comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vumerus dierũ hominunut multum centumanni. Quasi
guetae aquae a maredeputatisun et sicut calculus harene sic
exigui anniin diea cui ꝓpt̃ hoc patienfedsinillis. et effundet suꝑ eos
misericordiã suã Vidit presumptionẽ cordis illorũ qñm
mala .ẽ. et cognouit sub uersionẽ illorũ qñmnequam ẽ. Ideo ad¬
impleuit propitiationẽ suã in illis et ostendit illisuiã aequita¬
tis miseratio hominiscirca proximũ suũ miseri cordia autẽ di
suꝑ omnẽ carnẽ. Quim seri cordiã habet et docte crudit quas
pastor gregẽ suum. Miscreatur excipiens doctrirã mise¬
rationis et qui festinat in iudicuseius. DEOTIONE
ili in bonis non desquaerelã et cmnidatonedestristiciã uerbi
mali. Non de ardor ẽ refrigerabitros: sicet uerbũ melius
quadatũ nonnie ecce uerbũ superdatũ bonum : etutinq¬

Expanded text:
numerus dierum hominum multum centum anni quasi numerus dierum hominum multum centum anni quasi guttae aquae a mare et sicut calculus harenae sic exigui anni in die aevi propter hoc patiens est Deus in illis et effudit super eos misericordiam suam vidit praesumptionem cordis mala est et cognovit subversionem illorum quoniam nequa est ideo adimplevit propitiationem suam in illis et ostendit illis viam aequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus nonne ecce verbum super datum bonum et utraq
Abbreviated transcription (Latin):
ondemoreris inerror eimpiorũ. Ante mortem confitere amortuo
et laudabisdm̃ et gloriaberis inmiserationib: illius. Quam magna
misericordia di et propitiatio illius conuertentibus ad se
Nec enĩ om̃a possunt esse in hominib: qm̃ non ẽ in mortalis
filius hominis et inuanita tẽ malitiae placuer: Quid lucidis
sole : et hic deficiet auquid nequius excogitauit caro et sanguis
et hocarguetur. uirtutẽ altitudinis caeli ipst conspicit et
omnes homines terra etcinis. Quiuiuit in ae ternũ omnia
creauit simul. Dssolus iustificabitur et manet inuictus rex
in acternũ. Quis sufficiet er arra reopera illius : Quis eñi¬
inuestigabit magnalia illius: Virtutẽ autẽ magnitudinis
cius quis enuntiabit et quis adiciet enarrare miseri cordiãcius
Non .ẽ. minuereneq: adicere. Nec .ẽ. inuenire magnalia dĩ
Cum consũmauerit homotunc incipir it cũ qui euerit optrabit᷑
Quid ẽ homo et quae gratia illius. et quid bonum aut quid nerũ ullus

Expanded text:
on demoreris in errore impiorum: ante mortem confitere. A mortuo et laudabis Deum et gloriaberis in miserationibus illius quam magna misericordia Dei et propitiatio illius convertentibus ad se nec enim omnia possunt esse in hominibus quoniam non est inmortalis filius hominis et in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis et hoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omnes homines terra et cinis qui vivit in aeternum creavit omnia simul Deus solus iustificabitur et manet invictus rex in aeternum quis sufficit einvestigavit magnalia ejus? Virtutem autem magnitudinis ejus quis enuntiabit? Et quis adjiciet enarrare misericordiam ejusc est invenire magnalia Dei cum consummaverit homo tunc incipit et cum quieverit operabitur quid homo et quae gratia illius et quid bonum aut quid nequam illius
Abbreviated transcription (Latin):
tes suae capiunt impiũ. et funib: peccatorũ suorũ constringit᷑. Ipse moriet
ñ habuit disciplinã. et multitudine stultitiae suae decipio
Silimisi spoponderis pro amicotuo. defixistiapud extraneũ manũ tuã
In laqueatus es uerbor istui. ec captus propriis sermonib: Facergo qđ¬
dico filimi et temetipsũ libera quia incidisti inmanũ proximitũi. discurre
festina. suscita amicũtuũ nedederis somnũ oculistuis. Nec dormitent pal¬
pebraetuae . Eruere quasidãmula demanu. et quasi auis de insidus aucupis.
V ad eadfermicã opiger et considerauia sei. et discesapientiã qua ecũ ñ habeat
ducẽ nec p̃ceptorẽ nec principẽ. parat aestate cibũ sibi et congregat in messe
quod comedat. Vsq quo piger dormis: quando consurges sonotuo
paululũ dormies. paululũ dormitabis. paululũ conseres manus ut dormias.

Expanded text:
tes suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, tes suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam et multitudine stultitiae suae decipietur fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo qdico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec principem parat aestate cibum quod comedat. Usquequo piger dormis? Quando consurges ex somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias,
Abbreviated transcription (Latin):
biceps. Pedesciꝰ desceodunt in mortẽ. et ad inferos gressus illius penetrant.
ꝑsemitã uitae ñ ambul ant. uagis gressuseiꝰ et inuestigabiles. Nuncergo fili
audime et nerecedas a uerboris inei. Longefac ab eauiã tuã et nead propin¬
ques forib domus eiꝰ. Nedes alienis honoreintuũ et an nostuoscrudeli neforte
impleant᷑ extranei uirib: tuis. et labor estiu sint indomoaliena. et gemas in no
uissimns quando consumpser is carnes et corpustiũ. Et dicas. Cur de testatus sũ
disciplinã. Et increpationib: ñ ad quieuit cormeũ. Necaudiui uocẽ docentiũ
me & Et magis non inclinaui aurẽ mea: Penefui in amnimalo inmedioe łx
et srna gogae. Bibea quã decisternacua. et fluenta puteitui. Diriuentur fon¬
testiuforas. et inplateis aquastuas diuide. Habeo eassolus. Nec sint alieni por¬
in amoreillius delecta reiugit̃. Quare sedũceris filimi abaliena it et fouerisin
sinu alterius : Respict dñs uias hominis et om̃s gressus illius considerat. Iniqui¬

