comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem pestas ualida. Districtionem quippe in¬
quid tantae iusttiae tempestas ignis que comi¬
tantur quiaui delic& tempestas examinat quos
ignis exurat. Satis autem clarum ẽ. quia raptis
aduocem tubae obuiam dño in aera perfestis
seruis illius conflagratio mundana non noceat.
Si triumpuerorum mortalia adhuccorpora cir¬
cum positus camini ignis tangere nequiuit. Ue¬
rum in his omnibus utilius est cuiquecastum
sedisbsti iudicis p̃bere conspectibus : quam de
iudicii illius modi locoue discutere. Sane quõd
apłscum dixiss&. rapiemur cumillis in nubib
obuiam dño inaera sub didit dicens. & sic sem ꝑ
cum dño erimus : non sic accipiendum est tam¬
quamꝰ maua nos dixerit sempercum dño esse
mansuros quia nec ipse utique ibi manebit qui¬
aueniens transiturus est. Uenienti quip peibi¬
tur obuiam non manenti. seditacum dño
erimus. Idest sicerimus habentes corpora sem¬
piterna ubicũque cum illo fuerimus

Expanded text:
tempestas valida: « districtionem quippe, intempestas valida: « districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat quos ignis exurat. » Satis autem clarum est, quia, raptis ad vocem tubae obviam Domino in aera perfectis servis illius conflagratio mundana non noceat, si trium puerorum mortalia adhuc corpora circumpositus camini ignis tangere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judicis praebere conspectibus, quam de judicii illius modo locove discutere. Sane quod Apostolus cum dixisset: Rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera, subdit dicens: Et sic semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tanquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros, quia nec ipse ibi utique manebit, quia veniens transiturus est. Venienti quippe ibitur obviam, non manenti, sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna ubicunque cum illo fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
caelo. & mortui qͦui in xp̃o sunt resurgent pri¬
mi. Deindenos quiuiuimus qui relin quimur si¬
mulipiemur cuillis in nubibus obuiam dñ oin
aera. Utrum autem & reprobi tunc sublimius
a tera leuentur obuiam iudiciuenturo : anmeri¬
tis peccatorum ita prregrauentur ut quam uis
in mortalia corpora habentes ad altiora neque¬
anteleuar. & prresidente adiudicandum dño
sc̃ in sublmi adextris eius. Ipsi autem in inferiori¬
bus adsistant a sinistris timc potius apparebit.
Si uero tunc ignis ille maximus & altissimus
uniuersam terroce super ficiem operit: & resuscita¬
t amortuis iniusti nequeunt in sublime raptari :
Coristat eo sut pote interra positosigni circumda¬
tos iudicis exspectare sententiam. sed anillo ur an¬
tur qui nom perillum castigandi sed a &ernopo¬
tius sitignedam nandi : quis prceiudicare
alida Namq alios electorum eopurgari ale¬
uioribus quibusdam admissis. & beatus agus
lgnis in conspeciu eius ardebit & in cicui tueiꝰ

Expanded text:
nt, resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera. Utrum autem et reprobi tunc sublimius a terra leventur obviam judici venturo, an meritis peccatorum ita praegraventur, ut, quamvis immortalia corpora habentes, ad altiora nequeant elevari, et praesidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc ignis ille maximus et altissimus universae terrae superficiem operit, et resuscitati a mortuis injusti nequeunt in sublime raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdam admissis, et beatus AuguIgnis in conspectu ejus ardebit, et in circuiti ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tarxerxes qui&ochus añ xXVI. Iste aegrptum
suo iunxit imperio. pelta nebo rege ina&hiopiã
pulso. in quo aegrptiorum regnũ destrustum est
Demosthenes onctoromniu rumore celebratur
Romanigallos superant: Plato moritur. postquem
a cademiam speusippus tenuit. Iiĩi dexuiii.
rses ochifilius añ .iiii. Iuda eorum pontifex maxi¬
mus uddus clarus hab&ur. cuius fracter manasses
alexander anno ochi philippi &olrmpiadis filius xx
aslatis annum gerens macedonibus regnare incipit.

Expanded text:
taxerxes, qui et Ochus, annis XXVI. Iste Aegyptum suo junxit imperio. Nectanebo rege in Aethiopiam pulso, in quo Aegyptiorum regnum destructum est. Demosthenes orator omnium rumore celebratur. Romani Gallos superant. Plato moritur. Post quem academiam Speusippus tenuit. A. M. Hebr. 3618. Sept. 4966. Arses Ochi filius, annis IV. Judaeorum pontifex Maximus Jaddus clarus habetur, cujus frater Manasses ander Philippi et Olympiadis filius, vicesimum aetatis annum gerens Macedonibus regnare incipit.
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur hippocnxtes medicus in signis hab&ur
tus recessit apersis. Reuersis decaptiuitate
iudaeis non reges sed pontifices pnefuerune
us queadaristobolum quicum dignitate ponti¬
ficis euam regalesibi coepit usurpare uocabulũ.
darii & parrsatidis filius añ xl Sub hoc rege
uidetur hester historia compl&a Ipsequip¬
littens uticoeperunt . cumantea xui tamen
litienis haberent. Carthaginensium bellum
famo sũ galli senones decebrenno romã inuaserunt
excepto capitolio & incensam sex mensibus uasta¬
uerunt łribum militares proconsilibus esse
coeperunt. Anstotiles auditor est platonis

Expanded text:
nascitur. Hippocrates medicus insignis habetur.nascitur. Hippocrates medicus insignis habetur.tus recessit a Persis. Reversis de captivitate Judaeis non reges, sed pontifices praefuerunt usque ad Aristobulum, qui cum dignitate pontificis etiam regale sibi coepit usurpare vocabulum. Darii et Parysatidis filius, annis XL. Sub hoc rege videtur Hester historia completa. Ipse quiplitteris uti coeperunt, cum antea XVI tantum litteras haberent: Carthaginensium bellum famosum. Galli Senones duce Brenno Romam invaserunt, excepto Capitolio, et incensam VI mensibus vastaverunt. Tribuni militares pro consulibus esse coeperunt. Aristoteles auditor est Platonis
Abbreviated transcription (Latin):
anno uii. primadiemensis primi. etra sacerdos
& scriba legis dĩ ascendit debabrlone cumepisto¬
lis regis. & in primamensis quinrti uenit in hierusa
castigauit filios trans mignationis abuxoribus
alienigenis. Eiusdemanno xx neemias pincerna
desusis castro adueniens murum hierusalem. li diebi
diuina scriptura temporum seriem contin&. Quae
uero posthaec apud iudaeos sunt gesta. delibro ma¬
chabeorũ &osephiatq africani scriptis exhiben¬
tur . quide inceps uniuersam historiã usq ad ro¬
mana tempora persecuti sunt. Et quidem africanus
inquinto temporum uolumine huius temporis
itameminit. Mansit itaque ipperfestũ opus usq
captiuitatis autem hierusalem clxx & uannus
erat &e tunc primũ artarxerxes ius sit muros extrui
hierusalem. sui operi praefuit nee mias &aedifi¬
cataest platea & muri circum dati. Etex illotem¬
pores inumerare uelis lxx annorum ebdomadas
usquead xpm̃ poteris inuenire. Xerxes menses
duos postquem sogdianus menses uii. Plato

Expanded text:
anno septimo, prima die mensis primi, Esdras sacerdos et scriba legis Dei ascendit de Babylone cum epistola regis, et in prima mensis quinti venit in Hierusalcastigavit filios transmigrationis ab uxoribus alienigenis. Ejusdem anno vicesimo, Neemias pincerna de Susis castro adveniens, murum Jerusalem quinquagindivina Scriptura temporum seriem continet. Quae vero posthaec apud Judaeos sunt gesta, de libris Machabaeorum, et Josephi, atque Africani scriptis exhibentur, qui deinceps universam historiam usque ad Romana tempora persecuti sunt. Et quidem Africanus in quinto Temporum volumine, hujus temporis ita meminit; mansit itaque imperfectum opus usquecaptivitatis autem Hierusalem CLXXX et V annus erat, et tunc primum Artaxerxes jussit muros extrui Hierusalem: cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati; et ex illopore si numerare velis, LXX annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. » Xerxes menses II: post quem Sogdianus menses VII. Plato
Abbreviated transcription (Latin):
iuda quibus iratus es÷ Iste septua gesimus annus
est Item quarto darii regis annodicit idern¬
ph&u  sumieiu nar&is & planger&us perho¬
mihi. Sexto darii anno templi acdificatio
compl&ur. die tertia mensis adar. quiest xisextus
cure anno secundo darii mensesexto dieui gesi ma
quarta. &anno sexto ut distum est mense duo¬
deimo dietertu compleuerunt : Ex quoa ppa¬
ra opus templi &antea non parua exparte per¬
astũ. Annos autem septuaginta adestrustione
lius usque ad perfestam restauran dilicentiam
esse computandos Culsis urbe regibus quiim
reges primum consules abruto esse coeperunt
Demde tribuni plebis acdistatores. &rursum
quiprmus singulare arripuit imperium
onerarias autem triamilia numero habuisse narra
tur. Atiamen uistus patriam refugit. Hero dotus
historiarum scriptor. ⁊euxis pistor agnoscitur
rtabanus mensibus uii. Socrates nascitur

Expanded text:
Juda quibus iratus es? Iste septuagesimus annus Juda quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est. Item quarto Darii regis anno dicit idem propheta: Cum jejunaretis et plangeretis per homihi? Sexto Darii anno templi aedificatio completur, die tertia mensis Adar, qui est quadrageicare anno secquarta; et anno sexto, ut dictum est, et mense duodecimo, tertia die compleverunt. Ex quo apparet opus templi et antea non parva ex parte peractum; annos autem septuaginta a destructione illius usque ad perfectam restaurandi licentiam esse computandos. Pulsis urbe regibus, qui ireges primum consules a Bruto esse coeperunt; deinde tribuni plebis ac dictatores, et rursum qui primus singulare arripuit imperium,onerarias autem tria millia numero habuisse tur; attamen victus patriam refugit. Herodotus historiarum scriptor; Zeuxes pictor agnoscitur. Sept. 4837. Artabanus mensibus VII. Socrates nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ ambrses crrifilius añ .uiii. hic deuista aegrp¬
to cunctam eius religionem ab ominatus
caert monias eius & tem pladeposuit. babrlonem¬
in aegrpto aedificauit. Huncatunt ab hebnaeis
secundum nabochodo nosor uocari. sub quo iudith
historia conscribitur. IIII CCCCXXXII
natres magi mensibus .uii. Hiesus sacerdos¬
÷ magnus & princeps gentis ⁊oro babel aggeus
regnas se duos fratres magos in libris chroni¬
corum eu sebii repperimus Uerum hieroni¬
mus in expositione danihelis scribit post cambr¬
sen smerdem magnum regnas se. qui panthapten
inquit filiam cambrsis duxit uxorem. Qui
cuma uii. magis fuiss& occisus & in locum eius
darius suscepis s&rimperium. eadem panthap̾tes
nupsit dario & exea xersen filium genuit. Setdius¬
do anno darii septuagesimus captiuitatis hierusa¬
lem annus impl&ur. ut uult eusebius testem adhi¬
bens tachariam proph&am apud quem secundopꝰ
darii anno loquitur anglus Dneexercrtuum q
usque quo tu non misereberis hierusalem &urbiu

Expanded text:
ambyses, Cyri filius, annis octo. Hic devicta Aegypto cunctam ejus religionem abominatus, caeremonias ejus et templa deposuit; Babin Aegypto aedificavit. Hunc aiunt ab Hebraeis Secundum Nabuchodonosor vocari, sub quo Judith historia conscribitur. A. M. Hebr. 3432. Sept. 4780. Fratres Magi mensibus VII. Jesus sacerdos magnus, et princeps gentis Zorobabel. Aggeusregnasse duos fratres Magos in libris Chronicorum Eusebii reperimus. Verum Hieronymus, in expositione Danielis, scribit post Cambysen Smerdem Magum regnasse, qui Pantapthen, inquit, filiam Cambysis duxit uxorem, qui cum a septem magis fuisset occisus, et in locum ejus Darius suscepisset imperium, eadem Pantapthes nupsit Dario, et ex eo Xerxen filium genuit. Secundo anno Darii septuagesimus captivitatis Hierusalem annus impletur, ut vult Eusebius, testem adhibens Zachariam prophetam, apud quem secundo Darii anno loquitur angelus: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium
Abbreviated transcription (Latin):
am perdidit. fugiensq in his paniam cum hero¬
diade mȩrore periit. Pilatus qui sententiam
damnationis in xp̃mdixerat. Tantis in rogan¬
tegaio angoribus coartatus est ut sua semanu
peremerit. Gaius iuda eos sereferens. iud aeorũ
loca scã sordibus idolorũ profanat. Matheus
in iudaea praedicans euangeliũ scripsit n
laudius añ xiii. menses uii. dies xxriii. Ni¬
P&rus a postolus cum primus antiochenã
fundass& eclesiam romam pergit. ibiq.xxx.
anñ. cathedram ten& episcopalem id ẽ usque
adultimum neronis annũ. Marcus eu angeliũ
quod romae scripserat aegrpto pero mittente
praedicat. Quarto clauduanno fames
grauissima cuius lucas meminit facta est
Fodem anno ipse brittaniam adiens. quam
neque ante iulium caesarem neque post
eum quisquam attingere ausus fuerat.
sine ullo proelio acsanguine intrapaucis.¬
simos dies plurimam insulae partem indediui¬
onem recepit. Orcadas &iam insulas romano

Expanded text:
am perdidit, fugiensque in Hispaniam cum Heroam perdidit, fugiensque in Hispaniam cum Herodiade, moerore periit. Pilatus qui sententiam damnationis in Christum dixerat, tantis, irrogante Gaio, angoribus coarctatus est, ut sua se manu peremerit. Gaius, in deos se referens, Judaeorum loca sancta sordibus idolorum prophanat. Matthaeus in Judaea praedicans Evangelium scripslaudius annos XIII, menses VII, dies XXVIII. Petrus Apostolus cum primus Antiochenam fundasset Ecclesiam, Romam pergit, ibique XXV annis cathedram tenet episcopalem, id est, usque ad ultimum Neronis annum. Marcus Evangelium quod omae scripserat, Aegypto, Petro mittente, praedicat. Quarto Claudii anno fames gravissima, cujus Lucas meminit, facta est. Eodem anno ipse Brittaniam adiens, quam neque ante Julium Caesarem, neque post eum quisquam attingere ausus fuerat, sine ullo praelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in ditionem recepit. Orcadas etiam insulas Romano
Abbreviated transcription (Latin):
nno xuiii. imperii trberi dñs suapassione mun¬
Adũ redemit . & praedicaturi periudeae regiones
apostoli ia cobum fratrem dñihiero solimis ordinant
ecclesia perregiones idea e & samariae dispergitur
Agrippa cognomento herodes filius aristoboli
filiiherodis regis accusator herodis terarcbae
romam peofectus atrberio inuincula conicitur.
ubi plurimos sibi ad sciuit ad amicitiam & maxi¬
mae germanici filium gaium  iñ decaexci
aius cognomento caligula regnauit
anñ .iii. & menses .x. diesriũ.
Hlicherodem agrippam amicum suum uinculis
liberatũ regem iudeae facit. Quipermansitin
regno añ vii id e usq ad quartũ claudi annun.
Quo ab angelo percusso successit in regnũ filius
eius agrippa . & usq ad exterminium iuda eorũ
.xxri. anñ perseuerat. Hero dest& rarcha & ipse
gai amicitiam peens cogente herodiade romã
uenit. sed accusatus ab agrippa &iam t&rarchi¬

Expanded text:
nno XVIII imperii Tiberii Dominus sua passione munnno XVIII imperii Tiberii Dominus sua passione mundum redemit, et, praedicaturi per Judaeae regiones, apostoli, Jacobum fratrem Domini Hierosolymis ordinant Ecclesia per regiones Judaeae et Samariae dispergitur. Agrippa, cognomento Herodes, filius Aristobuli filii Herodis regis, accusator Herodis tetrarchae, Romam profectus, a Tiberio in vincula conjicitur, ubi plurimos sibi adscivit ad amicitiam, et maxime Germanici filium Gaium. A. M. 3993. r. 42. Gaius cognomento Caligula, regnavit annos III, et menses X, dies VIII. Hic Herodem Agrippam amicum suum, vinculis liberatum, regem Judaeae facit, qui permanet in regno annis VII, id est, usque ad quartum Claudii annum; quo ab angelo percusso, successit in regnum filius ejus Agrippa, et usque ad exterminium Judaeorum XXVI annis perseverat. Herodes tetrarcha et ipse Gaii amicitiam petens, cogente Herodiade, Romam venit, sed accusatus ab Agrippa etiam tetrarchi
Abbreviated transcription (Latin):
rodes qui antipas prius nuncupabatur &iã ui¬
hocẽ lrbiae uxoris eius filius ex superiore ge:¬
nitus coniuge regnauit. añ xxiii. Huius anno
.xii. pilatus iudaeae ꝓcurator ab eodem dirigitur
Herodes t& rarcha qui iudaeorũ principatũ tene¬
bat añ xxiiii. inhonorẽ trberii & matris lrbiae
trberiadem condidit & lrbiade: iũ dcccclxxxi.¬
nno .xr imperii trberi dñs postbaptis mnum
qđ praedicauit iobannes. mundo regnũ caelo¬
rũ adnuntiat. peractis a mundi principio secundũ
hebreos annis ut eusebius inchronicis suis signat¬
iiii. milibus. ad notando quod xxi anno. trberu
principiũ fuerit.lxxxi. labelei secundũ hebreos
Quare autẽ nr̃a supputatio unde uiginti minus
ponendos aestima uerit annos. facile qui superiora
ubellihuius legerit inueni&. luxta uero chronica
eadẽ quaeipseeus ebius deutraq editione ut sibi
uidebatur conposuit. annisunt quinq milia du¬

Expanded text:
rodes, qui Antipas prius nuncupabatur, etiam virodes, qui Antipas prius nuncupabatur, etiam vist, Liviae uxoris ejus filius, ex superiore genitus conjuge, regnavit annis XXIII. Hujus anno duodecimo Pilatus Judaeae procurator ab eodem dirigitur. Herodes tetrarcha, qui Judaeorum principatum tenet annis XXIV, in honorem Tiberii et matris eTiberiadem condidit et Liviadem. Anno decimo quinto imperii Tiberii, Dominus post baptismum, quod praedicavit Joannes, mundo regnum coelorum annuntiat, peractis a mundi princiHebraeos annis, ut Eusebius in Chronicis suis signat, IV millibus, adnotando quod XVI anno Tiberii principium fuerit LXXX jubilaei secundum HebrQuare autem nostra supputatio undeviginti minus ponendos aestimaverit annos, facile qui superiora libelli hujus legerit, inveniet. Juxta vero Chronica eadem quae ipse Eusebius de utraque Editione, ut sibi videbatur, composuit, anni sunt VMCCXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
A morte uero cleo patrae & antonii quando
& aegrptiis in prouinciã uersatur. añ .xxuii.
olimpiadis centesimae non agesimae tertiae
anno tertio. aburbe autem condita anno dcc
lii. Idẽ eo anno quo conpressiscunctarum per
orbem terraegentiũ motibus firmissimã ueris¬
simãq pacem ordinationedĩ caesar conposuit.
iũs xp̃s filius dĩ sextam mundi a &atem suo con¬
secrauit aduentu. Anno imperi augusti xluii.
herodes morbo intercutis aquae. & scatentib
toto corpore uermibus miserabiliter & digne
moritur. Pro quo substitutus ab augusto fili¬
us eius archelaus regnat. añ .uiiii. idẽ usq ad
ipsius augustifinem. Tunc enĩ non ferentibus
ultra sed accus antibus apud augustũ fero citatẽ
eius iuda eis inuiennã urbem galliae relegatur
Et ad minuendã iudaici regni potentiam in so¬
lentiamq domandam. iiii fratres eius pro eo
sunt tararchae creati. hero des. antipater
irsanias. &philippus. Quorũ philippus & he¬

Expanded text:
tu vero Cleopatrae et Antonii, quando et Aegyptus in provinciam versa est, XXVIII; olympiadis vero centesimae nonagesimae tertiae anLII, id est, eo anno, quo, compressis cunctarum per orbem terrae gentium motibus, firmissimam verissimamque pacem ordinatione Dei Caesar composuit, Jesus Christus Filius Dei sextam mundi aetatem suo consecravit adventu. Anno imperii Augusti XLVII, Herodes morbo intercutis aquae, et scatentibus toto corpore vermibus, miserabiliter et digne moritur, pro quo substitutus ab Augusto, filius ejus Archelaus, regnavit annis IX, id est, usque ad ipsius Augusti finem. Tunc enim non ferentibus ultra, sed accusantibus apud Augustum ferocitatem ejus Judaeis, in Viennam urbem Galliae relegatur, et ad minuendam Judaici regni potentiam, insolentiamque domandam, quatuor fratres ejus pro eo sunt tetrarchae creati; Herodes, Antipater, Lysias et Philippus, quorum Philippus, et He
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus antiochiduces arma corripiens. Quo
mortuo ducatũ iudaeorũ susfepit filius eius iuda
duces deiudȩa expellens. & templũ ab idolorum
imaginibus emundans patrias leges posttrien¬
nium suisciuibus reddidit. Vnde post secessum
omae sacerdotis in aegrptũ. dequo supradixi¬
mus & mortẽ alchrmi quieffugato onia ponti¬
ficatũ indignus inuadere temptabat. omniũ
fauore iuda eorum machabeo sacerdotium
decernitur. Quod post mortemeius
frater ionathas sortitus xxuiiii annos

Expanded text:
adversus Antiochi duces arma corripiens, quo adversus Antiochi duces arma corripiens, quo mortuo ducatum Judaeorum suscepit filius ejus Judas duces de Judaea expellens, et templum ab idolorum imaginibus emundans, patrias leges post triennium suis civibus reddidit. Unde post secessum Oniae sacerdotis in Aegyptum, de quo supra diximus, et mortem Alchimi, qui, effugato Onia, pontificatum indignus invadere tentabat, omnium favore Judaeorum Machabaeo sacerdotium decernitur, quod post mortem ejus frater Jonathas sortitus, XIX annos
Abbreviated transcription (Latin):
xuii. Antiochus rexsrriae uicto philopha¬
tore iuda eam sibi sociat. Iuda eorum pontifex
maximus onias filius srmonis insignis hab&ur.
adquem lacedemoniorum rex arius
xxiiii. Secundus libermachabeorũ. apud iudae¬
os huius temporis gesta contin&. Onias sacer¬
dos ad sumptis iudaeorum plurimis fugit iñ aegr¬
ptũ. & aptolomeo honorifice susceptus accepit
eam regionẽ quae heliopoleos uocabatur. & con¬
cedente rege templũ exstruxit in aegrpto simi¬
le templi iuda eorũ. quod permansit usq ad impe¬
rium uespasiani añ .cel. Sub oc casione igitur
oniae pontificis infinita ex amina iudaeorũ in
aegrptũ confugerunt. Eotempore &crreneorũ
multitudine repl&a est. Haec autẽ ł oniae ł c&e¬
ris fuit causa aegrptũ pecendi quiapugnantibus
contrase magno antiocho & ducibus ptolomei.
lio iuda ea incontraria studea scin
is antiocho aliis ptolomeo fauentib¬
itionum inmosen commentarios

Expanded text:
XVII. Antiochus rex Syriae, victo PhilopaXVII. Antiochus rex Syriae, victo Philopatore, Judaeam sibi sociat. Judaeorum pontifex maximus Onias filius Simonis insignis habetur, ad quem Lacedaemoniorum rex Arius XXIV. Secundus liber Machabaeorum apud Judaeos hujus temporis gesta continet. Onias sacerdos, adsumptis Judaeorum plurimis, fugit in Aegyptum, et a Ptolemaeo honorifice susceptus, accepit eam regionem quae Heliopoleos vocabatur, et, concedente rege, templum exstruxit in Aegypto simile templi Judaeorum, quod permansit usque ad imperium Vespasiani annis CCL. Sub occasione igitur Oniae pontificis infinita examina Judaeorum in Aegyptum confugerunt, eo tempore et Cyreneorum multitudine repleta est. Haec autem vel Oniae vel caeteris fuit causa Aegyptum petendi, quia, pugnantibus contra se magno Antiocho et ducibus Ptolemaei, posita in medio Judaea in contraria studia scindebatur, aliis Antiocho, aliis Ptolemaeo faventibmaeum explanationum in Moysen commentarios
Abbreviated transcription (Latin):
tolomeus phila delphus. anñ . xxxuiii. Sostra¬
tus cnidius farum in alexandria constrũxit
ptolomeus iuda eos qui in aegrpto erant liberos esse per¬
misit. & eleataro pontifici multa hiero solimam
uerterent eloquiũ. Aratus agnoscitur. Iudae¬
orum pontificatum post eleatarum auunculus
eius manasses accepit. Tantae autem potentiae
fuissenarratur ptolomeus iste philadelphus.
ut ptolomeum patrem uincer&. Narrantenĩ
historiae habuisse eum peditum. ccmilia. equitũ
axmilia. curruum .ii. milia. elephantes quos
primos adduxit exxhiopia. cccctos.
anñ .xxui. Quiinde euergetes ab aegr¬
ptiis estuocatus. quia capta srria & cilicia
& prope modum uniuersa asia inter innu¬
mera argenti pondera acuasa preciosa
quȩ coepit. &iam deos eorum quos cambis es
capta aegrpto inpersas portauerat r&ulit.
tuda eorũm pontifex onias symonisiustifilius
darus hab&ur. Cuiusitem filius symon nonmi¬
norigloria fulg& Sub quo iesus filius sirach
sapientia elibrum componens quem uocant

Expanded text:
tolemaeus Philadelphus annis XXXVIII. Sostratus Cnidius Pharum in Alexandria construxit. Ptolemaeus Judaeos qui in Aegypto erant liberos esse permisit, et Eleazaro pontifici multa Hierosolymam ctam in Graecum verterent eloquium. Aratus agnoscitur. Judaeorum pontificatum post Eleazarum avunculus ejus Manasses accepit. Tantae autem potentiae fuisse narratur Ptolemaeus iste Philadelphus, ut Ptolemaeum patrem vinceret. Narrant autem historiae habuisse cum peditum CC millia, equitum XX millia, curruum II millia, elephantos, quos primus adduxit ex Aethiopia, CCCC, et annis XXVI. Qui inde Evergetes ab Aegyptiis est vocatus, quia, capta Syria et Cilicia, et propemodum universa Asia, inter innumera argenti pondera ac vasa pretiosa quae cepit, etiam deos eorum quos Cambyses capta Aegypto in Persas portaverat retulit. Judaeorum pontifex Onias Simonis Justi filius clarus habetur, cujus item filius Simon non minore gloria fulget, sub quo Jesus filius Syrach Sapientiae librum componens, quem vocant
Abbreviated transcription (Latin):
ersacum primus errus regnauit añ xxx. hic ut
uncles & uerbum dñi exorehieremiae pnicio
surce ninno laecata h ebrntorum captiuititt. c
ferme hominum mila regredi fecit in iudicam
restituens eis uasatemplidñi aurta & argenteta .u¬
cedo i Sun congregati in hierulem mense septimo
cedificauerunt altare &a primo die mensis eiusdem
soeperunt offerre holo caustum dnõ Anno aute
ferundo aduentussui mense secundo templi
fundomenta iecerunt anno incensionis eius iuxta
intermissum est opus usque ad annum daru secun¬
du. quiecuam in regno asueri& artar persis scripso¬
runt accusationem aduersum iuda eos &erescripsit
nimuxer ses neaedificareur hierusalem: Roma¬
norum septimus tarquinius regnauit annos
XXXU. Quicausa tarquiniiiunioris fili sui qui

Expanded text:
X. Hic ut impleretur verbum Domini ex ore Hieremiae, primo sui regni anno laxata Hebraeorum captivitate, L ferme hominum millia regredi fecit in Judaeam, restituens eis vasa templi Domini aurea et argentea VM,CCCC. Qui congregati in Hieruaedificaverunt altare, et a primo die mensis ejusdem coeperunt offerre holocaustum Domino. Anno autem secundo adventus sui, mense secundo, templi fundamenta jecerunt; anno incensionis ejus, juxtaintermissum est opus usque ad annum Darii secundum, qui etiam in regno Asueri et Artaxerxis scripserunt accusationem adversum Judaeos; et rescripsit Artaxerxes ne aedificaretur Hierusalem. Romanorum septimus Tarquinius regnavit annis XXXV, qui causa Tarquinii junioris filii sui, qui
Abbreviated transcription (Latin):
chat filius iorham añ xui. Ab hoc condustus
theglath falassar rexassyriorum rasin regem
syriae interficit. & habitatores damas ci
tristulit crrenen. Roma condita in monte
palatino .xi. Elmaĩ. a geminis remo &romulo
filiis rhae siluiae. quae erat filia numitoris fratris
regis amuli uirgo uestalis. sed constuprata. consu¬
alibus ludis sabinae raptae. Anno aburbe con¬
dita tertio remus rutro pastorali afabio romuli
sexto salmanas serrex assrriorum capta samaria.
transtulit israhelinas syrios. Cuius regnum
aprimo hieroboam stecerat añ cccla. Mortuo
romulo qui xxxuiii añ regnauit. postquinos
dies senatores rem publicam rexerunt. atque
itaunus expl&cus est annus Costquos numa
pampilius. añ xli. quicapitolium a fundamen
rasua catenatus & compeditus inbabiloni¬
am ducitur. sed ob paenitentiã &preces
restituitur in regnũ. Romanorũ tertius tullus
hostilius regnauit añ xxxii. quiprimus regum

Expanded text:
chaz filius Joatham annis XVI. Ab hoc conductus Theglath Phalasar rex Assyriorum Rasin regem Syriae interficit, et habitatores Damasci transtulit Cyrenem. Roma condita in monte Palatino, XI Kalendas Maias, a geminis Remo et Romulo, filiis Rheae Sylviae, quae erat filia Numitoris fratris regis Amulii, virgo vestalis, sed constuprata. Consualibus ludis Sabinae raptae, anno ab urbe condita tertio. Remus rutro pastorali a Fabio Romuli is XXIX. Hujus anno sexto Salmanasar, rex Assyriorum, capta Samaria, transtulit Israel in Assyrios, cujus regnum a primo Hieroboam steterat annis CCLX. Mortuo Romulo, qui XXXVIII regnavit annis, per quinos dies senatores rempublicam rexerunt, atque ita unus expletus est annus. Post quos Numa Pompilius annis XL, qui Capitolium a fundamentra sua catenatus et compeditus in Babyloniam ducitur, sed ob poenitentiam et preces restituitur in regnum. Romanorum tertius Tullus Hostilius regnavit annis XXXII. Qui primus regum
Abbreviated transcription (Latin):
quiteste scrptura sacra xxV. post euersam buaro¬
salem uixt añ. euilmero dach filium eius regnare
añ xuiII Postquem egesar filium eius alcui
successisse filium eius labo sordiach mensibus
riuii loc defunto adbalthasar qui naboan
nuncupantur traensis se imperium. Quicum
iam x&rii. regnauerit annis. captam a uao
persarum & dario medorum regebabrlonian
& sequitur. Darius autem astragis filius quiba¬
broniorum destruxit imperium cumorio cog¬
agrecis: Quique danihelem prophetam
sumens ad se inmediam duxit elomni eum
honore celebrauit ⁊ luius daridanihel
ipserta meminit In anno primo dariifilu
asueri desemine medorum quuimperaurt su¬
perregnum chaldeorum. ego danihal intellexi
in libris numerum annorum dequo fastus est
sermodnĩ adhieremiam proph&am ut com¬
plerentur desolationis hierusalem lxx anni
lusebius in tempore libro xxxanno ab euersi¬
one hieru salem usque ad intaum crriregis

Expanded text:
qui, teste Scriptura sacra, XXV post eversam Hieruqui, teste Scriptura sacra, XXV post eversam Hierusalem vixit annis, Evilmerodach filium ejus regnasse annis XVIII; post quem Egesar filium ejus XL; cui successisse filium ejus Labosordoch mensibus IX. Hoc defuncto, ad Balthasar, qui Naboan nuncupatur, transisse imperium. Qui, cum jam XVII regnaverit annis, captam a Cyro Persarum et Dario Medorum rege Babyloniam exequitur. Darius autem Astyagis filius, qui Babyloniorum destruxit imperium, cum Cyro coga Graecis, quique Danielem prophetam sumens ad se, in Mediam duxit, et omni eum honore celebravit. Hujus Darii Daniel ipse ita meminit: In anno primo Darii filii Asueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum, ego Daniel intellexi in libris numerum annorum, de quo factus est sermo Domini ad Hieremiam prophetam, ut complerentur desolationis Hierusalem LXX anni. Eusebius, in Temporum libro, XXX annos ab eversione Hierusalem usque ad initium Cyri regis
Abbreviated transcription (Latin):
lonem seruiuit regi & filiis eius donec impera¬
r& rexpersarum. & compler&ur sermo dnĩ
exo re hieremiae &celebrar& terra sabbata sua.
Cunctis enim diebus desolationis egit sabbatu
us que dum complerentur lxx anni : Anno
autem primo crriregis persarum ad explen¬
dumn sermonem dnĩ quem locutus fuerat per
os hieremiae. suscitauit dñs spiritum crri regis
persarum &c&lera. Quibus uerbis ostenditur
quia uastata chaldȩi iudaea nonut assrri in samariã
alios misere colonos. sed desertam reliquere ter¬
ram donec ipsi postannos łxx in eam rediere
iudaei. Consentit his iosephus inx anti qui¬
tatum libro scribens templum & hieru salem
&omnem iudaeam lxx annis postmansis¬
se desolatam Quirursum enumeran do
reges babrlonis sitamen ipsesic scripsit & non
codex fallit. centum fere annos ab euersa hieru¬
salem usque adeuersionem regni thaldeorum
facit colligi Seribitenim post nabo chodo nasor

Expanded text:
lonem servivit regi et filiis ejus, donec imperalonem servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, et compleretur sermo Domini ex ore Hieremiae, et celebraret terra Sabbata sua. Cunctis enim diebus desolationis egit Sabbatum, usque dum complerentur LXX anni. Anno autem primo Cyri regis Persarum, ad explendum sermonem Domini quem locutus fuerat per os Hieremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, etc. Quibus verbis ostenditur, quia vastata Chaldaei Judaea, non ut Assyrii in Samariam alios misere colonos, sed desertam reliquere terram, donec ipsi post annos LXX in eam rediere Judaei. Consentit his Josephus, in decimo Antiquitatum libro, scribens templum et Hierusalem, et omnem Judaeam LXX annis permansisse desolatam. Qui rursum enumerando reges Babylonis  si tamen ipse sic scripsit, et non Codex fallit mendosus C fere annos ab eversa Hierusalem usque ad eversionem regni Chaldaeorum facit colligi. Scribit enim, post Nabuchodonosor,
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis ai dñs & nab ochodo nosor regem babrlonis
seruum meum. & adducam eos superterram istam
& super habitato res eius & super omnes natio nes quae
in circuitu illius sunt. & interficiam eos & ponam
tos instuporem &in sibilum & insolitudines sempi¬
ternas. & seruient omnes gentes istae regibabrlo¬
nis lex annis Cumque impl&i fuerint anni
lxx uisitabo super regem babronis & super gentem
illam dicit dñs iniquitatem eorum & superterram
chaldeorum. & ponam insolitudines sempiternas
łtalibi soribens ad trans mignationem quam duxe¬
rat nabo chodonosor dehierusalem in babrlonẽ
cumiechonia rege Cum coeperint inquit imple¬
ri in babrlone lxxanni uisitabo uos & suscitabo
superuos uerbum meum bonum. & reducam uos
ad locum istum ait dñs Rursus eiusdem tem¬
poris iam prae teriti uerba dierum ita recordan¬
tur. Siquis euas erat gladium dustus inbabr¬

Expanded text:
Aquilonis, ait Dominus, et Nabuchodonosor regem Babylonis Aquilonis, ait Dominus, et Nabuchodonosor regem Babylonis servum meum, et adducam eos super terram istam, et super habitatores ejus, et super omnes nationes quae in circuitu illius sunt, et interficiam eos, et ponam eos in stuporem, et in sibilum, et in solitudines sempiternas, et servient omnes gentes istae regi Babylonis LXX annis. Cumque impleti fuerint anni LXX, visitabo super regem Babylonis, et super gentem illam, dicit Dominus, iniquitatem eorum, et super terram Chaldaeorum, et ponam illam in solitudines sempiternas. Et alibi scribens ad transmigrationem quam transduxerat Nabuchodonosor de Hierusalem in Babylonem cum Jechonia rege: Cum coeperint, inquit, impleri in Babylone LXX anni, visitabo vos, et suscitabo super vos verbum meum bonum, et reducam vos ad locum istum, ait Dominus. Rursus ejusdem temporis jam praeteriti Verba Dierum ita recordantur: Si quis evaserat gladium, ductus in Baby
Abbreviated transcription (Latin):
anino exquo fundari coepit cccc xxx Quiautẽ
reliqui fuerun iudaei trans fugerunt in aegrptum
Sun postannos u percussa achaldeis. in babrloniam
uinta mundi a&as ab exterminio coepit regni
iudaci quod iuxta proph&iam hieremiae
nno xiii postquam percussa est ciuitas qui est iugs¬
mus quintus annus trans mignationis regis ioachim.
cum quo & hie zechihel captiuatus. ipseezechihel
inuisionibus dĩ addustus. in terram is rahel uidit
renouationem dĩ ciuitatis actempli caeri moni¬
arum que eius. Romanorum sextus seruius
regnauit añ xxxiiii. quitres montes urbi addi¬
dit. quirinalem. aes quilinum uiminalem
Fossas circum muros duxit. census romanorum
sub leuauit euil mero dach rexbabrlonis anno quo
regnare coeperat caput ioachim regis. iudae decarcere.
& posuit thronum cius superthronum regum qui
erant cumeo in babrlone. Meminit huius tempo¬
ris adhuc futuri propheta hieremias ata fetibens
Ecceego mittam & ad sumam uniuersas eognatio nes

Expanded text:
anno ex quo fundari coepit CCCCXXX. Qui autem anno ex quo fundari coepit CCCCXXX. Qui autem reliqui fuerant Judaei transfugerunt in Aegyptum, qua post annos V percussa a Chaldaeis, in Babyloniam QUINTA AETAS. Quinta mundi aetas ab exterminio coepit regni Judaici, quod juxta prophetiam Hieremiae quarto, postquam percussa est civitas, qui est vicesimus quintus annus transmigrationis regis Joachim, cum quo Ezechiel captivatus in visionibus Dei adductus in terram Israel, vidit renovationem civitatis ac templi, ceremoniarumque ejus. Romanorum sextus Servius regnavit annis XXXIV, qui tres montes Urbi addidit, Quirinalem, Aesquilinum, Viminalem, Fossas circum muros duxit, census Romanorum sublevavit Evilmerodach rex Babylonis anno quo regnare coeperat, caput Joachim regis Judae de carcere, et posuit thronum ejus super thronum regum qui erant cum eo in Babylone. Meminit hujus temporis adhuc futuri propheta Hieremias ita scribens: Ecce ego mittam et adsumam universas cognationes
Abbreviated transcription (Latin):
anno ioachim regnare coepisse nono decimo autem
tegnieius an hierusolimã fuisse dostrustam
oachum filius iosiae añ xi. postiosiam regnauit trib
ioachim constituit regem. Hluius annotertio
nabochodo nosor capta hierusalem & plurimis capti¬
uatis in quibus erant danihel annanias atarias &misa¬
hel partem uasorum templibabrloniam trans¬
fert Aquarto ioacim anno scriptuna regnum
nabochodo nosor conputat. quia exeo non solum
chaldeis &iudaeis sed & assrriis aegrptiis moabitis
aliis que in numeris gentibus incipit regnare
loachim quie ae chonias filius ioachim mensibus
tribus & diebus .x. Hiccircumdata achaldeis
hierusalem exut ad regem babrlonis & mater eius
& dustus est in babrlonem cumpopulo suo anno
ostauo regninabochodo nosor. trĩ ccclxx ii¬
edehiias qui& mathian filius iosiae. añ .xi. Huius
anno xͦi regis autem babrlonis xUIIIi iudaea cap¬
tiuita in babrloniam & templum dnĩ incensum ẽ

Expanded text:
anno Joachim regnare coepisse; nono decimo autem anno Joachim regnare coepisse; nono decimo autem regni ejus anno Hierosolymam fuisse destructamoachim filius Josiae annis XI. Post Josiam regnavit JoachaJoachim constituit regem. Hujus anno tertio Nabuchodonosor, capta Hierusalem, et plurimis captivatis, in quibus erant Daniel, Ananias, Azarias, et Misael, partem vasorum templi Babyloniam transfert. A quarto Joachim anno Scriptura regnum Nabuchodonosor computat, quia ex eo non solum Chaldaeis et Judaeis, sed et Assyriis, Aegyptiis, Moabitis, aliisque innumeris gentibus incipit regnare. Joachim, qui et Jechonias, filius Joachim mensibus III et diebus X. Hic circumdata a Chaldaeis Hierusalem exiit ad regem Babylonis et mater ejus, et ductus est in Babylonem cum populo suo anno octavo regni Nabuchodonosor. A. M. edechias qui et Mathias, filius Josiae annis XI. Hujus anno undecimo, regis autem Babylonis decimo nono, Judaea captivata in Babyloniam, et templum Domini incensum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mon filius manasse atĩ .ii. ip hebnxica ueritate
ciuitas inponto condita. Amon aseruis suis
herusalem. templo&iã innouato post abiestas idola¬
regnisui. Et cum nechaone aegyptiorũ rege con¬
gressus occiditur incampo maggedo. quae nunc maxi¬
miano polis uocatur. Romanorũ quartus ancus
martius numȩ exfilia nepos regnauit añ xxiii
Quiauentinum montem &ianiculum urbi addidit.
& supra mare . xuͦi ab urbe miliario ostiam condi¬
dit. Post quem tarquinius priscus añ xxxuii.
qui circum roma eaedificauit. numerum senatorum
auxit. romanos ludos instituit. muros &eloacas
aedificauit. capitolium exstruxit. In hebraeo nxxi
annis regnasse iosias legitur. iplxx interpracibus
alium desuo adicit annũ. propternienses bisternos.
quibus ioachat uelioachin regnarunt. Uerum quid
ueritas habeat hieremias pandit. qui se axiii anno
iosiae usque adannum quartum ioadum xxiii. an
prophetasse perhib&. & nabo chodo nosos quarte

Expanded text:
mon filius Manasse annis II. In Hebraica veritate civitas in Ponto condita. Amon a servis suisHierusalem, templo etiam innovato, post abjectas idololaavo anno regni sui, et cum Nechaone Aegyptiorum rege congressus occiditur in campo Mageddo, quae nunc Maximianopolis vocatur. Romanorum quartus Ancus Martius, Numae ex filia nepos, regnavit annis XXIII. Qui Aventinum montem et Janiculum Urbi addidit, et supra mare sexto decimo ab urbe milliario Ostiam condidit. Post quem Tarquinius Priscus annis XXXVII. Qui circum Romae aedificavit, numerum senatorum auxit, Romanos ludos instituit, muros et cloacas aedificavit, Capitolium exstruxit. In Hebraeo XXXI annis regnasse Josias legitur, in Septuaginta Interalium de suo adjicit annum, propter menses bis ternos, quibus Joachaz vel Joachim regnaverat. Verum quid veritas habeat Hieremias pandit, qui se a decimo tertio anno Josiae usque ad annum quartum Joachim XXIII annis prophetasse perhibet, et Nabuchodonosor quarto
Abbreviated transcription (Latin):
cpio uoluminis sui loquitur irritam pitati p
pollicitationem baltha sar falsumque promissũ
uersuis ingaudium fecit grande conuiuium
in sultans quodam modo spei iudieorum &uasis
tem plidĩ sed statim ultio consecuta est.

Expanded text:
pio voluminis sui loquitur: Irritam putans Dei pollicitationem Balthasar, falsumque promissum, versus in gaudium fecit grande convivium, insultans quodammodo spei Judaeorum, et vasis templi Dei, sed statim ultio consecuta est.
Abbreviated transcription (Latin):
meruimusintrare. Vbi quo ac tu occupen tur
slenr psolmista quidõ perlaudem amoriscant
quenter gxponit. Et enimbene dictionem dabit
qui legu dedit ambulant deuirtute in uirtũ¬
iemuidebitur ds̃ deorum insion. Quales ad
li a&ernitate habeat finem. Quem rogo siqui
lectone dignum ratifuerint mesuis in precib
dño commendent piaq apud dm̃ & proximos
quantum ualent agant industria : ut post tẽ¬
porales caelestium actionum sudores aexer¬
nam cimeti caelestium prcemiorum merea¬
mur accipere palmam.

Expanded text:
meruerimus intrare, ubi quo actu occupentur smeruerimus intrare, ubi quo actu occupentur stestatur Psalmista, qui Deo per laudem amoris caniquenter exponit: Et enim benedictionem dabit, qui legem dedit, ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion. Quales ad li aeternitate habeat finem. Quem, rogo, si qui lectione dignum rati fuerint, me suis in precibus Domino commendent, piaque apud Deum et proximos, quantum valent, agant industria, ut, post temporales coelestium actionum sudores, aeternam cuncti celestium praemiorum mereamur accipere palmam.
Abbreviated transcription (Latin):
matotius scł diesita fuit prima ut haber&
aliquos septem procecedentes. quibus ess&
octaua & ideo singulariter prima est. ita sin¬
gularitor non solum magna sed & ostaua est
dies futunte resurrectionis. Quia sic post
septimam sabbati proximi uentura est ostaua
Vltnonaliquos habeat dies sesequentes quibus
possit fien prima sed ipsauna maneat caelesti
luce perennis. Vnde bene proph&ca uisi onem
huius diei sitiens unam eam uocat dicens. qua
melior est dies una in atrus tuis super milia.
Cum ergo octauam inscripturis legimus. scia¬
mus mr̃stice & diem & adatem posse intellegi.
quia & dñs octauadie idest post septimam sabban
resirexitam ortuis. & nos non solum postsep¬
tem uolubiles huius saeculi dies. sed ouam post
saepe memoratas septem aates. in octaua &ate
sinul & dieresurgemus qua euitȩ dies in sequidẽ
isa mansit semperman& & manebit acerna
Sehiobis tuc incipi & cunmadeam uidendam

Expanded text:
ma totius saeculi dies ita fuit prima, ut non haberet ma totius saeculi dies ita fuit prima, ut non haberet aliquos VII praecedentes quibus esset octava, et ideo singulariter prima est, ita singulariter non solum magna, sed et octava est dies futurae resurrectionis, quia sic post septimam Sabbati proximi ventura est octava, ut non aliquos habeat dies sequentes, quibus possit fieri prima, sed ipsa una maneat coelesti luce perennis Unde bene propheta visionem hujus diei sitiens, unam eam vocat dicens: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Cum ergo octavam in Scripturis legimus, sciamus mystice et diem et aetatem posse intelligi, quia et Dominus octava die, id est, post septimam Sabbati resurrexit a mortuis. Et nos non solum post septem volubilis hujus saeculi dies, sed etiam post saepe memoratas septem aetates in octava aetate simul et die resurgemus. Quae vitae dies in se quidem ipsa mansit semper, manet et manebit aeterna, sed nobis tunc incipiet, cum ad eam videndam
Abbreviated transcription (Latin):
sed luces ceredicitur in una sabbati. Quiuide¬
lic& idemeius sepulchrum non coruptione
suscepti corporis ad taminandum. Sed sicut
isaies ait & erit sepulchrum eius gloriosum.
citaere surrectionis erit uirtute sublimandum.
Qui a nr̃arum quoque requies postexuta corpora
animarum non ali quibus angorum ẽ. obscuran¬
da tenebris. sed solis uere & perp&uae lucis susci¬
pienda infine & accumulandamueribus. haec
ẽ. magna illa & singularis octaua proquas ex¬
tus & undecimus psalmi scribuntur. Cuius &
uerba dierum ita recordantur. Porro mathathi¬
as & heliphalu & alii leuitarum &citharis pro
octaua canebant epinicion id est uictori dõ in ꝑ¬
p&uum uentunre. Ogdo adis at que iudicu
laudes canebant. łpinicion quippe thri um¬
phum palmamq: significat uel deres urrectionis
xp̃i misterio proph&abant. quae merito sin¬
gularis & magnauocatur octaua quia omnis
septimanȩ sequentis. Quomodo autem pri¬

Expanded text:
sed lucescere dicit in una Sabbati, quia videsed lucescere dicit in una Sabbati, quia videlicet idem ejus sepulcrum non corruptione suscepti corporis attaminandum, sed, sicut Isaias ait: Et erit sepulcrum ejus gloriosum, cito resurrectionis erat virtute sublimandum, quia nostrarum quoque requies post exuta corpora animarum non aliquibus angorum est obscuranda tenebris, sed solis verae et perpetuae lucis suscipienda et accumulanda in fine muneribus. Haec est magna illa et singularis octava pro qua sextus et undecimus Psalmi scribuntur, cujus et verba dierum ita recordantur. Porro Matathias, et Heliphalu, et alii Levitarum, in citharis pro octava canebant epinicion, id est, victori Domino in perpetuum venturae Ogdoadis, atque judicii laudes canebant. Epinicion quippe triumphum, palmamque significat. Vel de resurrectionis Christi mysterio prophetabant, quae merito singularis et magna vocatur octava, quia omnis septimanae sequentis. Quomodo autem pri
Abbreviated transcription (Latin):
borum insidias & odia paticessarunt. At in sex¬
ta quam dñs sua in carnatione confirmare infide
sua passione redimere ab inferis sua re surrectione
& ascensione ad spem & dilectionem regni caeles¬
tis a scendere dignatus ẽ : eximi orbeatorum
martrrum uirtus attociora ab infidelibus per¬
secutionum bella tolerauit. Sed haec tanto fortu¬
us uicere quanto certius nouere proillo sepati.
Quise cum passo pius latroni sed tunc confesso¬
ri promisit. Hodie mecum eans in para drro.
Qua ebeatissima paradr̃si requies quia non alium
finem quamglori fice resurrectionis hab& initiũ.
H oc significare uolens euangelistamatheus.
cum dnm sexta feria passumꝰ . & sabbato sepul¬
tum essescripsiss& dicturus deresurrectione
sic incipit. Vespere autem sabbati quaelu¬
cescit in prima sabbati uenit maria magdale¬
nȩ & altera mania uidere sepulchrum: Ues¬
peram quippe sabbati quo dñs insepuldro
qui euit nonin noctemqutenebrescere

Expanded text:
borum insidias et odia pati cessarunt. At in sexborum insidias et odia pati cessarunt. At in sexta, quam Dominus sua incarnatione confirmare in fide, sua passione redimere ab inferis, sua resurrectione et ascensione ad spem et dilectionem regni coelestis accendere dignatus est, eximior beatorum martyrum virtus atrociora ab infidelibus persecutionum bella toleravit. Sed haec tanto fortius vicere, quanto certius novere pro illo se pati, qui secum passo prius latroni, sed tunc confessori, promisit: Hodie mecum eris in paradiso. Quae beatissima paradisi requies, quia non alium finem quam glorificae resurrectionis habet initium, hoc significare volens evangelista Matthaeus, cum Dominum sexta feria passum, et sabbato sepultum esse scripsisset, dicturus de resurretione, sic incipit: Vespere autem Sabbati, quae lucescit in prima Sabbati, venit Maria Magdalene et altera Maria videre sepulcrum. Vesperam quippe sabbati, quo Dominus in sepulcro quievit, non in noctem tenebrescere,
Abbreviated transcription (Latin):
one dispositae ut in primor dissuis singulȩ aliquid
la&arum rerum habentes. non paruis erumnarũ
tenebris prcessinarumq: consunantur. Requi¬
esuero animarum quam probonis operibus in fu¬
tio sđo percipiunt uullaum quam cunite ali¬
cuius anx&ate turbata defici& sed ubi tem¬
pus iudicii & resurrectionis aduenent glon¬
osiore perp&uae beatitudmnis perfectione com¬
plebitn conparatur his a&atibus sactatissimũ
dominicae passionis sepultura & resut¬
inis tempus. legimus enim scrbente euange¬
listaio hanne quia iħs ante sex diespas chȩ
principibus. Incrastmum autem ipseueni ens
inasino hiero solimam cum turba dño laudes canen¬
tium percontinuos .v. dies insidiosus etrum quaesti¬
onibus appocitus. sexto demumdie crucifixus ẽ.
septimarequieuit in sepulchro. Ostaua autem id
est unasabbati resurrexit amortuis. quia preceri¬
tis .u. mundihuius adatibus sq̃num quam repro¬

Expanded text:
tione dispositae, ut, in primordiis suis singulae aliquid tione dispositae, ut, in primordiis suis singulae aliquid laetarum rerum habentes, non parvis aerumnarum tenebris, pressurarumque consumantur. Requies vero animarum, quam pro bonis operibus in futuro saeculo percipiunt, nulla unquam curae alicujus anxietate turbata deficiet, sed ubi tempus judicii et resurrectionis advenerit, gloriosiore perpetuae beatitudinis perfectione complebitur. Comparatur iis aetatibus sacratissimum dominicae passionis, sepulturae et resurrectionis tempus. Legimus enim, scribente Evangelista Johanne, quia Christus ante sex dies paschae principibus. In crastinum autem ipse veniens in asino Hierosolymam, cum turba Deo laudes canentium, per continuos quinque dies insidiosis eorum quaestionibus appetitus, sexta demum die crucifixus est, septima requievit in sepulcro, octava autem, id est, una Sabbati, resurrexit a mortuis. Quia, praeteritis quinque mundi hujus aetatibus, sancti nunquam repro