comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta t̃ra inoꝑib: tuis. Sed & cam. Et nẽ ma¬
ledictꝰ tu a t̃ra. quȩ aperuit ossuũ. ut re¬
oiper& sanguinẽ frĩs sui. demanib: tuis.
Et maledict᷑ omĩs. qui facit sculptile aut fu¬
sile. Uerũ neputes hȩc inueterib: tantũ¬
mͦ litteris contineri. &iã ieugłis simi¬
lia inuenies. Seriptũ ẽ & enĩ qđ dieturꝰ

Expanded text:
 Cain: Et nunc maledictus tu a terra, quae aperuit os suum, ut reciperet sanguinem fratris tui de manibus tuis . Et, Maledictus omnis, qui facit sculptile aut fusile . Verum ne putes haec in veteribus tantummodo litteris contineri, etiam in Evangeliis similia invenies scr
Abbreviated transcription (Latin):
maiore intentione maledictionẽ isił
quã in iaeob balaac incdeat᷑ ex poseere Do
m pugnatur uibi aut ꝓfecerit & interio¬
re hominẽ adudendũ dm̃ reula tom̃tis
oculo exxacuere & ꝓ uocareiam ceperit.
dictoꝵ iaculis inpugnabit᷑. Sed tuno quidẽ
os balaam maledictione & a maritudine

Expanded text:
majore intentione maledictionem in Israel quam in Jacob Balaam videtur exponere. Doimpugnatur. Ubi tamen profecerit, et interiorem hominem ad videndum Deum, revelato mentis oculo exacuere et provocare jam coeperit, dictorum jaculis impugnabitur. Sed tunc quidem os Balaam maledictione et amaritud
Abbreviated transcription (Latin):
capere spiritalem sensum. pauca aliqua dicemus
exmultis. Potest ergo obicitale aliquid In uocet
licet dȩmonas balaham. maledicat populo. inuoer
daemones faciant quod possunt. Numquid nor
potest ds̃ defendere ad amonib populu. uimq
eorum in male faciendo destruere : Quidergo
opus erat ut ipse ueniret adbalaham et cor¬
suetos dȩmonas ꝓhiberet accedere. ne uel temp¬
tarent aut conarentur lȩdere uelle populum
suum : Ad haec ergo licet ñ omĩa quȩ possint oc¬
currere ꝓferenda sint: tam̃ dicemus expartt.
quia non uult ds̃ daemonũ genus ante tempus
damnare: Sciunt enĩ etipsidaemones quia tenpa
eorũ presens hoc sȩculũ continet. Proptereadens
et dñm rogabant ut nontorqueret eos antempis
neq in aby ssum mitteret. Et obhocneq diabolin
remouit a principatu saeculi huius. quia adhuc

Expanded text:
capere spiritalem sensum pauca aliqua dicimus capere spiritalem sensum pauca aliqua dicimus ex multis. Potest ergo objici tale aliquid ac dici. Invocet daemones Balaam, maledicat populo: invocari daemones faciant quod possunt: nunquid non potest Deus defendere a daemonibus populum, vimque eorum in malefaciendo destruere? Quid ergo opus erat, ut ipse veniret ad Balaam, et consuetos daemones prohiberet accedere, ne vel tentarent aut conarentur laedere velle populum Dei? Ad haec ergo, licet non omnia quae possunt occurrere proferenda sunt, tamen dicimus ex parte, quia non vult Deus daemonum genus ante tempus damnare. Sciunt enim et ipsi daemones, quia tempus eorum praesens hoc saeculum continet. Propterea denique et Dominum rogabant, ut non torqueret eos ante tempus, neque in abyssum mitteret. Et ob hoc neque diabolum removit a principatu saeculi hujus, quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nas uidet. Venit ergo ipse adbalaham: non quo
dignus esset ad quem ueniret ds̃. sed ut fugarent᷑
illis qui ei admaledicendum et admale faciendũ
adeẽ consueuerant. lam hinc enĩ prouidebat
ds̃ populo suo. Ad ẽest ergo et dicit ds̃ ad eum
Quid hominesisti uenerunt adte : Et dixit bala¬
ham addm̃. Balac filius sepphorrex moab
misit eos ad medicens. Ecce populus exiuit ex
aegrpto et cooperuit faciem terrȩ. et hic se¬
det iuxtame. ueniergo nunc et maledic mihi¬
eũ si forte poterimus ꝑcutere eum et eicere.
E t dixit ds̃ adbalaham. Non eas cũ eis neq meile¬
S. dicas populum. est eni benedictus. Altior he es¬
ritur quȩstio et nescio utrum conueniat rem tn
ꝓfundi mysterii denudare et ꝓferre ad turbas. e¬
ad eas turbas quae ad auditoriũ uerbidĩ nonnisi pro¬
cis diebus adueniunt. et cito discedunt. nec in medi¬
tatione uerbidĩ diutius immorantur . Tamen pro
his qui studiosi sunt et sitiunt audire. possunt q

Expanded text:
nes videt. Venit ergo ipse ad Balaam, non quod nes videt. Venit ergo ipse ad Balaam, non quod dignus esset ad quem veniret Deus, sed ut fugarentur illi qui ei ad maledicendum et male faciendum adesse consueverant. Jam hinc enim providebat Deus populo suo. Adest ergo, et dicit Deus ad eum: Quid homines isti venerunt at te? Et dixit Balaam ad Deum: Balac filius Sephor rex Moab, misit eos ad me, dicens: Ecce populus exivit de Aegypto et cooperuit faciem terrae, et hic sedit juxta me. Veni ergo nunc et maledic eum, si forte poterimus percutere eum et ejicere. Et dixit Dominus ad Balaam: Non eas cum eis, neque maledicas populum. Est enim benedictus. Altior hic exoritur quaestio; et nescio utrum conveniat rem tam profundi mysterii denudare, et proferre ad turbas, et eas turbas, quae ad auditorium verbi Dei, non nisi paucis diebus adveniunt, continuo discedunt, nec in meditatione verbi diutius immorantur. Tamen pro his qui studiosi sunt et sitiunt audire, possuntque
Abbreviated transcription (Latin):
et iacob et om̃s sc̃i impiorũ nullus scit benedice¬
re: Sed tandem ueniunt adbalaham legati. Ue¬
nerunt eni inquit seniores moab. et seniores ma
diam. et diuinacula in manib: eorũ. In illis diui¬
nationis artib: quascuriositas humana cõposuit.
sunt quaedam quȩ scriptura quidem diuinacula
nominauit. Gentilis autem consuetudo vel tri¬
podas uel cortinas uel alis huius modiuocabu¬
lis appellat. Quȩ quasi ad hoc ipsum consecrata.
moueri ab eis et contrectari solent. Scriptura
sane diuina efod quod dam uernaculo sermo¬
ne nominat in ꝓphetis : quod indumentũ tra¬
dunt eẽ prophetantium. Aliud tam̃ apud scrip¬
Ait enim nonerit auguratio in ia cob. neq di¬
nitus diuinatio opere enini et ministerio dae¬
turbalaham diuinaculis acceptis. cũ solerent
daemones ad seuenire. fugatos quidem dȩ mo¬
nas uidet ad esse dm̃ et ideo dicit interrogare
sedm̃ quia consuetossibi parere nusquã dȩ mo¬

Expanded text:
et Jacob, et omnes sancti: impiorum nullus scit benediceet Jacob, et omnes sancti: impiorum nullus scit benedicere. Sed tandem veniunt legati ad Balaam. Venerunt enim, inquit, seniores Moab et seniores Maditionem, divinacula in manibus eorum. In illis divinationis artibus, quas curiositas humana composuit, sunt quaedam quae Scriptura quidem divinacula nominavit. Gentilis autem consuetudo, vel tripodas vel cortinas, vel aliis hujusmodi vocabulis appellat. Quae quasi ad hoc ipsum consecrata, moveri ab eis et contrectari solent. Scriptura divina sane Ephot quoddam vernaculo sermone nominat in indumentum prophetantium . Aliud tamen in divina ScripAit enim: Non erit auguratio in Jacob, neque dinitus divinatio, opere enim et ministerio daetur Balaam divinaculis acceptis, cum solerent daemones ad se venire, fugatos quidem daemones videt, sed adesse Deum; et ideo dicit interrogare se Deum, quia consuetos sibi parere nusquam daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Istiergo dȩmones arte quadam et compositione
uerborum in amicitias ut ita dicam cesserunt
balahã. quorũ amicitiis fructus magnus apud
homines uidebatur. Obhoc ergo mittit ad
eũ rex et ait. Ueni nunc et maledic mihi
populum hunc quia fortior est hicquam nos
si forte possimus ꝑcutere aliquos ex eis et ei ce
re aterra. Uidetur mihi rex hic non ex integro
confidere in balaham diuino. ingenti credo
deuirtutib quȩ in populo di factaesunt audi¬
tione perterritus. etideo dicit. si forte uel
eo usq p̃ualeant maledictiones balaham.
ut aliquos ex ipsis possit ꝑcutere. cȩteros uero
fugare ꝑ territos. et a propria terra repellere.
dixeris maledictierunt. Ego non credo quia
sciret rex qđ quib cũq benedixisset balaham
benedicti essent. Sed uidetur mihi ad olandi
gratia hȩc dicere. ut artemeius efferens et extol¬
lens. promptiorem sibi eum reddat ad fucinus.
Ars enim magica nescit benedicere. quia nec dȩmo¬
nes sciunt benedicere : Noscit benedicere isa ac

Expanded text:
Ergo daemones arte quadam et compositione verborum, in amicitias, ut ita dicam, cesserant Balaam, quorum amicitiis fretus, magnus apud homines videbatur. Ob hoc ergo mittit ad eum rex et ait: Veni nunc et maledic mihi populum hunc, quia fortior hic est, quam nos: si forte possimus percutere aliquos ex eis, et ejicere eos a terra. Videtur mihi rex hic non ex integro confidere in Balaam divino ingenti; credo de virtutibus quae in populo Dei factae sunt auditione perterritus, et ideo dicit, si forte vel eo usque praevaleant maledictiones Balaam, ut aliquos ex ipsis possit percutere, caeteros vero fugare perterritos, et propria terra depellere. erunt. Ego non credo quia sciret rex quod quibuscunque benedixisset Balaam, benedicti essent. Sed videtur mihi adulandi gratia haec dicere, ut artem ejus efferens et extollens, promptiorem sibi eum reddat ad facinus. Ars enim magica nescit benedicere, quia nec daemones sciunt benefacere. Noscit benedicere Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
osgͦ int᷑ ista flumina fuerit babilonis siquis
rtumatib libidinis inundat᷑ ⁊ luxurie ȩstib
cicũ luit᷑: i steñ dr̃ stare sed sedere E idõ qui
ibi cõprehensi st̃ dicebant. Su ꝑflumina babilo¬
nis sedim̃ ⁊ fleuimꝰieũ recordarem̃sion. Sedne
ferequdẽ antepossunt nisicũ recordatifuerint
hon. Bonoꝵ nãq recordatio malor causas
limentabiles facit. Nisi enĩquis recordet᷑ sion
nsi legẽ dĩ & scripturarũ montes aspiciat
nila sua flere ñ incipit. Existis eñi fliminib:
uoet᷑ balaam. abistis orientis mentib inui¬
r̃ Montes isti. ñ sunt ser Montes illi Aeqb¬

Expanded text:
o inter ista flumina fuerit Babylonis, si quis rheumatibus libidinis mundatur, et luxuriae aestibus circumvolvitur, iste non dicitur stare, sed sedere. Et ideo, qui ibi comprehensi sunt, dicebant: Super flumina Babylonis, ibi sedimus cum recordaremur tui, Sion. Sed nec flere quidem ante possunt, nisi recordati fuerint Sion. Bonorum namque recordatio, malorum causas lamentabiles facit. Nisi enim quis recordetur Sion, nisi legem Dei et Scripturarum montes aspiciat, mala sua flere non incipit. Ex istis igitur fluminibus vocatur Balaam, et ab istis Orientis montibus invitatur. Montes isti, sancti non sunt montes, e
Abbreviated transcription (Latin):
hcebat Egosu luox hinꝰ mundi. Etaet iste oriens
contrarius illi orienti de quoscriptũẽmhiere¬
mia. Eccouir oriens nomenẽ ei. Exilliuser¬
go ñ ex hinus orientis finib ueniebat baliam.
illuminatus sine dubio ab illo lueifero dequo
dr̃. Quomodo cȩcidit decelo iucifer. quima¬
ne oriebat᷑: Sed uideamꝰ quid dicit illibula¬
ach rex moab. qui accersiuit eum e medio
fluminum. demontib orientis. Ueni in¬

Expanded text:
dicebat: Ego sum lux mundi , ita et iste Oriens, contrarius est illi Orienti, de quo scriptum est in Jeremia: Ecce vir, Oriens nomen ejus. Ex illius ergo non istius Orientis finibus veniebat Balaam, illuminatus sine dubio ab illo Lucifero de quo dicitur: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur . Sed videamus quid dicit ille Balac rex Moab, qui accersivit eum e medio fluminum de montibus Orientis. Veni, in
Abbreviated transcription (Latin):
nanto magis de scriptȩ sunt abhis quihabitabant tunc¬
ueo mesopotamitim. apud quos magnificatus habe¬
aurbalaham. quosq: artis eius constat fuisse disci¬
uos Exilo deniq fertor magorũ genus et institu
ompartib orientis uigere . quide scripta habentes
reseomĩa quȩ ꝓphetauerat balaham etiam hoc¬
etunt scriptum. quod orietur stella exiacob et
esemetipsos. et ideo quando natus est ilis agno ue
nstelam. et intellexerunt adimpleri ꝓphetiam.
sipsi quam populus isrł. quiscõrũ ꝓphetarum¬
iuit uerba contempsit. Illi ergo exhistantũ quȩ
ahã serpta reliquerat agnoscentes adesse tempus
untetrequirentes eũ statim adorauerunt: Ett.¬

Expanded text:
quanto magis descriptae sunt ab his qui habitabant tuncquanto magis descriptae sunt ab his qui habitabant tunc Mesopotamiam, apud quos magnificus habebatur Balaam, quosque artis ejus constat fuisse discipulos? Ex illa denique fertur magorum genus et institutio in partibus Orientis vigere: qui descripta habentes apud se omnia quae prophetaverat Balaam, etiam habuerunt hoc scriptum, quod orietur stella ex Jacob et semetipsos: et ideo quando natus est Jesus agnoverunt stellam, et intellexerunt adimpleri prophetiam, magis ipsi quam populus Israel, qui sanctorum prophetarum verba contempsit. Illi ergo ex hoc tantum quae Balaam scripta reliquerat, agnoscentes adesse tempus, venerunt; et requirentes eum adoraverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
limonib auferatur libtas arbitrii. nullus ultra
inpugnabit athletas xp̃i. Nullo aut̃ oppugnante nec
e tamen aliquoderit. Et sublato certamine. nullũ erit
oremiũ nulla uistoria. Id circo igitur taliuia utitur
Ss ut et populus adhuc rudis et quinuꝑ astrahi coeperit
iciltu daemonũ daemonib: nontradatur. et in uocan¬
timago responsa deferantur et genus dȩ monũ non
nudetur arbitrii potestate. Et ideo prȩuenit dsictire
bula ham atq in uocare dae monas ad maledicendum
prohibet. sitamen acupiditate cessasset. Sed quia per¬
sistt in desiderio pecuniae. indulgensds̃ arbitrii
libertat̃ rursus ire ꝑmittit. Verbũ tam̃ suũ inicit
mos eius ꝓhibens maledictionẽ fieri ꝑdȩmones ut
benedictionib locũ daret. et ꝓmaledictis proferre
ficit balaham benedistiones ac ꝓphetiasiquȩ possunt
uedi ficare ñsolũ isrł. sed et reliquas gentes Si enim
pphetiȩ eius a morse sacris insertȩ sunt uoluminib:

Expanded text:
daemonibus auferatur libertas arbitrii, nullus ultra impugnabit athletas Christi. Nullo autem oppugnante, nec certamen aliquod erit; et sublato certamine, nullum erit praemium, nulla victoria. Idcirco igitur tali via utitur Deus, ut et populus adhuc rudis, et qui nuper abstrahi coeperat a cultu daemonum, daemonibus non tradatur; et invocanti mago responsa deferantur, et genus daemonum non nudetur arbitrii potestate. Et ideo praevenit Deus adire Balaam, atque invocare daemones ad maledicendum prohibet, si tamen a cupiditate cessasset. Sed quia persistit in desiderio pecuniae indulgens, Deus arbitrii libertate rursus ire permittit; verbum tamen suum injicit in os ejus, prohibens maledictionem fieri per daemones, ut benedictionibus locum daret, et pro maledictis proferre faciat Balaam benedictiones ac prophetias, quae possint aedificare non solum Israel, sed et reliquas gentes. Si enim prophetiae ejus a Moyse sacris inserta sunt voluminibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sia sua balaham ibat ꝑuiam. occurrit ei ange¬
lis ille sine dubio qui aderat filiis isrł a peritos
simȩ utarguatur ꝑ eam balaham et muti pecudis
uoeib confutaretur is qui diuinus putabatur et sa¬
pens. Uerum post hȩc conueniensiam uidetur
iiqua etiam de allegoria contingere balaham
li qui ipterp̃tatur populus uanus. Videtur mi¬
n habere ꝑsonam scribarum et pharisȩorum ii¬
din pepuli. Balaac uero qui exdusio ueldeuori
dome p̃tatur et ipse personam habere intelle¬
unduis est unius alicuius spiritalium muncdi huiꝰ
ł non eum qui secundũ carnẽ est. sed eum
en se cincta addm̃ refente et ⁊ elodi agere

Expanded text:
sina sua, Balaam ibat per viam. Occurrit ei angesina sua, Balaam ibat per viam. Occurrit ei angelus. Ille sine dubio qui aderat filiis Israel, aperit os asinae, ut arguatur per eam Balaam et muti pecudis vocibus confutetur is qui divinus videbatur et sapiens. Verum post haec conveniens jam videtur aliqua etiam de allegoria contingere. Balaam hic, qui interpretatur populus vanus, videtur mihi habere personam Scribarum et Pharisaeorum Judaici populi. Balac vero, qui exclusio vel devoratio interpretatur, et ipse personam habere intelligendus est unius alicujus spiritalium mundi hujus re cupiat Israel, non eum qui secundum carnem est, sed eum simulant se cuncta ad Deum referre, et zelo Dei agere
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis eius cedit ds̃. Ut compleatus lod
scriptum est Dimi sit eos indesideria cosale
ibunt in uoluntatib. siuis: Sechta men consibs
duinȩ dispensationis expletur. Dicitur enim ad
cumꝰ uerbum quod cũq dedero in ore tuo hoc lo¬
queris Si dignus fuisset balaham uerbum suum
ds̃ non inore eius sed incorde posuiss&. Nunc aut̃
qm̃ incorde eius desideriũ mercedis erat et cupi¬
ditas pȩcuniae. uerbum di non in corde sed in ore
cius ponitur. Agebatur enim mira et magnadis.¬
pensatio ut qm̃ ꝓphetarũ uerbaquȩ intratrulã
continebantur israheliticã ad gentes ꝑuenire ñ
poterant ꝑ balaham cui fides abuni uersis gen¬
ibus habebatur innotescerent etiã nationib
serita dexpõ misteria et thesaurum magnũ per¬
serrẽ ad gentes non tam corde & sensu quamore &
sermone portatum. Sed neꝑ singula im moremur.
nonenim temporis est cuncta dissolui: ascensa a¬

Expanded text:
cupiditatis ejus cedit Deus, ut compleatur illud quod cupiditatis ejus cedit Deus, ut compleatur illud quod scriptum est: Dimisi eos in desideria cordis eorum: ibunt in voluptatibus suis . Sed tamen consilium divinae dispensationis expletur. Dicitur enim ad eum: Verbum quod dedero in ore tuo, hoc loqueris. Si dignus fuisset Balaam, verbum suum Deus non in ore ejus, sed in corde posuisset. Hunc autem quoniam in corde ejus desiderium mercedis erat, et cupiditas pecuniae, verbum Dei non in corde, sed in ore ejus ponitur. Agebatur enim mira et magna dispensatio, ut quoniam prophetarum verbum, qui intra aulam continebantur Israeliticam, ad gentes pervenire non poterant, per Balaam, cui fides ab universis gentibus habebatur, innotescerent etiam nationibus secreta de Christo mysteria, et thesaurum magnum proferret ad gentes, non tam corde et sensu quam ore et sermone portatum. Sed ne per singula immoremur non enim tempus est cuncta dissolvi, ascensa a
Abbreviated transcription (Latin):
laham hic ut superius diximus diuinus erat. dȩ¬
monum scilic& ministerio & arte magica non
num quã futura praenoscens. rogatur ab ala ac
rege ad maledicendum isrł populo: Legati uen¬
gentes & anexiȩ expercantes quid respondeat bi¬
laham: dequo ꝑ sua sum habebant quod dignus d¬
uinis colloquius haberour. Uide nunc quo modosa¬
pientia dĩ uas istud ad contum eliam praeparitũ
proficere facit adutilitatem non solum gentis an¬
us sed pene totius mundi. Et huic cui solehut ii¬
deri dȩmones uideturds̃. prohibens mali operis
iter. Stupescit balaham et miratur prohibendi
austoritatem. Non enimsolebat malũ daemon
displicere. Sed interim remittit legatos dicis
non se posse facere. nisi uerbũ quod ds̃ dedent
in ore eius. Red eunt rursum legatriterũ sequs
iterum molestus ẽ. iterum cupit audire. non
facile cupidus mercedib caret. Quid ergo aud
secundo adõ  Siuo carere in quiđ ueneru
nes isti surge & uadecũ eis In quo uolunt o

Expanded text:
laam hic ut superius diximus, divinus erat, daemonum scilicet ministerio et arte magica, non nunquam futura praenoscens. Rogatur a Balac rege ad maledicendum populum Israel. Legati vengentes, et anxie exspectantes, quid respondeat Balaam, de quo persuasum habebant, quod dignus divinis eloquiis haberetur. Vide quomodo nunc sapientia Dei vas istud ad contumeliam praeparatum, proficere facit ad utilitatem non solum gentis unius, sed pene totius mundi. Et huic cui solebant videri daemones, videtur Deus prohibens mali operis iter. Obstupescit Balaam, et miratur prohibentis auctoritatem. Non enim solebat daemonibus displicere, sed interim remittit legatos, dicens non se posse facere, nisi verbum, quod Deus dederit in ore ejus. Redeunt rursus legati, iterum requirit, iterum molestus est, iterum cupit audire. Non enim facile cupidus, facile mercedibus caret. Quid ergo audit secundo a Deo? Si vocare te, inquit, venerunt homines isti, surge et vade cum eis. In quo voluntati quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc inquit cum erat ponti fex ann. illius pro¬
phetauit. Prophetat ergo et bala ham dexp̃o
Etideo nemo extollatur etiam si prophet&. etiam
si prȩsentiã mereatur. Sed redeat ad apłi diltum.
quo a dista respiciens ait Siue ꝓphetiȩ ab olebun¬
tur. siue linguȩ cessabunt. siue scientia des¬
est quȩ numquam cadit. Ideo suꝑ prophetiam
suꝑ fidem suꝑ ipsum &iam martyriũ ut paul
docet caritas habenda est. et caritas excolen

Expanded text:
Sed hoc, inquit, quia erat pontifex anni illius, proSed hoc, inquit, quia erat pontifex anni illius, prophetavit dicens. Prophetavit ergo et Balaam de Christo. Et ideo nemo extollatur etiam si prophetet, etiam si praescientiam mereatur, sed redeat ad Apostoli dictum, quo ad ista respiciens ait: Sive prophetiae abolebuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia desest quae nunquam cadit; ideo super prophetiamsuper fidem, super ipsum etiam martyrium, ut Paulus docet, charitas habenda est, et charitas excolend
Abbreviated transcription (Latin):
Ethoc est quod dicebat dns̃. Pater gratias tibiago¬
qm̃ abscondisti haec asapientib et prudentibus
etreuelasti ea paruulis. Scribȩ igitur et pharisei
erant qui sedebant suꝑ asi na hanc. et tenebant eam
uinctam Ipsis ergo irascitur angelus. et nisi quo¬
dam futurorũ prospectu illos quidem ꝑemisset.
a sinã aut̃ suã seruasset. quȩ uidit et reuerita ẽ
eñ. Quiuenit aduineã etstat inter uineas. com¬
pressit tam̃ pedes sedentis suꝑse in maceriã. Et
ideo forte non potest ambulare ille eiꝰ sefsor anti¬
quus. nec uenre adeum quidicit. Uenite ad me om̃s
qui laboratis et onerati estis. A sina tam̃ uenit ad¬
ducta adiscipulis. et cuitunc sedebat bala ham
mercedis cupidus. nunc ei sedet ihs̃. Nec mireris
si eum quem diximus soribarũ et doctorũ populi for¬
mam tenere uideas prophetantẽ dexp̃o. hoc enĩ
legimus fecisse et caiphan quidixit. expedit
uobis ut unus homo pereat proomni populo.

Expanded text:
Et hoc est quod dicebat Dominus: Pater, gratias ago tibi, quoEt hoc est quod dicebat Dominus: Pater, gratias ago tibi, quoniam abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . Scribae igitur et Pharisaei erant qui sedebant super asinam hanc, et tenebant eam vinctam. Ipsis ergo irascitur et angelus; et nisi quodam futurorum prospectu, illos quidem peremisset, asinam autem servasset; quae vidit et reverita est eum, qui venit ad vineam, et stat inter vineas; compressit tamen pedes sedentis super se in maceriam, et ideo non potest ambulare ille ejus sessor antiquus, nec venire ad eum, qui dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, etc. . Asina tamen venit adducta a discipulis; et cui tunc sedebat Balaam mercedis cupidus, nunc ei sedet Deus. Nec mireris, si eum quem diximus scribarum et doctorum populi formam tenere, videas prophetantem de Christo. Hoc enim fecisse legimus et Caipham, qui dixit: Expedit vobis ut unus homo pereat pro omni populo .
Abbreviated transcription (Latin):
salbilea non surgit. Etiterum dicunt nos
labemus et secundum legem debet mori:
tia siue ꝓinnocentia animalib cõparatur. Sic
enĩ et apłs dicit. Uidete aut̃ uocationẽ uram fr̃s
qui a non multi in teruos sapientes. non inult no¬
biles. sed quȩ stulta sunt elegit ds̃. ut confundat
sapientes. Istiergo tales sicut euangelica quȩ in
parabolis agebantur gesta designant. abistis
pessimis dominis scribis acphariseis subiesti quo¬
dam modo tenebantur et uincti sed adño soluunt᷑
onquidem ꝑ ipsũ dm̃. sed ꝑ discipulos eius. Dicit
enĩ ipse ad discipulos. Ite inuicũ qui est contra
uos etin uenietis a sinã alligatã et pullum eius
soluentes adducite. Sicut ergo in euuangelio
non ipsed ñs sed discipuli soluunt a sinã. Ita et hic
non adõ ipso sed ab angelo aperitur os asinȩ. Etsi¬
cut in euangeliis qui nonuident arguunt uiden¬
tes: Itaethic quimuti erant arguunt loquentes

Expanded text:
alilaea non surgit . Et iterum dicunt: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, quia tia, sive pro innocentia, animalibus comparatur. Sic enim et Apostolus dicit: Videte autem vocationem vestram, fratres, quia non multi inter vos sapientes, non multi nobiles: sed quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Isti ergo tales, sicut evangelica, quae in parabolis agebant, gesta designant, ab istis pessimis Dominis Scribis ac Pharisaeis subjecti quodammodo tenebantur et vincti, sed a Domino solvuntur, non quidem per ipsum Dominum, sed per discipulos. Dicit enim ipse ad discipulos: Ite in vicum qui est contra vos, et invenietis asinam alligatam, et pullum ejus. Solvite et adducite . Sicut ergo in Evangelio non ipse Dominus, sed discipuli solvunt asinam, ita et hic, non a Deo ipso, sed ab angelo ipso aperitur os asinae. Et sicut in Evangeliis, qui non vident arguunt videntes, ita et hic qui muti erant arguunt loquentes.
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium ꝑhibet ubidicit. Populus meus
terra aegypti. et exdomo seruitutis liberauite.
et misi ante faciem tuã moysen et a aron et ma¬
riam. Populus meus memento quid cogitauit ad
uersũ te bala ac rexmoab. et quid respondit ei
balaham filius beor a funiculis usq galgat¬

Expanded text:
t cum Israhel diiudicabitur populus meus terra Aegypti et de domo servientium liberavi te et misi ante faciem tuam Mosen et Aaron et Mariam popugitaverit Balach, rex Moab, et quid responderit Balaam filius Beor de Settim usque ad Ga
Abbreviated transcription (Latin):
utilus herbam campi: Obhoc sine dubio: quiaꝰ
pndus ore abrumpit herbam de campo. et lingua
unquam falce quȩcumq inuenerit secat. Ita
t populus hic quasiuitulus ore et labiis pugnat.
sarma habet in uerbis ac praecib Haec igitur
uns rex mittit adbalaham ut etipse deferat¬
i ba uerbis contraria. et prȩcibus prȩces. Nec
aessiest in magica arte tale aliquid. Esse enĩ
remi designat etiam scriptura. sed ut eã
ohbeit᷑. Namꝰ et demones scriptura esse de¬
D sed coli eos et exorariuetat. Recte ergo¬
dnomaimunda. Nullus enimscõrum spiri¬
mobtem perat mago. Non potest inuo
nagus michael. non potest inuocare ra
ineque gabriel. Multo magis in uocare
accepimus potestatem in uocandidm̃ patrem.
nos soli habemus potestatem in uocandi unige¬

Expanded text:
vitulus herbam campi. Ob hoc sine dubio, quia vitulus ore abrumpit herbam de campo, lingua tanquam falce, quaecunque invenerit secat. Ita et populus hic quasi vitulus, ore et labiis pugnat, et arma habet in verbis ac precibus. Haec igitur sciens mittit ad Balaam, ut et ipse deferat verba contraria, et precibus preces. Nec mireris, si est in magica arte tale aliquid. Esse enim hanc artem designat etiam Scriptura, sed uti ea prohibet. Nam et daemones Scriptura designat, sed coli eos et exhortari vetat. Recte ergodaemonia immunda. Nullus enim sanctorum spirituum obtemperat mago. Non poterat invocare magus Michaelem, non poterat invocare Raphael neque Gabriel. Multo magis magus non accipimus potestatem invocandi Deum Patrem, nos soli habemus potestatem invocandi unige
Abbreviated transcription (Latin):
sedeat suꝑ eã: Et forte heç asina idest eccła prius por¬
tabat blas phemiã nunc aũt xp̃m ex quo soluta est
adiscipulis : Et aquib innexa erat uinculis relaxata.
ut filius dĩ sederet suꝑ eã . et cũ ipsa ingrederetur in¬
scãm ciuitatẽ hierusalẽ cȩlestem et cõpleret᷑ scriptura
rex tuus uenit tibimiti saetsedens suꝑ subiugalem Sub¬
dicit et pullũ nouellũ eos ꝓfecto qui sunt ex gentib

Expanded text:
ementiam . Haec asina, id est, Ecclesia, prius portabat Balaam, nunc autem Christum, ex quo soluta est a discipulis, et a quibus innexa erat vinculis relaxata, ut Filius Dei sederet super eam, et cum ipsa ingrederetur sanctam civitatem Jerusalem; et compleretur Scriptura rex tuus venit tibi mitis, sedens super subjugalem ,dicit; et pullum novellum, eos profecto qui sunt ex Gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit ei angelus qui excubabat ꝓisrł. dequo scrip¬
tum est dicente dnõ ad morsen. angłsmeisibit tecũ.
Pertendenti ergo ire conceditur uia conteritur ab
asina sed magus dȩ monas uidet. angelũ ñ uidet
A sina tam̃ uidet . ñ quodigna essetuidere angelũ.
sicut nec loqui digna erat. sed ut confutaret᷑ bala
malhumanauoce respondens arguerit ꝓpħȩ dem̃¬

Expanded text:
occurrit ei angelus qui excubabat pro Israel, de quo scriptum est, dicente Domino ad Moysen: Angelus meus ibit tecum . Pertendenti ergo ire conceditur: in via conteritur ab asina. Sed magus daemones videt, angelum non videt; asina tamen videt: non quod digna esset videre angelum, sicut nec loqui digna erat; sed ut confutaretur Balamal humana voce respondens argueret prophe
Abbreviated transcription (Latin):
est cũ ȩdificat aras et uictimas in ponit dȩmo¬
niis. et apparatu magico poscit diuina consulta
Culpabilis est cũ consilium pessimũ dat. ut populꝰ
detipiatur ꝑmulieres madianitas et cultu idolo¬
rum. Rursus laudabilis ostenditur cũ uerbũ dĩ
ponitur in ore eius. cum sps di fit suꝑ eum : cũ de
xp̃o ꝓphetat. cũ iudȩis et gentibus de aduentu
benenedictiones populo largitur et nomen
isrł superui sibilem gloriam mysticis extollit

Expanded text:
est, cum aedificat aras, et victimas imponit daemoniis, et apparatu magico poscit divina consulta: culpabilis est, cum consilium pessimum dat, ut populus decipiatur per mulieres Madianitas, et cultum idolorum. Rursus laudabilis ostenditur, cum verbum Domini ponitur in ore ejus, cum Spiritus Dei fit super eum, cum de Christo prophetat, cum Judaeis et Gentibus de adventu dictionibus benedictiones populo largitur, et nomen Israel super visibilem gloriam mysticis excolit
Abbreviated transcription (Latin):
non possit impleri. Verbi grã erant in aegypto
in cantatores et magi. Quis potest hominũ forti¬
tudine corporis uirgam mutare in serpentem.
quod ab illisfactum refertur᷑. Aut quis potest uirib:
corporis a quã in sanguinem uertere : fecerunt
hoetamen aegyptiorũ in cantatores magi. Fece¬
rat eñĩ hoc prius moyses. Sed quia sciebat rex ae¬
gypti quod possunt haec arte quadam fieri uer¬
borum quȩ habetur inter homines. putauit et mo¬
y sen non haec dĩ uirtute sed magica arte fecisse.
et quod humana arte fecerat. iddĩ factũ uirtute
simularet : Conuocat continuo agrptiorũ in can¬
tatores et magos. intereũ qui uirtute dĩ operabatur.
et eos qͥdaemones inuocabant. facit ẽẽ certam̃ Efficit¬

Expanded text:
nes habentur. Verbi gratia, erant in Aegypto incantatores et magi. Quis potest hominum fortitudine corporis virgam mutare in serpentem, quod ab illis factum refertur? Aut quis potest viribus corporis aquam in sanguinem vertere? Fecerunt tamen hoc Aegyptiorum incantatores et magi. Fecerat enim haec prius Moyses. Sed quia sciebat rex Aegypti, quod possent haec arte quadam fieri verborum, quae habentur inter homines, putavit et Moysen non haec Dei virtute, sed magica arte fecisse, et quod humana arte fecerit, id Dei factum virtute simulare. Convocat continuo Aegyptiorum incantatores et magos, inter eum qui virtute Dei operabatur, et eos qui daemones invocabant, facit esse certame
Abbreviated transcription (Latin):
pia. et pia quȩq in anima readificare atque
hon esta a creligiosa plantare. De regno autem¬
seon non est scriptum ut nullus uiuus relinquatur.
nec deregno moab. Forte enim exillis opus habem
aliquib: et non nullis eorum ꝓuitae huius agonib
et exercitiis indigemus: Alio quin debuissemus
ex hoc mundo exisse. Debasantamen hoc est de
turpitudine. nullo penitus indigenus. nihil ex
ea relinquamus excidenda omni& sub uertenda
sunt opera turpitudinis. INnullo enim potest
honestum esse quod turpe est: Et profecti in de
fili i srł collocauerunt castra ab occidente
moab: iuxta iordanen contra hiericho. Et¬
ut uidit bala ac filius sephor. et reliqua omĩa:¬
iam quȩ debalam et asina eius scribuntur hi¬
storia plena negotiis. interior uero intellectus
multo negotiosior. et nescio si facile sit uel
ipsas tantum historicas ex planare sententias
dõ tamen donante breuiter quȩ possumus ꝑ strin¬

Expanded text:
pia, et pia quaeque in animo reaedificare, atque pia, et pia quaeque in animo reaedificare, atque honesta ac religiosa plantare. De regno hon non est scriptum ut nullus vivus relinquatur, nec de regno Moab. Forte enim ex illis opus habemus aliquibus, et nonnullis eorum pro vitae hujus agonibus et exercitibus indigemus. Alioquin debuissemus de hoc mundo exisse. De Basan enim, hoc est, de turpitudine, nullo penitus indigemus; nihil ex eo relinquamus, excidenda omnia, subvertenda sunt opera fortitudinis, in nullo enim potest honestum esse quod turpe est. Quod autefilii Israel collocaverunt castra ab Occidente Moab juxta Jordanem contra Jericho, et vidit Balac filius Sephor, et reliqua omnia quae de Balaam et asino scribit historia plena negotiis . Interior vero intellectus multo negotiosior: et nescio si facile sit vel ipsas tantum historicas explanare sententias: Deo tamen donante, breviter quae possumus perstrin
Abbreviated transcription (Latin):
anuerunt filii isrł ciuitates amorrȩorũ. ascen¬
nunt etianuiam quȩ ducit inbasan. ubierat
Sreebasan. Sed ladhunc neq legatos mittere
santur. neq petere abeo ut ꝑterrã eiꝰ transeant.
dentinuo confligunt cũ eo aetse superant tam
n quã populũ suũ. Uidea mus ergo quȩ est
iso lisan interp̃tatur tũpitudo. Merito ergo
i gatimittunt᷑ adistam gentẽm. nec transitus
ema eus poscitur. Nullus enĩ nobis transitus de
ssemullus accessus ad turpitudinẽ. sed ab initio
am expugnanda et omnimodis cauenda est.
lutem qui r ex esse dicit᷑ basan. interclusio inter¬
dar. Potest hic figuram tenere omniũ carnali
t materialiũ rerũ. quarũ amore et desiderio de
danima exludit᷑ et separat᷑ adõ. Aduersu hos
ergo itap̃cipit bellũ gerendũ . ut non relinquat in¬
quit exeo uiuentẽ. Nullũ gͦ a filus isrł oportet rẽ¬
linqui inregno turpitudinis et dedecoris uiuentem.
sed decet i srłicam uirtutẽ excidere et resecare tur¬

Expanded text:
obtinuerunt filii Israel civitates Amorrhaeorum, ascenderunt etiam viam quae ducit in Basan, ubi erat Og rex Basan. Sed ad hunc neque legatos mittere dignantur, neque petere ab eo ut per terram ejus transeant, sed continuo confligunt cum eo, et superant tam ipsum quam populum ejus. Videamus ergo quae est Basan. Basan interpretatur turpitudo. Merito ergo legati mittuntur ad istam gentem, nec transitus per terram ejus poscitur. Nullus enim nobis transitus debet esse, nullus accessus ad turpitudinem, sed ab initio statim expugnanda et omnimodis cavenda est. Og autem, qui rex dicitur Basan, interclusio interpretatur. Potest hic figuram habere omnium carnalium et materialium rerum, quarum amore et desiderio detenta anima excluditur et separatergo ita praecipitur bellum gerendum, ut non relinquatur ex eo vivens. Nullum enim a filiis Israel oportet relinqui in regno turpitudinis et dedecoris viventem, sed decet Israeliticam virtutem excidere et resecare tur
Abbreviated transcription (Latin):
ad semetipsos inuicẽ. Uenite aedificomus de la
quȩ fuit ciuitas seon. Etipsi enim hoc est eccłȩ
sili quia figuras legis et enigmata spiritaliter in¬
llegunt. enigmatistȩ appellantur. Hoc est qđ
it heremias figurali nihilominus sermone de¬
iquat uibi ad eum dicit᷑ ad nõ. Ecce dedi uerba
neu nostuũ. ecce constituite hodie suꝑ gentes et
rina. eradi care et subuertere et reaedificare
ereplantare : Quid eradicat. et quid sub uertit :¬
nitetẽ esebon. quȩ erat regsseon. Quid eradicat
: sogitationes impias. et inpuras. Quid re¬
idficat in ea et quid replantat. Cogitationes
nus et castas. ut efficiatur esebonciuitas non amor¬

Expanded text:
ad semetipsos invicem: Venite et aedificemus Hesebon, ad semetipsos invicem: Venite et aedificemus Hesebon, quae fuit civitas Seon. Et ipsi enim, hoc est Ecclesiae filii, quia figuras legis et aenigmata spiritaliter intelligunt, aenigmatistae appellantur. Hoc est, quod et Jeremias figurato nihilominus sermone designat, ubi ad eum dicitur a Domino: Ecce dedi verba mea in ore tuo, ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare et subvertere, et reaedificare et replantare . Quid eradicat et quid subvertit? Civitatem Hesebon, quae erat regis Seon. Quid eradicat in ea? Cogitationes impias et impuras. Quid reaedificat in ea, et quid replantat? Cogitationes pias et castas. Ut efficiatur Hesebon civitas Seon, non Amor
Abbreviated transcription (Latin):
cere quod sit hic esebonciuitas in regnoreps
seon. Regnat enim in cogitationib eius. rx
in frutuosus et elatus. Ad hunc si accedat
isrł hoc est ecłȩ filius. et adhibeat iaculaue¬
bi dĩ et destringat contracum gladiũ sps des¬
truat in eo om̃s munitiones gentiliũ dognats
et elationes argum̃torũ eius igne ueritatis
exurat. dicito dehoc. quia subuersa est esene
ciuitas regisseon. Sed non continuo deserass
destitutis relinquit᷑ iste. in quo subuersasin
gentiliũ dogmata. Non enĩ disciplina ẽ filis
isrł. destructas relinquere quas destruxeris
ciuitates: Sed cũ subruerint et euerterint inl
mine malas cogitationes et impiossensus. rad¬
dificant rursus in corde eiꝰ quẽ destruxerint ues
cogitationes piossensus. doftrinã uerttadisius¬
rent. religionis ritũ tradent. ordinẽ uiuenddꝰ¬
cebunt. honestatẽ morũ et obseruantic. fta tꝰ
monstrabunt: et tunc uere dicent isti enigne

Expanded text:
cere, quod sit haec Hesebon civitas in regno regis cere, quod sit haec Hesebon civitas in regno regis Seon. Regnat enim in cogitationibus ejus, rex infructuosus et elatus. Ad hunc, si accedat Israel, hoc est, Ecclesiae filius, et adhibeat jacula verbi Dei, et distringat contra eum gladium spiritus, et destruat in eo omnes munitiones gentilium dogmatum, et elationes argumentorum ejus, igne veritatis exurat, dicito de hoc, quia subversa est Hesebon civitas Seon. Sed non continuo desertus et destitutus relinquitur iste in quo subversa sunt gentilium dogmata. Non enim disciplina est filiis Israel destructas relinquere, quas destruxerunt civitates, sed cum subruerint et everterint in homine malas cogitationes et impios sensus, reaedificant rursus in corde ejus, quam destruxerant bonas cogitationes, pios sensus, doctrinam veritatis inserent, religionis ritum tradent, ordinem vivendi docebunt, honestatem morum, observantiam statim monstrabunt, et tunc vere dicent isti aenigmatistae
Abbreviated transcription (Latin):
figuratus. Inigmatistȩ ergo dicuntur qui si¬
raliter loquuntur. Et quis alius est qui in fi¬
ris locutus sit. nisilex et prophetȩ : Audi enin
quomodo dauid dicit. aperiam in parabolis
os ineum. loquar ꝓpositiones ab initio: Sed es
ias quia enigmata sint que scripsit. hoc mol
declarat. It erunt inquit uerba libri huuis
uerba libri signati. quem si dederint in manies
hominis nescientis litteras. et dixerint eile
dicet mon noui littera s. Si autem dederint si¬
enti litteras. dicet mon possum legere. signat̃
enim. Signatus eenim dicitur liber. proco
quod figuris ꝑ plexus esti et enigmatib inuolo
Dicunt ergo enigmatiste. Uenite in esehoni
aedificetur. Cecidit prima illa esebon. immo
subuersa est et incensa. reaedificanda estalia
ed quomodo hoc fiat assumpto ostendims
exemplo. Si uideas gentilem indedecore uitȩ po¬
situm a creligionis errore. non dubites deco di¬

Expanded text:
figuratus. Aenigmatistae ergo dicuntur, qui fifiguratus. Aenigmatistae ergo dicuntur, qui figuraliter loquuntur. Et quis est alius, qui in figuris locutus sit, nisi lex et prophetae? Audi enim, quomodo David dicit: Aperiam in parabola os meum, loquar propositiones ab initio . Sed et Isaias, quia aenigmata sint quae scripsit, hoc modo declarat. Erunt, inquit, verba libri, sicut verba libri signati: quem si dederint in manus hominis nescientis litteras et dixerint ei, Lege, dicet, Non novi litteras. Si autem dederint scienti litteras, dicet, Non possum legere, signaenim . Signatus autem dicitur liber, eo quod figuris perplexus est, et aenigmatibus involutus. Dicunt ergo isti aenigmatistae: Venite in Hesebon, ut aedificetur. Cecidit prima illa Hesebon, imo subversa est et incensa, reaedificanda est alia. Sed quomodo hoc fiat, assumpto ostendamus exemplo. Sed videamus gentilem in dedecore vitae positum, ac religionis errore, non dubites de eo di
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tatur cogitationes. Merito ergo pars maxi¬
ma regni dilabolici et potestas eius plurima
in cogitationib regnat. Sic enim dixit dñs.
Quia decorde p̃rocedunt. cogitationes malȩ. ho¬
micidia. adulteria. furta. falsa testimonia.
blasphemiȩ. Et ista sunt quȩ in quinant hominẽ
Etideo necessario incenditur ista ciuitas. et igni
exuritur. Quo igni : Illo profecto quodicit
saluator. Ignem ueni mittere in terrã. et quam
uolo ut accendatur. Post pauca autem refertur
matistae. Uenite in esebon ut aedificetur et con¬
struatur ciuitasseon. Qm̃ ignis processit deese¬
bon. et flamma deciuitate seon. et deuorauit
usq moab. Seon ut diximus erat rex cuius erat
ciuitas esebon. Sic ergo intellegendus est pordo
uerboru: Quasi dicant isti enigmatiste: uenite
utaedificetur et construatur e sebon quȩ fuit
cũitas seon regis. Sed requiramus nunc qui
sunt isti enigatistae. Enigma dicitur serno

