comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se st̃ iniquitates: & quor cecta st̃ peccata.
slec obliuiscif᷑ heatꝰ iacobꝰ qͦd suꝑiꝰ ait. Nlo¬
rii officio que ꝑiactantiã inquirebant
submouet: hic uͦ instructos ex omĩ par¬
ce. qͥd erga salutẽ ꝓximorũ. ꝑ amorem
fr̃nitatis ag̃e debeant: edocet. Quod
enĩ hic doctor facere ꝑhibet᷑: hoc alio
loco caritas facere memorat᷑. dicente
beato pet᷑ apło: quia caritas oꝑit mul¬
citudinẽ peccatoꝵ. Nec pret̾eundũ. qͦd
hec errantis conũsio. non solũ loquen¬
do.s plerũq etiam bene agendo: ꝑficit᷑.
slam siquis etiã lingua cacente. pr̃oximis
exempla bone actionis ostendit. eosq
ad imutanda que neglexerant elemo¬
sine uł hospitalitatis uel aliarũ oꝑa
uirtutũ conuertit: officiũ ꝓfecto doc¬
toris exequitur. ac ꝓ eiꝰ quẽ correxit
saluatione frĩs: certã arpio uidice
mercedem conseq̃tur.
fuit: qͥ et fr̃ diĩ nominat᷑. Tres enĩ soro¬

Expanded text:
sae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. sae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Nec oblirii officio, quod per jactantiam quaerebant, submovet; hic vero instructos ex omni parte, quid erga salutem proximorum per amorem fraternitatis agere debeant, edocet. Quod enim hoc doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas facere memoratur, dicente beato Petro apostolo: Quia charitas operit multitudinem peccatorum . Nec praetereundum, quod haec errantis conversio non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis, etiam lingua tacente, proximis exempla bonae actionis ostendit, eosque ad imitanda quae neglexerant eleemosynae vel hospitalitatis, vel aliarum opera virtutum convertit, officium profecto doctoris exsequitur, ac pro ejus quem correxit salvatione fratris, certam a pio Judice mercedem consequetur.fuit, qui et frater Domini nominatur. Tres enim soro
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ fecunda. Qui conuerti fecerit pecca¬
corem: saluabit animã eiꝰ. Id est lib̾abit
amorte et̃na animã eiꝰ: amorte ꝑpetua.¬
qͦ anime ꝓpeccatis debet᷑. Et oꝑit mul¬
titudinẽ peccator. Siue illiꝰ quẽ conu̾¬
cit: siue sua qui conuercit. Illiꝰ ꝑ peni¬
centiam contegit pecc̃a: beatiem̃ ait psal¬
mista. quorum tecta sunt peccata sua aut̃
ꝑcaritatis officia male nociua oꝑit pec¬
cata: caritas enĩ ait apłs. cooꝑit multi¬
tudinẽ peccatorum. fixuii. łc e. beati pau

Expanded text:
esse foecunda. Qui converti fecerit peccaesse foecunda. Qui converti fecerit peccatorem salvabit animam ejus. Id est, liberabit a morte aeterna animam ejus, a morte quae animae pro peccatis debetur. Et operit multitudinem peccatorum. Sive illius quem convertit, sive sua, qui convertit, per poenitentiam contegit peccata: Beati enim, ait Psalmista, quorum tecta sunt peccata. Sua autem per charitatis officium male nociva operuit peccata: Charitas enim, ait Apostolus, cooperit multitudinem peccat
Abbreviated transcription (Latin):
sitate: cliũse suscipit᷑. Conficent᷑ et qui
dño grãs referunt: confitent᷑ et qui pecc̃a
deplorant.S. illud ingaudio: istud in lacͥ¬
mis est. Ilud in scã mentis alacͥtate:
istud in cordis noscit᷑ eẽ contͥtione. Mul¬
cũ enĩ ualet dep̃catio usti assidua. Sic
enĩ scriptũ ẽ : & orationes iustorũ exaudi¬
et dñs. Nam et ipse dñs ait. Quicqͥd pe¬
tieritis in oratione credentes: accipietis.
Non pluit annos tres: et cet̾a. Hic tͥatem¬
pora mundi significant᷑. Primũ ab adã:
usq ad noe. Scđ̃m a noe: usq ad moy¬
sen.Tertium a moyse: usq ad aduen¬
et arescentẽ nr̃i cordis humũ ymbre fi¬
dei et haptismatis irrigauit. ꝑcelũ qd
pluiã dedit: doctores intelliguntur
ꝑpluuiã: ipsorum spiritalis doctrina.
dit pluuiã: & t̾ra dedit fructũ suũ. Pos
sunt et ꝑ cres sterilitatis annos et m̃ses
sex: sterilia sub antixp̃o significari tẽꝑa
que postea largiente diũ grã: credimus

Expanded text:
sitate diverse suscipitur. Confitentur enim et qui Domino gratias referunt, confitentur et qui peccata deplorant. Sed illud in gaudio, istud in lacrymis est; illud in sancta mentis alacritate, istud in cordis noscitur esse contritione. Multum enim valet oratio justi assidua. Sic enim scriptum est: Orationes justorum exaudiet Dominus; nam et ipse Dominus ait: Quidquid petieritis in oratione credentes accipietis. Non pluit annos tres, etc. Hic tria tempora mundi significantur. Primum ab Adam usque ad Noe; secundum a Noe usque ad Moysen; tertium a Moyse usque ad advenet arescentem nostri cordis humum, imbre fidei et baptismatis irrigavit. Per coelum qui pluviam dedit doctores intelliguntur; per pluviam ipsorum spiritualis doctrina; dit pluviam, et terra dedit fructum suum. Potest autem et per tres sterilitatis annos et menses sex, sterilia sub Antichristo significari tempora, quae postea largiente Domini gratia credimus
Abbreviated transcription (Latin):
la pecc̃i grauioris recordatione morde
cipet᷑. sine peccato nasceret᷑: et sine
pecci macła ab hoc mundo tͣnsiret.
uixta quod de illo scͥptum ẽ. Pecc̃m
ñ fecit: nec inuentus est dolus inore
Qui sunt gͦ eiꝰ participes  Inuet̾i quidẽ
testam̃to fuerunt patͥarche participeᷤ
xp̃i in hac unctione: qr cũ non essent
oleo usibili uncti . s dono spc̃ scĩ reple¬
ti: appellant᷑ xp̃i. idest tncti: iuxta qͦd
inpsalmo legitur. dicente dño de abra¬
ham. et ysaac. et iacob. ad abimelech.
et ad ceteros reges palestinorũ. Nolite
cangere xp̃os meos. fuerunt quoq re¬
ges et sacerdotes et ꝓpħe participes illiꝰ
quia ad illos specialit̾ unctio ꝑtinebat.
ꝑquam donũ sp̃c scĩ merebant᷑ acci¬
ꝑe. Nam legimꝰ saulem unctũ a samue¬
le. et dauid: salomon quoq unctꝰ est
ingyon. Sacerdotes autẽ ungebant᷑.
sicut unctus ẽ aaron a moyse: dicen
ce dño sͥ. Unges aaron et filios cius

Expanded text:
la peccati gravioris recordatione mordetla peccati gravioris recordatione mordetciperetur, sine peccato nasceretur, et sine peccati macula ab hoc mundo transiret: juxta quod de illo scriptum est: Peccatum non fecit: nec iQui sunt ergo ejus participes? In Veteri quidem Testamento fuerunt patriarchae participes Christi in hac unctione, quia cum non essent oleo visibili uncti, sed dono Spiritus sancti repleti, appellabantur Christi, id est uncti, juxta quod in psalmo scriptum est, dicente Domino de Abraham, Isaac et Jacob ad Abimelech, et ad caeteros reges Palaestinorum: Nolite tangere Christos meos . Fuerunt quoque reges, sacerdotes et prophetae participes illius, quia ad illos specialiter unctio pertinebat, per quam donum Spiritus sancti merebantur accipere. Nam legimus Saulem unctum a Samuele, et David, Salomon quoque unctus est in Sion: Sacerdotes ungebantur, sicut unctus est Aaron a Moyse, dicente sibi Domino: Unges Aaron et filios ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Ods̃. unxit te ds̃ pat̾ oleo exultatio¬
nis. ꝓpterea quod odio habiusti in¬
quitatẽ: et dilexisti iusticiam. Non
ẽ gͦ intelligendum quod filiꝰ di scđm
naturam diuinitatis. in qͣ equał est pa¬
tri. possit diũ habere: quia ipse cum
quia abillo est factus. ideoq dicit.
psalmista. Unxit ce ds. ds̃ cuus. Unclꝰ¬
e xp̃c non oleo iusibili. s plenitudine
sp̃c scĩ: qui die baptismatis in spetie
coltimbe suꝑ eum requieuit. Nec ex
cemꝑe baptismatis solum mͦ plenitu¬
do sp̃c scĩ in eo mansit: s potiꝰ extem¬
pore conceptionis. iuxta quod ysaias
lo quit᷑ dicens. Requiescet suꝑ eum
spc̃ consilii et fortitudinis. sp̃c scien¬
tie et pietatis: et replebit eum sp̃c
timoris dnĩ. Oleo autẽ exultationis
seu leticie dicit eum unctũ. quia xp̃cu
qͥnum qͣm peccauit: numquã cristi¬
ciam habuit ex recordatione pecoati.
Quid est enĩ oleo leticie ungi. nͥ peccati
tia cunc magis ac magis hylarescit.
atq inleticiã erumpit. quando nul¬

Expanded text:
exsultationis. propterea quia odio habuisti iniquitatem, et dilexisti justitiam. Non ergo est intelligendum quod Filius Dei, secundum naturam divinitatis, in qua aequalis est Patri, possit Deum habere, quia ipse cum quia ab illo est factus, ideoque dicit Psalmista: Unxit te Deus, Deus tuus ol non oleo visibili, sed plenitudine Spiritus sancti, qui die baptismi in specie columbae super eum requievit, nec ex tempore baptismatis solummodo plenitudo Spiritus sancti in eo mansit: sed potius ex tempore conceptionis, juxta quod Isaias loquitur, dicens: Requiescet super eum spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, replebitque eum spiritus timoris Domini . Oleo autem exsultationis seu laetitiae dicit illum unctum, quia Christus qui nunquam peccavit, nunquam tristitiam habuit ex recordatione peccati. Quid est enim oleo laetitiae ungi, nisi peccati tia tunc magis ac magis hilarescit, atque in laetitiam prorumpit, quando nul
Abbreviated transcription (Latin):
tatem eius admintiauerunt. et
quando illo esuriente accessert̃
et ministrauerunt er: siue qñ se¬
pulchrũ eiꝰ cristodierunt. Coti¬
die. quoq ad orant eũ: quia uissio¬
ni illius obtemꝑant. S. numquid
solis angłis precepit ds̃ pat̾. ad ora¬
re illum: Non: quin potiꝰ omĩ crea¬
ture. Et ad angłos quidẽ dicit. Qi
facit angłos suos sp̃ce: & ministros
suos flammã ignis. Qd dicit. et ad an¬
gelos quidem dicit. ds̃ pat̾. uł scͥpt᷑a
diina: cale est acsi diceret de ange¬
lis. ad ponens. pro. de. Non enĩseruat
apłs ordinem siuie sensum p̃positionũ.
Et est sensus. Ipse quẽ p̃cipiunt᷑ angłi
ad orare. de ipsis suis spĩcibꝰ quotiens¬
cũq uult: facit angłos. Ministros
etiam suos facit flaminã ignis: quia
qͥ inconspectu illiꝰ adsistunt. in amore
suo incendentes & inflãmates reo¬
dit: myta quod alibi dicit᷑. Inquẽ
desiderant angłi prospicere. Nam
qͦo cdixit. qui facit angłos suos sp̃c:

Expanded text:
itatem illius annuntiaverunt, et itatem illius annuntiaverunt, et quando illo esuriente accesserunt et ministrabant ei: sive quando sepulcrum ejus custodierunt: quotidie quo que adorant eum, quia visioni illius obtemperant. Sed nunquid solis angelis praecepit Deus Pater adorare illum? Non, quin potius omni creaturae. Et ad angelos quidem dicit: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis. Quod dicit, et ad angelos quidem dicit Deus Pater, vel Scriptura divina: tale est ac si diceret, de angelis, ad, ponens pro de; non enim servat Apostolus ordinem sive sensum praepositionum; et est sensus: Ipse, quem praecipiuntur angeli adorare; de ipsis suis spiritibus quotiescunque vult, facit angelos; ministros etiam facit flammam ignis; quia qui in conspectu illius assistunt, in amore suo incendentes et inflammantes reddit: juxta quod alibi dicitur: In quem desiderant angeli prospicere. Nam quod dixit: Qui facit angelos suos spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
cium. sicq correctos et castigatos.
introducit eos in conspectũ regis:¬
sus est ad nos aconspectu pat̾ne ma¬
iestatis carnẽ assumendo. uisibi¬
leniq se p̃bendo. et collocutꝰ ẽ no¬
biscum p̃cepta regis et̾ni: sicꝙ nos
siuis p̃dicationibꝰ et miracłis correc¬
tos et castigatos. atq sua fide con
firmatos. suaq passione apeccatis
emundatos: in aulam. et inconspec¬
cum paterne maiestatis introdux̃:¬
qñ ascendendo adcelos patefecit
nobis aditum regni celestis. Di¬
cendo autẽ intͦducit eum inor¬
bem terre: hoc significat. cum
ei comcit orbem terre. et cum
manifestat illum dnm̃ ẽẽ tocius
mundi. Tunc enim possedit orbẽ:
cũ ab umiu̾sis est agnitꝰ dñs cotiꝰ
orbis. hoc autem non de substan¬
tia u̾bi. s de essentia hominis: ac¬
cipe dictum. Quodq sequit᷑. Et ad¬
orent eum om̃s angłi dei. tale est
ac si diceret. om̃s angłi mei et illiꝰ.
quia ꝑillum sunt facti. Tunc

Expanded text:
tium: sicque correctos et castigatos tium: sicque correctos et castigatos introducit eos in conspectu regissus est ad nos a conspectu paternae majestatis, carnem assumendo, visibilemque se praebendo, et collocutus est nobiscum praecepta Regis aeterni; sicque nos suis praedicationibus et miraculis correctos et cfirmatos, suaque passione a peccatis emundatos, introduxit in aulam et in conspectum paternae majestatis, quando ascendendo ad coelos patefecit nobis aditum regni coelestis. Dicendo autem introducit eum in orbem terrae, hoc significat, cum ei committit orbem terrae, et eum manifestat illum Dominum esse totius mundi. Tunc enim possedit orbem, cum ab universis est agnitus Dominus totius orbis. Hoc autem non de substantia Verbi, sed de essentia hominis accipe dictum. Quodque sequitur, et adorent eum omnes angeli Dei, tale est ac si diceret, omnes angeli mei et ipsius, quia per eum sunt facti. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
et spũ scõ: uͥq est : omĩa implet:
quia cingendo implet omnia. im¬
plendo cingit. gubnando prefidet.
p̃sidendo gubernat. Et quia inmũ¬
do erat ubi carnem asfumpsit. et
tamen in accessibile erat nr̃is aspec¬
tibus quod non iudebatur: ipsam
assumptionẽ carnis appellat intͦ¬
tum alterum. dum enim qui in¬
iusibilis erat humanis aspectibus
asstimpta carne uisibilem se pre¬
buit: quasi iterum introductus:
Notandumq quia quod apłs intͦi¬
tum nominat: hoc meuangelio
tionis sue assumptionẽ. manifesta¬
cionẽꝙ quia nos eramꝰ a deo expul¬
si. extra aulam paradysi. et pala¬
tium regis et̃ni: positi incarcere
huiꝰ mundi et inexilio religati.
Uu̾bi grã. sicut excluduntur ab aula
regia rei. et eiꝰ offensam incurren¬
tes: lestinantur in exilium: atq
incarcere claudunt᷑.S. sicut bonꝰ
mediator uolens eis ueniam impe¬
trare. ñ pͥmũ eos intͦducit in aulã
regis. s ipse foras egredietur ibiꝙ.
miscet cum eis sermocinandi nego¬

Expanded text:
 sancto, ubique est et omnia implet: quia cingendo implet omnia, implendo cingit, gubernando praesidet, praesidendo gubernat. Et quia in mundo erat, ubi carnem assumpsit, et tamen inaccessibile erat nostris aspectibus, quia non videbatur: ipsam assumptionem carnis appellat alterum introitum. Dum enim qui invisibilis erat humanis asassumpta carne visibilem se praebuit quasi iterum introductus est. Notandumque quia quod Apostolus introitum nominat, hoc in Evangelio tionis suae assumptionem manifestationemque, quia nos foris eramus, a Deo expulsi extra aulam paradisi, palatium Regis aeterni: positi in carcere hujus mundi et exsilio relegati. Verbi gratia, sicut excluduntur ab aula regia rei, ejus offensam incurrentes, et destinantur in exsilium, atque in carcere clauduntur; sed sicut bonus mediator volens eis veniam impetrare, non primum eos introducit in aulam regis, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis miscet sermocinandi nego
Abbreviated transcription (Latin):
quã scłm humanitatẽ: et unigenitꝰ
et pͥmogenitꝰ dici pot̾. Unigenitus
est scdm diuinitatẽ: quia inatura
duunitatis. non habet frẽs subsequen¬
tes. Scd̾m humanitatẽ quoq qua
unigenitꝰ est beate mariȩ. que pꝰ illũ
alios non geniuit: sic̃ calumpnniat᷑
eluidiꝰ dente uperino. Primogenitꝰ
ẽ scđ̾m diuinitatis eẽntiã: sic̃ ꝑsalo¬
monẽ testatur dicens. Ego sapien¬
tia exore altissimi prodiui: pͥmo¬
genita ante omẽm creaturã. Scd̾m
humanitatẽ quoꝙ pͥmogenitꝰ est
in multis fr̃ib. ad optius : de qͥbus
ipse dicit marie. Uade ad fr̃s meos:
et dic eis. Quod autẽ dicit cũ it̾m
nitum inmundũ. sic iudent᷑ hec
uerba sonare: qͣsi iam altera uice
introductus eẽt. S qmͦ hoc sit intel¬
ligendũ: euangłista ioħs exparte
manifestat dicens. Inmundo erat.
et mundus ꝑeum factus est: sed
mundꝰ eum non cognouit. Uerbũ
gͦ di patͥs ꝑ quod omĩa factasunt:

Expanded text:
em, et unigenitus et primogenitus dici potest. Unigenitus est secundum divinitatem, quia in natura divinitatis non habet fratres sequentes se. Secundum humanitatem quoque unigenitus est beatae Mariae, quia post illum alios non genuit, sicut calumniatur Helvidius dente viperino. Primogenitus est secundum divinitatis essentiam, sicut per Salomonem testatur, dicens: Ego sapientia ex ore Altissimi, prodivi primogenita ante omnem creaturam . Secundum humanitatem quoque primogenitin multis fratribus adoptivus: de quibus ipse dixit Mariae: Vade ad fratres meos, et dic eis. Quod autem dicit Apostolusnitum in mundum, sic videntur haec verba sonare, quasi jam altera vice introductus esset. Sed quomodo hoc sit intelligendum. Evangelista Joannes aperte manifestat, dicens: In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. Verbum ergo Dei Patris, per quod omnia facta
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Qui oꝑatus ẽ inquiens petͦ in
apłatum circumcisionis: oꝑatus
est et mͥ inter gentes. Fortassis enĩ¬
etiam dicerent. Quid qđ paulus
doctor gentiũ prefeit se apłis nrĩs.
petͦ et iacobo. et ioħiͤ Scͥbat suis¬
citutos: qui nos habunde possunt
docere. Qͦ facto ostendit se ñ ignora¬
re illorum suꝑbiam: parit̾q suam
exibuit humilitatẽ. Simili mͦ etiã
iołis apłs. causa humilitatis eius¬
demq rationis. nom̃ suũ inepła
sua pret̃mifit. Uel certe dicunt
men apłatus sui I inpͥmordio
huiꝰ epłe ponere. Non enĩ congruũ
duxit. ut uͥ xp̃m dicturꝰ erat apłm.
ibi etiam se apłm nominaret: ma¬
ximeq intitulo. ne cuilibet ui¬
deret᷑ se preferre xp̃o .S. maluit
tacito nomine de figuris legis eos
instruere: et adueritatẽ que xp̃s¬

Expanded text:
cit: Qui operatus est inquiens Petro in cit: Qui operatus est inquiens Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes. Fortassis etiam dicerent: Quid est quod Paulus doctor gentium praefert se apostolis nostris Petro et Jacobotitutos, qui nos abunde possunt docere. Quo facto ostendit se non ignorare illorum superbiam, pariterque suam exhibuit humilitatem. Simili modo etiam ostolus causa humilitatis ejusque rationis nomen suum in epistola sua praetermisit. Vel certe dicunt men apostolatus sui in primordio hujus epistolae ponere. Non enim congruum duxit, ut ubi Christum dicturus erat Apostolum, inibi etiam se apximeque in titulo, ne cuilibet videretur se praeferre Christo, sed maluit tacito nomine de figuris legis eos instruere, et ad veritatem quae
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerit. iudelicet ut uel no¬
cabulum nominis sui. uł ordinis
descͥberet dignitatẽ. hec gͥ causa
excitit quod nomine suo eã nontitu¬
lauit: quia indeis scribebat sius
frĩb quibꝰ odiosus erat: eo quod cir¬
cuncisionẽ et sabbatum. et sacͥficia
ceteraꝙ que lex precipit obseruanda.
ipse doceret non debere carnaliter
obseruari: post dnĩ passionẽ. Nam
illi qͥ crediderant udei contendebait
utrumq teneri: baptitari scilicet
scdm grãm euangłii. et circumcidi.
sabbatũ qͦq obseruare: scdm legis p̃¬
ceptũ. Qua ꝓpt̾ si posuisset nom̃ suñ
apł̃s in exordio huiꝰ epłe. pot̾at eue¬
nire ut eiꝰ emuli nomen illiꝰ inpͥma
fronte legentes. dedignarent᷑ eam
reciꝑe: sicq utilitas lectionis differ¬
retur. Nom̃ autẽ apłatus idcirco ñ
ret epłam ad eos directam nocansse
apłm: uideret᷑ illis fortasse quod se
uellet preferre apło petͦ. qui pͥnceps
illoꝵ erat ad nõ ordinatꝰ: sic̃ idem
egregius predicator alio in loco di¬

Expanded text:
averit, videlicet ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec igitur causa exstitit quod nomine suo non titulavit eam, quia Judaeis scribebat suis fratribus, quibus odiosus erat, eo quod circumcisionem et sabbatum et sacrificia, caeteraque quae lex praecipit observanda, ipse doceret non debere carnaliter observari post Domini passionem. Nam illi qui crediderant Judaei, contendebant utrumque teneri, baptizari scilicet secundum gratiam Evangelii, et circumcidi, sabbatum quoque observare secundum legis praeceptum. Quapropter si posuisset nomen suum Apostolus in exordio hujus Epistolae, poterat evenire ut ejus aemuli nomen illius in prima fronte legentes, dedignarentur eam recipere, sicque utilitas lectionis differretur. Nomen autem apostolatus idcirco nonret Epistolam ad eos directam, vocans se apostolum, videretur illis fortasse quod se vellet praeferre apostolo Petro, qui princeps illorum erat a Domino ordinatus, sicut idem egregius praedicator alio in loco di
Abbreviated transcription (Latin):
patͥh tuis. suscitabo sem̃ tuũ quod
egredietur de lumbis cuis: et fir¬
mabo thronũ eius suꝑ chrontm
suũ. ipseq erit michi filiꝰ: et ego
eroilli pat̾. futurum erat ad huc
ut uerbũ dĩ patris assumeret ho¬
minẽ inut̃o uirginali in unitate
ꝑsone sue. qui filius dĩ inuerita¬
te eẽt: non ad optuius. s ꝓpͥus. Hec
autẽ sententia et ad suꝑiora pot̾ res¬
picere: ut ita legatur sub interroga
tione. Rursum. cui enĩ dixit angłor.¬
ego ero illimpatrẽ: Sub audit᷑ muli.
Uł certe absolute. et affirmatiue: hoc
mͦ. Rursũ dic̃ de illo ds̃ pat᷑. Eꝗo ero
illi inpatrẽ. Et cum it̾m introducit
pͥmogenitum in orbem terre: dicit.

Expanded text:
quod egredietur de lumbis tuis, et firmabo thronum ejus super thronum tuum, ipseque erit mihi filius, et ego ero illi in patrem, futurum erat adhuc ut Verbum Dei Patris assumeret hominem ex utero virginali in unitate personae suae, qui Filius Dei in veritate esset, non adoptivus, sed proprius. Haec autem sententia et ad superiora potest respicere, ut ita legatur sub interrtione: Rursum cui angelorum dixit: Ego ero illi in Patrem? Et subaudis, Nulli; vel certe absolute, et affirmative, hoc modo: Rursum de illo Deus Pater: Ego ero in Patrem. Et cum iterum introduxit primog
Abbreviated transcription (Latin):
bit int̾ utrosq eo cestante in euan¬
gelio ac dicente. Tunc ibunt hii in
suppliciũ ec̃num: iusti autẽ in uitã
eternam. Quodq sequitur. iurga
equitatis uirga regni cui: ꝑuirgã
equitatis incelligitur rectitudo
sententie. et iudicii illiꝰ. siue potes¬
tas regni iusta: que uirga regit
iustos iniusticia. et ꝑcutit impios
iuste. et recte: sine aliqua ꝑsonaꝵ
acceptione cunctos gub̃nans et u¬
dicans. Dilexisti iusticiam: et odisti
iniquitatẽ. Ista uirga rectaẽ: ut di¬
ligat᷑ iusticia: et odio habeat᷑ miqͥ¬
tas. Nemo enĩ ꝑfecte pot̃ diligere
iusticiam: nͥ odio habuerit iniqui¬
tatẽ. Iniqͥtas autẽ que et anomina
nominant᷑: intelligitur qͥcqͥd contͣ
legem diuinã fit. Ueritatis et enim
amor: odiũ est falsitatis. Et qͥa dñs
dilexit iusticiã qͥ ñ peccauit: et odio
habuit iniquitatẽ. quid p̃miĩ me¬
ruerit ꝑciꝑe: exponit dicens. Prop¬
terea unxit te ds̃. ds̃ cuus oleo exul¬

Expanded text:
bit inter utrosque, testante Evanbit inter utrosque, testante Evangelio et dicente: Tunc ibunt hi in supplicium aeternum; justi autem in vitam aeternam. Quodque sequitur: Virga aequitatis, virga regni tui. Per virgam aequitatis, intelligitur rectitudo sententiae, et judicii illius, sive potestas regni justa: quae virga regit justos justitia, et percutit impios juste et recte, sine aliqua personarum acceptione cunctos gubernans et judicans. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Ista virga recta facit, et ut diligatur justitia, et odio habeatur iniquitas: nemo enim perfecte potest diligere justitiam, nisi odio habuerit iniquitatem. Iniquitas autem, quae et ἀνομία nominatur, intelligitur quidquid contra legem divinam fit: veramor odium est falsitatis. Et quia Dominus dilexit justitiam, quia non peccavit, et odio habuit iniquitatem, quid praemii meruerit percipere exponit, dicens: Propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exsul
Abbreviated transcription (Latin):
thronum autẽ uno mͦ possumꝰ intelli¬
gere regnũ. ꝑsceptrũ autẽ quodẽ uir¬
ga aurea: potestas intelligit᷑ regni.
Dicit gͦ psalmista loquens ad filiũ dei.
Ods̃ r̾egnũ tuũ et potestas imꝑii tui:
inscłm scłi ꝑmanebit. Cale quid et¬
clamabant. benedictũ qͦs uenit reg¬
nũ patͥs nri dauid: et de quo ipse dñs
pilato. regnũ meũ non ẽ de hoc mun¬
do. Alit̾. Thronus siue sedes iudican¬
tium solet eẽ. Unde et in lege huma¬
na precipitur: ut ñdetur iudiciũ
nͥ sedendo. Qua ꝓpt̾ non incongrue
ꝑsedem possumꝰ intelligere uidiciũ:
quod procedit a sede. Istud est uidiciũ.
de qͦ ipse filiꝰ dicit: pat̾ non iudicat
quemquã s om̃e iudiciũ dedit filio:
et de quo spalmista ad dm̃ patrẽ. Ds̃
iudicium tuũ regida: id est xp̃o.
Thronus gͦ di in scłm scłi ꝑmanebit:
quia iudiciũ nouissimũ quod da
in ignẽ et̃nũ. eterna discretione sta¬

Expanded text:
thronum autem uno modo possumus intellithronum autem uno modo possumus intelligere regnum, per sceptrum autem quod est virga aurea, potestas intelligitur regni. Dicit ergo Psalmista loquens ad Filium Dei: O Deus, regnum tuum et potestas imperii tui in saeculum saeculi manebit! Tale quid etclamabant benedictum quod venit regnum patris nostri David; et de quo ipse Dominus Pilato: Regnum meum non est de hoc mundo . Aliter: Thronus sive sedes judicantium solet esse. Unde et in lege humana praecipitur, ut non detur judicium nisi sedendo. Quapropter non incongrue per sedem possumus intelligere judicium quod procedit a sede. Istud est judicium, de quo ipse Filius dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio , et de quo Psalmista ad Deum Patrem: Deus, judicium tuum regi da , id est Christo. Thronus ergo Dei in saeculum saeculi manebit, quia judicium novissimum quod dabin ignem aeternum: aeterna discretione sta
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd subsistit spc ẽ. ex eo quod muti¬
tur: angłs. U̾bi gr̃a. Sic̃ homo no¬
men est nature: miles autẽ nom̃
officii. Dicat᷑ et alio mͦ. Angłi et
ministri onĩpotentis dei sunt. sa¬
cerdotes et p̃lati eccłe: iuxta quod
malachias dicit. Labia sacerdotis
custodiunt scientiã. et legẽ reqͥrunt
exore eiꝰ: qr angłs dni exercituũ est.¬
gaudia patͥe celestis. suis auditoribꝰ
ad nuntiant dicentes. Penitentiã¬
agite: appropinquabit enĩ regnũ celoꝵ
Et fulgebunt iusti sicut sol: et erunt sic̃
angłi dei incelo. Flamma uͦ ignis st̃:
quando terrorem ignis gehenne. sius
anditoribꝰ minant᷑ dicentes. Omĩs ar¬
bor non faciens fructũ bonũ: excidet᷑.
et in ignẽ mutet᷑. Ad filiũ autẽ. scilicet
dicit psalmista. Thronus cuus ds in
scłm scłi: uirga equitatis uirga regni
ciu. Intuẽre qͦmͦ et cum quanta cla¬
ritate discernat angłicã creaturã: a
filio qui cuncta creauit. Thronꝰ grece.
latine dr̃ sedes regia: sic̃ et soliĩ. Per

Expanded text:
 spiritus est: ex eo quod mittitur, angelus: verbi gratia, sicut homo nomen est naturae; miles autem nomen est officii. Dicitur et alio modo: Et ministri omnipotentis Dei sunt sacerdotes et praelati Ecclesiae; juxta quod Malachias dixit: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus; quia angelus Domini exercituugaudia patriae coelestis suis auditoribus annuntiant, dicentes: Poenitentiaagite: appropinquabit enim regnum coelorum ; et Fulgebunt justi sicut sol ; et Erunt sicut angeli Dei in coelo . Flamma vero ignis sunt, quando terrorem ignis gehennae suis auditoribus minantur, dicentes: Omnis arbor non faciens fructum bonum excidetur et in ignem mittetur . Ad Filium autem, subaudis dicit Psalmista: Thronus tuus Deus in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui. Intuere quomodo et cum quanta claritate discernat angelicam creaturam a Filio qui cuncta creavit. Thronus Graece, Latine dicitur sedes regia, sicut et solium. Per
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ pacientia p̃dicatio euis erat. cũ noe
centum annos arche oꝑibꝰ insistens:
quid mundo futurum ẽẽt cotidia¬
na oꝑis exsecutione monstrabat. Quia
paulus ait. Anignoras quia pacientia
di adpͫ ͭ ͤ ͫ tiã te adducit: Et cet̾a.¬
Alia trans latio hunc locum ita habet
inspũ. In quo spũ ete is qui incãtee
erant p̃dicauit: qui qud̃dam ñ credi¬
derant. in diebꝰ illis cum expectarent

Expanded text:
Dei patientia praedicatio ejus erat cum Noe Dei patientia praedicatio ejus erat cum Noe centum annos arcae operibus insistens. Quid mundo futurum esset quotidiani operis exsecutione monstrabat, quia Paulus ait: An ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit, et caeAlia translatio hunc locum ita habet:in spiritu, in quo spiritu et eis qui in carcere erant praedicavit: qui quondam non crediderant in diebus illis cu
Abbreviated transcription (Latin):
& audire que uos auditis et ñ audie¬
runt: dequa et psalmista. defecert̃
inqͥt ocłi mei in eloquiũ tuũ dicentes.
qñ consolabis me: scĩ quiescentes in in¬
ferno desiderauerunt. Quod descenden¬
te minferna dño. etiã his qͥ in carcẽ
erant & increduli quondã fuerunt.
indiebꝰ noe consolatio uel exhortatio
p̃dicata fuerit. Hec ille dixerit. s. cha¬
tolica fides habet. quod descȩ scendeis
ad inferna dñs non incredulos inde.
s. fides solummꝰ suos educens: ad celes¬
tia secum regna ꝑduxerit. Neq exutis
corpore animah et inferorum carcere
clampnatis. salutẽ quẽ ante mortem
dilexerant p̃dicauerit: s carcere scelerũ
in clusi in hac uita uel ꝑseipsum uel ꝑ
suorum exempla suie uerba fidelium.
cotidie uiam uite demonstrat: de qͥb¬
dic̃. Qui incr ͤ duli fuerant aliquando qñ¬
expectaba t d̃i pacientia indiebꝰ noe.
cum fabricaretur archa. Nam et ipsa

Expanded text:
 audire quae auditis, et non audie audire quae auditis, et non audierunt. De qua et Psalmista: Defecerunt, inquit, oculi mei in eloquium tuum dicentes: Quando consolaberis me? Sancti quiescentes in inferno desideraverunt, quod descendente in inferna Domino, etiam his qui in carcere erant, et increduli quondam fuerunt in diebus Noe, consolatio vel exhortatio praedicata fuerit, haec ille dixerit. Sed catholica fides habet quod descendens ad inferna Dominus non incredulos inde, sed fideles solummodo suos educens, ad coelestia secum regna perduxerit; neque exutis corpore animabus et inferorum carcere damnatis salutem quam ante mortem dilexerant praedicaverit, sed carcere scelerum inclusi in hac vita vel per seipsum vel per suorum exempla sive verba fidelium quotidie viam vitae demonstrant, de q Qui increduli fuerant, quando exspectabat Dei patientia in diebus Noe, cum fabricaretur arca. Nam et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tenebͥs obscuratũ habent sensũ. meri¬
to etiam in hac uita in carc̾e conclu
mentis et oꝑibꝰ in iustis grauant᷑: donec
carne soluti. intenebias ext̾̃iores etiã in
carcere proiciant᷑ eterne dampnatioĩs.
Ne quo dñs in euangłio. Et uidex inqͥt tra¬
dat te ministro et incarcerẽ mitaris.
Quamius etiam sci inhac uita se in carcẽ
positos cũ gaudiũ suꝑne pat̾e siciunt.
merito pro clament uixta illud psal¬
miste. E duc decarcere animã meã: ad
confitendum nomini cuo. Distat nãꝙ
multũ: int̾ utrumq cart̾em. Siqͥdem
repbi in carcere sunt peccatoꝵ et igno¬
rantie. Iustiuͦ in carcere licet tͥbulatio¬
nũ positi: lucẽ semꝑiusticie dilatacto
paulus ce sylas: cum media nocte in
imitio carceris horrore uinctilicet et
flagellati: hymnũ deo laudis letissi¬
ma noce canebant. Quidam hunc locũ
ita int̾pretatusẽ. quod consolationẽ
illã de qua dicit apłis dñs. multi ꝓpħe¬

Expanded text:
tenebris obscuratum habent sensum, meritenebris obscuratum habent sensum, merito etiam in hac vita in carcere conclumentis et operibus injustis gravantur, donec, carne soluti, in tenebras exteriores et in carcerem projiciantur aeternae damnationis; de quo Dominus in Evangelio: Et judex inquit tradat te ministro, et in carcerem mittaris . Quamvis etiam sancti in hac vita se in carcere positos, cum gaudium supernae patriae sitiunt, merito proclament, juxta illud Psalmistae: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo . Distat namque multum inter utrumque carcerem, siquidem reprobi in carcere sunt peccatorum et ignorantiae, justi vero in carcere licet tribulationum positi, luce semper justitiae dilatato Paulus et Silas, cum media nocte in intimo carceris horrore, vincti licet et flagellati, hymnum Deo laudis laetissima voce canebant. Quidam hunc locum ita interpretatus est, quod consolationem illam de qua dicit apostolis Dominus: Multi p
Abbreviated transcription (Latin):
bonam conui̾sationẽ praius illiꝰ euii ho¬
minibꝰ rit ad meliora conuerterent᷑
p̃dicauit. Conclusos namq incarne
dicit: carnalibꝰ desideriis ad grauatos.
Unde de illis scͥptura ait. Quod omĩs
caro corruꝑat uiam suã. Quod autẽ
dic̃ in qͦ: significat ineo quod p̾miserat.
ut nos offerret deo. Quod et tc̃ si qui ad
debat. crecłe uoluissent: et ipsos offerre dõ
patͥ gaudebat. Siqͥ autẽ detrahebant
de bonis. tanquam demalefactoribꝰ:
hii uemente diluuilo. confundebant᷑.
Nam et deutͦq pot̃ intelligi quod ait
inqͦ id est inqͦ. et eis qͥ in carne erant son¬
clusi sp̃c. id est spiritalit̾ ueniens p̃dica¬
uit : ut post eandẽ p̾dicationẽ suam. ꝙ
credentibꝰ corona laudis. et his qui infi¬
delitate ꝑsisterent. confusio nasceret᷑.
Quidam codices habent in quo et his
qui incarce erant spñ ueniens p̃dica¬
irit : qͦd ad eandem prauoꝵ atq in¬
credulor intentionẽ respicit. Qui qͦ

Expanded text:
bonam conversationem, pravis illius aevi hobonam conversationem, pravis illius aevi hominibus, ut ad meliora converterentur, praedicavit. Conclusos namque in carne dicit, carnalibus desideriis aggravatos. Unde de illis Scriptura ait: quod omnis caro corruperat viam suam . Quod autem dicit, in quo, significat in eo, quod praemiserat, ut nos ofdebat, credere noluissent, et ipsos offerre Deo Patri gaudebat. Si qui autem detrahebant de bonis tanquam de malefactoribus, hi veniente diluvio confundebantur; nam et de utroque potest intelligi quod ait, in quo, id est, in quo et eis qui in carne conspiritu, id est, spiritaliter veniens praedicavit, ut post eamdem praedicationem suam et credentibus corona laudis, et his qui in infidelitate persisterent, confusio nasceretur. Quidam codices habent: In quo et his qui in carcere erant, Spiritu veniens praedicavit. Quod ad eamdem pravorum atque incredulorum intentionem respicit, qui quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
athanasius. alexandrie pontifex. ñ ad
hominis spm̃ qui mortificata carne me¬
lius iuuificat᷑. dicente ꝓpħa de dño: ut
uiuificet spm̃ humiliũ et uuificet cor
contͥcorum. s ad grãm pocus refert spc̃
scĩ: qui mortificatis carne sua uitam
retͥbuit sempit̃nã. Utitͣ enĩ et hoc cesti¬
monio contra arrianos: qui equalita¬
tẽ scẽ tͥnitatis contͣ dicunt. astruens in¬
diuiduam diuine oꝑationis unitatẽ.
Uinificet pat̾. iuuificet filiꝰ: uiuuificet
sp̃s sc̃s. Pat̃ uidelicet et filiꝰ. qr scͥptũ est.
hoc testimonio declarat᷑. qͦd dr̃ defilio.
ut nos offerret dõ. mortificatos quidẽ car¬
ne. uiuificatos autẽ spũ. Ideoꝙ: quorũ
una oꝑatioẽ: horũ eẽ dispar substantia
uel essentia non possit. In quo et his qui
in carcere erant spiritalit ueniens p̃di¬
do.Qui nrĩs cemporibꝰ in carne ueniens
iter uite mundo p̃dicauit. ipse etiam
ante diluuiũ eis qui cẽ increduli erant.

Expanded text:
Athanasius Alexandrinae pontifex non ad Athanasius Alexandrinae pontifex non ad hominis spiritum, qui mortificata carne melius vivificatur, dicente Propheta de Domino ut vivificet spiritum humilium, et vivificet cor contritum, sed ad gratiam potius refert Spiritus sancti, qui mortificantibus carnem suam vitam tribuit sempiternam. Utitur enim et hoc testimonio contra Arianos, qui aequalitati sanctae Trinitatis contradicunt, astruensque individuam divinae operationis unitatem. Vivificet Pater, vivificet Filius, vivificet Spiritus sanctus. Proinde licet et filius, quia scriptum est: hoc testimonio declaratur, quo dicitur de Filio, ut nos offerret Deo, mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu. Ideoque quorum una operatio est, horum et essentia non possit. In quo et his qui in carne erant conclusi spiritaliter veniens praediostris temporibus carne veniens, iter vitae mundo praedicavit, ipse etiam ante diluvium eis qui tunc increduli erant e
Abbreviated transcription (Latin):
est caritas. decorde puro et conscientia
bona. et fide non ficta. Qd gͦ aqua di¬
luiriĩ non saluauit extͣ archam posi¬
tos. ẜ occidit: sine dubio p̃figurabat
omẽm hereticũ licet habentẽ baptis¬
matis sacramentũ. ñ aliis seo ipsis aqͥs
ad inferna mergendũ: quib archa sub¬
leuatur ad celũ. Ipse quoq octonariꝰ
numerus anmarũ. que salue facte
sunt ꝑ aquã: significat quia scã eccła
insacramentũ dommice resurrectio¬
regeñationis: in nouitate uite ambu¬
lemꝰ. Octauo namq die hoc ẽ p̾t septi¬
mam sabb̃i. dñs a mortius resurgeis:¬
et exemplũ nobis fut᷑e refurrectionis.
et mysteriũ noue conu̾sationis. qua
interris positi celestẽuitam ageremꝰ.:
ostendit. Qͥam etiam ipse petrꝰ ex¬
ponendo subiungit: dicens. Presur¬
gluciens mortem. ut uite eternȩ
participes efficeremus: ꝓfectꝰ incelũ.
Sic̃ enim ipse resurgens amortius ascen¬
dit in celum. et sedet ad dext̾am dei:

Expanded text:
est charitas de corde puro et conscientia est charitas de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Quod ergo aqua diluvii non salvavit extra arcam positos, sed occidit sine dubio, praefigurabat omnem haereticum, licet habentem baptismatis sacramentum in aliis, sed ipsis aquis ad inferna mergendum, quibus arca sublevatur ad coelum. Ipse quoque octonarius numerus animarum, quae salvae factae sunt per aquam, significat quia sancta Ecclesia in sacramentum Dominicae resurrectioregenerationis, in novitate vitae ambulemus . Octava namque dies, hoc est, post septimam sabbet exemplum nobis futurae resurrectionis et mysterium novae conversationis, qua in terris positi coelestem vitam ageremus, ostendit. Quam etiam ipse Petrus exponendo subjungit dicens. Per resurglutiens mortem, ut vitae aeternae participes efficeremur, profectus in coelum. Sicut enim ipse resurgens a mortuis, ascendens in coelum, et sedet a dextris Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
terum ad int̾iorem. Nam malicia est
maliuolentia. siue mala uoluntas.
hic autẽ ꝓmala oꝑatione ponit᷑. Ne¬
quicia est suꝑbia. uł audacia ad ma¬
lum. uł mala cogitatio. Et est sensus.
mentis ad malũ. sicut solent amato¬
res huius scłi agere. qui letantur
cũ male fecerint: et exultant in rebꝰ
pessimis. S̾. in azimis sinceritatis et
ueritatis. sub. epulamini et lecami¬
ni. Sinceris mat̾ia ẽ: qͦnat᷑am suam
ꝑfecte seruat et nulla corruptioẽ
int̾isfuscata aut corrupta. semꝑ in
tate mentis agimus. semꝑ in meliꝰ ꝓfici¬
entes. uł m alum ꝓmalo non reddentes.:
ꝗen̾antes. Ꝙ nos in arimis sinceritatis
et ueritatis epulam᷑: qñ omĩa in tegͥta¬
te et puritate mentis agimus. et sine
corruptione. nonͣdupplicitate .i. simu¬
latione aliquit agentes. aut ꝓhumana
laude lucͥsq temporalib. s ꝓ remunera¬
tione pate celestis: ut et cdeo soli placeamꝰ.¬

Expanded text:
interiorem alterum, nam malitia est malevolentia sive mala voluntas. Hic autem pro mala operatione ponitur. Nequitia est superbia vel audacia ad malum, sive mala cogitatio, et est sensus: mentis ad malum, sicut solent amatores hujus saeculi agere, qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis. Sed in azymis sinceritatis et veritatis, subaudis epulemur et laetemur. Sinceris materia est quae naturam suam perfecte servat, et nulla corruptione interius fucata aut corrupta, semper in tate mentis agimus, semper in melius proficientes, vel malum pro malo non reddentes, generantes. Et nos in azymis sinceritatis et veritatis epulamur, quando omnia in integritate et puritate mentis agimus et sine corruptione, non duplicitate vel simulatione aliquid agentes, aut pro humana laude lucrisque temporalibus, sed pro remuneratione patriae coelestis et ut Deo soli placeam
Abbreviated transcription (Latin):
Rs. Ex purgate uetus fermen¬
cum: ut sitis noua consparsio.
ides nichil in uobis remaneat deue¬
ceris corruptione nature: s sinceri
estote oandore gracie. nitore iusticiȩ.
Sicut estis arimi. Io est arimi facti ꝑ
baptismum. quod nobis xp̃c sua pas¬
sione largitus est: non iam in agni
specie sed in ueritate sui corꝑis immo¬
latus. Dichil itaq in uobis conu̾satio¬
nis pristine belinquatis: quod sinceri
ceret. Non a nobis infigura agnus sic̃
iuidis s inueritate nobis cotidie occi¬
ditur xp̃e. Et pascha cotidie celebra¬
mus: si fermentũ malicie. et nequi¬
cie non habemus. Et uidei quidẽ: sep¬

Expanded text:
rmentum, ut sitis nova conspersio. Id est, nihil in vobis remaneat, de veteris corruptione naturae, sed sinceri estote, candore gratiae, nitore justitiae. Sicut estis azymi. Hoc est, azymi facti per baptismum, quod nobis Christus sua passione largitus est, non jam in agni specie, sed in veritate corporis immolatus. Nihil itaque in vobis conversationis pristinae relinquatis, quod sinceritc si diceret, non a nobis in figura agnus, sicut Judaeis, sed in veritate nobis quotidie occiditur Christus, et Pascha quotidie celebramus, si fermentum malitiae et nequitiae non habemus. Et Jud
Abbreviated transcription (Latin):
epulem᷑. Alia editio habet. Itaq festiru¬
tatẽ celebremꝰ. Et nos qͥbꝰ immolatꝰ est
agnꝰ uerꝰ i.xͦ. celebremꝰ festiuitatẽ. id est
gaudeamꝰ et exultemꝰ &e letem᷑ lecicia
spiritali. Non inferm̃to uet̾i. sub audis
epulem᷑ uł simꝰ. Legimꝰ in exodo qd̾ qñ filiĩ
urł eg̾ssist̃ de egypto. non de tulerunt
in de fermentatã farinam: s tantũ mͦ
consꝑsam. Cogentibꝰ enĩ egiptuis ne mo¬
rã facerent egrecdiendi: reliquerunt ibi
fermentũ. Egiptus que int̾pretatur tene¬
bre: significat cenebras infidelitatis.
Fermentũ: significat pecc̃m. Ꝙ nos egiptũ

Expanded text:
t: Itaque festivitatem celebremus. Et nos quibus immolatus est agnus verus Christus, celebremus festivitatem, id est gaudeamus, et exsultemus, et laetemur laetitia spiritali. Non in fermento veteri, subaudis epulemur, vel simus. Legimus in Exodo, quod quando filii Israel egressi sunt de Aegypto, non detulerunt inde fermentatam farinam, sed tantummodo conspersam. Cogentibus enim Aegyptiis ne moram facerent egrediendi, reliquerunt ibi fermentum. Aegyptus quae interpretatur tenebrae, significat tenebras infidelitatis: fermentum significat pecc
Abbreviated transcription (Latin):
et beatitudo. x̃ est: sic̃ ipse dix̃. ħ est uita et̃na
ut cognoscant te. et quẽ misisti iħm xp̃m.
Ideoq uͥ ille est. ibi est uita nr̃a et beatitudo
nrã abscondita. Non ut nob̾ denegetur.
uł occultet᷑: s ut pociꝰ conseruet᷑ nobis ad
salutẽ. Cum xp̃c apparuerit scilicet. indie
nidicii gloriosus et fulgidus uita nr̃a: cunc
et uos apparebitis cum ipso ingła. sub̾ glo¬
riosi et fulgidi: sicut sipse ꝓmisit.

Expanded text:
us est, sicut ipse dixit: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te, et quem misisti Jesum Christum . Ideo ubi ille est, ibi est vita et beatitudo nostra abscondita, non ut nobis denegetur vel occultetur, sed ut potius conservetur nobis ad salutem. Cum Christus apparuerit vitdicio gloriosus et fulgidus, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria, gloriosi et fulgidi, sicut ipse promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
humana fragilitas cũ dĩ aduitorio ualet.
Et enim pascha nr̃m: immolatꝰ ẽ xp̃s. Pascha
appellat᷑ festiuitas. quã celebrant uidĩ ꝑsin¬
gulos annos. ob memoriam egressionis suede
t̾ra egypti. et agniis immolabat᷑ in eadem
festiuitate et appellabatur pascha. sic̃ disci¬
pulorũ uerb̃ ostendit᷑: qͥ dict̃ dnõ. uͥ ispare¬
mus tͥ comede pascha: ĩd est agnũ. Scđm hc̃
bis ĩmolatꝰ agnus legalis uł typicus. s uerꝰ
agnus immolatꝰ ẽ qui tollit pecc̃a mundi.¬
id est ꝓ nob̾ immolatꝰ in ara crucis: de qͦ
ioħs ait. Ecce agnus di: ecce qui tollit pec¬
cata mundi. Istius enĩ carnes cotidie im¬
molant᷑ in ecła: et comedunt᷑ a fidelib.
Illi qui comedert̃ carnes typici agni. tnsi¬
tum fecerunt de egẏpto int̾rã reꝓmissio¬
nis. et nos similit̃ transire debemꝰ de te¬
nebͥs infidelitatis ad iurtutes: et de ser¬
festiuitatẽ paschalem: et nos tunc septẽ

Expanded text:
humana fragilitas cum Dei adjutorio valet. humana fragilitas cum Dei adjutorio valet. Etenim pascha nostrum immolatus est Christus. Pascha appellatur festivitas, quam celebrabant Judaei per singulos annos ob memoriam egressionis suae de terra Aegypti, et agnus qui immolabatur in eadem festivitate appellabatur pascha, sicut discipulorum verbis ostenditur, qui dicunt Domino: Ubi vis paremus tibi comedere pascha ? id est agnum. Secundum nobis immolatus agnus legalis vel typicus, sed verus agnus, qui tollit peccata mundi, est pro nobis immolatus in ara crucis, de quo Joannes ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Istius agni carnes quotidie immolantur in Ecclesia, et comeduntur a fidelibus. Illi qui comederunt carnes typici agni, transitum fecerunt de Aegypto in terram repromissionis, et nos similiter transire debemus de tenebris infidelitatis ad virtutes, et de serfestivitatem paschalem, et nos nunc septem
Abbreviated transcription (Latin):
gelio sc̃m matħm ait dñs. Simile ẽ regnũ
celoꝵ ferm̃to. quod acceptũ mulier abscondit in fari¬
ne satistͥhus: donec fermentaret᷑ totum.
fermentũ hic appellat feruorem dilectioĩs
diet prmi. et cognitionẽ scẽ tͥnitatis. qͦ
feruet incordibꝰ fideliũ: et continet᷑ indoc¬
trina enangłica. Mulier ista que accepit
serm̃tum. scã eccła ẽ: que accepit dilectio¬
nem di & ꝓximi cognitionẽq scẽ tͥnitatis.
et p̃dicauit a sie rurope. et affrice. donec
fermentaret᷑ totum. id est. donec ꝑqua¬
arifidum orbem istam p̃dicationẽ spar¬
geret: et ex om̃ĩb gentibꝰ ad fidem xp̃i
traheret. Ponitur et ꝓmala doct̾na. et
mala conũsatione: ut idem redemptor
nr̃ ait. Cauete a fermento phariseorum.
uel amala illor doctͥna. et cauete a fer
trina: quia erant apd̾ corinthios pseudo¬
apłi. qui prauã doctͥnam seminabant
sic̃ noui effecti estis ab oĩbꝰ originalibꝰ
tes sine arima. idẽ. sine peccato. in qͣntũ

Expanded text:
mile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae satis tribus, donec fermentatum est totum . Fermentum hic appellat fervorem dilectionis Dei et proximi, et cognitionem sanctae Trinitatis, quae fervet in cordibus fidelium, et continetur in doctrina evangelica. Mulier ista quae accepit fermentum, sancta Ecclesia est, quae dilectionem Dei et proximi cognitionemque sanctae Trinitatis praedicavit Asiae, Europae et Africae, donec fermentaretur totum, id est, donec per quadrifidum orbem istam praedicationem spargeret, et ex omnibus gentibus ad fidem Christi traheret. Ponitur et pro mala doctrina et mala conversatione, ut idem Redemptor noster ait: Cavete autem a fermento Pharisaeorum , id est a mala illorum doctrina: et cavete a fermis, et pro mala doctrina: quia erant apud Corinthios pseudoapostoli, qui pravam doctrinam seminabant sicut novi effecti estis ab omnibus peccatis otes sine zyma, id est sine peccato, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Recepit egregiis p̃dicator corinthiis
fornicatorẽ qui uxorem patͥs acceꝑat.
a suo conuentu expellere: quẽ ille
samtraditum habebat diabolo ad pur¬
gandũ. quatinꝰ qͦsu adente peccauit. eo
cu suo: metuens similit̾ eici infut᷑o. a
societate scõꝵ. Ideoꝙ hoc uissit apłs. ut

Expanded text:
ecipit egregius praedicator Corinthiis fornicatorem, qui uxorem patris acceperat, a suo conventu expellere, quem ille jam traditum habebat diabolo ad purgandum, quatenus quo suadente peccavit, eo tu suo, metuens similiter ejici in futuro a societate sanctorum. Ideoque hoc jussit Apost
Abbreviated transcription (Latin):
fieret indie diũ. Exprirgate inquit ue¬
cus fermentũ .i. illum formcatorẽ qui
incestum ꝑpetrauit: uxorem patͥs acci¬
piendo. Quẽ idcirco uetꝰ fermentũ appel¬
lat : quia inconu̾satione et pecc̃o uet̾is
Omẽ enĩ pecc̃m: ad uet̾em hoĩem ꝑtinet.
Uonit᷑ etiã fermentũ aliqñ ꝓbona doctꝰ¬

Expanded text:
fieret in die Domini: Expurgate, inquit, vetus fermentum, id est fornicatorem qui incestum perpetravit, uxorem patris accipiendo. Quem idcirco vetus fermentum appellat, quia in conversatione et peccato veteriOmne enim peccatum ad veterem hominem pertinet. Ponitur etiam fermentum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
implenitudinẽ pat̾ne maiestatis: et uͥ
est illuc debemꝰ nos anhelare: et que
sursum st̃ saꝑe. id est ꝑpendere et incel¬
ligere. et in his animũ pon̾e: non inhis
que suꝑ t̾ram sunt transitoria. Mortui enĩ
sic̃ paulo suꝑiꝰ diximꝰ: et iuta urã. idẽ. beati

Expanded text:
in plenitudine paternae majestatis, et ubi est, illuc debemus anhelare: et quae sursum sunt sapere, id est perpendere et intelligere, et in his animum ponere, non in his quae supra terram sunt transitoria. Mortui enim sic
Abbreviated transcription (Latin):
disse ad celos. uent᷑um ad iudiciũ: redd̾e
unicuiq scd̾m qͦo meret᷑. fidesẽ. et credu¬
dulitas: qͣsꝑamꝰ ea que non cernimꝰ ocłis
corꝑeis. Modestia ẽ m ansuetudo. et leni¬
tasmentis. quelesa non facile irascit᷑. Con¬
tinentia ẽ. abstinentia. qua se ꝓhibet hõ
a coitu. et mulier uidua similit̾: et ab
int̃ continentiã & castitatẽ. quia continen¬
tia pot̃ ẽẽ. coniugatorũ. uiduarũ.⁊ iuduo¬
modi hominibꝰ talia oꝑantib nonẽ lex
contͣria: neq ẽ ilł necessaria. Et enĩ aliena¬
ti sunt ab ea. Quare non est. Illis lex necessa¬
ria aut contͣriaͤ Sicit illa. Non ad ult̾abis.
ñ occides. Illi non solum hoc non faciunt:
ꝑtinent ad sortem xp̃i. uicia &e concupiscen¬
tias malasin carne sua mortificauerunt.
Quot enĩ peccata a nob̾ expellimꝰ: tot semꝑ
in nobus uicia occidimꝰ. et carnẽ crucifigi¬
mus. & mortificamꝰ. qͣndo delectationi

Expanded text:
los, venturum ad judicium reddere unicuique secundum quod meretur. Fides est et credulitas, qua speramus ea quae non cernimus oculis corporis. Modestia, est mansuetudo et lenitas mentis, quae laesa non facile irascitur. Continentia est abstinentia qua se cohibet homo a coitu, et mulier vidua similiter ab inter continentiam et castitatem, quia continentia potest esse conjugatorum, viduarum et viduomodi hominibus talia operantibus non est lex contraria neque illis necessaria: etenim alieni sunt ab ea. Quare non est lex illis necessaria, aut contraria? dicit illa: Non adulterabis, non occides. Illi non solum hoc non faciunt, pertinent ad sortem Christi, vitia et concupiscentias malas in carne sua mortificaverunt. Quot enim peccata a nobis expellimus, tot vitia in nobis semper occidimus: et carnem crucifigimus et mortificamus, quando delec