comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to gͦ regi offerimꝰ aurũ. siin cõ¬
spec̾tu illiꝰ claritate suꝑne sa¬
piencie resplendemꝰ. Thus
offerimꝰ. si cogitationes carnis
ꝑscã orationũ studia. in aracor¬

Expanded text:
to ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu ejus claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cor
Abbreviated transcription (Latin):
uiam reu̾si sunt in regionẽ su¬
ꝑ aliã uiam redeũt. ne cruentꝰ
herodes qui mortẽ parabat ĩ¬
fanti.itinere magoꝵ ꝑuenire
poss ad xp̃m. Neq enĩ qui ad¬
orare dnĩnuenerant. dñi ẽẽ
poterãt ꝓditores. P aliã enĩ¬
uam redisse dicunt᷑ ut qui
stella duce uenerãt inuidea.
in patriã suã et̾ni solis illuminͣ¬
ti radiis. reu̾terentur.

Expanded text:
egionem super aliam viam redeunt, ne cruentus Herodes, 76 qui mortem parabat infanti, itinere magorum pervenire possit ad Christum; neque enim qui adorare Dominum venerant, Domini esse poterant proditores. Quam benam rediisse dicuntur: nam qui stella duce, venerant in Judaeam, in patriam suam aeterni Solis illuminati radiis revertuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
re ualeamꝰ. Sdirram offeri¬
mꝰ. si carnis utia ꝑ abstinen¬
tiam mortificamꝰ. ꝑ mirram
namq ut diximꝰ agitur. ne
mortua caro putrefiat. Sdor¬
tuam uͦ carne̾ putrescere ẽ. hoc
mortale corpꝰ fluxui luxurie

Expanded text:
re valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur, ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
Nos itaq nato dño offeramꝰ
aurũ. ut hũc ubiq rognare fa¬
teamur. Offẽramꝰ tħus. ut
credamꝰ qd̾ his qui in tp̃re ap¬
paruit: As ance tpr̃a extitit.
Offeramꝰ inirr̃a ut eũ quẽ cre¬
dimꝰ in sua diuinitate inpas¬
sibilẽ. credamꝰ etiã in nr̃a fuis¬
se carne mortalẽ quãuis in au¬
ro thure ⁊ mirra. intelligi ⁊ ali¬
ud põt. Iuro namq sapĩa de¬
signat᷑ salomone attestante
qui ait. Thesaurꝯ desid̾abilis.
requiescit inore sapientis. Thu¬
re aũt qd̃ deo incendit᷑iurt ꝰ
orõnis expͥmit᷑: psalmista tes¬
tante quiait. Dirigatur or̃o
mea. sic̾ incensũ in conspͤtu tuo.¬

Expanded text:
Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sic
Abbreviated transcription (Latin):
rant. qñ cos binos uocauit. &
ipse uissit ut eum sequerent᷑.
pͥmo duobꝰ petro ⁊ andrea: de¬
inde aliis zebedei duobꝰ filiis.
sunc enĩ nõ subductis ad ter¬
ram nauibꝰ tanꝙͣ cuta redeũ¬
di. s ita eũ securi sunt. tanqmͣ

Expanded text:
rant, quando eos binos vocavit, et rant, quando eos binos vocavit, et ipse jussit ut eum sequerentur, primo duobus Petro et Andreae, deinde aliis Zebedaei duobus filiis. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. ag̃. Queri aũt pocest qͦ¬
modo binos uocauerit de na¬
uidis piscatores. pͥmo petrũ ⁊
andream. deinde ꝓgressus pau¬
lulũ alios duos filios zebedei.
sic̃ narrat matħs ⁊ marchꝰ. cũ
luchas dicat ambas coꝵ naui
cłas impletas magna illa cap
bum ⁊ ioħm filios zebedei uo¬
catiͦs ad adiuuandũ cũ retia¬
plena extrahere ñ possẽt. simł¬
q miratos tantã multitudi¬
nẽ pisciũ que capta erat. ⁊cũ
petro tantum dixisse. noli ti¬
mere ex hoc iam homines eris
capiens: simul cũ tam̃ subduc¬
tis ad terram nauibꝰ secutos
fuisse. Unde intelligendum
ẽ. hoc pͥmo ẽẽ factũ qd̾ luchas
insinuat. nec tũc eos a dño uo¬
catos. s tantum petio fuissẽ p̃¬
dictũ qd̾ homines eẽt captu¬
rus qͦd nõ ita dictũ ẽ. quasi iã
pices nũqmͣ eẽt capturꝰ. Na
⁊ pꝰ resurrectionẽ dñi. logimꝰ
eos cẽ pͥscatos. Dictum est gͦ
ciũ ex more remeasse: ut pꝰ ca
fieret qd̃ matheꝰ ⁊ marchꝰ nar¬

Expanded text:
et. Quaeri autem potest, quomodo binos uocauerit de nauiculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde progressus paululum asicut narrant Matthaeus et Marcus, cum Lucas dicat ambas eorum naviculas impletas magna illa captbum et Iohannem filios Zebedaei uocatos ad adiuuandum, cuplena extrahere non possent, simulque miratos tantam multitudinem piscium quae capta erat, et eum Petro tantum dixisse: Noli timere, ex hoc jam homines eris capiens , simul eum tamen subductis ad terram navibus secutos fuisse. Unde et intelligendum est hoc primo esse factum quod Lucas insinuat, nec tunc eos a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus esse piscatos. Dictum est ergo cium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus nar
Abbreviated transcription (Latin):
no ad dm̃m uenire compelle¬
bat. ⁊ ꝑire cupientos qͦd opus
dñi eẽt: ut uidentes ⁊ aucliẽ¬
tes scirẽt utrũ credere debuis¬
sent. Quarta illoꝵ erat. qͥ
inuidia ducti opꝰ dm̃ de ho¬
nestat᷑e uolebant. ⁊ut eum
in ẜmone comp̾henderent:
⁊ ut a p̃ principes accusar¬
ent. ut eum morti craderẽt.
sic̃ ⁊ fecerũt. qñ ille ꝑmisit.
non qnͣ illi uoluerunt. Gali¬
lee dues̃. Quibꝰ una gali¬
lea gentiũ uocatur: uicina
finbꝰ tyroꝵ.ubi ⁊ salomon
.xx. cuutates donauit yrã
regi tyri. insorte tribꝰ neptalĩ.
Alt̾a galilea dr̃ circa tyberi¬
adẽ ⁊ stagnũ genesareth. in
tribu zabulon. Decapolim¬

Expanded text:
lebat, experiri cupientes quid opus Domini esset ut videntes et audientes scirent utrum credere debuissent. Quarta illorum erat qui invidia ducti opus Domini dehonestare volebant, et ut eum in sermone comprehenderent, et ita apud principes accusarent, ut eum morti traderent, sicut et fecerunt quando ille permisit, non quando illi voluerunt.  quibus una Galilaea gentium vocatur, vicina finibus Tyrorum, ubi et Salomon XXV civitates donavit Hiram regi Tyri in sorte tribus Nephthalim: altera Galilaea dicitur circa Tiberiadem, et stagnum Genesareth in tribu Zabulon. I
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ luche uolumina. ꝓbauerit
quidẽ textũ hystorie. ⁊ uera cos
dixisse firmauerit. S iius
tantũ anni in qͦ ⁊ passꝰ ẽ. pꝰ car¬
cerẽ ioħis hystoriam texisse. Pd¬
termisso itaq anno cuiꝰ facta
atribꝰ exposita fuerãt: suꝑioriᷤ
tp̃ris ante quã clauderet᷑ ioħs
incarcere gesta narrauit. sicut
manifestũ cẽ poterit. his qͥ euã¬
legennt. Que res ⁊ dissonanti

Expanded text:
et Lucae volumina, probaverit quidem textum historiae, et vera eos dixisse firmaverit, sed unius tantum anni in quo et passus est, post carcerem Joannis, historiam texisse. Praetermisso itaque anno cujus acta a tribus exposita fuerant, superioris temporis, antequam clauderetur Joannes in carcere, gesta narravit, sicut manifestum esse poterit iis qui Evanlegerint. Quae re
Abbreviated transcription (Latin):
transiordanẽ galilee. Gentiũ
ppłs qui sedebat intenebris lu¬
regione umbre mortis. lux orta
est eis. Hii primũ audierunt
dñm p̾dicantẽ ut ubi isrłis fu¬
erat ab afiriis pͥma captiuitaᷤ
ibi redẽptoris p̾conia nascerẽt᷑.¬
care ⁊ dicere. penitentiã agite.

Expanded text:
 gentium: populus qui ambulabat in tenebris viregione umbrae mortis lux orta est eis. Hi primum audiere Dominum praedicantem, ut ubi Israelis fuerat ab Assyriis prima captivitas, ibi redemptoris praeconium nasceretcare
Abbreviated transcription (Latin):
cos.  iħ. Nonuere lunaticos.
s qͥ putabantꝰ lunatici obdemo¬
nũ fallatiã. qui obseruantes
lunaria tempora. creaturã in¬
famare cupiebant ut increa¬
torẽ blasphemie redundarẽt.
cipłoꝵ quibꝰ piscantibꝰ ussit
ut cum sequerent᷑: nairat eũ
circuisse galileam docentẽ
ascendisse in montẽ. ⁊ usũ fuis¬
se illo ẜmone ꝓlixo. Dat gͦ lo¬
cum intelligendi tũt facta eẽ:
que marchꝰ pꝰ electionẽ coꝵ¬
dem dispłoꝵ narrat cũ circu¬
iret galileam ⁊ doceret in sy¬
nagogis eoꝵ. tũc etiã de socru
petri. s eum pꝰ ea cõmemorasse
pret̾missa innarrationẽ reuo¬

Expanded text:
ordanem. Non vere lunaticos, sed qui putabantur lunatici, ob daemonum fallaciam, qui observantes lunaria tempora, creaturam infamare cupiebant, ut in Creatorem blasphemiae redundarent. cipulorum, quibus piscantibus iussit, ut eum sequerentur, narrat eum circumisse Galilaeam docentem ascendisse in montem et usum fuisse illo sermone prolixo. dat ergo locum intequae Marcus post electionem eorumdem discipulorum narrat, cum circuiret Galilaeam, et doceret in synagogis eorum: tunc etiam de socru Petri: sed eum postea commemorasse praetermissa in narrationem revo
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ. ⁊ qr meretrix ⁊que se¬
mel fuerat adultera obꝓbri¬
um ñ tunebat. scdo p̾cipit᷑
uiro. qd̾ si talem duxerit. sub
adulterii crimine sit. Una
gͦ solummodo carnalis est
causa fornicatio: una sp̃uał
sic̾ multi religionis causa fe¬
cisse leguntur. Nulla aũt
causa est dĩ lege scripta. ut
iuuente ea que relicta ẽ alia

Expanded text:
virum. Et quia meretrix et quae sevirum. Et quia meretrix et quae semel fuerat adultera opprobrium non timebat, secundo praecipitur viro, quod si talem duxerit, sub adulterii crimine sit; una ergo solummodo carnalis est causa, id est, fornicatio, una spiritasicut multi religionis causa fecisse causa est Dei lege praescripta, ut vivente ea quae relicta est, alia
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq dimiserit uxorẽ
suã nisi ab fornicationẽ. ⁊ a¬
liam duxerit: mechat᷑. Et
qui dimissam duxenit: me¬
chatur. Sola fornitatio ẽ:
que uxoris uncat affectum.
Ymino cũ illa unã canem ĩ
aliam diuiserit: ⁊ se fornica¬
tionis separauerit a marito.
nõ debet teneri. ne uit quoq
sub maledictione fiat. dicen¬
te scciptura. Qui tenet ad¬
ulteram: stultus ⁊ impiꝰ ẽ.¬
Uobicumq ẽ gͥ fornicatio. ⁊
fornicationis suspicio: libere
uxor dimictitur. Et qrpo
terat accedere ut aliquis ca¬
lũpniam faceret innocenti.
⁊ ob secłam copłam nuptiaꝵ
ueteri crim̃ inpingeret. sic
uxorem: ut scdam pͥma uiu̾e¬
te nõ habeat. Quod eiũ diẽ.
tale est. si non ꝓpter libidiunẽ.
s ꝓpt̾ inuiriam dimittis u¬
xorem. Quare exꝑtus infe¬
licis pͥores nuptias. nouaꝵ
inmittis te ꝑiculo. nec nõ qr
poterat cuenire ut iuxta ean¬
dem legẽ uxor qͦq marito da¬
ret repudiũ. Eadem caute¬
la p̾cipitur ne scđm accipiat

Expanded text:
 dimiserit uxorem suam nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, maechatur, et qui dimissam duxerit, maechatur. Sola fornicatio est quae uxoris vincat affectum. Imo cum illa unam carnem in alteram dimiserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente scriptura: Qui tenet adulteram, stultus et impius eubicunque fornicatio et fornicationis suspicio est, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere, ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum veteri crimen impingeret, sic uxorem, ut secundam prima vivente non habeat. Quod enim dicit tale est: si non propter libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem, quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium, eadem cautela praecipitur ne secundum accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
uero ⁊ obtimo consilio uten¬
tibꝰ. ut hoc eis exibeatur a
potentiore: qd̾ inualidioribꝰ
exibent. Beati misericordes:
qmͣ ipsoꝵ miserebitꝰ ds̃. Mũ¬
dus corde facultas uidendi
dm̃: tanqmͣ purum ocłm ad
intelligenda et̾na gerentibus.
Beati mundo corde qm̃ ip̃i dm̃
indebũt. Pacificis dĩ similitu¬
dinẽ tanqmͣ ꝑfecte sapientibꝰ.
formatis que ad ymaginẽ dĩ.
ꝑ generationẽ renouati homi¬
miĩ. Beati pacifici: qm̃ ipsi fĩ¬
lii dei uocabunt᷑. o ista quidẽ
in hac uita possũt compleri: sic̃
cõpleta eẽ inapłis credimꝰ. Nã
illa om̃i moda ⁊ inanglicã for¬
mã mutatio. que pꝰ hanc uitã
ꝓmittit᷑: nullis u̾bis exponip᷑.
Beatigͦ qui ꝑsecutionẽ patum¬
regnũ celoꝵ. Hec octaua sen¬
tentia que ad cap̃ redit. ꝑfectũ

Expanded text:
vero et optimo consilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore, quod inferioribus exhibent: Beati misericordes, quoniam ipsorum miserebitur. Mundis corde facultas videndi Deum, tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. in hac vita possunt compleri: sicut completa esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in angelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi potest. Beati qui persecutionem patiunregnum coelorum. Haec octava sentent
Abbreviated transcription (Latin):
coinqͥnat homine̾. Opponat
prudẽs lector ⁊ dicat. Si qd̾
intrat mos nõ comquinat
homuiẽ. qͣre ydola̾titis non
uescimur : Et apłs scribit.
Non potestis calicẽ dm̃i bi¬
bere: ⁊ calicẽ demonioꝵ. Sci¬
endũ gͥ q̃ ipsi quidẽcibi et
dĩ creatura ꝑse munda sint:¬
s ydoloꝵ ac demonũ inuo¬
catio ea facit inmũda. scli.
Tunc accedentes discipuli
eiꝰ dixerũt ei. Scis qr phari¬
sei audito uerbo scandaliza¬
ti sũc : Ih. Ex uno ẜmone.
om̃is suꝑsticio obẜuationum
iudaicarũ fuerat elisa: qui
incibis sum̃dis ab hominãdiᷤ¬
q ⁊ religionẽ suã sitam arbi
asticis scriptuus scandalum.
breuit̾ dicendũ quid signifi¬
cet scalon: ⁊ scandalum nos
pactionẽ pedis possumꝰ di¬
cere. Qnͣdo gͦ legimꝰ quicũ¬
q deminimis istis scandali¬
zauerit quẽ piam. hoc intel¬
ligimꝰ qui dicto factoue oc¬
casionẽ ruine cuiꝙͣ dederit.
At ille responcdens ait. Oĩs
plantatio quã non planta¬
uit pat̾ m̃s celestis: eradica¬

Expanded text:
coinquinant hominem. Opponat prudens lector et dicat: Si quod intrat in os, non coinquinat hominem, quare idolothytis non vescimur? Et Apostolus scribit: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum . Sciendum ergo quod ipsa quidem cibaria, ut Dei creaturased idolorum et daemonum invocatio ea facit immunda. M. 135X Tunc accedentes discipuli ejus, dixerunt ei: Scis quia Pharisaei, audito verbo hoc, scandalizati sunt? Ex uno sermone omnis superstitio observationum Judaicarum fuerat elisa; qui in cibis sumendis abominandisque, religionem suam sitam arbitasticis Scripturis, scandalum, breviter dicamus quid 113 significet. Σκῶλον et scandalum, nos pactionem pedis possumus dicere. Quando ergo legimus: Quicumque de minimis istis scandalizaverit quempiam, hoc intelligimus, qui dicto factove occasionem ruinae cuiquam dederit. At ille respondens, ait: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradica
Abbreviated transcription (Latin):
unt cogitationes male. Ergo
anie principale nõ uixta pla¬
tonẽ incerebro: s iuxta xp̃m ĩ
corde ẽ. ⁊ arguendi ex hac sẽ¬
tentia qui cogitationes a ai¬
abło inmuti putant.⁊ non
exppria nasci uoluntate. Di¬
abłs adiutorẽẽ ⁊ incentorma¬
larũ cogitationũ potest: auc¬
tor nõ potest. Sin aũt semꝑ
insidiis positus. leuẽ cogita¬
cionũ nĩraꝵ scintillam sius
fomitibꝰ in flãmarit: nõ de¬
bemus opinare eum cordis
quoq occulta rimare. s eecor¬
poris habitu ⁊ gestibꝰ estimia¬
re. Quid uersemꝰ intrinsecꝰ.
uerbi grã. si pulcrã mulierẽ

Expanded text:
cogitationes malae. Ergo animae principale non, juxta Platonem, in cerebro, sed juxta Christum in corde est. Et arguendi ex hac sententia, qui cogitationes a diabolo immitti putant, et non ex propria nasci voluntate. Diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum potest, auctor non potest. Sin autem semper in insidiis positus, levem cogitationum nostrarum scintillam suis fomitibus inflammarit, non debemus opinari eum cordis quoque occulta rimari, sed ex corporis habitu et gestibus aestimare quid versemus intrinsecus. Verbi gratia, si pulchram muli
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽ tͥ ꝓderit: compellitis ĩ¬
quit filios ut dicãt parentibꝰ
suis. Quodcũq dom̃ obla¬
curus eram deo. in tuos cõsu¬
mo cibos. tibiq ꝓdest opat̾
⁊ mat̾: ut illi timentes acci¬
uitam ducere: quã comed̾e̾
de consecratis. ã. Itẽ aliter.¬

Expanded text:
me est, tibi proderit: Compellitis, inme est, tibi proderit: Compellitis, inquit, filios, ut dicant parentibus suis: quodcumque donum oblaturus eram Deo, in tuos consumo cibos, tibique prodest, o pater, et mater, ut illi timentes accivitam ducere, quam comedere de consecratis. Non quod intr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat dñs uł inbecillitatos ul
etates. uł penurias parentũ
consid̾ans: ut filii honorarẽt
etiam inuite necessariis mi¬
nistrandis parentes suos. H¬
anc ꝓuidentissimã dĩlegẽ.
uolentes scribe ⁊ phari seiq
sub uertere: ut ĩpietatẽ sub
nomuine pietatis inlucerẽt.
docuerũt pessimos filios. uͭ
siquis ea que parentibꝰ offe¬
renda sũt dõ uoluerĩt uoue¬
re qui u̾sus ẽ pat̾: oblatio dñi
ribꝰ Ul certe ipsi parentes
que dõ consecreͣta sũt ne sacͥ¬
legii crim̃ incurrerẽt declinã¬
tes. egestate conficiebant᷑.
atq ita fiebat ut oblatio li¬
beroꝵ sub occasione templi
⁊di: in sac̾dotum lucra cede¬
ret. Hec pessuma phariscoꝵ
consuetudo. de tali occasione
ueniebat: młtos habentes
obligatos ere alieno. ⁊ nolẽ¬
tos sibi credicum redd̾e. Di¬
ligebant sac̾dotes. ut ex ac¬
ta peccunia ministeriis tẽ¬
pli: ⁊ coꝵ usibꝰ deseruiret
Pdotest aũt ⁊ hunc breuit
habere sensũ. munꝰ qd̾ ex

Expanded text:
at Dominus vel imbecillitates, vel aetates, vel penurias parentum considerans, ut filii honorarent etiam in vitae necessariis ministrandis parentes suos. Hanc providentissimam Dei legem volentes Scribae Pharisaeique subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit, qui verus est pater, oblatio Domini ribus. Vel certe ipsi parentes quae Deo consecrata sunt, ne sacrilegii crimen incurrerent, declinantes, egestate conficiebantur; atque ita fiebat ut oblatio liberorum sub occasione templi et Dei in sacerdotum lucra cederet. Haec pessima Pharisaeorum consuetudo de tali occasione veniebat. Multos habentes obligatos aere alieno, et nolentes sibi creditum reddere, delegabant sacerdotibus, ut, exacta pecunia, ministeriis templi et eorum usibus deserviret. Potest autem et hunc breviter habere sensum. Manus quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ officiis deferendis: qnͣtũ
oblatione sentit᷑. Honora
num intelligitur. E ma
lio loco. Idresbit̾i sũt dupli¬
ci honore honorandi. maxiͦ
qui laborant inuerbo ⁊ doc¬
trina dñi. Et ꝑ hoc mãda¬
tum iubem᷑ boui trituranti
os nõ claudere: ut dignus
sit oꝑariꝰ mercede sua. Uos

Expanded text:
et officiis deferendis, quantumet officiis deferendis, quantumoblatione sentitur . Honornum intelligitur. Et in alio loco: Presbyteri duplici honore qui laborant in verbo et doctrina Domini . Et per hoc mandatum jubemur, bovi trituranti os non claudere, ut dignus sit operarius mercede sua . Vos
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ex lege ꝑ fidẽ saluus: reli¬
quos ex sius infirmos egrotoᷤᷤ¬
qr offẽrens dño. oblatisq fim¬
brias uestim̃toꝵ contingere
obtabant: sani ꝑ fidẽ futuri.
s ut ex ueste tota fimbrie: ita
quoq tanꝙͣ ex eodem corpore
excuntibꝰ. salutẽ his qui contĩ¬
gere cupiunt subministrãt.
traditionẽ senioꝵ: Nõ enĩ
nẽ manducant. Ih. Mira
phariscoꝵ scribaꝵq stultici¬
a.dĩ filiũ arguunt: quare
hominũ traditionos ⁊ p̾cep¬
sũt: ut fiat in illis uerbũ dei.
Ipseaũt responde̾s ait illis.
Quare ⁊ uos transgredimi¬
nimandatũ dĩ. ꝓpt̾ traditi¬
onẽ urãni : Falsam calump¬
mam u̾a responsione confu¬
tat. Cum inquit uos ꝓpt̾
traditionẽ hominũ p̾cepta
dnui negligatis: quare discipu
los meos arguendos creditis.
ut dĩ scita custodiant: Nã
ds̃dixit. Honora patrẽ et
matrẽ. ⁊ qui male dixerit
patri uł matrr: morte mori¬
acur. Honor in scripturis.
nõ tantũ insalutationibꝰ

Expanded text:
ipse ex lege per fidem salvus, reliquos ex suis infirmos aegrotosque afferens Domino, oblatique fimbrias vestimentorum contingere optabant, sani per fidem futuri. Sed ut ex veste tota fimbriae, itaquoque tamquam ex eodem corpore exeuntibus, salutem his qui contingere cupiunt, subministrat. traditionem seniorum, sed bus manducant panem? Mira Pharisaeorum Scribarumque stultitia. Dei filium arguunt, quare hominum traditiones et praecept, ut fiat in illis verbum Dei. Ipse autem respondens, ait illis: Quare et vos transgredimini mandatum Dei, propter traditionem vestram? Falsam calumniam vera responsione confutat. Cum, inquit, vos propter traditionem hominum praecepta Domini negligatis, quare discilos meos arguendos creditis, ut Dei scita custodiant? Nam Deus dixit: Honora patrem et matrem; et qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur. Honor in Scripturis, non tantum in salutationibus
Abbreviated transcription (Latin):
fugisse cõmemorat: ac deind̾¬
ut aut sero factum e̾ inquit.
descender discipłi eiꝰ ad mare.
Et cum descendissent inna¬
uem. & cet̾a. Quis enĩ non
iudeat hoc recapitulando io¬
hannẽ postea dixisse factum
a disciplis qͥ iam iħs uisserat
ante ꝙͣ fugiss mmontẽ s cl.¬

Expanded text:
fugisse commemorat solum infugisse commemorat solum ininquit. descenderunt discipuli eius ad mare, et cam ascendissent nauem, et cetera. quis enim non uideat hoc recapitulando Iohannem postea dixisse factum a discipulis quod iam Iesus iusserat, antequam fugisset in montem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uideri potest. nͥ qd̾ math
dimissis turbis eum dic̃. astẽ¬
disse in montẽ: ut illic solus
oraret. Iohes aũt inmonte
fuisse cum eqͥsdẽ curbas qͣs¬
de qͥnq panibꝰ pauit. S cũ
⁊ ipse iohes dicat. pꝰ illũ mi
raculũ fugisse cum in montẽ
ne a turbis teneretur que eũ
uolebant regẽ facere: utiq mͣ¬
nifestum ẽ qd de monte in.
planiora descenderant: ꝗͣ do
illi panes curbis in inistrati
sũt. Et ideo nõ est contrari¬
um qd̾ ascendit rursus in
cerent cum rogem: fugiiti¬
terum in montẽ ipse solus
Neq enĩ cause orandi contͣ¬
ria ẽ causa fugiendi. qͣndo qͥ¬
dem ⁊ hinc dñs transfigurãs
in se corpꝰ humilitatis nr̃e.
ut conformẽ faceret corpori
głe sue: id quoq doceat. hãc
ẽẽ nob̃ magnã causã orandi.
quando ẽ causa fugiendi. Nec
ascendere innauicłam. ⁊ p̾¬
cedere eum tranffretũ donec
diitteret turbas: ac deui¬
de dimissis turbis ascendisse
inmontẽ solum orare. Ioħs

Expanded text:
rium uideri potest, nisi quod Mattheus dimissis turbis eum dicit ascendisse in montem, ut illic solus oraret, Iohannes autem in monte fuisse, cum easdem turbas de quinque panibus pauit. sed cum et ipse Iohannes dicat praculum fugisse eum in montem, ne a turbis teneretur, quae eum volebant regem facere; utique manifestum est quod de monte in planiora descenderant, quando illi panes turbis ministrati sunt. Et ideo non est contrarium quod ascendit rursus in cerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Neque enim causae orandi contraria est causa fugiendi: quandoquidem et hinc Dominus, transfigurans in se corpus humilitatis nostrae, ut conforme faceret corpori gloriae suae , id quoque docebat, hanc esse nobis magnam causam orandi, quando est causa fugiendi. Nec ascendere in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas, ac deinde dimissis turbis ascendisse in montem solum orare; Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit in montẽ orare. nõ ad
cum referas qui de qnq pani
morte iohis secessit in solicudi¬
diuisa sint. Non om̃is qui
orat. ascendit in montẽ. Est
enĩ oracio. que peccatũ facit.
S qr bene orat qui dm̃ oran¬
do querit: Hic a terrenis ad su¬
ꝑiora ꝓgrediens: uerticẽ cu¬
re sublimioris ascendit. Qui
uͦ de duitiis aut de honore se¬
culi. aut certe de inimici mor¬
te sollicitus obsecrat: ipse in
infimis iacens. ules ad dm̃
p̾ces mittit. Orat au̾t dñs
nõ ut ꝓ se obscͣcet: s ut ꝓme
impetret. Nam ⁊ si om̃ia po¬
sucrit pat̾ in potestatẽ filii:
filiꝰ tam̃ ut formã hominis
impleret. obsecrandum patre
est nr̃. Aduocatum enĩ in qͥt
habemus a pd̾ patrẽ. xp̃m ihe¬
sum. Si aduocatus ẽ: deb
ꝓmeisint̾uenire poccatis.
Non gͦ quasi infirmus: s qͣsi

Expanded text:
ascendit solus orare, non ad eum referas qui de quinque pamorte Joannis recessit in solitudidum quod non omnis qui orat ascendit in montem. Est enim oratio quae peccatum facit; sed qui bene orat, qui Deum orando quaerit, hic a terrenis ad superiora progrediens, verticem curae sublimioris ascendit; qui vero de divitiis, aut de honore saeculi, aut certe de inimici morte sollicitus obsecrat, ipse in infimis jacens viles ad Deum preces mittit. Orat autem Dominus non ut pro se obsecret, sed ut pro me impetret. Nam et si omnia posuerit Pater in potestate Filii, Filius tamen, ut formam hominis impleret, obsecrandum Patrem est noster. Advocatum enim, inquit, habemus apud Patrem Jesum Christum . Si advocatus est, debet pro meis intervenire peccatis. Non ergo quasi infirmus, s
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qd̾ dampnato lic herode io¬
seph timore. archelai filui eiꝰ in¬
uideã ubi metropolim habebat
ire formidãs. monente angłoi̾
nazareth galilee secedit. ultĩa
illiꝰ cecitate. qua xp̃iano in qnͣ¬
cũ ualet ꝑscqui ñ desistit. acri¬
or in quibdã antixp̃i ꝑsocutio
cõsurget. e quidẽ plurimis
ad p̾dicationẽ enoc ⁊ helie a ꝑ¬
fidia cõuersis. s cet̾is ad instĩc¬
tum antix̾ tota intentione cõtͣ
fidem dimicantibꝰ: parsgͥ uide¬
a in qͣ regnabat. archelaus. ꝑfi¬
dos antrep̃i sequaces ostendit.
Idorro nazareth galilee qͦ dñs
tñsfert᷑. partẽ gentis eiusdem
que cũc tpris fidem xͥ ẽ suscept᷑a
designat. Unde bene galilea
ꝑpetrata transinigratio. naza¬
rech flos aut uirgultũ eiꝰ int̾¬
quo arclentiori de siderio ab his
que int̾ris uidet. ad celestia ꝓ¬
merenda transinigrat: coma¬
iori sp̾ualiũ habundat flore
ac germine uirtutũ. Seq̃r.¬

Expanded text:
uod, damnato licet Herode, Jouod, damnato licet Herode, Joseph timore Archelai filii ejus Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo, in Nazareth Galilaeae secedit, ultima illius caecitate Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, pacem gentis ejusdem, quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, intequo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ exp̾ssiss quãdin ibi regna¬
ret archelaus. fieri enĩ poterat.
ut ꝑ diẽ festũ int̾ tam ingentẽ
turbã latent̾ asçenderẽt. m̾ox re¬
u̾suri. Ubitam̃ aliis diebꝰ ha¬
bitare metuerẽt ut nec sollẽp¬
nitate p̾termissa eeñt inreligi¬
osi. nec continua masione con¬
spicui. Cum uͦ etiã de regno
archelai quã fuerit diuturnũ
om̃s tacuerĩt. Iste qͦ intellectꝰ
patet. ut qͦd luchas dic̃ ꝑ om̃s
annos ascendere solitos inierłm.
Tũc accipiamꝰ factitatũ cum
iã nõ timeret᷑ archelaus. Qd̾ si
archelai regnũ aliqnͣto diutꝰ
atur. Illud qͦd suꝑiꝰ dixi suffe¬
cerit. qd̾ ita tuebant pare̾tes
pueri habitationẽ mihrłm. ut¬
tam̃ ꝓpt̾ dĩ timorẽ. festiuitatẽ
sollẽpnem ñ p̾termiterẽt. in qͣ
latere facillime possẽt. Neq eĩ
incredibilit̾ captatis tp̃ribus
oportunis. ul dieꝵ uł horaꝵ. ac¬
cedere hoiẽs ad ea loca in quibꝰ

Expanded text:
tarum expressisset, quamdiu ibi regnatarum expressisset, quamdiu ibi regnaret Archelaus. fieri enim poterat, ut per diem festum inter tam ingentem turbam latenter ascenderent mox reuersuri, ubi tamen aliis diebus habitare metuerent, ut nec sollemnitate praetermissa essent inreligiosi nec continua mansione conspicui. cum uero etiam de regno Archelai, quam fuerit diuturnum, omnes tacuerint, iste quoque intellectus patet, ut quod Lucas dicit per omnes annos eos ascendere solitos in Hierusalem tunc accipiamus factitatum, cum iam non timeretur Archelaus. quod si Archelai regnum aliquanto diutuatur, illud quod superius dixi suffecerit, quod ita timebant parentes pueri habitationem in tamen propter dei timorem festiuitatem sollemnem non praetermitterent, in qua latere facillime possent. neque enim incredibile est captatis temporibus oportunis uel dierum uel horarum accedere homines ad ea loca, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
erat nazarech galilee: sicut lu¬
chas ñ tacuit. S intelligen¬
dũ est. ubi angłs in sompnis
inegipto dixit ad ioseph. surge
⁊ accipe puerũ ⁊ matrẽ eiꝰ ⁊ ua¬
de interra ifrł. sic intellectũ cẽ pͥ¬
mo aioseph.ut putaret uissũ
sc ẽẽ ꝑgere in uideã. ipsa enim
pͥmitus intelligi potuit terra
illic regnare filiũ herodis arche¬
laũ. noluit obicere se illi ꝑido.
cũ poss t̾ra isrł etiam sic intel¬
ligi. ut & galilea illic deptita¬
retur. qr ⁊ ipsam ppłs isrł in¬
colebat. quãqmͣ ⁊ alio mͦ solui
possit hec questio: qr potuit
uideri parentibꝰ xp̃i cũ puero
de quo talia ꝑ anglica respõsa
luc eos ituros fuisse. ⁊ illic ha¬
bitaturos: nͥ archelai p̾sentia
tererentur. Neq enĩ diuuitꝰ
iubebant᷑ ibi habitare: ut de
archelao qͦd timebat̃ deberent
ꝯtẽpnere. An ⁊ hoc aliquis dic̃.
si archelai timore illuc ꝓhibebã¬
tur accedere: hoc mͥ dissolirere
ñ eẽt distĩcile. ne si aliqͥs eu̾głis¬

Expanded text:
erat Nazareth Galilaeae, sicut Lucas non tacuit. sed intellegendum est, ubi angelus in somnis in Aegypto dixit ad Ioseph: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel, sic intellectum esse primo a Ioseph, ut putaret iussum se esse pergere in Iudaeam — ipsa enim primitus intellegi potuit terra illic regnare filium Herodis Archelaum, noluit obicere se illi periculo, cum posset terra Israhel etiam sic intellegi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israhel incolebat. quamquam et alio modo solui possit haec quaestio. quia potuit uideri parentibus Christi cum puero, de quo talia per angelica responsa luc eos ituros fuisse et illic habitaturos, nisi Archelai praesentia terrerentur. neque enim diuinitus iubebantur ibi habitare, ut de Archelao quod timebant deberent contemnere. An et hoc aliquis dicit:si Archelai timore illuc prohibebantur accedere? hoc mihi dissoluere non esset difficile, nec si aliquis euangelis
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. Miracula facta sunt
talia circa sepulcrũ. ut ea ipsi
milites qui custodes aduene¬
rant. testos fierẽt: si uellent
uera nunciare. S auaricia
illa que captiuauit discipu¬
lum comitem xp̃i: captiua¬
uit ⁊ milites custodes sepul
cri. Damꝰ uob inquiunt pe¬
cuniam. ⁊ dicite qr uob dor¬
mientibꝰ uener̃ discipli eius:
⁊ abstulerũt cũ. Quid ẽ qd̾
dixisti o infelix astutia: tã¬
tum ne deseris lucem cõsilii
pietatis .⁊ in ꝓfunda u̾suti.a.
dim̾geris. ut hoc dicas dici¬
te qr nob dormientibꝰ uene¬
runt discipli eius ⁊ abstuler̃
eum: Dormientes testes ad¬
hibes: uere tu ipse obdormiᷤᷤ¬
ti. nõ sacerdos s parricida: qͥ
scrutando talia defecisti. Si
dormiebant. qͦmͦ uidere potu¬
erunt: Si nicħ uderũt. qͦmͦ
testes sunt: Defecerunt in
ipso effectu consilioꝵ suoꝵ.¬

Expanded text:
t: miracula facta sunt talia circa sepulcrum, ut et ipsi milites qui custodes advenerant, testes fierent, si vellent vera nuntiare; sed avaritia illa quae captivavit discipulum comitem Christi, captivavit et militem custodecri. Damus vobis, inquiunt, pecuniam, et dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Quid est quod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda versutia demergeris, ut hoc dicas: Dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum! Dormientes testes adhibes, vere tu ipse obdormisti non sacerdos, sed parricida qui scrutando talia defecisti. Si dormiebant, quomodo videre potuerunt? si nihil viderunt, quomodo testes erunt? Defecerunt in ipso effectu consiliorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ac baptisina. que eeñt
obseruanda p̾ciꝑent. Ae ne
putemꝰ leuia ẽẽ que iussasũt:
⁊ pauca. addidit om̃ia quecũ¬
q mandaui uobis. ut quicũ¬
q crediderut qui in crinita¬
te fuerint baptizati: om̃ia
faciant que p̾cepta sunt.
Quia sic̃ corpo sine sp̃u mor¬
tuũ est: ita ⁊ fides sine oꝑi¬
bꝯ mortua ẽ. Quanta añt
mertes pie conu̾sationis. qͣle
pignus future bĩtudinis etiã
sequent̾ insinuat dicc̃s. Et
ecce ego uob̾cum sũ om̃ibus
dieb. usq. ad cõsĩnationem
scli. Libet au̾t conferre huic
testimonio. qd̾ marchꝰ ait.
Et dñs quidẽ pꝯquã locut ꝰ
est eis. assũpius ẽ in celun:
⁊ sedet adextus di. Quia e

Expanded text:
fidem ac baptisma, quae essent fidem ac baptisma, quae essent observanda praeciperent. Ac ne putemus levia esse quae jussa sunt et pauca, addidit: Omnia quaecumque mandavi vobis. Ut quicumque crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae praecepta sunt.sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis etiam sequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testimonio quod Marcus ait: Et Dominus quidem postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dext
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ordo p̾dicandi ⁊ mod̾nis
quoq p̾dicatoribꝰ eccłie dili¬
gentissime sectandꝰ: ut pͥmo
quidẽ doceatur auditor: de¬
inde fidei sacram̃tis imbuat᷑.
Deinde seruandis dñi manda¬
tis. ex tempore libenꝰ instrua
tur. Quo̾d nõ potest ut corpꝰ
baptismi recipiat sacram̃tum:
nisi aute a nĩa fidei susceꝑit ue¬
ritatem. qr neq indoctus quiᷤ¬
quã ⁊ ignarus xp̃iane fidei. po¬
test ciusdem fidei insacram̃tis
ablui. neq lauacro baptismi
a peccatis mimdareͥ. sufficit.
si nõ potest baptisma studeat
cotidie bonis oꝑibꝰ insistere.
Prius gͦ doccir gentes idẽ
scientia ueritatis instiuere. ac
sic baptizare p̾cipit. qr ⁊ sine
fide inpossibile ẽ placere deo:
et nͥ quis renatus fuerit ex aqͣ ⁊
sp̃u scõ. non pocest introire in
regnum dĩ. Ad extremũ u̾o
subiungit. Docentes cos ser
uare om̃ia quecumq manda¬
ui uobis. sħ. Ordo p̾cipuus.
uissit aplos ut p̾mum docent
uniu̾sas gentes: deinde fidi
tingerent sacram̃co. ⁊ post

Expanded text:
autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis etur. Quia non potest fieri baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima fidei susceperit veritatem. Cum neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem sacraablui: neque lavacro baptismi a peccatis emundare sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instituere, ac sic baptizare praecipit, quia et sine fide impossibile est placere Deo, et nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non poterit introire in regnum Dei. Ad extremum vero subvare omnia quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus: Jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei intingerent sacramento, et post
Abbreviated transcription (Latin):
illo quem inderũt intrantes
in monum̃tum sedentẽ a dex¬
tris. qd̾ ut intrarent: illius
qui foris sedebat uerbis exor¬
tate sũt dicentis. I enite
uidete locum ubi positus
erat dñs. Quo uenientes
ut dictum ẽ: ⁊ intrantes
uiderunt: de quo mateħus
tacet. Marchus añt loqͥt᷑
sedentem a dextris: a quo ta¬
lia similit̾ audierũt. Aut cer¬
te intrantes inmonum̃tum.
in aliqͣ septa mace̾ne debemꝰ
acciꝑe qua cõmunitũ locum
tunc fuisse credibile est. ina¬
liquo spatio aute petram qͣ
excisa locus factus fuerat se¬
pulture: ut ipsum uideruit
in eodem spacio sedentẽ adex¬
tris. quẽ dicit matħs sedentẽ
suꝑ lapidem. quẽ t̾remotus
ab hostio monum̃ti reuolue¬
rat: id est a loco sepulcri qd
effossum erat in petra. Et ci¬

Expanded text:
illo quem uiderunt intrantes illo quem uiderunt intrantes in monumentum sedentem a dextris, quo ut intrarent illius qui foris sedebat uerbis exhortatae sunt dicentis: uenite et uidete locum, ubi positus erat dominus, quo uenientes, ut dictum est, et intrantes uiderunt eum, de quo Mattheus tacet, Marcus autem loquitur, sedentem a dextris, a quo talia similiter audierunt. aut certe intrantes in monumentum in aliqua saepta maceriae debemus accipere, qua communitum locum tunc fuisse credibile est in aliquo spatio ante petram, qua excisa locus factus fuerat sepulturae, ut ipsum uiderint in eodem spatio sedentem a dextris, quem dicit Mattheus sedentem super lapidem, quem terrae motu ab ostio monumenti reuoluerat, id est a loco sepulchri, quod effossum erat in petra. It
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit crucifixũ. atq ad¬
didit. surrexit: non est hic.
nis. qui tamẽ nusquã deest
mine que angło  docte oracło.
trium phum resiurectionis
mundo annunciare menie¬
runt. ac mortis quã eua ser¬
pentino seducta affatu con¬
traxit. imꝑiũ p̾dicare diui¬
tum. qnͣto feliciores anime
quot in die iudicii ꝑussis
pauore ac digna ultione re¬
ꝓbis. ipse celesti gra ad uite.
triumphare de morte ⁊ gau¬
dium beate resurrectionis in¬
trare meruerĩt. Uenite et
quomodo scdm matħm: an¬
głs suꝑ lapidẽ sedebat reuo¬
lutum amonum̃to. MDar¬
chus enim introeuntes eas
in monum̃to dicit uidisse
iuuenẽ sedentem in dextris.
cooꝑtum stola candida. ⁊ obᷤ¬
tupuisse. Nisi intelligamuᷤ
aut matħm tacuisse deillo ã¬
gelo. quem iutrantes uider̃:
marchũ uͦ de illo tacuisse ꝙͣ
foris uider̾ sedentẽ suꝑ lapi¬
dem. ut duos uiderint. ⁊ adu¬
obus singillatim audierint
que dixerunt angłi de ihu:
prins ab illo quẽ foris seden

Expanded text:
subdidit: Crucifixum. Atque addidit: Surrexit, non est hic. nis, qui tamen nusquam deerit minae, quae angelico doctae eraculo, triumphum resurrectionis mundo annuntiare meruerunt, ac mortis imperium pentino seducta affatu contraxit, imperium praedicare dirutum. Quanto feliciores animae quot in die judicii percussis pavore ac digna ultione reprobis, ipsae coelesti gratia adjutae triumphare de morte, et gaudium beatae resurrectionis intrare meruerint. Currentquomodo secundum Mattheum angelus super lapidem sedebat reuolutum a monumento — Marcus enim introeuntes eas in monumentum dicit uidisse iuuenem sedentem in dextris coopertum stola candida et obstipuisse — nisi intellegamus aut Mattheum tacuisse de illo angelo, quem intrantes uiderunt, Marcum uero de illo tacuisse, quem foris uiderunt sedentem super lapidem, ut duos uiderint et a duobus singillatim audierint quae dixerunt angeli de Iesu, prius ab illo quem foris uideru
Abbreviated transcription (Latin):
um ur̃m. Tunc egressa est
amonum̃to. hoc ẽ ab illo loco
ubi erat orti spacium ante la¬
pidem effossum: ⁊ cum illa a¬
lie quas scđm marchũ inuase¬
rat tremor ⁊ pauor. ⁊ uenuni
quicqm dicebant. Tunc iã
scdm matħin. ecce iħs occur¬
rit illis dicens: auete. Ille
aũt accesser ⁊ tenuerunt pe¬
des eius: ⁊ adorauerũt eum.
Sic enĩ colligimꝰ. ⁊ angłoꝵ
allocutionẽ bis numero eas
habiuisse uenientes ad mo¬
num̃tum.⁊ ipsiꝰ dñi semel.
scilicet illic quando maria or¬
tolanum putauit: ⁊ nũc ite¬
rum cum eis occurrit inuia.
ut eas ipsa repeticio ne firma¬
ret. atq a timore recrearet.
ẽ unc gͦ ait illis. Nolite ti¬
mere: ĩte niniciate ft̾ibꝰ me¬
is. ut eant in galileam: ibi
me indebunt. Uenit gͦ ma
luchas cõmemorat. que nun¬
ciauerunt hec discipłis unde¬

Expanded text:
um uestrum. tunc egressa est a monumento, hoc est ab illo loco, ubi erat horti spatium ante lapidem effossum, et cum illa aliae, quas secundum Marcum inuaserat tremor et pauor, et nemini quicquam dicebant. tunc iam secundum Mattheum ecce Iesus occurrit illis dicens: hauete. illae autem accesserunt et tenuerunt pedes eius et adorauerunt eum. sic enim colligimus et angelorum allocutionem bis numero eas habuisse uenientes ad monumentum et ipsius domini. semel scilicet illic, quando Maria hortulanum putauit, et nunc iterum, cum eis occurrit in uia, ut eas ipsa repetitione firmaret adque a timore recrearet. tunc ergo ait illis: nolite timere, ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam; ibi me uidebunt. uenit ergo MLucas commemorat, quae nuntiauerunt haec discipulis unde
Abbreviated transcription (Latin):
coapłis ⁊ thomas. Septima¬
uero. piscantibꝰ ad mare tybe¬
riadis. Octaua uͦ in monte
uͦ recumbentibꝰ illis .xi. appa¬
ruit eo die quo ascẽait in ce¬
lum. Decimo uiderunt eum
ipsa die. non iam in t̾ra posi¬
cum. s eleuatum in aera ce¬
losq petentem. dicentibus
sibi anglis. Sie ueniet. quẽ¬
admedum iudistis eum e¬
untem in celis.

Expanded text:
erat Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tyberiadis. Octavo in monte o, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
nientẽ in hunc mundũ: se¬
cundũ quã lucet intenebriᷤ.
⁊ tenebre eum nõ comp̾hen¬
derunt. Illuc nos p̾cessit. im¬
de ad nos ueniens nõ recessit.
⁊ quo nos p̾cedens nõ deser¬
uit. Illa erat reuelatio tan¬
quã uera galilea: cum siles
ei crumus. ibi eũ uidebimus
sicuti ẽ. Ipsa erit etiam bea¬
tior transinigatio ex isto scło
in illamet̾nitatẽ: si eiꝰ p̾cep¬
ta sic amplectam᷑. ut ad eius
dexterã segregari mereaniur.
Tunc enĩ ibunt sunstri in
cõbustionẽ eternam: ius¬
ti a ũt inuitam et̾nã. Hĩc
transinigrabunt. ⁊ ibi eũ
uidebũt. quomͦ nõ uidebt̃
impii. Tolletur enĩ u¬
pius ut nõ uideat clarita¬
tem dñi. ⁊ impii lum̃ nõ
uidebunt. Hec ẽ aũt in¬
quit uita ct̾na. ut cognos¬

Expanded text:
nientem in hunc mundum, senientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris et tenebrae eum non conprehendunt illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dexteram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident inpii. tolletur enim inpius, ut non uideat claritatem domini, et inpii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita a
Abbreviated transcription (Latin):
ppło istł tran sinigratura e¬
rat adgentes. quibꝰ apłi p̾¬
dicantes eu̾glium nullomo¬
do crederentur: nisi eis ipse
dñs uiam incordibꝰ homi¬
num p̾pararet: ⁊ hoc in tel¬
ligitur: p̾cedet uos in ga¬
lileam. Quod aũt gauden¬
tes mirarentur diruptis ⁊
uictis difficultatibꝰ aꝑite
sibi hostiũ in dño ꝑ illumi¬
nationẽ fidelium hoc intel¬
ligitur ibi eum uidebitis.
Id est ibi mẽbra eius inueni¬
etis. ibi unuũ corpꝰ eus in
his qui ues susceꝑut agnoᷤᷤ¬
cetis. Scdm illud aũt quod
galilea int̾pretatur reuela¬
tio. nõ iam in forma serui in¬
telligendum est: s in illa ĩ
qua equalis ẽ patu. quam
ꝓmisit apud ioħm dilectori¬
bus suis: cum diceret. Et
ego diligam eum. ⁊ osten¬
dam meipsum illi. Non u¬
tiq scđm id qd̾ iam uidẽbãt.
⁊ qd̾ etiam resurgens cum
cicatricibꝰ nõ solum uiden¬
dum: s etiam tangendũ pꝰ¬
modum ostendit. S scd̾m
illam ineffabilem lucẽ qua
illuminat omnẽ hoiẽm ue¬

Expanded text:
populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendum postmodum ostendit, sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem ue
Abbreviated transcription (Latin):
se subditas homini. quẽ a suo
conditore specialit̾ assũptũ
ẽẽ uidebant. S coci interra
homines dignabantur ei sub¬
ici. quẽ cõmuni socũ mortali¬
tate cognouerãt indutũ: con¬
tempnebant eiꝰ uirtutẽ ĩ mi
racłis intelligere diuinã. cui
infurmitatẽ inpassionibus ĩ¬
eẽ cernebant humana. ꝓpt̾
qd̾ benigne mediator ipse dĩ
⁊ hominũ. etiam hominibꝰ
int̾ra notum fieri uolens. qr
data sit ei om̃is potestas ince¬
lo ⁊ in terra. quatinꝰ ⁊ ipsi cũ
angłis in celo uitã possent ha¬
bere ꝑhenne̾. misit ⁊ doctoreᷤᷤ¬

Expanded text:
se subditas homini, quem a suo Conditore specialiter assumptum esse videbant; sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebantraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perenne
Abbreviated transcription (Latin):
parit᷑ implet ⁊ celum. manet
aũt om̃ibꝰ diebꝰ usq ad consũ¬
mationẽ scłi. Ex quo in celli¬
gitur qd̾ usq in fincm scłi non
mundo mansione ⁊ inhabita¬
tione sint digni. Nec dubit ã¬
dum eos post huiꝰ scli certa¬
mina manere cum xp̃o inreg¬
no: qui in scło certantes.xp̃m
in sui cordis hospicio neiuert̃
habere mansorẽ. Docies ui fũ¬

Expanded text:
manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur, quod usque ad finem saeculi non vina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
iacła confitentur. ad urbem
conciti redeunt: nuntiant
buerant conu̾ti ad penitentiã.
⁊ ihin querere resurgentem:
ꝑseuerant in malicia. ⁊ pecũiã
que ad usus templi data fue¬
rat. uertunt in redep̾tionẽ m¬
dacii. sic̃ antea . xxxͣ. argente¬
os. iuide dederant ꝓditori. Oiᷤᷤ
que conferuntur ad u ec̃e.
abutuntur maliis rebꝰ quibꝰ
suam expleant uoluntatem:
sun iles sunt scribaꝵ ⁊ sacer¬
dotum. redim̃tium m̃daciũ
⁊ saluatoris sangumẽ. x¬

Expanded text:
raculum confitentur, ad urbem conciti redeunt, nuntiant buerant converti ad poenitentiam et Jesum quaerere surgentem, perseverant in malitia, et pecunias quae ad usus templi datae fuerant, vertunt in redemptionem mendacii, sicut ante triginta argenteos Judae dederant proditori, Omnes quae conferuntur ad usus Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt Scribarum et sacerdotum redimentium mendacium de Salvatoris sanguine.
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine con laudant. Cui
uisiomi cõgruit illud. qd̾ ga¬
lilea etiam reuelatio inter¬
p̾tatur. Tunc enĩ reuela¬
ta facie sic̃ apłs testatur glo¬
riam dñi spocłantes. in cadẽ
ymagine cranfformam᷑. qui¬
cumq mͦ reuelamꝰ ad cum
uiam nraam. eiusq uestigia

Expanded text:
sine fine collaudant. Cui sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc enim revelata facie sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes in eamdem imaginem transformamur , quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque