comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ corpꝰ. ⁊ͥ sumere astruant. & ipsum udã
proditorẽ quibuidã etiã scõꝵ auctorita¬
tib contendant in cena dñi cõmunio
ñ possit nͥ qui incorporat᷑ r p̃o uere su¬
mere. Propositis itaq his. quib suum
conciꝑe udentur errorẽ. nos d̃o uolen¬
te subsequent᷑ liberiꝰ astruemus ipsã
ueritatẽ. qͣ scilicet bonos uere om̃ino
credamus corpꝰ &ͥ sumere: malos aũ
uere quidẽ qͣntũ ad substantiã. & ñ
uere qͣntũ ad effectus gr̃am. Ait au
to qd &s multi mali: s usq ad partici¬
pationẽ sp̃e. ut in dñi corpore tamꝗͣ.
tem idem in libro sententiar᷑ ꝓsperi.
łscam uitȩ accipit. et̾nitatis p̾oculũ
bibit: qui in xͦ manet & cuiꝰ habitator
ẽ xꝑc. Nam qui discordat a xpo̾. nec
carne̾ xꝑi manducat nec sanguinẽ
bibit: etiã si tantȩ rei sacram̃tum ad
iuditium sue presumptionis cotidie in¬
differenter accipiat. Eoce malos car¬
nem xͥ tantum in sacram̃to. qͣsi ñ uere

Expanded text:
 Christi sumere astruant, et ipsum Judam proditorem quibusdam sanctorum auctoritatibus contendant in coena Domini communionnon possit nisi qui incorporatur Christo vere sumere. Propositis itaque his, quibus suum concipere videntur errorem, nos, Deo volente, subsequenter liberius astruemus ipsam veritatem, qua scilicet bonos vere omnino credamus corpus Christi sumere; malos autem vere quidem quantum ad substantiam, et non vere quantum ad effectus gratiam. Ait Augnto, quod et multi mali, sed usque ad participationem Spiritus, ut in corpore Domini tem idem in libro Sententiarum Prosperi: « Escam vitae accipit, aeternitatis poculum bibit, qui in Christo manet, et cujus habitator est Christus. Nam qui discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit, etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat. » Ecce malos carnem Christi tantum in sacramento quasi non vere,
Abbreviated transcription (Latin):
non erat bibiturꝰ in regno. Quomienĩ
& suo consortio remotus ñ fuerat. cum
deamus sumẽ indifferent̃ corpꝰ dñi ñ
adi salutẽ s ad iuidiciũ: Hisi g̃ iude
illa impossibilitas sum̃di corpus dm̃
spũ alit᷑ asscͥbat᷑. cũ cet̾i mali illud cor¬
poraliter sumere possint ꝙ consueue¬
rint: ipsũ solũ ñ pocuisse qͦd cet̾i posst̃.
ꝓcede non uidet᷑. Quia gͦ tolerabilit̃
expositũ ÷ uidã a confectione eorporis
xp̃i spualit᷑ ut indignũ abfuisse. si testan¬
tib aliis seis corporalit affuerit. & ip¬
sũ sacram̃tum ab ipso dño sumpserit.
uideamꝰ. Ait leo papa in sermone euiꝰ
Discumbentib discipulis ad edandam
misticã cenã. cum in caiphe atrio trac̃
cranitum. docebat qualis hostia dõ
deberet offerri. ne ab hoc quidẽ nus¬
terio traditore subinoto. ut ostende¬
retur nulla iniuria exasperatꝰ. qui
uoluntaria erat inpietate prescitus.
Et pꝰ pauca. Cur infelix iuda tanta
benignignitate non uteris: Nhon apłi¬

Expanded text:
non erat bibiturus in regno. » Quomodo et suo consortio remotus non fuerat, cum deamus sumere indifferenter corpus Domini non ad salutem, sed ad judicium? Nisi ergo Judae illa impossibilitas sumendi corpus Domini spiritualiter ascribatur, cum caeteri mali illud corporaliter sumere possint et consueverint, ipsum solum non potuisse quod caeteri possunt, procedere non videtur. Quia ergo tolerabiliter expositum est, Judam a confectione corporis Christi spiritualiter ut indignum abfuisse, si testantibus aliis sanctis corporaliter adfuerit, et ipsum sacramentum ab ipso Domino sumpserit, videamus. Ait Leo papa in sermone De paDiscumbentibus discipulis, ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio tractacramentum, docebat qualis hostia Deo deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto, ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui voluntaria erat impietate praescitus. » Et post pauca: « Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Non apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
qua hactenus infamatus sum: quȩ astru¬
ere conat᷑ panẽ & uinũ quȩ in altari po¬
nunt᷑ post consecrationẽ sacram̃tũ solũ¬
modo & ñ uerũ corpus &s sangͥnem dnĩnr̃ĩ
iħu xp̃i esse. nec posse sensualiter nisi insa¬
cramento solo manib sacerdocũ cractari
uel frangi: uel fidelium dentib acteri. Consencio

Expanded text:
qua hactenus infamatus sum, quae astruqua hactenus infamatus sum, quae astruere conatur panem et vinum quae in altari ponuntur, post consecrationem solummoisti esse, nec posse sensualiter nisi in sacramento solo, manibus sacerdotum tractari, vel frangi, vel fidelium dentibus atteri. Consentio
Abbreviated transcription (Latin):
tata. p̾sentieq diuine auxilio & exemplo
roborata. uelit & possit ꝑ ipsius grãm. qͦd
nullatenꝰ p̾sumit per sue fragilitatis naturã.
Quod enĩ in rp̃i corpore ꝑmissũ ẽ malis ad
suã dampnationẽ. nec ignominiosũ uisũ ẽ
do pati ꝓpt̾ nram salutẽ: multomagis ip¬
si placitũ & głosum ẽ. ut fideliũ suoꝵ ma¬
nib deuote insacramento frangat᷑. denti¬
b acterat᷑. sicut ipse p̾cepit insuã cõme¬
morationẽ. ñ inueritate quide passionis.
crucifixionis. mortis. ut supradictum est:
sed significante misterio. ut ipse qͥdem
fractus & accͥtus integer ꝑmaneat. ꝯ re¬
dẽptionis suę grã om̃ĩb diuisa ꝓficiat.
Quod ut certius innotescat fidelib beren¬
garii andegauensis herecici confessio: quã
de huiꝰ rei catholica fide scripsit. & rome
ep̃is iure iurando firmauit. ad medium
uerã catholicã & apłicã fidem. a nathe¬
matiro omẽm heresim. p̾cipue eam de

Expanded text:
tata, praesentiaeque divinae auxilio et exemplo tata, praesentiaeque divinae auxilio et exemplo roborata, velit et possit per ipsius gratiam quod nullatenus praesumit per suae fragilitatis naturam. Quod enim in Christi corpore permissum est malis ad suam damnationem, nec ignominiosum visum est Deo Patri propter nostram salutem, multo magis ipsi placitum et gloriosum est, ut fidelium suorum manibus devote in sacramento frangatur, dentibus atteratur, sicut ipse praecepit, in suam commemorationem, non in veritate quidem passionis, crucifixionis, mortis, ut supra dictum est, sed significante mysterio, ut ipse quidem fractus et attritus integer permaneat, et redemptionis suae gratia omnibus divisa proficiat. Quod ut certius innotescat fidelibus, Berengarii Andegavensis haeretici confessio, quam de hujus rei catholica fide scripsit, et Romae copis jurejurando firmavit, ad medium veram, catholicam et apostolicam fidem, anathematizo omnem haeresin, praecipue eam, de
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentis ñ saniem s sangͥnẽ. ĩmo supra
morẽ uiuoꝵ & mortuoꝵ cũ sangͥne aquã
de plaga lateris fundere. quod tam̃ sicut
miraculũ. sic constat & fuisse misterium.
Sed quid currã ꝑ singula. Quicqͥd fit in
liberati sumꝰ.: huiꝰ rei memores it edendo
sbibendo carnẽ: sangͥnẽ que ꝓ nob̾ obla¬
tast̃. significamꝰ. Quod enĩ corpus xp̃i
insacram̃to manib fideliũ tenet᷑. frangi¬
tur. dentib acterit᷑. & ipsis in corporat᷑:
significat eũ in passione manib impioꝵ
tencũ. & usq ad mortẽ fractũ. & ꝓpter
mã scelera attͥcum: eccłam uero corpꝰ
suũ uidelicet huiꝰ suȩ passionis imitati¬
one sibi incorporatã & conformatam.
Quod ipsi xp̃o iã imortali s in corrupti¬
bili facto. nullus putet esse indignum:
si fidelium deuotio hoc sibi in sacramento repre¬
sentet. ad dnice passionis imitationẽ. quod
ipse dñs passurus ficrip̾cepit. ad suam cõ¬
memorationẽ. ut tante rei memoria exci¬

Expanded text:
viventis non saniem, sed sanguinem; imo supra morem vivorum et mortuorum, cum sanguine aquam de vulnere lateris fundere: quod tamen sicut miraculum, sic constat fuisse et mysterium. Sed quid curram per singula? Quidquid fit in liberati sumus, hujus rei memores in edendo et bibendo carnem et sanguinem, quae pro nobis oblata sunt significamus. Quod enim corpus Christi in sacramento manibus fidelium tenetur, frangitur, dentibus atteritur, et ipsis incorporatur, significat eum in passione manibus impiorum tentum, et usque ad mortem fractum, et propter nostra scelera attritum; Ecclesiam vero, corpus suum scilicet, hujus suae passionis imitatione sibi incorporatam et conformatam. Quod ipsi Christo jam immortali et incorruptibili facto nullus putet esse indignum, si fidelium devotio hoc sibi in sacramento repraesentet, ad Dominicae passionis imitationem, quod ipse Dominus passurus fieri praecepit ad suam commemorationem: ut tantae rei memoria exci
Abbreviated transcription (Latin):
repellerent eos qͥ ap̃d se minoreͥs ẽẽ uide¬
rent᷑ estimationis. Unde aug̃ in sermo
uoluit dñs ammonere eccłam suã. quan¬
do unũ ꝑditũ int̾ duodecĩ habere uo¬
luit: nisi ut malos toleremꝰ. ne corpꝰ ap̃i
diuidamꝰ : Ecce int̾ scos ẽ uidas. ecce
fur ẽ & sacͥlegus : talis cũ discipłis ad
cenã dnicã accessit: conuersari cũ eis
potuit. inqͥnare eos ñpotuit. Itẽ aug̃¬

Expanded text:
repellerent eos qui apud se minoris esse viderepellerent eos qui apud se minoris esse viderentur aestimationis. Unde Augustinus in sermovoluit Dominus admonere Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, ne corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est et sacrilegus; talis cum discipulis ad coenam Dominicam accessit, conversari cum eis potuit, inquinare eos non potuit. »
Abbreviated transcription (Latin):
cat: satis ostendit qr ñ alii iudiciũ man¬
aliquẽ participatione sacram̃toꝵ: sed
consentione factoꝵ. Na si in factis malis
non eis qͥsq consentiat. portat malus
causã suã & ꝑsonã suã: nec p̃iudicat al¬
teri quẽ in consentione mali oꝑis. sociũ
apłm dicentẽ. Unꝰ qͥsq onus suũ porta¬
bit. Non cũ illo cõmunices auariciã: s
xp̃i mensã. Et qͥd ob ÷. si cõmunices cum
dño mensã xp̃i : Qui manducat ꝙ bibit
indigne: iudiciũ sibi manducat &bibit.
eucharistiã dedit. ut ostendet dona
di ꝑuenire ad eos qͥfide accipiunt: etiã¬
fuit.Quia gͥ ut ait leo uide dñs non
negauit apłici ordinis honorẽ inconfici¬
endis sacram̃tis. nec cõmunionẽ in ipsis
ꝑcipiendis: multũ ꝓuidit eccłe suȩ os¬
stendens ꝑ hc̃ solũ innoxiã ei fore maloꝵ
p̃lationẽ uł conuersationẽ: in qͦ nͥ esset
pre eisa tanta causa scismatis. multima¬
gis suꝑbe quã religiose calcib etiã a se

Expanded text:
ia non alteri judicium manaliquem participatione sacramentorum, sed consensione factorum. Nam si in factis malis non eis quisque consentiat, portat malus causam suam et personam suam, nec praejudicat alteri, quem in consentione mali operis socium Apostolum dicentem: Unusquisque onus suum portabit . Non enim cum illo communicas avaritiam sed Christi mensam. Et quid obest si communices cum illo mensam Christi? Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit: eucharistiam dedit ut ostenderet dona pervenire ad eos qui fidem accipiunt, quaigitur, ut ait Leo, Judae Dominus nec negavit apostolici ordinis honorem in conficiendis sacramentis, nec communionem in ipsis percipiendis, multum providit Ecclesiae suae, ostendens per hunc solum innoxiam ei fore malorum praelationem vel conversationem, in quo nisi esset praescisa tanti causa schismatis, multi magis superbe quam religiose calcibus etiam a se
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ iudas ꝙͥ corpꝰ accepit. Intelligen¬
dum ẽ enĩ. qͦd iam omnib eis distri¬
buerat dñs sacram̃tum corꝑis &
sanguinis sui. ubi & ipse uidas ent
sicut sc̃s lucas euidentissime narrat:¬

Expanded text:
 accepit. Intelligendum est enim, quod iam omnibus eis distribuerat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Iudas erat, sicut Lucas euidentissime narrat
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Hic ẽ panis de celo descendens: ut siqͥs
ex eo manducauerit ex eo ñ moriat᷑. Sed
quod pertinet ad uircutẽ sacramenti. n
quod ꝑtinet ad iusibile sacramentũ. Qu
manducat intus nonforis: qui manducat
corde. ñ qui p̾mit dente. Itẽ idem in libro¬

