comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nulł. si d̾s humanam nat᷑am potuit as¬
sum̾e scđmn muliebrẽ sexum quidam
arbitrantur eum potuisse assumere
hominem infemineo sexu. ut assum¬
psit inuiri . sed oportumꝰ atq conue¬
nientius. factum ẽ. ut d femina nascẽ¬
libator ostendetur. Uñ aug̃. in .l. octo¬
utroq seru debuit apparere. gͦ qr uir̃
oportebat susciꝑe. qui serus honora¬
bilior ẽ: conseques erat. ut femine iserꝰ
libatio hinc appareret ꝙ ille uir de fe¬
mina natus ẽ. Sapientia gͥ d̾i. q̃ dr̃ ini
genitus filius homine suscepto inut̾o.
id ut̃o uirgines. libationẽ hominis ĩ¬
dicauit

Expanded text:
nullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nascerliberatio ostenderetur. Unde Augutroque sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est. Sapientia ergo Dei quae dicitur unigenitus Filius, homine suscepto in utero et de utero Virginis, liberationem hominis indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
mendacium.⁊ qͥd sit mentiri. De iñ utr̃
omẽ m̃dacium sit peccatum. ⁊ quare.
mrendacium ẽ ut ait aug̃ falsa signifi¬
catio uocis. cum intentione fallendi. Ui
gͦ mendacium sit. necc̃ẽ ẽ ut falsum
ꝓferatur. ⁊cum intentione fallendi. ħ
enĩ malum ẽ ꝓpͥum mentientis. aliud
quis. siue illud uerum sit. siũ nõ. Om̃is
gͦ qͥ loquitur m̃datium: m̃titur. quia
loquit᷑ ccͣ hoc q̃d animo sentit .i. uolun¬
tate fallendi. Sed nõ omnis qͥ m̃titur:
mendacium dic̃. quia qd̾ uerum ẽ loqͥt᷑
aliqñ mentiẽdo. sic̃ econu̾so. falsum di

Expanded text:
mendacium et quid sit mentiri. Deinde utrum omne mendacium sit peccatum et quare. Mendacium est, ut ait August., falsa significatio vocis cum intentione fallendi; ut ergo mendacium sit, necesse est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud quis, sive illud verum sit, sive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loquitur contra quod animo sentit, id est, voluntate fallendi; sed non omnis qui mentitur mendacium dicit, quia quod verum est loquitur aliquando mentiendo, sicut e converso fal
Abbreviated transcription (Latin):
ne menciens uidicandꝰ ẽ. qui dic̃ falsũ
qd̃ putat uerum. qr quant̾ in ip̃o ẽ. nõ
fallit ip̃e. seo fallitur. Non gͥ m̃dacii ar¬
guendus ẽ. qͥ falsa in caueius credit. ac
ad animum eiꝰ attinet. ñ uerũ dic̃. quia
nõ qd̃ sentit dic̃. quamuis uerũ inue¬
niot᷑ eẽ ꝙ dic̃. Nec ille lib̾ ẽ amẽdatio. qͥ
ore nesciens loquitur uer̃. sciens ãt uo¬
utrum loquatur mendacium: nõ est
mendacium qd dic̃. quia licet ałr tene¬
at animo: uerum ẽ tũ qd dic̃. ⁊iõ nõ ẽ¬

Expanded text:
 qui dicit falsum quod putat verum; quia quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui falsa incautus credit ac pad animum ejus attinet, non verum dicit; quia non quod sentit dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit. Nec ille liber est a mendacio, qui ore nesciens loquitur verum, sciens autem voiat animo, utrum loquatur mendacium. Non est mendacium quod dicit, quia, licet aliter teneat animo, verum tamen est quod dicit, e
Abbreviated transcription (Latin):
alicui officio deditus. qd̾ sũ pecc̃o ex̃ce¬
ri non possit. si culpis grauiorib irreti
recognoscat se uerã penitẽciã nõ posse
ꝑagẽ. nͥ negociũ relinquat. uł officiũ
deserat. ⁊ odiũ excorde dimittat.⁊ bo¬
na que iniuste abstulit restituat. Ne
t̃n desꝑet int̾um qͥcqͥd boni fac̃e pot̾.¬
ortamur ut faciat. ut d̾s cor illius il¬
lustret adpenitẽciã. Cum sit penit̾nci¬
a int̾ior ⁊ ext̃ĩor. de utraq p̃missa sa¬
tis appar que sit u̾a:⁊ que fit falsa

Expanded text:
alicui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, culpis gravioribus irretitrecognoscat, veram poenitentiam non posseel negotium derelinquat, vel officium deserat, et odium ex corde dimittat, bonaque quae injuste abstulit restituat. Ne tamen desperet; interim quidquid boni facere pothortamur ut faciat, ut Deus cor ejus illustret ad poenitentiam. Cum sit poenitentia interior et exterior, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae sit falsa
Abbreviated transcription (Latin):
est istis trans gressoribus angłis. ad rũ.¬
nutum seruire hanc uisibilium rer̾
mat̾iam. s do pocius a quo ħ potestas
datur. quantum in cõmutabił iudi¬
cat.
at. Ꝙ ñ s̃ c̾atores lic ꝑ eos maiores ranaᷤᷤ

Expanded text:
est istis transgressoribus angelis ad nutum servire hanc visibilium rerum materiam: sed Deo potius, a quo haec potestas datur quantum incommutabilis judicat. 8. Quod non sunt creatores, licet per eos magi ranas
Abbreviated transcription (Latin):
ci t̃mino diffinitur quoꝵ utrũq ꝯue¬
nit corꝑee c̾ature. alterum uerũ t̾m
sp̃uali. Nam ut supradiximus corꝑał
c̾atura ita ẽ locał. uł circũseriptibilis.
recipit. nec distanciã in loco facit. quod
si multi sp̃s eẽnt hic. non coangusta¬
rent locum. quo minus de corꝑibus
ꝯtineret. Ideoq aug̃ attͥbuit muta¬
cionẽ loci corꝑi. non sp̃ui. qr lic sp̃s¬

Expanded text:
ci termino definitur: quorum utrumque convenit corporeae creaturae, alterum vero tantum spirituali. Nam, ut supra diximus, corporalis creatura ita est localis vel circumscriptibilis, recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multi essent spiritus hic, non eo coangustarent locum quominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corpori, non spiritui, quia licet sp
Abbreviated transcription (Latin):
p̃decessore nr̃o in nocẽcio tałr decretum
uer̃ ꝑman̾e. lic uelate non fuerĩt. m̃¬
si nupserint aliquo tp̃r his agenda pe
iitẽcia ẽ. qr sponsio earum adño tene¬
batur. Si .ii. int̾ homines bone fidei
tractus solet nulla rõne dissolui: quã¬
to magis ista pollicitacio. quã cũ deo
pepigit. solui sine uindieta non pot̾ĩtꝰ

