comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testius numerus quem m&iripossit exquiritur sex in me¬
dio relinquentur & quem septimum monstrauerit hic
perprimi id est ternarii quantitatem m&iendus est
& post illum sex aliis interpositis quem posteos numeri
series dabit perquinarium idẽ persecundum testi eum men¬
suscipient ergom&iendiuicissitudinem quem ad modum sunt
in ordine naturaliter impares constitutisi perpares numeros.
ab inario inchoantes positos interse impares rata intermisstone
transiliant & primus secundo secundus quasto testius ui.
quastus .VIii. quintus .x. uel si lo cossuos conduplicent & secun¬
dum duplicationem terminos in termittant. Vt ternarius
quia primus ẽ numerus &unus omnis enim primus unus . ẽ
bis locum suum multi plic& faciatq: bis unum quicum duo sint
primus duosmedios transeat rursum secundus id est quina¬
itemsi septenarius quitertius .ẽ. locum suum duplic& .V
creabit bi senimter senariumiugunt hic ergo in ordine
III. relinquit

Expanded text:
tertius numerus quem metiri possit exquiritur, sex in medio relinquentur, et quem septimum ordo monstraverit, hic per primi numeri, id est, ternarii quantitatem metiendus est. Et post illum sex aliis interpositis, quem post eos numeri series dabit, per quinarium, id est per secundum, tertii eum menSuscipient ergo metiendi vicissitudinem, quemadmodum sunt in ordinem naturaliter impares constituti. Metientur autem, si per pares numeros a binario inchoantes, positos inter se impares rata intermissione transiliant, ut primus 2, secundus 4, tertius 6, quartus 8, quintus 10. Vel si locos suos conduplicent, et secundum duplicationem terminos intermittant, ut ternarius qui primus est numerus et unus omnis enim primus, unus est, bis locum suum multiplicet, faciatque bis unum. Qui cum duo sint, primus duos medios transeat. Rursus secundus, id est quinaItem si septenarius, qui tertius est, locum suum duplicet, sex creabit: bis enim 3 senarium jungunt; hic ergo in ordinem sex relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
& .uii. nouen arium m&itur. ternarius enim numerus testio
nouenarium m&itur. siautem post nouem duos reliquero
quimihi postduos incurrerit a primom&iendus ẽ persecu
imparis quantitatem id .ẽ. perquinarium. Nam si post nouẽ
duos reliquam idẽ .xi .xiii. ternarius numerus .xv. m&itur
persecundinumeri quantitatem id est perquinarii qnm̃ternari¬
us .xv. quinquies m&itur. sinuero a quindenario inchoans
duos intermisero qui posterior positus ẽ eius primus nume¬
rus mensura ẽ per tertii imparis pluralitatem. Nam sipost
ternarius numerus secundum septinarium m&itur eodemq
modorelisti s semper duob omns sequentes possem&iri secun¬
dum quantita tempositorum in ordine impariumnumerorũ
s in uero quinarius numerus qui in secundo loco ẽ. constitutus
uelit quis cuius prima acde inceps mensura sit in uenire
quintus decimus quem quinarius m&itur iuxta primiscilie&
quantitatem id est ternarii quinarius enim quindecenano
testiom&itur ac de inceps siquattuor intermittat eum

Expanded text:
 quantitatem metitur. Ternarius enim numerus tertio 9 metitur. Si autem post novenarium duos reliquero, qui mihi post illos incurrerit, a primo metiendus est, per secundi imparis quantitatem, id est per quinarium. Nam si post 9 duos relinquam, id est, 11 et 13, ternarius numerus 15 metietur per secundi numeri quantitatem, id est per quinarii, quoniam ternarius 15 quinquies metitur. Rursus si, a quindenario inchoans, duos intermisero, qui posterior positus est, ejus primus numerus, mensura est per tertii imparis pluralitatem. Nam si post ternarius numerus secundum septenos intermisero, omnes sequentes post se metiri secundum quantitatem positorum ordine imparium numerorum. Si vero quinarius numerus, qui in secundo loco est constitutus, velit quis cujus prima ac deinceps sit mensura invenire, uinarius metitur, secundum primi scilicet quantitatem, id est ternarii, quinque enim 15, tertio metiuntur. Ac deinceps si quatuor intermittat, eum
Abbreviated transcription (Latin):
extrib & vii. &c&erieodem modo conpositus autemdicitur
m&iuntur. Nihil autem quod dissolui potest in conpositũ ẽ
BEEO QUIPERSESECUNDUS ET COMDOSITUS AD ALIÑ¬
RELATUS PRIMUS ET IN CÕDOSITUS INUENITUR¬
& hi quidem non habent aequiuocas pastes. namq in .uIIII.
quae testia ẽ in .xxu. non .ẽ. quae in xxu. quinta est
innouenario non .ẽ. hi ergo pernaturam utrisq secundi
& conpositi sunt. conparati uero adse inuicem primi in composi¬

Expanded text:
ex 3 et 7, et caeteri eodem modo. Compositus autem dicitur, metiuntur. Nihil autem quod dissolvi potest incompositum est, . CAPUT XVI. De eo qui per se secundus et compositus, ad alium primus et incompositus estt hi quidem non habent aequivocas partes. Nam quae in 9 tertia est, in 25 non est, et quae in 25 quinta est, in novenario non est. Ergo hi per naturam utrique secundi et compositi sunt, comparati vero ad se invicem primi incomposi
Abbreviated transcription (Latin):
& septies ÷ septem hiaut̃ in sem& ipsos multiplicati faciunt
alios numeros uelut primos eosq primã rerum substantiam
utrumq sostitos cunctorum ase procreatorum uelut quaedam
elimenta re peries quia scilic& in compositi sunt & simplici
numeri soluuntur ipsi ueroneq ex aliis producuntur neq in
alia reducuntur¬

Expanded text:
 Hi autem in semetipsos multiplicati faciunt alios numeros velut primi, eosque primam rerum substantiam vimque sortitos, cunctorum a se procreatorum velut quaedam elementa reperies, quia scilicet, et incompositi sunt, et simplici numeri resolvuntur, ipsi vero neque ex aliis producuntur, neque in alia reducuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quinarii sola quinta pars ẽ haec unitas atq: haec in singu¬
lis consequenter repperies dicitur aut̃ primus & in con¬
positus quod nullus eum numerus i&iatur pra&er
solam quae cunstis mater .ẽ. unitatem Nam qua terna
tres compares pauciores sunt. si ue robin ariumbis faci¬
as amplior ẽ trib: concrescit inquattuor. m&ituraut̃
numerus numerũ quotiens uel semel uelbis uel testio
uel quotiens lib&numerus ad numerum conparatus
neq deminuta summa neq austa conparatinumeri
terminumusq: peruenerit ut .ii. ad .ui. si conpares
binarius numerus senarium testio m&itur. pramos
ergo & inconpositos nullus numerus i&itur pra&er
un itatem solam qnm exnullis aliis numeris compositis
sed tantum ex unitatib insem& ipsis multiplicatis¬

Expanded text:
quinarii sola quinta pars est, et haec unitas, atque idem in singulis consequens reperietur. Dicitur autem primus et incompositus, quod nullus eum alter numerus metiatur, praeter solam, quae cunctis mater est, unitatem. Namque terntres compares, pauciores sunt. Sin vero binarium bis facias, ampliorem tribus concrescit in 4. Metitur autem numerus numerorum, quoties vel semel, vel bis, vel tertio, vel quotieslibet numerus ad numerum comparatus, neque diminuta summa, neque aucta, ad comparati numeri terminum usque pervenit, ut duo si ad 6 compares, binarius numerus senarium tertio metietur. Primos ergo et incompositos nullus numerus metietur, praeter unitatem solam, quoniam ex nullis aliis numeris compositi sunt, sed tantum ex unitatibus in semetipsis aucttres compares, pauciores sunt. Sin vero binarium bis faci
Abbreviated transcription (Latin):
re euenit idineius propostionali euenire Netesse est.
locus a propostione
Ex oppositis ueromult plex locus ẽ . quattuor sibim&
AUTUTRELATIO
matio & negatio
Aquaeratur ansit iustitiae proprium laudaridicam mini¬
iequia ne iniustitiae quidem ui tuperari. Quaestio
depropriomaxima propositio. qnĩn contrariis contraria
conueniunt locus aboppositis id .ẽ. a contrario
Rursum sit inquaestione positum an proprium sit hominis

Expanded text:
re evenit, id in eius proportionali evenire necesse est. Locus a proportione. Ex oppositis vero multiplex est locus. Quatuor enim sibimet aut ut relatio, matio et negatio. quaeratur an sit virtutis proprium laudari, dicam minime, quia nec vitii quidem vituperari. Quaestio de proprio. Maxima propositio: contraria contrariis conveniunt. Locus ab oppositis, id est ex contrario. Rursus in quaestione sit positum, an proprium sit oculos
Abbreviated transcription (Latin):
t ille quidem locus quirei iudicium ten& huius modi ẽ
eruditi huius exemplum talesit. terram. eẽ immobilẽ
quodita sapientes atq ingeo m&rica doctis simi iudicauerint
quaestio deaccedenti propositiomaxima quod omnib: uel
plurib uel doctis uid &ur hominib: ei contradici Nonposse
locus a reiiudicio
similib uero hoc modosidubitexur an homimi pro prium sit
eẽ animal. qua estio deproprio maxima propositio siquod
similiter in .ẽ. Non ẽ proprium neid quidem dequoquaeritꝰ
eẽ proprium potest locus a similibus
tem ab eo quod ẽ mauis siquaeratur ansit hominis defini¬
tio quod ex seambulas possit dicimus simagis opost& eẽ
hominis definitionẽ quod naturaliter mou&ur quam
quod ex se ambularepossit. Non ẽ autẽ haec definitio
quidem quaeminus uid&ur eẽ definitio. quod exse
ambulare possit animalis definitio ẽe putanda est
quaestiode definitione propositio maxima sid quod
in .eẽ. uid&ur inerit locus ab eo quod maius

Expanded text:
t ille quidem locus qui rei judicium tenet, hujusmodi est; eruditi. Hujus exemplum est, coelum esse volubile: quod ita sapientes atque in astronomia doctissimi dijudicaverint. Quaestio de accidente. Propositio, quod omnibus, vel pluribus, vel doctis videtur hominibus, ei contradici non posse. Locus a rei judicio. A similibus vero hoc modo, si dubitetur an hominis proprium sit m bipes. Quaestio de proprio. Maxima propositio. Si quod similiter inest, non est proprium, ne id quidem de quo quaeritur, esse proprium potest. Locus a similibus ab eo quod est majus, si an sit animalis definitio, quod ex se moveri possit, dicimus, si magis oportet esse animalis definitionem, quod naturaliter vivat, quam quod ex se moveri possit. Non est autem haec definitio quidem, quae minus videtur esse definitio, quod ex se moveri possit, animalis definitio esse putanda est. Quaestio de definitione. Propositio maxima. Si id quinesse videtur, inerit. Locus ab eo quod est majus.
Abbreviated transcription (Latin):
adse relaturum propria & ipsa ad sereferuntur. locus
abrelatiuis oppositis.
tom sit in quaestione positum ansit proprium uiuentis
moueri. negem quia nec Non uiuentes quidem est
proprium Non moueri. quaestio depro prioꝓpositio
maxima oppositorum opposita eẽ propria opostere
locus ab obpositis secundum affirmationẽ acnegationem
Extrans sumptione uero hoc modo fit cum ex his terminis iN
quib: quaestio constituta ẽ ad ahud quiddam notius dubitatio
trans festur atq ex eius probatione eaquȩ in quaestione sunt
posita confirmantur. Vt siqua eramus quid in uno quoq possit

Expanded text:
ad se relatorum propria, et ipsa ad se referuntur. Locus a relativis oppositis. Item sit in quaestione propositum an sit animalis proprium moveri. Negetur, quia nec inanimati quidem est proprium non moveri. Quaestio de proprimaxima: oppositorum opposita esse propria oportere. Locus ab oppositis, secundum affirmationem ac negationemEx transumptione vero hoc modo fit: cum ex his terminis in quibus quaestio constituta est, ad aliud quidem notius dubitatio transfertur; atque ex ejus probatione ea quae in quaestione sunt posita, confirmantur; ut Socrates, cum quid posset
Abbreviated transcription (Latin):
sumptione locus in conuenienti uocabulo Nuncũpatus ẽ
quaeratur. antheo logus sit dolosus sitq ignotum quid theo logi
signific& nomen dicimus aduocabulũ notius transferentes
Ac de his quidẽ locis quae extrinsecus ad sumuntur
idone edictum ẽ restat ut demediis disput&ur
uel ex diuisione Nascentes
asus ẽ alicuius nominis principalss iNflexio
Casusigitur ẽ sapientia id uero quod dicimꝰ sapient̃ aduerbiũ
oniugata uero dicuntur quae ab eodem id est aca sudusta
argumenta Nam sud quod bonum ẽ bene ẽ. &id quod

Expanded text:
umptione locus id convenienti vocabulo nuncupatus est.quaeratur, an philosophus invideat, sitque ignotum quid philosophi significet nomen, dicemus ad vocabulum Ac de his quidem locis qui extrinsecus assumuntur, idonee dictum est: nunc de mediis disputabitvel ex divisione nascentes. Casus est alicujus nominis principalis inflexio casus igitur est justitia, id quod dicimus juste, adverbium. Conjugata vero dicuntur, quae ab eodem diverso modo ducta argumenta. Nam si id quod justum est, bonum est; et id quod
Abbreviated transcription (Latin):
eumq: falso quod ab sit natum de uirginemaria tota
confiteretur ecđa. quae lmitan seius matrem coti¬
die parit membraeius & iurgo est: lege si plac& de
uirginitate scaẽ mariae meas litteras ad in iustrẽiurũ :
quem cum honore ac dilectione nomino uolusi anum
sȩcula : homo in nr̃o sglo : ds̃ quia di uerbũ Osenĩ
erat uerbum: homo autem. quia inunitat̾e ꝑ so¬
ne accessit uerbo animarationalis & caro: Quocir¬
ca in quantũ ds̃ est: ipse & pater unum sunt : in quan
tum homo ẽ: p atermaiorestillo: Cum autẽ e& uni¬
cus dĩ filius non gratia sed natura: itte eui amplenꝰ

Expanded text:
eumque falso, quod absit, natum de virgine Maria tota eumque falso, quod absit, natum de virgine Maria tota confiteretur Ecclesia; quae imitans ejus matrem quotidie parit membra ejus, et virgo est. Lege, si placet, de virginitate sanctae Mariae meas litteras ad illustrem virum, quem cum honore ac dilectione nomino Volusianum saecula, homo in nostro saeculo. Deus, quia Dei Verbum; Deus enim erat Verbum : homo autem, quia in unitatem personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum sunt : in quantum autem homo est, Pater major est illo . Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut
Abbreviated transcription (Latin):
He quo mediatore longumẽ ut quanta dignũ est tan¬
tadicanti :  quamuis ab homine dicidigna non possint:
Qui s enim hoc solũ congruentibus explic& uerbis. quod
uerbum caro factũ est & habitauit in nobis: ut credere¬
mus indĩ patris omini potentis unicũ filiũ natũ despũscõ¬
lta quippe uerbum caro factum
est : adiuinitate carnesuscepta. non in carnẽ di¬
uinitater mutata : carnẽ Porro hic hominem
debemus accpere . a parte totum significante lo¬
quutione : si cut dictũ est : Quoniam exoperibus
legis non iusti ficabitur omniscaro : idẽ om̃is homo
Namni hilnaturae humanȩ in illa susceptione fasest
dicere defuisse. sed naturae ab omni peccati nexu
omnimodo liberae: Non qualis deutroq: sexuna scit᷑
perconcupiscentiam carnis cum obligatione delicti
cuius reatus regeneratione diluitur. sed qualem
deuirgine nascio portebat. quemfides matris non
libido conceperat: Quo siuel nascente corrum peret᷑
eius integritas. noniam ille deuirgine nasceretur :

Expanded text:
e quo mediatore longum est, ut quanta dignum est, tanta dicantur, quamvis ab homine dici digne non possint. Quis enim hoc solum congruentibus explicet verbis, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ut crederemus in Dei Patris omnipotentis unicum Filium natum de Sta quippe Verbum caro factum est, a divinitate carne suscepta, non in carnem divinitate mutata. Carnem porro hic hominem debemus accipere, a parte totum significante locutione: sicut dictum est, Quoniam ex operibus Legis non justificabitur omnis caro , id est omnis homo. Nam nihil naturae humanae in illa susceptione fas est dicere defuisse; sed naturae ab omni peccati nexu omni modo liberae: non qualis de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis cum obligatione delicti, cujus reatus regeneratione diluitur; sed qualem de virgine nasci oportebat, quem fides matris, non libido conceperat: quo si vel nascente corrumperetur ejus integritas, non jam ille de virgine nasceretur;
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & ceteri : I In hac ira cumessent homines per
originale peccatũ tanto grauius & pernitiosus
quantomaiora uel plura in suꝑ ad diderunt. Neces¬
sarius erat mediator hoc ẽ reconciliator qui hancirã¬

Expanded text:
sicut et caeteri . In hac quippe cum essent homines per sicut et caeteri . In hac quippe cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper addiderunt, necessarius erat mediator, hoc est reconciliator, qui hanc ira
Abbreviated transcription (Latin):
eloqui is Et inisericordia eius prȩueniame : &
miseri cordia euis subsequeturmne : Nolentem
praeuenit ut uelit ÷Volentem subsequitur ne
frustra uelit: Curenim iubemur orare prolni¬
micis nostris utiq: nolentib: pieuiuere. nisi ut
ds̃ in illis operetir uelle s Itemq: cur admone¬
mur petere ut accipiamus: nisi ut ab illo frat qđ
uolumus a quo factumẽ ut uelimus : Oramus
ergo pro inimicis nr̃is ut misericordia cius prae¬
uenia eos sicut prȩuẽnta nos : Ordonus autem
pronobis ut miseri cordiaeius sub sequaturnos.
ira scriptum est : Qm̃ omnes dies nr̃i defecerunt
& in iratuade fecimus: Anni nr̃i sicut aranea me¬
ditabuntur: De qua iradicit &iam iob: ł lomoenĩ
natus ex muliere. breuis uitae & plenus ira: Dequa
sedi radĩ man& suꝑeum: Non aitueni& : sed man&:
cum hac quippe omnis homonascitur: Propterqđ
dicita postolus : fuimus enim & nos nature filiurȩ

Expanded text:
eloquiis; et, Misericordia ejus praeveniet me ; et, eloquiis; et, Misericordia ejus praeveniet me ; et, Misericordia ejus subsequetur me . Nolentem praevenit, ut velit; volentem subsequitur, ne frustra velit. Cur enim admonemur orare pro inimicis nostris , utique nolentibus pie vivere, nisi ut Deus in illis operetur et velle? Itemque cur admonemur petere ut accipiamus , nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum est ut velimus? Oramus ergo pro inimicis nostris, ut misericordia Dei praeveniat eos, sicut praevenit et nos: oramus autem pro nobis, ut misericordia ejus subsequatur nos. ira scriptum est: Quoniam omnes dies nostri defecerunt, et in ira tua defecimus. Anni nostri sicut aranea meditabuntur . De qua ira dicit etiam Job: Homo natus ex muliere, brevis vitae et plenus irae . De qua sed ira Dei manet super eum ; non ait veniet, sed manet; cum ea quippe omnis homo nascitur: propter quod dicit Apostolus: Fuimus et nos natura filii irae,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ut sic dictum accipiamus nonuolentis neque
currentis sed miserenti s esedĩ
amquam diceretur non sufficit sola uoluntas homi¬
nis si non sit &iam miseri cordiadĩ: Nonergo suf¬
ficit & sola miseri cordia dĩ si non sit & iam uoluntas
hominis: ac ꝑhoc si rectedictum ẽ. non uolentis ho¬
minis sed miserentis estdĩ qui aiduoluntas homi¬
nis sola non impl& ÷ curnon & a contrario recce
dicitur nonmi serentis dĩ sed uolentisẽ. hominis
Quia id miseri cordia dĩ solanon iinplet ⁊ Porro sinul¬
lus dicere xp̃i anus audeb it non miserenti sdĩ seduo¬
lentis est hominis ne a postolo apertissime contra¬
dicat Restat ut propterea rectedictum intelle¬
gatur non uolentis neq: currentis sed miserentis
esedĩ ut totum deturdõ qui hominis uoluntatem
bonã & p̃parat ad iuuanda. & aduiuat p̃ paratã:
Praecedit enim bona uoluntas hominis multadĩ
dona. sed non ominia: Quae aut̃ non prȩcedit: ipsa
in eis est: &ipsa : Nam utrumq: legitur in sc̃is

Expanded text:
i; ut sic dictum accipiamus, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est anquam diceretur, Non sufficit sola voluntas hominis, si non sit etiam misericordia Dei: non ergo sufficit et sola misericordia Dei, si non sit etiam voluntas hominis: ac per hoc si recte dictum est, Non volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet; cur non et e contrario recte dicitur, Non miserentis est Dei, sed volentis est hominis, quia id misericordia Dei sola non implet? Porro si nullus dicere christianus audebit, Non miserentis est Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo apertissime contradicat; restat ut propterea recte dictum intelligatur, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, ut totum Deo detur, qui hominis voluntatem bonam et praeparat adjuvandam, et adjuvat praeparatam. Praecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia: quae autem non praecedit ipsa, in eis est et ipsa. Nam utrumque legitur in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificii singularis cuius erantum brae omnia sacrifi¬
cia legis &s pro phetarum oblatione placare. Vnde
dicita płs: Sienimcum inimiciessemus reconali¬
atisumus dõ permortẽ filuieius: multomagis recon¬
aliati nunc in sangu mecius saluieriinus ab ira ꝑipsũ
Cum aut̃ ds̃ ira scitur non eius significatur ꝑturbatio
qualis ẽ in animo irascentis hominis : Sedex huma¬
nis motibus trans lato uo cabulo uindictaeius que
nonnisi iustaẽ ir aenomen accepit : Quod ergo ꝑ
mediatorem reconcilia murdõ & accipimus s pͥm̃scm
ut exinimicis efficiamur fideles: Quot quotenim
spũdĩ aguntur hifilii siondĩ: Haec est gratiadĩ¬

Expanded text:
sacrificii singularis, cujus umbrae omnia sacrificia Legis et Prophetarum, oblatione placaret. Unde dicit Apostolus: Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati nunc in sanguine ejus salvi erimus ab ira per ipsum . Cum autem Deus irasci dicitur, non ejus significatur perturbatio, qualis est in animo irascentis hominis; sed ex humanis motibus translato vocabulo, vindicta ejus, quae non nisi justa est, irae nomen accepit. Quod ergo per mediatorem reconciliamur Deo, et accipimus Spiritum sanctum, ut ex inimicis efficiamur filii: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei : haec est gratia
Abbreviated transcription (Latin):
non omnes quidicuntur alicuius filii consequens est
ut deillo &iam natiesse dicantur. sicut sunt qui
adoptantur: Dicuntur &iam filiĩ gehennae : non
exillanati : sed in illam p̃parati : si cut fili i regni
prae parantur inregnũ : Tcumitaq: de aliquonascat᷑
aliquid &iam non eo modo ut sitfilius. necrursus
omnis quidicitur filius deillo sitnatus cuius dicitur
non sicutfilius &demaria uirgine si cut filius. Insimi
at nobis gratiam dĩ qua homonullis prȩcedentibus
meritis in ipso exordionaturȩ suȩ quo essecoepit uer¬
bodĩ copul areturntantam ꝑsonȩ unitatem ut
idem ipse e& filius dĩ quifilius hominis. & filius ho¬
minis qui filiusdĩ Acsic innaturȩ humanȩ suscep¬
tione fier& quodammodo ipsa gratia illi hominina¬
turalis quȩ nullum peccatũ posset cͣamittere :
da. quiaipse proprie sic est ds̃ ut dicatur &iam dĩ
donum: Vndesufficienter loqui si tamen id fieri
potest: ualde prolixae disputationis est:¬

Expanded text:
non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est, non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est, ut etiam de illo nati esse dicantur, sicut sunt qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati, sicut filii regni praeparantur in regnum. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid etiam non eo modo ut sit filius, nec rursus omnis qui dicitur filius de illo sit natus cujus dicitur non sicut filius, et de Maria virat nobis gratiam Dei, qua homo nullis praecedentibus meritis, in ipso exordio naturae suae quo esse coepit, Verbo Deo copularetur in tantam personae unitatem, ut idem ipse esset filius Dei qui filius hominis, et filius hominis qui filius Dei: ac sic in naturae humanae susceptione fieret quodam modo ipsa gratia illi homini naturalis, quae nullum peccatum posset admittere. da, quia ipse proprie sic est Deus, ut dicatur etiam Dei donum . Unde sufficienter loqui si tamen id fieri potest, valde prolixae disputationis est
Abbreviated transcription (Latin):
Neque enim qui amundũ istum feciids̃ dicieum
fasest dĩ filiam aut natũ dedõ. sed factũ uel
creatũ uel conditũ uel institutũ ab illo: uelsiquid
eius modi recte possumus dicere : Hic ergo cũ con¬
modo non sit filius sp̃s scĩ & sitfilius uirginismariȩ cũ
& deillo adeilla sit natus: explicare difficile est :
Proculdubio non sicdeillo ut depatre : sic autem
deilla utdematrenatus est : I Nonigitur concedendũ¬
est quicquid de aliquare nascitur. continuogiusdem
reifilium nuncupandum : Vt enim omittaaliter
de bomine nascifilium : aliter capillũ pediculum¬
lumbricum quorumni hilest filius : Vt ergo haec
omittam qm̃ tantae rei deformiter comparantur.
Certe quinas ctur ex aqua & spũ scõ non aquae filios
eos ritedixerit quispiam. sed plane dicuntur filui
decapillo & ceteris diximus: ad hoc tantum ual&
ut ã moneamur non omne quod de aliquo nascit᷑
&iam filium eius de quonascitur possedici. Sicut

Expanded text:
Neque enim quia mundum istum fecit Deus, dici eum Neque enim quia mundum istum fecit Deus, dici eum fas est Dei filium, aut eum natum de Deo; sed factum, vel creatum, vel conditum, vehujusmodi recte possumus dicere. Hic ergo, cum conmodo non sit filius Spiritus sancti, et sit filius virginis Mariae, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procude illa, ut de matre natus est. Non est autem concedendum quidquid de aliqua re nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aliter capillulumbricum, quorum nihil est filius; ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur, certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios eos rite dixerit quispiam, sed plane dicuntur filii de capillo et caeteris diximus, ad hoc tantum valet, ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, posse dici, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quam patoreius dematre uirgine genuiss& quis
hoc dicere audebit  nec opus est ostendere disputan¬
do quanta alia sequantur ab surda cum hoc ipsum
iamitasit ab surdum : ut nillȩ fideles aures id ualeant
nemaria : utraq: substantia diuina scilic& atq
humana. filius est unicusdĩ patris omni potentis de
omnia peripsum facta sunt: In quantũ autem
homoẽ & ipse factus est Sicuta płsdicit: factus
estei ex semined auid secundum carnem: Sed cum¬
Sedcum
illam creaturã quã uirgo concepit & peperit quam¬
uis ad solam ꝑ sonã filii ꝑtinentẽ tota trinitas fece¬
rit neq: enimse parabilia sunt operatrinitatis
Curin ea facienda solus sp̃s sc̃s nominatus est : an
& quando unustrium in aliquo opere nominatur.
uniuersa operd trinitas intelleͥgitur: Ita uerõe
& exemplis doceri potestꝵ Sednonẽ In hoc diutius
immorandũ. Illud enim mou& quomodo dictũ sit
natus de spũscõ ÷ cumfilius nullomodosit sp̃i seĩ:

Expanded text:
quam pater ejus de matre virgine genuisset? Quis hoc dicere audebit? Nec opus est ostendere disputando quanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fideles aures id valeant t virgine Maria, utraque substantia, divina scilicet atque humana, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis, de omnia per ipsum facta sunt : in quantum autem homo est, et ipse factus est, sicut Apostolus dicit: Factus est ex semine David secundum carnem . Sed cum illam creaturam quam Virgo concepit et peperit, quamvis ad solam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit; neque enim separabilia sunt opera Trinitatis; cur in ea facienda solus Spiritus sanctus nominatus est? An et quando unus trium in aliquo opere nominatur, universa operari Trinitas intelligitur? Ita vero est, et exemplis doceri potest. Sed non est in hoc diutius immorandum. Illud enim movet quomodo dictum sit, Natus de Spiritu sancto, cum filius nullo modo sit Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
Quae sint autẽ leuia. quȩ grauia peccata. non humano
sed diuino pensanda st iudicio. Videmus enĩ quȩdã
ab ipsis quoq: a postolis ignoscendo fuisse concessa
quale illud est qđ uenerabilis paulus coniugibus ait:
Noli te inuicẽ fraudare nisi ex consensu ad tempus¬
ut uacetis orationi: Fti terũ ad idipsũ reuertnio
ne
uostẽpt& satanas propt̃ intemperantiã uram : qđ
putariposs& non esse pec catũ mise riscilic& coniugi
non filiorũ ꝓcreandorũ caus a qđ bonũ est nuptiale
sed carnalis & iamuoluptatis. ut fornicationis siue
adulterii siuecuius quã alterius immunditiȩ mor¬
tiferũ malũ qđ turpeest &iãdicere quo potest
temptante satana libidoꝑ trahere in continentiũ
deuite ifirmitas: poss& ergo ut dixi hoc putari
non esse peccatũ nisi ad didisse ÷ hoc autẽ dico scđmueni¬
am non scđm imperiũ. Quis autẽ iamdeneg& eẽpecca

Expanded text:
Quae sint autem levia, quae gravia peccata, non humano, sed divino sunt pensanda judicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque Apostolis ignoscendo fuisse concessa: quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempusut vacetis orationi; et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter incontinentiam vestram: quod putari posset non esse peccatum, misceri scilicet conjugi non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis; ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidisset: Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Quis autem jam esse pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad monuisse arbi tremini & preteritĩ siudiciũ & caritatẽ
dĩ qua ele mosinapos itus ab omni inquinam̃to interi¬
ors mundari. ut uob inunda essent corporaquȩ lauatis
Hocestenim om̃a & interiora sulic& etexceriora: sicut
a libilegitur: Mundatequȩ intussunt : & quȩ foris st̃
munda erunt : sed neistas elemosi nasquȩ fiunt de
fructib: terrȩ respuis seuideretur : haec inquitopor¬
e tuit facere id estiudicũ & caritatẽ dĩ : & illa non
simasfructuũ suorũ ueluuusq: pecuniae impuni¬
tatẽ seemere existimant infacinorũ inmanitate
ac flagitiorũ nequitia ꝑmanendi non solũ enim hȩc
faciunt᷑ sed itadiligunt ut ineissem ꝑ optent
tantũ si possint impune uersari : Qui autẽ diligidni¬
quitatẽ odit animã suã Et quioditanimã suã
non efiniusericors sed crudelis : Diligendo eã quippe
secundũ scłm. oditeam scđindm̃: Siergo uella ei
dare elemosinã perquãilliessent mundaomnia

Expanded text:
 judicium et charitatem Dei: qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiore mundari, ut vobis munda essent et corpora quae lavatis. Hoc est enim omnia, et interiora scilicet, et exteriora, sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae, respuisse videretur: Haec, inquit, oportuit facere, id est, judicium et charitatem Dei; et illa non simas fructuum suorum vel cujuscumque pecuniae, impunitatem se emere existimant in facinorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi: non solum enim haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, in eam misericors, sed crudelis: diligendo eam quippe secundum saeculum, odit eam secundum Deum. Si ergo vellet ei dare eleemosynam, per quam illi essent munda omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
est qđ audierant. Date elemosinã &ec cecmã munda
st̃uobis: I Qui enim uult ordinate dareelemosinã
a seipso deb& incipere & eã sibi primũdare : Estenim
elemosina opus miseri cordiȩ : uerissim eq: dictũ eft :¬
miserereanimȩ tuȩ placensdõ: propt̃ hocrenascimur.
indõ placeamus c̃uimerito displic& qđ nascendo contra¬
Ximus : hȩc est prima elemosina quã nob̵ debemus qm̃
nos ipsosmniseros miserenti sdĩ miseri cordiã requisiuimꝰ.
iustũ iudiciũ eius confitentes quomiserieffecti fumus
de quodicit apłs idicium quidem exuno in condẽ¬
n atione &magnȩ caritatieius gratia sagentes
de quaidem ipsedĩc̃ gratiȩ p̃dicator. Commendat
essemus xp̃s ꝓ nob̵ mortuu s eft Et nosueracit̃ de nr̃a
miseria iud icantes ad ĩ caritatẽ quã donauit ipse dili¬
gentes pierecteq uiuamus: Quodiudiciũ & caritatẽ
dĩ cum pharis ei p̃terirent. decimab anttamen propt̃ p̃ter
elemosinas quas faciebant &iã quȩ cuq: minutissima

Expanded text:
est quod audierant, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Qui enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosMiserere animae tuae placens Deo . Propter hoc renascimur, ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros per miserantis Dei misericordiam requisivimus, justum judicium ejus confitentes, quo miseri effecti sumus, de quo dicit Apostolus, Judicium quidem ex uno in condemnationem: et magnae charitati ejus gratias agentes, de qua idem ipse dicit gratiae praedicator, Commendat stus pro nobis mortuus est : » ut et veraciter de nostra miseria judicantes, et in Dei charitate qua donavit ipse se diligentes, pie recteque vivamus, quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent, decimabant tamen propter eleemosynas quas faciebant, etiam quaeque minutissima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ quem dilectionis ordinẽ dictũ ẽ : Diligesꝓxmũ
tuũ tamquã te ipsũ. Cum ergo increpass& eos qđ forin¬
secus se lauabant: in tus autẽ rapina & iniꝗ tateple¬
nierant : admonens quandã elemosinã quã sibi
homo deb& primitus dare interioramundare. Verũ¬
tamen inquit qđ suꝑ est date elemosinã & ecceoma
munda st̃ uobis: De in deutostender& ꝗͥd ad monu¬
iss& & quidipsi facere curarent : neillũ putarent
eorum elemosinas ignorare: Seduae uob inquit
phariseis: Tamquã dicer& Ego quidem cõmonui
uos elemosinãdandã ꝑ quã uob munda essentom̃a :

Expanded text:
pter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia;
Abbreviated transcription (Latin):
fecto ui cimurni sidiuint adiuuemur . ut non solũiu¬
deamus ꝗd faciendũ sit sed &iã accedente sanitate
delectatio iustitiȩ uinecadnnobis earumrerũdelec¬
tationes quasuel habere cupiendo uelamittere
metuendo suente s uidentesq peccamus. ac non so¬
lum peccatores quoderamus &iã cumꝑignorantiã pecca¬
bamus Verum & iãlegis prȩuaricatores cũ idnon
facimus qđ faciendũ uel facimus quod nonfaciendu ẽẽ
iã sumus. Qua propter non solũ si peccauimus ut ignos¬
mus & regat ꝓpt᷑ quodicimus nenos inferas intẽptatio¬
nẽ illerogandus ẽ cudicitur in psalma Dñs inlumi¬
natio mea & salus mea. Vt inluminatio de trahat ig
est displicendi dumplus delectathominẽ ex istima¬
tio quã iustitia qua sequisq: humiliat paenitendo
Vn de non solũ cumagitur paenitentia uerũ &iã ut aga¬
turdĩ miseri cordia necessaria est. Alio quinm̃nondi¬

Expanded text:
fecto vincimur, nisi divinitus adjuvemur, ut non solum vfecto vincimur, nisi divinitus adjuvemur, ut non solum videamus quid faciendum sit, sed etiam accedente sanitate delectatio justitiae vincat in nobis earum rerum delectationes, quas vel habere cupiendo, vel amittere metuendo, scientes videntesque peccamus; jam non solum peccatores, quod eramus etiam cum per ignorantiam peccabamus, verum etiam legis praevaricatores, cum id non facimus quod faciendum, vel facimus quod non faciendum esse jam scimus. Quapropter non solum si peccavimus ut ignosmus ut regat, propter quod dicimus, Ne nos inferas in tentationem ; ille rogandus est, cui dicitur in Psalmo, Dominus illuminatio mea et salus mea ; ut illuminatio detrahat ignest displicendi, dum plus delectat hominum existimatio, quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia, verum etiam ut agatur, Dei misericordia necessaria est. Alioquin non di
Abbreviated transcription (Latin):
bantur illa flagitia uerũ &iã publice uelutilere
& si non talia in aꝑ tã consu& udine iamuenerunt.
his nonsolũ excommuni care aliquem laicũ non au¬
demus sed necdericum degradare. Vndecum
exponere ante aliquot annos epistolã ad galalas.
in coipsolo co ubi aitapłs.Timeo uos ne fortesine
causa laborauerim in uobis exclamare compulsus
sum. Vae peccatis hominũ qđ sola inusitata ex hor¬
rescimus. Vsitata uero ꝓquibus abluendis filuidĩ san¬
guiseffusus ẽ. Quãuis tã magnasint . ut omnino clau¬
di contrasefaciant regnũdĩ ÷ Sae peuidendo omnia
tolerare ÷ Saepetolerando non nulla &iã facere co¬
gimur atq utinã o dñe non om̃a quȩ non potuerimꝰ
dolor incaute aliquid compulerit dicere Shoc nunsdicã
excausis peccamus aut nondum uidendo qđ facere debea¬
mus aut non faciendo quod deberefieriiam uidemus
Quorum ducũ illudignorantiȩ malũ ẽ hoc infirmi¬
tatis: contraquae quidem pugnarenos conuenit. sed pro

Expanded text:
lice velut lege etsi non talia in apertam consuetudinem jam venerunt ut his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus: Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis , exclamare compulsus sum: « Vae peccatis hominum! quae sola inusitata exhorrescimus, usitata vero pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe vivendo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur; atque utinam, o Domine, non omnia quae non potuerimus  immoderatus dolor incaute aliquid compulerit dicere. » CAP. 134. - ex causis peccamus, aut nondum videndo quid facere debeamus, aut non faciendo quod debere fieri jam videmus. Quorum duorum illud ignorantiae malum est, hoc infirmitatis. Contra quae quidem pugnare nos conve
Abbreviated transcription (Latin):
inquorũcunq: animaliũ &iam hominũ cibũ cȩdat¬
carnemq mutetur. illianimȩ hummanȩ pune cotem¬
poris redit Quaeillã primitus i homo fier& res¬
cer& uiuer& animauit : :Ipsa itaq: terrenamateri¬
es quaȩ discedente anima fitcadauer non itare sur¬
rectione reparabitur ut ea quae dilabunt᷑ & inalia
atq: alias aliarumrerũ species formasq: uertuntur
quamuis ad corpus redeant undedilapsa st̃. ad easdẽ
quoq: corporis parte subi fuer& redirenecesse sit :¬
Alio quin si capillis redit quodtã crebra tonsura de cax̃
si unguibus quod toties dẽpsit exsectio s yroderaca
a indẽcens cogitantib: dideo re surrectionẽ aris
noncredentibus occurrit informitas. SIECΟΛ PΛ¬
cuius lib& solublis metalli autigne liquescers aut
contereretur inpuluerem aut confundere cur
inmassã &eamuell& artifexrursus exillius ma¬
teriȩ quantiteue ndu ararenihi Vlnteresses ad eiꝰ

Expanded text:
in quorumcumque etiam animalium vel hominum cibum in quorumcumque etiam animalium vel hominum cibum carnemque mutetur, illi animae in puncto temporis redibit, quae illam carnem primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa ergo terrena materies quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sAlioquin si capillis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio; immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare; nihil interesset ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
equeemim & monstra quȩ nascuntur PARTIBVS¬
&uuht quã lib& citomoriant᷑ algs
dasint a c non potius correcta emendataq natura
Absitenim ut illũ bi membrẽ quinuꝑ natis ẽst̃ inori¬
ente dequo fratres fid elissimi qđ eunuiderintrecu¬
lerunt : & scãẽ memoriȩ hiero nimus prbt scriptum
reliquit .: Absi dnquã ut unũ hominẽ duplicem
a nom potius duos qđ ficturũ fuerat si gemini nasce¬
rentur resurrecturos estimemus : Itacetera quȩ
singuli : quoq partus amplius uelminus aliquid
habendo uel quadã nimia de formitate monstra
dicunt᷑ ad humanȩnaturȩ figurã resurrectione i i oca¬
buntur i taut singulȩ animȩ singula sua corpora
btineant nullis coherentibus &iã quȩcumq: coheren¬
ta nata fuerant sed seorsum sibi singulis suamem¬
bra gestantibus quibus humani coeom plet᷑ integri
Sed inquemlib& puluerẽ cinerem̃ue soluatur in quos¬
corporũ substantiã uel in ips aelementa uertatio

Expanded text:
eque enim monstra quae nascuntur et veque enim monstra quae nascuntur et vivunt quamlibet cito moriantur, da sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dilectissimi, qui eum viderunt retulerunt, et beatus Hieronymus presbyter scriptum reliquit. Absit, inquam, ut unum duplicem hominem, ac non potius duos homines, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos aestimemus! Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius, vel minus aliquid habendo, quadam nimia deformitate monstra dicuntur: ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur, ita ut singulae animae, singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecunque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus quibus humani corporis complebitursed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoscorporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicquid formaede fuit impleaturatq: it a non
desit perfectio quȩ accessura erat tompore quem¬
adinodũ noneruntuitia quae accesseratꝰ tempore .
ut neq in eo quod aptũ & congriuun dies allaturi
erantnatura fraudetur neq: In eo qđ aduer¬
sum atq: contrarium dies actuler ant naturatur¬
petur sed integreturqđ nondũ eratintegrum
hoc scrupulo sissime quidem interdoctisi mesꝗꝰ A
disputari potes quodutrum ab homine inueniri
possit ignoro quando incipiathomo in itero uius¬
reutrum st quȩdã uita &occulta quȩ non du moti¬
bus uiuentis appareat: namnegare uiais sepuer¬
peria quȩ propt̃ ea membratĩ exsecant᷑ esciciunt
exuteris pregnantium nematresquoq: si mortua ibi
relinquȩur occidant : Impudentia nimia uidetur:
ex quo autẽ incipit homo uiuere : ex illo utiq iammoriꝰ
potest: Mortuus uero ubicumq illimors potuerit
euenire : quo modo ad resurrectionẽ nom pertineat

Expanded text:
ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non ut quiquid formae defuit impleatur? Atque ita non desit perfectio, quae accessura erat tempore, quemadmodum non erunt vitia quae accesserant tempore: ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura turpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, hoc scrupulosissime quidem inter doctissimos quaeri ac disputari potest, quod utrum ab homine inveniri possit ignoro, quando incipiat homo in utero vivere; utrum sit quaedam vita et occulta, quae nondum motibus viventis appareat. Nam negare vixisse puerperia, quae propterea membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris prrelinquantur occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
credens contemilt tantã diuini muneris largita¬
tẽ & in hac obstinatione mentisdiem claudit ex¬
tremũ reusestillo in remissibili peccato in sp̃mscm̃
li inquodã ꝓpterlioc solũ conseripto libello enudea
non sicut quidã reuixerunt iterumq: sunt mortui
Sed in a& ernãuitã sicut xp̃i ipsius resurrexit Quem :¬
adinodũ possim breuiter disputare &omnibusquȩs ĩ¬
tionib: que dehacre mouer ad solent satis facere :¬
non inuenio: Resurrecturã tam̃ carnẽ omniũ qui¬
cumq: nati sunt hominũ atq nascentur & mortiu
sunt atq: morientur. nullo modo dubitare deb&
bus quȩstio quiiam quidẽnatist̃ inuteris inatrum
sed nondũ itaita possint renasci : Sien im resurreo¬
turo seos dixerimus. dehis qui iamformati st. colerari
potest iacumq quod dicitue: In fermes uero abcrius
quis non prediuius perire arbitretur. Sic̃ semina
quȩ concepta non fuerit: sed quis negare audꝰ
& n acfirmare non audeat id acturã resurrectionẽ

Expanded text:
credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in Spiritum li in quodam propter hoc solum conscripto libello enucleanon sicut quidam revixerunt, iterumque sunt mortui, sed in aeternam vitam, sicut Christi ipsius caro resurrexit, quemadmodum possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus quae de hac re moveri assolent, satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt hominum atque nascentur, et mortui sunt atque morientur, nullo modo dubitare debetbus quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero abortus quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed quis negare audeat, etsi affirmare non audeat, id acturam resurrectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
es secredunt᷑ usq ad eo nonsolũ non occultanda ue¬
rum&iã prȩdicandiydif famanda uide at̃ quando
sĩ cut scriptũ est Laudaturpeccator in de sideriis
animȩ suȩ. & qui iniquagerit bene dicit᷑ : Ialis
indiuinis libris iniquitas lamor uocat᷑. sicut¬
habes apud ssaiam ꝓph& ã deuin eamala. Expec¬
taui inquit ut facer& uidiciũ fecit autẽ iniꝗtatẽ :¬
& non iustitiã sed clamorẽ. Vndeẽ & illud in

Expanded text:
esse creduntur, usque adeo non solum non occultanda, verum etiam praedicanda, diffamanda videantur, quando, sicut scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur . Talis in divinis Libris iniquitas clamor vocatur. Sicuthabes apud Isaiam prophetam de vinea mala: Exspectavi, inquit, ut faceret judicium, fecit autem iniquitat non justi
Abbreviated transcription (Latin):
trarent᷑ opinione grauiora. Quis enĩ dicentẽ fratri
sico fatue recum gehennȩ putar& nisi ueritas dice¬
r& : Cuitam̃ uulneri subiecit continuo medicinã
Praeceptũ fraternaere conciliationis ad uingens
Mox quippeait. Siergo offeres mnunustuũ ad alto¬
re &ibi recordatus fueris quia fr̃tuus hab& ali¬
quid aduersũte : & cetera : aut quis aestimara
quã magnũ peccatũ sit dies obseruare & menses
& annos & tempora si cut obseruant qui certis dieb
si uemensib: siue annis uolunt uel nolunt aliquid
indoare eo quod scđm uanas doctrinas hominũ
fausta uel infusta existiment tẽpora . nisi huius
mali magnitudine extimoreapłipens a remus
qui talibus ait : Timeo uos nefortesinecausa laborauerĩ

Expanded text:
 dicentem fratri  dicentem fratri suo: Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens; mox quippe ait: Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, etc. . Aut quis aestimaret quam magnum peccatum sit, dies observare et menses et annos et tempora, sicut observant qui certis diebus sive mensibus sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta existiment tempora; nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait, Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim