comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ benedicimꝰ uidã de testam bene dicmꝰ cari¬
tatẽ detes tam iniquitatẽ Quantũ enĩ prestitũ ẽ
generihumanode tradito xp̃o nũꝗd hoc cogitauit
iude sut trader&  s̃ cogitatuit salutẽ nram qua re¬
demtis m uidas cogitauit p̃tiũ. quo uendidit dñm
filius ipse cogitauit p̃tiũ qđ dedit ꝓnobis iudas cogi¬
tauit p̃tiũ qđ acepit utuender&. diuersic ergo
intenti : diuersa fata fecit : Cũ situnares exdiuer
sis intentionib: ecc̃ simetiam unũ amandũ alte¬
rũ dcmnandũ: unũglori ficcondũ : alterũ detes¬
ttindũ inuenimꝰ : Tantũ uod& caritas uidete quia
sola discernit ind&equi faatehominũ soladis.¬
tinguit hoc dixim insimilib: factis indiuersis fac¬
tis: Inuenim seuientẽ hominẽ. factũ decaritate
& blandũ factũ de iniquitate. puerũ ceditptt̃.¬
& mangoblandit᷑ siduas resꝓponasplagas &
blandimenta : quis non elꝑgit blandim̃ta & fu¬
giatplagas : siꝑ sonas aadtendis cacritas cedit blan

Expanded text:
enedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio d alterum damnandum; unum glorificandum, alterum detestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit, videte quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res proponas, plagas et blandimenta; quis non eligat blandimenta, et fugiat plagas? Si personas attendas, charitas caedit, blan
Abbreviated transcription (Latin):
quando laudatis sic uobis placȩ at ut in corde serue¬
tis : intendite enĩ ꝗd dicã fr̃s: exortoruos quantũ dat
culũ anag lyphũ inauratũ opero sefactũ & in lice¬
r&oculosurõs & ducer&inse intentionẽ cordisuro
& placer& uobis man artificis & pondusargenti&s
plendor metcilli nonne unus quisq: ur̃m dicer& o
sihaiberẽ uasculũ istud & sinecauu sadicer&is : In po¬
testate enĩ ur̃a noneratAut siquis quã uell& habere :
cogitar& illud dedomoaliena furari : laudat᷑ cari¬
tas uobis si plac&h ab&e possidete : non op̃ẽ ut fur¬
tũ cilicui fatiatis non opꝰ ẽ utemere cogitetis :
gratis constut: tene teett̃ amplectiminiet̃: dultius
illanihil ẽ sicũ conmemorare t᷑ telis ẽ: cũ hab&
qualisẽ : siqui forte uultis seruare cacritatẽ fr̃s
ante om̃a neputetis abiectã & desidiostc̃ nec quan¬
dc̃̃ mansuetudinẽ immo non mansuetudine sed re¬

Expanded text:
quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servequando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat culum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed re
Abbreviated transcription (Latin):
ut fictiat sibi ciliquẽ quasiuenerabilis formesenẽ: ni¬
hilhurũ cogites ẽ qđ cogites siuis uidere dm̃ : ds̃ dilec¬
tio ẽ: qualẽ fatiẽ hab& dilectio qualẽ formã lab&
queclẽ staturã hab& : qua les pedes hab& quades
rigunt: hab& oculos nã in de intellegit᷑ illequieg&:
res de quib: dicit dñs: Qui hab& cures cudiendi c̃tudi¬
aat : Non smenbra distinta ꝑloco: sed in intellectu: totũ
simuluid& qui hab& carittẽ: habitti & in habrtibe¬
ris mane & manebit̃inte : Quid enĩ fr̃s meiꝰ qui scimat
qđ non uid& que recutẽ quando laudat᷑ caritas e¬
rigimini adcla matis. lauidotis quid uobostendi
ali quoscoloresꝓtuli aurũ & argentũ ꝓposuigẽm¬
mas de tescuiris effodi: quidialeostendioculis
ur̃is nũ ꝗd ftcties mea mut ataẽ cũloquor: car¬
nẽ gerbin ipset forma sũ inqua ꝓcessi in ipsa for¬
ma estis in qua uenistis: laudectur caritas &clet
mastis cernitem hiluidetis: sed quo modo uobis placc&

Expanded text:
senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales rigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: res, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet
Abbreviated transcription (Latin):
tio terminataẽ dicã ꝗd aliud niside caritate au¬
distis : quando quidẽ pecccũ fecimꝰ cũ dñ om̃dinorati¬
one : ut si uolumus ut dimit tatnobis peccata nrã. dimit¬
tamus & nos peccata quȩ in nos fuerint cõmissa Non
autẽ dimittit . nisi caritas tolle caritatẽ de corde: ho¬
diũten& ignoscerenon nouit: Sit ibi caritas. secura ig¬
noscit. quȩ non angustatur Epistola autẽ istatota quła sus¬
cepimus tractandã uobiscũ. udesi aliud aliquid cõmendat
quã ipsã unã caritatem. nec timendũ ẽ. nesepedicendo in
hodiũ ueniat Quid enĩ amatur. si caritas inodium uenit:
quia cariate fit . ut c& era beneamentur ipsa quomodo
amanda ẽ  Resergo quȩ nũ quã deb& decor de discedere
nec ab ore discedatꝰ lamuos inquit ex dõestis filioli. & ui¬
cistis eum Quem nisi anticris tumꝰ Superius enĩ dixerat.

Expanded text:
tio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate autio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate audistis? Quandoquidem pactum fecimus cum Deo nostro in oratione, ut si volumus ut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de corde discedere, nec ab ore discedat. 2. Jam vos, inquit, ex Deo estis filioli, et vicistis eum: quem, nisi Antichristum? Superius enim dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Iundus iste omnibus fidelib: pcatifnris & c̃et¬
lquerentib: patriã sicẽ : quom̃odo fuit here¬
mͥ populo isrł. errabant quidẽ aedhuc & patriac̃
que rebant seduceduo errare non poterant: uiccllis
fuit iussio dĩ nãubi ꝑqua draginta connoscircũ¬
ier̃ paucismis mansionib: conficit᷑ it̃ ipsũ & notũ ẽ
onib: Tcirdabant᷑ quia exercebant᷑ non quia
de serebant᷑ qđ ergo nob ꝓmittit ds̃ in effcbilis dul¬
cedo ẽ & bonũẽ sicut scriptura dicit & sepe cõmemo
rantib: nob̵ cudistis qđ oculus ñui dit neccturis cu¬
diuit nec incor hominis iscendit. Laborib cũt tẽpo¬
ralib:: exercemur tẽtationib: uite p̃sentiserudm̃
sed siñ uultis inisithȩremositimori bibite caritttẽ
fans ẽ : quẽ uulũ dñs hic ponere nedefitiamꝰ inuiti &
hacbundantius eũ bibem cũ adpatriaã uenerimꝰ:
Modo euutingeliũ lectũ ẽ ut de ipsis uerbis quib lec¬

Expanded text:
undus iste omnibus fidelibus quaeundus iste omnibus fidelibus quaerentibus patriam sic est, quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio Dei. Nam ubi per quadraginta annos circumierunt, paucissimis mansionibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus. Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut Scriptura dicit, et saepe rantibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut de ipsis verbis, quibus lec
Abbreviated transcription (Latin):
sis forissis aentixp̃s es: sed quando intus es. lates quando
foris es manifestaris Soluis iħm & negas eũ in carneue¬
nisse : non es exdõ ldeo dic̃¬
uitur. quidẽ doc&ur: Soluit᷑ factis & doc& urquasi
uerbis Qui p̃dicas non furandũ : furaris soluit ergom
facto qui furatur & quasi doc& sic : minimus uocabitur
in regnocȩlorũ Idẽ in hec desia huuis tẽporis Deillo
dictũẽ Quȩdicunt facite que autẽ facuit facere no¬
lite Q autẽ fecerit & sic docuerit: magnuo cabit᷑ in reg¬
nocelorũ Exeo qđ dix̃ hic fecerit. c̃traor ibi dix̃ soluerit.
idẽ ñ fecerit & docuerit sic illeergosolũ. ꝗñ fac̃ Quid
nos doc& nisiut facta inter rogemꝰ ñ uerba credamiis
Obscuritas rerũ multanos cogitdicere: maxime illud
qđ dñs reuela redignatꝰ & ia ad tardiores fr̃s ꝑueni
sa epis tola istis dieb: sicut promisserã : non finiatur¬
sced qđ qͥ ño plac& melius ẽ seruareliquicas quã
onerare cibonimio cibo expbMLU INC̃PUII

Expanded text:
sis, foris sis, Antichristus es. Sed quando intus es, lates; quando foris es, manifestaris. Solvis Jesum, et negas Deum in carne venisse. Non es ex Deo. Ilvitur? quid est, docetur? Solvitur factis, et docetur quasi verbis. Qui praedicas non furandum, furaris . Solvit ergo in facto qui furatur, et quasi docet sic; minimus vocabitur in regno coelorum, id est, in Ecclesia hujus temporis. De illo dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite . Qui autem fecerit, et sic docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum . Ex eo quod dixit hic, fecerit, contra hoc ibi dixit, solverit, id est, non fecerit, et docuerit sic. Ille ergo solvit qui non facit. Quid nos docet, nisi ut facta interrogemus, non verba credamus? Obscuritas rerum multa nos cogit dicere: maxime ut illud quod Dominus revelare dignatur, etiam ad tardiores fratres persa Epistola istis diebus, sicut promiseram, non finiatursed quod Domino placet, melius est servare reliquias, quam onerar
Abbreviated transcription (Latin):
decimꝰ ꝗd moniturus ẽin quo illũ audire debecm. di¬
lectissimidiligaminuicẽ quarȩ quia homomon& ꝗa
dilectio ex dõ ẽ Multũ cõmendauit dilectionẽ quit dix̃
ex dõ ẽ: plusdicturus ẽ intente ciudicm: mododix̃ dilec¬
tio ex dõ ẽ & om̃is qui diligit ex dõnat ẽ & cognouit dm̃
qui non diligit non cognouitdm̃ quarȩ qui cads dilecti¬
oẽ : quid amplius dicipotuit fr̃s simbildelcuide dilecti¬
onis dicer& ꝑ om̃scisttas paginas huius epłe sin hilom¬
nino ꝑcetertsptiginas scripturirũ & hoc solũ unũ adi¬
re contradilectionẽ facere contra dm̃ẽ nemodicat
in hominẽ pecco quando nondiligo fratrẽmeũ inten
dite & stele ẽpeccatũ in homine indm̃ solũ non pectẽ
quomodo non peccas indm̃ quando in dilectiꝰnẽ pec¬
cas: dĩ dilectio ẽ : nũ ꝗd nos dicimꝰ : sinos dicerem ds̃
dilectio ẽ fotescandalitar& aliquis ex uob& dicer&
tionẽ ds̃ donccuit dilectionẽ ds̃ exdõ ẽ dilectio: dsdilec¬

