comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudes ⁊ baptismi p̃dicemꝰ. Rudis mundus. nec dñ sole rutilante. neo
pallente luna: necastris inca̾b incõpositã ⁊ inusibilẽ matĩem abissoꝵ
magnitude. ⁊ deformi b̾tenebix̾ opprimebat. Solus sp̃s dĩ inaurige modũ
suꝑ aquas ferebatur. ⁊ nascentẽ mundũ infigura baptismi parturiebat.
nt̃ celũ ⁊tr̃am mediũ ext̾utuir firmam̃tũ. ⁊ uxta ebraici sermonis.¬
eg taioair ian. celum idest samaym exaquis sortitur uocabulũ. Maquȩ uuitꝰ
que suꝑ colos sunt laudes dñi separantur. Unde inedechiel cristallum
suꝑ cherubim nidetur extentũ .i. conpacte ⁊densiores aquae. Primun
deaqͥs q̃ uiuat egr edit᷑. ⁊ pennatos fideles det̾ra ad celũ leuat. E abricat᷑
homo delimo: ⁊ int̾ manus dĩ: aquaꝵ sacram̃ta uersantur. Plantat᷑
mortuasq uuuficat. Peccat munditᷤ. ⁊sine aquaꝵ diluuio non pur¬

Expanded text:
laudes et baptismi praedicemus. rudis mundus necdum sole rutilante nec laudes et baptismi praedicemus. rudis mundus necdum sole rutilante nec pallente luna nec astris micantibus inconpositam et inuisibilem materiem abyssorum magnitudine et deformibus tenebris obprimebat. solus spiritus dei in aurigae modum super aquas ferebatur et nascentem mundum in figura baptismi parturiebat. inter caelum et terram medium extruitur firmamentum et iuxta Hebraici sermonisetymologiam, coelum, id est Samaim, ex aquis sortitur vocabulum, et aquae quae super coelos sunt in laudes Domini separantur. Unde et in Ezechiel crystallum super cherubim videtur extensum, id est compactae et densiores aquae. Primum de aquis quod vivat egreditur, et pennatos fideles de terra ad coelum levat. Fabricatur homo, et inter manus Dei aquarum sacramenta versantur. Plantatur mortuasque vivificat. Peccat mundus, et sine aquarum diluvio non pur
Abbreviated transcription (Latin):
posse fieri: qui a concubinã habuit nonuxorẽ. Comugales gͦ tabule. ⁊
uira dotalia non coitus ab apło condempnat᷑. Multos uidemus obnimiã
pauꝑtatẽ. uxoꝵ saremã declinare. ⁊ ancillas suas habe ꝓuxoribus: Sus¬
ceptosq exhis liberiᷤᷤcolere ut ꝓprias ͦ iforte ditati abimptore epłam
meruerint: confestim apło colla subinittẽt. ⁊inuiti int̾ urores eas
reciꝑe cogẽt᷑.Sin aũt principale rescriptũ. eadẽ tenuitas imꝑare non
quiueritꝰ. cum ronianis legib scita eccłe mitabuntur. Uide neb q dr
quam ad dotales tabulas. hec iniuersa ꝓferimus. non quo uere ⁊ simplici
intelhegentie resistamꝰ. s ut doceamꝰ te seripturas scas sic intelligere. sic̃¬
scripte sunt. Nec enacuate baptisiũ saluatoris itotum patibuli sacri¬
m̃tũ irritũ facere. Reddamꝰ ꝗ paulo ante ꝓmisimꝰ.⁊ de scola retoꝵ. aqͣꝵ

Expanded text:
posse fieri, quia concubinam habuerit, non uxorem; coniugales ergo tabulae et posse fieri, quia concubinam habuerit, non uxorem; coniugales ergo tabulae et iura dotalia, non coitus ab apostolo condemnatur. multos uidemus ob nimiam paupertatem uxorum sarcinam declinare et ancillulas suas habere pro uxoribus susceptosque ex his liberos colere ut proprios; si forte ditati ab imperatore stolas illis meruerint, confestim apostolo colla submittet et inuitus inter uxores eas recipere cogetur; sin autem principale rescriptum eadem tenuitas inpetrare non quiuerit, cum Romanis legibus scita ecclesiae mutabuntur. uide, ne hoc, quam ad dotales tabulas. haec uniuersa proferimus, non quo uerae et simplici intellegentiae resistamus, sed ut doceamus te scripturas sanctas sic intellegere, scriptae sunt, nec euacuare baptismum saluatoris et totum patibuli sacramentum initum facere. Reddamus, quod paulo ante promisimus, et de schola rhetorum aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
dicioris ad ultere querat amplesꝰ. Ut quomodo culꝑa &uitium filio¬
rum in logismis. idest in cognationibus accinitut. domusq
disponsitio ad animam refertur ⁊ corpuo: ita uxores pontificũ
ppłs habens intellegentiã. ł trursum. Mulieres diuites.: surgite ⁊ au¬
ite uocem meam. & in ꝓuerbiis.Mulierẽ fortẽ quis inueniet. Honorabi¬
lior ẽ p̃ciosis lapidib que talisest. Confidit in ea coruiri sui: uncodem uo¬
lumine. Sapientes mibietes: ed ficauer̃ domũ. Insipientes aut. destruxer
manib Nec hoc inquiunt ep̃is uideat᷑ indignum. ciundedeo quoq scͥp
De spondi enimuos umi uiro uirginẽ castam exibere. xp̃o.Mulierem autem
iest ginecã uixta grecis sermonis ambiguitatẽ. In his omnib testimoniis
uxorẽ pociꝰ intelligs uiolenta inquies. ⁊ satis dura. ⁊̃ hec intp̃tatio. Eed¬
Querã ualiud. Siquis ante baptismũ abuerit concubinã. ⁊ illa mortua bap¬
tizatus duxerit uxorẽ: utrum elericus fieridebeat anon: & espondeb

Expanded text:
te contempta ditioris adulterae quaerat amplexus — et, quomodo culpa et uitium filiorum in λογισμοῑς, id est in cogitationibus, accipitur domusque dispensatio ad animam refertur et corpus, ita uxores pontificum populus habens intellegentiam, et rursum: mulieres diuites, surgite et audite uocem meam, et in Prouerbiis: mulierem fortem quis inueniet? honorabilior est pretiosis lapidibus, quae talis est; confidit in ea cor uiri sui, et in eodem uolumine: sapientes mulieres aedificauerunt domum, insipiens autem destruxit manibus. nec hoc, inquiunt, episcopis uideatur indignum, cum de deo quoque scriptdespondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam exhibere Christo; mulierem autem, id est γυναῑκα, iuxta Graeci sermonis ambiguitatem in his omnibus testimoniis uxorem potius intellegi. Quaeram et aliud: si quis et ante baptismum habuerit concubinam, et, illa mortua, baptizatus uxorem duxerit, utrum clericus fieri debeat? Respondebis
Abbreviated transcription (Latin):
legem obseruauerit ⁊ affenderit inuno. sit om̃iũ reus. Itaq cum obposu¬
rint nob̾ uxorẽ ante baptismum. nos abeis omnia quȩ post baptismũ¬

Expanded text:
legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposulegem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismu
Abbreviated transcription (Latin):
sono hore laudatur. Alieni ⁊ eoctra ecclã sunt udei. herenci.atq gentile.
⁊ alis gͦ sit pontifex xp̃i. ut qui religioni aetrahunt: uite eius. detrahere nos audeãt.
dnunc plerosq cernimus uel fauore ppłi mauriguaꝵ modũ p̃cio redimere:
U el tatito omniũ hominũ odio uiuere. ut non extorqueant peccunia quod
minii imꝑͣant. gestibus. hec fili oceane. sollicito tunore ꝑ quuere:. Hec ma¬
gis eccłe custodire debeat. Hos insacerdotib eligendis cones obseruare.¬
non uixta ꝓpria odia ⁊ pͥuatas simultates carpentẽq semꝑ auctorem inͣ
udiã legem xp̃i intp̃tari. Uide quantũ sit testimoniũ huius. quem ar¬
guunt  mariti.cui p̃t̃ uindm conuigale: Ꝙ hoc ante baptismũ. ichil
alius abemulis obici pot̃. Qui p̾cepit non mecandũ. ipse dix̃. ⁊ ñ occides.
Si non mecauęrun᷑. s occidimus. transgressores legis sumus. Quitotam

Expanded text:
sono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. sono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili Oceane, sollicito timore perquirere, haec magis ecclesiae custodire debenon juxta propria odia et privatas simultates, carpentemque semper auctorem suum, invidiam, legem Christi interpretari. Vide quantum sit testimonium hujus, quem arguunt, mariti, cui praeter vinculum conjugale, et hoc ante baptismum, nihil aliud ab aemulis objici potest. « Qui praecipit non moechandum, ipse dixit, et non occides » . Si non moechamur, sed occidimus, transgressor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯomnia claudimꝰ ocłos. solas udemus uxores. Qđ aũt ait: non neofitũ
ne insuꝑbiã elatꝰ incidat inlaqueũ diaboli : quis ñ exemplo uerum
ꝓbet sIgnorat mam̃tancꝰ sacerdos humilitatẽ.⁊ mansuetudinẽ rustico
gnorat blanditias xp̃ianas. nescit se ipsũ contẽpnete. Dedignitate tranꝰ¬
fertur ad dignitatẽ. Nonieiunauit: nonflebit: non mores suos sepe re¬
p̃hendit ⁊ asũdua meditatione correx: Hon substantiã pauꝑib grogauit:
decathedra con sducit᷑ ad cathedrã: id est desuꝑbia adsuꝑbiã. Iudi¬
ciũ autẽ ⁊riunas diaboli. milli dubiũ qͥ& inarragantia sit Incidũt
in eam quunpũgto hore necdũ discipłi iam magistri st̃. Oportet aũt
⁊ testimoniũ hab̾e bonũ. abhis quiforis sunt: uale principiũ: talis
⁊clisula. Qui inrẽphensibilis ẽ: non solũ adomesticis. s abalienis con¬

Expanded text:
ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis con
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib dormiebãt. Et religionẽ p̃dã putantes. quicquio obtimũ in hoᷤ¬
tiis erat. insuas delicias conuertebãt. Nonne ophitũ ne insuꝑbiã elatus
iniudicuĩ incidat dbłi.Mirari satis non queo que hominũ tanta sit ceci¬
tas. deuxorib anto baptismũ disputare: & rẽ inbaptismate mortitã.
imocum xp̃o uiuificatã incalũpniã trahere.cũ tã aꝑtũ euidens que p̃¬
ceptũ nemo custodiat. Ericate uminꝰ hodie pontifex. eri in anfiteatro.
hodie ineccła. uesꝑe incuro: mane in altari. Dudũ factoristrionum.
nunc uirginũ consecrator. Num ignorabat apłs tergi uersationes nr̃as.
⁊ argum̃toꝵ in eptias nesciebat : Qui dix̃ untus uxoris uirũ: ipse man¬
dauit inrephensibilẽ. sobriũ : prudentẽ. ornatũ. ofpitalẽ. doctorẽ. mo¬
destũ. ñ uinolentũ. non ꝑcussorẽ. non litigiosũ. non auarũ nonne ofitũ

Expanded text:
mulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hosmulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias conuertebant. non neophytum, ne in superbiam elatus in iudiciumincidatdiaboli: mirari satis non queo, quae hominum tanta sit caecitas de uxoribus ante baptismum disputare et rem in baptismate mortuam, immo cum Christo uiuificatam, in calumniam trahere, cum tam apertum euidensque praeceptum nemo custodiat. heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; uespere in circo, mane in altari; dudum fautor strionum, nunc uirginum consecrator: num ignorabat apostolus tergiuersationes nostras et argumentorum ineptias nesciebat? qui dixit: unius uxoris uirum, ipse mandauit inrepreliensibilem, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, modestum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum.
Abbreviated transcription (Latin):
insubiectum sibi regẽ tumidis sermonib contonãt. auaritiã insacerdote
uitandã. ⁊ samuel docet. Nichil corã ppło eripuisse ᷤᷤ ciuicꝗ̃ ꝓbans. ⁊ apłoꝵ
pauꝑtas. qui refrigeria sũptuũ afr̃ĩb accipiebat: ꝙp̃t̃ uictũ atq ues¬
titũ nichil se aliud Nec ab̾e nec uelle głabantur. Quã a timotheuꝯ
auaritiã: Adtitũ turpis luchri cupiditatẽ aꝑtissime notat. domum
suã beneregentẽ. non ut possessiones augeat: non ut regias paret epu¬
las: ñ ut celatas patenas instruat. ⁊ fafides aues: lentis uaporib cocat
qui adossa ꝑueniant. ⁊ suꝑficiẽ carniũ non dissoluat artificii tẽꝑam̃to.
s ũ qͥ ppłis p̃cepturꝰ ẽ : prius adomesticis exigat. E ilios habentẽ subditoᷤ
cum oi castitate. Ne scilicet imitentut filios ely.qui in uestibulo t̃płi cũ

Expanded text:
in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote in subiectum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eripuisse se cuiquam probans et apostolorum paupertas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum
Abbreviated transcription (Latin):
beamus : discamus quales non eẽ debeant sacerdotes. Uinolentia scurronũ
ẽ ⁊ comessatoꝵ. uenterq mero estuans: cito dsspumat inlibidines.
niuno luxuria. Inluxuria uoluptas. Inuoluptate. inpudicicia ẽ. Qui
luxuriatur uiuens mortuus ẽ. Ergo qui in ebriat᷑. ⁊ mortuus ⁊ sepultus
ẽ. Nox adunius hore hebrietatẽ. mdat femora sua: que ꝑsex centos anno ᷤ
sobrietate contexerat. Loth ꝑte mulentiã nesciens. libidini miscet inceᷤ¬
tum. & quẽ sodoma nonuicerat. nina uicerunt. Percussorẽ autẽ ep̃m
ille condẽpnat : quidorsum posuit ad flagella.⁊ maledictus non rema-¬
edix̃. s modestũ. Duob malis: unũ obposuit bonũ. ut te mulentia ⁊ra.
modestia refrenẽtur. Non litigiosum. non atarũ. Nichil ẽ inpudentius
arrogantia rusticoꝵ. qui garulitatẽ auctoritatẽ putã. ⁊ parati semꝑ adliteᷤᷤ.

Expanded text:
beamus: dbeamus: dest et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpotentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites
Abbreviated transcription (Latin):
pollet:  ornatꝰ ẽ. Possumus ⁊ aliud intelligere. ex hoc uerbo: iuxta illut. Tu¬
ilii. capud ẽ artis docere qͥ facias. Sunt n quidã ignorantes mensurã suam.
⁊ ante sbliditatis ac uecordie. ut ⁊ in moui. ⁊ inincessu.⁊ in habitu. ⁊ insormo¬
ne. comuniirisũ spectantib tribuant: ⁊ quas intellegentes. ꝗd sit ornatꝰ.
omunt seuestib ⁊ mundiciis corporis.: ilatioris mense epulas parant.: Tum õis
istius modi ornatꝰ icultus sordibus fediorsit. Quod aũt̃ dostrina asacerdotib¬
expectatur. ⁊ uet̾is p̃cepta sunt legis: Wadtitum plenuis scribitur. Innoons
enim ⁊ absque sermone conuersatio quantũ exẽpło ꝓdẽ. tantum silentio
nocet. Nam latrati canũ baculoqꝰ pastoris. luporum rabies det̾enda ẽ. No
uinolentũ. non ꝑcussorẽ. Uirtutib uit̾a obposuit. Didicimus quales eẽ de¬

Expanded text:
pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tupollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in habitu et in sermone communi risum spectantibus tj-ibuant et quasi intellegentes, quid sit ornatus, comant se uestibus et munditiis corporis et lautioris mensae epulas parent, cum omnis istius modi ornatexpetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinolentum, non percussorem. Virtutibus vitia opposuit. Didicimus dicimus, quales esse de
Abbreviated transcription (Latin):
parationẽ. recte grex ceti nominent᷑. Defimunt retores oratorẽ quisit uirbonus:¬
dicendi ꝑitus ante uita sic lingua in rephensibilis querit᷑. ut doctuis merito suscipi¬
atur. ł dit eñĩ auctoritatẽ decendi. cuius sermo oꝑe destruitur. Uniꝰ uxoris uir
a i cõpetit uniuersa pꝰ bapnsmũ. ⁊ unũ hoc mandatũ intelligere ante bap¬
tismũ. Sobriũ seu uigilantẽ .xu. ga nioc. quippe utrumq significat: pru¬
dentẽ. ornatũ. ospitalẽ. doctorẽ. Sacerdotes qui minstrant in templo di. ꝓiben¬
tur uinũ ⁊ sicerabibere. ne in crapula ⁊obrietate ad grauentur corda eoꝵ:uit
sensus officium exibens deo iugeat semꝑ ⁊ tenuissit. Q uodͣ infert prudom
excludet aos qui sub nomine fimplicitatis excusant stulticiã sacerdotis. Nisi u
cerebrũ sanũ fuerit. omnia mẽbra inuitio er̃t. Ornatũ quoq ⁊. ⁊ it acic. ẽ pri
oris uerbi .i. in rep̃hensibilẽ: qui uicia ñ ht̃. Inrep̃hensibił appellat᷑ qui uirtutib

Expanded text:
parationem recte grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratoredicendi peritus'. Ante uita, sic lingua irreprehensibilis quaeritur, ut doctus merito suscipiatur. Perdit enim auctoritatem dicendi cuius sermo opereNeque enim competit universa post baptismum, et unum hoc mandatum intelligere ante baptismum. Sobrium, sive vigilantem, νηφάλιος quippe utrumque significat. Prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem . Sacerdotes qui ministrant in templo Dei, prohibentur vinum et siceram bibere: ne in crapula et ebrietate aggraventur corda eorum; et ut sensus officium exhibens, Deo vigeat semper, et tenuis sit. Quod autem infert prudentem, excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam Sacerdotum. NISI ENIM cerebrum sanum oris uerbi, id est \'inreprehensibilis\'. qui uitia non habet, inreprehensibilis appellatur; qui uirtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
nprima scriptũ ẽ. si quis ep̃atũ desiderat: bonũ opꝰ desiderat. Oportet g̃ ep̃mn
in rep̃hensibilẽ ẽẽ.: unius uxoris uirũ. Sobriũ. Prudentẽ. Ornatũ ospitalem

Expanded text:
in prima scriptum erat: si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. oportet ergo episcopum in prima scriptum erat: si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. oportet ergo episcopum inreprehensibilem esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris hominis inbaptismate reseruat᷑. Mouit capud icepit ꝓtinus texere sibi si
baptisiũ nouũ hominẽ fac̃. ⁊ ex toto nouũ creat. nichilq in eo uetis hominis
reseruatur: Non pot̃ nouo inputari qd inueti condã fuit. Primũ spinosulus
nr̃ õbmutuit. Postea uͦ pisoma nouicio cum loqͥ nesciret : tacere ñ potuit:
Sudare tam̃ fr̃õs. pallere gene. tremere labia. herere lingua. saliua siccatet. plꝰ
timore qͣm etate contrahi erupit aliqͣndo. nonne legisti ab apło uniꝰ uxori
uirum ad sumi in sacerdotiũ. irẽ nontp̃ra definiric& uia me sillogunis ꝓ¬
uocauerat.⁊ uidebam tẽdere hominẽ adintrogacundas tortuosas. fua contra illum
tela iaciebã. Baptizatos inquam apłs elegit inepiscopatũ. ancathecumino : Res¬
t̃ ligem: Nisid facilius ẽ quiescenti. quam reluctanti uinła innectere. Siapłs

Expanded text:
ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si baptismum nonum hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo ueteris hominis reseruatur, non potest nouo inputari, quod in ueteri quondam fnit.\' primum spinosulus noster obmutuit; postea uero Pisoniano uitio, cum loqui nesciret, tacere non potuit. sudare tamen frons, pallere genae, tremere labia, haerere lingua, saliua siccari et plus timore quam aetate contrahi. erupit aliquando: \'nonne legisti ab apostolo unius uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, non tempora, definiri?\' quia me syllogismis prouocauerat et uidebam tendere hominem ad interrogatiunculas tortuosas, sua contra illum tela iaciebam. \'baptizatos\', inquam, \'apostolus elegit in episcopatum an catechumenos?\' restem ligem, nisi quod facilius est quiescenti quam reluctanti uincula innectere. si apos
Abbreviated transcription (Latin):
quentissimo cornutũ ut dĩ sillogismũ. Ut quoc̃q me u̾terẽ. strictus
retinerer. Uxorẽ inquid ducere. peccatum ẽ annon: Ego simplex.⁊ qui insidias
uitare nescirẽ : dixi ñ ẽẽ peccatũ. Rursũ aliud ꝓpofuit. Inbaptisinate bona
oꝑa dimititunt᷑ an mala: & in hoc idem simplicit̃ respondi. peccata dimitti:
um me securũ putarẽ : ceꝑunt mͥ hinc inde cornua increscere. ⁊ abscondite
ꝑcussus eẽm. ante. odos caligo uersari cepit: Statimq recordatus crisipi. so¬
ꝑhismatis. sim̃tiris ⁊ que uerũ dicis m̃titiᷤ. & in memetipsũ reuersꝰ: c̃ouerti
in aduersariũ ꝓpositionis tropham: queso inquã te. ut respondeas. Baptifiũ.
hominẽ fac̃ nouum annon:. Uixdedit qd nouum faceret. Gradatim intuli . Ex
toto nouũ fac̃ an ex parte : Respondit ex toto. Deinceps int̾rogaui. Nichil gͦ

Expanded text:
quentissimo cornuatum, ut dicitur, syllogismum, ut, quocumque me uerterem, strictus quentissimo cornuatum, ut dicitur, syllogismum, ut, quocumque me uerterem, strictus tenerer. \'uxorem\', inquit, \'ducere peccatum est an non?\' ego, simplex et qui insidias uitare nescirem, dedi non esse peccatum. rursum aliud proposuit: \'in baptismate bona opera dimittuntur an mala?\' et in hoc eadem simplicitate respondi peccata dimitti. cum me securum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua increscere et abscondita percussus essem, ante oculos caligo obuersari coepit, statimque recordatus Chrysippei sophismatis: si mentiris idque uerum dicis, mentiris\' et in memet reuersus conuerti in aduersarium propositionis stropham. \'quaeso\', inquam, \'te, ut respondeas: baptismum nouum hominem facit an non?\' uix dedit, quod nouum faceret. gradatim intuli: \'ex toto nonum facit an ex parte?\' respondit: \'ex toto.\' deinceps interrogaui: \'nihil ergo
Abbreviated transcription (Latin):
potentia. Adhuc rei inbecillitatẽ ꝓbant. s absit deominipotẽtẽ credere qͥ
in ali quo in potenssit: omnia que fac̃ pat̃.⁊ filius facit. Similit̾ infirmitas
filii redundat ad patrẽ. Cuncta ouide membra portata sunt. Tote apłi apłe
uob̾ ⁊ pax multiplicet᷑. ꝙ ultiplicatio ꝓmittitur. ⁊ a nob̾ paucitas ad firma¬
aux̃ uxorẽ : Et arbitraris eũ contra apłi fecisse sententia ⁊ qui in cathalago¬
utrtutũ ep̃m unius uxoris uirũ p̃ceꝑit ordinandũ : Mitor aut̃ te ununi
ꝓtrarisse in mediũ cuiom̃is mundꝰ his ordinationib pleniis sit. Nondico
depbris : non de inferiori gradu. ad ep̃os uenio: hos quos singillatĩ uoluero
numerare. tantus iuimerus congregabit᷑.: ut ariminensis sinodi multitudo
suꝑetiir. S indecens ẽ : sic unũ tueri. ut plures accusare uidearis: &qu
ratione non possis. societate peccantiũ defenda. Sustinui roma uiro elo¬

Expanded text:
potentiam, adhuc rei inbecillitatem probant. sed absit de omnipotente credere, quod potentiam, adhuc rei inbecillitatem probant. sed absit de omnipotente credere, quod in aliquo inpotens sit. omnia, quae pater facit, et filius facit similiter. infirmitas filii redundat ad patrem. Cuncta ouiculae membra portata sunt; totae apostoli uobis et pax multiplicetur. multiplicatio promittitur et a nobis paucitas adfirmaduxit uxorem; et arbitraris eum contra Apostoli fecisse sententiam, qui uniuirtutum episcopum unius uxoris uirum praece- perit ordinandum. miror autem te unum protraxisse in medium, cum omnis mundus his ordinationibus plenus sit. non dico de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos uenio, quos si singillatim uoluero nominare, tantus numerus congregabitur, ut Ariminensis synodi multitudo superetur. sed indecens est sic unum tueri, ut plures accusare uidearis et, quem ratione non possis, peccantium societate defendas. sustinui Romae a uiro elo
Abbreviated transcription (Latin):
ut indulgentia principis. calumpniã sustineret reoꝵ. Et de carceribus
exeuntes post sordes ac uestigia catenaꝵ dolerent alios relaxatos: in euangłio
audit inuidꝰ salutis aliene. amice. si ego honus. quare ocłs tuuis nequam:
onlusit ds̃ omnia subpeccato. ut omnib misereat᷑. Ubi abundauit peccatũ.
conritũ capudleuat: que ñ ex parte ut ante consueuerat: s totũ xp̃i subruit
tam̃ ꝓfunda scelerũ pristinoꝵ inuri corporib atq animis cicatrices. ut
medicina illius adtenuari nõqueant. Quid aliud a̾it. nisixp̃s frustra mo.¬
tuus sit : F rustra aũt mortuus ẽ.: fialiquos non potest uiuificare. Menit᷑
ioħs baptista. ⁊ digito xp̃m ⁊ uoce demonstraris. Ecce agnus dei qui tollit
peccata inundi. fisunt adhuc inscło: Quoꝵ xp̃s peccata nontulerit. Aut
enim oftendendi sunt ñ eẽ demundo. quos xp̃i ignorat indulgentia: aut
si demimdo sunt ainũ eligendũ deduobus alteri uͦ: liberati apeccatis xp̃i

Expanded text:
ut indulgentia principis calumniam sustineret reorum et de carceribus exeuntes post sordes ac uestigia catenarum dolerent alios relaxatos. in euangelio audit inuidus salutis alienae: amice, si egobonus, quare oculus tuus nequam? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. ubi abundauit peccatum, contritum caput leuat, quae non ex parte, ut ante consueuerat, sed totum Christi subruit tam profundas scelerum pristinorum inuri corporibus atque animis cicatrices, ut medicina illius adtenuari non queant, quid aliud agit, nisi ut Christus frustra mortuus sit? frustra autem mortuus est, si aliquos non potest uiuificare. mentitur Iohannes Baptista et digito Christum et uoce demonstrans: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, si sunt adhuc in saeculo, quorum Christus peccata non tulerit. aut enim ostendendi sunt non esse de mundo, quos Christi ignoret indulgentia, aut, si de mundo sunt, eligendum e duobus alterum: liberati a peccatis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł reliquiis congregabatur. Sciebat lege concessum. ⁊ eremplo patri¬
arcaꝵ ac moisi familiare ppło nouerat. anmultis uxorib liberos spargere.
psis quoq sacerdotibus. huius licentie: patebat arbitriũ. Precepit gͦ ue
eandẽ licentiã eccłe sibi usndicent sacerdotes. Nobina parit it̾na col¬
iugia sorciantur. s ut singłas. uno ̃e uxores habeant. Ne contentiosũ
detres ce qͥ dirimꝰ accipe i aliã explanationẽ ne tͥ soliliceat ñ uolũtat̃

Expanded text:
 reliquiis cogebatur. sciebat lege concessum, exemplo patriarcharum ac Moysi familiare populo nouerat in multis uxoribus liberos spargere, ipsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat arbitrium: praecipit ergo, ne eandem licentiam ecclesiae sibi uindicent sacerdotes, ne bina pariter et trina coniugia sortiantur, sed ut singulas uno tempore uxores habeant. contentiosum clames esse, quod diximus; accipe et aliam explanationem, ne tibi soli liceat non uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
timet. s in eccłe utilitatẽ. Utenim oratores ⁊ filosophidescribentis qualẽ uelit
eẽ ꝑfectĩt oratorẽ ⁊ philosophũ nonfaciunt inuiriã demosteni. ⁊ platoni.s
res ipsas absq ꝑsonis dofinunt. Ex indescriptione ep̃i. ⁊ ineoꝵ expositio
q̃ scripta st̃. quasi speculũ sacerdotii ꝓponitur. Iam in potestate ⁊ conscientia
sigłoꝵ ẽ. qualesse ibi aspiciant. ut uł dolere addeformitatẽ. uł gaudere ad
pulcritudinẽ possint. Siquis ep̃atũ desiderat: bonũ opusdesiderat. Opus
non dignitatẽ. Laborẽ non delicias. Opus. ꝑ qđ humilitate decrescat: non
intumescat fastigio. Oportet gͦ ep̃m. in rephensibilẽ ẽẽ. Id ipsum quoq ad
⁊ytũ: siqͥs e sine dͥuime. os uirtutes ĩ uno. ẜmone ꝯp̃hendit. & pene nẽ ꝯt᷑¬

Expanded text:
timet, sed in Ecclesiae utilitatem. Ut enim oratores, et philosophi describentes qualem velint timet, sed in Ecclesiae utilitatem. Ut enim oratores, et philosophi describentes qualem velint esse perfectum oratorem et philosophum, non faciunt iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt, sic in descriptione episcopi et in eorum expositione, quae scripta sunt, quasi speculum sacerdotii proponitur. iam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptisiate: ⁊ resurreximꝰ ꝑfidẽ oꝑationis dĩ quisuscitauit eũ amortius.
umq eẽmꝰ mortui indelictis. ⁊ inp̃putio carnis iñe. conuiuificauit noscum illo.
donans omnia delicta. delens qd aduersũ nos erat cirographũ decreti. q̃ erat contra¬
riũ nob̃ ⁊ ipsũ tulit ȩmedio adfigens illud cruci. Omnia nr̃a cum rp̃o mor¬
tua sunt: untuersa cirographi uetis peccata delęcta: solum um̃n uiuit uxo¬
ris: diesmͥ deficiet. sicuncta quȩ ad potentiã baptismi ꝑiinent descripturis
sc̃is uoluero digerere : Et natiuitatis scde immno inxp̃o pͥme ponere sacram̃ta.
anteꝗͣ dictandi finẽ faciã. Iam enim intellego me mensurã extede epłe. uolo fu
iora capitula inquib futuri ep̃i uita describitur. cursim exponere ut apłm.
non inunius uxoris elogio s inomnnb que p̃cep̃ doctorẽ gentiũ suscipiamꝰ. Simul
disecro nequs me insulgillationẽ istius tpris sacerdotũ scripsisse que seripsi exis

Expanded text:
onis dei, qui suscitauit eum a mortuis. cumque essemus mortui in delictis et in praeputio carnis nostrae, conuiuificauit nos cum illo donans omnia delicta, delens, quod aduersum nos erat, chirographum decreti, quod erat contrarium nobis; et ipsud tulit e medio affigens illud cruci. omnia nostra cum Christo mortua sunt, uniuersa chirographi ueteris peccata deleta: solum nomen uiuit uxoris? dies me deficiet, si cuncta, quae ad potentiam baptismi pertinent, de scripturis sanctis uoluero digerere et natiuitatis secundae, immo in Christo primae, ponere sacramenta. «. Antequam dictandi finem faciam — iam enim intellego me mensuram excedere epistulae —, uolo superiora capitula, in quibus futuri episcopi uita describitur, cursim exponere, ut apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus, quae praecipit, doctorem gentium suscipiamus. simul obsecro, ne quis me in sugillation
Abbreviated transcription (Latin):
nec miror minus nos scire inuicẽ. quã semꝰ a coniunctissimis ⁊ familiarissimiꝰ
nr̃is: Inquoꝵ ego caritatẽ fateor. facile me totũ ꝓhitio: p̃sertim fatigatum
crastinũ illud humane fragilitatis incertũ. dequo suꝑiꝰ ingemin omnino for¬
mido. Cum enim hominẽ xp̃iana caritate flagrantẽ ea que michi fidelẽ amic

Expanded text:
nec miror minus nos scire inuicem, quam scimur a coniunctissimis et familiarissimis nec miror minus nos scire inuicem, quam scimur a coniunctissimis et familiarissimis nostris. in quorum ego caritatem, fateor, facile me totum proicio praesertim fatigatum crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius gemui, omnino formido. cum enim hominem Christiana caritate flagrantem eaque mihi fidelem amic
Abbreviated transcription (Latin):
inflat: dum non offendat᷑ illa que edificat. Egome longe eẽ sentio. ab illa
ꝑfectione deq̃ scriptũ ẽ. Siqͥs in uerbo non offendit: hic ꝑfectꝰ ẽ uir.S pla¬
ne indei miscda puto me posse facile abste petere ueniam siqͥd offendi. qͥ
mͥ appire debesut cum audiero. lucreris fr̃em tuũ. Neq enim qr ħ ꝓpt̃ longin¬
quitata ẽ terraꝵ non potes facere int̾ me ⁊ te: Propt̾ea debes sinere errate
me. Prorsus ꝗ adipsaᷤᷤ res quas nosse uolumꝰ attinet. siqͥd ueri me tenere.
ł sciođ credo ł puto. in quo tu alit̾ sentis. quantũ dat dñs sine tua inuiria
conaboras serere. Qđ aut̃ ꝑtinet ad offensionẽ niam. cumte indignatum sen¬
sero: nicħ aliud ꝗͣ ueniam depcabor. Nec omnino arbitrabor te succensere
potiusse: nisi aut dicerẽ ħ q non debui. aut non sic dicerem ut debui: Quia

