comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intemptationem. sp̃s promptus. caro aut̃ infirma. Fru¬
stra blasphemas. & ignorantium auribus ingeris nos
liberum arbitrium condemnare. Damnetur ille qui
damnat. Ceterum nos ab eo differimꝰ brutis animalib.
qđ liberi arbitrii conditi sumus. sed ipsum liberum
ut diximus arbitrium dĩ nititur auxilio Illiusq. ꝑ
singula ope indiget quod uos non uultis ut qui semel liberũ
haba arbitrium dõ adiutorio non egeat. liberũ arbitriũ
dat liberam uoluntatem. & non statim exlibero arbitrio
facit dm̃ qui nulliusopibus indig&. Tu ipse qui ꝑfectam
& dõ aequalem in hominibus iustitiã iactitas & peccatorẽ
ẽt̃ te confiteris. Responde miħi uelis annolis carere perca¬
to. siuis quare uixta sententiã tuam non imples quod de¬
sideras. sin aut̃ non uis contemptorem te p̃ceptorũ dĩ eẽ.
de monstras. si contẽptor es utiq & peccator. si peccator
audi tibi scripturam loquentem Peccatori dixit ds̃.

Expanded text:
in temptationem. spiritus promptus, caro autem infirma. Fruin temptationem. spiritus promptus, caro autem infirma. Frustra blasphemas et ignorantium auribus ingeris nos liberum arbitrium condemnare. damnetur ille, qui damnat. ceterum nos ab eo differimus brutis animalibus, quod liberi arbitrii conditi sumus, sed ipsum liberum, ut diximus, arbitrium dei nititur auxilio illiusque per singula ope indiget, quod uos non uultis, ut, qui semel liberum habet arbitrium, deo adiutore non egeat. liberum arbitrium dat liberam uoluntatem et non statim ex libero arbitrio facit deum, qui nullius opibus indiget. tu ipse, qui perfectam et deo aequalem in hominibus iustitiam iactitas et peccatorem esse te confiteris, responde mihi, uelis an nolis carere peccato. si uis, quare iuxta sententiam tuam non inples, quod desideras? sin autem non uis, contemptorem te praeceptorum dei esse demonstras. si contemptor es, utique et peccator. si peccator, audi tibi scripturam loquentem: peccatori dixit deus:
Abbreviated transcription (Latin):
demens & misericors ds̃ ab ad an usq ad morsen. & amor¬
se usq ad aduentum xp̃i passus sit unuiersas gentes pe¬
rire ignorantia legis & mandatoꝵ dĩ Neq enĩ britania
tasq cognouerant. quid necesse fuit inultimo uenire
tempore. & non priusquam innumerabiles perire. ho¬
minum multitudo. Quam questionem beatus apłs
adromanos stribens prudentissime uentilat. Ignorans
quȩris. concede dõ potentiã sui nequaquã indig& de¬
fensore. Ego miserabilis qui tuas expecto contumelias
quid illud semꝑ lego. Gr̃a salui facti estis. &b eatiquoꝵ
remissȩ sunt iniquitates. & quorum tecta sunt peccata
Ut demea fragilitate loquar. Noui me multa uelle
quae sc̃a sunt. & tam̃ inplere non posse. sp̃s enĩ fortitudo
ducit aduitam. sed carnis fragilitas reducit ad mortẽ
& audio dñm cõmonentem. iligilate & orate ne in tretis

Expanded text:
clemens, et misericors 1038 Deus ab Adam usque ad Moysen, et a Moyclemens, et misericors 1038 Deus ab Adam usque ad Moysen, et a Moyse usque ad adventum Christi passus sit universas gentes perire ignorantia Legis et mandatorum Dei. Neque enim Britannia tasque cognoverant. Quid necesse fuit eum in ultimo venire tempore, et non priusquam innumerabilis periret hominum multitudo? Quam quaestionem beatus Apostolus ad Romanos scribens, prudentissime ventilat, ignorans quaeris. Concede Deo potentiam sui, nequaquam te indiget defensore. Ego miserabilis, qui tuas exspecto contumelias, qui illud semper lego: Gratia salvi facti estis . Et: Beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata, ut de mea fragilitate loquar, noui me multa uelle, quae sancta sunt, et tamen inplere non posse — spiritus enim fortitudo ducit ad uitam, sed carnis fragilitas reducit ad mortem - et audio dominum commonentem: uigilate et orate, ne intretis
Abbreviated transcription (Latin):
quae necessitas illuis inpediat uoluntatem. quae tanta
uis odio digna imperae facere. ut non quod uult. sed
quod odit & non uult facere compellat᷑ respondebit
tibi O homo tu quis es qui respondeas dõ : Nũ quid
dicit figm̃tum figulo quare me fecisti sic: An non hab& po¬
testatem figulus luti de eadem masa aliud quidẽ uas
facere in honorem. alud aut̃ in contumeliã. obice dõ
fortiorem calumniã quare cum ad huc inutero essent
esau & iacob. dixerit. lacob dilexi. esau aut̃ odio habui
Accusa cum iniquitatis. cur achan filius charmi de hieri
chontina p̃da aliqua furatus sit. & tanta milia hominum
illius uitio trucidata sint. Quam obrem filii heli peccaue¬
rint & om̃is pene populus extinctus area quae sit capta:
Dauid peccauit ut numerara popłm. &cur in toto isrł
tanta hominum cesa sunt milia & ad extremum quod
sola nob̵ obicere contubnalis urphorphirius quaratione

Expanded text:
quae necessitas illius inpediat uoluntatem, quae tanta quae necessitas illius inpediat uoluntatem, quae tanta uis odio digna imperet facere, ut non, quod uult, sed, quod odit et non uult, facere conpellatur: respondebit tibi: o homo, tu quis e s, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum figulo: quare me fecisti sic? an non habet potestatem figulus luti de eadem massa aliud quidem uas facere in honorem, aliud autem in contumeliam? obice deo fortiorem calumniam, quare, cum adhuc in utero essent Esau et Iacob, dixerit: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. accusa eum iniquichuntina praeda aliqua furatus sit, et tanta millia hominum illius vitio trucidata sint . Quamobrem filii Eli peccaverint, et omnis pene populus exstinctus, arcaque sit capta. David peccavit, ut enumeraret populum, et cur in toto Israele tanta hominum caesa sint millia . Et ad extremum quod solet nobis objicere contubernalis vester Porphyrius qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .ẽ. in carne mea bonum. uelle enĩ ad iacae mihi
operari aut̃ bonum non inuenio. Non enim quod uolo
bonum hoc facio. sed quod nolo malum hoc ago
Ii aut̃ quod nolo ego hoc facio. nequaquã ego oꝑor
illud. sed quod in me habitat peccatum. Reclama¬
bis & dicss manicheorum dogia nos sequi. & eorũ qui
de diuersis naturis eccłae bella concinnat ad seremi¬
um malam esse naturam. quae immutari nullomodo
possit. & hoc non mihi sed apło imputa. qui nouit
aluid. et̃ dm̃. aluid hominem. aliam carnis fragili¬
tatem. aliam sp̃s fortitudinem. Caro enĩ desiderat
contra sp̃m. & sp̃s contra carnem. Et hoc inuicem sibi
aduersantur. ut non quae uolumus ipsa faciamus
Ame num quam audies malam. ẽe . naturã. sed quomodo
sit carnis fragilitas disserenda. Ipso qui scribit docen¬
te discamus. interroga eum quare dixerit. non enĩ
quod uolo hoc oꝑor. sed quod odi malum illud facio

