comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi incamatio. Et nota quia lo
dat. Index uero ut pariat inelicus egrum ut cu
glo .m. es. quia homo ille est. ⁊ deusimuscum
illo qui suscrpit .i. cum ubo quullius homimꝰ
humanitatem susccpit. ⁊ es. cx. ta ꝑ in .i. meã¬

Expanded text:
bi incarnatio. Et nota, quia lodat, judex vero ut parcat, medicus aegrum, ut cugloria mea es, quia homo ille est, et Deus unus cum illo qui suscipit, id est cum Verbo quod illius humanitatem hominis suscepit. Et es exaltans caput me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paulus. quos ⁊ uita scĩssima uenͣa¬
bilem ꝑduxit ad mortem. ⁊ gloriosus
occasus fecit ẽẽ. perpetuos. Quos nõ
solum honoramus ut martires. sed ut
magistros patres ꝙ martirum uenera¬
mur: qui et eccł̃iam d̃i et celestis pre¬
dicationis doctrina. et pũ sanguinis
effusione fundarunt. Exꝑlicit.¬

Expanded text:
et Paulus, quos et vita sanctissima veneraet Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt. HOMILI
Abbreviated transcription (Latin):
tionis errabat. Ideo demq ab ocłis eius
uet̾is umbre caligo detersa est. ut uerũ
illud lum̃ qd de celestib choruscabat.
⁊ sͥ ad quireret & omnib reuelaret. Gecca¬
tus illuminatus ꝙ est nõ alia dispensa¬
dione. nisi ut clausis eius carnalib ocłis.
spiritalis ei aspectus ad inspiciendã ic¬
dei grãm firmaretur. Accepit ⁊ fidelis¬
sub specie assumpti hominis occultatam.
insperit. Ait enim dño percunctante qͥs
ẽe ab hominib putaretur. tues inqͥt
sionis plenitudinẽ piscatorem ꝓtulis-¬
se miretur. qui compendio breuissime
confessionis aperuit. ⁊ quod de parte
habebat dñs. et qđ de humana nat᷑a
susceperat:. Ap̃c enim ⁊ filius dĩ uini
utriusq nature indiuisum continet
sacramentum. Ulere suscipiendum cũc¬
⁊is. & mirabilem piscatorem. qͥ dum
maris profunda rimatur. ad altissi-¬
mum maiestatis et̃ne ꝑuenit archanũ.
Sunt itaq eccł̃iarum colũpne petrus

Expanded text:
tionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus tionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissub specie assumpti hominis occultantem,inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inqusionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
pietatisq plenitudine. saluator mundi.
humano gesii et patres ẽt̾ dedit ⁊ iudicẽ.
Quante autem integritatis. quante ue
pietatis fuerint hinc uł maxime per¬
uidendum est qđ̵ ille eos ad em̃dationẽ
corrupti seculi. ⁊ minist̾ium sue uolunta¬
tis elegit. quẽ non ualebat electio fallere.
llocauit namq petrum oꝑib pauperem
opere piscatorem. qui a cons̾isatione popu-¬
lari ⁊ communione urbium segregatus.
uitam inter fluctus agebat innocuam.
et uictum de simplicitate querebat. Quẽ
ita dixerim pauperem. ut competens ei
substantia nõ de esset. quẽ bene merentẽ
de deo. copiosi maris diues unda pasce¬
bat. Clectus gͦ est ad p̃dicationẽ salutaris
u̾bi. ce mutata uoce celestis mistio sacra-¬
nĩti. qui a captura piscium alebatur.
salute hominum pasceretur. Coloriossi¬
mum etiam paulum ad fidẽ nominisxͤ.
seuiebat. s sub nube ignorantie nouam
ñ prospitiens gr̃am amore antique deuo-¬

Expanded text:
pietatisque plenitudine Salvator mundi pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis suisaeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devo
Abbreviated transcription (Latin):
meruit quod nec lingua hominis loqui
possit. nec quisquam meretur audire:
& cum tante sint sublunitatis illa que
docuit. ut conprehendere ea mens huma¬
na nõ possit. quante illud putamus ẽẽ
głe quod prodere sͥ asserit nõlitẽ: Quid
etiam de petro referam cuius tanta a dõ
est approbata iusticia. tantaq ei potestas
est ad celeste indicium ᷑. ꝑspicite gͦ et esti¬
mate quanto nobis sit petrus apłs ho¬
nore reuerendus. euius sententiam in fͤ¬
ris. platam sempitern iudicis equitas
ñ repellit. oideo diligenter intendite
que sit eius głe magnitudo. cui dũ cla¬
ues regni comittuntur ecerm. celũ illi
claudere ⁊ aꝑire ꝓmissum est. Horũ itaq
hodie passio celebratu. horũ hodie con¬
cursu letissimo excolit roma mattirum.
⁊ quorum dudum impia persecuta est
sanguinẽ: eorum mĩc peculiari deuota
patrocinio głatur.
natalem sollempniter celebramus cunctis
est honoranda credentib quos ꝓiusticie

Expanded text:
meruit quod nec lingua hominis loqui meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestasetur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi claudere et aperire permissum est. Horum itaquehodie passio celebratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriatur.natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
m̃iti apud dñm suum petrus erat.
ut ei post nauicłe parue remigĩ
totiꝰ   eccl̃ie gubernacula traderen¬
tur. Aut quantum in apłatus sui
mistĩo complacuisse .xͦ credimuᷤ pan¬
lum. qui tantum placere potuit ꝑ¬
secutor: Placint enum quia ñ iniqui
peccatoris studio. sed simplicis igno¬
rantie incauta deuotione certabat.
Demq ut primum sensib eiꝰ sp̃cue-
ritatis infusus est ostendit ꝯtimo
ñi se xp̃i seuisse odio. s amore pat̾¬
ne legis innocenter errasse. De quo quso
ogo potissimum dicam. cum fidelissimus
ip̃e sibi sit testis qui cum nec suas uellet
fitetur. Et enim uelud de altero q̃dam
scio hominem inquit in xp̃o iħ̾u raptũ¬
sum. & audiuit archana uerba que nõ
licet homini loqui. Quid hoc apł̃o mag¬
nificentius cui in medio mortalium cõ¬
stituto. ⁊ suꝑra celos ire datum. ⁊ ad ter¬
ras redire concessum estͤ. Quid hoc beatꝰ
uiro qui inter secreta paradysi ediscere

Expanded text:
meriti apud Deum suum Petrus erat, meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velit jnfitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, inquit, in Christo antsum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere
Abbreviated transcription (Latin):
rationis intelligi. sic enim caro nr̃a
regeñabit᷑ ꝑ incorruptionẽ. quẽ
eatissimorum apłorum ꝑctͥ.
ce pauli inseparabilem fidẽ
passionẽq germanam. om̃i
nos deuotione tr̃s necesse est
celebrare: quia ⁊ laudabilis cos uita
ad gloriossimum ꝑduxit occasum.
⁊ mirificus obitus perpetuã trãs.¬
misit ad uitam. W licet in petro fi¬
des emineat. ⁊ in paulo doctrina p̃¬
cellat. et magisterium tam̃ pauli
fidei plenitudo est. et credulitas petͥ
doctrine est fundam̃tum. Quos tã¬
ta celestis electionis dignatio uisi¬
tauit. ut hic fieret de piscatore doc¬
tor ille de persecutore defensor. GSed
in hoc om̃ipotentis dei attollanda
maiestas est. qui inspiratiõe mira¬
bili docendi gr̃am tribuit imperito.
⁊ inumicum fecit amare quod oderat.
a fidem quam impugnabat asserere.
Illĩ ꝑiscationem non abstulit
ut purgatiore recepto lumine cla¬
rissime fñtis acie ultra humanum
uidere posset aspectum. Quanti gͥ

Expanded text:
rationis intellegi. Sic enim caro nostra rationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem Beatissimorum apostolorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cata est multitudo. ꝓpter duas partes
numeri septenarii. quo significatur
plerumq umũsitas. Que due partes.
id est tria. ⁊ quatuor. altera ꝑ alterami
multiplicata .xii. faciunt. Nam et
quatuor ter ⁊ tria quat̃ .xii. sunt. &
si qua alia huius duodenarii nim̃i
que adhoc ualeat ratio repperitur.
alioquim in locum iude traditoris
apłm mathiam legimus ordinatum.
apls paulus qui plus omnib illis
laborauit. uͥ adiudicandum sedeat
nõ habebit. qui profecto cum aliĩs
sc̃is ad nimerum indiciũ se ꝑ¬
tinere demonstrat cum dicit nescitis
quia angelos iudicabimus. De ipsis
quoq iudicandis in hoc num̃o duo¬
denario. similis causa est. Non enim
quia dictum est iudieantes .xuiͣ. tribus
iscł. tribr leui. que t̃cia deerma
est ab eis iudicanda nõ erit. aut solũ
illum populum. ñ etiam cet̾as gentes
iudicabunt. Qd̃ autẽ ait. in regenera¬
tiõe ꝓcul dubio mortuorum resur-¬
rectionem. nomine uoluit regene¬

Expanded text:
cantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regene
Abbreviated transcription (Latin):
men meum: centuplum accipiet ⁊ uitã
eternam possidebit. Multi autẽ erunt
primi nouissumi. ⁊ nouissimi primmi.
locus iste cum illa sententia congruit.
in qua salnator loquitur. Non ueni
pacem mittere. s gladium. Neni enun se-¬
parare hominẽ a patre suo. ⁊ matrem a
filia.⁊ nurum a socrũ. & inunicis bo¬
seculi uoluptates. isti centuplum reci-¬
pient. ⁊ uitam eternam possidebunt.
Ex occasione huius sententie quidam
introducunt nulle annos post resurrec¬
tionem. dicentes nobis tunc centuplũ
omnium rerum quas dimisimus. et
uitam eternam ẽẽ reddendam. sĩ intel-¬
ligentes qd̃ si in cet̾is digna sit reꝑro¬
plum recipiat infuturo. Sensus gͥ iste
est qui carnalia ꝓ saluatore dimiserit.
sp̃ualia reciꝑiet. que comparatione
mito sui ita erunt. quasi parno nu¬
mero centenarius num̃us comparetur.
unde dic̃ apłs. Qui unam tantum do¬
mum ⁊ unius ꝓuincie paruos agros
dimiserit. quasi nichil habentes ⁊ oĩa

Expanded text:
 centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hosaeculi voluptates: isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae, quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes tunc nobis centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit reprontum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mus meus. ⁊ cepit se contemplari. ut uideat se uise. irt
noũit se ap̃se. ut intelligat an aliquid tale sit deus
ip̃us. Ecce intellectus ticisli.s qr nec mncct̾iorib nec
ĩ animadeum inuenit ꝙr hec uariabiũa inuaria¬
bił deus exccdit. addit supine .a. cilataui aĩam. in¬

Expanded text:
mus meus, et coepit se contemplari ut videat se in se, pud se, ut intelligat an aliquid tale sit Deus ipsius. Ecce intellectus tituli. Sed quia nec in exterioribus, nec in anima Deum invenit, quia haec variabilia invariabilis Deus excedit, addit, super me, quasi dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium iusticie secũdum gn̾ationẽ nomi ho¬
minis offeratu deo. qr suse offent ip̾a anima iã
ablicta in altari fidei diuinoigne .i. spiritu sc̃o su¬
censa. ut post pascha q̃ntorrebant spitas igni cõ¬
fricantes manib sequatun peutecostes quando
nonos pans denouis messi offerebant quib
significantim oꝑa iustirie dico sacrificate. ⁊ sic
ħ qr iux aliquis est qui diligat interiora bona q̃
sola diligenda sunt. ceteris auttm ad nec̾tatam
ntenõ nõn ad gaudium ꝑfruendum ẽ subicit
q dicunt quis nouit siuera sint: aut quis uerut
ab inferis ut ista nuntiaret: ad quos respondet

Expanded text:
sacrificium justitiae secundum regenerationem novi hominis offeratur Deo, quia sic se offert ipsa anima jam abluta in altari fidei, divino igne, id est Spiritu sancto succensa, ut post Pascha, quando torrebant spicas igni confricantes manibus, sequatur Pentecoste, quando novos panes de novis messibus offerebant. Quibus significabantur opera justitiae. Dico sacrificate, Aug.,sed quia vix aliquis est qui diligat interiora bona, quae sola diligenda sunt; caeteris autem ad necessitatem utendum, non ad gaudium perfruendum est, subjicit,  dicunt: Quis novit si vera sint? aut quis venit ab inferis, ut ista nuntiaret? Ad quos respondet
Abbreviated transcription (Latin):
i. collccandã in pace
et̃na. ħ contia illos qui¬
ñamant patẽ. ide aĩa
mea in pace. qr audiui
ut qͥm apti ycõlate apprõ¬

Expanded text:
m collocandam in pace aeterna. Haec contra illoamant pacem, ideo anima mea in pace, quia amaviuam aperti idololatrae. Approp
Abbreviated transcription (French):
humiliabit il. quicon¬
fidunt induce. qui herice¬
pit hĩuliabit dico ille qui est an̾ sccu. qi inprinci

Expanded text:
humiliabit illos qui confidunt in duce, qui heri coepit. Humiliabit dico, ille, qui est ante saecula, quia in princi
Abbreviated transcription (Latin):
deretim ingilare diuina prouidentia. si omnib hoc
faceret ñ scruaretu diuina pacĩacut ergopatiens ⁊
iustus appareat. aliquib ⁊ non omnib hic recribiit.
milit̾agite ⁊

Expanded text:
deretur vigilare divina providentia; si omnibus hoc faceret, non servaretur divina patientia. Ut ergo patiens et justus appareat aliquibus, et non omnibus, hic retribuit. riliter agite
Abbreviated transcription (Latin):
accione. proliberatione spuctuau. nodus. quat¬
tuor sunt particiões. primo ꝓpheca de liberatione
gr̃as agi. summambenetitiorum deicolligens
sctundo agit. decladib humani gñis. ante ad¬
uartum xp̃i. ⁊ qualtrer dominus sit misertus i¬
bi. Cutundederunt tatio xp̃r agit de iurture ac po¬
itritia sua ibi. deus quipretinxit auaro eccła ieca
inuncra deslaudat. ibi. uu̾it dominus. de sp̃uali
ergoubcratione xp̃ integar gracias agens. ait. o¬

Expanded text:
pro liberatione spirituali. Modus. Quatuor sunt partitiones: primo Propheta de liberatione gratias agit, summam beneficiorum Dei colligens. Secundo agit de cladibus humani generis ante adventum Christi, et qualiter Dominus sit misertus ibi, circumdederunt. Tertio, Christus agit de virtute ac potentia sua ibi, Deus qui praecinxit. Quarto, Ecclesia laeta munera Dei laudat ibi, vivit Dominus. De spirituali ergo liberatione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ĩ. Scdm aliam ss̃am defuturo. sicuinge. dominus ꝓ-¬
slocertes notosuo .s. ⁊ sinon effectir: infirmati sunt et
dicodente ñ mesiciit uolebant s carnalia desideria cõ¬
sumant. im̃ subd̃. ut edant car .in. ⁊ est hic ut effectiui
um ł consentiuum nͥ affectumm. qr nom p̃i hoc af¬
fectu appropriant. s de illis consilio deiefficitur. ut ñ
mĩam ledant. s caines edant .i. carnales concupisten¬
tias ꝑimnant. sequitur.

Expanded text:
. Secundum aliam sententiam de futuro sic junge, Dominus prolicet, et si non effectu, infirmati sunt, et dico dente, non me sicut volebant, sed carnalia desideria consumant. Unde subdit, ut edant carnes meas. Et est hic ut effectivum vel consecutivum, non affectivum, quia non ipsi hoc affectu appropiant, sed de illis consilio Dei efficitur, ut non animam laedant, sed carnes edant, id est carnales concupiscentias perimant. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
de quib dictum  anntu ũ deficient. un subõ. ut ĩ¬
ne ut demum appareati michi spẽs desiderabił qmͣfa¬
tit ad fatitm uiccam ꝙ est utrum bonum. ⁊ ut pro
quo ommna bona sunt ⁊ ut securus fiuar de deliciis
lut nulla memolestia contingat. nullaq sugges¬
gat dando impassibilitatẽ. alttrum horum ꝑtinet.
ad głific atiõem mentis. alitrum ad clantatem corpo¬
us. ibi ꝑfcccio ganduẽ. hic incorruptio sanitatis. qͦ
dno etiaminprimis u̾sib psi diftuximus. Ideoautẽ
hec macbi infine p̾stat.

Expanded text:
de quibus dicitur, Et anni tui non deficient. Unde subdit, ut inne ut demum appareat mihi spes desiderabilis, quam facie ad faciem videam, quod est verum bonum. Et ut protquo omnia bona sunt ut securius fruar deliciis. Et ut nulla me molestia contingat, nullaque suggesgat, dando impassibilitatem. Alterum horum pertinet ad glorificationem mentis, alterum ad claritatem corporis. Ibi perfectio gaudii est, hic incorruptio sanitatis: Quae duo etiam in primis versibus psalmi distinximus. Ideo autem haec mihi in finem praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
cit totum orbem ẽẽ dei. ut sicut muius ab cius ĩꝑio
ita nec afidecuis sitalicnus. sccundo decĩminat qui¬
b uitutib predicti sint incccła ibi. quis ascaidet
dib tpͥm itripiant ibi. attollite portas. ꝓpheca itaq
asimili p̾conis quipost trumphum totam t̾ram cla

Expanded text:
cit totum orbem esse Dei, ut sicut nullus ab ejus imperio, ita nec a fide ejus sit alienus. Secundo determinat quibus virtutibus praediti sint in Ecclesia, ibi, quis ascendet. dibus Christum recipiant, ibi, attollite portas. Propheta itaque a simili praeconis, qui post triumphum totam terram cla
Abbreviated transcription (Latin):
iỹe est sapientia de qua scriptum est. ⁊ legan ⁊ mĩam
ilingua portat. si enim offenditis iniege. ip̃e qui
prote sangumem effudit conficeriti tibi ignoscit.
non sufficit inchoare. cum inimit donce ꝑueniatur
ñ quiestant. uñ subd̃. Pp̃ inimicos. m. qui insidian
ñcessant. slota quod anodicit .s. legempont. ⁊ diri.
illud ad p̾ceptum ꝑtinet. qr in precapto est correctio.

Expanded text:
Ipse est sapientia, de qua scriptum est: Legem lingua portat . Si enim offenderis in lege, ipse qui pro te sanguinem effudit, confitenti tibi ignoscit. quoniam non sufficit inchoare, cum inimici donec perveniatur, non quiescant. Unde subdit, propter inimicos meos, qui insidiari non cessant. Nota quod duo dicit, scilicet legem pone, et dirige. Illud ad praeceptum pertinet, quia in praecepto est correctio;
Abbreviated transcription (Latin):
tindenti adte. ⁊ iamĩ
iua põito. odo. pone le.¬
ñ sinat ab errare. pone
logan neaberrantam¬
disciplinatua descrat.
hoe susceptus. audee dic̃t.¬

Expanded text:
ndenti ad te et jam ia posito, o Domine pone legn sinat aberrare. Ideo, pone legem, ne aberrandisciplina tua deserat. Hoc susceptus potest dic
Abbreviated transcription (Latin):
mixtos ꝯ munit̾ nocauit asolis ortu usq ad oc. tunc ã
nocabit ut disc̾riat. sumui .ii. arama cũtritico c̃scrint
nec sunt ea eradicari pat̾ familias. Pͥecius quoq missiˢ
ĩmare recib pisces magnes ⁊ paruos cõclusit. iusqi ad
litꝰ traxit. dum pene frang̾etur rete. ⁊ ineigłio pat fa¬
milias misit setuos ad exttus maꝵ uocart adimpcias

Expanded text:
mistos communiter vocavit. A solis ortu usque ad occasum. Tunc autem vocabit ut discernat. Simul enim zizania cum tritico crescunt, nec sinit ea eradicari paterfamilias . Petrus quoque missis in mare retibus pisces magnos et parvos conclusit, et usque ad littus traxit, dum pene frangeretur rete . Et in Evangelio: Paterfamilias misit servos ad exitus viarum vocare ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
siderant. cum facie ad fa¬
citinte uid̾int. in quib¬
qr egosum dico. ad ĩple.
me. ⁊ urt̾im sunt eis dẽ¬
.i.infanore.⁊ ꝓpiciatione tua. delectationes dico
ꝑdicentes eos usq infincm .i. usq ad consumma¬
tionem beatitudinis atrne. ⁊ est sensus. delectatio

Expanded text:
siderent cum facie ad faciem te viderint, in quiba ego sum, dico, adimplebis me, et interim sunt eis dein favore et propitiatione tua. Delectationes dico, perducentes eos usque in finem, id est usque ad consummationem beatitudinis aeternae, et est sensus: Cassio
Abbreviated transcription (Latin):
s malignus .i. diabolus¬
ł homo maic suggatus
deduccus estad nichi .i. ñ
potuit nocere alicui. ⁊ boc
mine ualeat malignꝰ
⁊ ut hoc sit inconspectu

Expanded text:
st diabolus homo male suggerens, deductus est ad nihilum, id potuit cogi nocere alicui. Et hocine valeat malignus, et ut hoc sit in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
nomine & totam euuangłice dĩpẽ¬
sationis grãm quam p̃dicabat: et
ipsum spiritaliter dominum signat.
per quem eadem gr̃a mundo dona¬
ta est. Qui u̾õ natum puerum pa¬
tris ⁊acharie nomine magis quam
iohannẽ uocandum esse decernebãt.
eos ꝓfecto figurant. qui dño uoce gr̃e
munera declarãte. cuperent eum
potius consueta sacerdotii ueteris
edicta predicare. Uude bene racha¬
rias memor domini interpretatur.
quia uidelicet memoriam antique
obseruationis que utiq a dño dãta
est. figurate denuntiat᷑. Contendebãt
gͦ de nomine nati ꝓpħe. hii qui ue¬
nerant et rachariam hunc uocari
satagebant. At contra mater u̾bis.
pater scriptis. qd̃ iohannes magis
apellandus esset astruebant. Quia
minus ꝑiti. qui in primordiis euił¬
głii choruscã tis. carnalia adhuc
legalis sacerdotii statuta simul ob¬
seruanda esse decẽnerent. Quõ ꝓ cer¬
to ip̃a legis doctrina adsuscipiendam

Expanded text:
nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia  minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda
Abbreviated transcription (Latin):
secutura natiuitas signabatur.
qui spiritalia noui testam̃ti pro¬
ferens archana. carnalem legis ee
sacerdotĩ ueteri obseruantiam iã
terminandam esse doceret: Quod
enim antiquatur ce senescit. ꝓpe
int̾itum est. Quid ÷ quod muto pa¬
tre principe uidelicet tũc sacerdo¬
tum. ortus est p̃cussor domini.
nisi quia ip̃o apparente domino
lingua iam sacerdotii ueteris. mag¬
na ex parte a doctrina sensus spi¬
ritalis obmutuerat. solam litcere
custodiam curantib ac docentib
scribis & legis ꝑitis: inmo ⁊ ip̃am
litteram plerisꝙ in locis ꝑ suas
traditiones corrumpentib iuxta
qd dominus eis in euuangłio se¬
pus inꝓperare ꝓbatur: &e quid
est qd̃ dni de sterili gentrice nasci¬
tur: nisi qd̃ lex que auxilio sacerdo¬
talis officiĩ spiritalem sobolem
gignere iussa est neminem ad per¬
fectum adduxit. Quia nimirum su¬
is cultorib regni celestis ianuas
aꝑire ñ potuit. S factus sub lege

Expanded text:
secutura nativitas signabatur, secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
tutum xp̃c crederetur a turbis. do¬
minus autem ꝓ infirmitate carnis
taretur. illum inquit oportet cres¬
cere. me autẽ minu̾i. Ereũit quippe
dominus. quia ꝑ dotum orbem fide
innotuit. Decreuit ac minoratus
esset apparuit. Ideoq iure nato io¬
hanne lux duina inmorari inci¬
pit. cuius fama diuinitatis desi
te dño adbreuiata dies ad cremĩ¬
tum luminis redit. quia ille ni¬
hoc ex parte habebat. cunctis gentibꝰ
aꝑiret. sue uidelicet calorẽ dilectio¬
nis in totam mundi latitudinem
diffunderet. Notandum autẽ qd̃
eadem beati. iohannis natuntas ñ¬
nullam habet similitudinem ad¬
uentus dominici. & gr̃e qmͣ p̃dicare
ueniebat. Nam & congruum idẽ
estz ut cui om̃s ꝓhete priores et pa
multo ampliu̾s p̃cussor suus qui
plusquam. ꝓph̃a excitit. nõ tantum
inuita et passione. s in rp̃a quoq
sua natuitate designaret. Quidr
enim quod ueteranis parentib na¬
tus est iohannes. insi quia illiꝰ mox

Expanded text:
rtutum Christus crederetur a turbis, Dortutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis pheta putaretur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit quippe Dominus, quia per totum orbem fidel credebatur, innotuit. Decrevit ac minoratus esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitte Domino abbreviata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nihoc ex parte habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patmulto amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox
Abbreviated transcription (Latin):
cum illa: domino autẽ nato congra¬
tulabant᷑ eccl̃ie quia uenit tempꝰ
miserendi eius sp̃c angłici. q̃ sunt
uicini eiꝰ et cognati. cines indelicet¬
exnectat qui ce hymnum głe deo
canendo. quid illa per orbem esset
ductura priores ip̃i decelis ꝯmone¬
bant. Recte gͥ natiuitas celebratur
illius quitali potentia magnitu¬
dinis dominicis ꝓꝑinquabat oꝑib.
Recte ortus illius sollempnit̃ colit᷑.
cuius. tanta est uite sublimitas.
ut quicquid illo sublimins est. hoc
iam hominis naturam. transcen¬
dere dubium ñ sit. Siquidẽ dñs
cum maiorem eo neminem in natis
mulierum ẽẽ. dixisset mox subdi¬
dit dicens. Qui autẽ inmor est in
regno celorum: maior est illo. Se¬
ipsum uidelicet insimians qui hu¬
mana natiuitate posterior ioh̾e ce-
lestis regni esset apice prestantior.
Nec uacat a ministerio qd̃ iohannis
at. facta memorat᷑. Huius et enim
secretum distantie reuelat ip̃e io¬
hannes qui cum p̃magnitudine uͥ¬

Expanded text:
cum illa; Domino autem nato congracum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini eexspectant qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis at, facta memoratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine vi
Abbreviated transcription (Latin):
łizatur. in hoc autem tanquam
lucerne ardentis et lucentis exortu:
magnus coram dño. ẽẽ. narratur.
consortia declinans. ab̃ omni quod
ter peccatores comiisatus. peccati oĩs
immunis ꝑmansit. Hic adhuc ex
ut̾o matris sp̃u sc̃o repletus et in
illo habitat omnis plenitudo diui¬
nitatis corporaliter. qui dono sui sp̃c
sedem sͥ uteri uirginalis. in quo
carnẽ susciperet ip̃se consecrauit. Iste
multos filiorum isrł. ad dominsi
suo tempore p̃dicando conuertit.
ille multos cotidie de uniu̾sis per
obbem nationib ad suam & caritã¬
tem int̾ins illustrando com̃itere nõ
desistit. Hic in sp̃u ⁊ uirtute helye
p̃cessit ante illum: ut plebem eius
aqua bapti̾matis ad suscipiendum
cum ibi appararet od docẽt ẽẽ. ꝑfestã.
huic successit ille in sp̃u & uirtute
baptizans: aduidendam faciem pa¬
tris sui donaret esse perfectam. Io¬
banne nato congralabantur uidini
et cognati genitricis illius. qͥa mag¬
nificauit dominus miscłiam suam

Expanded text:
autem tanquam lucernae ardentis et lucentis exortu mmagnus coram Domino esse narratur: consortia declinans, ab omni quod iter peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
głrdo uobis gaudium magnum
quod erit omn popło. quia natus
est uobis hodie saluator qui estaͤ.
dominus. ita etiam angelus nasci¬
turum ⁊acharie p̃dicans iohannẽ.
et erit inquit gaudium tͥ et exul¬
tatio ⁊ multi in natiuitate eiꝰgau¬
debunt. Eit enim magnus coram

Expanded text:
o vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus: ita etiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum audietis. iuxta omnia quecũꝙ
locutus fũit uobis: ipsum quoq le¬
gale sacerdotium tacitis cerimonia
rum tipis. quasi mutis litterarum fi-¬
guris. racharias eius dem gr̃e nascen¬
tis testimonium pethibet. quia ni-¬
cil prorsus in omnib sacerdotii ue¬
teris obseruationib actum uł dictum
esse credendum est. qd nõ euuangłu
gr̃a si recte intelligatur expresserit.
Quod autem declarato post modum.
e confirmato nomine iohanins aper¬
tum est os zacharie. & loquebatur
multa etiam turba sacerdotũ obe-¬
diebat fidei relictaq taciturnitate
dona redemptoris se deuote subinit¬
tebat. & quidem in die circuntisioĩs
iohannis qnͣdo ⁊ nom̃ accepit. factus
est timce super om̃s uicinos eorum.
& suꝑ omnia montana iudee diuul-¬
gabantur omnia ũba hec. Porro in
tempore dñice resurrectionis. uibi
tinuo saluberrimuis nõ solum iuide¬
orum qui erant uicni. uł situ uide¬
licet loci uł scientia legis. s ⁊ ext̾ra

Expanded text:
ipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi tinuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et extera
Abbreviated transcription (Latin):
tutum iubare claresceret. Senes ac
diu infecundi parentes. dono nobi¬
lissime ꝓlis exultant. ipsi patͥ quẽ
incredulitas mutum reddiderat. ad
salutandum noue p̃conem gr̃e os
et lingua reseratur. Nec solum fa¬
cultas dño bñdicendi restituitur:
s de eo iam ꝓpħandi uirtus auget᷑.
Exci. tati fama facti. om̃is uicim
admira tiõe ac metu ꝑcelluntur.
omnium qui aucdiere circunquaꝙ
ad aduentum noui ꝓpħe. corda pr̃e¬
parantur. Unde m̃ito sancta per or¬
bem eccl̃ia que tot beatorũ mr̃m
uictorias. quib ingressum regni
celestis meruere frequentat. huius
tantumm᷑ post dñm etiam natiui¬
tatis diem celebrare consueuit. Qd̃
nullatenuis sine euuangłica aue

Expanded text:
tutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelic
Abbreviated transcription (Latin):
mit ⁊ ẽ ite ps breuis de passione ⁊ resurrectiõe xp̃i.
ut passio nont̾rcat quos spes resurrettiõis lecificͣt
Intem. mouet ꝑspem delicationis iam inxp̃o fr̃e
ficeles ad laudem. modus trꝑtitus ẽ ps. pumo ag̾¬
xp̃c de sua declicatiõe iubens sc̃os idem sꝑantes lau¬
des dicere. Secundo dicit quomodo dditatiõe me¬
riut ibi. Ego autem t̾tio quomodo eam accepit

Expanded text:
t psalmus brevis de passione et resurrectione Christi, ut passio non terreat, quos spes resurrectionis laetificat. Intentio. Monet per spem dedicationis jam in Christo factae fideles ad laudem. Modus. Tripartitus est psa de sua dedicatione, jubens sanctos idem sperantes laudes dicere. Secundo, dicit quomodo dedicationem meruit, ibi, ego autem. Tertio, quomodo eam acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
cata est incuus conccptiõe. dedicata uero inciuis resur¬
rratice qn tesiirgtns amortiis ĩmortalitatisgła cõ¬
fumatusẽ. auantum ucro adcccłam cottidie fabri¬
catur. ddum inhac urta laborat. declicabitur aut in
tabernatulũ dicitin scm presentẽ statum. qr in
eamilitatur. qr taternaculum ꝓprie belli est domuᷤ¬

Expanded text:
us resurrectione, quando resurgens a mortuis, immortalitatis gratia confirmatus est. Quantum vero ad Ecclesiam, quotidie fabricatur, dum in hac vita laborat. Hier. Dedicabitur autem in Tabernaculum dicitur secundum praesentem statum, quando in ea militatur. Quia tabernaculum proprie belli est, domu
Abbreviated transcription (Latin):
quib non ꝓfuit sua ꝓlicio ⁊ dauid ñ nocuit. Ibi .N.
udiam diximus datus est saul inmanũ dauid. ĩ spe¬
lũcam. ħu sunt ꝑ quos figurantur florẽtes sinundo
de quib hic ag̾r. ⁊ nuntiassent saui. ñ ne dauid ab¬
sconditus est apud nos: modo lãtit dauid .l. hi quor

Expanded text:
io, et David non nocuit. Ibi enim, ut jam diximus, datus est Saul in manum David in speluncam. Hi sunt per quos figurantur florentes in mundo, de quibus hic agitur. Et nuntiassent Saul: Nonne David absconditus est apud nos? Modo latet David, id est hi, quor
Abbreviated transcription (Latin):
bia głemimi. qͥui suꝑauit portas mortis. ⁊ patefcͥc
sibicelestes ianuas ĩmplens qd̃ dixerat. Gandete.
qm̃ egonici mundum. quis est iste panet ãii¬
rant mortar natura. dum andit regtmn głe ĩtra
pugnauit contracta ł contrecta ticatrices. ⁊ scnti¬
enste reꝑatam ĩmortalitate reddita. Infirntate
namq hominis soluta queterus debebatir. ubi
cum mortt belligeratuniẽ. fimata est clarficatõ
por .ii. quashabetis inaminus hominum qui adorãt
miliciam celi. antexp̃inamq aduentum ꝑmute¬
bant seboniangeli adorari. illa adoratioe que duli¬
a est ñ latria. ut sibi pocius quam mał angelis reue¬
rama exiberttum ab hominib s post incamatioem
et humilitate atq subiettionem qͣidetent anosuo
ꝓhibent homines se adorare. ut intelligant huma
re⁊ scnius cnim tuus sum ⁊ fratuum tuoruorum. se

Expanded text:
erbia gloriemur. Qui superavit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ego vici mundum . Quis est iste? Aug. Pavet admirans mortalis natura, dum audit regem gloriae intpugnavit, contracta, et concreta cicatrice, et senties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatioportas vestras quas habetis in animis hominum, qui adorant militiam coeli. Ante Christi namque adventum permittebant se angeli boni adorari illa adoratione quae dulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant humanre, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum .
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ꝑ ustinam tcret. et est hic p̃s primuis ꝑlicceras
hebeei. siphabeti digestus. ⁊ si nonꝑomnes. sifidam .n.
stribuntur ꝑõs. quidum non. Illiqui ponines scribũ¬
tur illos signifitant quionnnub ꝑfeca untutib can
ressignificant. ⁊ est stusus tituli. p̃s ute dingit nos in

Expanded text:
s primus per litteras Hebraei alphabeti digestus, et si non per omnes. Quidam enim scribuntur per omnes; quidam non. Illi qui per omnes scribuntur, illos significant qui omnibus perfecti virtutibus cantres significant. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigit nos in
Abbreviated transcription (Latin):
rerg. adm̃itm. ut ad dexitram patris intecpellet .i.
omnes angeles. tendit ille ab angelo preuaricatore
habtrit ninob̾. atq colatm. x aut̃ actoslite. stollice. di¬
cit bec dauud ꝓpheta ꝑsona angłorum sibi assump¬
denntan adielos. angeli ergo p̾ciuittes xp̃m adinfarnũ

Expanded text:
e ad mentem ut ad dexteram Patris interpellet , id omnes angelos tendit, ille ab angelo praevaricatore habitet in nobis, atque colatur. Vel aliter, attollite, vel tollite. Dicit haec David propheta, persona angelorum sibi assumpdentem ad coelos, Angeli ergo praeeuntes Christum ad infernum
Abbreviated transcription (Latin):
tes. dixit enim. incor .s.
.i. apud se. extra alia
dicte. ue bonus uideatur
nisimalis artib talenumen tam excalsum prin¬
cipatum conscqrͣ. de quo posteri tactre ñ possint.
animꝰ aum ꝑitus ⁊ expens boarum artuim. atq
piunt. ł malede se homines loqui. dumi modo no
sine malis artib. putabit enimxi artixp̃c se mał
epturum. ⁊ de hrimana generatiõe. indiuinã arti¬
gentes occupabo. s ñ sine ma .i. sine peccato quod
inquietabor. s pocirs agene. presenti tendens. ĩge.

Expanded text:
tes. Dixit enim in corde suo, id est apud se, extra, alia dicit, ut bonus videatur.nisi malis artibus tale culmen et tam excelsum principatum consequatur, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium, atque piunt vel male de se homines loqui, dummodo nomensine malis artibus. Putabit enim Antichristus se maepturum, et de humana generatione in divinam artigeinquietabor, sed potius, a generatione praesenti tendens, in gen
Abbreviated transcription (Latin):
bucła subsannatio uero rugato naso atq cõ¬
tracto expͥmitiu. que tñ de deo carnaliiq nł
ut iudentes nomen xpi ficturum in omnbus
gentib. ⁊ dominatiõem ꝑuagaturam ĩpostos
ilos mania mecditatos intelligant. ⁊ accipit
peodem irtidebit. ⁊ subsannabit. ⁊c̃. qui. ha. ĩ.i.¬

Expanded text:
bucca, subsannatio vero, rugato naso atque contracto exprimitur quae tamen de Deo carnaliter nulut videntes nomen Christi futurum in omnibus gentibus, et dominationem pervagaturam in posteros, illos inania meditatos intelligant. Et accepit pro eodem, irridebit et subsannabit, etc. Qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
dium. Giquidem et ipse petrus
iccirco in hac dñica interrogatiõe
cautius respondendo cohibet. qͥa
meinit se pridem imminente
eius passione plus sͥ constantie tͥ-¬
buisse quam haberet. spondendo ui-¬
delicet se ẽẽ. paratum ce in carce-¬
rem et inmortem tre cum illo qͥ
nec dum erat idoneus instantepe¬
riculo saltem confiteri quia nos¬
set illum. uł quia fuisset aliqnͣ¬
do cum illo. Instructus gͥ priore
periculo cautius loqui cum dño
quẽ bene ctixerat humane consci¬
entie statim melius nosse quã ip̃a
conscientia nullatenus nosse suf¬
ficeret. De fraterni cordis quidẽ
occultis nichil proesus audet dif¬
fuure. De sui autem amoris inde¬
gritate. nõ suimet solius ⁊ip̃ius
qui interrogabat dñi testimoniũ
paidit etiam inquiens domine
tu scis quia amo de. O quã felix
&e pura conscientia. que conditori
suo cuius nuda oculis et aperta
nouit ommia dicere nõ metuit
Domine tuscis quia amo te. Quã
causam sancta anma que suam

Expanded text:
imus. Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem, imminente ejus passione, plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri, quia nosset illum, vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum  melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret; de fraterni quidem cordis occultis nihil prorsus audet definire: de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit, Etiam, inquiens, Domine, tu scis quia amo te. O quam felix et pura conscientia, quae conditori suo, cujus nuda oculis et aperta novit omnia, dicere non metuit: Domine, tu scis quia amo te! Quam casta ac sancta anima, quae et suam
Abbreviated transcription (Latin):
tosuplaciui. michin̾itus. ubi undes ñ timeo. si cisplice¬
am ubi homines uident. complatin dico inu̾itate. t
.i. delectant me bõatua. ⁊ placenit. ⁊ dicit hoc asimili.
ita enim sibi intus complacit. qͣi quisse pultrum in
speculo ndeat. ⁊ aticude. ꝙ ñair planu s complatui¬

Expanded text:
omplacui mihi intus ubi vides: non timeo si displiceam, ubi homines vident. Complacui, dico, in veritate tua, id est delectant me bona tua, et placent. Et dicit hoc a simili. Ita enim sibi intus complacet, quasi quis sepulcrum in speculo videat. Et attende quod non ait placui, sed complacui
Abbreviated transcription (Latin):
autem m̃dacia ñre s in dolo ł indole laudant᷑¬
lus .i. prudentia ł indoles laudatur. qr qui sic-
solum modo m̃itiuntu mebuntiu aliqñ ab
omni m̃datio liberari. Est etiam aluid mendati¬
igenus quod fit. idcocoꝙ non fallit. scit enmil¬

Expanded text:
autem mendacia non re, sed in dolo, vel indole laudantlus, id est prudentia vel indoles laudatur, quia qui sic solummodo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii genus, quod fit joco, quod non fallit. Scit eni
Abbreviated transcription (Latin):
cis. ⁊ si non eis falsum diccre ucrun taccre. ut si
quis ñuuit hominẽ ad mortem prode uccum ta¬
ceat s ñfaisumdicat. ne pro corpore altauis ami¬
mani su am eccidat. sonest emncurpa u̾m ali¬
qͣntatere. ut ⁊ domunus in cuͣngelio ostendit dis
est duplexcor non debet diti mendatium. ut u̾bi
gr̃a. siquis ꝯmendat nnubi gladium ⁊ ꝓnintam
rectere poscenti si furtus poicit non debro reocere ne
sc uł aliumoccidat. Idco non est hic duplex cor qr
cum promisi redcere ñ cogitain furcutan posse
repetere. si quis ergo omnia m̃datia uitare non
potest. ł sola huius ucc̃titatis b̾at mendatia. ut
ctiam abistis si sola remanscunt liberari mere

Expanded text:
non falsum dicere, verum tacere. Ut si quis non vult hominem ad mortem perdere, verum taceat, sed non falsum dicat, ne pro corpore alterius animam suam occidat. Non est enim culpa verum aliquando tacere, ut et Dominus in Evangelio ostendit discest duplex cor, non debet dici mendacium. Ut, verbi gratia, si quis commendet mihi gladium, et promittam reddere poscenti: si furens poscit, non debeo reddere, ne se vel alium occidat. Ideo non hic est duplex cor, quia cum promisi reddere, non cogitavi furentem posse repetere. Si quis ergo omnia mendacia vitare non potest, vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola remanserint, liberari mere