Expanded text:
e nostro papa Innocentio taliter decretum verunt permanere, licet velatae non fuerint, si nitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit?
Abbreviated transcription (Latin):
actib eorum ꝓuenit: iopus di. quia
eo auctore .i. uolente fuit. Uñ aug̃. ne¬
opus auctoris iut gn̾alit̾ cõcludam. qͦ¬
ciens in carne.xͦ aliquid patit᷑. opus
auctortoris ẽ. quia enim sua uolunta¬

Expanded text:
actibus eorum provenit, et opus Dei, quia eo auctore, id est, volente fuit. Unde August.: Neopus auctoris. Et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est; quia enim sua volunta
Abbreviated transcription (Latin):
pater: se alter̃ genuit: his uerbis. Pater
ut hr̃et filium de se ipso. non minuit se¬
ipsum. s ita genuit de se alt̾m se. ut totꝰ
alt̾am ꝑsonã. uł genuit se alterũ .i. geniu¬
it alt̾m. qui est hoc qd̃ ipse. Nam ⁊ si aliꝰ

Expanded text:
Pater se alterum genuit, his verbis: Pater haberet Filium de ipso, non minuit seipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus alteram personam: vel genuit se aiterum, id est, genuit alterum qui hoc est quod ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
& ita fuĩnt distineti apͥmordio sue con¬
ditionis. uidr testimonio auctoritatis
insinuari. qua tradit d singłis ordinibus.
aliquos cecidisse. De ordine namq suꝑio¬
ri lucifer ille fuit. qͦ nullus dignior con
nibꝰ illis cecidisse. qͥ c̾ in malis ministi̾ũ
ex̃eant. ñ tam̃ penitꝰ nominibꝰ ordinum
suorum p̾uati sunt. S nõ uid̾er illud põ¬
se stare. nõ enim t̾c̾ caritate ardebant.
nec sapientia pollebant: nec in eis ds se¬
debat. Si em̃i ħ habuissẽt. nõ cecidissent.
Non ergo tuncerant cherubin. ł seraphĩ.
uł troni. Ao ꝙ dm̃s quia ante casum qͦ¬

Expanded text:
d ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignior condnibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non tamen penitus nominibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo tunc erant cherubin, vel seraphin, vel throni. Ad quod dicimus quia ante casum q
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sic̃ ꝑ mobedientiam unius hominis
peccatores constituti funt multi itaric̃.
Cuident̾ inquiunt ⁊̃ ip̃o nomine expri
In obedientia uero pecaatũ actuale est.
Qͦ mͦ intͣsse in mũdũ dicunt.

Expanded text:
obedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita, etc. Evidenter, inquiunt, etiam ipso nomine exprimInobedientia vero peccatum actuale est. omodo intrasse in mundum dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ten. In facris scripturis. quis: sepissime
ut ibi. generacionẽ eius quis enarra¬
cio filii et̾ra. plene intelligi uł explica¬
ri possit: a quoquã mortalium. s qr de
ea aliquid intelligi. uł dici potest. Ꝙ dã
tn hoc accipiunt. dictũ. de tp̃rali xp̃i ge¬
neracione
Utr̃ debeat dici sẽꝑ gignitur.¬

Expanded text:
 in sacris Scripturis saepissime ut ibi: Generationem ejus quis enarratio Filii aeterna plene intelligi vel explicari possit a quoquam mortalium, sed quia de ea aliquid intelligi vel dici potest; quidam tamen hoc accipiunt dictum de temporali Christi generatione. 10. Utrum debeat dici, semper gignitur,
Abbreviated transcription (Latin):
irtus u̾o huiꝰ sacͣmenti ẽ donacio sp̃c
scĩ. ad robur qui in lb̃mo datus ẽ adre¬
missionẽ. Uñ rabanus. Asũmo sac̃dote
ꝑ ĩpositionẽ manus. ꝑaclitꝰ tradit᷑ babti¬
Om̃s fideles ꝑmanus ĩpositionẽ ep̃oꝵ. pꝰ¬

Expanded text:
irtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur baptiOmnes fideles per manus impositionem episcop
Abbreviated transcription (Latin):
nale seo actuale dretur. P otius gͦ idõrec¬
te pot̾ dici illi aĩe imputari illud pecc̾m
qõ ex corruptione corꝑis in euitabilit̾ tra¬
cã pͥmi peccati s pena nec cã corruptibił
animam peccatͥcẽ fecit. sed peccatrix aĩa
carnẽ corruptibilẽ fecit.
.Utr̃ illd̾ pecem sit

Expanded text:
go ideo recte potest dici imputari animae illud peccatum, quod ex corruptione corporis inevitabiliter tracausa primi peccati, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. 6. Utrum illud peccatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
dum .i. ut genuerit. uł generet fieut
pater:uerum est. Si uero intelligatur
sic. non ht̃ poteneram qua posfit gigni
uł genitus ẽẽ. qua ead̾ pater potens ẽ
ut genũit. uł ut geñet. falsum est. Sic̃¬

Expanded text:
id est, ut genuerit vel ut generet sicut Pater, verum est; si vero intelligatur sic, non habet potentiam qua possit gigni vel genitus esse, qua eadem Pater potens est ut genuerit, vel ut gene
Abbreviated transcription (Latin):
non ht̃ potenciã qua possit eẽ filius. ht̃
gͦ aliquã pater: quã non ht̃ filius. ⁊ exũ¬
so. Absit. qr eadem est potencia patris.
qua potest ẽẽ pater. ⁊ filii: qua potest
ẽẽ filius. Ita ⁊̃ ead̾ est uoluntas qͣ pat̾
uult ẽẽ pater:. non filius. ⁊ filius uult eẽ
filius non pater. ⁊ eadẽ est uoluntas fi¬
lii. qua uult eẽ genitus.⁊ patrẽ genuisse.
⁊ patris. qua uult eẽ genitor. ⁊ filiũ ge¬
nitum

Expanded text:
t potentiam qua potest esse Filius; habet ergo aliquam Pater, quam non habet Filius, et e converso. Absit, quia eadem est potentia Patris, qua potest esse Pater; et Filii, qua potest esse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filius, non Pater; et eadem est voluntas Filii, qua vult esse genitus et Patrem genuisse; et Patris, qua vult esse genitor et Filium genitum
Abbreviated transcription (Latin):
tens: nisi natura. Eiuis.N. potencia: na¬
tura est uł eẽncia. At inquiunt illi. si
potens est gignere: ht̃ gͦ potenciam gi¬
gnendi. Filius aut̃ non ht̃ potenciam
gignendi. si non potest gignere. Habet¬
lius: nõ sequitur. Eand̾ .ni. potenciam pe
nitus ht̃ filius: quã ⁊ pater. qua pater
potuit gignere. ⁊ filius potuit gigni.
Eadem .Ni. potencia. est infilio qua potu¬
it gigni. que ẽ ⁊ inpatre. qua potuit gi¬
gnere. S⁊ otra hoc oppoñr. aliud est poᷤᷤ¬
se gignere. aliud ẽ posse gigni. qr aliud
nifices potenciam. qua pater potẽs est
giguere. ⁊ aliam qua filius pot̾ gigni.
falsus est intellectus. Si aut̃ dicas pa¬
trem posse hr̃e aliquã ꝓprietatẽ. siue
nocionẽ. qua genitor ẽ. ⁊ filiũ aliã qua
genitus ẽ: uerus est intellectus. Aliam

Expanded text:
tens nisi natura; ejus enim potentia natura est vel essentia. At, inquiunt illi, si potens est gignere, habet ergo potentiam gignendi. Filius autem non habet potentiam gignendi, si non potest gignere; habetlius. Non sequitur; eamdem enim ponitus Filius, quam et Pater, qua Pater potuit gignere, et Filius gigni potuit. Eadem enim potentia est in Filio, qua potuit gigni, quae est in Patre, qua potuit gignere. Sed contra hoc opponitur: Aliud est posse gignere, aliud est posse gigni, quia aliunificas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intellectus. Si autem dicas Patrem posse habere aliam proprietatem sive notionem, qua genitor est; et Filium aliam, qua genitus est, verus est intellectus. Aliam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit patrimori. si ei urtutes ad
merendum illa sufficiebant: ꝓ te. nõ
ꝓse. Quomodo ꝓte: ut ip̃iꝰ passio et
ruit enim nb̃ ꝑ mortis ac passionis
rat.s. aditum ꝑasidi. iredemptionẽ
apecc̃o. apena. adiabolo.⁊ ꝑ mortem
euis ħ nos adepti sumus. s. redeptio¬
nẽ. i filiorum głie ad optionẽ. Ip̃e i
moriendo factus ẽ hostia nr̃e lib̾atio¬
nis. S quomodo ꝑmortẽ nos adiabo¬
lo ⁊ apecc̃o redemit. ⁊ aditum głie aꝑ¬
ambrosiꝰ ꝑꝑ pͥmum peccatum. nõ in¬
tromitti hominẽ in ꝑasidum .i. ad d̾i

Expanded text:
oluit pati et mori, si ei virtutes ad merendum illae sufficiebant? Pro te, non pro se. Quomodo pro me? Ut ipsius passio et ruit enim nobis per mortis ac passionis t, aditum paradisi, et redemptionem a peccato, a poena, a diabolo: et per mortem ejus haec nos adepti sumus, scilicet, redemptionem, et filiorum gloriae adoptionem. Ipse enim moriendo factus est hostia nostrae liberationis. Sed quomodo nos per mortem a diabolo et a peccato redemit, et aditum gloriae apAmb., propter primum peccatum non intromitti hominem in paradisum, i
Abbreviated transcription (Latin):
geniti cꝰ tanta fuit ut dictũ ẽ humili¬
tus ⁊pacientia. ut eiꝰ m̃ito pat̾et c̾den¬
tib in eum aditus regni
Magna
gͦ in morte unigeniti
p̾stita
sunt. nb. ut liceat ub redire in patͥam
sic̃ olim in morte sũmi pontificis. hisqͥ
ad ciuitatẽ refugii confug̾ant: secure
ad pͥa rem eare. Ecce aliquatenꝰ osten
ni fit nb̵ paratus.¬

Expanded text:
geniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humiligeniti, cujus tanta fuit, ut dictum est, humilitas et patientia, ut ejus merito pateret credentibus in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad propria remeare. Ecce aliquatenus ostenni sit nobis paratus
Abbreviated transcription (Latin):
suffice̾ posset. in pͥmo homine tanta
fuit suꝑbia q om̃ib sibi nocuit. Nõ
est aũt inuentus int̾ homines aliqͥs
sũmatissimam humilitatẽ. qͣ maior
ẽẽ nõ pͣ. Nam alii omnes debitores erãt.
⁊ uix uicuiq fua uirtus sufficiebat i
humilitas. Nullus gͥ eorum hostiam
it hostia qui multo ampliꝰ ẽ humiliatꝰ
amaritudinẽ mortis gustando quam
delectatione ꝑfruendo. Si gͥ illius suꝑ¬
bia omnium exstitit riuna ip̃m deꝑa¬
sido mitens foras. aliisq acludens ianu¬
am multomag̃. xͥ h umilitas qua mor¬
tem gustauit. ing̾ssum regni celestis
omnib siuis impleto di decreto. aꝑire
ualuit. atq d̾ c̾ti dełe cirographum ut
enĩ ait amb̃r tm̃ fuit peccatũ nr̃m ut
saluari nõ possemus. nͥ unigenitus
di filius ꝓnb moreͣ tur debitorib mor¬
tis. seo sic dignos nos fec̃ testamenti:⁊
potuerit quam ꝑ mortem suam. sed
ꝙ ꝑ aliam hostiam ñ potuit nob aꝑiri
regni aditus: ⁊ fĩ salus. nͥ ꝑ mortem uin¬

Expanded text:
sicut in primo homine tanta fuit superbia que omnibus suis nocuit. Non est inventus inter homines aliquis sumatissimam humilitatem qua maior est. Nam omnes alii homines debitores erant, et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo eorum hostiam it hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quamdelectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, aperire valuit, atque decreti delere chirographum. Ut enim ait Amb.: Tantum fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus, nisi unigenitus Dei Filius pro nobis moreretur debitoribus mortis; sed sic dignos nos fecit testamenti, potuerit quam per mortem suam; sed quia per aliam hostiam non potuit nobis aperiri regni aditus, et fieri salus, nisi per mortem Uni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eligit. aliqñ uͦ quod bonum est. Sedꝙ
bonum ẽ uisi gr̾a ad uita nõ eligit. Malũ
uero ꝑse eligit. E enim in anima ronali
uoluntas nat᷑ał. qua naturalit̾ uult bo¬
num licet tenuit̾ ⁊ exilit̾ nisi gr̃a uiuet
q̃ adueniens iuuat eam.⁊erigit. ut effica¬
citer uelit bonum. ꝑ se aũt pot̾ uelle ma¬

Expanded text:
it, aliquando vero quod bonum est. Sed quod bonum est nisi gratia adjuta non eligit, malum vero per se eligit. Est enim in anima rationali voluntas naturalis, qua naturaliter vult bonum, licet tenuiter et exiliter, nisi gratia juvet; quae adveniens juvat eam, et erigit ut efficaciter velit bonum. Per se autem potest velle ma
Abbreviated transcription (Latin):
sñ patre ⁊ filio fecĩt. s quia sp̃c ẽ caritas
⁊donum patris ⁊ filii. ⁊ in effabili di ca¬
ritate u̾bum dĩ caro factum ẽ.⁊ inesti¬
mabili di dono filius di sͥ uniuit formã
ab illo oꝑe patrem uł filium se cludit.
seo pocius uno nominato tres intelligẽ¬
tur. sĩc fit sepe in aliis oꝑibus. Uñ aug

Expanded text:
aritas et donum Patris et Filii, et ineffabili Dei charitate Verbum Dei caro factum est, et inaestimabili Dei dono Filius Dei sibi univit formam ab illo opere Patrem vel Filium secludit, sed potius uno nominato tres intelliguntur, sicut fit saepe in aliis operibus. Unde B.
Abbreviated transcription (Latin):
unus ẽ d̾s. seo int̾ dm ⁊hominem qͣi
int̾ duo extrema. quia medius eẽ ñ pͥ.
unus ds. Mediat gͦ int̾ homines ⁊di
tͥnitatem. scđm hominis nat᷑am inqͣ
suscep̃ illa ꝑ q̃ reconsiliamur do tͥnita¬

Expanded text:
unus Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema, quia medius esse non pounus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturam, in qua suscepit illa per quae reconciliam
Abbreviated transcription (Latin):
natãm. quomͦ ieo humana reconci¬
liantur diums. Nam ip̃e ueniens pͥꝰ
inse humana sociauit diuinis. ꝑ ut ꝰ¬
q nͨ conuinctionẽ. in una ꝑͣ. d̾ iñ om̃s
fideles ꝑ mortẽ reconsiliauit dõ. dum
sanati sunt ab impietate. qͥ cumq
humilitatẽ. xͥ c̾dendo dilex̾unt. ⁊ dili¬
gendo imitati sunt. Ecce ħ aliquate¬
nus infinuatur qr̃ solus xͦ dr̃ media¬
tͥnitati. Trimitati enĩ nos recõsiliauit
ꝑmortẽ. ꝑ quam ⁊̃ nos redemit aser¬
uitute diaboli. Nam ut petrꝰ ait. non
corruptibilib auro iargento redem¬
pti sumus seo p̾cioso sanguine agni

Expanded text:
naturam, quomodo humana in eo reconciliantur divinis? Nam ipse veniens prius in se humana sociavit divinis per  conjunctionem in una persona. Deinde omnes fideles per mortem reconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate quicumque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt. Ecce hic aliquatenus insinuatur quare Christus solus MediaTrinitati. Trinitati enim nos reconciliavit per mortem, per quam et nos redemit a servitute diaboli. Nam, ut dicitur 1 Pet. 2: Non corruptibilibus auro et argento redempti sumus, sed pretioso sanguine Agni
Abbreviated transcription (Latin):
uerus gͥ mediator.xͤ. int̾ mortales pec¬
catores: immortalẽ iustum: apparuit
mortał cum hominib. uistus cum dõ.
ꝑ infirmitatẽ appinquans nob̃. ꝑ iusti¬
ciam dõ. Recte gͥ mediator dictus est.
qui int̾ dm in mortalẽ ⁊ hominem mor¬
talẽ: ẽ ds homo reconsilians hominẽ
d̾o. in tm̃ mediator. inquantum ẽ homo
in quantum at̃ u̾bum: nõ ẽ meoius
quia unus ẽ c̃ patre ds. Si gͦ. ẜ uos¬

Expanded text:
ales peccatores et immortalem justum, apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo; per infirmitatem propinquans nobis, per justitiam Deo. Recte ergo Mediator dictus est, quia inter Deum immortalem et hominem mortalem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in quantum est homo; in quantum autem Verbum non est medius, quia unus cum Patre Deus. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
est. iuisti aut̃ inuitã etnrã. S⁊ penaᷤᷤ
dapnatoꝵ c̃tis tẽꝑib estimẽt. si hoc eis
placet aliquatenus mitigari. ⁊̃ sic qͥp¬
pe intelligi pot̾. mañe iram di in illis
.i. ipsa dapnatõ. Hec .ii. uocatur ira di¬
I.
non diuini anim ꝑturbacio. ut in ira
suas. non et̾no fupplicio finem dando.
s leuam̃ ad hibendo. ul inter ponenda
cruciatibus. qr nec psals ait. ad fimẽdã
irã suã.uł post iram suã. s in ira sua.
que si sola eẽt alienare a regno dei. care
re multitudine dulcedinis dei magna
tam grandis tñ est pena. ut ei possint
nulla torm̃ta que nouinus ꝯꝑari. si illa
sit etñra. ista aut̃ sit quãlib multis scłis
longua. Manebit gͦ sine fine mors ꝑpe¬
non ẽẽ funẽtas. qd̃ non imꝓbat. si dica¬
tur eoꝵ supplicio: aliqd̃ leuamen adhib̃i.
Unde non magrue dici potest đm ⁊ si
uste id possit. non omnino tñ punire
ꝙ iudicium dãnacionis fiet illi qui ñ

Expanded text:
est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum certis temporibus existiment si hoc his placet aliquatenus mitigari. Et sic quippe intelligi potest manere ira Dei in illis, id est, ipsa damnatio. Haec enim vocatur ira Di, non divini animi perturbatio, ut in ira suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit ergo sine fine mors perpenon esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire quod judicium damnationis fiet illi qui non
Abbreviated transcription (Latin):
udiciũ infuturo. non negatur quin sit
in reꝓbis qui minus quã meru
merue¬
rint cruciabuntur. S⁊ hic non sine
non miserebitur tc. uocat .ni. nuẽ pec
catores ⁊ iustificat. qd̾ tunc nõ faciet

Expanded text:
udicium in futuro, non negatur quin in fin reprobis, qui minus quam meruerint cruciabuntur. Sed hic non sine non miserebitur tunc. Vocat enim Deus nunc catores et justificat, quod tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sua miserationes suas. nͨ h ominẽ alege
sue potestatis amisit. c̃ in diaboli potes¬
tate ẽẽ ꝑmisit. quia nͨ diabolus apotes¬
tate d̾i ẽ alienus. sic̃ nͨ abonitate N am
qualic̃q uita diabolus. ł homo ñ subsis¬
teret. nͥ ꝑ eum. qui iuuificat omnia ⁊iõ
gͦ d̾s hominẽ d̾seruit. ut nõ se illi exhi¬
bet dm. s int̾ mala penalia: ĩ malis mł¬
ta p̾stitit bona. ⁊ tand̾ h ominẽ ꝗͣ ꝯmissio
peccatorum diabolo subdidit. remissio
peccatorum ꝑsanguinẽ xͥ data. adiabo¬
lo eruit. ut sic iusticia uincẽtur diabolꝰ
non potentia. Sed qua iusticia: iħu xͥ.
Et quomodo uictus ẽ ea: quia in eo nicͥ

Expanded text:
sua miserationes suas, nec hominem a lege sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se illi exhiberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabolo subdidit, remissio peccatorum per sanguinem Christi data a diabolo eruit, ut sic justitia vinceretur diabolus, non potentia. Sed qua justitia? Jesu Christi. Et quomodo victus est ea? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
alium modum fuisse possibilem dõ
cꝰ potestati cuncta subiacent. sed nr̃e
miserie sanande cõuenientiorẽ mod̾
alium nõ fuisse. nec ẽẽ oꝑtuisse. Qͥd
enim m̃tes nr̃as tm̃ erigit. ⁊ ab in mor¬
talitatis desꝑatione lib̾at. quam ꝙ
tanti nos fec̃ ds̃. ut di filius in muta¬
biłr. bonus inse manens ꝙ erat. ⁊ anb̃
accipiens quod nõ erat. dignatus nõ¬
trum mire cõsorcium. mala nr̃a mo¬
riendo ꝑferret: Ei alia rõ. qͣr isto po¬
cius modo. quam alio libare uoluit.
quia sic iusticia suꝑatus diabolus. non
potentia:⁊ quomodo id factum sit expli¬
cabo. ũ pot̃o. qͣdam iusticia d̾i in potes¬
tatẽ diaboli traditum ẽ gꝰ humanum
pecc̃o pͥmi hominis in omnes originałr
transeunte. ⁊ illius debito: omnes obligã¬
te. Unde omnes homines ab origine s̃
sub pͥncipe diabło. Uñ apłs. Eramꝰ nat᷑a¬
ut ẽ recta c̾ãta ab mitio. Modus aũt ille
quo traditus ẽ homo indiaboli potesta¬
tẽ. nõ ita debet intelligi tanquam ds

Expanded text:
cimus et alium modum fuisse possibilem Deo, cujus potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, dignatusque nostrum inire consortium, mala nostra moriendo perferret? Est et alia ratio, quare isto potius modo quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia. Et quomodo id factum sit explicabo ut potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes originaliter transeunte, et illius debito omnes obligante. Unde omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde Apostut est recta creata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi tanquam Deu
Abbreviated transcription (Latin):
& utiq iustumͤ ũ debitores. quos tene¬
bat libi dimutãtur in eum c̾dentes. quẽ
sñ ullo debito occidit. Io aũt potentia
iuncẽ noluit. quia diabolus uicio ꝑ u̾si¬
tatis sue amator ẽ potentie:⁊ desertor op¬
pugnator. quia iusticie in quo homines¬
mag̾ eum ĩ mitant̃. qui ne glecta .ł ĩ
ꝑosa iusticia potentie mag̃ student eiꝰ¬
q uł adẽptione letantur. uł cupiditare
inflamantur. Iõq placuit dõ. ut non
porentia. sed iusticia uincens. hominẽ
erueret in quo homo eum imitari dis¬
cẽt. Pꝰ uõ: in resurrectionẽ secuta ẽ po¬

Expanded text:
 utique justum est, ut debitores quos tenebat liberi dimittantur in eum credentes, quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homineseum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imitari disceret. Postea vero in resurrectione secuta est po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diximꝰ. nõ sub assercione dix̃. ꝙ ostend̾r
ex eo ꝙ ait in eod̾. l. sic. Si ad bb̃m fictus
eligãt ꝙ uolũt. Eece aꝑte c̾nis. si tn intẽ¬
dis. id dixisse aug̃m. nõ asserẽdo. s q̃ren¬
do. ⁊ alioꝵ ⁊ alioꝵ opinionẽ referendo.
de inmalicia ꝑseũante pecc̃oꝵ ab olicio¬
nẽ nõ sinebtit fĩ. Non gͥ ficte accedenti.
pecc̃a dimittũtur.

Expanded text:
praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. de in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte accedenti peccata dimittuntur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utrum omnes illi celestes sp̃s. tantu
ad ext̾iora nũc anda mictantur. Quidã
putant aliqͦs in illa multitudine ẽẽ. qͥ
foras ꝓ officio exeunt. alios qui semꝑ
intus assistunt: sic̃ scͥptũ est indaniele.
Milia milium ministrabant. ⁊ decies
cẽtena milia: assistebant ei. It̾ dionisiꝰ
inierarchia. q̃ sacer pͥncipatus dr̃. de
p̾latione sp̃uum ait. Suꝑiora illa agmi
hnt. his auctoritatib nituntur. qͥ angło
muti nͥ inferiores inficiantur. Quibus¬
obicit᷑ qd̾ ysaias ait. Uolauit adme imꝰ
d seraphin. qui ordo suꝑior ẽ i excelłi¬
tior. Id̾oq si de illo ordine mittuntur.
nõ ẽ ambig̃ndum qͥn ⁊̃ id aliis mittãt᷑.
niis asserunt quidam. om̃s angłos mit¬
ti. Nec debt in dignũ uidĩ si ĩ suꝑiores
inutantur. c̾ ille qͥ c̾ator ẽ omnium:
adħ inferiora descẽdit. Hic oritur q̃o.¬

Expanded text:
 utrum omnes illi coelestes spiritus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut scriptum est in Dan., c. 7: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei. Item Dion., in Hierarchia, quae sacer principatus dicitur, de praelatione spirituum ait: Superiora illa agminhabent. His auctoritatibus innituntur qui angelos mitti, nisi inferiores, inficiantur. objicitur quod Isaias ait, c. 6: Volavit ad me unus de Seraphin, qui ordo superior est et excellentior. Ideoque si de illo ordine mittuntur, non est ambigendum quin etiam et de aliis mittantur.niis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est omnium ad haec inferiora descend
Abbreviated transcription (Latin):
que ideo membratĩ exequantur. ut⁊
eiciantur ęxut̃is p̃gnancium. ne ma¬
tres ⁊̃ si mortua ibi relĩquãtur occi¬
dant. unpudencia nimia inđr. Ex qͦ
aut̃ incipit homo uiuere. ex illo unq
iam mori pot̾. Portuus u̾o ubiẽq¬
mors illi potuit euenire. quomodo
ad resurrectionẽ nõ ꝑtinet reꝑire ne¬
queo. Neq .ii. ⁊ monstra que nascũtur
⁊ uiunt. quãlib cito morrantur. ã
refurrectura negabuntur. aut ita re¬
surrectura c̾denda s̃. s pocius correc
ta em̃dataq natura. Absit .ii. ut illũ
bim̃brẽ quẽ nuꝑ natũ moriente fr̃s
fidelissimi qui eũ uider̃ retuler̃. ⁊ sc̃s
cem ac non pocius duos ꝙ futur̃ erat.
si gemini nasc̾entur resurrecturos es¬
timemus. Ita ⁊ cetã que nimmia d for

Expanded text:
quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest; mortuus vero, ubicumque illi potuit mors evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat reperire nequeo. Neque enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, sed potius correcta eorum emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, quem nuper natum in Oriente fratres fidelissimi qui eum viderunt retulerunt, et scem, ac non potius duos, quod futurum erat si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita caetera quae singuli par
Abbreviated transcription (Latin):
meis erue me. R uoluntariũ nõ incongrue
tendit dicens. Illud ꝙ inpariuilis đr ori¬
giale peccatum. cum adhue non utant᷑
contractũ. factum ẽ quodãmͦ ħeditariũ¬
i uere

Expanded text:
meis erue me. Et voluntarium non incongrue tendit, dicens: Istud quod in parvulis dicitur originale peccatum, cum adhuc non utanturcontractum factum est quodam modo here
Abbreviated transcription (Latin):
eqix. dixit ds. fiant luminaria ĩ firma¬
mento celi:i diuidant diem ac noctem
In p̾cedenti tͥouo disposita ẽ uniu̾sita¬
tis mundi huiꝰ machina⁊⁊ partibꝰ sius.
distributa. Formata eñĩ luce pͥma die
que uniu̾sa illustraret. duo sequentes
dies aitͥbuti sunt sup̾̃me ⁊ in fune parti
tacła sua collectis. tr̃a ẽ reuelata. atq
aer serenatus. Quatuor gͥ mundi elem̾¬
ta illis diebus sius locis distincta sunt.i
ordinata. Tribus aũt sequentib oiebus
ornata sunt illa.iiii. elementa. Quarta
enim die ornatum ẽ firmam̃tum sole ⁊
luna. ⁊ stellis. Quinta aer in uolatilibus
⁊ aq̃ in piscib ornamenta acceꝑunt. Sex¬
ta accep̃ tr̾a uimenta. ireptilia: ibestias.
pt que omnia factus ẽ homo dtr̃a: u int̾ei¬

Expanded text:
 Dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et dividant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti tacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de terra et in te
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si .ii. inqͥunt mala non ẽẽ uł fieri uell
nullo mͦ ẽẽnt uł fierẽt. qr si uult ea non
ẽẽ uł non fieri. ⁊ nõ potest id effic̃e .s. ut
sumus. ꝗͥ qd̃ uolumus: q̃nq nõ ualemuᷤ.
S⁊ qr op̃s est ⁊ inulło inpotẽs. c̃tum est
nõ posse fieri mala uł eẽ. nisi eo uolẽte.
Quomͦ .ii. eo ĩuito ⁊ nolente poss ab
aliquo malũ fieri cũ scͥptum sit uolũtati¬

Expanded text:
mala non esse vel non fieri vellet, nullo modo essent vel fierent, quia si vult ea non esse vel non fieri, et non potest id efficere; scilisumus, qui quod volumus s est et in nullo impotens, certum est non posse fieri mala vel esse nisi eo volente. Quomodo enim invito eo et nolente posset ab aliquo malum fieri, cum scriptum sit Ro
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ est. Nam nisi ẽẽt hoc bonum. ut
ẽẽt ⁊ mala. nlło modo ẽẽ siñentur ab
oĩpotẽti bono cͥ ꝓculdubio. quã facile
ẽ qd̾ uult facere. tam facile ẽ qd̾ ñ uult
eẽ: non siñe. hoc nisi c̃damus ꝑiclitatur
nr̃a ꝯfessio. qua nos inpatrẽ oĩpotẽtem
c̃de ꝯfitemur. Ecce hic aꝑte habes qd̃ bo¬
nũ est. mrala eẽ. Oĩs aut̃ boĩ d̾s auetor ẽ.
ꝗͥ uult omne bonũ ẽẽ qd̃ est. Cum gͦ bo¬

Expanded text:
num ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotenti bono; cui proculdubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Haec nisi credamus, periclitatur nostra confessio, quia nos in Patrem omnipotentem credere confitemur. Ecce hic aperte habes quod bonum est mala esse: omnis autem boni Deus auctor est, qui vult omne bonum esse quod est. Cum ergo bo
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ faciat. cuiꝰ rei ꝯsensus sit ille an
carnalis copłe. an cohabitõnis an utriꝰ¬
q. Si cohabitacionis ꝯosensus: matrimo¬
nium facit. tẽ frater cũ sorore. mat̾ cum
filio: potest ꝯtrahere matrimoniũ. Si
carnał copule: tunc int̾ mariã ⁊ ioseph.
nõ fuit ꝯuigiũ. Proposuerat .ii. maria:
in uirginitate ꝑmanere. nisi ds aliter
quomodo fiet istud q̃m uirum ñ cogni¬
osco:i. me non cogniturã ꝓposui. Neq
.ii. quia tunc uirum non cognoscebat.
necesse erat inquiri: quomodo posset
hr̃e filium. set quia numquã se ogni¬
turam ꝓpofuerat. Dicit .ni. beda. quod ĩ¬

Expanded text:
monium faciat, cujus rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis consensus matrimonium facit, tunc frater cum sorore, pater cum filia potest contrahere matrimonium. Si carnalis copulae, tunc inter Mariam et Joseph non fuit conjugium. Proposuerat enim Maria in virginitate manere, nisi Deus aliteQuomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco, id est, me non cognituram proposui. Neque enim quia virum tunc non cognoscebat, necesse erat inquiri quomodo posset habere filium; sed quia se nunquam cognituram proposuerat. Dicit enim Beda, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum ẽ qd̾ illius celi dłscribitur.
ħ c̃at̾o sic̃ ait beda suꝑ genesim in quo
fixa sunt. sid̾ã eiu supp̾o̾ite funt aq̃ in
aere ⁊ in tr̾a ⁊ supposite alie d quibus
đr. Qui tegis aquis suꝑiora eius. D qͣ¬
N inedio gͦ firmam̃¬

Expanded text:
ciendum est quod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fixa sunt sidera; cui suppositae sunt aquae in aere et in terra, et suppositae aliae, de quibus dicitur: Qui tegis aquis superiora ejus. In medio ergo firmam
Abbreviated transcription (Latin):
it. nͨ dedecuit: falsum eẽ ꝓbabitur. Nõ
enim assumpsit ignorantiam aliquã.
lium rer̃ ignorantia de fectus ñẽ. Conꝰ¬
tat aũt in nb ẽẽ ignorantiam. atq
difficultatẽ uolendi. ⁊ faciendi bonũ.
ꝓu̾is ut erret in uitus. iresistente at¬
q torquente dolore carnał unculi.
nõ posse alibidinosis oꝑib. temꝑare:
nõ ẽ nat᷑a instituti hominis. s pena
dampnati. Ex qua miseria peccantib
ustissime inflicta. lib̾at dĩ gr̃a. quia
sponte homo lib̾o ar. cad̾e potuit nõ ⁊̃
surgẽ. ad ꝙͣ miseriã ꝑtinet ignorantia
.⁊ difficultas. quam patit᷑ omnis hõo.
ab exordio natiuitatis sue. nec ab isto
malo quisquam. nͥ gr̃a di libatur. Ecce
euident̾ dic̃ hic aug̃. ignorantiam. qͣ

Expanded text:
it, nec dedecuit, falsum esse probatur. Non enim assumpsit ignorantiam aliquam, lium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi vel faciendi bonum, pro veris ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi, non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura instituti hominis, sed poena damjustissime inflicta, liberat Dei gratia, quia sponte homo libero arbitrio cadere potuit, non etiam surgere; ad quam miseriam pertinet ignorantia et difficultas, quam patitur omnis homo ab exordio nativitatis suae, nec ab isto malo quisquam, nisi gratia Dei, liberatur. Ecce evidenter dicit hic August. ignorantiam qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad excusacionẽ coitus carnał ualent.
Qñ .ii. seruata fide thori. cã ꝓlis cõui¬
ges ꝯueniunt: sic excusatur coitus. ut
culpã non hãt. Quando uero deficiẽte
ꝯcubitus generandi gr̃a. nõ habet culpã.
Concupiscencie u̾o faciande. s tñ cũ con¬
iuge: p̃p̃ thori fidem: uenialẽ ht̃ culpã.¬
utuntur inuicẽ. ultra necessitatẽ liberoᷤᷤ
ꝓcreandi: periam inhis ꝓ quib condie
uidr coitus defendi acrimine. Uñ insẽ¬
tenciol sexti pitagoriei legr̾. Onis ar¬

Expanded text:
ad excusationem coitus carnalis valent. Quando etiam servata fide thori causa prolis conjuges conveniunt, sic excusatur coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente enim concubitus generandi gratia non habet culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, propter tori fidem uenialem habet culpautuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, poenam in his pro quibus quotidie roles, non videtur coitus defendi a crimine. Unde in sententiolis Sexti Pythagorici, 32, q. 1,
Abbreviated transcription (Latin):
acuit ut nulli facerdotũ de inceps li¬
ceat quẽlibet ꝯmissũ alt̾i sacerdoti ad
penitenciã susciꝑe. sñ eius ꝯsensu cui
se prius omisit. nisi ꝑ ignoranciã illiuᷤ
cui prius ꝯfessus ẽ. qui u̾o ꝯtra hoc fac̃e
tẽptauerit. gradus sui ꝑicło subi acebit.

Expanded text:
acuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa .s. quã quisq habuit in iuiuena¬
li etate. uł erat habiturꝰ si ante ẽ de¬
functꝰ. Nec de sub̃a de qua hoĩs caro
añ disꝑsaꝵ collectione redintegrabitur
gent. precisis cunctis deformitatibus
quas hic habuer̃t
Si mali t̾e hãnt qͣs

Expanded text:
uam quisque habuerat in juvenili aetate, vel erat habiturus, si ante est defunctus. Nec de substantia de qua hominis caro ante dispersarum collectione redintegrabitur gent, praecisis cunctis deformitatibus quas hic habuerunt. 4. Si mali tunc habeant q
Abbreviated transcription (Latin):
on enim ẽ eis concessum habitare ĩcelũ.
quia clarꝰ locus ẽ ⁊ amenus. nee int̾ra nb¬
cum. ne homines iumis infestarent.
ca traditã in aere isto caliginoso. ꝙͥ eis
qiͣ carcer usq ad tp̾s iudicii d̾putatus ẽ
ĩ c̃ au̾t d tru̾entur inbaratum inferm s

Expanded text:
on enim est eis concessum habitare in coelo, quia clarus locus est et amoenus; nec in terra ncum, ne homines nimis infestarent. ca traditam, in aere isto caliginoso, qui eis quasi carcer usque ad tempus judicii deputatus est; tunc autem detrudentur in baratrum inferni s
Abbreviated transcription (Latin):
ne pene temporał uł et̃ne. Si enim morl
le: obligat nos pene tꝑrali. Duo enĩ
mortem et̾nam mẽtur. Crimen enm
ut ait aug̃ ẽ. quod ẽ dignum accusa¬
cione ⁊ dampnatione. Ueniale aũt q̃d
hominẽ usq inreatum ꝑpetue mortiᷤᷤ
nõ grauat. Uerumptamẽ penam¬

Expanded text:
ne poenae temporalis vel aeternae. Si enim mortale, obligat nos poenae temporali. Duo enim mortem aeternam meretur. Crimen enim, ut ait Augustinus, est quod est dignum accusatione et damnatione. Veniale autem quod hominem usque in reatum perpetuae mortis non gravat, verumtame
Abbreviated transcription (Latin):
eius uiduã duc̃e mnuxorẽ. quos nulla ge
ris ꝯiugio copłari. nulla ratio uidr uł
ionẽ. ad unionẽ sp̃s ꝑtransitur. S sci¬
endũ est qd̃ auctoritas. nicholai. de
illo agit qui uxori sue debitũ reddi¬
dit: postquã ꝯmat̾ illius extitit. ali¬
e u̾o auctoritates de illo agunt. cuiuiᷤ
uxor postquã auiro suo derelinquit᷑
illius ꝯmat̾ efficitur. nec post ꝯpat̾ni¬
tatẽ a uiro suo ꝯgnoscit᷑. uł de illo po¬
cuis agũt. euiꝰ uxor añ defũgitur ꝙͣ¬

Expanded text:
ejus viduam ducere in uxorem, quos nulla genris conjugio copulari, nulla ratio vel auctionem, ad unionem spiritus transitur. Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qui uxori suae debitum reddidit postquam commater illius extitit. Aliae vero auctoritates de illo agunt cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur
Abbreviated transcription (Latin):
dici pot̾. quod fames u̾e de fectus est.
⁊ pena peccati. E enim ĩmoderatus ap¬
penitus edendi. cͥ nõ subiacuisset homo
sinõ peccasset. sed ꝓculdubio peccarẽt
nisi hunc defectum cibo p̾ueniret hab̾¬
bant enĩ nat᷑alem appetitum ⁊ mod̾atũ.
cͥ ita satsfaciendum erat ne defectum
famis sentiret. Sic̃ gͥ non ex iuitio s exna¬
iure conditione erat. quod ante peccatũ
homo cibis indigebat. ita nõ exiutio erat
s đ natura si hominis condicio in pͥncipio
suo.i. in pͥmo parente apfecto in choata
in subseq̃nti ꝓpagatione. amodico adma

Expanded text:
dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut ergo non ex vitio, sed ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis indigebat, ita non ex vitio esset, sed de natura, si hominis conditio in principio suo, id est, in primo parente a perfecto inchoata, in subsequenti propagatione a modico ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
nũ detestacionis ħeticoꝵ. Sunt tñ nõ¬
nulli doctoꝵ. ut cipͥanꝰ ⁊ alii quidam.
ꝗ dre iudẽtur. ab heticis non posse tͣcli
bbinũ.⁊ eos ẽẽ rebabtizandos cum ue¬
niut ad eccłiam qui abillis dñr babti¬
zati. S hoc de illis uer̃ ẽ. qui extra for¬
mã eccłie babtizare p̾sumũt. sipͥanys
tñ ibi aũitate deuiasse uid̾r. ꝗ ait d̾ ħe¬
inmunda erunt: Qs pot̾ dare ꝙ ip̃e
nõ ht̃ : hoc u̾o ex ignorãcia eũ dixisse
bb̃m nolebat cognosc̃e. dũ eos nimis d̾¬
testaretur. tanta eiꝰ m̃ita usq adt̾umphỹ
mr̃ii secuta s̃. ut ⁊ caritatis qua excelle¬
bat luce. obumbracio illa figuraretur.
⁊ si quid purgandũ erat. passionis falee
tolleret᷑. Nec nos qui bb̃mi u̾itatẽ. ⁊ he¬

Expanded text:
num detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeimmunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, t si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
đr. Qũi uic̃it dabo ei sedere mecũ in
trono meo. sic̃ ⁊ ego inci ⁊ sedi cũ patre
meo introno eius. Uincens dñs cũ pa¬
tre introno sedit. quia post passionis
c̃tamen ⁊ resurrectionis palmã. ꝙ pa¬
tri ẽẽt equał omnib claruit. Nob̾ u̾o
introno filii sede ẽ. ex eiusd̃ filii potesta¬
te iudicare. Qura .ii. uidicãdi pͥncipatũ
ex eius uirtute ꝑcipimꝰ. quasi meius tͦ¬

Expanded text:
e mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus. Vincens Dominus, cum Patre in throno sedit, quia post passionis certamen et resurrectionis palmam, quod Patri esset aequalis omnibus claruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipim
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatus est. Eoꝵ .n. dãnacio toti ecłie
nota est ⁊ certa.⁊ ideo dñr tunc non
iudicari. qr ad ꝯspectum districti uidi¬
cis cũ aꝑta dãpnacione sue infidelitatis
redarguentur. ut ꝑeant. Qui u̾o nec fid̾i
sacramẽta tenuerunt increpacionẽ iu¬
dicis inse fieri non audiẽt. quia infide¬
litatis sue tenebris p̾uidicati. eius quẽ deᷤᷤ¬
pexerat inuectione: redargui non m̃ent᷑.
Illi saltẽ uerba uidicis audient. qui euis
fidem saltem uerbo tenuerunt. Illi in
dapnacione sua et̾m uidicis nec uer ba
ꝑcipuĩt. qui eus reuerẽcrã nec uerbote¬

Expanded text:
judicatus est. Eorum enim damnatio toti Ecclesiae nota est, et certa; et ideo dicuntur tunc non judicari, quia ad conspectum districti judicis cum aperta damnatione suae infidelitatis bunt, id est, redarguentur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem verba judicis audiunt, qui ejus fidem saltem verbo tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam ne verbo te
Abbreviated transcription (Latin):
ne dãpnabili. in eod̃ loco uestigiũ uertũ.
ut putent murõnẽ fieri q̃onis. mutone
oĩum in diuinis scripturis ingenitũ. nus¬
quã inuenio. nõ legi. nõ audiui. Cuius
gͥ mutabilitatis s̃ hoĩes huiusim. ut noᷤᷤ¬
dicant ea usur pare. que non s scͥpta.
cum ea que s̃ seripta dicamus. ⁊ ipsi
obiciant qd̃ scriptũ non sit Nonne ip¬
si sͥ adũsantur. ⁊ auetoritati calũpiue
sue derogant; Attende lector. quod hoc
nomine ingenitus nolebat uti ambr
tholicis ac piis lectoribus secure possũt¬
c̃di. Sunt ⁊ enim quedam. que nõ tãte
s religionis ⁊ auetoritatis. ut eis nos oꝑ¬
teat semꝑ ꝯfitendo ac recipiendo inserui
eis uti lib̾e habeamus
An diũsũ sit ẽẽ

Expanded text:
one damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione omnium in divinis Scripturis ingenitus nusquam invenio, non legi, non audivi. Cujus ergo mutabilitatis sunt homines hujusmodi, ut nodicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritate calumniae suae derogant? Attende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebat uti Ambrouae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confitendo ac recipiendo inservireis uti liberum habeamus. 5. An diversum sit e
Abbreviated transcription (Latin):
õr tñ unũqd̃q eoꝵ dei uoluntas. qr ista
signa s̃ diuine uoluntatis. quẽ admodũ
⁊ signa ire. dñr ira.⁊ signa dilectionis. di¬
fiunt. quibus iratus ostend̾r: ira ipsius
nominantur. ⁊ est figura dicẽdi. scđm
tropi nubilo obumbretur. Et. E hos tͦpos.

Expanded text:
untas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: quemadmodum et signa irae dicuntur ira, et dilectionis signa difiunt, quibus iratus ostenditur, ira ipsius nominantur. Et est figura dicendi secundtropi nubilo obumbratur. Et secundum hos tropos