comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les requitiae dominentur. Alienus que pereum nontranseat. idẽ
diabolus in eum non habeat potestatem: Quiuere alienus dicendus
est quias eadõ etangelorum consortio fecitalienum:
Igo uero existimo quod afflatus spũ prophetiae. cunctahaec inquẽ¬
pax sitille insidias suspicatur: perseuerans impius inscelere semꝑ
de conscientiaemalo: fouit enim secundum iustum iudicium dĩ.
quae impiis retributio sitparata. S onitus terroris. semperinau
errore deceptus. quod aliquo pretioredimendus sit. Hicimpius in
profundum peccatorum deueniens. uitam sepos seconsequi despe¬
fauit. E tidcirco non credit quod reuertipossit ad paenitentiae
terebuntur. quod ẽ reges. potentes. et magnisiue nouis simi et primi ho¬
mines et angeli scĩquoq et peccatores. non absurde intelleguntur:
Haec sunt tabernacula in iquretistelocus. quiignoratdm̃: In arrantis
maledictionis sententiã uideturdare : et dic̃ ubi huius modi suꝑbus scili¬

Expanded text:
les nequitiae dominentur. Alienusque per eum non transeat, id est, les nequitiae dominentur. Alienusque per eum non transeat, id est, diabolus in eum non habeat potestatem. Qui vere alienus dicendus est, quia se a Deo, et angelorum consortio fecit alienum. Ego vero existimo quod afflatus spiritu prophetiae, cuncta haec in quempax sit, ille semper insidias suspicatur. Perseverat impius in scelere semper de conscientiae malo: novit enim secundum justum judicium Dei, quae impiis retributio sit separata. Non credit querrore deceptus, quod aliquo pretio redimprofundum peccatorum deveniens, vitam se posse consequi desperavit. Et idcirco non credit quod reverti possit ad poenitentiaeterrebuntur: quod est, reges potentes et magni. Sive novissimi et primi, homines et angeli: sancti quoque et peccatores non absurde intelliguntur. Haec sunt ergo tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum. Enarrantis maledictionis sententiam videtur dare, et dicit, ubi hujusmodi superbus, scili
Abbreviated transcription (Latin):
re: uelita piondefendendo seipsos suosq: patres: similes suruel quos.
imitando parentes haberecoeperunt. peccata sua siue parentum
non cooperiunt nec abs condunt: siue noncelant patressuos id est.
seniores uel sacerdotes suos. quibus peccata salubre est confit̾eri.
Quibus solilata ẽ. terra: etrion in trauit alienus pereos: Frequenterdĩ.
propter peccata tradidit terram iniquorum alis gentibus: De con¬
uersationis igitur ĩ troituetegressusopharadiobloquit: nama¬
ritudi ne sua uadent. etuenient supereum horribil es id est quasura¬
cundiaefelle commõtr etueneno inuidiae naritudinem furorem¬
q. conuersi. cira teinquid atq iugites morabuntur: si ue moraliter
peccata sua uelerrores heresaeos. conuertendo seaddm̃ fidelitercon¬
fitentur : et autores uel eriminum suorum. uel dogmatum manifes¬
tant᷑. ut terram corporis sui soli possideant: id est Non eiuitia uel hosti¬

Expanded text:
re. Vel ita: non defendendo seipsos, suosque patres similes sui, vel quos re. Vel ita: non defendendo seipsos, suosque patres similes sui, vel quos imitando parentes habere coeperunt; peccata sua sive parentum non cooperiunt, nec abscondunt. Sive non celant patres suos, id est, seniores, vel sacerdotes suos, quibus peccata salubre est confiteri. Quibus solis data est terra, et non transibit alienus per eos. Frequenter Deus propter peccata tradit terram iniquorum aliis gentibus. De conversationis igitur introitu, et ingressu Sophar ad Job loquitur: In amaritudine sua vadent et venient super eum horribiles, id est, quasi iracundia fellium commoti, et veneno invidiae in amaritudinem furoremque conversi: circa te, inquit, jugiter morabuntur. Sive moraliter. peccata sua vel errores haereseos convertendo se ad Deum fideliter confitentur, et auctores vel criminum suorum, vel dogmatum manifestant, ut terram corporis sui soli possideant: id est, non ei vitia, vel hosti
Abbreviated transcription (Latin):
nacogitans at tonitos habes oculos : Quid tum et contradm̃ sp̃stuus
ut pro feras deore huius ceͥmodi sermones  Conculisp̃s totam homi¬
nis animan significaat : sed in cordehominis sapientiam cognoscamus.
inoculis perspicuitatem intellegentiae : inspũuero illius animeo
motũ quo cogitationibus incessabiliteragitur aduae cumq: faci¬
enda : Inleuationeergo cordis. etat toͥnitis oculis tumore etiam sps:
superbum ualde contradm̃ etinflatum nimium. scm̃ iob elifatami¬
cuseius ȩx probtat: illis enim sermonibus offensus fuerat. quod be¬
atus iob addm̃ superius narrauit. Suudicatus fuero scrquo diustus
inueniar : e contra istosermoneloquitur: quidẽ. homo ut in macu¬
cognouisse etuidis se merioueris. S apientes confitentur. et
quasi ad paenitentiam coartari atq constrin gere. ut confiteatur
plagamillam poenarum quam sustinebat. suis semerius sustine¬

Expanded text:
na cogitans, attonitos habes oculos? Quid tumet contra Deum spiritus tuus, na cogitans, attonitos habes oculos? Quid tumet contra Deum spiritus tuus, ut proferas de ore tuo hujuscemodi sermones? Quinis animam significant, sed in corde hominis sapientiam cognoscamus. In oculis, perspicuitatem intelligentiae. In spiritu vero illius animae motum, quo cogitationibus incessabiliter agitur ad quaecumque facienda. In elevatione ergo cordis, et attonitis oculis, tumore etiam spiritus: superbum valde contra Deum, et inflatum nimium sanctum Job Eliphaz amicus ejus exprobrat. Illis etenim sermonibus offensus fuerat, quos beatus Job ad Deum superius narravit. Si judicatus fuero, scio quod justus inveniar, et contra isto sermone loquitur: Quid est homo ut immacucognovisse, et vidisse me noveris. Sapientes confitentur, et quasi ad poenitentiam coarctare atque constringere, ut confiteatur plagam illam poenarum quam sustinebat ob merita sustine
Abbreviated transcription (Latin):
arguit. uirum dõ placentem. etue hementer increpatdicens:
quod nonsolum nosseputet dĩconsilium. uerum etiam et infe¬
rorsit illo eius sapientia. Appar& ergo plenum liuore animũ.
exprobrationum iacula in homine iusto sinecaus a dingere : ut
conuitiis obrueret in nocentem. Quid nostiquo dignoremus
quid intellegis. quod nesciamus: Plurimum plareanprimis ipsũ
Senesctantiꝗ n iobiscum positi. quiiam ipsi longeuitat plarimum
eruditionis atq scientiȩ consecuti sunt: tihiltemere contradñmuttu
facis. dicere prae sumpserunt N umquid grande est utcensoleturte
ds̃ ÷ Sed uerbatua praua hoc prohibent: manifestum Nec grandeot
ompotentinec dificile miseri cordiedi. hominem consolari utinuocar¬
temȩx audiat et pressura tribulationis eripiat: Sed tublas femias
ructando ex acerbas magis dm̃ npoenamtuam q̃uem poteras humil¬
tate etsatis factione placare. Quidteeleuat cortuumetquasimas¬

Expanded text:
arguit vero Deo placentem, et vehementer increpat, dicens: arguit vero Deo placentem, et vehementer increpat, dicens: quod non solum nosse putet Dei consilium: verum etiam, et inferior sit illo ejus sapientia. Apparet ergo plenum livore animum, exprobrationum jacula in hominem justum sine causa dirigere, ut conviciis obrueret innocentem. Quid nosti quod ignoremus? Quid intelligis quod nesciamus? Plurimum: plane in primis ipsum Senes, et antiqui nobiscum positi, qui jam ipsa longaevitate plurimum eruditionis atque scientiae consecuti sunt: nihil temere contra Deum, ut tu facis, dicere praesumpserunt. Numquid grande est, ut consoletur te Deus? Sed verba tua prava hoc prohibent. Manifestum nec grande est omnipotenti, nec difficile misericordiae Dei, hominem consolari: ut invocantem exaudiat, et a pressura tribulationis eripiat; sed tu blasphemias ructando, exacerbas magis Deum in poenam tuam, quem poteras humilitate, et satisfactione placare. Quid te elevat cor tuum, et quasi mag
Abbreviated transcription (Latin):
Tam elatus inquit effectus es. ut̾imore diui no omninosis pacuus.
et dm̃ iamchȩc de precari digneris: propterquodait. ettulisti prae¬
cescoram dõ idẽ. quasi tibi non necessarias ate abstulifti.
Malum igitur mentistuae. ostuum didicitloqui: etid circo imita¬
tor et discipulus esillorum. qui linguam adblasphemandum dm̃
semperhabent paratam. Condem pnabitte. ostuum et nonego
homotunnatus es. aut ante colles formatus : Ego ante quam
generatio humana existeret esse coepistido nanstibi plurimum
quod praeceteris hominibus sapias. Vbi subsermone subsannatõ¬
rio potuit primum adam dixissequemutiq: sapientissimum.
adõ nouimus factum: Itaergo in scm̃ iob inuehitur ut diceret.
num quid tu ante patrem humanigeneris et ante conditionem
angelomim essecoepisti : Numquid consiliumdĩ audistretin¬
ferior teerit eius sapientia: Superbum nimium etiactantẽ

Expanded text:
Tam elatus, inquit, effectus es, ut timore divino omnino sis vacuus, Tam elatus, inquit, effectus es, ut timore divino omnino sis vacuus, et Deum jam nec deprecari digneris: propter quod ait: et tulisti preces coram Deo, id est, quasi tibi non necessarias a te abstulisti.Malum igitur mentis tuae, os tuum didicit loqui, et idcirco imitator et discipulus es illorum, qui linguam ad blasphemandum Deum semper habent paratam. Condemnabit te os tuum, et non eghomo tu natus es, et ante omnes colles formatus? Ergo antequam generatio humana existeret, esse coepisti, donans tibi plurimum, quod prae caeteris hominibus sapias: ubi sermone subsannatorio potuit primum Adam dixisse: quem utique sapientissimum a Deo novimus factum. Ita ergo in sanctum Job invehitur, ut diceret: numquid tu ante patrem humani generis, et ante conditionem angelorum esse coepisti? Numquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? Subinde nimium, et jactantem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi irasci praesumpserit : Alia interpraetatio itahab et: Itim ple¬
bit dolore uentrem suũ: Uentrem capacem quendam sinum ani¬
mȩdictum intellegamus: quiaquem admodum receptaculum
quod quo destcorporis quoui scerum uitalia continentur. It hoc
uentris nomine appellamus: itauirtutem quandam exertationib
animae capabilem illatrans latio perdemutationem nominis
dixit : Quae eo modo cogitationibus repleatur. quo uenter homi¬
elifat᷑ quod huius cemodi uȩntrem dolore repleuerit idest eacogit&
quae animameius discruciant: uelunde dolores corporis meritopa¬
tiantur. A iguis uerbis eum qui non est aequalistui: edoqueris
quod tibinon expedit: Quem itadicendo. uel ut rebellem dõ que
contrarium notat : Obhoc forsitan. quia in praecedenti sermone
dixerit iob ad dm̃ Intercetera. et arbitraris me inimicumtuum.
uamtum inte ẽ. euacuastitimorem : et tuli sti praeces coramdõ

Expanded text:
sibi irasci praesumpserit. Alia interpretatio ita habet: Et implesibi irasci praesumpserit. Alia interpretatio ita habet: Et implebit dolore ventrem suum. Ventrem capacem quemdam sinum animae dictum intelligamus: quia quemadmodum receptaculum aliquod est corporis quo viscerum vitalia continentur, et hoc ventris nomine appellamus: ita virtutem quamdam exercitationibus animae capabilem illa translatione per demutationem nominis dixit, quae eo modo cogitationibus repleatur, quo venter homiEliphaz, quod hujusmodi ventrem dolore repleverit, id est, ea cogitet quae animam ejus discrucient, vel unde dolores corporis merito patiatur. Arguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quod tibi non expedit. Quem ita dicendo, velut rebellem Deoque contrarium notat. Ob hoc forsitan, quia in praecedenti sermone dixerit Job ad Deum inter caetera: Et arbitraris me inimicum tuum. Quantum in te est, evacuasti timorem; et tulisti preces coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsum lugebit: Itaueram carnemsaluator nostera dium psit.
semotuett dolorem sentire: uelans eius doluit cumatt. Inflisesin
anmnameausq ad mortem: Si ue cedesia quaecaro cius .E. dolet cum
praessuris praemitur sacculi: quia ipsa ecdesia filia est ineo qui pes
fidem baptismi initiaturinxp̃o, Etrur sum materest cumillequi
membris xp̃ĩ in corporatus est suscipit ministerium bapti tandi
res pondebit quasi inuentum loquens : Hocsen suuidetur coepis se :
quis quam fe sapiens et disciplinae philo sõphicae studiosusata
furore rapitur atque in sania possidetur. ut sineullo timorisdi aiel
religionis intuitu sicloquatur. ut aurae flatui si mileuentoque qͣ uod
tumidum redarguere ausus est. E timplebit ardorestomachum
suum : Nomine ardoris exanelantem felle iracundiae animum
eius uoluit indicare : Quiaduersum dm̃tam quam coaequalem

Expanded text:
semetipso lugebit. Ita veram carnem Salvator noster assumpsit, semetipso lugebit. Ita veram carnem Salvator noster assumpsit, ut potuerit dolorem sentire. Vel anima ejus doluit, cum ait: Tristis est anima mea usque ad mortem. Sive Ecclesia, quae caro ejus est, dolet cum pressuris premitur saeculi: quia ipsa Ecclesia filia est in eo, qui per fidem baptismi initiatur in Christo. Et rursum mater est, cum ille qui membris Christi incorporatus est, suscipit ministerium baptizandi. respondebit, quasi in ventum loquens. Hoc sensu videtur cepisse: quisquam ne sapiens, et disciplinae philosophicae studiosus, ita furore rapitur, atque insania possidetur, ut sine ullo timoris Dei vel religionis intuitu, sic loquatur, ut aurae flatui simile sit, ventoque quod iae ventoque timidum redarguere ausus est. Et implebit ardore stomachum suum. Nomine ardoris, exanhelantem felle iracundiae animum ejus voluit indicare, qui adversum Deum tamquam coaequalem
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. quae cum naturalem receperit serenitatem contem¬
platuragloriam diuinȩ maiestatis. quae corpore suosimul
fuerit gratulata: Nulla perturbatione. cuius libetur.ai sauci
nonfilii carnis. sed filii mentis. id est operauirtutum. Non in¬
tellegunt ergo scĩ in hacuita ante iudicuidiem quales procerto
filios habeant: utrum dõ placentes. annon placentes:
Roborastieum paululum uit inperpetuum transiret: secun dum
formam seruiquam ad sumsit. haec xp̃odõ nonaptariposse arbi¬
tror.: Namcum exea parte. qua homo est infirmaretur. proͥxi¬
mus passioni: euangelistaait. Apparuit aute mangelus dñi
decaelo confortans eum : Hicergo ad breue tempus administra¬
ta redemptione nostra. inperpetuum illud saeculum caelos
penetrans. transiuit in mutabilis : faciem eius. hoc.ẽ. cumtotus
homo indm̃ transit. saluata men utriq substantiae propmetate nun itate
perione ̃ A dtamen caroeius dumuuit dolebit : et amimaeius supor

Expanded text:
gimus, quae cum naturalem receperit serenitatem, contemplatur gloriam divinae majestatis, quae cum corpore suo simul fuerit gratulata: nulla perturbatione cujuslibet vitii sauciaelliget. Hoc est, non filii carnis, sed filii mentis: id est, opera virtutum. Non intelligunt ergo sancti in hac vita ante judicii diem, quales pro certo filios habeant: utrum Deo placentes, an non placentes. Roborasti eum paululum, ut in perpetuum transiret, secundum formam servi quam assumpsit. Haec Christo Deo non aptari posse arbitror. Nam cum ex ea parte qua homo est, infirmaretur proximus passioni, evangelista ait: Apparuit autem angelus Domini de coelo confortans eum. Hic ergo ad breve tempus administrata redemptione nostra in perpetuum illud saeculum coelos penetrans transivit. Immutabis faciem ejus: hoc est, cum totus homo in Deum transiit: salva tamen utriusque substantiae proprietate in unitate personae. Attamen caro ejus dum vivet, dolebit, et anima illius super
Abbreviated transcription (Latin):
meus quasimusto absque spiraculo & reliqua. Anago gen
memoriam suam dixit. eo quod paene omnes sermones iob & a¬
micorum eius. aliquandiu disceptantium uelut cibus intra
capacitatem suae memoriae congregauit . N on accipiam ꝑso¬
sententia haec ẽ. ut nec homini parcam uera dicendo Nec dõ
in iuriam faciam ut eum in iuste aliquid contemdam fecisse.

Expanded text:
meus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunmeus quasi mustum absque spiraculo, quod lagunmemoriam suam dixit, eo quod pene omnes sermones Job et amicorum ejus, aliquamdiu disceptantium, velut cibos intra capacitatem suae memoriae congregaverit. Non accipiam persosententia haec est, ut nec homini parcam, vera dicendo: nec Deo injuriam faciam, ut eum injuste aliquid contendam fecisse.
Abbreviated transcription (Latin):
tione uerba iobitaposuit dicens. iustus sum et ds̃ subuertit iudi¬
cium meum. In iudicando enim memendacium est uiolentasa¬
gitta absque ullo peccato. Tertia locutione eius itahabec eodẽ
heliu dicente adiob Dixistienim non tibi placet quo drestum
Quarta uero locutio heliu continet. quod prodõ locuturus operato¬
rem suum id est dm̃ iustum probare disponat quodusque in finẽ
quarti huius sermonis sui inter prophetiae suae. misteria a¬
cerrime & comsum ma instantia prosequitur et nondesistit.
um est. It ideo quia superius risoriae prudentiam dixerat
amicorum iobsequitur ita pertedicens.
quid aduersum me iobhabuit disputationem. sed neque ego
inde etego heliuait. Prouiribus meis respondere temptabo.
& ostendam uobis meam et iobpariterscientiam quod exiac¬
tantiam uanitatis dicere eum satis apparet cũ subiungit.
lenus sum sermonibus & coartat me sp̃s uteri mei. In uenter

Expanded text:
tione verba Job ita posuit, dicens: Justus sum, et Deus subvertit juditione verba Job ita posuit, dicens: Justus sum, et Deus subvertit judicium meum. In judicando enim me, mendacium est; violenta sagitta mea absque ullo peccato. Tertia locutio ejus ita habet, eodem Heliu dicente ad Job. DiQuarta vero locutio Heliu continet quod pro Deo locuturus, operatione sua Deum justum probare disponat, quod usque in finem quarti hujus sermonis sui inter prophetiae suae mysteria acerrime, et cum summa instantia prosequitur, et non desistit. um est, et ideo quia superius risorie prudentiam dixerat amicorum Job, sequitur id aperte dicens. Et quit, adversum me Job habuit disputationem; sed neque ego inde et ego, Heliu ait, pro viribus meis respondere tentabo, et ostendam vobis meam, et Job pariter scientiam quod ex jactantia vanitatis dicere eum satis apparet, cum subjungit: Plenus sum enim sermonibus, et coarctat spiritus uteri mei. En venter
Abbreviated transcription (Latin):
quod a&as prolixior loqueretur. et annorum multitudo docer&
sapientiam sed ut uideo sp̃s ẽ in hominibus et inspiratio omni
a spũ agantur homines quibus ds̃ omni potens sapientiae suae
inspirationem tribuerit quod insugillationem supradictorũ
quasi exobliquo dicit. ueluti sibi soli hoc sapientiae bonum con¬
cessum sit. Notundum quod hic heliu perquataior locutiones
sicut textus lestionis doc& sibiipse succedit Ierquas singulas
uel priorum responsa quasi eruditius retractare uel singula loca
asperius a scõ iobdista coram ipso distruere conatur. Nam post
praefacionem copiosam. in prima locutionesua descõiob uerb
haec posuit. It ainquiens. Mundus sumego absque delicto in¬
maculatus et nonest iniquitas in me. Quia que relas in me
repperit id eo arbitratus est meinimicum sibi. Posuit inneruo
pedes meos. et cus todiuit omnes semitas meas. In secunda locu¬

Expanded text:
quod aetas prolixior loqueretur, et annorum multitudo doceret quod aetas prolixior loqueretur, et annorum multitudo doceret sapientiam. Sed, ut video, spiritus est in hominibus, et inspiratio omnipa spiritu agantur homines, quibus Deus omnipotens sapientiae suae inspirationem tribuerit, quod in sugillationem praedictorum quasi ex obliquo dicit, veluti sibi soli hoc sapientiae bonum concessum sit, Notandum quod hic Heliu, per quatuor locutiones, sicut textus lectionis docet, sibi ipsi succedit; per quas singulas, vel priorum responsa, quasi eruditius retractare, vel singula loca asperius a sancto Job dicta, coram ipso destruere conatur. Nam post praefationem copiosam, in prima locutione sua, de sancti Job verbis haec posuit, ita inquiens: Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, et custodivit omnes semitas meas. In secunda locu
Abbreviated transcription (Latin):
uero quiuistum uirum et sempiternum praesum ptione adinuen¬
torum dogmatũ audent discutere aeternoquandoque silentio
conticefcent. Quod autem heliu duobus nominibus uocitatur.
non est mirum. familiare ẽ hoc scripturae diuinae ut salomon
idida & cognatus morsi distus ẽ ietro. lobaraguhel & petrus
simon Vnde non paruamobscuritatem haec uariecas nominũ
solet legentibus exhibere. Iratus ẽ ergo indignatusq: heliu
aduersum iobeo quodiustum se. eẽ diceret coramdõ. porro aduer¬
sum amicos eius in dignatus ẽ eo quod non inuenissent responsi¬
onem rationabilem sed tantum modo condempnas sent iob:
illa quae innumeris dehoc ipso heliu si uebalaam facta referunt᷑
Hicigitur heliu. Quiait iob & amicoseius expestasseloquentes hono
deculisse. lam hic ipsius heliu uerba sunt itadicens
uniorsum tempore. uos autem antiqui ores id circodimis ocapi¬
te ueritus sum indicare uobis meamsententiã. expestabamenim

Expanded text:
vero, qui justum virum et sempiternum praesumptione adinvenvero, qui justum virum et sempiternum praesumptione adinventorum dogmatum audent discutere, aeterno quandoque silentio conticescent. Quod autem Heliu duobus nominibus vocitatur, non est mirum: familiare est hoc Scripturae divinae, ut Salomon Idida, et cognatus Mosi dictus est Jetro, et Raguel, et Petrus Simon. Unde non parvam obscuritatem haec varietas nominum solet legentibus exhibere. Iratus est autem adversum Job, eo quod justum se esse diceret coram Deo. Porro adversum amicos ejus indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationabilem, sed tantummodo condemnassent Job. illa quae in Numeris de hoc ipso Heliu sive Balaam facta referuntur. Hic igitur Heliu qui ait Job et amicos ejus se exspectasse loquentes, honordeferendo. Jam hic ipsius Heliu verba sunt, ita dicentis: Junior sum tempore, vos autem antiquiores: idcirco demisso capite, veritus sum indicare vobis meam sententiam. Sperabam enim
Abbreviated transcription (Latin):
fuisie quiet spm̃ habuit prophetiae. Sed puto non eomodo
bus senius propheticus narrat ubi nonre probor din quo dncioni
lo quotur sed quod prepropere abeodicitur hoc re prehendit
Pehoc in quam heliuet suis similibus etin principio librihuus dyẽ¬
mus. quo d oro phetiae ministerio usisint etiam quiex torte se fan
auera religione. Quia et illis dedit ds̃ uerbum suum ut ministeri¬
a futura pronuntiarent hominibus. ubi maximȩ fides et admire¬
tio gentilium pendet ut qui nostris nolunt credere prophetis ere¬
dant saltem diuinis etuatibus suis Fluncitaque heliu quibalar
figurã habere gentiũ diximus aduersantium xp̃o sicutetillos
amicos beatiiob hereticorum figuram. Quod autem ait finita
sunt uerba iob possumus intelligere tamquã dixerit firmissime
stabilita sunt uerba dicuina etirrita eẽ nonposse quaeus que
adaeteinam promissionem fideliter credentes perducunt. Iti

Expanded text:
fuisse, qui et spiritum habuit prophetiae: sed puto non eodem modo, fuisse, qui et spiritum habuit prophetiae: sed puto non eodem modo, bus sensus propheticus narratur: ubi non reprobat Dominus quod Heliu loquitur, sed quod praepropere ab eo dicitur, hoc reprehendit. De hoc, inquam, Heliu, et sui similibus, et in principio libri hujus diximus, quod prophetiae mysterio usi sint etiam, qui exorbitaverant a vera religione, quia et illis dedit Deus verbum suum, ut mysteria futura pronuntiarent hominibus: ubi maxime fides et admiratio gentilium pendet, ut qui nostris nolunt credere prophetis, credant saltem divinis et vatibus suis. Hunc itaque Heliu, qui est Balaam, figuram habere gentium diximus, adversantium Christo, sicut et illos amicos beati Job, haereticorum figuram. Quod autem ait, finita sunt verba Job: possumus intelligere tamquam dixerit, firmissime stabilita sunt verba divina, et irrita esse non possunt, quae usque ad aeternam promissionem fideliter credentes perducunt. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
conduxerat. Et haec scriptura refert quod hic eliude cognatione
fuerit ram. et hunc ram abraam eẽ. intellegamus. decuius cogna¬
tione et familia heliu fuerit procrea stus. Hincutique fratris
suinachor posteritas proculduo abra hae cognatioerat. Vbi
qui hunc librum scribit quem hebraei mosem autumant. Inge¬
nerationis heliu nominibus nobi litatem natiuitatis eius uolu¬
it demonstrare. Quod autem in hoc libro ram quasi partito si¬
uediuiso nomine sc̃s abrahamdicitur. Ita et diuersis locis ins¬
criptura dĩ secundum incrementa in eo diuine gratiae nomina¬
tur: Vt quando ram dicitur. habeatur excelsus. Quando ue¬
ro abraham proficiens inuirtutibus pater excelsus sit. Item
cum fides eius gentibus ad dominationem proponitur abra¬
ham id est pater multarum gentium appelletur. Hlicigitur
heliu sicut apparetsecundum bonum naturae homouistus uidet᷑

Expanded text:
conduxerat: et haec Scriptura refert, quod hic Heliu, de cognatione conduxerat: et haec Scriptura refert, quod hic Heliu, de cognatione fuerat Ram, et hunc Ram, Abraham esse intelligamus: de cujus cognatione et familia Heliu fuerit procreatus. Hinc utique fratris sui Nachor posteritas, procul dubio Abrahae cognatio erit: ubi qui hunc librum scribit, quem Hebraei Mosen autumant, in generationis Heliu nominibus, nobilitatem nativitatis ejus voluit demonstrare. Quod autem in hoc libro Ram, quasi partito sive diviso nomine, sanctus Abram dicitur: ita et in diversis locis Scriptura Dei, secundum incrementa in eo divinae gratiae nominat. Unde quando Ram dicitur, habeatur excelsus: quando vero Abram, proficiens in virtutibus, pater excelsus sit. Item cum fides ejus gentibus ad dominationem praeponitur, Abraham, id est, pater multarum gentium appelletur. Hic igitur Heliu, sicut apparet, secundum bonum naturae, homo justus videtur
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt autemtres uiri isti respondere iob. eoquod iustus
sibiuideretur. Cedentibus aduersariis iob post multa
prophe tiae suae misteria etipse finiuit sermoneer Qedauõ
dis fum est omiserunt autem tresuiriisti respondere iob eoquod
iustus sibiuideretur. Scriptor historiae huius exsensu respon¬
dentium dixit eo quod sibiiustus uideretur nonexiudicio Cũ
restrrtt uel scriber& quiin preconiumtanti uiristilohaeis luoc
posterorũmemoriae commendabat. Etiratus indignatus que
heliu filius barachielbu ⁊ ites decognationeram. De progenie
et generatione hus ecbur filiorum nacor et melche sororis sare
uxoris abraham nascitur iob etheliu. Dehus iobnascitur et
debur hic heliu. Vnde etbuzi tesdicitur. Quifuit sicuthic
scribitur filius barachiel. Huncigitur heliu doctissimi scrip¬
turarum dicunt ipsum et̃. balaam hariolum queminnumera¬
rum libro balaacrex moabitarum adistahelem maledicen dum

Expanded text:
miserunt autem tres viri isti respondere Job, eo quod justus sibi videretur. Cedentibus adversariis, Job post multa prophetiae suae mysteria, et ipse finit sermonem. Quod autem dictum est, omiserunt autem tres viri isti respondere Job, eo quod justus sibi videretur: scriptor historiae hujus ex sensu respondentium dixit, eo quod justus sibi videretur, non ex judicio suo: cum referret vel scriberet, quae in praeconium tanti viri stylo haec suo posteriorum memoriae commendabat. Et iratus indignatusque est Heliu, filius Barachiel Buzites, de cognatione Ram. De progenie et generatione Huz et Buz, filiorum Nachor et Melchae, sororis Sarae, uxoris Abraham, nascitur Job et Heliu. De Huz, Job nascitur, et de Buz, hic Heliu: unde et Buzites dicitur, qui fuit sicut hic scribitur, filius Barachiel. Hunc igitur Heliu, doctissimi Scripturarum dicunt ipsum esse Balaam hariolum, quem in Numerorum libro Balach, rex Moabitarum, ad Israelem maledicendum
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatus. idẽ accussare debueras tenonlaudare. Non il¬
lud dicere. mundussum sine paeccato et in maculatus. Ini qui¬
tas quoque non est inme. Hocẽ inquam in quo non iustifica¬
tus quia iustificatio perhumilitatem adquiritur. laus uero
elationis condemptionem meretur. Potuit quidem ut uirius¬
tus & descĩs operibus suis sibi bene conscius audentur aliqua
qua euera sunt dõdicere. Non potuit tamen haec quae ei heliu
falso obicit uelut sacrilegus loqui. Denique illa quaed ixis¬
se iobdicit. Ita inquiens Quia quaerellas in mereppẽrit.
ideo arbitratus melnimicum sibi. Nonlegimus haec iobdix¬
isse quae utiq: quasi ex sensu eius descĩ iob dista. suis hic uer
bis conposuit. Vnde hunc potius non reste uerba dicere no¬
uerimus quan eundem scm̃iob dixiss ecredamus.
Responde botibi oiobquia maiorsit ds̃ homine. quam obrem¬

Expanded text:
justificatus, id est, accusare debueras te, non laudare: non iljustificatus, id est, accusare debueras te, non laudare: non illud dicere: mundus sum, sine peccato et immaculatus: iniquitas quoque non est in me. Hoc est, inquam, in quo non es justificatus, quia justificatio per humilitatem acquiritur. Laus vero elationis condemnationem meretur. Potuit quidem ut vir justus et de sanctis operibus suis sibi bene conscius, audenter aliqua quae vera sunt, Deo dicere: non potuit tamen haec quae ei Heliu falso objicit, velut sacrilegus loqui. Denique illa, quae dixisse Job dicit, ita inquiens: Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi? non legimus Job hoc dixisse, quae utique quasi ex sensu ejusdem sancti Job dicta suis verbis hic composuit. verimus, quam eumdem sanctum Job dixisse credamus. Respondebo tibi, quia major sit Deus homine. Adve
Abbreviated transcription (Latin):
redicente. Et creauit ds̃ hominem ad imaginem suam. adima¬
ginem dĩ creauiteum. masculum et feminam feciteos. Itemq
Etfecit ds̃ hominem delimoterrae᷑. et inspirauit infaciem eius
spiraculum uitae. et factus ẽ homo in animam uiuentem.
Vbi infaciente et inspirante uel etiam benedicente. sineulla
discretione uel dissonantia uoluntatis. operatam trinitatẽ
sentire debemus. Nonenim refert aliquid uel diuersum intel¬
ligere facit uerbum creauit inspirauit etbenedixit. Ubisecun¬
dumnaturae unitatem. unaesset uoluntas opusque commune.
Sipotes respondemihi et aduersum faciem meam consiste. Pro
laturus uerba eius expestatione deposcit. ut sub blandimento
quodam et consolatione simulata. minarum terrorem in cu¬
tiat. quo perturbatus iob facile multiloquio ipsiuscedat:
Mundus sum ego & absque delisto in maculatus. & non est
iniquitas in me. Quod ergo heliuaitad iob. hoc ẽ in quo non ẽs

