comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decalogũ. legis ꝑficimis cũ uu libros euangelii infide. ⁊oꝑe custodimus: Mille nariuꝰ
&iã sẽpe ꝓꝑfectione rei dequa agit᷑ porat᷑. Vnde ÷. Uerbi qđ mandiũ in millege¬
nerationis : Cũ enĩ credendũ sit quod nequaquã usq: ad centũ generationes mundas
extenditꝰ Qud aliud inmile generationib: inisi generationũ uniũ sitas designat᷑
considerandũ ÷ quia sitantaerit eoꝵ numero sitas . q̃ui uirginitatẽ seruauer̃ ut
dicantis stare uͦ laborantis ł iuiuantis. Quia ergo p̃deuictã mortẽ Xp̃s surgens a
mortius data ÷ ei potesta s incelo unt̃ra iure eũ lucas sederedic̃. Hinc &iã
& stephanus int̃manus lpidantiũ positus. Intuens in cesu dix̃ Eece uideo edos aꝑtos ⁊¬

Expanded text:
decalogum legis perficimus, cum quatuor libros Evangelii in fide et operatione custodimus. Millenarius etiam saepe pro perfectione rei de qua agitur, ponitur, unde est, Verbi quod mandavit in mille generationes. Cum enim credendum sit quod nequaquam usque ad centum generationes mundus extendatur, quid aliud in mille generationibus nisi generationum universitas designatur? considerandum est, quia, si tanta eorudicantis: stare vero, laborantis vel juvantis. Quia ergo post devictam mortem Christo resurgenti a mortuis data est potestas in coelo et in terra, jure eum Lucas sedere dicit. Hinc etiam et Stephanus inter manus lapidantium positus, intuens in coelum, dixit: Ecce video coelos
Abbreviated transcription (Latin):
filius oi ipseꝑnaturã it a sintisti ꝑ gratiã Inqua ui delic& adoptionis gratia nom̃
uocant᷑ : Sicut abisrł israhelita. aiuida iudei : De hoc nomine ꝑ ꝓphecã
fsaiam eocłae suae ipse dñs ante dixit: Voc abitur tibi nomen nouum q̃uodõs
dñi nominatur. Incalculo itaq hab& hoc nom̃ quia ab ipsocoepit exordiũ a quo¬

Expanded text:
Filius Dei ipse per naturam, ita sint isti per gratiam. In qua videlicet adoptionis gratia, nomeFilius Dei ipse per naturam, ita sint isti per gratiam. In qua videlicet adoptionis gratia, nomevocantur, sicut ab Israel Israelitae, et a Juda Judaei. De hoc nomine per prophetam Isaiam Ecclesiae suae ipse Dominus ante dixit: Vocabitur tibi novum nomen, quod os Domini nominavit . In calculo itaque habet hoc nomen, quia ab ipso cepit exordiu
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus quid ÷ hoc nisiderequã ante ñ uidimus Istud enim manina
nuncman& abscondit ũtuxta qđ apłsdicit Quod oculus ñ uidit nec auris
audiuit nec in corhominis ascendit. quȩ preparauit d̃s̃ diligentib se
latur eoqđ intenebris constitutus sicuti carbo succensus fulgȩre
phibeat᷑ : Perhuncautẽ lapidem ipł intellegit᷑ xp̃s. qui inter huius scłi tenebras
refulsit quando uerbũ caro factũ est & habit auit in noł : Vndebene candiđ dicitur
quia sineulla peccati offuscatione mundus int̃ homines apparuit & diuinitatis
suȩluce tenebras nraẽ mortalitatis i nlustrauit : Dicit itaq : Dabo uincenti
calculum candidũ. id ÷ dabo illime ipsum qui demundo atq: auctore mortis
triũ phat . ut sit scilic& mihi frat̃ & conparticeps regni ingloria: Vnde lohannes
dicit Quol quot aũt̃ receperunt eũ . dediteis potestatẽ filiosoĩ fieriIt sicut est

Expanded text:
dicimus: Quid est hoc, nisi de re quam ante non vidimus. Istud enim manna dicimus: Quid est hoc, nisi de re quam ante non vidimus. Istud enim manna nunc manet absconditum, juxta quod Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominlatur eo quod in tenebris positus, sicut succensus carbo fulgere erhibetur. Per hunc autem lapidem ipse intelligitur Christus, qui inter hujus saeculi tenebras refulsit, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Unde bene candidus dicitur, quia sine ulla peccati offuscatione mundus inter homines apparuit, et divinitatis suae luce tenebras nostrae mortalitatis illustravit. Dicit itaque: Dabo vincenti calculum aureum, id est dabo ei meipsum, qui de mundo atque auctore mortis triumphat, ut sit scilicet meus frater et particeps regni in gloria. Unde Joannes dicit: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri , ut sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
significabat olim illudmanna. quod filus isrł datum est in heremo
Quo dqui sp̃it aliter manduca uerunt sicut morses aaron & iosue & si
mortui sunt corpore in mortales fuerunt mente : Qui aut̃ nihil aliud praet̃
quod uidebant ibi hntellegebant mortui s unt morte et̃pa : Dequib: dñs dicit ludȩis
Patres ur̃i manduc auerunt manna & mortu sunt : Sic ut & nunc qͥdigne corpus
& sanguinẽ dñi accipiunt uit am ibi sumunt. qui aut indignemanducañ iudi¬
ciũ sibimanducant & bibunt Istud autẽ manna quod hic ꝓmittitur fidelib
ꝑspemsumetur Et quod nuncmane absconditũ tunc erit manifestum
Quiltaq uicerit dabo illi manna absconditũ ÷ meã postfinitos huius uitȩ labores
contẽplationẽ illi concedã : hinc psalmista dicit. Satiabor dũmani festa¬
bitur gloriatua. M anna & enim int̃pretatur quid ÷ hoc Nosa ut̃ nequaquã

Expanded text:
significabat panem olim illud manna, quod filiis Israel datum est in eremo. significabat panem olim illud manna, quod filiis Israel datum est in eremo. Quod qui spiritualiter manducaverunt, sicut Moyses, Aaron, et Josue, et si mortui sunt corpore, immortales fuerunt mente. Qui autem nihil aliud praeter quod videbant ibi intelligebant, mortui sunt morte aeterna. De quibus Dominus dicit Judaeis: Patres vestri manducaverunt manna, et mortui sunt . Sicut et nunc qui digne corpus et sanguinem Domini accipiunt, vitam ibi sumunt: qui hoc indigne manducant, judicium sibi manducant et bibunt. Istud autem manna quod hic promittitur fidelibus, ate per spiritualem sumetur: et quod nunc manet absconditum, tunc erit manifestum. Qui itaque vicerit, dabo illi manna absconditum, id est, meam post finitos hujus vitae labores contemplationem illi concedam. Unde Psalmista dicit: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Manna etenim interpretatur: Quid est hoc? Nos autem nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tenere doc trinã balaam uelni cholai. Vndecũdicit : Sin autẽ uenio tibi
& de inde subiungit pugnabocũ illis: It a÷ accipiendũ tamquã dicera
pugnabotecũ Qui a uidelicet haȩc uerba & ad eosꝑtinent qͥ prȩdictã doctrinã¬
M
sequebantur & ad eosetiam qui eo sñ corrigebatt. Parienim reatu ad stringitur
& ille qui praua doc& & illequi prauadoceretacens ꝑmittit : Talib: uti que
dicit dp̃s : Veniotibi id ÷ aduentũ re me& &uindictam tesentire faciã & pugnabo
cũ illis ingladio orismei. id tacutis eloquior ũ meoꝵ sententiis illos dãpnabo
Gladius enimoris dĩ sermonum illius ualida p̃cepta significat: Paulo attestante
VΙNCENT Idesideria ꝓpria & dȩmonum tẽptam̃ta daboeimanna absconditũ¬
id ÷ meipsum tribuam illi qui sumpanis uiuus decaelo descendense Quique
ideo factus sumhomo ut panem angelorũmanducar& homo: Huncpanẽ

Expanded text:
tenere doctrinam Balaam vel Nicolaitarum. Unde cum dicit: Sin autem venio tibi; tenere doctrinam Balaam vel Nicolaitarum. Unde cum dicit: Sin autem venio tibi; et deinde subjungit: Pugnabo cum illis, ita accipiendum est, tanquam diceret, pugnabo tecum, quia videlicet haec verba et ad eos pertinent, qui praedictam doctrinam sequebantur, et ad eos etiam qui eos non corrigebant. Pari enim reatu astringitur et ille qui prava docet, et ille qui prava doceri tacens permittit. Talibus itaque dicit Dominus: Venio tibi, id est adventum irae meae et vindictam te sentire faciam, et pugnabo cum illis in gladio oris mei, id est acutis eloquiorum meorum sententiis illos damnabo. Gladius enim oris Dei sermonem illius valida praecepta significat, Paulo attestante, Vincenti desideria propria et daemonum tentamenta, dabo ei manna abscondituid est meipsum tribuam illi qui sum panis vivus de coelo descendens, quique ideo factus sum homo, ut panem angelorum manducaret homo. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatum amatrices coramfilus isrł. quarum suasionibus edant
deimmolatis & fornicentur cumeis. quia uidelic& spirituũ in mundorũ
suasionib: caro delectata ad aspectummentis i psmcupiditatũ in lecebras
deducit quarum amore ut dictum ÷ ad consensumrapitur. IΛHABESETTV
tenentes doctrinam nicholaitarũ : defactis nicholaitarũ uel quossigni¬
ficauerint suis actionibus. satis supra dictũ est Itahabes inquit & tutenentes
doctrinãnicholaitarũ. idt sicut sunt inte quiseqłintur doctrinã bala amita
sunt qui seqlint᷑ doctrinã nicholaitarũ Quodutiq. illis dicitur qͥhuius
erant imitatores quiad penitentiã ortantur cudicitur. SIMILIł pȩnitei¬
tiã age A factis scilic& nicholait arum sicut a factis & doctrinabala am
SIΝΛTEΜ ueno tibi & pugnabo cumillis ingladioorismei  Ortatus fuerat¬
lam in superiorib: angelum ut pȩnitentiã a geret eo quod ꝑmitter& quosdam

Expanded text:
voluptatum amatrices coram filiis Israel, quarum suasionibus edant voluptatum amatrices coram filiis Israel, quarum suasionibus edant de immolatis, et fornicentur cum eis, quia videlicet spirituum immundorum suasionibus caro delectata, ad aspectum mentis ipsarum cupiditatum illecebras deducit, quarum amore ut dictum est ad consensum rapitur. Ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. De factis Nicolaitarum, vel quos significaverint suis actionibus, satis supra dictum est. Ita habes, inquit, et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum, id est sicut sunt in te qui sequuntur doctrinam Balaam, ita sunt qui sequuntur doctrinam Nicolaitarum. Quod utique illis dicitur, qui hujus erant imitatores, qui et ad poenitentiam hortantur, cum dicitur: Similiter poenitentiam age a factis scilicet Nicolaitarum, sicut a factis et doctrina Balaam. Sin autem venio tibi, et pugnabo cum illis in gladio oris mei. Hortatus jam fuerat in superioribus angelum ut poenitentiam ageret eo quod permitteret quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
suadentibus hereticiscontra srahelitas hoc ÷ uiro suidente s om̃pugnatt̃ utdeidolotitis
edañ & fornicenturadõ illorũ praua dogmata sequendo Dumenim suasoriaquaedã
&i dulcia prȩponunt insuis falsis dogmatib: quasi perpulchras mulieres eos sedu¬
cerecupiunt ut comed antido lotita io ÷ ut sequantur illoꝵ doctrin am
plenam omnis purcitia Ibiq fornicentur. id÷ utrelicta ueritatis doctrina
ardentissimo libi dinis incendiom̃ daciis ꝑuersor doctorum inhereatt ALITER
Balaam quiut diximus int̃pretat᷑ populus uanus signi ficat dȩmones ꝑ in ania
discurrentes : Balac aut qui elidensdicit᷑. carnem nr̃amq plerũq animam
anina dȩmonũ insidiis in lecta ad consensum utendilnlicitis trahitur : Isrł enim
significat animam dm̃ contẽplantem : docente lgitur bal&m misitbalac

Expanded text:
suadentibus haereticis, contra Israelitas hoc est viros videntes Deum pugnant, ut de idolothytis suadentibus haereticis, contra Israelitas hoc est viros videntes Deum pugnant, ut de idolothytis edant, et fornicentur a Deo, illorum prava dogmata sequendo. Dum enim suasoria quaedam et dulcia praeponunt in suis falsis dogmatibus, quasi per pulchras mulieres eos seducere cupiunt, ut comedant idolothyta, id est ut sequantur idolorum doctrinam plenam omni spurcitia: ibique fornicentur, id est, ut, relicta veritatis doctrina, ardentissimo libidinis incendio, mendaciis perversorum doctorum inhaereant. Aliter: Balaam, qui ut diximus interpretatur populus vanus, et significat daemones per inania discurrentes; Balac autem, qui elidens dicitur, carnem nostram, quae plerumque animam anima daemonum insidiis illecta, ad consensum utendi illicitis trahitur. Israel enim significat animam Deum contemplantem. Docente ergo Balaam, misit Balac
Abbreviated transcription (Latin):
poner& quarũ speciebus illecti ad inlicitos amplexus ruereÑ Illarũq
blanditiis deliniti desacrificiis phogormanducarent ꝑ qđ ui delic& factũ a dõ¬
uindictam exercuit in adulteros haec tunc facta s̃ docente impio diuino
& mago haec posteaspecialit̃ in ꝑ gami eccła generalit̃ aut̃ fit sp̃italiter in
totomundo Bala amqui ppe inter pretaturpopulusuanus: Balac elidens Isr ł¬
uero uiruidens dm̃ Bala amitaq significat hereticos qͥ pondus uirtutũ & fide
inseñhabent. Id eoq uanisunt. Balaca utẽ quiȩlidens dicitur. huius scłi signi¬
ficat principes: Quib: nimirũ bene congruit hoc quodbalac elidens uocat᷑.
quia ꝓculdubio dumhuiusterrae principes semper aliis superiores existere
querunt. siquem ad dignitatis suae culmen a scenderenitentẽ conspiciunt
pro uirib ad terrã elidunt. ad humilia uidelic& deponunt Quiplerũq

Expanded text:
poneret, quarum speciebus illecti, ad illicitos amplexus ruerent, illarumque poneret, quarum speciebus illecti, ad illicitos amplexus ruerent, illarumque blanditiis illiniti, de sacrificiis Phegor manducarent, per quod videlicet factum d zelo Dei actus, vindictam exercuit in adulteros. Haec tunc facta sunt docente impio divino et mago, et hoc specialiter in Pergami ecclesia, generaliter autem fit in toto mundo. Balaam itaque interpretatur populus vanus, Balac elidens, Israel vir videns Deum. Balaam itaque significat haereticos, qui pondus virtutum et fidei in se non habent, ideoque vani sunt. Balac autem, qui elidens dicitur, hujus saeculi significat principes. Quibus nimirum bene congruit hoc quod Balach elidens dicitur, quia procul dubio dum hujus terrae principes semper aliis superiores existere quaerunt, si quem ad dignitatis suae culmen ascendere nitentem conspiciunt, pro viribus ad terram elidunt, videlicet ad humilia deponunt. Qui plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
quo abillis seo quo int̃ illos suerit iut̃emptus Abhis uidelic& in quib: satanas
habitat io: areꝑbis quis edes sunt satanae Inquorũ ꝑsona statim sub iungitur
SEDΗABEO aduersus tepauca quia habes illic tenentes ooctr in ãbalaam qui
docebat balac mittere scandalum corã filuisi sr ł edere & fornicari: Hacerũ
uerba non adeum ꝑtinent cui superius dictũ est tenes nomen meum acet̃ :
sed ad eos qͥsimulmixtierant reꝓbosquos angelsꝑgami id ÷ ep̃ s ipsiusciuitatis
praua docere ꝑmittebat Historia pat& qualit̃ scilic& balaam abalac ad male¬
dicendũ filiis isrł fuerit euocatus Quemmale dicere noluit. cuise etiam¬
similem fier iln morte optauit : Sed poste amuner ib: uictus. in eiusoempopuli¬
morte consiliũ dedit Praeuiditenim animos filiorũ isrł ad fornicationem
promptos . Ideoq consiliũ de dit balac ut mulierespulcherrimascorã eis

Expanded text:
quod ab illis, sed quod inter illos fuerit interemptus, ab his videlicet in quibus Satanas quod ab illis, sed quod inter illos fuerit interemptus, ab his videlicet in quibus Satanas habitat, id est a reprobis, qui sedes sunt Satanae. In quorum persona statim subjungit. Sed habeo adversus te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, edere, et fornicari. Haec enim verba non ad eum pertinent cui superius dictum est: Tenes nomen meum, et caetera, sed ad eos qui simul misti erant cum reprobis, quos angelus Pergami, id est episcopus ipsius prava docere permittebat. Historia patet , qualiter scilicet Balaam a Balac ad maleendum filiis Israel fuerat evocatus, quem maledicere noluit, cui se etiasimilem fieri in morte optavit. Sed postea muneribus victus, in ejusdem populimortem consilium dedit. Praevidit enim animos filiorum Israel ad fornicationem promptos; ideoque consilium dedit Balac ut pulcherrimas mulieres coram eis
Abbreviated transcription (Latin):
quioccisus ÷ apuduos: nonne gastifidemineã : Tale ÷ & illud in psalmo Nolite
si suliumger& statim qm̃ ds̃ iudex est : A ꝑ tasententia uider &ur : Sedcum
inmedio interponit quianeq. ab orienteneq: ab occidente neq: a desertis
montib: i& deinde subiungit qm̃ d̃s iudex est : obscura sententia redditur
Autergo uitio scripturoꝵ istatalis facta ÷ locutio autcerte morescripturarũ
ut dictũ ÷ neces sarias hab& quasdam orationum particulas. Sed nunc
sensum uideamus Fuitenim quidam martrr qͥoccisus ÷ In eccła ꝑ gami ꝑ
que mutiq: omnes martrres intellegunt᷑ quicũq: in hoc mundo siue aꝑto¬
si ue o cculto martrii opat iunũ dui asieut in un aeccła om̃es it a inunomarte re
om̃e s xp̃im artrresrepperiunt᷑ preconio laudis attolli. Quodautomapuo
scõs suum testem in ter frctũ eẽ commemoat sic intellegendum pon

Expanded text:
qui occisus est apud vos, non negasti fidem meam. Tale est et illud in Psalmo: Nolite qui occisus est apud vos, non negasti fidem meam. Tale est et illud in Psalmo: Nolite Si subjungeret statim, quoniam Deus judex est, aperta sententia videretur: sed cum in medio interponit: Quia neque ab Oriente, neque ab Occidente, neque a desertis montibus: et deinde subjungit: Quoniam Deus judex est, obscura sententia redditur. Aut ergo vitio scriptorum ista talis facta est locutio, aut certe more Scripturarum, ut dictum est, necessarias habet quasdam orationum particulas. Sed nunc sensum videamus: fuit enim quidam martyr, qui occisus est in ecclesia Pergami, per quem utique omnes martyres intelliguntur, quicunque in hoc mundo, sive sive occulto martyrio patiuntur: quia sicut in una Ecclesia omnes, ita in uno martyre omnes Christi martyres reperiuntur praeconio laudis attolli. Quod autem apud sanctos suum testem interfectum esse commemorat, sic intelligendum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
quod esse uisu & auditulustus. habitans apud eos qui cotidie affligebant animãei:
A pesquippe in oremel portat. Incauda uenenum occultat. Sic nimirum
hiqui fraudes moliuntur : dulcia praeponuntut amara inficiat ETT ENESNONA
meũ id ÷ nom̃ xp̃ianitatis integra fide colisȩtiã intempore tribulationis
ET NONnegasti fidemmeã. afflictionibus ꝑfidorũ pressa: ETINDIE BUSANTIPHAS
testis meus fidelis quioccisus ÷ apud :os : Cuius latinitatis sit haec locutio ñ facile
pat& nisi forte ꝑsub auditiones intellegatur : Si enim dixiss& nonne gasti
fidem meam indieb: antiphȩ testismei quioccisus ÷ apuduos. plenus ess& sensus.
sub auditiones ut it ah anc sententiã ꝓnuntiemus Et tenes nom̃ me ũ& non
negasti fidemmeam : & indiebus illi s in quib: extitit antiphastestis meus fidelis

Expanded text:
quod esset visu et auditu justus, habitans apud eos qui quotidie affligebant ejus animam quod esset visu et auditu justus, habitans apud eos qui quotidie affligebant ejus animam . Apis quippe in ore mel portat, in cauda venenum occultat. Sic nimirum hi qui fraudes moliuntur, dulcia praeponunt, ut amaris inficiant. Et tenes nomen meum, id est nomen Christianitatis integra fide colis, etiam in tempore tribulationis. Et non negasti fidem meam, afflictionibus perfidorum pressa. Et in diebus illis Antiphas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos. Cujus Latinitatis sit haec locutio, non facile patet, nisi forte per subauditiones intelligatur. Si enim dixisset: Non negasti fidem meam in diebus Antiphae testis mei, qui occisus est apud vos, planus esset sensus, subauditiones, ut ita hanc sententiam pronuntiemus: Et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam; et in diebus illis, in quibus exstitit Antiphas testis meus fidelis,
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriũ fecerit mortemoriat᷑ : Nouum uero quiuiderit mulierẽ ad coricu
piscendũ eam lam mechatus ÷ eam in cordesuo: & multa his similia :
Velcerte utrimq parte ideo acutus dicit᷑ quia sicut gladius biceps carnẽdiuidit.
parte a cutus quia & simplices ꝑ historiam. & perfecto sinstruit ꝑ allegoriã
SCΙVBΙΗABITAS ubisedes ÷ satanae : & hoc generaliter uniuersali eccła
dicitur quae mixtacũ reꝓbisubiq ꝑorbẽ satanae temptationibus exer¬
reꝓbi : in quorũ medio habitat ec cła: Iuxta qđ a płsdicit: in medionationis¬
praue& ꝑuersa interquos lucetis sicut luminaria in mundo uerbũ uit a conti¬
nentes : Q incanticis canticoꝵ dicitur. Sicut liliũ interspinas. sicamica mea int̃
filias Et indelaus electoꝵ amplius crescit & ubiq diffunditur. qm̃ in mnedio
malorũ in nocentia seruant opera: Hinc ÷ quod lothscriptura testel audatur

Expanded text:
adulterium fecerit, moadulterium fecerit, mopiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo , et multa his similia. Vel certe utraque parte ideo acutus dicitur, quia sicut gladius biceps carnem dividit, parte acutus, quia et simplices per historiam, et perfectos instruit per allegoriam. Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae. Et hoc generaliter universali Ecclesiae dicitur, quae mixta cum reprobis, ubique per orbem Satanae tentationibus scit se exerreprobi, in quorum medio habitat Ecclesia, juxta quod Apostolus dicit: I inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes ; et in Canticis canticorum dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias , et inde laus electorum amplius crescit, et ubique diffunditur, quoniam in medio malorum innocentiae servant opera. Hinc est quod Loth sacra Scriptura teste laudatur ,
Abbreviated transcription (Latin):
animassine fine cruciat non ꝑueni& Quae mors semꝑ occidit. & numquam
ao integrum extinguit : In lesionis autem uerbo : miseriarum deb& intellegi
corruptio : Ledienim non potest. nisi quod corruptioni subi acet:
ETΛNGELΟΡERGΛMI ecCła scribe : Pergamus inter pretatur diuisio
cornuorum: Quod tamilliquã omni eccła apte congruit In qua sun
simul boni& mali & quae iudi cando facit distantiã interbonos & malos
ut confringantur cornua peccatorũ. & ex altentur cornua iusti¬
Haec dicit quihab& rompheam exutraq parte acutam: Romphea est
gladius utrĩq acutus: Gladua ut̃ nomine scriptura sacra intellegitur:
dicente apło : Et gladiũ qđ ÷ uerbum dĩ : Qui gladius ueteris & noui testa¬
mentibene utraq parte acutusdicitur q̃ui auidelic& hinc peccata operis.
illinc resecat peccata cogitationis : uetus quippe instrumentũ dicit: Si quis

Expanded text:
animas sine fine cruciat, non perveniet. Quae mors semper occidit, et nunquam animas sine fine cruciat, non perveniet. Quae mors semper occidit, et nunquam ad integrum exstinguit. In laesionis autem verbo, miseriarum debet intelligi corruptio. Laedi enim non potest, nisi quod corruptioni subjacet. Et angelo Pergami Ecclesiae scribe. Pergamus interpretatur divisio cornuum. Quod aperte Ecclesiae congruit, in qua sunt simul boni et mali, et quae judicando facit distantiam inter bonos et malos, ut confringantur cornua peccatorum, et exaltentur cornua justiHaec dicit qui habet rhomphaeam ex utraque parte acutam. Rhomphaea est gladius utrinque acutus. Gladii autem nomine, Scriptura sacra intelligitur, dicente Apomenti bene utraque parte acutus dicitur, quia videlicet hinc peccata operis, illinc resecat peccata cogitationis. Vetus quippe Testamentum dicit: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua: Insacraenim scriptura tresmortes sepe ponuntur: Vn ascilic& peccati
altera carnis t̃tia uero suppliciũ aȩt̃nȩ dampnationis : Quae mors hic secunda ñ tertia
nominatur. qui auidelic& dehistantũ modo agit᷑ sermo quae nocent demorte scilic&
peccati & morte aet̃ nisupplicii : Ad quarũ comparationẽ istaquae cõmunis : morspi ÷
dicenda: Vnde &iapłs carnalit̃ mortuosdor miente s uocat dicens : Nolumus uosigpio¬
rare dedormientibus : Mor sitaq prima quaeledit pec catũ est : Huicaũt quaeledere
possit nulla alianisiae t̃na dãpnatio succedit : Id eoq praȩtermissa media quae p̃
ledit illa debuit uocari scđa quae post peceatum ledit : dicaturitaq: Quiuicerit
nonledetur amorte secunda id ÷ qui mortẽ peccati in hoc tempore animas
nec antem superauerit: ad lesionemeius quae posthanc & corpora &

Expanded text:
perpetua. In sacra enim Scriptura tres mortes saepe ponuntur: una scilicet peccati, perpetua. In sacra enim Scriptura tres mortes saepe ponuntur: una scilicet peccati, altera carnis, tertia vero supplicium aeternae damnationis. Quae mors hic secunda, non tertia nominatur, quia videlicet de his tantummodo agitur sermo, quae nocent, de morte scilicet peccati et morte aeterni supplicii. Ad quarum comparationem ista quae communis est, mors non est dicenda. Unde et Apostolus carnaliter mortuos dormientes vocat, dicens: Nolumus vos ignorare de dormientibus . Mors itaque prima, quae laedit, peccatum est. Huic itaque quae laedere possit, nulla alia nisi aeterna damnatio succedit. Ideoque praetermissa media quae non laedit, alia debuit vocari secunda, quae post peccatum laedit. Dicatur itaque: Qui vicerit, non laedetur a morte secunda, id est qui mortem peccati in hoc tempore animas necantem superaverit, ad laesionem ejus quae post hanc et corpora et
Abbreviated transcription (Latin):
electid ebent : Hoc aũt & generalit̃ omni eccłae & specialit̃ dicit᷑ unicuiq fidelianimȩ
Hinc ÷ quod in euuangłio dñs dicit : Qui ꝑseuerauerit usq infinẽ hic saluuserit : Estoitaq
fid elisusq ad mortẽ & in t̃multas pressuras int̃ innumerasclades semꝑuictoria triũ phum
atcende : Qui a enĩ hoc dic turuserat pͣmi sit superius : haec dicit qͥ fuit mortuus & uiuit :
Acsidicer& : Noli fidem regis relinquere . quia si mecũ totobelli tẽ pore dimic aueris postmortẽ
mecũ coronaberis .io: regnandi sertẽ accipias : Nuncenim ÷ tẽpus decertandi : tunc autẽ
coronandi : Ande insequentib dicit᷑ : Quiuicerit faciã eum sedere in thronomeo. si cut& ego
uici & sed eo cũpatrem eo in throno eius : QVIFABET aurem cordis id ÷ intellegentiam
mentis audiat id ÷ intellegat ad seꝑtinere qđ dictũ est: & quid sp̃sdic atecclesiis : QUIVICERIT
tẽptam̃ tadiabolica incentiua carnissuȩ NONLEDETVRamorte scđa Id ÷ ad ã pnatique

Expanded text:
 unicuique fideli animae. Hinc est quod in Evangelio Dominus dicit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Esto itaque fidelis usque ad mortem, et inter multas pressuras, inter innumeras clades, semper victoriae triumphum attende. Quia enim hoc dicturus erat, praemisit superius: Haec dicit, qui fuit mortuus, et vivit. Acsi diceretur: Noli fidem regis amittere, quia si mecum toto belli tempore dimicaveris, post mortem mecum coronaberis; sed et regnandi sortem accipies. Nunc enim est tempus decertandi, tunc autem coronandi. Unde et in sequentibus dicitur : Qui vicerit, faciam eum sedere in throno meo, sicut et ego vici, et sedeo cum Patre meo in throno ejus. Qui habet aurem cordis et intelligentiam mentis, audiat et intelligat ad se pertinere quod dictum est, et quid Spiritus dicat Ecclesiis: Qui vicerit tentamenta diabolica, incentiva carnis suae, non laedetur a morte secunda, id est a damnatione
Abbreviated transcription (Latin):
H& cenim trina tẽptatione .viI. dieb: applicdta. denariussium erus ad implet᷑: Dicatur
Itaq deelectis : Habebitis tribulationem dieb: decem: Acsidicer&t : Vsq quo praesens

Expanded text:
Hac enim trina tentatione septem diebus applicita, denarius numerus adimpletur; dicatur Hac enim trina tentatione septem diebus applicita, denarius numerus adimpletur; dicatur itaque de electis: Habebitis tribulationem diebus decem, acsi diceret: Usquequo praesens
Abbreviated transcription (Latin):
armamini Neq enim gaudii locus ÷ uibiuita hominis tota tẽptatio est : Quidã dicit
beatus bena decẽteptationes ad decẽꝑsecutiones gentiliũ refer & cõrutant a nerone
cȩsare usq ad diodetianũ Quod quomodosit. Ipsi uiderint qui hocdicunt. Potest
aut̃ & hic denarius numerus alicer intellegi : Cunctisenim legentibus liqu&¬
trib teptationibus principalit̃ primũ hominem a serpente in paradisotemptatum
ac superatũ Quib etiã tribus modis post secundo homini tẽptatosuccubuit. Id est
a uaritia uanagloria & cupiditate : Contraquas scilic& principales tẽptationes cotidie
eccła dimicat : Septenarius aut̃ numerus ad praesens tẽpus refero᷑ qđ septẽ dieb: uoluit᷑
Quia igitur i nomni ÷÷ uitaẽ huius peregrinatione trinaista tẽptatioñ potest deesse
inquib caetera uitia potissimũ obtine n principatũ & haec ipsa mortua ulusta ꝑvui

Expanded text:
armamini. Neque enim gaudii locus est, ubi vita hominis tota tentatio est. Quidam dicunt ut armamini. Neque enim gaudii locus est, ubi vita hominis tota tentatio est. Quidam dicunt ut beatus Beda decem tentationes ad decem persecutiones gentilium referri, et putant a Nerone Caesare usque ad Diocletianum. Quod quomodo sit, ipsi viderint qui hoc dicunt. Potest autem et hic denarius numerus aliter intelligi. Cunctis autem legentibus liqutribus tentationibus principaliter primum hominem a serpente in paradiso tentatum ac superatum; quibus etiam tribus modis post secundo homini tentato succubuit, id est avaritia, vana gloria, et cupiditate; contra quas, scilicet principales tentationes, quotidie Ecclesia dimicat. Septenarius autem numerus ad praesens tempus refertur, quod septem diebus volvitur. Quia ergo in omni hujus vitae termino trina ista tentatio non potest deesse, in quibus caetera vitia potissimum obtinent principatum, et haec ipsa mortalis vita per s
Abbreviated transcription (Latin):
ut coronentur. Dicatur itaq: : Ecce id ÷ in praesenti tẽ poremis surus ÷ diabolus ꝑmembra
sua sicut fuit nero domitianus & cȩter iex uob̵ in carcerẽ id ÷ Indiuersas afflictiones
ut tẽptemini & posttẽptationẽ uictores effecticoronemini Iuxtaillud Beatus uir
latur omne prae senstẽpus intellegitur. Inquodeca logim andata s necessaria Sicuti
enĩ uerbi gratia mittens quilib& imperatormilitẽ contrahoste somnigenere armorum
munit : sic d̃somp̃t smittens suoselectos adbellũ in hoc mundocontradȩ monesut ꝑuersos
homines decalogimandatis eo sinstruit qͥb: munitieis resistere pos sint : & quia quã diu
decalo gũ babent necessariũ in ꝓcinctu sunt positi : rectedicit᷑ : Habebitis tribulationẽ
diebus .x. Acsidicatur Nolitequȩ rere inbello uitȩ prae sentis requiem . quaridiu
contra temptamenta in imicisiuea ꝑta siueocculta decẽp̃ceptistam quã milites

Expanded text:
o probantur ut coronentur. Dicatur itaque: Ecce, id est in praesenti tempore, missurus est diabolus per membra sua, sicut fuit Nero, Domitianus et caeteri: ex vobis in carcerem, id est in diversas afflictiones: ut tentemini, ut post tentationem victores effecti coronemini, juxta illud: Beatus virlatur, omne praesens tempus intelligitur, in quo Decalogi mandata sunt necessaria. Sicuti enim verbi gratia mittens quilibet imperator milites contra hostes, omni genere armorum munit, sic Deus omnipotens mittens electos suos ad bellum in hunc mundum, contra daemones vel perversos homines Decalogi mandatis eos instruit, quibus muniti eis resistere possint. Et quandiu Decalogum habent, necessario in procinctu sunt positi, recte dicitur: Habebitis tribulationem diebus decem. Acsi dicatur: Nolite quaerere in bello vitae praesentis requiem, quandiu contra tentamenta inimici sive aperta, sive occulta, decem praeceptis tanquam milites
Abbreviated transcription (Latin):
nob tribuun sola ipsius micða Querendũ est in hoclo cocurindatogratiae nomina
uerbi s osteridit: qđ maxime ex hoc ꝓbat cũ subiungit. quiuenturus ÷ ad iudĩcium.
scilic& ut reddatunicuiq iuxtao pera sua Patere nĩ nopludicat quẽ quã se domne
umiis eor motus ꝑsũbiã cũ se quacibi cecidit: Sun hominis sedmutabiles. sicut primus
noiamutatus : & exiusto factus ⁊ iiustus. exbono impius ex inmortali
nortalis Omnisenimcreatur a mutabiliscomparata aet̃nitatiquasi non est
uir guenascere intẽpore. cunc tacũpa trefecittẽpor auxta illico in principio

Expanded text:
nobis tribuuntur sola illius misericordia. Quaerendum est in hoc loco cur in dato gratiae, nominanobis tribuuntur sola illius misericordia. Quaerendum est in hoc loco cur in dato gratiae, nominaverbis ostendit, quod maxime ex hoc probat, cum subjungit: Qui venturus est, ad judicium scilicet, ut reddat unicuique juxta opera sua. Pater enim non judicat quemquam, sed omne unus eorum motus per superbiam cecidit. Sunt homines, sed mutabiles. sicut primus homo mutatus est, et ex justo factus est injustus, ex bono impius, ex immortali mortalis. Omnis enim creatura mutabilis comparata aeternitati, quasi non esVirgine nasceretur in tempore, cuncta cum Patre fecit tempora, juxta illud: In principio
Abbreviated transcription (Latin):
fund ameuta eccła iecerurs Nã sicut cũmontẽ quis qui sconsceridit eopa ulis
detera subiacentiadespicit quo ad altiora plus gressust e dit. It a dͥlutentiot
figergnitit᷑ in summis eo amplius terrenadespicit quo amplius eleuat
ad caelestia & qd priusinimopositussu ꝑsecredidit postascqidei doꝓficieps
sub se eecognoscit in hacbona elatione consistit eccła qr trenaom̃ĩa calcans
ΛΡEΟ Gratia dr̃ gratisoata se d ũ merces reddita. seduenia gratis copͥlata
Quae gratia specia lit̃ in hoc ÷ accipienda quia sine merito hominũ misitds filiũ suũ
pax olgratia. sed p̃mittitur gratia acdeinde subiungit᷑ pax . qr nullus ad pacem
reconciliationisuenire poterit pisihunc gratia miseri cordiaepces seria Quiautad
pacem dĩ ueri repos sem. hac dĩ gratia pͣuenti sumus beneralit̃ aut̃ omi aquae a dõ
ꝑcepimus siue lnfide siue i nopere: in abstinentia inieiunio& incȩteris. gratis a dõ

Expanded text:
fundamentum Ecclesiae jecerunt. Nam sicut cum montem quisquis conscendit, eo paulisper caetera subjacentia despicit, quo ad altiora plus gressus tendit, ita qui intentionem nititur figere in summis, eo amplius terrena despicit, quo amplius elevatur ad coelestia, et quod prius in imo positus super se credidit, post ascendendo proficiens, sub se esse cognoscit. In hac bona elatione consistit Ecclesia, quia terrena omnia calcans, Gratia dicitur gratis data, non merces reddita, sed venia gratis collata, quae gratia specialiter in hoc est accipienda, quia sine merito hominum misit Deus Filium suum, pax et gratia, sed praemittitur gratia ac deinde subjungitur pax, quia nullus ad pacem reconciliationis venire poterit, nisi hunc gratia misericordiae praecesserit, quia ut ad pacem Dei venire possimus, a Dei gratia perventi sumus; generaliter autem omnia quae a Deo percipimus, sive in fide, sive in opere, in abstinentia, in jejunio et in caeteris, gratis a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
operatua: caritatẽ scilic& quadm̃ ex toto corde & ꝓximum diligis
sicuite ipsum . & sidem quacredisdm̃trinum in ꝑsonisunu in maesta¬
tes Est aut bic ꝓrȩposterus ordo dumprius ponunt᷑ opera postea cartias.
chine sides cũ prius utiq: sit credere in dequod quisq:credita mare :¬
ude uiã q uod eredulita s & amordo cueritoperari: Subiungit᷑aut adhuc
in laudibus ecłae &dicitur. Et ministeriũ & patiemiartuam Minis¬
temũ illud intellegit᷑ quoministrabent exełae illisquieraninieru salẽ ii hil
habentibus desuis facultatibus misericor diȩo pera illi s exhibente sapłomo¬
nente ut een memores frm: Patientia uero in hocintel git᷑ qui a om̃a
bi saluieent ETOΡERΛTUA nouissimaplura priorib: Quantũ ad eedae
infantia ꝑtin& beneo pera illius plura priorib cõmemorant᷑ quiaui¬
delic& etđ a prius faciliorib & loui orib p̃ceptissolidata est : V indea anti

Expanded text:
opera tua. Charitatem, scilicet qua Deum ex toto corde et proximum diligis sicut teipsum; et fidem, qua credis Deum trinum in personis, unum in majestate. Est autem hic praeposterus ordo: dum prius ponuntur opera, postea charitas, dehinc fides, cum prius sit utique credere, deinde quod quisque credit amare, inde etiam quod credulitas et amor docuerit, operari. Subjungitur autem ad haec in laudibus Ecclesiae et dicitur: Et ministerium et patientiam tuam. Ministerium illud intelligitur quo ministrabant Ecclesiae illis qui erant in Hierusalem nihil habentibus de suis facultatibus, misericordiae opera illis exhibentes, Apostolo monente , ut essent memores fratrum. Patientia vero in hoc intelligitur, quia omnia m salvi essent. Et opera tua novissima plura prioribus. Quantum ad Eccleinet, bene opera illius plura prioribus commemorantur, quia videlicet Ecclesia prius facilioribus et levioribus praeceptis solidata est. Unde et apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
nibi dicentes quia si hocfierids̃ noluis set masculũ & feminã non feciss &
nec corporis membra taliusu aptaformass& : Stultũ ẽ erabstinere abuius¬
modi delectatione qua fruuntur non solũ aliae pecudes aut uolucres
sed &iam muscȩ : Dũ que haecdicunt : fit aliquando ut carnẽ delectarido

Expanded text:
nibus, dicentes quia si hoc fieri Deus voluisset, masculum et feminam non fecisset, nibus, dicentes quia si hoc fieri Deus voluisset, masculum et feminam non fecisset, nec corporis membra tali usui apta formasset. Stultum est ergo abstinere ab hujusmodi delectatione, qua fruuntur non solum aliae pecudes aut volucres, sed etiam muscae. Dumque hoc dicunt, fit aliquando ut carnem delectari
Abbreviated transcription (Latin):
luntas adeffectũ ꝑducitur. Him paulus dicit : fugite fornicationẽ.
umneenĩ peccatũ quod cũqi feceritbomo extracor pus est Quia ut̃ forni¬
cat᷑ in corpus suũ peccat Tertiũ genus fornicationis ẽ : quãdo fimulacra
hataes cũ ligno & lapide Quartũ uero genus est : quan do terrenȩ
diuitiae in moderatȩ concupiscunt᷑ & creatura plusqua creator di¬
ligit᷑ De qua&iã paulus dicit: & auacritia quae a dolorũ seruitus
Huius fornicationis generatria nunc in ecđa huiusmundiuigent io :
in appetitu luxuriaecorporalis & in effectuipsius obscenȩ cõmextio¬
nis atq ina uaritia t̃renae felicitatis : sed necquartũ genus ad plenũ ox¬
tinctũ ẽ : qđ constat in simula crorũ culturis Notandum uero quodie ⁊ abel
ꝓpbetensedicit & idcir coseruosdiseducit: hoc quippe factũ multuimitant᷑
uiuitus de seruientes ne soli sint ortant᷑ alios uicupitis fruantur delectatio¬

Expanded text:
luntas ad effectum perducitur; hinc Paulus dicit: Fugite fornicationem. luntas ad effectum perducitur; hinc Paulus dicit: Fugite fornicationem. Omne enim peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in chata est cum ligno et lapide . Quartum vero genus est, quando terrenae divitiae immoderate concupiscuntur, et creatura plus quam Creator diligitur. De qua etiam Paulus dicit : Et avaritia quae est idolorum servitus. Hujus fornicationis tria genera nunc in Ecclesia hujus mundi vigent: id est in appetitu luxuriae corporalis, et in effectu ipsius obscoenae commixtionis, atque in avaritia terrenae felicitatis. Sed nec quartum genus ad plenum exstinctum est, quod constat in simulacrorum culturis. Notandum vero quod Jezabel prophetam se dicit, et idcirco servos Dei seducit. Hoc quippe factum multi imitantur qui divitiis deservientes, ne soli sint, hortantur alios ut cupitis fruantur delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
usq: ad aduentum dñi Nam & ungulisequorũ legimus illã conculcatã
Sedquia erant in eadẽ eccła quio peraillius malalmitabantur. idcirco in
eisipsamater fornicationũ iet abel notatur. Sicut enĩom̃ selecui unãuitã
ducentes unũ xp̃i corpus faciunt si com̃is reꝓbi unũ corpusdi aboli desered¬
dunt: sicq: fit ut p̃cedentia membra sequentib: & sequenti a pͣcede naibi inue¬
niantur coniuncta. Vnde scriptũẽ Veillis qui uiaca in abierunt : Etiohannesdi
affirmant & alia trans latio de monstrati fuerit haec mulier in eadẽ eccła
excuius forma : speciali ad generalẽ totius orbisilet abelsermo figurate
trans fertur Tornicatio uero istiusiez ab elis quadriformis intellegit᷑ :
Primũ uide lic& inanimo dequascriptũ est Quiuiderit mulierẽ ad con¬
cupiscendũ eã iam mec hatus est eã incordesuo : De inde&iã cũ animiuo¬

Expanded text:
usque ad adventum Domini: nam et in ungulis equorum legimus illam conculcatam. usque ad adventum Domini: nam et in ungulis equorum legimus illam conculcatam. Sed quia erant in eadem Ecclesia qui opera illius mala imitabantur, idcirco in eis mater ipsa fornicationum Jezabel notatur. Sicut enim omnes electi unam vitam ducentes, unum corpus Christi faciunt, sic omnes reprobi unum corpus diaboli dese reddunt, sicque fit, ut praecedentia membra sequentibus, et sequentia praecedentibus inveniantur conjuncta. Unde scriptum est: Vae illis qui in via Cain abierunt ; et Joannes diaffirmant, et alia translatio demonstrat. Fuit haec mulier in eadem EcclesEx cujus specie speciali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero istius Jezabelis quadriformis intelligitur: primum videlicet in animo, de qua scriptum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ; deinde etiam cum animi vo
Abbreviated transcription (Latin):
xpͥo & adculm̃ ꝑfectionistenderent. habita pauperib: tribuereñ frs
serores. patres & matres uxoresqirel inquerent: Ab hinc&ia exordiũ
sumꝓsit monachorũ religio. Velcerte potest bocreferri ad diem iudi¬
cii quando immanissima crebrescentetemporib: antix pͥiꝑsecutione
amplior in ea uirtus enitebit operationis dumiudȩi & gentiles pariter mfi
dexp̃i fundati duploquã nunclaborabunt: SEDABEO ADVERSUS E quia
ni cari & manduca rereido lotitis. Nulla ratio ꝑmittit ut haec uerba adeos
ꝑtineant quos superius tanta laudefuerat ꝓsecutus. Sed a generali corpore
electorũ uertit sermonem ad partẽ reꝓborũ quȩ in doctorib: intellegit᷑ quisua
neglegentia fornicationẽ & idolatriã in ecđa eẽ sinunt sub nominexp̃iano:
Sediam nunc uidea mussensum : fuitenĩ ietabel uxora abregisisrł idolatra
simul & fornicaria qͣ &iã dĩ seruosinsecut a est. Verum et imulies ñ uix̃

Expanded text:
 ad culmen perfectionis tenderent, habita pauperibus tribuerent, fratres, sorores, patres et matres uxoresque relinquerent. Abhinc etiam exordium sumpsit religio monachorum. Vel certe potest hoc referri ad diem judicii, quando immanissima crebrescente temporibus Antichristi persecutione, amplior in ea virtus enitebit operationis, dum Judaei et gentiles pariter in fide Christi fundati, duplo quam nunc laborabunt. Sed habeo adversus te panicari, et manducare de idolothytis. Nulla ratio permittit ut haec verba ad eos pertineant quos superius tanta laude fuerat prosecutus, sed a generali corpore electorum vertit sermonem ad partem reproborum, quae in doctoribus intelligitur, qui sua negligentia fornicationem et idololatriam in Ecclesia esse sinunt sub nomine Christiano. Sed jam nunc videamus sensum: fuit Jezabel uxor Achab regis Israel, idololatra simul et fornicaria, quae etiam Dei servos insecuta est. Verum haec mulier non vixit
Abbreviated transcription (Latin):
ETVIDEBITEV MNISOCVPVS Omne moculũ usitatomore locutionũ ꝓ omtu
hominȩ posi tumbic accipiamus. Omuisitaq oculus id ÷ om̃is homoquitunc¬
resurrexit. uid ebit cũ corporalit̃ siue ad uitã siue admortem. Nonaũt animaliũ
quoꝵ uis in sanguineest. & cummor iunt᷑ eõ desinunt oculus eũ uidebit. seo potiusoculus
hominũ Alia trans latiodicit : Videbit eumomñ soculustalem qualẽ scilic& despexer̃
eum quẽ illudentes crucifixerunt . Videbunta ũt̃ non ut lam contẽ pnaũ sicut priusi rridea n
in sultent aclȩtentur sed ut paueant gemant lugeañ & tristentur : Vnde & subdit᷑

Expanded text:
. Et videbit eum omnis oculus. Omnem oculum usitato more locutionum, pro omni homine positum hic accipiamus. Omnis itaque oculus, id est omnis homo, qui tuncresurrexerit, videbit eum corporaliter, sive ad vitam, sive ad mortem; non autem animalium quorum vis in sanguine est, et cum moriuntur esse desinunt, oculus enim videbit, sed potius oculus hominum. Alia translatio dicit: Videbit eum omnis oculus talem, qualem scilicet despexerunt, eum quem illudentes crucifixerunt; videbunt autem non ut jam contemnant, sicut prius irridebant, insultent, ac laetentur, sed ut paveant, gemant, lugeant et tristentur, unde et subditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid inqͥuã statis aspicientes. hic itĩc sicueni& quẽ ad modũ uidistis eũ euntẽ incaelum
N ubiũ autẽ s epe fit mentio in sacro eloquio: Vndelegimus in exodo qđ om̃pso s̃ innubefilios
isr ł ȩdux̃ decegrpto Tabernaculũ quoq morsi& tẽplũs alomonis nube simpleuit
& in dũitrans figuratione morsen & heliã nubes obumbrauit in nubibus etiam scĩ
uentur is adiudiciũ luxta illud apłi. qui arapient᷑ obuiam xp̃o innubibus
lla aũt nubes quae filiosisrł in luminabat & aegrptios tenebris circumdabat : dñi
significat clem̃tiã quae inluminat ꝑfectos. & obcȩcatreꝓbos Ita quippe ueniens
dp̃ sadiudiciũ apparebitblandus iustis quosetiam in lumin abit dũ adcontueridã
suamm aiestatem eos ꝑduxerit: & t̃ribilis reprobisquosintenebro socarteris
lo coconstitu& de quoin euua ngło dr̃ Inutilem seruũ ꝓicite intenebras exteriores
IVli s enim dic& ueni tebenedicti patris merecã : Astis aut̃ Ite in urnem ae ternium¬

Expanded text:
 quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Nubium autem saepe fit mentio in sacro eloquio, unde legimus in Exodo, quod omnipotens Deus in nube filios Israel eduxit de Aegypto. Tabernaculum quoque Moysi et templum Salomonis nubes implevit, et in Domini transfiguratione Moysen et Eliam nubes obumbravit. In nubibus etiam sancti venturi sunt ad judicium, juxta illud Apostoli, quia rapiemur obviam Christo in nubibus . Illa autem nubes quae filios Israel illuminabat, et Aegyptios tenebris circumdabat, Domini significat clementiam, quae illuminat perfectos, et obcaecat reprobos. Ita quippe veniens Dominus ad judicium, apparebit blandus justis quos etiam illuminabit, dum ad contuendam suam majestatem eos perduxerit; et terribilis reprobis, quos in tenebroso carceris loco constituet. De quo in Evangelio dicitur: Inutilem servum projicite in tenebras exteriores; illis enim dicet: Venite, benedicti Patris mei; istis aut
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ martrres quiante potuerunt moriquã a fide dĩ separari : Per¬
secutus quippe hani mulierẽ in ipsa ad olescentia quando irter¬
Alio signe consumans ut laurentiũ : Alios quoq: serpentib tradidit:
ungulis laniauit in mare praecipit auit. & ꝑ uaria his simiba torm̃¬
ta transire co egit : Et haec quidem fecitligatus: sed uehem̃tius contra
eam ex surg& quan dodã pnatũ hominẽ ingredietur & pugnabittor¬
mentis & falsis miraculorũ signisita ut inerrorem inducantur sifie¬
ri potest &amdicti: Quorũ tanto robustior tuncerit constanti&
quanto immanior ꝑsecutorum seuitia: Et date sunt malieri duȩ¬

Expanded text:
fuerunt sancti martyres, qui ante potuerunt mori quam a fide Dei separari. Perfuerunt sancti martyres, qui ante potuerunt mori quam a fide Dei separari. Persecutus est quippe hanc mulierem in ipsa adolescentia, quando interalios igne consumens, ut Laurentium, alios quoque serpentibus tradidit, ungulis laniavit, in mare praecipitavit, et per varia instrumenta similia transire coegit. Et haec quidem facit ligatus, sed vehementius contra eam exsurget, quando damnatum hominem ingredietur, et pugnabit tormentis, et falsis miraculorum signis, ita ut in errorem deducantur, si fieri potest, etiam electi . Quorum tanto robustior tunc erit constantia, quanto immanior persecutorum saevitia. Et datae sunt mulieri du
Abbreviated transcription (Latin):
docordib: electorũ in terrã iđ in repborũ corda : ꝑsecutus est
mulierem q̃ peperit masculũ : Sc̃a ecđa designatur ꝑcaelunx
Similiter & ꝑmulierẽ : Appellatur aut̃ mulier non propter
animi molliciem sed quia cotidie spiritales dõ filios gigner e
noncessat : Ipsa est &enim sponsa anulo fidei in baptismo subarrata
dequo paulis dicit: Despondi enim uosuniuiro uirginẽ castã ex hi¬
Veniostendam tibi sponsam uxorẽ agni: ipsa ÷ esiã uxor. inꝑ
fectione operis &morum constituta & quia sua p̃dicatione &
doctrinamultos filios dõ generat : unde ipsed ñs dicit: Si quis
fecerit uoluntatẽ patris mei ipsem̃s fr̃ : soror & mat ẽ : fredendo
ergo sponsa ÷ operib: inerendo uxor uocib:p̃dicando
mem braeius q̃ nos sumus ad fidem & operationẽ in format: postquã staqi
uidit draco quia proiectus ÷ decadamaximȩ que post aduertũ filii

Expanded text:
de corporibus electorum. In terram, id est in reproborum corda. Persecutus esde corporibus electorum. In terram, id est in reproborum corda. Persecutus eslierem quae peperit masculum. Sancta Ecclesia designatur per coelum, similiter et per mulierem. Appellatur autem mulier non propter mollitiem animi, sed quia quotidie spirituales Deo filios gignere non cessat. Ipsa etenim est sponsa annulo fidei in baptismo subarrhata, de qua Paulus dicit: Despondi enim vos uni viro, virginem castam exhiVeni, ostendam tibi sponsam agni . Ipsa est etiam uxor in perfectione operis et morum constituta, quia sua praedicatione et doctrina multos filios Dei generat. Unde et ipse Dominus dicit: Si quis fecerit voluntatem Patris mei, ipse meus frater, soror, et mater est . Credendo ergo sponsa, operibus inhaerendo uxor, vocibus praedicando membra ejus quae nos sumus ad fidem et operationem informat. Postquam itaque vidit draco quia projectus esset de coelo, maximeque post adventum Filii