comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qucia daqulis ꝓ etoe qua sic euoce in hac quam semel art ipuere ꝑsessioue gid¬
rant ut qunqua suas en pleant uoluntices et uenfexos nse mundoneocidie
uiuos q martoes facit: hos arbitrii sui tepor uiuos ad inferna dimergit
aec igitur duo genera monachorũ in hac quidem
prouincia aequali pro pemodũ mt se numerositate concenduret Seaer ũ pers
abos regiones quas me necessitas catholicae fidei cõpulit perags̃ are ensaua
terciũ sarabaitarũ genꝰ habundare a prope solũ esse cognoum eness pep¬
riisi quidem lueu qui arriane perfidiae episcopus fuit sub ualentis impe¬
bada ob cadoncae fidei perseueranciã metallis ponti. atq armemae tus¬
rant religadio lice coenobiorũ disciplinã in quibusdam euitacilbo. sroar. qu¬
mauideremus. Anachoritarũ tamen ne ipsum quidem apua illos eoñi au¬
ditum fuis se cõperimꝰ Sane ẽ etiã aliud quartũ genꝰ quod nuper ceint¬
mus emersis se inhis qui anachoritarũ sub specie atq imagine bandiunt.

Expanded text:
am semel adripueruat professione perdurant, ut numquam suas expleant uoluntates, crucifixos huic mUDdo cotidie uiuosque martyras facit, hos arbitrii sui tepor ad : inferna demergit. haec igitur duo genera monachoram in hac quidem prouincia aequali propemodum inter se numerositate contendunt. ceterum per alias prouincias, quas me necessitas catholicae fidei conpulit peragrare, istud tertium Sarabaitaram genus abundare ac prope solum esse cognouimus. temporibus siquidem Luci, qui Arrianae perfidiae episcopus fuit, sub Valentis impebaida fuerant ob catholicae fidei perseuerantiam metallis Ponti atque Armeniae relegati, licet coenobiorum disciplinam in quibusdam cinitatibus rarissimam uiderimus, anachoretarum tamen ne ipsum quidem apud illos nomen auditum fuisse conperimus. Sane est etiam aliud quartum genus, quod nuper cernimus emersisse in his qui anachoretarum sibi specie atque imagine blandiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dib. puocati. qui uniuersis diuitus mundi ꝑfectã xp̃i preferunt nuditatrie uu
turꝰ dũ
hone ꝑfessione oenire compulsi au censeri antumiocdo notine mocesshorum

Expanded text:
dibus prouocati, qui uniuersis diuitiis mundi perfectam Christi praeferunt nuditatem. hi dibus prouocati, qui uniuersis diuitiis mundi perfectam Christi praeferunt nuditatem. hi igitur dum hanc professionem uenire conpulsi dum censeri tantummodo nomi
Abbreviated transcription (Latin):
gios erpiana gauderet. cepis se q in deteruis paulatim brie quoq orđo rectler e
emer sut post hos ulua cecerrimũ & infidele monachorũ gents uel oꝓ dtors illa
nerera plantatio  ediuuua concreuit. quȩ ꝑ ananiã & saꝑhiramnon eacordici ae¬
clesiaꝑ pullulans a posto li Pe ri seueritate succisa ẽ. quȩ int mona chos ramdu
decestabriuis execrandaq iudicata ẽ nec aliquo ulterius usur pata quamdiu il¬
u cam districtȩ formido sententiae memoriae fideliũ inserta durauat: qua
beat᷑ a płis p̃dictos noui facinoris principes. ñ penitentia ñ ulla passus ẽ sa¬
ds fuccione curari. sea perniciosis simũ erimen celeri morte succida : Lile
igitur eremplo quod in ananiã & sãphiram aposcolica discrietione ꝓtirat᷑
est Anonmillo concẽplatione paulatim longa ineuria & quod semetipses
a es enobies congregationib se questrarent Ac singillatim suas etuaren pe¬
ces sitaides a egiptiae linguae proprietate sarabaitae nuncupati sunt. de

Expanded text:
eret, coepisset autem in deterius paulatim hic quoque ordo reccidere, emersit post haec illud deterrimum et infidele monachorum genus uel potius noxia illa plantatio rediuiua concreuit, quae per Annaniam et Sapphiram in exordio ecclesiae pullulans apostoli Petri seueritate succisa est: quae inter monachos tamdiu detestabilis execrandaque iudicata est nec a quoquam ulterius usurpata, quamdiu illius tam districtae formido sententiae memoriae fidelium inserta durauit, qua beatus apostolus praedictos noui facinoris principes non paenitentia, non ulla passus est satisfactione curari, sed perniciosissimum germen celeri morte succidit. illo igitur exemplo, quod in Annaniam et oapphiram apostolica districtione punitum est, a nonnullorum contemplatione paulatim longa incuria et temporis a coenobiorum congregationibus sequestrarent ac singillatim suas curarent necessitates, Aegyptiae linguae proprietate Sarabaitae nuncupati sunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝑferti omn genꝰ cuiꝰ sectatores anachoritae idest suecessores merico Muneubaro
Ecalcd erurt a perta cercamine: ac manifesto conf lietu doemonib: congredi eupien¬
de silaer herem recessus penetrare non cimeant ad mitationẽ saulice lobar¬
nis uapeistae: qui in beremo tota detate ꝑmansit. beliae quoꝙ oe heliser er ils e
de quip aposcoluis it a cõmemorat: Circiierunt in melotis & pellitu dinburis¬
P suih aoctrulũ enis deserc ũ. & tabernacula eiꝰ salsuginẽ. irridens mulicudins¬
eiuutatis & querelã en actoris ñ audiens. considerabit montes pascuae siuae & post

Expanded text:
iud perfectionis genus, cuius sectatores anachoretae id est secessores merito nuncupantuiud perfectionis genus, cuius sectatores anachoretae id est secessores merito nuncupantucalcauerunt, aperto certamine ac manifesto conflictu daemonibus congredi cupientes uastos heremi recessus penetrare non timeant, ad imitationem scilicet Iohannis Baptistae, qui in heremo tota aetate permansit, Heliae quoque et Helisaei atque illorum de quibus apostolus ita memorat: circumierunt in melotis et in pellibus capriPosuit habitaculum ejus desertum, et tabernacula ejus salsuginecivitatis, et querelam exactoris non exaudiens. Consideravit montes pascuae suae, et post
Abbreviated transcription (Latin):
isca quã dicri añerplanra discipuleꝵ qui se ab illos contagio sequesto auei unt
fuit solumodo monachorũ genus: quod non solũ tempore seancuquis fgratia
primũ ons uod pannos plurimos in uiolabile. usq ad abbats ł ula
uel. apconii durauit aetatem cuiꝰ etiã nunc adhuc in discrictis coenobiis
residere urstigia De hoc perfectorũ numero & ut ita dixerim fecundis¬
sima radies scef recĩ a nachoricarũ post hoc flores fructusq plati sunt
Cuius ꝓfessionis principes hos quos paulo ante cõmemorauimus sems seili¬
ca paulũ uel antoniũ nouimꝰ excitisse Qui ñ ut quidã pusillanimitatis
causa nec impatientiae morbo sed desiderio sublimioris profectus contem¬
pationis q: diuinae solitudinis secreta sectati sunt. lic& prior e& necessi¬
tatis optentu dũ tempore ꝑsecutionis affimum suorũ deuitat insidias
heremũ penetrasse dicat᷑ lta ergo processit ex illa oua drennus: ds. mlu penb¬

Expanded text:
ista, quam diximus, discipulorum qui se ab illorum contagio sequestraverant, dquissimum monachorum genus, quod non modo temporeprimum est, quod per annos plurimos inviolabile usque ad abbatis Pauli vel Antonii duravit aetatem, cujus etiam nunc adhuc in districtis coenobiiresidere uestigia. De hoc perfectorum numero et ut ita dixerim fecundissima radice sanctorum etiam anachoretarum post haec flores fructusque prolati sunt. cuius professionis principes hos quos paulo ante commemorauimus, sanctum scilicet Paulum uel Antonium, nouimus extitisse: qui non ut quidam pusillanimitatis causa nec inpatientiae morbo, sed desiderio sublimioris profectus contemplationisque diuinae solitudinis secreta sectati sunt, licet eorum prior necessitatis obtentu, dum tempore persecutionis adfinium suorum deuitat insidias, heremum penetrasse dicatur. ita ergo processit ex illa qua diximus disciplina al
Abbreviated transcription (Latin):
generis maxins nimer monachorũ per uniuensams aegip canio ni actudu
ꝓfes fionis eslius imsup oceret que uitanda ẽ. uel euuis desideriũ que sequenda
quia neces se uinamquãq uia ad illũ finẽ suũ trabere seccacone. ad quen
Aurtor ipsius inuentorq ꝑuenerit. Itaq coenobitarũ disciplinar. Atẽ pore
pͣdicationis a pͥlicae sumpsit exordiũ. Nam tilis exetitit orinis in hierosoli
mas iaer edentiũ multitudo. que in actib apłoꝵ ita describat᷑  qũ alodu¬

Expanded text:
generis maximus numerus monachorum per universam commoratur Aegyptum; professionis illius nasci poterit quae uitanda est uel eius desiderium quae sequenda, quia necesse est unamquamque uiam ad illum finem suum pertrahere sectatorem, ad quem auctor ipsius inuentorque peruenit. Itaque coenobiotarum disciplina a tempore praedicationis apostolicae sumpsit exordium. nam talis extitit in Hierosolymis omnis illa credentium multitudo, quae in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
pesciperenai.de secedentes in cellulas conarent᷑ eaquȩ uel uis Aur mlditione
per toc perant operib experira. Qu mores suos ac sudi quib mloutiotie¬
sea patarde regestatis neces sitate existimati sunt proumeios. psnit haigr
Hon solũ enim nbil ecuditionis ad quirere. ssane preuinqus. es mitis far¬
tlo cõ morir neperinaeis animi obstinatione porienitus quide in hes perr¬

Expanded text:
susciperent, ac secedentes in cellulas conarentur ea quae vel visu vel traditione perceperant, operibus experiri. Qui mores suos ac studia quibus imbuti fuesed uitandae egestatis necessitate existimati sunt prouincias conmutasse. non solum enim nihil eruditionis adquirere, sed ne diutius quidem in his partibus conmorari pertinacis animi obstinatione potueru
Abbreviated transcription (Latin):
Os ł conspectũ atq colloquiũ trium illorũ senũ quorũ
collationes scõ nr̃o fracre Lucherio compellente uteũq
diges simꝰ cu etia in ulteriores aegipti partes in quibiam¬
plior atq ꝑfectior scoꝵ numerꝰ consistebat mauorl fos agr
itia dȩ sideraremꝰ expetere. ad uicũ au nom̃ ẽ dulc hos eui
ex septe nili fuminis osciis adherentẽ ac imminentẽ uñ ta uonens
neces sitate qua scos desiderio illic cõmanentiũ cõpellente ꝑuenim
Cũt enim uelut cupidis simi mercatores plurima illic celeberrima¬
eo ciuobra ab ance quis andissemos patrib. inscituta. continuo quasi nauigationẽ
inquisitionis mcertae spe iuoris lucr persuadenr insce quasi piniga don¬

Expanded text:
ost conspectum atque colloquium trium illorum senum, quorum Collationes, sancto fratre nostro Eucherio compellente, utcumque digessimus, cum etiam ulterioris Aegypti partes, in quibus amplior atque perfectior sanctorum numerus coantia desideraremus expetere, ad uicum, cui nomen est Diolcos, uni ex septem Nili fluminis Ostiis inminentem, non tam itineris neccum enim uelut cupidissimi mercatores plurima illic celeberrimacoenobia ab antiquis audissemus patribus instituta, continuo quasi nauigationem inquisitionis incertae spe maioris lucri persuadente suscepimus. ubi cum diu
Abbreviated transcription (Latin):
collationes iscae summoꝵ pacrũ disputatione ẽteatȩ sunt at ita in omnib de¬
perate net utriq ꝓfession qua ñ solũ occiduas regiones uerueciã unsulas
maximis fratrũ cateruis fecistis florere c̃ueniant idẽ ut ñ solũ hi qui ad¬
hue in ẽgregationis laudabili subiectione ꝑdurant. sed etiã illi qua discam
ephensi facilius p̃cepta seniorũ atq inscituta suscipiant. ipsosq in cellul

Expanded text:
summorum Patrum disputatione contextae sunt, et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, verum etiam insulas, maximis fratrum catervis fecistis florere, conveniant; id est, ut non solum hi qui adhuc in congregatione laudabili subjectione perdurant, sed etiam illi qui haud lodeprehensi, facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas
Abbreviated transcription (Latin):
MISSIS iuuante gr̃a di decẽ collationib patrũ.
quȩ exigentib beatis simis episcopis Elladio & lconuo
utcũq digescae sunt. septe alias beato ep̃o & nomine
& meritis honorato. scõ quoq & famulo xprbuche¬
minerui & lconti. & theodori credidi c̃secrandas
Posterior siquidem ur̃m illã coenobioꝵ scãm atord
gregiã discrplinã in ꝓuincus gallianis antiquarũ urcutũ disceledione funda¬
uracteri uero n solũ coenobialẽ pfessionẽ apprime monachos es petenec

Expanded text:
ionibus patrum, -quae exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio utcumque digestae sunt, septem alias beato episcopo et nomine et meritis Honorato, sancto quoque famulo Christi EucheMinerui, Leonti et Theodore, credidi consecrandas. posterior siquidem uestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in prouinciis Gallicanis antiquarum uirtutum districtione fundauit, ceteri uero non solum coenobialem professionem adprime monachos expete
Abbreviated transcription (Latin):
diseruare p̃cepit ut nũ quã denr̃ĩr uirib p̃sumamꝰ sed p liuinȩ
tumianis adiutoriũ speremꝰ : noquis iuxta dogma pelagianũ a se¬
mrpiratĩ ardentiur orare ualeamꝰ: neforte cũhis qͥspiritũ ñ ha¬
bent : i deoq animaler ꝑ seuerant : a scã ecdesie societate se gregem᷑
ethos quidẽ arguite iudicantes: illos ueros aluate driu¬
gerane forit sibi suis uequos diligit aliquđ tale c̃tingat i& qͥ
demcendio uitiorũ alterũ castigans eripit: c̃siderare sed ebet
ẽ oc crcũs pecte agerȩ neforte plusius toł seuerꝰ existat łpius
odientes sã q̃ carnalis ẽ maculatã tonicã: Carnalẽ to

Expanded text:
re praecepit, ut nunquam de nostris viribus praesumamus, sed in divinae tuitionis adjutorium speremus, ne quis juxta dogma Pelagii a sedventum, quo inspirati ardentius orare valeamus, ne forte cum his qui Spiritum non habent, ideoque animales perseverant, a sanctae Ecclesiae societate segregemur. Et hos quidem arguite judicatos, illos vero salvate de iggere, ne forte sibi suisve quos diligit aliquid tale contingat. Et qui de incendio vitiorum alterum castigans eripuit, considerare se debet,est hoc circumspecte agere, ne forte plus justo vel severus existat vel pius. Odie
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinuo scandalizant᷑ : Solis ergo ardor: feruo rẽ ꝑsecutionis
indicat : Lunã in malo legimꝰ: stult̾ ut luna mutat᷑: Lucifer
mmalo : quomodo cecidisi decȩlo lucifer : qđ ñ solũ deprimodi¬
telligi potest :: uorperũ inmalo: &uerperũ suꝑfiliortrae c̃sur¬
gere facir: qr & anticris t̃ & minis triciꝰ quãus se trans figu¬
rent adut angelor lucis : ñ tam̃ diuinae luciter timoniũ ꝑhibent
sicut lucifer soli : sed magir opera tenebrarũ : suis sequacib: os¬
tendunt inrtar stellȩ q̃ uerꝑ dicit᷑ : q̃ in occidente uerꝑtina
apparens secuture noctis p̃cursor existit : Sidera in quiter¬
Recte enĩ intenebras torm̃torũ mittent᷑ aet̃nas: qͥ ineccles
dĩ sub nomine lucis tenebras inducebant errorũ : merito ꝓ¬
cella ꝑcollent᷑ suppliciorũ qͥ insimilitudinẽ tẽper tatũ mari¬
norũ pacẽfideliũ t babat.: ꝓphetauit autẽ dehis seꝑtimꝰ¬

Expanded text:
continuo scandalizantur . Solis ergo ardor, fervorem persecutionis continuo scandalizantur . Solis ergo ardor, fervorem persecutionis indicat. Lunam in malo legimus: Stultus ut luna mutatur . Luciferum in malo: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer ? Quod non solum de primo ditelligi potest. Vesperum in malo: Et vesperum super filios terrae consurgere facis . Quia et Antichristus et ministri ejus, quamvis se transfigurent velut angelos lucis, non tamen divinae luci testimonium perhibent, sicut lucifer soli; sed magis opera tenebrarum suis sequacibus ostendunt; instar stellae quae Vesper dicitur, quae in Occidente vespertina apparens secuturae noctis praecursor existit. Sidera, inquit, erRecte enim in tenebras tormentorum mittentur aeternas, qui in Ecclesiam Dei sub nomine lucis tenebras inducebant errorum. Merito procella percellentur suppliciorum, qui in similitudinem tempestatum marinarum, pace
Abbreviated transcription (Latin):
Sidera errantia quaerunt septẽ : nũ quã in eodẽ loco ubi pridie
fecerant : ortũ faciunt ł occasũ : Sed modo ad infima ⁊onȩbra¬
malir dercendunt : modo ad alta ⁊onae solstiti alis as cendunt
modo mediã ronae ȩqui noctialis lineã repetunt: sic nimirũ
sic sunt heretici : quilucẽ ueritatis ꝓmittentes : nũ quã in eoda
statu docẽ diꝑdurant : sed modo sic: modo sic doctrinã suã
informanter : ipsiutiq: quã sit c̃tenen da lucis ostentatio quã
pollicent᷑ insinuant : & quidẽ int̃ planetas : idẽ errantia sr¬
dera : notissima st̃ solluna lucifer qui& uesꝑ s q̃ ñ nũ quã
in bono accipiunt᷑ : cũ sol dñs. luna ecclesia ẽ : lucifer iohanner
baptirta : qui dnm in carne nasciturũ nascendo : & testimoniũ
lucir ei pbendo p̃cersit : Sed & in malo legimꝰ solẽ : dicente
dño deseminib: iactis in petros a sole autẽ orto aes tuaueruns:
qđ exponens ipse subiunx̃ : ꝑ secutio neautẽ orta: ꝓpt̃ uerbx

Expanded text:
rrantia, quae sunt septem, nunquam in eodem loco ubi pridie fecerant, ortum vel occasum faciunt; sed modo ad infima zonae brumalis descendunt, modo ad alta zonae solstitialis ascendunt, modo mediam zonae aequinoctialis lineam repetunt. Sic nimirum, sic sunt haeretici, qui lucem veritatis promittentes nunquam in eodem statu docendi perdurant; sed modo sic, modo sic, doctrinam suam informantes, ipsi utique quam sit contemnenda lucis ostentatio quam pollicentur insinuant. Et quidem inter planetas, id est errantia sidera, notissima sunt, luna, lucifer, qui et vesper. Quae nonnunquam in bono accipiuntur, cum sol Dominus, luna Ecclesia est, lucifer Joannes Baptista, qui Dominum in carne nasciturum nascendo, et testimonium lucis ei praebendo, praecessit. Sed et in malo legimus solem, dicente Domino de seminibus jactis in petrosa: Sole autem orto, statim aruerunt . Quod exponens ipse subjungit: Persecutione autem orta propter verbum
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ : & nille qͥbomioperir fructũ ferre noluit : ꝓsua
steri litate dicit᷑ excidend & inignẽ mittendus: quid putas
illũ mereri poenarũ : qͥł ꝑuerseꝰ agendo ł alior ꝑuertendo
pes simor fruc tꝰ attulit a nec mirũ si infrutuosi & bis mor¬
tui dicantur eẽ arborer: quiera dicatiẽe ꝓbant᷑ : descir enĩ
dicit᷑: in caritate radicati & fundati: quiuero asoliditate cari¬
tatir seera dicare ñtiment : merito siqiđ bonifructꝰ habere
b: : ut desperata eoꝵ sał ostendat᷑: autũni enĩ tẽpore : ñ solũ
poma nulla nasci: sedetiã eaqͦ nateerant matura: solent
decidere : cuiur uidelicet tẽporis s̃ tatui assimilant᷑ hi : qͥ&
fructꝰ fidei ferre ipsi neglegunt : & eaq̃ fideler quorlibet face¬
rebona conrpiciunt : extirpare : atq: in caduca student negotia
c̃uertere: Nuc t̾ teni manis despumantes suas c̃giu¬
iones : Fluctꝰ feripa arir sunt: ꝑuersi doctorer : qui& inseme¬

Expanded text:
ppellatur. Et si ille qui boni operis fructum ferre noluit, pro sua sterilitate dicitur excidendus, et in ignem mittendus; quid putas illum mereri poenarum, qui vel perverse agendo, vel alios pervertendo pessimos fructus attulit? Nec mirum, si infructuosae et bis mortuae dicantur esse arbores, quae eradicatae esse probantur. De sanctis enim dicitur: In charitate radicati, et fundati . Qui vero a charitatis soliditate se eradicare non timent, merito si quid boni fructus habere antur, ut desperata eorum salus ostendatur. Autumni enim tempore non solum poma nulla nasci; sed etiam ea quae nata erant matura solent decidere. Cui videlicet tempori assimilantur hi qui et fructus fidei ferre ipsi negligunt, et ea quae fideles quoslibet facere bona conspiciunt exstirpare atque in caduca student negotia convertere. Fluctus feri maris despumantes suas confusiones. Fluctus feri maris sunt perversi doctores, qui et in seme
Abbreviated transcription (Latin):
transitoria cunctaq̃ uident᷑. aduersa d¬
to oũ habeutes Ideo semet ipsos reꝓbi segregant a sor¬
te iustoꝵ. ideosunt ammaler id ẽ ꝓpriar animiȩ suae ccu¬
piscentias sequentes : quia spm̃ unitatis quo ec desia c̃gre¬
gat᷑ : quos piritalis efficit᷑ habere ñ meruerunt : Ideode¬
fluunt : quia coagulũ ñ habent caritatis: uos autem
carssimi suꝑ aedificantes uos metipsos sc̃is si
o aurãe fidei.in sp̃u sc̃o orantes ipsos indilec¬
tione diuina ẽpuncti rurnũ petimꝰ auxiliũ: ad ꝑci¬

Expanded text:
toria cuncta quae videntur adversa dipsos, etc. Ideo semetipsos reprobi segregant a sorte justorum, ideo sunt animales, id est, proprias animae suae concupiscentias sequentes, quoniam Spiritum unitatis quo Ecclesia congregatur, quo spiritualis efficitur, habere non meruerunt. Ideo diffluunt, quia coagulum non habent charitaticarissimi, superaedificantes uosmet ipsos sanctissimae uestrae fidei, in spiritu sancto orantes, , ipsos uos in dilectione divina compuncti supernum petimus auxilium, ad perci
Abbreviated transcription (Latin):
trascendere diunis operib elaborant : ut quicquia scis monas certu usibus re¬
aut cerde uicio philargiriae recondat᷑. Postremo ut concedamus ab ipsis hȩc
que ñ ab optimo ꝓposito congerunt᷑ melius quã diximꝰ posse distribui. nec

Expanded text:
dere canonem diurnis operibus elaborant, ut, quidquid monasterii sanctis usibus redere canonem diurnis operibus elaborant, ut, quidquid monasterii sanctis usibus reaut certe philargyriae vitio recondatur. Postremo ut concedamus ab istis haec quoque quae non optimo proposito congeruntur, melius quam diximus posse distribui, nec
Abbreviated transcription (Latin):
exercendi uoluntites suas ac ꝓcedendi uel quo placuerut euaganaris̃ gen¬
ai sue quod libitũ fuert habeant lib̾tatẽ etiam amplius in opetibꝰ aue¬
ras quam brqui incocnobis degunt dieb ac noctdb consi muntur . Ee aliun
dacside eodemq proposito Hoc enim isti faciunt non ue fructũ sur operas n¬
biciant dsspensatoris arbitrio sed ut adquirant pecumas quas fecondant
Inter. quos quantũ inter sit aduertite. Illi nibil de crascino nihiil rogiantes
grates simos do sudoris sui offerunt fructus Isti ueto non solu incrastinũm
ned eaamm multorũ annorũ spacia infidelẽ sollicuitudine pebr ogartssiaut
mendaee. dm̃ aut inoꝑẽ credunt. qui promissam cotidiani uicois dtq in dum̃¬
toinit sufficientiã prebere eis aut non possit aut nolit  Illi hoc omnibaape
omniũ copiarũ affluentiã consequantur. Illi ob hoc certatim statutũ canonẽ¬

Expanded text:
exercendi uoluntates suas ac procedendi uel quo placuerit euagandi agenexercendi uoluntates suas ac procedendi uel quo placuerit euagandi agendiue quod libitum fuerit habeant libertatem, etiam amplius in operibus diurnis quam hi qui in coenobiis degunt diebus ac noctibus consamuntur, sed non ea fide eodemque proposito. hoc enim isti faciunt non ut fructum sai operis subiciant dispensatoris arbitrio, sed ut adquirant pecunias quas recondant. inter quos quantum. intersit aduertite. illi nihil de crastino cogitantes gratissimos sudoris sui deo offerunt fructus, isti uero non solum in crastinum, sed etiam in multorum annorum spatia infidelem sollicitudinem prorogantes ant mendacem deum aat inopem credunt, qui promissam cotidiani uictus atque indumentorum sufficientiam praebere I eis aut non possit atit nolit. illi hoc omnibus ex\'omnium copiarum afluentiam consequantur. illi ob hoe certatim statutum transcen
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinã uec seniorũ subdunt᷑ imperio & arbitrio aut nec eorũ taditionib an¬
seitinta siras discunt uincere uoluptates. nec ullã sanȩ discrerionis. rtiguis i¬
gitma et uditione suscipiunt. sed ad publicã tantum modo ide st hominũ facie
senun ciantess atio in suis domicilis sub pruuregromodo dest lom pnsca faci
obscricai oceupationib. ꝑseuerant. aut construentes nuui celoius a qs drio¬
nosrerio uneupantes suo ure in en ac libertate consusooit equasiuanu¬
angelieis p̃ceptionib succũbentes. ut nulla scilic& cotidiam uitus soluicntu¬
ibla infideli dubicaione conumant. qui cuncas mundi huius faculto
ab solut:rita se coe nobiorũ prȩpositis subdideruntut d suq tdem apsuns
faceant᷑ essẽ se dominos Ilienim qui districtionẽ ut diximꝰ. qrnobri decdi¬
nantes bini ueel terni in cellulis commorantur. non contenti ab batis Cura eto
iarperio gubernari. sed hoc prȩcipue ꝓcurantes : ut absoluti a senio ruaigo

Expanded text:
ciplinam nec seniorum subduntur arbitrio aut eorum traditionibus instituti suas discunt uincere uoluntates nec ullam sanae discretionis regulam legitima eruditione suscipiunt, sed ad publicam tantummodo id est ad hominum faciem renuntiantes ant in suis domiciliis sub priuilegio huius nominis isdem obstricti occupationibus perseuerant, aut construentes sibi cellulas easque monasteria nuncupantes suo iure in eis ac libertate consistunt, nequaquam euangelicis praeceptionibus subcumbentes, ut nulla scilicet cotidiani uictus sollicitui soli absque ulla infideli dubitatione consummant, qui cunctis mundi huius facultatibus absoluti ita se coenobiorum praepositis subdiderunt, at ne sui quidem ipsius fateantur esse se dominos. illi autem qui districtionem at diximus coenobii declinantes bini uel terni in cellulis commorantur, non contenti abbatis cura atque imperio gubernari, sed hoc praecipue procurantes, ut absoluti a seniorum iugo
Abbreviated transcription (Latin):
mant :: Sub audiendũ ẽ & hi dãnandi sunt : sicut sod omitȩ
qͥ carnẽ maculauerunt : sicut populur ñcredenr quimaier¬
tatẽ diuinȩ potentiae blas phemabat : sicut anaeli qui domina¬
tionẽ suicreatoris sꝑnebant : cũ michahel archan gelur
cũ diabolo dirputanr: alt̃ caret᷑ de mosi corpore : n e ausus

Expanded text:
, etc. Subaudiendum est, et hi damnandi sunt sicut Sodomitae, qui carnem maculaverunt, sicut populus non credens qui majestatem divinae potentiae blasphemabat, sicut angeli qui dominationem sui Creatoris spernebant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans, etc. De
Abbreviated transcription (Latin):
habuerint homines patrer sed angelor : merito doctis
darot ñ ẽe uiriueracis scripta : q̃ m̃datio sordem : und
& hac eadẽ uide epis tola quia de aperipholibro testimo¬
niũ habet : primis tẽporib: aplerisq: reiciebat᷑. Taitac¬
toritatẽ iã & uetur tate & usu meruit: uiint̃ scãs scriptu¬
ras cõputetur: maxime quia tale tertimoniũ dea pocri¬
pho iudar ad sũprit : qđ ñ a pocriphũ ac dubiũ: sedueralu¬
ce & lucida es set ueritate perspicuũ. hi suN murmu

Expanded text:
habuerint homines patres, sed angelos, merito doctis habuerint homines patres, sed angelos, merito doctis claret non esse viri veracis scripta quae mendacio sordent. Unde et haec eadem Judae Epistola, quia de apocrypho libro testimonium habet, primis temporibus a plerisque rejiciebatur. Tamen auctoritate jam et vetustate et usu meruit ut inter sanctas Scripturas computetur, maxime quia tale testimonium de apocrypho Judas assumpsit, quod non apocryphum ac dubium, sed verae lucis lucida ess
Abbreviated transcription (Latin):
sed c̃traom̃s impior : neminẽ illoꝵ relinquens in punitũ :
deqͥb subdit᷑ : &arquene oomes impios: Septimũ sane
abadã dicit ẽẽ enoch qͥhac ꝓphetauit : ut c̃ firmet exẽplo
qđ superius ait : quiã olim p̃scripti fuerant intale iudi¬
ciũ impi hominer qͥ suo tẽpore sub introierun: ad sub¬
uertendã fidẽ pioꝵ & arauene in quic omner ĩpios de
quidẽ ẽ h̃ sententia : quia dñr iniadiciũ ueniens : impios nso
Iũ deoperib : uerũ etiã deuerbis arguit & iudicat iniquir.
at tam̃ sciendũ qr liber enoch dequo illã ad sũpsit: int̃ apo¬
criphas scripturas abecclena deputat᷑ : nũquia dicta tanti
patri archae abicienda ullatenꝰ possint aut debeantȩrti¬
mari : sedqr liber ille qͥ sub nomine eius offert᷑ : ñ utreab
illo scriptsedntulo nominis eiꝰ : ab alio quodã edit uidetꝰ :
Sienĩ uereriꝰ esset ñ esset fidei sanȩ c̃trariuꝰ : nunc aut̃ qr
multa incredibila c̃tinet : eqͥb: illud e degigantib : ꝗd n

Expanded text:
sed contra omnes impios, neminem illorum relinquens impunitum. De quibus subditur: Et arguere omnes impios. Septimum sane ab Adam dicit esse Enoch, qui haec prophetavit, ut confirmet exemplo quod superius ait: Quia jam olim praescripti fuerant in tale judicium impii homines, qui suo tempore subintroierunt ad subvertendam fidem piorum. Et arguere inquit omnes impios de quidem est haec sententia, quia Dominus in judicio veniens impios, non solum de operibus, verum etiam de verbis arguet, et judicabit iniquos; attamen sciendum quia liber Enoch, de quo illam assumpsit, inter apocryphas Scripturas ab Ecclesia deputatur, non quia dicta tanti patriarchae abjici ullatenus possint, aut falsa debeant aestimari, sed quia liber ille qui sub nomine ejus offertur, non vere ab illo scriptus, sed sub titulo nominis ejus ab alio quodam editus videtur. Si enim vere ejus esset, non esset fidei sanae contrarius. Nunc autem quia multa incredibilia continet, in quibus illud est de gigantibus, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores : qͥ c̃uers ationẽ habentes incadis miraculir co¬
rus cant : & pluunt sermonib: deqͥb: dõ dicit᷑ & ueritas tua
usq: ad nuber : Sednuber sunt sine aqua heretici : qͥ posueruit
in caelũ orsuũ ꝑ uerba suꝑbia : sed aqua sapienti e : audientiũ
corda ñ ĩnrigant : quae auentis circũ ferunt᷑ : quia ad sug¬
gestionẽ spirituũ inuisibiliũ in diuersor uitiorũ raptantur

Expanded text:
praedicatores, qui, conversationem habentes in coelis, miraculis copraedicatores, qui, conversationem habentes in coelis, miraculis coruscant, et pluunt sermonibus. De quibus Deo dicitur: Et veritas tua usque ad nubes. Sed nubes sunt sine aqua haeretici, qui posuerunt in coelum os suum per verba superbiae; sed aqua sapientiae audientium corda non irrigant, qui a ventis circumferuntur, quasi ad suggestionem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
tartara dercendunt: & qͥ dẽ cam defratri cidio cogitandẽ dñr
corripuit : sedeũ inuidia saluari ñ siuit: balaã aduersur
dĩ populũ it agentẽ dñs uetuit. sedamor pecuniae neobtẽ¬
peraret obsitit : core suꝑbientẽ : moyses dño inse loquen¬
te lcnine curauit sed eũ elatio qua feruebat : in sanabilẽ
red didit sic ꝓfecto : sic faciunt heretioi : qͥ ad increpati¬
onẽ scae ecclesie emendari dg̃r piciunt: quin potius fra¬
tres gladio malȩ doctrinȩ sicut cam int̃ ficore: malo
c̃silio decipere sicut balad ẽtra doctores catholi¬
cor erigero sicut core : ad suã ipsorũ ꝑditionẽ c̃tendunt
Maculatꝰ ẽ qui peccat : macula ẽ ipsũ scelus qđ operatorẽ suũ
contaminat : &ideo hereticor quos argit maculas appellat
quia ñ solũ income sationib: & ebrietatib: suir : siue carnalib:
seuspiritalib: pereunt ipsi : sed & alior ꝑdunt & in qͥnant

Expanded text:
tartara descendunt. Et quidem Cain de fratricidio cogitantem Dominus tartara descendunt. Et quidem Cain de fratricidio cogitantem Dominus corripuit, sed eum invidia salvari non sinit. Balaam autem adversus Dei populum iter agentem Dominus vetuit, sed amor pecuniae, ne obtemperaret, obstitit. Core superbientem Moyses Domino in se loquente lenire curavit; sed eum elatio, qua fervebat, insanabilem reddidit. Sic profecto, sic faciunt haeretici, qui ad increpationem sanctae Ecclesiae emendari despiciunt; quin potius fratres gladio malae doctrinae, sicut Cain, interficere, malo consilio decipere sicut Balaam, contra doctores catholicos erigere sicut Core, ad suam ipsorum perditionem, contendunt. Maculatus est, qui peccat: macula est ipsum scelus quod operatorem suum contaminat. Et ideo haereticos quos arguit, maculas appellat; quia non solum in commessationibus et ebrietatibus suis sive carnalibus seu spiritualibus pereunt ipsi, sed et alios perdunt et inquinant.
Abbreviated transcription (Latin):
tio fuerit: ideoq: uidas qđ depopulo factũ legerat rectede
ta angelicũ dabolo fuerit diligent intuendũ: qr simi chael ar¬
changelur diabolo sibi aduers antiblas phemiã dicere noluit :
sed moderto illũ sermone coercuit : quanto magis hominib:
omnib: blar pbemia cauendaẽ : & maxime nemaier tatẽ crea¬
torir : uerbo in disciplinato offendant: uos illis quiuia ca¬
in abieruu eterrore bal a amo mercede et. Fusis ui
& contua dictions core. perieruN: uiacam abeunt: qui
ꝓpt̃ inuidiam meliorũ nom̃ sibi doctorũ qhonorificent᷑ ad su¬
munt : er rorebalaã pereunt : qͥ ꝓamore t̃ros triũ cõmodo¬
rũ : uerita tẽ quã ipsinorunt inpugnant: contradictione
core: qͥuiuus ad inferna dercendit intereunt : qͥcũq: appe¬
titu in debiti primatꝰ: sese abunitate scãe ecclesiae secernunt :
scientesq: & p̃uidentes quantũ maligerant : ad scelerũ tam̃

Expanded text:
tio fuerit; ideoque Judas, quod de populo factum legerat, recte de tio fuerit; ideoque Judas, quod de populo factum legerat, recte de ta angeli cum diabolo fuerit, diligenter intuendum, quia si Michael archangelus diabolo sibi adversanti blasphemiam dicere noluit, sed modesto illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne majestatem Creatoris verbo indisciplinato offendant. Vae illis quiin abierunt, et errore Balaam mercede effusi sunt, et in contradictione Core perierunt. Hi sunt ipropter invidiam meliorum, nomen sibi doctorum, quo honorificantur, assumunt. Errore Balaam pereunt, qui, amore terrestrium commodorum, veritatem, quam ipsi norunt, impugnant. Contradictione Core, qui vivus ad inferna descendit, intereunt, quicunque appetitu indebiti primatus scientesque et praevidentes quantum mali gerant, ad scelerum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quib: scripturis iudas hoctestimoniũ ad sũpserit: ñ fa¬
cile patet: sed tamer sciendũ qr simile his aliquid: in ⁊ a¬
charia ꝓpbeta repperimur. ⁊pse & enĩ dicit : qr os tendit
mihi dñs hiesũ sacerdotẽ stantẽ corã angelo dñi : & satan
stabat adextris eiꝰ : ut aduersaret᷑ ei : & dix̃ dñr ad ratan :
mere pet dñs intesatan : & increpet dñs inte : qͥelegit hieru¬
salẽ : sed hoc in loco facillime intellegitur qđ hiesur sacerđ
desiderabat populũ irrł decaptiuitate babrlonia liberari : at¬
q ad patriã t̃rã redire : resistebat aute illi satanas nolens
populũ dĩliberari sed magir hostib : & hoc gentilib mancipari :
ediutor erat increpabat : atq ab iniuria eiꝰ dẽ populi remo¬
uebat: sed quando demorsi corpore c̃tentionẽ cũ diabo lomi¬
chael habuerit : incertũ habemꝰ : attam ñ der̃ qͥ dicant eundẽdĩ
populũ mosi corpͦ appellatũ : eo qđ ipsemo ser illius populi por¬

Expanded text:
quibus Scripturis Judas testimonium hoc assumpserit, non facile patet. Sed tamen sciendum quia simile his aliquid in Zacharia propheta reperimus. Ipse enim dicit: Quia ostendit mihi Dominus Jesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus ut adversaretur ei. Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem . Sed hoc in loco facillime intelligitur quod Jesus sacerdos desiderabat populum Israel de captivitate Babyloniae liberari, atque ad patriam terram redire. Resistebat autem illi Satanas, nolens Dei populum liberari, sed magis hostibus et gentibus mancipari; adjutor erat, increpabat, atque ab injuria ejusdem populi removebat. Sed quando de Moysi corpore contentionem cum diabolo Michael habuerit, incertum habemus. Attamen non desunt qui dicant eumdem Dei populum Moysi corpus appellatum, eo quod ipse Moyses illius populi por
Abbreviated transcription (Latin):
rigi uelint : & fideliũ sẽꝑ ad inuicẽ : pax augercat & caritar : explicit¬
accumulabat actibus & si ipso ad p̃dicandũ uerbũ minime sufficie¬
bat : eor tamon qͥ p̃dicarent de facultatib: suirsus tenta regaudebat.
Hunc autẽ eẽgaiũ arbi tramur : cuius in epis tola ad romanor: pau¬
lus meminit dicenr : Salutatuos gaiur horpism̃r. & ecdesiȩ totiur
quia enĩ horper & qͥsuscipit & qͥ suscipit᷑ appellari consueuit: erat¬
horper uniuersȩ ecclosiȩ : quia om̃s quiadse uemebati & p̃dicato¬
rer uidelicet & auditorer uerbi benigne suscipiebat: sicut & huius
epistolȩ sequentia: manifeste declarant : unde & iohannes eũ in
ueritate diligit : hocẽ ñtẽporaliũ gratia cõmodorũ : sod solo ꝑ¬
enniũ bonorũ s eũ diligere uidet intuitu: fuisse autẽ gaus corin¬
thi uidetur : ex eo qđ paulus illa oratus inciuitate epis tolã scripsit

Expanded text:
rigi velint, et fidelium semper ad invicem pax augescat et charitas. IN IIrigi velint, et fidelium semper ad invicem pax augescat et charitas. IN IIaccumulabat actibus; et si ipse ad praedicandum verbum minime sufficiebat, eos tamen qui praedicarent de facultatibus suis sustentare gaudebat. Hunc autem esse Gaium arbitramur, cujus in Epistola ad Romanos Paulus meminit, dicens: Salutat vos Gaius hospes meus et Ecclesiae totius . Quia enim hospes et qui suscipit et suscipithospes universae Ecclesiae, quia omnes qui ad se veniebant, et praedicatores videlicet et auditores verbi, benigne suscipiebat, sicut et hujus Epistolae sequentia manifeste declarant. Unde et Joannes eum in veritate diligit, hoc est, non temporalium gratia commodorum, sed solo perennium bonorum eum diligere videtur intuitu. Fuisse autem Gaius Corinthi videtur, ex eo quod Paulus in illa moratus civitate, Epistolam scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
ephesũ balnear lauandi gratia fuis set ingressur : & uidis set ibi cherltũ
exilir& c̃tinuo & discederet ñ lotur dicens : Fugiamus hino ÷ ne & bal¬
neȩ ipsȩ conruant in quib: cherintur lauat ueritatis in imicur : Idẽ &iã
polr carpus : marcioni aliquando cũ occurris set dicenti sibi : agnosce
nor : respondit agnosco agnosco primo genitũ satanae : tanta tuno
a postoli atq: eorũ discipuli in religione cautela utebant᷑ : ut ne uerbi
quidẽ cõmunionẽ cũ aliquo eoꝵ quia ueritate deuia uerunt habere pate¬
rent᷑ : sic̃ & paulus dicit : here ticũ hominẽ : post primã & secundã cor¬
reptionẽ deuita : sciens qr ꝑuersus ẽ huius modi & peccat : cũ sit a semet
ipso dãnatur. Salutante pilii sonotas tuae clecta: Sicut aduersa¬
rur ueritatir haue dicere ꝓhibet ita e contrario elector : exꝑsona elec¬
torũ salutat : ut & infideler de tertent᷑ ab omnib: bonis : si forte ł siccor¬

Expanded text:
Ephesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisset non lotus, dicens: Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat veritatis inimicus. Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicnos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paulus dicit: Haereticum hominem, post primam et secundam correptionem, devita, sciipso damnatus . Salutant te filii sororis tuae Electae. Sicut adversariis veritatis ave dicere prohibet, ita e contrario, electos ex persona electorum salutat, ut et infideles detestentur ab omnibus bonis, si forte vel sic cor
Abbreviated transcription (Latin):
Nec reticendũ qđ in hoc quoq sanguis & a qua tertimonium
illidederunt : quod delatere mortiu uiuacit̃ effluxerunt
quod erat contranaturã corporũ : atq: ob id mesterur aptũ
& tes timonio ueritatis fuit congruũ. Videlicet insinuans:
quia & ipsũ dñi corpus: meliur post mortẽ ess& uicturũro¬
surcitatũ ingloria : & ipsamorr illiur nobir uitã donano
hoc quoq qđ sudor eiꝰ: instar gut tarũ sanguinis decurri¬
bat intra tertimoniũ ꝑhibebat illisacro sc̃o mis terio
a qđ ecclesiã totũ per orbẽ : suo sanguine lauaret .
Tres sunt ergo : quites timoniũ ꝑhibent ueritati:
nibil q: comnũ a siun coneuonese iuin gst dr nec sine uena ciedo¬

Expanded text:
Nec rejiciendum quod in hoc quoque sanguis et aqua testimonium Nec rejiciendum quod in hoc quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt quando de latere mortui vivaciter effluxerunt, quod erat contra naturam corporis; atque ob id mysteriis aptum et testimonio veritatis fuit congruum, videlicet insinuatur quia et ipsum Domini corpus melius post mortem esset victurum resuscitatum in gloria, et ipsa mors illius nobis vitam donaret. Hoc quoque quod sudor ejus instar guttae sanguinis decurrebat in terram, testimonium perhibebat illi sacro mysterio quod Ecclesiam totum per orbem suo sanguine lavaret. Tres sunt ergo qui testimonium perhibent veritati. nihilq
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑhĩbenos ꝓueritap ẽ hocest uerur di filius uerue oxciliattor
dl plibomi uue uerus buiani generir redeptor: aereciciliator
prce ipte mundir adotia ipse baptista uiso ei de sut aduentu
peteslteg enima : quime misit baptizare inaqua plle mibi dix̃
Suꝑ que uiderir spm dercendentẽ & manente su rtubui qũ
ipseueritatẽ cognominat: baptirta illũ uerata płar phem
filiur tonitrui ueritatẽ euangelizat : taceant blar pbemi
quibunc fantasma eẽ dogmatizant: pereat detra memo¬
riacorũ : quieũ uel dnm̃ uel hominẽ ẽe. uerũ denegant:
baptiratũ dercendit sie nĩ uerus difiliur non es set : naqua¬
quã in eũ tanta manifertatione sp̃r sẽr ueniret a qua edoa
latore eiur incruce mortui manarunt: Quod nullatonur
fieriporset : si uerã carnisnaturã ñ haberet: sed & hoc qđ ante
pas sionẽ cũ oraret : factur ẽ sudor ciꝰ sicut guttae sanguiu di¬
currentis in terrã: ueritati carnis ad sũptę̧: tes timoniũ dat:

Expanded text:
est verus Dei Filius, verus mediator Dei et hominum, verus humani generis Redemptor ac reconciliator, peccata mundi. Quod etiam ipse Baptista, viso ejusdem Spiritus adventu intelligens, ait: Qui me misit baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videse veritatem cognominat. Baptista illum veritatem praedicat, filius tonitrui veritatem evangelizat. Taceant blasphemi qui hunc fantasma esse dogmatizant, pereat de terra memoria eorum, qui eum vel Deum vel hominem esse verum denegant. baptizatum descendit. Si enim Filius verus Dei non esset, nequaquam in eum tanta manifestatione Spiritus sanctus veniret. Aqua etiam latere ejus in cruce mortui manarunt, quod nullatenus fieri posset, si veram carnis naturam non haberet. Sed et hoc quod cum ante passionem oraret, factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram, veritati carnis assumptae testimonium dat.
Abbreviated transcription (Latin):
uangelio dicit : ñuor me elegistis : sed ego elegiuor : Ita au¬
tẽ ꝑfectierimꝰ incaritate : siquẽ ad modũ nullius alterius : nisi sa¬
uidet: quo modopo test diligere: quidergo : qͥ dili¬
auderet & quid obrtat diligere dm̃ &ũsi ñ diligo fratrẽe
recte subdidit: Et hoc mandatum habemus apõ: ut quilid ic̃¬
ait dõ dilicare⁊ ꝓuatuẽ suumo: quomodo enĩ dilesr aito¬

Expanded text:
os me elegistis, sed ego elegi vos. . » Ita autem perfecti erimus in charitate, si quemadmodum nullius alterius, nisi savidet, quomodo potest diligere? » Quid ergo? Qui diliauderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quomodo enim dilig
Abbreviated transcription (Latin):
amantor & nequis suauir tute : mundi uelluxur uel laborer
sesuperare porse c̃fideret : c̃sulte subiungit : haec ẽ uicto¬
nia q̃ uiucit mundũ ⁊ibesnnã: Illanimirũ fides: q̃ ꝑ
dilectionẽ operatur: illa fider qua eiꝰ humiliter auxilium
flagitamꝰ quiait: in mundo prersurã habebitr: sedefi¬
dete: ego uicimundũ: quis ẽ. quiuiicit murdũ : nisi qͥ¬
filiũ dĩ credenr: digna eidẽ fidei operauingit: Sed nũ¬
quid sola diumitatir eifider & confersio ualet ad salutẽ
factur ẽ. homo intẽ pore ut quinos per diuinitatir suae
potentiã creauerat perhumanitatis suae infirmitatẽ
recre aret: quiuenit ꝑ aquã & sanguinẽ ÷ aquã uideli

