comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At uero nordanhumbrorum cui rex
ceouulf preest quatuor nunc ep̃i pre¬
sulatum tenent. Wilfrid in ebora¬
censi eccłia: edeluuald in lindis¬
pecthelin iea que candida casa
uocatur. que nuꝑ multiplicatis
plebib fidelium in sedem pontifi¬
catus addita ipsum primũ habet
antistitem. Pictorum quoq natio
trmpore ħ̃ ⁊ fedus habet pac̃is cum
gente anglorum ⁊ catholice pacis ac
ueritatis cum uniũsali eccłia. parti¬
ceps existere gaudet. Scotti qui brit¬
tanniam incolunt suis contenti fini¬
bus nichil contra gentem anglorum
insidiarum moliuntur aut fraudiũ
Brittones quanuis ⁊ maxima ex
parte domestico sibi odio genteman¬
glorum ⁊ totius catholice statum pas¬
cha minus rectum moribq impro¬
bis impugnent. tam̃ ⁊ diuina sibi
& humana prorsus resistente uir¬
tute in neutro cupi que possunt obti-¬
nere propositũ. Quippe qui quanuiᷤ
ex parte sui sunt uiris. ñnulla ta.¬
men ex parte anglorum sunt ser¬
pace ac serenitate temporum plu¬

Expanded text:
ae Nordanhymbrorum, cui rex Ceoluulf praeest, quatuor nunc episcopi praesulatum tenent; Uilfrid in Eboracensi Ecclesia, Ediluald in LindisPecthelm in ea quae Candida casa vocatur, quae nuper multiplicatis fidelium plebibus, in sedem pontificatus addita, ipsum primum habet antistitem. Pictorum quoque natio tempore hoc et foedus pacis cum gente habet Anglorum, et catholicae pacis ac veritatis cum universali Ecclesia particeps existere gaudet. Scotti qui Brittaniam incolunt suis contenti finibus nil contra gentem Anglorum insidiarum moliuntur aut fraudium. Brittones, quamvis et maxima ex parte domestico sibi odio gentem Anglorum, et totius catholicae Ecclesiae statum Pascha minus recte moribusque improbis impugnent; tamen et divina sibi et humana prorsus resistente virtute, in neutro cupitum possunt obtinere propositum: quippe qui quamvis ex parte sui sint juris, nonnulla tamen ex parte Anglorum sunt serpace ac serenitate temporum, plu
Abbreviated transcription (Latin):
ra cede ⁊ ipsi ñ multo post in ea¬
dem ꝓuincia dignas sue ꝑfidiãs
penas luebant. Quo anno sẽs uir
domini eegb̾et ut supra cõmemo¬
rauimus ipso die pasche inigra¬
uit ad dñm: ⁊ mox ꝑacto pascha
nordanhumbrorum uita decessit.
cum ipse regni quod undecim an¬
nis gubernabat. suocessorem fore
regis: cuiꝰ regni ⁊ principia ⁊ pro¬
cessus tot ac tantis redundauere
rerum aduersantium motib.
ut quid dehis scribi debeat. quẽ ue
nno dominice incarnationis
tus die .u. Iduum ianuarum. qui
factiis ẽ archiep̃c uocabulo tatuui¬
ne de ꝓuincia mercioꝵ cum fuis¬
set prbr in monasterio quod uoca¬
tur bruidũ. Consecratus ẽ autem
indorouermi ciuitate a urris ue¬
nerabilib daniele Wentano. et
inguualdo lundoniensi. ⁊ alduui
si autistitib die detuna iuni m̃sis.
dominica uir religione ⁊ pruden¬
tia insignis sacris qq̃ litt̾is nobilit̾
instructus. Itaq in presenti eccłiis
cantuariorum tatuuine ⁊ aldiulf

Expanded text:
 et ipsi non multo post in eadem provincia dignas suae perfidiae poenas luebant. Quo anno sanctus vir Domini Ecgberct, ut supra commemoravimus, ipso die Paschae migravit ad Dominum: et mox peracto Pascha,Nordanhymbrorum, vita decessit, cum ipse regni quod undecim annis gubernabat, successorem fore regis, cujus regni et principia et processus tot ac tantis redundavere rerum adversantium motibus, ut quid de his scribi debeat, quemve hno Dominicae incarnationis ctus est die Iduum Januariarum; qui factus est archiepiscopus, vocabulo Tatuini, de provincia Merciorum, cum fuisset presbyter in monasterio quod vocatur Briudun. Consecratus est autem in Doruverni civitate, a viris venerabilibus Danihele Uentano, et Ingualdo Lundoniensi, et Alduinsi antistitibus, die decima Junii mensis, Dominica; vir religione et prudentia insignis, sacris quoque litteris nobiliter instructus. Itaque in praesenti, Ecclesiis Cantuariorum Tatuini et Alduulf
Abbreviated transcription (Latin):
preest. Ep̃atus wecte insule ad da¬
mhelem ꝑtinet ep̃m uente criuta¬
tis ꝓuincia australium saxonum
iamꝰ aliquot annis absq ep̃o manẽs.
ministerium sibi ep̃alem ab occi¬
dentalium saxonum antistite
querit. ⁊ he om̃s prouincie cet̾eq
australes ad confinium usq hum¬
bre fluminis cum suis quoq regib¬

Expanded text:
patus Uectae insulae ad Danihelem pertinet, episcopum Uentae civitatis. Provincia Australium Saxonum jam aliquot annis absque episcopo manens, ministerium sibi episcopale ab Occidentalium Saxonum antistite quaerit. Et hae omnes provinciae caeteraeque australes ad confinium usque Hymbrae fluminis, cum suis quae
Abbreviated transcription (Latin):
xxuiii. anñ ⁊ dimidio suꝑ totã angliã
pret̾ illas partes que subdite erant daciꝰ.
mortis sensit aculeũ: De cuiꝰ regimine
laborioso ⁊ inextͥcabili uexatione u̾sifi¬
ce ꝓloqui dignum duximꝰ.
obilira s innata tͥ ꝓbitatis honorem.
Armi potens alfrede dedit ꝓbitasq̃ laborem.
ꝑpetuũq labor nomen cui mixta dolori.
S andia semꝑ erant. spes semꝑ mixta timor.
S imͦ uictor eras. ad crastina bella pauebas.
Simͦ uictus eras ⁊ crastina bella parabas.
Cui uestis sudore iugi. cui sicca cruore.
Fincta uigi: qͣntum sit onꝰ regnare ꝓbarunt.
Son fuit ĩmensi quisqͣm ꝑ climata mundi.
Qui tot in adu̾sis uł respirare liceret.
Neccam̃ aut ferrs contͥcus porie ferrum
A ur gladio potuit uite finisse labores.
oWardes filius regis
alfredi pat̾num regnũ tenuit .xx¬

Expanded text:
ti octo annis et dimidio super totam Angliam, ti octo annis et dimidio super totam Angliam, praeter illas partes quae subditae erant Dacis mortis sensit aculeum. De cujus regimine laborioso et inextricabili vexatione versifice proloqui dignum duximus. Nobilitas innata tibi probitatis honorem, Armipotens Alfrede, dedit, probitasque laborem, Perpetuumque labor nomen. Cui mista dolori Gaudia semper erant, spes semper mista timori. Si modo victor eras, ad crastina bella pavebas; Si modo victus eras, ad crastina bella parabas. Cui vestes sudore jugi, cui sicca cruore Tincta jugi, quantum sit onus regnare, probarunt. Non fuit immensi quisquam per climata mundi, Cui tot in adversis vel respirare liceret. Nec tamen aut ferro contritus ponere ferrum, Aut gladio potuit vitae finisse labores. Edwardus filius regis Alfredi paternum regnum tenuit, XX
Abbreviated transcription (Latin):
que erat in trib ratib. Uides autẽ
gentẽ sex nauiũ bellũ aspicientẽ &e
auxilium ferre neqͥentẽ pugnis cede
pectus ⁊ unguib rumꝑe erines. An¬
glitam̃ uirilit̃ agebant. ⁊ dacifortis¬
sime instabant. Cetid̾untq ex anglis
.xlii. ⁊ex dacis .o. ⁊ .xx. Daci tam̃ luohe¬
man p̃positũ regalis ex̾citus artꝰ insi¬
tentẽ occid̾unt. Obquam rem anglipau¬
latim cedent: dacipene uictores uisi
sunt. S ecce mari redeunte ad puppeᷤ.
daci maris alta inuadunt. Qd̾ postea
nouẽ puppes angloꝵ sero ⁊ frustra ꝑse¬
cute sunt. Uentus uͦ adũsus uictores
dacos aggreditur. ⁊ duas ex puppib
eoꝵ ad t̾ram ꝓiecit. Uñ homines cap¬
ti ⁊ adducti ad regem: om̃s suspensi
ap̃ winceastre. Qui uͦ int̾cia puppe
erant: ualde saucrati appulunt in
estangle. Eodem anno ꝑiert̃ .xx. nã¬
ues cum hominib ruxta australia lit
Alfredus rex cum regnass Stora.¬

Expanded text:
quae erat in tribus ratibus. Videres autem quae erat in tribus ratibus. Videres autem gentem sex navium bellum aspicientem et auxilium ferre nequientem, pugnis caedere pectus, et unguibus rumpere crines. Angli tamen viriliter agebant, et Daci fortissime instabant: ceciderunt ex Anglis XLII, et ex Dacis CXX; Daci tamen Lucheman praepositum regalis exercitus acrius insistentem occiderunt: ob quam rem Angli, dum paulatim cederent, Daci pene victores visi sunt. Sed ecce, mari redeunte, ad puppes Daci maris alta invadunt, quos postea IX puppes Anglorum sero et frustra persecutae sunt. Ventus vero adversus victores Dacos aggreditur, et duas ex puppibus eorum ad terram projecit: unde homines capti et adducti ad regem, omnes suspensi sunt apud Wincestriam; qui vero in tertia puppe erant valde sauciati appulerunt in Estangle. Eodem anno perierunt XX naves cum hominibus justa australia littora. Alfredus rex, cum regnasset vigin
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantes: cladem ñ modicã ꝓuintia-¬
lib westsexe ꝯtułunt. De multis uͦ con¬
flictib unũ ꝑtͣctabo. qr insoliti fuit
euentus. Rex alfredus naues longas
scił .xl. remorũ uł płimũ fec̃ parari
cont᷑ puppes dacoꝵ p̾dictas. Sex autẽ
puppes dacoꝵ cum in quoddã littore de¬
uenesyre starent: p̃occupauert̃ eas .ix.
regie naues. Quod daci uidentes:tres
rates contra eos cõmouerunt. Alie
nãq tres stabant in littore ĩmobiles.
nereo scił retctato. Sex gͥ puppes anglo
dacorum in littore stantes. Tres gͥ naueᷤᷤ
dacorum contͣ .ui. desꝑate ⁊ id̾o audacis¬
sime ⁊ diu pugnantes: ꝯflictũ asꝑri-¬
mũ ꝑeg̾unt. Uicit tam̃ numerꝰ maior.
Dueq̃ rates dacoꝵ capte sunt. Tercia
ciorum que iuxta puꝑpes dacoꝵ ex adũso
littore erant reu̾ti uellent: exsiccate fc̃.
Quod daci uidentes egressi de trib pup¬
pib pugnabant contͣ gentẽ angloꝵ

Expanded text:
pugnantes cladem non modicam provinciapugnantes cladem non modicam provincialibus Westsere contulerunt. De multis vero conflictibus unum pertractabo, quia insoliti fuit eventus. Rex Alfredus naves longas scilicet XL remorum vel plurium fecit parari contra puppes Dacorum praedictas; sex autem puppes Dacorum, cum in quodam littore Davenscyre starent, praeoccupaverunt eas novem regiae naves. Quod Daci videntes tres rates contra eos commoverunt; aliae namque tres stabant in littore immobiles nereo scilicet retracto: sex igitur puppes AnglorDacorum in littore stantes. Tres igitur naves Dacorum contra sex desperate et omnino audacissime et diu pugnantes conflictum asperrimum peregerunt. Vicit tamen numerus major, duaeque rates Dacorum captae sunt; tertia ciorum, quae juxta puppes Dacorum ex adverso littore erant, reverti vellent, exsiccatae sunt: quod Daci videntes egressi de tribus puppibus pugnabant contra gentem Anglorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt gͥ londonienses ad castrũ illud.
suis dñs om̃ps. Cum gͦ fugissent daci
ad castrum: fecit rex aquã luye fundi
in tͥa brachia. ne puppes suas suꝑ eam
reduc̾e possent. Quod daci comꝑientes:
relictis puppib ꝑrexerunt usq ad
quathruge iuxta saũnam ⁊ ibi castrũ
fecert̃. ⁊ bidem hyemauerẽ. cõmenda¬
tis upxorib suis in estangle. Rex uͦ alfre¬
dus cum ex̾citu ꝓsecutus ẽ eos. At londo¬
nienses puppes dacoꝵ relictas: qͣsdam
ad lon doniã duxert̃ qͣsdam ꝯ busserũt.
Igitur his annis tͥb p̃dictis: scił ex quo
daci ad portum limene appulunt: an¬
glis multa mala fecert̃. s ⁊ ip̃i multo
plura tolerauert̃. Anno uͦ quarto diuisꝰ
ẽ excitus partim in nordhumbre partim
in estangle. pars uͦ tͣnsfretans in secanã¬
uut. Postea tam̃ q̃dam puppes dacoꝵ ue¬
nerunt uixta littora westsexe. Que cre¬
bris irruptionib sepe p̃dantes ⁊ sepe

Expanded text:
nerunt igitur Londonienses ad castrum illud, nerunt igitur Londonienses ad castrum illud, suis Dominus omnipotens. Cum ergo fugissent Daci ad castrum, fecit rex aquam Lupe findi in tria brachia, ne puppes suas per eam reducere possent: quod Daci comperientes relictis puppibus perrexerunt usque ad Quadruge juxta Savernam, et ibi castrum fecerunt, et ibidem hiemaverunt, commendatis uxoribus suis in Estangle. Rex vero cum exercitu persecutus est eos. At Londonienses puppes Dacorum relictas quasdam ad Londoniam duxerunt, quasdam combusserunt. igitur, his tribus annis praedictis, scilicet ex quo Daci ad portum Limene appulerunt, Anglis multa mala fecerunt, sed et ipsi multo plura toleraverunt. Anno vero quarto divisus est exercitus partim in Nordhumbre, et partim in Estangle; pars vero transfretans ivit in Secanam: postea tamen quaedam puppes Dacorum venerunt juxta littora Westsere, quae crebris irruptionibus saepe praedantes et saepe
Abbreviated transcription (Latin):
inuast estsexe ⁊ castrũ fec̃ ap̃ scobrich.
Indeq ꝑmeantes uenerunt usq ad budig¬
tune uixta saũnam ⁊ ibi castrũ fecerũt.
Uñ tam̃ bello repulsi: fugunt ad castrũ
suum in estsexe. Illi aũ qui obsecłant
exanceast̃ audito aduentu regis: ad pup¬
pes fugͥunt ⁊ in mari p̃dantes manebãt.
Quartus ex̾citus uenit eodẽ anno ad nord¬
humbre usq in legeastre. s ibi obsessi
sunt ⁊ tante fame afflicti st̃. quod etiã
equos suos comedunt.
lfredi regis anno .xxxiii. daci qui
erant in legeceastria. iuert̃ circũ
ꝑnord&ales ⁊ nordhumbre ad meresei¬
ge insulam estsexe. & pꝰ inhyeme traxe¬
runt puppes suas ꝑ tamasim in flum̃
luẏe. Ille aũ ex̃citus qui obsecdat exan¬
ceast̾ dephensus ẽ p̃dans iuxta ciceastre.
uͥ multos ex suis amisert̃. ⁊ quasdã ex pup¬
pib suis ꝑdid̾unt. Anno uͦ sequente ex̃¬
eitus quierat in luye fec̃ iuxta idem flum̃
castrũ quoddã. xͥx milib ã londonia. Ue¬

Expanded text:
obrih; indeque permeantes venerunt usque ad Budingtuune juxta Savernam, et ibi castrum fecerunt: unde tamen bello repulsi, fugerunt ad castrum suum in Estsere; illi autem, qui obsederant Granceastre, audito adventu regis, ad puppes fugerunt, et in mari praedantes manebant. Quartus exercitus venit eodem anno a Nordhumbre usque in Legecestriam; sed ibi obsessi sunt, et tanta fame afflicti sunt, quod etiam equos suos comederent. Alfredi regis anno XXIII, Daci, qui erant in Legecestria, iverunt circum per Nordwales et Nordhumbre ad Wereleige insulam Estsere, et post in hieme traxerunt puppes suas per Tamesim in flumen Lupe; ille autem exercitus, qui obsederat Granceastre, deprehensus est praedans juxta Ciceastre, ubi multos ex suis amiserunt, et quasdam ex puppibus suis perdiderunt. Anno vero sequenti exercitus qui erat in Lupe, fecit juxta idem flumen castrum quoddam viginti millibus a Londonia. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ heamundꝰ ep̃s ⁊ mutti ꝓc̾es anglie. Et̃
hoc p̃liũ uenit in estate magnꝰ ex̾citus
ap̃ redingũ. Hoc anno ob. rex & delred
& deleylfi regnauit suꝑ westsexe ⁊ p̾ea
circa unũ mensẽ pugnauit cũ paueagete
ap̃ Wiltune contͣ ex̃citum ⁊ dui fu gauit
eum. ⁊ pꝰea daci uicerunt. Hoc annofue¬
runt. ix p̃lia campestria contͣ exͥcitum
in regno ex australi parte tamese. pret̾
inuasiones quas alfred fr̃ reg̾ ⁊ duces
regis sepe fecerant. Et hoc anno ft̾ occi¬
si rex unus ⁊ .ix. comites. ⁊ west sexe co

Expanded text:
es Angliae. Post hoc praelium venit in aestate magnus exercitus apud Redingum. Hoc anno obiit Adelred s Edelwolfi, regnavit super Westsere, et postea circa unum mensem pugnavit cum pauca gente apud Wintune contra exercitum et diu fugavit eum et postea Daci vicerunt. Hoc anno fuerunt novem praelia campestria contra exercitum in regno ex australi parte Temese: praeter invasiones, quas Alfred frater ejus et duces regis saepe fecerunt. Et hoc anno sunt occisi rex unus et novem comites, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
clarissima. Eodem anno ꝯftrux burgũ
q̃ndam Wicham in estsexe. Et int̾ ea ma¬
nebat ap̃ meldune.⁊ ei subdita ẽ mag¬
na pars gentis que pͥus erat insubdi¬
tione dacoꝵ. Sequenti uͦ anno exiit daco¬
rum ex̾citus abhantonia.⁊ legeceastͥa.
⁊ fregerunt inducias quas rex eided̾at.
⁊ fecert̃ cedẽ magnã angloꝵ ap̃ hochene¬
retine ⁊ ibi circũ in oxene sfordes cyre. &
postqͣm domi redierẽ statim exiitalia
catua ⁊ iuit ad lygetune. Gens aũ patͥe
illiꝰ eos comꝑiens pugnauit cũ eis ⁊ eos
fugauit. teotam p̃dam quã ceꝑant¬
eis abstulit. ⁊ equos eorum.

Expanded text:
clarissima. Eodem anno construxit burgum clarissima. Eodem anno construxit burgum quemdam Witham in Estsere, et interea manebat apud Dealdune; et ei subdita est magna pars gentis illius, quae prius erat in subditione Dacorum. Sequenti vero anno exiit Dacorum exercitus ab Hamtonia et Legecestria, et fregerunt inducias, quas rex iis dederat, et fecerunt caedem magnam Anglorum apud Hocheneretune, et ibi circum in Drinefordscyre. Et postquam domum redierunt, statim exiit alia caterva, et ivit ad Ligetune. Gens autem patriae illius eos comperiens pugnavit cum eis, et eos fugavit, et totam praedam, quam ceperanteis abstuli
Abbreviated transcription (Latin):
lent. Porro rex misit ex̾citum post eos
ex uestsexe ⁊ m̃ce. qui ꝯsecutist̾eos a
t̾go cum domũ reũt̾entur. ⁊ cũ eiꝰ pug¬
nauerunt. Bellum ingens cõmissũ ẽ.
Contͥuit aũ dominus infideles ꝯtͥtiõs
magna. ⁊ ex eis multa milia mors cru¬
enta deuorauit. Corruert̃ꝙ pͥncipes
eorum in ꝯfusione ⁊ deuorati in puluere
sorduerunt. Occidit nãq rex haldene. &
rex eowils. ⁊ uhtere ꝯsul. ⁊ scurfa ꝯsul.
⁊ os wlfhold. ⁊ benesinghold. ⁊ hanlaf
alius Gudferd. Serui aũ domini uicꝰ¬
toria tanta potiti. exultantes indm̃
uiuum in hẏmnis ⁊ ꝯcentib dñm ex̾ci¬
tuum bñdicebant. Anno seq̃nte d̃fũe¬
to &deldredo regͤe m̃ce. rex edeardus
saisiit londoniam ⁊oxenefordiam.
oẽmq t̾ram m̃censi ꝓuintie ꝑtinentẽ.
dwardus rexanno .ix.
regni sui ꝯstruxit herefordiã castrũ
ñ ĩmensũ s pulcherrimũ. int̾ beneficiã
⁊ minerã. ⁊ luye. flumina ñ ꝓfunda s

Expanded text:
lent. Porro rex misit exercitum post eos lent. Porro rex misit exercitum post eos ex Westsere et Merce, qui consecuti sunt eos a tergo, cum domum reverterentur, et cum eis pugnaverunt. Bellum ingens est commissum. Contrivit autem Dominus infideles contritione magna, et ex eis multa millia mors cruenta devoravit; corrueruntque principes eorum in confusione, et devorati in pulvere sorduerunt. Occidit namque rex Haldene, et rex Eolwolf, et Uthere consul, et Scursa consul, et Owlfhold, et Benesinghold, et Hanlafalius Gudferd. Servi autem Domini victoria tanta potiti, exsultantes in Deum vivum, in hymnis et concentibus Dominum exercituum benedicebant. Anno sequente, defuncto Edredo duce Merce, rex Edwardus saisivit Londoniam, et Oxinefordiam, omnemque terram Mercensi provinciae pertinentem. Edwardus rex anno IX regni sui construxit Herefordiam castrum non immensum sed pulcherrimum inter Beneficiam, et Mimeram, et Lupe, flumina non profunda sed
Abbreviated transcription (Latin):
ipse inde recede uellet: p̃cepit ꝑ totum
ex̾citum suũ ut om̃s simul reced̾ent ⁊ re¬
cesserunt om̃s pret̾ chentenses. qui re¬
manserunt ultra p̃ceptũ regis. ⁊ rex mi¬
cet ditiores nominentͤ. Et ex parte dacoꝵ
occisus ẽ rex eohric. ⁊ adelwoldꝰ iuuenis quẽ
eleg̾unt in regem. & beorchsige filiꝰ brith.¬
cidit ex utraq parte: ⁊ ex parte dacorũ
plures occisi sunt. licet ip̃i uictoriã opti¬
nuissent. hoc eodem anno bb̃ ealesayid u¬
xor regis edwardi.
dwardus rex anno. iͦ. ꝯstituit indu¬
tias cum estanglis ⁊ nordhumbris
ap̃ itingeforde. Anno uͦ sequente misit
rex ex̾citum fortissimũ ex westsexe ⁊ m̃ce
qui p̃dam maximã ceꝑunt ab ex̾citu qͥ
erat in nordhumbre tam hominũ quã
animaliũ. Alultisq dacoꝵ occisis man
Anno sequenti ex̾citus dacoꝵ uenit in
comꝑuit ex̾citus putauit abeis habere
auxiliũ. & ut securiꝰ possent ire quoqͦ uel¬

Expanded text:
m inde recedere vellet, praecepit per totum m inde recedere vellet, praecepit per totum exercitum suum ut omnes simul recederent: et recesserunt omnes praeter Centenses, qui remanserunt ultra praeceptum regis, et rex micet ditiores nominentur. Et ex parte Dacorum occisus est rex Eoric et Edelvoldus juvenis, quem elegerant in regem, et Beorthsigt filius Brithcidit ex utraque parte, et ex parte Dacorum plures occisi sunt, licet ipsi victoriam obtinuissent. Hoc eodem anno obiit Ealeswid uxor regis Edwardi. Edwardus rex anno quinto constituit inducias cum Estanglis et Nordhumbris apud Itingforde. Anno vero sequenti misit exercitum rex fortissimum ex Westsere et Merce, qui praedam maximam ceperunt ab exercitu, qui erat in Nordhumbre, tam hominum quam animalium. Multisque Dacorum occisis, manAnno sequenti exercitus Dacorum venit in comperuit exercitus, putavit ab eis habere auxilium, et quod securius possent ire quoque vel
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Quaꝓpt̾ iuit rex ẽwardus cũ ex̾citu usꝙ
ad batan iuxta umburnã. Adel woldus
aũ cum hominib suis Winburna per.¬
manens: ianuis clausis dicebat qr ibidẽ
ꝑsift̾et aut occũb̾et. Nocte tam̃ inde rece¬
dens: iuit ad ex̾citum qui erat in nord.¬
humbre. Illi uͦ nobilitati iuuenis ꝯgau¬
dentes: ostituert̃ eum regẽ ⁊ pͥncipem
suꝑ regis ⁊ duces suos. Rex aũ saisuit
uxorem eiꝰ quã iuuenis p̃dictus ultra
uetitũ ep̃i duxerat. qr sacrata fuerat in
di regis. qui cũ eo multa fidelis ⁊ fortis
gesserat bella.
dwardi regis anno .iii. & deleoldꝰ
fr̃ regis cractis uirib duxit na¬
uigium ĩmensum in estsexe. Et est se¬
xenses sine mora illi subditifc̃. Anno
uͦ sequente dux̃ ex̾citum gͣuissimũ ĩ
m̃ce. ⁊ pdautt eam undi usq ad eriche.¬
lade. Ibiq tͣnsiens tamasim: oepte in¬
brethdenne ⁊ circũquaꝙ quieqͥd aderat.
Sicꝙ patrato facinore suo domũ rerĩsi
sute cũ gaudio. At rex eduardus ꝯgre

Expanded text:
pter ivit rex Edwardus cum exercitu usque ad Batham juxta Winburnam. Edwoldus autem cum hominibus suis in Winburna permanens, januis clausis, dicebat, quia ibidem persisteret aut occumberet. Nocte tamen inde recedens ivit ad exercitum, qui erat in Nordh. Illi vero nobilitati juvenis congaudentes constituerunt eum regem et principem super reges et duces suos. Rex autem saisivit uxorem ejus, quam juvenis praedictus ultra vetitum episcopi duxerat, quia sacrata fuerat in di regis, qui cum eo multa fidelis et fortis gesserat bella. Edwardi regis anno tertio, Edelwoldus frater regis, coactis viribus, duxit navigium immensum in Estsexe, et Estsexenses sine mora subditi sunt. Anno vero sequente duxit exercitum gravissimum in Merce, et praedavit eam undique usque ad Cricalade. Ibique transiens Tamesim cepbrithenden, et circumquaque quidquid aderat. Sicque patrato facinore suo, domum reversi sunt cum gaudio. At rex Edwardus congr
Abbreviated transcription (Latin):
baptiraretur ⁊ factũ ẽ. Uenit enĩ gytru
factus cum eũ secũ .xii. dieb tenuiss.
abeunti multa dedit mun̾a.
Ifredi anno .uiii. uit ex̃citus p̃¬
tum ⁊ manserunt fulanham iuxta
tainasim. hoc anno sol obscuratus ẽ.
sit a cyrenceastre ⁊ ꝑrexit in estanglum
⁊ t̾ram illã optinuit ⁊ diuisit. Eodem
anno ex̾citus qui fuit ap̃ fulanham ma¬
re tͣnsiit ⁊ ad Gant uno anno ꝑmansie.
Sequenti uͦ anno pugnauert᷑ cũ fran¬
cis ⁊ uicerc̃ eos. Tercio aũ anno uene¬
runt ꝑ mese infranciã. Quo intẽpore
re rex alfredus nauali p̾lio .iiiiͬ. pup¬
pes dacoꝵ cepit ⁊ eos qui merant int̾fe¬
cit. Quarto uͦ anno uenit ex̾citus apud
scat in cundoet.⁊ ibi uno anno ꝑman¬
mosinã suã rome. ⁊ etiã in indiam ad
scm̃ thomã sod̾m uotum qd̃ fecerat qñ

Expanded text:
baptizaretur, et factum est: venit enim Godrun baptizaretur, et factum est: venit enim Godrun nus ejus factus, cum eum secum XII diebus tenuisset, abeunti multa dedit munera. Alfredi anno octavo ivit exercitus praetum, et manserunt apud Fulenham juxta Tamesim: hoc anno sol obscuratus est.sit a Cyrenceastre et perrexit in Estangliam, et terram illam obtinuit, et divisit. Eodem anno exercitus, qui fuit apud Fulenham, mare transiit et ad Gant uno anno permansit. Sequenti vero anno pugnaverunt cum Francis, et vicerunt eos; tertio autem anno venerunt per Mesere ex Alfredus navali praelio quatuor puppes Dacorum cepit, et eos, qui inerant, interfecit; quarto vero anno venit exercitus apud Scat in Cundoet, et ibi uno anno permanmosynam suam Romae, et etiam in Indiam ad sanctum Thomam, secundum votum quod fecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aũ rex alfredꝰ iam nec t̾ram hab̾et. nͦ
spem habendi. respexit in reliquias ple¬
bis sue dñs. Genit nãq fr̃ regis haldene
cum .xxiii. nauib in Westsexe ap̾ daua.¬
nasẏre. Gens aũ regis alfredi occidit eũ.
⁊ docc. ⁊ xl. homines ex̾citus sui. Captũq
ẽ ibi uexillũ eoꝵ quod uocabat᷑ Rauen.
Sͦ rex aifredus hoc successu confortatꝰ: pa¬
rauit firmitatẽ qnͣdam ap̃ & delineige
⁊ sic fretus pugnauit seꝑe cũ ex̃citu au¬
xilo sumersecensiũ qui ibi ꝓpinqͥ erãt.
Et in .uii. ebdomada post pascha ꝑrexit
ad ecgb̾chteftan. ex orientali parte
rant de hantunescyre leti ꝓaduentu
suo. ⁊ ip̃e incrastino inde ꝑrexitad & glea
⁊ inde alia die ad edandune. ⁊ ibi pug¬
nauit ꝯtra ex̾citum ⁊ eum fugauit. ⁊
eum ꝑsecutꝰ ẽ usq ad firmitatẽ suam.¬
didie regi obsidez. ⁊ iurauit se recessu¬
ros a regno suo. ꝓmisit ⁊̃ quod rex eoꝵ

Expanded text:
Cum autem rex Alfredus jam nec terram haberet, nec Cum autem rex Alfredus jam nec terram haberet, nec spem habendi, respexit in reliquias plebis suae Dominus: venit namque frater regis Haldene cum XXIII navibus in Westsere in Davenscyre. Gens autem regis Alfredi occidit eum, et DCCCXL homines exercitus sui, captumque est ibi vexillum eorum, quod vocabatur Raven. Ergo rex Alfredus, hoc successu confortatus, paravit firmitatem quamdam apud Ethelingeie, et sic fretus pugnavit saepe cum exercitu auxilio Sumersetensium, qui ibi propinqui erant. Et in septima hebdomada post Pascha perrexit ad Eghrichstam ex orientali parte rant de Nantunescyre, laeti pro adventu suo, et ipse in crastino inde perrexit ad Aeglea, et inde alia die ad Edendune, et ibi pugnavit contra exercitum, et eum fugavit, et eum persecutus est usque ad firmitatem suam,it se recessurum a regno suo. Promisit etiam quod rex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
habebant. nec eos consequi potuit ante
exanceastre. Tunc ex̾citus tradidit illi qͦt¬
qt obsides ipse uolebat.⁊ pacem tencre
urauit. ⁊ bene tenuit. Lunc ex̾citꝰ iuit
in m̃ce ⁊ partẽ regni tenuit. partẽ dedit
ocoleylfo.
Ifredi regis anno .uii. cum iam daci
om̃e regnũ ab oriental parte tamasi
optinerent: regnaretq rex haldene ĩ nord¬
humbre ⁊ fr̃ haldeni eẽt in eftangle tres
uͦ reges p̃dicti cum ceolwlfo rege eoꝵ eẽnt
inm̃ce ⁊ londonia ⁊ estsexe. regi uͦ alfredo
ñ remansisset nisi t̾ra ultͣ tamasim: in¬
dignũ uisũ ẽ dacis ut uł hoc ei remanet.
Tres gͥ greges uenert cipenbani in Westsexe
cum mira multitudine que nuꝑaudacia
uen̾at. Oꝑientesq t̾ram qͣi locuste: cum
nullus eumeis poss resist̾e: occupauert̃ eã
sͥ. Pars gͥ popłi tͣnsinare fugit. Pars alfre¬
dum regẽ secuta ẽ. qui cum paucis se in ne¬
morib abscondebat. Pars uͦ subdita ẽ hostib

Expanded text:
habebant, nec eos consequi potuit ante habebant, nec eos consequi potuit ante Granceastre. Tunc exercitus tradidit illi quotquot obsides ipse volebat, et pacem tenere juravit, et bene tenuit. Tunc exercitus ivit in Merce, et partem regni tenuit, partem dedit Ceolwolfo. Alfredi regis anno septimo, cum jam Daci omne regnum a boreali parte Temesiobtinerent, regnaretque rex Haldene in Nordhumbre, et frater Haldeni esset in Estangle, tres vero reges praedicti cum Ceolwolfo rege eorum essent in Merce, et Londonia, et Estsere; regi vero Alfredo non remansisset nisi terra ultra Tamesim, indignum visum est Dacis, ut vel hoc ei remaneret. Tres igitur reges venerunt Cipenham in Westsere cum mira multitudine, quae nuper a Dacia venerat. Operientesque terram quasi locustae, cum nullus eis posset resistere, occupaverunt eam sibi. Pars igitur populi trans mare fugit; pars Alfredum regem secuta est, qui cum paucis se in nemoribus abscondebat; pars vero subdita est hostibus.
Abbreviated transcription (Latin):
sius ⁊ coluert᷑ eam duob annis. ⁊sepe
p̃dauit suꝑ pictos. Tres uͦ reges dacorũ
p̃dicti uenerẽ tũ maiore parte exercteꝰ
ad cantebruge.⁊ ibi uno anno ꝑman.¬
serunt. Hoc anno pugnauit rex alfred
nauali p̾lio contͣ. uii. puppes. Quarum
unã cepit cet̾as fugaurt. domo uͦ seqͥn¬
ti ex̾citus tͥum regum uenit ap̃ warbã
in westsexe. Rex uͦalfredꝰ cep̃ inducias
cum excitu: acceꝑtis ab eo obsidib ex no¬
biliorib eorum. Ip̃i asi iurauerũt quod
nũqͣm alicui antea fecerant: secito exi¬
turos a regno illiꝰ. ⁊ in pxima nocte fur¬
tim recedens ex̾citus. quiꝰ quos habebãt
ꝑ rexerunt ex anceastre. Hoc anno rollio
cum suis normanniã uenit. Anno uͦ se¬
quente ex̾citus ꝑuirus uenit a werham
ad exacrastre. ⁊ naualis ex̾citus remiganꝰ¬
cͥcũ tempestate obructus ẽ. Pieruntq . cxx.
puppes ap̃ swaniyic. Rexaũ alfred cum
magna gente secutꝰ ẽ ex̃citum qui equos

Expanded text:
suis, et coluerant eam duobus annsuis, et coluerant eam duobus annreges Dacorum praedicti venerunt cum majori parte exercitus ad Brantebrige, et ibi uno permanserunt anno. Hoc anno pugnavit rex Alfred navali praelio contra VII puppes, quarum unam cepit, caeteras fugavit. Anno vero sequente, exercitus trium regum venit apud Werham in Westsere. Rex vero Alfredus cepit inducias cum exercitu, acceptis ab eo obsidibus ex nobilioribus eorum. Ipsi autem juraverunt ei quod nunquam alicui antea fecerant, se cito exituros a regno illius, et in proxima nocte furtim recedens exercitus, qui equos habebant, perrexerunt Granceastre. Hoc anno Rollo cum suis Northmanniam venit; anno vero sequente exercitus perjurus venit a Werham ad Granceastre, et navalis exercitus circum remigans tempestate obrutus est, perieruntque CXX puppes apud Swanawic. Rex autem Alfred cum magna gente secutus est exercitum, qui equos
Abbreviated transcription (Latin):
fredi regis anno pͥmo ex̾citus ue¬
ut londoniam ã redinge. ⁊ ibi ꝑ
hiemẽ fuit. ⁊ m̃censes ceꝑunt inducia
cum ex̃citu. Scdo uͦ anno dux haldene
no hiemauert̾ ap̃ repedune. Tune uͦ
ꝯgregatisunt cũ eo tres alii regis
gytrus ⁊ oscentin ⁊ an syẽd ⁊ fcĩ sunt
iuncibiles ⁊ burhred regem qui reg¬
nauerat .xxii. annis suꝑ m̃ce tͣnsmare
fugauerunt. Rex aũ burhred romã
ꝑrexit. Ibiꝙ moriens sepultus ẽ ĩeccła¬
sc̃ẽ marie ap̃ anneglec nescolam. Daci
aũ tradid̾unt regnum m̃ce ceolwlfo
cuidam regi insipienti ad seruiendum
ad opꝰ eoꝵ. Ipse aũ uirauit ⁊ obsides eis
dedit. se redditurum ilł regnũ qͣndoͣq
uellent. ⁊ seip̃m presto ẽẽ cum om̃ib
quos addud̾e posset: in auxiliũ eoꝵ.
Ifredi regis anno qͣrto ex̾citꝰ
rẽtesste a repedune ⁊ diuisus ẽ.
hardene rex cum parte quadã ex̾crtꝰ
prexit in nordhumbre. ⁊ fuit in hẏeme
iux̧ta tinam ⁊ saisiuit t̾ram ⁊ diuisit eã

Expanded text:
redi regis anno primo exercitus venit Londoniam a Reding et ibi per hiemem fuit, et Mercenses ceperunt inducias cum exercitu. Secundo vero anno rex Haldene no hiemaverunt apud Rependune. Tunc vero congregati sunt cum eo tres alii reges Godrum, et Oscetin, et Anwed, et facti sunt invincibiles, et Burred regem, qui regnaverat XXII annis super Merce trans mare fugaverunt. Rex autem Burred Romam perrexit, ibique moriens sepultus est in ecclesia S. Mariae apud Anglecnescolam. Daci autem tradiderunt regnum Merce Ceolwolfo cuidam insipienti regi ad servandum ad opus eorum. Ipse autem juravit, et obsides iis dedit se redditurum illis regnum quandocunque vellent, et seipsum praesto esse cum omnibus quos adducere posset in auxilium eorum. Alfredi regis anno quarto exercitus recessit a Rependune et divisus est. Aldene rex cum parte quadam exercitus perrexit in Nordhumbre et fuit in hieme juxta Tinam et saisivit terram et divisit eam
Abbreviated transcription (Latin):
suerunt. Et post .iiii. dies it̾m pugnaue¬
runt rex & delred ⁊ fr̾ suus alured contͣ
totum ex̾citum ap̃ & scesdune qui fuit
diuisus in duas partes. Ex una parte
fuert basreog ⁊ haldene reges pagani
contͣ quos pugnauit rex &delred ⁊ oc.¬
cidite regem bafrecg. Ex alia uͦ parte
fueiunt pagani consules contͣ quos pug
les sydroc senem ⁊ sẏbroc uiuenẽ. ⁊ osbra¬
run.⁊ frcena. ⁊ harolo. ⁊ ex̾citus fugat̃
ẽ. ⁊ multa milia occisast̃. durauitq p̃li¬
um usq ad noctem. Itm post .xiii. dus
rex &debred ⁊ fr̾ suus alfred pugnauer̃s
cum ex̾citu apud basingũ ⁊ daciuicert.
Itm p duosũses rex& delred ifr̃ suus alfred
pugnauerunt cũ exercitu apud meredu¬
ne ⁊ multi ex utraq parte cecid̾unt ⁊ daci

Expanded text:
nt. Et post quatuor dies iterum pugnaverunt rex Adelred et frater suus Alfred contra totum exercitum apud Escesdune, qui fuit divisus in duas partes: ex una parte fuerunt Basreg et Aldene reges pagani, contra quos pugnavit rex Adelred, et occidit regem Basrege; ex alia vero parte fuerunt pagani consules, coles, Sidroc senem et Sidroc juvenem, et Osbearn, et Frena, et Harolde; et exercitus fugatus est, et multa millia occisa sunt, duravitque praelium usque ad noctem. Iterum post XIV dies Adelred rex et frater suus Alfred pugnaverunt cum exercitu apud Basingum, et Daci vicerunt. Iterum post duos menses rex Adelred et frater suus Alfred pugnaverunt cum exercitu apud Beredun
Abbreviated transcription (Latin):
ille magnꝰ ex̃eitus cum om̃ib reb suis
ad portũ limene cũ. cͧcl. nauibz. Qui por¬
tus ẽ iorientali parte chent. uixta mag¬
nũ nemus andredesleige. qd̃ .c.xx. milia
in longitudine .xxx. in latitudine ꝯtinet.
Egressi uͦ ꝯstruxerunt castrũ ap̃a uuldre.
Int̾im uenit hatengcum. lxxx. nauib
in portum tamasis. ⁊ parauit castrũ
ap̃ mudeitune. Postea uͦ regi alfredo u¬
ram̃ta fecit ne in aliqͦ ei noc̾et. Rex gͥ ip̃i
⁊ uxori sue ⁊ filiis multa dona dederat.
Quoꝵ alt̾m rex ip̃e in baptismate tenue¬
rat. alt̾m uͦ &eldredus dux magnꝰ. Hasꝰ¬
teng aũ semꝑ infidꝰ castrũ ꝯstruxit ap̃
beãfled. sũq isset p̃datũ suꝑ regẽ. freg̾
rex castrũ pdictũ. ⁊ crpit ibi uxorẽ eiꝰ. ⁊ fi
erat. Regiaũ alfredo uenit nuntiꝰ dic̃s.¬

Expanded text:
ille magnus exercitus cum omnibus rebus suis ille magnus exercitus cum omnibus rebus suis ad portum Limene cum CCL navibus; qui portus est in orientali parte Cent juxta magnum nemus Andredestaige, quod CXX millia in longitudine, XXX in latitudine continet. Egressi vero construxerunt castrum apud Anoldre. Interim venit Hasting cum LXXX navibus in portum Tamesis, et paravit castrum apud Widdletune; postea vero regi Alfredo juramenta fecit, ne in aliquo ei noceret: rex ergo ipsi, et uxori suae, et filiis multa dona dederat, quorum alterum rex ipse in baptismate tenuerat, alterum vero Edredus dux magnus. Hasteng autem semper infidus, castrum construxit apud Beamfled. Cumque esset praedatum super regem, fregit rex castrum praedictum, et cepit ibi uxorem ejus, et ferat. Regi autem Alfredo venit nuntius, dic
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ filiã iuhetã duxerat rex & delaylf
Tunc qͦq papa marus obdormiit. Añ¬
no sequenti uenit ex̃citus dacoꝵ ꝑ seca¬
nam ad pontẽ parisius ⁊ illic hiemauit.
Alfredus rex londoniã obsedit qr maxi¬
ma uis dacoꝵ secuta fuerat gallicanũ
ex̾citum. Om̃s aũ anglici statĩ ei sub¬
diti sunt. ⁊ receꝑunt eum. Daci nãq
aufugerunt. Rex uͦ tradidit ce delredo
duci qiuitatẽ in custodiã. Anno uͦ hos
sequente ex̃citus recedens aponte pa
factione ernulfi. quinq reges facti
sunt in francia.
ifredi regis anno.xix. sytrus rex da¬
cũs qui fuit fiuiolus alfred regis
regnauit in eftangle luci demptꝰ ẽ. Harno
uent exͥcitus asecana ad scaulandã. ed̾
tes: multos necauerunt.Hic pleuniun.¬
dus arehieĩs adeo ⁊ om̃i gopło electus ẽ.
Anno uͦ sequenti ex̾citus iuit in orientẽ
⁊rex ernulfus cũ francis ⁊ saxonib ⁊
baueriensib pugnauit contͣ ex̃citũ.
⁊ ceppulit eos. Postea rediit in angliã

Expanded text:
etam  al. Juhetham duxerat rex Edelwolf. Tunc quoque papa Marinus obdormivit. Anno sequente venit exercitus Dacorum per Secanam ad pontem Parisius, et illic hiemavit. Alfredus rex Londoniam obsedit, quia maxima vis Dacorum secuta fuerat Gallicanum exercitum: omnes autem Anglici statim ei subditi sunt, et receperunt eum. Daci namque aufugerunt. Rex vero tradidit Aedredo duci civitatem in custodiam. Anno vero hos sequente, exercitus recedens a ponte Pafactione Ernulfi quinque reges facti sunt in Francia. Alfredi regis anno XIX, Godrun rex Dcus, qui fuit filiolus Alfredi regis, et regnavit in Estangle, luce demptus est. Hoc anno venit exercitus a Secana ad Scanlaudam quod tes, multos necaverunt: hic Pleumundus archiepiscopus a Deo et omni populo electus est. Anno vero sequente, exercitus ivit in orientem, et rex Arnulfus cum Francis et Saxonibus, et Baveriensibus pugnavit contra exercitum, et repulit eos. Postea rediit in Angliam
Abbreviated transcription (Latin):
& delredi regis anno .u. celi palatia
conscendit. Elx̾citus nãq p̃dictus hẏn-¬
guari regis ueniens ꝑ m̃ce ad tecfoide
ibi in hieme ꝑmansit. clademq maxi¬
mã genti miserrime intulit. Rex uͦ
eadmundus magis eligens mortẽ ꝑfer¬
re quam desolationẽ suoꝵ uidẽ. Captꝰ
ẽ ab eis corpꝰq scĩssimũ sagittis impioꝵ
ad stipitem undiq tͣnsũbatum. Dei
uͦ clementia multa suꝑ eosignauit mi¬
¶racula.
delredi regis anno ¶racula.¬
⁊ maximus qͣi fluuiꝰ mnundans ia¬
dans ⁊ omĩa secũ uoluens in west sexe
usq ad redingũ. p̃ nunia uͦ multitudie
cum simul ñ possent ꝓcedẽ: diũ siscur¬
mis ⁊ locis gradiebant᷑. Duces aũ eorũ

Expanded text:
delredi regis anno quinto coeli palatia conscendit: exercitus namque praedictus Hinguari regis veniens per Merce ad Tedforde, ibi in hieme permansit, clademque maximam genti miserrimae intulit. Rex vero Edmundus magis eligens mortem perferre quam desolationem suorum videre, captus est ab iis, corpusque sanctissimum sagittis impiorum ad stipitem undique transverberatus, Dei vero clementia multa super eo signavit miracula. Edelredi regis anno si fluvius inundans et omnia secum volvens in Westsere usque ad Redingum; prae nimia vero multitudine cum simul non possent procedere, diversis turmis et locis gradiebantur. Duces eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pars ex̾eitus quiin galria erat ue¬
nit ad reueceastriã ⁊ ciuitatẽ obsiden¬
tes: ceꝑunt ibi fac̾e aliam firmitadem.
Adueniente uͦ rege ad puppes fugͥunt⁊
mare tͣnsierunt. Alisit aũ rex alfred na¬
ualem ex̃citumꝰ chent in estanglie. Qui
cum uenissent sturemudhã obuiantes
.xui. nauib wincingorũ uicert̃ eas bel¬
lo. S redeuntes cũ spoliis ⁊ uictoria ob¬
uiauert magno ex̾citui Wicingorũ ⁊
cum eis pugnantes uicti sunt. Eodem

Expanded text:
pars exercitus qui in Gallia erat, venerunt ad Rovecestriam: et civitatem obsidentes, coeperunt facere ibi aliam firmitatem. Adveniente vero rege, ad puppes fugerunt, et mare transierunt. Misit autem rex Alfred navalem exercitum ad Cent in Estanglia: qui cum venissent Sturemutham, obviantes XVI puppibus Wiccingorum vicerunt eas bello; sed redeuntes cum spoliis et victoria obviaverunt magno exercitui Wiccingorum, et cum iis pugnantes vi
Abbreviated transcription (Latin):
renouabunt. Exiñ de pͥmo in qͣrtum. de
quarto in t̾cium.⁊ de t̾cio in scdm rotabi-¬
tur pollex in oleo. Sextꝰ hyb̾nie menia
subũtet. ⁊ menia in planitiem mutabit.
drũsas portiones in unũ reducet. ⁊capite
leonis coronabit᷑. Encipium eiꝰ uago af¬
fectui succũbet. s finis ipsiꝰ ad suꝑos ꝯuo¬
labit. Renouabit nãq beatoꝵ sedes ꝑpa
trras. ⁊ pastores inꝯgruis locis locabrt.
Duas urbes duob palliis induet ⁊ uirgi¬
nea mun̾a uirginib donabit. ꝓnl̾ebitͤ
inde fauorem donantis. ⁊ int̾ beatos corͥd¬
nͦabitur. Egredietur ex eo lux penetrans
om̃ia. que rume ꝓpͥe gentis iminebit. ꝑ
illam enĩ utrãq insulam amittet neu¬
stria.⁊ pͥstina dignitate spoliabit᷑. Dem̃
reu̾tentur ciues in insulã. nã discidiũ¬

Expanded text:
renovabunt. Exinde de primo in quartum, de renovabunt. Exinde de primo in quartum, de quarto in tertium, de tertio in secundum, rorabitur pollex in oleo. Sextus Hiberniae moenia subvertet, et nemora in planitiem mutabit. Diversas portiones in unum reducet, capite leonis coronabitur, principium ejus vago affectui succumbet; sed finis ipsius ad superos convolabit. Renovabit namque beatorum sedes per patrias, et pastores in congruis locis locabit. Duas urbes palliis induet, et virginea munera virginibus donabit. Promerebitur inde favorem Tonantis, et inter beatos coronabitur. Egredietur ex eo lues penetrans omnia, qua ruina propriae gentis imminebit. Per illam enim utramque insulam amittet Neustria, et pristina dignitate spoliabitur. Deinde revertentur cives in insulam. » Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tnsformabunt᷑. ⁊ aquila eiꝰ suꝑ montẽ
arauiũ nidificabit. uenedotia rubebit
mat̾no sanguine. ⁊ domꝰ coriei sex fr̃s
int̾ficiet. Nocturnis lacͥmis madebit
insula: uñ om̃s ad om̃ia ꝓuocabunt᷑. Ni¬
tentur posteri tͣnsuolare suꝑna: s fauor
nouorũ sulluabtt᷑. Noscebit possidenti
ex imꝑiis pietas. donec sese genttore in¬
duerit. Apͥgͥ dentib attinctꝰ. cacumina
montiũ ⁊ umbrã galeati tͣnscendet. In¬
dignabit᷑ albania. ⁊ ꝯuocatis collat̾alib
sanguinem effunde uacabit. Dabit᷑ ma¬
xillis eiꝰ frenũ qd̾ marmorico sinu fabca¬
bitur. Deaurabit illud aqͥla rupti federis.
⁊ t̾cia nidificatione gaudebit. Euigila¬
bunt rugientes catuli. ⁊ pꝰpositis nemo¬
rib infra menia ciuitatũ uenabunt᷑.
Stragem ñ minimã facient ex obstantib.
⁊ linguas tauroꝵ abscident. Colla rugi¬
entiũ on̾abunt cathenis. ⁊ ãuita tẽꝑa

Expanded text:
transformabuntur, et aquila ejus super montes transformabuntur, et aquila ejus super montes Araunium nidificabit. Venedocia rubebit materno sanguine, et domus Corrinnei VI fratres interficiet. Nocturnis lacrymis madebit insula, unde omnes ad omnia provocabuntur. Nitentur posteri transvolare superna, sed favor novorum sublimabitur. Nocebit possidenti ex impiis pietas, donec sese genitorem induerit. Apri igitur dentibus accinctus, acumina montium et umbram galeati transcendet. Indignabitur Albania, et convocatis translateralibus sanguinem effundere vacabit. Dabitur maxillis ejus frenum, quod in Armorico sinu fabricabitur. Deaurabit illud aquila rupti foederis, et tertia nidificatione gaudebit. Evigilabunt regentis catuli, et postpositis nemoribus infra moenia civitatum venabuntur. Stragem non minimam ex obstantibus facient, et linguas taurorum abscident. Colla rugientium onerabunt catenis, et avita tempora
Abbreviated transcription (Latin):
Popłs nãq in ligno ⁊ ferreis tunicis suꝑ¬
ueniet. qui uindictam de neqͥtia ipsius
sumet. Restaurabit pͥstinis incoł man¬
sionis: ⁊ riuna aliertigenarũ patebit.
Germen albi drachonis ex ortulis nr̃is
abradetur. ⁊ reliquie gen̾ationis eiꝰ deci¬
mabunt᷑. Iugum ꝑpetue seruitutis fe¬
rent. matrẽq suã lingonib ⁊ aratris
uuln̾abunt. Succedent duo drachones
quoꝵ alt̾ inuidie spiculo suffocabitur.
alt̾ uͦ subumbra nomĩs redibit. Succedet
leo ĩticie. ad cuiꝰ rugitũ gallicane turres
⁊ insulani drachones tremebt̃. In dieb
eiꝰ aurũ ex lilio ⁊ urtica extorquebit᷑: ⁊ ar¬
gentũ exungłis mugientiũ manabit.
Calamistrati uaria uellera uestibẽ. ⁊ ex¬
t̾ior habreꝰ int̾iora signabit. Pedes latrantũ
truncabunt᷑ pacem habebt̾ fere. huma¬
nitas suppliciũ dolebit. findet᷑ forma cõ¬
mertii: dimidiũ rotundũ erit. Peribit
miluoꝵ rapacitas. ⁊ dentes lupoꝵ hebe¬
tabuntur. Catuli leonis in eqͦreos pisces

Expanded text:
Populus in ligno et ferreis tunicis superveniet, qui vindictam de nequitia ipsius sumet. Restaurabit pristinis incolis mansiones, et ruina alienigenarum patebit. Germen ipsius ex hortulis nostris abradetur, et reliquiae generationis ejus decimabuntur. Jugum perpetuae servitutis ferent, matremque suam ligonibus et aratris vulnerabunt. Succedent duo dracones, quorum alter invidiae spiculo suffocabitur, alter vero sub umbra nominis redibit. Succedet leo justitiae, ad cujus rugitum Gallicanae turres et insulani dracones tremebunt. In diebus ejus aurum ex lilio et urtica extorquebitur, et argentum ex ungulis mugientum manabit. Calamistrati varia vellera vestibunt, et exterior habitus interiora signabit. Pedes latrantium truncabuntur. Pacem habebunt ferae, humanitas supplicium dolebit. Findetur forma commercii, dimidium rotundum erit. Peribit milvorum rapacitas, et dentes luporum hebetabuntur. Catuli leonis in aequoreos pisces
Abbreviated transcription (Latin):
catam suspecti sunt habiti quia si ꝑ-¬
uenirent ad satrapam ⁊ loquerentur
cum illo auert̾ent illum adiis siis.
⁊ ad nouam xp̃iane fidei religionem
transferrent. sicꝙ paulatim om̃is
runt eos subito. ⁊ int̾imerunt albũ
quidem heuualdũ ueloci occisione
gladii. nigellum autem longo sup¬
pliciorum cruciatu ⁊horrenda men¬
broꝵ om̃ium discerptione quos int̾¬
cum satrapa ille quem uidere uole

Expanded text:
catam, suspecti sunt habiti, quia si pecatam, suspecti sunt habiti, quia si pervenirent ad satrapam et loquerentur cum illo, averterent illum a diis suis et ad novam Christianae fidei religionem transferrent, sicque paulatim omnis runt eos subito, et interemerunt: Album quidem Hewaldum veloci occisione gladii, Nigellum autem longo suppliciorum cruciatu et horrenda membrorum omnium discerptione: quos intercum satrapa ille quem videre vole
Abbreviated transcription (Latin):
batur heuuald. ea tamen custinctio¬
ne ut ꝓdiuersa capillorum specie. unꝰ
niger hecald. alter albus heuuald di¬
ceretur. Quorum uterq pietate religio¬
nis imbutus erat. sed inger heuuald
magis sacr̃ litt̾arum erat scientia in
tieruntq abeo ut transmitterent᷑ ad
rent aliquid legationis ⁊ cause irtilita
nes quod satrapas plurimos sue genti
impositos qui ingruente belli articulo
mitcunt equaliter fortes.⁊ quencũq
sors ostenderit. hunc temꝑe belli ducẽ
om̃s sequuntur. huic obtemꝑant ꝑac
to bello rursum equalis potentie om̃s
fiunt satrape. Suscepit ergo eos uil¬
licus ⁊ ꝓmittens se mittere eos ad satͣ¬
pam qui suꝑ se erat ut petent aliqͦt
dieb secum retinuit. Qui cum cog¬
niti essent abarbaris quod essent al
mis semꝑ atq orationib uacabant.
⁊ cotidie sacrificium deo uictime salu¬
taris offerebãt. habentes secum uas¬
cula sacra ⁊ tabulam altaris uice dedi¬

Expanded text:
batur Hewald; ea tamen distinctiobatur Hewald; ea tamen distinctione, ut pro diversa capillorum specie unus Niger Hewald, alter Albus Hewald diceretur: quorum uterque pietate religionis imbutus, sed Niger Hewald magis sacrarum litterarum erat scientia instieruntque ab eo, ut transmitterentur adrent aliquid legationis et causae utilis nes, sed satrapas plurimos suae genti praepositos, qui ingruente belli articulo mittunt aequaliter sortes, et quemcumque sors ostenderit, hunc tempore belli ducem omnes sequuntur, huic obtemperant; peracto autem bello, rursum aequalis potentiae omnes fiunt satrapae. Suscepit ergo eos villicus, et promittens se mittere eos ad satrapam qui super se erat, ut petebant, aliquot diebus secum retinuit. Qui cum cogniti essent a barbaris quod essent altmis semper atque orationibus vacabant, et quotidie sacrificium Deo victimae salutaris offerebant, habentes secum vascula sacra et tabulam altaris vice dedi
Abbreviated transcription (Latin):
aliam scẽ eccłie utilitatem de qua ora¬
culo fuerat p̾monitus. nec wictb̃et illaᷤᷤ
deueniens in partes quicquam ꝓficie¬
bat. temptauit adhuc in opus mittere
uiros sc̃os ⁊ industrios inquib eximiꝰ
Wilbrod presbit̾i gradu ⁊ merito p̾ful¬
gebat. Qui cum illo aduenissent erãt
autem numero duodecim diu̾tentes
ad pippinum ducem francbrum gͣtant̃
ab illo suscepti sunt. ⁊ quia nuꝑ cit̾io.¬
rem fresiam expulso inde rathbedo
rege ceperat sic eos ad p̃dicandum mi
susciꝑe uellent beneficiis atcollens.
Unde factum ẽ opitulante gr̃a duuna.
ut multos in breui ab idolatria ad fidẽ
pla duo quidem prb̃ri de natione an¬
glorum qui in hibernia multo temꝑe
ꝓ et̾na patria exulauerant uenerũt
ad ꝓuinciam antiquorum saxonũ.
si forte aliquos ibidem p̃dicando xp̃o
adquirere possent. Erant autem uniꝰ
ambo sicut deuotionis sic etiam uo¬
cabuli. namq uterq eorum appella¬

Expanded text:
aliam sanctae Ecclesiae utilitatem de qua oraaliam sanctae Ecclesiae utilitatem de qua oraculo fuerat praemonitus, nec Uictberct illas deveniens in partes, quicquam proficiebat, tentavit adhuc in opus verbi mittere viros sanctos et industrios, in quibus eximius Uilbrord presbyterii gradu et merito praefulgebat. Qui cum illo advenissent, erant autem numero duodecim, divertentes ad Pippinum ducem Francorum, gratanter ab illo suscepti sunt: et quia nuper citeriorem Fresiam, expulso inde Rathbedo  Al., Radhbedo rege, ceperat, illo eos ad praedicandum missuscipere vellent beneficiis adtollens: unde factum est, opitulante gratia divina, ut multos in brevi ab idolatria ad fidem pla duo quidam presbyteri de natione Anglorum, qui in Hibernia multo tempore pro aeterna patria exulaverant, venerunt ad provinciam antiquorum Saxonum, si forte aliquos ibidem praedicando Christo adquirere possent. Erant autem unius ambo, sicut devotionis, sic etiam vocabuli: nam uterque eorum appella