comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt enim pleriqz ĩ¬
tra sãctam ecclesiã
quorum iste seruus yma¬
ginem tenet: qui melioriᷤ
uite uias aggredi metu¬
unt: et tamen iacere in sui
corporis ignauia non per¬
timescunt. cumqz se pecca¬
catores considerant scĩtatiᷤ
uias arripere trepidant: et
remanere in suis miqui¬
tatibus non formidant.
Quorum bene petrus ad¬
huc in infirmitate posituᷤᷤ
speciem tenet: cum uisomi¬
raculo piscium dixit. Exi
a me domine: quia peccator
homo sum. Immo si te pec¬
catorem consideras:oportet
ut a te dominum nõ repel-¬
las. S qui idcirco mnelioriᷤ
habitus uias et reccioris
uite apprchendere artem no¬
lunt: quia infirmos se ẽẽ
conspicuint: quasi et pecca¬
tores se fatentur. et dnm
repellunt euinq quem in
se sanctificare debuerant
fugiunt: et uelut in pertur¬
bacione consilium non ha¬
bent dum moruntur. et
uitam timent. Unde huic
scruo protinus respondet.
Serue nequam et piger:
sciebas quia meto ub̃i nõ
semino: et congrego ubi

Expanded text:
unt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congr
Abbreviated transcription (Latin):
teratur eciam hoc sac̃¬
mentum. et ob com¬
memoracionem pas¬
sionis xp̃i: sicut ipseait. hoc
quocienscumq agitis. in
mcam commemoracionẽ
facite. Quecienscumq ergo
hunc paricm sumitis. et
bibitis hunc calicem: mor¬
tem domini anmncia¬
bitis doncc ueniat. Nõ ita¬
qz sic accipiendum est. do¬
iam ultra non morictur:
sed doncc ip̃c dominus ad
iudicium uemiat. Itcrim
autem semper mors est x
per seculi uicam. posteris
nuncianda. ut discant q̃
caritace dilerit suos. qui ꝓ
cis mori dignatus est. Cui
ommnes uicem repende debe¬
mus caritatis. quia ad boc
nos prior dilexit cum esse¬
mus gehenne filii: ut dili¬
geremus cum. a morte iã

Expanded text:
teratur autem hoc mysterium, et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, dojam ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicium veniat. Interdum autem semper mors est Christi pro saeculi vita posteris nuntianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam
Abbreviated transcription (Latin):
andem cum parc̃¬
tum iam dudũ
obitum liberam disponẽ¬
darum suarum rerum
haberet facultatem: quod
prius mente gestabat a¬
peruit. Quodq iam in di¬
uinis erat obtutibus: hu¬
manis eciam iusib ostẽ¬
dit. coxetenim cuncta
que habere potuit: ad pic¬
tatis opus distribuit:
ut xp̃m pro nobis factũ
egenium. egens ip̃e seque¬
ritur. Sex deniq in sicili¬
a monasteria constiues:
fratres illic xp̃oscuituros
agregauit. Septimum
uero intra urbis muros
instituit: in quot ipse
post modum regulari tͣ¬
mite multis sibi sociatis
fratribus: sub albatis ĩ¬
perio militauit. Quibu
monasteriis tantum red¬
ditibus prediorum dele¬
gauit: quantum posset
ulic commnorantib ad¬

Expanded text:
andem cum paretum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantib
Abbreviated transcription (Latin):
Cniqz ut post ĩ ꝓ¬
patulo claruit. ñ
sine magno quodam p̾¬
sagio: tale sortitus est no¬
men. Gregorius namꝙ
ex greco elequio: in nostrã
linguan iugilator seu
iugilans sonat. ne ctem̃
uera ugilauit sibi: dum
diuinis in herendo precep¬
tis: laudabiliter uixit ui¬
gilauit et fidelibus po-¬
pulis: dum doctrine af¬
fluentis ingenio: cis qͤ
tramite celestia scanderẽt
patefecis.
Isciplinis uero li¬
beralibus hoc est
gramatica. rectorica. dy¬
alctica. ita a puericia est
rome ne eo tempore potis¬
simum florerent studia
litterarum: nulli in uirbe
illa putarctur esse secũduˢ.
state maturum iam stu¬
dium ad herere scilicet dẽĩs
maioꝵ: ⁊ si quid dignũ
potuisset auditu perciꝑe.
non seguiter obliuiom̃
tradere: sed tenaci pocnus
memorie commendare.
hauriebatoz iam tunc si¬
tibundo doctrine fluenta
pectore: que post congruẽ¬
ti tempore mellito gũture
cructaret. hic in anniado¬
lescencie in quibus solet
as ingredi. deo cepit deuo¬

Expanded text:
enique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. sciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est hic eo tempore potissimum florerent studia litterarum, nulli in urbe hac putaretur esse secundus. aetate maturum jam studium: adhaerere scilicet majorum ctis; et si quid dignum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet ingredi Deo coepit devo
Abbreviated transcription (Latin):
nem.
uin ergo eum audiᷤ¬
set absentem: uem¬
re presbiteros postulauit.
uenerunt. credere se dixit.
Ammirantibus atq gau¬
dentibus omnibus bap¬
tizatus est. Hoc qmͣdiu ui
xit in orc habuit. xp̃e accipe
spiritum nncum: cum hes
uerba beati stephani qnͣdo
lapidatus est. a iudois ul¬
tuna fuisse nesciret: que
huic quoq ultima fu cĩt.
Nam non multo post: cci¬
am ipse defunctus est.S¬

Expanded text:
nem. Cum ergo eum audisset absentem, uenire presbyteros postulauit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus adque gaudentibus omnibus baptxit in ore habebat: Christe, accipe spiritum meum . Cum haec verba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Judaeis, ultima fuisse nesciret, quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nia scandala. Neq enum ĩ
illo regno beatitudinis in
quo pax summa est mue
tur. Qui ergo soluerit unũ
de mandatis minimis et
et docuerit sic homines: mi
nimus uocabitur ĩ regno
celorum. Qui autem fecerit
cabitur in regno celorum.
Andatum
quippe soluit et decet:
quando hoc quisqz uoce pre¬
dicat: quod uiuendo im
plet. S ad regnum cterne
beatitudinis peruenire nõ
nullomi intrare ꝑmittit᷑ͤ
Quid itaq perhanc sentẽ¬
ciam nisi presens ecclesia
celorum regnum dicitur.
In qua doctor: qui manda¬
tum soluerit minimus
uocatur. Quia cuius uita
despicitur: restat ut predi¬
cacio cius contempnatur.
In quinqz autem corporis
sensibus: imnusquisq sb̾¬
sistit. Geminatus autem
quinarius: denanum per¬
ficit. Et qui a ex utroq seru
fidelium multitudo colli-¬
gitur: sancta ecelesia decẽ
uirginibus similis denũ¬
ciatur. in qua quia mali
cum bonis. et reprobi cum
electis admixti sunt: recte
similis uirginibus prud̃¬

Expanded text:
nia scandala . Neque enim in nia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, invrsum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabitur in regno coelorum.cabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut praedicatio contemnatur. In quinque autem corporis sensibus unusquisque subsistit, geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia 1477 ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis et reprobi cum electis admisti sunt, recte similis virginibus prude
Abbreviated transcription (Latin):
S
ammonco praua
opera fugere: mundi huiꝰ
inquinamenta deuitare.
S hodierna sancti euuan¬
gelii leccione compellordi¬
cere. ut et bona que agitis
cum magna cautela tune¬
atis: ne per hoc quod a nob̾
rectum geritur: fauor aut
gracia humana requira¬
tur. Nc appetitus laudis sb̃¬
ripiat. et quod foris osten¬
ditur: intus a mercede ua¬
cuetur. Ecce enim redemp¬
toris uoce decen uirgines.
et omnes dicuntur uirgĩes:
tamen intra beatitudinis
ianuam non omnes rece¬
pte: qui a carum quedam
dum de uirginitate sua gli¬
am foris expetunt: in uã-¬
sis sus oleum habere no¬
luerunt.
uerendum nobis
est quid sit celorũ
regnum. aut cur decem i¬
giibus comparetur: q̃
et fatue dicantur. Dum re¬
enim regnum celorum
constet quia reproborum
nullus ingreditur: cciã
fatius uirginibus cur si¬
nule esse perhibetur: Sed
sciendum nobis est: ꝙ ĩ
sacro eloquio sepe regnũ
celorum presentis tempo¬
ris ecclesia dicitur. de quo
hominis angelos suos: et
colligent de reg̃no eius om¬

Expanded text:
s admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. erendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo hominis angelos suos, et colligent de regno ejus om
Abbreviated transcription (Latin):
et deprecati fu crint in do¬
mo tua. exandi in celoet
dimitte peccatum populi
tui i frael: et reduces in ter¬
ram quam dedisti prĩb
corum. Si clausum fuc¬
rit celum et non pluerit
proptir peccata corum. ⁊
orantes in loco isto peni¬
tenciam egerint nomini
tuo: et a peccatis suis cõ¬
uersi fuerint propter af¬
fliccionem suam ecaudi
as in celo. et dimitte pec̃a
seruorum tuorum et ppłi
tui isracl: et ostende illiᷤᷤ
uiamn bonam per quam
ambulent: et da pluuiã
suꝑ terram tuam: quain
dedisti populo tuo in pos¬
sessionem. Fames si obor¬
ta fucrit in terra. aut pesti¬
lencia. aut corruptus a¬
higo: et afflrcerit populũ¬
mĩmicus cius portas ob¬
sidens: omnis plaga ui¬
uersa infumnitas. cuncta
deuoracio et imprecacis
que acciderit oui homii
de populo tuo israel. exau¬

Expanded text:
et deprecati te fuerint in doet deprecati te fuerint in domo hac, exaudi in coelo, et dimitte peccatum populi tui Israel, et reduces eos in terram quam dedisti patribus eorum. Si clausum fuerit coelum et non pluerit propter peccatum eorum, et orantes in loco isto poenitentiam egerint nomini tuo, et a peccatis suis conversi fuerint propter afflictionem suam, exaudi eos in coelo, et dimitte peccata servorum tuorum, et populi tui Israel, et ostende eis viam bonam, per quam ambulent, et da pluviam super terram, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus arubigo, et afflixerit eum inimicus ejus portas obsidens, omnis plaga, universa infirmitas, cunctaque devotatio et imprecatio, quae acciderit omni homini de populo tuo Israel;
Abbreviated transcription (Latin):
rgo ne putandũ
est. quod uere deus
habitet in terra. Si cnim
celum et celi celorum te ca¬
pere non possunt. quan¬
tomagis domus hec quã
edificaui: S respict ad o¬
racionem scrui tui: et ad
preces cus. Comine deus
audi hymnum et oraci¬
onem. quam senus tu¬
us orat coram te hodie: nt
sint oculi tui aperti super
domum istam nocte ac
die. super domum de qͣ
dias oracionem scrui tui.
it populi tui israel: quod¬
cumqz orauerint in loco
isto: et ecaudias in loco
habitaculi tui in celo: et
cum exaudieris propici¬
us crit. Si peccauerit homo
in proximo: et habuerit
aliquod iuramentum qͤ
tenca tur astrictus: et uene¬
rit propter iuramentum
coram altari tuo in donñ
tuam: tu exaudies in celo
et facies et iudicabis ẜuos
condempnans impium
reddens uiam suam super
caput cius iustificansq
iustum: et retribuens ei
sccundum iusticiam suã.
turis isracl ĩimicoᷤ
suos: qr peccatunis est t̾
et agentes penitenciam:
et confitentes nomini tu¬
o uenerint et oraueunt:

Expanded text:
rgone putandum est quod vere Deus habitet super terram si enim caelum et caeli caelorum te capere non possunt quanto magis domus haec quam aedificavi sed respice ad orationem servi tui et ad preces eius Domine Deus meus audi hymnum et orationem quam servus tuus orat coram te hodie ut sint oculi tui aperti super domum hanc nocte et die super domum de quadias deprecationem servi tui, et populi tui Israel, quodcunque oraverint in loco isto, et exaudias in loco habitaculi tui in coelo, et cum exaudieris, propitius eris. Si peccaverit homo in proximum suum, et habuerit aliquod juramentum, quo teneatur astrictus, et venerit propter juramentum coram altari tuo in domum tuam, tu exaudies in coelo, et facies, et judicabis servos tuos, condemnans impium, et reddens viam suam super caput ejus, justificansque justum, et retribuens ei secundum justitiam suam. tuus Israel inimicos suos quia peccaturus est tibi et agentes poenitentiam, et confitentes nomini tuo, venerint, et oraverint,
Abbreviated transcription (Latin):
aliter alibi declaratͤ
In pago gallico. ca¬
nonicus quidam ordine
ubi cum uxore cuiusdam
fornicatus fuerat rediens
adopidum ubi moraba¬
tur tendere curans. fluuiũ
sequane transmeare cupi-¬
ens. solus nauim ingres-¬
sus: dominice matris ma-¬
tutirinas nauigando ca-¬
nere cepit. Cumq inuita-¬
torium aue maria grã
plena dominus tecum di-¬
ceret. et iam in medio flu-¬
minis eẽt: ecce turba demo-¬
num. in profundum
cula eum precipitauit: et
menta. Die autemtercio¬
ad locum quo demones cũ
tormentis afficiebant: ue-¬
dicens eis. ut quid incifa-
ste afficitis: Nos inquiũt
eam debemus habere: qm̃¬
debet cuius opera faciebat.
matutinas nr̃as dum uoꝰ
cum peremistis decantabat.
nimã deduxit ad corpus:
muruni stare iubens: de ꝓ-¬
fundo fluuii ad portum ĩ-¬
columẽ adduxit. at ipse
gauisus. pedibus cius pro-¬
stratus: ait ci. karissima
protantis beneficiis que

Expanded text:
atia, a nobis declaratur. In pelago Gallico canonicus quidam, ordine  ubi cum uxore alterius fornicatus fuerat, rediens, ad oppidum in quo morabatur tendere curans, et pelagus Sequanae transmeare cupiens, solus navem ingressus Dominicae Matris horas navigando canere coepit. Cumque invitatorium, Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum, diceret, et jam in medio fluminis esset, ecce turba magna daemonum in profundo cula eum praecipitavit, et menta. Die autem tertia locum quo daemones eum tormentis afficiebant, vedicens eis : Ut quid animam ste affligitis? Nos, inquiunt, eam debemus habere, e cujus opera faciebat, matutinas nostras, dum vos eum peremistis, decantabat; eduxit ad corpus, murum stare jubens, de profundo pelagi ad portum incolumem reduxit. At ille gaudens pedibus B. Virginis prostratus ait : Charissima pro tantis beneficiis quae
Abbreviated transcription (Latin):
dem festa celebrauit. et cele-¬
brandum predicauit. Et
rebus temporalibus aut
propriis delictis desperatuˢ:
quin beate marie uirgini¬

Expanded text:
devote celebravit, et celebrandum praedicavit. Et rebus temporalibus aut propriis delictis desperatus, quin B. Mariae Virgini
Abbreviated transcription (Latin):
uiter indignati se suo q̃ua¬
si hereditario iure priuar:
arma preparant. classem
apptant: ut eos adeuntes.
a data sibi dumnitꝰ patria
opellant.
ec comperto rex pru¬
dentissimus guill¬
religiosum abbatem renie
daciam durigit: ut inquirat
ingenii: strenue negocium
regis cecquitur. Quofidelit̾
peracto: ad angliam reucrti
cupiẽs. mare ĩgredit. Et iã
maximam partem maris
prospero cursu transicrat.¬
cum subito densis surgen¬
tibus undiq uentis: hor¬
rida tempestas celum com¬
mouit et undas. Fatigatiᷤᷤ
igitur nautis nec ultra ua
mis funibus ruptis. cadc̃¬
tibus uelis. spes salutis a¬
mttitur: et nichil nisi sub¬
mcrsioius indicium mise¬
rabiliter expectabant. Cũq
de salute corporum despera

Expanded text:
viter sunt indignati, et, suo quaviter sunt indignati, et, suo quasi haereditario jure privati, arma parant, classem aptant, ut eos adeuntes a data sibi divinitus patria expellant. c comperto, prudentissimus Guillreligiosum abbatem HelsiDaciam dirigit, ut inquirat ingenii, strenue regis negotium exsequitur. Quo fideliter peracto, ad Angliam reverti cupiens, mare ingreditur; et cum jam maximam partem maris prospero cursu transisset, subito densis surgentibus undique ventis, horrida tempestas coelum commovit et undas. Fatigatis igitur nautis nec ultra jam mis funibusque ruptis, cadentibus velis, spes salutis amittitur nihil sibi nisi submersionis exitium miserabiliter exspectantibus. Cumque de salute
Abbreviated transcription (Latin):
bencdictionem. Conceptio
ueneranda dei genitrcis¬
et perpetuc uirginis bẽ ma¬
rie dilectissimi fratres. quẽ¬
admodum per młtorum
signorum ceperimenta. ĩ
anglia et infrancia ceteris¬
q conclimatibus. celebrã¬
da sit olun declarata: me
narrãte audiat dilectio
ur̃a. T̃ empore namq illo
quo diuine placuit picta¬
ti. anglorum gentem de
malis suis corrigere. se sue
scruitutis officiis artius
astringere: gloriosissimo
normannorum duci guil¬
lermo. candem priam debel¬
lando subegit. Qui scilicet
factus. dei uirtute et indu¬
stria sua totius ecclesie di¬
gnitatis honores in mcli¬
us reformauit. Cuius pie
intencionis opcribus ñu¬
dens ille bonorum omni¬
um mimicus dyabolus
tum familiarium fraudi¬
bus. tum extrancorum in¬
cursibus multociens cona¬
tus est obsistere successibz:
sed domino protegente et
tunente se et glorificante re¬
ge. ad nichilũ deductus ẽ
malignus. Audientes au¬
tem daci angliam subiec¬
tam esse normannis: gra¬

Expanded text:
e Conceptio venerandae Dei genitricis perpetuae Virginis Mariae, dilectissimi fratres, quemadmodum per multa signorum experimenta in Anglia et in Francia, caeterisque climatibus mundi celebranda sit declarata, me narrantem audiat dilectio vestra. Tempore namque illo, quo divinae placuit pietati Anglorum gentem de malis suis corrigere suaeque servitutis officiis arctius astringere, gloriosissimus Northmannorum dux Guillelmus eamdem patriam debellando subegit. Qui videlicetfactus, Dei virtute et industria sua totius ecclesiasticae dignitatis honores in melius reformavit. Cujus piae intentionis operibus invidens bonorum omnium inimicus diabolus, tum familiarium fraudibus, tum extraneorum incursibus multoties conatus est ejus obsistere successibus. Sed Domino protegente et timentem se regem glorificante, ad nihilum deductus est malignus . Audientes autem Daci Angliam esse subjectam Northmannis, gra
Abbreviated transcription (Latin):
nitrix uirgo maria cum̃
duobus angelis dexterain
chra et decora. quid c̃ quod¬
me dimittis. et alienam
Tibi iudisti tam pulchrã:
nem mundi pulcritudinẽ

Expanded text:
it ei Virgo Maria cum duobus angelis, dextram echra et decora, quid est quod dimittis me, et sponsam vidisti tam pulchram? nem mundi pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uis ut faciam: at illa. Si
sponsam inquit carnalẽ
cui adherere uis amore ra¬
mei duniseris: me sponsã
in celesti regno habebis. Et
si concepcionis mce festa
annuatim sexto ydus de¬
cembris sollempniter cele¬
braucris. et colenda predi¬
caueris: mecum in regno
unigeniti mei laurrãtus
disparuit. Clericus uero
mutuo absq parentum
suorum consilio illico ab¬
baciam quaidam extra
patriam illam perrectus
meritis beate marie semꝑ
tificat: aquileie ep̃c patriar¬
cha factus. festum concepci¬
onis ciusdem die prefato
qmͣ diu uixit. annuatim
cum propriis eciam octa¬
ius diligenter celebrauit:
dicauit.

Expanded text:
domina, ut faciam? Ait illa : Si sponsam carnalem, cui adhaerere vis, amore mei dimiseris, me sponsam in coelesti regno habebis; et si Conceptionis meae festum annuatim vi Idus Decembris solemniter celebraveris, et celebrandum praedicaveris, mecum in regno filii mei laureatus isparuit; clericus vero t, et absque parentum suorum consilio, ad abbatiam quamdam extra patriam illam perrexit, meritis beatae Mariae semper tificat, Aquileiae episcopus patriarcha factus festum conceptionis B. Virginis die praefato, quandiu vixit, annuatim cum propriis octavis diligenter celebravit, dicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
copto ꝙ nomeu natiuitatis
mutabitur in nomine cõ¬
cepcionis. Hiis dictis ille
disparuit. et cicius dictu se¬
data tempestate albas cum¬
suis incolumis concito fla
dicrat: quibus potuit no¬
tificauit. statiit autem i dẽ
et ipse quoaduixit deuotis
obscquiis illud celebrauit.
Et nos crgo fratres karissi¬
mi si portum salutis uolu¬
mus aporchendere. dei geni
gua merrcde remuncremur.
lempnitas alio mõ¬
do alibi declaratur. ẽ empori¬

Expanded text:
cepto quod nomen nativitatis cepto quod nomen nativitatis mutabitur in nomen conceptionis. His dictis ille disparuit, et dicto citius sedata tempestate, abbas incolumis concito flataudierat quibus potuit notificavit. Statuit autem idem et ipse quandiu vixit devotis obsequiis celebravit. Et nos ergo, fratres dilectissimi, si portum salutis volumus apprehendere, Dei genitgna mercede remuneremur. lemnitas alibi alio modo declaratur. Tempor
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimam dei genitricem¬
cet refugium et desperatorũ
spem deuote reclamarent.
ecce subito conspicuit quẽ
dam reucrende habitudimꝰ
uirum pontificali infula
decoratum: quasi int̾ mi
das naui proximũ Qui ad¬
uocans ad se abbatem helsi¬
num: hus uabis cepit com
pellere cum. Uis in quit per¬
iculum maris euadere: Diꝰ
ad patriam sanus ire: Cũ¬
qz ille cum fletu se id toto
corde desidcrare. id solum ce¬
petere responderet: tum ille.
Scias inquit mead te a do
dircctum. et si dictis mcis
obtemperare uolueris: sa¬
nus cum comitibus ĩmu
raturum: si boc cuadet nau¬
fragium. Promitte michi
concepcionis et creacioiis
lebrabis: et celebrandum
predicabis.¬
t ille ut uir prudentiᷤᷤ¬
simus. et quis in qͥt
dies michi boc festo crit cele¬
brandus: Sexto ait idus¬
I decembris: hoc festum cele¬
brandum tencbis. Et quo
inquit albas officio utem᷑
in ecclesiastico obscquio:
Omnc inquit officium qd̃
dicitur in cius natiuitate.
dicctur in concepcione: cx¬

Expanded text:
ariam Dei genitricerefugium, et desperatorum spem devote reclamarent, ecce subito conspiciunt quemdam admodum reverendae habitudinis virum, pontificali infula decoratum, quasi inter medias undas navi proximum. Qui vocans ad se abbatem Helsinum, his verbis coepit eum appellare : Vis inquit periculum maris evadere? Vis in patriam tuam sanus redire? Cumque cum fletu id toto corde desiderare et hoc solum exspectare responderet, tunc ille : Scias inquit me ad te a domi; et si dictis meis obtemperare volueris, sanus cum comitibus tuis raturum, si hoc evaderet naufragium. Promitte, inquiconceptionis et creationis lebrabis, et celebrandum praedicabis.t ille, ut prudentisimus : Et quis, inquit, dies in hoc festo celebrandus erit? Sexto, ait, Idus Decembris, hoc festum solemnizandum tenebis. Et quo, inquit abbas, officio utemur in ecclesiastico obsequio? Omne, inquit, officium quod dicitur in ejus Nativitate dicetur in Conceptione, ex
Abbreviated transcription (Latin):
corum clericus quidam or-¬
dinc leuita hungarie regis
de diligere eius horas solit
cantart. parentum suorum
consilio. nubere uolens cũ
quadam adolescentula ual¬
de pulcherrima. accepta a
pb̃ro nupciali benedicione :¬
die quadam missa eciam¬
iam celebrata. recordatusq
ciusdem beate marie uirgĩs
horas die illa iuxta morẽ
iuxta altare solus reman¬
sit. Cumq solus domini¬
ce matris horas decantaret.
et hanc antiphonam scili¬
cet pulchra es et decora can

Expanded text:
 clericus quidam ordine diaconus Hungariae regis de diligens, ejus horas sollicitus decantabat. Parentum autem suorum consilio, nubere volens cum quadam adolescentula valde pulcherrima, accepta a presbytero nuptiali benedictione, quadam die, missa etiam celebrata, recordatus quod ejusdem beatissimae Virginis horas illa die, juxta morem juxta altare Virginis solus remansit. Cumque horas Dominicae Matris decantaret, et hanc antiphonam Pulchra es et decora,
Abbreviated transcription (Latin):
niat in uiã alienum sac¬
culum solidorum debet red¬
dere sed nescit cui. Non se
excusat ignorancia: si do
minetur auaricia. Cõsi¬

Expanded text:
via inveniat alienum sacculum solidorum, debere reddere. Sed nescit cui? Non se excusat ignorantia, si non dominetur avaritia. C
Abbreviated transcription (Latin):
mo tibi commendare uo
sub testibz commendauit.
Dic michi si reddidisti qnͣ¬
bi deus inter uos fuerat:
aurum non abisti: qui a
potuisti transgredi et non
dei: quiã potuisti malum
facere. et non fecisti. le .iii.¬

Expanded text:
mo tibi commendavit; sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quanbi Deus inter vos fuerat, aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non ; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Tcrgo crpedita sũt
que ad ignem ꝑtinebant:
cum cumuellent rogo im¬
positum. cciam clauis af¬
fligere: ait. Sinite me. Qͥ
cnim dedit michi ignis
ferre supplicium: dabit ut
sinc clauorum affixione
flaminas immobiliter
perferam. Tunc illi omis¬
sis clauis: iunculis usi
sunt solis. Quibus post
tergum manib reuinctis
uelut electus aries: et ex
magno grege assumptꝰ
acceptabile holocaustum
ommpotenti oblatus est
deo. Oracioneniut comple¬
uit: subiciunt ignem ho¬
mincs igni ctarm. Cũq
flamma ingens reluxiss.
uiderunt miracula om̃s
quibus ca deus uidere cõ¬
cessit. flamina etenim ĩ
medum camere curuata
specic. quasi ulum naurᷤ
uentosinuante: supra cor¬
pus martirs stetit. Quod
corpus in medio positũ
non crat ut caro ardens: s
tamqmͣ si aurum aut ar¬
gentum in fornace cande¬
sceret. Tunc preterea odorẽ
naribus circumstantes
hauscrunt: tainqmͣ thu¬
ris incensi uel preciosissi¬
mi fragrantis unguenti
At ultimum uidentes sce-¬
leris ministri corpus igni

Expanded text:
ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti oblatus est Deo. Orationemque ut complevit subjiciunt ignem homines ignis aeterni. Cumque flamma ingens reluxisset, viderunt miracula omnes quibus ea Deus videre concessit. Flamma etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tunc praeterea odorem naribus circhauserunt tanquam thuris incensi, vel pretiosissimi flagrantis unguenti. Ad ultimum, videntes sceleris ministri corpus igne
Abbreviated transcription (Latin):
ad infernum magi cum¬
debat. semel in mense cum
sacrificiis et lustris. ex qui
bat. et li cet non egrederetur
uicino tamen acri flatu suo

Expanded text:
ad quem magi cumnibus semel in mense cum sacrificiis et listris descendebat, et licet non egrederetur, vicinum tamen aerem flatu suo
Abbreviated transcription (Latin):
est: q̃uia aliud uidetur. ꝙ
aliud incelligitur. leccõ .ii.¬
Ed cum misterium
sit ucrum corpus
et sanguis. figuram pani
et uini habet. faciente dño:
quia non habemus in u-¬
sum. carnem crudam come¬
dere: et bibere sanguinem.
per graciam. sed quasi fili
uerus sanguis est potus.¬
ergo descendit de celo panis
uinus: Quia idem domi
uinitatis et corporis. et tu
qui accipis carnem diuiẽ
cius substãcie: in illopar¬
ticipas alimento.

Expanded text:
ia aliud videtur, et aliud intelligitur. Sed quum mysterium sit, unde corpus et sanguis dicitur? Figuram panis et vini habet faciente Domino, quia non habemus in usu carnem crudam comedere, et bibere sanguinem.per gratiam, sed quasi Filiuverus ergo descendit panisis : « Quia idem Domindivinitatis et corporis: et tu, qui accipis carnem ejus, divinae ejus substantiae in illo participaris alimento.
Abbreviated transcription (Latin):
isterium fidei dicit.
qd̾ credere debes. qd̃
ibi salus nr̃a consistat: ꝓ¬
dedit hoc sacramentum sa¬
lutis. ut quia nos cotidie
peccamus. et ille iam mo¬
ri non potest: per istud sa¬

Expanded text:
sterium fidei dicitur, quia credere debes, quod ibi salus nostra consistit. Pdedit hoc sacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sa
Abbreviated transcription (Latin):
deffẽsionẽ fidei pro qua totꝰ
ardebat. ꝙ contra illius ho¬
stes mente intrepida seruiẽ¬
tiq sp̃s continnum ctamẽ
exercens suum tandem cer
te martirio feliciter consũ¬
mauit. et sic ipse petrus
firius in petra fidei petra
demum passionis illesus
ad petram xp̃m digne lau¬
reatus ascendit

Expanded text:
defensionem fidei, pro qua totus defensionem fidei, pro qua totus ardebat, quod contra illius diros hostes, mente intrepida ferventique spiritu continuum certamen exercens, suum tandem agonperante martirio, feliciter consummavit. Et sic ipse Petrus, firmus in petra fidei, petra demum passionis allisus, ad petram Christum digne laureandus ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
ita respondit Infinita ti¬
bi dominatur stulticia cõ
decipere: qui alios a pericło
Tunc paulius cõsularis:
cite cum ad palmam: et¬
et ibi cum suspinum de¬
ponite et terra atqz lapidi¬
bus obruentes dimittite.
Quod cum fuisset imple¬
tum: deus sibi beatum u¬
talem ita martirem con¬
secrauit.
Catus petrus de ordi
ne predicatorum
lumbardus origine pru¬
denter attendens dolosi mũ¬
di fallacias et deuia scculi
fluenter cuius blandiciis
quis leditur cum lenitur
cum ab hiis manniᷤ a do¬
lescencie proinde declinass¬
uite semitam tuciorem.
ac salubriter caute pede re¬
traccio firmis posset inten¬
dere regressibus ad diuina
obsequia se totaliter trans¬
tulit in cuuangelice insti¬
tutis obseruancie. cũcta su-¬
a conuertens studia et uni¬
uarsas dirigens acciones.
uerum et lucidum talem
sequens salubrem uidelicet
et regulã per quam regi ua¬
tus caterua uirtutis fide p̾¬
ãblauit. spe astante comu¬
nite caritate preualuit et ꝓ¬
fecit ci circa ipsius maximc

Expanded text:
it ei: Infinita tibi dominatur stultitia: autecipere, qui alios a periculoTunc Paulinus consularis cite eum ad palmam, etet ibi eum supinum deponite, et terra atque lapidibus obrutum, ibi dimittite. Quod cum fuisset impletum, Deus sibi sanctum Vitalem ita martyrem consecravit, atus Petrus de ordine fratrum predicatorum, Lombardus origine, prudenter attendens dolosi mundi fallacias et devia seculi defluentis, cuius blanditiis qui leditur cum lenitur, cum ab hiis in adolescentie annis provide declinassvite semitam eligens tutiorem, ut a lubricis caute pede retracto firmis posset incedere gressibus, ad divina obsequia se totaliter transtulit, in evangelice institutionis observantiam cuncta sua convertens studia et universas dirigens actiones, rectum et lucidum callem sequens, salubrem videlicet is regulam, per quam regi vatus caterva virtutum, fide preambula, spe astante, comite caritate, sic prevaluit et profecit circa ipsius maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uero ipsius lam¬
pades ad scpulcrum cuis
uenerabile dependenter plu¬
riesqz per seipsas absq oĩ
humanostudio et mini¬
sterio diuinitus sunt accẽ¬
uesceretur cum aliis et
eius sanitatem et miracu¬
la deprauart sumpto q¬
dam sub hac attestacione
morcello quod eum non
posset si cirra hoc delinqueret
transgluti sensit mox ip̃m
guturi suo inherentem sic
ut cum educere uel induc̃e
non ualeret. Quare illico
penitẽs ⁊ nultus iam mu¬
tato colore quasi se senciẽs
uicine mortis facto infra
se uotoqz linguam de cetero
ad talia non laxaret. fuit
protinus illo euomito libe¬
ratus. Idropita autem ad
locum passionis ipsius au¬
xilio uiri perueniente fusa
ibi oracione sanitatem ui¬
te graui mox recepit. Obres¬
sos a demomibus longotẽ¬
pore mulieres martir ip̃e
deiectis illis cum multo sã¬
guinis nomitu de corpori¬
bus liberauit. Febres expu¬
uit: et diuersos cuidam sini¬
stre manus ex morbo fistu¬
le plurimum foraminum
fossum consolidacione sa¬

Expanded text:
ero ipsius lamero ipsius lampades ad sepulchrum eius venerabile dependentes pluries per se ipsas absque omni humano studio et ministerio divinitus sunt accenvesceretur cum aliis et illius sanctitatem et miracula depravaret, sumpto quodam sub hac obtestatione morsello, quod eum non posset, si circa hec delinqueret transgluctire, sensit mox ipsum gutturi suo sic herentem, ut illum educere vel inducere non valeret. Quare illico penitens et iam vultus mutato colore, quasi sentiens vicine mortis eventum, facto intra se voto, quod lingua de cetero ad talia non laxaret, fuit protinus, illo evomito, liberatus. Idropica quedam ad locum passionis ipsius auxilio viri perveniens, fusa ibi oratione, sanitatem integram mox recepit. Obsessas a demonibus longo tempore mulieres martir ipse, deiectis illis cum multo sanguinis vomitu de corporibus liberavit. Febres expuimos et diversos. Cuiusdam sinistre manus digitum ex morbo fistule, plurium foraminum mira consolidatione sa
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ insigne marti¬
rum ꝙ titulus tã
gloriosus illustrat pro defẽ¬
sione namqz ac exaltacio¬
ne catholice fidei et obseruã¬
cia reuerencie romane eccle¬
sic uir ille uenerabilis accr¬
rimam mortem tulit hic
in ccclesia tanqmͣ radius
et lumine fidei et gracia p̾¬
dicacionis enicuit. n ani¬
qmͣ miraculorum clarita¬
te pateret cuiusdem eterum
nobilis filium pre nimio¬
dolore et horribili tocius gu¬
le timore nec loqui nec spira¬
re ualentem leuatis ad deũ
manibus et crucis in co fac¬
to signaculo illoq accipici¬
te illius capani et infirmo
superponentem leco sanauit¬
et illi quoqz nobil uchemẽti
post modũ corꝑis torsione
grauatus credens ct nctuens
apposita pectori. mox u̾mẽ
quendam duo habentẽ ca¬
pita ⁊ piloꝵ diuersitatem
uillosum euomuit ple-¬
na liberacione secuta. Cui¬
dam eciam iuueni muto
immisso digito in os ciu
suc quia lingue soluto li¬
gamine bencficium loq̃le
concessit. Hec et alia plura
dum uiueret dignatus

Expanded text:
m insigne martirium, quod titulus tam gloriosus illustrat! Pro defensione namque ac exaltatione catholice fidei ac observatione obedientie Romane ecclesie vir ille venerabilis acerrimam mortem tulit. Hic in ecclesia tamquam sidus radians et lumine fidei et gratia predicationis emicuit. Hic iquin miraculorum claritate pateret. Cuiusdam etenim nobilis filium pre nimio et horribili totius gule tumore nec loqui nec spirare valentem, levatis ad Deum manibus et crucis in eum facto signaculo, illoque accipiente ipsius cappam et in infirmo supponente loco sanavit. Idem quoque nobilis vehementi postmodum corporis torsione gravatus credens et metuens apposita pectori, mox vermen quendam duo habentem capita et pilorum densitate villosum evomuit, plena liberatione sequta. Cuidam etiam iuveni muto, immisso digito in os eius sueque lingue soluto ligamine, beneficium loquele concessit. Hec et alia plura, dum viveret, dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
uitalis dicens ci. Noli ur¬
sicine medice: qui alios
curare consuciustr: teipĩn
ctane mortis iaculo nul¬
nerare. Et qui per passionẽ
nuimam uensti ad pal¬
mam: ne perdas coronã
a dommo tibi preparatã.
audiens hec uisicnus
genu posuit: et spiculatorẽ
ut ferret hortatur: agens
trris rapuit: et in raua¬
tus iitalis ad ni¬
Quem paulinus consu¬
laris ideo maxime teneri
mandauit: non tantum
quia contempsit ad cum
ita xpĩans esse. detectus

Expanded text:
Vitalis dicens. « Noli, noli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, teipsum aeternae mortis jaculo vulnerare, et qui per passiones nimias venisti ad palmam, ne perdas coronam a Domino tibi praeparatam. Haec audiens Ursicinus u posuit, et spiculatorem ut veniret hortatur, agens tyris rapi, et intra Ratus Vitalis veniQuem Paulinus consularis ideo maxime teneri mandavit; non tantum quia contempsit ad eum christianus esset detectus
Abbreviated transcription (Latin):
cubicularios. Quos beatissi¬
lucratus fuerat xp̃o. Isti dũ
uiderent dominam suam
gemmis ornari: et purpure¬
is uestibus atqz auro textis dui
dixerunt ei. Quantostudio
ornaris in corpore ut filiũ
consulis aurelianum homi¬
nem mortalem maritum
ret: et nunqmͣ tibi neq or¬
namentis tuis neq gaudi¬
is finem permtteret aut ter¬
minum euenire. R espondit
as domicilla: et dixit. Que
habere uirum: et suscipere fi¬
lios per quos posteritas dulci ᷤᷤ¬
suma possit ꝓpagari. et tai
generis dignitas quam no¬
rie ad bec nereus respondit

Expanded text:
cubicularios habuit: quos beatissilucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hominem mortalem accipias ret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam meri? Cui Nereus respondit
Abbreviated transcription (Latin):
lequitur dicens. Uirtus ciꝰ
in lumbis cius: et fortitu¬
do illius in umbilico uen¬
tus cius. A principali igit
sexu lumborum nomine
luxuria designatur: cum
dominus dicit. Sint lũbi
uri preciicti. Lumbos eiũ
precingimus: cum carnis
luxuriam per continenciã
coartamus. Sz quia minꝰ
est mala non agere. nisi
eciam quisq studeat et bo¬
nis operibus insudare. ꝓ¬
tinus additur. Et lucerne
ardentes.¬

Expanded text:
dicens: Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes
Abbreviated transcription (Latin):
querere: sed totai spem re
demptoris sui aduentum
constituat. Unde et protinꝰ
subdit. Et uos similes ho-¬
minibus expectantibus
dominum suum: quãdo
reucrtatur a nupeiis. lc .iiĩ.
d nupcias quippe do¬
minus abiit: quia
supernam sibi multitudi
reuertitur: cum nobis iã
per iudicium manifestat᷑.
Bene autem de seruis expec¬
tantibus subditur: ut cũ
uenerit et pulsauerit con¬
festun aperiant ei. Uenit
quippe cum ad iudicium
properat: pulsat uero cũ
iam peregritudinis mo¬
lestias esse. mortem uici¬
nam designat. Cui confe¬
stim aperimus: si hunc
cum amore suscipimus.
Aperire enim iudici pulsã¬
ti non uult: qui exire de
corpore trepidat. et uidere
eum quem contempsisse
se meminit iudicem for¬
midat. Qui autem de sua
spe et operacione securus ẽ:
pulsanti confestim aperit.
qui letus iudicem sustinz:¬
et cum tempus propin¬
que mortis agnouerit: de
gloria retribucionis hi¬
larescit. Unde et protinus
subditur. Eeati sunt serui

Expanded text:
quaerere, sed totam spem in quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiisd nuptias quippe Dominus abiit, quia supernam sibi angelorum vertitur cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe cum ad judicium properat, pulsat vero cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat; et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati servi
Abbreviated transcription (Latin):
nccrnas quippe ardẽ¬
tes in manibus te¬
nemus: cum per bona ope¬
ra proximis nr̃is lucis ex¬
empla monstramus: de
quibus proficto oꝑibus
dominus dicit. Luccat lux
ur̃a coram hominibus nt
glorificent patrem uestrũ
qui in celis est. Ouo autẽ
sunt que iubentur. et lum¬
bos resfingere et lucernas te¬
nere: ut et mundicia sit ca¬
stitatis in corpore: et lumẽ
ucritatis in operacione. Re¬
dẽptori etenim nr̃o unũ
sinc alttro placere: nequa¬
quam potest.Si autis qͥ
bona agit adhucluxurie
inquinamenta non dese¬
rit: aut is qui in castitate
preminet. nec dum se per
bona opera exercet. Nec casti¬
tas ergo magna est. sine
bono õ pert: necopus bonũ
est. aliquid sine castitate.
S et si utrumq agitur.
restat ut quisquis ille est.
ad supemiam prĩam tẽdat:
nequaqm se a uiciis pro
mundi huius honestate
contineat. Qui et si quiddã
boni aliquando prohone¬
state inchoat in eins tamẽ
intencione non debet per¬
manere: nec per bona opera
presentis mundi gloriã

Expanded text:
cernas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut glorificent Patrem vestrum qui in coelisunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si autem is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitate.Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis leccio retitata. Sod
ne aliquibus ip̃a cius ꝑ¬
planicies alta fortasse ui¬
deatur cam sub breuitate
transcurrimus. quatinus
cius exposicio ita nescic̃tib
fiat cognita. ut tamen sci¬
entibus non sit honerosa.
Quia uiris luxuria in lũ¬
bis sit feminis in umbi¬
lico. testatur dominus qͥ

Expanded text:
s est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Eccio sancti euuan¬
gelii fratres kiñi
sollicite considerare nos
admonct: ne nos qui plꝰ
ceteris in hoc mundo aliꝙy
accepisse cernimur: ab auc¬
tore mundi grauius inde
iudicemur. Cum enim
augentur dona:raciones
cciam crescunt donorum.
humilior atq ad
seruiendum prompcior

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, fratres charissimi, sollicite considerare nos admonet, ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. humilior atque ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur et habũda¬
bit: quia quisquis canta¬
tem non habet: eciam dona¬
que percepisse uidebatur a¬
amittit. Unde nccesse ẽ fr̃es¬
mei. ut per omne quod agi¬
tis erga caritatis: custodiã
uigiletis. Caritas autem
uera est et amicum dilig̾e
i deo: et mimicum dilig̾e
propter deum. Quam quiᷤ¬
quis non habet: om̃e bonũ
amittit quod habet. lc.uii.¬

Expanded text:
dabitur, et abundabit: quia quisquis charitatem non habet, etiam quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est ut per omne quod agimus, erga charitatis studia vigilemus. Charitas autem vera est et amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum, quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiscens seruos suos nocat:
asq ad negocium talẽta¬
partitur.
ost multum uero
temporis posituruᷤ
rasionem reuertitur: bene
operantes pro apportatolu¬
cro remunerat: seruum ue¬
ro a bono opere torpentem
dampnat. Quis itaq ẽ
iste homo qui peregre pro¬
ficiscitur: nisi redemptor
ñr qui in ca carne quam
assumpserat abiit in celũ:
Carnis enim locus propri¬
us terra est. que quasi ad
perrgrina ducitur: dum
per redemptorem nr̃m in
celo collocatur.

Expanded text:
cat, eisque ad negotium talentapartitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
teriora que acceperat mini¬
strauit.
oc quoqz in sancta
ecclesia cernimus: qr
pleriq dum bene mini-¬
strant exteriora que accipl¬
unt per adiunctain graciã
ad intellectum quoq mi¬
sticum perducuntur: ut
cciam ad interna intelli¬
genda polleant: qui exter¬
ora fideliter ad ministrant.
Generalis enim mox sentẽ¬
cia suditur: qua dicitur.
Omni enim habenti dabr
et habundabit: ci autem qͥ
non habet eciam quod ui¬
detur habere: au feretur ab eo.

Expanded text:
teriora quae acceperat miniteriora quae acceperat ministravit. otidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere au