comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damasci. dexianus seulciae. alexander hiera poleos himerius nico mediae
cũ eo ephesi occurrerant quaerebantur decrrillodicentes secundumiusio¬
nem principũ quurñ sunt expectati aliarũ prouincir ep̃i ut quomodo
iudicauit de libri nestorii. decrrillidictis conciliũ iudicar&. Congregatis
ergo illis ephesi io hannes contracrrillũ & mem nonẽ ita actus est
rabamus quidem secundũ regulas scõrũ patrũ & secundũ litteras pussimo:¬
& xp̃ianis simorũ imperatorũ nostrorũ cumpatefieri synodum qũo utt̃
uudacia & seditione&her&ico sensu utentes soliconsedistis nobis propinquan
si nodum in plestis ut nerequirentur capitula quae conueniunt apollinarii
epscoporũ. quiundiq apiissimis imperatorib. conuocatisunt. cũ mignifi¬
cenissimus comescandidianus in scriptis & sineinscriptis prȩcipis s& uobis

Expanded text:
Damasci, Dexianus Seleuciae, Alexander Hierapoleos, Himerius Nicomediae, Damasci, Dexianus Seleuciae, Alexander Hierapoleos, Himerius Nicomediae, triginta qui tunc cum eo Ephesi occurrerant, querebantur de Cyrillo, dicentes: « Secundum jussionem principum, cur non sunt exspectati aliarum provinciarum episcopi, ut quomodo judicavit de libris Nestorii, et de Cyrilli dictis concilium judicaret. » Congregatis ergo illis Ephesi, Joannes contra Cyrillum et Memnonem ita invectus est: « Optabamus quidem secundum regulas sanctorum Patrum, et secundum litteras piissimorum et Christianorum imperatorum nostrorum, cum pace fieri synodum. Quoniam autem audacia et seditione et haeretico sensu utentes, soli consedistis, nobis propinquansynodum implestis, ut ne requirerentur capitula quae conveniunt Apollinaris,episcoporum, qui undique a piissimis imperatoribus convocati sunt, cum magnificentissimus comes Candidianus in scriptis et sine scriptis praecepisset vobis
Abbreviated transcription (Latin):
episcorũ qui secũ fuerant necessitates insinuans. Qui uero circa crrillum
erant ep̃i. omelias nestorii quas dehac quaestione protulerat sepius relegen¬
tes. priusquã orientis concilium & aliquarũ prouintia ix ep̃i ipso conalio
coniuncti ad synodum occurrerent iudicantes nestoriũ tam quãblasphe¬
mantẽdi filiũ dam nauerunt. Hoc facto crcanestoriũ. iohannes & ep
quicumeo erant. alterũ conciliũ apud sefacientes damnauerunt crrillum
antiochenus & cognoscensi ta fecit quae supra diximus. et posthaecquegea
fuerant indamnatione nestorii &illa duodecim capitula crrilli in ipso cor¬
cilio suscepta & confirmata. in dignabatur ualde contra crrillũ tã quan
seditionis autorem. quod feruentissi me nestorii fecis s& damnaitionem
Quiuutem cumio hanne conuenrant ep̃i. id estalexander a pamia eiohannd

Expanded text:
episcoporum, qui secum erant, necessitates insinuans. Qui vero circa Cyrillum episcoporum, qui secum erant, necessitates insinuans. Qui vero circa Cyrillum erant episcopi, homilias Nestorii, quas de hac quaestione protulerat, saepius relegentes, priusquam Orientis concilium et aliquarum provinciarum episcopi ipsi concilio conjuncti ad synodum occurrerent, judicantes Nestorium, tanquam blasphemantem Dei Filium, damnaverunt. Hoc facto circa Nestorium, Joannes et episcopi qui cum eo erant, alterum concilium apud se facientes, damnaverunt Cyrillum, Antiochenus, et cognoscens ita acta quae supra diximus, et post haec quae gesta fuerant in damnatione Nestorii, et illa duodecim capitula Cyrilli in ipso concilio suscepta et confirmata, indignabatur valde contra Cyrillum tanquam seditionis auctorem, quod ferventissime Nestorii fecisset damnationem. Qui autem cum Joanne convenerant episcopi, id est, Alexander Apameae, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
modicum retar datus circapente costen occurrit &iuuenalis hiero solimo¬
rũ Sed iohanneanti ocheno remorante quaestionẽmo uebant prae¬
sente ep̃i debeatamariadĩgen&rce. Crrillus aũt deflorationes
quasdam librorũ nestorii faciebateum ꝑturbareuolens crateñ ut dicitur eus
qui fuit duorũ monsuũ udirium. Num quã consiteor dm̃ quagra termundussũ
a sanguineur̃o &amodo aduos nonuenio. Ethis dictis cum reliquis congrebatur
ep̃is qui eius sententiã sequebantur. praesente sergo ep̃i induo ordine sunt diuisi
Porro crrillus cumsuis habens uices sedis a postolicaeconcilio congregato ducentoꝵ
episcoporũ nestoriũ uocauerunt. Atilleueni renoluit. differensusq in prae¬
senti iohannis antiocheni. scripseratenĩ ipseiohannis deitinerecrrillo positus
in sextamansione festinationẽ suã. &itineris labores animaliũq ruinas &

Expanded text:
modicum retardatus, circa Pentecosten occurrit, et Juvenalis Hierosolymomodicum retardatus, circa Pentecosten occurrit, et Juvenalis Hierosolymorum. Sed Joanne Antiocheno remorante, quaestionem movebant praesentes episcopi de beata Maria Dei genitrice. Cyrillus autem deflorationes quasdam librorum Nestorii faciebat, eum perturbare volens; erat enim, ut dicitur, ejus qui fuit duorum vel trium mensium nunquam confiteor Deum; qua gratia ter mundus sum a sanguine vestro, et amodo ad vos non venio. » Et his dictis, cum reliquis congregabatur episcopis, qui ejus sententiam sequebantur. Praesentes ergo episcopi in duos ordines sunt divisi. Porro Cyrillus cum suis habens vices sedis apostolicae, concilio evocato ducentorum episcoporum, Nestorium vocaverunt. At ille venire noluit, differens usque in praesentiam Joannis Antiocheni. Scripserat enim ipse Joannes de itinere Cyrillo, positus in sexta mansione, festinationem suam, et itineris labores, animalium ruinas, et
Abbreviated transcription (Latin):
siminime nestorius emendar& expositiones suas & reuocar& ad ecclesi¬
am. qui propter xp̃m qui est caput eius ab eo fuerant expulsi cognosce
de disseuicem suã in concilio crrillo ꝑ epistolam suã. cuius principium est
dies doctrinam suammimenestorius emendar& disponer& eum a commu¬
nicorporeremouendũ & pro uidendũ illi ecdesiae eadem deeo pariter scripsit.
Io hanni antiocheno. rufothes alonicensi. iuuenali hiero solimitano. & flauiano
philippensium archis ep̃is. scripsit & ad clerum constantino politanum. am¬
monens eos contrado ctrinã nestorii fostiterstare eiusq ꝑsecutionis patien¬
terferrequȩ fructus afferunt coronarũ . suentes abeo ex communicatos
uel derectos in apostoli caesedis ꝑmanere cõmunionem. Continuo autem
postpaschalem festiuitatem. Nestorius cũmaxima multitudineuenit
ephesum &inuenit plurimos eposcollectos. Porro crrillus alex andrinş

Expanded text:
si minime Nestorius emendaret expositiones suas, et revocaret ad Ecclesisi minime Nestorius emendaret expositiones suas, et revocaret ad Ecclesiam, qui propter Christum, qui est caput ejus, ab eo fuerant expulsi, cognoscededisse vicem suam in concilio Cyrillo per epistolam suam, cujus principium est:dies doctrinam suam minime Nestorius emendaret, disponeret cum a communi corpore removendum, et providendum illi Ecclesiae. Eadem de re pariter scripsit Joanni Antiocheno, Rufo Thessalonicensi, Juvenali Hierosolymitano, et Flaviano Philippensi, archiepiscopis. Scripsit et ad clerum Constantinopolitanum, admonens eos, contra doctrinam Nestorii fortiter stare, ejusque persecutiones patienter ferre, quae fructus afferrent coronarum; scientes ab eo excommunicatos vel dejectos in apostolicae sedis permanere communione. Continuo autem post paschalem festivitatem Nestorius cum maxima multitudine venit Ephesum, et invenit plurimos episcopos collectos. Porro Cyrillus Alexandrinus
Abbreviated transcription (Latin):
inqui&um & scandala sectantẽ quisine consostio sacerdotum ager&
phesum conuenirent et conferrent denestorii libris & crrilliiudiciun
Scripsit impr̃ sacra &beato augustino ipponiregiensi cp̃ĩs ꝑebagmum
magistrianũ utipsiconcilio praestar& sui praesentiam. qui euagmus
ueniens Rasthaginem magnã. audut a capreolo ipsius urbis antistitem
beatum augustinũ ex hocmundo migrasse ad dnm. Acceptisq abeo ad
imp̃m litteris loquentib deobitubeati augustini. constantino polimunde
uenerat redut Porro capreolus archi ep̃s propter imp&us uuandaloꝵ
africanas regiones obsidentiũ uniuersaleconcilium congregarenon ualens
uessulam diaconũ suũ misit ephesum ad conciliũ legatũ. Cad estinus uers
paparo manus scripsit nestorio increpationis epistolã cum ex ostatione
hocesta prima die acceptionis ipsius epistolesuae usq inultimã diem. ut

Expanded text:
inquietum et scandala sectantem, qui sine consortio sacerdotum ageretinquietum et scandala sectantem, qui sine consortio sacerdotum ageretphesum convenirent, et conferrent de libris Nestorii et Cyrilli judicium. Scripsit imperator sacram et beato Augustino Hipponiregiensi episcopo per Ebagnium magistrianum, ut ipse concilio praestaret sui praesentiam. Qui Ebagnius veniens Carthaginem magnam, audivit a Capreolo, ipsius urbis antistite, beatum Augustinum ex hoc mundo migrasse ad Dominum, acceptisque ab eo ad imperatorem litteris loquentibus de obitu beati Augustini, Constantinopolim, unde venerat, rediit. Porro Capreolus archiepiscopus, propter impetus Vandalorum Africanas regiones obsidentium, universale non valens congregare concilium, Bessulam diaconum suum misit Ephesum ad concilium legatum. Coelestinus vero papa Romanus scripsit Nestorio increpationis epistolam, cum exhortatione hoc est, a prima die acceptionis ipsius epistolae, usque in ultimam diem: ut
Abbreviated transcription (Latin):
possidoniũ diaconumsuũ r&ulit deeo papȩcaelestino. et quid constantino¬
polim ager&ur ciꝑ epistolam suam allegauit . cui identidem crrillus
testiam nestorio synodicam direxit epistolam. in qua & duo decim capitu¬
la contracius dogma dictauit &inseruit. Et est principium dicente dño qui
amat patrem suum autmatrẽ suã plus quãme non estme dignus. cuius exẽ¬
plar epistolae ꝑ ueniens adio hannem antiochenum. offensus est in ipsis
crrilli capitulis. putauit enim eumdum inmoderateo ccurrerit nestorio
in sectua pollinaris incidisse. Mandauit ergo andreae &theo dorcto ep̃is:
concilii sui ut scriptoresponderent contraipsa xii. capitula tam quã a polli¬
naris dogma instaurantia : cognoscensitaq nestorius quod crrillus non pate
pitheo dosio utsacram adcum diriger& et ad sua eum ꝑsecution e conpesce¬
r& Etscripsit quidem ad eum sacram impr arguens eum tamquam

Expanded text:
Possidonium diaconum suum retulit de eo papae Coelestino, et quid ConstantinoPossidonium diaconum suum retulit de eo papae Coelestino, et quid Constantinopoli ageretur ei per epistolam suam allegavit. Idem Cyrillus tertiam Nestorio synodicam direxit epistolam, in qua et duodecim capitula contra ejus dogma dictavit et inseruit. Et est principium: Dicente Domino: Qui amat patrem suum aut matrem suam plusquam me, non est me dignus . Cujus exemplar epistolae perveniens ad Joannem Antiochenum, offensus est in ipsis Cyrilli capitulis; putavit enim eum, dum immoderate occurreret Nestorio, in sectam Apollinaris incidisse. Mandavit ergo Andreae et Theodorito, episcopis concilii sui, ut scripto responderent contra ipsa duodecim capitula, tanquam Apollinaris dogma instaurantia. Cognoscens itaque Nestorius, quod Cyrillus non paterpi Theodosio, ut sacram ad eum dirigeret, et a sua eum persecutione compesceret. Et scripsit quidem ad eum sacram imperator, arguens eum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tuã fraternitatem in quaci & in carnationis xp̃i plenam reddit rationẽ
roganscum uttum eo illa sentir& utecdesia rx pacem pracstar& incolomis & sacerdo¬
b. indiscissa discordia ꝑmanere. Ad hȩc autem nestorius contrarum scribens
crrillo episto lam. cuius est principiũ iniurias quidem quae contranos sunt
miran darum tuarum litterarum. uerum tam̃ beatam mariãtheo thochon
noluit dicere nec suum emendaiuit sermonẽ Iohannes quoq anthiocenus drex
nestorio epistolam. cuius est principium mea intentionem circatium reuerer
tiam ꝑ quã eum ostatus est nesereppeller& bonum sibi futurum consilarium
dum eum dicerepig& beatam uirginẽdĩ gen& ricem quod sci patres docuerip̃
& scripserunt in qua e pistola meminit theodoriti mompsuestini. ostepdas
ei r&ractationis exemplum quomodo illedum tractat tu multo facto. sur¬
hanc nestorius contemnens. ciuitati suaeo dibilis factus est. Cyrillus uero ꝑ

Expanded text:
tuam fraternitatem, etc., qua ei Incarnationtuam fraternitatem, etc., qua ei Incarnationrogans eum, ut cum illo eadem sentiret, ut Ecclesiarum pax perstaret incolumis, et sacerdotibus indiscissa concordia permaneret. Ad haec autem nestorius contrariam scribens Cyrillo epistolam, cujus principium est: Injurias quidem, quae contra nos sunt, mirandarum tuarum litterarum, etc. Verumtamen beatam Mariam Θεοτόκον noluit dicere, nec suum emendavit sermonem. Joannes quoque Antiochenus direxit Nestorio epistolam, cujus est principium: Meam intentionem circa tuam reverentiam, etc., per quam eum hortatus est ne se repelleret bonum sibi futurum consiliarium, dum cum dicere piget beatam Virginem Dei genitricem, quod sancti Patres docuerunt et scripserunt. In qua epistola meminit Theodori Mopsuesteni, ostendens ei retractationis exemplum, quomodo ille dum tractat, tumultu facto, surhanc Nestorius contemnens, civitati suae odibilis factus est. Cyrillus vero per
Abbreviated transcription (Latin):
audiens crrillus alexan drinus ep̃s cuituncdabat primatus d&alib
agere uenerant ad eum aliqui depopupulo constantinopolitano. ñ
communicantes nestorio & suggesserant ei qua e constantinopolim
acta fuerant Direxitergo nestorio epistolã crrilluscuius est principiũ
uenerabiles filii acfidedigni Persuadens eiut siin plebelapsus fuerat
sermo intractatib. corriger&ur ut dĩpuerperam dicer& scãm uirginem.
idest theothochom ut totius orbis offensio conquiescer& Iamenim qua¬
terniones expositionũ eius ꝑ antiochũ quendam in lustrem papacȩlestins
acceperat dogma quȩ ipsius nestorii manueius suscriptũ & abeo diretum
legerat atq tractauerat totusq oriens ex eius scriptis cognitũ habebat.
Sed nestorio emendare nolente. rursusquoq crrillus secunda ad eum
direxit epistolam. cuius est principiũ obloquntur mequidam apud

Expanded text:
audiens Cyrillus Alexandrinus episcopus, cui tunc dabatur primatus de talibus audiens Cyrillus Alexandrinus episcopus, cui tunc dabatur primatus de talibus agendi, venerunt ad eum aliqui de populo Constantinopolitano non communicantes Nestorio, et suggesserunt ei quae Constantinopoli acta fuerant. Direxit ergo Nestorio epistolam Cyrillus, cujus est principium: Venerabiles filii ac fide digni, etc., persuadens ei ut, si in plebe lapsus fuerat sermo, in tractatibus corrigeretur, ut Dei puerperam diceret sanctam Virginem, id est Θεοτόκον, ut totius orbis offensio conquiesceret. Jam enim quaterniones expositionum ejus per Antiochum quemdam illustrem papa Coelestinus acceperat, dogmaque ipsius Nestorii manu ejus subscriptum et ab eo directum legerat atque tractaverat, totusque Oriens ex ejus scriptis jam cognitum habebat. Sed Nestorio emendare nolente, rursus quoque Cyrillus secundam ad eum direxit epistolam, cujus est principium: Obloquuntur de me quidam apud
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri xp̃m & nullatenus ꝑdispensationẽ hominẽ adõ separatũ credebaNT
Tumultuergo facta in ecclesia. Nestorius uolens firmare anastasii sermonem.
eo quod eum honorar& tam quãblasphemũ noluit arguere. sed frequen¬
ter hoccorã ecclesia docebat &agitabat hancquestionẽ cum contentionęb.
ab negans dĩ genetricis confessionem undediuisio nata est in ecclesia & con¬
cusionem magnã orbi terrarũ tepidis simitractatus nestorii concitauer̃
Sed eo nonemendante constantino politana ecclesia erat inscandalo. & ue¬
lut in nocturnalite repl&a omni confusione sociorũ &hostium pulla
erat agnitio diuersis. Nunchis nuncaliis consentib & uerba propria
mutantib. qũo nestorius in erat opinione quia omnino purũ hominẽ
dicerex pm introducens inecclesiam pauli & fotini doctrinã. Quae

Expanded text:
confiteri Christum, et nullatenus per dispensationem hominem a Deo separatum credebant. confiteri Christum, et nullatenus per dispensationem hominem a Deo separatum credebant. Tumultu ergo facto in ecclesia, Nestorius volens firmare Anastasii sermonem, eo quod eum honoraret, tanquam blasphemum noluit arguere, sed frequenter hoc coram ecclesia docebat, et agitabat hanc quaestionem cum contentionibus, abnegans Dei genitricis confessionem. Unde divisio nata est in Ecclesia, et concussionem magnam orbi terrarum tepidissimi tractatus Nestorii concitaverunt. Sed eo non emendante, Constantinopolitana Ecclesia erat in scandalo, et velut in nocturna lite repleta omni confusione, sociorum et hostium nulla erat agnitio, diversis nunc his, nunc aliis consentientibus, et verba propria mutantibus, quoniam Nestorius in ea erat opinione, quod omnino purum hominem diceret Christum, introducens in Ecclesiam Pauli Samosateni et Photini doctrinam. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
undeprius illa ecdesia iohannẽ susceperat aliquẽa duenã accersire& ep̃m facers
Et sicut socrates in ecdesiastica historianarrat: erat quidã presbiter anthiocihȩ
nominenestorius generegermanici nensis bonielo quii. quem quasi utilem
ad docendũ constantinopolim principes euocauerunt. et transactis trib
mensib: anthiochiauenit nestorius quicaritate interplurimos precipuis
habebat᷑. quib. autẽmorib institutus fuerit. sapientes a primaeius ome¬
lia cognouerunt Cratcũ eo & anastasius presbit̃ pariter destinatus quẽ
dieprimamensis aprilis. Conss̃ felicis & tauri. A nastasius corã ecclesiã docens
di inquid gen&ricem mariã Nullus dicere p̃sumat. quo maria homo fuit. & dm̃
ab hominegenerarinimis est inpossibile. quecũ pariter audissent plurimi
elericorũ & laicorũ multũ conturbati sunt. Didicerunt enĩ antiquitus dm̃

Expanded text:
unde prius illa Ecclesia Joannem susceperat, aliquem advenam accersire, et episcopum facere. unde prius illa Ecclesia Joannem susceperat, aliquem advenam accersire, et episcopum facere. Et sicut Socrates in ecclesiastica narrat Historia: « Erat quidam presbyter Antiochiae nomine Nestorius, genere Germaniciensis, boni eloquii, quem quasi utilem ad docendum Constantinopolim principes evocaverunt. Et transactis tribus mensibus, ab Antiochia venit Nestorius, qui castitate inter plurimos praecipuus habebatur. Quibus autem moribus institutus fuerit, sapientes a prima ejus homilia cognoverunt. Erat cum eo et Anastasius presbyter pariter destinatus, quem die primo mensis Aprilis, consulatu Felicis et Tauri, Anastasius coram ecclesia docens: Dei, inquit, genitricem Mariam nullus dicere praesumat: quoniam Maria homo fuit, et Deum ab homine generari nimis est impossibile. Quod cum pariter audissent plurimi clericorum et laicorum, multum conturbati sunt. Didicerant enim antiquitus, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
suae aꝑta in pudentia ecclesia p̃dicabat ducem semetipsum ostendens herescos
Qua propter appar& exomnib superius dictis atq probatis. a paulo nestorunos
fuis sepropagatos. et a pollinario unius Naturae prȩdicatores ut sunt aaphals
& eutrcianicuius dictis &epistolis respondebat eotem pore dioscorustharseoũ
ep̃s. deindegregorius naza zenus. basilius & theodorus mompsuestenus. preb¬
biliter ostendentes ex diuinis testimoniis duarũ propri&atis naturarũ in u¬
na xp̃iꝑsona. sicut ipsa probant eorũ uolumina. Sequimur iamnune
utraixq heresum auctorib demonstratis earũ acta narraresicut praefatio
tẽporib euolutis mostuo sisinnio quipost obitũ beatiattici constantino¬
politanȩ ecclesiae praesulatũ susceperat. uisum ẽ imperatorib. nullum
ordinarede constantinopolitana ec desia pontificem. sed ab antio chia syrue

Expanded text:
suae aperta impudentia in Ecclesia praedicabat, ducem semetipsum ostendens haereseos. » suae aperta impudentia in Ecclesia praedicabat, ducem semetipsum ostendens haereseos. » Quapropter apparet ex omnibus superius dictis atque prolatis, a Paulo Nestorianos fuisse propagatos, et ab Apollinari unius naturae praedicatores, ut sunt Acephali et Eutychiani. Cujus dictis et epistolis respondebat eo tempore Diodorus Tarsensis episcopus, deinde Gregorius Nazianzenus, Basilius et Theodorus Mopsuestenus, probabiliter ostendentes ex divinis testimoniis duarum proprietates naturarum in una Christi persona, sicut ipsa probant eorum volumina. Sequitur jam nunc, utrarumque haeresum auctoritatibus demonstratis, earum acta narrare, sicut praefatitemporibus evolutis, mortuo Sisinnio, qui post obitum beati Attici Constantinopolitanae Ecclesiae praesulatum susceperat, visum est imperatoribus nullum ordinare de Constantinopolitana Ecclesia pontificem, sed ab Antiochia Syriae,
Abbreviated transcription (Latin):
nelus in dutapeccati. Quienĩ plurima suꝑ haec uesanus asseruit. aliquan¬
o & enĩ pariter confitebatur. etipscex scã uirgine ad sumptam carnem
aliquando uero eam cumdõ uerbo caclitus discendisse Aliquando eum ipsi
carnefactum & sumpsissenihil ex nobis. aliasq plurimas & inanes sacris pro¬
missionib copulabat quas in presenti dicere suꝑ fluũ iudicaui. Talia quidem
illedicꝗs non solum suos pestecompleuit. sed &iã quosdã nr̃orũ fecit huius¬
modi lepra pasticipari s ost paucum uero tempus dumsuũ uider& ob probrũ
& ecclesi a eclaritatem penecuneti reuersi sunt. Nontamen priorẽdeposugro
languorẽ. sed magis plurimos constantiũ latenter sauciauerunt Exhac
ergoradice inecclessis germinauit una carnis dĩtatisq. Naturae ut diuinitatium¬
geniti passio copul&ur. & alia quecũq populis & sacerdotib. cestamin a genue¬
runt Et postpauca uerũ a pollinaris presulatu nudatus nouitatem doctrine

Expanded text:
ima super haec vesanus asseruit. Aliquando etenim pariter confitebatur et ipse ex sancta Virgine assumptam carnem, aliquando vero eam cum Deo Verbo coelitus descendisse, aliquando eum ipsum factum carnem, sumpsisse nihil ex nobis. Aliasque plurimas et inanes fabulas sacris promissionibus copulabat, quas in praesenti dicere superfluum judicavi. Talia siquidem ille dicens, non solum suos peste complevit, sed etiam quosdam nostrorum fecit hujusmodi lepra participari. Post paucum vero tempus, dum suum viderent opprobrium, et Ecclesiae clarilanguorem, sed magis plurimos constantium latenter sauciaverunt. « Ex hac ergo radice in Ecclesiis germinavit una carnis deitatisque natura, et ut divinitati Unigeniti passio copuletur, et alia quaecunque populis et sacerdotibus certamina genuerunt . » Et post pauca: « Verum Apollinaris praesulatu nudatus, novitatem doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
conceptũ atq formatũ. et postea indm̃ prouectũ hocest hominẽ dĩ fatũ
et non uerbum carnefactum & habitas sein nobis quod prȩdicat euangeliũ
catholica confit&ur a ecclesia negat. Propterea inephito machronio:
lucencius hocponit & dicit. Felice& tauro consulibus Nestorius constam¬
nopolitanus ep̃s. Nouum aecclesis molitur errorem inducere prȩdicas¬

Expanded text:
tum atque formatum, et postea in Deum provectum, hoc est, hominem deificatum, et non Verbum carnem factum, et habitasse in nobis, quod praedicat Evangelium, et catholica confitetur Ecclesia. Propterea in Epitoma Chronicorum Lucentius hoc ponit et dicit: « Felice et Tauro consulibus Nestorius Constantinopolitanus episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
gloriari iudeae non cruci fixisti dñm̃ tamquam ipsed ñ sgloriae idem ne
sitds̃ Nam quia purũ hominẽ non dicit xpm sicut photinus et pau
samo satenus &iã omeliae quas fecit. ostendunt nusquã enĩdĩ uerbi
substantiã ꝑimit. sedubiq eum subsistere confit&ur. ethaberesubstos
et nonsicut photinus & paulus samosatenus eius subsistentiã perimentes

Expanded text:
riae idem non sit Deus. Nam quia purum hominem non dicit Christum, sicut Photinus et Paulus Samosatenus, etiam homiliae quas fecit ostendunt. Nusquam enim Dei Verbi subsistentiam perimit, sed ubique eum subsistere confitetur, et habere subsistentiam, et non sicut Photinus et Paulus Samosatenus ejus subsistentiam perimen
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum mente pertractans. Uerum tamen pontu aedificabis domũ nomini meo
Deinde utostendit quo modo hoc intellegendum sit infert ipsetractator
Haccergo cogitatio atq istetractatus regisdauid utrũm nebonus et exdõ. ap
malus et abhomine fuis sedicendus est u Sienimbonaet exdõ fuit illa cogitatio
curabeo a quo in spiratast cidem negitur effectus Si aut̃ mila et ex homine
fuit cur laudatur ad ñõ Restatergo ut etbona et ex homine fuisse cre¬
ditur. Inquẽ modum etiam nrãs cotidie cogitationes possumus iudicare
Neq enim aut solidauid bonum ex semet ipso cogitare. concessum est.
aut nobis nequid bomi umquam sapere aut cogita repossimus. Natura liter
denegatur. Nullo modo hoctestimonio atq argumento ꝓbari potest. quod¬

Expanded text:
ipsum mente pertractans; verumtamen 336 non tu aedificabis domum nomini meo . Deinde, ut ostendat quomodo hoc intelligendum sit, infert ipse tractator : Haec ergo cogitatio, atque iste tractatus regis David, utrumne bonus et ex Deo, an malus et ab homine fuisse dicendus est? Si enim bona et ex Deo fuit illa cogitatio, cur ab eo a quo inspirata est, eidem negatur effectus? Si autem mala, et ex homine fuit, cur laudatur ab Domino? Restat ergo ut et bona, et ex homine fuisse credatur. In quem modum etiam nostras quotidie cogitationes possumus judicare. Neque enim aut soli David bonum ex semetipso cogitare concessum est, aut nobis, ne quid boni umquam sapere aut cogitare possimus naturaliter, denegatur. 2. Nullo modo hoc testimonio atque argumento probari potest,
Abbreviated transcription (Latin):
iduindig& aut cerceclem̃tia & p̃cipuequidẽ eiuitati al exandrine parcendũ c
icut&iã prospiciturã tranquillitas siuero &i ã populũ quimdis ciplinatione esti
mnateẽ logem oportet sine emendationẽ dimitti & in hocinurȩ pendit pi&atis ar
pritrio Timotheusaut̃ quin uncalexandrinȩ ẽ constitutus ep̃s si c̃ precib etinet᷑
ncasede ꝑ manere nom potest siuera amisit pbr dignitatẽ & habuit cũ iustada pna

Expanded text:
constituta. Ubi enim tantorum erat congregata multitudo pontificum, et sanctorum praesentia constituta. Ubi enim tantorum erat congregata multitudo pontificum, et sanctorum praesentia Evangeliorum, et frequens simul oratio; illic creaturae totius opificem invisibili virtute credimus fuisse praesentem. Terror enim tunc nullus fuit imperialis auctoritatis: quoniam sanctae piaeque memoriae Marcianus, amoris divini diademate coronatus, spiritalem quoque suscipiens curam, festinavit apostolorum dogmata confirmari a praesulibus Ecclesiae, desiderio fidei accensus
Abbreviated transcription (Latin):
suoiure cominitere insgȩmemoriȩ poteriũ alexandrine ciuit̃ ep̃o & sic positũ ẽ in pab¬
eorum qui &postinortẽcius animã uenerant᷑ ipsũ quidẽ ꝑemere in sc̃ĩssi mobaptistn
ñ timuer̃ ꝑtotã ciuitatẽ tihentes. Posthȩcaut̃ ignieius reliquias c̃trahentes cinere
inuentos disꝑgere p̃sumpser̃ qđ peccatũ omni quidẽ tragoedia & quib. lib& fabulis
authuiusmodifigmientis uerboiũ po&icorũ uid& inm̃sius anihilhorũ lam̃tationẽ¬
hicreiniȩ secundũ quis xenim sensum habens ñ clam& hos p̃sumptores crudelias
essequã bestias qu& am̃ post mortem se in consangui neis nesciunt uindicarequis¬
aut̃ mortuũ i tauiolare presumiens. ł solomonesit acceptabilis xp̃ianus sacerdotesu
qui&si fuiss& aliquid ab eo contraleges factũ quod possit eũ facere dignitate episco¬

Expanded text:
studio festinantes, non gladium evaginantes ad necem, sed interminationis verbo instudio festinantes, non gladium evaginantes ad necem, sed interminationis verbo indisciplinatos regulariter perducentes ad obedientiae voluntatem. Sententiam itaque quam contra se Timotheus nefandus exegit, sancti canones apertius explanarunt, quos sua tyrannide saepius abnegavit, disciplinam ecclesiasticam confundendo, et injurias inferendo, inimicus nescio quo modo totius Christianitatis effectus. Captus enim in talibus vestram justitiam debet experiri solummodo: quoniam ad magnitudinem commissorum ejus, sicut in precibus continetur, potestas ecclesiasticarum non sufficit sanctionum. Pando siquidem vestrae potentiae et quid de sancto Chalcedonensi concilio sentire dignoscor. Hoc etenim nullatenus a veritate discordat: quoniam fidem nem, non dualitatem unigeniti Filii Dei, neque novitatem aliquam celebravit; sed per omnia conso
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ aug̃ leoni. Confilium humilium epõrum gratia xp̃i anutuurẽ tranquillitan¬
inciticinorum maro polim celebratũq est hellis pontinȩ regionis quantũ ad fidemtuã
xp̃õ amabilis atq piissime principum neq sermoad fauorem esseualebit ȩqualis lan¬
enimquõ diuina pi& as apuduos potius guber nat imperiũ nãpp̃cius fidei constantũuo
luntatem requir &is sacerdotum quatenus exomnicorcordia uenerabilis fideiiura
seruentur undestudio urẽ serenitatis xp̃somniũ dñs preb&effectũ. Igit sanctioniur¬
pi& ati sominuir tute &cleriter minis trantes eaq nobiscum magna deliberation¬
atq consilio placuer̃ ꝑ has mediocris literas indicamus sacrasaenim urẽ mansu& ud¬
nis litteras relogentes dircctas nobis ꝑeudoxium uirũ deuotum magistrianũ moxinips
printipiis inuenimus fulgere pi&atẽ & maximũ urẽ serentatis & fidelecer tamen
suꝑ hec aut̃ & demortesicerdotis inquisitionẽ illicpositam quã homiadequidã ñtimue

Expanded text:
nitionem mente percipiens, qua dictum est, Cognosce temetipsum, volui taciturnitate quiescere, et majorum Patrum judicium sustinere. Non enim evocationis aequalitas parem rerum servat effectum, sed quando coactus cum evocatione concordat, tunc similitudo nominum habet rerum quoque impermutabilem veritatem. Verumtamen quoniam consulere nos tranquillitas vestra praecepit de unoquoque capitulo, quod continetur in precibus Deo amabilium consacerdotum Aegyptiacae dioecesis, manifestam meae parvitatis facio voluntatem, moestus existens, et lacrymarum imbribus irrigatus, quid loquar ignorans, captivitatem ac destructionem utique pietatis, illam tamen et pontificis lugens inopinabilem necem. Ea siquidem, quae in Alexandrina civitate commissa sunt, ex ipsa narratione declarant animi passionem, et ad vindictam tanti facinoris vestram solummodo provocant aequitatem. Nam constituti ut orbem debeatis gubernare terrarum, indisciplinationis aegritudinem ad interitum perducentem mederi summo
Abbreviated transcription (Latin):
nequibius pompos sunt prodeẽ donata Sedipostolius qui profitetur sinccari¬
at. pono perationis miraculorum. non scientiam. non fidem. Non prophe¬
un nonerogationes diuiturum pom ipsim seuis simorum suppliciorum ꝓddcc̃
lerapiciam unde habeatur ipsacaritas nontact. Qm̃ caritas inquitdĩ difusa ÷¬

Expanded text:
sine quibus non possunt prodesse donata? Sed Apostolus, qui profitetur, sine charisine quibus non possunt prodesse donata? Sed Apostolus, qui profitetur, sine charitate non operationes miraculorum, non scientiam, non fidem, non prophetiam, non erogationes divitiarum, non ipsam saevissimorum suppliciorum prodesse tolerantiam , unde habeatur ipsa charitas non tacet: Quoniam charitas, inquit, Dei diffusa
Abbreviated transcription (Latin):
tednõ ignem uenimit tere interram. pulla ad corfrigidum scintillapen¬
uenit et cinis mortuus ex semet ipso in flammam caritatis ex arsit pihil
tale in istis gratiȩ amatoribus factum est quale illi experti sunt quidicebut
ponnecor prm eratardens cumes semus cum illo inuia et aperiret pobis
inpturas . Sedpec illud incisdem actum est. quod inlidia cuntatis thyatire¬
onum pur puraria quacinter mulieres quibus illica postolus praedicabat
lituncostenditur credidis sc: Cuius inquit coraperuitds̃ ut intenderet
is quaca paulo dicebantur. Et tantacst secundum istum liberi arbitrii
polomitas et facultas. ut caritatem quae inomnium arceuirtutum est
uonexdimunere sed exsola habeaptuoluntate. Quidergo ina puima a suoaedi¬
atore repuratur u autqualargitate gracie fiet ornatior: sulla sunt cipro pria.

Expanded text:
cente Domino, Ignem veni mittere in terram , 343 nulla ad cor frigidum scintilla percente Domino, Ignem veni mittere in terram , 343 nulla ad cor frigidum scintilla pervenit, et cinis mortuus a semetipso in flammam charitatis exarsit? Nihil tale in istis gratiae amatoribus factum est, quale illi experti sunt, qui dicebant, Nonne cor nostrum erat ardens, cum essemus cum illo in via, et aperiret nobis Scripturas ? Sed nec illud in eisdem actum est quod in Lydia, civitatis Thyatirorum purpuraria, quae inter mulieres, quibus illic Apostolus praedicabat, sola tunc ostenditur credidisse, Cujus, inquit, cor aperuit Deus, ut intenderet his quae a Paulo dicebantur ? Et tanta est secundum istum liberi arbitrii incolumitas et facultas, ut charitatem, quae in omnium arce virtutum est, non ex Dei munere, sed ex sola habeant voluntate. Quid ergo in anima a suo aedificatore reparatur? aut qua largitate gratiae fiet ornatior, si illa sunt ei propria,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Etidcirco manet in homine liberum semper arbitrium. quod gra¬
tiamdĩ possit uel neglegere uelamare. Inqua sententia etiam hoc quod art
in homine parte remanere liberum semper arbitrium. ex aliqua parte pon
stat ÷ Si quidem multamilia in fancium in regnumdĩ assumtorum auta regno
dĩ extraneoium sineullius suȩ uoluntatis arbitrio gratiamdĩ aut accipiant
autamittant multiq: ex cordes adomia prorsus et fatui. persacra mentun
regenerationis abȩterne mortis uinculis. eruantur. Accipiamus tames
ita hocdictum ut adeos propriȩ pertineat hȩcdefinitio quiuti possunt libera
uoluntate. Ita neliberaest ista libertas. ut tantum exse habeat fastidii. ut po¬
glegat gratiam dĩ tantum habeaex sehabeat delectationis utdiligat itanc
illum uetustȩ in fidelitatis glacialem rigorem pullus meridiani calors
sp̃s̃ relaxauit. et torpormentis obstritae de suo algore concaluit. etda

Expanded text:
dicens, « Et idcirco manet in homine liberum semper arbitrium, quod gradicens, « Et idcirco manet in homine liberum semper arbitrium, quod gratiam Dei possit vel negligere, vel amare. » In qua sententia etiam hoc quod ait, « in homine remanere semper liberum arbitrium, » ex aliqua parte non constat: siquidem multa millia infantium in regnum Dei assumptorum, aut a regno Dei extraneorum, sine ullius suae voluntatis arbitrio gratiam Dei aut accipiant, aut amittant; multique excordes ad omnia prorsus et fatui, per Sacramentum regenerationis ab aeternae mortis vinculis eruantur. Accipiamus tamen ita hoc dictum, ut ad eos proprie pertineat haec definitio, qui uti possunt libera voluntate. Itane libera est ista libertas, ut tantum ex se habeat fastidii, ut negligat gratiam Dei: tantum ex se habeat delectationis, ut diligat? Itane illum vetustae infidelitatis glacialem rigorem nullus meridiani caloris spiritus relaxavit, et torpor mentis obstri
Abbreviated transcription (Latin):
uoscẽ sapiens stultus fiat ut sit sapiens. Et quia in sapientiadĩ. poncognouit hie
mundus persapientia mihidm̃. placuitdõ perstultitiam praedicationis saluos
facere credentes. Quid illa scientiȩ sapientiȩ quae prac sumptio magis ineptum
censcit magisq ridendum. pisi sps̃dĩ aspernationem subegerit superborumi
rationesq illas quȩ ignota est ueritati uirtuticanina facundia repugnabant. gati
suȩ uirtute destruxerit : ut semen uerbi prae sulcati cordis terraconcipiat. et
dignosȩternis horreis fructus di agricultura producat. Post illud autem pulliu
auctoritatis testimonium quod disputationi suedeli bello pastouis inseruit ex
quo ostendere uoluit interboniet mali angeli contrarias sua siones. itaomnem
hominem naturaliiudicio et propriȩdiscretionis cẽ commissum. utei ponpl
adõ praesidiiquam a diabulo sitpericuli ad didit definitionis suae regulam

Expanded text:
vos sapiens esse, stultus fiat ut sit sapiens ; et, Quia in sapientia Dei non cognovit hic vos sapiens esse, stultus fiat ut sit sapiens ; et, Quia in sapientia Dei non cognovit hic mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes ? Quid illa scientiae sapientiaeque praesumptio magis ineptum esse censeat, magisque ridendum, nisi Spiritus Dei aspernationem subegerit superborum, rationesque illas, quae ignotae veritati canina facundia repugnabant, gratiae suae virtute destruxerit; ut semen verbi praesulcata cordis terra concipiat, et dignos aeternis horreis fructus Dei agri cultura producat? 42. Post illud autem nullius auctoritatis testimonium, quod disputationi suae de libello Pastoris inseruit, ex quo ostendere voluit, inter boni et mali angeli contrarias suasiones, ita omnem hominem naturali judicio et propriae discretioni esse commissum, ut ei non plus a Deo praesidii, quam a diabolo sit periculi; addidit definitioni suae regulam,
Abbreviated transcription (Latin):
uepisti quid glouaris quasi non acceperis ergo omnia quȩ ad uitam
pietatem pertinent. nonpernaturam quae uitiata est habemus sed per
ratiam qua natura reparatur accepimus. Necideo aestimare debemus
inatura libus thesauris principia eẽ uirtutum . quia multa laudabiliao
toperiuntur etiamin ingeniis impiorum. Quac exnatura quidem
podeunt : sed qm̃ abco quinaturam condidit recesserunt. uirtutes eẽ
conpossunt. Quod enim in luminatum est lumine. lumen est
Et quod eo dem luminecaret. Noxest. Quia sapientia huius mundi stul¬
tuaest apuddm̃: Acsicuitium est quod putatur cẽ uirtus. Quando¬
uidem stultitia est quod putatur eẽ sapientia. Quando autem ficri
potest ut qui in naturalium uirtutum seminibus qua istꝗͣ mignificat glouantur
ipsas uirtutes suas cidoctrine subiciant prouehenda quaedicit ¶Siquis uidetur inter

Expanded text:
accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? 41. Ergo omnia quae ad vitam accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? 41. Ergo omnia quae ad vitam et pietatem pertinent, non per naturam, quae vitiata est, habemus; sed per gratiam, qua natura reparatur, accepimus. Nec ideo aestimare debemus, in naturalibus thesauris principia esse virtutum, quia multa laudabilia reperiuntur etiam in ingeniis impiorum: quae ex natura quidem prodeunt, sed quoniam ab eo qui naturam condidit recesserunt, virtutes esse non possunt. Quod enim vero illuminatum est lumine, lumen est, et quod eodem lumine caret, nox est. Quia sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Ac sic vitium est, quod putatur esse virtus: quandoquidem stultitia est, quod putatur esse sapientia. Quando autem fieri potest, ut qui in naturalium virtutum seminibus, quae istae magnificat, gloriatur, ipsas virtutes suas ei doctrinae subjiciant provehendas, quae dicit, Si quis videtur inter
Abbreviated transcription (Latin):
hac autem etdealiarum uirtutum principiis potest dicere. quasgratia auge¬
itdebeatquia sunt. nondona requiadesunt. Sed aliud nosomnia scãrum
degimus donumdĩ hanceẽ uirtutem. Timor inquid dĩ superomã super po¬
ut Beatus cuidonatum. est habcre timoremdi: Cumergo timordi prin¬
upium sitsapientiȩ quacuirtus haberi potest. sine sapientia cuiextimore
principium est. beatus a posto lus petrus. gratia uobis inquit. etpax adim¬
esua quacaduitam et ad pietatem pertinent donauit. Numquidait
uiuirtutum seminaquae natura liter habebamus inserta. opitulatione
ii excitauit in nobis iꝰ sed ait qudenuncomnia pobis quae ad uitam
t pietatem pertinent donauit. Quod dicendo cuius uirtutis in itium in
utura posuit quod non abeo collatum sit quicunetadonauit. propter quod
ebebeatus paulus. Quidenim habes inquit quod non accepistis : siautom

Expanded text:
Hoc autem et de aliarum virtutum principiis potest dici, quas gratia augeHoc autem et de aliarum virtutum principiis potest dici, quas gratia augere debeat quia sunt, non donare quia desunt. Sed aliud nos omnia sanctarum mini : et legimus donum Dei hanc esse virtutem. Timor, inquit, Dei super omnia se superposuit: beatus homo cui donatum est habere timorem Dei . Cum ergo timor Dei principium sit sapientiae; quae virtus haberi potest sine sapientia, cui ex timore principium est? Beatus apostolus Petrus: Gratia vobis, inquit, et pax adimte sua, quae ad vitam et pietatem pertinent, donavit . Numquid ait, Qui virtutum semina, quae naturaliter habebamus inserta, opitulatione sua excitavit in nobis? Sed ait, Qui nunc omnia nobis, quae ad vitam et pietatem pertinent donavit. Quod dicendo, cujus virtutis initium in natura posuit, quod non ab eo collatum sit, qui cuncta donavit? Propter quod et beatus Paulus: Quid enim habes, inquit, quod non accepisti? Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
nisidcistis seminibus quaedam semina incẽ uirtutum praecedentium digra¬
tiam pullulare meritorum. Deniq utuideretur aliquid gratiȩ tribuiss
ad perfectionis. ait incrementum seminahȩc peruenire non poterunt . p
opitulationedĩ fuer int excitata. Ut scilicetopitulatiodĩ sit cohortatio atq do¬
trina mens autem quaeuirtutum est opulenta seminibus. utatur facul¬
tatequam possidet: Adhoctantum iuuanda. ut earum uirtutum ad pre¬
hendit culmina quarum sibi scit incẽprincipia. Igitur sccundumi stus
humana anima sic a edificabitur inditem plum ut non accipiat fundimentum
preter quod aliud nemo potest ponere quod est xp̃s ilis̃. Quando autem
hoe fundamentum incipitur nisi quando fides in audientis cordegeneratur
quaesi paturaliter in erat noncoeptum ibi est aliquid sed super structum
Super fluc ergo infidelis uidebatur qui fidem habebut antequam crederet

Expanded text:
nisi de istis seminibus quaedam germina praecedentium Dei granisi de istis seminibus quaedam germina praecedentium Dei gratiam pullulare meritorum? Denique ut videretur aliquid gratiae tribuisse: « Ad perfectionis, » ait, « incrementum semina haec pervenire non poterunt, nisi opitulatione Dei fuerint excitata: » ut scilicet opitulatio Dei sit cohortatio atque doctrina, mens autem, quae virtutum est opulenta seminibus, utatur facultate quam possidet; ad hoc tantum juvanda, ut earum virtutum apprehendat culmina, quarum sibi scit inesse principia. Igitur secundum istum humana anima sic aedificabitur in Dei templum, ut non accipiat fundamentum praeter quod aliud nemo potest ponere, quod est Christus Jesus. . Quando autem hoc fundamentum incipitur, nisi quando fides in audientis corde generatur? Quae si naturaliter inerat, non coeptum ibi est aliquid, sed superstructum. Superflue ergo infidelis videbatur, qui fidem habebat antequam crederet.
Abbreviated transcription (Latin):
quia multieorum sint iustitiȩ temperantiȩ continentiȩ et beniuolentiȩ secta¬
tores. Quaeomnia non frustra quidem neq inutiliter habent. multumq ex
cis in hacuita honoris etgloriȩ consequuntur. Sed quia in his studiis pondõ sed
diabolo seruiunt. licet habeant temporalem dauana laude mercedem adillam
tamenbeatarum uirtutum nonptinent ueritatem. Et ita manifestissime pa¬
tec inimpiorum animis nullam habitare uirtutem. sed omã opera eoum im¬
munda cẽ atq polluta. habentium sapientiam non spiritalem sed animalem
noncȩlestem sed terrenam. Non xpĩanam sed diabolicam. nonapatre lumi¬
num. sed a principetenebrarum. Dum etipsa quae non haberent nisi danteo
subduntei qui primus recessitadõ. Quiergodicit sineullo opere gratiepad¬
raliter omnianimae semina incẽ uirtutum. Quid laborat ostendere.

Expanded text:
quia multi eorum sint justitiae, temperantiae, continentiae, et benevolentiae sectaquia multi eorum sint justitiae, temperantiae, continentiae, et benevolentiae sectatores: quae omnia non frustra quidem, neque inutiliter habent, multumque ex eis in hac vita honoris et gloriae consequuntur; sed quia in iis studiis non Deo, sed diabolo serviunt, licet habeant temporalem de vana laude mercedem, ad illam tamen beatarum virtutum non pertinent veritatem. Et ita manifestissime patet, in impiorum animis nullam habitare virtutem: sed omnia opera eorum immunda esse atque polluta, habentium sapientiam non spiritualem, sed animalem; non coelestem, sed terrenam; non christianam, sed diabolicam; non a Patre luminum, sed a principe tenebrarum: dum et ipsa quae non haberent nisi dante Deo, subdunt ei qui primus recessit a Deo. 40. Qui ergo dicit, « sine ullo opere gratiae naturaliter omni animae semina inesse virtutum; » quid laborat ostendere,
Abbreviated transcription (Latin):
Reformalis tenim ÷ natura humana formatori suo. et eorum bonorum quae
ibuit capax est. Vtper media toremdi ethominum hominem xpm̃ ihm̃ in corpso
quodeiremansit. possitrecuperare quod ꝑdidit. Remansit autem ei rationalis
animus qui non uirtus seduirtutis habitaculum est. Ex participatione enim
sapientiȩ etiustitiȩ etmisericordiȩ. non sapientia neq iustitia neq misericor¬
dia sed sapientes etiusti et miscricordessumus. quaebo naquãuis rationale prm
uiciis occupatum sit et pracuari cantibus nobis ditemplum sp̃s immundus iniuse¬
rit. Possunt tamenrursus in ipsum rationale confluere. pereum qui mundi
principem foras mittit. et ligans fortemuasacius rapit. Fugatoq mundi huius
ctinspecie falsarum errare uirtutum. Dum cabonaquae non possunt nisi exdi
munere haberi. etiaminimpiorum animis. aestimat reperiri. Ideo scilicet

Expanded text:
Reformabilis enim est natura humana formatori suo, et eorum bonorum quae Reformabilis enim est natura humana formatori suo, et eorum bonorum quae habuit capax est: ut per mediatorem Dei et hominum hominem Christum Jesum, quod ei remansit, possit recuperare quod perdidit. Remansit autem ei rationalis animus, qui non virtus, sed virtutis habitaculum est. Ex participatione enim sapientiae et justitiae et misericordiae, non sapientia neque justitia neque misericordia, sed sapientes et justi et misericordes sumus. Quae bona, quamvis rationale nostrum vitiis occupatum sit, et praevaricantibus nobis Dei templum spiritus immundus invaserit, possunt tamen rursus in ipsum rationale confluere, per eum qui mundi principem foras mittit , et ligans fortem, vasa ejus rapit , fugatoque mundi hujuet in specie falsarum errare virtutum, dum ea bona, quae non possunt nisi ex Dei munere haberi, etiam in impiorum animis aestimat reperiri; ideo scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
insidio sadeceptio. Uirtutes cumuiciis habitare nom possunt. Quaeenim par¬
tcipatio. inquita postolus iustitiae cuminiquitate uꝰ autquae societas luci
alienebras is uirtutes namq principaliter dĩ est. cui non aliud est habereuir¬
uitem quam cẽ uirtutem. Huiuscum participes sumus habitat xp̃s in nobis
quiestdĩ uirtus et dĩ sapientia. habitat fides. spes caritas continentia. intel¬
lctus consilium. fortitudo. cetereq uirtutes. Cumuero ab hoc bono rece¬
dimus omnia nobis econtrario oriuntur ex nobis. Discedente enimpul¬
dritudine quid succedat. niside formitas. ab eunte sapientia. quid resideat
bisi insapientia non regnante iustitia. Quid dominetur pisi iniquitas u
Virtutum itaq semina quae bene ficio creatorus inserta sunt. praeuaricatione
primi parentis. euersa sunt nec haberi queunt pisi corestituente qui dederat.

Expanded text:
insidiosa deceptio. Virtutes cum vitiis habitare non possunt. Quae enim parinsidiosa deceptio. Virtutes cum vitiis habitare non possunt. Quae enim participatio, inquit Apostolus, justitiae cum iniquitate? aut quae societas luci ad tenebras ? Virtus namque principaliter Deus est: cui non aliud est habere virtutem, quam esse virtutem. Hujus cum participes sumus, habitat Christus in nobis, qui est Dei virtus et Dei sapientia : habitat fides, spes, charitas, continentia, intellectus, consilium, fortitudo, caeteraeque virtutes. Cum vero ab hoc bono recedimus, omnia nobis e contrario oriuntur ex nobis. Discedente enim pulchritudine, quid succedat nisi deformitas? abeunte sapientia, quid resideat nisi insipientia? non regnante justitia, quid dominetur nisi iniquitas? 38. Virtutum itaque semina, quae beneficio Creatoris inserta sunt, praevaricatione primi parentis eversa sunt; nec haberi queunt, nisi eo restituente qui dederat.