comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis q̃ ĩ celo et sub celo sunt u̾bo o¬
pante cõpoĩtis / oĩpotẽtis dei stare
cõsiliũ. In pͥncipio enĩ oꝑis sui dñs
nichil pusqmͣ disciplinam fecit.
Nam cũ adsistente sapĩa celũ sus¬
pende̾t. terrã paret. maria cõcludet.
et suis locis sius q cp̃rib cursum
solis luneq globũ dispon̾et. oĩa
sõ disciplina constituit. Quid aũt
quid sine disciplina agitur solis
cursus. qui ꝙͣuis diurni itineris
celi cotidie terraꝵ spatia lustraturꝰ
ĩ defessi itin̾is alt̾ius uicib sỹderũ
cursus agitet᷑. ut nec lima deffectõ¬
nis sue dãpna diffugiat. nec solẽ
diurni luminis flãma destituat.
Nõ quid sinȩ disciplina est ꝙ tanti
maris fluctꝰ hũili t̾raꝵ littore cõ¬
tata uẽtis altior ag̾ere uda cõclu¬
dit᷑ Omĩa ꝓfecto insipiẽs natura
cõfudẽt. nͥ mũdũ discipline rõ
gubernaret. Hꝑc io ꝓposiumꝰ dr̃e¬
ptis. et celestib obtẽpare mãda¬
tis. Quid aũt rõnabilem aĩam

Expanded text:
ersis quae in coelo et sub coelo sunt verbo operante compositis, omnipotentis Dei stare consilium. In principio enim operis sui Deus nihil prius quam disciplinam fecit. Nam cum assistente Sapientia coelum suspenderet, terram pararet, maria concluderet, et suis locis suisque temporibus cursum solis lunaeque globum disponeret, omnia sub disciplina constituit. Quid autemquid sine disciplina agitur solis cursus? qui quamvis diurni itineris coeli quotidie terrarum spatia lustraturus indefessi itineris alternis vicibus siderum cursus agitetur, ut nec luna defectionis suae, ac damna effugiat, nec solem diurni luminis flamma destituat. Numquid sine disciplina est, quod tanti maris fluctus humili terrarum littore contata ventis altior aggere unda concluditur? Omnia profecto insipiens natura confunderet, nisi mundum disciplinae ratio gubernaret. 2. Haec ideo proposuimptis et coelestibus obtemperare mandatis. Quid autem rationalem animam
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ qui uidit qͥd fecis ei. De malo ac¬
qͥris et gaudes. Rapis et letaĩs. pau¬
ꝑ rogat et contristaris. Libro de iita¬
xp̃iana. aliqͥ ꝑ hoc se iustificari existi¬
mãt eo ꝙ de substantia paupeꝵ exi¬
gua eleõsinã faciũt. et de eo ꝙ płimis
abstulerũt. uni qͥddã mĩmũ largiãt᷑.
cibat᷑ uñ plures esuriunt. et d̾ mł¬
toꝵ spoliis iux pauci tegunt᷑. Non
talem eleõsina deus querit. Nec
uult pietatem uni de alt̾ius crude¬
litate prestãi. Melius est em̃ te
nõ facere elemosĩa ꝙͣ nñ paucis

Expanded text:
ejus qui vidit quod feceris ei. De malo acejus qui vidit quod feceris ei. De malo acquiris, et gaudes; rapis et laetaris: pauper rogat, et contristaris; prandiiud. Alii vero hoc se justificari existimant, quod de substantia pauperum exiguam eleemosynam faciant; et de eo quod plurimis abstulerunt, uni quiddam minimum largiuntur. Cibatur unus unde plures esuriunt, et de multorum spoliis vix pauci teguntur. Non talem eleemosynam Deus quaerit, nec vult pietatem uni de alterius crudelitate praestari. Melius est enim te non facere eleemosynam, quam unde paucos
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat᷑. non que reppellatur. que
pcc̃a purget. non que aĩam gͣuet.
de bono de iusto labore de ꝓpͥa facł¬
tate. et non de panpis egestate
sare. Nec libentꝰ aspicit Deus ꝙ̃¬
qmͣ de fraudib dante. Sicut sa¬
tuũ. De iustis laborib tius. De
iustis laborib iussit dari. De ĩiu¬
stis capinis ꝓhibuit dari. S cũ
iudicare ceꝑit deus. dicturi sunt
hii qui de fraudib uiuũt. Et d̾
spoliis miẜoꝵ elemosinam faciũt.
pegͥncs hospicio recepimꝰ. Quib
dicturꝰ est deꝰ. Qõ dedistis dicitis.
quod rapiustis non dicitis. qr pa¬
damĩ ques necastis: Ques oꝑui¬
stis gaiccent. Qͦs u̾o expoliastis
plangũt. Quos hospicio recepistis re¬
tinetis. Et obliti estis qnͣtos de suis
hĩtacłis exclusistis. Ego mĩam fieri
iussi. Fraudes et rapinas excerinon
mandani. Uuꝰ replet᷑ panib que
de rapinis saciastis. Et bñdicet dñs
Non te. s eũ quẽ necasti. Ille miẜ ne¬
catꝰ ĩgeniuit. et exauout gemitũ

Expanded text:
cipiatur, non quae repellatur; quae peccata purget, non quae animam gravet; de bono, de justo labore, de propria facultate, et non de pauperis egestate.sare, nec libenter aspicit Deus quemquam de fraudibus dantem: sicut Satuum de justis laboribus tuis . De justis laboribus jussit dari; de injustis vero rapinis prohibuit dari. Sed cum judicare coeperit Deus, dicturi sunt hi qui de fraudibus vivunt, et de spoliis miserorum eleemosynas faciunt: peregrinos hospitio recepimus. Quibus dicturus est Deus: Quod dedistis dicitis; quod rapuistis quare non dicitis? Quos padamini quos necastis? Quos operuistis, gaudent; et quos exspoliastis, plangunt. Quos hospitio recepistis, retinetis; et obliti estis quantos de suis habitaculis exclusistis? Ego, ego misericordiam fieri jussi; fraudes et rapinas exerceri non mandavi. Unus repletur panibus, quem de rapinis satiasti, et benedicit Deum; non te, sed Deum. Quem necasti, ille miser necatus ingemuit, et exaudivit gemitum
Abbreviated transcription (Latin):
ut taliacͥm̃a cotidians elemosins
redin̾e credant. putãtes ꝙ deꝰ corru¬
ptoꝵ more iudicu pecciũam accipi¬
at. et pcc̃a dimittat. Accipit plaue
pecciũam. et elemosinis delectatur.¬

Expanded text:
anis eleemosynis redimant, putantes quod Deus corruptorum more judicum pecuniam accipiat, et peccata dimittat. Accipit plane pecuniam, et eleemosynis delectatur
Abbreviated transcription (Latin):
eleõsina deꝰ approbat q̃ de iustis la¬
borib ministratur. Sicut scriptum
ẽ. Honora dnĩn de tus iustis laboribꝰ
et deliba ei de tue iusticie fructibus.
Nam abhoĩnat᷑ et reprobat q̃ de lacͥ¬
mis p̾stat᷑ alienis. Quid enĩ ꝓdest
si te bñdicat iiꝰ. nnĩ płimi maledicũt.
Del qͥd confert tͥ illa eleõsmna que d̾¬

Expanded text:
probat, quae de justis laboribus ministratur, sicut scriptum est: Honora Deum de tuis justis laboribus, et deliba ei de tuae justitiae fructibus . Nam illam abominatur et reprobat, quae de lacrymis praestatur alienis. Quid enim prodest, si te benedicat unus unde plurimi maledicunt? Vel quid confert tibi illa eleemosyna quae d
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾dares alique ĩnalidũ. tu ua¬
lioior et potentior. et ueniret tecũ
dicandi potestatẽ. et uellet tecũ
cãm dicere. Si tu dep̾da illa et
spoliatõe inopis dares aliqͥd indi¬
ci nt ꝓ te iidicaret. Iudex si tibi
place̾t certe ꝓ te iudicaret. Et
tũ tanta uis est iusticie. ut uicex
ceat. Noli tͥ pĩge̾ talẽ deum. Noli
collocare intẽplo cordis tii tale
Ddolũ. Nonẽ tał ds̃ tuus qualis
nõ debes ẽẽ nec tu. Nolite gͦ ele¬

Expanded text:
depraedareris aliquem invalidum, tu validior et potentior, et veniret tecum dicandi aliquam potestatem, velletque tecum causam dicere, si tu de praeda et spoliatione illa inopis dares aliquid judici, ut pro te judicaret, judex ille vel tibi placeret? Nempe pro te judicavit, et tamen tanta vis est justitiae, ceat. Noli tibi talem pingere Deum, noli collocare in templo cordis tui tale idolum. Non est talis Deus tuus, qualis non debes esse nec tu. Si tu
Abbreviated transcription (Latin):
in carcẽ uictu mitto. Nudes ue¬
stio. Pegnos suscipio. Dare te pu¬
tas. toslere noli et dedisti. Cui
dedi̾s gaudet. Cui abstuleris plo
accepisti. S aliꝰ tͥ ex alia parte
dicit. Ego gemo cui abstulisti.
et pene totum tulisti. et exiguũ
illi dedisti. Si totum qd̾ alti ab¬
tulisses egentib dedisses. Nec
calia oꝑa diligit deus. Dicit enĩ
tͥ. Etulte iussi ut dares. s non
de alieno. si hẽs. da de tuo. Si nõ
habes qõ des tuo. Meliꝰ nulli da¬
bis qmͣ alt̾m spoliabis.

Expanded text:
in carcere victum mitto, nudos vestio, peregrinos suscipio. Dare te putas? Tollere noli, et dedisti. Cui dederis, gaudet; cui abstuleris, ploaccepisti. Sed alter tibi ex alia parte dicit: Ego gemo cui abstulisti. Et pene totum tenuisti, et exiguum illi dedisti. Si ergo quod alteri abstulisti egentibus dedisses, nec talia opera diligit Deus. Dicit tibi Deus: Stulte, jussi ut dares, sed non de alieno. Si habes, da de tuo: si non habes quod des de tuo, melius nulli dabis, quam alteros spoliabis.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es et medicina ẽ eleõsina. Ele¬
mosina enĩ amorte lib̾at. Et nõ
patit᷑ hoĩem ire in tenebras. Pa¬
trocinat᷑ in die iudicii hoĩ ut flã¬
mas et̾nas nõ metuat. Sicut ia¬
cobꝰ in epła sua dicit. Suꝑexal¬

Expanded text:
res, medicina est eleemosynarum. Eleemosyna enim a morte liberat, et non patitur hominem ire in tenebras . Patrocinatur in die judicii homini, ut flammas aeternas non timeat, sicut Jacobus in Epistola sua dicit, Superexal
Abbreviated transcription (Latin):
uł fide retinebant. ut ꝑ ea ua de qͥbꝰ
se ꝓspiciũt. cõsentire cogant᷑. Alia
u̾a. que negau̾ãt approbare. Et sic
ueꝵ qd fassũ añaputabatꝰ᷑. discer¬
nat᷑ a falso. cũ ĩuenit᷑ consẽtaneũ
illi u̾o qd iam aña tenebat᷑. ħ ille
uerꝰ disputator. si late diffiiseq
ut doctor potiꝰ. qmͣ disputator uocet᷑.

Expanded text:
 fide retinebant, ut per ea uera, de quibus se perspiciunt consentire, cogantur alia uera quae negauerant adprobare, et sic uerum quod falsum antea putabatur discernatur a falso, cum inuenitur consentaneum illi uero, quod iam antea tenebatur. Hoc ille uerus disputator si late diffuseque ut dictor potius quam disputator uocetur,
Abbreviated transcription (Latin):
disputat qͥd sit ueꝵ disputanto di¬
sceruit a falso. qd̾ qui nõ possunt
et tñ dyaletici uideri uolunt ꝑ ĩsi¬
diosas int̾rogationes captãt ĩcau¬
toꝵ assensiones ut ex eoꝵ respõ¬
sionib cõcluoant. unte illes uł ĩ
aꝑco falsitate deceptos nrideant.
uł occultam fłitatem deceptis su

Expanded text:
disputat, uerum quid sit disputando discernit a falso. quod qui non possunt et tamen dialectici uideri uolunt, per insidiosas interrogationes captant incautorum adsensiones, ut ex eorum responsionibus concludant, unde illos uel in aperta falsitate deceptos rideant uel occultam fa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .i. uiͣtatis a falsitate disc̾tor. id¬
pͥmo id apud semetip̃m agit. ne
non recte disçernens ip̃e faliatꝰ.
qd isi dĩnitꝰ adiutꝰ pagere nõ
põt. deĩde cum id qd̃ apud sẽ ees¬

Expanded text:
eritatis a falsitate discretor, primo id apud se ipsum agit, ne non recte discernens ipse fallatur; quod nisi divinitus adjutus peragere non potest: deinde, cum id quod apud se e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si exͣ disciplinã estis. esꝰ ꝑticipes
fci non estis. Om̃s enĩ adult̾i et
non filii estis. Qui gͦ adult̾i sine
disciplina sunt. et celestis regni
heditatem nõ capiũt. Filii autem
paterne discipline correptões Fert
Et hrditatem qñq recipe posse nõ de¬
sꝑant. De qua etiam disciplma¬
xp̃s indisciplinate plebi p̾dicat
dicẽs. Qͥescite ꝑu̾se ag̾e̾. Discite
bñ fac̾e. Et ad eande psalmista
cõsona uoce cõpsallit dicẽs. Decli¬
na amalo et fac bonũ in qͥ infelix
gͦ ẽ qui abicit disciplinã. audet
em̃ extra milites aliqͥd qui dñm
crucifigẽtes nõ eiꝰ scinderũt tuni
nam. Sicut enĩ tunica totum
corpꝰ p̾ter caput tegitur. Ita disci
plina non ẽ ꝓtegunt᷑. et ornant᷑.
a dño de celo tͥbuit᷑. et integratur.
suos loquebatur. Uos aut̃ sedete
ĩ ciuitate quousq ĩduanĩ u̾tute
disciplina eccłie ẽ. Qui aũt excͣ¬

Expanded text:
 si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere posse non desperant. de qua etiam discipl indisciplinatae plebi praedicat dicens: quiescite agere peruerse, discite bene facere. et ad eandem psalmista consona uoce compsallit dicens: declina a malo et fac bonum. infelix ergo est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, qui Dominum crucifigentes non consciderunt tunicsciplinam. sicut enim corpus praeter caput tegitur, ita discipplina non est, protegitur et ornatur. omino de caelo tribuitur et integratur. , ad apostolos suos loquebatur: uos autem sedete in ciuitate, quoadusque induamini uirtute disciplina eccle
Abbreviated transcription (Latin):
hõies / quibꝰ cognita uilescunt. et
nouitatib gaudent. Libentius dis¬
cunt qmͣ norunt. cum cognitõ sit
finis dicendi. Et quib uił ẽ facłtaᷤ
et coĩs libentius certant / ꝙͣ uĩcunt.
cũ uictoria sit finis certandi. Et qͥb
uił ẽ corporis salꝰ. Et malũt uesti
ꝙͣ saturari. Et malũt frui geĩtalibꝰ
menbris. ꝙͣ nullam tale cõmotio¬
ne paci. Et ĩueniũt᷑ etiã qͥ malũt
dormire qmͣ non dormire. cũ omĩs
illiꝰ uoluntatis sit finis nõ esurire
ac sitire. ac nõ desiderare cõcubitu.
et nõ eẽ corpore fatigat᷑¬

Expanded text:
homines, quibus cognita vilescunt, et novitatibus gaudent, libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi. Et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris quam nullam talem commotionem pati; inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare: cum omnis illius voluptatis sit finis, non esurire ac sitire, et non desiderare concubitum, et non esse corpore fatigat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ duo geini ueceꝵ prum mẽori
ut de insignib loqͣr. sic alt̾ post alteꝵ.
ut post̾ior plantã pͥoris ten̾et. et tan¬
ta in eoꝵ uita finĩt morib q diu̾sa
tanta mactib disꝑilitas. tanta ĩpen¬
tum amore dissimilitudo. ut ĩiicos
amatur diligebatur. alius nõ dili¬
gebat᷑. unꝰ honorẽ qͥ magnꝰ apud eos
he̾batur. amisit alter adeptꝰ ẽ. Quid
de uxorib. Quid de filiis. Quid de

Expanded text:
unt duo gemini antiqua patrum memoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos a matre diligebatur, alius non diligebatur; unus honorem, qui magnus apud eos habebatur, amisit, alter indeptus est. Quid de uxoribus, quid de filiis, quid de
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ conceptib. uͥ certe amboꝵ ead̾q
momĩta st̃ tẽꝑũ. Ude fit. ut sb̃ eadem
constellatõe fatali / alt̾ concipiatur
masculꝰ. alt̾ fẽma. Nouimꝰ gẽinoᷤᷤ
diu̾si sexꝰ. ambo adhuc uiuũt᷑. am¬
bo etate adhuc uigent. quoꝵ cum
sint int̾ se similes corpoꝵ spẽs qnͣ¬
tũ ĩ diu̾so sexu p̃t. Instituto tñ et
ꝓpoĩto uite ita sunt dispares. ut hil¬
pretꝰ actus ques nccẽ est auirilib
distare fẽmeos. ꝙ ille ĩ officõ comitiᷤ
militat. et a sua domo pene semꝑ
ꝑegrinat᷑. Illa de solo patͥo. et denire
ꝓpͥo non recedit. Insuper qd̃ ẽ incre¬
dibilius. si astrabilia fatacredant᷑.
gẽnuit. Illa nec nupsit. At eĩ plu¬
rimũ horoscopi uis ual. Hoc ꝙͣnich̃

Expanded text:
norum conceptibus, ubi certe amborum eadem momenta sunt temporum, unde fit ut sub eadem constellatione fatali alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt, ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum in diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domo paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de rure proprio non recedit, insuper quod est incredibilius, si astralia fata credantur; umerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ seip̃as diligendas. sic enĩ qnͣtũ in
Propt̾ deũ aut sic amat amicũ qui
dei amorem amat inamico. Siue
aũt ĩquitas siue iusticia ñ eẽt in
uolũtate nõ eẽt ĩ potãte. Porro sił
potate nõ eẽt. usł̾m p̾miũ nulia penã
iusta ẽẽt. qd̾ neõ sapit nͥ qͥ desipit. is¬
rantia u̾o et ĩfirmitas. ut uł nõ sciat
hõ qͥd uelle debeat. uł nõ ẽẽ qd noluit
possit. ex occłto penaꝵ ordine uenit. e
ex ilł ĩscruptabłib iudiciis dei apud
Que sit ĩiquitas

Expanded text:
propter se ipsas diligendas. Sic enim, quantum iPropter Deum enim amat amicum, qui Dei amorem amat in amico. Sive autem iniquitas, sive justitia, nisi esset in voluntate, non esset in potestate. Porro si in potestate non esset, nullum praemium, nulla poena iusta esset: quod nemo sapit, nisi qui desipit. ignorantia uero et infirmitas, ut uel nesciat homo, quid uelle debeat, uel non omne. quod uoluerit, possit, ex occulto poenarum ordine uenit et illis inscrutabilibus iudiciis dei, apud st iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
recta uoluntate dĩne legi cõiungi.
ĩordĩatam u̾o cupiditatẽ. dĩne legis
ordine cohercĩ. ut nec boni aliud ꝙͣ
scipit᷑ uelĩt nec malus aliud qm̃ ꝑ¬
mittit᷑ possit. Ita sane. ut nõ ĩpune poᷤ¬
sit. qd ĩiuste nolui̾t. ac ꝑ ħ. in oĩb que
hũana infirmitas horret. aut timet¬
et sola iniqͥtas iure dãpnat᷑. Cet̾a sũt
uł tributa naͣꝵ. uł m̾ita culpaꝵ. Fit

Expanded text:
rectam uoluntatem diuinae legi coniungi. inordinatam uero cupiditatem diuinae legis ordine coherceri, ut nec bonus aliud quam praecipitur uelit, nec malus amplius quam permittitur possit, ita sane, ut non inpune possit, quod iniuste uoluerit. ac per hoc in omnibus, quae humana infirmitas horret aut timet, sola iniquitas iure damnatur; cetera sunt uel tributa naturarum uel merita culparum. fit
Abbreviated transcription (Latin):
dentris inglunies dicit ad
esum. Deus omĩa condidit. et qͥ
saturati cibo respuit. quid aliud ꝙͣ
muni concesso contradicit. Ciboꝵ
moreretur. om̃ia enim dẽ adesum
mũda creauit. Sed ne cõmendẽdi
mensuram excederet. abstinentiam
ĩpauit. atq inter cetera sua mala sa¬
turatate. maxime panis sodoma ꝑi
roris tue sodome. saturitas panis et
eger ad medicinam. sic ad sumẽdas
dapes d quisq accedere. neqͣqm .s.¬
uoluptatem milł appetẽs. S ncc̃ita¬
ti succurrens: Hinc incarnata u̾itaᷤ
ꝑ euangłium ait. Attendite ne gͣuẽ¬
tur corda ur̃a in crapula et ebrieta¬
te. Quo contra de insatiabili iudeoꝵ
Nunc autem et flens dico innicoᷤ
Et rursum. Esca uentͥ et uenter
escis. Deus aũt hũc et hanc destru¬
qui insumendis dapibo nõ solum
ꝑcimoniam tenet. ut .s. refectiomi. sẽ¬
ꝑ esuries imꝑet. ueꝵ etia accuratio¬
res et suamores epulas. excepta
corporis infirmitate et hospitum cõ¬

Expanded text:
ENTRIS INGLUVIES DICIT: Ad esum Deus omnia munda condidit: et qui saturari cibo respuit, quid aliud, quam muneri concesso contradicit. CIBORUM moreretur, omnia Deus ad esum munda creavit. Sed ne comedendi mensuram excederet, abstinentiam imperavit. Atque inter caetera sua mala, saturitate maxime panis periit Sodroris tuae Sodomae saturitas panis. aeger ad medicinam, sic ad sumendas dapes debet quisque accedere, nequaquam soluptatem in illis appetens, sed necessitati succurrens. Hinc incarnata Veritas per Evangelium ait: « Attendite, ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate . » Quo contra de insatiabili Judaeorum  vobis; nunc autem et flens dico inimicosEt rursum: « Esca ventri, et venter escis. Deus autem et hunc et hanc destruqui in sumendis dapibus non solum parcimeniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuriens imperet, verum etiam, accuratiores simul et suaviores epulas, excepta corporis infirmitate et hospitum sus
Abbreviated transcription (Latin):
grecũ ẽ. latine qnͣtum datur intel¬
ligi u̾bo uno exponi põt. Si dicatur
excessus. Excessꝰ aut̃ m̃tis ꝓprie
solet exstasis dici. In excessu uero
mentis duo ĩtelliguntur. aut pa¬
nor aut intentio ad suꝑna¬

Expanded text:
graecum, latine, quantum datur intelligi, verbo uno exponi potest, si dicatur excessus: excessus autem mentis proprie solet ecstasis dici. In excessu vero mentis duo intelliguntur; aut pavor, aut intentio ad su
Abbreviated transcription (Latin):
posse quãl angeloꝵ scõꝵ creaturã
in dec̾ius cõmutari. Qd sic accepũt
etemam btĩtudinem/ qua adeo sta¬
błr ꝑfruũt᷑. ut ea carere non post̾.
S hoc ipm̃n quod ab illo statu btĩ¬
cicoinis ĩ quo sunt utĩ mutari in
dec̾ius nullatẽ possunt. Nõ eis nͣalr̃
insitũ. s postqm̃ creati st̃. gr̃e dĩne
largitate collatũ. Sieni angeli nã

Expanded text:
 creaturam in deterius commutari, quia sic acceperunt aeternam beatitudinem, qua Deo stabiliter perfruuntur, ut ea carere non possint. Sed hoc ipsum quod ab illo statu beatitudinis, in quo sunt beati, mutari in deterius nullatenus possunt, non eis naturaliter insitum; sed postquam creati sunt, gratiae divinae largitate collat
Abbreviated transcription (Latin):
et corpus est. Caput uingeĩtus
dei filius. et corpus eiꝰ ec̃cia spõsꝯ
et sponsa. duo in carne una. Qui
quib ec̃cia designata est. nõ solum¬
sunt ĩ ecc̃a. Et rursꝯ quicũq de ip̃o
capite scͥpturis scĩs consentiũt. et n¬
nitati eccłie nõ sõicant non st̃ ĩ eccͣa.
qr de corꝑe eꝰ qd̃ ẽ eccͥia ab ip̃ius xp̃i
destificatione dissentiñt. u̾bi gr̃a. qui
nõ credunt xp̃m incarne uenisse de
u̾gine maria ex senĩe dauid. qd̃
aꝑtissime scriptura dei loquitur.
aut non in corpore ip̃o resurrexisse.
in quo crucifix᷑ et sepłtꝰ est. etiã si ꝑ
om̃s terras ĩueniant᷑ ꝑ quas ẽ ecc̃ia.
non utiq st̃ in ecc̃ia. qr ip̃m caput¬
in aliqua dĩnaꝵ scripturaꝵ obscmͣ¬
tate fallunt᷑. s notissimis et aꝑtissi
ut dictum est in carne uenerit. et
ĩ eade carne in qua natꝰ et passus ẽ
resurrex̾it. et ip̃e sit filius dei apud

Expanded text:
et corpus est. Caput unigenitus Dei Filius et corpus ejus Ecclesia, sponsus et sponsa, duo in carne una . Quiquibus Ecclesia designata est, non sunt in Ecclesia. Et rursus quicumque de ipso capite Scripturis sanctis consentiunt, et unitati  ab ipsius Christi testificatione dissentiunt. Verbi gratia, qui non credunt Christum in carne venisse de virgine Maria ex semine David, quod apertissime Scriptura Dei loquitur; aut non in corpore ipso resurrexisse, in quo crucifixus et sepultus est; etiamsi per omnes terras inveniantur per quas est Ecclesia, non utique sunt in Eccin aliqua divinarum Scripturarum obscuritate falluntur, sed notissimis et apertissimut dictum est, in carne venerit, et in eadem carne, in qua natus et passus est, resurrexerit, et ipse sit Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
errare qñta possumꝰ cura cauend
sit. non solũ ĩ maiorib ueꝵ etia
ĩ mĩorib reb. Nec nͥ reꝵ ignorã¬
tia possit errari. Non ẽ tñ conseꝙ̃
ut cõtinuo erret/ quisquis aliqͥd
nescit. Sed qͥsquis extimat se sci¬
re qd̃ nescit. Pro u̾o qͥppe approbat
falsũ. quod erroris ẽ ꝓprium. ueꝵ¬
tñ in quare quisq erret. Int̾est płi¬
mũ. Nam ĩ una eadẽ re et nesciẽ¬
ti.sciẽs. et erranti nõ errans recta
lia. Ille minꝰ utilia uł etiam noxia
qͥs nõ eis que ille scit ei p̾ferat ne¬
scientẽ. Sunt enĩ quedam que

Expanded text:
ssumus cura cavendus sit, non solum in majoribus, verum etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari; non est tamen consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quod est erroris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erranti non errans, rectaliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam quae
Abbreviated transcription (Latin):
i. Fides inchoata et ꝑfecta do¬
num dei est. Et hoc donum qͥbdam
dari. et quibdam non dari omino
non dubitet. qui non uult manife¬
stissĩs sacris litt̾is repugnare. Cum
d qͥ credit. ex uno om̃s ẽẽ in condẽ¬
pnationem sine dubitatione iustis¬
sima. ita ut milla eẽt dei iusta rep̾hẽ
sio si nullus inde liberaret᷑. Uñ ꝯstat
magnam esse gr̃am ꝙ płimi liberantꝰ
Et quid sibi debetur. m eis qͥ ñ liberã¬
tur agnoscunt. DOt qui gł̾iaeur
non in suis meritis que iam uidet ẽẽ
dampnatis. sed in domino głietur.
Cum aut potius istum ꝙͣ illum libe̾t
inscruptabłia sunt iudicia eius. et ĩ¬
nestigabiles uie eius.

Expanded text:
 et inchoata, et perfecta, donum Dei est: et hoc donum quibusdam dari, quibusdam non dari, omino non dubitet, qui non vult manifestissimis sacris Litteris repugnare. Cur e in condemnationem sine dubitatione justissimam; ita ut nulla esset Dei justa reprehensio, etiam si nullus inde liberaretur. Unde constat magnam esse gratiam quod plurimi liberantur, et quid sibi deberetur in eis qui non liberantur, agnoscunt; ut qui gloriatur, non in suis meritis, quae paria videt esse damnatis, sed in Domino glorietur . Cur autem istum potius quam illum liberet, inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles
Abbreviated transcription (Latin):
Grã dat m̾ita non m̾itis datur. p̾
uat iustum. Ueꝵ etiam iustificat ĩpi¬
um. Et ideo cum adiuuat iustũ. Et
uicet᷑ eius meritis reddi. Nec sic dsi¬
nit ẽẽ grã. qm̃ id adiuuat᷑. quod ip̃a
largitã est. Eropt̾ hanc itaq g̾¬
tiam que cuncta merita p̾cedit. hũa

Expanded text:
a dat merita, non meritis datur. prauat iustum, uerum etiam iustificat inpium. et ideo etiam cum adiuuat iustum et uidetur eius meritis reddi, nec sic desinit esse gratia, quoniam id adiuuat, quod est ipsa largita. propter hanc itaque gratiam, quae cuncta bona merita huma
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ex fide
uiuit. ꝑ quã
disccetõez fit.ui
hõ ducẽs uitã
sine hõictoio.
sine furto. sine
fło testĩonio.
sine appetitu
rei ulliꝰ aliene
pẽtib honorez
debitũ reddẽs.
castus usq ad
cõcubitu. eciã
ẽtissimꝰ. qͥ nõ so¬
lũ nõ auferat
alieua. s nec
sua reposuit
uẽditis oĩbus
sius. erogatis¬
q ĩ pauꝑes. ni¬
possideat. Ta¬

Expanded text:
justus ex fide vivit. Per quam discretionem fit, ut homo ducens vitam sine homicidio, sine furto, sine falso testimonio, sine appetitu rei ullius alienae, parentibus honorem debitum reddens, castus usque ad concubitu, etiam entissimus, qui non solum non auferat aliena, sed nec sua reposcat venditis omnibus suis erogatisque in pauperes, nipossideat; cu
Abbreviated transcription (Latin):
Deus unicũ suu
filiũ ꝙ genuerat. et per quẽ cuncta
creauerat misit in hunc mũdum.
ut nõ eẽt unꝰ s fr̃es hr̃et adopta¬
tos. Non enĩ nes nati sumꝰ de dõ. qͦ¬
modo ille unigenitꝰ. Sed adoptati ꝓ
ne adoptaret nos pp̃ impedim̃tum
eoꝵ quos sͥ frẽs face̾t uolebat. ip̃e
soluit et fecit coheredes. Nec timuit¬
hr̃e cohedes. quia hereditas eius nõ
fit angusta simulti possederint. Et
illi c̾te illo possidente fiũt hr̃ditas
ip̃ius. et ille uicissim fit hereditas

Expanded text:
Deus: Unicum eumdem ipsum quem genuerat, et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo, quomodo ille Unigenitus, sed adoptati pene adoptaret nos propter impedimentum eorum: quos sibi fratres facere volebat, ipse solvit, et fecit cohaeredes. Sic enire cohaeredes; quia haereditas ejus non fit angusta, si multi possederint. Illi ipsi certe illo possidente fiunt haereditas ipsius, et ipse vicissim fit haereditas
Abbreviated transcription (Latin):
debacchati. Et hoc qmͣ uanũ est.
et ꝙͣ in eptum oppinione hõmũ
errantium cogitare. et nontim̾e
cepit. Quare nõ mag̾ tolleran
tius a medicis ille qui talis est.
Quare nõ a medicis fidez ille qͥ
dolor eius tacite debeat luctum
sensu digẽre. et non leuitate sui
aĩ publicare.

Expanded text:
debacchati. Et hoc quam vanum est, debacchati. Et hoc quam vanum est, quam ineptum, opiniones hominum errantium cogitare; et non timere, cepit? Quare non magis discit tolerantiam ille qui talis est, quare non a me discit fidem ille qui dolor ejusmodi pectoris, tacite debeat luctum sensu digerere, et non levitate sui animi publicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Si dauid qui adhuc sub lege
põitus erat erat sb̃ isla non dico licen¬
ta. sed ncc̃itate lam̃tationis d̾ mor¬
te filii sicut añm aluctu irrõnabili
suꝑauit. sic tristiciam suam suoꝵq
compescuit. Nos qui sub grã sumiꝰ
sb̃ certa sꝑe resurrectionis. quib oĩs
tristicia interdicitur. qua fronte moͬ¬
tues nr̃os gentiliu more plangi¬
mus. Ululatꝰ insanes tollimus.
ueluci alio genere bachantes cũ¬
sciscis tĩcis pectora nudamus.
ꝟba ĩania. et ueĩas circa corpꝰ et
tumulum defuncti cantamꝰ.No¬
stremo etia qua rõne uestes n¬
gras tĩgimus. nisiꝙ u̾e infideles
et miẜes non tm̃ fletib/ sed etiam
uestib approbemꝰ. Aliena sunt
ista fres. extranea sunt nonlicẽt.
et silicerent non decent.E ali¬
qnͣtes de frĩb et sororib licet fide̾
ꝓpria et p̾ceptum dñi fortes faci¬
at. parentum tũ et uicinoꝵ oppĩo
debilitat et frangit. ne lapider
et crudeles iudicẽt᷑. Si peꝑceriñt

Expanded text:
 David adhuc sub lege positus, sub illa non dico licentia, sed necessitate lamentationis, sic animum a luctu irrationabili separavit, sic tristitiam suam suorumque compescuit: nos qui jam sub gratia sumus, sub certa spe resurrectionis, quibus omnis tristitia interdicitur, qua fronte mortuos nostros Gentilium more plangimus, ululatus insanos attollimus, veluti alio genere bacchantes, conscissis tunicis pectora nudamus, verba inania et naenias circa corpus et tumultum defuncti cantamus? Postremo etiam qua ratione vestes nigras tingimus, nisi ut nos vere infideles et miseros non tantum fletibus, sed etiam vestibus approbemus? Aliena sunt ista, fratres, extranea sunt, non licent: et si licerent, non decerent. Sed aliquantos de fratribus et sororibus, licet fides propria et praeceptum Domini fortes faciat, parentum tamen et vicinorum opinio debilitat et frangit: ne lapidei et crudeles judicentur, si pepercerint
Abbreviated transcription (Latin):
ingenitũ filiũ genitum dico. Nec
idõ tñ genitum ingenito coeternũ
ẽẽ non predico eo tm̃ docens ĩgeni¬
tum pr̃em qr non ꝓcessit ex altero.
eogenitum filiũ. qr non extititit ex
tpr̃is non diuelli. Itaq si propͥum
ht̃ patrem. si ꝓprium filii satis est.
et ccec̾nam prĩs et filii dicimus
dinitate.

Expanded text:
ingenitum, Filium genitum dico, nec ideo tamen genitum ingenito coaeternum esse non praedico, eo tantum docens ingenitum Patrem, quia non processit ex altero; eo genitum Filium, quia non exstitit ex temporis non divelli. Itaque si proprium habet patrem; si Filii, satis est et coaeternam Patris et Filii dicimus deitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Et io nolo ut aliquis de uobis ĩue¬
niat male uiuendi occasionẽ. pro¬
uidemꝯ enĩ bona ait Idem apłs. ⁊
Nonsolum coram dõ. s etiã cora
om̃ib hõĩb apter nos consciẽtia
nr̃a sufficit nob̃. pp̃ nes fama nrã
nõ pollui. sed polle d ĩuob̾. Te¬
nete quod dixi. atq distĩguite. due
res sunt conscĩa et fama. Conscĩat᷑
fama proximo tuo. qui fidens conscĩe
sue negligit famam crudeł est.¬

Expanded text:
Et ideo nolo, ut aliquis de nobis inveniat male vivendi occasionem. Providemus enim bona, ait idem Apostolus, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: propter vos fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite. Duae res sunt, conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo est necessaria. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Losse hr̃e fidẽ
sicut posse hr̃e caritatem nature est
hominũ. Habere aũt fidem sicut hr̃e
caritatem grẽ est fidelium. S ed
cum uolurtas credendi aliis pparet᷑¬

Expanded text:
Posse habere fidem, sicut posse habere charitatem naturae est hominum: habere autem fidem, sicut habere charitatem, gratia est fidelium. » Sed cum voluntas credendi aliis prae
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ille cre¬
dat. ille non credat. cum ambo an
diunt ioem. Et simiracłm in eorũ
conspectu fiat. ambo idem uideant.
altitudo ẽ diuitiaꝵ sapĩe et scĩe dĩ.¬

Expanded text:
 ille credat. ille non credat. cum ambo idem audiant et. si miraculum in eorum conspectu fiat, ambo idem uideant. altitudo est diuitiarum sapientiae et scienti
Abbreviated transcription (Latin):
tolłe nñ m̃cit᷑. Homo em̃ĩ hoĩe inĩ¬
cis hũana felicitate. dyabolũ iũcis
ĩmici dilectõe. Qũo gͦ hõ amabit
auferre tibi et detrũcare. aut au̾t̾e
felicitate qua uincit᷑. Sic et dyalꝰ
hoiẽm uult uinc̾e auferendo unde
uincit᷑. E eo cura in corde ẜuare
iimici dilectionem. qͣ dyabosũ ĩcis
Eeuiãt homo qnͣtum põt. auferat
quioquid põt. si intelligit᷑ aꝑte seuiẽs.¬

Expanded text:
itur. Homo enim hominem vincis humana felicitate, diabolum autem vincis inimici dilectione. Quomodo ergo homo ambit auferre tibi, et detruncare, aut evertere felicitatem qua vincitur, sic et diabolus hominem vult vincere auferendo unde vincitur. Sed cura in corde servare inimici dilectionem, qua diabolum vincis. Saeviat homo quantum potest, auferat quidquid potest; si
Abbreviated transcription (Latin):
Iimici hoiꝰ
quales cunq fuerint non sunt o¬
dio heñdi. ne cũ odit malos cũ pati¬
t᷑ malũ. sint duo mali. Diligat bo¬
nus. et cõpatiat᷑ malo. ut uł unus
sit malus. Illi ĩimici sunt. cõtͣ qͦs
orand̾ ẽ dyabolꝰ et angłi eĩ. pp̃i nob̾¬
ĩuitẽt regnũ celoꝵ. ip̃i nolũt ut

Expanded text:
imici homines, qualescumque fuerint, non sunt odio habendi; ne cum odit malus quem patitur malum, sint duo mali. Diligat bonus et quem patitur malum, ut vel unus sit malus. Illi inimici sunt contra quos orandum est, diabolus et angeli ejus: ipsi nobinvident regnum coelorum, ipsi nol
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃a regenda se sb̾icit deo.
Cum aũt tnͣsgredit᷑ p̾cepta eiꝰ
laborib et erumpnis ꝑ ecccẽ ip̃a
que reg̾e̾ pot̾at implicat᷑. Qui
ergo uiuit ex corpore. carnalis
tur. aĩał aũt qr fertur dissoluta
git. et ꝑ animã corpꝰ quod face̾¬

Expanded text:
cum ipsa regendam se subjicit Deo: cum autem transgreditur praecepta ejus, laboribus et aerumnis per eadem ipsa quae regere poterat implicatur. Qui ergo vivit ex corpore, carnalis tur; animalis autem, quia fertur dissoluta git, et per animam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ses et scandala futura p̾dicta sunt.
ut intꝰ ĩimicos erudiamus. ac sic et
fides et dilectio nr̃a possit eẽ probabilior. Fi¬
des itaq ne ab eis decipiamur. di¬
lectio autem ut etiam ip̃is corrigen¬
dis ꝙͣ possumus consulamus. Non
solum instantes ne infirmis noceant.
atq ut ab errore nephario libentur.
Sed etiam orantes pro eis ut doꝰ aꝑ¬

Expanded text:
 et scandala futura praedicta sunt, ut inter inimicos erudiamur; ac sic et fides et dilectio nostra possit esse probatior: fides utique, ne ab eis decipiamur; dilectio autem, ut etiam ipsis corrigendis, quantum possumus, consulamus; non solum instantes ne infirmis noceant, atque ut ab errore nefario liberentur, sed etiam orantes pro eis, ut aper
Abbreviated transcription (Latin):
domestica ẽ ordinata imꝑandi obe¬
diendiq concordia cohĩtantium.
Imꝑant enĩ qui consulunt sicut
uir uxori. parentes filiis. dñi ser
uis. Obediunt aũt quibꝰ consulit᷑.
sicut mulieres maritis. filii pen¬
tib ẜui dñs. Sed in domo iusti
uiu̾entis. ex fide et adhuc aciuitate
sed officio consulendi non pͥncipã¬
di suꝑbia. sed prouidendi mĩa.¬

Expanded text:
d est ordinata imperandi obediendique concordia cohabitantium. Imperant enim qui consulunt, sicut vir uxori, parentes filiis, duis. Oboediunt autem quibus consulitur; sicut mulieres maritis, filii parenserui dominis. Sed in domo iusti uiuentis ex fide et adhuc ab illa cased officio consulendi, nec principandi superbia, sed prouidendi mi
Abbreviated transcription (Latin):
obicit inicꝰ. Confusio ẽ q̃ morcet
cõscĩam. Uerecinidia que façit ĩge¬
miam frontẽ. etia de falsi crimĩs
obiectione/ erubesce̾ nõ ẽ crimen.
aut. et si crimen est. Sed nõ ẽ illiꝰ
cui obicitur. s tñ ĩfirmitas hũm

Expanded text:
objicit inimicus. Confusio est quae mordet cientiam. Verecundia est quae facit ingenuam frontem etiam de falsi criminis objectione erubescere. Non est crimen; aut etsi crimen est, non est illius cui objicitur: sed tamen infirmitas hum
Abbreviated transcription (Latin):
ista mortał et fragił q̃ int̾ tot ter¬
renas tẽptatões ꝑiclitat᷑. et orat
ne submergat᷑. non pot ẽẽ ĩ quis
iusto sine qualibcũq pecc̃is/ unũ
ẽ remediũ per quod uiu̾e possimiꝰ.
et cͣ. Pactum et placitũ cũ deo
façimꝰ / et condicc̃ez soluendi de¬
biti in cautione consc̾psimꝰ. di¬
mitti nobis plena fiducia peta¬
iꝰ. si et nos dimictimꝰ Si aũt
nõ dimittimꝰ. dimitti nob̾ poc̃a
nõ putemꝰ ue nes ipõs fallamus.
hõ se nõ fallat. Deus neĩem fal¬
lit.

Expanded text:
ista mortalis et fragilis, quae inter tot terrenas tentationes periclitatur, et orat ne submergatur, non potest esse in quovis justo sine qualibuscumque peccatis; unum est remedium per quod vivere possimus, nostris . Pactum et placitum cum Deo fecimus, et conditionem solvendi debiti in cautione subscripsimus. Dimitti nobis plena fiducia petimus, si et nos dimittimus: si autem non dimittimus, dimitti nobis peccata non putemus; ne nos ipsos fallamus. Homo se non fallat, Deus neminem fallit.
Abbreviated transcription (Latin):
ũieniat. curpe ẽ mulieri cõingate nõ
desi derare uirũ suũ. qnͣto turpius ecce
non desiderare xp̃m. Deuit uir ad
corporales amplexꝰ. et magnis uotis
caritate uxoris accipitꝰ. Uenturꝰ ẽ spõsꝰ
eccẽ ad tradendos eternes amplexus
ad faciendes nos sibi sempit̾uos coh̾edeᷤᷤ
Et nes ita uiuimꝰ ut eĩ aduentũ nõ
solu non desid̾e̾mus. s etiã timeamꝰ¬

Expanded text:
eniat. Turpe est mulieri conjugatae non desiderare virum suum: quanto turpius Ecclesiae non desiderare Christum? Venit vir ad carnales amplexus, et magnis votis castae uxoris accipitur: venturus est sponsus Ecclesiae ad tradendos aeternos amplexus, ad faciendos nos sibi sempiternos cohaeredes, et nos ita vivimus, ut ejus adventum non solum non desideremus, sed etiam timeam
Abbreviated transcription (Latin):
ppeslatur yrronia uł antifrasis Sed
yrronia ꝓuũciatoe indicat. quid ue¬
fet intelligi. aut cũ dicimꝰ hoĩ mala
facienti. Res bonas facis. anthyfrasis
Uo. ut contraria significet non uoçe
sua. quoꝵ origo econtrario ẽ. sicut
appellatur lucꝰ ꝙ mĩme luceat. aut
consueuit ita aliquid dici qm̃uis di¬
catur etiam non econtͣrio. uelut cũ
respondetur uobis: Hũndat aut
adiunctis uerbis facimus. ut a cõ¬
crario intesligatur. quod loquimur
uelut si dicamꝰ. Caue illum qr bonꝰ
homo ẽ Et si quis talia etiam in
doctus non dicit. nec omino sciẽs
quid sint. uł quid uocentur. hii tͤpi.
Quoꝵ cognitio pp̃ea scripturarum
ambiguitatib dissoluendis ẽ nec¬
cessaria. qr cum sensus ad ꝓpͥetate
u̾boꝵ sic accipiat᷑. absurdꝰ est. querẽ¬
dum ẽ itaq. ne forte illo uł illo tͦ¬
po dom̃ sit qd̾ nõ ĩtelligimus. Et sic
pleraq ĩuenta sunt que latebant.

Expanded text:
latur ironia uel antiphrasis. sed ironia pronuntiatione indicat quid uelit intellegi, ut cum dicimus homini mala facienti: "res bonas facis"; antiphrasis uero ut contraria significet, non uoce sua, quorum origo e contrario est, sicut appellatur lucus, quod minime luceat, aut consueuit aliquid ita dici, quamuis dicatur etiam non e contrario, uelut cum respondetur nobis: "abundat"; aut adiunctis uerbis facimus, ut a contrario intellegatur quod loquimur, uelut si dicamus: "caue illum, quia bonus homo est". et quis talia non dicit indoctus nec omnino sciens, qui sint uel qui uocentur hi tropi P quorum cognitio propterea scripturarum ambiguitatibus dissoluendis est necessaria, quia, cum sensus, ad proprietatem uerborum si accipiatur, absurdus est, quaerendum est utique, ne forte illo uel illo tropo dictum sit quod non intellegimus. et sic pleraque inuenta sunt quae latebant.
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃as nocant. Eigna utiq sunt sono¬
rũ ad articłandum uecem qualoqͥ¬
mur ꝑtinentiũ. Istoꝵ autem tropoꝵ
nõ solum exẽpla sicut om̃ium. sed
quordani etiam noĩa in dĩnis libͥs
legunt. Sicut allegoria. Enigia.
ꝑabola. qm̃uis pene om̃s hni tropi
qui liberali dñtur arce cognosci. etrã
in eoꝵ reꝑiant loquel qui nuullos
gramatices audierunt. et eo quo
uulgus utitur ẜmone contenti st̃.
Quis emĩ nou dic̃ sͥ floreas. Qui
tropꝰ methaphora uocatur. Quis ñ¬
nõ dicit piscinam. etiam q̃ non h̃i
pisces. nec fcã ẽ pp̃ pisces. et tamẽ
apiscib nom̃ accepit. Qui tropus
cata cresis dicit᷑. Longũ ẽ isto modo
cecos ꝓsequi.  amusq ad illos ꝑuei̾t
uulgi locutio. qͥ pea mirabliores se¬

Expanded text:
ras uocant — signa utique sunt sonorum ad articulatam uocem, qua loquimur, pertinentium. istorum autem troporum non solum exempla, sicut omnium, sed quorundam etiam nomina in diuinis libris leguntur, sicut allegoria, aenigma, parabola. quamuis paene omnes hi tropi, qui liberali dicuntur arte. cognosci, etiam in eorum reperiantur loquellis qui nullos grammaticos audierunt et eo quo uulgus utitur sermone contenti sunt. quis enim non dicit: "sic floreas"? qui tropus metaphora uocatur. quis non dicit piscinam etiam quae non habet pisces nec facta est propter pisces? et tamen a piscibus nomen accepit. qui tropus catacresis dicitur. longum est isto modo ceteros persequi; nam usque ad illos peruenit uulgi locutio. qui propterea mirabiliores s
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃ati modis om̃ib lequtões quas gͥ¬
matici greco nomine tropos uocant.
auctores nr̃os usos fuisse młtipliciꝰ
atq copiosius qmͣ possunt extima¬
re uł crede̾ qui nesciunt eos et in
aliis ista didiscerunt. Ques camẽ
tropos qui nou̾unt cognoscunt. in
lr̃is scĩs. eoꝵ q scientia. ad eas ĩtel¬
sligendas aliqnͣtulum adiuuantur.
S ħ eos ignaris tradere nondecet.
ne artem gramaticam docẽ uideam᷑.
Extͣ sane̾ ut discantur admoneo.¬

Expanded text:
rati modis omnibus locutionis, quos grammatici graeco nomine tropos uocant, auctores nostros usos fuisse multiplicius atque copiosius, quam possunt existimare uel credere qui nesciunt eos et in aliis ista didicerunt. quos tamen tropos qui nouerunt, agnoscunt in litteris sanctis eorumque scientia ad eas intellegendas aliquantum adiuuantur. sed hic eos ignaris tradere non decet, ne artem grammaticam docere uideamur. extra sane ut discantur admoneo
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o illiũati ĩ illo sumꝰ et ille ĩ nob̾.
¶ed non sic unigẽitꝰ filiꝰ ille ĩ pr̃ẽ.
et pr̃ in illo. tanꝙͣ equał ĩ eo cui ẽ eqͣl̃.
¶Deniq nes aliqũ possumꝰ dic̾e. In
deo sumꝰ et deꝰ in nobis. S ego et de¬

Expanded text:
ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere: In Deo sumus, et Deus in nobis;
Abbreviated transcription (Latin):
tuis cogitata meffabile ĩcutian¬
et admirationis horrorẽ et cũ aĩe
naͣ rõne corpori añcelat. Quidẽ
dementĩ qmͣ putare nullũ ẽẽ ꝓuitẽ
et demostrent᷑ inditia. Libro. ꝯͦ.¬

Expanded text:
ffabilem incutiant admirationis horrorem? et cum animae natura naturae corporis antecellat, quid est dementius quam putare nullum esse diuinaeet demonstrentur indicia? sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla causa fuit uemẽdi xp̃o dño.
nisi pcc̃ores saluos face̾ colle mor¬
bos tolie nuln̾a. et nulla cã ẽ medi¬
cine. Siuenit de celo magnus
medicꝰ. Magnus ꝑ totũ orbem t̾re
iacebat egrotꝰ. Ip̃e egrotꝰ genꝰ hũa¬

Expanded text:
Nulla causa fuit veniendi Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulncinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus huma
Abbreviated transcription (Latin):
Mediator effectus dei et homũ
homo xp̃s ihus cum in forma dei
sacrificium cũ pre sumat᷑. cũ quo et
unꝰ deus est. tñ in forma ẜui sacri¬
ficiũ maluit ẽẽ ꝙͣ sum̾e. ne uł hac
occasione quisquiͣ existimaret cuilz
sacrificandum ẽẽ creature. ꝑ hoc et
sac̾dos ẽ ip̃e offerens et oblatio. Cui
rei sacrm cotidianũ ẽẽ uoluit eccłie
sacrificiũ. que cum ip̃ius capitis
corpus sit. seip̃am ꝑ se ip̃m discit
offerre hiꝰ u̾i sacͥficii młtiplicia uaria¬
q signa erãt sacficia pͥsca scõꝵ cũ hoc
iunim ꝑ multa figuraret᷑. tanqm̃
u̾bis multis res una dice̾tur. ut¬
sine fastidio multũ cõm̃daretur.
Huic sũmo u̾oq sacrificio cuncta¬
falsa sacrificia cesserunt

Expanded text:
mediator effectus est Dei et hominum homo Christus Jesus, cum in forma Dei sacrificium cum Patre sumat, cum quo et unus Deus est, tamen in forma serui sacrificium maluit esse quam sumere, ne uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una dicesine fastidio multum commendaretur. Huic summo veroque sacrificio cuncta sacrificia cesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ãm dei eterni. et aliud ip̃e. s
anni dei eternitas dei est. Eternitas
ip̃a dei sb̃a ẽ. que nichil ht̃ mutabi¬
le. ubi nichil ẽ p̾teritum. qiͣ iam nõ
sit nichil est futurum qi nondũ
sit. non ẽ ibi nͥ. est. non ibi fuit
et erit. qr et qd̾ fuit non est. et qd
quidqͥd ẽ aliud tͥ cõꝑatum ĩueĩretꝰ
non eẽ. Uere hoc est nom̃ cuum.
Expͥme hoc idem melius. Dade
ĩquit et dic filiis isrł. Qui ẽ misit
ulud ẽẽ. Quis eius ꝑticeps fiat. Q
halenet. Quis aspiret. Quis ibi se
se ẽẽ p̾sumat. Noli desꝑare humanͣ
fragilitas. Egosim inquit ds̃ abra¬
ham ds̃ ysaac et deus iacob. Audi¬
sti quid sum apud me. Audi quid sũ
pp̃ ce. Hec gͥ eternitas uocauit nos.
et erupitex eceruitate uerbum. per

Expanded text:
aliud anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas Dei est: aeternitas, ipsa Dei substantia est, quae nihil habet mutabile; ibi nihil est praeteritum, quasi jam non sit; nihil est futurum, quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quia et quod fuit, jam non est; et quod quidquid est aliud, tibi comparatum, inveniretur non esse vere? Hoc est nomen tuum: exprime hoc idem melius. «Vade,» inquit, «et dic filiis Israel: Qui est, misit illud esse? quis ejus particeps fiat? quis anhelet? quis aspiret? quis ibi se esse posse praesumat? Noli desperare, humana fragilitas. «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» . Audisti quid sim apud me, audi et quid sim propter te. Haec igitur aeternitas vocavit nos, et erupit ex aeternitate Verbum. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dacut zonas ex naui in alium
cethi ⁊ta xp̃s ex ligno insepłcrũ. uł
in mortis ꝓfundum. et sicut ille pro
hiis qui tempestate ꝑiclitabantur. Ita
xp̃s ꝓ hiis qui in hoc scło fluctuant.
et sicut pͥmo iussum est ut p̾dicaret᷑
ĩuinitis aiona. s non ad ees ꝑuenit
ꝓpħia ione. nisi postꝙͣ eum cethus
euomit. Ita ꝓphia p̾missa ẽ ad gẽtes.

Expanded text:
 Ionas ex naui in aluum ceti ita Christus ex ligno in sepulcrum uel in mortis profundum et sicut ille pro his, qui tempestate periclitabantur, ita Christus pro his, qui in hoc saeculo fluctuant, et sicut primo iussum est, ut praedicaretur Nineuitis a Iona, sed non ad eos peruenit prophetia Ionae, nisi posteaquam eum cetus euomuit, ita prophetia praemissa est ad gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
bum. lucerna ante solem. ẜuus añ
sum. Et qr unniu̾sum mundũ pccoꝵ
tenebre. et nox nifidelitatis oppͥẜat
et solem iusticie acciꝑe nõ ualebat. bt̃s
Ioh̾es qͣiͣ lucerna p̾mittitur. ut cordis er¬
culi qui lippiticome iniquitatis oppressi
magnũ et ueꝵ lumen uide̾ non pot̾ãt.
ad lumen lucerne pͥmum qiͣ tenues
splendorem uidere consuesce̾nt. et pan¬
latim pcc̃oꝵ imibilo remoto infidelita¬
tis humore deiecto. adueniente xp̃o
ab isto celestilumine letificari possit
potius qm̃ torqueri.

Expanded text:
bum, lucerna ante solem, praeco ansum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebat; beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui lippitudine iniquitatis oppressi magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent; et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam torqueri.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s. aͦ. Non ẽ in deo ira qua punit. S
in aĩs eoꝵ ministroꝵ qui p̾ceptis u̾itatis
obtẽꝑant. ꝑ quos iubetur etiam infi̾o¬
rib ministris qͥuecantur angłi iracun¬
die. et puĩenda pcc̃a ques iam nõ pp̃ in
sticiam qua non gaudent. s pp̃ malitiã

Expanded text:
s: ut non sit in ipso ira qua punit, sed in animis eorum ministrorum qui praeceptis veritatis obtemperant; per quos jubetur etiam inferioribus ministeriis qui vocantur angeli iracundiae, ad punienda peccata, quos jam non propter justitiam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sit. talium gͥ uroꝵ ꝓpoĩtum sic ẽ.¬
Aut sedatis remeare curbinib. aut
si id nõ sinantur. uł eade tẽpestate
ꝑseu̾ante. uł ne suo reditu aliqͥd
seuiꝰ oriat᷑. tenẽt uoluntatẽ cõsu
tem defendetes et testĩonio inuã¬
tes eandẽ fide quã in eccłi̾a catho¬
lica p̾dicari sciũt. hos coronat ĩ ccł¬
to pater in occłto uitens. Raꝵ hoc

Expanded text:
sit. Talium sit. Talium aut sedatis remeare turbinibus; aut si id non sinantur, vel eadem tempestate perseverante, vel ne suo reditu talis aut saevior oriatur; tenent voluntatem consultem defendentes, et testimonio juvantes eam fidem quam in Ecclesia catholica praedicari sciunt. Hos coronat in occulto Pater, in occulto videns. Rarum hoc