comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habundant taber nacula pracdonua
& audacter prouocant dm̃ cum ipse dederit
om̃a ixmanib: eoruu Quia quod iniqui¬
tolluait. eis hoc ipsedat. qui illis ad rapiaiã
possa obsistere. si misereri uoluiss&. Quod
potest. Mamplerunq non nulli
doctrinȩ dona percipiuait. sed exeis dea
donis intumescuait. & magni preceteris
uideri uolunt. Atq: omnipotentem dm
prouocare ẽ. de eius donis inter ꝓximos
nonfaciunt. iai usu locutionis suȩ uerba
iustorum tollunt᷑. Sed quia hȩc ipsa uerba
superna eis grã tribuit. quorum tameni
uitam in prauis morib: reliaquit. Per
semetipsos quidem praedo aes suait. sed tam̃
bona quȩ habent. diuinitus acceperuait
indicabuait tibi. loquere terrae.
& respondebit tibi & narrabuiait
pisces maris
Quid per tumenta. Musi sensus pigriores.
quid por uolatilia celi. ausi summa. atq
sablamia sapientes iutelligere. debenus:
giumentis nanq: id est seaxis i pigrioribus
erptum est. animaliatua habitabunit

Expanded text:
abundant tabernacula praedonum et audacter provocant Deum cum ipse dederit omnia in manibus eorum tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximonon faciunt, in usum locutionis suae verba justorum tollunt. Sed quia haec ipsa verba superna eis gratia tribuit, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus acceperunt. indicabunt tibi: loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. - Quid per jumenta nisi sensus pigriores? Quid per coeli volatilia, nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis namque, id est, sensu pigrioribus scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
N DeNTER er Go accipiat
unus quis que monita saluatoris
Nonperdat tempus misericordiae
siluatoris quae modo impenditur quam¬
parcitur homini.& non¬

Expanded text:
denter ergo accipiat unusquisque monita praeceptoris, ut non perdat tempus misericordiae Salvatoris, quae modo impenditur, quamparcitur homini, u
Abbreviated transcription (Latin):
feceris : dimitte satan accusate. ut accusatione tua.
dĩ misericordiam merearis. Omnis autem fortitudo¬
inhumilitate est. quia fragilis est om̃is superbia.¬
Necesse est ohomo. ut siproficis. inter iniquos uiuas.
Abiquis recedere non potes. ab in iquitate recede.
nuenistite ohomo furem forte fuisse aliquando. &
aliquem alium forte stomachatum. quia & tu furtũ
faciens uixisti. et non esmortuus. Quomodo autem
tu quando faciebas. ideo uixisti ur post ea non face¬
res. politu. quia tran sisti uelle miseri cordiedĩ pontẽ
sub uertere. Nescis illuc multos transituros. & et tu
transisti. Esses modo quimur murares si aduersuste
audir&ur qui prior d&emurmurauit: & tamen nunc
optas uindictam dĩ inmalos. qr fur non moritur. Et
murmuras aduersus dm̃. quia fur non morit᷑. Appen¬
de instara ȩquitatis furem & blas phemũ. Iamdicis
quia furnon es. sed murmurando aduersus dm̃ blas¬

Expanded text:
feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. in humilitate; quia fragilis est omnis superbianecesse est ut, si proficis, inter iniquos vivas. Ab iniquis recedere non potes; ab iniquitate recede.nvenis te furem forte fuisse aliquando; et aliquem alium forte stomachatum, quia et tu furtum faciens vixisti, et non es mortuus: quomodo autem tu quando faciebas, ideo vixisti ut postea non faceres; noli quia tu transisti, velle misericordiae Dei pontem subvertere. Nescis illac multos transituros, qua et tu transisti? Esses modo qui murmurares, si adversus te audiretur qui prior de te murmuravit? Et tamen et nunc optas vindictam Dei in malos, ut fur moriatur, et murmuras adversus Deum, quia fur non moritur. Appende in statera aequitatis furem et blasphemum: jam dicis quia fur non es; sed murmurando adversus Deum, blas
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Puniendũ ergo erit aut ate. an¬
hicut enim xp̃s exibuit nobis misericordiam. ut de¬
ler& peccata nrã. & uertatem ut impler& promissa
sua. sic & nos ambulantes inuia eius. debemus ei
rtddere misericediam et ueritatem. Miseri cordiã
miq iudicemus. Quid timeam infine iudiua
tua. quando precedente misericordiatua. deles
eroga. Nonꝑdes. sed it aondens. Et quis seruat:
xp̃s. quia & te saluat. Tenouit seruare. thesaurũ
tuum non nouit seruare: quare aut̃ uult ut loiũ
mutes thes aurotuo. nisi ut locũ mutes corde tuo.
Stutiam suadendi hab& satanas. Sed si satanas lo¬
queretur et tacer& ds̃. haberes undete excusares.
Modo aures tue posite sunt in trmonentem & sugge¬
rentem serpentem. Quare huc flectuntur. hinc
auertuntur: Non cessat satanas suaderema lum.
sed nec ds̃ cessat ammonere bonum. Sathanas non
cogit in uitum. In tua potestate. ẽ. consenure aut
non consentire. Si aliquid persuadente satanamali

Expanded text:
possunt. Puniendum ergo erit, aut a te, apossunt. Puniendum ergo erit, aut a te, aSicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam et veritatem; misericordiam, veritas tua: quid timeam in fine judicia tua, quando praecedente misericordia tua deles eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare autem vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bonum. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est consentire, aut non consentire. Si aliquid persuadente satana mali
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. quia hodit iniquitatem etimes.
Est qͥđ facias Quiodit iniquitatem. num¬
qđ te c Sec inteest iniquitas. Odit illam ds̃
o derisatu. & unamrem ambo hoderitis
Fris enim dĩ amicus. sio distiqđodit. Itao
amabis quod amat si displicaeat inte ipso
tibi inquitastia. & placae at creatura ipsius.
Homo est enĩ iniquus. Duo hixinomina. Que
nomina : homo & iniquus. Inhis duobus
nominib unũt̃. natu re. alterũ cupi
Vnumtibi ds̃ fecit alterũtustcisti M
quotͥ d̃s fecit. oderis quodt fecisti. quia
& ipse hoc odit. Uide quomodoiam illi
incipias coniungi. cũ odisti qđ odit. Pec¬
catũ puniturus est qranrga directionis eẽ.
uirga regni ipsius. sed non potest. ut non pu
I dõ enĩ adhuc ipsi parcit. differt. tena
manũ. arcũ intendit. Hoc est minas
clamare. tantũ feriturum se. si uell& he¬
rire. Diffest er gomanũ apec catistuis
tunoli differre. Couefte te adpunienda
peccatatua. qui a inpunita ẽe. percata non

Expanded text:
tuum, quia odit iniquitatem, et times. tuum, quia odit iniquitatem, et times. Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in te est iniquitas? Odit illam Deus, oderis et tu: ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si odisti quod odit. Ita et amabis quod amat. Displiceat in teipso tibi iniquitas tua, et placeat tibi creatura ipsius. Homo enim es iniquus. Duo dixi nomina; duo nomina, homo et iniquus: in istis duobus nominibus unum est naturae, alterum culpae; unum tibi Deus fecit, alterum tu fecisti: ama quod Deus fecit, oderis quod tu fecisti, quia et ipse hoc odit. Vide quomodo jam illi incipias conjungi, cum odisti quod odit. Peccatum puniturus est, quia virga directionis est virga regni ipsius. Sed non punIdeo enim adhuc ipse parcit, differt, tenet manum, arcum intendit, hoc est minas. Clamaret tantum feriturum se, si vellet ferire? Differt ergo manum a peccatis tuis: tu noli differre. Converte te ad punienda peccata tua, quia impunita esse peccata non
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pones qđ tibi denegalti : Quã multos
pauperes. saginare potest. in termissũ hodie
prandiũ ur̃m. Ita ieiuna. ut in alio mandu¬
cante prandissete gaudeas propt᷑ orationes
ut exaudiaris. Ibi enĩ ait. Adhucte lo¬
quente : dicam. ecce adsum. Sifregeris
ex animo esurienti panẽtuũ. qui a plerũ ꝗ.
fit atristib & amur murantib ut careant
tedio interpellantis. f̃ ut uiscera reficant
indigentis Hilarem enĩ datorem diligit si
Sipanẽ dederis tristis. & panẽ & meritũ ꝑ didisti.
ergo ex animofac: ut illequiuide. ad huc lo¬
quente tedicat. ecce adsum. Quã celeriter
accipiunt horationes. bene operantiũ.
Ethec iustitia hominis. in hacuita. leiunium.
elemosina horatio. Vis orationem tuum
uolare ad dnm Fac illiduas alas leiuniũ.
& elimosinam Talesnos inueniat ut securos
Inueniat lux dĩ. &ueritas dĩ. cũ uinerit nos¬
bberare a morte. quia lamuenit subire
pronobis mortem. Audis enim homo regem

Expanded text:
ubi pones quod tibi denegasti? Quam multos ubi pones quod tibi denegasti? Quam multos pauperes saginare potest intermissum hodie prandium nostrum! Ita jejuna, ut alio manducante prandisse te gaudeas, propter orationes, ut exaudiaris. Ibi enim ait: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum; si fregeris ex animo esurienti panem : quia plerumque fit a tristibus et a murmurantibus, ut careant taedio interpellantis, non ut reficiant viscera indigentis: Hilarem autem datorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac: ut ille qui intus videt adhuc loquente te, dicat, Ecce adsum. Quam celeriter accipiuntur orationes bene operantium: et haec justitia hominis in hac vita, jejunium, eleemosyna, oratio. Vis orationem tuam volare ad Deum? Fac illi duas alas, jejunium et eleemosynam. Tales nos inveniat, ut securos inveniat lux Dei, et veritas Dei, cum venerit liberare nos a morte, qui jam venit subire pro nobis mortem. Amen. IN
Abbreviated transcription (Latin):
priusquam eam. necũ peccatis eam. Remitte
mihi ut requiescam in conscientiamea. ut ex¬
onerata sit ȩstu sollicitudinis. Quia sollici¬
tudinem curã geram propeccatomeo. Re¬
mitte mihi ut refrigerer. ante om̃a. prius
mihi remiseris ut refrigerer. ibo & ñ ero.
prius quã eam : quosi iero amplius piero.
pillorum. Minuta ẽẽ uidentur. sed multa
sunt. Prȩcauistimagna. iam non facis
adulterium. iã non facis homicidiũ. non
rapis res alienas. Ñ blas phemas. ñ dicis
falsum testimonium. Moles iste. pecca¬
deminutis.: Annon times minita. p̃ro¬
Non enĩ ibi aliquid celebratur. & transit. Festũ
sempiternũ. chorus angelorũ. uultus prȩsens
dĩ l&ricia sine defectu. Dies hic festus
ita est. ut nec capiat᷑ initio. pec fine clau¬
audistiab esaia. Noli ie luniũ putare
sufficere. Ieiuniũ te castigat. Ñ alterum
reficit. Fructuose erunt angustietuȩ. si
alteri prȩstiteris latitudinem. Eccepaudau¬
ti animam tuã. cuidabis qđ tibi abstulisti:

Expanded text:
priusquam eam, ne cum peccatis eam. Remitte mihi, ut requiescam in conscientia mea, ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, prius mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. pillorum. Minuta videntur, sed multa sunt. Praecavisti magna; jam non facis adulterium, jam non facis homicidium, non rapis res alienas, non blasphemas, non dicis falsum testimonium: moles istae sunt peccaquid agis? An non times minuta? ProNon enim ibi celebratur aliquid et transit: festum sempiternum, chorus angelorum, vultus praesens Dei, laetitia sine defectu, dies festus ibi ita est, ut nec aperiatur initio, nec fine clauaudisti ab Isaia: noli jejunium putare sufficere. Jejunium te castigat, non alterum reficit. Fructuosae erunt angustiae tuae, si alteri praestiteris latitudinem. Ecce fraudasti animam tuam: cui dabis quod tibi abstulisti?
Abbreviated transcription (Latin):
aut extollat se super eum. Non enĩ in illo finita
est gr̃a dĩ. ut ad alium non ꝑ ueniat. Quantum¬
enĩ suꝑbum ẽ cor hominis. tantũ recedit adõ. Et
si retedit adõ: in ꝓ fundum it. Nam contra corhu¬
mile detelo adducitlm̃ ut proximus fiat. Ps parcit¬
peccatorib tuuis homo ut lam ꝑdat peccatores.
Distorti cordis es. et praue uoluntatis. quando aliud
parti : paciens est ds̃ peccatoribus. iu nonuis tolerare
uult. Motus es ut homo. adiuuatte illeuids̃.
Sed dictamen. motus es pesmeus. Mirũ est¬

Expanded text:
aut extollat se super eum: non enim in illo finita aut extollat se super eum: non enim in illo finita est gratia Dei, ut ad alium non perveniat. 16. «Uenim superbum cor hominis, tantum recedit a Deo; et si recedit a Deo, in profundum it. Contra, cor humile de coelo adducit Deum, ut proximus fiat. peccatoribus, tu vis ut jam perdat peccatores. Distorti cordis es et pravae voluntatis, quando aliud parci: patiens est Deus peccatoribus, tu non vis tolerare vult. Metus es, ut homo; adjuvat te ille, ut Deus: sed dic tamen, «Motus» «est pes meus.» Quare
Abbreviated transcription (Latin):
exultant mali. Blasphemant mali. om̃ã mala faciunt.
Mou&te. cumpi&ate quȩre. non cum suꝑbiare prehende.
Quis est superbus : qui in confessione petcatorũ non agit
pornitentiam. ut sanari ꝑ humilitatem possit. Quis est
suꝑbus: Qui illa ipsa pauca quae uid&ur habere bona
sibi uult arrogare. etderogatmisericoadiedĩ. Quis est
suꝑbus : qui&iam sidõ trbuatbonaquȩ fecit. insultat
tamen his . qui illa non faciunt. et extollit se suꝑ illos.
Prȩcedere deb& siue uirum siue feminã. confessio pecca¬
torũ. Salubris pornitentia. quę ualeat ad corri¬
gendum hominẽ non ad irridendũ dm̃. Cum
autem post poenitentiam beneui uere coe poent
hab& ad huc qđ cogit&. nesibi tribuat qđ bene
facit. sed illi agat gr̾as. cuius grã factũ est utbent
uiuere. quia ille illũ uocauit. illr illum illumi nauit
Cũo auitem ceperit homo facere bene: non sibitribuat
cum sibi non tribuent. grãs agat ei a quo accepent
Cum aut̃ bene facit. non in sult& eilli qui illud ñ facit.

Expanded text:
exsultant mali, blasphemant mali, omnia mala faciunt. Movet te? Cum pietate quaere, non cum superbia reprehende.Quis est superbus? Qui non confessione peccatorum agit poenitentiam, ut sanari per humilitatem possit. Quis est superbus? Qui illa ipsa pauca quae videtur habere bona, sibi vult arrogare, et derogat misericordiae Dei. Quis est superbus? Qui etiamsi Deo tribuat bona quae facit, insultat tamen eis qui illa non faciunt, et extollit se super illos.praecedere debet, sive virum, sive feminam confessio peccatorum, salubris poenitentia quae valeat ad corrigendum hominem, non ad irridendum Deum: cum autem post poenitentiam bene vivere coeperit, habet adhuc quod cogitet, ne sibi tribuat quod bene facit, sed illi agat gratias, cujus gratia factum est ut bene viveret; quia ille illum vocavit, ille illum illuminavitcit. Cum coeperit facere bene, non sibi tribuat: cum non sibi tribuerit, gratias agat ei a quo acceperit. Cum autem bene facit, non insultet illi qui illud non facit,
Abbreviated transcription (Latin):
us hominis. tam prauierant ut sempet praus
fierent. & semitas curuas siquendo redi¬
re non possent. Uenit autem ille. &
uocauit & redemit e sanguinẽ fudit
Hoc prȩcium dedit. hec bona fecit. &
mola passus est. Neque in iratua
emendesme. ut inhac uita purges me
& talem me reddas. cuiiã emendatorius
ignis opus non sit. ꝓpter illos quisalui
erunt sictamen quasi ꝑ lgnem. Quare
nisi quiahio edificant suprafundaptũ
ligna. foenum. stipulamͦ Si edicarent
aotem aurum. argentum. lapides prȩ¬
uosos & de utroq ignisecun essent
non solum de illo gna igne qui in & num
craciaturus est impios. fed &i am de illo
contepnitur ille ignis Ita plane quã uis
salui perlgnem. Urauior tamenent ille
ignis. quã quic quid potest homo patiin
antedm̃. & pater quiui d& in occultored¬
d&ctibi. Ipsum enĩ desiderium tuumo
oratio est. Et si continuũ desiderium

Expanded text:
sus hominis, tam pravi erant, ut semper per prava irent, et semitas curvas sequendo redire non possent. Venit autem ille, et vocavit, et redemit, et sanguinem fudit: hoc pretium dedit, haec bona fecit, et mala passus est. Attende quaemendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in ante illum; et Pater qui videt in occulto, reddet tibi . Ipsum enim desiderium tuum, oratio tua est: et si continuum desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
inan potest homo nanhaberemaliciam.
uelodert illam. Cum enĩ odisti illam
uix tibi subripit ut aliquid malifacias.
enim tunc ñ poenitebit homines maleruixisse
sed nullo mudo illis iusticia dĩ reuorat. qđ
sua iusticia ꝑdiderunt. Iustũ artemest
apud dm̃. ue modo imperciat miseri cordiã
tunc ixeretat iudicium. Quid hoc. sustine
dñm i did tempus laboras. & in &nũ non la¬
banabis a breuis est molestiatua. a& naerit
beatitudotua Admo dicũ doles. sinefine

Expanded text:
Non potes, non habere malitiam? Non potes, non habere malitiam? vel oderis illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit, ut aliquid mali facias. enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum enim est apud Deum, ut modo impetine Dominum . Quid est hoc, Sustine Dominum? Ad tempus laboras, in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
non potest confundi.sic & inluinatũ confun¬
di nonsinit. Accedite ergo ad eum & in lu¬
minamni. & uultul ur̃i nonerubescent.
Suldicit aliquis. Quemodo ad eum accedo tamis
malis. tantis peccatis oneratussum: Tanta
sceleta claniant de conscientia mea : quomͦ
audec accedere adeum : quomodo : Si hu¬
milia ueriste in quid ꝑ poenitentiam. Sed
erubesco ait ꝓdenitentiã agere. Accede erꝑo
a eum ecin lumminaberis. &uultus tuus
nonerubesca. Si enĩ timor erubescer di
ituocarte ad poenitentiam. poenitentia
sacitte accedere ad dm̃. pon uidesqr
pornã gestas inuultu : quia idõ enibut
uultus tuus qm̃ non accesste ad dñm
Nullum mauis. nullum melius negotium
intribulatione est. quã recedere abeo
strepit qui foris.ẽ. &ire in interioiam̃tis
setreca. Ibi dm̃ inuocarie. ubi nemo uid&
gem̃tem. & subuenr entom. Illius cubi¬
culi ailuersus omnẽ intrinseciis inlatan
molestiam hostium daudere. Humiliare
sipsum confessione peecati. magnificate &

Expanded text:
non potest confundi, sic et illuminatum confundi non sinit. Accedite ergo ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent.dicit aliquis, Quomodo ad eum accedo? Tantis malis, tantis peccatis oneratus sum, tanta scelera clamant de conscientia mea, quomodo audeo accedere ad Deum? Quomodo? Si humiliaveris te per poenitentiam. Sed erubesco, ais, poenitentiam agere. Accede ergo ad eum, et illuminaberis, et vultus tuus non erubescet. Si enim timor erubescendi revocat te a poenitentia, poenitentia autem facit te accedere ad Deum: non vides quia poenam gestas in vultu, quia ideo erubuit vultus tuus, quoniam non accessit ad DeumNullum majus, nullum melius negotium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est, et ire in interiora mentis secretaria ; ibi Deum invocare, ubi nemo videt gementem et subvenientem; illius cubiculi adversus omnem extrinsecus illatam molestiam ostium claudere, humiliare seipsum in confessione peccati, magnificare et
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo quia proficit. nullum hominẽ uult pati
eo ipso quo non uult aliquẽ homine pati. con¬
uintitur quod non proficit. Idõ parcit ds̃. ut
Omnis qui non uult uidere peccata sua. postdorsu
seponit. & aliceu peccata acute attendit. non
perdiligenti am. sed ꝑ inuidentiam. non uolens
uerba. in nocens esto & ꝑ fecisti iusticiam.
Sed quid ẽ. esse in nocentem : duobus enĩ modis
noc& homo quantũ in ipso est. dui faciendo mi¬
serum. aut deserendo miserum. Quiatu non uis
ab alio fieri miser. et nonuis deseri ab illo. situ fu¬
eris miser. Quis est qui facit miseros: qui infere
uiolentias. uel in sidias. quirapit res alienas. op¬
primit pauperes. furatur. coniugia aliena solli¬
citat. calum niosus est. uult inferre hominibus quod
doleant studio mali uolentie. Quis est quideserit
miseros : qui inuid& inopem aliquo auxilio egentẽ
etcũ habeat quomodo prȩst& : contẽpnit. despicit.

Expanded text:
Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, eo ipso quo non vult aliquem hominem pati, convincitur quod non profecerit. Intendat Charitenim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, calumniosus est, vult inferre hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ qui herent hisrebus quas de seculo pepererunt.
Quid ergo facere deba xp̃i anus: utimundo. ñ seruire
estomisencors. antequam ueniat. Dimitre siquid
inte cõmissum ẽ . da exeo qđ habundas. Et decuius das.
misericordia. humilitas. confessio . pax. caritas.
has ad portemus. et sȩcuri expectemus aduentũ iudicis.¬
lids̃ irascitur. quẽ peccatorem non flagellat.
Nam cũ uere ꝓpicius est. non solum donat petcata
nenoceant ad futurũ secłm. sed &iam castigat. ne
iniusticia aliena. quantum recesseris atua. Cum
enĩ fueris frum̃tũ. id est herbabona. desemine
bono. filius regni. Cũ ceperis fructũ dare : tunc
tibi apparebunt ti tania. Disce homo dili
separaturus est xp̃ianus. ut non gem& interfalsos
hr̃s. auo iturus est. quid facturus: Solitudines
p&at. sequunt᷑ scandala. Separatus est se. quibene
proficit ut nullum omnino hominem paciatur. &¬
Quid si et ipsum antequã ꝓficer& nemo uelit pati.

Expanded text:
vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire esto misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo abundas. Et de cujus das, imae, misericordia, humilitas, confessio, pax, charitas. Has apportemus, et securi exspectabimus adventum judiciss irascitur, quem peccantem non flagellat: nam cui vere propitius est, non solum donat peccata, ne noceant ad futurum saeculum; sed etiam castigat, ne injustitia aliena, quantum recesseris a tua. Cum enim fueris frumentum, id est herba bona de semine bono, filius regni, cum coeperis fructum dare, tunc tibi apparebunt zizania: «cum» eniseparaturus est christianus, ut non gemat inter falsos fratres? Quo iturus est? quid facturus? Solitudines petat? Sequuntur scandala. Separaturus est se qui bene proficit, ut nullum omnino hominem patiatur? Quid si et ipsum, antequam proficeret, nemo vellet pati?
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenir& nisi quos dãpnar&. Vent ergo
dicens iam ut recedamus apeccatis nr̃is. & non
nobiscum deducat rationem de prȩteritis. sed tã quam
tabulȩ noue fiant. in censis omnib: crrografis. debitoꝵ
nr̃orũ. Quanta ergo illius laus : quanta misericordia :¬
Ardes forte peccator. conscientia delicti. lacrimis ex¬
tingue flammã peccati. Plora anit eũ ꝗte fecit.
putare qr potes ate refici. A tedeficere potes. tute¬
ipsum reficere potes. Illete reficit. quitefecit.
Mloremus antedñm qui fecit nos. Lacrimare ante illũ.
confitere illi. prȩ ueni faciem eius in confessione.
Quis enĩ estu qui illiploras. & illi confiteris. nisiquem
fecit : non parue fidutie ad factorem res facta.
Etnon quomodo cũq facta. sed adimaginẽ et simi¬
litudinem ipsius. Foedus eras ohomo. confitere
utsis pulcher. Peccaior eras. confitere ut sis iustus.
ł oedare tepotuisti. formosum tefacere non potes.

Expanded text:
non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a peccatis nostris, et non nobiscum deducat rationem de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debitorum nostrorum. Quanta ergo illius laus, quanta misericordiaArdes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securuputare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te fecit. «Ploremus ante Dominum qui nos fecit:» lacrymare ante illum, confitere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu qui illi ploras, et illi confiteris, nisi quem fecit? Non parvae fiduciae est ad factorem res facta, et non quomodocumque facta, sed ad imaginem et similitudinem ipsius: ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
cessar& ds̃ et non mis cr& a maritudines felici¬
tatibus secłi. obliuis cerem᷑ cum. Sed ubi angores
molestiarum faciunt. fluctus animȩ. fides illa quȩ ibi
dormiebat excitatur: Sicut enim malis ob est¬
bonitas iustorũ. sic inalif prodest iniquitas impiorum.
Confessio quidem : duob: modis accipitur inscripturis.
est confessio laudantis. et est confessiogementis.
Confessio laudantis. ad honorem ꝑtin& eius quilau¬
datur. Confessio gementis. ad poenitentiã ꝑtin&
eius qui consit&ur. Confitentur enĩ homines
cũ laudant dm̃. confitentur eũ. accusant se. &
nbil digius agit lingua. Uere puto qđ ipsa sint
uota dequib dicit in alio psalmo. Reddam tibi
uotamea quȩ distinxerunt labiamea. Nihil ista
dis unctione sublimius. nihiltam necessaniũ. & ad
intellegendũ. et ad saciendũ. Quo modo ergo dis¬
tinguis. uota quȩ reddes dõ: ut illum laudes. te
accuses. Quia illius. ẽ. misericordia. ut peccata
nr̃a dimittat. Nam si uell& promeritis agere

Expanded text:
cessaret Deus, et non misceret amaritudines felicitatibus saeculi, oblivisceremur eum. 25. Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus animae, fides illa quae ibi dormiebat, excitetur. bonitas justorum, sic bonis prodest iniquitas impiorum.Confessio quidem duobus modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confittentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. Vere puto quod ipsa sint vota, de quibus dicit in alio psalmo. «Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea» . Nihil ista distinctione sublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota quae reddis Deo? Ut illum laudes, te accuses; quia illius est misericordia, ut peccata nostra dimittat. Nam si vellet pro meritis agere,
Abbreviated transcription (Latin):
humilis seruus dĩ dicere. gemitus meus
u absconditusate. uideur aliquando
&ndere seruus dĩ Num quia deside¬
rium illud mortuũ est incorde. Siautẽ
uon est desiderium. non est gemitus.
Ion semꝑ uenit ad aures hominũ. sed
nũ quam recedit ab aurib dĩ. Qm̃¬
in iquitatem meam ego ꝓnuncio. &
curam gerã ꝓpeccatomeo. Nec securus
sif cũ fonfessus fueris peccatum. taquã
sempet preparatus ad confitendũ & com¬
mittendum peccatum. Sic ꝓnuntia in iqui¬
tatem tuam. ut curam geras propeccatotuo
Q uid est curã gerere ꝓ peccato tuo: Curã
gerere ꝓuulneretũo: sidiceres curam gerã
prouulnert meo : quid intelleg&ur nisi dabo
operam ut saner: Hoc est enĩ curam
gerere prodelicto. semꝑ niti semꝑ inten dere.
semꝑ studiose & sedule agere ut sanes pec¬
catum. Eccededie indiem plangis pec¬
catũ tuum. sed forte lagime currunt. &¬
manus cessant. Fi ant ȩlemosinȩ redi¬
mantur peccata. gaudeat indigens de
dato tuo. ut &tu gaudeas dedonodei

Expanded text:
ervus Dei dicere: Et gemitus meus non est absconditus a te. Videtur aliquando et ridere servus Dei: numquid desiderium illud mortuum est in corde? Si autem inest desiderium, inest et gemitus: non semper pervenit ad aures hominum, sed nunquam recedit ab auribus Dei. iniquitatem meam ego pronuntio, et curam geram pro peccato meo. Ne securus sis, cum confessus fueris peccatum tuum, tanquam semper praeparatus ad confitendum et committendum peccatum. Sic pronuntia iniquitatem tuam, ut curam geras pro peccato tuo. Quid est, curam gerere pro peccato tuo? Curam gerere pro vulnere tuo. Si diceres, Curam geram pro vulnere meo; quid intelligeretur, nisi, Dabo operam ut sanetur? Hoc est enim curam gerere pro delicto, semper niti, semper intendere, semper studiose et sedulo agere ut sanes peccatum. Ecce de die in diem plangis peccatum tuum, sed forte lacrymae currunt, et manus cessant. Fiant eleemosynae, redimantur peccata, gaudeat indigens de dato tuo, ut et tu gaudeas de dato Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
fit si se homo iustificauerit. & desua iusticia p̃
sumpserit : cadit. Si considerans & cogitans infir¬
mitatem suom. & presumens de misericordiadĩ.
ueglexerit uitã suom mundare a peccatis suis.
& se omnigurgitȩ flagitiorum demerserit. &¬
ipsecadit. Presũptio deiusticia. quasi dextera
est. Cogitatio in punitatis peccatonũ. qua si
sinistra ẽ. Audiamꝰ uocem dĩ dicentem nobis.
Nedeclines indexteram. aut sinistram. Nepre¬
sumas adregnũ deiusticia tua. ne presumas
ad peccandũm demisericordia dĩ. Ab utroq.
tereuocat preceptũ diuinũ. & ab illa altitudite
& alusta profunditate. Illuc si ascenderis. prȩ¬
citaberis hic silapsus fueris. deergeris. Ne
sumas ad regnũ deiusticia tua. ne p̃ sumas.
uolneratia. politu. Namsicut egere ualu¬
eris erubescens medicus noncurabit. Mediẽ
tegat. & cur&. Emplastiuem̃ tegit sub
tegmine medici. sanat᷑ uulnus. Sub tegmine
uulnerati. celat uulnus. Cuicelas quinouit om¬

Expanded text:
fit, si se homo justificaverit, et de justitia sua praesumpserit? Cadit. Si considerans et cogitans infirmitatem suam et praesumens de misericordia Dei, neglexerit vitam suam mundare a peccatis suis, et se omni gurgite flagitiorum demerserit; et ipse cadit. Praesumptio de justitia, quasi dextera est: cogitatio impunitatis peccatorum, quasi sinistra est. Audiamus vocem Dei dicentem nobis: Ne declines in dexteram aut sinistram . Ne praesumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas ad peccandum de misericordia Dei. Ab utroque te revocat praeceptum divinum; et ab illa altitudine, et ab ista profunditate. Illuc si ascenderis, praecipitaberis; hac si lapsus fueris, demergeris. Ne,sumas ad regnum de justitia tua, ne praesumas vulnera; noli tu. Nam si tu tegere volueris erubescens, medicus non curabit. Medicus tegat, et curet; emplastro enim tegit. Sub tegmine medici sanatur vulnus, sub tegmine vulnerati celatur vulnus. Cui celas? Qui novit om
Abbreviated transcription (Latin):
ire. eiq anmũ subdere. humilitate illũ adbeni¬
uolentiã placare. Et scilic& conditor ns̃. dũtale
placitũ nr̃ȩ mentis aspexerit. apeccato nos soluit
quia munus ꝓculpa suscipit. Ueritatis a ut̃ uoce
ad testante didicmus. quia seruus quidecẽ milia
talenta debebat. cũ pȩnitentiã ager&. ab solui¬
tionẽdebiti adnõ accipit. Sed quia conseruo
suo centũ sibi denarios debenti. debitũ non
dimisit. & hoc est iussus exigi quodei fuerat
iamdimis sũ. Exquib: uidelic& dictis constat
quiasi hoc qđ in nos delinquitur excorde non
dimittimus. &illudrursus exigimur qđ nob̵
lã perpęnitentiã dimissũ gaudebamus.
dũ iudex sustin& dũ conuersione nram is qui
culpas examinat expectat. conflemꝰ in lacrimis
iuritiam mentis. formemus in ꝓximis
gratiam benientatis. Et fidenter dico. quia
sauita et hostia postinortem non in digebimꝰ.
siante mertem dõ hostia ipsi furrimus.

Expanded text:
ire eique animum subdere, humilitate illum ac beniire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse dum judex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem Deo hostia ipsi fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
anima perincuriam fluxe cogitationis ꝑdat.
Sic quippe qđ poposcerat anna obtineremeruit.
quia sepost lacrimas in eodem mentis rigore
seruauit. Dequa nimirum scriptũ est. Uul¬
tusq eius Ñsunt amplius. indiuersa
mutati. Queigitur non est oblitaquȩ
petut. Nest priuata munere quod poposcit.
Sedinter hec̃ sciendũ est. quia ille recte
suide lictiueniam postulat. quiprius hoc
quod in ipso delinquitur relaxat. Munus
Renĩ non acupitur. Nisi ante discosdia
abanima sepellatur. dicente ueritate.
Sioffers munus tuũ antealtare. & recordat᷑
fueris quia fratertuus hab& aliquid
aduersũte selinque ibi munus tuũ ante¬
altare. & uade prius reconciliarĩ fr̃ĩtuo.
& tuncueniens offeres munus tuũ. Quã in re
pensandũ est. cũ om̃is culpamunere
soluatus. quã grauis culpa discordiȩ ꝓqua
necmunus accipitur. Debemusitaq: ad ꝓximũ
quãuis longe positũ. longeq dis iunctũ. m̃te

Expanded text:
anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. anima per incuriam fluxae cogitationis perdat. Sic quippe quod proposcerat Anna obtinere meruit, quia post lacrymas in eodem mentis vigore permansit. De qua nimirum scriptum est: Vultusque ejus non sunt amplius in diversa mutati . Quae igitur non est oblita quod petiit, non est privata munere quod poposcit.Sed inter haec sciendum est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ante altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque de prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens / offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente
Abbreviated transcription (Latin):
in corruptibiliter uiuens. ꝓnobis iterũ
in hoc misterio sacre oblationis imolatur. Eius
quippelbicorpus sumitur. eius caro inpopuli salite
partitur eius sanguis Non iaminmanus infideliũ
sed inora fidelium funditur. Hincergo pensemus
passionem unigeniti filii semꝑ imitatur. Quis enim
fideliũ haberedubium possit. in ipsa immolationis
hora ad sacerdoti suocẽ celos apperirt. In illo ihũ xp̃i¬
misterio angelorũ chorosadeẽ. sum misima
atq inuisibilib: fieri: Sed necesse est. ut cũ agimꝰ nos¬
m& ipsos dõ in cordis contritione mactenus.
Qiua quipassionis dominicȩ misteria cȩlebrimꝰ.
debemus imitari qđ agimus. Tuncergo uere
ꝓnohis dõ hostiaerit. cum nos ipsos hostiam
fecerit. Sedstudendũ nobis est. ut &iam post
orationis tẽpori. inquantũ dõ largiente possumꝰ
inipso animũ suo pondere & iuigore seruemus.
Nepose cogitatio fluxa dissoluat. Arciuna
menti leitia subrepat. &lucrũ conpunicionis

Expanded text:
incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrę oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidpassionem unigeniti Filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelo aperiri; in illo Jesu mysterio angelorum choros adesse; summis ima atque invisibilibus fieri? Sed necesse est ut, cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia, qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis est, ut etiam post orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat, et lucrum compunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
dcirco credo quia hoc tãapere
cũ uiuentib acnescientib agitur. ut cuncas hȩc
agentib atq nescientibus ostenditur. quia sipso lubiles
culpȩ non fuerint. ad absolutionẽ ꝓdesse &iam
mortuis uietma sacrȩ oblationis possit.
Sed suendũ est quia illis sacrauictima mottuis.
ꝓsit. quihic uiuendo obtinuerint. uteos &iam
postmortẽ. bona adiuuent. quȩ hic ꝓipsis abalus
siunt. Inter hȩc aut̃ pensandũ est. quod tutior
uia sit ut honũ quodquisq postmortẽ suã sperat
agiperalios. agat dũuiuit ipseꝓse. Beatius quippe
est liberũ exire quã post uincula libestatem¬
quȩrere. Debemus itaq prȩsens sȩculũ uel quiaiam
conspicimus defluxisse. totamente contẽpnere.
carnis eius & sanguinis nostias immolare. Hȩc
naq singulariter uictima ab ȩt̃no interitu
anmã saluat. quȩ nobis mostem unigeniti.
ꝑmisterium reparat. Quilic& surgensa murtua
lam nonmoritur & morseiultra nondomina¬
bitur. tamen insripso immortaliter. att.

Expanded text:
dcirco credo, quia hoc tam aperte cum viventibus ac nescientibus agitur, ut cunctis haec agentibus ac nescientibus ostendatur quia si insolubilos culpae non fuerint, ad absolutionem prodesse etiam mortuis victima sacrae oblationis possit. Sed sciendum est quia illis sacrae victimae mortuis prosint, qui hic vivendo obpost mortem bona adjuvent quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, ut tutior via sit, ut bonum quod quisque post mortem sperat agi per alios, agat dum vivit ipse per se. Beatius quippe est liberum exire, quam post quaerere. Debemus itaque praesens saeculum vel quia jam conspicimus defluxisse, tota mente contemnere, carnis ejus et sanguinis hostias immolare. Haec namque singulariter victima ab aeterno interitu animam salvat, quę illam nobis mortem unigeniti per mysterium reparat. / Qui licet surgens a mortuis iam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, tamen in se ipso inmortaliter atque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑintellegentiã. iudiciũ iusti cognoscitur
Sequitur
Ds mendaciumnon eg&. qui ueritaf.
fulcire non querit auxilio falsitatis
Hereticiautem quia ea quȩ praue dedo iar¬
tellegunt. exueritate tueri non possuait.
quasi ad approbandũ radium lumiais.
umbras falsitatis requirunt. Et pro eo
dolos loquuntur. Dum infirmas meaites
iai tellectu illius.

Expanded text:
per intelligentiam judicium justi cognoscitur. per intelligentiam judicium justi cognoscitur. Sequiturs mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius
Abbreviated transcription (Latin):
meadacii fabricatores dicunt᷑. Sicut eaĩ
aedificium lapidib:. ita mendacium sermo¬
nibus fabricatur. Vbi enĩ non dolosa locutio.
sed sensus ueritatis est. quasimunita molis
ñ exfabrica. sed exnatura c̃surgit
Dequitur
Diclausa ianua indomo quȩ in tus membra
latecint ignoratur. sic plerunq stultus
sitacuerit. utrum sapiens. ansit stultꝰ
abscondit᷑. sitam̃ nulla edia opera ꝓdeunt
quȩ sensum &ic̃tacentis loquant᷑: Sc̃s¬
igitur amicossuos aspiciens uelle apparere.
quod nonerant : costacendo ammonuit.
ne possent apparere quoderant. Vnde
& ꝑsalomonem dicit᷑: stultus sitacuerit.
sapiens putaibitur. Ded quia stultus
cumloquitur. ꝑ hoc quod sua infest.
scpicaitium uerba pensare ñ sufficit. recte
adhuc postꝙ silentiũ indiait. Adiungit
Beneautem prius corteptiouẽ & postmodũ
iudicium intulit. Qui cinisi ꝑ corruptionẽ
prius tumor stulti deprimat᷑. nequaqua

Expanded text:
mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequiturclausa janua, in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens an stultus sit absconditur, si tamen nulla alia prodeunt opera quae sensum etiam tacentis loquantur igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc, postquam silentium indixit, adjungitBene autem prius correptionem, et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
isaiam dñs dicit. Cripite miuriam accipi¬
entem. iudicate pupillũ. & iustificate
uiducam. & uenite disputemus. Rectum
quippe ẽ ut cum dõ depopłis in iuditium
disputent. qui ad uerba dĩ presens saeculũ
ꝑfecte derelinquunt. loqui ergo ad orati
onem. disputare adiudicium dipertin&
Uirigitur scs modo ad om̃ĩ potentẽ loquit᷑.
ut cum omĩpotente postmodum disput&¬
quia ille cum dõ post modũ iudex ueaut.
quihic & modo in prece familiaris extiterit
Sed scã ȩccłã cuius sepe iã beatumiobspetiẽ
teneresdiximꝰ. non solum tuaicdemiquis
iudicat cum ultimiiudicii dies aduenerit.
sed nunc &iã decunctis praue agentib
uel stulte sentientib iudicare aori
cessat. Vnde & subditur
ubus uidelic& uerbis apte ostenditur.
quod amici eius quasi exheretico s̃petie
scĩ uiri iudiciis aduersant᷑. Lic& enim¬
quia catholicor̃ figuram nontencaait.
qui cultores ꝑuersorum dogmatũ uocant᷑
ucunre hoc quoq opost& intendi. quod

Expanded text:
saiam Dominus dicit: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. onem, disputare ad judicium pertinet. Vir igitur sanctus modo ad Omnipotentem loquitur, ut cum Omnipotente postmodum disputquia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat, cum ultimi judicii dies advenerit, sed nunc etiam de cunctis prave agentibus, vel stulte sentientibus judicare non cessat. Unde et subditurbus videlicet verbis aperte ostenditur quod amici ejus quasi ex haereticorum specie sancti viri judiciis adversantur. Liquequia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enĩ aliquid ostendit᷑. uel auditur. si
intellectus non tribuitur. proph&iamini¬
me est. Vidit nanq pharao ꝑsomnium.
quȩ erant ȩgypto uentura. sed quia
nequiuit intelligere quoduidit. ꝓph& a¬
scilic& non fuit. Aspexit balda sarrex
asticulum manus scribentis in pari ete.
sed proph& a non fuit. quia ia tellec¬
tumci quã uiderat non accepit
Utigitur beatus iob proph&ię spm̃ se
habere testar&. non solũ uidisse &
audisse. sed &iẽ intellexisse omnia
asserit: De quo intellectuquia noa
extollit᷑ : subiuncta eius uerba
testantur. cumait
Quibus uidelic& dictis innotuit. quaaite
humilitatis fuerit. qui se eis inferioren
tia se nosse confirmat. qui sciendo
celestici. corum terrenas cogitationes
perproph&ie quoq spm̃ transibat
dep̃camur. Cum eo uero disputamus.
factanostra subtiliindagatione discutimꝰ
Uelcerte cum dõ disputare ẽ. eum qui hic
eius preceptis paruit. cum illo postmodu
ad iudicandos poplos iudicẽ ueaure.

Expanded text:
Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est. Vidit namque Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura ; sed quia nequivit intelligere quod vidit, propheta non fuit. Aspexit Balthasar rex articulos manus scribentis in pariete ; sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum vidisse se et audisse sed etiam intellexisse omnia asserit. De quo intellectu quia non extollitur, subjuncta ejus verba testantur cum aitQuibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem tiam se nosse confirmat, qui sciendo coelestia eorum terrenas cogitationes per prophetiae spiritum transibat.deprecamur. Cum eo vero disputamus, acta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire,
Abbreviated transcription (Latin):
scientes quia magna ess& eius uita & conuersatio.
Cogitauerunt qui a innocenter & simpliciter
dicer& hoc. & uenerunt adeũ &dicuNt ei. Abba.
sermonẽ audiuimus cuiuisdã infidelis quidicit.
quia panis quẽ sumimus. nonnaturalis corpus
xpĩ sed figura est eius. Senex ait eis. egosum
qui hoc dixi. Illiait̃ rogabant eũ dicentes.
Nonsic teneasabba. sed sicut eccła catholica
tradidit. Nos aut̃ credimus quia panis ipse.
corpus xp̃ĩ est. & calix ipst est sangui apĩ secundũ
ueritatẽ & non scđm figurã. Sed sicut in prin¬
cipiopuluerẽ de terraactepit & plasmauit
hominẽ adimaginẽ suã. & nemo potest dicere
quia non ẽ imagodi  in conp̃ hensibilis. Ita&¬
panis quẽ dixit quia corpus meũ est tredim̃
quia scđm ueritatẽ corpusestoxpĩ. Senexaut̃ ait¬
is. Nisi remipsã cognouero. Nonmihisatis facit

Expanded text:
scientes quia magna esset vita ejus et conversatio, cogitaverunt quia innocenter et simpliciter diceret hoc. Et venerunt ad eum, et dicunt ei: Abba, sermonem audivimus cujusdam infidelis, qui dicit quia panem quem sumimus non naturale corpus Christi, sed figura est ejus. Senex ait: Ego sum qui hoc dixi. Illi autem rogabant eum dicentes: Non sic teneas, abba, sed sicut Ecclesia catholica tradidit. Nos autem credimus quia panis ipse corpus Christi est, et calix ipse est sanguis Christi secundum veritatem, et non secundum figuram. Sed sicut in principio pulverem de terra accepit, et plasmavit hominem ad imaginem suam, et nemo potest dicere quia non est imagoet panis, quem dixit quia corpus meum est, credimus, quia secundum veritatem corpus Christi est. Senex ait: Nisi rem ipsam cognovero, non mihi satisfacit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ndecũq uoluerit h̃s tuus ut exeas hinc. pa¬
ratũ te inueniat. Inquilinus enĩ es non possessor
et si nolis migrabis. et non eam tali conditione acce¬
pisti ut qua sitẽporatibi certa sint. Quid dix̃ dñs
tuus : quando uoluero . cũ dixero. migra: paratus
esto. Expellote deospicio. sed dabo domum
Inquilinus es in terra. eris possessor incaelo.
Quic quid ergo fr̃s hic accidit contra uoluntatẽ
pr̃am. noueritis non accidere nisi de uoluntare
dĩ. deprudentia dĩ. decedine ipsius. denutu ipsi¬
us. delegibus ipsius. Et sinos non intellegimus
quid quare fiat . demus hoc prudentie ipsius quia
non fit sine gausa. et nonblas phemamus. Cum
ceperimus disputare deo peribus dĩ quare hoc
qua re illud. et non debuit sic facere. malefecit

Expanded text:
Undecumque voluerit ut excas hinc, paUndecumque voluerit ut excas hinc, paratum te inveniat. Inquilinus enim es , non possessor etsi nolis, migrabis: et non eam tali conditione, accepisti, ut quasi tempora certa tibi sint. Quid dixit Dominus tuus? Quando voluero, cum dixero, Migra; paratus esto. Expello te de hospitio, sed dabo domum: inquilinus es in terra, eris possessor in coelo. 12. Quidquid ergo hic accidit contra voluntatem nostram, noveritis non accidere, nisi de voluntate Dei, de providentia ipsius, de ordine ipsius, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coeperimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud; et, Non debuit sic facere, male fecit