comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ bonũ desit infacie. si oculi
desint. Cum aut̃ assunt. qͥs hos de¬
dit. nͥ bonoꝵ om̃iũ largitor ds:. Qũe¬
admodum gͦ ista ꝓbas in corꝑe. et non
intuens eos qͥmale his utunt᷑. laudas
illum qui hec dedit bona. sic lib̾am
uoluntatẽ. sine qͦnemo potest recte
uiuere. oportet & bonũ &̃ diuinitus
datum. et potiꝰ eos dam.pnandos qͥ hoc
bono male utunt᷑. quã eum qͥ ded̾it
dare ñ debuisse fatearis. U Prius gͦ
uellem ut mͥ ꝓbares. aliqͥd bonũ eẽ.
libam uoluntat̃e. et ego concederẽ
dm illã dedisse nob̾. qi fateor ex
disputationis cũ omnẽ speciem for¬
mamq corꝑis. a sũma om̃iũ rerũ
forma .i. aueritate subsistere fatere¬
ris. et bonũ ẽẽ concederẽ: Nã & ca¬
pilloᷤᷤ nr̃os num̾atos eẽ. ipsa in euͣgłio
tate atq a fine usq ad finẽ ꝑtenden¬
te potentia. que locuti fuerimus ex¬
cidit tͥ: Qe gͥ ista ẽ tanta ꝑũsitas. ca¬

Expanded text:
quantum bonum desit in facie, si oculi quantum bonum desit in facie, si oculi desint: cum autem adsunt, quis hos dedit, nisi bonorum omnium largitor Deus? Quemadmodum ergo ista probas in corpore, et non intuens eos qui male his utuntur, laudas illum qui haec dedit bona: sic liberam voluntatem sine qua nemo potest recte vivere, oportet et bonum, et divinitus datum, et potius eos damnandos qui hoc bono male utuntur, quam eum qui dederit dare non debuisse fatearis. 49. E. Prius ergo vellem ut mihi probares aliquod bonum esse liberam voluntatem, et ego concederem Deum illam dedisse nobis, quia fateor ex disputationis, cum omnem speciem formamque corporis a summa omnium rerum forma, id est a veritate, subsistere fatereris, et bonum esse concederes? Nam et capillos nostros numeratos esse, ipsa in Evangelio tate, et a fine usque ad finem pertendente potentia, quae locuti fuerimus, excidit tibi? Quae igitur ista est tanta perversitas, ca
Abbreviated transcription (Latin):
inferiore gradii ẽẽ. qũa animi nat᷑am.
Ac ꝑhoc animũ maiꝰ bonũ ẽẽ. qua corpꝰ.
Si gͦ incorꝑis bonis inuenimꝰ aliquaᷤ non
recte uti homo possit. nec tam̃ ꝓpt̾ea dici¬
mus ñ ea dari debuisse qm̃ ẽẽ. confitem̃
bona. quid mirũ si & in animo sintt ꝗͤ¬
dam bona. quib etiam ñ recte uti pos¬
simus. s qi bona sunt ñ pocuerunt dari
nͥ abillo aquo sunt om̃ia bona : uides
quem si aspiceres. facereris de esse in¬
tegͥtati corꝑis plurimũ bonũ. et cam̃
eum qͥ ad nocendũ cuipiam. uelse ipsũ
dehonestandũ pedib uteret᷑. male
uti pedib ñ negares. Oculis hanc lu¬
cem uidemꝰ. formasq interuoscimus
corꝑũr. idq & speciosissimum ẽ in nr̃o
corꝑe. unde infastigio quodã dignita¬
tis hec m̃bra locata sunt &̃ ad salutem
tutandam. multaq alia uite cõmo¬
da refert usus ocłoꝵ. oculis tam̃ ple¬
riq pleraq agunt tͣpiter. et eos
militare cogunt libidim. Q uides

Expanded text:
 animi naturam, ac per hoc animum majus bonum esse quam corpus. Si ergo in corporis bonis invenimus aliqua quibus non recte uti homo possit, nec tamen propterea dicimus non ea dari debuisse, quoniam esse confitemur bona; quid mirum si et in animo sunt quaedam bona, quibus etiam non recte uti possimus, sed quia bona sunt, non potuerunt dari nisi ab illo a quo sunt omnia bona? Vides quem si aspiceres, fatereris deesse integritati corporis plurimum bonum; et tamen eum qui ad nocendum cuipiam, vel seipsum dehonestandum pedibus uteretur, male uti pedibus non negares. Oculis hanc lucem videmus, formasque internoscimus corporum; idque et speciosissimum est in nostro corpore, unde in fastigio quodam dignitatis haec membra locata sunt; et ad salutem tuendam, multaque alia vitae commoda refert usus oculorum: oculis tamen plerique pleraque agunt turpiter, et eos militare cogunt libidini. Et vides
Abbreviated transcription (Latin):
sibi amor̃e conciliat. Noctori enĩ eccłe. siẽ
om̃imodis cauendũ ẽ. neqͣsuꝑbie simili¬
cudine audicores ase de t̾reat. sic etiam
ne nuia humilitatis remissione ũbũ d̾i
inore eiꝰ uilescat. Unde de samuele d̾r eũ

Expanded text:
ibi amorem conciliat. Doctori enim Ecclesiae, sicut omnimodis cavendum est ne qua superbiae similitudine auditores a se deterreat, sic etiam ne nimia humilitatis remissione verbum Dei in ore ejus vilescat. Unde de Samuele dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ. in qͦ et si aliqͥb patͥarehis et
ꝓphecis inanifestatũ ẽ exparte. & quasi
in enigiatib & figuris. nulli camen
sicut nunc pate factum ẽ. maxune
cũ in agnitione ueritatis. dicat alibi
łam mulciformem dĩ sapientiã in nocu¬
isse. Qͥ d aut̃ soli sapienti dõ erat cogni
pate factum. ut p̾clicantib illis in cunc¬
tis gentib fidei obediatur.

Expanded text:
entum; in quo etsi aliquibus patriarchis et prophetis manifestatum est ex parte, et quasi in aenigmatibus et figuris, nulli tamen, sicut nunc patefactum est; maxime cum in agnitione veritatis dicat alibi lesiam multiformem Dei sapientiam innotuisse . Quod autem soli sapienti Deo erat cognitpostolorum est patefactum, ut praedicantibus illis in cunctis gentibus fidei obediatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in homine. sine qua nulla bona oꝑa fuĩt ab
ullohoĩe qr peeẽm ẽ qͥcqͥd ex fide ñ ẽ. Pec¬
cat gͦ qͥ ñ ẽfide manducat. semet ipsum
uͦ ille uidicat. cuiꝰ exẽplo ĩfirmꝰ peccat.
Insuo enĩgen̾e curanoñ est. qͦd ad melius
firmiores inbecillitates infir moꝵ susti¬
n̾e. ñ ut sẽꝑsint. s ut suo ordine curent᷑.
Meliꝰ enĩẽ ulcꝰ ꝑniciosũ pͥus ungendo &
palpando lenire. ꝗͣteme᷑rio ĩpetu ex il¬
cerare. donec sapientiꝰ pacientia mediei
ad hoc ꝑlueat᷑. ut sine ꝑicło ex uleeret᷑. &
ñ nob̾ plac̾ẽ. Merces placentiũ sibi. ait qͥdam
homo dĩ. ẽ ipsũ placere sibi. ẽ neclecta fr̃m
caritate. ñ eis placere appetunt inbonum.
s sibi adꝓpͥe uoluntatis arbitriũ. Unde

Expanded text:
e qua nulla bona opera fiunt ab ullo homine, quia peccatum est quidquid ex fide non est. Peccat ergo, qui non cum fide manducat, semetipsum vero ille judicat, cujus exemplo infirmus peccat. In suo enim genere curandum est quod ad melius firmiores imbecillitates infirmorum sustinere, » non ut semper sint, sed ut suo ordine curentur. Melius enim est ulcus perniciosum prius ungendo et palpando lenire, quam temerario impetu exulcerare, donec sapientis patientia medici ad hoc perducatur, ut sine periculo exulceretur. « Et non nobis placere. » Merces placentium sibi, ait quidam homo Dei, est ipsum placere sibi, cum neglecta fratrum charitate, non eis placere appetunt in bonum, sed sibi ad propriae voluntatis arbitrium. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
et assignauero eis fructũ hunc ꝓficisear
ꝑuos in hispaniã. fideles qͥppe exiudeis
agnita ueritate. et conũsi adeum qũe cru¬
cifixerant. parti ꝑ inuidiam. partĩ ꝑerro¬
rem. et uet̾is honuns desidia mortifican¬
tes. et sp̾icualis uite nouitate flagrantes
sic̃ p̃ceꝑat ineuangłio dñs. uen debant
om̃a que habebant. & p̃cia rerũ suar̃
ante pedes apłoꝵ ponebant. ut ipsi dis¬
t̃ ñ dicebant aliqͥo suũ. s erant illis

Expanded text:
avero eis fructum hunc, proficiscar per vos in Hispaniam. » Fideles quippe ex Judaeis agnita veritate, et conversi ad eum quem crucifixerant partim per invidiam, partim per errorem; et veteris hominis desideria mortificantes, et spiritualis vitae novitate flagrantes, ceperat in Evangelio Dominus, vendebant omnia quae habebant, et pretia rerum suarum ante pedes apostolorum ponebant, ut ipsi dister, non dicebant aliquid suum, sed erant illis
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ ob̾ fr̃o ᷤᷤ ceneris. ut eam suscipia¬
tis in dño digne scĩs. et assistatis ei
inqͦẽq negotio ur̃i indiguerit. Et¬
enim & ipsa quoq asticit multis ⁊ mͥ
ego grãs ago. s et cuncte eccłe gen¬
tium. et domesticã eoꝵ eccłam. Sa¬
lutate ephenietũ dilectũ mͥ. qͥ est pͥ¬
mitiuus asie in xp̃o iħu. Salutate ma
riam q̃ multũ laborauit inuob̃. Sa¬
lutate andronicũ & iuliam cognatoᷤᷤ
&̃ concaptiuos meos. qͥst̃ nobiles in
apłis. qͥ et ante me fuerunt inxp̃o
iħu. forsican artiori uincło spũalis
amoris coniunctierant ⁊ apło is¬
captiuos. qͦs huius uite exilium &
erũpnas moleste ferre sciebat amore
eoꝵ seeoꝵ dic̃ concaptuũ. Salutate

Expanded text:
Cenchris ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ego gratias ago sed et cunctae ecclesiae gentium et domesticam eorum ecclesiam salutate Ephaenetum dilectum mihi qui est primitivus Asiae in Christo salutate it in vobis. Salutate Andronicum et Juniam cognatos et concaptivos meos, qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo Jesu. » Forsitan arctiori vinculo spiritualis amoris conjuncti erant Apostolo iscaptivos; quos hujus vitae exsilium et aerumnas moleste ferre sciebat amore eorum, se eorum dicit concaptivum. VE
Abbreviated transcription (Latin):
sicut seͥptũ ẽ.. spt̃ hoc confitebor cͥ in gen¬
tib. et nomini cuo cantabo. ꝑme inqͥt
filiꝰ ad patr̃e conficebunt᷑ tͥ gentes. et bo¬
nis coꝵ morib latius innocesces. Confes¬
sio hec laudis ẽ. qͦd aut̃ ait cantabo. canti¬
cũ noiũi ẽ. qͦd ipse cantat in nob̾ euiꝰ gr̃a
nos cantamꝰ. Unde et alibi cantantes ait
ubi uox amoris et cantat et audit᷑ ab eo. qͥ
abipsa uoce laudat᷑. Cantiẽ enĩhoc ẽ gͣtis
amare coto corde. tota anima tota uͥtute.

Expanded text:
pter hoc confitebor tibi in gentibus, et nomini tuo cantabo. » Per me, inquit Filius ad Patrem, confitebuntur tibi gentes, et bonis eorum moribus latius innotesces: confessio haec laudis est. Quod autem ait, « cantabo, » canticum novum est, quod ipse cantat in nobis, cujus gratia nos cantamus. Unde et alibi, « cantantes, ait,hoc gaudium, ubi vox amoris et cantat et auditur ab eo qui ab ipsa voce laudatur. Canticum enim hoc est, gratis amare, toto corde, tota anima, tota
Abbreviated transcription (Latin):
implere. Hidet᷑ hic tang̾e aliquas he¬
resũ pestes. iã in eccła pullulantes.ꝑ
dulces sic̃ ipse dic̃ sermones et bene¬
dictiones. innocentiũ corda seducen
ce. ndulce amarũ. ad placitũ loquen¬
tes. uiciis adulantes. et in his om̃ib ñ
dientia in om̃i loco diulgata ẽ. hoc
ẽ qͦd doctorib eccłe uehementissime
formidandũ ẽ ncauenoũ. ne simplici¬
um bonis. maloꝵ astutia abutat᷑ in
malũ. Ecce enĩ romanoꝵ lauoabilis
obedientia. si in huꝰmocli in cid̾et p̾dicatores.
occultos ad decipiendũ. astutos ad suaden¬
dum. blandos ad suggerenda q̃ carnis st̃
uob̃. Gaudeo in uob̃ ꝓ ur̃a obedientia. sic
meo uob̃ ꝓ astucia ininuci. S uolo uossa¬
pientes eẽ. inbono. & simplices inmalo.
Sapiens ẽ in bono. cui bonũ ꝓpositũ stati
quasi nat᷑alit̃ sapit. simplex inmalo. qũẽ
ipsam boni formã anuno cenentẽ. maloꝵ
duplicitas ñ decipit. qͥa forma mali qͦmͦ ẽq
aptata forme qu̾a animo gerit ñ potest eo¬

Expanded text:
tangere aliquas haeresum pestes jam in Ecclesia pullulantes, per dulces, sicut ipse dicit, sermones et benedictiones innocentium corda seducentce, et dulce amarum ; ad dulce placitum loquentes, vitiis adulantes; et in his omnibus, dientia in omni loco divulgata est. » Hoc est quod doctoribus Ecclesiae vehementissime formidandum est et cavendum ne simplicium bonis malorum astutia abutatur in malum. Ecce enim Romanorum laudabilis obedientia, si in hujusmodi incideret praedicatores, occultos ad decipiendum, astutos ad suadendum, blandos ad suggerenda quae carnis sunt, vobis. » Gaudeo in vobis, pro vestra obedientia: sed timeo vobis, pro astutia inimici. « Sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo. » Sapiens est in bono qui bonum propositum statim quasi naturaliter sapit, simplex in malo, quem ipsam boni formam animo tenentem malorum duplicitas non decipit, quia forma mali quomodocunque aptata, formae quam animo gerit, non potest co
Abbreviated transcription (Latin):
etiam continentiȩ necesĩariũ p̃seͥbsit
modũ. eis qͥ ex iudeis et gentib in unã
congregati eccłam diusionẽ fac̾e uide¬
orientia I int̾ scandala. et tem̾aria
in alterutrũ cohibens iudicia. in pa¬
cis eos reformat unitatẽ. Iud̾i enĩ qͥa
iam coruscante euͣngłio cibis in lege
ꝓhibitis abstinebant. nec apͥsea legis
consuetudine camcito pot̾ant auelli.
iudaiare credebant᷑ agentib. gentes
uͦ libiore fid̾i fioucia. om̃ia ẽ gr̃ar um
actione ꝑcipientes. nec etiã abidolo¬
titis ꝓ conscientia fid̾i temꝑantes. in cons¬
cientia idoli edere ea abinsirmiorib : ma¬
xime uideis estimabant᷑. et hoc modo
cissuras facientes. et inuic̃e iudicantes
unitatẽ diuid̾e uidebant᷑. Docet gͦ in fir

Expanded text:
etiam continentiae necessarium praescribit etiam continentiae necessarium praescribit modum eis qui ex Judaeis et gentibus in unam congregati Ecclesiam, divisionem facere videorientia inter eos scandala, et temeraria in alterutrum cohibens judicia, in pacis eos reformat unitatem. Judaei enim, quia jam coruscante Evangelio cibis in lege prohibitis abstinebant, nec a prisca legis consuetudine tam cito poterant avelli, judaizare credebantur a gentibus: Gentes vero liberiore fidei fiducia omnia cum gratiarum actione percipientes, nec etiam idolothytis pro conscientia fidei temperantes, in conscientia idoli edere ea ab infirmioribus, et maxime Judaeis, aestimabantur; et hoc modo scissuras facientes et invicem judicantes, unitatem dividere videbantur. Docet pr
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ transitu uoluptas ẽ. et ñ ẽ alus
qua transeat᷑. qͦ transire cogit neces¬
sitas. Et ẽ salꝰ sit causa edendi. ad un¬
git se tanꝗͣ pedissequa ꝑicłosa iocũ¬
ditas. et plerĩiq p̃ire conat᷑. ut eius
causa fiat. qͦd saluris causa fieri pu¬
tabat᷑. hec idem modus utͥq ẽ. Nam
quod saluti sat ẽ. uoluptati parũ ẽ. Et
sepe incertũ fit. utrũ necessaria ad¬
hue eura corꝑis subsidiũ pecat. an uo¬
luntaria cupiditas. fallatie minist̾iũ
suppetat. Et ad hoc in certũ hil arescit
infelix anima. et in eo parat exeusa¬
tionis patrocinũ. gaudens ñ appare¬
re. quod satis fit moderationi ualicu¬
dinis. et obcentu salutis obũbrat ne¬
gotiũ uoluptatis. Nonenĩ ꝓhibem᷑
carnis curã gerere. exceptis eiꝰ desideruᷤ.
Qͥb qͥ succũbunt. misere uiunt. Q
aut̃ contͣ ea bellum susceꝑunt ñ habit᷑i
nis desiderioꝵ peculantiã conpescuit

Expanded text:
enim transitus voluptas est; et non est alius, enim transitus voluptas est; et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. Et cum salus sit causa edendi, adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et plerumque praeire conatur ut ejus causa fiat quod salutis causa fieri putabatur. Nec idem modus utrique est. Nam quod saluti sat est, voluptati parum est. Et saepe incertum fit utrum necessaria adhuc cura corporis subsidium petat an voluntaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Et ad hoc incertum hilarescit infelix anima, et in eo parat excusationis patrocinium, gaudens non apparere quod satis sit moderationi valetudinis; et obtentu salutis obumbrat negotium voluptatis. Non enim prohibemur carnis curam gerere, exceptis ejus desideriis, quibus qui succumbunt misere vivunt. Qui autem contra ea bellum susceperunt, non habituri nis desideriorum petulentiam compescuit,
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta lux ueritatis redarguit.
consequent exponit dicens. Non in¬
comessationib et ebrietatib. ñ ii
cubilib & inpudiciis. Luxqͣria enĩ
coniuiuia comitari solet cͣpissima
themulentia. Que qͥd consequent̃ ali¬
ud requirunt. quã ĩpudica et feda
cubilia: Qͥd nͥ contentiones et emu¬
lationes:: Qͥ aut̃ honeste siẽ indie
ambulant. faciunt que se quunt᷑. Cauent
affectũ dñm iłm credit᷑ induisse. hoc enĩ
c̃a carnĩ s ñ iudesicdis. famesasitis mo
qͥdam st̃. et ueut febres necant. nͥ ali¬
mentoꝵ medicina suecurrat. Qe cum
p̃sto est. ex consolatio munerũ dĩ. in¬
firmicati nr̃e celũ et a qua ⁊ t̾ra ser ui¬
unt. calamitas delitie uocant᷑. Docet
aut̃ tẽꝑantia. ut qũe ad modũ medica¬
menta. sic alim̃ta sup̃curi accedamꝰ.
S dũ ad qͥetem sacietatis. ex indigentiã
molestia transimꝰ. in ipso cͣnsitu. in si¬
diat᷑ nob̃ laq̃us concupiscentie. Ipse

Expanded text:
manifestata lux veritatis redarguit, manifestata lux veritatis redarguit, consequenter exponit dicens: commessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis. » Luxuriosa enim convivia comitari solet turpissima temulentia. Quae quid consequenter aliud requirunt quam impudica et foeda cubilia? Quid nisi contentiones et aemulationes? Qui autem honeste sicut in ambulant, faciunt quae sequuntur. Cavent affectum, Dominum Jesum creditur induisse. Hoc enim cura carnis, sed non in desideriis: fames et sitis morbi quidam sunt, et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat. Quae cum praesto est, ex consolatione munerum Dei, infirmitati nostrae coelum et aqua et terra serviunt: calamitas deliciae vocantur. Docet autem temperantia, ut quemadmodum medicamenta, sic alimenta sumpturi accedamus. Sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transimus, in ipso transitu insidiatur nobis laqueus concupiscentiae. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pigrescunt et languent. Qa gͦ qͥ dormi¬
unt nocte dormiunt. die iam apparen¬
Quȩ hora:: mane scilicet gr̃e. quando
nox et cenebre infidelitatis transier̃t.
et expectat᷑ illa clarificatio ubi mani¬
festatibunt᷑ cogitationes cordiũ. et cunc
laus erit uneuiq ado. In ista gͦ ꝑ egͥna¬
tione positi. in hac luce fid̾i que in com¬
paratione tenebrarũ infideliũ diesẽ.
s in cõꝑatione lucis in qua uidebimus
faciȩ ad faciem nox ẽ. a sonno nob̾ sur¬
gendũ ẽ. future uite uita nr̃a ad ap¬
tanda. quȩ nẽ ꝓpͥor ẽ. qũa c̃ credidimꝰ.
siẽ et dñs diẽ. Cũ hec uideritis fieri.
scitote qͥa ꝓpe ẽ regnũ dĩ. Qͥa gͦ amato¬
res et̾nitatis et unitatis esse debemus.
oꝑa tenebrarũ. et in duam᷑ arma lu
Honeste enĩ ambulantes. in cõꝑatione
infideliũ. in die sumus. Quȩ sint aut̃
oꝑa tenebrarum que abitienda sunt.
que inluce fidĩ fieri ñ conuenit. que

Expanded text:
pigrescunt et languent. Quia ergo qui dormipigrescunt et languent. Quia ergo qui dormiunt, nocte dormiunt, die jam apparen» Quae hora? Mane scilicet gratiae, quando nox et tenebrae infidelitatis transierunt et exspectatur illa clarificatio, ubi manifestabuntur cogitationes cordium, et tunc laus erit unicuique a Deo. In ista ergo peregrinatione positi, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium dies est, sed in comparatione lucis, in qua videbimus facie ad faciem, nox est, a somno nobis surgendum est, futurae vitae vita nostra adaptanda, quae nunc propior est, quam cum credidimus, sicut et Dominus dicit: « Cum haec videritis fieri, scitote quia prope est regnum Dei. » Quia ergo amatores aeternitatis et unitatis esse debemus, opera tenebrarum, et induamur arma lucHoneste enim ambulantes, in comparatione infidelium in die sumus. Quae sint autem opera tenebrarum, quae abjicienda sunt, quae in luce fidei fieri non convenit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pleans dilectionẽ nr̃am discernamꝰ
acet̾is. qͥñ ad hoc se dilig̃t. qͥa nec dilig̃t.
Qͥ aut̃ se ꝓpt̾̃ habenoũ dm̃ dilig̃t. ipsi se
dilig̃t. Ergo ut se diligant. dm dilig̃t.
Non ẽ hec dilectio om̃iũ. panci sunt qui
id̾o diligant. ut sit d̾s om̃ia inomũb.
Et hoc seientes qͥ a hora ẽ iam nos de sõ¬
no surg̾e. Nune enĩ ꝓpior ẽ nr̃a salus
quã cũ credidimꝰ. hactenus ĩ morali
getq negotium. arguens desides. et
qͣsi dormicantes excitans et ingerens
demꝑis rationẽ. quod inreb om̃ib
sũmũ ẽ. Nemo enĩ sonnolentꝰ ac piger
est. quẽ aduenientis diei claritas ñ
excitet. ncuiꝰ desidiã orientissolis
splendor ñ arguat. si dormitantẽ inue¬
nit. Intelligentia ⁊ amor sensus ani¬
me rationalis sunt. Uigilant in quo¬
rũ cordib sensus isti dño dõ suo uacant.
Dormiunt uel dormitant. cũ in appe¬
titum uel delectationẽ corꝑalium

Expanded text:
pleamus, dilectionem nostram discernamus pleamus, dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligant. Non est haec dilectio omnium: pauci sunt qui ideo se diligant, ut sit Deus omnia in omnibus . « Et hoc scientes, quia hora est jam nos de somno surgere. Nunc enim propior est nostra salus, quam cum credidimus. » Hactenus in morali getque negotium, arguens desides, et quasi dormitantes excitans, et ingerens temporis rationem, quod in rebus omnibus summum est. Nemo enim somnolentus ac piger est, quem advenientis diei claritas non excitet, et cujus desidiam orientis solis splendor non arguat, si dormitantem invenit. Intelligentia et amor sensus animae rationalis sunt. Vigilant, in quorum cordibus sensus isti Domino Deo suo vacant. Dormiunt vel dormitant, cum in appetitum vel delectationem temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ oportet in telligi. qͥa nemo ẽ ẽ quo
oꝑandũ sit malũ. Qͥs aut̃ malũ faeit ei quẽ
diligit: Dilige nec pot̾ fieri quin bene fa¬
cias ei quẽ diligiᷤ. forte corripis. amor hoc
facrt ñ seuitia. forte cedis. ad disciplinã hoc
facis. quia amor ipsius dilectionis ñce ꝑmittit
neglig̾e in cuisciplinatũ. & fit qͦdam modo
diuersus fructꝰ et contrariꝰ. ut aliquando
odium blandiat᷑. et amor seuiat. Nullũ gͦ
caritas oꝑat᷑ malũ. oꝑat᷑ aut̃ om̃e bonũ.
qr plenitado legis est caricas. qua ds¬
ꝑximusq diligit᷑. in qͥb duob p̃ceptis.
tota lex pendet et ꝓpħȩ. Mericoq fit
om̃iũ reus. qͥ contͣ illam facit in qua
pende̾t om̃ia. Nemo aut̃ peccat. nͥ con¬
tra illã faciendo. P lenicudo gͦ legis est
dilectio. ñ illa qua se diligunt hoĩes siẽ¬
hoĩes. s illa quã dñs ab aliis dilectioĩb
discreuit dicens. Sicut dilexi uos.
cũ illo regnare c: Ad hoc gͦ ut legẽ un¬

Expanded text:
hominem oportet intelligi, quia nemo est cum quo operandum sit malum. Quis autem malum facit ei quem diligit? Dilige, nec potest fieri, quin bene facias ei quem diligis. Forte corripis, amor hoc facit, non saevitia. Forte caedis, ad disciplinam hoc facis, quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum, et fit quodam modo diversus fructus, et contrarius ut aliquando odium blandiatur et amor saeviat. Nullum ergo charitas operatur malum; operatur autem omne bonum, « quia plenitudo legis est csque diligitur. In quibus duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Meritoque fit omnium reus, qui contra illam facit, in qua pendent omnia; nemo autem peccat, nisi contra illam faciendo. « Plenitudo ergo legis est dilectio » non illa qua se diligunt homines, sed illa quam Dominus ab aliis dilectionibus discrevit dicens: « Sicut dilexi vos . cum ipso regnare? Ad hoc ergo ut legem im
Abbreviated transcription (Latin):
seiamꝰ. Qͥs aut̃ de se securꝰ ẽẽ pot̾it. apło
a discipłis orationũ petente suffragia:
Simul etiã aũte. quanta ei de scĩs sit
cura quanta reuerentia. qͥ securus
sui & salutis sue de obseqͥi sin oblati¬
one cantũmꝰ ẽ sollicitꝰ. ut eo ꝑferat᷑

Expanded text:
sciamus. Quis autem de se securus esse poterit, Apostolo a discipulis orationum petente suffragia? Simul etiam adverte quanta ei de sanctis sit cura, quanta reverentia qui securus sui, et salutis suae, de obsequii sui oblatione tantummodo est sollicitus ut eo per
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ alienũ fundam̃tũ edificarẽ. s si cut
scͥptum ẽ. qm̃ qͥb ñ ẽ annuntiatũ de eo
uidebunt. et qͥ ñ audierunt in telligent.
Non enĩ alienos labores inuadere uole¬
bam. quin potiꝰ iacto uͥq ũbi semine se¬
qͦd longus me circuitꝰ ĩpediebat pluri
b. cupidicatẽ aut̃ habens ueniendi ao
uos. ex multis iam p̃cedentib annis. cũ
inhispaniã ꝓficisci ceꝑo. sꝑo qͦd p̃t̾iens
da doctoris gentiũ prudentia. qͥcũ in
romanis laborare desideraret. & ꝓmp¬
tum hab̾et ñ ꝓmittebat. ñ ingerebat. offe¬
rebat cam̃ eis p̃sentiã suã. dicens se romã
lentib suꝑueniret. Exparte cam̃ et qͣ¬
si incransicu pͥmũ eis se fruicurũ deñti¬
ans. suũ eis affectum cõm̃cdat. deinde uͦ

Expanded text:
dificarem, sed sicut scriptum est: Quibus non est annuntiatum, de eo videbunt; et qui non audierunt, intelligent. » Non enim alienos labores invadere volebam: quin potius jacto ubique verbi semine se« Propter quod longus me circuitus impediebat plurimbus, cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis jam praecedentibus annis cum in Hispanida doctoris gentium providentia, qui cum in Romanis laborare desideraret et promptum haberet, non promittebat, non ingerebat; offerebat tamen eis praesentiam suam, dicens se Romam lentibus superveniret. Ex parte tamen, et quasi in transitu primum eis se fruiturum denuntians, suum eis affect
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ius apparere facit. hoc enum so¬
nare indet᷑ ũbũ effic̃. Simul enĩ intelli¬
gendũ ẽ qͥa ad p̾dicandũ plus conscien
Dicturus facta & uͥcutes signoꝵ & ꝓdigi¬
oꝵ. om̃ib etiã ũbo p̾dicationis suȩ p̃po¬
suit. obedientiam gentiũ. plus eius
merito qu̾ã suo labori aseͬbens omĩa.
que sequunt᷑. infine uͦ ipsam gentiũ
obedientiã & qͥcqͥd eiꝰ merito suoq labo¬
re confectum ẽ. uirtuti scĩ sp̃s religio¬
sa piecate assignans. Adlocũ unde ex¬
eunt cuncta faẽ reuerti. cireũspectꝰ
gr̃e p̃dicator. Ne inde etiam strenuitatẽ
suã in eungłio cõm̃dans subdit. Ita ut¬

Expanded text:
exterius apparere facit, hoc enim sonare videtur verbum « efficit. » Simul etiam intelligendum est, quia ad praedicandum plus conscientDicturus facta et virtutes signorum et prodigiorum, omnibus etiam verbo praedicationis suae, praeposuit obedientiam gentium; plus ejus merito, quam suo labori ascribens omnia quae sequuntur, in fine vero ipsam gentium obedientiam, et quidquid ejus merito suoque labore confectum est, virtuti sancti Spiritus religiosa pietate assignans. Ad locum unde exeunt cuncta facit reverti circumspectus gratiae praedicator. Deinde etiam strenuitatem suam in Evangelio commendans, subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fr̃s mei ⁊ ego ipse deuob̃. qm̃ et
ipsi pleni estis dilectione. repleti omi
scientia. ita ut possitis alterutrũ mo¬
nere. hic iam quasi in porcu silentii
uela laxant᷑. pꝰ tantũ ꝓfundoꝵ sensuũ
pelagus et ꝑegͥne mercis conuectio cõ¬
mendat᷑. Primũq suã eis cõmendat
beniuolentiã. qua apud eos infere¬
bat. qͥb eos abundare sciebat. deinde
eciam p̾dicar scientie apud eos et dilectionis
plenitudinẽ que ãmonere potiꝰ sufficiat.

Expanded text:
autem, fratres mei, et ego ipse de vobis, quoniam et ipsi pleni estis dilectione, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere. » Hic jam quasi in portu silentii vela laxantur; post tantum profundorum sensuum pelagus, et peregrinae mercis convectio commendatur, primumque suam eis commendat benevolentiam, qua apud eos inferebat, quibus eos abundare sciebat: deinde etiam praedicat scientiae apud eos et dilectionis plenitudinem, quae admonere potius sufficiat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa qͥdiẽ ad moysen ego sũ. qͥsũ. cre¬
denti adẽ indm. Exurget aut̃ ut et
homo sit. et supͣhominẽ ñ habens
pecẽm nec ueniens ꝑ pecẽm cõmuni
lege nascendi et tollens peceatũ mundi.
Un de qͥamerito gentes in eum sꝑabt̃

Expanded text:
quia qui dicit ad Moysen: « Ego sum qui sum , » credenti adest in Deum. Exsurget autem, ut et homo sit et supra hominem, non habens peccatum, nec veniens per peccatum communi lege nascendi et tollens peccatum mundi. Unde quia merito gentes in eum sperabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eungłm cdĩ. ut fiat oblatio gentiũ accep¬
ta et seĩficata in spũ scõ. Audatius omĩno.
Nisi enũ ex in habitantis ineo sp̃s seĩ fiou¬
cia ꝓcederet. magna hominis erat audatia.
intenebris caliginose huiꝰ ignorantie com¬
manentis tã altos et ꝓfundos sapientie dĩ
sinus. quasi discutiendo uoluisse attẽptare
delege et gr̃a. de repbatione ud̾oꝵ. et
uocatione gentiũ. aliisq quã plurib que
scͥpsisse se dic̃. s exparte qͥa quã dui hic
sumꝰ uͥexparce scimꝰ i exparte ꝓpħamus¬
taliũ sensuũ nulli pleniꝰ conceditur intel¬
lectꝰ. S sic sci̾fĩcabat. uł potiꝰ sĩcut meliꝰ
grecus habet. sacͥficabat euͣ agłm dĩ in
quo etiã pontificale qͦd dã minist̾iũ osten¬
dit᷑. ut fieret oblatio gentiũi accepta &
scĩficata in spũ scõ. Plurimũ enĩ conferc
auditorib intellecta doctori beniuolen¬
tia & doct᷑na. tẽꝑe et mͦ suo dispensata.
Unde et adhuc addit qͣsi ad cõmendandas

Expanded text:
um Dei, ut fiat oblatio gentium accepta et sanctificata in Spiritu sancto. » Audacius omnino. Nisi enim ex inhabitantis in eo Spiritus sancti fiducia procederet, magna hominis erat audacia, tenebris caliginosae hujus ignorantiae commanentis, tam altos et profundos sapientiae Dei sinus, quasi discutiendo voluisse attentare, de lege et gratia, de reprobatione Judaeorum et vocatione gentium, aliisque quampluribus, quae scripsisse se dicit ex parte, quia quandiu sic sumus, ubi ex parte scimus, et ex parte ptalium sensuum nulli plenus conceditur intellectus. Sed sic sanctificabat, vel potius, sicut melius Graecus habet, « sacrificabat » Evangelium Dei, in quo etiam pontificale quoddam ministerium ostenditur, ut fieret « oblatio gentium accepta et sanctificata in Spiritu sancto. » Plurimum enim confert auditoribus intellecta doctoris benevolentia et doctrina, tempore et modo suo dispensata. Unde et adhuc addit, quasi ad commendandas
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓp̃t u̾itatẽ dĩ ad confirmanoas ꝓmissi¬
ones patrũ. gentes aut̃ suꝑ miscoĩa hono¬
rare d̾m. Uenit enĩ unus paries ex cͥc̃cisi¬
one applicans se ad lapioem angłarẽ. sille
lapis angulũ ñ fac̾et. nͥ alium parietem
exgentib susciꝑet. Paries ex uideis ꝓpͥe
ꝑtinet ad ueritatẽ. uñ et diẽ. ꝓpt̾ uerita¬
tẽ qi ad confirmandas ꝓmissiones patrũ.

Expanded text:
itatem Dei, ad confirmandas promissiones Patrum; gentes autem super misericordia honorare Deum. » Venit enim unus paries ex circumcisione, applicans se ad lapidem angularem; sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex gentibus susciperet. Paries ex Judaeis proprie pertinet ad veritatem: unde et dicit, propter veritatem Dei a
Abbreviated transcription (Latin):
in et̾nitate que ds̾ ẽ semꝑ fuit. etiam
pͥusq ̃i tẽpus aliquoo fuit. Tempꝰ enĩ ante
creatura ñ fuit. quia nec ũquã ee̾nt cẽꝑa
nͥ ei eat᷑a eẽt̾. qũa aliqͥd aliqua mutati¬
one mutaret. euiꝰ mocionis aut muta¬
tionis. cũ aliud atq alnid que simul ẽẽ
nposit̃ cedit atq succedit in breniori¬
b uel in ꝓductiorib morarũ int̾uallis
tempꝰ seq̃retur. Aliis uͦ tacitũ s soli
sapienti dõ dic̃ cognitũ. mist̾iũ cẽꝑib

Expanded text:
n aeternitate quae Deus est, semper fuit, etiam priusqam tempus aliquod fuit. Tempus enim ante creaturam non fuit; quia nec unquam essent tempora, nisi creatura esset, quam aliquid aliqua mutatione mutaret; cujus motionis aut mutationis, cum aliud atque aliud, quae simul esse non possunt, cedit atque succedit, in brevioribus vel in productioribus morarum intervallis tempus sequeretur. Aliis vero tacitum, sed soli sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ sibi. Non aut̃ debitũ erat panem
filioꝵ tollere. et mittere canib. nͥ canes
humiliati ad colligendas micas que de
mensa dñi cad̾ent. ꝑ ipsã humilitatem
exaltati atq homines facti. ad ipsam m̃¬
sã mererent᷑ acced̾e. Porro genti iudoꝵ
tantũ p̃rogauit honorem. ut in habi¬
taret int̾ra eoꝵ p̃sentiȩ eiꝰ gła. Ibi natꝰ.
ibi conũsatꝰ ẽ. ⁊ inde cepit p̃dicare. qͥa
ex son species decoris eiꝰ. Inde apłĩ. et
ad illos pͥmũ missi. ibi patͥarche inde ꝓpħẽ.
Ibi ueniens de semine abrahe manifesta¬

Expanded text:
verunt sibi. Non autem debitum erat panem filiorum tollere et mittere canibus, nisi canes humiliati ad colligendas micas quae de mensa Domini caderent, per ipsam humilitatem exaltati, atque homines facti, ad ipsam mensam mererentur accedere . Porro genti Judaeorum tantum praerogavit honorem: ut inhabitaret in terra eorum praesentiae ejus gloria. Ibi natus, ibi conversatus est; et inde coepit praedicare, quia ex Sion species decoris ejus. Inde et apostoli ad illos primum missi. Ibi patriarchae, inde prophetae. Ibi veniens de semine Abrahae manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ cadentẽ possideat. obserua cu pͥmã eꝰ
suggestionẽ. idẽ cap̃d eiꝰ. Si contẽpsisti
ꝓmissũ luerũ ꝓpt̃ anime detͥmentum.
calcasti cap̃t serpentis. Si sie sepe ege¬
ris. aderit tͥ pacem faciens as̾ pacĩs.
et ineipiet serpens noxiꝰ sepe ealcatũ
capt̃ ñ posse erig̾e. tu uͦ cotũ sathanã
conteres sub pedib tuis. ẽ plenã de con¬
cupiscentia uictoriã ohtinebis. ut man¬
datũ legis ad plenũ ĩpleas. qͦo dicit
ñ concupisces. felix s rat᷑a conseientia
q̃ aoplenũ hoc inp̃senti uita meret᷑ ac¬
ciꝑe. hoc aut̃ unde fiat sub iungens diẽ.¬

Expanded text:
at, observa tu primam ejus suggestionem, id est caput ejus. Si contempsisti promissum lucrum, propter animae detrimentum, calcasti caput serpentis. Si sic saepe egeris, aderit tibi pacem faciens Deus pacis; et incipiet serpens noxius saepe calcatum caput non posse erigere; tu vero totum Satanam conteres sub pedibus tuis, cum plenam de concupiscentia victoriam obtinebis, ut mandatum legis ad plenum impleas. Quod dicit: « Non concupisces, » felix, sed rara conscientia, quae ad plenum hoc in praesenti vita meretur accipere. Hoc autem unde fiat, subjungens di
Abbreviated transcription (Latin):
uidit uniũsalis salutis edificande. ꝓpt̃ bo¬
nũ publicũ. pͥuato sibi amore placere no¬
luit dicens. Pat̃ si possibile ẽ. transeat ame
calix iste. Uerũtam̃ ñ siẽ ego uolo. s siẽ cu
runt ineũ queẽq uoluerunt. Qe ẽq enĩ¬

Expanded text:
idit universalis salutis aedificandae, propter bonum publicum privato « sibi » amore « placere noluit, » dicens: « Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicurunt in eum quaecunque voluerunt. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. Si cut enĩ ipse salꝰ nr̃a ẽ. qͥa
dat salutẽ. refugium quia ad eũ refu¬
gimus sic et ds pacientie & solatiĩ. qͥa
ex ipso pacientes sumꝰ. et ñ nͥ abipso
consolationẽ expectamus. Non enĩ ex
scͥptĩs pacientia uel consolatio. licet ali¬
quando ꝑscͥpt᷑as. sion enĩ ex ipso tantũ
pacientia. s sicẽ dic̃ ꝓpħa ipse est pacien¬
tia nr̃a. ipse consolatio. qui amant̾ẽ se
consolat᷑ ñ nͥ de semet ipso. Qͥndo enĩ
consolat᷑ ipsum. nͥ quando dat ei saꝑe
id ipsũ:: Cũ aut̃ in iniiẽe sapimꝰ id ip¬
sum. qͥd cambonũ. qͥd cã iocũdũ : slon¬
ne hoc ẽ habitare fr̃s mnunũ: hoc aut̃
meũ ut diligatis inuicem. Qͥ etiam
bone radicis sueũ ramis insercis in¬
et amor oĩs qͥñ tendit iniͦpsũ. hec
aut̃ om̃a ut unanimes corde creden¬
tes ad iusticiam. uno ore confitentes
ad salutẽ. honoretis d̃m omĩa crean¬
tẽ. et inuet̾ata ꝑfiliũ in nouantẽ & in¬

Expanded text:
i. » Sicut enim ipse salus nostra est, quia dat salutem; refugium, quia ad eum refugimus: sic et Deus patientiae est et solatii, quia ex ipso patientes sumus, et non nisi ab ipso consolationem exspectamus. Non enim ex Scripturis patientia vel consolatio, licet aliquando per Scripturas. Non enim ex ipso tantum patientia, sed sicut dicit Propheta, ipse est patientia nostra , ipse consolatio, qui amantem se consolatur, non nisi de semetipso. Quando enim consolatur ipsum, nisi quando dat ei sapere ad ipsum? Cum autem in invicem sapimus idipsum, quid tam bonum, quid tam jucundum? Nonne hoc meum, ut diligatis invicem . » Qui etiam bonae radicis succum ramis insertis inet amor omnis qui non tendit in idipsum. Haec autem omnia, « ut unanimes » corde credentes ad justitiam, « uno ore » confitentes ad salutem, « honoretis Deum » omnia creantem, et inveterata per Filium innovantem et in
Abbreviated transcription (Latin):
surgant. Non uidens humilitas manum
porrigit ut ducat᷑ dequa et dicit᷑. in ale¬
dictus qͥcoram ceco scandalum posuerit
uidens caritas in ꝑficie̾ndo qͣsi minus ire
elegit. ut illa deserat᷑. Tales apłs ẽẽ
uolebat. quib iusticiã pacẽ . &. gaudiũ

Expanded text:
surgant. Non videns humilitas manum surgant. Non videns humilitas manum porrigit ut ducatur; de qua et dicitur: « Maledictus qui coram caeco scandalum posuerit . » Videns charitas in proficiendo quasi minus ire eligit, ut illa non deseratur. Tales Apostolus esse volebat: quibus justitiam, pacem et gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
lus uere ẽ hocerit confiteri. apparere
quia ñẽ qͥ in tancũ ẽẽ desũt. in quan¬
tũ delinquendo gͣuius ab eo defecit
& obseruate. Ne frĩ siue ille uideus
sit siue gentilis pͣtu exempli offendi¬
culũ uł tristicie ponatis seandalum.
S calon grece. ł scandalũ latine pedis
inpacho ẽ. Nia nr̃a euangłica doctͥna
rens affectio ẽ m̃tis ẽ. qͥ nat᷑alit̃ in ante¬
riora tendit. s cũ uitio p̃uarieat᷑ cito
offendit. St᷑ aut̃ in hac uia uiatores
ceca suꝑbia. uidens in uiꝰa. ñ uidens
humilitas et uidens caritas. Malos
enĩ ⁊ bonos uia habet. s finis discer¬
nit. Ceca suꝑbia ñ uidet qͦ eat. ⁊ duci
de dignat᷑. in uidia sibi se uid̾e existi¬
mans. õs qͦs ipsa ũ duxerit. cũ nullũ
uelit d cẽ. errare arbitrat᷑. hi in inui¬
c̃ẽ sepe scandalizant et scandalizant᷑
& sepe sic offendt̃. ut cadant et cũ ceci¬
d̾int raro et difficile adieiunt ut re¬

Expanded text:
lus vere est, hoc erit confiteri apparere lus vere est, hoc erit confiteri apparere quia non est, qui in tantum esse desiit, in quantum delinquendo gravius ab eo defecit et observate, « ne fratri, » sive ille Judaeus sit, sive gentilis, pravi exempli « offendiculum, » vel tristitiae « ponatis » scandalum. Σκάνδαλον Graece, vel scandalum Latine pedis impactio est. Via nostra evangelica doctrina rens affectio mentis est qui naturaliter in anteriora tendit, sed cum vitio praevaricatur, cito offendit. Sunt autem in hac via viatores, caeca superbia, videns invidia, non videns humilitas, videns charitas. Malos enim et bonos via habet, sed finis discernit. Caeca superbia non videt quo eat, et duci dedignatur; invidia sibi se videre existimans, omnes quos ipsa non duxerit, cum nullum velit ducere, errare arbitratur. Ii in invicem saepe scandalizant et scandalizantur. Et saepe sic offendunt, ut cadant; et cum ceciderint, raro et difficile adjiciant, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs. qͥa mͥ flectet᷑ om̃egeni et om̃is
lingua conficebit᷑ dño. Tribunal xp̃i
ipsa sapientiȩ eiꝰ diuina potentia ẽ.
qua inse ipso sedens. disponit om̃ia
et iudicat. Cui assistere ẽ. subtili ex¬
aminis eiꝰ uidicio uil posse lat̾e. Ui¬
uo ego dic̃ dñs. Non ẽ hec iuratio. s ue¬
ritatis testificatio aesi dicat. Siẽ ue¬
re uiuo. cui hoc uiuere quod ẽẽ ẽ. et
a quo om̃is uita ẽ. sic uere dico. eui
uere dic̃e. uere eẽ ẽ. et a qͦ om̃is ueri¬
tas ẽ. hec aut̃ cestificatio. uite uł ue¬
ritatis. nulli conuenit nͥ ei qͥsie ex se¬
ipso uiuit. ut om̃is etiã uita ex ipso
sit. et qͥsic ẽ. ut qͥcqͥd uere ẽ ex ipso sit.
tas essentialis uite. flectit᷑ aut̃ ei om̃e
genu. qr om̃ib ad oranda apparebit
uirtꝰ pocentie eiꝰ. c̃ ñ erit qͥse abscon¬
dat acalore eiꝰ. c̃ om̃ib erit manifes¬
tum. manifestos se ẽẽ. nec posse late¬
re quẽquam adpenetrantis om̃ĩa ueri¬
tatis conspectum. Nam coram eo qͥso¬

Expanded text:
dicit Dominus, quia mihi flectetur omne genu, et omnis lingua confitebitur Domino. » Tribunal Christi ipsa sapientiae ejus divina potentia est qua in seipso sedens disponit omnia et judicat. Cui assistere est subtili examinis ejus judicio nihil posse latere. « Vivo ego, dicit Dominus. » Non est haec juratio, sed veritatis testificatio, ac si dicat: Sicut vere vivodico, cui vere dicere vere esse est et a quo omnis veritas est. Haec autem testificatio vitae vel veritatis nulli convenit, nisi ei qui sic ex seipso vivit, ut omnis etiam vita ex ipso sit, et qui sic est, ut quidquid vere est ex ipso sit. tas essentialis vitae. Flectitur autem ei omne genu, quia omnibus adoranda apparebit virtus potentiae ejus, cum non erit qui se abscondat a calore ejus , cum omnibus erit manifestum manifestos se esse, nec posse latere quemquam ad penetrantis omnia veritatis conspectum. Nam coram eo qui so
Abbreviated transcription (Latin):
c. ab eo qͦd licet. s ñ expedit teꝑet᷑. Seqͥt᷑.
Beatꝰ qͥ ñ iudicat semet ipsũ in eo quod ꝓbat.
Qͦ d unũ ẽ acsi dicat. Beatꝰ qͥsic agit bonũ
suum. ut exeo alii ñ fiat scandalũ. Semet¬
ipsum enĩ in eo qͦd ꝓbat iudieat.⁊ iudica¬
bilẽ et clampnabilẽ constituit. qͥ cũ qͦd
approbat ãplectit᷑. infirmi fr̃is salutẽ
neglig̃. Qͦ dhic euitari ñ pot̃. Si enĩ fir¬
mus infide credit manducare om̃ia.
infirmꝰ aut̃ exẽplo firmͥ mandueat oĩa.
nec tam̃ fidem eiꝰ capit. cuiꝰ actũ ĩmica¬

Expanded text:
ti, ab eti, ab eBeatus qui non judicat semetipsum in eo quod probat. » Quod unum est ac si dicat: Beatus qui sic agit bonum suum, ut ex eo alii non fiat scandalum. Semetipsum enim in eo quod probat judicat, et judicabilem et damnabilem constituit, qui cum quod approbat amplectitur, infirmi fratris salutem negligit. Quod hic evitari non potest. Si enim firmus in fide credit manducare omnia, infirmus autem exemplo firmi manducat omnia, nec tamen fidem ejus capit, cujus actum imi
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ fr̃ cuus offendit᷑. scandalizat᷑ aut
infirmat᷑. C arnem et uinũ. Alterum
d̾s ꝯcupiscentie humane ꝑmisit. alt̾m
ꝯcupiscentiȩ ipsius curiositas ad inuenit.
Neutrum qͥppe nat᷑ale ẽ. Unde ẽ dñs ha¬
mines illos sat᷑aret indeserto. d̾e po¬
uite necessitas ꝗͣcarnał reqͥrit concupis¬
centia. et inqͥb fr̃ offendit᷑ ꝑt̾batꝰ qͦsi
a fide uolens recede̾. nesciens qͥd tene¬
at. aut seandalizat᷑ contͥstatꝰ. aut in fir¬
ipsum. ubi anemine tͥ collat᷑. habe corã
d̾o qͥeam approbat. ñ coram infirmo qͥ
scandalizat᷑. hoc enĩ mͦq̃ paeis st̃ secta¬
mͣ᷑. filii enĩ selĩ dũ singłi q̃ sua st̃ q̃rt̃.
fugientẽ cũ ꝑicło. eũ labore eũdamp¬
no rerũ. ⁊ ñnunqũa etiã fame sectant᷑. fide
qͥppe uera et certa. uͥ om̃s gentes ꝑ agnitio¬
nem fid̾i a contaminatione mundantur.
ibi ⁊ oĩs cib ũbo et oracione p᷑gat᷑. s qͥa qͦd
bonũ ẽ. malũ fit ꝑ offendiłm manducan¬

Expanded text:
ndalizatur aut infirmatur. » Carnem et vinum, alterum Deus concupiscentiae humanae permisit, alterum concupiscentiae ipsius curiositas adinvenit. Neutrum quippe naturale est. Unde cum Dominus homines illos satiaret in deserto, de povitae necessitas quam carnalis requirit concupiscentia, et in quibus frater offenditur, perturbatus quasi a fide volens recedere, nesciens quid teneat, aut scandalizatus contristatur, aut infiripsum, » ubi a nemine tibi tollatur; habe etiam Deo qui eam approbat, non coram infirmo qui scandalizatur. Hoc enim modo quae pacis sunt sectamur. Filii enim saeculi, dum singuli quae sua sunt fugientem cum periculo, cum labore, cum damno rerum, et nonnunquam etiam famae, sectantur. Fide quippe vera et certa ubi omnes gentes per agnitionem fidei a contaminatione mundantur, ibi et omnis cibus verbo et oratione purgatur; sed quia quod bonum est, malum fit per offendiculum manducan
Abbreviated transcription (Latin):
rauit in dño: salutate rufum elex¬
tũ indño. & matr̃ẽ eiꝰ in carne meam
aut̃ inspũ. Salutate asineritũ plegon¬
tiam. hernien. patroclum hermam
et qui st̃ cũ eis. Salutate philologum
et iuliam. nereũ & soroĩe eiꝰ. & olimpi
diuido salutantes. et salutandos: Om
xp̃i. Rogo aut̃ uos frẽs ut obseruetĩ
eos qͥ dissensi ͦ nes & offendicła p̃t̃ ooetͥ¬
nam quam uos didicistis faciunt. et
declinate abeis. Manifestũ ẽ ex offen¬
diculis fieri dissensiones ex dissensi¬
onib diuisiones. ex qͥb hereses fuint
et scismata. Si ant̃ p̃eipit apłs aech¬
nandũ abeis qui offendicła faciunt. quan¬
tomagis qui dissensionib eccłam qdiui

Expanded text:
ravit in Domino. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus in carne, meam autem in spiritu. Salutate Asyncritum, Phlegontiam, Hermam, Patroclam, Hermen, et qui sunt cum eis. Salutate Philologum et Juliam, Nereum et sororem ejus et Olympia Quid sigillatim divido salutantes et salutandos? Omn ut observetis eos qui dissentiones et offendicula, praeter doctrinam, quam vos didicistis, faciunt; et declinate ab eis. » Manifestum est ex offendiculis fieri dissensiones, ex dissensionibus divisiones, ex quibus haereses fiunt et schismata. Si autem praecipit Apostolus declinandum ab eis qui offendicula faciunt, quanto magis qui dissensionibus Ecclesiam divi
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ ante qũa et sine qͣ
nulla om̃ino ciuꝰquã oꝑa bona st̃ existimã¬
tantominꝰ. quanto illũ ꝑcepimꝰ minus.
tanto arct̃e ãpliꝰ. quanto eum accepimꝰ
ãplius. Pro inde ñ solum ñ habenti. s et
habenti ꝓmittitur. Solus unigenitꝰ ñ
eum accepit adm̃suram. in quo in ha¬
bitat om̃is plenitudo diuinitatis. Q¬
quod unigenitꝰ filiꝰ ẽ equaliᷤᷤ patris ñ ÷

Expanded text:
et sine qua nulla omnino cujusquam opera bona sunt existimantanto minus, quanto illum percepimus minus; tanto autem amplius, quanto eum accepimus amplius; proinde non solum non habenti, sed et habenti promittitur. Solus Unigenitus non eum accepit ad mensuram, in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis. Quod unigenitus Filius est aequalis Patri, non
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵ xͥ. deqͦ ipse dicit. In hoc cognos¬
cent om̃s qr mei estis discipłi. si dilectio¬
nem habueritis adinuicem. Sieut enĩ
nuitue caritatis signo discipłi xͥ dinos¬
cunt᷑. sr in neglectu caricatis pͥma fa¬
cie tota xͥane religionis claritas obfus¬
cat᷑. De inde doctor mirabił p̃sentis tẽ¬
poris culpas fut᷑i sacͣmenti auctoritate
compescens et ut eccłe formã statuat.
tancoꝑe de cibis agimus. qͥ ad regnum
celoꝵ festinamꝰ: Ubi siẽ ñ nubunt nec
tͣdunt᷑ ad nptias. sic nec mandueant
nec bibunt. s st̃ similes angłidĩ. Igitur
absolutissidoginate et euidenti ab apło
sententi a t̃minaca ẽ in regno celoꝵ. neq
escarum neq potꝰ ullam esse necessitatẽ.
s iusticiã et pacẽ. Q qͥa escas : potũ gaudi¬
celoꝵ oꝑant᷑. in fut᷑o uͦ eo nos ꝑducunt.
ubi hec eadẽ certiꝰ et firmiꝰ possidentur.
Est aut̃ iusticia in oꝑe. pax uicorde ł consei¬
entra gaudiũ in dño. hec qͥeq habet iam

Expanded text:
ognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . » Sicut enim mutuae charitatis signo discipuli Christi dignoscuntur, sic in neglectu charitatis, prima facie tota Christianae religionis claritas obfuscatur. Deinde doctor mirabilis praesentis temporis culpas futuri sacramenti auctoritate compescens, et ut Ecclesiae formam statuat, tantopere de cibis agimus, qui ad regnum coelorum festinamus? Ubi sicut non nubunt, nec traduntur ad nuptias, sic nec manducant nec bibunt, sed sunt similes angelis Dei. Igitur absolutissimo dogmate et evidenti ab Apostolo sententia terminata est in regno coelorum neque escarum, neque potus ullam esse necessitatem, sed justitiam et pacem. Et quia escas et potum gaudicoelorum operantur; in futuro vero eo nos perducunt, ubi haec eadem certius et firmius possidentur. Est autem justitia in opere; pax in corde vel conscientia; gaudium in Domino. Haec quicunque habet, jam
Abbreviated transcription (Latin):
nullã uite nr̃e partẽ reliquit que uacare
debeat. & quasi locũ dare ut re alia uerlit
fru. s qͥcquid aliuo diligendũ occurrerit.
impetus currit. Qͥs qͥs gͦ recte diligit ꝓ¬
xiiiũ. hoc ẽ eo debet ag̾e ut etiam ipse hoc
modo diligat am. Sie enĩ eum diligens
tanqũa se ipsũ. tota dilectionẽ sui ⁊ illius
refert in illam dilectionẽ dĩ. que nullum
ase riuulum extra duci patit᷑. cuiꝰ deruati¬

Expanded text:
nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit impetus currit. quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut emodo diligat Deum. Sic enim eum diligens, tanquam seipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivulum extraduci patitur, cujus derivati
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Queri aut̃ pot᷑ cur apłs solam c̃õ¬
memorau̾it dilectionẽ ꝓximi qͣlegẽ
dyx̃ ĩpleri. Cur nͥ qͥa dilectionẽ clĩ
possunt hoĩes mentiri. qͥa rariores
tẽptationes eam ꝓbant. in dilectõe
aut̃ ꝓximi faciliꝰ eam conuncũt᷑ non
ille qũe sic diligit. Si aut̃ se ꝓpt̃ se diligit.
ñ se refert ad dm̃. ad se ipsum conu̾sus ne
heret. atq constringit᷑ in cõmutabili bono.
qũa cũ inde uł ad se ipsum relaxat᷑. Si gͦ
ce ipsum ñ ꝓpt̃ te debes dilig̾e. S ꝓpt̃ illũ
ubi dilectionis tue rectissime finis est.
ĩ succenseat alius homo. si etiã ipsum ꝓpt̾
dm̃ diligis. hec enĩ regula dilectionis di¬
uinitꝰ consticuta ẽ. diliges in quit ꝓximũ¬
ex cota anima ⁊ excota m̃te dilig̾e debe¬
mus. ut om̃is cogitationes nr̃as ⁊ omnẽ
uitã. n omnẽ intellectũ in illũ conferamꝰ
a qͦ habemius ea ipsa que conferimꝰ. Cũ
aut̃ ait coto corde. tota anima. cota m̃te.

Expanded text:
lam commemoraverit dilectionem proximi, qua legem dixit impleri. Cur, nisi quia dilectionem Dei possunt homines mentiri, quia rariores tentationes eam probant; in dilectione autem proximi facilius eam convincuntur non ille quem sic diligit. Si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum; ad seipsum conversus, nehaeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde vel ad seipsum relaxatur. Si ergo te ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimae finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis; haec enim regula dilectionis divinitus constituta est. « Diliges, inquitex tota anima, et ex tota mente diligere debemus, ut omnes cogitationes nostras, et omnem vitam, et omnem intellectum, in illum conferamus a quo habemus ea ipsa quae conferimus. Cum autem ait: toto corde, tota anima, tota mente,