comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scil petũdũ decimis ⁊ oblacõib ñ ego aut he̾des mei in uilla pessitiꝰ
hr̃e hbiagiũ aut in ea cũ exponfis hõim ⁊ decrimõto Iace̾. Grangis
uõ ad cõmunes recipiondos reddit̾ de coĩ debet cõstrui in expensi
canõici ⁊ meis aut meoꝵ hedun. Canoĩtus in f̾uo furneriũ iuse
me irreqͥsito. s institut̃ fidelitatẽ mͥ faciet de Iure meo in ꝑmi
nũ p̃positi eiusde uille fidelr̃ ꝑfoluendo. simulr̃ cauõitus in molea
molendinariũ institiit qui mͥ uł hedib meis de conseruãde iure meos
p̾dixi fidelitatẽ p̃stabit. De moledin autẽ ꝓuẽtib t̾cia paris erit ie
us̃ meoꝵ hc̃dum. t̾tia canaici t̾cia ppositi q̃ui dirutũ debet molendñ
refice̾ in nemore ⁊ platea il ego ⁊ canõĩtus ꝯuiuint̃ illi deben ligua
necessaria ꝓuide̾ si i illis nemorib meis in quib hoĩes uille fuñ

Expanded text:
in villa possumus habere herberiagium aut in ea cum expensis hominum et detrimento jacere. Grangia vero ad communes recipiendos redditus de communi debet construi, in expensis canonici et meis aut meorum heredum. Canonicus in furno furnerium instituit, me irrequisito, sed institutus fidelitatem michi faciet de jurejusdem ville, fideliter persolvendo. Similiter canonicus in molendino molendinarium instituit, qui michi vel heredibus meis de conservando jure meo, sicut pre dixi, fidelitatem parabit. De molendini autem proventibus tercia pars erit mea vel meorum heredum, tercia canonici, tercia prepositi, qui dirutum debet molendinum reficere in nemore et platea ; et ego et canonicus communiter illi debemus ligna necessaria providere si i
Abbreviated transcription (Latin):
niptores ac uialator̾ centũ libraꝵ auri exactõe iũłtaudas esse cõsti¬
ĩ. Ad hec ut cestacior sit nr̃a ꝯstitutõ metͦpolitanis ⁊ coꝵ fuffͣ¬
aneis cõcedimꝰ ut p̾taxatos decreti nr̃i ꝯtemptoros ⁊ inhec mare¬
at̃ẽ regĩa iumũetes. tandru a limiñib occłie extorres faciant
sꝙ ad pleuũ satiffactãis remediũ
confugiãt. Actum
nrel in palacio publice. auuo
iucarnati ubi. Mͦ¬

Expanded text:
se constituimus. Ad hec, ut testatior sit nostra constitutio, metropolitanis et eorum suffraganeis concedimus ut pretaxatos decreti nostri contemptores et in hoc majestatem regiam minuentes, tandiu a liminibus ecclesie extorres faciant quousque ad plenum satisfactionis remedium confugiant. Actum Aurelianis, in palatio, publice, anno incarnati
Abbreviated transcription (Latin):
diendo ec ꝑ alia uircutũ ex̾cicia ssatis ordo dr̃ et hũiles ipiũs or¬
uis ꝓfessores ꝓduxerc̃ hacceñ et in fucͥum sꝑaucͣ deo Auspite ꝓducc̾i
tente considatõis aciem conu̾tẽtos uc fres eiusdẽ ordinis p̃dicatom
audiendi ꝯfessiões officia eo lib̾alius ⁊ offrcacius exegiu ualeant / qͦ
ssicẽs. Absoluendi ꝯfitences/ Inũgendi pm̃as salutares / eciam fr̃ĩb

Expanded text:
s ipsius ordinis professores produxerunt hactenus et in futurum sperantur deo auspice producturi, hactente considerationis aciem conuertentes, ut fratres eiusdem ordinis predicationis et audiendi confessiones officia, eo liberius et efficacius exequi ualeant, quo confessiones, absoluendi confitentes, et iniungendi
Abbreviated transcription (Latin):
s ex ꝑce. comicis ⁊ comicisse. Scepħus meldeñ uicecones.
balteriꝰ de mance iirabili. Radulphꝰ de balgonciico. Giulcherus de
castro ragmaldo. Guermundꝰ de casteslione. Gãrneriꝰ maigot. Rocracꝰ
comes de ꝑtico. Stephũs coicedñs. herb̃tus de castellic̃e pagañ de
freniaco. heruons belo. hugo berbellus Ausodꝰ berbellus. Rob̃tus
belimi. bernardꝰ foristeri. Ragiualõ ãpellañ alexander capellars
a p̾sencia tocius capituli.
danbaldꝰ cracon. Geruasius de monte. baruald̃ de uienna hugo de
rteyo. Gaufridꝰ de ualeia. sceplrus ppositus. Guido expp̃gsicus. Uigo

Expanded text:
s ex parte comitis et comitisse : Stephanus, Meldentis vicecomes ; Galcherius de Monte-Mirabili ; Radulfus de Balgentiaco ; Guicherius de Castro-Raginaldo ; Guermundus de Castellione ; Guarnerius Maingot ; Rotrocus, comes de Pertico ; Stephanus, vicedominus ; Herbertus de Castellione ; Paganus de Verziaco ; Herveus Belo ; Hugo Berbellus ; Ansoldus Berbellus ; Robertus Belini ; Bernardus, foristerius ; Raginaldus, capellanus ; Alexander, capellanus. in presentia totius capituli. ; Raimbaldus Craton ; Gervasius de Monte ; Gamaldus de Vienna ; Hugo de Orteyo ; Gaufridus de Valeia ; Stephanus, prepositus ; Guido exprepositus ; Ugo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinẽtib exteptit ouib de pascendo ⁊ ⁊̃ portis sme feno ⁊ filicc̃ c̃
sacula sine stabte ⁊ bachiu pastoris de om̃u arbore gecept̾a q̃rta ⁊ ffilicẽ
ĩ herba simil crescente cello ⁊ qͣdnga deportandã ⁊ harciã. de omii
ptore ꝑccepta q̃rtu ad filicẽ simus cũ herba crescente ligaudã ⁊ cauẽ
unclõ. Si bestie cũ custode inuemiant᷑ in sua defonsioẽ a pastare

Expanded text:
tinentibus, exceptis ovibus depascendis et porcis sine ferro, et filicèm cum fascicula sine falce, et baculum pastoris de omni arbore, excepta quercu, et filicem cum herba simul crescente collo et quadriga deportandam, et harciam de omni arbore, excepta quercu, ad filicem simul cum herba crescente ligandam, et canem in vinculo. Si bestie cum custode inveniantur in sua defensione, a pastore
Abbreviated transcription (Latin):
nebam de casamẽto carũ eccl̃ic eiusdem aꝑte dicc᷑an ⁊ exp̾sses
clarareni Attendeus in corde meo ꝙ sabria fidelicate mens
ei nõ.C pat̾am denegare Immo de Iure ⁊ ꝯsuetudine
ni fr̃acie tenebar hoc face̾ requisit᷑ mecũ sepius delib
⁊ ab anciqius hõib balliuis ⁊ fidelib meis diligent̾ in qͥsĩm

Expanded text:
dem aperte dicerem et expresse declararem, attendens in corde meo quod, salva fidelitate mea, illud ei non poteram denegare, immo de jure et consuetudine regni Francorum tenebar hoc facere requisitus, mecum sepius deliberavi et ab antiquis hominibus ballivis et fidelibus meis diligenter inquisivi, et
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd a me tenet dc̃us Ioh̃es apud sionũ uicũ ⁊ lucũ gandriai. teneo
tiã ab ecdem. epõ quicgͥd ceneo ⁊ a me tenet᷑ de feodo qd dicic᷑
ecdũ gedechardi. De quo uidel feddo uauassores hũt iusticiã suã
obitũq sica sunc . ⁊ forsan plura alia teneo ab ip̃o Ep̃õ de quibus
ad p̾sens non recobo. que si ad menoriã redux̃o ꝙcicius ꝯuiode
pot̾o eidem uł successorib suis dectarabo: ste uo instuictu dyaboli¬

Expanded text:
Lucum-Gaudrici. Teneo et ad eodem episcopo quicquid teneo et a me tenetur de feodo quod dicitur feodum Godechardi, de quo videlicet feodo vavassores habent justiciam suam, ubicumque sita sint. Et forsan plura alia teneo ab episcopo ipso, de quibus ad presens non recolo ; que, si ad memoriam reduxero, quam citius commode potero, eidem vel successoribus suis declarabo. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
psunnt insi cũ in uniũ cõueniũt ad eaup defonsic̃em ⁊ ius regiũ
auctoritas sar̃ti pontificũ. Inde est ꝓ munĩtipiũ quoddam in au
silem maliciuã quã ex̾cebant dñãtoros eiusdem municipii ⁊ eorũ
dinustr in possessionib sc̃oꝵ locoꝵ que nullo rigore ecch̃iastice disçi¬
alicie cohcende sup̾mã imposiunm̃ manũ ad correctodm dñm socu¬
iroi destructaem p̃dc̃i manucipii an ꝑꝑeciũ religusuꝰ monitũẽtum
teto se ꝑ est ut qd deo ꝓsꝑante felici suscessu incepimꝰ nõ dissuili
e concludẽ stndeamꝰ ⁊ ad peticõem eccl̃ian sen mouast̾ioꝵ libgatem

Expanded text:
um conveniunt ad earum defensionem et jus regium et auctoritas sancta pontificum. Inde est quod municipium quoddam, in Aucrabilem maliciam quam exercebant dominatores ejusdem municipii et eorum ministri in possessionibus sanctorum locorum, que nullo rigore ecclesiastice discipmalicie cohercende supremam imposuimus manum, ad correctionem omnium secuturorum, destructionem predicti manucipii in perpetuum reliquimus monimentum. De cetero superest ut quod, Deo prosperante, felici successu incepimus non dissimili fine concludere studeamus, et, ad peticionem ecclesiarum seu monasteriorum, libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
hus nepos ynonis. Ep̃i. Gĩleb̃tus neꝑas par̃. sp̃i. p̃c̾e̾a laici baus¬
inus de lengis. Gauslmꝰ ⁊ milo filiꝰ eius. uantermꝰ filius uãrim Iͥs¬
ardus drcen sis. paganꝰ filius durandi. Scephũs uicedñs. uirard̃
filius borrelli. huiꝰ eccl̃ie signiferi
Concessioni ant̃e. Coĩcisse de domo Epali ⁊ de appendicis eiꝰ int̾fuer̃t

Expanded text:
i. Preterea laici : Gauslinus de Leugis ; Gauslinus et Milo, filii ejus ; Gauterius, filius Garini ; Isardus Drocensis ; Paganus, filius Durandi ; Stephanus, vicedominus ; Girardus, filius Boelli, hujus ecclesie signiferi. Concessioni autem comitisse, de domo episcopali et de appendiciis ejus, interfue
Abbreviated transcription (Latin):
Ecimus humilitatis gradus
est. si nõ sit facilis ac ꝓmptus
in risu monachus. quia sc̃ptum est.
Stultus in risu exaltat uocem suã.
gͣdus est:si cum loquitur mo¬
nachus leniter et sine risu humilit
et cum gͣuitate et pauca u̾ba et rõna¬
bilia loquatur. et nõ sit elamosus in
uoce: sic̃ scͥptum est. sapiens uerbis
innotescit paucis. xii. gradus.
uodecimus humilitatis gͣduᷤˢ¬
est:Si nõ solum corde mõachꝰ s
ĩ ip̃õ corpe humilitatem uidentibꝰ se
semp indicet. Id est in ope dei in ora¬
torio in monasterio in orto in uia ĩ
agro uł ubicumq sedens ambulãs
uł stans. inclinato sit semꝑ capite.de¬
fixis in terra aspectib. reum se omni
hora depeccatis suis eristimans: iam
se tremendo iudicio dei representari
oculis dixit. Domine nõ sum dignꝰ
ego peccator leuare oculos meos ⁊

Expanded text:
ecimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suam .atis gradus est, si cum loquitur monacha, leniter et sine risu, humiliter et cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur, et non sit clamosa in voce, sicut scriptum est: Sapiens verbis innotescit paucis. CAPUT uodecimus humilitatis graduest, si non solum corde monachus, sed etiam ipso corpore humilitatem videntibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semfixis in terra aspectibus, ream se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos
Abbreviated transcription (Latin):
gressus est. et sic in ultimo gradu recipia
Qd̾ si denuo exierit: us t̾cio ita recipiat.¬
Iam u̾o postea sciat omnem sibi reu̾sio¬
nis aditum denegari. depueris minoris
suras. Ideoq qͦtiẽs pueri uł. adolescẽtõres

Expanded text:
gressus est: et sic in ultimo gradu recipiatr. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegari. suras. Ideoque quoties pueri, vel adolescentiores
Abbreviated transcription (Latin):
per inobedientic desidiam recesẜas.
ad te gͦ nunc meus sermo dirigr̃.
quisquis abrenuntians ꝓpriis
uoluntatib. domino xp̃o uero re¬
gi militaturus obedientie fortissima atq preclara ar-¬
ma assumis. In primis ut quicquid agendum incho¬
as bonum: ab eo perfici instantissima orone deposcas. uͨ
qui nos iam in filiorum dignatus est numero cõpu¬
tare: non debeat aliq̃n de malis actib nr̃is ꝯtrist ari.
Ita enim ei omni temꝑe de bonis suis in nobis parend̾
estut non solum ut irritatus pater suos aliq̃n filios ex¬
beredet. Sed nec ut metuendus dominꝰ irritatus malis
nr̃is: ut nequissimos seruos ꝑpetuam tradat ad pena.
qui eum sequi noluerint ad gloriam. Scd̾a pars ꝓlogi
tura ac dicente. Hora est iam nos de sompno s¬
surgere. et apertis oculis nr̃s ad deificum lumẽ
attonitis aurib audiamus. diuina uox cotidie clamãs¬

Expanded text:
per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos jam in filiorum dignatus est numero computare, non debeat aliquando de malis nostris actibus contristari. Ita enim ei omni hora de bonis suis in nobis parendum est, ut non solum iratus Pater suos nos aliquando filios exhaeredet; sed metuendus Dominus irritatus a malis nostris, ut nequissimos servos perpetuo tradat in poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam. Exsurgamus tandemtura ac dicente: Jam enim hora est nos de somno surgere ; et apertis oculis nostris ad lumen deificum, attonitis auribus audiamus quae divina quotidie clamans
Abbreviated transcription (Latin):
aures audiendi audiat: quid sp̃c dicat eccͣiis. et quid
dicit: uenite filii audite me:timorem domini docebo
uos. Currite dum lumen uite habetis:ne tenebre mor¬
tis uos ꝯͥprebendant. Et quͣens dominus in multitudi¬
ne pplĩ cui hec clamat operarium suũ itum dic̃. Quis
est homo qui uult uitam. ⁊ cupit uidere dies bonos:i
qd si tu audiens rendeas ego. dicit tibi dominus. Si
uis hr̃e ueram et ꝓpetuam uitam: prohibe linguam tu¬
am a malo. et labia tua ne loquantur dolum.diu̾te a
malo et fac bouum: inquire pacem et sequere eam. Et
cum hec feceritis: oculi mei super uos: et aures mee ad p̃¬
ces urãs. Et añquam me inuocetis: dicam uob̾ ecce
adsum. Oͥd dulcius nob̃ hac uoce co

Expanded text:
iendi audiat, quid Spiritus dicat Ecclesiis . Et quod dicit: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . Currite, dum lucem vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . Et quaerens Dominus in multitudine populi, cui haec clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetis, dicam vobis: Ecce ego adsum. Quid dulcius nobis hac voce Do
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ante oculos cordis suspecta
habere: Actus uite sue omni hor
custodire. In omni loco deum se res¬
picere pro certo scire. Cogitationes
malas cordi suo aduementes mox
ad xp̃m allidere: et seniori sp̃ualii
patefacere. Os suum a malo uł pra¬
uo cloquio custodire. Multum loq
non amare. Uerba uana aut risui i
apta non loqui. Risum multũ aut
excussum nõ amare. lectiones scãs
libenter audire. Orationi freq̃ter in¬
cumbere. oala sua pret̾ita cum la¬
crimis uel gemitu cordi cotidie in
orõne deo confiteri: et de ip̃is malis¬
de cetero emendare. Desideria carni
nõ ꝑficere: uoluntatem ꝓpriam odi
memores illius domimci p̃cepti.

Expanded text:
otidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare, verba vana aut risui apta non loqui; risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis, vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, et de ipsis malis emendare: desideria carnis non perficere: voluntatem propriam odirmemores illius Dominici praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quisqͥs gͦ ad patriam celestem festĩas
hanc minimam incho.atõnis regulam
desc̃ptam adiuuante xp̃o perfice: ⁊ tunc
demum ad maiora que supra ꝯmemor¬
uimus doctrine urtutumq culmina deo
protegente peruenies. facientibus hoc.
regna patebunt eterna. AM E N¬

Expanded text:
est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies. Facientibus haec regna patebunt superna. §
Abbreviated transcription (Latin):
inclina aurem cordis tui. et ãmo¬
nitionem pii prĩs libenter accipe
et efficaciter ople:ut ad eum per
obedientie laborem redeas. a quo

Expanded text:
inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
lis qui se aut recollocet et dormiat. aut
certe sedeat sibi foris uł fabulis uacet:
et dat᷑ occasio maligno. s ingrediatur
intus ut nec totum perdat:⁊ de reliqͦ
emende tur. Diumis aũt horis q̃ ad
opus dei post u̾sum et glam primi ps¬
almi qui pt u̾sum dicit᷑ nõ occurrerit.
lege qua supͣdiximꝰ in ultimo stet: nͨ pre¬
sumat sociari choro psallentium usq
ad satfactionem. nisi forte abbas licẽ¬
tiam dederit remissione sua:ita tñ ut
sat̾faciat reus ex hoc. Ad mensam aũt
qui añ u̾sum nõ occurrerit ut simul o¬
omes dicant u̾sum et orent: et sb uno
gẽtiã suã aut uiciũ nõ occurrerit: usq ad ẜam
uicem pro hoc uicis corripiatur. si de¬
nuo nõ emendauit: nõ ꝑmittatur esse
admense ꝯmunis ꝑticipationẽ. S
seq̃stratus a ꝯsortio omnium reficiat so¬
lus: sublata ei portione sua de uino.us
ad satfactionem et em̃d. atõm. Simiłr aũ
patiatur qui. ad illum u̾sum nõ fu̾it pre¬
sens: qui post cibum dicit᷑. Et ne quis

Expanded text:
lis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno gentiam suam aut vitium non occurrerit, usque secundam vicem pro hoc vitio corripiatur: si denuo non emendaverit, non permittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei portione sua de vino usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. Nec quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt:sicut et prẽs nostri ⁊.apłi fece¬
nam lectioni uacent. hora sa agat᷑ t̾cia:
et usq non. im omnes in opus suum la¬
borent qd̾ eis iniungitur. facto. aũt pͥo
signo none hore disiungant᷑. ib opere
suo singuli: ⁊ sint pati dum ẜm signum
pulsauit. Post refectionem aũt uacent
lectionib suis aut psalmis. In quadͣgesiẽ
uero diebo amane usq.ad t̾ciam plenã
uacent lectionib sius: et usq. id decimã¬
horam plenam opentur qd eis iniũgit᷑
In quib dieb qͥdͣgesime/ accipiant õs
singulos codices de bibliotheca: quos p
ordinem ex integro legant. Qui codice
in caput quadͬgesime dandi sunt./ Ante
om̃ia sane deputetur unus.aut duo seĩ¬
ores qui circumeant mon.ast̾ium horis
quibꝰ uacent fr̃es lectioni: et uide. ĩt ne
forte inueniatur fraccidiosus qui uacet
ocio ⁊ fabulis ⁊ nõ est intentꝰ lectõm.

Expanded text:
vivunt, sicut et patres nostri et aposvivunt, sicut et patres nostri et aposnam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadragesimae vero diebus, mane usque ad tertiam plenam vacent lectionibus suis: et usque ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lect
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m officium ĩplere: ut edificent audiẽ¬
tes. Qd̃ cum humilitate et gͣuitate et tre¬
more fi it: et cui uisserit albas. de ope ma¬
anime. Et ideo certis tp̃rib occu¬
pari debent frẽs in labore manuum: c̾ti
itum horis in lectione diuina. Ideoq
hac dispositione credimus utraq tpr̃a
ordinari: id est ut.a pascha us ad kłas
octobris.am.ane ereuntes a prima. usz
ad horam pene quartam laborent qd̾
necessarium fuĩt Ab bora aũt quaita:
usq ad horam qiͣ sectam agent et łctõi
uacent. post sertam aũt surgentes a mẽ¬
sa:pausent in lectis suis cũ omni silen¬
tio.aut forte qui uolu̾it legere sibi: sic
legat ut alium non inquietet. us ad¬
diante octaua hor.a:et itͣm qd faciend
est opentur usz. ad uesperum. Si. aũt ne¬
cessitas loci aut pauptas crigerit ut
ad fruges recolligendas ꝑse occupent᷑¬
frẽs:non ꝯtristentur. Quia tunc uere
monachi sunt si labore manuũ suarũ

Expanded text:
est officium implere, ut aedificentur audienest officium implere, ut aedificentur audientes. Quod cum gravitate, humilitate et tremore fiat, et cui jusserit abbas. § nimae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: diante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
aut antiphonam uł lectionem fallit᷑:
nisi ꝑ satfactionem ibi coram omnib
humiliatus fuit. maiori umndc̃e sb̃i¬
ceat. Quippe qui noliit humilitate
corrigere: qd negligentra deliquit. In¬
fantes aũt ꝓ tali culpa uapulent. de
Iquis aut in labore quous
in coquina in cellario in mini¬
terio in pistuo in orto siue iaite ali¬
qua dum labor.at ul in quoq: loco .a¬
liquid deliquent: aut fregit quippiam
aut ꝑdident. seu aliud quid ercesẜit
ubi ubi et non ueniens continuo añ
abbem uł ggregationem ip̃e ultro saffecit
⁊ ꝓdiderit delictum suum: dum p. alium
ꝯgnitum fuit. maiori subiaceat emẽda¬
patefaciat. qui sciant curare sua: et ali¬
ena uulnera nõ detegere et publicare.
curã abbati. aut ip̃e nuntiare aut tali sol¬
licito frĩ in uingat hanc curam. ut ol̃.a
horis ꝯpetentib ꝯpleantur. psalmos
aũt uł. anthiphonas post albem ordiẽ
suo quib uissum fuit ĩponãt. Cantare
aũt aut lege̾ nõ p̾sumat nisi qui possũt¬

Expanded text:
um, antiphonam vel lectionem, fallitur, nisi satisfactione ibi coram omnibus humiliatus fuerit, majori emendationi subjaceat: quippe qui noluit humilitate corrigere quod negligentia deliquit. Infantes pro tali culpa vapulent. § quis dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendaribus patefaciat, qui sciant curare et sua et aliena vulnera, non detegere et publicare.cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus compleantur. Psalmos autem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem et legere non praesumat, nisi qui pot
Abbreviated transcription (Latin):
torio et mensa exꝯmũicat᷑hora
qͣ opꝰ dei in oratorio celebrat añ fo¬
res oratorii prostratus iaceat. n di
cens nisi tm̃ posito in t̾ra capite str¬
atus ꝓnus omnium de oratorio ex
faciat:usq dum abbas iudicauĩt sa¬
tisfactum esse. Qui dum iussus ab
albe uenerit: uolu.it se ip̃ius albis¬
peclib. deinde omnium uestiguis fr¬
atrum: ut orent pro ip̃o. Et tunc si
iusẜit abbas recipiat᷑ in choro: uł or¬
dine quo abbas decreuerit uł usẜit.
Ita plane ut psalmũ aut lectionẽ
ul aliud quid nõ p̾sumat in oratori¬
o ĩponẽ: nisi itum albas iubeat. Et
om̃ib horis dum ꝯpletur opus dei ꝓ¬
hiciat se in terra in loco in quo stat:et
sic satfaciat asq dum eiit̾um iubeat
alb.as. ut ꝗescat iã ab hac satͥfactõne.
Qui uero ꝓleuibr culpis exꝯmuni

Expanded text:
torio et a mensa excommunicatur, hora qua opus Dei in oratorio celebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum jussus ab abbate venerit volvat se ipsius pedibus, deinde omnium vestigiis fratrum, ut orent pro ipso: et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel ordine quo abbas decreverit; iita plane, ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid non praesumat in oratorio imponere, nisi iterum abbas jusserit. Et omnibus horis dum completur opus Dei, projiciat se in terra in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dum jubeat abbas ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cum ꝓph̃a. Ad nichilum redactus
sum et nesciuii. ut uimentum fc̃s su
apud te. et ego semp tecum. .uiiꝰ. gradꝰ.
Eptimus humilitatis gradus¬
est: Si omnib se inferiorem et
uiliorem non solum sua lingua pro¬
nuntiet. sed etiam intimo cordis
credat affectu. humilians se et dicẽs
cum ꝓpha. Ego aũt sum uermis et
non homo: opprobrium hominũ et
abiectio plebis. Exaltatus sum hit
et humiliatus sum et confusus. et
item. Honum michi ꝙ humiliasti me:
ut discam mandata tua. uiiiꝰ gradꝰ.
Ctauus humilitatis gradus
est. si nichil agat monachus
nisi ꝙ communis monasterii regła.
uel maiorum cohortantur exempla.

Expanded text:
d nihilum redacta sum, et nescivi; ut jumentum facta sum apud te, et ego semper tecum CAPUT XLIII. Septimus humilitatis gradusest, si omnibus se inferiorem et viliorem, non solum sua lingua pronuntiet, sed et intimo cordis credat affectu humilians se, et dicat cum Propheta: Ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltata sum, et humiliata, et confusa ; et item: Bonum mihi quia humiliasti, me, ut discam mandata tua . CAPUT XLIV. ctavus humilitatis gradus est, si nihil agat monacha, nisi quod communis monasterii regula vel majorum cohortantur exempla.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Et audiens consilium fratrũ
tractet apud se: et qd utilius iuidi¬
cauit faciat. Ideo aũt omnes ad con¬
silium uocari diximus: quia sepe mĩo¬
ri dominus reuclat qd̃ melius est.
Sic aũt dent frẽs ꝯsilium cum om̃i
humilitatis subiectione. ut nõ p̃su¬
mant procaciter defendere qd̃ eis ui¬
sum fu̾it. s magis in abb̃is pendeat
arbitrio: et qd salubrius iudicauĩt¬
ẽẽ. ei cuncti obediant. s sicut disci¬
pulis cõuenit obedire magro: ita
et ip̃m prouide ⁊ iuste condecet cũc¬
ta disponere.In omnibr gͥ omnes ma¬
gistram seqͣntur regulam: neq ab ea
temere declinetur a quoquã. Nul

Expanded text:
gitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es absq ulla murmuratione faciant:¬
ab ydib aũt septemb̾s usq ad caput q̃¬
dragesime:ad non.am reficiant. In qua¬
dragesima uero usq in pascha: ad uespe¬
ram reficiant. Ipsa aũt uespera sic agat᷑
ut lumine lucerne nõ inligeant refici¬
entes. sed cum luce adhuc diei omma
consummentur. Sed et omm tp̃r siue ce¬
ne siuc refectionis hora sic tempet᷑. ut
O
debent studere monachi. maxime
tñ nocturnis horis. Et ideo ommi tẽ¬
pore siue icuun siue prandu si tempuᷤ
fuert prandu mor ut surexint acena
sedeant om̃s in unum locum: et legit
unus collationes uł uitas patrum.
aut certe aluid qd edificet audientes.
Non autẽ eptaticum aut regum. quia
infirmis intellectib nõ erit utile illa

Expanded text:
sorores, absque ulla murmuratione faciantsorores, absque ulla murmuratione faciantAb idibus autem Septembris usque ad caput quadragesimae ad nonam semper reficiant. In quadragesima usque ad Pascha ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut o debent studere monachi, maxime tamen nocturnis horis. Et ideo omni tempore sive jejunii, sive prandii, si tempus fuerit prandii, mox ut surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa
Abbreviated transcription (Latin):
subrepat sacietas aut ebrietas. Licet lega¬
mus uinũ oĩo monachorum nõ eẽ. Sed
quia nostris tp̃ribr id monachis psuade
nõ possum ⁊: saltem uł hoc ꝯsentiam ut ñ
usq ad saturitatem bibamus s parcius.
quia uinum apostatare facit etiam sapi
entes. Ubi aũt necessitas loci erposcit
ut nec sup̃scripta m̃sura iueniri possit. S¬
multo minꝰ aut ex toto nichil. benedicant
deo qui ibi habitant. et nõ murmurent. hoc
aut ante omma ãmonentes:ut absq mu¬
Sco pascha us ad penthecosten ad
sextam reficiant fr̃es: ⁊ad seram ce¬
nent. Apentechosten aũt tota estate si labo¬
res agrorum non hñt monachi aut nimie¬
tas estatis nõ ꝑ turbat: quarta et serta fer
ieuinent usz ad nonam. Reliqui uero dic¬
bus. ad sextam prandeant. Que prandui ser¬
ta si opera in agro habiũt aut estatis fer¬
uor miiꝰ fu̾it: ꝯtinuanda erit: et in abb̃is
ponat: qualr anime saluent᷑. et qd̃ facuint

Expanded text:
subrepat satietas aut ebrietas: licet legasubrepat satietas aut ebrietas: licet legamus vinum omnino monachorum non esse. Sed quia nostris temporibus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, vt nō vsque ad satietatem bibamus, sed parcius: quoniam vinum apostatare facit etiam sapentes. Ubi autem necessitas loci exposcit ut nec supra scripta mensura inveniri possit, sed minus, vel ex toto nihil, benedicant Deum, qui ibi habitant, et non murmurent. Hoc autem ante omnia admonentes ut absque muo Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis ponat, qualiter animae salventur, et quod faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tercia p̃s a cellerario reseruet reddenda
cenaturis. Qd si labor forte factus fuit
maior: in arbitrio et potestate abbĩs e¬
rit si expediat aliquid augeri. remota
pre omnibr crapula: et ut nũꝙͣ sb̃ripi¬
at monacho indigeries. Quia nich sic
ait dominꝰ noster. Uidete ne gͣuentur
corda ur̃a in crapula: Pueris uero mi¬
noris etatis nõ eadem fuetur ꝙͣtitas:
s minor ꝙͣ maiorib. seruata in om̃ibr
parcitate. Carniũ uero quadrupedum
om̃ino ab om̃ib abstineatur comestio:
preter omnino debiles ⁊ egrotos. demi
habet a deo: alius sic alius uero
sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate mẽ
sura uictus aliorum a nob̃ ꝯstituitur:tñ
infirmorum ꝯtuente ĩbecillitatem. credimꝰ
eminam uini ꝑsingulos sufficere ꝑdic̃.
Quib aũt deus donat tolerantiam absti¬
nentie: ꝓpriam se habituros mercedẽ sci¬
ant. Qd si aut loci necessitas aut labor aut
ardor estatis. amplius poposcerit: in arbitͥ¬
o pͥoris ꝯsistat. considerans in om̃ib ne

Expanded text:
tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nuat monacho indigeries: quia nihil sicait Dominus noster: Videte ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quomnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos. § Ionum ex Deo, alius sic, alius vero sic. Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbellicitatem, credimus heminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiæ, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si loci necessitas aut labor, aut ardor æstatis amplius poposcerit, in arbitrio Prioris consistat, considerans in omnibus ne
Abbreviated transcription (Latin):
rouagum: qui tota uita sua per
diuersas prouincias ternis aut
quaternis diebus per diuerso¬
rum cellas hospitantur. semper
uagi et numꝙͣ stabiles et ꝓprii
uoluptatib et gule illecebris
seruientes: et per omma detiores

Expanded text:
rovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas hospitantur, semper vagi, et nunquam stabiles, et propriis voluptatibus, et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores
Abbreviated transcription (Latin):
sarabaytis. de quorum oĩm ho¬
rum miscrrima conuersatione
melius ẽ silere quam loq. Hiy
gͦ omissis: ad cenobitarum for¬
tissimum genus disponendum
dignus est monas debet ẽẽ¬
terio semper meminere debet alba¬
qd̃ dicitur et nomen maioris
factis implere. xpristi enuim a¬
gere uices in monasterio credit.
qͣn ipsius uocatur prenomine di¬
cente apostolo. Accepistis sp̃m ad¬
optionis filiorum. in quo clama¬
mus abba pater. Ideoq albas ni¬
chil extra preceptum domini qd
absit debeat aut docere aut ꝯstitu¬
ere aut iubere: Sed iussio eius uł
doctͥn.a fermento diuine iusticie
in discipulorum mentib ospe
gatur. Memor sit semꝑ albas qr
doctrine sue uł discipulorum obe¬
dientie:utrarumq rerum in tremẽ¬
do iudicio dei facienda erit discus¬
sio. sciat q albas culpe pasto¬
ris incumbere: quicquid in ouibꝰ
paterfamilias utilitatis minus¬
potuerit inuenire. Tantum iterũ

Expanded text:
sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus disponendum, dignus est monasterio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere. Christi enim vices agere in monasterio creditur quando ipsius vocatur praenomine, dicente Apostolo: Accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Ideoque abbas nihil contra praeceptum Domini, quod absit, debet aut constituere vel iubere, sed iussio eius vel doctrina fermentum divinae iustitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minuspotuerit invenire. Tantum iteru
Abbreviated transcription (Latin):
honestiores quidem atq intelligi¬
biles animos prima ul scḋa ãmo¬
nitione uerbis corripiat. Improbos
aũt et duros corde ac superbos uel
mobedientes uerberum uel corpis
castigatione in ip̃o inicio peccati co¬
erceat. sciens scriptum. Stult u̾biᷤᷤ
nõ corrigitur. et it̾um. ꝑcute filium
tuum uirga: et liberabis animam eiꝰ
Emisse debet semper albas
ꝙ est memisse qd̃ dicit᷑. et
scire quia cui plus ꝯmittitur. plus
ab eo exigitur. Sciat q ꝙͣ difficilẽ
et arduam rem suscepit. regere aĩaᷤ
et multorum seruire morib. Et a¬
lium quidem blandim̃tis: alium uõ

Expanded text:
honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus e debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium
Abbreviated transcription (Latin):
tum hora permittit. omnibꝰ in unum
occurrentib ꝑ hanc moram lectionis.
Sed siquis forte in assignato sibi ꝯmis¬
so fuit occupatus. occurrat. Om̃s gͦ in
unum positi ꝯpleant:et exeuntes aꝯ
pletoriis. nulla sit licentia denuo cuiꝙͣ
lam: gui undicte subiaceat. Excepto
si necessitas hospitum superuenerit:
aut si forte albas alicui aliqd uisserit.
qd̾ tñ ⁊ ip̃m cum summa guitate et mode¬
ratione honestissime fiat. dehu qͥ ad opꝰ dei¬
mox ut iuditum fu̾it signum: re cedt
cum festinatione curratur. Cum gͣuitate
tñ:ut nõ scurrilitas inueniat fomitem. Er¬
go nichil operi dei p̃ponatur. Qd siquis ad
nocturas uigilias post głam psalmi no¬
nagesimi quarti. quem pp̃ hoc omnino
pthendo et morose uolum dici nõ occ̃¬
rerit: nõ stet in ordine suo in choro. s ul¬
timus omnium stet: aut in loco quẽ ta¬
lib negligentib seorsum ꝯstituit abbas.
ut uideatur ab ipso uł ab omnib. usq
dum ꝯpleto ope dei publica satfactione

Expanded text:
antum hora permittit, omnibus in unum occurrentibus per hanc moram flectionis. Si quis forte in assignato sibi commisso fuerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia denuo cuiqualam, graviori vindictae subjaceat: excepto si necessitas hospitum supervenerit, aut forte abbas alicui aliquid jusserit; quod tamen et ipsum cum summa gravitate et moderatione honestissime fiat. § II.--EX REox, ut auditum fuerit signum, relictiscum festinationtamen, ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis ad nocturnas vigilias post Gnagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
Ante te est omne desiderium meum.
Cauendum est gͦideo malum desiden¬
um:qr mors secus introitum delecta¬
tionis posita est. Unde scriptura p̃cip̾
dicens. Post concupiscentias tuas
non ea. Ergo si oculi domini speculãt
bonos et malos: et dominus de celo
semꝑ respicit sr̃ filios hominum ut
uideat si est intelligens aut reꝗrẽs
deum. et si ab angelis nob̃ deputa¬
tis cotidie die noctuq domino fco¬
ri nostro opera nostra renũtiantur:
nantes in malum et inutiles fc̃os a¬
liqua hora aspiciat deus. et ꝑcendo
nob in hoc tempe quia puis est ⁊ ex¬
pectat nos conuerti in melus:ne
dicat nob̃ in futuro. hec fecisti et ta
Ecundus humilitatis cui.
mimi factis imitetur dicẽtis. Non ue¬
ni facere uoluntatem meam:sS uolũ¬
tatem cius qui misit me: Item dicit
scͥptura. uoluntas habet penam:.⁊ ne¬
cessitas parit coronam..Tcrcꝰ gradus.
Ertius humilitatis gradus ẽ.
ut quis ꝓ dei amore omni obe¬
dientia se subdat maiori. imitans do¬

Expanded text:
Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo, si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum ;; et, si ab angelis nobis deputatis quotidie diu noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, canantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et taecundus humilitatis gradumini factis imitetur, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit ; item dicit Scriptura: Voluntas habet poenam, et necessitas parit coronam. CAPUT XXXIX. ertius humilitatis gradus est, ut quaeque pro Dei amore omni obedientia se subdat majori; imitans Do
Abbreviated transcription (Latin):
Icui frĩ aliqua forte bilia ĩuingũ
suscipiat quidem iubentis ĩꝑiũ. cũ oĩmã¬
suetudine ⁊ obedientia. Ꝙ si omnino uiri¬
um suarũ mensurã uiderit pondꝰ oneris
excedere: ĩpossibilitatis sue cãs ei qui sͥ p̃¬
nẽ suã. in sua sententia pͥoris ĩpĩ plura¬
uͣit. sciat iunior ita sibi expedire. ⁊ ex ca¬
ritate. ofidens de adiuitorio dei obediat.

Expanded text:
cui fratri aliqua forte gravia, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi prnem suam in sua sententia Prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat.
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. Reu̾tẽtes aũt de uia frẽs. ip̃o die qͦ
redeunt. pom̃s canonicas horas. dũ er¬
plet̾ opus dei. ꝓstrati solo oratorii. ab
rei. aut ociosi sermonis. Nec p̃sumat qͥͤ¬
quã aliis refre queq foris mõastio ui¬
derit aut audierit: qr plurima destrutio
iaceat. sinulr ⁊ qui p̃sũpsit claustra mol¬

Expanded text:
fiat. Revertentes autem de via fratres in ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab orei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia plurima destructio jaceat. Similiter et qui p
Abbreviated transcription (Latin):
increpationib. alium suasionib. Et
ẜm uniuscuiusq qualitatem uł intel¬
ligentiam ita se omnibꝰ ꝯformet ⁊¬
aptet: ut nõ solum detrimenta gregi
sibi commissi non paciatur. um etiã
in augmentatione boni gregi gau¬
deat. Ante omnia ne dissimulãs aut
puipendens salutem animarum sibi
ꝯmissarum: non plus gerat sollicitu¬
dinem de reb tnͣsitoriis et terrenis
atq caducis. s semꝑ cogitet qr aĩas
suscẽpit regendas: de quibꝰ et rõnem
redliturus est. Et ne causetur de mĩo¬
ri forte sõstantia: memineri ͭ scͥptum.
Primum querite regnum dei ⁊ iustici¬
am eius: et hec omnia adicient uobi.
Et it̾um. Nichil de est timentib eũ.
Scit q quia qui suscepit aĩas re¬
gendas: preparet se ad rõnem red¬
dendam. Et ꝙͣtum sub cura sua fra¬
trum se hr̃e scierit numex: agnoscat
pro certo qr in dic uidicii ipsarum
turam discussionem pastori de credi¬
tis ouib: cum de aliens rõciniis ca¬
uet. redelitur de suis sollicit Et cũ de

Expanded text:
increpationibus, alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam se omnibus conformet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum turam discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de
Abbreviated transcription (Latin):
cernimur: si meliores ab aliis in o¬
peribꝰ bomis et humiles in uenia¬
mur. Ergo equalis sit ab eo omni¬
bus caritas: una prebeatur omnib¬
Ndoctrina namq sua abbas
apłicam debet illam semper for¬
mam seruare: in qua dicit. argue
obsecra increp.a:id est miscens tem¬
porib tempor .i. terrorib blandimẽ¬
ta. Dirum magistri: pͣium prĩs ostẽ¬
dat affectum. id est indisciplinatos
et inquietos debet durius arguere.
obeclientes autem et mites et paciẽ¬
tes ut in melius proficiant obsecrare:
negligentes autem et ꝯtempnentes
ut increpet et corripiat ammonemꝰ.
Neq enim dissimultͣ peccata delin¬
ꝙ̃tium: s mox ut ceperint oriri radi¬
citus ea ut p̃ualet amputet. Odemor¬
sit periculi hely sac̾dotis de sylo. Et

Expanded text:
cernimur, si meliores ab aliis in ocernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inmur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas: una praebeatur in omnibuIn doctrina namque sua abbas apostolicam 62 debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa , id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta: dirum magistri, pium patris ostendat affectum: id est indiscet inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare. Negligentes vero et contemnentes ut increpet et corripiat, admonemus, neque dissimulet peccata delinquentium; sed mox ut coeperint oriri, radicitus ea ut praevalet amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo.
Abbreviated transcription (Latin):
capacib discipulis mandata do¬
mun uerbis ꝓponat. Duris uero
corde et simpliciorib. factis suis
diuina precepta demonstret.om̃ia
uero que discipulis dociit esse cõ¬
traria: in sius factis indicet nõ agẽ¬
peccanti. Quare tu enarras iusticiaᷤ
meas. et assumis testam̃tum meũ
p os tuum: Tu uͬo ocdisti discipli¬
nam et proiecisti ẜmones meos¬
post te. Et qui in frĩs tui oculo ui¬
debas: in tuo trabem ñ indisti. Nõ
ab eo persona in monasterio dis¬
cernatur. Non unus plus amet
qͣm alius: nisi quem in bonis actib
aut obedientia inuemͣt meliorem.
Non preponatur ingenuus ex suicõ
ꝯuertenti:nisi alia rõnabilis cau¬
sa existat. Qd̾ si ta iusticia dictante
abbati iusum fu̾it: et de cuiuslibet
ordine id faciat. sinaliaᷤ. propria tene¬
ant loca. Quia sine ẜuus sine liber
omnes in xp̃o unum sumus: et sub
uno domino equalem seruitutis mi¬
liciam bauilamus. quia non est a¬
pud deum psonarum accepcio. So
lummodo in hac ꝑte apd̃ ipsum di¬

Expanded text:
capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat: duris vero corde et simplicioribus, factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenpeccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et propost te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum dis
Abbreviated transcription (Latin):
re:et bene instructi fraterna ex
acie. ad singularem pugnam
heremi sccuri iam sine consola¬
tione alterius sola manu uel
brachio contra uicia camnis
uel cogitationum deo auxili

Expanded text:
re, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, securi jam, sine consolatione alterius, sula manu vel brachio contra vitia carnis vel cogitationum, Deo auxili
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina suis preesse discipulis.
Id est omnia bona et sancta factis a¬
plius quam uerbis ostendat. ut

Expanded text:
doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
secundum genus est anacho¬
ritarum id est heremitarum: ho¬
rum qui non conuersionis fer¬
uore nouicio. Sed monasteriz
probatione diuturna didice¬
runt contra dyabolum multo¬
rum solatio iam docti pugna

Expanded text:
secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugna