comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que olim fiuens lac. et mel tuis dũtaxat habitaaimenta.¬
torib. nũc uniu̾so orbi remedia salitis uite porrigis aliment ba
Terra inqũa bona ⁊ oytima. q̃ infecundissimo illo sinsituo eraycha
pat̃nii cordis celeste granũ suscipiens. tãtas ex suꝑno semine martir̃
segetes ꝓtulisti : ⁊ nichilominꝰ ex om̃i reliquo fideliũ gn̾e. frustũ
fertił gleba tcesimũ ⁊ sera gesimũ ⁊ centesimũ. sr̾ omẽmt̾rã młiu¬

Expanded text:
quae olim fluens lac et mel tuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia salutis, vitae porrigis alimenta. Terra, inquam, bona et optima, quae in fecundissimo illo sinu tuo ex arca paterni cordis coeleste granum suscipiens, tantas ex superno semine martyrum segetes protulisti, et nihilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum fertilis gleba tricesimu
Abbreviated transcription (Latin):
ne alias ꝑfecte unim᷑ illi. &. enĩ si mtanduco ⁊ ñ manducor. indebit᷑
ene ile ee̾. s nonduͣ ⁊ nillo ego. Qd si utanlucor qͥdẽ nec manduco.

Expanded text:
ne alias perfecte unimur illi. Nam si manduco et non manducor, videbitur in me esse ille, sed nondum in illo ego. Quod si manducor quidem, nec manduco;
Abbreviated transcription (Latin):
horã. morituri corporis glãm ocłi discipłoꝵ sustinere neqͥuert̃: Ad huc
qͥdẽ tuis sensib gero morẽ. formã ingerendo seruilẽ. ꝙͣ de ꝯsuetudine re

Expanded text:
horam morituri corporis gloriam oculi discipulorum sustinere nequiverint? Adhuc horam morituri corporis gloriam oculi discipulorum sustinere nequiverint? Adhuc quidem tuis sensibus gero morem, formam inger
Abbreviated transcription (Latin):
A texꝑptũ fallaar M ttit᷑ gͦ adcertiorẽ fidei coginitionẽ q̃ ut appͣ¬
hendit. ꝗͦ sensꝰ nescit. exꝑuñtũ ñ inuenit. Noli me tangẽ inqͥt ħ ẽ
dissuesce hiuic seducibili sensui. mint̾e u̾bo. fidei assuesce. fides neᷤ¬
cia falli. fides inuisibilra ꝯp̃hendens. sensus penurtã ñ sentit. Demq
trans gredit᷑ fineᷤ  rationis humane nat᷑ȩ usũ. eaꝑientie t̾minos. ¶d int̾¬
rogas ocłm ad qd̾ ñ suffic̾: & manꝰ qͥd explorare conat᷑ qͦ supͣ iꝑ̃a ẽ: Minꝰ qͥs
qͥd ẽ ille. uel illa renuntiet. Sane fide ꝓnuntiet deme q̃ maiestati nicħ
minuat. Disee id hr̃e certiꝰ idtuciꝰ sequi qd̃ illa suaserit. Noli me tang̾e.
aut possit. & utiq pot̾it. s affectu ñ mamii. uoto. ñ ocło. fide. ñ sensib.
Qͥ d tume ait mͦ tang̾e̾ queris.q̃ sensu crporis głam estimas resurrectio¬
nis: Non recordaris qͣm tpre adhuc mee mortalitatis tͣnsfigurati ad

Expanded text:
entum fallax. 9. Mittitur ergo ad certiorem fidei cognitionem; quae utique apprehendit quod sensus nescit, experimentum non invenit. Noli me tangere, inquit: hoc est: Dissuesce huic seducibili sensui; innitere verbo, fidei assuesce. Fides nescia falli, fides invisibilia comprehendens, 1369 sensus penuriam non sentit. denique transgreditur fines etiam rationis humanae, naturae usum, experientiae terminos. Quid introgas oculum ad quod non sufficit? Et manus quid explorare conatur quod supra ipsam est? Minus est quidquid ille vel illa renuntiet. Sane fides pronuntiet de me, quae majestati nihil minuat. Disce id habere certius, id tutius sequi, quod illa suaserit. Noli me tangere,aut possit. Et utique poterit, sed affectu, non manu; voto, non oculo; fide, non sensibus. Quid tu me, ait, modo tangere quaeris, quae sensu corporis gloriam aestimas resurrectionis? Nescis quod tempore adhuc meae mortalitatis transfigurati ad
Abbreviated transcription (Latin):
formosũ ad uertat qͥ exclamauit. Uere hõ ħͥ filiꝰ dei erat. S inquo
adu̾tit adu̾tendũ ÷. Si enĩ attende̾t ꝗͦ apparebat. qͦmodo formos¬
qͦmͦ filiꝰ d̾i : Qi nͥ deforme. & tigrũ ocuł spectantiũ occurrebat.
cũ expansis incruce mranib. mediꝰ duoꝵ neꝗͣ risum malignans¬
b daret. fletũ fidelib: & solus erat risiii. qͥ solus pot̾at e̾e t̾rorł
solus honorari debuerat. Unde gͥ adu̾tit. pulchritudinẽ crucifi¬
xi. & qͦ is sit filiꝰ dei qͥcũ miqͥs reputatꝰ ẽ . Respond̾e ad id ali cui

Expanded text:
formosum adverterat qui exclamavit: Vere homo hic Filius Dei erat! Sed in quo formosum adverterat qui exclamavit: Vere homo hic Filius Dei erat! Sed in quo advertit, adnisi deforme et nigrum oculis spectantium occurrebat, cum expansis in cruce manibus medius duorum nequam, risum malignantibus daret, fletum fidelibus? Et solus erat risui, qui solus poterat esse terrori, solus honori debuerat. Unde igitur advertit pulchritudinem Crucifixi, et quod is sit Filius Dei, qui cum iniquis reputatus est? Respondere aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
oleo leticie.p̃.9. tuis. Unde gͦ nc̃ ad instar esau. pilosus. ⁊ ispidꝰ. Cuiꝰ nã
rugosa ⁊ tetra imago ħ. nin̾ hii pili:. Mei st̃. nã pilose manꝰ similitu¬
dinẽ expͥmunt peccatoris. Meos agno̾so hos pilos. ꝯmpelle mea uide¬
bo dm̃ saluatorẽ meu̾. Non tn rebecca. sic illum induit s marra tanto
habitu. quia mͥ benedictio uendicat᷑. tͥ postulat᷑ hereditas. Siqͥdẽ
postulet. Aut qͦmͦ sira si necesse ht̃ ut postulet. Michi ꝓide postulat.
qui meã adhoc induit formã. ut suscipiat causã. Qͥppe disciplina pa
Unde debuit frib ꝑ omiã similari sic̾ ait apłs. ut niisericois fieret.
n mors. Aliud cernit᷑. aliud credit᷑. Nigrũ sensus reñciat. fi des
candidũ. n formosũ. ꝓbat. Aiger ẽ s ocuł insipientiũ. nã fideli¬
b m̃tib. formosuᷤᷤ ualde. Niger ẽ s formosus. niger reputatio¬
ne herodis. formosus ꝯfessione latronis. centurionis fide. Qmͣ

Expanded text:
onsortibus tuis . Unde ergo nunc ad instar Esau pilosus et hispidus? Cujusnam rugosa et tetra imago haec, et unde hi pili? Mei sunt: nam pilosae manus similitudinem exprimunt peccatoris. Meos agnosco hos pilos; et in pelle mea video Deum Salvatorem meum. 3. Non tamen Rebecca sic illum induit, sed Maria; tantohabitu; quia mihi benedictio vindicatur, mihi postulatur haereditas. Siquidem postulet? aut quomodo sua, si necesse habet ut postulet? Mihi proinde postulat, qui 1367 meam ad hoc induit formam, ut suscipiat causam. Quippe disciplina pacunde debuit fratribus per omnia similari, sicut ait Apostolus, ut misericors fieret . et mors. Aliud cernitur, et aliud creditur. Nigrum sensus renuntiat, fides candidum et formosum probat. Niger est, sed oculis insipientium: nam fidelium mentibus formosus valde: niger est, sed formosus: niger reputatione Herodis, formosus confessione latronis, centurionis fide. 4. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsedentẽ suscrpiet: ñ ram in humsli habitu: s incelesti. Carne ipsa. s
alteta sp̃e. Qid deformẽ uis tang̾e: Expecta ut formosũ tangas. Nã

Expanded text:
consedentem suscipiet, non jam in humili habitu, sed in coelesti: carne ipsa, sed altera specie. Quid deformem vis tangere? Exspecta ut formosum tangas. Na
Abbreviated transcription (Latin):
infundit. Ocilus. ꝓnuntrabat infirmũ ocłs fedũ. ocłs ome¬
rũ ocłs morte curpusima ꝯd spnatũ. Auri di filiꝰ. auri formo¬
sus innotuit. S ñ iudeoꝵ qͥa erant incͥc̾cisi aurib. Merito petrꝰ
abscidit auricłam serui. ut urã fac̾e̾t uitatis & u̾tas liberaret eũ .i.
liberũ face̾t. Erat illecenturio incͥc̾cisus s ñ aure. qͥ ad unã exp̾i¬
rantis uocẽ sub tot infirmitatis indciis. dnm maiestatis agnouit.
deoq ñ de sperit ꝗͦ uidit. qͥa credidit qͦ ñ uidit. Non autẽ credidit en
eo qd̵ udit. s exeo ꝓculdubio qd̾ audruit. qͥa fideᷤᷤ erauditu. Dign̾
qͥd̃ fuerat ꝑ suꝑiores oculoꝵ fenestras i̾tat̾e intrare ad aniurã. s hoc
nobis o anitra seruat᷑ inposterũ. c̾ uidebimꝰ facie adfacie᷑ Nc̃ aut̃
im̃ irrepsit moib: Iñ remediũ intret. ꝯ ꝑ eadẽ seqͣt᷑ uestigia uita
mortẽ. tenebras lux. uenenu̾ serpentis. autidotũ uitatis. ⁊ sanet

Expanded text:
culus pronun tiabat infirmum, oculus foedum, oculus miserum, oculus morte turpissima condemnatum; auri Dei Filius, auri formosus innotuit; sed non Judaeorum, quia erant incircumcisi auribus. Merito Petrus abscidit auriculam servi, ut viam faceret veritati, et veritas liberaret eum, id est liberum faceret. Erat ille centurio incircumcisus, sed non aure, qui ad unam exspirantis vocem sub tot infirmitatis indiciis Dominum majestatis agnovit. Ideoque non despexit quod vidit, quia credidit quod non vidit. Non autem credidit ex eo quod vidit; sed ex eo procul dubio quod audivit, quia fides ex auditu . Dignum quidem fuerat per superiores oculorum fenestras veritatem intrare ad animam; sed hoc nobis, o anima, servatur in posterum, cum videbimus facie ad faciem. Nunc autem unde irrepsit morbus, inde remedium intret, et per eadem sequatur vestigia vita mortem, tenebras lux, venenam serpentis a
Abbreviated transcription (Latin):
liat᷑ ⁊ ñ urit᷑. Induit se cõpassionis nenũi. ut morbũ in altero passioniᷤᷤ
leuet. ł sanet. N igresc̾ candoris relo. luicro pulchritudinis. Nultoᷤ candi¬
dos facit unsꝰ denigratio. ñ c̾tingit᷑ eulpa: s ẽ officit᷑ cura. Exrpedit inqͥt
irt unꝰ monat᷑ hõ ꝓpopło. ⁊ ñ totagens peat. Expedit ut unꝰ ꝓ om̃ib de¬
nigret᷑ sumlitudine carnis peccati & ñ tota gens nigredine ꝯdẽpnet᷑ pec¬
At ddi lend or ⁊ figura sudẽ ⁊ di obnubilet᷑ infornta serui. ꝓuita seru.
unidor uide et̾ne nigrescat in carne pcartie purganda Speciosus forma
p̃silisi honrinũ. ꝓfilis hominũ ulumintam  obseuret᷑ in passione. tur¬
per̾ ineruce pͥbleat inmorte. E x toto ñ sit ei spẽs. teq decor ut sͥ speciosã.
decorã ad qͣrat sponsã. eccłiam sine ntacła. ⁊ sitie ruga: A guosco pellem
falemonis. ĩmo ip̃m inpelle nigra. salomonẽ amplector. habet : salomon

Expanded text:
 XI, 29. Induit se compassionis naevum, ut morbum in altero passionis levet, vel sanet; nigrescit candoris zelo, lucro pulchritudinis. 2. Multos candidos facit unius denigratio, non cum tingitur culpa, sed cum cura afficito populo, et non tota gens pereat : expedit ut unus pro omnibus denigretur similitudine carnis peccati, et non tota gens nigredine condemnetur peccati: splendor et figura substantiae Dei obnubiletur in forma servi pro vita servi: candor vitae aeternae nigrescat in carne, pro carne purganda: speciosus forma prae filiis hominum, pro filiis hominum illuminandis obscuretur in passione, turpetur in cruce, palleat in morte: ex toto non sit ei species neque decor, ut sibi speciosam atque decoram acquirat sponsam Ecclesiam sine macula et sine ruga. Agnosco pellem Salomonis, imo ipsum in pelle nigra Salomonem amplector. Habet et Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
ue diffundit᷑. s uͥq totꝰ ẽ et nlło ꝯtinetur loco. hoc qͥ excedente m̃te
intellegit. uidet dm̃. ⁊cũ absens putat᷑. Qͥ aũt ħ ñ potest oret et
agat ut posse m̾eat᷑. nͨ ad hoĩem disputatorẽ pulset. ut qd̾ ñ legit
legat. s ad dm saluatorẽ. ut qd̾ ñ ualet ualeat. Unde aũt dix̾it et
cum presens ẽ ñ uidet᷑. ꝯsequent̾ aperuit dicens. Deniq nͦ apł̃i om̃s
xp̃m uidebat. S id̾o ait. Tanto tẽꝑe uob̾cũ sum. et adhͨ me nͥ cogno¬
uistis. Ecce qͦmͦ presens d̾s erat. et ñ uidebat᷑. S qͣre ñ ausus ẽ di
difnt ea uisione. in qua ip̃e. ⁊ pater unu̾ sunt: An forte illud adten¬
dit qd̾ eũ petiꝰ dixisset. cues xp̃e fili dĩ iiui. responsũ aẽ¬
cepit. beatꝰ es simon bariona qͥa ñ tͥ reuelauit car et san¬
qius. s pater m̃s qͥ in celis ẽ. Quãuis illa reuelatio utrũ ꝑ

Expanded text:
ue diffunditur, sed ubique totus est et nullo continetur loco. hoc qui excedente mente ue diffunditur, sed ubique totus est et nullo continetur loco. hoc qui excedente mente intellegit, uidet deum, et cum absens putatur; qui autem agat ut posse mereatur; nec ad hominem disputatorem pulset, ut quod non legit legat, sed ad Deum Salvatorem, ut quod non valet valeat. Unde autem dixerit, et cum praesens est non videtur, consequenter aperuit, dicens: Denique nec Aposm uidebant et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sum et adhuc me non cognouistis\'. ecce quo modo praesens deus erat et non uidebatur. Sed quare non ausus est dic, tamquam aliqui tunc uiderent ea uisione, in qua ipse et pater unum sunt? an forte illud adtendit, quod, cum Petrus dixisset: Tu es Christus filius dei uiui, responsum accepit: Beatus es, Simon Bar Iona, quia non tibi reuelauit caro et sanguis sed pater meus, qui in caelis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad ocłoꝵ corꝑaliũ s ad m̃tiũ uisionẽ dictũ ẽ ꝑtnere qđ enar¬
rat. S rursus ne desicd̾tũ nr̃m a corꝑis sensu. ad aliũ corporis sen¬
sũ migraret. ħ ẽ ad aures ab ocłis. id̾o cũ dixisset nͨ corꝑalib ocu¬
lis ds q̃rit᷑. nͨ cirꝯse̾bit᷑ uisu. nͨ tactu tenetur. addidit etiã nec au¬
dit᷑ affatu. ut si possumꝰ unigenitũ filiũ qͥ ẽ ĩ sinu patͥs. sic ĩtelligamꝰ
en arrautẽ. qͦmͦ et u̾bũ ẽ. Non sonꝰ aurib strepens. s imago m̃tib
ĩ notescens. ut illic int̾na et in effabili luce clarescat. qd̾ dictũ ẽ qͥ
me uidet. uidet ⁊ patrẽ. qđ hͥ philipo dicebat᷑. qnͣdo uidebat.⁊ ñ
uidebat. Seqͥt᷑ enĩ huiꝰ uisionis exiniiꝰ ꝯcupitor ambrosiꝰ dicens. ꝙ
ꝙͣ enĩ ẽ abse̾s qͥ celu̾. ⁊ terrã inplet. nͨ spatiis indudr paruis. magnis¬

Expanded text:
non ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem dictum est pertinere, quod narnon ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem dictum est pertinere, quod narrat. Sed rursus, ne desiderium nostrum a corsum migraret, hoc est ad aures ab oculis, ideo cum dixisset « nec corporalibus oculis Deus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, » addidit etiam, « nec auditur affatu, » ut, si possumus, unigenitum Filium qui est in sinu Patris sic intelligamus narrantem quomodo et Verbum est non sonus auribus strepens, sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat quod dictum est: « Qui me uidit, uidit et patrem, quod hic Philippo dicebatur, quando uidebat et non uidebat sequitur enim huius uisionis eximius concupitor Ambrosius dicens: \'Et, uam enim est absens, qui caelum et terram implet nec spatiis includitur paruis magnis
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣlis dõ. in illa di forma cũc uidebũt eũ qͥ udẽbũt sicuti ẽ. H i d̾o
uidebũt qͥa pauꝑes sp̃u ĩ hͣ uita fuerũt. qͥa mites. qͥa lugentes. qͥa
esurientes. ⁊ scientes iusticiã. qͥa misericordes. qͥa pacifici. qͥa ꝑ se¬
cutionẽ passi ꝓpt̾ iusticiã. ꝙͣ uis et ħ omĩa ici iꝑ̃iᷤsint. s qͥa mũdo
sũt corde. Id̾o quippe ĩter illas beatitudines cũ omia faciãt qͥ cor
nũdũ hñt. ñ ẽ tñ alicubi põitũ dm uidebũt. nͥ ubi dictũ ẽ. bea¬
ti mu̾di cordeᷤ. qm̃ mũdo corde uidebit᷑. qͥ nͨ ĩ loco uidet᷑. uͨ ocłis
corꝑalib querit᷑. nͨ cuꝯscribit᷑ uisu. nͨ tacta tenet᷑. nͨ audit᷑ affa¬
tu. nͨ sentit᷑ incessu. Dm̃ enĩ nemo uidit ũꝗͣ. uł ĩ hͣ uita sicuti
ip̃e ẽ. ł etiam ĩ angłoꝵ uita sicut uisibilia ista q̃ corꝑali uisio¬
ne cernũt᷑. qͥa unigenitꝰ filiꝰ qͥ ẽ ĩ sinu patͥs. ip̃e n arrauit. Unde

Expanded text:
debunt eum, qui videbunt sicuti est. Nec ideo videbunt, quia pauperes spiritu in hac vita fuerunt, quia mites, quia lugentes, quia esurientes et sitientes justitiam, quia misericordes, quia pacifici, quia persecutionem passi propter justitiam, quamvis et haec omnia idem ipsi sint, sed quia mundo sunt corde. ideo quippe inter illas beatitudines, cum omnia faciant, qui cor mundum habent, non est tamen alicubi positum: Deum uidebunt, nisi ubi dictum est: Beati mundo corde, quoniam mundo corde uidebitur, qui \'nec in loco uidetur nec oculis corporalibus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu\'. deum enim nemo uidit umquam uel in hac uita, sicuti ipse est, uel etiam in angelorum uita, sicut uisibilia ista, quae corporali uisione cernuntur, quia unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. unde
Abbreviated transcription (Latin):
terimꝰ om̃ia diidicare. ip̃i uͦ a nemine diuidicari. animał aũt homo
ũ ꝑcipit. q̃ sũt sp̃s di. Stultitia ẽ enĩ illi et nͥ potest scire qm̃ spũalit̾
qͣ iudicatur p̃ferre luce uitam intellegentẽ iuite tãtu̾mͦ sentienti.
dimidia qͣm tota. sicuti est om̃e corpꝰ. suꝑfluo de reb tãtis. ac talib
dispictamꝰ. Si aũt ħ iã posumꝰ aliqͥd melius qͣm intellectũ nr̃m. dm ẽẽ

Expanded text:
terimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo terimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei; stultitia est enim illi et non potest scire, quoniam qua iudicatur, praeferre uitam intellegentem uitae tantum modo sentienti, dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam int
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. nͥ corꝑalib ocłis querit᷑. nͨ cirꝯscribit᷑ uisic. nͨ tactu tenet᷑. nͨ au¬
dit᷑ asfatu. nͨ sentit᷑ incessu. qͣntomagis ds̃ ip̃e euiꝰ hoc pignꝰ in nob̾ẽ: Nã
si interior h̃o ñr qͣntulacũq imago eius ñ de illo genita. ẜ ab illo creata.
qͣnuis adh renouetur de die ĩ diem. iam tam̃ in taliluce habitat. qͦ nul¬
lus ocłoꝵ cor poraliũ sensus accedit. si ea q̃ in illa luce cordis ocłis ĩtuenꝰ.
et discernũtur intͣ se. et nullis locoꝵ spatiis separant᷑. qͣntomagis ds qͥ
lucẽ habitat in accessibilẽ. corporis sensib. qͦ nͨ ip̃iꝰ nͥ mũdi potest ẽẽ cor¬
dis accessus. Cũ igitur lucem istam om̃i corꝑali luci. ñ solũ iuditio
rationis. s amoris quoq appetitu p̃posuerinꝰ. qͣnto id magis ualebimꝰ:
tanto meliꝰ ualebimꝰ. donͨ sanent᷑ om̃es langores anime uostre ab illo.
qͥ ꝓpitiꝰ fit om̃ib iniqͥtatib nr̃is. Inhͣ enĩ iuaciore uita feĩ spũales po¬

Expanded text:
u tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu: quanto magis Deus ipse cujus hoc pignus in nobis est! Nam si interior homo noster, quantulacunque imago ejus, non de illo genita, sed ab illo creata, quamvis adhuc renovetur de die in diem, jam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit, si ea quae in illa luce cordis oculis intuemur, et discernuntur intra se, et nullis locorum spatiis separantur: quanto magis Deus, qui lucem habitat inaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id magis ualebimus, tanto melius ualebimus, donec sanentur omnes languores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales po
Abbreviated transcription (Latin):
reponiiur. qutomagis illa qͥ nulla gerĩt similitudinẽ corpoꝵ. ca¬
ritas. gaudiũ pax. longanimitas. benigiitas. bonitas. fides. mansue¬
tudo. gontinentia. nulla locoꝵ spatia tenẽt. nulla int̾eapetłie seꝑã¬
turi: Auct aligͣ ocl̃i cordis qͦ radios suos mittant. et ea indeant inter¬
ualla ꝯquirũt: No̾ne om̃ia ĩ uno su̾t sine angustia et suis t̾minis
nota sũt sine circurtu regionũ : Aut dic i qͦ i oco iudeas caritatem.
Quę tam̾ intantũ tͥ cognita ẽ. ĩ qͣntũ eam potes m̃tis acie ꝯtueri.
Quã ũ ido magnã nosti. qͥa ingentẽ aliquã molẽ ꝯspiciendo nist᷑
sti. nͨ. eũ tͥ intꝰ ioͦquit᷑ ut scđ̾m cam uinas ullis ꝑstrepit sonis. n ut
eam cernas. corporaliu̾ lum̃ erigis ocłoꝵ. nͨ ut eam fortiter teneas. corpora

Expanded text:
udinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes mentis acie contueri, quam non ideo magnam noasti; nec cum tibi intus loquitur, ut secundum eam vivas, ullis perstrepit sonis, nec ut eam cernas corporalium lumen erigis oculorum; nec ut eam fortiter teneas, corpora
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo filus ẽẽ ꝓmissũ. de qͥb dictũ ẽ. scimꝰ qͥa cũ appar uerit. simi¬
pondeo. und̾̃ angł̃i uicdent. qͥb tuc̾ erimus eqͣles. Sicut enĩ uident᷑ ista
q̃ uisibilia nominant᷑. dm nemo uidit u̾qm. uͨ uidere potest. qm̃ lucẽ¬

Expanded text:
respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, simirespondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, simipondeo: unde angeli vident, quibus tunc erimus aequales; sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, « Deum nemo vidit unquam , » nec videri potest, « qu
Abbreviated transcription (Latin):
Siq̾ris qͦmͦ dictus sit ĩuisibilis. si uderi  pocest. respondes ĩuisi¬
bilẽ ꝓ̃ e̾. nat᷑am. Uidet᷑ aũt cũ iult. sicut. uult plurimis enĩ uisus
ẽ ñ sicuti ẽ. s qͣli spege illi placuit apparere. Si q̃ris qͦmͦ eu̾ uidit
uł cam scelatꝰ. ꝙͣ. do de suo scełe ab illo ĩterrogatꝰ et uidicatꝰ ẽ. uł
etiam ip̃e diabolus qͣndo uenit cũ angłis ut coram illo assisteret. si
beati mũdicordes. qm̃ ipsi dm uidebut̃. respondeo. Non qͥd̃ ẽẽ ꝯseques
ut etiam uideant dm. qͥ uoces ab eo factas aliꝗͣ.do audiunt. Nȩq enĩ
uiderut eu̾ qͥ audierũt qnͣdo dixit ad filiũ. et clarificaui. et it̾um
clarificabo. Ueru̾tam̃ ñ ẽẽ mirandũ. si aliqͥ etiã ñ mu̾di corde uidẽt
d̃m in spetie. quã uolu̾tas eiꝰ fecerit. latente ĩuisibili. et apd̃ se ĩ ꝯmuta¬
bili manente natura. Si queris utrũ etiã sicuti ẽ aliqͣndo possit udi.

Expanded text:
 dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisi dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo modo eum uidit uel Cain sceleratus, quando de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui etiam non mundi corde uident deum in specie, quam uoluntas eius fecerit, latente inuisibili et apud se incommutabili manente natura. si quaeris, utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri,
Abbreviated transcription (Latin):
uidĩ possit a nob̾. hanc plenitudinẽ di qͥdã ĩ sermone apł sic ĩtellexe¬
rant ut putaret nos hoc futuros omnino qd̾ ds ẽ ħ enĩ u̾ba sicut
recognoscis apłs posuit ita loquens. Cognoscere etiã suꝑeminentẽ sen¬
entie caritatẽ xͥ. ut ĩpleamini ĩ ominẽ plenitudinẽ dei. Quappt̾ si¬
oliqͥd inqͥunt minꝰ ꝙͣ ds habebimꝰ. ⁊ ĩ aliqͦ minores erimꝰ. qͦm inplebi¬
u̾saris istũ utiq ⁊ detestaris humane mentis errorẽ. scio recte facis.
S qͦmͦ ĩtelligenda sit ista plenitudo qͣ dictũ ẽ ĩplendos nos ẽe in
omnẽ plenitudinẽ d̃i postea si ds uoluerit ꝓ urib qͣs decłit dissere
umͦ. Nnẽ qut qd mͥ ꝓposueras ad explicandũ difficile uidebat᷑. utrũ
explicatũ sit diligenter adtende recolendo. qͣ dicta sũt. Sienĩ qͥris
utrũ possit dc̃ uideri. respondeo potest. Si qͥris unde sciã respondeo.
Qaĩ u̾acissima script᷑a legit᷑. beati mũdo cordei qm̃ ip̃i dm̃ udebũt.¬

Expanded text:
is. CAPUT XV. 36. Hanc plenitudinem Dei quidam in sermone Apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc futuros omnino quod Deus est. Haec enim verba, sicut recognoscis, Apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei . Quappleniersaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio; recte facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disserem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit apparere. qͥ ex nichilo creauit om̃ia. atꝙ ĩ se manens in¬
nouat om̃ia: Ad eami uͦ nisionẽ qͣ uidebimꝰ dm sicuti ẽ. mũdanda
corcda ꝯmonuit. Qa enĩ corpora consuetucłie loquendi nusibilia no¬

Expanded text:
uoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens inuoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia! Ad eam uero uisionem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mundanda cor
Abbreviated transcription (Latin):
in loco ds̃ uidetur. sed mũdo corde. nͨ corporalib ocłis queritur.
nec circũscribit᷑ uisu nͨ tactu tenet᷑. nͨ auditur affatu. nͨ sentit᷑¬
incessu. Unde qͥa ⁊ ĩuisibilis in scripturis sc̃is eiꝰ substantia cõm̃¬
datur. et uisus ẽẽ a plurimis ꝑ corpus et corporalib locis ĩ eisdẽ
auctoritatib inuenitur. aut spũ qͦ corporales cernũtur imagines.
per aliquã licet incorporeã tam̃ similitudinẽ corꝑis sicut in sõ¬
nis. uł in extasi. secreuit ille uir sanctus di naturã ab huiꝰmͦi
iuisionib. easq dixit ẽẽ quas cłi uolũtas elegisset. ñ quas nat᷑a
formasset. facit enĩ ista deus qͥb ut nult. cus uult qͣndo nult
appareat. sua latente. atq uise in ꝯnuttabilit̾ manente substantia. ui enĩ
atq inꝯmctabiliter manente nat᷑a ĩ qua uoluerit sꝑe potest eui

Expanded text:
in loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur in loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitincessu\'. unde quia et inuisibilis in scripturis sanctis eius substantia commendatur et uisus esse a . plurimis per corpus et corporalibus locis in eisdem auctoritatibus inuenitur ant spiritu, quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet incorpoream tamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit esse, quas dei uoluntas : elegisset, non quas natura formasset. facit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua latente atque in se incommutabiliter manente substantia. si enim atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ratione nat᷑e. et qd mũdicordes eũ uidebut̾. ⁊ qd̾ similes ei erimꝰ.
qm̃i uidebimꝰ eñ sicuti ẽ. et qd ds caritas ẽ.⁊ qͥ manet in caritate.
in do manet in caritate indo manet et d̾s in illo manet. et qd̾ pa¬
cem ac sẽĩficationẽ sectari debemꝰ sine qua nemo poterit uidere
d̃m. et qd̾ eccruptibile hoc mortale corpꝰ nr̃m. in resurrectione ꝯmu¬
tabitur. et induet incorruptionẽ. atq ĩmortalitatẽ. et qͥa semĩat᷑
corpꝰ animale resurget corpus spũale. tͣns figurante dño corpꝰ hu¬
scarũ auctoritatib ꝑ fidem ambulantes. qui dato. ł ad uito diui¬
nitꝰ intellectu. spũaliter ꝓfecerũt.⁊ spũalia spũalib ꝯparare po¬
tuerunt. uiderunt melius uidi m̃te ꝙͣ corpore. et ea uideri m̃te
que ñ ꝯtinerentur locis uͨ inter se locoꝵ int̾uallis seꝑarent᷑. nͨ mine¬
ra essent ĩ parte qͣ in toto. hinc est qd̾ fiducialit̾ ille dixit qd nͦ

Expanded text:
ratione naturae et quod mundi corde eum uidebunt et quod similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, et quod deus caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet et cem ac sanctificationem sectari debemus, sine qua nemo poterit videre Deum; et quod corruptibile hoc mortale corpus nostrum in resurrectione commutabitur et induet incorruptionem atque inmortalitatem et quia seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale transfigurante domino corpus husanctarum auctoritatibus per fidem ambulantes qui dato uel adiuto diuinitus intellectu spiritaliter profecerunt et spiritalia spiritalibus comparare potuerunt, uiderunt melius uideri mente quam corpore et ea uideri mente, quae non continerentur locis nec inter se locorum interuallis separarentur nec minora essent in parte quam in toto. Hinc est. quod fiducialiter ille dixit, quod Cnec
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m  s sic qͦmodo ꝓmisit ostensurũ se ip̃m dilectorib suis cũ
patre unũ dm̃. ñ quomͦ in ħ scło in corꝑe uisus ẽ a bonis et a
malis. et in iudicio enĩ futo qͦ sic uenturꝰ ẽ qͦmͦ uisus est iens
in celũ. hoc ẽ ĩ eadẽ forma filii hominis eandem formã uidebũt
qͥb dicturꝰ est. Csuriui et ñ dedistis mͥ manducare. qͥa iͣudei uidebt̃

Expanded text:
 sed sic quomodo promisit ostensurum seipsum dilectoribus suis cum Patre unum Deum non quomodo in hoc saeculo in corpore visus est a bonis et a malis. In judicio enim futuro quo sic venturus est, quomodo visus est iens in coelum, hoc est, in eadem forma filii hominis eamdem formam videbunt, quibus dicturus est: « Esurivi, et non dedistis mihi manducare , » quia e
Abbreviated transcription (Latin):
psentia. qͥ meoꝵ iulño studioꝵs eras sollicitus incitator. fidelis adiutoꝵ
Sinea miseranda fortuna. ñ & illiꝰ. Nã tu care fr̃. si caros amisisti: cari¬
dres utiq recepisti. Me uͦ qͦnã iã miserũ ꝯsolatio manet pꝰ ce unicũ sola¬
Inme teansiert̃ ire. in me ꝯfirmatꝰ furor ẽ. Erat ambob alterutrum
grata p̃sentia. dulee ꝯsortiũ. suaue colloquiũ. s tantas utriꝰq delicias
fgo poidi. tu mutasti. & qͥdẽ imutatis ilł retribucio multa. anto
comrtus choris Nest ꝙ qͦd causeris tu de nr̃a quali subtracta t̃ p̃sentia.
cui. asfatĩ sui suoꝵq copiã dñs maiestatis indulsit. at ego ꝓte qͥdis
Qua uellẽ sire qd sentias nc̃ de me illo unieo tuo. medis nutante
cupis o penis. Sestituto te baculo inbecillitatis mex. Si tulicet adhue
sogitars ae miseris ugresso ab ẏssũ luminis: atꝙ alo pelago et erne
felieutaris absorro Forte e ũ  ħ nosti nol scdmn cariẽ. s nc id ñ uost

Expanded text:
sentia, qui meorum in Domino studiorum eras sollicitus incitator, fidelis  alias,sed mea miseranda fortuna, et non illius! Nam tu, chare frater, si charos amisisti, chariores utique recepisti. Me vero quaenam jam miserum consolatio manet post te unicum solain me transierunt irae, in me confirmatus est furor. Erat ambobus alterutrum grata praesentia, dulce consortium, suave colloquium; sed tantas utriusque delicias ego perdidi, tu mutuasti. Et quidem immutatis illis retributio multa. 5. Quanto admistus choris. Non est igitur quod causeris tu de nostra quasi subtracta tibi praesentia, cui affatim sui suorumque copiam Dominus majestatis indulsit. At ego pro te quid? Quam vellem scire quidnam sentias nunc de me illo unico tuo, mediis nutante curis et poenis, destituto te baculo imbecillitatis meae! si tamen licet adhuc cogitare de miseris, ingresso abyssum luminis, atque illo pelago aeternae felicitatis absorpto. Forte enim etsi nosti nos secundum carnem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
i pcussit. non illũ quẽ uocauit ad requiẽ. Me occidit: cũ subcidit
illũ. Hũqͥd enĩ occisũ qͥs dixerit.ꝙͣ plantauit inuita ᷤ at qͦd illi ui¬
te ianua fuit. mͥ plane est mors. meq illa morte mortuũ dixerĩ:
pientes. Ecrite qͥa is qͥ uobis meatũ obstrurerat. ꝯmeauit. aꝑiant᷑
ueficrecte miseri capitis: & erumpant fontes aquarũ. si forte
sufficiant. sordes diluere culparũ. qͥb irã merui. Cũ ꝯsolat
fuerit suꝑ me dñs. tẽ fortassis & ego merear ꝯsolari. si tñ ñ peꝑcero a merore.¬
Nã qͥ lugent. ip̃i consolabunt᷑. Ppterea ꝯdescendat mͥ om̃is sc̃s. & in spũ lenita¬
tis qͥ spũalis ẽ sustineat lam̃tantẽ. Luctꝰ m̃s humano queso penset᷑ affectu. ñ
usu. Uidemꝰ nempe mortuos cottidie plange mortuos suos fletũ magnum

Expanded text:
et percussit, non illum, quem vocavit ad requiem; me occidit, cum succidit et percussit, non illum, quem vocavit ad requiem; me occidit, cum succidit illum. Nunquid enim occisum quis dixerit, quem plantavit in vita? At quod illi vitae janua pientes; exite, quia is qui vobis meatum obstruxerat, commeavit. Aperiantur cataractae miseri capitis; et erumpant fontes aquarum, si forte sufficiant sordes diluere culparum, quibus iram merui. Cum consolatus fuerit super me Dominus, tunc fortassis et ego merear consolari, si tamen  lugent, ipsi consolabuntur . Propterea condescendat mihi omnis sanctus, et in spiritu lenitatis qui spiritualis est, sustineat lamentantem. Luctus meus humano, quaeso, pensetur affectu, non usu. Videmus nempe mortuos quotidie plangere mortuos suos: fletum multum
Abbreviated transcription (Latin):
Merito reqͥeuit in illo sp̃e m̃s. ꝑ quẽ licebat delectari in dño. pͣdicare
liberiꝰ. orare securiꝰ. ꝑ te inquã mͥ frat̃ mi mens sobria. & grata qͥes.
sermo efficatior. pinguior oratio. frequentior lectio. & feruentior affectꝰ.
heu sublatꝰ es: & hec om̃ia simul. Tecũ om̃is parit̾ abiere delicie. & leticie
mee. Iã cure irruunt. iã molestie hinc inde pulsant: & angustie undiq.
Solũ me repert̃.: sole mͥ te abeuntȩ remansert̃. solꝰ sub sarcina genio
Qut pon̾e. aut oppͥmi nece̾e est. qͥa tu tuos humeros sub duxiti. Qͥs
nitribuat cito mori pꝰ te: Ham ꝓte nolim. nec te tua fraudare gła.
Porro suꝑ uiuere tͥ: labor & dolor. uiuã qͦ adiuuã in amaritudine.
uuã inmerore. & hec sit mͥ consolatio. ut merendo affligar ñ parcã:
& iuuabo manũ dñi. Et enĩ manꝰ dñi decigit me. Me inquã tetigit

Expanded text:
Merito requievit in illo spiritus meus, per quem licebat delectari in Domino, praedicare Merito requievit in illo spiritus meus, per quem licebat delectari in Domino, praedicare liberius, orare securius. Per te, inquam, mihi, frater mi, mens sobria et grata quies, sermo efficacior, pinguior oratio, frequentior lectio et ferventior affectus. 8. Heu! sublatus es, et haec omnia simul. Tecam omnes pariter abiere deliciae, et laetitiae meae. Jam curae irruunt, jam molestiae hinc inde pulsant, et angustiae undique solum me repererunt, solae mihi te abeunte remanserunt, solus sub sarcina gemo. Aut ponere, aut opprimi necesse est, quia tu tuos humeros subduxisti. Quis mihi tribuat cito mori post te? Nam pro te nolim, nec te tua fraudare gloria. Porro supervivere tibi, labor et dolor. Vivam, quoad vivam, in amaritudine; vivam in moerore: et haec sit mihi consolatio, ut moerendo affligar. Non parcam; et juvabo manum Domini: etenim manus Domini tetigit me. Me, inquam, tetigit
Abbreviated transcription (Latin):
accidisse testent᷑. N cognouit lut̾aturã. s habuit litt̾arũ inuentorẽ sensũ:
habuit & illuminantẽ sp̃m. Hec inmaximis tm̃. s & inminimis maximꝰ
erat. Qͥd u̾bi causa inedificiis. in agͥs. in ortis. aqͥs. cunctis deniq artib.
seu oꝑib rusticoꝵ. qͥd inquã uel in hoc rerũ genere . G. subt̃ fugit peri¬
ciam: Cementariis. fabris. agricol̃. ortẽlanis. sit torib. atq testorib. faci¬
le magister erat. Cumq om̃i animi iudicio om̃ib ẽẽt sapientior. solis in
suis ocłis ñ erat sapiens. Utinã multos & si minꝰ sapientes ñ plꝰ tang̾et
ce paruis. in pͥuatis. & publicis. foris. & intꝰ erat. Merito exeo pendebam
totꝰ. qͥ mͥ totũ erat. Solũ pene reliquerat mͥ ꝓuisoris honorẽ. & nomen:
nã opꝰ ipse faciebat. Ego uocitabar abbas. s ille p̃erat insollicitudine.

Expanded text:
accidisse testentur. Non cognovit litteraturam; sed habuit litterarum inventorem sensum, accidisse testentur. Non cognovit litteraturam; sed habuit litterarum inventorem sensum, habuit et illuminantem Spiritum. Nec in maximis tantum, sed in minimis maximus erat. Quid, verbi causa, in aedificiis, in agris, hortis, aquis, cunctis denique artibus seu operibus rusticorum? quid, inquam, vel in hoc rerum genere Girardi subterfugit peritiam? Caementariis, fabris, agricolis, hortulanis, sutoribus, atque textoribus facile magister erat. Cumque omnium judicio omnibus esset sapientior, solis in suis oculis non erat sapiens. Utinam multos, etsi minus sapientes, non plus tangeret et magnis, in privatis et publicis, foris et intus. Merito ex eo pendebam totus, qui mihi totum erat. 1357 Solum pene reliquerat mihi provisoris honorem et nomen: nam opus ipse faciebat. Ego vocitabar abbas, sed ille praeerat in sollicitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
agentẽ foris manũ dexterã meã. lum̃ oeculoꝵ meoꝵ. pectꝰ meũ. &ies
linguã.  Et qͥdẽ in defessa manꝰ. ocłs simplex. pectꝰ consilii. lingua. loqns
iudiciũ. sic̃ scͥpͥtũ est. Os iusti meditabit᷑ sapientiã.&.l. e.l.i.S qͥd dixi foris¬
agentẽ illũ. quasi int̾na . c̃. nesciret. & sp̃ualiũ expers  ẽẽt donoꝵ. Moales
qͣ illũ nolłint sp̃uales. qͥ uerba eiꝰ sp̃m redolerent. Horunt contuber uale
quã mores eiꝰ & stuclia ñ carnẽ saperent. s feruerent spũ. Qͥs illo ei¬
dior incustodia cliscipline. qͥs in castigando corpꝰ suũ districtior. dns eĩ¬
suspensio sublimior in ꝯtẽplando. subtilior indisserendo: Quociens en
eo disserens. ea didici qͣ nesciebam: & qͥ doctus aduenerã. doctꝰ magis abscessi.
Nec mirũ de me cũ magni. ac sapientes uiri id ipsũ nichilominꝰ exillo sibi

Expanded text:
agentem foris manum dexteram meam, lumen oculorum meorum, pectus meum, et agentem foris manum dexteram meam, lumen oculorum meorum, pectus meum, et linguam meam? Et quidem indefessa manus, oculus simplex, pectus consilii, lingua loquens judicium, sicut scriptum est: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus lonesciret, ac spiritualium expers esset donorum. Norunt qui illum norunt spirituales, quam verba ejus spiritum redolerent. Norunt contubernales, quam mores ejus et studia non carnem saperent, sed ferverent spiritu. Quis illo rigidior in custodia disciplinae? quis in castigando corpus suum districtior, suspensior vel sublimior in contemplando, subtilior in disserendo? Quoties cum eo disserens ea didici quae nesciebam; et qui docturus adveneram, doctus magis abscessi? Nec mirum de me, cum magni ac sapientes viri id ipsum nihilominus ex illo sibi
Abbreviated transcription (Latin):
teri cedere. qͣsi qͥ meliꝰ ꝓuideret. S ubi ille inueniret᷑. Hec petulanti alis
ut assolet ineo officii detinebat᷑ affectu. s solo intuitu caritatis. Si qͥdem
plus om̃ib laborabat. & minus om̃ib accipiebat: ita ut sepe cũ aliis
necessaria ministraret. ip̃e egeret inplurib. Uerbi causa. cibo. aut ue¬
ste. Peniq cũ se sentiret decessui ꝓpͥnquare. d̾s inquit tuscis quantum¬
quod inme fuit semꝑ optaui qͥetem mͥ impendere. tͥ uacare. S ĩplicitĩ
tenuit timor tuus. & uoluntas fr̃m. & studiũ obediendi. suꝑ omĩa abbatis
in dño studioꝵ. Tibi debeo si ꝓfeci. si ꝓfui. Tu intricabaris. & ego tuo benes¬
cio feriatꝰ sedebam mͥ. aut certe diuinis obsequiis sanctiꝰ occupabar. auł
doctrine filioꝵ utilius intendebã. Cur enĩ securus intꝰ ñ esse̾ eũ te seues

Expanded text:
teri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, teri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, ut assolet, in eo officii detinebatur affectu, sed solo intuitu charitatis. Siquidem plus omnibus laborabat, et minus omnibus accipiebat; ita ut saepe, cum aliis necessaria ministraret, egeret ipse in pluribus, verbi causa, cibo aut veste. Denique cum se sentiret decessui propinquare: « Deus, » inquit, « tu scis quod quantum in me fuit, semper optavi quietem; mihi intendere, tibi vacare. Sed implicitum tenuit timor tuus, voluntas fratrum, et studium obediendi, super omnia abbatis in Domino studiorum. Tibi debeo si profeci, si profui. Tu intricabaris, et ego tuo beneficio feriatus sedebam mihi, aut certe divinis obsequiis sanctius occupabar, aut doctrinae filiorum utilius intendebam. Cur enim securus intus non essem, cum te scirem
Abbreviated transcription (Latin):
portabit onera. qͥs ꝑicula ꝓpulsabit: Nonne ubiq: gressus meos.cͥ. oculi
familiariꝰ incursabant. acriꝰ urgebant: Honne in lingua tua illa placabili
silentio: Dñs dederat illi linguã eruditã. ut sciret qñ deberet ꝓferre sermo¬
nem. Ita cdeniq inprucdentia responsoꝵ suoꝵ. & ingr̃a data sͥ desuꝑ. &ido¬
mesticis satis faciebat. & extraneis. ut pene nemo me reqͥreret. cui pprior
forte .c̃. occurrisset. Occurrebat autẽ aduentantib opponens se. ne subi¬
ad me: ceteros emittebat. Ouirũ industriũ. oamicũ fidelẽ. Et amico g̾ebas
morẽ. & officiis caritatis ñ deerat. Qͥs uacua abeo recesserat manu: Si diue
consiliũ. si pauꝑ subsidiũ reportabat. Nec querebat que sua st̃ qͥ se mediis in¬
gerebat curis. ut ego uacarẽ. Sperabat enĩ sic̃ erat humillimꝰ maiorẽ de
nr̃a quiete fructũ. quã si uacdet ipse. Int̾dum postulabat absolui. & al¬

Expanded text:
portabit onera? quis pericula propulsabit? Nonne ubique gressus meos Girardi oculi familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua illa placabili silentio? Dominus dederat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet proferre sermonem. Ita denique in prudentia responsorum suorum, et in gratia data sibi desuper, et domesticis satisfacieba et exteris, ut pene me nemo requireret, cui prior forte Girardus occurrisset. Occurrebat autem adventantibus, opponens se, ne subiad me, caeteros emittebat. O virum industrium! o amicum fidelem! et amico gerebat morem, et officiis charitatis non deerat. Quis vacua ab eo recessit manu? Si dives, consilium; si pauper, subsidium reportabat. Nec quaerebat quae sua sunt, qui se mediis ingerebat curis, ut ego vacarem. Sperabat enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra quiete fructum, quam si vacaret ipse. Interdum tamen postulabat absolvi, et al
Abbreviated transcription (Latin):
tad q eontã sollicitudinẽ ñ impenclunt. Quẽ dabis m de miiero p̃posi¬
trr⁊ non plꝰ iuigilet subditoꝵ uacuatihs marsupiis qͣm uiciis ex¬
IEupandis. Ubi qͥ orando flectat ⁊ram ꝗͥ p̾dicet annũ placabilẽ dño
t uta loqͥm᷑. grauiora grauiꝰ manet iucdictũ. Sine causa tam̃. ⁊ his.
islis unmorarem᷑ qͥa ñ audiunt nos. S ꝙ si litteris sorsitan man¬
dentꝰ ista q̃ licimꝰ. dedignabunt᷑ legere. auit si forte legerint. mͥ indigna¬
buntꝰ qͣmius rectiꝰ sͥ hoc facerent. ꝓpt̾ea relinqͣmꝰ istos. ñ inuentoreᷤ sponse.
s uenditores. n inqͥramꝰ potiꝰ illos aquib sponsa se inuentã loqͥt᷑. Et qͥdẽ
illoꝵ isti sortiti sunt ministerii loc. s ñ zelum. Successores om̃s cuprunt
esse. imitatores pauci. Outinã tam uigiles reꝑirent᷑ ad curã. qͣm alacreᷤᷤ
currunt adcathedrã. Uigilarent utiq sollicite serianteᷤᷤ ab illis inuen¬

Expanded text:
tibus debitam sollicitudinem non impendunt. Quem dabis mihi de numero praepositorum, qui non plus invigilet subditorum vacuandis marsupiis, quam vitiis extirpandis? ubi qui orando flectat iram; qui praedicet annum placabilem Doa loquimur; graviora gravius manet judicium. 2. Sine causa tamen vel his, vel illis immoramur, quia non audiunt nos. Sed etsi litteris forsitan mandentur ista quae dicimus, dedignabuntur legere; aut si forte legerint, mihi indignabuntur, quamvis rectius sibi hoc facerent. Propterea relinquamus istos, non inventores sponsae, sed venditores; et inquiramus potius illios, a quibus sponsa se inventam loquitur. Et quidem illorum isti sortiti sunt ministerii locum, sed non zelum. Successores omnes cupiunt esse, imitatores pauci. O utinam tam vigiles reperirentur ad curam, quam alacres currunt ad cathedram! Vigilarent utique, sollicite servantes ab illis inven
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥa ex ip̃o. ⁊ ꝑ ip̃m. ⁊ in ip̃o sũt omĩa. Esse gͦ est omĩũ que facta sũt
ipse factor eoꝵ s causale ñ mat̾iale. e ali ꝓinde modo dignat᷑ illa ma¬
in nouandis. firmandis. nullis corporeis indiget instrum̃tis. qͥ omĩa
solo uerbo ⁊ corꝑa ereauit. ⁊ sp̃c. Anime corꝑib. ⁊ corporis egẽt sen¬
la uoluntate celeris suppetit efficientia tã creandis reb. quã ordinã¬
dis. ꝓ ut uoluerit. Ualet cũ uult quantũ uult. ⁊ absq corporalun
officio. obseqͥs ue m̃broꝵ. Quid: Ad intuenda que condidit ipse. putas
sibi reqͥrat corporessensus adiutoriũ  Hichil omĩno omĩũ latet aut
effugit lucẽ ubiq p̃sentẽ. Hec tñ ut agnoseat aliqͥd. necessariũ habet
renũciantis sensus ministeriũ. Nec solu uniu̾sa noscit si ne corꝑe.¬

Expanded text:
quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Esse est ergo omnium quae facta sunt ipse factor eorum, sed causale, non materiale. Tali proinde modo dignatur illa mainnovandis, firmandis, nullis corporeis indiget instrumentis, qui omnia solo verbo et corpora creavit, et spiritus. Animae corporibus et corporeis egent senla voluntate celeris suppetit efficientia tam creandis rebus, quam ordinandis prout voluerit. Valet qui vult, quantum vult, et absque corporalium officio, obsequiove membrorum. Quid? ad intuenda quae condidit ipse, putas sibi requirat corporei sensus adjutorium? Nihil omnium omnino latet, aut effugit lucem ubique praesentem; nec tamen ut agnoscat aliquid, necessarium habet renuntiantis sensus ministerium. Nec solum universa noscit sine cor
Abbreviated transcription (Latin):
H inquã habet ds̃ omĩa ꝑ effectũ. ñ ꝑ nat᷑am. Inuenit ꝓfecto apd̃
dm̃ ⁊ uerecũla ofessio qͦ se̾ humiliando deiciat. ⁊ ꝓnita deuotio uͥ
se in nouando reficiat. ⁊ iocunda otẽplatio. uͥ excedñdo qͥeseat. Omĩa
om̃ibꝰ ẽ qͥ omĩa om̃ib administrat. nec qͥcquã ẽ omĩũ ꝓprie. Nam qd̾
in se est lucẽ habitat in accessibilem. ⁊ pax eiꝰ ex uꝑat omnẽ sensũ. et
sapĩe eiꝰ ñ est numetꝰ ⁊ magnitudinis eiꝰ ñ est finis. nec potest eũ uid̾e
homo ut uiuat. Hon qd̾ longe ab uno qͦ sit. qͥ eẽ omĩũ est. sine qͦ omĩa
nicħ. s ut tuptꝰ mireris ⁊ nil eo presentiꝰ.⁊ nil in comp̃hensibilius.

Expanded text:
Haec, inquam, habet Deus omnia per effectum, non per naturam. Invenit profecto apud Haec, inquam, habet Deus omnia per effectum, non per naturam. Invenit profecto apud Deum et verecunda confessio, quo se humiliando dejiciat; et prompta devotio, ubi se innovando reficiat; et jucunda contemplatio, ubi excedendo quiescat. Omnia omnibus est qui omnia administrat, nec quidquam est omnium proprie. Nam, quod in se est, lucem habitat inaccessibilem , et pax ejus exsuperat omnem sensum ; et sapientiae ejus non est numerus , et magnitudinis ejus non est finis ; nec potest eum videre homo ut vivat . Non quod longe ab unoquoque sit qui esse omnium est, sine quo omnia nihil: sed, ut tu plus mireris, et nil eo praesentius, et nil inco
Abbreviated transcription (Latin):
Digͦ ad seͥpt᷑e testimoniũ ꝓpͥam głam querere. ꝓpͥan ẽ oscłari manũ.
ꝓfecto qͥ dat głam do̾. dei dicit᷑ ñ incongrue manũ oscłari. ⁊ in homi¬
nib qͥdem ita eẽ uidemꝰ. seruos udelicet offensoꝵ dñoꝵ osculari solere
pedes. cũ ab eis ueniã petut. ⁊ pauꝑes diuitũ manꝰ cũ ab eis munꝰ ae-¬
cipiũt. uerũ qͥa spẽ est d̃s. ⁊ nullis simplex illa substantia menbris
distincta corporeis. erit forsan qͥ nullatenꝰ de illo recipiat tale aliqͥd.
re de ore qͦ d̃i reqͥsiero qͣtenꝰ qd̃ de oris oscło sept᷑a loquit᷑ ad dm̃ ꝑti¬
nere demonstret. Nempe aut cũ isto simul ⁊ illa haliet. aut cũ ilł
parit̾ ⁊ isto caret. S enĩ ⁊ os habet ds̃ quo docet hominẽ scienciã.
⁊ manũ halret q̃ dat escã om̃i carni. ⁊ pedes habet quoꝵ t̾ra seabel¬
lum est. ad quas nimirũ peccõres t̃re ꝯu̾si. atq humiliati satiffaciãt

Expanded text:
e testimonium, propriam gloriam quaerere, propriam est osculari manum; profecto qui dat gloriam Deo, Dei dicitur non incongrue manum osculari. Et in hominibus quidem ita esse videmus, servos videlicet offensorum dominorum osculari solere pedes, cum ab ipsis veniam petunt; et pauperes divitum manus, cum ab eis munus accipiunt. 4. Verum quia spiritus est Deus , et nullis simplex illa substantia membris distincta corporeis; erit forsan qui nullatenus de illo recipiat tale aliquid,re de ore quoque Dei requisiero, quatenus quod de oris osculo Scriptura loquitur, ad Deum pertinere demonstret? Nempe aut cum isto simul et illa habet, aut cum illis pariter et isto caret. Sed enim et os habet Deus, quo docet hominem scientiam; et manum habet, qua dat escam omni carni; et pedes habet, quorum terra scabellum est, ad quos nimirum peccatores terrae conversi atque humiliati satisfaciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
osculet᷑ me. pret̾ morẽ tñ usũq loqñdi. distuicte ⁊ signant᷑ adiecit. oseło
oris sui. nͥ ut ostender ipm̃ qd̾ petebat osculũ summũ ẽẽ ñ solũ. Nõ¬
ne deuiq ita inuicẽ loquim᷑. osculare me uł da mͥ oscłm. ⁊ nemo
seqͥt᷑ ut dicat ore tuo. siue osculo oris tui. Quid alt̾utrũ oscłari pa¬
rantes ñ uersus inuicẽ ora tendimꝰ. que tñ ab inuicẽ ñ reqͥrimꝰ no¬
minatĩ: Deniq qͥ narrat ueͬbi grã a dũo susceptũ in oseło ꝓditorẽ. et¬

Expanded text:
osculetur me; praeter morem tamen usumque loquendi, distinctosculetur me; praeter morem tamen usumque loquendi, distincti ut ostenderet ipsum, quod petebat osculum, summum esse, non solum? Nonne denique ita invicem loquimur: Osculare me; vel: Da mihi osculum: et nemo sequitur ut dicat Ore tuo, sive, Osculo oris tui? Quid? alterutrum osculari parantes, tuum versus invicem ora tendimus, quae tamen ab invicem non requirimus nominati