comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
passibus. duobus milibus collaprebenda sunt. Petenti teda. & uolentem
ate mutuum accipere. nea uerteris te Siduos nummulos habuero et
alius poposcerit. aut dabo et ipsi michi mendicandum ertt. aut si non
dedero transgressor legis inueniar. Illud aut̃ quod dicitur: Diligite
inimicos ur̃os benefacite his quioderunt uos. etorate ꝓpersequucorib
et calumniatoribus ur̃is: Forsitan inuro coetur periatus: apud
nos rarauis ẽ. qui peccata simplicter confitentes. meremur humi¬
litate dementiam saluatoris. Quodq sequitur: Cauete neiusticiam.
hor est elemusinam uram faciatis coram homin.bus utiuideaminiabes
Nesciorquis possit implere adlargiendum frustum panis &binos num¬
mulos preco conducitur & extendentes manum illuc. hucq circum¬
spicimus. quȩ sinullus uiderit contractiorsit. Esto unus demille
mandata: nolite inquid e̾c solliciti decrastino. Crastinus enim

Expanded text:
passibus, duobus millibus colla praebenda sunt. Petenti te da, et volentem passibus, duobus millibus colla praebenda sunt. Petenti te da, et volentem a te accipere mutuum, ne averseris . Si duos nummulos habuero, et alius poposcerit, aut dabo ipsi, et mihi mendicandum erit, aut si non dedero, transgressor legis inveniar. Illud autem quod dicitur: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos : forsitan in vestro coetu invenitur, apud nos rara avis est. Qui peccata simpliciter confitentur, merentur humilitate clementiam Salvatoris: quodque sequitur, Cavete, ne justitiam, hoc est, eleemosynam vestram, faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis : nescio quis possit implere. Ad largiendum frustum panis et binos nummulos praeco conducitur, et extendentes manum, huc illucque circumspicimus, quae si nullus viderit, contractior fit. Esto unus de mille mandata? Nolite, inquit, solliciti esse de crastino. Crastinus enim
Abbreviated transcription (Latin):
non quo impossibilia dñs prȩceperit sed intantum pacientiȩ culmen
ascen dit utꝓpe ꝓimpossibilia. pro difficultate iumia precepisscui¬
deatur ad destruendam sententia tuam. quia seribis fascilia di¬
esse man data Scandali rantem oculũ et pedem & manum. iubem
abscidere. Esto. pertropoligiam dictum sit ꝓro amicissimis ecconsan¬
guineis et fraterno nobis uel congugalia more sociatis: facilȩ nearbitram
ob quosdam offensas tantam subi abscidere caritatem: Quodq. dicit̃
sit sermo uestes. est est non non. quod aut̃ amplius ẽ ex malo efl
Cossitan deura scola reperiatur quinumquam mentirus sttnec audierit
illud ꝓpheticum &. apostolicum. ego dixi in excessumentis meę om̃is
homo mendax. nec sciat scriptumꝰ in alio loco. o̾s quodmentitur occi¬
ditanimam. Uerberanti maxillam alteram iubemur opponere. tol¬
lentitunicam. etiam & pallium concedendum est. Angasiantisi mille

Expanded text:
Non quod impossibilia Deus praeceperit; sed in tantum patientiae culmen Non quod impossibilia Deus praeceperit; sed in tantum patientiae culmen ascendit, ut prope impossibilia pro difficultate nimia praecepisse videatur : ad destruendam sententiam tuam, qua scribis, Facilia esse Dei mandata. Scandalizantem manum, oculum et pedem jubemur abscindere. Esto per tropologiam dictum sit, pro amicissimis, et pro consanguineis, et fraterno nobis et conjugali amore sociatis; facilene arbitramur ob quasdam offensas 754 tantam subito abscindere charitatem? Quodque dicitur: Sit sermo vester, est est, non non, quod autem amplius est, a malo est : forsitan de vestra schola reperiatur, qui numquam mentitus sit, nec audierit illud Propheticum et Apostolicum, Ego dixi in excessu mentis meae, Omnis homo mendax , et nesciat scriptum in alio loco: Os quod mentitur, occidit animam . Verberanti maxillam, alteram jubemur opponere. Tollenti tunicam, etiam pallium concedendum est. Angarianti se mille
Abbreviated transcription (Latin):
sub iacere: cum etiam ꝓ otiosõ uerbo.reddituri sumus rationem in die uiditii.
sura et sermonis inuria. &tq interdum iocus uiditio concilioq
et gehenniae ignibus delegatur : quid merebitur turpium rerum ad¬
peticio. etauaritia quȩ radix est omnium malorum: Siinquid
offeres munus tuum ad altare: etibi recordatus fueris quia. frater
tuus habet aliquid aduersumte. relinq ibi donuntuum coram altari
etua de prius reconciliari fri tuo. et tunc ueniens offeres munus
tuum. Meȩ ẽ potestatis ut non habeam aliquid contr fratrem
meum: ut aut᷑ ille aduersum me habeat aut nm habeat. auillius uolun¬
tate consistit. Quid igitur fatiam sulle it conciliari noluerit: obse¬
crem: flectam genua. sed audire contem n&: An ebtorto collo nolen
cessitate sociare:Ileq enim dixit roga tum ut tibi concilietur.
sedreconciliare primum fratrituo. et sic offeres munus tuum ad altase

Expanded text:
subjacere, cum etiam pro otioso verbo reddituri simus rationem in die judicii? subjacere, cum etiam pro otioso verbo reddituri simus rationem in die judicii? Si ira et sermonis injuria atque interdum jocus judicio, concilioque, et gehennae ignibus delegatur; quid merebitur turpium rerum appetitio, et avaritia, quae radix est omnium malorum? Si, inquit, offers donum tuum ad altare, et ibi fueris recordatus, quia frater tuus habet aliquid adversus te, dimitte ibi donum tuum ante altare, et vade primum, reconciliare fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Meae est potestatis, ut non habeam aliquid contra fratrem meum. Ut autem ille adversus me habeat, aut non habeat, in illius voluntate consistit. Quid ergo faciam, si ille reconciliari noluerit? Obsecrem? flectam genua? Sed audire contemnet. An obtorto collo nolentmicitias necessitate sociare? Neque enim dixit: Roga eum ut tibi concilietur; sed, Reconciliare primum fratri tuo, et sic offeres munus tuum ad altare.
Abbreviated transcription (Latin):
uamur: acneputes argumentationibus uanis que mouent audientibus
questiones uerttatem fidei posse subuerti: Idem apłs scribit adtimotheũ
tinothee depositum custodi. deuitans ꝓfanans uocan nouitates ec contra¬
dicciones. falsi nominis scientię. quam quidem ꝓ mittentes circa fidem
errauerunt. Bonitas enim & misericordia saluatoris nr̃i non ex oꝑib
iustiie que fecimus. sed secundum misericor diam eius saluos fecitnos
utiustificati grã ipsius heredes simus iusta fidem uitȩ aeternȩ. Hec
bituiter quasi delatissimo et pulchermo apostolicȩ doctrinȩ prato carpsimus.
apostolicos igniculos clarissima xp̃i lamꝑade compleamus Om̃is an
qui irascitur frati suo sinecausa. reus erit uiditio. Quiaut̃ dixerit¬
iuditio. Haud dubium qui inscoꝵ etangelice senatus. Quiaut dix¬
erit fatue. reus erit gehennȩ ignis. Iuis nrum potest non huit uicio

Expanded text:
vamur. Ac ne putes argumentationibus vanis, quae movent audientibus vamur. Ac ne putes argumentationibus vanis, quae movent audientibus quaestiones, veritatem posse fidei subverti, idem Apostolus scribit ad Timotheum: O Timothee, depositum custodi, devitans prophanas vocum novitates et contradictiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes, circa fidem erraverunt . Bonitas enim et misericordia Salvatoris nostri, non ex operibus justitiae quae fecimus, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit, ut justificati illius gratia, haeredes simus secundum spem vitae aeternae . Haec breviter quasi ex latissimo atque pulcherrimo Apostolicae doctrinae prato carpsimus, Apostolicos igniculos clarissima Christi lampade compleamus. Omnis, ait, qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio. 753 Qui autem dixerilici senatus. Qui autem dixerit fatue, reus erit gehennae ignis . Quis nostrum potest huic vitio non
Abbreviated transcription (Latin):
quae scripta sunt inlibro legis. ut faciat ea: Apẽ nos redemit dema¬
lediccione legis. factus ꝓ nobis malediccio. Sienim data ess& lex quae
possae uiuificare. uere exlege esset iusticia. Sed conclusit scriptura
omnia subpeccato: ut reꝓ missio ꝑ fidem iesu xp̃i daretur credenti
ex ergo pedagoga nostra fuit in xp̃m. ut exfide iustificemur. Unde
addit. etuno uerꝰ siculo: Omnia comprehendit dicens. euacuatiestis
at ostendam anullo legem fuisse completam. et ꝑlegem mandata om̃ia
quae continentur in lege. Ds̃ c̃ enim qui operatur in nobis. etuelle eꝗꝑficere
aborat a pastolus. etuxta iusticiam quȩ inlege ẽ sine querimonia con
habens suam iusticiam quȩ exlege. sed quae exfide xp̃i est adõ
Unde scribit adtesalonicenses. fidelis aut̃ ẽ dñs. qui seruabitnosetcus¬
todiet amalo. Ergo. non liberi arbitrii potestate. sed dĩ clementia conser¬

Expanded text:
quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea. Christus nos redemit de maquae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea. Christus nos redemit de maledictione legis, factus pro nobis maledictio . Si enim data esset lex, quae posset vivificare, vere ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut repromissio per fidem Jesu Christi daretur credentibus. Lex ergo paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur . Unde addit, et uno versiculo omnia comprehendit, dicens: Evacuati estis ut ostendam a nullo legem esse completam, et per legem mandata omnia quae continentur in lege. Deus est enim qui operatur in nobis, et velle et perficere. Laborat Apostolus , et juxta justitiam quae in lege est, sine querimonia convhabens suam justitiam, quae ex lege, sed quae ex fide Christi est a Deo. Unde scribit ad Thessalonicenses: Fidelis autem est Dominus, qui servabit eos, et custodiet a malo . Ergo non liberi arbitrii potestate, sed Dei clementia conser
Abbreviated transcription (Latin):
litate deiectus. immo conscientia fragilitatis suȩ loquitur: Ego sum mi¬
nimus a postolorum. quinonsum dignus uocari apłs. quia persequitus sum
etcdesiam di Gratia dĩ sum id quod sum. et grã ipsius in me uacua non¬
fuit. sedplus omnibus illis laboraui. non ego aut̃. sed grã dĩ quȩ mecum ẽ.
Dicit seplus omnibus laborasse. statimq laborem suum addĩ refert auxiliũ
nonego inquiens. sed grã dĩ quae mecum ẽ. Sicut etinalio loco dicitur
ipsis sufficientes sumus reputare aliquid quasi ex nr̃o. sed sufficientia nr̃a
ex dõ ẽ. qui et dignos nos fecit ministros noui testamenti. Nonenim
iustificatur homo exoperibus legis. nisi ꝑsidem iesu xpi. Unde infert.
et nos in xpm iħum credimus ut iustificemus exfide xp̃i. et non exoꝑ¬
exlege iusticia. ergo xp̃c sine causa mortiuus ẽ. In legemalediccio est
criptum ẽ enim. malediccus omnis homo qui non perman& in omnibus

Expanded text:
ionis humilitate dejectus, immo conscientia fragilitatis suae loquitur: Ego sum miionis humilitate dejectus, immo conscientia fragilitatis suae loquitur: Ego sum minimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari Apostolus, quoniam persecutus sum Ecclesiam Dei: gratia fuit; sed omnibus illis amplius laboravi, non ego autem, sed gratia Deus quae mecum est . Dicit se plus omnibus Apostolis laborasse, statimque laborem suum ad Dei refert auxilium: Non ego, inquiens, sed gratia Dei, quae mecum est ; sicut et in alio loco loquitipsis sufficientes simus reputare aliquid, quasi ex nostro: sed sufficientia nostra ex Deo est, qui et nos dignos 752 fecit ministros novi Testamenti . Non enim justificatur homo ex operibus legis, nisi per fidem Jesu Christi. Unde infert: Et nos in Jesum Christum credidimus, ut justificemur ex fide Christi, et non exsa mortuus est . In lege maledictio est; scriptum est enim, Maledictus omnis, qui non permanet in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
gram di: quasi sapiens aychitectus ponit fundamentum. Nolite
in quid uos metipsos decipere siquis sapiens ẽ inuobis. in sđo
sto fatuis fiat. ut sit sapiens: Sapientia enim huius mundi.
stulticia ẽ apud dm̃. Dñs cognoscit cogitationes hominum
quoniam uane sunt. Etiterumꝰ. Innullo enim michi conscius
sum. sed nec in hoc iustificatus sum: quia qui meiudicat dñs est.
Diuitur etuobis. qui sinepeccato esse uos dicitis qui habetis qđ non accepis tis
Siaut̃ accepistis. quidgloriamim quasi non acceperitis : iamsaturati estis. iam
diuites factiestis. Et ut sciamus non exnobis sedexdñ uirtutȩ cuncta pen¬
dere uiditio. Ueniam in quid cicius aduos sidns uoluerit. Quienim dicis
ueniam aduos: ostendit seuelle. monstrat cupere: ꝓmittit aduentum
Sed ut cautius loquatur. infert. sidns uoluerit. Siquis enimseputat qui d

Expanded text:
gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, inquit, vosmetipsos decipere. Si quis sapiens est in vobis, in saeculo isto, fatuus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim mundi, stultitia est apud Deum . Dominus cognoscit cogitationes hominum, quia vanae sunt . Et iterum: In nullo enim mihi conscius sum, sed nec in hoc justificatus sum, quia qui me judicat, Dominus est . Dicitur et vobis, qui sine peccato vos esse dicitis, quid habetis quod non accepistis? Si autem accepistis, quid gloriamini, quasi non acceperitis? Jam saturati estis, jam divites facti estis . Et ut sciamus non ex nobis, sed ex Dei cuncta pendere judicio: Veniam, inquit, citius ad vos, si Dominus voluerit . Qui enim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monstrat cupere, promittit adventum. Sed ut cautius haec loquatur, infert, si Dominus voluerit. Si quis enim putat se quid
Abbreviated transcription (Latin):
eicatum ur̃i non dominatͥur. Quur: Quia non estis sub lege. sed sub
gra. Non enim uolentis neq currentis sed miserentis ẽ dĩ. Uude etgentes
quȩ non sectabantur iusticiam. comprehenderunt iusticiagi Ias¬
ticiam aut̃ exfide. isrł aut sequens legem iusticie. in legẽ iusticię
non peruenit. qm̃ non exfide sedexoperibus offenderunt inlapi¬
Dem offensionis. Einis enim legis xp̃c. adiusticiam om̃i credenti.¬
uncte prope epistole apłi hochabent principium. grã uobis et pax
quoque scribitur. ut nonin digeatis ulla donatione exspectantes pe
nos inomnibus confirmabit et ostendet sine crimine. cum dies dñi
spectudĩ. Paulus plantauit apollo pigauit. sed dñs incrementum dedit
Srgo neque qui plantat neq quirigat est aliquid. sed qui incrementũ
dat. ds: Ipsius enim agri cultura. ipsius edifficatio sumus: uexta

Expanded text:
Peccatum vestri non dominabitur. Cur? Quia non estis sub lege, sed sub Peccatum vestri non dominabitur. Cur? Quia non estis sub lege, sed sub gratia . Non enim volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Unde et gentes quae non sectabantur justitiam, comprehenderunt justitiam, justitiam autem ex fide. Israel autem sequens legem justitiae, in legem justitiae non pervenit, quoniam non ex fide, sed ex operibus. Offenderunt enim in lapidem offensionis . Finis enim legis Christus ad justitiam omni credentiunctae prope Epistolae Apostoli hoc habent principium: Gratia vobis et paquoque scribitur: Ut non indigeatis ulla donatione, exspectantes renos in omnibus confirmabit, et ostendet sine crimine, cum dies Dominspectu ejus. Paulus plantavit, Apollo rigavit , sed Dominus incrementum dedit: ergo neque qui plantat, neque qui rigat, est aliquid; sed qui incrementum dat, Deus. Ipsius enim agricultura, ipsius aedificatio sumus. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
sic perfectio hominis non exnatura sed ex gratia ueniens. impessectos cos
qui perfecti uidentur eẽ. demonstrat. Quod aut̃ scriptumẽ. & sanguis¬
cato. tam in confessione baptismatis. quam ⁊in dementia paenitudinis: sed ali¬
ud est mundari ado. aliud ꝑse esse sine uitio. Sienim uxta iob. lun
splendit. cestelle non sunt mundȩ in conspectui euis: Quanto magis hom
putredo. et filius hominis uermis: Omne enim os obstruitus. et ob¬
noxius ẽ mundus dõ. quia exoperibus legis non iustificabitus om̃is
etindigent gloriam dĩ: Iusti sicati gratis peripsius gratiam. Si aut
scribit ex istimamus fide iustificare hominem sine operibus legis. Siqui¬
dem unus ds̃ ẽ. quiiustificat cirtum cisionem ex lege &e preputium ex
fide. manifeste ostendit non in hominis merito sedindĩ gratia esse iusti¬
ciam. qui sine legis operibus credentium suscipit fidem. Un deseqͥt᷑

Expanded text:
sic perfectio hominis non ex natura: sed ex gratia veniens, imperfectos eos sic perfectio hominis non ex natura: sed ex gratia veniens, imperfectos eos qui perfecti videntur esse, demonstrat. Quod autem scriptum est: Et sanguisin confessione baptismatis, quam in clementia poenitudinis accipiendum est. Sed aliud est mundari a Deo, aliud per se esse sine vitio. Si enim juxta Job: Luna non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quanto magis homo, putredo, et filius hominis, vermis ! Omne enim os obstruitur, et obnoxius est omnis mundus Deo: Quia ex operibus legis non justificabitur omnis et indigent gloria Dei: justificati gratis per gratiam ipsius . Si autem scribit: Existimamus fide justificari hominem sine operibus legis, siquidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex lege, et praeputium ex fide : manifeste ostendit, non in hominis merito, sed in Dei gratia esse justitiam, qui sine legis operibus credentium suscipit fidem. Unde sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia aliorum lumina aliqua sorde maculari. Benique apostoli
appellantur lux mundi. sed non est scriptum quodinapostol& luce
nulle sint tenebre. E& deiohanne scribitur. Hicuente ut testimo¬
Nonerat illelux. sed ut testimonium perhiberet delumine: Frat
lux ueraquȩ in luminat oinnen hominem uenientem in mundum
Unde et de dtĩo seriptum est. quisolus habet inmortalitate. & lucẽ habitat
in accessibilem: Et certelegimus immotales angłos. im mortales et domi¬
nationes. ceterasq uirtutes. Sedsolus ds̃ ẽ ĩmortalis. quia non est
per gratiam utcetira. sed pes naturam. Quam ob causam idem apłs
saribit dm̃ solum ẽẽ sapientem. Cum et salomon & multi alii sancti
sapientes uocentur. et dicatur iuxta hebraicum. ad principem typi
sapientior danieleẽstu. Quomodo igitur solus ligx solus immortalis.
et solus sapiens appellatur. cum multi mortales. et luces et sapientessinit.

Expanded text:
omnia aliorum lumina aliqua sorde maculari. Denique et Apostoli omnia aliorum lumina aliqua sorde maculari. Denique et Apostoli appellantur lux mundi. Sed non est scriptum, quod in Apostolorum luce nullae sint tenebrae. Et de Joanne scribitur: Hic venit in testimo sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Unde et de eo scriptum est: Qui solus habet immortalitatem, 750 et lucem habitat inaccessibilem . Et certe legimus immortales Angelos, immortales Thronos et Dominationes, caeterasque Virtutes. Sed solus Deus est immortalis, quia non est per gratiam, ut caetera, sed per naturam. Quam ob causam idem Apostolus scribit , Deum solum esse sapientem, cum et Salomon, et multi alii Sancti sapientes vocentur, et dicatur juxta Hebraicum ad principem Tyri: Sapientior Daniele es tu ? Quomodo ergo solus lux, solus immortalis, et solus sapiens appellatur, cum multi immortales, et luces, et sapientes sint;
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is scripturȩ sc̃ẽ consentit auctoritas. Unde etiosephus machabeorum
scriptor historiȩ frangi & regi posse dixit pesturbationes animi nonera¬
corporis et spiritalia nequitiȩ incelestibus. Mani festa sunt di¬
centem opera carnis. etopera spiritus. et hec inuicem sibi a duersant᷑
ut non que uolumus ipsa fatiamus. sinon quod uolumus facimus.
sed quod nolumus illud operamur. Quomodo dicitis posse hominem
sine peccato esse siuelit. Ecce apłs om̃es quȩ credentes quod uõlunt
implere non possunt. Capitas operit multitudinem peccatorum.
non tantum preteritorum quam presentium. neultra dĩ innos
caritate peccemus. Quam obrem demuliere dicitur peccatrice
dimittuntur ei peccata mulbta quia dilexit multum. Ex quo intelle¬
ginius non nr̃e. solum esse poteftatis facere quod uelimus. sed et dĩ demi¬
tię si nrãm ad iuuet uoluntatem: Ds̃ lux appellatur. et tenebre ineo¬

Expanded text:
omnis scripturae sanctae consentit auctoritas. Unde et Josephus Machabaeorum omnis scripturae sanctae consentit auctoritas. Unde et Josephus Machabaeorum scriptor historiae, frangi et regi posse dixit perturbationes animi, non eraum, adversum nos fragilitas corporis, et spiritalia nequitiae in coelestibus . Manifesta sunt, dicente eodem, opera carnis et opera spiritus, et haec sibi invicem adversantur , ut non quae volumus, illa faciamus. Si non quod volumus, facimus, sed quod nolumus, illud operamur: quomodo dicitis, Posse hominem sine peccato esse, si velit? Ecce Apostolus, omnesque credentes, quod volunt, implere non possunt. Charitas operit multitudinem peccatorum , non tam praeteritorum quam praesentium, ne ultra, Dei in nobis manente charitate, peccemus. Quamobrem de muliere peccatrice dicitur: Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit plurimum . Ex quo intelligimus non nostrae solum esse potestatis facere quod velimus, sed et Dei clementiae, si nostram adjuvet voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
diam: uͦi sunt perturbationes quibus genus uexatus humanum. uͭ
presentes et duefuture. due bono & due malorum. Aegritudo quȩ
grece dicitus AUΠH & gaudium quod illi xapari uel HΑΟNΝ¬
appellant N Quamquamꝰ NΑΟ NΗ uoluptas aplerisq dicatur. alterũ¬
boni & alterum mali excedimusq mensuram. sigaudeamus superhis quȩ non
debemus. diuituis. potentia. honoribus. inimicorũ infelititatr uel mortibus.
aut econtrario presentium maloꝵ dolore cutiam᷑ aduersis ex iliis. pau per¬
tate. languore. mortibus propinquorum. quod apłs fieri prohiba
trursum. sicupimus ea quae arbitramur bona. hereditates. honores.
prosperitatem rerum omnium. & corporis sanitatem. & cetera quex
presentium gaudio fruimur. & metuamus illa quȩ putamus aduersa
quibus ad perfectum carere iuixta stoicos ⁊ enonem uidelic& & crisippũ
possibile uxta peripaticos aut̃ & difficile et impossibile ẽ cui sententiȩ

Expanded text:
atuor sunt perturbationes, quibus genus vexatur humanum, duae praesentis, et duae futuri: duae bonorum, et duae malorum. Aegritudo, quae Graece dicitur λύπη, et gaudium, quod illi χάραν vel ἡδονὴν, vocant: quamquam ἡδονὴ voluptas a plerisque dicatur: alterum mali, alterum boni. Excedimusque mensuram, si gaudeamus super his, quae non debemus, divitiis, potentia, honoribus; inimicorum infelicitate, vel mortibus: aut e contrario praesentium malorum dolore cruciemur, adversis, exsiliis, paupertate, 749 languore, et mortibus propinquorum, quod Apostolus fieri prohibet; et rursum si cupiamus ea quae arbitramur bona, haereditates, honores, prosperitates omnium rerum, et corporum sanitatem, et caetera quorum praesentia gaudio fruimur: et metuamus illa, quae putamus adversa; quibus ad perfectum carere juxta Stoicos, Zenonem videlicet, et Chrysippum, possibile est: juxta Peripateticos autem et difficile et impossibile est: cui sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ego uolo. sedsicuttu. filius dĩ quidixit & facta sunt. man¬
dauit & creata sunt omnia. secundum hoc quod dicit filius hominis
dicitur sententiam tẽperat. pater sipossibile est. uerumtamennon
sicut ego uolo. sed sicuttu. Eteritobolus meus adducco suꝑcilio
loquitur. potest homo sinepeccato ẽe̾ siuelit. Apłi audiunt. Sic
non potuistis una hora ugilare: non dixit noluistis. sed non potiustis.
A płi unahora uigilare nompossunt. somno. merore. & carnis fragilitate
superati. & tu potes longo tem pore omiã simul peccata superare.
Marcus euangelista scribit dednõ. & no unam quidem non poterat

Expanded text:
sicut ego volo, sed sicut tu . Filius Dei qui dixit, et facta sunt, mansicut ego volo, sed sicut tu . Filius Dei qui dixit, et facta sunt, mandavit et creata sunt omnia , secundum hoc quod Filius hominis dicitur, sententiam temperat: Pater, si possibile est; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu : et Critobulus meus adducto supercilio loquitur, Potest homo sine peccato esse si velit. Apostoli audiunt: Sic non potuistis una hora vigilare mecum ? Non dixit, noluistis, sed, non potuistis. Apostoli una hora vigilare non possunt, somno, moerore et carnis fragilitate superati, et tu potes longo tempore omnia simul peccata superare? Marcus Evangelista scribit de Domino: Et non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
tq me. saluum faciaꝰ . sterũ dicam hec sunt facilia mandata. Ue mun¬
do abscandalis. Necesse est ut ueniant scandala. Propterta in aliolo¬
coscriptum ẽ. In multis offendimus siue erramus. Oms non pauca pec¬
cata sed multa. nec quorundam. sed om̃iumposuit. Om̃s enim que sua
sunt querunt & non ea quedĩ sunt. Unus bonus ds dicitus. & magistri
quasi hominis bonitaspefutatur: in lege doctissimus omĩa se fecisse di
cit. quã obrem &e. amatur adõ. Ettam̃ plenã iusticiã non habae.
quia noluit substantiam suã pauperibus erogare. Unde difficultas
Quis nr̃m non labuat exteriora calicis &e parapsidis. & interiora
nequaquã habae sordib inquinata: Quis sepulchyorum extrinsecus
dealbatorum potest similitudinem heclinare. ne & nobis dicat ihus:
deforis quidem uidemini hominibus iusti. intus aut̃ pleni estis
ypochrisi. & iniquitate: Quamuis aliis uicus carere possimus.
ater sipossibile ẽ inquid transeat ame calix iste. uerumtamen non

Expanded text:
mundo a scandalis, necesse est enim ut veniant scandala . Et propterea in alio loco scriptum est: In multis offendimus, sive erramus, omnes . Non pauca peccata, sed multa, nec quorumdam, sed omnium posuit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, et non ea quae Dei sunt . Unus bonus Deus dicitur, et magistri quasi hominis bonitas refutatur. In Lege doctissimus omnia fecisse se dicit, quamobrem et amatur a Domino; et tamen plenam justitiam non habet, quia noluit substantiam suam pauperibus erogare. Unde difficultas Quis nostrum non lavat exteriora calicis et paropsidis, et interiora habet nequaquam sordibus inquinata? Quis sepulcrorum extrinsecus dealbatorum potest similitudinem declinare; ne et nobis dicat Jesus: De foris quidem videmini hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate ? Quamvis et aliis vitiis carere possimus, t, si possibile est, transeat calix iste a me. Verumtamen non
Abbreviated transcription (Latin):
rimos appellari: Non solum plurimos sed et innumerabiles.
Sunnumerabiles iusti sunt et hoc negare non potest quid mali loquu¬
tus sum posse hominem sinepeccato esse siuelit hoc est alis uerbis¬
dicere posse iustum sinepeccato ẽe̾ ineo quod iustus e.
Iustos esse concedo sine om̃i aut̃ omnino peccato nun adsentior. etenim
m̃isq creatura pectato subiacet. et indiget misericordia dĩ. scriptura diꝰ¬
doscu uuis sencrdia dñi plena est terra et ne quasi maculas quasdam
qunon adsingulus sęda dom̃s in commune pertineant : Intreesimo pri¬
mo psalmo semptũ est Dixi pronuntiabo aduuisum metriqsiac pri
meam dño ettu dimisi sti impietatem cordis mer ii Statimq. sequitur
rabaci ha cẽ imp iet aeẽ siue iniquitate. itrumq. enim intellegi petest¬
D rabrt ostea am̃us scs intempore oportuno: Sisaictis est quo nodo qnt
pumuqutate e suniqut atem habet qua racione sanecus appellatur s̃ siyeta

Expanded text:
rimos appellari. ATT. Non solum plurimos, sed et innumerabiles. CRIT. rimos appellari. ATT. Non solum plurimos, sed et innumerabiles. CRIT. Si innumerabiles justi sunt, et hoc negari non potest; quid mali locutus sum, posse hominem sine peccato esse sidicere, posse justum sine peccato esse, in eo quod justus est. A. Justos esse concedo, sine omni autem peccato omnino non assentior. Etenim omnisque creatura peccato subjacet, et indiget misericordia Dei, dicente Scriptura: Misericordia Domini plena est terra . Et ne quasi maculas quasdam quae non ad singulos, sed ad omnes in commune pertineant. In tricesimo primo psalmo scriptum est: Dixi, pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu dimisisti impietatem cordis mei. Statimque sequitur: Pro hac, hoc est, impietate, sive iniquitate utrumque enim intelligi potest orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno. Si sanctus est, quomodo orat pro iniquitate? Si iniquitatem habet, qua ratione sanctus appellatur? Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa uanitas. ad peccatores refertur. etnon adom̃s homines. Et itepũ.
Uerumtamen inimagine perambulat homo. Acdeinde homo uanitati
assimilatus est dies eius uelut umbra pretereunt. Si hoc pauli testi¬
monio non mouepis. audi eiusdem cui contra dicere non potes. Nichil
meipsum iudico. nichil enim michi consciussum. nectam̃ in hoc
iustificatus sum qui hoc dicebat nullius utique peccati sibi conscius
erat. sed quia legerat delicta quis intelleget. et sunt uie quȩ uidentur
iuro iuste nouissima aũt carum respiciunt in ꝓfundum infernii. Etiterũ
Om̃is iur uidetur sibi uistus. ds̃ aut̃ corda hominum dirigit. idcipco sen¬
tentiam temperabat. ne forte ꝑ ignorantiam deliquis sec. maximecũ
scriptura testetur. Estiustus quiperit iniusticia sua. Etalibi. Iuste
quod iustum est sectaberis. neopnione banitatis aiusticia declinemus
mensura funem trahere. saltim hoc michi concedes iustos inscripturis plu¬

Expanded text:
omnia vanitas , ad peccatores refertur, et non ad omnes homines. Et iterum: omnia vanitas , ad peccatores refertur, et non ad omnes homines. Et iterum: Verumtamen in imagine perambulabat homo ; ac deinde: Homo vanitati assimilatus est, dies ejus velut umbra pertranseunt . Si hoc Pauli testimonio non moveris, audi aliud ejusdem cui contradicere non potes: Nihil meipsum judico: nihil mihi conscius sum, nec tamen 744 in hoc justificatus sum. Qui hoc dicebat, nullius utique peccati sibi conscius erat. Sed quia legerat, Delicta quis intelligit ? Et: Sunt viae quae videntur viro justae, novissima autem earum respiciunt in profundum inferni . Et iterum: Omnis vir videtur sibi justus, Deus autem corda hominum dirigit ; idcirco temperabat sententiam, ne forte per ignorantiam deliquisset, maxime cum Scriptura testetur: Est justus, qui perit in justitia sua . Et alibi: Juste quod justum est sectaberis , ne opinione veritatis a justitia declinemus, mensura funem trahere, saltem hoc mi
Abbreviated transcription (Latin):
terat & qiđ illud erat mali quod nolebat ectamenuitart uonpo¬
tertu sErno non ex suapersona hec dicit sed ex peysona generis hu¬
mani que uicus subiac& ab carius fragibitatem. Parum michi tollis
ingenere tenemus especiem. Nam etapłs homo estt. Et si homo uel
dealus ueldese quasihomo loquitur. iiser egohomo quis meliberabit
decorpore mortis hausꝰ s& qñt non habitat inme hac est mcarnue miabonum
Corruptibile enim coppus ad grauat animam. et deͥmit terrena
habitatio sensum multa curantem. Sieloqueris quasi ego hoc experso¬
Et quistibi hoc concedet ut expepsona peccatoris hec loquatur apłs.
Sienm expepsona peccatoris hoc accipis. debuit dicere. miser ego homo¬
peccator. et non miserego homo. Somo quippe naturȩ est peccator
uoluntatis. nisi forte et illud quod scriptum est uanitas uanitatum.

Expanded text:
terat? Et quid illud erat mali, quod nolebat, et tamen vitare non poterat? Et quid illud erat mali, quod nolebat, et tamen vitare non poterat? Ergo non ex sua persona hoc dicit: sed ex persona generis humani, quae vitiis subjacet ob carnis fragilitatem. 3. Ex cin genere, tenemus et speciem. Nam et Apostolus homo est; et si homo est, vel de aliis, vel de se quasi homo loquitur: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et: Quoniam non habitat in me, hoc est, in carne mea, bonum . Corruptibile enim corpus aggravat animam, Deprimit terrena habitatio sensum multa curantem . C. Sic loqueris, quasi ego hoc ex persos  Al. peccatorum A. Et quis tibi hoc concedet, ut ex persona peccatoris hoc loquatur Apostolus? Si enim ex persona peccatoris hoc accipis, debebat dicere: Miser ego peccator, et non, miser ego homo. Homo quippe naturae est, peccator voluntatis. Nisi forte et illud, quod scriptum est: Vanitas vanitatum et
Abbreviated transcription (Latin):
ui deo aliam legem in menibris meis repugnantem legi mentis meȩ. & cap
in membris hominis. et repugnans legimentis enis: Responde simplicter.
Tates. Audi eundeia apłm. apertissime predicantem. Quod enim opepor
non cognosco. Non enimquod uolo hoc operor. sed quod odi illud facio
S m autem quod nolo hoc facio. consentio legi qmbona est. Nunc autem
nequa qua ego operor illud. sed quod inme habitat peccatum: Scio
enum qđ nou babit& inme. hoc est incarne meabonum. Belle enim
adiaca michi oꝑarari aut᷑ bonum non inuemo : Nonenim qd uolobo
nũ hoc setcio sedqd nolo malũ hocago. Sinaut qđ nolo ego hoc facio.
nequaquã ego operor illud. sed quod habitat in me peccatum. Arorte
ex aliorum hec dicere sententias. Quienam conscientia inseloquentis
ponsera est michi corona iusticiȩ. Iste hoc dese dicere potilãt. operari
bonuim non inuenio & non qđ uolo bonum hoc facio sed quod nolo
malum hoc aga uid illud eratboni qđ uolebat facere et non po¬

Expanded text:
antem legi mentis meae, et capin membris hominis, et repugnans legi mentis ejus? Responde simpliciter. Taces? Audi eumdem Apostolum apertissime praedicantem: Quod enim operor, non cognosco. Non enisi autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quoniam bona. nunc autem iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. nequaquam ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum . C. Miror te ex aliorum haec 743 dicere sentias. Qui enim conscientia in se loquentis reposita est mihi corona justitiae : iste hoc de se dicere poterat, Operari bonum non invenio? et, Non quod volo, bonum, hoc facio: sed quod nolo, malum, hoc ago? Quid illud erat boni, quod volebat facere, et non po
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa enimuanitas. & presumptio spipitus. Nemoseit quid futurum
isitt qiua sicut est quis ad nuntiabit ei : suntausti adquus perie
solius dẽ estn & quos putamus iustos. saepe pec qiors ntueiudit
o quos icontrario peccatores: apud dĩ scientiam iusti sunt. Quan¬
tũi labora uerit homo utinqͥrat & non reperia : & si dixer
sapiens nossese muenire. non poterit . Om̃ium enim unu soccurs
eEtt cordaq silorum hominum repleta sunt malitia .&. in statu.
in he braueo hab & mortue demoluntur atq corrũpunt s&aui¬
tatem olei Qiuis mortalum aliqͦ errore non capitur. quem
bereticorũ & falsoꝵ dogmatum uenenena non maculanti
empus inquit est ut incipiat iudicium dedomo di. Siaut
ꝑpiñ a nob̾. quis finis teorum qui non credunt euangho
& suustus uix saluabitur. impius & pectator ubi parebies do

Expanded text:
Omnia enim vanitas, et praesumptio spiritus. Nemo scit quid futurum Omnia enim vanitas, et praesumptio spiritus. Nemo scit quid futurum sit, quia sicuti est, quis annuntiabit ei? Sunt justi ad quos pervesolius Dei est, et quos putamus justos, saepe peccatores inveniuntur, et quos e contrario peccatores, apud Dei scientiam justi sunt. Quamtumcumque laboraverit homo, ut inquirat, non reperiet. Et si dixerit sapiens nosse se, invenire non poterit. Omnium enim unus occursus est, cordaque filiorum hominum repleta sunt malitia, et incerto statu in Hebraico habetur, mortuae, demoliuntur atque corrumpunt suavitatem olei. Quis mortalium aliquo errore non capitur? quem haereticorum et falsorum dogmatum venena non maculant? Tempus, inquit, est ut incipiat judicium a domo Dei. Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Evangelio? Et si justus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥotest dicere quodira quȩ absq iusticiaẽ insempiternum careat.
t iterum. N eglorieris incrastinum. nescis enim quid adueniens pariat
dĩes. Unde scriptum ẽ. Nebeatum dicas quempiam ante mortem. Quam¬
adiu enim uiuinius incertamine sumus. &. quam diuincertamine nulla ẽ
certa uictoria. quȩ etiam apło fortissime prelianti infuturo seculo reser¬
uatur e dñs atque saluator sub persona assumpti hominis loquitur. insi¬
pientis simus enim om̃ium hominum sum. & non est prudentia ho¬
mixnis inme. Etinsexagesimo uiiͦi. psalmo. Hs̃ tuscis insipientiã
meam: Sed fatuum dĩ. sapientius est hominibus. Inec desiastr
quoque scriptum est: In multitudine sapientiȩ: multicudo scienti ȩ
Erqui addeit scuntiam addit dolorem: intellege quod perfeccione ca¬
neet ut exeo quod nouit quanta non nouerit. & odio inquit habui
uitam . quoniam malum ẽ superme opus quod operor superterrã.

Expanded text:
poterit dicere, quod ira, quae absque justitia est, in sempiternum vitio careat? poterit dicere, quod ira, quae absque justitia est, in sempiternum vitio careat? Et iterum: Ne glorieris in crastinum, nescis enim quid adveniens pariat dies . Unde scriptum est: Ne beatum dixeris quempiam ante mortem. Quamdiu enim vivimus, in certamine sumus, et quamdiu in certamine, nulla est certa victoria, quae etiam Apostolo fortissime praelianti in futuro saeculo reservatur. Dominus atque Salvator sub persona assumpti hominis loquitur: 748 Insipientissimus enim omnium hominum sum, et non est hominis prudentia in me . Et in sexagesimo octavo Psalmo: Deus, tu scis insipientiam meam: sed fatuum Dei, sapientius est hominibus . In Ecclesiaste quoque scriptum est: In multitudine sapientiae, multitudo scientiae: et qui addit scientiam, addit dolorem : intelligens quod perfectione careat, et ex eo quod novit, quanta non noverit. Et odio, inquit, habui vitam, quoniam malum est opus quod operor super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quid temptatis dm̃. inponeiugum superceruicem discepaiot
quod nequẽ patres nr̃i nequenos portare potuimus. sed pesgra
quo dpeecati non habeat conscientiam: Neque enim inlegeratu
quopłtur sid auctortas. Idem in eadem scribit epistola. Itao
uri iusticiam dĩ nonoperatur. Et quis nrũm ira carere potesta
uequla scraptum ẽ. Ira per ditetiam prudentes. Signficanterq non
iam dt̃ sediam uiri posuit: ha enim di iusta est᷑. ira enim uuixi
de pertubata mente procedit. Unde & in spalmo dicitur. Irascimi¬
n e nolite peccare: Quiuersiculus quem sensum habeat apłs doc&
sol non occidat super iracundiam uram. ut pectatum om̃ino sit uel
seuuites uasci. aufficia aut̃ ira celeri penitu dinȩ mitigare. Unde &
potioso uerbo reddituri sumus rationem indie iuditu. Etin eodem
ut scilic&e necuri causa quidem. debeamus irasci. Quis hominum

Expanded text:
ergo quid temptatis deum inponere iugum super ceruicem discipulorum, ergo quid temptatis deum inponere iugum super ceruicem discipulorum, quod neque patres nostri neque nos portare poquod peccati non habet conscientiam. Neque enim in lege ratio quaeritur, sed auctoritas. Idem in eadem dicit Epistola: Ira viri justitiam Dei non operatur ; et quis nostrum carere potest ira, de qua scriptum est: Ira perdit etiam sapientes ? Significanterque non iram Dei, sed iram viri posuit. Ira enim Dei justa est: ira autem viri de perturbata mente procedit. Unde et in Psalmo dicitur: Irascimini, et nolite peccare : qui versiculus quem sensum habeat, Apostolus docet: Sol non occidat super iracundiam vestram ; ut peccatum omnino sit vel leviter irasci: justitia autem, iram celeri poenitudine mitigare. Unde pro otioso verbo reddituri sumus rationem in die judicii. Et in eodem ut scilicet ne cum causa quidem debeamus irasci. Quis hominum
Abbreviated transcription (Latin):
significari in infantia. non uteia peccatorum. Aue certe si nonsic
intellegit. dicite uos quid sentiat tam enim inuolutufliccorese
& nimio uerborum sualore cõopertus ut suspicionem magis quã
intellegentiam lectori prebeat. & extremum infert. Ego aut
ad hec quid respandebo ł manum ponam supes hos meum.
semeł lo cutussum in seđo non addam. Ecce iob nr̃ uereim¬
maculatus & iustus. Eet sine querela. et abstinens se ab om̃i opere¬
malo qualifine iusticiȩ coponatur. ut misericordiedĩ indigeat.
hoc estillud quad in prouerbiis legimus quis gloriatur castum
se habere cor. autquis confid& mundum se esse apeccatis. Fac quod
& hic non pro in possibili sed prodifficili dixerit. Tolle ergo senten¬
supesstitionis iudaicȩ: Inqua uaria cerrimoniarum genera quȩ¬
rebantur. que uta litteram & apostoli petri sententiaꝵ unul¬
lus potuit explere. Unde & inactibus apłoꝵ seribturisaund

Expanded text:
significari in infantia, non vitia peccatorum. Aut certe si non sic significari in infantia, non vitia peccatorum. Aut certe si non sic intelligit, dicite vos quid sentiat. Tam enim involutus dictor est, et nimio verborum squalore coopertus, ut suspicionem magis quam intelligentiam lectori praebeat. Ad extremum infert: Ego autem ad haec quid respondebo? Manum meam ponam super os meum, semel locutus sum, in secundo non addam . Ecce Job noster vir immaculatus et justus, et sine querela, et abstinens se ab omni malo, quali fine justitiae coronatur, ut misericordia Dei indigeat? Hoc est illud, quod in Proverbiis legimus: Quis gloriabitur castum se habere cor? Aut quis confidet se mundum esse a peccato ? Fac quod et hic, quis, non pro impossibili, sed pro difficili dixerit. Tolle ergo sentensuperstitionis Judaicae, in qua varia caeremoniarum genera quaerebantur, quae juxta litteram, et Apostoli Petri sententiam, nullus potuit explere. Unde et in Actibus Apostolorum scribitur: Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cur frustra loboro Si lotus fuero niue & mundus mundis manibus
satis me sordetinxisti. Si pecca uero castodies me. ab inquitate
Aut̃ memonfaties innocentem. & si impte egero uae michi. &. si fuero
iustus non potero respirare. plenus enimsum ignominie. E tterum
Iuis enim erit mundus a sorde: nec unus quidem. etiansi anius diei
fuerit uita eius suꝑtenã. & in numerabiles menses illius. quod sidx¬
eris pronomen quis non pro in passibili uel inter dum pro difficili accipi
respondebotibi: Etubi est illud quod temere protulisti faciliadĩ esse
mandata. etea facile esse compleri. dicente scriptura. uii in la¬
uboribus laborat sibi. & uim facit perditionisuȩ: ut oppressa & sub¬
iugata & moriente capne. uiuat in eo sp̃s. ridiculamq illam expo-¬
sitionem de mosthenis up̃t nondixissae iob quiserit mundus apeccata
sed quis mundus asorde: Ppeteo qua probare conatur sordes pannoꝵ

Expanded text:
cur frustra laboro? Si lotus fuero nive, et mundis manibus, cur frustra laboro? Si lotus fuero nive, et mundis manibus, satis me sorde tinxisti. Si peccavero, custodies me. Ab iniquitate autem me non facies innocentem . Et: Si impie egero, vae mihi . Et: Si fuero justus, non potero respirare. Plenus enim ego sum ignominiae . Et iterum: Quis enim erit mundus a sorde? Ne unus quidem, etiam si unius diei fuerit vita ejus super terram, et numerabiles menses illius . Quod si dixeris pronomen quis, non pro impossibili, sed interdum pro difficili accipi, respondebo tibi: Et ubi est illud, quod temere protulisti, Facilia Dei esse mandata, et ea facile posse compleri? dicente Scriptura: Vir in dolore laborat sibi, et vim facit perditioni suae , ut oppressa et subjugata et moriente carne, vivat in eo spiritus. Ridiculamque illam expositionem Demosthenis vestri, non dixisse Job: Quis erit mundus a peccato; sed quis erit mundus a sorde, praetereo, qua probare conatur, sordes pannorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñe Salus enimxp̃s clausas portas uuluȩ iurginalis aperuit
Qaus anuun aladse iuger eren an serunt het est porta orientalis
nss senper laissaesponti sex ingre ditur et et rsitur etnichilo¬
minus semper elausa est. Alu d quoque quod in uolumine iob seriptu ẽ¬
N iuiii ud mundus ert homo coram dõ. aut moperibus suis inrephen¬
sibilis uir. siaduersum famulos suos non credit et contra anglos¬
suos prauum quid repperit. quanto magis in his qui in habitant domos
uteas equibus etnos deeodem luto sumus: Quod si adserutris hoc
dici expersona elipha ⁊ themanitȩ intellege non ab eo dici sed ab illo
qui sub persona angl̃i inuisione & in reuelatione loquitur ci
sententias dĩ. sed esto utloquatur elipha⁊ quodꝑspicue angls loquitur:
N umquid non hoc expersona propie iob dicitur. Temptatio estuita honu¬
nis suꝑterram: Etsiego peccaui: quid possum facere : & quare oblitus es
non audi& me sediditio eius indigebo Etiterum. Quia sum impias.

Expanded text:
 Solus enim Christus clausas portas vulvae virginatis aperuit, quae tamen clausae jugiter permanserunt. Haec est porta orientalis clausa, per quam solus Pontifex ingreditur et egreditur, et nihilominus semper clausa est. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit, et contra Angelos pravum quid reperit; quanto magis in his, qui habitant domos luteas ! e quibus et nos de eodem luto sumus. Quod si asserueris hoc dici ex persona Eliphas Themanitae, intellige non ab eo dici; sed ab illo, qui sub persona Angeli in visione et revelatione loquitur ei sententias Dei. Sed esto ut loquatur Eliphas, quod perspicue Angelus loquitur, numquid non hoc ex persona Job proprie dicitur: Tentatio est vita hominis super terram ? Et: Si ego peccavi, quid possum facere ? Et: Quare oblitus es, non audiet me; sed judicio ejus indigebo . 746 Et rursum: Quia sum impius,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit dedituobis legem. & nemo ixuobis facit legem. utiq. possi¬
bilem. & tam̃ qd̵ eratꝰ possibile nemo cõpleuerat: Neq enim
culpa imperantis ẽ sed fragilitas audientis. utonĩis mundus sub¬
dius fiat dõ In eugło secd̾m ioħm inmultis. & grecis & lacinis
codicibus inueniturꝰ deadultera muliere. quȩ accusata ẽ apud dnm̃

Expanded text:
inquit, dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem, utique possiinquit, dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem, utique possibilem, et tamen quod erat possibile, nemo impleverat, neque enim culpa imperantis est, sed fragilitas audientis, ut omnis mundus subditus fiat Deo. In Evangelio secundum Joannem in multis et Graecis et Latinis codicibus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
interrã. S aluator in passione ab angło confortat᷑ & critobolus
m̃s non indig& auxilio dĩ: Babens liberi arbitrii potestatẽ : & tam̃
uehem̃ter orabat. ut guite sanguinis exparte ꝓrumperent. quem
totum erat inpassione fusurus. Quid inquid dormitis: Surgite & orate
neitrecis in temptationẽ. Sebuitluxxtauos dicere qid̃ dormitis
isurgite & resistite ubexũ. enĩ. habetis arbitriũ. et semeluobiscon¬
cessa ad nõ. potestate. nullius altepras indigetis auxilio. Si enĩ hoc
econtrario loqueris. possum sine peccato esse siuoluero ille nchil ex se
potest facere ut hominis indic& ueritatem. tupotes omiã pectata
uitare ut adhuc incorpore constitutus ANTUO eoÑ essecedoceas:
non manifeste sed quasimabscondito. Iturumse negaũ. &. fecit quod
prius negauerat: Catrat porphy rius inconstanttȩ. ac mutationis
accusat. Nesciens omnia scandala. ad carnem ẽẽ referenda. Moyses

Expanded text:
in terram . Salvator in passione ab Angelo confortatur; et Critobulus in terram . Salvator in passione ab Angelo confortatur; et Critobulus meus non indiget auxilio Dei, habens liberi arbitrii potestatem: et tam vehementer orabat, ut guttae sanguinis prorumperent ex parte, quem totum erat in passione fusurus. Quid, inquit, dormitis? surgite et orate, ne intretis in tentationem . Debuit juxta vos dicere: Quid dormitis? surgite et resistite, liberum enim habetis arbitrium, et semel vobis concessa a Domino potestate, nullius alterius indigetis auxilio. Si enim hoc Tu e contrario loqueris; Possum sine peccato esse, si voluero. Ille nihil potest ex se facere, ut hominis indicet veritatem. Tu potes omnia peccata vitare, ut adhuc in corpore constitutus ἀντίθεον esse te doceas. non manifeste, sed quasi in abscondito . Iturum se negavit, et fecit quod prius negaverat. Latrat Porphyrius, inconstantiae ac mutationis 762 accusat, nesciens omnia scandala ad carnem esse referenda. Moyses,