comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um corda patefeẽ.: ⁊ depulsa u̾bra: legis lum̃ ostẽdit. De
conclusioẽ uinctũ edux̃. qr ĩ se credentes. de captiui¬
tate omĩ uͦq hodie lib̾at iemittit. Edux̃. ẽ dlomocar¬
ceris sedentes in tenebͥs. qr eos qͥ ĩ tenebroso carcere te¬
nebant᷑ inferni. descendẽs ad inferos ipse extͣxit. Gfã

Expanded text:
um corda patefecit, et depulsa umbra legis lumen ostendit. De conclusione vinctum eduxit, quia in se credentes de captivitate omni usque hodie liberat et emittit. Eduxit etiam de domo carceris sedentes in tenebris, quia eos qui in tenebroso carcere tenebantur inferni, descendens ad inferos ipse extraxit. Gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ simul laudabt᷑: qr oculo ad ocłm iudebt̃. eũ con¬
uerterit dñs syon: hẽ inquã uersũ doctores ur̃i eodẽ
mͦ. que diximus exposuert᷑: ꝑꝑ illd oculo ad oculũ ui¬
te synai. loq̃ntẽ uͦ ñ uidebis: nisi fuerit res carnalis.
ltẽ aliud. qđ ait ⁊acharias. In die illa ꝓteget dñs ha¬
bitatores iherusalẽ. lerit qui offenderit in die il¬
la quasi clauid.⁊ domꝰ dł qͣsi dĩ. ⁊ angłs dĩ in conspee¬

Expanded text:
 oculo ad oculum videbunt cum converterit Dominus Sion . Hunc, inquam, versum doctores vestri eodem modo quo diximus, exposuerunt, propter illud: Oculo ad oculum vite Sinai . Loquentem vero non videbis, nisi fuerit res carnalis. Item aliud quod ait Zacharias: In die illa proteget Dominus habitatores Hierusalem, et erit qui offenderit in die illa quasi David, et domus David quasi Dei, et angelus Dei in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ fine carer&. S & xp̃i regnũ sine conditione. salo¬
monis aũ ꝓmissũ ẽ sub conditioẽ. De eo qͥppe in librore¬
gũ sie legitur. uͭ dcł ad filiũ suũ salomonẽ sic loqͥt᷑. Confir¬
met inqͥd dñs ser mones suos. quos locutus ẽ de me di¬
dens. Si custodierĩt filii tu legẽ meã ⁊ ambulaue

Expanded text:
Sed et Christi regnum sine conditione, Salomonis autem promissum est sub conditione. De eo quippe in libro Regum legitur, ubi David ad filium suum Salomonem sic loquitur: Confirmet, inquit, Dominus sermones suos, quos locutus est ad me dicens: Si custodierint filii tui legem meam, et ambul
Abbreviated transcription (Latin):
ero iAlo d eo tpr̃e natꝰ fuit: de quo dñs ad ꝓpħam
uoca inꝗ̃d nom̃ eiꝰ acceła spolia dethẽ. festina p̾da¬
ri uel de alio aliquo. M llũ certe puerũ qͥ ẽ¬
manuel ẽ uocatꝰ ostñdã ego tͥ. qr illo sit tp̃re
natus. Cum .N. loqret᷑ ppħa de aduentu regis assur. sr̃
terrã uida. ait de eo. Et erit extensio alarũ eius. imples
latitudinem terre tue: o ẽmanuel. hic nãꝙ ostendit
tempore aduentus eiꝰ iam esse ẽmanuel. P Hon sa¬
Neq Ni fuit ħ eiꝰ nom̃ scdm̃ corꝑus. s fedm ditatẽ. se¬

Expanded text:
ore natus fuit, de quo Dominus ad prophetam: Voca inquit, nomen ejus, accelera spolia detrahere, festina praedari , vel de alio aliquo. MOYSES. Illum certe puerum qui Emmanuel est vocat, ostendam ego tibi, quia illo sit tempore natus. Cum enim loqueretur propheta de adventu regis Assur super terram Juda, ait de eo: Et erit extensio alarum ejus, implens latitudinem terrae tuae, o Emmanuel . Hic namque ostendit, tempore adventus ejus jam esse Emmanuel. PETRUS. Non saNeque enim fuit hoc ejus nomen secundum corpus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
M In pͥmis queso ostñdas de tẽpore. uͥ uidelien &
qualiter inde locuti sint ꝓpħ̃e. ⁊ qͦmͦ illud termina¬
uere. P Legimus sane qđ ia cob filiis suis loq̃ns. &
singłis ad se uocatis. bñdicẽs ait. N auferet᷑ sceptrũ
de iuda. ⁊ dux dde femdre eiꝰ. donec̃ ueniat qui mit

Expanded text:
 In primis quaeso ostendas de tempore, ubi videlicet et qualiter inde locuti sint prophetae, et quomodo illud terminavere. PETRUS. Legimus sane quia Jacob, filiis suis loquens, et singulis ad se vocatis, benedicens ait: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, do
Abbreviated transcription (Latin):
xpi uii. noĩa habiturũ ẽẽ dixert̃: ⁊ ħ eadẽ posuert̃
Haũ m nr̃e disputationis exordio pactũ ñ firmaras.
ut iniuste aliquid contradicas. M Recordor ⁊ ue¬
rũ ẽ: ita nr̃os dixisse doctores. P adhue & aliã da¬
bo siuis auctoritatẽ: puerũ illũ dm̃ debiusse futu¬
rũ ẽe ⁊ hoĩem. Ait ride eo idẽ ꝓphã. E grediet᷑ uͥga

Expanded text:
ptem nomina habiturum esse dixerunt, et haec eadem posuerunt. Hoc autem in disputationis exordio pactum non firmaras, ut injuste aliquid contradicas. MOYSES. Recordor et verum est, ita nostros dixisse doctores. PETRUS. Adhuc et aliam dabo, si vis, auctoritatem, puerum illum Deum esse futurum et hominem. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
tuis uidis credere. qd̾ siẽ qñq claritas absq calore. & ca¬
lor ꝓuenit absq claritate. ⁊ tñ separant᷑ ab igne: ita fi¬
lius absq patre ⁊ spũ sc̃o carnẽ suscepit:⁊ ꝓpter hoc tn
ab eis nĩ quã discessit. Utiq sic credo ego. et tu bñ inteller¬
isti si credes. Dixit n ueritas ipsa. Ego sũ in patre: et pat̾
in me ẽ. lit̾um. Ego ⁊ pat̾. unũ sumꝰ. m Concedo satisqd
potuit homini dĩtas se unire: uerũtũ eũ fic fieri necesse
ñ fuerit. cur credẽ debemꝰ factũ ẽẽ: P Nos qͥppe qui ꝓ¬

Expanded text:
tuis videris credere, quod sicut quandoque claritas absque calore, et catuis videris credere, quod sicut quandoque claritas absque calore, et calor provenit absque claritate, et tamen non separantur ab igne, ita et Filius absque Patre et Spiritu sancto carnem suscepit, nec propter hoc tamen ab eis recessit. PETRUS. Utique sic credo ego, et tu bene inellexisti, si crederes. Dixit enim Veritas ipsa: Ego sum in Patre, et Pater in me est ; et iterum: Ego et Pater unum sumus . MOYSES. Concedo satis quod potuit homini Deitas se unire; verumtamen, cum sic fieri necesse non fuerit, cur credere debemus factum esse? PETRUS. Nos sane qui p
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ ẽ & inpossibile: qđ nos mirũ ñ eredimus esse.
Lic& N ostendi nequeat ħ in deitate. quia subtile qͥd
e⁊ sp̃uale: in rebus tñ corporeis simile possumus
inuenire: ꝑ qđ ⁊ illd̾ potes agnoscere. sic̃ in igne qͥ est
sub̃a: semꝑ inẽ claritas. cũ calore. Neq ii ignis suba
absq claritate ⁊ calore. nec sine ignis sub̾a claritatẽ
simul inuenies cum calore. Uenit aũ ad nos q̃nq ea¬
certe qđ aliqnͣ uenit ad nos claritas absq calore. nã ħ
possumꝰ nos ex candela ꝑciꝑe cuiꝰ uidemus claritatẽ.
ñ sentimꝰ calorẽ s ñ uideo de calore. qualit̾ ad nos ueniat
sine claritate. P H ꝑfacillime possũ ostñdẽ. Si tide
metallis qd̾ lib acceꝑis. ⁊ illd̾ sic calefec̃is. ut inde aliud
corpus caleface̾ possis: si eidẽ calefacto te adhibueris.
calorẽ quidẽ senties .s claritatẽ ñ uidebis. M lã ex u̾bis

Expanded text:
mirum est et impossibile, quod nos mirum non credimus esse. mirum est et impossibile, quod nos mirum non credimus esse. Licet enim ostendi nequeat hoc in Deitate, quia subtile quidem et spirituale, in rebus tamen corporeis simile possumus invenire, per quod et illud potes agnoscere, sicut in igne qui est substantia, semper inest claritas cum calore. Neque enim ignis substantiam absque claritate et calore, nec sine ignis substantia claritatem simul invenies cum calore. Venit autem ad nos aliquando cacerte quod aliquando venit ad nos claritas sine calore. Nam hoc possumus ex candela percipere, cujus videmus claritatem, et non sentimus calorem. Sed non video de calore qualiter ad nos veniat sine claritate. PETRUS. Hoc facillime possum ostendere. Si enim de metallis aliquod acceperis, et illud sic calefeceris, ut inde aliud corpus calefacere possis, si eidem te adhibueris, calorem quidem senties, et claritatem non videbis. MOYSES. Jam ex verbis
Abbreviated transcription (Latin):
dulos loquen s ꝓpha ait. Nũqͥd ego qͥ alios parere
facio. ipse ñ pariã dix̾ chñs: Si ego qui generationẽ
aliis tribuo. sterił ero ait dñs ds̃ tuus: Sic nãq &
ostñdr̃ qd̃ ds̃ eũ sine carnali patre genuerit. ħ sa¬
ne intelligentib credo suffic̾e: qd̃ de matͤ snte car¬
xp̃s homo simul ideus. Moysee.
Satis huc uͦq ꝑ auctoritatẽ egisti de pueri ge¬
n̾atioẽ. satisq patitur ratio. sic fieri potuisse. s
omĩb ẽ mirabiliꝰ. qualiter humano qd ẽ cõposi
uniri. Precor gͦ ut ꝓmisisti ecdissere: qua id fieri
potuerit ratioẽ . Nulla sane fieri debuit necessa¬
ria ratioẽ: qđ solo dĩ nutu. factũ fuit atq boni¬
tate. Nisi N ipse uoluiss: humane se naturȩ ñ
uniret. Uerũtũ nulla ratiõe ꝓhibetur fieri debuisse.
Sic̃ Nanima que simpla ẽ adiungitur corpori cõ¬
posito:⁊ fiunt duo illa unus hõ: & ħ absq ratioĩs
contͣdicto: itanulla ratioẽ obstante. potuit d̃s ho¬

Expanded text:
 propheta, ait: Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Si ego, qui generationem aliis tribuo, sterilis ero, ait Dominus Deus tuus? Sic namque ostenditur quod Deus eum sine carnali patre genuerit. Haec sane intelligentibus credo sufficere, quod de matre sine carChristus homo, simul et Deus. MOYSES. Satis hucusque per auctoritatem egisti de pueri generatione, et satis patitur ratio sic fieri potuisse, sed omnibus est mirabilius qualiter humano corpori quod euniri. Precor ergo, ut promisisti, edissere qua id fieri potuit ratione. PETRUS. Nulla certe fieri debuit necessaria ratione, quod solo Dei nutu factum fuit atque bonitate . Nisi enim ipse voluisset, humanae se naturae non uniret. Verumtamen nulla ratione perhibetur fieri debuisse. Sicut enim anima, quae simpla est, adjungitur corpori composito, et fiunt duo illa unus homo, et hoc absque rationis contradicto, ita nulla quoque obstante ratione, potuit Deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ ꝓpħaꝵ. an illi qui dix̃ dm̃ rei nullius habẽ simi¬
litudinẽ habere nulliꝰ. ⁊ moysen ueracit̾ dixisse no¬
uimꝰ: qr adymaginẽ ⁊ similitudinẽ suã creauit ho¬
minẽ ds̃. Ueridicꝰ ri fuit ipse in om̃ĩb S ꝑ ymagi¬
nẽ dĩ de qua moyses ẽ locutus: ymaginẽ illã .i. for¬
mã humanã necesse ẽ intelligamꝰ: quã assũpsit dĩ
filiꝰ mcarnatus. M Et qͦmͦ ħ stare pot̾it. eũ eo tp̃re¬

Expanded text:
um, an illi qui dixit Deum rei nullius habere similitudinem habere nullius, et Moysen veraciter dixisse novimus, quod ad imaginem et similitudinem suam creaverit homines Deus. Veridicus enim fuit ipse in omnibus. Sed per imaginem Dei de qua Moyses est locutus, imaginem illam, id est, formam humanam necesse est intelligamus, quam assumpsit Dei Fili
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ẽ qđ dicis :⁊ ħ uel ꝑ ĩpitiã astruitis. uel qr dõ nec
reu̾entiã nec honorẽ exhibetis: quin de eo m̃tiri
& male sentire p̾sumatis. Eo nãꝙ tprẽ qͦ hec ad
achat dicta st̃. ia erat rex ipse. s i filiꝰ eiꝰ erechias. nouẽ
iã annos tͣnsierat. Die ⁊ enĩ pͥma regni achar: erat ip

Expanded text:
sum est quod dicis, et hoc per imperitiam astruitis, vel quia Deo nec reverentiam nec honorem exhibetis, quin de eo mentiri et male sentire praesumatis. Eo namque tempore quod haec ad Achaz dicta sunt, jam erat rex ipse, sed et filius ejus Ezechias novem jam annos transierat. Die etenim prima regni Achaz erat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
intulit.s ꝙr ħ parũ tusũ ẽ in conspectu tuo nͥ loq̃ris
de cdomo seruitui ẽ in longinqũ hreua dix̃ ꝑꝑxp̃m¬
& uidisti me in lege hominis. exaltati dñi dĩ. cũ id qͦ
de .xͦ. dixerit. ꝓfecto innuit qd̃ ⁊ exaltatꝰ. ⁊ hõ ẽẽ debe¬
bat et ds̃. Nonus quod ĩ eo tẽpore. xp̃e uenit: quo

Expanded text:
intulit, sed et hoc parum visum est in conspectu tuo, nisi loquereris de domo servi tui etiam in longinquum, Et vidisti me in lege hominis exaltati Domini Dei, cum id quoque de Christo dixerit, profecto innuit quod et exaltatus et homo esse debeat et Deus. TITULUS IX. Quod in eo tempore Christus venit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dictoꝵ. oĩũ firina u̾itas. Honitas uitę in mahu¬
meto uelentia erat. qͣse ꝓpħam d̾i p̾dicari
ui faciebat. fuito ⁊ rapacitate gauelens. ⁊ igne
libidinis intantũ feruens: ut ⁊alienũ thor⁊ fe¬
dare adult̾i̾o tͣnꝗͣ. dño p̾cipiente ñ erubesceret.
sic̃ d̾ tamab filia ias uxore ted legit᷑. Dñs inqͥt

Expanded text:
dictorum omnium firma veritas. Bonitas vitae in Mahometho violentia erat, qua se prophetam Dei praedicari vi faciebat, furto et rapacitate gaudens, et igne libidinis in tantum fervens, ut et alienum thorum foedare adulterio tanquam Domino praecipiente non erubesceret, sicut de Zana
Abbreviated transcription (Latin):
nulla sit: aissȩ uyoris eiꝰ tͦpitudo pat̾e fec̃. qͣn in
adult̾io d̾ p̾hensã. multoꝵ testimonio: eã ñ d̾pͣ¬
hensã eo qd̃ nollꝙ dimitt̾e falsi gabrieł nuntio
confirmauit. Decinꝰ uicii pot̾ntia libidinis ui¬
delis laudasse dm̃ legit᷑. eo qd̃ ĩ eo qͣdragies supͣ
humanũ modũ habundaret. congratulans sibi
isse fatebat᷑. dentes eiꝰ ꝯtͥti inbello. Ø.t. faciesq
collisa. multa & cedes ⁊ fuga suoꝵ: u̾tate tes¬
taut᷑. ꝗͣ si angłs dm̃ ut dicis eũ c̾to diret mineme
S accid̾ent sic̃ d̾ helia ⁊ heliseo legimꝰ. qͦs abinuni¬
cis siuis sẽꝑ eripuit dñ angłs. quẽ ꝙ̃ sitał e̾e̾t ut
dicis: sẽꝑ uictoria sequeretur. ut moy sen. iosue.
⁊ dd̾. qͦs diuino iussu pͣlia cõmiitentes: sẽꝑ uic¬

Expanded text:
in adulterio deprehensam, eam multorum testimonio non deprehensam, eo quod nollet eam dimittere, falso Gabrielis nuntio confirmavit. De cujus vitii potentia, libidinis scilicet laudasse Deum legitur, eo quod in eo quadragies supra humanum modum abundaret, congratulans sibi,isse fatebatur, dentes ejus contriti in bello, faciesque collisa, multa etiam caedes et fuga suorum, veritatem testantur; quae si angelus Domini ut dicis eum custodiret, minime sibi acciderent, sicut de Elia et Eliseo legimus , quos ab inimicis suis semper eripuit Deus, quem etiam si talis esset ut dicit, semper victoria sequeretur, ut Moysen, Josue et David, quos divino jussu praelia committentes, semper vic
Abbreviated transcription (Latin):
ge̾ bonũ.adẽ ut ꝑ melł̾ cõmestionẽ &e butyri. bomi
nabeat eognitionẽ ⁊ mali. idẽ sapiẽs sit. si ita ĩꝙͣm ĩ¬
telligis: sapiens mͥ ñ uideris: iͥ enĩ ĩ rerũ inuenit᷑
nat᷑is. qd sapiẽtiã ꝯferat butrri comestio. siue melli.
Sane nusqua. Restat gͥ ut illud allegorice intelliga¬
nius. M Et qͣm ibi potes intelligẽ allegoria: P

Expanded text:
gere bonum, id est, ut per mellis comestionem et butyri, boni habeat cognitionem et mali, id est, sapiens sit, si ita inquam intelligis, sapiens mihi non videris, ubi enim in rerum innuitur naturis, quod sapientiam conferat butyri comestio sive mellis? Sane nusquam. Restat igitur ut illud allegorice intelligamus. MOYSES. Et quam ibi potes intelligere allegoriam? P
Abbreviated transcription (Latin):
bores designauit. cur arbores queso fructiferas ⁊ p̃ei¬
osiores in cius designatione ñ posuit: P Magnosane
intuitu et ratioẽ ħ fec̃. Sic̃ nãq sẽꝑ uirẽt arbores ille.
semper totũ manz & integrũ. habeo aũi aliud aue¬
toritatis arguiñtũ. ad cõꝓbandũ uniri potuisse hoiẽm
& dm̃i. Dix nãq &̃ ẏsaias. Et dicẽt in die illa. Eece dñs

Expanded text:
bores designavit, cur arbores, quaeso, fructiferas et pretiosiores in ejus designatione non posuit? PETRUS. Magno satis intuitu et ratione hoc fecit. Sicut namque semper virent arbores illae,  vivum, semper totum manet et integrum. Habeo autem et aliud auctoritatis argumentum, ad comprobandum uniri potuisse hominem et Deum. Dicit namque Isaias: Et dicent in die illa: Ecce Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ter insinuat. ñ de uxore achar uel filio eiꝰ dixis¬
se ꝓphãm. Nã neq mulierẽ maritatã uirgi¬
nẽ uocass nec miracłm aliqđ ẽẽt. siue signum.
mulierẽ uirũ hñtẽ concept᷑am: uel filiũ fore
pariturã. Qiun ⁊ i ħ qdđ ibidẽ legitur. uocabit.
& qd̾ sñ carnali patre. uirgo foret puerũ genit᷑a.
posuit ꝓphã nom̃ ĩ hebͣico. qđ uͥginẽ reddat ĩ lati¬
no. Qd̾ si face uellet: utiq bethula posuiss. Posuit
uel nat᷑am agnosee uiłis. Mulier ñaq siue iuiue¬
thula. Quã diu aũ iuuenis ẽ: uͥgo sit aut corrupta.
potẽ nũcupari nabra. halma uͦ uocat᷑ nulla: nͥ sit
& iuuenis ⁊ ĩtacta. Qd̃ aũ addidit ꝓphã de puero
dicẽs. butyrũ ⁊ mel comedet. ũ sciat repbare malũi
& elige̾ bonũ. dic queso o moyses. quid ꝑ meluis
ĩtelligi uoluit & buti rũe uoluit ibi aliqͣm ĩnue̾
allegoriã. uel mel simplicit̾ ꝓtulit ⁊ butyrũ: m
Nos qͥppe illd neqͣquã nͥ sĩplicit̾ intelligimꝰ: scił

Expanded text:
ilio ejus dixisse prophetam. Nam neque mulierem maritatam virginem vocasset, nec miraculum aliquod esset sive signum, mulierem virum habentem concepturam, vel filium forte parituram. Quin et in hoc quod ibidem legitur, vocabit, et quod sine carnali patre virgo foret puerum genitura.posuit propheta nomen in Hebraico, quod virginem reddat in Latino. Quod si facere vellet, utique bethula posuisset. Posuivel naturam agnoscere videris. Mulier namque sive juverupta, potest nuncupari nahra. Halma vero vocatur nulla, nisi sit et juvenis et intacta. Quod autem addidit propheta de puero dicens: Butyrum et mel comedet, ut sciat reprobare malum et eligere bonum, dic, quaeso, o Moyses, quid per mel illud intelligi voluit et butyrum? voluit ibi aliquam innuere allegoriam, vel mel simpliciter protulit et butyrum? MOYSES. Nos quippe illud nequaquam, nisi simpliciter intelligimus, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
nes: qualit̾ ꝓpt̾ mariã ⁊ eiꝰ filiũ dicta sit ista ꝓpħ
qͥb ꝑfacillime conuincã: ipsã ñ ꝓpt̾ achar uel fili¬
um eius. ĩmo ꝓpt̾ mariã & filiũ eiꝰ xpm fuisse ꝓ¬
addidit ipse. ac si diceret ñ alius. ex ħ potest ĩtel¬
ligi. ipsũ dnm̃ signũ ẽẽ futurũ. Qd̾ e płralit̾ ait

Expanded text:
nes qualiter propter Mariam, et ejus filium dicta sit ista propquibus perfacillime convincam ipsam non propter Achaz vel filium ejus, imo paddidit, ipse, ac si diceret non alius, ex hoc potest intelligi ipsum Dominum signum esse futurum. Quod etiam pluraliter ait
Abbreviated transcription (Latin):
sic bndicetis filis isrł ⁊ dicetis eis. Bñdicat t̃ dñs
et eustodiat te. Ostendit dñs faciẽ suã tͥ: ⁊ mise̾atur
tui. Conũtat dñs uultũ suũ ad te: idet tͥ pace̾. his
qͥppe bñdictionib sac̃dos alicui bndicẽs: ꝓtensas
añ uultũ suũ palmas utͣsq tenebat. Cũ uͦ dicebat
dñs. quẽ hebͣice illo qđ supͣdiximꝰ. tͥno ⁊ uno noĩe ex¬
pͥmebat: tres digitos pͥores. pollic̃e uidelies. ĩ dicem
atq mediũ: manus utq rectos altiꝰ erigebat. & dic¬
tare tu noris & ualeas. mͥ qͦso edisseras. Sane neq il¬
lud qđ dixisti. neq qͥcqͣm aliud. suꝑ ħ ũqu̾a nota¬
uimꝰ. S nec doctores nri qͥppiã notandũ fore dixe

Expanded text:
is filiis Israel, et dicetis eis: Benedicat tibi Dominus, et custodiat te, ostendat Dominus faciem suam tibi, et misereatur tui, convertat Dominus vultum suum ad te, et det tibi pacem . His quippe benedictionibus sacerdos alicui benedicens, protensas ante vultum suum palmas utrasque tenebat. Cum vero dicebat Dominus quem Hebraice illo quod supra diximus trino et uno nomine exprimebat, tres digitos priores, pollicem videlicet, indicem, atque medium manus utriusque rectos altius erigebat, et dictare tu noris et valeas, mihi, quaeso edisseras. MOYSES. Sane neque illud quod dixistis, neque quidquam aliud super haec unquam notavimus. Sed nec doctores nostri quidpiam notandum esse dixe
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ dm̃ ⁊ dicentiũ. Sc̃s sc̃s sẽs: dñs ds̃ sabaothe Cur
riter solũm sc̃s dict. magis quã semel uel bis uel
decies uel centies. uel alio num̾o aliquo: Cursi bre¬
uiter laudare uellẽt: semel sc̃s ñ dicẽt: Si uͦ multũ
cũ ñ centenã. uel millenã. uel innum̾am laudem
te uictũ & contͣire nescientẽ fateris: Testat᷑ sane
& dauid. ꝑsonaꝵ tͥnitatẽ: cũ dic̃. Querite dñm et¬

Expanded text:
Sabaoth? Cur enim ter tantum sanctus dicunt magis quam semel, vel bis, vel decies, vel centies, vel alio numero aliquo? Cur si breviter laudare vellent semel sanctus non dicerent? Si vero multum, cur non centenam vel millenam, vel innumeram laudem te victum et contraire nescientem fateris? Testatur sane et David personarum trinitatem cum dicit: Quaerite Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uari p̃cepert̃. P dane qd̾ dit̃ illũ dñs obseruari p̃cep̃
adduentꝰ xͥ. qͥ omĩa oꝑa sua. que ĩ mundo uiuens patra¬
uit: sexto cdie .i. die ueneris cõpleuit. qñ ꝓ nob̾ mortẽ
suscepit. die aũ septimo .i. die sabb̃i reqͥeuit. qͥn & om̃s
qͥañ mortẽ suã ĩ se credentes obierãt: sec̃ ab ĩferni
signũ fuit: cõpleta illa. multo magis obseruari debu¬
it. tũ ob memoriã mundi ȩxordii: tũ ob sc̃oꝵ qd̾ dicis re¬

Expanded text:
unt. PETRUS. Sane quod diem illum Dominus observari praecepit, a opera sua quae in mundo vivens patravit, sexto die, id est die Veneris complevit, quando pro nobis mortem suscepit. Die autem septimo, id est die Sabbati requievit, quin et omnes qui ante mortem suam in se credentes obierant, secum ab inferni signum fuit, completa illa, multo magis observari debuit, tum ob memoriam mundi exordii, tum ob sanctorum re
Abbreviated transcription (Latin):
& nox uidelicet ut .iiii. anni tẽporib idẽ toto an¬
no: nocte qͦq i die dĩ mandatoꝵ memores eẽnt. Na
ꝑ tres nodos suꝑiores. tͥnitas ꝑsonaꝵ ꝑ duos aũ ĩ fe¬
riores: duo insinuant᷑ testam̃ta. lex scił moysi et
euuangeliũ. Notat᷑ qͦꝙ trmitas in tͥb bñdictioĩb
quib aaron ⁊ filii eius bñdicebãt filis isrł ex p̃cep¬

Expanded text:
et noctes, videlicet ut quatuor anni temporibus, iidem toto anno, nocte quoque et die, Dei mandatorum memores essent. Nam per tres nodos superiores, Trinitas personarum, per duos autem inferiores, duo insinuantur Testamenta, lex scilicet Moysis, et Evangelium. Notatur quoque Trinitas in tribus benedictionibus, quib
Abbreviated transcription (Latin):
des unũ dĩn ⁊ plures ꝑsonas: M Nullũ sane teẽ
suꝑ hac re feriã pactũ: s tñ attente uellẽ audire
PDoui certe cord̃ tui duriciã. s tñ ia illud tͥ osten¬
dã. ꝑ ħ enĩ forsitan boni alicuiꝰ memor eris. In
libro itaq samueł scͥptũ ẽ. qr eũ philistiim arcã
dñi ꝯtͣse uenire uiderẽt: dixert̃ elehem elohim.

Expanded text:
des unum et plures personas? MOYSES. Nullum sane tecum super hac re feriam pactum, sed tantum attente vellem audire. PETRUS. Novi certe cordis tui duritiam, sed tamen jam illud tibi ostendam, per hoc enim forsitan boni alicujus memor eris. In lib. itaque Samuelis scriptum est, quia cum Philisthiim arcam Domini contra se venire viderent, dixerunt. Elehem
Abbreviated transcription (Latin):
illud certe suꝑ omĩa abste audire desidero. P legimꝰ
sane in genesi dñm dixisse faciamꝰ hominẽ ad pm̃a¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ nr̃am ⁊ alibi. ereauit cͥs homuĩẽ
ad ỹ maginẽ & simlitudinem suam. S dic o moy
consimiles st̃ ⁊mago di: et ymago hominis : o
Bonũ ẽ certe ueritatẽ agnoscẽ. ⁊ ego ueraciter dico:
in nullo illas consimiles ẽẽ. Nã ⁊ suꝑius tũ ratioẽ.
tũ auctoritate ostñsũ ẽ.⁊ nos concessimꝰ: dm̃ rei simi¬
litudinẽ habere nullius. P Mentit᷑ gͦ scͥpt᷑a quę¬

Expanded text:
illud abs te audire desidero. PETRUS. Legimus sane in Genesi Dominum dixisse: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et alibi: Creavit Deus hominem ad imaginem et similituconsimiles sunt imago Dei et imago hominis? MOYSES. Bonum est certe veritatem agnoscere, et ego veraciter dico in nullo illas consimiles esse. Nam et superius tum ratione, tum auctoritate ostensum est et nos concessimus Deum rei similitudinem habere nullius. PETRUS. Mentitur e
Abbreviated transcription (Latin):
laudamꝰ de bñficio. qd nob̃ fec̃. ꝑ filiũ suũ iesũ nos
saluando. m Et qͥd de carnib ilł clices. qͣs ⁊ ĩ lege mo¬
mo ꝙͣ ipsi comedert᷑: ẜ Cũ omnia q̃ ds fec̃. bona
sint testante scͥptura ⁊ dicente.qr uidit ds̃ cuncta
q̃ fec̾at. ⁊ erãt ualde bona: ⁊ noe ac filiis errs dicat

Expanded text:
neficio quod nobis fecit, per filium suum Jesum nos salvando. MOYSES. Et quid de carnibus illis, dices, quas et in lege Moetiam ipsi comederunt? PETRUS. Cum omnia quae Deus fecit bona sint, testante Scriptura et dicente: Quia vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Et Noe ac filiis ejus dicat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ attͥbuit. s tale quid ꝓhibete qd ei nũquã anͥa p¬
git. uno qͥdẽ qnͣ corpori adheret. ab ipsius ereatio¬
ne. nec ab eo ĩ et̾nũ secedit: ueluti eũ de patre et
matre heditarie ꝓuenit: ut ĩ porco udemꝰ ⁊ alus car¬
nib ꝓhibitis. Sccdło. cũ ei cũ qͦ pͥusñ fuerat adiungit᷑.

Expanded text:
unquam antea pgit, uno quidem, quando corpori adhaeret, ab ipsius creatione, nec ab eo in aeternum secedit, veluti cum de patre et matre haereditarie provenit, ut in porco videmus et aliis carnibus prohibitis. Secundo, cum ei cum quo non fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
elohim scił ⁊ adonar. płritatẽ significãt. scdm
regłas artis lit̾atorie contingit. Qd̃ uͦ se ita ds̃¬
appellauit: nulł coactꝰ regłis s uixta placitũ suũ
fec̃. ⁊ placitũ quidẽ suũ nulł debe reglis subia
cereꝰ. Uerũ quippe est noĩa illa nullis debere regu¬
ꝑiꝰ explanauim̃. Itaq uͥ singłarit᷑ ꝓferunt᷑. singła¬
ritatẽ. uͥ uͦ pluralit̾. pluralitatẽ significãt. Qũe¬
admodũi ĩ uenimꝰ ĩ genesi. loth angłos appellasse
adonaꝵ ħ ẽ dñi mei. qr angłi duo ꝓfecto erãt. et
alias in eodẽ libro. laban ĩ crepãs iacobait. eur fura¬
tus es elohai ħẽ dõs meose Et ĩ psalmis inuenit᷑ scͥꝑ¬
tũ. E godixi elohimate. ħ ẽ dui estis. Et ad isrħelitieõ
ꝓphaꝵ satis habundant. M Licet ostensũ sit elohĩ.
iadonas. płralitatẽ significare: cũ tñ de dõ dicunt᷑:

Expanded text:
Elohim scilicet et Adonai pluralitatem significant, secundum regulas artis litteratoriae contingit. Quod vero Deus se ita appelfecit, et placitum quidem suum nullis debet regulis subjacere. PETRUS. Verum quippe est nomina illa nullis debere reguperius explanavimus. Itaque, ubi singulariter proferuntur, singularitatem, ubi vero pluraliter, pluralitatem significant, quemadmodum invenimus in Genesi, Lot angelos appellasse Adonai , hoc est Domini mei, quia angeli duo profecto erant. Et alias in eodem libro Laban increpans Jacob, ait: Cur furatus es Elohai , hoc est, deos meos? Et in Psalmis invenitur scriptum: Ego dixi Elohimatem , id est, dii estis. Et ad Israeliticum prophetarum satis abundabunt. MOYSES. Licet ostensum sit Elohim et Adonai pluralitatem significare, cum tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
piẽs. pꝰ qͣm eẽt sapiẽs: nec sine uoluntate. pꝰ qͣm ha¬
buiss uoluntatẽ. deinde qr posuisti easdẽ habu
mee. murime ẽ ꝯtrariũ. Dixi enĩ suꝑiꝰ. dm̃ ñ posse sapi¬
entia ⁊ uoluntate carere: pꝰqͣm habuerit. Quia uͦ eas¬
dẽ pͥncipiũ habere ꝯcessi: neqͣqͣm contͣdixi. eũ posse
habere qd̃ ñ habuerit. P dane si ex ordiũ habue
diguit ipse cͤator alia saꝑientia ⁊ alia uoluntate:
quib eas caret. quia ut dictũ ẽ. necesse ẽ oꝑatori sa¬
pientiã habere ⁊ uoluntatẽ. añ qͣm qͥd oꝑet᷑ ⁊ sic
in infinitum. Necesse gͦ ẽ. ut sapientia ⁊ uoluntas.

Expanded text:
piens, postquam esset sapiens, nec sine voluntate, postquam habuisset voluntatem. Deinde, quia posuisti easdem habuimeae minime est contrarium. Dixi enim superius. Deum non posse sapientia et voluntate carere, postquam habuerit. Quia vero easdem principium habere concessi, nequaquam contradixi eum posse habere, quod non habuerit. PETRUS. Sane, si exordium habuerdiguit ipse Creator alia sapientia, et voluntate, quibus eas crearet, et, ut dictum est, necesse est operatori sapientiam habere et voluntatem, antequam quid operetur, et sic in infinitum. Necesse ergo est ut sapientia et volu
Abbreviated transcription (Latin):
lercio: cũ aliqͣ de causa sr̃ueniente corpori admbet᷑:
⁊ pꝰea alia oꝑas causa se iungit᷑. sic̃ illi qͥ morticiniũ
tangt᷑. inmundi st̃. donee eineris consꝑsioẽ mundi fit¬
unt. Quarto aũ: cũ aliqͣ de causa corꝑori se adiungit.
ac sine oꝑe ullo recedit. ut illi qui morticinũ aliqͥd
contingt᷑: tota die sorcdidi. sole uͭ occubente absꝙ
licet ne ĩmondos faceret qͥ eas comederet.S ꝙ
ido ut doctores nr̃i assert̃ ꝓhibitȩ fuert̃: neduriciã
cordib inferret̃. aut hebetudinẽ: ne intelligerẽt.

Expanded text:
ri adhibetur, et postea alia operis causa sejungitur, sicut illi qui mortuum tangunt immundi sunt, donec cineris conspersione mundi fiant . Quarto autem, cum aliqua de causa corpori se adjungit, ac sine opere ullo recedit, ut illi qui morticinium aliquod contrectarint tota die sordidi, sole vero occidente absque licet ne immundos facerent, qui ea comederent. Sed et ideo ut doctores vestri asserunt, prohibitae fuerunt ne duritiam cordibus inferrent, aut hebetudinem, ne intelligerent.
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde de aliis due partibus credulitatis disputabimꝰ.
ipsa ⁊de ipsa st̃ sapiẽtia ⁊ uoluntas.:⁊ ipsa de nullo qu̾a
tia ⁊ uoluntas ipsi ĩsĩt sub̾ȩ. restat explanandũ. m
ipsam creatͥc̃e ẽẽ omĩũ rerũ ⁊ miciũ initiatarũ. ⁊ fac¬
triẽe facturarũ. necesse est ut hãt sapiẽtiã ⁊ uolun¬
tatẽ. ut scilicet sapiat quid fac̾e uelit. añ quã faciat.
ginatio ẽ sapientia. Cũ autẽ sit. sapit: aut fac̃ aut ñ
facit. Don aũ facit. si ñ uelit. Si uͦ facit iñ uult. ⁊ ħ
ẽ uoluntas. s̾ appar& ĩ nr̃o sermone: opꝰ sapiẽtia p̃

Expanded text:
Deinde de aliis tuae partibus credulitatis disputabimus, ipsa et de ipsa sunt sapientia et voluntas, et ipsa de nullo, quamtia et voluntas ipsi insint substantiae, restat explanandum. MOipsam creatricem omnium rerum, et initium initiatarum, et factricem facturarum, necesse est ut habeat sapientiam et voluntatem, ut scilicet sciat quid faginatio est sapientia. Cum autem sic sapit, aut facit, aut non facit. Non autem facit, si non velit. Si vero facit, et vult, et haec est voluntas. Ergo apparet in n
Abbreviated transcription (Latin):
M Iam ex uerb̃ tuis intelligo tale quid: qđ an̾a ñ
dixisti. Uideris ri. innuere. puerũ de quo loqueris: dm̃
mee ficłi explanatioẽ notaui. ⁊ tͥ illd ostñdã. si qñ qͥ¬
sieris. M De ħ ñ q̃ro ad p̾sens ego: immo pͥus uolo
respondeas. si quã adhuc auctoritatẽ habeas. de
ꝓpħa. qđ puer ille filius mariȩ. de matre sit natus.
sine carnali patre. P habeo utiq Ait ri. Rorate
celi desuꝑ et nubes pluant iustũ: aꝑiatur terra et
germinet saluatorem. Et iusticia oriatur simul.

Expanded text:
 tuis verbis intelligo tale quid, quod antea non dixisti, videris enim innuere, puerum de quo loqueris Deum meae fidei explanatione notavi et tibi ostendam, si qSES. De hoc non quaero ad praesens ego, imo prius volo respondeas, si quam adhuc auctoritatem habeas de propheta, quod puer ille, filius Mariae, de matre sit natus sine carnali patre. PETRUS. Habeo utique. Ait enim: Rorate, coeli, desuper, et nubes pluant justum; aperiatur terra et germin
Abbreviated transcription (Latin):
mutemꝰ. ꝓ die saluationis corpoꝵ. Nam ⁊ ueniẽte ma¬
iore leticia. minor recedit: ⁊ oriente sole. stellar ũ
claritas aufugit. S & memoriã pͥoris debemus nos¬
dimittere: ꝓ memoria seq̃ntis. sic̃ & ꝑ iheremiã ꝓph̾am

Expanded text:
mutemus pro die salvationis corporum. Nam et veniente mamutemus pro die salvationis corporum. Nam et veniente majore laetitia, minor recedit, et oriente sole, stellarum claritas aufugit. Sed et memoriam prioris debemus dimittere pro memoria sequentis, sicut et per Jeremiam prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
imino suspensus cũ omĩb m̃bris fuit: nec pꝰ occisi¬
onẽ os aliqd̃ eius cõputruit: aut quãlibet aliã dis¬
solutionẽ sustinuit: imo totꝰ ⁊ĩteger resurr ex̃.
aliq̃m p̃t̾misimus ñ explanatũ. si attente inuestiges
se egypti. ut placuit ex planasti: uolo dicas si plac&
quare uice altera phase in deserto p̃ceptũ ẽ fieri. Pn
Sulla sane alia decausa. aut utilitate factũ ẽ: nisi
ob memoriã phase eggptiaei.⁊ ad denuneiandũil¬
lud. qͦ immolaturꝰ erat. xp̃c agnꝰ dĩ. S ulld̾ phase sẽ
ꝑ qͦ acuixit. xp̃c celebrauit: tũ ut legẽ cõplera moy¬
si: tũ qr ñcũ cõpleti erãt rit᷑ illi. pꝰ quã uͦ ꝑ mortẽ suaᷤ
totũ cõpletũ ẽ. iã illd̾ phase fieri necẽe̾ ult̾iꝰ ñ ẽ. im¬
mo pascha illd̾. qd̾ ab apłis nr̃is ordinatũ nob̃ ẽ. Rec¬
tũ ẽ nait diẽ saluatioĩs aĩaꝵ. q̃ coli dignior est: com¬

Expanded text:
, imo suspensus cum omnibus membris fuit, nec post occisi, imo suspensus cum omnibus membris fuit, nec post occisionem os aliquod ejus computrivit, aut quamlibet aliam dissolutionem sustinuit, imo totus et integer resurrexit. aliquem praetermisimus non explanatum, si attente investiges,se Aegypti, ut placuit, explanasti, volo dicas, si placet, quare vice altera Phase in deserto praeceptum est fieri . PETRUS. Nulla sane de causa aut utilitate factum est, nisi ob memoriam Phase Aegyptiaci, et ad nuntiandum illud, quo immolandus erat CMoysi , tum quia nondum completi essent ritus illi. Postquam vero per mortem suam totum completum est, jam illud Phase fieri necesse ulterius non est, imo Pascha illud quod ab apostolis nostris ordinatum nobis est. Rectum est enim ut diem salvationis animarum quae coli dignior est com
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eiꝰdẽ comedit corpꝰ xͥ. Pret̾ea quẽ ad modu̾ agnus
captus ẽ. ne a ppło liberari poss aut defendi. Qu̾e¬
admodũ & nec trudus. nec aqua coctus. s assus igni:
ita & xp̃s nec sme iudicio. nec tñ iusto udicio. s ĩ¬
iusto: condẽpnatꝰ fuit. sic̃ nec omĩno eruda. nec bñ
cocta ẽ caro assa igni. S ⁊ ob eandẽ causã festinãt᷑
i eͣ pane azimo. p̃ceptꝰ ẽ manducari. Sic̃ N panis ari¬
mus nequaqu̾a donec ferm̃tet᷑ pasta. ex pectat᷑ fieri. im
mo festinant᷑ fit: ita & in xp̃o nulla rectitudinẽ expecta¬
rt̃ uidicii. immo festinant̾. condẽpnatꝰ fuit. ꝑ ama¬
ras uͦ herbas. cũ qͥb p̃ceptꝰ ẽ agnus ille comedi designa¬
tur qd̾ ex illa xͥ dapnatioẽ inusta: calamitas ⁊ amari¬
tudo uenit. Qd̾ aũ integer ⁊ totus cũ capite ⁊ pedib &
intestinis mandatus ẽ coqͥ ⁊ pꝰ cõmestionẽ os illiꝰ ñ con¬
fringi. insmnuat qd̾ nec ĩ occisioẽ m̃brũ. xͥ aliqd̾ cesu̾ẽ:¬

Expanded text:
 corpus comedit Christi. Praeterea quemadmodum agnus captus fuit, ne a populo liberari posset aut defendi. Quemadmodum etiam nec crudus nec aqua coctus, sed assus igni, ita et Christus nec sine judicio, nec tamen justo judicio, sed injusto condemnatus fuit, sicut non omnino cruda, nec bene cocta est caro assa igni. Sed et ob eamdem causam festinanter et cum pane azymo praeceptus est manducari. Sicut enim panis azymus nequem exspectarunt judicii, imo festinanter condemnatus fuit. Per amaras vero herbas cum quibus praeceptus est agnus ille comedi, designatur quod ex illa damnatione injusta, calamitas et amaritudo venit. Quod autem et totus cum capite et pedibus et intestinis mandatus est coqui, et post comestionem os illius non confringi, insinuat quod nec in occisione membrum Christi aliquod caesum est
Abbreviated transcription (Latin):
dieris.: ꝓfer. P Non unã quidẽ suꝑhuiꝰ modi re di¬
eã auctoritatẽ.s multas cũ de fut᷑a xp̃i natuitate
recordare qđ ꝑ psaiã ad achar dictũ ẽ regẽ uida.
Suꝑueniẽtib ni. suꝑ eũ hostib siuis: rege uideł ar¬
meniȩ⁊ rege isrł: sic ad eũ locutꝰ ẽ ysaias. Ne time¬
as inqͥd o achar: qr ñ destruet᷑ iherłm ⁊ ne dubites.
pete ꝑͥ signũ a dño dõ tuo ĩ ꝑfundũ ĩferni. siue i
excelsu suꝑ . dix̃ achar. Npetã ⁊ ñ tẽꝑtabo dñm.
Cũdũ cognouiss: ysaias qđ ñ bona fide dixiss achar
immo qr dm̃ ñ timerce aut amaret: respondẽs au¬
dite ĩqd gͦ damꝰ dauid. Nũ qͥd parũ uob̾ est molestõ
&e hominib: qr molesti estis ⁊ dõ meo: ꝓpt̾ ħ dabit

Expanded text:
r. PETRUS. Non unam quidem super hujusmodi re dicam auctoritatem, sed multas, cum de futura Christi nativitate,da: supervenientibus enim super eum hostibus suis, rege videlicet Armeniae, et rege Israel, sic ad eum locutus est Isaias: Ne timeas, inquit, o Achaz, quia non destruetur Hierusalem, et ne dubites. Pete tibi signum a domino Deo tuo in profondum inferni, sive in excelsum supra; et dixit Achaz: Non petam et non tentabo Dominum . Cum autem cognovisset Isaias, quia non bona fide dixisset Achaz, imo quia Deum non timeret, aut amaret, respondens: Audite, inquit, ergo domus David: nunquid parum vobis est molestos esse hominibus, quia molesti estis et D
Abbreviated transcription (Latin):
pa magna & honore. plebs tota suscep̃. unde doc¬
toꝵ iniridia ac maliuolentia maior creuit:⁊ de
ipso obseruando atq occidendo die c̃stina alt̾ ẽ alt̾o
consilium cepit. illud autẽ consiliũ usq in qͣr tam deci¬
& ñ de uacca: licet de aĩalib illis uacca sit. de qͥb fie̾i
sacͥficiũ ĩ lege p̃ceptũ fuit. ꝓpt̾ ħ factũ ẽ qd̾ ouis uel
capͣ dũ capit᷑ ñ repugnat: sic̃ uacca fac̃: ⁊ signũ qͥdẽ

Expanded text:
pa magna et honore plebs tota suscepit, unde docpa magna et honore plebs tota suscepit, unde doctorum invidia ac malevolentia major crevit, et de ipso observando atque occidendo die crastina alter cum altero consilium coepit . Illud autem consilium usque in quartam deciet non de vacca, licet de animalibus illis vacca sit de quibus fieri sacrificium in lege praeceptum fuit, propter hoc factum est quod ovis vel capra cum capitur non rep
Abbreviated transcription (Latin):
xiiii. die int̾ duo uesꝑa ĩmolari. ac de eiꝰ sanguine sr̃
utrũꝙ postẽ:⁊ sr̃ liminaria domoꝵ poni: i ħ ĩ domi
b tm̃ ilł:. in qͥb debebat manducari. qͥn icarnes eiꝰ
ñ crudas. uel aq̃ coctas. s igni tantũ assas comedi. ĩ¬
teger ꝙ totꝰ cũ capite & pedib ⁊ intestinis. iussus est
igne coqͥ. noctuq ⁊ festinanter comedi:⁊ os illiꝰ nullũ
sanguine aũ scio. qd̃ sr̃ utrũq domoꝵ postẽ.⁊ sr᷑ limi¬
naria idõ poni p̃ceptꝰ ẽ: ut ueniẽs maliguꝰ angłs do¬
nẽ pe ille egypti.atq ritꝰ sui: figa fuert̃ ⁊ similitudo
erãt redim̃di: ⁊ fuit agnꝰ ille qͣsi annunciãs illũ. qͥuẽ¬
turꝰ erat pꝰse. m De agno qͥdẽ qd̃ plac& dixisti. s p̃dic¬
tos ritꝰ agni qͦmͦ pot̾is applicare ad xpm̃. quẽ uocas
agnũ dĩ: P Nã sic̃ agnus ille die m̃sis decima
cima die scił lune: de obseruando.xͦ eonsiliũ acce¬
ut ibi phase celebͣret. xp̃s uenit: quẽ cũ leticia ⁊ põ¬

Expanded text:
ac de ejus sanguine super utrumque postem et super liminaria domorum poni, et hoc in domibus tantum illis, in quibus debebat manducari, quin et carnes ejus non crudas vel aqua coctas, sed igni tantum assas comedi, integer etiam et totus cum capite et pedibus et intestinis jussus est igni coqui, noctuque et festinanter comedi, et os illius non sanguine autem scio, quod super utrumque domorum postem, et super liminaria ideo poni praeceptus est, ut veniens malignus angelus, donempe ille Aegypti, atque ritus sui figura et similitudoerant redimendi, et fuit Agnus ille quasi annuntians illum qui venturus erat postos ritus agni quomodo poteris applicare ad Christum, quem vocas Agnum Dei? PETRUS. Nam, sicut agnus ille die mensis decima cima, die scilicet lunae, de observando Christo consilium acceut ibi Phase celebraret, Christus venit, quem cum laetitia et pom
Abbreviated transcription (Latin):
& ordinata st̃: nichil nͥ fig᷑a ⁊ significatio sacͥficii p̾ci¬
pui. qd̾̃ uent᷑um erat fuert̃. ⁊ ut gentes sacͥficiis se as¬
sue facerẽt. ⁊ ꝑ illa agnoscerẽt. qd̃ sic̃ ipsa consuetu¬
dinaria ista ablueba̾t peccata. ita & ꝑ maximũ sa¬
ẽsiciũ. maximũ poss deleri peccatũ. Ut aũ xp̃e. sẽs seił¬

Expanded text:
et ordinata sunt, nihil nisi figura et significatio sacrificii praecipui quod venturum erat fuerunt, et ut gentes sacrificiis se assuefacerent et per illa agnosceretur quod, sicut ipsa consuetudinaria ista abluunt peccata, ita per maximum sacrificium maximum posset deleri peccatum. Ut autem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c poss condẽpnari. die aũ mercurii datũ fu
cruei: qr in quã ħ nouit :idieb ilł gaudiũ aliqd̃ exer¬
ceri ñ uoluit: ido ĩ ipsis celebrari phase ꝓhibuit: et ĩ
seq̃ntẽ diẽ differri p̃cep̃. ħ aũ secretũ omĩb reuela¬
rit ꝑibit: de aliis minorib frustra disputaremꝰ. c̃ ea
posses multo condẽpnare leuiꝰ. De ieuinio aũ decimi
diei m̃sis septimi: mͥ postulo responderi. qd̃ ad nr̃oꝵ
ex piationẽ pecc̃oꝵ ĩ tantũ dñs p̃cepit obseruari: qd̵ eũ¬

Expanded text:
 posset condemnari, die autem Mercurii datum fuicruci, quia, inquam, hoc novit, et diebus illis gaudium aliquod exerceri non voluit, ideo in illis celebrari Phase prohibuit , et in sequentem diem differre praecepit. Hoc autem secretum omnibus revelarit peribit, de aliis minoribus frustra jam disputaremus, cum eas posses multo condemnare levius. De jejunio autem decimi diei mensis septimi mihi postulo responderi, quod ad nostrorum expiationem peccatorum in tantum Dominus praecepit observari, quod eu
Abbreviated transcription (Latin):
solũ aũ ĩ ħ m̃lacẽ eũ inuenies⁊ s om̃s libros
⁊ ꝓpħarũ dicta relege: ⁊ ĩ cunctis q̃ d ipsis dirͣ
m̃titũ reꝑies. Quomͦ gͦ illu̾ m̃ dacẽ crełe me
hortaris. cũ ĩ õĩb fallace inueneris: Dt oĩpo¬
tñtis d̾p̾cor pietatẽ: ut me ab illiꝰ errore lib̾&.
& qͦm cepi legẽ ĩplere ꝑficut. Am̃.Sextꝰ
confutasti. Hc̃ aũ qͣlis sit tua fides expone. et
modũ tuę credulitatis sub capitulis distinguȩ̨.
titulo in eodẽ disputaudo. ⁊ liceat tͥ si potueris
q̃ ame dicta fuerint destruere. M. ħ desido ego
si pot̾o. hc̃ utiq incipiã q̃rere: de pͥma tuȩ cre¬
dulitatis parte. sctł quo nodo ds ⁊ unꝰ ⁊ tres¬

Expanded text:
solum autem in hoc mendacem eum invenies, sed omnes libros et prophetarum dicta relege, et in cunctis quae de ipsis dixit, mentitum reperies. Quomodo ergo illum mendacem me credere hortaris, cum in omnibus fallacem inveneris? Dei omnipotentis deprecor pietatem, ut me ab illius errore liberet et quam coepi legem implere perficiat. Amen. confutasti. Nunc autem qualis sit tua fides expone, et modum tuae credulitatis sub capitulis distingue.  quaere sub quolibet titulo in eodem disputando, et liceat tibi si potueris quae a me dicta fuerint destruere. MOYSES. Hoc desidero, si potero. Nunc itaque incipiam quaerere de prima tuae credulitatis parte, sc
Abbreviated transcription (Latin):
obseruass s ħ neqͣquã: nͥ ut legẽ moysi cõpleret.
⁊ q ñdũ uen̾at dies resurrectioĩs. qͣm seruara& o
seruare.⁊ iea agnũ immolare. apsũq cũ paueari¬
moriamaris herb̃ comedere. qd̾ totũ apłi dimisere.
In pͥmis sane o moyses diligent debemꝰ inspic̃e. ritꝰ
& causas rituũ qͥb ĩ egy ptofieri p̃ceptũ ẽ phase.⁊ qͣ¬
re pͥea uice alt̾a p̃ceptũ ẽ ĩ solitudiẽ. Qd̾ ẽ fec̃imus.
pfecto uidebimꝰ utrũ pꝰ mortẽ. xͥ festiuitatẽ phase

Expanded text:
sed hoc nequaquam nisi ut legem Moysi compleret, et quia nondum venerat dies resurrectionis quam servaret. Mservare, et in ea agnum immolare, ipsumque cum pane azymo et amaris herbis comedere , quod totum apostoli dimisere, PETRUS. In primis sane, o Moyses, diligenter debemus inspicere ritus, et causas rituum, quibus in Aegypto fieri praeceptum est Phase, et quare postea vice altera praeceptum est in solitudine . Quod cum fecerimus, profecto videbi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ scĩtelligenda ẽ. qd̾ ampliꝰ recordari ñ debemꝰ. qd̾
filios isrł de egypto ecluxit dñs: immo de t̾ra aqͥlo
ins .i. de inferno. cũ ꝑ aqͥlonẽ intelligat᷑ diabolus.
euiꝰ terra et habitatio ẽ infernus. sic̃ dic̃ iohel ꝓpha
Eũ qͥ ab aquilone ẽ. ꝓculfaciã a uob: i expellã eũ in
terrã ĩuiã. ⁊ desertã faciẽ eius contͣ mare oriẽtale: &
extremũ enis ad mare nouissimũ. ⁊ ascend& fetor
et̾ iascendet putredo eiꝰ qr suꝑbe egit. Et ego quidẽ
qͦmͦ uos phase celebrare dicitis cũ nec sacͥficiũ faciatis
nec altare. nec sacerdotẽ qͥ illud faciat habeatis : Pu¬
tatis.N. qd̃ ꝓpt̃ herbas tantũ ⁊azimos qͦs mandu¬
catis. phase cõplere possitis: Qͥn & ipsũ diẽ phase
qͣnq cõmutatis.⁊uꝰq ĩ seq̃ntẽ difertis.qr illd̃ nec die
lunȩ nec die mercurii nec die uen̾is ũquã celeb¬
tis. qd mͥ uolo edisseras quare faciatis. m Nescio ali¬

Expanded text:
quia amplius recordari non debemus, quod filios Israel de Aegypto eduxit Dominus, imo de terra aquilonis, id est de inferno, cum per aquilonem intelligatur diabolus, cujus terra et habitatio est infernus, sicut dicit Joel propheta: Et qui ab aquilone est procul faciam a vobis, et expellam eum in mare orientale, et extremum ejus ad mare novissimum, et ascendet fetor ejus, et ascendet putredo ejus, quia superbe egit . Et ego quidem utem quomodo vos Phase celebrare dicitis, cum nec sacrificium faciatis nec altare, nec sacerdotem, qui illud faciat habeatis? Putatis enim quod propter herbas tantum et azymos, quos manducatis Phase complere possitis? Quin etiam ipsum diem Paschae, quandoque commutatis, et usque in sequentem differtis, quia illud nec die Lunae, nec Mercurii, nec die Veneris unquam celebratis. Quod mihi volo edisseras quare facias. MOYSES. Nescio ali
Abbreviated transcription (Latin):
q auclitu. neq de corporis sensib aliqͦ nͥ tantũ m̃tis
intellectu ꝑspicuo: ⁊ miro possit ꝑpendi ingenio.
Sotẽ et ĩ multis aliis tͥnitas denotari. sic̃ ĩ fibriis qͣs
dñs filios isrł ĩ uestim̃tis suis ꝑ morsen habere p̃-¬
cepit dicens. loquere filus isrł ⁊ dices ad eos. ut
faciãt sibi fi̾brias in angłis pallioꝵ. ponẽtes ĩ eis
uittas iacinctinas. qͣs cũ uiderĩt: recordẽt᷑ omniũ
mandatoꝵ dñi. fimbriȩ qͥppe ille.iiiͦi. erãt filioꝵ.

Expanded text:
que auditu, neque de corporeis sensibus aliquo, nisi tantum mentis que auditu, neque de corporeis sensibus aliquo, nisi tantum mentis intellectu perspicuo, et miro possit perpendi ingenio. Potest etiam in multis aliis Trinitas denotari, sicut in fimbriis quas Dominus filios Israel in vestimentis suis per Moysen habere praecepit dicens: Loquere filiis Israel, et dices ad eos, ut faciant sibi fimbrias in angulis palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas, quas cum viderint, recordentur omnium mandatorum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
mñ unũ. Si uͦ scdãm ⁊ t̾ciã: e. scił iu. ia habeb̾ alte¬
rã. Similit̾ si terciã tantũ copulau̾is: atq quar¬
tã u. scił ⁊ e: inuenies ⁊ t̾ciũ. Rursus si om̃s simul
ĩ ordinẽ conexeris: ñ erit nisi nom̃ unũ. sic̃ ĩ ista
pat& geomet᷑li figura. ꝑpende itaq o moyses.
quã secretũ sit & subtile nom̃ istud ⁊ ĩ esfabile. ⁊
qd ñ nͥ perspicaci m̃tis intuitu. & ꝓfunda uale¬
at agnosei indagatioẽ.
testante moyse ĩ deu¬
hodie ⁊ cogita tu in corde tuo. qd
dñs ipse ẽ ds̃ ĩ celo sursũr. ⁊ ĩ terra de¬
orsũ & ñ sit aliꝰ. Ubi enĩ ĩ latino po¬
nitur dñs: in hebͣico sane p̃dictũ nom̃ inuenies. U̾
uͥ css in latino: ĩ hebͣico sc̃bit᷑ elohim. qd̾ płralitatẽ
plures dos fore putarẽt: ad umx̃ ⁊ ñ sit aliꝰ. Qd uͦ
dĩ moyses. secito ⁊ cogita tuĩ corde tuo: reuera in¬
sinuat. qi nõĩs huiꝰ archana subtilitas: neq uisu ne¬

Expanded text:
bebis alterum. Similiter, si tertiam tantum copulaveris atque quartam, scilicet et , invenies et tertium. Rursus si omnes simul in ordine connexueris, non erit nisi nomen unum, sicut in ista patet geometrali figura. Perpende itaque o Moyses quam secretum sit et subtile nomen istud et ineffabile, et quod non nisi perspicaci mentis intuitu, et profunda valeat agnosci indagatione, testante Moyse qui ait in Deuhodie et cogita tu in corde tuo, quod Dominus ipse est Deus, in coelo sursum, et in terra deorsum, et non sit alius . Ubi enim in Latino ponitur Dominus, in Hebraeo quidem praedictum nomen invenies, ubi vero Deus in Latino, in Hebraeo scribitur Elohim, quod pluralitatem plures deos fore putarent, adjunxit, et non sit alius. Quod vero dixit Moyses, scito et cogita tu in corde tuo , revera insinuat quia nominis hujus arcana subtilitas, neque visu, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pꝰ cdatã cir eũcisi onẽ ⁊ ana. sic̃ pat& ĩ adã. seth. enoc.
matussale. noe ⁊ sem. iob ⁊ soeris eiꝰ. atq udaicis
mulierib. qͥ om̃s sine eircũcisioẽ. fide recta salua¬
ti st̃. ac bonis oꝑib. qͥn ꝙ̃ nullũ p̃dictoꝵ saluatiõis
generũ. salut̾ẽ conferebat: nͥ eis tantũ qͥ xp̃i erede

Expanded text:
circumcisionem, et antea, sicut patet in Adam, Seth, Enoch, Mathusale, Noe et Sem, Job et sociis ejus atque Judaicis mulieribus, qui omnes sine circumcisione, fide recta salvati sunt, ac bonis operibus. Quin etiam nullum praedictorum salvationis generum salutem conferebat, nis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mahom& suo fideli ꝓpħȩ credentib. legisq eiꝰ
manclata cõplentib: paradysũ. id ÷ ortũ d licia¬
rũ. p̾t̾ fluentib aquis irriguũ. in qͦ sedes habebt᷑
ppetuas ꝓteget eos arboꝵ u̾bã. nec frigore affl¬
gentur nec calorȩ. Onĩ fructuũ. oĩũ cibor uescen¬
tur gen̾il. Qͥcqͥd appetitꝰ cuiq sugg̾&: corã se ꝯfestĩ
ĩtieiet. Sericis ĩ due̾ radient᷑ uestib õi colorib. Ac¬
cubabt᷑ ĩdeliciis. ⁊ angłi pͥnẽnarũ muust̾i̾o int̾ eos

Expanded text:
e credentibus, legisque ejus mandata complentibus, paradisum, id est, hortum deliciarum, praeterfluentibus aquis irriguum, in quo sedes habebunt perpetuas. Proteget eos arborum umbra, nec frigore affligentur, neque calore. Omnium fructuum, omnium ciborum vescentur generibus. Quidquid appetitus cuique suggeret, coram se confestim inveniet. Sericis induentur vestibus omnicoloribus. Accubabunt in deliciis, et angeli pincernarum ministerio inter eo
Abbreviated transcription (Latin):
parte dĩdice monstͣuer̃t : q̃ ⁊ heretici uidei ⁊ he¬
retici yꝑiani qͥ erant ĩ arabia: uera e̾ẽ credid̾unt.
qͥuͦ sponte. crede noluer: ui tñ ⁊ gladii timore
ulla seimiꝰ. sic̃ dͦ moyse. iosue. samuele. helia ⁊ he
legimꝰ. ut ieremiã. abdiã. amos. osee.⁊ alios.P.
In ilł id̾o q̃renda miracła. ñ stͣt qm̃ neq nouitatẽ
aliqͣ. legis indurert̃: neq mospaieȩ doctͥnȩ ulla¬
tenus ꝯtͣdixert̃.⁊ qͣ p̾dixert̃ exparte cõpleta cog¬

Expanded text:
ei et haeretici Christiani qui erant in Arabia vera esse crediderunt, qui vero sponte credere noluerunt vi tamen et gladii timore ulla scimus sicut de Moyse, Josue, Samuele, Helia et Ellegimus, ut Hieremiam, Abdiam, Amos, Osee, et alios. PETRUS. In illis ideo quaerenda miracula non sunt, quomodo neque novitatem aliquam legis induxerunt, neque Mosaicae doctrinae ullatenus contradixer