comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cus tode remanserant : abbatẽ senio incuruatũ. sed scĩtate
ereccũ offendunt Extractoq unꝰ gladio quasi amputa¬
turus ceruicẽ eius. resupinus ruit. ac sp̃m exalauit
Reliqui uero hȩcuidentes : timore ꝑterria fugerunt̾:
Qd cũ regrinuntiatũ fuisset. cũ testificatione p̃cepit: omĩa
quȩ ablata fuerant monasterio restaurari. de oͦ da aR
unũ episcopoꝵ suoꝵ. dixitq secretius adeũ Quã obrẽ d̾¬
uos ut isti quise xp̃ianos dicunt. ñ ostenditis signa
ĩ popłos scđm fidẽ ur̃am : dicit ei ep̃s. Sepius ego cecis
lumen reddidi : & surdis audicũ: nunc autẽ possũ hec¬
facere que dicis Et uocatũ ad se unũ dehereticis clan¬
culo dit adeũ. Accipe qua draginca aurtos aediu:¬
lioculis reside in loco unde nobest transitus. a p̃tere¬
unte mȩcũ rege. exclama inuir tute. ut ꝑditũ. Iumen
meacibi credulitite resticuã Cumq hic accepta pe¬

Expanded text:
custode remanserant, abbatem senio incurvatum, sed sanctitate custode remanserant, abbatem senio incurvatum, sed sanctitate erectum offendunt. Extractoque unus gladio, quasi amputaturus cervicem ejus, resupinus ruit, ac spiritum exhalavit. Reliqui vero haec videntes timore perterriti fugerunt. Quod cum regi nuntiatum fuisset, cum testificatione praecepit omnia quae ablata fuerant monasterio restaurari. CAPUT XIII. unum episcoporum suorum; dixitque secretius ad eum: Quamobrem vos, ut isti qui se Christianos dicunt, non ostenditis signa in populos secundum fidem vestram? Dicit ei episcopus: Saepius ego caecis lumen reddidi, et surdis auditum, nunc autem haec possum facere quae dicis. Et vocato ad se uno de haereticis, clanculo ait ad eum: Accipe quadraginta aureos, et clausis oculis reside in loco unde nobis est transitus; et praetereunte me cum rege, 904 exclama in virtute ut perditum lumen mea tibi credulitate restituam. Cumque hic accepta pe
Abbreviated transcription (Latin):
ait Et scis prbr quis ẽ. quite reddidit sanitati : ĩgnoro aic
Cui ille: Sc̃s martinus turonic̃ȩ urbis antistes: ipse te iuirtute
sua sanitati restituit.: Tu uero in loco quoscm̃ stare uidisti:
oratoriũ sine mora edifica: Crit enĩ populis salubre : si quȩ
loquor expleueris: Hec moratus presbit̃ : oratoriũ in eodẽ
si tu construxit: In quo nuncnuꝑ multi paralitici gressũ.:
ceciq uisũ recipere meruerunt. ItF do eooGA
nhis panus aut̃ nuꝑ factũ cognoui Cũ leuifldus rex con¬
tra filiũ suũ ambularet. ⁊itq exercitus eiꝰ ut assolet grauit̃
loca scã concuteret. monasteriũ seĩ martini erat int̾ saqd̾n
thũ atq carthaginẽ spartariã:. Audientes aut̃ monach
qđ hic exercitus ad locũ illĩe deberet accedere : fugam
ineunt: Et se relicto abbate sene ininsula maris abscondun.
Aduenientib aut̃ gothis a diripien resmonasteriiquȩ sine

Expanded text:
ait Et scis presbyter quis est qui te reddidit sanitati? Ignoro, ait. ait Et scis presbyter quis est qui te reddidit sanitati? Ignoro, ait. Cui ille: Sanctus Martinus Turonicae urbis antistes, ipse te virtute sua sanitati restituit. Tu vero, in loco in quo Sanctum stare vidisti, oratorium sine mora aedifica; erit enim populis salubre, si quae loquor expleveris. Nec 903 moratus presbyter, oratorium in eodem situ construxit; in quo nunc nuper multi paralytici gressum, caecique visum recipere meruerunt CAHispaniis autem nuper factum cognovi . Cum Leuvieldus rex contra filium suum ambularet, atque exercitus ejus, ut assolet, graviter loca sancta concuteret, monasterium erat santhum atque Carthaginem Spartariam. Audientes autem monachi, quod hic exercitus ad locum illum deberet accedere, fugam ineunt, et se, relicto abbate sene, in insulam maris abscondunt. Advenientibus autem Gothis ac diripientibus res monasterii, quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
a sine reseraret diceres quid uidisci spectabilea: ut
non incederes : quidamabile. ut ostiũ cellulȩ cor¬
templares: Quid formidabile. ut ascensorẽ
orare conpelleres Nempe alciort uoce clamarłs quia
claritatem martini cernens. mouere nones asul.
Nsicuus occur sũ debitũ ꝓponeret dñs Hł de¬
gressu debilis. Cumq. ꝑ uiã ꝑgeret quȩ addĩ &ccłam
duci᷑ obuiũ habuit senẽ cum ꝑuero.
Erat aut̃ uterq dericus. Datũ sibiiNuicem saluta¬
tionis occursũ : dixit senex ad pƀrm Uis sanus fieri:
Cui ille Et quidhumanũ genus amplius car fit cupit
habere. nisi ut sospes uiuãt in corpore: et set iex facto
.beate crucis signaculo suꝑ poplite̾: dixic prbo: binomine
dnĩ nr̃i ihu xp̃i: extende pedem diũ: Quẽd prerbit᷑ sine
mora extendens. sanut ad sẽ raduait̃s & gracias agens: iter
quo ꝑgebat agere cep̾id Ubeatũq eũ puer qui cũ sene orat:

Expanded text:
asinae, reseraret, diceres quid 901 vidisti spectabile, ut asinae, reseraret, diceres quid 901 vidisti spectabile, ut non incederes; quid amabile, ut ostium cellulae contemplareris; quid formidabile, ut ascensorem orare compelleres. Nempe altiore voce clamares quia claritatem Martini cernens movere non es ausus, nisi tuus occursum debitum praeponeret dominus. gressu debilis. Cumque per viam pergeret, quae ad Dei eclesiam ducit, obvium habuit senem cum puero. Erat autem uterque clericus. Datum sibi invicem salutationis occursum, dixit senex ad presbiterum: 'Vis sanus fieri? Cui ille: 'Et quid humanum genus amplius concupiscit habere, nisi ut sospes vivat in corpore?' Et senex, facto beatae crucis signaculo super poplitem , dixit presbitei Jesu Christi, extende pedem tuum. Quem presbyter sine mora extendens, sanum ad se reduxit: et gratias agens, iter quo pergebat agere coepit. Vocatoque eo, puer qui cum sene erat,
Abbreviated transcription (Latin):
pulsu uentiruens: uiã publicã inpediebat  Quod iter :¬
signoerucis erẽcit eã: que usq nunc stare iurta uiam
na capiebant: Uidimus enim nos hanc arborẽ erecct̃:¬
ꝯpido oratoriũ erat ꝓpinquĩi. ficũ inualla martiniacen¬
sts in quo celebre fercbatur sȩpius orasse martinũ De¬
niq guntharꝰ abba. dũ gregimonasteriali p̃eet : siruiã
quae haud ꝓcul ab oratorio incedicur. casu contingente
te reret: oratione facte transibat Post assũptum
uero episcopatũ aggerẽ ipsũ p̾teriens : uenit ante
oratoriũ sed distulit ad orationẽ in loco descendere:
lico equus conuersũ caput adoratoriũ : IN media
restat uia Dehinc uerberatur e alcibus.
loris agitur. urguetur stimulis :: Sed tt̃quã aeneus
non mouetur Tunc sacerdos sensit se uirtute diuitra
teneri: & descendens facta oratione. equo ascetiso
p̃terut Uelĩ o sonipes sicibi os añs uti quondã fecit

Expanded text:
pulsu venti ruens, viam publicam inpedibat. Quod iter pulsu venti ruens, viam publicam inpedibat. Quod iter signo crucis, erexit eam. Quae usque nunc stare iuxta viam na capiebant. Vidimus etiam nos hanc arborem erectpido oratorium erat propinquum, situm in villa Martiniacensi, in quo celebre ferebatur saepius orasse Martinum. Denique Guntharius abbas dum gregi monasteriali praeesset, si viam quae haud procul ab oratorio inceditur casu conferente tereret, oratione facta transibat. Post assumptum vero episcopatum, aggerem ipsum praeteriens, venit ante oratorium, sed distulit ad orationem in loco descendere: illico equus conversum habens caput ad oratorium, in media restat via. Dehinc verberatur calcibus, loris agitur, urgetur stimulis: sed tanquam aeneus non movetur. Tunc sacerdos sensit se virtute divina teneri; et descendens, facta oratione, equite ascenso praeteriit. Velim, o sonipes, si tibi os Dominus, uti quondam fecit
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃ dep̃cabantur : ut adurbẽ accederet dicenͣs Audi¬
uimus famẽ scĩtatis tuȩ. multi enĩ sunt infirmi : quos te
oporteat uisitare Cumq obtinere ñpossent : inpositis
manib fuꝑ infirmos qui aduenerant sanitati resticuit :& ad uci
arthonensẽ regressusest Decat tunc in hoc loco can¬
cellus : in quo sc̃s dicit̾ stetisse : Post haec accedens ad tu¬
mulũ uirginisait Gaude nunc uita lina soror beatissi¬
ma : pꝰtriduũ enĩ maiestati dominicȩ p̃sentaberis &
discessit abeo loco. Post hȩc multis ꝑuisũ uirgo ostensa ÷.
& beneficia potita p̃buit : et diẽ obitus sui in quo cõ memo¬
ratio eiꝰ celebraretur ȩdixit. Quod ñ alit̃ sentiendum est.
rusi quia beati antistitis obtentu. dominice inciestatis p̃¬
sentiã meruisset: ut hec deinceps ageret: De sc̃o MaRTI¬
uit & innobilia qinse pago urbis curonicȩ arbor que ab ino¬

Expanded text:
pliciter deprecabantur, ut ad urbem accederet, dicentes: Audipliciter deprecabantur, ut ad urbem accederet, dicentes: Audivimus famam sanctitatis tuae, multi sunt enim infirmi quos te oporteat visitare. Cumque obtinere non possent, impositis manibus super infirmos qui advenerant, sanitati restituit, et ad vicum Arthonensem regressus est. Exstat nunc in hoc loco cancellus, in quo Sanctus dicitur stetisse. Post haec accedens ad tumulum Virginis, ait: Gaude nunc, Vitalina soror beatissima; post triduum enim majestati dominicae praesentaberis. Et discessit ab eo loco. Posthaec multis per visum Virgo ostensa est, et beneficia petita praebuit, et diem obitus sui in quo commemoratio ejus celebraretur edixit. Quod non aliter sentiendum est, nisi quia beati Antistitis obtentu, dominicae majestatis praesentiam meruisset, ut haec deinceps ageret. Quodam autt in Nobiliacense pago urbis Turonicae arbor, quae ab in
Abbreviated transcription (Latin):
putaui: łgressus autẽ uirdĩ ab arctonensẽ uici: ad urbẽ
aruernã gressũ direxit. Audientes aut̃ senatores urbis
qui cunc in loco illo nobilitatis romanȩ stemate refulge¬
bant. qđ scilicet uir sc̃s ap̃ꝓpinquaret urbi: egressi sunt
moccursũ euis cũ equitib & carrucis. cũ currib atq rhedii
Atille a scłto inpositus. suꝑ stracũ uilissimũ residens : cũ ad¬
uenisset incacumine montis belenatensis de quo uicirigo¬
megensis positio cõtemplatur: uidit hoscũhis pompis ad
se accedere Dixitq Qud sibi uolunt hi qui nob cũ hoc
apparaci apꝓpinquant : Respond unꝰ quiprior accesse¬
rat : quia senatnes aruerni ueniunt in occursum tui:
Cui ille. Ñest meũ inquit : ut cũ hac iactantia ingrediar
urbẽ eorũ. Ec confestim retorto retrorsũ aselli freno: iua
qua uenerat. regredi cȩpit Acilli consequentes eũ sup¬

Expanded text:
putavi. Egressus autem vir Dei ab Arthonensi vico, ad urbem putavi. Egressus autem vir Dei ab Arthonensi vico, ad urbem Arvernam gressum direxit. Audientes autem senatores urbis, qui tunc in loco illo nobilitatis Romanae stemmate refulgebant, quod scilicet vir sanctus appropinquaret urbi, egressi sunt in occursum ejus cum equitibus et carrucis, cum curribus atque rhedis: at ille asello impositus, super stratum vilissimum residens, cum advenisset in cacumen montis Belenatensis, de quo vici Ricomagensis positio contemplatur, vidit hos cum his pompis ad se accedere, dixitque: Quid sibi volunt hi, qui nobis cum hoc apparatu appropinquant? Respondit unus qui prior accesserat, quia senatores Arverni veniunt in occursum tui Cui ille: Non est meum, inquit, ut cum hac jactantia ingrediar in urbem eorum. Et confestim, retorto retrorsum aselli freno, viam qua venerat regredi coepit. At illi consequentes, eum sup
Abbreviated transcription (Latin):
dicto etiã capitello ait Benedic inquit mͥ uirdĩ
iterũ oratione : discessit: Admirabant᷑ aut̃ qui aderaN
eo cepr: et dicebant. eũ habitare tunc inmar curo:
qui quondã lazarũ uocauit exmonum̃to: De sca¬
IAILE HUIC FACTOADUO ARTHOTIAM UI¬
aruernensem uicũ : referre sepius senes uiros au¬
diui Uitalina q̃dã religiosa in hoclo co quiescit:
Adcuius beatus martinꝰ tumulũ ueniens: dedit salu
tationẽ Et illa. ut sibi dignaret᷑ benedicere flagi¬
tauit: Post quã autẽ expleuer̃ orationẽ: conuersus
uirbeatus : Dicait sc̃issima uirgo : suã dñi p̃sentiam
meriusti Quȩ ait Restitit michi una causa : quȩ fa¬
cilis in scło uidebatur Sexta enĩ feria que redẽptorẽ
mundi passũ nouimꝰ : aquis ablui caput Recedens
aut̃ beatus confessor atumulo uirginis: ait suis Uenob̾
qui in hoc mundo uersamur. sihec uirgo xp̃o sacrata
hinc offendiculũ meruit. qd sex taferia abluit caput.

Expanded text:
dicto etiam capitello, ait: 'Benedic', inquid, 'mihi, iterum oratione, discessit. Admirabantur autem qui aderant eo tempore et dicebant, eum habitare tunc in Martinum, qui quondam Lazarum vocavit ex monumento. 5. Simile huic facto apud Arthonam Arvernensim vicum referre saepius senes viros audivi. Vitalina quaedam religiosa in hoc loco quiescit, ad cuius beatus Martinus, tumulum ventationem. Et illa ut sibi dignaretur benedicere flagitavit. Postquam autem expleverunt orationem, conversus vir beatus: Dic, ait, sanctissima virgo, si jam Domini praesentiam meruisti? Quae ait: Restitit mihi una causa, quae facilis in saeculo videbatur. Sexta enim feria, qua Redemptorem mundi passum novimus, aquis ablui caput. Recedens autem beatus Confessor a tumulo Virginis, ait suis: Vae nobis qui in hoc mundo versamur! si haec virgo Christo sacrata hinc offendiculum meruit, quod sexta feria abluit caput,
Abbreviated transcription (Latin):
putarss ñflãmã. sed uellera lanȩ detrabe pendere
uientib aqua suꝑ posita restrinxit incendiũ:. Quo fa¬
cile omnesdomus cunctis dormientib exuripotuisset .
siurtus beati defuisset. De SC̃OGATIANo

Expanded text:
putares non flammam, sed vellera lanae de trabe pendere: putares non flammam, sed vellera lanae de trabe pendere: vientibus, aqua superposita, restinxit incendium, 897 quo facile omnis domus cunctis dormientibus exuri potuisset, si virtus Beati defuisset. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et omĩa quȩ sub ditione basilicȩ eiꝰ habentur : Tapia
ꝓtectione conseruat. ne ex inde quicquã auferatur
ab aliquo Nam uideas int̾ hostes iniquos. greges peccoꝵ
ium̃torumq et ouiũ : Necpenitus aquoquã at angueum
uox sonuerit confessoris Sunt heccusebu Huiꝰ sc̃ĩ reli
quias : mater mea inoratorio domꝰ suae loeauit Fac¬
tũ est autẽ quadã die phiemẽ dũ collocutione hilari
ꝓlonginquicate. Noctis diutius ante focũ qđ multa
lignorũ strue cõpositũ fuerat resideret.  familia
iã dormitante surrexit. et seloctulo haud ꝓ eul ab ipso
igne locauit Dor mientib. aut̃ cuncas : scinaillȩ flã¬
marũ ad crabes usq conscendunt Dequib app̃¬
hensa unc earũ. ualide cȩpit flã mas spargere. sed
eredo uirtuct sc̃ĩ illius cuĩ reliquiȩ ꝓpinquȩ erant.
flamma contra nacurã de sursũ incuruata retorquet᷑ i

Expanded text:
Sed et omnia, quae sub ditione basilicae eius habentur ita pia Sed et omnia, quae sub ditione basilicae eius habentur ita pia protectione conservat, ne exinde quicquam auferatur ab aliquo. Nam videas inter hostes iniquos greges pecorum iumentorumque et ovium nec penitus a quoquam adtingi, cum vox sonuerit: 'Confquias mater mea in oratorio domus suae locavit. Factum est autem quadam die per hiemem dum collocutione hilari pro longinquitate noctis diutius ante focum, qui multa lignorum strue compositus fuerat, resideret, familia jam dormitante, surrexit, et se lectulo haud procul ab ipso igne locavit. Dormientibus autem cunctis, scintillae flammarum ad trabes usque conscendunt, de quibus apprehensa una earum, valide coepit flammas spargere: sed credo virtute Sancti illius, cujus reliquiae propinquae erant, flamma contra naturam desursum incurvata retorquetur.
Abbreviated transcription (Latin):
lacũ. omnia quȩ ibid ꝓicere erant soliti. ad sc̃am basilicã
conferebant : & sic aberrore ꝙͥ uicti fuerant relaxatuiiNT.
Sedet tempestas de inceps alo co illo ꝓhibicte:: nec ultra sollẽ¬
in hac sollẽnitatȩ quȩ dĩ erat nocuit. ꝓpost quã beati
confessoris ibidẽ sunt reliquiȩ collocate. Ds EUSIBIO¬
USIBIUS UERO UIRCILIENSIS EP̃S MAGNŨ CP̃O¬
huic hilario ad uitoriũ contra hereses fuit : quiui¬
uere sepꝰ cumulos p̃sentibus uir tutib manifestat:
N ã indie natalis sui cũ multi infirmi saluentur. inergu¬
mini tam̃ rota tuualido ꝑtotã eccłam debachantes. de
nimio cõfitentes torqueri cruciatu. eleuati inaera.:
lichos qui ad officiũ luminis suecendunt᷑. manu uerbe¬
rantes effrangunt De quo ꝑfusi liquore: ilico disceden¬
te demone ꝑsone purgantur Scitq cunc popłs. tot
infirmos ẽẽ mundatos: quot uiderit lichnos effractos

Expanded text:
lacum, omnia quae ibidem projicere erant soliti, ad sanctam basilicam lacum, omnia quae ibidem projicere erant soliti, ad sanctam basilicam proferebant; et sic ab errore quo vincti fuerant relaxati sunt. Sed et tempestas deinceps a loco illo prohibita est; nec ultra in hac solemnitate, quae Dei erat, nocuit, postquam beati Confessoris ibidem sunt reliquiae collocatae. CAPUT Iius vero Vercellensis episcopus magnum huic Helario adiutorium contra hereses fuit, qui vivere se post tumulos praesentibus virtutibus manifestat Nam in die natalis sui cum multi infirmi salventur, inergumini tamen rotatu valido per totam eclesiam debachantes et nimio confitentes torqueri cruciatu, elevati in aera, lignos, qui ad officium luminis succenduntur, mann verberantes effrangunt. De quo perfusi liquore, ilico, discedente daemone, personae purgantur, scitque tunc populus, tot infirmos esse mundatos, quot videret lignos effractos.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicfiebat ꝑsingulos annos: et inuoluebatur insipiers
popłs inerrore Post multa uero tempora. quidã sacer¬
dos exurbe ipsa episcopatu a sumpto.⁊ accessit ad locũ.
p̃dicauit q turbis. ut absisterent abhis. necȩlesti ira
consumerentur Sed nequaquã eiꝰ p̃dicatio acruda
ruscicittite recipiebatur : Tunc inspirante diuinitate.
Sacerdos dĩbasilicã in honore beati hilaru picattuenss
eminꝰ ab ora stagni aedificauit: inqua reliquias eiꝰ loca¬
uit. dicens popło: Nolite filioli : nolite peccare ante dm̃:
ulla est enĩ religio instagno nolite maculare animas
ur̃as in his ricib. uanis. sed po̾tius cognoscite dm̃ : & amicis
eiꝰ ueneracionẽ in pendite: Adorat aute sẽm hilariũ
di antistitt̃: cuiꝰ hic reliquiȩ sunt conditȩ Ipe enĩ potesł
ꝓuobis apud dñi miscđiam int̾ cessor assiscerȩ : Tunc ho¬
mines conpuncti corde conuersisunt : et relinquentes

Expanded text:
Sic fiebat per singulos annos, et involvebatur insipiens Sic fiebat per singulos annos, et involvebatur insipiens populus in errore. Post multa vero tempora, quidam sacerdos ex urbe ipsa episcopatu assumpto accessit ad locum, praedicavitque turbis ut absisterent ab his, ne coelesti ira consumerentur: sed nequaquam ejus praedicatio a cruda rusticitate recipiebatur. Tunc inspirante Divinitate, sacerdos Dei basilicam in honore beati Hilarii Pictaviensis eminus ab ora stagni aedificavit, in qua reliquias ejus locavit, dicens populo: Nolite, filioli, nolite peccare ante Dominum; nulla est enim religio in stagno. Nolite maculare animas vestras in his ritibus vanis, sed potius cognoscite Deum, et amicis ejus venerationem impendite: adorate autem sanctum Hilarium Dei antistitem, cujus hic reliquiae sunt conditae; ipse enim potest pro vobis apud Dei misericordiam intercessor assistere. Tunc homines compuncti corde, conversi sunt: et relinquentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriã ÷ regressus: impletoq oꝑis bonicursu mi¬
grauit addñm Adeuus beatũ sepulchrũ multȩ quidem
uir tudes ostensȩ narrantur : quas liber uitȩ eiꝰ cõcinet :
Sed cm̃ duo lepsi in eodẽ loco mundati sunt Monsenim
erat ingabalitano territorio. cognom̃to elarũ lacũ
habens magnũ : ad quẽ certo tep̃r multicudo rusti.¬
cori. quasi libamina lacui illi ex hibens. linteamina ꝓ¬
iciebat. ac pannos. quiadusũ uestim̃ti uirilis p̃bentur:
Ñnulli lane uellełst. plurimi &iã formas caseracceraẽ
łpanis. diuersasq species: unus quisq iuxta uires suas
quȩ dinumerare ꝑlongũ puco Ueniebant aut̃ eũ plau̾¬
tris potũ cibũq deferentes: macctiłtes animalia
& ꝑ triduũ aepulantes Quarta aut̃ die cũ discedere
deberent: anticipabat̾ eos tempestas cũtonitruo. & corus¬
catione ualida : et in tantã imb̾ ingens cũ lapidibus uio¬
lentiã descendebat : ut uix se quisq eorũ putaret euade:

Expanded text:
propriam est regressus, impletoque operis boni cursu, migravit ad Dominum . Ad cujus beatum sepulcrum multae quidem virtutes ostensae narrantur, quas liber vitae ejus continet. Sed tamen duo leprosi in eodem loco mundati sunt. Mons enim erat in Gabalitano territorio, cognomento Helanus, lacum habens magnum: ad quem certo tempore multitudo rusticorum, quasi libamina lacui illi exhibens, linteamina projiciebat, ac pannos qui ad usum vestimenti virilis praebentur; nonnulli lanae vellera; plurimi etiam formas casei ac cerae, vel panis, diversasque species, unusquisque juxta vires suas, quae dinumerare perlongum puto. Veniebant autem cum plaustris potum cibumque deferentes, mactantes animalia, et per triduum epulantes. Quarta 895 autem die, cum discedere deberent, anticipabat eos tempestas cum tonitruo et coruscatione valida; et in tantum imber ingens cum lapidum violentia descendebat, ut vix se quisquam eorum putaret evadere.
Abbreviated transcription (Latin):
Et addiem obitus ꝑdiuersos gr̃arũ sp̃icadiũ
gradꝰ plena ꝑfectiont. consũmadione sueniret.
Quo abluto & suꝑ feretrd̃ posito : mouere ñ queuns
offitia famularit᷑ũ: Tunc instupore mencus defixi.
audiunt aquodam sene uirum dominam coniurasse.¬
ut cos inus sepule bri amplitudo susciperet. Sermone
uero ꝑcurso. confestĩ sustollitur feretrũ : Ad latumq
ꝓpe sepulchrͦu : resumit iacerdos sp̃m. adloquitur
Sociã dicens Recordare dulcissima coniux quȩ nob̾
fuerat dep̾ccita : nunc suscipe expecittũ diu fr̃em :¬
et coniungere ar̾tubus inpollutis. quos ñluxuria polluit:
edcastas uera mandeuit. Haeceo dicente : mirũ in mo¬
dũ cõmodũ sepulchrũ. uno in loco ossauirginis con¬
globantur Beatus uero sacerdos receptus in pacis som¬
no: huiꝰ sepulchri cectus ẽ. optorio Huiȩ cassianꝰ cui supͣ
meminimus successic post hunc: egemonius cathedrã

Expanded text:
et ad diem obitus per diversos gratiarum spiritalium et ad diem obitus per diversos gratiarum spiritalium gradus plena perfectione consummatione veniret. Quo abluto et super feretro posito, movere non queunt officia famulantum. Tunc in stupore mentis defixi, audiunt a quodam sene, virum domina coniurassut eos uni sepulchri amplitudo susciperet; sermone vero percurso, confestim sustollitur feretrum, adlatumque prope sepulchrum, resumit sacerdos spiritum; adloquitur sociam, dicens: 'Recordare, dulcissima coniux, quae nobis fueras deprecata. Nunc suscipe expectatum diu fratrem et coniungere artubus inpollutis, quos non luxoria polluit, sed castitas vera mundavit'. Haec eo dicente, mirum in modum commotum sepulchrum, uno in loco ossa virginis conglobantur; beatus vero sacerdos receptus in pacis somno, huius sepulchri tectus est operturio. Huic Cassianus, cui supra meminimus, successit. Post hunc Egemonius cathedram
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus descõ riticio quia prior obut. sermo habendus:
Fuit enĩ nobilissimis parentib. et litterarũ acumine
clarus: & uitrans acta adolescentia uxorẽ simili moꝵ
honesttite p̃claram sorticus est : Cumqua spiritedis
dilectionis connibentia. non luxuria
Concurrunt elemosinȩ : uigilie celebarantur. et opus
dĩ ꝑeos incesscibilit̾ exercetur Igitcur longa pos ⁊
temporet mulier declinians capud
adlectulũ:
beati uiri auribus extrema ꝑfert ũba
dicens.
Dep̃cor te pussime fr̃ ut postꝰ decessum
meũ
ꝑcurso a eui tempore. in illo qͦego collocor sepulchro¬
ponaris. Ut quos unius castictitis dilectio uno conser¬
uauit inthro. uuus retineat sepulchri
coisortid̾ Haec effatti lacrimans. sp̃m emisit
adedos At riticius episcopatũ agustidunensis urbis
popło eligente sortit᷑ Quicalẽ sẽ p̃buit in reli¬
gione : ut morũ bonitas pontificatꝰ gr̃ae aquaretur. ⁊¬

Expanded text:
prius de sancto Riticio, quia prior obiit, sermo habendus est. prius de sancto Riticio, quia prior obiit, sermo habendus est. Fuit autem nobilissimis parentibus et litterarum acumine clarus , qui, transacta adolescentia, uxorem simili morum honestate praeclaram sortitus est cum qua spiritalis dilectionis conhibentia, non luxuria copulatur. Concurrunt eleemosynae, vigiliae celebrantur, et opus Dei per eos incessabiliter exercetur. Igitur longa post tempora mulier declinans caput ad lectulum, beati viri auribus extrema profert verba, dicens: Deprecor, piissime frater, ut post discessum meum, percurso aevi tempore, in illo qponaris, ut quos unius castitatis dilectio uno conservavit in thoro unius reteneat sepulchri consortio. Haec effata, lacrimans spiritum emisit ad caelos. At Riticius episcopatum Agustidunensis urbis, populo elegente, sortitur. Qui talem se praebuit in religione, ut morum bonitas pontificatus gratiae aequaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ huic coniungitur cimiterio psallentiũ sonum:
Admirantesq dulcedinẽ moduli. ap ꝓpinquant ad
ostiũ templi : autumantes aquib da feligiosis uigili¬
as celebrari. Ingredientes aut̃ et orationi diutissime
incũbentes consurg : ꝓLentu chor̃ conspicuiñ.
nuchilq lucere ꝑtemplũ nisipropͥa claritate cuncta
Accedit a deos dicens: Ẽ xecrabilem remfecistis : ut nob̾
archana orationũdõ reddentib adeẽ p̃sumeretis :
Di scedice ergoita somibus ur̃is abseeditt: alioquin: abhoc
mundo migrabitis. Ee quibus uius discedens abut: alcer
uero qui inloco remansit : post multos dies a scło conmi
tis infirmis erasũ qđ penitrans foratũ eo tempr puccibut᷑
Abluunt enĩ ex hoc prsuere aegroti. sed ꝓtinus uirtutis
magnitudinẽ sentiunt Ibi et simplicius ipsius ut auint
urbis ep̃s. est sepulcus : Cui crim̃ adulterii seua popłoꝵ
ed QUIA DEHIS ALIAUID PROLOQUI IUAT

Expanded text:
quae huic coniungitur cimitirio, psallentium sonum. quae huic coniungitur cimitirio, psallentium sonum. Admirantesque dulcedinem modoli, adpropinquant ad ostium templi, autumantes, a quibusdam religiosis vigilias celebrari. Ingredientes autem et orationi diutissime incumbentes, consurgunt, psallentii chorum conspiciunt, nihilque lucere per templum, nisi propria claritate cunctaaccedit ad eos, dicens: Exsecrabilem rem fecistis, ut nobis arcana orationum Deo reddentibus adesse praesumeretis. Discedite ergo, et a domibus nostris abscedite, alioquin ab hoc mundo migrabitis. Ex quibus unus discedens abiit; alter vero qui in loco remansit, post non multos dies a saeculo comtis infirmis erasum, quod pene transforatum eo tempore putabatur . Abluuntur enim ex hoc pulvere aegroti, sed protinus virtutis magnitudinem sentiunt. Ibi et Simplicius ipsius, ut aiunt, urbis episcopus est sepultus, cui crimen adulterii saeva populorum o episcopo. Sed quia de his aliquid proloqui juvat,
Abbreviated transcription (Latin):
sed protinus aut rapiebantur uento : Aut sponte rue¬
bant. Et eredo idcireo ista fieri : donec ueniret
qͥ dig̾nã adificaret fabricã in honorẽ antistitis głosi
Procedente uero temp̃r. adueniens in hac urbẽ
monulfus ep̃s : templũ magnũ in eiꝰ honore constripẽ :¬
onposuit. ornauit que  Inquđ multo studio et ue¬
neratione trans latũ corpus: magnis nunc uirtu¬
LM IT ERIUM IGITUR AEUD ACUSTIOUNIN¬
SiM urbẽ gallica lingua uocittruit: eo qđ ibi
fuerint multorũ hominũ cadauera funerata Inter
qua qđ sint quorũdã fideliũ dignarũq. dõ anmarũ
sepulchra : frequens occulti psaltentii misteriũ docet :¬
tmplerũq multis apparent impso uocũ p̃conio. red¬
dendes aminipotenti dõ gr̃arũ debitã accionẽ Namau¬
diui qđ duo ex incolis locidũ loca sc̃a orandi gr̃a cir¬
eiure disponefent : audiunt inbasilica scĩ stephani

Expanded text:
sed protinus aut rapiebantur vento aut sponte ruesed protinus aut rapiebantur vento aut sponte ruebant. Et credo, idcirco ista fieri, donec veniret, qui dignam aedificaret fabricam in honore antestitis gloriosi. Procedente vero tempore adveniens in hac urbe Monulfus episcopus, templum magnum in eius honore construxit, conposuit ornavitque. In quo multo studio et veneratione translatum corpus magnis nunc virtuimiterium igitur apud Agustidunensim urbem Gallica lingua vocitavit, eo quod ibi fuerint multorum hominum cadavera funerata; inter qua quod sint quorundam fidelium dignarumque Deo animarum sepulchra, frequens occulti psallentii mysterium docet, cum plerumque multis apparent, in ipso vocum praeconio reddentes omnipotenti Deo gratiarum debitam actionem. Nam audivi, quod duo ex incolis loci, dum loca sancta orandi gratia circuire disponerent, audiunt in basilica sancti Stephani,
Abbreviated transcription (Latin):
eptionẽ ad quisitionis inique Ep̃s aut̃ obtinuit ultio
norũ cũ ad irrumpendas ꝓrũperent gallias fuisse
memorat᷑. Iuiet sepults refertur: iuxta ipsũ pontem
aggeris publici circa ciuꝰ sepulchrũ quã uis nix de¬
fluxisset. numquã tam̃ marmor. qđ suꝑ erat positũ
umecctibat. Et cũloca illa nimu frigoris gelu ligentur.
& nixusq intriũ et quataior pedũ crassitudine t̾ram
opiat: tmulũ ullatenus non at tingit Datur enĩ intelligi:
Aquȩ non sunt ꝑniciei sed salutis: Et circa huiꝰ iusti cumu¬
lum nixdecidens. non humoris causa est : sedhonoris Uide¬
asq incircuitu montes niueos cleuari: nectam̃ at̾tingere
terminũ monum̃ti. Et non miramur siterra opiatur
iue : sedmiram᷑ qd attingere ausa ñ est locũ beati
sepulchri Namplerũq deuotio studiumq fidelium
oratoriũ construebant detabulis ligneis leuigatisque :¬

Expanded text:
adeptionem acquisitionis iniquae. Episcopus autem obtinuit ultionadeptionem acquisitionis iniquae. Episcopus autem obtinuit ultionnorum, cum ad irrumpendas prorumperent Gallias, fuisse memoratur ; qui et sepultus refertur juxta ipsum pontem aggeris publici: circa cujus sepulcrum quamvis nix defluxisset, nunquam tamen marmor quod super erat positum humectabat; et cum loca illa nimii frigoris gelu ligentur, et nix usque in trium et quatuor pedum crassitudinem terram operiat, tumulum ullatenus non attingit. Datur enim intelligi vaquae non sunt perniciei, sed saluti; et circa hujus justi tumulum nix decidens, non humoris causa est, sed honoris. Videasque in circuitu montes niveos clevari, nec tamen attingere terminum monumenti; et non miramur si terra operiatur nive, sed admiramur quod attingere ausa non est locum beati sepulcri. Nam plerumque devotio studiumque fidelium oratorium construebant de tabulis ligneis le
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ : stscidit et pocũ ꝓfert aestuans iuge suspiriũ. Cui
etiam si ab arlore febris inc̃dũsitis accideret : aquã tan¬
tum nichil aliud hauriebat. Iuid plura : in hac egro¬
catione integrũ ducit annũ : sed mens praua ñflectit᷑:
Nterea labitur caesaries cuncta cũ barba: Etita omne
capud remansit nudũ. ut putreseũ olĩ sepultũ: Nuꝑ¬
ei eiectũ fuisse postfunera desepulchro Hlis et calib. miser
afflictus malis: sero recogitat dicens Peccaui eo qđ ex¬
poli auerĩ eccłam dĩ atq ep̃o sc̃o intulerim in iuriam
Nuncaut̃ ite quantotius : iredditã uillã sex centos aureos
supcumulũ scĩ de ponite c̃. enĩ michispes. qđres reddita
trbuat egrotanti medelã Quod audientes homineleiꝰ :
posuerunt: sed cũ hoc fecissent. statim ille in loco qͦerat
sp̃m exalauit Lucratusq est detrimentũ animȩ ꝑad

Expanded text:
cibum, fastidit et potum, profert aestuans juge suspirium. Cui cibum, fastidit et potum, profert aestuans juge suspirium. Cui etiam si ab ardore febris interdum sitis accederet, aquam tantum, nihil aliud hauriebat. Quid plura? In hac aegrotatione integrum ducit annum; sed mens prava non flectitur. Interea labitur caesaries cuncta cum barba, et ita omne caput remansit nudum, ut putares eum olim sepultum, nuper ejectum fuisse post funera de sepulcro. His et talibus miser afflictus malis sero recogitat, dicens: Peccavi, eo quod exspolia verim Ecclesiam Dei, atque episcopo sancto intulerim injuriam. Nunc autem ite quantocius, et reddita villa, sexcentos aureos super tumulum Sancti deponite; est enim mihi spes quod res reddita tribuat aegrotanti medelam. Quod audientes homines ejus,posuerunt. Sed cum hoc fecissent, statim ille in loco quo erat spiritum exhalavit; lucratusque est detrimentum animae per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperans criminib. exacerbatũ ep̃m: qđ res fiscidicionibus
debitas: iniquo ordine retineret Petra hicũ uiauidicio
iubet: & tentũ. Ablata ꝑuidiciũ p̾sentiũ uilla. trecentis au¬
reis. condeninauit. Iauebant eiom̃s. necꝗtusꝗ contra uo¬
luntatẽ cius audebat decernere : nisi qd eidẽ libiisset Deniq
condẽnatꝰ spoliatusq sacerdos adurbem redit: atq ꝓstratꝰ
inorationem corã sepulchro sc̃i dicto psalmi capitello ait.
N onhic accendetur lum̃. neq psalmorũ modulatio canet᷑
gloriosissime sc̃ẽ. nisĩpͥus ulciscaris seruoscuos deimimicis
suis : resque tibi uiolent̃ ablatas. eccłȩ sc̃ę restituas Haec
cũ lacrimis effatus. sentes cũ acutis aculeis suꝑtumulũ ꝓie¬
ett Ẽ gressusq clausis ostus. sumilit mingressu alius colloc a¬
Necmora corripitur ꝑuasor afebre. decũbit lectulo. ex horret

Expanded text:
properans criminibus exacervatum episcopum, quod res fisci ditionibus properans criminibus exacervatum episcopum, quod res fisci ditionibus debitas iniquo ordine retineret, extrahi eum vi a 952 judicio jubet; et tentum, ablata per judicium praesentium villa, trecentis aureis condemnavit. Favebant ei omnes, nec quisquam contra voluntatem ejus audebat decernere, nisi quod eidem libuisset. Denique condemnatus spoliatusque sacerdos ad urbem rediit, atque prostratus in orationem coram sepulcro Sancti, dicto psalmi capitello, ait: Non hic accendetur lumen, neque psalmorum modulatio canetur, gloriosissime Sancte, nisi prius ulciscaris servos tuos de inimicis suis, resque tibi violenter ablatas Ecclesiae sanctae restituas. Haec cum lacrymis effatus, sentes cum acutis aculeis super tumulum projecit; egressusque clausis ostiis similiter in ingressu alias collocaNec mora, corripitur pervasor a febre, decumbit lectulo, exhorret
Abbreviated transcription (Latin):
UIOIUDUS IGTIURIST CONUSEUS IMCLITUSA
achleta mitrias: iuir incorpore iuxta historiã actio¬
nis magnificȩ sc̃icacis: Etlicet ditione seruus: liber tam̃
iusticie quiut ferunt legentes certaminis eiꝰ textũ. ꝑ ac¬
to cursu boni oꝑis a scło uictor abscessit: Sȩ puis se incȩlis
degere uirttib manifestis ostendens Tep̃r igitur quo¬
dã cũ franco ep̃s huiꝰ municipu eccłam gubnaret: childe¬
ricus qͥtunc pͥmus apud sigib̾tum rege̾ habebatur. uuillã
eius cõpetit dicens : quia iniuste abaquinsi eccła reanet᷑.
Et dicto citius conuenit᷑ ep̃s: datisq fide iussoribus : inp̾̃sentiã
regis assistit clamans.⁊ obsecrans. ũt rex ab huius causȩ
audientia p̃sentiã suã auerteret. necęlesti iudicio coti¬
dem net᷑. Addens. Scio enĩ uircutem metrii uiribeati: qđ
uelocit̾ inꝑuasorẽ suũ irrogat ultionem Deniq coruiueti
aduitores. causam discuti unt: Insurgit childericiis . atq. im¬

Expanded text:
uinsibus igitur est concessus inclitus adleta Mitrias, vir in corpore iuxta historiam actionis magnificae sanctitatis, et licet conditione servus, liber tamen iustitiae. Qui, ut ferunt legentes certaminis eine textum, peracto cursu boni operis, a saeculo victor abscessit, saepius se in caelis degere virtutibus manifestis ostendens. Tempore igitur quodam, cum Franco episcopus huius municipii eclesiam gubernaret, Childericus, qui tunc primus apud Sigibertum regem habebatur, villam eius conpetit, dicens, quia iniuste ab Aquinsi eclesia reteneretur. Et diregis adsistit, clamans et obsecrans ut rex ab hujus causae audientia praesentiam suam averteret, ne coelesti judicio condemnetur, addens: Scio enim virtutem Metriae viri beati, quod velociter in pervasorem suum irrogat ultionem. Denique conjuncti auditores causam discutiunt. Insurgit Childericus, atque im
Abbreviated transcription (Latin):
et deã lȩsam omnis caterua conclamat immolantur
uictimȩ. animalia uerberant᷑. sed moueri ñ possunt.
Iunc qua dringenti de illa stulca mulcicudine uiri. con¬
erigatur sponte. lubeaq boues quitedlurisunt tibiliti
ꝓcedere: Certesimaueri nequit: manifestũ ÷ nichil ẽẽ di¬
uinitatis inea Tunc accedentes et immolantes unũ depe¬
coribus: tũ uiderent deam suã nullatenꝰ posse moueri :
relicto gencilitticis errore. inquisitũq antistitẽ loci. con¬
uersi adunitatẽ eccła cognoscentes ułri dĩ magnitu¬
dinẽ. sc̃õ sunt baptismate consecrati: de Cͦoã e pͣo

Expanded text:
et deam laesam omnis caterva conclamat; immolantur et deam laesam omnis caterva conclamat; immolantur victimae, animalia verberantur, sed moveri non possunt. Tunc quadringenti de illa stulta multitudine viri conin statua, eregatur spontae, iubeatque boves, qui telluri sunt stabiliti, procedere. Certe si moveri nequit, manifestum est, nihil esse divinitatis in ea'. Tunc accedentes et immolantes unum de pecoribus, cum viderent deam suam nullatenus posse moveri, relicto gentilitatis errore, inquesitumque antestitem loci, conversi ad unitatem eclesiae, cognoscentes veri Dei magnitudinem, sancto sunt baptismate consecrati. 77. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc mira culo popłs quierat tunc incredulus credidit dõ : &
int̾ septem dies amplius quã mille homines sceri innouatio¬
ne lauacri sunt renati quos suscipiens eccła gaudens. celesti
regno ꝑ hosimilites copulauit. de eo dea¬
ERUNT ITIAM INHAC URBISIAIACHRU
fuisse bere cinthiae. sicut sc̃ĩ martiris simphoriani passi¬
onis declarat historia haccũ incarpento ꝓsaluatione
agroꝵ acuinearũ suarũ misero gencilicatis more deferrent :
affuit supͣ dictus simplicius ep̃s haut ꝓcul. aspitiens. cantan¬
tes atq saltantes ante hoc simulachrũ gen̾imitũq prostulti¬
tia plebis addm emic tens ut. Illumina queso dñe oculos huiꝰ
popłi : ut cognoscat quia simulachrũ berecinthiae nichilest:
et facto signo crucis contra : ꝓtinus simulachrũ int̾rãruit.
ac defixa solo animalia q̃ plaustrũ qͦhoc uehebatur tra¬
hebant : moueri ñ poterant Scupet uulgus innumerũ :

Expanded text:
Hoc miraculo populus, qui erat tunc incredulus, credidit Deo, et Hoc miraculo populus, qui erat tunc incredulus, credidit Deo, et inter septem dies amplius quam mille homines sacri innovatione lavacri sunt renati. Quos suregno per hos milites copulavit. 76. Ferunt etiam in hac urbe simulachrum fuisse Berecinthiae, sicut sancti martyris Simphoriani passionis declarat historia. Hanc cum in carpento pro salvatione agrorum ac vinearum suarum misero gentilitatis more deferrent, adfuit supradictus Simplicius episcopus, haud procul aspiciens cantantes atque saltantes ante hoc simulachrum; gemitumque pro stultitia plebis ad Deum emittens, ait: 'Inlumina, quaeso, Domine, oculos huius populi, ut cognoscat, quia simulachrum Berecinthiae nihil est'. Et facto signo crucis contra, protinus simulachrum in terram ruit, ac defixa solo animalia, quae plaustrum quo hoc vehebatur trahebant, moveri non poterant. Stupit vulgus innumerum,
Abbreviated transcription (Latin):
erem uiro iunctt̃. pollui noiposse sed necuir poterit
artubus mulieris uinetus. a coitu abs tinere: Sie et enim
salomonis ꝓuerbia ꝓferunt: nemo ait. Tangens picem mundꝰ.¬
poterit ẽẽ : neq enim insinu ignẽ quisgest ans ñ cremabit᷑.
Ergo uidemus uos uno inthoro recumbere: et suspicari aliq̃d n̾
possumus: fusi misceamini simul His cõmotti uirgo scissima :
aggreditur pontificẽ simili castictite pollentem Replica¬
tisq corã onuĩ popło sermonib quosaudierat : arulã. tunc
plenã ut assolet ꝓiniuria hiemis cũ carbonib retinebat Uocatꝰ
puellã : Ixpansoq pallpo prunas ardentes suscepit. Et fere
horȩ unius spatio tenens : sacerdotem euocat dicens: Accipe
mitẽ solito ignẽ nequaquã tuis uelaminib nociturũ: ut
ostendant in nob̾ haeflãmȩ extinctas flammas ẽẽ luxuriȩ:
uscipiente uero pontifice: Nichil nocitũ ÷ uelam̃ eius abigne:

Expanded text:
erem viro junctam pollui non posse, sed nec vir poterit erem viro junctam pollui non posse, sed nec vir poterit artubus mulieris junctus a coitu abstinere. Sic etenim Solomonis proverbia proferunt: Nemo, ait, tangens picem mundpoterit esse . Neque enim in sinu ignem quis gestiens non cremabitur. Ergo videmus vos uno in toro recumbere, et suspicari aliud non possumus, nisi misceamini simul. His commota Virgo sanctissima, aggreditur Pontificem simili castitate pollentem, replicatisque coram omni populo sermonibus quos audierat, puellam, quae tunc plenam, ut assolet, pro injuria hiemis arulam cum carbonibus retinebat, vocat; expansoque pallio prunas ardentes suscipit, et fere horae unius spatio tenens, sacerdotem evocat, dicens: Accipe mitiorem solito ignem, nequaquam tuis velaminibus nociturum, ut ostendant in nobis hae flammae exstinctas flammas esse luxuriae. Suscipiente vero Pontifice, nihil nocitum est velamen ejus ab igne.
Abbreviated transcription (Latin):
scło uitti. solidõ cognita : mortalib am̃ ignota Erant
enim ambo iusti:& inelemosinarũ semina. aciugiliarũ
tolerantiã. ualde promptissimi Interea ꝓpt̃ illã ut dix¬
imus scłi dignitatem : simplicius decedente egemonio
apopłis eligitur. Ted adõ ꝓcastictitis ⁊ scĩcatis gła destinat᷑.
Accepto quoq pontificatus ordine. beata soror quȩ prius
fuerat non libidine sed castitate uiro coniuncta : noi
passaest abstratu ponaificis sub moueri: Sed in illa
puritatis castitate quã prius uiri castissimi thorum
adibat. secura de conscientia mentis scãe. sciens se
uri non posse ab incentiui ignis ardore sed seua
demonis it idiabontra scõs dĩ. probrosa excitat bella:
E÷ quȩ instinctu suo destruere rĩpotuit. nititur urb fe
sub dolis inftrmare. Iuid plura : in illo dominici naitilis.
die cõmouentur ciues inscandodũ : & adbeatã urginẽ
rapido cursu concurrunt dicentes: Incredibile ÷ muli¬

Expanded text:
 vita, soli Deo cognita, mortalibus tamen ignota. Erant enim ambo justi et in eleemosynarum semina ac vigiliarum tolerantiam valde promptissimi. Interea propter illam, ut diximus, 957 saeculi dignitatem, Simplicius, decedente Egemonio, a populis eligitur, sed a Deo pro castitatis et sanctitatis gloria destinatur. Accepto quoque pontificatus ordine, beata soror, quae prius fuerat non libidine, sed castitate viro conjuncta, non passa est a stratu pontificis submoveri; sed in illa puritatis castitate, qua prius, viri castissimi torum adibat, secura de conscientia mentis sanctae, sciens se uri non posse ab incentivi ignis ardore. Sed saeva daemonis invidia contra sanctos Dei probrosa excitat bella, et quae instinctu suo destruere non potuit, nititur verbis subdolis infamare. Quid plura? In illo dominici Natalis die commoventur cives in scandalum, et ad beatam Virginem rapido cursu concurrunt, dicentes: Incredibile est muli
Abbreviated transcription (Latin):
captiui fecere confugiũ Quorũ dño auentinꝰ p̃ciũ obculit.
Sedille obligansse seeramento ait Numꝗ haec nisi in pago¬
meo sũ accepturus  Deditq dexterã suam : qđ sihic pe¬
cunã trans mitteret: iste confestĩ captiuas auinculo
feruitutis absolueret Trans misso ittq p̃tio: oblitus dñs
fidei suȩ. dũ captiuos ab soluere dissimulat: ipse ligatur:
N ãstatĩ sũmitts digia demanu quifidẽ fecerat: dolere
grauit̃ coepit deinde paulatun dolor adcrescens: ꝑmanũ
brachiũ qra totũ extendit᷑. Iuid plura: truncatũ adipłã
re : Sedcapias dolore ꝑcussa uirũ secutaes ⁊. It sic
hu ingenuitate ꝑpetua: absq ullius scripturȩ munitione

Expanded text:
captivi fecere confugium. Quorum domino Aventinus pretium obtulit. Sed ille obligans semeo sum accepturus. Deditque dexteram suam, quod si illuc pecuniam transmitteret, iste confestim captivos a vinculo servitutis absolveret. Transmisso itaque pretio, oblitus dominus fidei suae, dum captivos absolvere dissimulat, ipse ligatur. Nam statim summitas digiti de manu quae fidem fecerat dolere graviter coepit: deinde paulatim dolor accrescens, per manum brachiumque totum extenditur. Quid plura? Truncatum ad ipsam are; sed capiti dolore percussa, virum secuta est. Et sic hi in ingenuitate perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
ADET MTEBRIDUNENSIS UROSRATRONUMT
ꝓpriũ marcellinũ antiscitem  ꝑquẽ dũ adhuc in cor¬
pore morgret᷑. multa xp̃s miracula oꝑacus est Hicenũ
fecisse dr̃ lauaerũ adbaptitandũ : in quo natale dñi. do¬
minicȩ cengaqua dicit᷑ diuinitus exoriri De quo etiã
adaliud lauacrũ. in quo consuetudo prisca bapaizari
insticuit : aqua defertur : Ntamen cumulat᷑ꝰ : ut de illis
fontibus ins hispaniȩ supͣ retulimus Ad uiꝰ ergo sepul
chrũ lichnus assidue lum̃ p̃bet : Sed accensus semel mul¬
tis noctib sine ullo ad dicam̃to ꝑdurat Et plerumq
concingit : ut ex tinctus auento. diuinitus terũ accen¬
ldatur

Expanded text:
ronum proprium, Marcellinum antistitem, per quem dum adhuc in corpore moraretur, multa Christus miracula operatus est . Hic enim fecisse dicitur lavacrum ad baptizandum, in quo Natale Domini dominicae coenae aqua dicitur divinitus exoriri. De quo etiam ad aliud lavacrum, in quo consuetudo prisca baptizari instituit, aqua defertur. Non tamen cumulatur, ut de illis fontibus Hispaniae supra retulimus . Ad hujus ergo sancti sepulcrum lychnus assidue lumen ptis noctibus sine ullo additamento perdurat. Et plerumque contingit, ut extinctus a vento, divinitus iterum accendatur
Abbreviated transcription (Latin):
Quonimirũ haustu illi ebrii erant hora dictcia.: suꝑquo
se idẽ sp̃s plenius diffuderat. Id circo & nr̃a accipientiũ
p̃paranda sunc corda : ut tali epulo refecti ad altiora
infortitu dine transeamꝰ. Nemo itaq digne accipit:
nisi quicransit: unde & pascha transicus appellacur

Expanded text:
Quo nimirum haustu illi ebrii erant hora diei tertia, super quos Quo nimirum haustu illi ebrii erant hora diei tertia, super quos se idem Spiritus plenius diffuderat. Idcirco et nostra accipientium praeparanda sunt corda, ut tali epulo refecti, ad altiora in fortitudine transeamus. Nemo itaque digne accipit, nisi qui transit, unde et Pascha transitus appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rore madesceret : & ꝑhoc amplius homo adiusticiã refectus.
in fortitudine cibi celestisconstantius desud aret. Hoc qͥppe
potu accibo helias demanu angłi pastus quadraginta
admontẽ dĩ dicit᷑ ꝑuenisse Ex quopatent̃ innuitur.
qđ cibus iste manib angelicis defert᷑ & refert᷑. ꝑquẽ nr̃a
infirmitas diuinitꝰ releuatur : qui ñ nisi solis amicis &
fratrib porrigit᷑. Vnde sponsus adhortat᷑ in cancicis
Comedite amici &bibite : & in ebriamini carissimi. Quia
ꝓfecto talis esca & potus: nũ quã digne sine ebrietate
sp̃s scĩ degustat᷑. Hinc quoq dauid ebrius gratant᷑
in ꝑsona nr̃a canit. Parasti in conspectum eo mensam:
aduersus eos qui tribulant me. Inpingasti oleo caput
meũ & caliami in ebrians quã p̃clarus est. Preclarus itaq
quia omĩ ueritate fulgore clarius resplendet & lucȩ
sci sp̃s inlustrat᷑ ac ꝑhoc s fideliũ in ebriat mentes

Expanded text:
rore madesceret, et per hoc amplius homo ad justitiam refectus, rore madesceret, et per hoc amplius homo ad justitiam refectus, in fortitudine cibi coelestis constantius desudaret. Hoc quippe potu ac cibo Elias de manu angeli pastus, quadragintaad montem Dei dicitur pervenisse. Ex quo patenter innuitur quod cibus iste manibus angelicis defertur, ac refertur, per quem nostra infirmitas divinitus relevatur, qui non nisi solis amicis et fratribus porrigitur. Unde sponsus adhortatur in Canticis: Comedite, amici, et bibite, et inebriamini, charissimi . Quia profecto talis esca et potus nunquam digne sine ebrietate Spiritus sancti degustatur. Hinc quoque David ebrius gratanter in persona nostra canit: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum, et calix meus inebrians quam praeclarus est . Praeclarus utique, quia omni veritate fulgore clarius resplendet, et luce sancti Spiritus illustratur, ac per hoc fidelium inebriat mentes.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis eius cũ lacte doctrine admisceat᷑. non pocẽst infirma
mens capere lucẽ ueritatis & misteriũ uel qđ diuinũ ÷ agnos¬
innobis seagere monstrat᷑: Nam dũ nos recte panẽ cũ melle
substantiȩ hoc misteriũ interus ui & pocestate diuina ꝑagit᷑.
ut &iurtus fidei eniteat incellectu: & doctrina fluat hinc
inde in operatione sacram̃ti. & ueritas resplendeat de p̃figu¬
ratione misterii. Nã melchi sedech prius infigura ista õb¬
tulerat panẽ & uinũ. Ideo necesse fuic uerus rexpacis & pon¬
tifex nr̃ scđm ordinẽ illius eadẽ offerret: quatinus ꝑhoc figu¬
rarũ ueritas claresceret. & qui esuriunt iusticiã & sidunt duob
istis inuia interdũ saciarentur. Si quidẽ pane qui ꝓomĩ cibo
quã sepe inscripturis poruit᷑. & cũ omĩb escis congruere ii¬
det: esuries tẽperaretur. Pocuuero sanguinis sicis quasi celesti

Expanded text:
sanguis ejus cum lacte doctrinae admisceatur, non potest infirma sanguis ejus cum lacte doctrinae admisceatur, non potest infirma mens capere lucem veritatis et mysterium, vel quod divinum est agnosin nobis agere mon stratur. Nam dum nos recte panem cum melle substantiae, hoc mysterium interius vi et potestate divina peragitur, ut et virtus fidei eniteat in intellectu, et doctrina fluat hinc inde in operatione sacramenti, et veritas resplendeat in praefiguratione mysterii. Nam Melchisedech prius in figura ista obtulerat panem et vinum. Ideo necesse fuit ut verus rex pacis et pontifex noster secundum ordinem illius eadem offerret, quatenus per hoc figurarum veritas claresceret, et qui esuriunt justitiam et sitiunt, duobus istis in via interdum satiarentur. Siquidem pane, qui pro omni cibo quam saepe in Scripturis ponitur, et cum omnibus escis congruere videtur, esuries temperaretur, potu vero sanguinis sitis quasi coelesti