comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dormientez. Qd ualde conue̾ient de
rassionis moxte aptatur iuxp̃o: qui
tribdieb ⁊ trib noctib incubilisepł¬
ctiiaceno sompnũ mortis impleuit.
Bene ergo xp̃e ut leo requieuit ꝗ nõ
solimortis acerbitatez non timu¬
uicit. bene i demiterum ut catulus leo¬
nis : qr die terio resurrexit. uñ ⁊ sie
adiungitur de resurrectõe eiꝰ. Qͥs
suscitabit eum: Hecẽ nullus homi
num mn p̾e : iuxta ꝙ idem de corpore
suo dixit. Soluite tem plum hoc. ⁊ intͥ¬
duo sus citabo illud. Non deficiet prĩc¬
ep de populoiuda. nec dux de femori¬
b eiꝯ : douee ueniat qui muittendꝯe̾:
⁊ ip̃e erit expectatõ gentium. hiclom
mainsestissume ad uidam reffertur.i
Tamclui enim fuit ex semine eiꝯapd̾
iudeqs intemerata successio regii: do

Expanded text:
dormientem. 19. Quod valde convenienter de dormientem. 19. Quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo, qui, tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepulcri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus, ut leo, requievit, qui non solum mortis acerbitatem non timuvicit. Bene idem iterum ut catulus leonis, quia die tertio resurrexit. 20. Unde et sic adjungitur de resurrectione ejus: Quis suscnum nisi ipse, juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud . Non deficiet princeps de populo Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit manifestissime ad Judam refertur. Tandiu enim fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, do
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum. histem enim in anib atq eo¬
dexteram meam: donec põam iniuicos
cob adorant eum: ꝑ eletõe gr̾e salui
facti. Catulus leomo iuda. Qm̃nas¬
cendo paruulꝯ fcũs ẽ: sic̃ scriptumẽ.
Paruulꝯ natus ẽ nob̾. ad precu fi¬
limi ascendisti. Idest ascende̾s in cruce.
captiues ppłos redemisti. Et quos ille
leo contrariꝯ inuaserat: tu moriens
eripusti. Demiq rediens ab inferis:
ascendisti maltum. captiuam duxis¬
ti captiuitatem. Requiescens accu¬
biusti ut leo. Mauifestissime in passi¬
pne xp̃e recubuit: qũ inclinato capi¬
qurus ułnt quedam corporio sõpno
quieuit. &z quare ut leo⁊ ⁊ ułut ca¬
tulus leonio. In sompno enim suoleo
fuit : qr ñ necͣcitate.O pott̾ate hoc ip¬
enim mortuus unde et natus. Phi¬
sici antem de catulo leonis ocribũt:
qd̾ cumnatus fu̾it. trib dieb ⁊ trib
noctib dormit. Tunc deiide patri fre¬
mitu uł rugitu: ułi̾iti tremeftus cube¬
lis locuo. su scitare dicitur catulumi

Expanded text:
tuorum. Iisdem enim manibus atque eodexteram meam, donec ponam inimicos cob adorant eum per electionem gratiae salvi facti. Catulus leonis Juda. Quoniam nascendo parvulus factus est, sicut scriptum est: Parvulus natus est nobis. Ad praedam, fili mi, ascendisti , id est, ascendens in crucem, captivos populos redemisti. Et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendisti in altum, captivam duxisti captivitatem . 17. Requiescens accubuisti, ut leo. Manifestissime in passione Christus recubuit, quando, inclinato capicurus velut quodam corporis somno quievit. Sed quare ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipenim mortuus, unde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fremitu, vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum
Abbreviated transcription (Latin):
s tanq̃ extraneus dñabatur. qͣm potes¬
tatem a romanis ⁊ acesare acceperat.
sic et eius filu tetrarche quorumerat
unus hercles patris nõie appłłatus: ꝗ
cumpilato in passione dñ cocordauit.
Isti ergo alienigene usq ad eo ũ deputa¬
bantur in regno illo mistico uideoruꝵ.
ut ip̃iudei publice clamarent. frenden¬
tos aduersus xp̃m. nos non habemo regẽ
nͥ cesarem. Neq hoc uerũ nisi illa uiu¬
uersali dominatione. Romanorũ qppe
li uoce dampmͣunt. Illo enim tempore
quo iam de cribuuida regnũ defecerat:
ueniendum erat xp̃o uero saluatorinq¬
tro dño: qui nonobesset multũq ꝓde̾et.
Hinc et enunfuerat ꝓphatum. Nõ de¬
ficiet princeps ex uida: neq dux de fem

Expanded text:
sed tamquam extraneus dominabatur: quam potessed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum ; quippe li uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iudae regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de fem
Abbreviated transcription (Latin):
ra: Muio porio malum ẽ ablate uite.
ꝙ siginficat pellis: ꝙͣ ñ ad uite. qd̾ signi¬
ficat meror eorum. De̾ tñ abos accidisse
dictus ẽ: ubi figuratur regnũ talib hoĩ¬
b abstulisse. Tercius uero filiꝯ uide
quiilli mulieri non iungitur: signifi¬
cat tempꝯ ex quo reges plebi uideoꝵ
cepeunt de tribu uide nonfierr. Ideo
erat quidem filiꝯ iude: o eũ chamar¬
mantum ũ accipiebat qui erat ex eade
bat. unde et nomen ei ꝯ sela: interp̃tat᷑
dimissio eius. nõ partinent saueadhãc
siginficatõem uiri sc̃ĩ et iusti. qui licet:
illo tempore fu̾int. ad nouum tũ pertui¬
ent testamentum: quipphandosci ent̾
utiles fuerunt. qualis dauid fuit eo sa¬
ne tempore quo iam uidea ceperat re¬
ges ex tribuiuda non habe̾. Non ẽ com¬
putandus herodes m̃ior in regibo eiꝯ:
tanꝙͣ martuo thamar: Erat eĩ alieni¬
gena: nec ei sacramẽto illo nustice ũc¬
tionis tanꝙͣ comugali fecłe coherebt.

