comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testi faciendiuus retinet¶Hu
uo qui ad fcitum unit ad bestias
aut in metilluin dampnãtirri
libtatem pdiiñt boãq corum pi¬
indistolia fu̾t defiictus indã¬
Auł. Qui manis amisit test
nisi cis permittatur̃.
Uꝰp̃. Legecornelia testã coꝵ
qui in postium potate decessert
pinde s firmantur. ac sibuquu
ca fecissent in bostium potatcm
non puenissent. ⁊ borditas exhi
et quart ẜuus brs senptins abco
qui mn hostium potestate decene¬
rit. ⁊ lib ⁊ hr̃s enit sen uelit sen nolit l

Expanded text:
testamenti faciendi ius retinent. Hi vero, qui ad ferrum aut ad bestias aut in metallum damnantur, libertatem perdunt bonaque eorum puin custodia fuerit defunctus indemrum. Qui manus amisit testamnisi eis permittitur.um. Lege Cornelia testamenta eorum, qui in hostium potestate decesserint, perinde confirmantur, ac si hi qui ea fecissent in hostium potestate‹m› non peruenissent, et hereditas ex his et. quare seruus heres scriptus ab eo, qui in hostium potestate decesserit, liber et heres erit
Abbreviated transcription (Latin):
dolo ipõrum alius inp̃sessioe
fuit admissus. ¶Actiomq ĩt
pollicct᷑ neos. quati int̾ fuit ciꝰ
quiexpictisi necessano p̾tor adi¬
ecit ut qui ꝑdolin ue̾nit in poͦ¬
sessiõe cogatur dece dẽ coget ante
cum dece dere no ptoria potate l
manu ministrorũ. s micluis. ⁊
cuuli̾s faciet sicum pmcditur

Expanded text:
dolo ipsorum alius in possessionem fuerit admissus, actionemque in tantum pollicetur in eos, quanti interfuit eius qui experitur. Necessario praetor adiecit, ut, qui per dolum venit in possessionem, cogatur decedere: coget autem eum decedere non praetoria potestate vel manu ministrorum, sed melius et civilius faciet, si eum
Abbreviated transcription (Latin):
Mod̾ i. ut. actices c̾ditoꝵ filiꝰ soł
cxcpiat iussisse testatorẽ ñ ꝓpo¬
in¶Ticillim nuberet gaio sci¬

Expanded text:
dit, ut actiones creditorum filius solus excipiat, iussisse testatorem non proponi. Titia cum nuberet Gaio Sei
Abbreviated transcription (Latin):
simo hrditati senon miiscu¬
it. Tunc enm qr unditium.
patris ꝯpbasse uidetur in code
loco quo cmancipatum bri de
debere ¶Filius madoptina fa.
uxore ducta fulium sustulit eũ¬
q post moͣrte pattis adoptiui
cipato ad arrogandum se dede
nt. ⁊ cc̃. pattis ⁊ cẽam tabulas
cx cecteto hũc admitti mini ẽ
dubitati debe. ncaloqum ab
ominium bonis exclugatir

Expanded text:
non inmiscuerit: tunc enim, quia iudicium patris comprobasse uidetur, in eodem loco quo emancipatum haberi debere.Filius in adoptiua familia uxore ducta filium sustulit eumque post mortem patris adoptiui cipato adrogandum se dedentra patris et contra aui tabulas ex decreto hunc admitti minime dubitari debere, ne alioquin ab omnium bonis excluderetu
Abbreviated transcription (Latin):
Efric. Siexduob filiis eman¬
cipatis alt brs institutus sit alt̾¬
nõ preteritus si instirutus acietit᷑
quamius ubis edicti patum ex¬
p̾ssum sit tñ non posse eum pe
patris secutus sit. ⁊ ax emm e
ꝑ qui cc̃. tabulas petierint acceꝑ¬
it. S illud obyuandumẽ ut
p̾tor eum qui hr̃s institutus

Expanded text:
.Si duobus filiis emancipatis alter heres institutus sit, alter praeteritus, si institutus adierit, quamuis uerbis edicti parum expressum sit, tamen non posse eum petpatris secutus sit: nec enim ems, qui contra tabulas petierint, acceperit. sed illud obseruandum, ut praetor eum, qui heres institutus
Abbreviated transcription (Latin):
endum ẽ noñ intelligi s ocui
ꝑspici q̃ sunt scriptaoeterum si
crtrinseciis intelliguntur non
indebuntur legi posse sufficit᷑
aut silegibilia fuit inꝯ sulto de¬
leta siue ab ip̃o sine abalio. Get
nolentib inducta accipie dn
ẽ ⁊ sipducta sint. Quod igitur
gi potunit ⁊ ideoliouissime ut so
sse semanebunt ⁊ fiademit nõ
etunt. adempta s silegino p̾sũ
q̃ inꝯ sulto deleta sunt dicedũ c̃
non debeti. s hoc itademũ si ante
ꝯsumationẽ testam̃ti feme E.¬
osulco qui de deleta erccptione
petẽtes repllntu. io sulto uõ¬
repelluncut. siuc legi possurir si¬
ue non p̾surit᷑. quoniam sitotũ¬

Expanded text:
endum non intellegi, sed oculis perspici quae sunt scripta: ceterum si exstrinsecus intelleguntur, non uidebuntur legi posse. sufficit autem, si legibilia sint inconsulto deleta siue ab ipso siue ab alio, sed nolentibus. 'inducta' accipiendum est et si perducta sint. Quod igitur gi potuit: et ideo, etsi nouissime, ut solsse se, manebunt et si ademit, non erunt adempta. Sed si legi non possunt quae inconsulto del‹e›ta sunt, dicendum est non deberi, sed hoc ita demum, si ante consummationem testamenti fsulto quidem del‹e›ta exceptione petentes repelluntur, inconsulto urepelluntur, siue legi possunt siue non possunt, quoniam, si totu
Abbreviated transcription (Latin):
añ quamdies alitionis stinser
⁊ iteo dicendiime ⁊ ineo casu sire¬
spondent neũtrã hrditate ad se
uelle ꝑtinẽ boĩ & fuñti. icredito¬
rb posidendasunt.

Expanded text:
antequam dies condicionis transeat, et ideo dicendum est et in eo casu.Si respondit neutram hereditatem ad se uelle pertinere, bona defuncti a creditoribus possidenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
patrono legati psecutio sim
chil adem̃olumtum ciꝰ ꝑue̾¬
tum sit quia forte rogatus est
alii restituete preterẽa nonciỹ
ꝙ ip̃is. nomiatundatũ ẽ io se
p̃cor denegatutumait ueru
puentunim ut puca ꝑsubiee¬
tas petsoãs ꝙ quid sunt atbitiũ
ñ restituturi/ dabimus legati
ꝓetitioẽ pacrono si ẜuo patro ĩ
dederit lib̾tatem pretio eius pa¬
trono non plegato. ¶Ei quiso¬
stitutus etat patrono qui ec̃ .t.¬

Expanded text:
patron‹o› legati persecutio, si nihil ad emolumentum eius peruenturum sit, quia forte rogatus est alii restituere.Praeterea non tantum quod ipsis nominatim datum est, id se praetor denegaturum ait, uerum peruenturum, ut puta per subiectas personas, quod quidem sunt habituri, non restituturi.Dabimus legati petitionem patrono, si seruo patroni dederit libertatem pretio eius patrono praelegato.Ei, qui substitutus erit patrono, qui cont
Abbreviated transcription (Latin):
detur accrisasse quitali uidito
appatit cuius pena aut suppni¬
cium buit ant exilium ꝙ fit
uice deportationis ubiciuitas
admictitut situ quis libtum
co cunine atcauĩt cuius pena
none capitis. umtr̃ iudicant
ant subiecit accatore puto eũ
⁊̃ pactoni filius calumpine eu¬

Expanded text:
detur capitis accusasse, qui tali iudicio appetit, cuius poena aut supplicium habuit aut exilium, quod sit uice deportationis, ubi ciuitas amittitur.Si tamen quis libertum eo crimine accusauerit, cuius poena non est capitis, uerumtamen iudicanti i dixit aut subiecit accusatorem, puto eum is patroni filium
Abbreviated transcription (Latin):
ui crlumpnĩosam instituete
smar effic cecenum̃ si ant qui¬
cuit non accusanit ⁊̃ hoc uite
utimut s ⁊ si applłatione int¬
poita desuit benigne dicetur ñ
ꝑtulisie acc̃atione /si igitur pr¬
̾cete appellatioe decefẜit libtus
patroni filus ad mutetutad

Expanded text:
it et m effecit: ceterum si ante quieuit, non accusauit: et hoc iure utimur. sed si appellatione interposita desiit, benigne dicetur non pertulisse accusationem. si igitur pendente appellatione decessit libertus, patroni filius admittetur ad
Abbreviated transcription (Latin):
mũ uocauĩt ac ne cum quidem
cxistĩandũs e sub mo ueri abõis
lbti q primo gradu exhrdatu
⁊ id substitutĩ ẽ. ergo isqui in¬
stitutus sit hrs uł primo gradi
us sequenti ualio quo gradu.
licet ex hrdatus sit codẽ testo nẽ¬
sub mouendus alibto modis
¶Uatromi filius emancipatus noli¬
it adux brditatem ulqui impote¬
stateẽ retinete. nichilomimis
libti bonorum põne alibts

Expanded text:
ne eum quidem existimandum est summoueri a bonis liberti, qui a primo gradu exheredatus et idem substitutus est. ergo is, qui institutus sit heres uel primo gradu uel sequenti uel alio quo gradu, licet exheres sit eodem testamesummouendus a liberti bonis.Si patroni filius emancipatus noluerit adire hereditatem uel qui in potestate est retinere, nihilo minus liberti bonorum posses
Abbreviated transcription (Latin):
sõner ¶Si quss non mala c¬
m̃te pacetis crhrdatus sic. set
alia excã erbrdatio ip̃i non io¬
cet. ut puta pone furotis cã ce¬
brdatum eum uł ideo qr u
pubes etat brdẽ̾q institutum
rogatum ei restitue hrditate¬
Si quis cum eet exbrdacus pro¬
nunciatus ul p̾ccpẽtͤa sit erpir¬
datus nonẽe nõnitpelutut. re¬
b enũti indicatis standumẽ.¬
Si filius patronꝰ exbrdatufsic
in partem obtinuit. demoffi¬
cioso in paiter uuctus sit idca¬
mus annoceat ei brdatio ⁊
nocẽ atbitror qr testam̃tum
nalet aquo exhrdatuse. ¶Et

Expanded text:
onem.Si quis non mala mente parentis exheredatus sit, sed alia ex causa, exheredatio ipsi non nocet: ut puta pone furoris causa exheredatum eum uel ideo, quia impubes erat, heredemque institutum rogatum ei restituere hereditatem.Si quis, cum esset exheredatus, pronuntiatus uel perperam sit exheredatus non esse, non repellitur: rebus enim iudicatis standum est.Si filius patroni exheredatus in partem optinuerit de inofficioso, in partem uictus sit, uideamus, an noceat ei exheredatio. et nocere arbitror, quia testamentum ualet, a quo exheredatus est.Ex
Abbreviated transcription (Latin):
non ualci sipattoni filius pri¬
ore gradu sit sors scriptusẜo
exbr datus hinc n nocet erbrda¬
cio cum uoluntate patris ui
cxtrcit h̾rs uł existere potiit
n enim debi iuderi pat̾ indig¬
nũ cxistĩasse filium boĩs lib̾to

Expanded text:
non ualeat.Si patroni filius priore gradu sit heres scriptus, secundo exheredatus, huic non nocet exheredatio, cum uoluntate patris uel extiterit heres uel existere potuerit: neque enim debet uideri pater indignum existimasse fili
Abbreviated transcription (Latin):
accãuĩt minqr dicẽd ẽ. Huc ñ
cxcludi sine ip̃e sui cutoꝵ cus
uil curator accusauĩt. S asimi¬
nor quide institiũt actionem
nigne erit dicendum igñosci
debe qr minor ccp̃ n eni inpu¬
tare ci possumus cut non ceẜuit
accãtioe uł cut abolitionem
incurpili anum incicefet alt
ñ faciłe inpetrantur. Cerit si
abolitt̃em publice dataͣm repe¬
cit. ia maior dicendumẽ. Hũc
et̃ remouedũ maior eũ fc̃s po¬
tuit sin timore deserẽ abolitã

Expanded text:
auerit minor, dicendum est hunc non excludi, siue ipse siue tutor eius uel curator accusauerit.Sed si minor quidem instituerit accusationem,nigne erit dicendum ignosci ei debere, quia minor coepit neque enim imputare ei possumus, cur non deseruit accusationem uel cur aboin Turpillianum incideret, alterum non facile impetretur. certe si abolitione publice data repetit iamiam maior, dicendum est hunc esse remouendum: maior enim factus potuit sine timore deserere abolitam
Abbreviated transcription (Latin):
decursum ẽ ut mortistp̃s quo
anpatrontis non sit uti si sit ex
emancipatus nepotem in por
testati libetti qmuis ip̃o uit᷑e
legitia hrditas ad nepote ynẽt

Expanded text:
decursum est, ut mortis tempus, quo an patronus non sit, ut, emancipatus nepotem in poteintestati liberti, quamvis iure ipso legitima hereditas ad nepotem perti
Abbreviated transcription (Latin):
cum q expatte hrdem institu¬
tumlibti filium patronĩ ex pel¬
lere. ¶Cam patroni filia b̾rs ĩ¬
stituta eet alibto. flmq restamꝰ¬
⁊Stum dictũ ceͣ inquo scrpta ea¬

Expanded text:
cumque ex parte heredem institutum liberti filium patronum expellere.Cum patroni filia heres instituta esset a liberto falsumque testamentum dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
satis factum ei ẽe uidetur.S
⁊ mortis cã coãtionibꝰ patro¬
no potĩt debita portio suppleĩ
nam mortis cã doãtiones uice
legatoꝵ fungun̾tur s ⁊ si nõ
mortis cã conanit libertus pa¬
trono stemplatione tñ debi¬
te põtionis doĩta sunt iccm ee̾

Expanded text:
satisfactum ei uidetur.Sed et mortis causa donationibus poterit patrono debita portio suppleri: nam mortis causa donationes uice legatorum funguntur.Sed et si non mortis causa donauit libertus patrono, contemplatione tamen debitae portionis
Abbreviated transcription (Latin):
lul. S inccem dñi tetexetit ẜ¬
uus p̾tor statuere solet ut ub̃
eẽ lib̾tum. ¶ Siudcus captus
ab hostib idicecefẜit quaniru
liẜti appellatione cum noncã¬

Expanded text:
um.Si necem domini detexerit seruus, praetor statuere solet, ut libesse libertum.Si libertus captus ab hostibus ibi decesserit, quamuis liberti appellatio eum non tan
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ dndactit. ¶ Siccportat᷑
intoẽ eitil patronus ꝙ mortui
loco babetut sidissimilo ẽ siꝑat¬
nus ap hostes fit nam ꝓp̃t sper
pt̾ lumminu obstat uberis suis¬
Siextrancui libto br̃s institut¬
sit rogatus filio brli tatem re¬
testituere cum exseãtus ꝯsulto.
trebelliano restituta brditate
Hrdis loco filius haabetut pacro¬
nus sub mouendus est.

Expanded text:
o danda erit.Si deportatus mento est ei talis patronus, qui mortui loco habetur. et dissimile est, si patronus apud hostes sit: nam propter spem postliminii obstat liberis suis.Si extraneus a liberto heres institutus rogatus sit filio hereditatem restituere, cum ex senatus consulto Trebelliano restituta hereditate heredis loco filius habetur, patronus summouendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
pleta ẽ. ⁊ purc institutus est
aut none nec br̃s institutus
eibtus sipatronum suũ ica
brder scripsit si filus ms̃ me
uino morietur patromisbrs
esto nonmale iudetur testatꝰ
nam sidecessit filius põt hic
tio legata sit ⁊ si brs scriptus
ip̃e parronus non fuit satis
factumẽ S ⁊ si insticutus
sit exparte minore qm̃ eide

Expanded text:
 est et nec heres institutus est.Si libertus patronum suum ita heredem scripserit: 'si filius meus me uiuo morietur, patronus heres esto', non male uidetur testatus: nam si decesserit filius, poterit hic tio legata sit, etsi scriptus heres non fuerit, satis ei factum est.Sed et si institutus sit ex parte mi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. aut. boꝵ .po. petitam suffic
aũt uł uinim exhrdib adis¬
se brditateboꝵ ue possessioe
petisie. ¶Pitronus cẽ cabona
libti oĩno nonadmittitut q̃
incastris quenta sunt ¶ Si de¬
portat᷑is patronus restitutus

Expanded text:
fficit autem uel unum ex heredibus adisse hereditatem bonorumue possessionem petisse.Patronus contra ea bona liberti omnino non admittitur, quae in castris sunt quaesita.Si deportatus patronus restitutus
Abbreviated transcription (Latin):
secutũ sit libcu aprincipe
adusushĩ tabulas uenit pat¬
nĩti factioe inpectunt s si hac
lege emit quisut manim̃itat
adhãc ꝑtẽ edicti pertinebit.¬
Si quis numos acceꝑit ut o¬

Expanded text:
secutus sit libertus a principe, aduersus huius tabulas uenit patromenti factionem impetrauit.Sed si hac lege emit quis, ut manumittat, ad hanc partem edicti pertinebit.Si quis nummos accepit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nhant id. ꝙ labet patroni filia
siuuiet. ¶ Sifilius libtibrs ab
co institutus abstimũt quis
noĩe sit hrs. pitronus admit
isqui mixtus est patrone prdi¬
tatins qui ad ut prditatem ab¬
stinuit se potit quis patro mis

Expanded text:
nt, quod haberet patroni filia, si uiueret.Si filius liberti heres ab eo institutus abstinuerit, quamuis nomine sit heres, patronus admitttutionem is, qui mixtus est paternae hereditati uel qui adit hereditatem, abstinuerit se, poterit quis patronum
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ hrs cxdebita portione
institutus. ¶ Sipa
aiclicam lordicateman inuite¬
stut erhas ꝑte eclicti ⁊ mag̃ est
ut adite ereditatis cp̃s speccet
hoc enim iure utimur ssicñl

Expanded text:
non est heres ex debita portione institutus.Si patroaditam hereditatem, an inuitetur ex hac parte edicti? et magis est, ut aditae hereditatis tempus spectetur: hoc enim iure utimur.Si
Abbreviated transcription (Latin):
soe̾ efficientur ut alie octoaccẽ¬
dant exsorore nator nepotes
nepti que ⁊ similit numetãt᷑
anob fris aut̃ meinepos neꝑ¬
cis que me paguũ magnũ ap¬

Expanded text:
e efficient, ut aliae octo accedunt ex sorore natorum nepotes neptesque et similiter numerantur a nobis. fratris autem mei nepos neptisque me patruum magnum ap
Abbreviated transcription (Latin):
Dat int̾ filios facultatibus
diuisis. ex rationͤe filiam primi
uoluit. ac postea depeciinia como¬
doꝵ possessionem s pat̾ut nicho
minus frẽs ⁊ cobrdes sororifidei

Expanded text:
Pater inter filios facultatibus diuisis filiam ex ratione primipuoluit ac postea de pecunia commodorum possessionem parauit. nihilo minus fratres et coheredes sorori fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Emilei. Decraltre legatis uel
aclicẽ sinichul p̾ter pecum̃im
nuãtam legatum sit. pͥmptũe
Tumuo tẽs corpales intuemẽt
⁊ scriptur⁊ difticiuor sit. ⁊ obso¬
ti portio ¶ Cum libtis adimitũ
legata ẜuĩs relicta. n̾ichattinet.
adimi.

Expanded text:
m. Detrahere legatis uel adicere, si nihil pr‹ae›ter pecuniam numeratam legatum sit, promptum est: cum uero res corporales interuenient, et scriptura difficilior fit et obscura portio. Cum libertas adimitur, legata seruis relicta nihil attinet adimi.
Abbreviated transcription (Latin):
stunt postea codicilł longe alin¬
amdiuisionem fecit boꝵ suor
inter casdem inter quas ⁊ testõ
diuiserat. quedam tn nulli
nominatĩ d̾dit. Quesitum est
sunt indiuisioẽ q̃ noissimi

Expanded text:
 postea codicillis longe aliam divisionem fecit bonorum inter easdem, inter quas et testamento diviserat, quaedam tamen nulli nominatim dedit. quaesitum est,sunt in divisione, quae novissima
Abbreviated transcription (Latin):
aptas tabulas testĩ pͥsculianuᷤᷤ
iuxerit. decũ legato portio n
brditatis mat̾ ẽpła ita cauerat
Qm̃ cognoui priscillianum
filium ncum mexitemis ẽẽ
iustissimũ ⁊ pussimũ duxi
cquis portionib ⁊ si quidãpliꝰ¬
ei leganctam ut siquid huarit̾
ci ꝯ tigit. do lego datique eis uolo
postca̾ excadem infiriitate pri¬
scilliams decessit ꝗsitum estau
legata quoq eus. adianuarin
⁊ marianum excã fidei .s. ꝑtinc

Expanded text:
tas tabulas testamenti Priscillianus uixerit, de cuius legato portioneque hereditatis mater epistula ita cauerat: 'quoniam cognoui Priscillianum filium meum in extremis esse, iustissimum et piissimum duxi aequis portionibus: et si quid ei amplius legaueram, ut si quid ei humanitus contigerit, do lego darique eis uolo': postea ex eadem infirmitate Priscillianus decessit. quaesitum est, an legatum quoque eius ad Ianuarium et Marianum ex causa fideic
Abbreviated transcription (Latin):
colonum ¶Seialibca ab hr¬
dib petierat ut simpuntia
decefsiss sexaginta liitiotitio
darentur. iscorpuseui curarz
ĩpłduitimi reportan et adie¬
cerat hec u̾ba cuiconcedi uolo
dilli codicillos adhrdes suos
ita scripserat. peto auobis ut s¬
ne inpuintia siue mina. ali¬
qd michi humañitus accid̾it¬
⁊ corpus meum curetis ⁊ ĩcapa¬
mcoꝵ reportire. Qnesiti ẽan

Expanded text:
n Seiam libertam. Ab heredibus petierat, ut, si in prouincia decessisset, sexaginta Lucio Titi‹o› darentur, ut is corpus eius curaret in patriam reportari, et adiecerat haec uerba: 'cui concedi uolo, die codicillos ad heredes suos ita scripserat: 'peto a uobis, ut, siue in prouincia siue in uia aliquid mihi humanitus acciderit, corpus meum curetis et in Campameorum reportare'. quaesitum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
misso. Ilegatum adimaturmu¬
llius mom̃eriti ẽ ad emp̾tio. igi¬
tut legcitum ꝙ ip̃i datum ẽ cap̃i¬
ctnam ⁊ sirursus in suicute deci¬
terit non tñ legcatsim cĩ resusc¬
uero. ⁊ legauõ te ut cam titio resti
tam testĩ placuit spectan.
ce testĩ legatum acceꝑat ⁊ ingra¬
tuspostea eadem scriptura atesti¬
tore applłatus ẽ smutata uolũ¬
tate acciocm extestõ babere ñ põt
piura leganetat queda̾m exhis
ꝯmito ut inprimis sempnia
sorore tuam ꝓcua pietate ⁊ segẽ

Expanded text:
legatum adimatur, nullius momenti ademptio est: igitur legatum, quod ipsi datum est capiet. nam etsi rursus in seruitutem ceciderit, non tamen legatum eius resusciuero et rogauero te, ut eam Titio restitram testamenti placuit spectari.te testamenti legatum acceperat et ingratus postea eadem scriptura a testatore appellatus est, commutata uoluntate actionem ex testamento habere non potplura legaverat: quaedam ex his committo, ut in primis Semproniam sororem tuam pro tua pietate et regere
Abbreviated transcription (Latin):
Eis. Nichil ꝓhibi p̾orẽ scbtutã
ptiore corngẽ inutare rescĩdere.
uus alii doãuit oimo extignit
em distinctio ĩdoantis munifi¬
cetiar non cadigcum nemo ine¬
cessicatib libał existat.

Expanded text:
. Nihil prohibet priorem scripturam posteriore corrigere commutare rescindere. uus alii donauerit, omnimodo exstinguitur enim distinctio in donantis munificentia‹m› non cadit, cum nemo in necessitatibus liberalis exsistat.
Abbreviated transcription (Latin):
Niuo exparte horde instituto
duos furidos cum mancipis
ra legata ⁊ ẜuum stichũ. ⁊ damã
legauit. s cum malteto exfũdis
filio p̃legatis cognoniss ullicum
non ẽe stichum misit. ⁊ tã ten
tustice. quam rõnbꝰ fundi pre¬
fecit qncuͣtum ẽ stichũ uctum¬

Expanded text:
io ex parte heredi instituto duos fundos cum mancipiisra legata et seruos Stichum et Damam legauit: sed cum in altero ex fundis filio praelegatis cognouisset uilicum non esse, Stichum misit et tam rei rusticae quam rationibus fundi praefecit: quaesitum est
Abbreviated transcription (Latin):
debebit exceptione ꝓposita ꝓspi¬
cẽ sibi cantioe atitiodefunto ñ
alieãndo. ¶ Siqnis plłsqͣmdete¬
nt. ademit ad emptio ualet ne
catem fundi legat. itetadim̾itoᷤ
legatum nonminuit. ¶Si du¬
emit nec appartat ciuad cp̃tum
fuit uttiq legatũ debebitut.
quem ad modũ ⁊ indãto sinõ

Expanded text:
doli exceptione posita prospicere sibi cautione a Titio de fundo non alienando. Si quis plus quam dedit ademerit, ademptio ualet, uetatem fundi legat, iter adimendo legatum non minuit. Si duemerit nec appareat, cui ademptum sit, utrique legatum debetur, q
Abbreviated transcription (Latin):
oñe iudebitut que fuit inꝑsona
mulietis necĩa pat ortos instruc¬
tos filio leganit postea quedam
crmincipus ortoꝵ uxori doãuit
siue doationes cesto confirmaũ
siue non ꝯfirmauit posterior uo¬
luntas filic̾ legato potior eĩt S
⁊ sinon ualcat doatio. tñ minuis¬
se filie legatum. pat̾ intelligitur
debitore. actioes ad eum fine prĩ¬
cum postea predio distracto̾ atta

Expanded text:
persona mulieris necessaria. Pater hortos instructos filiae legauit: postea quaedam ex mancipiis hortorum uxori donauit. siue donationes confirmauit siue non confirmauit, posterior uoluntas filiae legato potior erit: sed etsi non ualeat donatio, tamen minuisse filiae legatum pater intellegitur.debitorem actiones ad eum finem mancum postea praedio distra
Abbreviated transcription (Latin):
minus non quo magis legatũ.
debeatur. int uerũt. ¶Quib ex
cais datio legati inutil ẽ. exbis
ueluti siuiam ꝓꝑte adĩias
aut ꝓpeͣrte liberu esse uetẽs

Expanded text:
minus, non quo magis legatum debeatur, interuenit. Quibus ex causis datio legati inutilis est, ex ueluti si uiam pro parte adimas aut pro parte liberum esse uetes
Abbreviated transcription (Latin):
Omactu legatos.
iteraddimit. nich
accussine itinere essẽ põt
legato relinquatut s usus
ẜĩt. seio brs m̃s dare dãpnas
esto recte translatum legatu
uidet᷑ S si iam mortuo ẽo cui
legauit caste testranstulit sẽ¬
pnĩo debetur. ¶E

Expanded text:
actu legato iter adimat, nihil actus sine itinere esse potestlegato relinquatur. Sed etserit, Seio heres meus dare damnas esto", recte translatum legatum videtur. sed et si iam mortuo eo, cui legatum erat, easdem res transtulerit, Sempronio debetur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
sic titio tũdum quẽ sub alitõe
legani brs ms ne dato exnill
datioe debetur nsi spalit dixit
pure cum iegatum uelle acci¬
ꝑe. ¶Conditio legati anadimi
p̾sit ui hrditatis ul statuubrꝰ

Expanded text:
sic: "Titio fundum, quem sub condicione legavi, heres meus ne dato", ex nulla datione debetur, nisi specialiter dixerit pure eum legatum velle accipere. Condicio legati an adimi possit vel hereditatis vel statuliberi,
Abbreviated transcription (Latin):
lirs ms dato si titio nondedit.
cadẽ .x. sempnio dato. simoriã
titiꝰañ diem legati senpnius
legatũ mutilit petet tñssatũ
em iegatum intelligidebebit.

Expanded text:
s meus dato: si Titio non dederit, eadem decem Sempronio dato', si moriatur Titius ante diem legati, Sempronius legatum utiliter petet: translatum enim legatum intellegi debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
gatum pot. ita. ⁊ ad aliũ cñsferñ
ueluti hoc mõ ꝙ titio legani. id
moñs. aut enimãpsoa inꝑsonãs
transferturaut ab eo ꝗdare ĩsus
rec cransfertut ut aliiss det. aut cũ

Expanded text:
gatum potest, ita et ad alium transferri, ueluti hoc modo: 'quod Titio legaui, id modis: aut enim a persona in personam transfertur: aut ab eo qui dare iussus est transfertur, ut alius det: aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
titates ad sccip ẜit uł duos fu¬
dos anutrumq debeatur ⁊ait
ansto unum urdẽi legattm .c.
namꝙ acẽptum ẽ. nec datum⁊
uidei xm celsi ⁊ marcelli snñã q̃

Expanded text:
titates adscripserit vel duos fundos, an utrumque debeatur? et ait Aristo unum videri legatum: nam quod ademptum est, nec datum videri secundum Celsi et Marcell
Abbreviated transcription (Latin):
diecĩt quanifundocitiano destiã¬
ret. idq dicctum ẽ exigialegita¬
⁊ mirie sicxalio agro qui fuit
cius cum cestin ficeret cam ꝑte
adiecit. s si po post testm̃n factu
ex tuntotitiano aliquid detrax
it. ⁊ alii fundo adie cit intendur
ẽ. utrum ne cã quoq ꝑtẽ legataͥ¬
nus petiturs sit. an ħ minus
qĩ funcdi titam ec̃ desicĩt. cum

Expanded text:
ndi Titiani destinaret, id quod adiectum est exigi a legataet maxime si ex alio agro, qui fuit eius cum testamentum faceret, eam partem adiecit. Quod si post testamentum factum ex fundo Titiano aliquid detraxit et alii fundo adiecit, videndum est, utrumne eam quoque partem legatarius petiturus sit an hoc minus, quasi fundi Titiani e
Abbreviated transcription (Latin):
legata sit quamuis alt inte¬
rum natura nonfiñt alteri
solam ꝑtemidebi ⁊ hoc puto nc
cotum legitum debet nam ⁊¬
⁊ siduos cxhrdibꝰ sus noĩatĩ
quis amipnass ⁊ alt hrditatẽ
non idiss qui actisẜ totum de¬
b si parscius quinonadifs
titio. ⁊ postumis legatum sit
non nato postumo t̾otum titir
uendicabit. S ⁊ sicestator tito
⁊ postumis uiriles ꝑtes dati no¬
luiss . uł ⁊ id cxpressiss. totum
legitum titio debetur nõnato po¬
p̃. Qnfiliab leganit. si mẽti

Expanded text:
legata sit, quamvis alter in rerum natura non fuerit, alteri solam partem deberi puto verum totum legatum debet: nam et si duos ex heredibus suis nominatim quis damnasset et alter hereditatem non adisset, qui adisset totum deberet, si pars eius qui non adisset Titio et postumis legatum sit, non nato postumo totum Titius uindicabit. sed et si testator Titio et postumis uiriles partes dari uoluisset uel etiam id expressisset, totum legatum Titio debetur non nato pop
Abbreviated transcription (Latin):
ẽannua bimatrimadie. brs
m̃s dare dampnas esto nonciz
h̾ cgisse testatorẽ ut ꝯfirmaret q̃
ĩntilia s. s ut diem utilib pro¬
garet. ¶Itẽ cod loco. Et insubst¬
tuto impubi sccipfit ut si frũt.
ab impube mutilit legatum

Expanded text:
bima trima die heres meus dare damnas esto": non enim hoc egisse testatorem, ut confirmaret quae inutilia sunt, sed ut diem utilibus prorogaret. Idem eodem loco et in substituto impuberis scribsit, ut, si fuerit ab impubere inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
UGrtͥge legato ⁊ q̃ postea accedur
cora muo testatore mortua cẽt
in eoꝵ q locum aliqua cẽnt sub¬
stituta cuintem grege utcĩ⁊ sid̾¬
minutum exco grege pecu eẽt
possit nendican
Aul. Siquis bor ꝑtem lega¬
uit ut hodie fit sinc fructibꝰ it¬
quicquid illa ancilla pepiss ꝯsti

Expanded text:
Grege legato et quae postea acceduntcora vivo testatore mortua essent in eorumque locum aliqua essent substituta, eundem gregem videri: et si deminutum ex eo grege pecus essepossit vindicari. um. Si quis bonorum partem legauerit, ut hodie fit, sine fructibus re'quidquid illa ancilla peperisset',
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Et ⁊ si post legata sepius ad¬
scripta id hoc subiecit semel prĩ¬
fecit ipo uire indeĩ ceta legita
nonci. apiret ⁊ ut posse diciex.
sit᷑ ꝓculus recte. ait posse defeto
suma filiab leganit ut ⁊ de poᷤᷤ¬
tuma sentiret sĩca nõ eẽt nãtꝰ fr̃¬
stiti solidum debebitur.

Expanded text:
ait etsi post legata saepius adscripta idem hoc subiecit semel praefecerit, ipso iure videri cetera legata non enim apparet. et ait posse dici exisit. Proculus recte ait posse defendi summam filiabus legaverit, ut etiam de postuma sentiret, si ea non est nata, superstiti solidum debebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus filius urore nõ ernolũ¬
tate patris dnct̃a filium fuĩt ẜ
sortitus dem̃ nepos. patre iam
mortũo ad boꝵ possone ani uẽĩ
eni ꝑ rescissionẽm iscui filius
ẽ instus efficitur ñfilius. cũre¬
scissio quo magis ad mutatur
ñ quo minus. iohibeatut o ꝑa¬
Nmm ⁊ sitam ignongmnosam
duxĩt urorẽ filius ut decori sit
minus in hoc nepote isqui deĩ¬
offitioso cogniturm ẽ. ⁊ mẽtita
nepotis quam patris eĩ delicta p¬
pendet. ¶Sĩ cmancipatus filiu
ptitus. añ petitam botũ po nem
adat̾gandum sese dederit ãmi
eo tetinuerit. dedenit mad optio¬
ner nepos iste adcc̃ta bo possõc¬

Expanded text:
cipatus filius uxore non ex voluntate patris ducta filium fuerit sortitus, dein nepos patre iam mortuo ad bonorum possessionem avi velit enim per rescissionem is, qui filius iustus est, efficietur non filius, cum rescissio, quo magis admittantur, non quo minus, adhibeatur. nam etsi tam ignominiosam duxerit uxorem filius, ut dedecori sit  nec enim minus in hoc nepote is, qui de inofficioso cogniturus est, quam merita nepotis patris eius delicta perpendet. Si emancipatus filius praeteritus ante petitam bonorum possessionem adrogandum se dederit, amiteo retinuerat, dederit in adoptionem, nepos iste ad contra tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
bns ⁊ exeo ne potem si ĩlocti fuii
nepotẽ adoꝑtanõ. amboadinit¬
tuntur. ¶Hlane si fuit emacipat
nepos non admittetu̾t. qr pater
eum pcedit ¶ Sĩ quis posteman¬
cipatice quesitum sibi filium
patri suo madoptioẽ decenit ilo¬
cum filii. equissi mũee ei pr̃ati¬
ꝙ cui attogato filio ¶ꝯcͥcoq patͥ
cipatus hie nepos postadoptioe
ppoatut. Equifsi mument en
ab stinẽ Recipit enĩ locum suñ
nec debi patri suo iĩgi ¶ Sicinã¬

Expanded text:
ns et ex eo nepotem in locum filii nepotem adoptavero, ambo admittentur: plane si fuerit emancipatus nepos, non admittetur, quia pater eum praecedit. Si quis post emancipationem quaesitum sibi filium patri suo in adoptionem dederit in locum filii, aequissimum est ei pr cuivis adrogato filio, idcircoque patri cipatus hic nepos post adoptionem proponatur, aequissimum erit eum abstinere recipit enim locum suum nec debet patri suo iungi. Si ema
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ non cxcludi siũ pat eius in
ad opticẽ mansiss. qĩ nepos si¬
ue emancipatus ẽ. Puto enim
emã cipato patre. nepotẽ quoꝙ
cm patre suo exedc̃o admitti
gilium hũit ⁊ exeo nepotẽ filiyᷤ
emãcipatus uł inpotate minẽ
deportatus ẽ. Qtan nepoti no
ceat ueruise inutroq cãn nepotẽ
ad mittedum. deportatos enim
⁊ filius deportati sunt ⁊ ambo re¬
stituti dicemus ad boꝵ pone ad¬

Expanded text:
tem non excludi, siue pater eius in adoptione mansisset quasi nepos siue emancipatus est: puto enim et emancipato patre nepotem quoque cum patre suo ex edicto admitti. Filium habuit et ex eo nepotem: filius emancipatus uel in potestate manens deportatus estceat. et verius est in utroque casu nepotem admittendum: deportatos enim et filius deportati sint et ambo restituti, dicemus ad bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
dubicet anposterus faisn sit
ex neutro coꝵ pone. iđire brita
tus papit mn iuum ceitioren fr̃es¬
tat undcri sibi solucrido ee h lita¬
tempat rescriprat sibi patum
ydõam tenuntian itaq debere
cum diligentius explo q̃te ⁊ita¬

Expanded text:
dubitet, num posterius falsum sit, ex neutro eorum posse adire hereditattus patrem suum certiorem fecerat uideri sibi soluendo esse hereditatem: pater rescripserat sibi parum idoneam renuntiari itaque debere eum diligentius explo
Abbreviated transcription (Latin):
iatiꝯtrou̾sialitis cump̾sint
tor ad cognitionẽ suamieuoca.¬
E iduo excestõ ħrditatem ĩ sol¬
dum sibi uendicent. forte ꝙ qͥ
inpetitorẽs ꝯpetunt actiones ⁊
c̃dicoribꝰ ⁊ legataniis. ¶ Hec ciu¬
cio utiq necĩa ẽ. siquis pecuĩa
suam soluat uł suam rẽ t̃dat.

Expanded text:
trouersia litis, cum possint aetor ad cognitionem suam reuocat.Si duo ex testamento hereditatem in solidum sibi uindicent, forte quod in petitorem competunt actiones et creditoribus et legatariis.Haec cautio utique necessaria est, si quis pecuniam suam soluat uel rem tradat:
Abbreviated transcription (Latin):
tucenim ⁊ exdoli clausula que
inista stiplatiõe ꝯtiñetur teneb¬
itur ⁊ replicatioẽ tepelli poterit.
cẽt pelius. ait ut extiet᷑ qti sit
ꝙ indiem legatum ẽ ⁊ tincoue

Expanded text:
tiam ex doli clausula, quae in ista stipulatione continetur, tenebitur et replicatione repelli poterit. esse Pedius ait, ut aestimetur, quanti sit quod in diem legatum est et tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpellidebe ad cauendum duin
legita uoluit stiplatioerint¬
spetat degestitu endo legito sibi
p̾stita cunt. ⁊ cuicta hrditas
snt. s negligenti uł dolꝰ ei
qui legatuim pstitit dicemĩño
ꝯmittistiplatioe. pꝑ bonium¬

Expanded text:
pelli debere ad cauendum diuus legata uoluit stipulationem intersperat, de restituendo legato sibi praestito cauerit et euicta hereditas sit, sed neglegentia uel dolo eius qui legatum praestitit, dicemus non committi stipulationem pro
Abbreviated transcription (Latin):
mallet legatatius circinti sub¬
ea cauendum ẽ sic p̾lenumq
equume ⁊ plorata ex fidci.3. re¬
tincit ei xedendumẽ quamuis
cmñ exlegato apud cum erit re¬
apetitioe libalitatis ex testõ sub
adiuuari rescripto diui cõ moi
in hec siba. iscuiusde care notio
ẽ aditus si ꝯ petit io cautioe are

Expanded text:
atarius circuitu subea cavendum est, si ut plerumque aequum est pro rata ex fideicommisso retinere ei concedendum est, quamvis tantum ex legato apud eum erit repetitione liberalitatis ex testamento submo quod uidetur adiuuari rescripto diui Commodi in haec uerba: 'is, cuius de ea re notio est, aditus si compererit ideo cautionem a te
Abbreviated transcription (Latin):
S necesse hñt bac stipsatic̃e ta¬
ac̾te tn quibdam temicti diui
fr̃s rescripsetunt. ut puta. Is
quib minsta alim̃ta sunt re¬
licta popcie.⁊ finstine rescripse¬

Expanded text:
tipulatione cavere, tamen quibusdam remitti divi fratres rescripserunt, ut puta his, quibus minuta alimenta sunt relicta. Pompeiae enim Faustinae rescribse
Abbreviated transcription (Latin):
xii.ta. Aigãtis delate sunt ⁊ cõ¬
sanguineis item patronis .i. Hi
qui ad legittimã h̃rditate ad¬
mitti pont ħ summa pitidẽtia
ut qui sꝑare̾t hanc successonẽ
id̃ tucret bona ne dilapidarẽt᷑.
Intͣclum alibi brditas ẽ alib.
tutelant puta si sit ꝯsagnea
pupillonam brditas quid̃ ad
agnatam ꝑtinet tutela antẽ
¶Dadag̃tum. It mlibtinis sifit
agͣto tutela ñ defe̾rt᷑. na⁊ sipatͦ¬
te tuteladefert̾ int̾dum hrditaᷤᷤ¬

Expanded text:
 adgnatis delatae sunt et consanguineis, item patronis, id est his qui ad legitimam hereditatem admitti possint: hoc summa providentia, ut qui sperarent hanc successionem, idem tuerentur bona, ne dilapidarentur. Interdum alibi est hereditas, alibi tutela, ut puta si sit consanguinea pupillo: nam hereditas quidem ad adgnatam pertinet, tutela autem ad adgnatum. item in libertinis, si sit adgnato tutela non defertur: nam et si patrte tutela defertur, interdum heredita
Abbreviated transcription (Latin):
ctioe siuedictatũm. ypocan sta¬
rum sinc adcalcem ul adalia tẽ
tione ꝯtĩmii. G siuoluntas
mia ⁊sam̃ta ⁊ supam̃ta mariaꝵ ⁊ ris
tium stures aq radice ꝯtirebũ¬
t. Tignor.appllatioe inquiu
regioib ut megipto ubi arim¬
dinc ꝓligno utuntur. ⁊ hatu¬
bule quedam ul spinc l uepres
tum ad carbones quoqnͣtos ⁊¬
q ꝯfitiendos ait offilius carbo

Expanded text:
ctionem sive diaetarum hypocaustarum sive ad calcem vel ad aliam rem tione contineri: sed si voluntas mia et sarmenta et superamenta materiaum stirpes atque radices continebuntur. Lignorum appellatione in quibusdam regionibus, ut in Aegypto, ubi harundine pro ligno utuntur, et harunbulae quaedam vel spinae vel vepres tum ad carbones coquendas atque conficiendas, ait Ofilius libro
Abbreviated transcription (Latin):
miyat ei peculuim legauerat.
is ẜuus mille nũmos dño debi
quã debuetat soluit. ¶Sominꝰ
ẜuum quicum comicaniũ comi¬
ne babebat. cestõ manumisat
⁊ peculium ei legauetat ⁊ pecu¬
ip̃i ⁊ lib̾te sue legauerat. i̾ pat
ce quartam uberte sue reliquã

Expanded text:
t ei peculium legauerat: is seruus mille nummos domino debquam debuerat soluisset.Dominus seruum, qui cum eo uicarium communem habebat, testamento manumiserat et peculium ei legauerat, deipsi et libertae suae legauerat. respondi partem quartam libertae, reliquam
Abbreviated transcription (Latin):
si .x. sub sditioe alicui fuĩnt. te¬
forte cxtitetit᷑ non uidentur .x.
Huic legata sminuis .x. qr int̾¬
uallum cp̃is ⁊ int̾ usuãnum
huius spatii minore facit qñ¬
citate .x. ¶Sicuti legata nõ
debentut insi deducto hr alicõ
aliquid suꝑsit nec iortis cãdo
nationes debebunt s infirma

Expanded text:
 sub condicione alicui fuerint reforte exstiterit, non uidentur decem huic legata, sed minus decem, quia interuallum temporis et interusurium huius spatii minorem facit quantitatem decem.Sicuti legata non debentur, nisi deducto aere alieno aliquid supersit, nec mortis causa donationes debebuntur, sed infirma
Abbreviated transcription (Latin):
q pretiosior fit. s nec hrdcm
post mortem cestatoris institu¬
tum ẜuui canco plutis eẽ quo
plis ueniie post peduis scribi
insticutum ñ eẽ locuplecioeͣ.
institutus sit stacim me locũ¬
ploctioe effctũ cum mintis
caĩs accidẽ possit. nocuissu nr̃o

Expanded text:
m post mortem testatoris institutum seruum tanto pluris esse, quo pluris uenire potest, Pedius scribit: institutum non esse locupletiorem, institutus sit, statim me locupletiorem effectum, cum multis causis accidere possit, ne iussu nostro
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sto sc̃tetie testatoris standũẽ
dignus sub hac ꝯditiõe hnq̃gĩ¬
ci brdi dediss płiq puta̾t ut¬
le cc̃ legatum. qr ꝯditionis ĩ¬
fucidiã cum pati posse. S siga¬
quagĩta aurci legati sint. siq̃n¬

Expanded text:
esto', sententiae testatoris standum esdignus sub hac condicione, sidi dedisset, plerique putant utile esse legatum, quia condicionis imFalcidiam eum pati posse. sed si quinquaginta aurei legati sint, si
Abbreviated transcription (Latin):
Aui. Siquis dolo .i. fecetit ut
testes nonueniant ⁊ ꝑhoc de fici¬
atut ficultas testi faciendi dene
eius quidolum ad misit. ꝯmis¬
sumẽ ut urdicatem resticueret. ei
srdicas ca dnca cum suis omĩb
fict. ut s modum legis falci̾die
fiscus sentiat. doorantiañt fidei¬
com nissanus.
ꝑdolum quominus ior ꝯtri
cum mucata uotim: ate codicul¬
os ficeret micessets. s ut fieri
assolet offensam agre mulieris
mantalismõe place̾uerit ĩc̾m̃¬

Expanded text:
um. Si quis dolo malo fecerit, ut testes non ueniant, et per hoc deficiatur facultas testamenti faciendi, deneeius qui dolum admisit commissum est, ut hereditatem restitueret: ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, dodrantis autem fideicommissarius.dolum, quo minus uxor, contra eum mutata uoluntate, codicillos faceret, intercesserat, sed ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone plac‹a›uerat, i
Abbreviated transcription (Latin):
ire uolente eo̾ facere testin ul mu
tarc dinus adriamis ꝯstituit de¬
negan ci debere acciones denega¬
tis q ciactionib fisco locum fo¬
re. ¶Si dñs dolo fecenit ne testin¬
scriptus erat quaminus manum¬
issus adient hrditatẽ actiones eĩ
denegantur cum ⁊ libens eus sid
fuent datum denegan de berat ⁊¬
sino fuũt in potẽstate s si iegatĩ
ei relictum sic id q restituerẽ. sit
rogatus ꝯ sequens erit dicere. adm¬
itti cum ao legatum ꝙ non ipe
hũiss s adastum sit translatu¬
nis. ¶St plures hrdes insticuti
sunt ⁊ os dolomalo. fecennt qu¬
ominus testin mutarctur dices¬

Expanded text:
ire uolente eo facere testamentum e, diuus Hadrianus constituit denegari ei debere actiones denegatisque ei actionibus fisco locum fore. Si dominus dolo fecerit, ne testscriptus erat, quamuis manumissus adierit hereditatem, actiones ei denegantur, cum et liberis eius si quid fuerit datum, denegari debeat, etsi non fuerint in potestate. sed si legatum ei relictum sit idque restituere sit rogatus, consequens erit dicere admitti eum ad legatum, quod non ipse habuisset sed ad alium sit translaturus. Si plures heredes instituti sint et omnes dolo fecerint, quo minus testamentum mutaretur, dice
Abbreviated transcription (Latin):
Op. Ansto incecrecis cẽcidians
ita refeit cum dnc filie patri nece
arias utiles datutum recte poll¬
citum eiq̃ ad brclitate patris acces¬
ẜat tenegaturumq ciqui se ab¬
stinuccĩt.

Expanded text:
um. Aristo in decretis Frontianis ita refert: Cum duae filiae patri necesarias utiles daturum recte pollicitum ei, quae ad hereditatem patris acce‹ss›erat de‹n›egaturumque ei quae se abstinuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. pap. putat repudiasse eñ ex p̃¬
ore brditate. exposteniore aũt nõ
posse aditt dicebm nõ repudiaẽ
cum qui putaret posterius ualẽ
ꝓmuntiauĩt godianũ imestãtu

Expanded text:
tabat repudiasse eum ex priore hereditatem, ex posteriore autem non posse adire. dicebam non repudiare eum, qui putaret posterius ualere. pronuntiauit Clodianum intestatu
Abbreviated transcription (Latin):
dum c̃ non om̃s hac srm̃tate
deben tractan. s ntiq humioe
Ceterum cos qui sunt in aliqui
tut̾itite possitinonopinor iicu¬
lis publicis ꝯtincĩoportẽ¶
lum uł dolo abstinnt hedicate
ce suspectis põt postulan ¶Q
obsigniticm uł rusticitactem

Expanded text:
 non omnes hac seueritate debere tractari, sed utique humiliores: ceterum eos, qui sunt in aliqua dignitate positi, non opinor uinculis publicis contineri oportere. lum uel dolo abstinuit hereditate, potest suspectus postulari. Qui ob segnitiam uel rusticitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rem necui cemere citra cause co¬
gnitioẽ plenissi munł curatoẽ
re uł dcmpatiam fingnũt quo
magis curatore accepto. honcã
ciilia dectactent.
D̾. Consilio ⁊ oꝑa curatoris teb
non solum patrimonium s ⁊
corpus acsalus furiosicurator
dementi dacus decreto intpo sito
ut satis daret. noncauit. ⁊ tñqͣ̃s¬
cum tes debonis cius legittimo
mo alienauit. sib̃rdes dem̾tis
cas dem res ueclicent quas cura
si nõ curator neclideit replicatio
posita ẜm decretum uẽdiderit.
Q si p̾tio accepto curator creditt̃eᷤ
funo si dimint inplicatiodo lity¬
tos pofsessiores prestabit¶Cur
temtis curatorẽ qr satis no dedit¬

Expanded text:
 cui temere citra causae cognitionem plenissimum curatorem rem uel dementiam fingunt, quo magis curatore accepto onera ciuilia detrectent.. Consilio et opera curatoris tueri debet non solum patrimonium, sed et corpus ac salus furiosi. Curator dementi datus decreto interposito, uti satisdaret, non cauit et tamen quasdam res de bonis eius legitimo modo alienauit. si heredes dementis easdem res uindicent, qusi non curator uendiderit', replicatio posita secundum decretum uendiderit'. quod si pretio accepto curator creditores furiosi dimisit, triplicatio doli tutos possessores praestabit. Cum dementis curatorem, quia satis non ded
Abbreviated transcription (Latin):
pligo iñt dicitur bo¬
noꝵ suorum admini¬
stratio. qd moribqui¬
dem abinitio introanctum ẽ.
G solent hodie p̃tores ul p̃side
sipãdo. ꝓfunditcuratorẽs cida᷑
cxemplo funosi.⁊ tamducit
ambo incurãtoẽ quamdiu uł
furiosus sanitatẽ. uł ille sanos

Expanded text:
igo interdicitur bonorum suorum administratio, quod moribus quidem ab initio introductum est. sed solent hodie praetores uel praesides, sipando profudit, curatorem e‹i› dare exemplo furiosi: et tamdiu erunt ambo in curatione, quamdiu uel furiosus sanitatem uel ille sanos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ curatore heredib replicatio dã
tnam sicurator sequens pocuũ
quam erꝯdẽpnitioe ꝯsecutus fu¬
erat mrem fimosi uͥtiss doli crp¬
licatio obstabit. ¶Qucsitum ẽ a
alti curatorib funosi recte solu¬
cretur uł an mius tem furio su
alicnare possit.12. recte solm̃ eñ

Expanded text:
o dandt: nam si curator sequens pecuniam, quam ex condemnatione consecutus fuerat, in rem furiosi uertisset, doli triplicatio obstabit. Quaesitum est, an alteri ex curatoribus furiosi recte soluetur uel an unus rem furiosi alienare p
Abbreviated transcription (Latin):
nis tc̃ ꝯmictitur. cũ int̾ pllat
cum aliquo spãtio quo s ferte
potĩt non facit maxĩe cumi
bonis uin atbitratu collatioe
fien eoco p̾toris in ẜtum est.¬
¶ Sic ergo intotum collatio fã
nẽ siue inpartem fcã locũ re¬

Expanded text:
nis tunc committitur, cum interpellatus cum aliquo spatio, quo conferre potuit, non facit, maxime cum boni uiri arbitratu collationem fieri edicto praetoris insertum est. Siue ergo in totum collatio facta non est siue in partem facta, locum
Abbreviated transcription (Latin):
qupotãte remanxĩt ꝑuenat
¶Eman cipiti sua boĩ ꝯ ferre cu
uis qui inpotestate fuerunt ir¬
bentur. q̃ te sicut isqui in pote¬
state ẽ dote uxoris precipit. ita
emancipatus quoq qĩ precipia
ietinẽ celrat. ¶ Emancipitus
ipo uire tutusent. S ⁊ si pecuĩa

Expanded text:
tate remanserint, perueniat. Emancipati bona sua conferre cum his, qui in potestate fuerunt, iubentur. Quare sicut is, qui in potestate est, dotem uxoris praecipit, ita emancipatus quoque, quasi praecipiat, retinere debet. Emancipatus ipso iure tutus erit. sed et si pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗaccepit astatu libo. actiones cre¬
dicoꝵ suscipe¶LAmicum se filiꝰ
abstinet. Idez debebit ꝯsequi uẽ
p̃toriõ. ꝙ emacipatusꝯ sequitur
qui brditatẽ repudiamt. quo tcõ

Expanded text:
qui accepit a statulibero actiones creditorum suscipere: nam cum se filius abstinet, idem debebit consequi iure praetorio, quod emancipatus consequitur qui hereditatem repudiauit, quo facto
Abbreviated transcription (Latin):
i2. non ꝯpelli ¶En nec ip̃m legati
rium petẽ posie ¶ Insulam lib̾tis
uttiusq sexus legnnt itat ex red¬
ditu cĩ masculi. duplum femine
mires quidẽ duplum femine aũt
sim plum ꝯ sequat ¶Instituro filio

Expanded text:
i non compelli: sed nec ipsum legatarium legatum petere posse. Insulam libertis utriusque sexus legauit ita, ut ex reditu eius masculi duplum, feminaemares quidem duplum, feminae autem simplum consequantur. Instituto filio
Abbreviated transcription (Latin):
insticutis. itacauit. Ate uxor kenis¬
siã peto. ncquid post mortẽ tuar
ftib tus relnquas les. filiassore¬
rum tuaꝵ quib relinquas. Scis
unu fratẽr tuum filium nr̃m
occidisse dum ci capinã facet S
⁊ alia mͥ cet̾iora fecit q̃ro cũ uror

Expanded text:
te, uxor carissima, peto, ne quid post mortem tuam fratribus tuis relinquas: habes filios sororum tuarum, quibus relinquas. scis unum fratrem tuum filium nostrum occidisse, dum ei rapinam facit: sed et alius mihi deteriora fecit'. quaero, cum uxor
Abbreviated transcription (Latin):
hrdes non extitisset ⁊ qui nñq̃
in poccate fuctũt erunt tibi cõ¬
sanguinci ut puta qui post cap¬
tuuitate patris nascuntu uelꝗ
uita ꝯsanguunitatis habebũt
cum his qui sunt infamilal
inut̃o uł post morte̾ ꝑatris nan¬
g. Post ꝯsanguinebs admi¬
ctut᷑ agnati s ꝯ sanguinei nos
merito. nam sisunt ꝯ sanguiẽ
lic nõ adierunt Prditate legitti¬
mus nonde feitur s hoc. erit sic
impediuntu ¶Ignatiant sut
cognati uirił sexiis ab eod̾e morti
Tli post suos ⁊ ꝯsanguineos

Expanded text:
n extitissent: et qui numquam in potestate fuerunt, erunt sibi consanguinei, ut puta qui post captiuitatem patris nascuntur uel qiura consanguinitatis habebunt cum his qui sunt in familia uel in utero uel post mortem patris na.Post consanguineos admittuntur adgnati, si consanguinei non sunt, merito. nam si sunt consanguinei, licet non adierint hereditatem, legitimis non defertur. sed hoc sic erit impediuntur.Adgnati autem sunt cognati uirilis sexus ab eodem orti. nam post suos et consanguineos
Abbreviated transcription (Latin):
ete hrditate repũdiasse eom
cum nicho minus. conpelli po¬
cuit adire brditatẽ ⁊ restituẽ
ut duius pius rescripsit finge
eum suꝑ iuxisse .c. diebꝰ ubi
gra. ⁊ inten ꝓximu decefsisse
mox ⁊ cũ quierat rogaᷤtus resti¬
cuere dicedum posteriorẽ ad¬
mitti cum honere fidel .ꝯ.¬

Expanded text:
atem repudiasse eam, cum nihilo minus compelli potuit adire hereditatem et restituere, ut diuus Pius rescripsit: finge eum superuixisse centum diebus uerbi gratia et interim proximum decessisse, mox et eum, qui erat rogatus restituere: dicendum posteriorem admitti cum onere fide
Abbreviated transcription (Latin):
ueanduo plures ueab eodem
gtadu uementes qui inscetos
ancedant ui soli sunt qr his ẽ
pximus quem nemo ancedit
solus occuttit int̾dũ ultioreꝵ
agna cum aomittemus ut p̃n¬
cã fecit quis cestm̃ cum Nret

Expanded text:
ue an duo pluresue ab eodem gradu uenientes, qui uel ceteros antecedant uel soli sint: quia is est proximus quem nemo antecedisolus occurrit.Interdum ulteriorem adgnatum admittimus: ut puta fecit quis testament