comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lor cruciat. mͦ nescio quis in toto corpore cũ dolore se ignis expandit.
et fit plerũq ut uno tempore ardor cũ dolore confligat. et corpus in-
me animusq deficiat. Quantis autẽ aliis necessitatib extra hȩc quȩ
p̃tuli infirmitatis afficiar. enumerare ñ ualeo. Sed breuit̃ dico. qͥa
sic me infectio noaii humoris inbibit. ut uiuere mͥ pęna sit. et¬
mortẽ desiderant̃ ex pectẽ. quã gemitib meis solã esse credo reme¬
dium. Proinde fr̃ sc̃issime diuinȩ ꝓme pietatis miscđiam dep̃care
ut ꝑcussionis suȩ erga me flagella ꝓpitius mitiget. et pacientiã tole¬
randi concedat. ne nimio quod absit tedio in impacientiã cor erũ-¬
pat. et qͦd curari ꝑ plagam poterat. culpa crescat ex murmure. Itẽ
rusticianȩ patriciȩ. De podagrȩ molestia quã uobis euenisse signa¬
stis. et contristatus uehement᷑ sũ et lȩtatus. Lętatus. qͥa humor
inferiora petens. suꝑiora ꝑfecte deseruit. Contristatus uͦ. quia

Expanded text:
lor cruciat, modo nescio quis in toto corpore cum dolore se ignis expandit; et fit plerumque ut uno in me tempore ardor cum dolore confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra haec quae retuli infirmitatis afficiar, enumerare non valeo. Sed breviter dico quia sic me infectio nomortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse credo remedium. Proinde, frater sanctissime, divinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in impatientiam cor erumpat, et quae curari per plagam poterat culpa crescat ex murmure. » Item Rusticianae patriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiora profecto deseruit. Contristatus vero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit inuestiario nihil numis matũ unde posset consolari naufragũ remansisse.
Quid faceret. nesciebat. Aestuabat dõ deuoti pectoris pietas. non sufferens uacuã
proximi reliqsse miseriã. Rursus uestiariũ suũ. si forte uas quod libet aut ues¬
timentũ haberet interrogans. audiuit nil penitus remansisse preter matris
argenteã quȩ cum infusis leguminib mitti solita erat scutellã. Mox alacri¬
or factus. ergo inqͥt fr̃ hanc defer. ne tristis ab eat qͥ consolari querit᷑ pauꝑ.
taque delatã scutellam gregorio satis ylarit̃ largiente: pauper qui puta¬
batur: lȩtus amplectitur. non iam ad expetenda. sed ad conferendas uffragia
rediturus. A quo uidelicet angelicȩ uisitationis tempore. tantis miraculis
tantis ẽ uirtutibus publicatus. ut omnib secũ uiuentibus et exemplo fuerit
et terrori: qͥ ppe qͥ non solus dissocialit̃. sed cum beato andrea apło. suo monas¬
terio signis euidentib p̃fuisse putatur.

Expanded text:
cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus.
Abbreviated transcription (Latin):
suis p̃tiis redimendos eẽ censebat. Vnde candido prb̃ro ꝑ gallias scri¬
bens. dominicus inquit p̃sentiũ portitor lacrimabilit̾ innotuit
quattuor fr̃s suos de captiuitate a iudeis redemptos eẽ. atq eos nc̃
arbonȩ in eorundẽ iudeoꝵ seruitio detineri. Et quia omino graue
exetrandumq ẽ xp̃ianos in seruitio eẽ iudeoꝵ. dilectionẽ tuam
scriptis p̃sentib ad bortamur. ut cũ omni subtilitate et sollicitu¬
dine studeat ꝑscrutari. Et si uera ita eẽ atque manifesta ueritate
tͥ constiterit. quia neque ipsi unde se redimant neq suprascriptuᷤ
portitor habet. eos studii tui sit redimere. sciens quia quicqͥd in
semel confugientia ad ȩccłam. numquã quibus libet suasionib reddi
iubebat: Unde ianuario caralitano ep̃o. int̾ cȩtera scribens. ait:
entes. aut infidelib restitui dominis. aut eoꝵ ne. restituant᷑ p̃tium
dari. Hortamur gͥ. ut nullatenus tam prauam c̃suetudinẽ manere.

Expanded text:
suis pretiis redimendos esse censebat. Unde Candido presbytero per Gallias scribens: « Dominicus, inquit, praesentium portitor lacrymabiliter nobis innotuit, quatuor fratres suos de captivitate a Judaeis redemptos esse, atque eos tunc Narbonae in eorumdem Judaeorum servitio detineri. Et quia omnino grave execrandumque est Christianos in servitio esse Judaeorum, dilectionem tuam scriptis praesentibus adhortamur, ut cum omni subtilitate et sollicitudine studeat perscrutari; et si revera ita est, atque manifesta veritate tibi constiterit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos studii tui sit redimere, sciens quia quidquid in semel confugientia ad Ecclesiam, nunquam quibuslibet suasionibus reddi jubebat. Unde januario, Caralitano episcopo, inter caetera scribens, ait: entes, aut infidelibus restitui dominis, aut eorum ne restituantur pretium dari. Hortamur igitur ut nullatenus tam pravam consuetudinem manere
Abbreviated transcription (Latin):
et his se posteris ꝓ sua mercede imitandũ monstret exemplis. Man¬
cipia autẽ xp̃ana quȩcumq cũ cõparasse patuerit. ad libertatem
iuata legũ precepta sine ambiguitate. ꝑducite. nẽ qͦd absit xp̃ianꝰ
religio iudeis quoquomͦ subdita polluatur. tẽ uenantio ep̃o
tẽ uenantio ep̃o
lunensi. Multoꝵ ad nosrelatione ꝑuenit. a uideis in limensi eiui¬
tate. dẽ gentib in seruitiũ xp̃iana detinere mancipia. Que res
tanto nobis uisa ẽ asperior. quanto afrat̾nitate tua patientia ope¬
rosior. Oportebat quippe respectu locitu atque xp̃ianȩ religionis
intuitu nullam relinquere. occasionẽ. suꝑstitioni iudaicȩ. ut sim¬
ob rẽ hortamur fratnitatẽ tuã. ut scdm pussimarũ legũ tramitẽ
nulli iudeo liceat xp̃ianũ mancipiũ in suo retinere dominio. excle

Expanded text:
et his se posteris pro sua mercede imitandum monstret exemplis. Mancipia autem Christiana, quaecunque eum comparasse patuerit, ad libertatem, juxta legum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita polluatur. Ita ergo o Venantio episcopo Lunensi. Multorum ad nos relatione pervenit, a Judaeis in Lunensi civitate degentibus, 700 in servitium Christiana detineri mancipia: quae res nobis tanto visa est asperior, quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te respectu loci tui, atque Christianae religionis intuitu, nullam relinquere occasionem ut superstitioni Judaicae simirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam ut secundum piissimarum legum tramitem, nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retine
Abbreviated transcription (Latin):
nem eiꝰ ꝓbantur posse sufficere. ñ leuis resagitur. ut in caute
uel in transcursu debeat diffiniri. Nam graue ẽ satis et inde¬
cens. ut in re dubia: certa dicat᷑ sententia. Et hȩc qͥdem gesta.
ẽẽ poterant ad defimendũ idonea. si accusati: ea confessio seque¬
retur. si tamen eandẽ confessionẽ subtilitas examinis ex occultiꝰ
ciceret. et ñ afflietio uehemens extorqueret. quȩ frequent hoc
agit. ut noxios se fateri etiã cogantur innorii. Nam postquam
p̃fatus ep̃s ut dicit᷑ cruciari custodia. cremari ꝙ fame se asserit
scire debetis si ita ẽ utrum noceat sisic fuerit exorta confessio.
Numquid quando sententiã tales cause suscipiunt. et ad sedem
strictissime atque ab omi latere ueritatis reqͥratur. ut tunc
Si debeat nec remanere sententia decernatur. nec non et si
p̃dicꝰtus ep̃s adsedem apostolicã appellare uoluerit. causa

Expanded text:
nem ejus probantur posse sufficere, non levis res agitur, ut incaute vel in transcursu debeat definiri. Nam grave est satis et indecens ut in re dubia certa dicatur sententia. Et haec quidem gesta esse poterant ad definiendum idonea, si accusati ea confessio sequeretur; si tamen eamdem confessionem subtilitas examinis ex occultis eliceret, et non afflictio vehemens extorqueret, quae frequenter hoc agit ut noxios sese fateri 1061 etiam cogantur innoxii. Nam postquam praefatus episcopus, ut dicitur, cruciari custodia cremarique fame se asserit, scire debetis, si ita est, utrum noceat si sic fuerit extorta confessio. Nunquid quando sententiam tales causae suscipiunt, et ad sedem st, et districtissime atque ab omni latere veritas quaeritur, ut tunc si debeat necne manere sententia decernatur? Necnon et si praedictus episcopus ad sedem apostolicam appellare voluerit, causa
Abbreviated transcription (Latin):
diacoposyn. uel unum magistrum militum. et unum ducẽ dignet᷑ conce¬
dere. in omnisimus angustia destitini: qͥa maxime partes italiȩ omni
p̃sidio uacuate uident᷑. et extarchusscribit. nullum se nobis posse remedium
facere : quippe qui nec ad illas partes custodiendas se testatur posse suffice
gentis excercitus loca quȩ ad huc a re publica detinentur. dõ sibi contra¬
rio quod absit p̃ualeant occupare. Presbiterum autẽ ad nos retransmit
tere dõ iuuante festina. quia et inmonasterio tuo et in opus ad quod
cum p̃posuimus. necessarius e̾e̾ omnino cognoscitur. Data ẽ IIII.gonas

Expanded text:
diacoposin, vel unum magistrum militum, et unum ducem dignetur concediacoposin, vel unum magistrum militum, et unum ducem dignetur concedere, in omni sumus angustia destituti, quia maxime partes Romanae omni praesidio vacuatae videntur. Et Exarchus scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe qui nec ad illas partes custodiendas se testatur posse sufficermae gentis exercitus loca, quae adhuc a republica detinentur, Deo sibi contrario, quod absit, praevaleant occupare. Presbyterum autem ad nos, Deo adjuvante, retransmittere festina: quia et in monasterio tuo, et in opere, cui eum praeposuimus, necessarius esse omnino cognoscitur. Data IV Nonas
Abbreviated transcription (Latin):
runt ꝑ honoratum notarium tͥ curauimus indicare. quem cum fr̃e et co¬
ep̃o sebastiano dilectioni tuȩ direximus. ut qͥa in illis partibus ad Ra¬
uennã usque nunc cum uiro glorioso domno betio patritio fuit. ipse
sua relatione te ex om̃ibus studeat informare. uel si qͣ necessaria iudica¬
ueris possit domno imperatori suggerere. quia tantȩ calamitates ac tribu¬
lationes nobis a ꝑfidia langobardorũ illatȩ sunt contͣ suum ꝓpͥum iusiu¬
randũ: ut nullus possit ad referendum sufficere. Prȩdictum autẽ fratrem
sebastianũ quomodo susceperimus. uel in qͣli apud nos te suggerente fue¬
rit caritate: ipsius poteris relatione cognoscere. Qui ȩtiã ꝓmisit nobis. ne¬
cessitates uel pericula totius italiȩ piissimo domno imperatori suggerere.
qͥa ita hic coangustata ẽ res publica: ut nisi d̃s̃ prissimi in corde pͥncipis
imꝑauerit. ut ꝑ insitam sibi miscđam suis famulis largiatur suꝑ illam

Expanded text:
runt, per Honoratum notarium tibi curavimus indicare; quem cum fratre, et coepiscopo Sebastiano ad dilectionem tuam direximus, ut quia illis in partibus ad Ravennam usque nunc cum viro glorioso domino Decio Patricio fuit, ipse sua relatione te de omnibus studeat informare: vel si qua necessaria judicaveris, possis domino imperatori suggerere. Quia tantae calamitates ac tribulationes nobis a perfidia Langobardorum illatae sunt, contra suum proprium jusjurandum, ut nullus possit ad referendum sufficere. Praedictum autem fratrem Sebastianum quomodo susceperimus, vel in quali apud nos, te suggerente, fuerit charitate, ipsius poteris relatione cognoscere; qui etiam promisit nobis necessitates vel pericula totius Italiae piissimo domino imperatori suggerere. ulis: quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi Deus piissimi in corde principis inspiraverit, ut insitam sibi misericordiam suis famulis largiatur, et super illam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uiuendo ostendit᷑. etiã uiuendo ꝓpaget᷑. Ad extremũ uͦ suꝑest. ut ꝑfec¬
ta queq oꝑa consideratio ꝓpȩ infirmitatis depͥmat. ne hȩc ante oculti
arbitri oculos tumor ȩlationis extinguat. Et quia quosdã imperitos

Expanded text:
tremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Et quia quosdam imperitos
Abbreviated transcription (Latin):
noscat. ne aut humilitã accessum fugiat. aut ꝑuentioni uita.
contradicat. aut uita doc trinã destituat. aut docꝰtrinã p̃sumptio extol¬
lat. Erimũ gͦ appetitũ timor temꝑet. post autẽ magisteriũ qͦd anon que

Expanded text:
noscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita noscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Primum ergo appetitum timor temperet; post autem magisterium quod a non qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quib multa iubentib dum parere. modo ꝑ expositionis ministeriũ.
mͦ ꝑ contẽplationis ascensum. mͦ ꝑmoralitatis instrumentũ stude¬
yet. hoc opus ꝑ triginta et quinq libros extensum. in sea codicib
expleuit. Quoꝵ exemplaria pͥmo ꝑurbis monasteria subdixisit.
postremo uͦ eidem leandro ep̃o destinauit. Sed in ipso sui episcopatuᷤ.
exordio. dum a iohanne. rauennatis urbis ep̃o humilit̃ rep̃hensus fu¬
isset cur pastoralis curȩ delitescendo pondera fugere uir tam idoneu̾
uoluisset. librũ regule pastoralis cõposuit. Quas. quadriꝑtita ra¬
tione. distinguens. ualde. pensandum ẽẽ ꝑdocuit. cũ perum necef¬
sitas exposcit adculmen quisque. regiminis qualit̃ ueniat. atq
ad hoc rite ꝑueniens qualit̃ inuat. et bene uiuens qualit̃ doceat.
et recte docens. infirmitatẽ suã cotidie. qͣnta c̃sideratione. cog¬

Expanded text:
Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum studeret, hoc opus, per triginta et quinque libros extensum, in sex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo per Urbis monasteria subdivisit, postremo vero eidem Leandro episcopo destinavit. 73. Sed in ipso sui episcopatus exordio, dum a Joanne, Ravennatis urbis episcopo, humiliter reprehensus fuisset, cur pastoralis curae delitescendo pondera fugere vir tam idoneus voluisset, librum Regulae Pastoralis composuit: quem quadripartita ratione distinguens, valde pensandum esse perdocuit, cum rerum necessitas exposcit, ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doceat, et recte docens infirmitatem suam quotidie quanta valet consideratione cog
Abbreviated transcription (Latin):
portunissime. cõpellente:. librum beati iob cȩpit eocponere. Quib
coram positi .s. pͥora libri sub ꝯculis dix̃. Et quia tempus paulo uacan¬
tius repperit. posteriora tractando dictauit. Cumq ei spacia lar¬
giora suppeterent. multa augens. pauca subtrabens. atq ut inuenta
sunt ñ nulla derelinquens. ea quȩ se loquente. excepta sub oculis fue.¬
rant. ꝑ libros emendando cõposuit. Qui cũ iam factus ep̃s yome po¬
strema dictaret. qͦ stilo pͥma dixerat sollicite. attendens. egit ut ea
quȩ secutus fuerat studiosa em̃datione. trans currens. quasi ad simi¬
litudinẽ dictatus erigeret. et ea quȩ dictauerat ñ longe acollo qͦn¬
tis sermone discreparent. quatenus dum hoc tendit᷑. illud attrabit᷑.
edita modo dissimili res ñ dissimilis formaret᷑. quã ius terciã ipsius
partẽ operis ut colloquendo ꝓtulit. pene ita dereliquit. qͥa dũ eũ
fr̃s ad alia exponenda ꝑtraherent. hanc subtilius emendari noluer̃t.

Expanded text:
portunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando composuit. Qui cum jam factus episcopus Romae postrema dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret, et ea quae dictaverat, non longe a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita dereliquit: quia dum eum fratres 171 ad alia exponenda pertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sensuum retinent: edemq non nullis integre. qͥbusdã uͦ parte aliqua di¬
minutȩ pro ꝑsonarum locorũ siue temporum dispensationẽ uidentur: fi¬
netenus relegendo conspiciat. sic que demum lucidã ueritatẽ cognoscens.
me aut cum amasis defendat. aut cum osoribus arguat: quamquã in eo
quod tuo iudicio placeo. cunctis ueritatẽ tuentib me ꝑpetuo placiturũ
fore p̃sumam. Peto gͥ ut sicut tuis iussionibus humilit̃ parui. sic beati GRE¬
CORII p̃cibus et in hoc scło ab ȩmulorũ insidus. et in futuro a peccatorum
nexibus merear misericordit᷑ liberari. ꝑ iħm xp̃m dñm nr̃m. Exelicit:¬

Expanded text:
sensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua disensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum dispensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognoscens, me aut cum amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis jussionibus humiliter parui, sic beati Gregorii precibus, et in hoc saeculo ab aemulorum insidiis, et in futuro a peccatorum nexibus merear misericorditer liberari per Jesum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
disserui: et bene uiuens qualit̃ docuerit. in tercio designaui: et recte dõ¬
cens infirmitatẽ cotidie qͣnta consideratione cognouerit. in quarto con¬
clusi. Neque magnopere tempora temporib contuli. sed rebus similibꝰ
similia coaptaui. qm̃ reuera non tantũ quando fecisset quantũq fecisset
sollicitus deflorare curaui: In qͥbus quamquã multa et uaria memoratu
digna. st udio breuitatis omiserim. nihił posuisse me memini. quȩ scrip¬
torũ ueterũ neqͤant auctoritate defendi. exceptis his miraculis quȩ nr̃is
temporib facta multis ad huc suꝑstitibꝰ uiuis uotib cȩlebrant᷑. Si cui ta¬
men alit uisum fuerit ut assolet: ad plenitudinẽ scrinii ur̃i recurrens.
tot karticios uibros ȩpistolarũ eiusdẽ patris. quot annos ꝓbatur uixisse
reuoluat. Et qͥa quȩdam illarum uario temporȩ destinate. uarietatem

Expanded text:
disserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte dodisserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque magnopere tempora temporibus contuli, sed rebus similibus similia coaptavi, quoniam revera non tantum quando fecisset, sed quantum fecisset, sollicitus deflorare curavi. In quibus quanquam multa et varia memoratu digna studio brevitatis omiserim, nihil memini me posuisse, quod scriptorum veterum nequeat auctoritate defendi, exceptis illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. Si cui tamen, ut assolet, visum fuerit aliter, ad plenitudinem scrinii vestri recurrens, tot charticios libros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destinatae, varietatem
Abbreviated transcription (Latin):
sapientioribus qͥ uitam eius licet breuiter tamen pio conatu.
pulcherrimoq stilo descripserant conferre penitus dubita¬
rem: identidem ixbendo uehementer hortatus es. ut romanȩ.
sedis pontificem. eiusdẽ sedis presulis auc toritate describe
auctoritatibus tandem compulsus. uix pͥmum librum gre¬
gorianȩ uitȩ cõpleueram: quando hunc in eiusdẽ uigiliis
annua uertigine reuolutis. tua ꝓbauit pariter ac pu̾blica¬
uit auctoritas. Ergo sollicicior factus ad cȩtera: pauca de
multis te incentore. te p̃ceptore. te fautore te que iudice
colligens. in libris quatuor augiliante dño coartaui: et scđm distributionẽ
eiusdem doctoris qua librum regulȩ pastoralis quadriꝑtita ratione dis¬
tincerat: ego quoq illum qualiter ad culmen regiminis uenerit. in pͥmo
huiꝰ operis libro ꝑhibui: et ad hoc rite ꝑueniens. qualit̃ uixerit in secundo

Expanded text:
sapientioribus, qui vitam ejus, licet breviter, tamen pio conatu, sapientioribus, qui vitam ejus, licet breviter, tamen pio conatu, pulcherrimoque stylo descripserant, conferre penitus dubitarem, identidem jubendo vehementer hortatus es, ut Romanae sedis pontificem, ejusdem sedis praesulis auctoritate, describerauctoritatibus tandem compulsus, vix primum librum Gregorianae Vitae compleveram, quando hunc, in ejusdem vigiliis annua vertigine revolutis, tua probavit pariter ac publicavit 21 auctoritas. Ergo sollicitior factus ad caetera, pauca de multis, te incentore, te praeceptore, te fautore, teque judice, colligens, in libris quatuor, auxiliante Domino, coarctavi; et secundum distributionem ejusdem doctoris, qua librum Regulae pastoralis quadripartita ratione distinxerat, ego quoque illum, qualiter ad culmen regiminis venerit, in primo hujus operis libro perhibui; et ad hoc rite perveniens, qualiter vixerit, in secundo
Abbreviated transcription (Latin):
EATISSIMO ACEELICISSIMO DOMNO
Iohanni sc̃ȩ catholicȩ et apostolicȩ uomane ȩcels
presuli: Iohannes ultimus leuitarum. Nuper adns¬
gilias beat OREGORII Romani pontificis anglorum scilicet¬
gentis apostoli. lectione de paulino ciuitatis nolanȩ p̃sule
consuetudinaliter personante: uisus es a uenerabilibus ȩp̃is
diuino quodam instinctu commotus reqͥrere. cur tantũ
pontifex qui multorũ scõrum uitas texuerat. gestis propis
in propͥa dumtaxat ȩcclesia caruisset: presertim cum et a¬
pud saxones. et apud langobardorum sibi prorsus infes¬
tissimam gentem. gestis propriis ubiq polleret: Cumque
uenerabiles ep̃i has ab utrisq gentibus haberi qͥdem sed com¬
peniosissime responderent. meã quoq paruitatẽ conscis.¬
cens preceperas. ut uitam ipsius de scrinio sc̃ẽ sedis aposto¬
licȩ tanto plenius quanto . certius carpere studuissem Sed
dum ego ꝓpriȩ inerciȩ conscius me meis pͥoribus ac ꝑ hoc

Expanded text:
eatissimo ac felicissimo Domno Joanni, sanctae catholicae et apostolicae Romanae Ecclesiae praesuli, Joannes ultimus levitarum. Nuper ad vigilias beati Gregorii, Romani pontificis, Anglorum gentis apostoli, lectione de Paulino civitatis Nolanae praesule consuetudinaliter personante, visus es a venerabilibus episcopis, divino quodam instinctu commotus, requirere cur tantus pontifex, qui multorum sanctorum Vitas texuerat, gestis propriis in propria duntaxat Ecclesia caruisset; praesertim cum et apud Saxones, et apud Langobardorum sibi prorsus infensissimam gentem, gestis propriis ubique polleret. Cumque venerabiles episcopi has ab utrisque gentibus haberi quidem, sed compendiosissime, responderent, meam quoque parvitatem consciscens, praeceperas ut Vitam ipsius de scrinio sanctae sedis apostolicae, tanto plenius, quanto et certius carpere studuissem. Sed dum ego propriae inertiae conscius, me meis prioribus, ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpredicationem. ꝑ sapientiam. ꝑ castitatem. per largitatt̃.
ptr longanimitatem. equi dĩ ec̃. & tamen occulto dĩ udicio
eqius pbaraonis assimilantur. Et multi uidentur ꝑ auariti¬
ams per superbiam. per inuidiam. ꝑ luxuriam equi phara¬
oinis it̃ & tam̃ occulto dĩ iudicio equis dĩ assimilantur.
quia &e illos uidet de bono ad mala uerti. & istos iudet
de malo ad bona reduci.: Sicut ergo per discretionem mul¬
ti qui equi uidentur dĩ equi pharaon. P reꝓbam ui¬
tam quȩ illos sequitur. ita ꝑrntatem multi qui equi
suo seruaturiequis dĩ assimilantur Vnde blandi¬
tur . tt &e dicit. Equitati meo in curribus pharao¬
nis assimilaui tt̃ amica mea. id est tu ad huc incurribus
pparionis subdita deseruiebas. subincia currebas. sed
ego adtendi qui deie per predicationem fcci. ł qui¬
tatui meo assimilaui te. id est lectis meis similem it ad¬

Expanded text:
per praedicationem, per sapientiam, per castitatem, per largitatem, per praedicationem, per sapientiam, per castitatem, per largitatem, per longanequis Pharaonis assimilantur. Et multi videntur per avaritiam, per superbiam, per invidiam, per luxuriam equi Pharaonis esse; et tamen occulto Dei judicio equis Dei assimilantur. Quia et illos videt de bonis ad mala verti, et istos videt de malis ad bona reduci. Sicut ergo per discretionem multi qui equi videntur Dei, equi sunt Pharaonis per reprobam vitam quae illos sequitur; ita per pietatem multi qui equi suo servaturi sunt, equis Dei assimilantur. Unde 414 blanditur Sponsus et dicit: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. Id est, tu adhuc in curribus Pharaonis subdita deserviebas, sub vitiis currebas, sed ego attendi quid de te per praedestinationem feci. Equitatui meo assimilavi te, id est electis meis similem te a
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qui animabus sc̃is p̃sidet. & ꝑonimas scãs circũquaq ꝑ¬
currus in mari rubro submersi sunt. qui tam ꝑuersi inbap¬
tismate mutati sunt. Dicat ergo sponsus. Equitatui meo
in curribus pharaonis assimilaui te amica mia. iac̃ dũ ad¬
huc tu esses in curribus pharaonis. dũ ad huc operibus de¬
monicis deseruires. ego te equitatui meo assimilarsi. quia
attendi quid ꝑ p̃dicationem intȩ fecerim. & equis meiste
comparaui. Uidet enĩ multos ds ad huc luxurit. ad huc
auarię seruientes. & tamen adtendit in secreto uidicio qid̃
iam de ipsis operatus ẽ. Qui habit equos ids̃. sed multos iudit
ad huc equos suos pharaonis. Et quia considerat occulto ui¬
dicio occulta prȩdestinatione ad bonum cõmutandos. simi¬
les illos adtendit iam equis suis. quia uidit illos ad currũ
suũ aueturos qui prius in curru pharaonis destruiebant.
ulbi consideranda sunt occulta iudicia quia multi uidentur

Expanded text:
Deus, quia animabus sanctis praesidet, et per animas sanctas circumquaque dDeus, quia animabus sanctis praesidet, et per animas sanctas circumquaque dcurrus in mari rubro submersi sunt, quia multi perversi in baptismate mutati sunt. Dicat ergo Sponsus: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea; id est, dum adhuc tu esses in curribus Pharaonis, dum adhuc operibus daemonicis deservires: ego te equitatui meo assimilavi, quia attendi quid praedestinatione in te fecerim, et equis meis te comparavi. Videt enim Deus adhuc multos luxuriae, adhuc avaritiae servientes, et tamen attendit in secreto judicio quid jam de ipsis operatus est, quia habet equos Deus: sed multos videt adhuc equos esse Pharaonis. Et quia considerat occulto judicio, occulta praedestinatione ad bonum commutandos, similes illos attendit jam equis suis, quia videt illos ad currum suum ducturus, qui prius in curru Pharaonis deserviebant. Ubi consideranda sunt occulta judicia, quia multi videntur
Abbreviated transcription (Latin):
&  operibus. quia intra uideris ẽ ꝑ fidem & non intra ꝑ opera.
Quia ecce increpasti. ecce redargusti. quid enĩ non dicis quod tu
benigne iam in ea operatus cs. Dic plane Nam sequitur łqui¬
tatui meo in curribus pharaonis assimilaui te amica mea. Om̃is
qui luxurie. qui superbiȩ. qui auaritiae. qui inuidie. qui falla¬
cie deseruiunt. adhuc subcurru pharaonis sunt. Equi quasi¬
quidã sub curru pharaonis sunt. id est sub regimine diaboli.
iam equus effectus ẽ creatoris nr̃i. iam incurru dĩ positusẽ.
iam sessorem dm̃ habet. Unde cuidam cui dns iãm p̃sidebat
dicitur. Durum ẽ tibi aduersus stimulũ calcitrare Ac si di¬
ceret. Meus equus es. iam contra me calces iactare ñ potes.
iam tibi ego p̃sideo. De istis equis alibi dicitur Misisti inma¬
ni equos tuos. turbanteo aquas multas. Habet ergo currus

Expanded text:
et non operibus; quia intra videris esse per fidem, et non intra per opera. et non operibus; quia intra videris esse per fidem, et non intra per opera. Quia ecce increpasti, ecce redarguisti quid enim non dicis, quid tu benigne ea jam operatus es? Dic plane: Nam sequitur: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. 29. Omnes qui luxuriae, qui superbiae, qui avaritiae, qui individiae, qui fallaciae deserviunt, adhuc sub curru Pharaonis sunt, id esuc sub curru Pharaonis sunt, id est sub regimine diaboli, itate fervet jam equus effectus est Creatoris nostri, jam in curru Dei positus est, jam sessorem Deum habet. Unde cuidam cui Dominus praesidebat dicitur: « Durum est tibi contra stimulum calcitrare . » Ac si diceret: Meus equus es, jam calces contra me jactare non potes, jam tibi ego praesideo. De istis equis alibi dicitur: « Misisti in mare equos tuos, turbantes aquas multas . » Habet ergo currum
Abbreviated transcription (Latin):
o pulchra inter mulieres. egredere & abi post uestigia gre¬
gum. & pasce hedos tuos uixta tabernacula pastorum.
tu que foeda ꝑ ignorantiam. per fidẽ pulchra facta es. int̾
aliorum animas qđ euidenter dicitr i ͦ eccł̃am electo¬
rum si ignoras te. id est si hodm qđ adimagiñe meã
facta es. eitm ÷ a abi. Ulade post uestigia gregũ. seque
ion exempla mea sed exempla populorum. & pasce
hedos tuos uixta tabernacula pastorum. Hedi nr̃i sunt.
motus carnales. Hȩdi nri sunt. temptationes illicite.
Abi post uestigia gregum. id est discede post exempla popu¬
lorum. It pasce hedos tuos. id est nutri motus carnales.
non iam sensus sp̃itales. sed motus carnales. Abi iuxta
tabernacula pastorũ. Si agnos pascis. intabernacula
pastorum pasceris. id est in doctrinis magistrorum. in
doetrinis apłoꝵ. undoctrinis ꝓphȩtarum. Si uero hedos
pascis. uixta tabernacula pastoruis pasce. ut fide uoceris xp̃iana.

Expanded text:
o pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia greo pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos, juxta tabernacula pastorum. O tu, quae foeda per ignorantiam, per fidem pulchra facta es inter aliorum animas. Quod evidenter dicitur ad Ecclesiam electorum; si facta es, egredere et abi; vade post vestigia gregum; sequere, non exempla mea, 413 sed exempla populorum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum. Haedi nostri sunt motus carnales, haedi nostri sunt tentationes illicitae. Abi post vestigia gregum, id est descende post vestigia populorum, et pasce haedos tuos, id est nutri motus carnales, non jam sensus spirituales, sed motus carnales. Abi juxta tabernacula pastorum, si agnos pascis in tabernaculo pastorum, pasceris, id est in doctrinis magistrorum, in doctrinis Apostolorum, in doctrinis prophetarum. Si vero haedos pascis, juxta tabernacula pastorum pasce, ut fide voceris Christiana,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis. &e doctrinis cõmittam. Caute enĩ debet om̃is au¬
ditor. omnis infirmus considerare cuius uerbis se crede¬
re debeat. cuius magisterio uti debeat. cuius exempla
sequi debeat. Et ecce uerba sponsi redeunt ad sponsũ:
S i ignoras te õpulehra inter mulieres. egredere & abi
post uestigia gregum. & pasce hedos tuos iuxta tabernacula
pastorum. Omis anima nil debet amplius curare quã ut
scipsam sciat. Qui eñi se ipsum scit. cognoscit quia ad ima¬
ginem dĩ factus ẽ: Si ad imaginẽ dĩ factus ẽ. non debet si¬
militudinẽ umentorum sequi. siue in luxuria. siue in ap¬
petitu p̃senti dissolui. De qua ignorantia alibi dicitur
Nomo cũ in honore eet non intellexit. cõparatus ẽ iumen¬
tis insipientibus. & similis factus ẽ illis. Uestigia gregũ.
sunt actiones populorũ. Quȩ quanto multe sunt. tantõ
impedite. tantõ ꝑuerse. Dicatur ergo ȩccłȩ. Si ignoras te

Expanded text:
verbis me et doctrinis committam. Caute enim debet omnis auverbis me et doctrinis committam. Caute enim debet omnis auditor, omnis infirmus, considerare cujus verbis se credere debeat, cujus magisterio uti debeat, cujus exempla sequi debeat. Et ecce verba sponsi redduntur ad sponsam. Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et ppastorum. » Omnis anima nihil debet amplius curare quam ut seipsam sciat. Qui enim seipsum scit, cognovit quia ad imaginem Dei factus est. Si ad imaginem Dei factus est, non debet similitudinem jumentorum sequi, sive in luxuria, sive in appetitu praesenti devolvi. De qua ignorantia alibi dicitur: « Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . » Vestigia gregum sunt actiones populorum. Quae quanto multae sunt, tanto impeditae, tanto perversae. Dicatur ergo Ecclesiae: « Si ignoras te,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. om̃s doctores. sodales dĩ sunt quantũ ad speciem. quan¬
tum uero aduitam multi non sodales sed aduersaru sun.
Sed hec ipsa quȩ diximus de hercticis magistris. possumus
de catholicis non bene agentibus dicere. Multi enĩ paruui¬
li intra ȩccłam fideles appetunt bene uiuert. uolunt uitã
rectitudinis tenere. Considerant uitam sacerdotum qui
eis p̃positi sunt. & dum sacerdotes ipsi ñ bene uiuunt.
dũ hi qui p̾sunt ñ recte uiuunt. hi qui subsecuntur in
trrorem dilabuntur Vnde eccła quasi in eisdẽ paruulis
& fidelibus dicit. Indica mihi qiẽ diligit anima mea.
ubi pascas. ubi cubes in meridie. Uitam mihi ueraciter
seruientiũ tibi indica ut sciam ubi pascas uiriditauem
uirtutum. ut sciam ubi cubes in meridie. id est ubi re¬
quiescas inferuore karitatis. ne dũ greges sodalium tuo¬
rum aspicio. ipsa uagari incipiam nesciens cuius me¬

Expanded text:
tes, omnes doctores sodales Dei sunt, quantum ad speciem; quantes, omnes doctores sodales Dei sunt, quantum ad speciem; quantum vero ad vitam, multi non sodales, sed adversarii sunt. Sed haec ipsa quae diximus de haereticis magistris, possumus de catholicis non bene agentibus dicere. Multi enim parvuli intra Ecclesiam fideles appetunt bene vivere, volunt vitam rectitudinis tenere, considerant vitam sacerdotum qui eis praepositi sunt; et dum sacerdotes ipsi non bene vivunt, dum hi qui praesunt, non recte vivunt, hi qui subsequuntur in errorem dilabuntur. Unde et Ecclesia quasi in eis parvulis et fidelibus dicit: Indica mihi, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. Vitam mihi veraciter servientium tibi indica, ut sciam ubi pascas; viriditatem virtutum, ut sciam ubi cubes in meridie, id est ubi quiescas in fervore charitatis; ne dum greges sodalium tuorum aspicio, ipsa vagari incipiam, nesciens cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cat. ubi Causam reddidit inquisitionis suȩ.
ti e uagar incipiam post greges sodalium tuorum. Soda¬
les. dĩ sunt amici familiares. sicut sunt om̃s qui bene
uiuunt. Sed multi apparent sodales eẽ. & sodales ñ
sunt. Mlulti enĩ doctores dũ ꝑuersam doctrinã suade¬
rent. sodales quidẽ uidebantur. sed inimici extiteruns.
Dum adhuc doctor eẽt đruis. sabellius. montanus. quasi
sodales uidebantur Sed dum districte discussi sunt. ini¬
mici apparuerunt. Et plerũq fideles animȩ dũ inhe¬
rent uerbo dĩ. dum amant in doctoribus unde. ꝓficians.
cauere nesciunt ꝑuersorum uerba Ioctorum. & ex ipsorum ore
deficiunt. Quam multȩ enĩ prebes istis quasi sodalibus credi¬
derunt. & dũ eos sequuntus ꝑ greges sodalium errautruñ.
Dicit ergo. Indica mihi ub pascas. ubi cubes in meridit. ne ua¬
gari incipiam post greges eorum. qui sodales tui uidentur.
ud ẽ qui familiares tui uidentur. & non sunt. Om̃s sacerdo¬

Expanded text:
cat, ubi cubet, causam reddidit inquisitionis suae. cat, ubi cubet, causam reddidit inquisitionis suae. « Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. » Sodales Dei vivunt; sed multi apparent sodales esse, et sodales non sunt. Multi enim doctores dum perversam doctrinam suaderent, sodales quidem videbantur, sed inimici exstiterunt. Dum adhuc doctor esset Arius, Sabellius, Montanus, quasi sodales videbantur; sed dum districte diffusi sunt, inimici apparuerunt. Et plerumque fideles animae, dum inhaerent verbo Dei, dum amant in doctoribus unde proficiant, cavere nesciunt perversorum verba doctorum, et ex ipsorum ore deficiunt. Quam multae enim plebes istae, quae de sodalibus crediderunt, et dum eas persequuntur, per greges sodalium erraverunt! Dicat ergo: Indica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie, ne vagari incipiam pid est qui familiares tui creduntur, et non sunt. Omnes sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
mam meã. uitam meam. mentẽ meam custodire neglexi.
quia dũ eoeterius in rerum terrenarum actionẽ in uoluta
sum. ab interna custodia elapsa sum. Pleriq exeo se conside¬
rant quod uixta ipsos ẽ. non exeo quod sunt. luxta ipsos
sunt dignitates. uixta ipsos sunt exteriora ministeria. Et
dum custodiunt quod uixta se habent. scipsos custodire
neglegunt. Dicat ergo. Posuerunt me custodem inuintis.
uineã meã ñ custodiui. id est dũ eocteriori custodiȩ in acti
Seil ecce reducta anima ad grãm ereatoris sui. iam amet.
iam requirat. ubi redemptorem suũ inueniat. Vnde sequi¬
tur Indica mihi quem diligit anima mea. ube pascas. ubi
cubes in meridiẽ . In meridie sol feruentior est. Om̃is qui in
fide feruet. in amore desiderii feruet. Iste sponsus qui sub¬
ter hinnulus uocatur. in corde ipsorum pascit iurtutum
uiriditatem. in corde ipsorum recyat in meridit. in
ubi pascas ubi cub sneridie. Quare sic queris ubi pas¬

Expanded text:
m meam non custodivi, vitam meam, mentem meam custodire neglexi; m meam non custodivi, vitam meam, mentem meam custodire neglexi; quia dum exterius in rerum terrenarum actione involuta sum, ab interna custodia elapsa sum. Plerique ex eo se considerant quod juxta ipsos est, non ex eo quod sunt. Juxta ipsos sunt dignitates, juxta ipsos sunt extedum custodiunt quod juxta se habent, seipsos custodire negligunt. Dicat ergo: « Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi, » id est, dum exteriori custodia in actionSed ecce reducta anima ad gratiam Creatoris sui, jam amat, jam requirit ubi Redemptorem suum inveniat. Unde sequitur: « Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. » Ifide fervet, in amore desiderii fervet. Iste sponsus qui subter hinnulus vocatur, in corde ipsorum pascit virtutum viriditatem; in corde ipsorum recumbit in meridie, in ubi pascas, ubi cubes in meridie. » Quare sic quaerat ubi pas
Abbreviated transcription (Latin):
sol. & ardore amoris terren apud sponsũ decolorata sũ.
id est indecora apud regem facta. Filii matris meȩ pug¬
nauerunt contra me. In omni creatura duȩ creaturȩ ra¬
tionales sunt condite. humana. & angłica. Cecidit an¬
gelus. persuasit homini. Mater enĩ om̃is creature. benignitas.
& potentia dĩ. Nos ergo & angłi exeo quod rationales con¬
diti sumus. quasi quandã societatem fraternitatis habemꝰ.
Sed quia angłi abeadem potentia conditi sunt. a qua &
nos. qui tamen cadentes angłi. cotie rontra nos bellũ
gerunt. dicat. Filii matris mee pugnauerunt contrame.
Ecce dum pugnant isti spiritus rationales. isti spiritus filui
matris dũ pugnant contra animam. faciunt eam rebus
terrenis incumbere. actionibus secularibus uacare. res
transitorias querere. Vnde & subiungit. Posuerunt me
custodẽ inuneis. uintã meã ñ custodiui. Ulinee enĩ sunt
actiones terrene: Acsi dicat. In actionibus terrenis cus

Expanded text:
sol, et ardore amoris terreni apud sponsum decolorata sum, sol, et ardore amoris terreni apud sponsum decolorata sum, id est indecora apud regem facta. Filii matris meae pugnaverunt adversum me. 25. In omni creatura duae creaturae rationales sunt conditae, humana et angelica: cecidit angelus; persuasit homini. Mater enim omnis creaturae, benignitas et potentia Dei. Nos ergo et Angeli, ex eo quod rationales conditi sumus, quasi quamdam societatem fraternitatis habemus. Sed quia angeli ab eadem potentia conditi sunt, a qua et nos, qui tamen cadentes angeli contra nos quotidie bellum gerunt; dicat: Filii matris Ecclesiae pugnaverunt contra me. Ecce dum pugnant isti spiritus rationales, isti spiritus filii matris dum pugnant contra animam, faciunt eam rebus terrenis incumbere, actionibus saecularibus vacare, res transitorias quaerere. Unde et subjungit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi. Vineae enim sunt actiones terrenae. Ac si dicat: in actibus terrenis cust
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ eroris sui. Diximus de synagoga ad fidẽ uenientẽ.
diximus de gentilitate conuersa. dicamus modo genera.¬
liter de tota simul ȩccła. & specialiter quid deunaquaq
anima sentiendũ ẽ. Solent praui auditores doctores
suos non considerare quod sunt. sed quod fuerunt: Sa¬
ni uero doctores & confitentur quod fuerunt & ꝓferuns
quod sunt. ut nec peccatores se abscondant. nec iterũ
dona uelut ingrati denegent. Dicat ergo inistis ȩccła.
N igra sum. sed formosa. Nigra ꝑme. formosa ꝑ donũ¬
E igra de p̃terito. formosa eceo quod facta sũ infuturis
cula cedar formosa sicut pellis salomonis. Et non ẽ iustũ
ut aliquis expreterita uita pensetur & ñ magis attendat᷑
quod fuit. sed quod ẽ: Unde subiungit. Nolite me conside¬
rare quod fusca sim. quia decolorauit me sol. Aliquan¬
do inscriptura sacra sol ponitur. ꝓnimio estu terrenorũ
desideriorum. Vnde ergo fusca. Quia decolorauit me

Expanded text:
dinem erroris sui. 24. Diximus de Synagoga ad fidem veniente; dinem erroris sui. 24. Diximus de Synagoga ad fidem veniente; diximus de Gentilitate conversa; dicamus ergo generaliter de tota simul Ecclesia, et specialiter quid de unaquaque anima sentiendum est. Solent pravi auditores, doctores suos non considerare quod sunt, sed quod fuerunt. Sani ergo doctores ei confitentur quod fuerunt, et proferunt quod sunt; ut nec peccatores se abscondant, nec iterum dona velut ingrati denegent. Dicat ergo in istis Ecclesia: Nigra sum, sed formosa. Nigra per me, formosa per donum; nigra sum de praeterito, formosa ex eo quod facta sum in futuris.cula Cedar, formosa sicut pellis Salomonis. Et non est justum ut aliquis ex praeterita vita pensetur, et non magis attendatur quod fuit, sed quod est. Unde subjungit: Nolite me considerare quod fusca sim; quia decoloravit me sol. Aliquando in Scriptura sacra, sol ponitur nimius aestus terrenorum desideriorum. Unde ergo fusca? Quia decoloravit me
Abbreviated transcription (Latin):
contra eccłam. dum ab infidelitate ad fidem p̃dicationibus
suis quasi quibusdam lanceis confoderunt. Vnde & paulus
quasi quidã pugnator dicit. Cogitationum consilia destru¬
entes. & omẽm altitudinẽ extollentem se aduersus suentiã
qui nui altitudiñt destruit. utiq pugnator ẽ. Isti ergo
pugnatores. isti filui matris ierłm debellauerunt ecctam
ab errore suorut illam fundarent adiustitiam. Filii matris
mee pugnauerunt contra me. Et quid fectrunt pugnan¬
tes  Posuerunt me custodem in uineis. Uinee ȩccła sunt
uirtutes que fructificant. quia dũ depugnant in me ui¬
tia. quasi dũ mala mea expugnant me. frucuficationẽ
& uirtutum studia mihi dederunt. Inuineis me custodẽ
fecerunt. ut fructificationẽ afferrent post expugnatio¬
nẽ. Specialiter dicat. uineam meã ñ custodiui. Vinea
eccłe. antiqua consuetudo erroris ẽ. Quȩ dũ custos aduir¬
tutes ponitur. aeseruit uintam illam antiquã consueto¬

Expanded text:
contra Ecclesiam, dum ab infidelitate ad fidem praedicationibus suis, quasi quibusdam lanceis confoderunt. Unde et Paulus quasi quidam pugnator dicit: Cogitationum consilia destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei . Qui altitudinem destruit, utique pugnator est. Isti ergo pugnatores, isti filii matris Jerusalem debellaverunt Ecclesiam ab errore suo, ut illam fundarent ad justitiam. Filii matris meae pugnaverunt contra me. Et quid fecerunt pugnantes? Posuerunt me custodem in vineis. Vineae Ecclesiae, sunt virtutes quae fructificant; quia dum depugnant in me vitia, quasi de mala mea me expugnant fructificatione, 411 et virtutum studia mihi dederunt; in vineis me custodem fecerunt, ut fructificationem afferrent. Post expugnationem specialiter dicat: Vineam meam non custodivi. Vinea Ecclesiae, antiqua consuetudo erroris est, quae dum custos ad virtutes ponitur, deseruit antiquam consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
IIII Ubi p̃tor urbanus expͥmit᷑.¬
¶ Ubi sex monasteria in sicilia fecit.¬
UI Uoi sub abb̃ib in sus domꝰ monasterio militans. p̾modũ abbas efficitua¬
IUbi paschali sabbato ieiunare non ualet.¬
UIII. Ubi a dño ieiunandi fortitudinẽ impetrat:¬
UIII. Ubi mater siluia ei consuetudinalit̃ legumina mandat.¬
XUbr duabus uicibus ab anglo dĩ t̾emptat᷑. t̾cia uͦ liberalissimꝰ cõꝓbatur.¬
XI Ubi fr̃furtũ faciens a dęmone uexat᷑. et a Gregorio liberatur.¬
xIIUbi fugiturũ fr̃ excecat᷑. et anigri canis morsib liberatur.¬
aciii Ubi fr̃ fugam molitꝰ a dȩ mone corripitur. et a oregorio liberat᷑.¬

Expanded text:
tor urbanus exprimitur.--5. Sex monasteria in Sicllia fecit.--6. Sub abbatibus in suae domus monasterio militans, postmodum abbas efficitu--7. Paschali Sabbato jejunare non valet.--8. A Domino jejunandi fortitudinem impetrat.--9. Mater Silvia ei consuetudinaliter legumina mandat.--10. Duabus vicibus ab angelo Dei tentatur, tertia vero liberalissimus comprobatur.--11. Frater furtum faciens a daemonio vexatur, et a Gregorio liberatur.--12. Fugiturus frater caecatus, et a nigri canis morsibus liberatur.--13. Frater fugam molitus a daemone corripitur, a Gregorio liberatur
Abbreviated transcription (Latin):
dixm c̃sequatur. Nam satis contra rationẽ ẽ. ut qͦd potest ex¬
traneis uenundari. clericis dato p̃tio denegetur. Possessiones gͥ
uel siqua sunt alia. eccłastico iuri cõpetentia. qͦab extraneis in
cumq clero ad aures tuas ꝑuenerit qͦd iuste possit offendere. facile
ñ credas. nec ad umndictam res te accendat in cognita. sed p̃sentibus
tas rerpoposcerit. canonica districtio culpã feriat delinquentis:
Nȩc. om̃a itaque sollicite ac mansuete studirtui sit custodirẽ. qua¬
tinus nec tu ꝓfessionis tuȩ uidearis immemor extitisse. nec illi
iustam contra te. occasionem inuenire ualeant murmurandi. Atẽ.¬
ȩcclẽ nouiter adquisitis. canonicã dispositionẽ quartarũ minime
ꝓuenire. sed ep̃os locoꝵ tantũ mͦ distribuere. quartã antiquoꝵ
redituũ. nunc uͦ quesita suis usib retinere. Quã ob rem prauã

Expanded text:
dium consequatur. Nam satis contra rationem est ut quod potest exdium consequatur. Nam satis contra rationem est ut quod potest extraneis venundari, clericis dato pretio denegetur. Possessiones igitur, vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indcunque clerico ad aures tuas pervenerit quod te juste possit offendere , facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed praesentibutas rei poposcerit, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi contra te justam occasionem invenire valeant murmurandi. DatEcclesiae noviter acquisitis canonicam dispositionem quartarum minime provenire, sed episcopos locorum tantummodo distribuere quartam antiquorum redituum, nunc vero quaesita suis usibus retinere. Quamobrem pravam