comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anro cedunt. ¶Si Sͦ antũ mã¬
ganitis cedet. Idẽ ⁊ ingẽmĩsan¬
cide materie quas ut refeit sab
libris ad intelliũ ẜmusalapil¬
lis eodistinguebat. ꝙ geme e
eent plucidẽ materie. uclũd si¬
marrogadi trisolti.ametst
lapillis ꝯtincri. satis ꝯstitisse. iͥ¬
de iab. ait. qr concha apud cu¬
brum mare ⁊ crescit ⁊ coaleset
Murinłiañt uasa ingemis ñ
cẽ cassius scribitiro legato
possint incluse auro fui̾nt tc̃
is dicimus cedett᷑.
mur nolumptatis cã. S ⁊uali¬
tudinꝰis qualias. commagnia
glancica. trina toia. muti̾oow
naitum. puri hoc quide quo
ut elegantiores sint ⁊ muntio¬
tes mignitur femine. S deaqͥ¬
minatĩo cassiusait ꝯsultũ se
redisse cum alteri argentum
potoria alten escanii legatu
cẽt. escario cedẽit᷑.

Expanded text:
auro cedunt, si contra, aurum margaritis cedet. Idem et in gemmis anucidae, materiae, quas, ut refert Sabinus libris ad Uitellium, Seruius a lapillis eo distinguebat, quod gemmae essent perlucidae materiae, uelut smaragdi chrysolithi amethysti, lapillis contineri satis constitisse ibidem Sabinus ait, quia concha apud rubrum mare et crescit et coalescit. Murrina autem uasa in gemmis non esse Cassius scribit. Auro legato possint, inclusae auro fuerint, is dicimus cedere. 2mur uoluptatis causa, sed et ualetudinis, qualia sunt commagena glaucina crina rosa muraconardum purum: hoc quidem etiam quo elegantiores sint et mundiores, unguuntur feminae. Sed de aquiminario Cassius ait consultum se respondisse, cum alteri argentum potorium, alteri escarium legatum esset, escario cedere.
Abbreviated transcription (Latin):
patur cte sicacabos ugenttos
babebat. uił miliatiu atgenteu
quid cuicedat. illd spectamꝰ qd
cuius rei ornande ca adhilxatũ
ut accessio cedat principali ecdẽt
igit geme fili al utlincibꝰ in¬
cluseanto argento ue. S ⁊ ĩcoro¬
nsmsatũ geme coronis cedet
⁊lxx m̃sis inmargantis quoq
⁊ aurosidẽ ẽ nam ⁊ simarganite
ornadi aurigra ad hibitẽ sunt

Expanded text:
si caccabos argenteos habebat vel miliarium argenteum aerimus, quid cui cedat, illud spectamus, quid cuius rei ornandae causa adhibetur, ut accessio cedat principali. cedent igitur gemmae, fialis vel lancibus inclusae, auro argentove. Sed et in coronis mensarum gemmae coronis cedent et hae mensis. In margaritis quoque et auro idem est: nam si margaritae auri ornandi gratia adhibitae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ait iuia argenter ꝯtineti uelnei
pirapsites ⁊ tabulas ⁊ tullas
piaues. ⁊ hissimilia notũque
suppellectil sunt. S cui uasa st̃¬
no legata non solumea ꝯtinet̃
q̃ aliqd inse recipiãt edendi bibx
uinatiã ⁊ naualia In fectiaut ar¬
geti appło rudẽ matiam ꝯtinet. ⁊¬

Expanded text:
i parapsidas acetabula trullas pelues et his similia, non tamen quae supellectilis sunt. Sed cui uasa sint legata, non solum ea continentur, quae aliquid in se recipiant edendi bibenuinaria et naualia. Infecti autem argenti appellatio rudem materiam continet,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpata quibꝰ ut nꝗ̃ facile liti põt
sine uituꝑatione neluti stole
mag capitis tegendiquam or¬
nand̾i ca sunt ꝯpata p̃lagule
peniuc omia sunt quibꝰ pro¬
miscue utitur. mult cũ iuiro
ueluti sicius moĩ penulȩ par¬
liumueẽ ⁊ reliqua bnimoi
or utatut familia fũs sũt q
ad familia uesti c̃dam patas
ficuci saga tunice. pemule lin¬
cea uestĩm̾ta stragula ⁊ ꝯfsimi¬
lia uestis ⁊̃ cxpellibo ꝯstabat
lul. Qumet tumca erunt.¬
⁊ strãguia expellicia non nlli
habeant.
q̃dã ueluti satmatꝵ q̃ pellib̾
ceguntut. ansto ⁊̃ quo actilia
uesticedẽ̾ ait ⁊ teginitaͣ subse¬
llioꝵ hinc legato cedẽ mit

Expanded text:
ata, quibus uir non facile uti potest sine uituperatione, ueluti stolae magis capitis tegendi quam ornandi causa sunt comparata, plagulae penulae. communia sunt, quibus promiscue utitur mulier cum uiro, ueluti si eiusmodi penula palliumue est et reliqua huiusmodi, uxor utatur. familiarica sunt, quae ad familiam uestiendam parata sunt, sicuti saga tunicae penulae lintea uestimenta stragula et consimilia. Uestis etiam ex pellibus constabit, num. cum et tunicas et stragula pellicia nonnulli habeant.quaedam, ueluti Sarmatarum, quae pellibus teguntur. Aristo etiam coactilia uesti cedere ait et tegimenta supselliorum huic legato cedere. Uit
Abbreviated transcription (Latin):
qõ num quenit si pondo argeti
fruĩt relicta. in replũbãn dẽbe¬
ant ut sic. appendantur ⁊̃ pcul
⁊ celsus auĩt. excepto pluni bo
appedi debere nam ⁊ emptorib
replũbte assignãtur et inran¬
ones argẽti pondus sic defeiti
sicui uascula argentta ut puta
lances quadrate sint legata ⁊
plumbum quo stinetut. cũ
scquetũt. simili mõ queritut.
Sicu argetũm leget᷑. an emb¬
icmata aũrea q̃ in eo sut cũ scqñ

Expanded text:
 si centum pondo argenti fuerint relicta, an replumbari debeant, ut sic appendantur. et Proculus et Celsus aiunt exempto plumbo appendi debere: nam et emptoribus replumbatae adsignantur et in rationes argenti pondus sic defertursi cui uascula argentea, ut puta lances quadratae sint legatae, etiam plumbum, quo continentur, eum sequetur. Simili modo quaeritur, si cui argentum legetur, an emblemata
Abbreviated transcription (Latin):
ne poti qui in locum filuuenit
succum ⁊ ĩtres ꝑtes brditatẽ de¬
duci ut unam lũt quimpotãte¬
ts teman ẜit alteram ncpos ad oꝑ

Expanded text:
nepoti, qui in locum filii uenerit, succurri et in tres partes hereditatem diduci, ut unam habeat qui in potestate remanserit, alteram nepos ado
Abbreviated transcription (Latin):
sibi bii exinimero necc̃ĩorũ
iuiectumeẽt nonsolim fig¬
noneas senatus in ꝓbauit. q̃
mutins affecto ĩb uidicia ꝓ¬
captatorie non sunt ucluti ħ̾
ica lordez quis insticuat qua eꝑ
itutio collatae S illud quer
põt. in ice ẜuandum sit qd̾¬

Expanded text:
iorum adiectum esse et non solum fignon eas senatus improbavit, quae mutuis affectionibus iudicia pcaptatoriae non sunt, veluti si ita heredem quis instituat: "qua ex itutio collata est.Sed illud quaeri potest, an idem seruandum sit quo
Abbreviated transcription (Latin):
ua fil ciclia .s. ut ꝙ uice mucna
pranturdoli titioẽ quadrante
ietinedos pensctur. Nutio tico
cyduabꝰ partib pnblio meuio
exquadrante declatari. Quod
uetes innimnis titio legatis nũ¬
moꝵ spẽs non de monstrataceto¬
tuin legatorum ꝯtemplatiore
tecepetunt ¶Eilus hrcłib equis
ꝑtib institritis ac postea fris filio
tias filios accepisse. timcenim
cxaltero asse portionem intelligi
aportio non inueniturE Iich¬
il cm̃ int̾ e quo loco ẜ ne portioẽ
quis brs instituatur quo mag̃
assisresi duum accepisse incet¬
sciusmeniũ exꝑte quã pleges
caꝑe possit hrde institnit exreliqͦ
titulmn CSimenius solidum
intio trridem malt̾o asse babebit
ui ¶lemẽs patromis testõ
canerit ut si sibi filiusnatus fu¬
iss brs cẽt siduo fili cxequis ꝑ¬
tibꝰ brdes cent sidne filie simili¬
t si filius ⁊ filia filio duaᷤꝑtes n¬
lic tertiã dederat dnouo filiis ⁊ si¬
uͤ igitur ꝑtos fienoꝑtet ut exhis
binas mascuh unã femine aca¬

Expanded text:
uice mutua praestarent, doli ratione quadranti retinendo compensetur.Lucio Titio ex duabus partibus, Publio Maeuio ex quadrante declarari: quod ueteres nummis Titio legatis nummorum specie non demonstrata ceterorum legatorum contemplatione receperunt.Filiis heredibus aequis partibus institutis ac postea fratris filio cias filios accepisse: tunc enim ex altero asse portionem intellegi a portio non inuenitur: nihil autem interest, quo loco sine portione quis heres instituatur, quo magis assis residuum accepisse uideatSeius Maevium ex parte, quam per leges capere possit, heredem instituit, ex reliqua Titium. si Maevius solidum mentio, tantundem in altero asse habebit um.Clemens Patronus testamento cauerat, ut, si sibi filius natus fuisset, heres esset, si duo filii, ex aequis partibus heredes essent, si duae filiae, similiter: si filius et filia, filio duas partes, filiae tertiam dederat. duobus filiis et fiquinque igitur partes fieri oportet, ut ex his binas masculi, unam femina acc
Abbreviated transcription (Latin):
tue ꝯmitto ut quicqd exħrditate
mea adce ꝓue̾nit. filio meo primi
qrdie uł si prius quid ciaccident
matri eusde reddas ¶Qientur cũ
im anꝗ̃ adeacur horditas puer decesẜ

Expanded text:
tuae committo, ut quidquid ex hereditate mea ad te peruenerit, filio meo prima quaque die aut, si prius quid ei acciderit, matri eius des reddas'. quaeritur, cum antequam adeatur hereditas puer
Abbreviated transcription (Latin):
currestituta ẽ hrditas. actiones ꝯ¬
petere. ansto. ait qr ꝑhoc accipiẽdũ
sit rogo hrcitatem illam restitiu ᷤ
ut hrlitas sua restituatu.¶Qui
incistrasendis ꝯruan di sue reb
hrcitanis surptus factus est e dã¬
in putan hẽtedi debet.

Expanded text:
cui restituta est hereditas, actiones competere Aristo ait, quia pro hoc accipiendum sit 'rogo hereditatem illam restituas':ut hereditas sua restituatur. Qui in distrahendis conseruandisue rebus hereditariis sumptus factus est, imputari heredi debet.
Abbreviated transcription (Latin):
brdes courdib suis restituere o¬
brditatt iubet intlłigitur casdẽ
dei .ꝯ. recipe exquantitate peciũe
q̃ dare iubẽt uoluntas colligẽda
partib srdesscripti equas partes
dare inbẽtur ꝓprius ẽ ut uiles
recipere debeant ¶Siuo summna
pecinẽ dande ꝯruit portiõib. põ

Expanded text:
des coheredibus suis restituere hereditatem iubet, intellegitur easdem deicommissa recipere, ex quantitate pecuniae, quam dare iubentur, uoluntas colligenda scripti aequas partes dare iubentur, prop‹i›us est, ut uiriles recipere debeant: si uero summa pecuniae dandae congruit portionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ses nõ sunt idq diuus ꝑuis re¬
scripsit¶ Eos quiincorpibꝰ s̃
ueluti fabroꝵ inmunitatẽ hre
dicimus ⁊ circatutelarũ extero
m̃bium admimstratioẽ habe¬
bunt excusatioe nisi facultate
coꝵ ad ancie fucrint. ut ad cec̾a
quo munera publica suscipi

Expanded text:
non sint: idque divus Pius rescripsit. Eos, qui in corporibus sunt veluti fabrorum, immunitatem habere dicimus etiam circa tutelarum exterorum hominum administrationem habebunt excusationem, nisi si facultates eorum adauctae fuerint, ut ad cetera quoque munera publica suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderandae nam siprioꝵ pup¬
illoꝵ etas ꝓpric ꝓubtatẽ sit ita
ut tiñmo semestie᷑ tp̃c reliquũ
fuĩtant cõr quorum suscipere
tucela cogirut nõ dabitut excus¬
atio. idq prinꝗꝑa lib ꝯstitutio¬
inlictam nobilitatẽ ciuitatis

Expanded text:
 nam si priorum pupillorum aetas prope pubertatem sit, ita ut tantummodo semenstre tempus reliquum fuerit, aut eorum quorum suscipere tutelam cogitur, non dabitur excusatio: idque principalibus constitutioinclutam nobilitatem civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
saticem ꝓsunt quesitumẽ aũt
qui sunt isti uctum lon quim
acic sunt int̾ emptian nõ om̃s
onnino qui ꝑcam belli parctibꝰ
sũt ab repti mobsidioẽ forte..
melius igit᷑ ꝓbabitur. cos soloꝰ

Expanded text:
em prosunt: quaesitum est autem, qui sunt isti, utrum hi, qui in acie sunt interempti an vero omnes omnino, qui per causam belli parentibus sunt abrepti, in obsidione forte. melius igitur probabitur eos solos,
Abbreviated transcription (Latin):
extestõ hrꝗͥis ciptunus nõ sitͣ
s crtestatõris htistichum aut
pamphilum ucium brs nis
uolet titiodatodum uctũm ue¬
lic dare codie quo cestin ncuꝵ
st̾citatum eĩt dicat. siñ dixeñt᷑
hr̃s pam philum auesti chur
date malit. ꝑ in obligatum che
cẽ pnto  ac sisticbum aut pa

Expanded text:
ento heredis capturus non sit, sed ex testatoris habet. "Stichum aut Pamphilum, utrum heres meus volet, Titio dato, dum, utrum velit dare, eo die, quo testamentum meum recitatum erit, dicat". si non dixerit heres, Pamphilum an Stichum dare malit, perinde obligatum eum esse puto, ac si Stichum aut
Abbreviated transcription (Latin):
testõ non possun¶H̃fidei ꝯmis¬
so ꝙ familie rclinquitur huad
petitioẽ cius ad mitti posunt ꝙ
noiati sunͣt aut post cos om̃es
cxtine tos quiex noie defunti fu¬
ctunt eotp̃r quo testator morent᷑
⁊ qui exhis̾ ꝓximogradu percan
sunt. insi spalit̃ defunctus adu

Expanded text:
ento non possunt. In fideicommisso quod familiae relinquitur hi ad petitionem eius admitti possunt, qui nominati sunt, aut post omnes eos exstinctos qui ex nomine defuncti fuerint eo tempore, quo testator moreretur,  qui ex his primo gradu procreati sint, nisi specialiter defunctus ad u
Abbreviated transcription (Latin):
si dumtaxit ut miniͥstrũ citiũ
clegent Edemẽ ⁊ siponas usur
ligare possum ut si qncũq ego:
moriat. cuus fuus stichꝰ nõ cit
darc cum tͥ dmpnas sit

Expanded text:
nisi dumtaxat ut ministrum Titium elegit. idem est et si ponas usum ligare possum, ut si, quandoque ego moriar, tuus servus Stichus non erit, dare eum tibi damnas sit
Abbreviated transcription (Latin):
sum ita reliquiss rogo ut resti
posseut eos qui nonotfẽdeit
Ide ait sincminẽ elegĩt. om ie¬
ũ ad petitioẽ fidei ꝯmissi admit¬
sic relinquitur quib uoles u
ulli offerat᷑. ¶Pilane siceten
tefuncti sunt suꝑ stitidandu
uł brdicius siꝑrins quã petẽt

Expanded text:
restitposse ait eos qui non offenderint. idem ait, si neminem eligat, omnes ad petitionem fideicommissi admitsic relinquitur "quibus voles" nec ulli offerat. plane si ceteri defuncti sunt, superstiti dandum vel heredi eius, si prius quam peteret
Abbreviated transcription (Latin):
scuiꝰ in ẜuopprietas caͣ
fructuano ħrde instituto ẽn¬
alicui ẜnum legauĩt nõ põt
hr̃s doli ma. exceptioẽ uti si le¬
gatanius uendicare ẜuum e¬
uellet non relicto brdi ciꝰ usof¬

Expanded text:
 proprietas erat, fructuario herede instituto alicui eum seruum legauit. non potest heres doli mali exceptione uti, si legatarius uindicare seruum uellet non relicto heredi us
Abbreviated transcription (Latin):
d Lutius titirs intesto suo
modis S cum sup mxcnͣt te¬
stator lutins titins militiam
uedidit ⁊ p̾tium exegit ⁊ hoc ded¬
it cicin illam militiam uł ptũ
crtestam̃to datiuoluit post mõ¬
tẽ lutu titu. iterũm publius ire¬
uius uł militiam uł p̃tium eiꝰ

Expanded text:
 Lucius Titius in testamento suo modis: sed cum superuixit testamento Lucius Titius, militiam uendidit et pretium exegit et dedit ei, cui illam militiam uel pretium eius testamento dari uoluerit: post mortem Lucii Titii iterum Publius Maeuius uel militiam uel preti
Abbreviated transcription (Latin):
alt̃ pte stichi care s nec cẽ ẽ inu¬
crumq aut stichum totã aũt. x
alti dando.abutroq ubucut sine¬
qr si ip̃i soli legitum foret nã ut
stipulando duo reiꝯstitui posst̃

Expanded text:
alter partem Stichi dare, sed necesse est utrumque aut Stichum totum aut decealteri dando ab utroque liberatur: si neque si ipsi soli legatum foret: nam ut stipulando duo rei constitui possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Quiduos reos cidẽ pecu¬
nic h̾et nti atq meuiũ. ita
legauit Quititius debi meu¬
rio hr̃s meus dato ꝙ iͥ menius
nam cum actices suas hr̃s men¬
io ꝑstitit. ad u sus titium uidebi¬
co scio br̃s tenebitur. ¶Sis
unum reum hẽbat ꝙ is sibi debet

Expanded text:
cuniae habet Titium atque Maeuium, ita legauit: 'quod mihi Titius debet, maeuio heres meus dato. quod Maeuius nam cum actiones suas heres Maeuio praestiterit aduersus Titium, uidetuirco Seio heres tenebitur. Si is qui unum reum habebat quod is sibi debe
Abbreviated transcription (Latin):
riamcligẽ nõ¬
cut enm marcellus cum ficii¬
ꝯmissum ita relinquitures li¬
offetat cui br̃s uelit ⁊ statł offe¬
tat sine aliquo .s. int̾ uallo sta¬

Expanded text:
iam eligere notur enim Marcellus, cum fideicommissum ita relinquitur 'ex liofferat cui heres uelit et statim offerat sine aliquo scilicet interuallo, sta
Abbreviated transcription (Latin):
B. Siquis ẜuũ Prdi s ł alienũ
legauĩt ⁊ is fugiss cuitidẽs in¬
tẽponẽ de sunt dereducendo co
S si quitẽ inuotestatoẽ fugĩt
expensis legatami reducitur.
Ui post mortẽ sumptu hrdis
Guta legetur sempnio .x. ant
uno ꝯtetus ce debebit¶ Suq̃s¬

Expanded text:
 Si quis servum heredis vel alienum legaverit et is fugisset, cautiones interponendae sunt de reducendo eo: sed si quidem vivo testatore fugerit, expensis legatarii reducitur, si post mortem, sumptibus heredis. Si ita legetur: "Sempronio decem aut, uni contentus esse debet. S
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fcc̃ tutor cum facẽ
nõ deberet itẽ inhis
q̃ non fec̾ tatioẽm red¬
tet hoc uiditio prindodolum ⁊
cul pam ⁊ qñtam insius rebuᷤ
diligetiam. ¶Uñ queritur.apł¬
uił sicutoꝵ pupillo auccoritatc̃
admortis ca donatione accom¬
odauit. antutele inditio teneat
rait tenetieum. ¶IAum sicut.
cestam̃ti factio inquid. pupilli
xessa nõnłẽ ita nec mortis ꝗdẽ

Expanded text:
 fecit tutor, cum facere non deberet, item in his quae non fecit, rationem reddet hoc iudicio, praestando dolum, culpam et quantam in suis rebus diligentiam. Vnde quaeritur apum, si tutor pupillo auctoritatem ad mortis causa donationem accommodaverit, an tutelae iudicio teneatur. et ait teneri eum: nam sicuti testamenti factio, inquit, pupillis concessa non est, ita nec mortis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
restitucre. nonc̾ audiendus:
legitanus legato pocpto sine¬
lit̾ ꝯputartñonem equitis
hoc ꝓbare patitur siꝙ legaton
nõĩe ꝑceꝑit legatinus offeat
Cum quidam filio suo expã¬
te hrte instituto. patriuim ci
cohrdẽ ci dediss ⁊ abco petiss
ut filium snum ꝓuitili porti

Expanded text:
restituere, non est audiendus legatarius, legato percepto si velit computare: non enim aequitas hoc probare patitur, si quod legatorum nomine perceperit legatarius offerat. Cum quidam filio suo ex parte herede instituto patruum eius coheredem ei dedisset et ab eo petisset, ut filium suum pro virili porti
Abbreviated transcription (Latin):
aut mortis tp̃redium non
tetit penis erit locus q̃ ius nõ
nonut uendat detraxit. ⁊ psti
scribit simantus dictam in
uroris ortis quos indotẽ. ic¬
cspetat fecent posse cũ hec de¬
trahere. qͥ nsui cuis fucurae
sint siñ mulicris iñ damp¬
futunim quominus distra¬
bat dicioportebit posse eum
tum inaliciiã nouiitatẽ po¬
ni põt inh̾rdis non põt ¶Q
Iabhostib ie temptus ẽ legi
ns̾ potit ⁊ ꝓfitiet legatum
Iad libatiõe uinculi yignoris

Expanded text:
autem mortis tempore aedium non terit, poenis erit locus, quamvis ut non vendat, detraxit, sed scribit, si maritus diaetam in uxoris hortis, quos in dotem acceperat, fecerit, posse eum haec detrahere, quae usui eius futura sint, sine mulieris tamen damfuturum, quo minus detrahat, dici oportebit posse eum tum in aliena voluntate poni potest, in heredis non potest. Qui ab hostibus redemptus est legari sibi poterit et proficiet legatum ad liberationem
Abbreviated transcription (Latin):
pnatus sanum cum cẽ ꝑmutere
non debi s finitis ⁊ noxus solu¬
tum cẽ ꝓmittẽ debebit. qr itada¬
re deb ut cum bre liccat. Sanitr
aut ẜui ad pprietatẽ cĩ nicħ ꝑtir¬

Expanded text:
natus sanum eum esse promittere non debet, sed furtis et noxiis solutum esse promittere debebit, quia ita dare debet, ut eum habere liceat: sanitas autem servi ad proprietatem eius nihi
Abbreviated transcription (Latin):
mit legati totusa fu ñduu edici¬
bitur. s excep̃t. doli mali oppoĩta
iilla uendican debeb⁊ ẜuitus
ip̃o nũt uille cebebitur non secͥ
ac si duorum fuidorum dñs a¬
lo cogitasse. sinquo bechifiti
stait non pot ¶ Silibtũs pationa

Expanded text:
 legati totus fundus vindicabitur, sed exceptione doli mali posita villa vindicari debebit et servitus ipso iure villae debebitur, non secus ac si duorum fundorum dominus alo cogitasse, sine quo aedificium stare non potest. Si libertus patronum
Abbreviated transcription (Latin):
exempto p̃tiũ recupabit. q̃ adixo¬
du recuparet si hõ nictus fuirsͣ
ꝙ si uidito cxempto actum fuĩt
a ⁊ tc̾m accor ꝯꝑit segatum sibih
hoiẽs et̾ ⁊ agat exͤtesto. non alut¬

Expanded text:
ex empto pretium reciperabit, quemadmodum reciperaret, si homo evictus fuisset. quod si iudicio ex empto actum fuerit et tunc actor compererit legatum sibi hominem esse et agat ex testamento, non alit
Abbreviated transcription (Latin):
adrẽ ptinebit. iatunc cum cest
fiebut tabule intcidit in postea
ut mortuo testatore ¶Sititio e¬
⁊ meiio legatus fuit stichus
quicitii erat debebr p̃i stichi e¬
memo. nantitius quis ad le¬
gatum non admittat pte taciet
Stichũ aut piphilum utium

Expanded text:
ad rem pertinebit, iam tunc cum testamentum fiebat tabulae interciderint an postea vel mortuo testatore. Si Titio et Maevio legatus fuerit Stichus, qui Titii erat, debebitur pars Stichi Maevio: nam Titius, quamvis ad legatum non admittatur, partem faciet. "Stichum aut Pamphilum, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Urdis sui ꝯstituit utis nec eẽ
bit. alti actioc̃s suas alti litis esti¬
maticc̃m prart᷑. Si mnuiuuste¬
stator guo acceptum fecĩt᷑ nec¬
cẽ ẽ ut sempini ⁊ ineuui legatũ
siũtile sic scũ michistic̾ ant
pĩphil legiti fuissent duor tẽ¬
stis ⁊ stichum cxalto testõ ꝯscci¬

Expanded text:
heredis sui constituit, ut is necesse habeat alteri actiones suas, alteri litis aestimationem praestare. si tamen uiuus testator Gaio acceptum fecit, necesse est, ut Sempronii et Maeuii legatum inutile sit.Cum mihi Stichus aut Pamphilus legati fuissent duorum testamentis et Stichum ex altero test
Abbreviated transcription (Latin):
dis collatũm. ¶ Simꝰꝙ titius
dẽb fuit legatum n citius de¬
beat sciendumẽ millum eẽ le¬
gatum. ⁊ quidẽ siquãtitas nõ
tio debo ei leganõ quamtitateñ
adiecta cõstat mullumee leccat¬

Expanded text:
tius debet fuerit legatum neque Titius debeat, sciendum est nullum esse legatum. et quidem si quantitas non tio debeo ei legavero quantitate non adiecta, constat nullum esse legat
Abbreviated transcription (Latin):
funss sisciss obligatam uł
pot. aliquid eẽ suꝑfluum. cxͦ¬
soluto ere alieno ꝙ sitestitor eõ
aĩo fuit ut quamq̃ libandoꝵ
pdior homis ad brdes suos pro¬
tinẽ uoluerit nontñ apte nti¬
ꝙ dehis libandis sense̾it pote¬
ticc aꝯ treditorib qui ypoteca¬
na sccumageret ꝯ sequi ut acti

Expanded text:
fuisset, si scisset obligatam, vel potest aliquid esse superfluum exsoluto aere alieno. quod si testator eo animo fuit, ut, quamquam liberandorum praediorum onus ad heredes suos pertinere noluerit, non tamen aperte utique de his liberandis senserit, potetionem a creditoribus, qui hypothecaria secum agerent, consequi, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
nitis duob eatem res legata sit
brdes non płorditana portiore
get dubium nonẽ. qui mortu¬
o patre. ad filium ptincat legatũ
ne s si ẜuo post mortẽ dñi relic

Expanded text:
tutis duobus eadem res legata sit, heredes non pro hereditaria portione, getur, dubium non est, quin mortuo patre ad filium pertineat legatum ne, sed si servo post mortem domini relic
Abbreviated transcription (Latin):
sortitio leget ⁊ fidei cius ꝯmi¬
ẜit ut creditori soluat ⁊ debitõ
⁊ fideuissoris hr̃s agẽ cumtiti¬
q int̾c̃ legitanum soluere.¬
Meminisscant optet cum a
dãpnatur haoc solunfumdu
uẽdete non gratis dampnan h̃
fagre. S hec solũ ut undat uo¬

Expanded text:
sor Titio leget et fidei eius commiserit, ut creditori solvat, et debitor et fideiussoris heres agere cum Titique interest legatarium soluere.Meminisse autem oportet eum, qui damnatur hoc solum 'fundum uendere', non gratis damnari hoc facere, sed hoc solum, ut uendat u
Abbreviated transcription (Latin):
stituto pure legatum fĩt ⁊ pi¬
substitutioe. sosa legãtumua
t lebit. ¶Hĩs herris ⁊ lutio ⁊ titõ
coꝵ uecui fund̾ do lego utiliter
t. ¶ Cr stat lib̾ sub ꝯditione
iistatute lib̾tatis tefecĩt legats
utile fit Nam sicut statiita lib̾¬
tas et demum ꝑit legatum cur
iures acceꝑ̃ita legatum quaq
⁊ asubstituto lib ẽe uissm siqd̾

Expanded text:
stituto pure legatum fuerit et pusubstitutione sola legatum ualebit. His uerbis 'Lucio et Titio eorumue cui fundum do lego' utiliter tur. Cum statuliber sub statutae libertatis deficit, legatum utile fit: nam sicut statuta libertas tunc peremit legatum, cum vires accipit, ita legatum quoque et a substituto liber ess
Abbreviated transcription (Latin):
inlorditate inutile legatum
Siũo ampliores postcos quo
titius egegĩt incet̾is nalet lega¬
cum si nonampliores. q̃ .x. qũi
lecciti sunt ꝙ si minis sunt in
tantos quati muẽnuntut. ¶lli
si uolet sticumdo ꝯditioale ẽ leg¬
si legatinus nolĩt. quamius

Expanded text:
in hereditate, inutile est legatum, si uero ampliores, post eos, quos Titius elegit, in ceteris ualet legatum, sed non in ampliores quam decem qui legati sunt: quod si minus sunt, in tantos, quanti inueniantur. 'Illi, si uolet, Stichum do': condicionale est legsi legatarius uoluerit, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
fundus uectigał miñcipũ si
gauit bt̃ uale legatum. Sra
siñ municipib sialii fundũ
uectigalẽ legaũ non uideĩ ꝓp̃¬
ctatẽ rei legitam si idius ꝙ ir

Expanded text:
fundus uectigalis municipum sit, gauit habet, ualere legatum.Sed et si non municipibus, sed alii fundum uectigalem legauerit, non uideri proprietatem r
Abbreviated transcription (Latin):
cutoadus fiscũ locum ht. quid
tñ si fiscus bõa nonagnosçat ex
rem sibi ut ei brditas ad indice
t⁊ onẽib careat ul minus &¬
. plene defendit camnonse ee¬
honctit exemplocius. ꝗcolli¬
insorie debrditate litigauiti

Expanded text:
us fiscum locum habet. quid tamen, si fiscus bona non adgnoscat? ex rem sibi, ut ei hereditas abiudicetur et oneribus careret, vel minus plene defendit causam, non se exonerat exemplo eius, qui collusorie de hereditate litigavit.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ubi petitur primum quide̾ cõ¬
stat ibi cẽ prandam. ubi relictaẽ
nisi alibi testitor uoluit nam si
alibi cestator uoluit. ibi pr̃anda
ẽ ubitestator uoluit uł ubicn
uen simile ẽ uoluisse ⁊ ita uił.c.
scripsit tammn pprus q̃ malieĩs¬
reb legatis S sialibi relictac̃
alibi aute abhrde translata ẽ.do.
ma. cus nisi ibi pret ubipetitũ
heres ꝯdemꝑ nabitur dob sui ro¬
mine¶Cctum si siñ dolo ibi p̃¬
net̃ siquidẽ catum corpus leg¬
atumẽ ueluti frum̃tum ex illõ
orreo uł uinum cxapotheca illa
ibi prãbit ubi relictum̃ẽ insi a¬
ua mẽs fint testaritis. Sino nõ
fuit ccrta spes ibieit prandũ uͥ
pccit᷑ itaq sistichus sit legatus

Expanded text:
quam ubi petitur, primum quidem constat ibi esse praestandam, ubi relicta est, nisi alibi testator uoluit: nam si alibi uoluit, ibi praestanda est, ubi testator uoluit uel ubi uerisimile est eum uoluisse: et ita Iulianus scripsit tam in propriis quam in alienis legatis. sed si alibi relicta est, alibi autem ab herede translata est dolo malo eius: nisi ibi praestetur ubi petitur, heres condemnabitur doli sui nomine: ceterum si sine dolo, ibi prinetur, si quidem certum corpus legatum est, veluti frumentum ex illo horreo vel vinum ex apotheca illa, ibi praestabitur ubi relictum est, nisi alia mens fuit testantis: sin vero non fuit certa species, ibi erit praestandum ubi petitur. Itaque si Stic
Abbreviated transcription (Latin):
inculit suo arbitno debebit p̃¬
stare nonsit insrditate. unde
pͥtium ꝑre tur cestator emqui
leganit. ni alio infem uoit
uł p̾tium loci legatano offeri¬
occidit s ꝯpulit ad malefum.
ut abalio occitẽtur uł suppliti¬
tus afficeretur. cquissimum i¬

Expanded text:
bit praestare, si sit in hereditate, unde pretium praestetur: testator enim qui legavit vel alio inferri voluit vel pretium loci legatario offeroccidit, sed compulit ad maleficium, ut ab alio occideretur vel supplicio adficeretur, aequissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
natum cit cestator legauit ura
mortu ẜuius partum cius. nẽ¬
gat debi qr accessiois loco lega¬
tẽ sit ꝙ falsum puto ⁊ nec ubi
ñ uoluntati dfuncti accõmo¬

Expanded text:
natum erit testator legauerit, una mortua Seruius partum eius negat deberi, quia accessionis loco legatus sit: quod falsum puto et nec uerbis nec uoluntati defuncti accommo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sinam puto uctam simo non
mutaiĩit testator uoluntatem
S ⁊ silancẽ legauit ⁊ massam fe¬
cit mox poculumul debebiturc.
poculum durante .s. uoluntate
¶Si arce legate domus imposita
sic tebebitur legatino insi cestatõ
mutunt uolinitate ¶ Eum qui
cyrogcaphum legat debitum si¬
lega non solumtabulas argi¬
m̃to ẽ uenditio nam⁊ cum cirogͣ¬
ꝑus uenisse uitetur ¶S isi nor
legetur benigne id ꝙ cebet accipt¬
cñdum e ut actiones adiisus
debitorẽ cedantur ¶Sud ẜiuis alc¬

Expanded text:
iam puto ueram, si modo non mutauerit testator uoluntatem. Sed et si lancem legauit et massam fecit, mox poculum, debebitur poculum, durante scilicet uoluntate. Si areae legatae domus imposita sit, debebitur legatario, nisi testator mutauit uoluntatem. Eum, qui chirographum legat, debitum legare, non solum tabulas argumento est uenditio: nam cum chiroguenisse uidetur. Sed et si nomen legetur, benigne id quod debetur accipiendum est, ut actiones aduersus debitorem cedantur. Si idem
Abbreviated transcription (Latin):
lcgitarius non reprdiauit it¬
trõ ipius fuisse uidetur res cxqͦ
brditas adclitãe Siũo repudi¬
aĩt rego uidetur res repudiata
fuisse brdis ¶ Si pocula quis leg

Expanded text:
rius non repudiavit, retro ipsius fuisse videtur, ex quo hereditas adita est: si vero repudiaverit, retro videtur res repudiata fuisse heredis. Si pocula quis lega
Abbreviated transcription (Latin):
br̃dis non prabitut nõlõ pre¬
Op. ¶urpia legita. q̃ de nocã¬
dimagis legatam gra scribũt
hodio seribentis prd ñscriptis
bntur ¶ititic legatum telictũ
ẽ siarbitratu seii iꝑsiss ⁊ ui
no testatoe sei decessiss ⁊ ea i itr¬
siss ełgatum ei deben. S ⁊ siẜ
ui mors in pediss manumissi

Expanded text:
olo, praem Turpia legata, quae denotandi magis legatarii gratia scribuntur, odio scribentis pro non scriptis habentur. Si Titiae legatum relictum est, si arbitratu Seii nupsisset, et vivo testatore Seius decessisset et ea nupsisset, legatum ei deberi. Sed et si servi mors imped
Abbreviated transcription (Latin):
legitanus ĩ quocinẽ fundum
lors iussus ẽ cum exneccitate cũ
fundum uendet᷑ nullum ĩncĩ¬
ret emꝑtorẽ uł exdiñso quidsi
cm̃e nec aliter heres neliturus
cẽt qua sitestator uississet.
siquid inlorditatẽ malitiose
fecisse dicatur. forte si rãtioẽs ĩt̾¬
leuisse non alit̾. ad iidicandus
c̃ quam ut exeo uolentibꝰ coł̾r

Expanded text:
e fundum heres iussus est, cum ex necessitate eum fundum venderet, nullum inveniret emptorem ? vel ex diverso quid si emere nec aliter heres venditurus esset, quam si testator iussisset si quid in hereditate malitiose fecisse dicatur forte rationes interleuisse, non aliter adiudicandus est, quam ex eo uolentibus coher
Abbreviated transcription (Latin):
b tibus inscriptimd cebebit
G⁊ si it petient legatum. cu
alium forte fundum mͥ lega.¬
uĩt.ib inpubere repetiit bunc
ib inpubens herede michi eti
sçio repetitio hec effitixt nt pars
m tebeatur ¶Siquis duos brec
solidam tẽ legatano prestarea
idẽ atq si duob testĩs legatu.¬

Expanded text:
bus tabulis inscripta, inde debebitur. Sed si repetierit legatum cum alio, forte fundum mihi legaverat ab impubere, repetiit hunc ab impuberis herede mihi et Seio, repetitio haec efficiet, ut pars mihi debeatur. Si quis duos heredes solidam rem legatario praestare, idem est atque si duobus test
Abbreviated transcription (Latin):
cxedib sius urbanis nł rusti¬
sit incuius teritorio ẽ anͣ ⁊ deali¬
a cuutate maliam crans ferre
possit. ⁊ puto nonc̃ẽ ꝑmittẽdu
q̃ qua ꝯstitutũ sit. ut dedomos
aliquis hat ei pritatir indoͥ¬
mum altius cuitatis irinsfer

Expanded text:
aedibus suis urbanis atque rustisit, in cuius territorio est, an et de alia civitate in aliam transferre possit. et puto non esse permittendum, quamquam constitutum sit, ut de domu, quam aliquis habet, ei permittatur in domum alterius civitatis transfer
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. Sicmi ẜmo̾s cum pecul¬
io legati sunt ⁊̃ hii ẜui debentũ
qui nullum peculium bñt.
Siafilio inꝑube sub ꝯditioe le¬
gatũ sit ⁊ fili hrs cxtitit demd
mortuuis ẽ põt cdici patiẽ.f. qui¬

Expanded text:
ui servi omnes cum peculio legati sint, etiam hi servi debentur, qui nullum peculium habent. Si a filio inpubere sub condicione legatum sit et filius heres exstitit, deinde mortuus est, potest dici patrem f
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃ saluit poterunt legan mi¬
rie siimposititi fint᷑. in di¬
mus orcri qd ergo instatins
dicedum᷑ siquidẽ in betent ꝑ¬
iectib nonlicebit. Sino ał
cristant dubitan põt ueru
tñmens sc ms plemius acci¬
piendaẽ ut s cubi frunt ppe¬
tuo qĩportõ ecnum tistrahi
non possit p̃m̃dicendum ẽ
nectabulas eclinmaffuuas
⁊ pitic tib̾ adiunctas uł sim¬
gła singilla adequata legan pꝰ¬
se. S siꝑariñt qͥdutestator
qĩ tras latunus inaliam dom¬
um ⁊ hec legan dubitari potĩt

Expanded text:
ae saliunt, poterunt legari, maxime si impositicii sint. Quid ergo in statuis dicendum? si quidem inhaerent parietibus, non licebit, si vero alias exsistant, dubitari potest: verum mens senatus plenius accipienda est, ut si qua ibi fuerunt perpetua, quasi portio aedium distrahi non possint. Proinde dicendum est nec tabulas adfixas et parietibus adiunctas vel singula sigilla adaequata legari posse. Sed si paravit quaedam testator quasi translaturus in aliam domum et haec legavit, dubitari poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
si etał ciuitates ꝑtinet. s ⁊ di¬
uõꝵ frũm ẽ resciptum ad libel
bitum pupbisi cum denderantiũ
ut sibi distrabere ꝑmictatin
qui eius ius distra bendi deneg¬

Expanded text:
ias civitates pertinet. Sed et divorum fratrum est rescriptum ad libellbitum publicum desiderantium ut sibi distrahere permittatur, quod eis ius distrahendi deneg
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inutile legatum affitiet¬
duob brdib institutis alteh
stichũ legauit ⁊ idẽ sticho .x. cũ
stic̾ uino testatore adlibtatem
bitsiãm insolidum ꝯstitisse cã
legatum incius ꝑsci bec quoqz

Expanded text:
e legatum efficient.Duobus heredibus institutis alteri Stichum legauerat et eidem Sticho decem. cum Stichus uiuo testatore ad libertatbitur: nam in solidum constitisse causam legati in eius persona hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Arc̃. Quidamtitium⁊ memu
instituit hrdes ⁊ certum titio le¬
gaũ uc̃q amisso testõ legitimã
acliit lorditatem non ꝓbe̾ legato¬
rum actionemtitius postulaũ
idem sinttiq legasset.

Expanded text:
rum.Quidam Titium et Maeuium instituit heredes et centum Titi‹o› legauit: uterque omissa testamento legitimam adiit hereditatem. non probe legatorum actionem Titius postulabit. idem, si utrique legasset.
Abbreviated transcription (Latin):
dabit actionem in cum legatoꝵ¬
re non dabit.actionem. Sitñ ñu¬
la sispitio collusionis teligioẽm
p̃toris instrrxeit sinañt iscui au¬
fertibrditas põt aliquid possidea
de hrditate ⁊ possidere desierit᷑ siñ

Expanded text:
in eum legatorre, non dabit actionem, si ula suspicio collusionis religionem praetoris instruxerit.Si autem is, cui auferri hereditas potest, aliquid possideat de hereditate et possidere desierit sine d
Abbreviated transcription (Latin):
in ordinem illum debeamꝰ facẽ
que iul monstrat. annõ stribu¬
maigis ẽ ut ica distinguam mi¬
tũ int ẽ. utrum indĩcit ĩ edictũ
ur̃s. in nõ. ¶ Him si incidit p̃fe¬
ut daret cifacultate ab intesta

Expanded text:
an ordinem illum debeamus facere, quem Iulianus monstrat, an uero contribumagis est, ut ita distinguamus multum interesse, utrum incidit in edictum heres an non. nam si incidit, praefeut daret ei facultatem et ab intesta
Abbreviated transcription (Latin):
quadrans nontangatur. ego
puto uiliani siña ita accip̃ien¬
dam ut siomifsa cã testĩab inte¬
stato possideat Hrditatem coã
oĩ molegata pr̃ate. nec enim̃ utt¬
qr omittere cibrditatem ꝑmi¬
sit. qui ficci .ꝯ.ab eo teliquid ab
intestato. ¶lanc sinominatĩ
idci pmisit dicemꝰ nõcum inci¬
de inedictumq usnsẽ faculta¬
te caqua ci testator xessit. ¶Q
si ño ei ecessit spalit cestator om

Expanded text:
quadrans non tangatur. ego puto Iuliani sententiam ita accipiendam, ut, si omissa causa testamenti ab intestato possideat hereditatem, cogatur omnimodo legata praestare: nec enim utique omittere ei hereditatem permisit, qui fideicommissa ab eo relinquit ab intestato.Plane si nominatim id ei permisit, dicemus non eum incidere in edictum, quia usus est facultate ea, quam ei testator concessit: quod si non ei concessit speci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd relictumẽ possessorẽ debere
ꝯuenire utili actione. ¶Quaq̃
d h̃rdib institutis uidcatut pre¬
tor loqui attam̃ ⁊ adalios quamo
brdes scripsit. ut si sit legatatius
a quo fidei .ꝯ. relictum ẽ. ⁊ id bic
egiss ut omittatut hrditas do

Expanded text:
d relictum est, possessorem debere conueniri utili actione.Quamquam de heredibus institutis uideatur praetor loqui, attamen etiam ad alios haec res serpit: ut, si sit legatarius, a quo fideicommissum relictum est, et hic id egis
Abbreviated transcription (Latin):
siqi uoluntate testatoris iuccat᷑
omisisse ancogatur prestafe ntͣ
puta frẽm suũm sccipsit Irde ⁊
codicillos fecit ab intestato petut¬
q afrẽ ut silegitima Urdita

Expanded text:
x uoluntate testatoris uideatur omisisse, an cogatur praestare. ut puta fratrem suum scripsit heredem et codicillos fecit ab intestato petitque a fratre, ut, si legitima heredita
Abbreviated transcription (Latin):
pis ut p̃t̾mittẽs usor acdierit᷑ ani
dandasit legat iriis actio dubita
it hrdicatem mutiũmq ur̃m
dandum utcitn cui abutroq e¬
t̾utrũm detur actio.

Expanded text:
is, ut praetermitteres, isque adierit, an danda sit legatariis actio, dubitait hereditatem, in utrumque uestrum dandam, ut ei tamen, cui ab utroqterutrum detur actio.
Abbreviated transcription (Latin):
in necẽ legatatiorum hoc femq̃
ius non pecinna accepta s nm¬
ia grã collata dicendumerit lo¬
cumẽe utili actioni adusus eu
qui possidet brditatem ⁊ recte di¬
cetut ubicumq quis dum uuit
p̾stitum qui se repudiante nc̃ti¬
tus ẽ non repudiaturus insi p̃stĩ¬
cum uellet ⁊ maxime si obũcadi
uidicia id fecit ibi dicendum est
adu̾sus possefsorem ꝯpetete actiõ
sic tñ ut ubi quidem pecunaM
accepta repndianit ibidcemus

Expanded text:
in necem legatariorum hoc factum, quamuis non pecunia accepta, sed nimia gratia collata, dicendum erit locum esse utili actioni aduersus eum qui possidet hereditatem.Et recte dicetur, ubicumque quis, dum uult praestitum ei, qui se repudiante uenturus est, non repudiaturus, nisi praestitum uellet, et maxime si ob euertenda iudicia id fecit, ibi dicendum est aduersus possessorem competere actionem, sic tamen, ut, ubi quidem pecunia accepta repudia
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ p̾co possideat brditatem fĩgẽ
aliquemtitalim sibiab incestoͣ
possõnis. ¶ Quocumq enĩ modo
hirditatẽ lucri facturus quis sit le¬
gata pr̃abit sane int uemente
cantioue enicta brditate legata
redli. ¶Et si nonpoñideat qͥuis
hrditateradolo aut ⁊alo. fecctit
quomins posũdeat enemet ut

Expanded text:
deat hereditatem fingens sibi aliquem titulum ab intestato possessionis: quocumque enim modo hereditatem lucrifacturus quis sit, legata praestabit, sane interueniente cautione 'euicta hereditate legata reddi'.Et si non possideat quis hereditatem, dolo autem malo fecerit quo minus possideat, eueniet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
abintestato hrditatem possidẽt
utrum uire legittimo possiceãt
annõ ¶Auqnoquo uire p̾si¬
deant hrdicatẽ ul partemeiꝰꝰ ue¬
quis omiserit. quid̃e hrditate¬

Expanded text:
ideant, utrum iure legitimo possideant an non: nam quoquo iure possideant hereditatem uel partem eius, conuequis omisit quidem hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
at q̃ intitium ꝯpeteret. Suffic¬
eret q patrono ꝙ integr̃a debitã
sibi portionem bãt he̾cañt ita
sunt. si cobr̃s collusit cum pa¬
trono. alicer enim non eẽ patro¬

Expanded text:
ae in Titium competeret, sufficeretque patrono, quod integram debitam sibi portionem habeat. haec autem ita sunt, si coheres collusit cum patrono: aliter enim non esse patro
Abbreviated transcription (Latin):
uicarior legatũ ⁊ mortuo co
aut alicãto aut manumifso
insuꝑ ip̃m siquid debeat᷑ ẜuoᷤᷤ
reddere legatario delete.
at integracorꝑa uendicab̾nt.
si uõ sit qud dño ui sup̃ scͥptis
ꝑsoĩs debet̃ diminui singła

Expanded text:
uicariorum legatum et mortuo eo aut alienato aut manumisso.insuper ipsum si quid debeat seruo, reddere legatario debere. at, integra corpora uindicabuntur: sin uero sit, quod domino uel supra scriptis personis debeatur, deminui singula
Abbreviated transcription (Latin):
x. qͥ decliss brdi debeant depeci¬
uo dece dere ⁊ ẽ uerum ꝙ sauino
placuit hoc min̾us eẽ inpetulio
legato plus ait sabimis si statu¬
lib suum hrdi uendiderit. ꝑin
desinere cum inpeculio eẽ ator
siext neo uendidiss̃z br̃s ẜ sea¬

Expanded text:
 dedisset heredi, debeant de peculio decedere. et est uerum quod Sabino placuit, hoc minus esse in peculio legato.Plus ait Sabinus, si statuliber seruum heredi uendiderit, perinde desinere eum in peculio esse, atque si extraneo uendidiss
Abbreviated transcription (Latin):
dns ẜm num quã fucrit. ¶ Qui
stichum ⁊ panphylum ẜuos
lube bat testam̃to eos manumi¬
sit ⁊ um cuiq suum peculi ũ le¬
peculio eus decedert ⁊ altetius¬

Expanded text:
dominus serui numquam fuerit.Qui Stichum et Pamphilum seruos habebat, testamento eos manumisit et unicuique peculium suum lepeculio eius decedere et alterius
Abbreviated transcription (Latin):
tete possit ¶queto ansititia patͦ¬
ni filia iactat titium patrem
se fecisse quibaddiceret plib¬
tos suo malefitus apetitum eaᷤ¬
cas q littãs sectitam post mor¬
tem patris lib̾tos accusare an
aliqd ci ꝓd̾d̾e possit hec excusa.¬

Expanded text:
tere possit.Quaero, an, si Titia patroni filia iactat Titium patrem se fecisse, quibus adiceret per libertos suos maleficiis appetitum easque litteras se secutam post mortem patris libertos accusare, an aliquid ei prodesse possit haec excusa
Abbreviated transcription (Latin):
cui lic coicate legatum sit cebea᷑
nriuaũt non licet᷑ sileget non ua¬
pis lebit nisi singlis legetur hucni
ssĩ qĩ collegiu. S quasi c̾ti boĩes
iõmittatut ad legatum
. Uui est uboꝵ ambignitas
stipulet ⁊ sunt ples stichi uł hoĩe tari¬
ui cartaginͥicum sint duecaita¬
gines sc̃ꝑ eñĩ in duobꝰ idagedi
e. ut quatutinlmoꝰ loco ressit boã
fide ꝯtracta nisi cuma perte con¬
cra leges scriptum efset.
ut prio extneussit huamis ẽ cͥ¬
dere filium diutiuus iuxisse.

Expanded text:
cui licet coire legatum sit, debeatur: cui autem non licet si legetur, non valebit, nisi singulis legetur: hi enim non quasi collegium, sed quasi certi homines admittentur ad legatum ambiguitas, stipuler et sint plures Stichi, vel hominem, vel Carthagini, cum sint duae Carthagines. Semper in dubiis id agendum est, ut quam tutissimo loco res sit bona fide contracta, nisi cum aperte contra leges scriptum est. Iauter prior exstinctus sit, humanius est credere filium diutius vixisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Od S iquis deplib unu mari¬
mitti uoluit nec apparcat dequo
manumittẽ do cestator sensit.
fullone ⁊ fllo meum pistorem¬
⁊ uxori flactum pistorem lecca
testator legare sensift. ¶ sino
appatet primũ inspiciendu ẽẽ

Expanded text:
Si quis de pluribus unum manumitti uoluerit nec appareat, de quo manumittendo testator sensit, fullonem et Philonicum pistorem, uxori Flaccum pistorem legauetestator legare sensisset. quod si non appareret, primum inspiciendum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
H Oddepariter mortius tc̃ta
simat stipiata ẽ dotẽamanto
mortua filia minio sibi reddi
⁊ siitil cunifilia perit anad hr¬
dem matris actio cestipłatu ꝯ pe¬
tẽt ⁊ diuus pius rescripsit ñ cẽ¬

Expanded text:
od de pariter mortuis tractamsi mater stipulata est dotem a marito mortua filia in matrimonio sibi reddi et simul cum filia perit, an ad heredem matris actio ex stipulatu competere? et diuus Pius rescripsit non e
Abbreviated transcription (Latin):
ħrs futurui sit extrancum in¬
ris sic ⁊ int̾ p̾tandã ut siue filiꝰ
siuie filia natifĩnt ci ext̾neus
non admittatur nn spaliter
hoc testacor expresserit.

Expanded text:
xtraneum ris sic esse interpretanda, ut, siue filius siue filia nati ei fuerint, extraneus non admittatur, nisi specialiter hoc testator expresserit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuti sũt ⁊ imia pietunt an brdeᷤ
extitisse uideantur. ulalt altcĩ
hoc ẽ simuncem hrditatẽ itgati
fuint restituere. Inquib caibus
si parit̾ decesserint nec apparet ꝙ¬

Expanded text:
a perierint, an heredes exstitisse uideantur: uel alter alteri hoc est si inuicem hereditatem rogati fuerint restituere. in quibus casibus si pariter decesserint nec appare
Abbreviated transcription (Latin):
possut ce ucta quamuis int̾
seꝯtraria sint. quia cum sigͥti¬
catic non exumuso s cealiq
ueram efficit totam orationer
Sicu̾t eꝯnio due orationes
decenisse idacciditͣ qr nignifica¬
atio sumitut eximmso. inquo
sialiqd falsum sit. gꝯtam or¬
ẽ igitut quid sit dequo quent
namcum ita xxipio si uld̾ aut¬

Expanded text:
possunt esse uera, quamuis inter se contraria sunt, quia cum significatio non ex uniuerso, sed ex aliquo ueram efficit totam orationem: sicut e contrario duae orationes decessisse. id accidit, quia significatio sumitur ex uniuerso, in quo si aliquid falsum est, totam orum igitur est, quid sit, de quo quaeritur. nam cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
p. Sifuit legatum relictum
excognatis meis qui prius capiti¬
ium assendit s si mulduo ueĩs¬
sisse dicuntur nec appiret quis
ꝑrior uenĩt an inpedictur legatĩ
sul ꝗ  qui monumtum fecĩt ⁊ płe¬

Expanded text:
.Si fuerit legatum relictum ex cognatis meis qui primus Capitolium ascenderit, si simul duo uenisse dicantur nec apparet, quis prior uenerit, an impedietur legatum? uel ei qui monumentum fec
Abbreviated transcription (Latin):
eñunt e. utrum in potãte eius
que testator obligati cogitat. fi¬
tiat siuelit dare. inposita necĩta¬
te dandi solici distribuendili¬
b̃m arbitium ocedat. ¶Quesi¬
tum ẽ sicohrdes exdispatibus
partib scriptis̃ uctũ peͣctẽ suã

Expanded text:
est, utrum in potestate eius, quem testator obligari cogitat, faciat, si uelit dare, an post necessitatem dandi solius distribuendi liberum arbitrium concedat.Quaesitum est, si coheredes ex disparibus partibus scripti sint, utrum partem suam
Abbreviated transcription (Latin):
si mulier inm̾io. decessss hẽbit᷑
locum sinõ ꝓbatrit illiͣ supstes
uiro suo fuisse ¶Siliitius titius
cum filio pube que solum testõ.
scriptum brdẽ labebat pietit in¬
celligitur suꝑ uuxissifilius patͥ

Expanded text:
 mulier decessisset' habebit locum, si non probatur illa superstes uiro fuisse.Si Lucius Titius cum filio pubere, quem solum testamento scriptum heredem habebat, perierit, intellegitur superuixisse filius patri
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uirũ ⁊uxorẽ doãto
fca fuit priore defuncto cui dẽã¬
tum ẽ ad cum resredit qui don̾a¬
uerat. Qr si simulta isciudoatu
gra magis placuit uale dõatioer¬
uat qrem condicere possit.
lelut ciquisũ p̃mus moritut
citium substituit duo im̃pu¬
les simui innaue pierunt Q¬
sicũ ẽ an sub ssticuto ⁊ cui̾brdi¬
cas defctitur dixi si ordine icã de¬
cessent priori mortuo fr̾ ab ĩte¬
statohes eit. posteriori sub stitu

Expanded text:
 uirum et uxorem donatio facta fuerit, priore defuncto cui donatum est ad eum res redit qui donauerat: quod si simul tam is cui donatum gratia magis placuit ualere donationuat, qui rem condicere possit.bebat, ei qui supremus moritur Titium substituit: duo impuberes simul in naue perierunt: quaesitum est, an substituto et cuius hereditas deferatur. dixi, si ordine uita decessissent, priori mortuo frater ab intestato heres erit, posteriori substitu
Abbreviated transcription (Latin):
non utrũꝙ dicipuuis. s idducaxt
ꝙ uo lumus itaq quialiud dic̃
qua nult. n id cidic quõ nox si¬
gnificat. qr non uult n io qd
uult quia id non loquitur

Expanded text:
non utrum que dicimus, sed id dumtaxat quod uolumus: itaque qui aliud dicit quam uult, neque id dicit quod uox significat, quia non uult, neque id quod uult, quia id non loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tibi solito relicto sinaut natuꝰ
fuĩt ntroiꝙ acciꝑe quanitu
cuiq relicrum ẽ ⁊ uno nato
pars tibi dimidia debeatur du¬
obꝰ natis eciatibi cebeatut tbꝰ¬
scuncur. quaita debeatur. Et ro¬
stra quicem etatem scrapia et
alexandrina multad diuum
adrianũ pducta ẽ cum .u. libis
quos uno fetu enuxae. S tñ ꝙ¬

Expanded text:
tibi solido relicto: sin autem natus fuerit, utrosque accipere quantum cuique relictum est, ut uno nato pars tibi dimidia debeatur, duobus natis tertia tibi debeatur, tscuntur, quarta debeatur. et nostra quidem aetate Serapias Alexandrina mulier ad diuum Hadrianum perducta est cum quinque liberis, quos uno fetu enixa est.