comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe Uenisti inqͥt uenisti młtis mr̃ib lu¬
gende. Dudũ ẽ. qd̾ te uidi. S nũc młto
t̾ribiliorẽ te intueor: patrie huiꝰ extidiũ
euo maturus qͥ ĩmanẽ audatiã ĩ pͥma
uineatute tonatꝰ fu̾at. Nã pennas ma¬
uib suis ⁊ pedib nescio qͣ arte innex¬
uit: ut dedali more uolaret. fabulam
ꝓ uo amplexꝰ. Collecta t e sũma turtis
aura. spatio stadii uniꝰ ⁊ płꝰ uolauit. S
uenti ⁊ turbitus uolentia simł ⁊ ten̾a¬
rii fci ꝯscĩa tremulus cetidit: ꝓpetuo ptꝰ
hoc debilis crura effractꝰ. Ip̃e u̾o fecebat
fuisse cãm riuine sue: qd caudã inposti¬
ori parte oblitus fu̾at aptare Sigibtꝰ.
chronografus claret. Qui a scona in
riam reclusus estx¬

Expanded text:
nsi:« Venisti, inquit, venisti multis martiribus lugende; dudum est quod te vidi, sed nunc multo terribiliorem te intueor, patrie hujus exidium urus; qui immanem audaciam in prima juventute conatus fuerat. Nam pennas manibus suis et pedibus nescio qua arte innexuit, ut Dedali more volaret; et fabulam pro vero amplexus, collectaque a summo turris aura spatio stadii unius et plus volavit. Sed venti et turbinis violentia, simul et temerarii facti conscientia tremulus cecidit, perpetuo post hoc debilis, crura effractus; ipse vero ferebat fuisse causam ruinae suae, quod caudam in posteriori parte oblitus fuerat aptare. 1061. chronographus claret; qui a Scotia iniam reclusus est
Abbreviated transcription (Latin):
aleas de testant᷑: ab horrẽt uenatõnẽ. uec
ludicra illa auiũ rapina ut assolet delec¬
tant᷑. Mimos et magos ⁊ fabulatores
sc̾ciles ꝙ tantilenas at ludoꝵ. spectacła
tãqm uanitates ⁊ insanias faisas respu¬
unt ⁊ abhõĩant᷑. Capillos tondẽt: scien¬
tes uixͣ apł̾m ignominiã ẽẽ uiro si comã
nutͥat. Nũꝙͣ cõpri raroloti: magis ã ne¬
glecto crine hispidi. pulũe fedi: lorita ⁊
caumate fusci. Porro inminente bello.
initꝰ fide. forid ferro ñ auro se nuuiint:
puit fortes ⁊ ueloces: ñ tũ coloratos
aut phałatos. Pugnã qͥppe ñ põpã uic¬
toriã s ñ gl̾am cogitantes. ⁊ studentes
magis eẽ formidiui qͣm ad nuratõi. At¬

Expanded text:
aleas detestantur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: piunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi.
Abbreviated transcription (Latin):
error ac furor tantis sumptib at la¬
borib nilitare stipendus uͥ nullis
nͥ aut mortis aut truuus. Oꝑitis
equos sericis ⁊ pendulos nescio quoᷤᷤ
paunitulos loritis suꝑ induitis depingi¬
tis hastas clipeos ⁊ gellas. freria ⁊ cal
tãta põpa pudendo furore ⁊ ĩpudendi
scupore ad mortẽ ꝓperatis: Failitaria
st̃ n insignia an muliebria potiꝰ orna¬
mẽta: Ilũqm forte hoscilis mutͦ reu̾ebiͣ
aurũ gẽnus parcet sercta penetrare ñ

Expanded text:
erendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis hastas, clypeos et sellas; frena et calctanta pompa pudendo furore et impudenti stupore ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numquid forte hostilis mucro reverebitur aurum, gemmis parcet, serica penetrare non
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ suspirãs dixit. Grãs dõ ⁊ sc̃o iacobo:
qr lib̾atꝰ sum. Et q̃rentib qͥd diss: et quo
uitͥit decubui. uolebam fac̾e qd̃ moneba¬
tis. S cũ ħ togitarẽ.: uen̾unt subito ad
me demones. ita me ꝯstͥugentes: ut nich
lotͥ possem. tid̃ ꝑtineat ad salutẽ. Et
nos quidẽ audiebã. s respond̾e ñ pot̾am
manu sacculũ mulieris ⁊ in dextͣ baculũ
pauꝑis: quos initin̾e sic ad uiui. Bur¬
donem habebat ꝓ lancea. ⁊ sacculũ pro
parma .i. scuto. Et statim qͣ uatꝰ ueniẽs
elenato batło: fugientes demones exite
coegit. Et ecce bĩ iacobi gr̃a me lib̾auit
⁊ loqͥlam mͥ reddidit. facite gͦ uenire p̾s¬
br̃m: qr duituis in hac uita ꝑ man̾e ño
possum. Qui cũ morã facet unũ de sociis
ammonuit dicẽs. Amite noli amͦ dño
paulo post in bello lantea cuiꝰdam militis
tnͣsfossus int̾iit.

Expanded text:
uiter suspirans dixit: «Gratias deo et sancto Iacobo, quia liberatus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uolebam facere quod monebatis. Sed cum hec cogitarem, uenerunt subito ad me demones ita me constringentes ut nichil loqui possem quod pertineat ad salutem; et uos quidem audiebam, sed respondere non poteram. manu sacculum mulieris et in dextera baculum pauperis, quos in itinere sic adiuui. Burdonem habebat pro lancea et sacculum pro parma id est scuto. Et statim quasi iratus ueniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Et ecce beati Iacobi gratia me liberauit et loquelam michi reddidit. Facite ergo uenire presbyterum, quia diutius in hac uita permanere non possum». Qui cum moram faceret, ille unum de sociis ammonuit dicens: «Amice, noli a modo domino ; sed paulo post in bello lancea cuiusdam militis transfossus interiit.
Abbreviated transcription (Latin):
.xͦ. ottho imꝑator tedio ⁊ angore animi
deficiens. rome morit᷑: ⁊ de imꝑatore ss¬
scituendo int̾ pͥmateꝵ dissentit᷑. Aliis
filio ip̃iꝰ othoni imꝑiũ deb̾i cercantib.
alũs odio imꝑatricis a filio eiꝰ imꝑiũ
tnͣsferre uolentib ad henritũ. ducẽ filiũ
henrici qui fuit frat̾ pͥmi othonis. Hic
henricꝰ ip̃m othonẽ puerũ factiose raptũ
incustodiam tenet: s pͥncipes puerum
de manu henriti extorquentes in regno

Expanded text:
. Otto imperator tedio et angore animi deficiens, Romae moritur, et de imperatore substituendo inter primates dissentitur, aliis filio ipsius Ottoni imperium deberi certantibus, aliis odio imperatricis a filio ejus imperium transferre volentibus ad Heinricum ducem, filium Heinrici, qui fuit pater primi Ottonis. Hic Heinricus ipsum Ottonem puerum factiose raptum in custodia tenet; sed principes puerum de manu Heinrici extorquentes, in regno
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator apuliã ⁊ calabriam y¬
tãlie ꝓuincias ad ius regni grecoꝵ aꝑ¬
pendentes. tnͣsferre ad imꝑiũ conanũ
conat᷑ maxime. ꝓpt̾ affinitatẽ qͣm ꝑ ix¬
orẽ suam theophaniã cũ imꝑatore gcoꝵ
imꝑator otħo ꝓuintias gretoꝵ inuade¬
ret. cõducto dͥ saracenoꝵ auxilio imꝑa¬
tori in calabria bello cõgredunt᷑. In quo
bello: om̃s romanoꝵ copie usq ad int̾¬
nitõnẽ pene delete sc̃. Imꝑator natando
capit᷑. ⁊ a quodã eoꝵ cͥ erat negociator
sclauoꝵ erat agnitus. nec ꝓditus. P
ꝑ eo redimendo allatas in hiantib: im¬
ꝑator ascenso equo iux euasit. Oĩb ꝓ
itifortunio reipublice aĩo cõsteruatis.
sola imꝑatrix feminea. ⁊ greca leuita¬
te insultabat eis qd̃ ab ex̾citu sue natõ¬
nis uicti eeñt romani: ac ꝑ hoc cepit
pͥmatib exosa haberi Ex cͦuitis. Hoc

Expanded text:
ator Apuliam et Calabriam Italiae provincias ad jus regni Grecorum appendentes transferre ad imperium Romanum conatur; maxime propter affinitatem, quam per uxorem suam Theophanu cum imperatore Grecorum imperator Otto provincias Grecorum invaderet, conducto sibi Saracenorum auxilio, imperatori in Calabria bello congrediuntur; in quo bello omnes Romanorum copiae usque ad internecionem paene deletae sunt. Imperator natando capitur, et a quodam eorum, qui negotiator Sclavorum erat, agnitus nec proditus, per pro eo redimendo allatas inhiantibus, imperator ascenso equo vix evasit. Omnibus pro infortunio rei publicae animo consternatis, sola imperatrix feminea et Greca levitate insultabat eis, quod ab exercitu suae nationis victi essent Romani; ac per hoc coepit primatibus exosa haberi. 983. 10. 28.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ⁊ c̃. Secta plaga est tum tumẽt
uesice ⁊ corrumpunt᷑ iuscera: ꝙ fit
dum int̾iora mentis tument odio.
⁊ ebulliũt ira. Plaga uͦ granduu̾
in fructib ĩiqͥtatẽ manifestã de sig¬
nat in oꝑib. Plaga locꝰte iunstabili¬
tas ẽ aĩe q̃ ore ledit dũ detrahit: dat
saltus dũ ad carnales se extendit af¬

Expanded text:
 eis . Sexta plaga est cum tument vesicae, et corrumpuntur viscera, quod fit, dum interiora mentis tument odio et ebulliunt ira. Plaga vero grandinis in fructibus, iniquitatem manifestam designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se extendit af
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ex cõmonitõe subditoꝵ fiũt
deteriores. Qͥ pueris dauid cibũ ne¬
ñ ꝓpinant. Tonsorib uͦ suis ꝯuiuiũ
parant: qr uatantes ocio. adulanti-¬
ũ cõfabulatõnes amant. Accusat
nabal dauid ⁊ dicit. Hodie in creue
c̃ uident᷑ nũm religiosoꝵ mstiplicari
Tunẽt c̃ uidẽt dauid .i. bonos subdi¬
tos ungi ĩ regẽ. ⁊ saul deiti ne ⁊ ip̃i¬

Expanded text:
one subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum nenon propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverucum viderint numerum religiosorum multiplicari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Saul dejici, i
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens mortuꝰ ẽ Martinꝰ qͥ in galma¬
dulensi heremo ꝯmorat᷑. uir młtaꝵ
uirtutũ ⁊ p̾cipue in gr̃a lacrimarum
narrauit. Monachus erat mariti¬
nu t̾ritorii in cenobio tid̃ dicit᷑ ad pi¬
nũ. młtis pcc̃oꝵ uexib inuolutus.
Cui cũ magna ⁊ longa puia fuisset
in iũcta: ille a quodã familiari suo
te ꝑsoluenda. Qui sic obligatꝰ. ñ młto
post mortuꝰ ẽ. Erat autẽ uite it̾ fres
irrep̃hensibiles: et opinionis hones¬
te. Non młtis post dieb penitenti
monacho ĩ sompnis apparuit. Qui in¬
qͥsitus qͦ mͦ se haberet. male inquit ⁊ du¬
re. s ꝓpter te. Nam liber a ꝓpͥis qͥa tuis
me uinclas innodaui ⁊ alienam cauti¬
oñẽ nõ ꝑsolui. flagellis duris atteror
D q̃so te ut uigiles ꝓte. ⁊ lib̾es me.
pondi ꝑsoluãt. ⁊ me eruant. Qd̃ cũ
fcm esset. ille rursus p̾fato monacho
apparuit uultu festino ⁊ sereno dicẽs
se ꝑ oratõnes fr̃m a penis erutum ⁊

Expanded text:
ens, mortuus est. Martinus, qui in Camaldulensi eremo commoratur, vir multarum virtutum, et praecipue gratiae lacrymarum, narravit. Monarchus erat maritimi territorii in coenobio, quod dicitur Adpinum, multis peccatorum nexibus involutus: cui cum magna et longa poenitentia fuisset injuncta, ille a quodam familiari suo rte persolvenda. Qui sic obligatus non multo post mortuus est. Erat autem vitae inter fratres irreprehensibilis et opinionis honestae. Non multis post diebus poenitenti monacho in somnis apparuit. Qui inquisitus, quomodo se haberet: « Male, inquit, et dure, sed propter te. Nam liber a propriis, quia tuis me vinculis innodavi, et alienam cautionem non persolvi, flagellis duris attestor. Sed quaeso te, ut vigiles pro te, et liberes me. pondi persolvant, et me eruant. » Quod cum factum esset, ille rursus praefato monacho apparuit, vultu festivo et sereno; dicens se per orationes fratrum a poenis erutum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam decũbit: ⁊ ioh̃em magisteũ mi¬
litũ ne apolitane ciuitatis. qͥ ad huc
uiuit ĩcolitiis. Illico uir dei ioh̾em
festinus adiit: q̃ uderat ⁊ audierat
narrauit. ꝑ idẽ tẽpꝰ: otho secundꝰ cõtra
saracenos ibat talabriã. his auditiᷤ
ioh̾es ait. ciodo necesse habeo ĩꝑatori
occͣrere: ⁊ de statu t̾re huiꝰ diligent̾ tcͣ¬
tare. Post eiꝰ ab scessũ spondeo qr scł̃m
deseram: ⁊ monachus fiam. Ut autem
ꝓbaret uerũ utrũ eẽt qd̾ ille uarrabat
nunctiũ direcit ad capuã tͥ paudulfum
iam mortuũ inuenit. Ip̃e ꝙͦ magist̾

Expanded text:
em magistrum militum Neapolitanae civitatis, qui adhuc vivit incolumis. » Illico vir Dei Joannem festinus adiit, quae viderat et audierat, narravit. Per idem tempus Otto secundus contra Sarracenos ibat Calabriam. His auditis, Joannes ait: « Modo necesse habeo imperatori occurrere, et de statu terrae hujus diligenter tractare. Post ejus abscessum spondeo, quod saeculum deseram et monachus fiam. » Ut autem probaret, utrum verum esset, quod ille narrabat, nuntium direxit ad Capuam, qui Pandulfum jam mortuum invenit. Ipse quoque magister
Abbreviated transcription (Latin):
Euderiue cassinẽsis ałbas naria¬
uit. mͥ. B̾uus inqͥt dei ne apolitane regi¬
onis: in p̾cupta rupe iuxta uiã publicã
solitanꝰ hĩtabat. Qri dũ nocturuo tꝑe psa¬
lleret. ⁊ fenestrã tellule horaꝵ explorator
aꝑiret: udit młtos ethyopes it̃ carꝑe
⁊ longo tractu onustos feno sagmarios
ꝯminare. Cũ ꝙ eos intͥreret qui eeñt.
⁊ cuiꝰ rei gr̃ã hec iumentoꝵ pabula uec¬
tarẽt: maligni sp̃t inqͥunt sumꝰ. Hec aũ

Expanded text:
derius Cassinensis abbas narravit mihi. Servus, inquit, Dei Neapolitanae regionis in praerupta rupe juxta viam publicam solitarius habitabat. Qui dum nocturno tempore psalleret, et fenestram cellulae horarum explorator aperiret, vidit multos Aethiopes iter carpere, et longo tractu onustos feno saginarios comminare: cumque eos inquireret, qui essent, et cujus rei gratia haec jumentorum pabula vectarent
Abbreviated transcription (Latin):
ad formã. Essentia uͦ absq forma ꝯsi¬
d̾ata in formitas est. Ꝙ aũ in forme ẽ
i hoc quidem qd̃ est. deo suule ẽ s ĩ hoc
qd̃ forma caret. a doo dissidet. Qđ̃ gͦ fbe¬
matũ est magis deo simile est ꝙͣ id quod
formã nõ h̃t. Uñ ꝯstat qd̃ plus euidẽs fimu¬
ꝙͣ inmensitas creat᷑aꝵ q̃ ad solam spectat
eentiam. Itẽ decor creat᷑aꝵ ꝓpt̾ formã na¬
t᷑alem ꝑtinet ad habitũ: utilitas uͦ ad

Expanded text:
ad formam. Essentia vero absque forma considerata, informitas est. Quod autem informe est, in hoc quidem quod est, Deo simile est; sed in hoc quod forma caret, a Deo dissidet. Quod ergo formatum est, magis Deo simile est, quam id quod formam non habet. Unde constat quod plus evidens simuquam immensitas earum, quae ad solam spectat essentiam. 36. Item decor creaturarum propter formam naturalem pertinet ad habitum, utilitas vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
agnosc̾et. qͣle eẽt in uisibile bonũ qd̃
intꝰ q̃t̾e deberet ħ est ut sb̾tus se iuid̾e̾t.
qͥd supͣ se appeteret. Nõ gͥ decebat. ut rex
uisibiliũ copia aliqua inꝑte defectum
sentiret: q̃ ob id maxĩe istituta est ut
in estimabilem et̾noꝵ bonoꝵ affluen¬
⁊ creare uoluit. q̃ humanis usib nccͣria

Expanded text:
osceret, quale esset invisibile bonum quod intus quaerere deberet: hoc est, ut sub se videret, quid supra se appeteret. Non igitur decebat ut rerum visibilium copia in parte aliqua defectum sentiret, quae ob id maxime instituta est, ut inaestimabilem aeternorum bonorum affluenetiam creare voluit, quae humanis usibus necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
tã leuis fu̾at qͣm ip̃a leuitas. Unte ⁊ tãta
leuitas tam leuit̾ mutata: apd ploscy ii¬
cni aluid putat᷑ qͣm leuitas. Hinc est id̾
iam qͥnq̃nnis eiꝰ ꝯu̾satõ uix facit alitui fi¬
t̃ de futoͣ. Nunix qͣntũ in se ip̃o exꝑimẽtũ
edit inꝯstantie tantũ ꝑseu̾ature ꝯstantie

Expanded text:
at, quam ipsa levitas. Unde et tanta levitas, tam leviter mutata, apud plerosque nihil aliud putatur quam levitas. Hinc est, quod jam quinquennis ejus conversatio vix facit alicui fidem de futuro. Nimirum quantum in se ipso experimentum dedit inconstantiae, tantum perseveraturae constantiae
Abbreviated transcription (Latin):
.i. puritatẽ in oꝑib. cũ orat ex auditur
ut ĩ pate dumitrat᷑. Cum offerebantur
in templo pu̾i: offerri solebant ĩ hac
purificatõe agnus turtures aut colũ¬
be. Ego ã qͥd offeram. cũ nullũ istoꝵ hr̃e
mͥ uolitans occͣrit. Offerã strutõnẽ ꝙͣ
nutrim pꝰ cõu̾sionẽ. Offerã fortassis
porcũ in mũdicie. ꝓ agno ignorantie:
merulã uoluptatis ꝓ turture tasti¬
tatis. strutionẽ simulatõis ꝓ colũba

Expanded text:
 puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba
Abbreviated transcription (Latin):
claust̾ dicturꝰ accedo: qͥ me solum
unter cet̾os in hͣc parte negligentiorẽ
reꝑio. Qui licet ab lutis manib. loca
ciudelis ad misericordẽ ⁊ tñ patit᷑ hũilis
elatũ mitis iratũ: crudelem miseritorᷤ
Accedo seruus ad dñm. ñ amore s timo¬
re: ñ deuotõe s usu. Accedo ad dñm. cuiꝰ
ꝑcussi seruũ: ad prẽm accedo tꝰ occidi fili¬
liũ. ꝑcussi u̾bo: occidi exemplo. nec tñ
ꝑtimesco dũm: nͨ reu̾eor pr̃em. Manenͤ
in tͣba fr̃m. tͣbans alitͦs ⁊ ab aliquo
ad osculũ pacis: qui prius recõciliatꝰ
acced̾e debuissẽ ad osculũ t᷑bati ftĩs. Uo¬

Expanded text:
auca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota em, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Dominum, cujus percussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ip̃am ꝑsensus carnis ip̃iꝰ. uł cũ ip̃a
egredit᷑ ad illas. Cũ aũ claudi ceꝑint
porte iste sensuũ carnaliũ. ũ patebit
deinceps uia tnͣseundi ad inuitẽ. Et
tũc seꝑabit᷑ societas uanitatis. ⁊ ent
mũdus foris ex clusus ne ĩgrediatur
⁊ aĩa intꝰ clausa ne egrediat᷑ ⁊ ueniet
aĩa ad portas ocłoꝵ: ⁊ clausas ĩue¬
funcet se ꝑ aditꝰ sensuũ relicͦꝵ ⁊ nou
erit tnͣsitus illiꝰ qm̃ repagula mortis
ꝑpetue inflexibili rigore ⁊ ĩmobilib
seris ualuas sensuũ aditꝰ ꝯm̃tii anti¬
qui sine fine ꝯcludẽt. Tũt aĩa misera
in hoc tristi discidio solam se ĩueniet:
⁊ ꝯu̾tens se reqͥrere ĩcipiet sociũ illũ
qͥ intꝰ ẽ ⁊ ex cludi nõ potest. ⁊ ñ pot̾it
hr̃e societatẽ illiꝰ in desolatõne sua. Tũc¬

Expanded text:
carnis ipsius, vel cum ipsa egreditur ad illas. Cum autem claudi coeperint portae istae sensuum carnalium, non patebit deinceps via transeundi adinvicem; et tunc separabitur societas vanitatis, et erit mundus foris exclusus, ne ingrediatur, et anima intus inclusa, ne egrediatur. Et veniet anima ad portas oculorum et clausas invefundet se per aditus sensuum reliquorum, et non erit transitus ullus, quoniam repagula mortis perpetuae, inflexibili rigore et immobilibus seris valvas sensuum aditus commercii antiqui sine fine concludens. Tunc anima misera in hoc tristi dissidio solam se inveniet, et convertens se requirere incipiet socium illum qui intus est, et excludi non potest, et non poterit habere societatem illius in desolatione sui, qu
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut illo sublato egestatẽ illiꝰ pacia
ꝯsolet᷑. ut illd̾ ñ reqͥrat. Pdito gͦ eo
qd̃ intus erat bouo. egressa est ad ea
q̃ foris erant boua aliena ⁊ pactũ
fecit cũ delectatoĩb scłi. ⁊ regressa i¬
duxit eas ad se. ut fornitaret᷑ cũ eis
iitꝰ in abscondito cordis sui: ⁊ reqͥes¬

Expanded text:
est, ut illo sublato egestatem illius patiaconsoletur, ut illud non requirat. Perdito ergo eo quod intus erat bono, egressa est anima ad ea quae foris erant bona aliena, et pactum fecit cum delectationibus saeculi; et regressa induxit eas ad se ut fornicaretur cum eis intus in abscondito cordis sui, et requies
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃rũ respicẽ qͥtꝙͥ a discipulis
dicere nemo fident̾ id rep̃hendit: in tͦ
se ẽẽ rep̃hensibilem cõfidit. Si quidẽ
humanitatis est om̃iũ: in quo sibi
qͥsq indulget. aliis nõ uehemẽt᷑ iras¬
ti. Dicam dicã: p̃sumptuosus dicat:
s u̾um dicã. Quomͦ lux mnundi obtene¬
brata est: Quomͦ sal t̾re infatuatũ ẽ
Qroꝵ nobis uita uia uite debuit ẽẽ
duui ex ͫ isius actib ostendũt suꝑbie
ceti stĩ st̃ dutes cecoꝵ. Ꝙ .ni. ut cet̾a tate¬
am spetimẽ hũilitatis est cũ tãta põ¬
pa ⁊ eguitatu incedere tantis hoĩm
crinitoꝵ stipari obsequiis. qͣtinꝰ duob
Mentior si ũ uidi abbatẽ .lx. eguos ⁊
eo ampliꝰ in suo duc̾e comutatu. Dicas
si uideas tnͣseuutes nõ pr̃es ẽẽ mo¬
nastĩoꝵ. s dũos castelloꝵ nõ rectoreᷤ
animaꝵ: s pͥncipes. ꝓuinciaꝵ. Tum de¬
uiq gestari iubent᷑ maupule. cyphi. ba

Expanded text:
magistrum respicere quidquid a discipulis dicere nemo fidenter reprehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confidit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis actibus ostendunt cti sunt duces caecorum. Quod enim ut caetera taceam specimen humilitatis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quatenus duobus Mentior, si non vidi abbatem sexaginta equos, et eo amplius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, ba
Abbreviated transcription (Latin):
ec̾cutũ. uł transiturꝰ ꝑ desertũ uͥ nõ uale¬
ant inueniri necessaria. An ñ p̾ss eodẽ
An nõ pꝰs arcẽs luc̾e lucerna nisi u tu
o ꝙ portas candelabro. ⁊ ħ aureo uł ar¬
genteo. An nõ poss dornuri nͥ suꝑ uari¬
um stratũ aut sb̃ siluestͥ cooꝑtorio
ligare ⁊ ad mensam seruire ⁊ luctulũ
sparare. Nũt gͦ tante młtitudini garcionũ

Expanded text:
exercitum, vel transiturus per desertum, ubi non valeant inveniri necessaria. Annon posset eodem Annon posset ardens lucere lucerna, nisi in tuo quod portas candelabro, et hoc aureo, vel argenteo? Annon posset dormiri, nisi super varium stratum, aut sub peregrino coopertorio? ligare, et ad mensam servire, et lectulum praeparare? Nunc ergo tantae multitudini garsionum
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ caput nouicii ⁊ ꝯfortauit eũ. Pt᷑ ilos
gͣdus ascẽsos: uidit nouitiꝰ locũ magne
claritatis ⁊ uinditatis ĩ regiõe pͣi ethͥiᷤᷤ.
Et uidit ibi capellã in aere p̃edentẽ tã
ꝑuã ut miraret᷑ ad qͥd tã ꝑua capena

Expanded text:
illos gradus ascensos vidit novitius locum magnae claritatis et viriditatis in regione puri aetheris: et vidit ibi capellam in aere pendentem, tam perviam, ut miraretur, ad quid tam parva capella
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣmͣ dotẽ iam spetulet᷑ qͦs thalamos qͥs
tultus cam q̃ fecta serenẽt: quis dicat spe
ciosa ueni: dixere b̃e maiores ꝙ aĩe. Nec
eis tñ aus ea uirtus: aut ea lingua fuit.
quib hec asꝑire liceret. Excedit sensus

Expanded text:
quam dotem jam speculatur. Qui thalami, quis quam dotem jam speculatur. Qui thalami, quis cultus eam, quae festa serenent? Qciosa veni. Dixere beatae, Majoresque animae; nec eis tamen antea virtus, Aut ea lingua fuit, quibus haec aperire liceret. Excedit sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuificat sentit uarias amplecti¬
tur artes. Corrigit excessus uirtutib in¬
stat in ip̃am. dirigit intuitũ deitatẽ gau¬
cet in illa. Seminib tͦꝵ pͥmꝰ in est aĩalia
bruta participant aliũ. duo nr̃e ꝓpͥetatis
Ex actu pͥmo uegetant᷑ corꝑa crescũt. P¬
uementia q̃dam. Ex alio tangit: uidet
audit. gustat odorat. Odit. amat petit
instat agit ꝑꝑ płima q̃ sensu nõ ⁊ ratõne
gerunt᷑. Tertius ingenuas: alias ꝙ ꝑamibu¬
lat artes. Qrete uł ingeniũ uł discipłina
muustrat: colligit ⁊ uario ꝓfectu mentib
heret. Eartꝰ ob illicitis reuotat resides¬
ꝙ creatꝰ. ab iurare docet ex tũt agnost̾e sese
incipit inꝙ nouũ uiti actͣnsire detorem
Discimꝰ ex qͥnto nat᷑e lege teneri: res incõ¬
cessas urtutis amore cauere rõcessis
alicit ⁊ sine teste tarere. Sextus in aspͨtũ
solis lucis ꝙ suꝑne pene parẽ suꝑis aui¬
mam rapit inmatulatã. Septimꝰ asfugit
stabili ꝙ subarctat amore: collat̾at ꝙ dõ

Expanded text:
Vivificat, sentit, varias amplectitur artes, Corrigit excessus, virtutibus instat, in ipsam Dirigit intuitum deitatem, gaudet in illa. Seminibus quoque primus inest, animalia bruta Participant alium, duo nostrae proprietatis,Ex actu primo vegetantur corpora, crescunt; Pentia quaedam. Ex alio tangit, videt, audit, gustat, odorat; Odit, amat; petit instat, agitque Plurima quae sensu non et ratione geruntur. Tertius ingenuas variasque perambulat artes; Quodque vel ingenium vel disciplina ministrat, Colligit, et vario profectu mentibus haeret. Quartus ab illicitis revocat, mentisque reatus Abjurare docet; et tunc agnoscere sese Incipit, inque novum discit transire decorem. Discimus ex quinto naturae lege teneri, Res inconcessas virtutis amore cavere, Concessis aliquot etiam sine teste carere. Sextus in aspectum solis lucisque supernae Pene parem superis animam rapit immaculatam. Septimus astringit stabilique subarrhat amore, Collateratque Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilis ⁊ aĩa. Deꝰ imꝰ est in sb̾stantia ⁊
fiꝰ in ꝑsonis. aĩa est ima in eẽritia ⁊ t̾na
inpotentiis. Deus sb̾ialit̾ totꝰ ẽ ubiꝙ aĩa
n quidẽ ubit s in corꝑe suo ꝑ singulas ꝑteᷤ
tota diffundit᷑ Postremo deꝰ tõnał est uł po¬

Expanded text:
invisibilis et anima. Deus unus est in substantia et trinus in personis; anima est una in essentia et trina in potentiis: Deus substantialiter totus est ubique; anima non quidem ubique, sed in corpore suo per singulas partes tota diffunditur: postremo Deus rationalis est vel po
Abbreviated transcription (Latin):
eiutilitatis affert. Pͥet ħ enĩ tid̾ aĩa hũana
ꝯgnoscit se ẽẽ sp̃m ꝯgnosc̾e̾ potest ⁊ alitͣm
uitã spũũ a uita carnis seꝑatã. Per ħ ⁊̃
blãre ⁊ c̃. Inħ aũ qd̃ simplex est demõstratur
ei qd̾ simplicit᷑ ambłare deb ⁊ omnẽ fugere
suatõnẽ. Pec ħ qd̾ in mortał est ꝯgnosc̾e po¬
test mortalia fugienda sibi gaudia ⁊ ĩ mor¬
talia semꝑ appetenda. ⁊ eatẽ rõne mortalia
ñ debere supplicia metui s inmortalia.¬
cxiuii. de qͣtuor ultinis.

Expanded text:
fert: per hoc enim quod anima humana cognoscit se esse spiritum, cognoscere potest, et aliam vitam spirituum a vita carnis separatam. Per hoc etiam bulate , etc. In hoc autem quod simplex est, demonstratur ei quod simpliciter ambulare debet, et omnem fugere simulationem. Per hoc quod immortalis est, cognoscere potest mortalia fugienda sibi gaudia, et immortalia semper appetenda: et eadem ratione mortalia non debere supplicia metui, sed immortalia.VII. De quatuor ultimis.
Abbreviated transcription (Latin):
e hoc eodeni oracło epłam qͣmd̃a
zolim ad drogonẽ nomoniensem
canonicũ scͥpsisse me memini cuiꝰ ꝑtẽ
incħ loco inse̾re curaui. Cognitõ hoĩs ĩ
eisdem ꝯsistit in quib ꝯpositõ. Compi¬

Expanded text:
e hoc eodem oraculo epistolam quamdam olim ad Drogonem Noviomensem canonicum scripsisse me memini, cujus partem in hoc loco inserere curavi. Cognitio hominis in eisdem consistit, in quibus et compositio: compo
Abbreviated transcription (Latin):
unanimitatis ex̾citiũ Fusi sumꝰ ext̾e¬
us: ⁊ de regno d̾i ꝙ uitra nos ẽ. relictis
ueus ac ꝑ henib bonis foris q̃riꝰ
uanã cõsolatõnẽ de uanitatib ⁊ ĩ sa¬
niis falsis. ac iã religionis antiq̃ ñ
solũ uirtutẽ amisimus: s nec spẽm
retinemꝰ. Ecce .n. ip̃e hĩtus ñr̃ qui hũili¬

Expanded text:
unanimitatis exercitium? Fusi sumus exterius, et de regno Dei quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam consolationem de vanitatibus et insaniis falsis: ac jam religionis antiquae non solum virtutem amisimus, sed nec speciem retinemus. Ecce enim ipse habitus n
Abbreviated transcription (Latin):
s tid̾ remistus ĩmo uaniꝰ ostentari. heu¬
u me miserũ qualenta monatłm. Cur
adhuc uiuo. uidere ad id deueisse ordi¬
nẽ nr̃m. ordinẽ .s. qui primꝰ fuit ĩ eccĩa
ĩmo a quo cepit eccĩa: Q ͦ nullus in t̃¬
ra similior angłis ordinib. nullus
uicinior ei q̃ ẽ in celis ierłm m̃r nr̃a si

Expanded text:
d venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemcunque monachum! cur adhuc vivo videre ad id devenisse Ordinem nostrum, Ordinem scilicet qui primus fuit in Ecclesia, imo a quo coepit Ecclesia; quo nullus in terra similior angelicis ordinibus, nullus vicinior ei quae in coelis est Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
uelocit̾ distorquẽs fili luciflui glo-¬
meris. duxit q me in ꝓfundissimas
uelles igneas. q̃ erant plene puteis
ardentib pice ⁊ sulphure plũblo ⁊
cera ⁊ adipe. Im inueni pontifices: ꝑa¬
tris mei. ⁊ auuĩculoꝵ meoꝵ. Quos c̃
pauẽs. int̾rogarẽ. cur tã gͣuia ꝑate

Expanded text:
velociter distorquens filum luciflui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphure, plumboque, et cera, et adipe. Ibi inveni pontifices patris mei et avunculorum meorum; quos cum pavens interroga
Abbreviated transcription (Latin):
ribilit̾ dicẽs. karole exiet a te mͦ sp̃c
tuus: u bora nõ modica. Statĩ ꝙ fui
lineũ clarissimũ ibar luminis em¬
tentẽ: sic̃ solent comete sacere. qͣnͣdo
apparẽt cepit q ullũ dissolu̾e: ⁊ dicit
ad me. accipe filũ glom̾iis micantis.
⁊ liga ⁊ noda firmt᷑ in pollice tuema-¬

Expanded text:
rribiliter dicens: Karole, exiet a te modo spiritus tuus in hora non modica: statimque fui lineum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liga ac noda firmiter in pollice tua
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑtim doctrinã. ꝑtim etemplo. ꝑtim
inspectõne oꝑũ ac moꝵ suoꝵ rõne quidẽ
ħ mͦ. Debet siquidẽ homo diligent̾ cõsid̾a¬
oẽm ꝑsonam. In om̃i actu: hoc est tͣuit̾
sacra ⁊ diuina myst̾i̾a ĩ pleri oꝑteat qͣli¬
t̾ humana officia q̃ adusũ ꝑtinent cor

Expanded text:
tim doctrina, partim exemplo, partim inspectione operum ac morum suorum. Ratione quidem hoc modo. Debet siquidem diligenter consideragendum. In omni actu, hoc est qualiter sacra et divina mysteria impleri oporteat, qualiter humana officia, et quae ad usum cor
Abbreviated transcription (Latin):
agat. s ⁊̃ in qͦ loto qͥd agere debeat. ꝯsid̾et
necesse est. Alius est modꝰ se hñdi in eo lo¬
co ubi dd̃ adorat᷑: auꝰ in eo ubi corpus re
deniꝙ in secreto: aliꝰ inpublito. Et tͣyuiᷤ
in ulło loco disciplinã homo deserere de¬
best diligentiꝰ tñ ⁊ magis sollicite ibi
cõ seruanda est. ubi uł neglecta pl̾u ge¬
uerat standalũ uł custodita bone imi-¬

Expanded text:
agat, sed etiam in quo loco quid agere debeat, consideret necesse est. Alius est modus habendi in eo loco ubi Deus adoratur, alius in eo ubi corpus refalius in secreto, alius in publico. Et, quamvis in nullo loco disciplinam suam homo deserere debeat, diligentius tamen et magis sollicite ibi conservanda est, ubi vel neglecta pluribus generat scandalum, vel custodita bonae imi
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. qͥd dignũ dicã laudib tius.
Certe ptꝰ tanta pͥoꝵ p̾comia nildete
te diti satis potuiss. Illabere gͥ nob̾
odulcis ⁊ suauis caritas dilata cor
dis nr̃i hitacł̾m: ut caꝑe possit hos¬

Expanded text:
charitas, quid dignum dicam laudibus tuis? Certe post tanta priorum praeconia nihil de te te dici satis potuisset. Illabere igitur nobis, o dulcis et suavis charitas, dilata cor dis nostri habitaculum, ut capere possit hos
Abbreviated transcription (Latin):
bitat. suꝑibia ñ insiat. ĩuidia nõ de¬
uastat ira nõ dissipat: tristicia mala
ñ uexat. ⁊ auaricia ñ excetat ⁊ gula ñ
inflãmat. luxuria ño inquinat. Sẽ¬
patifica benigna ⁊ semꝑ modesta. in
adu̾sis secura: ⁊ in ꝓsꝑis temparata
mũd̾ ꝯtẽpnẽs: ⁊ dñi diligens. oĩm bo¬
na amando sua faciens: ⁊ sua oĩb li¬
cor sursum ht̃. ⁊ desid̾ium in suꝑna
eleuatũ. ⁊ si qͣndo ambulat. si qͣndo se¬
det. si qͣndo agit. si gͣndo qͥestit. quicꝙͣ
egerit. cor a dõ ñ recedit. Tatens dm̃ co¬
morẽ ꝑtin loqui desid̾at. alios ⁊ ca¬
ritatem exhortando se ip̃m inflamat
Caritatẽ oib ꝯmẽdat. qm dultis amor
dei ꝙͣ amarꝰ ⁊ ꝙͣ in purꝰ sit amor huiꝰ¬

Expanded text:
bitat, superbia non inflat, invidia non devastat, ira non dissipat, tristitia mala non vexat, avaritia non excaecat, gula non inflammat, luxuria non coinquinat. Sepacifica, semper benigna, semper modesta, in adversis secura, in prosperis temperata, mundum contemnens, Deum diligens, omnium bona amando sua faciens, sua omnibus licor sursum habet, et desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor a Deo non recedit. Tacens Deum coamorem pertinet, loqui desiderat. Alios ad charitatem exhortando, seipsum inflammat, charitatem omnibus commendat: quam dulcis amor Dei, quam amarus et quam impurus sit amor hu
Abbreviated transcription (Latin):
uuln̾asti ⁊ ꝑ illũ om̃s post modum su¬
aritas laudaui te qͣntũ potui.
Nescio enĩ si forte maiꝰ sit te dm̃
dicere. an dm̃ te suꝑasse. Qd̾ si maius
est. ⁊ hͦ libent̾ ⁊ fiducialit de te dicam.

Expanded text:
vulnerasti, et per illum omnes postmodum suvulnerasti, et per illum omnes postmodum suaritas! laudavi te quantum potuNescio enim an forte majus sit te Deum dicere an Deum te superasse. Quod si majus est, etiam hoc libenter et fiducialiter de te dicam:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rimꝰ. aliam p̃t̾ solam caritatem cãm ñ
inuenimꝰ O cantas qͣntũ potes. Si tm̃
ĩualuisti erga dm̃. qnͣto magis erga ho
debitũ a te suꝑari. Hoc optune tu noũas.
q̃ ut faciliꝰ uinc̾es. pͥus illũ suꝑabas. Ad¬
huc uos rebelles habuisti. qͣndo ilũ tͥ
obedientẽ. de sede pat̾ne maiestatis usꝙ
ad ifima ur̃e mortalitatis suscipien¬
da descend̾e coegisti. Adduxisti illũ ui¬
tũ. ut ampliꝰ pud̾et hoĩem tͥ resistere:
ti inpassibilẽ ⁊ ligasti insuꝑabilẽ trax¬
isti in ꝯmutabilẽ. et̾nũ fecisti mortalẽ
H oĩa fetisti. ut corda nr̃a emollires: ⁊
in sensibiles affectus ꝯpung̾es. ut se a
torꝑe suo resolu̾ent. ⁊ faciliꝰ ea sagute
tue penetrarent. Nec incassũ hͦ fecisti. Mł¬
ti eni sic a te suꝑati sũt: młti iã tͥ manꝰ
ded̾unt. młti iam in suis p̾cordiis sagit¬
tas tuas in fixas portant. ⁊ altius
se ꝑcepisse nec dolẽt nͨ erubestunt. O
cantas. qͣnͣta ẽ iuctoria tua Unũ pͥus

Expanded text:
rimus, aliam praeter solam charitatem non invenimus. O charitas! quantum potes? si tantum invaluisti erga Deum, quanto magis erga homdebitum a te superari. Hoc optime tu noveras, quae ut facilius vinceres, prius illum superabas; adhuc nos rebelles habuisti, quando illum tibi obedientem de sede paternae majestatis usque ad infirma nostrae mortalitatis suscipienda descendere coegisti. Adduxisti illum vitum. Amplius ut puderet hominem tibi resistere, ti impassibilem, ligasti insuperabilem, traxisti incommutabilem, aeternum fecisti mortalem. Haec omnia fecisti, ut dura corda nostra emollires, et insensibiles affectus compungeres, et ut se a torpore suo resolverent, et facilius ea sagittae tuae penetrarent. Nec incassum hoc fecisti, multis, enim sic a te superati sunt, multi jam tibi manus dederunt. Multi jam in suis praecordiis sagittas tuas infixas portant, et altius se percepisse nec dolent, nec erubescunt. O charitas! quanta est victoria tua! unum prius
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc exaltaret᷑ hõ. Considero dñi ex
femina natũ. in faurẽ panuus obsitũ
uagientẽ in cunis suggentẽ ubera.
Respicio ptꝰ ea ꝯp̃hensũ ligatũ flagel¬
lis fesũ spinis coronatũ sputis illi¬
tũ lanceatũ. clauis fixũ felle ⁊ aceto¬

Expanded text:
ad hoc exaltaretur homo. Considero Deum ex ad hoc exaltaretur homo. Considero Deum ex femina natum, infantem, pannis obsitum, vagientem in cunis, sugentem ubera. Respicio postea comprehensum, ligatum, flagellis caesum, spinis coronatum, sputis illitum, lanceatum, clavis fixu
Abbreviated transcription (Latin):
rectaꝵ Om̃s ue recte a te exeunt: ⁊ ĩ
te returrunt. Nã p̃cepta dei uie sũt eiꝰ
q̃ oĩa a te pendent. ⁊ in te ꝯsistunt. Tu
es plenitudo iusticie: ꝑ fectõ legis. ꝯ¬
sũmatõ uͥtutis: agnitõ u̾itatis. Uia
gͥ es: o caritas. Qrał uia : Suꝑ extel¬
leus: suscipiens. dirigẽs. ⁊ ꝑducens.
Cuiꝰ uia. Uia hoĩs ad dm̃i: ⁊ ua dei ad
utrũ tnͣsire possumꝰ. Tu mediatͥx es:
ad u̾sos ꝯtiliaus. disiunctos sociauł.
ad sũma erigẽs. Sic tñ ut nec ab iecta
s pia sit eiꝰ descensio. nec suꝑba s gło¬
sa sit nr̃a exaltatõ Magña gͦ nim ha¬
bes caritas. tu sola dm̃ tͣh̾e potiuisti
de celo ad t̾ras. O qͣm forte ẽ uincłm tu¬
ũ quo ⁊ ds ligari potuit. ⁊ homo liga¬
tꝰ. untła iuquitatis discupit. Nescio
si qͥd maius in laude tua dic̃ẽ possim.
ꝙͣ ut dm̃ de celo trah̾es. ⁊ hoĩem de t̾ra
ad celũ eleuares. Magna uirtꝰ tua ut
ꝑ te usꝙ ad hͦ humiliaret᷑ ds̃: ⁊ usꝙ

Expanded text:
rectarum, omnes viae rectae a te exeunt et in te recurrunt. Nam praecepta Dei viae sunt ejus, quae omnia a te pendent et in te consistunt. Tu es plenitudo justitiae, perfectio legis, consummatio virtutis, agnitio veritatis. Via igitur es, o charitas. Qualis via? superexcellens, suscipiens, dirigens et perducens. Cujus via? via hominis ad Deum, et via Dei ad utrum transire possumus. Tu mediatrix es, adversos concilians, disjunctos socians, ad summa erigens. Sic tamen ut nec abjecta, sed pia sit ejus descensio, nec superba, sed gloriosa sit nostri exaltatio; magnam ergo vim habes, charitas, tu sola Deum trahere potuisti de coelo ad terras. O quam forte est vinculum tuum, quo et Deus ligari potuit, et homo ligatus vincula iniquitatis disrupit! Nescio si quid majus in laudem tui dicere possim, quam ut Deum de coelo traheres, et hominem de terra ad coelum elevares. Magna virtus tua, ut per te usque ad hoc humiliaretur Deus, et usque
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas obtulerit. Et ꝯu̾sus ad su
fc̃õ. ascendit. ⁊ pͥmo qͥdẽ dux ut eiat
sentiens: ptꝰ modũ mira mutatõne.
ualde ꝯmodũ sͥ ⁊ suauit̾ ambulãtẽ
inuenit. Et ne cad̾et suꝑ t̾rã de sermo¬
ne ꝙ̃ dix̾at: usꝙ ad nonũ annũ quo
mortuꝰ est ip̃e ñ de fecit ei fc̃s obtimꝰ
⁊ p̃tõsissimꝰ palefridꝰ. Qd̃ ꝙ euidentius
miracłm c̾nentib fecit: de sb̾ uigro
cepit asbesc̾e: ⁊ ñ mlto ptꝰ uix inuenie¬
⁊ sermone eiꝰ. Et acceptans locũ ⁊ uos
atꝙ ĩ intimis uisc̾ib colligens: ua¬
ledixit nob̃ ⁊ abiit. Qui tͣnsalpinans.
cũ ueniss iporiam ciuitatẽ ytalie hoᷤ¬
pitis sui ꝑuulũ filiũ qͥ male hr̃is erat
moriturus. ꝯtinuo sanauit. Erat tc̃¬

Expanded text:
voluntas obtulerit. » Et conversus ad suofacto, ascendit: et primo quidem durum, ut erat, sentiens, postmodum mira mutatione valde commodum sibi et suaviter ambulantem invenit. Et ne caderet super terram de sermone quem dixerat, usque ad nonum annum, quo mortuus est ipse, non defecit ei, factus optimus et pretiosissimus palefridus. Quodque evidentius miraculum cernentibus fecit, de subnigro coepit albescere, et non multo post vix invenieet sermone ejus. Et acceptans locum, et nos, atque intimis visceribus colligens, valedixit nobis, et abiit. Qui transalpinans, cum venisset Iporiam civitatem Italiae, hospitis sui parvulum filium, qui male habens moriturus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit lat̾e: lucerna sb̃modio. ꝓdẽce
tũ ꝑ os sicari sp̃u sc̃o tͥ illã accend̾at.
Niam ⁊ młta secreta de ẽẽ suo suoꝵ q dic¬
ta sunt ei a sicaro: q̃ ita ẽẽ uł fuisse oĩa
recognouit. Sz ⁊ socus malachie per¬
cunctantib de suo reditu respondit si¬
carus in cunctant̾ qd̃ ptꝰ rei ꝓbauit
euentꝰ. pautos iuidel admodũ de num̃o
illo cũ ep̃o dituros. Ini audito hoc
suspicati sunt mortẽ: s alit õs adim¬
pleuit. Nempe rediens ab urbe. qͥb¬
dam a pd̾ nos qͥbdã ⁊ in aliis locis
ad discendã ꝯu̾satõis formã relictis:
uixta u̾bũ sicari: cũ pautis ad modũ

Expanded text:
n potuit latere lucerna sub modio, prodente eam per os Sycari Spiritu sancto qui illam accenderat. Nam et multa secreta de esse suo, suorumque dicta sunt ei a Sycaro, quae ita esse vel fuisse omnia recognovit. Sed et sociis Malachiae percontantibus de suo reditu, respondit Sycarus incunctanter quod post rei probavit eventus, paucos videlicet admodum de numero illo cum Episcopo redituros. Illi, audito hoc, suspicati sunt mortem: sed Deus aliter adimplevit. Nempe rediens ab Urbe, quibusdam apud nos, quibusdam et in aliis locis ad discendam conversationis formam relictis, juxta verbum Sycari, cum paucis admodum
Abbreviated transcription (Latin):
corripuit ds̃. Ouidam u̾bi gr̃a
regis. qd̃ eẽt adulator ⁊ gratulus
⁊ poteus in lingua: fauebat ꝑ oĩa
ad u̾sariis malachie. ⁊ ꝓtatiter
ti resistebat infacie ⁊ detra hebat
lingue ꝓcatis m̾cede donatus est. In¬
tumuit ⁊ ꝯputruit lingua male¬
dita u̾mib ex ea scadentib ⁊ difflu¬
entib toto ore blasphemo. Qͦs ꝑ
.uii. ferme dies intessant uomeus
tãdẽ cũ illis misa expuit uitã. ¶otĩr¬
te cor̃a aliqͣndo malachia ⁊ ppłm exortã¬
te: mulier tid̃a infelix ausa ẽ in t̾rũꝑe
sermonẽ clamorb in ꝓb̾ nõ def̾ens sa¬
cerdoti ⁊ sp̃mi qui loq̃bat᷑ Erat aũ de ꝓ

Expanded text:
uidam, verbi gratia, Regis, quod esset adulator et garrulus, et potens in lingua; favebat per omnia adversariis Malachiae, et procaciter t praesenti resistebat in facie, et detrahebat linguae procacis mercede donatus est. Intumuit et computruit lingua maledica, vermibus ex ea scatentibus, et diffluentibus toto ore blasphemo: quos per septem ferme dies incessanter vomens, tandem cum illis miseram exspuit animam. 29. Loquente coram aliquando Malachia, et populum exhortante, mulier quaedam infelix ausa est interrumpere sermonem clamoribus improbis, non deferens sacerdoti, et spiritui qui loquebatur. Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e socios ⁊ etͦs pautos. nã p̃t̾ mi¬
nstros ⁊ cl̾icos alios qͥnq cũ eo e¬
rant p̾sb̾ri. ⁊ equi ñ nͥ tres. obtulit
ei suũ quo ip̃e uehebat᷑. Hoc solũ
dolere se inquiens: qd̾ eẽt rũcinꝰ dure
portans. ⁊ addidit. libenciꝰ dedissem
si melior fuiss: s si dignamini. du

Expanded text:
 socios, et equos paucos nam praeter ministros, et clericos alios, quinque cum eo erant presbyteri, et equi nonnisi tres, obtulit ei suum, quo ipse vehebatur, hoc solum dolere se inquiens, quod esset runcinus dure portans. Et addidit: « Libentius dedissem, si melior fuisset: sed, si dignamini, duc
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. dicens ypotritã ⁊ inuasorẽ aliene
h̾editatis. s ⁊ caluitiei illiꝰ in ꝓperanᷤᷤ
At ille nich̾ respondit ei. sicut erat u̾e¬
cundꝰ ⁊ mutis: s dñs respondit ꝓ eo.
u̾sa illa in insaniã ẽ dño iudicante:
⁊ crebris uocib clamitans se suffota¬
ri a malachia. Moite demũ horrenda
luit pcc̃m blasphenue: dicentib qui

Expanded text:
dicens hypocritam et invasorem alienae haereditatis, sed et calvitiei illius improperans. At ille nihil respondit ei, sicut erat verecundus et mitis: sed Dominus respondit pro eo. Versa illa in insaniam est, Domino judicante: et crebris vocibus clamitans se suffocari a Malachia, morte demum horrenda luit peccatum blasphemiae. Sic misera
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut oĩa fundam̃ta t̾ce iuderentur
soli cõtrenuscere: ⁊ angło p̾cedenti ꝯ¬
pulsa ẽ dic̾e. Heu dũe mi: quid est. qd̾
p̃ solito stare nõ possũ. Qro dicto: nõ
potuit se mou̾e: p̾nmia formidine.
Et ecce angłs cito disparuit: ⁊ ampliꝰ
uid̾e nõ potuit. Et statim cepit despe¬
nͨ rõ. apud in feros: quo illa ꝓpara¬
bat. Audiuit ã clamores ⁊ ululatul
nure młtitudinis:⁊ conitruũ tam
horribile ut nec ꝑuitas nr̃a potuerit
caꝑe: nec liugua eiꝰ enarrare. Cittũ¬
spiciens gͦ. si qͦm᷑ uit̾e poss unte uene¬
rãt: uidit fossam ⁊ qͣdratã ⁊ qͣdrangu¬
lam.q. tisternã. Qui puteꝰ. putidam
fiamine ⁊ fumi emuttebat colũpnam
q̃ colũpna extentebat᷑ usꝙ ad celos. &
ip̃a colũpna. erat multitudo maxĩa
aĩaꝵ ⁊ demonũ: more fauillarũ cum
slama ascendentiũ. Et ad nichilũ re¬
dacte: it̾um cadebãt cũ demonib in

Expanded text:
ta ut omnia fundamenta terrae viderentur sibi contremiscere, et angelo praecedenti compulsa est dicere: « Heu, domine mi, quid est, quod prae solito stare non possum? » Quo dicto non potuit se movere prae formidine: et ecce angelus cito disparuit, et eum amplius videre non potuit. Et statim coepit despenec ratio apud inferos, quo illa properabat . Audivit autem clamores et ululatus mirae multitudinis, et tonitruum tam horribile, ut nec parvitas nostra potuerit capere, nec lingua ejus enarrare. Circumspiciens ergo, si quomodo videre posset unde venerat, vidit fossam quadratam, et quadrangulam quasi cisternam. Qui puteus putidam flammae et fumi emittebat columnam; quae columna extendebatur usque ad coelos; et in ipsa columna erat multitudo maxima animarum et daemonum more favillarum cum flamma ascendentium; et ad nihilum redactae it
Abbreviated transcription (Latin):
ut lãpades igni ardentes. dentes eoꝵ
niue candidiores. Caudͦs h̃ebãt ut
scorpiones: ungnes ferreos acutos.
alas ut uulturs. Intea affuit angłs
dũi: qͥ fugatis spiritib tenebraꝵ cõsola¬
tus est ream suam dicens. Gaude ⁊le¬
cõseq̃ris. Penas quidẽ magnas uidebis.
s eas nõ patieris. Ueni ergo: ⁊ ostendã
t pessimũ humani generis inimitũ.
Et p̃cedẽs ad portas inferi: dixit. ueni
⁊ uide. Scito tũ. qd̾ nullũ lumẽ his qͥ
huc deputant᷑ lucet: s tu pot̾is eos

Expanded text:
ut lampades ignis ardentes: dentes eorum ut lampades ignis ardentes: dentes eorum nive candidiores; caudas habebant ut scorpiones, ungues ferreos valde acutos, alas ut vulturis. Interea adfuit angelus Domini qui, fugatis spiritibus tenebrarum, consolatus est ream suam, dicens: « Gaude et laes, sed eas non patieris. Veni ergo et ostendam tibi pessimum humani generis inimicum. » Et praecedens ad portas inferi, dixit: « Veni, et vide. Scito tamen quod nullum lumen his qui huc deputantur, lucet: sed tu poteris eos
Abbreviated transcription (Latin):
tundali uolebat se retro retraħere:s
ñ ualebat a t̾ra pedes leuare. Et dũ ħ
sepiꝰ tẽptaret. s facere nõ poss: nimio
furore repleta in semet ip̃am exarsit.¬
tederũt eam tũ instrum̃tis qͥb aias
ad torm̃ta rapiebant dicentes Omi¬
sera aĩa penis ⁊ cruciatib digna.
unde huc uenisti. Nil ad huc exꝑta
es: ad huc udebis dignũ oꝑib tuis
torm̃tũ. de quo nõ exire pot̾is nec in
eo ꝑire: s semꝑ in cruciatu uiuens
ardebis. sine refrigerio. sine lumine
sñ cõsolatõe sine oĩ auxilio. Nullã
pinquasti usꝙ ad portas mortis ⁊ in¬
feris inferiorib sine mora p̃sentab̾is
Qui te huc adduxit: ip̃e te decepit. li¬
beret te si potest: te manib urĩs. Nõ
uidebis eũ ampliꝰ Et ad inuicẽ loque¬
bant᷑. Qͥd ampliꝰ moram᷑ Trahamꝰ
eam: ⁊ demus eam lucifero deuoran¬
dã. Et sic arma uibrantes: minabã¬
tur illi mortẽ et̾nã. Ip̃i ã in mũdi sp̃c
erant ingri sicut carbones: ocłi eoꝵ

Expanded text:
retro trahere, sed non valebat a terra pedes levare: et dum hoc saepius tentaret, et facere non posset, nimio furore repleta in semetipsam exarsit, etdederunt eam cum instrumentis, quibus animas ad tormenta rapiebant, dicentes: « O misera anima poenis et cruciatibus digna, unde huc venisti? Nihil adhuc experta es, adhuc videbis dignum operibus tuis tormentum, de quo nec exire poteris, nec in eo perire; sed semper in cruciatu vivens, ardebis sine refrigerio, sine lumine, sine consolatione, sine omni auxilio. Nullam ris. Appropinquasti usque ad portas mortis, et infernis inferioribus sine mora praesentaberis. Qui te huc adduxit ipse te decepit: liberet te, si potest, de manibus nostris, non videbis eum amplius. » Et ad invicem loquebantur: « Quid amplius moramur? Trahamus eam, et demus eam Lucifero devorandam. » Et sic arma vibrantes, minabantur illi mortem aeternam. Ipsi autem immundi spiritus erant nigri, sicut carbones, oculi eorum
Abbreviated transcription (Latin):
deculit mandatũ custodib. Qui cõtepse¬
rũt. Postea a guib dã monachis dunsta¬
detiuẽt᷑. ⁊ cur recederet q̃reret᷑. respondit.
se fetorẽ pagane carnis ⁊ quoꝵdã illic
uiuentiũ uuqͥtates ferre non posse.
Que res inqͥt si emendata uõ fu̾it tota
hec ciuitas ⁊ hec eccl̃ia luet. Nõ multo
post. ciuitas ꝯbusta ẽ: ⁊ tota eccł̃ia cum
suis officinis. excepto refectorio ⁊ dormi¬
torio cũ claustus q̃ ibi appendebãt xcui¬
oidam archidiacon̾¬

Expanded text:
detulit mandata ad custodes, qui contempserunt. Postea a quibusdam monachis Dunstaum detineretur, et cur recederet quaereretur, respondit se fetorem paganae carnis, et quorumdam illic viventium iniquitates ferre non posse: « Quae res, inquit, si emendata non fuerit, tota haec civitas, et haec ecclesia luet. » Non multo post civitas combusta est, et tota ecclesia cum suis officinis, excepto refectorio et dormitorio cum claustris, quae ibi appendebant. Quidam archidiacon