comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liari contactu atq coneau. ad eapiendam
enis suauitatẽ adiacet amanti creature ama¬
ta creatura. uoluptas autẽ creatoris de qua
scriptumẽ. & torrente uoluptatis tue pota¬
bis eos. longe alterius gentris e̾. seꝙ enim si¬
cut nos creatura ẽ. Nisi gͦ amor eiusdetur.
inde nobis nͣeͣ unde eẽ possit in nobis. de ꝑ
dita. uoluntas scĩtate suꝑni amoris accensa.
siue amore de qͦ respondit apłs petrus. dñe tu
seis qr amote. siue timore de quodieit apłs pau¬
ni. siue gaudio dequodicit. spe gaudentes.
intribulatione patremes. sine tristitia qua¬
lem se dicit habuisse magnam ꝑ fr̾ibus sus.
quȩ cumq amara & suauia sufferat. caritas
uiuentium. ita patientia pie tolerantium dido¬
numẽ. Neq enim scriptura diuna fallit aut
fallitur. quȩ ñ solum inueteribꝰ libris habet huiᷤ
rei testimonia eum dõ drͣ. patientia mea tues.
& abipso ẽ patientia mea. & ubi alius ꝓpħa di¬

Expanded text:
liari contactu atque conexu ad experiendam liari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est; neque enim, sicut nos, creatura est. nisi ergo amor eius detur inde nobis, non est, unde esse possit in nobis. ac per dita, uoluntas sanctitate superni ardoris accensa, siue amore, de quo respondet apostolus Petrus: domine, tu scis quia amo te, siue timore, de quo dicit apostolus Pauni, siue gaudio, de quo dicit: spe gaudentes, in tribulatione patientes, siue tristitia, qualem se dicit habuisse magnam pro fratribus suis, quaecumque amara et aspera sufferat, caritas amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testimonia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta di
Abbreviated transcription (Latin):
la sine instigatione alterius immundi sp̾e sicut
uoluntas bona sine adiutorio sc̃i sp̃c ñ potestẽe.
Nam ẽẽ posse uoluntatem malam etiã sine aliquo
spũ uł seducente ub inspirante. impso diabolo
satis ostenditur. qui ꝑnullum᷑ diabolum sed¬
ꝓpͥa uoluntate factus diabolus inuenitur. Uo¬
luntas itaꝙ mala sine eupiditate rapiat᷑. siue
timore reuocetur. siue lȩtitia diffundatur. sue
tristitia contrabatur. atq in his omnibꝰ ꝑturba¬
tionibus animi quȩcumq st̃ alusut alio tẽpore
grauiora contemnat & ꝑferat. potest & sine
alteruis sp̃e instinctu seipsã seducere. &defe¬
ctum superioribus ininferiora lapsando. quan¬
to uicundius estimauerit qđ adipisci appetit.
uł amittere metuit. uł adeptum gaudet uel
amissum dolet. tanto tolerabilius ꝑeo ferre
qđ sibiminus ẽ ad patiendum. quã illud ad fru¬
endum. Quicquid enim illud ẽ e&x eratura est.
cuus nota uoluntas ẽ. Quodammͦ erim fami¬

Expanded text:
la sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut la sine instigatione alterius inmundi spiritus sicut uoluntas bona sine adiutorio sancti spiritus non potest esse. nam esse posse uoluntatem malam etiam sine aliquo spiritu uel seducente uel incitante in ipso diabolo satis ostenditur. qui per nullum alium diabolum propria uoluntate factus diabolus inuenitur. uoluntas itaque mala siue cupiditate rapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora contemnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum. quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est. quodam modo enim fami
Abbreviated transcription (Latin):
ogrotum & odit & diligit:: Odit enim qr egro¬
tat. diligit ut egritudinem pellat. Etex ꝓpter
caritatẽ dicta sunt. sine qua in nobis ñ potest
tolerat om̃a sicut inmalis mundi cupiditas.
ẽ nobis. llnde a quo nobis ẽ caritas. ab illopa¬
tientia. Alundi autẽ cupiditas quandopati¬
ent᷑ suftinet onera cuuislibet calamitatis
głatur de uiribus ꝓpͥe uoluntatis: tamquam
de fiupore morbi. ñ de robore sanitatis: Insa
na ista gloriauo ñ est patientiȩ sed dem̃tiae.
Uoluntas ista tanto uidetur patientior a cerboꝵ
maloꝵ. quanto ẽ auidior temporalium bonoꝵ.
quia manior ec̃noꝵ. Id si eã eaagitat & inflã¬
mat fallacibus uisibus. & suasionibꝰ immundus
& diabolicus sp̃c. & maligna conspiratione soci¬
atus efficit hominis uoluntatẽ uł errore dem̃¬
tem. uł. appetitu cuiꝰ libet mundanȩ delectatio¬
nis ardentẽ. Quꝑ cum uidetur intolerabilia mi¬
rabilit᷑ sustinere. ñtam̃ ideo etiam uoluntasma¬

Expanded text:
aegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegroaegrotum et odit et diligit? odit enim, quia aegrotat, qui diligit, ut aegritudinem pellat. Haec propter caritatem dicta sint, sine qua in nobis non potest tolerat omnia, sicut in malis mundi cupiditas. est nobis. unde a quo nobis est caritas, ab illo patientia. mundi autem cupiditas quando patienter sustinet onera cuiuslibet calamitatis, gloriatur de uiribus propriae uoluntatis tamquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. uoluntas ista tanto uidetur patientior acerborum malorum, quanto est auidior temporalium bonorum, quia inanior aeternorum. Quodsi eam exagitat et inflammat fallacibus uisis et suasionibus inmundus et diabolicus spiritus et maligna conspiratione sociatus efficit hominis uoluntatem uel errore dementem uel adpetitu cuiuslibet mundanae delectationis ardentem quaecumque uidentur intolerabilia mirabiliter sustinere, non tamen ideo etiam uoluntas ma
Abbreviated transcription (Latin):
nec fuit necẽ. nec ẽe aliqͣndopoterit iustus : Si eͦ
iã usti axp̃o eligerent᷑ apłi. pͥus illum ipsi elegis¬
sent ut uisti eligi possent. qr sine illo uisti ẽẽ non
possent. Sed ñita factumẽ. Ipse quippe illis ait.
Nonuosine logistis sed ego uos elegi. Unde dic̃ apło
uita ꝓpͥa uoluntate. antequam elgat & diligat
dm̃. nisi muistus & impius: Quas ẽinquam ho¬
mo aberrans a crtatore creatura. nͥ creator euis
memor sit euis. & eligat eum gratis & diligat
gatis: Quia ipse ñ potest digere uł diligere nͥ
prius dectus dilectusq curetur. qui cęcitate di¬
genda ñcernit. & languore diligenda fastidit.
Sea forte quisdicat. Quomͦ ds̃ pͥus eligit & dili¬
git iniquos. ut uistificet eos. cum scriptumfit.
odisti dñe om̃s qui operantur iniquitatẽ: quo¬
mͦ putamus. nͥmiro & ineffabili mͦ  Et tamen
etiam ñ possumus cogitare. qđ medicus bonus

Expanded text:
nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo nec fuit nec est nec esse aliquando poterit iustus? si ergo iam iusti a Christo eligerentur apostoli, prius illum ipsi elegissent, ut iusti eligi possent, quia sine illo iusti esse non possent. sed non ita factum est; ipse quippe illis ait: non uos me elegistis, sed ego uos elegi. unde dicit aposuita propria uoluntate, antequam eligat et diligat deum, nisi iniustus et inpius? quid est, inquam, homo aberrans a creatore creatura, nisi creator eius memor sit eius et eligat eum gratis et diligat gratis? quia ipse non potest eligere uel diligere, nisi prius electus dilectusque curetur, qui caecitate eligenda non cernit et langore diligenda fastidit. sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligit et diligit iniquos, ut iustificet eos, cum scriptum sit: odisti, domine, omnes, qui operantur iniquitatem? quomodo putamus nisi miro et ineffabili modo? et tamen etiam non possumus cogitare, quod medicus bonus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nstus. nͥ eligendo iuftitiam : Finis erum le¬
gis ap̃c. adiustitiam onmi credenti. qui factꝰ
ẽ nobis sapientia adõ. & iustitia & scificatio.
& redemptio. ut quẽ a dmodum scriptum est.
qui głatur indño głẽtur. Ipsc ẽ gͦ nr̃a iustitia.
Unde & antiqui iusti ante incarnationem uerbi
nos credimus factum. & ipsi gr̃a salui facti ꝑ
fidem. ñ ea scipsis sed dĩ dono. ñ ex operibus
ne forte extollerentur. Bona quippe opera
eoꝵ ñ p̃uentrunt dĩ miscdĩam seã secuta sunt.
Ipsi quippe audierunt. ipsi scripserunt longe
antequam xp̃c uenisset incarne. misereboreñi
cumisertus ero. & miscdiam p̃stabo ciu miseri¬
corsero. Eax quibus dĩ uerbis tanto post apłs
paulus diceret. gͥ ñuolentis neq currentis sead
miserentis ẽ dĩ. Ipsoꝵ etiam uaxeͣ longe ante¬
quam xp̃e uenisset incarne. ds̃ m̃s miscdĩa
eius p̃ueniet me. Quomͦ autẽ possent alieni

Expanded text:
esse iustus, nisi eligendo iustitiam? finis autem leesse iustus, nisi eligendo iustitiam? finis autem legis Christus ad iustitiam omni credenti, qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quemadmodum scriptum est, qVnde et antiqui iusti ante incarnationem uerbi nos credimus factum: et ipsi gratia salui facti per fidem non ex semet ipsis, sed dei dono, non ex operibus, ne forte extollerentur. bona quippe opera eorum non praeuenerunt dei misericordiam, sed subsecuta sunt. ipsi quippe audierunt, ipsi scripserunt longe antequam Christus uenisset in carne: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero. ex quibus dei uerbis tanto post apostolus Paulus diceret: igitur non uolentis neque currentis, sed miserentis est dei. ipsorum etiam uox est longe antequam Christus uenisset in carne: deus meus, misericordia eius praeueniet me. quomodo autem possent alieni
Abbreviated transcription (Latin):
stio bonis meritis datur. iam ñ gratis datur.
sed debita redditur. ac ꝑhoc ñuero nomine
nit in homine eui merito debeatur. qđ bene
tur. Preuenit gͦ etiam fidem. in qua etiã om̃a
bona concipiunt. Iustus enim sicut scriptum
ẽ eafide uiut. Porro autem gr̃a ñ solum ad¬
iuuat iustum. uerum etiam iustificat impiũ.
Et ideo ctiam cum adiuuat iustum. & uidetur
euis merius reddi. nec sic definit eẽ gr̃a. qmad
quȩ cuncta bonamerita pͣcedit humana. ñ¬
solum ꝓp̃c ab impus occisus ẽ. uerum etiam ꝓ
impus mortuus ẽ. & antequam moreretur
ñ utiꝙ iustos sed itstificandos elegit apłos. qͥ¬
bus ait. egouos de mundo clegi. quibus & dixit.
de mundo ñestis. & ne purarent se num quam
fuisse demundo max addidit. sedego demun¬
do uoselegi. ꝓfecto ut demundo ñ eẽnt ipsitis
in eos electione collatum ẽ. Quo circa siꝑsuam
iustitiani ñ ꝑgrãm eius eligerentur. ñ de miusi q¬
ipsi priores iam dm̃ elegerant. Quis cnim potest

Expanded text:
lis bonis meritis datur, iam non gratis donatur, sed debita redditur, ac per hoc non uero nomine nit in homine, cui merito debeatur — quod betur. praeuenit ergo etiam fidem, ex qua omnia bona opera incipiunt; iustus enim, sicut scriptum est, ex fide uiuit. porro autem gratia non solum adiuuat iustum, uerum etiam iustificat inpium. et ideo etiam cum adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic desinit esse gratia, ququae cuncta bona merita humana solum Christus ab inpiis occisus est, uerum etiam pro inpiis mortuus est. et antequam moreretur, non utique iustos, sed iustificandos elegit apostolos, quibus ait: ego uos de mundo elegi. quibus enim dixit: de mundo non estis, et, ne putarent se numquam fuisse de mundo. mox addidit: sed ego uos de mundo elegi, profecto, ut de mundo non essent, ipsius in eos electione conlatum est. quocirca si per suam iustitiam, non per gratiam eius eligerentur, non de munipsi priores iam dominum elegerant. quis enim potest
Abbreviated transcription (Latin):
huic autt̃ quꝑ uera ẽ patientia ideo uoluntas
humana nisi desuꝑ aduta & inflammata
accensa diligat impassibile bonum. ferreñpo¬
test qd patitur malum. Sicut enim diuina te¬
stantur eloquia ds̃ caritasẽ. & quimanet inea¬
ritate indõ manet & ds ineo manet. Quisquis
gͦ contendit haberi posse caritatẽ dĩ sine ad¬
uitorio dĩ: quid aliud contendit nͥ haberi dm̃
posse sine dõ: Quis autem hoc dicat xpianus.
qđ nullus auderet insanus : Exultans gͦ apud
apłm uera piafidelisq patientia dicit ore
scõꝵ. Quis nosseparabit a caritate xp̃i : Tri¬
bulatio. anangustia. anꝑsecutio. anfames.
annuditas. anpericulum. angladuis: Sicut
scriptumẽ. quia ꝓpt̾ temortificamur tota die.
estimati sumus sicut oues uictimȩ. Sedinhis
sequitur & adiungit. Certus sum enim. quia
neꝙ mors. neꝙ uita. neq angeli. ne pͥncipatꝰ.
neq p̾sentia. neꝙ futura. neꝙ altitudo. neq

Expanded text:
huic autem, quae uera patientia est, ideo uoluntas huic autem, quae uera patientia est, ideo uoluntas humana, nisi desuper adiuta et inflammata,accensa diligat inpassibile bonum, ferre non potest quod patitur malum. Sicut enim diuina testantur eloquia, deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet, et deus in illo manet. quisquis ergo contendit haberi posse dei caritatem sine dei adiutorio, quid aliud contendit nisi haberi deum posse sine deo? quis autem hoc dicat Christianus, quod nullus dicere audeat insanus? exultans ergo apud apostolum uera, pia fidelisque patientia dicit ore sanctorum: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio? an augustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius? sicut scriptum est, quia propter te mortificamur tota die, deputati sumus sicut oues uictimae. sed in hissequitur et adiungit: certus sum enim, quia neque mors neque uita neque angeli neque principatus neque praesentia neque futura neque alt
Abbreviated transcription (Latin):
dilexerit mundum. dilectio patrisñẽ inipso.
quia om̃t qđ inmũdo ẽ concupiscentia car¬
nis eͣ. & concupiscentia oculoꝵ. & ambitio
concupiscentia quȩ nͣt̃ de patre sedex mun¬
do. quanto fuerit in homine uehementior
& ardentior. tanto sit quisq ꝓeo qđ concu¬
piscit omnium molestiarum dolorumq pa¬
tientior. Idcirco sicut supra diximus non ẽ
ista patientia defursum descendens. patien¬
tia nͦ piorum desursum ẽ descendens apatre
luminum. Itaꝙ illa t̃renae̾. ista celestis. illa
ammalis. ista sp̃ualis. illa diabolica ista dĩ¬
fica. qm̃ concupiscentia qua fit ipeccantes
om̃a pͥatiantur ptinacit ex mundoẽ cari¬
tas autẽ qua fit ut recte uiuentes om̃a fortit̃
patiantur ea dõ ẽ. Et ideo illi falsȩ patientiȩ
potest sine aduitorio dĩ uoluntas humana suf¬
ficere. tanto durior quanto cupidior & co
tolerabilius mala sustinens. quo ipsa fit peior.

Expanded text:
dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso: dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso: quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio concupiscentia, quae non est ex patre, sed ex mundo, quando fuerit in homine uehementior et ardentior, tanto fit quisque pro eo, quod concupiscit, omnium molestiarum dolorumque patientior. idcirco, sicut supra diximus, non est ista patientia desursum descendens; patientia uero piorum desursum est descendens a patre luminum. itaque illa terrena est, ista caelestis, illa animalis, ista spiritalis, illa diabolica, ista deifica, quoniam concupiscentia, qua fit, ut peccantes omnia pertinaciter patiantur, ex mundo est; caritas autem, qua fit, ut recte uiuentes omnia fortiter patiantur, ex deo est. et ideo illi falsae patientiae potest sine adiutorio dei uoluntas humana sufficere tanto durior, quanto cupidior, et eo tolerabilius mala sustinens, quo ipsa fit peior;
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑferre : Qui hȩc dicunt nintellegunt
& quemꝙ iniquoꝵ tanto eẽ ad quȩcum ꝙ mala
ꝑferenda duriorem. quanto in eomaior ẽ cu¬
piditas mundi. & quemq uistoꝵ eẽ tanto
ad quixumq mala ꝑferenda fortiorem. quanto
in eo maior ẽ caritas dĩ. Sed cupiditas mundi
initium habet ex arbitrio uoluntatis. ꝓ gres¬
sum ex iocunditate uoluptatis. firmam̃tu
ea uinculo consuetudinis. caritas aut ẽ
patientia uistoꝵ. ꝑ quem diffunditur caritas
eorum. Quam caritatem laudans atq commen¬
dans apłs. int̾ cȩtera eius bona dia it. eam &
cuncta sufferre. Caritas inquit magnanimaẽ
Et paulopost ait. om̃a tolerat. Quanto gͦ maior
ẽ in scĩs caritas dĩ. tantomagis ꝓ eo qđ diligit᷑¬
ditas mundi. tantomagis ꝓ eo qđ concupiscit᷑
om̃a tolerantur. ac ꝑhoc indeẽ patientia ue¬
falsa iniquorum unde ẽ in eis cupiditas num
mundum nec ea quȩ imundo sunt. Si quis

Expanded text:
re perferre? Qui haec dicunt, non intellegunt re perferre? Qui haec dicunt, non intellegunt et quemque iniquorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda duriorem, quanto in eo maior est cupiditas mundi, et quemque iustorum tanto esse ad quaecumque mala perferenda fortiorem. quanto in eo maior est caritas dei. sed cupiditas mundi initium habet ex arbitrio uoluntatis, progressum ex iucunditate uoluptatis, firmamentum ex uinculo consuetudinis; caritas autem dpatientia iustorum, per quem diffunditur caritas eorum. quam caritatem laudans atque commendans apostolus inter cetera eius bona dixit eam et cuncta sufferre. caritas, inquit, magnanima est, et paulo post ait: omnia tolerat. quanto ergo maior est in sanctis caritas dei, tanto magis pro eo quod diligitditas mundi, tanto magis pro eo quod concupiscitur, omnia tolerantur. Ac per hoc inde est patientia ve est patientia falsa iniquorum, unde est in eis cupiditas mundte diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicentes. Sicut uoluntas hominis sine ullo
dĩ aditorio uiribus liberi arbitrii tam multa
grauia & horrenda ꝑfert. siue in animo siue
incorpore. ut mortalis uitȩ huius & peccatoꝵ
delectatione pfruatur. curñeodem mͦ eadem
ipsa uoluntas hominis eisdem uiribus liberi ar¬
bitru ñ adhoo expectans se diuinitus adiuuari.
sed sibi naturali possibilitate susficiens. quicquid
laboris uł doloris ingeritur. ꝓustitia & uita et̃¬
na patientissime sustinuit:  An uͦ inquiunt ido¬
nea ẽ iniquorum uoluntas dõ ñ adiuuante. ut se
ipsi in crutiatibus ꝓiniquinitate & antequam
ab alus crucientur exerceant. idonea ẽ uoluntas
moras uitȩ huius amantium. ut dõ nͣ adiuuante
int᷑ atrocissima os longa torm̃ta inm̃datio ꝑ¬
seuerent. ne sua facinora confitentes uibean¬
tur occidi. & ñẽ idonta iustorum uoluntas
nͥei iures desuꝑ suggerantur. quaslibet pe¬
nas ut ipsuis decore uistitię uł ęt̾ne uitę a mo¬

Expanded text:
tur dicentes: sicut uoluntas hominis sine ullo tur dicentes: sicut uoluntas hominis sine ullo dei adiutorio uiribus liberi arbitrii tam multa grauia et horrenda perfert, siue in animo siue in corpore, ut mortalis uitae huius et peccatorum delectatione perfruatur, cur non eodem modo eadem ipsa uoluntas hominis eisdem uiribus liberi arbitrii non ad hoc expectans se diuinitus adiuuari, sed sibi naturali possibilitate sufficiens quidquid laboris uel doloris ingeritur, pro iustitia et uita aeterna patientissime sustinet? an uero, inquiunt, idonea est iniquorum uoluntas deo non adiuuante, ut se ipsi in cruciatibus pro iniquitate et, antequam ab aliis crucientur, exerceant; idonea est uoluntas moras uitae huius amantium, ut deo non adiuuante inter atrocissima et longa tormenta in mendacio perseuerent, ne sua facinora confitentes iubeantur occidi, et non est idonea iustorum uoluntas, nisi eis uires desuper suggerantur, quaslibet poenas uel ipsius decore iustitiae uel aeternae uitae amo
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quem clamat egenus & pauꝑ qui laudat nom̃
euis. & petendo. querendo. pulsando dicit.
Ds m̃s eripe me de manu peccatoris. & de manu
p̃tereuntis & iniqui. qmͣ tues patientia mea dñe.
spes mea auiuentute mea. Ini autẽ qui habun¬
dant &e egere adhuc dedignantur. ne ab illo ac¬
cipiant ueram patientiam de sua falsa glori¬
antes. consilium in opis uolunt consundere:
buunt. in illud se incurrere qđ scriptum est.
maledictus omnis homo qui spem suam ponit
in homine. Unde etiam sieis contingat ut
aliqua dura & aspera uł ne displiocant homi¬
nibus uł ne patiantur grauiora. ub sibi placen¬
do & amando p̾sumptionem suam. eadẽ ipsa
suꝑbissima uoluntate sustineant. hoc illis di¬
cendum ẽ de patientia. qđ de sapientia beatus
Cur enimñsit suꝑborum falsa patientia. sicut suꝑ¬
borum ẽ falsa sapientia: A quo ẽ autẽ uera sapi¬
entia. ab illo ẽ & uera patientia. Niuc enim can

Expanded text:
ad quem clamat egenus et pauper, qui laudat nomen ad quem clamat egenus et pauper, qui laudat nomen ejus, et petendo, quaerendo, pulsando, dicit: Deus meus, eripe me de manu peccatoris, et de manum tu es patientia mea, domine, spes mea a iuuentute mea. isti autem, qui abundant et egere ad dominum dedignantur, ne ab illo accipiant ueram patientiam, de sua falsa gloriantes consilium inopis uolunt confundere, buunt, in illud se incurrere. quod scriptum est: maledictus omnis qui spem suam ponit in homine. unde etiamsi eis contingat, ut aliqua dura et aspera, uel ne displiceant hominibus uel ne grauiora patiantur uel sibi placendo et amando superbissima voluntate sustineant; hoc illis dicendum est de patientia, quod de sapientia beatus Cur enim non sit suerborum est falsa sapientia? a quo est autem uera sapientia, ab illo est et uera patientia. huic enim cant
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ab eomerepaueris. Quẽ enĩ diligit dñs corripit
flagellat aut̃ om̃em filiũ quẽ recip̃. Qđ hie positũ s
filiũ quẽ recip̃. hoc insupͣ dicto testimonio ẽ homines
acceptabileᷤᷤ. Hoc enĩ iustũe ut qͥ depristina felici¬
tate paradisi ꝓpt̾ contumacem delitiarum appe¬
tentiam dimissisumus. phumilem molestiarũ
patientiam recipiamur. fugaces malefaciendo.
reduces mala patiendo. lbi contra iustitiam fa¬
cientes. hic ꝓustitia patientes. Sed uera patien¬
tia quȩ huiusẽ nomine digna uirtutis. que¬
rendumẽ unde sumatur. Sunt enim qui eam
tribuant uiribus uoluntatis humanȩ. ñquas
habent ex diino ad iutorio. sed quas ex libero
arbitrio. Error iste suꝑbus ẽ. Corumt̾ enĩ qui
habundant. De quibus dr̃ inpsalmo. Obꝓbrũi¬
ẽ eis qui abundant. & despectio suꝑbis. Non gͦ
ẽ ista patientia pauperum. quȩ ñperit inȩi̾num.
sti enim pauperes ab illo eam diuite acciprunt
c̃ om̃e datum optimum & om̃e donum ꝑfectũ.

Expanded text:
corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quod hic positum est \'filium quem recipit,\' hoc in supra dicto testimonio est: homines receptibiles. hoc enim iustum est, ut qui de pristina felicitate paradisi propter contumacem deliciarum appetentiam dimissi sumus, per humilem molestiarum patientiam recipiamur, fugaces mala faciendo, reduces mala patiendo, ibi contra iustitiam facientes, hic pro iustitia patientes. Sed uera patientia, quae huius est nomine digna uirtutis, quaerendum est unde sumatur. sunt enim, qui eam tribuant uiribus uoluntatis humanae. non quas habent ex diuino adiutorio, sed quas ex libero arbitrio. error autem iste superbus est; eorum est enim qui abundant, de quibus dicitur in psalmo: obprobrium eis qui abundant et despectio superbis, non est ergo ista patientia pauperum, quae non perit in aeternum. hic enim paupeest omne datum optimum, et omne donum perfectum ;
Abbreviated transcription (Latin):
argentum. lapides pciosos. de scĩs hoc & ꝑfectis x.ui¬
anis accipite. qui uelut aurum purgatum mere
cant ligna. fenum. stipulam. debonis xp̃ianis sea¬
ad minuta peccata purganda neglegemibꝰ ut se¬
pe dictumẽ intelligne. qui minuta peccata sine
diuina iustitia multis tribulatiorbꝰ nurgauerit.
nec unusquisq elemosiiarum largitate redeme¬
r̾it ñ sine grandi dolore iniluis illud implebiturꝰ¬
qđ dixit apłs. sicuius opus arserit detrmm̃tum
patietur. ipse uͦ saluus erit sic tari masi ꝑignem
Nemo tam̃ sicut iam supra scriptum ẽ. se ꝓsum ei¬
eniuenitt ut hoc etia & ꝓcapitalibus criminibꝰ
sinicurata remanserut posse fieri credant. Et
ideo sicut iam supra dai quantum possumus
cum dĩ aduitorio laboremus u maiora peceata

Expanded text:
argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut aurum purgatum merebsuperaedificant ligna, fenum et stipulam, de bonis christianis, seminuta peccata purgare, ut saepe dictum est, intelligite: quae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non sine grandi dolore in illis implebitur dicit Apostolus, Si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei adjutorio laboremus; u
Abbreviated transcription (Latin):
debitas penas. in suꝑ querunt &. martirũ głas.
cumetiam si ꝓuero xp̃i testimonio ꝑsecutio¬
nem paterentur. & se int̃ficerent ne aliquid
a ꝑsecutoribus paterentur. recte illis diceretur
ue his qui ꝑdiderunt patientiam : Quomͦ eñi
tiens passio coronatur: Aut qͦm innocens iudi¬
cabitur eui dictum ẽ. diliges ꝓorimum tuum
tamquã teipsum. si homicidium cominittit
inseipso. qđ comntere ꝓhibetur in ꝓocimo:
Audiant gͦ scĩ de scripturis sc̃ĩs p̃cepta patientię.
Cili accedens ad seruitutem dĩ sta in ustitia. &

Expanded text:
debitas poenas, insuper quaerunt et martyrum glorias? debitas poenas, insuper quaerunt et martyrum glorias? cum etiamsi pro uero Christi testimonio persecutionem paterentur et se interficerent, ne aliquid a persecutoribus paterentur, recte illis diceretur: uae his qui perdiderunt patientiam! quomodo enim tiens passio coronatur? aut quomodo innocens iudicabitur, cui dictum est: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, si homicidium committit in se ipso, quod committere prohibetur in proximo? Audiant ergo sancti de scripturis sanctis praecepta patientiae: fili, accedens ad seruitutem dei sta in iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
ex insipientibꝰ mulieribus. Si bona suscepimus
de manu dm̃. mala quare ñ sustineamus: Et ipsã
quippe patientiam ꝑdidisset. si blasphemando
sicut illa uoluerat. siue se it̾ficiendo qđ nec illa
ausa fuerat dicere moreretur. atꝙ ee̾t int̾ illos
de quibus dictum ẽ ue his qui ꝑdiderunt patien¬
tiam. & augeret potius quam euaderet penas.
qui post sui corporis mortem siue adblasphemo¬
rum siue adhomicidarum uł etiam plusquam
parricidarum supplicia raperctur. Si enimpar¬
ricida eo sceleranor ẽ quã quilibet homicida
quia ñ tantum homuinem uerum etiam ꝓpinquũ
necat. inq ipsis parricidis quanto ꝓpinquiorẽ
quisq ꝑemerit tanto uidicatur immanior. si¬
ne dubio peiorẽ quise occidit. quia nemoẽ ho¬
mini se ipso ꝓpinquior. Quid gͦ miseri facuias.
qui eum& hic sibimet ingestas &e postea ñso¬
lum impietatis aduersum dm̃. sed etiã ipsius
quaminse exercuerunt crudelitatis luant

Expanded text:
ex insipientibus mulieribus. si bona percepimus ex insipientibus mulieribus. si bona percepimus de manu domini, mala non sustineamus? et ipsam quippe patientiam perdidisset, siue blasphemando, sicut illa uoluerat. siue se interficiendo, quod nec illa ausa fuerat dicere, moreretur atque esset inter illos de quibus dictum est: uae his qui perdiderunt patientiam. et augeret potius quam euaderet poenas, qui post sui corporis mortem siue ad blasphemorum siue ad homicidarum uel etiam plus quam parricidarum supplicia raperetur. si enim parricida eo sceleratior est quam quilibet homicida, quia non tantum hominem, uerum etiam propinquum necat, inque ipsis parricidis, quanto propinquiorem quisque peremerit, tanto iudicatur inmanior: sine dubio peior est, qui se occidit, quia nemo est homini se ipso propinquior. quid ergo miseri faciunt, qui cum et hic sibimet ingestas et postea non solum inpietatis aduersus deum, sed etiam ipsius quam in se exercuerunt crudelitatis luant
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ inmants crueiatus corporis. etiam falsis
animus cederetur ob ꝓbrus. At ille sustinens
in carne dolores suof. incorde errores alienos
conuigis corripiebat insipientiam. amicos doce¬
bat sapientiam. seruabat ubiq patientiam.
ltunc inturantur qui sibi ingerunt mortem qͣn¬
do queruntur aduitam. & sibi auferendop̃sen¬
tem. ab negant & futuram. Qui si ad xpm̃ ne¬
gandum. uł aliquid contra uftitiam faciendũ
sicut uerimartires cogerentur. om̃a potius pa¬
tient̃ ferre quam sibi impatient᷑ morteminfer¬
re debuerant. Qđ si fugiendoꝵ maloꝵ causare¬
cte sieriposset. iobsc̃s seipse ꝑimeret. ut tanta
mala in rebussus. infilus suis. in membris suis
diabolicȩ crudelitatis effugeret. son autẽ fecit.
Absit enim ut in se commuteret ipseuir sapiens
qd nec mulier suggessit insipiens. qr a si sugges¬
sisset. merio & hic illud audisset qđ audut
suggerendo blasphemiam. locuta esquasi un a

Expanded text:
inter inmanes cruciatus corporis etiam falsis inter inmanes cruciatus corporis etiam falsis animus caederetur obprobriis. at ille sustinens in carne dolores suos, in corde errores alienos coniugis corripiebat insipientiam, amicos docebat sapientiam, seruabat ubique patientiam. Hunc intueantur, qui sibi ingerunt mortem, quando quaeruntur ad uitam et sibi auferendo praesentem abnegant et futuram. qui si ad Christum negandum uel aliquid contra iustitiam faciendum, sicut ueri martyres, cogerentur, omnia potius patienter ferre quam sibi inpatienter mortem inferre debuerunt. quod si fugiendorum malorum causa recte fieri posset, Iob sanctus se ipse perimeret, ut tanta mala in rebus suis, in filiis suis, in membris suis diabolicae crudelitatis effugeret. non autem fecit. absit enim, ut in se committeret ipse uir sapiens, quod nec mulier suggessit insipiens. quia et si suggessisset, merito et hic illud audisset, quod audiuit suggerendo blasphemiam: locuta es tamquam una
Abbreviated transcription (Latin):
qua potuit parte ꝑcussit acapite usꝙ ad pedes.
ardebant dolores: scatebant uermes. sanies dif¬
fluebat. manebat in putri corpore ammus in¬
teger. horrendos ꝙ cruciatus carnis contabe¬
scentis iniolata pirtate & incorrupta pati¬
entia pferebat. Aderat uxxornec ferebat aliqͣm
opemuiro. sedinđm blasphemiam suggerebat.
Nonenimeam diabolus cum etiam filios abstulis¬
set tamquam nocendi imperitus reliquerat.
qui quantum eẽt necessaria temptatori iam in
eua didicerat. Sedm alterum adam quẽ ꝑmu¬
lierem caperet ñ muenerat. Cautior fit iste
indoloribus. quamille innemoribus. Ille uictꝰ
ẽ in delicus. istenicit inpenis. Consensit ille
oblectam̃tif. ñcessit iste torm̃tis. Aderant &
amici. ñut malis consolarentur. sedut mala
sufpicarentur. Neꝙ enim eum qui tanta pati¬
ebatur. innocentem ẽẽ cernebant. N ec tacebat
eoꝵ lingua qđ illius conscientia ñ habebat. ut

Expanded text:
qua potuit parte percussit. a capite usque ad pedes qua potuit parte percussit. a capite usque ad pedes ardebant dolores, scatebant uermes, sanies defluebat: manebat in putri corpore animus integer horrendosque cruciatus carnis contabescentis inuiolata pietate et incorrupta patientia perferebat. aderat uxor nec ferebat opem aliquam uiro, sed in deum blasphemiam suggerebat. non enim eam diabolus, cum etiam filios abstulisset, tamquam nocendi inperitus reliquerat, qui quantum esset necessaria temptatori iam in Eua didicerat. sed modo alterum Adam, quem per mulierem caperet, non inuenerat. cautior fuit iste in doloribus quam ille in nemoribus: ille uictus est in deliciis, iste uicit in poenis; consensit ille oblectamentis, non cessit iste tormentis. aderant et amici, non ut in malis consolarentur, sed ut mala suspicarentur. neque enim eum, qui tanta patiebatur, innocentem esse credebant nec tacebat eorum lingua, quod illius conscientia non habebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stabili patientiȩ robore & armis pretatis in ui¬
ctus. Nam pͥus illeso corpore cuncta quȩ habe¬
bat amisit. ut animus ante carnis suȩ crucia¬
tum subtractis rebus quas magnipendere ho¬
nunes assolent frangeretur. & aduersus d̾m
loqueretur aliquid his amissis ꝓpt̃ quȩ illum
colere putabatur. peussus etiam omnium su¬
bita orbitate filioꝵ. ut quos singillatim susce¬
perat simul ꝑderet. tamquã eorum numerosi¬
ta nunde felicitas ornaretur extiterit. sed
unde calamitas augeretur. Ubi autẽ ista ppes¬
sus indõ suo mansit immobilis. eius afsicxus est
uoluntati. quẽ ñ posset amutere n ꝓpͥa uolun¬
tate. & ꝓhis quȩ ꝑdidit eum qui abstulit te¬
nuit. in quo inueniret qđ cumq periret. Neꝙ
enimille abstulerat qui nocendi habuit uolun¬
tatem. sedille qui dederat potestatem. Aggres¬
sus ẽ inimicus & corpus. nec ea que homini ex¬
trinseeus merant. sed ipsum iam hominem in

Expanded text:
stabilis patientiae robore et armis pietatis inuistabilis patientiae robore et armis pietatis inuictus. nam prius inlaeso corpore cuncta quae habebat amisit, ut animus ante suae carnis cruciatum subtractis rebus, quas magni pendere homines solent, frangeretur et aduersus deum loqueretur aliquid his amissis, propter quae illud colere putabatur, percussus etiam omnium subita orbitate filiorum, ut quos singillatim susceperat, simul perderet, tamquam eorum numerositas non unde felicitas ornaretur extiterit, sed unde calamitas augeretur. ubi autem ista perpessus in deo suo mansit inmobilis, eius adfixus est uoluntati, quem non posset amittere nisi propria uoluntate; et pro his quae perdidit eum qui abstulit tenuit, in quo inueniret quod numquam periret. neque enim ille abstulerat, qui nocendi habuit uoluntatem, sed ille, qui dederat potestatem. Aggressus est inimicus et corpus nec ea, quae homini extrinsecus inerant, sed ipsum iam hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
uł sedera ꝑpetranda. sed sicut adño defini¬
tum ẽ ꝓpt᷑ iustitiam. Utroq mͦ sc̃i martires
certauerunt. Nã &impioꝵ ob ꝓbrus saturau
sunt. ubi animus cor pore intacto
quasdam ueluti plagassuas integer sustinet. &
incorporibus uincti sunt. inclusi sunt. fame ac
siti affecti sunt. torti sunt. secti sunt. dilaniati
sunt. incensi sunt. trueidati sunt. & pietate
immobili subdiderunt dom̃tem. cum pateren¬
tur incarne quicquid eaquirenti crudelitati
uenit inm̃tem. Alauissane patientiȩ certam̃ẽ.
quando ñ uisibilis inimicus ꝑsequendo atq se¬
iuendo urget innefas. qui palam & aꝑte añ
confentiente uincitur. sed ipse diabolus qui
etiam ꝑfilios infidelitatis tamquam ꝑsuauasa
filios lucis insequitur. ꝑseipsum occultusim
puignat. seiuendo instans ut contra dm̃ fiat
aliquid uł dicatur. Talem illum iobsẽs exꝑtus
ẽ. utraꝙ temptatione uexatus. sed inutraq

Expanded text:
uel scelera perpetranda, sed, sicut a domino definiuel scelera perpetranda, sed, sicut a domino definitum est, propter iustitiam. utroque modo sancti martyres certauerunt — nam et inpiorum obprobriis saturati sunt, ubi animus corpore intacto quasdam ueluti plagas suas integer sustinet, et in corporibus uincti sunt, inclusi sunt, fame ac siti affecti sunt, torti sunt, secti sunt, dilaniati sunt, incensi sunt, trucidati sunt — et pietate inmobili subdiderunt deo mentem, cum paterentur in carne quidquid exquirenti crudelitati uenit in mentem. Maius sane patientiae certamen est, quando non uisibilis inimicus persequendo atque saeuiendo urget in nefas, qui palam et aperte a non consentiente uincatur, sed ipse diabolus, qui etiam per filios infidelitatis tamquam per sua uasa filios lucis insequitur, per se ipsum occulte occultus oppugnat, saeuiendo instans, ut contra deum fiat aliquid uel dicatur. Talem illum Iob sanctus expertus est, utraque temptatione uexatus, sed in utraque
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliȩ uincebatir. hanc patientiã dñs
docuit. quando commotis zizanioꝵ ꝑmiatio¬
ne seruis & uolentibus ea colligere diaeit. re¬
spondisse patrem familias. sinite utraq cresce¬
re usq ad messem. Oportet enim patienter
ferre. qđ festinant᷑ ñ oportet auferre. Iuuis
& ipse patientie p̃buit & demonstrauit earẽ¬
plum. quando ante passionem sui corporis
diabolum uidam pͥusquam ostenderet tradi¬
torem ꝑtulit furem. & ante experim̃tum
uinculoꝵ & crucis & mortis. labis eius dolo¬
sis ñnegauit osculum pacis. stex om̃a & siqua
alia sunt quȩ cominemorare longunt᷑. ad
eum patientiȩ modum ꝑtinent. quo animus
ñ sua peccata sed quȩcumq extrinsecus mala
patient᷑ sustinet in seipso. suo ꝓrsus corpore
illeso. Alius ẽ autem patientię modus quoidẽ
ipse ammus quȩcumq molesta & grauia sunt
insin corporis passionibus ꝑfert. ñsicut stula
uł magi homines ꝓpt̾ adhipiscenda uana

Expanded text:
contumeliae bibebatur. hanc patientiam dominus contumeliae bibebatur. hanc patientiam dominus docuit, quando commotis zizaniorum permixtione semis et uolentibus ea colligere dixit respondisse patrem familias: sinite utraque crescere usque ad messem. oportet enim patienter ferri, quod festinanter non oportet auferri. huius et ipse patientiae praebuit et demonstrauit exemplum, quando ante passionem corporis sui diabolum ludam, priusquam ostenderet traditorem, pertulit furem et ante experimentum uinculorum et crucis et mortis labiis eius dolosis non negauit osculum pacis. haec omnia et si qua alia sunt, quae commemorare longum est, ad eum patientiae modum pertinent, quo animus non sua peccata, sed quaecumque extrinsecus mala patienter sustinet in se ipso suo prorsus corpore inlaeso. Alius est autem patientiae modus, quo idem ipse animus quaecumque molesta et grauia in sui corporis passionibus perfert non sicut stulti uel maligni homines propter adipiscenda uana
Abbreviated transcription (Latin):
entia. quando illeso & intacto corpore aliquid
qđ ñ exxpediat uł ñdeceat facere aut dicere.
quibꝰ libet aduersitatibus aut fȩditatibus re¬
rum seu uerboꝵ stimulis incitatur. & patient̃
mala om̃a tolerat. ncipse mali aliquid opere
uł ore committat. Fhanc patientiã sustinemus
etiam cum corpore sani sumus. qđ inter huius
scłi scandala bratitudo nr̃a differtur. Unde di¬
ctumnt᷑ qđ paulo ante comintmoraui. si ꝗđ ñ
uidemus speramus. ꝑpatientiã earpectamus.
łtac panentia ses dauid conuiciantis obꝓbria c̾¬
tolerauit. & cum facile posset ulcisci ñsolum
ñ fecit uerum & alium ꝓse dolentt᷑ commotũꝙ
compescuit. & potestatem regiam magisaoma¬
gis adhibuit. ꝓhibendo quam eccercendo uin¬
dictam. Neq tunc eius corpus aliquo morbo
affligebatur aut uulnere. sedhumilitatis tem¬
pus agnoscebatur ac ferebatur uoluntasdi.
ꝓpt̾ quam patientissimo animo amaritudo

Expanded text:
entia, quando inlaeso et intacto corpore aliquid, entia, quando inlaeso et intacto corpore aliquid, quod non expediat uel non deceat, facere aut dicere quibuslibet aduersitatibus aut foeditatibus rerum seu uerborum stimulis incitatur et patienter mala omnia tolerat, ne ipse mali aliquid opere uel ore committat. Per hanc patientiam sustinemus, etiam cum corpore sani sumus, quod inter huius saeculi scandala beatitudo nostra differtur. unde dictum est, quod paulo ante commemoraui: ei quod non uidemus speramus, per patientiam expectamus. hac patientia sanctus Dauid conuiciantis obprobria tolerauit et, cum facile posset ulcisci, non solum non fecit, uerum etiam alium pro se dolentem commotumque conpescuit et potestatem regiam magis adhibuit prohibendo quam exercendo uindictam. neque tunc eius corpus aliquo morbo affligebatur aut uulnere, sed humilitatis tempus agnoscebatur ac ferebatur uoluntas dei, propter quam patientissimo animo amaritudo
Abbreviated transcription (Latin):
subiunxit. Spe enim salui facti sumus. Spes
autem quȩ uidetur ne̾ spes. Qđ enim quisiu¬
det quid sperat:: Si autem qđ ñuidemus
torquent aliqua sed ñeaxtorquent oꝑa mala.
ad tempus affligitur uł amutitur. iȩt̾nam
stabilitatem salutemꝙ resumitur. & ei ꝑdolo¬
rem & mortem iniuolabilis sanitas & felia im¬
mortalitas comparatur. Unde dñs iħe ad pati¬
entiam exchortans martires suos. etiam ipsius
corporis integritatem futuram sine cuiusquã
ñ dicam membri sed & capilli amissione ꝓmisit.
Am̃dico uobis inquit. capillus capitis ur̃i ñ peri¬
bit. ut qm̃ nemo uiquam sicut apłs dicit
carnem suam odio habuit. magis homo fide¬
lis ꝑpatientiam quam ꝑimpatientiam ꝓstatu
suȩ carnis uigilet. & futurȩ incorruptionis in¬
estimabili lucro quantalibet eius p̾sentia dam¬
na compenset. Quamuis autẽ patientia uirtus
sit amini. partim tam̃ eautitur animus inseipso.
partim uͦ incorpore suo. Inscipso utitur pati¬

Expanded text:
subiunxsubiunxautem quae videtur, non est spes: quod enim quis videt, quid sperat? Si autem quod non videmus torquent aliqua mala, sed non extorquent opera malaad tempus affligitur vel amittitur, in aeternam stabilitatem salutemque resumitur, et ei per dolorem et mortem inviolabilis sanitas et felix immortalitas comparatur. Unde Dominus Jesus ad patientiam exhortans martyres suos, etiam ipsius corporis integritatem futuram sine cujusquam, non dicam membri, sed capilli amissione, promisit. Amen dico vobis, inquit, capillus capitis vestri non peribit . Ut quoniam nemo unquam, sicut Apostolus dicit, carnem suam odio habuit , magis homo fider patientiam quam per inpatientiam pro stratu suae carnis inuigilet et futurae incorruptionis inaestimabili lucro quantalibet eius praesentia damna conpenset. Quamuis autem patientia uirtus sit animi, partim tamen ea utitur animus in se ipso, partim uero in corpore suo. in se ipso utitur pati
Abbreviated transcription (Latin):
aa sint ꝓuita bona. ut etiã postea cẽ possit ȩtͣna.
& sine ullo temporis t̾mino sine utilitatis ullus
detrim̃to uera felicitate sccura. Dñs ait. inuͬra pa¬
tientia possidebitis animas ur̃as. Nonatt uillas
suffert anua ut possideat unde pereat. qͣn¬
ta debet sufferre ne pereat: Deinde ut illud
dicam qđ culpabile nẽ. si tanta suffert ꝓsalate
carnis carnis sue int̾ manus secantium siue
urentium medicorum. quanta debet sufferre
ꝓsua inter furores carnalium quorum libet
mimicorum. cum medici ne corpus moriatur
ꝑpenas corpori consulant. immici autẽ penas
& mortem corpori comminando. ut anima
& corpus in gehenna occidatur impellanteum
& ipsi corpori tunc ꝓuidentus consulatur si
temporalis salus eius ꝓustitia conteninatur.
t pęna uł mors eius patientissime ꝓustitia
sufferatur: De corporis quippe redemptio¬
ne quȩ in fine futura ẽ. lo quitur apło ubiait.

Expanded text:
da sint pro uita bona, ut etiam postea possit esse aeterna da sint pro uita bona, ut etiam postea possit esse aeterna et sine ullo temporis termino, sine utilitatis ullius detrimento uera felicitate secura. dominus ait: in uestra p atientia possidebitis animas uestras; non ait: uillas suffert anima, ut possideat, unde pereat. quanta debet sufferre, ne pereat! deinde, ut illud dicam, quod, culpabile non est, si tanta suffert pro salute carnis suae inter manus secantium siue urentium medicorum, quanta debet sufferre pro salute sua inter furores quorumlibet inimicorum! cum medici, ne corpus moriatur, per poenas corpori consulant, inimici autem poenas et mortem corpori comminando, ut anima et corpus in gehenna occidatur, inpellant. Quamquam et ipsi corpori tunc prouidentius consulatur, si temporalis salus eius pro iustitia contemnatur et poena uel mors eius patientissime pro iustitia sufferatur. de corporis quippe redemptione, quae in fine futura est, loquitur apostolus, ubi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
plicio dignum uidicaueris animum. quantomagis
uitus subdit instrumta uirtutum. Patientia co¬
mese̾ sapientiȩ. ñ famula concupiscentiȩ. Patientia
amica ẽ bone conserentie. noninimica innocentrȩ.
Cum gͦ quemquam uideris patient᷑ aliquid pati.
noli continuo laudare patientiam. quã ñ ostendit
n causa patiendi. Quando illa bona ẽ tunc ista
uera ẽ. quando illa ñ polluitur cupiditate. tunc
a falsitate ista distinguitur. Cum uͦ illa tenetur
incrimine. tunc huusmultum erratur innomi¬
ne. Nonenm sicut om̃s qui sciunt participes ft̃¬
scientie. ita om̃s qui patiuntur sunt participes
patientiȩ. Seã qui passione recte utuntur. hi pa¬
tientiȩ ueritate laudantur. h patientiȩ mune¬
re coronantur. Llerumtam̃ cum ꝓlibidinibus
ut etiam sceleribus. eum deniq ꝓ ista temporali
uita ac salute multa homines horrenda mirabilit̾
susscrunt. satis nos admonent quanta sufferen¬

Expanded text:
plicio dignum iudicaueris animum, quanto magis plicio dignum iudicaueris animum, quanto magis uitiis subdit instrumenta uirtutum. patientia comes est sapientiae, non famula concupiscentiae; patientia amica est bonae conscientiae, non inimica innocentiae. Cum ergo quemquam uideris patienter aliquid pati, noli continuo laudare patientiam, quam non ostendit nisi causa patiendi. quando illa bona est, tunc ista uera est; quando illa non polluitur cupiditate, tunc a falsitate ista distinguitur. cum uero illa tenetur in crimine, tunc huius multum erratur in nomine. non enim sicut omnes qui sciunt sunt participes scientiae, ita omnes qui patiuntur sunt participes patientiae; sed qui passione recte utuntur, hi patientiae ueritate laudantur, hi patientiae munere coronantur. Verum tamen cum pro libidinibus uel etiam sceleribus, cum denique pro ista temporali uita ac salute multa homines horrenda mirabiliter sufferunt, satis nos admonent, quanta sufferen
Abbreviated transcription (Latin):
simo patrie parriciaa scłarium litterarum lo¬
quintur auctores. qđ famem. sitim. frigusfer¬
re poterat. eiusq erat corpus patiens in ediȩ. al¬
goris iugiliȩ supra quam eiuquã credibile ẽ:
Quid de latronibus dicam. quoꝵ om̃s euminsidi¬
antur uiatoribus noctes ꝑpetiuntur insonines.
atꝙ ut transeuntes excipiant in nocentes. sub
qualibet cęli asperitate nocentem animam cor¬
pusꝙ desigunt: Quidamuͦ eorum in incem
torquere ꝑhibentur. ita ut exercitatio contra
penas. nichil distet apęnis: Nonenim tantum
fortassis exxruciantur auidice ut adolentibus
ueritas inquiratur: quantum asuis socus ut
apatientdus ñ. spdatur. &e tañ mhis
ominbus miranda ẽ potus quam laudanda patien¬
tia. immones miranda nec laudanda quȩ nulla ẽ.
sedmiranda duritia. neganda patientia. Nichilhic
aut allie uire laudandum. nichil utilit̾ alibi immi¬
tandum & mirandum. tanto ꝙ rectius maiore sup¬

Expanded text:
simo patriae parricida saecularium litterarum losimo patriae parricida saecularium litterarum loquuntur auctores, quod famem, sitim, frigus ferre poterat eiusque erat corpus patiens inediae, algoris, uigiliae supra quam cuiquam credibile est? quid de latronibus dicam, quorum omnes cum insidiantur uiatoribus, noctes perpetiuntur insomnes, atque ut transeuntes excipiant innocentes, sub qualibet caeli asperitate nocentem animum corpusque defigunt? quidam uero eorum inuicem torquere perhibentur, ita ut exercitatio contra poenas nihil distet a poenis. non enim tantum fortassis excruciantur a iudice, ut a dolentibus ueritas inquiratur, quantum a suis sociis, ut a patientibus non prodatur. et tamen in his omnibus miranda est potius quam laudanda patientia, immo nec miranda nec laudanda, quae nulla est, sed miranda duritia, neganda patientia; nihil autem illic iure laudandum, nihil utiliter imitandum, tantoque rectius maiore sup
Abbreviated transcription (Latin):
sanie. Namq auaritia. ambitio. luxuria. & ua¬
aliquo admutatur. siue flagitium qđ legibꝰ
ꝓhibetur humanis putantur adinnocentiam ꝑ¬
tinere. immo etiam quisine cuiuisquam fraude
aut ꝓhabendda ut augenda pecunia. aut ꝓ ad¬
ipiscendis itt retinendis honoribis. aut in ago¬
ne certando seuuenando. seu theatricum aliqͥd
plansibilit̾ exhibendo magnos labores doloresꝙ
ptulerit. parumẽ qđ populari uanitate nul¬
lis rep̃hensionibus cohibetur. sed insuꝑ extolli¬
tur laudibus. qm̃ laudatur sicut seriptumẽ
peccator in desiderus animȩ suȩ. lis enim desi¬
derioꝵ facit tolrrantiam laboꝵ & doloꝵ. & ne
eruciat. Sed istȩ ut dixi eupiditates ꝓpt᷑ quas
explendas qui eis fagrant multa dura & a cerba
patientissime sustinent. licite existimantur le¬
gibuisꝙ concesse. Quia qđ etiam ꝓaꝑtis sceleribꝰ
n̾ut ea puniant sedut ꝑpetrent. multa homines
grauissima ꝑferunt: Nonne de quodam nobilis¬

Expanded text:
saniae. Namque auaritia, ambitio, luxuria et uasaniae. Namque auaritia, ambitio, luxuria et uaaliquod admittatur siue flagitium, quod legibus prohibetur humanis, putantur ad innocentiam pertinere: immo etiam qui sine fraude cuiusquam aut pro habenda uel augenda pecunia aut pro adipiscendis uel retinendis honoribus aut in agone certando seu uenando seu theatricum aliquid plausibiliter exhibendo magnos labores doloresque pertulerit. parum est quod populari uanitate nullis reprehensionibus cohibetur, sed insuper extollitur laudibus, quoniam laudatur, sicut scriptum est, peccator in desideriis animae suae. uis enim desideriorum facit tolerantiam laborum et dolorum; cruciat. sed istae, ut dixi, cupiditates, propter quas explendas qui eis flagrant multa dura et acerba patientissime sustinent, licitae existimantur legibusque concessae. Quid? quod etiam pro apertis sceleribus, non ut ea puniant, sed ut perpetrent, multa homines grauissima perferunt? nonne de quodam nobilis