comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utriq tanti ponderis molib cedimus: dic ergonob utrum
iste uerusdifilius abeis quigractia filu sunt huius nominis qua¬
dim propriaate discr&us denulla substantia sit ande aliđa
Nondico inquis denulla nedenihilo dicam : ergodealu uaest
quaro dequa: si non de patris aliam quaere: sialiam noninue¬
nis quia omnino noninuenis : patreragnosce: & filiũ cũ patre
Omousion consitere: Caro de carnenascitur filius carnis de
substantia carnis nascitur: Corruptionem demedio tollite
passiones carnales aluminementis abigite : & inuisibiliadi
ꝑeaque facte sunt intellecta conspicite: credite creatorẽ
quidedit carni carnemgignere: quidedit parentib ueror
carnis filios de carnis substantia generare. Ac sic filios cũ
parentib unius eẽ substaentiae multo magir potuir reuerũ
gignere filium de sua substantia : &unã cumue rohabere subs¬
tanłiã
Manente in incorruptione sp̃iteli: & longis simxhinc alie¬

Expanded text:
Utrique tanti ponderis molibus cedamus. Dic ergo nobis, utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt hujus nominis quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua. Non dico, inquis, de nulla, ne de nihilo dicam. Ergo de aliqua est: quaero, de qua? Si non de Patris, aliam quaere. Si aliam non invenis, quia omnino non invenis; Patris agnosce, et Filium cum Patre Homousion confitere. Caro de carne nascitur, filius carnis de substantia carnis nascitur. Corruptionem de medio tollite, passiones carnales a lumine mentis abjicite, et invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspicite . Credite Creatorem, qui dedit carni carnem gignere, qui dedit parentibus veros carnis filios de carnis substantia generare, ac sic filios cum parentibus unius esse substantiae, multo magis potuisse verum gignere Filium de sua substantia, et unam cum vero Filio habere substantiam, manente incorruptione spirituali, et longissime hinc alie
Abbreviated transcription (Latin):
Regem siliũ de rege patreutiq natum: Nec intuemini in genere
humano filios regum : &iam sin sunt exregib regos erso tamen
ex hominib: homines. Nec habere potestotem cũ patrib regiam
& teom̃ eandem tenerenaturũ : Vos autem filio dĩ regis regnũ
cum patre conceditis & naturã pat̾nã. uanita te impia denega¬
tis : eumq dõpatri dicitis inaequalem. qui non rapinã hocest
non alienũ arbitratus : eẽ xquadisdõ: sed tacm̃ non intendep
sed formã serui accipiens : inquaest patrifactus oboediensus¬
que admostemcrucis : Inqua formacũ non uultis sicagnoscere
patredõ minorem : ut in dĩ forma patrinon neg& is equalem
Nosinquis dictisum filii grectia nonnaturahocnati. Ideo unige¬
nitus: filius : quia quodest secundum diuinitatis sue naturcõ:
hocestnatus filius: hec nontua solum : ueru&iã nrc̃ sunt uerba
Curergo quem dĩfilium natura non gratia confiteris eiusdem

Expanded text:
regem Filium de rege Patre utique natum: nec intuemini in genere regem Filium de rege Patre utique natum: nec intuemini in genere humano filios regum etiamsi non sunt ex regibus reges, esse tamen ex hominibus homines; nec habere potestatem cum patribus regiam, et tamen eamdem tenere naturam. Vos autem Filio Dei regis regnum cum Patre conceditis, et naturam paternam vanitate impia denegatis; eumque Deo Patri dicitis inaequalem, qui non rapinam, hoc est, non alienum arbitratus est esse aequalis Deo; ssed formam servi accipiens, in qua est Patri factus obediens usque ad mortem crucis . In qua forma eum non vultis sic agnoscere Patre Deo minorem, ut in Dei forma Patri non negetis aequalem. « Nos, » inquis, « dicti sumus filii gratia, non natura hoc nati: ideo unigenitus est Filius, quia quod est secundum divinitatis suae naturam, hoc est natus Filius. » Haec non tua solum, verum etiam nostra sunt verba. Cur ergo quem Dei Filium natura non gratia confiteris, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
utiq: mnꝑfectus : natus si p̃ceptũ accepit indoctus : quia uero
ꝑfectus: natus. p̃ceptũ deditillegignendo. accepit istenascen¬
do Numquã enim uerus dĩfilius indoctus fuit filius autẽnum
tacmquã non habuerit pater. unde formã suã conpler& infilio
quem de seipso genuit: non fecit exnihilo non exalio: aut sifor¬
mã suam inunico filio plenãgignere potuit: Nec tamengenuit
plenã sedminorem. quid requatur adtendite & inuiã redite :
Necogec mini patrem inuidũ dicere: diciti sdm̃filiũ. dicitis dññ
sed ut duos deos dominosq faciatis. contrarripturã claman
ꝓdest quod patridatis taentã formã quantc̃nondatis filio : Nũ¬
quid siun maior. alter est minor ideonon suntdei & dominidu
Sicarerecupitis hocerrore : sic dicite aliũ eẽpatrem aliũ eẽ filũ
ut tecmen simul ambos non duosdicatis : sed unũ dnm̃ dm̃ dicitis

Expanded text:
utique imperfectus est natus, si praeceptum accepit indoctus. Quia vero utique imperfectus est natus, si praeceptum accepit indoctus. Quia vero perfectus est natus, praeceptum dedit ille gignendo, accepit iste nascendo. Nunquam enim verus Dei Filius indoctus fuit: filius autem nutanquam non habuerit Pater unde formam suam compleret in Filio, quem de se ipso genuit, non fecit ex nihilo, non ex alio. Aut si formam suam in unico Filio plenam gignere potuit, nec tamen genuit plenam, sed minorem; quid sequatur attendite, et in viam redite, ne cogamini Patrem invidum dicere. Dicitis Deum Filium, dicitis Dominum; sed ut duos deos dominosque faciatis, contra Scripturam clamaprodest, quod Patri datis tantam formam, quantam non datis Filio? Numquid si unus major, alter est minor, ideo non sunt dii et domini duo? Si carere cupitis hoc errore, sic dicite alium esse Patrem, alium esse Filium, ut tamen simul ambos non duos dicatis, sed unum Dominum Deum. Dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
qua illegignens dedit nascenti. non cũgenuis s& ad diditindigen¬
ti: Ae ꝑ hoctrentum genuit quantus ÷ ipse qr deseipso genuit ue¬
rum filium & ꝑfectum genuit plenitudinem diuinitatis: Non
ꝑficiendum aictis accersu: sed humilius atequaero quare filiũ
hominis quem lib& hominem sipceptũ accipiat apatre : non eũ
dicis alterius eẽ substantiae : & filiũ didm̃. ob hoc audes negec¬
re paterne eẽ substantiae quia p̃ceptum accepit apcetre :
prorsus & pceptum a patre accepit & eiusdem substaentie
est . cuius: ille quidedit: quiste contradicentem ferat.
si ad te audiendum homines patres. filuq concurrant eiusdẽ
utriq subsitentiae Necideo filiidegeneres quodita pceptic eis
dederint patres : sed fostedicis patres doctor silus indoctis de¬
dirre p̃ceptic: Refeste nunc ad dĩfiliũ dedõpatrenatũdm̃ qu

Expanded text:
quae ille gignens dedit nascenti, non cum genuisset addidit indigenquae ille gignens dedit nascenti, non cum genuisset addidit indigenti: ac per hoc tantum genuit quantus est2 ipse; quia de seipso genuit verum Filium, et perfectum genuit plenitudine divinitatis, non perficiendum aetatis accessu. Sed humilius a te quaero, quare filium hominis quemlibet hominem, si praeceptum accipiat a patre, non eum dicis alterius esse substantiae, et Filium Dei Deum ob hoc audes negare paternae esse substantiae, quia praeceptum accepit a Patre? Prorsus, et praeceptum a Patre accepit, et ejusdem substantiae est, cujus est ille qui dedit. Quis te contradicentem ferat, si ad te audiendum homines patres filiique concurrant, ejusdem utrique substantiae; nec ideo filii degeneres, quod ita praecepta eis dederint patres? Sed forte dicis, patres doctos filiis indoctis dedisse praecepta. Refer nunc te ad Dei Filium, de Deo Patre natum Deum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
circa sieaqua a pesta sunt uelitis adtendere. ut homoacepe¬
rat hanc potestectem: sed propt̃ contentiosos egoadutrũq
condudã siuthomo accepit hanc potestitem. Nihil tibi prod eẽ
hoc testimonium & tuudes quiasi ex hac potestecte a patre accep¬
ta. minorem a patre filium uis ꝓbare. Nec nos dubitam quod
inquantum homo est xp̃s minorest patre: siauutem ut dm̃ uis
accepis sehanc potestatem gignendo cum pater xqualem sibi
deditei ominumrerũ Tantam quantac ipr patris est potestatẽ
Sienĩ min hab& in potestate aliquid quã pateri non sunteius om̃a
quae hab& pater: sed quia eius sunt tantampcul dubio hab& po¬
testactem quantam pater: praceptum quoq autut homo acce¬
pit aut utds: sut homo nulla quaestio est qui aut ho ÷ patre
minor : siut ds̃ non hin costenditur minor qr nascendo id acce¬
pit non indigendo: In uerbo enim uni codĩ omnia p̃ceptac sunt dĩ.

Expanded text:
circa si ea quae aperta sunt velitis attendere, ut homo accepecirca si ea quae aperta sunt velitis attendere, ut homo acceperat hanc potestatem. Sed propter contentiosos ego ad utrumque concludam: Si ut homo accepit hanc potestatem, nihil tibi prodesse hoc testimonium et tu vides; quia si ex hac potestate a Patre accepta, minorem Patre Filium vis probare, nec nos dubitamus, quod in quantum homo est Christus, minor est Patre: si autem ut Deum vis accepisse hanc potestatem, gignendo eum Pater aequalem sibi, dedit ei omnium rerum tantam, quanta ipsi Patri est, potestatem. Si enim minus habet in potestate aliquid quam Pater, non sunt ejus omnia quae habet Pater: sed quia ejus sunt, tantam procul dubio habet potestatem quantam Pater. Praeceptum quoque aut ut homo accepit, aut ut Deus: si ut homo, nulla quaestio est, quia ut homo est Patre minor: si ut Deus, non hinc ostenditur minor; quia nascendo id accepit, non indigendo. In Verbo enim unico Dei omnia praecepta sunt Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
presuiti s utueri filudi una candemq cũpatre substontiam ñcc
eredatis oderdientis. Quid quod ec iamillud cõmemorandũ pu¬
bcestoneo dimni festis simȩ ut homolo quitur potestrcten ma¬
bos poueindiamimã mea & potestactem habeo iteru sumendreao
unquudenumi a liuddix. Nisi potestactem habeo mor iencdi cere¬
sirgende quodiaq:ait Nemocam tollit amse sdego r pono
som atesur pere poturra si cautemintroduxisti hocrestimo¬
niumi int ploquereris dicenr hie faneo desua potes rott qun
potrs aaceni dicebat : Potestactem habco ponendi anima mec
st porosteue inbabeo teru sumendicam : t amquã s homononer¬
praceptum accepi a patremeo. quis autemnesciat aliud eẽ p̃¬
ceptum aliud potestatem: hoc enimhabem inpotestate. quod
cum uolum possum. praxceptũ uero. id nobcumgit. ut quod
umest in potestecte faciam: siautem nondũ ÷ in potestacte.
Orem nobis potestatem dari. ut quod p̃ceptũ ÷ impleam: quo¬

Expanded text:
proruitis, ut veri Filii Dei unam eamdemque cum Patre substantiam non esse credatis atque dicatis? 9. Quid quod etiam illud commemorandum putasti, quod manifestissime ut homo loquitur: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Numquid enim aliud dixit, nisi, Potestatem habeo moriendi et resurgendi? Quod itaque ait, Nemo eam tollit a me, sed ego eam ponomori et resurgere potuisset? Sic autem introduxisti hoc testimonium, ut praeloquereris, dicens, Hic sane et de sua potestate quam a Patre accepit dicebat, « Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: » tanquam si homo non espraeceptum accepi a Patre meo. Quis autem nesciat aliud esse praeceptum, aliud potestatem? Hoc enim habemus in potestate, quod cum volumus possumus. Praeceptum vero id nobiscum agit, ut quod jam est in potestate faciamus: si autem nondum est in potestate, oremus nobis potestatem dari, ut quod praeceptum est impleamus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
licis patribus ueritatis auctoritate & auctoritate ueritatis
firmatum est. quod postea in concilio ariminensi propter noui¬
tatemuerbi minus quã potiuit intellectã quã tecmenfides an¬
tiqua ꝓperat Multos paucorũ frccude deceptis her&icaimpi¬
& cs subher&ico imperatore constantio labe factto r&empta¬
uit, sed postnon longũ tempus libestate fidei catholicae p̃ua¬
lente : postea quãuis uerbi sicut debuit intellec taest: Omous¬
on illud catholiex fidei sanitacte longelateq: defensuest
Quid ÷ enĩ omousion: nisi unius eiusdemq substaentiae : Quid est
inquã omousion: ego & pater unũ sume: sed nunc necego iiex¬
num Nec tudebes arimenen se tamquã p̃iudicaturus ꝓ̃ferre
concilium. Necego huius auctoritate : Nectuillius deuneris scrp¬

Expanded text:
licis Patribus veritatis auctoritate et auctoritatis veritate licis Patribus veritatis auctoritate et auctoritatis veritate firmatum est: quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum, quod tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantio labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, posteaquam vis verbi, sicut debuit, intellecta est, Homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque defensum est. Quid est enim Homousion, nisi unius ejusdemque substantiae? Quid est, inquam, Homousion, nisi, Ego et Pater unum sumus ? Sed nunc nec ego Nicaenum, nec tu debes Ariminense tanquam praejudicaturus proferre concilium. Nec ego hujus auctoritate, nec tu illius detineris: Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Verum dĩ filium cogitate: hunc autem filiũ nullo modo uerũdi fi¬
liũ cogitatis. sicũ natũ eẽ de substaentu patrirnegactis: Nonenĩ
umerat hominis filius & dõdonante factus : difilius exdoqui¬
demnatus : sed gratia nonnatura : An foste & si non hominiy fili¬
us : tacmenaliqua iamerat qualiscũq creaturco & indifilium
dõmutata conuersaest: sinihilhorumergo autdenihilo : aut
dealiqua substcontia natus : sed necrederem denihilo eẽ dĩ
filium uos putare : umnos abistasollicitudine liberasti: Ad¬
firmastienĩ non a uob̵dicere: denihilo eẽ dĩfiliũ : de aliquaer¬
go substantia ÷: sinon de patris dequadicite sed non inuenitis
substaentia : nonuos nobcum pigeat confiteri. paterergo & fi¬
lius unius sunt eiusdemq substantiae: hoc ÷ illud omousion
quod inconcilioniceno aduernis her&icos arrianos. a catho¬

Expanded text:
Christo ; verum Dei Filium cogitate. Hunc autem Filium nullo modo verum Dei FiChristo ; verum Dei Filium cogitate. Hunc autem Filium nullo modo verum Dei Filium cogitatis, si eum natum esse de substantia Patris negatis. Num enim jam erat hominis filius, et Deo donante factus est Dei filius; ex Deo quidem natus, sed gratia, non natura? An forte etsi non hominis filius, tamen aliqua jam erat qualiscumque creatura, et in Dei filium, Deo mutante, conversa est? Si nihil horum, ergo aut de nihilo aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus de nihilo esse Dei Filium vos putare, jam nos ab ista sollicitudine liberasti: affirmasti enim non vos dicere, de nihilo esse Dei Filium. De aliqua ergo substantia est. Si non de Patris; de qua? Dicite. Sed non invenitis. substantia non vos nobiscum pigeat confiteri. 3. Pater ergo et Filius unius sunt ejusdemque substantiae. Hoc est illud Homousion, quod in concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catho
Abbreviated transcription (Latin):
utquinon÷ oȩ mihilo non est &x aliqua re alia sedex dõ mis ex
dĩ substaentia eẽ nonporsit : & hoc eẽ quod dr̃ est de quoest
hocestids̃ dedõ: quocircumds̃ dedõnatus : quia non aliud prius fii¬
it sed natura coaxerna. dedõ ÷ non est aliud quã est ille dequo
est hocestunius eiusdemq naturae : uelunius erdemq substcen¬
tiaȩ : Quod cumauditis. quelein cor habeatis ignoro : qui puta¬
tisnos filium sicdicere natum eẽ depatre : quomodo nascunt᷑
decorporib corpora: & quõ corruptibiliter ista nascuntur:
accusatis nos ttmquã generationi unigeniti quaede patreest cor¬
poralem passionem corruptionemq: tribuamus : Carnalib
quippe cogitationib: plenisubsttntiã dĩ descipsagignere por¬
sefilium non putatis nisi hoc patiatur quod substantia quan¬
dogignit patiatur carnis: Erratis non scienter scripturcor

Expanded text:
ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia, sed ex Deo, nisi ex ut qui non est ex nihilo, non est ex aliqua re alia, sed ex Deo, nisi ex Dei substantia esse non possit, et hoc esse quod Deus est de quo est, hoc est, Deus de Deo. Quocirca Deus de Deo natus, quia non aliud prius fuit, sed natura coaeterna de Deo est, non est aliud quam est ille de quo est, hoc est, unius ejusdemque naturae, vel unius ejusdemque substantiae. Quod cum auditis, quale cor habeatis ignoro, qui putatis nos sic Filium dicere natum esse de Patre, quomodo nascuntur de corporibus corpora: et quoniam corruptibiliter ista nascuntur, accusatis nos tanquam generationi Unigeniti, quae de Patre est, corporalem passionem corruptionemque tribuamus. Carnalibus quippe cogitationibus pleni substantiam Dei de se ipsa gignere posse Filium non putatis, nisi hoc patiatur quod substantia quando gignit patitur carnis. Erratis, non scientes Scripturas,
Abbreviated transcription (Latin):
non ualeo : non sufficio : Acꝑ hoc quia & illa &istoc ÷ ineffabilir
sicut ꝓph&ao defilioloquens ait. Cenerationemes qui renar
rabit: Ita despũ rco uerissime dicitꝰ. processio nẽ eius quir enar¬
rebit: satis ntergo nobis quianon ÷ aseipsofilius. sed ab illo de
dictus est ubilegitur : siautem sp̃reius qui siscitecuit xp̃mamor
tuis habiteet in uobir & sp̃sfilii ubilegitur quiautem spmep̃i
guli singulorum unus patris alterfli: sedunur potiur pa¬
tris & filii De quo uno spu seriptũ ÷: Etenim in spũ uno nor
omnes in unũ corpurbaptifumus : siue iudaei siue grecissu
serui si ue liberi : & om̃runũ spm potecbimur: & alioloco
ciurdemq substantae est : quando quidem non dealiqua
uultis : & toemeneum neca nihilo necexaliquama ics te¬
iria sedexpaste eẽ conceditis: nec uid&ir quã necersesta nt.

Expanded text:
non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa et ista est ineffabilis, sicut propheta de Filio loquens ait, Generationem ejus quis enaritu sancto verissime dicitur, processionem ejus quis enarrabit? Satis sit ergo nobis, quia non est a se ipso Filius, sed ab illo de dictus est, ubi legitur: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Christum a mortuis habitat in vobis . Et spiritus Filii, ubi legitur: Qui autem spiguli singulorum, unus Patris, alter Filii; sed unus potius Patris et Filii: de quo uno Spiritu scriptum est, Etenim in Spiritu uno nos omnes in unum corpus baptizati sumus, sive Judaei, sive Graeci, sive servi, sive liberi; et omnes unum Spiritum potavimus . Et alio loco:ejusdemque substantiae est? Quandoquidem non de aliquavultis, et tamen eum nec ex nihilo, nec ex aliqua materia, sed ex Patre esse conceditis. Nec videtis quam necesse sit,
Abbreviated transcription (Latin):
dit : sedideo cumdeillo filius loquer&ur : aitde patreꝓcedit quo
pater pecrsioniseius ÷ auctor quitedemfiliũ genuit: &gignen¬
ipso non dicer& discipulis : Accipite spmscm eũq in suflando¬
dar& uta sequoq ꝓcedere significans a ꝑtae ostender& flando
qđ u spirando dabaet occultae : ergosinascer&ur ñ tantũ¬
dẽ dire patre nec tantum defilio sed de ambob: utiq nascer&ur
sinedubio filius dicer&ur amborũ : Acphocquia filius amborum
nullo modo ẽ. non opostuit nascieum de ambobur⁊ Amborũ
est ergosps: procedendo deambobus: Quid autem internar¬
ci & ꝓcedere interrt : deillac&cellentir sima naturccloquens
&x plicare quis potest no n omneqđ procedit nascitur : quãuis
omneꝓcedat quod nascitur: sicut no nomne quod bipes ÷ ho¬
moest : quãuis bipessit omnis qui homoest: hac scio : distingue¬
reautem inter illam generationem & hano ꝓcessonem nescio

Expanded text:
dit. Sed ideo cum de illo loqueretur, ait de Patre procedit , quoniam dit. Sed ideo cum de illo loqueretur, ait de Patre procedit , quoniam Pater processionis ejus est auctor, qui talem Filium genuit, et gigneni procederet et de ipso, non diceret discipulis: Accipite Spiritum sandaret , ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac per hoc quia filius amborum nullo modo est, non oportuit nasci eum de ambobus. Amborum est ergo Spiritus, procedendo de ambobus. Quid autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio,
Abbreviated transcription (Latin):
pater inquis anemine. filius uero accepit apatre fatemur &ns
silium ab illo accepisse potentiã. de quonatus : potens. Patriuer
potentiã nullus dedit quia nullus eumgenuit Cignendo dedit
potentiã pater filio. sicut om̃a qua hab & insubstantia sua gignen¬
dodeditei quemgenuit desubstaentia sua: sed queritur utrũ taen¬
tam quan tcipsi ÷ potentiã pater flio dederit anminorem: si tren

Expanded text:
pit a Patre. Fatemur et nos Filium ab illo accepisse potentiam, de quo natus est potens: Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit potentiam Pater Filio, sicut omnia quae habet in substantia sua, gignendo dedit ei quem genuit de substantia sua. Sed quaeritur utrum tantam, quanta ipsi est, potentiam P
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ & deses angelis id accipi potest. Vude apostolus de in¬
iunbilido aꝑtius posuit que ne mohominũ uidit nec uidere potest
Non eiumait Nemo sedne mohominũ ubiostendit quẽ admodũ
intellegidebeat qđ dictũ ẽ. dm̃ nemo uiditum quã Idẽ ne moho¬
minũ. sicut nemo a scendit in caelũ cũ angeli soleant illuo ascendere
quia solent indeasaendere nectam a płs dix̃. Nemo hominũ poteris
uideredm̃ sed nemo potest Poterit enĩ homo sed tunc cua& nũ

Expanded text:
Non enim et de sanctis Angelis id accipi potest. Unde Apostolus de inNon enim et de sanctis Angelis id accipi potest. Unde Apostolus de invisibili Deo apertius posuit: Quem nemo hominum vidit, nec videre potest . Non enim ait, Nemo; sed, Nemo hominum. Ubi ostendit quemadmodum intelligi debeat quod dictum est, Deum nemo vidit unquam; id est, nemo hominum: sicut, Nemo ascendit in coelum ; cum Angeli soleant illuc ascendere, quia solent inde descendere. Nec tamen Apostolus dixit, Nemo hominum poterit videre Deum; sed, Nemo potest. Poterit enim homo, sed tunc cum aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ra inui sibilis non tamen ds̃ nob est. Sed & si non dictũ ersa solido
sed dictũ ers&. Regi autem seculorũ in mostali in uisibili solihono
& gloria quis nisidr̃ err& honor ergo & gloria solidõ qui dr̃
inuiribilis ẽ non qui solur inuisibilis. Sm̃ est ut diximus & crea¬
tura in uisibilis. Item queri potest quomodo dictũ sit. dm̃ne mo
uidit umquã. Cum eiusdem dñi uerba sint : Nescitis quia angel
eorum semꝑ uident faciem patris mei quiincaelir ẽ : Qux sen¬
tentia uos redar guit quine scitis quẽ admodumdicatis in uisibi¬
lem patrẽ : Illud aũ quod ait. Non quia petrẽ udit quisqua ius
quiẽ ado hic uidit patrem Ad homines referripotest qđ dictu
ẽ quisquã &t quia ipse homoerat qui tunc loquebatur in car¬
ne. Ita hoc dix̃ acsidicer& : Non quia patrẽuidit quisquãho¬
minum nisiego. sicut dictum ẽ: Quis sapiens & intelleg& hac:

Expanded text:
ra invisibilis, non tamen deus nobis est. Sed et si non dictum esset, soli Deo; ra invisibilis, non tamen deus nobis est. Sed et si non dictum esset, soli Deo; sed dictum esset, Regi autem saeculorum, immortali, invisibili soli honor et gloria: quis nisi Deus esset? Honor ergo et gloria soli Deo, qui Deus invisibilis est, non qui solus invisibilis: quoniam est, ut diximus, et creatura invisibilis. Item quaeri potest quomodo dictum sit, Deum nemo vidit unquam ; cum ejusdem Domini verba sint, Nescitis quia Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est ? Quae sententia vos redarguit, qui nescitis quemadmodum dicatis invisibilem Patrem. Illud autem quod ait, Non quia Patrem vidit quisquam, nisi qui est a Deo, hic vidit Patrem ; ad homines referri potest quod dictum est, quisquam. Et quia ipse homo erat qui tunc loquebatur in carne, ita hoc dixit, ac si diceret, Non quia Patrem vidit quisquam hominum, nisi ego: sicut dictum est, Quis sapiens, et intelliget haec ?
Abbreviated transcription (Latin):
sumpseras. adrem non ꝑtinentia multa dixisti de inuisibilib: erca¬
turis qđ poter̃ iudicare quilegerint: deinuisibilido int̾nos agitur.
Et hoc ẽ quod quaestionẽ fac̃ quia uos inuisibilẽ solũ patrẽ dictũ
putatis ubi a postolus ait. In mortali inuisibili solidõ sidixirs&
soli patri disficiliur fortas soquestio soluer&ur. Quiauero dix̃
solidõ non ẽ utique contranos: Et unigenitus quippe in dĩ forma
anob ẽ demonstratum. & ubiadhuc opus fuerit de monstrabit:
Nunc inista questione non in merito potest mouere quo modo de
solodo. quiest ipsatrinitas dictũ sit. Ite uisibili solidõ cũ sit &iã quela
inuisibilis creatura ꝓpt̃ quod dictum ẽ dexp̃o quia in ipso condi¬
ta sunt omnia uisibilia & inuisibilia : Quiaergosunt di falsi uisibi¬
les Id eodictũ ẽ in uisibili solido honor & glori & sieniẽ creatu¬

Expanded text:
sumpseras, ad rem non pertinentia multa dixisti de invisibilibus creasumpseras, ad rem non pertinentia multa dixisti de invisibilibus creaturis: quod poterunt judicare qui legerint. De invisibili Deo inter nos agitur: et hoc est quod quaestionem facit, quia vos invisibilem solum Patrem dictum putatis, ubi Apostolus ait, Immortali, invisibili soli Deo . Si dixisset, Soli Patri; difficilius fortasse quaestio solveretur: quia vero dixit, soli Deo; non est utique contra nos: et Unigenitus quippe in Dei forma,a nobis est demonstratum, et ubi adhuc opus fuerit, demonstrabitur. Nunc in ista quaestione non immerito potest movere, quomodo de solo Deo, qui est ipsa Trinitas, dictum sit, Invisibili soli Deo: cum sit etiam quaedam invisibilis creatura; propter quod dictum est de Christo, quia in ipso condita sunt omnia, visibilia et invisibilia . Quia ergo sunt dii falsi visibiles, ideo dictum est, Invisibili soli Deo honor et gloria. Etsi enim est creatu
Abbreviated transcription (Latin):
Si non potuit infirmus. sinoluit inuidus inuenitur: sed utrũq
hoc falsũ ẽ: patriigitur dõ filiusuerus xqualis ẽ: siergo ut laudas
plac&tibi qđ ame cõmemoratũ ẽ. Inui sibilia enĩ eius ꝑ eaquae fac¬
ta sunt intellecta conspiciuntur. ꝑso qđ factum ẽ increaturaui¬
sibilia. ut parenter id quodipsi sunt generent. Intellege in uisibi¬
lẽ natiuitatem ueri filudi. Nedm̃ patrẽ dicas io quod non ẽ ipsege¬
nuisse: siautẽ hocgenuit qđ &ipse unã patris & sili eẽ substantiã
negare nolite. CXP UIII. Iam uero sequentia qua sic cone¬
xiusti ut decruce uel in carnati son exp̃i ꝓbare nob̵ uellis qđ parit̃
credimus. seruastimoremtuũ. sed nihiltibi adista respondens
einuisibili filio cũageremus. quẽ consensisti eẽ in ui sibilem
secundũ diuunitatẽ qui prius solũ patrẽ inuisibilẽ eẽ prae¬

Expanded text:
Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsum est. Patri igitur Deo Filius verus aequalis est. Si ergo, ut laudas, placet tibi quod a me commemoratum est, Invisibilia enim ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : per id quod factum est in creatura visibili, ut parentes id quod ipsi sunt generent, intellige invisibilem nativitatem veri Filii Dei, ne Deum Patrem dicas id quod non est ipse genuisse. Si autem hoc genuit quod est ipse; unam Patris et Filii esse substantiam negare nolite. CAPUT VIII. Jam vero sequentia quae sic connexuisti, ut de cruce vel incarnatione Christi probare nobis velles quod pariter credimus; servasti morem tuum: sed nihil tibi ad ista respondens, X. 1. De invisibili Filio cum ageremus, quem consensisti esse invisibilem secundum divinitatem, qui prius solum Patrem invisibilem esse prae
Abbreviated transcription (Latin):
crescere sinitis ut aliquando suo patriporsit et̃ xqualis: Ad hoc
enim eũ ꝑ fectum dicitis eẽ natũ non ut hinc laus eius crescer&
sedut minor eius natura remanera : Et cum ista sentiatir se¬
norem : Anideonibil subtraxit quianihil eorũ quae gignendo
dedit abstulit genito: Ita sane nihil subtrax & filuis hominũ qui
ysperenascunt. Nihil aufest creator iamnatis quin potius add
ut accedat crescentib quod nascentib de fuit Quider gomagnũ
de patre dixisti ergaunicũ filui. qui non & nihilo uel &aliqua ma¬
teria fictus sed &ipsonitus ẽ. Quid magnũ ẽ quia non subtrax
quoddedit. si quod darepotuit nandando subtraxit : Vbiẽ. quod
eũ inuidum non eẽ dixisti anfortedaronon potuit : Vbiẽ omnipo¬
tentia dĩ patris: pror sus adhunc asticulum rescollegitur ut dr̃
pater xequalem sibigignere filium . aut non poterit aut noluerit:

Expanded text:
crescere sinitis, ut aliquando suo Patri possit esse aequalis. Ad hoc crescere sinitis, ut aliquando suo Patri possit esse aequalis. Ad hoc enim eum perfectum dicitis esse natum, non ut hinc laus ejus cresceret, sed ut minor ejus natura remaneret. Et cum ista sentiatis, senorem? An ideo nihil subtraxit, quia nihil eorum quae gignendo dedit, abstulit genito? Ita sane nihil subtraxit: sed et filiis hominum qui prospere nascuntur, nihil aufert Creator jam natis; quin potius addit, ut accedat crescentibus quod nascentibus defuit. Quid ergo magnum de Patre dixisti erga unicum Filium, qui non ex nihilo vel ex aliqua materia factus, sed ex ipso natus est? Quid magnum est quia non subtraxit quod dedit, si quod dare potuit, non dando subtraxit? Ubi est, quod eum invidum non esse dixisti? An forte dare non potuit? Ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligitur, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
qđẽ ipse. Et id eo dicis dñs dñm genuit dĩ dm̃ genuit & caera
Curergo sicut dixisti potens potentem. Non dicis omp̃s omni pote¬
tem : si quod sentis siuis diceredic Dnr̃s maior dñm minorem
genuit. Ds̃ maior dm̃minorem. Rexmaior regẽminorẽ Creato
maior creatoremminorẽ: Meliorbonum. Sapientior sapientẽ
Clementior dem̃tẽ potentior potentẽ. si autẽ ista non dicis & ni¬
hil minus quã pat̃ hab& filium haber e conrentis. curnon dicis a¬
qualem & illa omnia cur non sc ꝑcurris ut dicas. Dñs xqualem
dingenuit Dsx qualem dm̃ Rexx qualem regem Creator xqua¬
lem creatorem bonus aequalit bonum. Sapiens aequaliter sapiei¬
tem. Clemens aqualit̃ dementẽ Potens xqualit potentem :
Si autẽ negis xqualem aꝑtedices sede generem: Nonenĩ quẽ
dm̃ minorem dedõ maiore natũ eẽ dicitis. Saltim sicut infantẽ

Expanded text:
quod est ipse, et ideo dicis, Dominus Dominum genuit, Deus Deum genuit, et caetera: quod est ipse, et ideo dicis, Dominus Dominum genuit, Deus Deum genuit, et caetera: cur ergo sicut dixisti, Potens potentem; non dicis, Omnipotens omnipotentem? Si quod sentis vis dicere, dic: Dominus major, dominum minorem genuit; Deus major, deum minorem; Rex major, regem minorem; Creator major, creatorem minorem; melior bonum, sapientior sapientem, clementior clementem, potentior potentem. Si autem ista non dicis, et nihil minus quam Pater habet, Filium habere consentis, cur non dicis aequalem? Et illa omnia cur non sic percurris, ut dicas: Dominus aequalem Dominum genuit, Deus aequalem Deum, Rex aequalem Regem, Creator aequalem Creatorem, bonus aequaliter bonum, sapiens aequaliter sapientem, clemens aequaliter clementem, potens aequaliter potentem? Si autem negas aequalem, aperte dic esse degenerem. Non enim quem deum minorem, de Deo majore natum esse dicitis, saltem sicut infantem
Abbreviated transcription (Latin):
ne uenire arbitraris : sufficitmihi quodita putasti xp̃m adterre¬
na descendisse contagia ut tamen confitereris nullum habuir re
peccatum.UI. Illuo rane quod commemoraui pastur animali¬
um . qua cũ terrenannt adque mostalta. hoctam̃ gignunc quod ip¬
sa sunt. Ut hamo hominẽ. Caniscanem: Puta quod non as perna¬
tus horruisti sedte asꝑnare adquehorrere finxistidicens. tam
foedam conparationem millam tantam inmensitatem non debuis
seꝓduci Cur enim hoc dixisti nisi n&bi deipns corruptibilib
fo&ib: fauces ueritas prxmer& & terespirare non siner&
sicut & fac& : Quando quidem creaturam corruptibilem cerni¬
tis hoc quod ipsa ẽ gignere f&cum suũ. Et dm̃ patrẽ omnipoten¬
tem ereditis non potiusse nis eius de generante natur agig¬
nere unicum suum:
nuit. Clemens dementem potens potentẽ. Si subhis uerbis caiuo
raeputas qđ uob obicitur non uor credere dm̃ potuir regignere:

Expanded text:
ne venire arbitraris. Sufficit mihi quod ita putasti Christum ad terrene venire arbitraris. Sufficit mihi quod ita putasti Christum ad terrena descendisse contagia, ut tamen confitereris nullum habuisse peccatum. CAPUT VI. Illud sane quod commemoravi, partus animalium, quae cum terrena sint atque mortalia, hoc tamen gignunt quod ipsa sunt, ut homo hominem, canis canem; puto quod non aspernatus horruisti, sed te aspernari atque horrere finxisti, dicens, tam foedam comparationem in illam tantam immensitatem non debuisse produci. Cur enim hoc dixisti, nisi ne tibi de ipsis corruptibilibus fetibus fauces veritas premeret, et te respirare non sineret, sicut et facit? Qandoquidem creaturam corruptibilem cernitis, hoc quod ipsa est gignere fetum suum, et Deum Patrem omnipotentem creditis non potuisse nisi ejus degenerante natura gignere unicum suum. otentem. Si sub his verbis cavere te putas quod vobis objicitur, non vos credere Deum potuisse gignere id
Abbreviated transcription (Latin):
tis sieu n solũdm̃uerũ &iã homine agnoscis. Quidte igitur aq¬
iins qd sedere ad dexterã patris ad sidux legitur quid nob Non
ut creatorem. Patrẽ cum sincera deuotione ad orare ut auctor em¬
si auctorem p̃pterea adicis patrem qui adeipso ẽ filiur non ẽ. autem
torem sic dicir filium ut creatorem non neger patrem nec sp̃m scm
Si denique sp̃m rc̃m dicis sc doctorem ducatorem. in luminatorem
sc̃i ficatorem. ut hac opera nec patri audeas auserreneo filio
Istitua &iam nostra sint uerba : si autem talia tibii dola poner in cor¬
de ut duos facias deos. Vnũmuorem id.ẽ patrem Alium minorem
id .ẽ filium sp̃m uero scm. Ita omnium triũ minimum fingas tu nec dm̃
cꝑ hoc nec fides &um hoctibiignoscimus. quod inperite usur uer¬
bo xp̃m significasti adterrena descendirre contagia: Et quia hoc
inte corrigere uolui. ut scires contagia quomodo appellare debea¬
mus: calumnias ẽẽ istasdicis & eas dephilososicae astir instructio¬

Expanded text:
is, si eum non solum Deum, verum etiam hominem agnoscis? Quid te igitur adjuvat, quod sedere ad dexteram Patris assidue legitur? Quid nobis, non  colimus ut creatorem: Patrem cum sincera deSi auctorem propterea dicis Patrem, quia de ipso est Filius, non est autem torem sic dicis Filium, ut creatorem non neges Patrem nec Spiritum sanctum; si denique Spiritum sanctum sic dicis doctorem, ducatorem, illuminatorem, sanctificatorem, ut haec opera nec Patri audeas auferre nec Filio: ista tua etiam nostra sint verba. Si autem talia tibi idola ponis in corde, ut duos facias deos, unum majorem, id est, Patrem, alium minorem, id est, Filium; Spiritum vero sanctum ita omnium trium minimum fingas, ut nec Deum tiana fides, ac per hoc nec fides. Etiam hoc tibi ignoscimus, quod imperite usus verbo, Christum significasti ad terrena descendisse contagia. Et quia hoc in te corrigere volui, ut scires contagia quomodo appellare debeamus; calumnias esse istas dicis, et eas de philosophicae artis instructio
Abbreviated transcription (Latin):
Hec & alia qua suis ostendam locir in quib: opera suꝑ uacuam
contriuisti ut moras necteres. tempusq: ꝓduceres : Comme¬
morando ad tingere debeo non re dirguere disputando
Iicis me auxilio principum munitũ non loqui secundũti¬
morem dĩ Cum scias nob eẽ p̃ceptum. orare ꝓregib is
inagnitionem ueniant ueritatis. Quod in quib dã eẽ conpl&u
Nos dõ agimus gratias uos dol&is. uerba autẽ nostra recte intellegen¬
tib indicant quis nr̃m loquatur secundũ timorẽ dĩ utrũ qui sic luidat
dm̃ patrẽ ut ab eius laudem referat quod sibi filiũ generauit xqualem:
An qui sic genitorem dehonestat & genitũ. Vt & illũ dicat non potuis se
gignere ꝑ omnia sui similẽ filiũ. et istũ dicat non de generas se iamnatũ
tura cui flectitur omnegenu celestiũ t̃restriũ & infernorũ quẽ
tam̃ dõ patricẽ non uultis xqualem quia hoc pater eidonauit: Ut enĩ¬

Expanded text:
ec et alia quae suis ostendam locis, in quibus operam supervacuam contrivisti, ut moras necteres, tempusque produceres, commemorando attingere debeo, non redarguere disputando. CAPUT PRIMUM. Dicis me auxilio principum munitum, non loqui secundum timorem Dei; cum scias nobis esse praeceptum orare pro regibus, ut in agnitionem veniant veritatis : quod in quibusdam esse impletum, nos Deo agimus gratias, vos doletis. Verba autem nostra recte intelligentibus indicant, quis nostrum loquatur secundum timorem Dei: utrum qui sic laudat Deum Patrem, ut ad ejus laudem referat, quod sibi Filium generavit aequalem; an qui sic genitorem dehonestat et genitum, ut et illum dicat non potuisse gignere per omnia sui similem filium, et istum dicat non degenerasse jam natum, turae, cui flectitur omne genu, coelestium, terrestrium et infernorum: quem tamen Deo Patri e
Abbreviated transcription (Latin):
altus dĩ filius di uerbum dr̃ aput dm̃ : Sed postea quã ppt̃ hoc & altatur
ẽ quia factus ẽ oboediens usq ad mortẽ crucir. Tunccoepit eẽ altusdi
silius unicus dĩds̃ tunccoepit haber e nom qđ ẽ suꝑ omne nom̃ : Quis
hoc insipientissimus dixerit hoc illiergo donatũ ẽ ig homini secundũ
quẽ filius factus ẽ oboediens usq ad mortẽ crucis. qđ iam habebat idem

Expanded text:
 apud Deum; sed posteaquam propter hoc exaltatus est, quia factus est obediens usque ad mortem crucis, tunc coepit esse altus Dei Filius, unicus Dei, Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? Quis hoc insipientissimus dixerit? Hoc illi ergo donatum est ut homini, secundum quem Filius factus est obediens usque ad mortem crucis, quod jam habebat idem
Abbreviated transcription (Latin):
lem xp̃o : si adoratꝰ ut xp̃s: Iam ergo confiter exp̃m patriaequalem
quẽ tuipseadorari consiteris ut patrẽ: Quales aũ homines estis
quã relegio se humilitatis qui sp̃m scm̃ adorare non uultis. cũlegatis
intera occidit sp̃s autẽ uiuificat : Non uultis ergo adorare quẽ ui¬
uificare animas ñ negatis cũ pat̃ abraham homines adorauerit
iua con senser̃ ei monum̃tũ ubi poner & mostuxcorpus uxoris¬
ec emini se ribtum e Acrit autem abrabam plangere farra &lug¬

Expanded text:
lem Christo, si adoratur ut Christus. Jam ergo confitere Christum Patri aequalem, quem tu ipse adorari confiteris ut Patrem. Quales autem homines estis, quam religiosae humilitatis, qui Spiritum sanctum adorare non vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivificat ? Non vultis ergo adorare, quem vivificare animas non negatis: cum pater Abraham homines adoraverit, quia concesserunt ei monumentum, ubi poneret mortuae corpus uxorisc enim scriptum est: Venit autem Abraham plangere Saram et lug
Abbreviated transcription (Latin):
nec maiorem patrẽ spusco. Nec adoratũ patrẽ abspusco ullis diui¬
icensimoloco qm̃ dixerar defilio siae qualis patri utiq talir
sitalis utique innaitus: ego respondenrtibi: sed dicis inquã
defilio siae qualis utiquetalis. Id .ẽ. ut quia non ẽ in genitus noniu¬
deaturtalis: Possesdicere non ec̃ hominem que genuit adam.
Quia ipseadam non .ẽ. genitur sed factus ado siautẽ potuit adon
& non eẽ genitus & tamen hoc generare quod erat ipse. Non
us ut potuerit dr̃ dm̃ xqualem sibi. Adhac non miror nullũte
inuenis seres ponsum. Sed plane laudo nec respondere con¬
tum. Ad queutina hoc ubique secisses: Nusquã enim in serino¬
nib: nr̃is. quid recte responderes inuenir epotuisti. & tam̃ pane
ubi que ticerenoluisti sed cu in aliis tã multa dixeris causx qua inter
nos agitur non necerraria & tempus loquendo consumpseris

Expanded text:
nec majorem Patrem Spiritu sancto, nec adoratum Patrem ab Spiritu sancto, ulnec majorem Patrem Spiritu sancto, nec adoratum Patrem ab Spiritu sancto, uligesimo loco, quoniam dixeras de Filio, Si aequalis Patri, utique talis: si talis, utique innatus; ego respondens tibi: Sed dicis, inquam, de Filio, Si aequalis, utique talis; id est, ut quia non est ingenitus, non videatur talis. Posses dicere non esse hominem quem genuit Adam, quia ipse Adam non est genitus, sed factus a Deo. Si autem potuit Adam et non esse genitus, et tamen hoc generare quod erat ipse; non vis ut potuerit Deus Deum aequalem sibi? Ad haec non miror nullum te invenisse responsum: sed plane laudo nec respondere conatum. Atque utinam hoc ubique fecisses! nusquam enim in sermonibus nostris quid recte responderes invenire potuisti, et tamen pene ubique tacere noluisti. Sed cum in aliis tam multa dixeris, causae quae inter nos agitur non necessaria, et tempus loquendo consumpseris;
Abbreviated transcription (Latin):
turis sc̃is: Ego sum quisum & ñ sũmutatus. & cũ uerba ista sint ñ
patris solius sed ipsiur trinitatis quae unus ẽ dr̃ Tuea patritan¬
tomodo tribuens filiũ mutabilem credis unigenitũ ꝑquẽ facta s̃
omnia: mutabilem credis eũ dequodicit euangeliũ In principio
erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbum &
omnia ꝑipium facta s̃ : Mutabilem credis: quidiam dicã despuscõ
ceptam. Non formãdĩ in forma serui eẽ mutatam: tam quã ca¬
tholicus crederes: & uisibili homine ad sumpto ꝑmansis se Iru¬
sibilem dm̃ non carnaliter sed spitaliter cogitares. Nec conten¬
dendo difsiderer sedintellegendo conspiceres. et ip̃msem unbili
sua manente natura nullo modo nugnir aut columba speciemmii¬
tata ad que conuerr ꝑ subicctam creatura apparuirse sicut uolu¬
it uisibiliter tuporses considerare fideliter. Mementotam

Expanded text:
turis sanctis, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Et cum verba ista sint, non turis sanctis, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Et cum verba ista sint, non Patris solius, sed ipsius Trinitatis, quae unus est Deus; tu ea Patri tantummodo tribuens, Filium mutabilem credis! Unigenitum per quem facta sunt omnia mutabilem credis: eum de quo dicit Evangelium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et, Omnia ceptam, non formam Dei in formam servi esse mutatam, tanquam catholicus crederes; et visibili homine assumpto, permansisse invisibilem Deum, non carnaliter, sed spiritualiter cogitares; nec contendendo diffideres, sed intelligendo conspiceres: et Spiritum sanctum invisibili sua manente natura, nullo modo in ignis aut columbae speciem mutata atque conversa, per subjectam creaturam apparuisse, sicut voluit visibiliter , tu posses considerare fideliter. Memento tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
tabilem diceres : tuanamque ista sunt uerba. eaquisquȩ demui sibilitate
omnitenentis dĩ prosecutus sũ &uam & ipselic& alio proposito: Ad¬
tam̃tuis uerbis ad firmasti quod sp̃s scs inspecie columba sit uisus
Nec non & inspecieignis: filiur sane in forma hominis. Pat aũ neq
inspecie columbx nec in forma hominis nec aliquando uestit seifor¬
mas sed nec aliquando uestitur. Dequo scriptũ ẽ. Egosũ quisũ &
non sũmutatus: Deinde adiungis & dicis, Filius sane informadi
constitutus iam ut ipse ꝓtulisti formã serui accepit qđ non pat̃: sp̃i
ae que sc̃r suscepit speciem columba quã non suscepit pater
Ecito ergo inquis quia unus ẽ iusibilis unus &iam incapabilis atq
inmensus: Hxecnum quid diceres s̃ secundum sp̃m non secundũ
carnem posses cogitare quid diceres. Homo es enim quilegis striis¬

Expanded text:
tabilem diceres. Tua namque ista sunt verba: Ea, inquis, quae de invisibilitate tabilem diceres. Tua namque ista sunt verba: Ea, inquis, quae de invisibilitate omnipotentis Dei prosecutus sum, etiam et ipse, licet alio proposito, attamen tuis verbis affirmasti, quod Spiritus sanctus in specie columbae sit visus, necnon et in specie ignis: Filius sane, in forma hominis: Pater autem, neque in specie columbae, nec in forma hominis; nec aliquando vertit se in formas, sed nec aliquando vertetur: de quo scriptum est, « Ego sum qui sum, et non sum mutatus. » Deinde adjungis, et dicis: Filius sane in forma Dei constitutus jam, ut ipse protulisti, formam servi accepit, quod non Pater: Spiritus aeque sanctus suscepit speciem columbae, quam non suscepit Pater. Scito ergo, inquis, quia unus est invisibilis, unus etiam incapabilis atque immensus. Haec numquid diceres, si secundum spiritum, non secundum carnem, posses cogitare quid diceres? Homo es enim, qui legis in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
me sua ista susceperit num quã postea sic apparuis selegit sp̃s sẽs:
Xp̃s autem qui humanã non adhorã sumpsit effigiem inqua homi¬
nib: apparer& Acdeinde illaspecies praerirci sed unitatẽ
ꝑsona suix manente in ui sibili dĩ forma acepit ui sibilem homi¬
nis formã : Non solũ natus ẽ in eade homine matre: uerũ &iã
creuit inea et manducauit. & bibit & dormiuit inea & occisus ẽ
inex & resurrexit in ea & ascendit in cxlum & sed& addexteram
patris in ea.: Adiudi candos uiuos & mostuo s. ẽ uenturus in ea. Et in
regno suo ei quuilli subiecit omnia. erit subiectus in ea: haectu in mea
responsione breuit̃ dicta qua nunc aliquanto latius. ut uel sic intelle¬
geres explicaui : Adtendere & considerare noluisti inruens in tan¬
tã blas pemiã ut naturã diuinã dĩ & sp̃r scĩ conuestibilem ꝓnefas. & mu¬

Expanded text:
nae suae ista susceperit, nunquam postea sic apparuisse legitur Spiritus nae suae ista susceperit, nunquam postea sic apparuisse legitur Spiritus sanctus. Christus autem, qui humanam non ad horam sumpsit effigiem, in qua hominibus appareret, ac deinde illa species praeteriret; sed in unitatem personae suae, manente invisibili Dei forma, accepit visibilem hominis formam; non solum natus est in ea de homine matre, verum etiam crevit in ea, et manducavit, et bibit, et dormivit in ea, et occisus est in ea, et resurrexit in ea, et ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris in ea, ad judicandos vivos et mortuos est venturus in ea, et in regno suo, ei qui illi subjecit omnia, erit subjectus in ea. Haec tu in mea responsione breviter dicta, quae nunc aliquanto latius, ut vel sic intelligeres, explicavi, attendere et considerare noluisti, irruens in tantam blasphemiam, ut naturam divinam Dei et Spiritus sancti convertibilem, proh nefas! et mu
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim potuisti ostendere spuscõ Alic ubi patrẽ dictum suissama¬
iorem Sicut filius ppt̃ formã seruidix̃. Pater maior meẽ. & cum
ego dixerim spmscm non adunitatẽ ꝑsona suae ullam suscepissec rea¬
turam Tuita sp̃m scm̃ in columba & igne apparuis sedixisti sicut ap¬
paruit xp̃s in hominem quasi columba & sp̃r uelut ignis & sp̃s una ꝑso¬
nasit sicut uerbum ethomo una ꝑsona ẽ: Adhoram quippe ap
inuisibilem: Columba ꝓpt̃ amorem scm Ignis autẽ ppt̃ caritaurlu¬
men adque feruorem: et ꝑacto significationis officiocorporales
illxe species transierunt &dq eẽ ulterius destiterunt: Sicut colũ¬
banubis nebulo saꝑdiem. luminosa ꝑ noctem: Deniq neputar &ur
columba uel flãma ad substantiã ꝑtinere sp̃ssc̃ĩ uel quod se in haec
uisibilia tantae maiestatis natura conuesterit Aut inunitatẽ ꝑso¬

Expanded text:
Non enim potuisti ostendere Spiritu sancto alicubi Patrem dictum fuisse maNon enim potuisti ostendere Spiritu sancto alicubi Patrem dictum fuisse majorem, sicuti Filius propter formam servi dixit, Pater major me est . Et cum ego dixerim, Spiritum sanctum non ad unitatem personae suae ullam suscepisse creaturam; tu ita Spiritum sanctum in columba et igne apparuisse dixisti, sicut apparuit Christus in homine: quasi columba et Spiritus, vel ignis et Spiritus una persona sit, sicut Verbum et homo una persona est. Ad horam quippe appinvisibilem; columba, propter amorem sanctum; ignis autem, propter charitatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officio, corporales illae species transierunt, atque esse ulterius destiterunt; sicut columna nubis, nebulosa per diem, luminosa per noctem . Denique ne putaretur columba vel flamma ad substantiam pertinere Spiritus sancti, vel quod se in haec visibilia tantae majestatis natura converterit, aut in unitatem perso