comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acuitur. uł grauatur. ulcirum flectitur. Ue hamis
hamatũ hamus. Are : Ararum Ara. Similiter aliȩ uo¬
cales possunt ꝓstrri. Pr&ereatim̃ .I. & .u. uocales quã¬
domediȩ sunt. alternos intersesonos uidentur comifunde¬
re. Testedonato. utuir optumus quis. Et .I. quidem
quando post .u. amsonantẽ lo eo digamma functam
colice poniturbitius. sequente d. uł m. uł rułt ulx.
Sonam Y gece iadeur habere. Vtiũdo um uistus.
Litium. urx Vaut quauis contract̃ amdem tam̃. hocc̃

Expanded text:
acuitur uel grauatur uel circumflectitur, ut hámis hàmorum hâmus, árae àrarum âra. similiter aliae uocales possunt proferri. praeterea tamen i et u uocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos uidentur confundere, teste Donato, ut uir, optumus, quis. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur breuis, sequente d uel m uel r uel t uel x, sonum y Graecae uidetur habere, ut uideo, uim, uirtus, uitium, uix, u autem, quamuis contr
Abbreviated transcription (Latin):
in eadẽ syllaba rante .p. ñdelitteris dicimus. sedde
ꝓnuntiatione earũ. Nã quantũ ad scripturã possunt
coniungi. Ñtam̃ &iã enuntiari. nisi postposita.R.
lȩuocales. denos inueniantur sonos habepites. uł plu¬
res. Vt puta .A. lintorabreuis. quattuor hab& soni.
differentias. Cũ hab& aspirationẽ & acuitur. ulgriuat
Etrur suscum sine aspiratione. acuitur. uł grauatur.

Expanded text:
in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. ulae uocales denos inueniantur sonos habentes uel plures, ut puta a litera breuis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur uel grauatur, et rursus cum sine aspiratione acuitur uel grauatur,
Abbreviated transcription (Latin):
prębeat. uelalituris. ut quibusdã plac&. qđ plerumq
incęratis tabulis antiqui scribere solebant. Litteras aũt
& iam elementorũ uocabulonuncupauerunt. ad similitu¬
dinem mundielementorũ. Sicut eram illa cocuntia
omne perficiuntcorpus. Sic&iã hec coniuncta lit teralem
uocem. quasi corpus aliquid cõponunt. uł magis uerccorp¬
Namsi aer corpis est. & uox quȩ ex acreicto consut corp.
esse ostenditur Quippe cũ & tangit aurẽ. & triꝑtito diuidi¬
tur qđ ẽ suum corperis : Hoce maltitudiniẽ. latitudmẽ lon¬
giuidinẽ. Vnde eximni paste potest audiri. Prettreatim̃
singulȩ syllabȩ. altiudinẽ quide habent intenore. Crassi¬
tud inẽ uero ullatitudnit̃ in spũ. longitudinẽ in it̃ pore
Iittera igiurẽ. noti dem̃ti. &ulut i mago quȩd ã uocis¬
litteratȩ. que cognosciturex qualitat. & quantitate. sigpit
m̃ta ꝓ prie dicuntut ipse pronuntiationes. nort antẽtarũ
mentis uocantur. Cũ enim dicimus nomposse constare

Expanded text:
praebeat, uel a lituris, ut quibusdam placet, quod plerumque in ceratis tabulis antiqui scribere solebant. literas autem etiam elementorum uocabulo nuncupauerunt ad similitudinem mundi elementorum: sicut enim illa coeuntia omne perficiunt corpus, sic etiam haec coniuncta literalem uocem quasi corpus aliquod componunt uel magis uere corpunam si aer corpus est, et uox, quae ex aere icto constat, corpus esse ostenditur, quippe cum et tangit aurem et tripertito diuiditur, quod est suum corporis, hoc est in altitudinem, latitudinem, longitudinem, unde ex omni quoque parte potest audiri. praeterea tamen singulae syllabae altitudinem quidem habent in tenore, crassitudinem uero uel latitudinem in spiritu, longitudinem in tempore. litera igitur est nota elementi litteratae, quae cognoscitur ex qualitate et quantitate figurae menta proprie dicuntur ipsae pronuntiationes, notae autem earum mentis uocantur. cum enim dicimus non posse constare
Abbreviated transcription (Latin):
ope p̃cor asspiratecanenti. Stãt. nemea. ut os¬
ta t̃minant ingrecis nominib: quae dat m̃grȩcũ in
÷ faciunt. Vt urgł in .i. Uno gradit᷑ comita¬
tꝰ achate. ꝓachata. Ouidius in .viii. m&a morpho¬
scon. Cũq pher&ia de & hyanteo iolao: iuuenł
in .i. sanelope melius leuius torqu&is a rachne
Et hoc ł m&a plasmꝰ ÷ dicenđ qui sit mero po&i¬
÷ habeat post .a. tam̃ apud latinos secđdm corũ
c̃suetudinẽ scripturã seruaũ. Apud quos ÷ seri¬
bi postuocalẽ & ñ ꝓnuntiari ñ sol&. Hoc & exali¬
is possumꝰ conicere. Qua quã uis graece ꝓferantur.
scripturae tam̃ latinȩ rationẽ seruant. Vt uirgł
iubocolico. Vt orphi callio pealino formosusa pol¬
lo Nã cũ sit dãt̃s gracus ꝓ ei. diptongo .i. longa
habuit more scripturȩ nrae. Illud miror qđ iu¬
uenał calpe abłt̃m corripuit cũ sit simile hoc nom̃
peneplope a radne. calliope. Quorũ abłts pũ¬
quã in e. correptã t̃minat᷑. Lucanꝰ in .i : T& lns

Expanded text:
opē, precor, adspirate canenti». Statius Nemeā, ut os e producta terminant in Graecis nominibus, quae datiuum Graecum in ῃ finiunt. Virgilius in I: «uno graditur comitatus Achatē» pro Achatei. Ouidius in VIII metamorphoseon : «cumque Pheretiadē et Hyanteo Iolin I: «Penelopē melius, leuius torquetis Arachnē». et hoc uel metaplasmus est dicendus, qui fit more poetii habeat post η, tamen apud Latinos secundum eorum consuetudinem scripturam seruauit, apud quos i scribi post uocalem et non pronuntiari solet. hoc et ex aliis possumus conicere, quae quamuis Graece proferantur, scripturae tamen Latinae rationem seruant, ut Virgilius in bucolico : «Orphi Calliopea, Lino formosus Apollo». nam cum sit datiuus Graecus pro ει diphthongo, i longam habuit more scripturae nostrae. illud miror, quod Iuuenalis Calpe ablatiuum corripuit, cum sit simile hoc nomen Penelope, Arachne, Calliope, quorum ablatiuus numquam in e correptam terminat. Lucanus in I: «Tethys
Abbreviated transcription (Latin):
in .iii ꝑuersu eẽ alii modi postulare Feminina
si: Excipiunt᷑ quercus. laurus. pinus. cornꝰ ficus.
q: tã secđa quã quastae inueniunt᷑. Cicero incho¬
ro graphia. Ibiquertoꝵ ramiad c̾rã iacent. ut su¬
es quasi caprae & ramis glande pascant᷑: Virgłin yiii
arma subadũ saposuit radiantia quercu. Statius in .uii.
theba idos. Cornude pressus adiua. Virglinxi Fer¬
rosonat altabi penni fraxinꝰ. euestunt altas ad side¬
rapinꝰ cicero in .ii. deoratore: cũ familiarisqͥdã.

Expanded text:
in II: «peruersum esse alii modi postulare» . feminina si. excipitur quercŭs, laurŭs, pinŭs, cornŭs, ficŭs, quae tam secundae quam quartae inueniuntur. Cicero in chorographia : «ibi quercorum rami ad terram iacent, ut sues quasi caprae ex ramis glande pascantur». Virgilius in VIII: «arma sub aduersa posuit radiantia quercu». Statius in VII Thebaidos : «cornu depressus Achiua». Virgilius in XI: «ferro sonat alta bipenni / fraxinus, euertunt altas ad sidera pinus». Cicero in II de oratore : «cum familiaris quida
Abbreviated transcription (Latin):
inuideo inuidus frigeo frigidus ualeo ualidus
Exapitur alt̃nitatis causa quam grea. eaAΛΗΛO¬
ttita uocantunum. pando pandus. nesi pandidus di¬
camus malesonant. alternam .d. in.utraq continua
sillaba quod in multissolent tam greciquam nos
euitare non dicunt illi XAΥBΑIΛΟC quamuis
exigat regula sed XAΠΥBΔΕΟC &romaniquoq
illos secuti nondicunt huius caribdidis sed huius
caribdis eiusdem. uicii. causa non dicimus ab eo
quod÷ mane manunine sed matutine uitis uin&ũ
non uit&um quod tamen &iam auine auid&ur
ẽẽ deriuatum. Prxerea merides promedidies
amediodie. sed nontamen in omnib: hoc ual&.
Namcandeo candidus facit sordeo sordidus madeo
madidus Nisi quod hȩc secundȩ coniugationis indeo
lludunũ id ÷ pando testi aeindo desinens habuit
huius cemodi formaenomen: & haec quidem indus
supradectȩ formae nomin ademonstrant habere

Expanded text:
inuideo inuĭdus, frigeo frigĭdus, ualeo ualĭdus. inuideo inuĭdus, frigeo frigĭdus, ualeo ualĭdus. excipitur alternitatis causa, quam Graeci ἐπαλληλότητα uocant, unum pando pandus, ne, si pandidus dicamus, male sonet alterna d in utraque continua syllaba, quod in multis solent tam Graeci quam nos euitare non dicunt illi Χαρύβδιδος, quamuis exigat regula, sed Χαρύβδεως. et Romani quoque illos secuti non dicunt huius Charybdidis sed huius Charybdis. eiusdem uitii causa non dicimus ab eo, quod est mane, manunine, sed matutine, uitis uinetum, non uitetum, quod tamen etiam a uinea uidetur esse deriuatum. praeterea meridies pro medidies a medio die. sed non tamen in omnibus hoc ualet. nam candeo candidus facit, sordeo sordidus, madeo madidus, nisi quod haec secundae coniugationis in deo; illud unum, id est pando, tertiae in do desinens habuit huiuscemodi formae nomen. et haec quidem in dus supra dictae formae nomina demonstrant habere
Abbreviated transcription (Latin):
obliquus sed magis ab his nominibus uerba quã
a uerbis Nomina sint deriuatiua longus longin¬
quus ideo ad sumpsit .N. antequus qui a aliter
euphoniȩsatis facere non poterat nbus uel incus
Desinentia a uerbis .b. ł .c. antepostremã uocalem¬
uocales habentibus diriuantur mutatione .o. & si
ante eã alia sit uocalis eius quoq. in .us. ut probo
probus. turbo turbus orbo orbus. suꝑbio suꝑbus
parco parcus. luceo lucus arceo arcus. Inueniunt᷑
pauca a nominibus uel uerbis inulcus sus subulcus
bos boculcus p&o p&ulcus. Indus tres sint formȩ
unaquȩ seruat consonantem ex quaultima. uel
pęnultima primitiui. incipit syllaba sed tunc pe¬
nultima si non int̃cedat consonans interultimae
& paenultim ȩs yllabȩ uocales : & reliquam eius¬
demsyllabȩ uel syllabarum pastẽ mutat in .i.
correptã & ad sumit dus. ut herba herbidus tur¬
ba turbidus. uua uuidus. uiuouiuidus rabies rabi¬
es rabidus tum eo tumidus. timeo timidus.

Expanded text:
obliquus; sed magis ab his nominibus uerba quam obliquus; sed magis ab his nominibus uerba quam a uerbis nomina sunt deriuata. longus longinquus ideo assumpsit n ante quus, quia aliter euphoniae satisfacere non poterat. in bus uel cus desinentia a uerbis b uel c ante postremam uocalem habentibus deriuantur mutatione o et, si ante eam alia sit uocalis, eius quoque, in us, ut probo probus, orbo orbus, superbio superbus, parco parcus, luceo lucus, arceo arcus. inueniuntur pauca a nominibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, bos bubulcus, peto petulcus. in dus tres sunt formae: una quae seruat consonantem, ex qua ultima uel paenultima primitiui incipit syllaba sed tunc paenultima, si non intercedat consonans inter ultimae et paenultimae syllabae uocales, et reliquam eiusdem syllabae uel syllabarum partem mutat in i correptam et assumit dus, ut herba herbĭdus, turba turbĭdus, uua uuĭdus, uiuo uiuĭdus, rabies rabĭdus, tumeo tum
Abbreviated transcription (Latin):
decdinationis genitiuo. sintestiȩ sintdatiuo. Cius
÷ tamen. tam pȩnultima quam antepȩnultima
correptautad fectus ad ficti ad fecticius. commen¬
datus cõmendati cõm̃daticius. faber fabri. fabri¬
cius pigneratus pignerati pigneraticius. tribunus
tribuni tribunicius. pat̃ patri patricius. ȩdillis
aedili ȩdilicius gentilus gentili gentilitius.
Inueniuntur tamen quȩdã a primȩ quoq decłins
ut gallinagallinatius sic membrana mẽbranatius
chastina casthinatius. in .uus. diuis astã a nominibus
quã a uerbis deriuata secundum in .ius. terminato¬
rum regulam mutatione extremarum litterarũ
uellitterȩ inuussolent fieri ut pat̃ patripatrius.
annus anniannuus ꝑspicio ꝑspicuus ambigo ambi¬
guus pigo piguus. ardeo arduus. uacuouacius rigo¬
riguus. Notandum inthȩc menstruus quod eupho¬
niae causa adsumpsit .t . &r. In .quus quoq
desinentia similit̃ fiunt ut e quo equus obliquo

Expanded text:
declinationis, genetiuo, sin tertiae sint, datiuo cius, declinationis, genetiuo, sin tertiae sint, datiuo cius, i tamen tam paenultima quam antepaenultima correpta, ut aduectus aduecti aduectĭcĭus, commendatus commendati commendatĭcĭus, faber fabri Fabrĭcĭus, pigneratus pignerati pigneratĭcĭus, tribunus tribuni tribunĭcĭus, pater patri patrĭcĭus, aedilis aedili aedilĭcĭus, gentilis gentili gentilĭcĭus. inueniun: gallina gallinacius, membrana membranacius, chartina chartinacius. in uus diuisas tam a nominibus quam a uerbis deriuata secundum in ius terminatorum regulam mutatione extremarum literarum uel literae in uus solent fieri, ut pater patri patruus, annus anni annuus, perspicio perspicuus, ambigo ambiguus, rigo riguus, ardeo arduus, uaco uacuus. notandum inter haec menstruus, quod euphoniae causa assumpsit t et r. in quus quoque desinentia similiter fiunt: aequo aequus, obliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ius annculurbibulus credulus. alia in rus sono fͣus
honords alia insus cursus usus spumosus saxosus
alia intus. cogatus palliatus. m&us motus. alia
instus u&ustus angustus quȩstus. In .ius. desine¬
tia siuea nominibus siuea uerbis dinuata seruant
ante .ius. primitiuorum suorum consonantes
ex quib incipiuntultimȩ syllabae ul paenultimae
sedtum pȩnultimȩ cum & ipsa pȩnultima inuoca¬
lem desinit & ultiina a uõliincipit . ut seruus serui
seruius seruilis seruilius agellus agelli agellius. silua
siluis uirgula uirgilius mars martis martius nuncio
nuntius sautio sautius socio socius: sicapuleius. impͥ¬
mohermagore & pacuuius inteucro postquã defessus
ꝑ rogitando aduenas degnatis neq quem quem in ue¬
nit scium. Vndenescio quoq nescius. exceptis in
icius desinentibus. Illaenimadsumunt si sint
nomina ex quibus diriuantur uel pasticipia secundȩ

Expanded text:
lus, anniculus, bibulus, credulus; alia in rus: sonorus, lus, anniculus, bibulus, credulus; alia in rus: sonorus, honorus; alia in sus: cursus, usus, spumosus, saxosus; alia in tus: togatus, palliatus, metus, motus; alia in stus: uenustus, angustus, quaestus. in ius desinentia, siue a nominibus siue a uerbis deriuata, seruant ante ius primitiuorum suorum consonantes, ex quibus incipiunt ultimae uel paenultimae syllabae, sed tum paenultimae, cum et ipsa paenultima in uocalem desinit et ultima a uocali incipit, ut seruus serui Seruius, seruilis Seruilius, agellus agelli Agellius, silua Siluius, uirgula Virgilius, Mars Martis Martius, nuntio nuntius, saucio saucius, scio scius sic Apuleius in primo Hermagorae et Pacuuius in Teucro : «postquam defessus perrogitando aduenas / de gnatis neque quemquam inuenit scium». unde nescio quoque nescius, exceptis in icius desinentibus: illa enim assumunt, si sint nomina ex quibus deriuantur uel participia secundae
Abbreviated transcription (Latin):
moepistolarum quid deceat quid non obliticęrite
ceradigni remigium uitiosum. It acensis. ulixis.
Nisi procer&e quod ÷ nomenoppidi .e. paenultima
in .i. conuersa protulerunt liuius aburbe condita
xli. lanuuini cȩritesq anguemiubatum. appa¬
ruis senuntiarunt. In .os. tam. de nominatiua
Quã uerbi alia paucainueniuntur. ut lepus. lepos
comp&o. compes & mutatione .e. in .o. cõp&o
compos custodio custos. dodos. In .us. terminan¬
tium diuersȩ sunt formȩ tã denominatiuorũ
quã uerbialium. ex quibus multas iã diximus
cũ de possessiuis tractabamus id ÷ dehis quas a gre¬
cis accepimus formis possessiuorum & latinisinius.
uel in nus desinentib: nuncergo dicamus dereli¬
quis in usterminantib quaediuersas sicut dictũ ẽ
habent formas. aliaeniminius excuntut nuntiuis
patricius alia inus. diuer sas. arduus. uacuus alia
inbus orbus probus suꝑbus: alia in .cus acus lucus
arcus parcus aliainquus equus obliquus. alia indus

Expanded text:
mur, quid deceat, quid non, obliti, Caerite cera digni, remigium vitiosum Ithacensis Unisi pro Caerete, quod est nomen oppidi, e paenultima in i conuersa protulerunt. Liuius ab urbe condita XLI: «Lanuuini Caeritesque anguem iubatum apparuisse nuntiarunt». in os tam denominatiua quam uerbalia pauca inueniuntur: lepus lepos, competo compes et mutatione e in o compos, custodio custos, do dos. in us terminantium diuersae sunt formae tam denominatiuorum quam uerbalium, ex quibus multas iam diximus, cum de possessiuis tractabamus, id est de his, quas a Graecis accepimus, formis possessiuorum et Latinis in ius uel nus desinentibus. nunc ergo dicamus de reliquis in us terminantibus, quae diuersas, sicut dictum est, habent formas. alia enim in ius exeunt, ut nuntius, patricius; alia in uus diuisas: arduus, uacuus; alia in bus: probus, orbus, superbus; alia in cus: acus, lucus, arcus, parcus; alia in quus: aequus, obliquus; alia in dus:
Abbreviated transcription (Latin):
rers tiburtis prociburs. Testeca prosicquiritis pro
quiris & cȩritis uel cȩr&is proceres quitamen nomi¬
natiui nuncinusu non sunt. Vnde uergł in .x.
quicer&edomo. qui sunt minionis in aruis. Inueni¬
turtamen & correptam .i. habens paenultimã

Expanded text:
rens, Tiburtis pro Tiburs teste Capro. sic Quiritis pro rens, Tiburtis pro Tiburs teste Capro. sic Quiritis pro Quiris et Caeritis uel Caeretis pro Caeres, qui tamen nominatiui nunc in usu non sunt. unde Virgilius in X: «qui Caerete domo, qui sunt Minionis in aruis». inuenitur tamen et correp
Abbreviated transcription (Latin):
sis. castrũ castrensis. forum. forensis. ilium iliensis.
locrilorrensis . uti cauticensis. cremona cremonen¬
sis. ostia ostiensis. athenȩ atheniensis. euphoniae
causa .i. habuit ante paenultimam & halrce halsci.¬
ensis. sincero testiae sint declinationis abiciunt.
extremam .s. genitiui & adsumuntensis. pistor.
pistoris pistoriensis. Rastago kastaginis Rastaginen¬
sis. Quaeuero duas consonantes habent ante.is.
uel a nominatiuofiunt primitiuorum uela genitiuo.
& a nominatiuo quidem diriuata abiciunt extremã
litteram & adsumuntbris. ut salus salubris. mulier
muliebris. a genitiuo uero mutata extrema eius par¬
te in .e. & adsumpta stis ueltris ager agria grestis.
cadumcȩli cȩlestis. t̃ra t̃re t̃ restris. Intis. quoq in¬
ueniuntur de nomina tiua sed antique prolata pae¬
nultimã natura uel positione longam habentia
ut samnitis ꝓsamnis. siclaurentis quoq prolau¬

Expanded text:
sis, castrum castrensis, forum forensis, Ilium Iliensis, sis, castrum castrensis, forum forensis, Ilium Iliensis, Locri Locrensis, Vtica Vticensis, Cremona Cremonensis, Ostia Ostiensis Athenae Atheniensis euphoniae causa i habuit antepaenultimam et Halice Haliciensis; sin uero tertiae sint declinationis, abiciunt extremam s genetiui et assumunt ensis: pistor pistoris Pistoriensis, Carthago Carthaginis Carthaginiensis. quae uero duas consonantes habent ante is, uel a nominatiuo fiunt primitiuorum uel a genetiuo. et a nominatiuo quidem deriuata abiciunt extremam literam et assumunt bris: salus salubris, mulier muliebris; a genetiuo uero, mutata extrema eius parte in e et assumpta stis uel stris: ager agri agrestis, caelum caeli caelestis, terra terrae terrestris. in tis quoque inueniuntur denominatiua, sed antique prolata, paenultimam natura uel positione longam habentia, ut Samnitis pro Samnis sicut Laurentis quoque pro Lau
Abbreviated transcription (Latin):
siuea positione uerborumsit quȩ cumq lĩtera. siue
literȩ sequantur .l. uel aliam consonantem ex qua
postrema incipiat syllabagenitiui transeunt in a.
longã & adsumunt . ris. uel siauocali incipit ipsa
ex trema mutaturin .a. longam & adsumunt .ris.
populus populi popularis. singulus singuli singu
consularis. miles militis militaris. schola scholae.
scolaris. latium latulatiaris. familia familiae.
familiaris peculũ peculii peculiares molomolis.
uel molamolae molaris. sic&iam neutra in are. fini¬
ta . uelum ueliuelare. Iuuenalis & pegma & pueros
indeaduelaria raptos. In ensis. desinentia si sinta no¬
minibus primae uel secundȩ dedinationis mutant ex¬
tremam pastem nominatiui singularis uelpluralis
in .en. & ad sumuntsis. cirta cirtensis. oluia oluen¬
sis. sardinias ardiniensis. his pania his paniensis. cati¬
nacatinensis. ennaennensis. minturne minturnen¬

Expanded text:
siue a positione uerborum sic: quaecumque litera siue siue a positione uerborum sic: quaecumque litera siue literae sequantur l uel aliam consonantem, ex qua postrema incipiat syllaba genetiui, transeunt in a longam et assumunt ris uel, si a uocali incipiat, ipsa extrema mutatur in a longam, et assumunt ris: popconsularis", "miles, militis, militascholāris, Latium Latii Latiāris, familia familiae familiāris, peculium peculii peculiāris, molo molis uel mola molae molāris. sic etiam neutra in are finita: uelum ueli uelāre. Iuuenalis: «et pegma et pueros inde ad uelaria raptos». in ensis desinentia, si sint a nominibus primae uel secundae declinationis, mutant extremam partem nominatiui singularis uel pluralis in en et assumunt sis: Cirta Cirtensis, Olbia Olbiensis, Sardinia Sardiniensis, Hispania Hipsaniensis, Catina Catinensis, Enna Ennensis, Minturnae Minturnen
Abbreviated transcription (Latin):
uel testiae uel quastȩ coniugationis nascuntur siha¬
beant antepaenultimam .i. eam quoq corripiunt¬
ut doceo docibilis. credo credibilis. utor utilis utibi¬
lis sentio sensi sensibilis. audio audibilis. sciendũ
tamen quod plurimanascuntur ex his coniugatio¬
nibus quae ante pacnultimã .i. non habent ut do¬
cilis habilis flebilis nubilis uolubilis utilis & quod
quaedam exprȩsenti quaedã exprȩcerito quȩdam
exfuturo diriuantur. & presentis doceo docelis
habeo habilis. uoluo uolubilis utor utilis & uti¬
bilis expreerito ut plausi plausibilis sensi sensi¬
bilis uel sensilis. lucrecius in .ii. ex insensibilis necre¬
das sinsilenasci. Ex futuro flebo flebilis unde .e.
ante .b ꝓduccam habuit. In aris. desinentia
diriuantur a nominibus siue uerbis quorum extre¬
masyllaba. incipit ab .l. uelalia consonante uel
a uocali aliquapura fiunt autem agenitiuo nominũ

Expanded text:
uel tertiae uel quartae coniugationis nascuntur, si hauel tertiae uel quartae coniugationis nascuntur, si habeant antepaenultimam i, eam quoque corripiunt: doceo docĭbilis, credo credĭbilis, utor utilis utĭbilis, sentio sensi sensĭbilis, audio audĭbilis. sciendum tamen, quod plurima nascuntur ex his coniugationibus, quae antepaenultimam i non habent, ut docilis, habilis, flebilis, nubilis, uolubilis, utilis, et quod quaedam ex praesenti, quaedam ex praeterito, quaedam ex futuro deriuantur; ex praesenti: doceo docibilis, habeo habilis, uoluo uolubilis, utor utilis et utibilis; ex praeterito: plausi plausibilis, sensi sensibilis uel sensilis Lucretius in II: «ex insensilibus ne credas sensile nasci»; ex futuro: flebo flēbilis, unde e ante b productam habuit. in aris desinentia deriuantur a nominibus siue uerbis, quorum extrema syllaba incipit ab l uel alia consonante uel a uocali aliqua pura. fiunt autem a genetiuo nominum
Abbreviated transcription (Latin):
fucio ex quo compositum ÷ effucio futilis uolo uolati¬
lis textus textilis altus uelalitus alcilis. fictus fictilis
a pare&iam diriuatum quod a uerbo pronascitur
Vndecomparo cõparas proprteenim paressunt. qui
intersepos sunt comparari uerbi alium regulam
scruabit parilis. Ouidius in .vii. m&amo phoseon
arte suum parili reui rescereposse parentem.
c&era quoq om̃ia .i. penultimã corripiunt. &si
sint a uerbis primae coniugationis .a. longam ha
bent ante paeneultimam ut amoamas amabilis
pen&ro penaras penarabilis. paro paras parabilis
prȩdico praedicas praedicabilis. lacrimo lacrimas
lacrimabilis quasso quassas quassabilis. laudo lau¬
das laudabilis. tracto tractas tractabilis. ae quo
aequas aequabilis miror miras mirabilis. Excipi¬
turstabilis quod solum antepȩnultimã .a. cormpuit
Lucanus in .v. quam non ÷ stabilitremulo sed culm¬
necuncta despicer&. Quaeuero a uerbis secunde

Expanded text:
futio ex quo compositum effutio futĭlis, uolo uolatĭfutio ex quo compositum effutio futĭlis, uolo uolatĭlis, textus textĭlis, altus uel alitus altĭlis, fictus fictĭlis. a pare etiam deriuatiuum, quod a uerbo paro nascitur unde comparo comparas. proprie enim pares sunt, qui inter se possunt comparari uerbalium regulam seruauit, parilis. Ouidius in VII metamorphoseon : «arte suum parili reuirescere posse parentem». cetera quoque omnia i paenultimam corripiunt et, si sint a uerbis primae coniugbent antepenultimam, ut amo, amas, amabilis; penetro, penetras, penetrabilis; paro, paras, parabilispraedico praedicas praedicābilis, lacrimo lacrimas lacrimābilis, quasso quassas quassābilis, laudo laudas laudābilis, tracto tractas tractābilis, aequo aequas aequābilis, miror miraris mirābilis. excipitur stăbilis, quod solum antepaenultimam a corripuit. Lucanus in V: «quam non e stăbili, tremulo sed culmine cuncta / despiceret». quae uero a uerbis secundae
Abbreviated transcription (Latin):
ne inueniuntur in .alis pen&ro. pen&ralis.
In elis. paucainuenio de nominatiua ut fidus.
fidifidelis. crudus crudicrudelis. patruus patrui
patruelis. fraterfratris fratuelis. & nota quod
om̃a extremam .i. genitiui m .e. productam
mutantia ad sumpserunt. lis. frateruero
fratris is in .u. conuersa ad sumpsit. elis .i. lon¬
gam habent o mĩainilis. quae a nominibus di¬
riuantur nec non in .ile. neutra siue exeis in ilis.
fiant siue non habeant aliud antesegenus sed
a quacumq parte orationis nascuntur ut ȩdes.
edilis. senex senilis anusanilis puerpuerilis
uiruirilis. scurrascurrilis. ciuisciuilis. seruus
seruilis. quintus quintilis. sextus sextilis gens
gentilis. hostis hostilis. subtel subtilis. Ouidius
natiuorum seruabitregulam similiter neutra pdu¬
cunt paenultimã oliuemun lecubile sedile. Nam
in .ilis. desinentia uerbialia siuepasticipialia corripi¬
unt eandem .i. pȩnultimã fero festilis. utorutilis.

Expanded text:
ne inveniuntur in alis, ut penetro, penetralis. ne inveniuntur in alis, ut penetro, penetralis. In elis pauca invenio denominativa: fidus, fidi, fidelis; crudus, crudi, crudelis; patruus, patrui, patruelis; frater, fratris, fratruelis. Et nota quod omnia extremam syllabam genitivi in e productam mutantia asfratris is in u conuersa assumpsit elis. i longam habent omnia in ilis, quae a nominibus deriuantur, nec non in ile neutra, siue ex eis fiant siue non habeant aliud ante se genus, sed a quacumque parte orationis nascuntur, ut aedis aedilis; senex, senilis; anus, anilis; puer, puerilis; vir, virilis; scurra, scurrilis; civis, civilis; servus, servilis; quintus, quintilis; sextus, sextilis; gens, gentilis; hostis, hostilis; subtel, subtilis: excipitnatiuorum seruauit regulam. similiter neutra producunt paenultimam: ouīle, monīle, cubīle, sedīle. nam in ilis desinentia uerbalia siue participialia corripiunt eandem i paenultimam: fero fertĭlis, utor utĭlis,
Abbreviated transcription (Latin):
uiauialis. Sinsecundȩ extremam .i. genitiui sint̃tiȩ
is. mutant in .a. logam & adiumunt lis mercun¬
us mercuni mercurialis. fluuius fliui fluui alis
neuter neutrincutialis. liber liberi liberalis.
theatrum thaxtri deatralis. iuditium iuditii iudi¬
cialis mastius iasti marcialis. fatum. fati. fatalis
genitus geniti genitalis. caput capitiscapitalis.
Virgo uirginis uirginalis. cardo cardinis cardina¬
lis hospes hospitis hospitalis. nauis naualis. dos.
dotis docalis. flos floris floralis corpuscorporis
corporalis. celebs calibis caclibalis. mors mortis
montalis. iuuenis iuuenalis inuenitur&iuuenilis.
Princeps principis principalis. municeps munici¬
pis municipalis. criniscrinalis. uex uocis uocalis.
sinaquartaededinationis nominibus diriuentur
abiecta .s. sinaquintȩ es. ex nominatiuo adsu
muntalis. manus manualis. census. censualis. spe¬
cies specialis. Verbalia quoq a prima coniugatio¬

Expanded text:
uia uiālis, sin secundae, extremam i genetiui, sin tertiae, uia uiālis, sin secundae, extremam i genetiui, sin tertiae, is mutant in a longam et assumunt lis: Mercurius Mercurii Mercuriālis, fluuius fluuii fluuiālis, neuter neutri neutrālis, liber liberi liberālis, theatrum theatri theatrālis, iudicium iudicii iudiciālis, Martius Martii Martiālis, fatum fati fatālis, genitus geniti genitālis, caput capitis capitālis, uirgo uirginis uirginālis, cardo cardinis cardinālis, hospes hospitis hospitālis, nauis nauālis, dos dotis dotālis, flos floris florālis, corpus corporis corporālis, caelebs caelibis caelibālis, mors mortis mortālis, iuuenis iuuenālis inuenitur et iuuenilis, princeps principis principālis, municeps municipis municipālis, crinis crinālis, uox uocis uocālis. sin a quartae declinationis nominibus deriuentur, abiecta s, sin a quintmunt alis, ut manus, manualis; census, censualis; species, specialis. Verbalia quoque a prima conjugatio
Abbreviated transcription (Latin):
In .es. correptã paucainueniuntur de nominatiua
equus eques pespedes & uerbialia tego teges mer¬
gomerges Ines. productã uerbialia repperi.¬
a prȩsenti uel pt̃o tempore. A praesenti sȩpio. sepes
luo lues struo strues macero macies luxurio luxu¬
ries illuo illuuies. a pra&ento rupirupes. In .is.
de nominatiua siue uerbialia multas & diuersas.
habent formas. aliaenim. in alis. alia in elis.
alia in ilis. alia inulis. finiuntur. ut curialis. fide¬
lis docilis Virilis curulis. alia uero inris .a. longa
antecedente a pollinaris scholans. aliamensis.
atheniensis catinensis. aliaduas consonantes
habentante. is. agrȩstis caelestissalubris mulie¬
bris samnis insignis. Ergo in alis desinentia
uel ale si sinta nominibus primae dedinationis
ad sumunt nominatiuo primitiuorum. lis uelle
& producunt .a. paenultimam utcuna. curialis.
memoria memorialis pluuia pluui alis m̃sam̃salȩ

Expanded text:
in es correptam pin es correptam p"equus, eques", "pes, pedes", et uerbalia, "tego, teges", "mergo, merges". 55 In es productam, aa praesenti uel praeterito tempore; a praesenti: saepio saepēs, luo luēs, struo struēs, macero maciēs, luxurio luxuriēs, illuo illuuiēs; a praeterito: rupi rupēs. in is denominatiua siue uerbalia multas et diuersas habent formas. alia enim in alis, alia in elis, alia in ilis, alia in ulis finiuntur, ut curialis, fidelis, docilis, uirilis, curulis, alia uero in ris a longa antecedente: Apollināris, scholāris, alia in ensis: Atheniensis, Catinensis; alia duas consonantes habent ante is: agrestis, caelestis, salubris, muliebris, Samnis, insignis. ergo in alis desinentia uel ale, si sint a nominibus primae declinationis, assumunt nominatiuo primitiuorum lis uel le et producunt a paenultimam ut curia curiālis, memoria memoriālis, pluuia pluuiālis, mensa mensāle,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ibidem lucum dianium innemore aricino
egerius lebiuscusculanus dedicauit dictator lati¬
nos hipopuli cõmunitertusculanus aricinus
langulinus laurens coranus tibustus pom&inus
ardeatis rutulus ardeatis dixit proeo quod nunc
igitur dubium quod cum in omnibus quae pęnulti¬
mã habentcircum flexam sipatiantur sincopam
seruamus eundem accendum inultima ut produce
produc audiuit auditcupiuit cupit fumauit fumat
illicceł illic stic ceistic idq omnibus plac& astium
scriptorib quid eaccentu scripserunt. Debeant haec
quoq: idem seruarecum .ti. subtracta pęnultima
uocalis quae tircum flectebatur indictione ꝑfecta
id ÷ a. inueniturultimain concisi one habens eundẽ
accendum. Inueniunturta men&iam propria diffe¬
rentiae causa in finecircum flexa ut lecnas leenatis
menas menatis neaccusatiui pluralis menȩgenus :
piscis & laene femininum est laenones eẽputent᷑

Expanded text:
tur». ibidem: «lucum Dianium in nemore Aricino tur». ibidem: «lucum Dianium in nemore Aricino Egerius Baebius Tusculanus dedicauit dictator Latinus. hi populi communiter: Tusculanus, Aricinus, Lanuuinus, Laurens, Coranus, Tiburtis, Pometinus, Ardeatis, Rutulus», Ardeatis dixit pro eo, quod nunc igitur dubium, quod cum in omnibus, quae paenultimam habent circumflexam, si patiantur syncopam, seruamus eundem accentum in ultima, ut prodûce prodûc, audîuit audît, cupîuit cupît, fumâuit fumât, illîce illîc, istîce istîc, idque omnibus placet artium scriptoribus, qui de accentu scripserunt debeant haec quoque idem seruare, cum ti subtracta paenultima uocalis, quae circumflectebatur in dictione perfecta, id est a inuenitur ultima in concisione habens eundem accentum. inueniuntur tamen etiam propria differentiae causa in fine circumflexa, ut Lenâs Lenatis, Menâs Menatis, ne accusatiui plurales menae genus est piscis et lenae femininum est lenonis esse putentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. maior maiestas honor honestas. Sunt alia
in as. denominatiua quȩ plerumq similia sunt
accussatiuo plurali primitiuorum suorum & sunt
cõmunia ut primasoptimas rabennas capenas.
arpinas. crotenias pontias larinas quaei deo in fi¬
nehabent circum flexum accentum qui a ꝑsinco¬
pamꝓferuntur ꝑfecta enim eorum inueniunt᷑.
apud anti quissimos intis. desinentia. hic & hȩc
primatis optimastis arpinatis undeneutra quoq
eorum in .e. desinunt primate optimate arpina¬
te& ablitiuus in .i. moreeorum qua in.is. desinentia
cdm sint communis generis & faciunt in .e. neu¬
trum in .÷. t̃minant ablatiuũ a primatioptimati
arpinati & testis eius ÷ caperquidiuersorum dehui¬
cemodi nominibus ponit usus auctorum confir¬
mans tãmis quã in has. huius cemodi nomina
solere proferri. Catocensorius in .i. originum
sedlucus capenatis. Idem in .ii. siquis mortuus est¬
& arpinatis eiusdem heredem sacra nonsequun¬

Expanded text:
tas: maior maiestas, honor honestas. sunt alia tas: maior maiestas, honor honestas. sunt alia in as denominatiua, quae plerumque similia sunt accusatiuo plurali primitiuorum suorum et sunt communia, ut primâs, optimâs, Rauennâs, Capenâs, Arpinâs, Crotoniâs, Pontiâs, Larinâs, quae ideo in fine habent circumflexum accentum, quia per syncopam proferuntur. perfecta enim eorum inueniuntur apud antiquissimos in tis desinentia, hic et haec primatis, optimatis, Arpinatis, unde neutra quoque eorum in e desinunt: primate, optimate, Arpinate, et ablatiuus in i, more eorum, quae in is desinentia, cum sint communis generis et faciant in e neutrum, in i terminant ablatiuum: a primati, optimati, Arpinati. et testis eius Caper, qui diuersorum de huiuscemodi nominibus ponit usus auctorum, confirmans tam in is quam in as huiuscemodi nomina solere proferri. Cato censorius in I originum: «sed lucus Capenatis». in II: «si quis mortuus est Arpinatis, eius heredem sacra non secun
Abbreviated transcription (Latin):
liberquoq: excipitur quod nominatiuo ad sumpsit.
tas. non genitiuo ut liber libertas. Tertia e uero de¬
supradiximus capax capacicapacitas tenaxte¬
nacitenacitas. rapax rapaci rapacitas. procax
procaci procacitas. felix felici felicitas. ad fini
adfinitas. infideli infidelitas. celeri celentas.
auctori auctoritas. Excipiuntur pauca quaeb
uel .p sinẽ .s. habent ante .r. haecenim nomina¬
tiuo adsumunt tas ut puber pubertas. uber
ubertas. pauꝑ pauꝑtas. sed hoc possumus &iã
in secundȩ declinationis nominibus obseruare
ut supradictum ÷. undeliber libertas facit.
asperautem & prosper quia .s. habent ante .p.
asperitas & prosperitas faciunt saluber & salubris
facit nominatiuum. Ideo quesa lubritas &celeber
ł celebris celebrita .r. u&us quoq quod unum triũ
generum in us. desinens inuenitur nominatiuo ad¬
sumit .tas u&ustas. Excipiuntur &iã hȩc quȩ mor
desinentia mutauerunt . or ines & ad sumserunt.

Expanded text:
liber quoque excipitur, quod nominatiuo assumpsit liber quoque excipitur, quod nominatiuo assumpsit tas, non genetiuo: libertas. tertiae uero des, assumunt tas: capax capaci capacitas, tenax tenaci tenacitas, rapax rapaci rapacitas, procax procaci procacitas, felix felici felicitas, affini affinitas, infideli infidelitas, celeri celeritas, auctori auctoritas. excipiuntur pauca, quae b uel p sine s habent ante er: haec enim nominatiuo assumunt tas, ut puber pubertas, uber ubertas, pauper paupertas. sed hoc possumus etiam in secundae declinationis nominibus obseruare, ut supra dictum est. unde liber libertas facit, asper autem et prosper, quia s habent ante p, asperitas et prosperitas faciunt. saluber et salubris facit nominatiuum ideoque salubritas et celeber uel celebris celebritas. uetus quoque, quod unum trium generum in us desinens inuenitur, nominatiuo assumit tas: uetustas. excipiuntur etiam haec, quae in or desinentia mutauerunt or in es et assumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
adora ador murmuro murmur. auguro augur.
saturo satur. hoctamen facit & femininum. sa¬
tura. & neutrum saturum. Aliauero in or. de¬
sinentia adsumunt uerbo .r. ut amoamor furo
unde ferens furor. alia a nominibus uel pastici¬
piis in .us. desinentibus fiunt mutatione .vs. inor
senatus senatordicatus dicator tonsus tonsor.
In as. pleraq denominatiua sunt . quorum primiti¬
uasi sint secundae dedinationis genitiuosint̃tiae
datiuuo adsumunt .tas .i. paenultima ubiq
correpta . ut probus probi. probitas. Nouus noui noui¬
tas. bonus bonibonitas. mẽdicus medici mendicitas.
asperasperi asperitas. prosperud prosperus prospenr
prosperitas. integer in tegri integritas. sincerus sin¬
ceri sincentas. sedulus seduli sedulitas. tumidus
tumiditumiditas & notandum. quod quȩ ingeni¬
tiuo duplicant .i. extremã carum mutant ine.
eu phoniȩ causa ut pius pii pi&as. medius medu me¬
di&as. anxius anxii anxi&as. sotius sotii soci&as.

Expanded text:
adoro ador, murmuro murmur, auguro augur, adoro ador, murmuro murmur, auguro augur, saturo satur: hoc tamen facit et femininum satura et neutrum saturum. alia uero in or desinentia assumunt uerbo r: amo amor, furo unde furens furor; alia a nominibus uel participiis in us desinentibus fiunt mutatione us in or: senatus senator, dictatus dictator, tonsus tonsor. in as pleraque denominatiua sunt, quorum primitiua, si sint secundae declinationis, genetiuo, sin tertiae, datiuo assumunt tas, i paenultima ubique correpta: probus probi probĭtas, nouus noui nouĭtas, bonus boni bonĭtas, mendicus mendici mendicĭtas, asper asperi asperĭtas, prosper uel prosperus prosperi prosperĭtas, integer integri integrĭtas, sincerus sinceri sincerĭtas, sedulus seduli sedulĭtas, timidus timidi timidĭtas. et notandum, quod, quae in genetiuo duplicant i, extremam earum mutant in e euphoniae causa, ut pius pii pietas, medius medii medietas, anxius anxii anxietas, socius socii societas.
Abbreviated transcription (Latin):
pęnultima syllaba producitur. sinuocalẽ
corripitur ut cȩsuscȩsar. lacus lacunar. lupa
lupanar laqueus autem laquear. In .er. deri¬
uatiua a nominibus pleraq s. &t. habentante .r.
eques equester pedes pedester silua s il uester
cãpuscapesterapium a piasterolea oleaster
& sciendum quod .a. habent antester. cum
in nomine prima epositionis nulla sit consonats
int̃ uocales pȩnultimȩ &ultimȩ s yllabȩut
apium apiasterolea oleaster: Deminutiua
quoq: huiuscemodi formȩ dequibus iã diximus.
a. habent antester parasita sunt. antoniast̃
catulaster. Alia uero . omĩa .e. habent ante
ster excepto paluster& hȩc quidem. deno¬
minatiua sunt. Sunt autem uerbi alia quaȩ
uerborum consonantem seruant ante .er.¬
ut rubeo ruber. horatius in .i. sermonum
obsceno queruber. porrectus ab inguine palus
pig& piger macero macer. In or & inur.
a uerbi sinuenio fieri abiectione .o. Vt coloro
color. laboro labor. honoro honor. decoro decor.

Expanded text:
paenultima syllaba producitur, sin uocalem, paenultima syllaba producitur, sin uocalem, corripitur, ut caesus Caēsar, lacus lacūnar, lupa lupānar, laqueus autem laquĕar. in er deriuatiua a nominibus pleraque s et t habent ante er: eques equester, pedes pedester, silua siluester, campus campester, apium apiaster, olea oleaster. et sciendum, quod a habent ante ster, cum in nomine primae positionis nulla sit consonans inter uocales paenultimae et ultimae syllabae, ut apium apiaster, olea oleaster. diminutiua quoque huiuscemodi formae, de quibus iam diximus, a habent ante ster: parasitaster, Antoniaster, Catulaster. alia uero omnia e habent ante ster excepto paluster. et haec quidem denominatiua sunt. sunt autem uerbalia, quae uerborum consonantem seruant ante er: rubeo ruber Horatius in I sermonum :«obscenoque ruber porrectus ab inguine palus», piget piger, macero macer. in or et in ur a uerbis inuenio fieri abiectione o, ut coloro color, laboro labor, honoro honor, decoro decor,
Abbreviated transcription (Latin):
quae in .cen. desinentia .i. correptam habent.
penultimã tubicen. liticen cornicen. fidicen
Excipitur unum tibicen. quod ideo solum .÷
ꝓductã habuit paenultimã quod sinheresis fac¬
ta estduorum .i. breuium inunam longam.
Debuit enim .i. geminarꝰ sol& plerumq in com¬
positione .a. in .i. conuesti. utcado. incido. facio
inficio. sacio. in .iicio. reucio. amicus inimicus.
tubatubiceꝵ. sicergotibia tibicen faciebat ex quo
factũ est tibicem Necsolũ ÷ sed alia e quoque
uocales inmultis dictionibus sic solent ex duab.
syllabisinunam longam. transi reutbi iuge bige
quadri iuge quadrigebis. uni . bini & ex contra¬
rio una longa induas breues sȩpeso l& tempo¬
ribus diuidi admittier proadmitti. fieri profi
rił fire quod magis analogia est. Vnde uirgł
iniiii. georgiconat suffirechimocerasq recide¬
remnanes quis dubit&. In ar. desinentia diri¬
uatiua si consonantem habeant ante. ar.

Expanded text:
quae in cen desinentia i correptam habent quae in cen desinentia i correptam habent paenultimam: tubĭcen, cornĭcen, fidĭcen. excipitur unum tibīcen, quod ideo solum i productam habuit paenultimam, quod synaeresis facta est duorum i breuium in unam longam. debuit enim i geminari, quia solet plerumque in compositione a in i conuerti, ut cado incido, facio inficio, iacio iniicio, reiicio, amicus inimicus, tuba tubicen. sic ergo tibia tibiicen faciebat, ex quo factum est tibicen nec solum i, sed aliae quoque uocales in multis dictionibus sic solent ex duabus syllabis in unam longam transire, ut biiugae bīgae, quadriiugae quadrīgae, biuni bīni. et ex contrario una longa in duas breues saepe solet temporibus diuidi: admittĭĕr pro admitti, fĭĕri pro fīri uel fīre, quod magis analogum est, unde Virgilius in IIII georgicon :«at suffire thymo cerasque recidere inanis / quis dubitet?». in ar desinentia deriuatiua si consonantem habeant ante ar,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbiali a sunt & neutra. & si sint a prima coniuga¬
tione .a. longam habent paenultimam ut solor
solaris solamen. foro foras foramen. curuo curuas
curuamen oblecto oblectas oblectamen. purgo
purgas purgamen. irrito irritas irritamen.
ligoligasligamen. Sin a secunda ł testia .i. habenł
correptam. ut moneo mones monimen. rego
regis regimen. tego tegis tegimen: & ꝑ concissio¬
nem tegmen aspecio specis. uel aspecie. specim̃.
uel .u. productam sim .uo. desinit uerbum ut
acuo acumen. fluo flumen. nuo. numen. num̃
enĩ :÷ dĩnutus. Vn de uergł meo sinenumine.
uenti id ÷ sine meo nutu. luo lumen. Quo om¬
nia abluuntur. Id ÷ purgantur a tenebris.
a. uerbis quasta euenientia .i. productam ha¬
bent munio munimen. lenio lenimen. molior
molimen. Paucainueniuntur inen. diriuatiua.
genr̃s masculini. ut a pectendo. pecten. a filo.
fllamen quod ꝑ sincopam .i. flamendicimus
& a canendo tamen composita masculina sunt

Expanded text:
uerbalia sunt et neutra, et si sint a prima coniugauerbalia sunt et neutra, et si sint a prima coniugatione, a longam habent paenultimam, ut solor solaris solāmen, foro foras forāmen, curuo curuas curuāmen, oblecto oblectas oblectāmen, purgo purgas purgāmen, irrito irritas irritāmen, ligo ligas ligāmen, sin a secunda uel tertia, i habent correptam, ut moneo mones monĭmen, rego regis regĭmen, tego tegis tegĭmen et per concisionem tegmen, a specio specis uel specie specĭmen, uel u productam, si in uo desinit uerbum: acuo acūmen, fluo flūmen, nuo nūmen numen enim est dei nutus. unde Virgilius: «meo sine numine, uenti», id est sine meo nutu, luo lūmen quo omnia abluuntur, id est purgantur a tenebris. a uerbis uero quartae uenientia i productam habent: munio munīmen, lenio lenīmen, molior molīmen. pauca inueniuntur in en deriuatiua generis masculini: a pectendo pecten, a filo filamen quod per syncopam i flamen dicimus. et a canendo tamen composita masculina sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in m̃tum desinunt quȩ plerumq a uerbis ueniunt
uestio uestis uestimentum. hortor hortaris hor¬
tam̃tũ: orno ornas ornanientum. sacro sacras
sacramentum fundo fundas fundamentum:
moceo monitus monimentum. alo. alis. alim̃¬
tum. Incresco. incrementum. & sciendum
quod ante paenultimã productã habent. uel
correptam prout sint paenultimȩ syllabae
pr̃t temporis eorum uerborum ex quibus diri¬
uantur. ornaui ł ornatus ornamentum. monui
monitus monimentum. alii. alitus. alimentũ
increui ł in cr&us in crementum muniui. mu
nitus munimentum. fulciui. fulcimentum:
Enmonium. &ã inueniuntur diriuata .i. cor¬
repta. antecedenteut patri. patrimonium.
matri matrimonium testi testimonium
Sunt alia ium. pasticipiis similia ut factum.
tectum dictum uisum. Alia quȩ a uerbis diri¬
uantur .o. in .um. conuestentia ut regno regnũ
uelo. uelum. stagno. sta gnum. uado. uadum.
In en. diriuatiua .m. antecedente paen eomnia.

Expanded text:
in mentum desinunt, quae plerumque a uerbis ueniunt: in mentum desinunt, quae plerumque a uerbis ueniunt: uestio uestis uestimentum, hortor hortaris hortamentum, orno ornas ornamentum, sacro sacras sacramentum, fundo fundas fundamentum, moneo monitus monimentum, alo alis alimentum, incresco incrementum. et sciendum, quod antepaenultimam productam habent uel correptam, prout sint paenultimae syllabae praeteriti temporis eorum uerborum, ex quibus deriuantur: ornāui uel ornātus ornāmentum, monui monĭtus monĭmentum, alui alĭtus alĭmentum, incrēui uel incrētus innītus munīmentum, fulcīui fulcīmentum. in monium etiam inueniuntur deriuatiua, i correpta antecedente, ut patri patrĭmonium, matri matrĭmonium, testi testĭmonium. sunt alia in um participiis similia, ut factum, tectum, dictum, uisum, alia quae a uerbis deriuantur o in um conuertentia: regno regnum, uelo uelum, stagno stagnum, uado uadum. in en desinentia deriuatiua m antecedente paene omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ma uero si .i. habeat corripitur. uestibulumi patibu
conciliabulum. pabulum. excipitur ftabulum
quod corripit . a. Nec mirum cum uerbum quoq¬
stabulo stabulas eandẽ corripuit syllabam &
stabilis & status & quȩ cumq a uerbo sto stas.
VI. lax antrum pentes stamin a parcas : Id est in vII.
uana quae ꝑcussit pontum sỹmplegas in anem & statu¬
ra redit. Staturus quoq & staturum producuntur
quã uis status stata statum corrpiantur. Idẽ in x
⁊ephiros quoq uana u&tistas his ad scripsit aquis quo¬
rum stitatempora flatus. Inueniuntur &iam quae¬
dã inculum. desinentia quae a secunda. diriuant᷑
ꝑ sonaut diuestis. diuesticulum. uerris uerticulum.
perior perins undeperitus penculum oras oraculũ
ꝓpugnas ꝓpugnaculum. obstas obstaculum.
miraris miraculum. ꝑpendis perpendulum
A simplici quoq quod inusunon÷ specio. specis
speculum. prospeciculum persincopam .ci. eupho¬
niaecausa. Similt̃ afero. fers ferculum Alia uͦ

Expanded text:
ma uero, si i habeat, corripitur: uestĭbŭlum, prostĭbconciliābŭlum, pābŭlum. excipitur stăbŭlum, quod corripit a; nec mirum, cum uerbum quoqstabulo, stabulas, eamdem corripiat syllabam; et stabilis, et status, et quaecunque a verbo sto, stas,III: «lassant rumpentes stamina parcas». idem in II: «uanaque percussit pontum Symplegas inanem / et statura redit». stāturus quoque et stāturum producuntur, quamuis stătus stăta stătum corripiuntur. idem in X: «zephyros quoque uana uetustas / his adscripsit aquis, quorum stata tempora flatus». inueniuntur etiam quaedam in culum desinentia, quae a secunda deriuantur persona, ut deuertis deuerticulum, uerris uerriculum, perior periris unde peritus periculum, oras oraculum, propugnas propugnaculum, obstas obstaculum, miraris miraculum, perpendis perpendiculum. a simplici quoque, quod in usu non est, specio specis speculum pro speciculum per syncopam ci euphoniae causa. similiter a fero fers ferculum. alia uero
Abbreviated transcription (Latin):
cafixa. Aportu conpositũ. tã mascłiquã neu¬
trigenris inuenit᷑ & scc̃dȩ declinationis
Hicangiport & hoc angiportũ. ius angi porcis

Expanded text:
ca fixa. a portu compositum tam masculini quam neutri generis inuenitur et secundae declinationis, hic angiportus et hoc angiportum, huius angiporti
Abbreviated transcription (Latin):
tisgrus. & sus qua sola inmonosyllabis cõmunia
inueniunt᷑. & in nominatiuo ꝓducunt᷑ in obli¬
peneultima ante uocalẽ posita longa noninuenit᷑
apud latinos ut arduus sua flucturuo. Sunt

Expanded text:
tis grūs et sūs, quae sola in monosyllabis communia inueniuntur et in nominatiuo producuntur, in oblipaenultima ante uocalem posita longa non inuenitur apud Latinos, ut ardŭus, sŭa, fluctŭi, rŭo. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Excipiunt᷑ eaqq quaenec .g. nec .c. habent
ante .is. ingeñto. Nixniuis. ANtiqui tam̃
&iã ninguis dicebant. Vnde apuleius. in .i. her¬
magorȩ. Aspera hiemserat. om̃a ningue

Expanded text:
excipiuntur ea quoque, quae nec g nec c habent ante is in genetiuo: nix niuis antiqui tamen etiam ninguis dicebant, unde Apuleius in I Hermagorae : «aspera hiems erat, omnia ningue