comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. xp̃eenim est omne quod possumus: illo uiuificante uiui mus: illoq
omnia nobis mi sericorditer & ꝑdilectionem operatus est ds. Aperiergo õmona
sanguinem non dubites fusum : suspende cortuum ad dilectionem eius & non mo¬
te intellege: ait enim. Quiamat patrem aut matremplus quãme : non est medig¬
tio uocatur &caritas : omnes enimdiligit & quasi unius proximi in mentis
archano omnium amorem recondit: Vere beata: quae nutrit uirtutes
& del& peccata obprimit iram . redudit odium expellit auaritiam conprimit
rixam & fugat omnia pariter uitia. Omniatolerat omnia credit: omnia spe
n& In explicabilis durat : In concussaper seuerat . Incor rupta laetatur Liga¬
mentum est enimomnium uirtutum gluten est animarum. concordiamentiũ.
societas electorum & scõrum exultatio angelorum Neauersitatibus frangatur
fortiter mentem roborat: Ne prosperitatibus eleu&ur cor caute temperat. Te

Expanded text:
ius est enim omne quod possumus; illo vivificante vivimus, illoque omnia tibi misericorditer et per dilectionem operatus est Deus. Aperi ergo, o rexsanguinem non dubites fusum. Suspende cor tuum ad dilectionem Creatoris tui; et non mote intellige; ait enim: Qui diligit patrem et matrem plusquam me, non est me digs amplectitur, omnes diligit, et quasi unius proximi in mentis arcana omnium amorem recondit. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata, opprimit iram, recludit odia, expellit avaritiam, comprimit rixam, effugat pariter omnia vitia, omnia tolerat, omnia credit, omnia spenet, inexplicabilis durat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur; ligamentum est omnium virtutum, gluten est animarum, concordia mentium; societas electorum et exsultatio angelorum: ne adversitatfortiter mentem roborat: ne prosperitatibus elevetur, caute temperat: ne
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseenim intercȩtera dicturus est nobis misericordiae opera : infirmus fui.
& uisi tastis me Visitemus & causa conpunctionis infirmos ut cũ paulo quis
infirmatur & ego non infirmor dicere possimus Visitemus & causauicissi¬
tudinis idest utcum fuerimus infirmi uisi temur a sanis. uisite¬
mus & gratia dilectionis quia scriptumest: Non tepigeat uisita¬

Expanded text:
ipse enim inter caetera nobis dicturus est misericordiae opera: Infirmus fui et visitastis me. Visitemus et causa compunctionis infirmos, ut cum Paulo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? dicere possimus. Visitemus et causa vicissitudinis, ut cum fuerimus infirmi, visitemur a sanis. Visitemus et causa dilectionis, quia scriptum est: Non te pigeat visita
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas uellabor autardor aestatis amplius poposcerit in arbitrio prioris consistat consi¬
derans i n omnibus ne subrepta sat&as autaebri&as. hinc feriolus ait dea ebri& ate¬
uero suꝑ fluoputo monachũ cõmosteri. cũ uelsi parum uniaccipiat a praeposito corpo¬
ris contritione declinat. &ideomonachũ siebriũ quod dicine fasẽ. uiden aliquando con
tigerit telansilliplenusira p̃cipio ut xota diebus auini potione suspendatur. quatenus
anima in fusione concessa digestione hocspatiouacu&ur. Lic& legamus uinũ onmi
patrũ laro & uinũ siue potus in quo fit & bri&as refutanda sunt a monachis nec suscipi¬
enda quibus proxp̃ocrucifixuse mundus & ipsimundo & ferias monacho¬

Expanded text:
necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit in arbitrio prioris consistat. Considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas. Licet legamus vinum monavero superfluum puto monachum commoneri: cum, vel si parum vini accipiat, a praeposita corporis contritione declinatigerit, zelans illi plenus ira praecipio, ut triginta diebus a vini potatione suspendatur: quatenus anima infusione congesta digestione hoc spatio vacuetur. Illos igitur t: « Caro et vinum, sive potus in quo sit ebrietas refutanda sunt a monachis, nec suscipienda, quibus pro Christo crucifixus est mundus et ipsi mundo . » At quisna
Abbreviated transcription (Latin):
tatis Sed qui anris tẽporibus id monachis ꝑ suaderinon potest saltimuł hocconsentia¬
musutñ usq ad sati& atẽ bibamus sed partius quia uinum a postatare facit &iã sapien¬
tes A postataredicitur auia uistitiae recedere a fidetrans gredi r& roire uel a bono p̃¬
uaricari uerũ quo modouinum sapientesfaciat. a postatare diligenter adiende
Noc enim sapien ssc̃s & anti quissimusuir quẽ tante moles aquarũ nonuicerant
a modico uno deuictus est & ab abri&ate dormiensnudatus. Patriarchã uero lot
uinũ a postatarefecit quando contranaturã in filiabussuis inpudenter cõmisaut
siergosus & magnificisuiri siuniebri&as ñ peꝑat quantomagisexigiũ atq in firmã mo¬
Ubiautem neces scas locex posit ut nesuipra scriptamen sura inuenir possit scdmiltominus ait

Expanded text:
 Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius, quoniam vinum apostatare facit etiam sapien Apostatare dicitur a via justitiae recedere, a fide transgredi, retroire, vel a bono praevaricari. Verum quomodo vinum apostatare faciat sapientes diligenter attende: Noe enim sapiens, sanctus et antiquissimus vir, quem tantae moles aquarum non vicerant, a modico vino devictus est, et ab ebrietate dormiens nudatus. Patriarcham vero Loth vinum apostatare fecit, quando contra naturam in filiabus suis impudenter se commiscuit. Si ergo sanctis et magnificis viris vini ebrietas non pepercit, quantUbi autem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
alt Hact sunt feriaemonachorum. In quibus ieunia conquescunt : In pramisuenerali¬
usdic dominiais nominig pidicatus qui si cut propt̃ misteriũ resurrectionis eĩ sollẽ¬
nis est Ita & apudoms seruoseius clebritatem conuiuis uotiuo gaudioreuinebit Item
dies non in figura laboris quod quad ragesimȩ tẽpus significat sedinqui&acl&itiae laxatis
aduesperã ipsius dominici. & totis quinqua gesimȩ diebus. necienua curuari. necieiunio¬
tate si labores a grorũ non habent monachi aut nimi& as aestatis non ꝑtbat quarta &
pente costen alia diein coatũ usquea dequi noctiũ autũ hale protendit᷑ ternis scilic&
diebus ꝑ singulas ebdomadas propt̃ estiuũ solis ardorem. Hinc fructuosus ait. a¬
deant quã prandii sexta sio peras in agris habuerint aut aestatis feruor nimius fuerit conti¬

Expanded text:
is. Hae sunt feriae monachorum, in quibus jejunia conquiescunt. In primis venerabilis dies Dominicus nomini Christi dicatus; qui sicut propter mysterium resurrectionis ejus solemnis est, et ita apud omnes servos ejus celebritatem convivii votivo gaudio retinebit. Itemdies non in figura laboris, quod Quadragesimae tempus significat, sed in quiete laetitiae laxatis ad vesperam ipsius Dominici, et totis quinquagesimae diebus nec genua curvari, nec jejuniotate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et Pentecosten alia die inchoatum, usque ad aequinoctium autumnale protenditur ternis scilicet diebus per singulas hebdomadas, propter aestivum solis ardorem. Tertium ndeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, conti
Abbreviated transcription (Latin):
magnus luxta et uel oxnimis : uox diei dñi amara tribulabitur ibi fortis
irae dies illa diestribulationis & angustiae. diescalan

Expanded text:
magnus, juxta est et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribulabitur ibi fortis, dies irae dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calam
Abbreviated transcription (Latin):
onem & malitiam. Ia cobus quoq dicit: iraenim uiri iustitiam dinon operatur.
Salo monuero ait Tolus & iracundia minuunt dies: & a libi homo homini seruat¬
am̃sibi placat : Frustra enim propitiari sibidm̃ quaerit quicito placare proxi¬
& predicator creator rector & gubernator ab ira nos fratris omnino remouens ait
Omnis qui ira scitur fragisuoreuserit iuditio Cauendum est ergo maximemona¬
eorum pulsauerit animum fraternus amor comprimat illum Frater nadulce do
cmper&ira cundiam Erater nacaritas temper& animositatem Erater nadilectio
mitig& indignationem. Grande enim uitium est iracundia Periram sapientia ꝑ¬
umpitur. Periram ueritatis amittitur Iracundiȩ stimulis agita¬
ticor pustotum tremit : Lingua balbutit: Vultus ignescit Corpalpitans tremu
lt & oculi turbaticaligant: hae cergoneibi monache contingant quantum ua¬

Expanded text:
onem et malitiam . Jacobus quoque dicit: Ira enim viri justitiam Dei non operatur . Salomon ait: Zelus et iracundia minuunt dies, et tardius placat. Frustra enim propitiare Deum quaerit qui cito placari proxi creator, gubernator et rector, ab ira nos fratris omnino removens, ait: Omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Cavendum est ergo maxime ror pulsaverit animum, fraternus amor comprimat illam, fraterna dulcedo temperet iracundiam, fraterna charitas temperet animositatem, fraterna dilectio mitiget indignationem. Grande enim vitium est iracundia: per iram sapientia pm pacis concordia rumpitur, per iram lex veritatis amittitur; iracundiae stimulis agitatum corpus tremit, lingua balbutit, vultus ignescit, cor palpitans tremulat, et oculi turbati caligant. Haec ergo, rex, ne tibi contingant,
Abbreviated transcription (Latin):
p&at Tran seunte maiore minor surgat & d& eilocũ sedendi. Nec presumat iunior c̃sedere
nisiei p̃cipi at senior suus ut fiat quod scriptũest. hono re hiuicem p̃uenientes. Hinc& alius mona
chorum pat̾ait qua nsibi srs̃ mutuatim iuia uel in quocũ q locooccurrerint . cũ omni hu¬
militate ab iniuicem flectentes bene dictionẽ rogent. Et siexeis unus senior fuerit. prius iunior
bene dictionẽ postul& : Tuncdemũ senior ꝓsequatur. In consensu uero fratrum si alius super
uenerit qui uiniores sunt ordine ad surgant. et seniorilo cũ p̃beant. Iuniores uero seniore¬
bus nullatenus suꝑ biendo contradicant. Sed cumomni humilitate uelin t̃rogati. uel correpti
respondeant Si labentẽ in qđ lib& delictum iun ior seniorem aspexerit non exꝓbrando se d
magis dolendo ad confitendũ abbati uel p̃posito dirigat. similit̃ senior iuniori faciat. Pueri¬

Expanded text:
at: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri par. Et quando sibi mutuatim in via vel in quocunque loco occurrerint, cum omni humilitate ab invicem flectentes benedictionem rogent. Et si ex eis una senior fuerit, prius junior benedictionem postulet; tunc demum senior prosequatur. In cursu vero positae, prvenerit, quae juniores sunt ordine, assurgant, et seniori locum praebeant. Juniores vero seniori nullatenus superbiendo contradicant; sed cum omni humilitate vel interrogatae, vel correptae respondeant. Si labentem in quodlibet delictum junior seniorem aspexerit, non exprobrando, sed magis dolendo ad confitendum abbatissae vel praepositae dirigat: similiter senior juniori faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
patientiae. quaeledentem se non ledit sed diligit. Quȩ in iurianti iniurias remitat
non reddit : Cuinocere potest non noc& sed parat: patientia est q̃uae nosdo com men¬
dat & amalis omnibus in mente cd̾tas conseruat. Ipsa est uirtus quaeiram temperat :
derate agit. Libidinis impetum fortiter frangit. Ipsa est quȩ furoris uiolentiam
comprimit incendium simultatis extinguit : Coher c& potentiam tyrannorum :
Refou& inopiam pauperum Ipsa est quae facit humilis inprosperis. & fortes¬

Expanded text:
patientia, quae laedentem se non laedit, sed diligit; quae injurianti injurias remittit, non reddit; quae cui nocere potest non nocet, sed parcit. Patientia est quae nos Deo commendat, et a malis omnibus custodit et servat. Ipsa est quae iram temperat; iderate peragit; ipsa libidinis impetum frangit; ipsa furoris violentiam comprimit, incendium simultatis exstinguit, coercet potentiam divitum, refovet inopiam pauperum, facit humiles in
Abbreviated transcription (Latin):
precepta c̃tẽpni Humilis custo diri Suꝑbia exangelis dae mones focit
humilitas homines sc̃is angelis similes reddit: illa rebelles diabolo subdit

Expanded text:
praecepta contemni, humilitas vero custodiri. Superbia 282 ex angelis daemones fecit, humilitas homines sanctis angelis similes reddit. Illa rebelles diabolo subdit
Abbreviated transcription (Latin):
roborat. ltem p&rusait. Melius estenim benefacientes siue lit uoluntas dĩpati quã
malefacientes haec sententia illorum stultitiam eliganter arguit : quicum proculpis ar
as uel aduersa quaeq patiuntur a proximis mox adiracundiam prorampunt &
qui actenus uidebantur in noxii per ipatientiam & murmurationem senoxios
corrigitur. latronem qui incruce xp̃m cognouit & postcrucem paradi sumcum xp̃o
intrauit: quiautem nec iter flagellade sistit aculpis: sinistrum imitatur latronem
qui propter peccata ascendit incrucem & post crucem riit in tartarum. Ergomulto

Expanded text:
olo damnari. Melius est enim benefacientes, si velit voluntas Dei, pati, quam malefacientes. Haec sententia illorum stultitiam eleganter arguit, qui cum pro culpis argatiuntur a proximis, mox ad iracundiam prorumpunt, et qui hactenus videbantur innoxii, per impatientiam se et murmurationem noxios corrigitur, latronem qui in cruce Christum cognovit, et post crucem paradisum cum Christo intravit; qui nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitamur latronem, qui propter peccata ascendit in crucem, et post crucem ruit in tartarum. Si ergo pro
Abbreviated transcription (Latin):
rumpinescia Nulliuitio ob noxia : Supra omnia quae carnaliter diliguntur ex co¬
sa. Affectionum omnium potentissima Diuinȩ contemplationis auida In omni
guentes sanat Perditos intaurat: Spemdisperatis inspirat Pacificasmentes i ha¬
bus & opero sa inomnibus omnino fidelibus : quam fides concipit : Ad quam spescur¬
rit: Cui pro fectus omnium seruit: exqua quicquid est bonioperis uiuit : Subqua
oboedientia crescit Perquam patientia uincit: Sinequa nullus do placuit nec¬
placebit. Cum quanec potuit aliquis peccare nec poterit. Haec est caritas uera qua¬

Expanded text:
rumpi nescia, nullo vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omniguentes sanat, perditos instaurat, spem desperatis inspirat; pacificas mentes inhabus, operosa in omnibus omnino fidelibus. Quam fides concipit, ad quam spes currit, cui profectus omnium servit. Ex qua quidquid est boni operis vivit, sub qua obedientia crescit, per quam patientia vincit, propter quam carnalia placuit; cum qua nec potuit aliquis peccare, nec poterit. Haec est caritas vera
Abbreviated transcription (Latin):
uersus consuetudinem iurandi intentis simum redder&. ut omniatu in spi¬
ceres & omnes motus linguȩtua diligentissime custodires. Sequitur: Vt¬
non inuidicio decidatis. Ideo inquit uos aiurationisculpa compesco: Ne frequen¬
ter uera iuirando aliquando &iam in ꝑiuriv decidatis: Sed eo longius a peie¬
randiuitiostetis quo necuerũ degerare nisi proxima necessitate uelitis.
Sed & ille subiudicium reatus decidat qui &s hum quam peierat crebrius ta¬
men quamopus est uerumdẽ ierat : Qui animirum ipsa suꝑflua locutionis otiosit¬
te delinquit. offenditq: iudicem qui & in utile uerbum & iura mentum omne ue¬

Expanded text:
versus consuetudinem intentissimum redderet, ut omnia tua inspiceres, omnes motus linguae tuae diligentissime custodires, esses  judicio decidatis. Ideo, inquit, vos a jurationis culpa compesco, ne frequenter vera jurando aliquando etiam in perjurium decidatis, sed eo longius a pejerandi vitio stetis, quo nec verum dejerare nisi proxima necessitate velitis. Sed et ille sub judicio reatus decidit, qui etsi nunquam pejerat, crebrius tamen quam opus verum est dejerat. Quia nimirum ipsa superfluae locutionis otiositate delinquit, offenditque Judicem, qui et inutile verbum et juramentum omne ve
Abbreviated transcription (Latin):
bis bonorum omnium caritas mater add fuerit. Qmsi secundũ apłm caritas
atiens est benigna est: Sinonemulatur non agit perperã non inflatur
non est ambitiosa Nonquaerit quae sua sunt. Non irritatur non cogitat ma¬
lum non gaud& super iiquitatem congaud& autem ueritati. Si omnia suffert
na quae hab& ipertit: & quid illis eẽ potest in hac uita ꝑfectiusquitantis ha¬
bundant caritate in seregnante uirtutibus r Non iurare ne fortepe iur&¬

Expanded text:
 ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitatem; congaudet autem veritati, omnia suffert, uae habet impertit: quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, caritate in se regnante, virtutibus? 4. Proinde qu
Abbreviated transcription (Latin):
alimonia cyborũ & uictum omnẽ monachorum. hora enĩ nona u&ores
come derosolebant : &ide oatemporeipso horaenonae quo illitibos sume¬
bant. omis uictus hominis non in congrue nomen aecepitanona ab actueni

Expanded text:
alimoniam ciborum, et omnem victum monachorum: hora enim nona veteres comedere solebant, et ideo a tempore ipso horae nonae, quo illi cibos sumebant, omnis victus hominis non incongrue nomen accepit annona; ab actu eni
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit quantũ illis necesse fuerit. Aduenientibus diuersis fratribus escas
parabit. Haeceritcuracustodis cellarii recurrens semper ad seniorũ consiliũ
& requirens deomnibus uel praecipuae dehisquae proprio suo intellectun
spotuent adimplere. Humilitatẽ ante o miã habeat &cui substantianone
quodtribuatur. sermo responsionis porrigatur bonus ut scriptũ ẽ. ser

