comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
officii ꝑsoluenda. Lugebant quidẽ quasi abfentẽ
quẽ non amiserant sed p̃miserant. Nescientes plant
qđ legationẽ ꝓipsis eelũ penetians diuinis obtutib
fungi ꝓperat. ut ibi inc̃pellare ꝓplebe qđ hic pos¬
centi redbera ac fideli. Ib fundeite uota qđ hic
responder& uotis Nec mora asema pititur esse
absentẽ quẽ int̾ris positus labore foueat in desinen¬
ti. Sedilico sp̃u ꝑperat uisitare. quẽ corpore relm¬
querat non affẽctu. Et ita repente uarus infirmi¬

Expanded text:
officii persolvendi. Lugebant quidem quasi absentem, officii persolvendi. Lugebant quidem quasi absentem, quem non amiserant, sed praemiserant; nescientes plane quod legationem pro ipsis coelum penetrans divinis obtutibus fungi properat, ut ibi interpelleret pro plebe, quod hic poscenti redderet ac fideli; ibi funderet vota, quod hic responderet votis. 42. Nec mora a semet patitur esse absentem quem in terris positus labore foverat indesinenti, sed illico spiritu properat visitare quem corpore reliquerat non affectu. Et ita repente variis infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
Tantus genĩ uocũ increpiut fragor. ut locus ille
quasi dmagno tomtruo concuti putaretur. Et
cũ essã orõiũ infinitus anime meror. clericorũ
prorsus inter ruptis singultus accidiosã lamen¬
tatio spiritalib hmnis canere uix si nebat. Ea
tantũ modo int̃ singultũ uerba dolentiũ gemitus
extorquebat. Heu grex desolate quid agis. en amissõ
pastore disꝑgeris. Et quis umquã te aluporũ rabidis
dentib quiuerit lib̵are : in morte deniquetua o pastor
bone om̃s nos interis fequis ambigat. Interea uentũ ẽ
adbasilicã ubi nunc dĩ sacerdos glosotriumpho resur¬
rectionis tẽpus expectans miro clecore iac& hu¬
matus quã quidẽ dudũ ipse. sumo construcerit
nisu Corpus in latũ sepulero plebs uniuersa pastors
absenciã sustinere nonuabens ultra inumanũ mochũ
mugitũ pauimento ꝓstrati reddebant. Ita dũ tadat
ut &iam nec ministris atcł a ꝑmittereta libertas

Expanded text:
Tantus etenim vocum increpuit fragor, ut locus ille Tantus etenim vocum increpuit fragor, ut locus ille quasi a magno tonitruo concuti putaretur. Et cum esset omnium infinitus animae moeror, clericorum prorsus interrupti singultus, acediosa lamentatio spirituales hymnos canere vix sinebat: ea tantummodo inter singultuum verba dolentium gemitus extorquebat: Heu, grex desolate, quid agis? en amisso pastore dispergeris, et quis unquam te a luporum rabidis dentibus quiverit liberare? In morte denique tua, o pastor bone, omnes nos interiisse quis ambigat? 41. Interea ventum est ad basilicam, ubi nunc Dei sacerdos glorioso triumpho resurrectionis tempus exspectans, miro decore jacet humatus, quam quidem dudum ipse summo construxerat nisu. Corpus illatum sepulcro, plebs universa pastoris absentiam sustinere non valens, ultra humanum modum mugitum pavimento prostrati reddebant. Ita duntaxat, ut etiam nec ministris ecclesiae permitteretur libertas
Abbreviated transcription (Latin):
abat̃no exigere parre. Et subito adest ciñs. consolari
ac remunerari feruũ ficdelẽ. Et dũ his untutũ
fulgera miraculis beate consolationis łosũ tẽpꝰ
aduenit. Seeleũ fractaiã aeuo mẽbra deficerent :
afflictũ emortuũq corpus onus abftinentie robo¬
rabat. Et qd natura neglexerat : meritũ confirma¬
bat. Itaq: plenꝰ dierũ atatis sue tẽpore consumata
meritorũ splendore coruscans : terrena t̃ris mẽbra
biliũ popłorũ: repente undique caterua conflux̃
Constipantur menia. atria. om̃sq placeae Intantũ
denique : ut nsi auxiliũ affuiss& beati antistitis pars
maxima popłi contrita. subpedib ui arrupto sp̃u con¬
stipatione necarentur. Erat om̃ium planaxꝰ in mensus.
meror intalerabilis. Tantaq gemitu lugientes erũ¬
pebant inuoce. ut lap̾idea a iam pectore inmensus
ꝓfundera fbetus &escio anfuiss& mibi quistã cru¬
delis acdemens quise alacrimis reuocare potiussã

Expanded text:
ab aeterno exigere Patre. Et subito adest Dominus consolari ab aeterno exigere Patre. Et subito adest Dominus consolari ac munerari servum fidelem. 39. Et dum his virtutum fulgeret miraculis, beatae consummationis gloriosum tempus advenit. Sed cum fracta jam aevo membra deficerent, afflictum emortuumque corpus onus abstinentiae roborabat: et quod natura neglexerat, meritum confirmabat. Itaque plenus dierum, aetatisque suae tempore consummato, meritorum splendore coruscans, terrena terris membra bilium populorum repente undique caterva confluxit: constipantur moenia, atria, omnesque plateae, intantum denique ut nisi auxilium adfuisset beati antistitis, pars maxima populi contrita sub pedibus, vi obrupto spiritu, constipatione tantorum necarentur. Erat omnium planctus immensus, moeror intolerabilis, tantoque gemitu lugentes erumpebant in voce, ut lapidea etiam pectora immensos profunderent fletus. Nescio an fuisset inibi quis tam crudelis et demens, qui se a lacrymis revocare potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
apłorũ hii qui primitus credebant. Uitã duxisse
memorantur. possessiones suas & p̃dia uendentes.
p̃cia ponentes ante pedes ceterorũ diuisis unicuiq
ꝓut opis erat. ut euangłicũ facile fungeretur &¬
ficiũ. Om̃s quos optauerat inspiritualib elocmatib
plenissime inst̃ructos. Et ita in studus philosophr a
xp̃iane. ad imitationẽ beati magistri dedicos ut
non nulli aetiã post triduũ nontã desideratũ quam
necessariũ corpori indulgerent eybũ. Uidelica
dũ in profundiore intelligentia sacorũ uluminũ
pleriq conuersantes tã quã copiosis dapib: in ian¬
tes expleri nequiuerint & contuendo aerius inflã¬
marentur. & iugi certamine itt aduersiis carnẽ
agonizarent ut innullo uoluptati eiꝰ ac libidim
concedentes. animã uͦ alenlã saptentiȩ pastibus &
scientie cibis in magis semꝑ agentes. Exultans patꝰ
de tali ftudio filiorũ. Tandẽ fenore reposito pꝑat

Expanded text:
apostolorum hi qui primitus credebant, vitam duxisse apostolorum hi qui primitus credebant, vitam duxisse memorantur, possessiones suas et praedia vendentes, et pretia ponentes ante pedes caeterorum, divisis unicuique prout opus erat; ut evangelico facile fungeretur officio, omnes quos optaverat in spiritualibus dogmatibus plenissime instructos, et ita in studiis philosophiae Christianae ad imitationem magistri deditos, ut nonnulli etiam post triduum non tam desideratum quam necessarium corpori indulgerent cibum; videlicet dum in profundiore intelligentia sacrorum voluminum plerique conversantes, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequiverint, et contuendo acrius inflammarentur, et jugi certamine ita adversus carnem agonizarent, ut in nullo voluptati ejus ac libidini concedentes; animam vero alendam sapientiae pastibus, et scientiae cibis in majus semper agentes. Exsultans Pater de tali studio filiorum, tandem fenus repositum properat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ his contentisimus: ⁊ ea que fecuntur fugi¬
endã: Ipfe uero totis uirib elaborabat casti¬
gans corpus suũ. tiferuituti redigens : ne forte
cũ aliis p̃dicabat ipse reprobus efficeretur.
constantia qui uita quib pulsatur huma¬
na fragilitas pacientię untute caleauit
que ipse prius ꝑ om̃ia fecerat. nuilli dubiũ qđ ess&
magnus in regno celorũ. Iste fuit sacendos dĩ ponti¬
ficale pecalũ gestans. que infem& cxucifigendo corpꝰ
⁊ꝑfequendo uitia adeptus est nouũ. Non morte sed
carnis mortificatione martiriũ. Et cũ iã satis habun¬
deq xccłas monasteria. cellasq construaeerit inni.¬
merabiliũ clericorũ. ac monachorũ pat̾ effectus. Rt¬
nuntiantib quã plurimis facultatib suis quise ad eiꝰ¬
mocti phylosophiam dediti. honis suis quibuisque in¬
digentib ersgatis. multisq atiã uitȩ sollicitudines
ꝓcul abicientes. ⁊ extxi urbẽ in ortulis uł exigiuis
quibusq agellis degentes. Alu uero sicuti in actibus

Expanded text:
tum, his contenti simus , et ea quae sequuntur fugienda. Ipse vero totis viribus elaborabat, castigans corpus suum et servituti redigens, ne forte cum aliis praedicabat, ipse reprobus efficeretur. constantia! quae vitia quibus pulsatur humana fragilitas, patientiae virtute calcavit. quae ipse prius per omnia fecerat, nulli dubium quod esset magnus in regno coelorum. Iste fuit sacerdos Dei pontificale petalum gestans, qui in semetipso crucifigendo corpus et persequendo vitia, adeptus est novum, non morte, sed carnis mortificatione martyrium. 38. Et cum jam satis abundeque ecclesias, monasteria cellasque construxerat, innumerabilium clericorum Pater ac monachorum effectus, renuntiantibus quamplurimis facultatibus suis, qui ad ejusmodi philosophiam dediti, bonis suis quibusque indigentibus erogatis, multasque sollicitudinescul abjicientes, et extra urbem in hortulis vel exiguis quibusque agellis degentes; alii vero, sicuti in Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
łraciofier&: triduana sufficił unius diei seruata. reli¬
qua indigentib erogabat Cũq suimetu necessita
gite saluatore Regnuenis pͥmũ querite et iusticiã
⁊ omia apponent᷑ uobis  Recor damini illud ꝓpheticũ
Inquirentes aut̃ dñm noideficiant om̃ibono: nimi.¬
rũ tatͥa ei subito afidelib ciboꝵ opulencia mi̾tebat᷑: ut
noi absurde illud centuplicato fenore. qđ suis discipulis
retributor fidelis ꝓmiserat. absq humana gła se ac¬
cepisse gcaideret. Tandẽ euolutis dieb paucis: rex
ad mortẽ festinat: Interea regina repentinolue
tuꝑculsa: moniliaꝓicit. uestunta disrũpit. crines
genasque dilacerat. egiã amissũ quasicoi iugẽ defl&
Furbatur domꝰ. iunguntur planctib domine. lacri¬
me fanhularũ: Adbeatissimũ et enĩ uirũ coicrunt:
genib adherent sc̃ĩs. lacrimis pedes rigant ut regia

Expanded text:
tratio fieret triduana, sufficientia unius diei servata, relitratio fieret triduana, sufficientia unius diei servata, reliqua indigentibus erogabat. Cumque sui metu necessitatgite Salvatore. Regnum ejus primum quaerite et justitiam ejus, et omnia apponentur vobis. Recordamini illud propheticum: Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . Nimirum tanta ei subito a fidelibus ciborum opulentia mittebatur, ut non absurde illud centuplicarum fenus quod suis discipulis Retributor fidelis promiserat absque humana gloria se accepisse gauderet. 10. Tandem, evolutis diebus paucis, rex ad mortem festinat. Interea regina, repentino luctu percussa, monilia projicit, vestimenta dirupit, crines genasque dilacerat, et jam amissum quasi conjugem deflet. Turbatur domus, junguntur planctibus dominae lacrymae famularum. Ad beatissimum etenim virum concurrunt, genibus adhaerent, sanctis lacrym
Abbreviated transcription (Latin):
bu inom̃ib oꝑib suis ꝑgit nichi hominus ds
nr̃ magnificari in scõsuo t coepte uirtꝰ op̃ aes¬
periorib sucs sibus ꝓpagare: Cũ que repente fani
deco longe laceq resꝑsa & pͣcipue in partẽ que ful
oloubo principe. ut sibrlicencia daret᷑ parti¬
cune dorendi ei inȩecła tradere eo qđ adip¬
sudboe trine grit̃ multitu dinos conuolarent
Nea mora regia degert auctoritas ut decissare¬
sarie
clericatꝰ suscipera. ꝯnus: Et sueceudentib grã¬
dib.a anno & eo aplius p̃positꝰ ceteris leuiti¬
ce sortis indeptus officiũ ȩecłs minis trituit:
ntereamagis magisque signoꝵ grã cingebat:
Cotũ afidelib clotatio pͥncipe fuiss& suasũ llico
ab ep̃o poscit ut ꝓsalute sua acexercitꝰ sui licentia
daret᷑: ut uirbeatus insuis castris. abbatis officiũ
potiret᷑ Deniq cũ insuis suoꝵq onĩĩ sũp̃tib minis¬

Expanded text:
lux in omnibus suis , pergit nihilominus Deus lux in omnibus suis , pergit nihilominus Deus noster magnificari in sancto suo, et coeptae virtutis opus prosperioribus successibus propagare. 8. Cumque repente fama de eo longe lateque respersa, et praecipue in partem quae sub erico principe, ut sibi licentia daretur participationem docendi ei in ecclesia tradere, eo quod ad ipsum doctrinae gratia multitudines convolarent; nec mora, regia defertur auctoritas ut, decisa caesarie, clericatus susciperet onus. Et succedentibus gradibus, anno et eo amplius praepositus caeteris, Leviticae sortis indeptus officium, ecclesiae ministravit. 9. Interea magis magisque signorum gratia cingebatur; et cum a fidelibus Clotario principi fuisset suasum, illico ab episcopo poscit ut pro salute sua ac exercitus sui licentia daretur, ut vir beatus in suis castris abbatis officio fungeretur. Denique cum in suis suorumque omnium sumptibus minis
Abbreviated transcription (Latin):
qli cote tcrs eruentisq elapsis. pueri sospites remanser̃. Ex
es icitur tẽpoie: ile totus bonitatis emulus. & ueritatis
in mic. salutsqͥ humane hostis. onũa molimina contra
du muilitẽ uersans. quẽ corrũpere m̃te ñ ualuit : minis
fantasticis natit᷑ det̾rere. De quo siqͥs exploratius discere
uult : preuit̃ post paululũ in suis ostendemꝰ locis. Cla¬
dans: ut a scõ ꝓposito nunqu̾a discederet. qđ huma¬
nũ fauorẽ latere cupiebat. nequaquã scłi huiꝰ aura
fauous erũperet & aures suas arrogantie pollu¬
tione macularet .III. Igit᷑ cũ hec ab eodẽ gere
rent᷑ aꝑ gstoꝵ bonitatẽ. tacitt quadã p̃dicatione
diur̃i ueritas nosceret᷑: Cũq plerũq ut assola
aliospie credentes splendor lucis aocenderet. a¬
lios impie derogantes ꝑfidię nebulose tetra
caligo suffunder& : lat ut cõpletũ uideretur
qđ scriptũ in genesi quia egyptus enttreoe¬
nebrrrasse a palpabiles filiis autẽ isrberac

Expanded text:
Ex eo igitur tempore ille totius bonitatis aemulus et veritatis inimicus, salutisque humanae hostis, omnia molimina contra Dei militem versans, quem mente corrumpere non valuit, minis phantasticis nititur deterrere. De quo si quis exploratius discere vult, breviter post pauca in suis ostendemus locis. 7. Cladans ut a sancto proposito nunquam discederet. Quod humanum favorem latere cupiebat, ne qua saeculi hujus aura favoris erumperet, et aures suas arrogantiae pollutione macularet. Igitur cum haec ab eodem gereet per gestorum bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; cumque plerumque ut assolet alios pie credentes splendor lucis accenderet, alios impie derogantes perfidiae nebulosae tetra caligo suffunderet, ita ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenebrae crassae et palpabiles, filiis autem Israel erat
Abbreviated transcription (Latin):
nis quib explicata sunt dictis nunc tẽpore cong̃ruo
t̃minũ dare disponimꝰ. Ori manũ inponimus
introrsus ad conscientiã redire festinamus. Et quẽ
imitari non possumꝰ. patronũ nobis fieri p̃eib postu¬

Expanded text:
nis quibus explicata sunt dictis, nunc tempore congruo nis quibus explicata sunt dictis, nunc tempore congruo terminum dare disponimus, ori manum imponimus, introrsus ad conscientiam redire festinamus. Et quidem quem imitari non possumus, patronum nobis fieri postu
Abbreviated transcription (Latin):
malorũ ꝑcellis usibiliũ & inuisibiliũ confugꝑi
efficitut portus : ibi scłi fluctib seu turbinũ tẽ¬
pestatib euaclendi tribuit᷑ gr̃a. Illic cotidie in
medico gratis medela tribuutur infirm antiũ.
ꝑ eã prossus. naufragi atq. exules pristinã redu¬
cuntur ad patriã
Pret̃ missis
igitur cȩteris in quib pꝰndululũ ut supra polli¬
citus sũ oꝑam dabo. Nunc de illa lucerna que
ante sepulcrũ beati suspendit : breuit̃ dicã
Feitur aministris oleo semel fuistẽ impleta: &
ex undante scõ liquore. multitudinis de suꝑ
miratione fatendũ : qđ femel tẽpore uesptino
sacerdotalis cetus dũdiuinis canticis ꝑsonara.
repente ictu fulmineo celefis flãm a lucerne
fomentũ ꝑcutiens. cunctis intuentib lum̃ p̃buic
mirabiliter. Et nusquã deinceps fulgorẽ amise¬
rit. quã diuino misterio usq hodie instinetu fo¬
uetur pabulo. His gestis clarissimi um a si indig̃¬

Expanded text:
malorum procellis visibilium et invisibilium, confugii malorum procellis visibilium et invisibilium, confugii efficitur portus; ibi a saeculi fluctibus seu turbinum tempestatibus evadendi tribuitur gratia. Illic quotidie infmedico, gratis medela tribuitur infirmantium: per eam prorsus naufragi atque exsules pristinam redeunt ad patriam. 43. Praetermissis igitur caeteris, in quibus post paululum, ut supra pollicitus sum, operam dabo; nunc de illa lucerna quae ante sepulcrum Beati suspenditur, breviter dicam. Fertur a ministris oleo semel fuisse impleta et exundante sancto liquore multitudinem desuper miratione fatendum, quod semel tempore vespertino sacerdotalis coetus, dum divinis canticis personaret, repente ictu fulmineo coelestis flamma lucernae fomentum percutiens, cunctis intuentibus lumen praebuit mirabiliter, et nunquam deinceps fulgorem amiserit, quam divino ministerio usque hodie instinctum fovet pabulum. 44. His gestis clarissimi viri, etsi indig
Abbreviated transcription (Latin):
totũ orbẽ claritatẽ suꝑni luminis illustrare:
Ex quo ꝑ om̃s ciuitates acuicos in mense multitu¬
dinis uelut messiũ tẽpore ad areas triticũ ⁊ ta
ad aeccłas popłi congregabãra tur. Et nonsolũ
de diuersis miraculis sanitatũ uicinas ciuitates.
uerũ uniuersa regna tr̃arũ tãquã uolatu pen¬
ngero fama cdarisima refulsissã. Et nisi basi¬
lic̾a ipsa magna ex parte ampliata fuiss& ca¬
pacitate sua infirmantiũ multitudinẽ recipe
nequiuissa. Et sidm̃ meruero ducẽ adhuc dehis
que nunc triũ phator agregius gerit breui
sermone ostendere cupio. Digne & iã plane ab
antiquis p̃cessorib ubi hrec geruntur. nais ob
portũ nauigii uocitatur. Qui quasi p̃sagio
futurorũ: quodã hoc olim indicat nonren. quo
nunc affectu manifestat diumno. Ea scilicet
nauis est inquã qui adherent huiꝰ scłi transeuñ
mare. & ad patriã longe positã uidelica regni
celestis ꝑuemuñ liberi. Ibi nẽpe ab inminentib

Expanded text:
orbem claritate superni luminis illustraret: ex quo per omnes civitates et vicos, immensae multitudines velut messium tempore ad areas triticum, ita ad ecclesias populi congregabantur. Et non solum de diversis miraculis sanitatum vicinas civitates, verumetiam universa regna terrarum, tanquam volatu pennifero fama clarissima refulsisset. Et nisi basilica ipsa magna ex parte ampliata fuisset, capacitate sua infirmantium multitudinem recipere nequivisset. Et si Deum meruero ducem, adhuc de iis quae nunc triumphator egregius egerit, brevi sermone ostendere cupio. Digne etiam plane ab antiquis praecessoribus, ubi haec geruntur, NAVIS ob portum navigii vocitatur, qui quasi praesagio futurorum quodam hoc olim indicat nomen, quod nunc affectu manifestat divino. Ea scilicet Navis est, in qua qui adhaerent, hujus saeculi transeunt mare, et ad patriam longe positam, videlicet regni coelestis, perveniunt lib
Abbreviated transcription (Latin):
indutus. qͥb moris .ẽ. uti penitentib inermis sacris
orationib ꝑnoctare ꝑgebat. Et la bore scõ sõnis sp̃tis
inertib dulci meditatione transacta. cũ posee lucis
splendor mundũ irradiaret. rursũ scłariũ tegminib
ornabat᷑. ⁊ ita scm̃ elaborabat ꝓpositũ occultare. hec
prima puerilia rudim̃ta. hic ludus eiꝰ infantie. talis
in eo coadoleuit erga dm̃ affectiis. Nocte quadã in eccła
de qua diximꝰ. eo cũ duob pueris uigilante. atq in orati¬
one pniꝰ incũbente. cũ mertis in ꝓfundiorib tota pende¬
r& delectatio. sp̃s duo teterrimi inmanes. ethiopũ uul¬
tui similes. ad prehensos singli pueros. ab eccła iuolent᷑
trahere nitebant᷑. Tandẽ uirdĩ postergũ magnis clamo¬

Expanded text:
indutus quibus moris est uti poenitentibus, armatus sacris indutus quibus moris est uti poenitentibus, armatus sacris orationibus, pernoctare pergebat, et labore sancto somnis spretis inertibus, dulci meditatione transacta, cum roseae lucis splendor mundum irradiaret, rursum saecularium tegminibus ornabatur, et ita sanctum elaborabat propositum occultare. Haec prima puerilia rudimenta, hic ludus ejus infantiae, talis in eo coadolevit erga Dominum affectus. 6. Nocte quadam in Ecclesia de qua diximus, eo cum duobus pueris vigilante atque in oratione pronius incumbente, cum mentis in profundioribus tota dependeret delectatio, spiritus duo teterrimi immanes, Aethiopum vultui similes, apprehensos singuli pueros ab ecclesia violenter trahere nitebantur. Tandem vir Dei post tergum magnis clamo
Abbreviated transcription (Latin):
eugłioꝵ scilicet fidẽ. quo uoee saluatoris deꝑmit᷑
exitatio. quia sunt eunuchi qͥ se castrauerunt ꝓ
regno dei. sp̃ta conuigii copula ꝓpositũ obtinuit
castititis. Certe quantũ eoꝵ relatione cognouim
qͥei apueritia usq in tẽpora nr̃a comutes ministriue
fuerunt: nichil aliud in sclari ad huc positꝰ abitu
uisus . ẽ. agere : quã monasteria construere. basilicas
extollere opere nouo. eccłas restaurare dirutas. mise¬
ris auxiliũ ferre. pauꝑib egentibusq esuis opib neces¬
saria ministrare. Profligas ñ solũ sermone ⁊ exorta¬
tione ꝑfecte. & spiritualis doctrine. uerũ suis offitiis
ac ministeriis multos eiunculoꝵ penis & scalorib libe¬
rare. Eccła erat quedã aparertũ aud lon ge posita domo¬
ut pote ab hostib pene diruta. ubi dericoꝵ & popłi
nulla erat frequentia. Ibi cũ beati uiri crebra fierent
orationũ lucra : qͥ quidẽ iactantie ui tans fomitẽ
silentia noctiũ ꝓfunda cũ fierent: clam uestim̾tis

Expanded text:
um scilicet fidem, qua voce Salvatoris depromitur exhortatio, quia sunt eunuchi qui se castraverunt pro regno Dei , spreta conjugii copula, propositum obtinuit castitatis. 4. Certe quantum eorum relatione cognovimus, qui ei a pueritia usque in tempora nostra comites ministrive fuerunt, nihil aliud in saeculari adhuc positus habitu visus est agere, quam monasteria construere, basilicas extollere, opere novo ecclesias restaurare dirutas, miseris auxilium ferre, pauperibus egentibusque e suis opibus necessaria ministrare, profligatis non solum sermone et exhortatione perfectae et spiritualis doctrinae, verum suis officiis ac ministeriis multos e vinculis, poenis et squaloribus, liberare. 5. Ecclesia erat quaedam a parentum haud longe posita domout pote ab hostibus pene diruta, ubi clericorum et populorum nulla erat frequentia. Ibi cum beati viri crebra fierent orationum lucra, qui quidem jactantiae vitans attingere fomitem, silentia noctium profunda cum fierent, clam vestimentis
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquid om̃ia ut tãquã nichĩ habens possider&. Luxit
ꝓtẽpore ut inꝑpetua angłoꝵ leticia gauder&. Suoꝵ
parencũ nobiliũ ac sodaliũ ẽ. fraudatꝰ aspectũ. ⁊ sc̃oꝵ¬
głosũ ẽ adeptꝰ cõsortiũ. hic infirmꝰ sedillic potens
hie ad tẽpus uolũtarie pauꝑ ⁊ in ops. laudansq nom̃ dnĩ.
sod ⁊hic ⁊ ibi diues. qe hic fulga ꝑmiracula. ⁊ ibi mana
ingła. hunc imitent᷑ ꝓcereiꝰ. huiꝰ si placa sequantur
eeemplũ sacerdotes. Huiꝰ mortificationis uł firaigili¬
tatis mansuetudinẽ. om̃s ⁊ si forsican imitari nõ
possumꝰ. saltĩ lacrimabilit̃ recordem᷑. Mirentur¬

Expanded text:
Reliquid omnia, ut tamquam nihil habens possideret. Luxit pro tempore, ut in perpetua angelorum leticia gauderet. Suorum parentum nobilium ac sodalium est fraudatus aspectu, sosum est adeptus consortium: hic infirmus, sed illic potens; hic ad tempus voluntarie pauper et inops laudansque nomen Domini; sed et hic et ibi dives, quia hic fulget per miracula et ibi manet in gloria. Hunc imitentur proceres; huius, si placet, sequantur exemplum sacerdotes. Huius mortificationis vel fragilitatis mansuetudinem omnes, etsi forsitan imitari non possumus, salti
Abbreviated transcription (Latin):
Seatus igitur bonittus dũobitus siperre uela¬
tionẽ imminere iãcerneret diem: eñ succes¬
sore at que einulo pacis uincula nectit. nec
multo postdies lectulo tentus. quã grecouocabulo po.¬
dagram uocant. ingrauescente molestia. ad ex¬
tremũ usq peruenit. Nã sacer ep̃s ad celestia ane¬
lans. ancequambeatũ carper&. iter : fenestrã cellule
inqua quiescebat reserari p̃cepit. & solito ocłos imbri
rore ꝑfundens. psalmũ qͥ ea hora iuxtamorẽ canendus
erat incipit. Sicq scã illa anima carne soluta ÷. celeste
celitus penitrauit archanũ. Scõrũ quoq uitã egit in
t̃ris : eoꝵ nc̃ cõsortio fruit᷑ incelis. Post hec cũ eũ ad
sepeliendũ iuxta morẽ deferrent. & quidã paraliticꝰ ad ue¬

Expanded text:
eatus igitur Bonitus, dum obitus sui per revelationem imminere iam cerneret diem, cum sibi successore atque emulo pacis vincula nectit. Non multo post dies lectulo tentus, quam Greco vocabulo podagram vocant, ingravescente molestia, ad extremum usque pervenit. Nam sacer episcopus ad celestia anelans, antequam beatum carperet iter, fenestram cellulae, in qua quiescebat, reserari praecepit, et solito oculos imbris rore perfundens, psalmum, qui ea hora iuxta morem canendus erat, incipit. Sicque sancta illa anima carne soluta est, celeste letus penitravit archanum; sanctorum, quorum vitam egit in terris, eorum nunc consortio fruitur in celis. 31. Post hec cum eum ad sepeliendum iuxta morem deferrent, et quidam paraliticus adve
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos. inyidos. detractores. m̃daces. ꝑ iyros. & salutẽ suã
neglegentes. qͥ mortui sunt uirtutib. & lȩxantur in ꝓpis
uoluptatib. ut gaudiis careant dixinis Non dico ut
uel unũ talẽ indomo tua habeas. sed etiã ubicũq tales
audieris esse. hos de uita. cũ eiꝰ modi hominib. nulla t̾
nare. si ñ ualeas dño miserante eo saberrorȩ suo reuo¬
care Nã sepe ꝑ unã ouẽ morbidã. polluꝰ totꝰ grer.
& modica pars fellis. magnũ dulcore̾ uertit in ama
dulcia uerba tͥ ꝓferat. oꝑibꝰ tam̃ si agat tecũ con¬
trariis magis nocae illiꝰ talis factura quã placeat ex
uerbis figura Non enĩ ex uerbis sed ex iurtutib homo

Expanded text:
superbos, invidos, detractores, mendaces, perjuros, et salutem suam superbos, invidos, detractores, mendaces, perjuros, et salutem suam negligentes, qui mortui sunt virtutibus, et laetantur in propriis voluptatibus, ut gaudiis careant divinis. Non dico, ut vel unum talem in domo tua habeas: sed etiam ubicumque tales esse audieris, hos devita. Cum ejusmodi hominibus nulla tibi nari, si non valeas, Domino miserante, eos ab errore suo revocare. Nam saepe per unam ovem morbidam polluitur totus grex: et modica pars fellis magnum dulcorem vertit in amardulcia tibi verba proferat, operibus tamen si agat tecum contrariis, magis nocet illius talis factura, quam placeat ex verbis figura: non enim ex verbis, sed ex virtutibus homo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtas. si fuerit m̃te ꝑfectꝰ. nec senilis ꝓderit etas. si fue¬
rit paruulus sensu Nã & dđ cũ puer essae & ꝑfectus. cor
& m̃tẽ habebat inño fixã. & ob hoc inregẽ eleuatus ẽ.
ł saul cũ insenili esso etate. qͥa inse malignã neqͥuiã hubu̾it.
ribus crucifigitꝰ a nigressus ierosolimã a pariuuilis collau¬
Nã aarbor simultoꝵ anno fuerit infructuosa exciditꝰ: si aut̃
nouella fuerit & fertilis. colitꝰ ut magis ampliorẽ ꝓferat
fructũ: Ideo has similitudines pono. ut nec iuuenis. nec senex.
indomo tua de salute sua. uel etiã de oꝑib suis confidat. sed
fruere. & auerbis e̾oꝵ ñ auertas aurẽ iuã. & in eor cõsilio
delectetꝰ anima tua: Uerba eñi uitȩ sunt. uerba hominũ
dm̃ timentiũ. & in colomitas animȩ his qͥ libent̾ audiunt.
&e attendunt Sicut soloriens effugat caliginẽ̾.itascõꝵ doc¬
trina asensib nr̃is expellit tenebras: Pe uita queso uiros

Expanded text:
aetas, si fuerit mente perfectus: nec senilis proderit aetas, si fuerit parvulus sensu. Nam et David cum puer esset et perfectus, cor et mentem habebat in Domino defixam, et ob hoc in regem electus est. Et Saül cum senili esset aetate, quia in se malignam nequitiam habuit dribus crucifigitur, et ingressus Jerosolymam a parvulis collauNam et arbor si multorum annorum fuerit infructuosa, exciditur: si autem fuerit novella et fertilis, colitur, ut magis ampliorem proferat fructum. Ideo has similitudines pono, ut nec juvenis nec senex in domo tua de salute sua, vel etiam de operibus suis confidat; sed fruere, et a verbis eorum ne avertas aurem tuam, et in eorum consilio delectetur anima tua: verba enim vitae sunt verba hominum Deum timentium, et incolumitas animae iis qui ea libenter audiunt et attendunt. Sicut sol oriens effugat caliginem, ita sanctorum doctrina a sensibus nostris expellit tenebras. Evita, quaeso, viros
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝓ ociosis sermonib reddituri sumꝰ rationẽ indie iudicii.
Nec ad maledicendũ quẽ quã consuescamꝰ linguã nr̃am quȩ ad
benedicendũ & laudandũ dm̃ creata ẽ. qͥa consuetudo quȩ
longius fuerit ꝓtracta. & confirmata. cũ magno labore ui¬
insensu In quib dã uͦ nos exbeamꝰ senes. in quib dã uͦ iu.¬
uenes. qͥa pariuilis ẽ lude. ꝑ fectis aut̃ uiris lugere: Nlam¬
tũ ẽ. dissoluiã efficit animã. a neglegentẽ erga dñi pͣcep¬
ta. nec delicta sua facile potest ad memoriã reuocare. &
obliuiscens ea ñ se instigat ad pęnitentiã. & ita paulatĩ ab
om̃ib bonis cadit. Nullũ habebit accessũ cordis conpunc¬
tio. ubi sueruit in moͣrata uitia. & concupiscentiȩ malȩ.
Ubi aut̃ fuerint lacrimȩ ibi sp̃ualis ignis accenditꝰ. qͥ secreta
mentis illuminat Nullus nos scłi amor ab amore xp̃i se¬
greg&. & totȩ nrͣȩ cogitationes ad p̃mia futurȩ patriȩ

Expanded text:
quia pro otiosis sermonibus reddituri sumus rationem in die judicii. Nec ad maledicendum quemquam consuescamus linguam nostram, quae ad benedicendum et laudandum Deum creata est. Nec conslongius fuerit protracta et confirmata, non cum parvo labore viin sensu. In quibusdam nos exhibeamus senes, in quibusdam juvenes: quia parvuli est ludere, perfecti auttum est, dissolutionem efficit animae, et negligentem erga Dei praecepta: nec delicta sua facile potest ad memoriam revocare, et obliviscens ea, non se instigat ad poenitentiam, et ita paulatim ab omnibus bonis cadit. Nullum habebit accessum cordis compunctio, ubi fuerint immoderata vitia et concupiscentiae malae. Ubi autem fuerint lacrymae, ibi spiritalis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat. Nullus nos saeculi amor ab amore Christi segreget, et totae nostrae cogitationes ad praemia futurae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
de teriora om̃i malo: Anima peccatoris cũ peccato ꝑ¬
seuerans. quȩ nigrior coruo ẽ. & mali angłi qͥeã rapint.
& infernus in qͦ ducitꝰ non sunt enĩ deteriora. his trib:¬
s adẽ enĩ amma. metũ fut᷑i iudicii ex pauescens & pu¬
tredinẽ suã inspiciens dicit. Putruerut & corruptȩ stͣ
cicatrices mee afacie insipientiȩ meȩ. It̾um tres st̃¬

Expanded text:
deteriora omni malo: anima peccatoris cum peccato perseverans, quae nigrior corvo est; et mali angeli, qui eam rapiunt; et infernus in quem ducitur. Non sunt enim deteriora his tribus. Eadem enim anima metu futuri judicii expavescens, et putredinem suam inspiciens, dicit, Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Iterum tria s
Abbreviated transcription (Latin):
ficus ẽ dñs ut patientia. & pace sua. mundũ totũ qͥ in ma¬
ligno positꝰ erat. reconciliarae dõ: Et nos patientes. & paciłi¬
ci. sine ira. & disceptatione simꝰ. si ad dm̃ uolumꝰ ꝑ uenire.
& ad om̃s homines faciamꝰ bonũ: ad om̃s dico. ñ ꝑpartes.
ñ ad unũ. uel adduos. aut ad tres. sed ad om̃s homines¬

Expanded text:
ficus est Dominus, ut patientia et pace sua mundum totum, qui in maficus est Dominus, ut patientia et pace sua mundum totum, qui in maligno positus erat, reconciliaret Deo . Et nos patientes et pacifici sine ira et disceptatione simus, si ad Deum volumus pervenire. Et ad omnes homines faciamus bonum: ad omnes dico, non per partes, non ad unum, vel ad duos, aut ad tres, sed ad omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
neruit ñ frangatꝰ animꝰ tuus. nec uigor patientiȩ tuȩ.
retardaueris & quãdo te peccatis obnonũ senseris. ad
penitentiã cõuerti ñ confundaris. quia qui hic penite
bit. in nouissimo ñ penitebit In om̃ib actib cecogita¬
tionibus tius placeas dõ. nec studeas placere alteri.
nͥ ad edificationẽ animȩ: Pin om̃i oꝑe qđ dogitas face
ex amina & siest rectũ corã dõ ꝑfice illud Siuͦ adu̾sũ fuerit
reꝑtũ. amputa illud ab ani ma tua. & om̃ia ꝑconsiliũ sapi¬
entiũ facito. ut oꝑa tua & gressus tui scdm dñi uoluntatẽ
dirigantꝰ : In om̃i rationẽ & obsecratione. dñi uoluntatẽ
sine in t̾missione oportae. & scãs manꝰ sine ira ae disceptati¬
mĩam cõsequamꝰ: blemosinas dedit. ñ qđ illi elemosina
necessaria fuit. cuiꝰ sunt om̃ia regna cęloꝵ qͥ constituit
dñationes. principatꝰ. uirtutes. potestates. sed ut nos elemo¬
sinis nr̃is. participes regni cȩlor efficer& Paciens & paci¬

Expanded text:
niunt, non frangatur animus tuus, nec vigorem patientiae tuae retardaveris: et quando te peccati obnoxium senseris, ad poenitentiam converti non confundaris: quia qui poenitebit hic, in novissimo non poenitebit. In omnibus actibus et cogitationibus tuis placeas Deo, nec studeas placere alteri, nisi ad aedificationem animae. Et in omni opere quod cogitas facerexamina: et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero adversum fuerit repertum, amputa illud ab anima tua. Et omnia per consilium sapientum facito: ut opera tua et gressus tui secundum Domini voluntatem dirigantur. In omni oratione et obsecratione Domini voluntatem sine intermissione oportet , et sanctas manus sine ira et disceptatimisericordiam consequamur. eleemosynam dedit. Non illi eleemosyna necessaria fuit, cujus sunt omnia regna coelorum, qui constituit dominationes, principatus, virtutes, potestates; sed ut nos eleemosynis nostris participes regni coelorum efficeret. Patiens et paci
Abbreviated transcription (Latin):
delam corporis nr̃i tributũ ẽ. ad ꝑniciẽ deputemꝰ. Ad nun¬
na queso tius indomo tua sub iectis. qđ pleriq ꝑ uinũ. ho.¬
micidia. fornicationes ꝑ petrauerunt. uec ipsam mortẽ
recusauerunt: Alii ꝑ uinũ ademonibus capti sunt Nec
est aliud ebrietas. quã manifestissimꝰ demon. ẜ lrriosus
putat se aliqͥd optimũ gerere. cũ fuerit ad p̃cipicia
deuolutus ꝑuinolentiã armatur ad maledicta: & con¬
Nuiꝰ modi enĩ uir. cũ se putat ħ ib̾e umũ lnbitꝰ auino.

Expanded text:
delam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Annundelam corporis nostri tributum est, ad perniciem deputemus. Annuntia, quaeso, tuis in domo tua subjectis, quod plerique per vinum homicidia et fornicationes perpetraverunt, nec ipsam mortem recusaverunt, alii per vinum a daemonibus capti sunt. Nec est aliud ebrietas, quam manifestissimus daemon. Ebriosus putat se aliquid optimum gerere, cum fuerit ad praecipitia devolutus. Per vinolentiam armatur ad maledicta et conHujusmodi enim vir cum se putat
Abbreviated transcription (Latin):
nimiȩ ñ solũ animas. sed etiam cor¬
pora nr̃a plurimũ ledunt & ad infir¬
mitatẽs ꝑducunt Solet enĩ ꝑnimiã ciboꝵ
auiditatẽ. & poculi intẽperantiã frangi sto maclu for
titudo nec ñ e habundã¬
tia sangumis &e cole¬
rũ. a plurimȩ
egritudines escarũ
largitate cange¬
ri Sicut enĩ ani¬
me ⁊ corpori
sunt ista contraria.
ta mede lar̃
utr isq tẽperantia:¬
si ñ ꝑ om̃e tẽpus. saltẽ sacratissimos dies ieiunioꝵ quartũ possu¬
mus cũ dĩ adintorio delicias mundi ae ciboꝵ opulentiã fugi¬
amus. ne quando qđ auertat dĩ incruciatu flãmȩ quera inꝰ
quitã aquȩ. & nullũ refrigeriũ conseqͣmur fugiamꝰ ebrietatẽ.¬
lite in ebriari uino. in quo ẽ luxuria Ilhũ enĩ nobis deus ad
leticiam cordis. ñ ad ebrietatẽ cionauit Bibamꝰ gͥ ñ qͣntũ gula
exigit. sed quantũ naturȩ inbellitat᷑ : postulat: Neg qđ ad me¬

Expanded text:
nimiae, non solum animas, sed et cornimiae, non solum animas, sed et corpora plurimum laedunt, et ad infirmitatem perducunt. Solet enim per nimiam ciborum aviditatem, et poculi intemperantiam frangi stomachi fortitudo, necnon et abundantia sanguinis et cholerum et plurimae aegritudines escarum largitate contrahi. Sicut enim animae et corpori sunt ista contraria, ita medela est utrisque temperantiasi non per omne tempus, saltem sacratissimos dies jejuniorum, quantum possumus cum Dei adjutorio, delicias mundi et ciborum opulentiam fugiamus: ne quando, quod avertat Deus, cruciati in flamma, quaeramus guttam aquae, et nullum refrigerium consequamur. CAnos inebriare vino, in quo est luxuria . Vinum enim nobis Deus ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Bibamus ergo non quantum gula exigit, sed quantum naturae imbecillitas postulat. Ne igitur quod ad me
Abbreviated transcription (Latin):
nima paulatĩ de fluit: Num sꝑnamꝰ morsũ serpentis. neuenũ eiꝰ dam¬
spargitꝰ incorda nr̃a. quia quã ius uenenũ iuta sit serpentis. ta¬
mꝰmor sẽ homini: abscidamꝰ uirgulta spinarũ. de agro cordis
nr̃i. nede figant in nob altas radices: Scimus enĩ qđ cor nr̃m
cunctis florib uirtutũ decoremꝰ. quia in his delectitur om̃ips
as sicut incantica canticoꝵ legitꝰ: ego flos cãpi. & liliũ conualliũ.
Nep̃beamꝰ uires illicitas corpori nr̃o. ne cõmittat bellũ ad¬
uersus sp̃m ur̃m. sed semꝑ subiecta sit caro ut obtẽperet ius¬
sis sc̃i sp̃s Neq in crassari ꝑmittamꝰ ancillã. ue contẽpnat do¬
minã suã. sedom̃ib nissis eiꝰ &e obsequus mancipetur Sicat enĩ
equas frena sunt imponenda. ita e corporanr̃a ieunus e
arationibis sunt infrenanda: Nã que ad modũ aurige si
frena laxauerint. ꝑ p̃cipicia ducuntur. ita xanima cũ
rectã possimꝰ incedere ł sce enĩ

Expanded text:
fluit . Non spernamus morsum serpentis, ne venenum ejus conspergatur in corda nostra: quia quamvis venenum vita sit serpentis, tamen mors est hominis. Abscindamus virgulta spinarum de agro cordis nostri, ne defigant in nobis altas radices. Scimus enim quod cor noscunctis floribus virtutum decoremus; quia in his delectatur omnipotens Deus, sicut in Canticis canticorum legitur: Ego flos caNe praebeamus vires illicitas corpori nostro, ne committat bellum adversus spiritum nostrum: sed semper subjecta sit caro, ut obtemperet jussis sancti Spiritus. Neque incrassari permittamus ancillam, ne contemnat dominam suam; sed omnibus jussis ejus et obsequiis mancipetur. Sicut enim equis frena sunt imponenda; ita corpora nostra jejuniis et orationibus sunt infrenanda. Nam quemadmodum aurigfrena laxaverint, per praecipitia deducuntur, ita et anima cum rectam possimus incedere. Escae enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa iustoꝵ ae hȩc sũt ꝓmissiones eoꝵ ꝓpt̾ quȩ laborauer̃t.
& festinauert᷑. & ñ cessauert᷑ currere mbonis oꝑibꝰ quã diu
fuerut̃ in hoc mundo. inieiynus in elemosinis. in castitate.
in continentia. in longanimitate. inpatientia. in suauitate.
ibeniuolentia. in labore multo. in orationibꝰ. in ꝑsequu¬
tionib. infame. insiti. infrigore. & nuditate. in uigiliis

Expanded text:
promissa justorum, et haec sunt promissiones eopromissa justorum, et haec sunt promissiones eostinaverunt, et non cessaverunt currere in bonis operibus, quamdiu fuerunt in hoc mundo, in jejuniis, in eleemosynis, in castitate, in continentia, in longanimitate, in patientia, in suavitate, in benevolentia, in labore multo, in orationibus, in persecutionibus, in fame et siti, in frigore et nuditate, in vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
ele mosinę nr̃ȩ. & caritas nr̃a. & patientia nr̃a. &e humili¬
tas nr̃a. in cõmune om̃ib hominib distribuatur Quam¬
du fuerimꝰ in hoc mundo. faciamꝰ bonũ ad om̃s. maxime
aut̃ ad domesticos fidei Uoremꝰ ꝓ inimicis nr̃is. & bonũ
in ipłisi qͥduit Quã dni fecistis uni ex his fr̃ibꝰ meis mi¬
nimis. mͥ fecistis: Utfilii dei erimꝰ. & heredes di. cohere¬
des aut̃ ap̃i Et participes regni eiꝰ erimꝰ. ubi nũquã
moriemꝰ. a ñ senescemꝰ: Ibi ñ ẽ humana nat᷑a. nec ullus dolor
nec tristicia. pꝰgaudiũ. nec lux solis. nec lunȩ. & stellarũ splen¬
& par. & gaudiũ. & om̃e bonũ. om̃ib credentibꝰ inse Ibi t̾ra
uiuentiũ: ĩdẽ p̾miũ cȩleste uisurũ se significat. uidere &
cũ xp̃o in ꝑpauũ uiuere. & regnare. ubi nec pͫox ulla inspi¬
rat. nec dies t̃minabitꝰ: neq mõpia uidebitꝰ. neq cupiditas
apparebit. sed ꝑhenne gaudiũ. & sempit̾na lȩticia. Hȩc sunt

Expanded text:
ostrae, et charitas nostra, et patientia nostra, et humilitas nostra in commune omnibus hominibus distribuatur. Quandiu fuerimus in hoc mundo faciamus bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , et oremus pro inimicis nostris, et bonum in ipsis, qui dixit, Quamdiu fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis : et filii Dei erimus, et haeredes Dei, cohaeredes autem Christi, et participes regni ejus erimus ; ubi nunquam moriemur, et non senescemus; ubi non est humana natura, nec dolor ullus, nec tristitia post gaudium, nec lux solis, nec lunae et stellarum splenterra viventium ; id est, praemium coeleste visurum se significat videre, et cum Christo in perpetuum vivere et regnare, ubi nec nox ulla inspirat, nec dies terminabitur, neque inopia videbitur, neque cupiditas apparebit, sed perenne gaudium et sempiterna laetitia. Haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
participare. &x eqͣli labore iugũ xp̃i ferre ñ uult  Iuid ꝑdest
caligine occuparł: Nonsit tͥ aliqͣ solbicitudo. uł laici habitus
ꝑsona. quia ñẽ ꝑsonarũ acceptio apud dm̃ Similit̃ enĩ minda¬
tadi seruantibus laicis. celeste palatiũ pat& ueluti clericis. &sc¬
moniali habitu p̾ditis. dũ non ẽ iudeus neq grecus. ñ ẽ seriis.
neq liber. sed omĩa & in om̃ibꝰ xp̃c: Quicũq incorpore illiꝰ ẽ mag
nis est. Infere te ipsũ corpori. ut sis menbrũ nobilissimi capitis:
Ama ex toto corde caput tuũ. & m̃bra capitis ilbꝰ. Quomͦ potest ma¬
nꝰ manus mimica esse. uel pespedẽ odisse.  Sic cae era m̃bra

Expanded text:
participare, et aequali labore jugum Christi ferre non vult? Quid prodest saeculi et vitiorum caligine occupari? Non sit tibi aliqua sollicitudo de laici habitus persona; quia non est personarum acceptio apud Deum. Similiter enim mandata Dei servantibus laicis coeleste palatium patet, veluti clericis et sanctimoniali habitu praeditis. Dum non est Judaeus neque Graecus, non est servus neque liber, sed omnia et in omnibus Christus: quicunsere te ipsum suo sancto corpori, ut sis membrum nobilissimi capitis. Ama ex toto corde caput tuum, et membra capitis illius. Quomodo potest manus manui inimica esse, vel pes pedem odisse, vel caetera membra
Abbreviated transcription (Latin):
abitinentiã insuꝑbiã se ñ erigant. sed om̃ia teꝑate.
nuste .pie. & religiose. scđm di adiutoriũ faciant.
quia ñ solũ ꝓnob clericis. sed etiã pom̃i genere huma¬
nau ꝯꝰ p̃destmati sunt ad uitã et̾nam ⁊ p̾c sanguinẽ
siũ fudit. Nec solũ nobis. sed etiã am̃ib laicis. eiꝰ

Expanded text:
rigant, sed omnia temperate, juste, pie et religiose secundum Dei adjutorium faciant: quia non solum pro nobis clericis, sed etiam pro omni genere humano, qui praedestinati sunt ad vitam aeternam, Christus sanguinem suum fudit: nec solum nobis, sed etiam omnibus laicis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾os. ipse diiudicabit indie iudicii HPERURTEST
ir multũ iurans ñ effugiet peccatũ. nec reced& plaga de domo eiꝰ.
Petractio. fornicatio ẽ animȩ. U psabnsta Petrahentẽ secreto ꝓ¬
ximo suo. hunc ꝑ sequebar: Hiscordiã. ut salomon ceanit. de¬
testatur dñs dicens Septimũ ẽ qđ de testatur anima mea. idẽ
qui semi nat int̾ fr̃s discordiã Hui sunt cibi. & pocula
& se ipsũ nobis edendũ tribuat. qui dixi Egosũ panis uiyus.
qͥ decȩlo descendi. Qui manducat carnẽ meã e bibit san¬
guinẽ mneũ. hab& uitã ȩt̾nã. inse ipso Sed unꝰ quisq an-¬
te quã corpꝰ & sanguinẽ dñi nr̃i iħu xꝑi accipiat. se ipsũ

Expanded text:
ulteros ipse Deus judicabit in die judicii . De perjuriis: Vir multum jurans non effugiet peccatum, nec recedet plaga de domo ejus . Detractio, fornicatio est animae. Et Psalmista, Detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar . Discordiam, ut Salomon cecinit, detestatur Dominus, dicens, Septimum est quod detestatur anima mea; id est, qui seminat inter fratres discordiam . CAPUT XXXIII. s liberet, et se ipsum nobis edendum tribuat, qui dixit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi. Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam in semetipso . Sed unusquisque antequ
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nauis ẽ absq gub̾natore cũ iactatur influctibus.
ita & suꝑb leuis circũ fertur instabilis ꝑ am̃s actus suos
P umulis aut̃. ultimũ se iydicat. & blando iuiltu intuens co¬
rã do eminens apparet Ucũ om̃ia fecerit. dicit: Seriuis
iutilis sũ & nichil se fecisse testatur. & dr̃ dĩ uagat oꝑa
ipsius. & ꝓfert nmediũ. mirificatq facta illiꝰ. & ẽxaltat.
& clarũ facit eũ & intprͣ p̃cũ suarũ. qđ postulat in ꝑetra¬
re apud dm̃ poni.:. Hec & his similia. sola humilitas obti¬
ne apd cum̃. qͥa insa ẽ sessio. ae delectabile cubile dñi nr̃i

Expanded text:
sicut navis est absque gubernatore cum jactatur fluctibus, ita et superbus levis circumfertur, instabilis per omnes actus suos. Humilis autem ultimum se judicat, et blando vultu intuens, coram Deo eminens apparet: et cum omnia fecerit, dicit, Servus inutilis sum, et nihil se fecisse testatur. Et Deus divulgat opera ipsius, et profert in medium, mirificatque facta illius, et exaltat, et clarum facit eum, et in tempore precum suarum quod postulat impetrare apud Deum potest. Haec et his similia sola humilitas obtinet apud Deum; quia ipsa est sessio et delectabile cubile Domini
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. aut filios aut agr̾os ꝓlusquã me. ñ ẽ me dignus
Quanto qͥs eũ plusdiligit. tanto felicior & beatior
efficietur Intantũ enĩ nos amauit. ut etiã ꝓnobis
mellifluo qͦ salutaris doctrina ꝓflu̾it. fel ꝓcibo
impid porrexert̃. ł qui nemine̾ lesit cesus ẽ. & qͥ
nillũ maledint. ob ꝓbria & maledicla ꝓ nob̾ ꝑtulit¬

Expanded text:
trem aut filios aut agros plus quam me, non est me dignus . trem aut filios aut agros plus quam me, non est me dignus . Quanto quisque eum plus amat, tanto felicior et beatior efficietur. In tantum enim nos amavit, ut etiam pro nobis mellifluo, quo salutaris doctrina profluxit, fel pro cibo impii porrexerunt: et qui neminem laesit, caesus est; et qui nullu
Abbreviated transcription (Latin):
pͣcioso saguine rederut. & qͥd ei debeamꝰ qͥ nos cr̃ tanta
penuria redemit Si terrenos parentes cũ tanto affectu
diligimꝰ. qͥ paruo tpr ꝓ nobis sustinuer̃t labores. ñne
fixus est. Nã qͥc ꝗͥd parentũ nr̃oꝵ cirta nos fuit ob¬
sequium. eiꝰ ẽ heneficiũ. qͥ & ante qͦm nasceremꝰ in hoe
scło. sua ꝓuidentia parentes nob̾ p̃parauit. quor ob¬
seqͥo nutriremꝰ & ubera matris lacte repleuit. unde
nutriremꝰ Oͦ magis om̃ib diligamꝰ redẽptorẽ nr̃m.
qͥ e nosce parentes nr̃os ꝓpͥis manib finait. &e cuncta
ut ypͥa uiscera diligere. si tamen accecłe nos acder¬
uitiũ xp̃i ñ ꝓhibeant Si autẽ ꝓhibuerint. nec se¬
pultura a nobis illis debetꝰ Ap̃c diligendus ẽ suꝑ pa¬
rentes nr̃os. qͥa ñ nob tribuunt parentes ea quȩ ap̃c:
pse enĩ dinit in euirangłio Qui amat patrẽ. aut ma¬

Expanded text:
pretioso sanguine redemit, et quid ei debeamus, qui nos cum tanta pretioso sanguine redemit, et quid ei debeamus, qui nos cum tanta penuria redemit. Si terrenos parentes cum tanto affectu diligimus, qui parvo tempore pro nobis sustinuerunt laborem: nonne is cruci affixus est? Nam quidquid parentum nostrorum circa nos fuit obsequium, ejus est beneficium: qui et antequam nasceremur in hoc saeculo, sua providentia parentes nobis praeparavit, quorum obsequio nutriremur, et ubera matris lacte implevit, unde nutriremur. Ergo magis omnibus diligamus Redemptorem nostrum, qui et nos et parentes nostros propriis manibus finxit; et cuncta ut propria viscera diligere, si tamen accedere nos ad servitium Christi non prohibeant; si autem prohibuerint, nec sepultura a nobis illis debetur . Christus diligendus est super parentes nostros; quia non nobis tribuunt parentes ea quae Christus. Ipse enim dixit in Evangelio, Qui amat patrem aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
ferreã gestas incapite. sed illiꝰ galea ap̃c ẽ Tune uulne¬
reris lorica indutus es. sed ille ꝓlorica. ap̾i Raritate ẽ ues¬
titus Tu contra inimicũ suũ lanceas & sagittas emittis.
ille cont᷑ inimicũ suũ humilitatẽ. & salubria u̾ba dirigere
studet Tu donec pugnã ꝑficias arma atema&e ipso ñ ꝓicis
ne ab aduersario uulnereris. ille numquã deb&̾ esse
mnermis. qͥa illiꝰ hostis. tuo ẽ callidior Tuus hostis ad tempꝰ
dimicat. illiꝰ uͦ hostis quã diu incorpore consistit. cũ illo
pugnare ñ cessat Tua arma laboriosa & grarua sunt ad
portandũ. illiꝰ uͦ arma suauia ac leuia Tu ꝓ labore
decoraris ille uirtutũ ornam̃ta animȩ suȩ axp̃o deco¬
rẽ accipit Semꝑ enĩ cȩleste donũ axp̃o expectat. qui
a nobis repellimꝰ. & qͥcqͥd graue & onero sũ ẽ aniniȩ nr̃e
sub ponamꝰ nos ad portandũ. & dũ diliguꝰ ꝑiculũ. inci

Expanded text:
ferream gestas in capite; sed illius galea Christus est. Tu ne vulneferream gestas in capite; sed illius galea Christus est. Tu ne vulnereris, lorica indutus es; sed ille pro lorica Christi charitate est vestitus. Tu contra inimicum tuum lanceas et sagittas emittis; ille contra inimicum suum humilitatem et salubria verba dirigere studet. Tu donec pugnam perficias arma a temetipso non projicis, ne ab adversario vulnereris; ille nunquam debet esse inermis, quia illius hostis tuo est callidior. Tuus hostis ad tempus dimicat; illius vero hostis, quandiu in corpore consistit, cum illo pugnare non cessat. Tua arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; illius vero arma suavia et levia sunt. Tu pro labore decoras; ille virtutum ornamenta animae suae a Christo decorem accipit. Semper enim coeleste donum a Christo exspectat, qui a nobis repellimus, et quidquid grave ac onerosum est animae nostrae supponamus hoc ad portandum: et dum diligimus periculum i