comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litus maris uł dr̃ margo qi mare regens ułager
uł gerens Ensfertur et hoc nomẽut margodicatur
quod litus uł linibus et generaliter extremitaes
uł extrema pars cuuis  rei pnde margineuo nes
neum Et hic et hec marginalis et hoc le. qđ ꝓtie
ad marginen us quod s ĩ margine inde gloseille¬
du marginales quesunt in marginibuo librias
dmĩ ꝓpter claritatem uinde et maria ⁊ luiatere suis
stella maris intexp̃tatur quia gemut lnnen ꝓtũ¬
DiSermone aut syco maria dna nincupabir & ho
pulcre quia omi dũ genut Et fuit ures anant

Expanded text:
l dicitur margo quasi mare regens vel agens vel gerens. Transfertur etiam hoc nomen ut margo dicatur quodlibet litus et limbus et generaliter extremitas vel extrema pars cuiuslibet rei. Unde margineus -a -um et hic et hec marginalis -le, quod pertinet ad marginem vel quod est in margine; unde glosse dicuntur marginales que sunt in marginibus libri ropter claritatem, unde et Maria illuminatrix sive stella maris interpretatur quia genuit lumen mundi. Sermone autem siro Maria domina nuncupatur et pulcre, quia Dominum genuit. Et a Maria et anti
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ suũ caput euius sunt membra significare Ipẽ
ꝑdiumitatis fortitudinem suscepte mortis uinculũ
rupit Et ad extremũ aquila ẽ quia adcelũ dequo uen̾at
rediit Homo ergonascendo uitulus moriendo leo re¬
surgendo aqͥla ad celos ascendendo uocatus ẽ Dequol

Expanded text:
ipsum suum caput cujus sunt membra signare. Ipse namper divinitatis fortitudinem susceptae mortis vinculum rupit; et ad extremum aquila, quia ad coelum de quo venerat, rediit. Homo ergo nascendo, vitulus moriendo, leo resurgen
Abbreviated transcription (Latin):
ron Congregetur inquit aqua in⁊ͥ die dictum est
et congrogata est et frcquenter dr̃ congreget᷑ ppłi
et non congrogatur Non mediocris pudor ẽ Imꝑie
dei insẽsibiłia elementa parere et homiẽs nõ obe¬
dire quibus sensus tributus ab ipõ auctore ẽ ĩtem¬

Expanded text:
t. Congregetur aqua dictum est, et congregata est; et frequenter dicitur, Congregetur populus, et non congregatur. Non mediocris pudor est imperio Dei insensibilia elementa parere, et homines non obedire, quibus sensus ab ipso tributus est auctore. Et
Abbreviated transcription (Latin):
maniia dictum ẽ amanu aduerbio admirantis apud
grecos uł hebreos qiͣ qd̾ signũ ẽ hoc ułquid est hoc
Et inde amami .i. ab admiracõe quã ĩmane habuerũ
cũ p̾mo manna repꝑerũt dictum ẽ manna Cum enĩ
ĩmane p̾mouidissent manna admirantes cepetiũ
dicẽ manu q.d. quid ẽ hoc quambonũ quam dulłce

Expanded text:
manum dictum est manu, adverbium admirantis apud Grecos vel Hebreos, quasi ‘quod signum est hoc?’, ‘quid est hoc?’, et inde a manu, idest ab admiratione quam in mane habuerunt cum primum manna reppererunt, dictum est manna. Cum enim in mane primo vidissent manna, admirantes ceperunt dicere ‘manu’, quasi ‘quid est hoc? quam bonum, quam dulce
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur mantos .i. dinacio unde hoc mante tes illud
idem sc dĩnacio quasi uisio poĩtorum .i. p̃uisorum
et tueor quia manes tueatur¬
antus amanus dr̾ hic mantus ti quia tm̃ manus
tegat Est enĩ breius amictus undeet dr̾ mantus qiͣ

Expanded text:
dicitur mantos, idest divinatio; unde hec mantice -es, illud idem, scilicet divinatio, quasi visio positorum, idest previsorum et tueor, quia manes tueatura manus hic mantus -ti, quia manus tegat tantum: est enim brevis amictus; unde et dicitur mantus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
anifestus maram componitur cum festus et de̾ m̃
admanũ positus et pmptus diam manifestum
exponi solet et non abscondi iinde eciam dicitur
manifestus ꝓmꝑtus apertus et palam poĩtus Et
stras stissime aduerbĩ Et manifesto tas taui inde
manifestarius ria riũ qd̾ manifestat uł mamifestat᷑
uł manifeste et aperte aliguid faciens Quidsit ma¬

Expanded text:
antele. Item componitur cum festus et dicitur in manu positus et promptus: nam festus exponi solet et non abscondi, unde et dicitur manifestus apertus et palam positus; et ste -ius -me adverbium, et manifesto -as, unde manifestarius -a -um, quod manifestat vel manifestatur vel manifeste et aperte aliquid faciens; unde
Abbreviated transcription (Latin):
lum macianũ a loco dictum unde p̾us aduectũ est
arbor inpersida fructum siccũ gn̾at mterfectoriũ
Apud nos uero iocundum et suauẽ Est et malum
punicũ dictum sic quia expinica regione sit aduec¬
tum uł quia grana habeat rubea quasi punicea
idem et malogranatũ quia inter corticis rotundita¬
tem malorũ contineat młtitudinẽ ĩtemut dicit¬

Expanded text:
ectum; est arbor in Persida fructum generat interfectorium, apud nos vero iocundum et suavem; horum aliud punicum, quia ex punica regione sit advectum vel quia grana habeat rubra, quasi puniceum: idem et malum granatum, quia intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem; est
Abbreviated transcription (Latin):
mando qui multũ mandit se leccator ardelio gulo co
o andra dre m̾aͥ genis .i. bubulcus abobus sibi cõmen¬
datis uł quia noĩa boum mandat memorie uł man¬
peponi odore et sapore uł spẽ quia hcãt mala suaue re¬
dolencia ĩmagnitudine mali maciami Unde et eam¬
eciam latini uocant malũ terre Hanc poete an tropo¬
reos appellant quia habeat radioem formã homĩs
mixta adbibendum datur illis quorũ corpus ꝓpter cu¬
ram secandum ẽut soporati dolorem non senciant
generans insiłitudine p̾norũ odasculus foliis bete

Expanded text:
mando -nis, qui multum mandit, scilicet leccator, ardelio, gulo, ehic mandra -e, idest bubulcus, a bobus sibi commendatis, vel quia nomina boum mandat memorie; peponi odore et sapore vel specie, quia habeat mala suave redolentia in magnitudine mali matiani; unde et eam Latini vocant malum terre. Hanc poete antropomoreos appellant quia habeat radicem formam hominis  mixtus ad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant.generans in similitudine prunorum; masculus, foliis bete
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ẽ manasses qͣi obluuosus quia pater ens iacob
sit oblitus laborum suorũ uł quia ꝑmulta scelera et
sacͥlegia deliq̃rat et oblituo fuerat dẽum uł quia deus
sit oblitus pecratorum illius
qi manu captus quia illi maxime hoc noiẽ censebat᷑
qui imbello capiebantur Et inde hoc mançipim¬
pn meodẽ sensu Sed mõ ampliata ẽ appellacio hius
noĩs manceps uł mancipiũ ut dicatuꝵ filius uuł filia
dialia siedemuit nata simt mancipia eẽ putant nram
ctea que demĩo bestiaꝵ sunt tinc mancipia ẽẽ uiden¬