Expanded text:
inflat, dum non offendatur illa, quae aedificat. ego me longe esse sentio ab illa inflat, dum non offendatur illa, quae aedificat. ego me longe esse sentio ab illa perfectione, de qua scriptum est: Si quis in uerbo non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei misericordia puto me posse facile abs te petere ueniam, si quid offendi. quod mihi aperire debes, ut, cum te audiero, lucreris fratrem tuum. neque enim, quia hoquitatem terrarum non potes facere inter me et te, propterea debes sinere errare me. Prorsus quod ad ipsas res quas nosse volumus, attinet, si quid veri me tenere vel scio, vel credo, vel puto, in quo tu aliter sentis, quantum dat Dominus sine tua injuria conabor asserere. Quod autem pertinet ad offensionem tuam, cum te indignatum sensero, nihil aliud quam veniam deprecabor. 10. Nec omnino arbitror te sucpotuisse, nisi aut hoc dicerem, quod non debui, aut non sic dicerem, ut debui, quia
Abbreviated transcription (Latin):
concordantes delere non potitis. quimcoricordare nolitis. Atq concordes
legere timeatis. ne iterũ litigetis. Uerũ dico caritati tue. nicħ me ma¬
gis ꝗͣ ħ exemplũ tremuisse : Cum quedã adme in epła tua legerẽ tue
indignationis inditia: ñ tã illa de entello ⁊ deboue lasso. ułi michi¬
tt̃ hylarit̃ iocari ꝓmusariide minari uisus es. ꝗͣ illud q te
serio te scripsisse satis apparet. Unde supra locrt̾us sum plus forta se
ꝗ̃ debui. s non plusꝗ̃ timui: ubi aistine forte lefus iuste expostulares. Rogo te
sifieri potest. ut iit̾ nos queramꝰ ⁊ disseramꝰ aliqͥd.qͦ sine amaritudine discordie
corda nr̃a pascantur. fiat. Siaut non possũ dice ꝗͥ michi emendandũ uideatur in
scriptis tuis. nec tu inmeis. nisi cum suspitione uiuidie aut lesione amicicie
quiescamꝰ abhis: ⁊ nr̃e uite salutiq parcamꝰ. M inus certe afssequat᷑ illa que

Expanded text:
concordantes delere non poteritis, concordare nolitis aut quae concordes concordantes delere non poteritis, concordare nolitis aut quae concordes legere timeatis, ne iterum litigetis. Verum dico caritati tuae nihil me magis quam hoc exemplum tremuisse, cum quaedam ad me in epistula tua legerem tuae indignationis indicia, non tam illa de Entello et de boue lasso, ubi mihi hilariter iocari quam iracunde minari uisus es. quam illud, quod serio te scripsisse satis apparet, unde supra locutus sum plus fortasse, quam debui, sed non plus, quam timui, ubi aisti: Ne forte laesus iuste expostulares. rogo te, si fieri potest, ut inter nos quaeramus et disseramus aliquid, quo sine amaritudine discordiae corda nostra pascantur fiat. si autem non possum dicere, quid mihi emendandum uideatur in scriptis tuis nec tu in meis nisi cum suspicione inuidiae aut laesione amicitiae, quiescamus ab his et nostrae uitae salutique parcamus. minus certe adsequatur illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi rursus acerrimis doloriꝰ stimulis fodior. dũ cogito int̾ uoᷤ qͥb ds̃ hoc ip
miliarisfimi molla scripturaꝵ sc̃aꝵ parĩt lamb̾etis.Sic tante amari¬
tudinis irrepsisse ꝑniciẽ. quando non ubi noneui. nõ homini formidã¬
dã. cum eo tpr̃e qͦ abiectis iam sarcinis scłarib. iam expediti dñm seq̃ba¬
mini: ⁊ inea tr̃a uiebatis simul inq̃ dñs humanis pedib ambulaus. pacẽ n¬
meã relinquo uob̾. Uiris etate maturis. ⁊ iueloqͥo añi habitantib uob̾ ac¬
cid̾e potuit. Uere temptatio ẽ uita humana suꝑ trã. heu mͥ. qui uos
alicubi simul inuentre non possũ. Forte ut moueor. ut doleo. ut timeo.
ꝓciderẽ ad pedes ur̃oꝰ fierẽ quantũ ualerẽ. rogarẽ qntũ amatẽ: xiuic unũ¬
quemq ur̃m ꝓse ipso. nunc utrũq ꝓalterutio. ⁊ ꝓaliis. ac maxime

Expanded text:
ibi rursum acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos quibus Deus hocibi rursum acerrimis dolorum stimulis fodior, dum cogito inter vos quibus Deus hocmiliarissimi mella Scripturarum sanctarum pariter lamberetis, tantae amaritudinis irrepsisse perniciem, quando non, ubi non, cui non homini formidandam: cum eo tempore, quo abjectis jam sarcinis saecularibus, jam expediti Dominum sequebamini, et in ea terra videbatis simul, in qua Dominus humanis pedibus ambulans, Pacemeam relinquo uobis, uiris aetate maturis et in eloquio domini habitantibus uobis accidere potuit. uere temptatio est uita humana super terram. ei mihi, qui uos alicubi simul inuenire non possum! forte, ut moueor. ut doleo, ut timeo, prociderem ad pedes uestros, flerem. quantum ualerem, rogarem, quantum amarem, nunc unumquemque uestrum pro se ipso nunc utrumque pro alterutro et pro aliis ac maxime
Abbreviated transcription (Latin):
sit futur ignorat. Hec porro nonon tantũ scientia qualis quiss sit zerũ
ĩ p̃scientia quał futur sit. Si est inscĩs ⁊ inbeatis angłis. quom̃ fuerit bectꝰ du¬
bolus aliqͣndo cum adhuc angłs bomiseẽt: sciẽs fiturã iniqͥtatẽ suam.
⁊ semĩnũ supplitiũ: omni no ñ uideo. Dequa re si tam̃ eã nosse opus est:
uellẽ audire quid sentias. Uide qͥd faciant t̾re ac maria. que nos tempora¬
quando accipiã : & tamẽ utinã quandoq fiat qͣ tͣam cito fieri non porest
ꝗͣ uolumꝰ. quanta possumꝰ tolerantia sustinemꝰ. Unde curro adilla uerba
epłe tue dulcissima. soĩq desideriĩ plenissima: ⁊ ea facio uicissim in ea.
utinã mererem complexiis tuo. ⁊ cllatione mutua uł doceremꝰ aliqua
ł disceremꝰ.si tam̃ ẽẽ ullom posset: qđ ego te docerẽ. In hisaũt uerbis iam
⁊ non attingente utriusq nr̃m desiderio. non parua exparte consolor:

Expanded text:
sit futurus, ignorat. 7. « Haec porro non tantum scientia qualis quisque sit, verum etiam praescientia qualis futurus sit, si est in sanctis et beatis Angelis, et quomodo fuerit beatus diabolus aliquando, cum adhuc bonus angelus esset, sciens futuram iniquitatem suam, et sempiternum supplicium, omnino non video. De qua re, si tamen eam nosse opus est, vellem abs te audire quid sentias. Vide quid faciant terrae ac maria, quae nos corporaquando accipiam? et tamen utinam quandoque fiat, quod tam cito fieri non posse, quam uolumus, quanta possumus tolerantia sustinemus! unde recurro ad illa uerba epistulae tuae dulcissima sanctique desiderii plenissima et ea facio uicissim mea: \'Utinam mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus, si taet non attingente utriusque nostrum desiderio, non parva ex parte consolor:
Abbreviated transcription (Latin):
uã uelle nc̃ ur̃o int̾ ẽẽ cõnentiu.⁊ admirãdũ ꝯsortiũ licet isti ocłiñ mereãt᷑ aspic̃e. totac̃ĩ eaul¬
tatioẽ ꝯplecti. Spectarẽ desertũ oĩ amenius ciuitate udẽ desolata ab accołloca q̃si ad qͥdã puri
Ẽt ante dixerã p̃senꝰ. ⁊ nẽ ꝑ litteras uotũ ĩ dicare ñ cesso: qͣmenꝰ ᷤmnã oi ad idstudiũ cupiditate
Ego ita sũ qsi a cuncto grege morbida ab erauꝰ ouiꝰ. qͥ nͥ mebonꝰ pastor ad suo stabula hume¬
riꝰ i positũ reportarit lababua gressꝰ : ĩ ipso conamine estigia cẽiderl asurgeti. Egosũ ille
ꝙ digꝰ filiꝰ qͥoi ꝗ̃ mͥ pat̃ eredidat portior̾ ꝓfusi. necdũ me ad genitoriꝰ genua subinisi. nec¬
dũ cȩpi pͥoriᷤa me luxuriȩ blandim̃ta depellere. Et qi paululũ ñ tã desiui auicis. ꝗ̃ cepinel¬
le desinere: nẽ me nouiᷤ diaboluᷤ retib ligat nc̃ noua ĩpedim̃ta ꝓponenꝰ maria mͥ undiq

Expanded text:
uam uellem nunc uestro interesse conuentui, et admirandum consortium, licet isti oculi non mereantur, aspicere, tota cum exultatione complecti! Spectarem desertum omni amoenius ciuitate, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddamEt ante dixeram pręsens, et nunc per litteras uotum indicare non cesso, quod mens mea omni ad id studium cupiditate Ego ita sum, quasi a cuncto grege morbida aberrans ovis. Quod nisi me bonus Pastor ad sua stabula humeris impositum reportarit , lababunt gressus, et in ipso conamine al. certamine  vei omni, quam mihi pater crediderat, portione profusa, necdum me ad genitoris genua submisi: necdum coepi prioris a me luxuriae blandimenta depellere. Et quia paululum non tam desivi a vitiis, quam coepi velle desinere, nunc me novis diabolus ligat retibus: nunc nova impedimenta 9 proponens, maria undique
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã fidei ⁊ agnitioniᷤᷤ filii dei : quẽ ideo agnoscere dr̃ quia
prius nouerat ⁊ p̾ea nosse desut: suũ recipiet locum : ⁊ inci¬
piet id eẽ qd fuerat. ⁊ ita tam̃ ut non uixta aliã herefin: omne
inuna etate sint positi. idest om̃s in angłoᷤᷤ reformentur. s unum¬
qͥq membrũ uixta mensurã ⁊ officium suum ꝑfectum sit. Uer¬
bi grã. Angło refuga idẽẽ incipiat q creatiis ẽ :⁊ homo quidepa
iadiso fuerat eiectus ad culturam itum paradisi restituatur. q¬

Expanded text:
mensuram fidei et agnitionem Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia mensuram fidei et agnitionem Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia prius noverat, et postea nosse desivit suum recipiet locum, et incipiet id esse quod fuerat: ita tamen ut non juxta aliam haeresim omnes in una aetate sint positi, id est, omnes in Angelos reformentur: sed unumquodque membrum juxta mensuram suam et officium suum perfectum sit. Verbradiso fuerat ejectus, ad culturam iterum paradisi restituatur,
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑturbationib ac morti subiaceat ꝙ Donec cum xp̃o resurgat in
gła i fragile priꝰ lutũ ex quoqͣtur feruore scĩ sp̃s intestam solidissi¬
mam. demitans głam non naturam . Aitintus locus ualidissimus
ẽ : in quo exponentes illud apłi testimoniũ. ex quo totum corpꝰ
compactũ ⁊ conglitinatũ ꝑomnẽ uincturã subministiationis.¬
scđ̃m oꝑationẽ inmensurã unius cuiusq mebri augm̃tũ cor¬
poris facit in edificationẽ sui in caritate. Lectissimã origenis
expositionẽ :ieosdẽ sensus ꝑdiu̾sa uerba uoluentẽ. breuiꝰ sermo¬
ne constrinximus. Nicħ de exempliꝰ ⁊ ad sertionib illius auferen¬
tes. Cumq ꝑuenissemꝰ ad finem: hoc subiecimus. Igttur ⁊ uite¬
urrectione omniũ qͣndo corpꝰ tocius eccłȩ nunc disꝑsum atq lace¬
uatum. uerus medicꝰ xp̃s iħs sanaurus aduen̾it unusqͥsq scđm

Expanded text:
et perturbationibus ac morti subjaceat: donec cum Christo resurgat in et perturbationibus ac morti subjaceat: donec cum Christo resurgat in gloria, 482 et fragile prius lutum, excoquatur fervore Spiritus sancti in testam solidissimam: demutans gloriam, non naturam. 26. Quintus locus validissimus est, in quo exponentes illud Apostoli testimonium, Ex quo totum corpus compactum et conglutinatum per omnem juncturam subministsuram uniuscujusque membri, augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate , latissimam Origenis expositionem, et eosdem sensus per diversa verba volventem, brevi sermone constrinximus, nihil exemplis et assertionibus illius auferentes. Cumque pervenissemus ad finem, haec subjecimus: « Igitur et in restitutione omnium, quando corpus totius Eccleesus Christus, sanaturus advenerit, unusquisque secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ex utero matris sue ad p̃dicationẽ gentium anteqͣm nasceretꝰ
postea uinda carniᷤᷤ ceꝑit. & in hoc loco triplic̾e̾ ut supͣ expositi¬
onem exposui. In pͥma qͥd mͥ uideret᷑. Inscđa quid origenes ađse¬
rerit. Int̾cia quid apollinaris contra illius uadens dogna sen¬
tiret ¶Lege grecoᷤᷤ cominentarioᷤᷤ.⁊ nisi ita reppereriᷤᷤ crim fatebo
Qđ ẽ in isto loco peccatũ m̃m : illum nimirũ ꝓquo supra respondi
quare non eoᷤᷤ aquib dicta sint nominarim : Suꝑfluũ erat ꝑsin¬
gła apłi testimonia eoꝵ nomina ponere: quoꝵ me opuscła tranꝰ¬
laturũ inp̃facione signauerams. & tam̃ unctã dioi animã corpr̃e
donec ad xp̃m redeat : ⁊ inresuriectioniꝰ gła corruptiuum ⁊ mortale¬
corpus in incorruptione ⁊ in mortalitate commutet: non absarde
decorpore mortis huius . Corpus mortis appellans: ꝗ uitiis ⁊ morbi

Expanded text:
ex utero matris suae ad praedicationem Gentium antequam nasceretur, ex utero matris suae ad praedicationem Gentium antequam nasceretur, postea vincula carnis acceperit. » Et in hoc triplicem, ut supra, expositionem posui. In prima, quid mihi videretur; in secunda, quid Origenes assereret; in tertia, quid Apollinarius contra illius vadens dogmata sentiret. Lege Graecos Commentarios; et nisi ita repereris, crimen fatebor. Quod est in isto loco peccatum meum? Illud nimirum, pro quo supra respondi: quare non eos a quibus dicta sunt, nominarim? Superfluum erat per singula Apostoli testimonia, eorum nomina ponere, quorum me Opuscula translaturum in Praefatione signaveram. Et tamen vinctam dici animam corpore, donec ad corpus, incorruptione et immortalitate commutet, non absurdaede corpore mortis hujus? Corpus mortis appellans, quod vitiis et morbis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tatꝰ sum. quẽ incelũ laudib tli ꝓquo conpulsꝰ sum ante
bienniũ breui libello tius contra me p̃coniis responđe. Eccła
uses Solemꝰ ut negotiatores parcissimoᷤᷤ. ⁊ frugi seruoᷤᷤ.: ⁊ moleᷤᷤ¬
sionis locus. exordiũ scdi libri possidet.⁊ inquohoc pauli testi¬
moniũ exposiumꝰ Huius re ⁊ gr̃a : ego paulus iunctuᷤᷤ iħu xp̃i
ꝓuob̾ gentib.⁊ quia ꝑse locus ipse manifestus ẽ: eam tantũ par
lomenẽ ⁊ ad colocenses ⁊ adphilipenses inalio loco scriptaᷤ ẽẽ mon¬
strauimꝰ. Uel certe quia inplurimis locis lectũ ẽ uincłm animę
corpꝰ hoc dici quo quasi dausa teneatur incarcere: dicimus ꝓpt̃
paulum corporiᷤᷤ nexib coherceri nec reuerti ⁊ ẽẽ cum xp̃o: ũ
ꝑfecta ingentes ꝑeũ p̃dicatio compleat᷑. Licet quidam alium
sensum in hoc loco introducant iqd paulus p̃destinatꝰ ẽ. scĩficatuᷤᷤ

Expanded text:
interpretatus sum, quem in coelum laudibus tuli; pro quo compulsus sum ante interpretatus sum, quem in coelum laudibus tuli; pro quo compulsus sum ante biennium brevi libello tuis contra me praeconiis respondere . Eccuses. Solemus et negotiatores parcissimos, et frugi servos, et molessionis locus, exordium secundi libri possidet, in quo hoc Pauli testimonium exposuimus: Hujus rei gratia ego Paulus vinctus Jesu Chrius ; et quia per se locus ipse manifestus est, eam tantum partlemonem, et ad Colossenses, et Philippenses, in alio loco scriptas esse monstravimus. Vel certe, quia in plurimis locis lectum est vinculum animae corpus hoc dici, quo quasi clauso teneatur in carcere, dicimus propterea Paulum corporis nexibus coerceri, nec reverti, et esse cum Christo, ut perfecta in Gentes per eum praedicatio compleatur: licet quidam alium sensum in hoc loco introducant, quod Paulus praedestinatus et sanctificatus
Abbreviated transcription (Latin):
in bonitate suꝑnoᷤᷤ inxp̃o iħu noᷤ triplicẽ expositionẽ po¬
umus. In pͥma quid nob̾ uideret᷑ sinscła quidorigenes
obponeret. Intcia qͥd apollinaris simplicit̃ explanaret.
Q uoꝵ sinomina non posui. ignosce uerecundie mex. Nondebui eoᷤᷤ
caꝑe: quosimitabar exparte: ⁊ quoꝵ in latinã linguam sententiaᷤᷤ
tranfferebã. s dixi qui diligens lectorẽ statim requiret ⁊ dic̃ ⁊
rursus infine. aluis uͦ ħ qͥ ait ut ostenderet inscłiᷤ suꝑuenientib
habundantes duuciaᷤᷤ gĩẽ suȩ: ad illã intelligentiã transferrei
Ecce inquies subdiligentiᷤᷤ lactoriᷤᷤ ꝑsona: origenis sententias ex¬
plicasti fateor errorem. Non debui diligentẽ dicere: s blasphe¬
mum. Qd sifecissem.⁊ aliquo scissem uaticinio te istius modi i¬
mas sactaturũ.⁊̃ calumpnie uerba uitassem: Grande crim̃
si origenẽ diligentẽ dixi eẽ lectorẽ: cuius septuaginta libros

Expanded text:
nos in Christo Jesu, nos triplicem expositionem ponos in Christo Jesu, nos triplicem expositionem posuimus. In prima quid nobis videretur: in secunda quid Origenes opponeret: in tertia quid Apollinarius simpliciter explanaret. rum si nomina non posui, ignosce verecundiae meae: non debui eos carpere, quos imitabar ex parte, et quorum in Latinam linguam sententias transferebam. « Sed, dixi, qui diligens lector est, statim requiret, et dicet. Et rursus in fine, Alius vero hoc quod ait, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae, ad illam intelligentiam transfert. » Ecce, inquies, sub diligentis lectoris persona, Origenis sententias explicasti. Fateor errorem, non debui diligentem dicere, sed blasphemum: quod si fecissem, et aliquo scissem vaticinio te istiusmodi naenias sectaturum, etiam calumniae verba vitassem. Grande crimen si Origenem diligentem dixi esse lectorem, cujus septuaginta libros