comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic semꝑ cum dño erimus. ħ u̾ba apłica resiurectionẽ
mortuoꝵ fut᷑am qũo ueniet &̾ utiq ad uiuos ⁊ mortuoᷤ
iudicandos. p̃clarissime ostñdunt. S q̃ri sol utrum
morit᷑i sint. an ipso tp̃ris puncto quo eum resurgentibꝰ
rapient᷑ in nubibꝰ obuiam cep̃o in aera. ad ĩmortalitatẽ
ꝑ mortẽ mira ccłitate tͣnsibunt. Neq enĩ dicendũ ẽ fi¬
eri ñ posse. ut dum ꝑ aera in sublue portant᷑. in illo et
moriant᷑ ⁊ reuiuiscant. Qd̾ enĩ ait: ⁊ ita semꝑ cũ dño eri¬
mus. ñ sic accipiendũ ẽ tanꝙͣ in aere nos dix̃it semꝑ cẽ
ueniens tͣnsit᷑us ẽ. uenienti quippe ibit᷑ obuiã. ñ ma¬
nenti. S ita cum dño erimꝰ. idẽ sic erimꝰ hñtes corꝑa
sempit̾na uͥcumq cum illo fr̾umꝰ. Ad hẽ aut̃ sensũ qͦ esti
mamꝰ ⁊̃ illos quos ħ uiuos inuent᷑us ẽ dns. in ipso paruo
spatio ⁊ passuros mortẽ:⁊ acceptos immortalitatẽ. ipl

Expanded text:
 uerba apostolica resurrectionem mortuorum futuram, quando ueniet Christus utique ad uiuos et mortuos iudicandos, praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet, utrum m omnino morituri sint an ipso temporis puncto, quo cum resurgentibus rapientur in nubibus in obuiam Christo in aera, ad immortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. neque enim dicendum est fieri non posse, ut, dum per aera in sublime portantur, in illo spatio et moriantur et reuiuescant. quod enim ait: et ita semper cum domino erimus, non sic accipiendum est, veniens transiturus est. Venienti quippe ibitur obviam, non manenti: sed ita cum Domino erimus, id est, sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illam illos, quos hic uiuos inuenturus est Dominus, in ipso paruo spatio et passuros mortem et accepturos inmortalitatem, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
candi sunt. ut aduocabit cęlũ sursum ñ intelligamꝰ rapiet
in aera. s in iudiciarias eriget sedes. Post̃ ⁊ illd̾ intelligi.
aduocabit cęlum sursum. aduocabit angłos in suꝑnis et
excelsis locis. cum quibꝰ descendat ad faciendũ uidicium.
aduocabit ⁊ tr̃am idẽ homines utiq in t̾ra udicandos.
et sursum ut iste sit sensus aduocabit cęlũ sursũ. ⁊ t̾rã
aduocabit sursum. nicħ meliꝰ intelligi existimo. quã õs

Expanded text:
candi sunt; ut aduocabit caelum sursum non hic intellegamus \'rapiet candi sunt; ut aduocabit caelum sursum non hic intellegamus \'rapiet in aera\', sed \'in iudiciarias eriget sedes\'. Potest et illud intellegi aduocabit caelum sursum \'aduocabit angelos in supernis et excelsis locis, cum quibus descendat ad faciendum iudicium\'; aduocabit et terram, id est homines in terra utique iudicandos. et sursum, ut iste sit sensus: Aduocabit caelum sursum, et terram aduocabit sursum: nihil melius intellegi existimo quam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficia. ħ nos de dño iħu xp̃o intelligimus quẽ s ꝑa¬
mus decęlo ẽẽ uent᷑um ad uuos ⁊ mortuos iudicandos.
Manifestꝰ enĩ ueniet int̾ iustos ⁊ inuistos iudicaturꝰ iustȩ.
qui p̾us uenit occultꝰ ab in iustis iudicand̾ in iustȩ.
Ipse inquam manifestꝰ ueniet ⁊ ñ silebit. idẽ in uoce uidici
euidens apparebit. qui pͥus cum uenisset occultꝰ ante iudi¬
cẽ siluit. Quando sic̃ oiuis ad immolandũ ductus ẽ.⁊ sic̃ agnꝰ
coram tondente fuit sine uoce quẽadmodũ de illo ysaiam
et potẽstate cum in ysaiȩ ꝓpħia tale aliquid tẽtaremꝰ. quo
uocat᷑ cęlum sursum. quasi possit eẽ deorsum: Quod aut̃
adiunctum ẽ ⁊ t̾ram discñe ppłm suum. si tantumͦ sub¬
audiat᷑ aduocabit .i. aduocabit ⁊ t̾ram ne subaudiat᷑ sur
sum. hc̃ uidet᷑ hr̃e sensum scd̾m rectã fidẽ. ut celũ intelli¬
gatur in eis qui cum illo iudicati sunt. ⁊ t̾ra in eis qͥ udi¬

Expanded text:
ficia. Hoc nos de Domino Iesu Christo intellegimus, quem speramus de caelo esse uenturum ad uiuos et mortuos iudicandos. Manifestus enim ueniet inter iustos et iniustos iudicaturus iuste, qui prius uenit occultus ab iniustis iudicandus iniuste. Ipse, inquam, manifestus ueniet et non silebit, id est, in uoce iudicis euidens apparebit, qui prius cum uenisset occultus, ante iudicem siluit, quando sicut ouis ad immolandum ductus est et sicut agnus coram tondente fuit sine uoce, quem ad modum de illo per Esaiam et tempestate, cum in Esaiae prophetia tale aliquid tractaremus, quo uocatur caelum sursum, quasi possit esse nisi sursum? Quod autem adiunctum est: Et terram discernere populum suum, si tantummodo subaudiatur aduocasum, hunc uidetur habere sensum secundum rectam fidem, ut caelum intellegatur in eis, qui cum illo iudicaturi sunt, et terra in eis, qui iudi
Abbreviated transcription (Latin):
scła. &̾ adhuc sententiȩ illi ẽ eũgłicȩ locꝰ istȩ similli¬
mus. de resiuirectione dum tacat corpoꝵ mortuoꝵ.
Nam qui illic dicti s̾ ẽẽ in monum̃tis. ipsi hic dormi¬
entes in t̾rȩ agg̾e uł sic̃ alii int̾p̃tati s̃ int̾rȩ pulũe.
W sic̃ ibi ꝓcedet dictum ẽ. ita hic exsurgent. Sic̃ enĩ
ibi qui bona fecerunt in resiurectionẽ uitȩ. qͥ aut̃
mala egerunt in resiurectionẽ iudicii. ita ⁊ isto loco
h in uitam ęt̾nam. ⁊ hii in obꝓbrium ⁊ confusionẽ
ȩt̾nam. Non aut̃ diu̾sum putet᷑ q̃ cum ibi positũ

Expanded text:
saecula . Et adhuc sententiae illi evangelicae est locus iste simillisaecula . Et adhuc sententiae illi evangelicae est locus iste simillimus, de resurrectione duntaxat mortuorum corporum. Nam qui illic dicti sunt esse in monumentis, ipsi hic dormientes in terrae aggere; vel, sicut alii interpretati sunt, in terrae pulvere. Et sicut ibi, procedent, dictum est; ita hic, exsurgent. Sicut ibi, Qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii; ita et isto loco, Hi in vitam aeternam, et hi in opprobrium et in confusionem aeternam . Non autem diversum putetur, quod cum ibi posi
Abbreviated transcription (Latin):
Uereri me satis fateor. ne in decẽ regibꝰ quos tamqͣm
homines decẽ uidet᷑ inuenturꝰ antixp̃s forte fallam᷑.
atq ita ille inopinatꝰ adueniat. ñ excistentibꝰ tot re¬
gibus in orbe romano. Qd̃ si enĩ nũo isto denario uni¬
u̾sitas regũ sig̾cata ẽ pꝰ quos ille uenturꝰ ẽ. sic̃ mille¬
nario. centenario. septenario. sig̃cat᷑ pleꝵq uniu̾sitaᷤᷤ.
⁊ aliis atq aliis num̃is. quos nc̃ cõmemorare ñ ẽ ne¬
cesse : alio loco idẽ danihel et erit inquit tempꝰ tͥbu¬
lationis. quale ñ fuit ex quo nata ẽ gens suꝑ t̾ram.
usq ad tp̃s illo̾. &̾ in tp̃r illo saluabit᷑ ppłs tuus. om̃iᷤ
qui inuentꝰ fu̾it scͥptꝰ in libro. & multi dormientiũ ĩ¬
t̾re agg̾e ex surgent. hii in initã ȩt̾nã.⁊ hii in obꝓbri¬
um ⁊ in confusionẽ ȩt̾nã. & intelligentes flilgebt̃
sic̃ claritas firmam̃ti.⁊ ex iustis multi sic̃ stelle in

Expanded text:
Vereri me sane fateor, ne in decem regibus, quos tamquam Vereri me sane fateor, ne in decem regibus, quos tamquam decem homines uidetur inuenturus Antichristus, forte fallamur, adque ita ne ille inopinatus adueniat, non exsistentibus tot regibus in orbe Romano. Quid si enim numero isto denario uniuersitas regum significata est. post quos ille uenturus est; sicut millenario, centenario, septenario significatur plerumque uniuersitas, et aliis adque aliis numeris, quos nunc commemorare non est necesse? Alio loco idem Daniel: Et erit, inquit, tempus tribulationis, qualis non fuit ex quo nata est gens super terram usque ad tempus illud. Et in tempore illo saluabitur populus tuus omnis, qui inuentus fuhi in vitam aeternam, et hi in opprobrium et in confusionem aeternam. Et intelligentes fulgebunt sicut claritas firmamenti, et ex justis multi sicut stellae in
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ipsi seruient ⁊ ob audient. Huc usq inquit sermo¬
nis. Ego danihel multum cogitationes meȩ ꝯturba¬
bant me.⁊ forma mea ĩ mutata ẽ suꝑ me. ⁊ u̾bum
mm̃ incorde mõ c̃seruaui. Quatuor illa regna. expo¬
legant pb̃ri iheronimi librum in danihele satis eru
seuissimum regnũ lic exciguo spatio temꝑis sustinẽ¬
dum. donec dĩ ultimo uidicio regnũ scĩ accipiant
sempit̾nũ qͥ uł dormitans ħ leg̾ dubitare ñ sinitur
Tempꝰ quippe ⁊ tp̃ra ⁊ dimidium tp̃s unũ annũ eẽ
⁊ duo ⁊ dimidiũ. ac ꝑħ tres annos ⁊ semissem. etiã
nũo dieꝵ post̾iuis posito dilucescit. aliq̃n in scͥptis
⁊ m̃siũ nũo declarat᷑. Uident᷑ enĩ tp̃ra indefimte
hic dicta lingua latina. s ꝑ dualẽ numeꝵ dicta s̃
quẽ batini ñ hñt. Sic̃ aut̃ g̾e̾i ita hc̃ dic̾ent᷑ hr̃e ⁊ he
brei. sic aut̃ dicta s̃ tp̃ra. tamqͣm dicent᷑ duo tp̃ra.

Expanded text:
tus ipsi seruient et obaudient. Huc usque, inquit, finis sermotus ipsi seruient et obaudient. Huc usque, inquit, finis sermonis. Ego Daniel; multum cogitationes meae conturbabant me, et forma mea inmutata est super me, et uerbum in corde meo conseruaui. Quattuor illa regna expolegant presbyteri Hieronymi librum in Danielem satis erudecclesiam saeuissimum regnum licet exiguo spatio temporis sustinendum, donec Dei ultimo iudicio regnum sancti accipiant sempiternum, qui uel dormitans haec legit, dubitare non sinitur. Tempus quippe et tempora et dimidium temporis unum annum esse et duo et dimidium ac per hoc tres annos numero dierum posterius posito dilucescit, aliquando in Scripturis et mensium numero declaratur. Videntur enim tempora indefinite hic dicta lingua latina: sed per dualem numerum dicta sunt, quem latini non habent. Sicut autem Graeci, ita hunc dicuntur habere ebraei. Sic ergo dicta sunt tempora, tamquam dicerentur duo tempora.
Abbreviated transcription (Latin):
cormi illd̃ faciebat bellum cum scĩs. ⁊ p̾ualebat ad ipsoᷤᷤ
donec uenit uetustꝰ dieꝵ. ⁊ regnum dedit scĩs altissimi.
et t̃pꝰ ꝑuenit. ⁊ regnum obtinuer̃ sc̃i. ħ danihel q̃sisse
se dix̃. Dem̃ quid audierit continuo subiungens: ⁊ dicẽ
inquit idẽ ille a quo q̃sierã respñdit. Bestia qͣrta. qͣrtũ
om̃ẽ t̾ram.⁊ conculeabit eã et ꝯcidet. ⁊ decẽ cornua eiꝰ
decẽ reges surgent. W pꝰ eos surget aliꝰ qui suꝑabit ss̃¬
malis om̃s qui añ eum fuer̃. ⁊ tres reges humiliabit.
et ũba adu̾sus altissimum loquet᷑ ⁊ et scõs altissimi cõ¬
teret. ⁊ suspicabit᷑ mutare tp̃aa. ⁊ legẽ. ⁊ dabit᷑ in ma¬
nu eiꝰ usq ad tp̃s ad tp̃ra ⁊ dimidium tp̃s. & iudiciũ
sedebit. ⁊ pͥncipatum remouebunt ad ext̾minandũ
⁊ ꝑdendum usq infinẽ. &̾ regnum ⁊ potestates et
magnitudo regũ. qui sub omĩ sinit celo data ẽ scĩs
altissimi.⁊ regnum eiꝰ regnũ sempit̾nũ. ⁊ om̃s pͥncipa¬

Expanded text:
cornu illud faciebat bellum cum sanctis, et praeualebat ad ipsos, donec uenit uetustus dierum, et regnum dedit sanctis Altissimi; et tempus peruenit, et regnum obtinuerunt sancti. Haec Daniel quaesisse se dixit. Deinde quid audierit continuo subiungens: Et dixit, inquit id est ille, a quo quaesierat. respondit et dixit: Bestia omnem terram, et conculcabit eam et con c ide t. Et decem cornua eius decem reges surgent; et post eos surget alius, qui superabit malis omnes, qui ante eum fuerunt; et tres reges humiliabit et uerba aduersus Altissimum loquetur et sanctos Altissimi conteret et suspicabitur mutare tempora et legem: et dabitur in manu eius usque ad tempus et tempora et dimidium tempus. Et iudicium sedebit, et principatum remouebunt ad exterminandum et perdendum usque in finem; et regnum et potestas et magnitudo regum, qui sub omni caelo sunt, data est sanctis Altissimi. Et regnum eius regnum sempiternum; et omnes principa
Abbreviated transcription (Latin):
ad angłos facta ẽ. cong̾gate illi scõs eiꝰ. A fecto enĩ ꝑ anglicũ
minist̾iũ res tanta ꝑagenda ẽ. Si aut̃ querimꝰ quos ustoᷤ
ei cong̾gat᷑i sint angłi. qͥ disponunt inquit testam̃tũ eiꝰ fr̃
quomͦ suꝑ tr̃am fieri dr̃ qd̃ fit utiq int̾ra. ꝓfecto ipsa oꝑa
me disseruisse reminiscor. In quibꝰ oꝑibꝰ dispont̃ iusti testa¬
mentũ dĩ. quia ꝓpt̾ ꝓmissiones quȩ nouo eiꝰ testam̃to conti¬
nent᷑ hȩc faciunt. Uñ cong̾gatis sͥ uistis suis. ⁊ ad suã
dext̾am constitutis. nouissimo utiq iudicio dicturꝰ ẽ xp̃s.¬

Expanded text:
angelicum ministerium res tanta peragenda est. Si autem quaerimus, quos iustos ei congregaturi sunt angeli: Qui disponunt, inquit, testamentum eius super quo modo super terram fieri dicitur quod fit utique in terra: profecto ipsa operme disseruisse reminiscor; in quibus operibus disponunt iusti testamentum Dei, quia propter promissiones, quae nouo eius testamento continentur, haec faciunt. Unde congregatis sibi iustis suis et ad suam dexteram constitutis nouissimo utique iudicio dicturus est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ostñd̾ eos ipsos qͥ emundabunt᷑ deinceps in sacͥficiis
iusticiȩ dnõ ẽẽ placit᷑os. Ac ꝑħ ipsi asua iusticia mũ¬
dabunt᷑. in qua dño displicebant. hostiȩ poiro ĩ plena
ꝑfectaq usticia cum mundati fu̾unt ipsi erunt. Quid
enĩ acceptiꝰ dõ tales offer̃. qͣm se ipsos. Ueꝵ ista q̃stio
de p᷑gatoriis penis ut diligentiꝰ ꝑtctet᷑. in tp̃s aliud dif¬

Expanded text:
s in sacrificiis justitiae Domino esse placituros, ac per hoc ipsi a sua injustitia mundabuntur, in qua Domino displicebant. Hostiae porro in plena perfectaque justitia, cum mundati fuerint, ipsi erunt. Quid enim acceptius Deo tales offerunt, quam se ipsos? Verum ista quaestio de purgatoriis poenis, ut diligentius pertractetur, in tempus aliud dif
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo saluator cum obiurgaret ciuitates in quibꝰ uͥtuteᷤᷤ
magnas fec̾at. neq c̾did̾ant. ⁊ eis alienigenas antepo¬
n̾et. uerũtam̃ inquit dico uob̾. thiro. ⁊ sẏdoni remissiꝰ
erit in die iudicii. quã uob̾. & paulopꝰ alt̾i ciuitati.
Am̃ inquit dico uob̾ qr t̾rȩ sodomoꝵ remissiꝰ erit in die
iudicii quã tͥ. ħ euidentissime p̃dicat diẽ iudicii ẽẽ uen¬
in p̃dicationẽ ione. & ecce płꝰquã iona ħ. Regina aust̃
singet iniudicio cum gen̾atione ista ⁊ condemnabit eã.

Expanded text:
R. Saluator cum obiurgaret ciuitates, in quibus uirtutes magnas fecerat neque crediderant, et eis alienigenas anteponeret : aerum tamen, inquit, dico uobis, Tyro et Sidoni remissius erit in die iudicii quam udomorum remissius erit in die iudicii quam tibi, hic euidentissime praedicat diem iudicii esse uenin praedicatione Ionae, et ecce plus quam Iona hic. regina austri surget in iudicio c
Abbreviated transcription (Latin):
ardebit añ qͣm ꝓ illo cęlum nouũ ⁊ t̾ra noua reponat᷑. eo
ipso tp̃r confͣlagͣtionis eiꝰ. uͥ erunt sc̃ĩ. cũ eos hñtes corꝑa
in aliquo corꝑali loco eẽ necesse sit. Possumꝰ respondẽ fut᷑oᷤ
eos eẽ in suꝑioribꝰ partibꝰ. quo ita ñ ascendet famina
illiꝰ incendii quẽad modũ nec unda diluuii. T̃ alia qͥppe
illis inerunt corꝑa. ut illic sint uͥ eẽ uolu̾int. S nec ig¬
nem ꝯflagrationis illius ꝑtimescent ĩmortales atq in
mortalia in camino ardenti illesa uiu̾e potuer̃. Multaᷤᷤ¬

Expanded text:
eo ipso tempore conflagrationis ejus ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit? Possumus respondere futuros eos esse in superioribus partibus quo ita non ascendet flamma illius incendii, quemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis inerunt corpora, ut illic sint ubi esse voluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent immortales atque inia corpora atque mortalia in camino ardenti illaesa vivere potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nẽ fit. Uñ ⁊ illa stella nͥgiliana facẽ ducens młta
cum luce cueuirit: u dea se condidit silua. ħ aut̃ qd̃
de psalmo conimoraui. nullum cęloꝵ uidet᷑ relinq̃re.

Expanded text:
quam nunc fit. Unde et illa stella Vergiliana facem ducens multa quam nunc fit. Unde et illa stella Vergiliana facem ducens multa cum luce cucurrit, et Idaea se condidit silua. Hoc autem quod de psalmo commemoraui, nullum caelorum uidetur relinquere,
Abbreviated transcription (Latin):
erat ꝑisse dictꝰ ẽ mũd. satis elaꝵ ẽ ⁊i q̃ pars mũdi atoto
sig̾̃cata. et quatenus ꝑisse dicta. ⁊ qͥ celi repositi ig¬
ni reseruandi indie iudicii et ꝑditionis impioꝵ
hominũ: Et in eo qd̾ paulopꝰ ait. ueniet dies d̾ni
ut fur: in qͦ celi magno impetu tͣnscurrent. elem̃ta
aut̃ aidentia resoluent᷑. ⁊ t̾ra et quȩ in ipsa sunt oꝑa
oportet uos eẽ. possunt illic cęli intelligi ꝑituri quoᷤᷤ
dix̃ repositos igni reseruandos. ⁊ elem̃ta arsura q̃
lenta. inqua eosdẽ cȩlos dixẽ eẽ positos. saluis ilł suꝑio¬
ribꝰ ⁊ insua integͥtate manentibꝰ in quoꝵ firmam̃to
sunt sid̾a constituta. Nam ⁊ ilło̾ qd̾ scͥptum ẽ stellas¬
decelo eẽ casuras. p̃t̃ qͣ pot̾ multo ꝓbabiliꝰ ⁊ alit̾ in¬
telligi. mag̾ ostend̾ mansuros eẽ illos cęlos. si tamen
stelle iñ casurȩ sunt. cũ uł tͦpica sit locutio qd eẽere¬
dibilius. uł in isto uno cęlo frturum sit utiq mirabiliꝰ

Expanded text:
erisse dictus est mundus , satis clarum est, et quae pars mundi a toto significata, et quatenus perisse dicta sit, et qui coeli repositi igni reservandi in diem judicii et perditionis hominum impiorum. Et in eo quod paulo post ait, Veniet dies Domini ut fuvero calore solventur: et terra et que in ipsa sunt opera oportet esse uos? possunt illi caeli intellegi perituri. quos dixit repositos igni reseruandos, et ea elementa acclenta, in qua eosdem caelos dixit esse repositos, saluis illis superioribus et in sua integritate manentibus, in quorum firmamento sunt sidera constituta. Nam et illud qelo esse casuras, praeter quod potest multo probabilius et aliter intellegi, magis ostendit mansuros esse illos caelos, si tamen stellae inde casurae sunt; cum uel tropica sit locutio, quod est credibilius, uel in isto imo caelo futurum sit, utique mirabilius
Abbreviated transcription (Latin):
rigabo: et gemitꝰ m̃s ñ ẽ absconditꝰ a de.⁊ dolor nĩs reno¬
uatꝰ ẽ. Aut uͦ ñ eiꝰ filii s̃ qui ingemiscunt gͣuati in qͦ
nolunt spoliari s suꝑ uestiri ut absorbeat᷑ mortale a
uita : Nonne ipsi s̃ qui pͥmicias hñtes sp̃s in semetipist
ingemiscunt adoptionẽ. expectantes redemptionẽ cor¬
tͥsticia illi erat magna ⁊ c̃tinuꝰ dolor cordi eiꝰ: Qñ aut̃
mors ñ erit in ista ciuitate. nͥ qñ dicet᷑. uͭ ẽ mors ꝯtentio
tua. uͥ ẽ mors aculeus tuus: Aculeus aut̃ mortis ẽ pecẽm.

Expanded text:
rigabo, etc.: Gemitus meus non est absconditus a te, etc.: Dolor meus renovatus est? Aut vero non ejus filii sunt qui ingemiscunt gravati, in quo nolunt spoliari sed supervestiri, ut absorbeatur mortale hoc a vita? Nonne ipsi sunt qui primitias habentes Spiritus in semetipsis ingemiscunt, adoptione exspectantes redemptionem cortristitia illi erat magna, et continuus dolor cordi ejus ? Quando autem mors non erit in ista civitate, nisi quando dicetur, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est pe
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enĩ uisione ꝓpħica .iiii. bestias sig̾cantes. iiii. regna
uidiss. ipsumq qͣrtum a qͦdam rege suꝑatũ qͥ antiaep̃s
horruit inquit sp̃s m̃s ego danihel in habitudine m̃a.
et uisꝰ capitis mi conturbabat me. & accessi inquit ad
unũ de stantibꝰ. ⁊ u̾itatẽ querebã ab eo de om̃ibꝰ his et
dix̃ mͥ u̾itatẽ. Demñ quid audierit ab illo a quo de om̃ibꝰ
et accipient regnum scĩ altissimi. ⁊ obtinebt̃ illd̾ usq in

Expanded text:
Cum enim visione prophetica quatuor bestias significantes quatuor regna Cum enim visione prophetica quatuor bestias significantes quatuor regna vidisset; ipsumque quartum a quodam rege superatum, qui Antichristus Horruit, inquit, spiritus meus, ego Daniel in habitudine mea, et visus capitis mei conturbabant me. Et accessi, inquit, ad unum de stantibus, et veritatem quaerebam ab eo de his omnibus: et dixit mihi veritatem. Deinde, quid audierit ab illo, a quo de omnibus et accipient regnum sancti Altissimi: et obtinebunt illud usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ⁊ sem̃ eiꝰ in ipso manet. nom̃ u̾o de quo ꝑhẽ ysaiã dictũ
ẽ. Nom̃ ȩt̾num dabo eis. ⁊ erit eis m̃sis ex m̃se ⁊ sabbatũ
ex sabb̃o. tãqͣm luna ex luna. ⁊ requies ex requie. Quoꝵ
utñq ipsi erunt. cum ex umbris his uet̾ibꝰ et tempora¬
libꝰ in illa lumina noua ac sempit̾na transibunt.
In penis aut maloꝵ et in extingiubilis ignis et ui¬
uacissimꝰ u̾mis. ab aliis atq aliis. alit̃ atq alit̾ est
expositus. Alii quippe utr̃q ad corpꝰ alii utr̃q ad am̃ũ re¬
tuler̃. Alii quippe ad corpꝰ ignẽ. tͦpice ad am̃ũ u̾mẽ. q̃ eẽ
c̃dibiliꝰ uidet᷑. S nc̃ de hac differentia ñ ẽ tp̃ris disputa¬
re. De iudicio namq ultimo quo fiet direptio bonoꝵ et
maloꝵ. ħ uolum̃ impłe suscepimꝰ. De ipsis uͦ p̾miis et
penis. alias diligentiꝰ disserendũ ẽ. Danhel ad ħ ultimo¬
tiet. atq ad ęt̾num regnũ scõꝵ ꝑducat nairationẽ suã.

Expanded text:
ait: Et semen eius in ipso manet; nomen uero de quo per hunc Esaiam dictum est: Nomen aeternum dabo eis Erit eis et mensis ex mense et sabbatum ex sabbato, tamquam luna ex luna et requies ex requie, quorum utrumque ipsi erunt cum ex his umbris ueteribus et temporalibus in illa lumina noua ac sempiterna transibunt. In poenis autem malorum et inexstinguibilis ignis et uiuacissimus uermis ab aliis adque aliis aliter adque aliter est expositus. Alii quippe utrumque ad corpus, alii utrumque ad animum rettulerunt; alii proprie ad corpus ignem, tropice ad animum uermem, quod esse credibilius uidetur. Sed nunc de hac differentia non est temporis disputare. De iudicio namque ultimo, quo fiet diremtio bonorum et malorum, hoc uolumen inplere suscepimus; de ipsis uero praemiis et poenis alias diligentius disserendum est. CAPUT XXItiet, atque ad aeternum regnum sanctorum perducat narrationem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. tã nulluĩ a ꝑditione secernit᷑. Non enĩ dignabunt᷑
de petͥ apłi locutione quẽ uehem̃t̃ oder̃. hebreoꝵ de¬
fend̃e pietatẽ. dõꝵ suoꝵ oraculis approbatã. ut saltĩ
ne totꝰ mundꝰ ꝑit᷑us ẽẽ credat᷑. si a toto pars accipiat᷑. in
eo quod dictum ẽ. ipsi ꝑibunt. cum soli cęli infimi ꝑi
turi c̃. quẽadmodum in apłica illa epła a toto pars
c̃cedant conflagͣtioni nouissime. qͣntum dicimꝰ ualuisse
diluuiũ. qui nullis aquis. nullis flaminis. totũ genus
humanũ ꝑisse posse contendunt. restat ut dicant qͥ ꝓpt̾ea
dii eoꝵ hebream sapĩã laudauer̃. quia istũ psalmũ ñ leg̾at.

Expanded text:
n enim dignabuntur de Petri apostoli locutione, quem vehementer oderunt, Hebraeorum defendere pietatem, deorum suorum oraculis approbatam; ut saltem ne totus mundus periturus esse credatur, sic a toto pars accipiatur, in eo quod dictum est, Ipsi peribunt, cum soli coeli infimi sint perituri; quemadmodum in apostolica illa Epistola a toto pars concedant conflagrationi novissimae, quantum dicimus valuisse diluvium, qui nullis aquis, nullis flammis totum genus humanum posse perire contendunt: restat ut dicant, quod propterea dii eorum Hebraeam sapientiam laudaverunt, quia istum Psalmum non legerant. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
millȩ anni soluet᷑ sathanas de custodia sua. ⁊ exibit ad
seducendas nationes quȩ s̃ in .iiii. angulis t̾rȩ. gog. ⁊ ma¬
gog trahet eas in bellum. quoꝵ nũs ẽ ut arena maris.
Adh gͦ tunc seduc ut inbellum trabat. Nam ⁊ antea mod̾
quibꝰ potãt ꝑmala multa ⁊ uaria seducebat. E aribit at̃
dictum ẽ. in aꝑtam ꝑsecutionẽ de latebris erumpet odioꝵ.
ħ enim erit nouissima ꝑsecutio. nouissimo imminente ui¬
dicio. qͣm scã ȩccłia toto orbe t̾raꝵ paciet᷑. uniu̾sa scił ei¬
uitas xͥ. ab uniu̾sa abłi ciuitate. qͣntac̃q erit utͣq
suꝑ t̾ram. Gentes quippe istȩ quas appellat gog. et
magog. ñ sic s̃ accipiende tãqͣm sint aliq̃ in aliqua par¬
te traꝵ barbari constituti. siue quos quidã suspicant᷑. getaᷤ.
⁊ masagetas ꝓpt̾ lict̾as hoꝵ noĩũ pͥmas. siue aliqͦs alios
alienigenas a romano uire seunctos. Toto orbe trarum
sig̾cati funt isti eẽ cũ dictũ ẽ nationesq s̃ in .iiii. anguł¬

Expanded text:
mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quatuor angulis terrae, Gog et Magog, et trahet eas in bellum, quorum numerus est ut arena maris. Ad hoc ergo tunc seducit, ut eos in bellum trahat: nam et antea modis quibus poterat per mala multa et uaria seducebat. Exibit autem dictum est <in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum.\' Haec enim erit nouissima persecutio, nouissimo inminente iudicio, quam sancta ecclesia toto terraisti ab uniuersa diaboli ciuitate, quantacumque erit utraque super terram. gentes quippe istae, quas appellat Gog et Magog, non sic sunt accipiendae, tamquam sint aliqui in aliqua parte terrarum barbari constituti, siue quos quidam suspicantur Getas et Massagetas propter litteras horum nominum primas, siue aliquos alios alienigenas et a Romano iure seiunctos. toto namque orbe terrarum significati sunt isti esse, cum dictum est: nationes,
Abbreviated transcription (Latin):
sagitatã. S hic cum legimus uł audimꝰ ultorẽ dnm̃
eẽ uenturũ quemadmodũ ħ intelligenda sunt clar̃ ẽ.
D eĩ breuit̾ cõmemoratis eis qͥ ꝑ ħ iudicium consum̃t᷑. sub
figura ciboꝵ in lege uet̾i uentitoꝵ. a quibꝰ se ñ absti¬
nuer̃ pecẽores piosq significans. recapitulat ab initio
gr̃am noui testam̃ti. ex pͥmo saluatoris aduentu usq
ad ultimũ uidicium de quo nc̃ agimꝰ ꝑducens finensq
sermonẽ. Nairat namq dñm dice se uenire ut ꝯg̾get
om̃s gentes easq uenturas ⁊ iusuras eiꝰ głam. Om̃s
enĩ sic̃ dic̃ apłs peccauer̃ ⁊ egent głam dĩ. & relictur
se dic̃ suꝑ eos signa. que utiq mirantes c̾dant in eũ.
& emissurũ ex illis saluatos in gs̃ diu̾sas. ⁊ in longinqͣs
insulas quȩ ñ audier̃ nom̃ eiꝰ. neq uider̃ eiꝰ głam. ⁊ an¬
nunciaturos głam eiꝰ in g̾ibꝰ. ⁊ ad ducturos fr̃s istos quibꝰ
loq̃batur. idẽ infͦide sub dõ patre fr̃s isrłitaꝵ electoꝵ.

Expanded text:
mus uel audimus ultorem Dominum esse uenturum, quem ad modum haec intellegenda sint, clarum est. Deinde breuiter commemoratis eis, qui per hoc iudicium consumentur, sub figura ciborum in lege uetere uetitorum, a quibus se non abstinuerunt, peccatores inpiosque significans recapitulat ab initio gratiam noui testamenti a primo Saluatoris aduentu usque ad ultimum iudicium, de quo nunc agimus, perducens finiensque sermonem. Narrat namque Dominum dicere se uenire, ut congreget omnes gentes, easque uenturas et uisuras eius gloriam. Omnes enim, sicut dicit apostolus, peccauerunt et egent gloria Dei. Et relicturum se dicit super eos signa, quae utique mirantes credant in eum: et emissurum ex illis saluatos in gentes diuersas et in longinquas insulas, quae non audierunt nomen eius neque uiderunt eius gloriam; et adnuntiaturoloquebatur, id est, in fide sub Deo Patre fratres Israelitarum electorum:
Abbreviated transcription (Latin):
ut in cinerem qd̾ fit cinis. id in uetustatẽ qd̾ fit uetꝰ
it in testam qđ fit ex luto testa. ⁊ alia sexcenta sic lo¬
quimur. Quom̃ autem sit futurum qd̾ mĩc ꝓnr̃e¬
ratuincule uiribꝰ ut cũq comcimꝰ. tẽ erit potiꝰ ut nosse

Expanded text:
it in cinerem quod fit cinis, it in uetustatem quod fit uetus, it in cinerem quod fit cinis, it in uetustatem quod fit uetus, it in testam quod ex luto fit testa; et alia sescenta sic loquimur. quomodo autem sit futurum quod nunc prratiunculae viribus utcumque conjicimus, tunc erit potius, ut nosse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalit̾ atq incorruptibilit̾ reuiuisce̾. eum c̾damꝰ
q̃ idem ipse apłs aꝑtissime dic̃ in ictu ocłi fut᷑am re¬
siurectionẽ ⁊ inm̃bra sine fine uictura tanta facilitate
tamqͣm in estimabili uelocitate redit᷑um antiqͥssimoꝵ ca-¬
dauer̃ pulu̾em: Nec ab illa sententia q̃ homini dictũ ẽ
tra es ⁊ int̾ram ibis. futuros illos scõs arbitremꝰ ĩmune.
si eoꝵ morientium int̾rã ñ recedant corꝑa. s sic̃ in ipso
raptu morient᷑ ita ⁊ resurgant. dum ferunt᷑ in aera.
In t̾ram quippe ibis idest in ħ ibis amissa uita q̃ eras
Trȩ quippe in sufflauit ds̃ in faciem flatum uite. cũ fac¬
tus ẽ homo in am̃ã uiuam. Tamꝙͣ dicẽt᷑. tr̃a esam̃ata
qđ non eras. trã eris exaĩs sicut eras. Qd̾ sunt et ante ꝗͣ
putrescant omnia corꝑa mortuoꝵ qd̾ erunt et illa
si morientur uͥcumq moriantur. cum uita carebt̃
quam continuo receptura sunt. Sic gͦ ibunt intrãm
quia ex iuius hom̃ibus tr̃a erunt. quemadmodum

Expanded text:
 reuiuescere, cum credamus, quod idem ipse apostolus apertissime dicit, in ictu oculi futuram resurrectionem et in membra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed, sicut in ipso raptu morientur, ita et resurgent, dum ferentur in aera. In terram quippe ibis est \'in hoc ibis amissa uita, quod eras uitae, cum factus est homo in animam uiuam — tamquam diceretur: ,,terra es animata, quod non eras; terra eris exanimis, sicut eras;" quod sunt et antequam putrescant omnia corpora mortuorum; quod erunt et illa, si morientur, ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo receptura sunt. sic ergo ibunt in terram, quia ex uiuis hominibus terra erunt, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
leticiã ⁊ exultationẽ inuenient in ea. Ecce ego faciam
in ihrłm.⁊ letabor in ppło mõ.⁊ ultͣ ñ audiet᷑ in illa uoxe
fletꝰ ⁊ cet̾a que quidem ad illos carnales mille annos
refere conant᷑. Locutiones enim tͦpice. ꝓpruis ꝓpħico
more miscent᷑. ut ad intellectũ sp̃alẽ intentio sobria
cum quodam utili ac salubri labore ꝑueniat. Pig̾cia
uͦ carnał uł in erudita atq inex̾citata tarditas m̃tis
contenta litt̾e suꝑficie. nicħ putat int̾iꝰ reqͥrendũ: ħ
de ꝓpħicis u̾bis quȩ ante istum locum scͥpta sunt. satiᷤᷤ
diccim. In ħ aut̃ loco uñ ad illa dig̾ssi sumꝰ. cum dixiss
et ossa ur̃a ut erba exorient᷑. ut resiurectionẽ carnis¬
uinẽ. & cognoscet᷑ manꝰ dni colentibꝰ eum. Quid ẽ hoc
nisi manꝰ distinguentis cultores suos. a ẽtp̃ribꝰ suis:
De quibꝰ seq̃ntia c̃texens.⁊ ominabit᷑ inquit ꝯtumacibꝰ.

Expanded text:
laetitiam et exsultationem invenient in ea: Ecce ego faciam laetitiam et exsultationem invenient in ea: Ecce ego faciam in Hierusalem et laetabor in populo meo; et ultra non audietur in illa uox fletus, et cetera, quae quidam ad illos carnales mille annos referre conantur. Locutiones enim tropicae propriis prophetico more miscentur, ut ad intellectum spiritalem intentio sobria cum quodam utili ac salubri labore perueniat; pigritia uero carnalis uel ineruditae adque inexercitatae tarditas mentis contenta litterae superficie nihil putat interius requirendum. Haec de propheticis uerbis, quae ante istum locum scripta sunt, satis dixerim. In hoc autem loco, unde ad illa digressi sumus, cum dixisset: Et ossa uestra ut herba exorientjunxit, Et cognoscetur manus Domini colentibus eum. Quid est hoc, nisi manus distinguentis cultores suos a contemptoribus suis? De quibus sequentia contexens, Et comminabitur, inquit, contumacibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nam in cęlis. Ibi pꝰ labores erumnaꝵ curaꝵq morta¬
lium consolabim̃. tamqͣm paruuli eiꝰ in hum̾is genibꝰq
portati. Rudes enim nos ⁊ nouos blandissimis adiuto¬
riis in solita nob̾ bĩtudo illa suscipiet. & ibi uidebimꝰ.
⁊ gaudebit cor nr̃m. Nec exep̾ssit quid uidebimꝰ. s qͥd
corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. S omĩa illa quȩ nẽ ñ uide¬
mus. e̾dentes aut̃ ꝓmodulo capacitatis humanȩ longe
minꝰ qͣm s̃ atq in cõꝑabilit̾ cogitamꝰ. ⁊ uidebitis inqͥt
⁊ gaudebit cor ur̃m. ħ c̾ditis. ibi uidebitis. S qm̃ dixẽ
exorient᷑. ubi resimrectionẽ corꝑꝵ strinx̃. ułut q̃ non
diẽat reddens. Neq enĩ cum ud̾imꝰ fiet. s cum fuit fa¬
ctum uidebimꝰ. Nam ⁊ de cęlo nouo ac t̾ra noua iã
supͣ dix̃at. dum ea quȩ scĩs ꝓmittunt᷑ infine sepe ac
multiformit̾ dicẽt. Erit inquit cęlum nouũ ⁊ t̾ra noua.
et ñ erunt memores p̾oꝵ. nec ascendet in cor ipsoꝵ. s

Expanded text:
ernam in caelis. Ibi post labores aerumnarum curarumque mortalium consolabimur, tamquam paruuli eius in umeris genibusque portati. Rudes enim nos et nouos blandissimis adiutoriis insolita nobis beatitudo illa suscipiet. 1m ib uidebimus, et gaudebit cor nostrum. Nec expressit quid uidebimus; sed quid cordes, quoniam ipsi Deum uidebunt, humanae longe minus quam sunt adque incomparabiliter cogitamus. Et uidebitis, inquit, et gaudebit cor uestrum. Hic creditis, ibi uidebitis. Sed quoniam dexorientur; ubi resurrectionem corporum strinxit, uelut quod non dixerat reddens; neque enim cum uiderimus fiet. sed cum fuerit facta uidebimus. Nam et de caelo nouo ac terra noua iam supra dixerat, dum ea, quae sanctis promittuntur in fine, saepe ac multiformiter diceret. Erit, iet nonerunt memores priorum, nec ascendent in cor ipsorum; sed
Abbreviated transcription (Latin):
frust᷑ idẽ dñs ait iudeis. Si cdetis moysi. c̾detis ⁊mͥ.
De me enĩ ille scͥpsit. Carnalit̾ quippe accipiendo legẽ et¬
eiꝰ ꝓmissa t̾rena. reꝵ cęlestium fig᷑as eẽ nescientes. in
illa murm᷑a corruer̃ ut dic̾e aud̾ent. Uanꝰ ẽ qui seruit
dõ.⁊ qͥd ampliꝰ : qr custodiuimꝰ mandata eiꝰ ⁊ quia am¬

Expanded text:
frustra idem Dominus aitludaeis: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; frustra idem Dominus aitludaeis: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scejus promissa terrena rerum coelestium figuras esse nescientes, in illa murmura corruerunt, ut dicere auderent, Vanus est qui servit Deo: et quid amplius, quia custodivimus mandata ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seruit. q ecce dies uenit ardens siẽ clibanꝰ ⁊ cõburet
eos. dy erunt om̃s alienigene ⁊ umũsi qͥ faciunt inqͥtatẽ
nom̃ nĩm sol iusticiȩ.⁊ sanitas in pennis eiꝰ. ⁊ eg̾diemini
et salietis sic̃ uituli de iuncuł relaxati. ⁊ cõculcabitis
imquos. ⁊ erunt cinis sub pedibꝰ ur̃is dic̃ dñs omp̃s. ħ
distantia p̾mioꝵ atq penaꝵ iustos dirimens ab ĩ uistiᷤ.
quȩ sub isto sole in hꝰ uitȩ uanitate ñ ẽnit᷑. qñ sub illo
sole iusticiȩ in illis uitȩ manifestatione clarebit. tẽ ꝓ¬
fecto erit uidicium qͣle numqͣm fuit. Qd̃ uͦ subiung̾¬
u ei in horeb ad omẽ isrł p̃cepta ⁊ iudicia. oportune
ꝯmemorat pꝰ declaratum futurũ tam magnũ int̾ ob¬
seruatores legis ꝯtemptoresq discͥm̃. simul ⁊̃ ut discãt
legẽ sp̃alit̾ intelligẽ.⁊ inueniant in ea aep̃m ꝑ quẽ iudicẽ
facienda ẽint̾ bonos ⁊ malos ipsa discretio. Nõ enim

Expanded text:
ens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt iniquitatem, nomen meum, sol justitiae, et sanitas in pennis ejus; et egrediemini, et salietis sicut vituli de vinculis relaxati: et conculcabitis iniquos, et erunt cinis sub pedibus vesdistantia praemiorum adque poenarum iustos dirimens ab iniustis, quae sub isto sole in huius uitae uanitate non cernitur, quando sub illo sole iustitiae in illius uitae manifestatione clarebit, tunc profecto erit iudicium quale numquam fuit. CAPUT XXVIui ei in Choreb ad omnem Israel, praecepta et iudicia opportune commemorat post declaratum futurum tam magnum inter obseruatores legis contemtoresque discrimen; simul etiam ut discant legem spiritaliter intellegere et inueniant in ea Christum, per quem iudicem facienda est inter bonos et malos ipsa discretio. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eum donec fi niant᷑ mille anni. Qd uͦ int̾posuit
ut ñ seduc̾et iam g̾s̾. ita se ht̃ ut ab hꝰ ordinis conexione
sit liber̃. ⁊ seorsus intelligendũ. ułut si pꝰ hr̃et᷑. ut sic se
hr̃et tota sententia. ⁊ clausit ⁊ signaũ suꝑ eum donec f̾i¬
niant᷑ mille anni. ut ñ seduc̾et iã gs̃. Postħ inqͥt opor¬
tet eum solui breui tp̃r. Si ħ ẽ in abło ligari ⁊ includi
ȩccłiam ñ posse seduce. ħ gͦ erit solutio ut possit.: Absit
Numqͣm enĩ ab illo ȩccłia seducet᷑ p̾destinata ⁊ electa añ¬

Expanded text:
donec finiantur mille anni; quod vero interposuit, ut non seduceret jam gentes, ita se habet, ut ab hujus ordinis connexione sit liberum, et seorsus intelligendum, velut si post adderetur, ut sic se haberet tota sententia, Et clausit, et signavit super eum, donec finiantur mille anni, ut non seduceret jam gentes; id tet eum solvi brevi tempore. Si hoc est diabolo ligari et includi Ecclesiam, non posse seducere, hoc ergo erit solutio ejus ut possit? absit. Nunquam enim ab illo Ecclesia seducit
Abbreviated transcription (Latin):
dans sic̃ argentum ⁊ sic̃ aurum.⁊ emundabit filios leui.
et fundet eos sic̃ aurum ⁊ sic̃ argentum. quid intel¬
ligendũ ẽ : Dic̃ tale aliquid et ysaias. Lauabit dñs
sordes filioꝵ ⁊ filiaꝵ sion. ⁊ sanguinẽ emundabit de me¬
dio eoꝵ spũ iudicii ⁊ spũ cõbustionis. nͥ forte sic dicdũ ẽ
eos mundari sordibꝰ ⁊ eliqͣri qͦdãmͦ cum ab eis male ꝑ
penale iudicium seꝑant᷑ ut illoꝵ seg̾gatio atq dam¬
natio pͣgatio sit iustoꝵ. quia sine taliũ de cetõ ꝑmix¬
tione uicturi s̃. S qͥ dic̃ ⁊ emundabit filios leui. ⁊ fun¬
det eos sic̃ aurũ ⁊ argentũ ⁊ er̃ dño offerentes hostias

Expanded text:
lios Leui, et fundet eos sicut aurum et argentum: quid aliud intellegendum est? Dicit tale aliquid et Esaias: Lauabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion, et sanguinem emundabit de medio eorum spiritu iudicii et spiritu combustionis. Nisi forte sic eos dicendum est emundari a sordibus et eliquari quodam modo, cum ab eis mali per poenale iudicium separantur, ut illorum segregatio adque damnatio purgatio sit istorum, quia sine talium de cetero permixtione uicturi sunt. Sed cum dicit: Et emundabit filios Leui et fundet eos sicut aurum et argentum; et erunt Domino offerentes h
Abbreviated transcription (Latin):
caro. multi uuln̾ati erunt a dño. In bonoꝵ ꝓmissione
flum̃ pacis ꝓfecto habundantiã pacis illiꝰ debemꝰ acciꝑe.
qua maior eẽ ñ possit. hac utiq infine rigabim᷑. d qͣ
in p̃cedenti libro habundant̾ locuti sumꝰ. ħ flum̃ se meo ᷤᷤ
de clinare dic̃. quibꝰ tantã bĩtudinẽ pollicet᷑. ut intelli

Expanded text:
caro: multi vulnerati erunt a Domino . In bonorum promissione flumen pacis profecto abundantiam pacis illius debemus accipere, qua major esse non possit. Hac utique in fine rigabimur: de qua in praecedenti libro abundanter locuti sumus. Hoc flumen se in eos declinare dicit, quibus tantam
Abbreviated transcription (Latin):
gnum eiꝰ regnũue cęloꝵ. Nam utiq isto tp̃r in regno
dĩ erudit᷑ sc̃ba ille qui ꝓfert de thesauro suo noua et
uetã de quo supͣ locuti sumus.:⁊  eccłia collecturi s̃ ⁊ ha¬
ma messores illi. q̃ ꝑmisit cũ tͥtico simul e̾sc̾e usq ad
messẽ. Qd̃ exponens ait. messis ẽ finis scł̃i. messores at̃
angłi sunt. Sic̃ gͦ colligunt᷑ ⁊ itania ⁊ igni cõburunt᷑.
sic erit in consumatione scłi. mittet filiꝰ hoĩs angłos

Expanded text:
no Dei eruditur scriba ille, qui profert de thesauro suo nova et vetera , de quo supra locuti sumus. Et de Ecclesia collecturi sunt zizania messores illi, quae permisit cum tritico simul crescere usque ad messem: quod exponens ait, Messis est finis saeculi; messores autem Angeli sunt. Sicut ergo colliguntur zizania; et igni comburuntur; sic erit i
Abbreviated transcription (Latin):
in scła scłoꝵ. S ħ iam ad iuditium nouissimũ ꝑtinet
Q uod nc̃ ꝓpt̾ea cõmemorandũ putaui. neqͥs existimet eo
ipso paruo tp̃r quo soluet᷑ diabłs in hac t̾ra eccłia ñ
fut᷑am. illo hic eam uł ñ inueniente cum fu̾it solutꝰ. uł
assum̃te cum fu̾it mod̾ omibꝰ ꝑsecutꝰ. Non itaq ꝑ totũ¬

Expanded text:
 Sed hoc iam ad iudicium nouissimum pertinet, quod nunc propterea commemorandum putaui, ne quis existimet eo ipso paruo tempore, quo soluetur diabolus, in hac terra ecclesiam non futuram, illo hic eam uel non inueniente, cum fuerit solutus, uel absumente, cum fuerit modis omnibus persecutus. Non itaque per totu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ranoꝵ credelitate culpat᷑. cur ñ similit̾ sapĩa taqͥ
stulticiã culpat hebreoꝵ. in quoꝵ piissimis libris
inuenitur: Porro si in illa sapĩa quȩ porphirio tã
multum placet. ut eam dõꝵ qͦ suoꝵ uocibꝰ p̃die.
legitur cęlos ee ꝑituros. c̃ usq adõ uana ẽ ista falla

Expanded text:
Christianorum credulitate culpatur: quur non similiter sapientiam tamquam Christianorum credulitate culpatur: quur non similiter sapientiam tamquam stultitiam culpat Hebraeorum, in quorum libris piissimis inuenitur? Porro si in illa sapientia, quae Porphyrio tam multum placet, ut eam deorum quoque suorum uocibus praedicet, legitur cael
Abbreviated transcription (Latin):
multi dormientium in t̾rȩ agg̃e. Ponit enĩ aliqno
scͥptura ꝓ om̃ibꝰ multos. ꝓpt̾ea ⁊ habrahȩ dictũ ẽ.
Pat̾ multaꝵ gentium posui te. Cui tam̃ alio loco in
semine inquit tuo bñdicent᷑ om̃s g̾s. De tali aut̃
tionẽ ꝯsumationis. ⁊ requiesces ⁊ resurges in sorte
tua infine dieꝵ. Multa de uidicio nouissimo di
silentio p̾t̾ibo. Principio t̾ram tu fundasti dñe. ⁊
oꝑa manuũ tuaꝵ s̃ cęli. Ipsi ꝑibunt tu aut̃ ꝑma¬
nes.⁊ om̃s sic̃ uestim̃tũ ut̾ascent. ⁊ sic̃ oꝑtorium¬
.m.e.i.m.tu aut̃ idẽ ipse es. ⁊. a.t. ñ deficient.
Quid ẽ quod porphiriꝰ cum pietatẽ laud et hebreoꝵ.
dõꝵ suoꝵ qd̾ istum mundum dict̃ ẽẽ ꝑitum ᷤ E cce
philosopho ⁊̃ ipsa numina ꝑhorrescunt. oꝑa ma¬
nuum tuaꝵ s̃ cęli. ipsi ꝑhibunt. Numqͥd qñ celi
bit : Sed ħ sententia ioui displic. cuiꝰ ut sebit iste
philosophꝰ ułut grauioris anctoritatis oraculo in

Expanded text:
e aggere. Ponit enim aliquando Scriptura pro omnibus multos. Propterea et Abrahae dictum est, Patrem multarum gentium posui te; cui tamen alio loco, In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes . De tali autem tionem consummationis; et requiesces, et resurges in sorte tentur. Multa de iudicio nouissimo dicsilentio praeteribo. Principio terram tu fundasti, Domine, et opera manuum tuarum sunt caeli. Ipsi peribunt, tu autem permanes; et omnes sicut uestimentum ueterescenttu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Quid est quod Porphyrius, cum pietatem laudet Hebraeorum, deorum suorum, quod istum mundum dicunt esse periturum? Ecce philosopho, etiam ipsa numina perhorrescunt, Opera manuum tuarum sunt coeli, ipsi peribunt. Numquid, quando coeli bit? Si haec sententia Ioui displicet, cuius, ut scribit iste philosophus, uelut grauioris auctoritatis oraculo in
Abbreviated transcription (Latin):
quid ⁊̃ apłs petrus de ħ udicio scͥpserit. Uenient inqͥt
innouissimo dieꝵ illusione illudentes. scd̃m ꝓpͥas concu¬
piscentias suas euntes et dicentes. U̾ ẽ ꝓmissũ p̾scientiȩ
ipsis: ex quo enĩ patres dormier̃. sic oĩa ꝑseu̾ant ab mi¬
tio c̃at᷑ȩ. Latet enĩ illos ħ uolentes qr cęli erant olimr ⁊ t̾ra

Expanded text:
us Petrus de hoc judicio scripserit: Venient, inquit, in novissimo dierum illusione illudentes, secundum proprias concupiscentias suas euntes, et dicentes, Ubi est promissum praesentiae ipsius? Ex quo enim patres dormierunt, sic omnia perseverant ab initio c
Abbreviated transcription (Latin):
et corpꝰ mortuum. ⁊ sp̃m uitã. Nec tam̃ diã corpꝰ mortale
s mortuũ. qͣmius eadẽ paulopꝰ ĩ mortalia corꝑa sic̃ usi¬
tacius uocant᷑ appellet. hos gͦ mortuos exhibuit mare
erant. q ñdum obierant. ⁊ mors ⁊ inferꝰ. inquit reddi¬
derunt mortuos qͦs inse hẽbant. Mare ecchibuit. q
sic̃ inuenti sunt affuer̃. Mors uͦ ⁊ inferꝰ reddider̃. qm̃
uite de qua iam exierant reuocar̃. Nec frustͣ fortasse
ñ satis fuit ut dic̾et mors aut inferꝰ s utr̃q dictũ ẽ.
mors ꝓpt̾ bonos. qui tantũmͦ mortẽ ꝑpeti potuer᷑. ñ
infernum. infernꝰ aut̃ ꝓpt̾ malos. qui ⁊̃ penas apud
impioꝵ remotissimis s ap̃ inferos fusse. donec eos iñ
xͥ sangnis ⁊ ad ea loca descensꝰ erueret. ꝓfecto deinceps
fideles effuso illo p̃cio iam redempti. ꝓrsꝰ inferos neᷤᷤ¬
ciunt donec ⁊̃ receptis corꝑibꝰ bona recipiant quȩ m̾ent᷑
Cũ aut̃ dixiss ⁊ uidicati sunt singłi scd̾m facta sua bre¬

Expanded text:
tamen dixit corpus mortale, sed mortuum, quamuis eadem paulo post etiam mortalia corpora, sicut usitatius uocantur, appellet. Hos ergo mortuos exhibuit mare, erant, quia nondum obierant. Et mors et infernus, inquit, reddiderunt mortuos, quos in se habebant. Mare exhibuit, quia, sicut inuenti sunt, adfuerunt; mors uero et infernus reddiderunt, quoniam uitae, de qua iam exierant, reuocarunt. Nec frustra fortasse non satis fuit ut diceret mors aut infernus, sed utrumque dictum est: mors propter bonos, qui tantummodo mortem perpeti potuerunt, non et infernum; infernus autem propter malos, qui etiam poenas aput inpiorum remotissimis, sed aput inferos fuisse, donec eos inde Christi sanguis et ad ea loca descensus erueret, profecto deinceps boni fideles effuso illo pretio iam redemti prorsus inferos nesciunt, donec etiam receptis corporibus bona recipiant, quae merentur. Cum autem dixisset: Et iudicati sunt singuli secundum facta sua, bre
Abbreviated transcription (Latin):
quid agat᷑ intꝰ ingandio dnĩ nescient. qui u̾o erunt in
illo gaudio. qͥd agat᷑ foris in illis tenebris ext̾ioribꝰ
scient. Iõ dictum ẽ egient᷑. qi eos etiã qui foris ab eis
erunt. utiq ñ latebunt. Si enĩ ħ ꝓpħe ñdum facta nosse

Expanded text:
quid agatur intus in gaudio Domini nescient: qui vero erunt in quid agatur intus in gaudio Domini nescient: qui vero erunt in illo gaudio, quid agatur foris in illis tenebris exterioribus scient. Ideo dictum est, egredientur: quia eos etiam qui foris ab eis erunt, utique non latebunt. Si enim haec Prophetae nondum facta nosse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet maxcimȩ cũ ⁊ in bonis dr̃ ueniet omĩs caro. q
ex omĩ gen̾e ppłs ille constabit. ñ enĩ om̃s homines
bonis caro.⁊ in mał m̃bͣ uł cadaũa nominant᷑ ꝓfecto
pꝰ resiurectionẽ carnis eꝰ fides his reꝵ uocabuł oĩo fir¬
mat᷑. illud quo boni ⁊ mali suis finibꝰ diriment᷑. fut᷑um
penas maloꝵ: Numqͥd corꝑis motu bãs illas relicti
sunt sedes. ⁊ ad loca penalia ꝑrecturi. ut maloꝵ tor¬
m̃ta conspiciant p̾sentia corporali :ᷤ absit. s eg̾dient᷑
p̾scientiã. ħ enĩ u̾bo significatũ ẽ. eos qui cruciabunt᷑
extͣ futuros. Propt̾ qͣ ⁊ dñs ea loca tenebͣs ext̾ĩores
uocat. quibꝰ contͣriꝰ ẽ ille in g̾ssꝰ de quo dr̃ seruo bonoit
ingandium dñi tui. Nec illd̾ mali putent᷑ ing̾di. ut sei¬
ant. s ad illos potius ułut egdi scientia qͣ eos cognit᷑i
s̃ boni. qr id q̃ exctͣ ẽ cogniti s̃. Qui enĩ erant in penis.

Expanded text:
maxime pertinet, cum et in bonis dicitur: Veniet omnis caro, qmaxime pertinet, cum et in bonis dicitur: Veniet omnis caro, qe hominum populus iste constabit; non enim omnes homines bonis caro, et in malis membra vel cadavera nominantur; profecto post resurrectionem carnis, cujus fides his rerum vocabulis omnino firmatur, illud quo boni et mali suis finibus dirimentur, futurum poenas malorum? Numquid corporis motu beatas illas relicturi sunt sedes et ad loca poenalia perrecturi, ut malorum tormenta conspiciant praesentia corporali? Absit; sed egredientur per scientiam. Hoc enim uerbo significatum est eos qui cruciabuntur extra futuros. Propter quod et Dominus ea loca tenebras exteriores uocat, quibus contrarius est ille ingressus, de quo dicitur seruo bono: Intra in gaudium Domini tui; ne illuc mali putentur ingredi, ut sciantur, sed ad illos potius uelut egredi scientia, qua eos cognituri sunt, boni, quia id quod extra est cognituri sunt. Qui enim erunt in p
Abbreviated transcription (Latin):
et eg̃dient᷑ ⁊ uid eb̃t membͣ hominũ qͥ p̾uaricati sunt
in me. u̾mis eoꝵ ñ moriet᷑. ⁊ ignis eoꝵ ñ extinguet᷑.
et erunt uisui oĩ carni. Ad ħ istȩ ꝓpħa t̾minauit libꝵ
ad q̃ t̾minabit᷑ scłm. Qdam sane ñ int̾ptati s̃ m̃bͣ hoĩũ.
s cadau̾a uiroꝵ. ꝑ cadau̾a sigc̃antes euident̾ corpoꝵ
penam. qͣmus cadauer nͥ caro ex amĩs ñ soleat neupa¬
ri. Illa u̾o am̃ata er̃ corꝑa. alioqͥn nulla poter̃ torm̃ta
mortẽ cadent. iõ ñ absurde ⁊̃ cadaũa dici possunt. Uñ¬
illud q̃ ab eodem ꝓpħa dictum iam supͣ posui. Terra u̾o
impioꝵ cadet. Quis aut̃ ñ uideat a cadendo ẽẽ appellata
cadaũa : iuiroꝵ aut̃ ꝓ eo posuisse illos int̾p̾tes. q ẽ hoiũ.
manifestũ ẽ. Heq enim quisqͣm dicturꝰ ẽ. p̾uaricatͥces
feminas in illo supplitio ñ fut᷑as. s expotiore p̾sertim
d quo femina facta ẽ. ut̾q seacꝰ accipit᷑. ueꝵ q̃ ad rẽ

Expanded text:
 uidebunt membra hominum, qui praeuaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur. et erunt uisui omni carni. Ad hoc iste propheta terminauit librum, ad quod terminabitur saeculum. Quidam sane non interpretati sunt: Membra hominum, sed cadauera uirorum, per cadauera significantes euidentem corporum poenam; quamuis cadauer nisi caro exanimis non soleat nuncupari, illa uero animata erunt corpora, alioquin nulla poterunt sentirmortem cadent, ideo non absurde etiam cadauera dici possunt. Unillud, quod ab eodem propheta dictum iam supra posui: Terra uero inpiorum cadet. Quis autem non uideat a cadendo esse appellata cadauera? Virorum autem pro eo posuisse illos interpretes, quod est hominum\\ manifestum est. Neque enim quisquam dicturus est praeuaricatrices feminas in illo supplicio non futuras; sed ex potiore, praesertim de quo femina facta est, uterque sexus accipitur. Verum, quod ad rem
Abbreviated transcription (Latin):
dius mare hẽbat bonos mortuos. ⁊ infernus malos.
Quis ħ putau̾it: S ꝓfecto conuenient̾ ħ loco. qͥdã ma¬
re ꝓisto scło positum accipiunt. Cum gͦ ⁊ quos ħ in¬
ueniet cep̃s in corpore constitutos simł si gc̃aret cũ eiᷤ
qui resiurecturi sunt iudicandos: ⁊̃ ipsos mortuos appel¬
lauit et bonos quibꝰ dr̃. mortui enim estis ⁊ uita ur̃a
abscondita ẽ cum cͦ indõ. ⁊ malos de quibꝰ dr̃. sine mor¬
tuos sepelire mortuos suos. Posfunt mortui ꝓpt̾ ħ ⁊̃ dici

Expanded text:
dius, mare habebat bonos mortuos, et infernus malos. dius, mare habebat bonos mortuos, et infernus malos. Quis hoc putaverit? Sed profecto convenienter quidamro isto saeculo positum accipiunt. Cum ergo et quos hic inueniet Christus in corpore constitutos simul significaret cum eis, qui resurrecturi sunt, iudicandos, etiam ipsos mortuos appellauit, et bonos, quibus dicitur: Mortui enim estis, et uita uestra abscondita est cum Christo in Deo, et malos, de quibus dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos. Possunt mortui etiam propter h