Expanded text:
re dicente: Et creavit Deus hominem, ad imaginem Dre dicente: Et creavit Deus hominem, ad imaginem Dei creavit eum: masculum et feminam fecit eos. Itemque: Et fecit Deus hominem de limo terrae. Et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo in animam viventem: ubi in faciente, et inspirante, vel etiam benedicente, sine ulla discretione, vel dissonantia voluntatis, operatam Trinitatem sentire debemus. Non enim refert aliquid, vel diversum intelligere facit, verbum creavit, inspiravit et benedixit: ubi secundum naturae unitatem, una est voluntas opusque commune. Si potes, responde mihi, et adversus faciem meam consiste: ecce laturus verba ejus, exspectationem deposcit, ut sub blandimento quodam et consolatione simulata, minarum terrorem incutiat, quo perturbatus Job facile multiloquio ipsius cedat. Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quod ergo Heliu ait Job: Hoc est ergo in quo non es
Abbreviated transcription (Latin):
Adño ita despicitur heliucum ait deeo. quis ẽ iste: Indignũ
enimerat atque prae propere ut uirm agnus dõque placitus.
&iam siut homo in aliquo deliquis set. ab ipso corriperetur qui lon¬
geauera religione ess&. Sed simou& forsitanquempiam. quia
iste heliumulta desaluatoris temporibus futura praedixit. quȩ
ut prophetiam suscipiamus sciat quisquis est. quem hoc mou&
illa quae spũ dĩ predista sunt suscipienda a nobis et credenda.
Haec uero quae elatione cordis abeo de promta sunt reprobanda:
Qm̃ de propriissuis ut diabo lus locutus est nonexdõ.
p̃s dĩfecit me etspiraculum omni potentis uiuificauit. Vt d&
austoritatem seaudiendi. ita locutus est quod non possit non
recta etuera dicere isqui spũdĩ factus sit et omnipotentis spira¬
culo animatus. Vbi trinitatis dm̃ intelligere debemus. Indõ enĩ.
pria etspecialiquadam significatione nominũ perdiuersam
operum nuncupationem seuo luit de monstrare. italegis lato¬

Expanded text:
no ita despicitur Heliu, cum ait de eo, quis est iste? Indignum enim erat atque praeposterum ut vir magnus, Deoque placidus, etiam si ut homo in aliquo deliquisset, ab ipso corriperetur, qui longe a vera religione esset. Sed si movet forsitan quempiam, quia iste Heliu multa de Salvatoris temporibus futura praedixit, quae ut prophetiam suscipiamus: sciat quisquis est, quem hoc movet, illa quae spiritu Dei praedicta sunt, suscipienda a nobis et credenda. Haec vero quae elatione cordis ab eo deprompta sunt, reprobanda, quoniam de propriis suis, ut diabolus locutus est, non ex Deo. Spiritus Dei fecit me, et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. Ut det auctoritatem se audiendi, ita locutus est, quando non possit non recta et vera dicere, is qui Spiritu Dei factus sit, et Omnipotentis spiraculo animatus: ubi Trinitatis Deum intelligere debemus. In Deo enim pria et speciali quadam significatione nominum, per diversam operum nuncupationem se voluit demonstrare, ita legislato
Abbreviated transcription (Latin):
carnibus seuientem: Expandisti ad eum manustuas. id est fal¬
sa operum merita ore uaniloquodilatasti. quia multis locis
nomine manuum: opera designantur . Siiniquitatem quae
est inmanutua abstuleris ate. et non manserit intaberna culo
tuo. iniustitia: Cum ex probratione arguit iob dicens: Si ini

Expanded text:
carnibus saevientem. Expandisti ad eum manus tuas: id est, falcarnibus saevientem. Expandisti ad eum manus tuas: id est, falsa operum merita, ore vaniloquo dilatasti: quia multis locis, nomine manuum, opera designantur. Si iniquitatem quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia. Cum exprobratione arguit Job, dicens: Si ini
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione surhominibus in notescit: Itideo tunc eum uestiga¬
mus. quando dese nobis aliquantulum manifestare dignatur
Haec sunt ergo uestigia dĩ. cumeum in conprehensibilem intellexe¬
ris. & credideris. Excelsior caelo est & quid facies  Profundi¬
or inferis. &unde cognoscis: Credimus quodubiq estds̃. etin
tra eum omnia. quae abeo creatasunt continentur.
pseenim nouit hominum uanitatem. etuidens iniquitatem. Non¬
ne considerat : Ipse enim nouit opera iniquorum etuidens inius¬
ta non neglegit: quia in iniquos & impios uindicat.
Viruanus in superbia erigitur : et tam quam pullũm onagri. seli¬
berum natumputat. Dicit eumpullo: onagrisimilem effreno
scilic& animali etuago : eo quod itaestim & deseiob: qui adnullũ
debeat pertinere : Tu autem firmasti ad eum cortuum. etex pan¬
distimanustuas: Firmasticortuum ait. Nonut satis faceres dõ
perpenitenti am. et auferret plagam hanc pessimam. intuis

Expanded text:
dignatione sui hominibus innotescit. Et ideo tunc eum vestigadignatione sui hominibus innotescit. Et ideo tunc eum vestigamus, quando se nobis aliquantulum manifestare dignatur. Haec sunt ergo vestigia Dei, cum eum incomprehensibilem intellexeris, et credideris. Excelsior coelo est, et quid facies? Profundior inferno, et unde cognostra eum omnia quae ab eo creata sunt continentur. Ipse enim novit hominum vanitatem, et videns iniquitatem nonne considerat? Ipse enim novit opera iniquorum, et videns injusta non negligit; quia iniquos et impios vindicat. Vir vanus in superbiam erigitur, et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. Dicit eum pullo onagri similem, effreno scilicet animali et vago: eo quod ita existimet de se Job, qui ad nullum debeat pertinere. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad eum manus tuas. Firmasti cor tuum, ait: non ut satisfaceres Deo per poenitentiam, ut auferret plagam hanc pessimam in tuis
Abbreviated transcription (Latin):
dentes eorum arma et sagn̾tȩ. Dixistienim purus estsermo
meus : et mundussum in conspectueius: Non itadixit. quod
purus es set et mundus : id est quod cogitationibus et uerbis.
ante dm̃ inmaculatus existeret. sed dixit nihilimpium feci
t que utinam ds̃ loqueretur tecum : et aperiret labia suatibi
Dixit qualiiudicio. iobdebuerit condemnari : In loquendo
enim. uocemdĩ cuius sonum aures suscipiunt. ut arbitrot.
uoluit indicare : In aperiendis uero labiis. uocis intellegentiã
de monstrauit. Vtostenderectibi secreta sapientiae. et
quod multiplex esseclexeius. Cordis eius abdita etremota
iudiciamn quibus multiplex et inperscrutabilis: cognosceres.
tintellegeres quod multo minora exigaris adõ quam meretur
iniquitastua: H loc est plus patidebes tormenta. quã tesustinere
proclamas. Forsitan uestigiadi conprehendes & usque ad perfec¬
tum omni potentem repperies. Vestigia dĩ illa sunt quando

Expanded text:
dentes eorum, arma et sagittae. Dixit enim: Purus est sermo dentes eorum, arma et sagittae. Dixit enim: Purus est sermo meus, et mundus sum in conspectu tuo. Non ita dixit, quod purus esset et mundus: id est, quod cogitationibus et verbis ante Deum immaculatus existeret; sed dixit, Nihil impium feci. Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi. Dixit quali judicio Job debuerit condemnari. In loquendo enim vocem Dei, cujus sonum aures suscipiunt, ut arbitror, voluit indicare. In aperiendis vero labiis, vocis intelligentiam demonstravit. Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex esset lex ejus. Cordis ejus abdita, et remota judicia, in quibus multiplex et imperscrutabilis est, cognosceres. Et intelligeres quod multo minora exigaris ab eo, quam meretur iniquitas tua. Hoc est, plura pati debes tormenta, quam te sustinere proclamas. Forsitan vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum omnipotentem reperies. Vestigia Dei illa sunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
fueris. itaut tetuorumoperum antiquorum paeniteat. cordis
tui uirtutibus uelut seminibus abundabis. De quibus opera
furor i aediper transto quem adam̃ peccando promeruit: quando entõgne¬
phum in mortem filiorum eius conscriptum. xp̃ideleuit ad¬
uentus : Neminiergo de scĩs mirumuideatur. qui aduentudm̃
sunt ab soluti ab inferis. etre surrectionis xp̃i exemplo anspe
beatȩ resurrectionis suae sunt constituti
quimulta loquitur. none taudiet : Autuit uerbosus. iusti¬
ficabitur: Uelutisi dixis set. Numquid potest uiruerbosus
admiratione haberi.: aut preconio laudis efferri. Cumsit
ostensione nimiȩ uerbo sitatis odiosus. sed po̾tius audire
debet quae merẽtur: neuanitate elatus solum se aesti net
sapientem. Tibi solitacebunt homines. et cum ceteros
inriseris anullo confutaberis. Non sunt haec amicorum solatia.
sed hostium tela: Itaut nunc dicamus deuobis. filii hominum

Expanded text:
fueris, ita ut te tuorum operum antiquorum poeniteat, cordis fueris, ita ut te tuorum operum antiquorum poeniteat, cordis tui virtutibus, velut seminibus abundabis. De quibus operaFuror irae Dei pertransiit, quem Adam peccando promeruit, quando chirographum in mortem filiorum ejus conscriptum, Christi delevit adventus. Nemini ergo de sanctis mirum videatur, qui adventu Domini sunt absoluti ab inferis, et resurrectionis Christi exemplo in spe beatae resurrectionis suae sunt constituti.qui multa loquitur, non audiet: aut vir verbosus justificabitur? Veluti si dixisset: Numquid potest vir verbosus admirationi haberi, aut praeconio laudis efferri: cum sit ostensione nimiae verbositatis odiosus? sed potius audire debet quae meretur: ne, vanitate elatus, solum se existimet sapientem. Tibi soli tacebunt homines, et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? Non sunt haec amicorum solatia, sed hostium tela. Ita ut nunc dicamus de vobis: Filii hominum
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua tribulatio possit auellere : B estiae pacificae erunttibi.
Homines uidelic& quondam fieri et maliin in nocentia utoues
effecti. Nomen tamen pristinum retinentes. sicut demat theo
euangelista dicitur. mattheus publicanus. Etscies quod pacẽ
habeat tabernaculum tuum: Pacem abistis omnibus quibus
uelut ab hostibus expugnatur tabernaculum uel habitatio
siuedomus corporistui. Etuisitans speciem tuam. Non pecca¬
bis: Hoc dicit hominis tuis peciem. Giob ut diuina uistatione
dignam exhibeas p&o. acsihabitationis ethabitantis nomine
tire possumus. quod filios in operibus bonis habeant: Istitales
filii cogitationum semine concepti pariuntur in opera: et scĩ
huius generationis multitudinegloriantur. qm̃ talibus magis
quam carnalibus filiis dõ placere uoluerunt : sotuit ergo
elifaz quasi consilium dans iobitadicere : si conuersus addm̃

Expanded text:
te tribulatio possit avellere. Et bestiae terrae pacificae erunt tibi. te tribulatio possit avellere. Et bestiae terrae pacificae erunt tibi. Homines videlicet quondam feri, et mali, in innocentia, ut oves effecti; nomen tamen pristinum retinentes, sicut de Matthaeo evangelista dicitur: Matthaeus publicanus. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum. Ab istis omnibus quibus velut ab hostibus expugnatur tabernaculum, vel habitatio, sive domus corporis tui. Et visitans speciem tuam non peccabis. Hoc dicit: Hominis tui speciem, o Job, ut divina visitatione dignam exhibeas peto: ac habitationis, et habitantis, nomine, tire possumus, quod filios in operibus bonis habeant. Isti tales filii cogitationum semine concepti pariuntur in opera, et sancti hujus generationis multitudine gloriantur: quoniam talibus magis quam carnalibus Filiis Deo placere voluerunt. Potuit ergo Eliphaz, quasi consilium dans Job, ita dicere: Si conversus ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
puastitate & fameridebis: Ridebis dixit. proexultabis atqgaus¬
debis et laetuseris cumalios uideris famea ffici. siue prȩsentem.
siue&iam intellectualem: Etbestias terrae non formidabis
Nacc septimãq: ex trema tribulatio: Bestiae terrae. possunt &cifta
a ninantia quae sunt sineratione intellegi. quibus ad dẽfandum
morineis donrtur in potes tatem & homines in alibestilt ⁊ opeliant᷑
iores habentes similes monbus bestiarum. contraquas pugnasit
scepi. en dicit a postolus: Non formidabis ergo inquithoc iais
cum eorreptus ad ño ui amemendationis intraueris. sedcum lapi¬
dibus regionum pactum tuum. Lapides permeta foram homines
dixit stabiles & qui c&os. Quisunt utique iufti & sc̃i. Nin amique
inmodum lapidum firmi indõ sunt perregiones uarias constitita.
cumhis itaque habebis pactumsolidȩcaritatis. ut abeis num quamte

Expanded text:
In vastitate et fame ridebis. Ridebis, dixit, pro exsultabit, atque gauIn vastitate et fame ridebis. Ridebis, dixit, pro exsultabit, atque gaudebis, et laetus eris, cum alios videris fame affici, sive praesenti, sive etiam intellectuali. Et bestias terrae non formidabis. Haec septima extremaque tribulatio. Bestiae terrae, possunt et ista animantia quae sunt sine ratione intelligi, quibus ad devorandum homines dantur in potestatem, et homines mali, bestiae appellantur, mores habentes similes moribus bestiarum, contra quas pugnasse se Ephesi dicit Apostolus. Non formidabis ergo, inquit, hoc malum, cum correptus a Domino, viam emendationis intraveris. Sed cum lapidibus regionum pactum tuum. Lapides per metaphoram, homines dixit stabiles et quietos, qui sunt utique justi et sancti: hi namque in modum lapidum firmi in Deo sunt, per regiones varias constituti. Cum his itaque habebis pactum solidae charitatis, ut ab eis numquam
Abbreviated transcription (Latin):
ocefidiae inciderunt : Et quasi in nocte sic palpabunt unmeridie
Eti que pros peritatissuae quae solito cirea felices saeculi huias
splendore uanae gloriae amplius fuerit qua se longa securtats
munitos putabant: camusque ad a&atis suae uesperam posses¬
suros in tribulatrone subita. quae noctis nomine dicta est
stu porenimio inangustuis coartati mortis &iam tunore pereulsi
pui paredicuntur perdito uti que consilio quid facerent ignorantes
nugladui eru&te. Sed uideamus neforte gladium peccatum
dicat dimicans contraanimam hominis. ut eam sibi adquiescentẽ
prosternat: Quod pecca tum gladii nomine dicitur perpro phocam
utait: Speculator siuiderit gladium uenientem. Abs condẽ¬
ris a flagello linguae: Si conuersus fueris addm̃ interioratua¬
gladii uerborum per linguam iaculati non penerent : et calami¬
tates uel mala quaẽdõ inrogantur peccatoribus nontimebis

Expanded text:
bras perfidiae inciderunt. Et quasi in nocte sic palpabunt in meridie. bras perfidiae inciderunt. Et quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Utique prosperitatis suae, quae cum solito circa felices saeculi hujus splendore vanae gloriae amplius fuerit, qua se longa securitate munitos putabant eam usque ad aetatis suae vesperam possessuros: in tribulatione subita, quae noctis nomine dicta est, stupore nimio, in angustiis coarctati, mortis etiam timore perculsi, palpare dicuntur, perditi utique consilio, quid facerent ignorantes.nu gladii. Sed videamus, ne forte gladium peccatum dicat, dimicans contra animam hominis, ut eam sibi acquiescentem prosternat. Quod peccatum gladii nomine dicitur per prophetam, ut ait: Speculator si viderit gladium venientem. A flagello linguae abscondergladii verborum, per linguam jaculati non penetrant, et calamitates, vel mala quae a Deo irrogantur peccatoribus, non timebis.
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiarum dictum ẽ. ab eis uelud haustum poculum absorbent.
uel homines iniqui qui premunt subiectos. H omoadlaborem
abomnibusuitiis castigatus incedat. Qui facit magna & inscru¬
tabilia. Ut infilio dĩ homo xp̃s sit ds̃. & pereum ecclesia:
Quidissipat cogitationes malignorum. nepossint inpleremanus
eorum quod coeperant. Iudaeorum uidelic& qui xp̃m putaue¬
runt occisum extinguere & nomeneius delere d&erra: Vel in mar¬
trres persecutorum ecclesiae aduersantium. sicut dissi pauit cogi¬
tationes herodis inpetro: Etaliter. Non inplent manus eorum
quod uolunt quia alii eorum liberantur ad tempus: alii uero ꝑianuã
mortis introducuntur adurtam. etistos etllossalxadit doietos
aperte liberando hosocculte coronando Aorene udt ipi e posto¬
ues conuntens: etadni h lum errores corumnie diecono leeunius
incasent te nebras: Dies erat iudaeis regno sacerdotio lege nidius

Expanded text:
divitiarum dictum est, ab eis velut haustum poculum absorbetur: divitiarum dictum est, ab eis velut haustum poculum absorbetur: vel homines iniqui, qui premunt subjectos. Homo ab omnibus vitiis castigatus incedat. Qui facit magna et inscrutabilia, Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possit implere manus eorum quod ceperant. Judaeorum videlicet, qui Christum putaverunt exstinguere, et nomen ejus delere de terra. Vel in martyribus persecutorum Ecclesiae adversantium dissipavit cogitationes, sicut Herodis in Petro. Et aliter: Non implent manus eorum quo volunt, quia alii eorum liberantur ad tempus: alii vero per januam mortis introducuntur ad vitam, et istos, et illos salvabit Deus. Illos aperte liberando, hos occulte coronando. Qui aplica convincens, et ad nihilum errores eorum redigens. Per diem incurrent tenebras. Dies erat in Judaeis, de regno, sacerdotio, lege, unius
Abbreviated transcription (Latin):
es secredendum est : qua sub tracta domus lute aeruunt in mortem
Demane usque adues peram succiduntur. In uno die. totam uitã
hominum esse monstrauit : quae in mundum uernat. in paruulis
flor& iniuuenibus conualescit etroboratur matura a&ate in seni¬
oribus. tamquam in fructibus & in post remum de crepita senec¬
tute conficitur. quam hic uesperam appellauit : Vnde estillud
inpsalmo. Manesicut herba transeat. & reliqua : decidat in mor¬
pulchritudinieius statim: Stultum dicit quide suis meritis
gloriatur : Sed hic pulchritudinem nomine false felicitatis
appellat . quae maledicenda est & ex secranda quieam sequi¬
tur interitus sempiternus. Cuius messem famelicus cõmed &.
et ipsum rapi& armatus: etebibent sitientes diuias eius: Siti
entes famelicos. et armatos. diabolus et suipos sunt intellegi.
qui potestatem accipiunt adõ ut uastent ini quos. uel sitientes
hominum mortem omne scilic& bonum naturae. quod nomine

Expanded text:
esse, credendum est, qua subtracta, domus luteae ruunt in mortem. esse, credendum est, qua subtracta, domus luteae ruunt in mortem. De mane usque ad vesperam succidentur, hominum monstravit, quae in mundo vernat. In parvulis floret, in juvenibus convalescit, et roboratur matura aetate: in senioribus, tamquam in fructibus, et postremum in decrepita senectute conficitur, quam hic vesperam appellavit. Unde est illud in psalmo: Mane sicut herba transeat, et reliqua: decidit in morrit qui eruat. Stultum dicit, qui de suis meritis gloriatur. Sed hic pulchritudinem, nomine falsae felicitatis appellat: quae maledicenda est, et exsecranda est, quia eam sequitur interitus sempiternus. Cet ipsum rapiet armatus et ebibent sitientes divitias eius entes, famelici, et armati: diabolus et sui possunt intelligi, qui potestatem accipiunt a Deo, ut vastent iniquos: vel sitientes hominum mortem, omne scilicet bonum naturae, et quod nomine