Expanded text:
unt. Hic est ergo panis de coelo descendens; ut si quis ex ipso manducaverit, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem sacramenti, non quod pertinet ad visibile sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. Ego sum pani
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ fusus ẽ peccatoꝵ: aqua illa sa¬
lutare tẽꝑat poculũ. hȩc ꝙ lauachrum
prestat & potũ. Et post pauca. Hic sd
ada inclinato capite incruce dormiuit.
ut ide formaret᷑ ei coniunx quod deli¬
cere dormientis effluxit. De quo latere¬

Expanded text:
remissionem fusus est peccatorum; aqua illa salutare temperat poculum, haec et lavacrum praestat et potum. Et post pauca: Hic secundus Adam inclinato capite, in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux, quae de latere dormientis effluxit. O mor
Abbreviated transcription (Latin):
stractus a xp̃i corpore: alienꝰ remaneat a
salute. Qui peccare qͥeuit: cõmunicare
ciꝑe: debeo semꝑ habere medicinã. Item
beatus oyprianꝰ. Cucharistia cotidie ad
cibũ salutis accipit᷑. Quod distinguens
aug̃: scribit ad ianuariũ. Dixerit qͥspiã
non cotidie accipienda eucharistiam: aliꝰ
affirmet cotidie. Faciat unꝰquisq qͦd sedm
fidem suã pie credit ẽẽ faciendũ. Neq enĩ
licigauer̃t int̾ se. aut qͥsquã eoꝵ se al ceri¬

Expanded text:
stractus a corpore Christi, alienus remaneat a stractus a corpore Christi, alienus remaneat a salute. Qui peccare quievit, communicare cipere, debeo semper habere medicinam. » Item beatus Cyprianus : « Eucharistiam quotidie ad cibum salutis accipimus. » Quod distinguens Augustinus scribit ad Januarium : « Dixerit quispiam non quotidie accipiendam eucharistiam, alius affirmet quotidie: faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisqua
Abbreviated transcription (Latin):
do. ñ alia conuenticula faciendo. Sie nec
cũ malis unũ fiunt: nec ab eccłȩ uni¬
tate discedunt.
sed tam̃ uere. ostendimꝰ: nunc
qualit̾ boni ñ solũ uere. s & salubriter
sumere ualeant uideamꝰ. Ait clemens
papa in epła sua. In ꝑceptione corporis
& sangͥnis dnĩci: magna discretio adhiben¬
da ẽ. Cauendũ÷ enĩ ne si numiũ iui lon¬
gũ differat᷑. ad ꝑnitiẽ amimȩ ꝑtineat.
dicente dño. Nisi i anducaueritis car¬
nẽ filii hominis & biberitis eiꝰ sangͥnẽ:
non habebitis uitã in uobis. Si uero in¬
discrete accipiat: tim̃dũ : illud quod
ait apłs. Qui manducat & bibit in¬
digne: iudiciũ sibi manducat &bibit.
bibat: ut uidelicet ab oꝑib carnis purifi¬
cans corpus animãq suã. p̃paret se ad ꝑci¬
piendũ tantũ sacram̃tũ. Itẽ beatus lulariꝰ¬
epse.Si canta ñ sc̃ peccata ut excõmunice¬
tur qͥs: non se deb& a medicina corporis
dni separare. Unde tim̃dum ne diu ab¬

Expanded text:
non ad alia conuenticula ueniendo. sic nec cum malis unum fiunt nec ab ecclesiae unitate discedunt. sed tamen vere ostendimus: nunc qualiter boni non solum vere, sed et salubriter sumere valeant, videamus. Ait Clemens papa in epistola sua: « In perceptione corporis et sanguinis Domini, magna discretio adhibenda est. Cavendum est enim, ne si nimium in longum differatur, ad perniciem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Si vero indiscrete accipiat, timendum est illud quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit. Ibibat , ut videlicet ab operibus carnis purificans corpus animamque suam, praeparet se ad percipiendum tantum sacramentum. » Item beatus Hilarius: « Si tanta non sunt peccata ut excommunicetur quis, non se debet a medicina corporis Domini subtrahere. Unde timendum est ne diu ab
Abbreviated transcription (Latin):
re. uisibili elem̃toꝵ specie & inuisibili xp̃i
carne ysangͥne. sacram̃to scilicet & resacra¬
menti: scđm hec duo. st̃ eciã duȩ comestio¬
nes corporis xͥ in ȩccła. una corporalis & al¬
tera spũalis. una fit ore. altera corde: qua¬
rũ corporalis ẽ cõmunis bonis ⁊ malis. his
ad salutẽ. his ad iudiciũ. spũalis aut̃ tan¬
tũ bonis. Et corporaliquide ore corpora¬
liter manducamus & bibimus. quotiens de
altari diũco ipsũ dnĩcum corpus substanti¬
aliter ꝑ manũ sacerdotis insacram̃to paniᷤ
& uni accipimꝰ: corde uero spũaliter co
ce pependit. in memoria reconcidimus.
& non solum ad huius rei cõmemorationen
sed etiã ad iitationẽ. crucifigendo carnii
nr̃am cũ uitiis & concupiscentiis nos ipsos
accendimꝰ. De corporali comestione ipsedus
ait. Accipite & comedice: hoc ẽ corpus mei
quod pro uob̾ tradet᷑. Bibite: hic est sans
meus qui ꝓ uob̾ effundet᷑. Itẽ apłs. Quime

Expanded text:
invisibili Christi carne et sanguine, sacramento scilicet et re sacramenti: secundum haec duo, sunt etiam duae comestiones corporis Christi in Ecclesia, una corporalis, altera spiritualis; una fit ore, altera fit corde. Quarum corporalis communis est bonis et malis; his ad salutem, illis ad judicium, spiritualis, autem tantum bonis. Et corporali quidem ore corporaliter manducamus et bibimus, quoties de altari Dominico ipsum Dominicum corpus substantialiter per manum sacerdotis in sacramento panis et vini accipimus; corde vero spiritualiter comius Dei in cruce pependit in memoria recondimus; et non solum ad hujus rei commemorationem sed etiam ad imitationem crucifigendo carnem nostram cum vitiis et concupiscentiis, nos ipsos accendimus. De corporali comestione ipse Dominus ait: Accipite et comedite; hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur. Bibite, hic est sanguis meus, qui pro vobis eff
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã. pars in altari usq ad finẽ missȩ
remanens. corpus iacens in sepulchro: qr
usq ad finẽ scłi corpora scõꝵ in sepulchris
erunt. Itẽ iulius papa in decretis. ep̃is per
egyptũ missis. Calix dñcus iurta cano¬
nũ p̾ceptũ. uino ⁊ aqua ꝑmixtus debet
offerri: qr uidemꝰ in aqua ppłm intelli¬
gi. in uino ostendi sangͥnẽ xp̃i. Ergocũ
in calice aqua uino miscet᷑. xp̃o ppłis ad

Expanded text:
super terram; pars in altari usque ad finem missae super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. » Item Julius papa in decretis episcopis per Aegyptum missis: « Calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua permistus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino ostendi sanguinem Christi. Ergo cum in calice vi
Abbreviated transcription (Latin):
ex multis acinis confluit. Eccłasticam
societatẽ cibil & potũ s panẽ dñieũ dix̃:
tum quia uere saciat in eterna beatitudine.
tũ qr multos in unũ redigit uera caritate.
quã societatẽ qui uere acceꝑit. ñ potest pͥua¬
dine signat : uideamꝰ si similitudine alieuiꝰ
exterioris actionis circa se ide faciat. Aug̃
in libro sententiarũ psperi. DumX. fran¬
git᷑ hostia. dũ sangͥs de calice inora a si fide¬
liũ fundit᷑. qͥd aliud quã dnĩci corporis in
cruce ĩmolatio eiꝰq sangͥnis de latere effusio
designat᷑. : ld̾o etiã ipse corpus suũ fregit &
tradidit: ut signaret qͦd sponte mpassione
se frangeret & traderet ꝑnob̾. qͥ solus potesta¬
tem habebat ponendi animã suã. quod &̃
in altari uice sua imitant᷑ sacerdotes ut
idem rep̾sentent. Itẽ corpus xͥ sacram̃tum
papa. Triforme ẽ corpus dñĩ. Pars oblate
in calicẽ missa. corpus xͥ quodiã resurrexit
monstrat: pars comesta. ambulans adhuc

Expanded text:
m societatem, cibum et potum ac panem Dominicum dixit, tum quia vere satiat in aeterna beatitudine, tum quia multos in unum redigit vera charitate: quam societatem qui vere acceperit, non potest privadine signat, videamus si similitudine alicujus exterioris actionis circa se idem faciat. Augustinus in libro Sententiarum Prosperi: « Dum frangitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere effusio designatur? Ideo etiam ipse corpus suum fregit et tradidit, ut signaret, quod sponte sua in passionem se frangeret et traderet pro nobis, qui solus potestatem habebat ponendi animam suam: quod etiam in altari vice sua imitantur sacerdotes, ut idem repraesentent, id est corpus Christi, sacramentum papa: « Triforme est corpus Domini, pars oblatae in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitã. quib d̾a ad exitiũ: res uero ipsa
cuiꝰ sacramentũ ẽ. omĩ homini aduitã. nul¬
liaderitiũ qͥcq eiꝰ particeps fuerit. Cũ eñ
cibo ⁊ potu id appetant homines. ut non
esuriant neq sitiant: hoc ueracit᷑ ñ p̾stat
nisi ille cib & potus. qui eos aqͥb sumitur
ĩ mortales facit. idẽ ipsa societas scõꝵ ubi
paxerit & unitas plena atq ꝑfecta. Prop¬
terea quippe dñs corpꝰ & sanguinẽ suũ in
eis reb cõmendauit: quȩ ad unũ aliquid
redigunt᷑ ex multis. Nãq aliud inunũ

Expanded text:
ad exitium; res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicunque ejus particeps fuerit. » Cum enim cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant neque sitiant, veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales facit, id est ipsa societas sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe Dominus corpus et sanguinem suum in eis rebus commendavit quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namq
Abbreviated transcription (Latin):
actione. diuersaq tẽpoꝵ ratione. sui ipsius
cypũ gessit & figurã. Ut enĩ ait augustinꝰ
apparens duob discipłis dum fixit se longiuᷤᷤ
ire. significauit se post paucos dies ascensu¬
rum incelũ: qͦd iter longe ẽ remotũ a com¬

Expanded text:
actione diversaque temporum ratione, sui ipsius actione diversaque temporum ratione, sui ipsius typum gessit et figuram. Ut enim ait Augustinus apparens duobus discipulis, dum finxit se longius ire, significavit se post paucos dies ascensurum in coelum, quod iter longius est remotum a com
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ nuncupatiue: eo locutionis mͦ quo
res significans solet rei significate uocabu¬
lo nuncupari. Unde augustinꝰ in libro
nono. Locutio notanda ẽ. ubi aliqua signi¬
ficantia rerũ quas significant nomine
Et hoc quide sacram̃tũ uel figura
diuersa ẽ a re sua. ut resxuiii.
uisibilis ab inuisibili: ut supra dictũ ẽ.
Sed tamen ñ iuste quisquã mouebitur.
sietiam eade uera caro. ideq sangͥs xp̃i
sui ipsoꝵ sacram̃ta existant scđm aliud
atq aliud accepta. imaginaria panis frae¬
tione. & sangͥnis de calice effusione: itare¬
presentando uerã fractionẽ corporis sui.
ꝯeffasionẽ sangͥnis in passione. uerbi gr̃a
sicut ego senex balbuciendo. s reptando.
alia puerilia mea imaginando repsen¬
tarem me puerum. non alium tamen sed me
ipsum. essem ego ipse figura & fig̾atus. actio
tam̃ qua meipsũ rep̾sentarẽ in me sene esset
imaginaria illius. que in me puero fuisset ue¬
ra. Sed & xp̃c post resurrectionẽ suã diuersa

Expanded text:
ocantur nuncupative, eo locutionis modo, quo res significans, solet rei significatae vocabulo nuncupari. Unde Augustinus in libro : « Locutio notanda est, ubi aliqua significantia earum rerum quas significant nomine Et hoc quidem sacramentum vel figura, diversa est a re sua, ut res visibilis ab invisibili, ut supra dictum est. Sed tamen non juste quisquam movebitur, si etiam eadem vera caro, idemque sanguis Christi sui ipsorum sacramenta existant, secundum aliud atque aliud accepta, imaginaria panis fractione et sanguinis de calice effusione, ita repraesentando veram fractionem corporis sui et effusionem sanguinis in passione: verbi gratia, sicut ego senex balbutiendo et reptando et alia puerilia mea imaginando repraesentarem me puerum, non alium tamen, sed me ipsum, essemque ego ipse figura et figuratus: actio tamen qua meipsum repraesentarem in me sene, esset imaginaria illius, quae in me puero fuisset vera. Sed et Christus post resurrectionem suam diversa
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ corpori xͥ in altari. & ipsũ corpus
xp̃i in altari. sacram̃tũ dr humani cor¬
poris xp̃i: quod ipsũ ẽ. ñ idẽ ipsum esse
actendunt. sed hoc quasi diuersum ab illo
constituunt. Dicit enĩ aliqͥs. llud in altari
misteriũ. sacram̃tũ. Hȩc. aut̃ uocabula:¬
ad aliqͥd st̃. Nulla uero que ad aliqͥd sunt:
posst̃ eẽ id. qͦd st̃ ea adquȩ referunt᷑. Non

Expanded text:
um corpus Christi in altari sacramentum dicitur humani corporis Christi, quod ipsum est non idem ipsum esse contendunt, sed hoc quasi diversum ab illo constituunt. Dicit enim aliquis: Illud in altari, mysterium, sacramentum. Haec autad aliquid sunt. Nulla uero que ad aliquid referuntur, possunt esse id quod sunt ea ad que referuntur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tem unigeniti ꝑ misteriũ reꝑat. Quilicet
surgens a mortuis iã non morit᷑ & mors illi
ultra nondñabit᷑: tam̃ inseipso imortaliter
atq incorrupcibilit̾ uiuens. ꝓ nob̾ iterumin
hoc misterio sacre oblationis ĩmolat᷑. Ciusqͥp
pe corpus ibi sumit᷑. eius caro in ppłi salutem
partit᷑: eiꝰ sangͥs ñ iam in manꝰ in fidelium sed
in ora fideliũ fundit᷑. Hinc gͦ pensemꝰ qualest
ꝓ nob̾ hoc sacͥficium. quod ꝑ absolutione nr̃a
passionẽ uingeniti filii semꝑ imitat᷑. Quani¬
ergo ñ dixerit passionẽ unigeniti oꝑat᷑ ueri
sed imitat᷑ imaginarie: tam̃ testat᷑ illã uic¬
timã nos uere ab et̾no interitu saluare. Un¬
de uenerabilis beda in omeliis suis. Nonso¬
lũ lauit nos apeccatis nr̃is in sangͥne suo.
quando sangͥnẽ suũ dedit incruce: uerũ etũ

Expanded text:
um reparat; qui licet surgens a mortuis, iam non moritur, mors ei ultra non dominabitur, tamen in se ipso inmortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrae oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobis sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem uergo non dixerit, passionem Unigeniti operatur vere, sed imitatur imaginarie, tamen testatur illam victimam, nos vere ab aeterno interitu salvare. Unde Venerabilis Beda in homiliis suis: « Non solum lavit nos peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum fudit in cruce, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mentalis e capiti suo xp̃o. & ut caput & m̃¬
bra unũ corpus cũ ipso ẽ ꝑ grãm. aliud
camen ꝑ substantiam: quot modis sacra¬
m̃ta suis reb similent & eas significent
in tͥplicͥe corpore xͥ uideamꝰ. Duob enim
modis id facere uident᷑: scilicet uel sua ex
se simlitudine. uel alicuiꝰ exterioris ac tioiᷤ
eircase. Sua ex se similitudine. sacramĩtũ
significat. sicut c̃ dñs dicit. caro mea uere
est cib & sangͥs m̃s uere ẽ potus: et. ego
sũ panis uuius qui de celo descendi. qr sic̃
cib o potus tẽporalẽ uitã. sic ipse dat
eternã. Unde ait. Si quis manducauerit ex
hoc pane: uiuet in ȩt̾num. Et merito. Si
enĩ tanta uis ẽ in cibo qui ñ uiuit nec ma¬
net. ut labentẽ uitã huiꝰ tẽporis foueat
sretineat. quãdui d̾o placuerit. quanto

Expanded text:
mentalis est capiti suo Christo, et ut caput et membra unum corpus cum ipso est per gratiam, aliud tamen per substantiam, quot modis sacramenta suis rebus similentur, et eas significent in triplici corpore Christi videamus. Duobus enim modis id facere videntur, scilicet vel sua ex se similitudine, vel alicujus exterioris actionis circa se. Sua ex se similitudine sacramentum significat, sicut cum Dominus dicit: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus; et: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi ; quia, sicut cibus et potus temporalem vitam, sic ipse dat aeternam. Unde ait: Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Et merito. Si enim tanta vis est in cibo qui non vivit, nec manet, ut labentem vitam hujus temporis foveat et retineat quandiu Deo placuerit, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m quenda modũ sanguis xͥ ẽ: ita sacra¬
mentũ fidei fidesẽ. PIn quo notandũ ẽ
ĩmolationẽ quã ñ in reiueritate dixit fi¬
eri. sola similitudine sacram̃ti uerã imo¬
lationẽ xͥ rep̾sentantis. mortẽ. passionẽ.
crucifiritionẽ. ipso misterio significante
debere intelligi. sicq baptisma qͦd ẽ sacra¬
iñcũ fidei. inni rei ueritate s sola simili¬
tudine fidem dici. Quod uero ueraĩ car¬
reuera sui ipsius sacramentũ sit: ñ ita
intelligendũ ẽ. quasi ñuere dicat᷑ corp̾
xp̃i. sed suo modo. idẽ sibi singulariter
ꝓprio. qr cũ om̃e corpus sit uisibile et
palpabile. solum corpꝰ xͥ post resurre

Expanded text:
 sanguis Christi est, ita sacramentum fidei fides est. » In quo notandum est immolationem quam non rei veritate dixit fieri, sola similitudine sacramenti veram immolationem Christi repraesentantis, mortem, passionem, crucifixionem, ipso mysterio significante debere intelligi: sicque baptisma, quod est sacramentum fidei, non in rei veritate, sed sola similitudine fidem dici. Quod vero veram carrevera sui ipsius sacramentum sit, non ita intelligendum est, quasi non vere dicatur corpus Christi, sed suo modo, id est sibi singulariter proprio; quia, cum omne corpus sit visibile atque palpabile, solum corpus Christi post resur
Abbreviated transcription (Latin):
manã formã nob̾ abstulit. ñ minꝰ tam̃ substan¬
tialit᷑ & uere in saeram̃to corporis & sangͥnis
sui nobis obculit: ut hic & ibi p̾sens eciam cor¬
poralit᷑ ut pote qui uniꝰ ꝑsone cũ illo ẽ. qͥ nus¬
quã de ẽ. & ibi reconciliationẽ cũ patre. & hic
in altari redemptionẽ remissionẽq peccatorũ
nob̾ oꝑet᷑. sicut semel fecit ieruce. dĩ ipsũ
corpus suũ mnora fideliũdatũ & singulis diui¬
dit̾. & unũ totũ uniuersis indiuiduũ & inte¬

Expanded text:
manam formam nobis abstulit, non minus tamen substanmanam formam nobis abstulit, non minus tamen substantialiter et vere in sacramento corporis et sanguinis sui nobis obtulit, ut hic et ibi praesens etiam corporaliter, utpote qui unius personae cum illo est qui nusquam deest, et ibi reconciliationem cum Patre, et hic in altari redemptionem, remissionemque peccatorum nobis operetur sicut semel fecit in cruce, dum ipsum corpus suum in ora fidelium datum, et singulis dividitur, et unum totum universis
Abbreviated transcription (Latin):
ubicũq. quocũq mͦ sibi placuerit ñ de loco
ad locũ transeundo. s ibi ubi ẽ remanendo.
salibi ubicũq uoluerit existendo. tota ꝯ
est reciperet. si ipsa ubique uellet substantia¬
liter tota e̾e̾ non posset:. Uel inquo differrec
ab angłis qͥb ẽ suꝑexaltata. si ñ aliter nisi delo¬
co ad locũ recedendo posset ẽẽ incelo & in terra:
Arcificio humano molentis mola. circuitus sui
nimiã celeritatẽ: stabilitatẽ ẽẽ mentit᷑. Natã
humana. ictus oculi. tot terrarũ. maris & ae¬
ris spatia. ab occidente in orientẽ in uidendo so¬
le transuolans. athomũ momenti equare credi¬
cur. & cũceleritas angłoꝵ sit uelocior. inqͦ his
creaturis caro ip̃i suꝑeraltabit̃. si qͦd ẽ incelo et
in terra ñ potestati sed celeritati ascͥbit᷑:¬
t ergo & incelo & interra omĩpotentiam se
habere ostendet xp̃c. deificũ corpus suũ celo il¬
laturus & mundo daturꝰ. quod quantũ ad hu¬

Expanded text:
ocunque sibi placuerit, non de loco ad locum transeundo, sed ibi, ubi est, remanendo, et alibi ubicunque voluerit existendo, tota etest reciperet, si ipsa ubicunque vellet substantialiter tota esse non posset? Vel in quo differret ab angelis, quibus est superexaltata, si non aliter nisi de loco ad locum recedendo, posset esse in coelo et in terra? Artificio humano molentis mola circuitus sui nimiam celeritatem, stabilitatem esse mentitur. Natura humana in ictu oculi tot terrarum maris, et aeris spatia ab occidente ad orientem in videndo solem transvolans atomum momenti aequare videtur, et cum celeritas angelorum sit velocior, in quo his creaturis caro Christi superexaltabitur, si quod est in coelo et in terra, non potestati, sed celeritati ascribitt ergo et in coelo et in terra omnipotentiam se habere ostenderet Christus, deificum corpus suum coelo illaturus et mundo daturus, quod quantum ad hu
Abbreviated transcription (Latin):
non substantiȩ sed forme scĩ notauert̃. quo¬
tiens de corpore xͥ ipsũ ñ ipsũ duert: ut
ipsũ scđin substantiã. non ipsũ sit scđm¬
dicat᷑: his qͥ insacͥs scripturis hoc discerne
nequeunt magna confusio nascit᷑. ut qͥd
de uno corporexͥ đr. de alio dictũ ẽẽ creda¬
cur. Est & alia confusio. qr cũ corpꝰxͥ tͥplicit

Expanded text:
non substantiae, sed formae, sancti notaverunt, quonon substantiae, sed formae, sancti notaverunt, quoties de corpore Christi ipsum non ipsum dixerunt, ut ipsudicatur, his qui in sacris Scripturis hoc discernere nequeunt, magna confusio nascitur, ut quod de uno corpore Christi dicitur, de alio dictum esse credatur. Est et alia item confusio; quia, cum corpus Christ
Abbreviated transcription (Latin):
discernit dicens. hoc uel illud: facit ut dic¬
cũ ẽ sedm diuersam formã. Quã substantte
idemptitatem perfecte subinnuens. aitde
tertio corpore xp̃i quod ẽ eccła. Ad quẽsi
rec te cõmunicamus. mentẽ dirigimꝰ: ut
nos corpus eiꝰ ex ipso. & abipso. carnẽ ipsiu
illo manente integro sumamus. Cũ eni
carnẽ ipsiꝰ ex ipso nos monet ab ipso sumer
quid nisi dans & donũ id̾e significat ẽẽ: Et
addidit. Quȩ nimirũ caro ipsa ẽ. & fructꝰ
ipsius carnis. ut ide semꝑ maneat. & uni¬
uersos qui st̃ in corpore pascat. MIoc en¬
pus dicit eusebius siderib illatũ. coli ui¬
giter a nob̾ ꝑ misteruĩ: hoc nimirii infin
cuiusd̾a misse orat᷑. ut quȩ specie gerimꝰ
rerũ ueritate capiamꝰ: ide qͥde notantes in
substantia. diuersũ informa. Quã suam
duplicitatẽ incena ipse xp̃c ostendit: cum
ipse in humana forma p̾sens. seipsũ insaen¬
mento discipłis exbibuit. Hanc duplicitat

Expanded text:
discernit, dicens, hoc vel illud, facit, ut dicdiscernit, dicens, hoc vel illud, facit, ut dictum est, secundum diversam formam. Quam substantiae identitatem perfecte subinnuens, ait de tertio corpore Christi, quod est Ecclesia. Ad quem, si recte communicamus, mentem dirigimus, ut nos corpus ejus ex ipso et ab ipso carnem ipsius illo manente integro sumamus. Cum enim carnem ipsius ex ipso nos monet ab ipso sumere, quid nisi dantem et donum idem significat esse? Et addidit: « Quae nimirum caro ipsa est, et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in corpore pascat. » Hoc corpus dicit Eusebius, sideribus illatum, coli jugiter a nobis per mysterium. De hoc sacerdos in fine cujusdam missae orat, ut quod nos specie gerimus, rerum veritate capiamus; idem quidem notantes in substantia, diversum in forma. Quam suam duplicitatem in coena ipse Christus ostendit, cum ipse in humana forma praesens seipsum in sacramento discipulis exhibuit. Hanc duplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ corpus ap̃i dupplex credendũ sit uideamꝰ.
q diuina de qua ipse ait. caro mea uere ẽ
cib & sangͥs meus uere ẽ pocus: o nisiman¬
ducaueritis carnẽ meã & biberitis sanguinẽ
meũ ñ habebitis uitã inuobis: uel caro illa
quȩ cruerfixa ẽ. & sangͥs qui militis effusus
est lancea.  Quod ñ dixisse quantũ ad dup¬
plicẽ substantiã credendꝰ ẽ: sed quantũ ad
dupplicẽ eiusde substantie formã. quanẽ
in humana. nc̃ in panis & uini intelligitur
forma. Quod augustinꝰ aꝑtius ostendit. qui
cũ cerciũ modũ corporis xͥ dixisset eccłam:
de eode duplici corpore unde iheronimꝰ ita
ex substantia panis & uini ꝑ spm scm̃ conse¬
crat᷑. Et addidit. Ceterũ illud corpus qͦd
natũ ẽ ex maria uirgine: in qͦd istud trans¬
fert̃. & cetera. Quod istud ꝑ consecratio¬
nẽ altaris in illud transferri & conuerci
dicit: notat eande substantiã. Quod aut̃

Expanded text:
modo corpus Christi duplex credendum sit videamus.modo corpus Christi duplex credendum sit videamus.que divina, de qua ipse ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus; et: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam aeternam: vel caro illa quae crucifixa est, et sanguis qui militis effusus est lancea. » Quod non dixisse quantum ad duplicem substantiam credendus est, sed quantum ad duplicem ejusdem substantiae formam, qua nunc in humana, nunc in panis et vinis intelligitur forma. Quod Augustinus apertius ostendit, qui cum tertium modum corporis Christi dixisset Ecclesiam, de eodem duplici corpore, unde Hieronymus ita ex substantia panis et vini per Sus, quod natum est ex Maria virgine, in quod illud transfertur, etc. » Quod istud per consecrationem altaris in illud transferri et converti dicit, nota eamdem substantiam. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
mi enuĩ quicircũferunt᷑ omi uento doctͥnę.
statĩ ut audiunt quȩ ignorant de fideiue¬
ritate dubitant: quod quantũ possumꝰ deo
annuente sanare studeamꝰ. Quia enĩ sacra¬
mentũ ẽ figura ueritatis ap̃i. & infigura
sacram̃ti fit figura imaginariȩ actionis sa¬
crificii. in tot figuris ueritatẽ lacere titu¬
bant: maxine cũ dicat᷑. xp̃c semel ĩ molari
inseipso. &cotidie insacram̃to. quasi uerus
incelligidebeat cũ dicit᷑ inseipso. & ñ uerꝰ.
sed imaginarius insaeram̃to. Sed sciendũ
ma. & insacram̃to id ẽ in panis & uini forma: non
quin tam uere hic ĩmolet᷑ in seipso quantũ ad
substantiã sicut ibi. sed ut notet hic & ibi di¬
uersam eiusde substantiȩ formam.
dnĩ uarie loquunt᷑. s ñ contrarie: adeo ut
beatus iheronimꝰ illud dupplicit. augustinꝰ
aut̃ tͥpliciter astruat accipidebere. In quo
ne sibi uel aliis scĩs dissentire uideant᷑: quo¬

Expanded text:
mi enim, qui circumferuntur omni vento doctrinae, mi enim, qui circumferuntur omni vento doctrinae, statim ut audiunt quae ignorant, de fidei veritate dubitant, quos, quantum possumus, Deo annuente, sanare studeamus. Quia enim sacramentum est figura veritatis Christi, et in figura sacramenti fit figura imaginariae actionis sacrificii, in tot figuris veritatem latere titubant, maxime cum dicatur Christus semel immolari in seipso, et quotidie in sacramento, quasi verus intelligi debeat, cum dicitur in seipso, et non verus, sed imaginarius in sacramento. Sed sciendum ma, et in sacramento, id est in panis et vini forma; non quin tam vere hic immoletur in seipso quantum ad substantiam, sicut ibi, sed ut notet hic et ibi diversam ejusdem substantiae formam. Domini varie loquuntur, sed non contrarie, adeo ut beatus Hieronymus illud dupliciter, Augustinus autem tripliciter astruat accipi debere. In quo ne sibi vel aliis sanctis dissentire videantur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
aqua scificetur ꝓppło.& utrumque unus sanguis
fiat. quid nisi capitis s menbroꝵ in compassione
omorte unitatem significat: Unde augustinus
cũ cotidianũ uoluit ẽẽ ȩccłe sacͥficiũ: quȩ cum
capitis ipsius corpus sit. seipsã ꝑ ipsum discit of
ferre. Non enĩ potest corpus crucifim ẽẽ: qͥ cruci
logoꝵ quarto. Qui passionis dñicȩ misteria
celebranꝰ. debemꝰ unitari quod aginꝰ. Tunc
ergo uera ꝓ nob̾ d̾o hostiaerit: cũ nosipsos hosti¬
am fecerit. Itẽ ambr in libro de sacramentis.
Quia crucis ipsius signatus es forma. ab ip¬
sius passione accepisti signaculũ acq simi¬
litudinẽ. ut ad ipsius formã resurgas.:
ipsius uiuas figura. qui peccato crucifuus
est ado uiuit. Quia gͥ beneficiis & exẽplis.
tã eximiũ tamiq utile nob̾ est corporis xp̃i
sacramentũ: uideamus ne nob̾ tantam
grãm aliqͥs error supplantet. sed pocius ip¬
sa fidei ueritas sicut cercos ad ea quȩ eribet.
sic fortes constituat ad ea quȩ monet. Infir¬

Expanded text:
aqua sacrificetur pro populo, et utrumque unus sanguis fiat, quid nisi capitis et membrorum inde compassione et morte unitatem significat? Unde Augustinus tum quotidianum voluit Ecclesiae esse sacrificium, quae cum capitis ipsius sit corpus, seipsam per ipsum discit oferre. » Non enim potest corpus crucifixi esse, qui cruclibro IV : « Qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerimus. » Item Ambrosius in libro De sacramentis: « Quia crucis ipsius signatus es forma, ab ipsius passione accepisti signaculum atque similitudinem, ut ad ipsius formam resurgas, ipsius vivas figura, qui peccato crucifixus est et Deo vivit. » Quia igitur beneficiis et exemplis tam eximium, tamque utile nobis est corporis Christi sacramentum, videamus ne nobis tantam gratiam aliquis error supplantet, sed potius ipsa fidei veritas, sicut certos ad ea quae exhibet, sic fortes constituat ad ea quae monet. Infir
Abbreviated transcription (Latin):
Quia itaq indm simul eẽ ñ poteramus crude¬
les & deuoti: incruentũ ẽẽ opportebat quod
ꝓpitiationẽ suã exequi omĩb dignaret᷑. In
quo enĩ meliores essemus his qui eũ crucifixe¬
runt. nisi pietate & deuotione differremus
ab eis qui eũ ꝑdere p̾sumpserunt: Unde
tas ait. Caro mea uere ẽ cibus: ꝓ sangͥs m̃s
uere ẽ potus. Alioqͥnqͦmͦ magnũ erit. pauiᷤ
quẽ ego dabo caro mea ꝓ mundiuita. nisi
rio. uere carnẽ suã &sanguinẽ consecratione
spc̃ seĩ potentialit̾ creari. & cotidie ꝓ mun¬
di uita mistice ĩmolari: ut sicut de uirgine
ꝑ sp̃m̃ uera caro sine coitu creat᷑. ita ꝑeun¬
dem ex substantia panis & uini mistiee idem
corpus xp̃i consecrat᷑. Iterat᷑ aut̃ cotidie hȩc obla¬
tiolicet xp̃c semel passus sit: qr cotidie peccamꝰ
peccatis. sine quib mortalis infirmitas uiuere
non potest. Et iło qr cotidie labimͣ: cocidie xp̃c

Expanded text:
Quia itaque in Deum simul esse non poteramus crudeQuia itaque in Deum simul esse non poteramus crudeles et devoti, incruentum esse congruebat, quod propitiationem suam exsequi omnibus dignaretur. In quo enim meliores essemus his qui eum crucifixerunt, nisi pietate et devotione differremus ab eis, qui eum perdere praesumpserunt? Unde tas ait: Caro mea vere est cibus et sanguis meus vere est potus. Alioquin quomodo magnum erit, panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita , nisi rio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari di vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per Spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini, mystice idem corpus Christi consecretur. Iteratur autem quotidie haec oblatio, licet Christus semel passus sit, quia quotidie peccamus, saltem peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest. Et ideo quia quotid
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatib uideamꝰ: tã de xͥ hic oibi essenti¬
ali ueritate. quã de nr̃ȩ salutis hic & ibi uera&¬
equa utilitate. Augustinꝰ in libro sententiarũ
cotidie ĩmolat᷑ insacram̃to. Quod ita intelli¬
gendũ ẽ: qr inmanifestatione sui corporis. in
distinctione menbroꝵ suoꝵ omĩum uerusds
&uerus homo. semel tantũ incruce pependit.
offerens patͥ seipsũ hostiã uiuã. passibilem.
mortalẽ. uiuoꝵ ac mortuoꝵ redẽptionis ef¬
ficatẽ. eoꝵ scilicet quos altitudo diuini consi¬
lii redimendos iudicauit. p̾sciuit. p̾destina¬
uit. modis atq tẽporib quib id fieri congru
& indistinctis menbris humanitatis suȩ semel
passum incruce: qui ñ manifeste sed inuisibili¬
ter ẽ insacramento cotidie. ñ passus. s quasi
pati rep̾sentatus. Uera enĩ passione xp̃m ite¬
rũ imolari nullatenus congruebat: tũ qr
impossibile erat ĩmortalem occidi tũ quia

Expanded text:
auctoritatibus videamus, tam de Christi hic et ibi essentiauctoritatibus videamus, tam de Christi hic et ibi essentiali veritate, quam de nostrae salutis hic et ibi vera et aequa utilitate. Augustinus, in libro Sententiarum quotidie immolatur in sacramento. Quod ita intelligendum est, quia in manifestatione sui corporis in distinctionem membrorum suorum omnium verus Deus et verus homo semel tantum in cruce pependit, offerens Patri seipsum hostiam vivam, passibilem, mortalem, vivorum atque mortuoficacem: eorum videlicet, quos altitudo divini consilii redimendos judicavit, praescivit, praedestinavit, modis atque temporibus quibus id fieri congrueet in distinctis membris humanitatis suae, semel passum in cruce: qui non manifeste, sed invisibiliter est in sacramento quotidie, non passus, sed quasi pati repraesentatus. Vera enim passione Christum iterum immolari nullatenus congruebat, tum quia impossibile erat immortalem occidi, tum quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ passionis inuitet & accendat. cont᷑ hostẽ
nos roboret s muniat. S auitii purgans o uir¬
tutib condecorans. uite eternȩ nos idoneos &
dignos exhibeat. Licet enĩ eiꝰ oblatio incruce
da & inundanda humanã fragilitatẽ que co¬
tidie cẽptat̃ s labit uel criminalib uel saltẽ
uenialib peccatis. sine qͥb hȩc uita ducinon
pocest. Nonenĩ hac singulari uictima tantũ
corporis xp̃i uiderit aduersarius hospicium
nrm̃ occupatũ celestis fulgore p̾sentiȩ. intel¬
ligeus locũ tẽptamentis suis int̾cludi ꝑ xp̃m.
fugiet ac recedet. Sciendũ gͥ qr licet oblatio xͥ
semel incruce sit uera. cotidiana aut̃ in alta¬
ri sit fig̾ata: ꝓrsus tam̃ eade hic & ibi nr̃ȩ salu¬
tis ẽ grã. Hic & ibi uera. sufficiens & sẽꝑ necessa¬
ria: qr hic & ibi id̾e uerꝰ ꝓp̃c potens ẽ ad omĩa.
Quod quã euident̃ scĩ attestent᷑. subiectis eorum

Expanded text:
ipsius passionis invitet et accendat contra hostem ipsius passionis invitet et accendat contra hostem nos roboret et muniat, et a vitiis purgans et virtutibus condecorans, vitae aeternae nos idoneos ac dignos exhibeat. Licet enim ejus oblatio in cruce dam et mundandam humanam fragilitatem, quae quotidie tentatur et labitur, vel criminalibus, vel saltem venialibus peccatis, sine quibus haec vita duci non potest. Non enim hac singulari victima tantummcorporis Christi viderit adversarius hospitium nostrum occupatum coelestis fulgore praesentiae, intelligens locum tentamentis suis intercludi per Christum, fugiet ac recedet. Sciendum igitur quia, licet oblatio Christi semel in cruce sit vera, quotidiana autem in altari sit figurata; prorsus tamen eadem hic et ibi nostrae salutis est gratia, hic et ibi vera, sufficiens, et semper necessaria, quia hic et ibi idem verus Christus potens est ad omnia. Quod quam evidenter sancti attestentur, subjectis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
id ipsũ.Notandũ gͦ quia cotidianũ urĩnsacͥ¬
ficiun ide ipsũ dicit cũeo quo xp̃c semel obla¬
tus ẽ incruce. quantũ ad eande uerã hic & ibi
corporis xͥ substantiã: quod uero urm coci¬
dianũ illiꝰ semel oblati dicit ẽẽ eremplũ. idẽ.
figurã uel formã. nondic ut hic uel ibi essenti¬
aliter aliũ xp̃m constituat. sed ut eunde in
cruce semel inaltari cotidie. alio mͦ ĩmolari
s offerri ostendat: ibi inueritate passionis qͣ
ꝓnob̾ occisus est. hic infigura & imitatiõe
passionis ipsiꝰ. qua xp̃e non icerũ uere patit᷑.
sed ipsiꝰ uere inemoria passionis cotidie nobis
iterat᷑. Quod s ipse ambrosiꝰ notans subiecit.
Quod nos facimꝰ in cõmemorationẽ fit eiꝰ quod
factũẽ. Hoc enĩ facite inquit inmeam cõme¬
morationẽ. Non aliud sacͥficiũ s ipsũ semper
offerimꝰ : magis aut̃ sacͥficii recordationẽ oꝑa
rã xp̃i passionẽ & mortẽ quada sua similitudine
significando rep̾sentat. nos adimitationem

Expanded text:
psum. » Notandum ergo quia quotidianum nostrum sacrificium idem ipsum dicit cum eo, quo Christus semel oblatus est in cruce, quantum ad eamdem veram hic et ibi corporis Christi substantiam: quod vero nostrum quotidianum illius semel oblati dicit esse exemplum, id est figuram vel formam; non dicit ut hic vel ibi essentialiter alium Christum constituat, sed ut eumdem in cruce semel, in altari quotidie alio modo immolari et offerri ostendat; ibi in veritate passionis qua pro nobis occisus est, hic in figura et imitatione passionis ipsius, qua Christus non iterum vere patitur, sed ipsius vere memoriae passionis quotidie nobis iteratur. Quod et ipse Ambrosius notans subjecit: « Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est. Hoc enim, facite, inquit, in meam commemorationem. Non aliud sacrificium, sed ipsum semper offerimus magis autem sacrificii recordationem operram Christi passionem et mortem quadam sua similitudine figurando repraesentat, nos ad imitationem
Abbreviated transcription (Latin):
quando etiã non solũ ore corporis. sed eciã ore
cordis haurit᷑. In ut᷑q enĩ poste agnis angui
est positus: quando sacram̃tum passionisilli
cũ ore ad redemptionẽ sumit᷑. ad unitatio¬
nem quoq intenta mente cogitat᷑.
prior & dignior sit quã corporalis. quia ill
tantũ bonis. hȩc autem cõmunis ẽ bonis
& malis: cũ utraq tam̃ sit ad salutẽ necs¬
saria. & quancũ ad substanciam dnĩci

Expanded text:
o non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur: in utroque etenim poste agni sanguis est positus, quando sacramentum passionis Christi, cum ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. prior et dignior sit quam corporalis, quia illa tantum bonis, haec autem communis est et bonis et malis, cum utraque tamen sit ad salutem necessaria,