comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et unꝰ enormit̾ qd̾ tam diu foui.
Uetus uita displicet mores placẽt noui ⁊
hõ uidet faciem s corp iouł. mui
¶Iam u̾ͥtutẽ diligo uiciis irascor.iii
Ne sit meum amplius uanitatis nascorꝰ¬

Expanded text:
virus evomui, quod tam diu fovi. Vetus vita displicet, mores placent novi. Homo videt faciem, sed cor patet Iovi. Iam virtutes diligo, vitiis irascor, renne sit meum amplius vanitatis vas cor
Abbreviated transcription (Latin):
ixas uitant puplicas ⁊ tumłtus fori
Et ut cariẽ faciant qd̾ nõ possit mori.
Moriunt᷑ studio sb̃diti labori mumꝰ¬
Ego nũqm̃ potui scͥbere ieiunus.
Me ieumũ uinc̾e poss puer unus.
Sitim ⁊ iciunium odi tanqͣm fimus

Expanded text:
vitant rixas publicas et tumultus fori; et ut opus faciant, quod non possit mori, moriuntur studio, subditi labori. Uego nunquam potui scribere ieiunus; me ieiunum vincere posset puer unus; sitim et ieiunium odi tamquam funus
Abbreviated transcription (Latin):
Qiucquid uenus imꝑat labor ẽ suauis.
uuenes nõ possumꝰ legẽ sequi ourã
uuenumq corꝑum ñ hab̾e curam.¬
¶ Gruis ĩ igne poĩtus ĩgne non uratur.
Quis inmũdo demorans castus hãtur.
Ubi uenus digito iuuenis uenatur.
Occłõs illa q̃at facie p̾datur.

Expanded text:
Quicquid Venus imperat, labor est suavis, Iuvenes non possumus legem sequi duram leviumque corporum non habere curam. Quis in igne positus igne non uratur? Quis Papie commorans castus habeatur? Ubi Venus digito iuvenes venatur, oculis illaqueat, facie predatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sirtute fert fideliũ ꝯccuste famulancul.
ꝯmaragdus uures nimiũ dat lum̃oleagnĩ
ost fues integerima ad oẽ bonu patula
ħ uũqm scit defic̾e apietatis opere.
Sarconix ꝯͣstars tͥcoior home ertur ĩterio
S denigrat hlitas in quo albescit caritas.
adhonestatu cumlm rub q martiriu.¬

Expanded text:
te famulantium. Smaragdus virens nimium, Dat lumen oleaginum: Est fides integerrima, Ad omne bonum patula, Quae nusquam scit deficere A pietatis opere. Sardonix constans tricolor, Homo fertur interior, Quem denigrat humilitas, In quo albescit castitas, Ad honestatis cumulum, Rubet quoque martyriu
Abbreviated transcription (Latin):
stuas incrinsctus ira uehementi.
namaritudine loquor mee mẽti
faccus de materia leii clementi.
filio sum similis de quo ludũt uenri
¶Cum sit enim ꝓpriũ iuiro sapienti.
Supra petramͣ ponere ocde fundam̃ti.
¶ feror ergo ueluti sine naulta nauis.
ut ꝑuas aerum uaga fertur aiis.
Nõ metenẽt iuncula ñ me ten clauis.
Q uero mei silẽs ⁊ adiungor p̃ius.

Expanded text:
stuans intrinsecus ira vehementi, in amaritudine loquor mee menti. Factus de materia vilis elementi folio sum similis, de quo ludunt venti. Cum sit enim proprium viro sapienti supra petram ponere sedem firmamenti, . Feror ego veluti sine nauta navis, ut per vias aeris vagas fertur avis. Non me tenent vincula, nec me tenet clavis; quero mei similes et adiungor pravis.
Abbreviated transcription (Latin):
Scio rodargnor ⁊̃ deludo.
S cũ ludus corꝑe me din̾itat nudo.
frigidus extius m̃tis estũ sudo.
cunc u̾sus ⁊ carmina meliora cudo.¬
¶ Tercõ capitulo memoro tab̾nam.
antantes ꝓmortuo reꝗẽ etͥ̾nam.

Expanded text:
o redarguor etiam de ludo. Sed cum ludus corpore me dimittat nudo, frigidus exterius, mentis estu sudo: tunc versus et carmina meliora cudo. Tertio capitulo memoro tabernam. cantantes pro mortuis: Requiem eternam.
Abbreviated transcription (Latin):
ba ẽ spicosa. unde & ag̾cis nardos tacos appel¬
lata: quarum alia indica. alia syriaca uocat᷑.
non quod insyria nascat᷑. s quod mons inquo
inuenitur alio latere indiam spectat. alio
syriam. Est aut̃ indicum inultiforme. s
melius. syriacum leue. fuluum. comosũ.
spica paruum. odorissimum. cyprum s¬
nlans. qͦd si multum inore tardauerit.
lnguam siccat. Hardum celticum a regio¬
ne gallie nom̃ traxit. Hascitui. enim se¬
pius intigurie alpib. & insyria. frutice
paruo. radicib in manipulos collectis l¬
gamentis. flos eiꝰ tantum ꝓpt̾ odorem bonii.
tirsi eiꝰ atq iadicule utiles ꝓbant᷑ usib irĩs.
Costum radix herbe est nascentis in india.
arabia. & sẏria. s meliis arabicum. Est
enim album & leue. suaue. iocundi odoris.
Indicum colore atro. & leue ut ferula. Syrla¬
cum uͦ pondere graui. colore buxeo. odore
acro. summũ tanĩ album. leue. aridum.

Expanded text:
ba est spicosa, unde et a Graecis ναρδόσταχυς appelba est spicosa, unde et a Graecis ναρδόσταχυς appellata; quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum,
Abbreviated transcription (Latin):
greco sermone ope dr. Cinus guitant
adulterant. admixto oleo cyprino uel in
le. S sincerus ꝓbatur a melle. sicum las¬
te coaguiauerit. Ab oleo: si instulatus aqil
aut amixtus facile fuerit resolutus: pret̾ea
&si lanee uestes exipso pollute ñ macuiant᷑.
Auiteratiis quidem neq cum lacte coagulat.¬
& ut oleum in aqua suꝑnatat: & uestẽ macu¬
lat. Baisama aut̾ si pura fuerint tantã uim
habent. ut si sol ex canduerit sustiier⁊ inma¬
n ñ possint: Deherb̾ aromaticis siue cõmunib
taut tam̃ & quarunidam herbarum nonma.
quȩ ex aliqua sui causa resonant. habentes
nominum explanationẽ. Non tam̃ omniũ
herbarum ethimologiam inuenies. Nam ꝓ
locis mutantui. etiam nominib. folium di¬
ctum. qͦd sine ulla radice inuatans in intliȩ
litorib colligat᷑. qͦd in liguo ꝑforato siccant
indi atq reponunt. fertus aut̃ paradysi eẽ
herba. gustu nardum referens. Nardus her¬

Expanded text:
Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cuius guttam Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cuius guttam adulterant admixto Cyprino oleo vel melle. Sed sincerus probatur a melle si cum lacte coagulaverit, ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus, praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat et ut oleum in aqua supernatat et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in manu non possint. De herbis aromaticis sive communibustant et quarundam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. Nardus her
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur in arabia. uirga robusti corticis
& purpurei. foliis ut piꝑis. Est aut̃ uirtu¬
tis cinamonio similis. s potentia inferior
unde ꝓcinamomi uicȩ dupplex eiꝰ pondus
inmedicamentis ad miscet᷑. Calamꝰ aroma¬
ticus. a similitudiue calami usualis uocat᷑
Gignitur iuiidia. multis nodis geni cula
fuluus fraglans. sp̃s suauitate. qui fragit᷑
in multas fit partes scissilis. similans gustu
cassiam. cum leui acrimonia remor dente
arbor in india intra t̾minos tantum uigi¬
ti iugerum erat. Post ea quam eadem reg¬
one romaui potiti sunt. etiam latissimis
collib ꝓpagata ẽ. stirpe similis uiti. folus
similis iutȩ. s albidiorib semꝑq manen¬
tib. Arbor aut̃ balsamum lignum euis
xilobalsamum dr. fructus siue sem̃ carpo¬
balsanum. sucus opobalsamum. Qͦdͦ ideo¬
cum adiectione significatui. eo qͦd ꝑcussus
ferreis ungulis cortex ligni ꝑ cau̾nas ex¬
niii odoris gutta distiliat. Cauerna eni

Expanded text:
nascitur in Arabia, virga robusti corticis, nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia iunde pro cinnamomi vice duplex ejus pondus in medicamentis admiscetur. 13. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatur. Gignitur in India multis nodis geniculatus fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordentearbor in Judaea intra terminos tantum viginti jugerum erat. Posteaquam eadem regione Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est. Stirpe similis viti, foliis similis rutae sed albioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur; fructus sive semen carpobalsamum, succus opobalsamum: qcum adiectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam distillat; caverna enim
Abbreviated transcription (Latin):
lorem & nomen. Niꝑ si leue ẽ uetustũ ẽ:
si graue nouellum. Uitanda ẽ aut̃ merca¬
torum fraus. Solent enim uet ustissuno pi¬
peri humecto argenti spuniam aut plum¬
bumi asꝑgere ut ponderosum fiat. Aloa in
india acq arabia gignitur: arbor odoris sua¬
uissimi ac sumini. Deniq lignui ipsus
uice thimianiatum altarib ad oletͣ. unde
& nomen traxisse creditur. Cinnamonis
dictum. quod cortex eiꝰ in modum caune
sit rotundus & gracilis. Gignit᷑ aut̃ nin
tantum cubitoꝵ. colore sub nigro ueleuie¬
reo. tenuissimarum uirgarum. Nam quo
in crassitudinẽ extenditur despectui est.
quod uͦ gracilius ꝓuenerit exinium. qͦs
cum fragit᷑ uisibile spiramentũ ennttit.
ad imaginẽ nebule seu pulueris. Amoni
uocatum qͦd ueluti odorem cinamonii n¬
ferat. Nascitui. insyria & armenia. fruter
botruosum semen reddens. sibi conexunt.
flore albo ueluti uiole. foliis similib brion
odore etiam bouo som nos suauificat. Cassu

Expanded text:
lorem et nomen. Piper si leve est, vetustum est; lorem et nomen. Piper si leve est, vetustum est; si grave, novellum. Vitanda est autem mercatorum fraus; solent enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam aut plumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde et nomen traxisse creditur. Cinnamomum dictsit rotundus et gracilis. Gignitur autem intantum cubitoreo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. Amomum vocatum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat. Casia
Abbreviated transcription (Latin):
facile molliatur neq ligno uel t̾rȩ commixta:
amara. odtris boni. Nam ex iudia sordida ẽ
& nigra. & maiori gleba. Adulteratur. autẽ
ammixto gummi. qui ñ ita amarificat gustũ.
Mastix. arboris lentisci guita ẽ. Hȩc grano¬
mastix dicta. quia in modum granorum ẽ.
Melior aut̃ inchio insuia gignit᷑ odoris bom.
candoris cerepunice. unde & splendorẽ guitis
pulchrificat. Ad ulterat᷑ aut̃ int̾dum resina
uel thurȩ. Piꝑis arbor nascitur inindia in
latere montis caucasi. quod soli obũ̾sum ẽ:
folia ad iunꝑi similitudinẽ. Cuius siluas
serpentes custodiunt. s incole regionis illiꝰ
cum mature fueruit incendunt eadem lo¬
& inde ex flanima nigrum piꝑ efficitur:.
Nam natura piꝑis albaẽ: cuius quidem
diu̾sus ẽ fructus. Nam quod in maturũ
ẽ piꝑ longum uocatur. qͦd incorruptum
abigne piꝑ album. quod nͦ cute rugosa &
nigrida fuerit. ex calore ignis trahit. & co¬

Expanded text:
facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est et nigra et maiore gleba. Adulteratur autem admixto gummi, qui non ita amarificat gustum. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec granomastix dicta, quMelior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel thure. 8. Piperis arbor nascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, foliis ad juniperi similitudinem. Cujus silvas serpentes custodiunt, sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt.  inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, cuius quidem diversus est fructus. Nam quod inmaturum est, piper longum vocatur, quod incorruptum ab igni, piper album; quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit et co
Abbreviated transcription (Latin):
euis arabes ignib fouent. quoꝵ fumo satis
noxio nͥ ad odorem storacis occurrant. plerũq
insanabues morbos contrahunt. Myrra aut̃
trogodite ab insuia arabiȩ dicta: ubi melior
colligit᷑ & purior. Storax arbor arabiȩ simi¬
lis malo cidonio. cuius iurgule int̾ can¬
culȩ ortum cau̾natim lacrunam fluunt.
Distiuatio eiꝰ int̾ram cadens munda ñ est: s
cum ꝓprii corticis scrobe seruat᷑. Iula autẽ
quȩ uirgis & calamis in heserit munda est.¬
& albida. dehinc fulua fit solis causa: & ipsa
storax calamttes pinguis. resiquosa. odoris
io cundi. humecta. & ueluti mellosum liqͦ¬
rem enuittens. Storax aut̃ dicta. quod sit gut¬
ta arboris ꝓfluens & congelata. Nam g̾ci sti¬
riam guttam dicunt. Grece aut̃ stirax. laciue
storace dr. Bidella indiȩ & arabiȩ arbor. cuiꝰ
la crima melior arabica. Est enun lucida
sub albida. leuis. pinguis. equalit̾ cerea. & quȩ

Expanded text:
ejus Arabes ignibus fovent: quorum fumo satis ejus Arabes ignibus fovent: quorum fumo satis noxio, insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogodyte ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur et purior. Storax arbor Arabiae, similis mali Cydonii, cuius virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrimam fluunt. Distillatio eius in terram cadens munda non est, sed cum propriae corticis scrobe servatur. Illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida, dehinc fulva fit solis causa. Et ipsa storax calamites, pinguis, resinosa, odoris iucundi, humecta et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta quod sit gutta arboris profluens et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ, Latine storax dicitur. Bdellium Indiae et Arabiae arbor, cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
aer contractus: Thuis arbor arabie unm̃¬
sa atq ramosa. lenissimi corticis ramis ad
aceris qualitatẽ. amigdale modo sucum
aromaticum fundens album. & masticatio¬
ne uelut impuluere resolutum. & cum
frangitur intus pingue & igni appositũ
facile ardescens. & appellatur apud nos
mascrilus. eo quod sit natura rotundum
in modum testiculoꝵ. Reliquum planĩ
& pene scabrosum minus optimum. Ad¬
ulteratur aut̾ admmixta resina suie
gumini. s dinoscitur sua ꝓprietate. Nam
thus igni impositum ardescit. resina fu¬
mescit. gumen uͦ liquescit calefactum.
Thus aut̃ atundendo dictum. Hoc ue
libanum uocatum a monte arabie ubi
sabei sunt. nam mons eoꝵ libanus dñ
utbi thura colliguntur. Mẏrra arbor
aribie altitudinis quinq cubitoꝵ similis spi¬
ne qm acantum dicunt. Cuius gutta uiri¬
dis atq amara. unde & nom̃ accepit myrra.
Gutta eius sponte manans p̃ciosior ẽ: elicita
corticis uuluere uilior iudicatur. Sarm̃ta

Expanded text:
aer contactus? Tus arbor Arabiae inmeaer contactus? Tus arbor Arabiae inmensa atque ramosa lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo sucum aromaticum fundens album et masticatione veluti in pulverem resolutum, et cum frangitur, intus pingue et igni adpositum facile ardescens. Et appellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem admixta resina sive gummi, sed dinoscitur sua pthus igni impositum ardescit: resina fumescit. Gumen vero liquescit calefactum. Thus autem a tundendo dictum: hoc et Libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanus dicitur, ubi thura colliguntur. Myrrha arbor Arabiae, altitudinis quinque cubitorum, similis spinae, quam achanton dicunt. Cujus gutta viridis atque amara: unde et nomen accepit myrrha: et gutta ejus sponte manans pretiosior est: elicita corticis vulnere vilior judicatur. Sarmenta
Abbreviated transcription (Latin):
Pix g̾cum nomĩ ẽ. qm̃ ill pissa uocant. Alii
uolunt expino picem uocari. Hȩc ag̾cis
appellatui clonia. nos ramalem dicere
possumus. cuiris ꝓbabilis splendens. lenis
& munda. Creandarum arboꝵ naturalit̾
tria sunt gen̾a. Aut enum sua sponte nas¬
cuntur. aut ex seminib fortuitu iacentib
surgunt. aut ex radicib pullulant. Nam
cetera usus inuenit fauente natura. Omã
pona latiue femimni fere sunt generis.
ex ceptis paucis ut hic oleast̾. hoc sileꝵ.
licet & hȩc buxus dicatui. Nam suꝑfluã
quidã uolunt facere discretionẽ ut hȩc
buxus. de arbore dicamus: buxum uͦ de
ligno copositum. De aromaticis arborib .Uiii.
romata sunt queq fraglantis odoris ui¬
dia uel arabia mittit. siue alie regiones.
Nomen aut̃ aromata traxisse uidentur. siue
quod aris imposita diuinis inuocationib
apta uideantur. suie qͦd sese aeri in serere
ac miscere ꝓbantur. Nam quid ẽ odor. nisi

Expanded text:
Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere sunt generis, exceptis paucis, ut hic oleaster, hoc siler,licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito. De aromaticis arboribus . Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi
Abbreviated transcription (Latin):
occuito. Amurca olei pars aquosa amer¬
gendo dicta. id ẽ qͦd oleo se mergat. & fex
sit enis. Hanc g̾ci amurcen uocant. ex la¬
tina ĩ uigua trahentes uocabulum. Ginpĩ
grecum nomen ẽ: hoc enim illi gonip
⁊ cunt. Resinam greci retinam uocant
resi eim g̾ce dr quicquid manat. Est
enim lacrima sudore exalata lignorum
ut cerasis. lentisci. balsami. uel reliquarũ
arboꝵ siue uirguitoꝵ quȩ sudare ꝓdun¬
tur. sicut & odorata orientis ligna sicut
gutta balsam. ac feruiarum uel sucino¬
rum. cuius lacrima durescit ingeminã.
rima ẽ resina therebintina. omnium
prestantior. affertur autẽ exarabie pa¬
tria. atq uidea. & syria. cypro. & affricͥa.
ex insulis quoq cicladib. Scdã ẽ lintis¬
cina. quȩ mastix uocatur. Hec ex chio
insula deportat᷑. Tercia pinalis. quarũ
alia arida. & afferuntur extyrrena colo¬
fonia. unde etiam uom̃ colofonia resina
nichilominus huius cuͣmeris faciens. ut

Expanded text:
ommune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci ῥητίνην vocant; ῥεῖν enim Graece dicitur quidquid manat. Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultarum quae sudare produntur; sicut et odorata orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel sucinorum, cuius lacrima durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina, omnium praestantior: adfertur autem ex Arabia Petraea atque Iudaea et Syria, Cypro et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colohonia. Unde etiam nomen Colophonia resina er’ dicitur nihilo minus huius cucumeris faciens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. quam cererẽ ẽẽ uolunt. Dequa uir¬
galius. Te quoq magna pales & te memoran¬
da canemus. Item alii apabulo nuncipatam
dicunt paleam. qͦd ea pͥmum sola inpascendis
animalib p̃bebat᷑. Cuius uatura ex contra¬
rio tanto ẽ frigida ut obrutas niues fluere ñ
sinat. ad eo calida ut maturescere poma inma¬
egumina a legendo dicta. quasi electa.
Ueceres enim meliora quȩq legebant. Siue qͦd
rant. Leguminum pluruna genera. ex quib
faba. lenticula. pisum. faselum. cicer. lupi¬
uum: gratiora musum hominum uidentur.
Faba g̃ca echunologia auescendo uocabulum
sumpsit. quas i faga. fage enung̾ce: comedẽ
dir. Primum enim homines hoc legumine
usi sunt. Huuis species due. quarũ altã com¬
ninis: altã egẏptia. Faba fresa dicta. eo qͦd¬
eam homines frendant id ẽ frangant: & mo¬
lendo comininuant. Lentis uocata. quod
humida & lenta ẽ: uel qͦd adheret humida.

Expanded text:
verunt, quam Cererem esse volunt. De qua Virverunt, quam Cererem esse volunt. De qua Virgilius: Te quoque, magna Pales, et te memorande, canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cujus natura ex contrario tantum est frigida, ut obrutas nives fluere non sinat; adeo calida, ut maturescere poma compLegumina a legendo dicta, quasi electa. veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod rant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo qeam homines frendant, id est, frangant, et molendo comminuant. 5. Lens vocata, quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi.
Abbreviated transcription (Latin):
Parrago a farre dicta. Est enna herba ordei¬
cea. adhuc uiridis. nec dum granis ad ma¬
turitatẽ turgentib. Spicas dematuris fru¬
gib abisiue dicimus. Namq ꝓprie spicus ẽ
cum ꝑculmi folliculum id ẽ extremũ tumo¬
rem ariste adhuc tenues in modum spiculs
eminent. Arista appellata. qͦd pͥus ipsa arescat.
Cuimus est ipse calamus. spicȩ. qui aradicib
uascitur: & dictus culmus. quasi calamꝰ. Folu¬
¶culum ẽ theca frumenti. in qua granuni
seruatui. int̾us. Hȩc suꝑspicam uallo instrri¬
quib culinus ambit᷑ atq fulcitui. ue pon¬
dere frugis curuetur: quȩ ambiunt culmũ.
Quȩ dicta stipula quasi usta. & quasi ustipula.
Stipila dicta ab usto. Collecta enun messe
uritur. ꝓpt̾ eulturam agri. Itẽ stipiua. uelqͥa
parseius uritur. pars int̾dum ꝓpalea p̃cidit᷑.
Palea a quib dam uocaridir: qͦd palea uentuet᷑
ut ftumenta purgent᷑. Genciles aut̃ paleã
a quadam pale frugum inuentrice nomina¬

Expanded text:
Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec suquibus culmus ambitur, atque fulcitur, ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum. Et dicta stipula, quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula, vel quia pars ejus uritur, pars interdum pro palea praeciditur. 19. Palea a quibusdam vocari dicitur, quod pala ventiletur, ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nomina
Abbreviated transcription (Latin):
Oleum aut̾ ab olea nominatum. Nam ut
diximus olea ẽ arbor. unde diriuatio fit
oleum. s qͦd ex albis fuerit oliuis expressũ
uocatur spanum. ag̾cis onfacion appella¬
tum: quod autẽ ex fuluis & nondum matu¬
ris fuerit expressum. uiride appellacui.
qͦd uͦ exnimium maturis cominune. dr̃.
Exhis adusum uite pͥmum ẽ panum.
scam uiride. t̾cium comiuuine. Oleun¬

Expanded text:
Oleum autem ab olea nominatum: nam, ut diximus 62, olea est arbor, unde derivatio fit oleum. Sed quod ex albis fuerit olivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκιον appellatum; quod autem ex fulvis et nondum maturis fuerit expressum, viride appellatur; quod vero ex nimium maturis, commune dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amu
Abbreviated transcription (Latin):
mine folioꝵ uocata. Pinum enim antiqui
acutum nominabant. Pinum autẽ aliã pitin:
aliam gͥci pelcẽuocant. qm̃ nos piceam dicinꝰ
eo qͥd desudet picem. Nam & specie differunt.
Ingermanie aut̃ insulis. huius arboris lacri¬
ma electrum gignit. Gntta enim defluens
rigore uel tempore in soliditatẽ durescit. &
gminã facit: de qualitate sua & nom̃ accui¬
ens. id ẽ sucinum: eo quod sucus sit arboris.
Puius creditur ꝓdesse cuncꝰtis quȩ subea se¬
runtur. si c̃ ficus notere omnib. Nuclei aut̃¬

Expanded text:
mine foliorum vocata; pinnum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam πίτυν, aliam Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gignit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est sucinum, eo quod sucus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. A
Abbreviated transcription (Latin):
abellane ab abellano campaniȩ oppido ib
habundant. cognominate sunt. He agrecis
pontice appellant᷑. eo qͦd circa ponticum man
habundent. Castaneam latini agreco appr¬
lant uocabulo. Hanc enim g̾cicastaneam ui
testiculoꝵ intra folliculum reconditi suit.
qui dum eiciunt᷑ quasi castrant᷑. Hȩc arbo
simul ut excisa fuerit. tanqͣm silua expiu¬

Expanded text:
Abellanae ab Abellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci καστανίαν testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expul
Abbreviated transcription (Latin):
bauiastion appellauerunt. quoꝵ alii albi.
alii purpurei. alii rosei reꝑunt᷑. similes
florib mali punici. Negant medici mali
punici cibo corpora nr̃a mitriri. s eo sic op¬
pmnant᷑ ntendum. ut medicare potius ñ
alere uideat᷑. Malum ꝑsicum cui bretuis
ad modum uita concessa ẽ trium generũ
fertur ẽẽ duracenus. armemacꝰ. & ꝑ sicus.
Duracenus nuncupatus. eo quod pomum
eius ingustu aquorẽ referat. Armeniacus
dr. qͦd primum genꝰ eius ab armenia sit ad¬
uectum. ꝑsicum uocatum. qͦd eam arborẽ
yͥmus in egẏpto seuerit ꝑsius. aquo se ori¬
undos ꝑtolomei ferebant. Hȩc inꝑsida fru¬
ctum generat int̾fectorium. apud nos
aut̃ iocundum ac suaue. Hoꝵ aliud p̃cox

Expanded text:
βαλάυστια appellaverunt, quorum alii albi, βαλάυστια appellaverunt, quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur, similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri; sed eo sic opinantur utendum, ut medicari potius, non alere, videatur. 7. Malum Persicum, cui brevis admodum vita concessa est, trium generum esse fertur esse: duracenum, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat. Armeniacum dicitur quod primum genus eius ab Armenia sit advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. Haec in Persida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Nam multe arbores nomina exꝑun¬
ciis uel ciuitatib de quib allate sunt acce¬
ꝑunt. Uirgilius amantib quid ex malo¬
queri soleat ostendit. Malum cidonium
noĩ sumpsit ab oppido quod ẽ in insula
creta. de quo g̾ci dicere solent. urbium ge¬
tensium matrẽ cidoniam: ex cuiꝰ pomo
cidonitum conficit᷑. fit quoq ex eo & uinũ.
quo languentium desideria falluntur.
Nam specie & gustu & odore. cuiꝰ libet iuns
ueteris imaginẽ representat. M alonellum
Iauicedine appellatum. qͦd fructus eiꝰ mellis
saporem habeat. uel quod in melle seruetur.
ma melle ponentur: dicas. hȩc mͥ mella pla¬
cnt. Malum punicũ dr. eo qͦd ex punica re¬
gione sit genꝰ eius trauslatum. Idem & ma¬
logranatum. eo quod intra corticis rotundi¬
tatem granoꝵ contineat multitudiuem.
Arbor aut̃ malus granata ẽ geueris femini¬
ni. pomum uͦ neutri ẽ generis. flores maloꝵ
ag̾cis appellati sunt quitiues. latini caducũ

Expanded text:
tum est. Nam multae arbores nomina ex provintum est. Nam multae arbores nomina ex provinciis et civitatibus de quibus allatae sunt acceperunt. Virgilius amantibquaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est iCreta, de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam, ex cujus pomo Cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum, quo languentium denam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel quod in melle servetur; nia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινος; Latini caducum
Abbreviated transcription (Latin):
fructus ꝑficit maturitatẽ: frequent̾ aut̃
inegẏpto & syria. Fructus aut̃ eiꝰ dactui ad
digitoꝵ similitudiue nuncupati sunt:
quoꝵ etiam & nomina uariantui. Nam alii
appellant᷑ palinule sumiles myrobalani.
alii thebaici qui & nicholai. alii mucales.
quos g̾ci cariatos uocant. Laurus a u̾bo
laudis dicta. Hac enim cum laudib uictoꝵ
capita coronabant᷑. Apud antiquos autẽ
laudea nominabat᷑. postea .d. lit̾a sublata
& surrogata .r. dicta ẽ laurꝰ ut in auriculis
quȩ inicio audiculȩ dicfe sunt: & medidies
quȩ nunc meridies dicitur. Hanc arboren
g̾ci daf ueni uocant. quod nunqͣm deponat
iuriditatẽ. Inde illa potius uictores corona¬
bant᷑. Sola quoq hec arbor uulgo fulmina¬
ri mimme creditui. Malum ag̃cis dictũ
quod sit fructus eiꝰ pomoꝵ ominum ro¬
tundissimus. Unde & hȩc sunt uera mala:
quȩ uehement̾ totunda sunt. Malum ma¬
tianum aloco uocatum unde prius ad uec¬

Expanded text:
fructus perficit maturitatem. Frequenter autem fructus perficit maturitatem. Frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus autem ejus dactyli, a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur. Nam alii appellantur palmulae similes myrobelani. Alii Thebaici, qui et Nicolai. Alii nucales, quos Graeci caryotas vocant. 2. Laurus a verbo laudis dicta. Hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur, postea d littera sublata, et subrogata r, dicta est laurus, ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, qui nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, 327 quod nunquam deponat viriditatem, inde illa potius victores coronantur. Sola quoque arbor haec vulgo fulminari minime creditur. 3. Malum a Graecis dictum, quod sit fructus ejus pomorum omnium rotundissimus. Unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Malum Matianum a loco vocatum unde prius advec
Abbreviated transcription (Latin):
quia incensa conu̾tuntur. in lum̃: unde
nuncupata. quasi abstula. fomes ẽ astula
quȩ ab arborib excutitui. recisione. ut
astulȩ ambustȩ aut ligna cauata. a fun-¬
gis nomine accepto qͦd ita capiat ignem.
Dequo uirgilius. Rapuitq infomite flam¬
mam. Torris lignum adustũ quẽ uulgus
titionẽ appellat: extractimi foco. seniuistĩ
& extinctum. Quisquiliȩ stipule in nute
surculis. ac foliis aridis. Sunt ant̾ purga
menta t̾rarum. Caries puitredo lignorum
dictum hoc nomen qͦd euemat lignis uir¬
tute carentib. De ꝓpriis nominib arb
alma dicta quia manus ui Ui.¬
ctricis ornatus ẽ: uel quod oppansis:
ramis inmodum palme homius. Est
aut̾ arbor insigne uictoriȩ. proceroq ac
decoro uirgulto: duituriusq uestita
frondib. & folia sua sine ulla successione
conseruans. Hanc g̾ci fenicem dicunt
quod dui duret. ex nomine auis illiꝰ arabiȩ¬
quȩ multis anins uiuere ꝑ hibet᷑. Quȩ
dum in multis locis uascatur. ñ inomnib

Expanded text:
nsa convertuntur in lumen. Unde nuncupata, quasi abstula. Fomes est hastula quae ab arboribus excutitur recisione, aut hastulae ambustae, aut ligna cavata, a fungis nomine accepto, qnod ita capiat ignem. De quo Virgilius: Rapuitque in fomite flammam. 27. Torris lignum adustum, quem vulgus titionem appellat, extractum ex foco, semiustum et exstinctum. 28. Quisquiliae, stipulae immistae surculis et foliis aridis. Sunt autem pmenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De propriis nominibus arborum . Palma dicta quia manus victricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diquae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ius folia suꝑiecta serpenti. ferunt᷑ interi¬
mere eum. Si comorus sicut & morus. g̾¬
ca nomina sunt. Dicta aut̃ sicomorus. co¬
qͦd sit similis foliis moro. Hanc lacini cel¬
sam appellant ab altitudiue. quia ñ ẽ bre¬
uis ut morus. Hux appellata. quod umbra
uel stillicidium folioꝵ eiꝰ ꝓximis arborib
noceat. Hanc alio nomine latini uiglandẽ
uocant. quasi iouis glandem. fuit enim
hȩc arbor consecrata ioui. Cuiꝰ pomum
tantam ium ht̃. ut missum int̾ suspectos
herbarum uel fungoꝵ cibos. quicquid ineiᷤ
uirulentum ẽ excludat. rapiat atq excin¬
griat. Nuces aut̃ generalit̾ dicuntur omã¬
poma decta corio duriori. ut pinee nuces.
a uellane glandes. castanee. amigdale. Hinc
&nuelei dicti. quod sint duro corio tecti.
At contra poma omnia mollia mala dicta
s cum adiectione t̾rarum inquib antea
nata sunt: ut ꝑsica. punica. maciana. cido
cłam uocant. quasi minorem micem. Dequi

Expanded text:
jus folia superjacta serpenti feruntur interijus folia superjacta serpenti feruntur interimere eum. 332 20. Sycomorus, sicut et morus Graeca nomina sunt. Dicta autem sycomorus, quod sit foliis similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. 21. Nux appellata, quod umbra vel stillicidium foliorum ejus proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini Juglandem vocant, quasi Jovis glandem. Fuit enim haec arbor consecrata Jovi, cujus pomum tantam vim habet, ut missa inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, exsudet, rapiat atque exstinguat. 22. Nuces autem generaliter dicuntur omnia tecta corio duriori, ut pineae, avellanae, juglandes, castaneae, amigdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma, omnia mollia, mala dicta, sed cum adjectione terrarum in quibus antea nata sunt, ut Persica, Punica, Matiana, Cydoniclam vocant, quasi minorem nucem. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
seruare. Ficus egyptia fecundior fertrii. cuiꝰ
lignum inaqua missum ilico mergitur. &
cum in limo aliquandui iacuerit. deinde
in siꝑficiem extollit᷑ u̾sa uice naturȩ. qͣndo
ma defactum debuit humoris pondere re¬
sidere. Antea athletȩ ficis alebantur. priusqm
eos pitagoras exercitatior ad cariis ustimi
qui fortior cib ẽ transtuliss. Asenib in ci¬
bo sepuis sumpta ficus. rugas eoꝵ fertiii.
distendere. Tauros quoq ferocissimos ad
fici arborem colligatos: repente mãsuescere
dicunt. Caprificus appellata. eo qͦd parie
tes quib innascit᷑ carpit. Rumipit enim
& ꝑdit ex latebris quib concepta ẽ. Alii
caprificum putant dictam. qͦd ficꝰ arbor eiꝰ
remedio fecundetui:. Morus ag̾cis uocata
qmͣ latini rubum appellant. eo qͦd fructus
uel uirgultum eiꝰ rubet. Est enimi morꝰ
sil uestres fructꝰ afferens. quib in deserto
pastoꝵ fanies ac penuria confouetur. Hu¬

Expanded text:
ae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius ae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantur, priusquam eos Pythagoras exercitator ad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Ctes, quibus innascitur, carpat: rumpit enim et prodit ex latebris, quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum, quod ficus arbor ejus remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus ejus velut virgulti rubent. Est enim morus silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fa
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem ponti delesset. hoc genꝰ pori
inde aduerit. & aciuitate cerasium appel¬
lauit. Arbor aut̃ cerasus. pomũ cerasnum
dicit᷑. Hoc eciam & ante lucullum erat
in italia. s durum. unde & cornum appel¬
latum ẽ. Est aut̾ arbor apta hastilibus.
Unde uirgilius. Bona bello coruꝰ. Ficus la¬
tine a fecunditate uocatui. feratior est
enim arborib cȩc̾is. Nam ter quat̃q ꝑ si¬
gulos anuos generat fructum. atq alto
maturescente alt̾ oborit᷑. Hinc & carice
a copia nominate. Deficu ista ẽ opinio. qͦd¬
pleriq infecundam domesticam & frucł¬
feram ficũ agrestem ficulneam refertuit᷑
inserere. eo quod cito fructus fecimi det
illius. & domesticȩ ficus uelaura temptate ali¬
qua uel estu: defluere ferunt᷑ iut̾ram. Unde¬
& gnari huius reniedii. grossos arboris agre¬
stis alligant ad illam feracen arborẽ. ĩta me¬
dentur eiꝰ infirmitati. ut possit fructus ꝓpͥos

Expanded text:
civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus: unde Vergilius Georg. 2, 448: Bona bello cornus. Ficus Latine a fecunditate vocatur; feracior est enim arboribus ceteris. Nam terque quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur. Hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia plerique secundum domesticam et fructiferam ficum agrestem ficulneam feruntur inserere, eo quod cito fructus fecundae illius et domesticae ficus uel aura temptati aliqua uel aestu defluere ferantur in terram. unde gnari huius remedii grossis arboris agrestis alligatis ad illam feracem arborem medentur eius infirmitati, ut possit fructus proprios
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur inpalmaria sẏrie ciuitate. ex eo
ita appeliata. qͦd ex crunco oleum defluat
inc rassitudinem mellis. sapore suaui. Po¬
melida sorbo similis. mediocris arbor. & flore.
candidulo. dicta quod duicedo eiꝰ sit fructꝰ.
& acuto sapore commixta. Hȩc arbor etate
durat exigua. Meloflos arbor mafrica. pu¬
nica liugua uocata. exqua ꝑfluit lentus
sucus. qui a loco ammoniacꝰ nominatur.
Mespila arbor spmnosa. fructus similitud¬
ne maloꝵ s paulo breuiori: unde & appel¬
lata. quod pilule formulam hab eant eius
poma. Pirus uocata uidetui: quod in ignis
speciem deformata ẽ. Nam hoc genꝰ pomi
ab amplo incipte. & mangustum fuit:
sicut ignis. Pirus aut̾ arbor. fruttus eiꝰ
pirum ẽ: ciuius multe species. Ex quib cru¬
stiuuia sunt pira exparte rubentia. ab op¬
pido crustumio nominata. Poma piri ui¬
mentis imposita. uel si pauca: uehement
onerosa eẽ dicuntur. Cerasus a ceraso ponti
urbsuocata. Nam lucullus cum cerasui

Expanded text:
nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Medica arbor cuius nom̃ etiam in car¬
minib mantuanis inclaruit. asportata
pͥmum a medis: unde & uocabulum sũp¬
sit. Hanc g̾ci cedronielam. latun citriam
uocant. quod eiꝰ pomum ac folia cedri odo¬
rem referant. Maium eius municũ ue¬
uenis. & hoc ẽ qͦd idem poeta intelligi lo¬
luit. cum tradat ex illo foueri animam.
Hec arbor omni pene tempore plena est
acerba. partim adhuc inflore sunt posita:
quod incet̾is arborib rarum ẽ. Mella
qmͣ g̾ci loton appellant. quȩ uulgo ꝓpter
formã & colorem faba syriaca đr. arbor ẽ¬
enmi magna fructum ferens comestibilẽ.
mella. qm latim ob colorẽ prumim uocant.
alii a multitudine enixi fructus nixam appe¬
lant. cuius gen̾s damascena melior. a damas¬
co oppido. unde pͥus asportata ẽ dicta. cuius
solum pomum stomacho mederi ꝓbatui.
Nam cȩt̾a noxia ꝑhibent᷑. Hȩc sola arbor gũ¬
ini glutinosum & compactiuum distilat.
qͦd & medici & scͥptores utunt᷑. Oleo mella

Expanded text:
. Medica arbor cujus nomen etiam in carminibis Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis, unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod pomum ejus ac folia cedri odorem referant. Malum ejus inimicum venenis, et 329 hoc est, quod idem poeta intelligi voluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est acerba, partim adhuc in flore sunt posita; quod in ceteris arborum rarum est. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam est magnum fructum ferens commestibilem,mela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta. Cuius solum pomum stomacho mederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela
Abbreviated transcription (Latin):
utiq utimur. In amimalib uͦ ab usiue &
translatiue uocari fructum. Poma dicta
ab opimo. id ẽ a copie ub̾tate. Matura di¬
cunt᷑. quia apta sunt ad manducandum.
Sic & immatura quia pͥusqͣm matura
fiaut. dura sunt ad manducanduni. Po¬

Expanded text:
utique utimur; in animalibus vero abusive et utique utimur; in animalibus vero abusive et translative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt ad mandendum.
Abbreviated transcription (Latin):
& hinc dictum uirgultum: quia ex uirga tolli¬
tur. Uirga uel a uirtute d̾r. quod im in se
multam habeat. uel a iuriditate: nel quia
pacis indicium ẽ: quod ui regat. Unde hac
utuntur magi ad placandos int̾ se serpentes.
& iccirco in ea hos sustinent illigatos. Hac
eciam phylosophi acreges & magistri & nun-¬
cii & legati utuntur. Flagella diciitur ut
p̃diximus summe arboꝵ partes ab eo quod
crebros uentoꝵ sustinent flatus. Cimas uo
Inde ẽ ad nos hoc nom̃ ꝑ diruationẽ trans¬
latum. Fores nominati qͦd cito defluant de
arborib quasi fluores: qͦd cito soluantui.
In his dupplex gr̃a. coloris. & odoris. Austro
eni flores soluuntur. ⁊ ephiro fuint. Ger¬
men dicimus surculũ pregnantẽ. a gene¬
rando: unde & germinatum. fructus nom̃
accepit a frumine idẽ emiuente guituris
parte. qua uescimui. Inde & fruges. fruc¬
tus aut̃ ꝓpͥe dicuntui. agroꝵ & arboꝵ. quib

Expanded text:
 hinc dictum virgultum, quia ex virga tolli hinc dictum virgultum, quia ex virga tollitur. Virga, vel a virtute dicitur, quod vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hac utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent illigatos. Hac etiam philosophi, et reges, ac magistri, et nuntii, et legati utuntur. 19. Flagella dicuntur, ut praediximus, summae arborum partes, ab eo quod crebros ventorum sustinent flatus. 20. Cymasinde est ad nos hoc nomen per derivationem translatum. 21. Flores nominati, quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia: coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, Zephyro fiunt. 22. Germen dicimus surculum praegnantem, a gerendo; unde et germinatio. 23. Fructus nomen accepit a frumine, id est, eminente gutturis parte, qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pides. uel quasi circa pedes. Frondes. quod
ferant uirgulta uel umbras. Sunc autẽ
causa umbrarum. Oculi uodi sunt: exqͥb
frondes exeunt. Radix appellatur. quod qua¬
si radiis quib dam fixa t̾ris in ꝓfunda dimer¬
gitur. Nam physici dicunt parem ẽẽ aba¬
tudinem radicum & arboꝵ. Alii radicem
a similitudiue ractioꝵ dictam putant:
uel quia si eradatur ñ repullulat. Trume
ẽ statura arboris insistens radici. Corticẽ.
neteres corricem uocabant. Dictus aut̃
cortex. qͦd corio lignũ tegat. Liber ẽ cor¬
ticis pars int̾ior. dictus a liberato cortice
id ẽ ablato: ẽ enim mediũ quiꝰdã int̾ lig¬
num & corticem. Lami sunt qui de trunco
manant. sicut a ramusculis cet̾a. Surcul
ap̃cisione serre nuncupati. Uirgultumẽ
quod de radice pullulat. ramus qui de ipso ro¬
bore arboris uirga quȩ deramis. Proprie aut̃
uirgultum appellatur qͦd ad radices arboris
mascitur. & quasiiutile ab agricolis amputat᷑.

Expanded text:
pides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod pides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quod corio lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur et quasi inutile ab agricolis amputa