comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim subsistit & ideo substantia est illa uero accidentia que in subsistente atq
alisunt substantiae non sunt que non subsistunt sed mutantur
uelforma. De subieto autem in subieto quasi dcipso & in ipso ubi enim dici¬
tur de subieto substantia est quasidicatur de substantia uli autẽ dicitur in sub¬
ieto accidentia sunt id est que accidunt in substantia & quantitas qualitas
uelfigura. De subretoigitur genera &species insubreto accidentia sunt ex
liis unni accidentibus tria intrahusiã sunt quantitas & qualitas &situs haec
tra ȩctra relatio facere & pati. Nppellatas autem cathiegorias constat
que nom potest nisi e subretis agnosciquis enim quidsit homo possit agnus¬
cercnisi aliquẽ hominem sibi ponat ante oculos quasi subiectum nomen hocopus

Expanded text:
enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec itus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus
Abbreviated transcription (Latin):
lociautẽ motus partes s& hab& dextrã &sinis tra ante & r&ro sursum at qua
heri porro situs apo sitione distus ut quis aut st& aut sedeat aut raceat. Habus
adhabendo aliquid distus ut habere scientiã inmente uirtutem incorport
circa corpus uestimentum & cxtera que ad habendi modũ designato adodo
numero conprehendintur Timuero agere apati abagetis a patientii
nificatione cansistunt. Nam scribo uocis astum hab& quõ fucientis reni
Qrbor & paciontis et quo patiscostendt in iis enm uiii gencribus quorũ xon¬
uligratia quedĩposstasunt uel imipsõ substantie genereq est husia innumera¬
orator filius illus stans intemplo hodie infulatus disputando fatigatur
ꝯusia autẽ substantia est idest proprium que ceteris subiac& reliqua uiiii acciden¬
tia sunt substintia autẽ dicitur ab eoque omnes res adseipsam subsistit corpus

Expanded text:
Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque hodie. Porro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία, innumerat: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, id est proprium, quae ceteris subiacet; reliqua novem accidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo hoc uniuocum ingeneribus esse intellegitur. quia & nom̃ & difinitionẽ du
formissuis de nominatiua est diriuata dicuntur quȩ cumq: & aliquosol
disforentie casu secundum nomen habent appellationẽ ut ab onitate bonus
& amalitia malus. Cadiegoriarũ autẽ species decim sunt id est substantia qua¬
equus. Secunde autc̃ substantiae dicuntur inquibus speciebus illeque prm¬
cipaliter substantiaȩ primo diste sunt in sunt atq concluduntar ut in homine
cicero quantitas est & mensura perquã aliquid uelmagnum uelminus osten¬
ditur ut longus breius qualitas est ut qualis sit orator anrusticus niger anan¬
didus Relatio est que refertur ad aliquid cum enĩ filius dicitur demonsdu
& pater h a&c arelatiua simul incipiunt namq: seruus ac dominus unotepore e¬
dium nominis sumunt nec aliquañ inuenitur dominus prior seruo nec seruus
domino alterum enim alteri prae esse non potest. locus est ubi sit inforoiplatea

Expanded text:
Ergo hoc univocum in generibus esse intellegitur, quia et nomen et definitionem dat formis suis. Denominativa, id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quaequus. Secundae autem substantiae dicuntur, in quibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid vel magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea.
Abbreviated transcription (Latin):
minentibus dociles adferiatis obliuionem : Ic enocefali & ipsi similes sumiis sed faciȩ
admodum canis unde nuncupati. Satiri faciae admodum grata cgesticulatis
motidus inqui&đ. Callitrices toto pqͣene asspectu ac&eris distant sunt enim
infaciue productabarba &lata cauda. Leonto fonos bestia modica ex eo Ita
uocata quia capta exuritur eius que cinere asperse carnes & posite per compe¬
ta semitarum leones necunt si quantulum cumque exillis sumpsorint
trix animal inafrica cerqnaii simile uocatum abstridore spinarum quas ter¬
go laxatas emittit & canes uulnerat i sequenter enidros bestiola exeo
nuncupata quod inaquis uers&ur & maxime innilo quaes inuenerit dormien¬
tẽ oͥi. codrillum uolutat se in luta . primum & intratperos eius. inuentrem & can¬
płlis omnia interanea & sicmoritur. ꝓcno mongrece uocatus eo quod odoresuo

Expanded text:
minentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie minentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo
Abbreviated transcription (Latin):
Catuli abusiue dicuntur quorum lib& bestearum fili : Nam propriaeca tuli canũ sul
pretenisoisoitemis cuntur solent &indissaeminas caner noctu insilus adligata s amiti
ndt gtos bestias a quibus insiliri &masor exeo demfu&u cainer adeo acerrimos fortes
ut in conplexuleones prosternant: Vulpis dicta qua siuolups estenim uolubilis pedi¬
bus anum quan rectis hinerbus sedtortuosis anfrantibus currit. fraudulentumani
mal insidusq decipiens Namdem noth abuerit ȩscam fingit mortem sicq descenden¬
tes quasi cubsadaute: acies̃ rapit & deuerat. Si mias grecum est nomen i dest pri¬
sis arius uinde asi imias dicimus quod sub praessis naribus sint & faciae facda
Pugis turpiter follicantibas lic& & capellarum sit pressum habere nasum alii
humanȩ fentitur sodfalsum est heȩaelementorum sagaces Noualuna exultant
herent hdrum genera quinquesunt ex quibus. Circo paiti cactas habent simia enĩ
cum cauda est quam quidam cxuram uocant. Sfingȩ uillos ȩ sunt comis mamriis pro¬

Expanded text:
Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, inter se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itinermal, insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes, quasi ad cadaver, aves rapit, et devorat. 30. Simiae Graecum est nomen, id est, pressis naribus. Unde et Simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus, licet et capellarum sit pressum habere nasum. Aliihumanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, a matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis pro
Abbreviated transcription (Latin):
t canes inmaria terrenis canibus nuncupati quod mordeant. & lupio
racitate alios persequantur : a colore ut umbrae quia colore umbrȩ sunt & auratȩ quia
incapite auricolorem habent : & uarii auari & ate quolduulgo tructas uocant a figura
ut orbis quia rotundus est totus quae in capite constat ut solia quod sit instar calciamin
torum solus asexu ut musculus quod sit .ballenȩ masculus eius enimcoitui concipercha&
belic perib&ur hinc &musculi codearuim ld cte concipiunt ostreae

Expanded text:
t canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant; et lupi, quod inproba voracitate alios persequantur. A colore: ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, quia in capite auri colorem habent; et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura: ut orbis, quia rotundus est totusque in catorum solida: a sexu, ut musculus, quod sit ballenae masculus. Ejus enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae
Abbreviated transcription (Latin):
a decenter ostondit. concubitum S perbaton trans censio cum uerbum autsor¬
tentia or dni commotatos huius species quinq: anastrophesteron uel proteror
parerthe : amesis sindiesis anastrophe uerborum ordo prȩposterus ut lito¬
racircum procircum litora Steron proteron sententia ordine motata ut post¬
quam ilto utitigit flustus & &e quorauenit: ante aenim ad equorauenit & sic¬
tetit fluctus. Parenthesis ubin ostram sententiam interponimus qua&x medio
remota intiger sermo produrat. ut aeneas neque enim patrius. consistere men

Expanded text:
et decenter ostendit concubitum: 16. Hyperbaton est Transcensio, cum verbum aut senet decenter ostendit concubitum: 16. Hyperbaton est Transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Hujus species quinque sunt: Anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synchesis. Anastrophe, verborum ordo praeposterus, ut littora circum, pro circum littora. 17. Hysteron proteron, sententia ordine commutata, ut: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequoratetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermo perdurat, utVirg. Aen. 1, 643: Aeneas neque enim patrius consistere men
Abbreviated transcription (Latin):
frigidus annus pontum fugat Non enim totus annus frigidus est sespars an
id es emps at contra parte totum ut slammas cum regia pupis ectulerat ubi
non solum pupus sed nauis & non nauis sed qui mea & nonomnes sedunu Nn¬
mas extulit : Onoma topigia nomen ad fictum ad imitandum sonumuo cis on¬
suse utstridor ualuar hinnitus aequorũ muzitus bouuim balitur quiim
Periphrasis est circum loquium dumresuna plurimus uerbis sgnificitu ut u¬
ras uitalis cap̃it significiuit enim per copulationẽ uerborum unã remhocels
uuit. Incautẽ tropuis geminus est nam aut uertatẽ splendide producis
aut foeditatem circuitu euitat ueritatem splendide producit: Sicut e i
primanouospar gebat lumine terras titdionicro ceum liquens auroraculs
ult nima dicere iumlucis cebat: aut dies ortus erat. Foeditatẽ circuitu. euit at sicat
placitumq coniugis p&iuit in susus gremio: hocenim circuitu euitat obscenitatẽ

Expanded text:
frigidus annus Trans pontum fugat. Non enim totus annus est frigidus, sed pars anni, id est, hiems. At contra a parte totum: ut, flammas cum regia puppis extulerat. Ubi non solum puppis, sed navis; et non navis, sed qui in ea; et non omnes, sed unus flammas extulit. 14. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Significavit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est, vivit. Hic autem tropus geminus est; nam aut veritatem splendide producit, aut foeditatem circuitu evitat. Veritatem splendide producit, sicut: Et jam prima novo spargebat lumine terras, Tithoni croceum linquens aurora cubile. Vult enim dicere, jam lucescebat, aut dies ortus erat. Foeditatem circuitu devitat, sicut: placidumque petivit Conjugis infusus gremio per membra soporem. Hoc enim circuitu evitat obscoenitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sit principium cordis & cogitationis. Pulsus uocatus quod palpit& cuius indi¬
cio aut in firmitatem inteliegimus aut salutem huius dupplex &motus simplex

Expanded text:
sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indisit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut
Abbreviated transcription (Latin):
isco quodest inter cutem & carnem ⁊tuiscera uitalia destcur quonfisapet¬
disloco quio siuis cora eo quo dibiura idest anse contin autnes ancerai eitsio¬
neruorum es sanguine dineriuis copulata nog lacert siuemares qutd si lisio¬
nebis mums eis corais io cosunt utcor i nediatotus corporis perte appellarte¬
Qua e a nomine similium animalium subterra delitis centium Namdemnde musculi a
murium similitudine Idem &iam & tori quodilli euiscera tora uideantur Cor a greca
appellatione diriuatum quodilli cardiandicunt siue acura in eo enimomnis sollici¬
tudo & scientiae causaman& qui id eo pulmoni uicinus est ut cumira accenditur
pulmonis humore temper&ur huius duae arteria esunt equibus sinistra plus san¬
guinẽ hab& dextra plusspũmunde & indextrobrachio pulsum in spicimus. Praecor¬
dia sunt loca cordis uicina quibus sensus percipitur & dicta praȩcordia eo quo dibi

Expanded text:
est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa coest, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est annervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti et mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt, ut cor in media totius corporis parte, et appellantur a nomine similium animalium sub terra delitescentium, idemmurium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nens rutunditas & fastidium templiratundi t olus uocatur Talus autem sub
crura est subta lo talcanei. Pedes ex greca & hu mologia nomen sortiti sunt
hos enim greci podas dicunt quiala ternis motibus solo fix incedunt. Plantȩ apla¬
nitiae nuncupatae quia non rotundȩ ut in qua drupedibus nestare nom possit
bi peshomo sed planȩ at que longiores formatae sunt ut stabile corpus efficerq
sunt autem plantȩ anteriores partes quae &iam demultis ossibus constant
alces prima pars plantȩ a callo illi nomen inpositum quod terram calcamus
hinc &calcaneus. Solum inferior pars pedis dictum quia eo terrae uestigia
in primimus sed & solum dicitur omne quod aliquid sustina quassolidum. Vnde
& tełta solum quod cuncta sustineat & solum pedis quod totã corporis melemx outa
Iis cera nontanitum intestina dicionus sed quidaus cub cosito

Expanded text:
nens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub nens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio
Abbreviated transcription (Latin):
morum uertuntur. Suffragines qui a subtus franguntur id est plectuntur
non su pra sicut inbrachiis. Ca enua sunt commissiones femorum & crurum
& dicta genua eo quod inutero sint genis opposita coherent enim̃sibi & cogno¬
ta sunt oculis lacrimarum indicibus & misericordiae. Nam adgenis genua
dicuntur. Denique complicatum gigni formariq: hominem Ita ut genua sursum
sint quibus oculi formentur ut caui arecanditifiant ennius at que genua conpri¬
mit artagena indeest quod homines dumad genua prosternunt statim lacriman¬
tur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebrais
consedebant Antequam uenirent adlucem : Crura dicta quia his currimus & gres¬
sum facimus sunt autem subgenibus us que adsu -ras. Tibi ae uocatae quasitub e
suntenim & longitudine & specie similes Talus dictus atolo Namtolus est emi¬

Expanded text:
morum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est, flectuntur, morum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est, flectuntur, non supra, sicut in brachiis. 108. Genua, sunt commiet dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est emi
Abbreviated transcription (Latin):
quae in promptulo cata sunt idẽst &uer&rum qui auiriest tantum siue quod exeo
uirus emittitur nam uirus propricedicitur humor fluens anatura uiri
esticuli perdiminutionem : testibus dicti quorum numerus incipit aduobush
men cala mominis trant quem abspina medulla & rener & lumbos suscipiunt ad
grãtiam procreandi. Viscus est pellis inqua testiculi sunt. Posteriora uero
uocata quodn&ro sunt & auulto auersa nedum alium purgamus in qui naremus
aspectũ Meatus inde appellatus qui aper eum meant id ẽ digeruntur sterco
emora dicta sunt quod ea parte afemina sexus uiri discrep& sum
ab inguinibus usque ad genua soemina autem: perdiriuationẽ femorum partes
sunt quibus in equitando tergis equorum aderemus unde & praeliatores olim
subfeminibus equos emisise dicebantur. Coxe quasi conlunctȩ axes in ipsis
enim femora mouentur quorum concaba. uerte brauo catur qui meis capita fe¬

Expanded text:
quae in promptu locata sunt. 103. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive, quod ex eo quae in promptu locata sunt. 103. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive, quod ex eo virus emittitur; nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. 104. Testiculi, per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant quod a spinae medulla et renibus et lumbis suscipiunt ad gratiam procreandi. Viscus vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appel106. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet; 18 sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem, per derivationem femorum, partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus; unde et praeliatores olim sub feminibus equos admisisse dicebantur. 107. Coxae, quasi, conjunctae axes; in ipsis enim femora moventur, quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita fe
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis est sicut mumbiculco faeminis unde & adiob in exordio sermonis dictũ
est Ac cinge sicut uirlumbostuos ut in his ess& resistendi praeparatio in qui¬
bus libi dinis est usitata nominan dioccasio. Vmbilicus est medius locus corporis¬
dictus quod sit umbus ilicorum vnde & umbo appellatur locus in medio li per
a quopend& ex eo enim infans inutero pend& ex eo &iam & nutritur
lium greco sermone appellatum quo dibinos obuoluamus greceenim ilios uolue¬
redicitur. Clunes uocatȩ quod sit iuxta colum quod est longao nates in ipsis
nnitimur dum sedemus unde & conglobata est in eis caro ne prementi s cor¬
bois mole ossadolerent. Cienitalia corporis partes sunt cunđ nomen i psud
bo a agnendi sobolis acceperunt uocabulum quodhis procreatur & gignitur
ha& apudenda pro uerecundia siue apube unde & in dumento operiuntur
Dicuntur autem ista & in honesta quia non habent eam speciem decoris si ueme

Expanded text:
ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidictus quod sit umbo iliorum; unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. 100. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus; Graece enim εἱλύειν obvolvere dicitur. 101. Clunes vocatae, quod sint juxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus; unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. 102. Genitalia corporis partes ut nomen ipsum docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube, unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris, sicut membra,
Abbreviated transcription (Latin):
uice usq: adrenes. Dictũs autem dorsũs quod sit superficier durior corporis
in modum faxi fortis & adportandum & adpaitiendum. Terga quia i eo
supini lacemus interra quod solus homo potest Nam muta animalia tantum
Dalȩ sunt dorsi dextra leuaq: eminentia membra dicta. quod inluctando eas
premimus quod greci palindicunt. Epina est iunctura dorsi dicta ot¬
quod habeat radiolos acutos cuius iuncturae. spendilia appellatur ꝓpt̃
partem cerebri quae fertur pereos. longo tractu ad c&eras corporis par¬
qm̃ primum infante conceptõmascitur ideoq: & ostia id primum a gentilibus
dus suis dabatur. Vnde & sacrapina dicitur Renes ait uarro dictos rib
dant inrenibus quili qͥr rursus arenibus calore uenerior & solutus decurrit
Lumbi oblibidinis lasciuiam dicti qui amuiris causa corporeȩioluptatis in

Expanded text:
vice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies vice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies in modum duri ursi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga dicta, quia in eis supini jacemus in terra, quod solus homo potest; nam muta animalia tantum pulas, unde est nominatum. Palae sunt dorsi dextra levaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus et vibramus, quod Graeci palin dicunt. Spina est junctura dorsi, dicta quod habeat radiolos ut spinas acutos, cujus juncturae spondylia appellantur propter partem cerebri quae fertur per hos longo tractu ad caeteras corporis pareron noton vocant, quoniam primum infante concepto nascitur, ideoque et in hostia id primum a Gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos, quod rivi dant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in
Abbreviated transcription (Latin):
Issa autem ab ustodicta propter quod cremarentur ab antiquis siue ut ali putamt
abore eo quo dibi patent Nam ubiq: cuteuis ceribusq: obtecta celantur Medulla ap¬
pellata quodmade faciant os sa inrigant enim & confortant. Uertibula susd
sum mȩ ossuum parter nodis crassi oribus conglo bataedicte ita eo quo dinfle¬
xionẽ membrorum illa uertatur Cartilagines ossa mollia & sine medullec
quod genus auriculȩ & narium discrimen &costarum extremitater habent siue
opercula os suumq: mouentur &dicta cartillagines quod leni ad tritucarent
dolorem dumplectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interi
ora custodiantur & tota mollities uentris uallata saluetur. Latus quia lacenti¬
is nobis lat& est enim leua pars corporis. Dextra autem corlater babilior mo
tus ẽ leua fortior & honeri ferendo ad commodatior unde &leua nuncupatiur
quod aptior adleuandum aliquid  portandum ipsaenim gestat cli peum ensem
fer&ra & reliqua honera ut expedita sit dextera adagendum. Dor sumest acer¬

Expanded text:
ssa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam puora custodiantur, ut tota mollities ventris vallata salvetur. 90. Latus quia jacentibus nobis latet. Est enim laeva pars ctus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cer
Abbreviated transcription (Latin):
quod porro adnuntiant tanta enim & tam clara erit eorum uex ut quã¬
uis lo gepositorum aures adimpleant. Cantor autem uocatus qu
uoce modalatur incantu huius duo genera dicuntur in arte musica
sicut ea docti homines latinae dicere potuerunt praecentor & suc¬
centor praecentor scilic& qui uocem p̃mittit in cantu. succentor
autem qui sub sequenter canendo respond&. concentor autem dicitur
quia corsonat qui autem non consonat ne concinit ne concentor erit
A coliti grecae latinae cero fararii dicuntur adeportandiscereis quan¬
dolegendum est euangelium aut sacrificium offerendum tunc
enim accendentur luminaria abeis & deportantur non adeffu¬
gandas tenebras dumsol eodem tempore rutil& sed adsignũ
iecitiae demons trandum ut subtipo luminis corporalis illalux os¬
greco in latinum adiurantes siue increpantes uocantur inuocant
Ostiaru idem &ianitores qui inude testamento electi sunt ad

Expanded text:
quod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamquod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant. Cantor autem vocatus quia voce modulatur in cantu. Huius duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu. Succentor autem, qui subsequi consonat: qui autem non consonat, non concinit, nec concentor erit. Acolyti Graece, Latine ceroferarii dicuntur a deportandis cercis, quando legendum est evangelium aut sacrificium offerendum: tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur: non ad effugandas tenebras, dum sol eodem tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis illa lux os Exorcistae ex Graeco, in Latinum adjurantes sive increpantes vocantur. Invocant Ostiarii iidem et janitores: qui in Veteri Testamento electi sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia illud nomen dignitatis est hoc a&atis I. euitȩ ex nomine auctoris uocati
del eui eum leuite exorti sunt a quibus intemplo dĩ mistici sacramenti ministe¬
ria explebantur hii grecae diacones. latinae ministridicuntur qua sicut
insacerdote consecratio ita indiaconoministerii dispensatio hab & ur
ppodicccones grecae quos nos subdiacones dicimus qui ideo sic appellant
qui a subiacent praeceptis & officiis leuitarum: oblationes enim intẽplo
dĩ afidelibus ipsuscipiunt & leuitis superponendas altaribus deferunthi
apuo hebreos nathanei uocantur. Lectores alegendo psalmis &
ab psalmis canendis uocati aliienim praedicant populis quidsequantus
istacanent ut excitent ad conpunctionem animos audientium. Lic&
& quidam lectores itamiseranter pronuntiant . ut quosdam ad luctum
lamentationẽq compellant Idem &iam & pronuntiatores uocantur

Expanded text:
quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. De Levi enim levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis et officiis levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et levitis superponendas altaribus deferunt. Hi apud Hebraeos Nathanei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis quid sequantur, isti canunt ut excitent ad conpunctionem animos audientium; licet et quidam lectores ita miseranter pronuntiant, ut quosdam ad luctum lamentationemque conpellant. Idem etiam et pronuntiatores vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
do uocatus est consecrat enim & scĩficat sacer dotes autem gentilium fla¬
mines dicebantur. hi incapite habebant pilleum in quoerat breuis uirga
desuꝑhabens lanȩ aliquid Quod cum per ȩstum ferre non possent filotantũ
capita religare coeperunt. Nam nudis paenitus eos capitibus incedere
ne faserat. Unde afilo quo utebantur flamine dieti sunt quasi filamines
uerum festis daebus filo deposito pilleum inponebant ꝓsacerdotueminentia
Praes biter grecae latine senior inter pra&atur non proaeatẽ uel cre¬
uitam senec tutem sed propter honorem & dignitatem quam acceperũ
enbitere nomin antur Ideo autem & praesbiteres sacerdotes uo
tantus quia sa crumdant sicuit & ep̃r Quilic& sint sacerdetes tamȩ
peraditum spmdant quod solis deberi episcopis lectio actuum a postolon
pemonstrat unde & apud u&eres idem episcopi & praesbiteres fuerunt

Expanded text:
do vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotes autem gentilium flado vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Ii in capite habebant pileum, in quo erat brevis virga desuper habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent: filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior, interpretatur: non pro aetate vel decrepita senectute: sed propter honorem et dignitatem, quam acceperunt, presbyteri nominantucantur, quia sacrum dant, sicut episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen , nec Paracletum Spiritum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres idem episcopi et presbyteri fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nus. ep̃is copatus autem uocabulum indedictũ quodille qui suꝑ efficitur
suꝑ intendat curam scilic& subditorum gerens scopin enim latinae inten¬
dere dicitur. ep̃i autem grecae latinae speculatores interpra&antur
nam speculatores praepositus in ec clesia dictus eo quod speculatur atq per
spiciat populorũ infrase positorum mores &uitam. Pontifex princeps sa¬
cerdo tum est quasi uia sequentium ipse est summus sacerdos. ipsẽ pontifex
maximus nuncupatur. ipse enim efficit sacerdotes atq: leuitas ips e om̃s
ordines ȩc desiasticos disponit. ipse quod unus quisq: facere deb& ostendit
Antea autem pontifices & reges erant : nam maiorũ haecerat consu&udo
pontifices dicebantur. uates auimentis appellatos cuius significatio
multiplex est nam modo sacerdotem modo proph&am significat modo po&ã
Antestis sacerdosdictus abeo quod ante stat primus est enim in ordine ecdesiae
& supra senullum hab& Sacerdos autem nomen hab& compositum exgreco

Expanded text:
um. Episcopatus autem vocabulum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Eccspiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium. Ipse et summus sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur. Ipse enim efficit sacerdotes atque levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudt Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellatos, cuius significatio multiplex est. Nam modo sacerdotem, modo prophetam signim significat. Antistes sacerdos dictus ab eo, quod ante stat. Primus est enim in ordine ecclesiae, et supra se nullum habet. Sacerdos autem nomen habet compositum ex Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
cantando itadi apsalma dis iunstio earum cibi quȩdam requies dstinsta
continuationis ostenditur. Vndẽ illud probabile est non coniungendas
sententias inpsallendo ubi diapsilma interposita fuerit que adco inter pon¬
tur uit conuerꝰ satiosensuũ uel personarũ esse noscatur. Srinuis est canticũ

Expanded text:
cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est canti
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ad psalterium quo usum essẽ dauid ꝓph&am inmano misterio prod
historia hec autẽ duo inquibdam psalmorũ titulis iux tamusi cam arten
alternatis ubi ad ponuntur. Nan canticum pialmiest cumid qug organum
modolatur uex postea cantatis eloquitur psalmus uero canticiest cũque hu¬
mana uox p̃roloquitur ars organi modo lantis imitatur psalmus auten
apsalterio dicitur. undene mos est exalio opere eum componi Tresauten
gradus sunt incantando infimus qui est primus suc centoriuis ⁊ iincentoris¬
tertius accentoriis diapsalma quida hebreũ uerbũ esse uolunt quost¬
nificatur semper id est que illa quibus hoc interponitur sempiternaessẽ con¬
firmait Quidim uero grecum uerbum &istimant quo significatur nte¬
uallum psallend ut psalmusit quo psallitur Diapsalimauero niter potã
pipiall endo silentium ut quẽ ad modum sinpsalimnadicitur uocis copulitoutu

Expanded text:
tatur ad psalterium, quo 281 usum esse David prophetam in magno mysterio prodit tatur ad psalterium, quo 281 usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi apponuntur. 12. Nam canticum psalmi est cum id quod organum modulatur vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici cum quod humana vox praeloquitur ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum componi. 13. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succenttertius accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in
Abbreviated transcription (Latin):
que mitio inmodum corone circũ arusstirent & itapsillerent alii chori
dixerunt a concordia quȩ in caritate consistit quasi caritatẽ non habeatre¬
ponderę conuenienter non potest: Cũ autẽ unus canait grecinonodia lia
si ciniũ dicitur cũ autẽ duo canunt biciniũ appellatur cũ multichorus ⁊ iama
tur & greco uox reciproca duobus scilicit choris alternatim psallentibus or¬
dine commdtato siue deuno adunũq genus grecipsillendi iuenis se tradun¬
tur. Responsoriusn it alitradidorunt quod inde responsorios cantas uo¬
cant que alio desinente idi alter respondeat. inter responsoria autẽ & os¬
tephanas hoc difert quȩ inres ponscrus unus uersum dicitur in antȩ ponis
autẽ uersibus altornant chori: L&tio dicitur quȩ non cantatur ut psalni
uel imnus sed legitur tantũ illuc enim modolatio hic sola pronunciatio qu

Expanded text:
quod initio in modum coronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum quod initio in modum coronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in charitate consistit, quia si charitatem non habeat, respondere convenienter non potest. 6. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sincinnium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur: cum multi, chorus. Nam co interpretatur vox reciproca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum, quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. 8. Responsorios Itali tradiderunt, quod inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Inter responsorios autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. 9. Lectio dicitur, quia non cantatur, ut psalmus, vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio qua
Abbreviated transcription (Latin):
nullius erat quire surgens amortuis non morer&ur postquam autẽ fastũ¬
eclesiȩ sperar& & infinẽ iam dies dominicus id est octauus qui& primuscele¬
brari coepit
de officis
ficiorum plurima generacsĩe sed precipuum illud quȩ sacris diuinisq
rebus hab&ur. officium autẽ ab efficiendo distum quasi esficium
propter decorem sermonis unamdtata littera uelcerte ut quisq illaagat
que nulli officiant sed prosint omnibus. Uespertinũ officiũ est in nostis
initium uocatum abstella. uespere quȩ surgit oriente nolte matutinũ
uero officiũ est inlucis pitium abstella iucifero appellatũ quȩ oritur¬
inchoante mane quorum duorum temporũ significatione ostenditur
foris mittuntur clamante leuita si quis caticuminus remansit geat fa
& indemissa quia sacramentis altaris inter esse nom possunt qui nondũ re¬
nerati nascuntur chorus enim multitudo in sacris collatus & dictus ch

Expanded text:
nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. 21. Postquam autem factnullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. 21. Postquam autem factclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit. De officiis . Officiorum plurima genera esse, sed praecipuum illud quod in sacris divinisque rebus habetur. Officium autem ab efficiendo dictum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quinitio vocatum, a stella Vespere, quae surgit oriente nocte. 3. Matutinum vero officium est in lucis initio, a stella Lucifero appellatum, quae inchoante mane oritur. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut atechumeni foras mittuntur, clamante levita: Si quis catechumenus remansit, exeat foras, et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. 280 5. Chorus est multitudo in sacris collecta, et dictus chorus,
Abbreviated transcription (Latin):
as sellum sedis se ꝑrohib&ur Tunc gradiens cum ramis palmarũ multitudo
dragesime sordidata adunctionẽ accederent. hoc autẽ die simbalum
conp&entibus traditur propter confineũ dominicȩ paschȩ solempnitatem
ut qui im ad dĩ gratiam percipiendã festinant fidemquam confite antur
suis discipulis feceritque & hodie que sicut est traditum celebratur sc̃mque
meo crisma conficitur : Sabbatum ab hebreis & inter pr&atione uocabuli
sui requies nominatur que ds̃ in ipso ꝑrofeto mundorequieuis s& si quidẽ
insepultura sua eius figuram ad impleuit obseruatio eius quieuit.
Dominicus dies pro in de uocatur quȩ in eoresur retionis dñi nr̃i gaudiun
celebratur quidies non nudais sed xp̃ianis inresurretionẽ dñi declaratus est
& & illo habere coepit festiuitatẽ suam illis enĩ solum. celebrandum. sabbatũ
traditum est quia erat ante arequies mortuorum. Nesurratio autem

Expanded text:
asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo dragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, r pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque menti declaratur. 17. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. 18. Siquidem in sepultura sua ejus figuram adimplevit, observatio ejus quievit. 19. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Judaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. 20. Illis enim solum celebrandum Sabbatum traditum est, quia erat ante requies mortuorum; resurrectio autem
Abbreviated transcription (Latin):
Toss grecã nterpr&atione linguae sortitur nomen hancphilo sophi ad¬
uerbium dicunt. que uocem illã deciius requeritur uno & singulari uer¬
bo desinat quid enim illud sĩt mnuno uerbo positum declarat ut conticis
hnem aut populatas inter preamur ẽẽ uastatas & omnino cumunius uerbi
rem uno uerbo manifestamusde differenus
Nis ferentia est spcciis difintionis quam scriptores artium de eodem &
de altero nominant I & enim duo quedam inter secommunione con¬
fussas coniecta differentia secerniunt᷑ perquam quid sit utrũq: cognus¬
citũr ÷ querit quid interregem sit & tirannum ad iecta differentia¬
delis interhac duo dis ferentia cum possita fuerit quid sit utrũq: cognosci¬
tur sicut & celerade bar baris mris¬

Expanded text:
sa Graeca interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adsa Graeca interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adverbium dicunt, quia vocem illam, de cuius requiritur, uno et singulari verbo designat. Quid enim illud sit in uno verbo positum declarat, ut: 'contic'finem', aut 'populatas' interpretamur esse 'vastatas', et omnino cum unius verbi rem uno verbo manifestamus. De differentiis . Differentia est species definitionis, quam scriptores artium de eodem et de altero nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit etdelis'. Inter haec enim duo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognoscitur. Sic et cetera. De barbaris
Abbreviated transcription (Latin):
ligis omnes enimrei inspetio & himologia cognita planior est non autem
omnia nomina a ueeribus secundum naturam inposita sunt sed quȩ dã & se¬
cundum placitum sicut & nos seruis & possess onibas interdum secundum
quo plac& noftre uoluntate nominadamus: Hinc est qui omniũ nominũ
ahumnologiae nonr qeriuntur quia quedom non secundum qualitatẽ quage¬
uit aiunt sehux ta arbitrium humane uoluntatis uocabula acciperun sunt
dunlotum nonstmundum & lucus que umbra opacus parũ iuceat.
quedim &iam ffallisatt & nominum driuatione ut a prud entia prudens quedim a
Iacu aribus ui agorulitate garrulus quedam a greca & lumologia ortased¬
& dedinatasuint in latino ut silua domus alia qã e nominibus locorum urbium
fluminã aerunt uocabula Maltaeriam & diuersarũ gentiũ & sermon
canturi unde & origo eorum sunt eum plenaq: barbara nomina & incognita¬
litinis & grecisde flosis

Expanded text:
legis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autlegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non automnia nomina a veteribus secundum naturam imposita sunt, sed quaedam, et secundum placitum, sicut et nos servis et possessionibus interdum secundum quod placet nostrae voluntati nomina damus. 3. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem qua genita sunt, sed juxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt dum lutum non sit mundum, et lucus, quia umbra opacus, parum luceat. 4. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a PRUDENTtiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta et declinata sunt in Latinum, ut 'silva', 'domus'. Alia quoque ex nominibus locorum, urbium, vel fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Unde et origo eorum Latinis et Graecis. De glossis
Abbreviated transcription (Latin):
est dumqueris utrum trames masculinum sit añ femĩ similis est illi inomnido¬
atione limes & erit masculinum Itemfunis siincerti generi
tiuorum ut sidicas doctus magnus possitiuis & suisimilis fit &perdiminutionẽ
ut putafinẽ masculinum esse funiculus ostendit sicut marmur neut̃ poĩ
tessemar masculum indicat : Nam quoꝰ genus printipalitate est ides ic̃ola
in diminutione sedh&x non semper ut pistrinum pistrilla sediscire debemus
Sthi mologia est origo uocaibulorum cumuis uerbi uelnominis periter pi¬
tatione collegitur hanc aristotiles simbolon cicero ad notationem nomina¬
tut̃ que nomina & uereba rerum notafacit & omplo posito ut putaflumor quis
Auendo creuit i afluendo distum cuius cognitio sepe usutaci iariun ia
inter prȩtatione sua. Namdum uideris unde ortus est nonicitus uumqus intel¬

Expanded text:
est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinest, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generistivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrilla'. Sed quia scire dymologia. Etymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intel