Expanded text:
hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolobonum, hoc facio, sed, quod nolo malum, hocago. sin autem, quod nolo ego, hoc facio, nequaquam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. Reclamabis et dices Manicheorum dogma nos sequi et eorum, qui de diuersis naturis ecclesiae bella concinnant, adserentium malam esse naturam, quae inmutari nullo modo possit. hoc non mihi sed apostolo inputa, qui nouit aliud esse deum, aliud hominem, aliam carnis fragilitatem, aliam spiritus fortitudinem. caro enim desiderat contra spiritum et spiritus contra carnem et haec inuicem sibi aduersantur, ut non, quae uolumus, ipsa facia- mus. a me numquam audies malam esse naturam, sed, quomodo sit carnis fragilitas disserenda, ipso, qui scripsit, docente discamus. interroga eum, quare dixerit: non enim, quod uolo, hoc operor, sed, quod odi malum, illud facio,
Abbreviated transcription (Latin):
ns aꝑtissime doc&. Ait enim quod erat in possibile legis
in quo infirmabatur ꝑcarnem. Dsfilium suum mitters
insimilitudinem carnis peccati. & de peccato condẽna¬
uit peccatum in carne Et iterum exoperibus legis ñ
usti ficabitur om̃is caro. Quod ne de lege tantũ modo¬
si dictum putes. & non de om̃ib. mandatis quae unole¬
tis legis nomine continentur. Idem a płs scribit dicens
Consentio enim legi dĩ uixta interiorem hominem:
Uidco aut̃ legem aliam in menbris meis repugnantẽ
legimentis meȩ. & captiuantẽ me in lege peccati qua
Cur hoc dixerit alio sermone demonstrat. Scimꝰ enĩ
quia lex sp̃italis.ẽ. ego aut̃ carnalis sum. Ulenundatꝰ
sub peccato. quod enim oꝑor non cognosco. Non enĩ
quod uolo hoc oꝑor. sed quod odi illud facio sinaut̃
quod nolo hoc facio. Consentio legi qm bona est.
Nunc aut̃ nequaquã ego oꝑor illud. sed quod in me
habitat peccatum. Scio enim qm̃ non habitat in me

Expanded text:
nis apertissime docet; ait enim: quod erat inpossibile legis, nis apertissime docet; ait enim: quod erat inpossibile legis, in quo infirmabatur per carnem, deus filium suum mittens in similitudine carnis peccati et de peccato condemnauit peccatum in carne et iterum: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro. quod ne de lege tantum Moysi dictum putes et non de omnibus mandatis, quae uno legis nomine continentur, idem apostolus scribit dicens: consentio enim legi dei iuxta interiorem hominem; uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae cur hoc dixerit, alio sermone demonstrat: scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum, uenundatus sub peccato. quod enim operor, non cognosco. non enim, quod uolo, hoc operor, sed, quod odi, illud facio. sin autem, quod nolo, illud facio, consentio legi, quonnunc autem iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me,
Abbreviated transcription (Latin):
seris posse hominem. ẽe. sine percato si uelit. Et post
grauissimũ sumnũ ad decipiendas rudes animas fru¬
stra conaris aduingere non absq dĩ gr̃a. si enim semel
ꝑse homo potest. c̃ẽ. sine peccato quid necessaria est
gr̃a dĩ. sin aut̃ sine illius gr̃a nihil potest facere quid
necesse fuit dicere posse quod non potest. Potest in¬
quit. ẽt. sine peccato. potest. ẽt. ꝑfectus si uoluerit.
Quis enim xp̃ianorum non uult. eẽ. sine peccato aut
qui ꝑfectionem recusat si sufficit ei uelle &statim
sequitur posse si uelle p̃cesserit. Nullusq xp̃ianoꝵ
erunt. quia om̃s cupiunt esse absq peccato. & in hoc in¬
gratus teneberis. ut qui aut nullum. aut rarum quẽs
sine peccato ꝓferre potes. om̃s absq petcato. ẽẽ fattis
possibilia inquit mandata dedit dõ. & quis hoc negat:
Id quomodo haec sit intellegenda sententia. uas electio¬

Expanded text:
seris posse hominem esse sine peccato, si uelit, et post seris posse hominem esse sine peccato, si uelit, et post grauissimum somnum ad decipiendas rudes animas frustra conaris adiungere: \'non absque dei gratia\'. si enim semel per se homo potest esse sine peccato, quid necessaria est gratia dei ? sin autem sine illius gratia nihil potest facere, quid necesse fuit dicere posse, quod non potest? \'potest\', inquit, \'esse sine peccato, potest esse perfectus, si uoluerit\'. quis enim Christianorum non uult esse sine peccato aut quis perfectionem recusat, si sufficit ei uelle et statim sequitur posse, si uelle praecesserit? nullusque Christiaerunt, quia omnes cupiunt esse absque peccato. et in hoc ingratis teneberis, ut, qui aut nullum aut rarum quemque sine peccato proferre potes, omnes absque peccato esse fatearis. \'possibilia\', inquit, \'mandata dedit deus\'. et quis hoc negat? sed quomodo haec sit intellegenda sententia, uas electio
Abbreviated transcription (Latin):
diui uias duras. Et dñs in euangelio. Intrate ꝑ angu¬
stam portam. adiligite inimicos ur̃os & orate prohis
qui ꝑsecuntur uos. Sin aut̃ difficilia cur ausus esdi¬
cere facilia dĩ. ẽẽ. mandata quae nullus impleuert
Non intellegis tuas inter se pugnare. sententias. aut
enim facilia sunt & infinita .ẽ. multitudo hominum
qui ea impleuerint. aut difficilia & temere dixisti
ẽẽ. facelt quod difficile.ẽ. soletis & hoc dicere aut
possibilia. ẽẽ. mandata & recte adõ data. aut inpossi¬
bilia & non esse in hisculpam. qui accipere mandata
sed in eo qui dedit inpossibilia. Num quid p̃cepit mihi
ds̃ ut essem quod ds̃. ẽ. ut nihil inter me essa dñm qri
torem ut maior essem angłoꝵ fastigio ut haberem
quod angłi non habent. De illo scriptum.ẽ. quasi
ꝓprium qui peccatum non fecit. nec dolus inuentus c̃
ꝓprium. alioquin ꝑse tua sententia destruetur dd¬

Expanded text:
diui uias duras et dominus in euangelio: intrate per angudiui uias duras et dominus in euangelio: intrate per angustam portam et: diligite inimicos uestros et: orate pro his, qui persequuntur uos? sin autem difficilia, cur ausus es dicere facilia dei esse mandata, quae nullus inpleuerit? non intellegis tuas inter se pugnare sententias? aut enim facilia sunt et infinita est multitudo hominum, qui ea inpleuerint, aut difficilia et temere dixisti esse facile, quod difficile est. Soletis et hoc dicere, aut possibilia esse mandata et recte a deo data aut inpossibilia et non in his esse culpam, qui accepere mandata, sed in eo, qui dedit inpossibilia. numquid praecepit mihi deus, ut essem, quod deus est, ut nihil inter me esset et dominum creatorem, ut maior essem angelorum fastigio, ut haberem, quod angeli non habent? de illo scriptum est quasi proprium: qui peccatum non fecit nec dolus inuentus est proprium? alioquin per se tua sententia destruitur. ad
Abbreviated transcription (Latin):
apparens de inde disputatur ꝓeo quod debcatis dicere
si dñs uoluerit &uixerimus. ut faciemus hoc aut illud
nunc aut̃ exultatis in suꝑbiis ur̃is om̃is istuis modi glo¬
riatio pessima .ẽ. In uiriam tibi fieri putas & destrui
arbitrii lib̾tatem. si addm̃ semꝑ auctorem recurras
si ex illius pendeas uoluntate. & dicas oculi mei semꝑ
& audes lingua ꝓferre temeraria unum quẽq suo
arbitrio regi suo regitur arbitrio ubi ẽ. auxilium dĩ. si
xp̃o rettore non indig& quomodo scribit ineremias
Non .ẽ. in homine uia eius & ad ño gressus hominis dir¬
guntur facilia dicis dĩ. eẽ. mandata. & tamen nullum
ꝓferre potes qui uniuersa compleuerit. Responde mi
facilia sunt andifficilia. si facilia ꝓfer quis ea impleua
&cur dauid in psalmo canat. Qui fingis laborem inp̃¬
cepto. &iterũ ꝓpter uerba labiorum tuorũ ego custo¬

Expanded text:
apparens, deinde dissipata- pro eo, quod debeatis dicere: apparens, deinde dissipata- pro eo, quod debeatis dicere: si dominus uoluerit et uixerimus, ut faciamus hoc aut illud. nunc autem exultatis in superbiis uestris; omnis istius modi gloriatio pessima est. iniuriam tibi fieri putas et destmi arbitrii libertatem, si ad deum semper auctorem recurras, si ex illius pendeas uoluntate et dicas: oculi mei semp meos ? unde et audes lingua proferre temeraria unumquemque suo arbitrio regi ? si suo regitur arbitrio, ubi est auxilium dei ? si Christo rectore non indiget, quomodo scribit Hieremias: nonest in homine uia eius et: adomino gressus hominis diriguntur ? facilia dicis dei esse mandata et tamen nullum proferre potes, qui uniuersa conpleuerit. responde mihi: facilia sunt an difficilia? si facilia, profer, quis ea inpleuerit et cur Dauid in psalmo canat: qui fingis dolorem in praecepto et iterum: propter uerba labiorum tuorum ego custo
Abbreviated transcription (Latin):
tu unne tua dona compleueris. fraudulent̃ p̃tendis
dĩ gr̃am ut ad conditionem hominis referas. & ñ insingu¬
lis operibus auxilium dĩ requiras. ne scilic& liberũ arbi¬
trium uidearis amittere. & cum dĩ contemnas admini¬
culum hominum quęris auxlia. Audite queso. audit
sacrilegium. si inquit uoluero curuare digitum moue¬
re manum. sedere. start. ambulare discurrere spu¬
ta iacere duobus digitulis narium purgamenta de¬
cutere. releuare aluum. urinam digerere. semꝑ mihi
auxilium dĩ erit necessarium. Audi ingrate. immo
sacrilege apłm p̃dicantem. siue manducatis. siue bibi¬
tis siue aliud quid agitis. om̃a in nomine dñi agite:
Et illud ia cobi age nunc qui dicitis hodie aut cras. ꝓ¬
ficiscemur in illam cuutatẽ & faciemus illic annũ nr̃m
& negotiemur &lucremur qui nescitis de crastino quȩ
.ẽ. enim uita ur̃a aura enĩ estis siue uapor paululum

Expanded text:
tu in me tua dona conpleueris? fraudulenter praetendis tu in me tua dona conpleueris? fraudulenter praetendis dei gratiam, ut ad conditionem hominis referas et non in singulis operibus auxilium dei requiras, ne scilicet liberum arbitrium aidearis amittere, et, cum dei contemnas adminiculum, hominum quaeris auxilia\'? Audite, quaeso, audite sacrilegium: \'si\', inquit, \'uoluero curuare digitum, mouere manum, sedere, stare, ambulare, discurrere, sputa iacere, duobus digitulis narium purgamenta decutere, releuare aluum, urinam digerere, semper mihi auxilium dei erit necessarium? \' audi, ingrate, immo sacrilege, apostolum praedicantem: siue manducatis siue bibitis siue aliud quid agitis, omnia in nomine domini agite et illud Iacobi: age nunc qui dicitis: hodie et cras proficiscemur in illam ciuitatem et faciemus illic annum unum et negotiemur et lucremurqui nescitis de crastino; quae est enim uita uestra? aura enim estis siue uapor paululum
Abbreviated transcription (Latin):
Principium enĩ sapientiae timor dm̃ qui expellit᷑ atq
destruitur caritate. haet est in om̃ib sola ꝑfectio si in ꝑ¬
fectos ẽt. se nouerint. Et uos inquit cũ om̃a ficeritis
dicite serui inutiles sumus quod debuimꝰ facere fecimus.
Si inutiles ẽ. qui fecit om̃a quid de illo dicendũ. ẽ. qui
explere non potuit. Vnde & apłs exparte accepisse &
exparir conp̃hendisse. se dicit & nec dum. ẽẽ ꝑfectum
p̃teritorumq obliuisci & infuturum se extendere qui
semꝑ p̃teritorum obliuiscitur & futura desiderat osten¬
dit se p̃sentibus non esse contentum. Quod aut̃ sursum
deorsum iactitant liberum a nob̾ arbitrium destrui
Audiãt e contrario eos arbitrii distruere lib̾tatem qͥ
male eo abutuntur aduersum beneficium largitoris.
disti enim mihi arbitrii lib̾tatem ut faciam quod uolu¬
ero. quid rursum te ingeris ut nihil possim facere nisi

Expanded text:
principium enim sapientiae timor domini, qui expellitur atque principium enim sapientiae timor domini, qui expellitur atque destruitur caritate. haec est in hominibus sola perfectio, si inperfectos esse se nouerint. et uos, inquit, cum omnia feceritis, dicite: serui inutiles sumus: quod debuimus facere, fecimus. si inutilis est, qui fecit omnia, quid de illo dicendum est, qui explere non potuit? unde et apostolus ex parte accepisse et ex parte conprehendisse se dicit et necdum esse perfectum, praeteritorum obliuisci et in futurum se extendere. qui semper praeteritorum obliuiscitur et futura desiderat, ostendit se praesentibus non esse contentum. quod autem sursum deorsum iactitant liberum a nobis arbitrium destrui, audiant e contrario eos arbitrii destruere libertatem, qui male eo abutuntur aduersum beneficium largitoris. disti enim mihi semel arbitrii libertatem, ut faciam, quod uoluero; quid rursum te ingeris, ut nihil possim facere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
taxat ut agamꝰ semꝑ gr̃as largnori. sciamꝰq. nos nihil
esse nisi quod donauit in nob̾ ipse seruauerit. Dicente
apło. non .ẽ. uolentis neq currentis. sed miserentis . ẽ. dĩ.
Uelle & currere meum. ẽ. sed ipsum meum sine dĩ semꝑ
auxilio non erit meũ. Dicit idem apłs. D̃s ẽ. qui oꝑat᷑¬
in uob̾ &uelle & ꝑficere. & saluator in euangło Pater
m̃s usq modo oꝑatur & ego operor. Semꝑ largitor semꝑq
donator ẽ. non mihi sufficit qđ semel dedit nisi semꝑ
dederit. peto ut accipiam. & cum accepero rursum
peto. Auarus sum ad accipienda beneficia dĩ. nec ille
defecit indando. nec ego satior in accipiendo: quanto
plus bibero. tanto plus sitio. legi enim psalmistȩ uoce
cantari. Gustate & uidete . qm̃ suauis ẽ. dñs. Omne qđ
habemus bonum. gustus .ẽ. dñi. cum me putauero ad
calce ꝑuenisse uirtutum. tunc habeo principium

Expanded text:
taxat, ut agamus semper gratias largitori sciamusque nos nihil taxat, ut agamus semper gratias largitori sciamusque nos nihil esse, nisi, quod donauit, in nobis ipse seruauerit dicente apostolo: non est uolentis neque currentis sed miserentis dei. uelle et currere meum est, sed ipsum meum sine dei auxilio non erit meum. dicit enim idem apostis et uelle e et perficere, et saluator in euangelio: pater meus usque modo operatur et ego operor. semper largitor semperque donator est. non mihi sufficit, quod semel dedit, nisi semper dederit. peto, ut accipiam, et cum accepero, rursum peto. auarus sum ad accipienda beneficia dei nec ille deficit in dando nec ego satior in accipiendo. quanto plus bibero, tanto plus sitio. legi enim psalmistae uoce cantari: gustate et uidete, quoniam suauis est dominus. omne, quod habemus bonum, gustus est domini. cum me putauero ad calcem peruenisse uirtutum, tunc habebo principium.
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ singula oꝑa illius ẽ. om̃e quod gessero. Ergo ñ ego
qui laboro sed dĩ inmea auxilium conabitur frustra¬
quae dedit arbitrii potestatem quam inplere ñ possum
nisi ipse me semꝑ aduuerit destruitur enĩ uoluntas
quae alterius ope indig&. sed liberũ dedit arbitrium
ds̃ quod aliter liberum non erit nisi fecero qđ uoluero
ac ꝑ hocꝰ ut utor semel potestatt quae mihi data est
ut liberum seruetur arbitrium. aut si alterius ope indi¬
geo lib̃tas in me arbitrii destruetur. Qui haec dicit quã
non excedit blasphemiam quae hereticorum uenena non
superat. Ad serunt se ꝑ arbitrii libtatem nequa quã ultra
necessarium habere dm̃ &ignorant scriptum quid habes
quod non accepisti. si aut̃ accepisti quid gloriaris quasi
non acceperis. Magnas agit dõ gr̃as qui ꝑ arbitrii lib̾tatẽ
rebellis indm̃ . ẽ. quam nos libent̃ amplectimur. Itadũ¬

Expanded text:
et per singula opera illius est omne, quod gessero, ergo non ego, et per singula opera illius est omne, quod gessero, ergo non ego, qui laboro, sed dei in me auxilium coronabitur frustraque dedit arbitrii potestatem, quod inplere non possum, nisi ipse me semper adiuuerit. destruitur enim uoluntas, quae alterius ope indiget. sed liberum dedit arbitrium deus, quod aliter liberum non erit, nisi fecero, quod uoluero. ac per hoc aut utor semel potestatem, quae mihi data est, ut liberum seruetur arbitrium, aut, si alterius ope indigeo, libertas in me arbitrii destruitur\'. Qui haec dicit, quam non excedit blasphemiam? quae hereticorum uenena non superat? adserunt se per arbitrii libertatem nequaquam ultra necessarium habere deum et ignorant scriptum: quid habes, quod non accepisti? s i autem a ccepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? magnas deo agit gratias, qui per arbitrii libertatem rebellis in deum est! quam nos libenter amplectimur, ita dum
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. ẽ. dĩ gr̃a quod ꝓprie nos condiderit uoluntatis
&libero arbitrio contenti sumꝰ. nec ultra cius ingeinus
auxilio. Ne si indiguerimus liberum frangatur arbitri¬
um Ergo nequaquã ultra orare debemus. nec illius cle¬
mentiam p̃cibus flectere. ut accipiamus cotidie quod se¬
mel acceptum in nr̃a .ẽ. potestate. Istiuis modi homines
tollunt orationem. & ꝑliberum arbitrium non homines pro¬
priȩ uoluntatis sed dĩ potentiae factos et̃. se iactitant qͥ
nullius ope indig& Tollantur &ieuinia om̃isq continen¬
ta. Quid enuim mihi necesse ẽ. laborare ut accipiam
ꝑ industriam quod semel meȩ factum .ẽ. potestatis.
Hoc quod dico non . ẽ. meum argum̃tum unus discipuloꝵ
eius immo iam magister & totius ductor exercitus &
contra apłm uas ꝑditionis ꝑsoloetismorum. & non
ut sui iactitant syllogis morum spineta decurrens
sic philosophatur & disputat si nihil ago absq dĩ auxilio

