comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
probrose mortis appetiit : Vt membra eius uidelic& discorent fauores mundi fu¬
gere & terrore sminime timere : Pro ueritate aduersa diligere : prospera formi¬
dando dedinare. Quia &ista saepe pertumorem colnquinant &illaperdolorem
purgant : in istisseanimus erigit : in illis aut̃ &iam siquando seerexerat sternit:
Inistis sesehomo obliuscitur : inullis uero ad sui me moriam nolens &iam coactusq re¬
uocatur : In istis saepe & ante actabona depereunt : In illis aut̃ longiquoq tẽporis
ad missa terguntur: Nam plerumq: aduersitatis magisterio. subdisciplina cor
premitur : Quod si ad regiminis culmen eruperit: inelationem protinus usiglo¬
rae pormutatur: Sic siul qui indignũ seprius considerans fugerat: maxit
regnigubernacula percepit intumuit: Honorari namq: corã populocupiens
dumreprehendipublice noluit : ipsum quis e inregnum unxerat scidit: Sic dauid

Expanded text:
probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fuprobrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David
Abbreviated transcription (Latin):
acoltaq breuiter diximus. ut quantũ sit pondus regiminis monstraremus
netemerare sacraregimina quis quis. inpar est audeat : & per concupiscentiã
culminis ducatũ suscipiat perditionis : Hinc enim piela cobas prohib& dicens.
Noliteplures magistri fieru fratresmei : Hincipsedĩ hominumq mediatorreg¬
num ꝑcipereuitauit interris. qui supernorũ quoq spirituũ. scientiã sensumq
transcendensante s aecula regnat incaelis: Scriptum quippeest :
Ihscum cognoiusser qui auenirent ut raperenteũ & confutuerent sibi regem:
fugit lterũ in montẽ solus: Quis enim principari hominibus tamsinec ulpa
potuis s&c quam is quihos nimirũ reger& quos ipsecre auerat : Sed quia id¬
circo incarne uenerat ut non solũ nos perpassionẽ redimer&. uerum &iã per
conuersationem docere : exemplum sequentibus praebens rexfieri noluit :
Ad crucis uero patibulũ sponte conuenit : oblatam culminis gloriam fugit : poenã

Expanded text:
c itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Scriptum quippe est: ergo cum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret, quos ipse creaverat? Sed quia idcirco in carne venerat, ut non solum nos per passionem redimeret, 5 verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam
Abbreviated transcription (Latin):
bus non funti quo inquinati uirgines enim sunt : quis equunt᷑ agnum quocumq¬
abierit : & quod canti curd can tant quod nemo possit dicere nisullacentũ qua

Expanded text:
bus non sunt coinquinati: virgines enim sunt, qui sequuntur Agnum, quocunqubus non sunt coinquinati: virgines enim sunt, qui sequuntur Agnum, quocunque ierit , et quod canticum cantant quod nemo possit dicere nisi illa centum qua
Abbreviated transcription (Latin):
quia quo magis loco prominenti consistunt : Eo crebrioribus sagittis insidiatoris
inpetuntur: Quitanto ardentius sol &erigi quanto serobus tius conspicit uincitan¬
toq intolerabilius dedignaturuinci: quanto contra seuid& per integra infirma e
carnis cas trapugnari : Ammonen di sunt ut incessanter praemia suscipiant & liben¬
ter proculdubio temptationũ quastolerant labores calcant: Sienim ad tendatur¬
felicitas quaesine transitu ad tingitur. leuesit quod tran seundo laboratur: Audiant
& elegerint qua e uolui & tenuerint foedus meum: dabo eis indomo mea & in mu¬
ris meis locum : & nomen melius afiluis & filiabus: Funuchi quippesunt quicor¬
pressis motibus carnis effectum : inseprauioperis abscidunt: quo aut̃ apud patrem
loco habeantur ostonditur: qui indomopatris uidelic& ae terna mansiorie
&iam filiis p̃feruntur: Audiant quod ꝑ lobannem dicitur: Hi sunt quicũ mulieri¬

Expanded text:
quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris quia quo magis loco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur. Qui tanto ardentius solet erigi, quanto robustius se conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ut incessanter praemia suscipiant, et libenter proculdubio tentationum quas tolerant labores calcabunt. Si enim afelicitas, quae sine transitu attingitur, leve fit quod transeundo laboratur. Audiant et elegerint quae volui, et tenuerint foedus meum, dabo eis in domo mea, et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et a filiabus . Eunuchi quippe sunt qui, compressis motibus carnis, affectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco habeantur ostenditur, quia in domo Patris, videlicet aeterna mansione, etiam filiis praeferuntur. Per Joannem in Apocalypsi dicitur: Hi sunt, qui cum mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
positus dõ quisq uerba monitionis eius percipit : cum prius quam peccata perp&rer
uo luntatis eius praecepta cognoscit: Adhuc erm ante eius faciem stare est : nec dumeum
peccando contemuere : cumuero derelicto bonȩ in nocentiae Iniquita temeligens
appetit : terga lamineius faciem mittit : Sed ecceadhuo & posttergum ds̃ subsequen is
mor& : qui &i am postculpam ad seredire persuad &: auersum reuocat : Cõmissa nrespicit
Reuertenti sinumpietatis expandit: Voce mergo post tergum monentis audimus:
siad iniuitantem nos dñm saltim post peccata reuertimur : Debemus igitur pie¬
tatem uocantis erubescere. sius titiã nolumus formidare : Quia tanto grauiori
in probitate contemꝑ nitur : quanto & contemptus adhuc uocare non dedignatur:
At contra ammonen di sunt peccata carnis ignorantes ut tanto sollicitius praecipi¬
tem ruinam metuant: quanto altius stant: Am monendi sunt ut nouerint

Expanded text:
positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, positus quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante faciem ejus stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae, iniquitatem eligens appetit, jam terga in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet, qui etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint,
Abbreviated transcription (Latin):
uocare post culpã: Qua enimirũ bene ꝑprophetã. post delictũ miseri cordia
uocationis ex primit᷑ : cũ a uerso hominidicit᷑: Et erunt oculitui uidentes prae¬
ceptorẽ tuũ : & aures tua eaudient uerbũ post tergũ monentis : Hum a nũ quip¬
pegenus dñs infaciẽ monuit : quando in para diso condito homini atq. in libe¬
ro arbitrio stanti. quid facere quidue non facere deberet indix̃: Sed homolin
dĩ faciẽ tergadedit : cum superbiens eius iussa contempsit : Nec tamen suꝑ bientem
ds̃ deseruit : qui ad reuocandum hominem legem dedit : ex hortantes angelos mnisit in
carnenostiae mortalitatis apparuit: Ergo posttergum stans nosam moruit : quia dre¬
cuperationem nos gratiae &iam contemptus uocauit : Quodigitur genera liter simul
potuit dici decunetis: hoc neces seest specia liter sentiri desingulis : Qua sienim coram s

Expanded text:
vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocare post culpam. Quae nimirum bene per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum superbiens ejus jussa contempsit. Nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis ipse apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram Deo
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsis integripulsantis concupiscentiae corruptione uiciant᷑. Admonen¬
dis peccata carnis ex perti: ut uigilanticura conspiciant post delicta nobis ad
seredeuntib Ds quanta beniuolentia sinũ suaepietatis ex pandat : cũ ꝑpro¬
phetãdicat: Si dimiserit uiruxore sua. & illa recedens duxerit uirũ aliũ.
Nũ quid reuertet ad eã ultra: nũ quid non polluta & contaminataerit muli
er illa : tuaut̃ fornicataes cũ a matorib multis: Fam̃ reuertere ad medicit
dñs : Eccede fornicante & relicta muliere argum̃ tũ iustitiae ꝓponit᷑ : Et tãmen
nobis post lapsũ redeuntib. non iustitia sed pietas exhibet᷑: Vt hincutiq colli¬
gamꝰ si nobis delinquentib. tanta piecate parcit᷑: a nobis nec post delictũ. redeun¬
tib quanta in ꝓbitate peccat᷑: aut quȩ ab illoerit suꝑ in ꝓbos uenia : qui noncessat

Expanded text:
semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonensemetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid ner illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos venia, qui non cessat
Abbreviated transcription (Latin):
deant quatȩnus siaccepta naturebona integra seruarenoluert̃: salti scissa
resarciant: Quib. nimirũ necessee ut ꝑpendant in tã magno fideliũ numero
quã multi & se in libatos custodiant : & alios aberrore c̃uertant: Quidigitur
istidicturis. si aliis in integritate stantib: ipsinec post dãnaresipiscunt: Quid
dicturis sicũ multi & alios secũ ad regnũ defert : hiex pectantedno nec semet¬
ipsos reducunt : ad monendis ut p̃terita amissa c̃siderent : & inminentia
deuitent.: Vn de subiudȩ speciȩ ꝑ propheta dñs corruptis in hoc mundo mentib
trans actasculpas ad memoriã reuocat : quateͥnus pollui infuturis erubes cant
raearũ : & fractȩs̃ mãmae pubertatis earũ : In aegrpto quippe ubera subi¬
guntur cũ turpihuius mundi desiderio humanȩ mentis uoluptassust̃nitus.
In aegrpto pubertatis mammae frangunt᷑: quandonatu ralissensus ad huc in

Expanded text:
deant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa deant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonendi sunt, ut praeterita commissa considerent, et imminentia devitent. Unde sub Judaeae specie transactas culpas ad memoriam revocat, quatenus pollui in futuris erubescant, ra earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
Melius est nuberequã uri: Si neculpascilicet ad c̃iugiũ ueniunt : si tam̃ nec¬
dũ ieliora deuouert̃: Naͣquis quis bonũ maius subirȩ ꝓposuit : bonũ minꝑ
q̃d licuit in li citũ fecit: Scriptũ quippe: ẽ: Nemomittens manũ suã suꝑ ara
trũ. & respiciens retro aptus ẽ regnocaelorũ: Quiigit᷑ fortiori studio inten¬
ꝗerat. retro cspicere c̃uincit: si relictis bonis ampliorib adminim a retor quet᷑:
IITAD MONEN DIS PECCATORŨCARNIS :¬
conscii atq alit̃ ignari: Ad monendinãq s̃ peccata carnis exꝑti : ut ma¬
res altim post nau fragiũ metuant. & ꝑditionis suae discrimina ł cognita
ꝑ horrescant : nequipiȩ post ꝑpetrata mala seruatis : his impie utendo mo¬
riant᷑ : Vn de peccanti animae nũ quã quȩ a peccato desinentidicit᷑: Frofis mu¬
lieris mȩretricis facta est tibi : noluisti erubes cere: Ad monendiitaq s̃. ut stu¬

Expanded text:
Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necMelius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittenstrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur, si relictis bonis amplioribus ad minima retorquetur admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut stu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to dño obserlandi: Ex coniugiis qui ppeterrenae sollicitudines ꝓdeunt.
Et idcirco magis tergentiũ auditoressuos ad meliora ꝑsua sit : nesollicitudine
t̃renaliarent᷑: Quẽ igitur caelibẽ curarũ saeculariũ in pedim̃tũ prȩpedit.
& coniugio senequaquã subdidit .: & tam̃ coniugii onera ñ euasit. Ad monen¬
dis caelibes nes in edãpnationis iudicio misceri sefeminis uacantib. putent:
Cũ enĩ paulus fornicationis uiciũ tot criminib execrandis inseruit. cui sit reatꝰ
in dicauit dicens: Neq fornicatores. neq idolis seruientes. Neq ad ulteri.
neq molles neq masculorũ concubitores. neq fures. neq auari. neq. ebriosi
neq maledici: neq rapaces. regnũ dĩ possidebunt: It rursũ: fornicatores
aut̃ & ad ulteros: iudi cabit ds : Ad monendiitaq s̃. ut si tẽptationũ ꝓcellas
cũ difficultate salutistolerant : coniugii portũ p&ant: Scriptũ quippeest:

Expanded text:
mino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neqatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ueq ꝑ epistolã tãqua ꝑ nos missã quasi instet dies dñi: Egio enĩ uerus
doctor ut prius audirent laudatiq̃d recognoscerent : & postmodũ quod
ex ortati sequerent᷑. Quatenus eorũ mente neamonitio subiuncta concute¬
ret. lius premissa solidaret : Et qui cõmotos eos uicinifinis suspicione
cognouerait : noniam reda rguebat motos sed quasi transacta nesciens
adhuc cõmoueri ꝓhibebat : Vt dũ deipsa leuitate motionis praedicators
suo se in cognitos crederenit : tanto repꝰhensibiles fieri quanto & cognosci
ab illo formida reNit

Expanded text:
neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent
Abbreviated transcription (Latin):
pa odiiuirtus ostensa uertat: Vnde paulus cũ diceret Caritas patiens est.
ilico adiunx̃ benignae : Videlicet ostendens quia quos ex patientiatole¬
rit ÷ amare &ia ex benignitateñ cessat .: Vndeidem doctor egregius cũ pa¬
tientia discpulis suad eret dicens omis amaritudo & ira & indgnatio
& damor & blas phemia tollatꝰ a uob: quasi cunetis exterius lambe necon¬
positis ad interiora c̃uertit᷑ dũ sub iungit: Cũ om̃imalitia : Quia nimi¬
rũ frustra indignatio & clamor & blas phȩmia ab exteriorib tollit si in
interiorib aitiorũ mat̃ malitia dominatꝰ.: Et in cassũ foris nequitia
ex ramis incidit᷑ : si surrectura multi plicius intus in radiceseruat᷑: Vnde

Expanded text:
pam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, pam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius positis, ad interiora revertitur, cum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur. Et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ differe & reseruat in posterũ : In patientia quippe inpellente agitur .:¬
ut totus foras sp̃s ꝓferat᷑: Quẽ id urco citius ꝑturbatio eicit : quia nulla in¬
terius disciplina sapientiae circũ dedit : Sapiens aut̃ differt & reseruat
inposterũ : Lesus enĩ in praesens seulcisciñ desiderat : qui &iã tolerans par¬
ci optat : sed tam̃ iustȩ uindicarioma ex tremo iudicio ñ ignorat: At contra
amonendis patientes ue in eo qd exterius portant. interius doleant Me
tanta euirtutis sacrificiũ qͥd integrũ foras immolant: Intus malitiae pes¬
tecorrũ pant: Et cũ ab hominib. ñ cognoscit᷑ sed tam̃ subdiuina ex aminatio¬
nepeccat : tan todeterior culpadoloris fiat : quanto sibi ante homines uirtu¬
tis speciẽ uindicat: Dicendũ itaq ẽ patientib ut studeant diligere: quos
sibi necessee tolerare : Nesi patientiã dilectio ñ sequat᷑ . Inde teriorẽ cul¬

Expanded text:
autem differt et reservat in posterum . Impatientia quippe impellente agitur autem differt et reservat in posterum . Impatientia quippe impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur; quem idcirco perturbatio citius ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem cul
Abbreviated transcription (Latin):
tur excedunt: Audiant in patientes q̃d scriptũ est: Melior est pa¬
tiens uiro fortĩ & qui dominat᷑ animo suo ex pugnatore urbiũ : Alinor
est enĩ uictori aurbiũ : quia extras̃ quae subigunt᷑ Valde aut̃ maius est
q̃d ꝑ patientiã uinatꝰ quia ipse a seanimꝰ superat᷑: Et semec ipsũ sibi¬
met ipsi subicit qͥuando eũ patientia intra frenari compellit: dudiant
in patientes qͥd electissuis ueri tasdicit: In patientia ur̃a possidebitis animas
urãs: Sic enĩ conditimirabilit̃ sumꝰ: ut ratio animã & anima possideatcor¬
pus : ius uero animȩ a corporis possessiones epellit᷑ : sin prius anima aratio¬
nepossidet᷑ : Cus tođẽ igit᷑ c̃ditionis nr̃ae patientiã dñs ẽe monstrauit : quia
in ipsanos possiderenos met ipsos docuit: Quantaergo sit inpatientiae cul¬
pacognoscimus : ꝑ quã & hoc ipsũ amittim possidere q̃d sumꝰ: Audiant in¬
patientes qd ꝑsalomonẽ rursũ dicit᷑ : Iotũ sp̃m suu ꝓfert stultus sapiens¬

Expanded text:
t: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Minor enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Auimpatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimus possidere quod sumus. Audiant impatientes quod per Salomonem rursu
Abbreviated transcription (Latin):
nib: aduersarios tolerare : sed uirt coradõ diligere: Quia hoc solũ ds sa¬
crificiũ accipit : q̃d ante eioculos in altaribonioperis flamacaritatis incen¬
dit Hinc estq̃d rursũ quib dã patientib Nectam̃ diligentib dic̃. Quid

Expanded text:
rsarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cũ patientia relinquit᷑ : &ĩa bona reliqua quae lamgesta sunt destruunt᷑. Rec¬
ta seruent᷑: Si enĩ in altari fossa non esset : omne qd in eo sacrificiũ reperiret
suꝑ ueniens aura disꝑgeret: Quid uero accipimꝰ altaredĩ: nisi animã iusti :
quae quot bonaegerit : tot suꝑse ante eius oculos sacrificia inanit Quid est
aut̃ altaris fossa: Ni sibonorũ patientia : quaedũmente ad aduersatoleran¬
da humiliat: quasi morae foueae hanc inimo positã demonstrat: Fossa
ergo in altarifiat. nesuꝑ positũ sacrificiũ aura disꝑgat : Id ÷ electorum
mens patientiã custodiat : Necomotauento in patientiae & hoc q̃d bene
operata est a mittat: Beneaut̃ haec eadẽ fossa unius cubiti ẽẽ memorat᷑.
qui a nimirũ sipatientia non deserit᷑ unitatis mensura seruat᷑. Vnde
& paulus ait : Inuicẽ oneraura portate : & sic ad implebitis lege xp̃s

Expanded text:
cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, reccum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recta serventur. Si enim in altari fossa non esset, omne qsuperveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis
Abbreviated transcription (Latin):
Doctrinauiri ꝑpatientiã nos cit᷑: Tanto ergo quisq minus ostendit᷑ doctus:
quan tominus conuincit᷑ patiens : Neq enĩ potest ueracit bonadocendo in¬
pendere : siuiuendo nescit aequanimit᷑ alienamala tolerare: Per hoc quoq
in patientia euitiũ : plerũq mentẽ arrogantia eculpa transfigit : Qui adum
despici inmundo hocquisq: ñ patit᷑. bona siquasibi occultas̃ ostenta reconatur:
Atq sic ꝑ in patientiã usq ad arrogantiã ducit᷑ : dũ quia ferre despectione non
potest decegendo semet ipsũ in ostentatione gloriat᷑: Vndescriptũ est: Meli¬
or est patiens arrogante: Qui a uidelicet eligit patiens quaelibet mala per¬
p&i : quã ꝑ ostentationis uitiũ bonasuaocculta cognosci At contraeligit arro¬
gans hona deseuel falsa iactari : nemala possit uel minima ꝑp&i: Quia igit¬

Expanded text:
Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa
Abbreviated transcription (Latin):
A patientes Dicendũ nãq est in patientib: Quiadũ frenare sp̃m ne¬
glegunt. ꝑ multa &iã qua e non appecunt iniquitatũ ab rupta rapiunt᷑.
Quia uidelicet mentẽ inpellit furor quͦ ñ trahit desideriũ : & agit cõmo¬
ta uelut nesciens. unde post doleat sciens : Dicendũ quoq in patientib: quia
dũ motionis inpulsu praecipites quaed ã uelut alienati ꝑ agunt : uix ma¬
la sua postquã fuerint ꝑ p& rata cognoscunt : Quiadũ ꝑturbationi suae
minime obsistunt  & iã siqua a secranquillamente fuerant beneges¬
ta confundunt: Et in ꝓuiso inpulsu destruunt : quicquid forsitan diula¬
bore ꝓuido construxerunt: Ipsanãq quae mat̃ est omniũ custosq uirtutũ
ꝓ inpatientiae uitũ uirtus caritatis amitat᷑: Scriptũ quippe est: Caritas
patiens est: Igitꝰ cũ minime ẽ patiens caritas n est: Per hoc quoq in pa¬
tientia e uitiũ : ipsa uirtutũ Nutrix doctrina dissipat᷑. Scriptũ nãq est:

Expanded text:
r patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur charitatis. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est:
Abbreviated transcription (Latin):
gloriemur in ecclesus dĩ ꝓpatientiaura & fide: Quicũ blanda haec
uitae eorũ praeconia praemisis sec : paulo post subdidit dicens : Rogamus

Expanded text:
gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec gloriemur in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec vitae eorum praeconia praemisisset, paulo post subdidit, dicens: Rogamus
Abbreviated transcription (Latin):
tendo laudemus : Quateͥnus eorũ teneritudinẽ laus audita niutriat. qͥuã
culpa increpata castigat: Plerũq. aut̃ utilius apud illos ꝓficimꝰ: si& eorum
bene gesta memoramus : & siqua ab eis in ordinatȩ gesta sunt : Non lãtam¬
quã perpetrata corripimus : sed quasi ad huc neperp& rari debeant ꝓhibe¬
mus : Vt & illa quae ad ꝓbamus in latus fauor augeat : & contraea quae
reprehendimus. magis apud pusillanimes exortatio ue recund a conua¬
lescat: Vndeidem paulus cũ thessalonicenses in accepta p̃dicatione
ꝑdurantes qua si deuicino mundi termino. quadã cognosceret pusilla¬
nimitate turbatos: prius in eis quae fortia prospicit laudat: & caute
monendo postmodũ quae in firma st̃ roborat: Ait enĩ: Gratias a gere
debemdõ semꝑ prouobis fr̃s ita ut dignũ est: qm̃ suꝑ crescit fides ura
& habundat caritas uniuscuiusq ur̃m in inuicẽ : ita ut & nos ipside uob

Expanded text:
tendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam tendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae infirma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; ita ut et nos ipsi in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
festioris & exx latere requisitaẽ in ꝓperio confunduntꝰ : ut ex eoquod defon¬
dere nequeunt : cognoscant secenere in ꝓbeqd defendunt : Vndecũ pter¬
ue paclus chorinthios aduersũ se inuicẽ uideret inflatos ut alius apollo ali¬
us paulo alius caephae alius xp̃iẽe sedicerent : Incefticulpã inmediũ deduxit
quie apud eos & ꝑpecrata fuerat : & in correctaremanebat dicens : Auditꝰ int̃
uos fornicatio& talis fornicatio qualis nec int gentes: itaut uxorẽ patrisquis
habeat: Et uos inflatiestis & magis luctũ habuistis. ut telleret᷑ demedio urm
qui hoc opus fecit Acsi a perte dicat: Quid uos ꝑꝓteruiã huius uel illius¬
eẽ dicitis qui ꝑ dissolutionẽ negleͥgentiae Nullius uos ẽe monstratis. at con¬
trapusillanimes aptius aditerbene agendi reducimꝰ: si quaedã illoꝵ bona
ex latere requiram : Vtdũ in eis alia rephendendo corripimꝰ alia amplec¬

Expanded text:
festioris, et ex latere requisitae, improperio confunduntur, ut ex eo quod defenfestioris, et ex latere requisitae, improperio confunduntur, ut ex eo quod defendere nequeunt cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi esse se dicerent , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patris quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tolleretur de medio vestrum edio 42 vestrum qui hoc opus fecit . Ac si aperte dicat: Quid vos per proterviam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplec
Abbreviated transcription (Latin):
Gauisus sũ in dño uehem̃ter. qͥm̃ tandẽ aliquando refloruistis ꝓ mesen¬
ti res icut & sentiebatis : Occupatienĩ eratis : ut & illorũ culpas increpa
to detergeret & horũ neglegentiã sermo mollior uelaret: UIIII¬
LITIR AUMO NINDIST PROTIRUI. ATO ALITER
Apusillanimes : Ili enĩ dũ ualde deseprae sumunt : ex ꝓbrando cete¬
ros dedignantꝰ: istiaut̃ dũnimis infirmitatis suae st̃ conscii : plerũq.
indesperationẽ cadunt: Illi singularit̃ sũma aeftimint cuncta quae
agunt: istidespecta uehem̃ ter putant c̃ẽ quaefaciunt: & idcirco
in desperatione franguntꝰ: Subtilit̃ itaq ab arguente discutienda
st opera ꝓteruorũ : ut in quo sibi placent: ostendant᷑ quia dõ displicent
uncenĩ ꝓteruos melius corrigimus : cũ ea quaebene egisse secredunt
male acta monstramus: Vt unde adepta gloria credit: Inde utilis¬

Expanded text:
Gavisus sum in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando refloruistis pro me senGavisus sum in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando refloruistis pro me sentire sicuttio detegeret, et horum negligentiam sermo mollior velaret. Similiter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutienda sunt opera protervorum, ut in quo sibi placent, ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt, male acta monstramus;
Abbreviated transcription (Latin):
ALITIA AMO NINDI SUNT INPUDENTES A QUI ALĨ
ueretundi, Illos nãq ab impudentiȩ uitio non nisi increpatio dura com¬
pescit: istos aut̃ plerũq ad melius exx ortatio modesta componit: Ili sede¬
linquerȩ nesciunt nisi &iã aplurib increpent᷑ istis plerũq ad conuersi¬
onẽ sufficit qd eis doctor mala sua siltĩ lenit᷑ ad memoriã reduat : Ilos me¬
lius corrigit qui inuehendo rep̾hendit :istis aut̃ maiorꝓfectus adducitur.
dibocqd in eis rephendit quasi ex latere tangatur: In pudentẽ quippe ia
noliis tierubescere : Et rursũ uere cundantẽ fouet dicens : Confusiones
ad olescentiaetuae obliuis ceris : & obꝓbriũ uiduitatisiie Nonrecorda¬
beris qr dominabitꝰ tui qui fecitte : In pudent̃ quoq delinquentes ga¬
latas ãperte paulus increpat dicens: Oinsensatigalatae: qui suos fasci¬
nauit : & rursũ sic stultiestis ut cũ sp̃u coeperitis. Nunc carneconsumami¬
nii Culpas uero uerecundantiũ quasi conpatiens reprehendit dicens:

Expanded text:
Aliter admonendi sunt impudentes, atque aliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judanoluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui fecit te . Impudenter quoque delinquentes Galatas aperte Paulus increpat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit ? Et rursum: Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummamini ? Culpas vero verecundantium quasi compatiens reprehendit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
cere dõ sicum possunt noluerint : cum uoluerint sero non possint: Hincest
enim quod ꝑsapientiã deserit quos prius diutius rernuentes uocauit dicens:
Vocaui & rennuistis : extendimanum meã & non fuit quias pice :et: Dospexis

Expanded text:
cere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est cere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero non possint. Hinc est enim quod eos post sapientia deserit, quos prius diutius renuentes vocavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis extollunt : Die sigitur dñi uindictae atq animaduersionis plena super
ciuitates munitas & superexcelsos angulos uenit : quia ira extremi iudicis
humanacorda & defensionib contraueritatẽ clausa destruit : & duplicitatib
in uoluta dissoluit : Tuncenim munitȩ ciuitates cadunt : qui amentes dõ inpe¬
ne tratȩ damnabunt᷑ : Tunc excelsi anguli corruunt : quia corda quae se per
inpuritatis prudentia ẽrigunt ꝑ iufatiae sententia prosternuntur : XIII
ammonen di sunt incolmes : ut salutẽ corporis exerceant ad salutẽ mentis:
Nesi acceptae incolomitatis gratiam adusum ne quitiae inclinant: donode teri¬
oresfiant : & eo postmodum supplicia graui ora mereantur : quonunc lar¬
giorib bonis dĩ male uti non metuunt : Am monen disunt incolomes neo por¬
tunitatẽ salutis inperpetuũ promerendȩ despiciant : Scriptum nãq ẽ:

Expanded text:
ritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super ritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternuntur. CAPUT dmonendi sunt incolne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt. Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Scriptum namque est:
Abbreviated transcription (Latin):
ł st autem speciale duplicum malum : quiadum peruersa & dupliciactione c&e¬
rosfallunt : quasi praestantius ceteris prudentes sece glori antur: Et quia
districtionem retributionis non considerant : dedam nissuis miseri excultant :
Audi ant aũt quam superillos propheta sophonias uim diumae a tumaduer¬
sionis intentat dicens : Eaedies dñi uenit magnus & horribilis : Diesirae dies
illa : diestenebrarum & caliginis : dies nebulae & turbinis : diestubae &ldangoris
defensione circum datȩ : quae quotiens earum culpa corripitur. uentatis ad se
iacula non admittunt : It quid ꝑ excel sos anglos : dupleax quippe semperest
in angulis paries nisi inpura corda signantur : quaedum ueritatis simplicitatẽ
fugiunt : ad sem& ipsam quodammodo duplicitatis peruersitatereplicantui.
Etquodest deterius apud cogitationessuas in fastu prudentiae exipsa seculpa inpu¬

Expanded text:
Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteEst autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse gloriantur; et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus et horribilis, dies irae dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se jacula non admittunt? Et quid per excelsos angulos duplex quippe semper est in angulis paries nisi impura corda signantur? quae dum veritatis simplicitatem fugiunt, ad semetipsa quodammodo duplicitatis perversitate replicantur, et, quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impu
Abbreviated transcription (Latin):
tenentis reman& quiaiis qui corripit cuncta qua eiamiu cognouerat subito
amit cens in uolu tũ intra conscentiã peccatorem ten& : Et qui totum iam dep̃¬
hendendo uiderat : tergi uersatione prauae de fensionis inlusus cotũ pariter
ignorat: Poue a mergo ericius hab& inreprobas. quia malitiosȩ mentis duplici¬
tas sese intra sȩcolligens abscondit intenebris defensionis : Audiant in puri quod
scriptum ẽ : Qui ambulat simplicter : ambulat confidenter: sidusi a quippe:
magnae securitatis est simplicitas accionis : Audiant quod sapientis oredicit᷑:
betur : Cum simplicib sermocinatioeius : Dõ enim sermo cinari est perinlus tra¬
tionem suae praesentiae humanis mentib. archana reuelare : Cumsimpli¬
cibus igitur sermocinaridicit᷑ : Quia de supernis irsteriis illorũ mentes ra¬
dio suae iisitationis in luminat : quos nulla umbra duplicitatis obscurat:

Expanded text:
tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore diciturbetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne inpurȩmentis seseq callidae defendentis duplicitas designatur. Quia uu delicreri¬
cius cum ad prehenditus eius & caput cernit᷑ & pedes uidentur : & corpus omnecons¬
picitur : Sed mox ut ad prehensusfuent sem& ipsũ inspẽram colligit : pedes introrsus
subtrahit : caput abscondit At in tratenentis manus totumsimul amittitur. q uodto¬
tum simul ante uidebatur : Sic nimirum sic inpurae mentessunt : cum insuis ex cesib:
conprebendunt᷑: Caputenimerin cernitur : quia quomitio adculpam peccator a ces¬
serii uidetur: Pades ericu conspiciuntur qui a quib uestigis nequitia sit perpetrata
cognoscitur Et tamen ad ductis repente eoxcusationib in pũra mens intror suspe¬
descolligit quia cuncta iniquita tissuae uestigia abscondit : Caput subtrahit q̃uia
miris defensionib nec incho assesemalũ aliquidostendit. It quasi spera inmanu

Expanded text:
ne impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet erine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu
Abbreviated transcription (Latin):
tunc operit : Quia cuius nunc animũ perblandam inquietudinẽ exerit:
tunc per asperam retributionẽ premit: Hinc perhieremiam dicitur :
Docuerunt linguam suã loquimen daciũ : ut inique agerent labora uert:
Acsi a perte diceretur : Quiamiciesseueritatis sine labore poterant . ut peccer̃
laborant : Cumq uiuere simpliciterrennuunt: laborib exigunt ut mo¬
riantur : Nam plerũq inculpa dep̃hensi dum qualessint cognosci refugiunt :
sese subfallaciae uelamine abscondunt. It hoc quod peccant quod que iã
a perte cernitur : exccusare moliunt᷑ :Itaut saepeis quieorũ culpas corri¬
perestudet : aspersȩ falsitatis nebulis seductus pene amississe seuideat.
quod de eis lamcertum tenebat : Vnde recte sub iudeaespecie perproph&a contra
peceantẽ animã eacusantẽq: sedicit᷑ : Ibi habuit foueã ericius : Frici quippo nomi¬

Expanded text:
tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut morsese sub fallaci velamine abscondunt: et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus pene amisisse videat, quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomi
Abbreviated transcription (Latin):
gentium dicitur : Volo uossapientes eẽ inbono: simplices aut inmalo:
łsincelectossuos persem& ipsam ueritas ammon& dicens: Estote prudentes
sicut serpentes : & simpli cessicut columbae : Quia uidelic& inelectorũ cor¬
dibus deb& et simplicitatẽ columbȩ astutia serpentis acuere : & serpentis
astutiam columbae simplicitas temperare : quateͥnus nec seducti ꝑ pruden¬
tiam calleant : nec ab intellectu studio exsimplicitate torpescant At
contra ammonen disunt in puri: ut quã grauissit quem culpa sustinet: dupli¬
citatis labortnoscant : Dum enim de prehendimetuunt : semper impro¬
bas defensionts quaerunt: semper paui dissuspitionib. agitantur: Nihil
aut est ad defendendũ puritate tutius : nihiladdicendum uenitate facilius
Namdum fallaciam suã tueri cogitur . duro corlabore fatigatus: Hincnãq
scriptum est: Labor labiorum ipsorũ : operiet eos Quienim nunc implo

Expanded text:
gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet,