comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictus hinc & decorus & decibilis :
Deciuilis : Diretus eo quod in rectũ
uadit: Dilectus adiligentia hec supt
enim signadiligendi delibutus deoleo
untusutanthl&ȩ solent uel incereu¬
mate pueri hinc & de libutum gaudi
aid est perfusum uel plenum
Delicatus quod sitdelicus pastus ii¬
uens inepulis &nitore corporis.
Defessus semper infirmus quasi
diu sessus: debilis quod perbilẽ
factus sit fragillis bilis enim hu
mor est afficiens cospas Deco¬
lor quod desitilli colos: dispera¬
tus uulgo uocatur malus acper¬
ditus nec iamullius ꝓspere spei
dicitur aut̃ persimilitudinem
a egrorum quia ffecti & si nespe
deponuntur consu&udo aut̃ erat aput
u&eres ut disperati ante ianuas suas con¬
locarentur uel & tremum sp̃m redderent
terrae uelut possent a transeuntibus por¬
te curariquia li quando simili laborauerunt
morbo: Degener aut ignobilis aut quod
sit in parigenere autdum sit genereop
pitus quod mostis proprior q̃s ad mortis

Expanded text:
dictus. Hinc et decorus, et decibilis. dictus. Hinc et decorus, et decibilis. 69. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi. 70. Delibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in ceromate pueri. Hinc, et delibutum gaudio, id est, perfusum, vel plenum. Delicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis, et nitore corporis. 71. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilmor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitur autem per similitudinem aegrorum qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit inppitus, quod morti sit propior, et quasi ad mortis
Abbreviated transcription (Latin):
sus a confessione sceleris appellatus
inde & confusio : conuulsus dr̃ cui su¬
aui aliqua adimuntur unde& con¬
uulsa nauis cieminentia ui. tem¬
Comsuntus totus sumtus &d euor&
conciliatrix obseci&utem fla:tus¬
gittio se consensionis dicta eo qđ
intercurratalienum querrundin&
corpus hanc&iam & lenonemuo¬
cant: Circum foranusquia duo¬
cationum causa circum fora
& conuentus uagatur: Colliga
tus carpentarius :
Dissestus doctus a disserendo dictus disposite
enim disserit: Doctus a dicendodictus un¬
de adictor docilis quod non sit quod doctus
sed quia doceri potest est enimingeniosus
& addiscendumaptus. Discipulis adisci¬
plina dictus disciplina autem adiscen¬
douocata: Dispensator uocatur ciucre¬
ditur administratio pecuniarum &
id eo dispensator quia prius quida bant
pecuniam nonnumerabant. eam sed
ad pendebant : Diues abere uocatus:
Decorus perfectus ad ecim: dulcis :
Decens conpositus anumero decim

Expanded text:
sus a confessione sceleris appellatus. sus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua adimuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi temConsumptus, totus sumptus et devoratus. Conciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant. Circumforanus, qui advocationum causa circum fora et conventus vagatur. Collegiatus. Carpentarius. DDisertus, doctus, a disserendo dictus: disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor. Docilis, non quod sit doctus, sed quia doceri potest: est enim ingeniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus: disciplina autem a discendo vocata. Dispensator vocatur, cui creditur administratio pecuniarum. ideo dispensator, quia prius qui dabant pecuniam, non numerabant eam, sed appendebant. 68. Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. Dulcis . . . . Decens, compositus, a numero decem
Abbreviated transcription (Latin):
bantur a colendis patronis : Captus
captiuus dictus quasicapite deminu¬
tus ingenuitati s enim fostuna ab eo
&xcidit unde & auiris peritis capite
diminutus dicitur: Colonus a colum¬
na uocatus eo quod erectus & firmi
sit: Comtus. acoma dictus quod sit
formosus capillis uelquia com̃ã
nutrit : Calamistratus acalamis¬
troidestacuferreo incalami similitu¬
dine facto in cocrines obtorque antur
utcrispis int quam inciner e calefa¬
cere solent quicapillos crispant ut
cala mistratisint: Corpolentus quod
sit corporeualidus & lenis carnibus
Crassus a sagina corporis acreando
carnis : comessor a comedendo satis
est enimgule acuentrimmoderate
deditus : Caupo pessimus deuino a¬
quam fecciens : Candidus canus dictus
a candido & candidus quasistudio enim
turģest : Crispusclodus curuus cae¬
cus apellatus qui careat uisu estenim
lummibus amissis caecus est qui utro¬
q: oculo non uid& : Caducus a cadendo

Expanded text:
bantur, a colendis patronis. Captus. bantur, a colendis patronis. Captus. Captivus dicitur quasi capite deminutus; ingenuitatis enim fortuna ab eo excidit, unde et ab iuris peritis capite deminutus dicitur. Colomis a columna vocatus, eo quod erectus et firmissimus sit. Comtus a coma dictus, quod sit formosus capillis, vel quia comam nutrit. Calamistratus, a calamistro, id est aco ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. Corpulentus, quod sit corpore validus et lentis carnibus. Crassus, a sagina corporis, a creando carnes. Comesor, a comedendo satisEst enim gulae ac ventri immoderate deditus. Caupo pessimus, de vino aquam faciens. 59. Candidus: cana candido; et candidus quasi candor datus. Studio enim tura est. Crispus. Clodus. Curvus. Caecus appellatus, quod careat visum. Est enim luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cadendo
Abbreviated transcription (Latin):
ab aemulis dicer&ur iller espond&
magnarum eẽ uirium clauarum
hercoli&tor quere demenu:
Contumax ab eo quod contemnat:
Cromaticus quia non confunditur
nec colorem motat grece enim
liosus quia uelox est &tum&
inuerbis iniuriae: Contentio¬
sus abintentione uocatus qui non
ratio aliquid sed sola ꝑtinatia
uindicat : Contemtibilis uel quia
contemtui absus uel quia contem¬
tus & uilis idẽ sine onore
Crudilis hoc est crudus quem greci bomonuo¬
cant pestranlationem quasi non coctus nec
tione soci&atis & amicitia e complexudic¬
tus
adeum parsꝑtineat bonorum nam
sostemu&eres propaste ponebanti
ergo quod sit commonis soste sicut
dissors dissimilis soste: confinialis
colonus a colonia uelaba gro colendo
dictus : Cognitor a cognuscendo cau¬
samdictus: Curator quod curam
er pueris quiad huceius a&atiss:
ut ne gotia sua satis administrare non
possint : Clientis prius colientes dice¬

Expanded text:
ab aemulis diceretur, ille respondit: ab aemulis diceretur, ille respondit: Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu. 45. Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur, nec colorem mutat; Graece enim liosus, quia velox est et tumet in verbis injuriae. Contentiosus, ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. 47. Contemptibilis, vel quia contemptui habilis, vel quia contemptus, et vilis, id est, sine honore. 48. Crudelis, hoc est, crudus, quem Graeci ὤμον appellant per translationem, quasi non coctus, nectione societatis et amicitiae complexu dictus. ad eum pars pertinet bonorum; nam sortem veteres pro parte ponebant. ergo, quod sit communis sorte, sicut dissors dissimilis sorte. Celer appellColonus a colonia vel ab agro colendo dictus. Cognitor a cognoscendo causam dictus. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc eius aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Clientes prius colientes dice
Abbreviated transcription (Latin):
qui con sulitur cui contrarius est in con¬
sultus qui non accipit consiliũ. Constans
dictus ꝙ undiꝙ steet nec in cliquãe pecrtẽ
declina y potest Confidens ꝙ sit incuac¬
tis fiducia plenus unde & cilicius si consi¬
denciãhabes consideõnia : Cautus ã
cauendodictus: Callidus fracudulen¬
tus qua caelcere nouit & male
peritus calidum aut̃ u&eres non proas tu¬
to tantum s& &iam proastute doctopone¬
bant bunc&uer sutum abeo quod api¬
mumcitouerstat. Cypidur a capiendo
multum id est acipiendo uocatus
Clamosus qs̃ cala mosus acalamo scilic&
quod sona: Galumniatur fassicriminis
Accusator acaluendo id est frustando
& decipiendodictus Calculator a calcu¬
lis id est lapillirminutis quodantiqui in
manutenentes numer osconponebant:
Compilator quiali ena dicta suisper
re hocscelere quondam accus sabatꝰ
mantuanus illeuater cum quosdam
uersus homeri transferens suis ꝑ¬
mis cuiss& & conpilator ueterum

Expanded text:
qui consulitur; cui contrarius est inconqui consulitur; cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. Constans dictus quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Caecilius246: Si confidentiam adhibes, confide omnia. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc et versutum, ab eo quod animum cito vertat. Cupidus a capiendo multum, id est accipiendo, vocatus. Clamosus, quasi calamosus, a calamo; scilicet quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator; a calvendo, id est frustrando et decipiendo, dictus. Calculator, a calculis, id est lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros conponebant. Conpilator, qui alre. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum compilator veterum
Abbreviated transcription (Latin):
caeli : Caelsura cae lodictus quod sit sublimis
& altus quasi caelestis : Castus primuma
castratione nuncupatus. postea placuit
u& eribus &iameos sic nominari quiper¬
p&uam libidinis abstinentiam pollicebant
Caeles dictus quia iter sibi facit ad caclum:
Caeleps conubu epers qualia sunt nomi¬
na inca elo qua e absq coniugis sunt & ce¬
leps dictus quasi cae lobeatus : : gelus
Caelicola eo quod caelum colat esteniman:
continens non solum in castitate dr̃ sed in
cibo & in potomira quoque & uexatione
mentis & d& rahendi libidine & continens
quod se amultis malis contineat :
Clemens misericors abeo quodcluat id ꝓ
tegat &tucatur sic ut sol & patrons clientẽ:
Concorsa coniunctione cordisest appella¬
iungitus: Concionator consult adloquu¬
tur & indedictus consulcctor solis ẽ adpli¬
cat quiloquitur & sollicitudi nẽ leucet ad¬
loquio suo hinc& solacciũ. Consultus est

Expanded text:
caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est enim angelus. Continens non solum in castitate dicitur, sed et in cibo et potu, in ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, misericors, ab eo quod cluat, id est protegat et tueatur, sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellaiungitur. Contionator. Consolator, adlocutor. Et inde dictus consolator, quod soli se adplicat cui loquitur, et solitudinem levat adloquio suo. Hinc et solacium. Consultus est
Abbreviated transcription (Latin):
sepe enim & duabus partibus conpos¬
situm nomen aut priorem aut sequen¬
tem litteram corrumpit nam bene¬
uolentia ab sordumsonat:
Blandus dulcis & inuitans ad famaliari¬
tam sui
Orutus q̃s obrutus quia sensucar & est
enim sineratione sine prudentia unde
& ille iunius brutus & sorore tanqui¬
uii superbigenitus cum eundem cas¬
sumtimer & quem frater inciderat
quiobdiuitia s & prudentiam ab auun¬
colo fuerat occisus utilem tem poris
stultitiam simulauit unde &iam brutus
Dalbus aba lando potius quam loquendo
dictus uerba enimnon & plicat inde&
blesus quia uerba frangit:
Duccogarrulus quod ca&erosoris loqua¬
citate non sensũ & super &
Diliosus quod sit semper tristis ab humo¬
re nigro quibilis uocat
Daburrus stultus ineptus
Hiothanatus quod estbis mostuus thana¬
tus enimgreco sermone mors dicitur
Nli Srus acae loquod splendcat unde
& clara die per splendorem

Expanded text:
Saepe enim ex duabus partibus conpoSaepe enim ex duabus partibus conpositum nomen aut priorem aut sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brutus . Burrus. Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim Graeco sermone mors dicitur. C Clarus, a caelo, quod splendeat. Unde et clara dies pro splendore
Abbreviated transcription (Latin):
Ambo ab eo quod est aqi nom̃ de greco
traque manugladium tenens :
IEATVS. Dictus aUASΙBene
autus scilic& ab habendo quod uell&
nihil paciendo quod noll& illeautem
uerebeatus est qui& hab& omnia quȩ uult
bona & nibil uult male exhiis enimduobus
beatus homo efficitur
Bonus a uenus tate corporis traditur
postea & adanimum trans latum no¬
men cum aut̃ dicimus bonum cui non
preual& malum eum queoptimum qui
pec cat minimum:
Denignus est uirsponte ad bene facien¬
dum paratus & dulcis ad loquio non aut̃
multum distat benignus abonoquia &
ipse adbene faciendum uid&ur & possi¬
tus sed in eo defert quia potest bonus ẽe
& tristior & benequidem facere & pres¬
ta requod poscitur non tamen sua ui sẽẽ
nouit consostio benignus autem suacunc¬
tos nouit inuitare dulcidine
Benisicus ab enefaciendo alteridictus un¬
de & bene ficientia uocaturq proximo
prodest:
Beniuolus quia beneuult nec tamen
dicimus beniuolus sic nec maliuolus

Expanded text:
non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex traque manu gladium tenens. B Beatus dictus quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod vellet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult licis beatus homo efficitur. Bonus a venustate corporis creditur dictus: postea et ad animum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum cui non praevalet malum: eumque optimum qui peccat minimum. Benignus est vir sponte ad benefaciendum paratus et dulcis adloquio. Non autem multum distat benignus a bono, quia et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt quia potest bonus esse et tristior, et bene quidem facere et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio; benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficientia vocatur, quae proximo prode est. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus.
Abbreviated transcription (Latin):
copia neque in opiaminuatur : cidine¬
Amarus a sapore trans latum nom̃ hab&
estenim in suauir nec nouit nec notat quem¬
quam ad consortũ suum aliqua inuita redul:
Adulter uiolator maritalis pudoris eoquod
alterius torum pulluat:
Anceps huc & illuc fluctuans ac dubuis
istudanlud caput & inquã pastem dedin&
Cuxius atrox quod sit tetris moribus : Aumo¬
Aeger quod agatur infirmitate ueltristi¬
tia ad tempus:  iratur & iracundus
ferendis perat & innegotis quoque pul¬
licis frequens unde &pers non perd
scribendum est:
Apparitor nominatur quod appare¬
at & uid&ur & prestosto sit ad ob¬
sequium:
Attentus ut aliquid audiens tencat:
Attonitur uelito furore queda minfine¬
tus atq stupefactus dictus autematonitus
atonitruorum strepitu quasitonitruo
obstupe factus & uicino fulgore aut tac¬
tu proximus
Adlectus quod sit palam electus
Ab actus quod sit abacture motus : &&ccidat¬
Abortiuus eo quod non oriatꝰ sed aboriatꝰ :

Expanded text:
copia, neque inopia minuatur.' copia, neque inopia minuatur.' Amarus a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius torum polluat. Anceps, huc et illuc fluctuans ac dubius istud an illud capiat, et in qua parte declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Aeger, quod agatur infirmitate vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quodferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde, et per s, non per d scribendus est. 18. Apparitor nominatus, quod appareat, et videatur, et praesto sit ad obsequium. Attentus, ut aliquid audiens teneat. 19. Attonitus, veluti furore quodam instinctus, atque stupefactus; dictus 461 aa tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur e
Abbreviated transcription (Latin):
Aglis a bagendbo aliquuide ider it̃ sicut docilis
Aemulus eius dem reistudiosius quasi
imitatur & a mabilis alias in imicus inuenitꝰ
Ae quus ÷ secundumnaturamiustusdic¬
tur a bequitate hocest ab eoquod sit aequa¬
br unde & equitas appellata ab aequalita¬
te quadam scilic& multum aequaeuus abe¬
oquod sit alteri aequalis euo id est co& an eus :
Ad rogans eo quod multum rog&ur &ille
fastidiosus sit :
Audix propriepro adrogantia ponitur:
Animosus quod sit animis & uiribus plenus:
Animatus quasianimo actus qua sianimofirm̃aꝰ
Aelatus proeo quod scipsum supermens urã
suã eleu&dummagnus sibiuid&urdehis
quaeagit : Attollens quod se eleu& & cregit
Ambiciosus quod honores ambiat.
Abidus dictus ab habendo habereenim cupere
est hinc& auarur nam quid est auarum ẽe
progrediultra quam sufficit auarus & eo
dictus quod sit abidus auri & numqua mopi¬
bus epibus & pleatur & quantum plus habue¬
rit tantum plus cupiat flacci superhoc con¬

Expanded text:
Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus dictus ab avendo; avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et numquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit tantum plus cupiat, Flacci super hoc con
Abbreviated transcription (Latin):
lanimis angustus &m
nulla pesturbatione subsis¬
tiamuagationis appellatus quia leui
motumentis nuncista nunc illa deside¬
rat : lubricus ab eo quod labitur
enim lapsus caelerior est : Latro
insessor estui a suma latendo dictus¬
in edius aut̃ latro est inquid latere
tor id est carnifextusca bingua appella Qscri¬
tus a laniando scilic& & corpora:¬
Lacessitor pestranlationemdictus a cani¬
bus uela feris quae solent lacerando pro dolentis alienamiseria non autem occurrit

Expanded text:
lanimis, angustus et in lanimis, angustus et in nulla tribulatione subsistiam vagationis appellatus, quia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quod labitur. enim lapsus celerior est. Latro, insessor viarum, a latendo dictus: Aelius autem 'latro est,' inquit, 'latero tor, id est, carnifex Tusca lingua appellatus, a laniando, scilicLacessitor, per translationem dictus a canibus, vel a feris, quae solent lacerando provocare. Leno, conciliator st
Abbreviated transcription (Latin):
ato licuruniuersalis grecum enimẽ :
Larus grecum nñ est sicut & caritas
Uculentus abeo quod sit linguaclarus
& sermone splendidus: Lector dr̃
alegendo id est percurrendo inde &
nauis drlegere quicquid transit nam legit
concita terris. Itemlector a collegendo
quilegitis florer : Loquax non est eloquens:
L&us a latitudine : Locupl&ꝵ q̃s locis ple¬
nus & possessionum plurimarumpos¬
sersor quemad modũ doc& tullius dere¬
pullica in lib̵ secundo multaq: aeditione
ouium & bouum quod tuno eratres
inpectore & in locorum possessionib:
& quo pecuniosi & locupl&es uocabant
Vberalis dictos ab eo quod libenterdo¬
n& nec mormorat : Largus Longus
alin & dictus propter quod sit porrectus
Zongeuus qs̃ longieui & longi temporis
Longanimis siue magnanimis eo quod
nulli s passionibus ꝑturbatur sed
aduniuersa sustenenda paciens est
cui contrarius est pussil¬

Expanded text:
atholicus, universalis: Graecum enim est. atholicus, universalis: Graecum enim est. Karus Graecum nomen est, sicut et caritas, uculentus, ab eo quod sit lingua clarus et sermone splendidus. Lector dicitur a legendo, id est percurrendo. Unde et navis dicitur legere quicquid transit. Nam 'legit,concita terris. Item lector, a colligendo Virg. Ecl. 3, 92: Qui legitis flores. Loquax non est eloquens. Laetus a latitudine. Locuples, quasi locis plenus, et possessionum plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de Republica in libro secundo16: 'multaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Liberalis dictus ab eo quod libenter donet nec murmuret. Largus. Longus a linea dictus, propter quod sit porrectus. Longaevus, quasi longi aevi et longi temporis. Longanimis, sive magnanimis, eo quod nullis passionibus perturbatur sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius est pusil
Abbreviated transcription (Latin):
inaptus : In ops qui sine terra est
opemenim terram intellegimur
qui a oƿem fest fructificando alii
in opemintellegunt non sepultũ
ri gener iscui nec nomen quidem scitur :
Ir cosus quia sudore corporis f&ido puta&
Ignotus ignobilis uel & prouiso ueniens
Iu prouissus dr̃ eo qđ subitosit & non porroan¬
teuissus Ind ex proditor ab indicando
Indigena uocatur quod indesit genitus id est
in eodem loconatus : Inpudens eo quod abeo
pudor & puditia proculab est Inpudicus
qr̃ in castus sicut quiuirginem sacram uelad fi¬
nitatis suae proximam stuprauerit :
Internicida est qui falsum testa mentum fecit
& obici hominem occidit Inficiatur nega¬
tor quia non fat&ur. sed contraueritatem
medacium nititur : Inpostor interceptor
propriae dr̃ qui inter duos demedio tollitur:
dolo aliquem & spectareunde & insidie
nominatesunt : Incincta idest sinecincto
quia procingifostiter uterus non promitut:
Iscurra uocatur quia causa escae quempi¬
am insectatur:

Expanded text:
inaptus. Inops, qui sine terra est: Opem enim terram intellegimus, quia opem fert fructificando. Alii inopem intellegunt non sepultum,ri generis, cuius nec nomen quidem scitur. Ircosus, quia sudore corporis foetido putet. Ignotus, ignobilis, vel ex inproviso veniens. Inprovisus dictus eo quod subito sit et non porro ante visus. Index, proditor ab indicando. Indigena vocatus quod inde sit genitus, id est in eodem loco natus. Inpudens, eo quod ab eo pudor et pudicitia procul abest. Inpudicus quasi incastus; sicut qui virginem sacram, vel adfinitatis suae proximam stupraverit. Internicida est qui falsum testamentum fecit et ob id hominem occidit. Infitiator, negator, quia non fatetur sed contra veritatem mendacio nititur. Inpostor. Interceptor proprie dicitur qui inter duos de medio tollitur. dolose aliquem expectare. Unde et insidiae nominatae sunt. Incincta, id est sine cinctu; quia praecingi fortiter uterus non permittit.Iscurra vocatur quia causa escae quempiam consectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est hostia & magis aucto : Munificus
dr̃ uelquia licui multamuneradat uel
quiamunus suum id est officium quod
deb& ad inpl& sic & munifex quia mune¬
rafest: Magnus magnanimis ab eo
quod sit magnianimi & magneui ftutis
cui contrariu s est pussilla animis:
Magnificus amagna facienda uoca¬
bulumtraxit : Mansu&us mittis
uel domitus q̃rmanuad su&us
Mod estus dictus a modo & temperantia
nec plus quid quam nec minus agens:
Mitis lenis & mansu&us &cedens
in probitatibus & ad sustinendam
iniuriam tacens q̃s mutus: Mutus
quia uox eius non est sermonisi mu¬
gitus uocalem enim s pmperna¬
res qua simugiens emit tat:
Memor uelqui memoriaten&
uel qui memoriaten&ur:
Magister maior instatione
mero monadis quod post cum ponsitalt̃
Maximus aut meritis auta &ate authono¬
reaut facundia autiustute automnibus
magis ximius: Modicus paruus abussi¬
ueca &erum rationabilis : Moderatus

Expanded text:
ta est hostia et magis aucta. Munificus ta est hostia et magis aucta. Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo quod sit magni animi et magnae virtutis. Cui contrarius est pusillanimis. Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsuetus. Modestus dictus a modo et temperie, nec plus quicquam nec minus agens. Mitis, lenis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendam iniuriam tacens, quasi mutus. Mutus, quia vox eius non est sermo, nisi mugitus: vocalem enim spiritum per nares quasi mugiens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: mero monadis, quod post eum non sit alter. Maximus, aut meritis, aut aetate, aut honore, aut facundia, aut virtute, aut omnibus magis eximius. 173. Modicus, parvus, sed abusive, caeterum rationabilis. Moderatus,
Abbreviated transcription (Latin):
laudatus non sit sedquia laudari nonme¬
dictus quia non est ẽquus sedmequalis
est inter impium autem &iniquum
distare honum quam sol& quia om̃is
impius iniquus non tñ omnis iniquus
est impius. impius namquae pro infideli
ponitur & dictus impius quod sitapi&ate
relegionis alienus iniquur uero dr̃ pro
eo quod non estaequus sed prauisoperi
censeatur : Inimicur quia non amicus sedad¬
uersarius duae aut̃ res immicosfaci¬
unt fraus & terror. terror quod timent:
fraudies maliquod passisunt : Inuidur
dictus ab intuendo felicitatẽ alterius
diam : In uissus odiosus ab inuidia & re¬
lodictus est : Intestabilis cuiustestimoni¬
um non ual& & quod dixerit inritum
non probatumq: sit : In famis non famȩ
bonae : In probus dictus quod instat &iam
prohibentido : In postunis inqui & us quia ñ
hab& postum id est qui&em unde & inpor¬
innaufragium cito ferunt
infrenis
Ingloriosus quod sine gloria id est sine

Expanded text:
laudatus non sit, sed quia laudari non melaudatus non sit, sed quia laudari non medictus, quia non est aequus, sed inaequalisest. Inter impium autem et iniquum hoc distare nonnumquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur: et dictus impius quod sit a pietate religionis alienus. Iniquus vero dicitur pro eo quod non est aequus sed pravis operiis nomine censeatur. Inimicus, quia non amicus, sed adversarius. Duae autem res inimicos faciunt: fraus et terror. Terror, quod timent. Fraudes, malum quod passi sunt. Invidus dictus ab intuendo felicitatem altediam inuilo dictus. 136. Intestabilis, cujus testimonium non valet, et quod dixerit irritum improbatumque sit. Infamis, non bonae famae. Improbus dictus, quod instat etiam prohibenti. 137. Importunus, inquietus, quia non habet portum, id est, quietem. Unde et imporin naufragium cito feruntur. Infrenis Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine
Abbreviated transcription (Latin):
indolis propriac est imago quaedã
future uistus : Iustur dictus quod
iura custodit & secundum legem
uiuit: In nox quod non noc& in no¬
cuus cuinocitum non sit sedap̃u&e¬
res utrum que indefferensest
Ilaris grecum nomem est: Iocun¬
dus eo quod sit semper iocis aptus.
&lilaritate a frenta sicutiracundus : Ioco¬
sus iocisusus : Inclitus grecum nome mest
namclitongracigloriosũs dnt: Inlustris
nñ notitia e quodclareat multis splendo¬
regeneris uel sapientiae ueliustutis cui
contrarius est obscurenatus : Ideneus¬
ruptus & sempiternus quod sit sine mar¬
coreatq langore : Intemeratus incorrup¬
tus & nulla temeritate uiolatus : Infirm:¬
uelarrogans est quia maiorum institutis
non ad quie scit scdpropriam quandamiuã
iustitiae & scitatis inquirit: Iracundus
dictus quod a ccensosanguine infurore¬
conpellitur urenimflam madr̃¬
quia praua suggestione adiutiacor aliorum
succendit &per suadendo in flamimat

Expanded text:
Indoles proprie est imago quaedam Indoles proprie est imago quaedam futurae virtutis. Iustus dictus quia iura custodit et secundum legem vivit. Innox, quod non noceat: innocuus, cui nocitum non sit. Sed apud veteres utrumque indifferens est. Ilaris Graecum nomen est. Iocundus, eo quod sit semper iocis aptus et hilaritati; a frequentia, sicut iracundus. Iocosus, iocis usus. Inclitus Graecum nomen est. Nam κλυτὸν Graeci gloriosum dicunt. Inlustris nomen notitiae est, quod clareat multis splendore generis, vel sapientiae, vel virtutis; cuius contrarius est obscure natus. Idoneuruptus et sempiternus; quod sit sine marcore atque languore. Intemeratus, incorruptus et nulla temeritate violatus. Infirmns vel arrogans est, quia maiorum institutis non adquiescit, sed propriam quandam viam iustitiae et sanctitatis inquirit. Iracundus dictus quia accenso sanguine in furorecompellitur, ut enim flamma dquia prava suggestione ad vitia cor aliorum succendit, et persuadendo inflammat.
Abbreviated transcription (Latin):
enim falsum chrisin iuditium interp̃¬
tatur nn aut̃ hippochritȩ tractumest
abspecie eorum quiin spectaculis con¬
tacta facie incedunt distinguentes uultũ
cerulco minioq colort & c&eraspigm̃¬
tas habentes simulacraoris lintea
gipata & uario coloredistincta ponnum qũe
& colla& manius er&a perungentis ut ad per¬
sonae colorem peruenirent & populum dũ
inludura gerent & fallerent᷑ modo inspe¬
cie uiri. Modo in foemine modotonsi
modo criniti apib& uir gnalicaaera¬
ludus agant que species argumentn
transata est inhisquifas souultunci¬
dunt & simulant quod non sunt pam
hipochritae dici nom possunt &xquo fo¬
ras &erint: Humatus quod sit humo
gignendi quam lib& astem. Inuentor
dictus eo quod ea que quaerit inuenit
unde & ipsa qua eappellator inuentiosi
uerbioriginem r&ractemus quid aliuo
re sonaet pasiqui a inuenire est in id uem¬
re quodqueritur: Inter praes quodin¬
terpastes medius sit duarum linguarũ

Expanded text:
enim falsum, κρίσις iudicium interpretatur. Nomen autem hypocritae tractum est specie eorum qui in spectaculis contecta facie incedunt, distinguentes vultum caeruleo minioque colore et ceteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gipsata et vario colore distincta, nonnumquam et colla et manus creta perungentes, ut ad personae colorem pervenirent et populum, dum in ludis agerent, fallerent; modo in specie viri, modo in feminae, modo tonsi, modo criniti, anuli et virginali ceteraludis agunt. 121. Quae species argumenti translata est in iis qui falso vultu incedunt, et simulant quod non sunt; nam hypocritae dici non possunt ex quo foras exierint. 122. Humatus, quod sit humo gignendi quamlibet artem. Inventor dictus quod in ea quae quaerit venit; unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? 124. Interpres, quod inter partes medius sit duarum linguarum 476
Abbreviated transcription (Latin):
nutus et asper. qui si inciderit in calci¬
am̃tum nocet.⁊ molestia est animo.
unde et ammolestiam scrupulum
dicimus. Hnnc⁊ scrupea saxa .i. aspera.
Cotis nomen accep̃ quad ferrum ad in¬
cidendum acuet. cotis enĩ greco sermone
incisio nominatur: Ex his alie aqua¬
rie sunt. alie oleo incligent macu¬
endo .s oleum lenem. atq aciem acer¬
rimam reddunt: Pomex uocat᷑. eo qd̃
spume densitate concretus siat. ⁊ Est
aridus candore prius. tantã naturã
refrigerandi habens. ut in uase miss
musta deferuere desinant. Nudos arti¬
fices appellant lapides contunsos. ⁊ cal¬
ci admixtos. quos in paium̃tis faci.

Expanded text:
nutus et asper, qui si inciderit in calcinutus et asper, qui si inciderit in calciamentum, nocet et molestia est animo; unde et animi molestiam scrupulum dicimus: hinc et scrupea saxa, id est aspera. Cotis nomen accepit quod ferrum ad incidendum acuat; †cotis† enim Graeco sermone incisio nominatur. Ex his aliae aquariae sunt, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem acerrimam reddunt. Pumex vocatur eo quod spumae densitate concretus fiat; et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens ut in vas missus musta fervere desinant. Rudus artifices appellant lapides contusos et calce admi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uulgo discernit᷑: Li apis aũ dic¬
tus quod ledat pedem: lapis mol¬
lis est et sparsus: Saxa adherẽt.
et a montibus exciduntur Petra
grecum est: Silex est durus lapis. eo qd̃
exiliat ab eo ignis dictus. Scopulus
a saxoeminenti. quasi a speculando
rupis cauata: Crepido excremitas saxi
abrupta. unde et crepido uocata. qd̃
sit abrupti saxi altitudo sicut adheret
in mari dicte a cauando. quasi cauate. Mu.¬
riaes petre in littore similes muricis uiuis
acutissime. ⁊ nauib ꝑniciose Icon saxũ ÷
quod humane uocis sonum captans etiam
uerba laquentium imitatur. Icon autẽ
grece. latine latine imaga uocatur. eo qd̾
ad uocem responclens alieni efficiatur ima¬
go ser monis. licet hoc quidem et locorũ
natura eueniat. ac plerũq conuallium
Calculus est lapillus tre admixtus rocun¬
dus atq aurissimus. ⁊ omini puritate le¬
nissimus: dictus aũ calculus. quod sine
molestia breuitate sui calcetur: Qui
contrarius est scrupulus lapillus mi¬

Expanded text:
etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus quod laedat pedem. Lapis mollis est et sparsus; saxa haerent et a montibus exciduntur; petra Graecum est; silex est durus lapis, eo quod exiliat ab eo ignis dictus. Scopulus a saxo eminenti, quasi ab speculando rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saxi altitudo, sicut 'haeretin mari, dictae a cavendo, quasi cautae. Murices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquentium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Calculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius est scrupus, lapillus mi
Abbreviated transcription (Latin):
Natura euis mirũ aliqud facit Postqrã aũ
aquis incendit᷑ quib solet ignis extingui:
Qleo extinquitur. quo solet ignis accendi:
Usus eius structuris fabrice necessaruis
lis tectoriis. Harena ab ariclitate dicta:
Non ab herendo in fabricis. ut qui dam
uolunt: huuis probacio. si manu imp̃ssa¬
suerit stridet. aut si in uestem candidã
sparsa. nichil sordis relinquit

Expanded text:
Natura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. stendunt. Arena ab ariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
litudo despecie cuius ꝑ sona inducitur: Parabule comparctio ex similibs reb:
cae: scc rẽ conpcercuit ñ ex suo sedȩcclio generesimilitudinẽ faciens: Paeradis¬
ma uero est exemplũ dicti ł feccti alicuius aut ex si mili. aut ex disi mile gene¬
re conueniens eiusquẽ ꝓponimus rei itatã forter periit apud iꝰponẽ. scippio
qũã utice cato similitudoh: tyibus modis fit apari amaciore aminore
si potuit manes cerces sere coniutesor febs treicia fretus cithar & fidibus que

Expanded text:
litudo de specie, cuius persona inducitur. Parabola conparatio ex dissimilibus rlitudo de specie, cuius persona inducitur. Parabola conparatio ex dissimilibus rCaesarem conparavit, non ex suo, sed ex alio genere similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a minorVirg. Aen. 6, 119: Si potuit manes arcessere coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusque
Abbreviated transcription (Latin):
re feresergo haec & nunti&s ibis pelide genitorsillimea tristia facta degenerẽ¬
q: ne opto lemũ narrare mem̃to. Huic contrarius ẽ atis mos urbanitas sine
iungat ulpes & mulgeat hircos id est quifauiũ non odit propoena ei contin¬
guat ut diligat me uiũ fuer̃ enĩ meuius & fauius po&e pessimi & inimi ciuergilii
qui hos ergo diligit faciat quae contranaturã sunt id est iungat uulpes &
mulgeat hircos: Omo eusis ÷ quaelatine int̃practatꝰ si militudo ꝑquã minus
notaer ei ꝑ similitudinẽ g  quae matis nota ÷ pandit de monstratio. Huiur spe¬
cies sunt .iii : ⁊ conpcrabulȩ para ditna id÷ umncgo conparatio exremplũ i con
imcgo consigurarei ex simili generctonamur expiꝰmere ut õnia mercuiso¬
similis uoeẽq colerẽq: eccynes flacuos ee nie br& decorciuuenta⁊ gruo it ÷ simi¬

Expanded text:
Virg. Aen. 2, 547: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitoris; illi mea tristia facta degeneremVirg. Aen. 2, 547: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitoris; illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, urbanitas sine iungat vulpes et mulgeat hircos. Id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Vergilii. Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, iungat vulpes et mulgeat hircos. Homoeosis est, quae Latine interpretatur similitudo, per quam minus notae rei per similitudinem eius, quae magis nota est, panditur demonstratio. Huius species sunt tres: icon, parabolae, paradigma, id est imago, conparatio, exemplum. Icon est imago, cum figuram rei ex simili genere conamur exprimere, utVirsimilis, vocemque coloremque et crines flavos et membra decora iuventa. Congrua enim est simi
Abbreviated transcription (Latin):
& in manes & partas & eumenides furiae qđ nulli parcant uel bene faciant:
hoc tropo & naniathlantes & caeuidentes & uulgo a gt hiopes argentei
nuntiatione sola indicat q intellegiuult sicut cũ dm̃s hominia genti
rulse scnũ est qifacis antiphrasis uero nonuoce pronuntitis significat contra¬
rium sediũis tantũ uerbis quor̃ est origo contrarta: Enigma et qua stio obscura quae
difficile intellegitur nis aperiatur ut est illud decomedente exiit cibus & defoste
egressa est dulcedo significans ex oreleonis fauũ extractũ : Inter allegoriã i
& enigina hoc̃ int̃ est qđ allegoria uerbir gemina est & subres alias aliud figuralit̃
indicat. Enigma uero sensus tantũ obscurus est & ꝑ quasdã imagines a dumbrat&s
Carentis mos est tropusquo dura dictu gratius proferunt᷑ uticũint̃ rogantib
nũ quid quae: sierit nos aliquis respondet̃bona fastuna unde intellegitꝰ neminẽ nos
hoc prouerbiũ iupus in fabula. S&cras mos est hostilis inrisio cũ amaritudine ut

Expanded text:
 immanes; et Parcae et Eumenides Furiae, quod nulli parcant, vel benefaciant. Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei nuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homini agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. 26. Aenigma est quaestio obscura, quae difficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est, et sub re alia aliud figuraliter indicat. Aenigma vero tantum sensus obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. 27. Charientismos est tropus quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus nunquid nos quaesierit aliquis, respondetur: Bona fortuna. Unde intelligitur, neminem nos istud prouerbium: lupus in fabula Ter
Abbreviated transcription (Latin):
ducatur ut latebra e. tenebrae: Apellatus aũt barbarismus ab arbaris
gentibus dum latine orationis integritatem nescirent: Una quaque enimgens
facta romanorum cumopibus suis uitia quoque & uerborum & morũ romã transmi

Expanded text:
ducatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmi
Abbreviated transcription (Latin):
e etho poeice & hopeianue illcc̃ uocamus in quã hominir ꝑ sonã singimus pexps¬
mendis affectibus ȩtctis studii furtune lȩtiuae sexus merorir audcciȩ: Nae cũ pridr
te ꝑsona suscipiturũ cudax abrupta tem eratriaerit oractio cũ fteminȩ sermo simu¬
latur sexiui conuenire deb& oratio iccueo adolescentes & renes & militis &mperc¬
ton us& paerecsiti & rustiss & philosophi diuersec reetio dicendo ÷ Aliter enimle¬
quitur gccudio ceffectus ccliter uul neractus in quo genere dictionis illa sum
macxime cogit condac quis loquatur & cepud quãe & dequo & ubi & quotempore
quid egerit quid ac turus sit: acutquid pacti pꝰsit siba& consultoc neglexerti

Expanded text:
e ethopoeia. 1. Ethopoeiam vero illam vocamus in qua hominis personam fingimus, pro exprimendis affectibus, aetatis, studii, fortunae, laetitiae, sexus, moeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio; cum feminae sermo simulatur, sexui convenire debet oratio; jam vero adolescentis, et senis, et militis, et imperatoris, et parasiti, et rustici, et philosophi, diversa ratio ducenda est. 2. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda: quis loquatur, et apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neglexeri
Abbreviated transcription (Latin):
ille perseqͣn. tur et occidi ͫ. Nichil enĩ
parens ille rerum sine remeelio consti¬
tuit. Est añ longitudine seͥ n peclalis
albis maculis liniatus.: Reguli aũ sicut
scorpiones harentia queq sectantur.
et postquã ad aquas uenerĩt: Hidropo¬
bas et limphaticoᷤᷤ facitͫ Sibilus idem̃ qͥ
et reguiꝰ. sibilo enim occidit. antequã
mordeat uł exurat. Uipera quod ui¬
parit : Nam et cum uenter eius ad par¬
tum ingemuerit. catuli non expecᷤ¬
tantes maturam. nature solucionẽ
corrosis eius lateribus ui erumpunt
coeunt abrupto corpore nudi: Fert᷑ aũ
quod masculus ore inserto uipere sem̃
expuat. Illa aũ ex uoluntate libidi¬
nis in rabiem uersa caput maris ore
recepto p̃cidit: Ita fit ut parens ut̃q
pereat. masculus dum cohit. femina.¬
li. qui triaci uocantur a grecis. Aspiꝰ
uocata quod morsu uenena inmittit. et
spargit. Ioᷤᷤ en im greci uenenum dicunt:

Expanded text:
illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis; albis maculis lineatus. Reguli autem, sicut scorpiones, arentia quaeque sectantur, et postquam ad aquas venerint, ὑδροφόβους et lymphaticos faciunt. Sibilus idem est qui et regulus. Sibilo enim occidit, antequam mordeat vel exurat. Vipera dicta, quopariat. Nam et cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam naturae solutionem conrosis eius lateribus vi erumpunt : Viperei coeunt, abrupto corpore, nodi. Fertur autem quod masculus ore inserto viperae semen expuat; illa autem ex voluptate libidinis in rabiem versa caput maris ore receptum praecidit. Ita fit ut parens uterque pereat; masculus, dum coit, dum parli, qui θηριακοὶ vocantur a Graecis. Aspis vocata, quod morsu venena inmittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
significande erratꝰ quã uis uerba quȩ indicantꝰ excedant ut uoluntas loquentis
ñ fallentis appareat. Quotroponon solũ aug&ur aliquid. sed & minuitꝰ Augetꝰ
ut uelocior aur aminuit̃ ut mollior pluma. duriorsaxo, allegoria est alieno¬
loquiũ aliudenĩ sonat & aliud intellegitꝰ ut iii lit or eceruos conspicit errantes
ubi iii ducesbellipunici uel ii bellapunica significantur: & in bucolicis aurea
mala decemmisi idest ad agustũ decemelogas pastorũ huius tropiplur es sunt

Expanded text:
icandae ueritatis erratur, quamuis uerba quae indicantur excedant, ut uoluntas loquentisnon fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur. Et in Bucolicis, Aurea mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tumuliq sedere Alii a ꝗͣ dic̃t generalem in
t̾ris moueri. et eas simul ꝯcutere sic̃ uas. ut
cꝰ pleraq latentes ruinȩ suꝑposita cuncta com
Uñ etiã b̃iis rotella orbiculus appellat᷑. Un
trifarie. ex qͥb una pars asia. alta. europa: t̃al
usq ad septẽtͥonẽ ꝑuenit. Curopa uͦ a septẽtaa
usq ad occidentẽ: atq inde africa ab oce idẽ
usq ad meridiẽ. Sñ euident᷑ orbẽ dimuidiũ¬

Expanded text:
tumulique sedere. 3. Alii aquam dicunt genitalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut cujus plerumque latentes ruinae superposita cuncta concbrevis etiam rotella orbiculus appellatur. Untrifarie: ex quibus una pars Asia, altera Europa, tertia usque Septentrionem pervenit: Europa vero a Septentrione usque Occidentem: atque Africa ab Occidente usque ad Meridiem. Unde evidenter orbem dimidiu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃istens. qͦ singłi numo̾ totũ orbẽ sig¬
nificat. plĩ uͦ sĩgłas parteᷤ. cuiꝰ nõa diu̾.¬
fert frugib Cadẽ et arua ab aranda et colẽdo
dicta. ꝓpͥe aũ t̾ra ad distinctitionẽ aqͦ arida
ñ cupatur sic̃ scͥptã ait. Qd uocauerit d̾s aridã

Expanded text:
consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diverfert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupatur, s
Abbreviated transcription (Latin):
cp it᷑ utrãq ab oceano mare magnũ ĩgos
qui eas int secat. Quaꝑꝑ si in duas parte
orientiᷤ et occidentis orbẽ diuidas. asia erit
ĩ una. ĩ alta europa et africa:

Expanded text:
 inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa.