comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis ꝓ amore maleficus sit &
neminem perdiderit. si laicus est
dimidium annũ .p̃. si clericus .ã.i.
.p̃. in pane & aqua. si subdiaconus
.iii. unũ in pane eaqua. si diaconus:¬
.ii. in pane & aqua. Si autẽ per hoc
quadragens unusqͥsq insuꝑ augeat.
ne homicidii reus sit. Siquis inmissor
um fecerit: id ẽ qd̃ aruspices uocant
qui auguria colunt suꝑ auguria¬
uerit. aut quocũq malo ingenio
ariolus fuerit qd̃ diuinos uocaͣnt
ali quas diuinationes fecerit quia
Si quis in kalendas ianuarii quod multi
faciint & inceruulo dicunt aut in
uetula uadit .iii. q̃ peniteat. Si quis
sortes habuerit quas sc̾orũ contra
rationẽ uocant. uel aliquas sortes ha¬
buerit uel qualecũq modo malo inge¬
nio sortitus fuerit: uel diuinauerit:
.iiiannos peniteat. in pane & aqua
Si quis ad arbores uel ad fontes. aut ad
cancellũ uel ubicũq excepto ĩ eccłia
uͦ ibidem ederit aut biberit: unum
quis mathemathicus. id ẽ. ꝑ ĩucationẽ

Expanded text:
Si quis pro amore maleficus fit, et neminem perdiderit: si laicus est, dimidium annum poeniteat, si clericus est, unum in pane et aqua; si diaconus, III annos in pane et aqua; si sacII in pane et aqua. Si autem per hoc quadragesimas unusquisque insuper addat, ne homicidii reus sit. Si quis immissor sortilegium fecerit, id est, quos aruspices vocant, qui auguria colunt semper auguraverint, aut quocunque malo ingenio, ariolus fuerit, quos divinos vocant, et aliquas divinationes fecerit, quiaane et aqua. Si quis in Kalendis Januarii, quod multi faciunt, et in cervulo dicunt, aut in vehiculo vadit, III annos poeniteat. Si quis sortes habuerit, quas Sanctorum, contra rationem vocant: vel aliquas sortes habuerit, vel qualicunque malo ingenio sortitus fuerit, vel divinaverit, III annos poeniteat, primum pane et aqua: si quis ad arbores, vel ad fontes, vel ad cancellum, vel ubicunque, exceptum in Ecclesia, . Qui vero ibidem ederit aut biberit, I annquis mathematicus, id est, per invocationem
Abbreviated transcription (Latin):
pane & aqua. Si quis usuras undec̃q
res alienas malo ordine inuaserit uł
tulerit suꝑ iure sententiã similit̾
peniteat. &. elemosinas multas faciat
Si quis seruũ aut quecũq hominem¬

Expanded text:
pane et aqua. Si quis usuras undecunqures alienas malo ordine invaserit, vel tulerit superiore sententia, similiter poeniteat, et eleemosynas multas faciat. Si quis ser
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat: Si quis aream aut domum
cuiꝰcũq uoluntarie igne cremauerit
sicut supra peniteat: Si quis ꝑ iram
alium ꝑcusserit & sanguinem
fuderit aut debilitauerit soluat ei¬
mensib. Presbiter annũ unũ Si
quis uenationes exercuerit: clericꝰ
.iii. Si quis de ministerio sc̃e eccłie
qualecũq opus quolibet fraudaue¬
annorũ fuerit.xu. annos subiaceat

Expanded text:
poeniteat. Si quis aream aut domum alterius voluntarie igne cremaverit, similiter poeniteat. Si quis per iram aliquem percusserit, et sanguinem fuderit, aut debilem fecerit, quadragimenses; presbyter, unum annum. Si quis venationem exercuerit: clericusIII. Si quis de ministerio sanctae Ecclesiae qualecunque opus fraudaveannorum fuerint, XV annis exact
Abbreviated transcription (Latin):
rit .xl. dieb in pane & aqua culpam
faciens fornicationẽ degradet᷑ & .xui.
annos peniteat. Presbit̾ aut diaconꝰ
fornicationem naturalem faciens¬
prelato ante monachi uotum .iii.
annos peniteat. ueniam om ni ho¬
ra roget suꝑ positionem unaquaq¬
ebdomada exceptis quinquagesimis
dieb faciat. De minutis capitulis.

Expanded text:
 XL diebus in pane et aqua culpam faciens fornicationem, degradetur, et XII annis poeniteat. Presbyter aut diaconus, fornicationem faciens naturalem.Praelato ante monachi votum tres annos poeniteat, veniam omni hora roget: superpositionem in unaquaquhebdomada faciat, exceptis Quinquagesimae diebus. De minutis causis.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis cũ iumento fornicauerit.
habens sorori eius forsitam uitiũ
intulerit & choeserit tanquã sue
hanc autẽ uxorẽ duxerit id ẽ despõ¬
satam. illa uͦ que uitiũ passa est.
si forte necesse sibi intulerit.
scd̾m statuta canonũ Si aliqua de
mulierib que fornicate sunt inter¬
ficerit que nascuntur. aut festinat
aduortiuos facere primum constitu
consequantur: Constuimus eos de¬
cennii tempore secundum gradus
i quis cdericus ꝑ iurauerit
in pane & aqua laicus .iii. Subdiaco¬
nus .ui. diaconus .uii. Presbit̾ .x. Ep̃s
.xii. Si quis uͦ coactus ꝓ qualibet ne¬
lam de seruitute absoluat. & elemo¬
sinas multas faciat. Siquis per¬
iurauerit ꝑ cupiditatem totas res
suas uendat & donet pauperibus
& tondatur & intret monast̾ium
& ibi deseruiat usq ad mortem
rit capitale. idẽ. quadrupe¬

Expanded text:
Si quis cum jumento fornicaverit, I habens, sorori ejus forsitan vitium intulerit, et cohaeserit tanquam suae: hanc autem uxorem duxerit, id est, desponsatam; illa vero quae vitium passa est, si forte necem sibi intulerit, secundum statuta canonum. Si quis de mulieribus quae fornicatae sunt interfecerit quae nascuntur, aut festinet abortivos facere, primum constitutconsequantur, constituamus eis decennii tempora, secundum gradus,i quis clericus perjuraverit, in pane et aqua. Laicus VII, subdiaconus VI, diaconus VII, presbyter X, episcopus XII. Si quis coactus pro qualibet nelam de servitute absolvat, et eleemosynas multas faciat. Si quis pejeraverit per cupiditatem, totas res suas vendat, et donet pauperibus, et tondeatur, et intret monasterium, et ibi deserviat usque ad mortem. m capitale, id est, quadrupe
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit eũ mulier. dimidiũ annũ¬
clericus post quam se d̾o uouerit ad
habitũ secularẽ redierit sicut ca¬
rem duxerit .x.ã. peniteat .iii. ex
his in pane & aqua & post ea ĩ cõui¬
gio non copulet᷑. quod si noluerit
scã sinodus uł sedes apostolica sepa
rabit eos a communione catho¬
licorum: Similiter & mulier pꝰꝗͣ.
se d̾o uouerit si tale scelus conmi¬
serit pari sententis subiacebit
Si quis laicus fornicauerit sicut so
uxore dans insuper p̾ciũ pudicitie
marito uxoris uolate. Si quis ad¬
ulterare uoluerit: & non potuerit

Expanded text:
suscipit eum mulier, dimidium anclericus, postquam se Deo voverit, ad habitum saecularem redierit, sicut carem duxerit, X annis poeniteat, III ex his in pane et aqua, et postea in conjugio non copuletur. Quod si voluerit sancta synodus, vel apostolica sedes, separabit eos a communione catholicorum: similiter et mulier, postquam se Deo voverit, si tale scelus commiserit, pari sententiae subjacebit. Si quis laicus fornicaverit sicut Soduxore, dans insuper pretium pudicitiae marito uxoris violatae. Si quis adulterare voluerit, et non potuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quadragens in pane & aqua peniteat.
Si uͦ ꝓ cultu demonũ & honore simula¬
iaceat & duob sine oblatione cominu¬
Si quis manducauerit sanguinẽ aut
morticiniũ. aut idolis immolatum
& non fuit ei necessitas: ieuinet ebdo¬
madas.xii. De qͥb dam capitulis.
uoluntarie truncauerit: iii.¬

Expanded text:
quadragesimas in pane et aqua poeniteat; si vero pro cultu daemonum et honore simulaniteat, et duobus sine oblatione commus manducaverit sanguinem, aut morticinium, aut idolis immolatum, et non fuit ei necessitas, jejunet hebdomadas XII. De diversis capitulis. voluntarie truncaverit, I
Abbreviated transcription (Latin):
ii quisq adtendat cui dare debet¬
nea siue ꝓ redemptione captiuoꝵ
siue super scm̃ altare siue pauꝑib
xpianis erogandum & hoc scitote
fratres: ut dum uenerint ad uos ser¬
ui uel ancille querentes penitentiã
non eos grauetis neq cogatis tantũ
sunt in sua potestate ideoq medie¬
tatem penitentie eis inponite:¬

Expanded text:
quisque attendat, cui dare debetquisque attendat, cui dare debet: sive pro redemptione captivorum, sive super sanctum altare: sive pauperibus Christianis erogandum. Et hoc scitote, fratres, ut dum venerint ad vos servi vel ancillae, quaerentes poenitentiam, non eos gravetis, neque cogatis tantum sunt in sua potestate: ideo medietatem poenitentiae illis imponite
Abbreviated transcription (Latin):
illi mandatum ẽ a sacerdote: uerũ etiã
post quam conpleuerit ea que illi iuissa
ceperit peccata euis remitentur: si
uͦ post ea ex sua uoluntate ieuinauerit
mer¬
mercedẽ sibi adquiret & regnũ celorũ:
Aui gͦ tota septimana ieunauerit pro
pectatis: sabbato & dominita die man¬
ducet & bibat quidquid ei aptũ fiu̾t
custodiat tamen se a crapula uel ebri¬
etate: quia omnis luxuria de ebri¬
etate nascit᷑ Ideo beatus paulus ꝓhi¬
buit dicens: Nolite in ebriari uino.
in quo ẽ luxuria: non quia in uino
ẽ luxuria sed in ebrietate
i quis forte non potuerit
ieuinare & habet unde da¬
uo ad redimendũ si diues fuerit ꝓ
septem ebdomadib det solidos .xx. si¬
autem non habuerit tantũ unds
dare det solidos .x. si autẽ multum
pauper fuerit: det solidos .ui. nemi¬
nem uͦ conturbet: quia iussimus xx
solid̾ dare aut minus: quia si diues
fuerit facilius ẽ illi dare .xx. solidos.
quam pauperi solidos. iii Sed unus¬

Expanded text:
illi mandatum est a sacerdote, verum etiam illi mandatum est a sacerdote, verum etiam postquam compleverit ea quae illi jussa ceperit, peccata ejus dimittentur; si vero postea ex sua voluntate jejunaverit, meredem sibi acquirit et regnum coelorum. Qui ergo tota peccatis, sabbato et dominica die manducet et bibat quidquid ei aptum fuerit: custodiat tamen se a crapula et ebrietate: quia omnis luxuria de ebrietate nascitur. Ideo beatus Paulus prohibuit dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria: non quia in vino est luxuria, sed in ebrietatei quis forte non potuerit jejunare, et habuerit unde possit redimere, si dives fuerit pro septem hebdomadibus det solidos XX. Siautem non habuerit tantum unde dare possit, det solidos X; si autem multum pauper fuerit, det solidos III. Neminem vero conturbet, quia jussimus XX solidos dare, aut minus: quia si dives fuerit, facilius est illi dare solidos XX, quam pauperi tres solidos. Sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
pectũ clementie tue: ꝓ famulis & famu¬
lab tuis qui ad penitentiam uenerunt
idens autem ille qui ad peni¬
tentiam uenit sacerdotem tri¬
stem & lacrimantem ꝓ suis facinorib:
magis ipse timore di percussus: ampliꝰ
tristatur & exorrescit peccata sua &
unũ quemq hominẽ accedentem ad
penitentiam.si uideris acriter & assidue
stare in penitentiam: statim suscipe
eum. Qui uͦ potest ieuinare quod inpo¬
situm ẽ ei: noli ꝓhibere s ꝑmitte: Ma¬
gis enim laudandi sunt qui celeriter
debitum pondus persoluere festinãt
quia ieuiniũ debitum ẽ: & sic date man¬
datum his qui penitentiam agunt: qͣi
ieuinauerit & conpleuerit quod illi mã¬
datum est a sacerdote purificabitur
a petcatis. Quod si iterum ad pristinã
consuetudinẽ uel peccati reuersus fuerit:
sic ẽ. quomodo canis qui reuertitur ad
ꝓprium uomitũ Omnis itaq penitens
non hoc solum debet ieuinare quod

Expanded text:
e clementiam tuam pro famulis atque famue clementiam tuam pro famulis atque famulabus tuis, qui ad poenitentiam venerunt; Videns autem ille qui ad poenitentiam venit sacerdotem tristem et lacrymantem pro suis facinoribus, magis ipse in timore Dei perculsus, amplius tristatur, et exhorrescit peccata sua. Et unumquemque hominem, accedentem ad poenitentiam, si videris acriter et assidue stare in poenitentia, suscipe illum. Qui vero potest jejunare, quod impositum est illi, noli prohibere, sed permitte. Magis enim laudandi sunt qui celeriter debitum pondus persolvere festinant, quia jejunium debitum est. Et sic date mandatum illis qui poenitentiam agunt, quia si jejunaverit et compleverit quod illi mandatum est a sacerdote, purificabitur a peccatis. Quod si iterum ad pristinam consuetudinem vel peccatum reversus fuerit, sic est quomodo canis qui revertitur ad vomitum suum. Omnis itaque poenitens non hoc solum debet jejunare quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic nec uidicia ista alii usurpare de¬
bent: Si autẽ necessitas euenerit
& p̾biter non fuerit p̾sens: diaconus
suscipiat penitentem ad scãm com
humiliare se debent ep̃i siue prb̃i
orare non solum pro suis delictis
F etiam pro xp̃ianorum omnium:
infrmat᷑ & ego non infirmor : dius
scandalizat᷑ et ego non uror: Eumgͦ
uenerit aliquis ad sacerdotem con¬
fiteri peccata sua: mandet ei sacer¬
dos ut expectet modicum donec
hanc orationem: Oremus
michi peccatori: ut cum¬
digne possim tibi gratias agere qͥ
me idignum ꝓpt̾ tuam miscdiam
ministrum fecisti officii sacerdota¬
lis⁊ & me exiguũ humilemq medi¬
atorem constitiusti ad orandum &
int̾cedendum ad dñm nr̃m iħm xp̃m
ꝓ peccantib & ad penitentiam reuer¬
tentib ideoq dominator domine qui
om̃s homines uis saluos fieri & ad
agnitionem ueritatis uenire. qui
non ius mortem peccatorum sed ut
conuertantur & uiuant: Suscipe ora¬
tionem meam quam fundo ante cons¬

Expanded text:
sic nec judicia ista alii usurpare desic nec judicia ista alii usurpare debent. Si autem necessitas evenerit, et presbyter non fuerit praesens, diaconus suscipiat poenitentem ad satisfactihumiliare se debent episcopi, sive pu lacrymisque orare, non solum pro suis delictis, sed etiam pro Christianorum omnium, infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Cuvenerit aliquis ad sacerdotem confiteri peccata sua, mandet ei sacerdos ut exspectet modicum donec hanc orationem. CAP. mihi peccatori, ut condigne tibi possim gratias agere, qui me indignum propter tuam misericordiam ministrum fecisti officii sacerdotalis, et me exiguum humilemque mediatorem constituisti ad orandum et intercedendum ad Dominum nostrum peccantibus et ad poenitentiam revertentibus: ideoque dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire; qui non vis mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat, suscipe orationem meam, quam fundo ant
Abbreviated transcription (Latin):
animab peccata auferre: nisi pre¬
stante solitudine & oratione lacri¬
marum: Necesse ẽ gͦ nobis fratres
karissimi sollicitos eẽ ꝓ peccantib
quia sumus alterutrum menbra.
& si quid patitur unũ menbruni
conpatiunt᷑ omĩa menbra. Ideo ꝙ
& nos si uiderimus aliquem in
peccatis iacentem: festinemꝰ eum
ad peuitentiam ꝑ nr̃am doctrinam¬
reuocare⁊ & quotiencũq dederis con¬
silium peccanti simulq da illi
penitentiam: statim quantũ debeat
ieuinare & redimere peccata sua
ne forte obliuiscaris quantũ eum
oporteat ꝓ suis peccatis ieuinare
tibi q necesse sit ut iterũ exquiras
ab eo peccata. ille autem forsitan
erubescet iterum peccata sua confi¬
cari: Non enim om̃s clerici hanc
siͥpturam usurpare aut legere debẽt
qui inuenunt eam nisi soli illi
quib necesse ẽ. hoc ẽ. presbiteri Si¬
cut enim sacrificium offerre non
debent nisi ep̃i & p̾sbiteri. quibus
claues regni celestis tradite sunt:

Expanded text:
animabus peccata auferre, nisi praeanimabus peccata auferre, nisi praestante sollicitudine et oratione lacrymarum. Necesse est ergo nobis, frater charissime, sollicitos esse pro peccantibus, quia sumus alterutrum membra. Et, si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Ideoque et nos, si viderimus aliquem in peccatis jacentem, festinemus eum ad poenitentiam, per nostram doctrinam, vocare. Et quotiescunque dederis consilium peccanti, da illi poenitentiam statim, quantum debeat jejunare et redimere peccata sua: ne forte obliviscaris quantum eum oporteat pro suis peccatis jejunare: ita quod necesse sit, iterum ut exquiras ab eo peccata. Ille autem forsitan erubescet iterum peccata sua conficari.Non enim omnes clerici hanc scripturam usurpare aut legere debent, qui inveniunt eam, nisi soli illi quibus necesse est, id est, presbyteri. Sicut enim sacrificium offerre non debent, nisi episcopi et presbyteri, quibus claves regni coelestis traditae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ddimus etiam huic operi
exceptionis nr̃e penitentia¬
lem romanũ alterũ quẽ defcrinio
romane eccłie assũpsimus: at tam̃e
ã quo sit editus ignoramus: Idcirco
ad nectendũ p̃scriptis canonũ sentẽ¬
tiis decreuimus. ut si forte he ꝓlate
sententie alicui suꝑflue sunt uise
aut penitus que desiderat ibi. de
singulorũ criminib nequiuerit ĩ¬
uenire iu hac saltim breuitate
nouissima omnium scelera forsi¬
tan inueniet explicata.
nitentiam accedunt ie¬
unia damus: & nos communicare
cũ eis debemus ieiunio unũ aut
auas septimanas aut quantum pos¬
sumus⁊ ut non dicat᷑ nobis quod
sacerdotib iudeorũ dictũ ẽ: a dño
uatis homines & inponitis super
autẽ uno digito ur̃o non tangitis sap¬
cinas ipsasꝰ Nemo autẽ potest sub¬
leuare cadentem sub pondere nisi
inclinauerit se ut porriganti manũ:
neq ullus medicorũ uulnera in¬
firmantiũ potest curare nisi feto¬
rib particeps fuerit: Ita quoq nul¬
lus sacerdotum uel pontifex pecca¬

Expanded text:
dimus etiam huic operi excerptionis nostrae Poenitentialem Romanum alterum, quem de scrinio Romanae Ecclesiae assumpsimus; attamen a quo sit editus ignoramus: idcirco adnectendum praescriptis canonum sententiis decrevimus, ut si forte hae prolatae sententiae alicui superfluae sint visae, aut penitus quae desiderat, ibi de singulorum criminibus nequiverit invenire, in hac saltem brevitate novissima omnium scelera forsitan inveniet explicata.nitentiam accedunt, jejunia injungimus, et nos communicare cum eis debemus in jejunio unam aut duas septimanas, aut quantum possumus, ut non dicatur nobis, quod sacerdotibus Judaeorum dictum est a Domino: vatis homines, et imponitis super autem uno digito vestro non tangitis sarcinas ipsas . Nemo enim potest sublevare cadentem sub pondere, nisi inclinaverit se, ut porrigat ei manum. Neque ullus medicorum firmantium potest curare, nisi fetoribus particeps fuerit. Ita quoque nullus sacerdotum, vel pontifex, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mui potens sempit̾ne ds con¬
fitenti tibi huic famulo tuo
ꝓ tua pietate peccata relaxa ut non
plus ei noceat conscientia reatus
ad penam quã indulgentia tue pie¬
tatis ad ueniam. ꝑ dnm nr̃m. Alia¬
mp̃s & misericors ds̃ qui pec
catorũ indulgentiã ĩ cõfessione
celeri posuisti succurre lapsis mise¬
rere confessis: ut quos delictorum
ter quinos annos ad uitam
donasti. ita & famulum tuũ a lecto
ad salutem. ꝑ dñm.¬
Incipit iudicium penitentis¬
Si qͥs clericꝰ homicidiũ fecerit: x. annos
peniteat. .iii. ex his ĩ pane & aqua:
Si laicus : iii. annos peniteat. illi:
unũ ĩ paue & aqua. Subdiaconꝰ .ui.
Diaconꝰ .yii. Presbiter .x. Ep̃c .xii. Si qͥs
ad homicidiũ faciendũ consenserit: uii.
annos peniteat .iii. in pane ꝙ aqua.

Expanded text:
mnipotens sempiterne Deus, confitenti tibi huic famulo tuo pro tua pietate peccata relaxa, ut non plus ei noceat conscientiae reatus ad poenam, quam indulgentia tuae pietatis ad veniam. Per Dominum. Omnipotens et misericorscatorum indulgentiam in confessione celeri posuisti, succurre lapsis, miserere confessis, ut quos delictorum ter quinos annos ad vitam donasti, ita et hunc famulum tuum a lecto ad salutem. Per DomI POENITENTESi quis clericus homicidium fecerit, X annos poeniteat, III ex his in pane et aqua. Si laicus, III annos poeniteat, I ex his in pane et aqua. Subdiaconus VI, diaconus VII, presbyter X, episcopus XII. Si quis ad homicidium faciendum consenserit, VII annos, III in pane et aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
S humaui generis benig¬
nissime conditor & mise¬
ricordis sime reformator qui in
reconciliatione lapsorum etiã me
fectib gr̾e tue ꝑ ministeriũ sacer¬
dotale uoluisti. ut cessante merito

Expanded text:
s humani generis benignissime conditor, et misericordissime reformator, qui in reconciliatione lapsorum etiam misfectibus gratiae tuae per ministerium sacerdotale voluisti, ut cessante merito
Abbreviated transcription (Latin):
Ppiscopꝰ .xii. qͥnq ĩ pane & aqua Si qͥs
clericus uł cuiꝰ suꝑior gradus ẽ qui
uxores habent: & post conu̾sionẽ uel
honorẽ it̾m eã cognouerit: sciat se
adulteriũ conmisisse. idcirco ut suꝑiꝰ¬
constitutũ ẽ peniteat. Si qͥs fornicaue¬
rit cũ scĩmoniale uł dodicata. cog¬
noscat se adulteriũ conmisisse. scd̾m
ordinẽ suũ peniteat: Si quis ꝑ se¬
met ip̃m fornicauerit aut con u

Expanded text:
episcopus XII, V in pane et aqua. Si quis clericus, vel cujus superior gradus est, qui uxores habent, vel post conversionem vel honorem iterum eam cognoverit, sciat se adulterium commisisse; idcirco, ut superius statutum est, poeniteat. Si quis fornicaverit cum sanctimoniali vel Deo dicata, cognoscat se adulterium commisisse: secundum ordinem suum poeniteat. Si quis per semet
Abbreviated transcription (Latin):
recor dñe clementie et
misericordie tue maiesta¬
tem: ut famulo tuo illo. peccata
& facinora sua confitenti ueniam
relaxare digneris & preteritorũ
criminũ culpas indulgeas: qui
humeris tus ouem perditam re¬
duxisti. qui publicani p̃cib con¬
fessionem placatus exaudisti: tu

Expanded text:
recor Domine clementiae et misericordiae tuae majestatem, ut famulo tuo ill. peccata et facinora sua confitenti, veniam relaxare digneris et praeteritorum criminum culpas indulgeas, qui humeris tuis ovem perditam reduxisti, qui publicani preces confessione placatus exaudisti, tu
Abbreviated transcription (Latin):
Item oratio manus inpositionis.¬
Nẽ scẽ pater om̃ips et̾ne
tuum dñm nr̃m uulnera nr̃a cu¬
rare dignatus es: te supplices roga¬
mus ac petimus nos humiles tui
sacerdotẽs ut precib nr̃is aur̃e tue
pȩetatis inclinare digneris: remit¬
tasq omĩa crimina & peccata uni¬
uersa condones ⁊ desq: huic famu¬
lo tuo dũe ꝓ supplicib ueniam
ꝓmere letitiam: ꝓ morte uitam

Expanded text:
Manus impositio. Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne tuum Dominum nostrum vulnera nostra curare dignatus es: te supplices rogamus et petimus nos humiles tui sacerdotes, ut precibus nostris aurem tuae pietatis inclinare digneris, remittasque omnia crimina et peccata universa condones, desque huic famulo tuo, Domine, pro suppliciis veniam, pro moerore laetitiam, pro morte vitam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam huic famulo tuo placare
dñe⁊ tu huuis p̾cib benignus
aspira: ut in confessi ne placa¬
bilis ꝑmaneat. fletus euis &
pecitio ꝑpetuam clementiam¬

Expanded text:
etiam huic famulo tuo placare Domine; tu hujus precibus benignus aspira, ut in confessione placabilis permaneat fletus ejus, et petitio perpetuam clementi
Abbreviated transcription (Latin):
Scuius indulgentia nemo¬
indiget. memento dñe famu¬
lo tuo illo & qui lubrica terreq cor¬
poris fragilitate nudatus. que sumꝰ
ut des ueniam confitenti. parce sup¬
plici. ut qui np̃is meritis accusam
tua miseratione saluem᷑: per dũm¬
s̃ sub cuiꝰ oculis omne cor
a culpa ita uemo sit a uenia alienꝰ.

Expanded text:
cujus indulgentia nemoindiget, memento, Domine, famuli tui N., et qui lubrici, terrenique corporis in fragilitate nudatur, quaesumus, ut des veniam confitenti, parce supplici, ut qui nostris meritis accusamur, tua miseratione salvemur. Per Domis, sub cujus oculis omne cor a culpa, ita nemo sit alienus a venia.
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ quod inperitie mee ac futuri
finis recordatus ingemui & uolui
sarcina episcopatus sui deposita elõ¬
gare fugiens. & manere in solitudi¬
ne & ibi expectare dm qui saluum
me faceret a pusillanimitate mea
& ab ipsa intolerabiliũ michi solitu¬
dinum tempestate

Expanded text:
propter quod imperitiae meae ac futuri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui salvum me faceret a pusillanimitate mea, et ab ipsa intolerabilium mihi sollicitudinum tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
sed cũ austeritate inperabatis: &
cum potentia: & disꝑse sunt o
ues mee eo quod non ẽ & pastor:
& facte sunt in deuorationem
omniũ bestiarum agri: ꝙ paulo
post. Propterea pastores audite
pro eo quod facti sunt greges mei
in rapinam & oues mee in deuo¬
rationẽ omniũ bestiarũ agri eo qd
non ẽ & pastor ⁊ neq enim quesie

Expanded text:
sed cum auctoritate imperabatis eis, et sed cum auctoritate imperabatis eis, et cum potentia: et dispersae suntves meae, eo quod non esset pastor, et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri . Et paulo post: Propterea pastores, auditeominus Deus, quia pro eo quod facti sunt greges mei in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod non esset pa
Abbreviated transcription (Latin):
manserat ipsi consumimus quã¬
do peccantes diuites uel potentes.
non solum non arguimus⁊ sed etiã
ueneramur ne nobis aut munera
solita offensi non dirigant: aut
obsequia desiderata subdutant:
ac sic munerib eorũ & obsequiis
capti inmo per hec illis addicti loqͥ
eis de peccato suo aut do futuro
iudicio formidamus: & ideo mi¬
naciter superbiam nr̃am diuinus
sermo contundit: sed nr̃ auditus
nichil unde ꝓficiamus ad mittit.
quia presentis uite capti dulcedine
que pena negligentie nr̃e maneat
ineternum nolumus cogitare:
In pastores gͦ ista dicunt᷑: de quoꝵ
nobis mani appellatione blandim̃
qui pascebant semet ipsos. Nonne
greges pascuntur a pastorib : Lac
comedebatis. & lanis operiebami¬
ni: quod cras sum erat ocudebatiꝰ
gregem autem meum non pas¬
cebatis: Quod infirmum fuit
non solidastis: & quod egrotum ñ
sauastis quod fractũ non alliga¬
stis: & quod abiectum non reduxi¬
stis. quod perierat non quesistis:

Expanded text:
manserat, ipsi consumimus, quanmanserat, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes non solum non arguimus, sedetiam veneramur: ac nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant; ac sic muneribus eorum et obsequiis capti, imo per haec illis addicti, loqui eis de peccato suo, aut de futuro judicio formidamus: et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit: sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit, quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam nostram maneat in aeternum, noluimus cogitare. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimurqui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? lac comedebatis, et lanis operiebamini: quod crassum erat, occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit, non solidastis; et quod aegrotum, non sanastis: quod fractum, non alligastis, et quod abjectum, non reduxistis: quod perierat, non quaesistis,
Abbreviated transcription (Latin):
ei peccata suaꝰ adnutiaueris: si eum
non arguaueris. ab inpietate sua con¬
uertatur & uiuat⁊ & te qui non
increpasti. & ipsum qui te taiente
peccauit flaminis perhennib ꝑdam:
Quis rogo tam saxei pectoris. quis tam
ferreus erit quem sententia ista¬
quis non contepreat. quis tam alie¬
nus a fide qui sententie isti non
credat: luctuosa descriptio carna¬
lit̾ uiuentium Sacerdotum.
ed nos presentib delecꝰtati¬
dum in hac uita conmoda
nr̃a & honores inquirimus. non ut
meliores sed ut ditiores. non ut sanc¬
tiores s ut honoratiores simus cete¬
ris festinamus nec gregem dñi qͥ
nobis pascendus. tuendusq conmisus
ẽ: sed nr̃as uoluntates dominatio¬
nẽ. diuitias & cetera blandimenta
carnaliter cogitamus: Pastores dici
uolumus: nec tamen ẽẽ contendi¬
mus Officii nr̃i uitamus laborẽ:
appetimus dignitatem. In mundo¬
rum spirituum feras a rege dilace¬
rando non pellimus: & quod eis re¬

Expanded text:
ei peccata sua non annuntiaveris, si eum ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris ut ab impietate sua convertatur, et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente peccavit, flammis perennibus perdam. Quis rogo tam saxei pectoris? quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alienus a fide, qui sententiae isti non credat? CAPUT XIX. Luctuosa descriptio carnaliter viventium sacerdotum. Sed nos praesentibus delectatidum in hac vita commoda nostra et honores inquirimus, non ut meliores, sed ut ditiores; non ut sanctiores, sed ut honoratiores simus caeteris festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluntates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici volumus, nec tamen esse contendimus. Officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem, immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus; et quod eis re
Abbreviated transcription (Latin):
audire: quod sacerdotem speculato¬
rem appellat⁊ ut sicut speculatorẽs
de loco ediciori prospicere & plus om̃i¬
bus contemplare: ita sacerdos debet
ẽẽ p̾positi sublimitate celsior cuncꝰtis.
qua possit sub se uiuentes instruere.
Nideamus ia quid diuinus sermo con¬
tinet: audiens inquit ex ore meo ser¬
monem & adnũtiabis eis ex me: ut hoc
dicat sacerdos. quod ex diuina lecꝰtio¬
ne didicerit quod illi d̾s inspirauerit:
non quod p̾sũpsione humani sensus
inuenerit: Adnũtiabis eis exme: Ex me
non ex te: mea uerbaloqueris. non est
quod ex eis tanquam ex tuis infleris
Ex me inquit adnũtia Sed quid ad nun¬
tiet audiamus. Si me dicente ad ĩpiũ.
inpie morte morieris. non fueris loquutꝰ
ut se custodiat inpius auia sua: ipse
guinẽ uͦ de manu tua requiram: Qͥd
potuit expressuis. quid aꝑtius potest
diciꝰ Si inpio inquit locutus non fu¬
eris. ut se ab inpietate custodiat. &¬
ille perierit: sanguinem eus de ma¬
nu tua requiram: hoc ẽ dicerez Si

Expanded text:
audire, quod sacerdotem speculatorem appellat: ut sicut speculatoris est, de loco editiori prospicere, et plus omnibus contemplari; ita sacerdos debet esse propositi sublimitate celsior cunctis, aqua possit sub se viventes instruere. 3. Videamus jam quid divinus sermo contineat. Audiens, inquit, ex ore meo sermonem, annuntiabis eis ex me Ibid:; ut hoc dicat sacerdos, quod ex divina lectione didicerit, quod illi Deus inspiraverit, non quod praesumptione humani sensus invenerit. Annuntiabis eis, inquit, ex me. Ex me; non ex te mea verba loqueris. Non est quod ex eis, tanquam de tuis infleris. Ex me, inquit, eis annuntia. Sed jam quid annuntiet audiamus: Si me dicente ad impium: Impie, morte morieris; non fueris locutus, ut custodiat se impius a via sua, ipse guinem vero ejus de manu tua requiram. Quid potuit expressius, quid apertius potest dici? Si impio, inquit, locutus non fueris, ut se ab impietate custodiat, et ille perierit, sanguinem ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si
Abbreviated transcription (Latin):
omnimodo perpetratũ non ẽ. Cũ¬
uͦ delectare caro ceperit: tunc pet¬
catũ incipit nasci. Si autẽ etiam
ad confessionem exdeliberation e
consentit: tunc peccatum cognos¬
citur perfici in suggestione igitur
pectati ⁊ si mens est in delectatio¬
ne fit nutrimentum in consensu
ꝑfectio. & sepe contingit ut hoc
quod malignus sp̃s seminat in cogi¬
tatione. caro in delectationẽ trabat:
animo queat. ipse tamen animꝰ
carnis uoluptatib reluctans in
delectatione carnali aliquo modo
ligatur inuitus: ut ei execratione
contradicat nec consentiat. & tam̃
delectatione ligatus sit: sed ligatũ
se uehementer ingemiscat: Nude
& ille celestis exercitus p̾cipuus miles
gemebat dicens: Hideo aliam legem
in menbris meis repugnantem le¬
gi mentis mee: & captiuũ me ducẽ¬
tem in lege peccati que est in mẽ¬
bris meis: Si autẽ captuuis erat
minime pugnabat: sed & pugnab at
igitur legi mentis cui lex que in

Expanded text:
omnimodo perpetratum non est; quomnimodo perpetratum non est; quum vero caro delectari coeperit, tunc peccatum incipit nasci; si autem etiam ad consensionem ex deliberatione descendit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati semen est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. § 2. Et saepe contingit ut hoc, quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, lectari nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, nec consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat; sed et pugnabat: igitur legi mentis, cui lex quae
Abbreviated transcription (Latin):
corporis positus turpib imaginib
non fedet᷑. Qua inre unũ ibi osten¬
ditur: ipsa mens rea non tamen sit¬
uel suo udico libera⁊ cum se & dor¬
mienti corpore nichil meminit ui¬
disse: tamen in uigiliis corporis
meminit in ingluuiem ceridisse:
Sin uͦ ex turpi cogitatione iugilantis
oritur inlusio mentis dormientis:
patet animo reatus suus. Hidet
enim a qua radice inquinatio illa
ꝓcesserit: quia quod cogita uit nes¬
sciens. hoc ꝑtulit nesciens. Sed pen¬
sandum ẽ ipsa cogitatio utrũ in
suggestione. an in delectatione. uel
quod maiꝰ est in peccati consensu
ceciderit. Tribus enim modis inple¬
tur omne peccatum: uidelicet sug¬
gestione. delectatione. consensuz
Suggestio quippe fit ꝑ diabolum.
desectatio per carnẽ: consensus ꝑ
sp̃m: quia & primam culpam
serpens suggessit⁊ eua uelut capo
enim malignus sp̃s peccatũ sug¬
gerit in mente: si uulla peccati
delectatio sequatur ⁊ peccatum

Expanded text:
corporis positus, turpibus imaginationibus corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, quod ipsa mens rea non tunc sied suo judicio libera, cum se ex dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio in mente dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, an in delectatione, vel quod majus, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum, quia et primam culpam serpens suggessit. Eva, velut caro enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, pec
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis lacrimis abluat. et
nisi. prius ignis temptationis re¬
cesserit reum se quasi usq ad ues¬
perum cognoscat: Sed est in eadẽ
in lisione necessaria ualde discre¬
tio: que subtiliter pensare debeat
ex quare accedat menti dormien¬
tis. Aliquando enim ex crapula.
aliquando ex nature suꝑfluitate:
uel infirmitate. aliquando ex cogi¬
tatione contingit. Et quidem cũ
ex nature suꝑfluitate uel ĩfirmi¬
tate euenerit: omnimodo hec
inlusio non ẽ timenda: quia hãc
modum appetitus gule in sumẽdis
alimentis rapitur. atq idcirco hu¬
morum receptacula grauantur:
habet exinde animus aliquem rea
celebrandi: cũ fortasse aut festus dies
exigit: aut exhiberi misterium.
pro eo quod sacerdos alius in loco
de est ipsa necessitas conpellit. Nã
si adsunt alii qui inplere misteri¬
ui ualeant in lusio ꝑ crapulam
si tamen dormienti turpi imagineͤ¬
tione non consenserint: nam sunt
quib itaq plerũq inliisio nascit᷑
ut eorum animus etiã in sonno

Expanded text:
cogitationis lacrymis abluat: et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem inlusione valde necessaria discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis: aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate et infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit ita. Et quidem cum ex naturae superfluitate vel infirmitate evenerit, omnimodo haec inlusio non est timenda; quia hanc modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatcelebrandi: cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacedeest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministeriumvaleant, illusio per crapulam si tamen dormientis mentem turpis imaginatio non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somno
Abbreviated transcription (Latin):
potentib male uiuentib parcat aut
foueat eos perdat simul & pereat: &
scẽ debet uiuere ꝓpt̾ exemplũ bonũ¬
& docere ꝓpt̾ sue ad ministrationis offi¬
ciũ: certus qd̾ ei nichil sua iusticia
suffragetur: de cuiꝰ anima ꝑ euntis
exigitur⁊ quando quicũq alius peri¬
erit. quem nulla docendi necessitas
manet solus penas sui sceleris dabitz
Ille autem cui dispensatio uerbi
conmissa ẽ etiam si scẽ uiuat: & tam̃
ꝑdite uiuentes arguere aut erubescat
aut metuat: cum omĩb qui eo tace¬
te perierunt. perit: & quid ei ꝓderit
non puniri suo qui puniendus est
alieno peccatoꝰ mentior. nisi hoc
dominus per ezechielem ꝓpham
sub cuiusdam terroris denũtiatione
loqui

Expanded text:
potentibus male viventibus parcat, aut potentibus male viventibus parcat, aut foveat eos, perdat simul, et pereat. Et sancte debet vivere propter exemplum: et docere, propter suae administrationis officium: certus, quod ei nihil sua justitia suffragetur, de cujus manu anima pereuntis exigitur: quando quicunque alius perierit, quem nulla docendi necessitas manet, solus poenas sui sceleris dabit. Illi autem cui dispensatio verbi commissa est, etiamsi sancte vivat, et tamen perdite viventes arguere aut erubescat aut metuat, cum omnibus qui eo tacente perierunt, perit. Et quid ei proderit non puniri suo, qui puniendus est alieno peccato? Mentior, nisi hoc Dominus per Ezechielem prophetam sub cujusdam terroris denuntiatione loqui
Abbreviated transcription (Latin):
yod uͦ dicit apostolus ut
nos formam debeamus
exibere fidelib  quid ualebit si his
tui uel exhortandi bonos uel castigã¬
di malos cura conmissa est bene
uiuendo se imitandum bonis exhi¬
beat. & malos tacendo non corrigat:
ad hoc enim nisi me fallit opinio
sc̃e uiuendũ ẽ sacerdoti: ne dicta
sua repugnantib factis euacuet⁊ si
quod predicat p̾dicat fieri debere ñ
faciat: aut si quod ñ facit p̾dicare pre¬
sũpserit nichil apud reos qui eius ui¬
tam nouere ꝓficiat quia ad hoc est
eccłie dĩ prepositus ut non solũ bene
singulis ante oculos peccata sua con¬
stituat: que pena maneat duris. que
gloria obedientis ostendat. nullius sa¬
lutem desperando contẽpnat.⁊animas
emendari nolentiũ plangat: imitatus
apostolum qui ait. Ut lugeam multos
ex his quante peccauerunt: & non ege¬
runt penitentiam: & iterũ Quis in¬
firmatur & ego non infirmor: Quis
scandalizatur & ego non uror: Quappt̾
sciens quod si quib libet diuitib ac

Expanded text:
 dicit Apostolus , ut nos formam debeamus exhibere fidelibus, quid valebit si is cui vel exhortandi bonos, vel castigandi malos, cura commissa est, bene vivendo se imitandum bonis exhibeat, et malos tacendo non arguat? Ad hoc enim nisi me fallit opinio sancte vivendum est sacerdoti, ne dicta sua repugnantibus factis evacuet. Si quod praedicat fieri debere, non faciat, aut si quod non facit, praedicare praesumpserit, nihil apud eos qui ejus vitam novere, proficiet. Quia ad hoc est Ecclesiae Dei praepositus, ut non solum bene singulis ante oculos peccata sua constituat: quae poena maneat duris, quae gloria obedientibus, ostendat, nullius salutem desperando contemnat, animas emendari nolentium plangat, imitatus Apostolum qui ait: Ut lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam. Et iterum: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Quapropter sciens quod si quibuslibet divitibus ac
Abbreviated transcription (Latin):
ueat & augeat nr̃as uoluntates ad¬
tendimus: lac & lanas ouiũ xp̃i
oblationib cotidianis ac decimis fi¬
deliũ gaudentes accipimus: & curã
pascendorum gregũ ac reficiendorũ
a quib peruerso ordino uolumus pas¬
ci deponimꝰ. Non sanamus spiritali
consilio peccatis infirmorumũ: non
sacerdotali ope consolidamus aut refi¬
cimus diuersis tribulationib fractũ
non ad uiam salutis reuocamus erro¬
neum. non requirimus solitudine pasto¬
rali uenie desperatione iam perditum
ad hoc tantum potentes esfecti ut nobis
in subiectos dominationẽ tirannicam
uendicemus non ut afflictos contra
iuolentiam potentũ qui ii eos fera¬
rũ more seuiunt: defendamus Inde
est quod tam a potentib huiꝰ mundi
quam a nobis quod peius ẽ. non nulli
grauit̃ fatigati depereunt: quos se
de manu nr̃a dñs requisiturũ terri¬
biliter conminat᷑ dicens. Requiram
oues

Expanded text:
veat et augeat nostras voluptates atveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi oblationibus quotidianis ac decimis fidelium gaudentes accipimus, et curam pascendorum gregum, ac reficiendorum, a quibus perverso ordine volumus pasci, deponimus. Non sanamus spiritali consilio peccatis infirmum. Non sacerdotali ope consolidamus, aut reficimus, diversis tribulationibus fractum. Non ad viam salutis revocamus erroneum. Non requirimus sollicitudine pastorali veniae desperatione jam perditum. Ad hoc tantum potentes effecti, ut nobis in subjectos dominationem tyrannicam vindicemus, non ut afflictos contra violentiam potentum, qui in eos ferarum more saeviunt, defendamus. Inde est quod tam a potentibus hujus mundi, quam a nobis, quod pejus est, nonnulli graviter fatigati depereunt, quos se de manu nostra Dominus requisiturum terribiliter comminatur dicens: Requiram oves
Abbreviated transcription (Latin):
pascebant pastores semet ipsos. &
gregem meũ non pascebant: ꝓpt̾ ea
pastores audite u̾bum dnĩ. ħ ec
dicit dñs d̾s, Ecce ego ipse super
pastores requiram gregem meum
res semet ipsos Quis ad hec non
intremiscat: quis ista sine intole¬
rabili metu future examinatio¬
nis accipiat ⁊ nisi aut qui non
intelligit aut futura non credit:
sed omĩa que d̃s s obseruare uoluit
tam aꝑto posuit & ita sui nomi¬
nis auctoritate firmauit: ut ea faci¬
lius quod dictu quoq nefas ẽ con¬
tempnamus: quam nos intelligere
uel non credere tam aperta & diui¬
na fingamus: Quando audimus hec
dicit dñs ds futurũ esse non credat
quod dicit ds̃ nisi qui do non creditꝰ
Quod autẽ dicit ue pastorib: istud. ue.
ꝓ maledicto ponit. & pastorũ nomine
nos significari. quis non intelligat
nisi qui futurum non cogitat: greges
dñĩ pascendos pastores facti suscipimꝰ:
& nos ipsi pascimur ⁊ quando non gee¬
gũ utilitati ꝓspicimus: sed quid fa¬

Expanded text:
tipsos, et gregem meum non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores, requiram gregem meum res semetipsos. Quis ad haec non intremiscat? Quis ista sine intolerabili metu futurae examinationis accipiat? nisi qui, aut non intelligit, aut futura non credit: sed omnia quae Deus observare voluit, tam aperte posuit, et ita sui nominis auctoritate firmavit, ut ea facilius, quod dictu quoque nefas est, contemnamus, quam non intelligere, vel non credere. Jam aperta et divina fingamus, quando audimus, Haec dicit Dominus. Quis futurum esse non credat quod dicit Deus, nisi qui Deo non credit? Quod autem dicit: Vae pastoribus, istud, vae, pro maledicto poni, et pastorum nomine, nos significare, quis non intelligat, nisi qui futurum non cogitat? Greges Domini pascendos pastores facti suscipimus, et nos ipsi pascimur quando non gregum utilitati prospicimus, sed quid fo
Abbreviated transcription (Latin):
oues meas de manu pastorum & cessa
re faciam ut ultra non pascant: quod
quidem aliud quam pastores qui semet¬
ipsos non greges meos pascunt: sub¬
limitate sue dignitatis expoliem &
int̾ repbos quia honorem suum no¬
luerunt custodire ꝓiciam᷑ horum
& his similium consideratione ꝑter¬
ritus timor & tremor uenerunt suꝑ
me & conteyerunt me tenebre &
dixi. Quis dabit michi pennas sicut

Expanded text:
oves meas de manu pastorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant. Quod quid est aliud quam, pastores qui semetipsos, non greges meos, pascunt, sublimitate suae dignitatis exspoliam, et inter reprobos, quia honorem suum noluerunt custodire, projiciam? Horum, et his similium consideratione perterritus, timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. Et dixi: Quis dabit mi
Abbreviated transcription (Latin):
in lazaro ꝯtigit ⁊ ceco nato. Scđo̾.
ad custodiam u̾tutum ut in paulo.
ne insolesceret tanta magnitudine¬
gr̃e dĩ. Tercio ad agmentũ uͥtutũ.
sicut in iob & tobia. qͥ patient̾ feren¬
tes infirmitates: scĩores effecti st̃. Qr

Expanded text:
in Lazaro et in caeco nato; secundo ad custodiam uirtutum sicut Paulo, ne insolesceret tanta magnitudine; tertio ad augmenta uirtutum sicut Tobiae et Iob, qui patienter ferentes infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
uare qͥdam mali dui uuiunt. qͥ¬
Iam uͦ boni citiꝰ moriunt᷑. & e con¬
tra aliqui boni duit᷑nam uitã duct̃.
mali uͦ celerius obeunt: MDali ideo
dui uiue̾ ꝑmittunt᷑. ut electi ꝑ eos
exerceant᷑. ⁊ a uiciis cotrigant᷑ ipsi uͦ
pł maiorib suppliciis torqueant. Bo¬
na aut̃ ideo citiꝰ tolluntur. ne diu¬
tius hic adusis atterantur. s man¬
contͣ longeua uita ustis dat᷑. ut
ꝑ illoꝵ exempla corrigunt᷑. Mali sane
celerit᷑ ad torm̾ta rapiunt᷑. ut electis
adhuc errantib timor in cutiat᷑. ⁊ sic ab

Expanded text:
uare quidam mali diu vivunt, quidam vero boni citius moriuntur; et e contra, aliqui boni diuturnam vitam ducunt, mali vero celerius obeunt? --M. Mali ideo diu vivere permittuntur, ut electi per eos exerceantur, et a vitiis corrigantur; ipsi vero post majoribus suppliciis torqueantur. Boni autem citius tolluntur, ne diutius hic adversis atterantur, sed manvita longaeva justis datur, ut illorum exempla corriguntur. Mali sane iter ad tormenta rapiuntur, ut electis adhuc errantibus timor incutiatur, et sic ab
Abbreviated transcription (Latin):
si hec temporalia suauia sunt. qͣntomag̃
et̾na uident᷑ : Potentia sublimant᷑. pͥmo
ꝓpt̾ se ipsos ut bona que mente ꝯcepert
potent̾ exercere possint. scdõ ꝓpt̾ elec¬
tos ut ris in bona tutela sint. tercio
ꝓpt̾ reprobos ut eos oppͥmant. ne can-¬
tum quantũ uolunt noceant. Sant¬
tate solidant᷑. ne iꝰti de eoꝵ egͥtudine
ꝯtristent᷑. s de eoꝵ salute letent᷑. de¬
hic egestate. afflictione. corporis
dolore suspirant. ut ꝑ hec discant. ꝗͣ
amara sint ad que pͣuis morib festi¬

Expanded text:
si haec temporalia suavia, quanto magis si haec temporalia suavia, quanto magis aeterna videntur. Potentia sublimantur primo propter seipsos, ut bona quae mente conceperunt, potenter exercere possint. Secundo, propter electos, ut eis in bonis tutela sint. Tertio, propter reprobos, ut eos reprimant, ne tantum quantum volunt noceant. Sanitate solidantur, ne justi de eorum aegritudine contristentur, sed de eorum salute laetentur. Ehic egestate, afflictione, corporis dolore suspirant; ut per haec discant quam amara sint ad quae pravis moribus festi
Abbreviated transcription (Latin):
malis iniꝰte oppͥmunt᷑. debilitate mar¬
cescunt:o ꝓpt̾ electos mali his redun
etiã pessimos uideant. Diuitus aut̃
mali habundant. pͥmo ut mala q̃ ꝯ
cupiset. iusto iudicio łi explere ꝑ
pecuniam ualeant. S ed̾o ut si qua
bona fecerint. ꝑhec remunerent᷑. Dĩa
enĩ q̃ faciunt ꝓ t̾renis agunt. unde
⁊ mercedẽ suam recipiunt. Potenti¬
a splendent. pͥmo ꝓpt̾ seipsos. ut ma¬
la que amant potent̾ ixpleant. Scd̃o
ꝓpt̾ reꝓbos. ut eos ĩmalis defendanti
tercio ipt̃ electos ut eos castigent.
⁊ a malis factis des emendent. S ospi¬
tate aut̃ pollent. nec cum homĩb fla¬
gella sentiunt. ut pꝰt eos gͣuior do¬
oni aut̃ ideo media opp̾ssione
& languore afficiunt᷑. ne in ma¬
us delectent᷑. aut si aliqua contra
dm egerunt peccã: deleant᷑. sinon pro
Ur e contͣ boni hic diitiis re¬
dundant. potentia sublimant᷑.
dunt᷑. ut bona que amant. reb im¬
plere ualeant. ⁊ ꝑ hec etiam ãmoneant᷑:¬

Expanded text:
malis injuste opprimuntur, debilitate marcescunt? --M. Propter electos his redundetiam pessimos videant. Divitiis autem mali abundant, primo ut mala, quae concupiscunt, justo Dei judicio explere per pecuniam valeant; secundo ut, si qua bona fecerint, per haec remunerentur. Omnia enim quae faciunt, pro terrenis agunt, unde et mercedem suam recipiunt. Potentia splendent, primo propter seipsos, ut mala, quae amant, potenter expleant; secundo propter reprobos, ut eos in malis defendant; tertio propter electos, ut eos castigent, et a malis actibus emendent. Sospitate autem pollent, nec cum hominibus flagella sentiunt, ut post eos gravior doni autem ideo inedia, oppressione et languore afficiuntur, ne in malis delectentur: aut si aliqua contra Deum egerunt peccata, deleantur; si non, pro tra quidam boni hic divitiis abundant, potentia sublimantur,duntur, ut bona, quae amant, rebus implere valeant; et per haec etiam admonent
Abbreviated transcription (Latin):
cum pecora aut cum aliud animal
si pecauerit homo cũ ea nemo man¬
ducet carnem eius neq lacte eius
s ocudatur & canib tradatur: Si uo
de his pecuniis quod fuit de p̾da
suam egit penitentiam potestatem

Expanded text:
cum pecore, aut cum alio animali si peccaverit homo, nemo manducet carnes ejus, neque cocus ejus, sed occidatur et canibus tradatur. Si quis de his pecuniis quae fuerunt de praeda, si jam poenitentiam egit, potestatem