Expanded text:
dictus est Manasses, quasi obliviosus, quia pater eius Iacob sit oblitus laborum suorum, vel quia per multa scelera et sacrilegia deliquerat et oblitus fuerat Domini, vel quia Deus sit oblitus peccatorum illiusquasi manu captus, quia maxime illi hoc nomine censebantur qui in bello capiebantur et in servi sed modo ampliata est appellatio istius nominis, manceps vel mancipium, ut dicatur filius vel filia animalia statim ut nata fuerint mancipia esse putantur; nam et ea que in numero bestiarum sunt tunc
Abbreviated transcription (Latin):
o ampularis amamipulus dr̃hic ethec mamipularis¬
npulũ ꝑtinens uł demamipulo existens ut mani¬
pulares milites qui sunt demampulo orampula
res eciam dicmnus eos qui signa ante regem depor¬
tant Et componitur eciã cõmanipalaris laris
amanus deriuatur hic manipulus li tm̃
segetis qnͣtum manus cape pt̃ iinde et dicitur sic qͣi
tas ducentorũ militũ quia añquam signa essent maĩ¬
pulos .i. fasciculos stileuł alicuis herbe sibi ꝓsignis
Raciebant iinde manipulus dr̾ amaũ quia olim bel¬
plo designa maniplos ĩtem manipulus dr̾orna¬
corr dicitur quidam cibus qualis decelo decidit si¬
cumq enuim saporem exigebat qui manna comede¬

Expanded text:
is. Unde hic et hec manipularisnipulum pertinens vel de manipulo existens, ut manipulares milites, qui sunt de manipulo; manipulares eos etiam dicimus qui signa ante regem deportant. Et componitur commanipularis -re, ahuntur. Et hic manipulus -li, tantum segetis quantum manus potest capere, unde et dicitur sic quasi tas CC militum quia, antequam signa essent, manipulos, idest fasciculos stipule vel alicuius herbe, sibi pro signis faciebant; vel manipulus a manu quia olim belmplo ad signa maniplos’. Item manipulus dicitur ornaeris, quidam cibus qualis de celo cecidit ficumque enim rei saporem exigebat qui manna comede
Abbreviated transcription (Latin):
.rcoriũ eum plumbo infuso quo manus suas
pugiles mumunt et se inuicem cedunt Cẽsto
eciam drͣ baculus pugilũ qui corio &. corriguis
solet cẽ erreindatus/ eciam gn̾aliter arma pu¬
culi circulus incapite eum aliguid portatur

Expanded text:
corium cum plumbo infuso, quo manus suas pugiles muniunt et se invicem cedunt; cestus etiam dicitur baculus pugilis qui corio et corigiis solet esse circumdatus, et etiam generaliter arma pusticulus, idest circulus in capite cum aliquid portatur
Abbreviated transcription (Latin):
muisteri spuq̃le eligendi sunt clici qui digne pos¬
sunt dñica licrã tractare Melius ẽ emĩ dnĩ sacerdo¬
ti paucoo hrẽ mĩstpos qui pollunt digne opũs o̾ei
exercete quam multos mytiles qui oromatori on
ĩdcose sem̃ putet si nichil nouit nec pitus &. elo¬
quens ibngua extimet sc̃itatem mltoq melus

Expanded text:
ministerium spirituale eligendi sunt clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave ideo se sanctum putet si nihil noverit, nec peritus et eloquens lingua aestimet sanctitatem: multoque melius
Abbreviated transcription (Latin):
drͣ hoc heliotropiũ helotropn quedam herba qͥa
solis motibus folia crecũacła comitat unde et a la¬
tinis sol seqͥum dr᷑ nam et sole oriente flores sues
apperit et seroclaudit cũ sol occubuerit ipã ẽ quã
latini ĩcubum siluaticum uocant hec et uerucaria
pie quedam gẽna ualde clara et ꝓspicua quecolo
eneis radios solis mutat sangumeo colore ꝑcus¬
sos sed extra aquam ĩmodum speculi solgm acci¬
pit lienitar eciam peodem lapide p̃cioso hic
Deliseus interp̃tatur dni salus quia multas uirtu¬
tes fecit et famem pellens ppłm amorte liberauit

Expanded text:
ur hoc eliotropium, quedam herba, quia solis motibus folia circumacta convertat, unde et a Latinis solsequium dicitur, nam et sole flores suos aperit et in sero claudit cum sol occubuerit; ipsa est quam Latini intibum silvaticam vocant; hec et verrucaria  quedam gemma valde clara et perspicua que coloreneis radios solis mutat sanguineo colore, sed extra aquam in modum speculi solem accipit. Invenitur pro eodem lapide pretioso hic d interpretatur Domini salus quia multas virtutes fecit et famem pellens populum a morte liberavit
Abbreviated transcription (Latin):
remotus moratur enĩ ĩheremo solitarius ĩdem &. Ana¬
chorcta unde heremiticus ca. cum.
ꝑ contrariũ quia nũꝙ̃ uł raro fiat ibi mansio uł
heremus ⁊̃c ẽĩuia solitudo ubi nuĩꝙͣ hĩtatum est¬
sed desertum ubi aliqñ hĩtatũ ẽ & derelictũ ułhe¬
remus aremoueo qr remota arespeũ hoĩm iinde
Ereo heres hesi hesum tria significat inniti & dubi¬
tare et morari siue manere Hereo cõponit᷑ abhereo¬
faciunt p̃t̾itum insi et supinũ insum et ꝓd̾ he¬
cres abherus drͣ hic et hec heres heredis ꝓp̃e filius
heri quia ei succede᷑ debet inhereditatẽm licet et
heredes alii qui inhereditatem succedũt uł heres
dr᷑ a rebus additis siue abhere quia possidet agrũ
et censui soluit Et drͣheres abhereo qͥa ꝓxime ad¬

Expanded text:
remotus: moratur enim in heremo solitarius, idem et anachoreta; unde heremiticus -a -um. r contrarium, quia numquam vel raro fiat ibi mansio: heremus enim est invia solitudo ubi numquam habitatum est, desertum ubi aliquando habitatum est et derelictum; vel heremus a removeo, quasi remota ab aspectu hominum; unde EREO -es hesi hesum tria significat, idest inniti et dubitare et morari sive manere; unde hic echinfaciunt preteritum in -si et supinum in -sum et em ab herus hic et hec heres -dis, proprie filius heri, qui ei succedere debet in hereditatem, licet et heredes dicantur etiam alii qui in hereditatem succedunt. Vel heres dicitur a rebus additis, sive ab ere, quia qui possidet agrum et censum solvit; vel heres ab hereo, quia proxime ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum altricaretur cũ quadringentia sacerdoti¬
bus baalim inuocato noĩe descendit decelo ignis
suꝑ holocaustũ qd̾ cũ uidisset omĩs ꝓpłs cecidit in
faciem suam et ait dñs ipẽ ẽ deus exhac cã tale p̾us¬
nomen accepit quia ꝑeum postea cognouit ꝓpłs
dum̃ deum idem e fortis dñs interp̃taturul quia
costem interfecit sacerdotes uł quia achabaduer

Expanded text:
quia dum altercaretur cum quadringentis sacerdotibus Baalim, invocato nomine Domini, descendit de celo ignis super olocaustum ‘quod cum vidisset omnis populus cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est Deus’ Vunomen accepit quia per eum postea cognoverit populus Dominum Deum; idem et fortis Dominus interpretatur vel quia eosdem interfecit sacerdotes vel quia Achab adver
Abbreviated transcription (Latin):
be adgentos grã exux enĩ ortisunt hebiei et᷑ dai absie
pes ceriuaturꝰ hebreus brea brrum qđ interp̃tatur
cõsiens uł epͣsitur ul transitor ppter pdictam causam
quia deus abilla gente tr̃siret uł recedet hoc noĩe udei
Aentisimt exquo mare rubrũ transierut qndeuide
dicti sunt qͣnidami heretio qrͣ tͥnsitores quononuĩe
adinonent᷑ ut depeioribus admeliora transean: et
p̾stinos errores relinquant Et ab hebreus hebrais ca cũ¬

Expanded text:
d gentes gratia; ex ipso enim orti sunt Hebrei et dicti. Ab Heber hebreus -a -um, quod interpretatur transitus vel transitor, propter dictam causam, quia Deus ab illa gente transiret et recederet; vel hoc nomine Iudei vocati sunt ex quo Mare Rubrum transierunt; unde Hebrei dicti sunt quidam heretici quasi transitores, quo nomine admonentur ut de peioribus ad meliora transeant et pristinos errores relinquant. Et ab hebreus hebraicus -a -u
Abbreviated transcription (Latin):
seruo tuo ut tollam omis duorũ burdonũ de
burdo ex equo et asia ẜni quosdã tulit fram
ut steruet cam ĩtemplis ydoloꝵ ut stãs super
eam adorant deũ terre isrł ne offendet dimĩ
cuiusdam gentis Nanolim deuicti aronianis
honnes illius gentis abipĩs romanis ꝓburgos
sut diisi Et obhoc burgundiones dictisut Uude
hec burgundia burgundic terra illa hnde mõ¬
siutur hic & hec burgũdio oms gẽtile qͥ ẽ de illa¬
crebra Quidã plimites hĩtacula constituta
buirgos pulgo uocant. Et inde burgarius riariũ
et hic .&. hoc burgensis et hoc burgense ĩ eodẽ
et curuatum lĩgnũ maratro uł pocĩs lignũ
illius curuatura qi boius uros qͥuiã curua sit
ad siłitudinẽ caude boius Et destut acłs si

Expanded text:
secro ut tollam onus duorum burdonum de burdo ex equo et asina. Secundum quosdam tulit terram, ut sterneret eam in templis idolorum, ut stans super eam adoraret Deum terrae Israel, ne offenderet dominum cuiusdam gentis. Nam olim devicti a Romanis homines illius gentis ab ipsis Romanis per burgos sunt divisi, et ob hoc Burgundiones dicti sunt, unde hec Burgundia terra illa, unde sumitur hic et hec Burgundio gentile, idest illcrebra quidem per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant, et inde burgarius -a -um, et hic et hec burgensis et hoc -se in eodem et curvatum lignum in aratro vel potius curvatura illius ligni, quasi bovis uros, quia curvata sit ad similitudinem caude bovis, et hec osa,
Abbreviated transcription (Latin):
enigmatłs geni̾s neulri ẽ sermo figuratus us obscura
locucio siue siłitudo uł qs̃ occulta et obscura que
difficile intelligitur nili aꝑiatur ut illud iudicũ
cedo significans exoreloonis fauũ ẽẽ extratumt
scure et figuraliter loquitur Et enigmaticus ca cũ
.c obscurus adexponendũ uł qui penignia loquit᷑
Et enigmaticocas Et engmatisosas . ꝑenignata loq̃

Expanded text:
ENIGMA -tis, idest sermo figuratus vel obscura locutio sive similitudo vel questio occulta et obscura que difficile intelligitur nisi aperiatur, ut illud Vulg. cedo’ significans ex ore leonis favum esse extractum. scure et figuraliter loquitur, et enigmaticus -a -um, idest obscurus ad exponendum vel qui per enigma loquitur, et enigmatico -as et enigmatizo -as, idest per
Abbreviated transcription (Latin):
re uł aseruicio cessare Subseruo subserius obedire
ul satisfacere consonare latenter uł pꝯuł parũ serure
malorum hom̃i postoenia pena queliberis oĩ suppli¬
cio grauior ẽ nam ubi libertas perit una ibi peunt¬
oĩa Unde quidam ilon bene ꝓtotolibertas uendit᷑
auro Hoc celeste bonum p̃teit orbis opes Et accipit᷑¬

Expanded text:
re vel a servitio cessare, subservio -is, obedire vel satisfacere, consonare, vel latenter vel post vel parum malorum omnium postrema, que liberis omni supplicio gravior est. Nam ubi libertas periit, una ibi pesit inops». Non bene pro toto libertas uenditur auro: Hoc celeste bonum preterit orbis opes.
Abbreviated transcription (Latin):
ordine alios aliis culpa ps posuit Ipã aut̃ diu̾sitas
accessit ex uicio diuino iudicio dispensante ut quia
oĩs homo eque stare non ualet alter regatur abalto
se hoĩbus gaudeant sed ꝑdesse Antiqui etenĩ prẽs
nrĩ nont reges homi sed pͥastores pecorũ memorant᷑

Expanded text:
culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum
Abbreviated transcription (Latin):
surũ qͣntũ ad uocem neutrũpassiuũ ꝙͣtum adsig¬
inficacõnem et deberet hrẽ tria ꝑticipia s. ficens fac¬
tus et facturus Sed fiens nõ ẽ inusu hac racione
nam hoc u̾bum fio ẽ qiͣ passiuũ huiꝯ u̾bi facio sed
om̃e passiuũ caret ꝑticipio pñtis tpĩs Et ideofiens
nõ ẽ in usu licet fiui̾t mantiquorũ usu ĩtem fio de¬
beret hr̃e fcũrus ꝑticipiũ futuri tꝑis sẽd quia esset
comcidencia inter ꝑticipiũ huioi et ꝑticipiũ huius
uerbi facio qd̾ ẽ fcũrus ideo fio ht̃ futurrꝯ ꝑticipiũ
suã brãturã nõ mutat ut bñfaciobñfio malefacio
et malesio satisfacio satissio calefacio calefio tepefa¬
cio tepefio exꝑgefacio. & exꝑgifio nichilfacio et ncł¬
fio Et sunt loco passiuorũ ad illa ĩtem fio componit᷑
confire inpassiua significacõne s. pefficiltem defio

Expanded text:
sivum quantum ad vocem, neutrum passivum quantum ad significationem, et deberet habere tria participia, scilicet fiens, factus et facturus, sed fiens non est in usu hac ratione: nam hoc verbum fio est quasi passivum huius, scilicet facio, sed omne passivum caret participio presentis temporis et ideo fiens non est in usu, licet fuerit in usu antiquorum. Item fio deberet habere facturus participium futuri temporis, sed quia esset concidentia inter participium huius et participium huius verbi facio, quod est facturus, ideo fio habet futurus participium suam literaturam non mutet, ut benefacio et benefio, malefacio et malefio, satisfacio et satisfio, calefacio et calefio, tepefacio et tepefio, expergefacio expergefio, nilfacio nilfio, et sunt loco passivorum ad illa, unde facile confire in passiva significatione, scilicet pro
Abbreviated transcription (Latin):
neutrũ et compoĩta abeo que nõ mutant lraturã
illius oiã sunt neutra et hñt accentus suꝑ eandem
silbam suꝑ quam et simpłr iuxta regulam illam
quociens facio et fio componitur ita ꝙ nõ mutetur
lrãtura simplicis suꝑ eandem silbam ẽ accentus in
compoĩto suꝑ quam ẽ insimplici Que uero comp¬
nuntur afioitaut mutent lr̃aturam suisimplicis et
accentus mutant et actiua sint p̃ter defio ꝓdeficere

Expanded text:
est et composita ab eo que non mutant litteraturam illius omnia sunt neutra et habent accentus super eandem sillabam supra quam et simplex iuxta regulam illam: quotiens facio vel fio componitur ita ut non mutetur litteratura simplicis, super eandem sillabam est accentus in composito supra quam est in simplici; que vero componuntur a fio ita ut mutent litteraturam sui simplicis et accentus mutant; et activa sunt preter defio pro deficere
Abbreviated transcription (Latin):
mo ĩnmortalitatẽ s. sꝑs̃ cũ auigelo mortalita¬
tem uero carius cũ uimnẽto q usq et ipa mo¬
talitatẽ carnis gła resurrectoĩs absorbeat et
inhendo spm̃ caro ẜuetur imppetuũ quia et
ro nec mrepbis inter suplicia ꝑfcã deficit᷑
quia semp deficiendo subsistit ut qui spũ et

Expanded text:
 immortalitatem spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento; quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia etro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit, ut qui spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs estimet᷑ de.aliis certissime sc̃iendt ꝙ in
uitales sps̃ creauit omĩpotens deus. unũ qͥ
carne non tegitur aliũ qui carne tegitur.
sed cũ carne nõ moritur Terciũ qͥ carne te¬
git eł cũ cane moritur Spũs namq qui¬

Expanded text:
ominis aestimetur, de aliis certissime sentiendum est vitales spiritus creavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namqu
Abbreviated transcription (Latin):
Ĩneffectu nõ nã aiã drͣ quia uiuificat et mẽ¬
bra uegetat aĩo dumi sapit et pult unde di
Sensus dum sentit mens ẽ dum recolit uel
intelligit Racõ ẽ dumi discerint Spus ẽ dum
spirat uł contemplatur Et nota q quidam

Expanded text:
in effectu non; nam anima dicitur quia vivificat et membra vegetat, animus dum sapit et vult, unde disensus est dum sentit, mens est dum intelligit et recolit; ratio est dum discernit, spiritus est dum spirat vel contemplatur’. Et ab
Abbreviated transcription (Latin):
Est qũ n principał silb̾e ante se alluit g ut
nalias gnatus notus ignotus antiqui Unde ignotus
nosco gͥnosco noui gnoui Et post setñ e sepe poĩtam
ng cõuertit ut ĩmĩs quadringenti. ꝓ quadem̃centi
apentũ qn̾genti septingenti octingenti adeo n p̃po.¬
sita facit c ig conũti ꝙ ĩ quibuldam n nõ ẽ nũs ser¬

Expanded text:
est quando n principalis syllabae ante se assumit g, ut natus gnatus, notus gnotus antique, unde ignotus, nosco gnosco, noui gnoui, et post se tamen c saepe positam in g conuertit, ut in numeris: quadringenti pro quadrincenti a centum, quingenti, septingenti, octingenti; adeo enim n praeposita facit c in g conuerti, quod in quibus ea non est numeris ser
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsillabis dmnoscitur tñ quia ꝯuictus ẽẽ uidetur cũ ptãte
elementorũ non absurdum puto nuẽ illum eĩ sub¬
uĩgere unt igitur uocales p̃positũe aliis uocalibꝰ
sequẽtibus ĩeiłdem silb̾is a eo subiũctiue eu ut ae au
en oe iquoq apud antiquos pꝰ e ponebatur et ei dyp¬
tongum faciebant qmͣ ponũ i longa scribebãt more

Expanded text:
in syllabis dinoscitur, tamen, quia coniunctus esse uidetur cum potestate elementorum, non absurdum puto ei nunc illum subiungere. sunt igitur uocales praepositiuae aliis uocalibus subsequentibus in eisdem syllabis a e o, subiunctiuae e u, ut ae au eu oe. i quoque apud antiquos post e ponebatur et ei diphthongum faciebat, quam pro omni i longa scribebant more
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eandem uimi quam e retinẽt nũquã in
principiis infinitorũ uł interrogatorũ quo¬
rundam nom̃i poĩta ꝑobliquos casus in
cͣ lram transiret ut quis eus cui Siłr auerbis
inquor mutant eam incu & sumencia tũ faciũt
supinũ loquor locutum sequor secutũ Et post¬

Expanded text:
nisi eandem uim haberet quam c, numquam in principiis infinitorum uel interrogatiuorum quorundam nominum posita per obliquos casus in illam transiret, ut quis cuius cui. similiter a uerbisin quor mutant eam in cu et assumentia tum faciunt supinum: loquor locutum, sequor secutum;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dyptongo singule uocales poĩte ut plostrũ ꝓ plau¬
strum et inquiro ꝓinquaero et ubiq ꝑ ei dyptongo
ut dictum ẽ constant uta et e rͣc Que aut̃ ex duabꝰ¬
constant uł auocalibus fiunt et ĩuenitur dyptongꝰ
ut ae oe uł auocali et consonante antecedente ul
sequente añoedente ut da seꝙ̃te ut ad nõ plus tñ
quã tres consonantes añcedere uocalẽ nec rursus
consequi młi tres possunt Sed tñ hic nõndũ ẽ ꝙ
si añcedant tres consonãtes nõ possunt ñ due cõsẽ
uocalem ut monstrans Nec iteꝵ si consequant᷑ tres
possunt añcedere nisi due ut stirps di qñcedens
silb̾a tmiẽtur ĩconsonantẽ ncõe ẽ eciã sequentẽ a
consonante meĩpere ut aꝑcus ille arduus ñ sĩt cõ¬

Expanded text:
 diphthongo, singulae uocales positae, ut plostrum pro plaustrum et inquiro pro inquaero et ubique pro ei diphthongo  dictum econstant, uel a uocalibus fiunt et inuenitur diphthongus, ut au, oe, uel a uocali consonante antecedente uel sequente: antecedente, ut da, sequente, ut ad. non plus tamen quam tres consonantes antecedere nec rursus consequi nisi tres possunt. sed tamen hoc notandum est, quod, si antecedant tres consonantes, non possunt nisi duae consequi uocalem, ut monstrans, nec iterum, si consequantur tres, possunt antecedere nisi duae, ut stirps. si antecedens syllaba terminet in consonantem, necesse est etiam sequentem a consonante i
Abbreviated transcription (Latin):
sic obicitur ergo oblitus ablatus obruo abiado
et siłia sib transit ĩscd̾am silbam more simpliciũ
eo et circũago et siłia nõ patent᷑ elisionẽ ĩmpnũcia¬
cone si tnsiret in sequẽtem silb̾am m n ͨ inplubeo ex¬
hibeo ⁊̃ hũãtus anhelo ihibeo ad huc abħmc et sili¬
bus scd̾e slb̾e pn̾cipał aspiraretur uocał si f̾miãlis
consonans pp̃osicõnis ĩeam transiret quo s̃istic isto¬
et hic istac istuc d̾i uero ĩmedia dicc̃one silb̾a auo¬
cali incipiat nocẽ ẽ antecedentẽ quoq nͥ sit cõpoĩta
ĩuocalem tͥmiãri ut pietas euriał pareo ruo minuo
Est tñ qm̃ ĩcõpositis eciam subtrahit᷑ consonãs ut

Expanded text:
 oportet ergo oblitus, oblatus, obruo, abrado et similia, si b transit in secundam syllabam more simplicium eo et circumago et similia non paterentur elisionem m in pronuntiatione, si transiret in sequentem syllabam m, nec in perhibeo, exhibeo, inhumatus, anhelo, inhibeo adhuc, abhinc et similibus secundae syllabae principalis aspiraretur uocalis, si terminalis consonans praepositionis in eam transiret, quomodo in istic, istaec, istuc. si in media dictione syllaba a uocali incipit, necesse est antecedentem quoque, nisi sit composita, in uocalem terminari, ut pietas, curialis, pareo, ruo, munio. est tamen quando in compositis etiam subtrahitur consonans, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tñ eciam singulariũ uocaliũ sonos slb̾as noiãmus
Possumꝰ tñ et sic diffiire silb̾am dillaba ẽuore lrãlis
q̃ sub uno accentu.r unospũ indistanter ꝓfertur a sin¬
gulis tñ ĩcipiens non plus quã ad sex lrãs ꝓcedere silb̾a
pt̃ ĩlatiño ẜmone ut aab ars mars stans stirps Et
sciendum qd̾ silb̃e que exsinguł constant lrĩs nõ płes
sunt quã ipẽ uocales ex q̾bus fiũt Que aut̃ exampli
uet i non aliter iũgunt᷑ Dyptongis nͥloco ꝯsonãtis po

Expanded text:
bas nominamus. possumus tamen et sic definire syllabam: syllaba est uox literalis, quae sub uno accentu et uno spiritu indistanter profertur. a singulis tamen incipiens, non plus quam ad sex literas procedere syllaba potest in Latino sermone, ut: a, ab, arx, mars, stans, stirps. et sciendum, quod syllabae, quae ex singulis constant literis, non plures sunt quam ipsae uocales, ex quibus fiunt, quae autem ex ampliu et i non aliter iunguntur diphthongis nisi loco positae co
Abbreviated transcription (Latin):
quibuscũq lrĩs sequentibꝰ m̃tegra remanet but
abdo obdo subdolus abhinc abluo sublatus oblo¬
quor ab negor abintor obiuaus Ergo nulla isi
p̃posicõ cogat añcedens silb̾a ib pt̃ desmere m̃si
consequens quoq ab incipiat ut oñsũ ẽ ĩp̃dictis

Expanded text:
quibuscumque literis sequentibus integra manet b, ut abdo, obdo, subdolus, abhinc, abluo, sublatus, obloquor, abnego, obnitor, subnixus. ergo nulla, nisi praepositio cogat, antecedens syllaba in b potest desinere, nisi consequens q
Abbreviated transcription (Latin):
Orincipales silb̾e hoc ẽ inprincipio diccõnũ poĩtẽ
aboĩbus incipere lris desniere tñ nõ ĩom̃s possunt
sed inhas Inuocales quid̃ om̃s aquacũq consonãte
ĩcipiat sequens silba ut mare genus uotũ filius lu¬
dus Inconsonantes uero si sequẽs sillaba a uocali
incipiat nõ possunt silb̾e desmere uͥut dictũ est¬
ĩdiccoĩbus que exp̃posicoĩbus ĩconsonãtes desinẽ¬
tibꝰ ul̾ aliis ꝑtibus orõnis sũt compõite ut abutor
obaudio obedio subeo ⁊ dio meo exacuo intro¬
tero id tractare conabor
sonãs e sequente solet plerũ mubiri meã ut occido¬
succumbo suocino inquibusdã tñ pab abs pp̃osicio
eũ dicroĩbus ac incipientibꝰ cõꝑonit᷑ ut abscondo

Expanded text:
rincipales syllabae, hoc est in principio dictionum positae, ab omnibus incipere literis, desinere tamen non in omnes possunt, sed in has: uocales quidem omnes, a quacumque consonante incipiat sequens syllaba, ut mare, genus, filius, uotum, ludus; in consonantes uero, si sequens syllaba a uocali incipiat, non possunt desinere, nisi, sicut sdictionibus, quae ex praepositionibus in consonantes desinentibus uel aliis partibus orationis sint compositae, ut abutor, oboedio, subeo, aduro, ineo, exacuo, intereotero, id tractare conabor.sonans c sequente solet plerumque in eam mutarisuccino, succido. in quibusdam tamen pro ab abs praepositio cum dictionibus a c incipientibus componitur, ut abscondo,
Abbreviated transcription (Latin):
silbam et consonantes mouẽt secũ Consonãtes uero
sine uocalibus ĩmobiles sunt adꝑficiendũ łilb̾am
Sennuocales aut̃ abe icipũt et inse t̾mĩant absq e
que sola abi meiꝑit ꝑ apostrophem greci noĩs aei quiã
noõe fuit cum x sit semiuocalis a uocali incipere et ĩ se
tͥmiãre que.x nouissime alatinis assumpta po omẽs
ponit᷑ lrãs quibus latme diccõnes egent Quod aut̃
abi incipit eius nomẽ oñdit eciã ẜuiꝰ ĩcõmento ꝙ scri¬
bit ĩdonatũ his u̾bis emiuocales sunt septem que
mat dicens una dupler consonãs de que iõ abi mei¬
pit qiͣ aput grecos ĩcandẽ delinĩt .i. xi mute aũt ase
inciprẽtes & ĩe uocalem delientes exceptis q .&. ł qͣtũ
altera ĩu altera ma finitur sua conficiũt noĩa incipiũt¬

Expanded text:
syllabam et consonantes mouent secum, consonantes uero sine uocalibus immobiles sunt. et i quidem et in se terminantes, absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis ξῖ, quia necesse fuit, cum sit semiuocalis, a uocali incipere et in se terminare, quae nouissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent quod autem ab i incipit eius nomen, ostendit etiam Seruius in commento quod scribit in Donatum his uerbis: semiuocales sunt septem, quae mat dicens: una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit, mutae autem a se incipientes et in e uocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomin
Abbreviated transcription (Latin):
quoq abeadem incipiat insimplicibus
diocõnibus et inpłisq compoĩtis ut ab ad¬
dir uł ab addier addo redoo redouco qd̾
eciam᷑ reduco drͣ uirgilius iñqrͣio eneydos Eiectam¬
classem socĩos amorte reduxit. Noc tñ ipã consonãs
d m̃ad p̃poĩcõne mutatur sequentibus His nouem¬

Expanded text:
quoque ab eadem incipiat in simplicibus dictionibus et in plerisque compositis, ut abaddir uel abaddier, addo, reddo, redduco, quod etiam reduco dicitur. Virgilius in VIII: «redclassem, socios a morte reduxi». haec tamen ipsa consonans in ad praepositione mutatur sequente c ue
Abbreviated transcription (Latin):
significacoĩs uimi hñt Nam et logales et tpales et
e magis pp̃onint᷑ mapposiooẽ ut adomo eiire
ab uero et exsepissime ĩ cõpõne nõ solũ uocalibo
sed eciam cõsonãtibꝰ ut abigo abdico exuro excu¬
ro in apposicõne uocali quidem sequente semput
abillo ex illo consonanti raro Nam aquid̾ sequẽte¬

Expanded text:
significationis uim habent; nam et locales et temporales et e magis praeponuntur in appositione, ut a domo, e iure, ab uero et ex saepissime in compositione non solum uocalibus, sed etiam consonantibus, ut abigo, abduco, exoro, excurro, in appositione uero uocali quidem sequente semper, ut ab illo, ex illo, consonante raro; nam a quidem et
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur pocõsonantẽ sĩ .x añcedente que loco es fim¬
gitur ipã consequatur ut dicatur eaxquie exequor
ꝙ si liceret licebit eciã asili pꝯus uł ꝑs quas loco de
duplicis accipins addere sut dicatur obsessus oblseo¬
subsequente cõsonante quõ nec añcedẽte ñsit liquida
ante mutã ut suppellex suffragor sufflo effluo effrm¬

Expanded text:
consonantem, si x antecedente, quae loco cs fungitur, ipsa consequatur, ut exsequiae exsequor. quod si liceret, licebat etiam post bs uel ps, quas loco ψ duplicis accipimus, addere s, ut diceremus obssessus, abssecsubsequente consonante, quomodo nec antecedente, nisi sit muta ante liquidam, ut supplex, suffragor, sufflo, effluo, effr
Abbreviated transcription (Latin):
quedam arbor quia euis fructus habilis ẽ adsor¬
bendum iinde hoc sorbum bi eisdem arboris
fructus Sorbum eciam dr̃ cuisia uł potus qui
sorbeti locus ubi sorbi crescunt Et hoc sorbariũ¬
sorbarii idem uł locus ubi socba reseruant᷑ ułcciã
ipã arbor et sorbarius ria rim¬

Expanded text:
us -bi, quia eius fructus sit abilis ad sorbendum, unde hoc sorbum, eius arboris fructus; sorbum etiam dicitur cervisia vel potus qui m, locus ubi sorbi crescunt, et hoc sorbarium, idem vel locus ubi sorba reservantur vel etiam ipsa arbor, et sorbarius -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
tum sorptu .i. deuorare ad molle deglutire
beos ponitur absorbeo bis ꝑsi uł bui absorptum¬
iinde absorptus ꝑta ꝑtum. et ẽ absorbere ualde sor¬
bere euome Consorbeo bes .i. sił sorbere Exorbeo bes
ualdeuł extra sorbere uł engme uł sorptũ emitte̾
Insorbeo bes inglutire Resorbeo bes dorbeo et sorbo
cũ oĩbus sius cõpoĩtis sũt nentra et facuit p̃titum

Expanded text:
tu, devorare, aliquid molle deglutire beo componitur absorbeo -es -ui vel -psi absorptum, et absorptus -a -um, et est absorbere valde sorbere, evacuare; consorbeo -es, exsorbeo -es, valde sorbere vel evomere vel sorptum emittere, insorbeo -es, inglutire, resorbeo -es. Sorbeo vel sorbo cum suis compositis est neutrum, et faciunt preteritum
Abbreviated transcription (Latin):
tis sermo ĩuolutus ubi ĩfalsis sinĩs cõnexionis uitas
ca cum qui loquitur sophismata uł ad sophismata
ꝑtinens et hinc sophismatico cas et sophismatizo
S ophista asophus qd̾ ẽ sapiens dr̾ hec sophista ste .ł in
loquendo deceptor uborum intricator apparens saꝑ¬
ens sed non existens iinde sophisticus ca cũ penultã¬
corr̃ fraudulentus deceptorius Unde sophistico cas
decipere u̾borum ĩuolutione Et nota ꝙ sophistaqũ
accipitur ꝓsapiente uł sapienter loquente et preci¬
pue apud antiquos¬
Sophronicus sophrone interp̃tatur prudencia uel
prudens uł tꝑans Ethoc sophroniũ iiii. dicta q̃dã
mulier dimuutiẽ cã adulacõnis qͣi prudentiũcu¬
mire extinguere termiare compesçere facere quiesce

Expanded text:
-tis, sermo involutus ubi in falsis sententiis connexionis veritas -a -um, qui loquitur per sophismata vel ad sophismata pertinens, et hinc sophismatico -as, idest sophismate sophus -phi, idest sapiens; unde hic sophista -te, in loquendo deceptor, verborum intricator, apparens sapiens sed non existens, unde sophisticus -a -um, fraudulentus, deceptorius, unde sophistico -as, decipere verborum involutione. Item accipitur pro sapiente vel sapienter loquente, et precipue apud antiquosimus. S 196 SOPHRONE interpretatur prudentia vel prudens vel temperans, et hec Sophronium dicta est quedam mulier diminutive causa adulationis, quasi prudentiuncudare, extinguere, terminare, compescere, facere quiescere,
Abbreviated transcription (Latin):
quies et suauĩtas et quictudo somini iindesexe con¬
tingit ꝙ maliquo ẽ sominus inquo non ẽ sopor
sed inquocumq ẽ sopor sominis est iinde soporus
ra rum .i. quietus dulcis suanis uł sopitus .i. dorm¬
Soporo ꝯponitur consoporo ras et ẽsoporo actuũ¬

Expanded text:
quies et suavitas et quietudo somni, unde sepe contingit quod in aliquo est somnus in quo non est sopor, sed in quocumque est sopor et somnus; unde soporus -a -um, idest quietus, dulcis, suavis vel sopitus et dormicomponitur consoporo -as; et est soporo acti
Abbreviated transcription (Latin):
iinde quidam dtema genus dices cocturam stigma
uocabis. Materiam thema ẜuant genus hec tria
neutrum Uł stignia dr̾ astinguo gis qd̾ ẽ signo
stilbon tis .i. m̾ercurius qiͣ stillans bonũ Et ẽ sumptũ
nonien a meliori parte sui uł stilbon dr̃ qrͣ stella
boumi quia ea surgente suegunt et pastores Et stil¬
bon interp̃tatur uelox planeta est
stillula le aliud dimuitim Et stillosus sa sum qd̾
& stiriosus dr᷑ Et stillo stillas .i. guttare uł guttam
ĩmittere uł funde Et ꝯponitur constillo las .i. simul
stillare Distillolas diuersis moĩs uł extra stillare in
S tilliciduim stiria uł stilla ꝯponitur cum cado et dr
hoc stiricidium dii. et hoc stillicidium dii. ineodem
sensu sc stilla cadens uł locus ubi stille uł locus ꝑquẽ

Expanded text:
nde quidam ‘stema genus dices, cocturam stigma vocabis, materiam thema: servant genus hec tria neutrum’. Vel stigma a stinguo -is, quod est signo Stilbon -ontis, idest Mercurius, quasi stillans bonum, et est sumptum nomen a meliori parte sui; vel Stilbon quasi stella boum, quia ea surgente surgunt et pastores; et stilbon interpretatur velox, quia velox est stillula aliud diminutivum, et stillosus -a -um, quod et stiriosus dicitur, et stillo -as, guttare vel stillam immittere vel infundere; et componitur constillo -as, simul stillare, distillo -as, diversis modis vel extra stillare, in Item stiria et stilla componitur cum cado et dicitur hoc stiricidium et hoc stillicidium in eodem sensu, scilicet stilla cadens vel locus ubi stille cadunt vel locu
Abbreviated transcription (Latin):
gendo autẽ maritum quatuor expectari solent sc
uitus genus pulcritudo sapiã Inhis sapiã poten¬
pulcritudo querantur Nunc aut̃ ille querũt᷑ quas
diuicie aut forma nõ quas ꝓbitas uł mos cõmẽdat
Item tribus decausis ducitur uxor sc causa plis cã
homĩem cẽ solum faciamus ei adiutoriũ siłe sibi de
tercia dicit paulus adcor. Eꝑ sise non continet mi¬
bat. Ideo autem femiẽ in uiri ptate consistunt quiã
leui ͭ ͤ animi plexumq decipiunt᷑ Unde et equũ

Expanded text:
gendo marito quattuor expectari solent: virtus, genus, pulcritudo, sapientia; ex his sapientia potenmores quam pulcritudo querantur, nunc autem ille queruntur quas divitie aut forma non quas probitas morum commendat. Item tribus de causis ducitur uxor: causa prolis, causa i’; de tertia dicit apostolus ‘qui se non continet, nubat’. Ideo femine sub viri potestate consistunt quia levitate animi plerumque decipiuntur; unde et equum
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ hoc bellarium rii. x omẽ cibus genus ci¬
bi scd̾e mense sicut sunt. poma & nuces qui
tus ĩdeoq bellariũ siũtur adimmucõe ut no¬
tetur dimunicõ bonitatis Unde odacrobiꝰ
de laturnalibus aphuc dicente furio scd̾e men¬
se ablata sunt bellaria

Expanded text:
 hoc bellarium -rii, idest omne genus cibi secunde mense sicut sunt poma et nuces que tibus, ideoque bellarium sumitur a diminuto ut notetur diminutio bonitatis, unde Macrobius in Saturnalibus ‘adhuc dicente Furio secunde mense ablata sunt bellaria
Abbreviated transcription (Latin):
B eatusta tum abeo as drͣ Et ẽ beatus cui oiã
suppetunt aduotum ille ł qui ht̃ que uult a&
nonea que nõ uult et nichil mali uult qñ
uult et nichil uult male ille quupꝑe beate
uuut qui uiuir ut pult & nec male aliqͥd

Expanded text:
beatus -a -um, et est beatus cui omnia suppetunt ad votum, ille qui habet que vult et non ea que non vult et nichil mali vult, et vult, et nihil vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
quencia cohortacõnis Et ẽ cohors młtitudo rusti¬
corũ castra młtitudo militũ Cohors maior con¬
hors drͣ qd̾dam genus municoĩs acoartando ul
cohercendo quia coerceat eũcta intĩora & cõclu¬
dat ul quia coerceat obiectu suo extrancos &. nr
ohortor cohartaris tatus cohortari.⁊ simul hortari

Expanded text:
quentia cohortationis, et est cohors multitudo rusticorum, castra, multitudo militum; cohors maior conhors dicitur quoddam genus munitionis a cohortando vel a cohercendo, quia coherceat cuncta interiora, idest concludat, vel quia coherceat obiectu suo extraneos et adire Dehortor -a
Abbreviated transcription (Latin):
ad diuitẽ in cormentis poĩtũ de transacta eius con¬
tricione loqueretur dicẽs qd̾ mala r̾cepit in uita sua
Et si mali malos non cognoscẽnt neq̃q̃ diues incor¬
mentis positus frm̃ suorũ eciã absenciũ meminis¬
set Quomõ enĩ pñtes non potuiss agnoscere qui
eciã pro absenciũ memoria curauit exorare Qua
eciã elctũs lazarus a reprobo diuite est cognitus Itẽ¬

Expanded text:
divitem in tormentis positum de transacta ejus contritione loqueretur dicens, quod mala receperit in vita sua . Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus fratrum suorum et jam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere qui etiam per absentiam memoria curavit exorare? Quaa in vita tua . Et electus Lazarus a reprobo divite est cognitus, que
Abbreviated transcription (Latin):
idien uusti mrequie quosoam iustos conspiciãt
iet eos uidentes igaudio nõ solũ de suo supplicõ
sed eciam de illorũ bono crucient᷑ Iusti ueroito¬
mentis semꝑ intuentur ĩiustos ut hinc eorim
gandium erescat quia nalum conspicuĩt qd̃ misẽ¬
ricorditer euaserunt Tantoq maiores ereptorislo
grãs referunt qnͣto uident malis qo et ixp txefi
li essent relicti pdtuerunt dehoc uide msapia uide

Expanded text:
judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae
Abbreviated transcription (Latin):
acharias interp̃tatur memoria dnĩ siue auxi¬
liũ septuagesimo enĩ anno desolucoĩs templi
completo racharia p̃dicante memoratus est

Expanded text:
ACHARIAS interpretatur memoria Domini; septuagesimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia predicante, memoratus est
Abbreviated transcription (Latin):
fuit filius lie Et inter.¬
pretatur fluxus sangͥ¬
nis filius noctis odor
suauitatis hĩtaculũ
pulcritudinis uł fortis
Sextum enĩ hũc filiũ
genuerat la ideo ian
secura dixit habita¬
bit uir mecũ uir me¬
us Unde et filius dic¬
tus est habitaculum

Expanded text:
fuit filius Lie et interpretatur fluxus sanguinis, filius noctis, odor suavitatis, habitaculum pulcritudinis vel fortis: sextum enim hunc filium genuerat Lia, ideo iam secura dixit : ‘habitabit mecum vir meus’, unde et filius eius dictus est habitaculum
Abbreviated transcription (Latin):
quia quociens talis uentus consurgit terram in
errcuitu mittit iinde turbineus nea neum et tur¬
lentos Et dr̃tirebulentus ta tum et turbulens
turbulentis .i. turbidus non lucidus sed turbi¬
dum denatura turbulentũ u̾o fit exaceñti Et uirũq
comperatur iinde turbulente uł turbulent̾ adu̾biũ
et hec turbulencia cie et turbulento tas tͣbulẽtũ face̾¬

Expanded text:
a quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit, unde turbineus -a -um et turturbulentus -a -um, et turbulens -tis, idest turbidus, non lucidus: sed turbidum de natura, turbulentum fit, et utrumque comparatur; unde turbulente vel turbulenter adverbia, et hec turbulentia, et turbulento -as, turbulentum face
Abbreviated transcription (Latin):
Item melius ẽ asapiente corripi quã stulto
uero ĩtem beatus ĩob deo celi et sibĩ cogni¬
tus ĩtranquillitate ad nr̃ãm noticiã ꝑdu¬
cendus tactus ẽ uerbere ut odorẽ suarum
uiriũ tanto largius sꝑgent quanto more
Gregorius sepissime usus fuisse reꝑitur Et

Expanded text:
iterum: melius est a sapiente corripi, quam stultoruero ita: beatus Iob deo soli sibique cognitus in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est uerbere, ut odorem suarum uirium tanto latius spargeret, quanto more Gregorius saepissime usus fuisse reperitur. et
Abbreviated transcription (Latin):
s atira asatura qd ẽ lanx drh ͨ satira re carmen ri¬
p̃hensoriũ uł rep̃hensio correctoria quia ad hoc rep̃¬
diu̾sis gn̾ibo uiciorũ uł satira dr̾ asatiris deis
nemorum pp̃ quasdam ꝓp̾etates tam satire quã
satiris dentes sunt enĩ satires leues ludificantes
derisores saltatores siłr et satira Et hinc ẽ ꝙ satiri¬

Expanded text:
saturabantur; et hinc hec satira -e, carmen reprehensorium vel reprehensio correctoria, quia ad hoc reprediversis generibus vitiorum; vel satira dicitur a Satiris, deis nemorum, propter quasdam proprietates tam satire quam Satiris convenientes. Sunt enim Satiri leves, nudi, dicaces, derisores, saltatores; similiter et satir
Abbreviated transcription (Latin):
Ougio oms ma. gen̾is apingendo uł tnͣsfigendo dictus¬
ẽ Est enĩ qd̾dam instrm̃ ferreũ longũ et acutũ uł est
gladius ꝑuus ułbis acutus lateri adherens idem et
fuit usus in bello pugnis contendere uł quia olim p̾mo
bellum pugnis incipiebatur iinde et pugna eciam
duarũ et aliqñ sine ferro pugnare
et ꝓp̾e pugnis sediam ad aliud tnͣsiit Unde hic & hoc
et hoc pugnax cis. qui sepe et assidue pugnat Et cõ¬
peratur pugnax cior ssimus iinde pugnacit cius ssiẽ
adu̾bium et hec pugnacitas fatis et pͦugnaculus la
lum aliqñtulum pugnax Item apugno pugnabim
bellare deymcere expugnonas deuinçere debellare
expungnabiliter aduerbium Et ꝯponitur ĩ expugna¬
uł ĩuadere debellare et rep̃hendere redarguere/ pro¬
pugno propugnas procul uł proaliquo pugnare ul
expugnare repugno nas iterum pugnare uł r̃sistere
rluctari Pugno et eius ⁊poĩta sunt neutra p̃ter de¬
pugnare ꝓdebellare et expugnare et inpugnare

Expanded text:
ugio -nis, a pungendo idest transfigendo dictus: est enim quoddam instrumentum ferreum longum, acutum, vel est gladius parvus et bisacutus lateri adherens; idem et fuit usus in bello pugnis contendere, vel quia olim primo bellum pugnis incipiebant, unde et pugna etiam duorum est et aliquando sine ferro; et inde et proprie pugnis, sed iam ad aliud transiit; unde hic et hec et hoc pugnax -cis, qui sepe et assidue pugnat, et comparatur -or -mus, unde pugnaciter -ius -me adverbium, et hec pugnacitas -tis et pugnaculus -a -um, aliquantulum pugnax. Item a pugno pugnabundbellare, devincere, expugno -as, devincere, debellare; iter adverbium; et componitur ire vel debellare, vel reprehendere, redarguere; propugno -as, procul vel pro aliquo pugnare vel expugnare; repugno -as, iterum pugnare vel resistere, reluctari. Pugno et eius composita sunt neutra preter depugnare pro debellare et expugnare, impugnare,
Abbreviated transcription (Latin):
dine sic̃ ẽ cucumula et grossa caro cruriũq et
yrachiorum qi palpa quia palpitat et resilit se
nalis suanis ẽ et delectabilis aduescendũ linde
pulpula le. dimi et pulposus sa sum. pulpis ple¬
nus Et cõperatur iinde pulpose pulposius ssime
aduerbiũ et hoc pulpositas tatis uł br pulpa a¬

Expanded text:
dine, sicut est tumida et grossa caro brachiorum et crurum, quasi palpa, quia palpitat et resilit sepsuavis est et delectabilis ad vescendum. Pepulpula -e diminutivum, et pulposus -a -um, pulpis plenus, et comparatur; unde pulpose -ius -me adverbium et hec pulpositas -tis. Item a pulpa
Abbreviated transcription (Latin):
ma ge. quia expuluere nascitur uł q̾a
magis expuluere nutritur iinde pu¬
licosus sa sum plenus et abundãs pulicibus Et
ꝯꝑatur Unde hec pulicositas tatis .i plenitu¬
dõ et abundancia pulicũ et pulicarius ria
riũ et hoc pulicinũ et pulicetum ti locus ubi pu¬
Dulios apulex pulicis dr̃ hec pulios quedã herba
quia semen siłe pulicibus habeat unde et eam
latini herbam pulicariam uocant

Expanded text:
 quia ex pulvere nascitur vel quia magis ex pulvere nutritur; unde pulicosus -a -um, plenus et abundans pulicibus, et comparatur; unde hec pulicositas, plenitudo et abundantia pulicum, et pulicarius -a -um et hoc pulicarium et hoc pulicetum, locus ubi puulices abundant, et hec pulios, quedam herba, quia semen simile pulicibus habeat, unde et eam Latini herbam pulicariam vocant
Abbreviated transcription (Latin):
repueras iterũ redire ad puericiam Et hinc puerasco¬
Ouerpera puer uł puera cõponitur cũ pario et dr̾ hoc
puerpera puerpere que puetũ uł puerã parit Et ꝓp̾e
puerpera dr̾ in p̾mo partu Et inde hoc puerperium¬
puerperii partus pueri uł puer et ꝓpe p̾mus et puer¬
periũ dr locus in quo puer concipitur et moratur ĩ

Expanded text:
-as, iterum redire ad pueritiam; et hinc puerascor. Puer vel puera componitur cum pario et dicitur hec puerpera -e, que puerum vel pueram parit, et proprie puerpera dicitur in primo partu; et inde hoc puerperium, partus pueri vel puere et proprie primus, et puerperium dicitur locus in quo puer concipitur et moratur in