comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe impius et iniquus. Qui autẽ diligit
iniquitatem. non plane diligit sed odit animã
suam. Hoc ergo prȩceptum dnĩ teneamus. ut
nos inuicem diligamus: et quicquid aliud
prȩcedit faciemus. qm̃ quicquid est aliud hic¬
habemus. Discernitur quippe ista dilectio
ab ea dilectione qua se inuicem diligunt
homines sicut homines. Nam ut discerne¬
retur. adiunctum est: sicut dilexi uos. Ut
cem diligamus: ut dilectionem nram discer¬
namus acęteris qui non adhuc se inuicem
diligunt. quia nec diligunt. Qui autem
se ꝓpter habendum dm̃ diligunt. ipsi se di¬

Expanded text:
quippe impius et iniquus; qui autem diligit quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est aliud hichabemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, sicut dilexi vos. Utqcem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se di
Abbreviated transcription (Latin):
non inquiramus: Tria certe commendat
apłs dicens. Manent autem fides. spes. cari¬
tas. tria haec: maior autem horũ caritas.
Osi in caritate hoc est in dilectione conclu iI¬
duntur duo illa prȩcepta: maior tamen dic¬
ta est non sola. De fide igitur nob̃ quam
multa mandata sunt. quam multa de spe.
quis potest cuñcta colligere. quis enumeran¬
do sufficere: Sed intueamur quod ait idẽ
apłs. plenitudo legis caritas. Ubi ergo cari¬
tas est. quid ẽ quod possit de ẽẽ: Ubi autem
non est. quid est quod possit prodesse :
Dȩ mon credit. neç diligit. Nemo diligit.
qui non credit. Frustra quidem. sed tamen
potest sperare ueniã qui non diligit. Nemo
autem potest desperare: qui diligit. Itaq
ubi dilectio est ꝓximi. ibi necessario fides
& spes: et ubi dilectio ꝓximi. ibi necessario
etiam dilectio đi. Qui enim non diligit đm.
quomodo diligit ꝓximũ tamqua seipsum
quando quidem non diligit et se ipsum: Est

Expanded text:
non requiramus? Tria certe commendat non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est
Abbreviated transcription (Latin):
oe est prȩceptũ meum. utt
diligatis inuicem: sicut dilexi
uos. Siue dicat᷑ prȩceptum
siur mandatum. ex uno greco
utrumq interpretat᷑. qđ est entolẽ. Iam¬
uero istam sententiam & antea dixerat.
de qua me uobis ut potui disputasse meminisse
debetis. Ibi enim sic ait. Mandatũ nouum
do uobis. ut diligatis inuicem sicut dilexi
uos: ut & uos diligatis inuicem. Huiꝰ itaq
mandati repetitio. est cõmmendatio: nisi
qđ ibi mandatum in quit nouum do uobis.
huic autem hoc est in quit mandatũ meũ.
Ibi tamqũã non fuerit ante tale mandatũ. I.¬
hic tamqũa non sit aliud eius mandatum.
Sed ibi dictum est nouum. ne in uetustate
nr̃a ꝑseueremus: hic dictum est meũ. ne
contemnendũ putemus. Qđ autem hic ita
dixit hoc est mandatũ meum uelut non sit
aliud. quid putamus fratres mei: Nũquid¬
nam solum eius de ista dilectione mandatũ
est qua diligimus inuicem: Nonne est et
aliud maius. ut diligamus dm̃: Aut uero
de sola nobis dilectione mandauit. ut alia

Expanded text:
 praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
sumendi eam: nos autem nec quantũ uolum
uiuimus. et morimur etiansi nolumus. Ille
moriens mox in se occidit & mortem. nos
eius morte liberamur amorte. Illius caro
non uidit corruptionem: nr̃a post corrup¬
tionem in fine scłi ꝑ illum induectur incor¬
ruptionem. Ille non indiguit ut nossaluos
faceret: nossine illo nichil possumus facere.
Ille se nobis prȩbuit palmitibus uitem. nos
habere prȩter illum non possumus uitam.
Diligamus ergo inuicem sicut & xp̃c dilexit
nos: et tradidit semet ipsum pronobis. Ma¬
iorem quippe hac dilectionem nemo habet.¬
quam ut animã suam ponat quis ꝓ amicis
suis. Cumq sic imitemur pia obȩdientia. ut
ei nos comparare nulla prȩsumamus auda

Expanded text:
sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis palmitibus praebuet vitem; nos habere praeter illum non possumus vitam.Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus auda
Abbreviated transcription (Latin):
quod iam dixi quia sicut ꝓnobis xp̃s animã
suam posuit sic et nos debemus animas pro
fratribus ponere: Sicut enim ait apłs petrꝰ.
hoc est talia prȩparare. Hoc beati marty¬
res ardenti dilectione feccrunt. Quorum
si non in aniter memorias celebramus. atq
in conuiuio quo et ipsi saturati sunt admen¬
sam dnĩ accedimus: oportet ut quemadm&¬
dum ipsi talia prȩparemus. Ideo quippr
ad ipsam mensam non sic eos commemoram
quem admodũ alios qui in pace requiescunt.
ut etiam pro eis oremus: sed magis ipsi ꝓ nob̾
ut eoꝵ uestigiis hereimus. quia impleuerunt
ipsi caritatem qua dñs dixit eẽ non posse ma¬
UII iorem. Talia enim suis fratribus exhibuert:
qualia de dnĩ mensa pariter accęperunt.
Neq hoc ita dictum sit: quasi propterea dñõ
xp̃o pares ẽẽ possimus. si pro illo usq ad san¬
guinem martẏrium duxerimus. Ille potesta¬
tem habuit ponendi animam suã & iterum

Expanded text:
quod jam dixi, quia sicut pro nobis Christus animam quod jam dixi, quia sicut pro nobis Christus animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere? Sicut enim ait etiam apostoHoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter acceperunt. 2. Neque hoc ita dictum sit, quasi propterea Domino Christo pares esse possimus, si pro illo usque ad sanguinem martyrium duxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. definiuit dñs dicens. Maiorem hac
dilectionem nemo habet. ut animam suã
ponat quis ꝓ amicis suis. Quia ergo supe¬
rius dixerat hoc est mandatum meu̾ ut
diligatis inuicem sicut dilexi uos quib
uerbis addidit quod nunc audistis. maio¬
rem hac dilectionem nemo habet ut ani¬
mam suam ponat quis ꝓ amicis suis: fit
ex hoc consequens quod idem iste euan¬
gelista iohannes in epła sua dicit. ut que
qui ꝓ nobis animã suam posuit. Nimirum
hoc est quod legitur inꝓuerbiis salomonis.
Si sederis cęnare admensã potentis. conside¬
rans intellige quae apponunt᷑ tibi: et sic
mitte manum tuam. sciens qm̃ talia opor¬
tet te prȩparare. Nam quȩ mensa est po¬
tentis. nisi unde sumitur corpus & sanguis
qͥd est ad eã sedere. nisi humiliter accȩdere:u
Et quid est considerare et intelligere quae
apponuntur tibi. nisi digne tantam gram
cogitare: Q quid est sic mittere manum
ut scias quia talia oportet te p̃parare. nisi

Expanded text:
mi, definivit Dominus dicens: Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit, Ut quemqui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi; et sic mitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare . Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguisEt quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia te oportet praeparare, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mali patiamur inmundo. sed ut mundũ mul¬
timoda passione uincamus. Cęcinit quondam
uariis tribulationib coartatus ille clarissimus
ꝓphetarum patriarcha dauid dicens. Conca¬
luir cor meũ intrame: & in meditatione mea
ex ardescer ignis. Quã sententiã &iam uenera¬
bili laurentio conuenire manifestum ẽ: cuius
cor tanta infide xpi magnanimitate concaluit.
ut despectis ꝓprii corporis cruciatibus insanis¬
simo tortori suo triumphatis eius ignibus letꝰ
inluderet. Uere in meditatione eius insupera¬
bilis ex arsit ignis: qui odio ꝑfidiȩ et amore
ueritatis accensus adpositam sibi extrinsecus
flammã aut non sensit aut uicit: ꝓpter quod
lemĩ exultemus et lȩtemur in dño. non dubitan¬
tes & ꝑsecutorem martyris ꝓ ignibus quos ac¬
cendit prȩparata impiis in cendia sustinere. &
ipsũ beatissimũ martẏrẽ ꝓflamma quã ꝑtulit
apud omipotentem dm̃ in corruptȩ lucis in lu¬
minatione fulgere:¬

Expanded text:
mali patiamur in mundo, sed ut mundum mulmali patiamur in mundo, sed ut mundum multiplici passione vincamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coarctatus ille clarissimus prophetarum patriarcha David, dicens: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejus insuperabilis exarsit ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit, aut vicit. Propter quod, carissimi, exsultemus et laetemur in Domino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum martyrem pro flamma quam pertulit, apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminatione fulgere
Abbreviated transcription (Latin):
quia longe ardentius ueritatis radiis mens eius
accensa feruebat. unde nec potuit de infatiga¬
bili eius pectore calorem diuinitꝰ in fusũ corpo¬
reus ille et mortaliũ ministratus manib igniᷤ
excludere. De hoc ualidissimo xp̃i milite illod
credendum est dictũ. quod ante multa annoꝵ
milia pręnuntiatũ est ꝑ ꝓphetã dicentem:¬
Et si transeas ꝑ ignem. flamma non te cõbur&.
Ecce enim bratus laurentius transiuit ꝑ ignẽ.
quo non adustus in horruit: sed inluminat᷑
effulsit. Transiuit ꝑ ignem momentaneum
atꝙ terrenũ. sed flammam gehennȩ ꝑpetuo
ex urentis euasit. Quid hoc beatius uiro. qui
miserantis dĩ dispensante gr̃a arsit ne arderet.¬
& ne ureretur ex ustus est: Quisi nullis eẽt
ignibus ac suppliciis traditus. fuerat quidem
securitas libertatis. sed nulla extiterat gła di¬
micantis. Adhoc enim nos exemplis atq docꝰ¬
trinis in ȩccła sua xp̃c erudit. non ut niehil

