comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticulis facto tͣbas eicit : cathedras uendentiũ colũbas euertit . Colũbas quiope
uendere est : in posicionẽmanꝰ qua sp̃s accipit᷑ ñ aduitae meritũ sed ad p̃miudar¬
Sed s̃ ñ nulli qui quidẽ nũ morũ p̃mia exordinatione ñ accipiunt et tam̃ sacros
ordinesphumana gratia largiunt᷑ atq delargitate eadẽ laudissolũ modo
retributionẽ quaer . Hinimirũ qđ gratis acceptũ ẽ . gratis ñ tribuunt quia deinpenso
officio scitatis nũ mũ fauoris expecunt. Vn debenecu iustũ uirũ describeret ꝓpheta
ait Qui excutit manꝰsuas ab omni munere . Neq: enidic̃ . qui excutit manꝰ suas demu¬
nere: sed adiunx abomni quia aliud ẽ munꝰ ab obsequio : aliudminꝰ amanu aliud
minꝰ alingua. Munꝰ quippeabobsequio ẽ subiectio in debitem pensa. Munꝰ amanu
pecunia ẽ munꝰ alingua fauor Quiergo sacrosordines tribuit tunc ab omni mu¬

Expanded text:
ticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit. Columbas quippe ticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit. Columbas quippe vendere est, impositionemSunt nonnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem querunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de inpenso officio sanctitatis nummum expetunt favoris. Unde bene cum iustum virum describeret, propheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni mu
Abbreviated transcription (Latin):
delib: insulã sciens. patrẽ publu de s interia febribq uexatũ orando saluauit. Et
scãe p̃dicationis adiutorẽ timotheũ ex infirmitate stomachila sescentẽ ñ uerbo
curat sed medicinali artemederi paratdicens: Modi couino utere ꝓpt̃ stoma¬
chũ : et frequentestuas in firmitates. Quiergo in firmũ infidelẽ una p̃cesaluat.
Curegrotũ sotiũ p̃ceñ roborat : quianimirũ ille feris ꝑmiraculũ sananduserat
interior uirtus animaret. Egrotante autẽ fideli sotio exibenda foris signañ fueraNTt
quis alubrit̃ int̾uiuebat: sed concessa potestate p̃dicationis concessis uirtutũ macuł
quid redeptor nr̃t subiungat audiamꝰ. Cratis accepistis gratisdate. Praesciebat
nãq ñ nullos hocipsũ donũ accepti sp̃sinusũ negotiationis inflectere . et mira¬
culorũ signa ad auaritiae obsequiũ declinare : Hinc ẽ enĩ qđ simon ꝑ inpositionẽ
terius uender et qđ maleconparasset. Hinc de tẽploredẽptornr̃ flagello deres¬

Expanded text:
delibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum orando salvavit: et aedicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus eratinterior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor noster subjungat audiamus: Gratis accepinamque nonnullos hoc ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem terius venderet quod male comparasset. Hinc de templo Redemptor noster flagello de res
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Leꝓsos mundate damones eicite . Florente mundo crescente humanogenere
diuin hacuita subsistente carne. exuberante erũopulentia. Quiscũ audiretuitã ẽẽ
aliã crederet : qui s in uisibilia uisibilib: p̃ferret : Sed ad salutẽ redeuntib: infirmis
aduitã resurgentib mortuis. Carnis munditiã recipientib: lȩpsis ereptis aiure in mun¬
dorũ spirituũ daemoniacis totui sibilib: miraculis ex actꝰ quis ñ crederet qđ de inuisi¬
bilib: audiret : Ad hocquippeui sibilia miracula coruscant : ut corda uidentiũ ad
fidẽ in uisibiliũ ꝑtrahant. Vt ꝑ hoc qđ mirũ foras agit᷑ hoc qđ intꝰ ẽ. longe mirabilib:

Expanded text:
tate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, tate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe
Abbreviated transcription (Latin):
clamat Ruinaenãqu illius uoces eis quia enĩ totattritꝰ ꝓcussionib: agloria suaceci¬
dit : quasi iã nob̵ eꝑximoregnũ aliud qđ sequit̃ ostendit. Ipsisiã etaquib: amat᷑ ama¬
quis quisinillababitaret fugeret Etquist antẽ dilexerat recederequantotius a cadente fes¬
tinaret. Sugit munduscadit : et noseũ amando amplectim̃ opprimi uolum̃ potius quã
babitare . quia nulla nosratio aruina illius separat : quo sei passionibia morligat
facileergo ẽ nunciã cũdes tructura omnia cernimꝰ animũ nr̃m ab eiꝰdilectionedis¬
ungere. Sed hoc illo in tẽporedifficillimũ fuit qđ tunc p̃dicare caelorũ regnũ inuisi¬
bilemittebant᷑ : cũ longelateq: om̃s cernerent florere regnatrarũ. Vnde eta diunc¬
ta spdicatorib scĩs miracula ut fide uerbis daret uirtus ostensa. et noua facerent qui
noua p̃dicarent sicut in hacea delectione subiungit᷑. Infirmoscurate mortuos susci¬

Expanded text:
clamat. Ruinae namque illius voces sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud, quod sequatur, ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amaquisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos susci
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃uocatꝰ alii: iustitia exi gente repellit᷑ et quia alia parcendo dñs alia ir ascendo
disponit : ex pauit qđ penetrareñ potuit : Et quẽ ñ solũ inuestigabilẽ in quib: dasuis
sententiis sed etia in flexibilẽ uidit : t̃ribilẽ in consiliis ẽẽ memorauit. Missis¬

Expanded text:
diter vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo diter vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit, et quem non solum investigabilem in quibusdam suis sententiis, sed etiam inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse memoravit.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s qui prius p̃dicationẽ ꝓhibuit . hancasi anorũ cordib: pͥmodũ infudit . Nãdiu ẽ
qđ asi a cuncta credidit . Idcir coergo prius ꝓhibuit post modũ fec̃ : quia tuncin illa
erant quis aluandinerant. Tunc in illa erant qui necdũ aduitã reparari mererent᷑
nec tam̃ grauius de contẽpta p̃dicatione iudicari. Subtiliergo occulto qudicio
aquorundã aurib p̃dicatio scã subtrahit᷑ quia suscitari ꝑ gratiã ñ merent᷑. Vnde
necesse ẽ fr̃s lem̃i uti nomne qđ agimꝰ omni potentis suꝑ nos dñi consilia occultati
meamꝰ. Nedũ mens nr̃ a exterius fusa asua seuo luntate ñ reuocat. intꝰcontraeam
iud ex t̃ribilit̃ aduersa disponat. Qd benepsalmista intuensait. Venite et uidete
opera dñi quã t̃ribilis in consiliis suꝑfilios hominũ. Vidit nãq: qđ alius misericor¬

Expanded text:
Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde necessmeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a sua se voluntate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericor
Abbreviated transcription (Latin):
ũ constet omnib: fr̃s lm̃i quia redẽptor nr̃t in mundũ ꝓredem ptionegentiũue¬
nitcũ samaritanos cotidie ad fidẽ uocari conspicimꝰ quid ẽ qđ in p̃dicatione disci¬
pulos mittens dicit. Inuia gentiũ nehabieritis et inciuitates samaritanor ũ neintra¬
uerits sed potius itea doues qua perier̃ dom̃ isr ł. Nisi hoc qđ ex factifinecolligum
quia prius solis uidaeis uoluit et post modũ cunctis gentib: p̃dicari utdũ illa conuer¬
ti uoca tarennuerit p̃dicatoresscĩ aduocationẽ gentiũ ꝑordinẽ uenirent. Quatenꝰ
redẽptoris nr̃i p̃dicatio aꝓpriis repulsa. gentiles populos quasi extraneos quare
ret et qđ iud eae fiebat intestimoniũ hoc gentib: gratiae eẽt increm̃tu : Erantetiã
p̃dicante petrolegimꝰ et prius hebreorũ triamilia et postea quinq milia credidisse
Et cũ p̃dicare apłi gentib: in asia uoluissent : ꝑ sp̃m ꝓhibiti ẽe memorant᷑ . Et tam̃ipse

Expanded text:
um constet omnibus, fratres charissimi, quia Redemptor noster in mundum pro redemptione gentium venit, cum Samaritanos quotidie ad fidem vocari conspicimus, quid est quod in praedicationem discipulos mittens, dicit: In viam gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venRedemptoris nostri praedicatio, a propriis repulsa, gentiles pret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim m Actibus, praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cum praedicare apostoli gentibus in Asia voluissent, per Spiritum prohibiti esse memorantur ; et tamen ipse
Abbreviated transcription (Latin):
da facillitate uerborũ immo audacia edisser̃ aliis qđ ipsi ñ intelligunt. Iaceo de
meissimilib: quisi forte adscriptur as scãs post saculares litteras euenerint et
sermonẽ cõposito aurẽpopuli mulserint. quicquid dixerint hocle gẽdeputaNTt
aptant testimonia quasi grandesit et ñ uiciosissimũ dicendigenꝰ deprauaresententias

Expanded text:
dam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conposito aurem populi mulserint, quicquid dixerint, hoc legem dei putaaptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias
Abbreviated transcription (Latin):
et post euersione illius loquit᷑. Eccesu ꝑ montes pedes euan gelizantis et annuntian¬
tis pacẽ. Abbacucluctator fortis etrigidus stat suꝑ custodiã suã et figit graduũ
suꝑ munitionẽ ut xp̃m incrucec̃tẽpletͥ et dicat. Operuit caelos gloria eiꝰ et
laus ẽ plena ẽ t̃ra splendor eiꝰ ut luxerit cornua in manib: ei ibi absc̃dita. ẽ
fortitu do eiꝰ. Sophoniasspeculator et archanorũ dñi cognitor auditclamorẽ
aporta pisciũ etheiulatũ a secunda et c̃trictionẽ a collib: Indic̃ quoq ululatũ
habitatorib prlaequia c̃ticuit om̃is populis chanaan. Dis ꝑsi suniuersi quiin uoluti¬

Expanded text:
et post euersionem illius loquitur: ecce super montes pedes euangelizantis et adnuntianet post euersionem illius loquitur: ecce super montes pedes euangelizantis et adnuntiantis pacem. Ambacum, luctator fortis et rigidus, stat super custodiam suam et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur et dicat: operuit caelos uirtus eius et laudis eius plena est terra et splendor eius ut lux erit; cornua in manibus eius, ibi apitula. Sophonias, speculator et archanorum dei cognicio, audivit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contricionem a collibus. Indicit quoque ullulatum habitatoribus Pile, quia conticuit omnis propheta. Canan
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. Amos pastor etrusticꝰ etroborũ mora distringens paucis uerb explicari ñ
potest. qui senĩ digne ex primat triaetiii sceleradamascigatae et trrietidum eae¬
et filiorũ a monet moab et inseptimooctauoq gradu iudaeetisrł Hic lo qͦit᷑ aduac¬
caspingues q̃ s̃ in montes amariae etruiturã domũ maior ẽmin or ẽq testatur
Ipsecernit fictor ẽ locustoe et stantẽ dnm̃ suꝑ murũ litũ uł adamantinũ etuncinũ
pomorũ ad trahentẽ supplicia peccatorib: et famẽ in tra N famẽ panis neq sitĩ
aquae sed audiendũ uerbũ dĩ. Abdias quiint᷑ p̃tat᷑seruis dni ꝑtonat contraedõ¬
colũbapulcherrima naufragiosuo passionẽ dñi p̃figurans. mundũ ad paeniten¬
tiã reuocat et sub nomine nin euae salutẽ tim̃tib: nuntiat. Micheas demorasthi
maxillã ꝑcusserit iudicis isrł. Naũ c̃solator orb increpat ciuitatũ sanguinum

Expanded text:
nentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non nentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tet filiorum Ammon, et Moab, et in septimo octavoqcas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus dcolumba » pulcherrima, naufragio suo passionem Domini praefigurans, mundum ad poenitentiam revocat: et sub nomine Ninive, salutem gentibus nuntiat. Michaeas de Morasthi,maxillam percusserit iudicis Israhel. Naum, consolator orbis, increpat ciuitatem sanguinum
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑. Malachĩ id ẽ t̃tius et quartꝰ regũ lib̵. Asalomone usq: a diechoniã
łtabieroboã filionabathusq ados eae quiductes ẽ in assyrios regnũ iuda
et regnũ describit. Si historiã respicis uerba siplicias sunlitteris sensũ latentẽ
eccla paucitas et hereticorũ c̃traecła bella narrant᷑ . Xii ꝓphetae in unis
uoluminis angust ascoartati multo aliud quã sonat in littera p̃figurant
Osea ecrebronominat ephraĩ samariã iosephietrahel etuxor ẽ fornicaria
et fornicationis filios. et adulterã cubiculo clausã marimultotẽpr sedereuidua
et subues telugibriuiri adsereditũ prestolari. Iohel filius fatuel descripsit t̃rãxii
tribuũ erucabrucho lucus tarubigineuastante c̃sũptã. Et post euersi onẽ prioris
im̃ta surgentes quindecimũ graduũ numerũ efficiunt qui in psalter iomis ticae c̃ti¬

Expanded text:
testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboam, filio Nabat, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum Iuda et regnum describit Israhel. si historiam respicias, uerba simplicia sunt; si in litteris sensum latentem, ecclesiae paucitas et hereticorum contra ecclesiam bella narrantur. duodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersionem prioris menta surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mystice conti
Abbreviated transcription (Latin):
ne c̃clusionede t̃minat singula in eo uerba plenas sensib: Et ut deceteris sileã re¬
surrectionẽ corporũ sicꝓphetat ut nullus deeauł manifestius uł cautiis scripserit
Scio inquit qđ redeptorm̃s uiuit et in nouissimode tra surrecturꝰsim. Etrursũ
circũ dabopellemea et in carne mea ui debodm̃ quẽ uis urꝰ sũego ipse etoculi mei
conspecturis et ñ alius reposita ẽ haec spesmea in sinumeo . Veniã adiesu naue
trpũ dñi ñ solũ in gestis uerũ etiã et in nomine transit iordanẽ. Hostiũ regna
subuertit. Diuidit t̃rauictoripopulo etꝑsingula s urbes uiculos montes flu¬
mina torrentes atq c̃finia ecclesi aecaelestisq hierus alẽ spiritalia regnades¬
cripsit. In iudicũ libro quot principes pqpuli totfigurataes : Rut hmo abitidis
ad montẽ filiaesion. Samuhel in helimortuo edinoccisione saulueterẽl egem
abolitã. Porro insadocatq dauid nouis acerdocii nouiq: imperii sacram̃ta

Expanded text:
ne, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrectut in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna discribit. in Iudicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis ra deserti ad montem filiae Sion. Samuhel in Heli mortuo et in occisione Saulis ueterem legem abolitam, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
tuas illũ peneste ne sedeat addexterãtuã. Ne conuersus
stet in loco tuo neforteconuersus in locũtiiũ inquirat aathe¬
dra tuã et innouissimo cognoscas uerba mea et insermonib:
meis stimul eris. Quis miserebit̃ incantatori a serpente ꝑcusso
et omuib: quia desopꝰ ant bestiis et qui comicat᷑ cumuiro ini quo¬
et obuolutus ẽ inpeccatis ei unahoratecũ ꝑmanebit. Si aut̃ declinaueris non
subportabit. In labiis suis indulcat in imicus et incorde suo insidiat᷑ ut subuer¬
tatte in fouea Inoculis suis lacrimat in imicis et siinuenerit tẽpi ñ satiabit᷑ sangune
si incurrerin tibimala inuenies cũ illic priorẽ in oculissuis lacrimat᷑ mimicis et qͣasi adiuuans suffodi
plantastuas. caput suũ mouebit et plaud ebit manu et multasusurranscõmutabituultũ suũ.

Expanded text:
tuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam, ne conversus tuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam, ne conversus stet in loco tuo, ne forte conversus in locum tuum inquirat cathedram tuam, et in novissimo cognoscas verba mea et in sermonibus meis stimuleris. quis miserebitur incantatori a serpente percusso et omnibus qui adpropiant bestiis? et qui comitatur cum uiro iniquoet obuolutus est in peccatis eius. una hora tecum permanebit: si autem declinaueris, non subportabit in labiis suis indulcat intat te in foveam. In oculis suis lacrymatur inimicus; et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine. Si incurrerint mala tibi, invenies eum illic priorem. In oculis suis lacrymatur inimicus, et quaplantas tuas. caput suum mouebit et plaudebit manu, et multa. susurrans commutabit uultum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
ibenefeceris scito cui feceris. et erit gratia bonis cuis multa:
Benefaciusco. et inuenies retributionẽ magnã: et sinon abipso.
Qmet altissimus odio habet peccator es. misertus . ẽ. penitentib:
Dami sericordi et nesuscipias peccatorẽ ẽtimpiis et peccatoribus
red det uindictã ccusto diens eos indieuindictae : Dabono. et non
receperis peccatorẽ benefac humili et non dederis impio : pro
hibepanes illidari nein ipsis potentior tesit : Nã duplicia mala
in uenies in omnibus bonis. qñm etaltissimus odio habet pec¬
catores et impus reddet uindictam: DEAMICIS
onagnoscet᷑ in bonis amicus. et non abscondetur in malis in¬
imicus. In bonis uiri in imiciillius intristitia. et malicia illus
amicus agnitus .ẽ. noncredas inimicotuo in aeternũ. sicut
enim a eram̃tũ eruginat nequitia illius. et sihumiliatus
uadatcuruus. Abiceanimũ tuũ etcustodite ab illo . Non st̃¬

Expanded text:
benefeceris, scito cui feceris, et erit gratia in bonis tuis multa. benefeceris, scito cui feceris, et erit gratia in bonis tuis multa. Benefac justo, et invenies retributionem magnam; et si non ab ipso, quoniam et Altissimus odio habet peccatores et misertus est paenitentibus da misericordi et ne suscipias peccatorem et impiis et peccatoribus reddet vindictam custodiens eos in die vindictae da bono et non rehibe panes illi dari, ne in ipsis potentior te sit: nam duplicia mala invenies in omnibus bonis; quoniam et Altissimus odio habet peccatores et impiis reddet vindictam non agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum erugvadat curvus, abice animum tuum et custodi te ab illo. Non sta
Abbreviated transcription (Latin):
sis bonorũ qm̃ facile ẽ coramdo indie obitus. retribuere unicuique
secundumuias suas : malitia oris obliuionẽ facit luxoriae magnaȩ : ẽt
infine hominis denudatio operũ illius : Ante mortẽ ne laudes bomine
que qua : qm̃ in filiis suis agnoscit᷑ uir : No n omnẽ hominẽ inducas
indomũ tuã multa cenĩ insidiaes dolosi: Sicut enĩ eructuant p̃cor
dia factantiũ et sicut perdix inducit᷑ incaueã et utca prea in laqueũ.
sicitcor suꝑboru ãt sicut prospector uidens casũ ꝓximisui: Bona
enĩ in mala conuertens insidiator. et in electis in ponet maculã :
Abscintilla una auget᷑ ignis et abuno doloso augetur sanguis
homo uero peccator sanguini insidiatur: At tendetibia pes
tifero frabri cat enĩmala ne forte inducat superte sub¬
sannationẽ in ꝑpetuũ: Admitte ad te alieniginã et sub uertette¬
in turbi nẽ etabalienauitte auiisꝓprus¬

Expanded text:
sis bonorum quoniam facile coram Deo in die obitus retribuere unicuique sis bonorum quoniam facile coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae et in fine hominis denudatio operum illius ante mortem ne laudes hominem quemquam quoniam in filiis suis agnoscitur vir non omnem hominem inducas india infantium, sicut perdix inducitur in foueam et ut caprea in laqueo, sic et cor superborum, et sicut prospectator uidens casum proximi sui. bona enim in mala conuertens insidiator et in electis inponet maculam. ab scintilla una augetur ignis et ab uno doloso augetur sanguis. homo uero peccator sanguini intifero, fabricat enim mala, ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. Admitte ad te alienigenam, et subvertetin turbine, et abalienabit te a tuis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ab humilitate ipsius et ex altauit casuiteius. et mirati sunt inillo
multi et benorauer dm̃. Bon a et malauita et mors et pauptas
et honestas adõ sunt. Datio dĩ ꝑmanet iustis. et ꝓfectus illius
successus habebunt in acternũ est qui locupletat᷑ parceagendo
et batͦs as meccedis illius. in eo qđ dicit inueni requiẽmibi et nuno
manducabo debonis meis solus. et nescit quod tẽp us pretereat
et relinquet oma aliis. Sta in tes tam̃ totuo et in illo conloquere
et in operem andatorũ tuorũ ueteresce. Ne manseris ino
perib peccatorũ confideautẽ in dõ et mane in locotuo. facile
est enĩ in oculisdĩ subito honestarepauperẽ Benedictio dĩ in
merce dẽ iustifestinat et in honoreudociꝓcessus illius fructificat
Nedicas quide mihiopus et quacerunt mihi ex hocbona Ne
dicas sufficiens sum et quid ex hoc pessimabor
Ndie bonorũ ue in memorsis malorũ et indiemalorũ ne in me mor

Expanded text:
ab humilitate ipsius et exaltavit caput eius et mirati sunt in illo ab humilitate ipsius et exaltavit caput eius et mirati sunt in illo multi et honoraverunt Deum bona et mala vita et mors et paupertas et honestas a Deo sunt   datio Dei permanet iustis et profectus illius successus habebunt in aeternum est qui locupletatur parce agendo et haec pars mercedis illius in eo quod dicit inveni requiem mihi et nunc manducabo de bonis meis solus et nescit quod tempus praetereat et relinquet omnia aliis sta in testamento tuo et in illo conloquere et in opere mandatorum tuorum veteresce ne maperibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo; facile est enim in oculis Dei subito honestare pauperem. Benedictio Dei in mercedem iusti festinat et in honore veloci processus illius fructificat ne dicas quid est mihi opus et quae erunt mihi ex hoc bona ne dicas sufficiens sum et quid ex hoc pessimabor in die bonorum ne inmemor sis malorum et in die malorum ne inmemor
Abbreviated transcription (Latin):
habet fructus illius. Inuestitu neglorierisum quã nec in diehonoris
tui extollaris qm̃mira bilta opera altis simi solius et gloriosa et absconsa
et in uisa opera illius. multi trranni seder̃ inthrono et insuspicabilis
portauit dia dema multi potentes oppressis ualide. et gloriosi tradit
sunt in manus alterorũ prius quã in terro ges. neuituperesquem quã
etcũ in terrogaueris corripeiuste. Priusquã audias ne respondeos
uerbũ et in medio seniorũ neadicias loqui Deeare quaete non mo¬
lestat necerteris et iniudicio peccantiũ ne consistas. fili ne in multis sins
actustui et sidiues fueris noneris inmunis adelicto sienim secuus fueris
non app̃hendes. et non effugies si p̃curreris. E st homo laborans
et festinans et dolensimpius. et tantomagis non habundat.
est homomarcidus egens recuperationeplus deficiensuis tute.¬
et abundans pauꝑtate. etoculus dĩ respex̃ illũ inbono terexillũ

Expanded text:
habet fructus illius. In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris habet fructus illius. In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris; quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt valde, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui. De ea re quae te non molestat, ne certeris, et in judicio peccantium ne consistas. Fili mi, ne in multis sint actus tui, et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes; et non effugies, si praecurreris. Est homo laborans et festinans, et dolens impietate; et tanto magis non abundabit. Est homo marciduset abundans paupertate et oculus Dei respexit illum in bono et erexit illum
Abbreviated transcription (Latin):
illoquit mat dm̃ seruo sensa co liberi seruiunt etuir prudens e disciplinats
non murmurabit correptus et inscius ñ hanorabit᷑. Nolite extollere in fa
ciendo operetuo et nolicunctari in tẽpore angustiae . melior ẽ quio perat᷑
et abundat in omnib: quã quigloriat᷑ etegetpane. Fili inman suecudine
serua animã tuã et da illi honorẽ sccđm meritũ suũ. Dec cantẽ
in animã suã quis iustificabit. et quis honorificabit exhonorantẽ
animã suã. Pauꝑ gloriat᷑ ꝑ disciplinã ettimorẽ suũ. et c̃.homo
qui honorificat᷑ ꝓpt̃ substantiã suã. Qui autẽ gloriat᷑ in pauper
tate quanto magis in substantia. et qui gloriatur in substantia
paitpertatem uereatur
apientia humilitati ex altabit caput illius et in mediomagnatorũ
consedereillũ faciet . Non laudes uirũ inspeciesua neq spernas
hominẽ in uisusuo. Breuis in uolatilibus ẽ apis et initiũ dulcoris

Expanded text:
illo qui timet deum. seruo sensato liberi seruiunt: uir prudens et disciplinatus illo qui timet deum. seruo sensato liberi seruiunt: uir prudens et disciplinatus non murmurabit cociendo opere tuo et noli cunctari in tempore angustiae melior est qui operatur et abundat in omnibus quam qui gloriatur et eget panem fili in mansuetudine serva animam tuam et da illi honorem secundum meritum suum peccantem in animam suam quis iustificabit et quis honorificabit exhonorantem animam suam pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum et est homo qui tate, quanto magis in substantia? Et qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur. Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum considere illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus apis, et initium dulcoris
Abbreviated transcription (Latin):
piecit intimasua Omnis potentatus breuisuita languor prolixior
grauat medicũ breuẽ languorem p̃cidit medicus sic et rex odie . ẽ
et crasmoriet᷑. Cum enĩ moriet᷑ homo hereditabit serpentes
et bescias et uermes¬
uitiũ suꝑbiae hominis apostacare adõ qm̃ ab eo qui fecit illum
adimplebit᷑ maledictis et subuerteceos infinẽ . Propterea exhonora
ui th̃sconuentus malorũ et descruxeos usq finẽ Sedesducũ suꝑborũ
usq ad fundamentũ Are fecit ex ipsis et disꝑdiditillos. et cessare fecit
memoria eorũ a terra ꝑdidit ds̃ memoriã suꝑborũ et reliquid memorã
humiliũ sensuinon ẽ creata hominib: suꝑbia neq: iracundia nationimulieris
quitũ nant odñmerunt in oculis illius. gloria diuitũ honoratorũ et pauperũ¬
dmadi ẽ Nande spicere hominẽ iuscũ pauperẽ et ñ magnificare uirũ
piccatonom diuitẽ magnus ẽ iudex et potens honore et ñ ẽ mi ior

Expanded text:
ii Sirach . Omnis potentatus brevis vita. Languor prolixior gravat medicum. Brevem languorem praecidit medicus: sic et rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes, et bestias, et vermesnitium superbiae hominis, apostatare a Deo: quoniam ab eo, qui fecit illum, adimplebitur maledictis, et subvertit eos in finem. Propterea exhonoravit Dominus conventus malorum, et destruxit eos usque in finem, sedes ducum superborum usque ad fundamentum. Arefecit ex ipsis, et disperdidit illos, et cessare fecit memoriam eorum a terra. Perdidit Deus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium sensu. Non est creata hominibus superbia, neque iracundia nationi mulierum. qui timent dominum erunt in oculis illius. gloria diuitum, honoratorum et pauperu est despicere hominem iustum pauperem et non magnificare uirum peccatorem diuitem. magnus est iudex et potens est in honore, et non est maior
Abbreviated transcription (Latin):
a gente in gentem trans fertur propter iniustitias etiniurias
et contumelias et diuerso sdolos¬
uaro autẽ nihil ẽ. scelestius quid suꝑbitẽraetunis. nihilẽ in iqu us

Expanded text:
a gente in gentem transfertur propter iniustitias et iniurias a gente in gentem transfertur propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolosvaro autem nihil est scelestius quid superbit terra et cinis nih
Abbreviated transcription (Latin):
iruusti sint tibi conuiuae et intimore dĩ sic tibi gloriatio et
in sensu sit tibi cogitatus dĩ ctomnis narratiotua in p̃eepa saltis sim¬
inmanus artificũ operalalidabitur et princeps populi in sapientia
sermonis sui in sensu uero seniorũ uerbũ terribilis  inciuitate
su Homo lingiio suset temerarius in uerbo suo o dibiliserit
udex sapiens uidicabit populũ suum et
principatus sensati terribiliserit secđmiudicẽ populi sici
etminis cricius t qualis rectorẽ ciuitatis tales et in habi tantes
inea Nexinsipiens ꝑdet populũ suũ etciuita tes in habitabunt
persensũ prudentiũ In manudĩ potestas t̃rae it execrobilis
monisiniquitas gentiũ et utilẽrectorẽ intẽpussuscitabit
superillã In manudĩ potestas hominis et superfaciẽ scribe
in ponet honorẽ suum. Omnes iniuria cꝓximinememincri
et nihilagas inoperibusiniuriae: O dibilis corãdõ ẽ. et ho¬
minib: suꝑbia et execrabilis omnis iniquitas gentiũ Regnũ

Expanded text:
iusti sint tibi convivae et in timore Dei sit gloriatio tibi et in sensu sit tibi cogitatus et omnis narratio tua in praeceptis Altissimin manus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis udex sapiens vindicabit populum suum et principatus sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in maomnis iniquitas gentium et utilem rectorem in tempus suscitabit super illam in manu Dei potestas hominis et super faciem scribae inponet honorem suum omnis iniuriae proximi ne memineris et nihil agas in operibus iniuriae odibilis coram Deo et hominibus superbia et execrabilis omnis iniquitas gentium regnum
Abbreviated transcription (Latin):
uigilant adme inueniant me. Mecũ sunt diuitiae et gloria. opes suꝑbae et
iustitia. Melior ẽ fructus meus auro et lapidẽp̃tioso et geniminamea argen¬
to electo In uiis iustitiae ambulo inmedio semitarũ iudicii. ut ditẽ diligentes me

Expanded text:
uigilant ad me, inuenient me. mecum sunt diuitiae et gloria, opes superbae et iustitia. melior est fructus meus auro et pretioso lapide, et genimina mea argento electo. in uiis iustitiae ambulo, in medio semitarum iudicii, ut ditem diligentes me
Abbreviated transcription (Latin):
sanandauideamꝰ. Attulit al ab astrũ unguenti : et scans retrosec̃ pede sibũ lacrimis
coepitrigarepedeseiꝰ et capillis capitis sui torgebat. et osculabat᷑ pede seiꝰ etunguentõ
unguebat. Li quet fr̃s qđ in licitis accib: prius mulierintenta : unguentũ sibi podo
resuae carnis adhibuit. Qđergo sibit̃pit̃ exhibuerat: hociã dõ laudabilic̃ offerebat
Oculis trena concupierat sed hosiã ꝑpaenitentiã conterens flebat . Capillos ad con¬
positionẽ uult exhibuerat sediã capillis lacrimis tergebat . Ore suꝑbadixerat : sed
pedes dñi osculans hoc in redẽptoris suiuestigia figebat : quotergo insehabuitoblecta¬
m̃ta tot de seinuenit holocausta. Conuertit aduirtutũ numeros numerũ crimi¬
nũ Vt tocũ seruiret dõ in paenitentia : quicquid ex sedm̃ contẽpserat inculpam.

Expanded text:
saei adtulit alabastrum unguenti et stans retro secus pedes eius lacrimis coepit rigare pedes eius et capillis capitis sui tergebat et osculabatur pedes eius et unguento ungure suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum ser
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ priorẽ ethebraitũ repperi ñ ecclesiasticũ ut apud latinos. sec pari¬
bolas p̃notatũ. Cui iunctierant et clesiastes. et canticũ cant: ecrũ. ut simi¬
litudinẽ salomonis Nsolũ librorũ numero sed etiã materi arũ gencre co¬
aequaret. Secundus apud hebreosnusquã ẽ. quia et ipse scilus grecam
eloquentiã redolet et ñ nulli scriptorũ ueterũ hunc. eẽ iuda ei filonis af¬
firmant. Sicut ergo i i et tobi et machabȩorũ libros.
emant. Dicut ergoi¬
b et tobi et machabȩorũ libros.
egit quidẽ eos eccła. sedintercanonicas scripturas non recipit. sic es nec
duc uolumina legat adaeficationem plebis Nad auctoritatẽ eccdesi asti¬
corũ dogmatũ confirmandã. Sicui sane septua ginta interpretum
magis editio placet habet eã a nobis olim emendattum. Neqienim sic
noua condimus ut uetera destruamus. Et tamencũdiligen assimelige¬
rit . sciat magis nr̃a intellegi Quae non interciũ uas trans fusa coacue

Expanded text:
ebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, etmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae non in tertium vas transfusa coacue
Abbreviated transcription (Latin):
oseti amos Zachariam mala chiã quae poscitis scripsis sem silicuis¬
set preualitudine. Mitutis solatia sumpuum notarios nr̃os. et
libraros sistentatis. ut uobis potissimum nrũm desulet in genium.
Et ecce exlatere frequens turba diuersa poscentium. quasi aut aequũ
sit meuobis esurire esurientib: etalus laborare. aut in rationedati. et
ur̃ o nomini consecraui. Interpretationem uidelice ÷rium salo nms
uoluminũ mas lothquas hebrei parabolas. uulgata editio proumibia uo¬
cat. cocleth quod grece ecclesiasten. Latine c̃tionatore possumꝰ dicer e¬
siras sirĩ . qđ in nr̃a lingua uertit̃ canticũ canticorũ . Fert᷑et panare cos¬

Expanded text:
mos, Zachariam, Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba, diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et us nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, Masloth, quas Hebraei Parabolas, vulgata autem editio Proverbia vocat: Coeleth, quem Graece Ecclesiasten, latine Concionatorem possumus dicereSir Assirim, quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticoru
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sumebant᷑ in sũmi sacerdotis corporenisicũ scãs corũ in grediensin secre cosui con¬
debe .m in secretodĩ quosnũ quã necesse ẽ foris conspici : Idenũ quã in extraneis actib:
uideri sed disꝑsis̃ lapidesscũ arii in capiteomniũ platearũ quia hiqui ꝑuitã etora¬
quã ñ sacerdotes administrent . Dũergo in scõhabitu constitutiexterioras quae
exhibent : quasi scũ arii lapides forisiacent quia enĩ grecauoceplatea altitudine
uocat᷑ scũ arii lapides in plateis s̃. cũ religiosi quiq: lata mundiitinera sectant᷑

Expanded text:
nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum sancta sanctorum ingrediens in secreto sui Condebemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et oraquam non sacerdotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim Graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mani motuo et non in memorsis illius inoperibustus. Noli
consiliaricumsocerotuo et a telantibuste absconde consiliũ
Omnis consiliarius prodit consilium. sed .ẽ. consiliarius in
semetipso A cosiliario serua animã tuam prius scito quae
sit illius necessitas. et ipse enim animo suo cogitabit. neforte
mittat̃ sudem interram et dicat tibi bona est uita tua
et stet econtrario uidere quid tibi eueniat.
umuiro in relegioso. tracta desc̃itate . et cuminius code iustitia
et cũ mulieredehis quae aemulatur . Cumtimido debello:
cum negotiatore. detra iectione . Cumemptore. deuenditione:
cum uiro libido degratiis agendis. Cumim pio depietate.
cũ in honesto dehonestate cumo perario agrario. deomni
opere cũ operario annuali de consũmatione anni . cũseruo
pigro demulta operatione non attendas his in omni consilio

Expanded text:
in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit consilium sed est consiliarius in semet ipso a consiliario serva animam tuam prius scito quae sit illius necessitas et ipse enim animo suo cogitabit ne forte mittat sudem in terram et dicat tibi bona est via tua et stet e contrario videre quid tibi eveniat gioso tracta de sanctitate et cum iniusto de iustitia et cum muliere de ea quae aemulatur cum timido de bello cum negotiatore de traiecticio cum emptore de venditione cum viro livido de gratiis agendis cum impio de pietate cum inhonesto de honestate cum operario agri de omni opere cum operario annuali de consummatione anni cum servo pigro de multa operatione non adtendas his in omni consilio
Abbreviated transcription (Latin):
exhilarat faciem uiri sui. et superconcupiscentiam hominis suꝑ¬
ducet desiderium si ẽ lingua curationis et mitigationis et mise¬
ricor diae Nonẽ uiruillis secundum filios hominum. qui pos¬
sidet mulierẽ bonã inco at possessionẽ a diutorium secundũ
illum ẽ et columna ut requies. Vbi ẽ. sepis diripietur possessio
ct ubinon .e. mulier gemescit egens. Cuicredit qui habet nidum
et deflectens ubicumque obscurauerit. Quasi suc cinctus latro
exiliens deciuitate inciui tatem.
nnis amicus dicet et ego amictiam copulaui. sed .ẽ. amicus solo
nomine amicus. Nonne tristitia inẽ usq ad mortẽ. Sod alis
autẽ et amiis ad inimicitiã conuertentur O praesumptio nequis¬
sima unde ereata es : cooperire aridã malitiã et dolositatẽ illius
godalis amica coniocundatur in oblectatione. et in tempore
tribulationis aduersariuserit. Sod alis amico condolet causa
uentris et rontra ostẽ accipiet scutũ Non obliuis caris amicitui

Expanded text:
exhilarat faciem viri sui et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium si est lingua curationis et mitigationis misericordiae non est vir illius contra filios hominum qui possidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem nis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui
Abbreviated transcription (Latin):
uscemorientes ꝑdunt suauitatẽ unguenti. p̃tiosior .ẽ. sapientia igloria
partia ad tẽpstultitiae. Corsapientis indextera es et corstulti in sinis traillius
sedet inua stultu s abulans. cũpseinsipiens sit Omne stulta s aestimat. Ai sp̃s potes¬
tatẽ habentis ascenderit suꝑte: locũtuũ nedimiseris quia curatiocessare faciet
peccatamaxima. Est malũ qd uidis ubsole quasi ꝑerrorẽ egrediens a faciẽ principis.

Expanded text:
itatem unguenti. Pretiosior est sapientia et gloria, itatem unguenti. Pretiosior est sapientia et gloria, parva ad tempus stultitia. Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis:
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ tatua candida. et oleũ decapitetuo ñ deficiat. perfruere ut acum
uxore quã diligis cunctis dieb: uitae instibilitatis tuae quidatistib subsele
onni tẽporeuanitatistuae. Haec ẽ enĩ parsinuita et in labor etuo qđ laboras
subsole. Qđ cũq poret manustua facere in stant̃ operare. quia nec opꝰ rnra uo¬
nec scintia nec sapuntia eraplifero quotumperas. Vertim caliouuidiq
subsole nec uelotiũ cȩ. cursũ recforiũ bellũ nasapientiũ pane nec doctor
diuitias nec artificũ gratiã . sed cẽpꝰcasũq: in omnib: nescithomo finosuũ. Sed
magnus ecuallauit eã. Extruxo. munitiones ꝑgrrũ et ꝑfecta ẽ obsilio
ceps recordatu cihominisillu is pauperis. Et dicebã egomeliorẽ et sapienti
fortitudine. Quo modo ergo sagientia pauperis contẽpta e. etue las
scultos Melior sapientia quã armabellica. et qui in unopeccauerit multabona ꝑd&¬

Expanded text:
vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, necsub sole, nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam: sed tempus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum: sed magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verbstultos. Melior est sapientia, quam arma bellica: et qui in uno peccaverit, multa bona
Abbreviated transcription (Latin):
in futurũ seruant᷑ incerta. eo qđ uniuersa aquae inueniant. Iusto et impio bono
et malomundo e tinmundo. immolantiuictimas et sacrificia contẽnenti¬
sicutbonus. sic et ꝓeccator ut ꝑiurus. it aet ille quiuerũ deiurat dicebat . hoc. ẽ
pessimũ in t̃omã quae subsolefiunt quia ea dẽ cunctis eueniunt. Vnde e tcorda
filiorũ hominũ implent̃ malitia et contẽptu inuita sua. łt posthaa ad inferos
deducent᷑ . Nemo ẽ. qui semꝑuiuat. et quihiui rei habeat fidutiã. Melioriẽ.
canisuiuus. leone mortuo uiuentes enĩ sciunt se. eẽ morituros. mortui uero
nihil nouer̃ amplius nec habent ultra mercedẽ : quia obliuioni tradita ẽ me¬
moriaeorũ. Amor quoq: et odiũ et inuidiae simul perier̃. nechabent partem
in hoc scło et inopere qđ subsolegerit. Vad eergo etcomede in latitia parẽ
tuũ. et bibecũ gaudio uinũtuũ quia dõ placento peratua. Omni tẽporesint

Expanded text:
in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolantiSicut bonus, sic et peccator: ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat. Hoc est pessimum inter omnia, quae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiorum hominum implentur malitia, et contemptu in vita sua, et post haec ad inferos deducuntur. Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam: Melior est canis vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent partem in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint