comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regulam disserat. distinguat a creatore creatu¬
ram. eo quod manifestetur uarietate mendati¬
rum tanquam lepra cartsse: & tam̃ ingratus
sit dõ & dño mundatori suo. quia electus sup¬
bia grͣarum agendarum pia humilitate non
stermitii: similisq efficitur eis dequib dictt
apłs. Qui cum cognouissent dmͣ: non ut dͥnĩ
magnificauerunt. aut grãs egerunt. Qnod e¬
nim dicit eos dm̃ cognouisse: oftendit quidem
a lepra fusse mundatos⁊s tam̃ statim accusat
ingratos. & ait illi. Surge uade quia fidestia
te saluum fecit. Quni deuotus ante dĩn cecidit.
Surgere & rre p̃cipitur. quia qui infirmitatẽ
suam subtilit̾ cognoscens. humilit̾ iacec: ꝑdi
uim u̾bi consolationem surgere ad fortiora oꝑa
& crescentib cotitic meritis ad ꝑfectiora passm
ꝓfi cere iubetur. Si aut̾ fides saluum fectt eu.
quam ad agendas saluator & emtindator suo
grãs uiclinauit: gͦ ꝑfidia ꝑdidit eos. quide ae¬

Expanded text:
regulam disserat, distinguat a Creatore creaturegulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de ac
Abbreviated transcription (Latin):
gent uuo: ut quadam unitaͬs forma coagulant᷑.
& decem sunt. Unum autem non eis indiget
ut custodiat uintatem. Quam obrem ut unus
ille qui grãs egit. unicȩ eccłie significatione appro¬
batus atq lardatus est: ita illi nouẽ qui gr̾as non
egerunt. reꝓbi effecti a consortio unitatis exclusi
siuit. Id̾o q tales in nouenario nimero: tanquam
imꝑfecti remanebunt. & merito eos saluator qͣsi
ignotos ubi fuit inquirit. Scire enim eligere. nes¬
cire repbare ẽ. Non et inuentus qui rediret: & da¬
ret głam dõ. nisi hic alienigena. Scđ̃m corpꝰ quidẽ
facile ẽ uidere posse hominem non habere leprã:
& tam̃ aiumi esse nou boni. Scct̃m significationẽ
aut̃ huius miraculi conturbat considerantem:
quomodo mundus dici possit ingratus. Sia
facue ẽ etiam illud uderi si fieri posse: ut qtus¬
quis meccłie societate doctrinam integram ue¬
ramq assequatur: & omĩa scđm fidei catholi

Expanded text:
gent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, gent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille, qui gratias egit, unice ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem, qui gratias non egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et merito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni; secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
Petro. Rursumq deꝑsecutorib dñi scͥptum est.
Abierunt recrorsum: & ceciderunt interram.
Quid ẽ hoc quod electi infaciem et reprobi recire¬
sum cadunt: nisi qͦd ominns qui post se cadit. ibi
ꝓcuidubio cadit. ubi non uidet: Qui uͦ ante se
ceciderit: ibi cecidit ubi uidet. Inqui gͦ qui in
ininisibilib cadunt: post se cadere dicuntur: quia
ibi corruunt. ubi quid eos tunc sequetur: modo
uidere non posstint. Iusti uͦ quia istis iufibilib
semet ipsos sponte deiciunt: ut inuisibiib erigan¬
tur: quasi infaciem cadunt. quia timore com¬
puncti. uidentes humiliant᷑. Respondens aut̃
inĩs dixit. Nonne decem mundati sunt. & nouẽ
ubi sunt: Unium si addatur ad uouem: ꝗtiedã
effigies unitatis impletur. Quosit tanta coni¬
plerio: ut ultra ñ ꝓgrediatur nume̾us nisi
rursus ad unum redeatur. & hȩc ꝓ infinitate
mimeri regula custodiatur. Nouem itaq indi¬

Expanded text:
retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: retro . Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatnr modo uidere non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibus semetipsos sponte deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti, uidentes humiliantur. Iterum ergo eos Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur, quod fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indi
Abbreviated transcription (Latin):
umus eccłie deuotam xp̃o humilitatẽ significat
Qui cadens ante pedes duĩ: grãs egit. Ille enimue¬
re dõ gras eͥgit: qui rep̃ssis p̃sumptionis sue cogi¬
tationib quam in semetipso infirmus sit. hũ¬
milit̾ uidet: qui nichil sibi tribuit uirtutis.
qui bona quȩ agit ẽẽ lemiscdia conditoris cog
samaritanus. Samaritanus quippe: int̾pretat᷑
custos. Quo nomine ille ppłs aptissime significa¬
tur. qui grãs agendo. ei aquo accepit. tribuit
omnc quod accrꝑit: quodam modo illud cantan
tes de psalnio. Fortitudiuemi ineam adte custodiã:
Cadit aut̃ infaciem: quia ex malis quȩ se ꝑpetras¬
se mennint erubescit. Ibi enim cadit homo: ubi
confunditur: Unde & paulus quasi quib dam
in facie iacentib dicebat. Quem gͦ fruct̾um ha¬
buistis tunc in illis. inquib ninc erubesettis
At contra de ascensore equi. id ẽ de eo qui inhuiꝰ
mundigłã elatus ẽ. dicitur: ut cadat ascensor eiꝰ

Expanded text:
unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat: qui bene cadens ante pedes Domini gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agSamaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos, quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensione equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ctrine fidiq ꝑciꝑet: & uerus eius approbaretur
color. Nunquid non potest ꝑsemet ipsum dũs om̃a
facere: nam quis alius hec facit etiam in eccłia: S
ut ipsa sacietas congregatorum fidelium approban
do inuicem. atq cominunicando uere fidei doctri¬
speciem ueri coloris obducat: Corneltus etiam cum
elemosine eius accepte. & p̾ces eius audite. illi aban¬
gelo nuncientur. ꝓpt̾ doctrine tamen sacramen¬
torumq unitatem. ad petrun iubetur mittere:
tanquam illi & suis diceretur. ite ostendite uos
sacerdotib. Nam & cum irent: mandati sunt.
Iam enim ad eos uenerat. petrus: s tamen ipsi nou¬
dum accepto baptismatis sacramento nundum
spiritalit̾ ad sacerdotes ꝑuenerant.: tamen infusio¬
ne sp̃s sc̃i. & ammiratione linguarum. eorum
mindatio declarata ẽ. Unus aut̾ ex uis ut uidit¬
s magnificans dñi. Et cecidit ante pedes euis: gr̾as
agens. Uus aut̃ qui magnificans dm̃ regressus.

Expanded text:
ctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur ctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color; non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrispeciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt. Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritaliter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autem ex illii magnificans Dagens. Unus iste qui magnificans Deum regressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ite: ostendite uos sacerdotib. Et factum ẽ dũ irent:
mundatisunt. Nuilum dñs eorum quib hȩc cor¬
poralia beneficia p̾stitit. inuenitur unsisse ad sacer¬
dotes nisi leprosos: quia uidelicet sacerdotium
iudeorum figura erat futuri sacerdotii regalis.
quod ẽ in eccłia. quo consecrant᷑ omnes ꝑtinentes ad
corpus xp̃i: sumini et ueri pͥncipis sacerdocum.
Et quisquis aut heretica prauitate uel suꝑstitione
gentili. uel uidaica ꝑfidia. ueletiam scismate frat̾¬
no. quasi uario colore ꝑ xp̃i gr̃ãm caruerit: neces¬
se ẽ adeccłiam ueniatꝰ. coloremq fidei uerum quẽ
acceꝑit ostendat. Cetera uͦ uicia tanquam ualitu
ꝑseipsum interuis inconscientia & intellectu dñs
sanat & corripit. Deniq et paulus uoce dñi au¬
dita. quid me ꝑsequeris. ego sum iħc quem tu
ꝑsequeris: adananiam tamen missusẽ. ut illo sacer¬
dotio quod ineccłia constitum ẽ. sacramentum do¬

Expanded text:
Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacEt quisquis vel ab haeretica pravitate vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera autem vitia tanquaseipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum do
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi nonabsirrde intelligi pos¬
sunt: qui scientiã tiere fidei non
habentes. uarias doctriuas ꝓfitentur erroris. Nor
enim uel abscondunt imꝑitiam suam: sed ꝓ sum¬
ma ꝑitia ꝓferunt in luceniꝰ: & lactantiam sermo¬
nis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est:
quȩ non aliqua uera int̾misceat. Uera gͦ falsis
in ordinate ꝑmixta inuna disputatione uel nar
ratione hominis. tanquam in unius corporis co¬
lore apparentia significant lepram: tanquam ue¬
ris falsisq colorum locis. humana corpora uarian¬
tem atq maculantẽ. Hi aut̃ tam uitandi sunt
eccłie: ut si fieri potest longius remoti. magno cla¬
Qui steterunt a longe: & leuauerunt uocem di¬
centes. Iñu p̃ceptor miserere nr̃i. Et bene ut sal¬
uentur: tũm preceptorem nominant. Quia enim
in eus uerbis se errasse siguisicant. hunc saludai¬
di humilit̾ p̃ceptorem uocant. Cumq ad cog¬
nitionem pceptoris redeunt: mox ad formam salu¬
tis recurrunt. Nam sequit᷑. Quos ut uidit dixit.

Expanded text:
igi possunt qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta in unaratione hominis, tanquam in unius corporis colore, apparentia significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis, humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti magno claQui steterunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
on ocrili scribarum & pha¬
iseorum. qui corpꝰ tantũ
lñi uidere: sed illi oculi
sunt cognoscere sacramta:
de quib dicitur: & reue¬
lasti ea partuiuis. Beati¬

Expanded text:
on oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus tantum Domini videre; sed illi beati sunt cognoscere sacramenta. De quibus dicitur: Et revelasti ea par
Abbreviated transcription (Latin):
turas. Ait̾a die stabularius denarios quorum
p̃cio uulneratum curaret. accepit: quia sp̃s sẽs
adueniens docuit apłos omnem ueritatens: ꝗuio
gentib erudiendis instare atq euuangłium
p̃dicare sufficerent. U quod cumq
siꝑ erogaueris: ego cum rediero reddamt̃.
Superogat stabularius quod in duob dena¬
riis non accepit: cum dicit apłs. De nirginib
aut̃ p̃ceptum dñi non habeo: consilium aut̃ do.
Itemq. E dñs ordinauit his qui euuangłium

Expanded text:
turas. Altera die stabularius denarios, quorum turas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit hi
Abbreviated transcription (Latin):
iarabo¬
lam. in uentam quȩ errauerat ouem. humeris
suis impositam. reporta uit ad gregem. Itaq
imponi iumento ẽ. in ipsam incarnationem
xp̃i credere: eiusq mysteriis miciari. simul &
abhostis incursione tutari. Stabulum aut̾ ẽ
usia p̃sens: ubi reficiuntur uiatores. deꝑegri¬
natione hac inȩt̾n am patriam redeuntes. Et
bene iniumento positum duxit instabulum:
quia nisi baptitatur: nemo. nisi corpori xpͣiad¬
unatus. eccłiam intrabit. Et altera die ꝓtulit
duos denarios: & dedit stabulario & ait. Cu¬
ram illius habe. Alt̾ã dies ẽ: post dm̃ resurrec¬
tionem. Nam & ante quidem ꝑ euuangłi sui
gr̾am illuminauerat his qui intenebris & in
innbra mortis sedebant. s potior resurrectione
celebrata. ꝑpetuę lucis splendor effulsit. Duo de¬
uarii sunt duo testamenta: in quib ȩt̾̃ni regis¬
nr̃i nomen & iago continetur. Fuis enim legiᷤ.
rpͣs. Qui altã die ꝓlati dantur stabulario: quiae¬
tunc aꝑuit illis sensum: ut intelligerent scrip¬

Expanded text:
parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui alttunc aperuit illis sensum, ut intelligerent scrip
Abbreviated transcription (Latin):
puuangłirarent: uel quomodo curarent apłi
marcus plenius exponit. Predicabant inquit
ut penitentiam agerent: & ungebant multoᷤ
infirmos oleo. & sanabant. Dicit & iacob. Infir¬
matur quis in uobis: inducat presbiteros eccłie
& orent suꝑ ipsum ungentes eum oleo in nomi¬
ne dñi: & si inpeccatis sit dimittentur ei. Unde
patet ab ipsis apłis hunc sce̾ eccłie morem ẽẽ
contraditum: ut pontifical benedictione conse¬
crato oleo ꝑungantur egroti. Predicabant au¬
tem ut penitentiam agerent: & supra. Misit
inquit illos euuangłirare regnum dĩ. quia
idelicet utrumq iuxta iohannis baptiste ut

Expanded text:
evangelizarent, vel quomodo curarent apostoli, evangelizarent, vel quomodo curarent apostoli, Marcus exponit plenius, praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent: et ungebant oleo multos aegrotos et sanabant. Dicit et Jacobus: Infirmatur quis in nobis, inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super ipsum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et si in peccatis sit, dimittentur ei. Unde patet ab ipsis Apostolis nunc sanctae Ecclesiae morem esse contraditum, ut Pontificiali benedictione consecrato oleo perungantur aegroti, praedicabant autem ut poenitentiam agerent; et supra, misit illos, inquit, evangelizare Regnum Domini. Quia videlicet utru
Abbreviated transcription (Latin):
ns: cur¬
sitare ꝑdomios. & inuiolabilis hospicii uira
mutare. Nec ociose scđ̾m matħm domus quã
ingrediantur apłi legenda decernitui: ut
mutandi hospicii necessitudinisq iuolande
causa ñ suppetat. & quicumq ñ receperuit
uos. exeuntes de ciuitate illa etiam puluerẽ
illos. Puluis excutitur depedib intestimo¬
nium laboris sui: quod ingressi sunt inciuita¬
tem: & p̃dicatio apłica ad illos usq ꝑuene¬
rit. Siue excutitur puluis ut nichil abeis
qui ȩuuangłium spreuerint. Allegorice aut̃
qui u̾bo humilit̾ intendunt. si quib ut ho¬
mines t̾rene leuitatis neuis obscurantur: ꝑ
ea inox quȩ recipiunt euuangłice p̾dicatiouis
uestigia purgantur. Qui ũ ꝑfidia uel negli¬
gentia uel etiam studio contempnunt: horum
uitanda cominunio. fugienda synagoga cen¬
secur. excutiendꝰ pulus pedum. ne gestis manibꝰ
& pulueri comparandis mentis castȩ uestigi¬
um polluatur: Egressi aut̃ circuibant ꝑca
stella: enuangłizantes & curantes ubiq. Quid

Expanded text:
ns cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperiexeuntes de civitate illa, etiam pulverem c. Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis de pedibus, ut nqui evangelium spreverint. Allegorice autem, qui verbo humiliter intendunt, si quibus, ut homines, terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox quae recipiunt evangelicae praedicationisvestigia purgantur. Qui vero perfidia vel negligentia vel etiam studio contemnunt: horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur; excutiendum pedum pulmo ne gestis inanibus et pulveri comparandis mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circuibant per castella, evangelizantes et curantes ubique. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
lare : Alit̾. Induab titnicis uidetus michi dup¬
plȩx ostende uestimentum: non quo in locis scy¬
thiȩ & glatial iuȩ rigentib. una quis tunica
debeat c̾e̾ contentus: s quo intiumca uestim̃tum
intelligamus: ne alio uestiti. aliud nob̾ futuro¬
rum timore seruemus. & inquamcumq do¬
mum intraueritis. ibi manete. & inde ne gre¬
atis. Dat constantie generale mandatum: ut
hospitalis celsitudiuis uira custodiant. alie¬
num apredicatore regni celestis astruens: cur¬

Expanded text:
lare? Aliter. In duabus tunicis, vident mihi dulare? Aliter. In duabus tunicis, vident mihi duplex ostendere vestimentum. Non quod in locis Scythiae et glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus, sed quod in tunica, vestimentum intelligamus, ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens cur
Abbreviated transcription (Latin):
possid̾ent. neq portarent huic utȩ necessaria.
nec magna nec mimma: id̾o posuit nec uirgam:
ostendens a fidelib suis omma deberi iniuistris
suis nuilla suꝑflua requirentil. Ac ꝑhoc addendo
dignus ẽ eium oꝑarius cibo suo: prorsus aꝑuit
& illustiauit unde hȩc omnia loqueretur: Hanc
gͦ pocestatẽ uirge nomine signific: cum
dicit. nequid tollerent inuia. isi uirgam tan¬
tum: ut intelligatur quia potestatẽ a dño ac¬
ceptam. quȩ uirgȩ nomine significata ẽ: etiam
quȩ ñ portantur non deerunt. Hoc & deduab
tunicis intelligendum ẽ. uequisqͣm eoꝵ p̾ter eã
qua e̾ẽt indutus aliam portandam putaret: sol¬
licitus. ne opiis e̾e̾t cum exilla potestate posset
acciꝑe. Quod uͦ scdm mareum non portari uel
haberi duas tunicas. si expressius indui ꝓhibet
dicens. et ne induerentur duab tunicis: quid
eos monet insi non dupplicit̾. s simplicit̾ ambu¬

Expanded text:
possiderent, neque portarent huic vitae necessaria, possiderent, neque portarent huic vitae necessaria, nec magna, nec minima. Ideo posuit, Nec virgam, ostendens a fidelibus suis, omnia deberi ministris suis, nulla superflua requirentibus. Ac per hoc addendo: Dignus est enim operarius cibo suo , prorsus aperuit et illustravit, unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dicit, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Ut intelligatur, quia per potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum, praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: Et ne induerentur duabus tunicis : quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambu
Abbreviated transcription (Latin):
uus ẽ enni oꝑarius mercede sua. Unde satis os¬
tendit. cur eos hȩc possidere ac ferre uoluerit:
non quod necessaria ñ sint sustentationi huius
uite:s quia sic eos in ittebat ut eis deferri mon¬
straret abillis. quib euuangłium credentibus
anuunciarent. Claret aut̃ hȩc ũ ita p̾cipisse do¬
minum: tanquam euuangłiste uiuere aliunde
non debeant: quam eis p̾bentib quib anminci¬
aut eunangłium. Alioquin contra hoc p̃ceptũ
fecte apłs: qui uictum de manuum suarum la¬
borib transigebat: necuiqđm grauis esset s po¬
testatem dedisse inqua scirent sibi ista deberi.
Cum autem aliquid a dño imꝑatui: nisi fiat in¬
obedientiȩ culpaẽ. Cum aut̃ potestas datur:. li¬
cet cuiq non uti. & tanquam de suo nire cedere.
Hoc gͦ ordinans dñs quod eum ordinasse dicit
apłs: his qui euuangłium annunciant de euan¬
gelio iuuere. Illa apłis loquebatur: ut securi ñ

Expanded text:
nus est enim operarius cibo suo. unde satis osnus est enim operarius cibo suo. unde satis ostendit, cur eos haec possidere ac ferre noluerit, non quod necessaria non sint sustvitae, sed quia sic eos mittebat ut eis haec deberi monstraret ab illis quibus Evangelium credentibus annuntiarent. Claret autem haec, non ita praecepisse Dominum, tanquam Evangelistae vivere aliunde non debeant, quam eis praebentibus, quibus annuntiant Evangelium. Alioquin contra hoc praeceptum fecit Apostolus, qui victum de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam gravis esset, sed potestatem dedisse, in qua scirent, sibi ista deberi. Cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est. Cum autem potestas datur, licet cuique non uti, et tanquam de suo jure cedere. Hoc ergo ordinans Dominus, quod eum ordinasse dicit Apostolus, iis qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, illa apostolis loquebatur, ut securi non
Abbreviated transcription (Latin):
oncessa primum potesta¬
te signorum. misit pre¬
dicare regnum di: ut ꝓ¬
missorum magnitudi¬
nem attestaretur etiam
magnitudo factorum.
fidemq u̾ bis daret
uirtus ostensa: & noua
facerent. qui noua p᷑¬
dicarent. Unde nunc
quoq cum fidelium mimerositas excreuit. intͣ
scãm ȩccłiam multi sunt qui uitam uirtutum
tenent: & signa uirtutum nou habent: quia frustͣ
miraculum foris ostenditur. si deest quod intus o¬
peretur. Nam uixta magistri gentium uocem.
linguȩ insignum sunt: non fidelib s infidelib.
neq peram. neq pecuniam: neq duas tunicas.
habeatis. Solet queri. quo modo matheus & lu¬
cas commemoraueruit dixisse dñm discipulis
ut nec uirgam ferrent: cum dicat marcus. &
p̃cepit eis nequid touerent inura. nisi uirgã
tantum. Quod ita soluitur ut intelligamus
sub alia significatione dictam uirgam. quȩ scđm
nificatione intelligitur temptatio. dequa dictum
eum. Illa seductionis ẽ: illa ꝓbationis. Utrũq

Expanded text:
oncessa primum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque vel bis daret virtus ostensa, et nova facerent quia nova praedicarent. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt, qui vitam virtutum tenent, et signa virtutum non habent, quia frustra miraculum foris ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam, juxta Magistri gentium vocem, linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelsub alia significatione dictam virgam, quae secundum nificatione intelligitur tentatio de qua dictum eum . Illa seductionis est, haec probationis. Utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium hoc preceptum erit illi seutentiȩ
qua dicꝰtum est Quid ꝓdest honini si
mundum lucretrii: Anme aut̃ sue decrimenti
faciat: Considerate cornos qui non semmant
neq metunt: quib ñ est cellarium neq horre¬
umꝰ & d̾s pascte illos. Quod si uolatilia absq esta
& erumpnis di alitutus ꝓuidentia: quis hodũ
sunt & cras non eruntiꝰ quͣ ꝵ anima nortalis
ẽ. & cum e̾ẽ cessaueruit. semꝑ non ertutͥ qͣnto
magis homines quib et̾nitas ꝓmictitu: dei
reguntui imꝑio: Quantomagis pluris estis
illis: Idest caruis uos ualeus: quia utiq ratiota¬
le animal. sicuti est homo sublimuis ordinati¬

Expanded text:
contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: « Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum facianeque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
natura tribuit: & umentis ac bestus. hominib
quoq cominune ẽ: huiuscura penituis libam᷑.
S preciitur nobis ne solliciti fums quid comeda¬
mus. & quia insudore ultus p̃paramus nobis
panem: labor exercendꝰ est sollicitudo tollenda.
Anima plus ẽ quam esca: & corpus pulsquam
uestimentum. Aminonet ut meminerimus
multo amplius nobis dm̃ dedisse quod nos fecit
& composuit. exanima & corpore: quam ẽ ali¬
mentum. atq tegumentuunꝰ ut intelligas eũ
qui dedit ammani inulto facilius escam esse
daturum. Similit̃ eum qui corpꝰ dedit: mul¬
to faciliis daturum esse uestimentum. Quo
loco queri solet utrum ad amin cib iste ꝑtiue¬
at: cum anima in corporea ste: iste atit̾ eib cor¬
poreus. S animam hoc loco ꝓ ista uita positã
reum. Scam hanc siguficationem dictumẽ
etiam illtia. Qui amat ainmam suans ꝑ det eã
Quod ergo de hac uita acceꝑimus: quam oporite
ꝓregno di ꝑdere quod pot̾uisse martẏres clariit

Expanded text:
natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam nc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse Martyres claruit,
Abbreviated transcription (Latin):
osa. Cum aut̃ approquaret
porte ciuitatis: ec ce defun¬
ctus efferebatur: filius unicus matrissue. Sefune¬
tus hic qui extra portam ciuitatis multis est in¬
tuentib elatus. significat hominem letali erit¬
minum funere soporatum: eandem in suꝑ aũne
mortem. non cordis adhuc cubili tegentem. sed
ad multorum noticiam ꝑ locutionis operrisue in¬

Expanded text:
m autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve in
Abbreviated transcription (Latin):
principatus eorimmi: Quia omnis qui se eratat hu¬
imiliabitiur & qui se humiliat exaltabit᷑. Erhac
conclusione manifeste claret. precedentem añi ser¬
monem typice intelligendum. Neq enun mor
ominis qui se coram hominib exaltat humiliabi¬
tur: aut quise in conspectu hominum humilat
exaltabitur abeis s econtrario non nunquam qui
se uel inapice dignitatis. uel ialia qualibet acqui¬
renda gła sublerat: usq infinem exaltari non
cessat. Similit̾ & humilis quilibet ac uerecundus:
in sia qua contemptusẽ usq aduutȩ terminum
mediocritate ꝑseuerat. & ido quia iuxta ueri¬
tatis sententiam. omnis qui se incaute de meri¬
tis alleuat. humiliabitur a dño: & qui prouide
se de benefactis humiliat. exaltabit᷑ ab eo. meum

Expanded text:
m . Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur. Et ex hac conclusione manifeste claret, praecedentem Domini sermonem typice intelligendum. Neque enim mox omnis qui se coram hominibus exaltat, humiliabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis; sed e contrario nonnunquam qui se vel in apice dignitatis, vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter et humilis quilibet ac verecundus in sua qua contentus est usque ad vitae terminum mediocritate perseverat. Et ideo quia juxta Veritatis sententiam, omnis qui se incaute de meritis allevat, humiliabitur a Domino, et qui provide se de bene factis humiliat, exaltabitur ab eo, in eum
Abbreviated transcription (Latin):
uitauit. dicat tibi. Dahiuc loctm. Et tune
incipias cum rubore: nouissimum locum tene¬
re. Honoratiori post inuitatos locum dat ile:
qui delonge suȩ conu̾sationis confidentia se¬
curior factus. cita illorum quise in xp̃o secuti
sunt agilitate p̾itur. & cum rubore nouissi¬
mum locum teuet: qͣn de aliis meliora cognoᷤᷤ¬
ceus. quic quid de sua oꝑatione celsum seirtie.¬
bat. humitrat dicens cum ꝓpħa. Egens sum ego
& in laborib aniuentute mea: exaitatus autẽ
humiliatus sum & confusus. S cum uocatus

Expanded text:
vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post invitato locum dat ille, qui, de longae suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum
Abbreviated transcription (Latin):
non discumbas in primo loco. Aꝑta quidem est
ꝓd utteram hȩc aminonitio saluatoris: docens
hummuilitaten non solum apud dm̃. s etiani apd
homines eẽ laudabilem. S qm̃ hanc euuangli¬
sta ñ frustra parabolam uocat: brerut̾ intuendỹ
quod etiam mystice signet. Nuptias appellari
ret. Equib unum ẽ. Nunquid possunt filis
nuptiarumꝰ quanidiu sponsus cum illis ẽ ieui¬
nare: Aluid. Simile factum ẽ regniun celorũ
homini regi: qui fecit nuptias filio suo. Et nusit
seruos suos uocare inuitatos ad nuptias Has gͦ
iptias quisquis inuitatus adierit: idẽ eccliȩ se
membris. fidei grã coniunxerit: non discumbat
inprino loco: Hoc ẽ nonse de meritis gloriando.
quasi cȩteris sub limior extollat. E quidẽ stude¬
at iurta alteruus loci parabolam ueste nuptia.¬
li uestitus. hoc ẽ uirtutum fulgore choruscus ap¬
parere: s ipsarum habitum uitutum denotȩ
mimilitatis ad ornetꝰ. Ne forte honoratior te sit
inuitatuis ab eo: & ueniens is qui te & illum in¬

Expanded text:
non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem, non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem, sed quoniam hanc evangelista non frustra parabolam vocat breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellari,ret. E quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est, jejunare ? Aliud: Similehomini regi qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui et illum
Abbreviated transcription (Latin):
norum oꝑum fructus. iusto labore dĩtatus obtule¬
rit. Ecce dicte. Quecumq feceritis uniꝰ exminimis
istis: michi fecistis. Siue gͦ bonum siue malum qͥs
fecerit: ad dñi maiestatem nouerit ꝑtinere. Utri¬
usq enini partis retributio. hominem expectat.
Unde studendum nobis ẽ miscdie & elemosinis:
ne cum uenerit dñs celi acterrȩ. int̾ cetos animȩ
errores pauꝑum nobis nuditates opponat. & ocłis
nr̃is infelicitates ingerat miserorum. Nemo gͦ
despiciat nudum: nemo conturbet aspero ore
mendicum. Hȩc ẽ int̾ omnia placita do̾ hostia:
hic ordo salutarium sacͥficiorumꝰ ut miseris in
necessitate subuenias: & ne infidelitatis notam
incidas. compos uoti fidem tuȩ ꝓmissionis absol

Expanded text:
norum operum fructus justo labore ditatus obtulenorum operum fructus justo labore ditatus obtulerit. Ecce dicit: Quaecumque feceritis uni ex minimis istis, mihi fecistis . Sive ergo bonum, sive malum quis fecerit, ad Domini majestatem noverit pertinere; utriusque enim partis retributio hominem exspectat. Unde studendum nobis est misericordiae et eleemosynis: ne cum venerit Dominus coeli et terrae, inter caeteros animae errores pauperum nobis nuditates opponat, et oculis nostris infelicitates ingerat miserorum. Nemo ergo despiciat nudum, nemo conturbet aspero ore mendicum. Haec est inter omnia placita Deo hostia, hic ordo salutarium sacrificiorum, ut miseris in necessitate subvenias: et ne in infidelitatis notam incidas, compos voti fidem tuae promissionis absol
Abbreviated transcription (Latin):
meliori int̾ om̃s filios portionem subditam dene¬
gauit. Audite in hoc loco scripturã dicentem.
Qui pauꝑi miseret᷑: dõ fenerat. Multi sunt qui
miserorum necessitatem ita illudendam putant:
ut indie promittendo decipiant. & hoc ad illa
uota ꝑtinent: quȩ suꝑnus diximus obluuione con¬
sumi. Quid iuuat differri nuiserum: si habiuidan¬
tia subpetit facultatum : Ubi uides hominem
statim posse benefacere. & elemosinam procrasti¬
uata humanitate differre: solam ibi uoluntatẽ
intelligis defuisse. Audite adhunc locum psal¬
mistam dicentem. Sic psalmum nomini tuo d̾s
in scłm sclłi: ut reddam uota mea de dic indiem.
Hunquid dixit de amio mannum: Sed dixit de
die indiem. Omm gͦ die oꝑandum nob̾ ẽ dilectis¬
simi: Debitum aut̃ dõ & ꝓmissum munus non ẽ
tempore ꝓlongandum. Nichil ille futuro iudicio
debet: qui cotidie uota ꝑsoluerit. nec ẽ unde ratio¬
nem inposterum prestet: qui dedie indiem dño bo¬

Expanded text:
meliori inter omnes filios portionem subditam denemeliori inter omnes filios portionem subditam denegavit. Audite in hoc loco Scripturam dicentem: Qui pauperi miseretur, Deo fenerat . 7. Multi sunt qui miserorum necessitatem ita illudendam putant, ut in dies promittendo decipiant; et hoc ad illa vota pertinet, quae superius diximus oblivione consumi. Quid juvat differri miserum, si abundantia suppetit facultatum? Ubi vides hominem statim posse benefacere, et eleemosynam procrastinata humanitate differre, solam ibi voluntatem intelligis defuisse. Audite ad hunc locum Psalmistam dicentem: Sic psallam nomini tuo, Deus, in saeculum saeculi, ut reddam vota mea de die in diem . Numquid dixit de anno in annum? Sed dixit de die in diem. Omni ergo die operandum nobis est, dilectissimi: debitum autem Deo et promissum munus non est tempore prolongandum. Nihil futuro judicio debet, qui quotidie vota persolverit: nec est unde rationem in posterum praestet, qui de die in diem Domino bo
Abbreviated transcription (Latin):
tibi desꝑanti uxoris partus exhibeatꝰ nonne
utrumq tibi uno successionis gradu pietas pa¬
terna commend: Et ut suꝑuenienti locũ
facias: etiam testam̃ti uira rescindis. ita here¬
ditatem cui solet unus in hereditare: frequent̾
uidemus int̾ multos numero accrescente suf¬
ficere. Qui gͦ hab et unicum filium: cogitet sibi
xp̃m natum: atq int̾ duos aut tres plures ita
opes suas diuidat: ne ap̃s nr̃ exheredatus absce¬
d̾at. Quod si tantum gaudes numero filiorum e
moneo ut admisso ad consortium hereditatis redẽp¬
tore tuo. ita patrimonii tui diuisionem trinꝑ es
quasi aut unum minus natum. tibi uidices: atit
unum plus accreuisse gratuleris. Fac gͦ locum
xp̃o tuo: int̾ filios sibi dilectos. Quare aut̃ illos
non una patrimonii iut̾ra diuisio maneatꝰ qͦs
incelo eadem portio ꝓmissȩ hereditatis expectat:
Quicumq aut̃ indigentib & miseris quȩ sunt
uitȩ necessaria subtraxerit: primogenito eqͥdẽ

Expanded text:
tibi desperanti uxoris partus exhibeat, nonne tibi desperanti uxoris partus exhibeat, nonne utrumque tibi uno successionis 7 gradu pietas paterna commendat, et ut supervenienti locum facias, etiam testamenti jura rescindis? Ita haereditatem cui solet unus inhaereditare, frequenter videmus inter multos numero accrescente sufficere. Qui ergo habet unicum filium, cogitet Christum sibi natum; atque inter duos aut tres vel plures ita opes suas dividat, ne Christus noster exhaeredatus abscedat. Quod si tantum gaudes numero filiorum, moneo ut admisso ad consortium haereditatis redemptore tuo, ita patrimonii tui divisionem temperes, quasi aut unum minus natum tibi judices, aut unum plus accrevisse gratuleris. Fac ergo locum Christo tuo inter filios sibi dilectos. Quare autem illos non una patrimonii in terra divisio maneat, quos in coelo eadem portio promissae haereditatis exspectat? Quicumque autem indigentibus et miseris quae sunt vitae necessaria subtraxerit, primogenito et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
S dicis forte. Non indiget d̾s nostra munera.
Non quidem mun̾a indiget: s fructum requirit:
quem ꝓpt̾ redemptionemꝰ animȩ tuę miscđie de¬
putauit. Nam pret̾ illam hostiam corporis titi
quam incorruptam & inuiolatam altarib
conuenit exhibere. nec non uocis officia quȩ nr̃o
debemus artifici: hoc ẽ apud dñm acceptabile sa¬
crificium: ut bonitati & miscđie studeas: ut
iusticiş partes foueas: & fide intenierata iugit̾
dũo placere contendas: ut nudum non inuitus.
uestias: ut in opem non inuitus pascas: nt captiuos
uoluntarie redimas inuinculo constitutum. me¬
mor tuȩ redemptionis absoluas. Ad hȩc forte res¬
ondeas. Quid pauꝑi faciam: quid filio derelin¬
quo: dudi dũm dicentan. Qui plus amauerit
silium. aut filiam quam me: non ẽ me aignus
uidetis gͦ nichu preferendum d̾o: nec plus fili¬
um cogitandun ẽẽ qͣm dĩ. Dicis quid filio de¬
relinquo: Sicum unum filium habeas. aliũ

Expanded text:
Sed dicis forte, Non indiget Deus nostra munera. Sed dicis forte, Non indiget Deus nostra munera. Non quidem munera indiget: sed fructum requirit, quem propter redemptionem animae tuae misericordiae deputavit. Nam praeter illam hostiam corporis tui quam incorruptam et inviolatam altaribus convenit exhibere, nec non vocis officia quae nostro debemus artifici, hoc est apud Dominum acceptabile sacrificium, ut bonitati et misericordiae studeas, ut justitiae partes foveas, et fide intemerata jugiter Domino placere contendas; ut nudum non invitus vestias, ut inopem non invitus pascas, ut captivos voluntarie redimas, ut in vinculo constitutum memor tuae redemptionis absolvas. Ad haec forte respondeas, Quid pauperi faciam, quid filio derelinquo? Audi Dominum dicentem: Qui plus amaverit filium aut filiam, quam me, non est me dignus . Videtis ergo nihil praeferendum Deo, nec plus filium cogitandum esse quam Deum. Dicis, Quid filio derelinquo? Si cum unum filium habeas, alium
Abbreviated transcription (Latin):
iȩ uel uroris euis exitum: qui intelligit se do¬
mino fuisse mentitum. Uouete & reddite dõ
ur̃o inunera. In hoc loco causam munificentiȩ
non importune prosequit᷑: quia testimoniis com¬
petentib ammonemur. Si quidem infructuo¬
sis hominib acquiescamus: ut ista uox affectũ
indicet postulantis. Nuni quid a te ds̃ ideo aliqͥd
requirit: quia illi desit: Quid aut̾ non habet:
qui totum possidet: Nunquitl quia intribu¬
lationib tuis ꝓmittis aurum. aut in doloribus
polliceris argentum: dĩ usib necessarium est:
Aut idõ aliquis p̃ciosos lapides aut uestes offertꝰ
quia his ds indiget : Obhoc a te tuum inunus
queritur: ut ipse fulgeas tuo auro. ipse tuo in¬
teas argento: ipse tiuis geminis o rueris: ipse
tuo serico uestiaris. Tuis donis. tuam uult dñs
animam componi: quam uidet aut suꝑbie aut
nequitie. aut auaritie. aut luxurie uicio depra¬
uatam. Uouete & recidite dũo dõ ur̃o munera.

Expanded text:
niae vel uxoris ejus exitum, qui intelligit se Doniae vel uxoris ejus exitum, qui intelligit se Domino fuisse mentitum. Vovete et reddite Deo vestro munera. In hoc loco causam munificentiae non importune prosequitur, quia testimoniis competentibus admonemur. Siquidem infructuosis hominibus acquiescamus, ut ista vox affectum indicet postulantis. Numquid a te Deus aliquid requirit, quia illi desit? quid autem non habet, qui totum possidet? Numquid quia in tribulationibus tuis promittis aurum, aut in doloribus polliceris argentum, Dei usibus necessarium est? aut ideo aliquis pretiosos lapides aut vestes offert, quia his Deus indiget? Ob hoc a te tuum munus quaeritur, ut ipse fulgeas tuo auro, ipse tuo niteas argento, ipse tuis gemmis orneris, ipse tuo serico vestiaris. Tuis donis tuam vult Dominus animam componi, quam videt aut superbiae, aut nequitiae, aut avaritiae, aut luxuriae vitio depravatam Vovete et reddite Domino Deo vestro munera. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
dño tuo: ne moram feceris reddere illudꝰ querei
enim queret illud dñs tuus ate. & erunt in
peccatum quȩ egrediuut᷑ ꝑ labra tua: nisi reddi¬
deris illud. Ergo dilectissimi moneo. ut quic̃ꝙ
sedño uotum promisse nouit: statim reddat. Cei¬
te qui soluendo non sussicit: non promittat. Non
hic ut aliquanti putant in humanitatis uicia
eraggeramus: s de fide dicimiis quam uidemus
apuꝗ̃ aliquantos periclitari pestilentia uanta¬
tis. Nlam multi sunt quod peius ẽ qui subtracto
libertati suȩ precio: non integram pecuniam
hoc ẽ seimplenam religionis fidem ad dñm de¬
tulerunt. Audite ꝓpħam dicentem. Uouete
& reddite dõ ur̃o: munera. Uouete. his dat con¬
silium conuersionis : Reddite abhis debitum
promissȩ repetit scĩtatis. Parum aut̃ ille habet
de religione quem studere uides seculo: & plus
partes colas: integritatẽ diligas sc̃itatem quã
ꝓmisisti exhibeas. Debet aut̃ expauescere ana¬

Expanded text:
Domino tuo, ne moram feceris reddere illud: quaerens Domino tuo, ne moram feceris reddere illud: quaerens enim quaeret illud Dominus tuus a te, et erunt in peccatum quae egrediuntur per labia tua, nisi reddideris illud . 5. Ergo, dilectissimi, moneo ut quicumque se Domino votum promisisse novit, statim reddat. Certe qui solvendo non sufficit, non promittat. Non hic, ut aliquanti putant, inhumanitatis vitia exaggeramus; sed de fide dicimus, quam videmus apud aliquantos periclitari pestilentia vanitatis. Nam multi sunt, quod pejus est, qui subtracto libertatis suae pretio, non integram pecuniam, hoc est, semiplenam religionis fidem ad Dominum detulerunt. Audite prophetam dicentem: Vovete et reddite Deo vestro munera . Vovete, his dat consilium conversionis. Reddite, ab istis debitum promissae repetit sanctitatis. Parum autem ille habet de religione, quem studere vides saeculo, et plupartes colas, integritatem diligas, sanctitatem quam promisisti exhibeas. Debet autem expavescere Ana
Abbreviated transcription (Latin):
domi reconditam reseruasse: quib ait sc̃s petrrꝰ.
Impleuit annania iniquitas cor ur̃m mentiri
spĩu sco: cum ee̾t fundus in uestra potestate. Non
hominib mentiti estis: s deo. Ita dum oꝑant᷑
fraudem: mercati sunt mortem. Et dũ cupidi¬
tati seruuuit: et̾ia munã ꝑdid̾unt. Ecce dicit
ipsi uota mea dño reddam: inatriis domus dni.
Oulgatus legitima debiti ẽ sine dubio pactione.
qui conuncitur dño aliquid ꝓmissȩ. Qui aut̃
redditurum se loquitur: necessario debitum
confitetur Tam dui eium iuris tui ẽ. pacrimo¬
nium tuum: quam diu cyrografi fide alt̾i non
fuerit obligatum. In onmni itaq placito siue
quod amictcia obtulerit. siue quod uoluntas
asscrspserit: non ẽ letanda redibitio. Nam
omnis oblati muneris gr̃a periit: ubi causa re¬
petitionis incombit. Ita nichil uotis suis presti¬
tit: cui necesse ẽ inuito reddere. quod ꝓmisit.
nam legus insalomone. Si uoueris uotum

Expanded text:
domi reconditam reservasse; quibus ait sanctus Petrus: domi reconditam reservasse; quibus ait sanctus Petrus: Implevit, Anania, iniquitas cor vestrum mentiri Spiritui sancto, cum esset fundus in vestra potestate; non hominibus mentiti estis, sed Deo . Ita dum operantur fraudem, mercati sunt mortem; et dum cupiditati serviunt, aeterna munera perdiderunt. Ecce dicit propheta: Vota mea Domino reddam, in atriis domus Domini . Obligatus legitima debiti est sine dubio pactione, qui convincitur Domino aliquid promisisse: qui autem redditurum se loquitur, necessario debitum confitetur. Tam diu enim juris tui est patrimonium tuum, quam diu chirographi fide alteri non fuerit obligatum. In omni itaque placito, sive quod amicitia obtulerit, sive quod voluntas ascripserit, non lentanda redhibitio. Nam omnis oblati muneris gratia perit, ubi causa repetitionis incumbit. Ita nihil votis suis praestitit, cui necesse est invito reddere quod promisit. Nam legimus in Salomone: Si voveris votum