Expanded text:
 et ad inferos gressus illius penetrant per semitam vitae non ambulat vagi sunt gressus eius et investigabiles nunc ergo fili audi me et ne recedas a verbis oris mei longe fac ab ea viam tuam et ne adpropinques foribus domus eius ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli ne forte impleantur extranei vissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum, et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, nec audivi vocem docentium met synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni parin amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris, fili mi, ab aliena. et foveris in sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus ejus considerat. Iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiae eorũ. fatuitas stultorũ in prudentia. Liberat animastestis fidelis
ot profent iñ datia uersi pellis. Intimore dñi fiducia fortitudinis et fili senis
ert soes : Timendm̃ fensuutae ut detliment aruina mortis. In multitu dine

Expanded text:
divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ei non miscebi t̃ extraneus. Domꝰ impiorũ delebitur tab nacula iustorũ germi¬
nabunt᷑ XXXI Est uia qua euidet̃ hominiiusta. nouis sima autẽ eidedu¬
cunt ad mortẽ Risus doloremiscebitꝰ. et extrema gaudii luctu soccu pabit
Vuis suis replebit᷑ stultus et suꝑ eũ erit uirbonus. In nocenscredit omni uerbo as¬
tutus considerat gressus suos. Sapienstimet et declinatamalo stultus transi¬
lit et confidit. Inpatiens operabit̃ stultitiã et uir uenbosus odiosus ẽ. Posside¬
bunt paruuli stultitiã. et astuti ex pectabunt scientiã . Tacebunt mali antebono
etimpu anteportas iustorũ. Etiã proximosuo pauꝑ. odiosuserit. amici uero
diuitũ multi. Quidespicit proximũ suũ peccat : qui autẽ miseret̃ pauperi
malit. Miseri cordia et ueritas p̃parantbona. In omnio perebono erit ab un¬
dantia Vbi autẽ uerbas plurima ibi frequent̃ aegestas. Corona sapientiũ

Expanded text:
eius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germieius non miscebitur extraneus. domus impiorum delebitur: tabernacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima autem eius deducunt ad mortem. risus dolore miscebitur, et extrema gaudii lucViis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici vero divitum multi. Qui demalum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium,
Abbreviated transcription (Latin):
gantur absq: iudicio : Qui parcit uirgesuae. odit filiũ suũ. Qui autẽdiligit
illũ in stant̃ erudit. Iustus comed et etrepletanimã suã. uenter autem
impiorũ insaturabilis .vAX Sapiens mulier aedificat domũ suã. insipi¬
ens. extructã quoq: destruet manib: Ambulans recto itinere et timons&
despicit abeo quim fami gradituruia. In orestulti uirga su ꝑbiae. labia sapientiũ
eusto diunt eos. Vbiñ s boues p̃sepeuacuũ ẽ ubiautẽ plurimȩ segetesibimanifesta
fortitudo bouis. Testis fidelis non mentiet. profertautẽ mendatiũ dolosus
testis. Quaerit derisorsapientiã et ñ inueniet doctrina prudentiũ facilis
Vade contra uirũ stultũ et nescit labia prudentiae. Sapientia callidi ẽ in
telli gereuiã suã. et in prudentia scultor ũ errans. Stultus in ludit peccatũ
int̃iustos inorabitur gratia. Corqđ nouit amaritudinẽ animae suae in gaudio

Expanded text:
gantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit gantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibus ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami graditur via in ore stulti virga superbiae labia sapientium custodiunt eos ubi non sunt boves praesepe vacuum est ubi autem plurimae segetes ibi manifesta forttestis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prtellegere uiam suam, et inprudentia stultorum errans. stultus inludet peccatum: inter iustos morabitur gratia. cor, quod nouit amaritudinem animae suae, in gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
multi plicabit᷑. Spes quae differtur affliget animã lignũ uitae desideriũ
ueniens. Quidetrahit alicuirei ipse se infuturũ obligat. Qui autẽ timet
p̃ceptũ in paccuersabit. Lex sapienti fonsuitae. ut declinet aruina mortis
Doctrin abona dabit gratiã. initinere contẽptorũ uorago. Astutus omña
agit cũ consilio qui autẽ fatuus ẽ. aperiet stultitiã. Nuncius impu cadet in
malũ legatus fdeus sanitas. Aegestas etig nominia ei quideserit disciplina.
qui autẽ ad quicicit argilenti glori ficabitur. Desideriũ sicõpleat᷑ delaiat
animã detestant stulti eos qui fugiunt mala. Quicũ sapientib graditur
sapiens erit amicus stultorũ efficiet᷑ similis. Peccatores ꝑsequitꝰ malũ¬
et iustis retribuent᷑ bona. Bonꝰ relinquet heredes filios et nepotes. ettusto¬
dic̃ iusto substantia peccatoris. Multicibi in noualib patrũ. et alii congre¬

Expanded text:
multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uoragagit cum consilio: qui autem fatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui autem acquiescit arguenti glorificabitur. Desiderium si compleatur: delectat animam: detestantur stulti eos qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur: sapiens erit: amicus stultorum efficitur similis. Peccatores sequentur maluet iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congre
Abbreviated transcription (Latin):
in semita iustitiae. iter autẽ deuiũ ducit ad mortẽ. Tilius sapiens doctrina patris.
qui autẽ inlusar ẽ non audit cũ arguit. Defructuorissui. homo saturabitur
bonis anima aute p̃uaricatorũ iniqua. XXVII Quicustodit ossuũ. custo¬
dit animã suã qui autẽ in considerandusẽ adloquendũ . sentiet mala. Vultet
ñ uultpiger anima autẽ operantiũ in pinguabit᷑ . Verbũ mendax iustus detesta¬
bitꝰ impius autẽ confundit et confundet̃. Iustitia cus todit in nocentis uiam
impietas uero peccatorẽ sub plantat. Est quasi diuescũ nihil habeat. et ẽ. quasi
pauo cũ in multis diuitiis sit. Redẽptio animae uiri diuitia esuae. quiautẽ pauꝑ
ẽ increpationẽ ñ sustinet. Lux iustorũ laetificat . lucerna autẽ impiorum
extinguet᷑. Int̃suꝑbos seꝑ iurgias. quia utẽ agunt cuncta consilio reguntur
sapientia. Substantia festina taminuet᷑ quae autẽ paulatĩ colligitur manu

Expanded text:
in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad mortem. Filius sapiens doctrina patris: qui autem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praeuaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam qui autem inconsideratus est ad loquendum sentiet mala vult et non vult piger anima autem operantium inpinguabitur verbum mendax iustus detestabitur impius confundit et confundetur iustitia custodit innocentis viam impietas vero peccato subplantat est quasi dives cum nihil habeat et est quasi pauper cum in multis divitiis sit redemptio animae viri divitiae suae qui autem pauper est increpationem non sustinet lux iustorum laetificat lucerna autem impiorum extinguetur inter superbos semper iurgia sunt qui autem agunt cuncta consilio reguntusapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu,
Abbreviated transcription (Latin):
mmolans exiniquo oblatio ẽ. maculata et ñs beneplacitae subsannationesiniustorũ
Dñssolus sustinentib seinuia ueritatis etiustitiae . Dona ini quorũ ñ ꝓbataltis simus¬
Nec respicit in oblationib iniquorũ nec in multitudinesa crificiorũ eorũ ꝓpiciabit᷑
peccatis qui aufert sacrificiũ ex substantia pauperũ quasi quiuictimat filiũ in cons¬
pactupatrissui panis egentiũ uita paupenis ẽ quide fraudat illũ homos anguinis
quiaufert in sudorepanẽ quasi quio ccidit ꝓximũ suũ quieffudit sanguinẽ et qui
fraude facit mercen nario fr̃ss̃. Vñ aedificans etunꝰ destruhens. Quid ꝓdest illis nisi
abor : Vñ orans etunꝰ maledicens Cui uoce ex audiet ds̃ : Quibaptizat amortuo
etater ũ tangiteũ quid ꝓficlauatio illius : Sic homo quiieiunat in peccatissius ett terũ
uiconseruat uerbũ multi pli

Expanded text:
mmolans ex iniquo oblatio est maculata et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum Dominus solus sustinentibus se in via veritatis et iustitiae dona iniquorum non probat Altissimus in oblationibus iniquorum nec in multitudine sacrificiorum peccatis qui offert sacrificium ex substantia pauperum quasi qui victimat filium in conspectu patris sui panis egentium vita pauperis est qui defraudat illum homo sanguinis qui aufert in sudore panem quasi qui occidit proximum suum qui effundit sanguinem et qui fraudem facit mercedem mercennario unus aedificans et unus destruens quid prodest illis nisi labor unus orans et unus maledicens cuius vocem exaudiet Deus qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum quid proficit lavatione illius sic homo qui ieiunat in peccatis suis et iterumqui conservat legem multipli
Abbreviated transcription (Latin):
uepater et dominator uitae mae nede relinqua sme in
consilio illorũ nec sinas meca derein illa ex probratione.
Quis superponit in cogitatum co flagella et in cordemeo
doc trinã sapientiae : ut ignorationibu seorũ non parcat
mihi et non appareant delicta illorũ neadincrescant
ignorantiae meae et multiplicent delictamea. et peccata
mea abundent et incidã in conspectu aduersariorũ. et
gaudeat inimicus ieus. Dñe pater etdsuitae meae nede¬
relin quas me in cogita tu illorũ. Extollentiã oculorum
mcorũ ne dederis mihi. et omne desiderium a uerte a me
Auferame uentris concupiscentias et concubitus concupis¬
centiae nead prehaendant me et animae in reuerenti
et infrunitae netrada sme. DEDOCTRINAORIS

Expanded text:
pater et dominator vite mee, ne derelinquas me in consilio eorum nec sinas me cadere in illa exprobratione, quis superponit in cogitatu meo flagella et in corde meo doctrinam sapientiae, ut ignorationibus eorum non parcant mihi et non appareant delicta illorum, ne adincrescant; ignorantiae meae et multiplicentur delicta mea et peccata mea abundent et incidam in conspectu aduersariorum et gaudeat inimicus meus? domine pater et deus uitae meae, ne derelinquas me in cogitatu illorum. extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi et omne desiderium auerte a me. aufer a me uentris concupiscentias, et concubitus concupiscentiae ne adprehendat me, et animae inreuerenti et infrunitae ne tradas me. doctrinam oris
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃ãbrosius tua mihimuncula ꝑferens deculit sua uissimas licteras quae
a principio amicitiarũ fidẽ ꝓbataeiã fidei etueteris amicitiae p̃ferebas
tera enĩ illa necessitudo ẽ in xp̃iglutino copulata quã ñ utilitasre fanilia¬
ris ñ p̃sentia tancũ corporũ ñ subdola et palpans a dolatio sed ditimor
et diuinarũ scripturarũ studia c̃ciliant. Legimꝰ in ueterib: historus qͣosdã
lustrassepuntias nouo sadissepopulos maria transisse ut eos quosexlibris nouerant cõia
horaitalia. Que quondunagna gratiadicebat᷑ laboriosis sime ꝑagraũ. Vt quiathenisi nagist
erat et potens cui q doctruas acha demiae gĩnasi a psonabant fieret peregrinꝰ atq dcipulis
Malens aliena uerecuntediscere quã suam pudent̃ ingerere. Deniq cũlitteras quasi
captiui uinct̃ etserius. Tañ quia philosophus maiorem̃ tesefuit ad titũliuiũ lacteo rlo¬

Expanded text:
r Ambrosius tua mihi munuscula perferens, detulit et suavissimas litteras, quae a principio amicitiarum, fidem jam probatae fidei et veteris amicitiae praeferebant. Vera enim illa necessitudo est, et Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coraoram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur, laboriosissime peragravit; ut qui Athenis magister erat et potens, cujusque doctrinam Academiae gymnasia personabant, fieret peregrinus atque discipulus, MALENS ALIENA verecunde 271 discere, quam sua impudenter ingerere. Denique cum litteras quacaptiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liuium lacteo elo
Abbreviated transcription (Latin):
modo digitũ lataridicat Nũ quid corpora apud inferos sautipsequia qua desiderat
Nu quid sitĩ corporis sentiebat : haec omnia scđmeos affect᷑ loquit̃ quos aliquando ꝑne
cessitate corporis gesserat . Ceterũ ille ante iudiciũ torm̃toꝵ sensis quasi ꝓloco custodie
nant᷑ locũ illũ in quo a brahãerat ab illis infernilocis in superiorib: constitutum
ꝓpt̃ qđ dic̃ dñs deillo diuite. Eleuans oculos suoscũ eẽt in torm̃tis uidit abrahã delon

Expanded text:
modo digitus Lazari dicatur ; numquid corpora apud inferos sint; aut ipse aquam desideret; numquid sitim corporis sentiebat? Resp. Haec omnia secundum eos affectus loquitur, quos aliquando pro necessitate corporis gesserat. Caeterum ille ante judicium tormentorum sensus quasi pro loco custodiae nantur locum illum in quo Abraham erat ab illis inferni locis in superioribus constitutum, propter quod dicat dominus de illo diuite,: eleuans oculos suos cum esset in tormentis, uidit Abraham de lon
Abbreviated transcription (Latin):
trante semitã ñ posseingredi. Iaceo degrãmaticis rethorib: philosophis geo¬
metricis dialecticis musicis astronomicis astrologis medicis. quoꝵ scientia
mortalib: satis uł utilissima ẽ. et intrespartes scindit᷑ indoctrinã MΑΝΝMΘ
quã manu administrant᷑. A gricolaȩ cim̃tarii fabrimetallorũ lignorũq cesores
lanarii quoq et fullones et ceteri qui uariã suppellectilẽ et uilia opꝰcula fabricant
fabrilia fabri solascripturarũ ar̃s ẽ quã sibi om̃s passim uindicant Scribimꝰ
indoctidoctiq poemata passi. Hanc garrula anꝰ hanc delerꝰ senex hanc sophista

Expanded text:
trante semitam non posse ingredi. taceo de grammaticis, rhetoribus, philosophis, geotrante semitam non posse ingredi. taceo de grammaticis, rhetoribus, philosophis, geometricis, dialecticis, musicis, astrologis, medicis, quorum scientia mortalibus siel utilissima est et in tres partes scinditur: zo , δόγμα, quam manu administrantur. Agricole cementarii, fabri metallorum lignorumque cesores, lanarii quoque et fullones et ceteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricant, fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi passim omnes vendicant. Scribimus indocti doctique poemata passim. Hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc sophista
Abbreviated transcription (Latin):
cognominat cũ legeretis aiã ꝓphetã in trogat᷑ aphilippo. Putas ne in telligis qlegis
Responditq: quomodo possũ nisi mealiquis docuerit : Ego ut deme int̃imloquar
nec sanctiorsũ hoceunucho. necstudiosior Vuideaethiopia id ẽ. quide extremis
mundi finib: uenit adtẽplũ reliquit aulã regiã . et tantꝰ a mator legis diuinae scien¬
tiae fuit. ut etiã inuehiculo sacras litteras legeret. Et tam̃ cũ librũ teneret . et uer¬
badñi cogitatione c̃ciperet lingua uolueret. labiis ꝑsonaret . Ignorabateũquẽ
in libronestiens uenerabat᷑ Venit philippꝰ. ostenditei ilm qui clausus latebat
in littera. Et õmira doctoris uirtꝰ ł adẽhora credidit ennuchus. baptizat᷑fideł
et sc̃s ẽ. ac magist̃ dediscipulo. Plus indeserto fonte eccłae quã in auratosyna¬
tia euagari longius patiebat᷑ ut intelligereste inscripturis scis sine p̃uio et mons¬

Expanded text:
cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogatus a Philippo: putas intellegis, quae legis? cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogatus a Philippo: putas intellegis, quae legis? respondit: quomodo possum, nisi me aliquis docuerit? ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho nec studiosior, qui de Aethiopia, id est de extremis mundi finibus, uenit ad templum, reliquit aulam regiam — et tantus amor diuinae scientiae fuit, ut etiam in uehiculo sacras litteras legeret — et tamen, cum librum teneret et uerba domini cogitatione conciperet, lingua uolueret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens uenerabatur. uenit Philippus, ostendit ei Iesum, qui clausus latebat in littera, et — o mira doctoris uirtus! — eadem hora credit, baptizatur, fidelis et sanctus est ac magister de discipulo: plus in deserto fonte ecclesiae quam in auratenim epistularis angustia euagari longius patiebatur —, ut intellegeres te in scripturis sanctis sine praeuio et mons
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatꝰ ẽ ante sła. Praedestinat᷑ autẽ et p̃figurat᷑ inlege et ꝓphetis. Vnde etꝓh&e¬
appellabant᷑ uidentes qui a uidebant eũ quẽceteri ñ uidebant: Abrahã uidit diẽ eiꝰ
et latatꝰ ẽ A perieb ant᷑ calie t echieli qui populi peccatori clausierant Reuela in¬
Reuela in¬
quit clauid oculos meos. etc̃siderab o mirabilia delegetua. L exenĩ spirita ł .ẽ. etre¬
uelationeo pꝰ ẽ ut intelligat᷑ hac reuelata facied ñ gloriã c̃tẽplem᷑. Liberin a pocalpsi
VIi sigillis signat᷑ ostendit̃: Quẽ si dederis homini scientilitter as ut legat respondebit
tibi : ñ possũ signatꝰ ẽ enĩ Quanti ho dieputant sen osselitteras : Tenent signatũ librũ
nec aperire poss nisi illeres erauerit quibabet clauẽdatuid quia perit et ne moclauđ.
qui claudit et nemo aperit In actib: apłorũ sc̃seunuchusimmouir sicenieũ scriptura

Expanded text:
praedestinatus est ante saecula. Praedestinatus autem, et praefiguratus, in Lege et Prophetis. Unpraedestinatus est ante saecula. Praedestinatus autem, et praefiguratus, in Lege et Prophetis. Unappellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua; lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus apostolorum sanctus eunuchus, immo uir — sic enim eum scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
cibilesdõ Get uuaptoi : Xii annos saluator impleuerat. et intẽplosedens dequaes¬
tionib: legi s introgans magis docetdũ prudent̃ int̃rogat᷑ nisi forterusticũ petrũ
Iohanne s rusticꝰ: piscator in doctꝰ: Etunde illa uox obsecro In principioerat
uerbũ et uerbũ erat apud dm̃ et dserat uerbũ ł Norocgrece multa significat
in xp̃o H ocdo ctꝰ platonesciuit. Hoc demostenes eloquens ignoraiuit Perdã
inquit sapientiã sapientiũ et prudentiã prudentiũ reꝓbabo Vera sapientia
ꝑdet falsa sapientiã. Et quã quã stultitia p̃dicationis inerucesit: Tam̃ paulis
sapientia loq̃it̃ int̃ꝑfaccos. Sapientiã auteñ scłuistius quid estruut̃ neeprinei¬
pũ sedlo quim disapientiã inmrsterio ab seditã quã p̃destinaũds ante scła
Disapientia ꝓxps ẽ xp̃seni dĩuirtꝰ ẽ et disapientia Hare sapientia in msterio

Expanded text:
θεδίδακτοι. duodecim annos saluator inpleuerat et in templo senes de quaesθεδίδακτοι. duodecim annos saluator inpleuerat et in templo senes de quaestionibus legis interrogans magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum PetrumIohannes rusticus, piscator, indoctus? et unde illa, obsecro: in principio erat uerbum, et uerbum erat apud deum, et deus erat uerbum? λόγος Graece multa significat in Christo. Hoc doctus Plato nescivit: hoc Demosthenes eloquens ignoravit. « Perdam, inquit, sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo » . Vera sapientia perdet falsam sapientiam: et quanquam stultitia praedicationis in Cruce sit, tamen Paulus « Sapientiam loquitur inter perfectos. Sapientiam autem non saeculi hujus, nec principum sistus enim Dei virtus, et Dei sapientia » . Haec sapientia in mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
ciu ẽ introgacũ responderedeloge I tdeuteronomo legimꝰ int̃roga patretuũ¬
et a dnuntiabittibi senior estuoset dicent tibi. In psilmoquoqicentesi moxuii
tione iustiuiricũ cũ arboriuitae. Dauid quae ẽ in paradrso cõpararet int̃ceteras
uirtutes etiã hocintulit. In lege dñi uolunta seiꝰ. et in legeei meditabit̃ diea cnocte
quasi firmam̃tũ Vides quantũ int̃se distentius taruticitas et doctaiustitia : alu
stellis aliicalo cõꝑarant᷑ . Quã quã uxta hebraicãueritatẽ utrũq deeruditis
possit intelligi. Itaem̃ apud eos legimꝰ Qui autẽ docti fuerint fulgebunt quasi
splendor firmam̃ti et qui adiustitiã erudiunt multos quasi stella in ꝑpetuas:
armariũ Pharisai scupent in doctrina dñi et mirant᷑ in petro etiob quo modo legẽ
sciant cũlittera s ñ didȩcerint. Q uic quid enĩ aliis exercitatio et cotidiana in lege
meditatio tribuere solet illis sp̃sscs suggerebat : eter ant uixta qđ seriptũ ẽ do

Expanded text:
um respondere de lege. et in Deuteronomio legimus: interroga patrem tuumetadnuntiabittibi, presbyterostuosetdicent tibi. in psalmo quoque centesimo octione iusti uiri, cum eum arbori Dauid, quae est uitae in paradiso, conpararet, inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit uoluntas eius et lege eius meditabitur die acnocte.quasi firmamentum. aides, quantum distent inter se iusta rusticitas et docta iustitia? alii stellis, alii caelo conparantur, quamquam iuxta Hebraicam ueritatem utrumque possit; ita enim apud eos legimus: qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti et, qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas armarium. pharisaei stupent ad doctrinam domini, mirantur in Petro et Iohanne, quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. quicquid enim aliis exercitatio et cotidiana in lege meditatio tribuere solet, illis spiritus sanctus suggerebat; et erant, iuxta quod scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cessent manꝰ. tam̃ uirtuti totũ ẽ. quid quid ẽẽ potest. Paulu apłs ad pedesga ma¬
lielis legẽ morsi etꝓphetas didicisse segloriat᷑ ut armatꝰ spirita libitedis postea doce¬

Expanded text:
cesset manus, tamen δυνάμει totum est, quidquid esse potest. Paulus apostolus ad pedes Gamacesset manus, tamen δυνάμει totum est, quidquid esse potest. Paulus apostolus ad pedes Gamalihel lege
Abbreviated transcription (Latin):
plenis si me octo uoluminib: phrlostratꝰ. Quidlo quar descłi hominib: cũ apłspaulus
uaselectionis et magistgentiũ quide conscientia tanti in schospitis loqebat᷑ anexperim̃tũ
queritis eiqui in melo quit᷑ xp̃s. Post damascũ arabiãq lustratã ascenderit hrero soli¬
etcito ex posuerit apłis euangeliũ ne forte in uacuũ curreret autcucurrisset:
Habet nestio quid latentis energiae. uiuauox. Actet inaures discipulid eauctoris
thenis oratio quã aduersus eũ habuerat mirantib: cunctis atq laudantib: suspirans
ait. Quidsi ipsã audissetis bestiã sua uerba resonantẽ. Nec hocdico qđ sitali quid in
metalẽ tiduł possis uł uelis discere. sed q̃o ardortuis et discendistudiũ etiã absq nobis
ꝑseꝓbari debead. Ingeniũ docile et sinedoctore. laudabile ẽ N quidinuenias sed
q̃id q̃ ras c̃sideramꝰ Molliscera et ad formandũ facilis etdi si artificis et plastae

Expanded text:
lostratus. 2. Quid loquar de saeculi hominibus? cum Apostolus Paulus vas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti in se hospitis loquebatur. An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolyet Tito exposuerit apostolis euangelium, ne forte in uacuum curreret aut cucurrisset? habet nescio quid latentis ἐνεργείας uiua uox et in aures discipuli de auctoristhenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sine doctore laudabile est. non, quid inuenias, sed, quid quaeras, consideramus. mollis cera et ad formandum facilis, etiamsi artificis et plastae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rerent A pollonis iueille magus utuul g̃lo qͦit̃ si ue phrlo sophus ut prthagoricitra¬
dunt in traũꝑsas ꝑtransiuit caucasũ albanos. scitas massa getas opulentis sima indiȩ
regna penetrauit et ad extremũ latissimo frsonamne transmisso ꝑuenitadbrag¬
manas uthi arcã inthronosedentẽ aureo et detantali fonte potantẽ int̃paucosdiscipu¬
los denatura demorib: acdierũ siderũ cursus audirełdocentẽ . Inde pelamitas babr

Expanded text:
radunt - intrauit Persas, transiuit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret docentem; i
Abbreviated transcription (Latin):
s̃vII gradus uerae sapientiae. Docendo discipulos: suadendo ꝑsonis : increpando
duros: c̃solando em̃ datos. trendo cepidos mulcendo iracundos : ꝓmittendo prauis
etbonis prauis poenã bonis uitã &e t̃nã łabrica spirita ł haec ẽ. fides firma in cor¬
de : galea salutis in capite : signũ xp̃i infronte uerbũ ueritatis inore : uoluntas
bona in m̃te : dilectiodĩ in pectore. praecintio caritatis in ardore : honestas in actione.
sobrietas in c̃suetudine. stabi litas inbonitate

Expanded text:
ittendo: hoc est, docendo discipulos, persuadendo personis, increpando superbos, arguendo contrarios, terrendo trepidos, mulcendo iracundos, 258 promittendo pravis et bonis, pravis tormenta, bonis vitam aeternade, galea salutis in capite. Signum Christi in fronte. Verbum veritatis in ore, bona in mente voluntas. Dilectio Dei in pectore. Praecincta castitas in ardore. Honestas in actione. Sobrietas in consuetudine. Stabilitas in bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelii clem̃tiã delegis auctoritate mutatꝰsit. Ideo autẽ uocat᷑ uilicꝰ iniquitatis
qui a licet bene offerebat ñ tam̃ bene diuidebat. Credens qui dẽin patrẽ sed filiũ ꝑseqͣens
gressionelegis filiis quondã lucis qui inlegis obseruatione seruati. xp̃mquidipatris
uerũlum̃ ẽ ꝑdider̃ qui fideł ẽ inminimo id ẽ in carnalib: et in multis fideł erit
hoc ẽ in spiritalib Qui autẽ in paruo iniq̃us ẽ ut ñdecfratrib: adutendũ qđ a dõꝓ
omnib: ẽ creatũ isteetins piritali pecunia diuidenda in quisenit . et ñ ꝓneces sitate sed
ꝓꝑsonis doctrinã dm̃ diuidat . Sinautẽ inquid carnales diuitias q̃ labant᷑ ñ benedis¬
pensetis uera satnasq diuitias doc trinecelestis quis credetuob et sun hisq̃ alienas

Expanded text:
in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesquidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, in transgressione legis filiis quondam lucis, qui in legis obseruatione uersati Chrisr: qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidat. \'sin autem\', inquit, \'carnales diuitias, quae labuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae
Abbreviated transcription (Latin):
crroris lacte anim auberi nucrit . Csi deretigit᷑ scsuirp̃prima culpa quan a¬
prarupta descendic et dicat. Quareñ in uuluã mortuus su : Id ẽ Cũ serpentis suggestio
peccator ẽ meconciperet tuncutinã qua memors sequaer etͥagnouis sẽ. Neusque
ad delectationẽ suggestior a peret et morte artius ligaret. Egressus exuteroñ staat
perii e Acsidicat. Vtinã ad exterior ẽ delectationẽ exiens qđ interiori lumine
priuabar agnouissẽ et salti in ipsa delectatione occũberẽ Neꝑ consensũ mors acrus
puniret Cur exceptis genib Acsidicat. Vti n ãminime meconsensus subiectis pra¬
uitati sensib: excepis set neipsa me consensib ad audaciã deterius raperet. Curlac¬
tat᷑ uberib acsidicat. Vt in ablan dirimihi saltĩ postmala ꝑpetrata noluis sem
netanto meculpae nequius as tringerẽ . quanto meinilla mollius fouerem

Expanded text:
erroris lacte animam uberius nutrit . erroris lacte animam uberius nutrit . praerupta descendit, et dicat: Quare non in vulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii? Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delectationem exiens, quod interiore lumine privabar agnovissem; et saltem in ipsa delectatione occumberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem
Abbreviated transcription (Latin):
tis iniquitatib: mortuos et molae prau econsuetudinis pressosrespectꝰ suilu¬
mine inlustrat. Quartũ uero mortuũ redẽptornr̃ nunciante discipulo
agnoscit. Nec tam̃ suscitat quia ualde difficile ẽ ut isquẽ post usũ malue
consuctudinis etiã adulanciũ linguae excipiunt. am̃tis suae morter euocet᷑
Dequo et benedicit᷑ sine mortuos sepeliant mortuossuos. Mortui enĩ mortuũ
sepliunt cũ peccatores peccator ẽ fauorib: p̃munt. Quid enĩ .ẽ. aliud pecca¬
re quã occũbere  sed qui peccantẽ laudib: ꝓsequunt᷑ extinctũ sub uerbor ũ
fideles quippeillũ mulieres obruerant quae et eiꝰ mortẽ uiui ficator inun¬
tiabant. Vnde et ꝓcinꝰ ad lucẽredit. quiacũ in peccato animꝰ morit᷑ citius
aduitã reducit᷑ si suꝑ hunc sollicita cogitationes. uł ut deuotae xp̃osoror es¬
sedhancdeterior desperatio c̃figit. Quȩdũomnẽ spẽueniae fundit̃ int̾imit

Expanded text:
ertis iniquitatibus mortuos, sed et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui luertis iniquitatibus mortuos, sed et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat: quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est aliud sepelire quam occultare? Sed qui peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem redit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si sused hanc deterior dispensatio configit; quae dum omnem spem veniae funditus interimit,
Abbreviated transcription (Latin):
benepsa lomonedicit᷑ filimi sitelactauer intpeccatores neadquies caseis. Pecca
tores et eñ lactant cũ uł ꝑpetrandama lablandim̃tis infer̃. uł ꝓpetrata fa¬
desideriis animae suae et quiiniqua geritbenedicit᷑ : Sciendũ quoq: ẽ qđ tres
illimodipeccantiũ iuxta descessus sui ordinẽ facilius corrigunt᷑. quartus
ueroiscedifficilius em̃ dat̃. Vnde etredẽptor nr̃ puellã indomo iluenẽ extra
portã in sepulchro autẽlatarũ suscitat. Adhuc qui ppeindo momortuus iaca¬
quilatet in peccato. Iã quasi extraportã ducit᷑ cuiꝰ iniquitasusq ad inuere¬
cundiã publice ꝑpetrationis aperit᷑. Sepulturae uero aggere p̃mit᷑ qui in ꝑ¬
pecrationenequitiae etiãusu consuetudinis grauat᷑. Sed hos aduitã saluator
miseratꝰ reuocat quia plerũq diuina gratia ñ solũ in occultis sed etiã in ap¬

Expanded text:
bene per Salomonem dicbene per Salomonem dictores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata ladesideriis animae suae; et iniquus benedicitur? Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur; quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo , juvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / mortuus iacqui latet in peccato: jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad verecundiam publicae perpetrationis aperitur, sepulturae vero aggere premitur qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis gravantur. Sed hos ad vitam miseratus suscitat, quia plerumque divina gratia non solum in occultis, sed etiam in ap
Abbreviated transcription (Latin):
cunc salti ꝑditũ ñ cognoui: Perisset quippeins uo iudicio siseꝑditũ cognouisset
consuetudo suscepit. Vt ualentiorẽ ad nequitia s redderet et prauis neusib: sustinens
foueret : Curlactatꝰ uberib: : Id ẽ Post quã inculpa consuetudinẽueni. Curme
ada trociorẽ ne quitiã uł falsa fideifidutia uł lactae miserae disperationisenutriu
cũ enĩ culpa musũ uenerit. etiã animꝰ debilius resistit. Quia quot uicib: prauae fro¬
cũ solui ñ ualet ad quaedã se solatia falsae consolationis inclinat . quatenꝰ uenturũ
iudicẽ tantȩ sibi miscđices pondeat. Vt eosetiã quos arguendo s inuenerit. paenitis
noccidat. Cuirei hoc deterius accidit qđ ei multorũ similiũ lingua consencit:
cũ multietiã malegestalaudib: exaggerant . Vndefitut in cessant̃ crescatculpa
fauorib: nutrita. Curari autẽ uulnꝰ neglegit᷑ qđ dignũ p̃mio laudis uidet᷑. Vnde

Expanded text:
tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. confoveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam, vel falsae spei fiduciam, vel lacte miserae desperationis enutrivi? «  ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae fre ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in apto cõmittere nerubescit. Quasienĩ ab occultationis suae uulua pcesserant
de quib ꝓpheta dicebat et peccatũ suũ sicut sodomap̃dicauer̃ nec absconder̃¬
Quar eexceptꝰ genib:: quianimirũ peccator cũ tãdemni quitate s uañ confundit̃
iniquitate cade etiã adminicuł pessima consuetudinis roborat᷑. Quasi genibi
peccator fouetut crescat dũculpa consuetudinib firmat utiugeat : Curlac¬
ta t᷑uberib: quia dũ ꝓdirecul painusũ coeperit . nimirũ seuł falsaspediun
pedeat quouł factor ẽsuũ piũ sibi inordinatesimulat uł hoc qđ fec inordina¬
ce formidat. Beatigit᷑uir humanigeneris lapsus aspiciat et quib p̃cipitisiner¬
su sit in fouca iniquitatis intendat dicens Quar e ñ in uulua mortuissu Id ẽ
in ipsa occułta ꝑpetratione peccati cura carnis uita moruificare mne noliuin

Expanded text:
in aperto committere non erubescit: quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, in aperto committere non erubescit: quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus propheta dicebat: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, nec absconderde iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divredeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in
Abbreviated transcription (Latin):
culpã ꝑ consensionẽ sp̃s subiectis cunctis sensib quasi subpositis genib: consumauit:
Sed genib except᷑ etiã uberib ẽ. lactat᷑ꝰ . In consensueni culpaead dict᷑s p̃s sensibus¬
multa casse fidutiae argumta subsecutas quaena tã in peccato animã uirulento
lactȩ nutrier̃ et neaspera supplicia mortis inetueret haneblandis excusationib:
fouer unde et primꝰ homo postculpã audatior extitit dicens mulier quã de¬
fugerat sed tam̃ requisi t̃in notuit quantũ etiãtimens cumebat. Cueniex puca¬
to psenspoena metuit᷑ et amissa di facies ñ amat᷑ timor extumore ẽ ñ exhumili¬
tate. Suꝑbit quippe qui peccatũ siliceat ñ puniri ñ deserit. Sedhis sicut diccũ ẽ
modis quactuor Culpaut incordeagit᷑ etiã opereꝑpetrat᷑ Aiteni. Quareñ in
uulua mortuus sũ : Vulua quippepeccati ẽ hominisculpalatens quae occultae

Expanded text:
culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enimulta causa fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam virulento lacte nutrierunt; et ne aspera mortis supplicia metuerent, blandis hanc excusationibus foverunt. Unde et primfugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur; timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. st, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis
Abbreviated transcription (Latin):
suae audacia nequius obdurat̃. Hisdẽ etiã quattuor modis peccatum
consunat᷑ in opere Prius naq: latenscul paagit: post modũ uero etiã ance
oculos hominũ sina onfessi mereat̃ aperit᷑. De lincetine suetudinẽ ducitu
Adextremũ quoq uel falsaes peiseductionib: uł obstinationemi s eraedesperationis
ꝑpetrant᷑ bea t̾iobconsiderat ethumanũ genꝰ in quot peccatorũ gradib sit lap¬
sũ deplorat dicens : quareñ in uulua mortuussũ : Egres sus exuter o ñ statiperii
Cur exceptꝰ genib:: Curlactat̃uberib:  prima enĩ uulua conceptionis fuit
linguamala suggestionis. Sed peccator in uulua moreret᷑ . si moriturũ s ehomo
in ipsa suggestione cognosceret. Quitam̃ exutero egressus ẽ. quia post quã in
peccato eũ suggerens lingua concepit foras mox etiã delectatior apuit . Post
egressionẽ uero except̃ ẽ genib: quiacũ ad delectationẽ carnis ꝓduit nimirum

Expanded text:
suae audacia nequius obduratur. Eisdem etiam quatuor modis peccatum suae audacia nequius obduratur. Eisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine 124 confusione reatus aperitur; dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus, vel obstinatione miserae desperationis perpetrantur, beatus Job considerat, et humanum genus in quot peccatorum gradibus sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum; egressus ex utero non statim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum