comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad tendi ad illã scripturã : siuisa ẽmͥ indigna ꝙ̃ tulliane dignitati cõpararẽ: Tumor
enĩ m̃s refugiebat modũ ei : & acies mea ñ pene trabat interiora eiꝰ: Verũ aut̃ illa erat
q̃ cres cer& cũ paruulis. siego dedignabar eẽ paruulus & tͥgidus. fastumꝰ grandis uidebar:
inq incidi in homines suꝑbae delirantes carnales nimis ⁊ loquaces: in quorũ ore laq̃i
solatoris nr̃i sp̃s scĩ. Haec nomina ñ recedebant deore eorũ: s tenꝰ sono & strepitu
lingue: c&erũ cor in aneue Fi : & dicebant ueritas & ueritas & multã eã dicebant mͥ.
&nus quã erat in eis si falsa loquebantur : ñ decetantũ quiuere ueritas es s & iam
deisti selem̃tis mundi creaturatua De quib &iã uera dicentes. philo sophos transgre¬
di debui pamor&uo mipat̃ sũ mebone pulcritudo pulchrorũ omniũ: Oueritas ueritas:

Expanded text:
cum adtendi ad illam scripturam, sed uisa est mihi indigna, quam Tullianae dignitati eonpararem. tumor cum adtendi ad illam scripturam, sed uisa est mihi indigna, quam Tullianae dignitati eonpararem. tumor enim meus refugiebat modum eius et acies mea non penetrabat interiora eius. uerum tamen illa erat, quae cresceret cum paruulis, sed ego dedignabar esse paruulus et turgidus fastu mihi grandis uidebar. Itaque incidi in homines superbe delirantes, carnales nimis et loquaces, in quorum ore laqueiaracleti consolatoris nostri spiritus sancti. haec nomina non recedebant de ore eorum, sed tenus sono et strepitu linguae; ceterum cor inane ueri. et dicebant: "ueritas et ueritas" et multum eam dicebant mihi et nusquam erat in eis, sed falsa loquebantur non de te tantum, qui uere ueritas es, sed etiam de istis elementis mundi, creatura tua, de quibus etiam uera dicentes philosophos transgredi debui prae amore tuo, mi pater summe bone, pulchritudo pulchrorum omnium. o ueritas, ueritas,
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ : qđ ñ illũ aut illã sectã : sed ipsã qͥcũq ess& sapientiã ut diligerem & quȩ rerẽ
& adseqrer : & tenerẽ adq amplexarer fortit̃ excitabar sermoneillo : & accende¬
bar. & ardebã ⁊ & ħ solũme intanta fr̃a grantia refrangebat: qđ nom̃ xp̃i ñ entibi
qñ ħ nom̃ scom mis edamtuũ dñe ħ nom̃ saluatoris meifilutui. in ipso ad huclacte matris
tmerũ cormeũ piebiberat & alte r&inebat & quid quid sine ħ nomine fuis s& qͣ uis
litteratũ & expolitũ & ueridicũ ñ me totũ rapiebat : Itaq institui animũ intendere
inscripturas scãs: & uidere quales eeñt & ecce uideo rẽ ñ c̃fectã suꝑbis neq nuda¬
tĩqueris : si incessu humilẽ successu excelsã & uelatã mysteriis & ñ erã egotalis
ut intrare in eã possem : aut inclinare ceruicẽ ad eiꝰ gress Nenĩ sic̃ mͦ loquor ita sensi

Expanded text:
tatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset sapientiam ut diligerem tatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset sapientiam ut diligerem et adsequerer et tenerem atque amplexarer fortiter, excitabar sermone illo et accendebar et ardebam, et hoc solum me in tanta flagrantia refrangebat, quod nomen Christi  tuam, domine, hoc nomen saluatoris mei, fili tui, in ipso adhuc lacte matris tenerum cor meum pie biberat et alte retinebat, et quidquid sine hoc nomine fuisset quamuis litteratum et expolitum et ueridicum, non me totum rapiebat. Itaque institui animum intendere in scripturas sanctasI et uidere, quales essent. et ecce uideo rem non conpertam superbis neque nudatam pueris, sed incessu humilem, successa excelsam et uelatam mysteriis, et non eram ego talis, ut intrare in eam possem aut inclinare ceruicem ad eius gressus. non enim sicut modo loquor, ita sensi,
Abbreviated transcription (Latin):
adtes & nes ci ebã quid ageres mecũ: Ap̾te ẽ sapientia : amoraut̃ sapient ȩ nom̃ grecũ hab&
philosophiã : qͦ me accendebant illae litterae s̃ qͥ seducant ꝑphilosofiã magno & blan¬
do & honesto nomine colo rantes. & fucantes errores suos. & ꝓpeom̃s qͥ ex illis & supͣ
tẽporib tales erant : notant᷑ in eo libro & demonstrant᷑ & mani festat᷑ ibi saluti fera
illa ad monitio sp̃stui ꝑseruũ tuũbonũ & piũ. Vid&e nequis uos decipiat ꝑphilo sophũ
& in anẽ sedictionem : scđm traditionem hominũ scđm hui mundi & ñ scđm x pm̃ qui¬
a in ipso in habitat omĩs plenitudo diuinitatis corporalit̃: & ego illo tẽpore scistulum̃
cordis mei : qm̃ ñ dũ mͥ haec a postolica nota erant. Hoc tam̃ solo delectabar in illa exor¬

Expanded text:
ad te, et nesciebam quid ageres mecum! apud te est enim sapientia. amor autem sapientiae nomen graecum habet ad te, et nesciebam quid ageres mecum! apud te est enim sapientia. amor autem sapientiae nomen graecum habet philosophiam, quo me accendebant illae litterae. sunt qui seducant per philosophiam magno et blando et honesto nomine colorantes et fucantes errores suos, et prope omnes, qui ex illis et supra temporibus tales erant, notantur in eo libro et demonstrantur, et manifestatur ibi salutifera illa admonitio spiritus tui per seruum tuum bonum et pium: uidete, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem sa in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. et ego illo tempore, scis tu, lumen cordis mei, quoniam necdum mihi haec apostolica nota erant, hoc tamen solo delectabar in illa exhor
Abbreviated transcription (Latin):
in eo ipso quod alios irridere amant & fallere : int̃ eos ergo inbecilla & ate tuncdse¬
bã libros elo quentiae : in q̃ meminere cupiebã finedã nabili & uentoso ꝑgaudaiam¬
tatis humanȩ : & usitato iã discendi ordine : ꝑuenerã inlibrũ cuĩdã ciceronis cũ
linguã fere om̃s mirant᷑ pectꝰ ñita sed lib ille ipsius exortationẽ c̃tin& adphilosophu
&uocat᷑ hortensius Ille uͦ lib mutaũ affectũ meũ : & ad te ipsũ dnẽ mutaũ p̃cesme¬
as & uota acdesideria mea fecitalia: Viluit mͥ repente om̃is uanaspes & ĩ mortalitatẽ
sapientiae c̃cupis cebã aestu cordis incredibili : & surgere coeperã ut adteredirẽ ũ eñ
iã de functo patre antebienniũ : ñ ergo ad acuendã linguã referebã illũ librũ : neqmͥ.
locutionẽ sed qđ loq bat᷑ ꝑsuaserat : Quo mͦ ar debã ds̃m̃s quomͦ ardebã reuolare a t̃renis

Expanded text:
in eo ipso, quo alios inridere amant et fallere? Inter hos ego inbecilla tunc aetate discein eo ipso, quo alios inridere amant et fallere? Inter hos ego inbecilla tunc aetate discebam libros eloquentiae, in qua eminere cupiebam fine damnabili et uentoso per gaudia uanitatis humanae, et usitato iam discendi ordine perueneram in librum cuiusdam Ciceronis, cuius linguam fere omnes mirantur, pectus non ita. sed liber ille ipsius exhortationem continet ad philosophiam et uocatur Hortensius. ille uero liber mutauit affectum meum et ad te ipsum, domine, mutauit preces meas et uota ac desideria mea fecit alia. uiluit mihi repente omnis uana spes et inmortalitatem sapientiae concupiscebam aestu cordis incredibili et surgere coeperam, ut ad te redirem. non enim deuicensimum iam defuncto patre ante biennium, non ergo ad acuendam linguam referebam illum librum neque mihi locutionem, sed quod loquebatur persuaserat. Quomodo ardebam, deus meus, quomodo ardebam reuolare a terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
xilla studia q̃ honesta uocabat᷑ ductũ suũ intuentẽ foralitigiosa : ut exceller e nes
coł laudabilior quo fraudulentior: Tanta ẽ caecitas homina : decȩcitate & ia glon¬
antiũ  maior ia erã in seola rechoris & gaudebã supbe & tumebã trfo quag
longe sedatior dñe tuscis & remotꝰ omnino ab eũ sionib: quas faciebant ou sores
Hoc enĩ nom̃ seceuũ & diabolicũ uelut in signe urbanitatisẽ int̃ quos uiuebã pudore
in pudenti quitalis ñ erã & cũ eis erã : & amicitus eorũ delectabar aliquando a quoũ
quã pt᷑barent gratis in ludendo adq inde pascendo maliuolas l&itias suaas ꝓilẽ
illo actu similius actib demoniorũ, Quiditaq uerius ꝙ̃ euersore suocarent᷑ tusi
plane pͥus ipsi atq ꝑũ si deridentib eos & seducentib fallacib occultes piritib::

Expanded text:
et illa studia, quae honesta uocabantur, ductum suum intuentem fora litigiosa, ut excellerem in eis, et illa studia, quae honesta uocabantur, ductum suum intuentem fora litigiosa, ut excellerem in eis, hoc laudabilior, quo fraudulentior. tanta est caecitas hominum de caecitate etiam gloriantium. et maior iam eram in schola rhetoris et gaudebam superbe et tumebam tyfo, quamquam longe sedatior, domine, tu scis, et remotus omnino ab euersionibus, quas faciebant euersores — hoc enim nomen scaeuum et diabolicum uelut insigne urbanitatis est — inter quos uiuebam\' pudore inpudenti, quia talis non eram: et cum eis eram et amicitiis eorum delectabar aliquando, a quorum quam proturbarent gratis inludendo atque inde pascendo maliuolas laetitias suas. nihil est illo actu similius actibus daemoniorum. quid itaque uerius quam euersores uocarentur, euersi plane prius ipsi atque peruersi deridentibus eos et seducentibus fallacibus occulte spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
amores nqb altius penetrarer: N enĩ amabã talia ꝑp&i qͣlia spectare sed qb audits
ẽ fictista q in suꝑficiȩ raderer quos tam̃ quasiunge scalpentiũ feruid fumauat
tabes & sanies horrida c̃seq̃bat᷑: talisuita mea. Nũ quiduita erat ds̃m̃s & circũuo¬
cabat supme fidelis alonge miscđatua: inquandas iniquitates distabui  Acrilegu¬
curiositate secutꝰ sũ ut deserentẽ tededucer& meadima infida & circũ uentoria obse¬
inceceroniotũ db ĩ molabã factameamali : & in om̃ib flagellabasme Aus sũ &iã
prorleniau sollenitatũ tuarũ intrapari& es aetłȩ tue c̃cupiscere : & agere nogotiũ
msda mea d ns. tefugũ mtum a trribilibus nocentib in quib uagat sum psidenti colio
ad longe recedendũ ate amans uias meas & ñtuas amans fugitiuac̃ libertatem habdo

Expanded text:
amores, non quibus altius penetrarer — non enim amabam talia perpeti, qualia spectare — sed quibus auditis amores, non quibus altius penetrarer — non enim amabam talia perpeti, qualia spectare — sed quibus auditis et fictis tamquam in superficie raderer: quos tamen quasi ungues scalpentium feruidus tumor et tabes et sanies horrida consequebatur. talis uita mea numquid uita erat, deus meus? Et circumuolabat super me fidelis a longe miscuriositatem secutus sum, ut deserentem te, deduceret me ad ima infida, et circumventoria obsequia daemoniorum, quibus immolabam facta mea mala, et in omnibus flagellabas me! Ausus sum etiam in celebritate solemnitatum tuarum, intra parietes ecclesiae tuae concupiscere et agere negotium s meus, refugium meum a terribilibus nocentibus, in quibus uagatus sum praefidenti collo ad longe recedendum a te, amans uias meas et non tuas, amans fugitiuam libertatem. Habebant
Abbreviated transcription (Latin):
amissione miserȩ felicitatis: Haec certe uerior misericordia: sed ñ in ea delectat
dolor Nã & si ad ꝓbat᷑ officio caritatis quidol& miserũ mall& tam̃ utiq ñ eẽ quod
doler& qui germanit̃ misericois ẽ si enĩ ẽmaliuola beniuolentia qđ fieriñ po¬
test : potest & ille qͥ ueracit sincerit̃q miseret cupere eẽ misericors ut misereat᷑:
longe alteq purius quãnos & in corruptibilis misereris : qđ nullo dolore sauciaris:
& ad haec quis idoneus : at ego timc miser dolore amabã : & q̃ rebã ut eẽt qđ dolerẽ
quandomihi in cerũna aliena & falsa & saltatoria ea magis placebat actiostrionis meq
alli ciebant uehem̃tius quam lacrimȩ excutiebant᷑ : Quid aut̃ mirũ cũ infelix pes
aberrans a gregetuo & in patiens c̃ todiaetua t̃piscabiȩ foedarer: & inde erant dolorũ

Expanded text:
amissione miserae felicitatis. haec certe uerior misericordia, sed non in ea delectat amissione miserae felicitatis. haec certe uerior misericordia, sed non in ea delectat dolor. nam etsi adprobatur officio caritatis qui dolet miserum, mallet tamen utique non esse quod doleret, qui gormanitus misericors est. si enim est maliuola beniuolentia, quod fieri non potest, potest et ille, qui ueraciter sineeriterquc miseretur, cupere esse miseros, ut milonge lateque purius quam nos, et incorruptibilius misereris, quod nullo dolore sauciaris. Et ad haec quis idoneus? 4. At ego tunc miser dolere amabam, et quaerebam ut esset quod dolerem, quando mihi in aerumna aliena, et falsa, et saltatoria, ea magis placebat actioalliciebat uehementius, qua mihi lacrimae excutiebantur. quid autem mirum, cum infelix pecus aberrans a grege tuo et inpatiens custodiae tuae turpi scabie foedarer? et inde erant dolorum
Abbreviated transcription (Latin):
tiditns & rep̃hendens: Si aut̃ doleat : man& intent᷑ & gaudens lacrimat : Ergo a man
b& tam̃ eẽ miseri cordem : qđ qr ñ sine dolore ẽ hac una causa amant᷑ dolores. & h
deilla uena amicitiae ẽ sed quo uadit quo fluit. ut quid decurrit in torrentẽ picis
bullientis ae st in manis taetrarũ libidinũ : in quos ipsa mutat᷑ & ũtit᷑ pnutũ ꝓpͥũ
decalesti serenitate decorta adq deiecta : repudiet᷑ ergomiscđa: Nequaquã ergo
ament᷑ dolores aliquando : sed caue in munditiã anima mea subtutore dõ meo: dõ
patrũ nr̃orũ : & laudabibi & suꝑ exaltato in omia scła caue in munditiã: Neq enĩ
nunc ñ misereor : sed tunc intheatris c̃gaudebã amantib: cũ sese frueban᷑ ꝑflagi¬
tia quã uis haec imaginariae gererenT in ludo spectaculi : cũ aut̃ seseamitteban
quasi misericors c̃tristabar : & utrũq delectabat tam̃: Nunc uero magis misereor
guidentem inflagitio : quã uelut dura ꝑpessũ detrim̃to pnitiose uoluptatis &

Expanded text:
tidiens et reprehendens; si autem doleat, manet intentus et gaudens. Lacrimae ergo aman tamen esse misericordem, quod quia non sine dolore est, hac una causa. amantur dolores? et hoc de illa uena amicitiae est. sed quo uadit? quo fluit? ut quid decurrit in torrentem picis bullientis, aestus inmanes taetrarum libidinum, in quos ipsa mutatur et uertitur per nutum proprium de caelesti serenitate detorta atque deiecta? repudietur ergo misericordia? nequaquam. ergo amentur dolores aliquando. sed caue inmunditiam, anima mea, sub tutore, deo meo, deo patrum nostrorum et laudabili et superelato in omnia saecula, caue inmunditiam. neque enim nunc non misereor, sed tunc in theatris congaudebam amantibus, cum sese fruebantur per flagitia, quamuis haec imaginarie gererent in ludo spectaculi, cum autem sese amittebant, quasi misericors contristabar; et utrumque delectabat tamen. nunc uero magis miseror gaudentem in flagitio quam uelut dura perpessum detrimento perniciosae uoluptatis et
Abbreviated transcription (Latin):
ibifut uerissime dicipotuit ligauer eu linten sintdae quos trager et la sit dia sindo
quelino ceguntuo sequitar mattheus. erat aut ibi mariam aghadreaeii e altorar
idserla sedentes c̃tra sepulhrũ : qđ marcus dicit ꝓnaria aũt magdalen et mera
soseob aspiciebant ubi poneretur: unde nibil eos ex hoc dislentira manifestu arc
ouitur matdieus. altera aut die quȩ ẽ post parasceuen c̃uener principessacerdotu et
pbatrisei adolesũ dicentes : dñe recõdatisimis quia seducta ille dixahuc uiuen

Expanded text:
ibi fuit, uerissime dici potuit: ligauerunt eum linteis. lintea quippe generaliter dicuntur quae lino texuntur. Sequitur Mattheus: erat autem ibi Maria Magdalene et altera Maria sedentes contra sepulchrum. quod Marcus ita dicit: Maria autem Magdalene et Maria Ioseph aspiciebant, ubi poneretur. unde nihil eos ex hoc dissentire manifestum est. Sequitur Mattheus: altera autem die, quae est post parasceuen, conuenerunt principes sacerdotum et Pharisaei ad Pilatum dicentes: domine
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sicut misit mepater : et ego mittouos: hoc cũ dixisset insufflauit et dixit eis: acci
pite sp̃mscm : quorũ reroiseritis peccata : remitiuntur eis : Et quorũ detinueritis:
etenta sunt his rursus adiungamus quȩ iohannes p̃t̃misit : lucas cõmemorat : Et dixẽ
adeos: hȩc suerba quȩ locutussũ aduos cũ adhuc essẽ uobiscũ qm̃ necesse ẽ impleriom

Expanded text:
cum; sicut misit me pater, et ego cum; sicut misit me pater, et ego ritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittunter eis, et quorum detinueritis, detenta sunt. his rursus adiungamus quae Iohannes praetermisit, Lucas commemorat: et dixit ad eos: haec sunt uerba, quae locutus sum ad uos, cum adhuc essem uobiscum, quoniam necesse
Abbreviated transcription (Latin):
quiaspis carnẽ etossa pihabet si cut meuidetis aderegeteũ ho al pass et ianlote¬
idit en mea cusee prder an c ostensionẽ diũ postresirrectione iontellesetir stet
iohames cõmemeiare: siclo quens s uert engo sero die illo unasastatotum
et fores essent clausȩ ubierant discipuli ꝓpt̃ mecũ iudȩ orũ uenit iłs etstetit in medio et
dicit eis, pax uobis : et hoc cũ dixis set õstendit eis manus et latus: ac ꝑ hochis uerbis
iohannis. p̃ossunt coniungiea quȩ lucas dicit: idem aut̃ iohannes prȩt̃mittit lta
enĩ lucas sequitur adhuc aut̃ illis ñ credentib et mirantib: p̃gaudio : dix̃ habetis
hic aliquid qđ manducetur at illi obtuler ei partẽ piscis assi et fauũmellis : et cumar¬
ducas set corã eis sumens reliquias dedit eis: hisitẽ uerbis possadiungi quȩlucas ta¬
cet : dicit aũt iohannes . gauisi sunt ergo discipuli uiso dño: Dix̃ ergo eis iterũ : Pax uobis¬

Expanded text:
s carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. hanc ostensionem domini post resurrectionem intellegitur et Iohannes commemorasse sic loquens: cum esset ergo sero die illo una sabbatorum et fores essent clausae, ubi erant discipuli propter metum Iudaeorum, uenit Iesus et stetit in medio et dixit eis: pax uobis. et hoc cum dixisset, ostendit eis manus et latus. ac per hoc his uerbis Iohannis possunt coniungi ea quae Lucas dicit, idem autem Iohannes praetermittit. ita enim Lucas sequitur: adhuc autem illis non credentibus et mirantibus prae gaudio dixit: habetis hic aliquid quod manducetur? at illi optulerunt ei partem piscis assi et fauum mellis. et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. his item uerbis possunt adiungi quae Lucas tacet, dicit autem Iohannes: gauisi sunt ergo discipuli uiso domino. dixit ergo eis iterum: pax uobis
Abbreviated transcription (Latin):
ei sdm̃s haecloquentib appareret : Hinciam iohannes aliã commemorat sui
de monstrationem a dño discipulis factam post die socco ubi erat et thomas.
qui prius eum ñ uderat : & post dies octo inquit : i cerũerant discipuliei intus:
it thomascũ eis : Venit ihs̃ i anuis clausis et scecit in medio et dix̃ : pax uob: Den

Expanded text:
eis dominus haec loquentibus appareret. Hinc iam Iohannes aliam commemorat sui eis dominus haec loquentibus appareret. Hinc iam Iohannes aliam commemorat sui demonstrationem a domino discipulis factam post dies octo, ubi erat et Thomas. qui prius eum non uiderat. et post dies octo, inquit, iterum erant discipuli eius intus et Thomas cum eis; uenit Iesus ianuis clausis et stetit in medio
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ in omnes gentes incipientib ab hierusalẽ : uos aũt estis testes horũ : etego
mitto ꝓmissũ patris mei in uos : uos aũt sed ete quo adusq induamini uirtute exalto:
eccequomodo cõmemorauit eclucas ꝓmissionem sp̃s sc̃ĩquã ñ inuenimꝰ ad nõ factã:
nisi ineuangelio iohannis qđ ñ p̃tereunt̃ aduertendum ẽ : ut memin erimꝰ que mad¬
modũ sibi eu angeliste inuicem ad testentur: dequib: dameciam qua e ipsi nondicañ
& tam̃ dicta nouer̃ : Posthaec lucas quae gesta sunt omnia p̃termittit : Ne com¬
nino cõmemorat nisi quando ibs ascendit incaelum : atq id tam̃ ita coniungitꝰ quasi
hoc sequatur: haec uerba quaed ix̃ cũ hoc gestũ sit una sabbatorũ quo die dñs resura
illud autem quadra gesimo die: sic̃ idemipselucasin apłorũ actib: narrat : qđ autẽ
unus cleophas. regressihierusalem inuener̃ congregatos undecĩ et eos quicum
ipsiserant : procul dubio intellegendum ẽ : quod indethomas exierit ante quam

Expanded text:
tibus ab Hierusalem; uos autem estis testes horum. et ego mitto promissum patris mei in uos: uos autem sedete, quoad usque induamini uirtutem ei alto. ecce quomodo commemorauit et Lucas promissionem spiritus sancti, quam non inuenimus a domino factam nisi in euangelio Iohannis. quod non praetereunter aduertendum est, ut meminerimus, quemadmodum sibi euangelistae inuicem adtestentur de quibusdam etiam quae ipsi non dicunt et tamen dicta nouerunt. post haec Lucas quae gesta sunt omnia praetermittit nec omnino commemorat, nisi quando Iesus. ascendit in caelum, adque id tamen ita coniungit, quasi hoc sequatur haec uerba, quae dixit, cum hoc gestum sit una sabbatorum, quo die dominus resurrexit, illud autem quadragensimo die, sicut idem ipse Lucas in apostolorum actibus narrat. quod autem unus Cleopas, regressi Hierusalem inuenerint congregatos undecim et eos qui cum ipsis. erant, procul dubio intellegendum est, quod inde Thomas exierit, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
plet : Quarũ prima ceteras futuras hab& : Nouissima p̃teritas : Ali qua uero intiectari
antese p̃teritas p̃se futuras: & ipsa una hora : fugitiuis pasticulis agĩt quic quides
auolauit p̾teritũ e : quic quid eirestit futurũ: si quid intelligit᷑ tẽ poris. qđ in nullas iam
łminutis simas mom̃torum partes diuidipossit : id solu ẽ qͣ p̃sens dicats Qdta aitu
rapt̃i a fauturo in pteritũ trans uolat: ut nulla morula extendat᷑: Nã si exetendit dunde¬

Expanded text:
pletur, quarum prima ceteras futuras habet, nouissima praeteritas, aliqua uero interiectarum pletur, quarum prima ceteras futuras habet, nouissima praeteritas, aliqua uero interiectarum ante se praeteritas, post se futuras. et ipsa una hora fugitiuis particulis agitur: quidquid eius auolauit, praeteritum est, quidquid ei restat, futurum. si quid intellegitur temporis, quod in nullas iam uel minutissimas momentorum partes diuidi possit, id solum est, quod praesens dicatur; quod tamen ita raptim a futuro in praeteritum transuolat, ut nulla morula extendatur. nam si extenditu
Abbreviated transcription (Latin):
terierat ut non eet̃ : & id eo erat quod longũ eẽposs& : Poste a uero quã p̃terut
mul & longũ eẽ destitit: quod eẽ destitit: Uideamꝰ ergo o animahumana : utrum
p̃sens tempꝰ possit eẽ longum. Datũ enim tibiẽ senti remoras atq metiri
Quidres pondebis mihi ancentũ annip̃ sentes longum tem pus estt in deprius
utru possint p̃sentes ẽt centã anm. Sieñ prim̃ eoium annꝰ agit os ep̃sens ẽ. Nonigintauero
& nouẽ futuris̃ : &ideo nondũ s̃ : Siaũt scđds̃ annꝰ agit᷑: iã unꝰ ẽ pterit᷑: alt̃ p̃sens c& erisutur¬
m̃ ses a nnꝰ ẽ e sa uoiu lib& uñ m̃sis quiagit ipse psens ẽ ceteri aut aut p̃teriti aut fuun
Qua qũa neqr iñsis qͥ agit᷑ p̃sens ẽ : siuñ dies siprimꝰ futuris ceteris : sinouis sius pter¬
tis c&eris: simedioꝵ quilie& int̃ p̃teritos & futuros: Eccep̃sens tẽpꝰ qđ selum inueniebamꝰ
lougũ appellandũ : uix adumius diei spatiũ contractũ ẽ sodiscutiamꝰ etũ ipsure

Expanded text:
sset; postea uero quam praeteriit, simul et longum esse destitit, quod esse destitit. Videamus ergo, anima humana, utrum praesens tempus possit esse longum: datum enim tibi est sentire moras atque metiri. quid respondebis mihi? an centum anni praesentes longum tempus est? uide prius, utrum possint praesentes esse centum anni. si enim primus eorum annus agitur, ipse praesens est, nonaginta uero et nouemenses annus est, quorum quilibet unus mensis, qui agitur, ipse praesens est, ceteri aut praeteriti aut futuri. quamquam neque mensis, qui agitur, praesens est, sed unus dies: si primus, futuris ceteris, si nouissimus, praeteritis ceteris, si mediorum quilibet, inter praeteritos et futuros. Ecce praesens tempus, quod solum inueniebamus longum appellandum, uix ad unius diei spatium contractum est. sed discutiamus etiam ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scriber&. In principio dr̃ fecit celum & ternã : ox nonsic̃ intua ueritite. hoc cestuudeo
itiinẽi ̃e e indeo ideum cogitars se cũ eums criber& : Potuit tnĩ cogitare in ipso faciendi exoidio
cũ dicer& in pricipio : potint & cclũ & terram hoclo conullã iam formatã ꝑfectãq naturani
si co spitalem siue ÷ tonporalẽ siutrãq incoatum & ad huc in formem uelle intelligi : Video
quippe uere potuis se dici quic quidhorum dicer&ur : sed quic quidhorum in his uerbis ille
eoe tiuerit ñita uideo quã unr siue aliquid horum siuequid aliud quo dime c̃amemorttain
ñ ẽ tant᷑ uirille m̃ te conspecerit ctbat uerba ꝓmer& uerũ eũ uidirse apteq id enuntia

Expanded text:
cum scriberet: in principio fecit deus caelum et terram, quia non, sicut in tua. ueritate hoc certum uideo, cum scriberet: in principio fecit deus caelum et terram, quia non, sicut in tua. ueritate hoc certum uideo, ita in eius mente uideo id eum cogitasse, cum haec scriberet? potuit enim cogitare in ipso faciendi exordio, cum diceret: in principio; potuit et caelum et terram hoc loco nullam iam formatam perfectamque naturam siue spiritalem siue corporalem, sed utramque inchoatam et adhuc informem uelle intellegi. uideo quippe uere potuisse dici, quidquid horum diceretur, sed quid horum in his uerbis ille cogitauerit, non ita uideo, quamuis siue aliquid horum siue quid aliud, quod a me conmemoratum non est, tantus uir ille mente conspexerit, cum haec uerba promeret, uerum eum uidi
Abbreviated transcription (Latin):
dexis se arbitrant᷑ : Coniungar aut̃ illsdnẽ inte : & delectercũ eis inte : quiueritate tua pascunt
inlaititudine caritatis : & accedamꝰ simul ad uerbalibritui : & q̃ ram̃ in eis uoluntatem tuã ꝓuolunt itẽ
fumulit cũ calamo dispensesti eam : Sed quis nriñ sic inuenit eã int̃ tã multa uera qͥimillis uerb
alit̃ atq alit̃ intellectis occurrunt q̃rentib uitam fident᷑ dicat hoc seniis se mosen. atq ho
in illa narratione uoluis se intelligi quã fidenter dicit hocuerũ eẽ : si ueille hoc senserit siue alu
Ecceenĩ dẽ m̃s ego seruustuus : qui uo uitibi sacrificium confernonis in hirlitteris & oro ut
exmu cdatua reddã tibi uotamea : Ecce ego quã fident̃ dico intuo uerbo in cõmutabili omnia
tefecis se: inuisibilia & inuisibilia : Num quid tam fident̃ dico non aliud quahoc adtendis semosen

Expanded text:
dixisse arbitrantur. coniungar autem illis, domine, in te et delecter cum eis in te, qui ueritate tua pascuntur dixisse arbitrantur. coniungar autem illis, domine, in te et delecter cum eis in te, qui ueritate tua pascuntur in latitudine caritatis, et accedamus simul ad uerba libri tui et quaeramus in eis uoluntatem tuam per uoluntatem famuli tui, cuius calamo dispensasti ea. Sed quis nostrum sic inuenit eam inter tam multa uera, quae in illis uerbis aliter atque aliter intellectis occurrunt quaerentibus, ut tam fidenter dicat hoc sensisse Moysen m atque hoc in illa narratione noluisse intellegi, quam fidenter dicit hoc uerum esse, siue ille hoc senserit siue aliud? ecce enim, deus meus, ego seruus tuus, qui uoui tibi sacrificium confessionis in his litteris et oro, ut ex misericordia tua reddam tibi uota mea, ecce ego quam fidenter dico in tuo uerbo incommutabili omnia te fecisse, inuisibilia et uisibilia, numquid tam fidenter dico non aliud quam hoc adtendisse Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosaq abrs sũ appellat. docente ueritate intelligamꝰ dõ factã eẽ denihilo Ideoq
illi ñ eẽ coxt̃nã : quãuis ubi facta sit omiserit enuntiare ista narratio : His ego auditis
atq ꝓspectis ꝓcaptu in firmitatis mex quã tibi confiteor scienti dõ meo : uideo duo dissen¬
sionũ genera oboriri posse : cu aliquid anuntus ueracuͦis ꝑsigna enuntiat᷑ : Vnum side
ueritate rerũ : alterũ deipsius quie nuntiat uoluntate dissensio ẽ : Alit̃ enĩ q̃rimꝰ de
creaturae conditione quiduerũ sit : Alit̃ aut̃ quid in his uerbis moses egregius
domestic̃ fideitue intelligere lectorem auditoremq uoluerits nillo primogenere discedintameom̃s
quiea que fals ar̃ sescre arbrtrantur : In hocitẽ altero discedant am eom̃s qui ea q̃ fas sas̃ mosem

Expanded text:
tenebrosamque abyssum appellat, docente ueritate intellegamus ex deo factam esse de nihilo ideoque tenebrosamque abyssum appellat, docente ueritate intellegamus ex deo factam esse de nihilo ideoque illi non esse coaeternam, quamuis ubi facta sit omiserit enuntiare ista narratio?" His ergo auditis atque perspectis pro captu infirmitatis meae, quam tibi confiteor scienti deo meo, duo uideo dissensionum genera oboriri posse, cum aliquid a nuntiis ueracibus per signa enuntiatur, unum, si de ueritate rerum, alterum, si de ipsius qui enuntiat uoluntate dissensio est. aliter enim quaerimus de creaturae conditione, quid uerum sit, aliter autem quid in his uerbis Moyses, egregius domesticus fidei tuae, intellegere lectorem auditoremque uoluerit. in illo primo genere discedant a me omnes, qui ea, quae falsa sunt, se scire arbitrantur. in hoc item altero discedant a me omnes, qui ea quae falsa sunt Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ: Aut suta accipitur quur exeadem in formitate scriptũ est factũ firmamentũ & uoca¬
tũ calũ Neq scriptũ ẽ factas eẽ aquas: Nenĩ adhuc in formes sun & inuisȩ q̃uas ita decora
specie fluere cernimꝰ : Aut situno acceper̃ istã speciem cũ dix̃ ds̃ congreg& aqua q̃ est
sub firmam̃to ut congregatiosit ipsa formatio. Quid respondebit᷑ deaquis q̃ suꝑfirma¬
m̃tum s̃ qr neq informes tã honorabilẽ sedem accipere meruissent : Nec scriptũ e quauoce
formatesin ÷ undes i aliquid genesis tacuit dm̃ fecisre qđ tam̃ dm̃ fecisse uec sana fides
nec certꝰ ambigit intellectꝰ Necideo ullu sobria doctrina dicere audebit. istas aquas core¬
t̃nas dõ er in libro genes eos cõmemoratas quidẽ audimꝰ: Vbi aut̃ factȩ sint ñ inuenimus
quiir non in formẽ quoq illã materiã quã scriptura haec t̃rã in uisibilem & in conpositã

Expanded text:
mus? aut si ita accipitur, cur ex eadem informitate scriptum est factum firmamentum et uocamus? aut si ita accipitur, cur ex eadem informitate scriptum est factum firmamentum et uocatum caelum neque scriptum est factas esse aquas? non enim adhuc informes sunt et inuisae, quas ita decora specie fluere cernimus. aut si tunc acceperunt istam speciem, cum dixit deus: congregetur aqua, quae est sub firmamento, ut congregatio sit ipsa formatio, quid respondebitur de aquis, quae super firmamentum sunt, quia neque informes tam honorabilem sedem accipere meruissent nec scriptum est, qua uoce formatae sint? unde si aliquid Genesis tacuit deum fecisse, quod tamen deum fecisse nec sana fides nec certus ambigit intellectus, nec ideo ulla sobria doctrina dicere audebit istas aquas coaeternas deo, quia in libro Geneseos commemoratas quidem audimus, ubi autem factae sint, non inuenimus, cur non informem quoque illam materiem, quam scriptura haec terram inuisibilem et inconpositam
Abbreviated transcription (Latin):
materiã sicplacuerit appellare : ñ tam̃ intelligamus. nisi eã quã fecitds̃ : In eo quod scriptũ es
fec̃ caelũ & terrã : respondebunt assertores duarũ istarum sententiarũ. quas extremas po¬
suimꝰ : aut illius autillius cũ haec audierint . & dicent : in formem quidem istã materiam
ñ negamꝰ adõ factã : dõ a quos omĩa bonaualde : qr sic̃ dicimꝰ amplius bonũ esse quod creatũ
attrformatũ õ ua facemur minbonũ eẽ qđ factũ ẽ : creabile ator formabilẽ s tam̃bonũ,
uon aũt cõmemoras se scriptĩ quodhanc informitatẽ feceritds̃ sic̃ alia multa non cõmemo¬
tes : que tam̃ omia dm̃ fecis semani festũ ẽ : Aut sieo quod dictum ẽ fecit caelũ & terrã conp̃her
sas̃ om̃ia quid de aquis dicimꝰ suꝑ quas ferebat᷑ sp̃s dĩ: sienĩ t̾ra nominata simul intelli¬
gunt᷑ quomͦ iã terra nomine materses in formis accipit᷑ quando tã speciosasaquas uide¬

Expanded text:
non tamen intellegamus nisi eam, quam fecit deus in eo, quod perscriptum est: fecit caelum et terram," respondebunt assertores duarum istarum sententiarum, quas extremas posuimus, aut illius aut illius, cum haec audierint, et dicent: "informem quidem istam materiam non negamus a deo factam, deo, a quo sunt omnia bona ualde, quia, sicut dicimus amplius bonum esse quod creatum atque formatum est, ita fatemur minus bonum esse quod factum est creabile atque formabile, sed tamen bonum: non autem conmemorasse scripturam, quod hanc informitatem fecerit deus, sicut alia multa non commemotes, quae tamen omnia deum fecisse manifestum est. aut si in eo, quod dictum est: fecit caelum et terram, conprehensa sunt omnia, quid de aquis dicimus, super quas ferebatur spiritus dei? si enim terra nominata simul intelleguntur, quomodo iam terrae nomine materies informis accipitur, quando tam speciosas aquas uide
Abbreviated transcription (Latin):
sum: idẽ corporaleillud qđ fec̃ ds̃. adhuc materies erat corporearũ rerũ in formis sineord ine
sineluce: Aliud quidicit. Terra aut̃ erat in uisibilis & in composita & tenebre erant suꝑ
habrssũ : Edẽ hoc totum qđ exlũ & terra appellatũ ẽ. ad huo informis & tenebrosamateri¬

Expanded text:
sum, id est corporale illud, quod fecit deus, adhuc materies erat corporearum rerum informis, sine ordine, sum, id est corporale illud, quod fecit deus, adhuc materies erat corporearum rerum informis, sine ordine, sine luce; aliud qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, id est hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
cipio fecit ds̃ crelum & t̃ram. uniuersam istĩ molem corporei mundihui cumom̃ib: quas contin&
manifestis notisq naturis : Aliud quidicit in principio fecitds̃ cxlum & t̃ram idẽ in ũbosuo
sibi coat̃ no fecitds̃ in formẽ materiã creatur espĩtalis & corporalis : Aliud quid dicit in prin
cipio fec̃ ds̃ enlũ & t̃rã idẽ in ũbos uo sibi coxt̃no fec̃ ds̃ in formẽ materiã creature corporilis
ubi confusũ adhucerat caelũ & t̃ra : q̃ nunciam distincta atq formata inistius mundi mole
sentimꝰ. Aliud quid dicit. In principio fec̃ds̃ celũ & terrã id ẽ in ipso ex ordio faciendiatt
operandi sec̃ ds̃ in formẽ materiã : confusehabentem caelũ & terrã :̃ nde formata nunc eminent¬
& apparent cũ om̃ib q̃ in eis s̃ : Itẽ qđ attin& ad intellectũ uerborũ sequentiũ : ex illis om̃ib: ueris
aliud sibi tollit quidic̃ ÷̃ Terra aut̃ erat inuisibilis & in composita : & tenebrȩerant su ꝑ habrs¬

Expanded text:
o fecit deus uniuersam istam molem corporei mundi huius cum omnibus quas continet manifestis notisque naturis; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit informem matio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo sibi coaeterno fecit deus informem materiam creaturae corporalis, ubi confusum adhuc erat caelum et terra, quae nunc iam distincta atque formata in istius mundi mole sentimus; aliud qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in ipso exordio faciendi atque operandi fecit deus informem materiam confuse habentem caelum et terram, unde formata nunc eminent et apparent cum omnibus, quae in eis sunt. Item quod adtinet ad intellectum uerborum sequentium, ex illis omnibus ueriollit, qui dicit: terra autem erat inuisibilis et inconposita, et tenebrae erant super abys
Abbreviated transcription (Latin):
prius eẽ inferme deinde fermatum : ex his om̃ib: ueris. de quib: ñ dubitant quorũ interiori oculo talia
uideredonasti. & qui mosen famulũtuum in spũ ueritatis locutũ eẽ immo bilit̃ credunt : Ex his
ergo om̃ib aliut sibi tollit quidicit in principio fecitds̃ calum & terrã idẽ in uerbo suo sibicoater

Expanded text:
prius esse informe, deinde formatum. Ex his omnibus neris, de quibus non dubitant, quorum interiori oculo talia prius esse informe, deinde formatum. Ex his omnibus neris, de quibus non dubitant, quorum interiori oculo talia uidere donasti et qui Moysen, famulum tuum, in spiritu ueritatis locutum esse immobiliter credunt, ex his ergo omnibus aliud sibi tollit qui dicit: in principio fecit deus caelum et terram, id est in uerbo suo si
Abbreviated transcription (Latin):
amare dexisses dun uergo quis q conit id sentire in soriptiris scĩs qđ ineis sensitille qun strpsa
quidm aliẽ sihoc sentiat qđ tuliex omniũ ueridicarũ menłiumostendis uerconẽs. etui sinon
steuisi bilis hab es magnis partes suas colã & terram. breui conplexone factarumominuã conditirẽ
naturarum : & ueruẽ qđ omnemitabile insinuit notitianrã quandã informitatem q̃ ferma
apit ł qua tutat̃ &uertiet: Uerimẽ nullitem pora ꝑ p&i. qđ ita cohera. aferiue meo tutio¬
Verimẽ uitiđ undefit aliquid potest quodam generelocutionis libere : iã nom̃ ei rei quȩin dest
unde potuit uocari calã & terra q̃lib& informitas undefactũ ẽ colũ & terra: Uerumẽ ommum
fermatorum nihileẽ informiuicinius : qua t̃ra & abrssum eruẽ: qđ ñ solum crentũ att formatũ:
si etiã quicquid creabile at formabile est cufecisti ex quos om̃ia. Uerũ ẽ omne qđ ex informi formad:

Expanded text:
mare dixisse. dum ergo quisque conatur id sentire in scripturis sanctis, quod in eis sensit ille qui scripsit, quid mali est, si hoc sentiat, quod tu, lux omnium ueridicarum mentium, ostendis uerum esse, etiamsi noiste uisibilis habet magnas partes suas caelum et terram breui conplexione factarum omnium conditarumque naturarum. et uerum est, quod omne mutabile insinuat notitiae nostrae quandam informitatem, qua formam capit uel qua mutatur et uertitur. uerum est nulla tempora puerum est, quod, unde fit aliquid, potest quodam genere locutionis habere iam nomen eius rei, quae inde fit: unde potuit uocari caelum et terra quaelibet informitas, unde factum est caelum et terra. uerum est omnium formatorum nihil esse informi uicinius quam terram et abyssum. uerum est, quod non solum creatum atque formatum sed etiam quidquid creabile atque formabile est tu fecisti, ex quo sunt omnia. uerum est omne, quod ex informi formatur,
Abbreviated transcription (Latin):
induas maximas partes. superieri atqi. inferiorõ distributã cũ om̃ib: q̃ in eis s̃ usititis notisq: creatiris
Cũ enĩ duab istis ex tremis sentiis resistere quis quã ita teptauerit : si nonuultis hanc in formi¬
tatẽmateriae celi & terre nomine appellatam uideri. Erat ergo aliquid qđ non feceratds̃
undecaelũ & terram facer& : Neq enĩ scriptura narrauit quodistã materiae ds̃ fecerit nisiut
intelligamꝰ eã caeli & terrae : Aut solius terreuo cabulo significatã cũ dicer&ur : in principio

Expanded text:
em atque inferiorem distributam cum omnibus quae in eis sunt usitatis notisque creaturis. Cum enim duabus istis extremis sententiis resistere quisquam ita temptauerit: "si non uultis hanc informitatem materiae caeli et terrae nomine appellatam uideri, erat ergo aliquid, quod non fecerat deus, unde caelum et terram faceret; neque enim scriptura narrauit, quod istam materiem deus fecerit, nisi intellegamus eam caeli et terrae aut solius terrae uocabulo significa
Abbreviated transcription (Latin):
& quã diusit & quã diuhinc illud ꝑueniat. nisi tep in quo mouetur metirers ipsumer¬
gotẽp̃ undemetior Antẽ pore breuiore metim᷑ longius sic spatio cubitis patiũ
trastri : Sic enĩ uidem̃ spatio breuis syllabae metiris patium longe syllabae atqiddapn
dicere : Ita mecimꝰ spatia carminũ spatiis uersuum : & spatia uersuũ spatiis pedũ &sp¬
tiapedũ spatus syllabarũ : & spatia longarum spatus breuiũ non in pagiis: nãetor

Expanded text:
nisi tempus, in quo mouetur, metirer? ipsum ergo tempus unde metior? an tempore breuiore metimur longius sicut spatio cubiti spatium transtri? sic enim uidemus spatio breuis syllabae metiri spatium longae syllabae atque id duplum dicere. ita metimur spatia carminum spatiis uersuum et spatia uersuum spatiis pedum et spatia pedum spatiis syllabarum et spatia longarum spatiis breu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi aut̃ nullus ordo erat : nulla eẽ uicis situdo tẽprum poterat: & tam̃ hoc penenihil in quantũ
ñ omimino nihlerat: Abillo utiq erat: a quo ẽ quic quid ẽ, quod utiq quttumq aliquid est :¬
N obstrtpant sibi ꝑsucdere conabor utquiescan & inã p̃beant adse uerbotuo. qa siroueti
Ercepulerint iner obsetro ds̃ m̃s netusileas ame : Tulo quere in cordemeo: ueracrt̃. Solusenmm
silo queris & dimittã eos feris sufflantes inpulueremo : & excitantes tram inoculos nuos
& inte inceile mcõ & eante ł amatoriã gemens in ena rrabiles gemit inper igrmationemea
terece das bierus alent ecetento meamnsuit simcerde in erosulempiti gimeñ npenresrn ationere¬

Expanded text:
ubi autem nullus ordo erat, nulla esse uicissitudo temporum poterat; et tamen hoc paene nihil in quantum ubi autem nullus ordo erat, nulla esse uicissitudo temporum poterat; et tamen hoc paene nihil in quantum non omnino nihil erat, ab illo utique erat, a quo est quidquid est, quod utcumque aliquid est. "et obstrepant sibi: persuadere conabor, ut quiescant et uiam praebeant ad se uerbo tuo. quod si noluerint et reppulerint me, obsecro, deus meus, ne tu sileas a me. tu loquere in corde meo ueraciter; solus enim sic loqueris; et dimittam eos foris sufflantes in puluerem et excitantes terram in oculos suos et intrem in cubile meum et cantem tibi amatoria gemens inenarrabiles gemitus in peregrinatione mea et recordans Hierusalem extento in eam sursum corde, Hierusalem patriam me
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam semꝑ meridies lucer& & feruer&tẽ : O domꝰ luminosa & speciosa : dilexi
decorem tuũ : & locũ habitationis gloriae dnĩ mei fabricatoris & posses soristui : Tibi
sus pir& peregrinatio mea : & dico ei qui fecitte ut possideat & meinte : r fecit
& me : Erraui sic̃ ouis ꝑdita : sed in umeris pastoris mei structoristui. sperome
reportaritibi : quid dicismͥ quos allo quebar contradictores. qui tam̃ & mosen
piũ famuludi. & libros eius oracula sc̃ sp̃s ereditir ẽ neista domꝰ dĩ ñ quidẽ dõ cocet na
omnem distentionem : &omine spatiũ xtatis uolubile : cuisem ꝑinhereredõ bonus E rquilert
Q uidigĩ eehis qͥdam abi cormeũ ad dnm̃ ineũ cũ audir& interius uocẽ laudis ei : quid tando
falsã eẽ contenditis : An qr erat informis materies ubiꝓpt̃ nullã formã nullus ordo eritis:

Expanded text:
tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita, sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi. Quid dicitis mihi quos alloquebar contradictores, qui tamen et Moysen pium famulum dei et libros eius oracula sancti spiritus creditis ? estne ista domus dei, omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum est. "est his, quae clamauit cor meum ad deum meum, cum audiret interius uocem laudis eius, quid tandem falsum esse contenditis? an quia erat informis materies, ubi propter nullam formam nullus ordo erat?
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ : Nã & nos dicti sumꝰ iustitia tua : Aitenim quidã seruustuus : Vtnos simꝰ iustitiadĩ
in ipso, Ergo : qx prior omniũ creata ẽ q̃dã sapientia quaecreataẽ : menrrationalis
& intellectualis castae ciuitatistuae matris nr̃e : q̃ sursũ est & liberaẽ & at̃nam
tẽpꝰ anteillam quia & creaturã temporis antecedit q̃ prior omniũ creataẽ ante illã:
tam̃ ẽ ipsius creatoris x̧t̃nitas : a quo facta sumpsit exordiũ : quã uis non temporis
qr nondũ erat tempꝰ: ipsius tam̃ conditionis suae undeita ẽ abstedõ nr̃o . ut aliud sit plane
quãtu : & nonidem ipsum : & siñ solũ anteillã : si nec in illa inuenimꝰ tẽpus: q& ẽ id onea faciẽ
tuã semꝑ uidere : Nec uspiam deflectitur ab ea quo fit : ut nulla mutatione uari&ur
Inẽ ei tam̃ ipsa mutabilitas : unde tenebras cer& & frigescer& : nisiamore granditibi cohe

Expanded text:
facta est. Nam et nos dicti sumus justitia tua. Ait enim quidam servus tuus, ut nos simus justitia Dei facta est. Nam et nos dicti sumus justitia tua. Ait enim quidam servus tuus, ut nos simus justitia Dei in ipso . Ergo quia prior omnium creata est quaedam sapientia quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae civitatis tuae, matris nostrae quae sursum est, et libera est et aeterna in ia et creaturam temporis antecedit quae prior omnium creata est, ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens
Abbreviated transcription (Latin):
anilud negitis sublimen quandã eẽ creaturã tã casto amore coherentẽ dõuero & uent atno
utquã uisti coret̃ na nonsit. innulla tam̃ temporũ uarietatem & uiçissitudinẽ abillo sereseluat
p̃cipis ostendis eite : & sufficis ei &ideo non declinat ate mec ad ser Haec ẽ domꝰdĩ : nont rena
neq ulla caelesti molecorporea : s̃ spĩtalis & particeps xt̃nitatis tuae qr sinelube me
creatas̃ omĩa : & in quo principio fecisticaelũ & t̃ram : s ꝓfecto sapientia quecreata ẽ intel
lectualis . naturas scilic& q̃ c̃ templatione luminis lum̃ ẽ : Dicit enim &ipsa: quã uis crea
sapientia : sed quantum int̃ẽ in t̃lum̃ qđ inluminat & qđ inluminat᷑ : tantũ in t̃sapientiam
q̃ creat. & istã q̃ creataẽ sic int̃ iustitũ iustificantem : & iustitiã q̃ iustificatsone¬

Expanded text:
an illud negatis, sublimem quandam esse can illud negatis, sublimem quandam esse cut quamvis ei coaeterna non sit, in nullam tamen temporum varietatem et vicissitudinem ab illo se resolvat e quantum praecipis, ostendis ei te et sufficis ei; et ideo non declinat a te, nec ad se. Haec est domus Dei non terrena, neque ulla coelesti mole corporea, sed spiritualis et particeps aeternitatis tuae, quia sine labe in creata sunt omnia, et in quo Principio fecisti coelum et terram; sed profecto saplectualis natura scilicet, quae contemplatione luminis lumen est — dicitur enim et ipsa, quamuis creata, sapientia; sed quantum interest inter lumen, quod inluminat et quod inluminatur, tantum inter sapientiam, quae creat, et istam,
Abbreviated transcription (Latin):
noneũ isi uelle hoc mͦ uelleillud sed semel & simul & semꝑ uelleomĩa q̃ uult ñ terur
&iterum : Neq nunc ista neq nuncilla : Nec uelle postea quo d nolebat aut nolle qa
uolebatorius quiatalis uoluntas mutabilis ẽ : & omne mutabile : eternũ nest dĩut
fit contuit cumueneriq: idemq contuit᷑ fit memoria cumpterierit : omnis porro
pce collo q̃ ita uariat᷑ mutibilis ẽ & ominemutabile det̃ nũ ñ ẽ : ds̃ aut̃ nr̃ at̃nus est :
fh at collgo art conungo & imueni odm̃ meum dm̃ aetnum uonaliqutnc ouuiulintit
condidis se craturim : ec scientiã eꝰ transitorium Aliquid patis & uidergo dic&is contradic tores
Anfalea sunt ista : Nonin quiunt : Quid illud numfalsũ ẽ omnẽ natum̃ formatã materaue
fermabilem ñ eẽ nisiabillo qui sũ mebonꝰ e qr sume ẽ ÷ neq hoc negam̃ in quiunt : Qndigitan

Expanded text:
non eum modo uelle hoc modo uelle illud, sed semel et simul et semper uelle omnia quae uult, non iterum non eum modo uelle hoc modo uelle illud, sed semel et simul et semper uelle omnia quae uult, non iterum et iterum neque nunc ista nunc illa nec uelle postea quod nolebat aut nolle quod nolebat prius, quia talis uoluntas mutabilis est et omne mutabile aeternum . non est; dfit contuitus, cum uenerint, idemque contuitus fit memoria, cum praeterierint: omnis porro intentio, quae ita uariatur, mutabilis est, et omne mutabile aeternum non est: deus ahaec colligo atque coniungo et inuenio deum meum, deum aeternum non aliqua noua uoluntate condidisse creaturam nec scientiam eius transitorium aliquid pati. Quid ergo dicetis, contradictores? an falsa sunt ista? "non" inquiunt. quid illud? num falsum est omnem naturam formatam materiamue formabilem non esse nisi ab illo, qui summe bonus est, quia summe est? "neque hoc negamus" inquiunt. quid igitur?