comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
giam & tantus amator legis diuinae scientiae fuit ut &iam in uehiculo sacras
lit teras leger&. Tamen cum librum tener& & uerba dñi cogitatione ꝑciper& lingau
uoluer& labus ꝑsonar& ignorabat eum quem in libro nesciens uenerabatur. uenit
philippus ostendit ei ihm qui clausus latebat inlittera. omira doctoris uirtus ea¬
repperit h aec ame ꝑstricta sunt beruiter neque enim epistolaris angustia eua
gari longius patiebatur. ut intellegeres tein scripturis scĩs si nep̃uio & mostrante
semitam non posse in gredi taceo degram maticis reboribus philo sophis geomeri¬
cis dialecticis musicis astro nomis astro logis medicis quorum scientia mortalib:
manu ad ministrantur. a gricolecemetarii fabrime tallorum lignorum uecesso¬
res. la narii quoque & sullo nes & ceteri quiuariam supellectilem & uilia opuscula

Expanded text:
giam — et tantus amor diuinae scientiae fuit, ut etiam in uehiculo sacras giam — et tantus amor diuinae scientiae fuit, ut etiam in uehiculo sacras litteras legeret — et tamen, cum librum teneret et uerba domini cogitatione conciperet, lingua uolueret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens uenerabatur. uenit Philippus, ostendit ei Iesum, qui clausus latebat in littera, et — o mira doctoris uirtus! — earepperit synagogae. Haec a me perstricta sunt breuiter — neque enim epistularis angustia eugari longius patiebatur ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus manu administrantur. Agricolae, caementarii, fabri, metallorum, lignorumve caesores, lanarii quoque et fullones, et caeteri qui variam supellectilem et vilia opuscula
Abbreviated transcription (Latin):
Lexenim spiritalis est &reuelatione opus ẽ ut intellegatus acreuelata faci aedi
gloriam contemplemur. liberin a pocalipsi septem sigillis signatus ostenditur
quem si dederis hominisicienti lit teras ut legat. respondebit tibi non possum sig¬
natus ÷ enim: Quantiho die putant se nos selit teras tenent signatum librum
nec apetire possunt niscille reserauerit. qui habec lauem dauid quia perit
& ne moclaudit claudit & nemo a peritinactibus a postolorum scs enuchusimmor
uir sic enim eum scriptura cognominat cum leger& esaiam interrogatur aphilip¬
poputas ne intellegis qualegis respondit que quamodo possumnisi aliquis me do cuerti
Egout deme interimloquar nec sanctior sum huic uenuchonec studiosior quide
& hiopia id ẽ de extremismundifinib: uenit ad templum. Reliquit aulam re¬

Expanded text:
lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus apostolorum sanctus eunuchus, immo uir — sic enim eum scriptura cognominat —, cum legeret Esaiam, interrogatus a Philippo: putas intellegis, quae legis? respondit: quomodo possum, nisi me aliquis docuerit? ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho nec studiosior, qui de Aethiopia, id est de extremis mundi finibus, uenit ad templum, reliquit aulam re
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. hoc doctus platone sciu .it. hoc de monste nes elo quenignorauit. ꝑdamin¬
quid sapientiam sapientium & prudentiam prudentium reꝓbabo. Vera sapien¬
tia ꝑ det falsam sapientiam & quã quam stulticia p̃dicationis incruce sit. ta¬
men paulus sapientiam loquitur inter ꝑfectos sapientiam aut̃ non scłi. huius na
principum scłi istius qui destru untur sed loquimurdĩ. sapienti am inmys¬
noni psalmititulus prenotatur ꝓ occultis filii inquo sunt omnes thesauri sapiea¬
tiae e scientiaedĩ abs conditi& qui in misterio absconditus erat p̃distinatus
appellantur uidentes quia uidebant eum quẽ ceteri non uidebant. Abra han
uidit diem eius & letatus ẽ apenebantur caeli hie rechi eli qui populo peccat¬
ri clausierant Re uela inquit quod oculos meos& considerabo mirabilia delega

Expanded text:
in Christo. Hoc doctus Plato nescivit: hoc Demosthenes eloquens ignoravit. « Perdam, inin Christo. Hoc doctus Plato nescivit: hoc Demosthenes eloquens ignoravit. « Perdam, inquit, sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo » . Vera sapientia perdet falsam sapientiam: et quanquam stultitia praedicationis in Cruce sit, tamen Paulus « Sapientiam loquitur inter perfectos. Sapientiam autem non saeculi hujus, nec principum saeculi istius, qui destruuntur, sed loquitur dei sapientiam in mysnoni psalmi titulus praenotatur \'pro occultis filii\',in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi et qui, jn mysterio absconditus, praedestinatus appellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua;
Abbreviated transcription (Latin):
rit fulgebunt quasi splendor firmamenti & qua diustitiam erudiunt. multos qua¬
si stelle in ꝑp&cuas aeternitates. Curpaulus a postolus uas electionis nempe qui a uas
legis & sc̃arum scritura rum armarium. phari sei stupent ad doc trinam dñimi¬
rantur in pecro &iohannequomodo legem scant cum litteras non de dicerint
Quid quidonim aliis exercitatio & cotidiana inlege meditatio tribuere sol&
illis sp̃s sc̃s sug gerebat &erant iuxta quod scriptum est eet uaa ΚTΟΙ duo deo
annos saluator impleuerat & in templo sedens de questionibus legos inter rogans
magis docetdum prudenter interrogat. Nisi forte rusticum p&rum rusticund
cimus lohannem quorum uter que dicere poterat. & si imperitus sermone. nont¬
men scientia : Io hannesrusticus piscator indoctus &unde illa uox obsecro. inprii
ce multa significat nam& uerbum  & ratio &pus pdsifatio & causaunius cu¬
iusque reiꝑ quam sunt singula quac subsistunt quȩ uniuersa. recte. Intellegimus

Expanded text:
fulgebunt quasi splendor firmamenti et, qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. cur Paulus apostolus uas electionis? nempe quia uas legis et sanctarum scripturarum armarium. pharisaei stupent ad doctrinam domini, mirantur in Petro et Iohanne, quomodo legem sciant, cum litteras non didicerint. quicquid enim aliis exercitatio et cotidiana in lege meditatio tribuere solet, illis spiritus sanctus suggerebat; et erant, iuxta quod scriptum est, θεδίδακτοι. duodecim annos saluator inpleuerat et in templo magis docet, dum prudenter interrogat. Nisi foricimus Joannem; quorum uterque dicere poterat: « Etsi imperitus sermone, non tamen scientia » . Joannes rusticus, piscator, indoctus? Et unde illa vox obsecro, « In prce multa significat; nam et verbum est, et ratio, et supputatio, et causa uniuscujusque rei, per quam sunt singula quae subsistunt. Quae universa recte intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Non ÷tibi eadem causa que c&eris dnm ausculta dicentẽ siuis ꝑfectus ec̃ ua¬
de & uen de om̃atua & da pauperilus &c uenisȩ quȩ re me : Tu autem ꝑfectum
fertum fore dõpollicitussit ante mentitus ÷ : os aũt quod mentitur occidit
animã Igitur ut condudã si ꝑ fec tuses curbonapaterna desideras si ꝑfecius ñes
dñ se fellisti : diuinis euangelium uocibus consonat non potestis duobus dominis ser

Expanded text:
sunt?\' non est tibi eadem causa, quae ceteris. dominum ausculta dicentem: si uis perfectus esse, uasunt?\' non est tibi eadem causa, quae ceteris. dominum ausculta dicentem: si uis perfectus esse, uade, uende omnia tua et da pauperibus et ueni, sequere me. tu autem perfectum perfectum fore Deo pollicitus sit, ante, mentitus est. Os autem quod mentitur, occidit animam. Igitur ut concludam, si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es, Deum fefellisti. Divinis evangelium vocibus intonat: Non potestis duobus dom
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tare uocabulum monachi huius ÷ nomentuum quid facis inturbaqui solus es ÷¬
& hocego non integns rateł mercibus Nec quasi ignarus fluctuum doctus nauta
p̃moneo si qua sinuꝑ nau fragio eiectus inlitus timida nauicatoris uoce de nunti¬
oinillo estuclaribdis luxoria e salutẽ uorat. ibi ore uirgineo apudicitio ꝑparanda
nau fragia scill ceum renidens libi doblanditur: Hic barbarumlitus hic diabus¬
lus pirata cun socus portat uincula capiendis nolite credere nolite et̃ securilic& in mo¬
rem stagni fusum aequor ad rideat : Lic& uix summa iacentis elementispũtergi
crispentur: Magnus hic camp: montes hab& intus indusos intus ÷ periculum in¬
tus : hostis ex peditis heruditis uela sus pendero : Eruxantẽ nefigatur in frontibus
tran quillitas ista tem pestas : Quidergo quicumque inciuitate sunt xp̃iani non

Expanded text:
pretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? epretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? et haec ego non integris rate uel mercibus quasi ignaros fluctuum doctus nauta praemoneo, sed quasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista tempestas est. \'quid ergo? quicumque in ciuitate sunt, Christiani non
Abbreviated transcription (Latin):
incoseruitus idolis. Si quis duob: digutulis tura conp̃hensa inbustumare iactac aut
haustum pate repoculo fundat merum neg& a uaritia eẽ idola triam qui potest trigin¬
ta argenteis dnm̃uenditum apellari iustitiã neg& sacrilegium eẽ qui inlibi dine se
dit qui mẽ bra xp̃i & hostiam uiuam placentẽ dõ cumpublicanorum libidinum uicti¬
mis nefaria conluuione uiolauit : Non sateatur fraudem idolatriam eẽ s similos corum¬
qui in actib: a postolor expatrimonio suo partem p̃ui reseruantes p̃senti periere uindic¬
renuntiauerit omnibus que possidet non potest meus eẽ discipuł curti moso animo xp̃i¬
anus es xp̃ianus es respicecum p&rorelictum r&e. Respicesurgente decloneo publi¬
canum statim a postolũ filius hominis non hab& ubi capud reclin& & tuam plaspor¬
ticus: ingentia tectorum spatia mitiris hereditatẽ expectas seculi coheres xp̃i inter¬

Expanded text:
in eo seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut in eo seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut haustum patera fundat merum. neget auaritiam idolatriam, qui potest triginta argenteis dominum uenditum appellare iustitiam; neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi et hostiam uiuam placentem deo cum publicarum libidinum uictimis nefaria conluuione uiolauit; non qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reservantes, praesenti periere vindicrenuntiauerit cunctis, quae possidet, non potest meus. esse discipulus. Cur timido animo Christianus es? respice cum patre relictum rete, respice surgentem de teloneo publicanum, statim apostolum. filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? hereditatem expectas saeculi, coheres Christi? inter
Abbreviated transcription (Latin):
maxime obpugnaris site obpugnarinesci : Aduersarius nr̃ tam quam lcorugiens aliquẽ
de uorare querens cir cuit & tupacem putas: ⁊edit in in siclus cumdiuitib ut inoccultis iñ¬
ficit n nocentem: Oculi eius in pauperem respiciunt in sidiatur in occulas sicudeo lu
les sori nos futura p̃da carpis. inde meꝑ sequitur luxoria. indea uaritia conatur
cendiar tes ego in felix uictorem meputabo dum capior. Nolote frater lm̃e enmop
toliedis ce sententiam quiait. hoc enim scitote intellegentes qui a om̃s forneatur ent
bireg noxp̃idedi &quaquã generaliter aduersum dnmm sapiat quie quid diabo li est
& quod di aliolo ÷ idola tria sit cuidola mancipantur. tam̃ & in alioloco speci aliter nomi¬
natum quuie determinat dicens. Mortificate mem bra uestra quȩ sunt suꝑterron de
ponentes sornisicatio nẽ & in munditiã & concupiscentiã mala & cupiditatẽ & auariã¬

Expanded text:
maxime oppugnaris, si te oppugnari nescis. aduersarius noster tamquam leo rugiens aliquem maxime oppugnaris, si te oppugnari nescis. aduersarius noster tamquam leo rugiens aliquem deuorare quaerens circuit et tu pacem putas? sedetininsidiiscumdiuitibusinoccultis, ut interficiat innocentem; oculi eius in pauperem respiciunt; insidiatur in occulto sicut leo iles somnos, futura praeda, carpis? inde me persequitur luxuria, inde auaritia conatur nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, dum capior? Nolo, frater carissime, etoli disce sententiam, qui ait: hoc enim scitote intellegentes, quia omnis fornicator aut i et Uhnstl. et quamquam generaiiter aauersus deum sapiat, quidquid diaboli est, et, quod diaboli est, idolatria sit, cui omnia idola mancipantur, tamen et in alio loco speciatim j nominatimque determinat dicens: mortificate membra uestra, quae in terra sunt, exponentes fornicationem, inmunditiam et concupiscentiam malam et cupiditatem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
anti cam referens mammã lactare congemin& dicant e siuo lunt grammatici lnaȩ
om̃s domus indnatare cũbit facile rumpit haecuincula amor xp̃i ectimor iehenne¬
at contra scriptura p̃cipit parentilius obsequendum sed quicum que eos suꝑ xp̃m amat per¬
dit animã suam : Cladiumten& hostis ut meperimat & ggode matris lacrimis cogitabo
ꝓpt̃ patrem militiam deseram cui sepulturã xp̃i causa non debeo quam &iamominibus eius
tausa delioo dño passuro timide consulens petrus scandalum suit paulus retinentibus se fra¬
tribus nehiero solimam ꝑger& res pđ quid facitis plorantes & conturbantes cormeuni E¬
es iste pi&atis quofides quatitur. euangeli retundendus : muro patermea & fra¬
mihi pcius nomine pugnaturo : Sinon credunt mortui sepeliant mortuossuos: Sed hae
agis inmartrrio : erras frat̃ erras si um quã putas xp̃i anum ꝑsecutio nẽ non pati. &itunc

Expanded text:
antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at scriptura praecipit parentibus obsequendum\': sed quicumque eos supra Christum amat, perdit animam suam. gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de matris lacrimis cogitabo ? propter patrem militiam deseram, cui sepulturam Christi causa non debeo, quam etiam omnibus eius causa debeo? domino passuro timide consulens Petrus scandalum tribus ne Hierosolymam pergeret, respondit: « Quid facitis plorantes, et conturbantes cor meum? Ees iste pimihi pro eius nomine pugnaturo; si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. \'Sed hoc,\' ais, \'in martyrio\'. erras, frater, erras, si putas umquam Christianum persecutionem non pati; et nunc cum
Abbreviated transcription (Latin):
porsocrine & sissis uestib: ubera quib: tenutrierat mater ostendat lioe in liminc pater
in hacre eẽ crudelem: ueni& posteadies ilł quouictorreuertaris in patriam quohiero solimã
cȩlestẽ uir fortis coronatus incecias. Tunc municipatum cum paulo capies tunc & parentib: tu¬
is eius demciuitatisiuis p&ces ITunc & yromero gabis quiut iunceres incitaui neque uero nesci¬
o quo ñunc dicas compede p̃pediri. Non ÷ nobis ferreum pectus nec dura p̃cordia. Non ex illic
natos yr cane nutiaere tigrides & nos ꝑ ista transiuimus: Nunc tibi blandis uiduasoror
her& lacertis. Nunc illicum quibus ad oleiuisti uernaculia iunt cuinos seruituros relinqui
nunc & rogela condam iam anus & nutricius secundus pꝰ naturalem piecatẽ pat̃ clamitat
morituros expecta paulis ꝑ & sepeli forsitan & laxis uberum pellib: arata rugis fronte an¬

Expanded text:
sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine patesparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine patein hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor reuertaris in patriam, quo Hierosolymam caelestem uir fortis coronatus incedas. tunc municipatum cum Paulo capies, tunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius, secundus post naturalem pietatis pater, clamitat: \'morituros expecta paulisper et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte
Abbreviated transcription (Latin):
Querite primum regnumdi & haec om̃a ad ponuntur uobis : Nontibi pere sumenda nonur¬
cesblandimenta discedant deb&camos lesus i pse qui rogante n contem seras forsi tanau¬
dias obiur gantem quid facis in pat̃nado io delicate miles ubi uallum ubi fossa ubi
hiems ac ta sub pellibus : Ecce de caelo tuba canit eccetum nubibus debella turus orbẽ
imp̃r armatus egreditur : et celis acutus gladius exregis oreprocedens obuiaq¬
quo metit : & tumihi dubiculo ad aciemtude imbra adsolem corpus ad su&um tu¬
ni caluriceonus nonfert capud o pertum li iteo galeam recusat molleo ceoma numdu¬
tus in sacramenti uerba iurasti pronor ine eius nonte matri parciturum eẽ nom patri:
sced uersarius in pectore tuo xp̃m conatur occidere eccedonatiium quod milita¬
dirus acceperas hostilia castra suspirant : Lic& paruulus excollopendeat neposli e& ex

Expanded text:
quaerite primum regnum dei, et haec omnia adponentur uobis. non pera tibi sumenda, non uirquaerite primum regnum dei, et haec omnia adponentur uobis. non pera tibi sumenda, non uirceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate miles? ubi uallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? ecce de caelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obuia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? corpus adsuetum tunica loricae onus non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum dutus in sacramenti uerba iurasti: pro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. ecce aduersarius in pectore tuo Christum conatur occidere; ecce donatiuum, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet
Abbreviated transcription (Latin):
uanto amore & studio contenderimut pariter inhere momoraremur conscium
mutuae caritatis tuae pectus agnos c̃quibus lamentis quo dolore quo gemitu:
te abeunte ꝓsecutus si in iste quoque littere testes sunt quas lacrimis cernis in¬
terlitas : uerum tu qua si par uulus delicatus contemptus rogans ꝑblan dimenta fo¬
uisti & ego in cautus quid tunc agerem nesciebat tacerem si quod ardenter uolebam mo¬
derate dissimulare non poteram : in pensius obsecraremsi audire nolebas qua si mili¬
ter non amabas. quod unum potuit spreta karitas fec̃ quem p̃sentom r& inere non
ualuit quit ab sentem qnm̃ igitur & tuipseh abiens postula ra sutibi postea quam ad
desertum migras seminuitatoria ad tescripta transmitterem. Rego me faco ru : romiserã
inuitio am propera. Holo pristinarum necessi tatum recorderis : Nudos amar here¬
mus Nolote antique perogrinationis t̃reat disficultas qui in axp̃ocredis & eiuscre desermonib:

Expanded text:
t amore contenderim, ut pariter in heremo moraremur, conscium mutuae caritatis pectus agnoscit. quibus lamentis, quo dolore, quo gemitu te abeuntem prosecutus sim, istae quoque litterae testes sunt, quas lacrimis cernis interlitas. uerum tu quasi paruulus delicatus contemptum rogantis per blandimenta fouisti et ego incautus, quid tunc agerem, nesciebam. tacerem? sed quod ardenter nolebam, moderate dissimulare non poteram. inpensius obsecrarem? sed audire nolebas, quia similiter non amabas. quod unum potuit, spreta caritas fecit. quem praesentem retinere non ualuit, quaerit absentem. quoniam igitur et tu ipse abiens postularas, ut tibi, postquam ad deserta migrassem, inuitatoriam a me scriptam transmitterem, et ego facturum receperam, inuito, iam propera. nolo pristinarum necessitatum recorderis — nudos amat heremus —, nolo te antiquae peregrinationis terreat difficultas. qui in Christo credis, et eius crede sermonibus:
Abbreviated transcription (Latin):
morumtuorum contemtum sacculi side mamicitiac amorem xp̃i. Nam prudenti¬
a& elo quii uenustatem &iamabsque illa epistola preferebat. festina que sote & he
ieiit in salo nauicule su nemmagis precidi quam solue. Nemorenuntiaturus se¬
culo. bene potest uendere que contemsit ut uender& quid quid in sumptus de
tuo tuleris plucro conputa. antiquum dictumẽ auaro tamde ẽ. quodhab& quã quod
non hab&. credentitotus mundus diuiciarum est in fidelis aut &iam obolo indig& sic
uiuamus tam quam nihilhabentes &omnia possidentis uictus & uestitus diui aexp̃
annorum si habes in potestacerem tuam uende si non habes ꝓice. tollentituni can
& pallium relinquendum est scili c&nisitu super crastinans. &diem die trahens
caute &pede temptim tua s posses si unculas uende deris : Non habet xp̃s unde a lat
pauperes suos totumdõ dedit qui se ipsum obtulit: A postoli nauentantum &

Expanded text:
morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentimorum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiarentis in salo naviculae funem magis praecide quam solve. Nemo renuntiaturus saeculo bene potest vendere quae contempsit ut venderet. Quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro computa. Antiquum dictum est, Avaro tam deest quod habet quam quod non habet. Credenti totus mundus divitiarum est: infidelis autem etiam obolo indiget. Sic vivamus, tamquam nihil habentes, et omnia possidentes. Victus et vestitus divitiae ristianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et
Abbreviated transcription (Latin):
hacc uiuere ista meditare. nihil aliud nosse nihil querere non ne tibi uide tur
iam hinc interris regnicae lestis habitaculum. Nolo offendaris inscripturis scĩs sim¬
plictate quasi ui litate uerborum que uel uitio inp̃tum uel de industria sic ꝓlata
sunt ut rusticam contentionem facilius in struerent & inuna eademque senten¬
tia aliter doctus. aliter audir& indoctus. non sum tam p&ulans & hebes ut haec
sed uelle fateor sed enti me praefero magistrum Rennuens commitem spondeo
petenti daturpulsantia peritur querens inuenit discamus in terris quorũ nobis scien¬
ta ꝑseuers incelo obuiis temanibus excipiam &u tinepte aliquid ac deerm agori tumili¬
tatẽ esfcindam quicquid quesieris tecum scire conabor. Habes hic amantissimũ tuifra¬
remep sebium quilit terarumtuarũ mihi gratiam duplicauit referens honestatẽ

Expanded text:
e, inter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur e, inter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes, ut haec sed uelle fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem
Abbreviated transcription (Latin):
inrotam uoliui tur & ꝑgunt quoum que eos flatus sũi sp̃s ꝑ duxerit paulus
aposto ł. ad scptem scribe ecdesias oc taua enim adhebreos aplerisq extra
numerum ponitur : Timo heuni instruit actitum fi liinonem ꝓfugitiuo famulo de¬
p̃catur suꝑ quo tacere melius puto quam pauca scribere : Actus a posto loꝵ nudam
quidem sonare uidentur historiam&nas centis ecclesie infantiam texere. sed si
nouerimus scriptorem corum lucam esse medicum. cuiuslaus est in euangelio
anim aduertimus pariter omnia uerba illius anime languentus eẽ. medicinã:
Iacobus p&ru iohannes iudas septem epistolas ediderunt tam misti castam
suc untas &bre ues pariter & longas breues in uerbis longas bn sententiis ut
rarus sit quinone arum lectione concutiatur : Apo calipsis iohannis cot
hab& sacra menta quod uerba parum dixi promerito uoluminis. lausomnes inferi¬

Expanded text:
in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferi
Abbreviated transcription (Latin):
adiutor uidelic& & consolator ad ño inunum uolumen artantur. in stauran
templum muros extruunt. ciuitatis. Omnis que turba populi re de untis in patriam &
opera uisa : Aliud in cortice p̃ferunt. a liud retinent in medulla cernis me scripturarun
amore raptum ex cessisse modum epistolȩ &ta men nonimplesse quad uolui. Audiui
mus tantum quod nosse quid cupere debeamus ut & nos quoque possemus dicere. Con¬
cupiuit animamca desiderare. iusti ficatione ftuas in omni tempore. CRerum sorauo
illud impletur in nobis hoc tantum scio quod nesuo tangam & nouum breuiter testa¬
mentum : Matheus marcus lucas iohannos quadriga diũ &uerum cherubin quod
inter pretatur suentiae multitudo ꝑ totum corpus occulti sunt sci tillȩ micant
disuirrunt sulgora pedes habent rectos & in sublimetenden tes terga pen¬
nata &ubi que uoli tantia tenent se mutuo sibique ꝑ plexi sunt & qua si rota

Expanded text:
adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et opera diuisa aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excesmus tantum quid nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintillae micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota
Abbreviated transcription (Latin):
roqui extremus interquattuor ꝓph&as temporum conscius & totius mundiphilosto¬
ricus lapidem praecisumde monte sine manibus & regna omnia subuertentem claro
sermone ꝓnuntiat. dauidsimonides nr̃ pindirius & alacheus flacius quo que ca
gentem: Salomonpauificus & amabilis dñi morescor rigit naturam doc& ecde siam
in eccle siae typopopulum liberat depericulo & inter fecto amanquilnterp̃tatur
iniquitas partes conuiuii & diem celebrem mittit in posteros : Parali peme non li¬
ber id ẽ in strumenti u&eris. EIIITOne tantus actalis ÷ ut absque illosiquis scienti¬
ã scrpturarum sibi uoluert ad rogare se ipsum inrideat. per singula quippe nomin
iuncturasque uerborum & pre termis se inregnum libris
tanguntur histo¬
riae & in numerabiles explicatur. euangelii questiones es¬
dras & nee mias

Expanded text:
ero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum conscius et totius mundi φιλοι̐ero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum conscius et totius mundi φιλοι̐στωρ, lapidem praecisum de monte sine manibus et regna omnia subuertentem claro sermone pronuntiat. Dauid, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catgentem. Salomon, pacificus et amabilis domini, mores corrigit, naturam docet, ecclesiam in ecclesiae typo populum liberat de periculo et interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partes conuiuii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias,
Abbreviated transcription (Latin):
oculorum septem candelabrumque aureum comtotidem iucernis quod oculis duas
quo que oliuas a sinistris lam padis cernit& dextris. ut postequos uarios & rufosecal
nacur : & p̃dic& sed entem suꝑpullum filium a sine subiugalis. Malachias aꝑte & in fine
omnium ꝓph&carum de abiectione i srł & uocatio ne gentium non est mihiait uoluntas
in uobis. Ait dñs exercituum & munus non suscipiam. demanu uestra ab ortueñi
solisusquo ad occasum. magnum est nomen meum ingentibus. & in omni locos aerisica¬
tur &os sertur nomini meo oblatiomunda. Esa iam hiere miame ⁊echihel. darihd
quis possit uel intellegere uel exponere : quorum primus non ꝓph&i am mihi uide¬
tur texere sed euangelium. secundum uir gamnu ceam &ollam succensam. a fau
caquilonis & pauum spoliatum suis coloribus & qua druplox diuersis metris nectit
al fab&um. Tercius principia & finem tantis habens ol scuri tatilius inuoluta. ut apul
hebreos ipse partescum exordio gene seos ante annos.xxx. non legantur. Quartusu¬

Expanded text:
oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cernit et a dextris, ut post equos rufos, uarios, albnetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non est mihi, ait, uoluntas in vobis, ait Dominus exercituum, & munus non suscipiam de manu vestra. Ab ortu enim Solis usque ad occasum, magnum est nomen meum in gentibus: & in omni loco sacrificatur, & offertur nomini meo oblaquis possit uel intellegere uel exponere? quorum primus non prophetiam mihi uidetur texere, sed euangelium; secundus uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hebraeos ipsae partes cum exordio Geneseos - ante annos triginta non legantur; quartus u
Abbreviated transcription (Latin):
rum suerit prudentia nonerit porrosi prudentia tuncerit si &c fortis &iustaate
porans sit ꝓfecto ili suerit secum habe c&eras sic& fortitudo in prũdens c̃ẽ non
po test ues in temperans uel in iusta sic temperantia necos so ⁊ ut prudens fortis.&
cariuii de alie sumilitar s̃. ubi autem alie desunt uera illa nona aban sialiqu omouo
finulis et uidleatior sunrt ehi atsis que dam uitia iur tutibus a⁊perta sisc etiomc on

Expanded text:
m fuerit, prudentia non erit. porro, si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et tempeians sit, profecto, ubi fuerit, secum habet ceteras. sic et fortitudo inprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta; sic temperantia necesse est ut prudens, fortis eearum, et aliae similiter sunt. ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiamsi aliquo modo similis e
Abbreviated transcription (Latin):
sti coheres xp̃i uastacionem adnuntiat. filiae latronis. & obsidionem pon& con¬
tra eam quia maxillam percusserie iudicis is rahel: Non autem consolatoror¬
bis increpat ciui tatem sanguinem &p: euersionem : ut xp̃m incruce contempletur¬
ope riut caelosgloriaeius e ludis eius plenaẽ terra. Splendor eius
ut luxerit cornua
in manib: ibi abscondita ẽ fortitudo ẽĩ sophomas speculator &ar¬
hanorum dominicognitor audit clamorẽ a porta pisciũ eiulatũ a secunda & contri¬
uonẽ a collibus indidit quoque ululatũ habita toribiis pilequia conticuit omnes popu¬
us cana andisperierunt un iuersi qui in ua lutierant argento. Aggeus fastiuus & l&us qui
seminauit in lacrimis ut ingaudio meter&. Destructũ tẽplum edificat dominum que e¬

Expanded text:
sthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae latronis et obsessionem ponit consthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae latronis et obsessionem ponit contra eam, quia maxillam percusserit iudicis Israhel. Naum, consolator orbis, increpat ciuitatem sanguinum et post euersionem illius loquiturius ut lux erit; cornua in manibus eius, ibi abscondita est fortitudo eius. Sophonias, speculator et arcanorum domini cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deum
Abbreviated transcription (Latin):
psalterio mistice continentur. amos pastor &rusticus Eruhorum mora distrin¬
gens paucis uerbis explicari nom potest . quis enim digne ex primatria & iuii. sce¬
lera da mascigate &trri &idumea & filiorum amon& moab. & inseptimuo
octatio que gradu iud ȩa &israł: Hic loquitur ad uaccas pinguequae sunt
inmonte samariȩ: & ruituram domum maiorem minorem que testatur. ipse
cernit ficto rem. locuste & stantem dñm suꝑ murum litum . & amantinum &
uncinum pomorum ad trahentem subplicia. peccatoribus & famen biter¬
ram. Non famem panis neque sitim. aquȩ sed audiendum uerbum dñi. abdi¬
as qui interp̃tatur seruus dñi r&onat contraedom & sanguinem ter senum que
fratris quoque iacob semꝑ emulum. hasta ꝑcutit spiritali : Ionas columbapul¬
cherrimanau fragio suo passionem dñi. prefigurans mundum ad peni¬
tentiam reuocat & sub nomine nineue salutem gentibus nuntiat. Nichas demora¬

Expanded text:
psalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destrinpsalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tyri, Idumeae, filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque gradu Iudae et Israhel? hic loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali. Ionas, columba pulcherrima, naufragio suo passionem domini praefigurans mundum ad paenitentiam reuocat et sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. Micheas de Mora
Abbreviated transcription (Latin):
monserat: porro insadoch. at que dauid noui sacerdo di noui imperii sacra ina¬
ta testatur. Malachĩ id ÷ tercius & quartus regnum liber as alomoneus que ad
iecchoniam &abhierobo amfilionabat usque ado see. quiductus ẽ in asrrios¬
regnum iuda & regnum descri bit isrł si historiam respicias uerba simplicia st̃
si in lit teris sensum latentem: spexeris ecclesiae paucitas & hr&icorum contra
ecde si am bella narrantur duodecm ꝓphece in unius uoluminis angustias
coartati multo aliud quam sonant in littera p̃figurant. O sec a rebro nominat
effraim samariam io seph. ie tra hel & uxorem fornicariam & fornicationis fi¬
lios &adulteram cubi culo clau sammariti multo tempore sede reuiduam & sub
ueste iugubri uiri ad sereditum prȩstolari. iohel filius fatuhel describit terram
XII tribuum eru cabru colocusta rulugine uastante corruptam & post euersi¬

Expanded text:
m, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacramenm, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacramenta testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboamregnum Juda et regnum describit Israel. Si historiam respicias, verba simplicia sunt; si in litteris sensum latentem inspexeris, Ecclesiae paucitas et haereticorum contra Ecclesiam bella ncoartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersi
Abbreviated transcription (Latin):
tione confirmatione conclusione de terminatur singula in eo uarba plena sunt
sensibus & ut decers sileam. resurrectionem corparum sic ꝓph&at ut nullus de ea
uel manifestius uel cautius scripserit : Scio inquit quod redemptor meus uiuat. &
in nouissimo de terra resurrecturussim &rur sum urcumdabor pello mea & in
carnemea uidebo dnm. quem uisurus sum ego ipse &oculi mei conspecturi sunt
& non alius. Reposita ÷ haec spes mea insinumeo ueniam ad iħmnauetrpum dii
non solum ingestis uerum & in nomine transitor danen hostium regna sub uer¬
finia ec desie cȩlestis que hierus alem spiritalia regnade scripsit in iudicum libro
quod principes populitot figurȩ sunt. Ruthmo abiti disisaie expleuaticinũ
dicentis. emit te agnum dominatoremterrȩ de p&rt de serti ad montem fi¬
liesioi. Samuhel in heli mortuo & inoccisiones aulueterem legẽ ab olitam¬

Expanded text:
tione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt tione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuerfinia ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna discribit. in Iudicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis de Moabitide Esaiae explet uaticinium dicentis: emitte agnum, domine, dominatorem terrae de petra deserti ad montem filiae Sion. Samuhel in Heli mortuo et in occisione Saulis ueterem legem abolita
Abbreviated transcription (Latin):
scripserit . lamredit &uirgoredeunt saturnia regna. lam nouaꝓgeni escȩlodimit¬
tur alto & patren. loquentem ad silium. nate meae uires meae magna potentia so¬
lus & post uerba saluatoris incrucẽ talia prestabat memorans. fixusq: mane lidt
puerili a sunt haec & circulatorum iudo similia docere quod ignoras immo ut eum
sto macho laquar nec hoc quidem scire quod nescias. uidelic& manifestissima est
genesis inqua de creatura mundide exordio generis humani. dediuisio ne terre
dus decimplagis cum de calogo cum misticis. diuinis que p̃ceptis: In promtu est. leuiticus
liber ix quo singula sacrificia immo singule pene syllabe & uestes a aron & totusor do
leuiticus in spirant caelestia sacramenta : Numeri uero non n&ocius arith metice &
proph&iaebala am & quad ragintaduarum ꝑ here mum mansionum misteria con¬
b& quȩ priora sunt ut tamen noua sint ominia. deue teribus huuis que moyses huius¬

Expanded text:
scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis humani, de diuisione terraecum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria con nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ueteribus? hucusque Moyses, hucus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocabis ad dericos. AN de his aliquid audeam dicere quicerte in suts urbibus
commorantur . Ab sit autem ut quicqua ÷ de hissinis trumloquarqui a postiligra¬
dui succedentes xpicorp: sacro ore conficiunt ꝑ quos nos eia xp̃i ani sumus quicla¬
ues regnicaeloꝵ habentes quodam modo ante iu dicii diem iudicant quis ponsam
dñi sobria castitate conseruant si & ala que ante ꝑstrineximonachi causa ÷ alia

Expanded text:
an de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur?\' absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam Christiani sumus, qui claues regni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate co
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quidam uidentur urguere quo modo consummauerit ds̃ om̃a operasua. Sextodie & septimo
requieuit si nouas ad huc animas creat quibussi dixerimus quod ex euangelio supra posuisti
pater meus usque nunc operatur . Respondent operatur dictũ : institiitas ad ministrando ñ
nouas inftituendo HIERΟΝinus Nic locus apud inperitos e scripturarum scã¬
rum medicationem u sumque & scientiã non babentes uid&u ropinioni tue prima fron¬
teblandiri cxcerunidis cussus facile seruitur & cum testimonia scripturarum alis conpa¬
secundũ illud quod scriptum ÷ Abisus ad abrssum in uocat in uoce catharac tarum tu¬
arum cerno quotua telat ad sercio sed dehocte noribus disserendum  ligi
nirseemus questionib questiones obscuram audientibus in tell ⁊gentia nirelinquam fuicu¬

Expanded text:
a opera sua sexto die, et septimo a opera sua sexto die, et septimo die requieverit, si novas adhuc animas creat? Quibus si dixerimus, quod ex Evangelio supra posuisti: Pater meus usque nunc operatur: respondent: Operatur dictum est, institutas administrando: non novas instituendo. Hieronymus. Hic locus apud imperitos et Scripturarum sanctarum meditationem usumque et scientiam non habentes, videtur opinioni tuae prima fronte blandiri. Caeterum discussus facile solvitur: et cum testimonia Scripturarum aliis compasecundum illud quod scriptum est: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum suarum. Cerno quo tua tendit assertio: sed de hoc in posterioribus disserendum est, ne dum miscemus quaestionibus quaestiones, obscuram audientibus intelligentiam relinquamus. Au
Abbreviated transcription (Latin):
tis membris mortalibus inseruntur ut eas nis ꝑecclesiam subuentum fuerit dam natio conse¬
quatur cũ nearũ potestate non sit ut eis posset gracia haptis matis subuenire. AVOISTINVS
Qliena st peccatores a uulua erra uer̃ ab utero locutis falsa. Statĩut natist subiacuerepeccato
similitudinẽ preuaricationis adã ꝗ est forma futuri. Illud qđq quod in uolumine ia cobsc̃rip¬
tumẽ Nũ ꝗd mundus erit homo cõramdõ aut operibus suis in rep̃hensibili suir siduersum famu¬
lossuos noncredat e contra argelossuos prauum quid repperit quantomagis in his ꝗ habita ã domos
tis adã tenent᷑ alinoxu. A uous tinus. Obsecrote quomodo hec opinio defenditur quacredunt᷑
animȩ ñ exillauna primi hominis fieri om̃s sed sicut illauna uni ita singulis singule ea uero que
dicuntur alia contrah anc opinionem facileputo me posse repellere sicuti est illud quod eam

Expanded text:
tis membris mortalibus inseruntur: ut eas, nisi per Ecclesiam subventum fuerit, damnatio consetis membris mortalibus inseruntur: ut eas, nisi per Ecclesiam subventum fuerit, damnatio consequatur: cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismatis subvenire. Hieronymus. Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero: locuti sunt falsa: statim ut nati sunt, subjacuere peccato, in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit: et contra angelos suos pravum quid reperit: quanto magis in his qui habitant domos tis Adam tenentur obnoxii! Augustinus. Obsecro te, quomodo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes: sed sicut illa una uni, ita singulis singulae. Ea vero quae dicuntur alia contra hanc opinionem, facile me puto posse refellere: sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
modo peratur & ego operor. Ancerte extraduce ut tertullianus a pollinaris omaxim
pars occidentalium autum at aut quo modo corpus excorporesic animaia sctur ex anima &si¬
milicum brutis animatibus conditione subsistit LVDVsΤΙΝVS Hoccertesentis quod singula s in
die consum mauerit dĩ aeseptimore qui euerit adhibes testimonuim ex euu angdio pat̃ m̃ susq
nc̃ operatur HIT RONIaus Quideñi ambguitatis indicto ẽ ut diuersẽ intellegentie tribuatur
oc casio constat e suꝑ hoc nulla contentio est AVΟVSΤΙΝΩS. Doc eergo queso quod doceamdo¬
cequod teneam& dicmihi sianimesingillatim in singulis hodie quenascentibus fiunt ubi in paruuls
peccen ut indigeant in sacramentox p̃i remissi onẽ peccati peccantes in adam ex quocaro est ꝓpa¬
gata peccatiaut sinon peccant qua iustitia creatori sitapeccato obligentur alieno cum e nĩdeꝓpuga¬

Expanded text:
modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occidentalium autumat, ut, quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in die consummaverit Deus, et septimo requieverit, adhibes testimonium ex Evangelio: Pater meus usque nunc operatur. Hieronymus. Quid enim ambiguitatis in dicto est: ut diversae intelligentiae tribuatur occasio? Constat, et super hoc nulla contentio est. Augustinus. Doce ergo, quaeso, quae doceam: doce quod teneam. Et dic mihi, si animae singillatim in singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant sacramento Christi, remissione peccati, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati: aut si non peccant, qua justitia Creatoris ita peccato obligentur alieno? Cum exinde propaga