Expanded text:
ra? maius porro malum est ablatae uitae, ra? maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambo occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae quod illi mulieri non iungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum marnon accipiebat, quia erat eadem bat. unde et nomen eius, id est Selo, interpretatur "dimissio eius." non pertinent sane ad hanc significationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere. non est conputandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a enim duo fellis poculũ dedit. Duo
euim genera principum qui nõ recre
opabantur in plebe. unumeoꝵ qui ob
erant alt̾um eorum quinicħ ꝓderant.
significabantur in duob filiis ude:
quorum unus erat malignus uł seuꝰ
ante diet alt̾ intr̾am fundebat sem̃:
ue seuien daret ad fecundãdã chamar.
Nec sunt amplius qͣm duo genera ho¬
miraĩ: inucilia generi humano. unũ
necentuũ: altum prestare uolentium.
Et si quid bom habent ui hac tecrena
uita: perdentiũ tanꝙͣ interra funtẽti¬
um. Et qr inmalo por est ille quino¬
cet illo quin ꝓdest. ideomaior dicitur
malignus. ille minor ⁊ sequens qui
fundebat semen iut̾ra. Nomen queq
maioris qui uocatur her: int̾p̾tatur pel¬
licius. Qualib tunicis induti sunt pͥ¬
pͥmi homines : in pena dãpnationis sue
dimissi ex paradiso. Sequentis autem.
nomẽ quiuccatur ouam: int̾p̾tat᷑ me¬
ror eorum. Quoru: nͥ quib nid. ꝓdest

Expanded text:
Ipsa enim Domino fellis poculum dedit. 2. Duo Ipsa enim Domino fellis poculum dedit. 2. Duo enim genera principum qui non recte operabantur in plebe, unum erant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Judae, quorum unus erat malignus vel saevus ante Dominum, alter in terra fundebat semen, ne daret semen ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terram fundentium, et qui a malo prior est, ille qui nocet illi qui non prodest. Ideo major dicitur malignus, ille minor et sequens qui fundebat semen in terram. Nomen quoque majoris, qui vocatur Her, interpretatur pellicius, qualibus tunicis induti sunt primi homines in poena damnationis suae, dimissi ex paradiso. Sequentis autem nomen, qui vocatur Onan, interpretatur moeror eorum: quorum nisi quibus nihil prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
necemxͥ impiis acclamando uocib.
Sanguio eiꝯ super nos et super fili¬
os mt̃s. Interea ruben cccupiscẽcia:
motus libidinis. inconcubinã prĩs
cõmiẜit consideretur ẽẽ flagicium:
inscripturis autem ꝓphi̾a futuroru.
namq per ruben primogenitu: ppłs pͦ¬
genitus isrł ex citciuncisione significa᷑.
Qui chorum crc̃ubine polluit .i. legẽ
uet̾is testamenti sepe p̾uaricando con¬
maculauit. Qd̾ aũt in cõcubina lex
uet̾is testamenti poãtur: paulus
apło el ccuit dicens. Abraham du¬
os filios hũit ⁊ unũ de ancilla. ⁊ unũ
delibera. ħ autem duo sunt testã. In
quo agar que cõcubina fuit: inue¬
cĩs restam̾ti ponitur typo. Una ẽ el
perfc̃a columba gemtrici sue: q̃ uͥgo
casta regina. sponsa regieccłe per
euangłium iungitur xp̃o.¬
Ain deinde uide fcm cons̃demꝰ.
qui cum sua nuru coeubuit. qͥd
significauit futurorii. Th amarergo
buuitu reges tanqͣm m̃riti debebunt᷑:
merito nomeneis amaritudo intptat᷑.

Expanded text:
Christi impiis acclamando vocibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupiscentia motus libcommiserit consideraretur esse flagitium, in Scripturis autem prophetia est futurorum. Namque per Ruben primogenitum populus primogenitus Israel ex circumcisione significatur, qui thorum concubinae polluit, id est legem Veteris Testamenti saepe praevaricando commaculavit. Quod autem in concubina lex Veteris Testamenti ponatur, Paulus apostolus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Haec autem duo sunt Testamenta, in quo Agar, quae concubina fuit, in Veteris Testamenti ponitur typo. Una est ergo columba genitricis suae, quae virgo casta regina, sponsa regi Ecclesiae per Evangelium jungitur am deinde Judae factum consideremus, qui cum sua nuru concubuit, quid significaverit futurum. In Thamar ergobu Juda reges tanquam mariti adhibebantur, merito nomen ejus amaritudo interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qr litt̾a eccidit: sp̃c au̾t uinificat. Qr
ergo iam per gr̃am domini illumina¬
tꝯ incip̃ in lege sp̃uali̾t᷑ diuidẽ. ac se¬
parare a corporalib: ido dr̃ aduesꝑã¬
cur omnes quos de liberis ⁊ de ancilł
genuit. equales honore filios. ⁊ hrdes
ominib gentib que ꝑ fidem corpori
eiꝯ cc̾ciliantur. cuuctio pari honore
et głia habit.s celestia p̃nua largiat᷑ :
Necẽ clistinctio iudeus au grecꝯ. bar
rani ẜui saluator nr̃ et cominꝯ in¬
ut omnib e̾dentib in seequale do
num celestium bonorum largiat᷑.
Nec prefertur apud illũ. quiscełin car¬
nem nobilior sit. Quicuniq eĩ fidẽ
domini promereturz nullis macłis
carualis natiuitatio obfuscat᷑. Nã

Expanded text:
quia littera occidit, spiritus autem vivificat. Quia quia littera occidit, spiritus autem vivificat. Quia ergo jam per gratiam Domini illuminatus incipit legis spiritualia dividere, ac separare a corporibus, ideo dicitur acur omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequales honore filios et haeredes omnibus gentibus, quae per fidem corpori ejus conciliantur, cunctos pari honore et gloria habens, coelestia praemia largiatur: nec est distinctio. Judaeus an Graecus, Barbram servi Salvator noster et Dominus inut omnibus credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur: nec praefertur apud illum quis secundum carnem nobilior sit; quicumque enim fidem Domini promerentur, nullis maculis carnalis nativitatis obfuscantur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃retat᷑. hic sorte ħroitatio eũ lec̃
incredulitatem abiecta est atq rep¬
mam cq̃equitur beneclictõe: ita et
idem ppłs ultimus ẽ saluandꝯ. p̾ca
qͣm plenitudo gentium introierit. di¬
cit᷑ eium benianim lupꝰ rapax: lupꝰ .s.¬
qr idem ppłs effudit sanguinem pro¬
phetarimi atq iustorũ. Eapax aute
pp̃ ainclitate dicitur. Exniulta eĩ fa¬
meu̾bidei ⁊ media uenit. Rapax: qr
tip̃e uiolent̾ diripuit regnũdei. hic
autem mane comedit pclam. Mane
illd̃ creditur tempo quo legem accep̃.
Tunc enim mũdo pͥma quide illũmͣ¬
tõ scĩe data est. Comedit aũt mane:
qr legẽ qͣm mane accepit comedit ꝯ¬
adhue ⁊ meditatur: licet sequens le¬
gemiusticie in legen sidelinon ꝑ¬
uen̾it. Ad uesꝑam autem diuidet
spolia. uesꝑa ẽ illud tempꝰ nouissim¬
um quo conu̾tet᷑. Tunc ergo diui¬
tet escam. tuc intlłiget diuiden¬
daz ẽẽ litteram ab sp̃u. ⁊ tunc cegnosez

Expanded text:
interpretatur. Hic sorte haereditatis eum locum interpretatur. Hic sorte haereditatis eum locum incredulitatem abjecta est atque repmam consecutus est benedictionem, ita et idem populus ultimus est salvandus, postea quam plenitudo gentium introierit; dicit enim: Benjamin, lupus rapaxrophetarum atque justorum. Rapax autem propter aviditatem dicitur. Ex multa enim fame verbi Dei et inedia venit rapax, quia et ipse violenter diripuit regnum Dei. Hic autem mane comedit praedam. Mane illud tempus creditur quo legem accepit. Tunc mundo prima quidem illuminatio scientiae data est. Comedit autem mane, quia legem, quam mane accepit, comedit adhuc, et meditatur; licet sequens legem justitiae in legem fidei non pervenit. Ad vesperam autem dividet spolia. Vespere est illud tempus novissimum quo convertetur. Tunc ergo dividet escam, tunc intelliget dividendam esse litteram ab spiritu, et tunc cognoscet
Abbreviated transcription (Latin):
uit bñdictio om̃ipotentio pr̃is ĩfilio.
ita ut nillo scõrum ei eq̃tur. donec be¬
uiret desiderium collium etuoruz. Col
tantes: magno cum desiderio incarna¬
cõem eiꝯ expectauerunt. De quib ⁊
dominus dicit: qr multi iusti ⁊ ꝓphe
cupierunt uidẽ que uidetis. Hii crgo
do. s eẽ ccluntur et̾in. fiant ĩ capite¬
peł xp̃i ponuntur: qͣs incarnatus ac¬
cepit. Et super u̾ticem nazarei. de qͦ
scriptumẽ. qr nazareꝯ uocabitur .i.
sanctus dei inter fiy sug. qr ip̃e ẽ cap̾
Emamm lupus rapax. muaue
comedes p̾dam: ad uesꝑũ diui¬
dẽs spolia. Quib drĩs apłs paulus de¬
signatur de beniaminstirpe ꝓgenitꝰ.
qui rapuit p̃dam: idest inprimordi¬
is fideles quos potuit deuastauit. ues¬
pe aũt spolia diuisit: qr fidelis pꝰmodũ
fcũo: sacra el oquia audiẽtib descrip¬
tẽe mirifica dispensauit. Legimus
quendam ex doctorib ad urbem ihrłm
ea que de beniami scripta siunit reffe¬
rentez. Beniamin inquit filiꝯ doloris

Expanded text:
uit benedictio omnipotentis Patris in Filio, ita ut ei nullus sanctorum aequetur. Donec veniret desiderium collium aeternorum. Colltantes, magno cum desiderio incarnationem ejus exspectaverunt; de quibus Dominus dicit: Quia multi justi et prophetae cupierunt videre quae videtis . Hi ergo do, sed esse creduntur aeterni. Fiant in capitristi ponuntur, quas incarnatus accepit: et super verticem Nazaraei, de quo scriptum est: Nazaraeus vocabitur , id est sanctus Dei inter fratres suos, quia ipse est caput Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam et vespere dividet spolia. Quibus dictis apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane rapuit praedam, id est in primordiis fideles, quos potuit, devastavit. Vespere autem spolia dividit: quia, fidelis postmodum factus, sacra eloquia audientibus descriptione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus, ad urbem Hierusalem ea quae de Benjamin scripta sunt, referentem. Benjamin, inquit, filius doloris
Abbreviated transcription (Latin):
te ilhe adiungitur: tristemq blãdi¬
ciis deliniuit. Modo enim aliorum
tratum ẽ: m̾o misericorde deum lo¬
quitur ⁊ modo adhuc tempo a subye¬
quene ad peintentia pollicetur ut
dum ꝑ ħ docepta mens clucitur. ab
intentẽe penitentie suspendatur:
quatinis tuno bõa milla percipiat.
ꝙͣ nunc mala nulla contristant. ⁊
tuuc plenio obsideatur suppliciio: q̃
nune gaudet ⁊̃ in delictio.
Chinc lariut᷑ ds ad iacob ut
habitaret in bethel. cum pareret
bemamim mortuaẽ. S quid siuult
ꝙ cum eundem beniamin rachel pa¬
reret. uocauit nouĩeiꝯ filius doloris
mer: insi futurum ꝓph̾ans ex ea tribu
paulum. qui affug̾et filios eccłie ꝑre¬
cutionis sue temporee Aliter. P bẽ¬
iamin trestrio figurabatur ihrlmq̃ẽ¬

Expanded text:
te illic adjungitur: Tristemque blandite illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum tratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur; ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur; quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant: et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis.Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi Rachel cum pareret Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusale
Abbreviated transcription (Latin):
nam filiam iacob uiolauit q̃ post
concubitum eius: familie isrł uolue¬
rat socian. Quem simeon ⁊ leui fr¬
atres uirginitateis sororis uindices:
dolo cum om̃i ppło eiꝯ interfecerũt.
s quid sibi ułit qd̾ scriptum ẽ. egres¬
sa est dina ut uiteret mulieres regiõis
illiꝯ: Quam cumiudiss sichen filiꝰ
enumor euehi princeps tr̾e illiꝯ adama¬
uit ⁊ rapuit. dormiuitq cum illa ui
opprimens uirginez. ⁊ conglutinͣtͣ
est amiia eiꝯ cum ea ⁊ triste̾q blan¬
diciis deliniuit. Dina quippe ut mlr̾es
uideat extranee regionis egredit᷑. qũ
unaq̃q mens sua studia negligens
actões alienas curãs ⁊ͣ habitumat
exͣ ordinemꝓpͥum euagatur. Quã
olus corrumpit. et agglutinͣta est
quitatez respicit. Et qr cumine̾s
a culpa resipiscit ⁊ ad dicitur .i. hũili¬
atur. atq adinissum flere conatit.
Corruptor autem spes ac secunttes
uacuas aute ooculos uocat. quatinꝰ
utilitates tristicie subtrahat. Rec¬

Expanded text:
nam filiam Jacob violavit. Qui post nam filiam Jacob violavit. Qui post concubitum ejus familiae Israel voluerat sociari. Quem Simeon et Levi fratres, virginitatis sororiae vindices, dolo cum omni populo ejus interfecerunt. Sed quid sibi velit, quod scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres regionis illius. Quam cum vidisset Sichem, filius Hemor, princeps terrae illicum illa, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam us diabolus corrumpit. Et agglutinata est quitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, rec
Abbreviated transcription (Latin):
crucifige. Et tñ iacob beu̾clictõe ab eo¬
dem angelo ꝗ̃ uctor suꝑauerat⁊ impe¬
trauit. Cuiusnomen᷑ impositio ⁊ utiq
Tetigit porro illi idem angelꝯ la titu¬
dinem femoris: et elaudũ redlidit. Sic¬
q erat unus ⁊idem iacob ⁊ benedictꝰ
et claudo. Benedictus in his quiin xͫ
ex eodemppło cͥcliderunt: atq ininfid̾¬
lib clauduo. Nam femoris eiꝯ ueruꝰ
uł latitudo: generis multitudo ẽ. pl¬
ures quippe sunt instirpe: qui degeue¬
rantes a fide patrum.⁊ ap̾ceptis aucto¬
tis sui deuiautes:. in erroris sui semit¬
Et claudicanerunt a semittis sius.
Qui tamen ppłs post tacris sͥ uiribꝰ
non solun elaudicat.s ⁊ torpeseit: ne
ultra iain generare filios possit. Deni
q ꝙ adiecit idem prĩarcha. uidisse se dm̃
facie ad faciem. cum superiꝯ narrat ui¬
rum secum fuisse luctatu: id signifi
cat. qr idemdeus homo erat futinus. qui
cum iacob ppło luctaretur.

Expanded text:
Crucifige . Et tamen Jacob benedictionem ab eoCrucifige . Et tamen Jacob benedictionem ab eodem angelo, quem victor superaverat impetravit, cujus nominis impositio utique brum. « Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit » ; sicque erat unus atque idem Jacob benedictus et claudus. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris nervum vel latitudo, vel generis multitudo est. Plures quippe sunt in Ecclesia qui, degenerantes a fide patrum et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris sui semis suis. Qui tamen populus post, subtractis sibi viribus, non solum claudicat, sed et torpescit, ne ultra jam generare filios possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quidem, quod idem Deus homo erat futurus qui cum Jacob populo luctaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem et erex̃ illũ intitulũ: dix̃q
frib suis. Afferte lapites. Qui cõgre¬
gantes fecerunt tumulu. quẽ ⁊ uoca¬
bat laban tumulimitestis. ⁊ iaco ͥ acer¬
uũ cestimonii. Int̾ fideles eĩ tamiudeq
ꝙͣ gentes. testis ẽ lapis eminẽs insiłi¬
multitudo c̾dentium.
os ad esau frẽm suum: mittit
et mĩm̾a. post ħ trans clucris om̃ibus
suis per torrentẽ: ip̃e remansit solꝯ. ⁊
ecce uir luctabatur cum illo. Preua¬
lutq euacob. nec diisit eũ douecbe¬
nedictõe exrorq̃ret : dacrumq isrł no¬
men acciꝑet. In quo principalr̾ sacra¬
menti dominici imago prefigurata ẽ:
uir enim ille: typum xp̃i euidentissi¬
megesserat. Cuitũ id̾o p̃ualuit iacob
ntiq uolenti: ut mistium figuraret
passionis xͥ. ubi uisus ẽ iacob inuideor
typo hocẽ in corporis sui sobole preualu¬
isse deo: et qĩ cum infumo ita cum car¬
ne eiꝯ luctameninire. et inualesce ii
passione eius. sicut scriptum ẽ : cũ dicẽt

Expanded text:
 illum in titulum, dixitque fratribus suis, Afferte lapides. Qui congregantes fecerunt tumulum, quem vocabat Laban, Tumulum testis; et Jacob, Acervum testimonii. Inter fideles enim tam Judaeos quam gentes, testis emultitudo credentium.os ad Esau fratrem suum, mittit et munera. Post haec, transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum illo, praevaluitque ei Jacob, nec dimisit eum, donecnedictionem extorqueret, sacrumque Israel nomen acciperet. » . In quo principaliter sacramenti Dominici imago praefigurata est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat, cui tamen ideo praevaluit Jacob utique volenti, et ut mysterium figuraret passionis Domini, ubi visus est Jacob in Judaeorum typo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt in ecc̃a: nͥ quicumq ĩ actio¬
nũ ꝑiculis ⁊ labore uersant᷑. Ppte̾a
lie filus mala mãdragorica ĩuẽĩt ex¬
iens iu agrum: hocẽ honeste ambu¬
lano ad eos qui foris sunt. docirinauͦ
illa sapiẽcie q̃ auulgi strepitu remo¬
tissuna in contemplatẽe ueritatis
dulc dełctatõe desic̃ hanc pplarẽ głiã
qͣntulũcũq ñ asseq̃ret᷑. nͥ pereos qͥ ĩ¬
mediis turbis agendo ac sudãdo po¬
pulis p̾sunt. qr dum isti ⁊ accuosi ⁊
negoriosi hõĩes perqͦs multitudis
ad nuĩstrat᷑ utilitas et quorũ aucto¬
ritas ppłis cura ẽ. testimõi ũ perhibẽt

Expanded text:
qui sunt in ecclesia, nisi quicumque in actioqui sunt in ecclesia, nisi quicumque in actionum periculis et labore uersantur. propterea Liae filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad eos, qui foris sunt; doctrina uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem gloriam quantulamcumqmediis turbis, agendo ac suadendo, populis praesunt, quia dum isti actuosi et negotiosi homines, per quos multitudinis administratur utilitas, et quorum auctoritas populis chara est, testimonium perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
Et de quib apłs dicit. Qui p̾elicas
ut ⁊ per banc cc̾dicionalẽ libera illa
uxor ia cob laborans filios h̾rdes reg¬
in suscipiat: ido dominꝯ diẽ. Quedi¬
cunt facite: que aũt faciunt facere
nolite. Unde apłs. siue inquit cora¬
gaudeo. s̃ gaudebo tanꝙͣ ⁊ ancilla
pariente. de prole numerosiore letat᷑.
Est uero quidam lie fetus ex benefõ
rachel editus: cum uirum secũ dedi¬
ta uocre cubaturum. acceptis afilio
lie mãdragoricis malis. cumsorore
cubare ꝑmittat. Qd eĩ demandrago¬
ra dicend̃ ẽs deide rem comperi pul¬
cram ⁊ suaue olente: Sapore autẽ ni¬
sipido. ⁊ ideo i illo madragorico po¬
mo. figurari intlłigam famã br̃az
pplł.arem. uuide dic̾ apostolꝰ. oportet ⁊
testimoniũ habere bomimi: ab eio qͥ
forio sunt. Qui li cet paium sa piũt.
reddunt tũ pleruq labori eorũ ꝑ qͦs
sͥ consulit̾: ⁊ splendorem laudis. ⁊ o¬
dorem bone opinonis. nec ad istam
gliam ppłarem primi ꝑueĩunt eoꝵ

Expanded text:
de quibus Apostolus dicit: Qui praedicas ut etiam per hanc conditionalem uxorem libera illa uxor Jacob laborans filios haeredes regni suscipiat, ideo Dominus dicit: Quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite . Unde Apostolus: Sive, inquit, ex occagaudeo, sed et gaudebo ; tanquam et ancilla pariente, de prole numerosiore laetatur. Est vero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte concubiturum, acceptis a filio Liae mandragoricis malis, cum sorore cubare permittit. Quid enim de mandragora dicendum est? Proinde rem comperi pulchram et suave olentem, sapore autem insipido; et ideo in illo mandragoric pomo figurari intelligam famam bonam popularem. Unde dicit Apostolus: Oportet etiam testimonium habere bonum ab eis, qui foris sunt: qui licet parum sapiant, reddunt tamen plerumque labori eorum, per quos sibi consulitur, et splendorem laudis et odorem bonae opinionis. nec ad istam gloriam popularem primi perueniunt eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
te nob̾ in xp̃i corpore p̾dicantur. un¬
a temporalis inqua laboramue alia
eterna in qua contemplationẽ dĩ cõ¬
templabimur. lia naniq: interpre¬
tatur laborans. Rachel autem: ui
at ad utilitatem eorum quib cõsu¬
lere uolumꝯ. Ip̃a ẽ lia prior uxor iaceb
ac per hoc et infirmms oculis fuisse cõ¬
memoratur. Cogitatr̃es eĩ mortali¬

Expanded text:
tae nobis in Christi corpore praedicantur: untae nobis in Christi corpore praedicantur: una temporalis, in qua laboramus; alia aeterna, in qua dilectionem Dei contemplabimur. Lia namque interpretatur laborans. Rachel autem visuat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. Ipsa est Lia prior uxor Jacob, ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur. Cogitationes namque mortali
Abbreviated transcription (Latin):
gitur iacob ꝑgeno mesopotami¬
am accep̾ uxores suas filias lab¬
an fũo rebecoe : hoc ẽ primoliam. sedo
rachel. inde s̾ accep̃ lie ancilla nõi zel¬
phamz tancillaz rachel balamex ꝗbo
liam. Delya .s. genuit ruben. suneq̃
leui. iudam. isacharzabulõ. Ie rac¬
l el autem. ioseph ⁊ beniamin. ⁊ Deba¬
la ancilla rachelz danet neptalu. De
zelfa aneilla liez gad ⁊aser. Hii sunt
xii filii isrl. Nunc autem quid rez
sigurauerunt qͣ tuoruxores iacob.
aucilla qͣs habebat abraba duo tes¬
tamẽta inellig̾e: o ibi inuna ⁊ ima
facilius apparet qd̾ diciturs h ⁊̃ due
s̃ et due. Deinde ⁊̃ ibi ancille filus
exhrditatur: hic uero ancillarĩ filis
simul cum filiis liberarii. terrã repr¬
omissionis accipiunt. undebie pro¬
culdubio aliquid aliud signficatur.
ꝙ̃ꝙͣ enum due libere urores iacob ad
nouum testametũ quo in libertate
uecati oumus existimentur ꝑtin̾e. ñ
tamẽ frustra erant due: nͥ qr due ui¬

Expanded text:
gitur Jacob pergens in Mesopotamiam, accepit uxores duas filias Laban, fratris Rebeccae . Hoc est, primo Liam, secundo Rachel, inde sibi accepit Liae ancillam nomine Zelfan, et ancillam Rachel Balam, ex quibus liam. De Lia scilicet, genuit Ruben, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Zabulon; De Rachel autem, Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla Rachel, Dan, et Nephthalim; de Zelfa, ancilla Liae, Gad et Aser. Hi sunt duodecim filii Israel. Nunc autem quid rerum figuraverint quatuor uxores Jacob, ancilla, quas habebat Abraham, duo testamenta intellegere. sed ibi in una et una facilius adparet, quod dicitur; hic autem duae sunt et duae. deinde ibi ancillae filius exheredatur, hic uero ancillarum filii simul cum filiis liberarum terram promissionis accipiunt: unde hic procul dubio aliquid aliud significatur.quanquam duae liberae uxores Jacob, ad novum testamentum, quo in libertate vocati sumus existimentur pertinere, non tamen frustra duae sunt, nisi quia duae vi
Abbreviated transcription (Latin):
onium dices. ñ cccupisces uxorẽ pri¬
lerantia laboris adhesert.ulut ꝓ rac¬
hel. lia mopinata comiugitur. Et hanc
sustinet: ut ad illam puẽĩat si geue¬
tniter amat. Acceptio aliio septem
p̃ceptis ac si ei dicatur. serui alis sep¬
tem annos pp̃rachel. ut sit pauꝑ sp̃u.
nutis. lugens. esuriẽs sicieusq uis¬
ticiam. mificors. inundi cordis. pacificꝰ.
ułłer eĩ homo si fi pos sine ulla tole¬
natia laboris qͥ magendo paciẽdoq
amplectenda est: statun ad płere cõ¬
pot̾ in tra moriẽtiũ. Hoc eĩ uidet᷑ sigͥ¬
care: qd̾ dcm̃ est ad iacob. Nõ ẽ mos
ior. Quia ũ alsurde maior applłatur:
que rp̃r pͥor est. Priorẽ aũt in hõĩs¬

Expanded text:
onium dices, non concupisces uxorem proxilerantia laboris adhaeserit — uelut pro Bachel Lia inopinata coniuncta sit — et hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis - ac si ei dicatur: serui alios septem annos propter Rachel — ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens sitiensque iustitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. uellet enim homo, si fieri posset, sine ulla tolerantia laboris, quae in agendo patiendoque amplectenda est, statim ad pulcpotest in terra morientium. hoc enim uidetur significare, quod dictum est ad Iacob: non est moris maior, quia non absurde maior appellatur, quae tempore prior est. prior est autem i
Abbreviated transcription (Latin):
to tua.⁊ Et in pinguedine tetre. u
ciq in fecunditate rerum ⁊ potentia
regni. que m illo ppło fuit: ⁊ inrore
celi erit benelictio tua. idx̃ inelcqͥio¬
dei Ip̃is enim cdita st eloꝗa di ⁊ le¬
gis testam̃ta. diueo gladio⁊ itx qr sã¬
minori: scilicet ppło xͥano. Tempꝰ qͦ
uenet ut excutias ⁊ soluas iugu¬
eiꝰ de ceruicib tins: dum peragni¬
cõem fidei ad gr̃am xͥ conuersus de¬
posuetisꝰ onuo legis. qñ iam ñ ẜuies
ppło minori: oiͦper fidem fr̃ uocaber
imudie stimulis cõcitatus nece frĩ
suo iacob fraudulent ex ogitat. h
crucis tradidit: uͥũ ⁊̃ coentos inillo
usq ad effusionẽ aingninis pecutꝰ
e. ꝓacob auiez dolos fugieno frio: re¬
licta domo. pri̾a. uł parentib. indit ĩ
regionem longniquã ut acaꝑet oͥ ux¬
orenr. Non aliter ⁊ pẽ relictio parẽtib

Expanded text:
tio tua; et in pinguedine terrae, id est, in fecunditate rerum, et potentia regni, quae in illo populo fuit; et in rore coeli erit benedictio tua, id est, iDei. Ipsis enim credita sunt eloquia Dei, et legis testamenta. Vives gladio, id est, quia sanminori, scilicet populo Christiano. Tempusque veniet cum excutias et solvas jugum de cervicibus tuis. Dum per agnitionem fidei ad gratiam Christi conversus, deposueris onus legis, quando jam non servies populo minori, sed per fidem frater invidiae stimulis concitatus, necem fratri suo Jacob fraudulenter excogitat. crucis tradidit, verum etiam credentes in illo usque ad effusionem sanguinis persecutus est. Jacob autem dolos fugiens, fratris, relicta domo patria vel parentibus, vadit in regionem longinquam, ut acciperet sibi uxorem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
larent. Diuldam eos ĩ acob: ⁊disꝑ¬
d̾am eq inisrł. h duo nominant᷑: diui¬
sio ⁊ dispersio. ideurro qr nnulli ex ip̃is
domino c̾didunt: quidam iinfideli¬
qui ab eis separant᷑ et ueiunt ad fi¬
dem disꝑsi autem: hii quorum prĩa
temploq subuenso per oibem terre in¬
Edulum gemus spargitur.
Ula: te laudabunt fĩs tin. ꝑ hũc
.emniudam uerus confessor expͥ¬
simitur xpxe. qui ex eiꝯ tribu scłm carnẽ
est genitus. Ip̃m laudant fis sin: apos¬

Expanded text:
larent. Dividam eos in Jacob, et displarent. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel . Hic duo nominantur, divisio et dispersio. Idcirco, quia nonnulli ex ipsis crediderunt, quidam in infideliqui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: dispersi autem, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genus spargitur. Juda, te laudabunt fratres tui . Per hunc Judam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem est genitus. Ipsum laudabunt fratres sui, Apos
Abbreviated transcription (Latin):
te plebis audaciam: qr ascendit cub¬
ile deipatris sui. ⁊ maculauit stratũ esꝰ.
qñ corpo dominicũ inquo plenitudo
diuinitatis requiescebat: raptum in
ctuos siyspendit. et feiro cõmacłauit.
a iniꝗtt̃is belsantia. ꝑ syieonem ⁊
lium fecerunt ut iħmmorti trat̾ent.
De quo consilio iste patriarcha qui iã
silio eorum ñ uẽiat aĩa m̃a ⁊ reliqͣ. Hor¬
rebat enim iam illo tempore sc̃s iste pa¬
tuarcha uid̾e tantorum sceler̃ cͥen:
que innouissimis temporibꝰ fcliri er¬
ant uider. Sequitur. Qr infurore su¬
iasait. Ue anime ip̃orum: qr cogitatõ¬
eorum iporum consilium mͣlũ adu̾so
qũ lancea confoderunt illud sp̃uale
et fortissimũ ꝓpugnaculum. qd̾ custo¬
dit isrł. Maledictus furor eorum: qr ꝑ
tinax. utiq ad tantum scelꝯ ꝑpetrãdu:
qñ furore accensii ⁊ ira. obtulerunt xͫ
cifige. Et si hunc dimittio: ñ es ami¬
m cesaris: Et indignatio eorũ qr du¬
ra. dum barraban latronem peterẽt:
et principem uite crucifigendũ postu¬

Expanded text:
tae plebis audaciam, quia ascendit cubile Dei Patris, et maculavit stratum ejus, quando corpus Domini, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit, et ferro maculavit. a iniquitatis belilium fecerunt ut Jesum morti traderent . De quo consilio iste patriarcha, qui jam silium eorum non veniat anima mea, et reliqua. Horrebat enim jam illo tempore sanctus iste patriarcha videre tantorum scelerum consilia, quae in novissimis temporibus facturi erant Judaei. Sequitur: Quia in furore sust Vae animae ipsorum, quia cogitatio ipsorum consilium malum adversus quando lancea confoderunt illum spiritalem et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. Maledictus furor eorum, quia pertinax utique ad tantum scelus perpetrandum, quando, furore accensi et ira, obtulerunt Chrcifige , et: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignatio eorum quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postu
Abbreviated transcription (Latin):
o pp̃ hec multa ferenda sint. Itaq
due sunt uxores ia cob libe: ambe qp¬
pe sunt filie remissionis poc̾or ũ. lxcẽ
dealbatioĩs. ꝙ ẽ laban. uerũptũ una
amat᷑: alia colerat᷑. S que tolerat᷑. pͥ
se ip̃am certe pp̾ filiqs diliga᷑. Laboreo eĩ
iustorum maximũ fructũ hiit ⁊ iueis
qͥs regnodei generãt int̾ młtas tẽptͣ¬
to̾es ⁊ tribłatoe̾s p̾elicãdo euangłium:
Et eos pp̃ qͦs sunt in laborib hũntã¬
ciꝯ. in plagis supramodũ. in moitibus
autem eio facilius atq copiosiꝯ ex
illo ẜmone fidei: quo p̾dlicauit xp̃o:
crucifixũ. Rachel autem clara aspec¬
tu mente excelit deo: ⁊ uideo in prĩci¬
pio u̾bum deum apł deuni: ⁊ uult pare¬
re ⁊ nõ pot̾⁊ qr generatre eiꝯꝗs enarni

