comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificat autẽ eos de quibus scrip¬
tum ẽ: stultus ut luna mutat᷑.
Qui numquã in eodem statu:
ꝑmanentes: nunc ad hec. nunc:
ad illa uitia mutati. crescunt at¬
q dectescunt. Muti non confitẽ¬
do fidem: furdi nec ip̃m aliqua¬
tenus fidei audiendo sermonẽ.
Trogaui discipulos
tuos ut eicerent illum: et
nõ potuerunt. Latenter hoc dcõ
accusat apłos: cum impossibili¬
tas curandi interdum non ad
imbecillitatem curantium. sed
ad corum qui curandi sunt fi¬
dem referatur. dicente domino.
fiat tibi scđm fidem tuam.
Espondens autẽ ihx: dix̃.
O generatio infidelis et
pusa. usq qͦ ero apud uos et
patiar uos: Non quod tedio:
suꝑatus sit mansuetus ac nritis:
qui non apuit sicut agnus co¬
ram tondente os suum. nec in
ũba furoris erupit: sed qd̾ insi¬
militudinem medici. si egrotũ
uideat. contra sua p̃cepta se gere¬
re dicat. Usq qͦ accedam ad do¬
Omum tuam: Quousq artis:
ꝑdam industriam: me aliud

Expanded text:
nificat autem eos, de quibus scripnificat autem eos, de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur , qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ipsum aliquatenus fidei audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio infidelis, et perversa, usquequo ero apud vos, et patiar vos? Non quod taedio superatus sit mansuetus ac mitis, qui non aperuit, sicut agnus coram tondente, os suum , nec in verba furoris erupit; sed quia in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam? quousque artis perdam industriam, me aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens. Magister obsecto te.
respice infilium meum: quia u¬
nicus ẽ michi. Loca reb cõgru¬
unt. In monte dominus orat.
transformatur: discipulis archa¬
na sue maiestatis aꝑit. In inferi¬
ora descendens turbe occursu ex¬
cipitut: miserorum fletu pulsat᷑.:
sursum discipulis mistĩa regni
teserat: deorsum turbis pcc̃a in¬
fidelitatis exꝓbrat. Sursum pa¬
tris uocem his qui se sequi po¬
tãnt pandit: deorsum sp̃c malos
ab his qui uexabantur expellit.
Qui etiam nunc ꝓ qualitate:
meritorum aliis ascendere: aliis
descendere non desinit. Ham
terrenos adhuc et incipientes.
quasi et ima petens confortat.
docet castigat. Perfectos autem
quorum comĩsatio in celis est.
sublimius extollendo głificat:
liberius de et̾nis instruit: et se¬
pe ea que a turbis ne audire
quidem ualeant docet.
dissipat eum cum spuma: ⁊ uix
discedit dilanians eum. Demo¬
niacum hunc quem descendens
de monte dominus sauit: ma¬
theus lunaticum. marcͥus sur¬
dum mutumq describit. Sig¬

Expanded text:
vit, dicens: Magister, obsecro te, respice in filium meum, quia unicus est mihi. Loca rebus congruunt, in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum Patris vocem his qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab iis qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis descendere non desinit. Nam terrenos adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat; perfectos autem, quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe ea quae turbis ne audiri quidem valeant docet. dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum. Daemoniacum hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, Marcus surdum mutumque describit. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: in sacculo peccunia:
igitur sapientie u̾bum habet.
s hu̾nc etrogare ꝓximo negli¬
git. quasi peccimiam ĩ saculo:
ligatam tenet. Et scriptum ẽ.
Sapientia abscondita. et the¬
saurus absconditus. que uti¬
litas in utrisq: Quid u̾o per
petam:. nisi onera scłi: Et qͥd
hoc loco ꝑ calciamenta: nisi mor¬
tuorum oꝑum exempla signã-¬
tur: Qui ergo officium predi
cationis suscepit. dignum nõ
ẽ. ut oͥnus scłarium negotioꝵ
portet: ne dum hoc mentis eiꝰ¬
colla de primit: ad p̃dicanda
celestia non assurgat. Nec de¬
bet stultorum opum exempla.
conspicere: ne sua oꝑa quasi
ex mortuis pellibus credat
munire. Omnis uõ qui salu¬
tat in uia: ex occasione salu¬
tat itineris. nõ ex studio op¬
tande eiusdem salutis. Qui gͥ
nõ amore et̾ne patrie. s p̃mio¬
tum ambitu salutẽ audiẽtibꝰ
p̃dicat: quasi in itiere salu¬
tat. quia ex occasione et non
ex intentione salutem audiẽ¬
tib ex optat.

Expanded text:
intelligi, in sacculo pecunia cintelligi, in sacculo pecunia cigitur sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla signantcationis suscepit dignum, non est ut onus saecularium negotiorum portetur, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio obtinendae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu, salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione salutem audientibus exoptat.
Abbreviated transcription (Latin):
rarii autẽ pauci: penuriam ma¬
gistrorum. Isti sunt oꝑarii. de qͥ¬
b psalmista loquitur: qui se¬
minant in lactimis: in gaudio
metent. Euntes ibant et fleb¬
ant. portantes semina. uenien¬
tes autẽ uenient in exultatiõe.
portantes mampulos suos. Et
ut aꝑtius loquar: messis ml̾ta
turba credentium ẽ. Oparii pau¬
ci: apłĩ et imitatores eorum. qͥ
mittuntur ad messem.
Te. Ecce ego mitto uos: sic
agnos intet lupos. Lupos
scribas et phariseos uocat: qui
sunt cłici iudeorum.
Olite portare sacculum
neq peram. neq calcia¬
menta:. et neminem ꝑ uiam sa¬
lutaũitis. Tanta p̃dicatori deb
in deo ẽẽ fidutia: ut p̃sentis ui¬
te sumptus. quamuis nõ pre¬
uideat: tamen sibi hos nõ de ẽẽ.
certissime sciat. Ne dum mens
eiꝰ occupatur ad temporalia:
minus aliis p̾uideat etña. Cui
etiam ꝑ uiam neminem saluta¬
re conceditur: ut sub quanta fes¬
tinatione iter pdicationis ꝑgẽ
debeat ostendatur. Que siquis
u̾ba etiam ꝑ allegoriam uelit

Expanded text:
rarii pauci penuriam magistrorum. Isti sunt operarii, de quibus Psalmista loquitur: Qui seminant in lacrymis in gaudio metent. Euntes ibant et flebant portantes semina sua. Venientes autem veniet in exsultatione portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est. Operarii pauci, apostoli, et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. Ite, ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Lupos scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus, quamvis non praevideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis praevideat aeterna. Cui etiam per viam neminem salutare conceditur, ut sub quanta festinatione iter praedicationis pergere debeat, ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit
Abbreviated transcription (Latin):
rat: et ad euangelizandum
cogitur. Alius dñm secuturus
hoc ip̃m domi renuntiare cu-¬
pit: nec ꝑmittitur. Quidam
mine uirtutes oꝑatur: et nõ
phib̾i iubetur. S in his singu¬
lis. illud nob̾ apłi dicendũ ẽ.
Oaltitudo diuitiarum sapiẽtie
et scientie dei. quam in compre¬
hensibilia sunt iuditia eius.

Expanded text:
rat, et ad evangelizandum rat, et ad evangelizandum cogitur. Alius dominum secuturus, hoc ipsum domi renuntiare cupit, nec permittitur. Quidam mine virtutes operatur, et non prohiberi jubetur. Sed in his singulis illud nobis Apostoli dicendum: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sun
Abbreviated transcription (Latin):
seipsum: infuso etiam sp̃u scõ.
non defuerunt tales uindicte.
quamuis multo rarius quã
in ueteri testamento. Ibi enĩ
ex maiore parte ẜuientes ti¬
more p̃mebantur: hic autem
maxime dilectione liberi nu.¬
triebantur. Nam et ubis apłi
petri anamias et uxor eius ex¬
animes ceciderunt: nec resusci¬
tati sunt. sed sepulti. Et paulꝰ
dicit de quodam pcc̃ore. quẽ
tradidi sachane in interitum
carnis. ut anima salua fiat.
Filius enim hominis nõ ue¬
nit animas ꝑdere: s saluare.
Et uos ergo inquit cuius spũ
signati estis: eius et acta sec¬
tamini. Nunc pie consulẽtis:
s infuturo iuste iudicantis.
Accum ẽ autem
ambulantibus illis in
uia: dixit quidam ad illum.
Seq̃r te quocumq ieris. Et
cetera. Miranda simul et tre¬
menda iusti dispensatio: secte-¬
ta iudicii. Samarite dnm̃ te
ciꝑe petuntur. nolentesq fer¬
re ꝓhibentur: iste sequi se spõ¬
det᷑. et remouetur. Alt̾ primo
primo patrem sepelire deside¬

Expanded text:
seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti, et Paulus dicit de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. Et vos ergo, inquit, cujus spiritu signati estis, ejus et acta sectamini, nunc pie consulentes, sed in furore juste judicantes. Factum est autem ambulantibus illis in via, dixit quidam ad illum: Sequar te quocunque ieris, et caetera. Miranda simul et tremenda justi dispensatio secreta judicii. Samaritae Dominum recipere petuntur, nolentesque feriri prohibentur. Iste sequi se spondet et removetur, alter primo patrem sepelire deside
Abbreviated transcription (Latin):
uis dicimus ut ignis de celo
descendat: et consumat illos.¬
increpauit illos: et dixit. Nes¬
citis cuius sp̃e estis. Magni
et scĩ uiri qui iam obtime scie¬
bant mortem istam. que aiaz
dissoluit a corpore non eẽ for¬
midandam scdm eorum tam̃
animum qui illum timebat̃.
nõ nulla pcc̃a morte puniert̃.
quo et uiuentib utilis metꝰ
in cuteretur: et illis qui mor¬
te puniebantur non ip̃a mors
noceret: s pcc̃m qd augeri pos¬
set si uiuent. nõ temere illi
iudicabant. quibꝰ tale iudici¬
um donauerat deus. Inde ẽ.
qd̾ helyas multos morte affe¬
cit: et ꝓpria manu. et igne di¬
uinitus impetrato. In cuius
exemplum cum uoluissent
apłi petere de celo ignem ad
consumendum eos qui sibi:
hospitium nõ p̾buerant: tep̾¬
hendit in eism dominus non
tiam uindicandi. que ad huc
erat in tudib. animadũtens
eos nõ amore correptionis. sed
odio desiderare uindictam. Ita¬
q postea quam eos docuit qͥd
eẽt diligere ꝓximum tãquã

Expanded text:
vis dicimus ut ignis descendat de coelo, et consumat illoincrepavit illos, et dixit: Nescitis cujus spritus estis? Magni et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam, quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte puniverunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posse, si viverent, non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu, et igne divinitus impetrato. In cujus exemplum, cum voluissent toli petere de coelo ignem ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent, reprehendit in eis Dominus non tiam vindicandi, quae adhuc erat in rudibus, animadvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
S et multis sc̃e scripture locis:
ꝑtres dies mist̾ium trinitatis
ostenditur: p̃cipue quia dominꝰ
t̃tia die tesurrexit amortuis. S
et in ueteri testamento populus
ad montem sỹnaỹ ꝑueniens: di¬
e tc̃ia legem accepit. Idem fluui¬
um iordanen quo baptismi grã
commendata ẽ: t̾c̾ia quam ad¬
ierat die transiuit.
T misit illos binos ante
faciem suam: in omnem
ciuitatem et locum quo erat:
ip̃e uenturus. Quia duo sunt
pcepta karitatis: de uidelicet a¬
mor et ꝓximi. et minus quã int̾
duos haberi karitas non pot̾.
Nemo enim ꝓprie ad se ipsum
habere karitatem dicitur: s di¬
lectio se in alt̾utrum tendit. ut
eẽ karitas possit. Binos ad p̃¬
dicandum discipulos dominꝰ
mittit: quatinus hoc nob̾ tacitꝰ¬
innuat. quia qui karitatem er¬
ga alt̾um non habet. p̃dicatio¬
nis officium susciꝑe nullatenꝰ
debet. Bene autem dicitur: qr
misit eos ante faciem suam. ĩ
ommem ciuitatem et locum. qͦ

Expanded text:
Sed et multis sanctae Scripturae locis Sed et multis sanctae Scripturae locis per tres dies mysterium Trinitatis ostenditur, praecipue quia Dominus tertia die resurrexit a mortuis. Sed et in veteri testamento populus ad montem Sinai perveniens, die tertia legem accepit . Idem fluvium Jordanem, quo baptismi gratia commendata est, tertia quam adierat die, transivit . Et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et locum, quo erat ipse venturus. Quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas possit binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitinnuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Bene autem dicitur quod misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo
Abbreviated transcription (Latin):
Ui autẽ me sꝑnit: sꝑnit
eum qui me misit. Quia
ꝓculdubio indiscipulo magist̃
auditur. et infilio pat̾ honorat̃.
potest et ita intelligi. qui uos
sꝑnit: me sꝑnit. qui non facit
mis: nec michi facit. quia et
ip̃e ꝓ his formam serui et pau¬
peris habitum suscepi. Qui at
me sꝑnit. nolens credere dm̃.
et filium dei conculcans. sper¬
nit eum qui me misit. quia
ego et pater unum sumus.
Eũsi sunt autẽ sep¬
tuaginta cum gaudio
dicentes. Domine etiam de¬
monia subitiuntur nobis. in
nomine tuo. Bene quidem
confessi sunt deferentes hono¬
rem nomenͥ xp̃i. s quia infir¬
ma adhuc fide gaudebant in
uirtutib. uide qͦd audiunt.¬
Tait illis. uidebam sa¬
thanan sicut fulgur de ce¬
lo cadentem. Non modo uideo.
s prius uidebam quando corr¬
uit. Quod autem ait sicut fulgut.
uł precipitem. de suꝑnis ad ima
lapsum significat. uł quia deiec¬
tus adhuc transfigurat se ĩ ange¬
lum lucis. Quia etgo distipulo

Expanded text:
Qui autem me spernit, spernit Qui autem me spernit, spernit eum qui me misit. Quia procul dubio in discipulo magister auditur, et in filio pater honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit, me spernit. Qui non facit mis, nec mihi facit , quia et ipse pro his formam servi et pauperis habitme spernit, nolens credere Deum, et filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumus. Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntunomine tuo. Bene quidem confessi sunt deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiuntt illis: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam quando corruit: quod autem ait, Sicut fulgur, vel praecipitem de superni ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis . Quia ergo discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
nis tempꝰ passionis dicit: qͦ
imminente pedetemptim ihe¬
rosolimis ad uehitur. Censẽt
gͦ pagani quasi hominem ir
p̃uidisse. et quasi sponte crucifi¬
gendum: locum quo crucifigẽ¬
dus erat firmata facie. id est.
obstinata. atq in ꝑt̾rita mente
petisse.
quia facies eius erat eim
piciunt samarite. dnm̃ nõ re¬
cipiunt. Hon enim contunt᷑
iudei samaritanis: ut euange¬
lista iohannes ostendit.
Um uidissent autem

Expanded text:
nis, tempus passionis dicit, quo imminente pedetentim Jerosolymis advehitur. Cessent ergo pagani quasi hominem irrpraevidisse, et quasi sponte crucifigendum locum quo crucifigendus erat firmata facie, id est, obstinata atque imperterrita mente petisse. quia facies ejus erat eunte conspiciunt Samaritae, Dominum non recipiunt. Non enim coutuntur Judaei Samaritanis, ut Evangelista Joannes ostendit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
da nube: illic apparet ĩ colũba.
Quia qui nunc simplici corde
fidem quam ꝑcepit setuat: tunc
luce aꝑte uisionis quod credide¬
rat contemplabitur: ip̃aq qua
illustrabitur: inꝑpetuum gła:
ꝓtegetur.
Tdum fieret uox: inuẽtꝰ
ẽ solus iħc. ubi cepit fillꝰ
dengnari: mox serui discessert̃.
ne ad illos pat̾na uox emissa:
putaretur. Aliter. Cum fieret
uox suꝑ filium. in uentus ẽ ip̃e
solus. quia cum manifestaue¬
cum corpore splendebit. Propt̃
quam unitatem: alibi dicebat.
Et nemo ascendit incelum:
nisi qui de celo descendit. filiꝰ
hominis qui ẽ in celo.
Tip̃i tacuerunt: et nemi¬
ni dixerunt in illis die¬
b quicqͣm exhis que uiderãt.
Futuri regni p̃meditatio et
gła triumphantis: ostensa fue¬
rat in monte. Cacent ergo dis¬
cipuli et imꝑante dño nemi¬
ni dicunt uisionem. donec fi¬
liꝯ hominis amortuis resurgat:
ne incredibile sit pro rei magni¬
tudine. et pot tantam głam ap̃

Expanded text:
da nube, illic apparet in columba, da nube, illic apparet in columba, quia qui nunc simplici corde fidem quam percipit servat, tunc luce apertae visionis, quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur, in perpetuum gratia protegetur. Et dum fieret vox, inventus Jesus solus. Ubi coepidesignari, mox servi discesserunt, ne ad illos paterna vox emissa putaretur. Aliter: Cum fieret vox super filium, inventus est ipse solus: quia cum manifestavecum corpore splendebit. Propter quem unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Et ipsi tacuerunt, et nemini dixerunt in illis diebus quidquam, ex his quae viderant. Futuri regni praemeditatio, et gloria triumphantis ostensa fuerat in monte. Tacent ergo discipuli, et imperante Domino, nemini dicunt visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat, ne et incredibile sit pro rei magnitudine, et post tantam gloriam apud
Abbreviated transcription (Latin):
enim non ẽ adũsum nos: pro
nobis ẽ. Hac doctus sententia
S licet ille gaudeat etiam de
his qui xp̃m annuntiant nõ
sincere. et tales aliquando ĩno¬
mine xp̃i signa facientes ob
aliorum salutem censeantur
nõ ẽẽ ꝓhibendi: non tamen ip̃is
ꝑ talia signa secura sua consci-¬
entia redlitur. Quin potius
in illa die cum dixerint. dñe
domine nonne in nomine tuo
ꝓph̾auimus. et in tuo nomine
demonia eietimus. et in tuo
nomine uirtutes multas fe
cimus: responsum accipient
quia nũquam noui uos. disce¬
dite ame qui oꝑamini ĩiqui¬
tatem. Itaq in hereticis et ma¬
lis catholicis nõ facra sacramẽ¬
ta communia inquibus nob̾¬
cum sunt. et ad usum nos non
sunt: s diuisionem pacis ue¬
ritatiq contrariam. qua ad uĩ¬
sum nos sunt et dñm nõ sequũ¬
tur nob̾cum. de testari. et ꝓhib̾e
debemus.

Expanded text:
enim non est adversum vos, pro vobis est. Hac doctus sententia Sed licet ille gaudeat, etiam de his qui Christum annuntiant non sincere, et tales aliquando in nomine Christi signa facientes ob aliorum salutem censeantur non esse prohibendi; non tamen ipsis per talia signa, secura sua conscientia redditur, quin potius in illa die cum dixerint: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in tuo nomine vicimus, responsum accipient, quia nunquam novi vos, discedite a me, qui operamini iniquitatem. Itaque in haereticis et malis catholicis non sacramenta communia in quibus nobiscum sunt et adversum nos non sunt, sed divisionem paci veritatique contrariam qua adversum nos sunt et Dominum non sequuntur, nobiccum detestari et prohibere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃unc aũt uerbi semĩ facile germinat: qͣn¬
do hoc in audientis pectore pietas p̾di¬
cantis rigat. Unde rectorem necesse est:
dere: cogitatione innoxia etiam ext̾iora
ꝓuidere. Sic itaq pastores erga interio¬
ra studia subditoꝵ suoꝵ ferueant: quati¬
nus meis exterioris quoq uite ꝓuiden¬
ciam nõ relinquant. Nam quasi iure uͭ
diximꝰ. a ꝑcipienda p̾dicatione gregis a¬
nimus frangitur: sicura ex terioris subsi¬
dii. a pastore negligatur. Unde ⁊ pͥmuᷤ
pastor: sollicite ammonet dicẽs. Senio¬
res qui inuobis sunt obsecro. consenior ⁊

Expanded text:
Tunc autem verbi semen facile germinat, quanTunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est dere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior
Abbreviated transcription (Latin):
ariũ existebat: accipimus. Qui dispsi
incapite platearũ iacent. qñdo sacroꝵ
ordinum iuiri. terrenis actibꝰ ex desid̾io
inseruiunt: ex quoꝵ prius officio scĩta¬
tis głastare iudebatur. Sclaria itaq
negocia. aqͥuando excompassione tole¬
randa sunt: numquã uͦ ex amore reqͥ¬
renda. ne cũ mentẽ diligentis aggrauãt:
hanc suo uctã pondere: adima de celes¬
tibꝰ mergant. ¶At contra non nulli gͦ¬
gis quidẽ curam suscipiunt: s sic sibi¬
met uacare ad sp̃ualia appetunt. ut re¬
bus exterioribꝰ nullatenꝰ occupentur.
Qui cum curare corporalia funditus nog¬
ligligunt: subditoꝵ necessitatibꝰ minie
ꝯcurrunt. Iuoꝵ nimirũ p̾dicatio ple¬
rumq despitur: quia dum delinquen¬
ciũ facta corripiunt. s tam̃ eis necessa¬
ria p̾sentis uite nõ tribuunt: nequaquã
libent̾. iudiunt᷑. Egentis ⁊ enim mentẽ.
doctrine sermo nõ penetrac: si hunc ap̃
eiis animũ manꝰ micd̾ie nõ cõmendae.

Expanded text:
arium existebat accipimus: qui dispersi arium existebat accipimus: qui dispersi in platearum capite jacent. quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur; quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
nos ocłos eius reuerencia despecta palles¬
cit. Scũarii quoq lapides in plateas dis¬
ꝑguntur. cum causarũ scłarium foris
lata itinera expetunt. Hii qui ad orna¬
mentum eccłe int̾nis misteriis quasi in
secretis scũaru uacare debuerunt.. Ad
hoc quippe scũaru lapides fiebant: ut ĩ
parerent. Cum uͦ ministri religionis a
subditis honorẽ redemptoris sui. ex me¬
rito uite nõ exigunt: Scũarii lapides in
ornamento pontificis nõ sunt. qui nimi¬
rũ scũarii lapides. disꝑsi ꝑ plateas ia¬
cent. Cum ꝑsone sacroꝵ ordinum. uo¬
luptatum latitudim dedite: terrenis ne¬
gociis inherent. Et notandum qd̃ non
hos dispsos inplateis. s incapite plate¬
arum dicit. Quia ⁊ cum t̾rena agunt.
sũmi iuderi appetunt. ut ⁊ lata itin̾a
teneant ex uoluntate delectatioĩs: et
tam̃ inplatearum sint capite: ex hono¬
re scĩtatis. Nil qͦq obstat. si scũarii la¬
pides. eosdem ipsos quibꝰ ꝯstructũ scũ¬

Expanded text:
nos oculos ejus reverentia despecta pallesnos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateis disperguntur, cum causa saecularium, foras lata itinera expetunt, hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare debuerant. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant ut intrparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum luptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
destructione templi deplorat dicẽs. Qꝰ¬
modo obscuratum ẽ aurũ. mutatus est
color optimus: disꝑsi sunt lapides sc̃ua¬
rii incapite om̃iũ platearũ: Quid nã
q auro. qd̾ metallis ceteris p̾minet. i¬
si exellencia scĩtatis: Quid colore opti¬
mo. nisi cunctis amabilis reu̾encia reli¬
gionis expͥmitur: quid ꝑscũarii lapi¬
des. nisi sacroꝵ ordinum ꝑsone de sig¬
nantur: Quid plẽtearũ nomine: insi
p̾sentis uite lacitudo figurat᷑: Quia
enim greco eloquia platos latitudo dr:
ꝓfecto a latitudine platee sunt uocate.
Per semetipsã uͦ ueritas dicit. Lata ⁊
spaciosa uia ẽ: que ducit ad ꝑdicionẽ.
Aurum igitur obscuratur: cũ terrems
actibꝰ scĩtatis uita polluitur. color op¬
timus cõmutatur. Cum quoꝵdã qui
agere religiose credebant᷑: estimatio. añ¬
acta minuitur. Nam cũ quilibet pt
scĩtatis habitum. t̾renis se habitus in¬
serit: quasi colore ꝑmutato. ante huma¬

Expanded text:
destructione templi deplorat, dicens: Qudestructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapides, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: « Lata et spatiosa via est, quae ducit ad perditionem . » Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante huma
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse liberius aderudiendos pplos sp̃u¬
alia archana cognoscat. A subiectis ergo
in feriora gerenda sũt: a rectoribꝰ sũma
cogitanda. Ut scilicet oculũ qui ꝓuidẽ¬
dis gressibꝰ p̾minet: cura pulueris nõ
obscuret. Caput namq subiectoꝵ sunt.
cuncti qui p̾sunt. Et̃ ut recta pedes ua¬
leant itinera carpere. Hec ꝓculdubio ca¬
put debet exalto ꝓuidere. Ne a ꝓfectus
siu itinere pedes torpeant. cũ curuata
rectitudine corporis: caput se se ad ter¬
ram declinat. Qua aũt mente animaꝵ
p̾sul. honore pastorali int̾ ceteros utit᷑:
si interrens negociis que rep̾hendere ĩ
aliis debuit. ⁊ ipse uersatur: Quod ui¬
delicet ex ira iuste retribucionis: ꝑ pro¬
est ut ppłs: quando ea agit is qui spali of¬
ficio fungitur. que illi nimirũ faciunt:
qui adhuc de studiis carnalibꝰ uidicant᷑.
Q uod cum magno scilicet dolore carita¬
tis. iheremias ꝓpħa conspiciens: quasi sb̃̾

Expanded text:
et ipse liberius ad erudiendos populos spiret ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per proest ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub
Abbreviated transcription (Latin):
qui sedent suꝑ faciem orbis t̾re. hinc i¬
terum dicit. Nemo potest duobꝰ dñis
seruire. Hinc paulus religiosorum mẽ¬
tes. amundi consorcio contestando. ac
pocus contͣempnendo suspendit dicẽs.
Nemo militans deo. implicat se negoci¬
is secularĩbꝰ: ut ei placeat. cui se ꝓbaui.
hinc eccle rectoribus ⁊ uacandi studia p̾¬
cepit: ⁊ consulendi remedia ostendit di¬
cens. Secularia igitur iudicia si habue¬
ritis: contẽptibiles qui sunt ineccła. il¬
los constituite aduidicandũ. Ut ip̃iui¬
delicet dispensationibꝰ t̾renis in seruiãt
quos dona sp̃ualia nõ exornant. Ac si a¬
ꝑcius dicat. Qui penetrare intima neq̃¬
unt: saltẽ necessaria foris oꝑentur. Hinc
moyses quicum d̾o loquitur: ietro alie¬
nigene rep̾hensione edocetur. quod ter¬
renis ppłoꝵ negociis stulto labore deser¬
uiat. Cui ⁊ consiliũ mox p̾betur. ut ꝓ se
alios adiurgia dirimenda constituat:

Expanded text:
qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iqui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit, dicens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat,
Abbreviated transcription (Latin):
latus e: quasi inobstaculo intineris osfen¬
dit. Languente enĩ capite: membra in¬
cassum iugent: ⁊ in exploratione hosti¬
um. frustra exercitus uelocit̾ sequitur:
si ab ipso duce itineris erratur. Nulla
subditoꝵ mentes ex̾ortacio subleuat.
eoꝵq culpas increpacio nulla castigat.
quia dũ ꝑ animarum p̾sulem terreni
exercetur officium uidicis: a gregis cus¬
todia uacat cura pastoralis. Et subiec¬
tiueritatis lumen app̾hendere neq̃unt.
quia dum pastoꝵ sensꝰ t̾rena studia oc¬
cupant: uento temptatioĩs impulsus
eccłe ocłos puluis cecat. Quocontra r̾te
humani generis redemptor: cũ nos a uẽ¬
tris uoracitate compescere dicẽs. At tendi¬
te aũt uob. ut nõ grauentur corda ur̃a ĩ¬
crapula ⁊ ebrietate. Ilico adiunxit. Aut
curis huius uite. ubi pauorem quoq ꝓ¬
tinus intente adiciens: ne forte suꝑue
tus etiam qualitatẽ: denunciat dicẽ.
Tanquã laqueus enim ueniet. suꝑ õs

Expanded text:
aelatus est, quasi in obstaculo itineris offenaelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite aucrapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus intente adjiciens: Ne forte, inquitus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
it rector internoꝵ curam. inexterio¬
rum occupatione nõ minuens. ex¬
teriorũ ꝓuidenciam. in int̾noꝵ sollicitu¬
dine nõ relinquẽs. Ne aut exterioribꝰ¬
deditus. ab intimis corruat. aut solis
interioribꝰ occupatus: que foris debet
pximis nõ impendat. Sepe namq ñ¬
nulli uelut obliti quod fribus anima¬
rum causa p̾lati sunt: toto cordis adni¬
su sclaribus curis in seruiunt. Has cũ
ad sunt se agere exultant. Ad has etiã
cũ desunt. diebꝰ ac noctibꝰ cogitationis
turbide estibꝰ anhelant. Cumq ab his
cessante forsitan oportunitate quieti
sunt. Ipsa deterius sua quiete fatigan¬
tur. Holuptatẽ namq cẽssent. si acci¬
onibꝰ depͥmunt᷑. Laborẽ deputant. si
interrenis negociis nõ laborant. Sicq
fit. ut dum se urgeri mundanis tumul¬
tibꝰ gaudent. Internaq̃ doc̾e alios de¬
buerant ignorent. Unde subiectoꝵ qͦq
pculdubio uita torpescit: qr cũ ꝓficere
spũalit̾ appetit. inexemplo eius qui sibi p̾¬

Expanded text:
it rector internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut exterioribdeditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi pr
Abbreviated transcription (Latin):
pensa Ic ⁊ ꝑ pietatis iuscera in se in fir¬
mitatẽ ceteroꝵ transferat: ⁊ ꝑspeculati¬
onis altitudinẽ: semetipsum qͦq inuisi¬
bilia appetendo transcendat. Ne auc
alta petens. ꝓximoꝵ infirma despiciat.
aut infirmitati ꝓximoꝵ congruens: ap¬
petere alta dere linquat. Hinc ẽ namq
qd̃ paulꝰ in paradisũ ducit᷑. celiꝰ tercii se¬
creta rimatur. ꝙ tam̃ illa inuisibilium
contẽ platione suspensa ad cubile carna¬
lium mĩtis eꝰ cͣiam reuocat: atq inoccultiᷤ
suis qualit̾ debeant conu̾sari dispensat
dicẽs. Propt̾ fornicationẽs aũt unꝰqͥsq
suam uxorẽ habeat: ⁊ unaqueq suum
uirũ babeat. Uxori uir debitum red

Expanded text:
pensus, ut et per pietatis viscera in se infirpensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo tranalta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium aciem mentis revocat, atque in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. U
Abbreviated transcription (Latin):
erit. In m̃te quippe audientiũ semẽ se¬
cuture cogitationis ẽ: audita qualitas
locutionis. Quia dũ ꝑ aurẽ ẜmo conci¬
pitur: cogitatio inm̃te generatur. Un¬
de ⁊ ab huius mundi sapientib p̾dicato:
g̃ fluxum seminis sustinet: inmundus
asseritur. quia multiloquio subditꝰ ex
eo se inquinat. Quod si ordinate ꝓmerz:
plem recte cogitationis edere in audienci¬
um corde potuiss. Dumq incautus p
loquacitatẽ diffluit: nõ. id usum generi.
s adinmundiciam semen fundit. Unde
paulꝰ quoq cum discipłin de instancia
p̾dicationis. immoneret: adiunx̃ dicẽs.
T̃ estificor coram d̃o ⁊ xp̃o ih̃u: qui iudica
curus ẽ inuos ac mortuos. ⁊ aduentum
oportune ⁊ moportune. Dicturus in por¬
tune. p̾misit oportune. Quia scilicet apd̃
auditoris mentẽ ipsa suauilitate se des¬
truit: si halere inportunitas oportum¬
it rector singulis compassione ꝓxi¬
mus: p̾cunctis contemplacione sus¬

Expanded text:
est. In mente quippe audientium semen seest. In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est qualitas auditae locutionis, quia, dum per aurem sermo concipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret prolem rectae cogitationis edere in audientium corde potuisset; dumque incautus per loquacitatem defluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen fundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret dicens: Testificor coram turus est vivos ac mortuos, et adventum opportune, importune , dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem, ipsa sua vilitate se destruit, si habere importunitas opportunSit rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione sus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmala punica. nisi fidei unitas designa¬
tur: Nam sic̃ in malo punico uno ext̾rꝰ
cortice multa interius grana muniunt᷑
Sic in numeros sc̃ẽ eccle pplos unitas fi¬
dei contegit: quos intus diu̾sitas merito¬
rum tenet. Ne igitur rector incautꝰ ad
loquendum ꝓruat: hoc quod iam p̾mi¬
mat. Habete sal in uobis: ⁊ pacẽ habete
int̾ uos. Ac si fugurate ꝑ habitum sacer¬
dotis dicat. Mala punica tintinnabłis
iungite. ut ꝑ om̃e qd̃ dicitis: unitatem
fidei canta obseruatione teneatis. ꝓui
dendum qͦq ẽ sollicita intentione recto¬
ribus: ut ab eis nõsolum praua nullomͦ.
s ne recta quidem nimie ⁊ in ordinate
ꝓferantur. Quia sepe dictoꝵ uirtus ꝑdi¬
tur: cum apud corda audientiũ. loquaci¬
tas incauta importunitate leuigatur.
⁊ aucrorẽ suũ hec eadem loquacitas in¬
quinat: que seruire auditoribꝰ adusum
ꝓfectus ignorat. Ionde bene ꝑ moysẽ dĩ.
Nir qui fluxum sem̃mis patit᷑: inmũd

Expanded text:
per mala Punica nisi fidei unitas designaper mala Punica nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo Punico uno exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc, quod jam praemimat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos: ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala Punica tintinnabulis jungite, ut per omne, quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. § 1. Providendum quoque est solicita intentione rectoribus, ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur, quia saepe dictorum virtus perditur, quum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur, et auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir, qui fluxum seminis patitur, immundus
Abbreviated transcription (Latin):
tinnabula uestimentis illuis describũ¬
tur inserta. Uestimenta ⁊ enĩ sac̾dotis.
quid aliud quã recta oꝑa debemꝰ acciꝑe:
ꝓpha attestante qui ait. Sac̾dotes tui
induant᷑ iusticiam. Uestimentis itaq
tis clament. S cum rector se ad loquen¬
dum pparat: sub quanto cautele studio
loquatur attendat. Ne si in ordinate. ad
loquendũ rapitur. erroris uulnere audiẽ¬
cium corda feriant᷑. Ct̃ cum fortasse sa¬
piens uderi desid̾at. unitatis compagẽ
insipient᷑ abscindat. Hinc namq uen¬
tas dicit. Habete sal inuob: ⁊ pacẽ habe¬
te inter uos. Per sal quippe: uerbi sapien¬
tia designatur. Qui igitur loqui sapient̾
nititur: magnoꝵe metuat: ne euis eloq̃o
audientium unitas confundat᷑. Hinc
paulꝰ. ait. Non plus sape quã oportet sa¬
pere: s saꝑe. ad sobrietatẽ. Hinc in sac̾do
tis ueste: iuxta diuinã uocẽ tintinnabu¬
lis mala punica diunguntur. Quidemĩ

Expanded text:
tinnabula vestimentis illius describuntinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta testante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitia. Vesttis clament. Sed quum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat, ne, si inordiloquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos. Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Hinc in satis veste juxta divinam vocem tintinnabulis mala Punica conjunguntur. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
y saiam dñs admonz dicẽs. Clama ne
cesses: sic̃ tuba exalta uocẽ tuã. Preconiᷤᷤ
quippe officium suscipit: quisquis ad sa¬
cerdocium accedit. utante aduentũ iu¬
dicis qui terribilit̾ sequitur: ipse scilicet
clamando gradiatur. Sacͥdos ergo si p̾¬
dicationis ẽ nescius. quã clamoris uocẽ
daturusẽ p̾comutus: hinc est enĩ qud
suꝑ pastores p̾mos in linguarũ specie sp̃
sc̃s insedit: quia nimirum quos reple¬
uerit. de se ꝓtinus loquentes facit. Hĩc
moysi p̾cipitur. ut tabnaculum sac̾dos
ingrediens: tin tinnabulis ambiat᷑. Ic
uidelic uoces p̾dicationis habeat: ne su¬
ꝑni spectatoris iudiciũ ex silencio offen¬
dat. Scriptum quippe ẽ. Audiat᷑ somitꝰ
qnͣdo ingreditur ⁊ egreditur scũariũ in
conspͤtu dñi: ⁊ nõ moriatur. Sacerdos
nainqz ingrediens ul egrediens morit᷑:
si de co sonitus nõ auditur. Quia iram
contra se occulti iudicis exigit: si sine p̾¬
dicarionis sonitu incedit. Apte aũt tin¬

Expanded text:
admonet dicens: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo, si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim, quod super pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum, quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur , ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni inspectoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Ut audiatur sonitus, quando ingreditur vel egreditur sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur. Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tin
Abbreviated transcription (Latin):
iquitatẽ tuã. ut te ad penitentiã ꝓuoca¬
rent. Prophe quippe insacro eloquio:
nõ nunquã doctores uocantur. Qui dũ
fugitiuia eẽ p̾sentia indicant: que sunc
uentura manifestant. Quod diuimus ẜ¬
mo falsa udere redarguit. quia dũ cor¬
ripere culpas metuune: incassum deliu¬
quentib ꝓmissa securitate blandiun¬
tur. Qui iniquitatẽ peccantium nequa¬
quã aperiunt: quia ab increpationis
uoce ꝯticescunt. Clauis quippe aꝑcio¬
nis ẽ: ẜmo correptionis. Quia increpã¬
do culpam detegit: quã sepe nescit ipse
etiam qui ppetrauit. Hinc paulus ait.
Ue potens sit exoͥrtari indoctrina sana:
⁊ eos qui contradicunt redarguere. hĩc

Expanded text:
iquitatem tuam; ut te ad poenitentiam provocaiquitatem tuam; ut te ad poenitentiam provocarent . Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur; qui dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinguentibus promissa securitate blandiuntur; qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt
Abbreviated transcription (Latin):
insilentio: utilis in uerbo. ne aut ta¬
cenda ꝓferat: aut ꝓferenda reticescat.
Nam sic̃ incauta locutio inerrorem ꝑtͣ¬
hit: ita indiscretum silentium. hos qui
erudiri pot̾ant. in errorem derelinquit.
Sepe namq reccores in ꝓuidi humanã
amittere grãm formidantes. loqui libe
re recta pertimescunt. Et iuxta uerita¬
tis uocẽ. nequaquã iam gregis custodie
pastoꝵ studio. s mercẽnarioꝵ uice deẜ¬
uiunt. Quia uemiente lupo fugiunc
dũ se subsilentio abscondunt. Hinc nã
tur sum quentur dicẽs. Non ascendis¬
tis exadu̾so: neq opposustis murũ pro
domo isrł: ut staretis inp̾lio indie dñi. Ex
adu̾so quippe ascendere ẽ: ꝓde fensione
gregis. uoce libera huis mundi potesta¬
tibꝰ ꝯtraire. Et̃ in die dñi in p̾lio stare
ẽ: prauis decertantibꝰ exiusticie amore
resistere. Pastori enim recta timuisse di¬
cere. quid ẽ aliud quã tacendo t̾ga p̾bu¬
isse: Qui nimirũ si ꝓ grege se obicit: mu¬
rum᷑ domo isrl hostibꝰ opponit. Hinc

Expanded text:
in silentio, et utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui recta libere pertimescunt; et, juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namqrursum queritur, dicens: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretadverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
cusdẽ boni oꝑis intentio discernat᷑. si ñ
p̾sentis gr̃e retributionẽ q̃rit. s spem suã
ammꝰ ad futurã ꝓmissionẽ tendit. ut ex
tpralibꝰ et̾na. ex t̾renis celestia spet. Spe
enim celestium mñtem solidat. ne ꝯcuti¬
atur fluctibꝰ tumłtuũ t̾renoꝵ. De qua

Expanded text:
entio discernatur, si non praesentis gratiae retributionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem solidat, ne concutiatur fluctibus tumultuum terrenorum. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝑfrontes eoificii nͥ ipsa oꝑa designãt᷑
que ext̾ius udent᷑: Predicationis enun
ñbum tribuere. alim̃ta esurientibꝰ. uesti¬
inta algentibꝰ dare. ⁊ ꝓ bono ope pacie¬
ter adiisa sustinere. quid aliud quã frõtes
siit edificii celestis: qr pulcritudo opũ ex¬
terioꝵ ornat tab̾nacłmn d̾i: qd̾ adhuc latet
intnsecꝰ. S iste frontes hñt atriũ undiq
ꝑcircuitũ: qr in ħ magna sũt oꝑa: si ħ in
m̃tẽ dilatat amplitudo caritatis. De cari¬
tate quippe scriptum ẽ. Latum mandatũ
tuũ nimis. De hac: it̾um psalmista ait. Sta
tiusti in loco spacioso pedes meos. S ecce
dum loquor: aĩo occurrit. qͣmͦ lata ẽ cari¬
tas. si ꝑcaritatẽ: attingit᷑ ad dm̃. Et ꝑsem¬
ip̃m ueritas dic̃. Int̾re ꝑ angustam portã.¬

Expanded text:
quid per frontes aedificii nisi ipsa opera designantur quae exterius videntur? Praedicationis enim 1359 verbum tribuere, alimenta esurientibus, vestimenta algentibus dare, et pro bono opere patienter adversa sustinere, quid aliud quam frontes sunt aedificii coelestis? quia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod aintrinsecus. Sed istae frontes habent atrium undique per circuitum, quia in hoc magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . De hac iterum Psaltuisti in loco spatioso pedes meos . Sed ecce dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas, si per charitatem attingitur ad Deum, et per semetipsam Veritas dic