Expanded text:
quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem:Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimicantis; ad hoc enim nos exemplis atque doctrinis in Ecclesia sua Christus erudit, non ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑq noua festiuitas ȩccłam dĩ iugi¬
ter ingaudia lȩtitia spiritali accen¬
dit. ad monens uniuersitatẽ creden¬
tium ut sicut ille ꝑfectȩ deuotionis
ardore furentibus non cessit incendiis. ita nos
diuersarum tribulationum ignis et malorum
secularium flamina axp̃i societate non moue¬
at: ut ait ille misterioꝵ cęlestiũ doctor ac totiꝰ
uirtutis exemplum gloriosissimus paulus : Qs
nos separabit a caritate xpĩ: Tribulatio an an¬
gustia. an ꝑsecutio. an fames. an nuditas. an
pericułu. an gladius: Et uere nullis p̃sentiũ
ꝑsecutionũ potest inclinari periculis. qͥ semel
ꝓmissa omnipotentis dĩ et aeterna largissimi
redẽptoris prȩmia fide stabili et in concussa m̃te
concepit. Neq enim potest arduũ illud prę¬
celsũꝙ bonoꝵ inmortaliũ iter debilis animꝰ
et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimõ
martyrẽ in cumbentiũ torm̃ta pęnarũ et se¬
uissimi ꝑsecutoris superare flamma non potuit :

Expanded text:
semperque nova festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit;
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse aliqui quasi in rationabilem mentiᷤ
excessum putent. quod octo dierum alloqͥt᷑
infantem. Uerum si tenramus: in telligimus
ꝓfecto q̃d. potuit uocem patris natus audire.
qui orariȩ salutationem anteqũa nasceretur
audiuit. Sciebat ꝓfecto alias ẽẽ aures ꝓphe¬
tȩ. quȩ spũ dĩ non corporis ȩtate reserantur.
Habebat in telligendi sensum. qui exultandi ha¬
bebat affectum. Simul illud aduerte. quam
paucis elisabeth: quam multis ⁊acharias pro¬
plietet. Uterq scõ repletus spũ loquebatur.
Sed disciplina seruatur. ut mulier discere ma¬
gis quȩ diuina sunt studeat quam docere.
Lec facile ullam ꝓphetasse uberius quã matrẽ
dñi repperimus. Prophetissa ipsa maria soror
a aron quam cito cantici uerba conclusit.
eademq ubi ꝓlixius est locuta cum fratre:
nequaquam sui pęnam sermonis euasit:¬

Expanded text:
fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasceretur, audiuit. sciebat propheta alias esse aures prophetae, quae spiritu dei, non corporis aetate reserantur, habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. simul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccharias prophetet. et uterque sancto inpletus spiritu loquebatur, sed disciplina seruatur, ut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius quam matrem domini repperimus. prophetissa ipsa Maria soror Aaron quam cito cantici uerba conclusit eademque, ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam sui poenam sermonis euasit
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis cordis carnalibus. Qenim qͥ iosico
loquitur: xp̃m̃ ꝓphetat. Loquam᷑ ioħem.
loquamur & xp̃m: ut os nr̃m quoq possit
aperire quod in sacerdote tanto in rationa¬
bilis modo pecudis frena nutantis fidei co¬
hercebant. Et zacharias pater eius impletꝰ
dñs ds̃ isrł. Uide quam bonus ds̃. et facilis
indulgere peccatis. Non solum ablata re¬
stituit. sed etiam insperata concedit. Ille
dudum mutus ꝓphetat. Nȩc enim grã dĩ
maxima. quod eum qui negauerant con¬
fitentur. Nemo ergo diffidat. nemo uete¬
rum conscius delictoꝵ prȩmia diuina de¬
speret. Nouit ds̃ mutare sententiam. si tu
noueris emendare delictum: Q̾tu puer
ꝓpheta altissimi uocaberis. Pulchre cum
de dño ꝓphetaret ad prophetam sua uerba
conuertit. ut hoc quoq beneficium e̾e dñi
designaret: ne cum publice numeraret sua
quasi ingratus tacuisse quȩ accȩperat benefi¬
cia uideretur. quȩ agnoscebat infilio. Sed

Expanded text:
tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loquitur Christum prophetat. loquamur Iohannem, loquamur et Christum, ut nostrum quoque os possit aperiri. quod in sacerdote tanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohercebant. Et Zaccharias pater eius inpletus ns. uide quam bonus deus et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de domino prophetaret, ad prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed
Abbreviated transcription (Latin):
scłm. Uides angłos quȩ audierint non
quȩ usurpauerint nuntiare. Nec mireriˢ
si nomen mulier quod non audiuit asseruit.
quando sp̃s ei sc̃s qui angło mandauerat
reuelauit. Neq enim poterat dñi ignora¬
re pręnuntiũ. quȩ ꝓphetauerat xp̃m: Et
bene additur. quia nemo in cognatione ei
uocabatur hoc nomine: ut intelligas nomen
generis non e̾ẽ sed uatis. Tacharias quoq nu¬
tu in terrogabatur. sed quia iner edulitas
ei affatum eripuerat & auditum: q̃d uoce
non poterat. manu & litteris est locuituᷤ. Scrip¬
sit enim dicens. Ioħs est nomen eius. Et hic
nomen non imponitur. sed astruitur. Me¬
ritoq continuo resoluta est lingua eius. qͥa
quam uinxerat in credulitas fides soluit
Grcdamus igitur et nos: ut loquamur. ut lin¬
gua nra quȩ in eredulitatis uinculis c̃ ligata
rationis uoce soluatur. Seribamus spũ my¬
steria si uolumus loqui. Seribamus prȩnon¬
tium xp̃i. non in tabulis lapideis. sed i

Expanded text:
saeculum. uides angelos quae audierint, non saeculum. uides angelos quae audierint, non quae usurpauerint nuntiare. nec mireris si nomen mulier quod non audiuit adseruit, quando spiritus ei sanctus, qui angelo mandauerat, reuelauit. neque poterat domini ignorare praenuntium quae prophetauerat Christum. et bene additur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia incredulitas ei adfatum eripuerat et auditum, quod uoce non poterat, manu et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. Continuo autẽ resoluta est lingua
eius. & aꝑtum est os euis: & loquebatur be¬
nedicens dm̃. Mire sc̃s euangłista pręmit¬
tendum putauit quod plurimi in fantem
patris nomine xachariam appellandum
putarunt. ut aduertas matri non nom̃
alicuius displicuisse degeneris: sed id scõ
in fusum sp̃ũ. quod ab angło ante zachariȩ
fuerat pręnuntiatum. Et quidẽ ille mutꝰ
intimare uocabułu filii nequiuit uxori:
sed ꝑ prophetiam elisabeth didicit. quod ñ
didicerat a marito. Iohannes est inquit
nomen eius. hoc est non nos ei nomen impo¬
nimus : quia iam a dõ nomen accepit
Habet uocabułu suum qd agnouimus. non q̃d
elegimus. Habent hoc merita scõꝵ. ut a
dõ nomen accipiant. Sic iacob israhel dr̃.
pater nomen imposuit. Reuelabitur enĩ
in quit filius meus iħe cum his qui cũ eo
iocundabuntur. qui relicti sunt in annis
qua dringentis: & erit post annos hos et
morietur filius m̃s xp̃e. et conuertetur

Expanded text:
omnes. continuo autem resoluta est lingua omnes. continuo autem resoluta est lingua eius et apertum est os eius, et loquebatur benedicens deum. mire sanctus euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine Zacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, sed id sancto infusum spiritu, quod ab angelo ante Zacchariae fuerat praenuntiatum. et quidem ille mutus intimare uocabulum fili nequiuit uxori, sed per prophetiam Elisabet didicit quod non didicerat a marito. Iohannes est inquit nomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob Israhel dicitur, pater nomen inposuit. reuelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos hos et morietur filius meus Christus et conuertetur
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtitiam plurimoꝵ. quia cõmune
est bonum iustitia. Iustitia enim
communis est uirtus. & ideo in
ortu iusti futurae uitȩ in signe pręmit tit᷑.
& grã secuturȩ uirtutis exultatione uicinoꝵ
pręfigurante signatur. Pulchre autem
tempus quo fuit inutero ꝓpheta describit᷑.
ne orariȩ pręsentia taceatur. Sed tempꝰ
siletur infantiȩ. coquod pręsentia dñi ma¬
tris in utero roboraret᷑. qui in fantiȩ impe¬
dimenta nesciuit. Et ideo in euangło nihil
suꝑ eo legimus. nisi ortum eius & oracułu.
exultationem in utero. uocem in deserto.
Leq enim ullam in fantiȩ sensit ętatẽ. qui
supra naturam. supra ętatem in utero situᷤ
matris amensura ꝑfectȩ cepit ȩtatis pleni¬
eius & dixit. Non. sed uoc abit᷑ iohannes.
Et responderunt ad illam. Quia nemo est
in cognatione tua. qui uocetur hoc nomine.
Innuebant ergo patri eius. quem uellet uo¬
cari eum. & accepit pugillarem. & scripsit.
Iohannes est nomen cius. Et mirati sunt

Expanded text:
etitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur. pulchre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis plenieius et dixit: non, sed uocabitur Iohannes.. et responderunt ad illam: nemo est in cognatione tua qui uocetur hoc nomine. adnuebant ergo patri eius quem uellet uocari eum. et accepit pugillarem et scripsit dicens: Iohannes est nomen eius. et mirati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi dĩ spũ replebatur. Dicut sermo uocis
quodammodo mysterio ac uehiculo ad au¬
dientem aloquente transmittitur: ita ioħs
xp̃m sonans uerbi erat minister et porti¬
piloquio non solum nos ipsos sed omnem
familiam nram & uniuersos ad nos ꝑtinen¬
tes ꝓ amore dĩ & zelo scȩ̃ disciplinȩ ꝓhibe¬
re totis uiribus laboremus. Tunc enim

Expanded text:
Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis Verbi Dei spiritu replebatur. Sicut sermo vocis quodam modo ministerio ac vehiculo ad audientem a loquente transmittitur; ita ille Christum sonans, Verbi erat minister et portipiloquio non solum nosmetipsos, sed et omnem familiam nostram et universos ad nos pertinentes pro amore Dei et zelo sanctae disciplinae prohibere totis viribus laboremus, nec perm
Abbreviated transcription (Latin):
e̾e dixerit. et quare eum ante mitti uolue¬
rit: breuiter caritatis ur̃ȩ aurib intimabo
Premissus est enim iohannes uelut uox ante
uerbum. lucerna ante solem. preco ante
iudicem. seruus ante dnm̃: amicus ante
sponsum. Et quia uniuersum mundum uiii¬
peccatorum tenebrȩ & nox infidelitatis
obpresserat. & solem uistitię aspicere non
ualebant: heatus iohannes quasi lucerna
pręmittitur. ut oculi cordis qui lippitudi¬
ne iniquitatis oppressi magnum & uerum
lumen uidere non poterant ad lumen lu¬
cernȩ primum quasi tenuem splendorem
uidere consuescerent. ut paulatim peccatoꝵ¬
nubilo remoto & infidelitatis humore
egesto adueniente xp̃o ab illo cȩlesti lu¬
mine lȩtificari possent. Dñs ergo & salua
tor nr̃ qui est lumen uerum nisi prius
io hannem uel ut lucernam pręmitteret:
claritatem eius totus mundus sustinere non
posset. Loquatur iohannes & dicat. Ego
uox clamantis in deserto. Uox erat. quia

Expanded text:
esse dixerit, et quare eum ante mitti volueesse dixerit, et quare eum ante mitti voluerit, breviter charitati vestrae intimabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante dominum, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebant, beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui, lippitudine iniquitatis oppressi, magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatonubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam tor noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem illius totus mundus sustinere non posset. Loquatur Joannes, et dicat, Ego vox clamantis in deserto . Vox erat; quia
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m. Tanta in illa excellentia. tanta erat gr̃ã.
nationẽ p̃missi uel ab incarnatione. oms
nos de plenitudine eius accȩpimus: quia noᷤ
xp̃c ds̃ est. Humilietur homo. ut exalte¬
tur ds̃ : secundũ illud quod de dño ipse
ioħs dixit. Illum oportet crescere. me
autem minui. Ut humilietur homo.
eo tempore natus ẽ ioħs: quo incipiunt
de crescere dies. Ut ex altetur ds̃: eo tẽpo¬
re natus est xp̃c. quo incipiunt crescere
dies. Magnum sacramentũ fr̃s dilectissi¬
mi. Ideo celebramus natalem iohannis si
Ergo in homine minuamur: ut in dõ cresca¬
m̃us. In nobis humiliemur. ut in dõ exal¬
temur. Humilietur humana pręsump¬
tio: ut crescat diuina miseratio. Nam huiꝰ
rei sacramentum &iam inpassionib amboꝵ
impletum est. Ut minuatur homo. caput
iohis absciditur : ut exaltetur ds̃. xpc̃ in
ligno suspenditur. Quare autem beatum¬
iohannem dñs et saluator nr̃ lucernam

Expanded text:
Deum. Tanta in illo excellentia erat, tanta gratia, Deum. Tanta in illo excellentia erat, tanta gratia, nationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos Christus Deus est: humilietur homo, et exaltetur Deus, secundum illud quod de Domino ipse Joannes dixit, Illum oportet crescere, me autem minui . Ut humiliaretur homo, eo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Magnum sacramentum, fratres charissimi. Ideo celebramus Natalem Joannis, siErgo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur: ut exaltetur Deus, Christus in ligno suspenditur. Joannem Dominus et Salvator noster lucernam
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s kemi hodie celebramus.
quod nulli um quã scõꝵ legi¬
mus fuisse concessum. Solius
enim dni et beati iohannis
dies natiuitatis in uniuerso mundo celebra¬
tur et colitur. Illum enim sterilis peperit.
istum uirgo concepit. In elisabeth sterili¬
tas uincitur. in beata maria conceptionis
consuetudo mutatur. Clisabeth uirum
cognoscendo filium genuit. maria angło
credidit & concepit. Hominem concepit
elisabeth: hominẽ mraria. Sed elisabeth
solum hominẽ. MARia dm̃ et hominem.
Quid sibi uult ergo iohannes: Unde inter¬
positus: Unde pręmissus: Magnus igitur
iohannes. cuius magnitudini & iam salua¬
tor testimoniũ ꝑhibuit dicens. Inter natoᷤ
est saluatore. Absit. Iohannes enim natus
ruptibilis uteri sinibus effusus est: iste in¬
pulluto uuluȩ flore ꝓgenitus. Ideo enim
cum iohannis natiuitate dnĩ generatio de¬
putatur. ne dñs extra ueritatem uideatur
conditionis humanȩ: si comparetur homi¬
nibus. Iohannes autem pręmissus est ante

Expanded text:
arissimi, hodie celebramus, quod nulli unquam sanctorum legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur. Illum enim sterilis peperit; istum virgo concepit. In Elisabeth sterilitas vincitur; in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur. Elisabeth virum cognoscendo filium genuit; Maria angelo credidit, et concepit. Hominem concepit Elisabeth, et hominem Maria; sed Elisabeth solum hominem, Maria Deum et hominem. Quid sibi vult ergo Joannes? Unde interpositus, unde praemissus? Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Inter natos est Salvatore. Absit. Joannes enim natus ruptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate Domini generatio deputatur, ne Dominus extra veritatem videatur conditionis humanae: si comparetur hominibus Joannes, praemissus est ante
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ut quem salutis ȩternę preconem
suscepimus: hunc &iam nrae orationis
adiutorem quęramus Ipsum itaq inter¬
cedendo rogemus impetrare. ut ad eam
cui testimonium ꝑhibuit lucen. uitam
et ueritatem ꝑuenire mereamur iħm xp̃m

Expanded text:
 ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire mereamur Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniã dñi sui nummulariis fȩnerans co.¬
tidie in cordibus fidelium cęlestium diui¬
tiarum sc̃ãm conquirit usuram. Quid
igitur fr̃s tanto prȩtiosius uiro: cuius hȩc
est regula & mensura sermonis. ut inter
uarias hominum causas motusq diuersos.
nunc affectione patris. nunc auctoritate
doctoris consoletur humiles. suꝑbos compri¬
mat. negligentes arguat. increpet infideles:
Tanto deniq decore sacerdotium uitãq suã
uir fidelissimus ad ornauit: ut doctrinam
suam subsequentibus confirmar& oꝑibus:
dominicam illam sententiã tenens: Qui
docuerit et fecerit sic. magnus uocabitur
in regno cȩlorũ. Quam magnus hic quãq
prȩcipuus in regno cȩlorũ est: quẽ in omnẽ
głam sermo ꝓpheticus. uita mirabilis & morᷤ
dõ deuota sublimat. Nec immerito fratres
tanto cum honore nominis eius memoria
ꝑ amplissima mundi spatia celebratur: qͥa
ꝑ uniuersũ orbem adfirmamentũ fidei nr̃ȩ

Expanded text:
pecuniam domini sui nummulariis fenerans quopecuniam domini sui nummulariis fenerans quotidie in corde fidelium coelesti divitiarum sanctam conquirit usuram . Quid igitur, fratres, tanto speciosius viro, cujus haec est regula et mensura sermonis, ut inter varias hominum causas, motusque diversos, nunc affectione patris, nunc auctoritate doctoris consoletur humiles, superbos comprimat, negligentes arguat, increpet infideles? tantoque denique decore sacerdotium vitamque suam vir fidelissimus adornavit, ut doctrinam suam subsequentibus confirmaret operibus, dominicam illam sententiam tenens: Qui docuerit et fecerit, hic magnus vocabitur in regno caetorum . Quam magnus hic, quamque praecipuus in regno coelorum est, quem in omnem gloriam sermo propheticus, vita mirabilis, et mors Deo devota sublimat? Nec immerito, fratres, tanto cum honore nominis ejus memoria per amplissima mundi spatia celebratur; quia per universum orbem ad firmamentum fidei nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
cohortatione fortissima: innumeros cęlo mar¬
tyres ad quisiuit. Quid hoc clarius sacer-¬
dott. qui inter hominũ turbas gła cȩlestis
conuersationis emicuit: atq inter angłicos
coctus & sua factus est & alioꝵ morte con¬
spicuus : Iustissime hic cũ patriarcha da-¬
uid cantabit dño dõ suo dicens: Cor meũ
& caro mea ex ultauerunt indo uiuo. Exul¬
tauit itaq cor cius in dõ uiuo: cum morien.¬
tis ac morituri saeculi uanitate despecta
totũ se diuinis mancipauit obsequiis. Ex ul¬
tauit & caro eius indõ: quȩ de hoc mundo
non miseri corruptione languoris sed piis
ꝓ religione suppliciis consecrata migrauit
Hic est ille euangłicus paterfamilias ꝓferens
de thesauro suo noua et uetera: qui ueteris
nouiq testamenti unũ atq id ipsũ mysteri.¬
um prȩdicans eccłas xp̃i locupletissima dis¬
putatione ditauit. In corruptibilis atq
in defessus illius est: hodieq: thesaurus: qͥ

Expanded text:
cohortatione fortissima innumeros coelo marcohortatione fortissima innumeros coelo martyres acquisivit. Quid hoc clarius sacerdote, qui inter hominum turbas gloria coelestis conversationis emicuit, atque inter angelicos coetus et sua factus est, et aliorum morte conspicuus? Justissime hic cum patriarcha David cantavit Domino Deo suo dicens: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deo vivo . Exsultavit itaque cor ejus in Deo vivo, cum, morientis ac morituri saeculi vanitate despecta, totum se divinis mancipavit obsequiis; exsultavit et caro ejus in Deo, quae de hoc mundo non miseri corruptione languoris, sed piis pro religione suppliciis consecrata migravit. Hic est ille evangelicus paterfamilias proferens de thesauro suo nova et vetera ; qui Veteris Novique Testamenti unum atque id ipsum mysterium praedicans, Ecclesias Christi locupletissima disputatione ditavit. Incorruptibilis atque indefessus illius est hodie thesaurus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
n martẏrio beatissimi cypriani fr̃s kem̃i¬
uniuersa nobiscum xp̃i exultat ȩccła: qũa
in omne gaudium & cęlestis eruditione ser¬
monis instruxit: et munere triumphalis
sanguinis decorauit. Fuit enim in eo sicut
comꝑtum habemus. & contra errores diabo-¬
li spiritalis sapientiȩ plenitudo: & aduersũ
ꝑsecutiones mundi. xpiani pectoris infatiga¬
ta constantia. Quis non huiusmodi uirũ
quantis ualet preconiis ꝓsequatur. cuius elo¬
quentia inspirata diuinitus & ȩccłas docuit.
& sȩculum confutauit: Uere hic mirabilis.
atq om̃ium ubiq studiis celebrandus: quẽ
scĩtas sacerdotẽ. peritia doctorem. fides mar.¬
tẏrem consecrauit. Prȩtiosa inquit dauid
in conspectu dñi mors scõꝵ eius. Uidete
kem̃i in quantũ uenerabilis cẏprianus &iam
propheticã suꝑ gressus est laudem: cuius
in conspectu dñi non solum mors sed & uita
extitit prętiosa. Moriendo namq ꝓpriũ
xp̃o sanguinem dedit: uiuendo nichil ominꝰ

Expanded text:
n martyrio beatissimi Cypriani universa nobiscum Christi exsultat Ecclesia, quam in omne gaudium, et coelestis eruditione sermonis instruxit, et munere triumphalis sanguinis decoravit; fuit enim in eo, sicut compertum habemus, et contra errores diaboli spiritalis sapientiae plenitudo, et adversus persecutiones mundi Christiani pectoris infatigata constantia. Quis non hujusmodi virum quantis valet praeconiis prosequatur, cujus eloquentia inspirata divinitus et Ecclesias docuit, et saeculum confutavit? Vere hic mirabilis atque omnium ubique studiis celebrandus, quem sanctitas sacerdotem, peritia doctorem, fides martyrem consecravit. Pretiosa, inquit David, in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Videte, carissimi, in quantam venerabilis Cyprianus etiam propheticam ingressus est laudem, cujus in conspectu Domini non solum mors, sed et vita exstitit pretiosa; moriendo namque proprium Christo sanguinem dedit; vivendo nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
quos rigauerat tersit. Capilli quippe suꝑ fluunt
corpori. Et quid abundans terrena substan¬
tia nisi capilloꝵ speciem tenet. Quȩ dum
adusum necessitatis suꝑfluit: etiam abscisa ñ
sentit. Capillis ergo pedes dñi tergimus. quan¬
do scis eius quib excaritate cõpatimur etiã
ex his quȩ nobis suꝑfluunt miscremur: qua¬
tinus sic mens ꝑ compassionẽ doleat. ut etiã
larga manus affectum doloris ostendat . Ri¬
gat namq lacrimis redemptoris pedes. sed ca¬
pillis suis non tergit: qui ut cũq ꝓximoꝵ
dolori compatitur. sed tamen eis ex his quae
sibi suꝑfluunt non miseretur: Plorat et non
tergit. qui uerba quidem doloris tribuit:
sed non minis trando quȩ desunt ium doloriᷤ

Expanded text:
quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus, quando sanctis ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim dolori
Abbreviated transcription (Latin):
tro secus pedes stetit. lacrimis pedes rigauit.
capillis tersit. eosdemq quos infundebat et ter¬
gebat pedes osculari non desut. Nlos ergo. nos
illa mulier expressit: si toto corde ad dnm̃ pꝰ
peccata redeamus. si eius pęnitentiae luctusimi¬
temur. Quid namq ungento nisi bonus odor
recta opera agimus quib opinionis bonȩ
odore ȩccłam resꝑgamus. quid in dnĩ corpo¬
re nisi ungentũ fundimus: Sed secus pedes mu¬
lier stetit. Contra pedes enim dnĩ stetimus:
cũ in peccatis positi eius itinerib reniͭ ebamͦ.
Sed si ad ueram pęnitentiã post peccata conuer¬
timur. iam retro secus pedes stamus. quiꝰ eius
uestigia sequimur quẽ in pugnabamus. Lacri¬
mis mulier dnĩ pedes rigat. Quod nos quoq
ueraciter agimus: si quibus libet ultimis mem¬
bris dnĩ ꝑ compassionis affectũ in clinemur.
si scis eius intribulatione cõpatimur. si eorum
tristitiã nram̃ putamus. Capillis mulier pedes

Expanded text:
tro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, tro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisi bonae odor recta opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes Jesu mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus cum, in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quem impugnabamus. Lacrymis mulier pedes ejus rigat. Quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinamur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de medicamento fieri deteriores uidit. eã
qua sanauerat ꝑpietatis suȩ sententiã confir¬
mat dicens. Fides tua te saluam fecit. uade in
pace. Fides et̃ enĩ eã saluã fecit: quia hoc qđ
petut posse accipere non dubitauit. Sed ip¬
sam quoq spei certitudinem iã ab illo accepe¬
rat: a quo ꝑspem etiam salutẽ quȩrebat. In
pace autẽ ire pręcipit᷑. ut aueritatiᷤᷤitinere
inuia scandali ulterius non diriuetur. Unde
et ꝑ rachariã dicit᷑. Ad dirigendos pedes nr̃õs
inuiã pacis. Tunc enĩ pedes nrõs inuiam pacis
dirigimus: quando ꝑ illud actionũ iter ꝑgim᷑.
mus: nunc si placet ea quȩ dicta sunt mystico
in tellectu disseramus. Quẽ namq phariseus
de falsa iustitia prȩsumens nisi iudaicũ popłm.
quẽ peccatrix mulier sed aduestigia dñi ueni¬
ens et plorans nisi conuersã gentilitatẽ desig¬
nat: Quae cũ alabastro ungentũ fudit. re¬

Expanded text:
etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum iter pergimus, mus; nunc vero, si placet, ea quae dicta sunt mystico intellectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, re
Abbreviated transcription (Latin):
autem lacrimis rigauit pedes meos. et capillis
suis tersit. Osculũ michi non dedisti: haec aut̃
ex quo intraui non cessauit osculari pedeᷤ meo ᷤ.
Oleo caput meũ non unxisti: hęc aut̃ unxit
ungento pedesmeos. Post innumerationem
uero sub infertur sententia. Propt̃ quod dico
tibi. remittuntur ei peccata multa: quia dilex̃
multũ. Quid fr̃s mei ẽẽ dilectionẽ credimus.
nisi ignẽ: Et quid culpam. nisi rubiginem:
Unde nunc dicitur. Remit tuntur ei peccata
multa. quia dilexit multũ. Ac si aꝑte diceret᷑.
ncendit plene peccati rubiginẽ. quia ardec
ualide ꝑ amoris ignem. Tanto namq amplus
peccati rubigo consumitur: quanto peccatoris
cor magno caritatis igne concrematur. Ecce
ea quȩ admedicum urnerat egra sanata est:
sed de salute eius adhuc alii ȩgrotant. Nam simol
discumbentes conquesti sunt intra se dicentes.
Quis est hic qui etiam peccata dimittit: Sed
caelestis medicus dum egros non respicit. quos

Expanded text:
autem lacrymis rigavit pedes meos, et capillis autem lacrymis rigavit pedes meos, et capillis suis tersit. Osculum mihi non dedisti, haec autem ex quo intravi non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti, haec autem unxit unguento pedes meos . » Post enumerationem vero subinfertur sententia: « Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
tet tamen ut sollicite discernamus qua dis¬
trictione debemus uitiis compassionẽ naturȩ.
Di enim feriendus est prccator. nutriendus ẽ
ꝓximus. Cum uero ꝑpęnitentiã ꝑcutit ipse
quod fecit. iam nr̃ ꝓximus peccator non est.
quia cum dĩ iustitiam contra se dirigit.
et hoc inse punit quod iustitia diuina repre¬
hendit. Sed iam iste suꝑbus et arrogans qͥ
sententia conuincat᷑ audiamus. De duobus
quippe debitorib paradygma opponitur.
quoꝵ unus minus. alius amplius debet. Utroꝵ¬
q debito dimisso: quis amplius largitorem
debiti diligat in terrogatur. Quib uerbis ꝓti
nus ille respondit. Ille plus diligit. cui plus
dimittitur. Qua in re notandum est quia
dum ꝓpriasententia pharisȩus conuincitur.
quasi freneticus funem portat ex quo ligetur.
Enumerant᷑ ei bona peccatricis. enumerant᷑
mala falsi iusti: cum dicitur. Intraui in do¬
mũ tuã. aquã pedibus meis non dedisti: haec.

Expanded text:
tet tamen ut sollicite discernamus quia distet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrnus ille respondit: « Ille plus diligit, cui plus dimittitur. » Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsa justi, cum dicitur: « Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec