comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Abbates pualitate relegionis in ep̃orum
potestate consistant. &si quid&trare¬
gulam fecerint. Ab ep̃is corriguntur ⁊
Quisemel manno in loco ubiep̃s elegerit
accepta uocatione conueniant ⁊ Mona¬
chi autem abbatib omnio boedientia &
deuotione subiaceant: Quod siquis ꝑ
contumacicim &xtiterit in deuotus hac
ꝑ loca aliqua euagare aut peculiare ali¬
quid habere p̃sumpserit. omniaquae
adquisierit ab abbatib auferantur
secundum regulam mona sterio ꝓfutura
Ips autem qui fuerint euagati. ubunuena
fuerint. cum auxilio ep̃i tumquam fuga¬
cer subcustodia reuocentur. & reumse
illae abba adfuturum es seognoscat qui
in huius modi personis. Non regulari anim¬
aduerxione distrixerint uel qui monachũ¬
alienum susceperit ⁊¬

Expanded text:
Abbates pro utilitate religionis in episcoporum potestate consistant, et si quid extra regulam fecerint ab episcopis corrigantur: qui semel in anno in loco ubi episcopus elegerit accepta vocatione conveniant. Monachi autem abbatibus omni obedientia et devotione subjaceant: quod si quis per contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua evagari aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omnia quae acquisierit ab abbatibus auferantur secundum regulam monasterio profutura. Ipsi autem qui fuerint pervagati, ubi inventi fuerint, cum auxilio episcopi tanquam fugaces sub custodia revocentur: et reum se ille abbas futurum esse cognoscat, qui in hujusmodi personis non regulari animadversione distrinxerit vel qui monachum susceperit
Abbreviated transcription (Latin):
Debaptizatis adonatistis. dedonati¬
tis placuit ut consolamus fititres
& consacerdotes nr̃os siricyum. & sim¬
plianũ desolis infcntib qui bapti¬
zantur pȩnese ordem n& quod suo
fecerunt iudicio cũ ad &clesiã dĩ
sclubri proposito fuerint conuersi
parentũ illis heror inpediat ne pro¬
banus ep̃slegati prouinciȩmai¬
rita niȩ satifensis dixer̃ lãdudũ
cũ apud scitatẽ urc̃m allegarems
scripta dilatisumus ea contẽ plati¬
one quod fratres nr̃i aduenire pos¬
sent denumidia legatis sed quia non
paruidies sunt quib x p&cati mi¬
nime uenerunt ultra prȩtermit¬
tere quȩ nobis mandata sunt a nr̃s
sugestionẽ nrãm libenter admittite
defide enĩ niceni tractatus audi¬
uimus uerũ & desacrificiis in ibe¬
dis post prandiũ ut alelunis sicut
dictum est offerantur & tunc
& nunc fis mactũ est:¬

Expanded text:
De baptizatis a Donatistis. De Donatistis placuit, ut consulamus fratres et consacerdotes nostros Siricium et Simplicianum de solis infantibus qui baptizantur penes eosdem, ne quod suo non fecerunt judicio, cum ad Ecclesiam Dei salubri proposito fuerint conversi, parentum illis error impediat ne probanus episcopi legati provinciae Mauritaniae Sitiphensis dixerunt: Jam dudum cum apud sanctitatem vestram allegaremus scripta, dilati sumus ea contemplatione quod fratres nostri advenire possent de Numidia legati; sed quia non parvi dies sunt quibus exspectati minime venerunt; ultra praetermittere, quae nobis mandata sunt a nostris suggestionem nostram libenter admittite. De fide enim Nicaeni tractatus audivimus, verum et de sacrificiis inhibendis post prandium, ut a jejunis sicut dictum est offerantur, et tunc et nunc firmatum est
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis patrem et filium et spmscm̃
substantice & uirtutis hac potes¬
tatis sicut catholica & apostoli¬
ca etclesia docet. Sedunumtan¬
tum hac solitarium dicit esseper¬
sonam itaut ipse sit pater qui
filius ipse etiam paraclitus sp̃s
sicut sabellianus et praescellianus
dixerunt anathema sit

Expanded text:
Si quis Patrem et Filium et Spiritumsubstantiae et virtutis ac potestatis, sicut catholica et apostolica Ecclesia docet, sed unam tantum ac solitariam dicit esse personam, ita ut ipse sit Pater qui Filius, ipse etiam sit Paraclitus Spiritus, sicut Sabellius et Priscillianus dixerunt, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
A colitus cumordinaturabẽp̃o quidẽ
doceatur qualiterse in officiosuo age¬
redebeat sed ab arce dia conoaccipat
cerei forarium cumcereos ut scat se
accendenda ecclesiae lummaria man¬
cipari accipiat & orciolum uacuum
ad suggerendum uinum in eucaristia
sanguinis xp̃i

Expanded text:
Acolythus cum ordinatur, ab episcopo quidem doceatur qualiter se in officio suo agere debeat: ab archidiacono accipiat cereoforaleum cum cereis, ut sciat se ad accendenda Ecclesiae luminaria mancipandum; accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in Eucharistia sanguinis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Fce agnus dei. ette qui tollit pec.¬
cata mundi. Quam innocens est
huius uita. uel qua possumꝰ deuo¬
tione eius merita compensare. quiag¬
ni celestis aduentum. & primusag.¬
nouit ce. solus ostendit: Quã mĩ¬
rabile unuersis. ẽ. eius preconium
decuius ore primo absolutionem
suam mundus audiuit: Hic . ẽ.

Expanded text:
ce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audivit! Hic e
Abbreviated transcription (Latin):
pulos suos. quem eũ. ẽẽ. dicerent: Ac
petrus responderet dicens. tu esxp̃c
filius dei uiui: continuo puram
eius confessionem uixta utriusq
nominis significantiam. digna re¬
muneratione donauit. Sed a ipsa
petri appellatio quid inse sacram̃¬
ti gestaret aꝑuit. Primo namq
ait de symone. b̾eatus es symon bar¬
lona quia caro ce sanguis non re¬
uelauit tii. sed pader meus qui . ẽ.

Expanded text:
pulos suos quem eum dicerent esse, ac pulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. gr̃e dei: aꝑte demonstrat. qͥa quiẽ¬
quid deuote obeditionis dño ĩpen¬
dit: quicquid merito obedientie p̾¬
mii ꝑhennis adño recepit: totum
hoc mirum preueniente se grã suꝑ¬
ne pietatis. ut habere posset accepit.
prius symon dictus quo mysterio fi¬
liuo sit iohanna. Restat ꝑscrutari:
quid archani contineat nomen. quo
eum denuo saluator appellauit. Tu
inquid uocaberis cephas qd̃ interpͥ¬
tatur petrus. Neq uero petri
uocabulo quasi hebreo uel syro: aliã
interpretationẽ querere oportet. Sed
procerto nosse quia idem grece ce la¬
tine petrus: quod syriace cephas
significat. Et inutraq lingua: nom̃
apetra dirunatum. ẽ. Nocatur autẽ
petrus: obfirmitatẽ fide. ¶ocat᷑
petrus. obinuincibile mmentis.
Uocatur petrus. quia ille solidis¬
sime petre. de qua apłs ait. pecra
autem erat ap̃c. unica deuotione
adhesit. Hine . ẽ. enĩ qd̾ eadem petra.
uidelicet xp̃c cum int̾rogaret lisci¬

Expanded text:
est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidest, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accepit.prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret disci
Abbreviated transcription (Latin):
nomen mierrti sublimioris ditaturꝰ
congrueret. primo uoluit ostendere.
quia quod aparentib acceꝑat no¬
men: etiam ip̃m significatione uir.¬
tutis non careres. Symon ergo obe¬
diens. iohanna: cicitur dñi gratia.
Eu es symon filius iohanna: tu es
obediens. filius gratie dei. Et me¬
rito ille obedientis nomine censet᷑:
qui a prius inuitante andira mor
dñm iudere curauit: & post mo¬
dum cum ip̃e dñs eum acddisci¬
pulatum uocaret. Statim cum
eodem quem pariter uocauit relic¬
tis retib. quorum usu iuuebat.
eum sequi non distulit. unde ⁊an¬
dree quoq nom̃ ueram mentis̃
eius ymaginem prefert. Andreas
namq grece: latine dicitur uirilis.
tiuere docet. qui temꝑalia quepos¬
sident fortiter et̾norum amore con-¬
tempnunt. qui credentes udere bo¬
na dñi interra uiuentium: donee
hec ꝑcipiant. expectare dñm cum
psalmista. & uiriliter agere. accor
suum confortare contendunt. Qd̃
autẽ symon filius fuit iohanna id

Expanded text:
nomen meriti sublimioris, ditaturunomen meriti sublimioris, ditaturucongrueret, primo voluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae Dei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem praefert. Andreas namque Graece, Latine dicitur virilis. pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id
Abbreviated transcription (Latin):
riali liniebantur oleo. Non solum
sacri chrismatis unctione ab ipsa
nuncupantur. Propħa teste qui
ait. Existi insaiutẽ popłitui: ut
saluos facias xp̃os tuos. Exiit quip¬
miines ce propter nrãm salutem
descendit decelo: & incarnatus est
natos. sui sc̃ĩ nominis donaret esse
participes. Sequitur. In tuitus au¬
tem eum iħc dixit. Eu es symonfi¬
liuis iohanna: Intuitus. ẽ. symonĩ
sħs: non exteriorib solum oculis. s
& interno diuinitatis intuitu. iux¬
ta illud beati samuelis. Nomo ui¬
det in facie. deus autẽ uituetur cor.
Nidit cordis eus simplicitatem:
udit animi sublimitatẽ. cuiꝰ me¬
rito cuncte esset preferendus eccłie.
Uidit quia uocante andrea. fer¬
uenientem mox familiari affatur
eloquio. Tu es inquiens symonfi¬
lius iohanna: Ne magnum est
domino uocabulum cuiuislibet ho-¬
minis uel patris eurs adicere: qui om¬
nium sc̃orum nomina scriptira te¬
net incelo. Sed positurus discipilo

Expanded text:
riali liniebantur oleo. Non solum riali liniebantur oleo. Non solum sacri chrismatis unctione, et ab inuncupantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quipmines, et propter nostram salutem descendit de coelis, et incarnatus est, natos suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, ferideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
ra illius dilectione feruere. frat̾ne
quoq saluitis curam gerere. Ille i¬
enĩ ꝑfecte conditoris sui diicatum
sequitur: qui etiam ꝓximi quan.¬
tum uaiet: habere comitatũ niti
hebreo sermone: Ap̃c dicitur greco.
Latine autẽ: uinctus interpretat᷑
Unde aꝰ scxisma chrisia grece.
latine unctio dicitur.. Ap̃c autẽ
scõ qͥ uirtutẽ. Unde etiam psal.¬
mista su eus laude loquitur. Un¬
xit te deus d̃s tuus oleo leticie pre
consortib tius. Consortes autẽ eius
nos uocat. qui ad acripiendã sp̃e
te uisibili ꝑungũmir. Et axp̃i no¬
mine xp̃iam uocamur. Sed ille pre
consortib unctꝰ a est: cui sic̃ ioħs
baptista testatur. non admensuram
dat d̾s sp̃m: sed omĩa deditĩma.¬
nu elus. Nam de consortib eius¬
dem unctionis dicit apłs. Unicuiꝙ
autẽ nr̃m data. ẽ. gratia: scd̾mmẽ¬
suram donationis xp̃i. Locabantiu
autẽ xp̃i crͥ sacerdotes uilege a̾ reges
infiguram nimirum eiusdem ueri
saluatoris: incuius typo etiam mate¬

Expanded text:
 illius dilectione fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititHebraeo sermone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autsancto et virtute . Unde etiam Psalmista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spirite visibili perungimur, et a Christi nomine Christiani vocamur. Sed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi . Vocabantur autem Christi, et sacerdotes in lege et reges, in figuram nimirum ejusdem viri Salvatoris, in cujus typo etiam mate
Abbreviated transcription (Latin):
it dñi aͦ delectatus. ẽ. Ut que ade¬
andem eus uisionẽ ꝑuenire mere¬
amur obstacula uitiorumq hãc
impedire solent satagamus a nr̃o
ce corpore ce mente se cludere. Ieq
enĩm ad cum nisi rectis oꝑum gres¬
sib ꝑuenitur: Neq facies eius
munda nisi amundis corde iuidet᷑
Beati autem mundo corde: qm̃ ip̃i
deum uidebunt. Quod ip̃e nobis
prestare dignetur qui. ẽ ꝓmittere

Expanded text:
it Dei, et delectatus est . Utque ad eit Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignetur, qui promittere
Abbreviated transcription (Latin):
aqua &e primus pastor eccłie nom̃
accepit. & inqua totius: sc̃e eccłie
fabrica immobilis ce inconcussa
ꝑsistit: & ꝑquem ip̃a eccłia nascit᷑
acnuiritr. latius exponendo dicere
libuit. Quia solent artius multo
&e aliquando dulcius inherere cordi¬
b audientium: ea que figurarum
antiquitate p̾missa. & sic demum no¬
ua spiritaliter explanatione dilucidã.¬
tur. quam que sine ullis figurarum
exemplis: simplici tantum narratiõe
credenda uel agenda monentur. Cu¬
remus autẽ fratres kĩi: ut huius
petre presidio semꝑ alherentes: nul¬
terum contraetate terrente: nulla
blandiente serenitate a fidei firmita¬
te diuellamur. Neglectis delitiis
temporalib: solanos inpresenti re¬
demptoris nr̃i dona celestia delectent.
Sola inter erumpnas scli spes iusiõ¬
nis illius consoletur. Recolamus
seduli egregium dauid ꝓphe ce̾ re¬
gis exemplum. qui cum ulitantis
regni affiuentis honorib ac dũitiis
nullum anime sue solatium posset

Expanded text:
a qua primus pastor Ecclesiae nomen a qua primus pastor Ecclesiae nomen accepit, et in qua totius sanctae Ecclesiae fabrica immobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentur. Curemus autem, fratres charissimi, ut hujus petrae praesidio semper adhaerentes nulm contrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac divitiis, nullum animae suae solatium posset
Abbreviated transcription (Latin):
egyptie seruitutis iugum. ꝑmare
rubrum liberati euasimus. Quia
Catorum que nos premebant accepi¬
mus. Nos qui inter erumpnas
uite presentis. quasi uisiccitate he¬
remi. ꝓmissum nobis patrie celestis
expectamus ingressum. Inqua uide¬
licet heremo sitꝑiclitamur. acfame
spiritali defitimus. si non redempto¬
ris nr̃i nos dona confirment: si non
incariationis eius sacram̃ta reno
nere deficiamus recreat. Ipse petra :
quespiritaub nos donis inhebrrat.
Que ligno crucis ꝑcussa. poculum
nobis ute suo delatere manauit.
UInde dicit ineuuangłio. Ego sum
panis uite. Qui uenit adme non
esuriet: &e qui credit inme ñ sitiet
umquam. Et congruente satis fi¬
gurarum ordine: primo populus
ꝑmare saluatus. ẽ. Ac sic ad cybum
manne atꝙ ad petram potus. mysti.
ceꝑuenit. Quia primum quidem
aqua nos regenerationis abluit:
as deinde adparticipationẽ sacrial¬
taris ubi redemptoris nr̃i carni
ac sanguini communicemꝰ trans.¬
mitat. Hec de mysterio pecrespirita ł:

Expanded text:
egyptiae servitutis jugum per mare Rubrum liberati evasimus, quia catorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnationis ejus sacramenta renonere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad petram mystici potus pervenit, quia primum quidem aqua nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis,
Abbreviated transcription (Latin):
apud pacrem: ostendere dignetur.
Dicentes cum moyse. Oñe osten¬
de nobis głam tuam. Quod autẽ
iudere precepit: uirtutũ ꝓfecto stu¬
dium quib adeterna gloria gaudra¬
ꝑueniamus subeundum nob osten¬
dit. Uenire a: enĩ post iħ̾m est:
ut mansionem eius uidere possimꝰ
bonis oꝑib que ip̃s monstrauit
insistere: horumq cotidianis pro¬
fectib adcelsitudinẽ diuine uisionis
attingere. Uenerunt inquit ⁊ u
derunt ubi maneret. & apud eum
manserunt die illo. Hora autem
erat quasi decima. Quia lex ĩ
detem preceptis data.ẽ solce dena¬
rio numero ꝑfectio legis iudicari.
Bene ergo decina hora uenerunt
discipłi ut mansionẽ ih̃n uiderẽt.
quia numirum necesse.ẽ. ut qui
tis humiliter subdat. Quiq lu
petit: prius a diuuante dño decalogũ
legis ꝑoꝑa lutis: quasi decem horaᷤ
ciei sole illustrante compleat. Et illi
quidem dieillo manentes apud dĩm.
feitissima ueritatis spetissatione uespã

Expanded text:
apud Patrem, ostendere dignetur, apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem divinae visionis attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui tis humiliter subdat; quique lupetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam
Abbreviated transcription (Latin):
gister ubi habitas. Holebant trãsi¬
torie: magisterio ueritatis ꝑfrut:
sed mansionẽ potius inqua habr¬
taret inquirebant: quatinuis ⁊ tũc
liberius insecreto uerbis illius im¬
bui ce̾ exinde sepius eum possent
iuisitare plenius instruendi. Unde
et ip̃e quia illos bene petentes que¬
r̃entes. pulsantes iudit: libens eis
secretarium sui reserauit archani.
Eosq introducens: uieritatis euan¬
głice rudim̃tis que desiderabant
illustrauit. Nam sequitur. Oicit
eis. uenite &e iudete. Statimꝙ sub¬
iungitur. Uenerunt & uderunt
ubi maneret: ce apud eum manse¬
runt dieillo. Qd̃ si altiori sensu li¬
bet inspicere: quid nobis agentlum
insinuant discipłi in eo qd̵ acdcdum
quidem ambulantẽ uenerant: sed
locum continuo ubi habitaret ĩqui¬
relunt: admonent utiꝙ nos ut qͦti¬
ens incarnationis eius transitum
admentem reducimus: sollicito sẽꝑ
cũ corde rogemus. ut habitationẽ
nobis eterne sue mansionis que est

Expanded text:
GISTER, ubi habitas? Nolebant transiGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt eum duo discipłi loquẽ¬
tem: q̾ secuti sunt iħm. Testimo¬
nium ꝑhiben ili te iohanne quia
iħc esset agnus dei: secun sunt illũ
duo discipuli. magis desiderantes ab
ip̃o ihu. quam aprecursore illius.
uerbum gratie ꝑciꝑe. quo ce ipsi
m̾erentur inagnoꝵ dei sorte cõputa¬
ri. Bene autẽ duo sunt cdiscipłi mñ
uenti qui dnm primi sequerentur:
ut etiam mystice designarent. om̃s
qui illum ꝑfecte sequerentur ge¬
mina dilectione deuotos. ẽt̃. debere.
Hoc. ẽ. eusdem sui redemptoris ⁊ fra¬
trum simulamore flagrantes. Con¬
uersus autẽ ih̾c & uidens eos se¬
quentes se dicit eis. Quid queris:
Non potuit ignorare dñs quid sequẽ¬
tes sediscipłi ioh̃is quer̾ent. Sed ĩ eo
qd̃ ad illos se sequentes conuertitur:
qd̾ ipse prior quid querent inter¬
notuit. quantũ bonis nr̃is studiis
delecterur. quam libenter it̾ uerita¬
tis inchoantib: ip̃e auxilium la¬
turus occurrat. Qui dyxtrunt ei.
Rabbi. qd̾ dicitur interpretam ma¬

Expanded text:
nt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari. Bene autem duo discipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent internotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MA
Abbreviated transcription (Latin):
tientior adiniuriam: potentior cõ¬
stituetur in regno. Non enĩ adim¬
ꝑium celorum: ꝑuenttur suꝑbia.
diuitiis prefectura: sedhumilitate
pauꝑie lenitate. Arta enĩ & angͦta
iua est: que ducit adregnum. Quis¬
quis ergo honorib inflatus fuerit:
cr auri thesauris dilatatus. tãqͣm
honostum ce. impeditum animal:
ꝑ angustum regni iter transire nõ
poterit. Dimul etiam ut se estuat
ꝑuenisse: sarcinam eius exigua por¬
ta non capiens. reꝑcussa limine. re¬
trorsum redire cogetur. Tamquã
enĩ angusta.ẽ. diuita porta celestĩ:
que. ẽ. camelo acus foram̃ exĩguũ.
Unde ait dñs. Fatilius. ẽ. camelũ
ꝑforamen acus transire: quamdi¬

Expanded text:
tientior ad injuriam, potentior contientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam di
Abbreviated transcription (Latin):
genter audistis enuanglĩ¬
sam lectionem: intellig̾e
potestis que ministris ac sacerdotib
dei reuerentia debeatur: uel qua ip
oporeat preuenire. Ait enĩ ddñs ꝑ¬
cunctantib discipłis quis eoꝵ ĩ reg¬
no celorum maior esset futurus.
statuo coram omnib puerulo qui¬
cumq inquit humiliauerit sesicur
puer iste: hic maior erit in regno ce¬
lorum. Unde intelligimus: quod
humilitate ꝑuenitur ad regnum:
simplicitate penetratur celũ. Qͥs¬
quis ergo cupit diuinitatis teniere
fastigia: humilitatis yma sectetur
Quicumq uult fratrem ꝑuenire
regnando: prius illum pͥueniatob¬
sequendo. Sic̃ ait apłs. Honore ĩ¬
uicem preitenientes. Uincat eum
officiis: ut possit uincere scitate.
Si enĩte non lesit fratris obsequiũ:
meretur ut diligas. Quod si forsi¬
tan lesit: magis obsequium mere¬
tur ut uincas. Sec enĩ nr̃e xp̃ia¬
nitatis sũma est: ut amantibus
iueissitudinẽ. ledentib pacientiam
rependamus. Qui ergo fuerit pa¬

Expanded text:
genter audistis evangelicam lectionem, intelligere potestis quae ministris ac sacerdotibus Dei reverentia debeatur, vel quia ipsoporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit pa
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ¶u quodam temꝑe fame
ac siti fatigatus inheremo: clama¬
uit ad moysen. At dñs orante moy¬
se sicut scriptum. ẽ: pluit illis man.¬
ha manlucare panẽ celi dedit eis.
Ruirsus quoq precepit moysi ut
ꝑcureret iurga petram. Qd̃ dum
faceret: exiit aqua ce bibit populuᷤ.

Expanded text:
bat. Quid quodam tempore fame bat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram. Quod dum faceret, exiit aqua, et bibit populus.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑhane petraim: edificalo eccliam
meam. Tu es petrus ce suꝑhanc
petram: aqua tu nomen accepisti.
Hoc .ẽ. suꝑ mȩ ipsum edificabo eccle¬
siam meam. Duꝑ hanc fidei ꝑfestio¬
nem quam tu confessus es edificabo
edificium eccłie meẽ non ꝑtinet.
Petrus igitur a firma petra. udeli¬
cet axp̃o. quem ardenter amauit:
nom̃ accepit. Ep̃c cr̾ enĩ uocatuꝵ
petra: quia inepugnabile ad secõn-¬
fugientib presidium tribuit. Qͥa
sꝑantes inse ab antiqui hostis insi¬
cuiis: munitos reddit ar tutos. Nec
pretereundum: qd̃ obhoc quoq
cdñs petra uocatur. quia spiritaliũ
nobis carismatum fluenta minis¬
trat. Quia sacrosca nos sui sangui¬
nis communione purificat. Quod
facilius intelligitur ce iocundius
forte retinebitur. si admemoriam
reuocetur. que sit uixta hystoriam
petra. de qua apłs mystice qͥa xp̃m
significaret exponit. Liberatꝰ namq¬
de egyptia seruitute popłs: ꝑmare
rubrum. uenit indesertum: inquo
ram repmissionis ueniret iter age¬

Expanded text:
super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; tu es Petrus, et super hanc petram, a qua tu nomen accepisti, hoc est, super meipsum, aedificabo Ecclesiam meam; super hanc fidei perfectionem, quam tu confessus es, aedificabo aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum significaret exponit . Liberatus namqitute populus, per mare Rubrum venit in desertum, in quo rram repromissionis veniret, iter age
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iohannes ce respexit iħm. quia in
magno iamculinine ꝑfecionis animi
gressum fixerat: unde uire celsitudi¬
nem diuine maiestatis mereretur in¬
tueri. S̾tabat: tum inillo uirtutum
artem conscederat. aqua nullis tẽp¬
tationum posset imꝓbitatib deici.
d̾tala̾t tum cum illo a discipłi: qͥa ma¬
gisterium euis: corde sequebantur.
immobili. Et respiciens inquit ih̃m
ambulantẽ dicit. Ecce agnus dei.
Ambulatio ihi dispensationẽ incar¬
nationis qua adnos uenire ac nobis
exempla uiuendi prebere dignatus ẽ.
insinuat: sic̃ mansio euis et̾nitatẽ
diuinitatis inqua semꝑ. ẽ patri eqͣlis
aptissime designat. Respiciens ergo
iħm ambulantẽ iohannes dicit. ecce
agnus dei. quia uidens eum int̾ ho¬
mines conu̾santem: ꝓfectũq illis
uite celestis & factis demonstrantẽ
&e uerbis: aꝑte ꝓnuntiabat quia ñ
ipse ut putabãt. sed ille esset qui ad
redemptionem generis humani ad̾o

Expanded text:
enim Joannes, et respexit Jesum, quia in enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam reuocauimꝰ: quare iħm
precursor sius agnũ dei nocauerit.
Qiua iudelicet eum preteteris mor¬
talib singulariter innocentem: hoc
est abomĩ peccato mundum nouit᷑.
quia nos suo sanguine redemptu¬
rum: quia dona sin uelleris sponte
largiturum. ex quo uestem nobis
nuptialem facere possemus. Idem
exempla uiuendi nobis relicturum
preridlit: quib indilectione calefi¬
eri deberemus. Hoc ergo testimoni¬
um precursoris dñi: quia facile pa¬
tet fidelib citum amoris intimi
fomitem. auddientium cordib ĩ fun¬
dit. Ded non pͥutandum: quia sine
certiratione mysterii. hoc relaturꝰ
euuanglista premiserit stetise io¬
hannem cũ discipłis iħm ueroam¬
bulasse. Et illo utiꝙ ambulasse:
ubi sequentib se discipłis iohannis.
mansignem inqua habitabat osten¬
deret. Ceteraq huius modi. que seqyẽ¬
tia lectionis euuangłice cõmemorãt.
si enueleatius discutiantur inueniemꝰ
celestib redundare inysteriis. Stabat

Expanded text:
memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat
Abbreviated transcription (Latin):
anta ł. ac talis . ẽ scripture¬
diuine sublimitas: ut nõ
solum ueria que a scĩs uł
ab ip̃o dño dicta referuntur. sed etiã
cireumstantia rerum. que simpli¬
citer posita uidetur: spiritalibus
sit plena mysteriis. Ece enĩ nar¬
rante euuangłio fratres km̃i audi

Expanded text:
anta ac talis est divinae Scripturasublimitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim, narrante evangelista, fratres chari
Abbreviated transcription (Latin):
deforme: cauerna p̾terire si patitur.
ita cẽ diuitem auarum atꝙ iñdacẽ:
arta celi ianua minime intrare ꝑ¬
mitat. Nam ideo nudi inscło nas¬
cimur: nudi etiam accedimus ad la
diti. ad celi ianuam ꝓperemus. Qm̃
autẽ incongruum ce absurdum. ẽ:
ut quem nudum mater genuit:
nudum suscipit eccłia: diues intͣ¬
re uelit celum: Propterea adoles¬
centi illi diuiti: mnenuangłio a sai¬

Expanded text:
exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo nascimur, nudi etiam ad lavacrum diti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum suscipit Ecclesia, dives intrare velit in coelum? propterea adolescenti illi diviti in Evangelio a Sal
Abbreviated transcription (Latin):
sionem exertere sedzelum. Cõpas
sio quippe homini rectitudo uitũs
debetur: ut inuno eodemq homĩ¬
ne &e cdiligamus bonum qd̃ factus
est: & ꝑsequamur maia que fecit:
ne dum culpas incautere mutimus
non iam ꝑcaritatẽ compati: sed ꝑneg.¬
ligentiam condescendisse ideamur.

Expanded text:
sionem exercere, sed zelum. Compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est et persequamur mala que fecit, ne, dum culpas incaute remittimus, non iam per caritatem compati, sed per negligentiam condescendisse videamur».
Abbreviated transcription (Latin):
pallorem exiit. Et plerũq fit: ut
quod causa cłi agi creditur: ꝓsolis
humanis fauorib agatur. Quod
bene symon ille significat: qui in¬
uentus initinere: crucem dominicã
mangariam portat. Aliena quip¬
pe honera inangaria portantur:
quando ꝑuanitatis studium ali.¬
quid geritur. Qui ergo ꝑsynem
designantur: nisi abstinentes cr ar¬
rogantes: Qui ꝑ abstinentiã car¬
nem afficiunt: sed fructum absti¬
nentie interius non requirunt Eru¬
cem ergo dñi mangaria symõpor.¬
fat: quia cum adopus bonum ex
bona uoluntate non ducitur. rem
iustam sine fructu peccator oꝑatur:
Unde isdem symon crucem portat:
sed non moritur: quia abstinentes
oe arrogantes : ꝑ abstinentiam
quidem corpus afficiunt. sed per-
desiderium głe mundo uiuunt.
Compassionem uero animi plerũꝙ
latenter obsidet pietas falsa ut hãc
non numquam: usq ad condescen¬
dendum uitiis ꝑtrahat: dum ad
culpas quisq nondebeat compas¬

Expanded text:
pallorem exit. Et plerumque fit ut pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compas
Abbreviated transcription (Latin):
affligitur animus. Pensemus qͣlit̾
utroq modo paulus crucẽ suã tulerit:
qui dicebat. Castigo corpꝰ meũ ce in
seruiturẽ redigo: ne forte aliis predi¬
cans̾. ip̃e repb efficiar. Etre ĩ afflic¬
tione corporis audiuimus crucem
carnis: audiamus nũc i cõpassione
proximi crucem mentis. Ait. Quis
infirmatur o ego non infirmoꝵ:
Quis scandalitatur &eꝰ ego ñ uror:
Perfectus quippe predicator. ut exẽ¬
plum daret abstinentie: crucẽ por¬
tabat incorpore. Et quia inse trahe.¬
bat dampna infirmitans aliene cru-¬
cem portabat incorde. Ded quia ip̃is
uirtutib quedam uitia uixta sũt:
dicendum nob̾is est qd̾ uitium absti¬
nentiam caris: ce qd̾ obsideat cõ¬
passionem mentis. Euicino namq:
abstinentiam carnis: non numqm
uana gła obsidet. Quia dũ tenui¬
tas incorpore. dum pallor ĩuultu
respicitur: uirtus patefactei laudat᷑.
Et tanto secelerius foras fũdit. qͣnͣ¬
to adhumana nos oculos postensũ

Expanded text:
affligitur animus. Pensemus qualiter affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiartione corporis audivimus crucem carnis; nunc in compassione proximi audiamus crucem mentis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum
Abbreviated transcription (Latin):
sum: qui carnalit̾ non uiuo: sed
tamem essennaliter mortuus nõsũ:
quia inxp̃o spiritalit̾ uiuo. Dicat
ergo ueritas̃ : dicat. Siquis uult pꝰ
me uenire ab neget semet ip̃m. Quia
nisiquis ascinet ip̃o deficiat: adeũ
qui suꝑ ip̃m est non adpropinquat.
Nec ualet apprehendere qđ ultra ip¬
sum est: sinescierit mactare qđ est.
Dit olerum plante transponuntur
ut ꝓficiant. Atq ut ita dixerim:
eradicantur ut crescant. Sic rerum
semina interre amixtione deficiũt᷑.¬
& inreparatione sui generis. ube¬
rius aclsurgunt. Unde enĩ uident᷑
ꝑditlisse quod erant: inde accipi¬
unt: hoc aparere qd̃ non erant.
Dediam qui se auitiis ab negat:
exquirende ei uirtutes sunt inqͥbꝰ
crescat. Nam cum dictũ est. qui
uult post me uenire abneget se¬
met ipsum: ꝓtinus additur. Col¬
lat crucem suam cotidie ce sequat᷑¬
me. Duob ce enĩ modis crux tollit᷑:
cum aut ꝑabstinentiam afficitur
corpus: aut ꝑ compassionẽ ꝓximi.

Expanded text:
sum, quia carnaliter non vivo; sed sum, quia carnaliter non vivo; sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, protinus additur: Et tollat crucem suam quotidieme. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ab negauit utiq qd̃ fuit. Si ã¬
largiri didicit propria. qui prius
aliena rapicbat. ꝓcul dubio semet¬
ip̃m reliquit. Ipse quidẽ. ẽ. ꝑnaturã:
sednon. ẽ ipse ꝑmaliciam. Hinc
enĩ scriptum. ẽ Uerte impios: et
non erunt. Conuersi namq im¬
pii non erunt: non quia omnino
non erunt inessentia: sed scilicet
nõ erunt ĩ impietatis culpa. Cunc
ergo nosmet ip̃os e relinquimus.
tunc nos ip̃os ab negamuo: cũ uita¬
mus qđ ꝑuetustatem fiumꝰ. ⁊ ad
hoc nitimur quo ꝑnouitatẽ uocam᷑.
Pensemus quomodo se paulus ab.¬
negauerat: qui dicebat. Niuo au¬
tem. iam non ego. Extuictus quip¬
pe fuerat seuus ile ꝑsequutor : e
uiuere ceperat predicator pius. Si
enĩ ipse esset pius ꝓfecto non esset.
Ded qui seniuere denegat: dicat un¬
de.ẽ. quod sc̃a uerba ꝑ doctrinamue¬
ritans clamat. Protinus subdit.
Uiuit uero. inme xp̃c. Ac si aꝑte di¬
cat. Ego quidem amemet ip̃o extinctꝰ

Expanded text:
uit, abnegauit quod fuit; si auit, abnegauit quod fuit; si alargiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum est: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, non quia non erunt omnino in essentia, sed scilicet non erunt in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Christus . Ac si aperte dicat: Ego quidem a memetipso exstinctus
Abbreviated transcription (Latin):
si uestitus quisq cum nudo luctat᷑
citius adterram deicitur. quia ha¬
bit unde tencatur. Quid cñĩ sunt
terrena omina. nisi quedam corpo¬
paus indiminea: Qui ago cont᷑
cdiabolum adcertamen ꝓperat: uesti¬
menta abiciat ne succumbat. Nichil
inhoc mundo amando possideat: nul¬
las rerum. labentium delectationes re-¬
quirat: ne unde aduotum tegitur:
adcausum inde teneatur. Net tam̃
sufficit nr̃a relinquere: insirelinq̃mꝰ
et nosꝰ. Quid. ẽ. qd̾ dicimꝰ. relinqͣ¬
mus ce nos: Si enĩ nos ip̃ios relin¬
quimꝰ quo ibimus extranos: Uel
quis est qui uadit sisc deseruerit:
D ed aliud sumus ꝑpeccatum lapsr
aliud ꝑnaturam conditi. Aliũid gd̃
fecimus: aliud qd̾ factisumus. Re¬
linquamus nosmet ip̃os quales pec¬
cando nos fecimus: &e maneamus
nosmet ip̃i. quales ꝑgrãm facti su¬
mus. Ette ⁊ enĩ qui suꝑb fuit. si cõ¬
uersus ad xp̃m humilis factus est:
semet ip̃m reliquit. Si lixxuriosus¬

Expanded text:
si vestitus quisquam cum nudo luctatur, si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factsemetipsum reliquit; si luxurios
Abbreviated transcription (Latin):
camenta. Namct̾ sic̃ arte medicine
calida frigidis: figida calidis curan¬
tur: ita dñsnr contraria opposuit
predicamenta peccatis. Ut lubricis
continentiam: tenacib largitatem:
tracundis mansuetudinẽ: elatis pre¬
ciperet humilitatem. Certe cumse se¬
quentib. noua mandata ꝓponeret:
dycit. Nisi quis renuntiauerit om¬
nibz que possidet: nonpotest meus
esse discipulus. Ac si aꝑte dicat. Q:
uitam ueterem aliena concupiscitis:
ꝑnoue conu̾sationis studium: i ur̃a
largimini. Quid uero inhac lecti¬
one dicat: audiamus. Quidiuilt
post uenire: ab neget senut ip̃m. Ibi
dicitur. ut ab negemus nr̃a: hic dicit᷑
ut ab negemus nos. Et fortasse la¬
boriosum non est homini relinque¬
re sua: sad ualde laboriosum .ẽ. re¬
linquere semet ip̃m. Minus quippe
utre nuntiemus nr̃is: quia quisqͥs
adfidei agonem uenimus luctam̃
contra malignos sp̃c sumunꝰ. Nichil
autẽ maligni sp̃c in hoc mundo pro¬
prium possident. Nudi ergo: tum
nudoludo luctari debemus. Nam

Expanded text:
 sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnegemus nostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Adhec inquisita ꝓ meo captu: dño
donantͤ respondeo: Habere illos. ex¬
cusationem non de omni peccato suo:
sed hoc peccato quo iunxp̃m non credi¬
derunt ad quos non uenit ce quib
non. ẽ. locutus: sed non in eosunt
numero hi ad quos ĩ discipłis ue¬
nit &. quib ꝑdiscpłos. ẽ locutus.

Expanded text:
aec inquisita pro meo captu Domino dante respondeo habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato quo in Christum non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus. Sed non in eo sunt numero hi ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus