comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tonsa inmortalitate oĩ qđ ex semouet᷑ animȩ mentisq: inmortalitas roue¬
latas̃ enim omno corpus qđ quidem hab& intrase moctiuũ iugorẽeũ aninaẽ
Quoduero extra si ne anima: si quidẽ haec anime naturasit: quod cũ itasit. ap¬
pare animã slã foro q̃ orsipsa moueat: ꝓpt̃eaq positã extra ortus intoritusq¬
s nocossitatõ: hancigit᷑ inquid constitutionẽ ditam soriem in longũ scidit. &ecuna¬
÷duasfecit easq mediã mediȩ in speciẽ chigrece litterȩ coartauit : Curuauitq: in
orbes quo ad coirent int̃ secapita. orbẽq orbisic in seruit ut alt̃ aduerso alt̃obliquo¬
S cirtuitu rotarent᷑: Et exterioris quidẽ circulimotũ e undẽ qđ erat eius dẽ naturao
Sconsnguineus cognominauit : Interioris aut̃ diuorsum &exteriorẽ : quidẽcirculũ
quẽ eundẽ cognominatũ essediximus aregionedxtera psinistrũlat᷑ pidẽilli cirtũ ac¬

Expanded text:
sque immortalitas reuelata est. Omne enim corpus, quod quidem habet intra se motiuum uigorem, cum anima est, quod uero extra, sine anima, siquidem haec animae natura sit. Quod cum ita sit, apparet animam solam fore quae ex se ipsa moueatur proptereaque positam extra ortus interitusque necessitatem». «Hanc igitur», inquit, «constitutionem deusa serie duas fecit easque mediam mediae in speciem chi Graecae litterae coartauit curuauitque in orbes, quoad coirent inter se capita, orbemque orbi sic inseruit, ut alter eorum aduerso, alter obliquo circuitu rotarentur, et exterioris quidem circuli motum eundem, quod erat eiusdem naturae consanguineus, cognominauit, interioris autem diuersum; atque exteriorem quidem circulum, quem eundem cognominatum esse diximus, a regione dextra per sinistrum latus usque a
Abbreviated transcription (Latin):
Screantur : ipsũ porro exnullo in itio : nãsi ex aliquo initiũ nonerit in itĩ quan¬
S. do cuncta q̃ gignunt᷑ exmitio sint o porte : etqr car& genoratione car& etiã morte suppo
intio sepulio net ipsum ex aliquore partibitur necquicquã eedo auimintii
Sonios enrintdio cuncta quȩ sunt in generatione subsistunt : Sicergometusgueo¬
S intiũ quodintimo & gonumo motu mouet᷑ oc porro neenasa nco mineasum

Expanded text:
creantur, ipsum porro ex nullo initio; nam si ex aliquo initium, non erit initium, quancreantur, ipsum porro ex nullo initio; nam si ex aliquo initium, non erit initium, quando cuncta quae gignuntur ex initio sint oportet. Et quia caret generatione, caret etiam morte; quippe initio sepulto neque ipsum ex aliquo reparabitur nec quicquam ex eo; nimirum enim ex initio cuncta quae sunt in generatione subsistunt. Sic ergo motus quidem initium quod intimo et genuino motu mouetur; hoc porro nec nasci nec em
Abbreviated transcription (Latin):
S.goneris sine orrore fertur. ueridico sensu & rectanunti ante cunctae animȩ
Srocte opinionos & digne credulitate nascuntur : porro cũ indiuiduũ genus¬
s. somperq: idẽ conspexerit ea quae sunt motu intimo fidolit̃ nuntiante intelloctꝰ¬
S.& scientia conualescunt : quae quide mom̃a in anima fieri eidemq insigniri¬
S palã est: hocidem aliquanto apertius signi ficat in fodro diconsita:
s. Om̃is anima in mortalis : quia quod semꝑ mouetur semꝑ inuitaest̃:
s. atuero qđ aliud mou& aliunde sumpta uirtute motus : pausãm ouendi
s.pations. pausam quoq: ui uendi patiatur necessee st: solum ergo quod
S.seipsum moue. ut quod num quã motum suum deser& : Num quã
Imouere sede sinit quinceteris &iam q̃motũ exnatura sua. Non habent fons
S& in itiũ motus sit initiũ . porro sine ortu. quando quae gignunt᷑ exinitio

Expanded text:
generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nuntiante cunctae animae, generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nuntiante cunctae animae, rectae opiniones et dignae credulitate nascuntur; porro cum indiuiduum genus semperque idem conspexerit, ea quae sunt motu intimo fideliter nuntiante, intellectus et scientia conualescunt. Quae quidem omnia in anima fieri eidemque insigniri palam est». Hoc idem aliquanto apertius significat in Phaedro dicens ita: «Omnis anima immortalis, quia quod semper mouetur semper in uita est; at uero quod aliud mouet aliunde sumpta uirtute motus, pausam mouendi patiens, pausam quoque uiuendi patiatur necesse est. Solum ergo quod se ipsum mouet, ut quod numquam motum suum deserat, numquam mouere se desinit; quin ceteris etiam quae motum ex natura sua non habent, fons et initium motus fit. Initium porro sine ortu, quando quae gignuntur ex initio
Abbreviated transcription (Latin):
oius modi est : uni uersi motus initium penes id esse quod ex scipso
mouetur : Nec ost quicquãnisi anima quod ex semouetur⁊
Vnde perspicuum est eandem fore mundi quoq: motus originem
E causam: fortur porromundus in grrum : prius igituranimȩ motus
giris circumuit amfractib: ut omne caelestis conuexi corpored̃ isdẽ orbitis
circũ feratur : Quod autem exsem&ipsa moueatur anima declarat idem
cũ differentiã faciens opinionũ & scientiae dicit haec : Vt igitur exous¬
dem & diuersi natura cum essentia mixtis coagm̃tata indig& emotu
& orbicula tacircum fertur agitatione in seipsã rouertonsi cũ aliquã
uol discipalẽ substantiã offenderit ł indiuiduã facile re cognoscit quid sit
Seiusdẽ in diuiduaeq quiditẽ diuersas dissolubilisq n aturo causasq om̃ũ
q̃ prouoniunt uid& et exhisqͣ accidunt quȩ sint futuram&itur : Motus¬
Sq: ouis rationabilis sine uoce sinesono cũ quid sensilo spectat circulusq diuorsi

Expanded text:
ius modi est, uniuersi motus initium penes id esse quod ex se ipso mouetur; nec est quicquam nisi anima quod ex se mouetur, unde perspicuum est eandem fore mundi quoque motus originem et causam. Fertur porro mundus in gyrum; prius igitur animae motus gyris circuit et anfractibus, ut omne caelestis conuexi corporeum isdem orbitis circumferatur. Quod autem ex semet ipsa moueatur anima declarat idem, cum differentiam faciens opinionum et scientiae dicit haec: «Vt igitur ex eiusdem et orbiculata circuitione in se ipsam reuertens cum aliquam uel dissipabilem substantiam offenderit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit eiusdem indiuiduaeque, quid item diuersae dissolubilisque naturae causasque omnium quae proueniunt uidet et ex his quae accidunt quae sint futura metitur, motusque eius rationabilis sine uoce, sine sono cum quid sensile spectat circulusque diuersi
Abbreviated transcription (Latin):
motus quorũ concentus fit totius mundiuita modificata : Sectioniquoq
partium ex quib: animam constituit. positio planetũ c̃uenien suide t̃cũ unam
ab uniũs ofacit sũptã pͥmitꝰ portiorẽ id ÷ minimã a terra ad linam cuius
du plicem scđamid ÷ quȩ in t̃lunam solẽq interiac& cu ttriplã t̃tiam scilic&
ueneris quartam duplicem scđȩ id ÷ quad ruplam mercuriooo tuplã uero

Expanded text:
motus, quorum concentu fit totius mundi uita modificata. Sectioni quoque partium ex quibus animam constituit positio planetum conueniens uidetur, cum unam ab uniuerso facit sumptam primitus portionem, id est minimam, a terra ad lunam; cuius duplicem secundam, id est quae inter lunam solemque interiacet, cuius triplam tertiam, scilicet Veneris, quartam duplicem secundae, id est quadruplam primae, Mer
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ut quȩ simplicit̃ & promte uident quaeq clem̃t̃ uisũ recipientia minimeeũ
a se repellunt. ut plexus quin immo fractus rursũ ad oculos redeat : Intiuito¬
nẽ uero ut quȩ fragmento radii recurrente ad oculorũ aciem uident᷑. qualia
sunt quaoispeculis & aqua c̃siderant᷑. C&eris Itẽ quorũ terfa .ẽ ꝗdem suꝑ ficies¬
Sed obinimiã densitatẽ idoneus iuigor ad repellendũ qđ offenderit : Ergo
&iã radius inquo ẽ uis uidendi fractus inspeculo facit angulũ quẽ c̃tineant
due lineae. Vna quae ahoculo profecto ꝑuenit ad speculũ altera quȩ a speculo
recurrit aduultũ : Qui quidem angulus cũ erit acutus imaginẽ uultuũ nr̃orũ
facit in specula uideri. remeante ad uultũ acie. atq: indeactulte p̃cipitatone si

Expanded text:
dem ut quae simpliciter et prompte uidentur quaeque clementer uisum recipientia minime eum a se repellunt, ut flexus quin immo fractus rursum ad oculos redeat. Intuitione uero ut quae fragmento radii recurrente ad oculorum aciem uidentur, qualia sunt quae in speculis et aqua considerantur, ceteris item quorum tersa est quidem superficiessed ob nimiam densitatem idoneus uigor ad repellendum quod offenderit. Ergo etiam radius, in quo est uis uidendi, fractus in speculo facit angulum, quem contineant duae lineae, una quae ab oculo profecta peruenit ad speculum, altera quae a speculo recurrit ad uultum; qui quidem angulus, cum erit acutus, imaginem uultuum nostrorum facit in speculo uideri remeante ad uultum acie atque inde occulte praecipitante si
Abbreviated transcription (Latin):
deeodiciposie łillud: porroqui recipit qualitatẽ uel&iam uerti potest
in contrarias qualitates calidũ dici uel candidũ ꝓprioq & certo nomine
appellariqđ asit incertũ & mutabile minime conuenire : sed pinor aꝑtius
&iã nuncde eodem erit disertarem coronandum : siquis enim cunctas
formas figurasq ex una eademq aurimateria ficta siugiter & sine in¬
termissione in aliasatq alias reform& tunc siꝗs electaqualib& una figura
qua erat quȩ sit opinor posse firme & diligent̃ acsinere prehensione
responderiaur̃ illud eẽ nec addere trianguli crlindrisue cuiꝰuȩ alt̃ius:
uidebit᷑ : eadẽ & consimi ł ratio difficultasq in ea natura quȩ cuncta recipit

Expanded text:
de eo dici posse 'hoc' uel 'illud' -- porro quod recipit qualitatem uel etiam uerti potest in contrarias qualitates calidum dici uel candidum, proprioque et certo nomine appellari quod sit incertum et mutabile minime conuenire. Sed, opinor, apertius etiamnunc de eodem erit dissertare conandum. Si quis enim cunctas formas figurasque ex una eademque auri materia fictas iugiter et sine intermissione in alias atque alias reformet, tunc, si quis electa qualibet una figura quaerat quae sit, opinor posse firme et diligenter ac sine reprehensione responderi aurum illud esse nec addere trianguli cylindriue cuiusue alterius uidebitur. Eadem et consimilis ratio difficultasque in ea natura, quae cuncta recipit
Abbreviated transcription (Latin):
erilis anima testimoniis eoꝵ facile credens intelligibilem quidẽnaturã nullã er̃õfidet
quaci deriean giceterisq sensibus ꝑcipiqueant. Itaq p̃sumens ñ onapinor mentis in tellecꝰ q cõposerit
idooqaddidit Nechabet ullum cartũ ducẽ talis ꝑagratio Neq enim intolleotꝰ ducẽsẽ p̃b& ceterisin¬
mepartib ut siquisit tuncotiosus neq illa alia pras animȩ inqua s opinationes qua sub egerintatq
in fruitiũ redegerint sensususq ad eouecũ seruiat dominari seput& & aliꝗd expristinos plendore
ac digni tateratinere : : Ao ne qui s eum putaret deanimacuius lib& animalis hȩc dicere ad didit
crescente uero anime post quã in creỹrta nii tiricationus que genuilariuo meatꝰ ef flu& animeq urcuitꝰ

Expanded text:
erilis anima testimoniis eorum facile credens intellegibilem quidem naturam nullam esse confidit, sumit, quae uideri tangi ceterisque sensibus percipi queant, itaque praesumens non, opinor, mentis intellectusque compos erit. Ideoque addidit: «nec habet ullum certum ducem talis peragratio». Neque enim intellectus ducem se praebet ceteris animae partibus, ut si quis sit tunc otiosus, neque illa alia pars animae, in qua sunt opinationes, quam subegerint atque in seruitium redegerint sensus usque adeo ut, cum seruiat, dominari se putet et aliquid ex pristino splendore ac dignitate retinere. Ac ne quis eum putaret de anima cuiuslibet animalis haec dicere, addidit: crescente uero homine «postquam incrementi nutricationisque tenui iam riuo meatus effluet animaeque circuit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est omninoualuna solis obscuratio int̃uenit. aut om̃i plena ꝑfectaq: luna
lune labontitq obscuratio : ꝓpt̃ea qđ circulieoꝵ nimi a obliqͥtate ase inuicẽ differant :

Expanded text:
hoc est omni noua luna, solis obscuratio interuenit, aut omni plena perfectaque luna lunae labor fit atque obscuratio, propterea quod circuli eorum nimia obliquitate a se inuicem differant
Abbreviated transcription (Latin):
rũ qui infectã sine generatione posuerunt pleriq c̃tinuã &iugẽ aliuꝰ diuisã pute rt : Rursũq eorũ
quidiuiduã eẽcensent partĩ sine qualitate᷑ in formẽ. partĩ formatã eẽ ꝓnuntient: Hi uero qui
iugẽ c̃tinuatãq posuerunt. disceptent int̃se dequalitatib: formaq: eorũ quȩ ibidẽ confirmant᷑
& omniũ que isdẽ accidunt utrũ ex silua ꝓueniant anex alio potiore ndmine accõmodentur:
Quorũ breuit̃ ꝑ stringent᷑ opiniones. hebrei siluã generatã eẽcensent quorũ sapientis simꝰ mor ses
ñ humana facundias diuina utfer̃ is piratione uege catus i eo libro quidegent᷑ a mundicenset᷑ ab exor¬
dio sicẽ ꝓfatus. iuxtaint̃ p̃tationẽ septua ginta ꝓdentiũ : initio ds̃ fecitcelũ & trã t̃raaut̃ erat iniuisi

Expanded text:
rum qui infectam sine generatione posuerunt, plerique continuam et iugem, alii uero diuisam putent rursumque eorum rum qui infectam sine generatione posuerunt, plerique continuam et iugem, alii uero diuisam putent rursumque eorum qui diuiduam esse censent, partim sine qualitate et informem, partim formatam esse pronuntient, hi uero qui iugem continuatamque posuerunt disceptent inter se de qualitatibus formaque eorum quae ibidem conformantur et omnium quae isdem accidunt, utrum ex silua proueniant an ex alio potiore numine accommodentur. Quorum breuiter perstringentur opiniones. Hebraei siluam generatam esse censent. Quorum sapientissimus Moyses non humana facundia sed diuina, ut ferunt, inspiratione uegetatus, in eo libro qui De genitura mundi censetur, ab exordio sic est profatus, iuxta interpretationem septuaginta prudentium: «Initio d
Abbreviated transcription (Latin):
in dagine ꝑagrare. Ratio porro asserit subiacerecorporũ diuersitatisiluȩ capatitatẽ recterationabilit̃¬
q censuit hancipsã rationẽ trahendã usq ad intellegentiȩ lucẽ : Difficileop omnino uł as sequi loge
tam̃ difficlius declarare ac docert : Talis quippenatura ẽ initiorũ quȩ neq exẽplis de monstrarinelũ¬
ex his quȩ ad exẽplũ cõpararentur existentib: possit. Nec exp̃cedendiratione aliqua intimarqͦ
nihil quippe origine antiquius. Sed obscura quidẽ luminis presumptione. ñ ut quid sit explices
su t contra sublatis q̃ sunt singulis. qđ solũ reman& ipsũ esse qđ quȩ ritur intellegendũ relinquas.
hocẽ ut uniũsis corporib quȩ intragremiũ siluȩ uariȩuaria. formant᷑ mutua ex alio in aliud resolu¬
none singillatĩ ademtis solũipsũ uacuũ sinĩ speculationem̃tis imagineris: Quaratione factũ.
ut cũ nullus eã ueterũ dubit& eẽ utrum tamen factia ancontra infectẽ sit disceptetur . eorũq ipso¬

Expanded text:
ine peragrare, ratio porro asserit subiacere corporum diuersitati siluae capacitatem, recte rationabiliterque censuit hanc ipsam rationem trahendam usque ad intellegentiae lucem, difficile opus omnino uel assequi, longe tamen difficilius declarare ac docere. Talis quippe natura est initiorum quae neque exemplis demonstrari, nondum his quae ad exemplum comparentur existentibus, possit nec ex praecedenti ratione aliqua intimari — nihil quippe origine antiquius —, sed obscura quadam luminis praesumptione, non ut quid sit explices, sed contra sublatis quae sunt singulis quod solum remanet ipsum esse quod quaeritur intellegendum relinquas, hoc est ut uniuersis corporibus, quae intra gremium siluae uarie uaria formantur mutua ex alio in aliud resolutione, singillatim ademptis solum ipsum uacuum sinum speculatione mentis imagineris. Qua ratione factum ut, cum nullus eam ueterum dubitet esse, utrum tamen facta an contra infecta sit disceptetur eorumque ipso
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cõpetens excõpluriũ rationũ cõparatione subsistit : & c̃tinuũ quidẽ cõpe¬
tens intrib: ut parũ finib: inuenit᷑ sic̃ primꝰ iuxta scđm sic secundus iuxta t̃tiũ
hoc ẽ ut octo iuxta quattuor sic quattuor iuxta duo quorum quidẽ finiũ
is qui ẽ medius insereplicatꝰ. ae qualis estei qui de multiplicatione
nascitur eatimorum qua dratco : bis octoni si quidem sed ecim & quaterni
quater totidem : Distans autem cõpetens in quattuor minimum limi

Expanded text:
Itaque competens ex complurium rationum comparatione subsistit, et continuum quidem compeItaque competens ex complurium rationum comparatione subsistit, et continuum quidem competens in tribus, ut parum, finibus inuenitur: sicut primus iuxta secundum, sic secundus iuxta tertium, hoc est ut octo iuxta quattuor, sic quattuor iuxta duo; quorum quidem finium is qui est medius in se replicatus aequalis est ei qui de multiplicatione nascitur extimorum quadrato, bis octoni siquidem sedecim et quaterni quater totidem. Distans autem competens in quattuor minimum limi
Abbreviated transcription (Latin):
summanata ex quater senis comparauero : creabitur omnis sub¬
stantia tertii limitis. quae est posita innonaginta sex: sic duo exti¬
mi solidorum corporum: duabus medietatibus uinciuntur. ut certa
minimeq infiti abilis arith meticȩ disciplinȩ confirmat aucto¬
ritas testimonium prȩbens platoni: Haec eadem solidorũ duum
corporum distantia. seu du plex medietas. coniungere distantia cor¬
pora geo metricis &iam rationibus pro cõpetenti modo sic ostendit᷑
sed quia prius est erẽ accomodatumq tractatu i quid sit hoc quod
cõpetens appellatur .: Ana logia uero agrecis explicabo geminũ
ẽ cõpetens : Vnũ continuũ alterũ distans : continuũ cõpetens est qđ cõ¬
munimedio fine c̃iungitextima : Distans qđ duob mediis finib: separat ex¬
tima : Ratio uero ẽ duũ finiũ iuxta sem& ipsos. habitꝰ & quasi quȩ dã c̃uentio

Expanded text:
summa nata ex quater senis, comparauero, creabitur omnis subsumma nata ex quater senis, comparauero, creabitur omnis substantia tertii limitis, quae est posita in nonaginta sex. Sic duo extimi solidorum corporum duabus medietatibus uinciuntur, ut certa minimeque infitiabilis arithmeticae disciplinae confirmat auctoritas testimonium praebens Platoni. Haec eadem solidorum duum corporum distantiua seu duplex medietas coniungere distantia corpora geometricis etiam rationibus pro competenti modo sic ostenditur. Sed prius, quia est e re accomodatumque tractaui, quid sit hoc quod competens appellatur a nobis, analogia uero a Graecis, explicabo. Geminum est competens, unum continuum, alterum distans. Continuum competens est quod communi medio fine coniungit extima, distans quod duobus mediis finibus separat extima, ratio uero est duorum finium iuxta semet ipsos habitus et quasi quaedam conuentio.
Abbreviated transcription (Latin):
Harũ salidarũ formarũ cognationumerorũ indicatur consortio : si quidẽ
primi limitis summa dimidia parssit secundi limitis summae : Nã
uiginti quattuor numerus quad raginta octonumeri dimidia parset
secunda itẽ tertiȩ : & haee quarti limitis sume dimietas : Aeque rotrorsu
quoq postrema tertiȩ dupla tertia itẽ secundȩ dupla & primȩ secunda¬
atq his medus duab: quȩ int̃ duas extimas formas inserunt᷑ genitura
est deis demextimis: Estenĩ primilimitis medietas in potiorenumero
id est senario quinascitur exmultiplicatis summis minoribus. bis¬
tribus : Estenim nouis simi limitis inmin ore numero medietas id estocto
igitur primi limitis maiorẽ medietatem. cum postremi limitis
minore medictate multiplicanscreo secundilimitis totam in
quad raginta & octo numeris positam substantiam: A tuero si
primilimitis minorẽ medietatẽ quae est quattuor cum postre¬
mi limitis maiore medietate quae est inuiginti & quat tuor

Expanded text:
Harum solidarum formarum cognatio numerorum indicatur consortio, siquidem primi limitis summa dimidia pars sit secundi limitis summae nam uiginti quattuor numerus quadraginta octo numeri dimidia pars est, secunda item tertiae et haec quarti limitis summae dimidietas, aeque retrorsum quoque postrema tertiae dupla, tertia item secundae dupla et primae secundaAtque his mediis duabus, quae inter duas extimas formas inseruntur, genitura est de isdem extimis; est enim primi limitis medietas in potiore numero, id est senario, qui nascitur ex multiplicatis summis minoribus, bistribus, est item nouissimi limitis in minore numero medietas, id est octo. Igitur primi limitis maiorem medietatem cum postremi limitis minore medietate multiplicans creo secundi limitis totam in quadraginta et octo numero positam substantiam. At uero si primi limitis minorem medietatem, quae est quattuor, cum postremi limitis maiore medietate, quae est in uiginti et quattuor,
Abbreviated transcription (Latin):
innumero quattuor quater sex supputemus. atque lta summa om¬
nis siue numeri siue molis seu qualitatis. inuiginti & quactuor
partibus inueniatur: & qm̃ mundi summitas id est ignis soli dum
corpus existens hab& illatria. longitudinem latitudinem solidita¬
tem sed non per aeque siquidem in illo igni plus est claritudinis.
ali quanto minus moderati caloris: Exiguum uero soliditatis
interrae autem globo plussit soliditatis. aliquantum uero
umoris per exiguum luci saeris & aquae duaemedietates quam
habeant cognationem cum supra memoratis elementis intellegamus:
descriptio solidarum figurarum cumnumeris suis iuxta arith¬
m&icam disciplinam:

Expanded text:
in numero quattuor, quater sex supputemus, atque ita summa omin numero quattuor, quater sex supputemus, atque ita summa omnis siue numeri siue molis seu qualitatis in uiginti et quattuor partibus inueniatur et, quoniam mundi summitas, id est ignis, solidum corpus existens habet illa tria, longitudinem latitudinem soliditatem, sed non peraeque, siquidem in illo igni plus est claritudinis, aliquanto minus moderati caloris, exiguum uero soliditatis, in terrae autem globo plus sit soliditatis, aliquantum uero humoris, perexiguum lucis, aeris et aquae duae medietates quam habeant cognationem cum supra memoratis elementis intellegamus. DESCRIPTIO SOLIDARVM FIGVRARVM CVM NVMERIS SVIS IVXTA ARITHMETICAM DISCIPLINAM
Abbreviated transcription (Latin):
in di corpus solidum essedicit & globosum: huius modi autem corpora duab:
medietatibus uinciuntur : quatinus ut ineffigie pilae & in illo ambi¬
tu est quippe aliqua longitudo est &iam latitudo quas dim&imur
in pressopuncto inmedietate sum it tatis. ad quam medietatem
undiq ab ambitu aequales lineae porriguntur: Vna igitur haec
medictas insuperficie sita est altera inprofundo. ad quam punc¬
tum illud peruenit si deprimatur usq ad altitudinem mediam:
Quade causa ageminis existentibus medietatibus. Non u inplanis
figuris semel est facienda multiplicatio sed bis: Quippe illic duo
latera describebamus. quorum alterum in duobus momentis alterum
intribus constituebamus. duoque ad tria mulnplicantes: in ueni¬
eb amus nascisenarium numerum: At in his solidis formis propter
geminã medietatem : geminabitur multiplicatio ut cum exduabus
& tribus multi plicatis natus erit ldẽ senarius. iuxta unius interim
medietatis rationẽ iuxta alterius quoq medietatis quae forte erit

Expanded text:
ndi corpus solidum esse dicit et globosum. Huius modi autem corpora duabus medietatibus uinciuntur, quatenus, ut in effigie pilae, et in illo ambitu; est quippe aliqua longitudo, est etiam latitudo, quas dimetimur impresso puncto in medietate summitatis, ad quam medietatem undique ab ambitu aequales lineae porriguntur. Vna igitur haec medietas in superficie sita est, altera in profundo, ad quam punctum illud peruenit, si deprimatur usque ad altitudinem mediam. Qua de causa geminis existentibus medietatibus non, ut in planis figuris, semel est facienda multiplicatio sed bis; quippe illic duo latera describebamus, quorum alterum in duobus momentis, alterum in tribus constituebamus duoque ad tria multiplicantes inueniebamus nasci senarium numerum. At in his solidis formis propter geminam medietatem geminabitur multiplicatio ut, cum ex duobus et tribus multiplicatis natus erit idem senarius iuxta unius interim medietatis rationem, iuxta alterius quoque medietatis, quae forte erit
Abbreviated transcription (Latin):
sequebatur ratum erat factum. ex utrius que proposito pacem inter eos
Supererat lgitur exreliquis alterutrum: idque erat dubi um
cuius nam regnum extinguer&ur. ꝓpt̃ etq: dubia sors dubiiq: Intellectus
proces sit oraculum ut quod cumq accidiss& id prȩdictum ab apolline uider&ur:
Sunt aliae predictiones consiliorum. examini similes: quia cumsit in nr̃a potes¬
tate dllegere ex incertis alterum nein dllectum pecc&ur ex ignoratione.
sua d& hominibus quidsit optandum propitia diuinitas: ut arguuius perora

Expanded text:
sequebatur ratum erat factum ex utriusque proposito pacem inter eos sequebatur ratum erat factum ex utriusque proposito pacem inter eos minime futuram; supererat igitur ex reliquis alterutrum idque erat dubium cuiusnam regnum extingueretur; proptereaque dubia sors dubiique intellectus processit oraculum, ut quodcumque accidisset id praedictum ab Apolline uideretur. Sunt aliae praedictiones consiliorum examini similes, quia, cum sit in nostra potestate deligere ex incertis alterum, ne in delectu peccetur ex ignoratione, suadet hominibus quid sit optandum propitia diuinitas, ut Argiuis per ora
Abbreviated transcription (Latin):
cũ agi ea sit inutile ladem adferant. qđ a socrate arcebat beniuolũ numen: diuinatio
uero necessitati quidem subiectarum rerum ambiguarum &iã sed quarum iam fatalis
compl&us sit exitus. Vera est & complexibilis si modo diuinatio dicenda est : quippe
quȩ semel acciderunt in fecta esse non possunt : Ambiguarum uero quarũ exitus ad huc
pendent non dum precedentibus meritis ambigua est & obliqua. ut est illa apollinis :
ꝑd& cro esus halyntrans gressus maxim aregna : istic enim tria erant nififallor am¬
bigua : Vnũ utrũ cyri &ꝑsarũ regnum esseperiturũ. Alterũ anipsius croesi potius
& lidium : tertium utrũ conditionibus iustis bellũ deponer&ur : Hoc quippe enĩ fieri
poterat. & depositorũ bellorũ aliquod exempla precesserant : sed ql uoluntas utrius que
aduersabatur armorum depositioni : cum & cyrus fera quadam essa gloriosa
natura. croesus quoque confidens potentiaeque precupidus : decresum qđ

Expanded text:
cum agi ea sit inutile, cladem afferant, quod a Socrate arcebat beniuolum numen. Diuinatio uero necessitati quidem subiectarum rerum, ambiguarum etiam, sed quarum iam fatalis completus sit exitus, uera est et complexibilis, si modo diuinatio dicenda est — quippe quae semel acciderunt infecta esse non possunt —, ambiguarum uero, quarum exitus adhuc pendent nondum praecedentibus meritis, ambigua est et obliqua, ut est illa Apollinis: Perdet Croesus Halyn transgressus maxima regna. Istic enim tria erant, nisi fallor, ambigua: unum utrum Cyri et Persarum regnum esset periturum; alterum an ipsius Croesi potius et Lydium; tertium utrum condicionibus iustis bellum deponeretur. Hoc quippe fieri poterat et depositorum bellorum aliquot exempla praecesserant; sed quia uoluntas utriusque aduersabatur armorum depositioni, cum et Cyrus fera quadam esset et gloriosa natura, Croesus quoque confidens potentiaeque praecupidus, decretum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut hrmnum quẽ iã dudum instituerã in apollinẽ cõpleã. ne ꝓmissi debitor & uoti reus.
uitam prius finiamiuficae : Quippe consangiuneã eẽ podicã palã est omnib: Socraten

Expanded text:
ut hymnum, quem iam dudum institueram in Apollinem, compleam, ne promissi debitor et uoti reus uitam prius finiam». Musicae quippe consanguineam esse poeticam palam est omnibus. Socrate
Abbreviated transcription (Latin):
u&ur : Quippeomne compositum ex simpliciũ naturarũ conexione subsiftit : Neo uero in
nihilũ dissoliui potest : nec eni quic quã potest ẽẽ qđ nihilest : Certe ut ait plato initio ꝑdito
pec ipsũ ex alio quoquã nec ex eodem aliud quicquã recreabit᷑ : Quopacto in mortalererum
c̃siderare utrũ hoc ignis sit anterra anc&era quȩ dicunt᷑ elem̃ta : arbitror quippe ñ recte
horũ quidinitiũ putari : hȩc e nĩ minime simplicia s& exdiuersis materiis naturisq concre¬
ta st̃corpora : in iti porro simplicem eẽ naturam in superiorib: constitit : his itẽ digestis demons

Expanded text:
ur, quippe omne compositum ex simplicium naturarum conexione subsistit. Nec uero in nihilum dissolui potest; nec enim quicquam potest esse quod nihil est. Certe, ut ait Plato, «initio perdito nec ipsum ex alio quoquam nec ex eodem aliud quicquam recreabitur»; quo pacto immortale reruerit iam nunc considerare utrum hoc ignis sit an terra an cetera quae dicuntur elementa. Arbitror quippe non recte horum quid initium putari; haec enim minime simplicia sed ex diuersis materiis naturisque concreta sunt corpora; initii porro simplicem esse naturam in superioribus constitit. His ita digestis demons
Abbreviated transcription (Latin):
num. quorũ tamen ess& angusta medi &as subtilior serenus ignis ꝑ eandem fluꝑluer&
medi&datẽ : Quid engonũ aliter fisici menbranis uel&ĩam tunicis solidis contineri oculoꝵ
orbes asseuerantes denatura eorũ interpr&ari uidentur : Angusta porro illa medi¬
&as. quȩ peruenit usq adoculorũ cauassedes quȩ alia est quahat perquã fluit
ignis serenus: itaq inquit. cũdiuinum iubar applicat se uisus fusioni tunc nimirum¬
incurientia sem& inuicem duo similia iuunius corporis ꝗuohȩrent speciem quo concur¬
runt oculorũ acies. micantos. quoq effiuentis intime fusionis acies. contigue imaginis.
occursure percutitur : Euidenter uisum fieri dicit. quotiens intimi calorifumen qđ
in offense ꝑocculos fluit aliquã in uisibilem materiã qua contingã imaginẽ appellat incurrit.
lbidem que iuxta materiȩ qualitatem formatũ. & coloratũ sensus uisusq confit exlumine

Expanded text:
as subtilior, serenus ignis per eandem flueret medietatem». Quid ergo? Num aliter physici membranis uel etiam tunicis solidis contineri oculorum orbes asseuerantes de natura eorum interpretari uidentur? Angusta porro illa medietas, quae peruenit usque ad oculorum cauas sedes, quae alia est quam haec per quam fluit ignis serenus? «Itaque, inquit, cum diuincurrentia semet inuicem duo similia in unius corporis speciem cohaerent, quo concurrunt oculorum acies emicantes quoque effluentis intimae fusionis acies contiguae imaginis occursu repercutitur». Euidenter uisum fieri dicit quotiens intimi caloris lumen, quod inoffense per oculos fluit, aliquam uisibilem materiam, quam contiguam imaginem appellat, incurrit ibidemque iuxta materiae qualitatem formatum et coloratum sensus uisusque confit ex lumine
Abbreviated transcription (Latin):
quod hi quanquã maxima crimina uistutũ copia ꝓpulsauerint atq oppresserint: se autẽ solis scatere
uitiis in gemiscat. saltẽ illũ latronẽ aspiciat qui suppliciũ crucis haud dubie sleratis astib: meruit
& ꝑ solã fidẽ quae subito confessionẽ peperit atq spem in media moste uitã inuenit. postremosi sciro
se aliquis tã infelicit̃ addietũ ut absq: dubiaate damnandus ess& curñ temperar& auitus. cur ñ

Expanded text:
quod hi, quanquam maxima crimina virtutum copia propulsaverint atque oppresserint, se autem solis scatere quod hi, quanquam maxima crimina virtutum copia propulsaverint atque oppresserint, se autem solis scatere vitiis ingemiscat, saltem illum latronem aspiciat, qui supplicium crucis haud dubie sceleratis actibus meruit, et per solam fidem, quae subito confessionem peperit atque spem, in media morte vitam invenit. Postremo si sciret se aliquis tam infeliciter addictum ut absque ulla dubietate damnandus esset, cur non temperaret a vitiis? 235
Abbreviated transcription (Latin):
& lacrimabilit̃ postulant ueniã facilis ẽ praestare indulgentiã quis ñ hunc multũ diligat
ut sibi dimitti peccata multa diligendo optineat : festinus ergo quisq: ad paenitentiae postũ
confugiat securus apprehendat & teneat ꝓponat sibi quisq aemula pi&ate dauid regem
& parũ a postolũ. quorũ alt̃ deachulterte de adulterio & homicidio increpitus. ut par fuit in signido¬
lore peccaui dño dixit & trans latũ mox peccatũ ne se moriturũ audire meruit. alter uero respestus
ab eo qui paulisꝑ auesterat ab ipso faciẽ suã & ꝓpterea factus fuerat conturbatus. respectus in quã
idẽ in affectũ paenitentiae excitatus negationis dĩ maculã tantũ nefas dictocitius amaris lacri r¬
mis deluit ab oleuit : at siquis tantorũ uirorũ contemplatione . desperationẽ quã imitationẽ concipt

Expanded text:
et lacrymabiliter postulant veniam, facilis est praestare indulgentiam. Quis non hunc multum diligat, et lacrymabiliter postulant veniam, facilis est praestare indulgentiam. Quis non hunc multum diligat, ut sibi dimitti peccata multa obtineat? Festinus ergo quisque ad poenitentiae portum confugiat, securus apprehendat et teneat. Proponat sibi quisque aemula pietate David regem et Petrum apostolum; quorum unus de adulterio et homicidio increpatus, ut par fuit, insigni dolore, peccavi Domino dixit , et translatum mox peccatum, nec se moriturum audire meruit: alter vero respectus ab eo qui paulisper averterat ab eo faciem suam, et propterea factus fuerat conturbatus, respectus inquam, id est in affectum poenitentiae excitatus, negationis Dei maculam, tantum nefas, dicto citius amaris lacrymis diluit, abolevit. At si quis tantorum virorum contemplatione desperationem quam imitationem concepit,
Abbreviated transcription (Latin):
implorat ut iam & bonũ meritũ adõ & quae bonũ meritũ consequunt᷑ accipiat : Curse regressũ
habere dum hic uiuit desperat cũ potius debonitate dĩ p̃sumere debeat. quod ideo uiuat ut sem& ipsũ
tandem aliquando corrigat : quis integreumquã sperare indño potuit. nec potuit adueniã ꝑue¬
nire : immo suo quisq: iudicio damnatus fugiat adõ ad dm̃. ab irato dumpecat ad placatũdũ pae¬
nit& Reuel& dño uiã suam & sper& in eũ & ipse faci&. scilic& ut mala plene deserat. & bona iam
ardent̃ ac delest abilit̃ apprehendat. ille ñ potest dĩmiseri cordiã consequi qui in illo sperare ñ
potest : Nam sperantẽ in dño ut ipse aperit miseri cordia circumdabit . Oquam tutũ ẽ nobis indĩ x
piaate ꝑfugiũ : paratus ẽ ds̃ parcere subiectis & debellare suꝑbos. his qui relinquunt culpam

Expanded text:
implorat, ut etiam et bonum meritum a Deo et quae bonum meritum consequuntur accipiat? Cur se regressum implorat, ut etiam et bonum meritum a Deo et quae bonum meritum consequuntur accipiat? Cur se regressum habere dum hic vivit desperat, cum potius de bonitate Dei praesumere debeat, quod ideo vivat ut semetipsum tandem aliquando corrigat? Quis integre unquam sperare in Domino potuit, nec potuit ad veniam pervenire? Imo suo quisque judicio damnatus fugiat a Deo ad Deum, ab irato dum peccat, ad placatum dum poenitet. Revelet Domino viam suam, et speret in eum, et ipse faciet, 234 scilicet ut mala plena deserat, et bona jam ardenter ac delectabiliter apprehendat. Ille non potest Dei misericordiam consequi qui in illo sperare non potest. Nam sperantem in Domino, ut ipse aperit, misericordia circumdabit. O quam tutum est nobis in Dei pietate perfugium! Paratus est Deus parcere subjectis et debellare superbos. His qui relinquunt culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
pendia : curcũ mihi alibi semꝑ futurũ ẽ male ñ sit hic aliquandiubene : quare ñ om̃s uoluptatis
effundo habenas totũq quod delectat ꝑficio : auesterit ds̃ hanc ab om̃i xp̃iano insaniã ut se
aliquis denumero ꝑditorũ credat. se amalo reuesti ñ posse coniciat. se in aestim abilidĩ lemeria
saluari posse diffidat. hoc eorũ ẽ qui transeunt in affectũ cordis. hoc ÷ quimalũ amore in sati¬
abilidiligunt & in eo durare obstinatissima intentione decreuerunt . & indesperationis baratrũ
in reuocabili se impieate merserunt: Qui uero se redemptũ xp̃i sanguine tanto p̃tio meminit
initiatũ baptis mate tanto sacramento non nescit. paenitentiae aditũ tantũ suae salutis argumerũ
patere ñ dubitat. qur quaeso potitus tantis beneficiis nullo suo merito nisi malo non indefessus

Expanded text:
pendia? cur cum mihi alibi semper futurum est male, non sit hic aliquandiu bene? quare non omnes voluptatis pendia? cur cum mihi alibi semper futurum est male, non sit hic aliquandiu bene? quare non omnes voluptatis effundo habenas, totumque quod delectat perficio? Averterit Deus hanc ab omni Christiano insaniam ut se aliquis de numero perditorum credat, se a malo reverti non posse conjiciat, se inaestimabili Dei clementia salvari posse diffidat. Hoc eorum est qui transeunt in affectum cordis, hoc est, qui malum amore insatiabili diligunt, et in eo durare obstinatissima intentione decreverunt, et in desperationis barathrum irrevocabili se impietate merserunt. Qui vero se redemptum Christi sanguine tanto pretio meminit, initiatum baptismate tanto sato sacramento non nescit, poenitentiae aditum suae salutis argumentum patere non dubitat, cur, quaeso, potitus tantis beneficiis nullo suo merito nisi malo, non indefessus
Abbreviated transcription (Latin):
nare qui si attendant sicut in adam illo uoluntate peccante om̃s peccauer̃ : ita prius illo
absq uitio existente. om̃s absq uitio extitisse dm̃ autẽ ñ homini necessitatẽ casus intulisse.
potestatẽ tamen ꝑmisisse. ipsũ uero ut pote qui fecit quae futura sunt & qui uocat quȩ ñ surt
tam quã ea quae sunt & casũ pscisse & quid casũ sequer& constituisse : ut uidelic& genus huma
num sua sponte corruptũ. nec totũ ꝓpt̃ misericordiã damnar& net totũ ꝓpt̃ iustitiã saluar&ur
nullã patient᷑ caliginẽ dm̃ quos restos origine condidit uoluntas ꝓpria urtiauit . quos ñ liberat
cdementia sic punire iudicio ut ñ ipse uerũ ipsi conuincant᷑ suae damnationis auetores. hic aliquis
unde placari debuit forsitan irritatior dicat : & simihi semel pereundũ ẽ. curhuius uitae ꝑdo com¬

Expanded text:
nare. Qui si attenderent, sicut in Adam illo voluntate peccante omnes peccaverunt, ita prius illo nare. Qui si attenderent, sicut in Adam illo voluntate peccante omnes peccaverunt, ita prius illo absque vitio existente omnes absque vitio exstitisse, Deum autem non homini necessitatem casus intulisse, potestatem tamen permisisse, ipsum vero, uptote qui fecit quae futura sunt, et qui vocat quae non sunt tanquam ea quae sunt, et casum praescisse et quid casum seqpter misericordiam damnaretur, nec totum propter justitiam salvaretur, nullam patientur 233 caliginem, Deum quos rectos origine condidit, voluntas propria vitiavit, quos non liberat clementia, sic punire judicio ut non ipse, verum ipsi convincantur suae damnationis auctores. Hic aliquis, unde placari debuit, forsan irritatior dicat: Et si mihi semel pereundum est, cur hujus vitae perdo com
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinationẽ qua ds̃ euoluens gratiã fac̃ scõs ũ inuenit & post excursũ instantis uitae ꝑficit¬
& coronat hanc inquã p̃destinationẽ quae illustrib: diuini eloquii testimoniis & in expugna¬
bilib argumentis astruit᷑ : fideles quiq passim suscipiunt constant̃ defendunt. Ir hac utpar:
suspensi spem suae salutis pio consensu reponunt nec in merito si quidẽ nulla uia salutis humanȩ
potest inueniri p̃ter hano quã quae p̃stitit diuina gratia demonstrauit. hac exlus is
nullus omnino pat& reditus ad salutẽ. dehis pdestinationẽ dĩ dici horrent pleriq: atq re¬
fugiunt in quib: & quaedã p̃clara p̃sulũ lumina scilic& nec redat̃ ds̃ libidine punienti
aliquos condidisse & in iuste damnare eos qui ñ ualuerint peccatũ ac ꝑhoc nec sup pliciũ dedi¬

Expanded text:
praedestinationem, quia Deus evolvens gratiam facit sanctos, non invenit, et post excursum instantis vitae perficit etpraedestinationem, quia Deus evolvens gratiam facit sanctos, non invenit, et post excursum instantis vitae perficit et coronat. Hanc, inquam, praedestinationem, quae illustribus divini eloquii testimoniis et inexpugnabilibus argumentis astruitur, fidelis quique passim suscipiunt, constanter defendunt, in hac ut par est suspensi spem suae salutis pio consensu reponunt, nec immerito. Siquidem nulla via salutis humanae potest inveniri praeter hanc quam quae praestitit divina gratia demonstravit. Hac exclusis nullus omnino patet reditus ad salutem. De his praedestinationem Dei dici horrent plerique atque refugiunt, in quibus et quaedam praeclara Praesulum lumina, scilicet ne credatur Deus libidine puniendi aliquos condidisse et injuste damnare eos qui non valuerint peccatum ac per hoc nec supplicium decli
Abbreviated transcription (Latin):
ł tantũ imitatione filii abrahȩ nenutante ꝓmissionis dĩ fide possit aliquis certae summae deesse
& adhuc apestius ex apocalxpsi. ubi p̃cipit᷑ tene qđ tenes nealius accipiat coronã tuã si enĩ alius ñ ÷
accepturus nisi iste ꝑdendo locũ uacuũ fecerit successuro cestus ẽ numerus elestorũ. Vt autẽ &iã
ꝑseueraturis ꝑ inde ista dicant᷑ uelut eos ꝑseueraturos habeatur incestũ. haec ratio ẽ quod m&us
e necessarius quib: ad huc potest surripere suꝑbiae morbus. & tanta sub ÷ his adhuc in firmitas
quae ñ securitate fouenda sed alia sit in firmitate sedanda. Veniat nobis inmentẽ a postolus
cui corporis incestũ anmentis in commodo laboranti & remediũ flagitanti. caelestis medicus qui
scir& quã ipse melius quid ei comp&er& in firmitatis antidotũ conuenire monstrauit Hanc

Expanded text:
vel tantum imitatione filii Abrahae, ne nutante promissionis Dei fide possit aliquis certae summae deesse. vel tantum imitatione filii Abrahae, ne nutante promissionis Dei fide possit aliquis certae summae deesse. Et adhuc apertius in Apocalypsi, ubi praecipitur: Tene quod tenes, ne alius accipiat coronam tuam . Si enim alius non est accepturus, nisi iste perdendo locum vacuum fecerit successuro, certus est numerus electorum. Ut autem etiam perseveraturis perinde ista dicantur, velut eos perseveraturos habeatur incertum, haec ratio est, quod metus est necessarius quibus adhuc potest subripere superbiae morbus, et tanta subest his adhuc infirmitas, quae non securitate fovenda, sed alia sit infirmitate sedanda. Veniat nobis in mentem 232 Apostolus, cui corporis incertum an mentis incommodo laboranti et remedium flagitanti coelestis medicus, qui sciret quam ipse melius quid ei competeret, infirmitatis antidotum convenire monstravit hanc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinauit quando cuneta quae futura erant fecit ꝓinde p̃destinatio nunquã ẽ sine p̃scietia
nihil enim quod nesciat se facturũ ds̃ p̃destinat. p̃scientia uero ÷ & plerũq sine p̃destinatione
qua crimina ꝑuersorũ p̃scit ds̃ quae utiq ut se facturũ ñ p̃destinauit : ita nec fecit . Verum¬
enimuero p̃fixit numerũ electorũ cui nullus augeri nullusq subtrahi neuideat᷑ ds̃ quod nefas ẽ
opinari inueritate suae p̃destinationis errasse siquis uero hinc foste confirmari desiderat instru&
baptistȩ iohannis quae in euangelio refestur illa sententia facite fructũ dignũ paenitentiae
& nolite dicere apud uos patrẽ habemꝰ abraham. potens ÷ enĩ dĩ delapidib: istis suscitare silos¬
filios abrahe. Qua satis ostendit sic istos nisi frustũ fecerint p̃cidendos : ut substituant᷑ alii ł carne

Expanded text:
praedestinavit, quando cuncta quae futura erant fecit. Proinde praedestinatio nunquam est sine praescientia. praedestinavit, quando cuncta quae futura erant fecit. Proinde praedestinatio nunquam est sine praescientia. Nihil enim quod nesciat se facturum Deus praedestinat. Praescientia vero est et plerumque sine praedestinatione: quia crimina perversorum praescit Deus, quae utique ut se facturum non praedestinavit, ita nec fecit. Verumenimvero praefixit numerum electorum, cui nullus possit augeri, nullusque subtrahis, ne videretur Deus, quod nefas est opinari, in veritate suae praedestinationis errasse. Si quis vero hinc forte confirmari desiderat, instruetur Baptistae Joannis quae in Evangelico refertur illa sententia: Facite fructum dignum poenitentiae, et nolite dicere apud vos: Patrem habemus Abraham; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qua satis ostendit sic istos nisi fructum feceriut praecidendos ut substituantur alii vel carne
Abbreviated transcription (Latin):
inquã nrae naturae ostendit᷑ quae ut alibi declarat᷑ sensu & cogitatione cordis ad malũ ꝓna ab
adulescentia hoc ÷ ex quo potest discr&ionis habere iudiciũ aduistutẽ relustans trahit᷑ & inuita:¬
.4
Sed ut ad ꝓpositũ reuestamur. ad bonũ & ad boni p̃miũ ne monisi ante mundi constitutionẽ gra¬
tia electus. gratia praescitus. gratia p̃destinatus intromissus ẽ sicut diuino spũ pandente compe¬
rimꝰ Flestio ñ omniũ sed quorundã confit&᷑ salutẽ praescientia futurorũ nobis dumtaxat pã
dõ simul psto sunł om̃a p̃notionẽ insinuat. Pra ed estinationẽ aut̃ in bono positã didicimꝰ osten¬
dere in scis litteris gratiae p̃parationẽ. Gratiã uero ipsã exprimere donationẽ praescitds̃
quaetũq aut fasturꝰ ÷ aut ꝑmissurus utraq nulla necessitate altera communione iniustitiae
nulla p̃destinat qua ecũq immutabilit̃ facerestatuit. Immo cunsta quae facturus erat tunc

Expanded text:
inquam, nostrae naturae ostenditur, quae ut alibi declaratur sensu et cogitatione cordis ad malum prona ab adolescentia, hoc est, ex quo potest discretionis habere judicium, ad virtutem reluctans trahitur et invita. Sed ut ad propositum revertamur, ad bonum et ad boni praemium nemo nisi ante mundi constitutionem gratia electus, gratia praescitus, gratia praedestinatus, intromissus est, sicut divino spiritu pandente comperimus. Electio non omnium, sed quorumdam confitetur salutem. Praescientia futurorum, nobis duntaxat, nam Deo simul praesto sunt omnia, praenotionem insinuat. Praedestinationem autem in bono positam dicimus ostendere in sanctis litteris gratiae praeparationem; gratiam vero ipsam exprimere donationem. Praescit Deus quaecunque aut facturus est aut permissurus, utraque nulla necessitate, 231 alterum communione injustitiae nulla. Praedestinat quaecunque immutabiliter facere statuit. Imo omnia quae facturus erat tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tima quoque totius corporis ambitu animȩ circumdarentur. atq
ita orbem tere tẽ in orbem atq insuũ ambitum uoluit conuerti &ma¬
ueri : Solum precipuum qui uirtutum prestantia sufficer& contili

Expanded text:
tima quoque totius corporis ambitu animae circumdarentur. Atque tima quoque totius corporis ambitu animae circumdarentur. Atque ita orbem teretem in orbem atque in suum ambitum uoluit conuerti et moueri solum praecipuum, qui uirtutum praestantia sufficeret concili
Abbreviated transcription (Latin):
tis coercitisSed corruptela partium intrase senescentium
uicem quandam optinebat cibatus:Idemq ut a ger& pateretur
& amomnia mundi globus partibus suis intrase a geNitibus¬
acperpetientibus : Nec uero manus ei necessari as ẽẽ dudcit cum ni hilsuꝑ¬
Nec pedes qm̃ ex septem motibus Non lo¬
cularis ei quis quã sed rationabilis competebat qui animarũ propriusẽ cir¬
cuitus: ne que ullum locũ ex loco mutans Ndẽq in orbẽ fertꝰ & ue lut
fixo crcum uolat cardine proptere aq rata & inerrabilis tius agitatio :
haec igitur a &ernidĩ ꝓspitientia iuxta natiuum &umquam futurũ
dm̃ leuẽ eum & ae qui remum in de cliuemq & a medi&ate undiq
uersum ae qualem e que perfectis uniuersisq totũ perfectum que pro¬
genuit : animam uero in me di &ate tius locauit eandemq ꝑomnẽ
globum ae quabi liter por rigiuissit quotectis interioribus partibus ex¬

Expanded text:
coercitis, sed corruptela partium intra se senescentium coercitis, sed corruptela partium intra se senescentium uicem quandam obtinebat cibatus idemque ut ageret et pateretur etiam omnia mundi globus partibus suis intra se agentibusac perpetientibus. Nec uero manus ei necessarias esse duxit, cum nihil supiam ex septem motibus non locularis ei quisquam sed rationabilis competebat, qui animarum proprius est circuitus neque ullum locum ex loco mutans ideoque in orbem fertur et uelut fixo circumuolat cardine; proptereaque rata et inerrabilis eius agitatio est. Haec igitur aeterni dei prospicientia iuxta natiuum et umquam futurum deum leuem eum et aequiremum indecliuemque et a medietate undique uersum aequalem exque perfectis uniuersisque totum perfectumque progenuit. Animam uero in medietate eius locauit eandemque per omnem globum aequaliter porrigi iussit, quo tectis interioribus partibus ex