comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit me: Ecce eillemissus in quo faciem
lauit caecus & uid Re quid dixent:
Meo pori& operan opera cius quimi¬
sit me donecdies ẽ Mementote quo¬
modo uniuersam glonam illidat dequo
ẽ: quia ille hab& filium qui de illositap¬
se ñ hob& dequosit Sed quaredixistidne
donecdies ẽ audiquare: Ueni& nox
quandonemopotest operan: nec tudne
it a netantum ualebit noxilla ut nec

Expanded text:
aciem lavit caecus. Et videte quid dixerit, Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Memento te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dies est? Audi quare. Venit nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit nox illa, ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatus ẽ & iuda eis ꝓptereadico quia
xp̃i. Sed nescio quem principem malorũ
angelorum manich& sum quuistadicun
Marcianites qui istadicunt. S& alu foraar¬
seherectici quos commemorare uel nopus
sum cognouissent eius filium recipisser
Ego auinquit noui eum secund carnem
iudicantib potuit & hincaragans iuder
quiad ego noui eum. Seduid& equidse¬
quatur. Si dixero quiannouieum ero
simils uob mendax. Ergo arrogantia
n ita caueatur. ut uertas relinquaturꝰ.
Sedscio eum & sermanem eius seruo.
Sermonempatiis taniquam filius loqueba¬
tur & ipseerat uerbum patiis quod ho¬
minib loquebatur. Nabraa pat̾uer exul¬

Expanded text:
nuntiatus est et Judaeis. Propterea dico, quia  esse Patrem Christi; sed nescio quem principem malorum angelorum. Manichaei sunt qui ista dicunt, Marcionitae sunt qui ista dicunt. Sunt et alii fortasse haeretici, quos commemorare vel non opus sum cognovissent, ejus Filium recepissent. Ego autem, inquit, novi eum. Secundum carnem judicantibus potuit et hinc arrogans videri, quia dixit, Ego novi eum. Sed videte quid sequatur: Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis mendax. Ergo arrogantia non ita caveatur, ut veritas relinquatur. Sed scio eum, et sermonem ejus servo. Sermonem Patris tanquam Filius loquebatur; et ipse erat Verbum Patris, quod hominibus loquebatur. 16. Abraham pater
Abbreviated transcription (Latin):
IUM IUDEICAMSSENT NON
ħmsibi apilato dimitti uelle ꝑpascha. sed
barabanlatronem ñs aluatorem sed
int̃fectorem ñ datorem uitae seda demp¬
torem. Tuncadp̃hendit pilatur. dun&¬
quodidem praeses &ia cohortem siã ꝑmi
sit facere quae sequuntur. Aut fortas sir
&iussit qua uis hoc euange listatacuent
flagellauit. Hoc pilatus n ob aliud fecis se
credendus ẽ nisiut eius in ninis iuda ei sati¬
an sufficere sibi existimarent &usꝗ ad eiui
mortem seuire desisterent. Ad hooꝑtin&¬
eus & uestepurpurea circũ deder eum.
& ueniebant adeũ & dicebant. Auerex iu¬
daeorum & dabantei alapas. Sic imple¬
bantur quaedese p̃dixerat xp̃s Sicimnar¬
tires informabantur adomina quae ꝑse¬
cutoros libuiss& facere ꝑferenda Sicpau¬
lsꝑ occultã hremendã potentiã Com¬
mendabar᷑ pnusimitanda patiitia Gic regnũ
quod dchormundo ñ erat suꝑbum mundum ñ
atrocitate pugnandi sed patiendi humilitate
uincebat gic illud granum multiplicandum

Expanded text:
um Judaei clamassent, non Jesum sibi a Pilato dimitti velle per Pascha, sed Barabbam latronem; non salvatorem, sed interfectorem; non datorem vitae, sed ademptorem: Tunc apprehendit Pilatus quod idem praeses cohortem suam etiam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit, quamvis hoc Evangelista tacueriflagellavit. « Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati, sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertejus, et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum
Abbreviated transcription (Latin):
ter est. plane iter est. N̾ e enĩdidũ. Tunc
ergo tradidit eir illã ut crucifigerent eu.
sedutcrocifigeretur. Idestut iu dicio ac po¬
testate praesi dis crucifigeretur. Sedideo
illum traditũ d euangelista ut eoscnmine
implicatos aquo alieni ẽẽ conabantur or
quod ergo sequitur. Susceper̃ auiłim &edu
torer praesidis. Nam postea euidentiur
dicitur. Milites ergo clcrucifixissenteũ
qua uis eu angelsta & iamsi totum iudae¬
istnburatnento facit. Ipsi eni susceperun
quodauidissime flagitauer̃ & ipsi fecer̃
quicquidutfieret extorser̃. & haec se

Expanded text:
terest? Plane interest, non est enim dictum: Tunc terest? Plane interest, non est enim dictum: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigerent eum; sed ut crucifigeretur, id est, ut judicio et potestate praesidis crucifigeretur. Sed ideo illis traditum dixit Evangelista, ut eos crimine implicatos, a quo alieni esse conabantur, osQuod ergo sequitur: Susceperunt autem Jesuitores praesidis. Nam postea evidentius dicitur: Milites ergo cum crucifixissent eum: quamvis evangelista, etiamsi totum Judaeis tribuit, merito facit; ipsi enim susceperunt quod avidissime flagitaverunt, et ipsi fecerunt quidquid ut fieret extorserunt. » VE
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc terrorem quem decȩsare ingore¬
rant superare conatur. deignominia eorum
uolens eos frangere dicendo. Rege murm cruci¬
figa : Quos deigno minia xp̃i mitigare n potuit.
diteis illuut crucisigeretur. Aꝑtissime quippe
contracaesarem uenire uider&ur. siregeinse
n̾l. abere nisi caesarem ꝓfitentib̵ aium regem
uell& intellegere: dinit tendo inpunitum.
quae p̃phos ausor ei tradiderant occidendũ
Tradidit ergo eis illo ut crucifigeretur. Sednũ¬
quit aliud & ante cupiebat quando dicebatac¬
cipite eum uorc̾rucisigite. Uel&a superi
accipite eũ uos & secundũ legem uram iudica¬
te cũ. Quuraa illi tantopere noluer̃ dicentes
nob̵ ñ lic& inter ficere quemquã & omnino¬
do instantes ut nꝰ ab eis: sed a praeside occi¬
der&or & ideo eũ occidend acciperer¬
cus antes: sinunc eum accipiunt occidend.
aut sihoc ñ fit curdidũ e. Tuncergo tradi¬
ditcis illũ utcrucifigereur anał quidin

Expanded text:
Adhuc terrorem quem de Caesare ingesseAdhuc terrorem quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere dicendo, Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia Christi mitigare non potuit: dit eis illum ut crucifigeretur. Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se non habere nisi Caesarem profitentibus, alium regem vellet ingerere dimittendo impunitum, quem propter hos ausus ei tradideraTradidit ergo eis illum, ut crucifigeretur. Sed nunquid aliud ante cupiebant, quando dicebat: Accipite eum vos, et crucifigite? vel etiam superius: Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum? Cur autem illi tantopere noluerunt, dicentes, Nobis non licet interficere quemquam ; et omni modo instantes, ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si nunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non fit, cur dictum est, Tunc ergo tradidit eis illum ut crucifigeretur? An aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
nonei amnicur an omnirenim quis eregen
pun contnudi cit cesan. Maiorẽ timore seinge¬
fere pur auerunt pilatotenendo d&egrare ut
occider xp̃m qua supenurubi dixerunt. Nor
ciliũdi sf&cit. eor̃ legeꝰ quippe ille si timuit
occidero sedmagis filiũ dĩtimuit neoccida&
Nunc uero nsic potuit contẽpnere ģsarem.
auctorẽ potestatis suo queni ad modum legẽ
gitis aliene. Adhuc tam̃ eu angelista sequitꝰ
& dicit pilatus iũ cum ad dĩ s& hossemone
ad duxit forasihmm & sedit ꝓtiibunali in loco
que dicitur idtꝰstrotos. hebraice au gabbacthas
erat aũ parasceue paschȩquanhora seta
altmnus testimoniũ qui dix̃ erat aũ horatertia
& cruci fixerunt cum qm̃ magna disceptatio
sol& oborriricumad ipsũ locum ubi crucis¬
xus narratur uentum fut ut potuenmusgi
sediss& pilatus dicit iudeis. eccerex uester¬
illiaũ clamabat. tolle tolle crucisige cum
Dix eipilatur regem uestrum crucifigam

Expanded text:
non es amicus Caesaris. Omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari. » Majorem timorem se ingerere putaverunt Pilato, terrendo de Caesare, ut occideret Christum, quam superius ubi dixerant: « Nos Filium Dei se fecit. Eorum Legem quippe ille non timuit, ut occideret: sed magis Filium Dei timuit, ne occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem auctorem potestatis suae, quaemadmodum Legem gentis alienae. 8. Adhuc tamen Evangelista sequitur, et dicit: Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali, in loco qui dicitur Lithostrotos, hebraice autem Gabbatha. Erat autem parasceve Paschae, hora quasi sexta. alterius testimonium, qui dixit: « Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum , » quoniam magna disceptatio solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si sedisset PilatusIlli autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam?
Abbreviated transcription (Latin):
ob ppno &e diciteir. Ee cehoma siregi inuidexir ia
parcite quiad eiatum uid&ir. Flag&llatus
Ot ipinis coronatoret lutiuitosa udte amictus
est amans conuicur in lusuret. a lapircesus est.
cit in ardetit potius & incrercit. cumenm
uidisan euꝰ pontificer & ministn lamabanto
dicemes t rucifagaerucifige. piciteĩpilatur¬

Expanded text:
o. « Et dicit eis: Ecce homo. » Si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis. Flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris conviciis illusus est, alapis caesus est: scit, inardescit potius et increscit. « Cum ergo vidissent eum pontifices et ministri, clamabant, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
te fuit sine uoce sic n aperuit ossuam. Iuncutia
quando intemꝰ gantib̵ ñ iespondit. Qua uis etii
quib̵ damintens gationib̵ saepe respondent.
tam̃ ppilla inquib noluit respondere Adhoc
dictae deagnosimilitudo ut in nios ientro
non reus sedin nocens habexur. cumergo iudicare
ruit idest nonnic̃malcribi consciun quide peccatis
conincebat᷑sun. sed sicut mansu&us quippee
enir inmolabatur alienir. Dicitergocipilar
nihin loquen Nercir qina potest a tẽ habeo
en beisi geeta & porestatẽ h abco dimuterete¬

Expanded text:
aperuit os suum . Tunc utique, quando interrogantibus non respondit. Quamvis enim quibusdam interrogationibus saepe responderit, tamen propter illa in quibus noluit respondere ad hoc data est de agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur, Cum ergo judicaretruit, id est, non sicut male sibi conscius, qui de peccatis convincebatur suis, sed sicut mansuetus, qui pro peccatis immolabatur alienis. Dicit ergo ei Pilatus: Mihi non loqueris? Nescis quia potestatem habeo crucifigere te, et potestatem hab
Abbreviated transcription (Latin):
sie sec. Ecccaltera maior inuidia. Parua
quippe illa undebatur uelut affectate in lici¬
to ausuregiae potestatis. & tamennentis
quitique nunc demonstrar&urnisi quanło
erat potentior. tanto mall& ẽẽ patientior
Coergo audiso& pilatur hoc uerbũ magisti¬
muro& ineressurẽ pra& onum iterũme

Expanded text:
Dei se fecit. » Ecce altera major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut affectatae illicito ausu, regiae potestatis: et tamen neutrum ejus: et utrumque nunc demonstraretur, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. 4. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit; et ingressus est praetorium iterum,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia siue acceptarectur. & sinon
ut abomni dam nationeliberarenta
cerce aut aliquanto lenius damna¬
rentur. quimeoditinquio& patrẽ
meumodit. Hic nobis foritarre dicatꝰ
quispotestodisse quem nescit & utiq
ante qua dicer& sinuenissem & locu¬
tus eis fuissem. peccatum n̾haberent
Dixerat discipulis suis: Haec facientuob
quia nesciunteum quimisitme quomo¬
doergon esciunt & oderunt: Sienim
opinantur. Nonutiq ipsum sed illud in¬
ueniuntur odisse quod fingunt. Aute rran¬
dopatius suspicantur & tam ennisi pos¬
sunt homines odisse quod nesciunt non
ueritas utrumq dixisse: quod eiuspa¬
trem & nescint & oderunt : Sed quo¬
modo idfien possit si adiuuante dno ꝑ
nos demonstran potese quiah aec dispu¬
tatioẽ iam claudendaꝵ nuncñpotest

Expanded text:
judicia, sive acceptaretur, et si non judicia, sive acceptaretur, et si non ut ab omni damnatione liberarentur, certe ut aliquanto lenius damnarentur. 5. Qui me odit, inquit, et Patrem meum edit. Hic nobis fortasse dicatur: Quis potest odisse quem nescit? Et utique antequam diceret, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, dixerat discipulis suis, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Quomodo ergo nesciunt et oderunt? Si enim opinantur; non utique ipsum, sed illud inveniuntur odisse quod fingunt, aut errando potius suspicantur. Et tamen nisi possent homines odisse quod nesciunt, non veritas utrumque dixisset, quia ejus Patrem et nesciunt et oderunt. Sed quomodo id fieri possit, si adjuvante Domino per nos demonstrari potest; quia haec disputatio est jam claudenda, nunc non potest
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabuntur. Si caccipi endẽ tamqua
dixeritinꝰ peribunt: quod mirum siita eꝰ
neq eni de insidelib: & fidelib: eratsor¬
mo ut hocdicer& Sed degentib & iu¬
daeis qui cerge utrique nisi in eo salua¬
tore saluentur quiuenitquerere qđ
perierat ad ꝑditionem sine dubio ꝑti¬
nebunt: qua uis dicipossit alias gra¬
uius alios leuius perituros Idest ali¬
os grauiores. alios leuiores poenas
in sua ꝑditione passuros. illeenim
perire dodicitur quis quis ab illabea¬
ti tudine qua datscirsuis ꝑ suppliciũ
separatur. Tanta ẽ au suppliciorum
quanta ẽ diuersitar peccatorumiquae
quomodo sehabeat. altius eniꝰ iũdicat
sapientia diuina quam coniectura
rcrutatur : Auteffatur hoͥm ana: Isti
cerat adquor uenite quib: locutur
ẽ xp̃s: non habent demagno infidel¬
tatis peccato illa excusationem qua
possintdicere nonuidimus n audi¬
uimus. siuen acceptaretur ista excu¬
satio ab illo cuius inscrutabilia sun

Expanded text:
judicabuntur, sic accipiendum est tanquam judicabuntur, sic accipiendum est tanquam dixerit, non peribunt; quod mirum si ita est. Neque enim de infidelibus et fidelibus erat sermo ut hoc diceret, sed de Gentibus et Judaeis: qui certe utrique nisi in eo Salvatore salventur, qui venit quaerere quod perierat , ad perditionem sine dubio pertinebunt. Quamvis dici possit, alios gravius, alios levius perituros, id est, alios graviores, alios leviores poenas in sua perditione passuros. Ille enim perire Deo dicitur, quisquis ab illa beatitudine quam dat sanctis suis, per supplicium separatur: tanta est autem suppliciorum, quanta est diversitas peccatorum; quae quomodo se habeat, altius judicat sapientia divina, quam conjectura scrutatur aut effatur humana. Isti certe ad quos venit, et quibus locutus est Christus, non habent de magno infidelitatis peccato illam excusationem, qua possint dicere, Non vidimus, non audivimus: sive non acceptaretur ista excusatio ab illo cujus inscrutabilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bunt : Sedutrumhi quicum audirent conte¬
pserunti uel ecia resister nec tantdꝰ contra¬
dicendo sedeos aquib: audierunt odus ꝑ¬
sequendo In eis deputandi sunt dequib ał¬
quit leuius uidectur sonius tequod distũẽ
ẜlegem iudicaburtur Mento quentur
sed sialiud est penre sinelege: aliud iu¬
dicare ꝑlegem & illud estgrauius hoc
aui leuius ꝓculdubio nꝰ sunt isti in hac
poena leui ore ponendi quianeq in le¬
te peccauer sed omnino legemxpi
accipere noluer̃ & eam quantum ad
ipsos ad tin& omnino nulla eẽ uoluer.
illi aupeccant in lege qui suntin lege io
est qui eam suscipiunt eamq scam &
mandatũ scm & iustum& bonum faten¬
tur. Sed infirmitate n implent quod
ab earecbissime p̃cipi dubitare ñ posr̃
Hisunt quialiquomodo forsi tampossum
ab eorum quisi nelege sunt ꝑditione dis¬
cerni. Si tam̃ quod apostolus ait ꝑlegem

Expanded text:
ibunt. 4. Sed utrum hi qui cum audirent, conteibunt. 4. Sed utrum hi qui cum audirent, contempserunt, vel etiam restiterunt, nec tantum contradicendo, sed et eos a quibus audierunt odiis persequendo, in eis deputandi sunt de quibus aliquid levius videtur sonnisse quod dictum est, per Legem judicabuntur, merito quaeritur. Sed si aliud est perire sine Lege, aliud judicari per Legem, et illud est gravius, hoc autem levius; procul dubio non sunt isti in hac poena leviore ponendi, quia neque in Lege peccaverunt, sed omnino Legem Christi accipere noluerunt, et eam quantum ad ipsos attinet, omnino nullam esse voluerunt. Illi autem peccant in Lege, qui sunt in Lege, id est, qui eam suscipiunt, eamque sanctam, et mandatum sanctum et justum et bonum fatentur ; sed infirmitate non implent quod ab ea rectissime praecipi dubitare non possunt. Hi sunt qui aliquo modo forsitan possunt ab eorum, qui sine Lege sunt, perditione discerni: si tamen quod Apostolus ait, per Legem
Abbreviated transcription (Latin):
nit & quib: ꝑdiscipulo se locitus quod nunc¬
& facit. Nam ꝑecclesiam sua uenit adgen¬
tes & ꝑ eccles a loqui turgentib: Adhoceni
ꝑtin& quod ait quiuos recipit merecipit.
& quiuossꝑnit mesꝑnit. Anuulas inquit
apostolus paulus expenmentum accipere
eius quimmelo quitur xp̃s Restatinquire¬
re utrum hi qui prius qua xp̃s inecdesiam
uenir& adgentes & priusquã eu angelium
eius audirent uitae huius fine p̃uenti sin
seup̃ueniuntur possunt habere hanc excu¬
ationem possunt plane sed ñideo possun
effugeredamnationem : quicumq eni sine
lege peccaber̃. si nelegẽ & penbunt : & qui¬
cũmq inlege peccauer ꝑ legem iudicabun¬
tur. Quae quidem a postob: uerbaqmid
quod ait peribunt. tembilius sonat qua
quod aitiudi cabuntur: N solum nihil ad¬
iuuareh anc excusationem uidentur osten¬
dere. uerum &iamplus grauare : quienim
se quiañ audier excusabant sinelege pen¬

Expanded text:
nit, et quibus per discipulos est locutus, quod et nuncnit, et quibus per discipulos est locutus, quod et nunc facit: nam per Ecclesiam suam venit ad Gentes, et per Ecclesiam loquitur Gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait, Qui vos reet qui vos spernit, me spernit . An vultis, inquit apostolus Paulus, experimentum accipere ejus qui in me loquitur ? Restat inquirere utrum hi qui priusquam Christus veniret ad Gentes, et priusquam Evangelium ejus audirent, vitae hujus fine praeventi sunt, seu praeveniuntur, possint habere hanc excusationem? Possunt plane, sed non ideo possunt effugere damnationem. Quicumque enim sine Lege peccaverunt, sine Lege et peribunt: et quicumque in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur . Quae quidem Apostoli verba, quoniam id quod ait, peribunt, terribilius sonat quam quod ait, judicabuntur; non solum nihil adjuvare hanc excusationem videntur ostendere, verum etiam plus gravare. Qui enim se quia non audierunt, excusabunt, sine Lege per
Abbreviated transcription (Latin):
uit Qurde ergo sin uenissem & loco¬
tus eis fuissent peccatum n habere
Num quiisine peccato erant iuda ei ante¬
qua xp̃s ad eos in carneueniss& quis
hoc ue stultissimus dixerii Sed magi
quodda peccatum nꝰ omne peccatunt
quasi sub general nomine uultintello
HNoce enimꝰpeccatum quo tenentur cun¬
tapeccata quod unus quisq sin h abeat:
niss&. ñutiq: haberent. Aduentus qus¬
peeius quantum credentib: salutaris
iantum nꝰ credentib exiti abilis factur est
samqua & ipse capiit & princeps a postolo¬
tes utrum hi ad quos nꝰ uenit xp̃s nec locutus
ciseꝰ habeant ex cusationem depeccato suo.
ienim n habent. curhicdictõẽ ꝓpterea iftosnꝰ
habere quid uenit & locutus esteis:Siauha¬
bent utrum adhochabeant ut a poenis alie¬
nentur. a nutmitius puniantur: Adhaecin¬
quisitaꝓmeo captudño donante respon¬
deo habere illos excusationem nꝰ deomnipec¬
ineo sunt numero hi adquos indiscipulis ue¬

Expanded text:
vit. Quid est ergo, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent? Numquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, nisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est: tanquam et ipse caput et princeps Apostolotes, utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur hic dictum est propterea istos non habere, quia venit et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant ut a poenis alienentur, an ut mitius puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu, Domino donante, respondeo, habere illos excusationem, non de omni pecin eo sunt numero hi ad quos in discipulis ve
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝑ sequutionem faciunt malispe
iniquitatem qua oderunt in ipsisma¬
lis Itaergo & ipsimal possunt dici
na exerc&cur Itemqueripotest si&i¬
ammali faciunt ꝑsequutionemma¬
lis sic̃ impii reges & udices Qtđt
ecum es sentꝰ ꝑ sequutorespiorum
utiq & humicidas & adulteros &
quoscuq maleficos quos contrale¬
ges puplicas fecisse cognoscerent
puniebant. Quomodõ intellegon¬
dum ẽ quod aitdñs. Sidemundo es¬
seis mundus quod suum ẽ diliger&¬
dus a quouid emus suprãdicta sce¬
lerumgenera plerumq punin.
nisi qui a mundus ẽ in eis a quibus
untur. Mundus ẽ in eis aquib: talia
scel era diliguntur. Mundus itaq
ille quuntellegitur in malis atq im¬
pus & odit quodsuum ẽ. exea parae
hominum quasceleratis nocdue dili
niuel itapp quod & ipsi faciunt quia¬
& hoc inuobis dumꝑ sequuntur oder
& addidit quia nesciunteum quime
misit. Hoc secundum eam scientia
dicta intellegend ẽ. Dequa & alibi

Expanded text:
cum persecutionem faciunt malis, pcum persecutionem faciunt malis, piniquitatem, quam oderunt in ipsis malis: ita ergo et ipsi mali possunt dici na exercetur. 4. Item quaeri potest, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligerdus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri; nisi quia mundus est in eis a quibus untur, mundus et in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille, qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et dini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt, quia hoc in vobis dum persequuntur, oderunt; et addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
& redemptio ut quemad inodum
scriptum ẽ. quigloriatur indnogͥlo¬
ri&cur faciunt quippe ista malima
riutiq & qui faciunt & quipatiunt᷑
F aciunt & bominalis ubi& si faciunt isti
p̃piustitia n tqm̃ illi p̃piustitiam pa¬
tuntur sed dicaliquis Si mali quan¬
do ꝑsequimtur bonos pꝑ nomenxp̃i
quod suta ẽ. ergo & quandobonima
possunt mali ꝑsequutionem facere
hocmnah patiuntur quia faciur
Boniꝑ ꝑiustitiã patiuntur Mali
possunt facere ꝑp quodboni patim¬
tur quia faciunt in alsppiniustitia
patiun turbonipꝑiustitia ⁊ quomo¬
do ergo ent uerum haecomnia
facient uobis ꝑꝑ nomen meum.
cum illi non ꝑꝑno menxp̃i faci¬
ꝑꝑiniquitatem sua SHaec questio
ita soluitur si eo modo intellega¬
mus dictum. Hae comnia facier
referatur adiustos tamquam
dictum sit. Haec omni apatie¬
mini abeas ꝑꝓ nomen meum
u thocsit facient uob. quod est
men meum sic accipitur
quod inuobisoderunt. Ac phoc& boni

Expanded text:
et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista mali malri utrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi propter justitiam patiuntur. 3. Sed dicit aliquis: Si mali quando persequuntur bonos propter nomen quod si ita est, ergo et quando boni mpossunt mali persecutionem facere hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali possunt facere propter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter injustitiam, patiuntur boni propter justitiam. Quomodo ergo erit verum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non proppropter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facientreferatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, men meum sic accipitur, quam in vobis oderunt: ac per hoc boni
Abbreviated transcription (Latin):
prius trepida quae ueritatem suppres¬
serit ora reserauit: & cu monine s in
quos uenerat sp̃s sẽs linguis omnium
gentium loquer&ur iuda eorum circo¬
stantib turbis solus ad testimonium
ne confunder&. Si quem dilectat cam
suauit̃ sc̃itale spectaculum intuen
Actus a postolorum legat. il ub eatum pe¬
trum quem negantem doluerat. stupe¬
atp̃dicantem. Ibilingua illa uideat
adfiducia adiffidentia & adliber¬
tatem aseruitute translatam. totlin¬
quas inimicorum conueritere adxp̃
confessionem quarunn ualendo una
ferre. uersa fuerat innegationer Iuid
p̃dicantis p̃tiosissime ueritatis ponde¬
ra ꝓcedebant ut ingentis multitudinis
cer& ꝓ illo paratos mory aquib cũ illo
formidabat occidi. Hoc fec sp̃s ser tune¬
missus ante ꝓmissus. ista d ñs inagna
atq miranda sua beneficia p̃uidebat

Expanded text:
prius trepida quae veritatem suppresprius trepida quae veritatem suppresserant, ora reseravit, ut cum omnes in quos venerat Spiritus sanctus, linguis omnium gentium loquerentur, Judaeorum circumstantibus turbis, solus ad testimonium ne confunderet. Si quem delectat tam suaviter sanctum tale spectaculum intueri, Actus Apostolorum legat : ibi beatum Petrum quem negantem doluerat, stupeat praedicantem; ibi linguam illam videat ad fiduciam a diffidentia, et ad libertatem a servitute translatam, tot linguas inimicorum convertere ad Christi confessionem, quarum non valendo unam ferre, versa fuerat in negationem. Quid praedicantis pretiosissimae veritatis pondera procedebant, ut ingentis multitudinis  faceret pro illo paratos mori, a quibus cum illo formidabat occidi. Hoc fecit Spiritumissus, ante promissus. Ista Dominus magna atque miranda sua beneficia praevideba
Abbreviated transcription (Latin):
habuer. & occiderunt uidentes. Sed
estis. Potestis p̃dicare quod nostis
quod ut modo ñ faciatis illius sp̃s
plenitudo ñ dum ad est uobis. Ille
ergotesti monium ꝑ hrbebit deme
& uos ꝑlirbebitis. Dabit enĩ uob fidu
qui dabitur uobis. Quae utiqr ad¬
huc defuit quando mulieris an¬
cillae interrogatione ꝑctemtus
n̾ potuit uerum testimonium ꝑ¬
hrbere sed contrasua pollicita¬
tionem timore magno conpulsis
e̾ tenegare. Timorauiste ne in¬
mitait timarem. Deniq ante
passionom dni seruilistimor eius
inter ogatus ẽ a femina seruitulis
Post resũ restionem uerd̾ dñi libera¬
liseiur am̃orabipso pyncipeliberaan
& id eo ibi turbabatur hic tranquillaba
ibi quem dilexerat negabat. Hicquen
negauerat diligebat. Sed adhuc&i an
tun camor ipse infirmus fuerat & an¬
gustus donec eum roborar& & dilata
dantia gratiae largioris infusus. Sicu
eius frigidum p&ctus accendit atq illa

Expanded text:
habuerunt, et occiderunt videntes: sed habuerunt, et occiderunt videntes: sed estis, potestis praedicare quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, ut vos perhibeatis. Dabit enim vobis fiducqui dabitur vobis . Quae utique Petro adhuc defuit, quando mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere, sed contra suam pollicitationem timore magno compulsus est ter negare . Timor autem mittit timorem . Denique ante passionem Domini, servilis timor ejus interrogatus est a femina servitutis; post resurrectionem vero Domini liberalis ejus amor ab ipso Principe libertatis : et ideo ibi turbabatur, hic tranquillabatur; ibi quem dilexerat negabat, hic quem negaverat diligebat. Sed adhuc etiam tunc amor ipse infirmus fuerat et angustus, donec eum roboraret et dilatilli est abundantia gratiae largioris infusus, sic aejus frigidum pectus accendit, atque illa
Abbreviated transcription (Latin):
gratis Anquia paraclitus quando
uenit sp̃suentatis eos quiuideri&
oderunt testimonio manifestatiore
conuincit Immo uero&iam ali¬
quos ex illis qui uider & adhuc ode¬
rant. Adfidem quae ꝑ dilectionem
operatur. suim̃ anifestatione con¬
uereit: Hocutita intellegamus
ita factum ẽẽ recolimus. Uenit
Inquib: & a pastoli omnes erant qui
illo adimpleti cumlinguis ominiũ
gentium loquerentur: p̾lures exhis
qui aderant tanto miraculo stupesac¬
ti quando quidemuiderunt loquentẽ
p&rõ. Taminagnum atq diuinum
testimonium perlirben dexp̾o util¬
lequi occisus ab eis int̃ morauos depu¬
tabatur resuirexisse: & uiuere ꝓbare¬
tur. Conpuncticorde conuersi funt.
& tantisanquinis tamimpie atq in¬
manit̃ fusi indulgentia ꝑceperunt:
Ipsoredemptis anguine quem fuderin
Xpienim sanguis sic in remissionem
peccatorum omniũ fusus ẽ utipsũ
&iam peccatum pos s& ddelere : quo
fusus ẽ. Hocergo intuens dñs dicebat
bebit deme aamiq̃ dicer& odiome

Expanded text:
ra ? An quia Paracletus quando venit, Spiritus veritatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit, imo vero etiam aliquos ex illis qui viderant, et adhuc oderant, ad fidem, quae per dilectionem operatur, sui manifestatione convertit? Hoc ut intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit in quibus apostoli omnes erant; qui illo adimpleti, cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui aderant tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille, qui occisus ab eis, inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde, conversi sunt, et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec ergo intuens Dominus dicebat:hibebit de me, tanquam diceret: Odio me
Abbreviated transcription (Latin):
clitus quemꝰ ego mitita m uob apatre
sp̃m uentatis qui apatre ꝓcedit iste
testimonium ꝑ hrbebit demo & uos
tostimonium ꝑhrbebitis. Illeq iu pr
testimonium ꝑ hebens& testes for¬
ussimos faciens ab stulit xpͥiamicirtimo¬
sem & inimicorum odium conuerait in
amoreni:¬

Expanded text:
m vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me; et vos testimonium perhibebitis. » Ille quippe testimonium perhibens et testes fortissimos faciens, abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum odium convertit in amore
Abbreviated transcription (Latin):
au siuis usq: in consumationem saecul
futurus presentia spiritali exorga¬
tur e eos adꝓferendas ꝑsecunones im¬
piorum. quos mundi nomine nuncu¬
pauit. Ex quota meniuundo &iamip¬
sos discipulos elegiss edix uisciren
se graitia dieẽ quod sunt: Suis auuitus
fiũ sse quod fuer̃: Deinde ꝑsequutores
& suos &ipsorum iuda eos euidentor
expressit ut ouinino appareret eia
ipsos mundidampnabilis appellatio¬
ne condusos quipse cuntur scos
umq deillis dicer& quod ignoraren

Expanded text:
 suis usque in consummationem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas persecutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. Cumque de illis diceret quod i
Abbreviated transcription (Latin):
senptume. Benedictus dñs ds ihl. qui fec
mirabilia solus. Ne moergo alius fec que¬
cumq in eis operafec. Qm quisquis alius
homo aliquideorum fec. ipso faciente fec
aec au ipse ñ illis facientib fẽo: LXXuIII¬

Expanded text:
st: Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo alius fecit quaecunque in eis opera fecit. Quoniam quisquis homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit, haec autem ipse non illis facientibus feci
Abbreviated transcription (Latin):
quia nesciunt eum quimisit me
Dequib: au hoc dixerit siqueram
inuenimus cum. adhaec uerba uenisso
ab eo quod ddixerat. Simundus uosodit
scitote quia me priorem uobis odioha¬
buit. Nunc uero qua e ad didit Sinuenis¬
sem & locutus eis fuis sem peccatũ n habe

Expanded text:
quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locutu
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sunt illa quae in eorum ualitudinib e
easita muracula salutis ostendit. quanta is¬
in illis antea nemodo nauit. Haec enim uide¬
runt & hoceis ex probrans adiungit &dicit
um. Sedut adimpleatur sermo qui in lege
torum scriptus ẽ quia odio mehabueren
tratis. Eorum legemdicit ñ ab ipsis inuen e¬
tam sed ipsisdatam Sicut dicimus pa¬
nemnrm cottidi anum queitamen
ado p&imus adoendoda nobis gratis
&uodit qui nullum exodio commodu
quentuel in commodum fugit Sic oder̃¬
dum impii Sicdiligunt iusti. Hocẽ gra¬
tis ut alia p̃gerillũ ñ expectent bonaqĩtup
seerit inoninib omnia Quis quis uero al¬
tius adatendert xp̾indicentem. Sio peras
quia totius trinitatis un a substantia est :
Inueni& ipsum fecisse. Si quando quispi¬
am dĩ homo tale aliquit fecit : potest quip¬
pe inscipso cancta ꝑ ipsum: Ne moau podest
aliquiosineipso xp̃s namq cumpatre

Expanded text:
. 4. Nimirum ergo sunt illa quae in eorum valetudinibus . 4. Nimirum ergo sunt illa quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta in illis antea nemo donavit: haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjungit, et dicum: sed ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Eorum Legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam: sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum; quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis . Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit: sic oderum impii, sic diligunt justi, hoc est, gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia . Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem: Si opera uia totius Trinitatis una substantia est, inveniet ipsum fecisse, si quando quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe in seipso cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. Christus namque cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ut uel simbna uestim̃tieius tangere
& quot quotaangeb ant eunis alui fu¬
bant. Haecnemo alius fec in eis. Sic
eni intellegend e quod aitineis Non
cintereor uel corameis Sed ꝓrsus iner
quia sanauit eos haec quippe intello¬
gi uoluit quae ñ solum facerent admi¬
sationem uerum &iam manifesta
confer&̃ salutem. Pro quib benesi¬
cur utiq amorem ñ odium r&nbues
debuerunt. Omnia quidem c&ero
miracula superat quod est natusi
uirgino matisqi integritatem solus
potuit nec conceptus uiolare nec
natur. Sedhoenee corameis fractun
e. nec in eis. Adagnoscenda quippe
liiuus miracul uenta tem ñ comini
nucueiaspectus ed discrecto ab eis
discipulato a postoli ꝑuener̃  lam
euero illud quod die ceritia in carne
in qua occisur fuerat desepulchro sered¬
idit uiuum. &num quam deinde mon¬
turur cum illa ascendit incaelũ superat
tuamcunta quae fecit. Sed neqi hoc fac¬
Nuan iniuda eis neq corameis & nondũ
to fecerat quando dicebat. Si operanfe

Expanded text:
tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim intelligendum est quod ait, in eis, non inter eos vel coram eis; sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem; pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare nec natus: sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis discipulatu Apostoli pervenerunt. Jam vero illud quod die tertia in carne in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus cum illa ascendit in coelum, superat etiam cuncta quae fecit: sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis; et nondum hoc fecerat, quando dicebat, Si opera non
Abbreviated transcription (Latin):
dica postolus p&rus xp̃s pronob passus
e relinquens nobis exemplum ut
sequamur uestigia eius. Quodutiq
si facimus ipso a diubante facimus quic̃
Sine me nihil potestis facere. Denique
quibusiamdixerat. Si odituos mundus
Scito toquiame priorem uobis odioha¬
buit . &nuncineo quod audistis cumle¬
gereur euangelium Mementote s
Inquit sermonis mei que mego dixiuo¬

Expanded text:
postolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum legeretur Evangelium, Mementote, inquit, sermonis mei quem ego dixi
Abbreviated transcription (Latin):
noninuenit quia reliquiae ꝑedeegno
gratiae saluae factae sunt. Siaugras
quomodo sediligat mundus ꝑditionis
quuo dit munduri redemptionis Dii
se utiq falsa dil ectione nuera. ẜmde
falso sediligit & uere odit qui enimdi¬
git iniquitãtem od itanima sua rSo
dilegere sedicitur qm ini quitatem qui
iniquus e diligit &rursur odisse sedicii
Qm quod ei noc& hocdiligit. Oditergo
insenaturã diligit uitiũm oditquo

Expanded text:
non invenit, quia reliquiae per electionem non invenit, quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis, diligit se utique falsa dilectione, non vera; proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum nostrorum tion
tantũ
nostro¬
rum sed
tius mundi
Totusergo
mundus eccle¬
sia ẽ. & totus
mundus odit ec cle¬
siam. Mundus igit᷑
oditmundum inimi¬
cus reconciliatũ dampnatus
saluatum inquinatus mundatũ
Sediste mundus quem ds̃ inxpore
demundo electus ẽ inimicodampna¬
to contaminato. Ex eaquippemas¬
sa quae aota inada perut fiuntuasa
misericordiae. In quib e mundus ꝑ¬
tinens ad reconciliationem quam
mundus odit. Ex eadem massaꝑti¬
nens aduasa ire quae ꝑfecta sunt
ad ꝑditionem. Deniq cũ dixiss&
Sidemundo essecis mundur quod su
um erat diliger& continuo subiecit
Quia uero demundo ñ estis sedego ele¬
giuos demundo ꝓpterea odit uõsmnun¬
dus Ergo & ipsi indeerant unde ut
non essent electisunt. Inde non me¬
ritis suis quorum nullabona p̃cesse¬
rant opera nonnatura. quae cota
fuerat ꝑliberum arbitnium in ipsa
raddice uitiata. sed gratuita hoc est
ueraꝗratia. qui enim demundo
niun damelegit fecit quodeleger&.

Expanded text:
peccatorum nostrorum; non tantum nostrorum, sed tius mundi . Totus ergo mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. Sed iste mundus quem Deus in Christo de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex eadem quippe massa quae tota in Adam periit, fiunt vasa misericordiae, in quibus est mundus pertinens ad reconciliationem, quem mundus odit ex eadem massa pertinens ad vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem . Denique cum dixisset: Si de mundo essetis, mundtinuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona prant opera, non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata, sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret,
Abbreviated transcription (Latin):
tis patrem in nomine in eo d& uobis Mo¬
neatergo dilestio ipse e enim fructus neñ
Quae dilectio nuncẽ indesidenonꝰdum
insatuntate & ipso desideno quod cuq
p&ienmus in nomine uni geniti fihidat
nob pat̃. Quod aũ acciperẽ saluandis n¬

Expanded text:
itis Patrem in nomine meo, det vobis. Maitis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nob
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam crederemi ambonaoperaba
deo electus sum. Quidenime boniopen
ante fidem cuindicat apostolus omite
quod nie̾ exfide p&catum e : Quiderto dic¬
turisumus audiendo ñ uos melegistirni¬
siquia mali eramus & el ecisũmus ur
boni ꝑgratia nos elarentis exreinus Non
ẽ enĩ gratia sip̃cesserant inerita ẽ aũ
gratia. Haecigitur n̾inuenit sed efficit
merita & uiđ&e carissimi quemadito¬
dum nelegebat bonor sed quos degrt faciat
bonos. Ego inquit elegiuor &posi uorut
eatis & fructum efferatis & fructur uer nia¬
neat. Nonne istee frutus dequo iam dixe¬
rat si ne menihil potestis facere. elegit er¬
go & posuit ut eamus & frutum afferam
nullum itaq fructumundenos digit habe¬
bamus Vteatis inquiđ & frudum affera is
imus ut afferamus &ipse ẽuia quaimus
inquanos posuit uteamus. pinde inom nib¬
inquit uermaneat ut quod cumq p&ien¬

Expanded text:
Antequam crederem jam bona operabar, Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante fidem? cum dicat Apostolus: « Omne quod non est ex fide, peccatum est . » Quid ergo dicturi sumus audiendo: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autem gratia. Haec igitur non invenit, sed efficit merita. Et videte, charissimi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, elegi vos et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos elegit habebamus. « Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. » Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus. Proinde inquit, vester maneat: ut quodcumque petier
Abbreviated transcription (Latin):
Curergodicer& nonuos ineedegisdis iuisi
quia misericordia eius preuenit nos
Nic certte uacat uana illorum ratioci¬
natio qui prestientiã di defendunt
contragratiã dĩ. & ideo dicunt nos
dectos ante mundi constitutionẽ quia
prestuit nos ds̃ futurosbonos ñ seipsis
nos facturumbonos. Non hoc dicit qui
elegisse quiabonos futuros ee np̃sci¬
uerat simul&ia presciss& quod eũ
nos fus semus prius electuri Noneni
alter eẽ possemuf nis forae dicendus
ẽ bomisquinonel ege bonum quider¬
go eligea in nonbonis. Non eni melecti
sunt qui ab oni fuerunt quibani non
een nsi elesti een Alio quingratia
iam te gratia si p̃cessisse contendim
merita. Haec quippe electio gratia est.
sed ego elegi uos n ẽ ut dicas ideo eleo¬
tus sum quiaiam credebam ssit cre¬
dbas in eum iam elegeras eum Sed
audi Nonuos me elegistis nẽ ut dicas

Expanded text:
Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi quia: « Misericordia ejus praevenit nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, quielegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus, qui non eligit bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus merita. Haec quippe electio gratia est, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas:
Abbreviated transcription (Latin):
rei felicitas. Isto tempore atq: mista
moralitate inspe potiurhab&ur.
quaminreten&sur Uerum hocint̃¬
e quod exterior ner homoidest
corpus adhuc corumpitur. Intenor
auidest animaiam renouatur de
die indiem Itaq sic in moritalitate
carnis & salutem animarum futu¬
ram expectamur Quamuisiam
pignore accepta sal ui facti eẽ dica¬
mur. Ita omnium notitiam quecumq
unigenitus audiuit apatre futura in
sperare debemus quaniuis hoc sciam
fecisre dixeritx p̃s. Nonuos ineelegu
tis inquidsedego elegiuos Haec ẽ illa
in effabilis grãtia quidenim eramur
quando xp̃mnꝰ dum elegeramus & ide
non dilegebamus Mam̃ qui cum nele¬
git quomodo diligit Num quit iam
innobis erat quodinpsalmocanitur.
Elegi abi ectus ee indo modñi magis
qua habitare in taberna culis pecca¬
torum: Nutiq Quidergo eramuf
nisi iniqui& ꝑditi Neq̃ eniiam cre¬
dideramus in eum ut eliger& nos Na
sii amcredentes elegitd edos elegit :

Expanded text:
rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur; ita omnium notitiam quaecumque Unigenitus audivit a Patre, futuram sperare debemus, quamvis hoc jam se fecisse dixerstis, inquit, sed ego elegi vos . » Haec est illa ineffabilis gratia. Quid enim eramus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? Nunquid jam in nobis erat, quod in psalmo canitur: « Elegi abjectus esse in domo Domini mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum? » Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit.
Abbreviated transcription (Latin):
bemur scilic& ubin obis dicitur Uolite
diligere mundum : Iubemus auubinob
dicitur. diligite inimicos ur&s ipsi sinꝰ
mundus quinos odit : Ergo ꝓ hebemin
diligere in illa quodip̃s ediłigit inse ips
& iubemur diligere in illo quod ipse
odit inse ipso discilic& opificiun
& diuersas bonitati᷑ suae consolationis
Uitium quippeinillo diligere ꝓhebemu
iub emurque diligere naturam cum
ipse inse diliga ł uitium odentq: na¬
tura ÷ utuos eum diligainus & ode¬
rimus recte cũ seipsediligat odentq

Expanded text:
nobis dicitur, Nolite diligere mundum ; jubemur autem, ubi nobis dicitur, Diligite inimicos vestros . Ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque