comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& erit sicut congregans inmesse quod
restiterit & brachiũ eius spicas ligat.
& sic̃ quaerens spicas inualle rasaim
& relinqu&ur in eo sicutracemus & sic̃
excussio oloae duarũ aut triũ oliua¬
rum insummitate rami. Siue quat¬
tuor aut quinque incacuminibus cus
fructur eus dicit dñs dr̃ irrahel:
Qui prae sentem da masci uastitatem
subromano intellegunt regno
Hacc dea postolis significata c̃tendunt. Quod
quomodo paucȩspicȩ &oliuȩ remanere
solnt inagro uł in arboribur sicreliqui
esaluentur irł. maximo quia sequatur
ndicilla inclinabitur homo ad factorẽ
suum & oculieus ad scm̃ irł respicient:¬

Expanded text:
 erit sicut congregans in messe quod restiterit et brachium eius spicas leget et erit sicut quaerens spicas in valle Rafaim et relinquetur in eo sicut racemus et sicut excussio oleae duarum aut trium olivarum in summitate rami sive quattuor aut quinque in cacuminibus eius fructus eius dicit Dominus Deus IsrahQui praesentem Damasci vastitatem sub Romano intelligunt regno, haec de Apostolis significata contendunt, quod quomodo paucae spicae et olivae remanere soleant in agro vel in arboribus, sic reliquiae Israel salventur; maxime quia sequatur: In die illa inclinabitur homo ad factorem suum, et oculi ejus ad Sanctum Israel respicient
Abbreviated transcription (Latin):
ad gallim ululatur eĩ &usq
ad poteũ. helim clamoreĩ: Ea
dem propeom̃a & hieremiasscri¬
bit. Sunt aut̃ urbes & loca mo¬
abitarũ inquib: damor & heiula¬
tio captiui populi describit᷑: Q
aequȩ dibon. repl& ar̃ sanguine
suꝑ dibon additam̃tahis ꝗ fuge¬
rint demoab. leonẽ & reliꝗirt̃rȩ :¬
Equib dimon silentiũ int̃ p̃tat᷑:
dibon flens : indito utroq nomine
ꝓpt̃ latices quitacite fluantusq
hodie in different̃ & dimon & di¬
bon. hoco ppidũ dicit᷑. Quodaut̃
Ait. ponã super dibon addita¬
m̃ta & quaestionẽ facereui¬
siculo de monstrauit dicens.
Hir qui fugerint democbleonẽ
& reliqui isterrae. Vt &iam
qui fugalapsir̃ abestur consu¬
mantur. Quã quã & ꝑ m&cpho¬
ranleonẽ regẽ hostiũ possumꝰ
intellegere : ut potentiã eĩ quasi
rugitũ nemopornt euadere :
Emitte agnũ domina torẽ t̃rȩ
de p&ra deserti ad montẽ filiȩ
sion: Quod int̃ p̃tam᷑ nonẽ his

Expanded text:
ad Gallim ululatus eius et usque ad Gallim ululatus eius et usque ad puteum Helim clamor eius dem prope omnia, et Jeremias scribit. Sunt autem urbes, et loca Moabitarum, in quibus clamor, et ejulatio captivi populi describitur. Quia aquae Dibon repletae sunt sanguine.super Dibon additamenta his qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae. E quibus Dimon, silentium interpretantur; Dibon, fluens. Indito utroque nomine propter latices qui tacite fluant, usque hodie indifferenter et Dimon et Dibon hoc oppidulum dicitur. Quod autem ait: Ponam super Dibon additamenta, et quaestionem facere visiculo demonstravit dicens: His qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae: ut etiam qui fuga lapsi sunt, a bestiis consumantur. Quamquam et per metaphoram leonem, regem hostium possumus intelligere, ut potentiam ejus quasi rugitum nemo possit evadere. Cap. XVI Emitte Agnum, dominatorem terrae, de petra deserti ad montem filiae Sion. Quod interpretamur, non est His
Abbreviated transcription (Latin):
uere propt̃ steriler nemrim
ecquas om̃is herba & cruit : sed
ꝑ m&a forã scriptura loquitur:
& ẽ sensur &cunctomoab aquȩ
nemrim er̃ salse& amare &
quomo do ibi nulla herba pullu¬
lat sic totã prouintiã siccitar
consequitur : Id ÷ A segorusq:
ornam afinib: usq ad fines:
Id ipsum hieremias coquae
nẽ rim persimȩ er̃ : Scđm mag¬
nitudinẽ operis &uisi tatio eor
ad torrentẽ sclicũ ducenteos
ꝓsalicib: in hebraelegimꝰ arabim
quod porr̃ & ccraber intellegi.
sita cuĩ a plerisq: accolȩ in mon¬
teoreb: heliȩ p̃bussecclim̃ta di¬
cunt᷑: Quod nom̃ propt̃ ãbigui¬
tatem trans fert᷑ & incuruos atq
occidentem lus aque cã pestria ẽ. dut̃
sensus. iux tã orbi magnitudinẽ
erit uisitatio. Visitationẽ hic ñ
proremedio: sed pro plaga acci¬
lonia accipeflumina. dequib¬
& dacuid in salicib: in medio eĩ sus¬
pendimus organa nostra
Siueuallem a rabiae ꝑ quã ꝑ¬
gitur ad assrrios : Om̃ circuibit
damorterminos mocbusq

Expanded text:
ropter steriles Nemrim aquas omnis herba exaruit, sed per metaphoram Scriptura loquitur. Et est sensus, in cuncto Moab aquae Nemrim erunt salsae et amarae; quomodo ibi nulla herba pullulat, sic totam provinciam siccitas consequetur, id est, a Segor usque ad Oronaim, a finibus usque fines. Id ipsum Jeremias: Aquae Nemrim pessimae erunt . Secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum: ad torrentem salicum ducent eos. Pro salicibus in Hebraeo legimus 188 ARABIM  , quod potest et Arabes intelligi, sita, cujus a plerisque accolae in monte Oreb Eliae praebuisse alimenta dicuntur: quod nomen propter ambiguitatem transfertur et in corvos, atque Occidentem, locaque campestria. Est autem sensus: juxta morbi magnitudinem erit visitatio. Visitationem hic non pro remedio, sed pro plaga acciloniae accipe flumina, de quibus David, In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra : sive vallem Arabiae, per quam pergitur ad Assyrios. Quoniam circuibit clamor terminum Moab usque
Abbreviated transcription (Latin):
sor: sunquid quaesierint ange¬
ligentis assyriae quaresolur
iuda seuaserit: respondite ei:
Quia dñr fundaueritnon. & ip¬
sehumilẽ populũ suauirtute
ꝓtexerit: ꝑ angelis. lxxtrais¬
tulerunt reges unius. aleph
litterae errore decepti
ONUS MOAB.
Quia noc¬
te uastata .ẽ. ar. moab conti¬
guit. quia nocte uastatus ẽ. mu¬
rus moab: conticuit: Ascendit¬

Expanded text:
sus. Si; inquit, quaesierint Angesus. Si; inquit, quaesierint Angeli gentis Assyriae, quare solus Judas evaserit, respondete eis, quia Dominus fundaverit Sion, et ipse humilem populum sua virtute protexerit: Pro Angelis   LXX transtulerunt reges  , unius ALEPH litterae errore deceptiOnus Moab. Quia nocte vastata est, Ar Moab conticuit; quia nocte vastatus est murus Moab, conticuit. » Non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is. ab aquilone enĩ fumus ue¬
Portã uocat ꝓhis qui in porta st̃.
& ciuitatẽ ꝓhabitatorib: ciuita¬
tis: sermonẽq dirigit adurber
palestinorũ qđ heiulare debe¬
ant & lugere: Venientẽ sen¬
nacͥerib & torrentis modocunc¬
ta uastante: subrege enĩ eze¬
chia uenit assyriur in t̃ceterar
nationes. uast auit philistheos
adquos loquitur hieremiar. ec¬
ce quae ascendent ab aquilone
& erunt quasi torrenr inundats
& operient t̃rã & plenitudinẽ eiꝰ
urbẽ & habitatores illiur: ab aqui¬
lone enimuenit assyriur & de
eiur ardore egredientir nini¬
uen & nationes c&erar subiu¬
ganter. eotẽpore quo hȩc cane¬
bantur: Fumus ascendebat
in excelsũ id .ẽ. rumor in popu¬
Phoenices quoq: & palesthinos
bit nuntus gentis. quia dñrfun¬
dabit sion. & in ipso sperabunt¬
: pauperes populi eius: Quia
ssdixerat nullus .ẽ. quieffugiatag¬
m̃ eius: Cidebat᷑ in generali sen¬
tentia &iamiudȩor ẽẽ conp̃hen¬

Expanded text:
omnis: ab aquilone enim fumus veomnis: ab aquilone enim fumus vePortam vocat pro his qui in porta sunt, et civitatem pro habitatoribus civitatis. Sermonem quoque dirigit ad urbes Palaestinorum quod ejulare debeant, et lugere veniente Senacherib, et torrentis modo cuncta vastante. Sub rege enim Ezechia venit Assyrius, et inter caeteras nationes vastavit Philisthaeos. Ad quos loquitur Jeremias: Ecce aquae ascendent ab aquilone, et erunt quasi torrens inundans: et operient terram et plenitudinem ejus, urbem et habitatores ilius . Ab aquilone enim venejus ardore egredientur Niniven et nationes caeteras subjugantes. Eo tempore quo haec canebantur, fumus ascendebat in excelsum, id est, rumor in popuPhoenices quoque et Palaestinos bit nuntiis gentis? quia Dominus fundavit Sion, et in ipsa sperabunt pauperes populi ejus. Quia dixerat, Nullus est qui effugiat agmen ejus, videbatur in generali sententia etiam Judas esse comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
transire sed quam procul fuerit
eiur ore sorb&ur. Ita& tuã cons¬
pecturegir ez echiae totus perib:
& pulchrȩ seruauit Meta gͥopan:
Quiccenim serpentẽ & regulũ
nominarat oreeĩ & spũdicit
deuorare: Quodaut̃ nullus re¬
gũ iuda sic ꝑ curserit philistim
quomdeos depopulatur : eze¬
chias : Audi regum librũ ipseꝑ
cursit philistim usq ad gazam.
& urq ad t̃minoseius aturre cus¬
todum usq a durber munitas:
proco aut̃ quo dnos transtulimꝰ
absorbens uolucrem & in e¬
brcceico scriptũ est. Saraphmo¬
phet & int̃ p̃tari potest ser¬
pens uolans ut sit sensus : dera¬
diceto lubrinarc& regulus &
fructur illius id est reguliser¬
pens uolans ut dra conẽ uolan¬
tẽ intellegas : Et pascentur
primogenita pauperũ & pau¬
perer fiducialit̃ requiercent :
sensur go populo đi fiducialit̃
requiescente sicc& radix phi¬
usthum & om̃rreliquiȩ consu¬
mantur: Ulula porta clama
ciuitar prostrata ẽ philiste a

Expanded text:
transire: sed quamvis procul fuerit, transire: sed quamvis procul fuerit, ejus ore sorbetur: 183 ita et tu a conspectu regis Ezechiae totus peribis. Et pulchre servavit metaphoram: quia enim serpentem et regulum nominarat, ore ejus et spiritdevorari. Quod autem nullus regum Juda sic percusserit Philisthiim, quomodo eos depopulatus est Ezechias, audi Regum librum: Ipse percussio Philisthiim usque ad Gazam, et usque ad terminos ejus: a turre custodum usque ad urbes munitas . Pro eo autem quod nos transtulimus absorbens volucrem, et in Hebraeo scriptum est SARAPH MOPHETH  , interpretari potest, serpens volans: ut sit sensus: de radice colubri nascetur regulus, et fructus illius, id est, reguli serpens volans, ut draconem volantem intelligas. Et pascentur primogeniti pauperum, et pauperes fiducialiter requiescent. sensus, quod, populo Dei fiducialiter requiescente, siccetur radix Philisthiim, et omnes reliquiae consumentur. Ulula porta, clama civitas, prostrata est Philisthaea
Abbreviated transcription (Latin):
Naturaleẽ quod dicimus mortuo
rege aduer sarumgentium semꝑ
la & antur in imici exrebus nouir
bella ciuilia & seditionis acregnan¬
diimperiũ praesto lantes quiãbu
lauerant inuus regum irb & cog¬
natione eĩ fuerat copulatio. In¬
tellegimus philisthaeos euicino
fuisse la&ator & insultassere
gurrł quod maturoregi ꝑdito.
Erechicce iuueni subiacerent:
philisteos autem ut supradia¬
mur pcdestinor significat quos
alienigenar uulgata scribit
editio. Cum hoc nonuniur
gentir s omnium ext̃narũ
gentium uocabulum sit. ne
in quidla&crir. Ophilistea
ne in sulter populomco qđ ꝑ
cussoris tui ahaz uirga con¬
fracta sit: quod baulus quite
ferire solitus erat : uideatur
morte contritꝰ. qđ coluber
int̃fectur ꝓh enimnocentior
nascit᷑. E⁊ echias regulus quẽ
greciuocant basiliscũ : quitesuo
arpectu int̃ ficiat & sp̃uorir oc¬
cidat: quomđenĩ nulla ciuer
reguli aspectu potest inlaesa

Expanded text:
Naturale est quod dicimus: mortuo Naturale est quod dicimus: mortuo rege adversarum gentium, semper laetantur inimici, ex rebus novis bella civilia et seditiones ac regnandi imperitiam praestolantes. Mortulaverat in viis regum Israel, et cognatione eis fuerat copulatus, intelligimus Philisthaeos e vicino fuisse laetatos, et insultasse Israeli, quod maturo rege perdito, Ezechiae juveni subjacerent. Philisthaeos autem, ut supra diximus, Palaestinos significat, quos alienigenas Vulgata scribit editio: cum hoc non unius gentis, sed omnium externarum gentium vocabulum sit. Ne, inquit, laeteris, o Philisthaea, ne insultes populo meo, quod percussoris tui Achaz virga confracta sit; quod baculus qui te ferire solitus erat, videatur morte contritus; quod coluber interfectus. Pro hoc enim nocentior nascetur Ezechias regulus, quem Graeci vocant basiliscum, qui te suo aspectu interliciat, et spiritu oris occidat. Quomodo enim nulla avis reguli aspectum potest illaesa
Abbreviated transcription (Latin):
cedenter. quor oriã mortuũ¬
supra legimus referentẽ icaiã :
Anno quo mortuus ẽ rexozior ui¬
dit dnm̃ sedentem su ꝑsolium
excelsum & eleuatum. ex quo
intellegimus. & uisionem seden¬
tis dñi & eaquae precipiuntur
proph& ae urq adeũ locum ubi
scriptumẽ : Sicut terebinthur
& sicut quercus quee expandit
ramossuos semen scm̃ erit ger¬
m̃ eĩ subio athã rege proph&a¬
tum: Tertius succedit ahar.
filius io athã filuo ⁊ iceregis
iuda sub quo ascendit rasin
rex syriae & phacee filius
romelice rexirrł. in hierusa¬
lc̃ ad proeliandũ c̃traec̃ & rłꝗ¬
quȩ scriptura com memorat:
Igit᷑ subahar usq ad p̃sentẽ locũ
quẽ nunc& ponere nitim᷑ om̃a
quȩ in medio positas̃ uaticinatu
cognoscim: quo mortuo qua st̃.
id÷ ultimus succedit. Erechi¬
as sub quo omr urq ad finẽ t&it᷑
liber: nel&eris philistea om̃istu
qm̃ cõminu tat̃ uirga ꝑ cussoris tui
deradiceenĩ colubri egredi&¬

Expanded text:
cedentes, quorum Oziam mortuucedentes, quorum Oziam mortuusupra legimus, referente Isaia: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum. Ex quo intelligimus et Visionem sedentis Domini, et ea quae praecipiuntur Prophetae, usque ad eum locum ubi scriptum est : Sicut terebinthus et sicut quercus quae expandit ramos suos: semen sanctum erit germen ejus, sub Joatham rege prophetatum . Tertius succedit Achaz filius Joatham filii Oziae regis Juda, sub quo ascendit Rasin rex Syriae, et Phacee filius Romeliae, rex Israel, in Jerusalem ad praeliandum contra quae Scriptura commemorat. Igitur sub Achaz usque ad praesentem locum, quem nunc exponere nitimur, omnia quae in medio posita sunt, vaticinata cognoscimus: quo mortuo quartas, id est, ultimus succedit Ezechias, sub quo omnis usque ad finem texitur liber. Ne laeteris Philisthaea omnis tu, quoniam comminuta est virga percussoris tui: de
Abbreviated transcription (Latin):
fer& ab his quiau ferabant᷑
ue imperiũ quo omnib: inmine¬
bat & pondus quo p̃mebant᷑
in ipsum potiusr&rud&uri
quur egressus ẽ e recias:
Hocconsilum qõ cogitauit suꝑ
omnem terram. & haecẽ manꝰ
ex tenta super uniuersas gentes
dñs enim exercituũ decreuit
& quir poterit in firmare : &
manus eĩ extenta & quis auer¬
tit eã : Hunclocũ quida marbi¬
trantur generalẽ eẽ c̃traom¬
nem orbẽ ꝓph&iã & quoduas¬
titas babylonis & assyriae ciui¬
tates trpussit consummationis
mundi quib: nequa quã contrã¬
dicimur sciamus hic omnem
terram assyrioꝵ. propriisig¬
nificari. & uniuersas gentes
socias regis assrrii demonstra¬
tas: Quid quidaut ad nõ de¬
cr&um ẽ nullius uirtute pro¬
hibitur. & extenta manum cĩ
a percuciendum paratamne¬
mo poterit coer cere: In anno
quomor tuus ẽ. rex a haꝵ fac¬
tumẽ onus igtud quattor
legimur eẽ praepositos oriã
lo athã cchaz & ezechiã sin¬
gulos sibi &ordine & sobole suc¬

Expanded text:
r ab his qui obsidebantur ve imperium quod omnibus imminebat, et pondus quo premebantur, in ipsum potius retrudetur. quiis egressus est Ezechias. Hoc consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec est manus extenta super universas gentes. Dominus enim exerciet quis poterit infirmare? Et manus ejus extenta, et qui avertet eam? Hoc loco quidam arbitrantur generalem esse contra omnem orbem prophetiam, et quod vastitas Babylonis et Assyriae civitatis typus sit consummationis mundi. Quibus nequaquam contradicimus, dum sciamus, hic omnem terram Assyriorum proprie significari, et universas gentes socias regis Assyrii demonstratas. Quidquid autem a Domino decretum est, nullius virtute prohibetur. Et extentam manum ejus, et ad percutiendum paratam, nemo poterit coercere. 182 Anno quo mortuus est rex Achaz, factum est onus istud. Quatuor legimus esse praepositos: Oziam, Joatham, Achaz, et Ezechiam, singulos sibi ordine et sobole suc
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Ille nobsenrus suggeritur
qđ ad plangendũ cunctinuda¬
uerint pectora: Cormeũ ad
mo ab elamauit: proph&a
loquit᷑ dolentis affectuuł qđ
hostiquoq: creditura sit: in quo
tot mala suꝑueniant. uł qđ
tantis calamitatibur ob pͥ¬
mendi ut &iã inimicis misera¬
bilerfiaNt : Ad ipsũ hieremiar
ꝓpterea cormeũ admoab
quasitibia resonabit: Vecter
eius usq ad segor uitulã const̃¬
nantẽ : Et hieremiara segor i¬
quidusq: ad oronam uitulã
const̃nantẽ : De hac & librir¬

Expanded text:
tur, ille nobis sensus suggeritur, tur, ille nobis sensus suggeritur, quod ad plangendum cuncti nudaverint pectora. Cor meum ad Moab clamabit. Propheta loquitur dolentis affectu, vel quod hostes quoque creatura Dei sint, in quos tot mala superveniant: vel quod tantis calamitatibus opprimendi, ut etiam inimicis miserabiles fiant. Idipsum Jeremias ait: Propterea cor meum ad Moab quasi tibia resonabit. Vectes ejus usque ad Segor vitulam conternantem. Et Jeremias: A Segor, inquit, usque ad Oronaim vitulam con
Abbreviated transcription (Latin):
inbecillitatẽ extrema captiuitar
nesci&: Clamabit esebon. & ele¬
ale: Nominaciuitatũ moabiticae
ꝓuintiȩ quarũ erebon urbs fuit.
quondã regiramcarȩorũ. dequa
idẽgeremiar. Ignis egressus ẽ
deesebon & flãma demedio seon:
Int̃p̃tat᷑ aut̃ esebon cogitatio. &
remiar contraes ebon ait. cogita¬
ueruntmala: Vrq: iasa audita
estuox eorũ: Vrbriasamartuo
mariinmin& ubiẽ t̃minus ꝓ¬
uintiȩ moabitarũ : Hocergo indi¬
cat qđ urq: ad extremor fines ulu¬
latus ꝓuintie ꝑsonabunt unde
& hieremia ait: Declamore
es ebonusq: eleale &iasande¬
derunt uocẽ suã: suꝑ hoc expedi
machus accinctos int̃p̃tatur
ẽ: Quidã putant ñ uirossed
nom̃ urbis intellegi quȩ hodie ap¬
pellatur elura . & est in moabitir
pastibus sita. Possumur aũt &
hoc dicere qđ uniuersa pugna¬
torũ fortitudo corruerit. & me¬
tuis fl&ibus om̃ir terra resona¬
r& sin aut̃ elure ut aquila uo¬
luit exertis humeris intelleguiu¬

Expanded text:
imbecillitatem extrema captivitas imbecillitatem extrema captivitas nesciet. Clamabit Esebon et Eleale. Nomina civitatum Moabiticae provinciae, quarum Esebon urbs fuit quondam regis Amorrhaeorum, de qua idem Jeremias, Ignis egressus est de Esebon, et flamma de medio Seon. Interpretatur autem Esebon, cogitatio, et nomen, contra Esebon, ait, cogitaverunt mala Usque Jaza audita est vox eorum. Urbs Jaza Mortuo mari imminet, ubi est terminus rovinciae Moabitarum. Hoc ergo indicat, quod usque ad extremos fines ululatus provinciae personabat. Unde nunc Jeremias ait: « De clamore Esebon usque Eleale et Jasan dederunt vocem suam. » De hoc et Imachus accinctos interpretatus est, quidam putant non viros, sed nomen urbis intelligi, quae hodie appellatur Eluza, et est in Moabitidis partibus sita. Possumus autem et hoc dicere, quod universa pugnatorum fortitudo corruerit, et mutuis fletibus omnis terra resonarit. Sin autem Eluse, ut Aquila voluit, exertis humeris intelligan
Abbreviated transcription (Latin):
molestũ tibisit. qđ ꝓhistorȩ uiã
gradior ut enĩ hoc facerẽ ipse uolu¬
isti: Subauditor aut̃ domur regi¬
a & urbrdibon adidola quȩ in ȩdir
posita sunt: Aicendit suꝑ nabo
& ruꝑmedaba nobilerciuitater
ululauit uniuers a ꝓuintia : Inna¬
bo enĩ erat chamor. idolũ conse¬
cratũ qđ alio nomine appellatur
behel phegor: incunctis capitib
eicaluitiũ omir bãbaradet᷑: Apuo
antiquos barbȩ capitis querasu¬
raluctis inditiũ fuit. ꝑ haec ergo
magnitu domeruus ostenditur:
Bieremia ẽtramoab eadẽ concla¬
mante. om̃e caput caluitiũ & om̃is
barbarad&. Incunctirmanibis
conligatio & suꝑ om̃e dorsũ ciliciũ:
Intriuus eĩ accinctirnt sacconuꝑ¬
tecta eĩ . & in plateis eiꝰ omĩr ululatis
descendit infl&ũ: Ñeruñ priua
tȩ lacrime publicũ. luctũ publica
lamenta reronabunt. Nec ma¬
tronã nec uirginer nec aetas par¬
uapuerorũ nec fractis enũ gres¬
sus tenebuntur domib: podoaẽ &

Expanded text:
molestum tibi sit quod per historiae viam molestum tibi sit quod per historiae viam gradior, ut enim hoc facerem, ipse voluisti. Subauditur autem, domus regia, et urbs Dibon ad idola quae in editis posita sunt ascendit: super Nabo, et super Medaba, nobiles civitates, ululabit universa provincia. In Nabo enim erat Chamos idolum consecratum, quod alio nomine appellatur Beelphegor. In cunctis capitibus ejus calvitium, omnis barba radetur. Apud antiquos barbae capitisque rasura luctus indicium fuit. Per haec ergo magnitudo moeroris ostenditur, Jeremia contra Moab eadem conclamante: Omne caput calvitium, et omnis barba radetur, et in cunctis manibus colligatio, et super omne dorsum cilicium . In et in plateis ejus omnis ululatus descendet in fletum. Non erunt privatae 186 lacrymae, publicum luctum publica lamenta resonabunt; nec matronae, nec virgines, nec aetas parva puerorum, nec fracti senum gressus tenebuntur domibus, pudorem et
Abbreviated transcription (Latin):
serit populũ iudȩorũ. Ita nuno
uastitas p̃dicit᷑ moabitarũ idẽ.
arabiȩ ab as sprur & babrlonirab
utraq enĩ gente uastatisunt: &¬
eo tẽpore quo sennacerib captiuũ
dux̃ inł: Et quando nabuchodono¬
sor subuertit hieruralẽ : insulta¬
uerat enĩ adutrũq: hostẽ ephram
&iudaedicente hieremia: Allid&
uersur illũ o locutuser cap¬
tiuis duceris: Quodaũt ait nocte
uastata .ẽ. moab. c̃tiguit decoꝵ iniec¬
tionis principiũ . ut uasta ret intene¬
brir. quide in cestu patris nocte c̃cept̾
ẽ: Nef orte noctẽ ꝓmagnitudine t̃ro¬
ris accipimꝰ & credendũ qr sibi c̃fide¬
bat in muris insidureã & cunicuł fu¬
issesuperatã : Iudiuiquendã areo¬
politen sed & om̃ir ciuitas testis ẽ: mo¬
tut̃rȩ magno in mea in fartia quara¬
do totius orbis liturtrani grerra s̃
maria cadẽ noctemurus urbis isti¬
urcorruir se: Ascenditdom adibon
adexcelra in planctũ suꝑnabo &
suꝑ medaba moabululauit: Pe

Expanded text:
ita nunc vastitas 185 praedicitur Moabitarum, id est, Arabiae; ab Assyriis, et Babyloniis. Ab utraque enim gente vastati sunt, eo tempore quo Sennacherib captivum duxit Israel, et quando Nabuchodonosor subvertit Jerusalem . Insultaverat enim ad utramque hostem Ephraim et Judae, dicente Jeremia: Allidetversus illum locutus tivus duceris. Quod autem ait: Nocte vastata est AR, Moab conticuit, decorum invectionis principium, ut vastaretur in tenebris; qui de incestu patris nocte conceptus est. Nisi forte noctem pro magnitudine terroris accipimus: et credendum, quia sibi confidebat in muris, insidiis eam, et cuniculis fuisse superatam. Audivi quemdam Areapolitem, sed et omnis civitas testis est, motuterrae magno in mea infantia, quando totius orbis littus transgressa sunt maria, eadem nocte muros urbis istius corruisse. Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum super Nabo, et super Medaba Moab ululabit. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
sodomã & seboim. quȩ ad p̃¬
cer lothparua seruata .ẽ: apella¬
turq: bala. Id ẽ absorta tradentib:
hebrȩir qđ t̃tio t̃rȩmotu prostrata
sit : Ipsa ẽ quȩ hodie srrosermo¬
ne uocat᷑. ZoORΑ hebrȩice Sẽqoꝵ
utroq: paruulã pos sumus uitulã
const̃nantẽ ꝓ ꝑfecta & ate acci¬
pere : Sicut enĩ trices imuran¬
nus in hominibur : ita in pecudib
acium̃tis. Tertiur robustissimis
ẽ : Vectes quoq: ꝓt̃minis & robo¬
re intellegi eo qđ segoo infinib:
mo abitarũ sitasit diuidens ab
eir t̃rã philisthim: ꝑ as censũ eũ
as ꝑ arcenrũ luit plorans ascen¬
d& infl&ũ: Intellegimus aut̃
cliuũ eẽ itineris qđ ducit ad as¬
syrior & ꝑ hoc captiuitatẽ signi¬
fic ari & inuia oronam clamor ẽ
contritionis leuabunt: Rursũ
hieremiar uox clamoris orona¬
imuastitar. & contritio mag¬
na : Longũ ẽ siuelim desin¬
gulis dicere cũ ꝑspicuũ sit ut
urbiũ inmoab. uł locorũ eẽ no¬
mina quae defecerunt trars¬

Expanded text:
damam et Seboim, quae ad preces Lot parva servata est, appellaturque Bala, id est, absorpta: tradentibus Hebraeis, quod tertio terraemotu prostrata sit; ipsa est, quae hodie Syro sermone vocatur Zoora, Hebraice Segor, utraque parvula. Possumus vitulam conternantem pro perfecta aetate accipere. Sicut enim tricesimus annus in hominibus, ita in pecudibus ac jumentis, tertius robustissimus est. Vectes quoque pro terminis et robore intellige, eo quod Segor in finibus Moabitarum sita sit, dividens ab eis terram Philisthiim. « Aquae quoque as: Per ascensum Luith plorans ascendet in fletum. Intelligimus autem clivum esse itineris quod ducit ad Assyrios, et per hoc captivitatem significari. Et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Rursum Jeremias: Vox clamoris Oronaim, vastitas, et contritio magna. Longum est, si velim de singulis dicere, cum perspicuum sit vel urbium in Moab, vel locorum esse nomina, quae deserunt trans
Abbreviated transcription (Latin):
dnr̃ manũ suã suꝑ fluuiũ egypti uio¬
lentum & ꝑcuti& cũ inseptẽ uallib
Itaut ꝑtranseat cũ quiscalciato pe¬
de quo scilic& omnis error aegrp¬
tiarum a quarũ aster maleficiae
quib: subi ectis populis i ludebant:
rescit aquademare: & historicȩ pos¬
sumus accipere nonmare magnũ
significari sed lacũ mariotenũ qđ
scriptura om̃s c̃gregationes aquarũ
appell& maria : Posrunt & hipa¬
rabolige dicta intellegi: qđq scꝗt᷑

Expanded text:
manum suam super fluvium Aegypti violentum, et percutiet eum in septem vallibus, ita ut pertranseat eum quis calceato pede: quod scilicet omnis error Aegyptiarum aquarum, et artes maleficae, quibus subjectis populis illudebant, rescet aqua de mari, et historice possumus accipere, non mare magnum significari, sed lacum Mareotiden, eo quod Scriptura omnes congregationes aquarum appellet maria. Possunt et hyperbolice dicta
Abbreviated transcription (Latin):
erit & quomo ment& ractaui.
sic eueni& ut conterã as sy
meis conculcem eũ. & aufera¬
tur ab eis iugum eĩ. & onus eĩ
abum croeor toll& ur. Reuer¬
t& ad prae sentia. hoc ẽ ad sen¬
na cherib regem assyriorũ.
qui samariã iudȩãq uastauit
excepta hierusalẽ deleuit
ꝑ circuitũ om̃a. & longepost
futuris uicina consotiat:
ut inminens auferat᷑ m&us.
qui ad icere poterant Audi¬
entem nos presentẽ per¬
p&imur obsidionem iste mul¬
tis post saeculis uentura promit¬
tit . ẽ igit᷑ ordo proph&ice
Quã quam pꝰannos plurimos
babr lon destruenda sit & om̃e
pȩnitur stirpir assyrior & chal¬
decce seminariũ dis ꝑdendum:
tam̃ ut nontimeatis uicinã cap¬
tiuitatem iurat dñs cui&iam
ñiuranti credendum ÷. Quod
sua aestimatio non fallatus &
quodmenti con cepit. irritum ñ
fiat. Hocaut̃ humani loquit᷑
affectu. Quod scilic& non fal¬
latur. qui fallinon potest:
Conteram in quid assyriũ int̃¬

Expanded text:
erit, et quomodo mente tractavi, erit, et quomodo mente tractavi, sicmeis conculcem eum: et auferetur ab eis jugum ejus, et onus illius ab humero eorum tolletur. Revertitur ad praesentia, hoc est, ad Sennacherib regem Assyriorum, qui Samariam Judaeamque vastavit, et excepta Jerusalem, delevit per circuitum omnia; et longe post futuris vicilia consociat, ut imminens auferatur metus: quia dicere poterant audientes: Nos praesentem perpatimur obsidionem, iste multis post saeculis ventura promittit. Est igitur ordo prophetiae, quamquam post annos plurimos Babylon destruenda sit, et omne penitus stirpis Assyriorum et Chaldaeae seminarium disperdendum: tamen ut non timeatis vicinam captivitatem, jurat Dominus cui etiam non juranti credendum est quod sua aestimatio non fallatur, et quod mente conceperit, irritum non fiat. Hoc autem humano loquitur affectu, quod scilicet non fallatur qui falli non potest: Conteram, inquit, Assyrium in te
Abbreviated transcription (Latin):
drum. sitã ab angulo usque
adangulũ muri xũi milia te
historiar conscripserunt:
AR̃x. aũt id ẽ capitoliũ illi¬
ur urbir ẽ turrir quȩ ȩdifica¬
ta post diluuiũ inaltitudi¬
nẽ uũ. milia dicit᷑ tenere par¬
suũ paulatim delato inan
gustiarco artata ut pondis
inminens. faciliuralatiorib:
sustent᷑ : Dis cribuntibi tẽpla
marmorȩ. aure asstatuar.
plate ar lapidibis auroq ful¬
genter. & multa alia quae
peneuide ant᷑ incredibilia.
Hoc totũ narrauimꝰ ut osten¬
deremꝰ qđ ad irã dĩ omispo¬
tentia polluta sit & rauilla
&cineri cõparet᷑: silicer&
introire barbarar nationes &
uidere tantae urbis extrema
uestigia. Videremur possessi¬
onem ericu & plaudes aqua¬
rum & uere compl& ũ. eẽ
quo disaie uocib canitur.
Scopabo eam in sco paterenr
exceptirenĩmuris coctilib
qui propt̃ bestias concluden
das. p̾annos plurimos instau¬
rant᷑ om̃e in mediospatiũ soli¬
tudo ẽ: Iurauit dns̃ exercitu¬
um dicens. si non ut putauiita

Expanded text:
drum sitam, ab angulo usque ad angulum muri, sedecim millia tenhistorias conscripserunt. Arx autem, id est, Capitolium illius urbis, est turris quae aedificata post diluvium, in altitudine quatuor millia dicitur tenere passuum, pgustias coarctata, ut pondus imminens facilius a latioribus sustentetur. Describit ita templa marmorea, aureas statuas, plateas lapidibus auroque fulgentes, et multa alia quae pene videntur incredibilia. Hoc totum narravimus, ut ostenderemus, quod ad iram Dei omnis potentia polluta sit, et favillae et cineri comparetur. Si liceret introire barbaras nationes, et videre tantae urbis extrema vestigia, videremus possessionem hericii, et paludes aquarum, et vere completum esse quod nunc Isaiae vocibus canitur: Scopabo eam in scopa terens; exceptis enim muris coctilibus, qui propter bestias concludendas post 181 annos plurimos instaurantur, omne in medio spatium solitudo est. Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non ut putavi, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ronima. legendũ. quia inquid oblita
esdĩ saluatoris tui & fortis adiutoris
tui ñ es recordata. Nũ idcirco plan¬
tare debes plantationẽ fidelẽ. &ñ
potus alienũ seminare germ̃ qđ
hostis cripiat uł aerte sicfilios in cos
ꝗ depopalimei. strpe generatisunt
ideo fundastiin t̃rauteos alienos & pes¬
simor facias : Indie plantationis tuȩ la¬
brusca & mane sem̃tuũ florebit.
ablata ẽ mersis. indie hereditatis
& dolobis grauiter : Hor inquid ope¬
rum tuorũ fructus capies uitis tua
sorech. de generauit in labrus cam:
S ementuum spem ꝓmitat higermi¬
ne: sed cũ maturitas uenerit ab alio
demitt& & tuncdo lebis grauiter
quando sperata & paene lã tenta ꝑ¬
dideris: Vꝑmubtitud ini populorũ
multorũ ut multitudinemaris
sonantis & tumultus turbarum
sicut sonitus a quarũ multarum
sonabunt populi sicut sonitus a¬
quarum inundantiũ & increpa¬
puluis montiũ a facieuenti & sicut

Expanded text:
ironiam legendum. Quia, inquit, oblita es Dei Salvatoris tui, et fortis adjutoris tui non es recordata: num idcirco plantare debebis plantationem fidelem, et non potius alienum seminare germen, quod hostis eripiat? Vel certe sic: filios meos, qui de populi mei stirpe generati sunt, ideo fundasti in terra, ut eos alienos et pessimos facias. In die plantationis tuae labrusca, et mane semen tuum florebit. Ablata est messis dolebis graviter. Hos, inquit, operum tuorum fructus capies: vitis tua Sorec degenerabit in labruscam, semen tuum spem promittet in germine; sed cum maturitas advenerit, ab alio demetetur. Et tunc dolebis graviter, quando sperata et pene jam tenta perdideris. Vae multmultorum, ut multitudo maris sonantis: et tumultus turbarum, sicut sonitus aquarum multarum. Sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium, et increpapulvis montium a facie ven
Abbreviated transcription (Latin):
b Arim. quod nor transfer¬
re possum & aduerrarios.
ut sit sensus nullus ex semi¬
ne tuo quicupiatreparare
ra filios tuos int̃fectione ꝓp¬
t̃peccata patristui: Quem
sensũ habeat scire rĩualeo:
Et consurgã suꝑ eos dic̃ dñr
exercituũ & ꝑdã babr lonir

Expanded text:
 ARIM  , quod nos transferre possumus et adversarios; ut sit sensus: nullus ex semine tuo qui cupiat reparare ra filios tuos interfectioni propter peccata patris tui, quem sensum habeat, scire non valeo. Et consurgam super eos, dicit Dominus exercituum: et perdam Babylonis
Abbreviated transcription (Latin):
na captiuitate praedici. quan¬
do & iudac orum captus est. po¬
pulus & damascur cui impera¬
bat ar&a similem sustenuit
seruitutem ut cunotaque su ꝑ¬
cascripta sunt ad xp̃i tempus &
ad a posto lorum mysteria trans¬
ferant. &erit in dic illa ad te¬
nuabitur gloria ia cob & pingues
carnes eius marcercent.¬
Quando inquid da marcus capta fuerit
& ciuit apeẽ. desierit & talir cã gloriã
coronauerit. qualis coronauit irrabel.
Idest xtribur tunc omni praesi dium &
pinguis simȩ carnes & refugium emar¬
cercit lacob. Nequaquã habebit quibus
iunctis uast& hieruralem : Logimus su¬
praquod ascenderit raasin rexsyriȩ
& phacce filiur romeliȩ rexirł inhicru¬
salem ad proeliandũ contracã. Nun

Expanded text:
na captivitate praedici, quonna captivitate praedici, quoniam et Judaeorum captus est populus; et Damascus cui imperabat Areta, similem sustinuit seream scripta sunt, ad Christi tempus, et ad Apostolorum mysteria transet erit in die illa adtenuabitur gloria Iacob et pingue carnis eius marcescetQuando, inquit, Damascus capta fuerit, et civitas esse desierit, et talis eam gloria coronaverit, qualis coronavit Israel, id est, decem tribus: tunc omne praesidium, et pinguissimae carnes, et refugium emarcescet Jacob: nequaquam enim habebit, quibus junctis vastet Jerusalem. Legimus supra quod ascenderit Rasin rex Syriae et Phacee filius Romeliae rex Israhel in Hierusalem ad proeliandum contra eam et n
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium & regnum adamasco:¬
bit quando autem dicit. cessare
regnum & quiescere Non perpe¬
tuam significat uastitatem. sed
aufest in p̃sens potentiã perquã
iomnisyria ante regnabat:
pulanto deleta sunt . & omnis
gloria earum incaptiuitate duc¬
ta est sic pauci qui indamasco
residerint imitantur. &ha¬
bebunt gloriã gentis : sotiae
gloriam ꝑ hironiã dictã : acci
pe ignominia. hoc autem totum
fi& quia dñs locutus est cuius uer¬
ba irrita eẽ. non possunt: quidã
hanc proph&iã eandem putant
eẽ. quã in hieremiã legimus:
disso lutaẽ da marcus uersa infu¬
gã tremor adp̃hendit eam. an¬
gustia & dolores tenuerunt eam
qua si parturientem & iterum
succendam ignem inmuro da¬
masci & deuorabit moenia be¬
nada plsciendum quod ab hiere¬
mia babrlonia captiuitar da¬
mas cenȩ urbis dircribitur. Idẽ
paucorum quo sas syriorum rex
reliquerat inea esaias autem ui¬
cinam ab assyrus captiuitatem
nunti& Alii aestimant deroma¬

Expanded text:
auxilium. Et regnum a Damascoauxilium. Et regnum a Damascobit. Quando autem dicit cessare regnum et quiescere, non perpetuam significat vastitatem, sed aufert in praesens potentiam, per quam in omni Syria ante regnabat. pulante deletae sunt, et omnis gloria earum in captivitatem ducta est: sic pauci, qui in Damasco resederint, immutabuntur, et habebunt gentis gloriam sociae. Gloriam per ironiam dictam accipe, pro ignominia. Hoc autem totum fiet, quia Dominus locutus est, cujus verba irrita esse non possunt. Quidam hanc prophetiam eamdem putant esse, quam in Jeremia legimus: Dissoluta est Damascus, versa est in fugam, tremor apprehendit eam, angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturientem . Et iterum: Succendam ignem in muro Damasci, et devorabit moenia Benadab. Sed sciendum quod ab Jeremia Babylonia captivitas Damascenae urbis describitur, id est, paucorum quos Assyriorum rex reliquerat in ea. Isaias autem vicinam ab Assyriis captivitatem nuntiat. Alii aestimant de Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tribub c̃traiudã p̃bebat auxiliũ.
& regũ & parali pomen on narra
historia &iã ipsis uastantẽ ab as¬
srrus. ad ꝓpinquare significat.
dicente rege assyrior. coepiarabiã
& da mascũ & samariã Sic̃ enĩ illar
coepi & uniũsa regna capiã & in
regi ũ uolumine legimꝰ: Ascenđ rex
assyrior damascũ & coepit etm.
& transtulit incirenen reca sinqõ¬
q int᷑ fec̃ ꝗerat rex damasci : Quace
om̃a ezechia hierus olymis regnante
eẽ ciuitas iãuicina captiuitus ẽ.
Iã assyriur suũ mou& exercitũ¬
& erit sic̃ aceruur lapidũ in ruina ut
tanta modo parerent inere & pris¬
tinccepotentiȩ uestigi& :¬
inruinarum magnitudine demons¬
trentur. derelictae ciuitates a roer.
gregibur erunt aroermiris cehit̃¬
p̃tatur. quae propriȩ arbor in so¬
litudine & salra humo nascitur.
& per hoo uastitas demonstrat᷑:
solitudo ut nec isidiator tim̃¬
dussit & cessabit adiutoriũ
abef fraim: Nequaquã x trib
milla contra iudam habebunt

Expanded text:
bebat auxilium, et Regum et Paralipomenon narrat historia, etiam ipsi vastitatem ab Assyriis appropinquare significat, dicente rege Assyriorum: Cepi Arabiam et Damascum et Samariam. Sicut enim illas cepi, et universa regna capiam. Item in Regum volumine legimus: Ascendit rex Assyriorum Damascum, et cepit eam, et transtulit in Cyrenem . Rasin quoque interfecit, qui erat rex Damasci: quae omnia, Ezechia Hierosolymis regnante, esse civitas; jam vicina captivitas est: jam Assyrius suum mocervus lapidum in ruinam, ut tantummodo parietinae ac pristinae potentiae vestigiin ruinarum magnitudine demonstrentur. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt. Aroer, myrice interpretatur, quae proprie arbor, in solitudine et salsa humo nascitur, et per hoc vastitas demonstratur.solitudo, ut nec insidiator timendus sit. Et cessabit adjutorium ab Ephraim: nequaquam decem tribus in illa contra Judam habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
&sirenȩ inde lubris uolupta¬
r tis : In tantum babrlonuar¬
tata erit atque dererta. ut
nepascuis quidem armen¬
touum & pecorũ utilissit:
non enimtend&. ibi arabs
saracendsque tentoria.
nec pastores postuestigia
gruegum fessi labore qui¬
escunt. sed inter parieti¬
nas angustias ueterũ ruina¬
rum habitabunt. Snm̃ qđ
solilax bestias transtuler̃
alii ipso nomine quod haebrȩ

Expanded text:
et Sirenae in delubris voluptaet Sirenae in delubris voluptatis. In tantum Babylon vastata erit atque deserta, ut ne ad pascua quidem armentorum et pecorum utilis sit. Non enim tendet ibi Arabs Saracenusque tentoria, nec pastores post vestigia gregum fessi labore quiescent: sed inter parietinas et angustias veterum ruinarum habitabunt SIIM : quod soli LXX bestias transtulerunt: alii ipso nomine quod a
Abbreviated transcription (Latin):
h crudelis uictor decid&: Et
erit babi lon illagloriosa n¬
regnis inclita in suꝑbia chaldȩ¬
orum sicut subuertit dr̃ sodo¬
mam & gomarram. nomu
habitabitur us que insinem
& non fundabitur us que ad
generationẽ & generatignẽ :¬
audiuimus mȩdor. dudilii¬
mus babrlonem. audiui¬
mus inclitã in suꝑbiã chal¬
dȩorũ : Nolumur intellegere
quodfuit & quȩrdmus audi¬
re quod non fuit: Et hȩc dici¬
mus. ñ quod tropologi& intel¬
legentiã condemnemur:¬
sed quo spiritalir int̃p̃tatio. se¬
prophetia babrionis exple¬
tur ⁊ Etricut sub uertit dr̃ so¬
domã & gomorram. sic & ista
subuersa non habitabi turi
ueternum:: Pro illa enim
seuliciam & tesi fontem ur¬
berpersarum inclrtas fece¬
runt.: Nec pon& ibi ten¬
toria a rabs nec pastores
requi escent: sederunt ibi
bestiȩ & replebuntur domis
eorũ draconibur et habitai
buntibi strutioner. & pilosi.
saltabuntibi respondebunt¬
que ululȩ in uedibur eius

Expanded text:
s crudelis victor occidet. Et s crudelis victor occidet. Et erit Babregnis inclita in superbia Chaldeorum sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorram non habitabitur usque in finem et non fundabitur usque ad generationem et generationem divimus Medos, audivimus Babylonem, audivimus inclytam in superbia Chaldaeorum: nolumus intelligere quod fuit, et quaerimus audire quod non fuit. Et haec dicimus, non quod tropologicam intelligentiam condemnemused quod spiritualis interpretatio seprophetia Babylonis expletur: et sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: sic et ista subversa non habitabitur in aeternum. Pro illa enim Seleuciam et Ctesiphontem urbes Persarum inclytas fecerunt. Nec ponet ibi tentoria Arabs; nec pastores requiescent ibi: sed erunt ibi bestiae, replebuntur domus e pilosi saltabunt ibi. Et respondebunt ululae in aedibus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
buit tibi retributionẽ tuã quã
r&ribuistinobis. beatur qui te¬
nebit & allid& paruð lortuor
ad p&rã :Tanta erit urb uastitas.
& uictorũ seuitia. ut nec in noxi¬
ȩ parcatur aetati. ut cunctȩ domo¬
rũ diripiant᷑ oper. & in conspectu
maritali uxorẽ. ui ol& puditicia:
Ecceego surcitabo super cor
medos. qui ar gentum non
requirant ne que aurum
uelint: Aperitum est quod
la tebat : ne qua quam for¬
ter et giganterangeli intel¬
legendi sunt & daemoner:
sed medorum gensu quorum
princepr darius primus babr¬
loniorũm destruxit im pe¬
num. Occiso baltha sar
persarum qisȩuitiam ut
ardore sanguinis effũdeaurũ
argentum q contempnant.
et oblatas oper proluto repu¬
tent. sed sagittirparuulor in
terficient & lactantib: uteriÑ
mirerebuntur. & superfilior
non parc& oculus eorũ. Int̃¬
ficientur paruoli quorũ uul¬
nera erunt non minora quã
copora. & pruegnanter uteri
secabuntur. elidenturq infan¬
tes. & adubera press onfilicr¬

Expanded text:
tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Beatus qui tenebit et allidet parvulos tuos ad petram . Tanta erit urbis vastitas et victorum saevitia, ut nec innoxiae parcatur aetati, ut cunctae domorum diripiantur opes, et in conspectu maritali uxorum violetur pudicitia. Ecce ego suscitabo super eos Medos, qui argentum non quaerant, neque aurum velint. Apertum est quod latebat: quod nequaquam fortes et gigantes, Angeli intelligendi sunt et daemones, sed Medorum gens, quorum princeps Darius primus Babyloniorum destruxit imperium, occiso Balthasar nPersarumque saevitiam, ut ardore sanguinis effundendi, aurum argentumque contemnant, et oblatas opes pro luto reputent. terficient, & lactantibus uteris non miserebuntur, & super filios non parcet oculus eorum. Interficientur parvuli, quorum vulnera erunt non minora quam corpora, et praegnantium uteri secabuntur, elidenturque infantes, et ad ubera pressos filio
Abbreviated transcription (Latin):
stetur. agitabit manũ suam
suꝑ montẽ filia e sion collẽ hie¬
rus alem: Lxx. Venietenĩ
inciuitate aggai. & transibit
in mageddo &mmach maspo¬
net uasa sua et transibit uallẽ
et ueni& maggai : Timor ad¬
p̃hendit ram̃a ciuitatẽ saulfu¬
giet filia gallim. ad tende laisa
audietͣ manathoth. obstipuit m̃e¬
demena & habitatores gebim: anotgh¬
Conso lamini hodiemuia ut maneut

Expanded text:
stetur: agitabit manum suam super montem filiae Sion, collem Jerusalem. LXX: Veniet enim in civitatem Aggai, et transibit in Mageddo: et in Machmas ponet vasa sua: et transibit vallem, et veniet in Aggai. Timor apprehendet Rama civitatem Saul: fugiet filia Gallim: attende Laisa: audietur in Anathot: obstupuit Medemena, et habitatores Gebim. Consolamini hodie in via, ut maneat
Abbreviated transcription (Latin):
Et audiam quidloquatur in me dñs
dr̃. unde post historiae ueritatẽ
spiritaliter accipienda sunt om̃ia.
aegyptus & desertũ mare. idumea
& arabia acuallis uisionis. & adex¬
tremũ terus & uisio quad rupedũ
intellegendae sunt . ut cuncta quae¬
ramus insensu. Et homnib: his
quasi sapiens & arcitectus. paulis
a postolus iaciat fundam̃tũ quod
non ẽ aliud praet̾ xp̃m ihm̃:¬
librum uelle disserere. inquoma¬
iorũ nostrũ ingenia sud auerint :
Crecorim dico Ceterm. apudla¬
tinos grandesilentiũ ẽ. praeter qͦ¬
scaẽ memoriȩ martyrem uictu¬
rinum. quicum a postolo dicere
poterat : & si imperitus sermone
non tamen scientia ⁊ scribit enĩ
inhunc proph&am iuxtaediti¬
ones quat tuor usq: ad uisionẽ
quadrupedũ indeserto origenis
tatio dan duo ad gratã libri qui
pseudo phigraphi putantur

Expanded text:
. Et: Audiam quid loquatur in me Dominus . Et: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Unde post historiae veritatem, spiritualiter accipienda sunt omnia: tum mare, Idumaea et Arabia, ac vallis Visionis, et ad extremum Tyrus, et Visio quadrupedum intelligenda sunt; ut cuncta quaeramus in sensu, et in omnibus his, quasi sapiens architectus Paulus apostolus jaciat fundamentum, quod non est aliud praeter Chlibrum velle edisserere, in quo majorum nostrorum ingenia sudaverunt: Graecorum dico. Caeterum apud Latinos grande silentium est, praeter sanctae memoriae martyrem Victorinum, qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupedum in deserto, Origenes τραπόδων, duo ad Gratam libri, qui pseudographi putantur
Abbreviated transcription (Latin):
pientes erant proph&e quod ne¬
gare non possumus. Et morses
omni eruditus supientia loque¬
batur ad dnm̃ et dñs responde¬
batei. Et dedanihele ad principẽ
trridicitur. nũ quid sapientior
es danihele: et dauid sapiens
incerta & occulta sapientiȩ tuȩ
manifestastimihi : quomodo sapi¬
entes prophetȩ instar brutosĩ
animantiũ quid dicerent. ignora¬
bant ÷ legimus et inalio aposto¬
liloco. Spr̃ prophetarim ꝓphe¬
tis subiecti sunt : ut in sua habe¬
ant potestate. quando taceant
quando lo quantur Quodsicui
uidetur infirmũ illud ciꝰdẽ apos¬
toli audiat ꝓybetȩduo aut tres
loquantir. & alii diiudicent si aut̃
alii fuerit reulatũ sedenti prior
taceat: Quapossint ratione reti¬
siergo intellegebant quae dicebant
cuncta sapientiȩ rationis que sunt
plena nec aer uoce pulsatus ad au¬
batur in animo ꝓphetanim iuxta
illud quod aliur ꝓph&a dicit. ange¬
lus quilo quebatur inme: Et cla¬
manter in cordib: nris abba pater

Expanded text:
pientes erant Prophpientes erant Prophgare non possumus: et Moyses omni eruditus sapientia, loquebatur ad Dominum, et Dominus respondebat ei: et de Daniele ad Principem Tyri dicitur, Nunquid sapientior est Daniele? et David sapiens Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi: quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium, quid dicerent, ignorabant? Legimus et in alio Apostoli loco: Spiritus Prophetarum Prophetis subiecti sunt, ut in sua habeant potestate, quando taceant, quando loquantuvidetur infirmum, illud ejusdem Apostoli audiat: Prophetae duo aut tres loquantur, et alii dijudicent: si autem alii fuerit revelatum sedenti, prior taceat . Qua possunt ratione retiSi ergo intelligebant quae dicebant, cuncta sapientiae rationisque sunt plena. Nec aer voce pulsatus ad aubatur in animo Prophetarum, juxta illud quod alius Propheta dicit: Angelus qui loquebatur in me , et: Clamantes in cordibus nostris, Abba, pater
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ. Et dubitur liber nescienti
litteri: diceturq: ei lege & res¬
pondebit . nescio litteras. siueigi¬
tur hunclibrum dederis nes cien¬
tilittenas. populonationũ respon¬
debit non possum legere quia non
didici laeras scripturarũ. siue
dederis scribis & phariseis qui
legis litteras nossese iactant : res¬
pondebunt ñ possumus legere.
quia signatus ẽ. liber quiid circo
dis signatur ẽ: qnm̃ non recepe¬
runt eũ. quẽ signauit pater : qui
habet clauẽ dauid. qui a perit et
nemocludit. quicludit & nemo
aperit. Neque uero ut montanus
cũ insanis feminis somniat. pro
phetȩ in extasi sunt locuti. ut
Nescirent quid loquerentur
Et cum alios crudirent ipsiignora¬
rent quid diccrent De quib: apos¬
tolus ait inescienter quaelo quan¬
tur. Et de quibus ad firment
Sediuxta salomonẽ quiloquitur
in prouerbis. sapiens intellegit
quae profert de orcsuo. & in labi¬
is suis postabit scientiã. Etiã ipsi
sciebant quid dicerent. Si enĩ sa¬

Expanded text:
 enim. Et dabitur liber nescienti litteras: diceturque ei, lege, et respondebit, nescio litteras . Sive igitur hunc librum dederis nescienti litteras Populo nationum, respondebit: Non possum legere: quia non didici litteras Scripturarum; sive dederis Scribis et Pharisaeis, qui Regis litteras nosse se jactant, respondebunt: Non possumus legere: quia signatus est liber. Quid idcirco eis signatus est? quoniam non receperunt eum quem signavit Pater : qui habet clavem David: Qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit . Neque vero, ut Montanus cum insanis feminiphetae in exstasi sunt locuti, ut nescirent quid loquerentuet cum alios erudirent, ipsi ignorarent quid dicerent. De quibus Apostolus ait: Nescientes quae loquantur, neque de quibus affirment : sed juxta Salomonem qui loquitur in Proverbiis: Sapiens intelligit quae profert de ore suo; et in labiis suis portabit scientiam , etiam ipsi sciebant quid dicerent. Si enim sa
Abbreviated transcription (Latin):
batꝰ uenite ad me om̃s quil aboratis
& oneratiestis & ego reficiãuos. fari¬
seis ergo & scribis ñ credentib: qui ha
bebant legis clauẽ atq notitiam
& uere appellabantur isrł id ẽ mens
uiden sdm̃ : Credidit pars populi
doctanationũ turba suscepit : und
& apostolus loquebatur. Vide teuoca

Expanded text:
batur: Venite ad me omnes qui laboratis, batur: Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos . Pharisaeis ergo et Scbebant Legis clavem atque notitiam, et vere appellabantur Israel, id est, mens videns Deum, credidit pars populi docta nationum turba suscepit. Unde et Apostolus loquebatur: Videte voca