comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contra me. Ueni igitur & maledic po¬
pulo huic qui fortior me est. si quomͦ
possim ꝑcutere & eicere eum de terra
mea Noui enĩ quod benedictus sit cui
benedixeris. & maledictus in quem ma¬
ledicta congesseris. Perrexerunt se
niores moabꝰ & maiores natu madian.
habentes diumnationis precium in ma¬
nibus. Cumq uenissent ad balaam
& narrassent ei omĩa uerba balach. ille
respondit. Manete hic nocte. & respon¬
debo quicquid mihi dixerit dñs. Ma¬
nentibus autem illis apud balaam.
uenit ds̃ & ait ad eum: Quid sibi uo¬
dit Balach filius sepphor rex mo¬
abitarum misit ad me dicens. Ecee
populus qui egressus est de egypto ope¬
ruit suꝑficiem terrȩ. ueni & maledio
ei si quomodo possim pugnans abige¬
re eum. Dixitq dñs ad balaam S
ire cum eis. neq maledicas populo
quia benedictus est. Qui mane con¬
surgens. dixit ad principes. Ite in tã
uram. quia ꝓhibuit me ds̃ uenire.
uobiscum. Reuersi principes. dixertꝰ

Expanded text:
contra me veni igitur et maledic pocontra me veni igitur et maledic populo huic quia fortior me est si quo modo possim percutere et eicere eum de terra mea novi enim quod benedictus sit cui benedixeris et maledictus in quem maledicta coseniores Moab, et majores natu Madian, habentes divinationis pretium in manibus. Cumque venissent ad Balaam, et narrassent ei omnia verba Balac, ille respondit: Manete hic nocte, et respondebo quidquid mihi dixerit Dominus. Manentibus autem illis apud Balaam, venit Deus, et ait ad eum: Quid sibi vodit: Balac, filius Sepphor rex Moabitarum, misit ad me, dicens: Ecce populus qui egressus est de Aegypto, operuit superficiem terrae: veni et maledic ei, si quo modo possim pugnans abigere eum. Dixitque Deus ad Balaam: Noli ire cum eis, neque maledicas populo, quia benedictus est. Qui mane consurgens dixit ad principes: Ite in terram vestram, quia prohibuit me Dominus venire vobiscum. Reversi principes dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ne timeas eum. quia in manu tua
tradidi illum & omnem populum eius¬
ac terram eius. Faciesq illi. sicut feci¬
sti seon regi amorreorum habitatori
esebon. Percusserunt igitur & hunc
cum filiis suis urauersumꝙ populum
eius usq ad internecionem. & possede¬
runt terram illius. INU¬
Orofectiꝙ castra metati sunt in campe¬
stribus moab ubi transiordanen hieri¬
cho sita est. Uidens autẽ balach filius
sepphor omnia quȩ fecerat isrł amor¬
reo. & quod ꝑtimuissent eum moabitę
& impetum eius ferre non possent.
dixit ad maiores natu madian. Ita
delebit hic populus om̃s qui in nr̃is fi¬
nibus cõmorantur: quomodo solet bos
herbas usq ad radices carpere. Ipse erat
eo tempore rex in moab Misit ergo
nuntios ad balaam filium beor ariolũ
qui habitabat suꝑ flumen terrę filio¬
rum ammon. ut uocarent eum ac di¬
cerent: Ecce egressus est populus exegyp¬
to. qui operuit suꝑficiem terrȩ̨ sedeas

Expanded text:
ne timeas eum quia in manu tua ne timeas eum quia in manu tua tradidi illum et omnem populum ac terram eius faciesque illi sicut fecisti Seon regi Amorreorum habitatori Esebon percusserunt igitur et hunc cum filiis suis universumque populum eius usque ad internicionem et possederunt terram illius profectique castrametati sunt in campestribus Moab ubi trans Iordanem Hierichus sita est videns autem Balac filius Sepphor omnia quae fecerat Israhel Amorreo et quod pertimuissent eum Moabitae et impetum eius ferre non possent dixit ad maiores natu Madian ita delebit hic populus omnes qui in nostris finibus commorantur quomodo solet bos herbas usque ad radices carpere ipse erat eo tempore rex in Moab misit ergo nuntios ad Balaam filium Beor ariolum qui habitabat super flumen terrae filiorum Ammon ut vocarent eum et dicerent ecce egressus est populus ex Aegypto qui operuit superficiem terrae sedens
Abbreviated transcription (Latin):
sessa est terra eius ab arnon usq in iebboc
& filios ammon. quia forti pręsidio
tenebantur termini ammonitarum:
Tulit ergo isrł oms ciuitates eius. & ha¬
bitauit in urbibus amorrȩi. in esebon
scilicet & uiculis eus: Urbs esebon
fuit regis seon amorrei. qui pugnauit
contra regem moab & tulit omnẽ terrã
quȩ dicionis illius fuerat usque arnon
Iccirco dicitur in ꝓuerbus. Uenite in
esebon. ȩdificetur & construatur cuu¬
tasseon. Ignis egressus est de esebon.
flamma de oppido seon. & deuorauit
har moabitarum. & habitatores ex¬
celsorum arnon: Uȩ tibi moab. peristi
popule chamos. Dedit filios eius in fugã
& filias in captiuitatem regi amorreorũ
seon. Iugum ipsorum disperiit ab esebon
usq dibon. lassi ꝑuenerunt in nophe
ceperunt uiculos & possederunt habita¬
tores. Uerteruntq se & ascenderunt
per uiam basan. & occurrit eis ogrex
basan cum omi populo suo pugnatu¬
rus in edrai. Dixitq dñs ad moysen:

Expanded text:
sessa est terra eius ab Arnon usque Iebboc sessa est terra eius ab Arnon usque Iebboc et filios Ammon quia forti praesidio tenebantur termini Ammanitarum tulit ergo Israhel omnes civitates eius et habitavit in urbibus Amorrei in Esebon scilicet et viculis eius urbs Esebon fuit regis Seon Amorrei qui pugnavit contra regem Moab et tulit omnem terram quae dicionis illius fuerat usque Arnon idcirco dicitur in proverbio venite in Esebon aedificetur et construatur civitas Seon ignis egressus est de Esebon flamma de oppido Seon et devoravit Ar Moabitarum et habitatores excelsorum Arnon vae tibi Moab peristi popule Chamos dedit filios eius in fugam et filias in captivitatem regi Amorreorum Seon iugum ipsorum disperiit ab Esebon usque Dibon lassi pervenerunt in Nophe ceperunt viculos et possederunt habitatores verteruntque se et ascenderunt per viam Basan et occurrit eis Og rex Basan cum omni populo suo pugnaturus in Edrai dixitque Dominus ad Mosen
Abbreviated transcription (Latin):
tibus arnon: Scopuli torrentium in¬
clinati sunt ut requiescerent in arnon.¬
& recumberent in finibus moabitarũ.
Ex eo loco apparuit prteus. suꝑ quo
locutus est dñs ad moysen: Congrega
populum. & dabo ei aquam Tuncꝰ
ceciit ifrahel carmen istud. Ascendat
puteus concinebant. puteus quem fode¬
runt principes & parauerunt duces
lis suis. De solitudine. matthana. &
de matthana. nahaliel: De nahaliel
in maboth. De maboth. uallis est in re¬
gione moab in uertice phasga. & quod
respicit contra desertum: Misit autẽ
isrł nuntios ad seon regem amorreoꝵ
dicens. Obsecro. ut transire mihi lice¬
at ꝑ terram tuam: Non declinabimꝰ
in agros & uineas. non bibemus aquas
ex puteis. Uia regia gradiemur: donec
transeamus terminos tuos. Qui con¬
cedere noluit ut transiret isrł ꝑfines
suos. quinpotius exercitu congregato
egressus est obuiam in desertum. & ue¬
nit iniasa. pugnauitq contra eum
A quo percussus est in ore gladii. & pos

Expanded text:
tibus Arnon. Scopuli torrentium intibus Arnon. Scopuli torrentium inclinati sunt, ut requiescerent in Ar, et recumberent in finibus Moabitarum.ex eo loco apparuit puteus, super quo locutus est Dominus ad Mosen: Congrega populum, et dabo ei aquam. Tunc cecinit Israel carmen istud: Ascendat puteus. Concinebant: Puteus, quem foderunt principes, et paraverunt duces lis suis. De solitudine, Matthana: et de Matthana, Nahaliel: de Nahaliel in Bamoth. De Bamoth, vallis est in regione Moab, in vertice Phasga, quod respicit contra desertum. Misit autem Israel nuntios ad Seon regem Amorrhaeorum, dicens: Obsecro ut transire mihi liceat per terram tuam, non declinabimus in agros et in vineas, non bibemus aquas ex puteis, via regia gradiemur, donec transeamus terminos tuos. Qui concedere noluit, ut transiret Israel per fines suos: quin potius, exercitu congregato, egressus est obviam in desertum, et venit in Jasa, pugnavitque contra eum. A quo percussu
Abbreviated transcription (Latin):
Locutusq contra dñm & moysenait
Cur eduxisti nos de egypto. ut more¬
remur in solitudine De est panis. ñ
sunt aquae Anima nr̃a iam nausiat
suꝑ cibo isto leuissimo. Quam obrem
misit dñs in populum ignitos serpen¬
tes. ad quorum plagas & mortes pluri¬
morum uenerunt ad moysen atque
dixerunt. Peccauimus. quia locuti
sumus contra dñm & te: Ora. ut tollat
a nobis serpentes. Orauitq moyses ꝓ
populo. & locutus est dñs ad eũ Fac ser¬
pentem ȩneum. & pone eum ꝓsigno.
Qui percussus aspexerit eum. uiuet.
Fecit ergo moyses serpentem ȩneum.
& posuit ꝓsigno. Quem cum percussi
aspiciebant. sanabantur. Profectiq
filui isre. castra metati sunt in oboth.
Vnde egressi. fixere tentoria in hieaba¬
rim in solitudine quȩ respicit moab
contra orientalem plagam. Et inde mo
deserto & prominet in finibus amorrȩi
Siquidem arnon terminus est moab.
diuidens moabitas & amorrȩos. Vnde
dicitur in libro bellorum dñi. Sicut
fecit in mari rubro. sic faciet in torren¬

Expanded text:
tusque contra Dominum et Moysen ait: Cur eduxisti nos de Aegypto, ut moreremur in solitudine? Deest panis, non sunt aquae. Anima nostra jam nauseat super cibo isto levissimo. Quamobrem misit Dominus in populum ignitos serpentes. Ad quorum plagas et mortes plurimorum, venerunt ad Moysen atque dixerunt: Peccavimus, quia locuti sumus contra Dominum et te. Ora ut tollat a nobis serpentes. Oravit Moyses pro LX. Et locutus est Dominus ad eum: Fac serpentem, et pone eum pro signo, qui percussus aspexerit eum, vivet. Fecit ergo Moses serpentem aeneum, et posuit eum pro signo; quem cum percussi aspicerent, sanabantur. Profectique filii Israel castrametati sunt in Oboth. Unde egressi fixere tentoria in Hieabarim, in solitudine, quae respicit Moab contra orientalem plagam. Et inde movdeserto, et prominet in finibus Amorrhaei. Siquidem Arnon terminus est in Moab, dividens Moabitas et Amorrhaeos. Unde dicitur in libro Bellorum Domini: Sicut fecit in mari Rubro, sic faciet in torren
Abbreviated transcription (Latin):
& omne reptile quod mouetur super
humum. cunctiq homines qui sunt suꝑ
faciem terrȩ: Et subuertentur montes
& cadent sepes. & omnis murus in terrã
corruet. Et conuocabo aduersũ eum
in cunctis montibus meis gladium. ait
dñs ds̃. Gladius unius cuiusq in fratrẽ
suum dirigetur. & iudicabo eum peste
& sanguine & imbre uehementi & lapi¬
dibus immensis. Ignem & sulphur pluã
suꝑ eum & suꝑ exercitũ eius & suꝑ popłoi
multos qui sunt cunt eo. & magnificabor

Expanded text:
et omne reptile quod movetur super et omne reptile quod movetur super humum, cunctique homines qui sunt super faciem terrae: Et subvertentur montes, et cadent sepes, et omnis murus in terram corruet. Et convocabo adversus eum in cunctis montibus meis gladium, ait Dominus Deus: gladius uniuscujusque in fratrem suum dirigetur. Et judicabo eum peste, et sanguine, et imbre vehementi, et lapidibus immensis: Ignem et sulphur pluam super eum, et super exercitum ejus, et super populos multos, qui sunt cum eo. Et magnificabor
Abbreviated transcription (Latin):
minis. & dices ad gog. Hȩc dicit dñs ds̃.
Nunquid non indie illo cũ habitauerit
populus meus confidenter scies & uenies
de loco tuo a lateribus aquilonis tu &
populi multi tecum. ascensores equorũ
uniuersi. coetus magnus & exercitus ue¬
hemens. & ascendes super popłm meum
isrł quasi nubes ut operias terrã: In no¬
uissimis diebus eris: Et adducam te suꝑ
terrã meam. ut sciant gentes meȩ cum
scĩficatus fuero inte in oculis eorũ o gog
Hȩc dicit dñs ds̃. Tu ergo ille es de quo
locutus sum in diebus antiquis in manu
seruorũ meorum prophetarum isrł.
qui prophetauerunt in diebus illorum
temporum ut adducerem te super eos
Et erit indie illa in die aduentus gog
super terram isrł ait dñs ds̃. ascendet
indignatio mea in furore meo & inzelo
meo. In igne irȩ meȩ locutus sum: quia
in die illa erit cõmotio magna super
terram isrt. & cõmouebuntur a facie mea
pisces maris & uolucres cęli & bestiȩ agri

Expanded text:
minis et dices ad Gog haec dicit Dominus Deus minis et dices ad Gog haec dicit Dominus Deus numquid non in die illo cum habitaverit populus meus Israhel confidenter scies et venies de loco tuo a lateribus aquilonis tu et populi multi tecum ascensores equorum universi coetus magnus et exercitus vehemens et ascendes super populum meum Israhel quasi nubes ut operias terram in novissimis diebus eris et adducam te super terram meam ut sciant gentes me cum sanctificatus fuero in te in oculis eorum o Gog haec dicit Dominus Deus tu ergo ille es de quo locutus sum in diebus antiquis in manu servorum meorum prophetarum Israhel qui prophetaverunt in diebus illorum temporum ut adducerem te super eos et erit in die illa in die adventus Gog super terram Israhel ait Dominus Deus ascendet indignatio mea in furore meo et in zelo meo in igne irae meae locutuin die illa erit commotio magna super terram Israel: et commovebuntur a facie mea pisces maris, et volucres coeli, et bestiae agri,
Abbreviated transcription (Latin):
denter uniuersi : Ascendens autẽ quasi
tempestas uenies & quasi nubes. ut ope¬
rias terram tu & omnia agmina tua
& populi multi tecum: Hȩc dicit dñs
ds̃. In die illa ascendent sermones suꝑ
cor tuum. & cogitabis cogitationem pes¬
simam & dices: Ascendam ad terram
absq muro. ueniam ad quiescentes ha¬
bitantesq secure Om̃s hi habitant sine
muro. uectes & portȩ non sunt eis. ut di¬
ripias spolia & inuadas prȩdam. ut infe¬
ras manum tuam super eos qui deserti
fuerant & postea restituti. & suꝑ popłm
qui est congregatus ex gentibus. qui possi¬
dere coepit & esse habitator umbilici
terrȩ. Saba & dadan & negotiatores
tharsis. & om̃s leones eius dicent tibi
Nunquid ad sumenda spolia tu uenis
Cece ad diripiendam prȩdam congrega¬
sti multitudinẽ tuam. ut tollas argen¬
tum & aurum. auferas supellectilem
atq substantiam. & diripias manubias
infinitas. Propterea uaticinare fili ho¬

Expanded text:
denter universi. Ascendens autem quasi denter universi. Ascendens autem quasi tempestas venies, et quasi nubes, ut operias terram tu, et omnia agmina tua, et populi multi tecum. Haec dicit Dominus Deus in die illa ascendent sermones super cor tuum et cogitabis cogitationem pessimam et dices ascendam ad terram absque muro veniam ad quiescentes habitantesque secure omnes habitant sine muro vectes et portae non sunt eis ut diripias spolia et invadas praedam ut inferas manum tuam super eos qui deserti fuerant et postea restituti et super populum qui est congregatus ex gentibus qui possidere coepit et esse habitator umbilici terrae Seba et Dedan et negotiatores Tharsis et omnes leones eius dicent tibi numquid ad sumenda spolia tu venis ecce ad diripiendam praedam congregasti multitudinem tuam ut tollas argentum et aurum auferas supellectilem atque substantiam et diripias manubias infinitas propterea vaticinare fili ho
Abbreviated transcription (Latin):
t factus est sermo dñi ad me dicens:
Hili hominis. pone faciem tuam con¬
tra gog & terram magog principem
capitis mosoch & thubal. & uaticinare
de eo. & dices ad eum. Hec dicit dñs ds̃.
Ecce ego ad te gog principem capitis
mosoch & thubal: & circum agam te
St ponam frenum in maxillis tuis. &
educam te & omnem exercitũ tuum
equos & equites uestitos loricis uniuer¬
sos. multitudinem magnam hastam &
clẏpeum arripientium & gladium:
persȩ. ȩthyopes. & libies cum eis om̃s
scutati & galeati. gomer & uniuersa
agmina eius. domus thogorma latera
aquilonis & totum robur eius. popłiq
multi tecum. Prȩpara & instrue te &
omnem multitudinem tuam quȩ co¬
aceruata est ad te. & esto eis in prȩceptũ
Post dies autẽ multos uisitaberis. In no¬
uissimo annorum uenies ad terrã quȩ
reuersa est agladio. & congreta est de
populis multis ad montes isrł qui fue¬
runt deserti iugiter. hec de populis
educta est. & habitauerunt in ea confi¬

Expanded text:
t factus est sermo Domini ad me dicens fili hominis pone faciem tuam contra Gog terram Magog principem capitis Mosoch et Thubal et vaticinare de eo et dices ad eum haec dicit Dominus Deus ecce ego ad te Gog principem capitis Mosoch et Thubal et circumagam te et ponam frenum in maxillis tuis et educam te et oequos et equites vestitos loricis universos, multitudinem magnam, hastam et clypeum arripientium, et gladium: Persae, Aethiopes, et Libyes cum eis, omnes scutati et galeati. Gomer, et universa agmina ejus, domus Thogorma, latera aquilonis, et totum robur ejus, populique multi tecum. Praepara, et instrue te, et omnem multitudinem tuam, quae coacervata est ad te: et esto eis in praeceptum. Post dies multos visitaberis: in novissimo annorum venies ad terram, quae reversa est a gladio, et congregata est de populis multis ad montes Israel, qui fuerunt deserti jugiter: Haec de populis educta est, et habitabunt in ea confi
Abbreviated transcription (Latin):
ea igne septem annis. Et non portabt̃
ligna de regionibus neq succident de
saltibus. qm̃ arma succendent igni. &
depredabuntur eos quibus prȩdȩ fuerant.
& diripient uastatores suos ait dñs ds̃.
Et erit in die illa dabo gog locũ nomi
natum sepulcrum in isrł uallem uiato
& omnẽ multitudinem eius. & uocabi¬
tur uallis multitudinis gog:. Et sepeli¬
ent eos domus isrł. ut mundent terrã
septẽ mensibus. Sepeliet autẽ omĩs po
qua glorificatus sum ait dñs ds̃: Et ui¬
ros uigiter constituent lustrantes terrã
qui sepeliant & requirant eos qui reman¬
serant super faciem terrȩ. ut emundent
eam. Post menses autẽ septem quȩrere
incipient. & circũibunt pera grantes ter¬
ram: Cumq uiderint os hominis. statu¬
ent iuxta illud titulum. donec sepeli¬
ant illud polinctores in ualle multitu¬
dinis gog. Nomen autẽ ciuitatis amona
& mundabunt terram.

Expanded text:
ea igne septem annis et non portabunt ea igne septem annis et non portabunt ligna de regionibus neque succident de saltibus quoniam arma succendent igne et depraedabuntur eos quibus praedae fuerant et diripient vastatores suos ait Dominus Deus et erit in die illa dabo Gog locunatum sepulcrum in Israel: vallem viatoret omnem multitudinem ejus, et vocabitur vallis multitudinis Gog. Et sepelient eos domus Israel, ut mundent terram septem mensibus. Sepeliet autem  Al. addqua glorificatus sum, ait Dominus Deus. Et viros jugiter constituent lustrantes terram, qui sepeliant et requirant eos qui remanserant super faciem terrae, ut emundent eam: Post menses autem septem quaerere incipient: et circuibunt peragrantes terram: Cumque viderint os hominis, statuent juxta illud titulum, donec sepeliant illud pollinctores in valle multitudinis Gog. Nomen autem civitatis Amona, et mundabunt terram.
Abbreviated transcription (Latin):
gog. & dices. Hȩc dicit dñs ds̃ . Ecce ego
suꝑ te gog principem capitis mosoch &
thubal. & circum agam te & reducã te. &
ascendere faciam de lateribus aquilonis.
& adducã te suꝑ montes isrł. Et ꝑcutiã
arcum tuum in manu sinistra tua. & sa¬
gittas tuas de manu dextera tua deiciã
Super montes isrł cadestu. & omĩa ag¬
mina tua & populi qui sunt tecũ. Feris.
auibus. omĩq uolatili & bestus terrȩ dedi
te deuorandum: Suꝑ faciem agri cades.
quia ego locutus sum ait dñs ds. Et emit¬
tam ignem in magog & in his qui habitant
in insulis confidenter: & scient quia ego dñs.
Et nomen scm̃ meum notũ faciam in
medio popłi mei. & non polluam nomen
sem̃ meum amplius. & scient gentes qͥa
ego dñs sc̃s isrt. Ecce uenit & factum ẽ.
ait dñs ds̃. Hȩc est dies. de qua locutus
sum: Et egredientur habitatores de ciui¬
tatibus isrt. & succendent & cõburent ar¬
ma. clẏpeum & hastas. arcum & sagntas
& baculos manus & contos. & succendent

Expanded text:
ecce ego super te Gog principem capitis Mosoch et Thubal et circumagam te et seducam te et ascendere faciam de lateribus aquilonis et adducam te super montes Israhel et percutiam arcum tuum in manu sinistra tua et sagittas tuas de manu dextera tua deiciam super montes Israhel cades tu et omnia agmina tua et populi qui sunt tecum feris avibus omnique volatili et bestiis terrae dedi te devorandum super faciem agri cades quia ego locutus sum ait Dominus Deus et emittam ignem in Magog et in his qui habitant in insulis confidenter et scient quia ego Dominus et nomen sanctum meum notum famei Israhel et non polluam nomen sanctum meum amplius et scient gentes quia ego Dominus Sanctus Israhel ecce venit et factum est ait Dominus Deus haec est dies de qua locutus sum et egredientur habitatores de civitatibus Israhel et succendent et conburent arma clypeum et hastas arcum et sagittas et baculos manus et contos et succendent
Abbreviated transcription (Latin):
meis. & pergens ad gregem affer mihi
duos hedos optimos. ut faciam ex eis er¬
bos patri tuo. quib libenter uesctur.
quos cum intuleris & comederit. bene¬
dicat tibi priusquã moriatur. Cui
ille respondit. Nosti quod esau frater
meus homo pilosus sit & ego lenis: si at¬
trectauerit me pater meus & senserit.
timeo ne putet sibi uoluisse illudere.

Expanded text:
meis: et perges ad gregem, afferque mihi meis: et perges ad gregem, afferque mihi duos hoedos optimos, ut faciam ex eis cibos patri tuo, quibus ille vescetur: quos cum intuleris, et comederit, benedicat tibi, priusquam moriatur. Cui ille respondit: Nosti quod Esau frater meus homo pilosus sit et ego lenis: si attrectaverit me pater meus, et senserit, timeo putet s
Abbreviated transcription (Latin):
Et neme irrbi impositum est bersa¬
bee usq in prȩsentem diem: Esau ue¬
ro quadragenarius duxit uxores iu¬
dith filiam beeri hethei & basemath
filiam helom eiusdem loci. quȩ ambę
offenderant animum isaac & rebecce.
uerunt oculi eius. & uidere non pote¬
rat. Uocauitq esau filium suũ maio
rem. & dixit ei. Filimi. Qui respon¬
dit. Ad sum Cui pater. uides inquit
quod senuerim. & ignorem diem mor¬
tis meȩ. Sume arma tua pharetram
& arcum. & egredere foras: Cunq ue¬
natu aliquid apprehenderis. fac mihi
inde pulmentum sicut uelle me nosti
& affer ut comedam. & benedicat tibi
anima mea antequam moriar Quod
cum audisset rebecca & ille abisset in
agrum ut iussionem patris expleret.
dixit filio suo iacob Audiui patrem
tuum loquentem cum esau fratre tuo.
& dicentem ei Affer mihi de uenatio¬
ne tua & fac cibos ut comedam. & bene¬
dicam tibi coram dño antequã moriarꝰ
Nunc ergo filimi adquiesce consilus

Expanded text:
et nomen urbi impositum est Bersaet nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccaeverunt oculi ejus, et videre non poterat: vocavitque Esau filium suum majorem, et dixit ei: Fili mi. Qui respondit: Adsum. Cui pater: Vides, inquit, quod senuerim, et ignorem diem mortis meae. Sume arma tua, pharetram et arcum, et egredere foras: Cumque venatu aliquid apprehenderis, fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti, et affer, ut comedam, et benedicat tibi anima mea antequam moriar. Quod cum audisset Rebecca, et ille abiisset in agrum ut jussionem patris expleret, dixit filio suo Jacob: Audivi patrem tuum loquentem cum Esau, fratre tuo, et dicentem ei: Affer mihi de venatione tua, et fac cibos ut comedam, et benedicam tibi coram Domino antequam moriar. Nunc ergo, fi
Abbreviated transcription (Latin):
autem ex illo loco inbersabee. ubi ap¬
paruit ei dñs in ipsa nocte dicens. Ego
sum ds̃ abraham patris tui: Noli me¬
tuere quia tecum sum. & benedicam
tibi & multiplicabo semen tuũ ꝓpter
seruum meum abraham: Itaq ędifi¬
cauit ibi altare. Et inuocato nomi¬
ne cdũ. extendit tabernaculũ. Prȩce¬
pitq serius suis. ut foderent puteum:
A quem locum cũ uenissent de gera
est eis isaac: Quid uenistis ad me ho¬
minem quem odistis & expulistis a uo¬
bis: Qui responderunt. Vidimus tecũ
foelus. ut non facias nobis quicquam
mali sicut & nos nihil tuoꝵ attiginius
nec fecimus quod te lederet. sea cion
pace dimisimus auctum beneditio¬
ne dñi. Pecit ergo eis conuitunm. Et
post cibum & potum surgentes mane.
urauerunt sibi mutuc Dimisitq: eos
usaac pacifice in locũ suũ Ecce autẽ
uenerunt in pso che serui isa as. an¬
iluti antes e de puteouem fode¬
rantatq dicente : Inue nmus aquã
Ende ar ueli auit eum abundantiã

Expanded text:
autem ex illo loco in Bersabee, ubi apautem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Gerariest eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: Vidimus tecum foedus, ut non facias nobis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
aqtrentori & famibiȩ pluri¬
inurt Od sc muident.s ei palesti¬
ra omis putetã enos ioderant serui
patris illius ab rahani ille tempore
obstruxerunt implentes humo. intap¬
tum ut ipse abimelech diceret ad isaac:
recede a nobis qm̃ potentior nr̃i fac¬
tus es ualde: & ille discedens ut ueni¬
ret ad torrentem gerare habitaretq
ibi. rursum fodit alios puteos quos
foderant serui patrissui abraham. &
quos illo mortuo olim obstrucerant
phylistim: Appellauitq eos hisddẽ
nominibus. quibus ante pater uocaue¬
rat Poderunt in torrente. & reppe¬
rerunt aquã uiuã. Sed & ibi iurgi¬
um fuit pastorum gerare aduersum
pastores isa ac dicentium: Nrã est
aqua: Quam obrem nomen puter
ex eo qđ acciderat uocauit calummni¬
am Foderunt & alium. & pro ulo
quoq rixati sunt. Appellauitq eũ
mimicitias. Profectus inde. fodit ali¬
um puteum: Proquo non contendert̃.
Itaq uocauit nomen eus latitudo
dicens. Nunc dilatauit nos dñs. &
fecit crescere super terram Ascendit

Expanded text:
entorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philisthiim: appellavitque eos iisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in Torrente et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram. T. XXI. Ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
cutus est phylisteos. nuntiauerunt e
dicentes. Ecce dauid in deserto et
engaddi. Assumens ergo saul trami¬
lia electorum uirorum ex omni issi
perrexit ad inuestigandum dauia
& uiros eius etiam super abruptissimas
petras quȩ solis hibicibus peruis sunt
& uenit ad caulas ouium quę se offi¬
rebant uianti. Eratq ibi spelunca.
quam ingressus est saul ut purgaret
uentrem: Porro dauid & uiri eius in
interiori parte speluncȩ latebant
Et dixerunt serui dauid ad eũ. Ecce
dies de qua locutus est dñs adte. ego
tradam tibi mimĩcum tuum ut fa¬
cias ei sicut placuerit in oculis tius
Surrexit ergo clauid. & prȩcidit orĩ
clamidis saul silenter. Post hȩc quis¬
sit corsuum dauid. eo quod ab fidis¬
set oram elamidis saui Dixitq ad
uros suos. Propitius sit mihi adñs nefi¬
ciam hanc rem domino meo xp̃õ dñi
ut mittam manum meam in eum.
uenerit ut moriatur. aut descendens
in proelio perierit. propitius sit mihi

Expanded text:
rsecutus est Philistheos nuntiaverunt ei rsecutus est Philistheos nuntiaverunt ei dicentes ecce David in deserto est Engaddi adsumens ergo Saul tria milia electorum virorum ex omni Israhel perrexit ad investigandum David et viros eius etiam super abruptissimas petras quae solis hibicibus perviae sunt et venit ad caulas quoque ovium quae se offerebant vianti eratque ibi spelunca quam ingressus est Saul ut purgaret ventrem porro David et viri eius in interiori parte speluncae latebant et dixerunt servi David ad eum ecce dies de qua locutus est Dominus ad te ego tradam tibi inimicum tuum ut facias ei sicut placuerit in oculis tuis surrexit ergo David et praecidit oram clamydis Saul silenter post haec percussit cor suum David eo quod abscidisset oram clamydis Saul dixitque ad viros suos propitius mihi sit Dominus ne faciam hanc rem domino meo christo Domini ut mittam mavenerit ut moriatur, aut descendens in praelium perierit; propitius sit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
reuertimini ad me ad rem certã. ut
uadam uobiscum. Quod si etiam in
terra se abstruxerit. ꝑscrutabor eum
in cunctis milibus uida. At illi surgen¬
tes. abierunt in ziph ante saul. Dauid
autẽ & uiri eius. erant in deserto maon
in campestribus ad dexteram iesimuth.
Iuit ergo saul & socii eius ad quęrendũ¬
eum: Et nuntiatum est dauid Statĩq
descendit ad petram. & uersabatur in
deserto maon. Quod cum audisset
saul. ꝑsecutus est dauid in deserto ma¬
on. Et ibat saul ad iatus montis ex
pantt una. clauia autem & uir cuis
Porro cdauid desperabat se posstciu¬
dere a facie saui. Itaq saul &uss cus
in modum corone cingebant ubi us¬
ueni. qm̃ infuderunt se phylisum
super terram: Reuersus est ergo sui
desistens persequi cdauid. & prexstu
occursum phylistinorum: Proptelo
uocauerunt locum illum petramlo¬
uidentem: Ascendit ergo dauid ina:
& habitauit in locis tutissimis engalii
Cumq reuersus esset saul postqua ua¬

Expanded text:
revertimini ad me ad rem certam ut revertimini ad me ad rem certam ut vadam vobiscum quod si etiam in terra se abstruserit perscrutabor eum in cunctis milibus Iuda at illi surgentes abierunt in Ziph ante Saul David autem et viri eius erant in deserto Maon in campestribus ad dextram Iesimuth ivit ergo Saul et socii eius ad quaerendum et nuntiatum est David statimque descendit ad petram et versabatur in deserto Maon quod cum audisset Saul persecutus est David in deserto Maon et ibat Saul ad latus montis ex parte una David autem et viri eius porro David desperabat se posse evadere a facie Saul itaque Saul et viri eius in modum coronae cingebant David e veni quoniam infuderunt se Philisthim super terram reversus est ergo Saul desistens persequi David et perrexit in occursum Philisthinorum propter hoc vocaverunt locum illum petram Dividentem ascendit ergo David inde et habitavit in locis tutissimis Engaddi cumque reversus esset Saul postquam pe
Abbreviated transcription (Latin):
saul & abiit ad dauid in silua. & con¬
fortauit manus eius in dõ. Dixitq ei
Ne timeas. neq enim inueniet te ma¬
nus saul patris mei: Et tu regnabis
suꝑ isrł. & ego ero tibi secundus. Sed &
saui pater meus scit hoc Percussit igͥ
uterq foedus. coram dño. Mansitq
dauid insilua. ionathan autẽ reuer¬
sus est in domum suam: Ascenderunt
autẽ ziphei ad saul in gabaa dicen¬
tes. Nonne ecce dauid latitat apud
nos in locis tutissimis siluȩ in colle
achilȩ quȩ est ad dexteram deserti:
Nunc ergo sicut desiderauit anima tua
ut descenderes. descende: Nostrum aut̃
erit. ut tradamus eum in manu regis.
Dixitq saul:. Benedicti uos a dño. quia
doluistis uicem meam. Abite ergo
& diligentius prȩparate & curiosius
agite. & considerate locum ubi sit pes
eius. uel quis uiderit eum ibi Recogi¬
tat enim de me. quod callide insidi¬
os ei. Considerate & uidete om̃a la¬
tibula eius in quibus absconditur: &

Expanded text:
Saul et abiit ad David in silva et conSaul et abiit ad David in silva et confortavit manus eius in Deo dixitque ei ne timeas neque enim inveniet te manus Saul patris mei et tu regnabis super Israhel et ego ero tibi secundus sed et Saul pater meus scit hoc percussit igitur uterque foedus coram Domino mansitque David in silva Ionathas autem reversus est in domum suam ascenderunt autem Ziphei ad Saul in Gabaa dicentes nonne David latitat apud nos in locis tutissimis silvae in colle Achilae quae est ad dexteram deserti nunc ergo sicut desideravit anima tua ut descenderes descende nostrum autem erit ut tradamus eum in manus regis dixitque Saul benedicti vos a Domino quia doluistis vicem meam abite oro et diligentius praeparate et curiosius agite et considerate locum ubi sit pes eius vel quis viderit eum ibi recogitat enim de me quod callide insidier ei considerate et videte omnia latibula eius in quibus absconditur et
Abbreviated transcription (Latin):
ad abiathar sacerdotẽ. Applica ephod
Et ait dauid. Dnẽ ds̃ isrł. audiuit fa¬
mam seruus tuus. quod disponat saul¬
uenire ad ceilam ut euertat urbem
ꝓpter me Si tradent me uiri ceilȩ
in manu eius. & si descendet saul sicut
audiuit seruus tuus: dnẽ ds̃ isrł. indi¬
ca seruo tuo. Et ait dñs. Descendet
Dixitq dauid. Si tradent uiri ceilȩ
me & uiros qui sunt mecũ in manu sa¬
ul: & dixit ddñs. Tradent. Surrexit
ergo dauid & uiri eius quasi sexcenti.
& egressi de ceila huc atq illuc uaga¬
bantur incerti. Nuntiatumq est saul.
quod fugisset dauid de ceila Quam
obrem dissimulauit exire Morabatur
autẽ dauid in deserto in locis firmis¬
simis. mansitq in monte solitudinis
ziph. Quęrebat tamen eum saul cunc¬
tis diebus. & non tradidit eum ds̃ in
manus eius. Et uidit dauid. quod
egressus esset saul ut quȩreret animã
eius. Porro dauid erat in deserto ziph
in silua. Et surrexit ionathan filius

Expanded text:
ad Abiathar sacerdotem: Applica ephod. ad Abiathar sacerdotem: Applica ephod. Et ait David: Domine Deus Israel, audivit famam servenire ad Ceila ut evertat urbem propter me si tradent me viri Ceila in manus eius et si descendet Saul sicut audivit servus tuus Domine Deus Israhel indica servo tuo et ait Dominus descendet dixitque David si tradent viri Ceilae me et viros qui sunt mecum in manu Saul et dixit Dominus tradent surrexit ergo David et viri eius quasi sescenti et egressi de Ceila huc atque illuc vagabantur incerti nuntiatumque est Saul quod fugisset David de Ceila quam ob rem dissimulavit exire morabatur autem David in deserto in locis firmissimis mansitque in monte solitudinis Ziph quaerebat tamen eum Saul cunctis diebus et non tradidit eum Deus in manus eius et vidit David quod egressus esset Saul ut quaereret animam eius porro David erat in deserto Ziph in silva et surrexit Ionathan filius
Abbreviated transcription (Latin):
dauid dñm dicens. Num uadam & ꝑ
cutiam phylisteos istos: Et ait dñs ad
dauid Vade & ꝑcuties phylisteos. & sal¬
uabis ceilã. Et dixerunt uiri qui erant
cum dauid ad eum: Ecce nos hic in
udea consistentes timemus. quanto ma¬
gis si ierimus in ceila aduersus agmina
phẏlistinorum: Rursum ergo dauid
consuluit dnm: Qui respondens ait
Surge. & uade in ceila: Ego enĩ tradã
phylisteos in manu tua. Et abiit da¬
uid & uiri eius in ceila. & pugnauit ad¬
uersum phẏlisteos. & abegit iumenta eo¬
rum. & percussit eos plaga magna:. Et
saluauit dauid habitatores ceilȩ : XxI¬
orro eo tempore quo fugiebat abi
athar filius achimelech ad dauid in
ceila. ephod secum habens: ita descen¬
derat. Nuntiatum est autẽ saul. quod
uenisset dauid in ceila: Et ait saul.
Tradidit eũ ds̃ in manus meas. conclu¬
susq est introgressus urbem in qua
portȩ & serȩ sunt. Et pręcepit saul
prȩpararet ei saul clam malum. dixit

Expanded text:
David Dominum, dicens: Num vadam, et David Dominum, dicens: Num vadam, et ercutiam Philistheos istos et ait Dominus ad David vade et percuties Philistheos et salvabis Ceila et dixerunt viri qui erant cum David ad eum ecce nos hic in Iudaea consistentes timemus quanto magis si ierimus in Ceila adversum agmina Philisthinorum rursum ergo David consuluit Dominum qui respondens ei ait surge et vade in Ceila ego enim tradam Philistheos in manu tua abiit David et viri eius in Ceila et pugnavit adversum Philistheos et abegit iumenta eorum et percussit eos plaga magna et salvavit David habitatores Ceilae porro eo tempathar filius Achimelech ad David in Ceila, ephod secum habens descenderat. Nuntiatum est autem Sauli, quod venisset David in Ceila: et ait Saul: Tradidit eum Deus in manus meas; conclususque est introgressus urbem, in qua portae et serae. Et praecepit Saul praepararet ei Saul clam malum, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
eum: Conuertimini. & interficite sa¬
cerdotes dñi. Nam manus eorũ cum
dauid est. scientes quod fugisset & non
indicauerunt mihi. Noluerunt autẽ
serui regis extendere manum suam
in sacerdotes dnĩ: Et ait rex doech.
Conuertere tu. & irrue insacerdotes.
Conuersusq doech idumeus irruit
in sacerdotes. & trucidauit in die illa
octoginta quinq uiros uestitos ephod-
lineo Nobe autẽ ciuitatem sacerdotũ
percussit in ore gladii. uros & mulie¬
res. paruulos & lactantes. bouem & asinũ
& ouem in ore gladii. Euadens autẽ
unus filius achimelech filii achitob cuiꝰ
nomen erat abiathar fugit ad dauid.
& annuntiauit ei quod occidisset saul
sacerdotes dñi. Et ait dauid ad abia¬
thar. Sciebam in die ila. quod cum
ibi esset doech idumeus procul dubio
annuntiaret saui. Ego sum reus om̃i¬
um animarum patris tui. Mane me¬
cum. ne timeas. Si quis quęsierit animã
meam quęret animam tuam. mecũq
ceila. & diripiunt areas. Consuluit igͥ

Expanded text:
eum convertimini et interficite saeum convertimini et interficite sacerdotes Domini nam manus eorum cum David est scientes quod fugisset non indicaverunt mihi noluerunt autem servi regis extendere manum suam in sacerdotes Domini et ait rex Doec convertere tu et inrue in sacerdotes conversusque Doec Idumeus inruit in sacerdotes et trucidavit in die illa octoginta quinque viros vestitos ephod lineo Nobe autem civitatem sacerdotum percussit in ore gladii viros et mulieres parvulos et lactantes bovem et asinum et ovem in ore gladii evadens autem unus filius Ahimelech filii Achitob cuius nomen erat Abiathar fugit ad David et adnuntiavit ei quod occidisset Saul sacerdotes Domini et ait David ad Abiathar sciebam in die illa quod cum ibi esset Doec Idumeus procul annuntiaret Sauli: ego sum reus omnium animarum domus patris tui. Mane mecum, ne timeas: si quis quaesierit animam meam, quaeret et animam tuam, mecumqueCeila, et diripiunt areas. Consuluit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Misit ergo rex ad accersiendum achi
melech filium achitob sacerdotem.
& omnem domum patris eius sacer¬
dotum qui erant in nobe. Qui uene¬
runt uniuersi ad regem: Et ait saul
Audi fili achitob qui respondit Prȩ¬
sto sum domine. Dixitq ad eũ saul.
quare coniurastis aduersum me tu
& filius isai. & dedisti ei panes & gla¬
dium. & consuluisti pro eo dñm ut
consurgeret aduersum me insidiator
usq hodie permanens: Respondensq
achimelech regi. ait. Et quis in om¬
nibus serius tuis sicut dauid fidelis &
gener regis. & pergens ad imperium
tuum. & gloriosus in domo tua: nũ
hodie coepi consulere ꝓ eo dñm: ab¬
sit hoc ame Ne suspicetur rex aduer¬
sus seruum suum rem huiuscemodi in
uniuersa domo patris mei. Non enĩ
sciuit seruus tuus quicquam suꝑ hoc
negotio uel modicum uel grande.
Dixitq rex. Morte morieris achime¬
lech tu & omnis domus patris tui. Et
ait rex emissariis qui circumstabant

Expanded text:
Misit ergo rex ad accMisit ergo rex ad accmelech filium Achitob sacerdotem et omnem domum patris eius sacerdotum qui erant in Nobe qui venerunt universi ad regem et ait Saul audi fili Achitob qui respondit praesto sum domine dixitque ad eum Saul quare coniurastis adversum me tu et filius Isai et dedisti ei panes et gladium et consuluisti pro eo Deum ut consurgeret adversum me insidiator usque hodie permanens respondensque Ahimelech regi ait et quis in omnibus servis tuis sicut David fidelis et gener regis et pergens ad imperium tuum et gloriosus in domo tua num hodie coepi consulere pro eo Deum absit hoc a me ne suspicetur rex adversus servum suum rem huiuscemodi in universa domo patris mei non enim scivit servus tuus quicquam super hoc negotio vel modicum vel grande dixitque rex morte morieris Ahimelech tu et omnis domus patris tui et ait rex emissariis qui circumstabant
Abbreviated transcription (Latin):
uid fuit in prȩsidio.¬
Sixit q gad propheta ad daua
Noli manere in prȩsidio: Proficist¬
re. & uade in terram uida: Et profao¬
tus dauid. uenit in saltum areth es
audiuit saui quod apparuisset daud.
& uiri qui erant cum eo. Saul autẽ
cum maneret in gabaa & esset uine¬
more quod est in rama. hastã manu
tenens. cunctiq serui eius circumsta¬
rent cum. ait ad seruos suos quiass¬
stebant ei. Audite me filu iemini
Nunquid om̃ibus uobis dabit fuus
sai agros & iuneas aruniuer sos uos fa¬
con uirastis om̃s aduersum mrede non
st quanihi renuntiet maxime cum
efiulius meus foedus conuinxerit cum
flio uai: non est qui iucem meam
doleat ex uobis nec qui annuntieen
qulsi coquod suscitauerit filius meus
serium meum aduersum me ansidi¬
entum mim usq hodie Respondens
ate doech idumeus qui aisistebat et
erat primus inter seruos saul. uidi in¬
quit filium isai in nobe apud achi
pro eo dnm̃. & cibaria dedit ei. sed &
giadium goliath phylistei dedit illi

Expanded text:
vid fuit in praesidio.vid fuit in praesidio.Dixitque Gad propheta ad David: Noli manere in praesidio, proficiscere, et vade in terram Juda. Et profectus David, et venit in saltum Hareth. Et audivit Saul quod apparuisset David, et viri qui erant cum eo. Saul autem cum maneret in Gabaa, et esset in nemore, quod est in Rama, hastam manu tenens, cunctique servi ejus circumstarent eum, ait ad servos qui assistebant ei: Audite filii Jemini: numquid omnibus uobis dabit filius Iesse agros et uineas, et uniuersos uos faconjurastis omnes adversum me, et non est qui mihi renuntiet, maxime cum et filius meus foedus inierit cum filio Isai: Non est qui vicem meam doleat ex vobis, nec qui annuntiet mihi: eo quod suscitaverit filius meus servum meum adversum me, insidiantem mihi usque hodie. Respodens autem Doeg Idumaeus, qui ei assistebat, et erat primus inter servos Saul. Vidi, inquit, filium Isai in Nobe, apud Achimpro eo Dominum, et cibaria dedit ei: sed et gladium Goliath Philisthaei dedit illi.
Abbreviated transcription (Latin):
milia: Posuit aute sermones itos ui¬
uid in corde suo. & extimuit uallo
a facie achis regis geth. Et im mutuut
ossuum coram eis. & collabebatur int
manus eorum. & impingebat in ostia
portȩ. defluebantq saluiȩ euis in bꝗ¬
bam. Et ait achis ad seruos suos. V¬
distis hominem insanum : quare ad¬
duxistis eum ad me: an desunt nobs
furiosi. quod introduxistis istum ut
fureret me prȩsente : hicine ingredi
inde dauid. & fugit in speluncã mo¬
dollam: Quod cum audissent fratres
eius & omnis domus patris eius. ddescen¬
derunt ad eum illuc. Et conuenert᷑
ad eum om̃s qui erant in angustia
constituti & oppressi ȩre alieno & ama¬
ro animo. & factus est eorum princeps¬
Pueruntq cum eo quasi qua dringen¬
ti uiri Et profectus est dauid nae
in maspha quȩ est moab. & dixit ad
regem moab Maneat oro pater maus
& mater mea uobiscum. donec sciam
quid faciat mihi ds̃. Et reliquit eos
ante faciem regis moab Manseruntq
apud eum. cunctis diebus quibus da¬

Expanded text:
I. Posuit autem David sermones istos in corde suo, et extimuit valde a facie Achis regis Geth. Et immutavit os suum coram eis, et collabebatur inter manus eorum, et impingebat in ostia portae, defluebantque salivae ejus in barbam. Et ait Achis ad servos suos: Vidistis hominem insanum: quare adduxistis eum ad me? An desunt nobis furiosi, quod introduxistis istum, ut fureret, me praesente? hiccine ingredieinde David, et fugit in speluncam Odollam . Quod cum audissent fratres ejus, et omnis domus patris ejus, descenderunt ad eum illuc. Et convenerunt ad eum omnes, qui erant in angustia constituti, et oppressi aere alieno, et amaro animofueruntque cum eo quasi quadringenti viri. Et profectus est David inde in Maspha, quae est Moab: et dixit ad regem Moab: Maneat, oro, pater meus et mater mea vobiscum, donec sciam quid faciat mihi Deus. Et reliquit eos ante faciem regis Moab: manseruntque apud eum cunctis diebus, quibus Da
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum sequeris. & pulicem unum
Sit dñs uidex & iudicet inter me & te.
& uideat & diuidicet causam meam.
& eruat me de manu tua: Cum autẽ
complesset dauid loquens huiuscemo
di sermones ad saul. dixit saul. Nun¬
ego. Tu enim tribusti mihi bona.
ego autem retddidi tibi mala: Et
tu indicasti hodie quȩ feceris mihi
bona. quomodo tradiderit me dñs
in manu tua & non occideris me
quis enĩ cũm inuenerit inimicum
suum dimittet eũ in uia bona: Sed
dñs reddat tibi uicissitudinem hanc
ꝓ eo quod hodie operatus es in me.
Et nunc quia scio quod certissime
regnaturus sis & habiturus in manu
tua regnum isrł. uira mihi in dm̃
ne deleas semen meum post me. neq
auferas nomen meum de domo pa¬
tris mei. Et uirauit dauid sauli.
Abut ergo saul in domum suam.
& dlauid & uiri eius ascenderunt ad
tutiora loca.

Expanded text:
mortuum sequeris et pulicem unum mortuum sequeris et pulicem unum sit Dominus iudex et iudicet inter me et te et videat et diiudicet causam meam et eruat me de manu tua cum complesset David loquens sermones hujuscemodi ad Saul, dixit Saul: Numego: tu enim tribuisti mihi bona: ego autem reddidi tibi mala. Et tu indicasti hodie quae feceris mihi bona: quomodo tradiderit me Dominus in manum tuam, et non occideris me. Quis enim cum invenerit inimicum suum, dimittet eum in via bona? Sed Dominus reddat tibi vicissitudinem hanc, pro eo quod hodie operatus es in me. Et nunc quia scio quod certissime regnaturus sis: et habiturus in manu tua regnum Israel, jura mihi in Domino, ne deleas semen meum post me, neque auferas nomen meum de domo patris mei. Et juravit David Sauli. Abiit ergo Saul in domum suam, et David et viri ejus ascenderunt ad tutiora loca.
Abbreviated transcription (Latin):
& egressus de spelunca clamaut po
tergum saue dicons. Domine minte
Et respextti saui post se. St iadnus
se dauucd. pronus in terrã adoraut
dixitq ad saul. quare audis uerba
hominum ioquentium dauid qie¬
neimalu aduersum te ecce hodie
uiderunt oculi tui. quod tracdide¬
r ito dnis in manu mea in spelunca
Et cogitaui ut occideremte sed pe¬
percut tibi oculus meus. Dixi enim
Ron extendam manũ meam in do¬
mino meo. quia xp̃c dnĩ est. Quin
potius patermi uide. & cognosce
oram clamidis tuȩ in manu meaꝰ
quoniam cum prȩciderem sũmitatẽ
cdamidis tuȩ nolui extendere. ma¬
num meam inte. Animaduerte
& uide qm̃ non est in manu mea
malum neq iniquitas. neq pecca¬
ui in te. Tu autẽ insidiaris animȩ
mee ut auferas eam. Iudicet dñs int̃
me &te. & ulciscatur me dñs exte :¬
manus autẽ mea non sit inte. sicut
& in prouerbio antiquo dicitur. Ab
impus egredietur impietas. manus
ergo mea non sit inte Quem ꝑseque¬
ris rex isrł. quem ꝑsequeris: canem

Expanded text:
e spelunca clamavit post tergum Saul dicens domine mi rex et respexit Saul post se et inclinans se David pronus in terram adoravit dixitque ad Saul quare audis verba hominum loquentium David quaerit malum adversum te ecce hodie viderunt oculi tui quod tradiderit te Dominus in manu mea in spelunca et cogitavi ut occiderem te sed pepercit tibi oculus meus dixi enim non extendam manum meam in domino meo quia christus Domini est quin potius pater mi vide et cognosce oram clamydis tuae in manu mea quoniam cum praeciderem summitatem clamydis tuae nolui extendere manum meam in te animadverte et vide quoniam non est in manu mea malum neque iniquitas neque peccavi in te tu autem insidiaris animae meae ut auferas eam iudicet Dominus inter me et te et ulciscatur me Dominus ex te manus autem mea non sit in te sicut et in proverbio antiquo dicitur ab impiis egredietur impietas manus ergo mea non sit in te quem sequeris rex Israhel quem persequeris canem
Abbreviated transcription (Latin):
hastam aut gladium. quia gladium
meum & arma mea non tuli mecum:
Sermo enĩ regis urgebat. Et dixit sa¬
cerdos. Eti astius golia & phyuistr quen
percussisti in uaue therebinti. sum
lutus pallio post ephod. Si ii n
tollere toue. Neq enim est aluis ine
absq eo Et ait dauid Non est is tore¬

Expanded text:
hastam, aut gladium? quia gladium hastam, aut gladium? quia gladium meum et arma mea non tuli mecum, sermo enim regis urgebat. Et dixit sacerdos: Ecce gladius Goliat Philisthaei, quem percussisti in valle Terebinthi, est involutus pallio post ephod: si istum vis tollere, tolle. Neque enim est hic alius absque eo. Et ait David: Non est huic alte