comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na. Iste porro chus. pat̾ gygantis nẽroth.
pͥmꝰ nominatꝰ ẽ infilus cham. Cuiꝰ qͥnꝗ:
filii.iã erant cõputata.⁊ nepotes duo. S.
istũ gygantẽ. aut ptꝰ nepotes suos natos
genuit. aut qđ ẽ eredibiliꝰ. seorsũ deillo
ꝓpt̾ eiꝰ eminentiã. scͥptura locuta ẽ ꝗͣn¬
do qͥde ⁊ regnũ eiꝰ cõmemoratũ ẽ euiꝰ in¬
ierũ erat illa nobilissima babẏlon eiui¬
tas. ⁊ aliȩ ꝗͣ cõmemorate s̃. siue ciuitates.
siue regiones. Qđ uͦ dictũ ẽ de t̾ra illa hoc
ẽ de t̾ra sennaar: ꝗͣ ꝑtinebat ad regnũ nẽ¬
roth exisse asur: ⁊ edificasse niuiuen.⁊
aliaᷤᷤ ꝗͣs c̃teruit ciuitates. longe ptꝰea fa¬
ctũ ẽ. qđ ex hac occasione ꝑstrinacit. ꝓpt̃
nobilitatẽ regni assẏrioꝵ qđ mirabilit᷑
dilatauit ninus beli filiꝰ. ẽditor niniue
ciuitatis magnȩ.cuiꝰ ciuitatis nom̃ exilliꝰ
noĩe deriuatũ ẽ. ut anino niniue uoca¬
ret᷑. Assur aut̃ uñ assiru. ñ fuit infilus

Expanded text:
Chus pater gigantis Nebroth primus nominatus est in filiis Cham, cujus quinque filii jam fuerant computati, et nepotes duo. Sed istum gigantem aut post nepotes suos natos genuit; aut, quod est credibilius, seorsum de illo propter eius eminentiam scriptura locuta est; quando quidem et regnum eius commemoratum est, cuius initium erat illa nobilissima Babylon ciuitas, et quae iuxta commemoratae sunt siue ciuitates siue regiones. Quod uero dictum est de terra illa, id est de terra Sennaar, quae pertinebat ad regnum Nebroth, exisse Assur et aedificasse Nineuen et alias quas contexuit ciuitates, longe postea factum est, quod ex hac occasione perstrinxit propter nobilitatem regni Assyriorum, quod mirabiliter dcivitatis magnae: cujus civitatis nomen ex illius nomine derivatum est, ut a Nino Ninive vocaretur. Assur autem, unde Assyrii, non fuit in filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis utriꝰq t̾rene scilie ⁊ celestis. ꝑtẽ¬
pora. ꝓcursꝰ ostendat᷑. Cepte s̃ enĩ cõmemo¬
rari aminimo filio qͥ uocatꝰ ẽ iafeth eurꝰ
filii octo nominatis̃. Nepotes aut̃. uͭii. de
duobꝰ filiis eiꝰ. tres exuno.iiiiͬ. exalto. Fiuis

Expanded text:
civitatis utriusque, terrenae scilicet et coelestis, per tempora procursus ostenditur. Coeptae sunt autem commemorari a minimo filio, qui vocatus est Japheth; cujus filii octo nominati sunt; nepotes autem septem de duobus filiis ejus, tres ex uno, quatuor ex altero: fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
antia. llla itaꝙ: exeqͥt᷑ litt̾arũ sacrarũ
ent᷑ fut᷑a. gͣ tam̃ ꝑtinent ad eiuitatẽ di.
ad hoc dicit᷑. ut illa excõparatione con¬
tͣnia ł ꝓficiat. ł emineat. Nonsane om̃a
Qͥgesta narrant᷑ aliqͥd etiã significare
putanda s̃. s. ꝓpt̃ illa ꝗͣ aliqͣd significãt
enã ea qͦnihil significant ad texunt᷑.¬
Solo enĩ uomere t̾ra p̃seindit᷑. s ut hoc si
soli nerui meẏ tharis atq huiꝰ mͦi uasis mu¬
sicis aptant᷑ ad cantũ.s ut aptari possint in¬

Expanded text:
ntia. Illa itaque exsequitur litterarum sacrarum entur futura, quae tamen pertinent ad ciuitatem Dei; ad hoc dicitur, ut illa ex comparatione contraria vel proficiat, vel emineat. Non sane omnia quae gesta narrantur, aliquid etiam significare putanda sunt: sed propter illa quae aliquid significant, etiut illa ex comparatione conquae gesta narrantur, aliquid etiam significare soli nerui in citharis adque huius modi uasis musicis aptantur ad cantum; sed ut aptari possint, in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarũ. nulla taliꝰ ẽ ẽsuctudo.tam̃ qͥeũꝙ id
faciunt. qͣscũq apposuetint. orant: aufe¬
rt̃ ut uescantꝰ. ł exeisetiã indigentib lar¬
giant᷑. seĩficari sibi eas uolt̃ ꝑmerita mar¬
tẏrũ. in nomine dñi martẏ.rũ N aut̃ et̃¬
ita ista saeͥficia martẏrũ noũ. qͥ noũ unũ.
qđ etiã illic offert᷑ sacͥficiũ xp̃ianoꝵ. Nos
itaq martẏres nr̃os. nec diuiniᷤ honorib
nec humanis cͥminibꝰ colimꝰ. siẽ eołt illidos

Expanded text:
rarum nulla talis est consuetudo — tamen quicumque id faciunt, quas cum adposuerint, orant et auferunt, ut uescantur uel ex eis etiam indigentibus largiantur, sanctificari sibi eas uolunt per merita martyrum in nomine domini martyrum. Non autem esse ista sacrificia martyrum nouit, qui nouit unum, quod etiam illic offertur, sacrificium Christianorum. Nos itaque martyres nostros nec diuinis honoribus nec humanis criminibus colimus, sicut colunt illi deos
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ outimꝰ. Nã deyside uxore osyriegyp¬
tia da ⁊ de parñtibꝰ eoꝵ. qͥ om̃s reges fuisse
inuen̾ ordei segetẽ.atq: iñ spicas maritorgi
& eiꝰ c̃siliario mercurio ðmonstuit. uñ can¬
mi sticis eoꝵ litt̾is memorię mandata sint.
siẽ leone sac̾dote ꝓdente. ad ołipiade matẽ
recolant qͥ legerꝰ. ⁊ uidẽant qͥb hominib
mortus. ł dquibꝰ eoꝵ factis. tanqͣm diissa¬
c̃ fuerint instituta. Absit ut cos quã uis
deos habeant. seĩs martẏribꝰ nr̃is ꝗͦs tam̃
deo ᷤᷤ ñ habemꝰ. ulla ex parte audeant cõ¬
parare. Sic enĩ ñ c̃stituim sac̾dotes. nee
offerimꝰ sacficia martẏrib nr̃is. qr in econ¬
gruũ. in debitũ anlicitũ ẽ. atq unido. tan¬
tũ mͦ debitũ ut nec cͥminib suis. nec ludis¬
cos tͣpissimis oblectemꝰ. uͥł flagitia istiede
sert̃. ł cũ ficta delectam̃ta demonũ nori¬
orũ. si ħores ñ fucit᷑. Ex isto gn̾e demonũ so¬
ab illa arte faciendidos. alieno⁊ in noenti.

Expanded text:
ertimus. Nam de Iside, uxore Osiris, Aegyptia dea, et de parentibus eorum, qui omnes reges fuisse inuenit hordei segetem adque inde spicas marito regi et eius consiliario Mercurio demonstrauit, unde eanmysticis corum litteris memoriae mandata sint, sicut, Leone sacerdote prodente, ad Olympiadem matrem recolant qui legerunt; et videant quibus hominibus mortuis, vel de quibus eorum factis tanquam diis sacra fuerint instituta. Absit ut eos, quamvis deos habeant, sanctis martyribus nostris, quos tamen deos non habemus, ulla ex parte audeant coparare. Sic enim non constituimus sacerdotes nec offerimus sacrificia martyribus nostris, quia incongruum indebitum inlicitum est adque uni Deo tantummodo debitum, ut nec criminibeos turpissimis oblectemus, ubi vel flagitia isti celserunt; vel conficta delectamenta daemonum noxiorum, si homines non fuerunt. Ex isto genere daemonum Soab illa arte faciendi deos alieno et innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
Qd uenistiañ tẽpꝰ ꝑdẽ nos. Siue q subitũ illis
fuit. ꝗ fut᷑um qͥdẽ s tardiꝰ opinabant᷑. siue qr
ꝑditionẽ suã hanc ipsã dicebant. qͣfiebat u
ogniti spernerent᷑. It hoc erat añ tẽpꝰ.i. ante
tẽpꝰ iudicii. ꝗͦ et̃na dapnatione puniendi s̃.
siẽ religio loqͥt᷑. qͥnec fallit nec fallitꝰ. ñ siẽ
iste qͣsi om̃i uento doetͥne hinc atq inde ꝑ¬
multa enĩ ad hoc ipsũ redit. ut tt̾ũ dieat d
diisꝗͥs hoies fecer̃ ita loquens. S iã detalib
sint satis dicta talia. iteru inꝗͥt ad hominẽ
rationẽꝙ redeamꝰ. ex qͦ diuinõdono. ħo aĩal
dietꝰ ẽ rationale. Minꝰ enĩ miranda: ⁊simi

Expanded text:
s fuit, quod futurum quidem, sed tardius opinabantur, siue quia perditionem suam hanc ipsam dicebant, qua fiebat ut cogniti spernerentur, et hoc erat ante tempus, id est ante tempus iudicii, quo aeterna damnatione puniendi suntsicut religio loquitur, quae nec fallit nec fallitur, non sicut iste quasi omni uento doctrinae hinc adque inde pmulta enim ad hoc ipsum redit, ut iterum dicat de diis quos homines fecerunt, ita loquens: Sed jam de talibus sint satis dicta talia. Iterum, inquit, ad hominem rationemque redeamus, ex quo divino dono homo animal dictum est rationale. Minus enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
egypti que tͥmegestũ uocant sensit ⁊ sepsit.
Apuleiꝰ enĩ đosqͥdẽ illos negat .s cũ dic̃ita int̃
homines ⁊ deos qđa medietate y̾sari. ũ homi¬
nibꝰ ap̃ ipsos đõs necessarii udeant᷑. cultũ eor
asuꝑnoꝵ doy religiõe ñ seꝑat Alleaũ egiptiꝰ
alio dõs eẽ diẽ asũmođo factos alio ab homini¬
bꝰ. Nocqͥ audit sic̃ ame postt̃ ẽ. putat dicide
simulaeͥs. qr oꝑa s̃ manuũ hominẽ. At ille
uisibilia ⁊ ẽtrectabilia simula e̾ uelut eorꝑa
qͥ ualeant aliqͥd siue adnocendỹ siueadðsidu
⁊ cultꝰ obseqͥa ðferunt᷑ hos gͦ sp̃s inuisibiles
partẽ ꝗͣnđa uisibilib reb corꝑalis matie
copulare. ut sint qͣsi animata corꝑa illis spib.
dicata ⁊ subdita simulae Aoe eẽ diẽ deosfa̾e.
cãq magnã ⁊ admirabiłe dos faciendi acce¬
pisse homines potestatẽ. Nuiꝰ egyptu uba siẽ¬
cognitione in ꝗͣt ⁊ ẽsortio hominũ deoꝵq
nob indicit᷑ sermo. potestatẽ hominiᷤᷤoasde¬

Expanded text:
Aegyptius, quem Trismegistum vocant, sensit et scripsit. Apuleius enim deos quidem illos negat: sed cum dicit ita inter homines deosque quadam medietate versari, ut hominibus apud ipsos deos necessarii videantur, cultum eorum religione non separat. Ille autem Aegyptius alios deos esse dicit a summo Deo factos, alios ab hominibus. Hoc qui audit, sicut a me positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt manuum hominum; at ille uisibilia et contrectabilia simulacra uelut corpora qui ualeant aliquid siue ad nocendum siue ad desideria et cultus obsequia deferuntur. Hos ergo spiritus invisibiles per artem quamdam visibilibus rebus corporalis materiae copulare, ut sint quasi animata corpora, illis spiritibus dicata et subdita simulacra, hoc esse dicit deos facere, eamque magnam et mirabilem deos faciendi accepisse homines potestatem. Hujus Aegyptii vecognatione et consortio hominum deorumque nobis indicitur sermo, potestatem hominis, o Ascle
Abbreviated transcription (Latin):
g scitas di. qͥ ñ miscet᷑ hoi supplicanti. ⁊ mis¬
eet᷑ demoni arroganti. ñ miseet᷑ hoi penitnͣti.
⁊ misect᷑ dmoni decipienti. ñ miscet᷑ ħoi ẽ fu¬
gienti ad diuinitatẽ. Imiscet᷑ demoni fingen¬
tidiuinitatẽ. Nonmiscet᷑ hoi pet̾ii indulgn¬
tiã.⁊ miscet᷑ demoni suađnti neqͥtiã. Nmiscet᷑¬

Expanded text:
i non miscetur homini supplicanti, et miscetur daemoni adroganti; non miscetur homini paenitenti, et miscetur daemoni decipienti; non miscetur homini confugienti ad diuinitatem, et miscetur daemoni fingenti diuinitatem; non miscetur homini petenti indulgentiam, et miscetur daemoni suadenti nequitiam; non miscet
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ s̃ c̃sectate uiuentes. ita ut eoꝵ legib
in colant᷑. ex coꝵ nominib nuncupent᷑. Ubi
ẽ illa uelut querela luctucsa. qđ t̾ra ȩgy p¬
ti scĩssima. sedes delubroꝵ atq tẽploꝵ. scpul¬
fallax cuiꝰ instinetuhermes ista dicebat. ꝑ eũ
⁊ mortuoꝵ qͦs ꝓdũs colebant fuisse plenis¬
simã. & dolor demonũ ꝑeũ loqͥbat᷑. qͥsuas
fut᷑as pęnas ap̃seõꝵ martyrũ memorias in¬
minere merebant inmultis ẽnĩtalib locis
torqͣnt᷑. & ẽfitent᷑. ⁊ de possessis hominũ eor¬

Expanded text:
quorum sunt consecratae uiuentes, ita ut eorum legibus quorum sunt consecratae uiuentes, ita ut eorum legibus incolantur et eorum nominibus nuncupentur. Ubi est illa uelut querela luctuosa, quod terra Aegypti, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulfallax, cujus instinctu Hermes ista dicebat, per eum lebant, fuisse plenissimam. Sed dolor daemonum per eum loquebatur, qui suas futuras poenas aput sanctorum martyrum memorias inminere maerebant. In multis enim talibus locis torquentur et confitentur et de possessis hominum cor
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ escolapius ex homine ds̃. scđm testimoniũ
tanti ap̃suosuiri. huiꝰ tͥmegisti nepotiꝰ sui.
Adhuc addit & dic̃. Sinuͦ osiris. quã multa
bona p̾stare ꝓpitiã. qͣntiᷤ obẽe scimiratam.¬
arte ħoies faciunt. Uñ dat intellegi dęmo¬
nessc opinari exhominũ mortuoꝵ animis
exstrtisse. ꝗͦs ꝑarte̾ qͣm inuener. homines
multũ crrantes. meduli & in religiosi. ait
inditossimulachris. qr hi ꝗͥ tales deos facie¬
bant. animasfaee̾ ñ utiq pot̾ant. cũ de iside
dixisset qđ cõmemoraui. qͣntis obẽe sermi
iratã seeutꝰ adiunait. Terrenis& enĩ dus
atq mundanis. facile ẽ irasei ait̾ pote qͥ s̃
ab hominibꝰ exut̃q nat᷑a facti atq ẽpositi.
Exutq nat᷑a diẽ. ex aninia ⁊ corꝑẽ. ut ꝓ ani¬
ma sit demon. ꝓ corꝑe simulachrũ Sneti¬
git inqͥt. ab egyptis hec seã animalia nun¬
cupari. coliq ꝑsingłas ciuitates coꝵ animas.

Expanded text:
sicut Aesculapius, ex homine deus secundum testimonium sicut Aesculapius, ex homine deus secundum testimonium tanti aput suos uiri, huius Trismegisti, nepotis sui. Adhuc addit et dicit: \'Isin uero Osiris quam multa bona praestare propitiam, quantis obesse scimus iratamarte homines faciunt: unde dat intelligi daemones se opinari ex hominum mortuorum animis exstitisse, quos per artem, quam invenerunt homines multum errantes, increduli et irreligiosi, ait inditos simulacris, quia hi qui tales deos faciebant, animas facere non utique poterant: cum de Iside dixisset, quod commemoravi, quantis obesse scimus iratam, secutus adjunxit, Terrenis etenim diis atque mundanis facile est irasci, utpote qui sint ab hominibus ex utraque natura facti atque compositi. Ex utraque natura dicit, ex anima et corpore: ut pro anima sit daemon, pro corpore simulacrum. Unde contigit, inquit, ab Aegyptiis haec sancta animalia nuncupari colique per singulas ciuitates eorum animas,
Abbreviated transcription (Latin):
iđ eorpꝰ. reliqꝰ enĩ ł potiꝰ totꝰ. si c̃ ħo totꝰͦ in sen¬
suuitȩ. melior remeaũ inçełu. om̃a enĩ
nͦ hominibꝰ adium̃ta p̃stans infirmis numi¬
ne nͨ suo. ꝗͦ solet medicine arte pͣbere. Ecee
dix̃ mortuũ eoli ꝓdõ. in eolocou̾ habebat
sepulchrũ. falso ae fallens qđ remeaũ incełũ.
Adiungens deĩ aliud hermẽs. ingͥt. cuiꝰ ha¬
bitũ mͥ nom̃ ẽ ñ nẽ in sui dgnominis patͥa
c̃sistens. om̃s mortales undiq uenientes ad¬
uiuat atq ẽ seruat. Hic enĩ hermes maior.
iđ mereuriꝰ quẽ diẽ auũ suũ fuisse inermo¬
poli. hoc ẽ insui nominis eiuitate ẽẽ ꝑhibet᷑.
Ecce duos deos diẽ homines fuisse. escolapiũ
⁊ mercuriũ. S de escolapio⁊ grecri latini
hocidẽ sentiunt. mercuriũ tam̃ multi
ñ putant fuisse mortałe. quẽ tam̃ iste
auũ suũ fuisse testat᷑. At enĩ aliꝰ ẽ ille.
aliꝰ iste. quãuis eodẽ nomine nuncupent Ñ
multũ pugno. aluille sit. aliꝰ iste. Uerũ & iste

Expanded text:
 corpus; reliquus enim, uel potius totus, si est homo totus in sensu uitae, melior remeauit in caelum, omnia etiam nunc hominibus adiumenta praestans infirmis numine nunc suo, quae solent medicinae arte praeberi.\' Ecce dixit mortuum coli pro deo in eo loco, ubi habebat sepulcrum, falsus ac fallens, quod remeauit in caelum. Adiungens deinde aliud Hermes, inquit, cuius auitum mihi ncmen est, nonne in sibi cognomine patria consistens omnes mortales undique uenientes adiuuat adque conseruat?\' Hic enim Hermes maior, id est Mercurius, quem dicit auum suum fuisse, in Hermopoli, hoc est in sui nominis ciuitate, esse perhibetur. Ecce duos deos dicit homines fuisse, Aesculapium et Mercurium. Sed de Aesculapio et Graeci hoc idem sentiunt; Mercurium autem multi non putant fuisse mortalem, quem tamen iste avum suum fuisse testatur. At enim alius est ille, alius iste, quamuis eodem nomine nuncupentur. Non multum pugno, alius ille sit, alius iste; uerum et iste;
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat funebres. tãꝗͣ. hoc sit maximũ
diuinitatis indiciũ. qđ non soleant ludinͥ
rans ait. tͤ t̾ra ista seĩssima sedes delubroꝵ atq
tẽploꝵ. sepulchoꝵ erit mortuoꝵq plenissima:
deosegypti. homines mortuos eẽ testat᷑. Cũ
enĩ dixisset. ꝓ auossuos multũ efrantescir¬
ca deoy rationẽ. in edulos ⁊ ñ anĩadu̾tentes

Expanded text:
commemorat funebres, tamquam hoc sit maximum commemorat funebres, tamquam hoc sit maximum diuinitatis indicium, quod non soleant ludi nisi rans ait: \'Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima\', deos Aegypti homines mortuos esse testatur. Cum enim dixisset proauos suos multum errantes circa deorum rationem, incredulos et non animaduertentes
Abbreviated transcription (Latin):
ligioniᷤ au̾sis. cẽ instituta. ait int̾cetera.
Tune t̾ra ista seĩssima. sedes delubroꝵ atq
tẽploꝵ. scpulchroꝵ erit mortuoꝵq plenis¬
sima. Quasi uͦ sulla ñ auferrent᷑ ñeeñt ho¬
mines mortturi. aut aliaseeñt mortui
ponendi quã int̾ra. ⁊ utiq qͣntoꝰ plus uol¬
ueret᷑ tẽꝑis ⁊ dierũ. tantoma ior eẽt nu¬
mussepulchroꝵ ꝓptͣ maiorẽ numũ mor¬
tuoꝵ. S. hoc idetur dołe qđ memoriȩ¬
martẏrũ nr̃oꝵ tẽplis eoꝵ delubriꝰq suecedent.
ut ui delie ꝗͥ hec legunt. animo anob̾au̾so
atq: ꝑu̾so. putent ap̾aganiꝰ cultos fuisse deos
intẽplis. a nob̾aut̃ coli mortuos insepulchriᷤ.
Tanta enĩ homines impu cecitate inmontes
qͦđãmͦ offenđt. resq oculossuoᷤ ferientes no¬
Et uide ut ñ adtendant in om̃ib litt̾is paga¬
noꝵ. aut ñ inueniri. aut uix inueniri deos.
ꝗͥ ñ homines fuerint. mortuisq diuini hono¬
res delati s̃. Omitto qđ uarro diẽ. om̃sabeis

Expanded text:
inter cetera: Tunc terra ista, sanctissima sedes delubrorum adque templorum, sepulcrorum erit mortuorumque plenissima; quasi uero, si illa non auferrentur, non essent homines morituri, aut alibi essent mortui ponendi quam in terra; et utique, quanto plus uolueretur temporis et dierum, tanto maior esset numerus sepulcrorum propter maiorem numerum mortuorum. Sed hoc uidetur dolere, quod memorimartyrum nostrorum templis eorum delubrisque succederent. ut uidelicet, qui haec legunt animo a nobis auerso adque peruerso, putent a paganis cultos fuisse deos in templis, a nobis autem coli mortuos in sepulcris. Tanta enim homines inpii caecitate in montes quodam modo offendunt resque oculos suos ferientes nolunt uidere. ut non adtendant in omnibus litteris paganorum aut non inueniri aut uix inueniri deos, qui non homines fuerint mortuisque diuini honores delati sint. Omitto, quod Varro dicit omnes ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
mines & deos. & ꝓpt̃ suos pessimoꝰ ac tͣpissi¬
mosmores. ⁊ qð homines quãus errantes &
increduli & aũsi acułtu ac religione diuina.
tam̃ eissine dubio meliores s̃. qs deosipsi ar¬
te fecer᷑ restat. ut qđ possunt tanꝙͣ demo¬
nes possint. ł qr beneficia p̃stando magisno¬
centes. ꝙr magis decipientes. ł aꝑte malefa¬
ciendo. nec tam̃ qđ lib horũ. nsi qͣndo ꝑ¬
mittunt᷑ alta ⁊ secreta di ꝓuiđntia. Non
aut̃ tanq. medii inthomines & deoᷤ. ꝓami¬
eitiã deoꝵ. multũ ap̃homines ualeant. Hii
enĩ duꝰ boniᷤᷤ. ꝗs sc̃os angłos nos uocamꝰ ratio¬
nalesq ercaturas sẽẽ eelesti habitatione̾. si¬
ue sedes. siue dominationes. siue pͥncipat᷑.
siue potestates. amiei ẽe om̃ino ñ possunt.
aꝗb tã longe abs animi affectione quam
longe ab s̃ auirtutibꝰ uitia: ⁊ bonitate ma¬

Expanded text:
os pessimos ac turpissimos moros, et quod homines, quamuis errantes et increduli et auersi a cultu ac religione diuina, tamen eis sine dubio meliores sunt, quos deos ipsi arte fecerunt; restat, ut, quod possunt, tamquam daemones possint, uel quasi beneficia praestando magis nocentes, quia magis decipientes, uel aperte malefaciendo nec tamen quodlibet horum, nisi quando permittuntur alta et secreta Dei prouidentia, non autem tamquam medii inter homines et deos per amicitiam deorum multum aput homines ualeant. Hi enim dis bonis, quos sanctos angelos nos uocamus rationalesque creaturas sanctae caelestis habitationis siue sedes siue dominationes siue principatus siue potestates, amici esse omnino non possunt, a quibus tam longe absunt animi affectione, quam longe absunt a uirtutibus uitia
Abbreviated transcription (Latin):
& sicoᷤ carnalib oculiᷤᷤ ud̾e ñ possumꝰ. In
qntũ aũ dissimilitudine uoluntatiᷤ. &
fragilitate infirmitatis miserisumꝰ an
tantũ ab eis longesumꝰ. uite merito. non
corꝑi loco. Non enĩ qr int̾ra ẽditione car¬
nis habitamꝰ. s in munditia cordiᷤᷤ t̾rena
sapimꝰ ñ eis iungim᷑. Cũ uͦ conamͣ ut qͣles
ipsi s̾ simꝰ. fide illiꝰ interĩ ꝓpinqͣmꝰ si ab
illo nos fieribeatos. aqͦ ⁊ ipsi factis̃ etiam

Expanded text:
arnalibus oculis videre non possumus: in quantum autem dissimilitudine voluntatis et fragilitate infirmitatis miseri sumus, in tantum ab eis longe sumus vitae merito, non oris loco. Non enim quia in terra condicione carnis habitamus, sed si inmunditia cordis terrena sapimus, non eis iungimur. Cum uero sanamur, ut quales ipsi sunt simus; fide illis interim propinquamus, si ab illo nos fieri beatos, a quo et ipsi facti sunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uentum fuisse tẽpꝰ. qͦ auferret᷑ cultꝰ idoloꝵ
& in eosqͥcołent dominatio demonioꝵ. ma¬
lu spũ instigat᷑. sc̃ꝑ uolebat istã captiuita¬
tẽ manere. ꝗͣ transaeta psalmꝰ eanit edifi¬
cari domũ in om̃i t̾ra. Pnuntiabat ille
hermẽs dołndo.p̃nuntiabat hȩc ꝓpħa gau
canebat. Etiã hermes ipse ea qͦ nolebat &¬
dolebat auferri. ñ a prudntib & fidelib
& religiosis. s ab errantibꝰ & incdulis. & a
cultu diuine religioniᷤᷤ au̾sis. et̃ instituta.
miris modiᷤ coaetꝰ ẽ ẽfritri. Qͥquã ui cosap¬
pellet deos. tam̃ cũ diẽ atalib hominibꝰ fac¬
tos. q̃ leseẽ utiq ñ debemꝰ. uelit. nolit osten¬
dit colendos ñ ec̃ abeis. ꝗͥ tales ũs̃. q̃lesfuer̃
a qͥb factis̃. hoc ẽ aprudñtibꝰ fidelibꝰreligio¬
sisssimuletiã demonstrans. ipsos homines
qͥ cosfecer᷑ sibimet inportasse. ut eo habent
dcos qͥ ñ erant di. Uerũ ẽqͥppe illud ꝓphe¬

Expanded text:
e tempus, quo auferretur cultus idolorum, et in eos qui colerent dominatio daemoniorum, malo spiritu instigatus semper volebat istam captivitatem manere, qua transacta Psalmus canit aedificari domum in omni terra. Praenuntiabat illa Hermes dolendo; praenuntiabat haec Propheta canebat; etiam Hermes ipse ea quae nolebat et dolebat auferri, non a prudentibus et fidelibus et religiosis, sed ab errantibus et incredulis et a cultu divinae religionis aversis esse instituta, miris modis coactus est confiteri. Qui quamvis eos appellet deos, tamen cum dicit a talibus hominibus factos, quales esse utique non debemus, velit nolit, ostendit colendos non esse ab eis qui tales non sunt, quales fuerunt a quibus facti sunt, hoc est a prudentibus, fidelibus, religiosis; simul etiam demonstrans ipsos homines, qui eos fecerunt, sibimet inportasse, ut eos haberent deos, qui non erant di. Verum est quippe illud prophe
Abbreviated transcription (Latin):
de scͥptã diẽ. oculos habent ⁊ ñ uident. &
qͥe qͥd tale de materii seilie afabre effigia¬
tis. tam̃ uita sensuq carnͣtib dieñđu fuit.
s inmundi sp̃s eisdẽ simulaes arte illa
nefaria colligati. cultoꝵ suoꝵ animas in
suã societateꝰ redigendo. miscrabiliter
captiua u̾ant. Uñ diẽ apls. Scimꝰ ꝙ idołu ni¬

Expanded text:
dem scriptura dicit: Oculos habent, et non uidebunt, et quidquid tale de materiis licet adfabre effigiatis, tamen uita sensuque carentibus dicendum fuit. Sed inmundi spiritus eisdem simulacris arte illa nefaria conligati cultorum suorum animas in suam societatem redigendo miserabiliter captiuauerant. Unde dicit apostolus: Scimus quia ni
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ si au̾itate ñ aberrarent. si ea qͦdõ dignas̃
eredent.si animũ adutent ad cultũ religi¬
onẽq diuinã Et tam̃ sicausas artis huiꝰ diee¬
mꝰ. multũ errorẽ horũ ⁊ inedulitatẽ ⁊ ani¬
mierrantis atq: infidelis adiuina religione
au̾sionẽ. ut cũq ferenda eẽt inpuđntia resist¬
entiũ u̾itati. Cũ uͦ iđe ipse ꝗͥpotestatẽ huiꝰ artiꝰ
suꝑ oma cet̾a mirat᷑ in hõie. qua illi dosface
auferti.e fitet̾ tam̃ atq ex pͥmit causaᷤ. ꝗͣre
adista ꝑuentũ sit: dicens pauossuo multo¬

Expanded text:
facit, si a ueritate non aberrarent, si ea, quae Deo dignfacit, si a ueritate non aberrarent, si ea, quae Deo digna sunt, crederent, si animum aduerterent ad cultum religionemque diuinam; et tamen si causas artis huius nos diceremus multum errorem hominum et incredulitatem et animi errantis adque infidelis a diuina religione auersionem, utcumque ferenda esset inpudentia resistentium ueritati. Cum uero idem ipse, qui potestatem huius artis super omnia cetera miratur in homine, qua illi deos facere auferri, confitetur tamen adque exprimit causas, quare ad ista peruentum sit, dicens proauos
Abbreviated transcription (Latin):
deret ⁊ dicet. multũ errabant. Aste gͦ mult
etror ⁊ incredulitas ñ anĩ adutentiũ ad
cultũ religionẽq diuinã. inueñ artẽ qua
efficet deos. Et tam̃ qđ multꝰ error & inere¬
dulitas. ⁊ acultu ac reli¬
gione diuina
au̾sio animi. inuen
ut ħo arte
fae̾ dđos. hoc dol uir sapiens. tanꝗͣ.¬
religionẽ diuinã uento eerto tẽꝑe auferri.
dolere cõpellit᷑. Si enĩ ꝓaui eoꝵ multũ er¬
rando cirea deoꝵ rationẽ incredulitate &
au̾sione animi acultu aereligione diuina.
inuener̃ artẽ qͣ efficent dos. qͦd mirũ si hec
ars detestanda qͥcꝗͥd fcc̃ au̾sa religione diuina
aufert᷑ religione diuina. cũ uritasem̃dat er¬
rorẽ. fides redarguit inedulitatẽ. conu̾sio cor¬
rigit au̾sionẽ. Si enĩ tacitiᷤcausi dixiss pauoᷤ
suos inuenisse artẽ ꝗͣ fec̾ent dos. nr̃m fuit utiꝙ
siqͥd rectũ piũq saperemꝰ. ad tende ꝯ uiđe Ne¬
ꝗͣqm illosadhanerẽ puentos fuisse ꝗ ħo deos

Expanded text:
multus error et incredulitas non animaduertentium ad cultum religionemque diuinam inuenit artem, qua efficeret deos. Et tamen quod multus error et incredulitas et a cultu ac religione diuina auersio animi inuenit, ut homo arte faceret deos, hoc dolet uir sapiens tamqreligionem diuinam uenturo certo tempore auferri. dolere conpellitur. Si enim proaui eorum multum errando circa deorum rationem incredulitate et auersione animi a cultu ac religione diuina inuenerunt artem, qua efficerent deos: quid mirum, si, haec ars detestanda quidquid fecit auersa a religione diuina, aufertur religione diuina, cum ueritas emendat errorem, fides redarguit incredulitatem, conuersio corrigit auersionem? Si enim taciinuenisse artem. qua facerent deos: nostrum fuit utique, si quid rectum piumque saperemus, adtendere et uidere nequaquam illos ad hanc artem peruenturos fuisse, qua homo deos
Abbreviated transcription (Latin):
longũ ẽ.Multa qͥppe talia diẽ. deunouerodõ.
fabricatore mundi. qͣlia ueritas hab. ⁊ nescio
qͦmͦ illa obseuratione cordiᷤ adista delabit᷑. ut
diis ꝗͦs ẽfitet᷑ ab hominib faeto. semꝑuelit ho¬
mines subdi ⁊ hec fut᷑o tẽꝑe plangat auferri:
ꝗͣsi qͥequã sit in̾feliciꝰ hoi. cuisua figm̃tado¬
minant᷑ eũ sit faciliꝰ. ut tanquã colendos
deos ꝗs feẽ. nec ipse sit hõ. quãut ꝑ eiꝰ cultũ du
possint ẽẽ ꝗsͦ fcẽ ħo. Citiᷤ enĩfit ut ħo in honore
posit᷑ peccoribꝰ ñ intellegens eõparet᷑. quã ut

Expanded text:
a dicit de uno uero Deo fabricatore mundi, qualia ueritas habet; et nescio quo modo illa obscuratione cordis ad ista delabitur, ut dis, quos confitetur ab hominibus fieri, semper uelit homines subdi et haec futuro tempore plangat auferri quasi quicquam sit infelicius homine, cui sua figmenta dominantur; cum sit facilius, ut tamquam deos colendo, quos fecit, nec ipse sit homo, quam ut per eius cultum di possint esse, quos fecit homo. Citius enim fit, ut homo in honore positus pecorib
Abbreviated transcription (Latin):
scenitatibꝰ s demones. Hec suta s̃. qͣ licet
ap̃alios qͦq rẽpperiant᷑. apuleiꝰ tam̃ platõ¬
nicꝰ madaurensis de hacre sola unũ seripsit
librũ. euiꝰ eẽ titulu uoluit. deđosõeratis.
Ubi disserit & exponit ex ꝗͦ gnr̾e numinũ.
soc̃tes habebat adiunctũ & amcieia qͣdã
ẽ ciliatũ. aqͦ ꝑ hiber̾ solitꝰ ad mon̾iait de¬
sisteret abagendo. qndo id qđ ag̾e uole¬
aꝑtissime ⁊ copiosissime asserit. ñ illu
deũ fuisses demonẽ. diligñͣti disputati¬
one ꝑtͣctans istã platonis ded eoꝵ subli¬
mitate.⁊ hominũ humilitate. ⁊ demonũ

Expanded text:
uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uoleapertissime, et copiosissime asserit, non illum Deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimita
Abbreviated transcription (Latin):
exsui uultꝰ similitudine figuraret. Piecũ
asclepiꝰ ad quẽ marime loꝗͣbat᷑. ei respondiss
atq dixxiss. statuaᷤᷤ diciᷤᷤ otͥmegeste. tũ ille.
statuaᷤᷤ in gt oaselepi udes. ꝗͣtenꝰ te ipse diffi¬
das. statuas animatas. sensu⁊ spũ plenas.
tantaq: ⁊ facientes talia. statuas futuroꝵ
p̃scias. casꝙ sorte. uate. sõpniis. multisq alii
reb p̃dicentes. inbecillitates hominib faci¬
entes. eaq curantes. tͥsticiã lȩticiãꝙ ꝓmer¬
tis. Anignorasoa sclepi. qđ egyptꝰ imago
sit ecli. aut qđ ẽ ueriꝰ translatio autdes¬
censio or ũ ꝗͣ gub̃nant᷑ atq exercent᷑ in
celo. acudieñdũ ẽ ueriꝰ. t̾ra nr̃a mundi
rũ tẽpꝰ c̃ eũ appareat egyptios. in cassum
pia m̃te diuinitatẽ sedula religione setuasse.
Deiñ multiᷤꝰ u̾biꝰ hermes hune locũ ex segͥt᷑ in
qͣ uidet᷑ hoc tẽpꝰ p̃dic̾e in ꝗͦ xp̃iana religio.¬

Expanded text:
cum Asclepius, ad quem maxime loquebatur, ei respondisset adque dixisset: \'Statuas dicis, o Trismegiste? tum ille: \'Statuas, inquit, o Asclepi, uides quatenus tu ipse diffidas; statuas animatas sensu et spiritu plenas tantaque facientes et talia, statuas futurorum praescias eaque sorte uate somniis multisque aliis rebus praedicentes, inbecillitates hominibus facientes easque curantes, tristitiam laetitiamque pro meritis. An ignoras, o Asclepi, quod Aegyptus imago sit caeli, aut, quod est uerius, translatio aut descensio omnium quae gubernantur adque exercentur in caelo. Ac si dicendum est uerius, terra nostra mundi rum tempus est, quo appareat Aegyptios incassum pia mente diuinitatem sedula religione seruasse.\' Deinde multis uerbis Hermes hunc locum exequitur, in quo uidetur hoc tempus praedicere,
Abbreviated transcription (Latin):
humaniᷤᷤ ꝑint̾nuntioᷤᷤ demones dũnosse
utilit̾ posstͣ qnͣdo illa nesciunt. qͦin hono¬
rẽbonoꝵ deoꝵ. religione bonoꝵ hominũ
ꝯtͣ libidinẽ maloꝵ demonũ ðeernuntur:
Si uͦ t̾ciũ eleg̾int. ⁊ ñͣsołũ sententiã plato¬
niꝰ deoꝵ iniurias phib̃ntẽ. s etiã demonũ
neqͥtiã deoꝵ in iuru exultantẽ. ꝑ eosđẽ
demones nuntiosdus innotuisse respon¬
derint. hoc nuntiare ẽ. an insultare.
Ei dit utrũq sic audiunt. sic utrũq: cognos¬
ct᷑. ut ñ sołu malignos demones deoꝵ digni¬
tan. & platonis religioni ẽtͣria eupientes
atq facientes. asuoaec essu ñ areea̾t. uerũ etiã
ꝑ illos malosꝓpinqͦs. platoni bono longinoͦ
ẽ iungi possint. huie aqͦ defendunt᷑ ñ possint.
utrũq scientes.s. aeris & t̃retͣnsmutare pon¬
da ñ ualentes. lã qđ reliquũ ẽ. si qͣrtũ ele¬
g̾int peiꝰ ẽ cet̾is. Quiꝰ enĩsi poctarũ ferat de¬

Expanded text:
humanis per internuntios daemones dii nosse humanis per internuntios daemones dii nosse utiliter possunt, quando illa nesciunt, quae in honorem deorum bonorum religione bonorum hominum contra libidinem malorum daemonum decernuntur? Si vero tertium elegerint, et non solum sententiam Platonis deorum injurias prohibentem, sed etiam daemonum nequitiam deorum injuriis exsultantem, per eosdem daemones nuntios diis innotuisse responderint; hoc nuntiare est, an insultare? Et dii utrumque sic audiunt, sic utrumque cognoscunt, ut non solum malignos daemones deorum dignitati et Platonis religioni contraria cupientes adque facientes a suo accessu non arceant, uerum etiam per illos malos propinquos Platoni bono longinquo coniungi possint, huic, a quo defenduntur, non possint, utrumque scientes, sed aeris et terrae transmutare pondera non ualentes. Iam, quod reliquum est, si quartum elegerint, peius est ceteris. Quis enim ferat
Abbreviated transcription (Latin):
riosa libidinẽ suã. ansententiã qͥđe platoniꝰ
ꝗͣ noluit dosꝑ impiã licentiã poctarũ falsis
eminibꝰ infamari ignotã dis eẽ uoluerint.
suã uͦ neqͥtiã ꝗͣ ludosseenicos amant. qͥbꝰ illa
deoꝵ dedceorã celebrant᷑ ꝓdere ñ erubuerĩt
sui. qđ lib eligant. ⁊ inꝰqͥlib eoꝵ qͣntũ ma¬
li dedus boniᷤ opinent᷑ adtendant. Si enĩ
pͥmũ eleg̾int. ẽfessuri s̃ ñ licuisse dus bonis.
habitare cũ bono platone. qndo eoꝵ iniu¬
rias ꝓhibebat.⁊ habitasse eũ demonib maliᷤ.
ꝗͣndo coꝵ iniuriis exultabant. cũ duboni
hominẽ bonũ longe ase positũ. ñ nͥ ꝑmalos
demones nossent. ꝗͦ uicinos nosse non uu¬
possent. Si aut̃ sedm̃ eleg̾int. & utrũq: oc¬
cultatũ adȩmonib dixerint. ut dũ omĩno
nescirent & platoniᷤᷤ religiosissimã legẽ.¬
⁊ demonũ saelegã delectationẽ. qͥd inreb

Expanded text:
riosam libidinem suam; an sententiam quidem Platonis, riosam libidinem suam; an sententiam quidem Platonis, qua noluit deos per impiam licencentiam poetarum falsis criminibus infamari, ignotam diis esse voluerint, suam vero nequitiam, qua ludos scenicos amant, quibus illa deorum dedecora celebrantur, prodere non erubuerint sui, quodlibet eligant, et in quolibet eorum quantum mali de diis bonis opinentur, attendant. Si enim primum elegerint, confessuri sunt non licuisse diis bonis habitare cum bono Platone, quando eorum injurias prohibebat, et habitasse cum daemonibus malis, quando eorum injuriis exsultabant; cum dii boni hominem bonum longe a se positum nonnisi per malos daemones nossent, quos vicinos nosse non possent. Si autem secundum elegerint, et utrumque occultatum a daemonibus dixerint, ut dii omnino nescirent et Platoniet daemonum sacrilegam delectationem; quid in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
gis notꝰ ẽ demon ꝑeorpꝰ ucinũ. quã homo ꝑ
animũbonũ. Omultũ dolenda necessitãs.
anpotiꝰ rriđnda ł detestandauanitas. ne
sit uana diuinttas.Si enĩ animo ab obstaeu¬
lo corpis libo animũ nr̃m uide du possunt.
ñ adhõc indigent demonib nuntus.Si aut̃
animoꝵ inditia corꝑalia. ꝗͣlia s̃ locutio. uultꝰ
motꝰ ꝑ corpꝰ suũ etherti di sentiunt. & iñ col¬
ligunt. qͥd etiã demones nuntient. possunt
& m̃datus demonũ decipi. Porro si deoꝵ di¬
uinitas ademonibꝰ ñ pot̃ falli. ab eãdẽ diui¬
nitate qͦd agamꝰ ñ pot̾ ignorari. Uellẽaut᷑ in¬
imiei istidie̾ent. utrẽ dus demones nuntia¬
uint decminibꝰ deoꝵ. poetiea platoni displi¬
ẽe figm̃ta. & sibi ea plaee celauint. anutrũq
occultau̾int. dosq eẽ maluerint totiꝰ rei
huiꝰ ignaros. anutrũq indicau̾int. & religi¬
osã erga dosplatoni pruđntiã.⁊ in dos in iu¬

Expanded text:
gis notus est daemon per corpus uicinum quam homo per gis notus est daemon per corpus uicinum quam homo per animum bonum.s o multum dolenda necessitas, an potius inridenda uel detestanda uanitas, ne sit uana diuinitas! Si enim animo ab obstaculo corporis libero animum nostrum uidere di possunt, non ad hoc indigent daemonibus nuntiis; si autem animorum indicia corporalia. qualia sunt locutio uultus motus, per corpus suum aetherii di sentiunt et inde colligunt quid etiam daemones nuntient, possunt et mendaciis daemonum decipi. Porro si deorum diuinitas a daemonibus non potest falli, eadem diuinitate quod agimus non potest ignorari. Vellem autmihi isti dicerent, utrum diis daemones nuntiaverint de criminibus deorum poetica Platoni displicere figmenta, et sibi ea placere celaverint; an utrumque occultaverint, deosque esse maluerint totius rei hujus ignaros; an utrumque indicaverint, et religiosam erga deos Platonis prudentiam, et in deos inju
Abbreviated transcription (Latin):
fing̾e ꝓhibenti: miscet᷑ demoni se falsis deoꝵ
eminibꝰ oblectanti. q̃ miscet᷑ hoi magoꝵ seeła
iusti legib punienti.⁊ miscet᷑ demoni magi¬
cas artes docenti inpellenti Ñ misect᷑ horꝰ
imitationẽ demoni fugienti : misect᷑ ħ mo¬
ni deceptionẽ hominis aueu panti .S. nimi¬
nĩ tanta huiꝰ ab surditatis ⁊ ĩdignitatiꝰ ẽ mag¬
na necessitas. qđ scilie dõsetherios humana
eurantes. qͥd t̃restres homines agerent utiq
lateret. nisi demones aerii nuntiarent. qͥuõ
cther longeat̾ra ẽ alteq suspens. aer uͦ ethe¬
ri t̾req ẽtiguus. Omirabiłe sapientiã. Qd
aliud dedus istiᷤ sentiunt. ꝗͥͦs opͣtimoᷤ uolunt.
nisi eoshumana curare ne cultu uideant᷑¬
indigni. & ꝓpt̃ elem̃toꝵ distantiã humana
nescire. ut eredant᷑ demones necessarii. & ob
hocetiã ipsi putent᷑ colendi. ꝓꝗͦs du possunt
qͥd in reb humaniꝰ agat᷑ addisee. ⁊ uͥ oportet
hõibꝰ subuenire: Hoc siita c̃ dusistis boniꝰ. ma¬

Expanded text:
moni se falsis deorum criminibus oblectanti; non miscetur homini magorum scelera justis legibus punienti, et miscetur daemoni magicas artes docenti et implenti; non miscetur homini imitationem daemonis fugienti, et misectur daemoni deceptionem hominis aucupanti! rum tantae hujus absurditatis et indignitatis est magna necessitas, quod scilicet deos aetherios humana curantes quid terrestres homines agerent utique lateret, nisi daemones aerii nuntiarent; quoniam aether longe a terra est alteque suspensus, aer vero aetheri terraeque contiguus. O mirabilem sapientiam! Quid aliud de diis isti sentiunt, quos omnes optimos volunt, nisi eosindigni, et propter elementorum distantiam humana nescire, ut credantur daemones necessarii et ob hoc etiam ipsi putentur colendi, per quos di possint et quid in rebus humanis agatur addiscere et ubi oportet hominibus subuenire? Hoc si ita est, dis istis bonis ma
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi. S dehoc cũ istis ptꝰmodũ dispu¬
taum᷑. In qͦ aut̃ nob̃ ẽsentiunt deuno dõ
huiꝰ uniu̾sitatis auctore. qͥ ñ sołu suꝑ om̃a corꝑa
ẽ in corporeus. uerũ e̾tiã suꝑ om̃s animas
in corruptibiliꝰ. pͥncipiũ nr̃m. lum̃ nr̃m.
bonũ nr̃m an hoc eoscct̾is añ ponimꝰ. Nec si

Expanded text:
intellegi. Sed de hoc cum istis post modum disputabimus. In quo autem nobis consentiunt de uno Deo huius uniuersitatis auctore, qui non solum super omnia corpora est incorporeus, uerum etiam super omnes animas incorruptibilis, principium nostrum, lumen nostrum, bonum nostrum, in hoc eos ceteris anteponimus. Nec, si
Abbreviated transcription (Latin):
diuno honores expetere. qͥ penitñdo desida¬
rent ad grãm uenie ꝑtinere Ibi enĩ ẽ ðtestã¬
da suꝑbra. hic humilitas miseranda. At enĩ¬
urgens eausa ⁊ artissima. cogit. demones mę¬
dios int̃ deo ⁊ homines agere. ut ab hominibꝰ
asterant desid̾ata.⁊adus referant impet̃ta.

Expanded text:
divinos honores expetere, qui poenitendo desideradivinos honores expetere, qui poenitendo desiderarent ad gratiam veniae pervenire. Ibi enim est detestanda superbia, hic humilitas miseranda. urgens causa et arctissima cogit daemones medios inter deos et homines agere, ut ab hominibus offerant desiderata, et a diis referant impetrata.
Abbreviated transcription (Latin):
euadẽ delegunt.s potiꝰ ofitendo ꝓfitendo
p̃dicando. ⁊ phac om̃a fidlit̾ fortit̃q tole¬
rando ⁊ cũ pia securitate mortendo. legiꝰ
frcer : Huiꝰ autͣ phylosophi platoniei eo¬
piosissima⁊ disertissima extat oratio. qͥ
em̃ artiũ magicarẽ seali en ũ eẽdefendit.
seq al ñ uult in nocentẽ uidi. nisi ea
negando. qͣ ñ possunt ab inno eñte cõ¬
mitti. At om̃a miracula migoꝵ. &ͦ reete
sunit eẽ dapnandos. docinis fiunt & oꝑibꝰ
demonũ ꝗͦs udit cur censeat honorandos.
hominũ di bonis ꝑdemones allegarĩ pittat.¬
magieas anlicitas. Simagiea nolt tales. siliei¬
tas nołt ꝑtales. Si aut̃ peecator penitenꝰ p̃ces
fundat. maxi me si aliqͥd magicũ admisit.
itane tandẽ illiꝰ int̃cedñtib accip̃ueniã. qͥb
in pelłntibꝰaut fauentih sceccidisse plang̃
inculpã. Ane ipsi demones ut possint peni¬
tͣntib mereri indulgñtiã. pͥoresagunt peni¬
monib dix̃. qr si ita eẽt. neqͣ quã sibi audereq̃

Expanded text:
uadere delegerunt, sed potius confitendo profitendo praedicando et pro hac omnia fideliter fortiterque tolerando et cum pia securitate moriendo leges, fecerunt. Huius autem philosophi Platonici copiosissima et disertissima extat oratio, qua crimen artium magicarum a se alienum esse defendit seque aliter non uult innocentem uideri nisi ea negando, quae non possunt ab innocente committi. At omnia miracula magorum, quos recte sentit esse damnandos, doctrinis fiunt et operibus daemonum, quos uiderit quur censeat honorandos, hominum dis bonis magicas, an licitas? Si magicas, nolunt tales: si licitas, nolunt per tales. Si autem peccator poenitens preces fundit, maxime si aliquid magicum admisit; itane tandem illis intercedentibus accipit veniam, quibus impellentibus aut faventibus se cecidisse plangit in culpam? An et ipsi daemones ut possint poenitentibus mereri indulgentiam, priores aguntmonibus dixit: quia si ita esset, nequaquam sibi auderent
Abbreviated transcription (Latin):
dentissima cupiditatẽ. ⁊ suauissimã uolup¬
tatẽ.dus ðmones nuntiauer: & qđ plato
phylosophiea grauitate de optima repub¬
lica hec om̃a eensuit remouenda tacuerͣ
ut iãdu boni ꝑtales nuntios nosse cogant᷑
mala pessimoꝵ. nec alienas eorũ de nunti¬
losophoꝵ.cũ illa sint ininiuriã asta in ho

Expanded text:
dentissimam cupiditatem et suauissimam uoluptatem dis daemones nuntiauerunt, et quod Plato philosophica grauitate de optima re publica haec omnia censuit remouenda tacuerunt; ut iam di boni per tales nuntios nosse cogantur mala pessimorum, nec aliena, sed eorundem nuntilosophorum, cum illa sin
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ de sententie phylosophi. ata ẽẽ medios
demones int̾deos & homines.tãqͣm inter¬
nuntios & intͣpͣtes. qͥ hineferant peticiões
nocendi cupidissimos. aiusticia penitus
alicnos. suꝑbia tumidos. inuidia liuidos.
fallatia callidos. qͥ in hoc qđe aere habitaq̃.
qr deceli suꝑioris sublimitate deiccti. me¬
rito in regressibilis tͣnsgressionis in hoe
sibi ẽgruo uelut carẽe pdãpnatis̃. Ncc
no eorꝑe.s clecto inauxiliũ dõ uero. pia
mͣte facillime suꝑant. s multis plane par¬
ticipatione uere religionis indignis. tã¬
quã captissubditisq dñant᷑. Quoꝵ maximę
parti mirabilibꝰ & fallacib signis. siue factoꝵ

Expanded text:
eiusdem sententiae philosophi, ita esse medios daemones inter deos et homines tamquam internuntios et interpretes, qui hinc ferant petitiones nocendi cupidissimos, a iustitia penitus alienos, superbia tumidos, inuidentia liuidos, fallacia callidos, qui in hoc quidem aere habitant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti merito inregressibilis transgressionis in hoc sibi congruo uelut carcere praedamnati sunt; nec no corpore, sed electo in auxilium Deo uero pia mente facillime superant. Sed multis plane participatione uerae religionis indignis tamquam captis subditisque dominantur, quorum maximae parti mirabilibus et fallacibus signis siue factorum
Abbreviated transcription (Latin):
tͣtores se ec̃ finxer̃. Siᷤ tam̃ ñ istũ saltĩ ho¬
norẽ homineseiꝰ deferendũ putar̃ qͥ illos
nee dos cẽ eredebant. qr malos uidebaq̃.
Deos aut̃ om̃s honos uolebant. nec audẽ¬
bant tam̃ omino indignosdie̾e honore
diuino. maximẽ ne offenderent ppłosaqͥ¬

Expanded text:
 si tamen non istum saltem honorem homines eis deferendum putarunt, qui illos nec deos esse credebant, quia malos uidebant, deos autem omnes bonos uolebant, nec audebant tamen omnino indignos dicere honore diuino, maxime ne offenderent po
Abbreviated transcription (Latin):
notese̾et uera religio. falsi uietisq ẽ uietis.
Qđ etiã siqͥ antea sentiebant. tim̃dore pr¬
mebant. Qui aũ audiũ aliqndo fideliũ.
stantẽ sac̾dotẽ ad altare etiã suꝑscm corpꝰ
martyriꝰ. addi honorẽ eultũq ẽstruetũ. di¬
ce in p̃eibꝰ. offero tͥ sacͥsiciũ petreł paule.ł ey¬
pͥane.cũ ap̃ eoꝵ memorias offerat᷑. đõ. qͥ cos
homines⁊ martẏresfeẽ⁊ scĩssuiꝰ angłis eȩlesti
honore sociaũ. ut ea celebͥtate ⁊ dõ uero de
illoꝵ uicroriis gr̃as aganiꝰ. ⁊ nos adimitatio¬
nẽ taliũ eoronaꝵ atꝙͦ palmarũ eodẽ inuo¬
cato inauxiliũ. ex illoꝵ memoria & reno¬

Expanded text:
notesceret vera religio, falsis fictisque convictis. Quod etiamsi qui antea sentiebant, timendo reprimebant. Quis autem audivit aliquando fidelium stantem sacerdotem ad altare, etiam super orem cultumque constructum, dicere in precibus: Offero tibi sacrificium Petre uel Paule uel Cypriane, cum aput eorum memorias offeratur Deo, qui eos et homines et martyres fecit et sanctis suis angelis caelesti honore sociauit, ut ea celebritate et Deo uero de illorum uictoriis gratias agamus et nos ad imitationem talium coronarum adque palmarum eodem inuocato in auxilium ex illorum memoriae reno
Abbreviated transcription (Latin):
Te. & religione eolaᷤᷤ quẽ imitari noliᷤᷤ. eũ re¬
ligioniᷤ sũma sit imitari quẽ coliᷤ. Frustra¬
gcis apuleiꝰ & qͥcũq ista sentiunt hunc de¬
tulit honorẽ. sic eosinaere medios int᷑ethe¬

Expanded text:
lem; et religione colas, quem imitari nolis, cum relem; et religione colas, quem imitari nolis, cum religionis summa sit imitari quem colis? CAPUTis Apuleus, et quicumque ita sentiunt, hunc detulit honorem, sic eos in aere medios, inter aethe
Abbreviated transcription (Latin):
tia.ꝑ aliquã religionẽ dmonibꝰ subdim. cũ
ꝑuetã religionẽ abea uiciositate inqͣ illiꝰ su¬
mꝰ similes lib̾em. Cũ enĩ demones qđ iste apu¬
leiꝰ quãuiᷤ eiꝰ plurimũ parat. & diuiniꝰ hono¬
rib dignoᷤ censcat. tam̃ cogit᷑ c̃fit̾i. ra instigen¬
t̃ nob̃ uera religio p̃cipit. ne ira instigemur:
s: ei potiꝰ resistam. cũ demones donis inui¬
tent᷑ nob̾ uera religio p̃cip̃. necuiquã donoꝵ
acceptione faueamꝰ. cũ demones honorib
mulecant᷑. nob uera religio p̃eip̃. ut talib
nullomͦ moueam. Cũ demones qͦrũdã homi¬
nũ osores. qͦ rũda amatoressint. ñ prudnti
tͣn qͥlloq iuditio .s animo ut apellat ipse
passiuo. Nob̾ uera religio p̃eip̃. ut nr̃os etiã
inimicos diligamꝰ. Postremo omnẽ motũ eor¬
dis& salũ m̃tis. om̃sq tbelaso: tt̃pestates ani¬
mi qͥbꝰ demones estuareatq fluctuare asserit.
nando humiłẽ. cui te cupraᷤ uiuendo dissimi¬

Expanded text:
tia per aliquam religionem daemonibus subdimur, cum per ueram religionem ab ea uitiositate, in qua illis sumus similes, liberemur? Cum enim daemones, quod et iste Apuleius, quamuis eis plurimum parcat et diuinis honoribus dignos censeat, tamen cogitur confiteri, ira instigentur, nobis uera religio praecipit, ne ira instigemur, sed ei potius resistamus. Cum daemones donis inuitentur, nobis uera religio praecipit, ne cuiquam donorum acceptione faueamus. Cum daemones honoribus mulceantur, nobis uera religio praecipit, ut talibus nullo modo moueamur. Cum daemones quorundam hominum osores, quorundam amatores sint, non prudenti tranquilloque iudicio, sed animo ut appellat ipse passiuo, nobis uera religio praecipit, ut nostros etiam diligamus inimicos. Postremo omnem motum cordis et salum mentis omnesque turbelas et tempestates animi, quibus daemones aestuare adque fluctuare adserit, nerando humilem, cui te cupias uiuendo dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
castꝰ ⁊ ab arciũ magicarõ sceleribꝰ alienꝰ. cos
patͦnoᷤᷤ adhibeat. ꝑ ꝗͦ ilłu du exandiant. qͥ hec
amant. ꝗͣ ille ñ amandofit dignior. qͣmfa¬
ciliꝰ: libntiꝰ exuudire debeant. Amant qͥppe
illi scȩnicaᷤ tͣpitudine. ꝙ ñ amat pudicitia:
amant in maleficus magoꝵ mulle nocendi attes.
ꝗs ñ amat innocentia. Ergo & pudieniã & in¬
noeñtiã siꝗͥs ab hisduᷤ impet̾re uoluent. non
iustificare conet᷑. Habemꝰ ot̃ ista magistrũ eo
& tante ap̃coᷤ auctoritati platonẽ sipudor
humanꝰ ita ðse malemeret᷑: ut ñ solũ diligat
t̃pia. uerũ etiã diuinitati existim grata. Por¬

Expanded text:
um magicarum sceleribus alienus, eos patronos adhibeat, per quos illum dii exaudiant, qui haec amant, quae ille non amando fit dignior quem facilius et libentius exaudire debeant. Amant quippe illi scenicas turpitudines, quas non amat pudicitia: amant in maleficiis magorum mille nocendi artes , quas non amat innocentia. Ergo et pudicitia et innocentia, si quid ab diis impetrare voluerit, non justificare conetur. Habemus contra ista magistrum eorum et tantae apud eos auctoritatis Platonem: si pudor humanus ita de se male meretur, ut non solum diligat turpia, verum etiam divinitati existimet grata.
Abbreviated transcription (Latin):
lices.⁊ nimiꝰ impio. etiã gloriatilib. ñ neipsĩ
lucẽ publicã testẽcitabo. Cur enĩ tã grauit̃
ista plectunt᷑ seuitate legũ sioꝑa s̃ numinũ
colendoꝵ. Anforte ista leges xp̃iani instituer᷑
qbꝰ artes magice puniunt: Scd̾m quẽ aliũ sen¬
sũ. nisi qͦ hec maleficia grn̾i humanoꝑnitio¬
sa ẽt ñdubiũ ẽ.ait pocta darissimꝰ. testõr
cara đos. & ie germanã tiũꝙ dulee eãpũt.
magicaᷤ inuitã ac̃cingier artes allut enã
qd alio locodhiᷤ artib diẽ. atq sataᷤ alioũdi
traduce messe̾ coqd̾ hac pestifeta sccłataq
doct̾na. fruetꝰ alieni in alia t̾ra tnsfertiphi¬
qͥssimis legibꝰ eiẽo cõmemorat eẽ ẽseriptũ.
& ei ꝗͥ hoc fecit suppliciũ ẽstitutp̃. Postremo
apulei ipse. nũqͥd ap̃ xp̃iano iudices dmagi¬
ciꝰ artib accusatꝰ ẽ. Quaᷤᷤ utiq sibi obiectas.
sidiuina⁊ pia et̃ nouat & diuinarũ potesta¬

Expanded text:
ces et nimis inpios etiam gloriari libet, nonne ipsam publicam lucem testem citabo? Quur enim tam grauiter ista plectuntur seueritate legum, si opera sunt numinum colendorum? An forte istas leges Christiani instituerunt, quibus artes magicae puniuntur? Secundum quem alium sensum, nisi quod haec maleficia generi humano perniciosa esse non dubium est, ait poeta clarissimus: Testor, cara, deos et te, germana, tuumque Dulce caput, magicas inuitam accingier artes? Illud etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Adque satas alio uidi traducere messes, eo quod hac pestifera scelerataque doctrina fructus alieni in alias terras transferri perhiquissimis legibus, Cicero commemorat esse conscriptum et ei, qui hoc fecerit, supplicium constitutum? Postremo Apuleius ipse numquid aput Christianos iudices de magicis artibus accusatus est? Quas utique sibi obiectas si diuinas et pias esse nouerat et diuinarum potesta