comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rur sur p̃sumant demontib
qr ipse monter non aselu¬
cent: sedabillolucent de
quodictumẽ.. Fratlu men
uerum. qđ in luminat omne
homine uenientem in hunc
mundum: Montes posr̃
intelles hominer magni
hominer cdari: et qui maior
iohanne baptista: qualis
nemo exurroxit maior
iohanne baptista. Uider
certe istũ magnũ montẽ
lucentẽ audi confitentem.
Quid confitentẽ.  Nosom̃r
inquit deplenitudine ciur
accepimur. Deruius ergo
plenitudine acceperunt
montes. ab illo ẽ. tibi auxi¬
liũ non amontibur: Inquor
tam̃ nisi leuaueris oculor
ꝑscripiuras non a monebe¬
Siuir audire mfirmissime
ponas pedes in gradibur:
nemnilla arcensione aut
fatigeris aut lapsus cadar.
Dic quod sequitur
NE DISAD MOUINDŨPIDI
Vnde mouentur peder.
unde motur ẽ per illiqui
erat inparadiso. Sed prius
adtende unde motur ẽ illipꝰ
quierat int̃ angelor. et mo¬
topede. cecidit: et deango¬
lofactur ẽ. diabolui: Moto

Expanded text:
rursus praesumant de montibus; rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? Qualis nemo exsurrexit major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi levaveris oculos per Scripturas, non admovebesi vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des ad movendum pedem Unde moventur pedes? Unde motus est pes illi qui erat in paradiso. Sed prius attende unde motus est illi qui erat inter Angelos, et moto pede cecidit, et de angelo factus est diabolus: moto
Abbreviated transcription (Latin):
os aut̃ ñ est is intenebris.
uedier ille uor tam quã fur
conp̃hendat: Om̃s eñi uos
filiilucis efus et filiidiei:
deo dnrcumdicer& tim̃dã
eẽ hora sicut furem: noctẽ
posuit. Et apostolus lta
nocte filu lucir estis et filii
diei : ñ sunꝗ nostis neque te¬
nebrarum qui sunt filu
noctis et tenebrarum. a¬
iniqui : impii: infideler:
ueniat hora: et dicat illis
apostolur. Fuistis aliquan¬
do ienebrae: punc aut lux
indño. Sicut iste psalm
hab& euigilent. Iam
inluminatis unt monter
quid adhuc domiunt. le¬
uent oculos suor Inmonter
undeueni & auxiliũ illis:
Quidẽ iam in luminati sunt
montes. iamor tusẽ sol¬
iusticiae: iamabapostolir
p̃dicatũ ẽ. euuangeliũ: p̃¬
dictas scriptur& patuert̃
omĩa sacram̃ta: conscisum
ẽ. uelum patuit secr& um
templi: iam tamdem
leuent oculos in montes un¬
deueniet ausilium illis
ocenĩp̃cipit iste psalmur
secdndur de his quiscribunt᷑
canticũ graduũ. Sed non

Expanded text:
«Vos autem non estis in tenebris, «Vos autem non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei.» Ideo Dominus cum diceret timendam esse horam sicut furem, noctem posuit; et Apostolus ita nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, infideles. veniat hora, et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste psalmus habet, evigilent. Jam illuminati sunt montes, quid adhuc dormiunt? Levent «oculos suos in montes, unde veniet auxilium illis.» Quid est, Jam illuminati sunt montesab Apostolis praedicatum est Evangelium, praedicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non
Abbreviated transcription (Latin):
angustã uiã quae duciad
uitã. Talibus enĩueniet
illa hora subito : quia taler
erant in diebus noe. Quoꝵ
dierũ cõmemorationẽ audir¬
tis factã meuangelio. Sicerit
aduentur filii hominir in¬
quit. quo modo indieb noe.
Manducabant: bibebant nu¬
bebant. uxores ducebant.
nouellabant: aedificabant
donec introit noe in arca.
et uenit  diluuiũ & ꝑdidit
om̃s Quidergo om̃s peribt̃
qui ista faciunt : qui nubent
qui uxores ducunt: qui
nouellant: qui aedificant.
non. Sed quidehis p̃su¬
munt. sedqui ista dõ p̃fer̃
sed qui pp̃t haec offendere
dm̃ cito parati sunt. At uero
qui istis inanib aut ñ utunt᷑.
aut utunt᷑ tãquã nutenter:
lurer p̃sum̃ter de illoqui
dedit quã dehir quaeclatar
et intellegenter in hiscĩ
consolationẽ et miscricor¬
diã et non occupatidonir.
neadonatore ruerint.
Quitalerr̃ non illor inuenis
in paratos hora illa sicut fur
alibus dixit apostolur

Expanded text:
angustam viam, quae ducit ad angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
ribiliora lesta doruangelio
audiuit caritasrĩ. Vide¬
tis trae : quic horadnĩ sicut
furitain nocte ltaueniet.
isciret inquiđ pat̃ familias
qua hora fur uenira . amen
dico uobis quia non pateret᷑
ꝑfodiri parietẽ suum
icitis modo : quis ergonouit
qua horaueniet : quahora
sicut furerit: Nesci rqua
horaueniet: semper uigila.
tquodnescitis quando ueni¬
at. paratũte inueniat : cum
uenerit. Et ad hoc forte
nescitis quando uenturus ẽ
ut semꝑ paratursis Illũ
enĩ patrẽ familias subito
occupauit hora illa qui
pat̃ fimiliar suꝑbdr signi fi¬
caturẽ Noliuelle eẽ pat̃¬
familiar: et ñte subito illa
hora occupabit. Et quid
ero inquis c qualem audist
depsalmo: pauꝑ et dolenr
cgosum : Si enĩ pauꝑ & dolenr
eris: non eris pat̃ familiar:
quẽ illa hora subito inue¬
niet & subito p̃met. Pa¬
tres familiar enĩ r̃ illi. quip̃¬
et indeliciis huius sđi de¬
fluenter tument et erigunt᷑
aduersur humiles et insul¬
tant in scĩs intelległtibur

Expanded text:
lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui prdeliciis hujus saeculi diffluentes, tument; et eriguntur adversus humiles, et insultant sanctis intelligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui custoditte. Tuforte conuer¬
surus tead homines custodes et
dicturus. que sũ innenturus non
dormientẽ e quis nomo nondor¬
mitauit. e que inuenio : quoibo e
quoreuertar  illetibi ostendit
ECCENONDORMITABITNEE
DORMIET QUICUSTODITISEL
Uis habereergo custodẽ non dormi¬
entem neq dormitantẽ: eccenon
dormiet nequed ormitabitqui
custodit isrł. xp̃s enĩ custodit
isrł. Estoergo isrł. Quid ẽ

Expanded text:
qui custodit te.» Tu forte converqui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Vis habere ergo custodem non dormientem neque dormitantem? «Ecce non dormiet, neque dormitabit, qui custodit Israel:» Christus enim custodit Israel. Esto erg
Abbreviated transcription (Latin):
uos modo uidor operari
iniquitatẽ : iam dam na
tir. Sedut dam narent᷑
ibiceciderunt : cum illis
uenit pes suꝑbiae: Rec¬
te ergo iste audiens ut ar¬
cendat & non cadat. ut a
concualle plorationir ꝓ¬
ficiat. Non intumore
suꝑbiae deficiat. Ait dõ
nonder ad mouendũ pedem
meum: & dñs illi. Neque
dormit& QuI CUSTO¬
DitTE. Intendat ca¬
ritas ur̃a quasi unasententia
factaẽ exduab uocib: homo
dixit ascendens & cantans canti¬
cũ graduum. nedes ad mouen¬
dum pedẽ meum: & drtamqua
liceret. nedes ad mouendũpe¬
demmeũ. dicismihi: adde
equed ormitet. quicus toditte.
potes tatemeaẽ. ut nondor¬
mitet qui custoditme. uolout
nondormiat neque dormitet.
rgo illutibielige qui nondor¬
mit nequedormitabit. & non
mouebiturpestuus. Ds nũ quã
ẽ dormiens. Sedius habere
tustode non dormientẽ. dmeli¬
gecustodẽ: Nedes ad mouendũ
pedẽ meũ diciftu. Beneoptime.
sedilledicittibi. nequedormiter

Expanded text:
. Quos modo vides operari . Quos modo vides operari iniquitatem, jam damnati sunt: sed ut damnarentur, ibi ceciderunt, cum illis venit pes superbiae. Recte ergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Deo: «Ne des ad movendum pedem meum.» Et Deus illi: «Neque dormitet qui custodit te.» Intendat Charitas vestra. Quasi una sententia facta est ex duabus vocibus. Homo dixit ascendens et cantans Canticum graduum, «Ne des ad movendum pedum meum:» et Deus tanquam diceret, «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis mihi; adde, «Neque dormitet qui custodit te,potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet
Abbreviated transcription (Latin):
beatis int. Sed quidsequit᷑ :
nebriabunt᷑ abubertate
domus tuae. & torrente
diliciar ũ tuarum potabis
eos: Iccestientes: ecce
inebriati. Ecce siciunt
ecce bibunt. Sed ñ a se
bibunt. nec ipsi sibis uN
fonr. Sedundebibunt
subtemi: mne alar ũ tua¬
rums perabunt. Si subalis
humiler sunt: Quare.i
Quia apudte inquit fonsuite
Nonergo ass in rigantur
monter sicut ase non in¬
luminant᷑ mentes. Nam
uidequid sequitur. In lum¬
ne tuo uidebimur lumen.
Siergo inlumine ipsius ui¬
bimurlumen quis credit
alumine nusi qui pse ñest
lum̃ & uoluerit sibi eẽlum.
ipsecadit alumine quo in¬
luminatur. Ideo scienr
non cadere nisi eũ quisibi
uult lucerr: cũ sit ꝑse te¬
nebre: statim subiccit
Honueniat mihi persuꝑbiae
& manur peccatorum non
moueat me. Id est imita¬
cio peccatorum ñ moueat
me: ut cadã atẽ. quare
timuisti & dixisti nonue¬
niat mihi pessuꝑbiae : se¬
quitur. Ibi ceciderum
om̃s qui operant᷑ in iquic añ

Expanded text:
uid sequitur? «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.» Ecce sitientes, ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt fons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irrigantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, quis cadit a lumine, nisi cui ipse non est lumen? Et qui voluerit sibi esse lumen, ipse cadit a lumine quo illuminatur. Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id est, imitatio peccatorum non moveat me, ut cadam a te. Quare timuisti, et dixisti, «Non veniat mihi pes superbiae?» Sequitur, «Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem»
Abbreviated transcription (Latin):
quibus firmant: ne tangas
inmundum. &qui tetige¬
rit inmunciũ: inqui natur
paremus pos necã miscem᷑
malis & nobilli. Amatepa¬
cem diligite unitatem: Nes¬
citis aquam multis bonisse
paramini. Dum quasimalis
caluniaminifurent. sa euiunt
quando is tadiumus nãquae¬
r̃ & mortificarenos: Aparu¬
er̃ saepe impetus eorũ. Apa¬
ruer̃ insidiae. Cuergo in¬
ter insidias illo rũuiuimus.
& quib dicimus amate pacẽ.
aduersantur nobis: Non¬
neuoxis tanrã ẽ cũ his qui
oder pacem. erã pacificus
CUMLO QUERER ILLIS DEBEL
eretgratis. Quib dicimus
a mate pacẽ xpmamate.
lumgs honorari sed illũ Nã
nos quid sumus: Audipau¬
lũ apostolũ quitam̃ dicebat
llis paruulis. quos maliho¬
mines & malisuasores prae¬
codere abunitate inscismata
uolebant: Quid eis dicebat ille
nũ quid paulus prouobis crucifi¬
xus ẽ aut in nomine paulibap¬
tiratiettis c hoc& nos dicimus
amate pacẽ a matexpmn siem̃

Expanded text:
quibus affirmant ? «Ne tangas quibus affirmant ? «Ne tangas immundum» ; et, «Qui tetigerit immundum, inquinabitur» : separemus nos, ne commisceamur malis. Et nos illis: Aniate pacem, diligite unitatem. Nescitis a quam multis bonis paramini, dum quasi malis calumniamini? Furunt, saeviunt, quando ista dicimus: nam quaerunt et mortificare nos. Apparuerunt saepe impetus eorum, apparuerunt insidiae. Cum ergo inter insidias illorum vivimus, et quibus dicimus, Amate pacem, adversantur nobis; nonne vox ista nostra est, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Cum loquerer illis, debeleret, «gratis.» Quibus dicimus, Amate pacem, Christum amate: lumus honorari, sed illum. Nam nos quid sumus ad apostolum Paulum? Qui tamen dicebat illis parvulis, quos mali homines et mali suasores praecidere ab unitate in schismata volebant; quid eis dicebat ille? «Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis» ? Hoc et nos dicimus: Amate
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in colatus m̃r longin¬
quus facturest Habi taui
intabernaculis cedar
nhabitaui inquit cũ pale is
Sed quomodo depalca multꝰ
fumus exiit sicꝰ cędar tene¬
brȩ in habitaui cũ caber¬
naculis cedar: multũ peregri¬
nataẽ animamea: Frum̃¬
Hacloquimur illis quioder̃
cindunt unitatẽ Si enĩ
pacẽ ñ odissent . Inunita te
mansis seNt : Seduidelic&
ꝓpterea se separauerunt
ut iusties sent ut n haberent
mixtos in iustos Aut nr̃a
ẽ istauox. aut illoꝵ elige
cuius sit Cat holicadicit
nest dimit tenda unitar.
separari non pos sunt
erendisunt ad tempur
aliinarea nobiscũ eẽ. porr
inhorrco ñ pos sint. Et for
Ebdie quimali apparent:
eras bonierunt. It qui
debonitate hodie super¬
biunt : crasmali inueniunt᷑
uis quis orgo humilit̃ malos
adtẽpus fert: ipse ꝑuenia
adrequiem sempit̃nã. hec
uoxcatholica ẽ. Illoꝵ aut
uox qualis ẽ ñ intellegentiũ
nequrquilocunt᷑ nequede

Expanded text:
quod incolatus meus longinquod incolatus meus longinquus factus est! inhabitavi cum tabernaculis Cedar.» Inhabitavi, inquit, cum paleis. Sed quomodo de palea multus fumus exit, sic de Cedar tenebrae. «Inhabitavi cum tabernaculis Cedar: multum peregrinata est anima mea.» FrumeHaec loquimur illis qui oderucindunt unitatem. Si enim pacem non odissent, in unitate mansissent. Sed videlicet propterea se separaverunt, ut justi essent, ut non haberent mixtos injustos. Aut nostra est ista vox, aut illorum; elige cujus sit. Catholica dicit: Non est dimittenda unitas, separari non possunt, ferendi sunt ad tempus: mali in area nobiscum esse possunt, in horreo non possunt. Et forte hodie qui mali apparent, cras boni erunt; et qui de bonitate hodie superbiunt, cras mali invenientur. Quisquis ergo humiliter malos ad tempus fert, ipse perveniet ad requiem sempiternam. Haec vox catholica est. Illorum autem vox qualis est, non intelligentium neque quae loquuntur, neque de
Abbreviated transcription (Latin):
erum ut audiatis fr̃s
uis facere qđ cantatir:. Quan¬
tũ lib& illud dic̃a: quomodo¬
lib& expona qualib: cuque
uerbis uersem non intrat
in cor ei. in quon est opus eiꝰ
I ncipite agere et uidete
quidloquamur: Tuncad
s ingula uerba lacrimae ꝓ¬
fludnt. tunc psalm cantat᷑
et facitꝰ qđ in psalmocantat᷑
Quã multi enĩ sonant uoce
et corde mutisunt. Et quã
multitacent labiis et cla¬
mant affectu: Quia ad
corhominis. auror di. Si¬
cut aurescorporales adõs
hominis: sic cor hominis ad
aures dĩ. Multiclausoore
ex audiunt᷑. Ei multi in mag¬
nis clamorib: nex audiunt᷑
affestibus orare debemur:
et dicere: Multũ ꝑ egrinataẽ.
animam ea cũ his qui oder̃
pacẽ crampacificus: Quiden
aliut dicimur istis here¬
ticis: Nisi cognoscite pacẽ
amate pacem. Iustosuos
dicitis. siuusti es setis int̃
paleã grana gemeretis
Nam quia s̃ grana in catho¬
lica & ueragrana sunt.
ideotolerant palea donec
uentiletur area. Qui a
int̃paleã clamant Heu me

Expanded text:
erum ut audiatis, frattis facere quod cantatis. Quantumlibet illud dicam, quomodolibet exponam, qualibuscumque verbis versem, non intrat in cor ejus in quo non est opus ejus. Incipite agere, et videte quid loquamur. Tunc ad singula verba lacrymae profluunt, tunc Psalmus cantatur, et facit cor quod in Psalmo cantatur. Quam multi enim sonant voce, et corde muti sunt? Et quam multi tacent labiis, et clamant affectu? Quia ad cor hominis aures Dei: sicut aures corporis ad os hominis, sic cor hominis ad aures Dei. Multi clauso ore exaudiuntur, et multi in magnis clamoribus non exaudiuntur. Affectibus orare debemus, et dicere, «Multum peregrinata est anima mea: cum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Quid enim aliud dicimus istis haeriticis, nisi, Cognoscite pacem, amate pacem? Justos vos dicitis. Sed si justi essetis, inter paleam grana gemeretis. Nam quia grana sunt in Catholica, et vera grana sunt; ideo tolerant paleam, donec ventiletur area; quia inter paleam clamant, «Heu me,
Abbreviated transcription (Latin):
suis. boues eoꝵ crarsi. Nonẽ
ruina sepis: nec exitus: neque
clamor inplatets eoꝵ. Magnã
Posset tam̃ istã felicitatẽ et ali¬
quis iustus habere : si cut habuit iob:
Sed iobꝓsinistra illã habebat:
ñ ꝑdextera. Nãdexterã ñ ha¬
bebat nisi apuddm̃ ꝑpetuã &
sẽpĩ nã felicitatũ. Id eo concer¬
saẽ ꝑcutienda sinistra. et suf¬
ficit ei dextera. Quomodo ꝑ¬
cussaẽ sinistra. tẽptacioni¬
b. diaboli. Abstulit subito
diabolus. ꝑ missus quidẽ. adõ.
ut iustus ꝓbar &ur : Impiuse
punir&ur. Abstulit omĩa
sediobqui nouerat sinistrã
sinistrã eẽ. et dexterã non nisi
dexteram: quo modo setenuit
addexterã et exultauit in dño.

Expanded text:
suis; boues eorum crassi. non est suis; boues eorum crassi. non est ruina maceriae necexitus neque clamor in plateiseorum. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Do
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dequib: dam psalmus
apud dđ. Quoꝵ or̃ locutum
ẽ uanitatẽ & dextera corũ
dextera iniquitatis: Inue¬
nit ergo quosdã quos reprȩ¬
hendit : quid e xterã uerã
ꝓsinistra habebant. Et
uerã sin istrã dexterã sibi
fecerant. Quisint isti expo¬
nit consequent. Omĩr homo
qui felicitatẽ ñ putat eẽ ho¬
minis solũ nisi in istis tẽpora¬
libus focultatib: ot delici ir&
a fluentia & copia mundihuius
iste est stultus atq ꝑuersur
qui sinistrã facit sibidexterã
ales illi erant de quib: dicit psal¬
quae temporalit̃ possidebant
sedqr ipsã solam putabant eẽ
beatã uitã & nihil aliud requi¬
rebant. Audite enĩ quid deillis
consequent̃ dicit. Quoꝵ orlo¬
cutumẽ uanitatẽ & dextera
eoꝵ dextera iniquitatis: & siqͥt᷑¬
uoꝵ filii eorum uel ut nouellae
constabilitȩ filideorum
ornatae sicui similitudo tẽpli
ellaria eoꝵ plena eructantia
ex hoc inhoc. Ouescorum fe¬
condae multiplicances Inexitib

Expanded text:
Dicit de quibusdam psalmus Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. Omnis homo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psalquae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est uanitatem et dextera eorum dextera iniquitatis, quorum filii eorum uelut nouellae constabilitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidem In quonondornnt
fides uigilatxps : & si for¬
tedormiebat fides tua. &
ideo inistaquaestione fluc¬
tuabas quasi nauis illa quȩ
tem pestatẽ patiebatur ubi
et sed abunt᷑ tempestates.
Fidẽergo ura interrogo aris¬
simi quo filuestis eclesiae¬
& in ecclesia profł cistis et
inecclesia proficitis quin¬
ficiendiestis qiuitã profici¬
tis Introgouos quid sole¬
tis intellegere qđ dictũ ẽ.
in euangelio. Nesciat si¬
nix tratua quid faciat dex¬
teratua. Hoc eni intellec¬
to inueniecir quae sit dex¬
tera & quae sit sinistra.
simulintellegitis. et utrãq
partẽ dm̃secisse et dex terã ł¬
et sinistrã. Et tam̃ ñ debet
scire sinistra ꝗd faciat dex¬
tera. Sinistra nr̃adicit᷑.
quic quid temporalit̃ habe¬
rx. Dextera nr̃a dicit᷑: quic¬
quid nob aet̃nũ et in cõmu¬
tabile dns pollic& ur. Si aũt
ille quidabit act̾nã uitã.
ipse et dentis teporalibus
consolatur p̃sentẽ uita ĩpse
fecit. Dexterã & sinistrã :

Expanded text:
tris» . In quo non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi et sedabuntur tempestates . 8. Fidem ergo vestram interrogo, charissimi: quoniet in Ecclesia profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra nostra dicitur, quidquid temporaliter habemus: dextera nostra dicitur, quidquid nobis aeternum et incommutabile Dominus pollicetur. Si autem ille qui dabit aeternam vitam, ipse et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram et sinistram.
Abbreviated transcription (Latin):
quia fecitutraq: unũ : Quare
uos deuno fecistis duo e quomo¬
doergo pacificiestis. uttũxp̃s fa¬
ciat unũ de duob: uos faciatis
deuno duos : sed quia hec dicim
cũ his quihoder pacẽ sumus pa¬
cifici Et tam̃ illiqui oder ꝑa
cẽ cũ loquere mureis debella¬
bantnos gratis. EXBLIVT¬

Expanded text:
quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loqueremur eis, debellabant nos gratis. I
Abbreviated transcription (Latin):
Hax ẽ. uanitas qđ locutũ est
oseorum : qđ beatũ dixer̃
populũ cuihaec s̃. Tuquid
dicir. qui nosti quidẽ. sin ir¬
tra. et quidẽ. dextera
et dexteram. Audi hoc
confirmatũ incanticis
cañticorum. Sinistraei
inquit sub capite meo.
Sponsadic̃ desponso de
xp̃o ecclesia inamplexu

Expanded text:
Haec est vanitas quam locutum est os eorum, quod «beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Tu quid dicis, qui nosti quid est sinistra, et quid est dextera?et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra inquit, «sub capite meo.» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu
Abbreviated transcription (Latin):
cum audirent: duracer uice et
ñcircũciso corde et auribur : uor
semꝑ restitistis spũi scõ. Vide
barbam : num quid ado lauit
xum quid tenuit: illicũ audissont
ista quae in illor dicebant᷑. quasi
sȩuiebat enim scephanus. Sȩui¬
ebat ore cordediligebat & n est
ab horrenter auer.o tamquã
tenebrȩ fugienter abmine:
ad lapidercur rere coepeunt :
sco phanum lapidare. sicut antea
scephani uerba lapidabant illor
sic postea lapides corum ste¬
phanum. Quando debuit plur
iraru stephanur. quando lapi¬
dabatur ai quando audiclut᷑
Eccemitir factus ẽ. cum lapi¬
daretur: et sȩuiebat cũ audiret᷑
a quibur audiebatur Venientib:
inselapidibus. nonuictaẽ caritas:
qr unguentũ a capite in barbã
dos conderat: et audierat ab ipso
capite. Diligite inimico surõs
et orateꝓ eis quiuos ꝑ secuntur.
Audierat abi pro capite pondento
incruce et dicente. Pat̃ ignoraeillis
qr nosciunt quid faciunt: Comodo

Expanded text:
cum audirent? «Dura cervice et cum audirent? «Dura cervice et incircumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto.» Vide barbam. Numquid adulavit? numquid timuit? Illi cum audirent ista, quae in illos dicebantur: quasi saeviebat enim Stephanus; saeviebat ore, corde diligebat; et non est abhorrentes a verbo, tanquam tenebrae fugientes a lumine, ad lapides currere coeperunt, Stephanum lapidare. Sicut antea Stephani verba lapidabant illos, sic postea lapides eorum Stephanum. Quando debuit plus irasci Stephanus, quando lapidabatur, an quando audiebatur? Ecce mitis factus est dum lapidaretur, et saeviebat cum audiretura quibus audiebatur. Venientibus in se lapidibus non victa est charitas: quia unguentum a capite in barbam descenderat, et audierat ab ipso capite, «Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Audierat ab ipso capite pendente in cruce, et dicente, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Eo modo
Abbreviated transcription (Latin):
DITINORAUESTIM ENTICIUS
Aaron quiderat : sacerdor
et sacerdor. nisi ille quitum in munda
ninuenir et mundũ qđ offerret.
scipsũobtulit incapite ipsiur unguentu
qr totus xp̃r cũ ecclesia. Seda capite
uenit unguentum. Caput nrm̃ xp̃rẽ
Crucifixum : et sepultũ resuscita¬
tũ ascendit incacdum : et uenit sp̃rscs
a capite: qđ ad barbam: Barba signi¬
ficat for ter. barbasignificat iuuenes
strenuor: inpigror. a lacrer
Id co quando taler describimur
ceperunt : ꝑsecutionẽ parsi sunt
Sedqr descenderat unguentu in bar¬
bã. passis. passis non uicti: et enim
caput iamparsum precesserat un¬
dedercendit unguentũ: praecedenti
tali exomplo quis uinceret barbã:
ex illa barba erat stephanur scr:
bant᷑. Quis ñ putar ot illor uincore.
illos uincio sedqr non uictaẽ. cari¬
tas: ideo unguentũ dercendit in
barbã. Ad tende stephanum sae¬
uiebat in illo caritas. saeui ebat
in eoscum audirent: Rogauit peir
cum lapidarent. Quidenĩ ait

Expanded text:
dit in oram vestimenti ejus. Aaron» quid erat? Sacerdos. et sacerdos? nisi ille qui cum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit? In capite ipsius unguentum, quia totus Christus cum Ecclesia: sed a capite venit unguentum. Caput nostrum Christus est; crucifixum et sepultum, resuscitatum ascendit in coelum; et venit Spiritus sanctus a capite. Quo? Ad barbam. Barba significat fortes; barba significat juvenes, strenuos, impigros, alacres. Ideo quando tales describimus,coeperunt, persecutionem passi sunt: sed quia descenderat unguentum in barbam, passi sunt, non victi. Etenim et caput jam passum praecesserat, unde descendit unguentum. Praecedente tali exemplo, quis vinceret barbam? 8. Ex illa barba erat Stephanus sanctbantur. Quis non putaret illos vincere, illos vinci? Sed quia non victa est charitas, ideo unguentum descendit in barbam. Attende Stephanum. Saeviebat in illo charitas: saeviebat in eos, cum audirent; rogavit pro eis, cum lapidarent. Quid enim ait,
Abbreviated transcription (Latin):
post transacta tribulationẽ
manifostum ẽ qr benedictune¬
dnĩ uo cabimus : et dictum est:
Beati quib abirant indomotua
quitunc benedicturi sunt sine
defast u. hi incipiunt bene¬
dicer ednm̃ : hinc intribulatio¬
nibur incẽptationib: inmoler¬
tur: intaduersi tater sȩculi
in t̃insidias inimici : int̃fraudes
otim petur diabol hoc ost
soueratir : qr dictum ẽ dequoda
quiar changelur fuit & inueritato
ñ stotit. Et dicium ẽ deami co spons
Amicus aut̃ sponsi: stat& audic
cũ : et gaudio gaud& ꝓpt̃ uocẽ sponsi

Expanded text:
post transactas tribulationes, post transactas tribulationes, manifestum est quia benedictioini vacabimus, ut dictum est: «Bea. Qui tunc benedicturi sunt sine defectu, hic incipiunt benedicere Dominum; hic in tribulationibus, in tentationibus, in molestiis, inter adversitates saeculi, inter insidias inimici, inter fraudes et impetus diaboli. Hoc est,erseveratis. Quia dictum est de quodam, qui archangelus fuit, «Et in veritate non stetit» : et dictum est de amico sponsi, «Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
ouis SERuidiũ: Quistatis
INDOMODN INATRIIS
DO MUS DĨ NOSTRI
Quare ad didic inatrur
Atr iãm pliora spaciadom
intellegunt᷑. Quistat inatrur.
non angustatur ñ p̃mitur
Quomo do delectatur: In lauitudine
mane & poterdiligere in imicũ
tuũ qr ñ ea diligis ubi ab inimico
angustias patier is. Quomodo
intellegor qrstare inatrur
sta incaritate. et stas in atrus.
Incaritate : latitudo est: In
odio angustuc. Audiapoftolũ
ira & indignatio. tribulatio
& angustice in omnianima
hominis operantirmalum
Delattudine aut̃ caritatir
quiddicit: quõ caritardĩ dif¬
diffusionẽ : intellege latitu¬
dinẽ. Vbi audir latitudinẽ
inullege a trucdnĩ : et habebis
uerambone dictionẽ dñi.
quando non maledicis inimicis.
Allo quit᷑ onĩs ps. cos quipati¬
unt᷑ tribulationẽ. uegloriont᷑
intribulationib et dicit cis.
Eccenunc benedicite dnm̃
nunc : in hoc tempore : Nam

Expanded text:
omnes servi Domini, qui statis omnes servi Domini, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri.» Quare addidit, «in atriis?» Atria ampliora spatia domus intelliguntur. Qui stat in atriis, non angustatur, non premitur; quodam modo dilatatur. In latitudine mane, et potes diligere inimicum tuum; quia non ea diligis, ubi ab inimico angustias patiaris. Quomodo intelligeris stare in atriis? Sta in charitate, et stas in atriis. In charitate latitudo est, in odio angustia. Audi Apostolum: «Ira et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum» . De latitudine autem charitatis quid dicit? «Quoniam charitas Dei difdiffusionem, intellige latitudinem; ubi audis latitudinem, intellige atria Domini; et habebis veram benedictionem Domini, quando non maledicis inimicis. Alloquitur enim Spiritus eos qui patiuntur tribulationem, ut glorientur in tribulationibus; et dicit eis, «Ecce nunc benedicite Dominum, nunc?» In hoc tempore. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
bimandauit : infratrib:
qui habitant concorditer: Namin
dircordiañ bene dicir dnm̃ sine
causa dicis. quia linguatua sonat
benedictionẽ dnĩ. sicor de non sones
orebenedicis : et corde meledicir:
Ore suo benedicobant et corde suo
maledicebant. Numquid uerba
nra sunt significatis quidam: be
nedicir dnm cũorar : et sequerirstatĩ¬
inimicotuo. Hoc ẽ ꝗd audisti ab
ipsodno. diligite in imicos urõs
siaut̃ fauar et diligar in imicum
tuum. et orer ꝓeo ibimandab it
dnsbenedictionẽ suam
IBINABERIS UITÃ IN SAECŨLŨ
dest in &ernũ: Multieni aman tes
Iui ta istã: ma ledi cunt ini micissus:
pro quare : Nisi proistauita
Nisi pro commodis se cularibus
Vbite angustauit inimi cus tuus
ut cogita res maledicere : interra
angustatuses : mi gra: habita inꝙ
lo: Quo modo inqui es habrtom
cȩlo : homo carnemduus : car¬
nededitus: Corde p̃cede : ut
prosequariscorpore : Noli sur¬
ne mote angusta bit in cȩlo:
Etideo benesequit᷑ alius psalmu
ECCE NUNC DENEDICIT EDNm̃

Expanded text:
bi mandavit? In fratribusqui hadiscordia non benedicis Dominum. Sine causa dicis quia lingua tua sonat benedictionem Domini, si corde non sones: ore benedicis, et corde maledicis. «Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant» . Numquid verba nostra sunt? Significanedicis Dominum, cum oras; et sequeris iinimico tuo. Hoc est quod audisti ab ipso Domino, «Diligite inimicos vestros?» Si autem facias, et diligas inimicum tuum, et ores pro eo, «ibi mandavit Dominus benedictionem suam;» ibi habebis «vitam in saeculum,» id est in aeternum. Multi enim amantes vitam istam, maledicunt inimicis suis: pro qua re, nisi pro ista vita, nisi pro commodis saecularibus? Ubi te angustavit inimicus tuus, ut cogaris maledicere? In terra angustatus es; migra, habita in coelo. Quomodo, inquies, habito in coelo, homo carne indutus, carni deditus? Corde praecede, quo sequaris corpore. Noli surnemo te angustabit in coelo. Et ideo bene sequitur alius psalmuEcce nunc benedicite Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
putr isreppulit euam tã quã diaens:
Sufficit qđ ꝓpĩte mor talis effect sũ
Valueris inparadiso coduinco¬
ris instercore Magnagatia
dĩ sedunde hoc nisi qi ros her mon
compluerat illã animã : sed de¬
derat dñs suauitatẽ : ut t̃ranrã
dar& fructũ suũ. In noctibur
extollite manꝰuras̃ inscã & bene¬

Expanded text:
lit Evam, tanquam dicens: Sufficiat quod propter te mortalis effectus sum. Valueras in paradiso, sed vinceris in stercore. Magna gratia Dei! Sed unde hoc, nisi quia ros Hermon compluerat illam animam, et dederat Dominus suavitatem, ut terra nostra daret fructum suum ? «In noctibus extollite man
Abbreviated transcription (Latin):
Dns dedit dns abstulit. sicut dño placuit
ita factũẽ.: sit nom̃ dñi bonedictum
quã nox atris: ꝑcursur uulnere
a capite usqueadpedes. putre fastur
liques cebat inse. Tunc eũ eua ausaẽ.
tẽptare : dic aliquid indm̃tuũ & morere
Audibe nedic̾entẽ in noctib locuta
es inquit quasiuna ex insipientib:
mulicribur. Sibona surcepimur
demanudni mala ñ toleramur
Ecce quidẽ in nostib ex tollitema

Expanded text:
ut Domino placuit ut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Quam nox atra! Percussus ulcere a capite usque ad pedes, putrefactus liquescebat in se. Tunc Eva ausa est eum tentare: «Dic aliquid in Deum tuum, et morere.» Audi benedicentem in noctibus: «Locuta es,» inquit, «quasi una ex insipientibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala non tolerabimus» ? Ecce quid est, «In noctibus extolli
Abbreviated transcription (Latin):
inatrus domus dĩ nr̃i. IN NOC¬
TIBUS EXTOLLITE MANUS URAS
INSCÃ ET BENE DICITE DNM
acile ost bonedic ere indicbus:
quidẽ in diebus in rebus pros peri
Noxenim cristisres est Dies rero
laota. Quando tibi bene ost: benia¬
dicis dnm̃: quando filiũ desideras.
et nascitar : benedicis dnm̃
Libetata ẽ uxor tuac apericulo
partur: bo nodicirdnm̃ ł grotabut
filius. liberatur benedicis dnm ł gro¬
tabat filius forte quae sistimathoman
sortilegun: fortonondelingua
sed de moribur tuis exiit maledic¬
no in dños exiit demoribur & uitatiu¬
Nisiglor iari qui a linguabonedius
si uita maledicis: Quo modo inquis
uita maledico qr ađiendit᷑ uita tua &
dicit᷑ Ecce xp̃ianus eccequales st̃
chr istiani: blasphemat᷑ ꝓpt̃te xp̃r
qđ linguatuabenedicit ÷ benedicite
ergo dnm̃: quando : in noctib Quan¬
dobenedixit iob: quando tristis nox
erat. Ablata somĩa quae porsidebut
ablatir̃ filiis quib seruabant᷑: quãtris¬
tis nox: uidcam̃ si ñ in noc tebenedicit

Expanded text:
in noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum.» Facile est benedicere in diebus. Quid est, in diebus? In rebus prosperis. Nox enim tristis res est; dies res est laeta. Quando tibi bene est, benedicis Dominum. Quando filium desideras et nascitur, benedicis Dominum. Liberata est uxor tua a periculo partus; benedicis Dominum. Aegrotabat filius, liberatur; benedicis Dominum. Aegrotabat filius; forte quaesisti mathematicum, sortilegum: forte non de lingua, sed de moribus tuis exiit maledictio in Dominum; exiit de moribus et vita tuNoli gloriari quia lingua benedicis, si vita maledicis. Quomodo, inquis, vita maledico? Quia attenditur vita tua, et dicitur: Ecce christianus, ecce quales sunt Christiani. Blasphematur propter te quod lingua tua benedicit? Benedicite ergo Dominum. Quando? «In noctibus.» Quando benedixit Job? Quando tristis nox erat. Ablata sunt omnia quae possidebantur; ablati filii quibus servabantur: quam tristis nox! Sed videamus si non in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim potest rota carriquies cero
amur mure sic sunt multiers
non habitant in uno : nisicor pore
sed qui s̃ qui habitant inunum
et erat illir anima et corunũ indm.
It nemodicebat aliquid suũ eẽ
sederat illis omia communia:
Designati sunt: descripti sunt qui ꝑtincar
ad barbam : quiꝑtineant adoram
uestim̃ti : quinumorentur inter
montersion. Et sis̃ ibi alii mur¬
muratorer : meminer intdictidni
Vnus ad sumet᷑ : et unꝰ rolinquetꝰ¬

Expanded text:
non enim potest rota carri quiescere non enim potest rota carri quiescere a murmure. Sic sunt multi fratres; non habitant in unum nisi corpore. Sed qui sunt qui habitant in unumEt erat illis anima una et cor unum in Deum: et nemo dicebat aliquid suum esse, sed erant illis omnia communia» . Designati sunt, descripti sunt, qui pertineant ad barbam, qui pertineant ad oram vestimenti, qui numerentur inter montes Sion. Et si sunt ibi alii murmuratores, meminerint dicti Domini: «Unus assumetur, et unus relinquet
Abbreviated transcription (Latin):
sigͥna non desit uobis. Ipsacñĩ
sagqͥna descendit suꝑ montõsion
Iam montersion: magni insion
Quidẽ sion: ecclesia. Et qui
ibisunt: montes magni
Quor significat monter hor
significat barba: hor significat
orauestimenti. Barbanon
intellegitur nisi ꝑfec tłr: non
er go habitant in unũ nusi in quib
ꝑfecta fuerit caritas christiana :¬
Nam inquib: non ẽ ꝑfecta
caritas xp̃i : et cũ in uno sint
odiosis : molesti sunt : turbulentis̃
anxiate suac turbant coteros:
łtquae s̃ deillir: dicant. Quomo¬
do iniunctura inquietum
ium̃tũ. non solũ ñ trahit sedet frangit
calcibus qđ iunctum est. Si autẽ
hab& rorem hermon qui dercendit
suꝑ montemsion: Ouictur. placatur
humilir . tolerans: ꝓmurmure
precomfundit. Nam om̃s mur¬
muratorer magnifice descriptir̃
quodamloco scripturam. Prae¬
cordice fatui: sicut rota carri.
quidẽ praccor dicc fatui sicut rota
carri: focnũ portat & murmurat

Expanded text:
sagina non desit vobis: ipsa enim sagina non desit vobis: ipsa enim sagina descendit super montes Sion. 12. Jam «montes Sion,» magni in Sion. Quid est Sion? Ecclesia. Et qui ibi sunt montes? Magni. Quos significant montes, hos significat barba, hos significat ora vestimenti. Barba non intelligitur nisi in perfectis. Non ergo habitant in unum, nisi in quibus perfecta fuerit charitas Christi. Nam in quibus non est perfecta charitas Christi, et cum in uno sint, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant caeteros, et quaerunt quid de illis dicant; quomodo in junctura inquietum jumentum non solum non trahit, sed et frangit calcibus quod junctum est. Si autem habet rorem Hermon, «qui descendit super montes Sion,» quietus, placatus, humilis, tolerans, pro murmure precem fundit. Nam murmuratores omnes magnifice descripti sunt quodam loco Scripturarum: «Praecordia fatui sicut rota carri» . Quid est, «Praecordia fatui sicut rota carri?» Fenum portat, et murmurat:
Abbreviated transcription (Latin):
montom sion : cum mons hermon
longe sit disiunctur ab hierusalõ:
Nam transior danemer sedicit᷑
Ergo aliquid imneptatione her¬
monquaer amur: Nom enim
hebrcumo et habomur inter¬
practationẽ ab cirqui illã linguã
nouerunt. Her monint̃ prae
cũ humili aretur. sed in lumi¬
natio illiur: ñ potuit nis ialta eẽ :
hominir dirpensatio minur
minusq fiebat: Quae signi¬
ficabat᷑ in iohanne didispensatio
Nainille natur ẽ. sicut tradit
quando iamdier incipiunt
crescere. Audi ipsũ iohannẽ
confitentem. Illũ opor tetcrer¬
cere : meautem minui. It passiones
ipsorum hoc indicant dñs in
cruce oxaltatus ẽ. ille eȩ ro
capite deminutis. Ergolum̃
ex altatũ . xps. Itde estror
hermon: sed quicũ que uultis
habitare inunũ : optaterorom
istum: conplumini inde Alio¬
quin non potoritis tenere qđ
ꝓfuemini. Nec ꝓfiteri: nec audi¬
re poteritis: nisi ille in tonuerit:
nec ꝑmanere poteritis : nisicius

Expanded text:
montes Sion;» cum mons Hermon montes Sion;» cum mons Hermon longe sit disjunctus ab Jerusalem: nam trans Jordanem esse dicitur. Ergo aliquid interpretatione Hermon quaeramus. Non enim hebraeum est, et habemus interpretationem ab eis qui illam linguam noverunt. Hermon interpretacum humiliaretur; sed humiliatio illius non potuit nisi alta esse. Hominis dispensatio minus minusque fiebat, quae significabatur in Joanne; Dei dispensatio Nam ille natus est, sicut tradit quando jam dies incipiunt crescere. Audi ipsum Joannem confitentem: «Illum oportet crescere, me autem minui» . Et passiones ipsorum hoc indicant. Dominus in cruce exaltatus est; ille caeso capite deminutus. Ergo lumen exaltatum, Christus: inde est ros Hermon. Sed quicumque vultis habitare in unum, optate rorem istum, compluimini inde. Alioquin non poteritis tenere quod profitemini, nec profiteri audere poteritis, nisi ille intonuerit; nec permanere poteritis, nisi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc uoluit intellegi frr meigra¬
tia dĩeẽ : qđ fr̃s habitant in unum
Nonex suis uiribur. Nonex suir
meritis sed ex illiur dono: sed exillius
gratia sicut rordecado. Nonenĩtra
sibi pluit: aue ñ quicquid gonuerit
arescit: nisi pluuia de suꝑ descendat.
Dicit quodamloco in pralmo plu¬
uiã uoluntar iam segregads̃ hȩ
roditatitua. Quarodixit uolunta¬
riam qr ñ meritis nrir sed illius
uoluntate. Quid enĩ bonimeruim
peccatores quid boni meruimur
iniqui: exadam adam et supadã
multa peccata nascitur. Quis quis
nascitur: adamnascitur. damnat᷑
dedam nato: et addidit maleuiuon¬
do suꝑadam. Quidenim bonimer uit
adam : et tamen misericors amauit.
et sponsur diloxit : Non pulchra sed
ut facer& pulchram. Ergo gratiã di
dixit rorem hermon. Sedhor¬
monquid sit : nos sedebetir : monsẽ
quidamlonge disiunctur abhierusalõ
iđ asion. Itaq: mir uest qđ sic ait
sicut rorhermon qđ dercendit suꝑ

Expanded text:
voluit intelligi, fratres mei, gratiam Dei esse quod fratres habitant in unum; non ex suis viribus, non ex suis meritis, sed ex illius dono, sed ex illius gratia, sicut ros de coelo. Non enim terra sibi pluit, aut non quidquid genuerit arescit, nisi pluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Quia non meritis nostris, sed illius voluntate. Quid enim boni meruimus peccatores? quid boni meruimus iniqui? Ex Adam Adam, et super Adam multa peccata nascuntur. Quisquis nascitur, Adam nascitur, damnatus de damnato, et addidit male vivendo super Adam. Quid enim boni meruit Adam? Et tamen misericors amavit, et sponsus dilexit, non pulchram, sed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon. 11. Sed Hermon quid sit, nosse debetis. Mons est quidam longe disjunctus ab Jerusalem, id est a Sion. Itaque mirum est quod sic ait, «Sicut ros Hermon, qui descendit super
Abbreviated transcription (Latin):
sed abarba descendere unguentũ
adorã potuit quȩ incapite est ubi
aperitur caput. Talos ĩ quihabi tunt
inunũ: ut quo modo ꝑorar istar
intrat caput hominir ut uestiat se
si ꝑconcor diã fraternam xpr̃
intrat quiẽ caput nrm̃. ut uostia t᷑¬

Expanded text:
Sed a barba descendere unguentum Sed a barba descendere unguentum ad oram potuit, quae in capite est, ubi aperitur capitium. Tales sunt qui habitant in unum: ut quomodo per oras istas intrat caput hominis, ut vestiat se; sic per concordiam fraternam Christus intrat, qui est caput nostrum, ut vestiat
Abbreviated transcription (Latin):
rot sibi gloriosam ecclesiã :
ñ habentt̃ maculã aut rugam:
mundat᷑ ut ñ habeat maculã
extendit᷑ ut ñ habeam rugam
ubieam extendit fullo nisi
in ligno ÷ Videm cotidiẽ fullo¬
nib: tonicas quodam modocru¬
cifigi. Crucifigunt᷑ : ut rugã
non habeant. Quidẽ ergo
oraues tim̃tifrs̃ mei: inora
uestim̃ti quid accepturi sum
Orafinis uestim̃tiẽ : quid ac¬
cepturisumus infineuestim̃ti .u
Anqun fine temporum habitura
erat acdosia frr̃habitanter
inunũ : aninora ꝑfettionẽ intolleguꝰ
qrinora uestim̃ tũ ꝑficitur. & illi
ꝑfostiquinorunt habitare in unũ
illiꝑfecti quilegemim plent. Quo modo
aut̃ implet᷑ lexxp̃i ab eis qui habitant
frrinunũ : audi a postolum In¬
uicemoneraurã portato et sicim¬
plebitis legom xp̃ĩ. Haecest ora
uostim̃ti. Quomodo frs̃mei in¬
tellegimus quã orãdicat. quiꝰ potuit
des cendero unguentum : Nnonputo
qd orauestim̃ti in laterib: uoluit
intellegi sunt enĩ orȩ in laterib:

Expanded text:
osam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam» . Mundatur, ut non habeat maculam; extenditur, ut non habeat rugam. Ubi eam extendit fullo, nisi in ligno? Videmus quotidie a fullonibus tunicas quodammodo crucifigi: crucificuntur, ut rugam non habeant. Quid est ergo ora vestimenti? fratres mei, in ora vestimenti quid accepturi sumus? Ora, finis vestimenti est. Quid accepturi sumus in fine vestimenti? An quia in fine temporum habitura erat Ecclesia fratres habitantes in unum? an in ora perfectionem intelligimus, quia in ora vestimentum perficitur; et illi perfecti, qui norunt habitare in unum? Illi perfecti qui legem implent. Quomodo autem impletur lex Christi ab eis qui habitant fratres in unum? Audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi» . Haec est ora vestimenti. Quomodo, fratres mei, intelligimus, quam oram dicat, quo potuit descendere unguentum? Non puto quod oram vestimenti in lateribus voluit intelligi. Sunt enim orae in lateribus.
Abbreviated transcription (Latin):
minamonachoꝵ. Quare ille
qui inuentus ẽ : triginta inior
annor habens in in firmitate
hoc rerpondirse dnõ: cũ mota
fuerit aqua: ñ abeoquime depo¬
nat aliur ante medescondit.
Descenderat unur lamaliur
non dercendebat. Vnur solus
sanabatur : unitatẽ ecclesiȩ
figurabat Merito insultant
nomini unitatis. quise ab unitate
praeciderunt Met ito illisdis¬
plic& nom̃monachoꝵ quia illi
nolunt habitare inunũ cũ fra¬
tribur. sed sequenter donatum
xpm̃dimiserunt. Hoc denuo
et deuno solo audiuit carita surã
Iam iocund& ur cũ psalmo ut se¬
quentia iud eamur: breuis ẽ
Potesta nobircurri : quantum
dnr suggerit. Puto enĩ ex hir
quae dictar̃ : patere porse quae
secunt᷑ : quamuir illa uideant᷑
iocundũ habitaro frĩ inunum:
Ostendebat quidicebat. Eae
uidemur et nor frs: et benedici
dicat psalmur. SICUT UNQUen¬
IŨINCAPIII OD DESCENDIT IN
BARDÃ BARBÃ AARONQðDESCEN

Expanded text:
mini monachorum, quare ille mini monachorum, quare ille qui inventus est triginta octo annos habens in infirmitate, hoc respondisset Domino: «Cum mota fuerit aqua, non habeo qui deponat me; alius ante me descendit» . Descenderat unus, jam alius non descendebat. Unus solus sanabatur; unitatem Ecclesiae figurabat. Merito insultant nomini unitatis, qui se ab unitate praeciderunt. Merito illis displicet nomen monachorum, quia illi nolunt habitare in unum cum fratribus; sed sequentes Donatum, Christum dimiserunt. Haec de uno, et uno solo audivit Charitas vestra; jam jucundemur cum Psalmo, ut sequentia videamus. Brevis est; potest a nobis curri, quantum Dominus suggerit. Puto enim ex his quae dicta sunt, patere posse quae sequuntur, quamvis illa videantur jucundum habitare fratres in unum.» Ostendebat qui dicebat, «Ecce.» Videmus et nos, fratres, et benedicimus dicat Psalmus. «Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron; quod descen