comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse. uende om̃ia tua & da pau¬
peribus. Usq. adeo eñĩ nuda
uirtus apta celo est. ut quãuis
iustus. quãuis sc̃s aurũ uel di¬
uitias possidens. non possit ẽẽ
ꝑ fectus. Talem eñi uoluit ado¬
lescentẽ illũ dñs ad paradẏ sum
redire. qualis adam fuerat de¬
paradysi sublimitate deiectus.
Nudus enͣĩ adam. incola paradysi
fuit. Deniq post peccatũ nudita¬
tem suã prȩuidens. folio puden
da contexit. Prius enĩ quã pecca¬
ret honestatis erat colore uestitꝰ.
atq ideo nuditatẽ in honestam
non natura instituit. sed delicti
reatus inuenit. Nam & sc̃i angłi
in splendidissimõ habitu constitu¬
ti. nuͣquid tunicis oꝑiuntur &
palliis : Sed cũ sit in illis natiui¬
tatis suȩ nuda substantia. uestiti
uidentur ẽẽ qͦd scĩ sunt. Sic igit᷑¬
& adam custodiens honestatis an¬
gelice dignitatẽ. erat quidẽ nudus
mundanis uestibus. sed in morta¬
litatis erat splendore uestitus. Nil
prauũ respiciebant oculi eiꝰ. ñ cor

Expanded text:
esse, vende omnia tua, et da pauperibus. Usque adeo enim nuda virtus apta coelo est, ut, quamvis justus, quamvis sanctus, aurum vel divitias possidens, non possit esse perfectus. Talem enim voluit adolescentem illum Dominus ad paradisum redire, qualis Adam fuerat deparadisi sublimitate dejectus; nudus enim Adam incola paradisi fuit: denique post peccatum nuditatem suam pervidens, folio puden la contexit. Prius enim quam peccaret honestatis erat colore vestitus; atque ideo nuditatem inhonestam non natura instituit, sed delicti reatus invenit. Nam et sancti angeli in splendidissimo habitu constituti, nunquid tunicis operiuntur et palliis? Sed cum sit in illis nativitatis suae nuda substantia, vestiti videntur esse, quod sancti sunt. Sic igitur et Adam custodiens honestatis angelicae dignitatem, erat quidem nudus mundanis vestibus, sed immortalitatis erat splendore vestitus. Nihil pravum respiciebant ejus oculi; non cor
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsare impetraret donari ȩccłe
xp̃i templũ romȩ. qͦd ab antiquis
pantheon ante uocabatur. quia
hoc quasi simulacrũ om̃ium
uidebatur esse deor. in qͦ elimi¬
nata om̃i spurcitia fecit ȩccłam
scȩ dĩ genitricis atq. om̃iũ mar¬
tyrum xp̃i. ut exclusa multitu¬
dine demonũ. multitudo ibi sc̃oꝵ
a fidelib in memoria haberetur.
& plebs uniuersa in capite kalen¬
darũ nouembriũ sicut in die
natalis dñi ad ȩccłam in honore
om̃ium scõꝵ consecratam conue¬
niret: ibiq missarũ sollepͥnitate
a presule sedis apłicȩ celebrata.
om̃ibq. rite ꝑfectis. unusquisq
in sua cũ gaudio remearet.
Ex hac gͦ consuetudine scȩ̾ roma¬
ne eccłȩ. crescen te religione
xpͣiana. decretũ est ut in ȩc¬
clesiis dĩ quȩ ꝑ orbem terrarũ
longe lateq construunt᷑. honor
& memoria om̃u̾i scõꝵ in die
qua pdiximus haberetur: ut
quicqͥd humana fragilitas ꝑ ig¬
noratiã uel negligentiam seu ꝑ

Expanded text:
Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclusa multitudine daemonum, multitudo ibi sanctorum a fidelibus in memoria haberetur; et plebs universa in capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i antiquoꝵ memoriã pͥcid¬
tium patrũ quos ante legeni
& sub lege scriptura scã demol¬
strante cognouimꝰ. ad hoc tana¬
modoꝓferimus. ut facilius id̃¬
ligere ualeatis. quanta uel qui
sit huius sacratissime p̃senta
diei. cũ om̃ib his de quib lodl
int fine constat honesta. Nunc
s ruertamur ad eos quos unda
eqtismatis & effusio sanguinis
i aberrore paterni delicti. ab
deati qui xp̃m in carne uenientẽ
uidere meruerunt. Huius tam
nis atq baptismatis primatum
tenebat. qui iħm peccata mundi
tollentẽ uidendo agnouit ac
digito demonstrauit. qͦ inter
natos mulierũ non surrexit xp̃o
attestante maior. qui merito
pcursor dñi. preco iudicis. ꝓpħa

