comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam frugum & omnium quȩ dominus
possidet dispensator est. Unde & ȩcoño¬
micus xenofontis pulcherrimus liber ẽ:
qui non gubernationem uillȩ sed dispensa¬
tionem uniuersȩ domus tullio interpre¬
tante significat. Iste igitur dispensator
accusatus est ad dominum suum. quod
dissiparet substantiam eius. Quo uocato
dixit. Quid hoc audio dete: Redde ra
ipso. Quid faciam. quia dominus meus
aufert a me dispensationem: fodere non
ualeo. mendicare erubesco. Scio quid faciã.
ut quando sublata michi fuerit dispensatio.
suscipiant me in domos suas. Vocauitq sin¬
gulos debitoꝵ domini sui. & dixit primo.
Quantum debes domino meo: Qui dixit ei
Centum cados olei. Ait illi: Accipe cautio¬
nem tuam. & sedens cito scribe quinqua¬
ginta. Deinde ad alium locutus est. Tu
autem quantum debes: At ille respondit:
Centum choros tritici. Dicit ei. Tolle cauti¬
onem tuam. & scribe octoginta. Et lau¬
dauit dñs uillicum siue dispensatorem ini¬

Expanded text:
quam frugum et omnium, quae dominus quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitorum domini sui et dixit primo: quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cautionem tuam et scribe octoginta. et laudauit dominus uilicum siue dispensatorem ini
Abbreviated transcription (Latin):
comedere siliquas porcoꝵ cybum: reuersus
ad patrem susceptus est ab eo. frater quoq
inuidens senior. patris uoce corripitur quod
laetari debuerit & gaudere : quia frater eius
mortuus fuerat & reuixit. perierat & inuentꝰ
est. Has tres parabolas contra pharisȩos et
scribas locutus est: qui nolebant recipere pę¬
nitentiam peccatoꝵ. & publicanoꝵ salutem.
dubium quin parabolam sicut prius ad scribaᷤ
& phariseos. qua parabola ad clementiam
discipulos hortaretur & aliis uerbis dicer&.
Dimittite & dimittetur uobis. ut in oratione
dominica libera fronte poscatis. Dimitte
nobis debita nrã. ficut & nos dimittimus
debitorib nris. Quȩ est ergo parabola ad
clementiã discipulos ꝓuocantis: Homo qͥđa
erat diues. qui habebat uillicum siue dispen¬
satorem. Hoc autem ȩcõnomos significat
Uillicus autem propriȩ uillȩ gubernator
est : unde & auilla uillicus nomen accę¬
pit. Sconomos autem tam pecuniae

Expanded text:
comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem. dubium, quin \'parabolam\'—, sicut prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
laudatur cum uellem sci¬
re rationem. & de quo fon¬
te ꝓcesserit: reuolui uolu¬
men euangelicum. & in¬
ter cȩtera repperi
quod ad propinquantibus saluatori publicaniᷤ
& peccatoribus ut audirent eum murmurabant
pharisȩi & scribȩ dicentes. Quare iste peccatores
suscipit. & cõmedit cum eis: Qui locutus est
eis parabolam centum ouium & unius perditȩ.
quae inuenta pastoris umeris reportata est. Et
cur e̾e̾t proposita statim intulit. Dico uobis.
quod ita gaudium erit in cęlo suꝑ uno peccato¬
re pęnitentiã agente: quam supra nonaginta
nouem iustis qui non habent opus pęnitentiȩ.
Auam quoq parabolam decẽm dragmnarum
uniusq perditȩ atq repertȩ cum ꝓposuisset:
simili eam fine compleuit sic. Dico uobis.
gaudium erit coram angelis dĩ suꝑ uno pec-¬
catore pęnitentiam agente. Tertiam quoq
parabolam ꝓposuit hominis habentis duoꝰ fi¬
lios. & diuidentis inter eos substantiam: Cumq
minor facultatibus ꝑditis egere cȩpisset. &

Expanded text:
uius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et
Abbreviated transcription (Latin):
diens sedicat. quia stultus uiator est :
qui initinere amoena prata conspiciens
obliuiscitur quo tendat. Toto ergo desi Ixi.¬
derio ad supernam patriam animus an¬
helet. nil in hoc mundo ap̃petat quod
constat quia citius relinquat: ut si caeles¬
tis pastoris ueraciter oues sumus. quia in
uiae delectatione non sigimur: aeternis
pasciis in peruentione satiemur:¬

Expanded text:
diens seducat, quia stultus viator est, diens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delectatione non figimur aeternis pascuis in perventione satiemur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeamus. Ipsa nos laetantium festi¬
uitas inuitet. Certe sic̃ ubi populus
nundinas caelebrar&. si ad alicuius aec¬
lesiae dedicationem denuntiata sollẽp¬
nitate concurrer&: festinaremus om̃s
simul inueniri. interesse unusquisq sa¬
tageret. Grauise damno afflictum cre¬
der&. si sollemnitatem communis lae¬
titiae non inderet. Ecce in caelestibus x¬
electorum ciuium laetitia agitur
uicissim de se omnes in suo conuentu
gratulantur : et tamen nos ab amore
aeternitatis tepidi nullo desiderio ar¬
demus. inter esse tantae sollempnitati
non quaerimus. Priuamur gaudiis &
laeti sumus. Accendamus ergo a¬
nimum fratres. recalescat fides in id qđ
credidit. in ardescant ad superna nr̃a
desideria: et sic amare iam ire est.
Ab internae sollempnitatis gaudio nulla
nos aduersitas rẽuocet : quia & siquis
ad locum propositum ire desiderat eius
desiderium quaelibet uiae asperitas non
inmutat. Nulla nos prosperitas blan¬

Expanded text:
gaudeamus. Ipsa nos laetantium festigaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blan
Abbreviated transcription (Latin):
sens dĩ. Qui dum sine defectu conspicit᷑:
sine fine mens cibosatiatur. In istis pascuiᷤ
de aeternitatis satietate lȩtati sunt : quiq
iam laqueos uoluptuosȩ temporalitatis
euaserunt Ibi ẏmnidici angelorum
chori. ibi societas supernorum ciuium.
ibi dulcis sollemnitas aperegrinationis
huius tristi labore redeuntium. ibi pro¬
uidi prophetarum chori. ibi uidex apłoꝵ
numerus ibi innumerabilium marty¬
rum uictor exercitus tanto illic laetior
quanto hic durius afflictus. ibi confes¬
sorum constantia praemii sui percepti¬
one consolata. ibi fideles uiri quos auiri¬
litatis suae robore uoluptas saeculi e mol¬
lire non potuit. ibi scãe mulieres quae
cum saeculo & sexum uicerunt. ibi pu¬
eri qui hic annos suos morib transcen¬
derunt. ibi senes quos hic & aetas debi¬
les reddidit. & uirtus operis non reliqͥt
Quaeramus ergo fratres haec pascua. in
quibus cum tantorum ciuium sollẽpnitate

Expanded text:
sentis Dei, qui dum sine desentis Dei, qui dum sine desine fine mens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus operis non reliquit. 6. Quaeramus ergo, fratres quibus cum tantorum civium solemnitate
Abbreviated transcription (Latin):
ex duobus gregibus unum ouile efficit:
quia iudaicum & gentilem populum
in sua fide coniungit. paulo adtestante
qui ait: Ipse est pax nr̃a. qui fecit utrã¬
q unum. Dum enim ad aeternam
uitam ex utraq natione simplices eligit
ad ouile proprium oues deducit. De
quibus profecto ouibus rursus ait
Ques meae uocem meam audient & ego
cognosco eas. & sequuntur me: et ego
uitam aeternam do eis. De quibus et
paulo superius dicit. Per me siquis in¬
troierit saluabitur. & ingredietur &
egredietur. & pascua inueniet. Ingredi¬
etur quippe adfidem. egredietur uero
afide ad speciem acredulitate ad contẽ¬
plationem: pascua autem inueniet in
aeterna refectione. Oues ergo eius pas¬
cua inuenient: quia quisquis illum cor¬
de simplici sequitur aeternae uiridita¬
tis pabulo nutritur. Quae autem sunt
istarum ouium pascua. nisi interna
gaudia sempiterne uirentis paradẏsi:
Pascua namiq electorum sunt uultus prę-¬