Expanded text:
propter hoc multa ferenda sunt. Itaque duae sunt uxores Iacob liberae; ambae quippe sunt filiae remissionis peccatorum, hoc est dealbationis, quod est Laban. uerumtamen una amatur et altera toleratur. sed quse ipsam, certe propter filios diligatur. labor enim iustorum maximum fructum habet in eis, quos regno dei generant inter multas temptationes et tribulationes praedicando euangelium, et eos, propter quos sunt in laboribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus autem eis facilius atque copiosius ex illo sermone fidei, quo praedicant Christum crucifixum. Rachel autem clara aspectu mente excedit Deo, et videt in principio Verbum Deum apud Deum, et vult parere, et non potest, quia Genera
Abbreviated transcription (Latin):
ut uetꝰ testamẽtu: ꝓ eoq al
uid Intempore pͥro. aliud agatur in
nouo. Noninelligentes q d̃s qͥd cui¬
q congruerit tempore. Magna q̃dã
distributione cõcesẜit. sic̃ in lege ĩpat
npcias: in euanglio uirginitate.¬
inlege cculũ ꝓ oculo auferti: ineuan¬
glio alt̾am prebere ꝑcucienti maxilla.
s illa ꝓ tempore fragilippło. Istauero ꝑ¬
tia comeclans. et tr̃ pro ista imiratõe.
Nõ ẽ cdedus ds mutabił. s pociꝯ ĩde
adinirabilis p̃dicandus ẽ: qr manẽs
ĩ cõmutabłis. Quid cuiq ut diximꝰ
tempori comodum fuit: magna cũ distͥ¬
butione cõcessit. Sub uet̾i testõ minor¬
is culpe erant poc̾a: qr in eo nõ ip̃au̾¬
tas. s umbra ueritatis aderat. Nã in
testõ nouo pceptis altiorib mnuifesta
h̃cã q̃ĩ illo ppło imibre u̾itatis deser¬
uierant: deserẽda nob̃ pcipiuntur.
Illuc eĩ formcatio et retributio in¬
unie ꝑmissa sunt. nec nocebant.
In testõ aũt nouo graui animadu̾¬

Expanded text:
t Vetus Testamentum, pro eo quod aliud in tempore prisco, aliud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distributione concesserit: sicut in lege imperat nuptias , in Evangelio virginitatein lege oculum pro oculo auferre , in Evangelio alternam praebere percutienti maxillam . 2. Sed illa pro tempore fragili populo, ista vero ptia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifestaae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadve
Abbreviated transcription (Latin):
onem decebit etrorẽ. melus siue
lit contemplationis cculũsuãs
sibi unum inte actualis obtutũ.
ut sit utiliꝯ illi per simplicem acio¬
neni tre ad uitam: qũa per contem¬
plationis errorem mitti in gehen¬
nam. Se pe metio ad summa ab i¬
mis etigitur⁊ sepe a siminus ad ĩ fi¬
ma ponde carms inclinata reflec¬
titur. Multos deus ex carn alib su¬
a grã insitat: et ad contemplonisi
fastigium eleuat. multes qͦs a con¬
templatione iusto urdicio defit: et
lareg int̾renis oꝑibꝰ derelinquit.

Expanded text:
onem docebit errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a contemplatione justo judicio deserit, et lapsos in terrenis operibus derelinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
flectitur. atq it̾um renouata intẽ¬
tẽe ad ea unde deccenterat rursꝯ e
erigitur. qd̾ sĩ in actiua uita ñ pt̃.
de qua si quis reflectat uł ad modi¬
cum stum uicioru excipit᷑ luxi.
Ceculum dextrũ scantalizantez
quem euelli dominis pcipit. iuita

Expanded text:
flectitur; atque, iterum renovata intenflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum excipitur luxu. 10. Oculus dexter scandalizans, quem e
Abbreviated transcription (Latin):
rume. uiri sancti sicut a secreto
contemplationis egrecliuntur
ad publicum acrioiio. ita rurso
ab actionis manifesto ad secre
tum contemplationis intune re¬
u̾tuntur. ut intus liñ laudent
nbi accepunt un deforis ad eius
głiam opant᷑. Sic̃ acquile mor¬
is ẽ semꝑ occulum in radiũ solis
infig̾e nec deflect̾e aisi esce solius
obtentu. ita et sii acontemplatre
ad accualemuitam int̾du reflec¬
tuntur. conaidantes illa sainia
sic ẽẽ uti a. ut tamen ista humili¬
a sint paululum nr̃e in digẽtie.
neessana. In actiue uite itin̾e
lamana intentio peu̾ant̾ inced¬
it. In contemplatione añt se se
ꝑint̾ualla resiuint. quia duitur¬
uitate contemplandi lassat᷑. ui
sio anmaliumin ezechiele quei
ibant et nõ reu̾tebantur. pͣm et ad
uite actiue ꝑseu̾antiam. ⁊ it̾um ea
animalia que ilunt et reu̾tebãt᷑:
ꝑtinent ad contemplatiue uite
men suram. in q̃ dum quisq intẽ¬
derit: sua reu̾b̾atuo infirmitate re¬

Expanded text:
r. Viri sancti sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum intimae contemplationis revertuntur: ut intus Deum laudent, ubi acceperunt unde foris ad ejus gloriam operentur. . Sicut aquilae moris est semper oculum in radium infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu, ita et sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate re
Abbreviated transcription (Latin):
deo uiuere delectatur. Qui prius
in acciua uita prosicit. ad contez¬
placionem bũne uusdendit. Men¬
to enimiaista sustollitur qui in
illa utilis louenitur. Quicũq
adhuc tempoꝵ lem głiam. ant ca¬
rualemspectat ncupiscẽtia.a ꝯ
templatione probrtur. ut posito
mactualis uite opatric punet᷑.
In ista eium priꝰ per exce cuĩ bõi
opis cuncta exͥaurientusim uicia.
ut in illa iampuram̃tis acie. eõ¬
templandum deum quisq ꝑtra¬
seat. Et licet conu̾sꝯ statun ad cõ¬
cemplacionem conse̾nd̾e cupiat:
tamenrr̃e cogitur ut prius ĩ acti¬
eium acciune et contemplatiue
uite. de iacob sume. qui dum ad
rachel hoc ẽ ad in sum principium
destiuaret que cont̾emplatõem.
significat: lia illi. hoc ẽ laboriosa
uita supponitur. que actiua
demõstrat. Sieut sepultus ab
ommninegocio terreno priuatur.
ita et contemplatioin uacans
ab omni occupatõe accuali u̾ti¬
curet sic̃ ab actualiuita contẽ¬

Expanded text:
Deo vivere delectatur. 301 3. Qui prius Deo vivere delectatur. 301 3. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur, ut prius in actienim activae et contemplativae vitae de Jacob sume, qui dum ad Rachel, hoc est, ad visum principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscen
Abbreviated transcription (Latin):
eua cuare contendant. In disputa¬
tione fidelium cauenda ẽ ꝓposition¬
um artifitiosa subtilitas. que calli¬
dis obiectionib ret̾ias tendit. Ita
enumu̾sutis assertionib prauorũ
tio memorie auxilium eget. qd si
fuerit naturalr̃ tardior. frequẽti
tamen meditatione arguitur. acle¬
gendiassiduitate colligitur sepe ꝓ¬
lixa lectio. longitudins cã ieino¬
tiam legentis oblitterat. quod si b¬
reuis ꝯit. submotoq libro siña re¬
tractet᷑ in anmo: Tunc suĩ labore
legitur. ⁊ ea que lecta sunt: recolẽ¬
doa memoriamiuime exceclurt᷑.
Acceptabilior ẽ sensui lectio tacita:
quam alta.amplis enim intllctus
iustruitur. qñ uox legentis quies¬
cit et sub silentio lingua mouet᷑.
Rainitare legendo et corpo lassatͤ
et uocis acumẽ obtunditur. de cõ¬
contemplatiua speculatio suꝑno¬
rum: illa cõmunis multorum est:
ista uero paucorum. Actiua uita
mundanis rebobenentitur: contẽ¬
platiuau̾o mũdo renũcians soli

Expanded text:
evacuare contendant. 300 6. In disputaevacuare contendant. 300 6. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorum tio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis obtergit. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractetur in animo, tunc sine labore legitur, et ea quae lecta sunt recolendo a memoria minime excidunt. 9. Acceptabilior est sensibus lectio tacita quam aperta; amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Ccontemplativa speculatio supernorum; illa communis multorum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli
Abbreviated transcription (Latin):
Uin sit utilis ad instruẽd̃¬
actio lectio: ad hibita autez
collee maiorẽ intelligentiam pre¬
bet. meliꝯ enum conferre ꝙͣ leg̾e.
Collatio decibiitatem facit. Nã
ppositi ꝙ interrogationib cuncta¬
tio rerumexcludit᷑. ⁊ sepe obiectio¬
nib latens ueritas ad ꝓbatur. q̃
enim olirurumest aut dubuumnrꝰ¬
ferento cito prospicitur. Multũ
paratõe rerũ facile capiuntur. Nã
sepe sb specde alia spiritales cãs scͥp¬
ture diuine insinuant. ⁊ nͥ ꝑ aliqͣm
euidentem ostensi on ẽ uix apparẽt.
occulta legis int̾ mist̾ia sic̃ instruere
solet colisolatio: ita contentio destr¬
uit. Hec enin relicto sensuu̾itatis
lites generat: et pugnãdo u̾b̾ eriã
in deum blasphemia̾. in de hr̃sio et
scisma quib subũtitur fides. iu̾tas
corumpitur: scinditur caritas. Cõ
tenticorum studium non pro int¬
te. s ꝓ appetitu lauclis ceitatur. tã¬
taq ẽ i hiis pu̾sitas. ut ueritati
ceł̾e uesciant: ipamq iectã doctͥnã

Expanded text:
um sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, cferendo cito perspicitur. 3. Multum parationem rerum facile capiuntur. Nam saepe sub specie alia spirituales causas Scripturae divinae insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis etiam in Deum blasphemat. Inde et haereses, et schismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpitur, scinditur charitas. . 5. Contentiosorum studium non pro veritate, sed pro appetitu laudis, certat; tantaque ere nesciant, ipsamque rectam doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
hrsio ob quanirẽ sit .i. ad excercitatõẽ
fidei. Uisuero ꝑ qͣm fit: obscuritͣs ẽ dĩa¬
rũ scͥpt᷑arũ. In qua caligãtes hrrici. al¬
uid q̃ se res ht intlligunt. Nec eẽ pos¬
Maleenm sentiẽdo ẽẽntiã ñ adq¬
runt. ad nichilum enuĩ tẽdũt. ħrtici
ingentistudio mendacia sua discũt.
et labore uehem̃ti ne ad unitatẽ eccłie
suani loqui mentaciũ. ⁊ ut ĩiꝙagẽt
laborau̾ũt. Dũ uicissim hr̃tici nutu¬
o selaborẽt lac̾e̾nt: qñ alt̾utrũ sese ĩꝑ
pͥas sectas inlucũt. Sic tñ in uicẽ
sese coilliclunt: ut ꝯͣ eccłi ã pari erroris
sitatẽ ecclie simł existũt uint: Eis ꝗ¬

Expanded text:
sis ob quam rem fit? Ad exercitationem fidei. Via vero per quam fit obscuritas est divinarum Scripturarum, in qua caligantes haeretici aliud quam se res habeat intelligunt; nec esse posMale enim sentiendo scientiam non acquirunt, ad nihilum enim tendunt. 9. Haeretici ingenti studio mendacia sua discunt, et labore vehementi, ne ad unitatem Ecclesiae suam loqui mendacium, et ut inique agerent, laboraverunt. 10. Dum vicissim haeretici mutuo se lacerant, quando alterutrum sese in proprias sectas inducunt, sic tamen invicem sese collidunt, ut contra Ecclesiam pari erroris sitate Ecclesiae simul existunt uni; eis