comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatione dãpnauit. Dic ebat᷑ enĩ mirabi¬
liter conuersari scđm ȩccłasticas sanc¬
tiones. cuiꝰ uita erat philosophica & pe¬
cuniarũ possessione segregata: qđ etiã
conuersationis eius qualitas ostendebat
U na enim tunica utebat᷑. & semꝑ ambu¬
labat excalciatus. Qui non longopost
tẽpore uocatus est: eccłasq recepit. Cuiꝰ
rei fuit auctor quidam marcianus uita
scientiaq mirabilis. dudũ quidẽ in re¬
galibꝰ militans: Tunc autẽ pres biter
nouatianus arte̾ grammaticam imꝑato¬
ris filias edocebat anastasiã atq carosã
Ex quarũ nominibꝰ hactenꝰ anastasianȩ
& carosianȩ lauachra publice constanti¬
nopolim nuncupantur.
situr imꝑator ualens calcedoni axi¬
nensis urbis contra bizantĩ positȩ mu¬
ros destrui uissit. uirauerat enĩ hoc se
facturũ tyranno uicto: quia calcedo¬
nienses fauore tyranni ei turpes contu¬
melias intulert. & portas clausere ciui¬
tatis. Murus ergo uissione destrue¬

Expanded text:
rtatione damnavit: dicebatur enim mirabiliter conversari secundum ecclesiasticas sanctiones; cujus vita erat philosophica, et a pecuniarum possessione segregata; quod etiam conversationis ejus qualitas ostendebat. Una enim tunica utebatur, semper ambulabat excalceatus. Qui non longo post tempore revocatus est, ecclesiasque recepit. Cujus rei fuit auctor quidam Martianus, vita, scientiaque 311 mirabilis, dudum quidem in regalibus militans, tunc autem presbyter Novatianus, artem grammaticam imperatoris filias edocebat Anastasiam atque Carosam. Ex quarum nominibus hactenus Anastasiana et Carosiana lavacra publica Constantinoitur imperator Valens Chalcedonensis urbis, contra Byzantium positae, muros destrui jussit. Juraverat enim hoc se facturum, tyranno victo: quia Chalcedonenses favore tyranni ei turpes contumelias intulerunt, et portas clausere civitatis. Murus ergo jussione destrue
Abbreviated transcription (Latin):
exabantur enim etiã constantinopo¬
liͣ habitantes qui nicenũ dogma ꝑfi¬
tebantur. Quos om̃s imꝑator expelli
ȩccłas claudi. aliorũ uero hereticorum
qđ clauderet non inuenit. Dudũ em

Expanded text:
exabantur enim etiam Constantinopolim habitantes, qui Nicaenum dogma profitebantur, quos omnes imperator expelli o etiam ecclesias claudi; aliorum vero haereticorum quod clauderet non invenit, dudum enim
Abbreviated transcription (Latin):
alicui suasisset ut sacra gr̃am me¬
reretur accipere. ducebat euͣ ad
eulogiũ. Et concutiens ianuã: roga¬
bat ut aperiret. ac signũ dñicũ ei
quẽ fuerat uenatꝰ imponeret Cñq
ille difficillius aperiret ne intͣ cede¬
ret oratione. dicebat potius ee ne¬
cessariã salutẽ errantium: Miraban¬
tur igit᷑ uniuersi uidentes ꝓ toge¬
nẽ talia facere: Qui licet tantis lu¬
men diuine cognitionis imꝑtiret :
tamen eulogi primatũ ꝑ om̃a reser¬
uaret. & eos quos capiebat illi ma¬
gis offerret. Unde conitiebant mul¬
tomagis uirtute᷑ illius eminere
Cũ igitur fluctuatio quieuisset tran¬
quillitate facta remeare preceptoᷤ
deduxert᷑ om̃s ingemiscentes & lacri¬
mantes. maxime uero presul ȩccłȩ.
eorũ primatꝰ affectu. Cũq ad ꝓpria
remeassent: sõs quidem eulogius
barso maximo ad uita felicissimam
transeunte. eius suscepit regimen
eccłȩ. Porro mirabilis ꝑtogenis co¬

Expanded text:
alicui suasisset ut sacram gratiam mealicui suasisset ut sacram gratiam mereretur accipere, deducebat eum ad Eulogium, et concutiens januam, rogabat ut aperiret, ac signum dominicum ei qui fuerat renatus imponeret. Cumque ille difficilius aperiret, ne intermitteret orationem; dicebat potius esse necessariam salutem errantium. Mirabantur igitur universi, videntes Protogenem talia facere, qui licet tantis lumen divinae cognitionis impertiret, tamen Eulogio primatum per omnia reservaret; ut eos quos capiebat illi magis offerret. Unde conjiciebant multo magis virtutem illius eminere. Cum igitur fluctuatio quievisset, tranquillitate facta, remeare praeceptos deduxerunt omnes ingemiscentes, et lacrymantes, maxime vero praesul Ecclesiae, eorum privatus affectu. Cumque ad propria remeassent, sanctus quidem Eulogius, Barse maximo ad vitam felicissimam transeunte, ejus suscepit regimen Ecclesiae. Porro mirabilis Protogenes co
Abbreviated transcription (Latin):
ulogius in habitaculo suo redactꝰ.
tota die totaq nocte om̃ium depͣcaba¬
tur dñm Protogenis aute ualde dig¬
nissimus eunomu litteris eruditus
adscribendũ uelocit᷑ preparatꝰ inue¬
niens oportunuͣ locum euͣq sibise¬
gregans ad docendum adolescentiũ
magister effectus eͣ: quos & scribere
uelociter edocebat. & diuina erudie¬
bat eloquia. Dictabat eis dauiticas
melodias. & apłice doctrine congruas
lectiones meditari precipiebat. Cũq
unꝰ adolescentiũ in cidisset in egritudi¬
nẽ. uenit ad domũ eiꝰ. Et tenens egro¬
ti dexterã. languore orationibꝰ effu¬
gauit. Hoc agnoscentes aliox paren¬
tes infantũ: deduxert cum ad domos
suas. & egrotis auxiliari de precabant᷑.
At ille non ante se dixit dm̃ ut expel¬
lerentur egritudines rogaturu. ni¬
si prus egroti sacri baptismatis mune¬
re potirentur. Qđ illi libent᷑ imple¬
uert᷑. cogebat enĩ eos salutis deside¬
rium. & sub uno animȩ corporisq
sanitate fruebantur. Si quando ue ro

Expanded text:
ulogius, in habitaculo suo redactus, tota die totaque nocte omnium deprecabatur Deum. Protogenes autem valde dignissimus, Eunomii litteris eruditus, ad scribendum velociter praeparatus, inveniens opportunum locum, eumque sibi segregans ad docendum, adolescentium magister effectus est, quos et scribere velociter edocebat, et divina erudiebat eloquia. Dictabat eis Davidicas melodias, et apostolicae doctrinae congruas lectiones meditari praecipiebat. Cumque unus adolescentium incidisset in aegritudinem, venit ad domum ejus; et tenens aegroti dexteram, languorem orationibus effugavit. Hoc agnoscentes aliorum parentes infantium, deduxerunt eum ad domos suas, et aegrotis auxiliari deprecabantur. At ille non ante se dixit Deum ut expellerentur aegritudines rogaturum, nisi prius aegroti sacri baptismatis munere potirentur; quod illi laetanter impleverunt. Cogebat enim eos salutis desiderium, et sub uno animae corporisque sanitate fruebantur. Si quando vero
Abbreviated transcription (Latin):
conpositisq dissimilibꝰ naturis fuisse
referant᷑. Ob quã rẽ digno sua suꝑ¬
bia fine conclusus ẽ Hȩc gregorus
de iuliano narrauit. Quia uero con¬
tra xp̃ianos multa uerba ꝓferentes
nisi ft᷑ uiͣ facere ueritati quȩdã ex
sacris litteris ꝑ uertentes. alia ꝑmu¬
tantes. om̃a tamen scđm suã sumen¬
tes intentionẽ : multi eis obuiantes ista
patefecere destruentes & redarguenteᷤ
eoꝵ uana sophismata. & ante om̃s orige¬
niͦs. licet ante multa fuisset tẽpora:

