comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd collocandũ. diuusisq partib alicuieoꝵ
quae a gnre deducunt᷑ id deqꝰ querit᷑ aggregamꝰ
utłi modo. Siciceronẽ animal ẽẽ monstremꝰ. dice mꝰ ita
Om̃e animal autrationale. aut irrationale Sed
pͥncipalit̃ ad argum̃tũ constituendũ s idcirco genꝰ
diusimꝰ ut in una quãlib& diuisionẽ id qđ nite am
ostendere poss& includi .÷ ut id deqͦdubitat᷑ in as¬
sũptiẽtinentiã gnris rediger& itãq: de co ꝑgñris
naturã fidesfier& Sicgͦ agñre facta argum̃tatio
substantiã sol& siue illud uniuersale sit . ut genus
siue partiũ coniunctione copul& ut totũ. Atu̾haec
diuisiognr̃is. incuiꝰ parte qͣlib& illares deqͣ conten¬
dit᷑ includenda : ñ idefficit ut totiꝰ substantia con¬
stituat᷑ s ut illud qđ ap ꝓbare quaerimꝰ in tragenꝰ
collo c& Quẽ argum̃ tationis modũ in pͥmis .M.
tulliꝰ ualidũ ẽe confirmat Illa pregula satis uera

Expanded text:
id collocandum est, divisisque partibus alicui eorum quae a genere deducuntur id de quo quaeritur aggregamus, ut hoc modo: Si Ciceronem animal esse monstremus, dicemus ita: Omne animal aut rationale est, aut irrationale; sedprincipaliter ad argumentum constituendum, sed idcirco genus divisimus, ut in unaqualibet divisione id quod nitebamur ostendere posset includi, id est ut id de quo dubitatur in assumpti continentia generis redigeretur, itaque de eo per generis naturam fides fieret. Sic ergo a genere facta argumentatiosubstantiam solet, sive illud universale sit, ut genus, sive partium conjunctione completur, ut totum. At vero haec divisio generis in cujus parte quaelibet illa res de qua contenditur includenda est, non id efficit, ut totius substantia constituatur, sed ut illud quod approbare quaerimus intra genus collocetur. Quem argumentationis modum imprimis M. Tullius validum esse confirmat. Illa enim regula satis vera
Abbreviated transcription (Latin):
exaffirmatione & negationȩ ꝓpositio cͥ iuncta uelut
hac Siuigilat nsstertit demit᷑ posteriori parti ne¬
gatio ut fiat ita Siuigilat stertit. S haec repugnat
Rursustota ꝓpositio denegat᷑ ut fiat uerali modo
ñsiuigilat stertit: Assumimꝰ. At qͥuigilat Conclu¬
nantib: c̃clusiones int̃cio modo c̃sistere intelli¬
gunt᷑ Quarũ quidẽ tulliꝰ tres cõmemorauit unãq
p̃cepto docuit. eã quã ꝓpositio talis efficit. quaȩ du¬
ab: iungit᷑ affirmatiuis duas uͦ exẽ ploscilie& eã
quae extali ꝓpositione nascit᷑ quã duaecopulant ne
rit qđ illarũ similitudine &iã haec int̃ciũ conclu¬
sionis modũ uidebat᷑ incidere Quartus mod indis¬

Expanded text:
ex affirmatione et negatione propositio conjuncta, velut haec: si vigilat non stertit, demitur posteriori parti negatio, ut fiat ita: si vigilat stertit; sed haec repugnat. Tota rursus propositio denegetur, ut fiat vera hoc modo: non si vigilat stertit; assumimus, atqui vigilat; conclu conclusiones in tertio modo consistere intelliguntur, quarum quidem Tullius tres commemoravit, unamque praecepto docuit, eam quam propositio talis efficit, quae duabus jungitur affirmativis; duas vero exemplo, scilicet eam quae ex tali propositione nascitur, quam duae copulant negriit, quod illarum similitudine etiam haec in tertium conclusionis modum videbatur incidere. Quartus modus in dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ negationẽ scilic& facta ẽ assuptio. Conse qͥt᷑ ẽe noctẽ
Sextꝰ uͦ modus ac septimꝰ ex quarti & quinti modidis¬
iunctiua ꝓpositione deducunt᷑ una negatione scilic&
adecta & disiunctiua ꝓpositione detracta. ad ditaq
c̃iunctiua hnsꝓpositionib quae suꝑi indis iunctione
ua fuit ita ut aut dies aut noxẽ Ex hacigͥ ꝓpositi¬
one sublata aut c̃iunctione quae erat disiunctiua
adiecimꝰ & quae copulatiua ẽ. p̃posuimꝰq negationẽ
ltaq fecimꝰ expartib: disiunctiuae ꝓpositionis copula¬
tis addita negatione Ñ ꝓpositionẽ seeti ac septimi

Expanded text:
r negationem scilicet facta est assumptio, consequitur esse noctem. Sextus vero modus ac septimus ex quarti et quinti modi disjunctiva propositione deducuntur, una negatione videlicet adjuncta, et disjunctiva propositione detracta, additaque conjunctiva his propositionibus quae superius in disjunctione ita fuit, ut aut dies est, aut nox est. Ex hac igitur propositione sublata, aut conjunctione, quae erat disjunctiva adjecimus, et quae copulativa est, praeposuimusque negationem. Itaque fecimus ex partibus disjunctivae propositionis copulatis, addita negatione, propositionem sexti atque septimi
Abbreviated transcription (Latin):
uterem᷑. Haec igͥ disciplina quasi dissere ndi
quaedã magistra quãlogicen ꝑipateticiue teres
appellauer hanc cicero diffimens. disserendidi¬
ligentẽrationẽ uocauit Haecuariomͦ plerisq tras¬
ẽ apipateticis. haec ratio diligens disserendi logicȩ
uoat᷑ continensinse inueniendi udicandiq peri¬
tiã Stoiciuͦ eande hancrationẽ disserendi. paulo

Expanded text:
uteremur. Haec est igitur disciplina, quasi disserendi quaedam magistra, quam logicen Peripatetici veteres appellaverunt, hanc Cicero definiens, disserendi diligentem rationem vocavit. Haec vario modo a plerisque trapateticis haec ratio diligens disserendi logice vocatur, continens in se inveniendi judicandique peritiam. Stoici vero hanc eamdem rationem disserendi paulo
Abbreviated transcription (Latin):
ut Voluptas ne summũ bonũ sit : Ducenda neuxor : hȩc a nobis propositio
ł propositũ dicitur : Altera est quȩ agrecis uocatur hy potesis a nobis dicitur
causa. haec est quȩstio personis temporibus factis ceterisque circũ stanti is¬
implicata. Ea est huius miodi Iurene cicero in exilium dubio .r.ptepore
detrudatur : qui ã iussu populis ciue s romanos necauerit. Huius sunit dupli

Expanded text:
UT: VOLUPTASNE SUMMUM BONUM SIT? DUCENDANE UXOR? HAEC A NOBIS PROPOSITIO VEL PROPOSITUM DICITUR. ALTERA VERO QUAE A GRAECIS VOCATUR HYPOTHESIS, A NOBIS DICITUR CAUSA; HAEC QUAESTIO EST PERSONIS, TEMPORIBUS, FACTIS, CAETERISQUE CIRCUimplicita; ea est huiusmodi: iurene Cicero in exsilium dubio reipublicae tempore detrudatur, quia iniussu populi cives Romanos necaverit. Huius autem dupli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponidebuerat. Eiuit aũt huius modi syllogismi. Siquis enĩdicat. socrates hõ ẽ.
Om̃is hõ anual est. & concludat. soerates igitur anunatus est. minꝰ ꝓposuit. quod
nondixit omẽ animal esse diumatũ. Nãsisic ꝓposuusset recte socratẽ animatum

Expanded text:
proponi debuerat. Fiunt enim huiusmodi syllogismi. Si quis enim ita dicat: Socrates homo est, proponi debuerat. Fiunt enim huiusmodi syllogismi. Si quis enim ita dicat: Socrates homo est, omnis homo animal est, et concludat, Socrates igitur animatus est, minus proposuit, quod non dixit omne animal esse animatum. Nunc si sic proposuisset, recte Socrates animatum
Abbreviated transcription (Latin):
dicti sunt. ꝑridiculi sunt. qđ id qđ ante concessũ ẽ. quasi dubiũ quiddã in condu¬
sione colligitur. Nã qđ positũ ẽ necessario contingere. ad hioc ꝑtiet. qm̃ fre¬
quenter ad inductionẽ uerȩ quȩ dã ꝓpositio nessunt. quarũ conclusio nullo modo
eraẽ ut siquis dicat. Qui musicã nouit musieꝰ est. &¬
thicã aritmethicꝰ & qui me dicinã medicus. & quibo nũ bonus. Cũ igitur liȩc
omĩa concessas int dicat. & quimalũ nouit in alus est. quod quasi superiori¬
bussimile uidetur. sed ominofalsũ est. Bonienĩ hões ñ alit̃ cauent. nisi mala
noueruit. atq: id eo ꝓpt̃eas conclusiones quȩ fuint ꝑ eas ꝓ positiones q̃ ꝑ iuductionẽ
dicunt. ad ditũ ẽ. conclusiones insyllogismis necessarias contingere. id est
x necessitate contingere. Est etiã alia expositio sed in as
cunt syllogisnos in quibus aut minꝰ aliquid. autplus. aut aliud ꝓpositũ est. quã

Expanded text:
dicti sunt perridiculi sunt, quod id quod ante concessum est quasi dubium quiddam in conclusione colligitur. Nam quod positum est, necessario contingere, ad hoc pertinet, quoniam frequenter ad inductionem verae quaedam propositiones sunt quarum conclusio nullo modo vera est, ut si quis sic dicat: Qui musicam novit musicus est, dicinam medicus est, et qui bonum bonus est. Cum igitur haec omnia concessa sunt, dicat, et qui malum, malus est, quod quasi superioribus simile videtur, sed omni modo falsum est: boni enim homines non aliter cavent, nisi mala noverint. Atque ideo propter eas conclusiones quae sunt per eas propositiones quae per inductionem dicuntur, additum est conclusiones in syllogismis necessarias contingere, id est ex necessitate contingere. Est etiam alia expositio, sed in Anciunt syllogismos, in quibus aut minus aliquid, aut plus, aut aliud propositum est quam
Abbreviated transcription (Latin):
animal non hõ non est. Hoc eñ udetur liȩc ꝓpositio dicere acsidicer&: quȩ¬
dã res q̃ ho non est hõ est. Qui enĩ dicit non liõ nonẽ : hominẽ eẽ sigiuficat. qđ

Expanded text:
animal non homo est. Hoc enim videtur haec propositio dicere, ac si diceret quaedam res quae animal non est homo est, qui enim dicit, non homo non est, hominem esse significat q
Abbreviated transcription (Latin):
deest: sed mͦ atq ordine facta conclusio. nihil dehabens ꝑ ea quȩ antea ꝓposuit ter¬
minatur. Imperfectus uero sillogismus ÷ cui nihil aeq: ad ꝑfectionẽ deest
uerũ tam̃ in his quȩ in ꝓpositionibus sup̃ta st̃. aliqua desunt curita eẽ uideatitris.
Sed & hȩ definitiones om̃s posterius liquebunt. Nunc aũt unde liȩsigurȩ nascant᷑
breuit̃ explicandũ ÷ qm̃ unde nascuntur in eadẽ iterũ resoluuntur. Sed scđa & ter
tia sigura & depͥma nasci & ꝓdẽariuident᷑. Sienĩ a tmuꝰ in oñb fuerit & de omĩ
eo pdicctur. B. uero t̃minus de omĩ ct̃mino p̃dicetur. hȩc ut dictũ est pͥma syllo¬
morũ figura est. Si quisigitur maiorẽ excremita tẽ ꝓpositionẽq conuertat. et qđ
fuerat antea p̃dicatũ faciat eẽ subiectũ : scđ am faci& figuram. Nãquẽ ad mo¬
dũ a tminus p̃dicatur de .B. tͣmino : siconuertatur & fiat ut .B. t̃minus de

Expanded text:
deest. Sed modo atque ordine facta conclusio nihil dehabens, per ea quae antea proposuit terminatur. Imperfectus vero syllogismus est cui nihil aeque ad perfectionem deest, verumtamen in his quae in propositionibus sumpta sunt aliqua desunt, cur ita esse videtur. Sed et hae diffinitiones omnes posterius liquebunt. Nunc autem unde hae figurae nascantur breviter explicandum est. Quoniam unde nascuntur, in eadem iterum resolvunture omni eo praedicetur, B vero terminus de omni C termino praedicatur. Haec, ut dictum est, prima syllogismorum figura est. Si quis igitur maiorem extremitatem propositionemque convertat, et quod fuerat antea praedicatum faciat esse subiectum, secundam faciet figuram. Nam quemadmodum A terminus praedicatur de B
Abbreviated transcription (Latin):
cis questionis subdiuisiones alias nec esseest . Et dicsis quidẽ philosopliis. hrpo¬
dhiesis uero oratoribus attributȩ sunt. Sed eius quidem quȩ stionis quȩ est
hrpotesis posterius diuisiones dabo. nunc ueradeahes eos diuisione pertra¬
Eto quȩ in quattuon diuiditur speties. In omni eruntedialatis aquestione dubita¬

Expanded text:
cis quaestionis subdivisiones alias esse necesse est, et thesis quidem philosophis, hypothesis vero oratoribus attributa est. Sed eius quidem quaestionis quae est hypothesis posterius, divisiones dabo; nunc de theseos divisione pertractabo, quae in quatuor dividitur species. In omni enim dialectica quaestione pra
Abbreviated transcription (Latin):
S implices utbȩ quȩ exsimplici propositione descendunt. hoc modo. Vt siquȩ ratur
Ansit cȩlũ uolubile. hȩc enĩ abea uenit propositione quȩ dicit cęlũ eẽ uolubile: At
ditionali propositione sumpsit introbitũ quȩ est. Sicelũ

Expanded text:
sunt ut hae quae ex simplici propositione descendunt, hoc modo, ut si quaeratur an coelum sit volubile. Haec enim ab ea venit propositione quae dicit coelum esse volubile. Atque ditionali propositione principium sumit quae est, si
Abbreviated transcription (Latin):
eta ẽ affirmatiuis Hisigͥtrib: modis tulliꝰ qͥ homo
consequentia st̃ posito qđ p̃cedebat id qđ seque¬
bat᷑ intulimꝰ. Quib: ita &iã p̃cognitis n c̃ Mtullu
tractemꝰ exẽpla Cũ idixiss& loci inc̃secutione. ante¬
cessione & repugnantia positi. repperiendiqͥdẽ
argum̃ti simplicẽ e̾e̾ intellectũ. tractandiautẽ
triplicẽ adiecit Nã qͥd int̃ est cũ tibi sũpseris ad
demonstrandã pecuniã numeratã mulieride¬
beri. cũ sit argentũ om̃e legatũ utrũ id ab ante¬
cedentib anac̾sequentib anarepugnantibus
ꝓbes : nãq eadẽ sententia. in conclusione colligi᷑
Etargum̃ tationũ diuersitas. ñinre s in antece

Expanded text:
cta est affirmativis. His igitur tribus modis Tullius qui homsunt consequentia, posito quod praecedebat, id quod sequebatur intulimus. Quibus ita praecognitis, nunc M. Tullii tractemus exempla. Cum enim dixisset loci in consecutione, antecessione et repugnantia positi, reperiendi quidem argumenti simplicem esse intellectum, tractandi autem triplicem, adjecit: Nam quid interest, cum tibi sumpseris ad demonstrandum, pecuniam numeratam mulieri deberi, cui sit argentum omne legatum, utrum id ab antecedentibus, an a consequentibus, an a repugnantibus probes? Namque eadem sententia in conclusione colligitur, et argumentationum diversitas non in re, sed in antece
Abbreviated transcription (Latin):
usũ paulisꝑ exꝑtioub: exẽplis animũ lectorisim¬
bui ut in faciliorib pͥmũ exercitata intelligentia
sine magno negotio quae st᷑ difficiliora ꝑpendat
Ab antecedentib igͥ argum̃ tatiofit qͦtiens enun¬
ciata ꝓpositionis c̃ditione sumit᷑ id qđ ante cessit

Expanded text:
st apertioribus exemplis animum lectoris imbuere, ut in facilioribus primum exercitata intelligentia, sine magno negotio, quae sunt difficiliora perpendat. Ab antecedentibus igitur argumentatio fit, quoties enuntiata propositionis c
Abbreviated transcription (Latin):
S homocꝰ cicero Conseqͥt᷑ animaleẽ ciceronẽ. Etẽ
hicpͥmꝰ que supͣ diximꝰ modus Rursus a c̃sequentiar¬
gum̃ tatiofit qͦtiens inc̃ditionȩ ꝓposita id qđ seqͥt᷑
tollit assũptio ut id qđ p̃cesserat int̃imat᷑ limodo
Sihomo cicero animal.. Antecedithomo seqͥt᷑
animal. Sugͥ exc̃sequenti facere argumꝰtũ uelĩ

Expanded text:
 homo est Cicero, consequitur animal esse Ciceronem; et est hic primus quem supra diximus modus. Rursus a consequenti argumentatio fit quoties in conditione proposita id quod consequitur tollit assumptio, ut id quod praecesserat interimatur, hoc modo: si homo est Cicero, animal est. Antecedit homo, sequitur animal. Si igitur ex consequenti facere argumentum velim
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutationẽ participant :  arũ uero conuersio ꝓpositionũ q̃ ad cõmutationẽ or¬
dinis participant. duplex estꝰ. Est enĩ ꝑamtraria positionũ posi uersio ut sidicas om̃is
q p̃dicatũ subiecto. neq subiectũ p̃dicato habundat. In hac enĩ ꝓpositi one q̃dicit
om̃is hõ risibile . hõ subiectũ & risibile p̃dicatũ. ȩquã uimhabent. & idõconuer¬
ti potest. ut sit risibile subiectũ. & hõ p̃dicatũ & dicat᷑. omẽ risibile hõ. Inquib¬

Expanded text:
commutatione participant. Harum quoque propositionum quae ad commutationem orcommutatione participant. Harum quoque propositionum quae ad commutationem ordinis participant duplex modus est. Est enim per contrapositionem conversio, ut si dicas, omnis que praedicatum subiecto, neque subiectum praedicato abundat. In hac enim propositione quae dicit, omnis homo risibile, homo subiectum, risibile praedicatum, aequam vim habent, et ideo converti potest ut sit risibile subiectum et homo praedicatum, et dicatur omne risibile homo. In quib
Abbreviated transcription (Latin):
cte non luc& : fieri potest ut utrȩq: uerȩ sint. Nđ in nocte & lucerna lucere potest
et sollucere ñ potest. Hoc aut̃ idõ euenit. qđ lilcore aequilioce & adlucornȩ
lumen & adsolis dicitur. Amplius. Si aliud & aliud in sub iectis & p̃dicatis
tẽpus fuerit uerũ falsũq: interse affirmatio negatioq non diuidunt. Nã siqͥ
dicat socrates ambulat. & respondeatui socrates non ambulat : possunt utre
uerȩ eẽ. Potest enĩsieri. ut soerate saliotẽ pore ambul&. alio tempẽ nabul&̃.
sed aut st& aut sed eat. aut quid lib& aliud Intalibus ergo ꝓpositionib: quales sunt
socrates ambulat. socrates non ãbulat: illȩ interse uerũ falsũq: diuidunt.
idẽ subiectũ. adidẽ p̃dicatũ. adidẽ tẽpꝰdicuntur. Sunt etiã aliȩ quȩ contra¬
dictoriȩ dicunt᷑ quȩ st̃ huius modi quotiens confirmationẽ uniuersalẽ tollit ne
hõ iustus est. quidã homo iustus est. In his enĩ uniuersalis defintiotollitur: sed de

Expanded text:
cte non lucet, fieri potest ut utraeque verae sint. Nam in nocte lucerna lucere potest, et sol lucere non potest; hoc ideo evenit quia lucere aequivoce et ad lucernae lumen et ad solis dicitur. Amplius si aliud et aliud in subiectis et praedicatis tempus fuerit, verum falsumque inter se affirmatio negatioque non dividunt. Nam si quis dicat, Socrates ambulat, et respondeatur, Socrates non ambulat, possunt utraeque verae esse, potest enim fieri ut Socrates alio tempore ambulet, alio tempore non ambulet; sed aut stet aut sedeat, aut quodlibet aliud: in talibus ergo propositionibus quales sunt, Socrates ambulat, Socrates non ambulat, illae inter se verum falsumque dividunt quae ad idem subiectum, ad idem praedicatum, ad idem tedictoriae vocantur, quae sunt hujusmodi, quoties affirmationem universalem tollit neghomo justus est, et quidam homo justus est, in his enim universalis determinatio tollitur, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
temortale Amplius. Genus omẽ naturalit̃ prius est ꝓpͥisspeciebus ⁊ otũ
aut̃ partib propriis posterius. Partes sunt q̃ totũ uingunt compositi suiꝑ

Expanded text:
te ''mortale''. Amplius quoque genus omne naturaliter prius est propriis speciebus, totum autem partibus propriis posterius; partes sunt quae totum iungunt, compositi sui
Abbreviated transcription (Latin):
one ueri similib colligat argum̃tis Atq idõꝑfectiꝰ
aristoteles delogica tractauit qm̃ deduob ultra quȩ
nihil t̃ciũ disseruit. deinueniendo scilie& aciudi¬
cando cũ stoici inuentione neglesta iudicationis
tantũ instrum̃ta tradiderint Atq idõ iure eos
increpat tulliꝰ qm̃ id maxime reliquer qđ & natura

Expanded text:
one verisimilibus colligat argumentis, atque ideo perfectius Aristoteles de logica tractavit, quoniam de duobus, ultra quae nihil est, tertium disseruit, de inveniendo scilicet et judicando, cum Stoici, inventione neglecta, judicationis tantum instrumenta tradiderint. Atque ideo jure eos increpat Tullius, quoniam id maxime reliquere quod et natura
Abbreviated transcription (Latin):
non sit eẽ .c. terminũ. Sed id circo ñ ẽ B. qm̃ t̃minus a eẽ p̃dictus est. Asisit
Ahõ. B inanimatũ .e. sensibile Nã siẽ hõ nonẽ in animatũ Sensibile uero po¬
test simul non est cũ in animata. Possunt enĩ eẽ quȩ dã Inec in animata sint nec
sensibilia. ut arbores: Idẽ tamensensibile necesse ẽ esse cũ nonsit uranimatũ.
sed id circo in animatũ non ẽ quia hõ eẽ p̃dictus est: N¬
positio huuis deb& eẽ ꝓprietatis. ut oquidẽ torminus nullo modo eẽpos¬
non sit B non esse necesse sit si b tirmminus ñ sit  qui a terminus prius et̃ ꝓpositꝰ ÷
ut sisit a hõ. Binisensibile c uenimatũ In sensibileenĩ nonerit: si fuerit homo

Expanded text:
edietus est, ut si sit a homo, b inanimatum, c sensibile. Nam si est homo, non est inanimatum, sensibile vero potest simul non esse cum inanimato;possunt enim esse quaedam quae nec inanimata sint, nec sensibilia, ut arbores. Idem tamen sensibile necesse est esse, cum non sit inanimatum, si idcirco inanimatum non est quia homo esse praedictus est. positio hujus esse debet proprietatis, ut b quidem terminus nullo modo esse posntum c. cum non fuerit b, non esse necesse sit, si b terminus non sit, quia a terminus prius esse propositus est, ut si sit a homo, b inani
Abbreviated transcription (Latin):
mal. tẽ scđam ꝓpositionũ quȩ ait. siẽ a cũ sit .. non t̃  huius mo¬
dieẽ oportebit. ut o quidẽ p̃ter a. et̃ possit. sed cũ fuorita necessesit
hoem eẽ potest: At si hõ sit ut sit animatũ ne cesseẽ : In sensibile uero potest
eẽ animatũ. sed tunc in sensibile & animatũ ñ conuenit. cũ idcirco est ani¬
matũ. quia hõ eẽ p̃dictus est : Tertia uero ꝓpositio a quidem terminũ de

Expanded text:
positionem, quae ait «si est a, cum sit b, non esse c», huiusmodi esse oportebit, ut b quidem praeter a esse possit, sed cum fuerit a, necesse shominem esse potest; at si homo sit, ut sit animatum necesse est; insensibile vero potest esse animatum, sed tunc insensibile et animatum non conveniunt, cum idcirco est animatum quia homo esse praedictus est. Tertia vero propositio a quidem terminum de
Abbreviated transcription (Latin):
natur si homoẽ cũ sit animatũ animal ẽ iudetur consequentiȩ ratio in c̃¬
dicione consistere: Neq enĩ nec esseẽ cũ sit animatũ. eẽ animal nisi liõ ł
tale aliquid fuerit qđ animatũ et̃ ꝓponitur. Tunc enĩ qrł animatũ est.
animal eẽ necesse ẽ. Homonãq ł quõlib& aliudtale. Animal est : Per singu¬
las igitur ꝓpositiones eundũ est & spectandaẽ earũ singularis natura hoc
Prima ꝓpositio ꝑquã enuntiatur siẽ a cũ sit s. ẽ e. talis eẽLmodo:
deb&. ut s quidẽ possit eẽ &iã p̃t̃ a: sitamon afuerit. Bnoneẽ ñ possit:
Rursus idẽ b terminꝰ possit eẽ &iã cũ non ẽ et̃ necsit nec esse ut ẜposito
sit etiã .c. sed tunc tantum necesse ẽ eẽ . quando E terminꝰ a terminũ se¬
quitur ut sisit a ho .B. animatũ .c. animal Animatũ enũ & p̃ter hoẽm
& p̃ter animal eẽ potest. Si uero sit hõ. animatũ eẽ nec esseẽ. Et cũ ani

Expanded text:
 videtur consequentiae ratio in conditione consistere. Neque enim necesse est, cum animatum sit, esse animal, nisi homo vel tale aliquid fuerit, quod animatum esse proponitur; tunc enim quod animatum est, animal esse necesse est, homo namque vel quodlibet aliud tale animal est. Per singulas igitur propositiones eundum est, et spectanda est earum singularis natura hoc modo. Prima propositio per quam enuntiatur: «si est a, cum sit b, esse c», talis esse debet, ut b quidem possit esse etiam praeter a, si tamen a fuerit, b non esse non possit; rursus idem b terminus possit esse etiam cum non est c, nec sit necesse ut b posito sit etiam quitur, ut si sit a homo, b animatum, c animal: animatum enim et praeter hominem et praeter animal esse potest. Si vero sit ho
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus qͦq ipsa quã Mtulliꝰ innaturaerationẽ c̃stituit
qͥbusdã ñ naturalis stũ doctrina tũ recta exercita¬
tione iuuendi uideat᷑ ascita S haec ita intelligenda
diusioe qđ om̃is auctoritas autexmagnis atq ex¬
cellentib reb & ꝑnaturã optimisuenit aut abhis
quae inferiore locostꝰ constituta fidẽ ñ ex naturae
qualitate. s exuulgoinsitis oꝑitonib: capit Etma

Expanded text:
 constituit, quibusdam non naturalis, sed tum doctrina, tum recta exercitatione vivendi videatur ascita. Sed haec ita intelligenda divisio est, quod omnis auctoritas aut ex magnis atque excellentibus rebus et per naturam optimis venit, aut ab his quae inferiore loco sunt constituta, fidem non ex naturae qualitate, sed ex vulgo insitis opinionibus capit. Et ma
Abbreviated transcription (Latin):
uolgi qđ dã multitudinis testimoniũ COMTM
testi monis uͦꝑsonarũ fidẽ suã int̃ponentium
auctoritas quaerit᷑ necessariũ fuit quib reb: fieri
fortunã artẽ usũ. necessitatẽ. concursionẽ &iã nonnũꝗ
rerũ fortuitarũ locauit. quaeri potest : Quidii attin&
ad tẽpus ingeniũ qͥd ars. qͥdusus : Nãaetas atq opes. for¬
tuna & fortuitarũ reruconcursio subiestast tempori

Expanded text:
vulgi, quoddam multitudinis testi- monium. vulgi, quoddam multitudinis testi- monium. testimoniis vero personarum fidem suam interponentium auctoritas quaeritur, necessarium fuit, quibus rebus fieri fortunam, artem, usum, necessitatem, concursionem etiam nonnunquam rerum fortuitarum locavit, quaeri potest: Quid enim attinet ad tempus ingenium? quid ars? quid usus? Nam aetas atque opes, fortuna et fortuitarum rerum concursio subjecta sunt tempori
Abbreviated transcription (Latin):
rũq enĩ credit᷑ his qͥex ꝑtist᷑ Facit &iã necessitasfidẽ.
quȩ tũ a corporib: tũ ab animis nascit᷑ Nã & uerbe¬
rib: torm̃tis ignefatigati quae dicunt eauid &ur
ueritas ipsadicere & quae ꝑturbationib: animido¬
lore cuprditate. iracundia metu quia necessitatis
ui habant. affert̃ auctoritatẽ & fidẽ Cuiꝰgnr̃is&iã
illastꝰ ex qͥb: uerũ ñ nũ quã inuenit᷑ Pueritia sonus
inprudentia uinolentia in sania Nã & pariusae peindi
niã. multasaȩpe patefactast̾. Multi &iã in resodiosas
in prudent̃ incidert᷑ ut sta ierio nuꝑaccidit. qͥ ea locutꝰ
ẽ bonis uiris sub auscultantib: pari&e int̃posito quib:
patefactis inuidiciũq ꝓlatis. illerei capitalis uire dãp¬
natus.: Huic simile qͥddã delacede monio pausinia
iesta suspitionũ ꝓditionis multitudo. qđ genꝰ refutare
interdũ ueritas iux potest: Huiꝰ &iã gnr̃is fama

Expanded text:
rum- que enim creditur eis qui experti sunt. facit etiam necessitas fidem, rum- que enim creditur eis qui experti sunt. facit etiam necessitas fidem, quae tum a corporibus tum ab animis nascitur. Nam et verberibus tormentis igni fatigati quae dicunt ea videtur veritas ipsa dicere, et quae perturbationi- bus animi, dolore cupiditate iracundia metu, quia neces- sitatis vim habent, adferunt auctoritatem et fidem. cuius generis etiam illa sunt ex quibus verum non numquam invenitur, pueritia somnus imprudentia vinolentia insania. Nam et parvi saepe indicm vinum insaniam multa saepe patefacta sunt. Multi etiam in res odiosas imprudenter inciderunt, ut Staieno nuper accidit, qui ea locutus est bonis viris subauscultantibus pariete interposito, quibus patefactis in iudiciumque prolatis ille rei capitalis iure damnatus est. Huic simile quiddam de Lacedaemonio Pausania iecta suspicionum proditionis multitudo; quod genus refutare interdum veritas vix potest. Huius etiam est generis fama
Abbreviated transcription (Latin):
c̃formatꝰ. Scientiauꝰ quãuis efficiat testẽ nullatamen
qualitate c̃iungit᷑ cũ re. cuiꝰ illaẽꝰ notitia Neq enĩ
scientis notitia reigestae qualitas dici potest. cũ sinotitia
poterit ꝑmanere¬
ersona aut̃ ñ qualiscũq ẽ testimonii pondus hab& Ad
natura aut tẽpus affert Naturae auctoritas in uirtute
inẽ maxima : Etẽ poredut̃ multa stꝰ quae afferant
auctoritate᷑ Ingeniuꝰ opes ȩtas fortuna ars usus
necessitas concurs&iã non nũ ꝗrerũ fortuitarũ Nã
& ingeniosos. ⁊ opulentos & a&e tatispatio ꝓbatos dignos
qͥb credat᷑ putant ñ reste fortasse: S uulgiopinio
mutari uix potest. ad eã qi om̃ia dirigun & qͥ uĩdi¬
cant & qͥ existimant Quiu reb: his quas dixi excelluas
ipsauirtute uident᷑ excellere Syreliqͥs qͦq reb: quas
mͦ enumeraui. quã quã inhis null aspecies uirtutis
tam̃ interdũ confirmat᷑ fides si aut ars quaedã ad hib&

Expanded text:
format. Scientia vero quamvis efficiat testem, nulla tamen qualitate conjungitur cum re cujus illa notitia est. Neque enim scientis notitia, rei gestae qualitas dici potest, cum si notitia, poterit permanereersona autem non qualiscunque testimonii pondus habet; aatem aut natura, aut tempus affert: naturae auctoritas in virtute inest maxime; in tempore autem multa sunt quae afferant auctoritatem, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, neceet ingeniosos et opulentos et aetatis spatio probatos dignos quibus credatur putant; non recte fortasse, sed vulgi opinio mutari vix potest ad eamque omnia dirigunt et qui iudicant et qui existimant. Qui enim rebus his quas dixi excellunt, ipsa virtute videntur excellere. sed reliquis quoque rebus quas modo enumeravi quam- quam in his nulla species virtutis est, tamen interdum confirmatur fides, si aut ars quaedam adhibetu
Abbreviated transcription (Latin):
sceptationis hic finis est deꝓpositionũ conuersione dociusse Quid est ii
tato ordine terminorũ idem qͥ subiectus fuerat p̃dicato & qui p̃di cabatur
ante subiecto ueritatẽ simuloptinent ł falsitatẽ : dequibus hic plenissi me su¬
tias quantitatũ & utrisq terminis absq ordinis ꝑmutatione participant. Hȩ
uero sunt affirmatio uniuersalis. Negatio uniuersalis. affirmatio particularis. nuga¬
tio particularis. Harũ igitur particularis asfirmatio principalit̃ quidẽ sibi ipsa con¬
uertitur uniuersali aut̃ affirmationiꝑ accidens. Etrursus uniuersalis negatio loco
principe sui recipit conuersionẽ. ad particularẽ uͦ negationẽ conuerti potest. Affirma

Expanded text:
sceptationis hic finis est, de propositionum conversione docuisse; quid enim est  mutato ordine terminorum, id est quod subiectum fuerat praedicato et quod praedicabatur ante subiecto, veritatem simul obtinent vel falsitatem. De quibus plenissime tias quantitatum et utrisque terminis absque ordinis permutatione participant. Hae vero sunt affirmatio universalis, negatio universalis, affirmatio particularis, negatio particularis. Harum igitur particularis affirmatio particulariter quidem sibi ipsa convertitur, universali autem affirmationi per accidens, et rursus universalis negatio, loco principe sui recipit conversionem, ad particularem vero negationem per accidens converti potest. Affirma
Abbreviated transcription (Latin):
lius dixit: a corruptionibus uero. ab efficientibus dicipotest. Nãcã om̃is
generatio efficiat aliquid. id est substantiã formet corruptiorursus
ipsa quoq: efficit quiddã id est substantiali forma spoliat. ac priuat :
uelut mors facit corporis dissolutionẽ. Apro possitione uero idemest
quẽ tullius asimilib: dixit. Hã multorum in multis similitudo pri¬
positio est. Trans suptio uero siquidẽ ad maiorasit. locus est amaio

Expanded text:
lius dixit. A corruptionibus vero ab efficientibus dici potest. Nam cum omnis lius dixit. A corruptionibus vero ab efficientibus dici potest. Nam cum omnis generatio efficiat aliquid, id est substantiam formet, corruptio rursus ipsa quoque efficit quiddam, id est substantiali forma spoliat ac privat, velut mors facit corporis dissolutionem. A proportione vero idem est, quem Tullius a similibus dixit, nam multorum in multis similitudo proportio est. Transumptio vero siquidem ad maiora sit, locus a maiorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ .m. tullu diuisio locoꝵ. in
themistii diuisione suꝑioris de¬
scriptionis formula uidet᷑ inclusa
nc̃ themistu diuisio ad .m. tullu
ciceroni c̃uenit. sic̃ pͥor etiã de¬
scriptio docet. Qđ uͦ ex themistu
suꝑ ẽ diuisione. idsi ad culliane
partitionis ordinẽ
tetur fieri non potest ut non menbra themistianȩ diuisionis staã ad
tullianã conuerueitiã reducantur. Quodita siquqd reliquũ est extdie¬
mistu diuisione id est quod superiori formulȩ non uidetur adscriptũ
plene marcitullu duusioni poterimus aptare: Inuicẽ sibi diuisiones
alterna reciprocatione coniunctssunt. Res tant autẽ exteremistu locis hi
Abusibus ab effetibus & corruptionib: aꝓprottione & trans suptione :
quorum quidẽ abusibus siusus uel alicuiꝰ re ⁊ semꝑ effetor est: ei
si quidẽ efficit aliquid effectus ab efficientibus causis est. Siuero ipse effe¬
ctus aliquid plenũ confectũq demonstrat. is locus est quẽ ab effectis tul¬

Expanded text:
quidem M. Tullii partitio locorum in Themistii divisione superioris descriptionis formula videtur conclusa. Nunc Themistii divisio ad M. Tullii Ciceronis convenit, sicut prior etiam descriptio docet. Quod vero ex Themistii superest divisione, id si ad Tullianae partitionis ordinem tetur, fieri non potest ut non membra Themistianae divisionis statim ad Tullianae convenientia reducantur. Quocirca si quid reliquum est in Themistii divisione quod superiori formulae non videatur ascriptum, plenae M. Tullii divisioni poterimus aptare. Invicem enim divisiones alterna reciprocatione conjunctae sunt. Restant autem ex Themistii locis hi, ab usibus, ab effectibus, et corruptionibus, et proportione, et transumptione. Quorum quidem ab usibus, si usus alicujus rei semper effector est, ei siquidem efficit aliquid effectus, ab efficientibus causis est; si vero ipse effectus plenum aliquid confectumque demonstrat, is locus est quem ab effectis Tul
Abbreviated transcription (Latin):
facit cũ ipsa c̃ditio c̃sequentiȩ
ł in diffinitione ł indescriptione
ł in forma ł in causa ł ineeteris
pos̃ta sit Repugnantia uͦ op¬
positis aggregantur Efficientia
causis efficientib ł materiȩ
Effecta illic̃similiast̃ loco. quẽ
themistuis posuit afine Nã
causarũ effectꝰ. finis ẽ A cõ¬
paratione maioris ł minoris
idẽ locꝰ ẽ. qͥ apud themistiũ int̃
extrinsee locos ponit᷑ amaiore
ł minore a cõparatione pariũ
in t̃cos qͥa simili ducunt᷑ ẽẽ cõpu¬
tandus ẽ Dictũ ẽ aut̃ in qͣntitate.
similitudinẽ eẽ paritatẽ : Restat
locꝰ utrisq cõmunis qͥ ẽ extrinsecꝰ

Expanded text:
ipsa conditio consequentiae, vel in diffinitione, vel in descriptione, vel in forma, vel in causa, vel in caeteris posita sit. Repugnantia vero oppositis aggregantur, efficientia causis efficientibus vel materiae effecta illi sunt consimilia loco quem Themistius posuit a fine; nam causarum effectus finis est. A comparatione majoris vel minoris idem locus est qui apud Themistium inter extrinsecos locos ponitur a majore et minore. A comparatione partium inter eos qui a simili ducuntur esse putandus est. Dictum est enim in quantitate similitudinem esse paritatem. Restat locus utris
Abbreviated transcription (Latin):
ronis idẽ apud themistiũ ab oppositis. Ab aduuictis ciceronis. eundẽ a cõ¬
muniter accedentib: diemistius dixit. Ab antecedentib: & cõsequentibus
mixticũ pluribus. Arepugnantibus ciceronis. idẽ athemistio ab oppositis di¬
citur. Ab efficientibus ciceronis ac ausis themistu. Ab effectis tullii. a fine the¬
mistii. Acõ paratione maioris acminoris marcitullii idẽ sunt amaiore ac

Expanded text:
ronis, idem apud Themistium ab oppositis. Ab adjunctis Ciceronis, eumdem a communiter accidentibus Themistius posuit. Ab antecedentibus et consequentibus, mixti cum pluribus. A repugnantibus Ciceronis, idem a Themistio ab oppositis dicitur. Ab efficientibus Ciceronis, a causis Themistii. Ab effectis Tullii, a fine Themistii. A comparatione majoris ac minoris M. Tullii, idem sunt a majore ac
Abbreviated transcription (Latin):
ditio consequentiȩ locũ aliũ referatur : facili cõpendio quẽ ad modum ad se
inuicẽ particiones ad se inuicẽ reducantur ostenditur. Nã continuȩ m̃
tullii diuisioni & diemisti i locis. in superiore descriptione conuenerant.
Ciceronis quidẽ atoto diemistii a substantia: Aparnuin snunieratione ci¬
ceronis aduusione themistii. Anotatione ciceronis a substantia themi
stu. A coniugatis utrorũq: cõmunis. Agenere ciceronis. a toto diemistii.
Aforma ciceronis a parte id est aspecie themistii. A similitudine cõmunis.

Expanded text:
itionis ordinem referatur, facili compendio quemadmodum ad se invicem partitiones reducantur ostenditur. Nam continuae M. Tullii divisioni ex Themistii locis in superiore descriptione convenerant hi: Ciceronis quidem a toto, Themistii a substantia A partium enumeratione Ciceronis, a divisione Themistii. A notatione Ciceronis, a nominis istii. A coniugatis utrorumque communis. A genere Ciceronis, a toto Themistii. A forma Ciceronis, a parte, id est specie Themistii. A similitudine communis.
Abbreviated transcription (Latin):
tio. aut integerratiotinationis or do p̃t̃ maximas
ꝓpositiones arguntatio sententiauͦ argi m̃ titions

Expanded text:
tio, aut integer ratiocinationis ordo praeter maximas propositiones argumentatio, sententia vero argumentation
Abbreviated transcription (Latin):
Sedhic quoq multaẽ differentia. Nã partiũ enumeratio totas necesse est
diuidat partes easq: uniuersas adfidẽ argum̃tationis assumat siue illȩ par¬
tes siue illȩ sint species. ute speciebus quidemgenus: totũ uero partibus appro¬
betur In forma uero sufficit ad demonstrandũ quod de genere dr̃ una qͣlib&
statĩ sibi contraria sunt. stertere uero repugnat uigilationi id circo quia somno con¬
uingitur Aduncta uero & antecedentia. & consoquentia quasi fintima sunt sibi¬
Inadiunctis nimiũ tẽpora ualent: quod ad iunctũ est uel p̃oedere inrẽ sol& uel cũ eauno

Expanded text:
Sed hic quoque multa est differentia: nam partium enumeratio totas necesse est ut dividat partes, easque universas ad fidem argumentationis assumat, sive illae partes, sive illae sint species, ut genus quidem speciebus, totum vero partibus approbetur. In forma vero sufficit ad demonstrandum quod de genere dicitur una quastatim sibi contraria sunt. Stertere vero repugnat vigilationi idcirco quia somno coniungitur. Adiuncta vero et antecedentia et consequentia quasi finitima sunt. Setempora nimium valent. Nam quod adiunctum est, id vel praecedere rem solet, vel cum ea uno
Abbreviated transcription (Latin):
stabilis & non certa conuersio Nã cũ quidã hõ grãmaticus ñset. falsũ est dice¬
re quẽ dã grãmaticũ hoẽm nonetẽ. Ita igitur hȩc qͦq conuersa ꝓtinꝰ asua ue¬
ritate discedit. Superius igitur ꝓpositionũ quattuor enuntiationũ duȩ quidẽ oppo¬
sitt idest p articularis affirmatio & uniuorsalis negatio conuersionẽ sui firmã ꝑpe¬
tuãq suscipiunt : duȩui oppositȩ id est affirmatio uniuersalis. particulariq nega
tio conuersionis nontenent firmitatẽ : sed uniuersalis affirmatioquȩ insui conũ¬

Expanded text:
ersio: nam cum quidam homo grammaticus non sit, falsum est diceersio: nam cum quidam homo grammaticus non sit, falsum est dicere quemdam grammaticum hominem non esse. Ita igitur haec quoque conversio protinus a sua veritate deficit. Superius igitur propositarum quatuor enuntiationum duae quidem oppositae, id est particularis affirmatio et universalis negatio, conversionem sui firmam perpetuamque suscipiunt; duae vero oppositae, id est affirmatio universalis et negatio particularis, conversionis non tenent firmitatem, sed quia universalis affirmatio, quae in sui conve
Abbreviated transcription (Latin):
tatem Hoc igitur modo uniuers alis qͦq: negatio sibi ipsa conuertitur. Vn iuersalis
uero asfirmatio non tenet perpetuã conuersionẽ. Quãuis enĩ quociens despeciebus ꝓpͥap̃¬
dicantur conuerti uniuersales affirmationes queant ut siquis dicat om̃is hõrisibilis ẽ
poterit terminorũ ordinẽ ꝑ mutare aꝓponere omẽ risibile eẽ hoẽm : tamen ñ
est hȩc aequabilis atq: in omibus terminis fida conuersio. Quid enĩ cũ quisita ꝓpo¬
nit onĩis hõ animalest nunquid conuertere uere potest. ut omẽ animalhio ẽm
et̃ ꝓnunci& : quare cũ aliquociens uniuersalis affirmatio conuersa ꝓpͥam ñ¬
retineat ueritatẽ dr̃ conuersionis naturã nom posse suscipere. Negatio qͦꝰq: par¬
ticularis interdũ uidetur posse conuera. ueluti siquis enũti&. quendam hoẽm
lapidẽ nonet̃. uerũ loquet᷑ cũ dixerit quẽdã lapidem hoẽm noneẽ : sed est in

Expanded text:
tatem. Hoc igitur modo universalis quoque negatio sibi ipsa convertitur, universalis tatem. Hoc igitur modo universalis quoque negatio sibi ipsa convertitur, universalis vero affirmatio non tenet perpetuam conversionem: quamvis enim quoties de speciebus propria praedicantur converti universales affirmationes queant, ut si quis dicat omnis homo risibilis est, poterit terminorum ordinem permutare, omne risibile esse hominem, tamen non est haec aequalis atque in omnibus terminis fida conversio. Quid enim cum quis ita proponit, omnis homo animal est? Nunquid convertere vere potest, ut omne animal hominem esse pronuntiet? Quare cum aliquoties universalis affirmatio conversa propriam non teneat veritatem, dicitur conversionis naturam non posse suscipere. Negatio quoque particularis interdum videtur posse converti, veluti si quis enuntiet quemdam hominem lapidem non esse, verum loquetur, cum dixerit quemdam lapidem hominem non esse; sed e
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uero uniuersalis adse ipsã pe. petua ñ potest eẽ conuersio. ad particularẽ uero
affirmationẽ ꝑ accidens potest. Necuͦ negationis particularis ad seipsã prin¬
ipalit̃ stabilis ac firmaconuersio est. sed negationi
accident̃ conuertitur. Quȩ onũa facilius declarantur exemplis Asir¬
matio
nãq particularis ut ea quȩ ꝓponit. quidã hõ albus est facile sibi ipsa
titur sidicamꝰ quid dã albũ hõ est atq in utrisq si mul ueritas constat. At sꝓpo
hoemn : mansit in utrisq: mendaciũ : hoc igiturmͦ affirmatio particularis. siu reci¬
pit conuersionẽ. Itẽ negatio unuiers alis conuerti potest. ut siquis enũtiet. nullũ
noem eẽ lapidẽ eandẽq conuersis terminis dicat. nullũ lapidem eẽ hoem̃ : simulue¬
ritatẽ tuentur. At si aliquis dicat nullũ eẽ hoẽm animal. atque eandem subter¬
minorũ conuersione ꝓponat dicens. nullũ animal eẽ hoem : neutra suã ꝑdidit falsi¬

Expanded text:
tionis vero universalis ad se ipsam perpetua non potest esse conversio, ad particularem vero affirmationem per accidens potest. Nec vero negationis particularis ad se ipsam principaliter stabilis ac firma conversio est, sed negationiaccidentaliter. Quae omnia facilius declarantur exemplis. Affirmatio enim particularis, ut ea quae proponit, quidam homo albus est, facile sibi ipsa titur, si dicamus, quoddam album homo est, atque in utrisque simul veritas constat. At si quihominem, mansit in utrisque mendacium. Hoc igitur modo affirmatio particularis sui recipit conversionem. Item negatio universalis converti potest, ut si quis enuntiet nullum hominem esse lapidem, eamdemque conversis terminis dicat nullum lapidem esse hominem, simul veritatem tuentur. At si quis dicat nullum hominem esse animal, atque eamdem sub terminorum conversione proponat dicens nullum animal esse hominem, neutra suam perdidit falsi
Abbreviated transcription (Latin):
Affirmationes uͦ & negationes. aliȩ sunt uniuer sales. aliȩ particulares. aliȩ inde¬
fuitȩ. Vniuersales sunt q̃ aut om̃e affirmant ut oñus hõ animalest. Aut om̃tne¬
ni nominantur. quos definimꝰsic Termini sunt partes simplicis ꝓpositionis:
inqͥbus diuiditur principaliter ꝓpositio. Est enĩ siniplicis ꝓpositionis uuuersa¬
lis scđa diuisio ut sit in oniiuꝓpositione homo animal est : om̃is hõ unꝰ terminus¬
ter inoni sunt. subiectũ & p̃dicatiuũ. Est enĩ & ñ est. non magis ternuni.
quã affirinationis ł negationis designatiua sunt . Et om̃is & nullus. &
quis non niagis sunt ternuni. quã definitionũ utrũ particularit̃ anuniũ¬
salit̃ dictũ sit designatiua sunt. Diuiditur ergo ꝓpositio uadictũ est. in id¬

Expanded text:
implices et negationes, aliae sunt universales, aliae sunt particulares, aliae indefinitae. Vniversales sunt quae aut omne affirmant, ut omnis homo animal est, aut omne neni nominantur. Quos diffinimus sic: Termini sunt partes simplicis propositionis in quibus dividitur principaliter propositio. Est enim simplicis propositionis universalis secunda divisio, ut sit in propositione, omnis homo animal est, omni sunt subiectum et praedicatum. Est enim et non est, non magis termini sunt quam affirmationis vel negationis designativa sunt, et omnis vel nullus vel aliquis non magis sunt termini quam diffinitionum, utrum particulariter an universaliter dictum sit, designativa sunt. Dividitur ergo, ut dictum est, propo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ simplex uocabuli nũcupatio designare queat. Quomͦ aut̃ ut affarmatio simplex
non signific& in cõmentario inperiermenias explicui. Quid aut sit asfirmatio
& negatio. paulopost explicabimꝰ. Sunt uͦ species orationis in angustissima duulio¬
ne quinq:. Introgatiua ut Futasne aninia immortalis est Imperatiua ut. Accipe
codicẽ. Optatiua ł dep̃catiua ut faciat ds̃. Uocatiua ut. Ad esto ds̃: Enũtiatiga
ut soerates anibulat. Sed in illis quattuor neq:utritas neque falsitas est. Enũtiatio¬
uͦsola autuerũ contin& aut falsum atq huneꝓpositiones oriuntur. Enũtiatio aũt
induas partes secdtur. in affirmationẽ aut innegationẽ. Efirmatio ẽ enunti¬
atio alicuius adaliquid. Negatio ẽ enũtiatio alicuius abaliqͦ. Est afermatio ut pu¬
ta. Plato philosoplius est. Negatio platoplulosophus ñ est. Affirmatio enũ adpla¬

Expanded text:
tum simplex vocabuli nuncupatio designare queat. Quomodo autem ut affirmatio simplex non significet, in commentario Perihermenias explicui. Quid autem sit affirmatio et negatio paulo post explicabimus. Sunt vero species orationis in angustissima divisione quinque. Interrogativa, ut putasne anima immortalis est? Imperativa, ut accipe codicem. Optativa vel deprecativa, ut faciat Deus. Vocativa, ut adesto Deus. Enuntiativa, ut Socrates ambulat: sed in illis quatuor nulla neque veritas est, neque faum aut falsum continet. Atque hinc propositiones oriuntur. Enuntiatio autem in duas partes secabitur, in affirmationem et negationem. Affirmatio est enuntiatio alicuius ad aliquid. Negatio est enuntiatio alicuius ab aliquo. Et est affirmatio, ut puta Plato philosophus est. Negatio, Plato philosophus non est. Affirmatio enim ad Pla
Abbreviated transcription (Latin):
cauenientes quasi quȩ dã strmȩ capiunt sibi materiam & triplici informatã
tenont sigurã quod posterius liquebit ut ciuilis quȩstio quȩ ad liuc informis
deliberatiuo sup̃serit utile uel honestũ. tuncfiat ipsaciculis quȩstio indeli
beratiuo causarũ genere constituta. Siuero ex demonstratione sũpseritbo¬
nũ. tuncfit demonstratiua eiuilis quȩstio. Ueniunt aũt̃ in materiã species

Expanded text:
ca venientes quasi quaedam formae capiunt sibi materiam, et triplici informatam tenent figuram, quod posterius liquebit, ut civilis quaestio, quae adhuc informis deliberativo sumpserit utile vel honestum, berativo causarum genere constituta. Si vero ex demonstratione sumpserit bonum, tunc demonstrativa fit civilis quaestio. Veniunt autem in materiam species
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ ceperunt. possunt easiquid ambigunt ad argum̃tũ uocare. Sed quia quat¬
uor facultatibus disserendi omne artisiciũ continetur. dic
paretur ubertas. eudenter appareat: QQuattuor igitur facustatibus earũꝙ¬
quȩ uelut opificibus tasu oi. nis ratio subiecta est id est dialectico oratori philoso

Expanded text:
fidem coeperunt, possunt eas quae non ambigunt, ad argumentum vocare. Sed quia quatuor facultatibus disserendi omne artificium continetur, diceparitur ubertas, evidenter appareat. Quatuor igitur facultatibus, earuque velut opificibus, disserendi omnis ratio subjecta est, id est, dialectico, oratori, philoso
Abbreviated transcription (Latin):
a parte intelligi potest. Agenere quidem sisit constitutitiua differentia.
Xdequa sumitur argumentũ a parte uero sisit diuisibilis. A contrario

Expanded text:
a parte intelligi potest: a toto quidem, si sit constitutiva differentia de qua sumitur argumentum, a parte vero si sit divisibilis. A contrario
Abbreviated transcription (Latin):
cũ loquuttur. Canis uel latrabilis animalis est. uel marinȩ beluȩ. uel cȩlestis
sideris nomen de monstr&q: per singula & canẽ latrabilem substanciam
ta traxisse. At intalibus syllogismis aut sanus ost auteger sed sanus est. non est
igitur eger sedsanus non est ȩger igitur est. Uelita. sed eger non est. sanus igi¬
igitur est : abhis quȩ sunt extrinsecus suptus est syllogismus: id est ab oppositis.
Idar co ergo totus hic aduusione locus inter utrosq: medius eẽ per hibetur.
quiasi in negatione sit constitutus. aliquo modo quidem ex ipsis sumitur
aliquomodo uero ab exterioribus uenit. Siuero apartione argumenta ducan¬
tur nunc quidem ab ipsis nunc uero ab exterioribus uehit prestant

Expanded text:
 fiat: canis vel latrabilis animalis est, vel marinae belluae, vel coelestis sideris nomen; demonstraretque per singula et canem latrabilem substantiam bitur argumenta traxisse. At in talibus syllogismis, aut sanus est aut aeger; sed sanus est, non est igitur aeger; sed sanus non est, aeger igitur est; vel ita: si aeger est, sanus igiigitur est. Ab his quae sunt extrinsecus  mss., intrinsecus sumptus est syllogismus, id est ab oppositis. Idcirco ergo totus hic a divisione locus inter utrosque medius esse perhibetur: quia si negatione sit constitaliquo modo vero ab exterioribus venit. Si vero a partitione ducantur argumenta, nunc quidem ab ipsis, nunc vero ab exterioribus copiam praestant
Abbreviated transcription (Latin):
dissentit rectũ estꝓnuntiare. quod termini negatione conuincta conuersionẽ
firinã stabilẽq: nonteneant . Quare : cũ insimplicibus acp̃ter oppositionẽ conuer¬
sionis uniuersalis quidẽ negatio particularisq affirmatio ꝑpetua fidaq ter¬
minorũ ꝑmutatione uertantur. Affirmatiouero uniuersalis. particularisq: ne¬
gatio minime : dũ ꝑ terminorũ oppositionẽ simplex ꝓpositio sibi ipsa conuertitur
omĩ a ut dictũ est aduersa ratione contingant. Uniuersalis nãq: affirmatio & par¬
ticularis negatio firmã negatarũ partiũ retinent conuersionẽ. Unuier salis aũt̃

Expanded text:
dissentit, rectum est pronuntiare quod termini negatione conjuncta conversionem firmam stabilemque non teneant. Quare cum in simplicibus, ac praeter oppositionem conversionibus, universalis quidem negatio particularisque affirmatio perpetua fidaque terminorum permutatione vertantur, affirmatio vero universalis particularisque negatio minime, dum per terminorum oppositionem simplex propositio sibi ipsa convertitur, omnia, ut dictum est, adversa ratione contingunt, universalis namque affirmatio et particularis negatio firmam negatarum partium retinent conversionem. Universalis autem n