comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lompressꝰ aũt usq ad colorẽ nar¬
i spuat suauitate. ¶Aromatitis
reperit̾ in arabia. uł egypto mi¬
rei coloris et odoris. uñ et nom̃
.¶Melecros bicolor ex una ꝑ¬
e uiriclis: ex altera melli simił
Coaspites a flumine ꝑsaꝵ clic¬

Expanded text:
Conpressus autem usque ad calorem narConpressus autem usque ad calorem nardi spirat suavitatem. Aromatitis reperitur in Arabia vel Aegypto, myrrhae coloris et odoris; unde et nomen habet. Melichros bicolor ex una parte viridis, ex altera melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dic
Abbreviated transcription (Latin):
pnmudia uł gernania ⁊ rapil
ellis. ocłi mͦ ecub̾ans. ¶ Molo¬
qrld spissiꝰ iurens ⁊ crassior qͣm
Mir aglus. a colore malue nom̃
Itepͣ m redtẽdis laudata signis
usatur in arabia. ¶ Eletcopia
uncli colore et nubilo stal per¬
nceis suꝑ sparsa. cũ sanguine
uenis. Cansa nois de effectis
lipidis est. Nami cleiecta aqͣi
uibris ex eis radios sol mutat sã¬
gumneo aere reꝑcusso. Fetra aqͣ
ait. speculi in sole accipit. dep̃¬
senditq clefectꝰ eiꝰ. ib̾euntẽ lu¬
iã ostendẽs. Alagoꝵ impuden¬
ae manifestissimũ ĩ hoc qͦ extẽ¬
pli est. qm̃ adnuxta herba elio¬
tiopia qͥbdã additis precationi¬
hhoĩez gerẽtẽ conspia negent.¬
¶ Gignit᷑ in cipro et affrica: s
melior ĩ ethiopia. Saigela gẽma
passini coloris apd̾ caldeos. Cuiꝰ
anta uis est: ut ꝑmeantes na¬
ues eꝓfundo petat᷑. ⁊ carius ĩ te¬
naciter adhereat: ut nͥ abrasa ꝑ¬
te ligni uix separet᷑. ¶ Mirrites
licta est: ꝙ mea mrte color est

Expanded text:
dia vel Germania in rupibus gelidis, oculi modo extuberans. Molochites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defect. Magorum impudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quod admista herba Heliotropio quibusdam additis precationibus, gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. 13. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cujus tanta vis est, ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat, ut nisi abrasa parte ligni, vix separetur. 14. Myrrhites dicta est quod in ea myrrhae color est.
Abbreviated transcription (Latin):
tꝯ. Om̃e enĩ satis uiride: amaꝵ
dicitur. Nullis enĩ gẽmis uł her¬
b̾ maior. huic austeritas ẽ. Na
herbas uirentes: frondesq exupe¬
rant: inficiens circa se uiriclita¬
te reꝑcussũ aerẽ. Sculpẽtibꝰ qͦ gẽ¬
mas. ullã gratior ocłoꝵ refectio ẽ
Cuiꝰ corpus si extentũ ẽ: sic̾ specu¬
lũ ĩ imiagines redcet. Qͥppe nero
cesar gladiatoꝵ spugnas ĩ siñrag¬
do spoctabat. Genera eiꝰ .xii. s no¬
biliores scithici: qͥ in satica gente
reperiũtur. Sccłm locũ tenẽt bri¬
ctiam. Colligũt᷑ enĩ: ĩ ꝯmissuris
saxoꝵ flante aqͥlone. Tũc eĩ tel¬
lure deoꝑta int̾micãt: qr his uẽ¬
tis arene maxĩe mouẽtur. Ter¬
ciũ egypcii hũt. Beliqͥ in metal

Expanded text:
nim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis vel herbis maior huic austeritas est; nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Sculpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cuius corpus si extentum est, sicut speculum ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera eius duodecim, sed nobiliores Scythici, qui in Scythica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani: colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone; tunc enim tellure deoperta intermicant, quia his ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metal
Abbreviated transcription (Latin):
tis uł similes sał notas hñt.
Sinaragli aũt mero ⁊ iuridi ꝓ¬
ficiũt gleo: ꝙͣuis natura imbuã¬
tur. ¶Calcosmaragclꝰ clicta. ꝙ
uiricłis sit et turbicla ereis ue¬
nis. Hec megypto ⁊ incupoih¬
distinctũ uirguł tribꝰ candidis.
Berillꝰ in iuiclia gignit᷑. gentis q
lingͤ nom̃ hũs uiriditate smana
do sumił. s cũ pallore. Polit̾ ãt ab
molis in sex. ingulas formas. ut
bebitudo coloris reꝑcussu angulor
excitet᷑. Ałr aut politꝰ: nõ ħt fulgo

Expanded text:
similes notas habent. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura inbuantur. Chalcosmaragdus dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro indistinctum virgulis tribus candidis. Beryllus in India gignitur, ventis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter poli
Abbreviated transcription (Latin):
Coclear ab usu pͥꝰ cocleaꝵ dictũ hic
est illud uet̾m disticon. Sũ cocleis
hił̃ et nͨ minꝰ utił ouis. Nũqͥd scis
pociꝰ cur cocleare uocor. ¶Trissiles¬
artificis pondꝰ argenti splẽdor metal¬

Expanded text:
l ab usu prius coclearum dictum; hinc est illud veterum disticon: ‘Sum cocleis habilis et non minus utilis ovis, numquid scis potius cur cocleare dicor’; cocleartificis, pondus argenti, splendor metal
Abbreviated transcription (Latin):
clic̾. Nũqͥd lic̃ figm̃tũ ei qͥ se fĩgit
qͣre me fecisti sic. Fictilia uasa ĩ samo
insula pͥꝰ iuenta traclũt᷑ fc̃a ex cre
ta indurata igni. Uñ et samia uasa
Postea ĩuẽtũ est: et rub̾cu ad clere
et ex rubra creta fing̾e̾. Antiqͥorem
ã fuisse usũ fictiliũ uasoꝵ ꝙͣ fũden¬
di eris aut argenti. Apd̾ uet̾es eĩ nͨ
aurea nec argentea. s fictilia uasa
heant᷑. sic̾ ad uina dolus excogitatis
ad aqͣs amphoris. ydriis ad balne¬
as ac reliqͥs q̃ ĩ usibꝰ hoĩm aut nota
fuit: aut manu aptãt᷑. ¶ Argilla
a ercogta testa uocabłm sũpsit
q dũ molł eẽt efficit᷑ testa ñ ꝯcat

Expanded text:
'Numquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me sic fecisti?' Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex creta et indurata igni; unde et Samia vasa: postea inventum et rubricam addere et ex rubra creta fingere. Antiquiorem autem fuisse usum fictilium vasorum quam fundendi aeris aut argenti; apud veteres enim nec aurea nec argentea, sed fictilia vasa habebantur; sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balneas, ac reliquis quae in usibus hominum aut rota fiunt aut manu aptantur. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit quia, dum mollis esset, efficitur tosta, nec
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥbꝰ secluliꝰ. Rubra qd̾ appoĩtũ
testa mĩstrat olꝰ. ¶Sanua uasa
qͥd̾ putãt ab oppido samo grecie
h̾ere nom̃. Alii cdñt certu eẽ italie
q̃ nõ lõge a roma nascitur: q̃ sami¬
a applłat᷑. ¶Celata uas argẽtea
uł aurca st̃. signis eminẽcioribꝰ ĩtꝰ
ertiraue. exp̃ssa a celo uocata ꝙ ẽ
genꝰ ferram̃ti ꝙ̃ ułgo celione uo¬
cãt. ¶ Crsiencditu dicta uasa cle

Expanded text:
De quibus Sedulius: Rubra quod appositum testa ministrat olus. 6. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nascitur, quae samia appellatur. 7. Caelata vasa argentea, vel aurea sunt, signis eminentioribus intus, extrave expressa: a coelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. 8. C
Abbreviated transcription (Latin):
et blatta lucifuga ẽ. ꝑ noctem
enĩ tm̃ ambulat. Papiliones
auicule st̃ que maxĩe habũdant
florentib malius: q̃q u̾micłos¬
ex st̾core suo facĩt nasci. Locus¬
ta qd̾ peclib sit longis ueluti has¬
t̾restre l.astaco appellãt. Sicades
excicudoꝵ nascũt᷑ sputo. mita¬
lia. apud reginos młte st̃ ⁊ nꝰ
ꝙͣ alibi. Musca ex greco uenit
sicut et mus. Hee sicut et apeᷤ
necate in aꝙͣ: aliquociens post
uniꝰ hore spaciũ reuiiuiscunt.
Cinonia grece uocatur: id est
musca canina. Nam cinos gre¬
ce: canis uocatur. Culex ab a¬
culeo dict: qͦ sanguinẽ suggit
H̾t eiũ in ore fistulã ĩ modui
stimłi qͣ carne terebat ut sãgͥ¬
ne bĩbat. Scinfes musce mi¬
nutissime st̃ aculeis ꝑ moleste¬
ppłs. O estrũ aĩal armentoꝵ a
cũleis ꝑmolestũ. Oestrũ aute
grecũ est: qd latine asilus ułgo
cabanꝰ uocatur. Bibiones st̃.
qͥ in uino nascũtur. quos ulgo

Expanded text:
et blatta lucifuga est, per noctem et blatta lucifuga est, per noctem enim tantum ambulat. 8. Papiliones, aviculae sunt, quae maxime abundant florentibus malvis, quique vermiculos stercore suo faciunt nasci. 9. Locusta, quod pedibus sit longis, veluti hasterrestrem ἀστακὸν appellant. Cicades ex ciculorum nascuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos mutae sunt, nec usquam alibi. Musca ex Graeco venit, sicut et mus. Haec, sicut et apes, necatae in aqua aliquotiens post unius horae spatium reviviscunt. Cynomya Graece vocatur, id est musca canina; nam κύων Graece canis vocatur. Culex ab aculeo dictus, quod sanguinem sugit. Habet enim in ore fistulam in modum stimuli, qua carnem terebrat ut sanguinem bibat. Sciniphes muscae minutissimae sunt, aculeis est. Oestrus animal armentorum, aculeis permolestum. Oestrus autem Graecum est, qui Latine asilus, vulgo tabanus vocatur. Bibiones sunt qui in vino nascuntur, quos vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
lant: qui in extremis fauoꝵ ꝑ
tib maiores creant̾ quos aliqui
putant reges dici: qd castͣ du¬
cant. Fucus est ape maior: sca¬
brone minor. Dictus aũt fucꝯ
qd alienos labores edat qͣi focꝯ
cus a presepibz arcent. Uespe.¬
Scabrones uocati a cauo .i. aca
ballo: qd̾ ex eis creant᷑. Sic̃ enĩ
scabrones nascunt᷑ de equoꝵ car¬
nib putridis: ita ex eis it̾m nͣs¬
cuntur scarabei. Uñ et cognoĩa¬
ti st̃. Tauri uocant᷑ scarabei te¬
restres. ricimo similes. Bupes¬
tis aĩal est ꝑuũ mitalia simil¬
limũ scarabeo longipeclũ fallit
int̾ herbas bouẽ maxĩe. Uñ et
bꝰnom̃ ħt deuoratũq tacto felle iͣ
ĩflamimat: ut rũpat. Cicẽclila
scarabeoꝵ genꝰ est: co qd gradi¬
ens et uolans lucet. Blatte a
calore nũcupate. Siqͥde et ꝯp̃¬
hense manũ tingũt. Uñ ⁊ blat¬
teũ colore clũt. Hoc aũt aĩal¬
luce uidere nõ patit᷑. cõtrariũ
musce. Nam musca lucipeta

Expanded text:
lant, qui in extremis favorum lant, qui in extremis favorum partibus maiores creantur: quos aliqui reges putant. Dicti quod castra ducant. Fugus est maior ape, scabrone minor. Dictus autem fugus quod alienos lcus a presepibus arcet’; e. Scabrones vocati a cabo, id est a caballo, quod ex eis creentur. Sicut autem scabrones nascuntur de equorum carnibus putridis, ita ex his iterum saepe nascuntur scarabaei; unde et cognominati sunt. Tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similes. Buprestis animal est parvum in Italia simillimum scarabaeo, longipedum. Fallit inter herbas bovem maxime, unde et nomen habet, devoratumque tacto felle ita inflammat ut rumpat. Cicindela scarabaeorum genus est; eo quod gradiens vel volans lucet. Blattae a colore nuncupatae, siquidem et conprehensae manum tingunt; unde et blatteum colorem dicunt. Hoc autlucem videre non patitur, contrarium muscae; nam musca lucipeta,
Abbreviated transcription (Latin):
blata. Oua au̾t q̃da in mani uẽ
mocipiũt᷑: s nõ st̃ generabilia:
nͥ que fuit concubitu masculio
roincepta. ⁊ seminali sp̃u penet᷑¬
ta. Quoꝵ ium tantã dñt ut ligñ
pfusũ eo nõ ardeat: ac ne uestis
quide aduratur admixta quoq
cle glutinare fert̾ iutri fraginẽ¬
se peclib muice alligẽt. uł
peõ qd sũ peclib nascunt᷑. Nam
postea et pedes i pennias accpiũt
Hec sollertes in generanli mell̾
offico assignatas incolũt sedes do¬
micilia uenerabili arte ꝯponunt.
tertisq ceris inuumera prole cas¬
tra replent ex̾citũ et rege hñt.
prelia mouẽt. fumũ fugiũt tu¬
multu erasꝑant᷑. Has pleriq ex
ptist̾ de bonũ cadierib nasci.
Nam pro hus creanlis uituloꝵ
deasoꝵ carnes uerberãt᷑ ut expu¬
tefco quore uermes creent̃ qui
p̾rea efficiunt᷑ apos. Proprie tñ
apes uocant᷑ orte de bobꝰ sic̃ sca¬
brones cle eqͥs. fuci de muł: ues¬
pe de asinis. Castros greci appel¬

Expanded text:
blata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali spiritu penetrata. Ovorum vim tantam dicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac ne vestis quidem contra aduratur. Admixta quoque calce glutinare fertur vitri fragmese pedibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascantur. Nam postea, et pedes, et pennas accipiunt. Hae sotertes in generandi mellis officio, assignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte componunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum, et reges habent, praelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. 2. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci; nam pro his creandis, vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore, vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis. Costros Graeci appel
Abbreviated transcription (Latin):
osos orbes et flexuosos circuitus
ꝑuolans et in nidis construẽcis
educandisq fetib sollertissimi
hñs etiam quidela p̃sciuũ ꝙ lap¬
sura deserat: nec appetat culmu
Adiris qͦ auib nõ impedr: nec
umꝙͣ preda ẽ maria transuolans
ibiq hieme ꝯmoratur. Turdos
a tarclitate clictos. Hiemis at cõ¬
finio ẽẽ referũt᷑. Turdella: qͣi mi¬
nor turdus cuiꝰ stercore iuscum
generari putat᷑. Uñ et ꝓu̾bium
apd̃ antiquos erat malũ sibi: a¬
uem cacare. En furio uocat᷑. qõ
prius farre in farina reducto:
pasceretur. Ficidule clicte: ꝙ fios
clulcibꝰ uuis. Cur pocius nom̃ ñ
et in gestu. et in motu. ⁊ ĩ uol¬
tu. & in uoce auiũ signa cẽ ꝯsti¬
tuta. Oscines aues uocãt. q̃ od
cantuq anspiciũ faciũt ut cer
cornix ꝑicꝯ. Alites a uolatu osl¬
dere futura iundent᷑. que si adil¬

Expanded text:
osos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus sollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina. A diris quoque avibus non inpetitur, nec umquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme commoratur. Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. Ficedulae dictae, quod ficus dulcibus uvis, cur potius nomen non et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s miluoꝵ scapuł suscepti ꝓpt̾
breues et ꝑuos uolatꝰ: ne ꝑ
longͣ aeris spacia fatigati defi¬
ciant. Hoꝵ saluie cicadas gig¬
uũt. Passeres st̃ minuta uo¬
latilia a paruitate uocata. uñ
et pusilli et ꝑui. Merula an¬
tiquitꝰ modula uocabat᷑: eo
qd̾ mocdulet. & alii ierula
aũt uocatũ: qr sola uolet qͣsi
merai uolans. Hec cũ ĩ oĩbus

Expanded text:
 scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passeres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans.
Abbreviated transcription (Latin):
ultra reqͥrat. Pdix de uoce no¬
men ħt : anis dolosa atqs ĩmũ¬
da. Nam masculꝰ in mascłm ĩ¬
surgit: et obluuscit᷑ sexꝰ libido
preceps. Ad eo aũt fraudulẽta:
ut alt̾iꝰ oua dmpiẽs foueat.
s fraus fuuctũ nõ ħt. Deniq d̾
dierint: naturali quoda ins¬
tractu lanc que fouit relin¬
quũt et ad eandẽ que genuit
reuertunt᷑. C oturnices a sono
uocis dictas: qͣs greci ortigas uo¬
cant eo qd iuise fu̾int pͥmũ in
ortigia insula. Hee adueniẽdi
hũt tp̃ra. Ram estate depul¬
sa: maria tnͣsmeant. Ortigome¬
tra cłr: que gregem clucit. Eã
terre ꝓpinqͣnte accipit̾ uidens
rapit ac ꝓpt̾ea cura est: innu̾¬
sis duce sollicitare gen̾is ext̾¬
ni: pro qͣ caueant p̾ma discri¬
mina: cibos gratissimos hũt.¬
xerũt. Solũ enĩ hoc aĩal sicut
Upupam greci appellant: co
qd̃ st̾cora humana ꝯsiderat.⁊
fetenti pascit᷑ fuo. Aius spur¬
cissima cristis exstantib galca

Expanded text:
ultra requirat. 63. Perdix, de voce noultra requirat. 63. Perdix, de voce nomen habet, avis dolosa atque immunda. Nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat, sed fraus fructum non habet; denique dum dierint, naturali quodam instinctu hanc, quae eos fovit relinquunt, et ad eam, quae genuit, revertuntur. Coturnices a sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos haxerunt. Solum enim hoc animal, sicut 66. Upupam Graeci appellant, eo quod stercora humana consideret, et fetenti pascatur fimo, avis spurcissima, cristis exstantibus galea
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Capus italica ling᷑ a capi¬
endo cłr. Hũc nr̃i falconẽ uocãt
qd̃ in curius ligitis sit. Miluꝰ
molł et uirib ⁊̃ uolatu qͣi molł
auis. Uñ et nũcupatur. rapacissi¬
mꝰ tñ et semꝑ comesticis auib
insidiatur. Ossifrangꝰ uulgo.
appellat᷑ auis q̃ ossa ab alto dini¬
tit et frangit. Uñ et a frangẽdo
ossa nom̃ accepit. Tuitur de
uoce nocatur anis pudica et
semꝑ in monciũ uigis et ĩdeẜ¬
tis solitudinib ꝯmorãs. Tecta
et cõmorat᷑ in siluis. Cui ẽ ꝯtra¬
ria colũba q̃ hospicia humana
diligit: douioꝵ semꝑ blanda
habitatrie. Colũbe dicte qd̾ car
colla ad singulas ꝯuersiones
colores mutant. Aues mãsuete
et in hominũ multitudine ꝯ¬
uersantes ac sñ felle: qͣs autiqͥ
uenerias nũcupabãt: eo qd̾ ni¬
dos freq̃ntent. et osculo amorẽ
moribꝰ appellatur: qd̾ comes sit
castitatis. Nam d̾r qd amissio
corporali consorcio solitana in¬
cedat: nec carnalem copłam:

Expanded text:
cant. Capus Itala lingua dicitur a capicant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et numus tamen, et semper domesticis avibus insidiatur. 59. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit, et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. 60. Turtur de voce vocatur, avis pudica, et semper in montium jugis, et in desertis solitudinibus commorans. Tecta et commoratur in silvis. Cujus e contrario columba hospitia humana diligit, domorum habitatrix. 61. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent, aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle, quas antiqui venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentent, et osculo amorem moribus appellatur, quod comes sit castitatis. Nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam
Abbreviated transcription (Latin):
qndi frecyciã ħeat. Iste iugili¬
suoctis assidiitate elãgoris
osutur. Nullũ em̃i aĩal ita oeo¬
en hominis sentit ut auser.
pn elangore erꝰ gallor ascẽsꝮ
pcapitolio deprehensa ẽ. Fulica
u sapiat. Lagos enĩ łr lepꝰ
nidos in medio aque. uł in petͥs
qs aq̃ circũdant: maritimoq sꝑ
lidis. Mergiis ab assiduitate:
nĩ signa sb̾ fluctib colligũt. et
peuidentes equoris tempesta¬
tem cũ clamore ad lictora tẽclũt
Nam in pelago iam grauissiã
gi confugerint. Accipit̾ auis aĩo
plus armata ꝙͣ ungłis: iurtutẽ
maiorez in minore corpore ges¬
tans. Hic ab accipiendo id ẽ es
cas capiendo nom̃ sũpsit. Est
enĩ auis rapiendis aliis aubus
auda idoq uocatur accipit̾ ħ
st raptor. Uñ et paulꝰ apłs a¬
it. Sustinetis enĩ si qͥs accipit.
ac si diceret. si qͥs rapit. clixit si
te uolatus: uullas ei prebet es¬
sis. s uerberat penus et auido p̃¬
apitat: atq a tenero ꝯpellit ad
pedam: ue forte adulti pigres¬

Expanded text:
i frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser, unde et clangore ejus Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. 53. Fulica m sapiat. Lagos enim lepus dinidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque seludit. 54. Mergis ab assiduitate rum signa sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequoris tempestatem cum clamore ad littora tendunt. Nam in pelago jam gravissimam gi confugerint. 55. Accipiter, avis animo plus armata, quam ungulis, virtutem majorem in minore corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est, a capiendo nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est, raptor; unde et Paulus Apostolus: Sustinetis enim si quis vos accipit, ut enim diceret si quis rapit, dixit sie volare, nullas eis prebet escas, sed verberat pennis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigres
Abbreviated transcription (Latin):
no gutturis ht qd uoce coracinet
Fertur hec auis qd editis pullis
oscam plene nõ prebeat. pͥusꝙͣ
in eis per pennaꝵ ngritudinem
similitudine ꝓpͥi coloris agnoscat
Postꝙͣ u̾o eos tetros aspererit:
in toto agnitos habundancius
pascit. Hic pͥor in caduu̾ib ocłm
petit. C ornix annosa auis apd̾
latinos greco ẜione appellatur
ꝙͣ auĩt augures hominũ curas
significatonib ag̾e insidiarũ u¬
as monstrare futurũ predit̾e.
Magnũ nefas hoc cred̾e ut deus
ũt ⁊̃ pluuias portend̾e uocibꝰ. uñ¬
am uocat imꝓba uoce. Gracłos

Expanded text:
no gutturis habet, quod voce coracinet. no gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum significationibus agere insidias viarum monstrare, futura praedicere. Magnum nefas hoc credere est quount, et pluvias portendere vocibus, undam vocat improba voce. Dis
Abbreviated transcription (Latin):
per detenta pigricie. In sepulchriᷤs
che noctuq uersat᷑ i semꝑ cõmorãs
in cauernis de qͣ ouicliꝰ. Eedaq sit
uolucris uentini nũcia luctus. Ign᷑¬
uus bubo cluũ mortalib omen.
Deniq apd̃ augures malũ portẽ¬
d̾e fertur. Nam cũ in urbe uisa fu¬
erit: solitudine significare cłr.¬
Noctua dr̃. pro eo ꝙ nocte circũ¬
uolat i per diem nõ possit uidere
Num et orto splendore sol. uisus
illiꝰ hebetat᷑. Hanc aũt insula cre¬
tensis nõ ħt. ⁊ si uenerit. iliũde sta¬
tun morit᷑. Noctua aut. nõ est
bubo. Nam bubo maior est. Noc¬
ticorax ip̃a est nottua: qr noctẽ
amat. Est enĩ auis lucifuga: et
solem uid̾e nõ patit᷑. Scrie. noct᷑¬
na auis. Huiꝰ nom̃ est de sono
uocis qͣnͣdo enĩ clamat stridet de
nocturna querũt᷑. Hec auis uul¬
go aminona łr ab amando par¬
uulos. uñ et lac preb̾e fert᷑ nas¬
centib. Coruꝰ sũ corax nom̃ a so¬

Expanded text:
per detenta pigritia, in sepulcris per detenta pigritia, in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis; de qua Ovidius: Foedaque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur; nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significari Noctua dicitur pro eo quod nocte circumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. Denocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a so
Abbreviated transcription (Latin):
sus deportans. Meropes: cosdemq
etgaulos qͥ parẽtes suos tecõtere
alꝙ alere dñr. Coredulꝰ genus
uolatile: qͣi cor edens. Monedula
auis qͣsi monecula q̃ cũ aurũ ĩueĩt.
aufert et occultat. Cicero ꝓ ua¬
lerio flacco. Nõ plus aurũ tͥ qͣm
moneclule cõmittend̾. Uesꝑtilio
pro tp̃r nom̃ accipit: eo qd̾ lucẽ
fugiens crepusculo uesꝑtino cir¬
cũuolat precipiti motu acta ⁊ te¬
nuissimis brachioꝵ mẽbris suspẽ¬
sa. Animal muriũ simile: nõ tã
uoce resonãs ꝙͣ stridore. Sp̃e qͦq
uolatił simuł ⁊ qͣdrupes: qd̾ ĩ a¬
lus auib repperiri nõ sol. Luscini¬
a auis inde nom̃ sũpsit. qr cantu
suo significare sol cliei surgentis
exordiũ: qͣsi lucinia. Eadem ⁊ a¬
crelula. de qͣ cicero in ꝑgnosticis
et matutinos ex̾cet a crecdula can
id est a planctu et luctu noĩata.
res si lamentat᷑ tristiciã: tacẽs ostẽ¬
cis cõpositu nom̃ ht auis feralis
onusta qͥdem plumis s grauis sẽ¬

Expanded text:
. Meropes eosdemque et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco 76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, fugiens, crepusculo vespertino circumvolat, praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiotum membranis suspensa: animal murium simile, non tam voce resonans, quam stridore; specie quoque volatilis, simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. 37. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quod cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicer., in Prognosticis: Et matutinos exercet acredula cantειν, id est, a planctu et luctu nominata; res, si lamentatur, tristitiam; tacens, ostencis compositum nomen habet. Avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi sem
Abbreviated transcription (Latin):
dicere cesar aue. Altion pelagi
uolucris clicta qͣi alescianca eo
qd̾ hieme in staguis oceamn
dos facit pulsosq elucit. Q en¬
culunte: fertur extento cqͦre
pelago silentib uentis. Cõtra¬
et eus fetib eclucandis obsen
nus auis egipcia ħitans ĩ solim¬
dine nili fluminis. Uñ et nom
sũpsit. Num canopos egipi
sit eam occide natos suos eosq
ꝑ tridũu lug̾e. Deinde se ip̃an
ułuerare. & asꝑsione sui saĩgͥ¬

Expanded text:
dicere: Caesar, ave. Alcyon, pelagi volucris, dicta quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit, pullosque educit, qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis septeet ejus fetibus educandis obsequium nus, avis Aegyptia, habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopus Aegyptus est, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde seipsam vulnerare, et aspersione sui sang
Abbreviated transcription (Latin):
Adu̾sꝰ qͣs hercules sagittis ei
Sũt enĩ pelagi uolucres sisi
ħĩtantes. Diomedias auos
socus cliomeclis appellatas. q
ferũt fabule ĩ easdẽ uolucies̃
qisse comisos. Forma fulice si¬
pulls mnagnitucline agnor co¬
p fandido: cluris et grandib
osis. Sut ãt cͥca apulliam in
sula diornedia int̾ scopuilos
or & sara uolitantes Iudi¬
int int suos ⁊ aduenas. Nam
hecus est ꝓpiꝰ accedũt ⁊ blandi¬
It Si alienigena: morsu ĩpug¬
ont ⁊ uuln̾ant. Laccimosis qͣsi
ocibꝰ dolentes uł suã mutatõe
sregis int̾itũ. Nam diomedes

Expanded text:
us quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomed
Abbreviated transcription (Latin):
Tidisti ꝙ cũq fuit: te scła teste
Fud̾it elatas scopłis stagnãtibꝰ ũda
Quis phetõtiacis erroribꝰ arẜit ãnꝰ
Et clades te ulla rapit solq srstes
Edomita tolłe manes ñ flaĩa ꝑc
In te clira legt. nͨ uis hu̾e nocẽdi

Expanded text:
Vidisti quodcumque fuit; te saecula teste Fuderit elatas scopulis stagnantibus undas, Quis Phaethonteis erroribus arserit annus, Et clades te nulla rapit solusque superstes Edomita tellure manes: non stamina Parcae In te dira legunt nec ius habuere nocendi
Abbreviated transcription (Latin):
tacꝰ in inclie littorib gigiisi
colore uiridi. torque punica
ore. Uñ et articulata uerbi co¬
mit. ita ut si eam nõ uidens
minez loqͥ putos ex natura au¬

Expanded text:
 in Indie littoribus gignitur, colore viridi, torquem habenstiore, unde et articulata verba exprimit ita ut, si eam non videas, hominem loqui putes; sed ex natura
Abbreviated transcription (Latin):
tur. de qͣ ꝯgrue qͥdã ait. Pilli¬
qͣr certa dominũ te uoce saluo
Si me nõ iudeas: ee negabꝰ ae
Picus a pico sat̾m filio nomes
sũpsit: eo qd̾ eandem in ausp¬
cus utebatur. Nam ferũt l
dicio qd in qͣũq arbore uidifica¬
diu herere nõ potest qͥn statĩ en¬
dat ubi eam niciderit. Iste ẽ pico
martus. na alia ẽ pica. Pauo.
nom̃ de sono uocis lit cuiꝰ caro
tam dura est ut putredinez ui
senciat nec facile coqͥt᷑ de qͦ qͥdam
tes explicat alas. Si potes hũc
seuo tradere clura coco. Eassias
a fasside insula grecie. uñ pͥmi
asportatꝯ est. appellatus. Gesti
tur id uetus listicon illa argui
pͥmoꝵ transportata carina. An
mͥ nõtũ nil uisi fasis erat. Gcl
a castratõne uocatꝰ. Int̾ cet̾a
enĩ aues huic soli testicłi adim
tandi aptũ nom̃ accep᷑. E
gen̾e q̃dam germane dirr. so¬

Expanded text:
tur, de qua congrue quidam ait: Pica loquax certa dominum te voce saluto. Si me non videas, esse negabis avem. 47. Picus, a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod ea in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc dicio, quod in quacunque arbore nidificadiu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo qutes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus.tur id vetus distichon illud: Argiva primo sum transportata carina. Ante mihi notum, nil nisi Phasis erat. 50. Gallus a castratione vocatus. Inter caeteras enim aves huic soli testiculi adimnatandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae di
Abbreviated transcription (Latin):
des aues egypcie appellate: a loco
nbi memnon periit. Nain cat̾ua¬
tu aduolare cdĩr ex egypto ad ili¬
im uirta mennonis sepulchrũ.
i pinde eas ilienses memnonias
uocant. Qͥ nto eñ anno ad iliũ
ueniũt: et cũ biduo circũuolau̾it.
cema die ieuntes pugnãt incis¬
sim se unguib rostͥs q cdilic̾ant.
Ercnie aues clicte ab hercino sal¬
tu germaine uͥ nascũt᷑. Quarum
renne adeo ꝑ obscura emicãt. ut
qͣuis nox obtenta deusis tenebͥs
si: id presicliũ itineris dirigendi
Qnocrotalon. greci uocant rostro

Expanded text:
des, aves Aegyptiae, appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium juxta Memnonias sepulcrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus, rostrisque dilacerant. 31. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germaniae ubi nascuntur, quarum pennae adeo per obscurum emicant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi um. 94 32. Onocrotalon Graeci vocant rostro
Abbreviated transcription (Latin):
tb̾ a rotunditate circuli dig
q sicut rota est. Uñ breuis
etiam totella orbiculꝰ appellat᷑.
uucliq enĩ oceanus cutũfluens.
euis in circulo ambit fines. Di¬
uisus est aũt trifarie eqͥbꝰ. una
ꝑs asia. alc̾a europa. tercia affri¬
tres partes orb̃. uet̾es nõ eqͣłi
diuiserũt. Nam asia a merichia
ꝑ orientẽ usq ad septẽtrionẽ ꝑ¬
uenit. Europa u̾o a septemt¬
one usq ad occidentẽ. atq ĩa
afuca ab occidente: usq ad me¬
rdiem. Uñ euident̾ orbẽ cdiudi¬
um tlue tenent: europa ⁊ afi¬
ca. Aliũ u̾o dinidiũ sola a sid
q int̾ utrãq ab occano mare
magnũ ingreclitur: qd̾ eas int¬
secat. Quappt̾ si in duas pns
orientis et occidentis orbem dil¬
das: asia ent in unͣ in alt̾a ual
euroꝑa et africa.

Expanded text:
 a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens ejus in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: ex quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Afritres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt; nam Asia a Meridie per Orientem usque ad Septentrionem pervenit. Europa vero a Septentrione usque ad Occidentem, atque inde Africa ab Occidente usque ad Meridiem. 3. Unde evidentopa et Africa: alium vero dimidium sola Asia. quia inter utrasque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes Orientis et Occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera Europa et Africa.
Abbreviated transcription (Latin):
Odex młtoꝵ libroꝵ ẽ: liber
uniis uoluminis. ⁊ clictus
codex ꝑtnͣslatõne a corticibus
arboꝵ sen uiciũ qͣsi caudex qd̾
ex similitudine młtitudinem
libroꝵ qͣsi ramoꝵ ꝯtineat. Uo¬
lum̃ liber est: a uoluẽdo dicto
Sicut a pd̾ hebreos uolumina
legis uolumina ꝓpħaꝵ. Liber
est int̾ior tunica corticis q̃ lig
libris arboꝵ uolumina fiebãt
id est ꝯpingebãtur. Uñ ⁊ scͥpto¬
res a libris arboꝵ librarios uo¬
cauerũt.
de blibris et eoꝵ ĩstu

Expanded text:
odex multorum librorum est; liber unius voluminis. Et dictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae llibris arborum volumina fiebant, id est conpaginabantur. Unde et scriptores a libris arborum librarios vocaverunt. § 14 De librariis et eo
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis dez iusticie iniquitas sit
aut ad illã sit ĩqͥtas.
ertiũ genꝰ est oppoĩtoꝵ¬
cicero pͥuatõne uocat. q̃d os¬
tenclitur aliqͥd ꝙ̃ piã huisse
unde pͥuatꝰ est. Cuiꝰ sp̃es st̃
tres. Quaꝵ pͥma est inre.
sccła in loco. tercia ĩ tp̃r con¬
gtuo. In re: ut cecitas iusio.
In loco ut cecitatis et uisioĩs
in ocłis. Locus est. in cp̃r con¬
gruo ut infantẽ nõ dicere si¬
ne clentib eũ cui dentes adhͣ
etas ꝑua negauit. Nõ enĩ
est pͥuatꝰ dentib quos nõd̾

Expanded text:
ejusdem justitiae iniquitas sit, ejusdem justitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. 6. Tertium genus oppositoCicero privationem vocat, qua ostendit aliquid quempiam habuisse, unde privatus est; cuius species sunt tres. Quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore congruo. In re, ut cecitas et visio in oculis: in loco, ut cecitatis et visionis in oculis locus est: in tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus cum, cui dentes adhuc etas parva negavit: non est enim privatus dentibus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
opponũtur. ut nõ eoꝵ sint qͥbꝰ
opponũtur ut sapiencie stulti¬
cia. qd genus in tres sp̃es dimi¬
cłr. Nam st̃ quedam ex eis q̃
ei uocabulũ creet. Candilũ ⁊
nigrũ mediũ hñt. qr int̾ eos se¬
pe color palliclus uł fuscus in¬
uenitur. Sine medio st̃ quo¬
cicus unũ de cluob accidit. ut
sanitas uł infirͥtas hor uich
est mediũ. Ea aut quoꝵ me¬
dia sũ noĩc st̃. ut felix. infelix
mediũ hũt nõ felix.
ccłm genus est relatiuoꝵ
que ita sibi opponũtur.u
ad se ꝯferant᷑. Sicut cluplu¬
ad simplũ. Doc solũ oppositoꝵ
genus ad se refertur: nõ enĩ
opponitur. ut hoc ip̃m qd oppo
Dimidiũ enĩ opponit̾ duplo
eiusq dupli dimidiũ est: s
ita illi opponitur ut eiꝰ sis cui
opponitur sic et si paruũ ip¬
su opponitur et magno ita
ut ip̃m puũ ad magnũ cui
nũtur: ut eoꝵ nõ sint qͥbus
opponũtur. nec ad ea quoq
modo referantur. Si qͥdẽ u̾qͥ¬
tas iusticie ita ꝯͣria est. ut ñ

Expanded text:
opponuntur, ut non eorum sint quibus opponuntur, ut sapientia, stultitia. 2. Quod genus intres species dividitur. Nam sunt quaedam ex eis quaei vocabulum creet. Candidus et niger medium habent, quia inter eos saepe color pallidus vel fuscus invenitur. 3. Sine medio sunt quoties unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix, infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur, ut ad se conferantur, sicut duplum, simplum. 4. Hoc solum oppositorum genus ad se refertur. Non enim opponitur, ut hoc ipsum quod opDimidium enim opponitur duplo, ejusque dupli medium est; sed ita illi opponitur, ut ejus sit cui opponitur. 5. Sic et parvum opponitur magno, ita, ut ipsum parvum ad magnum cui nuntur, ut eorum non sint quibus opponuntur, nec ad ea quocunque modo referantur. Siquidem iniquitas justitiae ita contraria est, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Tertiũ nec młta nec pauca¬
uł orbat̾one. ut uisio et ceci¬
tas. Terciũ cuiꝰ nec cecitas
nec uisio: S lippitudo. Hic
ergo legit: nõ legit. terciũ

Expanded text:
 ut multa et paucaet orbatione, ut visio et cecitas, tertium est nec cecitas ne visio, ut lippitudo: hoc ergo legit, non legit, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
udas iacobi qͥ alibi appellatur
lebbeus. figuratũ nom̃ a cor¬
de. qd̾ nos diminutiue corcłm pꝰ¬
sumꝰ appellare. Ip̃e in alio euͣngłis
tica tradit historia missũ edessã
ad abgarũ regem.

Expanded text:
udas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelistica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem.
Abbreviated transcription (Latin):
torias et resgestas demõstrabant
Dicti aũt histriones: sũ qd ab hisf̾a
id genꝰ sit adcluctũ: sũ ꝙ ꝑ plexas
historuis fabulas expͥm̾ent. qͣsi
historiones.

Expanded text:
s et res gestas demonstrabant. Dicti autem histriones sive quod ab Histria id genus sit adductum, sive quod perplexas historiis fabulas exprimerent, quasi historiones.
Abbreviated transcription (Latin):
clitũ est scutũ eqͥtũ. ¶ Scutũ. appel¬
latũ: eo qd̾ a seextuciat teloꝵ ictũ.
ut enĩ telis resistat᷑. clipeꝰ añ fertur.¬
¶ Umbo scuci pars meclia: qͣi um¬
bilitꝰ. ¶Ancile uocatur scutũ breue
gerebat. & ancile dictũ ab ancisiõe
scultũ breuissimũ ĩ mod̾ lue me¬
ro puro et trecenta pelta ex au¬
ro ꝓbato. ¶ Scetra: scutũ loreuz
Parma leuia arma. qͣiͣ paruũ clipe¬
ũ. Dicitur aũt et testudo. Scutũ
ua ĩ moclũ testudinis sit. Clipeꝰ ẽ
et testudo scutoꝵ conexio curuata
in testudinis moclũ. Nãq ĩ armo¬
rũ gn̾ibꝰ milites ⁊̃ ab aĩalibꝰ noĩa
suũt. ut aries et salustiꝰ ĩ moctũ
inqͥd ericii militaris
.xii. de loricis

Expanded text:
itum est, scutus equitum. Scutum appellatum eo quod a se excutiat telorum ictum. Ut enim telis resistatur, clipeus antefertur. Umbo scuti pars media est, quasi umbilicus. Ancile vocatur scutum breve gerebat. Et ancile dictum ab ancisione,scutum brevissimum in modum lunae mero puro et trecentas peltas ex auro probato.' Scetra scutum loreum Parma levia arma, quasi parva, non clypeus. Dicitur autem et testudo scutum. Nam in modum testudinis fit clypeus. 388 Est et testudo scutorum connexio curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus, milites etiam ab animalibus nomina sumunt, ut aries. Et Sallustius: In modum, inquit, hericii militaris. CAPUT XIII. De loricis
Abbreviated transcription (Latin):
fatis eaꝵ. si crecłr tẽpestates adu̾¬
et ponderosa clistincta uenis rubẽ¬
tib. Hec ex calefacta igni septez
clieb calorẽ tenet. Egiptilla igͦ
est. raclice. cerulea facie. ex egyp¬
to uͥ inuenit᷑ uocata. Meclia ing
est. a medela illa fabulosa muen¬
ta. Ht uenas aurei coloris. sudorẽ
recłdit croci: saporẽ uini. ¶ Uogẽ¬
tana italica gẽma ẽ. ab eis peꝑta
nigra facie. alb̃ int̾imicãtib notis.
¶Bariptos igra est cũ sangui¬
neis et alb̾ notis ¶ Meromelas n¬
gra est uena: ꝙ̃l colorẽ secante ꝑ
meclias. ¶Ueneriscrinis ingerri¬
mi nitoris: continẽs in se spe ru¬
si crinis. ¶Tridus ex affrica nigͣ
est. s tres succos recłtit. albũ &l¬
ralice. iigrũ e medio. Sangneis
e sũmo croceat. ¶Diouisia ni¬
gra mixtes rũbentib notis. ex a¬
qͣ strita. uinũ fragłat. et ocore
suo ebriati resistere putat᷑.¬
¶ P iritis: nigra qͥdem.s attritadi¬
gitos aclurit.¬

Expanded text:
earum, si creditur, tempestates averet ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. 3. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica gemma est, Veis reperta, nigra facie, albis intermicantibus notis. Bariptos nigra est cum sanguineis et albis notis. Mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dionysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra quidem, sed adtritu digitos adurit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Forfices dicti: sccłm ethimologi¬
am. Sia filo clũr .F. poĩt᷑. ut forfices
pices q̃ st̃ tonsoꝵ. Si ab accipiẽto
ꝓ .c. ut forcipes eo qd̾ formũ capi¬
ant q̃ st̃̾ fabroꝵ. Eormũ enĩ dipeit
antiqͥ calidũ. uñ et formosꝰ. Nonͣ¬

Expanded text:
forfices secundum ethimologiam si a filo dicuntur f ponitur, ut forfices, pices, quae sunt tonsorum; si ab accipiendo per c, ut forcipes, eo quod formum capiunt, quae sunt fabrorum. formum enim dixerunt antiqui calidum, unde et formosus.
Abbreviated transcription (Latin):
pauorez his afferat ⁊ torporel
Sũt et alia serpenciũ gn̾a i
tes. postremo qͣntꝰ nominis
coꝵ plus diẽ ꝙͣ norte nocẽt
soitnt eni notis algore. tenõ¬
ento. q fugide st̃. Nocturno
preeñ in se adclucũt uaporem
oporis gelidi. pestis. ⁊ nature fu¬
qe un et hieme in nodos corpet
hosem extinguit. uenenũ aũt
fisa enĩ pestis enuis ꝑ uenas: ue¬

Expanded text:
pavorem his adferat et torporem. pavorem his adferat et torporem. Sunt et alia serpentium genera; ut ontes. Postremo quantus nominum, nocent. Torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidae sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem corporis gelidi pestes et natura frigidae; unde et hieme in nodos torpenthominem extinguit. Venenum autem fusa enim pestis eius per venas
Abbreviated transcription (Latin):
ta caput retro: clip calcata mo¬
mordit. Uix dolor aut sensus
dentis fint. Salpica serpes e. q̃
nõ uidetur. cecula clicta: eo qd
parua sit. ⁊ no h̾cat oclos. Cen¬
tipedia: a multitudine pedu d¬
ta. Lacertus reptilie geisꝰ eno¬
catus ita qd̾ brachia heat. Su
lacertoꝵ plura: ut botraca sa¬
lamandra. sauri. stellio. Nota¬
ca clicta: qd̾ rane ħ̾eat facieu
nam greci ranã boetricã uocat
Salamandra uocatur: qr ꝯtͣ
irepsent: omia poma inficit
ueneno. et eos qͥ ederint occidit
Qͥ etiam uł si in puteũ cadat.
ius ueneni euis potantes int̾¬
ficit. Ista ꝯͣ incendia repugnõ.
ignes sola aĩaliũ extinguit.ui¬
uit enĩ meclus ĩ flãmis sñ do¬
lore. & ꝯsũmatõne. W nõ solũ¬
Saura lacertꝰ. ꝙͣ do senesat s
cantur ocłi eiꝰ. et intrat in fi¬
ram̃ parietis. et aspicientẽ ꝯf
oriente. erorto sole intendit
⁊ illuminat᷑. Stellio de colore
corpore guttis. Hic au̾t scorpi¬

Expanded text:
ta caput retro Dipsas calcata mota caput retro Dipsas calcata momordit. Vix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serpens est quae non videtur. Caecula dicta, propter quod parva sit et non habeat oculos. Centupeda a multitudine pedum dicta. Lacertus reptile genus est, vocatus ita quod brachia habeat. Genera lacertorum plura: ut botrax, salamandra, saura, stellio. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βάτραχον vocant. Salamandra vocatirrepserit, omnia poma inficit venenis, et eos, qui ederint, occidit. Quae etiam si vel in puteo cadit, vis veneni ejus potantes interficit. Ita contra incendia repugnans ignes sola animalium exstinguit. Vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione: et non soluSaura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore corpore guttis. Hic autem scorpi
Abbreviated transcription (Latin):
sulcũ facece uidetur.: de qͦ idem
sulcare parias. Boas angius ita¬
lie mimensa mole ꝑseqͥtur. gre¬
ges armentoꝵ et bubulcos et
plimmo lacte irriguis: se uberi¬
b m̃ectit. et suggens int̾urut
atq inde a bonin depopulat̃e
boas nom̃ accepit. Iaculꝰ ẜpẽs
cłiq uolucres. E xiliũt enĩ ĩ ar¬
borib. ⁊ dũ aliqd̃ aĩal obuiũ
fuerit: iactant se sr eũ ⁊ peri¬
mũt. Uñ et iaculi dicti st̃. In a¬
rabia aũt serpentes st̃ cũ alis
que sirene uocant que plꝰ cur¬
añ mors inseqͣtur ꝙͣ dolor. Obi
obites. Concolor exutis ati ĩ¬
liscretus arenis. admodicꝰ.
Seps exigua serpens. que non
solum corpus. s et ossa uene¬
no cõsumit: cuiꝰ poeta sic me¬
minit. Ossaq clissolues cũ cor¬
pore tabificꝯ seps. Dipsa: ser¬
pens tante exiguitatis fertur.
ut cũ calcatur nõ uideat᷑ cuiꝰ
ut facies preuenta morte nõ
tristicia inlucat morituro. de
quo poeta. Signiferũ iuuenẽ
tyrenm sangninis aulũ. Tor¬

Expanded text:
sulcum facere videtur. De quo idem sulcare parias. Boas, anguis Italiae inmensa mole, persequitur greges armentorum et bubalos, et plurimo lacte riguis se uberibus innectit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Iaculus serpens : Iaculique volucres. Exiliunt enim in arboribus, et dum aliquod animal obvium fuerit, iactant se super eum et perimunt; unde et iaculi dicti sunt. In Arabia autem sunt serpentes cum alis, quae sirenae vocantur, quae plus curante mors insequatur quam dolor. Ophitophites concolor exustis atque idiscretus arenis Ammodytes. 31. Seps, exigua serpens, quae non solum corpus, sed, et ossa veneno consumit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. Dipsas, serpens tantae exiguitatis fertur, ut cum calcatur non videatur. Cujsentiatur, ut facies praeventa morte, nec tristitiam induat morituri. De quo poeta: Signiferum juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Tor
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣtił serpens a qͦ icti obturgescũt
Cuius qͥdam morbũ boam uo¬
cant: eo qd fimo boiis remedi¬
etur. Idra. draco młtoꝵ capitũ
qͣlis fuit in lerna palude ꝓuin¬
cie archaclie. Hec latine ercedra
cłr: qd uno ceso tria capita er¬
crescebunt. s hoc fabulosũ est
Nam constat idram locũ fuis
hercules uidens loca ip̃i exussit
et siccauit: et sic aq̃ clausit me
t̾ris moratur. Nam cirson: di¬
ꝙͣ labitur t̾ram fumare facit.
quẽ sic macer describit. Seu t̃¬
ga expirant: tetrũ spumãcia
uirus. Seu t̾ra fumat: qr teter
per aũt curectus ambulat. Nã
si torsent se clũ currit: statĩ cre¬
pat. Rinatͥx serpens aꝙͣ uene¬
no inficiens. in quocũq enĩ fon¬
xuosa. que semꝑ rectũ it̾ efficis

Expanded text:
aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt; aquatilis serpens, a quo icti obturgescunt; cuius quidam morbum boam dicunt, eo quod fimo bovis remedietur. Hydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excetra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sed hoc fabulosum est; nam constat Hydram locum Hercules uidens multa loca in circuitu exussit et sic aque clauterris moratur. Nam χέρσον diquam labitur terram fumare facit, quem sic Macer describit: Seu tga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter per autem directus ambulat; nam si torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; in quocumque enim fonxuosa, quae semper rectum iter efficit.