Expanded text:
compositique dissimilibus naturis fuisse compositique dissimilibus naturis fuisse referantur. Ob quam rem digno sua superbia fine conclusus est. » Haec Gregorius de Juliano narravit. Quia vero contra Christianos multa verba proferentes, nisi sunt vim facere veritati, quaedam ex sacris litteris pervertentes, alia permutantes, omnia tamen secundum suam sumentes intentionem: multi eis obviantes ista patet fecerunt, destruentes et redarguentes eorum vana sophismata; et ante omnes Origenes, licet ante multa fuisset tempora
Abbreviated transcription (Latin):
in eo signũ utile uidebat᷑. Ceruix
inflexibilis. humeri iactabiles. oc uli
currentes huc illucq directi & furi¬
ose respicientes. pedes inpatientes. na¬
res spirantes inuirias atq conteptus.
scemata risibilia & hoc ipsũ seꝑhaben¬
tia. risus incontinens & quasi subulli¬
ens. consensus & negatiosimul. ratio
nulla ratione consistens. introgatio
in ordinata atq responsio. nulla con¬
gruentia sibi conueniens. Sed qiđ ꝑ
uniuersa discurro: Hunc ante. oꝑa
uidi. & oꝑibꝰ ipsis agnoui. Et si qui¬
erant: testarent᷑ quia cũ hȩc uidisse᷑
repente dixi O quale malũ nutrit
res publica romanorũ. Et cũ hȩc pͣ¬
dixisse᷑: optaui me inueniri debere
mendacẽ. Melius enĩ fuerat hoc quã
ut tantis terra sceleribꝰ impleretur
Nũquã arbitror talia fuisse ꝓdigia.
cũ multa diluuia multa incendia.
multȩ pestes & hiatꝰ terrȩ ꝓuenerint :
licet homines in humani & feroces

Expanded text:
in eo mihi utile videbatur. Cervix in eo mihi utile videbatur. Cervix inflexibilis, humeri jactabiles, oculi currentes, huc illucque directi et furiose respicientes; pedes impatientes, nares spirantes injurias atque contemptum, schemata risibilia, et hoc ipsum semper habentia; risus incontinens, et quasi subbulliens; consensus et negatio simul, ratio nulla ratione consistens, interrogatio inordinata, atque responsio nulla congruentia sibi conveniens. Sed quid per universa discurro? Hunc ante opera vidi, et operibus ipsis agnovi. Et siquierant, testarentur quia cum haec vidissem, repente dixi: O quale malum nutrit respublica Romanorum! Et cum haec praedixissem, optavi me inveniri debere mendacem. Melius enim fuerat hoc, quam ut tantis terra sceleribus impleretur. Nunquam arbitror talia fuisse prodigia, cum multa diluvia, multa incendia, multae pestes, et hiatus terrae provenerint; licet homines inhumani, et feroces,
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ coniriens hȩc & dixi. Qid̃ autẽ
de uiliano gregorius nazanzenꝰ retu¬
lit audiamus Ait enĩ in scđo libro
contra paganos hȩc uerba post alia
ec equidem de iuliano aliis ipsa expe¬
rimenta iꝑsa tradiderunt. & assũp¬
ta potestas imperii. Mihi aute olim
mores cõꝑtisunt. dũ hunc uirũ in
athenis clarius agnouissẽ. Uenerat
enĩ illic dũ frat eius imꝑatori uide¬
ret᷑ inimicus. fuitq aduentꝰ eiꝰ ratio
duplex. Una quidẽ quasi decenti¬
or. quia dicebat se uenisse ut uide¬
ret helladã atq doceret᷑ : altera uero¬
quasi secretior & non nota plurimis.
ut immolatores dȩmonũ & uiros fal¬
laces in quireret. quia nondũ habebat
impietatis suȩ licentiã Tunc igit᷑
non frustra consideraui uiruͣ: non
enĩ fortuite ista conspexi. sed faciebat
me cautũ inconstantia mox eiꝰ & ex¬
cessus uberior. Natis enĩ egregius ẽ.
qui bene considerat. Nullũ enĩ mihi

Expanded text:
eorum conjiciens, haec dixi. Quid autem eorum conjiciens, haec dixi. Quid autem de Juliano Gregorius Nazianzenus retulit audiamus. Ait enim in secundo libro contra paganos haec verba post alia: « Haec equidem de Juliano aliis ipsa experimenta tradiderunt, et assumpta potestas imperii; mihi autem olim ejus mores comperti sunt, dum hunc virum in Athenis clarius agnovissem. Venerat enim illic dum frater ejus imperatori videretur inimicus. Fuitque adventus ejus ratio duplex; una quidem quasi decentior, qua dicebat se venisse ut videret Helladam atque doceretur; altera vero secretior, et non nota plurimis, ut immolatores daemonum et viros fallaces inquireret, quia nondum habebat impietatis suae licentiam. Tunc igitur non frustra consideravi virum. Non enim fortuitu ista conspexi; sed faciebat me cautum inconstantia morum ejus, et excessus uberior. Vates enim egregius est qui bene considerat. Nullum enim signum
Abbreviated transcription (Latin):
stit alicui nunc uertendo nẽ celan¬
do ueritatẽ: mentit᷑ ad uersus eũ con¬
tra quẽ litigat. Et qui infensus alicui
ẽ: om̃a sicut hostis non solũ agit sed
etiã loqui contendit. Quia uero iu¬
lianus atq. porfirius quẽ tiriũ sene
uocat detractores ambo fuert᷑. suis
sermonibꝰ arguunt᷑. Nã porfirius
sũmi philosophorũ socratis uita dila¬
cerauit in historia philosophica quã
ipse conscripsit. & talia de eo retulit
qualia soliti deragationibꝰ occupari
Et hȩc de illoso crate qui apud gre¬
cos mirabilis. castitate. iustitia aliisq
uirtutibꝰ habebat᷑. quẽ plato mirabi
hominẽ sapiusse ꝓnuntiant. Porro
iulianus zelatꝰ parte̾ passionẽ ꝓpriam
in cesaribꝰ enudauit. & om̃iu ante se reg¬
nantiũ uitas carpens neq philosopho
marco pepercit. Igit᷑ ambo detracto¬
res fuert᷑. Non opꝰ habeo pluribꝰ uti ser¬
monibꝰ. ego naͣq ex utroꝵq. uerbis mores

Expanded text:
stit alicui; nunc vertendo, nunc celanstit alicui; nunc vertendo, nunc celando veritatem, mentitur adversus eum contra quem litigat. Et qui infensus alicui est, omnia sicuti hostis non solum agit sed etiam loqui contendit. Quia vero Julianus atque Porphyrius, quem Tyrium senem vocat, detractores ambo fuerunt, suis sermonibus arguuntur. Nam Porphyrius summi philosophorum Socratis vitam dilaceravit in historia philosophiae quam ipse conscripsit; et talia de eo retulit, qualia soliti derogationibus occupari. Et haec de illo Socrate, qui apud Graecos mirabilis castitate, justitia aliisque virtutibus habebatur; quem Plato mirabilhominem sapuisse pronuntiant. Porro ulianus zelatus partem, passionem propriam in Caesaribus enudavit, et omnium ante se regnantium vitas carpens, neque philosopho Marco pepercit. Igitur ambo detractores fuerunt. Non opus habeo plurimis uti sermonibus. Ego namque ex utrorumque verbis mores
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. & forsitan quasi rethor ar¬
gueret. Nã & uiuo constantio lau¬
des & eo defuncto in uirias plenas cri¬
minibꝰ eiꝰ effudit: & si senex porfirius
fuisset imꝑator. libros eiꝰ uliani pͣpo¬
suisset oꝑibꝰ. Sed & uilianꝰ si sophista fu¬
isset. dixisset forsitan etiã ipsũ ẽẽ ma¬
lũ sict echiuolũ. Quia ergo ille tanqͣ
eius sectȩ & tanquã sophista & amicus
imꝑatoris quȩ ei st̃ uisa dixit: ei nos
ut possumꝰ obiuemꝰ Primũ itaq dixit
quia libris in cumberet hiemis noctes
extendens Incũbere naͣq significat.
quia intentione̾ habuit ut uitupera¬
tione conscriberet sict consuetudo
sophistis ẽ. Nã olĩ libros hos scierat.
sed tunc incumbebat: & maximo p̾¬
lio contendebat. Unde palã ẽ. quia
non sicuti libanius putat redarguen¬
do preualuerat. sed infirmitate suȩ
ueritatis ȩstuabat : & quȩ bene illic
cauteq sunt posita. tanquã detractor
lacerare laborabat. Om̃is enĩ qͥ resi¬

Expanded text:
diceret, et forsitan quasi rhetor augeret. Nam et vivo Constantio laudes, et eo defuncto injurias plenas criminibus ejus effudit. Et si senex Porphyrius fuisset imperator, libros ejus Juliani praeposuisset operibus. Sed et Julianus, si sophista fuisset, dixisset forsitan etiam ipsum malum, sicut Eubolum. Quia ergo ille tanquam ejus sectae, tanquam sophista et amicus imperatoris, quae ei sunt visa dixit; et nos, ut possumus, obviemus. Primum itaque dixit, quia libris incumberet, hiemis noctes extendens. Incumbere namque significat quia intentionem habuerit ut vituperationem conscriberet, sicut consuetudo sophistis est. Nam olim hos libros scierat; sed tunc incumbebat, et maximo praelio contendebat. Unde palam est quia non, sicuti Libanius putat, redarguendo praevaluerat; sed infirmitate suae veritatis aestuabat; et ea quae bene illic cauteque sunt posita, tanquam detractor lacerare laborabat. Omnis enim qui resi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit noctes amplius imꝑator exten¬
hominẽ dm̃ dĩq filium referentibꝰ
pͣliabat᷑ enixius. & redarguendo pͣualu¬
it ut risum & quandã in anitate̾ o¬
stenderet eoꝵ quȩ colunt᷑ a talibꝰ. in
quibꝰ laboribꝰ sene tyrio sapientior. ẽ.
inuentꝰ. Propitius autẽ sit iste tẏruis
& placide uerba mea suscipiat. tanꝗͣ.
a filio uictꝰ est. Hȩc quidẽ uerba sophi¬
stȩ libanii st̃. Uerũ ego sophistã eũ oꝑ

Expanded text:
inquit, noctes amplius imperator exteninquit, noctes amplius imperator extenhominem Deum, Deique Filium referentibus, praeliabatur enixius, et redarguendo praevaluit, ut risum et quamdam inanitatem ostenderet eorum quae coluntur a talibus. In quibus laboribus sene Tyrio sapientior 301 est inventus. Propitius autem sit iste Tyrius, et placide verba mea suscipiat, tanquam a filio victus est. Haec quidem sophistae Libanii sunt. Verum ego sophistam eum
Abbreviated transcription (Latin):
turpia. sed tẽpori congruebant.
Amissa nanq siria & tradita persis.
nisibi me sopotamiȩ ciuitate discessit
Hȩc itaq nuntia xpͣianos confortauert᷑.
paganis intulert̃ luctũ. Porro milites
in cautũ iuliani feruore̾ ualde culpa¬
bant. causãq dãpni fimũ romanox
ei potius inferebant: qmͣ aꝑsarui qua¬
si ꝓditores eductõs naues quȩ fluui.E¬
um frumenta deueherent incendit.
& famẽ militibꝰ in rogauit
ync itaq sophistalibanius lamen¬
tationis librũ in uillano conserip. inc̃¬
sit quẽ iulianũ denominauit. fasci¬
natũ quippe laudibꝰ illius: in quo
etiã meminit librorũ quos contra
xp̃ianos ediderat uilianus. Et si¬
quidẽ laudes imꝑatoris sophistadix¬
isset. ego quiescere uestigia historiae
sequens: Sed qm tanquam callidꝰ
rethor memoria uiliani librorũ
xͣpiana ui deret᷑ lacerare religionẽ.
ꝓpterea contra eũ positis primũ uer¬
bis ipsius pauca dicenda sunt. Hiemiᷤ

Expanded text:
turpia, sed tempori congruebant. turpia, sed tempori congruebant. Amissa namque Syria, et tradita Persis Nisibi, Mesopotamiae civitate, discessit. Haec itaque nuntiata Christianos confortaverunt, paganis intulerunt luctum. Porro milites incautum Juliani fervorem valde culpabant, causamque damni finium Romanorum ei potius inferebant: quoniam a Persarum quasi proditore seductus, naves quae per fluvium frumenta deveherent incendit, et famem militibus irrogavitnc itaque sophista Libanius lamentationis librum in Julianum conscripsit, quem Julianum denominavit, fascinatum quippe laudibus illius: in quo etiam meminit librorum quos contra Christianos ediderat Julianus. Et siquidem laudes imperatoris sophista dixisset, ego quiescerem, vestigia historiae sequens. Sed quoniam tanquam callidus rhetor memoria Juliani librorum Christianam videtur lacerare religionem, propterea contra eum, positis primum verbis ipsius, pauca dicenda sunt. Hiemis,
Abbreviated transcription (Latin):
rent aut militia cederent. Qui cin¬
gulũ magis elegit amittere. quam
imꝑatoris preceptionibꝰ impis obedire
Hunc ergo tunc iulianꝰ ꝓptͣ belli neces¬
sitate̾ inter uiros militares habebat
Qui cũ uiolent᷑ amilitibꝰ ad imꝑium
traheret᷑. clamabat dicens non se uel¬
le paganis hominibꝰ imꝑare. cum
ipse xͣp̃ianꝰ existeret. Cumq uox
om̃ium cõmunit᷑ ꝓ clamasset dicen¬
tiũ se quoq ẽe xpͣianos : suscepit
ogitabat itaq iouianꝰ de cõmii
salute. & quomodo posset de me¬
dio hostiũ illesũ exercitũ liberare.
Nec indiguit grandi consilio. sed semi¬
nibꝰ pietatis utillimũ uindemiauit
fructũ Repente namq suã ꝓ uiden¬
tiã ds̃ ostendit. & fluctuationẽ eius
ad portũ tranquillitatis adduxit
Dũ enĩ huiꝰ angustiã ꝑsarũ rex agno¬
uisset : missa legatione petiuit pace̾.
forũ uenaliũ eis pͣparari in deserto pͣ¬
cepit: celebratisq fȩderibꝰ exercitum
reduxit incolumen. So crates

Expanded text:
rent, aut militia cederent. Qui cingulum magis elegit amittere quam imperatoris praeceptionibus impiis obedire. Hunc ergo tunc Julianus propter belli necessitatem inter viros militares habebat. Qui cum violenter a militibus ad imperium traheretur, clamabat, dicens non se velle paganis hominibus imperare, cum ipse Christianus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset, dicentium se quoque esse Christianos, suscepit ogitabat itaque Jovianus de communi salute, et quomodo posset de medio hostium illaesum exercitum liberare, nec indiguit grandi consilio, sed seminibus pietatis utilissimum vindemiavit fructum. Repente namque suam providentiam Deus ostendit, et fluctuationem ejus ad portum tranquillitatis adduxit. Dum enim hujus angustiam Persarum rex agnovisset, missa legatione petivit pacem, forum venalium eis praeparari in deserto praecepit. Celebratisque foederibus, exercitum reduxit incolumem. THEODORETUS
Abbreviated transcription (Latin):
andro fauentes carmina ista finxert᷑
Ioue dorũ consule̾ & mineruã honora
bilit᷑ genita qui corpore mortali su¬
ꝑnũ abscondis rege̾. que̾ iuppit herou̾
seminauit generibꝰ ad utorẽ. bonȩ
leges. letitiȩ alex andrũ statuere regẽ

Expanded text:
andro faventes, carmina ista finxerunt: Jovem deorum consule, et Minervam honora ter genitam, qui corpore mortali supernum abscondis regem, quem Jupiter heroum seminavit generibus adjutorem, bonae leges laetitiae Alexandrum statuere rege
Abbreviated transcription (Latin):
tius. & claudentes ianuã domꝰ septe᷑
quidẽ calupniatos cõprehendere po¬
tuert: onager uero cũ reliquis fugit
Detenta tamen ẽ cũ illis & mulier
Diluculo aut̃ magistrũ militũ quicũ
illis uenerat excitantes ad palatium
ꝓcessert᷑. & presuptiones stephani pro¬
clamantes dicebant iã non egere ui¬
dicio neq uerberibꝰ iniquitatis eius
Magister uero militiȩ precipue elami¬
tabat. rogans ut iuberet imꝑatornͣ
sy nodice sed uidicialit᷑ potius iniquã
ex aminari pͣsũptione̾. promittens
primũ se ep̃& clericos tradituru. &
oportere etiã ministros stephani ita
contradi Cũq ille impudent᷑ conten¬
deret dicens clericos non subdendos
eẽ uerberibꝰ: placuit & imꝑatori &
iudicibꝰ ut intra palatiũ causȩ ꝓue¬
niret examinatio: & primũ quidẽ in¬
terrogare mulierẽ quis eã ad meta¬
tũ duxisset ep̃orũ. Quȩ dirit quen¬
dã uiuen̾e ad se uenisse. aduentũ in¬

Expanded text:
tius, et claudentes januam domus, septem tius, et claudentes januam domus, septem quidem calumniatorum comprehendere potuerunt. Onager vero cum reliquis fugit. Detenta tamen est cum illis et mulier. Diluculo autem magistrum militum qui cum illis venerat, excitantes, ad palatium processerunt. Et praesumptiones Stephani proclamantes, dicebant jam non egere judicio, neque verberibus iniquitates ejus. Magister vero militum praecipue clamitabat: rogans ut juberet imperator non synodice, sed judicialiter potius iniquam examinari praesumptionem: promittens primum se episcoporum clericos traditurum, et oportere etiam ministros Stephani ita contradi. Cumque ille impudenter contenderet, dicens clericos non subdendos esse verberibus, placuit et imperatori et judicibus, ut intra palatium causae proveniret examinatio. Et primum quidem interrogavere mulierem, quis eam ad metatum deduxisset episcoporum. Quae dixit quemdam juvenem ad se venisse, et adventum in
Abbreviated transcription (Latin):
escebant. Eamq aꝑtã inueniens. per¬
suasit uni pueroru pecunia data ut
mulierẽ introduceret intra ianuam
quã ipse monstrabat: ibi quippe uterq
sacerdotũ dormire uidebant᷑. eaq
⁊muliere̾ interius p̾cepit accedere
pse uero uocaturus socios. ẽ egressus
Contigerat enĩ unũ seniorẽ ep̃m eu-¬
frata nomine in loco exteriore dor¬
mire. uincentius autͣ sic enĩ diceba¬
tur alt᷑ in interiore cubiculo quiesce¬
bat. Cũq. intra hostiũ puella uenis¬
set. sonũ pedũ eufrata cognoscens. dũ
eẽt obscurũ quis ambularet interuo¬
gauit.¬
Illa uero loquente. conturbat᷑ eufra¬
tas : demonẽq putans ẽẽ mulieris
imitatũ uocẽ. repente saluatorem
xpͣm ad suũ uocauit auxiliu̾̃ Ona¬
ger aut dux iniquitatis huiꝰ hoc fac¬
to cũ socus ẽ ingressus. iniquos cla¬
mans eos & iniquitatis iuidices desti¬
natos. Multo clamore facto cucur¬
rerant & serui. Surrexitq uincen¬

Expanded text:
escebant. Eamque apertam inveniens, perescebant. Eamque apertam inveniens, persuasit uni puerorum, pecunia data, ut mulierem introduceret intra januam quam ipse monstrabat, ibi quippe uterque sacerdotum dormire videbantur, eamque mulierem interius praecepit accedere: ipse vocaturus socios est egressus. Contigerat enim unum seniorem episcopum Euphratam nomine in loco exteriore dormire. Vincentius autem sic enim dicebatur alter in interiori cubiculo quiescebat. Cumque intra ostium puella venisset, sonum pedum Euphratas cognoscens, dum esset obscurum, quis ambularet interrogavit.Illa vero loquente, conturbatus Euphratas, daemonemque putans esse mulieris imitatum vocem, repente Salvatorem Christum ad suum vocavit auxiium. Onager autem dux iniquitatis hujus, hoc facto cum sociis est ingressus, iniquos clamans eos, et iniquitatis judices destinatos. Multoque clamore facto, concurrerunt et servi, surrexitque Vincen
Abbreviated transcription (Latin):
annuebat: Sed in his ꝑterriti uerita¬
tis impugnatores. nefandissimũ ma¬
chinatist scelus. Applicuerant & enĩ
sacerdotes a concilio destinati in loco
nus tc̃ antiocenꝰ eͣͥps cũ aliis tẏranni¬
cis cooꝑatoribꝰ naue̾ naufragio pͣpara¬
bat. cũ quibꝰ assertores rectoꝵ dogma¬
tũ uariis nitebat᷑ absorbere calupnus
Horũ itaq erat dux quidã iuiuenis õ¬
qui non solũ inplateis diuersis tormen¬
tis afficiebat & fustibꝰ lacerabat. sed etiã
domos impudent᷑ inuadens uiros ac
mulieres honestissimas abstrahebat.
Et ut non longuis eiꝰ extendã callidita¬
teͣ. contra optimos uiros pͣparat᷑a nar-¬
rabo presuptionẽ Is enĩ onager ad quan¬
dã fornicariã ueniens. ait quosdã nu¬
ꝑ uenisse peregrinos. & noctẽ habere
necessariã meretricis Porro sumens
quindeci indisciplinatoꝵ & eos in ui¬
cino ep̃orũ metato celans. ꝑ rexit cũ
meretrice ad ianuã ubi illi uiri requi¬

Expanded text:
annuebat. Sed in his perterriti veritaannuebat. Sed in his perterriti veritatis impugnatores, nefandissimum machinati sunt malum. Applicuerant etenim sacerdotes a concilio destinati remotiornus tunc Antiochenus episcopus, cum aliis tyrannidis cooperatoribus, naves naufragio praeparabat, cum quibus assertores rectorum dogmatum variis nitebatur absorbere calumniis. Horum itaque erat dux quidam juvenis Oqui non solum in plateis diversos tormentis afficiebat, et fustibus lacerabat, sed etiam domos impudenter invadens, viros ac mulieres honestissimas abstrahebat. Et ne longius ejus extendam calliditatem, contra optimos viros praeparatam narrabo praesumptionem. Is enim Onager ad quamquam fornicariam veniens, ait quosdam nuper venisse peregrinos, et noctem habere necessariam meretricis. Porro sumens quindecim indisciplinatos, et eos in vicino episcoporum metato celans, perrexit cum meretrice ad januam ubi illi viri requi
Abbreviated transcription (Latin):
ens . & infremuit ad uersus instigatores
malorũ & imꝑatoris facilitatẽ itade¬
cipientiũ. Duos aut̃ ep̃os ex sardicen¬
si concilio electos cũ litteris misit ad
frẽm. cũ quibꝰ & magistrũ militum
salianũ. pietate iustitiaq fulgentẽ
Literȩ uero non solũ comonitionẽ
habuert᷑ atq. consilui. sed etia̾ inter¬
minationẽ pid prlncipe condoͤcentẽ
Pruncͣ quidem enuntiauit fr̃i ut
ep̃is preberet auditũ & iniquitates
abstephano aliisq. pͣsu̾ptas agnosceret.
necnon & athanasiũ gregi ꝓprio resti¬
tueret: patefacta quippe calupnia
priscoꝵq iudicũ iniquitate & crude¬
litate reuelata. adiecitq quia nisi uel¬
let qđ iustũ ẽ facere ipse ad alexan¬
driã ꝑgeret & athanasiũ ouibꝰ deside¬
rantibꝰ restauraret. inimicoꝵq cater¬
uas ꝓcul expelleret. Hanc aut epłam
constantius in antiochia suscipiens ꝓ¬
misit se facturũ quȩ qualitas tẽporiᷤᷤ

Expanded text:
ens, et infremuit adversus instigatores ens, et infremuit adversus instigatores malorum et imperatoris facilitatem ita decipientium. Duos autem episcopos ex Sardicensi concilio electos cum litteris misit ad fratrem, cum quibus et magistrum militum Salianum pietate justitiaque fulgentem. Litterae vero non solum monitionem habuerunt atque consilium, sed etiam interminationem pio principi condecentem. Primum quidem enuntiavit fratri ut episcopis praeberet auditum, et iniquitates a Stephano aliisque praesumptas agnosceret, nec non et Athanasium gregi proprio restitueret; patefacta quidem calumnia, priscorumque judicum iniquitate et crudelitate revelata; adjecitque, quia nisi vellet quod justum est facere, ipse ad Alexandriam pergeret, et Athanasium ovibus desiderantibus restauraret, inimicorumque catervas procul expelleret. Hanc autem epistolam Constantius in Antiochia suscipiens, promisit se facturum quae qualitas temporis
Abbreviated transcription (Latin):
tuno tẽpore atq. definito om̃s & de omi¬
bꝰ ipse iudicabit. Tanta siquidẽ eoꝵ stul¬
titia ͤ & ita crassitudine tenebrarũ eoꝵ menꝰ exce.¬
cata eͣ. ut nequeant lumen cernere
ueritatis. nec intelligere qua ratione
dict᷑uẽ: ut & ipsi in nobis unũ sint
sp̃s. nec aliquis eꝵ aut uerbũ aut sa¬
pientia aut uirtꝰ aut unigenitꝰ erat.
Sict ego & tu inquit unu̾ sumꝰ. sic &
isti in nob̾ unũ sint. Certissime igit᷑
scriptura hoc diuina distinxit. in nob̾
inquit unũ sint. Nonait sietͣ nos unũ
sumus ego & pat᷑. sed discipuli insemet¬
ipsis conuineti & copulati unũ s int: ꝙ
fide. confessione ingr̃a & pietate dĩ pa¬
tris & dñi & saluatoris nr̃i concessione
& caritate unũ ẽe possint. Ex his litte¬
ris agnoscit᷑ & accusatex calũpnia &̧
uera salubritas. Nonsolũ enĩ de diuina
nos beati patres docuere natura. sed etiã
eruditionẽ dispensationis ex planauert᷑¬
agnoscens. xXU.¬
doluit quidem leuitatẽ fr̃is inspici¬

Expanded text:
tuno tempore atque definito omnes et de omnibus ipse judicabit. Tanta siquidem eorum stultitia, et ita crassitudine tenebrarum eorum mens excaecata est, ut nequeant lumen cernere veritatis, nec intelligere qua ratione dictum est: Ut et ipsi in nobis unum sint spiritus, nec aliquis eorum aut Verbum, aut Sapientia, aut Virtus, aut Unigenitus erat. Sicut ego et tu, inquit, unum sumus, sic et isti in nobis unum sint . Certissime igitur Scriptura divina hoc distinxit: In nobis, inquit, unum sint; non ait, sicut nos unum sumus ego et Pater; sed discipuli in semetipsis conjuncti et copulati unum sint, et fidei confessione, in gratia et pietate Dei Patris, et Domini et Salvatoris nostri concessione et charitate unum esse possint. Ex his litteris agnoscitur et accusatorum calumnia, et vera salubritas. Non solum enim de divina nos beati Patres docuere natura, sed etiam eruditionem dispensatio nis explanaveragnoscens, doluit quidem, levitatem fratris inspici
Abbreviated transcription (Latin):
rit: adiecit etiã inquisitionẽ epͣi &
terrorẽ factũ & orationẽ eiꝰ & suꝑueni¬
entiũ repentinas inuasiones. Hȩc iudi¬
ces agnoscentes. captũ int alios iuuenẽ ad
mediũ deduxert᷑. Qui non expectans
necessitate uerberũ: machinatu consi¬
liũ patefecit. & onagrũ hȩc om̃a ꝑpe¬
trasse confessus ẽ. Qui deductꝰ ad medi¬
ũ. stephanũ dixit hȩc om̃a precepisse.
Sic igitur stephani cognoscentes iniqui¬
tatẽ. pͣsentibꝰ tunc ep̃is ꝑmisert᷑ ut eũ
dãpnarent. Ꝙ ab ȩccła ꝓͥcul expulsusẽ.
non tamen a barriana peste ȩccła libera¬
taẽ. Hã leontius post eũ ordinat᷑ gene¬
re frigio uoluntate nequissimꝰ Uerũ
constantius ea quȩ contra ep̃os fuerant
machinata ex perimento cognoscens. scrip¬
sit athanasio marimo & semel & scđo
& tertio. inuitans ut a partibꝰ remearet
hesperiis. sict ipsis litteris indicatur

Expanded text:
inquisitionem episcopi, et terrorem factum, et orationem ejus, et supervenientium repentinas invasiones. Haec judices agnoscentes, captum inter alios juvenem ad medium deduxerunt. Qui non exspectans necessitatem verberum, machinatum consilium patefecit, et Onagrum haec omnia perpetrasse confessus est. Qui deductus ad medium, Stephanum dixit haec omnia praecepisse. Sic igitur Stephani cognoscentes iniquitatem, praesentibus tunc episcopis permiserunt ut eum damnarent, et ab ecclesia procul expulsus est. Non tamen ab Ariana peste Ecclesia liberata est. Nam Leontius post eum ordinatur, genere Phrygius, voluntate nequissimus. Verum Constantius ea quae contra episcopos fuerant machinata, experimento cognoscens, scripsit Athanasio maximo et semel, et secundo, et tertio, invitans eum ut a 254 partibus remearet Hesperiis, sicut ipsis litteris indicatur
Abbreviated transcription (Latin):
cõpetent᷑ firma ꝑmaneat sed etiã
hoc eiꝰ grͣȩ adiciendũ ẽe censuimus.
quatinus om̃s ordines sacri cognoscant
concessũ om̃ibꝰ sibi coniunctis ut si¬
ne timoresint siue epͣi siue sint cle¬
rici. Sufficit enĩ unicuiq circa eum
rectȩ uoluntatis unitio Quicũq eni
meliori iudicio atq partẽ constitini
huiꝰ eligunt cõmunionẽ. hos om̃s p̾¬
cipimus instar precedentis ꝓuiden¬
tiȩ etiã nc̃ uoluntate̾ dĩ nr̃e gr̃ȩ

Expanded text:
competenter firma permaneat. Sed etiam hoc ejus gratiae adjiciendum esse censuimus, quatenus omnes ordinis sacri cognoscant, concessum omnibus sibi conjunctis, ut sine timore sint, sive episcopi, sive sint clerici; sufficit enim unicuique circa eum rectae voluntatis unio. Quicunque enim meliori judicio atque parte constituti, hujus eligunt communionem, hos omnes praecipimus ad instar praecedentis providentiae, etiam nunc voluntate Dei, nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
de puer constantinopolilegi. & hel¬
ladius quidẽ sacerdos iouis eẽ diceba¬
t᷑. ammonius uero simiȩ. Ił is itage¬
stis: theophilo in destructione tẽploꝵ
solacia ministrabant pͣfectꝰ alexandri¬
e & dux ordinis militaris Idola siqͥ¬
dem dõrũ conflabant᷑ ad faciendas
ollas & alexandrine ȩccłe diuersas utili¬
tates: Cui ab imꝑatore donati fuerant
dii ad expensas egentiũ. Cũ igit᷑ theophi¬
lus om̃s contriuisset deos: unũ tantu¬
modo reliquit simiȩ simula chrusiu¬
bens eũ publice poni atq seruari. ne
sequenti tẽpore pagani negarent ta¬
les se adorasse deos. Quã rẽ noui e¬
go quia grauit ferebat ammonius gr̃ã¬
maticꝰ. dicens paganos nihil tͣa graue
ꝑ pessos nisi quia non conflatũ & ipsũ.
sed ꝓderisione unũ illud idolũ serua¬
retur. Pallidius aut̃ glabat᷑ dicens quia
in congressione xpianorũ noue ipse
perłmeret

Expanded text:
de puer Constantinopoli legi. Et Helde puer Constantinopoli legi. Et Helladius quidem sacerdos Jovis esse dicebatur, Ammonius vero Simiae. His ita gestis, Theophilo in destructione templorum solatia ministrabant praefectus Alexandriae et dux ordinis militaris. Idola siquidem deorum conflabantur ad faciendas et ad Alexandrinae Ecclesiae diversas utilitates, cui ab imperatore donati fuerant dii ad expensas egentium. Cum igitur Theophilus omnes contrivisset deos, unum tantummodo reliquit Simiae simulacrum: jubens id publice proponi atque servari, ne sequenti tempore pagani negarent tales se adorasse deos. Quam rem novi ego, quia graviter ferebat Ammonius grammaticus, dicens paganos nihil tam grave perpessos, nisi quia non conflatum est et ipsum, sed pro derisione unum illud idolum servaretur. Helladius autem gloriabatur, dicens quia in congressione, Christianorum novem ipse peremerit
Abbreviated transcription (Latin):
o siquide̾ tẽpore etiã in alexandria
huiꝰ modi seditio generata ẽ Precepe¬
rat imꝑator ut studio theophili in a¬
lexandria paganorũ tepla destruerent᷑
Theophilus potestate ꝑcepta. studuit pa¬
ganorũ destruere misteria & teplũ
quidẽ mithiriũ purgauit. saͤrapis ue¬
ro sub uertit: uerũ metriȩ sacra ubi
homicidia ꝑpetrabant publice patefecit:
Seraphidis aute & aliorũ risu plena mon¬
strauit : iubens ꝑ mediã platea̾ porta¬
riuerenda quȩ pagani cũ maximo
honore uenerabant᷑. Hȩc pagani uiden¬
tes maxime philosophi. inuiriã ferre
xpͣianos accedentes. neces innumeras
ꝑ petrar̃t: resistentibꝰq. xp̃ianis. clades
hec usq ad immensa bella ꝓcessit Mor¬
tui deniq stͣ ea congressione pau
utraq uero parte innumeri uulne¬
rati: ł orro pagani metu principis
postquã cede fuerant saciati ꝑ loca
singula celabant᷑: Multi quoq de
ciuitate fugert̃. intͣ quos helladius am¬
moniusq grãmatici apud quos ego ual¬

Expanded text:
o siquidem tempore etiam in Alexandria hujus modi seditio generata est. Praeceperat imperator ut studio Theophili in Alexandria paganorum templa destruerentur. Theophilus potestate percepta, studuit paganorum destruere mysteria, et templum quidem Mithrae purgavit, Serapidis vero subvertit. Verum Mithrae sacra, ubi homicidia perpetrabant, publice patefecit. Serapidis autem et aliorum risu plena monstravit: jubens per mediam plateam portari verenda quae pagani cum maximo honore venerabantur. Haec pagani videntes, maxime philosophi, injuriam ferre  accedentes, neces innumeras perpetrarunt; resistentibusque Christianis clades haec usque ad immensa bella processit. Mortui denique sunt in ea congressione pagautraque vero parte innumeri vulnerati. Porro pagani metu principis, postquam caede fuerant satiati, per loca singula celabantur; multi quoque etiam de civitate fugerunt. Inter quos Helladius Ammoniusque grammatici, apud quos ego val
Abbreviated transcription (Latin):
tepora in antiochia siriȩ paulino
mep̃o moriente: plebs eiꝰ declinabat om̃i
modo flauianũ. & ꝓpt̃ hoc euagriũ
ordinauert sue partis ep̃m Quo in
breui tẽpore mortuo. altͣ quide̾ in
eiꝰ loco factꝰ iã non ẽ: flauiano quip¬
pe nitente: uerũ hi qui decli nabant
Flauianũ ꝓpt ius iurandi p̾uaric a¬
tionẽ seorsũ solẽnia celebrabant: Por¬
ro flauianꝰ om̃i uirtute cura bat
ut eos sibimet aggregaret qđ post
paululuͣ hoc mado noscit᷑ euenisse
Cũ damasus romanꝰ pontifex & theophi¬
lus alex andrinꝰ indignarent᷑ ciroaf la
quia ipse fuit occasio ut popłs fideli¬
ũ discordaret. postea theophilus a fla¬
uiano iactatꝰ misit isidorũ presbite¬
rũ ut contristatũ damasũ flauiano
mulceret ep̃o. dicens utile fore popłi
concordiȩ. si culpa iã facta flauiano
remitteret᷑. Hoc itaq modo cõmu¬
nione reddita flauiano: antiochenꝰ
popłs paulati concordiã reparauit¬
A rriani uero ab ȩccłus pulsi. insuburba¬

Expanded text:
tempora in Antiochia Syriae Paulino episcopo moriente, plebs ejus declinabat omni modo Flavianum. Et propter hoc Evagrium ordinaverunt suae partis episcopum. Quo in brevi tempore mortuo, alter quidem in ejus loco factus jam non est, Flaviano quippe renitente. Verum hi qui declinabant Flavianum propter jurisjurandi praevaricationem, seorsum solemnia celebrabant. Porro Flavianus omni virtute curabat ut eos sibimet aggregaret. Quod post paululum hoc modo cognoscitur evenisse. Cum Damasus Romanus pont. et Theophilus Alexandrinus iquia ipse fuit occasio ut populus fidelium discordaret, postea Theophilus a Flaviano rogatus misit Isidorum presbyterum ut contristatum Damasum Flaviano mulceret episcopo, dicens utilem fore populi concordiam, si culpa jam facta Flaviano remitteretur. Hoc itaque modo communione reddita Flaviano, Antiochenus populus paulatim concordiam reparavitAriani vero ab Ecclesiis pulsi, in suburba
Abbreviated transcription (Latin):
iã fideles in his ordinibꝰ habere uideant᷑
Ego quoq cognoui in thessalia consuetu¬
dinẽ aliã. Dũ quidã clericꝰ ante clerica¬
tũ legitime duxisset uxore quia cuea
mixtus fuerat ab dicatꝰ ẽ. dũ inoriente
cunctis spontanea uoluntate & ñ aliqua
necessitate etiã ep̃i semet ipsos abstineant.

Expanded text:
jam fideles in his ordinibus haberi videantur. jam fideles in his ordinibus haberi videantur. Ego quoque cognovi in Thessalia consuetudinem aliam: dum quidam clericus ante clericatum legitime duxisset uxorem, quia cum ea mixtus fuerat, abdicatus est, dum in Oriente cuncti spontanea voluntate, et non aliqua necessitate etiam episcopi semetipsos abstineant.
Abbreviated transcription (Latin):
in alexandria & in roma quadã prisca
traditione non faciant. Egyptu uero
alexandriȩ uicini & thebaidis habitato¬
res sabbato quidẽ collectas agunt. sed
non sict moris e sacramenta ꝑcipiunt.
Nã postquã fuerint epulati. & cibis om̃ibꝰ
adimpleti: circa uesꝑã oblatione facta
cõmunicant. Rursus autẽ in alex andria
quarta & sexta feria scripturȩ legunt᷑.
easq doctores interpretant᷑: & om̃a fi¬
unt pret̾ solẽnem oblationis morem
Origenes enĩ plurima in his diebꝰ uidet᷑
& consideraret quia in possibilitas moy¬
saicȩ legis ad litterã eẽt: infirmatione
paschȩ ad modũ cont̾eplationis euexit.
unũ pascha solumodo uerũ fieri dicens
qđ saluator celebrauit. Petrus aduer¬
sus contrarias ꝑ otestates dũ cruce susci¬
peret & hoc tropheo uteret᷑ contradia¬
bolũ. In eadẽ alexandria lectores & psal¬
mi pnuntiatores indifferent fiunt. siue
catecumini siue iã xp̃iani. dũ om̃s eccłe

Expanded text:
in Alexandria et in Roma quadam prisca in Alexandria et in Roma quadam prisca traditione non faciunt. Aegyptii vero Alexandriae vicini et Thebaidis habitatores sabbato quidem collectas agunt, sed dominica, sicut moris est, sacramenta percipiunt; nam postquam fuerint epulati et cibis omnibus adimpleti, circa vesperam oblatione facta communicant. Rursus autem in Alexandria, quarta et sexta feria Scripturae leguntur; easque doctores interpretantur, et omnia fiunt praeter solemnem oblationis morem. Origenes enim plurima in his diebus videtuet consideraret quia impossibilitas Mosaicae legis ad litteram esset infirma, rationem Paschae ad modum contemplationis evexit: unum Pascha solummodo verum fieri dicens, quod Salvator celebravit adversus contrarias potestates, dum crucem susciperet, et hoc tropaeo uteretur contra diabolum. In eadem Alexandria lectores et psalmi pronuntiatores indifferenter fiunt, sive catechumeni sive jam Christiani, dum omnes Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimã uocant : alii uero ante sep¬
te paschȩ septimanas ie iuiniorũ facere
noscunt᷑ initia. & tres tantumodo septi¬
manas hocẽ quinis diebꝰ ꝑ intermissionẽ
aliarũ duarũ septimanarũ ieuinantes.
nihilominꝰ quadragesimã uocant. Unde
miror cũ ipsũ numeruͣ non habeant
animantiũ pisces solũ modo cõmedtͣ. quid ã
cũ piscibꝰ uescunt᷑ & uolatilibꝰ. dicentes hȩc
scdm moysen ex aqua habere substantiã
horã sine discretione ciborũ reficiunt.
& innumerȩ consuetudines apud diuer¬
sos inueniunt᷑: & quia nulla lectio ex
hoc inuenit᷑ antiqua. puto apłos singu¬
lorũ hoc reliquisse sententiȩ. ut unꝰ qisq
oꝑetur non timore. non necessitate qđ
bonũ est. Sed etiã circa celebritatem
collectarũ quȩdã diuersitas inuenit᷑.
Nã dũ ꝑ eccłas in uniuerso terrarũ orbe
constitutas die sabbatorũ ꝑ singulas
eþdomodas sacrificia celebrarent᷑. hoc

Expanded text:
Quadragesimam vocant. Alii vero ante sepQuadragesimam vocant. Alii vero ante septem Paschae septimanas jejuniorum facere noscuntur initia, et tres tantummodo septimanas, hoc est, quinis diebus per intermissiones aliarum duarum septimanarum jejunantes; nihilominus Quadragesimam vocant. Unde miror, cum numerum ipsum non habeant, ex animantibus pisces solummodo comedunt, quidam cum piscibus vescuntur et volatilibus, dicentes haec secundum Moysen ex aqua habere substantiam.horam sine discretione ciborum reficiuntur; et innumerae consuetudines apud diversos inveniuntur. Et quia nulla lectio ex hoc invenitur antiqua, puto apostolos singulorum hoc reliquisse sententiae, ut unusquisque operetur non timore, non necessitate, quod bonum est. Sed etiam circa celebritatem collectarum quaedam diversitas invenitur. Nam dum per Ecclesias in universo terrarum orbe constitutas, die sabbatorum per singulas hebdomadas sacrificia celebrentur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scipiat. considerantes non solu̾ multitu¬
dine̾ predictorũ locoruͣ & ȩccłarũ nume¬
rũ sed etiã quia hoc maxime debetis om̃s
cõmunit celebrare: Qđ ratio subtilis ui¬
det᷑ exigere. nullã cũ iudeoꝵ ꝑ iurioha¬
bere cõmunionẽ: talia siquidem constan¬
tinus. Sed aiunt quarto decimanis hanc
obseruatione̾ ioħem apłm tradidisse.
alii uero petrũ &s paulũ apłos romanis
& occidentalibꝰ dict᷑ paschȩ tradidisse
solenitat᷑e. sed nullus scriptã ꝓbationẽ
horũ habere dinoscit᷑. Quia uero ex
consuetudine quadã ꝑ ꝓuntias celebrat᷑
pascha: hinc estimo ouͣ nulla religio eas
dẽ uideat᷑ seruare solẽnitates nã cum
unuis sint fiderplurimi tam̃ disponant
circa paschȩͣ legitima. Unde pauca dicen
cdastͣ. Nã in ipsis ieuinus alitͣ apud alios
te pascha septimanas p̃t sabbatũ & dñi¬
c̃ã sub continuatione ieiuinant. Illi rici
uero & tota hellas. alex andria quoq ante
sex septimanas ieuinant. eaq. ieiinia

Expanded text:
scipiat: considerantes non solum multitudinem praedictorum locorum et Ecclesiarum numerum, sed etiam quia hoc maxime debetis omnes communiter celebrare quod ratio subtilis videtur exigere, nullam cum Judaeorum perjurio habere communionem. Talia siquidem 348 Constantinus. Sed aiunt Quartodecimanis hanc observationem Joannem apostolum tradidisse. Alii vero Petrum et Paulum apostolos Romanis et Occidentalibus dicunt Paschae tradidisse solemnitatem. Sed nullus scriptam probationem horum habere dignoscitur. Quia vero ex consuetudine quadam per provincias celebratur Pascha, hinc aestimo quod nulla dem videatur servare solemnitates. Nam cum unius sint fidei, plurima tamen disponunt circa Pascha da sunt. Nam in ipsis jejuniis aliter apud alios te Pascha septimanas, praeter sabbatum et dominicam, sub continuatione jejunant. Illyrici vero, et tota Hellas, Alexandria quoque, ante sex septimanas jejunant, eaque jejunia
Abbreviated transcription (Latin):
At ille sapientia diuina repletꝰ. hec eis
uerba locutꝰ ẽ. O amici. dicite imꝑato
ri Hon es imꝑator solũmodo. sed etiam
homo. Noli itaq respicere solũ imꝑiui.
sed considera quoq naturã. Nã cusis
homo. eiꝰdẽ naturȩ hominibꝰ cognosce¬
ris imꝑare: & scđm imagine̾ diuinam
atq. similitudine̾: hominũ creata natu¬
raȩ̃. Noli igit᷑ crudelit atq seuissime
di imagin̾e neci subiugare. Irritas enĩ
creatorẽ. dũ illius punis imaginẽ: Illud
quoq considera quia tu ipse tantum
ꝓpter aereã contristaris imagine̾. Quan¬
tũ uero differat in animatares anima¬
tȩ: uiuenti atq rationali: cunctis haben
tibꝰ sensũ est aꝑtũ. Insuꝑ etiã illudcon¬
sideret quia nobis quidẽ facile ẽ ꝓuna
imagine plurimas aereas pͣparare : At
illi om̃mo difficile uł unuͣ capillũ re¬
stituere ꝑ emptorũ: Hȩc illi audienteᷤ
principiq mandantes. flãma iracun¬

Expanded text:
At ille sapientia divina repletus, haec eis At ille sapientia divina repletus, haec eis verba locutus est: O amici, dicite imperatori: 345 Non es imperator solummodo, sed etiam homo. Noli itaque respicere solum imperium, sed considera quoque naturam. Nam cum sis homo, ejusdem naturae hominibus cognosceris imperare, et secundum imaginem divinam atque similitudinem hominum creata natura est. Noli igitur crudeliter atque saevissime Dei imaginem necibus subjugare. Irritas enim Creatorem, dum illius punis imaginem. Illud quoque considera, quia tu ipse tantum propter aeream contristaris imaginem. Quantum vero differat inanimata res animatae, viventi atque rationali, cunctis sensum habentibus est apertum. Insuper etiam illud consideret, quia nobis quidem facile est pro una imagine plurimas aereas reparare; at illi omnino difficile vel unum capillum restituere peremptorum. Haec illi audientes, principique mandantes, flammam iracun
Abbreviated transcription (Latin):
brosius. Cũ igͥ ȩuenissent qui portabant
minas imꝑatoris. hellibichus magister
militũ & cesarius magister officiorum:
erant om̃s subformidine constituti
Porro uiri heremũ habitantes. uirtutis ꝓ¬
pugnatores. multi tc & optimi uiri plu¬
rima monita simul & preces eis qui apͥn¬
cipe missi fuerant offerebant. Macedo¬
nius aute uirsc̃s nihilhuiꝰ uitȩ sciens
sed etiã diuinorũ librorũ penitꝰ in exꝑ¬
tus. insũmitatibꝰ habitans montiuͣ nocꝰ
tibꝰ ac diebꝰ saluatori om̃ium puras of¬
ferens preces. non imꝑatoris indignati¬
one ꝑmotꝰ. non iudicũ ab eo missꝵ. in
media ciuitate utriusq clamide̾ conpͣ¬
hendens ab equis suis ut descederent
imꝑabat. At illi paruulũ sene̾ pannis
obsitũ uilissimis intuentes. primitꝰ in¬
dignatist᷑. Cũ uero quidã obsequia p̃¬
hibentiũ uirtute uiruillius indicassent.
repente ab equis exilientes & genua te
nentes eiꝰ. ueniã supplicit᷑ implorabant

Expanded text:
brosius. Cum igitur venissent qui portabant minas imperatoris Hellebichus magister militum, et Caesarius magister officiorum, erant omnes sub formidine constituti; porro viri eremum habitantes, virtutis propugnatores,, multi tunc et optimi viri, plurima monita, simul et preces eis qui a principe missi fuerant offerebant. Macedonius autem vir sanctus, nihil hujus vitae sciens, sed etiam divinorum librorum penitus inexpertus, in summitatibus habitans montium, diebus ac noctibus Salvatori omnium puras offerebat preces, non imperatoris indignatione permotus, non judicum ab eo missorum, in media civitate utriusque chlamydem comprehendens, ab equis suis ut descenderent imperabat. At illi parvulum senem pannis obsitum vilissimis intuentes, primitus indignati sunt. Cum vero quidam obsequia perhibentium virtutem viri illius indicassent, repente ab equis desilientes, et genua ejus tenentes, veniam suppliciter implorabant.