Expanded text:
mi, antiquorum memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a sbeati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam nis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, Christo attestante. Qui merito praecursor Domini, pr
Abbreviated transcription (Latin):
braice malaoth: latine uͦ
nuntii int᷑pretantur: ab
officii nomen est nͣ naturȩ.
tuntur uocantur angłi. Qui.
ideo pictoꝵ licentia pennas fiq
ut celerem eoꝵ in cuncta discus¬
sum significent. sicut & uyeta
fabulas poetarũ uenti pennas
habere dicuntur. ꝓpter ueloci¬
tatem scilicet. unde & scriptura¬
sacra dicit. qui ambulat super
pennas uentoꝵ. Nouẽ autem
esse ordines angłoꝵ. sacrȩ seri¬
turȩ testantur. id est angłi. ar.¬
changłi. throni. dominationes.
tes. cherubin. & seraphin. Qur
officioꝵ uocabulã cur ita dicti
sint. interpͣtando exequimur.¬
.II. Angłi uocantur ꝓpter qͦd de cus
adannuntiandũ hominibus
mittuntur. Angłs enim
grece. latine nuntius dieit.
Archangłi greca lingua. sũmi
nuntu inter pͣtantur. Qui
eñi parua uel minima annũ¬
tiant angłi: qui uero summa
archangłi nuncupantur: Areds¬
geli dicti. eo qͦd primatũ tenei
inter angłos. Archos eñĩ greci
uane princeps int̾pretatur.
et eñi duces & principes. lub

Expanded text:
braice malaoth, Latine vero nuntii interpretantur, ab abulum officii nomen est, non naturae. tuntur, vocantur angeli. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent: sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem scilicet. Unde et sacra Scriptura dicit: Qui ambulat super pennas ventorum . Novem autem esse ordines angelorum sacrae Scripturae testantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, tus, cherubin et seraphim. Quorum officiorum vocabula cur ita sint dicta, interpretando exsequimur. Angeli vocantur propter quod de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima annuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim et duces principes, sub
Abbreviated transcription (Latin):
quide̾ uenire scandala. ue tam
ei est homini. qui qͦd necesse est
ut in mundo fiat: uitio suo facit.
ut ꝑse fiat. Igitur om̃is truncat᷑
affectus. & unuiersa ꝓpinquitas
amputatur. ne ꝑ occasionem pie¬
tatis unusquisq credentium
scandalis pateat. Si inquit ita est
quis tibi coniunctus. ut manus.
pes. oculus. & est utilis atii. solli¬
citus & acutus ad ꝑspiciendum.
scandalũ autẽ tibi facit. & ꝓpter
dissonantiam moꝵ te ꝑtrahit in
gehennam: melius est ut & pro¬
pinquitate eiꝰ & emolumentis
careas. quã dũ uis lucrifacere
cognatos & necessarios causam
habeas ruinarum. Itaq ñ frͣ. ñ
uxor. ñ filii. nͣ amici. non om̃is
affectus qui nos excludere potest
a regno cȩloꝵ amori dñi p̃ponat᷑.
N ouit unusquisq credentium
quid sibi noceat. uel in quo solli¬
citetur animus ac sepe tepͣtetur.
Melius uͤitam solitariam ducere.
quã ob uite presentis necessaria
etnam uitam ꝑdere. Uidete ne

Expanded text:
quidem venire scandala: Vae tamen ei est homini, qui quod necesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se fiat. Igitur omnis truncatur affectus, et universa pamputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis, atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum, scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gehennam, melius est ut propinquitate et emolumentis ejus careas, quam dum vis lucrifacere cognatos et necehabeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potest a regno coelorum, amori Domini praeponatur. Novit unusquisque credentium, quid sibi noceat, vel in quo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae praesentis necessaria, aeternam vitam pe
Abbreviated transcription (Latin):
sublimiora agmina angłoꝵ.qͥ
scientia pͣceteris om̃ib pleni st̃
cherubin id est plenitudo scienie
appellantur. Ipsa sunt illa duo
animalia suꝑ ꝓpitiatoriũ arechȩ
ficta ex metallo. ꝓpter significan¬
dam angłoꝵ pͣsentiam. in quoꝵ
medio ostenditur ds̃. Seraphin
quoq similiter multituido est an¬
geloꝵ qͥ ex hebreo in latinũ arden¬
tes uel incendentes uocantur:¬

Expanded text:
sublimiora agmina angelorum;sublimiora agmina angelorum;scientia caeteris amplius plena sunt, Cherubim, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae facta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphim quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes inter
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd & uirtutes dicuntur. Potesta
tes sunt. quib uirtutes aduersȩ
subiectȩ sunt: & in de potestatũ
nomine nuncupantur. quia
maligni spͣs eoꝵ potestate coher¬
centur. ne tantũ noceant quantũ
cuptunt. Principatus sunt hi qui
angłoꝵ agminib prȩsunt: qͥ ꝓ eo
qͦd subditos angłos ad explendũ
ministeriũ diuinũ disponũnt.
principatus uocabulũ accepert᷑.
Nam alii sunt qui amministrant.
alii qui assistunt: sicut ꝑ danihelẽ
dicitur. Milia miliũ ministrabans
ei. & decies milies centena milia
assistebant illi. Dominationes st̃
hi qͥ etiã uirtutib & principatib
p̃minent. qui ꝓ eo qͦd cȩteris an¬
geloꝵ agminib dominant᷑. do¬
minationes uocantur. Throni
sunt agmina angłoꝵ. qͥ latino
eloquio sedes dicuntur. Et uocati
Cherubin autẽ & ipsi sublimes
cȩloꝵ potestates & angłica ministe¬
ria ꝑhibentur: qui ex hebraico
in linguam nr̃am interpͣtantur
scientiȩ multitudo. Sunt enun

Expanded text:
quod et Virtutes dicuntur. Potequod et Virtutes dicuntur. Potetes sunt quibus virtutes adversae subjectae sunt, et inde potestatum nomine nuncupantur, quia maligni Spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Pincipatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt: qui pro eo quod subditos angelos ad explendum mysterium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui administrant, alii qui assistunt sicut et per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant illi . Dominationes sunt hi qui etiam virtutibus et principatibus praeeminent; qui pro eo quod caeteris angelorum agminibus dominantur, dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Cherubim autem et ipsi sublimes coelorum potestates et angelica ministeria esse perhibentur, qui ex Hebraico in linguam nostram interpretantur, scientiae multitudo. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
uel medicina dĩ. Ubicumq eñi
curandi & medendi opus neces¬
sariũ est. hic archangłs a dõ mit.¬
titur. & inde medicina dĩ uocat᷑.
Unde & ad tobiam idem archangłs
missus. oculis eiꝰ curationem ad¬
hibuit: & cȩc̾itate detersa. uisum
ei restituit. Nominis enĩ int̾pre¬
tatione & angłi officiũ designat᷑.
Urihel interp̃tatur ignis dĩ. sicut
legimus apparuisse ignem in rubo.
Legimus etiam ignẽ desuꝑ missũ.
& implesse qͦd p̾ceptũ est. T hroni
autẽ & dominationes. & prin¬
cipatus & potestates. & uirtutes.
quib uniuersam celestem socie¬
tatem apłs cõplectitur. ordines
angłoꝵ & dignitates intelligunt᷑.
Et ꝓ hac ipsa distributione officioꝵ.
alii throni. alii dominationes.
alii principatus. alii potestates
dicuntur. ꝓcertis dignitatibus
quib inuicẽ distinguntur. Uir¬
tutes angelicȩ quȩdam ministe¬
ria ꝑhibentur. ꝑ quos signa &¬
miracula in mundo fuint. ꝓptͣ

Expanded text:
vel medicina Dei. Ubicumque enim vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur; et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus et potestates et virtutes, quibus universam caelestem societatem Apostolus conplectitur, ordines angelorum et dignitates intelleguntur; et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguntur. Virtutes angelicae quaedam ministeria perhibentur, per quos signa miracula in mundo fiunt; propter
Abbreviated transcription (Latin):
lesutur. & angłs alius egrediebat᷑
n occursũ eiꝰ. & dixit ad eũ. Curre
boquere ad puerũ istum dicens.
absa muro habitabitur hierłm.
S ieñ in ipsis officus angłoꝵ. ne¬
quaquã potestates superiores. in¬
feriores disponerent. nullo modo
hoc qͦa homini diceret angłs. ab
angło cognouisset. Quidã autẽ
archangłoꝵ priuatis nominib
appellantur. ut ꝑ uocabula ipsa
in oꝑe quid ualeant designetur.
Gabrihel hebraice. in linguã nr̃am
uertitur fortitudo dĩ. Ubi enim
potentia diuina uel fortitudo
manifestabitur: gabrihel mitit᷑.
inde & eo tempore quo erat dñs
nasciturus & triumphaturus de
mundo. gabrihel uenit ad mariã
ut illũ annuntiaret qui ad debel¬
landas aerias potestates. humilis
uenire dignatus est. Michael int᷑¬
pretatur. quis ut ds. Quando
eñi aliquid in mundo mirȩ uir¬
tutis fit. hic archangłs mittitur:
Ex ipso oꝑe nomen eius est. quia
nemo ualet facere. qͦd facere potest
as. Raphael. interp̃tatur curatio

Expanded text:
lius egrediebatur in occursum eius, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Hierusalem.' Si enim in ipsis officiis angelorum nequaquam potestates superiores inferiores disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset. Quidam autem archangelorum privatis nominibus appellantur, ut per vocabula ipsa in opere suo quid valeant designetur. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio
Abbreviated transcription (Latin):
iigls dicens. princeps regni ꝑsarũ
restcit mͥ. Unde apparet nullum
ese locũ. cui angłi non prȩsint.
Ir sunt enĩ & auspicus oꝑum om¬
num. Hic est ordo uel distinctio
angłoꝵ. qͥ post lapsum maloꝵ in
celesti uigore steterunt. Nam
ostendens qͦd post ruinam angłoꝵ
maloꝵ. hi qui ꝑmanserunt. firmi¬
tatem ȩt̃nȩ ꝑseuerantiȩ consecuti
sunt. Nullo iam lapsu auersi.
nulla suꝑbia cadentes. sed firmit᷑
in di amore & contemplatione
manentes. nichil aliud dulce
habent nisi eũ a quo creati sunt.
ued autẽ duo seraphin in ysaia
leguntur. figuraliter ueteris
& noui testamenti significatio¬
nem oftendunt. Quod uͦ faciẽ
& pedes dĩ oꝑiunt. quia p̃terita
ante mundũ & futura post
mundũ scire non possumus.
sed media tantum eoꝵ testimo¬
nio contemplamur. Singuli
senas alas habent. quia de fabrica
tantũ mundi quȩ in sex diebus
facta sunt. in pͣsenti scło nouimꝰ.
Quod clamant ter sẽs. alter ad
alterũ trinitatis in una deitate

Expanded text:
iel. 10, 13: 'Princeps regni Persarum restitit mihi.' Unde apparet nullum esse locum cui angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam ostendentis quod post ruinam angelorum malorum hi, qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo iam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo Seraphim in Esaia6, 2 leguntur, figuraliter Veteris et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
angłi consistunt: tantomagis cli
ritate diuini luminis inflãmant̃.
Unde & ipsi uelant facie & pedes
sedentis inthrono dĩ. & idcrrco
cetera angłoꝵ turba uidere dĩ
essentiam plene ñ ualet. qm̃ sera
phyn eam tegit. Hec gͥ uocabula
agminũ angłoꝵ ita sunt specua
ordinũ singuloꝵ: ut tamen surt
ex parte cõmunia om̃iũ. Nam
dũ throni sedes dĩ in quorũdam
angłoꝵ ordines specialiter deis¬
nentur: tamen ꝑ psalmistam qͥ
sedes suꝑ cherubin dicit᷑. Sed iãs
isti ordines angłoꝵ pͥuatis nolll¬
nibus appellantur. quia hocipsi

Expanded text:
nsistunt, tanto magis luminis claritate divini inflammantur. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei; et idcirco cetera angelorum turba videre Dei essentiam plene non valent, quoniam Cherubin eam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni sedes Dei in quorundam angelorum ordine specialiter designentur, tamen per Psalmistam79, 2: 'Qui sedes super Cherubin,' dicitur. Sed ideo isti ordines angelorum privatis nominibus appe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adam eiecit de paradysi
delitiis: hec celestes homines
facit terrenos. hȩc humanum
genus mersit in infernũ. hec
uitam abstulit mundo. ꝓpter
unius arboris pomũ. Hoc mb̃
qͦd homines ducit ad mortem:
hoc malũ fugit helias. ꝓpheta ft
cuius lingua clauis facta est cdi
tam quã reus fugit a facie mibe¬
ris. Hȩc inuenit uerũ laboren
& pressuram: quȩ nunc occidt
iohanne̾ baptistam. deicit pue¬
ritiam. ꝑdit iuuentutẽ. illiert
& inquietat e mortuã senectuteͥ
Prȩmonita inquit a matre sua: li

Expanded text:
paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da
Abbreviated transcription (Latin):
eruͣ ne quis estimet & de talibus
nos uelle declamare. nos ñ decla-¬
mare sed uolumus clamare. ut
exultatione mensurã. Epulis ur̃is
intersit xp̃c: in facie prandeat᷑
auctoris. Honestate conuiuii
natura ipsa quȩ nos ꝓducit ho¬
noretur: lȩtitia mensȩ ur̃e ꝑtin¬
gat ad pauꝑes xp̃i. familia ur̃a
innocentiae tripudiet disciplina.¬
e ffusio: saltatricũ pestis. lenocinia
cantoꝵ. uoluptatũ fomenta. uentriᷤ
onera. naufragiũ mentis cum
herodiadis conuiuio abscidantur:
ut presens gaudiũ ur̃m ad letitiã
ueniat sempit᷑nam. Fr̾s hodie
quia satis auditor intelligit qͣnta
sit gła martẏris. quando miseriã
ꝑsecutoris audierit. Uerũtamen
nos conuenit scire. quia iohannes
de morte sua natus est: & de natali

Expanded text:
Verum ne quis existimet declamare nos velle de ta libus, nos non declamare volumus, sed clamare, ut exsultatione men suram, epulis nostris intersit Christus, in facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet disciplina,effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam. Hodiequia satis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali
Abbreviated transcription (Latin):
purricida: in ebrians terram eruo¬
re. insiti sangiunis ꝑmanebat. Hinc
est qͥd iołis sanguine̾ piũ. in poculo
crudelitatis absorbuit. Sed ista
lectio iam loquatur. Herodes inqͥt
tenuit ioħ̾em. & alligauit eum.
ui uincula soluerat peccatoꝵ. pec¬
catoris uinculis alligatur: ut uin¬

Expanded text:
parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur
Abbreviated transcription (Latin):
odie nobis ioħis uirtus. he¬
rodis feritas cũ refertur:
confusa sunt uiscera. corda tri¬
muerunt: caligauit uisus. he¬
buit intellectus. aufugit auditͥ
Aut quid constat in sensib huma
quando ꝑdit uirtutũ magnitut¬
nem criminũ magnitudo:
Herodes inquit tenuit iohanne.
rium uite. scitatis forma. noru

Expanded text:
odie nobis Joannis virtus, Herodis feritas dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit visus, intellectus hebuit, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem rium vi
Abbreviated transcription (Latin):
est caput eius in disco. & datũ eft
sue. Audistis fr̃s quanta natast
de uoluptate crudelitas: de lib¬
dine impietas. Allatũ est capis
ribus spectatores: mutatur furo¬
&e conuiuiũ. fit cibus cȩdes. uinũ
transit in sanguinẽ: finis appo¬
ntur in natali. in ortu exhibetur
occasus: conuiuiũ mutatur in
ntrat bestia non puella. quęrit¬
caput amputare non saltare: dis¬
currit fera ñ femina. aspargit
uibas ꝑceruices ñ capillos: anfra¬
augmentis: fit grandis crudelita¬
tt non corpore: & singularis
fera usq dũ capiat pͣdam fremit
ore.dentib frendit: ferrũ non
suscipit. sed ꝓducit. Prȩ monita

Expanded text:
ejus in disco, et datum est suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput ribus spectatores, furore mutatur convivium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, convivium in intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per cervicem, non capillos; augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum ne
Abbreviated transcription (Latin):
audiamus ipsam iohannis beatis¬
simi passionẽ. Die inquit natalis
herodis saltauit herodiadis filia.
in medio triclinio. & placuit he¬
rando pollicitus est dare ei. qͦd cũq
postulasset ab eo. At illa p̾monita
a matre sua. damͥ inquit indisco¬

Expanded text:
audiamus ipsam Joannis beatisaudiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Herando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic
Abbreviated transcription (Latin):
facib libidinis ardens. perire
maluit quã redire. & uxorẽ fris
illicite possidere. & placere captiuis
criminũ. Innocentiȩ inimicis.
odiosa fit semꝑ libertas. Nam uirtꝰ
contraria uitiosis. sacrilegis exosa
scĩtas. inimica castitas impudicis.
corruptis integritas pena. luxu¬
riosis aduersa frugilitas: crudelib
fris tui. Ecce unde iohes offendit:
ecce unde herodes furit. Malos
qui monet offendit: incurrit
odium. qui arguit criminosos.
Dicebat iohannes qͦd erat legis. qͦd
iustitiȩ. qđ erat salutis: certe qđ
erat non odii sed amoris. Ecce
qualem consecutus est ab impio
ꝓ pietate mercedem. Uolens inqͥt
occidere eum. timuit populum.
Facile deuiat aiustitia: qui incausis
non dm̃. sed homines formidat.¬
a uidiores reddit ad crimen: &
ȩstuat animo quousq ꝑficiat qͦd
cogitat malũ. Solus eni dĩ est
timor. qui nocentes corrigit.
fugat crimina. innocentiã seruat.
ꝑpetem tribuit facultatẽ. Sed

Expanded text:
facibus libidinis ardens perire facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibusfratris tui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertavidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lligauit eum. & posuit in carcerẽ.
erodes tu adulteriũ facis. & in car¬
cerem uadit ioħes: Sic iudicat
sedens in loco iudicis reus. in loco
uindicis. in nocentiȩ ꝑsecutor.¬
ogo ubi rerũ facies. ubi forma.
ubi pudor. ubi existimatio publici
cognitoris. ubi ds. ubi homo. ubi
fas. ubi lex. ubi ipsius iura naturȩ:
imul omͣia sunt. herodes te agente.
te iudicante.te uiuente confusa.
enuit inquit ioħem. & aligans¬
posuit eũ in carcereꝰ. Herodes te
petit causa. te arguunt uincula:
te carcer accusat. te diuulgat
ꝓducta in publicũ pena. Ioħes
in iuriatur. causam custodiȩ qui
requirit: inte inuenit qͦd puniat.
& in iohanne qͦd doleat. Iohannes
orbi notus. famȩ uirtute cognitꝰ.
celebratissimus scĩtate: dũ attra¬
hit ad se inquisitores iniuriȩ.
facit ut tuus cunctis in notescat
in cestus. Agit ut te habeat con¬
fusio publica. quẽ corrigere ñ
ualuit secreta correptio & pͥuata.
Herodẽ iohannes monitis. non
uoluit non perire: sed herodes

Expanded text:
t in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligaposuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non voluit, non perire: sed Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
tio prõptos iam iamq ac dociles in¬
uenit: his libertate ac dignitate
magistri quasi quietus saluator re¬
sidens. mystica queq de suꝑnis intũ¬
mat. Quȩ spiritaliũ differentia
ꝓfectuũ. in israhelitice plebis est hu¬
bitu pulcherrimis expressa figurt
ubi uulgus om̃e quibus libet uełt
utens. in quattuor angulis palie
hiacynctinas sibi fimbrias est facm
pͣceptũ. Sacerdotes quattuor libia
uestes. totidem mysticis coloribus
mira uarietate distinctas. Pontita
& ea quȩ sacerdotes & alia quattur
indum̃ti genera coloꝵ quidẽ eozd
sed sublimioris grã dignitatis. & iuis
interlucente chorusca: & patrurta¬
rum atq ipsius dñi nomine redͥiñ

Expanded text:
tio promptos jam ac dociles intio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ip
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi ꝑ iustitiam miserentur ut
ualent. Nam elemosinã quam xp̃o
nͣ nr̃a donamus. sed sua reddimus:
iustitiam recte dici testatur psalmista.
qui ait. Disꝑsit dedit pauꝑibus. iusti¬
tia eiꝰ manet in scłm scłi. Iustitia est
eñi qua sua cuiq tribuimus. nemini
quicquã debentes. nisi ut inuicem
diligamus. Beati qui ꝑ prudentiam
inter bonũ dinoscentes & malũ. occi¬
dua flere & ad ȩt̾na norunt anhelare.
Beati qui ꝑfortitudinẽ fidei omĩa
ualent molesta tolerare. Igitur qui
necdũ consũmate uirtutis arcem
conscendere ualent. generalis inte¬
rim ꝑfectionis sunt beatitudine ꝑfo¬
uendi. quatinus abonis paulatim
ad meliora ꝓ gressi. dũ consistentem
in planicie dñm libenter auscultant.
ad hunc quandoq in monte sede¬
tem sublimiter ascendant. Nan
quoꝵ adhuc edomadis instruen¬
disq. cordib insistit: hos quasi se
qui situs est laborantis affatur. Qu
uero longo studii spiritalis exerei¬

Expanded text:
et ipsi per justitiam miserentur ut et ipsi per justitiam miserentur ut valent. Nam eleemosynam qua Christo non nostra donamus, sed sua reddimus, justitiam recte dici testatur Psalmista, qui ait: Disperdit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Justitia est enim, qua sua cuique tribuimus, nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exerci
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓphecȩ. quos deridens aiebat.
Clamate uoce maiore. ds eñi est baal.
& forsitan loquitur. aut indiuer¬
sorio est aut in itinere. aut cerce
dormit ut excitetur. Quantam
dedere stragem qui octingenti
simul. & quinquaginta sunt inter¬
empti: Uerũ quia baal & ñ xp̃c
in causa erat. nec irrisi gaudebant.
nec occisi palmã sed penã meruere
ꝑhennẽ. Scđ̾m hȩc enĩ faciebant
ꝓphetis patres eoꝵ. Bene exemplo
adhortatus est. quia uera dicentes
solent ꝑsecutionẽ pati. nec tamen
ideo ꝓphetȩ antiqui timore ꝑsecu¬
tionis aueritatis p̃dicatione defe¬
cerunt. Notandũ sane. quia sicut
matheus ꝑ octo quas posuit beati¬
tudines. octauam spei nr̃e ꝑfectio¬
nemq resurrectionis gła dedicat᷑
insinuat: ita lucas ꝑ quattuor uir¬
tutes amplectitur cardinales. Beati
eñi pauꝑes. qui ꝑ temperantiam
amundi refrenantur illecebris.
Beati esurientes. qͥ sua fame commo¬
niti esurientib esse miserendum.

Expanded text:
re prophetae, quos deridens aiebat: re prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore: Deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur . Quantam dedere stragem qui octingenti simul et quinquageni sunt interempti? Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis, a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines octavam spei nostrae perfectionem quae resurrectionis gloria dedicatur insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui sua fame commoniti esurientibus esse miserendum,
Abbreviated transcription (Latin):
toriȩ abrasum & ab hominib est
atũ: nulla iam existente causa
ali nisi ꝓpter filiũ hominis. quia
uelicet nomen xp̃i credentes suũ
uluerint facere cognomen: atq
uto nominis summi ꝑsecutores:
lominũ ñ immerito nomine notan¬
dr. Beati inquit eritis cũ uos ode¬
tnt homines. docens eos abhomi-¬
nbus insectandos. sed̃ ultra homi¬
res ese beandos. Gaudete in illa
e & exultate: ecce em merces ur̃a
multa est in celo. Non hoc a qͦlibet
patiente. sed ab eo qui suꝑne tantũ
mercedis intuitu patitur. p̃ceptũ
potest impleri: ut scilicet inter
odia cordiũ inter ꝓbra linguarũ.
inter ipsas ꝑsequentiũ manus.
ȩquali. immo letiori adhuc corde
uersetur. Non adhoc nr̃i similes
ualent. sed eoꝵ qui ibant gauden¬
tes a conspectu concilii. qmͣ digni
habiti sunt ꝓ nomine iħu contume¬
liam pati. Qui gͦ multa interris ꝓ
xp̃o fustinet aduersa. multa in cȩlis
ꝓ xp̃o recipiec dona. Cȩcerũ quanta
ab helia uerboꝵ iacula falsi sustinue¬

Expanded text:
riae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter filium hominis, quia videlicet, nomen Christi, credentes suum voluerint facere cognomen; atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati inquit eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate. Ecce enim merces vestra multa in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur, praeceptum potest impleri, ut scilicet inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc corde versetur, non ad hoc nostri similes valeant, sed eorum qui ibant gaudentes a conspectu consilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in terris pro Christo sustinet adversa, multa in coelis a Christo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinue
Abbreviated transcription (Latin):
osgudioꝵ fletus esuriem. pauꝑ¬
cnns pati desiderat: beatus est.
ado uit̃ beatior. qui has inter ad¬
ini urcutes seruare ñ trepidat:
cu odiant licet homines corde ne¬
tnbo dilectũ xp̃o cor ledere neque¬
it Separent & sẏnagoga depellant.
roen crucifixi. ipse cõmortuos
in conresuscitat. & consedere facit
nelestibus. Et eiecerint nomen

Expanded text:
um gaudiorum, fletus esuriem paupertatemque pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat. Quia odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt. Separent et synagoga depellant, nomen Crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus . Et ejecerint nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ cruciabuntur: Absit.Nlonse
tenebre erunt. Non eis sola tolitus
species qua gaudebant: sed datur e
qͦd in ȩc̃num gemant. Ne contẽyn¬
res em̃i tenebras o qͥsquis es flagituis
qui soles ꝓpter tua mala facta & n
lasciua adulteria. non solũ tenebrt
ñ horrere sed querere: qui soles
gaudere quando lucerna extins
non tales tenebras habebis ubi gs¬
deas. ubi lȩteris. ubi te uoluptalss
carnis oblectes: ñ sic erunt ipss te¬
brȩ Sed quomͦ erunt: Ibiert fi
ae stridor dentiũ. Tortor sunt defs
tortus sine defectu. Nec ͥtoraues
fatigatur: nec qͥ torquetus nors¬

Expanded text:
sed non cruciabuntur? Absit. Non solae sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, mor
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uenientes uenient in exultatione.
portantes manipulos suos. Felicitas
uenit. nunqͥa lacrima redit: Porro
autẽ illi qui hic inaniter plorant. ina¬
niter rident cupiditatib suis dissipati.
quando fraudantur gemunt. quando
fraudant exultant. Plorant & ipsi in
uita ista. plorant & ipsi sed non in exul¬
tatione. Uenientes aute uenient in
exultatione. portantes manipulos suoᷤ.
Quiad colligunt qui nichil seminauert᷑.¬
I mmo colligunt. sed qͦd seminauerunt.
Quia spinas semina uerunt: ignen
colligunt. Et eunt non de flecu ag
risum. sicut sciꝰ euntes ibant & fled
mittentes semina sua. uenientes ã
uenient in exultatione. Illi aflecu
fletũ: afletu cũ risu. ad fletũ sines
Quid eñi illis fet: Quo eunt. quant
resurrexerint: Quo. nisi quo dns
dixit. ligate illis manus & pedes. &
ꝓicite illos intenebras exteriores:
Age. Quid postea: Tenebrȩ erunt.
sed dolor non erit: Forte palpab
sed non dolebunt. Non uidebunt

Expanded text:
Quia venientes venient in exsultatione, Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ac nocte. Unde : Dũ dicitur michi
cotidie ubi est ds tuus. Quis iustus
non habuit istas lacrimas: Qui nͣ
habuit. peregrinũ se esse nͣ doluit.
Qua fronte ad patriam uenit. qui non
absens suspirauit: Nonne cotidie
nobis dicitur. ubi est ds tuus: Discite
fr̃s mei. discite de paucis eẽ. bene uiuite.
ambulate uiã dĩ: & uidete quia auditis.
ubi est diͣ tuus. ⁊ elices eritis cũ hoc au¬
dieritis. infelices si dixeritis. Quando
eñi defendimus fidem xp̃ianam & res¬
pondetur nobis. Ecce predicatur ubiq
nomen xpͣi. quare habundant mala.
quid aliud dicitur. nisi ubi est ds tuus:
Qui audit gemit: quia qͥ dicit perit.¬
quasi indicant orationes eoꝵ. Bene ope¬
ratur & hylaris est. & plorat ut bene
operetur. Plorat quia bene oꝑatus est.
plorando existit bonũ opus. plorando
cõmendat bonũ opus qͦd fecit. Crebrȩ
gͦ sunt lacrimȩ iustoꝵ. sed in ista uita.
nunqͥd in patria: Quare ñ in patria:

Expanded text:
ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; quia qui dicit, perit.quas indicant orationes eorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria?
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq plorat. plus gͦ ipse plorat.
tantes manipulos suos Uides gͦ
hominẽ iustũ cũ facit opus bonũ.
hylarẽ esse: Ita plane hylarascit.
hylarem eñi datorẽ diligit ds̃.
Quando gͦ plorat: Quando bona
oꝑa sua orando cõmendat. Oratio¬
nes scoꝵ uoluit cõmendare psalmꝰ:
orationes peregrinantiũ. orationes
in hac uita laborantiũ: orationes
amantiũ: orationes gementiũ. ora¬
tiones ȩtͣnam patriam suspirantiũ:
donec ea uisa satientur. qui nunc
in merore sunt constituti. Etenim
fr̃s mei. quandui sumus in corpore.
peregrinamur adño. Non desiderat
patriam. peregrinatio sine lacrima.
Si desideras qͦd non habes. funde la¬
crimas. Nam unde dicturus es dõ.
posuisti lacrimas meas in conspectu
tuo: Unde dicturus es dõ. facte st̃
mͥ lacrimȩ meȩ panes die ac nocte:
Panis mͥ factȩ sunt. consolatȩ sunt
gementẽ. pauerunt esurientem.
Factȩ sunt mͥ lacrimȩ meȩ. panis die

Expanded text:
ubique plorat, plus ergo ipse plorat. ubique plorat, plus ergo ipse plorat. tantes manipulos suos. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverunt esurientem. Factae sunt mihi lacrymae meae panis die
Abbreviated transcription (Latin):
uons ꝑtineat. euntes ibant a&
udint. Ex quo nascimur. imus.
osii stat: Quis nͦ ex quo uã
peiut cogitur ambulare. In fanᷤ
utus est. crescendo ambulat.
pesi finis est. Indiem iam uenien.¬
dm et: sed cũ exultatione. Quis
tĩ ñ hic plorat in uia ista mala.
iundo ipse infans inde incipit:
iq inisans quando nascitur. de
ngustis uteri in huius mundi
titucdinẽ funditur. De tenebris
pdit ad lucem. & tamen de tene.¬
ris ueniens ad lucẽ plorare potest.
iere ñ potest. Et rident homines.
pbrant homines. Et qͦd rident
mmines. plorandũ est. Sed plorat
luis dampnũ suũ. plorat alius
tissuram sua. quia in carcere est
ntitutus. Plorat alius. qͦd amise¬
t mortuũ aliquẽ carissimoꝵ suoꝵ.
e binc. ille hinc. Iustus unde :¬
imo de his om̃ibus. Iustus enͣi
orat ueraciter. plorantes steri¬
ter. Plorat plorantes. plorat ri¬
ntes. Quia & qͥ plorant de reb
nis. inaniter plorant: & qͥ rident
reb uanis. malo suo rident.

Expanded text:
omnes pertineat, Euntes ibant et omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
oribus. Non eñi in lacrimis seme¬
bat ille ipsius xpͣi magnus priq
quando dicebat. Ego enĩ iam uni¬
lor. & tempus meȩ resolutionis
instat. Bonũ certamen certaui eu¬
sũ consũmaui. fidem seruaui les
tero suꝑest mͥ corona iustitiȩ. Con
de manipulis. Suꝑ est inquit mͥos
na iustitie. quã reddec mͥ dñs in ils
die iustus uidex. Quasi diceret Ra
mͥ messem. cui meipsũ impendo
semente᷑. Hec uerba quantũ intels¬
gimus frͣs. exultantis sunt ñ obis¬
tis. Nunqͥd quando ista dicebata
lacrimis erat: Nonne similis era
ut nec ipsi desperent qui in laers¬
mis seminarunt. Quia & si semi¬
runt in lacrimis. transiet dolor
gemitus: transit tristitia cũ su
& uenit lecitia sine fine s Ueriras¬
in lacrimis in gaudio metent
tes ibant & flebant matentis le¬
mina sua. uenientes autẽ uenis
in exultatione tollentes manis¬
los suos. Audite si adiuiante ins
explicare potero. quẽa dnoduil

Expanded text:
oribus. Non enim in lacrymis seminaoribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat ramus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fine. in lacrymis. Jutes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit. Tristis est anima mea usq
ad mortẽ. Uerũtamen fr̃s mei ui¬
detur mͥ qͦd caput nr̃m infirmio¬
ribus suis mẽbris cõpassũ est. ne de
se forte mẽbra infirma desperarent:¬
& sicut est humana fragilitas morte
ꝓpinquante ꝑturbarentur. & dice¬
rent ñ se ad dm̃ ꝑtinere: nã si ꝑtine¬
rent. gauderent. Ideo prius xp̃c dixit.
łristis est anima mea. usq ad mortem.
Pater. si fieri potest. transeat ame calix
iste. Quis hoc dicit: Quȩ potestas.
Que infirmitas : Audite qui dicit.
Potestatem habeo ponendi animam
meã. & potestatẽ habeo iterũ sumen¬
di eam. Nemo tollet eam a me. sed
ego pono eam. & iterũ sumo eam.
Hec potestas tristis erat. quando faci¬
ebat qͦd ñ faceret nisi uoluisset. Po¬
testate enĩ fecit. ñ conditione. quia
ipse uoluit. ñ quia udeus potuit.
Trans figurauit gͦ in se infirma mem¬
bra corporis sui. Et forte de illis
dictũ est: qui seminant in lacrimis
in gaudio metent: id est de infirmi¬

Expanded text:
 dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmi