comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendere in possibile: Nc membranis retentis qua si cderescit memoriae series
uirbo nodicendi peritus: uirbonus consistit nactura monbus uit artib: dicendi
peritus consistit ccrtisiciosa eloquentia quae comstat pccrtibus quinq spuentione
dispostcione elo cutione memonce ꝓ nuncictione & fineofficii quodest celiqui d
ꝓ iuccdere: Ipsec aũpen cia dicendi intyb reb: conisuit naturcodoctynco u su
Ncctur ccintemo: doctnac scientic u su : ad nduetate. Haec sunt enm quaenon solt
inorcctore sedinunoꝙ homi ne certifice ex ꝓectaent᷑ ut ediqui deffici at

Expanded text:
prehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series us, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
prosuo tracctn pactitur peculium autem cc̃pecodibus dictum in quibus ueterum
constabat uniuersa sustantia bonorum posses sio ÷ iuspossessionis cer¬
to ordine certoq titulo ad quisitacꝰ INtes tactecheredites ÷ q: testãmento
scripta ñ est autsi scriptac sit iure ta mennequac quã ⁊ edit&: : Caduca in dedicun
tur ꝗẽ heredes ciciderunt: Phamilioc ercis cundȩ ÷ diuisio hereditectis inter
heredes erciscund&it cput ueteqs diuisio nuncupcebect̾, Com meni diuiden¬
dort inter eos quibus comid nisresest que actio iub& postulantibur
his arbi, trum dacricuius arbitratures diuida tur: Sinium regendo¬
rum ⁊ aecio dicta eo ꝙ p̃e am regeentur finespentur dum modo nonan

Expanded text:
pro suo tractare patitur. Peculium autem a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat universa substantia. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis inter heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorum actio dicta eo quod per eam regantur fines utrique, n
Abbreviated transcription (Latin):
ut uergilius mostali nẽ manufactae in mostali carine fas habeant cestusque incesta pe¬
ricula lustresaeneas A consequente argum̃tũ dr̃ quando possitã rẽ aliquodineuitabili¬
t̃ consequatꝰ ut uergil non eauis animonectanta suꝑbia uictis : ab antecedentib: argo¬
m̃tũ ẽ quando aliqua ex hisq prius gesta s̃ conꝓbant᷑ ut cicero ꝓmilone cũ non dubita uerit
aperire id cogita uerit uos potestis dubitare quid ferit: Arepugnantib: argum̃tũ est qͣn illi
sed honore ã plissimoditatus domite int̃ fece se uoluis s&. A coniugatis argumtu est¬
ne facere qđ uulgus seruorũ sol& dolis ut medeluderes ab effectis argum̃tũ ecũ

Expanded text:
 Vergilius: 'Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant, certusque incerta pericula lustret Aeneas?' A consequentibus argumentum est, quando positam rem aliquid ineuitabiliter consequitur – Vergilius: 'Non ea uis animo, nec tanta superbia uictis.' Ab antecedentibus argumentum est, quando aliqua ex his quae prius gesta sunt comprobantur – Cicero pro Milone: 'Cum non dubitauerit aperire quid cogitauerit, uos potestis dubitare quid fecerit?' A repugnantibus argumentum est quando illud, sed honore amplissimo ditatus, domi te interficere voluisset'. A coniugatis argumentum estne faceres quod vulgus servorum solet, dolis ut me deluderes. Ab effectis argumentum e
Abbreviated transcription (Latin):
tem uestat inde & uersutus &
callidus. Violentus quia uim
infest. Ve cors malicordis & ma¬
lae constientiae : Uagus quia
sine uia : Uanus auenere a& hi¬
mologiam trachit Itemuanus
in anis falsus eo quod sine memo¬
ria euaniscat. Uessanus non
probeporosanus: Uinolentus
qui& satis bibit & dificile i nebri¬
atur Vexatus id est portatus ab
eo quod est ueo uecto uexo utue¬
xasse sit & postasse:
Vbnificus eo quod ueninum mostis
causa parauit aut prȩstitit aut
uendidit : Vettor qs̃ uechitur¬
estaut̃ uector & qui uechit & qui
uechitur Uenator qs̃ uenabu¬
lator auenatione scilic& quod
bestias praemit : Iuatuor a ut̃
sunt uenatorum offitia uesti¬
gatores indegatores a lato¬
res pressores fiait.¬

Expanded text:
tem vertat. Inde, et versutus, et tem vertat. Inde, et versutus, et callidus. Violentus, quia vim infert. 279. Vecors, mali cordis, et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus, a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod sine memoria evanescat. 280. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit, et difficile inebriatur. Vexatus, id est, portatus, ab eo quod est veho, vexo, vecto, ut vexasse sit portasse. 281. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, qEst autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores. Li
Abbreviated transcription (Latin):
mum q̃s tergum uestat huc& illuc
nec facile qualis sit intellegitur
pemulentus atem&o id est umodicus
timidus quod timeat diu id est san¬
guine namtimor sanguinem ge¬
latquico actus gignit timorem
Turpis quod sit informis & turpeat
Rauistute : Utilis ab utendo
Abore sua aut̃ quod bene quid
uterepossit sicut docilis quo ddo ce¬
ripossit : Uerus aueritate hinc
& uerax maior est ueritas quam ue¬
rus quia non ueritas auero sedueri
aueritate discendit: Ueridicus
qui a uerumdicit : & ueritatis
adseftor est : Uericundus qui aue¬
rum factum erubescit : Uenus¬
tuspulcherauenis id est sanguine
Viridis ui & succus lenus: uiuens
uiuus: Uaritus qua sinonunius
uiae sed incerte mixteq sententiae
Uersutus eo quod eius mens in quo¬
lib&actu ad quam lib& fraudem
facile uestitur unde &uer sutia
dicitur contorta sententia plau
laris Villis auilla nullius enim
urbanitatis est. Uersipellis eo
quod indiuersa uultum & men¬

Expanded text:
mum quasi tergum vertat huc et illuc, mum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intellegitur. Temulentus a temeto, id est vino, dictus. Timidus, quod timeat diu, id est sanguine; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. Turpis, quod sit informis et torpeat. Vir, a virtute. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus a veritate descendit. Veridicus, quia verum dicit et veritatis adsertor est. Verecundus, quia verum factum erubescit. Venustus, pulcher, a venis, id est sanguine. Viridis, vi et suco plenus, quasvivus. Varius, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. Plaularis. Vilis, a villa; nullius enim urbanitatis est. Verquod in diversa vultum et men
Abbreviated transcription (Latin):
Sordura sordibusimoris aure con¬
ceptis & quamius multis cass̃bi
xsuiius siue p̃antiphra sin quod
sit sine succo: Sepultus dictus eo quod
sine palpata ne uel pubsu est id est
Sutor asuerdis pellibus nominatus est
Subulcus porcorum pastor sicut bo¬
bulcus acurabouum:
vtor quiapupillum tu&ur hoc
est intu&ur dequo in consu&udine
uulgaridicitur quid memnones &
tutorem & pola gogumollimob¬
rui. Tester dicit quod testamento
dhiber solent sicut signatores
quod tes tamento signent :¬
T&ricus mons in sabinis asperri¬
mus unde & tristes homines te¬
iricos dicimus : Tac&urnus inta¬
cendo diuturnus Trxtinatur & ami¬
natur & iuditulibra perpendens
Recta trans lationem atritina qui
est gemina ponderum lances: Triti
uuliũ & turbulento aspectuut tor
lumine turuo: Turbidus terribilis
er absobscura tenebrosaq: uita
T&errimus proferonimium tarum
enim u&eres profero dixerunt:
&tim&ur Tergiuersator quod ani¬

Expanded text:
Surdus, a sordibus humoris aure conSurdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus exsuccatus, sive, per antiphrasin, quod sit sine succo. Sepultus dictus, eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est, Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. T Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taccendo diuturnus. 267. Trutinator, examinator, ex judicii libra perpendens; recta translatione a trutina, quae est gemina pondevultu et turbulento aspectu, ut: 'lumine torvo. Turbidus, terribilis. Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro fero dixerunt, et timetur. Tergiversator, quod ani
Abbreviated transcription (Latin):
tella fit: Spurcus quod fit inpurus:
Sclerosus sceleribus plenus ut lapido sus
locus & arenosisplus est scelerosus quam
sceleratus : Sator seminator ł patera se¬
mine: Scura qui sectari quempiam so¬
l& cibi gratia a sequendo igitur indes¬
curras appellatosidem ad seciila a se¬
quendo: Satelles quod adhereat alte
siuea lateris custodia: Suffectus in
loco alterius subpositus q̃s suffectus
unde & consulem suffectum dm̃s eũ
qui proalio substituitur: Secin dus
quia secus pedes & tractus est sermo
a sequentibus seruis pedȩs equis un¬
de & secunda fortuna dr̃ quod secun¬
dum nosi dest propenos utnde&
res secunde id est prospere secun¬
m. dȩ autem a sequendo sunt dictȩ:
Stipulator promissorstipulare
abextinuatione dictus Sequester
dicitur quicestantibus medius inter
obsequendo ficium erł quod uius quie lectus
sit utraq pars fidem sequaiur ses siles
quod non uidentur stare sed sedere:

Expanded text:
tela fit. Spurcus, quod sit inpurus. tela fit. Spurcus, quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuna dicitur, quod secundum nos est, id est, prope nos. Inde et res secundae, id est, prosperae. Secundae autem a sequendo sunt dictae. 258. Stipulator, promissor. Stipulare ab extenuatione dictus. 260. Sequester dicitur, qui certantibus medius interva sequendo factum est, quod ejus qui electus sit utraque pars fidem sequatur. 261. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere.
Abbreviated transcription (Latin):
rens seaut̃ sine significat & se¬
dulus sinedolo Securus qs̃ sine
cura id est frigidus perquod in¬
utiles accipimus : Stupidus se¬
pius stupens: Superbus dictus
quia superuult uideriquam est
qui enim super gradi uult quod
est superbus c̃ Susuro desono
lo quutionis appellatus qui a non
infatiae alicuis sed inaur eloqui¬
turde alter od& rahendum:
Seditiosus qui dissentionem ani¬
morum facit & discordiamgig¬
Seuerus quasi seruus uerus te¬
n& enim sinepi&late iustitiam:
Simulator dr a simulacrogestat
enim similitud inem eius quod non
estipse. Suassor a suadendo quẽ
miminuti &asperiest scrupo
estenimares didurior: Scccrile¬
gus dr̃ ab eo qđ sacralegit id est
furatur. Si carius uocatur qui
adperp&randum scelus telis
armatus est sica enim gladus ẽ:
& crudilis animi : Scenicus qui inteatro
agitteatrum enim scena est: Scorta
quod a grecis quoq: scitae uocabantur
quod defricantur pelles quibuscorrup¬

Expanded text:
rens. 'Se' autem sine significat, ut serens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus sine dolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gigSeverus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse. Suasor a suadendo quem mi minuti et asperi. Scrupo est enim arena durior. Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, et crudelis animi. Scenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Scorta, quod a Graecis quoque σκύτη vocabantur: quo defricantur pelles quibus corrup
Abbreviated transcription (Latin):
partesdicimus suauis subliis
ab altitudine uocatus honoris
ad sidera caeli : Speciosus abspecie
uelaspectu sicut fomosus a forma
Sollers quod sit solicitus marte &
utilis solless enima p̃ antiquos
dicebatur qui erat omnibona
aste instructus terrentius adules
cicero appellatus quito tostos dies
p̃cabantur &immolabant ut sibi
suiliberi superstites essent:
Gollicitus quia solers acitus atque
in requi&us Sedulus familiare
uerbum terrenti hoc est sine dolo
alias adsiduus Sod ales dicuntur
quiad simbulum conuenire con¬
suerant q̃s̃ suadentes ipsi& soci
dicuntur ꝓpt̃ pericul autoris
soci& atem q̃s inunam caligam
& inuno uestigiomanentes
Stultus hebetior corde sicut qui
timo fatuu mẽe nonopinor id est
obtunsis quidem sensibus nont̃n nul¬
lis stultus est: quiper stuporbm ñ
mou&ur iniuriam seuitiam
enimperfert: neultus necullo
ignominiae mou&ur dolore :
Segnis id est sineigne ingenioca¬

Expanded text:
Pater' dicimus. Suavis. Sublimis Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris.ad sidera caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. TerentiusEun. 478Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Solliinrequietus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo: alias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi suadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caliga et in uno vestigio manentes. Stultus, hebetior corde, sicut quitimo: fatuum esse non opino, id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio ca
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus rempullicam aliquidegiss&
aut quicumq: ostibus consensis s& aest
dictus aut̃ reus maiestatis qui amaius
est ledere patriam queiciuem unum
postea &iam & hireima iertati sdicti
sunt qui ad uersus maiestatem prin¬
cipis egis seuiderentur uel qui leges
in uti lesreipullice d&ullerunt
uelutile abrogauerunt. Rixosus
arito caninodictus semꝑ enimad
contradicendum paratus est
apiens dictus asapore quia sicut
Ogustus aptus est addiscricionẽ
saporisciborum sic sapiens addi¬
noscentiam rerum adq: causarum
quod unum quodq: dinoscat adq: sen¬
suueritatis discernat cuius contra¬
rius est insipiens quod sit sinesapo¬
re necalicuius discricionis uel sen¬
sus studiosus Sc̃s au&ericonsu¬
&udineappellatus eo quod hii qui
pure uolebant sanguine ostiae
tangebantur & & hoc sci nomen
acciperunt : Sincerus quasi si¬
ne corruptione cui contrarius
in sincerus uitiatus corruptus
Supraemus summus ab eo quod
superemineat unde & sup̃mȩ

Expanded text:
adversus rempublicam aliquid egisset, adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contrSapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme
Abbreviated transcription (Latin):
Qui erulus quia querellam infest:
Qui &us quod sit ipsesibianimo securus
neminem tangens:
relegit ea quȩa dculdiuinum ꝑtineant
hii sunt dicti relegiosi & relegendo tam¬
quam & eligendo eligentes & diligen¬
tendo diligentes & intellogendo in¬
tellegentes : Rationatur dictus est¬
uirmagnus quid eomnibus rebus
qua sesse mirabiles constat potest
reddererationem : R&ractator re¬
p&itor namra ractare est rep&e¬
re quod omisserat: Pesipiscens eo qđ
mentem q̃s̃ postinsaniam recipit aut
quia resapit quisa pere desierat casti¬
gatenim seipsumdementiae & con¬
firmat animum suum ad rectius
uiuendum cauens neiterum con¬
ruat Repentinus a repente :
Repens aut̃ & ad uerbium & nñ
potest c̃ : Robustus fostis ualidus a
fostitudine roboreae arboris appella¬
tus Rapidus uel ox pedibus Raptor
eoquodcorruptor inde & rapta eo qđ
corruptaest : Reus aredequa ab noxi¬
us est areatu sareo est nominatus:
Reus maiestatis primumdictus qui

Expanded text:
Querulus, quia querellam infert. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta. Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui
Abbreviated transcription (Latin):
dium quo cumq: intellegi possit.
cum sint homines hominibus
pullica & egit uel perpullica nego¬
tia seculi lucra sectatur unde &
cognominatus est peccator appe¬
liceidest m&rice uocatur qr̃ pe¬
licator ꝗ nom̃ ap̃ antiquos tan¬
tum flagito sum significabat: :¬
gitur unde & ꝑsecutus ꝑ fectese¬
siit in appellatione hominũ im¬
quorum: Prostitute mer&ri¬
ces a prosedendo in meritoriis
uel fornicibus pell& ap̃grecos
propriaedicitur a latims concu¬
badicta aũt a falatia idestuer¬
siitia sub dolositate uel menda¬
tio. Procu ruus id est perlongũ
curlius: pauidus est quemuaexat
trepidatiomentis hab& cordispulsationẽ
cordism&um pampauere perire est un¬
de & pauimentum : P&ra autem & ru¬
pes aduritia saxorum nominantur:
Pussillanimis pussillo animo: Paul¬
cusdictus a p&endo unde &iam & meri¬
trices p&ulcas uocamus productus:
tor a quaerendodictus qua si quae¬
sitor: Questuosus q̃ rimoniosus:

Expanded text:
dium quocumque intellegi possit, dium quocumque intellegi possit, cum sint homines hominibus publica exigit, vel qui per publica negotia saeculi lucra sectatur; unde, et cognominatus est. 228. Peccator, a pellice, id est, meretrice vocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, pgitur; unde et persecutus, perfecte sein appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus ab adpetendo; unde etiam et meretrices petulcas vocamus. Productus. tor a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus. Querimoniosus.
Abbreviated transcription (Latin):
maritni ab incendionauium tran¬
seuntiõ quas capiebant dictinampi¬
raignis est : Pugillator quidemanu
inmanum nummorum aliquid sub¬
trachit: peculator ꝓ eo qđ sit pecu¬
niae pullicae defraudatur : Pro¬
ditor ꝓeo quod d & eg& itẽ proditor
Perfidus quia fraudulentur est & sine
fide qr̃ perdens fidem : Periurus
qui aperpere iurat idest male iu¬
rat ꝑiurus aut̃ in uerbo R. non
hab& nampe iuro &idro dicimus
Pracuari catormalae fidei aduo¬
catus & qui uelinacusando nocitu¬
ralis indefendendo profutura
pra &oreat aut inutiliter dubia eq
ponat mercedis gratia lic&
corruptis cicero quid enim tampua¬
rium idest ualde uarium: Pellax
dolo sus & fallax apelle idestuultu fo¬
ris enim ut fallat arrid& sed nequi¬
tiam intus gerit: profanus q̃r̃por¬
roa fano sacris enim illi non lic&
interesse. Parricida propriae dr̃
interfector parentis quamuis qui¬
dam u&eres hunc parricidam
ciderit parricidium & homici¬

Expanded text:
maritimi, ab incendio navium tranmaritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item proditor Perfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam parricidium et homici
Abbreviated transcription (Latin):
sumptuosus adq: consumptor omñi¬
a porroagit & qr̃ proiecit: profu¬
gus propriae dr̃ qui procula sedibus
suis uagantor q̃s̃ porrofugatus:
Perigrinus longe apatria positus
sicutalienigen .a: Proiectosqs
longe & proculiactatus sicut & pro¬
duxit q̃s porro illumduxit & pro¬
uocauit qs̃ porroillumuocauit:
Proiectus porroiectus acpreiac
est porroiactata : proseriptus cu¬
ius bona palam &apertescribuntꝰ
ꝑscriptus ordiñe significat sicut &
p̃scriptones ap̃u&eresiuris consul:¬
tos
Procinctus & xpeditus & armatus unde
& in procincto idest cumbello causa ar¬
ma sumebant : Prȩtinctus eoquodante
seponat aliquid quo precingitur unde &
teo & lauit pedes discipulorum suorum:
Praedo est qui populando alienam pro¬
uintiam inuadit: Praedo aũt ab
abigendo praed asdictus & predo
qui predam hab& praedator hoc est
cuide preda deb&ur aliquid: Pla
quod non cestauia gradiatur sed pel¬
liciendo dolis: pirate sunt praedores

Expanded text:
sumptuosus, atque consumptor, qui omnisumptuosus, atque consumptor, qui omnia porro agit, et quasi projicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus longe a patria positus, slonge et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eiectus ac proiactest porro iactata. Proscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde eteo, et lavit pedes discipulorum suorum.' Praedo est qui populando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur aliquid. Plagquod non certa via grassatur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones
Abbreviated transcription (Latin):
quod sit perp&uus annis : Praesuluo¬
catus quia preest sollicitudine : Prȩ¬
positu s appellatus eo quod sit subiecto¬
rumacfamulantium ordinator acrector
Patronia patribus dicti sunt quod huius¬
modi affectum clientibus &ibeant ut
q̃s̃ patres illos regent Peda gogus est
cui par uubad signantur grccum nom̃
est & estoompositum ab eo quod pueros
agat id estdoceat & lasciui entemrefre¬
n& a&atem: Prȩsens dictus quod sit
pracsensibus id est coramoculis qui
sensus sunt corporis: Prior quia pri¬
mussit ordine & primus q̃s p̃minens :
bus late patens unde & potestas quod
pateat illi qua quauellit & nemoin¬
ter cludat nullus obsistere ualeat:
PRacopimus praec &erisopibus co¬
piosus Pecuniosus tullius primum.
eos dictos reffest quiabuissent pecu¬
niam id est pecore itaenim & antiqui
eo sappellabant paulatim a ut pera¬
bussionem nomenaliud. de uolutũ est:

Expanded text:
quod sit perpetuus annis. 206. Praesul voquod sit perpetuus annis. 206. Praesul vocatus, quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus, eo quod sit subjectorum ac famulantium ordinator, vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod hujusmodi affectum clientibus exhibeant, ut quasi patres illos regant. 207. Paedagogus est qui parvulis assignatur. Graecum nomen est, et est compositum ab eo quod pueros agat, id est, ductet, et lascivientem refrenet aetatem. 208. Praesens dictus, quod sit prae sensibus, id est, coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine; et primus, quasi praeeminens. bus late patens; unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae caeteris opibus copiosus. 210. Pecuniosos Tullius primum eos dictos refert, qui plurimam habuissent pecuniam, id est, pecora. Ita enim antiqui eos appellabant. Paulatim autem per abusionem nomen in aliud devolutum est. 211.
Abbreviated transcription (Latin):
re : Orbus quod liberus pon hab&
qua soculis amissis: Opifex quod opus
faciat aliquod opilio custosouium:¬
Nxdens qs̃ porro uidens prespi¬
cax enim& incestorum prouid&
cassus : Paciens dictus a pauendo
pauere enimferire percutitur enĩ
& tollerat : Perfectus cu inihiliam
adicipotest huic nominia pud gram¬
maticos conparatio non adicitur
quia sidixeris ille perfectior est iste.
perfectus nonerit : Pulcherabspe¬
tiedictus cutis quod estpellis postea
transit hoc nomen ingenus nam
pulchritudo hominis autin uultu
est utos humerosque deo similes
aut incapillis aut nam que ipsedo co¬
ram cessariem aut inoculis ut l&us
oculis ad florat honores aut incan¬
dores utqualemanus addunt ebo¬
si decus autin lineadmentis ut tẽ
multo plus figura & lin eamenta
ospitiis dilectabant autinperce¬
ritate ut tornus uertitur in me¬
diis & tota uertice supra est:
Pellax apellicendo ꝑ spicax
splendidus eoquod perluceat:

Expanded text:
re. Orbus, quod liberos non habet; re. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos oviumdens, quasi porro videns. Praespicax est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit. Pulcer ab specie cutis dictus, quod est pellis: postea transiit hoc nomen in genus. Nam pulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis, et toto vertice supra est. 205. Pellax a pelliciendo. Perspicax, splendidus, eo quod perluceat.
Abbreviated transcription (Latin):
q: nepotatio proluxoria ponitur qua
cestam quae queres consumuntur:
Niger qs̃ nubiger qui a non serenus
sed fusco operi&ur unde & nubilum
diemtetrum dicimus
Vtodoxus rectae gloriae : Vrator
abor euocatus aperorando nomin¬
tus id est dicendonamorare dicereest
Obaudiens abaure eo quodaudiat
inperantem : Ospes quod inferat osteo
pedem: Ospes facilis aptus & osteo pati¬
ens unde &ospitalis homodicitur
Ossor in imicusa bodiodictus sicutama¬
tur abamoro & est generis commonis:
Odibilis odiohabitus: Obsitus obsessus
idestundique in sidin conuallatur obs¬
cenus in purȩ libidinis auitio obscuro
dicitur: Obtunsus eb&ior & obclusi¬
or qs̃ &x omni paste obtentus. Obnisus
contranissus & conabundus: obnixur¬
Obnoxius quia obligatus est nexibus
culpe : Oblectator qr̃ cum lactae
lactas ses amantem unde & oblectare
dictum est : Obtrectator malignus &
quio bstringillando officiendoq: non
sinat quempiam progredi & augesce¬

Expanded text:
que nepotatio pro luxuria ponitur, qua que nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. O Orthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, lactasses amantem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augesce
Abbreviated transcription (Latin):
quam sit idest ex eo quod mhilsit u&e¬
res dictum ẽẽ uoluerunt : Neuter
nequeillenequei steqr̃ dicer & necu t̃¬
que : Nefarius non dignus farre quo
primo cibi genere uita hominum
ipsehomo genere masculino iduero
quod nuntiat genere neu trouthoe
nuncium & hec nuncia : Nab areus
id est scrdĩnazareiso. limdicebatur
qui scam comamnu triebat & nihil
contaminatum conspiciebat absti.¬
nens se auino omniq: sicera quae men¬
temab intigra sanitate peruestit:
Nugas aut̃ hebreumnñ est itaem̃
in proph&is est &xpossitum ubidicit
sophonias nugas quia legerecesser̃
ut nosse possimus linguam hebr̃
omnium linguarum essematrem:
Nugigerulus apellatus ab eoquod sittur¬
a genere quo dam scorpionum qui natos
suos consumit e&cepto eoquidorsoeius
insederit namrur sus ipsequi seruatur
fuerit consumit patrem unde homi¬
nes quibona parentum perluxoriam
consumunt nepotes dicuntur : hinc quo¬

Expanded text:
quam sit, id est ex eo quod nihil sit, vetequam sit, id est ex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluerunt. Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum ipse homo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit tura genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quo
Abbreviated transcription (Latin):
seruir suir Husunt scriptorer sacrorum libror̃ quiꝑ spm̃ scm loquenter ad eruditionem
nostrã a p̃ceptauiuendi & credendiretulã oseripserunt : Pritor luco alia uolimina apo¬
cripbaenuncupantur: Apgripha autemdieta toest sccr&a ꝗin dubum ueniunt est it¬
corum occulta or igoncepatet patrib E quib us quea dnor auctoritas ueracium scripto
ritar: Fanen ppt̃ multa fulsanullio ÷ in eir canonica auctoritarq:recte aprudentibr

Expanded text:
m m nostram et praecepta vivendi, et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim occulta origo: nec patet patribus, e quibus usque ad nos auctritas, tamen propter multa falsa nulla est canonica auctoritas. Scripsisse
Abbreviated transcription (Latin):
sit reliquas dircipulir suir timotheo. tito & philomoni adbebreor autẽ epistola plerir que¬
a latiniss eẽ incerta ÷ ꝓpter dissonantiã sermonir eandẽq aliibarnaban ꝯseripsirse. alii
aclemente scriptũ fuis se suspicantur. P&rur scripsitduas nominir sui epist q cttholicȩ
id eo nominantur ꝗ ñunitantum populo uelciuitati. seduniuer sirgentib generaliter seripta
sunt Ia cob&iobannis &iudar suarscripserunt episto. Actur a posto primordia fidei
xp̃ianae ingentib: & nascentir aeclesi x hirtorũ degerit : Actuum a postõ scriptorem
lucã eẽ euangelistam in quoopere narcentir aeclesiae infantia texitur & a postolorum
historia setinetꝰ unde & actur a postolorũ dicitur: ECpocalipsin li iohannire euangelir¬
pocalipꝰ aut̃ exgreco in latinum reuelatio inter p̃taturr cuelatio it dr̃ manifostatio
ecorumqa bicondia erant iuxta q& pse iohanne dt̃apocua Ilsui xp̃i quamn dedit illi dr̃ palan facere

Expanded text:
sit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelispocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscond
Abbreviated transcription (Latin):
ph&alistcidicenr. Vox clamantis indesesto parateuiam dño utostender& xp̃m postao sumptionẽ
ertius lucar int̃omner euangelirtar grecisermonis eruditir simur quippeut medicur ingrecia e¬
uingelium fripsit Theophilo ep̃oinitians a sacer dotali spũ dicens fut indiebur herodirrogir
lihostia fuirse effectũ ꝓsalute mundi ipse it sacordor decodictũ ÷ in psid tuer sacerdos in&ernum¬
uartur iohannir scrꝓsit euangelium ultimur inasia incipiens a uerbo ostender& eundem
saluatorẽ quip nobir dignatus ÷ narci& patiipsumante sacula di uerbum eẽ ipsum caelo uenir se
& postmostẽ ad caelum iterum remeas se. Hii sunt .iiii. euangelistae quos ꝑezechielum sp̃r scr̃

Expanded text:
lamantis in deserto, parate viam Domino, ut ostenderet Christum post assumptionem ertius Lucas inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus; quippe, ut medicus, in Graecia Evangelium scripsit Theophilo elii, hostiam fuisse effectum pro salute mundiQuartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eundem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati, ipsum ante saecula Dei Verbum esse, ipsum a caelo venisse, et post mortem ad caelum iterum remeasse. Hi sunt quattuor Evangelistae, quos per Ezechielem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
iagone praemia a premiscestamina adiuersircestaminibus separantur ⁊
poi situra est figura para graphocontraria & ideo sic formata. quia sicut
ille principia notat᷑ ista finer a principis separat. CCriphia circuli pras in¬
ferior cumpunctu ponitur in his locisubi quaestio dura & obscura a periri uel
solui non potuit antisimma ponitur a deos uersus quorũ ordo ꝑ indtandur
est sic & inantiquis aucttribuspo situm inuenitur .. antis macum puncte poni¬
tur in hirlo cirubi i eodem sensu duplicesuersur sunt & dubitatur qui potiurele¬
gendussit ⁊ diplehanc scriptores nr̃i ad ponunt in libris ecclesiasticorum
uirorũ ad separanda uel ad demonstranda testimonia scarũ seriptorarũ:
Diple perstin conhancprimus leogoras sira cusanus pos suit homertis uersibus adepara¬
tionemolmpi a caelo ÷ Dipleperstigmene idest cum geminis punctis hancanti

Expanded text:
Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma ponitur ad eos versus quorum ordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. Diple. Hanc scriptores nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctarum Scripturarum. Diple περὶ στίχον. Hanc primus Leogoras Syracusanus posuit Homericis versibus ad separationem Olympi a caelo. Diple περιεστιγμένη, id est cum geminis punctis. Hanc anti
Abbreviated transcription (Latin):
tritiuocati quod semꝑ .iii. longas habeant sillabas & unambreuem ⁊ in ꝗigia e
naũt sunt penta sillabi & exas yllabi pedes & dictaẽ apud grecos ⁊ zugiae
quasi quaedam declinaones. Sed hinon sunt pedes sed apellantur penta syllabi
& exasillabi quia ultra quinque & i sillabas non procedunt. Vnde nono post&¬
incarmine hassillabas quod lib& oxcedore nñ . ut casta genensium hieruso li¬
mitanorum & constantinopolitanorum. Accidunt unicuiquae pediarsis. &¬
thesis id est eleuatio & po sitio uocis Nequae enimpedes  dirigere pote¬
rant nisi alter naus ce÷leuentur & ponantur ut arma ar eleuatio est ma po

Expanded text:
triti vocati, quod semper tres longas habeant syllabas, et unam brevem. 20. Syzygiae autem sunt pentasyllabi, et hexasyllabi pedes. quasi quaedam declinationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellantur pentasyllabi, et hexasin carmine has syllabas quodlibet excedere nomen, ut Carthaginensium, Hierosolymitanorum, et Constantinopolitanorum. Accidunt unicuiquthesis, id est elevatio et positio vocis. Neque enim iter pedes dirigere poterunt, nisi alterna vice leventur et ponantur, ut 'arma': 'ar' elevatio est, 'ma' po
Abbreviated transcription (Latin):
uerbir bonis noscepit uerbabona habuit ubi nontantum uerba quae intria
cadunt tempora sed uniuersa oratio est: Uerborum specier sunt formae modi

Expanded text:
erbis bonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi non tantum verba, quae in tria cadunt tempora, sed universa oratio est. Verborum species sunt formae, modi,
Abbreviated transcription (Latin):
ro nominant: Haec enim duo qua edã interse commenione confu sa
coniecta differentia secernuntur perquã quid sit utrũ quae cognoscitur

Expanded text:
ro nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
europe raptum: fuit enim in nauicuius insigneerat taurds : Mododaries perim¬
bremaureum app&isse concubitum ubi intellegitur pudicitia Mulieris ab au-¬
rofuisse corrupta modo in similitudinem aquile propt̃fapuerit puerum᷑s

Expanded text:
Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imEuropae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum
Abbreviated transcription (Latin):
siadipsum satio omniũ pertineat rerum uela temporis longitudine quod satur&ur
apnis unde &eumgreci cronos nomen babere dicunt id est tempus. quod filios suos
fertur deuoras se hoc est annos quos tempus produxerit insere soluit: uel quod co
semina unde oriuntur Iterum redeunt bunc cael patris abscidis segenitali adi¬
cunt quia nihil incaelo de seminibus nascitur felcem ten& in quiunt ꝓpteragri¬
culturam significandamuel ꝑpannos & tempora quod in sered eant uel ꝓpter sapien¬
tiam quod intus acuta sit in aliquibus aut̃ ciuitabur satur no filios suos apud
gentiles immolabant quod saturnum poeatoce liberos suos deuoras se solitum
tradiderunt Iouir ferturabiuuandodictus & iopiter quasi iuuans pater. boocẽ
omnibus prestans hunc & priuatotitulo: Iouemoptimum dixerunt dum fius¬
s& incertur in suis inpudicus in&traneis quem modo taurum fingunt ꝓpt̃

Expanded text:
si ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur si ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
renacicidit & promerito suo ut animal brutum effectur sit : Ipse est
& leuithan id est serpens deaquir quialpuius seculi mari uolubiluer¬
situr astutia: L.euithan autem interprecatur ad ditamentumeorum: quorum sci¬
lic& nisi hominum quibus in paradis osemel culpam preuaricationis intalit & hano
usq ad a &ernam mortem cotidiepsua dendo adiocit uel&etendit: Nuccedam aut̃
nomina deorum suorum gentiles ꝑuanas fabulas ad rationes phissicas conantur
traducere ea quo incaus i selimentorum conposita eẽ interpr&cantur S ed hoc
a po&is totumsictum est ut deoss uos ornarent aliquibus figuris quos ꝑ¬
ditos acdedecorir in samia plenos fuis se historie confitentur : Omnibus em̃
fingendi locus uocait. ubiueritas caessat : Saturnus origo deorum
& totius posteritatis a pagauis designatur hunc latinia satua ppellatum ferunt qua¬

Expanded text:
rena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est rena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tatur u&us: fuit enimhicbelus pater nini primus r&asiriorum. quem
quidam saturnum apellant : Quod nomen & apud assirios & apud a fros. pos¬
teacultum est unde & lingua punicabal dr̃ dicitur. apud a sirios autem bel
uocatur : quadam sacrorum suorum ratione & saturnus & sol: Deelphe¬
gor interp̃tatur simu lacrumignominie : Id olum enim fuit moab cogno¬
mentobaal supermontem phogor quem latinipiarum uocant dm̃orto¬
rum: Fuit Aut̃ delapsa caciuitate elles pontidequa pulsus est & propt̃
uirilis membri magnitudinem innu merodeorum suorum eum greci
transtullerunt. & in numine sacrauerunt ostorum: unde &dicitur
preesseortis. propt̃ eorum fecunditatem: Bel ⁊ebut hidolum fuit ac¬
caron quod interpretatur uirmus carum : Lebul enim musca uoca¬
tur : Sporcissi mumigitur idolum id eo uirum mus carum uocatum.
a uoce in latinam linguam animal sonat: propt̃ quodd eexcelsi sater¬

Expanded text:
tatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem tatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum aptea cultum est. Unde et linvocatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur simulacrum ignominiae. Idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, et in numen sacraverunt hortorum; unde et dicitur praeesse hortis propter eorum fecunditatem. Belzebub idolum fuit Accaron, quod interpretatur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum th ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
quia elictorum in nocentiam criminibus fictis accusat: Unde &
in a pocalipsi uoce angelica dicitur pro iectus accusator fratrum
nr̃o rum quia acus sabat illos inconspectudñi nĩdie ac nocte :
Satanas in latinum sonat aduersarius. siue trans gresor Ipsecnim ad uersa
psc& trans gresor quia p̃uaricatos effectus inueritate qua conditus est non
stitit: Idem &tem tator quia temtandam innocentiam iustorum postolat
sicut in iobscribitur : Antixp̃s apellatur. quia contraxp̃m uenturus est:
Non quomodo quidam simplices intellegunt id co dictum quia antexp̃muen
quod litine contrarius xp̃o: Antienim grece. inlatinum contra signifi¬
cat : Xpm̃se enim menti&ur dumuenerit & contraeum dimicauerit &
aduersabitur sacramentis xp̃i : utueritatis eius euangelium soluat:
Nam& templum hierus olimis reparare. & om̃s u&eris legis cerimonia
ciduntur & i pantixp̃i sunt: Helidolum babi lonium est. quod interpre¬

Expanded text:
quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat; unde et quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat; unde et in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos in conspectu Dei nostri die ac nocte . SATANAS in Latinum sonat adversarius, sive transgressor; 379 ipse enim est adversaripse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate qua conditus est non stetit; idem, et tentator, quia tentandam justorum innocentiam postulat, sicut in Job scribitur. 20. Antichristus appellatur, quia contra Christum venturus est. Non quomquod est Latine contrarius Christo. Ἀντὶ enim Graece in Latino contra significat. Christum enim se mentietur, dum venerit; et contra eum dimicabitur; et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias aeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idolum Babylonium est, quod interpre