Expanded text:
labores se posse superare confideret, consulte subjungit: Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Illa nimirum fides, quae per dilectionem operatur; illa fides qua ejus humiliter auxilium flagitamus qui ait: In mundo pressuras habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Quis est qui vincit mundum, etc. Filium Dei credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides et confessio valet ad salutem factus est homo in tempore, ut qui nos per divinitatis suae potentiam creaverat, per humanitatis suae infirmitatem recrearet. Qui venit per aquam et sanguinem suae passi
Abbreviated transcription (Latin):
dib nr̃is: per spm̃ scm quidatur ẽ nobis : Et Nosui¬
dimus et testificat: qm pat̃ misit Filiuco suũ
salua ioneco murioi Nemo desa lute dirperet
qr & simagnis morbis colerũ quide primunt : omnipo
tens ẽ medic̃ qͥ saluet : tamen meminerit quisq qr
idem filiuꝰ di qͥuenit mitir ut saluaret : uenturur ẽ
dirtrictur ut iudicet: quicũq ẽ pessus fuerit qm¬
dir c̃fessionẽ dicit q̃ nec male suadentiũ hereticorũpor¬
sit fraude corrũpi: nec ꝑsequentiũ paganoꝵ torm̃tir c̃quas¬
sari: nec carnaliũ fratrũ exẽplir nec ꝓpriȩ fragilitatir
segniuia titubare : Sunc & enĩ qͥ etiã uerb negant ihm̃ te
filiũ dĩ : quales multi fuis se produntur eo ipsotõ pore
quo haec scribebat iohanner: Sunlitẽ qͥc̃fitont᷑ uerb &
factis negans : undebene qͥnunc ait : qͥcũq: c̃forsur fucrit

Expanded text:
qui datus est nobis . » « Et nos vidimus et testificamur, quoniam Pater misit Filium suum salvatorem mundi. » Nemo de salute sua desperet, quia etsi magni sunt morbi scelerum qui deprimunt, omnipotens Deus est medicus qui salvat, tantum meminerit quisque, quod idem Filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est ut districtus judicet. « Quicunque confessus fuerit qdis confessionem dicit, quae nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi, nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim qui etiam verbis negant Jesum esse Filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore quo haec scribebat Joannes. Sunt item qui confitentur verbis, et factis negant. Unde bene quod nunc ait: Quicunque confessus
Abbreviated transcription (Latin):
uantur : sequitur: Et quiseruat mandata eius: inillo
manet etiꝑse iueo: Sit ergo tibidomus dr & estodo¬
mus dĩmane indõ: & maneat intedr̃: manet intedr̃ ut te
contineat : maner in dõ necadar.. Serua mandata eius. te¬
ne caritatẽ : non diuellere a fide illiur: ut glori¬
eris in p̃senꝰa ipsius: & securur manebir mneo: modo ꝑ
fidẽ : tunc ꝑspeciem: manebit & ipse perennis inte
iux ta quod ei psal mirta de cantat: in a&cer num exul¬
tabunt & in habitabis in eir.: Et inhoe seicnus qm̃ matet
innobis: deop̃ũ queco de dit nobis:
lo quebantur linguis quas ñdidicerant :: nunc autem : qr
exterioribus signis scã ecclesia nonindiget : qui cum que
credenr in nomine ibũ xp̃i fraternam habuerit caritatem.
spũi sc̃o insemanenai : tes timonium perhibet. hoc enim
agit rp̃s sẽs in homine : ut sit in illo caritas: quia caritas
benter: & unitate᷑ ecclesiae peruerso dogmate scin

Expanded text:
vantur? Sequitur: Et qui servat mandata ejus, in illo vantur? Sequitur: Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo. Sit ergo tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus ut te contineat, manes in Deo ne cadas. Serva mandata ejus, tene charitatem. Noli te divellere a fide illius, ut glorieris in praesentia ipsius, et securus manebis in eo, modo per fidem, tunc per speciem. Manebit et ipse perennis in te, juxta quod ei Psalmista decantat: In aeternum exsultabunt, et habitabis in eis . Et in hoc scimus quoniam manet in nobis, de Spiritu quem dedit nobis. ntes, et loquebantur linguis quas non didicerant. Nunc autem quia exterioribus signis sancta Ecclesia non indiget, quicunque credens in nomine Jesu Christi fraternam habuerit charitatem, Spiritui sancto in se manenti testimonium perhibet. Hagit in homine, ut in illo sit caritas, quoniam caritas, bentes et unitatem ecclesiae perverso dogmate scind
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dixisset iohannes : quia quod cũq petierimur accipie¬
mus abeo qm̃ mandata eius cus todimus: quasi quae rerer
qua emandata: continuo sub didit
ethoc est manda tumo eius: ut credamus iunocmi tie¬
nE
Singulari numero mandatũ praemisit: & duo subsequen ter
adiungit mandata: fidem scilicet & dilectionem: quiam
mirum. haec ab inuicem separari nequeunt. neq enim sine
fide xp̃i rectae nor alt̃ utrũ diligere: neque uere inno¬
mine ihũ xpĩ: sine fraterna dilectione possumur credere:
etdiligamus inquit al t̃utrũ: Sicut dedit matida¬
tuco nobis: Id estpuro amore : non sicut latroner uel quoꝵ¬
libet aliorũ patratorer scelerum: quise utique alt̃ utrũ
sed non casta diligunt : Sic enim dedit mandatum nobis cũ
ait: hoc est praeceptum meũ ut diligatis inuicem: sicut di
ad quod amauiuos: uidelicet ut adcelestia regna pertin¬
gatis: & qua mercede haec mandata fidei & dilectio nirser¬

Expanded text:
ergo dixisset Joannes, quia quodcunque petierimus accipieergo dixisset Joannes, quia quodcunque petierimus accipiemus ab eo, si mandata ejus custodimus, quasi quaereres quae mandata, continuo subdidit: Et hoc est mandatum ejus, ut credamus in nomine Singulari numero mandatum praemisit, et Deo subsequenter adjungit mandata, fidem scilicet et dilectionem, quia nimirum haec ab invicem separari nequeunt. Neque enim sine fide Christi recte nos alterutrum diligere, neque vere in nomine Jesu Christi sine fraterna dilectione possumus credere. Et diligamus, inquit, alterutrum, sicut dedit mandatum nobis. Id est, puro amore, non sicut latrones, vel quorumlibet aliorum patratores scelerum, qui se utique alterutrum sed non caste diligunt. Sed enim dedit mandatum nobis, cum ait: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut diad quod amavi vos, videlicet, ut ad coelestia regna pertingatis? Et qua mercede haec mandata fidei et dilectionis ser