comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cum inuenditt̃e scruptuliũ
sempr exciptum ce intelligituris ho¬
mo expetulio siminam quandam sccũ
abstultrat si ꝓp̃ hant causam furticũ
cmptor̃e accum sit ñ reu̾tetur empto¬
raduenditorem exstipulatõt dupleqrf
urtis noxͥis ꝯsoluturum ẽẽ p̃staridobet

Expanded text:
m Cum in venditione servi peculium semper exceptum esse intellegitur, is homo ex peculio summam quandam secum abstulerat. si propter hanc causam furti cum emptore actum sit, non reverteretur emptor ad venditorem ex stipulatione duplae, quia furtis noxisque solutu
Abbreviated transcription (Latin):
St fugatuns est licet id ñ fu̾it scũtuᷤ
atra ꝯsilumm cius qui ꝑsusit ¶ Siste¬
uus meuscona fuc tibi scruiens fug¬
ent ia scicns se incum ẽ uł ignorim
fugrininis est nisi anlumo aomert¬
id frtit qui pp̃nequictam maloscuie
mores flagicumiue anq omissum
mortem sibi ꝯscst̾e uelutrit ñ sidolo¬
rencorporis ñ sustinẽto id fecit ¶i
quis senui ennt ⁊ rapto ed inbono

Expanded text:
ssit, fugitiuus est, licet id non fuerit facturus citra consilium eius qui persuasit.Si seruus meus bona fide tibi seruiens fugel sciens se meum esse vel ignorans, fugitivus est, nisi animo ad me resibi facit, qui propter nequitiam malosque mores flagitiumve aliquod admissum mortem sibi consciscere voluit, non si dolorem corporis non sustinendo id fecerit. Si quis servum emerit et rapto eo vi b
Abbreviated transcription (Latin):
qr it̃ ⁊ illud exbona fidt emerit ẽ ser¬
num cum quo negm̃ sit gestu᷑m dece¬
ptim ñ cẽ iͭtursus delictum eisdã
dlcis ⁊ siseriuus mandato dñi homi¬
nememerit quam dñs uiciosumeẽ sci¬
ret nõ tenetur uenditor dños cirtaꝑt̾¬
atoris ꝓ somm cunsiquidam ipẽstit
rit morbosum uitiosum cẽ nõ dubit¬
tandiim q nͥ ꝙ̃ius ip̃e dño mandatiuł
ngoçiorum gestoractõe sit obstri¬
sit at cum ip̃e ignoraus eẽ uiciosu m̃¬
dato dĩi quud sciret emerit ⁊ reddibito¬
ria agat exꝑsona dm̃utilem exceptõ¬
nemciñpntibat opponemdam

Expanded text:
 et illud ex bona fide est servum, cum quo negotium sit gestum, deceptum non esse, et rursus delictum eiusdemdebet. sed si servus mandatu domini hominem emerit, quem dominus vitiosum esse sciret, non tenetur venditor. Circa procuratoris personam, cum quidemrit morbosum uitiosum esse, non dubitandum, quin, quamuis ipse domino mandati uel negotiorum gestorum actione sit obstrisit: at cum ipse ignorans esse uitiosum mandatu domini qui id sciret emerit et redhibitoria agat, ex persona domini utilem exceptionem ei non putabat opponendam
Abbreviated transcription (Latin):
manumissisti ⁊ reddibitoriam ⁊ qñ¬
tominoris dewegandam tͥ labeo ait
postmortẽ autem hominis edilicie
omp̃ Si tam̃sine culpa actorisfã¬
tuilie ne ciis uł ꝓturatoris mortu¬
lis sit ¶ Audiendus ẽ is quidemcroł
mordo seriquerens t̃ctincit eii¬
uelit non nocebut emptori siex nĩ¬
simiciptõe reddibutoria exclusus
uelit itra annum extimatoria ag̾e
¶Biquis serũ mnctum uendiderit
ceteris reb silib ut uẽditor absolu¬
tur ꝑmittitudumẽ deimo uicio agere
⁊ p̃dicere ut si quid aliud postea apꝑam¬
ns deco itĩm agcretur ¶Siplariarũ
uenͣditõnum causanes it reodibitõ in
ciam ifundo uendito redditõem ꝓce¬
dere mequaꝙꝙ intertimẽ ueluti si pest¬
uens fundus distractus sit nam reddi¬
bendusert ⁊ begnignꝰ ẽ dicere uectiga¬
ł exactõem finuri temporis post redĩb¬
nt̃em adu̾sus emptorem cessare¬

Expanded text:
manumisisti, et redhibitoriam et quanti minoris denegandam tibi Labeo ait,.Post mortem autem hominis aediliciae m si tamen sine culpa actoris familiaeve eius vel procuratoris mortuus sit. Audiendus est is, qui de vitio vel morbo servi querens retinere eelit. Non nocebit emptori, si sex mensum exceptione redhibitoria exclusus velit intra annum aest.Ei, qui seruum uinctum uendiderit, ceteris rebus similibus, ut uenditor absolupermittendum est de uno vitio agere et praedicere, ut, si quid aliud postea apparuisset, de eo iterum ageretur. Simplariarum venditionum causa ne sit redhibitio, in in fundo uendito redhibitionem procedere nequaquam incertum est, ueluti si pestilens fundus distractus sit: nam redhibendus erit. et benignum est dicere uectigalis exactionem futuri temporis post redhibitionem aduersus emptorem cessare
Abbreviated transcription (Latin):
cansasit utreddibeatur dem̃petarur
p̃cis̃ totũ exitpat̃ ecit obitiendassita¬
nre pars p̃cu petatur magis dicetur
ñ nrocero exceptc̃em nisi forte ea sit
cansa inqua ppalterins uitumte¬
umq mancipium reddibẽdumsit

Expanded text:
causa est, ut redhibeatur, deinde petatur pretium totum, exceptio erit obicienda: si tamen pars pretii petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit causa, in qua propter alterius vitium utrumque mancipium redhibendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissum ac̾timisit tñ extet̾is ctũs at¬
sum dequo actum sit ut ueniret fiẽ
tucius siquis decertare ꝯꝓmissim sc¬
turus sit decare sola exprimert. ¶ Co
oitus sit aut magrõtus crut alia iusta

Expanded text:
teris causis acsum, de quo actum est ‹ut› ueniret. sed est tutius, si quis de certa re compromissum facturus sit, de ea sola exprim‹e›re in cditus sit aut magistratu aut alia iusta
Abbreviated transcription (Latin):
nitur pars maior cuius atbitrio stab
ant aͥn t̾tiam cͥtm elig̾e ꝑsonam
cius ac̾toritati parertur
duo ꝯsentientid arburium nonuale¬
it qr inpuires fuit ꝯꝓmissu ⁊ poruit
cr duo dt ꝯsensu absente ꝓeri inditan¬

Expanded text:
nitur pars maior, cuius arbitrio stabiant, tertiam certam eligere personam, cuius auctoritati pareatur.duo consentiant, arbitrium non valeret, quia in plures fuit compromissum et potuit od duo ex consensu absente tertio iudicav
Abbreviated transcription (Latin):
tort cogendussuñ udendumerit an
nurtare siuãm possit u alias quidemẽ
agitatum siaibit uissit datimoꝵ uetu¬
it utrumto ꝑ uissit antott uetuit st¬
aridebent: ⁊ sis quidam put auit pesse
tassius sũam magr̃i sui bñ extussat ⁊
ait sabimim nondeca scnsisse sũaq̃
arbitrium finiat s de p̾patatõne cau¬
seut puta siuisit litigatores kłis ad¬
it̃. moxidib iubeat. nam mrtare eum
dicm possqsceterum siꝯ dumpnaũit
⁊ absolut dum arditet et̃ desierit
tentia ditenda ccrigere nõpõt eam

Expanded text:
aetore cogendus. Vnde videndum erit, an mutare sententiam possit. et alias quidem est agitatum, si arbiter iussit dari, mox vetuit, utrum eo quod iussit an eo quod vetuit stari debeat. et Sabinus quidem putavit posse. Cassius sententiam magistri sui bene excusat et ait Sabinum non de ea sensisarbitrium finiat, sed de praeparatione causae: ut puta si iussit litigatores calendis adesse, mox idibus iubeat: nam mutare eum diem posse. ceterum si condemnauit uel absoluit, dum arbiter esse desierit,tentia dicenda, corrigere eam
Abbreviated transcription (Latin):
potest restrrtõnem minorͥ siadut he¬
ditatem ititiuares erant mitte mor¬
alrenrm graue ꝙ nõ ꝓspexit possee¬
uerre ut demorianitr manciprap̃
tis cassib obnoria st̃ ¶ It̃ quecitur sim¬
tnor adusus minorem restimui deside¬
causa scom̃ pomp̃ erus qui accepit uiꝰ¬

Expanded text:
potest restitutionem minori, si adiit hereditatem, in qua res erant multae moralienum grave, quod non prospexit posse evenire, ut demoriantur mancipia, ptis casibus obnoxia sunt. Item quaeritur, si minor adversus minorem restitui desidecausa secundum Pomponium eius, qui accepit
Abbreviated transcription (Latin):
ditra mmrestititõnem. Nam sicõi¬
nni auxilio ⁊ meto uire mimitus sit nĩ
acbet ei tribui extra ordinarutm auyi¬
liãut puta cum pupulo ꝯtractum ẜ̃ sñ
tutoris actoritate uͦ locupletõr fc̃ꝯ e¶ Itẽ
aicees quidam ⁊ iõ cessare partẽ p̃to¬
xxuur cum qiidam hͥ es rogatus eẽt
frĩ fiie qͣm plts res dare ea ⁊ dicione
it se restitut᷑an aristoiem ꝓutasseĩ
untegrum restituendam s suud pom¬

Expanded text:
rum restitutionem. nam si communi auxilio et mero iure munitus sit, non debet ei tribui extraordinarium auxilium: ut puta cum pupillo contractum est sine tutoris auctoritate nec locupletior factus est.Item maiores quidem et ideo cessare partes praetouo, cum quidam heres rogatus esset f‹r›atris filiae complures res dare ea condicione,isset se restituturam, Aristonem putasse in integrum restituendam. sed
Abbreviated transcription (Latin):
rꝑꝑ restitutõ nes ppendende sunt
ssessortin litet cum eo nõ sit ꝯtract¬
uin ut puta remaminore emisti i a¬
tus uendidisti põt desiderare interdũ ad¬
uͥsus possessorem restitui ne remi suam
alienauit sicundamemptre scquts scir
rem itagestam restitatõnem adu̾sust c¬

Expanded text:
rum restitutiones perpendendae sunt. ssessorem, licet cum eo non sit contractum. ut puta rem a minore emisti et alii vendidisti: potest desiderare interdum adversus possessorem restitui, ne rem suam alienavit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem adversus e
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ Sicrtansa uid itatipignora minoris
cap̾ta sint ⁊ distracta mox restitutus sitad
iam cxcã iuditat solutamei restituendã
s suuiterẽ ip̃ius corpora pocius nse ⁊ pu¬
to interdum ꝑmittendumidẽ sigrande
campnum sit minorisindotis quo mͦ in
ulieri soueritur sitrauires patrimo ntł
uł totum patrimonium cirtum scripta
ueniatur amĩdolinquantib utputado¬
so aliquid minor fercrit in redepossita
uł ꝯmodata uł anas in ꝯtrastuanci sb̾u¬
çet⁊ indelictis minorio nõ sẜuenitiu᷑
h̾itaq sb̾uenietur namr⁊ si furtum fci¬
it uł damꝑnum inuiria dedit non sbue¬
nuctur eĩs sicum exdampno dator fue¬
ri possit nedupli teneatur maluit ne¬
gare iniꝰ sollum reftauendus sit ut ꝑ
ꝯ fesso habeatur. ẜ ⁊ siporuit ꝓfure dap¬
num i fptidere magisꝙ᷑ actõnt᷑m ouplin
¶ Suppilier cumtulꝑa diuertiss uelit si
bibueri uꝰ simaritus puto restitutõne
nc̃ habendam est .n. delictum nõ modig

Expanded text:
 causa iudicati pignora minoris capta sint et distracta, mox restitutus sit adiam ex causa iudicati solutam ei restituendam. sed interest ipsius corpora potius habere: et puto interdum permittendum, id est si grande damnum sit minoris. In dotis quoque modo mulieri subuenitur, si ultra uires patrimonii uel totum patrimonium circumscripta iueniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita uel commodata uel alias in contractu, an ei subucet in delictis minoribus non subueniri. nec hic itaque subuenietur. nam et si furtum fecit uel damnum iniuria dedit, non ei subuenietur. sed si, cum ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli ur. Si mulier, cum culpa diuertisset, uelit sibi subueniri, uel si maritus, puto restitutionem non habendam: est enim delictum non modicum.
Abbreviated transcription (Latin):
demt Hilis fasimid acceꝑit mutuã
pecimsam ut eam ꝓsorore sua indotem
daret pater eius it in rc̃uerso actõe tene¬
bitur ipĩcium mortua inmatrimoni¬
opuella reperitiodotis datur

Expanded text:
milias si in id acceperit mutuam pecuniam, ut eam pro sorore sua in dotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: ipsi enim mortua in matrimonio puella repetitio dotis datur
Abbreviated transcription (Latin):
mus dabitur nobis earumrerum ꝑscq̃nd¬
arum gt̾ih actõ interdum quib dam ox
tustis possessionib non ꝯpetit publicia¬
num iudicum. Nam que pignorit¬
tie ⁊ p̃carie possessiones uiste sunt s g
his non sołbet ꝯpetere taie iudicu isla
.s. ratõne qr creditor nis qui ptorio rogau¬
it eo amumo nasciscitur possessionem
tore em̾ut bona fide emptore emisse uide¬

Expanded text:
mus, dabitur nobis earum rerum persequendarum gratia haec actio. Interdum quibusdam nec ex iustis possessionibus competit Publicianum iudicium: namque pigneraticiae et precariae possessiones iustae sunt, sed ex his non solet competere tale iudi neque creditor neque is qui precario rogauit eo animo nanciscitur possessionem, tore emerit, bona fide emisse uide
Abbreviated transcription (Latin):
aułꝰ Qumsponsus sponse scͣuum donass
eumq rotem accepiss antensu capione
rescriprrm est admo piofc̃o diuortioresti¬
tuendumtẽ scruum. Nam ualuisse dona¬
tõnem int̃sponsum ⁊spomsam. dabutur
ergo ⁊ posseder eceptõ iamissa possessione
publciana siue extrancus siue donator po
tipõt pusolicrana. ¶ Inuectigalib ⁊idi ant̃
predus que usutipi ñ possut publicama
ꝯpetit si forte bona fide michi tradita est ie c mi

Expanded text:
onasset eumque in dotem accepisset ante usucapionem, rescriptum est a diuo Pio diuortio facto restituendum esse seruum: nam ualuisse donationem inter sponsum et sponsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator posti potest Publiciana. In uectigalibus et in aliis praediis, quae usucapi non possunt, Publiciana competit, si forte bona fide mihi tradita es
Abbreviated transcription (Latin):
aminonuectigales sunt qui inperpetuũ
locantur id est hac lege ut quam diu
pro his nectigal pendatur tam diuncq¬
ut ipsis qui conduxerunt neque hu
qui locum coꝵ suscesserunt auferri
eos licet ñ uestigales eoꝵ sunt qui e¬
ita colendi dantur ut priuatis agroᷤ
nostros colendos date solemus ¶Qui
inperpetitm fundũ fruendum ⁊ du¬
xerunt amncipib quamius nõ
efficiantur domim ranieri placuit
conpedere eis uirem actõnem aducrs¬
uis quemnns possessorem s ⁊ adn̾sus eos

Expanded text:
ur qui in perpetuum locantur, id est hac lege, ut tamdiu pro his uectigal pendatur, quamdiu neque ipsis, qui conduxerint, neque his, qui in locum eorum successerunt, auferri eos liceat: non uectigales sunt, qui ita colendi dantur ut priuatim agros nostros colendos dare solemus. Qui in perpetuum fundum fruendum conduxerunt a municipibus, quamuis non efficiantur domini, tamen placuit competere eis in rem actionem aduersus quemuis possessorem, sed et aduersus ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
stit̾it ꝯtͣrie iuditõ mandati ⁊ soquatur
põt .i. fĩ nt emptori res auferatur ab eo
qui uenirt mandaut qr ꝑignorantiã
nõ est usus exceptõne ꝙͣ debint eponere
uelui siñ actor meus exne lumptate tu¬
auendidit Qo auis

Expanded text:
aestiterit, contrario iudicio mandati consequetur: potest enim fieri, ut emptori res auferatur ab eo, qui uenire mandauit, quia per ignorantiam non est usus exceptione, quam debuit opponere, ueluti: 'si non auctor meus ex uoluntate tua uendidit'. 15
Abbreviated transcription (Latin):
Ostat ¶ panułancilie furtuit quia¬
pud bone fidei emptorem ꝯceptus est
ꝑhãt actõirem petendus est ⁊̃ siabeo
qui emerit possessus ñest s hr̃s furis h¬
ant actõnẽ ñ ht̃ q uitioꝵ deflntti sut¬
cessorests. interoum tamenlicet furtiua
mater distratta nonsit s donata ignerĩ¬

Expanded text:
furtiuae, qui apud bonae fidei emptorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est. sed heres furis hanc actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est. Interdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donata ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est in hat actõne ded¬
ci pomponio iuidetur ¶ Rom̃
antem fidem soluis empioris ꝯtmet¬
lo e re utit bona fide quis emert ⁊ turrs empat
eo noĩe sit tradita cet̾um ante traditõirẽ
quamus bont ficei quis emptor sit ex¬
bone fidei ficri iõq sitiens alienampos¬
sessionem app̃hẽdit publiciana eum ex¬
publiciana exꝑiri s oportere ⁊ tłint uom
fidt enꝑtorem eẽ¬
auis dDep̃cio uero so lto nichil expm¬
tentia p̃torisea sit ut requiratut ansolu
h cdiemptoris publitiana ꝯpett actẽ
Siquis rem apudse depossitam uł sibii
modatam emirit uł pagnori sibidatam
ꝓtridita erit accipiendi sipost emptõnem
ipud cum remanserit s ⁊ si p̃ccsserit tͥtadi¬
tõ emptõnem i demerit dicendum It̃ sae¬
ditarem emero ⁊ traditam rammͥ heditari¬
am petere uelim nericuis scribit ẽẽ publiti¬
anam ¶ Siduob quis seꝑatim utudide¬
rat bona fide emantib uideamꝰ quis mag̃¬
is publitima un possit utꝰ istm pkorites

Expanded text:
tum est in hac actione deduci Pomponio uidetur. Bonam autem fidem solius emptoris contrere, ut et bona fide quis emerit et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamuis bonae fidei quis emptor sit, exbona fide fieri: ideoque si sciens alienam possessionem adprehendit, Publiciana eum exPubliciana experiri, sed oportere et tunc bona fide emptorem eale. De pretio uero soluto nihil exptentia praetoris ea sit, ut requiratur, an soluheredi emptoris, Publiciana competit actio. Si quis rem apud se depositam uel sibi commodatam emerit uel pignori sibi datam, pro tradita erit accipienda, si post emptionem apud eum remansit. Sed et si praecessit traditio emptionem, idem erit dicendum. Item si hereditatem emero et traditam mihi rem hereditariam petere uelim, Neratius scribit esse Publicianam. Si duobus quis separatim uendiderit bona fide ementibus, uideamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res
Abbreviated transcription (Latin):
pstait paratus sit  sin autens atisda¬
tõ uoluruptaria sitnõ inaliuta lo¬
tum remittitur n. enĩ mecetire
qr ip̃e sibi necessitatem satis datõn
satis datõ oͤatmo elis finẽ accipiat

Expanded text:
utem satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim meretur qui ipse sibi necessitatem satisdationissatisdatio detur uel lis finem accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
trompatrone. uibos ne suos ñut õpm
inporestate halrbit uł uxorem iss mi¬
os accipiemus ⁊̃ ex feminino sexudesc̃t
ui ad fatisitates idẽ ñ nõ locupaex
nt̃icr uissorem qui aliꝙͣ iuditõ si¬
sti ꝑmniss̾it titi qnͣti eares erit actc̃e
dat p̃tor ꝙ utrum uitttem ꝯnn᷑eat
an ⁊ uͦ qnͣtitatẽ uidenuꝰ et meluis ẽ nt
inueram ꝙͣtitatẽ fide iussor teneaͣtur¬

Expanded text:
troni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nuos', accipiemus et ex feminino sexu descenum ad facultates, id est etiam non locuples. In fideiussorem, qui aliquem iudicio sisti promiserit, tanti quanti ea res erit actionem dat praetor. quod utrum ueritatem contineat an uero quantitatem, uideamus. et melius est ut in ueram quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
bititenir a pdatu fide ussorem iuditt̃ sist¬
anditansa nõ accepit inuiriarũ actõ ad¬
usus cum et̃ ns̃ potest qr sistit nd quali¬
bet inreriat᷑ duci inius eum qui satis
ydoncum fide uissorem datiss ctip̃e fidẽ¬
nissorquinõsit acceptus tanqͣꝑ deiniu¬
ra sibifcã queri poterit

Expanded text:
istendi causa non acceperit: iniuriarum actio aduersus eum esse potest, quia sane non quaelibet iniuria est duci in ius eum, qui satis idoneum fideiussorem det. sed et ipse fideiussor, qui non sit acceptus, tamquam de iniuria sibi facta queri poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ut põpͣ ait ¶ Eripece .i ẽ demanib
auferre ꝑ ratumsex i mere quosͦ modo
anferre ut pacta siquis nõ rapuerit
quan s mom̃ fcretit quominus in
iis ueniret ut actõtus dies trins:¬
iteretur uiderur exginisse quamuis
corpus nõ eximcret s sito loti retini¬

Expanded text:
ponius ait. eripere enim est de manibus auferre per raptum: eximere quoquo modo auferre. ut puta si quis non rapuerit quem, sed moram fecerit quo minus in ius ueniret, ut actionis dies exitteretur: uidebitur exemisse, quamuis corpus no
Abbreviated transcription (Latin):
ncaresẽ abactore estimata dequa
at ĩ si calumpiuator quis sit tam̃ħ̃as
quis ꝑ hãt exemptõnt̃ sc̃m quominuᷤ
scũiẽ ecsiplures deceliquerint insin¬
ꝑulos dabitur ⁊ nichilominus minet
quitxomptiis ẽ obligatu s redib aut̃e¬

Expanded text:
est ab actore aestimata, de qua at etiam si calumniator quis sit, tamen hanc quis per hanc exemptionem factum quo minus factum est: et si plures deliquerint in singulos dabitur, et nihilo minus manet qui
Abbreviated transcription (Latin):
txiłe eum tꝓsugnorns usserit exiberi
uł past dccretum eius ante diem exibi¬
tõnis decesserit dencganda erit a c̾tossiau¬
tem post dicm cxibitõnis decesserit aut
amisserit cuigatẽ utilit agi postest

Expanded text:
 si ignorans iusserit exhiberi uel post decretum eius ante diem exhibitionis decesserit, deneganda erit actio. si autem post diem exhibitionis decesserit aut amiserit ciuitatem, utiliter agi potest
Abbreviated transcription (Latin):
rem anttin iusiurandũ exigitite ueluti
depetimia treoita cre ꝯunit attorsibi
dari oportere ^ teus sedare nonoporitit. ⁊ dẽ
igiur. L dem

Expanded text:
rem autem iusiurandum exigitur ueluti de pecunia credita, cum iurat actor sibi dari oportere uel reus se dare non oportere. idem igitur. 15 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
sus furis Redemhet pati eum iusdex debet. si
ceꝑit is temptaro ꝓbare furem ¶ Siqnis
surau̾it uendidisse me cirem cartumexẽp̃¬
ossit: Nidemdũti siquidem ei de ħ ipo una¬
suꝑ est. siuero ħ non fu̾it iuratu tũc ꝓseq̃¬
Rens est de p̃cio euit et̾uꝰ dem dicem᷑ ⁊ siq¬
uis societatemfecisse uirau̾it. nõ et isp
posse. ꝙͣsi x. soluerit. s illud adicit fortast̃¬
iscum namindecẽ ex iure urrando si
ꝯposse ꝯueniri ꝙ magͥ ꝓbat cui quit᷑
saturnus⁊ sentit argumiento q  utit᷑
cus quiiurauit eam̃ que uxorsua furr¬
itrem sibi indotem dedisse. Nam et
hit uporiait utilemdedote actõntindai¬

Expanded text:
debet, si coeperit temptare probare furem.Si quis iurauerit uendidisse me ei rem centum, ex empossit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iurasuperest: si uero hoc non fuerit iuratum, tunc consequens est de pretio eum teneri.Idem dicemus et si quis societatem fecisse iurauerit: nam et is pro posse, quam si decem soluerit: sed et illud adici fortassis eum etiam in decem ex iureiurando suo posse conueniri, quod magis probat. cui Quintus Saturninus consentit argumentoque utitur eius, qui iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem da
Abbreviated transcription (Latin):
gitiuos inquirert uolentib lit̾em ad
magistratus dantun. mulcta ĩ tentum
solidoꝵ imnagrãtus statuta silitis at¬
cepus inquirantes nonadiuuant sm̃
eum quiquent apudfe phibuit cadã
pena statuta est ⁊ głiali cͥpistosa digno¬
rum marti ⁊ comodi que declanrãt ⁊
p̃sides ⁊ magi̾atus ⁊ mlites staciomarioᷤᷤ
dĩ adiuitare deberet ininquirendis fu¬
ginns ⁊nt inuentos reoderent ⁊ ut hua
pud quos delitisscant pinuantur sicri¬
mine ꝯtingantut ¶Unusquisq coꝵ
qui fugrtuium ap̃phẽdit inpublitunde¬
dutert debet ⁊ merito admouentur ma¬
gratus eos diligenter custodire nc tu¬
adent ¶fugntiuum accipere ⁊ siquiᷤᷤ
carosit fugntiui autem apeslattẽ ex fug¬
untur qui magrãtiliꝰ minutipaib tra¬
diti sunt us pnblitis ministerus daeg¬
cuti custodia ⁊̃ uinu re ꝑmttit᷑. tami

Expanded text:
gitiuos inquirere uolentibus litterae ad magistratus dentur, multa etiam centum solidorum in magistratus statuta, si litteris acceptis inquirentes non adiuuent. sed et in eum, qui quaeri apud se prohibuit, eadem poena statuta. est etiam generalis epistula diuorum Marci et Commodi, qua declaratur et praesides et magistratus et milites stationarios dominum adiuuare debere inquirendis fugitiuis, et ut inuentos redderent, et ut hi, apud quos delitescant, puniantur, si crimine contingantur.Unusquisque eorum, qui fugitiuum adpraehendit, in publicum deducere debet. Et merito monentur magistratus eos diligenter custodire, ne euadant. Fugitiuum accipe et si quis erro sit. fugitiui autem appellatione ex fuguntur qui magistratibus municipalibus traditi sunt uel publicis ministeriis. Dgens custodia
Abbreviated transcription (Latin):
meus seruus corrupiss ꝯserum
tem siscrustrimiscõis extraneum
corruperit uidendumest utrum ꝯd
uob agi debeat an Hꝯsinguł exemplo
ceitrarum norarum ⁊ magisitisond¬

Expanded text:
meus servus corrupisset conservum. item si servus communis extraneum corruperit, videndum est, utrum cum duobus agi debeat an et cum singulis exemplo ceterarum noxarum: et magis es
Abbreviated transcription (Latin):
fart̾ Etriutorruptinoĩe ⁊ ꝯ stante
matrihronio marito inmulierem da¬
tur actõ s fanore iptiaruminsim
tus censuit ne fugitiui adinutantur
insaltun protegantur anislitis ⁊ pro¬
turatorib possessoꝵ ⁊ mulctam staunt

Expanded text:
arum. Serui corrupti nomine et constante matrimonio marito in mulierem datur actio, sed fauore nuptiarum in situs censuit, ne fugitiui admittantur in saltus neque protegantur a uilicis uel procuratoribus possessorum et multam statuit:
Abbreviated transcription (Latin):
hant clansulam nonint᷑uenit. est
autem ꝓsotio a c̾tõs nec tutoreur co¬
git p̃tor pupillo edere ratõnes. s iu¬
ditõ tutcbe sollet coͣgledere.¶Nꝙ
inter est. sisuctessores aut pater. au

Expanded text:
hanc clausulam non interuenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes: sed iudicio tutelae solet cogi edere.Nihil interest, si successores aut pater aut
Abbreviated transcription (Latin):
uł eas ratõnes qͣs casu maiore notiuero
negligencia ꝑdiderit. nam etsito casu
amisserit ouignoscidebeat. ex in tegro
edlubebi ħ uox irecunduas res signi.¬
ficat altera est que demonsirat nr

Expanded text:
uel eas rationes, quas casu maiore, non uero neglegentia perdiderit, nam si eo casu amisit, cui ignosci debeat, ex integro edi iubebit.Haec uox iterum duas res significat: alteram, qua demonstrar
Abbreviated transcription (Latin):
Atipitr quociens oꝑus erit. nampo
ĩtest flut bis edtam sibi ratõnem quiᷤᷤ
ꝑdideritut u̾bum iterum: ꝓsepuis ac¬
apiatur.
ip̃ W biexigitr argentarius raõn¬
les edere. tunt punnitur. cum dolomaio
non exibet. s culpam nõ p̃stabit. iusi
ntͣnedidit᷑. et qrui maliciose edidit et
qui in totum nõ edidit sis autemqui
inħ edcm̃ inciderit io p̃stat. ꝙ inter f¬
nit mea ratõnes edrcum decernere¬
tur apretore. ñ quod hedie ut̃ est
et ideo. licet interee oriut uł minor¬
nõ hadebit: nad augr̃ãtum n ad di

Expanded text:
ipitur 'quotiens opus erit'. nam potest fieri ut bis editam sibi rationem quis perdiderit: ut uerbum iterum pro saepius accipiatur.Ubi exigitur argentarius rationes edere, tunc punitur, cum dolo malo non exhibet: sed culpam non praestabit nisi non edidit et qui malitiose edidit et qui in totum non edidit.Is autem, qui in hoc edictum incidit, id praestat, quod interfuit mea rationes edi, cum decerneretur a praetore, non quod hodie interest: et ideo licet interesse desiit uel minornon habebit neque augmentum neque d
Abbreviated transcription (Latin):
ut edatur ciem icit m ħeoi argẽtans
ediratõ debeat indendum. siquidt̃
instrum̃tum argentarie ad cum ꝑ¬
cã rato᷑ esenda est sinaufragio. ruinaut
incendio uł alia simili caratõnes ꝑdi¬
disse ꝓlut aut iulougiqͦ hr̃e uelut:
traui maresnet iterum postusanti ees

Expanded text:
argentarii edi ratio debeat, uidendum: et si quidem instrumentum argentariae ad eum pcausa ratio edenda est: si naufragio uel ruina uel incendio uel alio simili casu rationes perdidisse probet aut in longinquo habere, ueluti trans
Abbreviated transcription (Latin):
ca cognita legatarius cogendus est
et̃ mniquum cogiratõnes edere. ꝓtr¬
g scribit. qr et hri nĩimularii sicarg¬
uat ꝑtcumam eͥ erogant ꝑpartes
quͣarim ꝓbatõ scriptuta todicib q

Expanded text:
sa cognita legatarius cogendus est esse iniquum cogi rationes edere Pomponius scribit: quia et hi nummularii sicut argiunt pecuniam et erogant per partes, quarum probatio scriptura codi
Abbreviated transcription (Latin):
pstaturums sinonsunt ꝓmissc i
que non debebitur qui in stipsa¬
tum deducte nonsunt ¶plant si
templacione diũ petuniam c̾ediñ
ad nõ seruo sollutum uł filio ¶Siau
sit desunt quod uersum equissimũ a¬

Expanded text:
praestaturum: sed si non sint promissae, utique non debebuntur, quia in stipulatum deductae non sunt. plane si contemplatione domini pecuniam ded‹i› non no seruo solutum uel filio. si sit
Abbreviated transcription (Latin):
mm que filius iudittõ suscepto libabit¬
dem tractat pap̃ et siquid patrem da¬
it oportet afilio sunst ipdatus et ita
ꝯuenerit atum filium namet ħ dem
rem uerso foreactõncm nisi conatõe
parti fiuus uoluit dum se obuigat¬
querctur post diciet side petulio actõ¬
nem qi defensor patris susccꝑit tem̾
parrem deuarem uerso usq ad petul¬
iquantitatem cuuis sñe io erit emo¬
lumentun ut sifituta sit actõ depetu¬
uo deinrem ucrso ꝯuematur ego etã¬
te ꝯdampnatõnem post iudicium

Expanded text:
pto liberauit.Idem tractat Papinianus et si, quod patrem dare oporteret, a filio sim stipulatus et ita conuenerim filium, nam et hic de in rem uerso fore actionem: nisi si donare patri filius uoluit, dum se obligat.Quare potest dici et si de peculio actionem quasi defensor patris susceperit, teneri patrem de in rem uerso usque ad peculii quantitatem: cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si finita sit actio de peculio, de in rem uerso conueniatur. ego et ante condemnationem post iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
tus fafet erquolib argento inceftĩs
deirem uecso actõnrm qm̃ possum po¬
cula utaditare illum planum necũ
ẽ ꝙ labeo scribit siodorosu eẽ iu̾gc̃ta
coitatt̃ emero que adit ꝑtinebat
et creditorib pecuniam solutro demĩ
hant heditatem abstusis michiex
empto actõne me idipm̃ ꝯsetutur¬
um uidcretur eram uirer tuam u̾¬

Expanded text:
et ex quolibet argento, mox factis de in rem verso actionem, quoniam possum pocula vindicare. Illud plane verum est, quod Labeo scribit, si odores et unguenta o emero quae ad te pertinebat et creditoribus pecuniam soluer‹o›, deinde hanc hereditatem abstuleris mihi, ex empto actione me id ipsum consecuturum: uideri enim in rem tuam ue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrahatir deliitum deiurem uerso
ꝓrata derahimus orgo autempictos¬
ublatam de urrem utrso actõnern rr̃o
debiitor domini sit ꝯstitutus ¶ dom
tuus fc̃s sit mox creditor ciusdam sum¬
ascatur de inrem uerso actõ an u̾o
itom tractat anexeritutum possit in
rem parris firus uercert riclutisi duo
rei pat̃ uł filius fu̾unt et fuius mut¬
uatus suo noit soluat uł si fitio uis¬
su patris crodidistiet filius tͥ citoitu

Expanded text:
trahatur debitum, de in rem uerso pro rata detrahimus? ego autem puto sublatam de in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus.Idem tuus factus sit, mox creditor eiusdem sumascatur de in rem verso actio an vero Idem tractat, an ex eventu possit in rem patris filius vertere, veluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine solvat, vel si filio iussu patris credidisti et filius creditum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ ꝑ uonit egoautem non puto
deiurem uerso eẽ actõnemempto¬
rinisi ħ amnuimo gesserit scriuisut
inremdñ uecteret ¶ Sifilius fa pe¬
timiam muituatiis uł filia sua dotem
dederit inrem uersum patris uidenir
quatenus alins ꝑempte datirrns fu̾it
que suamita demũ mithi utra iide¬
tut si hannimo dedit ut patris negm
mine ansororis uł neptis ex altero
filio nate dederit ꝯdem ergͦ oictmus et
siseruus mutuatus fu̾it etom̃sui fi¬
it etofilit noĩt indotem dederit¬

Expanded text:
m peruenit. ego autem non puto de in rem uerso esse actionem emptori, nisi hoc animo gesserit seruus, ut in rem domini uerteret.Si filius familias pecuniam mutuatus pro filia sua dotem dederit, in rem uersum patris uidetur, quatenus auus pro nepte daturus fuit. quae sententia ita demum mihi uera uidetur, si hoc animo dedit ut patris negotmine an sororis uel neptis ex altero filio natae dederit. idem ergo dicemus et si seruus mutuatus fuerit et domini sui filiae nomine in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Sires dño nõ necessarias emerit ser¬
uus qĩ dño nccessarias uelutiseruos at¬
tenius uideri uirem ciuis u̾sũ põp̃scribit
quatens seruoꝵ uetum p̃cium facit cũ
si netessarias emiss insolidum qanti
ueniss trneretur idetu ait sit ratim

Expanded text:
i res domino non necessarias emerit seruus quasi domino necessaria‹s›, ueluti seruos, hactenus uideri in rem eius uersum Pomponius scribit, quatenus seruorum uerum pretium facit, cum, si necessarias emisset, in solidum quanto uenissent teneretur.Idem ait, siue ratum
Abbreviated transcription (Latin):
solura ab ħ̃ tam̃data peciua ut uestise¬
meretar et petuma ꝑierut uestis tam̃
familit diuersa ẽ utiq creonorem si in
rem uerso hr̃e actõntm nam et uendi¬
mini ratt̃ ħ facit utteneatur irã inti¬

Expanded text:
data pecunia, ut uestis emeretur et pecunia perierit, uestis tamen familiae diuisa est, utique creditorem de in rem uerso habere actionem. an et uendimini? ratio hoc facit, ut teneatur: unde inci
Abbreviated transcription (Latin):
tit et decepit crednorem non uidetur¬
net uersum nit tenr̃ dñs net credili¬
tas creditoris domino obcẽt uł caliditaᷤᷤ
seru nocct qui tamen sus fuit serius
qui sollitus erat actipicus uertere ad¬
hut non puto nocere dño si alia meni¬
it seruus accepit at si ꝯ ac mente at¬
cepiss dñs postei auo uertit turiosus
gͥ debet et̃ creditor uertatir simirtuatuᷤ
sit pccunam seruus ad uestem ꝯparan¬
dam et nimmi ꝑiccit quis derrem uec¬
so ag̾e possit urrum creditor anuendi¬
tor puto aũt siquidam p̃cu miͥ¬

Expanded text:
rtit et decepit creditorem, non uidetur uersum nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisset, postea alio uertit: curiosus igitur debet esse creditor, quo uertatur.Si mutuatus sit pecuniam seruus ad uestem comparandam et nummi perierint, quis de in rem uerso agere possit, utrum creditor an uenditor? puto autem, si quidem preti
Abbreviated transcription (Latin):
ht siueadtnit suĩ dolo malo siũadtũ
depecuslo anno finitac̃ t siplures agãt
depctunio actõ ꝓfitere ħ eituius picimia in
remu̾sa ẽ delit ntip̃o ub̾iorem actõnem
depeculio actc̃nt ꝑemi dc iurẽ uteso actõ¬
nem qr ipetulium conuersu ẽ ꝙ in

Expanded text:
et, siue ademit sine dolo malo siue actio de peculio anno finita est.Item si plures agant de peculio, proficere hoc ei, cuius pecunia in rem uersa est, debet, ut ipse uberiorem actionem de pe culio actione peremi de in rem uerso actionem quia in peculium conuersum est quo
Abbreviated transcription (Latin):
que aliquid ꝯ sumpserit seriris ut ad
mulierem remdñi hu̾it aut non det̃uo¬
rem ¶ ꝓitr siseruus ꝯ sumpsit ptiri¬
riuertisse latio stribit gͦ ꝯdemerit et in
filio ¶S mutua petunia accepta do¬
et nisi forte mandatõr dĩ aut uoiump¬
ꝙ ipẽ facturus noncẽt quid ergo est pati
dclit dñs creditore anftrre sinõ domus
sui idelicet inurria. nt itgendus sit
dñs uñdere domum ut quantip̃cio sior
ftãẽ id p̃st⁊ ¶ etidemlabeo ant si scrinis
mutuatus mummos amt alu eos tredi¬
denit te inremũso dmn teneri eos nõm

Expanded text:
ensque aliquid consumpsit seruus, ut aut meliorem rem dominus habuerit aut non deteriorem.Proinde si seruus sumpsit pecuniideri domini uertisse Labeo scribit. ergo idem erit et in filio.Sed si mutua pecunia accepta doet, nisi forte mandatum domini aut uolunquod ipse facturus non esset. quid ergo est? pati debet dominus creditorem haec auferre, sine domu‹s ui›delicet iniuria, ne cogendus sit dominus uendere domum, ut quanti ‹pretio›sior facta est, id praestet.Idem Labeo ait, si seruus mutuatus nummos a me alii eos crediderit, de
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit inpetulium quidam hant qͣti¬
simid ipm̃ ꝙsuus accepit uirem dm̃
ꝯñtit ue luti sicriticum acceꝑit et id ip¬
suminfamili a dñ cibarioꝵ noĩt ꝯsump¬
sit aut sipecunam acreditore acceptam
domimi citditeri soluetit s nfierrauit in
soruando ⁊putauit creditorem enmnqui
nonerat eque in remu̾sũ et̃ pomp̃ atqͣ¬
ttmis infebitti repetitiont̃ dñs hrẽt sũ
timisernus dñi ncgotugͥcudi administ¬
iradi ue tã quid gessit ueslutisimut ua¬
ad famastamaietdam uł sit ad uestien¬
dam siũ pocisiaritir mutuatus postea
uirem dñi uertit ħ enimuire utinr

Expanded text:
accepit, in peculium quidem hanc quantisum quod seruus accepit in rem domini conuertit ueluti si triticum acceperit et id ipsum in familiam domini cibariorum nomine consumpserit aut si pecuniam a creditore acceptam dominico creditori soluerit sed et si errauit in soluendo et putauit creditorem eum qui non erat, aeque in rem uersum esse Pomptenus indebiti repetitionem dominus haberet siue cum seruus domini negotii gerendi administrandiue causa quid gessit ueluti si mut‹u›aad familiam alendam uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem domini uertit: hoc enim iure utimur,
Abbreviated transcription (Latin):
solum filuim s etsi alio modo sut̃o om¬
potestatem antiał crit actõ s et simor¬
te parrisuł deporratõne suiuiris fu̾it
offcctus fiuius dopitulio intca annum s¬
espitrisuł fiscus tenebitur ¶ Inalie¬
natõe accipitur utiq uenditor ꝙ actĩ¬
nem depetulio intra. anmũ tonobitur s
etsidonat scruum ꝑutauit uł indotẽ
fuit et michi uerus uidetur nondam¬
dam neq in manumissum neq ineũ
tuilegatum sit pitulium depatulio actõ¬
nem anergo tenentur hes etait cetili¬
us tentriq pcculium ptues cumsit qͥtͣ¬
dernt idaligtitario se lib̾auit pegasus au¬
tem caueri ẜedideberi ait abeocui pecu
luuai legatum sit qr ad eum ꝑuenorit
treditores gͦ sitradiderit sinencautiõe
erit ꝯueniendus ¶ Si p̃cepto seruo⁊
peculio rogatus sit hes restituere htd¬
itatem sidepetulio ⁊uematut trebest¬
aniexteptõne nonutetur ut martel¬
uiꝰ tractans admuti is autemciuresti¬

Expanded text:
 et si alio modo sine empotestate, annalis erit actio. sed et si morte patris uel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annum heres patris uel fiscus tenebuntur.In alienatione accipitur utique uenditor, qui actione de peculio intra annum tenetur: sed et si donauit seruum ufuit: et mihi verius videtur non dandam neque in manumissum neque in eum, cui legatum sit peculium, de peculio actionem. an ergo teneatur heres? et ait Caecilius teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberavit. Pegasus autem caveri heredi debere lium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conueniendus.Si praecepto seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio conueniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui resti
Abbreviated transcription (Latin):
us x fcõ qr ꝙ tutelam qĩ lib̾ admin¬
istrabat seruis ꝓnuntiatus c̃an siduem¬
tur expecrlit ꝙ domino debetur etsipu¬
tai̾us posse deducianint̃ sit utrumei
anpostea et andprculto pubicum pe¬

Expanded text:
ur: qui tutelam quasi liber administrabat, seruus pronuntiatus est. an si conuentur ex peculio, quod domino debetur? et si putaueris posse deduci, an intersit, utrum, cum an postea? et an de peculio imp
Abbreviated transcription (Latin):
cõuctura uolumptatis testatõits q̃st¬
ionemcẽ etueri simił ẽt id ligntum
cꝑ mortis tempore inpoculio fuerit
itaus̃q ex reb poculiarib ane aditã
ħeditatem ad cesserint debeniturnt
iuti partus antillarilei sitris petudũ
q̃ antem scruo doãta fu̾unt suit ꝙ ex
operis sius acquissierit ad logariumꝑ
ut instructa erant cumserius etcit̃¬
is reb et quid quid ibier̃t hiserindno
debitores fu̾unt tam exalus quam
exratõnrm ł alẽdari quesitumest ã
cet̾is ẜedib aduersus eum petuie ab
is debute actõ depitulio ꝯpetit respõdi¬

Expanded text:
ctura uoluntatis testatoris quaestionem esse, et uerosimilius esse id legatum quod mortis tempore in peculio fuerit ita, ut quae ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, ueluti partus ancillarum et fetus pecudum, quae autem seruo donata fuerint siue quid ex operis suis ut instructa erant cum seruis et ceteris rebus et quidquid ibi esset: hi serui domino debitores fuerunt tam ex aliis causis quam ex ratione kalendarii: quaesitum est, an ceteris heredibus aduersus eum pecuniae ab his debitae actio de peculio
Abbreviated transcription (Latin):
pantis incliosoliet eẽ ꝯditõ quam ce¬
terorum inid dabitur actõuł lanesi
erit pupilli noĩa fecit uł peciam
marcham depossuidatur ei uñditatõ n¬
uis tutore dicendrumẽ nec tam̃ rnt̃¬
eẽ puto qũdo dño debert depit. utrum
cum inlib̾atis possessione eẽt anpͥca
namet sicituseruo credidero ciusos
cominus eẽ ceꝑo deductamꝙ priꝰtre¬

Expanded text:
pantis melior solet esse condicio, quam ceterorum inhibebitur actio. plane si ex re pupilli nomina fecit vel pecuniam in arca deposuit, datur ei vindicatio nis tutore dicendum est. nec tamen interesse puto, quando domino debere coepit, utrum cum in libertatis possessione esset an postea: nam et si Titii servo credidero eiusque dominus esse coepero, deduc
Abbreviated transcription (Latin):
det ⁊ adebutore nichilomimus debeitur
s iudeamus ne tradendum sit petisia¬
re fi̾ nom̃ eius ꝓ quo expromissumẽ¬
pauss utiq sideptiut agente aliquo de¬
ducere uelit ulud noien peculiare f¬

Expanded text:
et a debitore nihilo minus debetur. sed uideamus, ne credendum sit peculiare fieri nomen eius, pro quo expromissum est.Paulus: utique si de peculio agente aliquo deducere uelit, illud nomen peculiare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpatrimonio han̾it pecłieẽ inteligat᷑¬
Sidos filio fa sit data uł turelam ad¬
niustrau̾it hñda erit ratõ pͥulegioꝵ
inactõnem depetulio delicta int̾im cec̃o¬
rum creditore ũ actõne uł int̃possita
cautõnt siprioros agant qui priuile

Expanded text:
patrimonio habuit, peculium esse intellegatur.Si dos filio familias sit data uel tutelam administrauerit, habenda erit ratio priuilegiorum in actione de peculio dilata interim ceterorum creditorum actione uel interposita ca
Abbreviated transcription (Latin):
ce rarõis est ex qua cã artenus erit dom¬
mus obligatus ut si nonputat sibi ut¬
men expeoire debutoris hr̃e cedat credi¬
toriaciõnes ꝓcuratorem cum faciat¬
net non illud queq uirem dm̃ u̾sum
labeoait ꝙ mutriatus seruus dũo ait om¬
guenta forte uł siquid ad delitrasuł siqͥ
ad turpes sumptus subrmmistrauit n
eumspectamns ambo dm̃ accesserit ꝙ is¬

Expanded text:
e rationis. ex qua causa hactenus erit dominus obligatus, ut, si non putat sibi expedire nomen debitoris habere, cedat creditori actionibus procuratoremque eum faciat.Nec non illud quoque in rem domini uersum Labeo ait, quod mutuatus seruus domino emunguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque enim spectamus, an bono domini cesserit
Abbreviated transcription (Latin):
mandati uł negotio ⁊ gestoꝵ actirrũ
cum stico uicario acturu seruitui
neꝑso itadari debet int uel untuam
ipiꝰ remuł inpeculium pamphili u̾sũ
tosticho agatur ct si pamphuo mort¬
decessit actõ daridebeat et enum quod¬
ammodo de pamphilio pamphi cinti
exꝑiri ideborsicuti ꝙ iussueius credi¬
ssemexꝑirer uet nos moueit debet ꝙ
stichis decuius pecusio agitur uiat ꝙ¬
donon aliter eares iupecutio eiuscẽ po¬
test qmͣ si pamẜ hui petistium minie¬
at eteñ eadam ratõ officiet utidꝙp
inpecislio pamp hili ucisum sit ita

Expanded text:
otiorum gestorum acturum. Cum Sticho uicario serui tui uerso ita dari debet, ut, quod uel in tuam ipsius rem uel in peculium Pamphili uersumto Sticho agatur. quod si Pamphilo mortdecessit actio dari debeat: etenim quodammodo de peculio Pamphili tum experiri uidebor, sicuti si, quod iussu eius credidissem, experirer: nec nos mouere debet, quod Stichus de cuius peculio agitur uiuat, quando non aliter ea res in peculio eius esse potest, quam si Pamphili peculium maneat. eadem ratio efficiet, ut id, quod in peculio Pamphili uersum sit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
dał debet atquĩnõ lib̾anit patit
nam qui ꝯstituit se ꝙndam obligat
patrem utro nõ liberit plane si soluit
men uertisse patris uendito dicetur
ruo suo lotauit et bones ci dederat cũ
rat cos uenint et ismimis quiretepn
essent alios re parari siseriuis bones ũt¬
diderat alios uendiderat mimmos nẽ¬
ditori non soluerat postea cõiter hu̾at
roues uendiderat num mos ad ño pete¬
bit actõnt deꝑttulio aut ꝙ inremdm̃
uersum cẽt cumboues ꝓquib pccun¬

Expanded text:
liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obligat, patrem uero non liberat. plane si soluat men urvo suo locavit et boves ei dederat: cum rat eos venire et his nummis qui recepti essent alios reparari: servus boves vendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat actione de peculio aut quod in rem domini uersum esset, cum boues pro quibus pecun
Abbreviated transcription (Latin):
pͥam niris ditõntinlegatis tuis dederis ꝯstqi¬
uensest ut triamdesus pectis tutorib poss¬
uit cognoscere s utpossessio bonoruiti derur
m sicuidampm inftĩnomine non caueat᷑
ut is possiderimbeatur aũuentus nomune in
possessimem młier uł is cuiicgatum est rega

Expanded text:
riam iurisdictionem legatis tuis dederis, consequens est, ut etiam de suspectis tutoribus possint cognoscere.' Ut possessio bonorum detur, uel si cui damni infecti non caueatur ut is possidere iubeatur, aut uentris nomine in possessi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ q Huetinqut spccaliter iegeuł se¬
natus ꝯsulto uł constitutiont principum
tribuunt᷑ mandata iuris dtõne non trans
dan possimiꝰctideo indñtur errare magrã¬
tus quitum publici inditu hañt excitron¬
em lege uel seuanis qͥilto delcgatam uelum
legis ulit deadulitrus et si que sunt alie sistͤ
uiris ditõncensiam mͦandant huius reiforti¬
simum argumcatum estꝙ ligt uila deui
noĩatim canctur ut iscincomingerit exticitario¬
o possit eamsi ꝓfitiscatur mandare nona li¬
teritabs mand̾are poterit quam si ab cẽ po¬
coꝑit  cimalias uiris ditõ etiã ap̃sente mã¬
detur. ¶ et sia familia dñs ottissus cẽ dictur

Expanded text:
 Quaecumque specialiter lege uel senatus consulto uel constitutione principum tribuuntur, mandata iurisdictione non transfdari possunt. et ideo uidentur errare magistratus, qui cum publici iudicii habeant exercitionem lege uel senatus consulto delegatam, ueluti legis Iuliae de adulteriis et si quae sunt aliae similes, iurisdictionem suam mandant, huius rei fortissimum argumentum, quod lege Iulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, possit eam si proficiscatur mandare: non aliter itaque mandare poterit, quam si abesse coeperit, cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur. et
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ sonitõnis moderetr rephensa eractoꝵ
ltia remissapp̃ inopiam miattaͣ ꝓuintiasir¬
gentib triginondebet
cem P resesꝑiuncie inspoctis edifficũ
cominos eoꝵ causatognita re ficert ea ꝯpe¬
nat etadu̾sus detractantẽm cumpetenti
rtinedio deformitati auxilium ferat
adit potes nonim poni necessitatem ꝓ ꝯs¬
iili uł legatocius uł p̃sidi ꝓuuncie su̾scip¬
iende cognitõnis s tum extimare debere

Expanded text:
ate solutionis moderetur repraehensa exactorum ate solutionis moderetur repraehensa exactorum tia. remissa propter inopiam multa a provincias regentibus exigi non debetum Praeses provinciae inspectis aedificiis dominos eorum causa cognita reficere ea compellat et adversus detractantem competenti remedio deformitati auxilium ferat.adire potes" non imponi necessitatem proconsuli vel legato eius vel praesidi provinciae suscipiendae cognitionis, sed eum aestimare debere
Abbreviated transcription (Latin):
is imquim lucrum aut dampnum sc̃crat
uncie sequatur idꝙ ouenit᷑ tum ex fĩde
coꝵ que ꝓhibunt᷑. pepotentiores ui¬
rihumiliores iniuris afficiant neut de¬
fensores toꝵ casupnosis criminib
insectantur inuocentes ad religio nes
p̃sidisꝓuincit ꝓuincie ꝑtinet. ¶ Illiti¬
damimstertasł̾ p tern adiuuantium mili¬
tares uiros ad tumtuciendos hoĩes ꝓceden¬
traphibere etdep̃honsa coħ̾cere psespũ¬
tir curet eifub spã triratrum illicitas
eractõnes sĩ phibrat ¶Neq licita negoci
nem suam p̃ses ꝓiuincie reuocelsne te¬
miis ucte homincs sb̾ p̃textu. aduentus
officioꝵ uł militu iumĩe mucouł
brem suꝑlectili ad auoꝵ usus traullams
iuiuris uexͤatur p̃ses ꝓuuntie ꝓuide¬
timedito inpitarieuentus mortalitatiᷤᷤ
ri eidebet ptextu humane fragilitatisoe¬
lictum decipitntis inꝑitło hminis inuo¬
xiimi et̃ non debet  qui imiu̾sas ꝓuin¬
tib facultatibus eoꝵ quib eam indis
reddigi nonposse dep̃bendent: neressiti¬

Expanded text:
is iniquum lucrum aut damnum sentiat, prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere praes curet, et sub specie tributorum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque licita negotianem suam praeses prouinciae reuocet. Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis uexentur, praeses prouinciae prouideti medico imputari euentus mortalitatis ri ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxium esse non debet. Qui universas provintibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessit