comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rita p̃stiter̃: ipsa ⁊ ispanieꝰ iamq ꝑtture cotidie contremiscunt: recor¬
danteᷤᷤ irruptionis cymbrice.⁊ qͥcqͥd alii semel passi sunt. ille semꝑti¬
more patiunt᷑. Cet̃a taceo. ne uidear dedi desꝑare clem̃tia. Olim
triginta fracto danubii limite.inmediis romani imꝑii regionibuᷤᷤ
pugnabatur. aruerant uetustate lacͥme.p̃t paucoᷤᷤ senes omnes
in captiuitatiᷤᷤ obsidione gͣarati. non desiderabãt ꝗͣ non nouerant
pugnare đ. s auro ⁊ cimata suppelletili uitã redimere : Qdñ uitio
pͥncipũ. ꝗu ł eligiosissimi sunt sscelere semi barbari accidit
ignominiã. donee ⁊ gallia genitale galloꝵ solũ. ⁊ gallo greriam
inqͣ consedant occidentes orientisq uictore s. suo ĩꝑio subuigassent
hannibal dehyspanie finib orta tẽpestaᷤᷤ cũ uastass italiã. ud urbẽ
nec ausus ẽ obside. Scͥbe pirrũ tãta tenuit romani nois reu̾ẽtia. ũ¬

Expanded text:
rita praestiterunt. ipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim er annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum ta
Abbreviated transcription (Latin):
Lẽ tͥ blaudiᷤᷤudua soror heret lacerti. nc̃ illi cũ qͥb adoleusti u̾nulȩ auint. Cui noᷤ
seruit᷑os relinqͥsNc̃ ⁊ gerula qͦndã iã nẽ anꝰ. ⁊ nutͥciꝰ scds pꝰnat᷑alẽ pietatiᷤpatrẽ¬
clamitant. Morit᷑os exepecta pauliꝑ.: ⁊ sepeli. Forsitan ⁊ laxi ub̃um pellib ara¬
ta rugiꝰ fronte. antiquũ referenᷤ mãma lac dare ẽgeminet. Dicant si uoluNT
gr̃amatiei. In te oĩs domꝰ ĩclinata recũbit. facile rupit hȩc uincła amor xp̃i.:
timor gehennȩ. At script᷑a p̃cipit parentib obedieiidũ. S qͥc̃q eoᷤ supͣ. xp̃m amat.¬

Expanded text:
Nunc tibi blandis vidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adolevisti, vernulae aiunt: Cui nos Nunc tibi blandis vidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adolevisti, vernulae aiunt: Cui nos servituros relinquis? Nunc et gerula quondam, iam clamitat: \'morituros expecta paulisper et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at scriptura praecipit parentibus obsequendum\': sed quicumque eos supra Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nomine eiꝰ ñ te matͥ parciturũ eẽ ñ pat̾. Ecee adũsariꝰ ĩ pectore tuo xpm conat᷑ oc¬
cidẽ. Ecce donatiuũ qd militaturꝰ acceꝑas hostilia castra suspirant. Licet paruu
ex collo pendeat nepoᷤᷤ licet sparso crine⁊ scissis uestib uba qͥb nutͥerat mat̾ osten¬
dat. licet ĩ limine pat̾ iaceat. ꝑ calcatũ ꝑge parentẽ. sicciᷤ ocłi  ad uexillũ crucis
euola. Pietatiᷤᷤ genꝰ ẽ ĩ hac re eẽ crudelẽ. Ueniet postea dies qͦ uictor reuertari ĩ pa-
tẽ ⁊ parentib tuiᷤ eiꝰd ciuitatiᷤᷤ nis petes. Tẽ ꝓ me rogabiᷤ. qͥ te ut iunceres inci¬
taui. Neq uere nescio q̃ te nẽ diciᷤᷤ c̃pede p̃pediri. Nõ ẽ nob̃ ferreũ pectꝰ nec
dura p̃cordia. No ex silice natoᷤᷤ hyrcane nutere tigrides. Et noᷤᷤ ꝑ ista tͣnsiuumꝰ.¬

Expanded text:
pro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. ecce aduersarius in pectore tuo Christum conatur ocpro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. ecce aduersarius in pectore tuo Christum conatur occidere; ecce donatiuum, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor reuertaris in pattunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, no
Abbreviated transcription (Latin):
gaẽ. Affati diueᷤᷤ ẽ: qͥ cũ xp̃o pauꝑ ẽ. S qͥd ago. Rursꝰ ĩpuidꝰ obseero. ab eanł̃
p̃ces. blandim̃ta dicedant. Debet amor lesuᷤ ura̾ei. Qͥ rogantẽ c̃tẽpseraᷤᷤ. forsitan
audiaᷤᷤ obuirgantẽ. Qͥd faciꝰ ĩ pat̾na domo delicate mile ᷤ ubi uallũ. abi fofso
ubi hẏep̃s acta sub pedib Cece de celo tuba canit. ecce cũ nubib debellaturꝰ
orbẽ ĩꝑator armatꝰ egredit᷑ Cece biᷤᷤ acutꝰ gladiꝰ exc ore regiᷤᷤ ꝓcedenᷤᷤ. obuia qͦq me¬
tit. Tumͥ de eubicłõ adaciẽ. tude ũbra egredis ad solẽ. Corpꝰ assuetũ tumta.
lorice honꝰ ñ fert. Cap̃ oꝑtũ linteo: galeã recusat. Mollẽ ocio manũ durꝰ exasꝑat
capulꝰ. Audi edictũ regiꝰtui. Qͥ mecũ ñ ẽ ẽtͣ me ẽ Et qͥ mec̃ ñ colligit spargit. Re¬
cor are tiro cicinii tui diẽ. qͦ xpõ ĩ baptiᷤnate consepultꝰ. ĩ sacram̃ti ũba iustasti.

Expanded text:
ga est; adfatim diues est, qui cum Christo pauper est. Sed quid ago? rursus inprouidus obsecro? abeant preceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate miles? ubi uallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? ecce de caelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis oreubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? Corpus adsuetum tunica loricae non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulus. Audi edictum regis tui: Qui mecum non est, contra me est; et qui mecum non colligit, spargit. Recordare tiroconii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus sacramenti verba iurasti:
Abbreviated transcription (Latin):
subtilit̃ ĩ p̃fatione oꝑiᷤᷤ sui m̃tionẽ tacito nomine tuę scĩtatiᷤᷤ exp̃ssit. q a te ꝓnussũ opꝰ
sic ingeriũ p̃dicates. ut fidĩ tollerent ueritatẽ. Et qr ead ĩ alexanaria ⁊ rome ⁊ ĩ toto
pene orbe boni hoĩes suꝑ mõ nomine iactare c̃suer̃. ⁊ tanłũ me diligunt. ut sine me
heretici eẽ ñ possint. omittã ꝑsonaᷤᷤ. reb tantũ ⁊ criminib respondebo. Neq eiũ causȩ.¬
ꝓdest maledicedib remaledicẽ. ⁊ adusarioᷤᷤ talione mordẽ. cui p̃cipit᷑ malũ ꝓ malo ñ reddẽ s
uince in bono malũ. saturari obpbriᷤᷤ. ⁊ altam ũb̾atłi pb̾e maxillã. Obiciunt mͥ qͣre origenẽ
aliqndo laudauerĩ nͥ fallor duo loca s̃. p̃fatiuncula ad damasũ ĩ omelii carlici catłicoꝵ.
⁊ ꝓlogꝰ ĩ libro hebraicoꝵ nominũ. Qd ibi d doginatib ȩccłȩ dr̃. Qd de patre ⁊i filio¬

Expanded text:
fatione operis sui mentionem, tacito nomine tuae Sanctitatis, expressit, quod a te promissum opus sic ingenium praedicantes, ut fidei tollerent ueritatem. quia eadem Alexandriae et Romae et in toto paene orbe boni homines super meo nomine iactare consuerunt et tantum me diligunt, ut sine me heretici esse non possint, omittam personas et rebus tantum et criminibus respondebo. neque enim causae prodest maledicentibus remaledicere et aduersarios talione mordere, cui praecipitur malum pro malo non reddere, sed uincere in bono malum, saturari obprobriis et alteram uerberanti praebere maxillam. Obiciunt mihi, quare Origenem aliquando laudauerim. ni fallor, duo loca sunt : praefatiuncula ad Damasum in omeliis Cantici canticorum et prologus in libro Hebraicorum Nominum. quid ibi de dogmatibus eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sirgere: ⁊ dicat sion angustus mͥ locus ẽ. Impleat᷑q illud qđ
mesaya scͥptum ẽ. ⁊ erit sepulcrũ eiꝰ inelitum. Questio.Uiiii.
Itcam pꝰ ascensione missurũ ẽẽ ͤdicits huius questioniꝰ ꝑfa¬
stont idẽ. wero sp̃s. &. dusiones ministrationũ  idẽ aũt dñs.
ꝙ diuiscones oꝑationũ ĩdẽas qui oꝑat᷑ omnia inomnib. Uni

Expanded text:
surgere et dicat Sion: angustus mihi locus est impleaturque illud, quod surgere et dicat Sion: angustus mihi locus est impleaturque illud, quod in Esaia scriptum est: et erit sepulchrum eius inclitum. i Quomodo cam post ascensionem missurum esse se dicit ?– Huius quaestionis perfasunt, idem uero spiritus; et diuisiones ministeriorum, idem autem dominus; et diuisiones operationum e
Abbreviated transcription (Latin):
adam. resurgerent cũ adã suꝑ celesti. Porit scđm ltt̾tam. nulli
uolentũ eẽ uideatur: mortuo saluatore appellari iħrłm scam
cuutatẽ. cumr usq ad destructionẽ eiꝰ. semꝑapłi templum in¬
gressisint: ⁊ obstandalũ eoꝵ qui deuideis crediderant. le
ut fleret eam & plangeret: ⁊ pendens incruce loqueretur.
pat̾ ignosce eis. qͥ enim faciunt nescuint. Itaq impetiauit
qͥ pecierat : multaq statĩ deuideis milia creliderunt: &usq
id quadragesimũ scd̾m annũ.datũ ẽ tempus penitentię. Post
quos ꝑseuerantib illis inblasphemia. egresfisunt duo ursi desil¬
uis gentium romanoꝵ: uespasianus ⁊ tinis.⁊ bla sphemantes
amittens. spalit uocatur sodoma iegiptꝰ. ut hedificaret᷑ ꝓea
noua ciuitaᷤᷤ. ꝗͣ fluminis impetus letificet: ⁊ decuus medio
egredit᷑ fons: qui tocus orbis amaritudinẽ mitigauit. Ut
miserabił isrł runas templi nudatis plangat lacertis. &
inxp̃mturba credentiũ noua cotidie uideat xccłȩ tecta con-¬

Expanded text:
Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius semper apostoli templum ingressi sint et ob scanut fleret eam, et plangeret , et pendens in cruce loqueretur: Pater, ignosce illis: quod enim faciunt, nesciunt . Itaque impetravit, quod petierat: multaque statim dead quadragesimum secundum annum datum est tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes amittens spiritaliter uocatur Sodoma et Aegyptus, ut aedificetur pro ea noua ciuitas, quam fluminis impetus laetificat et de cuius medio egreditur fons, qui totius orbis amaritudinem mitigauit, ut miserabilis Israhel ruinas templi nudatis plangat lacertis et in Christum turba credentium noua cotidie uideat ecclesiae tecta con
Abbreviated transcription (Latin):
deficerent. aliᷤᷤ corpꝰ suñ ut ad regnũ c̃tendent demostrauit. Et ĩ c̃seqͣntib N gͦ copula nup.¬
tiar̃ qͣsi culpa uitanda s qͣsi necessitatiᷤᷤ sarcina declinanda. lex en̾ astrinx̃ uxorẽ ut ĩ labori¬
b ⁊ tristicia filioᷤᷤ gnãret. cũsio eiꝰ ad uir̃ sit. qͥ ei ipse dñet᷑. Ergo laborib ⁊ dolorib ĩ gn̾ati
õe filioꝵ addicit᷑ nupta ñ uidua. ⁊ dña tu uiri sola subdit᷑ nupta ñ uirgo. Et ĩ alio loco.
Precio inqͥt ẽpti estiᷤ. nolite fieri serui hoir̃. Uidete ꝗͣ euidenᷤ sit c̃iugał definitio seruitutiᷤ. Et pꝰ

Expanded text:
nt, aliis corpus suum, ut ad regnum contenderent, demonstrauit; et in consequentibus: non ergo copula nuptialis quasi culpa uitanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. lex enim adstrinxit uxorem, ut in laboribus et tristitia filios generet et conuersio eius ad uirum sit, quod ei ipseone filiorum addicitur nupta, non vidua: et dominatui viri sola subditur copulata, non virgo. Et in alio loco: Pretio, inquit, empti estis, nolite fieri servi hominum . Videtis qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ĩnocentiᷤ hõi ⁊ rusticani. ⁊ ꝗ nec facẽ nec declinare norit ĩfidiaᷤᷤ s qͦc̾q respexeriᷤᷤ ful¬
mina s̃ heret ĩ causa carpit ome qd tetigerit. t̾gũ ũtit ut suꝑet. fugã simulat ut oc
suiᷤᷤlociᷤ alit̃ ĩ tuiᷤᷤ epłiᷤᷤ sonant. Uidemꝰ exẽpla captiua. seruier̃ tͥ ad uictoriã q̃ ĩ fuiᷤ uo¬
luminib dimicant Nõne nob loqͥt᷑ cũ saluatore. alit̃ foriᷤᷤ alit̃ domi: Loqͥt᷑ turb̾ parabo¬
las. discipłi audiunt ueritatẽ. phariseiᷤᷤ ꝓponit dñs qͦstiones. ñ disserit. Aliud ẽ docere disci¬
płm. aliud adu̾sariũ uince. Misteriũ inqͥt meũ mͥ misteriũ meũ mͥ ⁊ mebꝰ. Indignamini

Expanded text:
quasi innocentis hominis ac rusticani, et qui nec facere nec declinare norit insidias: sed, quocunque respexeris, fulmina sunt, haeret in causa, carpit omne quod tetigerit, tergum vertit ut superet, fugam simulat ut ocsuis locis, aliter in tuis epistulis sonant. uidemus exempla c\'aptiua: seruierunt tibi ad uictoriam, quae in suis uoluminibus non dimicant.nonue nobis loquitur cum saluatore: aliter foris, aliter domi loquimur? turba parabolas, discipuli audiunt ueritatem. pharisaeis proponit dominus quaestiones et non disserit. aliud est docere discipulum, aliud aduersarium uincere. mysterium, inquit, meum mihi, mysterium meum mihi et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus ẽ machedoniã: ut inueniret ibi titũ. ⁊ haberet
int̾p̃tationis euangłiiq solatiũ. Quem intelligimꝰ non ibi
reꝑtũ: s post tribulationes ⁊ ꝑsecutiones apłi suꝑuenis
nipotentiꝰ dex inxp̃o iħu quem gentib p̃dicabat : ꝗdignum¬
orm̃ta leticia. Cum enĩ quis uidit tanta ꝑseuerentia sta¬
re martires atq torqueri. ⁊ insus cruciatib głari: odor
noticie dei disseminatꝰ ingentes. ꝙsubbita tacita cogita
tio: ꝗnisi uerũ eẽt euangliũ: numqͣm sanguine defende¬
retut. Neq enim delicata ⁊ diuitiis studens ac secura con¬
fessio ẽ: s incarcerib: inplagis in ꝑsecutionib infame.
inuditate. ⁊ siti hic truimphus ẽdĩ. apłoꝵq uictoria.¬

Expanded text:
profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli supernipotenti deo in Christo Iesu, quem gentibus praedicabat, tormenta laetitia. Cum enim quis viderit tanta perseverantia stare martyres atque torqueri, et in suis cruciatibus gloriari, odor notititio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame et nuditate et siti. hic triumphus est
Abbreviated transcription (Latin):
sensiuim maiestatẽ.digno non poterat greci eloquii expli¬
care sermone. habebat᷑ gͦ titũ intp̃tẽ. sic̃ ⁊ beatus petrꝰ mar¬
cum. cuius euangłiũ petro narrante.⁊ illo scribente cõpo
caractere discrepant sttucturaq uerboꝵ. Ex quo intellꝑgimꝰ
ꝓnecessitate rerum diuersis eum usũ intp̃tib. Eigo ⁊ paulꝰ
apłs. contristatur. qr p̾̃dicationis sue inp̃sentiaꝵ fistulam
chedoniãꝰ Apparuerat enim ei iur machedo dicens. transiẽs
aduiuanos. ut ibi inueniret titũ ⁊ uisitaret fĩs.uł ꝑsecu¬
đm facti sumus mundo ⁊ angelis ⁊ hominib. Deniq narrat
in consequentib: nam cum uenissemꝰ machedoniã. nullam
requiem habuit caro nr̃a.s omnẽ tribulationẽ passi: foris
pugne:intus timores. S qui consolatur humiles consolatus
ẽ nos d̾s inaduentu titi. Nonsolũ aũt maduentu eius: s
ĩ insolatio. Ergo ꝓpt̾ea uale faciens troianis. siue t̾adensil

Expanded text:
sensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explisensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. habebat ergo Titum interpretem sicut et beatus Petrus Marcum, cuius euangelium Petro narrante et illo scribente conposcaractere discrepant structuraque uerborum; ex quo intellegimus pro necessitate rerum diuersis eum usum interpretibus. ergo et Paulus apostolus contristatur, quia praedicationis suae in praesentiarum fistulam cedoniam-apparuerat enim ei uir Macedo dicens: transiens adiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecuculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. denique narrat in consequentibus: nam cum uenissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus
Abbreviated transcription (Latin):
asia p̃dicarẽ.Cumq mͥ hostium aꝑtum eẽt indño. hoc ẽ plu¬
rimi creadidissent: siue ꝑsigna atq uirtutes que in me oꝑa¬
batur ds̃: speᷤ eẽt nascentis fidei. & in dño succrescentis: non
habui requiẽ sp̃iu meo. hocẽ speratã consolationẽ inuenire
non potiu. eo qͥ titum fr̃em mm̃ non inueneri: Siue quem
ibi repꝑiendũ putabã : siue quem ibi audieram degere. uł
quȩ illuc uenturũ eẽ sedix̾at. Que aũt fuit tanta conso¬
latio ⁊ quȩ requies sp̃ui. inp̾sentia titi quẽ qr non inuenit ua¬
le faciens eis ꝓfectꝰ ẽ ĩmachedoniã: Aliquoties diximus apłin
paulum uirum fuisse doctissimũ ⁊ eruditũ adpedes gamalieł.
qui in apłoꝵ actib concionatur i dicit: inlunqͥd habetiꝰ eiuan¬
hominib istis: Si enĩ adeo ẽ : stabit. Si ex hominib destru¬
ctur. Cumq haberet sc̃aꝵ scientiã scͥpturaꝵ. ⁊ sermonis di¬

Expanded text:
Asia praedicarem. cumque mihi ostium apertum esset in domino, hoc est pluAsia praedicarem. cumque mihi ostium apertum esset in domino, hoc est plurimi credidissent, siue per signa atque uirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putabam, siue, quem ibi audieram degere, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta consolatio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non inuenit, ualefaciens eis profectus est in Macedoniam ? aliquotiens diximus apostolum Paulum uirum fuisse doctissimum et eruditum ad pedes Gamalihel, qui in apostolorum Actibus contionatur et dicit: \'et nunc quid habetis cuhominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur\'. cumque haberet sanctarum scientiam scripturarum et sermonis di
Abbreviated transcription (Latin):
uid sit ꝗͥ apłs scribit inscđa adchorintios. aliis odor mortis in
mortẽ. ⁊ aliis odor uite inuitã. & ad hec quistam idoneus No¬
ium loci huius capitulum ꝓponamꝰ: ut exp̃cedentib ⁊ sequentib
possint intelligi media. quȩ exuttõq contexta sunt. Cum uenisi¬
non habui requiem sp̃iu meo. eo qͥ non inuenerĩ titũ fremmin.
qui semꝑ trumphare nos facit uixpo iħu: ⁊ odorẽ notcie suę
manifestat ꝑnos in omni loco qr xp̃i bonus odor sumus deo in
his qui saliui fuint ⁊ inhis qui ꝑeunt. aliis ꝗ odor mortis in¬
N onenim sumus sic̃ plurimi uenundantes uerbũ di: s ex fince¬
ritate. s sic̃ exdõ coram deo urxp̃o loquimur. Narrat corintiis
que fecerit. que passus sit. & quomͦ incunctis deo gr̃as agat.
ut sub exemplo sui : illo ᷤᷤ ꝓuocet adcertandum. Ueni inqͥd
iroadẽ. que prius troia appellabatur: ut euanglium xp̃i in

Expanded text:
quod apostolus scribit in secunda ad Corinthios: aliis odor mortis in quod apostolus scribit in secunda ad Corinthios: aliis odor mortis in mortem et aliis odor uitae in uitam. et ad haec quis tam idoneus? — Totum loci huius capitulum proponamus, ut ex praecedentibus et sequentibus possint intellegi media, quae ex utroque contexta sunt. cum uenisnon habui requiem spiritui meo, eo quod non inveni Titum, fratrem meum; qui semper triumphare nos facit in Christo et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus deo in his qui salui fiunt et in his qui pereunt, quibusdam quidem onon enim sumus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex deo coram deo in Christo loquim ur. narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos prouocet ad certandum. \'ueni\', inquit, \'Troadem, quae prius Troia appellabatur, ut euangelium Christi in
Abbreviated transcription (Latin):
ttinsitia deoherentẽ dispittationẽ. Ꝙ id cito dicit. g̃s que nos
sectabantur iusticiã. adphendisse iusticiã: qr non suꝑbieruit.
qr offenderit in lapidẽ offensionis. & petram scandali. ⁊ ignoꝵa
rus: sic respondisse apłmiut magis inplicuerit quana sõfueen
questionem A dt eni adid d ꝓposueitt quid g̃ dicemus numqͥo
eisisenus cuites uult miseret᷑. ⁊ quem uult indurat su luneret
euis quis potest resistere : sic apłm respondisse. ho homo quitia
⁊cunis es: audes deo fac̾e questionẽ. ⁊ uas fiagile atq testireti
rebellas contia figulũ tuũ  Numqͥd figmtũ pot dicere ei qui se
fuirit. quare me sic fecisti. A ud non habet potestatem sigulũ
luta. ⁊ eadẽ massa facere aliud quidẽ uas in honor ẽ aliud ũ incon¬
tumeliam̃.: Ttno gͥ silentio conticese. ⁊ cito fragilitatẽ tuam
udeo nemoueas questionẽ : qui fecit qͥ noluit. ut in alios clem̃s
inalioᷤᷤ seuerꝰ existeret.

Expanded text:
transit ad cohaerentem disputationem et idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehendisse iustitiam, quia non superbieriquia offenderit in lapidem offensionis et petram scandali et ignorauriis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem. ait enim ad id, quod proposuerat: quid ergo dicimus? numquid tis dei et: cuius uult, miseretur et, quem uult, indurat et: uoluntati eius quis potest resistere? sic apostolum respondisse:\' o homo, qui terra et cinis es, audes deo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum, rebellas contra figulum tuum? numquid figmentum potest dicere ei, qui se finxit: quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem uas in honorem, aliud uero in contumeliam? aeterno igitur silentio conticesce et scito fragilitatem tuam et deo ne moueas quaestionem, qui fecit, quod uoluit, ut in alios clemens, in alios seuerus existeret :
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s miserentis dei. Maxime cum eadẽ scͥptura ħ ẽ idẽ ds̃ lo¬
quatur adpharaonẽ. in hoc ipsum excitauite. ut ostendã inta
uirtutẽ meã.⁊ annuntiet᷑ nom̃ m̃m inuniuersa t̾ra. Si hoc
ta ẽ.⁊ ꝓuoluntate sua miseret᷑ isrłi.⁊ indurat pharaonem:
gͦ frustra querit᷑ atq causatur. noᷤᷤ uł bona ñ fecisse uł fecisse
mala: Cum inpotestate illius sit.⁊ uoluntate. absq bonis ⁊ ina¬
lis oꝑibus uł eligere aliquẽ uł abicere. Presertĩ cum uoluntati

Expanded text:
tis, sed miserentis dei, maxime cum eadem scriptura, hoc est idem deus, lotis, sed miserentis dei, maxime cum eadem scriptura, hoc est idem deus, loquatur ad Pharaonem: in hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. si hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, praesert
Abbreviated transcription (Latin):
alt abiectus. alt̾̃ electus ẽ. S ħ totum dr̃ ut inpriorib fr̃ib is¬
uxp̃m credituri erant. Ꝙ. qͣm ħ uoleus ad ꝓbare. ꝓposuerat te ᷤ¬
timoniũ nascentiũ geminoꝵ esau ⁊ iacob.dequib scriptum est
maior seruiet minori: & inmalachie legius. iacob dilexi. esau
aũt odio habui: uenientẽ elatere questionẽ more suo ꝓpo¬
nit ⁊ disserit. W hac soluta : reuertitur adid dequo ceperit
disputare soe sau ⁊ iacob necdum nati erant. noc aliquid ege¬
rant boni aut mali. ut uel ꝓmererentur dm̃ uł offenderẽt.
ielectio eoꝵ atq abiectio non merita singłoꝵ s uoluntatẽ
digentis ⁊ abicientis ostendit. quidgͦ dicemꝰ: iniquus ẽ ds̃.
Scđm illud exemplũ qd loquit᷑ ad moysen: miserebor cui miser¬
tuii fuero. ⁊ miscdam p̃stabo cuuis miserebor. Siħ inquit re¬
cipimus ut faciat ds̃ qͥcũq uoluerit. absq merito ⁊ oꝑib. uł
ligat aliquẽ uł condempnet: gͦ non est uolentis neq currẽ¬

Expanded text:
alter electus est. et hoc totum dicit, ut in prioribus fratribus, Isum credituri erant. et quoniam hoc uolens adprobare proposuerat testimonium nascentium geminorum Esau et Iacob, de quibus scriptum est: maior seruiet minori et in Malachia legimus: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, uenientem e latere quaestionem more suo proponit et disserit et hac soluta reuertitur ad id, de quo coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nati erant nec aliquid egerant boni aut mali, ut uel promererentur deum uel offenderent, et electio eorum atque abiectio non merita singulorum, sed uoluntatem eligentis et abicientis ostendit, quid ergo dicimus ? iniquus est deus ? secundum illud exemplum, quod loquitur ad Moysen: miserebor, cui misertus . fuero, et misericordiam praestabo, cuius miserebor, si hoc, inquit, recipimus, ut faciat deus, quodcumque uoluerit, et absque merito et operibus uel eligat aliquem uel condemnet, ergo non est uolentis neque curren
Abbreviated transcription (Latin):
scribo uobis ecce corãdeo non mentior. sredi affirmariq mentituᷤᷤ. eo
ubi dixit depetro ⁊ barnaba cum uiderẽ qr ñ recte ingrediebantur ad
u̾itatẽ euangłii. Sienim recte illi iugrediebant᷑ iste mentius ẽ. Siat̃
ibi mentitus ẽ.ubi u̾ũ dix̃: An ibi u̾ũdixisse uidebit᷑. ubib dix̾it q lec¬
tor sapit.: Cum u̾ contͣ sensum lectoriᷤᷤ aliquid occurrerit: offitioso men¬
datio deputabit᷑: Nonenĩ deẽẽ poter̃ cause. cur extimet᷑ non solum po¬
causã muliiᷤᷤ u̾biᷤᷤ ag̾e: P resertĩ apud te cui sapient̃ ꝓuidenti aictum
sat ẽ. Naqͣꝗͣ uͦ mͥ arrogau̾im. ut ingeniũ tũ diuino dono aureũ ineiꝰ

Expanded text:
scribo vobis, ecce coram Deo quia non mentior , credi affirmarique mentitus, eo loco scribo vobis, ecce coram Deo quia non mentior , credi affirmarique mentitus, eo loco ubi dixit de Petro ueritatem euangelii? si enim recte illi ingrediebantur, iste mentitus est; si autem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitur, ubi hoc dixerit, quod lector sapit, cum uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit, officioso mendacio deputabitur? non enim deesse poterunt causae, cur existimetur non solum pocausam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum sat est. nequaquam uero mihi adrogauerim, ut ingenium tuum diuino dono aureum meis
Abbreviated transcription (Latin):
q ei nom̃ tͥ placiuss ut indiceret᷑ crederemꝰ. si eoꝵ tantũ uł uita uł scrip¬
ta ibi legissemꝰ. q iã de fancti eẽnt. Cum uͦ multoꝵ ⁊ eo tp̃r qͥ scribebat᷑.
⁊ nunc usq uiuentiũ commemorent᷑ ibi opuscula. mitamur cur hunc
titulũ uel imposueriᷤᷤ uł ĩposuisse credariᷤᷤ. Tamitilit̾ ate conscriptum
tas. inuenimꝰ aliqͥd đ noᷤ multũ moueat. Si eni ad scripturaᷤ sc̃a admissa
fueruit offitiosa mendatia. ⁊iud ineiꝰᷤ remanebit auctoritatiꝰ quȩ tandẽ
descripturis issiᷤ sententia ꝓferat᷑: Cuius poude contentiose falsiratiᷤᷤ sub¬
ruatur inꝓbitaᷤᷤ: Staũeñ ut ꝓtuleriᷤᷤ. si alit sapit qui contra nitit
dicet illud q ꝓlatũ erit honesto aliqͦ offitio scriptorẽ fuisse m̃titumꝰ.
uͥ enĩhoc ñ pot̃it. si pot̾it in ea narratione quã exorsus apłs ait. que aĩt

Expanded text:
quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum 405 hominum quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum 405 hominum iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi commemorentur opuscula, miramur, cur hunc ei titulum uel inposueris uel inposuisse credaris. sane utiliter a te conscriptum tas inuenimus aliquid, quod nos multum moueat. si enim ad scripturas sanctas admissa fuerint uelut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem scripturis illis sententia proferetur, cuius pondere contentiosae falsitatiruatur  improbitas? Statim enim ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur; dicet illud quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. Ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione, quam exorsus Apostolus ait: Quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
exte uellẽ sũmere. tali iuro. aquo tempr̃a quantalibet occupet. nulliᷤ serm.
ingentib tam̃ eple tue breuitati facile ñ ignoscerẽ: nͥ cogitarem qͣm
pauciorib uerbis meiᷤᷤ redderet᷑. Quare ad grede queso. ⁊ istã tã nob̾scũ
lut̾ariã conlationẽ haħe. ne multũ ad noᷤ disungendõ liceatabsentie cor
⁊ libri quidẽ quos deorreo dñico elaborasti. pene totũ nob exibent. Sienĩ
ꝓptea te non nouimꝰ. quia faciẽ corporiᷤ tui nonuidimꝰ. hoc mͦ nec ipse te
nosti: Nã tu queq ñ uideᷤ eã. Si autẽ tͥ non obaliud notises. nͥ quia nosti
animũ tuũ.⁊ nos eũ non mediocrit̃ nouimꝰulitt̾is tuis. Inquib ben¬
ꝗ tius int̾ceta nondiu ẽ đd uenit inmanꝰ nraᷤᷤ que sit eiꝰ inscriptio
uescimꝰ adhuc. Non enĩ hoc codex ipse ut assolet inliminari pagina
p̃tendehat. epitaphiũ tam̃ appellari. Dicebat fr̃ ap̃ quem inuentus ẽ

Expanded text:
ex te uellem sumere, tali uiro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo ingentibus, tamen epistulae tuae breuitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem, quam paucioribus uerbis meis redderetur. quare adgredere, quaeso, istam nobiscum litterariam conlocutionem, ne multum ad nos disiungendos liceat absentiae coet libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea te non nouimus, quia faciem corporis tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum, et nos eum non mediocriter nouimus in litteris tuis, in quibus ben tuus, inter caetera non diu est, quod venit in manus nostras: quae sit ejus inscriptio, nescimus adhuc. Non enim hoc codex ipse, ut assolet, in liminari pagina praetendebat. Epitaphium tamen appellari dicebat frater, apud quem inventus est,
Abbreviated transcription (Latin):
lus dm̃ tribuere quam rogatur. ⁊ ea sepe concede que nec
ocłs uidit. nec auriᷤᷤ audiuit. nec incorhominis ascenderunt.
licet ex sacroꝵ ministerio uoluminum ante cognou̾im. tam̃
incausa ꝓpria nunc ꝓhaui rufine hem̃e. Ego enĩ qui audatia
satis urta credebam. suucissitudine lit̾tarum imaginẽ nob̾ p̃¬
scientie mentiremui: audio te egipti secreta peuetrare. mona¬
corum uuusere choro ᷤᷤ ⁊ celestẽ int̾riᷤᷤ cirriure familiã. Osimbẽꝵ

Expanded text:
lus deum tribuere, quam rogatur, et ea saepe concedere, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, licet ex sacrorum magisterio uoluminum ante cognouerim, tamen in causa propria nune probaui, Rufine carissime. ego enim, qui audacia satis u.ota credebam, si uicissitudine litterarum imaginem nobis praesentiae mentiremur, audio te Aegypti secreta penetrare monachorum inuisere choros et caelestem in terris circuire familiam. o
Abbreviated transcription (Latin):
insidiaᷤ: E orsitan antiq fraudis inemor. famẽ suadere temp¬
tabit. S iam illi responsũ ẽ: Non insolo pane iuuere hominẽ.
Opes forsitan głamq opponet. s dicet᷑ illi. Qui cupiunt diuiteᷤᷤ
i apłi reꝑcutiet᷑ eloquio. Quando infirmor. tunc fortior sum.ꝙ
uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur. Minabit᷑ mortẽ. s audiet cupio
dissolui.⁊ eẽ cum xp̃o. Ignita iacła iubiab̾. s excipient᷑ scuto
tibi dñe iħu. ꝗd indie tuo habeo qui ꝓme te possit rogare. scis ip¬
se. tibi enĩ patent pectora singłoꝵ. qui cordi aitana rimariᷤᷤ. qui
tante bestie incdusũ aluo ꝓpħam in ꝓfundo uides. ut ego ⁊ ille
ten̾a parit̾ infantia adflorentẽ usq adoleu̾imus etatem. ut idc
noꝰ nutricũ sinus. idem amplexꝰ fou̾int bauiloꝵ. &cum pꝰ ro

Expanded text:
insidias? forsitan antiquae fraudis memor famem suadere tempinsidias? forsitan antiquae fraudis memor famem suadere temptabit. sed iam illi responsum est non in solo pane uiuere hominem. opes forsitan gloriamque proponet, sed dicetur illi: qui cupiunt diuites ed apostoli repercutietur eloquio: quando infirmor, tunc fortior sum, et:uirtus in infirmitate perficitur. minabitur mortem, sed audiet: cupio dissolui et esse cum Christo. ignita iacula uibrabit, sed excipientur scuto tibi, domine Iesu, quod in die tuo habeo, qui pro me te possit rogare. scis ipse — tibi enim patent pectora singulorum, qui cordis arcana rimaris, qui tantae bestiae aluo inclusum prophetam in profundo uides —, ut ego et ille a tenera pariter infantia ad florentem usque adoleuerimus aetatem, ut idem nos nutricum sinus, idem amplexus fouerint baiulorum
Abbreviated transcription (Latin):
picit turritas urbes. s in noue ciuitati scensu dedit nom̃ suum
Horrent sacro membra deformi. s melius obuiam xp̃o. rapientur¬
te in nubibus. Nulla euripoꝵ amenitate ꝑfruit᷑. s delatere dñi
aqͣm uite bibit. P ropone tͥ ante ocłõ amice dulcissime. ⁊ inp̾sen¬
tiam rei totus animo ac mente conuertere. tunc potis laudare u¬
toriam. cum laborẽ p̃liantis agnou̾is. Totã cuta infulã fremit
insanũ mare.⁊ sinuosis montib illisum scopulis equor recdamat.
ullo tra gramine uiret. nulliᷤᷤ uernans campꝰ densatut umbra¬
cłis. Abrupte rupes. quasi quendã horrore carcerẽ claudunt. Ille
securus. intrepidus. ⁊ totꝰ de apło armatus. nunc dm̃ uidet cumdi¬
uina relegit. nunc cumdeo loquit᷑ tum dñm rogat. & fortassead
exemplum io hannis aliquid uidet.dum in insula cõmorat᷑.
Quas nunc diabolum nectere credis trichaᷤᷤ. quaᷤ parare arbitrariᷤᷤ

Expanded text:
picit turritas urbes, sed in nouae ciuitatis censu dedit nomen suum. picit turritas urbes, sed in nouae ciuitatis censu dedit nomen suum. horrent sacco membra deformi, sed sic melius obuiam Christo rapietur in nubibus. nulla euriporum amoenitate perfruitur, sed de latere domini aquam uitae bibit. propone tibi ante oculos, amice dulcissime, et in praesentiam rei totus animo ac mente conuertere; tunc poteris laudare uictoriam, cum laborem proeliantis agnoueris. totam circa insulam fremit insanum mare et sinuosis montibus inlisum scopulis aequor reclamat; nullo terra gramine uiret; nullis uernans campus densatur umbraculis; abruptae rupes quasi quondam horroris carcerem claudunt. ille securus, intrepidus et totus de apostolo armatus nunc deum audit, cum diuina relegit, nunc cum deo loquitur, cum dominum rogat, et fortasse ad exemplum Iohannis aliquid uidet, dum in insula commoratur. Quas nunc diabolum nectere credis tricas, quas parare arbitraris
Abbreviated transcription (Latin):
dicã nr̃. scalam p̃sagatã iacob sompniante.iam scãdit sortat
crucẽ suã. non decrastino cogitat. nec postergũ respicit. Semi¬
nat in lacrimis: ĩ ingaudio metat.⁊ sacram̃to moysi serpente
inheremo suspenditꝰ. Credant huic ueritati.tam greco ꝗͣ roma¬
no stilo m̃datiis ficta muacła. Ecce puer honestis scłi nob̾cũ¬
artib institutꝰ. cui opeᷤ affatim. dignitaᷤᷤ ad pͥme int ẽquales erat.
contempã matre. sororib ⁊ carissimo sibi germano. insulã pe¬
lagõ circum sonante nauftagã. cui asꝑe caustes. ⁊ nuda saxa
⁊ solituido t̾rori õ. quasi quidã nouiis paradisi colonus insedit.
ulliᷤᷤ ihi agticolaꝵ. nilłꝰ monacoꝵ. ne paruuluᷤᷤ quidẽ quẽ nosti
honesimꝰ. qͦua uelut fĩe inosculo fruelutur. intanta uastitate
adheret latĩ comes. solus ibi immo iam xp̃o comitante. non solꝰ

Expanded text:
dicam, noster, scalam praesagatam Iacob somniante iam scandit: portat dicam, noster, scalam praesagatam Iacob somniante iam scandit: portat crucem suam nec de crastino cogitat nec post tergum respicit. seminat in lacrimis, ut in gaudio metat, et sacramento Moysi serpentem in heremo suspendit. cedant huic ueritati tam Graeco quam Romano stilo mendaciis ficta miracartibus institutus, cui opes affatim, dignitas apprime inter aequales erat, contempta matre, sororibus et charissimo sibi germano, insulam pelago circumsonante naufragam, cui asperae cautes et nuda saxa, et solitudo terrori est, quasi quidam novus paradisi colonus inagricolarum, nullus monachorum, ne paruulus quidem quem nosti Onesimus, quo uelut fratre minusculo fruebatur, in tanta uastitate adhaeret lateri comes. solus ibi, immo iam Christo comitante non solus,
Abbreviated transcription (Latin):
turbo conuulsit. pꝰ glutino ꝗͣ haritatiᷤᷤ herentem impia distrax̃
auulsio. tunc mͥ ceruleus supra capud astetit imb̾.ttinc maria
undiq ⁊ undiq cłm. Tandẽ in incerto ꝑ egrinationis erranti.
cum me trachia. pontus. atq bitinia. totũ galatie. ł capadotie
it̃. ⁊ feriudus cilicũ t̾ra fregisset estiis. siria michi uelit fi¬
dissimus naufrago portus occurrit. ubi ego. quicqͥd morborum
ẽẽ potat exꝑtuis. eduob ocłiᷤᷤ unũ ꝑdidi. Innocentiũ eñi par¬
tẽ animȩ mee. repentinus febrium ardor abstraxit. Nunc uno
⁊ toto mͥ lumine euagrio nr̃o fruor. cui ego semꝑ adinfirmꝰ
quidã ad laborẽ cumulis accessit. Erat nob̾cũ ⁊ hilaᷤᷤ scẽ melanii
famulus. qui puritate moꝵ macłam seruitutis abluerat. ⁊ hic
nec dũi obductã rescidit cicatricẽ. Uerũ qr dedormientib con
cognouisti parit̃ gaudeamꝰ. Bonosus tuus immo m̃s. ⁊ut ueriꝰ

Expanded text:
turbo conuoluit, postquam glutino caritatis haerentem inpia distraxit turbo conuoluit, postquam glutino caritatis haerentem inpia distraxit auulsio, tunc mihi caeruleus supracaput adstitit imbertunc maria undique et undique caelum.tandeminincertoperegrinationis erranti, cum me Thracia, Pontus atque Bithynia totumque Galatiae uel Cappadociae iter et feruido Cilicum terra fregisset aestu, Syria mihi uelut fidissimus naufrago portus occurrit. ubi ego quicquid morborum esse poterat expertus e duobus oculis unum perdidi; Innocentium enim, partem animae meae, repentinus febrium ardor abstraxit. nunc uno et toto mihi lumine Euagrio nostro fruor, cui ego semper infirmus quidam ad laborem cumulus accessi. erat nobiscum et Hylas sanctae Melaniae famulus, qui puritate morum maculam seruitutis abluerat; et hic necdum obductam rescidit cicatricem. uerum quia de dormientibus cognouisti, pariter gaudeamus. Bonosus tuus, immo meus et, ut uerius
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ alexandrinus inonachiis qui ad egiptiõ confessoreᷤᷤ uolun¬
tate iam martireᷤᷤ. pio plebis iam fuerat nansmissus obsequio:
manifestꝰ adcredulitatẽ nunciiauctor impulerat. Fateor ⁊ inb
meã labasse sententiã. nãtum ⁊ patriã tuã ignoraret : ⁊ nom̃
in eo pluᷤᷤ tantũ uidebat᷑ afferre. qͥ eadẽ asserebat que iã alius
iudicau̾at. sandẽ plenũ u̾itatiᷤᷤ pondus erupit. Rufinũ enim
nitrie eẽ.⁊ adbeatũ ꝑrexisse macharium crebra comeantiũ mul¬
titudo teferebut. hic uͦ tota credulitatis frena laxaui: Ꝙ tunc
u̾e c̃ẽdolui.& nisi me atenuate corporiᷤᷤ iures quadã compede
pape edissent. nec medie feruor e̾tatis. nec nauigantibus semꝑiun¬
certun mare.pia festinatione gradienti ualuiss obsistere. Cre¬
das mͥ uelim fp̃. non sic tempestate iactatus portum naucta ꝓspec¬
tat. Nonsic stͥientia imbres arua desid̾ant. nonsic curuo afsidẽ
littori anxia filiũ mat̾ expectat. Postꝗͣ me atuo lat̾e subitus

Expanded text:
quidam Alexandrinus monachus, qui ad Aegyptios confessores et uoluntate iam martyres pio plebis fuerat transmissus obsequio, manifestus ad credulitatem nuntii auctor inpulerat. fateor et in hoc meam labasse sententiam. nam cum et patriam tuam ignoraret et nomen, in eo plus tantum uidebatur adferre, quod eadem adserindicaverat. Tandem plenum veritatis pondus erupit: Ruffinum enim Nitriae esse, et ad beatum perrexisse Macarium, crebra commeantium multitudo referebat. Hic vero tota credulitatis frena laxavi, et tunc e me dolui. et nisi me adtenuatae corporis uires quadam conpede praepedissent, nec mediae feruor aestatis nec nauigantibus semper incertum mare pia festinatione gradienti ualnisset obsistere. credas mihi uelim, frater, non sic tempestate iactatus portum nauta prospectat, non sic sitientia imbres arua desiderant, non sic curuo adsidens litori anxia filium mater expectat. Postquam me a tuo latere subitus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m uenturũ ẽẽ ꝗͣ ueniat: ⁊ cetos int̃p̃tes non reꝓbandoꝰ: qr
ñ fua s diuina uolumina transtuler̃ ⁊ fimiliarẽ meum. id axp̃i¬
no ⁊ amico debere susciꝑe: q̃ magno sumptu sibi auideis descrił
festinauit. ¶Excessi epłe modũ. & qui contͣ nefariã heresim uiã
stilii fixerã: ꝓme respondere conpulsus sũ. Expectans tria amici

Expanded text:
interpretes non reprobandos, quia non sua, sed divina volumina transtulerunt, et familiarem meum id a Christiano et amico debere suscipere, quod magno sumptu sibi a Judaeis describere festinavit. Excessi Epistolae modum, et qui contra nefariam haeresim jam stylum fixeram, pro me respondere compulsus sum, exspect
Abbreviated transcription (Latin):
teria ad liquidũ ꝓsecutꝰ eẽt. ut non defuturo uaticinari s dep̃ti¬
tis hystoriam texere crederetur: ⁊̃ haddidi. Unde conitio nolius¬
se tunc temporis sepruaginta. int̃p̃tes fidei suę sacram̃ta ꝑspicuę
ethnicis ꝓdere : ne sc̃m canib.⁊ margaritas porciᷤᷤ darent. Quȩ
cum banc editionẽ legeritis: ab illis animadu̾istiᷤᷤ abscondita

Expanded text:
teria sic ad liquidum persecutus esset, ut non de futuro vaticinari, sed de praeteriteria sic ad liquidum persecutus esset, ut non de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere crederetur, etiam hoc addidi: « Unde conjicio noluisse tunc temporis Septuaginta interpretes, fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis a
Abbreviated transcription (Latin):
meas : quam uoluntatẽ in amicicia querere. Certe confidenter di¬
cam rimultoᷤᷤ huuis oꝑis testes citabo: me nichil dum taxat sci¬
entem de hebraica ueritate mutasse. Sic ubi gͦ editio mea iaue¬
terib discreparit : in t̾roga quemlibet hebreoꝵ. ⁊ liquido ꝑ¬
iudebis me abemulis frustra lacerari. qui malunt contẽptiere
iuderi p̃clara: ꝗͣ discere. Peruersissimi homines. Nam cum nouaᷤᷤ
semꝑ expetant uoluptates igule eoꝵ uicina maria non suffici¬
ant: cur in solo studia scͥpturaꝵ uet̾i sapore contenti sunt: Nec
di: s quo aliuo sit inecłiis xp̃o credenium. psalmoᷤᷤ legere : aliud¬
quos olim uixta .lix. additis obelis ⁊ astericis in latinũ uerterã
ex hebraico transferens. ⁊ dedicans scis ep̃is chromatio⁊⁊ eliodoro
magis editio placet : habet eã anobi ᷤᷤ olim em̃datã prẽq enĩ
sic noua condimus: ut uet̾a destruamus. Ueniã ⁊ adisaiam.

Expanded text:
meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dimeas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec derim; sed quod aliud sit in Ecclesiis Christo credentium Psalmos legerequos olim juxta Septuaginta additis obelis et asteriscis in Latinum verteram, ex Hebraico transferens, et dedicans sanctis episcopis Chromatio et Heliodormagis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. » 32.
Abbreviated transcription (Latin):
nem exparte didicimus ii in latino penę ab ipsis incunabuliᷤᷤ
int̃ gramaticos rethore ᷤᷤ ⁊iphilosophoᷤᷤ detriti sumus. Qđ siapud
grecos post septuaginta editionem iam xp̃i euangłio coruscante
uid̃s aquila simiacꝰ ac theodocion uidaizantes heretici sunt recep¬
tiqui multa misteria saluatoris subdola int̾p̃tatione celar̃
tamen in exaploes. habent᷑ apud eccłasticiᷤᷤ uiris: quanto magis
gere :i sactam̃ta eccłȩ puro ⁊ fideli apire sermone. uł afastidiosi
rursum uixta hebraicum uertens p̃fatione munini. ⁊i sic inpar¬
te ꝓlogiu sum locutis s& uia gͥ nuꝑ cum hebreo. dispitans: quedã
pdño saluatore de psalmiᷤ testimonia ꝓtulisti. uolensq ille te elud¬
re : ꝑsermones penę singło̾: ad serebat non ita haberi inhebreo.
aquilã simmachũ ⁊ theodocionem nouam editione latino sermo¬
ne tranfferrem. Aiebaᷤᷤ enim te magiᷤᷤ int̾p̃tũ uarietate turbari
rursum me obutctatoꝵ latratib tradidi. Maliuq te uires pocius

Expanded text:
nem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatione celarunt, et tamen in Ἑξαπλοῖς, habentur apud Eccgere, et sacramenta Ecclesiae, puro et fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, rursum juxta Hebraicum vertens, Praefatione munivi, et sic in parte prologi sum locutus: « Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de psalmis testimonia protulisti; volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in HebraeoAquilam, Symmachum, et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius
Abbreviated transcription (Latin):
s ex suo uiditio texere. apostolici uiri: scͥpturis utuntur hebra¬
icis. Ipso ᷤᷤ apłoᷤᷤ ⁊ euangłista. hoc fecisse. ꝑspicuũ ẽ Dñs atq salua¬
tor. ubicũq uet̾is septure meminit: dehebreis uoluminibus
ponit exempla. Ut ẽ illud. qui credit in me sic̃ septura dic̃: Flu¬
mina deuentre eius fluent aquę uiuȩ & in ipsa eruce. Heli heli
lemasabacthani. qͥ int̃p̃tatur d̾s̃ ds̃ m̃s quare me dereliquisti.
multa his similia. Nec hoc dicimꝰ qͥ Lxx. int̾p̃tes suggillemus:
accusator. ostendat aliquid scͥptũ ẽẽ.in nouo instrum̃to de

Expanded text:
sed ex suo judicio texere: apostolici viri Scripturis utuntur Hebrased ex suo judicio texere: apostolici viri Scripturis utuntur Hebraicis: ipsos apostolos et evangelistas hoc fecisse perspicuum est. Dominus atque Salvator ubicumque veteris Scripturae meminit, de Hebraicis voluminibus ponit exempla, ut est illud: Qui credit in me, sicut Scriptura dicit: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et in ipsa cruce, ELI, ELI, Lmulta his similia. Nec hoc dicimus quod Septuaginta interpretes suggillemus, accusator ostendat, aliquid scriptum esse in novo Testamento de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qualiscumq peccatoriᷤᷤ xp̃iam translationẽ fastidit.Queso te
amice dulcissime qui tã curiosis essut ⁊̃ sompnia mea noueriᷤ.
omnia queq ꝑtot annos absq metu future scripsi calũpinie
Q uid nocet arlis. nr̃a translatio. Mlagnis ut scio sumptib
redemisti aqͥleri siminachi: ⁊ theodotiomiᷤᷤ. quinteq ⁊ sexte edi¬
tionis uidaicos translatores Origenes nius s& ne forte qraris.¬
figurata te laude ꝑcussum origenes nr̃ fr̃m uoco: oberuditionẽ
ingenui. Non obdogiatũ u̾itatẽ inomnib libris suis. pꝰ lix int̃¬
p̃tes : uideoꝵ translationes explanat ridisserit Iusebuis quaq
⁊didimꝰ. idem faciunt: Pt̃mtto apollinarem. qͥ bono ꝗͥ studio sed
non scd̾m scientiã. de omniũ translationib inunũ uestũntũ. pa¬
nos adsuere conatus ẽ: ⁊ consequentiã scͥpture. ñ ex regła u̾itatis

Expanded text:
et qualiscumque peccatoris christiani translationem fastidit. 34. Quaeso te, et qualiscumque peccatoris christiani translationem fastidit. 34. Quaeso te, amice dulcissime, qui tam curiosus es, ut etiam somnia mea noveris, omniaque quae per tot annos absque metu futurae scripsi calumniae, » Quid nocet ecclesiis nostra translatio? Magnis, ut scio, sumptibus redemisti Aquilae, et Symmachi, et Theodotionis, quintaeque et sextae editionis Judaicos translatores. Origenes tuus, et ne forte querarisfigurata te laude percussum Origenes noster nostrum voco ob eruditionem ingenii, non ob dogmatum veritatem in omnibus libris suis posttes, Judaeorum translationes explanat et edisserit. Eusebius quoque et Didymus idem faciunt. Praetermitto Apollinarium, qui bono quidem studio, sed non secundum scientiam, de omnium translationibus in unum vestimentum pannos assuere conatus est, et consequentiam Scripturae, non ex regula veritatis,