comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xpͣm fides ẽ om̃ibꝰ manifesta. &
ex diuinis litteris agnita atq. lecta
Manserat itaq semꝑ illesa fides. nisical¬
liditas quoru̾dã hereticorũ ea uiola¬
re presameret. Arrius enĩ quidam
eiꝰq sectatores erupere .&. impietate᷑
aduersus eã introducere tẽptauert᷑.
dicentes ex non extantibꝰ & creaturam
atq facturã conuertibile̾q eẽ filium
diͣ plurimosq ꝑ talia seduxert᷑ ita ut
etiã qui aliqid̃ eẽ uidebant᷑ blasphemi¬
a huius modi traherent᷑. Uerũ sc̃i patreᷤ
nr̃i olĩ conuenientes sicuti prediximꝰ
inniceno concilio arrianã quide̾ sec¬
tã anathematiz auert᷑. catholicȩ uero

Expanded text:
istum fides est omnibus manifesta, et ex divinis litteris agnita atque lecta.Manserat itaque semper fides illaesa, nisi calliditas quorumdam haereticorum eam violare praesumeret. Arius enim quidam ejusque sectatores erumpere et impietatem adversus eam introducere tentaverunt: dicentes, ex non exstantibus, et creaturam, atque facturam, convertibilemque esse Filium Dei; plurimosque per talia seduxerunt, ita ut etiam qui aliquid esse videbantur, blasphemia hujusmodi traherentur. Verum sancti Patres nostri olim convenientes, sicuti praediximus, in Nicaeno concilio, Arianam quidem sectam anathematizaverunt: catholicae vero
Abbreviated transcription (Latin):
epͣi uenientes ex ꝑsona om̃iũ eporũ
egyptiorũ. thebaidis & libiȩ. Dec et đo
amabile principẽ discendi habere uo¬
luntatẽ desideriũq cęlestiũ: sic enim
uere & corhabes in manu dĩ. & impe¬
riũ cũ pace multis annoru curriculis
gubernabis. Uolente igit᷑ a nobis tua
discere pietate catholicȩ ȩccłȩ fidem:
gr̃as ob hoc dño referentes curauimꝰ ut
ꝓ latã ab om̃ibꝰ patribꝰ innicea tuȩ pie¬
tati insinuaremus fidẽ. Hanc enĩ re¬
pudiantes quidã nobis equidẽ frequen¬
ter insidiatisunt : eo qđ arrianȩ non
consentiremꝰ insaniȩ. Auctores uero¬

Expanded text:
convenientes ex persona omnium episcoporum Egyptiorum, Thebaidis et Libiae. Decet Deo amabilem principem discendi habere voluntatem desideriumque caelestium. Sic enim vere et cor habes in manu Dei et imperium cum pace multis annorum curriculis gubernabis. Volente igitur a nobis tua discere pietate katholicae ęcclesiae fidem, gratias ob hoc Domino referentes curavimus, ut prolatam ab omnibus patribus in Nicea tuae pietati insinuaremus fidem. Hanc enim repudiantes quidam nobis e quidem frequenter insidiati sunt, eo quod Arrianae non consentiremus insaniae. Arrius e
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet eorũ contentiones ad in eptos
eos ꝑ duxere sermones. Cũ enĩ ineorum
eccła credat᷑ ds̃ pater ẽẽ filii uerbi. ex
hoc apud eos questio ꝓcessit si possibile
sit ut etiã antequã existeret filius ds̃
pater uocari potuisset. qm̃ d̃i uerbu
non expatre naturalit᷑ sed ex nͣ existen¬
tibꝰ substitisse credebant. Circa primũ
itaq capitulũ errantes. rite de puro
nomine incertamen inlicitũ irrue¬
rtͣ. Dorotheus & enĩ ab antiochia e uoca¬
tꝰ ab eis dicebat ñ posse patre ẽẽ neq
uocari filio non subsistente. Porro mari¬
nꝰ quẽ a trachia ante dorotheũ euocaue¬
rant occasione̾ inueniens oportunam.
dorotheo enĩ aduersus erat: respondit
sermonẽ de hac questione contrariũ.
& ꝓpterea stͣ int eos facte diuisiones.

Expanded text:
nes ad ineptos eos perduxere sermones. Cum enim in eorum Ecclesia credatur Deus Pater esse Filii Verbi, ex hoc apud eos quaestio processit, si possibile sit, ut etiam antequam existeret Filius, Deus Pater vocari potuisset: quoniam Dei Verbum non ex Patre naturaliter, sed ex non existentibus substitisse credebant. Circa primum itaque capitulum errantes, rite de puro nomine in certamen illicitum irruerunt. Dorotheus etenim ab Antiochia vocatus ab eis, dicebat non posse Patrem esse, neque vocari, Filio non subsistente. Porro Marinus, quem a Thracia ante Dorotheum vocaverant, occasionem inveniens opportunam, Dorotheo enim erat adversus, respondit sermonem de hac quaestione contrarium. Et propterea sunt inter eos factae divisi
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ habeant mense᷑. eoqđ octo annorũ
cursus lunȩ cõpleat᷑ & tanquã principi¬
uͣ sit primimensis reputant predictam
brant pascha tenent. si contigerit eciã
concurrere resurrectionis idest dñicũ
diẽ. alioquin dñico suꝑueniente cele¬
brant. Scriptũ est enĩ inquit a quarta¬
decima usq aduigesimã primã ẽẽ cele¬
in unoquoq anno semel psallunt alle¬
luiã primo die paschȩ. ita ut romani
uelut ꝓ iuramento habeant. ut hunc ym¬
nũ audire mereant᷑: inqua ȩccła neq ep̃s
alex andrinos hoc opinabile ẽ. quia dũ le¬
gunt᷑ eugłia non surgit ep̃s. qđ apud alioᷤᷤ
nus quã fieri noui. U bi solus archidiaconꝰ
hanc lectionẽ legit. In aliis locis diaco¬
ni. in multis uero eccłiis sacerdotes soli:
constantinopolĩ primadie resurrectionis
dñicȩ pontifex. Socrates. xl.¬

Expanded text:
novum habeant mensem. Eo quod octo annorum cursus lunae compleatur, et tanquam principium sit primi mensis, reputant praedictam brant Pascha, tamen si contigerit etiam concurrere Resurrectionis diem dominico die, alioqui dominica superveniente celebrant; scriptum est enim, inquiunt, a quartadecima usque ad vicesimam primam esse celein unoquoque anno semel psallunt Alleluia primo die Paschae, ita ut Romani velut pro juramento habeant ut hunc hymnum audire mereantur: in qua Ecclesia neque episAlexandrinos hoc opinabile est, quia dum leguntur Evangelia, non surgit episcopus; quod apud alios nusquam fieri novi, ubi solus archidiaconus hanc lectionem legit; in aliis locis diaconi; in multis vero ecclesiis sacerdotes soli; Constantinopoli prima die Resurrectionis dominicae pontifex. SOZOMEN., l
Abbreviated transcription (Latin):
eoqđ quidã theotistus sirus genere pͥha¬
tẏra idẽ duplicia uendens hanc ꝓposi¬
tionẽ ualde defenderet. Fos quoq se¬
cutꝰ est seleneas gothorũ ep̃s. sedisti
quoq paulo post separatist̃. cũ marinꝰ
cũ agapio discordiã habuisset quẽ ipse
ep̃m fecerat ephesi. Uerũ isti ñ ꝓpter
religionẽ sed ꝓpt̾ presulatũ inimicitias
interse bellaq. gessert᷑. Gothi nãq de¬
fendebant agapiũ. Quã obrẽ plurimi
clericorũ eo uanã głam fugientes. ad
fide̾ consubstantialitatis utilit᷑ accessertͣ
nioris consulã pͥlintȩ ab herese psa thirin&.
recedentes unitist᷑ ueluti lege decernen¬
tes. nũquã capitulu̾̃ ꝓptͣ qđ di uisi fue¬
rant memorare. Sed hoc constantinopo¬
lĩ gestũ ẽ : ueruͣ in aliis ciuitatibꝰ sub diui¬
sione mansert̃. Hȩc de arrianis. Ueruͣ
neq eunomiani sine diuisione mansert᷑.
nã & ipse eunomius dudũ ab eudox io qͥ
eũ cizici ordinauit epͣm segregatꝰ eͣ. oc

Expanded text:
eo quod quidam Theoctistus, Syrus genere, Psatyropola, id est duplicia vendens, hanc propositionem valde defenderet. Hos quoque secutus est Selenas, Gothorum episcopus. Sed isti quoque paulo post separati sunt, cum Marinus cum Agapio discordiam habuisset, quem ipse episcopum fecerat Ephesi. Verum isti non propter religionem, sed propter praesulatum inimicitias inter se bellaque gesserunt. Gothi namque defendebant Agapium. Quamobrem plurimi clericorum eorum vanam gloriam fugientes, ad fidem consubstantialitatis utiliter accesserunnioris consulatu Plintae ab haeresi Psathyrianorum recedentes, uniti sunt, veluti lege decernentes nunquam capitulum propter quod divisi fuerant memorare. Sed hoc apud Constantinopolim gestum est. Verum in aliis civitatibus sub divisione manserunt. Haec de Arianis. Verum nec Eunomiani sine divisione manserunt. Nam et ipse Eunomius dudum ab Eudoxio, qui eum Cyzici ordinavit episcopum, segregatus est oc
Abbreviated transcription (Latin):
xere ciuitate. Hȩo audiens imꝑator &
indignatꝰ. abstulit priuilegia ciuitatis¬
cipatũ. credens hinc maxime antioche¬
nos affligere. Posthȩc autẽ incendere
& destruere atq ad instar uicorũ anti¬
ochiã redigere minabat᷑. Amministrato¬
res aut̃ locorũ etiã quosdã cõprehensoᷤᷤ
interłmert antequã hanc p̃suptionẽ
cognosceret imꝑator. Hȩc igitur om̃a
imꝑator quidẽ precipiebat. non tamen
fiebant ꝓhibente legeꝰ p ferri fecit am

Expanded text:
xere civitatem. Haec audiens imperator et xere civitatem. Haec audiens imperator et indignatus, abstulit privilegia civitatisdidit: credens hinc maxime Antiochenos affligere. Post haec autem incendere, et destruere, et adinstar vicorum Antiochiam redigere minabatur. Administratores autem locorum quosdam comprehensos interemerunt, antequam hanc praesumptionem cognosceret imperator. Haec autem omnia imperator quidem praecipiebat, non tamen fiebant, prohibente id lege quam proferri fecit Am
Abbreviated transcription (Latin):
ipso imꝑio hoc opus offero bona mihi om̃a
conferenti. nã uiro suo sepe dicebat.
Oportet te marite semꝑ cogitare qiđ
dudũ fusti. qid modosis: hȩc si semꝑ
cogitaueris: ingratꝰ benefactori non e¬
ris. sed imꝑiũ qđ suscepisti legalit gu¬
bernabis. & harũ reruͣ placabis aucto¬
rẽ. His ergosermonibꝰ uelut optimam
quandã utilitate uirtutisq abundan¬
ex itaq ante maritu . XXXII.¬
defuncta ẽ ẜ ost aliquantũ uero tem¬
pus mortis eiꝰ aliqid tale ꝓuenit. qđ
maximũ amorẽ que habuit circa eam
imꝑator ostendit. Coactus itaq theo¬
dosius plurimorũ continuatione belloꝵ.
quandã inlationẽ nouã imposuit ciuita. lał.¬
tibꝰ. Antiochena uero ciuitas nouu uecꝰ¬
tigal ferre non potuit. sed uidens popłs
suspendi diuersos: egit qđ uulgus solet.
occasionẽ seditionis inueniens. Deponen¬
tes eni imagine̾ ornatissimȩ placellȩ .sic
enĩ augusta fuerat uocitata : ꝑ om̃em tra¬

Expanded text:
ipso imperio hoc opus offero, bona mihi omnia ipso imperio hoc opus offero, bona mihi omnia conferenti. Nam viro suo saepe dicebat: Oportet te semper, marite, cogitare quid dudum fuisti, quid modo sis. Haec si semper cogitaveris, ingratus benefactori non eris, sed imperium quod suscepisti, legaliter gubernabis, et harum rerum placabis auctorem. His ergo sermonibus velut optimam quamdam utilitatem virtutisque abundanec itaque ante maritum defuncta est. Post aliquantum vero tempus mortis ejus aliquid tale provenit, quod maximum amorem quem habuit circa eam imperator ostendit. Coactus itaque Theodosius plurimorum continuatione bellorum quamdam illationem novam imposuit civitatibus. Antiochena vero civitas novum vectigal ferre non potuit; sed videns populus suspendi diversos, egit quod vulgus solet, occasionem seditionis inveniens; deponentes enim imaginem ornatissimae Placillae sic enim Augusta fuerat vocitata, per omnem tra
Abbreviated transcription (Latin):
abebat igit᷑ imꝑator & aliã utilita¬
tis occasionẽ. ꝑ quã de bonis oꝑibꝰ tri¬
umpharet. Coniunx enĩ eiꝰ diuinas le¬
ges eũ sepius ammonebat. se ipsã tamͣ
ꝑfecte prius erudiens Non enĩ regni
fastigiis eleuata ẽ: sed potius diuino
amore succensa Beneficii nãq magni¬
tudo maius ei desideriũ benefactoris
adhibebat: repente naͣq uenit adpur¬
pu rã. Claudorũ atq debiliũ maximã ha¬
bebat curã. ñ seruis. non aliis ministris
utens. sed ꝑ semet ipsã agens & ad eox
habitacula ueniens. & unicuiq qđ opꝰ
haberet prebens Sic etiã ꝑ ȩccłarũ
xenodochia discurrens suis manibꝰ
ministrabat infirmis. ollas eoruͣ  ter¬
gens. ius gustans. offerens coclearia.
panẽ frangens cibosq ministrans. ca
licẽ deluens. & alia cuncta faciens
quȩ seruis & ministris mos e sollẽm¬
ter oꝑari. His aut̾e qui eã de rebꝰ
talib nitebant᷑ ꝓhibere dicebat: aurũ¬
distribuere opꝰ imꝑii est: Ego aut̃e ꝓ

Expanded text:
abebat igitur imperator et aliam utilitatis occasionem, per quam de bonis operibus triumpharet. Conjux enim ejus de divinis legibus eum saepius admonebat, seipsam tamen perfecte prius erudiens. Non enim regni fastigiis elevata est, sed potius divino amore succensa. Beneficii namque magnitudo majus ejus desiderium benefactoris adhibebat. Repente namque ut venit ad purpuram, claudorum atque debilium maximam habebat curam, non servis, non aliis ministris utens, sed per semetipsam agens, et ad eorum habitacula veniens, et unicuique quod opus haberet praebens. Sic etiam et per ecclesiarum xenodochia discurrens, suis manibus ministrabat infirmis, ollas eorum extergens, jus gustans, offerens coclearia, panem licem deluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemniter operari. His autem qui eam talibus de rebus nitebantur prohibere dicebat: Aurudistribuere, opus imperii est; ego autem pro
Abbreviated transcription (Latin):
in constantinopolitana urbe seruauit
Nã dũ festiuitatis tẽpore ad ecdam pro¬
cessisset. oblatis in altare muneribꝰ mox
egressus eͣ Cũq nectarius tcͣ presul
ȩccłȩ mandasset cur intꝰ stare nolu¬
isset. mandauit princeps. Uix in qͥt
potui discere quȩ differentia sit im¬
ꝑatoris & sacerdotis Uix enĩ ueritatis
inueni magistrũ. ambrosiũ nãq solũ

Expanded text:
in Constantinopolitana urbe servavit. in Constantinopolitana urbe servavit. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis ad altare muneribus, mox egressus est. Cumque Nectarius tunc praesul Ecclesiae mandasset ei cur intus stare noluisset, mandavit princeps: Vix, inquit, potui discere quae differentia sit imperatoris et sacerdotis; vix enim inveni veritatis magistrum. Ambrosium namque solu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uero obtulisset: sicuti solitꝰ erat
intra cancellos stetit. Rursus aute
ambrosius non quieuit. sed differenti
am locorũ edocuit: & primo quidem
requisiuit. qiđ ibide̾ expectaret im¬
ꝑatore dicente sustinere se sacroru
loca sacerdotibꝰ tantũ sunt collocata:
quȩ ceteri nec ingredi nec continge¬
re ꝑmittunt᷑. Egredere igit᷑. & hanc
expectationẽ cũ ceteris habe cõmu¬
nẽ Purpura nãq imꝑatores non sacer¬
dotes facit: Tc̃ fidelissimꝰ imꝑator
etiã hanc traditionẽ animo gratan¬
ti suscipiens. remandauit Non auda¬
ciȩ causa intra cancellos mansi. sed
in constantinopolitana urbe hanc con¬
suecudinẽ ee cognoui Unde agograᷤ
taq & presul & imꝑator uirtute
clarebant. Ego nãq. utriusq opus
ammiror. illius fiduciã. huiꝰ aut̃ obe¬
dientiã. illius zeli feruorẽ. huiꝰ fideipu¬
ritatẽ. P orro regulas pietatis quas a
magno sacerdote ꝑ cepit. etiã reuersus

Expanded text:
Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed difam locorum edocuit, et primo quidem requisivit quid ibi expectaret. Imperatore dicente, sustinere se sacrorumloca tantum sacerdotibus sunt collata, quae ceteri nec ingredi nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum ceteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo gratanti suscipiens, remandaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cognovi. Unde ago gratias taque et praesul et imperator virtute clarebant. Ego namque utriusque opus admiror, illius fiduciam, hujus autem obedientiam; illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis, quas a magno sacerdote percepit, etiam reversus
Abbreviated transcription (Latin):
tor animolibenti suscipiens. & optimã
eẽ confidens. lege̾ conscribi repente p̃¬
cepit. & ꝓpriȩ manus litteris confir
no p̃fecto pͣtorii illirici Si uindicari
in aliquos seueriꝰ contra nr̃am consue¬
tudine̾ ꝓ causȩ interitu iusserimꝰ.
nolumꝰ statĩ eos aut subire pęnã aut
excipere sententiã. sed ꝑ dies .xxx.
suꝑ statu eorũ sors & fortuna suspensa
sit. Reos sane accipiat uinciatq. cu¬
stodia. & ex cubis sollertibꝰ uigilant᷑ ob¬
seruet. Sic igit᷑ sacratissimꝰ imꝑator
ingredi limina presumens. non stans
dño supplicauit neq genua flexit: sed
ꝓnus in pauimento iacens dauiticã ꝓ¬
clamauit uocẽ Adhesit pauimento
anima mea. uiuificame scđm uerbũ
tuuͣ. Manibꝰ autẽ capillos euellens
frontẽq. ꝑ cutiens & pauimento lacri¬
marũ guitas asꝑgens. ueniã impetra¬
re poscebat. Cũq. tẽpus accederet
quo munꝰ ad altare solebat offerre.
surgens cũ lacrimis est ingressus

Expanded text:
tor animo libenti suscipiens et optimam tor animo libenti suscipiens et optimam esse confidens, legem conscribi repente precepit et propriae manus litteris confirmno prefecto pretorii Yllirici. Si vindicari in aliquos severius contra nostram consuetudinem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam aut excipere sententiam; sed per dies 30 super statuta eorum sors et fortuna suspensa sit. Reos sane accipiant vincula, atque custodia et excubiis sollertibus vigilanter observentur. » Sic igitur sacratissimus imperator ingredi limina sacra presumens, non stans Domino supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavimento jacens, Daviticam pclamavit vocem: Adhaesit pavimento anima mea, vivifica me secundum verbum tuum . Manibus autem capillos evellens, frontemque percutiens, et pavimentum lacrymarum guttis aspergens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus.
Abbreviated transcription (Latin):
nire theodosiũ: eiꝰq calcare leges Neruͣ
imꝑator non inqͥt insurgo aduersus
ex clasticas sanctiones. nec iniq ingredi¬
sacra limina contendo: sed te soluere un
tiã ostendisti post tantas iniquitates:
Quibꝰ medicaminibꝰ in curabilia uulnera
plagasq curastiꝰ At imꝑator Tuum
inquit opꝰ est & docere & medicamina
tẽperare. meũ uero oblata suscipere Tc̃
sc̃s ambrosius qmͣ furori inquit tuum
iudiciũ cõmisisti. & non ratio ꝓtulit sen¬
tentiã sed potius iracundia: scribe legẽ
que decreta furoris euacuet. & atrigin¬
ta diebꝰ sententia necis atq ꝓscriptionis
in litteris tantumodo maneant. & iudi¬
ciũ rationis expectet. Quibꝰ transacꝰ
nouerit subueritate disponat. In his
enĩ diebꝰ agnoscit᷑ ut iusta sit qua ꝓ¬
tuleris aut iniusta sententia. &si qui¬
dẽ ratio ꝓbauerit in iusta quȩ st᷑ ꝓla
ta disrũpit. si uero iusta firmabit. Die¬
rũ uero numerus adhȩc examinanda
sufficiet. Hanc ammonitionẽ imꝑa¬

Expanded text:
nire Theodosium, ejusque calcare leges. Verum imperator, Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredilimina sacra contendo; sed te solvere mea tiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactnoverit sub veritate disponat. In his enim diebus agnoscetur an justa sit quam protuleris, an injusta sententia. Et siquidem ratio probaverit ita, disrumpet, si vero justa, firmabit, dierum vero numerus ad haec examinanda sufficiet. Hanc ammonitionem impera
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ sermone micuerunt. alii
continentia uitȩ laudati sunt: Et
qm imperator prȩsens om̃s adunita¬
tẽ suam concordes & consectatores
ee perstruxit sic ergo contraria dic¬
ta sabini necnon eusebi atq consor¬
Otium eorum sibimet agnoscuntur
U siquidem alicubi opus fuerit. de
sabino memorabimus Concordia
ergo fidei a magno nicea prolatȩ
concilio. ab eusebio çlara uoce lauda¬

Expanded text:
sapientiae sermone micuerunt, alii sapientiae sermone micuerunt, alii continentia vitae laudati sunt; et quoniam imperator praesens omnes ad unitatem suam concordes et consectatores esse perstruxit. Sic ergo contraria dicta Sabini, nec non Eusebii, atque consortum eorum sibimet agnoscuntur. Et si quidem alicubi opus fuerit, de Sabino memorabimus. Concordia ergo fidei a magno in Nicaea prolata concilio, ab Eusebio clara voce lauda
Abbreviated transcription (Latin):
in conciliũ uenientes: uiginti con¬
scripsere de conuersatione ȩccłasti
abino itaq non credamus. qui eos
idiotas uocauit et imperitos.
Sabinꝰ enim heraolię tracensis ma
eoruͣ quȩ ꝑ diuersa concilia sacer¬
dotũ exscripto prolata sunt: eis qͥ
nicea conuenerunt uelut idiotis
& simplicibꝰ derogauit. non senti¬
ens qm̃ & ipsi eusebio cũ multa ꝓ¬
batione ꝑfitenti fidem uelut idio¬
tȩ noscitur derogare. & aliqua
quidem uolens preteriit. aliqua
uero mitigauit. cuncta tamenscđm
ꝓpriam sũpsit intentionẽ. Et lau¬
dat quidem tanquã fide dignum
testem eusebiũ pamphili. laudat
simul & principẽ tanquã ea quȩ
sunt xpͣianorum dogmati antem.
culpat autͣ expositam in nicea fidẽ
tanquã ab idiotis & nihil scientibꝰ
traditã. & quẽ uelut sapientem &
sine mendatio testẽ uocare consue¬
uit. eiuis uoces sponte contẽpnit
Ait enĩ eusebius quia ex uiris dei
nicea conuenientibꝰ alii quidem

Expanded text:
in concilium venientes, viginti conin concilium venientes, viginti conscripserunt de conversatione ecclesiasticabino itaque non credamus, qui eos idiotas vocavit et imperitos. Sabinus enim Heracleae Thracensis Maceorum quae per diversa concilia 228 sacerdotum ex scripto prolata sunt, eis qui Nicaeam convenerunt, velut idiotis et simplicibus derogavit: non sentiens quoniam et ipsi Eusebio cum multa probatione confitenti fidem, velut idiotae, noscitur derogare. Et aliqua quidem volens praeteriit, aliqua vero mitigavit; cuncta tamen secundum propriam sumpsit intentionem. Et laudat quidem tanquam fide dignum testem Eusebium Pamphili; laudat simul et principem, tanquam ea quae sunt Christianorum dogmatizantem. Culpat autem expositam in Nicaea fidem, tanquam ab idiotis et nihil scientibus traditam; et quem velut sapientem et sine mendacio testem vocare consuevit, ejus voces sponte contemnit. Ait enim Eusebius: Quia ex viris Dei Nicaeam convenientibus, alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea ex nonscriptis sermonibꝰ
pie tamen intellectis dãpnatisunt
Ipsi namq ueluti de stercore reppe
nientes uerba. sed habentes hȩc a pa¬
tribꝰ testimonia: conscripsert̃. Uete¬
res enim sacerdotes ante eos pene
centũ triginta magnȩ romȩ ciuita¬
tisq nr̃ȩ accusauert om̃s quidict᷑
facturã aut creaturã ẽẽ filiũ & non
consubstantialẽ patri. & hoc sciebat
eusebius cesariensis ep̃s qui primũ
defendebat arrianoꝵ sectã. nouissi¬
me uero subscripsit niceno concilio
Scripsit aut̃ & ciuibꝰ suis. confirmans
quia & antiquoꝵ aliquos doctos et
illustres ep̃os &̃ conscriptores agno¬
uisset nomine consubstantialitatis
usos in patris & filii dĩtate. Isti ergo
concilium metuentes expositȩ fidi
consenserunt scđm ꝓphetȩ increpa¬
tionẽ dicentis. Popłs hic labus me
honorat. cor aut eox longe ẽ a me.
Theonas aut̃ & scđs nolentes adquie¬
scere condẽpnatisunt Postea uero

Expanded text:
propterea ex non scriptis sermonibus, propterea ex non scriptis sermonibus, pie tamen intellectis damnati sunt. Ipsi namque veluti de stercore reperinientes verba, sed habentes haec a Patribus, testimonia conscripserunt. Veteres enim sacerdotes ante eos pene centum triginta magnae Romae civitatisque nostrae accusaverunt omnes qui dicunt facturam aut creaturam esse Filium, et non consubstantialem Patri. Et hoc sciebat Eusebius Caesariensis episcopus, qui primum defendebat Arianorum sectam, novissime vero subscripsit Nicaeno concilio. Scripsit autem et civibus suis, confirmans, quia et antiquorum aliquos doctos et illustres episcopos et conscriptores agnovisset nomine consubstantialitatis usos in Patris et Filii deitate. Isti ergo concilium metuentes, expositae fidei consenserunt, secundum prophetae increpationem, dicentis: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Theonas autem et Secundus nolentes acquiescere, condemnati sunt. Postea vero
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nos quiuiuimus. & uirtutes
multȩ sunt. & egressa quidem est
om̃is uirtus di ex terra egypti
Campa quoq & locusta dicitur itirtꝰ
magna. & rursus. Dñs uirtutũ
nobiscũ. Sed etiã ꝓpriȩ nos dĩ sumꝰ
Habemꝰ hoc non simplicit. quando &
fr̃s uocauit nos Si autẽ & dm̃
uerũ dict filium. non nos contristat
F actus enĩ uerus c̃. Hȩc ẽ arrianoꝵ
turis splendorẽ. fontẽ & fluuium
& figurã ad substantiã ꝑtinere ut
illud. in lumine tuo uidebimus lumͣ.
& ego & patͣ unũ sumus: & clarius iaͣ
ac breuiter conscripsert consubstan¬
tialẽ patri filium Om̾a namq pre¬
dicta hanc significationẽ habent
Murmuratio siquidem eoꝵ quasi
uerba hȩc non fuissent ex scriptura¬
rum auctoritate prolata. ꝑ eos quoq
in anis eẽ conuincitur Ex nonscrip¬
to namq ipsi impie ꝓferentes quip¬
pe qđ nusquam penitus inuenitur
ex non ex tantibus. & fuit aliquando
quando non fuit: alios culpant

Expanded text:
enim nos qui vivimus, et virtutes enim nos qui vivimus, et virtutes multae sunt; et egressa quidem est omnis virtus Dei ex terra Aegypti: campa quoque et locusta dicitur virtus magna; et rursus: Dominus virtutum nobiscum . Sed etiam proprie nos Dei sumus. Habemus hoc non simpliciter, quando et fratres vocavit nos. Si autem et verum Deum dicunt Filium, non nos contristat. Factus enim verus est. Haec est Arianorum turis splendorem, fontem, et fluvium, et figuram ad substantiam pertinere. Et illud: In lumine tuo videbimus lumen ; et: Ego et Pater unum sumus . Et clarius jam ac breviter conscripserunt consubstantialem Patri Filium. Omnia namque praedicta hanc significationem habent. Murmuratio siquidem eorum, quasi verba haec non fuissent ex Scripturarum auctoritate prolata, per eos quoque inanis esse convincitur. Ex non scripto namque ipsi impie proferentes, quippe quod nusquam penitus invenitur, ex non exstantibus; et, fuit aliquando quando non fuit, alios culpant:
Abbreviated transcription (Latin):
auit uniuersa atq. ꝑfecit. & consti¬
tuit ex non extante ut sint Porro
alii epͣi malitiã uidentes illorum
& pessimaipietatis artẽ. aꝑtius
& ut ita dicatur manifestius dixe¬
runt ex dõ idest conscripserunt
ex substantia patris ẽẽ filium ut
creaturȩ quidem eoqđ non habe¬
ant a semet ipsis ut sint. sed habe¬
ant principium existendi dicant᷑
ex dõ filius aut̃ solus ꝓpriꝰis ex sub¬
stantia credatur patris Hoc enĩ
patris H ȩc itaq fuit occasio ut
ex substantia diceret᷑ patris Rursꝰ
autẽ requirentibꝰ ep̃is paucos eoꝵ
qui arriani ee putabantur si dice¬
rent filiu non eẽ creaturã sed uir¬
tutẽ & sapientiã solam patris &
imaginem sempiterna. & in dissi¬
milem ꝑ om̃a patri ac dm̃ uerum:
captisunt qui circa eusebium. intͥu¬
entes alterutris quia & hȩc ueni¬
unt etiã ad nof. Nam & nos inqui¬
unt imago & gła dicimur dĩ
De nobis enĩ & dr̃ & dictũ estͥ semꝑ

Expanded text:
avit universa atque perfecit, et constiavit universa atque perfecit, et constituit ex non exstante, ut sint. Porro alii episcopi malitiam videntes illorum, et pessimam impietatis artem, apertius et, ut ita dicatur, manifestius dixerunt ex Deo, id est, conscripserunt ex substantia Patris esse Filium; ut creaturae quidem, eo quod non habeant a semetipsis ut sint, sed habeant principium existendi, dicantur a Deo; Filius autem solus proprius ex substantia credatur Patris. Hoc enimPatris. Haec itaque fuit occasio ut ex substantia diceretur Patris. Rursus autem requirentibus episcopis paucos eorum qui Ariani esse putabantur, si dicerent Filium non esse creaturam, sed virtutem et sapientiam solam Patris, et imaginem sempiternam, et indissimilem per omnia Patri, ac Deum verum: capti sunt qui circa Eusebium innuentes alterutris, quia et haec veniunt etiam ad nos; nam et nos, inquiunt, imago et gloria dicimur Dei. De nobis enim et dicitur, et dictum est: Semper
Abbreviated transcription (Latin):
uius aute concertator & uerita¬
tis propugnaculi turris athana¬
sius successor alexandri famosissi¬
mi presulis quando scripsit ad
afros. etiam hȩc adiecit Conue¬
nientes enĩ ep̃i studuert᷑ uerba
quidem impietatis ab arrianis in¬
uenta perimere. hoc e ex non exi¬
stentibus & qđ dicebant creaturã
& facturã filium. & fuit aliquando
quando non fuit & quia mutabilis
est nature. scripturaru uero ma¬
nifestas ponere dictiones quia ex
dõ filius naturalit᷑ unigenitus ẽ.
uerbum. uirtus. sapientia sola pa¬
tris. d̃ uerus sict ioħs ait. & sict᷑
scripsit paulus splendorẽ głȩ et
figuram substantiȩ docens ẽẽ fili¬
um patris. Qui uero cirea eusebi
um propria tracta uesania. loque¬
bantur alterutris & dicebant.
Consentiamus Nam & nos ex dõ
sumus Unus enim ds̃ ex quo om̃a.
& uetera transiert᷑: ecce om̃a noua
ex dõ sunt facta Cogitabant aut̃ & illud
qđ inpastore conscriptũ est. Primũ
omium crede quia unus eͣ qui cre¬

Expanded text:
ujus autem concertator, et veritatis propugnaculi turris Athanasius, successor Alexandri famosissimi praesulis, quando scripsit ad Afros, etiam haec adjecit: Convenientes enim episcopi studuerunt verba quidem impietatis ab Arianis inventa perimere, hoc est, ex non existentibus, et quod dicebant, creaturam et facturam Filium; et, fuit aliquando quando non fuit; et, quia mutabilis est naturae. Scripturarum vero manifestas posuere dictiones: quia ex Deo Filius naturaliter unigenitus est, Verbum, Virtus, Sapientia sola Patris, Deus verus, sicut Joannes ait; et sicut scripsit Paulus, splendorem gloriae, et figuram substantiae , docens esse Filium Patris. Qui vero circa Eusebium erant, propria tracti vesania loquebantur alterutris, et dicebant: Consentiamus, nam et nos ex Deo sumus. Unus enim Deus, ex quo omnia: et, Vetera transierunt: ecce omnia nova ex Deo sunt facta . Cogitabant autem et illud od in Pastore conscriptum est: Primum omnium crede, quia unus est Deus, qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
uertens atq considerans ut rum
oporteret suscipi terminu᷑ fidei :
una cuͣ aliis om̃ibꝰ hoc ẽ uniuersa
sit terminũ fidei. & ubiq destina¬
uit sermone̾ subtilit᷑ consubstanti¬
alitatẽ interpretatꝰ. ut nequaquã
penitus suspicionẽ aduersam de
eo quilibet habere potuisset
Sunt autẽ quȩ ab ipso eusebio con¬
scripta sunt huiusmodi uerbã¬

Expanded text:
ertens atque considerans, utrum oporteret suscipi terminum fidei, una cum aliis omnibus, hoc est cum universa sit terminum fidei, et ubique destinavit sermonem: subtiliter consubstantialitatis nomen interpretatus; ut nequaquam penitus suspicionem adversam de eo quilibet habere potuerit. Sunt autem quae ab ipso Eusebio conscripta sunt hujusmodi verba
Abbreviated transcription (Latin):
tura in conspectu om̃ium: quidam
extractatu nomen exponentes pa¬
cis conspescuerunt om̃s. iustam
querimoniã facientes. Arriani aut̃
metuentes ne congregato in idem
tanto concilio pellerentur: exilien¬
tes anathematiz auert᷑ interdictũ
arii dogina concordit᷑ subscribenteᷤ
litteris suaq manu consentientes.
& similit̾ se sict᷑ om̃is synodus sape¬
re profitentes. Cũq presulibus ut
ita dicã mala calliditatis arte pre¬
ualuissent qui magis debuerant
agere pęnitentiã: tunc quidem la¬
tenter postea uero clare dãpnatio¬
nis cȩpert᷑ alligare sententias. sepe
ponentes insidias eis aquibus uide¬
bantur ẽẽ coniuicti. uolentesq
Zizaniorũ germina radicare : Et
tunc timentes declinantesq tanti
concilii cognitores occulte postea
pietatis predicatores debellare tẽp¬
tabant. Sed non credimꝰ homineᷤ
sine dõ posse preualere contra
sacra adorandamq lege̾ euangłi¬
cãq doctrinam Nam licet ad mo¬

Expanded text:
tura in conspectu omnium, quidam tura in conspectu omnium, quidam ex tractatu nomen exponentes pacis compescuerunt, omnes justam querimoniam facientes. Ariani autem metuentes ne congregato ibidem tanto concilio pellerentur, exsilientes anathematizaverunt interdictum Arii dogma, concorditer subscribentes litteris, suaque manu consentientes, et similiter se, sicut omnis synodus, sapere profitentes. Cumque praesulibus, ut ita dicam, mala calliditatis arte praevaluissent, qui magis debuerant agere poenitentiam, tunc quidem latenter, postea vero clare damnatas coeperunt allegare sententias: saepe ponentes insidias eis a quibus videbantur esse convicti, volentesque zizaniorum germina radicare. Et tunc timentes declinantesque tanti concilii cognitores, occulte postea pietatis praedicatores debellare tentabant. Sed non credimus homines sine Deo posse praevalere contra sacram adorandamque legem evangelicamque doctrinam. Nam licet admo
Abbreviated transcription (Latin):
tes quȩ hactenꝰ in ȩccłiis ꝑmanet
& subscriptionibꝰ roborantes. soluere
conciliũ Dolose tamen & non salu¬
briter predicti uiri in fiđi termino
consensert᷑. & testant᷑ tam quȩ postea
ab eis machinata st̃ contͣ pietatis ꝓ¬
pugnatores quã quȩ ab ipsis conscrip¬
ta noscuntur
ustatius itaq antiochenus epͣs cuiꝰ
primitꝰ memini hȩc de eis retulit.
docens quȩ factasunt eoꝵq. redargu¬
ens blasphemiã: ubi illud & ꝓuerbiale
interpretatur eloquiũ. Dñs creauit
ea quȩ gesta sunt. Cũ igitur propt᷑
hȩc sinodus maxima inniceam ue¬
nisset urbẽ & quereretur fidei mo¬
dus. aꝑta quidem inpudentia euse¬
bii scripturã ꝓtulit blasphemiȩ
uȩ corã om̃ibus lecta. repentes inpor¬
cladẽ
tabilẽ causa diuisionis audientibus
in rogauit: Confusionẽ tamen incu¬
rabilem suo prouidit auctori Cũq
officina capta fuisset. indubitant᷑
eusebii disrupta iniquitatis scrip¬

Expanded text:
tes, quae hactenus in Ecclesiis permanet, tes, quae hactenus in Ecclesiis permanet, et subscriptionibus roborantes, solvere concilium. Dolose tamen et non salubriter praedicti viri in fidei termino consenserunt; ut testantur tam quae postea ab eis machinata sunt contra pietatis propugnatores, quam quae ab ipsis conscripta noscunturtathius itaque Antiochenus episcopus, cujus primitus memini, haec de eis retulit, docens 227 quae facta sunt, eorumque redarguens blasphemias, ubi illud etiam proverbiale interpretatur eloquium: Dominus creavea quae gesta sunt. Cum igitur propter haec synodus maxima in Nicaeam venisset urbem, et quaereretur fidei modus, aperta quidem impudentia Eusebius scripturam protulit blasphemiae, quae coram omnibus lecta, repente cladem importabilem causa divisionis audientibus irrogavit: confusionem tamen incurabilem suo providit auctori. Cumque officina capta fuisset, indubitanter Eusebii, disrupta iniquitatis scrip
Abbreviated transcription (Latin):
re concordiam Concilii uero plurima
pars his quȩ dicebant᷑ obȩdiebat. &
intͣ alterutros unanimitate̾ & dogma¬
tũ salubritate̾ libent᷑ amplec tebant᷑:
Pauci uero quidã quorũ iã memini¬
mus & suꝑ illos minophantis ephesiꝰ
& scẏtopolitis patrofilus. theognius
nicenus ep̃s & marcissus nero niadis
quȩ est secundȩ cilitiȩ quã nunc heri¬
nopolim uocant. & cũ his theonas
marmaricenus & ptolomaidis egẏpti
scđs apłicis resistentes dogmatibus
arrium defendebant. dictantes eniꝰ
fidei petitionẽ cȩtui cõmuni dede¬
runt. Quȩ cũ lecta fuisset : ab uni¬
uersis repente disruptae̾. & ad ulte¬
ra fraudulentaq pronuntiata Turba
si quidem & tumultu contra eos ab om̃i¬
bus abito. cunctisq ꝓditione̾ ab eis
factam accusantibꝰ pietatis. formidan¬
tes surrexert᷑ & primi arriũ abdica¬
uert̃ excepto scđo & theona Cũ gͦ
fuisset impius ille destructus. concor¬
diter uniuersi fidem głamq dictan¬

Expanded text:
re concordiam. Concilii vero plurima pars his quae dicebantur obediebat; et inter alterutros unanimitatem et dogmatum salubritatem libenter amplectebantur. Pauci vero quidam, quorum jam meminimus, et super illos Minophantus Ephesius, et Scythopolites Patrophilus, Theogonius Nicaenus episcopus, et Narcissus Neroniadis, quae est secundae Ciliciae, quam nunc Irenopolim vocant, et cum his Theonas Marmaricenus, et Ptolemaidis Aegypti Secundus apostolicis resistentes dogmatibus, Arium defendebant: dictantes enim fidei petitionem, coetui communi dederunt. Quae cum lecta fuisset ab universis, repente disrupta est, et adultera fraudulentaque pronuntiata. Turba siquidem et tumultu contra eos ab omnibus habito, cunctisque proditionem ab eis factam accusantibus pietatis, formidantes surrexerunt, et primi Arium abdicaverunt, excepto Secundo et Theona. Cum ergo fuisset impius ille destructus, concorditer universi fidem gloriamque dictan
Abbreviated transcription (Latin):
in qui unt est filius dĩ Propterea
ergo dicebant in fide non ẽẽ con¬
sentiendũ Plurimum siquidem
uerbo consubstantialitatis dero¬
gantes predicti uiri in arrii de¬
positione subscribere noluerunt
Idõq si noclus arriũ & consectato¬
res eius anathematizauit om̃s.
adicientes neq accedere eũ in¬

Expanded text:
inquiunt, est Filius Dei. Propterea inquiunt, est Filius Dei. Propterea ergo dicebant in fide non esse consentiendum. Plurimum siquidem verbo consubstantialitatis derogantes praedicti viri, in Arii depositione subscribere noluerunt. Ideoque synodus Arium et consectatores ejus anathematizavit omnes: ad
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit incęlos. & uenturus est
iudicare uiuos & mortuos. & in
spͣm scm. Dicentes autẽ erat
quando non erat aut non erat
antequã fieret aut quia ex non
ex tantibus factus ẽ. aut ex alte¬
ra substantia uł essentia dicen¬
tes eẽ aut creatũ aut conuertibi¬
lem filium di. hos tales anathe¬
matizat catholica & apłica ȩc cła
Hanc uenerabilẽ fidem trecenti
quidẽ dece̾ & octo & agnouert᷑
& amplexist᷑. & sict ait eusebius
consonantes & unanimes in scriptis
ex planauerunt. Quinq uero solum¬
modo non recepert̃. uerbu consub¬
stantialitatis reprehendentes. euse¬
bius nicomediȩ presul. teognius
nicenus. marus calcedonensis. theo¬
nas marmaricenus. scđs ꝑtolomai¬
dis. dicentes consubstantialem esse
qđ ex aliquo ẽ. aut ex partitione
a ut ex decursione aut ex plantati¬
one Ex plantatione quidem sic̃t
ex radice germen. ex decursione
uero sictͣ paterni filii: ex partitione
autẽ sictͣ ex massa anuli duo uel xi¬
tres. Scđm nullum aut̃ horum

Expanded text:
ascendit in coelos, et venturus est judicare vivos et mortuos. Et in Spiritum sanctum, dicentes autem erat quando non erat, aut non erat antequam fieret, aut quia ex non existentibus factus est, aut ex altera substantia vel essentia dicentes esse; aut, creatum, aut convertibilem Filium Dei, hos tales anathematizat catholica et apostolica Ecclesia. Hanc venerabilem fidem trecenti quidem decem et octo et agnoverunt et amplexi sunt; et, sicut ait Eusebius, consonantes et unanimes in scriptis explanaverunt. Quinque vero solummodo non receperunt, verbum consubstantialitatis reprehendentes, Eusebius Nicomediae praesul, Theogonius Nicaenus, Mares Chalcedonensis, Theonas Marmaricenus, Secundus Ptolemaidis, dicentes consubstantiale esse, quod ex aliquo est, aut ex partitione, aut ex decursione, aut ex plantatione. Ex plantatione quidem, sicut ex radice germen; ex decursione vero, sicut paterni filii; ex partitione autem, sicut ex massa aurea annuli duo, vel tres. Secundum nullum autem horum,
Abbreviated transcription (Latin):
ysebius igitur & ix.
theognius post paululum tẽpꝰ
ex ilii libellum pęnitentiȩ por¬
rigentes. in fide consubstantiali¬
tatis consenserunt: qđ declara¬
bimus procedentes. Tunc aut̃
in synodo eusebius cognomine
pamphili & cesariȩ palestinȩ
soctitus ep̾atũ paululũ animad-¬

Expanded text:
sebius igitur et Theogonius post modicum tempus exsilii, libellum poenitentiae porrigentes, in fide consubstantialitatis consenserunt, quod declarabimus procedentes. Tunc autem in synodo Eusebius cognomine Pamphili Caesareae Palaestinae sortitus episcopatum, paululum animad
Abbreviated transcription (Latin):
lores inferrent. deinde fodientes lacus:
& eos undiq obturantes soricũ maioru᷑
greges: in eis misert: eisq. pabulũ athleta
dedert pietatis: ligantes manus eorũ et
pedes: ne possent ase bestias remouere.
Sed & alia tormenta seuiora nimis exer¬
cuert᷑ habentes doctore ueritatis ini¬
micũ. sed non potuert̃ athletarũ deuin¬
cere fortitudine̾. Sponte nãq curre¬
bant: ut occasione huiꝰ ui rͣtis incorrup

Expanded text:
lores inferrent. Deinde fodientes lacus, et eos undique obturantes, soricum majorum greges in eis miserunt, eisque pabulum athletas dederunt pietatis: ligantes manus eorum et pedes, ne possent a se bestias removere. Sed et alia tormenta saeviora nimis exercuerunt, habentes doctorem veritatis inimicum. Sed non potuerunt athletarum devincere fortitudinem. Sponte namque currebant, ut occasione hujus mortis incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator absciderat cuͣ eoꝵ reuersione
incensis nauibꝰ abnegasset. Suꝑ hȩc autͣ
cũ debuisset cibos militibꝰ congrega¬
re : neq de ꝓpriis finibꝰ precepit aui¬
ferri. neq de inimicoꝵ abundantia
iussit aliquid depredari. Relinquens
ergo habitabilẽ uiã ꝑgebat ꝑsolitudi¬
nis loca. ubi & cibo & potu milites de¬
fraudati & duces itineris nͨ habentes

Expanded text:
imperator absciderat, cum eorum reversionem imperator absciderat, cum eorum reversionem incensis navibus abnegasset. Super haec autem cum debuisset cibos militibus congregare, neque de propriis finibus praecepit afferri, neque de inimicorum abundantia jussit aliquid depraedari. Relinquens ergo habitabilem viam, pergebat per solitudinis loca: ubi et cibo et potu milites defraudati, et duces itineris non habentes
Abbreviated transcription (Latin):
continue ingemisceret & clementi dõ
supplicaret: subito lacrimarũ eiꝰ fluui¬
us restitisset. fuissetq alacritate cõple¬
tus. & eiꝰ uultꝰ exhilaratꝰ. Hane animi
ꝑ mutationẽ eius ministri respicientes.
rogauert ut eis causã repentini gaudu
patefaceret. Tc̃ ille dixit ferus saerȩ
uineȩ deuastator pęnas exactus ẽ uasta¬
tionis suȩ. iacetq mortuus terroribꝰ
minisq frustratꝰ. Hȩc agnoscentes exul¬
tauert̃ om̃s. dõq ymnos gratificos
obtulert᷑. ł ostea uero a nuntiis ẽ cõp¬
tũ eande̾ fuisse diem simul & horã ne¬
cis uiliam quã ille sacratissimꝰ senor
llũ itaq semꝑ inconsulte egisse mor¬
tis demonstrauit euentꝰ. Transiens
enĩ cũ exercitu fluuiũ qui ꝑsarũ ro¬
manorũq regna diuidit. repente na¬
ues incendit. non suadens rebꝰ aut uer¬
bis sed cogens milites preliari Porro
duces alacritate cõpleti animabant mi¬
lites. & eos spe uaria confortabant. qͣuã

Expanded text:
continue ingemisceret, et clementi Domino continue ingemisceret, et clementi Domino supplicaret, subito lacrymarum ejus fluvius restitisset, fuissetque alacritate completus, et ejus vultus exhilaratus. Hanc animi permutationem ejus ministri respicientes, rogaverunt eum ut eis causam repentini gaudii pavineae devastator poenas exactus est vastationis suae, jacetque mortuus terroribus, minisque frustratus. Haec agnoscentes omnes exsultaverunt. Deoque hymnos gratificos obtulerunt. Postea vero a nuntiis est compertum eumdem fuisse diem simul et horam necis Juliani, quam ille sacratissimus senior llum itaque semper inconsulte gessisse mortis demonstravit eventus. Transiens enim cum exercitu fluvium qui Persarum Romanorumque regna dividit, repente naves incendit, non suadens rebus aut verbis, sed cogens milites praeliari. Porro duces alacritate completi, animabant milites, et eos spe varia confortabant, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ochia nanq uir quidã optimꝰ pedago¬
gus adolescentiũ habitabat. E ratq. il¬
lic famosissimꝰ sophista libanius impius
expectansq uiliani uictoriã. habens pre
oculis eiꝰ minas Ergo interrogauit pe¬
dagogũ quasi nr̃am deridendo religi¬
onem. Nunc inquit fabri filius qiđ pu
tas agit: At ille quod post paululũ
contigit cõpletꝰ gr̃a diuina pͣdixit:
Respondit enĩ. O sophista. creator om̃iu
quẽ tu fabri filiũ nominasti locellum
sepulture uliano cõponit. Post pau¬
cos enĩ dies mors illiꝰ nuntiat᷑ erronei.
& in locello positꝰ. ẽ aduectus. minaruq
tumor euacuatꝰ e
incorporaliũ uitã corporali conuersa¬
tione uidebat᷑ imitari. cuiꝰ etiã uitã
conscripsimꝰ ꝓlixiores offerebat dõ pre¬
cefCũ illius impii minas audisset:
ea hora qua ille ꝑcussus . ẽ orans morte
eiꝰ iste cognouit: licet plusquã uigin¬
ti mutationes ab eo loco usq ad eiꝰ exer¬
citũ ẽẽ uideret᷑. Aiunt enĩ quia dñ

Expanded text:
ochia namque vir quidam optimus, paedagogus adolescentium, habitabat. Eratque illic famosissimus sophista Libanius, impius, exspectansque Juliani victoriam, habens prae oculis ejus minas. Ergo interrogavit paedagogum, quasi nostram deridendo religionem: Nunc inquit, fabri filius quid tas agit? At ille quod post paululum contigit, impletus gratia divina, praedixit. Respondit enim: O sophista, creator omnium, quem tu fabri filium nominasti, locellum sepulturae Juliano componit. Post paucos enim dies mors illius nuntiatur erronei, et in locello positus, est advectus, minarumque timor evacuatus incorporalium vitam corporali conversatione videbatur imitari, cujus etiam vitam conscripsimus, prolixiores offerebat Deo preces, cum illius impii minas audisset. Et ea hora qua ille percussus est, orans, mortem ejus iste cognovit, licet plusquam viginti mutationes ab eo loco usque ad ejus exercitum esse viderentur. Aiunt enim quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
maximã stasim Corpora uero
mortuo primo quidem reddi nͣ
passus eͣ. sed celauit. in sepulta relin¬
quens ea ut quasi tanta crudelitaᷤ
latere uideretur. Hoc aute agt᷑:
qui mentis errore desipiunt. Nã
cũͣ parentes mortuoꝵ gauderent
equidem ꝓpt᷑ confessione̾. flerent
autͣ ꝓpt̃ corpora de functoꝵ: potiꝰ
heox impietatis iudicia ꝑsonabant¬
ł ost hȩc autẽ ex egypto atq libyis
exilio porta uert᷑ ep̃os. ammonium.
muin. gaiũ. filonẽ. hermen. ple¬
niũ. psenosirim. nillamone. agatho¬
neͣ. anagaͣphũ. amoniui. marcũ.
dracontiũ. adelfiũ. athenodorum.
& presbiteros. hierace & dioscorũ.
& sic eos a cerbissime ꝑ itinera cõpu¬
lert᷑ ut quidã eoꝵ in ipsis itineribꝰ.
tes studiũ secundũ achab ut si po¬
sint amputarent penitꝰ ueritate᷑¬

Expanded text:
ed., Stasim. Corpora vero mortuorum primo quidem reddi non passus est, sed celavit, insepulta relinquens ea, ut quasi tanta crudelitas latere videretur. Hoc autem agunt qui mentis errore desipiunt. Nam cum parentes mortuorum gauderent equidem propter confessionem, flerent autem propter corpora defunctorum, potius eorum impietatis judicia personabant. Post haec autem ex Aegypto atque Libyis exsilio deportaverunt episcopos Ammonium Muium, Gaium, Philonem, Hermen, Plenium, Psenosirim, Nilamonem, Agathonem, Anagamphum, Ammonium, Marcum, Dracontium, Adelphium, Athenodorum et presbyteros Hieracem et Dioscorum; et sic eos acerbissime per itinera compulerunt, ut quidam eorum in ipsis itineribus,tes studium secundum Achab, ut, si possent, amputarent penitus veritate
Abbreviated transcription (Latin):
rant destinati reuersist᷑. Qui liberu
pͣcepta suscipientes. legationes mitte¬
bant ꝑ ciitates apud presules & con¬
substantialitate̾ fidei predicabant. in¬
uitantes eos ut intharsũ ciliciȩ pari¬
ter conuenirent. quatinꝰ nicenã robo¬
rantes fideͣ de cetero soluerent omẽm
contentionẽ: quȩ fieri potuerͣ. nisi eu¬
doxius arrianȩ religionis presul tͣcͣ
apud imꝑatore᷑ eminens ualde ꝓhibu¬
isset. Qui amplius ꝓptͣ indictum it᷑
ad tharsũ accensus. mala in eis potio¬
ra cõmisit. Quia uero macedoni¬
ani ꝑ legatos quos miserant cõmuni¬
cantes liberio nicenã confirmauerui
fide̾. ipse sabinꝰ in collectione sinoda¬
liũ est professus

Expanded text:
rant destinati reversi sunt. Qui Liberii rant destinati reversi sunt. Qui Liberii praecepta suscipientes, legationes mittebant per civitates apud praesules, et consubstantialitatem fidei praedicabant: invitantes eos ut in Tarsum Ciliciae pariter convenirent; quatenus Nicaenam roborantes fidem, de caetero solverent omnem contentionem. Quae fieri potuerunt, nisi Eudoxius Arianae religionis praesul, tunc apud imperatorem eminens valde, prohibuisset. Qui amplius propter indictum iter ad Tarsum accensus, mala in eis potiora commisit. Quia vero Macedoniani per legatos, quos miserant, communicantes Liberio, Nicaenam confirmaverunt fidem, ipse Sabinus in collectione synodalium est professus