comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ. ⁊ legimꝰ fuisse fact̾a ⁊ cotidie ĩ ꝑc̃a¬
tiõe oĩũ nr̃m sine possessioib̾. petudibꝰ ac̃ red¬
ditibꝰ do cooꝑãte fieri uidemꝰ. Seqͣm autẽ ipsũ ꝑ os¬
tensum nob̾ sc̃e cõu̾satioĩs exẽplũ: ipso auxiliãte
nepos petͥ lemouican scd̃i pͥori̾ gͣndim̃
columbine simplicitatis ⁊ floride uͥginitatis splẽ¬
dore uernabat. fluuioq lacͥmaꝵ freq̃nt᷑ affiue¬
bat. et tham marthe ꝗͣ marie offitiũ sollicite ge¬
rebat. E duuna ꝑmissiõe cepit gͣuit᷑ egrotare.
Cumq pondꝰ grauissim langoris amarissimũ uix
ut diuinã cdemẽtiã clem̃t᷑ exorarẽt: q̃tinꝰ dolorẽ ni¬
iniũ sic temꝑaret. ut ipsũ q̃ qͣmͦ sustine ualeret.
Nostea gr̃a diuine benignitatis duos celestes medi¬
cos fulgetes ⁊ głiosos. scilic stepħm murecese. pe¬

Expanded text:
audivimus et legimus fuisse facta, et quotidie in procuraaudivimus et legimus fuisse facta, et quotidie in procuratione omnium nostrum sine possessionibus pecudibusque ac reditibus, Deo cooperante, fieri videmus. Sequamur autem ipsum per ostensum nobis sanctae conversationis exemplum, ipso auxiliante, epos Petri Lemovicani, secundi prioris Grandimontis, columbinae simplicitatis et floridae virginitatis splendore vernabat, fluvioque lacrymarum frequenter affluebat, et tam Marthae quam Mariae officium sollicite gerebat. Qui divina permissione coepit acriter aegrotare, cumque pondus gravissimum languoris amarissimi vix ut divinam clementiam clementer exoraret, quatenus dolorem nimium sic temperaret, ut ipsum quoquo modo sustinere valeret. Postea divinae gratia benignitatis duos coelestes medicos fulgentes et gloriosos, scilicet Stephanum
Abbreviated transcription (Latin):
sirauitatis dulcedinẽ tardiꝰ exꝑiri. si popłoꝵ
tͣbe miracłoꝵ causa loc̃ ad quẽ uen̾ant fre¬
q̃ntarẽt.  ueniẽs ad sepulciũ hõis di ante
ei ac si adhuc uiueret ita locutꝰ ẽ. Serue dĩ.
tu ostendisti nob̾ pauꝑtatis uiã. et toto co¬
namine tuo dociusti nos inced̾e ꝑeã. Nunc
uͦ de arta ⁊ ardua uia q̃ ducit aduitã. ad
latã ⁊ spatiosã q̃ duc̃ ad mortẽ. tius nos mi¬
racuł uis reuocare: Predicasti solitudinẽ.
nũc ĩsolitudine fora nundinasq uis cõgre¬
gare: Nõ ducim᷑ curiositate. ut tua mirała
ne de cet̾o ea miracła facias. q̃ tuã scĩtatẽ ex¬
tollãt: ⁊ nr̃a destruãt hũ̾ilitatẽ. Nõ sic tue
laudi ꝓuideas: ut nr̃e sis ĩmemor salutis. hoc
tͥ p̃cipimꝰ. hoc a tua poscimꝰ caritate. Qd̾ si alit̃
⁊i spargemꝰ influmen. Ergo ꝙ pura fides ⁊ ca¬
ritas uera magis amãt oꝑa ꝗͣ signa: taceani
młta miracła q̃ dũ adhuc uiieret ab ipso

Expanded text:
si populorum turbae miraculorum causa, locum ad quem venerant frequentarent. Et veniens ad sepulcrum hominis Dei ante ei ac si viveret, ita locutus est: « Serve Dei, tu ostendisti nobis paupertatis viam, et toto conamine tuo docuisti nos incedere per eam. Nunc vero de arcta et ardua via quae ducit ad vitam, ad latam et spatiosam quae ducit ad mortem tuis nos miraculis vis revocare? Praedicasti solitudinem, nunc in solitudine fora nundinasque vis congregare. Non ducimur curiositate, ut tua miracula tur de caetero ea miracula facias, quae nostram destruant humilitatem. Non sic laudi tuae provideas, ut nostrae sis immemor salutis. Hoc tibi praecipimus, hoc a tua poscimus charitate. Quod si aliter et spargemus in flumen. » Ergo quia pura fides et charitas vera magis amant opera quam signa, taceamus multa miracula, quae, dum adhuc viveret, ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
humilit᷑ ante sepulcrũ. or auit cũ lacrais ⁊ mdia
corpꝰ ibid̾ requiescebat. doloris ĩtolabił daret
ei remeduũi: ⁊ ulceris sanitatẽ. Lauãsq lapidẽ
aqͣm in fundẽs ulceri. confesti exturctas ẽ ie¬
mis: ⁊ curatꝰ ẽ miles abulcere parit̾ ⁊ dobore.
ce qͥ antea sine humano iuuamine alieubi
ꝓgredi nõ ualebat: soliꝰ diine miseratiõis

Expanded text:
ulcrum, oravit cum lacrymis et multa corpus ibidem requiescebat, doloris intolerabilis daret ei remedium et ulceris sanitatem; lavansque lapidemaquam infundebat ulceri, et confestim exstinctus est ignis, et curatus est miles ab ulcere pariter et dolore, et qui antea sine humano juvamine alicubi progredi non valebat, solius divinae miserationis
Abbreviated transcription (Latin):
ginta ĩ ꝓposito scĩtatis scĩssime ꝑserierãs: nules
głiosus ad regem głiosum fine głioso . ui. idꝰ fe¬
broarii migrauit. Stepħsq m̃ito uocatꝰ. qͣnta
sit głia ⁊ honore coronatꝰ. non solũ ꝓpͥe ꝑsone

Expanded text:
aginta in proposito sanctitatis sanctissime perseverans, miles aginta in proposito sanctitatis sanctissime perseverans, miles gloriosus ad regem gloriosum fine glorioso VI Idus Februarii migravit, Stephanusque merito vocatus, quanta sit gloria et honore coronatus, non
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ sp̃ualia carnalibꝰ. et̾na temporalibꝰ p̃po¬
suit. ac seipsũ integre deo sacͥficauit: ⁊ ꝓpt̾
illum solũ om̃ia reliqͥt. Sꝑeciosus corpore. s
spetiosior corde. gratiosus sermone: s gratio¬
sior oꝑe. nobilis gen̾e. s nobilior scĩtatẽ. forma
religionis. nornia ꝑfectionis: ⁊ uia fuit salutis
Uigiliis. orationibꝰ. suspiriis. gemitibꝰ. lacͥmis
genuflexionibꝰ. ieuiniis. elemosinis uacans
studiose. uita sp̃uali ⁊ doct̾na salubri florebat¬
⁊ redolebat. Pennis sc̃e contemplationis fre¬
quent̃ sursum uolabat. arclenti desid̾io ĩ celis
habitabat. totũ cor in dño figere satagebat.
Diuinitꝰ illuminatꝰ alios illuminabat. celitꝰ ĩflã¬
matꝰ. alios ĩflãmabat. medullitꝰ impingatꝰ alios
impingabat: funditꝰ inebriatꝰ alios in ebuabat.
Lorica ferrea die ac nocte in dutꝰ. arnnsq diu¬
nis undiq munitꝰ. regnũ ꝑhenne tã sibi qͣm
aliis pluribꝰ uirilit̾ ad qͥsiuit. ⁊ annis fere qͥnqͣ¬

Expanded text:
spiritualia carnalibus, aeterna temporalibus praeposuit, et seipsum integre Deo sacrificavit, et propter illum solum omnia reliquit. Speciosus corpore, sed speciosior corde; gratiosus sermone, sed gratior opere; nobilis genere, sed nobilior sanctitate, forma religionis, norma perfectionis et via fuit salutis. Vigiliis, orationibus, suspiriis, gemitibus, lacrymis, genuflexionibus, jejuniis, eleemosynis vacans studiose, vita spiritali et doctrina salubri florebat et redolebat. Pennis sanctae contemplationis frequenter sursum volabat, ardenti desiderio in coelis habitabat, totum cor in Domino figere satagebat. Divinitus illuminatus alios illuminabat, coelitus inflammatus alios inflammabat, medullitus impinguatus alios impinguabat, funditus inebriatus alios inebriabat. Lorica ferrea die ac nocte indutus, armisque divinis undique munitus regnum perenne tam sibi quam pluribus aliis viriliter acquisivit, et annis fere quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
les. Dñe. humano ꝯsilio destitutꝰ parit̃ ⁊ auxilio.
miseroꝵ miscdit̃ ostendi. Eredo namq ꝑ eiꝰ oronũ
m̾ita. ab hoc incendio intołabili: diuina fauẽte
gr̃a lib̾ari. Prior aut̃ timẽs sͥ ⁊ aliis frĩbꝰ qͥetẽ mi¬
nui.⁊ int̾ne suauitatis dulcedinẽ tardiꝰ exꝑiri.
si popłoꝵ tͣbe miracłoꝵ causa loc̃ illũ sepiꝰ freq̃n¬
tarẽt: ut pote qͥ sepiꝰ cũ bõ uiro qiͣ cũ uiuo lõ¬
q̃ns hoĩe. suꝑ miracuł q̃ faciebat duriꝰ ĩ q̃pau̾at
minitans ossa eiꝰ inde extrahi ⁊ in flumen ꝓici:
nͥ cessaret a miracłis: dix̃ ad militẽ. Ẽ bĩ uirt¬
dñ stepħi ossa uix aut numqͣm ab aliq̃ possut
uider s uade ad alios scõs ad quoꝵ memorias mi¬
racta creberrime fiũt: ⁊ nos libent᷑ orabimꝰ
Miles uͭ respond̾ se millom᷑ recessuriã:. Soñ salrẽ

Expanded text:
ne, humano consilio destitutus pariter et auxilio, miserorum misericorditer ostendi. Credo namque per ejus orationum merita ab hoc incendio intolerabili, divina favente gratia, liberari. » Prior autem timens sibi et aliis fratribus quietem minui, et internae sualum saepius frequentarent, utpote qui saepius cum beato viro quasi cum vivo loquens homine, super miraculis quae faciebat durius increpaverat, minitans ossa ejus inde extrahi et in flumen projici, nisi cessaret a miraculis, dixit ad militem: « Frni Stephani ossa vix aut nunquam ab aliquo possunt videri; sed vade ad alios sanctos, ad quorum memorias miracula creberrime fiunt, et nos libenter orabimus Miles vero respondit s
Abbreviated transcription (Latin):
mueũq linteam̃ afferẽtes. qͦ totũ coxpꝰ suũ a ca¬
pite usq ad pedes: ceꝑu̾t lenit ext̾gere. Qo dtie
fac̾ẽt: qͥcqͥd linteamine tangebãt : mox sanũ fie¬
bat. Nuo facto dix̃ũt: h totꝰ est sanꝰ. Quo dicto
disparuert᷑. Petrꝰ uͦ lemouicanꝰ ꝑfecte sanitanis
mun̾e letificatꝰ: mirabilẽ dĩ patrũq p̃dictoꝵ
isitacionẽ mirari ⁊ laudaie cep̃ affectiiose. hor

Expanded text:
ferentes, quo totum corpus suum a capite usque ad pedes coeperunt leniter extergere. Quod dum facerent, quidquid linteamine tangebant mox sanatum fiebat. Quo facto, dixerunt: « Hic totus est sanus. » Quo dicto, disparuerunt. Petrus vero Lemovicanus perfectae sanctitatis munere laetificatus, mirabilem Dei patrumque praedictorum visitatio
Abbreviated transcription (Latin):
buit. S qͣnto instanciꝰ hoc ꝓbibebat᷑: tato
qͥ sanꝰ factꝰ fuerat. ꝑre gaudio ualidiꝰ ela¬
mabat: hic sauꝰ factꝰ sũ. & qͥ sine humano
iuuamine eciã a ianua eccłie usq ad altare
paulo ante ꝓ gredi nõ pot̾at. soliꝰ diuine mi¬
seratioĩs auxilio: ad domũ ꝓp̾ã nc̃ ĩ columis re¬
nieauit. Sicq totꝰ sanꝰ factus ẽ: ut deicepsĩ

Expanded text:
buit. Sed quanto instantius hoc prohibebat, tanto qui sanus factus fuerat, prae gaudio validius clamabat: Hic sanus factus sum. Et qui sine humano juvamine etiam a janua ecclesiae ad altare paulo ante progredi non potuit, solius divinae miserationis auxilio ad domum propriam nunc incolumis remeavit: sicque totus sanus factus est, ut deinceps in
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ pauꝑtatis ⁊ abiectionis iã seqͥ ꝓpo¬
siumꝰ. Et si scõs ⁊ laudabiles heremitas
qͦs ꝑ totã septimanã absq corporali cibo
diuine cõtemplatiõi uacasse legimꝰ. fra¬
gilitate nr̃a ñ possumꝰ imitari: tam̃ quia
a uia publica aliquantulũ declinauimꝰ.
⁊ fr̃s qͥ incalabria sine pecudibꝰ ⁊ possessi¬
onibꝰ dõ seruiunt utcumq sequim᷑: in
extremo iudicio cum xp̃s uenerit iudi¬
care uiuos ⁊ mortuos. eiꝰ misericordiã

Expanded text:
abjectionis viam sequi proposuimus: et si sanctos et laudabiles eremitas, quos per totam septimanam absque corporali cibo divinae contemplationi vacasse legimus, fragilitate nostra non possumus imitari; tamen, quia a via publica aliquantulum declinavimus, et fratres qui in Calabria sine pecudibus et possessionibus Deo serviunt utcunque sequimur, in extremo judicio, cum Christus venerit judicare vivo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsse nũciꝰ ausa fidi ⁊ deuotiõis m̃se particłã abs¬
ed: ⁊ ꝓ reliqͥis longo tẽpre seruait Au pailt
de ligno sepe radebat ⁊ in aqͦm mittebat: multisq
Rebricitantibꝰ bibe dabat.: morq digr̃a cil̃ctoc
curabat Idẽ eciã ead ẽ medicura a febie sanasẽ¬

Expanded text:
ausa fidei et devotionis, mensae particulam abscidit, et pro reliquiis longo tempore servavit: qui parum de ligno saepe radebat, et in aquam mittebat, multisque frebricitantibus bibere dabat, moxque Dei gratia cunctos curabat. Idem etiam eadem medicina a febre sana
Abbreviated transcription (Latin):
ostmnod̾ uͦ miles qͥdã qͥ Raimũdꝰ s plã¬
tadio dicebat᷑. ad illã nouã dñi plataciõe
se deferri fec̃: ut ĩ orõibꝰ fr̃m recipi m̃iuiss¬
ħ in eo morbo qͥ paralisiᷤ dicit᷑. ita corꝑis¬
sui medietatẽ amiserat. qd̾ ex illa parte
nullũ eiꝰ mẽbrũ ĩ aliqͦ p̃ualebat. Loq̃ns gͥ
c̃pͥore uerbo qͦ pot̾at: peciit ut ĩeccłia ad
altare duceret᷑. Cũq a quodã filio suo ex
uno lat̾e ⁊ ab ipso pͥore ex alto totꝰ fere
portaret᷑. postqͣm suꝑ lapidẽ sub qͦ ante al¬
tare scĩssimi hoĩs corpꝰ sepultũ erat pedeis
suos tenuit: lib̾a uoce exclamãs ait. Si¬
nite me: nolite me uiuare. Ego enĩ ĩ hoc

Expanded text:
ostmodum vero miles quidam, qui Raimundus de Plantadio dicebatur, ad illam novam Domini plantationem se deferri fecit, ut in orationibus fratrum recipi meruisset. Hic eo morbo, qui paralysis dicitur, ita corporis medietatenullum ejus membrum in aliquo praevalebat. Loquens ergo cum priore, verbo quo poterat, petiit ut in ecclesiam ad altare duceretur. Cumque a quodam filio suo ex uno latere, et ab ipso priore ex altero totus fere portaretur, postquam super lapidem sub quo ante altare sanctissimi hominis corpus sepultum erat, pedes suos tenuit, libera voce exclamans ait: « Sinite me, nolite me juvare, ego enim in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑũt. S qͥ potiꝰ auferenti tunicã pallium
uolebãt dimitt̾e. quã unde ad placita et li¬
tigandi ꝯsuetudinẽ traherent᷑ hab̾e: locũ
alium uigilant᷑ ꝑ quirere curauert̃. ubi ca¬
put religiõis sue ꝯuenient̃ ꝯstituerẽt deoq
sincere. lib̾e ⁊ qͥete seruire potuissẽt. Locis
itaq diu̾sis sedulo ꝑagͣtis. nullo tam̃ idoneo
reꝑto: tandẽ diuinitꝰ illustrati salubre ꝯsiliũ
õs unanunit̾ iniert̃. ut pͥor scilic cũ oĩ hũili¬
tate ac deuotioẽ missã celebraret: ⁊ c̃ fr̃ibꝰ uni¬
u̾sis affect̾u p̾cordiali dño supplicaret. ut cle¬
ment̾ eis cõsuleret: ⁊ qd̾ postulabãt ĩdicare
nõ differret. O mira dĩ clem̃tia.⁊ ꝑ hẽni memo¬
rie cõmendanda. Potuit fortasse luior dĩ ser¬
uis moliri calũniã: s unde eos ꝯpͥmere uolu¬
it. uide ampliꝰ dilatauit. Nã im̃sa ⁊ ĩ effabił
suꝑne dispẽsatiõis ꝓuidẽtia. latiorẽ loc̃ ⁊ ob

Expanded text:
corum. Sed qui potius auferenti tunicam pallium volebant dimittere, quam unde ad placita et litigandi consuetudinem traherentur habere; locum alium vigilanter perquirere curaverunt, ubi caput religionis suae convenienter constituerent, libere et quiete servire Deo potuissent. Locis itaque diversis sedulo peragratis, nullo tamen idoneo reperto, tandem divinitus illustrati, salubre consilium omnes unanimiter inierunt, ut prior scilicet cum omni humilitate et devotione missam celebraret, et cum fratribus universis affectu praecordiali Domino supplicaret, ut clementer eis consuleret, et quod postulabant indicare non differret. O mira Dei clementia et perenni memoria commendanda! Potuit fortasse livor Dei servis moliri calumniam, sed unde eos comprimere voluit, inde amplius dilatavit. Nam immensa et ineffabilis supernae dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
nãq sic̃ dictũ fu̾at deuotissime missã cele¬
brãte. c̃ agnꝰ dĩ t̾ cãtatũ fuiss. itã ipse ꝗͣ om̃s
alii fr̃s ardentissime dũm̃ exorarent. que
nocẽ pͥor ⁊ nõ nonnulli de fr̃ibꝰ audiert̃.¬
De gͣndimõte. Finita uͦ missa quesiuit
por a fribꝰ si celicã audiert̃ uocẽ. Ꝙe cũ unꝰ

Expanded text:
missam celebrante, cum Agnus Dei ter cantatum fuisset, et tam ipse quam alii fratres ardentissime Dominum exorarent, quaevocem prior et nonnulli de fratribus audierunt. Finita vero missa, quaesivit prior a fr
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ in secło ueñabił sac̃dos. nũc uͭ in religi¬
one pat̾ne traditioĩs ⁊ uoti qd̾ fecerat emu¬
lator existens: deo ⁊ homiibꝰ carus i amabił
erat. Sub cuiꝰ regimine. grege dñico ĩ aug¬
mentũ religiois ꝓficiẽce locũ de mureco ĩqͦ
deo seruiebãt. duiq cũ scĩssimo patre suo ser

Expanded text:
 in saeculo venerabilis sacerdos, nunc vero in religione paternae traditionis et voti quod fecerat aemulator existens, Deo et hominibus charus et amabilis erat: sub cujus regimine, grege Dominico in augmentum religionis proficiente, locum de Mureto in quo Deo serviebant, diuque cum sanctissimo
Abbreviated transcription (Latin):
UMq ꝑ qͣtuor dies hec et
alia que in libro regule. aliisq uo¬
luminibꝰ cõscͥpta st̃. multo feruentiꝰ solito
eis dic̃et. ita qd̾ manifeste cognoscerẽt loq̃n¬
di grãm ei dupplicatã fore: quinto die sũmo
dilucło lecał dolor eiꝰ in uasit m̃bra. Tũc in
oratoriũ se portari fecit. imꝑãs fribꝰ ut diui¬
nũ celebrarẽt offitiũ. siuisq oratiõibꝰ ĩstant̃
in unctionẽ. pꝰ receptionẽ corporis ⁊ san¬
guinis dñi. fribꝰ flentibꝰ psalmosq canẽ¬
tibꝰ. octogesimo etatis sue anno. inordi¬
ne diaconatꝰ. sexta feria. sexto idꝰ febro¬
arii. dicens. in manꝰ tuas dũe comm̃do
sp̃m̃ meũ: felicit᷑ migrauit ad dñm. Mirachi¬
cum capellano eiusdẽ uici ⁊ magna
pleb̾ multitudine ad celle ianuã pulsa¬
uert̾: cũ merore cdamantes ⁊ dicentes.
Boni uiri: boni uiri: nolite nob̾ celare
qͣtuiꝰ fr̃s tanti funeris exequias sine tu¬
miultu digne ⁊ deuotissime celebrarẽt:

Expanded text:
 quatuor dies haec et alia quae in libro Regulae aliisque voluminibus scripta sunt multo ferventius solito eis diceret, ita quod manifeste cognoscerent loquendi gratiam ei duplicatam fore, quinto die summo diluculo lethalis dolor ejus invasit membra. Tunc in oratorium se portari fecit, imperans fratribus ut divinum celebrarent officium, suisque orationibus instanter m unctionem, post receptionem corporis et sanguinis Domini, fratribus flentibus psalmosque cantantibus, octogesimo aetatis suae anno, in ordine diaconatus, sexta feria, sexto Idus Februarii dicens: In manus tuas, Domine, commendo spiritum meum , feliciter migravit ad Domicum capellano ejusdem vici et magna plebis multitudine, ad cellae januam pulsaverunt, cum moerore clamantes et dicentes: « Boni viri, boni viri, nolite nobis celarequatenus fratres tanti funeris exsequias sine tumultu digne et devotissime celebrarent,
Abbreviated transcription (Latin):
Deũ solũ uob̾ relinqͦ. cuiꝰ sunt uniu̾sa: ciuiꝰ
etiã aniore. cuncta parit̾ acuosmet ipsos
reliqͥstis. Si amando pauꝑtatẽ constanter¬
ei adheseritis. nec ab hac uia ueritatis decli¬
naueritis. ipse uixta ꝓuidẽtiã suã qͣ mira¬
bilit̃ gub̃nat om̃ia: uob̾ qd̃ expedire nou̾it
largiet᷑. Si uͦ qd̃ absit amando temporalia
ab eiꝰ amore recesseritis. nolo uob̃ relĩq̃re: ũde
ad ipsũ ĩpugnand̃ pascamini. Sciatis autẽ
ꝓc̾to qd̾ in hac solitudine fere qͥnquagĩta
ad mensurã mͥ oĩa contulit. qd̾ in egestatis
tempore nichil necessariũ defuit: nec in
ub̾tate quicqͣm suꝑ habundauit. Similit̃
uob̃ eueniet: si uitãtes om̃e suꝑfluũ. nam

Expanded text:
Deum solum vobis relinquo, cujus sunt universa, cujus etiam amore cuncta pariter et vosmetipsos reliquistis. Si amando paupertatem ei constanter adhaeseritis, nec ab hac veritatis via declinaveritis, ipse juxta providentiam suam, qua mirabiliter gubernat omnia, vobis quod expedire noverit, largietur. Si vero quod absit! amando temporalia ab ejus amore recesseritis, nolo vobis relinquere unde ad ipsum impugnandum pascamini. Sciatis autem pro certo quod in hac solitudine fere quinquagintaad mensuram mihi omnia contulit, quod in egestatis tempore nihil necessarium defuit, nec in ubertate quidquam superabundavit. Similiter vobis eveniet, si vitantes omne superfluum, nam
Abbreviated transcription (Latin):
dam puer mͦ inextremis positꝰ. ab heri ⁊i
nudiꝰ teretꝰ loquelã amiserat. Qui cum
amatre sua exitũ p̃stolante seruaret
subito in hec uerba ꝓrupit. Uideo ĩ qͥt
scalam lucidissimã. cuiꝰ alt̾a pars celũ: al¬
ta tang̃ nuretũ. R angłi multi descendũt
ꝑcam: ut aniniã dñi stepħi deo gratissimã
ꝑducant ad głiam. Qd̾ mat̃ eiꝰ audiẽs mi¬
rata est ualde. et egressa domũ: uocauit
mne ⁊ monachos qͦs uidetis. Ce narrãs nob̃
hoc uerbũ qd̾ puer dixerat : dux̃ nos in do¬
mũ suã. Q parit̾ ante puerũ ueniẽtes. cũ
ad intimationẽ mulieris reqͥreremꝰ ab eo qͥd
dic̾et : tam nos quam plures alii qͥ illic ad¬
erãt. ab ore eiꝰ idipsũ auduumꝰ. Et subiux̃.
Nunc audio cutumqͣq ꝑ eccł̃ias ⁊ ꝑ monas¬
nec ult᷑ loquar uob̾cũ: s ascendã c̃ scĩssimo
patre. ⁊ angłoꝵ multitudine. Quibꝰ dictis:
expuauit. Uñ credimꝰ sine dubio uerum
eẽ qd̾ dicimꝰ: migrasse scilicet głiosissimũ

Expanded text:
idam modo in extremis positus ab heri et nudiustertius loquelam amiserat, qui cum a matre sua exitum praestolante servaretur, subito in haec verba prorupit: Video, inquit, scalam lucidissimam, cujus altera pars coelum, altera tangit Muretum, et angeli multi descendunt per eam, ut animam domni Stephani Deo gratissimam perducant ad gloriam. » Quod mater ejus audiens, mirata est valde, et egressa domum vocavit me et monachos quos videtis, et narrans nobis hoc verbum quod puer dixerat, duxit nos in domum suam; qui pariter ante puerum venientes, cum ad intimationem mulieris requireremus ab eo quid diceret, tam nos quam plures alii qui illic aderant, ab ore ejus idipsum audivimus, et subjunxit: « Nunc audio circumquaque per ecclesias et per monasnec ultra loquar vobiscum, sed ascendam cum sanctissimo Patre et angelorum multitudine. » Quibus dictis, exspiravit, uesse quod dicimus, migrasse scilicet gloriosissimum
Abbreviated transcription (Latin):
offitiũ. Mutua namq cautate ambo. int̾
se ꝯdirerãt : ut ille qͥ diutiꝰ uiueret : exeqͥas
sepulture. discipłi iam dictis cardinalibꝰ
transitum illiꝰ ꝑ litt̾as ⁊ nuncium manda¬
uert̃. Cumq in concilio qd̃ carnotũ congri¬
gauerãt eis litt̃e redd̾ent᷑: moxobitũ eius
denunciãtes. coram om̃i conuentu archi¬
de uirtutibꝰ ipsius ⁊ fidei puritate quã in¬
uestigauerant: multa bona locuti sũt. Libꝰ
auditis. om̃s qͥ aderant dõ grãs egerunt. A
facta absolutione: cardinales dixunt. Nos
orauimꝰ ꝓ illo. nunc uͦ dep̃cem illũ. ut oret
ꝓ nob̾ ad dñm: quia sine dubio possunt pł¬
nos iuuare illiꝰ scã merita: quã illũ nĩa suf¬
fragia. Cum xp̃o namq uiuit ingłia Aõ.

Expanded text:
officium. Mutua namque charitate ambo inter officium. Mutua namque charitate ambo inter se condixerant, ut ille qui diutius viveret exsequias sepulturae, discipuli ejus jam dictis cardinalibus transitum illius per litteras et nuntium mandaverunt. Cumque in concilio quod apud Carnotum congregaverant, eis litterae redderentur, mox obitum ejus omnibus denuntiantes, coram omni conventu archide virtutibus ejus et fidei puritate quam investigaverant, multa bona locuti sunt. Quibus auditis, omnes qui aderant Deo gratias egerunt, et facta absolutione, cardinales dixerunt: « Nos oravimus pro illo, nunc vero deprecemur illum, ut oret pro nobis ad Dominum, quia sine dubio plus possunt nos juvare illius sancta merita, quam illum nostra suffragia: cum Christo namque vivit in gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam mira dei dispensatione. decessus illi
apud turonũ ⁊ uerzeliacũ: eod̾ die diuul¬
gatꝰ est. Que duõ loca ab inuicẽ ⁊ amureto
a deo remota sunt: qd̃ nͥ miraculose id fi¬
eret. fieri nequaqͣm potuisset. Cuiꝰ rei tes¬
tes idonei fuert̃ ꝑegrini lemouicenses. qͥ
illuc causa orandi tunc aderãt: certamq
ueritatẽ pꝰmodũ fr̃ibꝰ retulert̃. Miracłm¬
uͦ nocte cuidam canonico familiar
suo ꝑ uisum apparuit: habitu roseo de¬
coratus. Nec mirum si roseo. quia ꝓͥ martir¬
congaudẽs in uisione sua canonicꝰ ait.
Pat̃ mi que causa est huiꝰ tam p̾fulgide
uestis. quã usq mͦ nõ indiusti : Romani
pontificii mͥ a xp̃o collati signũ est inqͥt̾.
Adhec canonicꝰ respond̾. Benedictꝰ sit d̃s̃.
Nlam ꝑ talem paꝑam: recte scã reget᷑ eccłia.
Ilico euigilans: intellex illũ mortis debitũ
ꝑsoluisse. Q celerit̾ surgẽs. ꝓ cõm̃datiõe
eiꝰ anime. ex integro diuinum decantauit

Expanded text:
Nam mira Dei dispensatione decessus illius apud Turonum et Verzeliacum eodem die divulgatus est: quae duo loca ab invicem et a Mureto adeo remota sunt, quod nisi miraculose id fieret, fieri nequaquam posset. Cujus rei testes idonei fuerunt peregrini Lemovicenses, qui illuc causa orandi tunc erant, certamque rei veritatem postmodum fratribus retulerunt. ero nocte cuidam canonico, familiari suo, per visum apparuit, habitu roseo decoratus; nec mirum si roseo, quia Chricongaudens in visione sua canonicus ait: « Pater mi, quae causa fuit hujus praefulgidae vestis, quam usque modo non induisti? » « Romani pontificii mihi a Christo collati signum est, » inquit. Ad haec canonicus respondit: « Benedictus sit Deus; nam per talem papam recte sancta regetur Ectellexit illum mortis debitum persolvisse, et celeriter surgens pro commendatione animae ejus ex integro divinum decantavit
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc dolore uexatꝰ. ab ext̾iorũ cepit ua¬
care colloquio. seq totũ contulit doctrine
eos inꝓposito pauꝑtatis ad qd̾ uenerant
confumare. ⁊ suis apud dm obtinere p̾cib᷑.
ut in eo semꝑ uellent ꝑseuerare. Cum aut̃
de diligendo dõ. de amanda pauꝑtate. et
de obseruandis institucionibꝰ quas eis fecerat
eos ardentissime cõmon̾et. Accidit ꝑ dĩ ꝓui¬
dentiã. qd̾ ipsi corã eo unanimit̾ astantes

Expanded text:
tamen dolore vexatus, ab exteriorum coepit vatamen dolore vexatus, ab exteriorum coepit vacare colloquio, seque totum contulit doctrinaeeos in proposito paupertatis ad quod venerant confirmare, et suis apud Deum obtinere precibus, ut in eo semper vellent perseverare. Cum autem de diligendo Deo, de amanda paupertate, et de observandis institutionibus quas eis fecerat, eos ardentissime commoneret, accidit per Dei providentiam quod ipsi coram eo unanimiter astantes
Abbreviated transcription (Latin):
tis cardinales legati. ipsiꝰ prudentiam
et humilem responsionẽ ammirantes:
om̃ibꝰ qͥ illic aderant constant̃ aiebant.
Diciniꝰ uob̃ ⁊ testificam᷑. qd̾ aliquẽ huic
uiro similẽ nũqͣm inuenimꝰ. Sc̃s enim¬
sp̃s loquit᷑ in eo. Et conuersi ad eundẽ
xp̃i militẽ : taliter locuti st̃. homo dĩ.
si fuerit possibile ut usq infinẽ ita ꝑ¬
seueres: ꝓfecto cũ apłis in regno celoꝵ
numeraberis. Hec sunt enĩ illoꝵ uesti¬
gia. Sicq data ei benedictione.⁊ ꝯmu¬
nicatis inuicẽ orationibꝰ: discessert̃
abeo. Ubi si diuine pietatis dispensa¬
tionẽ diligent᷑ ⁊ caute ꝑpendimꝰ. euidẽs
miracłm possumꝰ intueri: uoluit enĩ
xp̃s iħs ut serius siuis qͥ a suo uicario
apłico scilicet in exordio ꝓpositi sui bene
agendi habuerat p̃ceptum. a uiris apłi¬
cis uicarii sui uicariis: in fine sue co¬
uersationis scĩtatis hab̾et testimoniũ.
Octauo namq die ab eoꝵ recessu. hoc
est pͥdie nonas febioarii. nullo tam̃

Expanded text:
tis, cardinales legati ipsius prudentiam et humilem responsionem admirantes, omnibus qui illic aderant, constanter aiebant: « Dicimus vobis, ut testificamur, quod aliquem huic viro similem nusquam invenimus, s loquitur in eo. » Et conversi ad eumdem Christi militem, taliter locuti sunt: « Homo Dei, si fuerit possibile ut usque in finem ita perseveres, profecto cum apostolis in regno coelorum numeraberis; haec sunt enim illorum vestigia. » Sicque data ei benedictione, et communicatis invicem orationibus discesserunt ab eo. Ubi si divinae pietatis dispensationem diligenter et caute perpendimus, evidens miraculum possumus intueri. Voluit enim Christus ut servus suus qui a suo vicario apostolico, scilicet in exordio propositi sui bene agendi habuerat praeceptum, a viris apostolicis vicarii sui vicariis, in fine suae conversationis sanctitatis haberet testimonium.Octavo namque die ab eorum recessu, hoc est pridie Nonas Februarii, nullo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
seriatim illis retulit. qualit in puericia
ad beneuentũ a patre suo ductus est. ub.
asc̃o milone duodeci anius educat᷑. Uaddẽ
regłam duilicerit. De cuiꝰ etia iogia i doedoi¬
ramirabili. multa q̃ ipłi nouerãt int̃ser¬
ulteri areerit lecabiuid receꝑĩt.ie olitis¬
Qͣ uniu̾sis eoꝵ questionibꝰ. qͣui qui dõ pars¬
tislim sem ꝑ erat ad satifactionẽ om̃ipos¬
ceuti se rationẽ de ea quã habebat fide ert
se : infinẽ locutionis sue subunr̃ nait.
Itaq cum defallaci mundo ducẽte nos
xp̃i gr̃a uoluinꝰ exire. a romano pontifice
in cuiꝰ curia cũ quodã cardinal a tͣnsitu
sapientissimi ⁊ sc̃issu doctoris nr̃i milonis

Expanded text:
seriatim illis retulit qualiter in pueritia seriatim illis retulit qualiter in pueritia ad Beneventum a patre suo ductus est, ubi a sancto Milone duodecim annis educatus, hanc regulam didicerit, de cujus etiam vita et doctrina mirabili multa quae ipsi noverant interserulterius dixerit, laetabuionibus, quoniam quidem paratissimus semper aut ad satisfactionem omni poscenti se rationem de ea quam habebat fide et spe , in fine locutionis suae subjunxit, et ait: « Itaque cum de fallaci mundo, ducente nos Christi gratia, voluimus exire, a Romano pontifice in curia ubi cum quodam cardinali a transitu sapientissimi et sanctissimi doctoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
mã qͣm habebat. deinde aqͦ eam didicerat.
in terra steril et inculta. sine animaliũ
i om̃iũ temporaliũ rerũ ãminuculo cu¬
ram hominũ agere ceꝑat : diligent̾ quesi¬
loq̃ntibꝰ facere consueuerat humilit̾ res¬
pondens. de doctore suo uenerabili oilo¬
ne beneuentane urbis archiep̃o pͥmo mẽ¬
tionẽ fecit: illum xͥ sermonẽ in corde suo
recogitãs. si ego głifico meipsũ głia mea
nichil est. S cardinales de tam celebri
uiro illum loqui audientes. in uerbis eiꝰ
paululũ hesitauert̃: sciebant enĩ illiuis
scĩssimi uiri obitũ. longo retro tempore
extitisse. Qͦ agnito: dei seruus ait. Du¬
bitatis suꝑ hoc dñ mei: Certe si non fes¬
tinaretis. ⁊ liceret auscultare utiũ uieid
diceremꝰ. ilico ꝓbarecis. Tũc ull uł dc̃
ultinũ uerbũ quicqͥd ille diceret. se libẽt
ampntar caput suũ: quã scient inabioͦ
mentiret᷑ sermone. Tunc orsus apͥncipio

Expanded text:
mam quam habebat, deinde a quo eam didicerat, mam quam habebat, deinde a quo eam didicerat, in terra sterili et inculta, sine animalium et omni temporalium rerum adminiculo, curam hominum agere coeperat, diligenter quaesiloquentibus facere consueverat, humiliter respondens, de doctore suo venerabili Milone, Beneventanae urbis archiepiscopo, primo mentionem fecit, illum Christi sermonem in corde suo recogitans: Si ergo glorifico meipsum, gloria mea nihil est . Sed cardinales de tam celebri viro illum loqui audientes, in verbis ejus paululum haesitaverunt. Sciebant enim illius sanctissimi viri obitum longo retro tempore exstitisse. Quo agnito, Dei servus ait: « Dubitatis super hoc, domini mei? Certe si non festinaretis, et liceret auscultare utrum vera diceremus, illico probaretis. » Tunc illi usque ad ultimum verbum, quidquid ille diceret, se libenter amputari caput suum quam scienter in aliquo mentiretur sermone. » Tunc ortus a principio
Abbreviated transcription (Latin):
anime ⁊ corꝑis q̃ in eo eminebãt: etiã in
hac uita dum uiu̾et donabant᷑. De u̾ͥtutib
Patientiã uͦ qua ieiunando.
uigilando. frigꝰ estumq cołando crucẽ
añicã corde bauilabat ⁊ corpore. caritatẽ.
sobrietatẽ. discretionẽ. et hylaritatẽ. quibꝰ
cunctis indigentibꝰ ꝯsulebat. seq p̃bebat
affabilẽ: longum est enarrare. d̾s ħ om̃ia
nouit. Nos aũ ꝑ om̃ẽ narrationẽ nĩam ea
de ipso tacenda fore censuimꝰ. q̃ nr̃i tẽpr̃is
fidem forsitã fac̾ent hesitare. Redolebat tñ
adeo ꝯu̾satioĩs eiꝰ scĩtas. qd̾ eciã suppmos ho¬
mines ad sui noticiã pot̾at cõuocare̾. De cardi
namq cardinales Gregoriꝰ uidelicet ⁊ setirꝰ.
deleu. int̾ qͦs pꝰmod̾ de p̾latiõe romani papat̾
ut notũ est scisma fuit cũ asũmo pontifice
in galliam missi. legatione sua in parcib
lemouicinie fungerent᷑: ad hunc dĩ uirũ
parit̾ conuenert. Qui pͥmo uiuendi for¬

Expanded text:
animae et corporis, quae in eo eminebant, etiam in animae et corporis, quae in eo eminebant, etiam in hac vita, dum viveret, donabantur. Patientiam vero qua jejunando, vigilando, frigus aestusque tolerando, crucem Dominicam corde bajulabat et corpore, charitatem, sobrietatem, discretionem, et hilaritatem quibus cunctis indigentibus consulebat, seque praebebat affabilem, longum est enarrare. Deus haec omnia novit: nos enim per omnem narrationem nostram, ea de ipso tacenda fore censuimus quae nostri temporis fidem forsitan facerent haesitare. Redolebat tamen adeo conversationis ejus sanctitas, quod etiam supremos homines ad sui notitiam poterat convocare. XXXII. namque cardinales, Gregorius videlicet et Petrus de Leo, inter quos postmodum de praelatione Romani papatus, ut notum est, schisma fuit, cum a summo pontifice in Galliam missi legatione sua in partibus Lemoviciniae fungerentur, ad hunc virum Dei pariter convenerunt. Qui primo vivendi for
Abbreviated transcription (Latin):
fũbꝰ do ⁊ beatissime uirgini marie grãs¬
agens. tutos ac lib̾os abire ꝑmisit.
ueniebãt itaq ad eũ sitacio¬
multi parui ⁊ magni. pauꝑes ⁊ diuites.
erat enĩ celeberrime opinionis: om̃ibꝰ
ꝓfitiẽs. nocẽs nulli. Non enĩ erat manꝰ
eiꝰ extenta ad accipiendũ: ⁊ ad dandũ col¬
lecta: s libentiꝰ conferẽs ꝗͣ capiẽs. spũa¬
lem temporalẽq alimoniã om̃ibꝰ ueniẽ¬
tibꝰ leco animo ⁊ hylari uultu lib̾aliter
erogabat.
Arguebat peccantes. ⁊ de peccĩs suis mestos
consolans: qͥd agerẽt indicabat. Iustis piꝰ.
afflictis compatiẽs. egenis misericors: oĩbꝰ
pat̃ erat.
cui rei plures adhuc legitimi testes inueni¬
unt᷑. Que ꝓfecto fraglantia nõ solũ sic̃
sentiẽtes fatebant᷑ ⁊ aliis p̾dicabant tociꝰ
suauitatis auctorẽ in eo reqͥesc̃e cestabat᷑:
uerum eciã qͣntũ nob̾ dat᷑ intelligi m̾itũ
erat qͦ integrima uͥginitas ⁊ humilitas

Expanded text:
fratribus Deo et beatissimae virgini Mariae gratifratribus Deo et beatissimae virgini Mariae gratiaeniebant itaque ad eum multi parvi et magni, pauperes et divites. Erat enim celeberrimae opinionis, omnibus proficiens, nocens nulli. Non enim erat manus ejus extenta ad accipiendum et ad dandum collecta, sed libentius conferens quam capiens, spiritualem temporalemque alimoniam mendicantibus laeto animo et hilari vultu liberaliter erogabat, arguebat peccantes, et de peccatis suis moestos consolans, quid agerent indicabat; justis pius, afflictis compatiens, egenis misericors; omnibus pater erat. cujus rei plures adhuc legitimi testes inveniuntur. Quae profecto fragrantia non solum sicut sentientes fatebantur et aliis praedicabant, totius suavitatis auctorem in eo requiescere testabatur: verum etiam, quantum nobis datur intelligi, meritum erat quo integerrima virginitas et humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
quom se habeat. Nudatis gͥ pedibꝰ eamiꝰ in
oratoriũ bẽ ⁊ głiose uͥginis mat̾s dñi in cui
obseqͥs captꝰ est.: imploremꝰ auxiliũ. Nullꝰ
enĩ carcer est nullusq locꝰ: de qͦ sine mora
eũ nob redd̾e libum ipsa nõ possit.  cum
hoc factũ eẽt. ecce crastina die diludo ꝓdi¬
tor hospes cum duobꝰ latͦnibꝰ ⁊ homine quẽ
ceꝑãt. ad celle ianuã pulsantes astitert̃. hõ
ũ qͥ captꝰ fuerat ⁊ ligatꝰ. solutꝰ ⁊ lib̾: fures
tͣditor uincuł erãt religati. Qd̾ fr̃ hostiariꝰ
intuẽs. ⁊ de miracło multũ gaudẽs. pat̾ sp̃u¬
ali qͥ more solito ead̾ hora discipłos instrue¬
bat: secreto manifestauit. S xͥ seruus gau¬
diũ mentis uultu dissimulãs. uerbũ qd̃ in¬
ceꝑat minime p̃t̾misit. dans fr̃ibꝰ eremplũ.
ut nõ inmiracuł s in solo dõ głiarent᷑. De¬
inceps completo sermone. fures ⁊ ꝓditorẽ
a uincuł quibꝰ erãt religat soluit: ⁊ cum

Expanded text:
quomodo se habeat. Nudatis igitur pedibus eamus in quomodo se habeat. Nudatis igitur pedibus eamus in oratorium, et gloriosae Virginis matris Domini, in cujus obsequio captus est, imploremus auxilium. Nullus enim carcer nullusque locus est, de quo sine mora eum nobis reddere liberum ipsa non possit. » Et cum hoc factum fuisset, ecce crastina die diluculo, proditor hospes cum duobus latronibus et homine quem ceperant, ad cellae januam pulsantes astiterunt. Homo vero qui captus fuerat et ligatus, solutus et liber; fures et traditor vinculis erant ligati: quod frater ostiarius intuens, et de miraculo multum gaudens, patri spirituali, qui more solito eadem hora discipulos instruebat, secreto manifestavit. Sed Christi servus gaudium mentis vultu dissimulans, verbum quod incoeperat minime praetermisit, dans fratribus exemplum, ut non in miraculis, sed in solo Domino gloriarentur. Deinceps completo sermone, fures ac proditorem a vinculis quibus erant religati solvit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliud fidĩ eiꝰ preclarissimũ opꝰ: huic nõ
dissimile. Nam De familiari capto i lib̾ato.
hõ quidã in refamiliari satis opulentꝰ: uic¬
tualia q̃ fidelis popłs ei in heremo assidue
cõmoranti caritatiue mittebat: ferre con¬
sueuerat. S qr longe manebat ab eiꝰ cella.
nec ad eã una die pot̾at ꝑuenire: in itinere
sibi ꝓuid̾at hospitiũ: in quo iens hospita¬
bat᷑ ⁊ rediens. Il ouerat autẽ illiꝰ hospicii
dñs hũc dĩ serui famulũ hab̾e diuitias:
⁊ ideo suadente diabolo tradidit eũ duob
latͦnibꝰ. Qui ut ad redemptionẽ coͣgerẽt.
inspeluncis ⁊ in cauernis t̾re cũ eo latita¬
bãt: ligatũ eũ tenentes ⁊ captũ. Post ali¬
qͦt uͦ dies nunciatũ est seruo dĩ: qd̾ fa-¬
miliaris suus in uia qua ad eũ ueniebat
ab ignotis hõibꝰ furtĩ fuerat captꝰ: ⁊ quo
nesciebat᷑ abduct᷑. Qd̾ ille audiẽs pri
ꝑ multa loca diligentissime fec̃ eũ reqͥri:
Scio cui manifestũ est de hoĩe ubi sit: et

Expanded text:
i ejus praeclarissimum opus, huic non dissimile. XXIX. De familiari cujusdam liberato. Nam homo quidam in re familiari satis opulentus, victualia quae fidelis populus ei in eremo assidue commoranti charitative mittebat, ferre consueverat; sed quia longe manebat ab ejus cella, nec ad eam una die poterat pervenire, in itinere sibi providerat hospitium, in quo iens hospitabatur et rediens. Noverat autem illius hospitii dominus hunc Dei servi famulum habere divitias, et ideo, suadente diabolo, tradidit eum duobus latronibus, qui ut ad redemptionem illum cogerent, in speluncis et in cavernis terrae cum eo latitabant, ligatum cum tenentes et captum. Post aliquot vero dies nuntiatum est servo Dei quod familiaris suus in via qua ad eum veniebat, ab ignotis hominibus furtim fuerat captus, et quo nesciebatur adductus. Quod ille audiens prius per multa loca diligentissime fecit eum requiriScio cui manifestum est de homine, ubi sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
eo simul assisteret: qi unꝰ de stultis hõibꝰ
locutꝰ est. Ait enĩ. Obsecͦ te serue dĩ. noli
ꝓ me dñm dep̾cari. Ammirans autẽ ille:
respondit ei. Quid est hoc fr̃: Cur ita lo¬
queris: Miles ait. Qd̃dam peccatũ in tan¬
tum diligo: qd̾ nullatenꝰ illud odire uł
relinq̃re uolo. Tueo autẽ ne hoc mͥ cos¬
tinguat: si tu ꝓ me rogaueris. Tuis gͦ
orationibꝰ aliis auxiliare: mͥ uͦ minime.
his dictis. miles diaboli recessit letꝰ: s fi¬
delis athleta .xͥ. tͥstis remansit ⁊ anxius.
Ingressusq capitłm tabulã pulsat. fr̃s
congregat. s p̾ lacͥmarũ impetu. qua
causa id ag̾et: ux illis in sinuat. Tan¬
dẽ reserato eis sermone militis. iubet.
hortat᷑. ut ꝓ stultissimo milite. cũ eo
dñm studeant exorare. Nec mora pecca¬
tor rediit. ⁊ de iam dicta stulticia ueniã
postulãs. corde ⁊ ore. sue iniqͥtati renũ¬
ciauit. In qͦ utiq facto dat᷑ agnoscere. qͣn¬

Expanded text:
eo semel assisteret, quasi unus de stultis hominibus locutus est. Ait enim: « Obsecro te, serve Dei, noli pro me Dominum deprecari. » Admirans autem ille, respondit ei: « Quid hoc est frater? Cur ita loqueris? » Miles ait: « Quoddam peccatum in tantum diligo, quod nullatenus illud vel odire vel relinquere volo. Timeo autem ne hoc mihi contingat, si tu pro me rogaveris. Tuis ergo orationibus aliis auxiliare, mihi vero minime. » His dictis, miles diaboli recessit laetus, sed fidelis athleta Christi tristis remansit et anxius. Ingressus capitulum, tabulam pulsat, fratres congregat, sed prae lacrymarum impetu qua causa id ageret, vix illis insinuat: tandem reserato eis sermone militis, jubet, hortatur, ut pro stultissimo milite cum eo Dominum studeant exorare. Nec mora, peccator rediit, et de jam dicta stultitia veniam postulans, corde et ore suae iniquitati renuntiavit. In quo utique facto datur agnoscere q
Abbreviated transcription (Latin):
plicemꝰ. ut m̃itis ⁊ p̃cibꝰ tanti patͥs: nos faciat
ꝑpetuo participes sue felicitatis. am.
nõ multa moꝵ honestate refulgẽs. Accidit
uͦ qd̾ diuino iudicio flagellatꝰ est morbo in¬
curabili. igni uidelic ĩ extĩguibili: qͥ dicit᷑
infernał. Ignis ille in extinguibił. ut pote
ñ deficiẽs. don subiec̾tã matheriã om̃ino
ꝯsumpserit. pedẽ p̃dicti militis carnẽ uidel
cũ ossibꝰ. nullo int̾ueniẽte remedio ĩmiscd̃it᷑
cõsumebat. Prefatꝰ uͦ miles multos ꝯsulẽs me¬
dicos. ⁊ in eos expendẽs plurima: nullã potu¬
it sibi salubrẽ inuenire medelã. Tandem
conuersꝰ ad dnm intoto corde suo. cõtͥcionem
cordis int̾iorẽ ꝑcopiosã lacͥmaꝵ effusionẽ.

Expanded text:
plicamus, ut nos meritis et precibus tanti Patris nostri faciat perpetuo participes suae felicitatis. Amen. non multa morum honestate refulgens. Accidit vero quod divino judicio flagellatus est morbo incurabili, igne videlicet inexstinguibili, qui dicitur infernalis. Ignis ille inexstinguibilis, utpote non deficiens, donec subjectam materiam omnino consumpserit, pedem praedicti militis, carnem videlicet cum ossibus, nullo interveniente remedio, immisericorditer consumebat. Praefatus vero miles multos consulens medicos, et in eos expendens plurima, nullam potuit salubrem sibi invenire medelam. Tandem conversus ad Dominum, in tote corde suo contritionem cordis interiorem, per copiosam lacrymarum effusion
Abbreviated transcription (Latin):
s diuinũ postulãs consiliũ ⁊ iuuamen. Uocato
siqͥd̃ stepħo de liciaco. tunc temꝑis p̾fate domꝰ gerẽ¬
te pͥoratũ: ꝓstrauit se humilit̾ ante pedes uen̾abił¬
uiri. ostendens illi dolorẽ corꝑis intolerabilẽ se m¬
chilominꝰ incorde pati significãs. uerba ꝓferẽdo
magne humilitatis. ⁊ ꝓfusius lacͥmando: credẽs
ꝓculdubio ꝓpt̾ pecc̃a sua tãgͣuit̃ a dño flagellari¬

Expanded text:
 divinum postulans consilium et auxilium. Vocato siquidem Stephano de Liciaco, tunc temporis praefatae domus gerente prioratum, prostravit se humiliter ante pedes ejus, ostendens illi dolorem corporis intolerabilem, se nihilominus in corde pati significans, verba proferendo magnae humilitatis, et profusius lacrymando, credens procul dubio propter peccata sua ta
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. Si enĩ sciret quomͦ d̃s intuet᷑ om̃e malũ qͦd cogitat
Udet᷑ sibi cũ eos audit ꝓnũciari. nõ ee̾ bonũ sic̃ a
dõ dicit᷑. s ita bonũ e̾ẽt: quẽ ad modũ ipse uult agere:¬

Expanded text:
habeat. Si enim sciret quomodo Dominus intuetur omne malum quod cogitat habeat. Si enim sciret quomodo Dominus intuetur omne malum quod cogitat detur sibi, cum eos audit pronuntiari, non esse bonum sicut a Deo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
adimiplere ualeãt. Ceteris qͦs nõ eẽ. saluãdos preuidit.
aliqͣndo ꝓsꝑitatẽ in uia ꝑmit tit. unde sibi grauiores
pene fuerit infernales. Et isti a dõ inpace discedũt.
quib dñs absq omĩ contradictione ꝑmittit in hoc
seculo. suum malũ adimplere desiderium.
on est mirũ si homo non uidẽs. eligit sibi deteriꝰ¬
⁊ ex circũstantibꝰ. Qui scłm diligũt. nõ habent
oculos: nisi tantũ in carne. Spũales enĩ: claudit
cupiditas. Ideoq de terius eligũt. Boni uiri melius eli¬
gunt. qm̃ illud clare uident: atq cognos cunt.
iqͥs ee̾t ii aliqͣ platea cixa meridiẽ. non ualens
aspic̾e solis claritatẽ. cũ dies eet preclarus: cer¬
te posset dici. quod nichil uideret. Itaq penitus est
cecus qui dei claritatẽ non intuet᷑: aqͦ sil illuminat᷑.
Ui dei uõ meminit nec eiꝰ mãdata diligit. uide¬
tur sibi qͦd dñs uo̾ sit memor illiꝰ: nec curã

Expanded text:
adimplere valeant. Caeteris, quos Deus non esse salvandos praevidit, adimplere valeant. Caeteris, quos Deus non esse salvandos praevidit, aliquando prosperitatem in via permittit, unde sibi graviores poenae fuerint infernales. Isti a Deo in pace discedunt, quibus Dominus absque omni contradictione permittit in hoc saeculo suum malum adimplere desiderium. 2. Non est mirum si homo non videns eligit deterius ex circumstantibus. Qui saeculum diligunt non habent oculos, nisi tantum in carne: spirituales enim claudit eis cupiditas, ideoque deterius eligunt. Boni viri melius eligunt, quoniam illud clare vident atque cognoscunt. Si quis esset in aliqua platea circa meridiem, non valens aspicere claritatem, cum dies esset praeclarus, certe posset dici quod nihil videret. Itaque penitus est caecus qui Dei claritatem non intuetur, a quo sol illuminatur. Qui Dei non meminit, nec ejus mandata diligit, videtur sibi quod Dominus non sit memor illius, nec curam
Abbreviated transcription (Latin):
agnam mic̃am fecit ds̃ susanne. defendens
eam ne lapidaretur. Sed maiorẽ ei fecit mi¬
serationem. ꝓtegens eã a peccato: ne falsorũ ui¬
dicũ uoluntati consentiret. Si enĩ lapidaretur.
cũ non peccasset: nullum ẽet in cõmodum. nͥ
corã popło. Si peccaret: inferiium meruisset
Ad priorẽ uero miserationem. nullum deus.¬
habuit ministrũ. nist semet ipsũ: qͥ cor mulie¬
ris aspirauit. unde penitus maior fuit. Et etiam idõ mai¬
or fuit. qͥa pͥma mic̃a ꝑduxit eã ad scd̃am. Ad scdam aut̃:
ministrũ habuit damelẽ. cui dixit. Uade et dic babilo.¬
nitis qͦd eos om̃s susanna deuncit. qͣmuis ipsi ignorent:
Illa nãq ꝑmansit in ueritate : et illi infalsitate.
eũ pacifice : ꝑmittit ase discedere. Ds enĩ spi¬
nas ac sepes electis suis inuia ponit. cũ se ab illo uolũt
elongare: ut ait ꝓpħa. ne suã prauã uoluntatẽ oꝑib

Expanded text:
agnam misericordiam fecit Deus Susannae, defendens agnam misericordiam fecit Deus Susannae, defendens eam ne lapidaretur; sed majorem ei fecit miserationem protegens eam a peccato, ne falsorum judicum voluntati consentiret. Si enim lapidaretur cum non peccasset, nullum esset incommodum nisi coram populo; si peccaret, infernum meruisset. 2. Ad priorem vero miserationem Deus nullum habuit ministrum, nisi semetipsum quia cor mulieris aspiravit: unde penitus major fuit, et etiam ideo majorministrum habuit Danielem, cui dixit: « Vade, et dic Babyloniis quod eos omnes Susanna devicit, quamvis omnes ignorent: illa namque permansit in veritate, et illi in falsitate.eum pacifice permittit a se discedere. Deus enim spinas et sepes electis suis in via ponit, cum se ab illo volunt elongare, ut ait propheta , ne suam pravam voluntatem operibus
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ mͦ certissime dinosceret᷑. qͦd unꝰ apłorũ di ali¬
cubi descediss. ⁊ loqueret᷑ ad ppłm: qͣm plures hoĩes
illuc concurreret. Cur igitur illuc non curritur.
ubi sunt omues:dcirto debet eurti uir
sufficient̃ edoctus bonis sermonibꝰ. ut eos exerceat oꝑi¬
b: quatinꝰ sibi placeãt. Sicut enĩ fauus dulcior est
homim illũ comedenti. qͣm aspiciẽti: sic sermo di¬
uinus dulciorẽ est anime illũ ꝑficienti. qͣm si auditu
uel scͥpturis sciret: et minime perageret.
lis futurus est in regno dei. Sed penitꝰ bonũ
est ut assidue eogitet: qualis debet eẽ. in hoc secło
quam diu uiuit.
ene fac̃. qͥ a diabolo se uinci non ꝑmittit. S
todit. Ille uincit diabolũ: qui ceteros ab eius serui¬
cio remouet. maiorem faciens perfectionem.
ulla maior est ꝑuersitas quã aliquẽ laborem
Quelle tolerare: ut eat ad penam. et nolle
in pace ꝑmanere: ut eat gaudium:¬

Expanded text:
si enim certissime dignosceretur quod unus apostolorum Dei alisi enim certissime dignosceretur quod unus apostolorum Dei alicubi descendisset, et loqueretur ad populum, quam plures homines illuc concurrerent! Cur igitur illuc non curritur ubi sunt omnes? Idcirco debet eniti vir sufficienter edoctus bonis sermonibus, ut eos exerceat operibus, quatenus sibi placeant. Sicut enim favus dulcior est homini illum comedenti quam aspicienti: sic sermo divinus dulcior est animae illum perficienti, quam si auditu vel scripturis sciret, et minime perageret. lis futurus est in regno Dei: sed penitus bonum est ut assidue cogitet qualis debet esse in hoc saeculo, quandiu vivit. ene facit qui a diabolo se vinci non permittit; sed todit: ille vincit diabolum, qui caeteros ab ejus servitio removet, majorem faciens perfectionem. Nulla major est perversitas quam aliquem velle aborem tolerare ut eat ad poenam, et nolle in pace permanere ut eat ad gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
ens: Qum etiã de uno solo mẽbro si diligent̃ inspici¬
at᷑. nemo ualet rationẽ reddẽ. Cur os nõ audiat. cuR
ocls nõ loquat᷑. cur auris nõ uideat. cur hec tria in u¬
no sint capite et uno sp̃u uegetent᷑. In hoc uir sapiens:
cultare: quatinus hoc sit mirabile.
tũc ad implebit᷑. cũ qͥsq electorũ diliget uũ quẽq a¬
liorũ: sic̃ se ipsũ. Et om̃s alii diligẽt eũ: sic̃ semet ipsos.
Post modũ uͦ parit̾ om̃s. tã angłi qͣm homines: amorẽ
suũ conuertẽt ad dñm. ipsũq magis diligẽt: qͣm se¬
met ipsos. Sed nunqͣm ds̃ uictus fuerit. Nã magis
unũ quẽq illorũ diliget: qm om̃s inuicẽ sese diligẽ
nouerint: uel dm̃ diligẽt. Dabit etiã se totũ uncuq
nõ particularit̃: seo integre. Sic̃ multi homines so¬
lem aspiciũt. nullusq alii fac̃ impedimentum:
sed unusqͥsq totũ habet. S multũ ÷ homo desidios.

Expanded text:
ejus? Quin etiam de uno solo membro, si diligenter inspiciejus? Quin etiam de uno solo membro, si diligenter inspiciatur, nemo valet rationem reddere cur os non audiat, cur oculus non loquatur, cur auris non videat; cum haec tria in uno sint capite, et uno spiritu vegetentur. In hoc vir sapiens cultare quatenus hoc sit mirabile. tunc adimplebitur cum quisque electorum diliget unumquemque aliorum sicut semetipsum, et omnes alii diligent eum tanquam semetipsos. Postmodum vero pariter omnes tam angeli quam homines amorem suum convertent ad Dominum, ipsumque magis diligent quam semetipsos: sed nunquam Deus victus fuerit; nam magis unumquemque illorum diliget, quam omnes invicem sese diligere noverint, vel Deum diligant. Dabit etiam se totum unicuique non particulariter, sed integre: sicut multi homines solem aspiciunt, nullusque alii facit impedimentum, sed unusquisque totum habet. 2. Sed multum est homo desidiosus: