comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ in ꝓpria duritia derelinquid miser& magna bonitate indurat nulla iniquitate. Sic itaq hos
quos indurat p̃destinauit p̃ ad suppliciũ impellendo sed apeccato quod mer& s uppliciũ ñ retrahendo :
quem ad modũ indurauit corpharaonis non id ad culpã cogendo sed gratia emollitũ aculpa ñ re¬
uocando sic reste possumus dicere induci adõ intemptationẽ qui ñ exaudiunt᷑ orantes nenos
inducas intemptationẽ. Non quod ipse inducat in malorũ temptationẽ qui utiq ut a libi doc&ur
in temptator malorũ ẽ sed quodã locutionis genere inducere dicitur cũ iudicio desestos patit᷑
intemptationẽ induci. quos a temptatione gratia non educit. Nemo tam̃ opin&᷑ aut iustis aut
rȩpbis p̃destinationis ueritate fatalẽ necessitatẽ induci cũ in utrisq suspicionẽ necessitatis

Expanded text:
hoc est, in propria duritia derelinquit. Miseretur magna bonitate, indurat nulla iniquitate. Sic itaque hos hoc est, in propria duritia derelinquit. Miseretur magna bonitate, indurat nulla iniquitate. Sic itaque hos quos indurat praedestinat, non ad supplicium impellendo, sed a peccato quod meretur supplicium non retrahendo; quemadmodum induravit cor Pharaonis, non ad culpam urgendo, sed gratia emollitum a culpa non revocando. Sic recte possumus dicere, induci a Deo in tentationem qui non exaudiuntur, orantes: Et ne nos inducas in tentationem; non quod ipse inducat in malorum tentationem, quod utique, ut alibi docetur, intentator malorum est , sed quodam locutionis genere inducere dicitur cum judicio desertos patitur in tentationem induci, quos a tentatione gratia non educit. Nemo tamen opinetur aut justis aut injustis reprobis praedestinationis veritate fatalem necessitatem induci, cum in utrisque suspicionem necessitatis
Abbreviated transcription (Latin):
occulto iusto tam̃ iudicio ñ largit᷑. Deniq in adam om̃s rectq creati sumus & libestatẽ arbitrii absq
ullius difficultatis interpellatione accepimus sponte autẽ peccante adam in quo ut apłs testis ẽ om̃s
peccauer̃ : om̃s cũ ipso dumtaxat utroq sexu ꝓgeniti condicionis digntatẽ amisimꝰ & poenã peccati
hoc ÷ concupiscentiã & mostem ñ animae solũ uerũ &iã corporis merito nr̃o incurrimus : hinc ẽ quod
qualis adamadõ creatus ẽ ñ nascimur. sed originalit̃ peccatores damnatiq poena peccati quorũ al¬
terũ fecit spontanea culpa nr̃i primi parentis alterũ culpam puniens tremenda seueritas iustissimi
iudicis Cumergo communit̃ om̃s dannatisimus. cuius nr̃m uult ds̃ miser&ur. & quẽ uult indurat

Expanded text:
occulto, justo tamen judicio non largitur. Dumque in Adam omnes recti creati sumus, et libertatem arbitrii absque occulto, justo tamen judicio non largitur. Dumque in Adam omnes recti creati sumus, et libertatem arbitrii absque ullius difficultatis impedimento et interpellatione accepimus, sponte autem peccante Adam, in quo, ut Apostolus testis est, omnes peccaverunt , omnes, ex eo duntaxat utroque 192 sexu progeniti, conditionis dignitatem amisimus, et poenam peccati, hoc est concupiscentiam, et mortem, non animae solum, verum etiam corporis merito nostro incurrimus. Hinc est quod qualis Adam a Deo creatus est non nascimur, sed originaliter peccatores, damnatique poena peccati: quorum alterum fecit spontanea culpa nostri primi parentis, alterum culpam puniens tremenda severitas justissimi judicis. Cum ergo communiter omnes damnati simus, cujus nostrum vult Deus miseretur, et quem vult indurat,
Abbreviated transcription (Latin):
dequa in pace in qua uocatisumus adõ quaerimus & deliberamꝰ quid ꝓbabilit̃ ess& sentiendũ
peillud a postoli quos p̃sciuit & p̃destinauit pateat . illud uero uasa irae ꝑfesta siue parata
siue apta in interitũ. & illud qđ diuinitus a libi scribit᷑ nescit homo utrũ amore anodio dignus
sit itemq: considera operadĩ quod nemo possit corrigere quẽ ille des pexerit & similia sparsim in
diuinis repesta eloquus dignũ ñ habeant exitũ.
diuinis repesta eloquis dignũ ñ habeant exitũ. haec uerissima uid&ur sententia ut p̃destina tio
sit in bonis iuxta intelleetum dostissimi augustini graetiae praeparatio. p̃destinatio autem in
malis secuntũ nram capacitatem gratiae subtractio Dequib: idem cestissimus austor ita sentit
quib c̃ uult subuenire t̃ subuenit. dequib in sua p̃destinatione aliud iudicauit Ita tamen ut in utrisq
creator aequissim inueniat᷑ dum & illis gratiã misericordia impestitur. & istis eandẽ gratiã quanquã

Expanded text:
de qua in pace, in qua vocati sumus a Deo, quaerimus et deliberamus, quid probabiliter esset sentiendum, ne illud Apostoli, quos praescivit et praedestinavit , pateat; illud vero, vasa irae perfecta, sive parata, sive apta in interitum ; et illud quod divinitus alibi scribitur, nescit homo utrum amore an odio dignus sit , itemque, Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit , et similia passim in divinisdivinis reperta eloquiis, dignum non habeant exitum, haec verissima videtur sententia, ut praedestinatio sit in bonis, juxta intellectum doctissimi Augustini, gratiae praeparatio, praedestinatio autem in malis, secundum nostram capacitatem, gratiae subtractio. De quibus idem certissimus auctor ita scribit: Quibus non vult subvenire non subvenit, de quibus in sua praedestinatquanquam
Abbreviated transcription (Latin):
filios dĩ qui erant dispersi congregar& in unũ non quod ad huc essent fili dĩ sed quia int̃congre¬
gandũ factisunt filiidĩ cum unitati fidei accesserunt : non in congruent igitur sicut p̃dixit ad
se om̃a traxit. qui ex omni genere hominũ elegit . quoscumq saluare decreuit qui multi dieti
sunt quia plures ubiq saluant᷑ Omnos autẽ quia ex om̃i genere hominũ colligunt᷑ ꝓ his fusũ¬

Expanded text:
filios Dei qui erant dispersi congregaret in unum. Non quod adhuc essent filii Dei, sed quia inter congrefilios Dei qui erant dispersi congregaret in unum. Non quod adhuc essent filii Dei, sed quia inter congregandum facti sunt filii Dei cum unitati fidei accesserunt. Non incongruenter igitur, sicut praedixit, ad se omnia traxit, qui ex omni genere hominum elegit quoscunque salvare decrevit. Qui multi dicti sunt, quia plures utique salvantur; omnes autem, quia ex omni genere hominum colliguntur. Pro his fusu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uoluimus sed ut ualuimus ꝑtractatis. ad testiã scilic& deredeptione quanta sit sanguinis xp̃i
quae ẽ ultima ueniamus & unde melius considerandi capiemus exordiũ quã ab eius uerbis qui
quod postea sicut homo impleuit. antea sicut ds̃ p̃dixit : sunt hinc eius haec uerba si ex altatus
fuero aterra om̃a trabam ad incipsũ In hac exaltatione quã se humiliando ut nos ex altarem᷑
ꝑpessus ẽ. sanguis ille ꝓmultis effusus ẽ in remissionẽ peccatorũ sic enim idẽ il is hoc ẽ nr̃a lingua
saluator saluũ fecit populũ suũ a peccatis eorũ deniq ñ aliquã solat̃ elegit gentẽ quã singulari
priuilegio totam saluar& sed ut ñ suo merito uerũ forsitan cõmendandȩ dignitatis pontificalis
gratia caiphas ꝓph&auit : mortuus ẽ iħs non tantũ ꝓ iudeorũ gente unde genus ducebat sedut

Expanded text:
ut voluimus, sed ut valuimus, pertractatis, ad tertiam, scilicet de redemptione, quanta sit sanguinis Christi, ut voluimus, sed ut valuimus, pertractatis, ad tertiam, scilicet de redemptione, quanta sit sanguinis Christi, quae est ultima, veniamus. Et unde melius considerandi capiemus exordium quam ab ejus verbis qui quod postea sicut homo implevit, antea sicut Deus praedixit? Sunt hinc ejus verba: Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum . In hac exaltatione, quam se humiliando ut nos exaltaremur perpessus est, sanguis ille pro multis effusus est in remissionem peccatorum. Sic enim idem Jesus, hoc est nostra lingua Salvator, salvum fecit populum suum a peccatis eorum. Denique non aliquam solam gentem elegit 241 quam singulari privilegio totam salvaret; sed ut non suo merito, verum forsitan commendandae dignitatis pontificalis gratia, Caiphas prophetavit, mortuus est Jesus, non tantum pro Judaeorum gente, unde genus ducebat, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
milit̃ quid sit restissimũ requiramus. Siqui tantis mouentur austoritatib: seque ñ nr̃a assestione ue¬
rũ ꝑspicua superatos intellegunt ueritate . non dedignent᷑ suã mutare sententiã quia ñtam erubescen .¬
dũ ẽ homini errasse quã cognitũ errorẽ nolleuitare quod utiliter amplissimus orator tullius suo ꝓpo¬
sito subtilit̃ monstrat exemplo. Sitemere aliquid alicuius p̃terisse. aut non satis eligant̃ secuti uid ebim᷑
dosti ab aliquo facile & libenter sententiã cõmutabimus : non enĩ parũ cognouisse sed im parũ cognito
stulte & diuꝑseuerasse. turpe est propterta quod alterũ cõmuni hominũ infirmitati. alterũ singu¬
lari uniuscuiusq uitio ẽ at tributũ . : Quaestionib: duabus hoc ẽ delibero arbitrio & dep̃destinatione ñ

Expanded text:
militer quid sit rectissimum reperiamus. Si qui vero tantis moventur auctoritatibus, seque non nostra assertione, vemiliter quid sit rectissimum reperiamus. Si qui vero tantis moventur auctoritatibus, seque non nostra assertione, verum perspicua superatos intelligunt veritate, non dedignentur suam mutare sententiam, quia non tam erubescendum est homini errasse quam cognitum errorem nolle vitare. Quod utiliter amplissimus orator Tullius suo proposito subtiliter monstrat exemplo. Si temere, inquit, aliquid, alicujus praeterisse aut non satis eleganter secuti videbimur, docti ab aliquo facile et libenter sententiam commutabimus. Non enim parum cognovisse sed in parum cognito stulte et diu perseverasse turpe est, propterea quod alterum communi hominum infirmitati, alterum singulari uniuscujusque vitio est attributum. Quaestionibus duabus, hoc est, de libero arbitrio, et de praedestinatione, non
Abbreviated transcription (Latin):
nemo possit corrigere quẽ ille despexerit quod scilic& uas irae aptũ in interitũ ł ꝑfestũ in ꝑditi¬
onẽ malus obstinate in malo semꝑ haereat & si uideat᷑ ad tempus correstionem simulare. sicut
canis aduomitũ sic ipse ad peccatũ consciscendo sibi mostẽ recurrat: in eade sententia studiosi
qui cultu orationis plurimũ delestant᷑ recognoscant lic& non eloquentiae nitorẽ solũ sed &ian
clausulã numero se cadentẽ : lamergo cũ resintuto sit. ponamus uerborũ controuersias nepueri¬
li a nimositate contra inuicẽ ꝓinani uistoriae iaetantia litigantes corripiam ab apło dicente noli
lestis qui ẽ uerus & ueritas. unde accipitur & quo referenda ẽ omnis ueritas cur ꝓ nr̃is inuentis di¬
micemus ut id ipsũ dicamus om̃s quod nr̃m non sit cõmentũ sed illius documentũ pacifice atq: hu¬

Expanded text:
nemo possit corrigere quem ille despexerit ; quod scilicet vas irae aptum in interitum, vel perfectum in perditinemo possit corrigere quem ille despexerit ; quod scilicet vas irae aptum in interitum, vel perfectum in perditionem, malus obstinate in malo semper haereat, etsi videatur ad tempus correctionem simulare, sicut canis ad vomitum, sic ipse ad peccatum consciscendo sibi mortem recurrat. In eadem sententia studiosi, qui cultu orationis plurimum delectantur, recognoscant licet, non eloquentiae nitorem solum, sed etiam clausulam numerose cadentem. Jam ergo cum res in tuto sit, ponamus verborum controversias, ne puerili animositate contra invicem pro inani victoriae jactantia litigantes corripiamur ab Apostolo dicente: Noli lestis, qui est verus et veritas, unde accipitur, et quo referenda 240 est omnis veritas, cur pro nostris inventis dimicemus, ut id ipsum dicamus omnes, quod nostrum non sit commentum, sed illius documentum, pacifice atque hu
Abbreviated transcription (Latin):
possint rȩꝓbi quia ut saluent᷑ ñ ẽ eis datũ quis possit ostendere quis audeat affirmare ut dã¬
tia psoribit̃ quiñ credit iam iudicatus ẽ : Ao quid arbitrẽris nisi ad puniendũ Cur quaeso nisi quia in adã
sua sponte peccante peccaint net hunc dĩ gratia liberauit : a n& inde cumulũ sibi damnnationis conscuit
quod in in fidelitate ꝑmanere delogit : ita ueroẽ : sedcur credere noluit : quia ut scriptũ ẽ ñ omnũ e fi¬
des at curñ sit fides omniũ cestus ẽ limes quẽ nisi impius excedere nullus audeat quia illis nonẽdatũ
s. quidẽ cur eis ñ sit datũ illius ẽ solĩ consili cuius quanquã sit sub inde occultũ nunquã tam̃ est in¬
iustũ iudiciũ Hanc seueritatẽ ueri simile ẽ illã quoq: sonare sententiã Considera operadĩ. quod

Expanded text:
possint reprobi, quia ut salventur non 239 est eis datum, quis possit ostendere, quis audeat affirmare ut dampossint reprobi, quia ut salventur non 239 est eis datum, quis possit ostendere, quis audeat affirmare ut damtia praescribitur: Qui non credit jam judicatus est . Ad quid arbitraris, nisi ad puniendum? Cur, quaeso, nisi quia in Adam sua sponte peccante peccavit, nec hunc Dei gratia liberavit? An et inde cumulum sibi damnationis conscivit quod in infidelitate permanere delegit? Ita vero est. Sed cur credere noluit? quia, ut scriptum est, non omnium est fides. At cur non sit fides omnium, certus est limes, quem nisi impius excedere nullus audeat? quia illis non est datum. Siquidem cur eis non sit datum, illius est solius consilii cujus quanquam sit subinde occultum, nunquam tamen est injustum judicium. Hanc severitatem verisimile est illam quoque sonare sententiam: Considera opera Dei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc loco diuersa sentientiũ sopitur intentio quia pleraq exemplaria ñ uasa irae ꝑfesta in
ꝑditionẽ habent sed uasa irat̃ apta in interitũ. quasi uero ꝓptereaiñ possint uasa irae p̃destinari
in ꝑditionẽ quod apta sint in interitũ. Accedat ergo dñs iħs & nodũ quaestionis ipse dissoluat
deniq ipse dicit in euangelio. uobis datũ ẽ nosse in ysteriũ regnecȩlorũ illis autẽ ñ ẽ datum
Vobis datũ ẽ discipulis loquit᷑ illis autẽ ñ ẽ datum. hoc ẽ deundecũq confluentib: turbis Sibene
docentẽ capio eos quib: datũ ẽ miseri cordia colligit quibus non ẽ datũ iudicio repellit hoc ẽ ñ
adiuuando derelinquit praed estinati sunt autẽ elesti quib: datũ ẽ quorũ cestus ẽ numerus
neq: enim ds̃ p̃destin ar& eos quorũ summã nescir&. lgitur cũ ad eorũ numerũ aspirare t̃

Expanded text:
ex hoc loco diversa sentientium sopiatur intentio, quia pleraque exemplaria, non vasa irae perfecta in ex hoc loco diversa sentientium sopiatur intentio, quia pleraque exemplaria, non vasa irae perfecta in perditionem habent, sed vasa irae apta in interitum. Quasi vero propterea non possint vasa irae praedestinari in perditionem quod apta sint in interitum. Accedat ergo Dominus Jesus et nodum quaestionis ipse dissolvat. Denique ipse dicit in Evangelio: Vobis datum est nosse mysterium regni coelorum, illis autem non est datum . Vobis datum est, discipulis loquitur, illis autem non est datum, hoc est de undequaque confluentibus turbis. Si bene docentem capio, eos quibus datum est misericordia colligit, quibus non est datum judicio repellit, hoc est non adjuvando relinquit. Praedestinati autem sunt electi, quibus datum est, quorum certus est numerus. Neque enim Deus praedestinaret eos quorum summam nesciret. Igitur cum ad eorum numerum aspirare non
Abbreviated transcription (Latin):
suã at tulit in multa patientia uasa irae quae ꝑfeeta sunt in ꝑditionẽ ut notas faciat diuitias glorie
suae in uasa misericordiae quae p̃parauit in gloriã. ecceuasa irae ꝑfecta confirmat dotor
gentiũ in ꝑditionẽ & ceste quantũ ad humanã speetat opinionẽ p̃ssius ẽ dici ꝑfectũ aliquid
eẽ quã p̃destinatũ. quantũ enim ad humanorũ casuum uari&atẽ. ꝑ fectũ infestũ eẽ ñ porast
p̃destinatũ autẽ mutari aliquando potest quantũ autẽ addĩ ꝑtin& continentẽ om̃a maiestã
maiestatẽ idẽ illi& ꝑ fectũ ẽ quia fecit quae futura sunt & p̃destinatũ : quia ẽ immutabili
ueritate complendũ Iram uero illã appellat qua reꝓbi puniunt᷑ quae talib: uerbis ineuange¬
lio terminat᷑ qui in credulus ẽ filio ñ uidebit uitã sed ira dĩman& suꝑ eũ. hanc ut euitar&
orabat ꝓph&a dñe ne in furore tuo arguasme neq in ira tua corripias me sed foste nec

Expanded text:
sustinens in multa patientia uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, ut notas faceret diuitias gloriae suae in uasa misericogentium in perditionem. Et certe, 238 quantum ad humanam spectat opinionem, presius est dicere perfectum aliquid esse quam praedestinatum. Quantum enim ad humanorum casuum varietatem, perfectum infectum esse non potest, praedestinatum autem mutari aliquando potest. Quantum autem ad Dei pertinet continentem omnia majestatem, idem illi et perfectum est, quia fecit quae futura sunt, et praedestinatum, quia est immutabili veritate complendum. Iram vero illam appellat qua reprobi puniuntur, quae talibus verbis in Evangelio terminatur: Qui incredulus est Filio non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum . Hanc ut evitaret orabat Propheta: Domine, ne in furore arguas me, neque in ira tua corripias me . Sed forte nec
Abbreviated transcription (Latin):
xero lohannes constantino politanꝰ doctrina & scitate iuxta insignis ep̃s. ut gratia dĩ ꝓ om̃ib: gusta¬
uerit mostẽ quod supra iam posui sic exposuit qualit̃ gratia dĩ ꝓomnib: gustauerit mostẽ ñ
ꝓfidelib: tantũ sed ꝓmundo uniuerso & ipse quidem ꝓomnib: mostuus ẽ quid autẽ si non om̃s cre¬
dunt : ille quod suũ erat impleuit Eligat sane superiorib: acute consideratis unus quisq qđ opti¬
mũ eids̃ occulta inspiratione suggesserit. aut magistra ei : scriptura manifesta ratione p̃tule¬
rit Haec habui quaede tribus non spernendis quȩstionib: dicerẽ atq ut inã tã ꝓficue quã ꝓ¬
lixe quae si cognoscere ñ fastidierint studiosi. quanquã apꝓbare ñ possint optunsã incultãq
meã disputationẽ tamen quando uolentib: qđ ut ileputaui beniude cognoscendũ exposui ñ im

Expanded text:
xero. Joannes Constantinopolitanus, doctrina et sanctitate juxta insignis episcopus, ut gratia Dei pro omnibus gustaxero. Joannes Constantinopolitanus, doctrina et sanctitate juxta insignis episcopus, ut gratia Dei pro omnibus gustaverit mortem, quod supra jam posui, sic exposuit, qualiter gratia Dei pro omnibus gustaverit mortem, non pro fidelibus tantum, sed pro mundo universo. Et ipse quidem pro omnibus mortuus est. Quid autem si non omnes credunt? Ille quod suum erat implevit. » Eligat sane, superioribus acute consideratis, unusquisque quod optimum ei Deus occulta inspiratione suggesserit, aut magistra ejus Scriptura manifesta ratione protulerit. 245 Haec habui quae de tribus non spernendis quaestionibus dicerem, atque utinam tam proficue quam prolixe. Quae si cognoscere non fastidierint studiosi, quanquam approbare non possint obtusam incultamque meam disputationem, tamen quando volentibus quod utile putavi
Abbreviated transcription (Latin):
catos aq damnatos. tanti p̃tu merito mitius puniat : sitam̃ hoc admittat consilu eius beniuo lentia
cui canitur. suauis dñs uniuersis. & miserationes ei: suꝑ om̃a opera ei : Sed huic opinioni uid &ur a płs
refragari ubiait ego paulus dico uobis quia si circum cidamini xp̃s uob̵ nihil ꝓderit . Nam si nihil
spm̃ accepistis an exauditu fidei si inquã nihil ꝓderit xp̃s talib baptiratis a fide resilientibus quẽ¬
ad modũ ꝓderit aliquid baptizatis & relapsis in crimina nec correstis & quibusq in infidelitate
defuntis : uerũ neme irridendũ & respuendũ ꝓnuntient quib plac& om̃s siue bonos siue malos in¬
different̃ a xp̃o redẽptos ponã unũ qđ cũ eis faciat testimoniũ & om̃s eos ut opinor ingratiã redu¬

Expanded text:
catos atque damnatos, tanti pretii merito minus puniat? Si tamen hoc admittat consilii ejus benevolentia, catos atque damnatos, tanti pretii merito minus puniat? Si tamen hoc admittat consilii ejus benevolentia, cui canitur: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus super omnia opera ejus . Sed huic opinioni videtur Apostolus refragari, ubi ait: Ego Paulus dico vobis, quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit . Nam si nihil spiritum accepistis, an ex auditu fidei ? Si, inquam, nihil proderit Christus talibus baptizatis a fide resilientibus, quemadmodum proderit aliquid baptizatis et relapsis in crimina nec correctis et quibusque in infidelitate defunctis? Verum ne me irridendum et respuendum pronuntient quibus placet omnes sive bonos sive malos indifferenter a Christo redemptos, ponam unum quod cum eis faciat testimonium, et eos omnes, ut opinor, in gratiam redu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ñ seruaturis autẽ a posto ł idoneus austor ẽ illo testimonio peribit intua scientia fr̃. ꝓpter¬
quẽ xp̃s mortuus ÷ nec mirũ cũ fides sine operib: otiosa sit & multi uocati pauci uero doceant᷑
elesti uerũ hoc quidã uelut blasphemũ uehement execrant᷑ & damnant . quod derog&ur pluri¬
mũ redem pteri nisi generalit̃ om̃s homines redemerit. nos autẽ salua fide hoc ẽ. quod suo san¬
guine ds̃ redemerit om̃s quos uoluerit & nulli sint redẽpti nisi quos ipse redemerit . ita causam
inmedio relinquamꝰ ut si qui lib& eunde sanguinẽ redemptoris ꝓdesse aliquid &iã ꝑditis ualearꝰ
demonstrare Ñ solũ resistamus nihil uerũ &iã libent̃ in eorũ sententiã transeamus Nãsi sol
caecos quanquã ñ illumin& tam̃ fou&s cur ñ potentior soltã & si non saluat suo merito excae¬

Expanded text:
Pro non servaturis Apostolus idoneus auctor ePro non servaturis Apostolus idoneus auctor eus mortuus est . Nec mirum, cum fides sine operibus otiosa sit, et multi vocati, pauci vero doceantur electi. Verum hoc quidam velut blasphemum vehementer exsecrantur et damnant, quod derogetur plurimum Redemptori, nisi generaliter omnes homines redemerit. Nos autem, salva fide, hoc est, quod suo sanguine Deus redemerit omnes quos voluerit, et nulli sint redempti nisi quos ipse redemerit, ita causam in medio relinquimus, ut si quilibet eumdem sanguinem Redemptoris prodesse aliquid etiam perditis valeant demonstrare, non solum resistamus nihil, verum 244 etiam libenter in eorum sententiam transeamus. Nam si sol caecos, quanquam non illuminet, tamen fovet, cur non potentior sol, etsi non salvat suo merito excae
Abbreviated transcription (Latin):
cũq saluantur ita redimit om̃s quicũq redimunt᷑ Ñ autẽ saluant᷑ om̃s nec uero redimunt᷑ : ñ itaq
uenit̃ in libro cuius iam su pra meminimus qui enchiridion dr̃. locus hic est haec quae in sc̃is angelis &
uistutib: dr̃ ecdesia tunc nob̵ sicuti ẽ in notesc& cũ ei coniuneti fuerimꝰ in finẽ. ad simul habendam
beatitudinẽ sempiternã. ista uero quae ab illa peregrinat᷑ in tris eo notior ẽ quo in illa sumus &
quia hominũ ẽ qđ & nos sumus haec sanguine mediatoris nullũ habentis peccatũ. ab omniẽ re¬
tradidit eũ. In ecdesia enĩ quae sanguine mediatoris nullũ habentis peccatũ ab om̃i ẽ redẽpta peccato
intellegit eẽ om̃s. qui a postolico testimonio cop̃hendunt᷑ quod ẽ ꝓ nob̵ omnib: tradidit illum

Expanded text:
cunque salvantur, ita redimit omnes quicunque redimuntur. Non autem salvantur omnes, nec vero redimuntur. Non itaqucunque salvantur, ita redimit omnes quicunque redimuntur. Non autem salvantur omnes, nec vero redimuntur. Non itaquvenitur in libro cujus jam supra meminimus, qui Enchiridion dicitur. Locus 243 hic est. « Haec quae in sanctis angelis et virtutibus dicitur Ecclesia, tunc nobis sicuti est innotescet cum ei conjuncti fuerimus in finem ad simul habendam beatitudinem sempiternam. Ista vero, quae ab illa peregrinatur in terris, et nobis notior est, quo in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus, haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum ab omni est readidit eum . In Ecclesia enim,, quae sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum ab omni est redempta peccato, intelligit esse omnes qui apostolico testimonio comprehenduntur, quod est, pro nobis omnibus tradidit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
lios ingloriã ad duxerat cum scilic& nemo ueniss& ad filiũ nisiquẽ pat̃ ipse traxiss&. austorẽ
salutis eorũ hoc ẽ austorẽ saluatorũ ꝑ passionẽ consummare ut de quo dr̃ quae coepit ilis facere
& docere quod docendũ in mundo ipse docuerat primus impler&. hoc ẽ maiorẽ caritatẽ nemo
ħ ab& quã ut animã suã ponat quis ꝓamicissuis & ita eũ ꝑpassionẽ consummar& pater idẽ consumma¬
tũ ꝑ fectũq ostender& cũ qđ ipse bene docuiss& ñ solũ implere quanquã arduũ ñ retusass& uerũ &iã
suo exemplo c& eros excitass&. Intuendũ quod quos dicit om̃s in eo quod paulo ante posuit qualit gratia
dĩ ꝓomnib gustauerit mostẽ eosdẽ paulo post nuncupat multos in fererens. qui multos filios inglo¬
riã adduxerat haec diuinorũ doquiorũ austoritas intellegent̃ expensa. pomnib: dĩfiliũ gustasse .x.¬
mostẽ sic accipi posse insinuat quẽ ad modũ dm̃ uelle om̃s fieri saluos uit ent̃ saluos fieri uult om̃s qui¬

Expanded text:
lios in gloriam adduxerat, cum scilicet nemo venisset ad Filium nisi quem Pater ipse traxisset, auctorem salutis eorum, hoc est, auctorem salvatorum, per passionem consummare, ut de quo dicitur, quae coepit Jesus facere et docere, quod docendum in mundo ipse docuerat primus impleret, hoc est, majorem charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, et ita eum per passionem consummaret Pater, id est, consummatum perfectumque ostenderet; cum quod ipse bene docuisset, non solum implere, quanquam arduum, non recusasset, verum etiam suo exemplo caeteros excitasset. Intuendum quod quos dicit omnes in eo quod paulo ante posuit, qualiter gratia Dei pro omnibus gustaverit mortem, eosdem paulo post nuncupat multos, inferens, qui multos filios in gloriam adduxerat. Haec divinorum eloquiorum auctoritas intelligenter expensa, pro omnibus Dei Filium gustasse mortem sic accipi posse insinuat quemadmodum Deum velle omnes fieri salvos. Ut enim salvos fieri vult omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ decessorib: haber&᷑ bene ergo deeo om̃s in comune senserunt ut potecunctis & a mori
fuerit & honori. Verũ ne quod cauendũ &iã saecularib: litteris dũ imbueremus cognouimꝰ
a more dostorũ amplesti iudicemur errores eorũ unde ꝓbẽ idem augustiñ dehostatur in memo¬
rato debono ꝑ seuerantiae lib ro his uerbis quan quã neminẽ uelim sic amplesti om̃a mea ut mne sequa¬
tur nis in his in quib me nonerrare᷑ ꝑspexerit ac ñ potius unde potissimũ quaerendũ ẽ uestigareue¬

Expanded text:
er decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in commune senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori. » Verum ne, quod cavendum etiam saecularibus litteris dum imbueremur cognovimus, amore doctorum amplecti judicemur errores eorum unde probe idem Augustinus dehortatur in memorato de Dono perseverantiae libro his verbis: « Quanquam neminem velim sic amplecti omnia mea ut me sequatur, nisi in his in quibus me non errare perspexerit, »  ac non potius unde potissimum quaerendum est vestigare ve
Abbreviated transcription (Latin):
iux tamathe maticos. Eg̃ Nepicylus contratotius mundi motum feratur:
ergo stellacumerit in.  uidebit᷑ eẽ penes ã. &cum Ñ .ẽ. iustra ueritam¬
bitũ : ã. ã. zodiaciorbis ambitũ obisse crederetur : iuxta signoꝵ sequentium
ordinẽ ꝑgens : ẽ .S. aut̃ ambitu lustrato. Similit̃ &iam nuno ad sequentia
signa putabit᷑ ꝓgredi: ̃ Ñ porro ambitũ emensa rursum consistere puta¬

Expanded text:
iuxta mathematicos ΕΖΗ epicyclus contra totius mundi motum feratur. iuxta mathematicos ΕΖΗ epicyclus contra totius mundi motum feratur. Ergo stella cum erit in Η, uidebitur esse penes Δ, et cum ΕΗ lustrauerit ambitum, ΑΔ zodiaci orbis ambitum obisse credetur iuxta signorum sequentium ordinem pergens; ΕΖ autem ambitu lustrato similiter etiam nunc ad sequentia signa putabitur progredi, ΖΗ porro ambitum emensa rursum consistere puta
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ regradata : cũq ñ multũ spatii at reced& &ã nc̃ tanquã in .B. diuineo dẽ
locomor tari putat᷑: atuꝰcũ recesserit longus transitoq ÷̃ limite ad t̃ ꝑueritrur¬
sũ c̃istere in .a. & p̃cedentia signa existimabit p̃currissẽ recedensq ab .H. longius
dationum uisa patefient
Longum est demonstrandoł persequiqͣ  sit & quatinus accidat maxima
stollarum errantium altitudo quȩ uemedia quae minima seu per
encontros ferantur. seu ꝑepieydos circulos : Itaq ueniemus
ꝑtĩt̃ ad s̃ repedasse : Mathe mathi corũ tam̃ non eadem ÷ opp anioq sphiu¬
losophoꝵ: qͥ ñ ad eaq uident᷑ sꝯ ad naturalẽ stollarũ motũ anim aduertunt : nul¬
lã quippe stellã diuerso c̃trariouepiotu moueri c̃trauniũ se reimotũ circũ¬
actionẽq asser̃ : sꝯomñ s umi formit̃ ferris cđm naturã suã : faciã ergo uteiã

Expanded text:
esse regradata. Cumque non multum spatii a Ζ recedet, etiam nunc tamquam in Β diu in eodem esse regradata. Cumque non multum spatii a Ζ recedet, etiam nunc tamquam in Β diu in eodem loco morari putabitur; at uero cum recesserit longius transitoque Ε limite ad Η peruenerit, rursum consistere in Δ et praecedentia signa existimabitur praecurrisse recedensque ab Η longius dationum uisa patefiunt. Longum est demonstrando persequi quae sit et quatenus accidat maxima stellarum errantium altitudo, quaeue media, quae minima, seu per eccentros ferantur seu per epicyclos circulos. Itaque ueniemus non eadem est opinio quae philosophorum. Qui non ad ea quae uidentur sed ad naturalem stellarum motum animaduertunt; nullam quippe stellam diuerso contrarioue motu moueri contra uniuersae rei motum circumactionemque asserunt, sed omnes uniformiter ferri secundum naturam suam. Faciam ergo ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
M ꝑ quã medie tatẽ uelut axam ꝓpriũ feratur idẽ epicydus cũstella in sem&
locata zodia circuli parimotu hoc est aboriente in oc cidentem : agantur
&iam eregione ẽ oblique diȩ lineȩ stringentes utrũq extre mos am¬
bitus epicydi ẽ  .G̃. S̃ti ã ꝑq epicidi punctũ M̃ ducatuor in altum linea
ẽũ ã: ergostella cumerit . in .z. nobis eterra directo uisus pectantibus.
uidebitur consistere in regione odiaci inqua ẽ B: &cũ ⁊̃ .ẽ uist a uerit
ambitũ putauerit : odiaci B̃A. ambitũ ꝑ agrasse : & ad p̃cedentia signa uersũ
ꝓgressa eẽ similit̃ ẽ N ambitulustrato uidebitur &a Zodiaciambitũ bisse.
& ad p̃cedentia uersum signa&iã nunc festinanse : rursum. Ht̃ regione ꝑagra¬
ta uidebit᷑ nob̵ ꝑ aã ad .G̃. demũ repeda ssẽ obia facta signis se quacib: ꝓptereaq

Expanded text:
Μ, per quam medietatem uelut axem proprium feratur idem epicyclus cum stella in semet Μ, per quam medietatem uelut axem proprium feratur idem epicyclus cum stella in semet locata zodiaci circuli pari motu, hoc est ab oriente in occidentem. Agantur etiam e regione Θ obliquae duae lineae stringentes utrimque extremos ambitus epicycli ΘΖΒ-ΘΗΔ, perque epicycli punctum Μ ducatur in altum linea ΘΜΑ. Ergo stella cum erit in Ζ, nobis e terra directo uisu spectantibus uidebitur consistere in regione zodiaci in qua est Β, et cum ΖΕ lustrauerit ambitum, putabitur zodiaci ΒΑ ambitum peragrasse et ad praecedentia signa uersum progressa esse. Similiter ΕΗ ambitu lustrato uidebitur ΑΔ zodiaci ambitum obisse et ad praecedentia uersum signa nunc festinasse. Rursum ΗΖ regione peragrata uidebitur nobis per ΑΔ ad Β demum repedasse obuia facta signis sequacibus proptereaque
Abbreviated transcription (Latin):
alias causa n solida s łt alia sstellarũ corpora c̃tinente seasdẽq: om̃s ꝑ inde ut c&eras
stella sm inime errantes . infixa sẽe caelo atq exdiuersis regionib: dep̃ssisq & elati¬
orib: locis ad occidentẽ meare eaq: ẽẽ causã curcirtuloꝵ effigies depingatur. quia con¬
cursus adunum locum ex diuersis caeli plagis tamquam uestigia uariorum
delini & tramitum ut sinaues exomnibus maris regionib: adinũ eundẽq portũ
uariis temporib: deferantur : ac destellarũ quidẽ errantiũ in constantidis¬
cursione dictũ satis : Sequitur ut qm̃ uident᷑ quaedã nob̵ earũ modostare in pro¬
gressumodo regradari & interdũ precurre recertasigna. todia circuli
interdum remanere acrelinqui que causa sithuius imaginis consider&ur:
sitergo Todiacus circulus .a. St̃ acuius punctum in medie tate ẽ epicyclũ aut̃
erratȩ caecuius lib& stellae .ẽ. t̃ .N cuius itẽ punctũ imedietate sit lit tera

Expanded text:
alias cassas, solidas item alias stellarum corpora continentes, easdemque omnes, perinde ut ceteras stellas minime errantes, infixas esse caelo atque ex diuersis regionibus depressisque et elatioribus locis ad occidentem meare eamque esse causam cur circulorum effigies depingatur, quia concursus ad unum locum ex diuersis caeli plagis tamquam uestigia uariorum deliniet tramitum, ut si naues ex omnibus maris regionibus ad unum eundemque portum uariis temporibus deferantur. Ac de stellarum quidem errantium inconstanti discursione dictum satis. Sequitur ut, quoniam uidentur quaedam nobis earum modo stare in progressu, modo regradari et interdum praecurrere certa signa zodiaci circuli, interdum remanere ac relinqui, quae causa sit huius imaginis consideretur. Sit ergo zodiacus circulus ΑΒΓΔ cuius punctum in medietate Θ, epicyclus autem erraticae cuiuslibet stellae ΕΖΗ, cuius item punctum in medietate sit littera
Abbreviated transcription (Latin):
biuicẽ humilioresq̃: facti : mera enim p̃hensior difficilis est in ipsis propt̃ in se¬
parabilem prope cursum comitatũq: solus quoq mercurius minimo corpore
exiguoqrigne soli magis proximus ad herensq: eiusdem inflammnatione
obumbratur : mars duos supra seplanetas plerũq condit : fognon quoque
summus ab obsistente sibi occultatur foetonte. &om̃s planetas inminentessibi
ad direc tã lineã ratasstellas obumbrant̃luna itẽ dia metro a sole distans & incur¬
rens umbrã terrȩ: obscuratur : nec tam̃ omnib: mensib: sicutne omniquidẽ cceti

Expanded text:
inuicem humilioresque facti. Mera enim prehensio difficilis est in ipsis propter inseinuicem humilioresque facti. Mera enim prehensio difficilis est in ipsis propter inseparabilem prope concursum comitatumque. Solus quoque Mercurius minimo corpore exiguoque igni soli magis proximus adhaerensque eiusdem inflammatione obumbratur. Mars duos supra se planetas plerumque condit. Phaenon quoque summus ab obsistente sibi occultatur Phaethonte, et omnes planetes imminentes sibi ad directam lineam ratas stellas obumbrant. Luna item, diametro a sole distans et incurrens umbram terrae, obscuratur nec tamen omnibus mensibus, sicut ne omni quidem coet
Abbreviated transcription (Latin):
addemonsi u trationẽ coetuũ quos alio &iam nomine c̃cursus solemꝰ uocare . itemob¬
staculorũ effulsionũq & repentinarum obseo urationũerita porro dissertationis
initiũ tale : Quia naturalit̃ uisus nr̃ indirectũ parrigitur. est porrolonge excel
ita ut supͣ demons trabimus ordinat&s  ꝑspicuum est lunȩ globũ quie st infim
proximusq terrae c&eris ultra selocatis obstare siderib: : omãq tãrata quãe rran-¬
tia cũ int̃uisũ nrm & aliqđ exsiderib: ad direc tã lineã seobieterit obumbrare :
sol aut̃a cuilune p̃nun quam obst&. aliasstellas su periores diuersa ratione
condit. uel cum proximus factus lucissuae claritudine c&erorũ luces tegit.
uł cũ obiectusuo usu nr̃o resultat : Stilbon uero &lucifer & superiores auisu
nr̃o stellas interpositi remouent & plerumq sibi inuicem obsistunt : propter
men suras non aequas obliquationesq orbiũ & positionũ diuorsitatẽ : superiores

Expanded text:
ad demonstrationem coetuum quos alio etiam nomine concursus solemus uocare, item obstaculorum effulsionumque et repentinarum obscurationum. Erit porro dissertationis initium tale: quia naturaliter uisus noster in directum porrigitur, est porro longe excelsita ut supra demonstrauimus ordinatae, perspicuum est lunae globum, qui est infimus proximusque terrae, ceteris ultra se locatis obstare sideribus omniaque tam rata quam errantia, cum inter uisum nostrum et aliquod ex sideribus ad directam lineam se obiecerit, obumbrare. Sol autem, cui luna nonnumquam obstat, alias stellas superiores diuersa ratione condit, uel cum proximus factus lucis suae claritudine ceterorum luces tegit uel cum obiectu suo uisui nostro resultat. Stilbon uero et Lucifer et superiores a uisu nostro stellas interpositi remouent et plerumque sibi inuicem obsistunt propter mensuras non aequas obliquationesque orbium et positionum diuersitatem, superiores
Abbreviated transcription (Latin):
Propositum est probare quẽ ad modum triangulorum similium : unum mediũ
cõpetens inueniatur : sint duo similia triangula limitata grecis litteris unũ¬
A .s.Γ. A alterum B. ea aequis angulis. uno qui est sub . A. Bt alte¬
ro quiest sub: &bẽ : ubi autẽ aequales anguli : &iam latera ꝓcompe¬
tentierunt: ut a .ẜ. latus iuxta. Be. latussic s Blatus iuxta
B a latus: dico horum duum similium triangulorum &num medi¬
um competens inueniri : sit enim concessum directum esse. Ab latus¬
S ẽ laterierit &iam T Glatus indirectum. BA lateri : & coniungat
ducta linea indirectum latus qđ est. A : ergo quia est ut a g̃ latus
iuxta .S . ẽ. latus sic ꝑ ꝗ es. triangulũ iuata as ađ triangulũ subeadẽ

Expanded text:
Propositum est probare quem ad modum duum triangulorum similium unum medium competens inueniatur. Sint duo similia triangula limitata Graecis litteris, unum ΑΒΓΑ, alterum ΔΒΕΔ aequis angulis, uno qui est sub ΑΒΓ, altero qui est sub ΔΒΕ. Vbi autem aequales anguli, etiam latera pro competenti erunt; ut enim est ΑΒ latus iuxta ΒΕ latus, sic ΓΒ latus iuxta ΒΔ latus. Dico horum duum similium triangulorum unum medium competens inueniri. Sit enim concessum directum esse ΑΒ latus ΒΕ lateri, erit etiam ΓΒ latus directum ΒΔ lateri, et coniungat ducta linea in directum latus quod est ΑΔ. Ergo ut est ΑΒ latus iuxta ΒΕ latus, sic ΒΔΕΒ triangulum iuxta ΔΒΑΔ tri
Abbreviated transcription (Latin):
s̃r̃ latus uxta s̃ t̃ : ita as latus iuxta. s. H latusdico duũ horũ
similiũ parallelo grã morum inueniri mediũ aliud rationabile : sit
quippe directum. B .s latus .s. *. lateri erit igitur &iam . A.s. latus
Γ .N. lateri directũ & directis lineis a .a. & .e. ⁊ agant᷑ extimȩ lineȩ
A e. & ze compleaturq hoc pacto omnis figura: Vtigitur . Bs. latus
iuxta ⁊ latus. ita. .B. A. parallelo grãmũ iuxta .A.z. paralle¬
logrã mum : suntenim in eadem quadratura. A e sz: rursumq ut as
latus iuxta. ENlatus sic & parallelogrammũ .s.e. iuxta ⁊N parallelo¬
grãmũ suntenĩ haec quoq: inquadratura. AN ẽ e utergo B .A. paralle
logrãmum iuxta E⁊ paralle logrãmũ sicldem. At parallelogramũ
iuxta id quod suꝑ est. se parallelo grãmũ : Inuentum es tergo unum
medium id est Az parallelo grãmũ. Interduo similia parallelo grã¬
ma : quod fieri debuit : Nic hi lominus &iam intriangularibus formis

Expanded text:
 latus iuxta ΓΖ latus, ita ΔΓ latus iuxta ΓΗ latus. Dico duum horum similium parallelogrammorum inueniri medium aliud rationabile. Sit quippe directum ΒΓ latus ΓΖ lateri: erit igitur ΔΓ latus ΓΗ lateri directum, et directis lineis ΑΔ et ΘΖ agantur extimae lineae ΔΕ et ΖΕ compleaturque hoc pacto omnis figura. Vt igitur ΒΓ latus iuxta ΓΖ latus, ita ΒΔ parallelogrammum iuxta ΔΖ parallelogrammum, sunt enim in eadem quadratura ΑΕΒΖ. Rursumque ut ΔΓ latus iuxta ΓΗ latus, sic est parallelogrammum ΓΕ iuxta ΖΗ paralleloga ΔΖ parallelogrammum, sic item ΔΖ parallelogrammum iuxta id quod subter est ΓΘ parallelogrammum. Inuentum est ergo unum medium, id est ΔΖ parallelogrammum, inter duo similia parallelogramma, quod fieri debuit. IMG 2 Nihilo minus etiam in triangularibus formis
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ in quit si mundi corpus longitudinẽ & latitudinẽ solã soliditatẽ uero
nullã haberedeber& ess&q huius modi qualis ẽ ꝑfectorũ corporũ suꝑficies
una medietas sufficer& ad sem & ipsã uinciendã & extimas partes : Nunc
qm̃ soliditate opus erat mundano corpori. solida porronum quam
una sed duabus medietatibus uinciuntur : Id circo mundi opifex
interignem terramq: aera & aquam inseruit libratis elementis
salubrimodo ut quae cognatio est interignem & aquam eadem

Expanded text:
sae rei longitudinem et latitudinem solam, crassitudinem uero nullam habere deberet essetque huius modi, qualis est corporum solidorum superficies, una medietas sufficeret ad semet ipsam uinciendam et extimas partes. Nunc quoniam soliditate opus erat mundano corpori, solida porro numquam una sed duabus medietatibus uinciuntur, idcirco mundi opifex inter ignem terramque aera et aquam inseruit libratis isdem elementis salubri modo, ut quae cognatio est inter ignem et aera, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
prenosci futura : Vnũ genus somniorũ admittit atq apꝓbat. qđ exhis quȩ uigilantes agimus
autcogitamus. residens in memoria mou& interpellatq ꝑ qui etẽ gestarũ deliberatarumque
rerũ consciensanimas: Nec erat: Estenĩ &iã hȩc ꝓgenies somniorũ sed nonsola ut aristotiles putat
multeuip pt in cognita in opinataq neq umquam tẽptata annis sõniamꝰ: quotiens ꝓuenis se uspiã

Expanded text:
praenosci futura, unum genus somniorum admittit atque approbat, quod ex his quae uigilantes agimus aut cogitamus residens in memoria mouet interpellatque per quietem gestarum deliberatarumque rerum conscias animas. Nec errat; est enim etiam haec progenies somniorum, sed non sola, ut Aristoteles putat; multa quippe incognita inopinataque neque umquam temptata animis somniamus, quotiens prouenisse uspia
Abbreviated transcription (Latin):
nia uidemus ⁊ in ipsomundo : : ut enim sunt in ipsis materiis medietates q̃ int̃¬
positȩ totiu: mundi corp c̃tinuant iugit̃ : suntq int̃ignẽ & terrã duȩ modiotatos

Expanded text:
nia uidemus et in ipso mundo. Vt enim sunt in ipsis materiis medietates, quae interpositae totius mundi corpus continuant iugiter, suntque inter ignem et terram duae medietates
Abbreviated transcription (Latin):
utnumquãsit eadẽ anima sed diuers ahabeat᷑ aoq. mutabilis: cũ enĩ dicant corpus ẽẽ antiquus anima.
dant corpori princpatum: Id porro semꝑ fluitatq immutatur: & anim aigit᷑ que secundȩ condi¬
tionis est ead ẽpatia urquȩ corpꝰ Mutabit̃ ergo tẽpr & senio c& erisi tẽquȩ fertnatura corporis ad¬
tẽptabit᷑atq itumale fundata sententia honestũ inuenire nom potest exitũ : atuero exillis quiiugẽ
putant eẽ siluã &adunation e quadã sibi continuatã. En ped odes quidẽ principalẽ animȩ iuĩ cons¬
tituit incordesicdicens finguine cordis enĩ nos t̃ iug& intellectus: si quidẽ in tonis sensib ñr̃is sen

Expanded text:
ut numquam sit eadem anima sed diuersa habeatur atque mutabilis. Cum enim dicant corpus esse antiquius anima, dant corpori principatum. Id porro semper fluit atque immutatur; et anima igitur, quae secundae condicionis est, eadem patietur quae corpus; mutabitur ergo tempore et senio, ceteris item quae fert natura corporis attemptabitur. Atque ita male fundata sententia honestum inuenire non potest exitum. At uero ex illis, qui iugem putant esse siluam et adunatione quadam sibi continuatam, Empedocles quidem principalem animae uim constituit in corde sic dicens: Sanguine cordis enim noster uiget intellectus, siquidem intimis sensibus nostris sen
Abbreviated transcription (Latin):
orbes in pares esse fabricatum. qui contrariis motibus agitationibus que
uertantur iuxta dupli & tripli spatia in quib. solẽ & luuã & core roserraticosigues
cllocat : & limitũ quidẽ septũ sicratio prestatio : int̃uellarũ uere ternorum :¬
hanc dicunt ẽẽ rationẽ : Rursus tria numerꝰ aliꝰ quodđ̃ genere habauroptius
Prurorponim & ante oms ꝑfectus est. habens initium sino medi&te quibus

Expanded text:
orbes impares» esse fabricatum, qui contrariis motibus agitationibusque orbes impares» esse fabricatum, qui contrariis motibus agitationibusque uertantur iuxta «dupli et tripli» spatia, in quibus solem et lunam et ceteros erraticos ignes collocat. Et limitum quidem septem sic ratio praestatur, interuallorum uero ternorum hanc dicunt esse rationem: rursus enim tria numerus alio quodam genere habetur optimus. Primus enim et ante omnes perfectus e
Abbreviated transcription (Latin):
incrementa : Quinta plenã iiuenilis &atis ad ferat ꝑfectionẽ : In egritudinib: quoq:
luxta eundẽ numerũ motus fieriusus experienti᷑q: docuit : & hyppo cratescum sepe
alias in plerisq libris suisitũ &iam in his euident̃ quos de ebdoma dibus instituit
denumerant quoq: sensuum qui omnium qui sunt incapite septem meatus:
oculorum aurium narium atq oris uitalia quoq paris numeri lingua
pulmo cor, Lien hepar duor enes : uocalium quoq literarum numerus
idem ex quibus consonanium confragositas leuigatur : lunȩ quoq cres¬
centis & senescentis multi formis illa trans figuratio. In eodem numeronota¬
tur: si quidem de obscura crescente lumine fiat bi cornis. dehinc sectilis
de hinc dimidiatomaior. dehinc plena retrorsumq: maior dimiato sectilis. bicor¬
nis quid quod inmundo septẽ supplan&es distantes a se musscomudulamine
sicut ipse testatur. cumdicit dm̃ sexies scidis se paturȩ circulum. septem que

Expanded text:
incrementa staturae, quinta plenam iuuenilis aetatis affert perfectionem. In aegritudinibus quoque iuxta eundem numerum motus fieri usus experientiaque docuit et Hippocrates cum saepe alias in plerisque libris suis tum etiam in his euidenter quos de hebdomadibus instituit. Dinumerantur quoque sensuum omnium qui sunt in capite septem meatus, oculorum aurium narium atque oris. Vitalia quoque paris numeri, lingua pulmo cor lien hepar duo renes. Vocalium quoque litterarum numerus idem ex quibus consonantium confragositas leuigatur. Lunae quoque crescentis et senescentis multiformis illa transfiguratio in eodem numero notatur, siquidem de obscura crescente lumine fit bicornis, dehinc sectilis, dehinc dimidiato maior, dehinc plena, retrorsumque maior, dimidiato sectilis bicornis. Quid quod in mundo septem sunt planetes distantes a se musico modulamine, sicut ipse testatur, cum dicit deum «sexies scidisse» diuersae naturae circulum «septemque
Abbreviated transcription (Latin):
Cunlegi quipartat si quat᷑ q prinapis diuenoranda uesti gi abcatam senꝑuitamigit iuretale gi ꝑpauesano¬
uitã exi gunt done peniteat easdelictoꝵ sã o expiatis q qrimimib dem aeps adimmortalis dĩ & aeternarum
diu narum potes tatum doros reuertantur: &ille legisrigor exdeteriore fortuna transi tũ fieri sinit
ad beatã qu od fieri certe non possetsi omnia cons triota essentuni fermi quadam & rigida at q reuoca¬
biline uessitate : Exquo appar& prouidentiam quidẽ omiã intrase arcumplexam tenere : quippe omni a
quic̃ scdum candem reste adminis trantur : Ato fatum proui dentiae satum est: Contnet aut̃ta qst̃¬
quaes fatalia ȩqͣue omnia quae casui fortun a ueiunt : Qudigit᷑ si biuo luit truotatus huuis tam lar

Expanded text:
aepe diximus. Cui legi qui pareat sequaturque principis dei ueneranda uestigia, beatam semper uitam agit iuxta legis perpetuae sancundum fatum uitam exigunt, donec paeniteat eas delictorum suorum expiatisque criminibus deinceps ad immortalis dei et aeternarum diuinarum potestatum choros reuertantur et ille legis rigor ex deteriore fortuna transitum fieri sinat ad beatam, quod fieri certe non posset, si omnia constricta essent uniformi quadam et rigida atque inreuocabili necessitate. Ex quo apparet prouidentiam quidem omnia intra se circumplexam tenere, quippe omnia secundum eandem recte administrantur; at uero fatum prouidentiae scitum est, continet autem quae sunt fatalia, eaque omnia quae casu fortunaue fiunt. Quid igitur sibi uoluit tractatus huius tam lar
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas in caloreignis. tẽ ꝓpria. siccitas aeris humor ignito ergo aere & aliquatenꝰ c̃uerso
innaturã ignis. humor quidẽ ad siccitatẽ facit transitũ: Calorautẽ cõmunis qualitasneq
inigne neq: inaere residebit: nec uero nusquã erit: manebitigit᷑ insilua: Ex quo ꝑspicuũ ÷
qđ inillacorporum mutua per mutatione inuenitur silua aniquis sima & principalis
subiectio ꝑ inde ut cȩramollis inqua in primuntur signacula aututeorum quȩ gerantur cõ¬
mune omnium receptaculum: Quibus itadecursis sequitur ut ancorpus siluasit conside¬
remus. Neque corpus neq: incorporeum quiddam posse duci simplicit̃ puto sedtã corpꝰ
quam in corporeum possibilitate: Quippe corpus dicitur Corpus &ͥ silua constat & quali

Expanded text:
qualitas in calore. Ignis item propria siccitas, aeris humor; ignito ergo aere et aliquatenus conuerso qualitas in calore. Ignis item propria siccitas, aeris humor; ignito ergo aere et aliquatenus conuerso in naturam ignis, humor quidem ad siccitatem facit transitum, calor autem, communis qualitas, neque in igni neque in aere residebit, nec uero nusquam erit: manebit igitur in silua. Ex quo perspicuum est quod, in illa corporum mutua permutatione, inuenitur silua antiquissima et principalis subiectio, perinde ut cera mollis in qua imprimuntur signacula, aut ut eorum quae generantur commune omnium receptaculum. Quibus ita decursis sequitur ut an corpus silua sit consideremus. Neque corpus neque incorporeum quiddam posse dici simpliciter puto sed tam corpus quam incorporeum possibilitate; quippe quod proprie dicitur corpus ex silua constat et quali