comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ẽ. quod legimus regnũ dĩ intrauo rẽ .R. In uno quoq: bono¬
rũ malorũq: actuũ discrepantia aut ds̃ regnat aut diabolus quia
nec esse ẽ ut cuius uoluntate opere procunat eius imperio uideatur
ẽe subiectus itaq: siiusti sunt ds̃ in his regnare dicendus ẽ: Diabolus
si iniusti potest et fides regnũ dĩdici quaitur adregnũ. quautiq
iustus uiuit et ꝑ aquã xp̃s habitat in cordib: sc̃orum suorum :
Quomodo in luca latroni saluator dicit hodie mecũ eris in
para disocũ utiq: dieillo secundũ hominẽ corpore interra
anima apud inferos fuerit R. Potest forte hic proparadiso
accipiille adtributae qui etis locus ubi abraham eẽ cũ lazaro
in euugło saluator ostendit. aut certe ita intellegendũ est
quodhanc promissionem dñs scđm effectũ diuinae potesta¬
tis inpleuerit quia ubiq dm̃ eẽ noscendũ ẽ:
DEIOHANNE
uadraginta sex annis ad fir

Expanded text:
endum est, quod legimus: regnum dei intra uos est? In unoquoque pro bonoendum est, quod legimus: regnum dei intra uos est? In unoquoque pro bonorum malorumque actuum discrepantia aut deus regnat aut diabolus, quia necesse est, ut cuius uoluntatem opere procurat, eius imperio uideatur esse subiectus. itaque si iusti sunt quidam, deus in his regnare dicendus est, diabolus, si iniusti. potest et fides regnum dei dici, qua itur ad regnum, qua utique iustus uiuit et per quam Christus habitat in cordibus sanctorum suorum. Quo modo in Luca latroni saluator dicit: hodie mecum eris in paradiso, cum utique die illo secundum hominem corpore in terra anima apud inferos fuerit? Potest forte hic pro paradiso accipi ille adtributae quietis locus, ubi Abraham esse cum Lazaro in euangelio saluator ostendit, aut certe ita intellegendum est, quod hanc promissionem dominus secundum effectum diuinae potestatis inpleuerit, quia ubique deum esse noscendum est. DE IOHANNE. Quadraginta et sex anni adfirma
Abbreviated transcription (Latin):
uideri potest numerus ꝑsonarũ : In parabula lazari et diui¬
tis aliquantȩ questiones incurrunt aut quomodo diues intor¬
mentis sit ante iudiciũ aut quom odo digitũ lazaridicat
nũquid corpora apud inferos sunt aut ipse aquã desideret
nũ quid sitim corporis senciebat: R. Haec omma secundũ
eos affectus loquitur quos aliquando pronecessitate cor¬
boris gesserat ceterũ ille ante iudiciũ torm̃torũ sensus qua¬
si pnolo cocustohae in quo erat accipiendus ẽ reis quippe¬
apud infernũ a braham uidit haec sub ẽẽ a quib: dã racio
nalicet in refrigeriilo cũ discendis sedicuntur: Alii opinantu rlo¬
cũ illũ in quo abrahã eratab illi sinferni locis in supenionibus
conftitutũ propt̃ quoddicat dñ sdeillediuite : Eleuansoculos suos
cũ esset in tormentis uidit abra ham delonge sinũq: ipsũ ab nahȩ
designari illius regionis quiaetem: Quomodo istud accipi uu¬

Expanded text:
uideri potest numerus personarum. In parabola Lazari et diuiuideri potest numerus personarum. In parabola Lazari et diuitis aliquantae quaestiones incurrunt. aut quo modo diues in tormentis sit ante iudicium aut quo modo digitum Lazari dicat? numquid corpora apud inferos sunt? aut ut ipse aquam desideret, numquid sitim corporis sentiebat? Haec omnia secundum eos affectus loquitur quos aliquando pro necessitate corporis gesserat. ceterum ille ante iudicium tormentorum sensus quasi pro loco custoapud infernum Abraham uidet haec subesse, a quibusdam ratio na, licet in refrigerii locum, descendisse dicuntur. alii opinantur locum illum in quo Abraham erat ab illis inferni locis in superioribus constitutum, propter quod dicat dominus de illo diuite,: eleuans oculos suos cum esset in tormentis, uidit Abraham de longe, . sinumque ipsius Abrahae designari illius regionis quietem. Quo modo istud accipi
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodouision ẽ illã inqua dñs ad sũpstribus disc¬
pulus glorificatus ẽ lucas pꝰocto. alii uero euuangelina
pͥui dies sub sequutã c̃ẽ cõmemorant : .R. Iucas qui habito
dñ iapud discipulos sermonẽ pꝰ octo dies scribit uisionẽ
hanc discipulis ostensã et eũ diem quo dñ s locutus ẽ c onp̃hen¬
dit e ũ quo iħsglonificatus apparuit: Hii uero qui sex dies
dicandđ
puta uer̃ medii stantũ atq: integnis dieb: ad nu¬
meratis
qua si semiplenũ. primũ illũ diem postremũ
pat̃ infiliũ et filiu s in patrẽsuũ. mat̃ infiliã et filia in matrẽ :
socrus innurũ suã : et nurus insocrũ suã: R. Quid ẽ qđ
cũ superius quinq: uideatur: ꝓposuisse ꝑsonas .vi. in sub¬
sequentib: cũ ꝑsonarũ significatione subiecit mater et
socrus eadem intellegipotest quae ꝑ filiã et nurũ duob:
sit cõpellata nominib: ac ꝑ indie et in subsequenti quinq:

Expanded text:
Quo modo uisionem illam in qua dominus adsumptis tribus discQuo modo uisionem illam in qua dominus adsumptis tribus discipulis glorificatus est. Lucas post octo, alii uero euangelistae post sex dies subsecutam esse commemorant? Lucas qui habito dhanc discipulis ostensam, et eum diem quo Dominus locutus est comprehendit et eum quo Jesus glorificatus apparuit. Hi vero qui sex dies indicandos putaverunt, mediis tantum atque integris diebus annumeratis, quasi semiplenum primum illum diem postremumqpater in filium et filius in patrem suum, mater in filiam et filia in matrem, socrus in nurum suam et nurus in socrum suam. quid est, quod cum superius quinque uideatur posuisse personas, sex in subsequentibus cum personarum significatione subiecit? Mater et socrus eadem intellegi potest quae per filiam et nurum duobus sit conpellata nominibus ac perinde et in subsequenti quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ũi iuniores eẽ quam nomine. Aduentũ matris
dñi quomodo io hannes adhuc sen su carens inutero.
potuerit ex ultare ui scerib: autcerte si hoc ad iohannem
pocius referriplacet intermiracula diuina reputandũ ẽ
sicut et illud cũ uox asine in sonũ sermonis erupit: .IIII.
neodem eugło quid sibi uult quot legitur factũ ẽ aũt in
Asabbato secundo primo cũ transiret ꝑsata uellebant disci¬
puli eiꝰ spicas et manducabant confricantes manibus. R
Quidã hoc loco diemdominicũ ita appellatũ existimant
eo quot uideatur secundus ab illalegali obseruatione sab¬
bati. et primus sit euuangelicȩ gratiae cȩlebritate si ui
aũt hoc minꝰ facere uidetur quod diemipsũ magis sabbati
fuisse contendant quia seriptũ sit de eo: Quid facitis qđ
ñ licet in sabbatis potest forsitan et ipsenihilominus
iudai ca rectissime enĩdies primꝰ dies dominicꝰ deputat

Expanded text:
 juniores esse quam nomine. Int. Ad adventum matris  juniores esse quam nomine. Int. Ad adventum matris ni, quomodo Joannes adhuc sensu carens in utero potuerit exsultare visceribus. Aut certe si hoc ad Joannem potius referre placet, inter miracula divina reputandum est, sicut et illud, cum vox asinae in sonum sermonis erupit . Int. In eodem Evangelio quid sibi vult illud quod legitur: Factum est autem in sabbato secundo primo, cum transiret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes manibus ? Resp. Quidam hoc loco diem dominicum ita appellatum existimant, eo quod videatur secundus ab illa legali observatione sabbati, et primus sit evangelicae gratiae celebritate. Si cui autem hoc minus satisfacere videtur, quod diem ipsum magis sabbati fuisse contendat, quia scriptum sit de eo: Quid facitis quod non licet in sabbatis ? potest forsitan et ipse nihiIudaica. rectissime enim dies primus dies dominicus deputatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hora enucifixus sit quia iussus ẽ crucifigi sed tam̃ in hac ip̃sa
passione eius sic tenere debemus quod ita homo ille quiad¬
sumptus sit pro eiusdem uoluntate ꝑtulerit ut uerbũ illud
quodin principio apud patrem erat inuio latũ intemeratũ¬
q: ꝑiman serit. engo illudiniuriȩ obnoxiae quod ꝑhuma¬
na in firmitate susciperat. illud uero in corruptũ mansit
quot diuina a eternitatis possidebat: DCLUCA.
uid ẽ quodscribitur in luca dezacharia sacerdote
quod eẽt deuice abia. R. Uiginti quattuor sordib:
inministeriũ templi distribut fuerant sacerdotes ut in¬
ordine uic issuae quisq: sacerdotali fungeretur offi
cio. In hoc ergo ordine octauã sortem abia habuit
dequa iioe Zaccharias sacerdos fuit:
Quid illi sunt qui scripturis scĩs nomina ante quã nasce¬
legimus baptistã io hannẽ inueteriuero quattuor sunt
isaac ismahel. samson ł iosias qui ortu uidebantur¬

Expanded text:
hora crucifixus sit qua iussus est crucifigi. sed tamen in hac ipsa hora crucifixus sit qua iussus est crucifigi. sed tamen in hac ipsa passione eius sic tenere debemus, quod ita homo ille qui adsumptus sit pro eiusdem uoluntate pertulerit, ut uerbum illud quod in principio apud patrem erat inuiolatum intemeratumque permanserit; ergo illud iniuriae obnoxium fuit quod pro humana infirmitate susceperat, illud uero incorruptum mansit quod diuina aeternitas possidebat. DE LUCA. Quid est, quod scribitur in Luca de Zaccharia sacerdote, - quod esset de uice Abia? Uiginti quattuor sortibus in ministerium templi distributi fuerant sacerdotes, ut ordine uicis suae quisque sacerdotali fungeretucio: in hoc ergo ordine octavam sortem Abia habuit, de qua vice Zacharias sacerdos fuit. Int. Qui illi sunt qui in Scripturis sacris nomina antequam nascetorem, solum legimus Baptistam Joannem: In veteri quatuor sunt, Isaac , Ismael , Salomon, vel Josias qui ortu videantur
Abbreviated transcription (Latin):
alius aduentus capitis ẽ idẽ ipsius x p̃i in illo aduentu ꝑmeri
brasua xp̃suenit in hoc ꝑseipsũ: DEMARCO
Quid significat in eugł quoddicit qui enĩ habet dabit᷑ ei
et quinon habet etiam quod hab et auferetur ab illo R. Uerbi
gratia ut si fidem habens caritatẽ non habeat etiam ipsa fide
pareat quã forte habere uidebatur sicut iuda ei ꝑ seriptu¬
rã diuina non intellegentes xp̃m etiam ipsam sep ut ab ant
tener edĩ noticiã ꝑdider et filiũ ñ recipientes etiã patrẽ ñ habent
arcus euuan gelista tertia dieihora dñm significat ẽe
Lonucifixũ et quomodo alius euuangelista horã sextã qua
crucifixus sit fuisse cõmemorat . Rx. quia illic illã poene
horã insemiptur issuis recuilit quauere crucifiacũs ẽ. at uero
illehore anterioris tẽpꝰ cõmemorandũ putauit quo de eo iudȩis.
adclamantib: iudi catũ ẽ quasi ꝑanticipationẽ relationis ea

Expanded text:
alius aduentus capitis est, id est, ipsius Christi. in illo aduentu per alius aduentus capitis est, id est, ipsius Christi. in illo aduentu per membra sua Christus uenit, in hoc per se ipsum. DE MARCO. Quid significat in euangelio, quod dicit: qui enim habet dabitur illi, et qui non habet etiam quod habet auferetur ab illo? Uerbi gratia, ut si fidem habens caritatem non habeat, etiam ipsa fide careat quam forte habere uidebatur; sicut Iudaei per scripturam diuinam non intellegentes Christum etiam ipsam quam se putabant tenere dei notitiam perdiderunt et filium non recipientes etiam patrem non habent. arcus euangelista tertia diei hora dominum significat esse crucifixum; et quo modo alius euangelista horam sextam qua crucifixus sit fuisse commemorat? Quia hic illam paene horam in scriptis suis rettulit qua uere crucifixus est. at uero ille horae anterioris tempus commemorandum putauit quo de eo Iudaeis adclamantibus iudicatum est, quasi per anticipationem relationis ea
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a sabbato neutiq: die quo habere requiem uacationẽq:
consuestis. At uero secundũ intellectũ superiorẽ nefiat fugaura
hieme uel sabbato ita accipipotest neuos fuga illa dep̃hendat
aut in peccatis algentes aut in bonis operibus otiantes:
INeodem matheo scribitur dico autẽ uobis non bibã amodo dehoc
genimineuiti susq: indiem illũ quo illud bibã uobiscũ nouũ in
regnopatris mei quod hic sequimur: R. Regnũ di ut docti in¬
suos tam quam caput in membrissuis : Quid caus eẽ quot
scribitur amodo uidebitasfiliũ hominis sedentẽ ad dexterã uir¬
tutis et uenientem innubibus caeli et aliolocodicitur ñ uisuros
uenientẽ in nubibus caelinisinouissimo tantũ die plangentes
omnes tribusterrae et tunc uidebunt filiũ hominis innubib:
caeli: R. Quia in hoc primo corponis idẽ ecclesiae aduentus
ad nunciatur ꝑ manifestationẽ claritatẽq: signorũ. ille ue no

Expanded text:
uestra sabbato: ne eo utique die quo habere requiem uacationemque uestra sabbato: ne eo utique die quo habere requiem uacationemque consuestis. at uero secundum intellectum superiorem, ne fiat fuga uestra hieme uel sabbato ita accipi potest: ne uos fuga illa deprehendat aut in peccatis algentes aut bonis operibus otiosos. In eodem Matthaeo scribitur: dico autem uobis: non bibam amodo de hoc genimine uitis usque in diem illum quo illud bibam uobiscum nouum in regno patris mei; quid hic sequemur? Regnum dei, ut docti insuos tamquam caput in membris suis. Quid causae est, quod citur: amodo uidebitis filium hominis sedentem ad dexteram uirtutis et uenientem in nubibus caeli? et alio loco dicitur non uisuros uenientem in nubibus caeli nisi in nouissimo tantum die plangentes omnes tribus terrae et tunc uidebunt filium hominis in nubibus caeli? Quia in hoc primo corporis, id est, ecclesiae aduentus adnuntiatur per manifestationem claritatemque signorum, ille uero
Abbreviated transcription (Latin):
reliquas usquequaq: naciones specialis unus isrł dm̃ coluit
atq: ut itadixerim peculiaris dĩ quondã populus fuit
obmerita abrahȩ ac patriar charũ ł dauid quib: xp̃s
propriae repromissus atq: ex eorũ stirpediscendens
inde ipsã carnẽ in qua terris apparuit adsũpsit sed tam̃
quia uirtutes postea et ingentib: factaes. itatestimoniũ
hoc intellegi potest ut ubi dicit ñ ueninisi sub audiatur¬
illo prius ut sic et tefumonii ueritas et miseri cordiadĩ
inuniuersos prompta magisclareat :
Neuuangelio dicit dñs et saluator nr̃t. iugũm eũ leneẽ :¬
et onusmeũ leueest et quomodo legitur in psalmo prapter
uerba labi orũtuorũ egocusto diuiuias duras. R. Equidẽma¬
nifestũ ẽ quod om̃s quiuo lunt in xp̃opieuiuer e ꝑ secutionẽ
paciuntur sed tam̃ diligentibus dm̃ quae s dura in p̃sentiui¬
ta efficiuntur leuia in spefuturorum Quidintelle¬

Expanded text:
reliquas usquequaque nationes specialius unum Israhel deum coluit reliquas usquequaque nationes specialius unum Israhel deum coluit atque, ut ita dixerim, peculiaris dei quondam populus fuit ob merita Abrahproprie repromissus, atque ex eorum stirpe descendens, inde ipsam carnem , in qua terris apparuit, assumpsit. Sed tamen quia virtutes postea et in gentibus factae sunt, ita testimonium hoc intelligi potest, ut ubi dicit, Non veni nisi, subaudiatur, prius: ut sic et testimonii veritas et misericordia Dei in universos prompta magis clareat. In Evangelio dicit Dominus et Salvator noster, Jugum meum lene et onus meum leve est , et quomodo legitur in psalmo, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras ? Resp. Equidem manifestum est quod omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patiuntur : sed tamen diligentibus Deum quae sunt dura in re praesentium, efficiuntur levia in spe futurorum. Int. Quid intelli
Abbreviated transcription (Latin):
factũ adhorã apparuisse ac de inoeps defatisse credon¬
dũ ẽ. Angeli uero cũ sehumanis offerunt o culis creduntur
ut quorundã opinio ẽ existo crassiore aere idẽuic in oterris
adp̃sens corpus ad sumere. ponno aut ẽ uoc ẽ aliquã itaputan¬
tur exprimere cũ inlisus huicaeri ictus tã quã palato uerboꝵ
sonũ reddat: Iustis promittitur regnũ caelorũ: et quo
modo etiã hoc dicitur qm ipsipossidebunt terrã: R. Quia
nouũ caelũ et noua terra in futuro repromittitur iustis
ut tunc cũ dõsicutangeli utrumq possideant:
Cũ indicat saluator tyrum et si donẽ paenitentiã agere¬
potuisse siin eis diuinarũ appar uissent signa uiruitũ
qua propt̃ illicfaetañ sunt quaesaliitẽ fuissent credenti¬
b: adlatura R. Quia dñs ac saluator prodiuina dispen¬
satione ñ uenerat nisia douesquae perierant domꝰ isrł
et quid ẽ qđ ñ uenerat nisiadoues domꝰ isrł . Rx. Quia inter

Expanded text:
factum ad horam adparuisse ac deinceps destitisse credenfactum ad horam adparuisse ac deinceps destitisse credendum est. angeli uero cum se humanis offerunt oculis, creduntur, ut quorundam opinio est, ex isto crassiore aere, id est, uicino terris ad praesens corpus adsumere. porro autem uocem aliquam ita putantur exprimere, cum inlisus huic aeri ictus tamquam palato uerborum sonum reddet. Iustis promittitur regnum caelorum. et quo modo etiam hoc dicitur: quoniam ipsi possidebunt terram? Quia nouum caelum et noua terra in futuro repromittitur iustis, ut tunc cum deo sicut angeli utrumque possideant. Cum dicat saluator Tyrum et Sidonem paenitentiam agerepotuisse, si in eis diuinarum adparuissent signa uirtutum, quapropter illic facta non sunt quae salutem fuissent . credentibus adlatura? Quia dominus ac saluator pro diuina dispensatione non uenerat, nisi ad oues quae perierant domus Israhel. et quid est, quod non uenerat nisi ad oues domus Israhel? quia inter
Abbreviated transcription (Latin):
redefuncto posterior usus ẽ exlege coniugio. In eorũ cõ¬
memoratione matheus i oseph prosapiam ꝑ regiam origi¬
nẽ texuit. Lucas generationẽ eius sacerdotali suc cessione
deduxit. pater tam̃ ioseph secundũ naturã aut dubiae
ia cobfuit : Quare in eugł maria iosephconiux dicitur¬
R. Consuetudo ẽ seripturarũ ut etiam sponsas appella ret
nobis uel scĩ ficatio tribuitur uel caritatis in passionibus
tolerandis feruor accenditur. aut certe quia sp̃ubaptizati
diuino iudicio examinabimur sunt quidicant apłos
Qualiter accipiendũ ẽ deco lũbae illius corpore in aqua
adsaluatorem sp̃s scĩ patuit manifesia discensio utrum
ante iam fuerit anad tempus factũ subito ap paruerit¬
R. Utiq ad tempus ostensũ. nãut signũ uisibile
ses sp̃s qui erat in uisibilis monferaretur uerũ quidem
corpus columbae illius ꝑdiuinã potentiã sedintemporo

Expanded text:
re defuncto posterior usus est ex lege coniugio. in eorum conre defuncto posterior usus est ex lege coniugio. in eorum conmemoratione Matthaeus Ioseph prosapiam per regiam originem texuit, Lucas generationem eius sacerdotali successione deduxit. pater tamen Ioseph secundum naturam haut dubie Iacob fuit. Quare in euangelio Maria Ioseph coniux dicitur. Consuetudo est scripturarum, ut etiam sponsas appellet nobis uel sanctificatio tribuitur uel caritatis in passionibus tolerandis feruor accenditur. aut cdivino judicio examinabimur. Sunt qui dicant apostQualiter accipiendum est de columbae illius corpore in qua ad saluatorem spiritus sancti patuit manifesta descensio, utrum ante iam fuerit, an ad tempus factum subito adparuerit? Utique ad tempus ostensum. nam ut signum uisibile sancti spiritus qui erat inuisibilis monstraretur, uerum quidem corpus columbae illius per diuinam potentiam, sed in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur cũ utiq natus ñ sit ex ioseph qui ex dauid stirpe
discendit .R. In coniugiũ tunc iuda ei secundũ legẽ de con¬
sanguinitate proxima adsumebant: Nec dubitandũ ẽ quod
hoc ratione etiã maria ex eadẽ tribu ueniens sicut io sepli
origo mariae significatur quia consuecudo scripturarũ ẽ
uirorũ pocius quã fem inarũ feriem in generationẽ conte¬
xerecuius mariae quia cognata sicut legitur fuit heli sabeth
quae fuisse scribitur defiliabus aaronmanifestissimũ est.
quod in xp̃o secundũ carnẽ ex utroq: genere conuenerit
regum scilicet sacer dotumq: suc cessio:
Euuangelista matheus iosepgenitũ exia cobdicit et
quomodo lucas eũ exbeli cõmemorat . R. Ideo quod aliter
secundũ naturã alter ei secundũ legẽ pater fuerit. consu¬
etudonãq: apud iudaeos ex lege erat ut defuncti fratris
uxorem adsuscitandũ semen suꝑ stes frater acciperet:
Iacobergo atq heli uter inifratres fuerunt quorũ superio¬

Expanded text:
dicitur, cum utique natus non sit ex Ioseph qui ex Dauid stirpe descendit? In coniugium tunc Iudaei secundum legem de consanguinitate proximas adsumebant, nec dubitandum est, quod hac ratione etiam Maria ex eadem tribu ueniens sicut Ioseph exorigo Mariae significatur, quia consuetudo scripturarum est uirorum potius quam feminarum seriem in generatione contexere. cuius Mariae quia cognata, sicut legitur, fuit Elizabeth quae fuisse scribitur de filiabus Aaron, manifestissimum est, quod in Christo secundum carnem ex utroque genere conuenerit regum scilicet sacerdotumque successio. Euangelista Matthaeus Ioseph genitum ex Iacob dicit. et quo modo Lucas eum ex Heli fuisse commemorat? Ideo quod alter secundum naturam. alter ei secundum legem pater fuerit. consuetudo namque apud Iudaeos ex lege erat, ut defuncti fratris uxorem ad suscitandum semen superstes frater acciperet. Iacob ergo atque Heli uterini fratres fuerunt, quorum superio
Abbreviated transcription (Latin):
depassionexp̃ilo quitur dicens: Vnus militũ lancealatus
eius aperuit: et coniinuo enuit sangins etaqua. et quii¬
dit testim oniũ ꝑhibuit: Et in eodem ipse deihũ supradi.¬
xerat inclinato caprae tradidit sp̃m: Quidam ergo ex hoc
ita disputant. a quabaptismũ. sanguis uidetr indicare
marcyriũ Sp̃suero ipse ẽ qui ꝑ marosriũ transit ad dñm:
Plures tam en hic ipsam interp̃tationẽ ixstica intellegunt
trinitatem: eo quot ꝑfecta ipsa ꝑhibeat testi momiũ xp̃o
aqua patrem indicaris quia ipsed e sedicit mederelines
fontema quae uiuȩ. sanguine xp̃m demonstrans. ũtiq:
Haec autemtrd derp̃otestim oniũ. ita ꝑhibete ipso in
eugło loquente : Ego ium quite flimoũ ꝑhibeo deme
ec testimoniũ ꝑhibuit deme quimisit mepater.
Et item. cũ autẽ uenerit paraclitusquem egomittã
uob sp̃m ueritatis quia patre procedit illeceflimoniũ¬

Expanded text:
de passione Christi loquitur dicens: unus militum lancea latus de passione Christi loquitur dicens: unus militum lancea latus eius aperuit et continuo exiit sanguis et aqua; et qui uidit testimonium perhibuit. et in eodem ipse de Iesu supra dixerat: inclinato capite tradidit spiritum. quidam ergo ex hoc ita disputant: aqua baptismum, sanguis uidetur indicare martyrium, spiritus uero ipse est qui per martyrium transit ad dominum. plures tamen hic ipsam interpretatione mystica intellegunt trinitatem, eo quod perfecta ipsa perhibeat testimonium Christo: aqua patrem indicans, quia ipse de se dicit: me dereliquerunt fontem aquae uiuae, sanguine Christum demonstrans, utique haec autem tria de Christo testimonium ita perhibent ipso in euangelio loquente: ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibuit de me qui misit me pater. et item: cum autem uenerit paraclitus quem ego mittam uobis, spiritum ueritatis, qui a patre procedit ille testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
sit temptat uos dñs̃ ds̃ uester. Temptatio dñi proba¬
cio appellatur. neq: enĩ ille temptat quem quã in
passionib: a concupiscenciis ñis : Illa temptatio est
cũ hum iliati deicimur. adño est tẽptatio cũ probati
glorificamur. et ideo dñs intẽptator malorum est:
OEEPIS TOLAIOHANNIS
uomodo p̃fecta caritas foras mitut timorem
cũ rursũ seribatur. timor dñi cartus ꝑmanens.
inseculũ sȩculi: quisqui sdmdiligit utiq: absq dẽ te fon¬
midat: Hic ãtimor dĩ qui ꝑmanet in scłm scł: Igitur timor
hic deꝑ fecta dũi caritatedescendit: at uero aliustimor detẽ¬
porariis reb: nascitur quarũ sepeamissionẽ ueremur.: liune
timore foras mitat diuhe ꝑ fectio caritatis: Item io hanues
inep isto lasuaponit : area sunt quitesti moniũ ꝑhibent.
Aqua. sanguis. et sp̃s. Quid in hoc indicatur simile huic
loco etiam illud mihi uidetur quot ipse mn eu uangeliosuo

Expanded text:
sit: tentat uos dominus deus uester? Tentatio domini probasit: tentat uos dominus deus uester? Tentatio domini probatio appellatur; neque enim ille quemquam tentat in passionibus, sed a concupiscentiis nostris illa tentatio est, cum humiliati deicimur. a domino est tentatio, cum probati glorificamur, et ideo dominus intentator malorum est. DE EPISTULA IOHANNIS. Quo modo perfecta caritas foras mittit timorem, cum rursum scribatur: timor domini castus permanet in saeculum saeculi? Quisquis deum diligit, utique absque deo esse formidat. hic est timor dei qui permanet in saeculum saeculi, igitur timor hic de perfecta domini caritate descendit; ac uero alius timor ille de temporariis rebus nascitur quarum saepe amissionem ueremur. hunc timorem foras mittit diuinae perfectio caritatis. Item Iohannes in epistula sua ponit: tria sunt quae testimonium perhibent, aqua, sanguis et spiritus; quid in hoc indicatur? Simile huic loco etiam illud mihi uidetur, quod ipse in euangelio suo
Abbreviated transcription (Latin):
nec audierunt: quantũ aduerba non audierunt:
uare prius cõmunis cibus uocabatur quiputabaturU
inmundus quo contra intradictũ tunc dĩ in cõmune¬
tunc ceteris pateret hominib: qui in ciborũidiscrecione
legis obseruanoiã ñ tenebant ꝑquã iuda ei partem dĩ se. ẽe
iactabant : Purificatus ẽ autẽ etiam dñodicente adpeirũ :
baptismobaptizati fuerant baptizantur a paulo :
Hoc idcirco quia ñ in nomine trinitatis baptidatierant
Baptismũ enĩ iohannis lice. in eũ quiuenturus ẽ. baptiza¬
rec tam̃ propriae iohannis baptismũ dicebatur. ande
et adhereticis uenientes ñ bapa zantur a nobis. Sibapti¬
zatosconstat in nomine trinitatis nisi inposicione tã ma¬
nus adfidem rectã conuersis adhibetur ut ꝑhanc scĩ sp̃s
suscipiatur infusio: DEEPIS TOLAIACOBI
uomodo dicitur ds̃in intemptator malorum ẽ
et ipse neminẽ temptat: Cũnihi lominus scriptũ

Expanded text:
net, audierunt, quantum ad uerba, non audierunt. Y. net, audierunt, quantum ad uerba, non audierunt. Y. Quare prius communis cibus uocabatur qui putaretur inmundus ? Quod contra interdictum tunc dei in commune ceteris pateret hominibus qui in ciborum discretione legis obseruantiam non tenebant per quam Iudaei partem dei se esse iactabant. purificatus est autem etiam domino dicente ad Petrum: baptismo baptizati fuerant baptizantur a Paulo ? Hoc idcirco, quia non in nomine trinitatis baptizati erant. baptismum enim Iohannis licet in eum qui uenturus est baptizaret, tamen proprie Iohannis baptismus dicebatur; unde et ab hereticis uenientes non baptizantur a nobis, si baptizatos constat in nomine trinitatis, nisi inpositio tantum manus ad fidem rectam conuersis adhibetur, ut per hanc sancti spiritus suscipiatur infusio. DE EPISTULA IACOBI. Quo modo dicitur: deus intentator malorum est et ipse neminem tentat, cum nihilo minus scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
aethiopes. an dreas scitas p̃dicatione molliuit. iohannes
asiam diuino sermone correxit. Petrus cappado ciam
atq: gallaciam. bithini conpuriter et pontũ. prouinciasq
confines dũ iudaeis p̃dicans circũit. postremo romã in lus¬
traturus a ccepit. Pdulus cũabhierusalem usq: ad illiricum
euuangelisirepleuis sec tam innumeras acdispares naciones
praeceptis tamquam arm isuictoriaed omuit:
um in actib: apłorum primũ legatur. uiriautẽ qui comi¬
Etabantur cũeo.
stabant stupentes audientes
quidem uo cemnemin ẽ aut ẽuidentes: Quomodo postea
ñ audierunt eius quilo quebatur mecũ. superiu subi audis¬
seuocem referuntut ab eo. Nonuocẽ sed in conditũ sonũ
uocis acceperant. ut in eos postea dicat uocẽ non audisse
id ẽ ex pressam uerborum significanciã qua possint intel¬
legere quod sonabat. ac ꝑ inde ideirco diuersauice et
audisse et ñ audissere feruntus quia quantũ adsonũ ꝑti¬

Expanded text:
Aethiopes, Andreas Scythas praedicatione molliuit, Iohannes Aethiopes, Andreas Scythas praedicatione molliuit, Iohannes Asiam diuino sermone correxit, Petrus Cappadociam atque Galatiam, Bithyniam pariter et Pontum prouinciasque confines, dum Iudaeis praedicans cirumit, postremo Romam inlustraturus accessit. Paulus ab Hierusalem usque Illyricum cum euangelio repleuisset, tam innumeras ac dispares nationes praeceptis tamquam armis uictor edomuit. um in actibus apostolorum primum legatur: uiri autem qui comitabantur cum eo, stabant stupentes, audientes quidam uocem, neminem autem uidentes, quo modo postea cem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum? Superius ubi audisse uocem referuntur a deo, non uocem sed inconditum sonum uocis acceperunt, ut eos postea dicat uocem non audisse, id est, expressam uerborum significantiam qua possint intellegere, quod sonabat. ac perinde idcirco diuersa uice et audisse et non audisse referuntur, quia quantum ad sonum perti
Abbreviated transcription (Latin):
quonum remiserias pec cataremittentur eis. et quorũ retenu¬
eritis recenta sunt: At uero pꝰascensionẽ multo maiorem
sc̃i sp̃s gratiã ꝑciperunt in operationẽ uirtutũ et gratia
sanitatũs et diuersarũ ꝑceptione linguarũ: Iuxta illud quđ
eis deeodẽ diepromissũ fuerat. ut baptrzar etursp̃usc̃o:
et induerentur uirtutem. qui euuangeliũ apiunuersis
possint gentibus p̃dicare. In hac ergo ꝑceptione scĩsp̃s
secundũ dominicȩ graciae distributionẽ apłorum de¬
monster profectus ñ cõpugnantiũ diuersitas seriptura¬
rum : Et aliter quarebis datus sit sp̃s sc̃s. egregiae quidã
doctor exposundicens: Dreo quem primũ hic saluator
ꝓseipsum dedit et decadis posteamisit. ut signi ficaretu
dilecuo pronimi et dilectiodi. quae in cordib scõrum ꝑ
Apartibus intuler̃ quantũ narrat historia. bartholo¬
meus in indo s. thomas tetendit in parthos. matheus.

Expanded text:
quorum remiseritis peccata remittentur eis et quorum retinuquorum remiseritis peccata remittentur eis et quorum retinueritis retenta erunt. at uero post ascensionem multo maiorem sancti spiritus gratiam perceperunt in operatione uirtutum et gratia sanitatum et diuersarum perceptione linguarum iuxta illud, quod eisdem eodem die promissum fuerat, ut baptizarentur spiritu sancto et induerentur uirtute qua euangelium Christi uniuersis possint gentibus praedicare. in hac ergo perceptione sancti spiritus secundum dominicae gratiae distributionem apostolorum demonstratur profectus, non compugnantium diuersitas scripturarum. et aliter, quare bis datus sit spiritus sanctus, egregie quidam doctor exposuit dicens de eo, quem primum hic saluator per se ipsum dedit et de caelis postea misit, ut significaretur dilectio proximi et dilectio dei, quae in cordibus sanctorumus sese orbis partibus intulerunt? Quantum narrat historia, Bartholomaeus in Indos, Thomas tetendit in Parthos, Matthaeus
Abbreviated transcription (Latin):
quot apłsdic̃. fideia cob moriens singulos filiorum
toseph benedixit. et ad orauit fastigiũ uirgae eius Sceptri
significatio ẽ accĩpienda ꝑ uirgã et ꝑ hoc regni potestatis¬
er fastigiũ inquoxp̃s intellegnur adoratus. quiuidelicet
futuris erat regni hebreorum caput:
uid DEACTIBUS APOSTOLORUM
indicat illud quod legimus sabbatihabens tter idest
mille passas. sab bato autẽ usq admontẽ oliuea irȩiudȩis
licitũ erat uel certe sio ubi fuissent tanto spacio deambu¬
sionem asaluatore secundũ euuan gelistamio hannẽ apłis
in sufflatur cũ secundũ actus apłorũ pꝰ decimũ ascensionis.
entiae. alii sermoscientiae secundũ eundem sp̃m. Alu gra¬
cia sanitatũ in uno sp̃u et cetera: Ignur ante a scensione gra
Zare ec credentib: sp̃m adoptionis in fundere. secundũ.
quoduint cũ eis a saluatore sp̃s insufflaretur dictũ fuerat

Expanded text:
apostolus dicit: fide Iacob moriens singulos filiorum apostolus dicit: fide Iacob moriens singulos filiorum Ioseph benedixit et adorauit fastigium uirgae eius? Sceptri significatio est accipienda per uirgam et per hoc regni potestatisque. fastigium in quo Christus intellegitur adoratus, qui uidelicet futurus erat regni Hebraeorum caput. DE ACTIBUS APOSTOLORUM. Quid indicat illud, quod legimus: sabbati habens iter? Id est mille passus; sabbato autem usque ad montem Oliueti ire Iudaeis licitum erat, uel certe sicubi fuissent, tanto spatio deambusionem a saluatore secundum euangelistam Iohannem apostolis insufflatur, cum. secundum actus apostolorum post decimum ascensionis entiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii gratia sanitatum in uno spiritu, et cetera. igitur ante ascensionem gratzare et credentibus spiritum adoptionis infundere; secundum quod et tunc, cum eis a saluatore spiritus insufflaretur, dictum fuerat:
Abbreviated transcription (Latin):
diua gis accipiendũ putant. potes ita intellegi pcederead
indiciũ illa peccata quaeantehic unus quisq cõmiserit. sub¬
se quiuero illa quib: nos quidem causasdedimꝰ: sed etiam pꝰ
transitũ nr̃m consumata intelleguntur: Ergo subsequun¬
turnos adiudi ciũ huius modipeecata. si uerb gratia cui
in opienos causas adtulimus fam epꝰ obitũ nr̃ matq: egestate
consumptussit: XI rimotheuo .iI¬
lexander aerrarius multa inquid mala mihi ostendit
r edder eidñs secundũ opera eius. Item et ꝑcuciette
dñ spariesdealbate: Quomodo haec intellegenda funt
fitut non tã maledicentis animodicta . ee uideantur
quã iudiciũ dĩatq: uindictã denunciantis: Itẽ aliten
et si ꝑ admin istrationẽ propheciae in moto anima maledieat
pnopheta ut illud obscurentur ucu l eorũ. Dicit quid eoꝵ
merit sdebebatur quia om̃is p̃uaricatio et in oboedientia

Expanded text:
dei magis accipiendum putant, potest ita intellegi: praecedere ad dei magis accipiendum putant, potest ita intellegi: praecedere ad iudicium illa peccata quae ante hic unusquisque commiserit, subsequi uero illa, quibus nos quidem causas dedimus, sed iam post transitum nostrum consummata intelleguntur. ergo subsequuntur nos in iudicium huius modi peccata, si uerbi gratia cui inopiae nos causas adtulimus, fame post obitum nostrum atque egestate consumptus sit. II AD TIMOTHEUM. Alexander aerarius multa, inquit, mala mihi ostendit, reddet ei dominus secundum opera eius. et item: percutiet te dominus, paries dealbate; quo modo haec intellegenda sunt?fit, ut non tam maledicentis animo dicta esse uideantur quam iudicium dei atque uindictam denuntiantis. item aliter: et si per administrationem prophetiae immoto animo maledicat propheta, ut illud: obscurentur oculi eorum, dicit, quid eorum meritis debeatur. quia omnis praeuaricatio et inoboedientia a
Abbreviated transcription (Latin):
dam uoluntatẽ obseruantiae carnalis: AD TICIOtł
quas apłsprofertdicens. Obsecro igitur prima
om̃niũ fieri. obsecrationes. orationes postulationes
gratiarũ actiones: Obsecrationes fuint propeccatis p¬
terius ud p̃sentib: Orationes proa dipiscendis qua espe¬
namus. Portulationes cũ aliis interuenimꝰ: Graiarũ ac¬
tiones cũ eaquae poscimus impetramus uel certe cũ pro
inm̃sis dĩ beneficus grates laudesq rependinius
Locus ille quom odo accipiendus ẽ.in quo senibiur uoi¬
runda hominũ peccata manfesta suntp̃ edentiaa diudi¬
ciũ Quosdã aũtet subsequunt᷑. sup̃r dixerata duensti
presbierũ accusation ẽ recipiendãnisi iubdnabi ettribi
testibus. Et paulo paddidit: Quorundã hominũ paccata
mani festa sunt p̃cedentia adiudieiũ utiq: dũ omnib
nota sunt quo sdã autẽ et sub sequuntur utqidũ postea
iniudicio oomprobantur : Quod siistud aliquiniudicio

Expanded text:
dam voluntatem observantiae carnalis. I AD TIMOTHdam voluntatem observantiae carnalis. I AD TIMOTHquas Apostolus profert dicens: Obsecro igitur primo omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones? Obsecrationes fiunt pro peccatis praeteritis uel praesentibus, orationes pro adipiscendis quae speramus, postulationes cum pro aliis interuenimus, gratiarum actiones, cum ea quae poscimus inpetramus, uel certe cum pro inmensis dei beneficiis gratias laudesque rependimus. Locus ille quo modo accipiendus est in quo scribitur: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecendentia ad iudicium, quosdam autem et subsequuntur? Supra dixerat aduersus presbyterum accusationem non recipiendam nisi sub duobus et tribus testibus, et paulo post addidit: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, utique dum omnibus nota sunt, quosdam autem et subsequuntur, utique dum postea in iudicio conprobantur. quod si istud aliqui in iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
herere etiã supra dixerat demprobabilieorũ obseruan¬
tia aut incibo aut in potu. et quod n eomeniae eoꝵ et salba¬
ta umbra futurorũ p̃tulissent : Posthaecrur sum in con¬
sequentib: dicit simortui estis cũ p̃oabhelimentis mundi.
qui dadhuctã quã uipentes inmundo decernitis. hoc ẽ iudi¬
orina inquit illa queneq: contingenda neq: gastanda
rationẽ quidem habentia sapientia ein suꝑsticione ethu¬
militate etadnonparcendũ corpori cerpori : Doctra¬
nas hominũ dic̃ qr p̃eepta ipsa carnaliter intelle nt p̃or¬
pientes inlege prohibitañ manducare. Sed hoduritips
subiungit in suꝑ sticione humilitate suꝑuacua et incorporis
cũ pelꝑ circũcisionẽ. sequitur autẽ ñ in honore alique
ad saturitatẽ carnis. engo hoc ẽ quod uult intellegi.oni
uideantur quia putentur legẽp̃ceptorũ tenere tam̃ in
suꝑ fucione sunt ñ in aliquo honoredĩ quias ad explra¬

Expanded text:
haerere. et iam supra dixerat de inprobabili eorum obseruanhaerere. et iam supra dixerat de inprobabili eorum obseruantia in cibo aut in potu, et neomeniae eorum et sabbata umbram futurorum praetulissent. post haec rursum in consequentibus dicit: si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, quid adhuc tamquam uiuentes in mundo decernitis? hoc est diiudiomnia, inquit, illa quae neque contingenda neque gustanda rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate et ad non parcendum corpori. doctrinas hominum dicit, quia praecepta ipsa carnaliter intellegant praecipientes in lege prohibita non manducari, sed hoc, sicut ipse subiungit, in superstitione et in humilitate superuacua et in corporis uel per circumcisionem. sequitur autem: non in honore aliquo ad saturitatem caam, quia putentur legem praeceptorum tenere, tamen in superstitione sunt, non in aliquo honore Dei, sed ad explen
Abbreviated transcription (Latin):
mũrãq: eius uel gratta in hominib: sicut eorũ uirtittib
accenditur: ita eorũ uiciis extinguitur: Alus ad serunt
sp̃m hic accipiendũ ẽẽ an imȩ ipsius intellectũ atq: sapieu¬
sp̃u int̃oquod sumꝰ filiidĩ. Hoc ẽ quo dille sp̃s sẽs huie intellectiui¬
ali sp̃u inrotestimoniũ reddat quot sumus filiidĩ. Alio quoq
lode apłs loquitur psallã spũ. psallã et m̃te. Hic sp̃m prouoce
ponens et uocedicit pariter et mene psallendum:
Cillo in quo ad colosen ses scribitur. simoruii esus cio p̃o
abhelimtis mundi quidadhue tã quã uiuente sinmundo de¬
quȩ sint rationẽ qui dẽhabentia sapientiae in su statione
et humilitate et ad non parcendũ corpori. ñ in honore
aliquoadsaturitatẽ carnis ꝑstringamꝰ. ut possumꝰ locũ
sumis obscurationib: in uolutũ disputat: contraeos qui
exiu dacis aep̃iani proprus contendebant: Cerimonus in¬

Expanded text:
num namque eius uel gratia in hominibus sicut eorum uirtutibus num namque eius uel gratia in hominibus sicut eorum uirtutibus accenditur, ita eorum uitiis extinguitur. alii adserunt spiritum hic accipiendum esse animae ipsius intellectum atque sapiens huic intellectuali spiritui nostro testimonium reddat, quod sumus filii dei. alio quoque loco apostolus loquitur:. psallam spiritu, psallam et mente, hic spiritum pro uoce ponens et uoce dicit pariter et mente psallendum. tulo illo in quo ad Colossenses scribitur: si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, quid adhuc tamquam uiuentes in mundo dequae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humiquo ad saturitatem carnis. Perstringamus, ut possumus, locum summis obscuritatibus inuolutum. disputat contra eos qui ex Iudaeis Christiani propriis contendebant ceremoniis in
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Vnde etiã quib: dam locis ꝑ aegyptirura uel siriae
diȩsabbatin oetepꝰ cenã dicitur adec elesiam conueniri :
Cuiusmodiprophetia ẽ. dequa scribitur si autẽ om̃s
ꝓrophetent intretaũt quis infidelis uel idioiaconuincit᷑
ab omnib: diiudicatur abomnib: occulta cordis eiꝰ mani¬
festa fiunt prophetia tgenꝰ duplex ẽ doetrinȩ unũ aliud
diuinationis. sed diuinatio p̃teritis tẽporib: magis ui¬
guit doe trina p̃sentib: Occulia autẽ cordis eiu smani¬
festa fiunt dũ in ecclesia prophetante idẽ moralit̃ disferen¬
te conscientia conpungitur: Quid .ẽ quod scribitur¬
sp̃m nolte ex tinguere: idẽ fugãre ꝑoperaini quitatis.
eodem. et integer sp̃s ur̃t ecamimalt cdrpus sinequaer ela
dũ ẽ. sp̃m hic diẽ illũ utiqi scm. dequa su praha erat. spt
nolite ex tingutre: Qui quidem cĩnsibstancia sua ñ pos¬
su extingui: extinguitur nobiscũcũau fertut a nobisido¬

Expanded text:
ebat. unde etiam quibusdam locis per Aegypti rura uel Syriae ebat. unde etiam quibusdam locis per Aegypti rura uel Syriae die sabbati nocte post cenam dicitur ad ecclesiam conueniri. Cuius modi prophetia est de qua scribitur: si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis uel idiota, conuincitur ab omnibus, diiudicatur ab omnibus, occulta enim cordis eius manifesta fiunt? Prophetiae genus duplex est, doctrinae unum, aliud diuinationis. sed diuinatio praeteritis temporibus magis uiguit, doctrina praesentibus. occulta autem cordis eius manifesta fiunt, dum ecclesia prophetante, id est moraliter disserente, conscientia conpungitur audientis. Quid estextinguere? Extinguere, id est fugare per opera iniquitatis. eodelum utique sanctum, de quo supra dixerat: spiritum nolite extinguere. qui quidem cum in substantia sua non possit extingui, extinguitur nobis, cum aufertur a nobis. do
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ sicut apłs dicit cur ñ om̃s bene acpie administrare
repperiuntur. quia et inuitahanc om̃s aequalit̃ accipiust
nec ta m̃ om̃s a e qualit̃ uiuunt: AD CORINTHIOS¬
mne inquit ꝑeccatũ quodcũq: fecerit homo extra
compus ẽ qui autẽ fornicatur incorpus suũ peccat: quit
hic senciendũ ẽ. quod cetera peccata ꝑ corpus exirin se¬
cus admittantur fornicatio sola incorporis passionib:
inquoscribitur. nũ quid domosñ habetis ad mandu¬
candũ etbibendũ. aut ecclesiã dĩ contẽpnitis et confun¬
ditis eosquin habent: Apud corinthios quondã sicut aliqui
adserunt: praua inualu erat consuetudo ecclesias passim
dehonestare conuiuiis. inquib: uescebantur ante domini¬
ca oblationẽ quãpꝰ cenã noctib: offerebant : Cũq diuites
ebmiad eucharistiã uenirent uexabantur in opes fame
mosuero iste ut referunt degentiliad huc suꝑsticione ueni¬

Expanded text:
a Deo, sicut Apostolus dicit , cur non omnes bene accipi eam administrantes a Deo, sicut Apostolus dicit , cur non omnes bene accipi eam administrantes reperiuntur? Resp. Quia et vitam hanc omnes aequaliter a Deo capiunt, nec tam fecerit homo extra corpus est; qui autem fornicatur in corpus suum peccat; quid hic sentiendum est? Quod cetera peccata per corpus extrinsecus admittantur, fornicatio sola in corporis passionibuquo scribitur: numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum? aut ecclesiam dei contemnitis et confunditis eos qui non habent? Apud Corinthios quondam, sicut aliqui adserunt, praua inualuerat consuetudo ecclesias passim dehonestare conuiuiis in quibus uescebantur ante dominicam oblationem, quam post cenam noctibus offerebant, cumque diuites ebrii ad eucharistiam uenirent, uexabantur inopes fame. mos uero iste, ut referunt, de gentium adhuc superstitione ueni
Abbreviated transcription (Latin):
deleme delibrotuoquẽ seripsisti. It ẽloquitur. ergo cũ uult
misenetur et quẽ uult indurat. quidhic sequĩm᷑ indurat᷑
coradõ dũ criminũ poena differtur : Rursũ ipse ad firmat
dicens quot quaerebat isrł ñ ẽ consecutus. electio autẽ con¬
secuta ẽ. ceteri uero excecati sunt: Quis huius rei sensus ẽ
ñ quia illũ ds̃ uolentẽ aspicere cecitate ꝑcuciat. qui omssicut
sonibitur uult saluosfieri sed illos qui seipsiex cecauerant
pror eiribution ẽ maliciae dicitur tradidisse dũ deseriitra¬
÷dere enĩ dñi ẽderelinquerẽ: Qualiter accipiendũ ẽ
illud quod scribitur: sie sumerit inimicustuus cibaillũ: si
ut carbones ignis suꝑcaput eiꝰ. dũ pascitur congregantur:
Sed quod in imicusille cũbona promalis recepit. si nulla
maliciȩ suae paenitentia cõmouetur ipse sibi pocius carbo¬
nesignis suꝑ caput suũ congregat: Cũ potesta sñ sit nisi

Expanded text:
dele me de libro tuo quem scripsisti. Idem loquitur de deo: ergo cui uult dele me de libro tuo quem scripsisti. Idem loquitur de deo: ergo cui uult miseretur, et quem uult indurat; quid hic sequimur? Induratur cor a deo, dum criminum poena differtur. Rursum ipse adfirmat dicens: quod quaerebat Israhel non est consecutus; electio autem consecuta est, ceteri uero excaecati sunt; quis huius rei sensus est?. Non quia ullum deus uolenten adspicere caecitate percutiat, quia omnes, sicut scribitur, uult saluos fieri, sed illos qui se ipsi excaecauerant pro retributione malitiae dicitur tradidisse, dum deserit. tradere enim domini est derelinquere. Qualiter accipiendum est illud, quod scribitur: si esurit inimicus tuus, ciba illum, si ut carbones ignis super caput ejus dum pascitur congregentur; sed quod inimicus ille cum bona pro malis recipit, si nulla malitiae suae poenitentia commovetur, ipse sibi potius carbones ignis super caput suum congerat. Int. Cum potestas non sit nisi
Abbreviated transcription (Latin):
interpellat pronobis : Haec in quib: sibiipserespondit quasi
hxronicos legenda et ẽ sensus iste nisi fonte electos suos
aut ds̃ quiiust ficat autx p̃s qui prohis ẽ mortuus condẽp¬
nabit : minime utiq: qui etiã interpellat pron obhoc est
ergo quod dic̃ nemo condempnabit eleetos :¬
uid sentiendũ ẽ in loc ohoc in quo apłs loquitur. ob¬
tatã enĩ ego ipse anathema. ẽe axp̃o profratribus
meis quis cognatim ei secundũ carnẽ et reliqua: Anathema
interdũ uthic occisionẽ interfectionẽq: significat:
Ergo hic apłs. perir eoptat in carneut alii saluentur
in sp̃u et alit̃ itahic apłs. uimnimiae caritatis exp̃ssit :¬
Ixoptanssi fieripossit axp̃o anathema eẽ profratribus
sicut et moxses quicũ populo suo dm̃peteret ait: Etnunc
dñesiquidem dimittis illis peccata illorũ dimitte: sinautẽ

Expanded text:
i etiam interpellat pro nobis. Haec in quibus sibi ipse respondit quasi i etiam interpellat pro nobis. Haec in quibus sibi ipse respondit quasi elpcovawc; legenda. et est sensus iste: nisi forte electos suos aut deus qui iustificat aut Christus qui pro his est mortuus condemnabit; minime utique qui etiam interpellat pro nobis. hoc est ergo, quod dicit: nemo condemnabit electos. Quid sentiendum est loco hoc in quo apostolus loquitur: optabam enim ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem, et reliqua? Anathema interdum, ut et hic, occisionem interfectionemque significat. ergo hic apostolus perire optat in carne, ut alii saluentur in spiritu. et aliter: ita hic apostolus uim nimiae caritatis expressit exoptans, si fieri possit, a Christo anathema esse pro fratribus, sicut et Moses qui cum pro populo suo deum peteret ait: et nunc, domine, si quidem dimittes illis peccata illorum, dimitte; sin autem,
Abbreviated transcription (Latin):
praxp̃o moripossit: Et aliter. Vix enĩ proiusto quis mo¬
rit᷑. inueter lege in quaẽ promandatoꝵ seueritate iusticia
uiax paucimartxres sunt reꝑti : In nouo autẽ instrum̃to in
quo ẽ. pro prietate receptor ũ bonitas innumerabiles mar¬
tpres extiterunt: Apłs dicit dedõpatre. sed proomnibus
nobi stradiditillũ . idẽfiliu quid in hoc significat tradicit
tradicioni ad quieuit in sacris nãq: libris facerei terdũ ds
dicit᷑ in quib: faciendis uidetur praestare paenitentiã Alia
quippesunt quaefieridsuult. alia quae fierisinit : Vultergo
fieriquae facto apparet ẽẽ meliona. At uero deteriora ꝑmit¬
tit ut libtas humani constet arbitrii inqua arbitmi libtato
bonorũ maloꝵ. uesectatorib: diuino iudicio ex hibeatur
retributio iusta meritorũ. IN hac ea dẽepistola quid intel ũ¬
legendũ ẽ dehoc quodlegimus. quisaccusabita duersus

Expanded text:
pro Christo mori possit. et aliter: uix enim pro iusto quis mopro Christo mori possit. et aliter: uix enim pro iusto quis moritur. in ueteri lege in qua est pro mandatorum seueritate iustitia uix pauci martyres sunt reperti, in nouo autem instrumento in quo est pro pietate praeceptorum bonitas innumerabiles martyres extiterunt. Apostolus dicit de deo patre: sed pro omnibus nobis tradidit illum, id est filium; quid in hoc significat? Tradidit, traditioni adquieuit. in sacris namque libris facere interdum deus dicitur in quibus faciendis uidetur praestare patientiam. alia quippe sunt quae fieri deus uult, alia quae fieri sinit. uult ergo fieri quae facto apparet esse meliora. at. uero deteriora permittit, ut libertas humani constet arbitrii in qua arbitrii libertate bonorum malorumue sectatoribus diuino iudicio exhibeatur retributio iusta meritorum. In hac eadem epistula quid intellegendum est de hoc, quod legimus: quis accusabit electos