclesiam, ubi subdiaconatus est functus officio,
Abbreviated transcription (Latin):
anthonino subdyacono. De eodem:¬
antistite suo inuitus ꝓuehi ad forti¬
oris gradus ordinem a morem nullo
bat pro qͣ retunc ⁊ sce memorie p̾de¬
cessor nr̃ scͥptis siuis natali fr̃i ⁊ coep̃o¬

Expanded text:
ANTONINO SUBDIACONO. Hoantistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem contra morem nullatbat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster scriptis suis Natali fratri coep
Abbreviated transcription (Latin):
actuum ꝯscius ꝑsonã suã ad iudi¬
cium postposuit destinare. uñ expe¬
rienciam tuã p̾sentis p̾cepti aucto¬
ritate duximus fulciendam qͣtinꝰ
monitũ. studeat adhortari. ut supͣ
maciter ut asueuit forte distulerit.
usũ ei pallii qd̃ ab hac sede ꝯcessum¬
sibi fu̾at ex auctoritate sedis apłi¬
ce ꝯͣdices quẽ si ⁊̃ amisso pallio ad
uabis. ¶ Adhibenda est ⁊ discipli¬
na qua nolentes ꝓmou̾i ad sacros
ordines ad obediendũ ep̃rs sus pro¬
uocentur. In minorib siquidẽ ordi¬
nib ꝯstituti paulatim per singłos
ẽẽ p̾latos: quos prius hebant sb̃iec

Expanded text:
actuum conscius personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenmonitum studeat adhortari, ut supramaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede concessus est, ex auctoritate sedis apdices. Quem si etiam amisso pallio adhvabis. Gratian. Adhibenda est etiam disciplina, qua nolentes promoveri ad sacros ordines ad obediendum episcopis suis provocentur. In minoribus siquidem ordinibus constituti paulatim per singulosesse praelatos, quos prius habebant subjec
Abbreviated transcription (Latin):
deposcit ñ ut intelligatur. qd̃ ista fi¬
ant in eo sac̃docio. hanc gͥ obłonem
bñdictam per qͣm b̃ndicimur ascrip
mur ronabilem .i. per qͣm a bestiali
sensu exuamur. acceptabilem ut qͥ
nobis ip̃is displicemus: per hãc acce¬
ptabiles unico eius filio simus. Ni¬
chil rõnabilius ut qr nos iam silitu¬
dinẽ mortis eius in bap̃mo accepimꝰ.
Siłitudinẽ quo carnis ⁊ sanguinis
sumamꝰ ita ⁊ u̾itas ñ desit in sacͣmẽ¬

Expanded text:
deposcit, nisi ut intelligatur, quod ista fiant in ejus sacerdotio? Hanc igitur oblationem benedictam, per quam nos benedicamur; adscriptmur; rationabilem, per quam a bestiali sensu exuamur; acceptabilem, ut qui nobis ipsis displicuimus per hanc acceptabiles ejus unico filio simus. Nihil rationabilius, ut, quia nos jam similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis ejus sumam
Abbreviated transcription (Latin):
discipłi pacient̃ ferre nequiuerunt
qd dñs dixat. Qui ñ manducat cͣr
nem meã. ⁊ c̃. ⁊ si dix̾unt durus ẽ hic
sermo. quo quo ferrent ista ĩcreduli.
Credendũ est quod in u̾bis xp̃i sacra¬
menta ⁊ficiantur. tuiuis eĩ potẽcia
creantur pͥus eius utiq u̾̃bo ad melĩ
ꝓcreantur. Reliqͣ omĩa q̃ sac̾dos dic̃
aut clerus choro canit nͥl aliuid quã
laudes ⁊ gr̃arũ actiones sunt. aut cer
assumens qui p̾die qͣm pat̾etur. ⁊ c̃ In¬

Expanded text:
atienter ferre nequiverunt, quod Dominus dixit: Qui non manducat meam carnem, etc., sed dixerunt: durus est hic sermo; quomodo ergo ferrent ista increduli? Credendum est, quod in verbis Christi sacramenta conficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certassumens: Qui pridie, quam pateretur, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
at: uitas ait. Caro mea u̾e est cib: ⁊
sanguis meus ue est potus. Alioqͥn qͦ¬
modo magnũ erit: panis quẽ ego da¬
bo caro mea ẽ ꝓ mundiuita nͥ uera
uinũ in minist̾io u̾e carnem sua ⁊
sanguinẽ ꝯsetratione sp̃c scĩ potẽtia¬
liter creari ⁊ cotidie ꝓ mundi uita
mistice ĩmolari ut ucut de u̾gine ꝑ
sp̃m u̾a caro sñ coitu creatur: ita ꝑ
eundẽ ex sub̾a panis ⁊ uini mistice idẽ
corpus x ⁊secͣtur. Corpus xͥ ⁊ u̾itas et
figura ẽ ueritas dũ corpus xͥ ⁊ san¬
guis uͥtute sp̃c sc̃i in u̾tute ip̃ius ex
panis uiniq sub̃a efficitur. figura
uo ẽ id qd̾ ext̾uis sentitur. Iteratur
sus sit qr cotidie peccanus pccis sñ¬

Expanded text:
itas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Alioquin quomodo verum erit: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per Spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini, mystice idem consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis virtute Spiritus in verbo ipsius ex panis vinique substantia conficitur; figura vero, quod exterius sentitur. Iteratur sus sit, quia quotidie peccamus s
Abbreviated transcription (Latin):
guinitatis .ui. gradib hoc modo. tis.¬
dirimitur filius ⁊ filia qd̾ est fr̃ ⁊ soror
sit ip̃e truncus uł seorsũ seiunctis ex
radice illius truci: egrediunt᷑ isti ramuꝰ¬
culi nepos ⁊ neptis pͥmus. ꝓnepos et¬
ꝓneptis scd̃s. ab nepos ⁊ abuetis t̾cius.
adnepos ⁊ adneptis .iiiiͦ. trinepos ⁊ tͥrep

Expanded text:
guinitatis sex gradibus hoc modo dirimitur: filius et filia, quod est frater et soror, sit ipse truncus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinep
Abbreviated transcription (Latin):
delicta dec̾sit nec cͥmen filioꝵ correxit.
canis ĩpudicus dicendus ẽ. magis ꝙͣ ep̃e
est aufendũ dignitatis. ut possint a sb̾¬
ditis rep̾hendi: uñ scͥptura dissimłans
pͥuilegium praue senectutis: ait. Male¬
dictus ñ senior s puer .c. annoꝵ. appa¬
ret ergo qd̃ illi ex accusatione p̾latorũ
infames fiunt qui eoꝵ uitani rep̾hen
giminis ñ nõie tm̃ s uita ⁊ morib te¬
nent. alii aũt pocius laudabiles fiunt
ex accusatione p̾latoꝵ suoꝵ ꝙͣ ĩfames¬
Itẽ qd̃ dr̃ maioꝵ quispiam minorũ
accusationib ñ ĩpetatur. minores in¬
telligendi sunt: ñ dignitate s uita.
Unde Ier. ait de paulo sr̃ epłam ad¬

Expanded text:
delicta detersit, nec filiorum crimen correxit, canis impudicus dicendus est magis quam epiest auferendum dignitatis, ut possint a subditis reprehendi? Unde Scriptura, dissimulans privilegium pravae senectutis, ait: Maledictus, non senior, sed puer centum annorum. Apparet ergo, quod hi ex accusatione praelatorum infames fiunt, qui eorum vitam reprehengiminis non nomine tantum, sed vita et moribus tenent. Alii autem potius laudabiles fiunt ex accusatione praelatorum suorum, quamitur: Majorum quispiam minorum accusationibus non impetatur, minores intelligendi sunt non dignitate, sed vita. Unde Hieronymus ait de Paulo super
Abbreviated transcription (Latin):
Illu absq formata in ñ¬
qͣm greci epłam dicunt peregͥnoꝵ cl̃i¬
statutũ est in synodo hĩta romẽ. Un¬
de leo ppͣ ait.
Aisi eodẽ petente nlłi di

Expanded text:
llum absque formata, quam Graeci epistolam dicunt, peregrinorum cleristatutum est in Synodo habita Romae. Unde Leo Papa ait: C. I. Nisi eodem petente, nulli di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare ñ potest: nichil ꝓferat. S cum ip̃o
ad ꝯpunctionẽ eius secretis correctõib
elaboret. Qd̃ si forte correptus ꝑtinatior
batione deficiat: indẽpnatꝰ licet hiis qui
nicħ sciunt seced̾e ad tẽpus ꝓ personen
maioris auctoritate iibeatur: ille tñ ꝙͣ¬

Expanded text:
bare non potest, nihil proferat, sed cum ipso ad compunctionem ejus secretis correptionibus elaboret. Quod si forte correptus pertinaciobatione deficiat, indemnatus licet ab iis qui nihil sciunt, secedere ad tempus propersonae majoris auctoritate jubeatur, ille t
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ eẽ culpabilẽ. Alioqͥn ñ laudabiliter
dicẽtur. Detrahentẽ secreto ꝓximo suo
hũc persequebar. Nam cotidie uidemus ⁊
filiũ de patre tanqͣm de ꝑsecutore suo cõ¬
q̃ri ⁊ riugẽ de marito ⁊ seruũ de dño. ⁊
colonu de possessore ⁊ reũ de iudice ⁊ mi¬
litem uł ꝓuincialẽ de duce uł rege cum¬
illi plerũq ordinatissima potestate ho
mines sͥ subditos per t̾rores leruũ pena¬
rũ a gͣuiorib penis mal̾ ꝓhibeant atq¬

Expanded text:
onem esse culpabilem; alioquin non laudabiliter diceretur: detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar. nam cotidie uidemus et filium de patre tamquam de persecutore suo conqueri et coniugem de marito et seruum de domino et colonum de possessore et reum de iudice et militem uilli plerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores leviorum poenarum a gravioribus malis prohibeant atq
Abbreviated transcription (Latin):
siis catholicis ubi potu̾itis adu̾tere qd̾ ĩ¬
num̾abilib exemplis res ip̃a indicat. s
dicitis uos loca ur̃a defendere ⁊ resist̾e fu¬
stib ⁊ cedib quibcũq potu̾itis. Quare
ñ audistis ibi uocẽ dñi dei dicentis: Ego
aũt dico uob̃̾ ñ resistere malo. aut si fi¬
cri potest ut aliq̃n recte per nm corpalẽ
resistatur molenti nec ideo p̾ceptũ mole
bis ñ resist̾e malo cur ñ ⁊̃ hoc fieri potest
ut per ordinatas ⁊ l̾imas potestates de se¬
dib que illicite usurpant᷑ uł ad ĩuuiri¬
am dei retinentur pius expellat ĩpiũ
⁊ iustus iniustũ: Neq eĩ eo modo perse¬
cutionẽ passi sunt pscudo ꝓphe ab he¬
lya quo ip̃e helyas a rege nequissimo.
flagellatos eiecit de tẽplo: Nestat ergo
ut nich aliquid inqͥrendũ fateamint
nͥ utrum iuste an ĩpie fec̾itis nͥ miremi
ni si ñ desunt mĩstri deo per quos flagel¬
lanuni qr ꝑsecutionem patimini nõ a

Expanded text:
siis catholicis ubi potueritis, quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domiautem dico vobis, non resistere malo? Aut, si fieri potest, ut aliquando recte per vim corporalem resistatur violentis, nec ideo praeceptum violebis non resistere malo, cur non etiam hoc fieri potest, ut per ordinatas et legitimas potestates de sedibus, quae inlicite usurpantur uel ad iniuriam dei retinentur, pius expellat impium et iustus iniustum? neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Helia quomodo ipse Helias a rege iniquissimo, de templo flagellatos eiecit. restat ergo ut nihil aliud requirendum esse fateamini nisi utrum iuste an impie uos ni, si non desunt ministri Deo, per quos flagellemini, quia persecutionem patimini non a
Abbreviated transcription (Latin):
tronus retentet isti si sũ cͥmine sũt ad
cłicatus ordinẽ liberi suscipiant᷑ qr
directa manumissione absoluti nos¬
cũtur. Qͥ u̾o retento obseqͥo manu¬
misũ sũt ꝓ eo qd adhuc pr̃oni suctu¬
te tenentur obnoxii ulłatenus st̃ ad
ccͣcasticũ ordinẽ ꝓmouendi neq̃n uo¬

Expanded text:
tronus retentet, isti, si sine crimine sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipiantur, quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo, quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus sunt ad ecclesiasticum ordinem promovendi, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
perseqͥtur qd̃ xp̃o est inimicũ. neq enĩ
dñs in seruo pr̃ in filio maritus in con¬
iuge cũ sint utriq xp̃iani ñ debent p¬
u̾o si ñ ꝑseqͣntur ñ rei negligencie m̾i¬
Quẽadmodũ ho¬
omo debet dilig̾e proxi¬
mu sufi sicut se ip̃m.

Expanded text:
persequitur quod Christo est inimicum. neque enim dominus in seruo, pater in filio, maritus in coniuge, cum sunt utrique christiani, non debent pvero si non persequantur, non rei negligentiae meriQuemadmodum homo debet diligere proximum sicut seipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃m postqͣm ea q̃ de eo dicta fu̾ant
reqͥrentes in nlło inuenimus ẽẽ culpa¬
bilem: qui insuꝑ ad sacratissimum
corpus beati pet̾ aplĩ subiureiurando
satisfaciens ab hiis que obiecta fu̾ant¬
eiuis opĩoni se demonstrauit alienũ:
reu̾ti illũ purgatũ absolutũq per
aliquo reus exist̾et culpani ĩ eo canoni¬
ce puniremiis: ita dignũ ñ fuit ut e

Expanded text:
 postquam, ea quae de eo dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem: qui insuper ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub jurejurando satisfaciens, ab his quae objecta ejus opinioni fuerant se demonstravit alienum: reverti illum purgatum absolutumque peraliquo reus resisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ ut pauꝑes hospicio recipiat qͦ
ad hospitalem facilius suo exemplo
subditos attrahat. Ordinandꝰ itaq
sac̾dos ad memoriã reuocet qũo a
braham ⁊ loth per hospitalitatis oꝑa
milia sua lib̾au̾nt qũo clausas do-¬
mos cũ hospitib ignis ingressus ꝑdi¬

Expanded text:
cesse est, ut pauperes hospitio recipiat, quo ad hospitalitatem facilius suo exemplo subditos attrahat. § 1. Ordinandus itaque sacerdos ad memoriam revocet quomodo Abraham et Loth per hospitalitatis opermilia sua liberaverunt; quomodo clausas domos cum hospitibus ignis ingressus perdi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ epła sua quẽdam dyometrẽ excõita¬
uit. qͥ nec pauperes recipiebat ⁊ recipi¬
entes deecca eiciebat. In hospitalitate
aũt nlłs est hñdus delectus ꝑsonatũ
s indiffenter quibcũq sufficimus:
hospitales nos exhib̾e debemus. Unde

Expanded text:
in epistola sua quendam Diotrephem excommunicat, qui nec pauperes recipiebat, et recipientes de ecclesia ejiciebat. In hospitalitate autem non est habendus delectus personarum, sed indifferenter quibuscunque sufficimus hospitales nos exhibere debemus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ecc̃a dici potest nec caput eoꝵ xp̃c.
iugiũ appellari potest s mag̃ ad
institutio riugii in paradiso fc̃a ẽ.
ut ẽẽt ĩmacłatus thorus. ⁊ honorabi¬
les nuptie ex quib sñ ardore ⁊cupis

Expanded text:
i ecclesia dici potest, nec caput eorum Chrijugium appellari potest, sed magis institutio conjugii in paradiso facta est, ut esset immaculatus torus, et honorabiles nuptiae, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eu̾terũt suꝑ alioꝵ m̾ita laudantur. ⁊
rex nabugodonosor cũ seruus ẽẽt ydo¬
loꝵ ꝯstituit sacrilegam legẽ ut simła¬
trũ adoraretur s eius ĩpie estitutõi qͥ ei
obedire nolunt pie fidelit̾ fecerũt. Sein
de tñ rex diuino correctus miracło piam

Expanded text:
et euerterunt. super aliorum merita laudantur. et rex Nabuchodonosor cum seruus esset idolorum, constituit sacrilegam legem, ut simulacrum adoraretur; sed eius impiae constitutioni qui oboedire noluerunt, pie fideliterque fecerunt. idem tamen rex diuino correctus miraculo piam et
Abbreviated transcription (Latin):
Coniugium eĩ aliud est legitimmm
⁊ ñ ratum. aliud est ratũ ⁊ ñ legittimũ
aliud legittimũ ⁊ ratũ. legittimum ⁊¬
riugiũ est qd̃ legali institutione: uł
ꝓuincie morib ꝯtrahitur. hoc int̾ in¬
fideles ratum non est qr ñ est firmũ ⁊
ideo uiolabile ꝯiugiũ eoꝵ. Dato eĩ li¬
bello repudii licet eis disced̾e ab ĩuicẽ
⁊ alii copulari lege fori ñ lege poli ꝙͣ
ñ secũtur. Inter fideles u̾o ratũ cõiu¬
gium est qr ꝯiugia semel inita ⁊ com¬
pleca int̾ eos: ulterius solui ñ possũt.
horum quedã sunt legittima ueluti
cum uxor a ꝑentib traditur a spon

Expanded text:
mum et non ratum, aliud ratum et non legitimum, aliud legitimum et ratum. Legitimum conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc inter infideles ratum non est, quia non est firmum et inviolabile conjugium eorum. Dato enim libello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a spon
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ diuisis imꝑiali iudicio ꝓuĩtiis
ut due metropoles fiant si duo metro
ad mobłitatẽ nc̃c̃itatũ mũdanarũ
dei ecͬcam ꝯmutari honoresq aut di¬
uisiones perpeti. qͣs ꝓ suis causis faci¬
bens ad theotustam patͥcium dicens

Expanded text:
utrum divisis imperiali judicio provinciis, ut duae metropoles fiant, si duo metroad mobilitatem necessitatum mundanarum Dei Ecclesiam commutari, honoresque ac divisiones perpeti, quas pro suis causis facibens ad Theoctistam patriciam,
Abbreviated transcription (Latin):
toru hõim uelud scͥpturas canonicas̾
hr̃e debeniꝰ ut nob̾ ñ liceat salua hono¬
rificencia q̃ ilł debetur hõib aliqͥd ĩ scͥp
tis coꝵ ĩprobare atq respu̾e. Si forte ĩue¬
nerimus qd̾ alit̾ senserint qͣm ueritas
h̃t diuino adiutorio uł ab aliis intel¬
lecta uł a nob̃. talis ego sũ in scͥpturis
alioꝵ quales uolo ẽẽ intellectores me

Expanded text:
torum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illis debetur hominibus, aliquid in eorum scriptis inprobare atque respuere, si forte inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse intell
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcha dixit. herodes obseruauit iu¬
dulget. si quis ex toto corde peniteat. Sc̃a
synodus dixit. Sic docet sc̃a scͥptura. Itẽ
tum mendax ne diligatis. Qua de caui¬
sa uiramentũ nr̃m mendax dissolua¬

Expanded text:
patriarcha dixit: « Herodes servavit judulget, si quis ex toto corde poeniteat. » Sancta synodus dixit: « Sic docet nos sancta Scriptura. » Item ntum mendax ne diligatis. Qua de causa juramentum nostrum mendax dissolva
Abbreviated transcription (Latin):
pocrisiarius orientaliũ sediũ dixit.
Sigͥficat semo pr̃is nũi sophronii.
qd melius ẽ. iurantẽ piurare qͣm ser¬
uare sac̃mentũ in fractione sc̃arum
ymaginũ. hoc aũt dicimus qr sacra

Expanded text:
pocrisiarius orientalium sedium dixit: Significat sermo patris nostri Sophronii quod melius sit jurantem perjurare, quam conservare sacramentum in fractione sanctarum imaginum, hoc autem dici
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur uł ꝓpt̾ ĩpbitatẽ quoꝵdã. qui
bilis est: ut om̃ib imitanda appa¬
reat de quoꝵ assertione nlła dubi-¬
tatio nasci pot̾it: eoꝵ testĩonio du¬
orum uł tͥum testium quilib iure
sexta q̃o qua q̃ritur quo remedio
cã uiciata subleuetur ⁊ si remedi¬
um illud sit dandũ ei qui cã dila¬
tionis uocẽ applłonis exhibuerit.

Expanded text:
ligitur, vel propter improbitatem quorundam, qui bilis est, ut omnibus imitanda appareat, de quorum assertione nulli dubitatio nasci poterit, eorum testimonio duorum vel trium testium, quilibet iure stio, qua quaeritur: Quo remedio causa vitiata sublevetur, et si remedium illud sit dandum ei, qui causa dilationis vocem appellationis exhibuerit?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitemͣ nͥ cum ip̃i uł eoꝵ sacͣmentis ĩ¬
iciati per marius ĩpositõem ad catho¬
licam redierint unitatẽ. ¶ Sciend̾ u̾o
rientalis ⁊ ex ꝑte romana utit᷑ ecc̃a ⁊̃ ĩ
bap̃ma ħeticoꝵ lauacrũ dyabłi appel
⁊ pontifices romani ⁊ uen̾abłis augꝰ.¬
in libro de bap̃mate eũdem ꝙypͥanũ et
p̾fatos ep̃os. ob hanc cãm uehem̃ter re¬
darguunt affirmantes bap̃ma siue
ab hetico siue a scismatico ecͣcastico mo¬
re celebratũ ratũ eẽ. Et m̾ito qr alia
in bap̃mo ⁊ alia ĩ aliis sacͣmentis esi¬
deratio ẽ. quippe cũ in ordine pͥor ⁊ ne¬

Expanded text:
fitemur, nisi cum ipsi, vel eorum sacramentis iniciati, per manus impositionem ad catholicam redierint unitatem. Sciendum vero rientalis et ex parte Romana utitur aecclesia, et baptismum hereticorum lavacrum diaboli appel Pontifices Romani, et venerabilis Augustinus in libro De baptismo, eumdem Cyprianum et praefatos episcopos ob hanc causam vehementer redarguunt, affirmantes baptisma sive ab haeretico sive schismatico ecclesiastico more celebratum ratum esse; et merito, quia alia in baptismo, et alia in reliquis sacramentis consideratio est, quippe qu
Abbreviated transcription (Latin):
nosis exhibitis. ut ab adult̾is uł scĩmo¬
nialiũ molatorib uł hmodi. Ad hoc ĩ¬
ñ seꝑentur eoꝵdẽ ordinatões ⁊ reliqua
sacͣmenta scã ⁊ uen̾anda ñ negamꝰ
seq̃ntes beatum augustinũ qui suꝑ
ioħem de h̾modi tam copiose qͣm ue¬
raciter disserit ait eĩ. Baptirat si̾uis
bonus siue seruus malus nesciat se ille
qui baptiratur baptirari nͥ ab eõ qͥ de
Non horreat colũba minist̾ium ma¬
lorũ s respiciat dñi potestatẽ. Attñ¬
fornicatõe iacenciũ scient̾ nlło modo
¶ Porro ad ħ que tͥ sillogistice ĩ eadẽ

Expanded text:
nosis exhibitis, ut ab adulteris, vel sanctimonialium violatoribus, vel hujusmodi? ad hoc, in separantur, eorumdem ordinationes, et reliqua sacramenta sancta et veneranda non negamus, sequentes beatum Augustinum, qui super Joannem de hujusmodi tam copiose quam veraciter disseruit. Ait enim: « Baptizet servus bonus, sive servus malus, non sciat se ille qui baptizatur baptizari ab eo qui non si« Non horreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Sfornicatione jacentium scientes nullo modo  Porro ad haec quae tibi syllogistice in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
natistas s a gentib uel suscipiẽtib
eadem sacͣmenta ͣͣ p̾fatoꝵ pontificum
instituta nͥ forte sola morte int̾uẽien¬
te. ut pote ne sñ bap̃mate uł cõione qͥ¬
libet reb humanis excedat eis in qm ĩ
t̾m obsunt ut ueri ydolatre sint cũ tali¬
b ⁊ ordinationũ ⁊ sacͣmentoꝵ ꝯfectõ et¬
aliter qͣm p̾missũ est scient̾ susceptio
uehement a scĩs canonib ꝓhibeantur

Expanded text:
ait; sed agentibus et suscipientibus eadem sacramenta contra sanctorum pontificum instituta, nisi forte sola morte interveniente, utpote ne sine baptismate vel communione quilibet, humanis rebus excedat, eis inquam, in tantum obsunt, ut veri idololatrae sint, cum talibus et ordinationum, et sacramentorum caliter quam praemissum est scienter susceptio vehementer a sanctis canonibus prohibeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiquiorem lnĩam uł per ĩpuni¬
tatis pͣuam ꝯsuetudiniẽ ad lapsũ
adulterii deducta fu̾it. aut ĩ stupri
rũ fu̾it deducta in uoraginẽ hanc.
post ⁊petentis seu̾itatẽ iundce ĩ ali¬
ud districtius monast̾iũ uginũ
in pnĩam uolumus redigi ut illu
or̃onib atq ieiuniis uacet ⁊ sic pe¬
nitendo ꝓficiat ⁊ metuendũ cet̾is
artioris discipline p̾stet exemplũ¬
fu̾it iniquitate reꝑtus oĩ cõione
sius ꝯtinuo lugendis excessib. ĩ
monast̾ium detrudatur. Item ia¬

Expanded text:
teriorem licentiam, vel per impunitatis pravam consuetudinem ad lapsum adulterii deducta est, aut in stupri fuerit perducta voraginem, hanc post competentis severitatem vindictae, in aliud disin poenitentia volumus redigi, ut illic orationibus atque jejuniis vacet, et sic poenitendo proficiat, et metuendum ceteris arctioris disciplinae pfuerit iniquitate repertus, communione suis continuo lugendis excessibus in monasterium detrudatur. Epi
Abbreviated transcription (Latin):
Ria sunt gn̾a elemosinarũ una cor¬
poralis egenti dare quicqͥd pot̾is. altera
sp̃ualis dimitt̾e a quo lesus fu̾is. t̾cia
delinq̃ntem corrig̾e ⁊ errantes in uiam¬
Elemosina cordis est dimitt̾e a quo le¬
sus es. Nam dare aliquid indigenti.
aliqñ queris ⁊ ñ habes. Indulg̾e pec¬
canti qͣntum uoli̾us redundat tͥ. Ele
que corpaliter datur si sine benigno c¬
p̾latis d inueniri. Percussores ergo qͥ
lantes s pret̾missa mansuetudine ad
u̾bera semꝑ parati: intlłigendi sunt qͥ
per flagella ñ uicia corrig̾e s timeri
appetunt quib pecrus scribit. Ne sitis
dñantes in clero s forma fã gregis ex
aĩo. Iinc ⁊̃ greg̾. scribit in morali

Expanded text:
ria sunt genera eleemosynarum: una corporalis: egenti dare quidquid poteris: altera spiritualis, dimittere a quo laesus fueris: tertia, delinquentes corrigere, et errantes in viameemosyna cordis est dimittere ei, aquo laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes; indulgere peccanti quantum volueris redundat tibi. Et quae corporaliter datur, si non benigno cpraelatis debet inveniri. Percussores ergo, qulantes, sed praetermissa mansuetudine ad verbera semper parati intelligendi sunt, qui per flagella non vitia corrigere, sed timeri appetunt; quibus Petrus scribit: Ne sitis dominantes in clero, sed forma facti gregis ex animo. Hinc etiam Gregorius scribit in Morali
Abbreviated transcription (Latin):
samuele iustissimo futurũ m̃titus ẽ ue¬
muelis nõie taceatur qr saul cũ dyabolo
fitturus erat. ad eũ eĩ tͣnsmigͣuit quem
adorauit. Semꝑ ergo dyabolus sub uela¬
mine latens ꝓdit se dũ ea ꝯfingit que he¬
reant personis: per qͣs falłe nititur. Si aũ
quilibet opponit ⁊ dic̃ qũo eueniunt illa
tudinẽ. si aliqͥd ꝓpͥe uͥtutis ac potestatis ñ
qͥsq ñ debeat eis cred̾e qr aliqñ eueniunt
q̃ predicunt. aut sanare uident᷑ aliquos
languidos. uł led̾e sanos. qr hoc ꝑmissu
dei fit. ut ip̃i qui hoc audiunt uł uident
ꝓbentur. ⁊ appareant qͣli fide sint uel de¬
uotione erga deũ. sic̃ in deuto nonio legr̃.
Moyses ex ubo dñi ppło dei p̾cepisse ita di

Expanded text:
Samuele justissimo futurum mentitus eSamuele justissimo futurum mentitus emuelis nomine taceatur: quia Saul cum diabolo futurus erat: ad eum enim transmigravit quem adoravit. Semper ergo diabolus sub velamine latens prodit se, dum ea confingit, quae horreant personae per quas fallere nititur. Si autem aliquis mihi opponit ac dicit: Quomodo eveniunt illa,itudinem, si aliquid propriae virtutis ac potestatis non quisquam non debet eis credere, quia aliquando eveniunquae praedicunt, aut sanare videntur languidos, aut laedere sanos, quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi, qui haec audiunt vel vident, probentur, et appareat qua fide sint vel devotione erga Deum. Sicut in Deuteronomio legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecepisse, ita di
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Neq eĩ reprob fc̃s: bonũ poterat in
tellectum hr̃e hystoricus eĩ mentẽ saulis
⁊ statũ samulis descͥpsit ea que dc̃a ⁊ uisa
sunt expͥmens pretͥmittens si u̾a anfła
sint qui ait. audiens in quo hĩtu ẽẽt ex¬
citatus intellexit inqͥt hunc samuelẽ ẽẽ
quid intlłexerit: retulit ⁊ qr bñ ñ intel¬
lex̾it: retulit cͣcͣ scͥpturam aliũ adorauit
qͣm d̾m ⁊ putans samuelẽ: adorauit dy¬
abolũ ut fructũ fallacie sue hr̃et satha¬
nas ad hoc eĩ nititur: ut adoretur qͣi d̃s
uir iustus ꝑmisiss se adorari qͥ p̾dica¬
uerat deũ solũ ẽẽ adorandũ ⁊ qũo hõ
dei qui cũ abraham ĩ refrigerio erat dr̃et
ad uirũ pestilencie ⁊ dignũ ardore gehen¬
ne. cras mecũ eris. hiis duob tytulis sb̾¬
tilitatẽ fallacie sue ꝓdidit ĩꝓbus sacha¬
mine samuelis cͣc legẽ ⁊ uirũ pc̃cis p̾ssũ
cũ magna distancia pcc̃oꝵ ⁊ iustoꝵ sit cũ

Expanded text:
l. neque enim reprobus factus poterat bonum l. neque enim reprobus factus poterat bonum intellet habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens, praetermittens, si vera an falsa sint. Quid enim ait, audiens, in quo habitu esset excitatus? Intellexit, inquit, hunc esse Samuelem. Quid intellexerit, retulit: quia bene non intellexit, contra Scripturam aerium adoravit, quam dominum et putans Samuelem, adoravit diabolum, ut fructum fallaciae suae haberet Satanas. Hoc enim nititur, ut adoretur quasi Devir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum. Et quomodo homo Dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae dignum ardore gehennae, Cras mecum eris? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit improvidus Satamine Samuelis contra legem: et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
exen̾tes iustos finxit in sua eẽ potestate. s
hoc quosdã fallit qd̃ de morte saulis ⁊ fi¬
lii eius ñ sit m̃titus: qiͣ magnũ sit dyabo
lum añ occasũ mortem corporis preuidere
cũ signa quedã soleant apparere moritu¬
ris. quippe a quib dei ꝓtectio amota uidet᷑
qͣntomagis a dyabolo qͣm angelica potes¬
tate sublimẽ ꝓpħica oracła fuisse testãtur
de cuiꝰ magnitudine apłs ait. an ignora¬
tis altitudinẽ sathane: Quid mirũ gͦ
si ĩminentẽ ꝓpe mortẽ potuit preuid̾e cũ
hoc sit unde fallit ⁊ si in dei potestate ułt
adorari. Nam tanta hebetudine demens
effectus est saul ut ad phitonissã ꝯfuge¬
ret. Deprauatus eĩ cã pcc̃i ad hec contulit.
q̃ dampnau̾at. S si qͥs ꝓpter hystoriam
eam que u̾bis expressa sunt putet ñ pret̾¬
mittenda ne rõ hystorie manis sit recte
facit quidẽ si tñ mime istud ad ueri rõ¬
nem rapiat s ad uisũ ⁊ ad intellectũ san¬

Expanded text:
exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuiderquum signa quaedam soleant apparere morituris, quippe a quibus Dei protectio amota videtur, quanto magis diabolo, quem angelica potestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur, de cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem satanae? Quid mirum ergo, si imminentem prope mortem potuit praevidere, quum hoc sit, unde fallit et se in Dei potestate vult adorari? Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret. Depravatus enim causa peccati ad haec se contulit, quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum Sau
Abbreviated transcription (Latin):
agritole segetũ uł quoꝵcũq in t̾ra gignẽ¬
cium creatores dicendi sũt. qͣmius nou̾int
p̾bere qͣsdam uisibłes oportunitates ⁊ c̃as:
ut illa nascant᷑. Qd̃ aut isti facĩt uisibłr
narret phitonissam samuelẽ ꝓpham sus¬
citasse ad colloqͥum saulis ĩpiissimi regis.
si phytonica diuinatio errori magice artis
deputanda sit. Quib ita renderi potest. in¬
tus est ꝯsensit qd̃ utrũq de iusto adu̾sũ¬
est nlłm eĩ suffragiũ ht iusticia si attrac¬
tus aut uoluntarius amisit m̾itũ sp̃ale
qd̃ positus in carne q̃sierat. qd̃ ualde ab¬
surdũ est. Quia qͥ hinc iustus recedit per¬
manet iustus. porro hoc est p̾stigium sa¬
thane quo ut plucimos fallat ⁊ bonos¬
hr̃e in potestate se ⁊ fingit. Qd̃ apłs osten¬
dit int̾ cet̾a dicens. Ip̾e sathanas tͣnsfigu¬
rat se in angłm lucis ut eĩ errorẽ faceret
in quo glificaretur in ħ̃itu uiri iusti ⁊
p̾dicabant dei cultorib mñtiretur. qñ hinc

Expanded text:
in terra gignentium, creatores dicendi sunt, quamvis noverint praebere quasdam visibiles opportunitates et causas, ut illa nascantur. Quod autem isti faciunt visibiliter,narret Pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saul impiissimi regis , si Pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest inctus est, consensit, quod utrumque de iusto est, nullum suffragium habet justitia; si autem voluntarius, amisit meritum spirituale, quod positus in carne quaesiverat. Quod valde absurdum est, quia hinc qui justus recedit, permanet justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingat. Quod Apostolus inter cetera ait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et m, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Si surrex̾it in medio tui ꝓph̾a
aut qui sompnium dicat se uidisse
⁊ p̾dixit signum atq portentũ ⁊ eue¬
nerit qd̃ locutus est. ⁊ dix̾it tͥ eamus
⁊ seqͣmur deos alienos quos ignoras

Expanded text:
cens: Si surrexerit in medio tui propheta, aut qui somnium dicat se vidisse, et praedixerit signum atque portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit tibi: Eamus, et sequamur
Abbreviated transcription (Latin):
tici ab aqua dci. Est eĩ ydromancia in aqͣꝵ
inspectione umbras demonũ euocare. ⁊ yma¬
gines ludificatõis eoꝵ uidere. ibiq ab eis
aliqͣ audire. nͥ adhito sanguine ⁊̃ inferos
ꝑtinent ligature execrabiliũ remediorũ
quadam pestifera societate hõim ⁊ ange¬
dianda atq dampnanda. Auguria eĩ sũt
auiũ. ħ aũ friges pͥmi inuenerunt. p̾stigi¬
um no m̾curius dr̃ prius inuenisse. Dic¬
tum est aũt prestigiũ qd̃ prestingat aciẽ
oculoꝵ. auruspicine artem pͥmus etrucis
tradidisse dr̃. quidam tages examinis au¬
ruspitinã dictanit ⁊ postea ñ apparuit. nã
dr̃ fabulose arante quodã rustico subito
ex glebis erilusse ⁊ auruspicinã dictasse
qua die mortuuis est. quos libros roma¬
ni exetrusca lingna in ꝓpͥam mutau̾nt¬
Hiis ergo portentis per demonũ fallaci-¬
am illuditur curiositas hũana. q̃n id ĩ¬
uos hõies seducant illos .s. qui spernunt u̾i¬
tatem ⁊ credut m̃datio ⁊ iuxͣ pauli snĩam

Expanded text:
 Hydromantici ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificationis eorum videre, ibique ab eis aliqua audire. Ubi adhibito sanguine, inferos mnia supradicta pertinent ligaturae exsecrabilium remediorum, quadam pestifera societate hominum et angedianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictumoculorum. 34. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex oris aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. 35. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exsiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Etrusca lingua in propriam mutaHis ergo portentis per daemonum fallaciam illuditur curiositas humana, quando id imvos homines, seducant illos, qui spernunt veritatem, et credunt mendacio, et juxta Pauli sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
fiant que p̾cipiunt᷑ ab ets aut colant᷑
q̃ colũtur ab eis nec pret̾ suã potesta
tationis exposuit ad cognoscendũ uti¬
ga deũ suũ. Cognoscendũ u̾o ab ipsis
possit nͥ forte per eius metropolitanũ
uł per sũmũ pontificẽ rõne ⁊ auc¬
toritate ꝓbatur. Pb̃ri nãq potesta¬
tem excõicandi uel reconciliandi
ciliare possunt. Excõicatos u̾o ab
ep̃is sacerdotes reconciliare ñ ualent
Neconciliatio namq penitencium
ep̃ale offm̃ est ñ sac̃dotale. Unde in

Expanded text:
fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae coluntur ab eis. Nec praeter suam potestattationis exposuit, ad cognoscendam utiga Deum suum, cognoscendam vero ab ipsis possit, nisi forte per ejus metropolitanum vel per summum Pontificem, ratione et auctoritate probatur. Presbyteri namque potestatem excommunicandi vel reconciliandi ciliare possunt, excommunicatos vero ab episcopis sacerdotes reconciliare non possunt. Reconciliatio namque poenitentium episcopalis officii est, non sacerdotalis. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
cortupti mente reꝓbi circa fidem s ultͣ nõ
ꝓficieut. Insipiencia eoꝵ manifesta erit oĩ¬
b sicut ⁊ illoꝵ fuit. nec ideo quisqͣm cred̾e
debet quoslibet magicis artib aliquid fa¬
cere posse sine pmissu dei qui oĩa que fint
aut iusto iudicio facit aut ꝑmissu suoi¬
ta fieri sinit qd̃ predc̃i magi legũtur siłia
fecilse moysi qui uirgã suam ꝓiecit ⁊ ⁊u̾sa¬

Expanded text:
i mente, reprobi circa fidem, sed ultra non proficient. Insipientia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. Nec ideo quisquam credere debet quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei qui omnia quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit quod praedicti magi leguntur similia fecisse Moysi, qui virgam suam projecit,
Abbreviated transcription (Latin):
mutauit in bestias. legitur ⁊̃ de sacrificio
qd̾ archades deo suo lyeo ĩmolabant ex quo
quicũq sum̾ent in bestiar formas ⁊uer-¬
terentur. S hec omĩa magicis p̾stigiis po¬
cius fingebantur qͣm rerũ u̾itate ꝯpleren¬
tur. ut ergo ip̃i errores ignorantib mani¬
fici ob facinoꝵ magnitudinẽ nuncupant᷑.¬
hii sũt qui permissu dei elem̃ta ꝯcuciunt tu¬
hausti nlła sanie polluta ueneni ĩcantata¬
perit. Bemonib ⁊̃ accitis audent uentilare
ut quosq suos ꝑimant malis artib ini¬
micos. hii ⁊̃ sangune utũtur ⁊ uictimis

Expanded text:
mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades Deo suo Dycaeo immolabant, ex quo quicunque sumerent in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifici ob facinorum suorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa chausti nperit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quique suos perimant malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent scĩones: sub anathatis uin¬
culo int̾dicimus. ne canonici de sede
ep̃ali ab elcĩone ep̃oꝵ excludant reli
⁊ ydonea persona in ep̃m eligat᷑.
Qd̾ si exclusis religiosis elcĩo facta¬

Expanded text:
hibent sanctiones, sub anathematis vinculo interdicimus, ne canonici de sede episcopali ab electione episcoporum excludant religet idonea persona in episcopum eligatur. Quod si exclusis eisdem religiosis electio f
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur. Ideoq cũ pretend̾et abyme¬
lech qd̃ uxorẽ aliena esse ignorau̾it ꝙͣ
sororem suã esse uir ip̃e dixerit. Een¬
dit ei dñs. Et ego cognoui qr puro cor¬
de fecisti hoc ⁊ peperci tͥ ut ñ peccares ĩ
me ꝓpt̾ hoc ñ sum passus te tang̾e eã.
Cognoscimus uelut p̾sulẽ custodemq¬
ẽe ⁊iugii. d̾m qui ñ patiatur alienũ
thorũ pollui. Et si quis fec̾it: eum p̃¬

Expanded text:
t Abimelech, quod uxorem alienam esse ignoraverit, quam sororem esse vir ipse suam dixerit, respondit ei Dominus: Et ego cognovi, quoniam puro corde fecisti hoc, et peperci tibi, ut non peccares in me; propter hoc non sum passus te tangere eam. Cognoscimus velut praesulem custodemque conjugii esse Deum, qui non patiatur alienum torum pollui, et si quis fecerit, eum pec