Expanded text:
habuerit, quantum illis necesse fuerit. Advenientibus diversis fratribus escas habuerit, quantum illis necesse fuerit. Advenientibus diversis fratribus escas parabit. Haec erit cura custodis cellarii, recurrens semper ad seniorum consilium, et requirens de omnibus, vel praecipue de his quae proprio suo intellectu non sionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat. Et cui substantia non est, quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo
Abbreviated transcription (Latin):
nibus euangeli coordine fratribus suisuictũ gubernare quitimeatiudae sententiã qui abini¬
cio furfuit. studeredeb& qui hui cofficio deputaturut audiat. quia qui beneministra
omnia eẽ scã ficata. siquis defratribus aliquid neglegenter tractauent partem
sehabere nõuerit cumillo rege quinuasis domusdi sci ficatiscum suis bibebat ẽc ubinis
& qualẽ meruit uindictam : custodienda sunt i sta praecepta &per singulos dies in aures
fratrum recitanda sunt ut non condempnentur in peccatissuis. nihilducat neglegendũ
neque a uantiae studeat neque prodigus sit & stirpator substantiae monasterii sed omĩã
men surate faciat & secundum iussionem abbatis. Hinc secundum regulam orientalium
pensae consu&udinẽ neque profusȩ neque auarae. neuitio ipsius uel monasterii
substantia grau&ur. uel fr̃s patiantur in iuriam. sed & necessi tatem in firmorũ
fratrũ ac laborẽ considerans nihile grotantium desideriis neg& ex his quae

Expanded text:
nibus gulae suae suggestionibus dominari, et evangelico ordine fratribus suis victum gubernare: qui timeat Judae sententiam, qui ab initio fur fuit. Studere debet qui huic officio deputatur, ut audiat: Quia qui bene ministral caetera omnia, esse sanctificata. Si quis de fratribus aliquid negligenter tractaverit, partem se habere noverit cum illo rege, qui in vasis domus Dei sanctificatis, cum suis bibebat concubinis, et qualem meruit vindictam Dan. V. Custodienda sunt ista precepta, et per singulos dies in aures fratrum recitanda sunt, ut non condemnentur in peccatis suis. Neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, et exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat secundum jussionem abbatis. Humilitatem pensae consuetudinem, neque profuse, neque avare; ne vitio ipsius vel monasterii substantia gravetur, vel fratres patiantur injuriam. Sed et necessitatem infirmorum fratrum ac laborem considerans, nihil aegrotantium desideriis neget ex his, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsefrater ordin&ur qui probatus fuerit ab abatesi delis & abstinensee
quemnum quamuincit aliquando aliquadesi deriorum gula uel qui non
multumamatmanducare autbibere. Nemagis d&ur locusdiabolo sicut
dicit scriptura. Nolite dareoccasionem quaerentibus eam. & uideatur
iastrimargiae gula euoraubus. uel gluttonibus fratribus prouideri magis

Expanded text:
ipse frater ordinetur, qui probatus fuerit ab abbate fidelis et abstinens esse: quem nunquam vincit aliquando aliqua desideriorum gula, vel qui non multum amat manducare, aut bibere: ne magis detur locus diabolo, sicut dicit Scriptura: Nolite dare occasionem quaerentibus eam, et videatur gastrimargiae gulae voracibus vel gluttonibus fratribus provideri magis
Abbreviated transcription (Latin):
audiat. Pilimisisponderis ꝓ amico tuo. de fixisti apud extraneũ manũtuam.
& laque atuses uerbis cristui & captus propriis sermonibus: facergo quod
Spandere nãq proa mico est : alienã animam in periculo sua e conuersationis
accipere Apud extraneum manus defigitur. quando in alteriuscura mens ligatur¬
Inͥla quea turigitur uerbis orissui dũratione constringitur Neeius uita ad aliud¬
quam ad mone relaxetur. Vnde apud districtũ iudicem cogitur tanta in opere
ex soluere quanta eum constat aliis uoce p̃cepisse. Quisquis enim aduiuendum
aliis in exemplop̃ ponitur non solũ ut ipsebene uiuendo uigil& sed &iam
ut amicũ p̃dicando suscit& ammonetur. Einamq uigilare beneui uendo
non sufficit si non & illũ cuip̃ est a peccati torpore disiungit. Ergosic abbas¬

Expanded text:
ili, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam. Illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod Spondere namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinquam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bealiis in exemplum praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet, admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum, cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene a
Abbreviated transcription (Latin):
tus & peccatomori: Quid est peccatomorinisidam nandio peribus omnino¬
non uiuere : nihil concupiscere carnaliter: Nihi lambire.: Et sicut mortuus car¬
neminem calumniatur aut obprimit: Non inuid& bonis aut insultat afflictis
lucra sectatur : Non potentibus aut diuitibus addlatur: Non inqui&a curiosita
lectatur. Mec superborum inuiris fatigatur. Non eum suꝑbia inflat. Non am¬
acit inpudentemaudacia Iniquum iniustitia. ferum
ducantem turpis ed acitas. in patientem mobilitas. Mobilem instabilitas
tus est a saecularibus inlecebris. Remotus ab inimicitiis. Remotus ab insidus
motus ab omnigenere flagitiorum atq facinorum. & sicut carnemortuus¬

Expanded text:
tur peccato, sed suo. Quid est peccato mori, nisi damnandis operibus omninonon vivere, nihil concupiscere carnaliter nihil ambire? Sicut enim mortuus carneminem calumniatur, aut opprimit, non invidet bonis aut insultat afflictis, escit, non compendia injusta sectatur, non potentibus aut divitibus adulatur, non inquieta curiositatlutationibus delectatur, nec superborum injuriis fatigatur, non eum superbia inflat, non amnon facit impudentem audacia, iniquum injustitia, ferum ducatorem turpis edacitas, impatientem mobilitas, mobilem instabilitas,tus est prorsus a saecularibus illecebris, remotus ab immunditiis et inimicitiis, remotus ab insidiis motus ab omni genere flagitiorum atque facinorum, quibus carnalit
Abbreviated transcription (Latin):
quod regaduel quod normam recteiuiuendi p̃¬
beat uel quod dis tortum prauumq corrigat
DEQUAT TUORUENERIBUS MONA¬
CHORUNI
onachorũ quatuuor esse gene¬
ra manifestum est Mon achus
greca & hi mologia uocatur
eo quod sit singularis. In libris¬
a lonazontaic singularis ac solitaria euit ae
districtione nominati sunt. Vnde consequens
fuit ex cõmunione consortit

Expanded text:
quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corrigatDe quatuor generibus monachorum. Monachorum quatuor esse genera manifestum esGraeca etymologia vocatur, eo quod sit singularis. μονἀςοντες a singularis ac solitariae uitae districtione nominati sunt. unde consequens fuit ut ex communione consorti
Abbreviated transcription (Latin):
nt ous preatis fomes itauta bomi c̃gregatione ꝓea cõmunis dñs orationũot¬
fio de pe&ur ut quil a quco diaboli mn recitur ten&ur ani mnssericannuĩct
di proscanecure ur. Quod si nec sic corripi uoluerit. intra septa monast na
sub poenitentiae tonoro ab omnibus p̃tercustodibus segregatus tãdu
separanduso aẽ gregatione ut suouitio nonmacusa inmocente Teno¬
galicto ⁊ iasquae ex cõmuni candi uĩnesscit non ex cominiciotione sedsfla¬
dopoat: cut que mnse melin lata anim aduersio non choercuit: frequens
siueritas censeat aem̃ dandũ quã ius frequontane dol stmor ũ quequcr¬
orum uoragine sitquis que hi mersus nonẽ tam̃ anonasteno ꝓdienalus
sediustaqualitatem delicti cohercendus est. neforte qui poterat ꝑ diuturnam
poenitu dinem aemendari. dumpro icitur osediab olideuor&ur. beatis aut

Expanded text:
adhuc pietatis fomes: ita ut ab omni congregatione pro eo communis Dominus orationis ofadhuc pietatis fomes: ita ut ab omni congregatione pro eo communis Dominus orationis officio deprecetur, ut qui laqueo diaboli irretitus tenetur, Domini misericordia ac pietate curetur. Quod si nec sic corripi voluerit intra septa monasterii sub poenitentiae tenore ab omnibus praeter custodibus segregatus tandiuseparandus est a congregatione, ut suo vitio non maculet innocentes. Tenera aetas, quae excommunicata vim nescit, non excommunicatione, sed fladeponat: ut quem semel illata animadversio non coercuit, frequens severitas censeat emendandum. Quamvis frequentium gravissimorumque vitiorum voragine sit quisquam immersus, non tamen a monasterio projiciendus, sed juxta qualitatem delicti coercendus est: ne forte qui poterat per diuturnam poenitudinem emendari, dum projicitur, ore diaboli devoretur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cedis est a morte eripere carnem quandoque moriturã quantie st̃ meriti
amorte animã liberare in cael estipatria sinefineiucturam. Quod sin ec¬
istomodo sanatus fuerit tunc lam utatur ab basferro abscisionis ut
sut rapostolus Aufertemalũ ex uobis Hl incquidem incuius dã patris
scrptum est regula fraters saepius correptus emendare noliartis
en comunicatione ꝓmodo culpae corrigatur. si nec sic aliquid proficiat
increpantis correctio tunc uerberum uindictae subi acebit. Quods
sic emendarinoluerit sed magis intumorẽ suꝑbiae elata opera ue
netus de quibuscorrigitur defenderit. Tunc abbatis scientiaeregim¬
ne corrigatur quia scriptũ est qui abicit disciplinam infelixe st mo¬
deranttergo scientia saniem meden dicurã adhibeatur siuc rotaleuulnur
ꝑ furita : astizationũ Qe pi&atis aclenitatis unguenta sospitati non reudit᷑¬
đ iine ex comunicationis m&u Nec flagelli poena frangitur augeatur

Expanded text:
cedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abscisionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelistem ejusdem. Igitur si saepius correptus emendare noluerit, excommunicatione pro modo culpae corrigatur. Si nec sic aliquincrepantis correctio, tunc verberum vindictae subjacebit. Quod si sic emendare noluerit, sed magis in tumorem superbiae elata, opera vel actus, de quibus corrigitur, defenderit, tunc abbatissae scientiae regimine corrigatur: quia scriptum est: Qui abjicit disciplinam, infelix est . Moderante ergo scientia saniei medendi cura adhibeatur. Si lethale vulnus per fomenta castigationum, et pietatis ac lenitatis unguenta sospitati non reddiEt si nec excommunicationis metu, nec flagelli poena frangatur, augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
non parcunt talibus. Parum ẽ qđ illas languentes & infirmas & erran¬
tes. & ꝑ ditas noncurant &iã istasfortes & pingues necant quantũ inip¬
sisest̃ Milleui uunt demiseri cordiadĩ uiuunt tamen quantũ ad pas¬
tores malos attin& occidunt. Quomodoinquit occidunt: maleuiuendo
suũ maleuiuentem sic declin& oculos a regulis dñi & intendatin homi
nẽ incipit dicere incordesuo si p̃positusm̃s sic uiuit ego qui sũ qui non fa¬
quod non ipse fortificauerat: sed forte aut robustum inuenerat male
iuuendo inter ficit. Di co caritatiuraẽ . Iterũ dico & siuiuunto ues. & si for¬
tes sunt oues in uerbo dnĩ & tenentillud quod audierunt ad nõ suo. quaedicun
facite quae autẽ faciunt facere nolite . Tam̃ qui in conspectu populima¬

Expanded text:
non parcunt talibus: parum est quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant; etiam istas fortes et pingues necant, quantum in ipsis est; et illi vivunt de misericordia Dei, tamen quantum ad malos pastores attinet, occidunt. Quomodo, inquis, occidunt? Male vivendo, suo male viventi, si declinet oculos suos a regulis Domininem, incipit dicere in corde suo, Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum qui non faquod non ipse fortificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interfecit? Dico Charitati vestrae, iterum dico: etsi vivunt oves, etsi fortes sunt oves in verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite ; tamen qui in conspectu populi ma
Abbreviated transcription (Latin):
amplius quam deperp&rata contristariculpa. unde necesseest ut cum
peccati uulnus in subditis corrigendo restringitur. magnam sesollicitu¬
dinem &iam districtio ipsamoder&ur quatenus sic iura disciplinae
ion tradelinquentes exerceat ut pi&atisuiscera non amittat. De hac sententia hie
forte ꝑ dis perationem Indulgentiae absorbeat᷑ gurgite uitiorũ & adiabolo ꝑ¬
suasus ad infidelitatis & plasphemiae maiora praecipi᷑a deducatur. Prop¬
ter quod ob secrouos ut confirm&is in illũ caritatem qua ꝑfecta seagnoscat ueni¬
am consecutũ. Sed sicut aitidem a postolus confirm&ur in eo¬

Expanded text:
ius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam forte per desperationem indulgentiae absorbeatur gurgite vitiorum, et a diabolo persuasus, ad infidelitatis et blasphemiae majora praecipitia deducatur. Propter quod obsecro vos, ut confirmetis in illum charitatem. Qua perfecte recognoscat se veniam consecutum.
Abbreviated transcription (Latin):
in hac ui᷑a habitant ꝓdesiderio regnicaelorum corpusaridum portant Vnde
leluniũ quod inuespere repl&ione ciborũ reficitur neque enim reputan¬
daẽ abstinentia ubi fuerit uentris saturitas subsecuta . Nonẽ igitur corporiad
cȩpit agere non ꝓficiat : s& discr&e carnis ẽ moderanda materies. ne aut inte¬
gre extinguatur aut in moderate laxetur: Corporis enim debilitas uires¬

Expanded text:
ita inhabitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Undeejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium cita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
ditinpendit᷑ Nã quã ui sunacaritas om̃sã plectat᷑ interius. a lit̃ pau peribus alit̃uero ex¬
us locus c̃gruus crbus c̃gruus lectus c̃ gruu somnibus exibeat᷑ & honor utc̃ gruea nobis
Domesticus dicit᷑ amicus familiaris. uel sodalis. quos duobusmodis intellegere debemus. siuc om̃s gene¬
ralit̃ xpĩanos unã nob̵ cũ fidẽ Vnũ habentes baptisma. Siues pecilialit̃ monachos qui nob̵cũ dõ pe¬
culiarẽ fideicultũ & religionis exibontfamulatũ. pere grinis dicit᷑ in longȩ patriae a gropo

Expanded text:
dus: « Quamvis una charitas omnes amplectatur interius, aliter pauperibus, aliter vero exus locus, congruus cibus, congruus lectus, congruus omnibus exhibeatur et honor. » Quibusis.  Quem locum ita explicat Smaragdus: « Domesticus dicitur amicus, familiaris, vel sodalis, quos duobus modis intelligere debemus: sive omnes generaliter Christianos, unam nobiscum fidem, unum habentes baptisma; sive specialiter monachos, qui nobiscum Deo peculiariter fidei cultum et religionis servant famula
Abbreviated transcription (Latin):
me. Hinc& apłs nos int̃c&ã hortat᷑ dicens hospita litatẽ sectantes. Dic̃ enĩ sectandã eẽ
hospitalitatẽ . ñ illud solũ ostendit ut uenientẽ ad nos hospitẽ suscipiamus sed & requiramꝰ
& sollicitisimus & sectemur ac ꝑquiramus ubiq hospites neubi forte in plateis sede¬
ant neextratectũ iaceant. Rocordarelot & in uenies quod non illũ hos ptes sed ipse
quesierit hos pites.
ancauerta soculuĩ autinanẽ dimatas paupere Ne fortedñs in hos pite autin paupere adteun¬
niateau uideato esitantẽ & contẽpseris sedomnibus in larẽ teostende & fidolit̃ age. Aduem¬

Expanded text:
talitatem sectantes. Dicens enim sectandam esse hospitalitatem, non illud solum ostendit, ut venientem ad nos hospitem suscipiamus, sed requiramus, et solliciti simus, et sectemur, ac perquiramus ubique hospites. Necubi forte in plateis sedeant, ne extra tectum jaceant. Recordare Lot, et invenies quod non illum hospites, sed ipse quaesierit hospites avertas oculum, aut inanem dimittas pauperem: ne forte Dominus in hospite aut in paupere ad te veniat, et videat te haesitantem, et contemnaris; sed omnibus hilarem te ostende, et fideliter age.
Abbreviated transcription (Latin):
uenientibus si uediscedentibus hospitibus inclinato capite uel prostrato omĩ corpore int̾ra¬
xp̃sineis ador& qui & suscipit᷑ & hic sicut & superius duas aduenientiũ induc̃ ꝑsonas
unã mediocrẽ cuitantũ caput inclinat᷑ a fratre. Aliã uero sũmãq in t̾rã toto prostrato ado¬
tesducant᷑ adorationẽ & postea sedeat cũ eis prior a ut cuiius seritipse. legat᷑ corã hos pite lex
Om̃i simiserantis affectus & ob sequũ plenũ & ꝑfati a moris qđ hos pitibus exiberio port& inbi apor¬

Expanded text:
venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipunam mediocrem, cui tantum caput inclinatur a fratre; aliam vero summam, quae in terram toto prostrato adotes ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex do « dicitur omnis miserantis affectus, et obsequium plenum et perfectum amoris, quod hospitibus exhiberi oportet in
Abbreviated transcription (Latin):
mius dic̃ quando adhostiũ monasteri aliqui uenerint siclerici fuerint aut monachi ma¬
iori honori suscipiant᷑ lauabt̃q pedes eorũ iuxta euangelii p̃ceptũ. & de ducent ad locum
xenochii praebebt̃q omiãq apta s̃ usuimonachorũ. Hinc & ysidorus a & lic&om
nor est exibendus ñ tantũ m&u erroris. quantũ &iã p̃parandũ ẽ diuitibus obsequiũ
causa discr&ionis. Debemus enĩ scđm a postołm reddere cuitimorẽ timorẽ & cui hono
rẽ honorem. Quo quina abbatis & hospitũ suꝑsesit ut incertis horis suꝑuenientes hos¬
pites quinũ quã des monasterio non in qui&ent᷑ frs. In quoquina ad amnũ ingrediant᷑

Expanded text:
II. Quando ad ostium monasterii aliqui venerint, si clerici fuerint aut monachi, majori honore suscipiantur; lavabunt pedes eorum, servabunt Evangelii praecepta, et deducent ad locum xenodochii; praebebunt omnia quae apta sunt usui monachorum. Quod si voluerint ochis deferenda est honorificentia hospitalitatis. Praebeantur eis habitacula, laventur eorum pedes, ut praeceptum Dominicum impleatur. Congruis etiam sumptibus eisdem humanitatis  honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit: ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediant
Abbreviated transcription (Latin):
lestus uelatrox, Anxius uero dicitur. ac idia uel anxi& ateplenus. ñ sit nimius & obs¬
sator obstinatus uerodicitur insuperabilis ol firmatus ꝑtinax. & obduratus. Nonsit¬
tudinis plenus & suspicionis tr̃porepl&us qui&iã eaquae non fiunt. fieri in abstinentia
suspicatur. & ea quaenemocõmittit cõmitii abscondito pertimescit & ideo sp̃s eius nũ quã quiescit
In ipsis imperiissuis prouidus & consideratus. & siue secundũ dm̃ siues ecundum s aeculũ si topera
quam iniungit discernꝰ& & temper& opera secundũ dm̃ sunt haec uigiliae leiun ia. abstinentia¬
& hissimilia. Secundũ s aeculum aut̃ sunt opera quae corporitantum exhibentur. ñ anime
Idest arare sodere metere & omnia similia corporis opera. Sed in his omnibus tã spĩtalibus quã corpo
tis Si greges meosplus in ambula o fecero laborare morient cunctiunadie. Hoc in loco ꝑlob rector es
animi uirtus subcũbat. Nec corporis fortitudo lasescat. Sed sic om̃ĩ seoꝵ lab& actio tẽper&ur¬

Expanded text:
lestus, vel atrox. Anxius vero dicitur acedia vel anxietate plenus. » Hildemaro turbusator. Obstinatus vero insuperabilis, obfirmatus, pertinax et obduratus. » Situdinis plenus, et suspicionis typo repletus, qui etiam ea quae non fiunt fieri in absentia suspicatur, et ea quae nemo committit, committi in abscondito pertimescit, et ideo spiritus ejus nunqIn ipsis imperiis suis sit provida et considerata; et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit, opera quae injungit discernat et temperet his similia; secundum saeculum autem sunt opera, quae corpori tantum exhibentur, non animae, id est arare, fodere, metere, et omnia similia corporis opera. » Opera quae injungit, discernat tis: « Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . » Haec ergo aliaque tesanimi virtus succumbat, nec corporis fortitudo lassescat. Unde quidam Patru
Abbreviated transcription (Latin):
noto mon asterio monachũ adhabitandũ suscipiat sin ec̃ sensu abbatis eius aut litteras cõ¬
xer̃ ñ licobit dealiomonasterio sin euo iuntate eius quip̃ est patris fr̃srecipere ñ¬
solũrecipere. sed necui dereo port&. Dicente a postolo qr qui primã fidẽ irritã fecit
nachus quantos fr̃s in aliomonasterio inuenerit tantossẽ nouerithabere priores¬
sed nec adtendendũ est quod fuitantea. sed ꝓbandũ qualis ẽe coeperit. Susceptos uero si ha¬
bere uid & aliquid siue inreb: siuei codicib: ultra ei possidere non licebit ut possit eẽ ꝑfec¬

Expanded text:
noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat, sine consensu abbatis ejus aut litteris comNon licebit de alio monasterio, sine voluntate eius qui praeest Patris, fratres recipere; sed nec videre oportet, dicente Apostolo: Quia qui primam fidem irritam nachus quantos fratres in alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores. Nec attendendum est, qui fuit antea; sed probandum est, qualis esse coeperit. Susceptus vero si habere videtur aliquid, sive in rebus, sive in codicibus, ultra ei possidere non licebit, ut possit esse perfec
Abbreviated transcription (Latin):
conuenitingressũ propt̃ incertos exitus rerum. Int̃dũ enĩ potest fier ut ꝑtẽpus ꝓficiat
& delect&ur scq̃ tate uitae & ꝑmaneat coeptis sicut & frequenter factum scimus
Oport& tam̃ circaeum cautius agit & diligentius ut siue i ueritate permaneat.
uel ꝓficiat si ue institutionũ nrãrum libertas exploratur. probabilis inueniatur
& puraitanãq & nosdõ placebimus & ille aut profici& siuerax est autsisimula¬
aut ostendit tract& abbas prudent̃ ne forte propt̃ hoc ipsu deũ dñs direxerua¬

Expanded text:
convenit ingressum, propter incertos exitus rerum. Interdum enim potest fieri ut per tempus proficiat, et delectetur sanctitate vitae, et permaneat in coeptis, sicut et frequenter factum scimusOportet tamen circa eum cautius agi et diligentius; ut sive in veritate permaneat vel proficiat, sive institutionum nostrarum libertas exploretur, probabilis inveniatur et pura. Ita namque et nos Deo placebimus; et ille, aut proficiet, si verax est; aut si simulaaut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direxer
Abbreviated transcription (Latin):
aliemendentur. Suero postea uoluerit stabilitatem suam firm are nonrelino¬
turialis uoluntas& maxime qui atẽpore hos pitalitatis potuitenus uita dinos
* Quomodofirm & stabilitatem suam si ue in cordetantum si uein cordesimul
& uerbo hicaperte nondicitur. Sedutdatur intellegi sicutilleno uicuis ꝓmittit
detabilitatesuacoram dõ & sc̃is eius ut si aliquando aliter fecerit abeo se.dãp¬
nandum sciat quẽ in rid&. Ita & iste quãuis non promittat quialam ꝓmis sum
&ideneis testibus nemereatur accipere dampnationem promulta sua & in licita
non solũ non deb& sociaricorporimonasterii uerum &i amdicaturei honeste
ut discedat neeius miseria &iam aluuitientur: Suꝑfluusdicitur ut lam superi

Expanded text:
direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignos Quomodo firmet stabilitatem suam, sive in corde tantum, sive in corde simul et verbo, hic aperte non dicit; sed 802 ut datur intelligi, sicut ille novitius promittit de stabilitate sua coram Deo et sanctis ejus, ut si aliquando aliter fecerit, ab eo se damnandum sciat quem irridet: ita et iste, quamvis non promittat, quia jam promissum sanctis ejus, et idoneis testibus, ne mereatur accipere damnationem pro multa sua et illicita non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fueri
Abbreviated transcription (Latin):
Relicto quandoq monasterio securus deporitionesua ei reseruata auobis. Cupiens in saecularem
domum uestrã reuerti. Fratribus suisuolens ee coheres In suarũ redire incipiatsponsus

Expanded text:
relicto quandoque monasterio securus de portione sua ei servata, a vobis cupiens in saecularem relicto quandoque monasterio securus de portione sua ei servata, a vobis cupiens in saecularem domum vestram reverti, fratribus suis volens esse cohaeres, in suarum redire incipiat sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ capitulo quidã monachorũ magist̃ait . Cũ alicui nobilis filius ꝓpt̃dĩ seruitiũ in monasterium¬
uoluerit conuolare Non prius suscipiatur ni siut superius diximus. omnẽ aseoboedienti am¬
ꝓmiserit adimplendã. Deinde conueniant eĩ. parentes ut & eorũ quale situotum. agnos cat᷑deco¬
Qđ simagis fuerint consentientes ei uotis parentes. Conuocatis eis ab abate in monasteriũ uotũ filuiquer
conuertentis ex quirat᷑ ab eis ut ab ipsis potius uideatur de uoueri uel offerri quieũ genuer̃. Cũ ergodili¬
magis responderint parentes gratant̃ seuelle adim plere quȩ cupit . guncdicat eis abbas. Ita enĩ perimens
ne dõ cupitis offerre a sȩculo eũ prius exuite. Quod si aliquid a puduos ei sđo remanserit
conseruandum. habebit aliquando titillationẽ dia bolicidesiderii sic̃ canis delectat᷑ ad suũ
redire uomitũ & positamanu suꝑaratrũ respicien sr&ro . lam non sitaptus regno caeloe

Expanded text:
 alicujus nobilis filius propter Dei servitium in monasteriumvoluerit convolare, non prius suscipiatur, nisi, ut superius diximus, omnem a se obedientiamomiserit adimplendam. Deinde conveniant ejus parentes, ut et eorum quale sit votum agnoscat si magis fuerint consentientes ejus voto parentes, convocatis eis ab abbate in monasterium, votum filii convertentis exquiratur ab eis; ut ab ipsis potius videatur devoveri, vel offerri, qui eum genuerunt. Cum ergmagis responderint parentes, gratanter se velle adimplere quae cupit, tunc dicat eis abbas: Equidem ium vestrum digne Deo cupitis offerre, a saeculo eum prius exuite. Quod si aliquid apud vos eis saeculo remanserit conservandum, habebit aliquando titillationem diabolici desiderii; sicut canis delectatur ad suum redire vomitum: et posita manu super aratrum respiciens retro, cum non sit aptus regno coelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
deuris facultatibus iã s̃per&. Qui acui semel crucifixusẽmundus denuo ab eo delectarinon deb&. Seq̃t
similit̃ autẽ & pauperiores faciant qui uero ex toto nihilhabent simpliciter p&itio nẽ faciant & cũ ob¬

Expanded text:
de vestris facultatibus jam speret. Quia cui semel crucifixus est mundus, denuo ab eo redelectari non debetde vestris facultatibus jam speret. Quia cui semel crucifixus est mundus, denuo ab eo redelectari non debetSimiliter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil habent, similiter petitionem faciant, et cum ob
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs faciltatũ & pristinis restitatus dolicus & põpis non aliuddesi deraturus quã nuptias. Ergosic supenus
diximus sidigne oũ iultis dõ offerre. deportio neeĩ tres siant aequalit̃ partes. Vnadistributa abbatis
manibus pauperibus uelindigentibus erog& : Ab ãuobis uel fratribussuis ꝑgensille ad comitatum scũ
exaglurio munustitulo derelinquat : Tertiã uero partem uiatici sui utilitatẽ deferat sccũ monasteri
scõru usibus ꝓfuturũ. Qđ si utraeq uobis graues s̃uoces ut nec dm̃ audiatis pau peribus erogendo &
filuanima redim̃do. Nec nostrũ consiliũ partibus diuidendo & auferendo ab co secularo substantiam
uelnudũ & solũ fibũdõ largice. Itautiureiurando ꝑsacra scã eu angelia ꝓmittatis ei ulteriuseum
deurã patrimonii substantia nichilhabere. ut firmiter lam ꝑseueran sindnõ sciat sede saeculo
nichil sperare. Cũ sea uobis & ab eouidert alienũ Tantũẽ ut nichil habeat doscło quoduiuis uobis aut mortuis¬

Expanded text:
nus facultatum, et pristinis restitutus deliciis et pompis, non aliud desideraturus quam nuptias. Ergo, sicut superius diximus, si digne eum vultis Deo offerre, de auferendo priusmanibus pauperibus vel indigentibus erogetur; aliam vobis vel fratribus suis pergens ille ad comitatum sanctorum exagiliario munus titulo derelinquat; tertiam vero partem viatici sui utilitatem deferat secum monasterii cum omnibus profuturam. Quod si utraeque vobis graves sint voces, ut nec Deum audiatis pauperibus erogando, et filii animam redimendo; nec nostrum consilium partibus dividendo, et auferendo ab eo saecularem substantiam, vel nudum et solum filium Deo largite; ita ut jurejurando per sacrosancta Evangelia promittatis ei, ulterius eum de vestra patrimonii substantia nihil habere: ut firmiter jam perseverans in Domino, sciat se de saeculo nihil sperare, cum se a vobis, et ab eo viderit alienum, solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ do c& uerbis confirm&o peribus sedulis &bis acuto p̃cedens gladio quic quid aliis
informat uerbo iuguipsegerat studio ut nec sermonem operatio destruat. nece contraope¬
ab sit c̃sentientẽ ꝑsonã pari consilio elegerit. & uitia ipsa ali quatenus in notitia ep̃i ad
cuius dio cesem ꝑtin& locusipse. uel ad abbates aut xp̃ĩ a nosuic inos laruerint : Prolibe¬
ant prauorũ p̃ualere c̃sensum. Sed domui dĩ dignum constituant dis pensatorem scien¬
tes ꝓ hoc serecepturos mercedẽ bonam si illud castae. & relodĩ faciant. sicut ediuerso pec¬

Expanded text:
id quod docet verbis, confirmet operibus sedulis, et bis acuto praecedent gladio, quidquid alios id quod docet verbis, confirmet operibus sedulis, et bis acuto praecedent gladio, quidquid alios informat verbo, jugi ipse gerat studio, ut nec sermonem operatio destruat, nec e contra opeabsit consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso pec