Expanded text:
ex duobus gregibus unum ovile efficit, ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis. De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem. Pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus prae
Abbreviated transcription (Latin):
fidem : sed per amorem. Scitis dico:
non excredulitate. sed ex operatione.
Nam ipse idem qui haec loquitur iohan¬
nes euangelista testatur dicens. Qui
dicit se nosse eum & mandata eius non
custodit: mendax est. Unde et hoc
in loco protinus dns subdit. Sicut no¬
uit me pater. et ego agnosco patrem:
& animam meã ponoꝓ ouibus meis. Ac
si aperte dicat. In hoc constat quia et
cognosco patrem et cognoscor apatre:
quia animam meam pono pro ouibus
meis. idest ea caritate qua pro ouibus
morior quantum patrem diligam os¬
tendo. Quia uero non solum uidȩam
sed etiam gentilitatem redimere uene¬
rat adiungit dicens. Et alias oues habeo
quae non sunt ex hoc ouili. & illas opor¬
tet me adducere: & uocem meam audi¬
ent & fiet unum ouile & unus pastor.
edemptionem nram qui exgentili popu¬
lo uenimus dñs aspexerat: cum se ad du¬
cere & alias oues dicebat. Hoc cotidie
fieri fratres aspicimus. hoc reconciliatis
gentibus factum hodie uidetis. Quasi

Expanded text:
fidem, sed per amorem. Scitis dico, fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovilitet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
damna negligenter patitur. Unde
mox adiungitur: Mercennarius autẽ
fugit. quia mercennarius est: & non
pertinet ad eum deouibus. Sola ergo
causa est ut mercennarius fugiat. quia
mercennarius est. Ac si aperte diceret᷑.
tare inpericulo ouium non potest.
qui in eo quod ouibus prẽest non oues
diligit. sed lucrum terrenum quaerit.
Dum enim honorem amplectitur dum
temporalibus commodis lȩtatur: oppo¬
nere se contra periculum trepidat
ne hoc quod diligit amittat. Sed quia¬
redemptor noster culpas ficti pastoris
innotuit: iterum formam eui debea¬
mus inprimi ostendit dicens. Ego
sum pastor bonus. Atq subiungit.
Et cognoscunt me meae: ac si patenter
dicat. Diligentes obsequuntur. Qui
enim ueritatem non diligit: adhuc
minime cognouit. Quia ergo audistis
fratres km̃i periculum nrm: pensate
in uerbis dominicis etiam periculum
urm̃. Uidete si oues eius estis. uidete
si eum cognoscitis uidete si lumen ueri-¬
tatis scitis. Scitis autem dico. non per

Expanded text:
damna negligenter patitur, unde et damna negligenter patitur, unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est, ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest, non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra pne hoc quod diligit amittat. Sed quiaRedemptor noster culpas ficti pastoris innotuit iterum formam cui debeamus imprimi ostendit, dicens: Ego sum Pastor bonus. Atque subjungit: et cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cognovit. 4. Quia ergo audistis, fratres charissimi, periculum nostrum, pensate in verbis dominicis etiam periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quia mercennarius non facit: cum
uenientem lupum uiderit fugit. Sed est
alius lupus qui sine cessatione cotidie ñ
corpora sed mentes dilanat. malignus
uidelicet spiritus. qui caulas fidelium
insidians circuit & mortes animarum
quaerit. De quo lupo mox subditur.
&lupus rapit. & dispergit oues. lupus
uenit. & mercennarius fugit: quia ma¬
lignus sps mentes fidelium intemptati.¬
one dilaniat. & is qui locum pastoris
tenet curam sollicitudinis non habet.
Animae pereunt. & ipse de terrenis com¬
modis laetatur. Lupus rapit & disper¬
git oues. cum alium adluxuriam per¬
trahit alium in auaritiam accendit.
alium insuperbiam erigit: alium per
iracundiam diuidit. Hunc inuidia sti¬
mulat. illum fallacia supplantat. Quasi
ergo gregem lupus dissipat cum fideliõ
popłm diabolus per temptationes necat.
Ded contra haec mercennarius nullo relo
accenditur. nullo feruore dilectionis
excitatur : quia dum sola exteriora
commoda requirit. interiora gregis

Expanded text:
Quod quia mercenarius non facit, cum Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugalius lupus, qui sine cessatione quotidie, non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium incidians circuit, et mortes animarum quaerit ; de quo lupo mox subditur: Et lupus rapit et dispergit oves. Lupus venit, et mercenarius fugit, quia malignus spiritus mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet curam sollicitudinis non habet. Animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat; sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur, quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uerus pastor sic &iam mercenna¬
rius stat: sed lupus ueniens indicat. quo
quisq animo super gregis custodiam
stabat. Lupus & enim super oues uenit :¬
cum quilibet in iustus & raptor fideles
quosq atq humiles op̃primit. Sed is
qui pastor esse uidebatur & non erat.
relinquit oues & fugit : quia dum sibi
ab eo periculum metuit. resistere eiusꝰ
in iustitiae non praesumit. Fugit autẽ
non mutando locum. sed subtrahendo
solatium. fugit. quia iniustitiam uidit.¬
& tacuit. fugit. qui se subsilentio abs¬
condit. Quibus bene perprophetam
dicitur. Non ascendistis ex aduerso. neq
opposuistis murum prodomo israhel:
ut staretis inpręlio in die dnĩ. Ex aduer¬
so quippe ascendere est quibus libet
potestatibus praue agentibus rationis
libera uoce contraire. Et indie dm̃
pro domo israhel in prȩlio stamus ac
murum opponimus : si fideles in nocen¬
tes contra peruersorum in iustitiam
ex iustitiae auctoritate uindicamus.

Expanded text:
sicut verus pastor, sic etiam mercenasicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso quippe ascendere est quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini pro domo Israel in praelio stamus, ac murum opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
int non nuilli. qui plus terrenam sib
sunt non nulli. qui plus terrenam sub¬
stantiam quam oues diligunt. Hi me¬
rito nomen pastoris perdunt. De quib
protinus subditur. Mercennarius au¬
tem & qui non est pastor cuius non st̃
oues propriae uidet lupum uenientẽ.
& dimittit oues et fugit. Non pastor
sed mercennarius uocatur. qui non ꝓ
amore intimo oues dominicas sed ad
temporales mercedes pascit. Mercen¬
narius quippe est: qui locum qͥuidem
pastoris tenet. sed lucra animarum
non quaerit Terrenis commodis in hi¬
at. honore praelationis gaudet. tempo
ralibus lucris pascitur. impensa sibi ab
hominibus reuerentia laetatur. Istȩ sunt
& enim mercedes mercennarii: ut pro
eo ipso quod in regimine laborat hic
quod quaerit inueniat. & ab hereditate
gregis inposterum alienus existat.
Utrum uero pastor sit anmercennarius
cognosci ueraciter non potest: si occasio
necessitatis deest. Tranquillitatis eñi
tempore plerumq ad gregis custodiam

Expanded text:
sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam subsunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam subsunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittitsed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis inhiat, hralibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃i exlectione euangelica eru-¬
ditionem nr̃am. audistis exlecti¬
Acce enim is qui non ex acci¬
denti dono sed essentialiter
bonus est dicit. ego sum pastor bonus:
atq eiusdem bonitatis formam quam
nos imitemur adiungit dicens. Bonus
pastor animam suam ponit pro ouib sui ᷤ
Fecit quod monuit. ostendit quod uissit.
Bonus pastor pro ouibus animam posuit.
ut insacramentum nr̃m corpus suum
& sanguinem uerter&. et oues quas rede¬
merat carnis suae alimento satiaret
Ostensa nobis est de contemptu mortis
uia quam sequamur. adposita forma cui
inprimamur. Primum nobis est exterio¬
ra nr̃a misericorditer ouibus eius impen-¬
dere. postremum uero si necesse sit & iam
mortem nram proeisdem ouibus minis
trare. Aprimo autem hoc minimo ꝑ¬
uenitur ad postremum hoc maius. Sed
cum in comparabiliter longe sit melior
anima qua uiuimus terrena substantia
quam ex terius possidemus. qui non dat
pro ouibus substantiam suam. quando
prohis daturus est animam suam: Et

Expanded text:
mi, ex lectione evangelica eruditionem vestram, audistis etEcce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Bonus pastor pro ovibus suiut in sacramentum nostrum corpus suum et sanguinem verteret; et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaretOstensa est nobis de contemptu mortis via quam sequamur, apposita forma, cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit etiam mortem nostram pro eisdem ovibus mintrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et
Abbreviated transcription (Latin):
dei a dño narrant uocatos. Non cͥos lucas
nunc a dño uocatos. sed tamen petro fuisse
predictum quod homines esset capturus
insinuat. Quod non ita dictum est: quasi
iam pisces numquã esset capturus. Nam
& post resurrectionem dñi legimus eos e̾e
piscatos. Unde datur intelligi eos ad captu¬
ram piscium ex more remeasse. ut postea
fieret quod matheus & marcus narrant
quando eos binos uocauit. Tunc enim non
subductis ad terram nauibus tamquã cura
redeundi. sed ita eum secuti sunt tamquam
uocantem ac iubentem ut sequerentur:

Expanded text:
ei a Domino narrant esse vocatos. Non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod hoinsinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
telligi quia iuxta iohannis uocem qui frẽm
non diligit quem uidet. dm̃ quem non
uidet quomodo potest diligere: Diligamꝰ¬
ergo proximum fratres. amemus eum qui
iuxta nos est: ut ꝑuenire ualeamus ad a¬
morem illius qui suꝑ nos est. Meditetur
mens inpximo quod exhibeat dõ. ut per¬
fecte mereatur gaudere cum proximo.
unc adillam suꝑnę frequentiȩ lȩtitiam
ꝑueniemus. de qua nunc scĩ sp̃s pignus ac¬
cipimus : si adistum finem toto amore ten¬
damus. in quo sine fine lȩtabimur. Ibi suꝑ¬
norum ciinum societas fcã. ibi sollemimtas
certa: Ibi requies secura. ibi pax uera: quas
nobis iam non relinquitur sed datur ber

Expanded text:
telligi quia juxta Joannis vocem: Qui fratrem telligi quia juxta Joannis vocem: Qui fratrem non diligit quem videt, Deum quem non vidit, quomodo potest diligere ? Diligamergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur per
Abbreviated transcription (Latin):
coruscant. Quos nati solis claritas ꝑfũdit.¬
& cum in se ipsosit inuisibilis. per eos nobis
quasi per illustratos montes se uisibilem p̃¬
binit: Uirtus enim diuinitatis inse quasi
sol incaelo est. Uirtus diuinitatis in ho¬
minibus. sol in terra. Solem ergo iustitiȩ
in tueamur in terra. quem uidere non pos¬
sumus in caelo: ut dum in offenso pede ope¬
ris per hunc in terra gradimur. ad intuen¬
dum illum quandoq oculos & in celum
leuemus. Sed in offenso pede iter nr̃m in
terra agitur: si ds̃ ac ꝓximus integra m̃te
diligatur. Nec ds̃ enim uere sine ꝓxximo.¬
nec ꝓximus uere diligitur sine dõ. Hinc
est quod sicut in alio sermone iam diximꝰ
idem sp̃s secundo legitur discipulis datus.
prius adño interra degente: postmodum
adño caelo presidente. In terra quippe.
ut diligatur ꝓximus: ecȩlo uero. ut dili¬
gatur ds̃. Sed cur prius in terra postmo
dum ecaelo. nisi quod patenter datur in¬

Expanded text:
coruscant, quos nati solis claritas perfudit, etcoruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffterra agitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. Nec Deus enim vere diligitur sinec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in tedum e coelo, nisi quod patenter datur in
Abbreviated transcription (Latin):
ginibus corporeis iaca. surgere ad incorpo¬
rea non ualet. Unde fit: ut tanto deterius
creatorem nesciat. quanto in cogitatione
sua familiarius corpoream creaturam por¬
tat. Sed cum dm̃ uidere non possumus.
habemus aliquid quod agamus. unde
iter fiat quo ad eum nrae in telligentiae.
oculus ueniat. Certe quem inse uidere
nullomodo ualemus. hunc inseruis suis
uidere iam possumus. Quos dum mira
conspicimus agere. certum nobis fit
in eorum mentib dm̃ habitare. In rẽ
autem in corporea arebus corporalibus
usum trahamus. Nemo & enim nr̃m orien¬
tem clare solem inspera illius intendendo
ualet conspicere. quia tensi in enis radus
oculi reuerberantur : sed sole inlustratos
montes aspicimus. & quia iam sol ortus
est uidemus. Quia ergo solem iustitiae in
seipso uidere non possumus. illustratos mon¬
tes claritate illiũs uideamus : scõs uidelic&
apłos. qui uirtutibus ẽmicant. miraculis

Expanded text:
ginibus corporeis jacet, surgere ad incorpoginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate. Qui ergo intantȩ eos celsitu¬
dinis culmen erexit. quid aliud dixerim
nisi quod mentes terrenorum hominum
caelum fecit: Pensate fratres lem̃i post
in carnationem unigeniti filii qualis sit
hodierna sollemnitas de aduentu sp̃s scĩ.
Dicut enim illa: ita quoq & haec est honora
bilis. In illa quippe ds̃ inse ꝑmanens semet¬
ipsum creauit homiem: in ista uero ho¬
mines uenientem desuꝑ susceperunt dm̃.
In illa ds̃ naturaliter factus est homo. in ista
homines facti sunt per adoptionem dii
Si ergo remanere carnales in morte nolumꝰ:
hunc fratres hem̃i uiuificantem sp̃m amemꝰ
Sed quia caro spm̃ nescit: dicit fortasse car
nali cogitatione apud se aliquis: Quomo¬
do ualeo diligere quem ignoro: Hȩc & noᷤ
concȩdimus: quia mens uisibilibus intenta
uidere nescit inuisibilem. Nulla enim nisi
uisibilia cogitat. eaq & cum non agit eoꝵ
imagines introrsus trahit. Dumq inima¬

Expanded text:
auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsituauctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensate, fratres charissimi, post incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorbilis. In illa, quippe Deus in se permanens semetipsum creavit hominem. In ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus, hunc, fratres charissimi, vivificantem Spiritum amemus; sed quia caro spnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in ima
Abbreviated transcription (Latin):
& euangłistam facit. O qualis est artifex iste
sp̃s. Nulla ad discendum mora agitur. In
omne quod uoluerit mox ut tetigerit men¬
tem doc&. Solumq tetigisse docuisse est
Nam humanum animũ subito ut illustrat.
immutat: Abnegat hunc repente quod
erat. exhibet repente quod non erat. Pen¬
semus scõs prȩdicatores nr̃os quales hodier¬
na die repperit. quales fecit. Certe qui
inuna conclaui ꝓiudȩoꝵs metu residebant.
natiuitatis suae singuli lingũa nouerant:
&e tamen nec ea ipsa lingua qua nouerant
aꝑte xp̃m loqui prȩsumebant. Uenit sp̃s.
& in ore eosperdiuersitatem linguarum
docuit: inmente autem ex auctoritate ro¬
borauit. Cȩperunt & in aliena xp̃m eloqui.
qui de illo prius & insua lingua loqui me¬
tuebant. Inflammatum & enim cor despex̃
tormenta corporis. quae ante metuebat.
Uicit uim carnalis formidinis prae amore
conditoris. Et qui prius suis aduersariis
subcumbebant formidine: eis iam prȩerant

Expanded text:
et evangelistam facit . O qualis est artifex iste et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. Et rursus. Siiustum est in conspectu
di uos potius audire quam dm̃: iudicate.
Non enim possumus quae uidimus & audiuimꝰ
non loqui. U illi quidem ibant gaudentes
a conspectui concilii. qm̃ digni habiti sunt
pronomine iħu contumelias pati. Ecce gau¬
d& petrus inuerberibus. qui ante in uerbis
timebat Et qui prius ancillȩ uocem reqͥsituᷤ
timuit : post aduentum scĩ sp̃s uires princi¬
pum cesus premit. Libet oculos fidei in uir¬
tute opificis huius attollere. atq sparsim
patres testamenti noui ac ueteris considera¬
re: Ecce apertis eisdem oculis fidei dauid.
amos. danihelem. petrum. paulum. matheõ
intueor : & sc̃s iste sp̃s qualis sit artifex con¬
siderare uolo. sed inipsa mea consideratione
deficio. Implet namq cẏthare:dum puerũ.
& psalmistam facit. Impl& pastorem arm̃¬
tarium sicomoros uellicantem. & prophetã
facit Implet abstinentẽ puerum. & iudic̃e
senum facit. Implet piscatorem: & prȩdica¬

Expanded text:
nibus . Et rursus: Si justum est in conspectu nibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae viui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedica
Abbreviated transcription (Latin):
menta caeloꝵ. Hinc rursum scriptum est
Uerbo dñi caeli firmati sunt: & spũ oris enis¬
est patris. Sed eosdem cȩlos uidelicet scõs
apłos ut tota simul trinitas ostendatur
operata: repente de sci sp̃s diuinitate adumn¬
gitur. Et sp̃u oris eius om̃is uirtus eorum.
Caeloꝵ igitur uirtus de spu sumpta est: quia
mundi huius potestatibus contraire non p̃¬
sumerent. nisi eos scĩ sp̃s fortitudo solidasset.
Quales namq doctoressc̃ȩ ȩccłȩ ante aduen¬
tum huius sp̃s fuerint scimus. & post ad¬
uentum illius cuius fortitudinis sint facti
conspicimus. Certe iste ipse pastor ȩccłȩ
ad cuius sacratissimum corpus sedemus qͦnȩ
debilitatis quantaeq formidinis ante aduen¬
tum sp̃s fuerit: ancilla ostiaria requisi¬
ta dicat. Una enim mulieris uoce ꝑcul¬
sus dum mori timuit. uitam negauit
Et pensandum quia comprehensũ negauit
debeant: petrus magna auctoritate respon¬
dit. Oboedire oportet dõ magis qũa homi¬

Expanded text:
menta coelorum. Hinc rursus scriptum est: menta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . Verbum eniest Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviEt pensandum quia comprehensum Petrus ndebeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam homi
Abbreviated transcription (Latin):
ta nra quac pic dñs permansuetudinem
tolerat nos perzelum rectitudinis deben
caute conspicere. & ardore semper pȩist¬
tiae cremare. Igitur ꝑcolumbam sp̃s ini
demptore monstratus est: per ignẽ uero
in hominibus. quia quanto nr̃i udicssis
debet fieri nr̃a infirmitas accensa. Quatum
itaq propositionum expleta ratione. a
dona eiusdem sp̃s contemplanda transeanꝰ
De isto quippe spũ scriptum est. Sp̃s eia
ornauit caelos. Ornamenta enim celor
sunt uirtutes prȩdicantium. Quãe inde¬
licet ornamenta paulus enumerat dicesꝰ:
Alui datur per sp̃m sermo sapientiae. ali
sermo scientiȩ scđm eundem sp̃m. alteri
fides in eodem spũ. alii gr̃a sanitatũ inuno
spũ. alii operatio uirtutum. alii ꝓphetu
alii discretio spirituum. alii genera lin¬
guarum: alii interpretatio sermonum.
Haec autem omnia operatur unus atq idem
sp̃s. diuidens singulis ꝓut uult. Quot ergo
sunt bona predicantium: tot sunt orna¬

Expanded text:
ata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem ata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratin hominibus, quia quanto nobis nostri jdebet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii graoperatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt orna
Abbreviated transcription (Latin):
pas nr̃as perzelum rectitudinis examina¬
re uoluiss&: Homo ergo prohominib
factus mitem se hominibus prębuit. No¬
luit peccatores ferire. sed colligere: Pri¬
us uoluit mansuete corrigere: ut haber&
quos postmodum in iudicio saluaret. In
columba ergo apparere super eum debuit
sps : qui non ueniebat ut peccata iam per
telum percuteret: sed adhuc ꝑmansuetu¬
dinem toleraret. At contra suꝑ discipłos
inigne debuit sp̃s sc̃s demonstrari: ut qui
erant simpliciter homines atq ideo pecca¬
tores eos contra semet ipsos spiritualis fer¬
uor accenderet. & peccata quȩ ds̃ perman¬
suetudinem parceret ipsi inse perpęniten¬
tiam punirent. Hec ipsi quippe esse pote¬
rant sine peccato. qui adherebant cęlesti
magisterio: iohanne attestante qui ait.
Si dixerimus quia peccatum non habemuᷤ.
nos ipsos seducimus. & ueritas in nobis non
est. Inigne ergo uenit in homines. in co¬
lumba uero apparuit in dño: quia peci¬

Expanded text:
pas nostras per zelum rectitudinis examinapas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere; prius voluit mansuete colligere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritus, qui non veniebat ut peccata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata quae Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent: neque ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus, quia peccacatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in homines, in columba vero apparuit in Domino, quia pecc
Abbreviated transcription (Latin):
columba uoluit dñs ammonere: quatinis
& columbae simplicitatem astutia serpen¬
tis accenderet. et serpentis astutiam colũ¬
bae simplicitas temperaret. Hinc paulus
ait. Nolite pueri effici sensibus. Ecce pru¬
dentiam serpentis audiuimus. nunc desim¬
plicitate columbae moneamur. Sed malitia
paruuli estote. Hinc debeato iob dicitur.
Crat uir simplex & rectus. Quae est autem
rectitudo sine simplicitate. aut quae simpli
citas sine rectitudine: Quia ergo & recti¬
tudinem docet iste sp̃s & simplicitatem.
& inigne monstrari debuit & in columba:
quatinus omne cor quod eius gratia tan¬
gitur. & mansuetũdinis lenitate tranquillo
& relo iustitiae accensum fiat.: Ad extremã
uero quaerendum est: cur in ipso redemp¬
tore nr̃o mediatore dĩ & hominum per co¬
lumbam apparuit. indiscipulis uero ꝑ ignẽ.
Uerte unigenitus filius iudex est generis hu¬
mani. Sed quis eius iustitiam ferret. si prius¬
quam nos ꝑmansuetudinem colligeret cul¬

Expanded text:
columba voluit Dominus admonere, quatenus columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudiniet zelo justitiae accensum fiat. Ad extremum vero quaerendum est, cur in ipso Redemptore nostro Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Filius judex est generis humani; sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, cul
Abbreviated transcription (Latin):
cepta cęlestia. & quot mandatis instruitur.
quasi tot facibus inflammatur. Et quae
torpebat prius per desideria. ardet postino¬
dum peruerba. Vnde bene ꝑ moysen dicit᷑
ndextera eius ignea lex. Sinistra quippe
reprobi qui & ad sinistram ponendi sunt:
dex tera autem dĩ appellantur electi. In
dextera ergo di lex ignea est: quia electi
mandata cęlestia nequaquam frigido cor¬
de audiunt. sed adhaec amoris intimi facib
in ardescunt. Sermo ad aurem ducitur.¬
cȩdinis flamina concrematur. In columba
uero sp̃s & igne monstratus est: quia omnes
quos repleuerit. simplices & ardentes facit.
Simplices puritate. ardentes aemulatione.
Neq et enim placet dõ aut simplicitas sine.
zelo. aut relus sine simplicitate. Hinc ipsa
ueritas dicit. Estote prudentes sicut serpen¬
tes: & simplices sicut columbae. Qua in re
notandum est quod discipulos suos nec deco¬
lumba sine serpente. nec deserpente sine

Expanded text:
cepta coelestia; et quot mandatis instruitur, cepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur,cedinis flamma concrematur. In columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplVeritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. Uel certe quia per linguam pro¬
cedit uerbum. in linguis apparuit sp̃s: qͥa
unigenitum filium confitetur. Et negare
dĩ uerbum non ualet. qui iam scĩ sp̃s lin¬
guam habet. Uel certe in linguis igneis
apparuit sp̃s. quia omnes quos repleuerit
ardentes pariter & loquentes facit. linguaᷤᷤ
igneas doctores habent. quia dum dm̃ a
mando prȩdicant. corda audientium in¬
flammant. Nam & otiosus sermo docto¬
ris est: si praebere non ualet in cendium¬
amoris. Hoc doctrinae incendium ab ip¬
so ueritatis ore concȩperant qui dicebant.
Nonne cor nr̃m ardens erat in nobis eum
loqueretur inuia. & aperiret nobis scrip¬
turas: Exaudito quippe sermone in ar¬
descit animus. torporis frigus recędit.
Fit mens insuperno desiderio anxia. a con¬
cupiscentiis terrenis aliena: Amor uerus
qui hanc repleuerit infletibus cruciat.
sed dum tali ardore cruciatur. ipsis suis
cruciatibus pascitur: Audire ei libet prae¬

Expanded text:
lingua. Vel certe, quia per linguam prolingua. Vel certe, quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, unigenitum Dei Filium confitetur. Et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in linguis igneis Spiritus apparuit, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores hamando praedicant, corda audientium inflammant. Nam otiosus est sermo docentis, si praebere non amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet prae