Expanded text:
deamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi, diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo est: plus dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Dilectio ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non diligit, non novit Deum. Quare? Quia Deus dilectio est. Quid amplius dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur per omnes istas paginas hujus Epistolae, si nihil omnino per caeteras paginas Scripturarum, et hoc solum unum audie contra dilectionem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem acile est peccatum in hominem, si in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in cas? Deus dilectio est. Numquid nos dicimus? Si nos diceremus, Deus dilectio est; forte scandalizaretur aliquis ex vobis, tionem Deus, donavit Deus dilectionem. Ex Deo est dilectio: Deus dilec
Abbreviated transcription (Latin):
non peꝑ cit sed ꝓnobis omnib: tradiditeũ Quomodo
non & cũ illo om̃a nob̵ donauit : eccexp̃m tradidit
ptt̃ & tradiditiudas. nũ ꝗd non quasi simi le fcctũ
uidet᷑ traditor iuidas : er gotraditorẽ & ds̃pater
Ab sit inquis non dico sed cłsdicit qui filio ꝓprionon
peꝑcit sed ꝓnobis omnibtradiditeũ: & patt̃ illũ tra¬
didit & ipse se tradidit: ait idẽ cpłs. quime dilex̃ &
tradidit seipsũ ꝓme si pat̃ tradidit filiũ & tradiditse¬
ipsũ filius iudasquid fecit: fatẽ traditio apatre
faeta ẽ traditio afilio faetẽ traditioiuda unares
faco  ẽ sedquȩ res discernit patrẽ tradentẽ filiũ
seipsũ filiũ tradentẽ &udã discipulũ tradentẽ ma¬
gistrũ suũ: Quia hoc fecte pett̃ & filius incaritate

Expanded text:
tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce Christum tradidit Pater, tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fe
Abbreviated transcription (Latin):
ta ista om̃a & malus eẽpotest haberecũt caritatẽ
& malus eẽ non potest. hocẽ ergo ꝓpriũ donũ ipse ẽ
tio dĩ innobis. ecceut diligamdm̃ hortationẽ habem
ad amandũ : nonsimus pigri adredamandũ. pri¬
sed nonad ini quitatẽ congregauit ȩ grotos amciũ.
sed sanando uisitauit: dsergo dilectio ẽ: In hocme¬
nifestectoẽ dilectio dĩ in nobis: quia filiũ suũ unigeni¬

Expanded text:
a et malus potest; habere autem charitatem, et malus esse, non potest. Hoc est ergo proprium donum; ipse est ta est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habemuad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prised non ad iniquitatem congregavit. Aegrotos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
ditnos sp̃mhab& ueritatis qui non nos cuidit sp̃mli
us inspmueritatis monentẽ non ante x põs nonti ma¬
tores mundi non mundũ siex dõnacti sum dilectissi¬
mi sequit᷑ supra : uidẽ quid nos ex dõ sumꝰ quinouit
dm̃uidit nos quinon ẽ ex dõ non noscuidit: Ex hoc cog¬
noscit᷑ sp̃siueritatis &erroris. lã ergo intentos nos¬

Expanded text:
dit nos, spiritum habet veritatis, et qui nos non audit, spiritum us in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur spiritus veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
potes calces potesmittere sedue tibi sinereccoreꝗa
liberta sista in bestias temittit comedendendũ nde
noscitis eos: quis ꝗs cũt hocẽ non cognoscit hidẽmundes
ideo demundo locunt᷑ & munđ eos olit : quis quidemun¬
do locunt᷑: ad tendite contra caritẽ : ecce cudis dñm di¬
centẽ : sidimiseritis pecctta hominib: dimitt&uobis&

Expanded text:
potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum. 3. Hi noscitis eos: quisquis autem hoc est, non cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et mundus eos audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata hominibus, dimi
Abbreviated transcription (Latin):
amicis suis Quomodo poterat filius dĩ animã suã ponere
pronobis nisi carnepi dueretur ubimori poss&. Quis quis
ergouiolat caritatem. quod lib& dicat de lingua. uita ipsi¬
us negat xp̃min carneuenis se Et is tees tanti cristus. ubi¬
cũ que fuerit : quocũq intrauerit Sedquid diciteis. qui
ciues s̃ illius patriecui sus piramus :Uicistis eum Etunde
uicerunt: quia maiorẽ qui ẽ in uobis: quã quim hoc mun¬
do Neuictoriã suis uirib tribuerent & arrogantia suꝑ¬
biae uincerentur Quẽcũque enĩ diabolus suꝑbũ fecerit.
uincit Uolens eos serua rehumilitatem quid ait ui¬
cistis eũ lamom̃is homo qui audit uicisti. erigit caput. eri¬
git ceruicẽ laudariseuult Noli extollere Nide quis in
teuicit qua reui cisti quia maiorẽ quiẽ in uobis qua
quiin hoc mundo Ergo humilis porta dnintuũ es¬
to umentũ ses soristur bonũ tibiẽ ut ipseregat & ipse
ducct : Nc̃ supsũ sessorẽ non abueris ceruicẽ erigere

Expanded text:
amicis suis . Quomodo poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne inducretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse; et iste est antichristus, ubicumque fuerit, quocumque intraverit. Sed quid dicit eis qui cives sunt illius patriae cui suspiramus? Vicistis eum. Et unde vicerunt? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Ne victoriam suis viribus tribuerent, et arrogantia superbiae vincerentur quemcumque enim diabolus superbum fecerit, vincit, volens eos servare humilitatem, quid ait? Vicistis eum. Jam omnis homo qui audit, Vicistis, erigit caput, erigit cervicem, laudari se vult. Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bonum tibi est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam si ipsum sessorem non habueris, cervicem erigere
Abbreviated transcription (Latin):
quodicit scriptura fonsaquȩ tuȩ sit tibi pprius
& nemoalienꝰ cõmunic&tibi : om̃s enĩ qui non diligunt
pos snume rariint̃ filios dĩ: ñ ad illos ꝑtin& fonsille
uite & habere baptismũ & malus eẽ potest habero
ꝓph&iã & malus eẽ potest : Inuem ssciulẽ regẽ ha¬
buis se ꝓphȩticm ꝑsequebat̃ scm dauid &implet est

Expanded text:
quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Habere Baptismum et malus potest; habere prophetiam et malus potest. Invenimus Saülem regem habuisse p
Abbreviated transcription (Latin):
disxp̃o ipse dix̃ ego sũ uerittes: sententia istitueraẽ
firmaẽ It̃ctudi homines demdndo loquentes & ñteiun¬
diccturus es & dicturus ẽ ille quicifecit tibi immosentiat
quicicũ uiro hab& cotidiedicunt᷑ ista demundo locunt᷑
quuistadicunt & munde osccudit nec dicum̃sta nisi quidi¬

Expanded text:
isto, ipse dixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui di
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scduisticti sum cȩpimergo sanariinfide : ꝑficie t tũt
scalus nr̃a cũ corruptibile hoc induerit incorreptionẽ
&mortule hoc induerit inmortalitatẽ: hȩc spesẽ nun¬
dũres sed quigaud& inspe tenebit &rẽ: quicuit spem
non hab& adrem non poterit ꝑuenirȩ. Quicũque confes¬
sus fuerit qđ ie ħssit filius dĩ dsinipsoman& & ipseindõ:

Expanded text:
enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Haec spes est, nondum res. Sed qui gaudet in spe, tenebit et rem: qui autem spem non habet, ad rem non poterit pervenire. 14. Quicumque confessus fuerit quod Jesus est Filius Dei, Deus in ipso manet, et ipse in Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
habitare Ama eũ qui in tecepit habitare : ut ꝑ fectius
in habitando : faciat teperfectũ in hoc cognoscimus
quia in ipsomanemꝰ & ipsein nobis quia despũ suodedit
nobis benedõ gratics cognoscm quia habitat in nob̃
& hoc ipsũ unde cognoscimꝰ: qui a cognouim quicchebitat
nob̵ hoc ipsũ quia despũ suo dedictibi unde cognoscis
Int̃rogec uis ceratu siplena s̃ caritate habes spm dĩ un¬
de cognoscu quie in de cognoscis habitare inte sp̃mdĩ:
m quic pat̃ misit filiũ suũ sedutorem mundi securiesto¬
tequi iegrotatis talis medicusuenit. Desperabatis mag¬
nierant morbiin sa nabili erant uulnera: desperata e¬
rategritudo Magnitudinẽ malituiaadtendis om̃i poten¬
ticm me dicinon adtendis : tudesperat es sed illeom̃ ps ẽ
cuius testes istis qui primoscinati & adnuntiantes medi¬
cũ & ipsitam̃ plus spȩ sanati quã rȩ: Nã sic dicit cpł̃s. spe

Expanded text:
habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc ipsum unde cognoscimus, quia cognovimus quia habitnobis? Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? mus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis? Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe
Abbreviated transcription (Latin):
malo : Vnũ egrotũ flebã qui teoderat : iamduos plango :
si & tuo disti. sed ꝑsequi turremtuam Tollittibi nescio:
queq:: habes interra Ideo illũ hodisti : qui angustias tibi
facit in terra Noli pati angustias : migra in celum sur¬
sumi Coribihabebi subilatitudo est : ut nullas angus¬
tias patiaris inspeuite aeterne Ad tendeque tibi tol¬
lit : nec ipsatibi toller& nisi ille ꝑmitter& qui flagellat
omnem filium quẽ recipit. Quodam modo ferramen¬
tum dĩ est : quo saneris Ipsemimicus tuus : si nouit ds̃ uti¬
letibie ẽ ut expoli& te : permitt& illum si nouit utile
tibieẽ ut uapules ꝑmitt& illeut cedaris De illo te cu¬
rat : opta ut & ille sane tur dm̃ne mouiditum quam
Vide tedilectissimi Quodsi dilig amꝰ inuicem : ds̃ in no¬
bis manebit : & dilectio eius erit ꝑfectain nobis Inci¬
pe diligere : ꝑficeris Cepistidiligere : cepit inteds̃

Expanded text:
malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus
Abbreviated transcription (Latin):
intehomo: Ille sȩuit tude precare illeo dit : tumi serere:
febris animȩ ipsius teodit : sanus erit : & gratias tibi ag&
Quomodo me dicidiligunt aegrotos: Nũ quidegrotos
diligunt: Siegrotos diligunt: uolent ut semꝑ egrotent
Ad oc diligunt egrotos. nee grotiremaneant : sedut ex
egrotis sanifiant Et quanta plerũq patiuntur a frene¬
ticis : quales contumelias uerborũ : plerũq & ꝑcuciuntur:
perse quuntur ille febrem ignascit homini. Et quiddicam
fr̃s : amatimmi cũ suum : immo hodit inimicũ suum mor¬
bum: ipsũ enĩ hodit & amat hominẽ a quo percutitur
Odit febrem a quo e nĩ ꝑcutitur. Amorbo ab egrota¬
tione : a febre Illut tollit quodilli aduersatur ut re¬
maneatillut unde gratulour Sic &tu : siodit te inimi¬
custuus : & inius tehodit : noueris qui a cupiditas scłi in
illo regnat : propteređehodit. Sio distullũ tu contra:
red dis malũ promalo: Quid facis: redderemalum pro

Expanded text:
in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro
Abbreviated transcription (Latin):
monuitx p̃s ut diligas inimicos Nũ quid ut semꝑre
manetnt in imici siadhoctemonuit ut inimicire ma¬
netnt odistinon diligis. adtende quomodo ipse dilex̃:
Idẽ qui nolebat ut sicremanerent ꝑsecutores ait. pa¬
terignos ceillis qui nesciunt quid fatiunt. Quib uoluit
ignosci mutarillos uoluit. quos uoluit mutari ex ini¬
micis fr̃s facceredignatt ẽ : & uere sic fecit: hocci susẽ
ebant in nominetruci fixi. & occisi Uiderunt illi interfec¬
tores dñi: & qui sanguinẽ eius seuiendo fuderunt. credendo
biberunt Haec dixi fr̃s & longius cule tamen quia uehe¬
mentius cõmendenda fuit caritatiuraẽ ipsa caritas: idest
cõmendenda sibierat Si enĩ caritas nulla ẽ in uobis: nihil
diximus si autẽ est in uobis: ta quã oleũ in flamina adie¬
cimus Etinquononerat. forte uerbis ac census est In alio
creuit quod erat: in alio coepit es se quodnonerat Ad hoc
ergoista diximus: nepigrisitis diligere inimicos seuit

Expanded text:
monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, ebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ contẽnis ds̃ dilectio ẽ & quiman& in dilectionẽ in dõ
man& &dsin eo man&. uucissim sehabittot. qui conti¬
n& & qui contin& habita sindõ sed ut continearis. habi¬
tatinte ds̃ sed ut te contineat necadas neforte sicteputes
domũ dĩfieri : quomodo domtuaportatcarnẽ tuã si¬
o subtracat sedomus inquaȩs. cadis sicuũt tute subera is. ñ
ciditds̃ integer ẽ cũ eũ deseris. integercũ cadillũ redi¬
geris tuscinaris non illialiquid prestabis. tumundacris.
ture ficeris tu corrigeris: Illemedicam̃tuẽ non setno
regulaẽ priuio lux ẽ tenebrato habittio ẽ deserto
om̃aergo tibi conferunt᷑ uideneputes dõ liꝗd confer¬
re quan douenis addm̃ nec mancipiũ saltẽ . ergo ñ ha¬
bebiidr̃ seruossitunolueris & om̃s noluerint᷑ d̃s non in¬
dig& seruis sed seruidõ: Ideo dix̃psalmꝰ dixidño ds̃ms¬

Expanded text:
n dilectione, in Deo manet, et Deus in eo manet. Vicissim in se habitant, qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis: habitat in te Deus, sed ut te contineat, ne cadas. Ne forte sic te putes domum Dei fieri, quomodo domus tua portat carnem tuam: si subtrahat se domus in qua es, cadis; si autem tu te subtrahas, non cadit Deus. Integer est, cum eum deseris; integer, cum ad illum redieris. Tu sanaris, non illi aliquid praestabis; tu mundaris, tu reficeris, tu corrigeris. Ille medicamentum est non sano, regula est pravo, lux est tenebrato, habitatio est deserto. Omnia ergo tibi conferuntur. Vide ne putes Deo aliquid conferri, quando venis ad eum; nec mancipium saltem. Ergo non habebit Deus servos, si tu nolueris, et si omnes noluerint? Deus non indiget servis, sed ser
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia & quac si ducit equos suos. sed interior ẽ cari¬
ta stollit locũ malȩ agitate suꝑbie : non male agitandi
sed male agitite. Uȩ homini cuius auriga suꝑbiaẽ. Ne¬
ces seẽ enĩ ut p̃ceps ecit. ut tũt non sit suꝑbiaquȩ agi¬
t& stactabona quis nouit quisuid& ubiẽ hoc operauide¬
mͦ pascitini seri cordia pascit & suꝑbitꝰ ospitẽ suscipit
misericordia hospitẽ suscipit & suꝑbit. Intercedit ꝓpau¬
pere misericordia intercedit & suꝑbia quidẽ hocꝰ in o¬
perib: non discernimꝰ: aude o aliꝗd dicere sed nonego
paculus dix̃ morit᷑ caritas. idẽ homo habens caritatẽ:
confite t᷑ nom̃ xp̃i. dicitmar trriũ. confitet᷑ & suꝑbia

Expanded text:
bia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et superbia; intercedit pro paupere misericordia, intercedit et superbia. Quid est hoc? In operibus non discernimus. Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; conf
Abbreviated transcription (Latin):
illeqđ ẽ sic nos& ds̃cim auit peccatores dicimꝰ quiads̃a
icuit peccitores aitenĩ non ẽ opusscinis medicus
sed maleh abentib: : Nũ ꝗdadhoc comcuit peccatores
ut peccator esremanemus: quesilignũ desilut uidit
nos faber & cogitabat ȩdifitiũ qđ indefaacturus ẽ
non siluuit̃ qđ erat sic&turespicis inimicũtuũ aduer¬
santẽ seuientẽ mordentẽ uerbis ex cisperantẽ con¬
tumelus in sectantẽ oduis ad tendis ibi quichomoẽ:
uidesist ac om̃a que tduersa s̃ ab homine sticta: & uides
ẽ: qđ ctũt te odit ipse fecit qđ inuid& ipse fecit & ꝗd
dicis in animotuo dñeꝓpitius illi esto. dimitte illipec¬
cat& incute illi terrorẽ mutccillũ non amas in illo

Expanded text:
ic et nos Deus amavit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides od autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in illo
Abbreviated transcription (Latin):
hannẽ nihildedilectione in imicip̃cipisse: quicde frat̃¬
nacaritate non ttauit. fr̃s diligitis quomodo inquis
fr̃s diligimꝰ quero quare diliga sinimicũ. quare illũ
diliges ut scinus sit in haccuita quid sinon illi ex pedit ut
diues sit quidsi ipsis diuitiis exceccibit᷑ utuxorẽ duçat
quidsicm etrã uitẽ indepatiet᷑ ut filios habecetꝰ quidsi
mailier̃. Incerta sergo ista queui deris optare inimico
tuo qui cidiligis eũ incertas: optecilli uthabeciitecũ
uitit̃ & ernã opta illiut sit frat̃tuus. siergo hoc optas
diligendo inimicũ ut sit frat̃tuus & cũdiligis fr̃mdiligis
non enĩ amas in illo qđ ẽ sed qđ iui sut sit dixerã celiquan¬
docaritatiurẽ nisi stllor roborẽ lignipositũ aante ocu¬
los faberoptim uid& lignũ non dolatũde silua p̃cisũ
cidamauit nescio ꝗdinde uultficcere non enĩ adhoc

Expanded text:
oannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de frateoannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃mnon uos acusait : qui iaetantie catuscestccitis bene. se¬
curi es tote. Nolitecũt timere quando facitis bene neui¬
decit alt̃ Time neꝓpterea fatia sut tulauderis: nãtuide¬
at allter. ut ds̃ laudet᷑ sienĩ cibs condis aaboculis hominis
cibscondis aebimitatione hominis. duos. elemosinã facis:
duo esuriunt unus panẽ cilterius titic̃ Interduos istos
facmelicos quiadictũ ẽ. becttiquiesuriunt & siciunt
iustitiã qmipsisei turabunt᷑. Int̃duosistos famelicos
bon operator constitutꝰ ẽ sicariias deillo operat̃ am¬
bob: misereat᷑ ambob: uult subuenire : Illeenĩ querte
qđ manduc& illequerit qđ imitet̃ pascisistũ prebete
isti ambob: dedistiele mosynã. Illũ fecis tigratulato¬
rẽde facme in t̃fecta: hunc fecistumitatorẽ de exemplo
ꝓposito: misereminiergo taquã misericordes quican
eo &iã qđ diligitis innimicos fr̃sdiligitis. Neputetisio¬

Expanded text:
vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, sevestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; abscondis ab imitatione homduo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis J
Abbreviated transcription (Latin):
sed cuidiat ab apło ille quiñ hab& caritatẽ. si distribue¬
ro om̃ amea pauperib: & sitradidero corpusmeũ utas¬
decom carititẽ cũt non habec̃ nihilmmihiꝑdest ergo
scriptura diuina in tronosreuocat aiactatione huius
facciei forinsecus & cibista suꝑfitiȩ quȩ icatitt᷑ ante homi¬
nes. reuocat nosintro. Rediad conscientiat̃ tuã ipscc̃int᷑¬
rogt Noli adtendere qđ flor& foris. sed quera dixẽ in
tra. radicataẽ saruas s spe ties potest ẽẽ bonoꝵ faccton
uere operabona err periat ẽẽ non poss̃ padicio¬
⁊ ẽẽ non poss̃ Radicit¬
taẽ carittis securus esto nhilmaliꝓcedere potest: blan¬
dit̾ suꝑb seuitamor. illeueftit. illecedit. lile eñ uestit
ut placec hominib: illecedit ut corrigatdisciplinct̃
acipit᷑ magis plaga caritatis quã elemosyna suꝑbiȩ Re¬
diteergo introfr̃s & i n omnib: quecũq: fticitis intuemi¬
nitestẽ dm̃ uide te siilleui d& quoamnimofictiatis sicor

Expanded text:
ibuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radic esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor
Abbreviated transcription (Latin):
eges & tubonosertiui ut et diuu&te non tibi poteseiquã
in plere ñ tibi potes quoquere nontibi potes ante equũ
currere iumentũ tuũ non potescurare: iudes quicundi¬
ges bono seruitui obsequio illius indiges. non esergoue¬
rus dñs quan doin diges inferiore Illeẽ uerus dñs quini¬
hilc nobis querit &uȩ nobissi eũ non queram nihia nob
querit & que siuit nos cũ eũ non quererem Ouis cntetu¬
rauerat & inue it intect̃ gicudens uumerissuis repotetuit
anũ ꝗd ouuis erat pastorinetes scric & nonoru potius pes¬
tor ne scesscirius ertit quanto libentius decaritate loquor
tantominꝰ uolo finiri epłamiftã Nullcẽ ardentior ad c̃õ¬
mendendã cacritatẽ nihiluob dultius p̃dicat᷑ nihilscdu¬
brius bibit sed sibene uiouendo confirm&is in uobis mu¬
nus dĩ nesitis ingrati tante gratiȩ illius quicicũ haber&
unicũ noluit illũ eẽ unũ sedut fr̃s haber& adoptauitil¬
li qui cõ illo possiderentuitã &ernã: Explicit om łVi

Expanded text:
eges et tu bono servi tui, ut adjuvet te. Non tibi potes aquam implere, non tibi potes coquere, non tibi potes ante equum currere, jumentum tuum non potes curare. Vides quia indiges bono servi tui, obsequio illius indiges. Non es ergo verus dominus, quando indiges inferiore. Ille est verus Dominus qui nihil a nobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramus. Nihil a nobis quaerit; et quaesivit nos, cum eum non quaereremus. Ovis una erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor, tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius praedicatur, nihil salubrius bibitur: sed si bene vivendo confirmetis in vobis munus Dei. Ne sitis ingrati tantae gratiae illius, qui cum haberet Unicum, noluit illum esse unum; sed ut fratres haberet, adoptavit illi, q
Abbreviated transcription (Latin):
ad medicinã & sclutẽ. Om̃isinꝗd qui ftccit peccittũ: & ini¬
quitatẽ facit: Nefortedis cernas peccatũ iniquitas ẽ:
nedicaspeccatorsũ sed iniqus nonsũ: peccatũ in quita sẽ:
Et scitis quit in hoillemanifestatꝰ ẽ ut peccata auferat:
& peccatũ in ille non ẽ : & ꝗd ꝓdest nobis quicuenit sine pec¬
cato : om̃is qui non peccit in ipsoman& & om̃is qui pecatt
non uiditeũneq: cognouiteũ: filioli nemouos seducito
quifticit iustitiã iustusẽ sicut & illeiust̾ ẽ : lcc ista diximꝰ qui

Expanded text:
ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis qui non peccat, in ipso manet: et omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit justitiam, ju
Abbreviated transcription (Latin):
abere sitaẽ& nollanos angustar& questio: Dicerem
enĩ fuim peccitores sed modo iustificati sum habiuim
peccitũ sed modo non habem: non hocut: sed ꝗdait̃ si
dixerim quic peccatũ non habem nosipsosseducim & ue
ritasin nob̵ nonẽ postaliquantũ rursus quinat ẽ ex dõ
inquit non pecat: nũꝗdio hannes ipse nonerã natus
exdõ si iohannes non eratnat ex dõ de quou distis quia
supra pectꝰ dñi recunbebat : aliquis sibicud& ꝓmittere
regenerationẽ ftcctã inse. quã illeh cibere non meruit
qui suꝑ pectus dñi discũbere meruit: quẽ dñsplusquã ce¬
ceteros diligebat ipsũ solũ despũ nongenuerat: Ad ten¬
ditenunc uerbac ista: ad huc cngustias nrãs cõmendo:
ut ꝑ intentionẽ urãm quȩ oratio ẽ & ꝓnob& ꝓuob dilat&¬
dr̃ & d& exitũ necliquis in uerbo ei inueniat occitsionẽ
ꝑditionis suȩ : Qđ uerbũ non ẽ p̃dicatũ & conscriptũ. nisi

Expanded text:
abere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus abere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae oratio est et pro liquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Intente cudite obsecrouos quicres nonmi nimetuersctt in
&odiȩ intentius conuenistis estenĩ nonptor uttquȩ stiq
quo modo dictt inisttrepła quinatusẽ ex dõ non peccat:
& quome doin etdẽ epiła superius dix̃ sidixerimꝰ quit¬
peccittũ non habem nos ipsos seducim & ueritas in nobis
non ẽ Quid ftcturus ẽ quẽ uterq sermo ex ecdẽ epłla
inmedio coariauit᷑ si se confessus fuerit peccatore ti¬
m& nedicct illi nonergo exdonat es quiiscriptũ ẽ qui
natus ẽ ex dõ non peccat: sicũt dixeritiustũ & non habe¬
repeccattũ: accipit exclicar teplagtt̃ exipsciȩpło si¬
dixerimꝰ quic peccatũ non habem nosipsos seducim: &ue
ritas in nob̵non ẽ positꝰ ergo homo in medio: ꝗd dicat & ꝗd
confitect᷑ cuut ꝗd ꝓfitect᷑ noninuenit ꝓfiteri se esse n¬
nepeccto periculosũ est̾ non solũ periculosũ. sed &iã
dictiũullũ iniquittos uelues tigiũ formidares. sedideo
male feccis sidicis quiamendectiũ dicis: ueritas inquitͥ in

Expanded text:
Intente audite, obsecro vos, quia res non minima versatur in, quod et hodie intentius convenistis. Est enim non parva quaestio, quomodo dicat in ista Epistola, Qui natus est ex Deo, non peccat: et quomodo in eadehabemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatudixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Positus ergo homo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam da ullum iniquitatis vel vestigium formidares. Sed ideo male facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
tio: om̃is qui peccat non uiditeũ neque cognouit eũ ñ
ẽ mirũ non eũ uidimꝰ sedui surisum non eũ cognouim
sed cognituri sumꝰ : credimꝰ in eũ quẽ non cognouimus
anforte exfide cognouimꝰ exspetiȩ nondũ cognouimꝰ :
sed infide : & uidim̃ & cognouimꝰ senĩ nondũ uid& fides¬

Expanded text:
ui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides
Abbreviated transcription (Latin):
lciudamꝰ sedin habitatores pari&um: domttmenuo¬
cet siue illa siue illa : om̃s enĩ dilectores mondi quica
delecttione in habitant mundũ sicut in hacbitant
quorũ sursumcor est & cmbulant carne interiasoms
ergo dilectoresmundi mundusuocant᷑. Ipsinon babent :¬
nisustatria desiderium carnis. desideriũ oculoꝵ. &ã
bitionẽ scłi: desiderant enĩ manducare bibere cũ con¬
bere: ut iuo luptatibus istis num ꝗd nonẽ in hismodisn
aut quandodicit᷑ nolite istadiligere. hocdicit᷑ ut non
manducetis cut nonbibatis. cuitfilios non ꝓcrȩaetis
istadelectione necid fruendũ hoctimetis qđ adutendũ
haberede betis : Non cũt ꝓbamini nisiquando uobis ꝓ¬
ponunt᷑ ddo hocut illud Iustiti comius cnlucra: non
habeo undeuiuã non habeo undemanducẽ non ba¬
beo undebibã sedꝗd sinon potes habere istanisi
ꝑ ini quitattẽ non ne melius am̃as qđ non amittisquã
iniqui taetẽ cõmittis luchrũ curiuides damnũ fidã

Expanded text:
ores parietum: domus tamen vocatur, sive illa, sive illa, Omnes enim dilectores mundi, quia dilectione inhabitant mundum; sicut coelum inhabitant quorum sursum est cor, et ambulant carne in terra: omnes ergo dilectores mundi mundus vocantur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbere, uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non habeo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquitatem committis? Lucrum auri vides, damnum fidei