comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aieroboam uituli aurei fabricati
sunt: uocata est bethauen .i. domus
idoli quȩ antea uocabatur domꝰ dĩ.
belleem uida ciuitas dd̾. quȩ genuit
pundi saluatorem a iebiseis condita
fenᷤ et uocata primum eufrata : ñ
aũ ibi iacob pecora sua pauit: eidem
loco bethleẽ nom̃ quodam uatianio
futuri imposuit. qd domus panis int̾
p̃tat᷑ ꝑꝑeum panem qui ibi de celo des.¬
cendit: Ebron ciuitas uideȩ que qͥn¬
dã uocabatur arbe ibidem condita est
a gigantibus ante Uii annos quã ab
eis tapnis urbs egipti conderet᷑ : Ipsa ÷
arbe a numero ita uocata qd ibi tres
patriarche sepulti sunt. et quartꝰ adã.
Ipsa est et mambre uocata ex imo ami¬
co alirahȩ Samariam aqua onmis regio
qnie cirta eam fuit nonĩ accepit senna.¬
cheñ rex assiriorum construxit. uocaũq¬
eam samariam .i. custodiam quia qñ
srħ transtulit in medoᷤ: ⁊bi custodes con:¬
stituit: Hanc obsidione captam antiochus

Expanded text:
Ieroboam vituli aurei fabricati Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus
Abbreviated transcription (Latin):
dusti cesaria nuncupata est. In qua
corneli domũ xp̃i uidet eccła e pmi¬
lippi ediculas. et cubiculum. uii uirgi¬
ieatm prophetarum: Ioppe oppidum pa¬
lestine maritanum idem palestinie pa¬
sicauerunt. ubi saxum astenditur. quo
uincullorum andromede uestigia adhuc
retinent᷑ euius belue forma eminenti¬
or elefantis suit: herico a iebueis condi¬
aa madunt aquibus et nom tixene
bii effraim. s et hec eo tempore quo hi
oppugnabatur a romanis ꝑꝑ perficliam
ciuiũ capta atq destructa est. ꝑꝑ quã
tercia edificata est urbs que hodie
permanet Si chem samarie urbẽ
que latine et grece sicima uocatur
ȩdificauit emor. appellauitq eam
ciuitas neapolis samaritanorum :
Bethel urbem samarie condiderũt
iebusei que prius uocabatur luxa
S postquam dormiens ibi iacobui
uere hic domus di est et porta cęli
hac ex causa nomen locus accepit᷑ : Be¬
thel .i domus di: Quando autem ibi

Expanded text:
gusti Caesarea nuncupata. In qua gusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuor virginum prophetarum. Ioppe oppidum Palaestinae maritimum idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse ibu Ephraim. Sed et haec eo tempore quo Hierusalem obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam unc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vines. 28, 17, 'Vere hic domus Dei est et porta caeli,' hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ipse appamiam edessam urbes con-¬
truxit: Damascum syrie conditam et
nuncupatam a damasco dispensatore
abrabe silio.: Nec antea i omni syria
tenuit principatum. necdum enim flore¬
bant ibi anthiochia laodicia et appa¬
mia quas urbes post alexandrum con¬
stitutas cognoscimus: Hic est damascus
quem abraham suturum sibi heredem
pedixerat antequam esset illi promis
isaac: Saram oppidum palestine am:¬
diderunt euchei in qia habitauerunt ca-¬
padoces pristinis cultoribus interfectis.
uocata autem gata. eoquod ibi cambises
rex persarum thessauts suos posuit. cũ
bellum ȩtiptiis at tuliset Persarum enĩ
lingua thessaurus gata nominatur:
Phiustum urbem conliderunt allophi¬
lu hpsa est ascalon. de qua superius me.¬
morauimus nuncupata ex nomine
cesloim qui fuit nepos cham. et silius
mensraum. Dor urbs fuit potentissima
et uersa uice stratonis turris. postea ab
herode rege uidee in honorem cesaris au¬

Expanded text:
ciam, ipse Apamiam et Edessam urbem consciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a DamAbrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. 16. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Au
Abbreviated transcription (Latin):
dido et uario. colunnis aureis et lacu¬
naribus genmisq distincta continẽs
etiam similacͥrum cȩli stellis micanti¬
bus p̃signatum. et cetera huimanis m̃¬
tibus incredibilia : Hactrum oppidũ
bactriani condiderunt. et proprio ane
eum cognominantes. qui bactrus uo¬
catur : Carra ciuitas mesopatamiȩ
trans edessam condita a parchis. itb
quondam romanus est cesus exercitꝰ.
et crassus dux captus: Edessam urbẽ
mesopotamie condidit nẽ roth filius
cͥuis. postquam de babilone migrauit.
in qua et regnauit. que antea rarex
cognominata est : Ipse construxit et
calanne que postea uerso nomine a
delphiam urbem arabie condidit raphani
gens antiquissima quam int̾fecerunt silii
loth: Seleutus unus ex pueris alexandri
post mortem ipsius alexandri occupato
regno orientis urbem in sẏria condidit.
eamq ex antidchi patris sui nomine
antiochiam nuncupauit. et syrie capt̃
instituit: Ipse quoq laodiciam et seleu¬

Expanded text:
dido et vario cum columnis aureis, et lacudido et vario cum columnis aureis, et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum coeli, stellis micantibus praesignatum, et caetera humanis mentibus incredibilia. 11. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactrus vocatur. 12. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. 13. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, 196 postquam de Babylone migravit, in qua, et regnavit, quae ante Arach cognominata est. Ipse construxit, et Chalannen, quae postea verso nomine a delphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquiLoth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleu
Abbreviated transcription (Latin):
bus et salem uocata est hierusalẽ. que postea
a salomone hierosolima quasi hierus alomo¬
nia dicta est: Hec et corrupte a poetis soli¬
ma solima nuncupata. et post modũ ab elio
adriano elia uocata est. In ipsa est et syon
que hebraice int̾p̃tatur speculacio. eo qd̾
in sublimi constructa sit. et delonge ueni¬
entia contempletur: hierusalem aũ dicta
aũ nobilia qui uł que constituerunt᷑ io.
nisius qui et liber pat̾ cum indiam uic¬
tor ꝑambulasset nisam urben ex suo nõe
uixta indum fluuium condidit. et bmi
egei filius mediam construxit. unde et
regio eus medie nomen sortita est: Pse¬
polim urbem caput ꝑsici regni perseus
adane silius condidit famosissiman. con¬
fertissimamq: opibus. a quo et ꝑsida dic¬
ta est: hec thesifontem quoq parthi apit
parthiana condiderunt in emulacione
babiloniȩ urbis: Susis oppidum ꝓside
Aunit mennonis fratrem constituisse.
dictum autem susis: quad inimineat
suse flinuo ubi est regiã ciri. lapide can¬

Expanded text:
bus et Salem, vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosnia dicta est. Haec et corrupte a poetis olim nuncupata, et postmodum ab Helio Adriano vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, eo quod in sublime constructa est, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica a nobilia qui, vel quae constituerunt. 6. Dionysius qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine juxta Indum fluvium condidit, et quin. 7. Medus autem Aegaei filius Mediam construxit, unde et regio ejus Mediae nomen sortita est. 8. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus Danaes 195 filius condidit famosissimam, confertissimamque opibus, a quo et Persida dicta est. 9. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt, in aemulationem Babyloniae urbis. 10. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis patrem constituisse. Dictum autem Susis, quod immineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri lapide can
Abbreviated transcription (Latin):
q urbis bitumine et cocto latere ferit:
ocabulum aũ sumpsit a conisusione
enquod ibi confuse atq commixte sint¬
luiqne edificantiũ turrem Iudei ase¬
runt sem filium noe quem dicunt
melchisedeth: Ianc postea tenuerunt¬
iebusei: ex quib: sortita uocabulũ ÷ ie¬
bus: Sicq duob nommibus copulatis ie

Expanded text:
que urbis bitumine, et cocto latere fecit. que urbis bitumine, et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permistae linguae aedificantium turrim. 5. Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Ie
Abbreviated transcription (Latin):
De çiuita tisys.
e auctoribus conditarum urbiũ
plerunq dissensio inuenit᷑ adeo ut
nec urbis quidem rome origo possit di¬
ligent̃ agnosci: Iam salustuis dicit. urbẽ
romam siciti ego accepi condere atq ha¬
bitare in inicio troiani. et cm his habu¬
isse origmes. Alii dicunt ab euandro scd̾m
en huius nate auspiciis illa inclita ro-¬
ma. Si gͥ tante ciuitatis certa racio
ñ apparet : ñ mirum si aliarum opr¬
nione dubitatur. Uñ nec histori cos
nec cõm̃tatores uaria dicentes imꝑite
contempnere debemus. qui a antiqui.
tas ipsa creauit errorem: Sane quasdã
de quib aut sancte scripturȩ. aut his¬
torie gentium originem referunt certã
paucis ad modum uerbis retexere opartet:
Primꝰ ante diluuium caim ciuitatem
enoch ex nomine filii sui in india con¬
didit quam urbem sola multitudine
sue posteritatis impleint Primus post
diluuiũ nẽ roth gigas babilonem ur bẽ
mesopotamie fundauit: Hanc semiramiᷤᷤ
regma assiriorum ampliauit. murũ¬

Expanded text:
De civitatibus. De auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut nec urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicitCat. 6: 'Urbem Romam, sicuti ego accepi, condere atque habitare initio Troiani et cum his Aborigines.' Alii dicunt ab Evandro, secunrg. Aen. 6, 781: En huius, nate, auspiciis illa inclita Roma. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae, aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. 3. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit; quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. 4. Primus post diluvium Nemrod gigas Babylonem urbem Mesopotamiae 194 fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murum
Abbreviated transcription (Latin):
palmites uentos ac turbines sustinere
queant. et sic lapsu periculorũ fructus
suos sustineant. ac sese uaga proceritate
defendant. Corabi sunt anuli. qui proxi¬
ma queq ligant. et com prehendunt
ne longnis laxati palmites uentorum
flatibus dissipent᷑ Uue dicte. quod in¬
trinsecus humore sint plene suciq et
pinguedinis: Nam humidũ est qd̃ exte
rius humorem habet. uuidũ quad inte
botrionis pars. et botrio grecum est: Suburbane
uue quedã dicunt᷑. quia fructus earum ad
escam ueluti pomũ in urbibus uenditur:
Cõm̃dat enim eas et species et saporis io-¬
cunditas: Ex quibus sunt p̃cocȩ duracine.
purpuree. dactili rhodie. libyce ceraunie.
stefanite trepidanȩ. unciarie. cidonitȩ
et numisianȩ. Durabiles autẽ ꝑ totam
hi emẽ. uennicula et numisianȩ. Precocȩ
uocate. qd̃ cito maturescunt. et ante om̃s¬
sole sole coquant᷑. Has greci lageos clicut
qd̃ currant ad maturitatem uelocit̾ ut

Expanded text:
palmites ventos ac turbines contemnere palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundant. 12. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et comprne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sint plenae, succique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet, uvidum quod interbotrionis pars, et botrio Graecum est. 15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Lybicae, cerauniae, stephanitae, tripedaniae, uncitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut
Abbreviated transcription (Latin):
ubiin singulis sensibus propria unicuique clausula est ut regemadit & regimemorat. no¬
menq genusque. Sillempsis est indisimilibus clausulis aut plura lis dietio singulari
uerbo finita ut sociis & rege recepto Aut singularis dictio plura li uerbo expl&a

Expanded text:
ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, ut, Regem ADIT, et regi MEMORAT nomenque, genusque. 5. Syllepsis est in dissimilibus clausulis, aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut, sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali verbo expleta,
Abbreviated transcription (Latin):
De Naui ẜuS
artium quarundã uocabula
quib aliquid fabricatur. uł
instrumenta artificum. uł
queq ministerium hnt̃
atq aliquid huusce modi deinceps
ex parte notanda studui. Artifex ge¬
nerale nom̃ uocat᷑. qd̃ artem faciat
sicut aurifex. quia aurum facrt:
faxo enĩ pro facio antiq dicebant:
Nauclerus dñs nauis est appellat
eoqd̃ nauis in sorte eius sit: Cleros
enĩ grece sors dicit᷑: Ceteri aũ in na

Expanded text:
De navibus. Artium quarundam vocabula quibus aliquid fabricatur, vel instrumenta artificum, vel quae ministerium exhibent, atque aliquid huiuscemodi deinceps ex parte notanda studui. Artifex generale nomen vocatur quod artem faciat, sicut aurifex qui aurum facit. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus domnus navis est, appellatus ita quod navis in sorte eius sit; κλῆρος enim Graece sors dicitur. Ceteri autem in na
Abbreviated transcription (Latin):
ad ditinctionẽ a pecudib mutis. ut
hi humeros. illi armos habere di¬
cantur. Nã proprie armi quadrupedũ
sunt. Ola summi humeripars posterior
Prachiaa fortitudine nominata. Ba¬
rienĩ grece forte et graue significat᷑.
In brachiis enĩ. thori lacertorũ sunt.
et insigne musculorũ robur existit.¬
In his sunt thori .i. musculi. et dicti thori
qd̃ illic uiscera torta uicleant᷑: Cubitũ
dictum. quod al cibos sumendos in
ipso cubamus. Una secundũ quoscła.
utriusq manus extensio est: Secun¬
dũ alios cubitus. qd magis uerũ est.
quia g̾ce ulenos cubitꝰ dicit᷑. Ale sub¬
brachia sunt appellate. eo qd̃ ex eis
in modũ alarũ motꝰ brachior incho¬
at: quas quidã ascillas uocant. qd̃
ex eis brachia cillant᷑ .i. moue̾nt᷑.¬

Expanded text:
ad distinctionem nominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantur, nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola, summi humeri pars posterior. 63. Brachia a fortitudine nominata, βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis enim tori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt tori, id est, musculi, et dicti tori, quod illic viscera torta videantur. 64. Cubitus dictus, quo ad cibos sumendos in ipso cubamus. 12 Ulna, secundum quosdam utriusque manus extensio est, secundum alios cubitus, quod magis verum est, quia Graece ὠλένη cubitus dicitur. 65. Alae subbrachia sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet, quas quidam ascillas vocant, quod ex his brachia cilluntur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ueant᷑ ora: Nã cillere. est mouere.
Nas quiclã subhircos uocant propt᷑
qd̃ in plerisq hominib hircorũ
fetorem reddant: ¶Manus dicta.
qđ sit tociꝰ corporis mimꝰ: Ipsa enĩ
cibũ ori ministrat. ipsa operat᷑
omnia. ater dispensat : ꝑ eã acci¬
pimꝰ et damus: Ab usiue autẽ ma¬
nus. etiã ars uł artifex Iñ et ma¬
nus p̃ciũ dicimꝰ Dextera uocat᷑. a
clanelo: Ipsa enĩ. pignꝰ pacis dat᷑. Ipsa
sicłi testis atq salutis adhibet᷑. Et
hoc est illud. apud tulliũ. fidẽ pub¬

Expanded text:
ra. Nam cillere est movere. Has quidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum foetorem reddant. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat; ipsa operatur omnia atque dispensat; per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars vel artifex, unde et manupretium dicimus. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur; ipsa fidei testis atque salutis adhibetur; et hoc est illud apud TulliumCat.
Abbreviated transcription (Latin):
gentes cõp̃hendunt. et dicte papille.
quod eas infantes qͣsi palpant dũ lac
sugunt: Pinde mãmilla ẽ omĩs emi
nentia uberis: Papilla uͦ b̃ue illud.
uñ et lac tͣhitur. Ub̃a uͦ dicta. uł qr
lacte ub̃̾ta. ł quia humida. humore
scł lactis in modũ uuarũ plena. Lac.

Expanded text:
gentes comprehendunt, et dictae papillae gentes comprehendunt, et dictae papillae quod eas infantes quasi palpant dum lac sugunt; pnentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃: Sinistra aũ uocata. quasi sine
dextera siue qd rẽ fieri sinat: A si¬
nendo aũ sinistra ẽ ñcupata: Palma
est manꝰ expansis digitis. sicut con-¬
tractis pugnꝰ. Pugnꝰ aũ a pugillo di¬
ctus sicut palma a pansis palme
st̃. uł. quia decent̃ iuncti existunt:
Nã habent in se et numerũ ꝑfectũ.
et salutaris sue demonstratoriꝰ. quia fere
plerumq ꝑ eum obꝓbrii inspectacio expͥ¬
mit᷑ Quartꝰ anularis. eo qd ipso anulꝰ
gerit᷑: Itẽ et medicinał. qd̃ eotrita
Illi .i. has onices dic̃t: Truncꝰ media pars
corporis a collo ad inguinẽ. De qͦ nigidiꝰ
Capt collo uehit᷑: Truncꝰ sustinet᷑ coxis
et genib cruribq Torax a grecis dr̃
anterior pars truncia collo usq ad stomacũ.
.i. secretũ qͦ ceteri arcent᷑. Uñ et archa dicta¬
et ara clicta. qͦsi res secrete Cuius eminen-
millarũ partes Uñ et pectinẽ dicti.
qd̾ pexos capilloᷤᷤ faciat. ¶ãmille uocate.
qr rotunde st̃. quasi male ꝑ diminucio.¬

Expanded text:
 Sinixtra autem vocata quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, ssunt, vel quia decenter juncti sunt; nam habent in se et numerum perfectum et salutatorius sive demonstratorius, quia fere plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo tritailli enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.' Thorax a Graecis danterior pars trunci a collo usque ad stomachum est, secretum, a quo caeteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secreta, cujus eminentemillarum partes; unde et pectus dicitur, eo quod pexos capillos facit. Mamillae vocatae quod rotundae sint, quasi malae per diminutio
Abbreviated transcription (Latin):
loca ubi naues fabricant᷑. hoc et textrinum uo¬
catur Stacio est. ubi ad tempus stant nanes.
portꝰ. ubi hiemant: Importunum aũ. in qͦ
nullum refugium. quasi nullus portus. Partꝰ
aũ locꝰ est ab accessu uentoꝵ remotꝰ. ubi hbna
apponere solent: Et portꝰ dictus a deportan-¬
dis commertiis: Hunc ueteres abaiolandis
mercib baias uocabant illa declinacione aba.¬
ia baias. ut a familia familias: Ixitus est aqͦ
et mari uicina terra. et dictum littꝰ. quia
fluctu elididit᷑. uł quod aqua alluit᷑ Cicero
in topicis. luittꝰ est quod fluctꝰ eludit. Circũ¬
luuium locus. quem aqua circumluit. Al¬
luuium. comsũptio riparũ ex aquis. Mar-¬
go est pars ciuuslib loci ut puta maris. nñ ⁊
nom̃ accepit.: Maritima. quasi maris inti-¬
ma. Ostia ab ingressu et exitu fluminis
dicta in mari: Continẽs ꝑpetua t̾ra. nec ul-¬
lo mari discreta. quod greci piron uocant.
De IN FE RIORIBOS

Expanded text:
loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum voloca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. Statio est ubi ad tempus stant naves; portus, ubi hiemant; inportunum autem, in quo nullum refugium, quasi nullus portus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis 32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta, quem Graeci ἤπειρον vocant. De inferioribus
Abbreviated transcription (Latin):
parum illustrant᷑. Liucus est locus den:¬
sis arborib septꝰ. solo lucem detrahens Po¬
potest et a collucendo crebris luminib di
et ideo quasi deserunt᷑ur. ut sunt loca sil¬
uaruam et moncium contrariȩ ubrima¬
rum t̾rarum. que sunt ubrime glebe
Deuia: sunt loca secreta et abdita quasi
extra uiam: Ipsa sunt et inuia: Deide
et auiaria secreta loca et a uia remota.
aut tantum adibilia auibus. Unde est
Amena loca dicta uarro ait. eoquod solũ
amorem p̃stent.⁊ ad se adamanda allici¬
ant. Uerrius flacus. quod sine mun̾e sit̃.
nec quicquam in his afficis quasi amir¬
aꝑto celo: Opaca uͦ loca. quasi operta aꝑto celo cõ¬
tͣria hubricum dici locum ab eo qd ibi quis
labitur. ⁊ lubricum dicitur non quod labit᷑.s
in quo labitur. Estiua sunt loca umbrosa. qͥb
ꝑ estatem uitant pecora solis ardorem. Staciꝰ:
Et umbrosi patuere ȩstuia licei Naualia sunt

Expanded text:
parum inlustrantur. Lucus est locus denparum inlustrantur. Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus diuntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus. Unde est Amoena loca Varro dicta ait eo quod solum amorem praestant et ad se amanda adliciant. Verrius Flaccus, quod sine munere sint nec quicquam his officia, quasi amunaperto caelo. Opaca vero loca, quasi operto caelo, aprico contraria. Lubricum dici locum ab eo quod ibi quis labitur; et lubricum dicitur non quod labitur, sed in quo labitur. Aestiva sunt loca umbrosa, quibus per aestatem vitant pecora solis ardorem. Statius Theb. 1, 363: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. Navalia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hinc et comalles dep̃ssa loca t̾rarum
int̾ montes : Campꝰ÷ t̾rarũ planicies
dictus autẽ campus qd̃ sit bus pedibus. nece¬
rectus ut montes. s patens. et spacio suo por¬
restus ⁊ iacens. Uñ et grece pedion dicit᷑. Sũy¬
sit aũ nom̃ ex greca ȩchimologia: cami eni
greci bue dicunt. Solum est omne qid̃ susti¬
net a soliditate dictum. scilicet Uñ et de
tus sunt uasta et siluestria loca. ubi arbo¬
res exiliunt in altum. fauces sunt aditꝰ an¬
gustorum locorum int̃ arduos montes. loca
angusta et biua. dicta a faucium similitu.¬
dine quasi foces: Confrages loca. in que
undiq uenti currunt. ac sese frangunt.
ut neuius ait.: In montes ubi uenti fran¬
gebant locum. Scabra sunt loca situ as¬
pera. uñ ⁊ scabies dicit᷑ a corporis asperita¬
te : Liustra obscura latibula ferarum et
luporum cubilia sunt. Uñ et lupanaria
lustra dicunt᷑. ꝑ contrariũ uidelicet quia

Expanded text:
Hinc et convalles depressa loca terrarum Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, srectus et jacens. Unde et Graece pedion dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia. Camai enim Graece breve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliditatus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius aittrag. 58: In montes ubi venti frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria lustra dicuntur, per contrarium videlicet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Soluris a singularitate dicit᷑. quod oĩb
hispanis montib solus altior ulideat᷑.
oceam. qui dirimit europã ab africa qͣm
athlantis finem esse dicunt. de qͦ lucanꝰ¬
ait. fesperiam calpem. sũmũ q impleuit
prius dicunt ab eo excogitatam: Ideoq
dictus est sustmuisse celum Ob erudici
qui nunc athlas cognominat᷑. qui ꝑꝑ
altitudinem suam quasi celi machinã
atq astra sustentare uidetur: Alpes aũꝓ-
prie montes gallie sunt. cle quibus uir¬
ꝗilius: aerias alpes: et dicendo aerias:
uerbum ex p̃ssit ex uerbo. Nam galloꝵ¬
lingua alpes montes alti uocantur: Nȩ
sunt enim que italiaͤm urorum exibet᷑
uicem Colles sunt p̃minentiora inga
moncium quasi colla: Iuga añ mon.¬
ciũ ex eo appellata sunt. qd propinqͥta¬
te sui iungunt᷑: Tumulus est mons
buis. quasi tumens tellus Item tumu¬
lus t̾ra congesta. ubi milla memoria :
aues st̃ humilia loca quasi uulsa:

Expanded text:
Solorius a singularitate dicitur, quod omnibus Solorius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur, Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quem Atlantis finem esse dicunt. De quo Lucanus: Hesperiam Calpen, summumque implevit prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ob eruditioqui nunc Atlas cognominatur, qui propter altitudinem suam, quasi coeli machinam atque astra sustentare videtur. 18. Alpes autem proprie montes Galliae sunt, de quibus Virgilius: Aerias Alpes. Et dicendo aerias; verbum expressit a verbo. Nam Gallolingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa.
Abbreviated transcription (Latin):
fratribus citheron et elicon appellabant᷑.
Nam elicon dictus ab elicone srẽ cithe-¬
ronis: Item ceraum sunt montes epyri¬
a crebris dicti fulminib Grece enim
appellatꝰ. quasi alpespennnȩ. quia han-¬
nibal ueniens ad italiam easdem alpes ape¬
ruit: Unde et uirgilius: Alpes inmitt:
aꝑtas. Nlas enĩ hannibal post bella hispa¬
mȩ a cetu rupit. Iuuenanis: Et mon¬
tem rupit a cetuͦ Et inde laca ipsa qͦ
rupit apennine alpes uocant᷑. Mons
ȩthina ex igniet sulphure dictꝰ. unde
et gehenna: Constat aũ hunc ab ea parte qͣ
enrus uł africus flat habere speluncas plenaᷤ
sulphuris et usq ad mare deductas. que
spelunce recipientes in se fluctus uentoscre¬
ant. qui agitatꝰ ignem gignit ex sulplnire.
Uñ sit quod uidetur incendium Pirineꝰ
et ipse a crebris sulminum ignibus nun¬
cupatur: Grece enim ignis piros dicitur:
Iste est qui int̾ galliam atq hispaniã
quasi de incdustria monim̃tũ int̾iac.

Expanded text:
fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epa crebris dicti fulminibus. Graece enim appellatus, quasi Alpes Paeninae, quia Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit, unde et Virgilius: Alpes immittet apertas. Has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupit. Juvenalis: Et montem rupit aceto. Et inde loca ipsa quae rupit Paeninae Alpes vocantur. 14. Mons Aetna ex igne, et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte qua Eurus, et Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris, et usque ad mare deductas; quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure, unde fit quod videtur incendium. 15. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus. Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est, qui inter Galliam atque Hispaniam, quasi de industria, munimentum interjacet. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
luuium sedisse testant᷑ Unde et usq hodie
ibidem lignoꝵ uident᷑ uestigia : Acroce¬
rauni montes propt̃ altitudinẽ. et ful¬
minum ictus nocati sunt. grece enĩ ful¬
et hiberiam incipientes a portis caspiss usq
ad fontem tigridis fluuii: hiꝑborei montes
boreas: Riphei montes in capite germaniȩ
sunt a ꝑpetuo uentorum flatu nomina¬
ti Nam pye ens grece impetus et enorme
cedonie nimium procelsus ita ut sub illo
cessit olimpus. Dictus aũ olimpus. quasi
ola lampus .i. quas celum: Nic mons ma-¬
cedoniam diuidit a tracia: Athos mons
macedoniȩ et ipse altior nubibus. tantoq
sublimis. ut in lennum umbra eius ꝑtendat.
que ab eo septuaginta septem milib seꝑat᷑.
Parnasus mons thessalie iuxta boetiã. qui
gemino u̾tice est erectus in cęlum: Hic in
duo funditur uiga. cirra et nisa. Uñ et
nuncupatus. eo quod in singulis uigis cole¬
bantur apollo et liber: Nec uga a duob

Expanded text:
luvium sedisse testantur. Unde et usque hodie luvium sedisse testantur. Unde et usque hodie ibidem lignorum eius videntur vestigia. Acroceraunii montes propter altitudinem et fulminum iactus vocati sunt; Graece enim fulet Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati; nam ριφὴ Graece impetus et ὁρμὴ dicedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo cessit Olympus. Dictus autem Olympus quasi Ololampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantoque sublimis ut in Lemnum umbra eius pertendat, quae ab eo septuaginta sex milibus separatur. Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iuga a duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ontes sunt tumores t̾rarum altissimi
dicti qd̃ sint eminentes. Quidam aũ
ꝓpriis ex causis uocatisunt: Ex quib no¬
tandi sunt. qui opmnione maxime cele¬
brant᷑. Mons cancasus ab inlia usq ad
tanrum porrectus per gentium ac lingna¬
rum uarietatem quoqͦuersum uadit di¬
uersis nominib nuncupat᷑ Ubi aũ ad
orientẽ in excelsiorẽ consurgit sublimita:
tem : pro niuium candore aucasꝰ nun-¬
cupatur: Nam orientali lingua caucasũ
significat candidũ .i. nubib densissimis
candiclantem. Unde et eum st̾the. qui
eidem monti uingunt᷑ croacasim uoca.¬
uerunt: Casim enĩ apt̃ euis candor siue
nix dicit᷑: Mons tauriis idẽ aplerisq uo.
catur et caucasus. Ii ibanus mons foencũ
altissimus. cuius meminerunt ꝓphetȩ.
dictus a thure quia ibi colligitur. cuiꝰ
ea pars que est super eum ad orientalẽ
plagam respiciens antilibanꝰ appellat᷑.
id÷ contra libanũ: Ararath mons arme¬
niȩ. in quo archã historiographi post di-¬

Expanded text:
ontes sunt tumores terrarum, altissimi dicti, quod sint eminentes. Quidam autem ex propriis causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt, qui opinione maxime celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus pro gentium ac linguarum varietate, quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiortem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armeniae, in quo arcam historici post di
Abbreviated transcription (Latin):
natura eius sit. ut ubi uena una ap.¬
paruerit. ibi spes sit alteriꝰ inquiren¬
di: Sunt autem septem genera metal¬
lorum. aurũ. Argentũ. Es. electrũ.
stagnũ. plũbum. et quod domat omĩa
ferrũ.

Expanded text:
natura eius sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum.
Abbreviated transcription (Latin):
sitio. In hirduabus perdiuisionempedes legitimi colliguntur : Aequa diusio est
quotiens arsis & thesis aequa li temporum diuisione caeduntur. Dupla quoti

Expanded text:
sitio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa divisio est quotiens arsis et thesis aequali temporum divisione caeduntur. Dupla, quoti
Abbreviated transcription (Latin):
Ad haec omnia pestinent & ligaturae ex ecrabilium remediorum quae ars
medicorum condemnat. siue in p̃cantationibus siue incaracteribus siue
in quibuscũq rebus suspendendis adq: li gandis. In quibus omnibus arr demo¬
num est ex quadã pestifera soci& ate hominũ & angelorũ malorum exosta:
Vnde cuncta uitanda sunt axp̃iano & omni poenitus execratione repuditnda
atquedamnanda augoria uero auium. phriges primiinuenerunt
Praestrigium uero mercorius primus dr̃ inuenisse. Dictũ aut praestrigũ
quod praestringat aciemoculorum Arus picinae astem primus & ruscis
tradidirsedicitur quid ã stager. Hic ex horis arus picinã dictauit & postea
non apparuit : Nã dr̃ fabulose arante quodã rustico subito hunc exgle¬
bis exsiduirse & aruspicinã dictasse quadie & mostuur est. Qios libros
romani ex eutrus calingua in propriã motauerunt¬
DE PARANIS

Expanded text:
Ad haec omnia pertinent et ligaturae execrabilium remediorum, quae ars Ad haec omnia pertinent et ligaturae execrabilium remediorum, quae ars medicorum condemnat, sive in praecantationibus, sive in characteribus, vel in quibuscumque rebus suspendendis atque ligandis. In quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt a Christiano, et omni penitus execratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt. Praestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum autem praestigium, quod praestringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Tusca lingua in propriam mutaveruntDe paganis
Abbreviated transcription (Latin):
aut quemef fectumuitae habeat quin ascitur Husunt qui uulgo
mathimaticiappellantus cuiur suꝑstitionis genus constellationis latinuoca Ñ
Idest notationes siderum quomodo sehabeat cumquis que nascitur. Primũ
aut idemstellarum interpra &er maginuncupabantur sicut dehis legi¬
tus qui ineuan gelionatum xp̃m adnuncia uerunt : Postea boc nomine solima¬
thematici cuius astis scientia e us que a deuan gelium fuit toncersa . Ut xp̃oaedito
nemo ex indenatiuitatem alicuius decaelo interp̃tar&ur. Oros copidicti qđ
horas natiuitatis hominum speculantur. disimib& diuersofatu. Sosti logisuns
quis ub nomine fictae relegionis ꝑ quosdã quos sc̃orũ s ostes uocant diuinationis
scientiã profitentur. Aut quarũ cumquae scripturarum inspectione futura
promittant : Salisatores uocatisunt quia dumeis menbrorũ quaecumq par¬
tes salierint aliquid sibiexinde prosperum seu triste significari p̃dicunt:

Expanded text:
aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcumque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecumque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significare praedicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inspiciunt & exeis futura praedicunt. Augores sunt quiuolatus auium
& uoces intendunt aliaq signa rerum uel obseruationes in prouissas homi¬
nibus occurrenter. Idem & auspices namaus picia sunt quaeiter facientes
obseruant. Dicta aũt sunt auspicia quasi auium aspicia & augoria quasi
auium garria hocest auium uocer& linguas : Item augorium qua si auige¬
rium quod auesgerunt. duo aũt genera auspiciorum unum adoculos alte¬
rum adaures pestinens: A doculos scilic& uolatus ad aures uox auium,
pithones apithio appollinedicti quodis auctor fuerit diuinandi:
Astrolo gidicti eo quod in astris augoriantur. Gen& hliatici appellati
propt̃ natalium considerationer dierum, Qene ses enimbominum per
xii caeli signa discribunt siderumq: cursuna scentium moreractus &
euentis praedica reconantur. Id est quis quali signo fuerit natus

Expanded text:
inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes inprovisas hominibus occurrentes. Idem et auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia, et auguria, quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus; ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris auguriantur. Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale signo fuerit natus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuocare & imaginer uelludificationer eorum uidere : Ibiq: ab eis aliqua
Audire. Vbi adhibito sanguine &iam in feros perhibentur sciscitari
quod genus diuinationis apersis festur ad latum: Uarro dicit diuinatio¬
nis iuies segenera terrã aquam aerem ignem, Hinc geomantiam
ydromantiam eromantiã pyromantia indictam: Diuinidicti quasi
dõ pleni. Diuinitate enim seplenus ad simulant . & astutia quadamfrau¬
dulenta hominibus futura coniectant : Duo sunt aũt genera diuinationis
ars & furor. Incanta torer dicti sunt quia remperagant uerbis : Arioli¬
uocati propt̃ quod circa aras idulorumne farias praeces emittunt. &
funesta sacrificia offerunt : his quecelebrita tibus demonum. responsa
accipiunt Aruspices nuncupati. quasi horarum inspectores. Diesenĩ
& horas inagendis negotiis operibus quecustodiunt & quidpersingula
tempora obserua re debeat homo intendunt : hi&iam exta pecodum

Expanded text:
evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua evocare, et imagines vel ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur sciscitari. 13. Quod genus divinationis a Persis dicitur allatum. Varro dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, aerem, ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam. 14. Divini dicti, quasi Deo pleni; divinitate enim se plenos assimilant, et astutia quadam fraudulenta hominibus futura conjectant. Duo sunt autem genera divinationis, ars et furor. 15. Incantatores dicti sunt qui artem verbis peroli vocati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectet horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum
Abbreviated transcription (Latin):
cantare fauillas uita itidem spoliare alios ars noxia nouit :¬
agisunt quiuulgomale ficiobfacinorum magnitudinem nuncupantus:
IHu & elimenta concuciunt turbant mentes hominum. acsine
ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde
& lucanus Nens haustinulla sanie pulluta ueneni. incantata perit.
Demonibus enim ad scitis audent uentilare. Vt quis quae suos perimat
malis astibus inimicos: hui&iam sanguine utuntur & uictimis &
praecantionibus uidentur resuscitati mostui diuinare & ad in¬
terrogata respondere: Ni gro enim grece mostuus mancia
diuinationuncupatur: Ad quos sciscitandos cadaueri s anguis adicitur. Nã
a maredemones sanguinem dicunt ideo quȩ quoties nigromantia fit cruos
a quae misc&ur. ut colore sanguinis facilius prouocentur . Idromantii
abaqua dicti: estenimidromantia in aquaspectione umbras demonũ

Expanded text:
cantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia novit. Mcantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia novit. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi et elementa concutiunt, turbant mentes ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et praecantationibus videntur resuscitati mortui divinare, et ad interrogata respondere. Νεκρὸς enim Graece mortuus, μαντεία divinatio nuncupatur, ad quos sciscitandos cadaveri sanguis adjicitur; nam amare daemones sanguinem dicunt; ideoque, quoties necromantia fit, cruor aqua miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. 12. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
de sacrificio quod arcbades deo suolicteo immolabant. ex quo quicum que
sumerent in bestiarum formas conuestebant : Hinc appar& non es se
intotum dubium. quod nobilis ille po & ascribit dequada in foemina quae
magicis artibus excellebat : Hȩc inquit se carminibus promittit soluere.
mentes quas uell& A staliis duras inmit tere curas. sistere aqua iflu¬
minis & uestere sidera r&ro. Noctur nos quȩ & manes mugere ui¬
debis subpedibus terram. & discendere montibus ornos: Quid plura
sicredere fas est & depitho nissa . ut proph& ae samuelis animã
de in ferni abditis euocar& &uiuorum praesentar& conspectibus:
Sitamen animam proph&e fuis se credamus & non aliquam phanta sma¬
ticam in lusione satane fallaciam factam: prudentius quo que demercorio
casse animas ast aliisdamnasse neci. Et postpa ululum adiecit. Murmu¬
rentã magico tenues excire figuras atque sepul chralaes scite in¬

Expanded text:
de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit de quadam femina, quae magicis artibus excellebatVirg. Aen. 4, 487: 'Haec,' inquit, 'se carminibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras inmittere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus; si tamen animam prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam inlusionem Satanae fallacia factam? Prudentius quoque de Mercurio casse animas, ast alios damnasse neci. Et post paululum adiecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchrales scite in
Abbreviated transcription (Latin):
cymeiuenit iain carminis a&as: Dicta aũt cymana aciuitate cymei q: est
incampania cuius saepulcbrum insicilia adhucman& Viii. ellespontia
in a grotroianonataquescribitur solonis & ciritem poribus fuisse. Uiii.
scripsis semanifestissime conprobantur : Caelebrior aut interca&eras
INagorũ primus aso roastresrex bactrianorum quemninur rex assio¬
rum plio interfecit dequo arestotiler scribitq uiciescentũmilia uersuũ ab
ipso candita indiciis uolominum eius declarentur hancartem multa post
sclã de mocritus ampliauit quando & y pocrates medicine dirciplina ef¬
floruit apudas sirios aut̃ magicae astes copio: sae sunt testante luca no
quis nostere fibra factaque atquis prodat auerquis fulgorcca eliseru& & as¬
siria scrut&ur sideracura:
culisualuit ꝑ quandamscientiam futurorum& infernorum euocationer eoruminuen¬
demagorum p̃strigur. quorumintanto prodiere ma leficiorũ aster ut &iã moysi simil¬

Expanded text:
Cymaei venit iam carminis aetas. Dicta autem Cymana a civitate Cyma, quae est Cymaei venit iam carminis aetas. Dicta autem Cymana a civitate Cyma, quae est in Campania, cuius sepulcrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontea in agro Troiano nata, quae scrscripsisse manifestissime comprobantur, celebrior autem inter caeteras Magorum primus Zoroastres rex Bactrianorum, quem Ninus rex Assyriorum proelio interfecit: de quo Aristoteles scribit quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura?culis valuit. Per quandam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum invende magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Mosi simil