Expanded text:
tantum dei est gratia, quod propriae nos condidit uoluntatis tantum dei est gratia, quod propriae nos condidit uoluntatis et libero arbitrio contenti sumus, nec ultra eius indigemus auxilio, ne, si indiguerimus, liberum frangatur arbitrium, ergo nequaquam ultra orare debemus nec illius clementiam precibus flectere, ut accipiamus cotidie, quod semel acceptum in nostra est potestate. istius modi homines tollunt orationem et per liberum arbitrium non homines propriae uoluntatis sed dei potentiae factos esse se iactant, qui nullius ope indiget. tollantur et ieiunia omnisque continentia. quid enim mihi necesse est laborare, ut accipiam per industriam, quod semel meae factum est potestatis? hoc, quod dico, non est meum argumentum; unus discipulorum eius, immo iam magister et totius ductor exercitus et contra apostolum uas perditionis, per soloecismorum et non — ut sui iactitant — syllogismorum spineta decurrens sic philosophatur et disputat: \'si nihil ago absque dei auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
inquitatis oꝑatur duplex sexus utrumq subplatat. Vt illũ
ꝓpheticum cogamur ad sumere. clamauit ꝑdix congrega¬
uit quae non peperit faciens diuitias suas non cũ iudicio
indimidio dierum derelinquent eum. & nouissimũ eius
erit insipiens. Iilud uͦ quod ad decipiendos quosq. postea
huc sententiae coaptarunt non absq dĩ gr̃a. Cũ pͥma
legentes fronte decipiat introspectum & diligentissime
uentilandum decipere non potest. Ita enĩ dĩ grãm po¬
nunt. ut non ꝑ singula oꝑa euis nitamur &regamur auxi¬
lio sed ad liberum referant arbitrium. & ad p̃cepta le¬
gis ponentes illud esaiae. Legem enim in aduitorium
dedit ds̃. ut in eo dõ referendȩ sint gr̃ae quod tales nos
condiderit. qui nr̃o arbitrio possumus & elegere bona.&.
uitare mala. Et non intellegunt ista dicentes qđ ꝑos eoꝵ
intolerabilem blasphemiam diabolus sibilet. Si enĩ in eo

Expanded text:
iniquitatis operatur; duplex sexus utrumque supplantat, ut illud iniquitatis operatur; duplex sexus utrumque supplantat, ut illud propheticum cogamur adsumere: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. in dimidio dierum derelinquent eum et nouissimum eius erit insipiens. Illud uero, quod ad decipiendos quosque postea huic sententiae coaptarunt: \'non absque dei gratia\' cum prima legentes fronte decipiat, introspectum et diligentissime uentilatum decipere non potest. ita enim dei gratiam ponunt, ut non per singula opera eius nitamur et regamur auxilio, sed ad liberum referunt arbitrium et ad praecepta legis ponentes illud Isaiae: legem enim in adiutorium dedit deus, ut in eo deo referendae sint gratiae, quod tales nos condiderit, qui nostro arbitrio possimus et eligere bona et uitare mala. et non intellegunt ista dicentes, quod per os eorum intolerabilem blasphemiam diabolus sibilet. si enim in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Simon magus heresim condidit haelenȩ meretricis
aduitus auxilio. Nicolaus antiocenus om̃ium in mun¬
d carum reꝑtor choros duxit femineos. Marcion romam p̃¬
mist mulierem qr deceptarũ sibi animos p̃parara
Appelles philon suarum comitem habuit doctrinarũ
montanus inmuna. sp̃s p̃dicator multas eccłas ꝑ priscam
amaximillam nobiles & opulentas feminas primũ auro
corrupit de in hȩre si polluit. Dimittam uetera aduicinio¬
ra transcendam arrius in orbem capera sororem principis
ante decepit donatus ꝑ africam in infelices quosq. fu& ten¬
tibus polluer&. aquis lucillae opibus ad uitus.ẽ. In hispa¬
nia agape elpidiũ mulier iurum caecum caeca duxit in
foueam successoremq sui priscillianũ habuit Toro astris
magi studiosissimum & exmago ep̃m cui iuincta galla ñ
gent sed nomine germanã huc illucq cursentẽ alterius
& uicinȩ hereseos reliquit heredẽ. Nunc quoq misteriũ

Expanded text:
Simon Magus heresin condidit Helenae meretricis Simon Magus heresin condidit Helenae meretricis adiutus auxilio. Nicolaus Antiochenus, omnium inmunditiarum repertor, choros duxit femineos. Marcion Romam praemisit mulierem, quae deceptarum sibi animos praepararet. Apelles Philumenen suarum comitem habuit doctrinarum. Montanus, inmundi spiritus praedicator, multas ecclesias per Priscam et Maximillam, nobiles et opulentas feminas, primum auro corrupit, dein heresi polluit. dimittam uetera, ad uiciniora transcendam. Arrius, ut orbem caperet, sororem principis ante decepit. Donatus, per Africam ut infelices quosque fetentibus pollueret aquis, Lucillae opibus adiutus est. in Hispania Agape Elpidium, mulier uirum, caecum caeca duxit in foueam successoremque sui Priscillianum habuit Zoroastris magi studiosissimum et ex mago episcopum, cui iuncta Galla non gente sed nomine germanam huc illucque currentem alterius et uicinae hereseos reliquit heredem. nunc quoque mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
am insuꝑ &usq. ad noctem erudierunt me renes mei
Ad serit uirum scm de quorum uidelic& & tu numero
es. cum aduirtutum uenerit summitatẽ ne in nocte
quidem ea pati quae hominum sunt nec cogitatione
uitiorum aliqua titillari. nec erubescas de societa¬
te talium rennuens eorum nomina quorum blasphe¬
miis uingeris. Iouiniani secunda questio tui ingenis
disciplina ẽ. quicquid illi responsum ẽ tibi responsui
credito. nec fieri potest ut diuersus sit eorum exitus.
quoꝵ.ẽ. una sententia. Cum haec ita se habeant
quid uolunt miserȩ mulierculae oneratȩ peccatis.
quae circum feruntur om̃i uento doctrinȩ semper
discentes. & numquã ad scientiã ueritatis ꝑuenientes
& ceteri muliercularum socii prurientes auribus &
ignorantes quid audiant. quid loquantur qui uesti¬
stissimum cęnũ quasi nouã suscipiant temperaturꝰ
qui iusta hiezechihel linut parientem absq tem¬
peramento qui suꝑ uemente ueritatis pluuia dissipa

Expanded text:
—: insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei, —: insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei, adserit uirum sanctum, de quorum uidelicet et tu numero es, cum ad uirtutum uenerit summitatem, ne in nocte quidem ea pati, quae hominum sunt, nec cogitatione uitiorum aliqua titillari. nec erubescas de societate talium rennuens eorum nomina., quorum blasphemiis iungeris. Iouiniani secunda quaestio tui ingenii disciplina est. quicquid illi responsum est, tibi responsum credito. nec fieri potest, ut diuersus sit eorum exitus, quorum est una sententia. Cum haec se ita habeant, quid uquae circumferuntur omni vento doctrinae, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes: et caeteri muliercularum socii, prurientes auribus, et ignorantes, quid audiant, quid loquantur, qui uetustissimum caenum quasi nouam suscipiunt temperaturam, qui iuxta Hiezechihel liniunt parietem absque temperamento, qui superueniente ueritatis pluuia dissipatur ?
Abbreviated transcription (Latin):
digno explicare sermone quod librum sexti prthagorei
hominis absq xp̃o atq &hnici inmutato nomine xysti
dogma prthagoricũ qui hominem ex aequant dõ &de
eius dicunt esse substantia multa de ꝑfectione dicun᷑
ut qui uolumen philo sophi nesciunt sub martiris nom¬
ne bibant de aureo calice babylonis. Deniq. impso
uolumine nulla ꝓphetarum. nulla patriarcharum
martirem sine xp̃i fide fuisse contendat. unde & uos
plurima contra eccłãm usurpatis testimonia. fecerat
hoc & in scĩ pamphili martrris nomine ut librum
primum sex librorum defensionis origenis eusebu
caeriensis quem fuisse arrianum nemo qui nesciat
unum pãphili p̃notar&. quo scilic& egregia illa qua¬
tuor origenis ΠΕΡIAΡXOΝ uolumina latinis in fun¬
der& auribus. Uis adhuc & alium nosse erroris tui
principem doctrina tua origenis ramusculus est.
bieo enim psalmo ubi scriptum.ẽ. ut de ceteris tace

Expanded text:
digno explicare sermone, quod librum Sexti Pythagorei, digno explicare sermone, quod librum Sexti Pythagorei, hominis absque Christo atque ethnici, inmutato nomine Xysti,dogma Pythagoricum, qui hominem exaequant deo et de eius dicunt esse substantia, multa de perfectione dicuntur, ut, qui uolumen philosophi nesciunt, sub martyris nomine bibant de aureo calice Babylonis. denique in ipso uolumine nulla prophetarum, nulla patriarcharum,martyrem sine Christi fide fuisse contendat. unde et uos plurima contra ecclesiam usurpatis testimonia. fecerat hoc et in sancti Pamphili martyris nomine, ut librum primum sex librorum defensionis Origenis Eusebii Caesariensis, quem fuisse Arrianum nemo qui nesciat, unum \'Pamphili\' praenotaret, quo scilicet egregia illa quattuor Origenis negl agxcov uoluminaLatinis infunderet auribus. uis adhuc et alium nosse erroris : tui principem? doctrina tua Origenis ramusculus est. in eo enim psalmo, ubi scriptum est — ut de ceteris taceam
Abbreviated transcription (Latin):
do numquã animus ulla cogitatione & uitio cõmouetur
& ut simpliciter dicam uel aum uł ds̃ ẽ. huius libros
ꝑ orientem grecos & interp̃tante discipulos eius rufino la¬
tinos pleriq in occidente. lectitant. qui librum quoq
scribsit quasi de monachis multosq ineo enumerat. qui
numquam fuerunt. & quos fuisse de scribit origenistas
& ab ep̃is damnatos. eẽ. non dubium. ẽ. Ammoniũ uide¬
lic& & eusebium. & eut himium. xipsum euagrium or
quoq &isidorum. & multos alios quos enumerare tediũ
.ẽ. & iuxta illud lucretii ac ueluti pueris abscint̾ia tae¬
tram edentes cum damus prius oras circum in liniamꝰ
dulci mellis fauoq liquore. ita ille unum iohannem
in ipsius libri posuit principio quem &catholicum &
sc̃m fuisse non dubium . ẽ. ut ꝑ illius occasionem cȩte¬
ros quos posuerat hereticos eccłae introducerae. illã
autem temeritatem immo insaniam euis. quis possit

Expanded text:
do numquam animus ulla cogitatione et uitio commouetur et do numquam animus ulla cogitatione et uitio commouetur et — ut simpliciter dicam — uel saxum uel deus est. huius libros per orientem Graecos et interpretante discipulo eius Rufino Latinos plerique in occidente lectitant. qui librum quoque scripsit quasi de monachis multosque in eo enumerat, qui numquam fuerunt et quos fuisse describit Origenistas et ab episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium uidelicet et Eusebium et Euthymium et ipsum Euagrium, Or quoque et Isidorum et multos alios, quos enumerare taedium est. et iuxta illud Lucretii: ac ueluti pueris absinthia taetra medentes cum damus, prius ora circum inlinimus dulci mellis flauoque liquore, ita ille unum Iohannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per illius occasionem ceteros, quos posuerat hereticos, ecclesiae introduceret. illam autem temeritatem, immo insaniam eius, quis possit
Abbreviated transcription (Latin):
inspania pars manichei de turpitudine cuius te discipuli
diligunt. Plurimum uerbum ꝑfectionis & scientiȩ sibi
temere uindicantes soli cum solis clauduntur muliertu¬
lis. & illud eis int̃ coitum amplexusq decantant: Tum
pater om̃ps fecundis ymbribus aether coniugis ingremi¬
um lactȩ descendit. & om̃is magnus alit magno. cõmixtꝰ
corpore fetus quiquidem & partem habent gnsticȩ here¬
seos de basilidis impietate uementem. Unde & uos ad se¬
ritis eos qui absq legis scientia sint peccata uitare non pos¬
se Quid loquar de priscilliano. qui & sȩculi gladio &
totius orb̾ auctoritate dãnatus. ẽ. euagrius ponticus
hyborita . qui scribit aduirgines scribit ad monachos. scri¬
bit adeam cuius nom̃ ngridinis testatur ꝑfidiȩ tenebras.
edidit librum & sententias ΠΕΡIAΠATΕΙAC̃ quãnos
in passibilitatem uł in ꝑturbationem possumꝰ dicere quã¬

Expanded text:
in Hispania pars Manichei, de turpitudine cuius te discipuli in Hispania pars Manichei, de turpitudine cuius te discipuli diligunt plurimum uerbum perfectionis et scientiae sibi temere uindicantes; soli cum solis clauduntur mulierculis et illud eis inter coitum amplexusque decantant: tum pater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno commixtus corpore fetus. qui quidem et partem habent Gnosticae hereseos de Basilidis inpietate uenientem. unde et uos adseritis eos, qui absque legis scientia sint, peccata uitare non posse. quid loquar de Priscilliano, qui et saeculi gladio et totius orbis auctoritate damnatus est ? Euagrius Ponticus Hiborita, qui scribit ad uirgines, scribit ad monachos, scribit ad eam, cuius nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθείας, quam nos \'inpassibilitatem\' uel \'inperturbationem'\' possumus dicere, quan
Abbreviated transcription (Latin):
peccato esse si uelit. quod greci dicunt ãNA Napti¬
TON. & quia hoc eccłãrum ꝑoriente aures ferre non
possunt. simulant  sine peccato quidẽ dicere. sed
ANA NAETN TOŨ dicere non audere quasi aluid sit
sermonem qui apud illos compositus ẽ. duob uerb
sermo latinus exp̃sserit si absq. peccato dicis. &
AM NApTNTOŨ te dicere diffiteris damna ergo eos
qui te ANA NApTN TOÑ p̃dicant sed non facis. Nosti
enĩ quid intrinsetus discipulos tuos doceas. aliud ore
cõmemorans. & aliud celans conscientia nob̃q aliens& in¬
doctis loqueris ꝑ parabolas tuis aut̃ mysteria confiteris.
tuorum nomina ut animaduertas qualium consortio glo¬
rieris. manicheus electos suos quos inter AΥI AAC̃ plato¬
nis incę̧lestibus conlocat & dicit om̃i carere peccato nec
si uelint posse peccare. ad tanta enim eos uirtutũ culmi¬
na transcendisse. ut carnis oꝑibus inludant. Priscillianꝰ

Expanded text:
peccato esse, si uelit- quod Graece dicunt dvaiiaQtrpeccato esse, si uelit- quod Graece dicunt dvaiiaQtrjtov — et, quia hoc ecclesiarum per orientem aures ferre non possunt, simulant se \'sine peccato\' quidem dicere, sed dvafid.QtrjVov dicere non audere, quasi aliud sit sermonem, qui apud illos conpositus est, duobus uerbis sermo Latinus expresserit. si \'absque peccato\' dicis et dva/AdoT7vov te dicere diffiteris, damna ergo eos, qui ava/jdovrTov praedicant. sed non facis. nosti enim, quid intrinsecus discipulos tuos doceas aliud ore commemorans et aliud celans conscientia, nobisque alienis et indoctis loqueris per parabolas, tuis autem mysteria confiteris tuorum nomina, ut animaduertas, qualium consortium glorieris. Manicheus electos suos, quos inter aipidag Platonis in caelestibus conlocat, dicit omni carere peccato nec, si uelint, posse peccare; ad tanta enim eos uirtutum culmina transcendisse, ut carnis operibus inludant. Priscillianus
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. Neq enim ait non iustificabitur ad comparatio¬
nem tui om̃is uiuens. sed non iustificabit᷑ in conspectutuo
om̃is uiuens. Quando enim dicit in conspectu tuo hoc
intellegi uult quod &iam qui hominibus sc̃i uident᷑
dĩ scientiȩ atq notitiȩ nequaquã sc̃i sint. Homo enim
uidet in faciem. ds̃ in corde. sin aut̃ inspiciente dõ &
om̃a contemplante quem cordis archana non falluN
nullus ẽ. ustus ꝑspicue ostenditur hereticos ñ homi¬
nem in excelsa sustollere sed dĩ potentię derogate
multaq alia quae si de scripturis scĩs uoluero congre¬
gare non dicam epistolȩ sed uoluminis quoq excedam
modum. Nihil noui ad serunt qui in huiuscemodi sibi
ad plaudentes ꝑfidia simplices quidem indoctosq de¬
cipunt. sed eccłasticos uiros qui in lege dĩ die ac nocte
meditantur. decipere non ualu̾nt pudea eos princi¬
pum & sociorum suorũ qui aiunt posse hominẽ sine

Expanded text:
dixerit; neque enim ait: \'non iustificabitur ad conparatiodixerit; neque enim ait: \'non iustificabitur ad conparationem tui omnis uiuens\', sed: non iustificabitur in conspectu tuo omnis u i uens. quando enim dicit \'in conspectu tuo\', hoc intellegi uult, quod etiam, qui hominibus sancti uidentur, dei scientiae atque notitiae nequaquam sancti sint. homo enim uidet in facie, deus in corde. sin autem inspiciente deo et omnia contemplante, quem cordis arcana non fallunt, nullus est iustus, perspicue ostenditur hereticos non hominem in excelsa sustollere sed dei potentiae derogare; multaque alia, quae si de scripturis sanctis uoluero congregare, non dicam epistulae, sed uoluminis quoque excedam modum. Nihil noui adserunt, qui in huiusce modi sibi adplaudentes perfidia simplices quidem indoctosque decipiunt, sed ecclesiasticos uiros, qui in lege dei die ac nocte meditantur, decipere non ualent. pudeat eos principium et sociorum suorum, qui aiunt posse hominem sine
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter faciunt. Cum paucis sententiolis scriptura¬
rum possint hereticorum & ꝑ eos philosophorum argu¬
menta conuinci. Quid enim dicit uas electionis con¬
lusit ds̃ om̃a sub peccato ut om̃ium misereatur. & in alio
loco. Om̃s enim peccauer̃. & indigent gła dĩ. Ecclastes
quoq ꝑquem se cecinit ipsa sapientia libere ꝓtestatur
&dicit non ẽ. homo iustus super terram quifaciat bonũ
& non pecc&. Et iterum si peccauerit populus non est
enim homo qui non pecc&. & quis gloriabitur castum
se habere cor & non.ẽ. mundus asorde. nec si unius diei
fuerit uita eius. Unde & dauid. Ecce enim in iniquita¬
tibus conceptus sum. & indelictis concepit me mat̾ mea.
Et inalio psalmo. Non iustificabitur in conspectu tuo
om̃is uiuens. Quod testimonium sub nomine pietatis
noua argumentatione deludunt. Auint enĩ ad conpa¬
rationem dĩ nullum. eẽ. ꝑfectum. quasi scriptura hoc

Expanded text:
simpliciter faciunt, cum paucis sententiolis scripturasimpliciter faciunt, cum paucis sententiolis scripturarum possint hereticorum et per eos philosophorum argumenta conuinci. quid enim dicit uas electionis ? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur. et in alio loco: omnes enim peccauerunt et indigent gloria dei. Ecclesiastes quoque, per quem se cecinit ipsa sapientia, libere protestatur et dicit: non est homo iustus super terram, qui faciat bonum et non peccet, et iterum: si peccauerit populus; non est enim homo, qui non peccet, et: quis gloriabitur castum se habere cor? et: non est mundus a sorde, nec si unius diei fuerit uita eius. unde et Dauid ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea et in alio psalmo: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. quod testimonium sub nonnne pietatis noua argumentatione deludunt. aiunt enim ad conparationem dei nullum esse perfectum, quasi scriptura hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitate. Quid gloriatur terra & cinis. p̃sertim cũ
idem apłsdicat. Uideo aliam legem in menbris meis
repugnantem legi mentis meȩ & ducentẽ me in capti¬
uitatem. &itẽr. Non enim quod uolo hoc ago. sed
quod nolo illud operor. Si qđ non uult oꝑatur. quomͦdo¬
stare potest hoc quod dicitur posse hominem esse sine pec¬
cato si uelit. Qua ratione potest. ẽẽ. quod uelit cum apłs
ad serat se quod cupiat implere non posse. Cumq ab eis
queramus qui sunt illi quos absq. peccato putent. noua
strophȩ ludere cupiunt ueritatem se non eos dicere qͥ
sint uel fucrint sed qui esse possint aegregii doctores
dicunt. ẽẽ. posse quod nunquam fuisse demons trant.
dicente scriptura. Om̃e quod futurum. ẽ. iam factum
ẽ. in priori tempore Neq nunc mihi necesse. ẽ. ire per
singulos sc̃oꝵ & quasi incorpore pulcherrimo ne uos
quosdam & maculas demonstrare quod pleriq nr̃oꝵ

Expanded text:
fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim cum fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim cum idem apostolus dicat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et ducentem me in captiuitatem et iterum: non enim, quod nolo, hoc ago, sed, quod nolo, illud operor. si, quod non uult, operatur, quomstare potest hoc quod dicitur, Posse hominem sine peccato esse, si velit? Qua ratione potest esse quod velit, cum Apostolus asserat, se quod cupiat implere noquaeramus, qui sint illi, quos absque peccato putent, noua stropha eludere cupiunt ueritatem, se non eos dicere, qui sint uel fuerint, sed qui esse possint. egregii doctores dicunt esse posse, quod numquam fuisse demonstrant dicente scriptura: omne, quod futurum est, iam factum est in priore tempore. neque nunc mihi necesse est ire per singulos sanctorum et quasi in corpore pulcherrimo naeuos quosdam et maculas demonstrare, quod plerique nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
& achademici noui quos tullius sequitur. & torũ nondico.
res quae nullae sunt sed umbras & mota subuertuN.
Hoc ẽ enim hominem ex homine tollere . & incorpore
constitum esse sine corpore & optare potius quã docere
dicente apło. Miser ego homo quis me liberabit de
corpore mortis huius. Et quia epistolaris breuitas
non potest om̃a conp̃hendere strictim tibi uictanda
de scribam. Vnde & illud uergilianum : ẽ. hinc
metuunt cupiuntq. dolent gaudentq. Neq. auras
despiciunt. clausȩ tenebris &carcere ceco quis enĩ
potest. & aut non gestire gaudio aut merore contrai.
aut spe extolli aut timore terreri. Quã obrem & gra¬
uissimus poeta flaccus scribit in satiranam uitus
nemo sine nascitur. Optimus ille. ẽ. qui minimi sur¬
getur pulchre quidem nr̃oꝵ ait. philosophi patriar¬
chȩ hereticorum eccłae puritatem ꝑuersa macula¬
uere doctrina. ut nesciant illud dictũ de humana

Expanded text:
et Academici noui, quos Tullius sequitur, et eorum non dico et Academici noui, quos Tullius sequitur, et eorum non dico res — quae nullae sunt — sed umbras et uota subuertunt. hoc est enim hominem ex homine tollere et in corpore constitutum esse sine corpore et optare potius quam docere dicente apostolo: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, strictim tibi uitanda describam. unde et illud Uergilianum est: hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque neque auras dispiciunt clausae tenebris et carcere caeco. quis enim potest aut non gestire gaudio aut maerore contrahi aut spe extolli aut timore terreri? quam ob rem et grauissimus poeta Flaccus scribit in satira: nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur. Pulchre quidam nostrorum ait: philosophi, patriarchae hereticorum, ecclesiae puritatem peruersa maculauere doctrina, ut nesciant illud dictum de humana
Abbreviated transcription (Latin):
on audacter ut falso putas sed amant̃ studioseq. sia¬
tiut nouam mihi ex ueteri mitteres questionem. qu
ante. litteras tuas plerosq moriente decepit. ut ꝑ simuli¬
tam humilitatem suꝑbiam discerent. & dicerent cum
diabolo incaelum ascendam. suꝑ sidera cȩli ponam th¬
nũ meum erosimilis altissimo. Quae enim potest alia
maior esse temeritas quam di sibi non dicam similiti¬
dinem sed aequalitatem uindicare. & breui sententia
om̃ium hereticorum uenena conplecti. quae de philo¬
sophorum & maxime pithagore & e Norre prina¬
pis stoicorum fonte manarunt illi enim quae greci
appellant ΠTAON nos ꝑturbationes possumꝰ dicere
Aegritudinem uidelica & gaudium. spem. & metum
quorum duo p̃sentia. duo futura sunt. Ad serunt ext¬
pari posse de mentibus & nullum fibra radicẽ q us
in homine. Om̃ino residere meditatione & assidua exer¬
citatione uirtutum aduersum quos & peripatetici qui
de aristo telis fonte descendunt fortissime disputant

Expanded text:
on audacter, ut falso putas, sed amanter studioseque fecisti, ut novam mihi ex veteri mitteres quaestionem, quae ante litteras tuas plerosque in Oriente decepit, ut per simulatam humilitatem superbiam discerent, et dicerent cum diabolo, In coelum ascendam, supra coeli sidera ponam thronum meum, ero similis Altissimo . Quae enim potest admissa major esse temeritas, quam Dei sibi, non dicam similitudinem, sed aequalitatem vindicare, et brevi sententia omnium haereticorum venena complecti, quae de philosophorum, et maxime Pythagorae et Zenonis principis Stoicorum fonte manarunt? Illi enim quae Graeci appellant πάθη, nos perturbationes possumus dicere, aegritudinem videlicet et gaudium, spem et metum, quorum duo pirpari posse de mentibus et nullam fibram radicemque uitiorum in homine omnino residere meditatione et adsidua exercitatione uirtutum. aduersum quos et Peripatetici, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dulce & suaue ẽ : Aut sacerdos & doctor serui di ñerunt
qui fiducialit̃ debent corripere peccantes & nulliadulari
sed audact̃ om̃s increpare. aut si sacerdos & doctor ñ solũ
serui di. sed int̾̃ seruos eiꝰ principẽ tenent locũ: frustra ser¬
uis dĩ blanditias & dulcedinẽ reseruasti. cũ hoc ꝓprie he

Expanded text:
 dulce et suave est: aut sacerdos et doctor servi Dei non erunt, qui fiducialiter debent corripere peccantes, et nulli adulari, sed audacter omnes increpare; aut si sacerdos et doctor, non solum servi Dei, sed inter servos ejus principalem tenent locum, frustra servis Dei b