Expanded text:
terpretatur cogitationes. Merito ergo pars maxiterpretatur cogitationes. Merito ergo pars maxima regni diabolici, et potestas ejus plurima, in cogitationibus regnat. Sic enim dixit et Dominus: Quia de corde procedunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia, blasphemiae: et ista sunt, quae inquinant hominem . Et ideo necessario incenditur ista civitas et igni exuritur. Quo igni? illo profecto quo dicit Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut accendatur . Post pauca autem refertur matistae: Venite in Hesebon, ut aedificetur et construatur civitas Seon, quoniam ignis processit de Hesebon, et flamma de civitate Seon, et devoravit Ar Moabitarum. Seon, ut diximus, erat rex, cujus erat civitas Hesebon. Sic ergo intelligendus est ordo verborum, quia dicunt isti aenigmatistae: Venite, ut aedificetur et construatur Hesebon, quae fuit civitas Seon. Sed requiramus nunc qui sunt isti aenigmatistae. Aenigma dicitur sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Hic issł qui in xp̃o isrł est. qui non in carne isrł. nec
anmanifesto iudeus est. ipse habitat in am̃ib
ciuitatib amorrȩorũ. cũ in omni orbe terrarũ
xp̃i ecẽ propagantur. Sed et unus quisq nr
interp̃tari regem elatum. Regnabat enim in
nobis stultitia. suꝑbia. impictas. et omnia quȩ
sunt ex parte diaboli. Sed ubi expugnatus
et deuictus est fortis et uasa eius direp̾ta sunt.
effecti sumus ciuitates isrł et hereditas scõrumi
Sitam̃en penitus excisa est in nobis potestas illa.
quȩ prius dominabatur nobis: Et excisa est ar¬
bor infrustuosa. et derectus est rexelatus. et
siꝑamus sub eo rege quidicit. discite ame.
quia mitissum et humilis corde. Post hȩc singil¬
latim iam ciuitates suꝑbi et in fruetuosi regis
enumerat et dicit. et in esebon et omnib fini¬
bus eius. Quid est hoc quod prȩcipuam urbem
deregno seon nominauit esebon: Esebon iN¬

Expanded text:
Israel qui in Christo Israel est, qui non in carne Israel nec Israel qui in Christo Israel est, qui non in carne Israel nec in manifesto Judaeus est, ipse habitat in omnibus civitatibus Amorrhaeorum, cum in omni orbe terrarum Christi Ecclesiae propagantur. Sed et unusquisque nostrum on, regis elati. Regnabat enim in nobis stultitia, superbia, impietas, et omnia quae sunt ex parte diaboli; sed ubi expugnatur et devictus est fortis, et vasa ejus direpta sunt, effecti sumus civitates Israel, et haereditas sanctorum, si tamen penitus excisa est in nobis potestas illa quae prius dominabatur nobis, et excisa est arbor infructuosa, et dejectus est rex elatus, et sumus sub eo rege qui dicit: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde . » Sed et ilatim jam civitates superbi et infructuosi regis enumerat, et dicit: In Hesebon et in omnibus finitimis ejus. Quid est hoc quod praecipuam urbem de regno Seon nominavit Hesebon? Hesebon in
Abbreviated transcription (Latin):
quit filii isrł in omni terra eius. Omnis quidẽ
Et dominatisunt ab arnon. usq adiaboc. Ar¬
non et iaboc ciuitates erant regioni seoN.
Sed initium regni eius erat arnon. et finis ia¬
boc. et ideo dicitur quia domini sant ab ar.¬
non usq: ad iaboc. Interp̃tatur auterpaN
maledictiones eorum. In itium ergo r
seon huius elati et infructuosi ma ledictiones
sunt. Finis uero est iaboc. quod interp̃tatui
luctamen. Necesse est enim ut omnis qui uult
exire de regno diaboli et fines euadere. lucta¬
men inueniat. et certamina ei aministriscius
et satellitibus suscitentur. Sed si lustatus fue¬
rit et uicerit. iam non erit iaboc ciuitasseon.
sederit cuntas isrł. Hoc est nimirum quod
legimus et de patriarcha iacob. Quoniã cum
uenis set ad locum quendãiluctamen ei p̃para¬
tũ est. et ihi tota nocte luctatus. cũ obtinuisset
et in ualuisset addm̃. uositatũ est nomen eius
isrł. Et accepit inquit i s tom̃s ciuitates istas.
et habitauit ihł in om̃ib ciuitatib: amorrȩ ora¬

Expanded text:
quit, filii Israel in omni terra ejus. Omnis quidem Et dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Arnon et Jaboc civitates erant regionis Seon. Sed initium erat regni ejus Arnon, et finis Jaboc. Et ideo dicitur quia dominati sunt ab Arnon usque Jaboc. Interpretatur autem meledictiones eorum. Initium ergo regni Seon, hujus elati et infructuosi maledictiones sunt; fines vero est Jaboc, quod interpretatur luctamen. Necesse est enim ut omnis qui vult exire de regno diaboli et fines ejus evadere, luctamen inveniat, et certamina ei a ministris ejus et satellitibus suscitentur. Sed si luctatus fuerit et vicerit, jam non erit Jacob civitas Seon, sed erit civitas Israel . Hoc est nimirum quod legimus et de patriarcha Jacob, qui cum venisset ad locum quemdam, luctamen ei praeparatum est, et ibi tota nocte luctatus, cum obtinuisset et invaluisset ad Deum, vocitatum est nomen ejus Israel. Et accepit, inquit, Israel omnes civitates istas, et habitavit Israel in omnibus civitatibus Amorrhaeor
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Contraria. utem uistus male quidem facere
aliquid potest. sed restituere in integrũ ñ potift
Haec autem omnia p̃misimu fut opera balahã uel
uerba cius possimus aduertere. Sunt enĩ et magonĩ
gicaet in carminib p̃potens. Non enĩ habebat
Et ideo quasi exꝑtus intalib: in opinione eratom̃b
qui erant in oriente. Nisi enim experimentat
plurima p̃cessissent. quod frequenter maledisus
hostem uertisset armatũ. non utiq p̃sũpsisset
rex hoc posse fieri sermonib quod ferro etacie
iux posset impleri. Certus ergobala hac de hoc
& frequenter exꝑtus omissis omnib: instrumtis cu
auxiliis bellicis. mittit ad eũ legatũ dicens. lid¬

Expanded text:
tuit; contraria autem virtus male quidem facere aliquid potest, sed restituere in integrum non potest. Haec autem omnia praemisimus, ut opera Balaam vel verba ejus, possimus advertere. Sunt et magorum nonnugica, et in carminibus noxiis praepotens. Non enim habebatEt ideo quasi expertus in talibus, in opinione erat omnibus qui erant in Oriente. Nisi enim experimenta ejus plurima praecessissent, quod frequenter maledictis hostem vertisset armatum, non utique praesumpsisset rex hoc posse fieri sermonibus, quod ferro et acie vix posset impleri. Certus ergo Balac de hoc, et frequenter expertus, omissis omnibus instrumentis et auxiliis bellicis, mittit ad eum legatos, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
lege possimus sensib explicare. Primo ergo om¬
niũ fatendum est. in quib dam plus posse et plus
ualere uerba quã corpora: Quia quod exercitus
multarũ gentiũ nequiret efficere. quod ferro
et armis non posset obtineri. hoc uerbis efficitur.
Et non dico scis uerbis ueldĩ uerbis. sed uerbis quib¬
dam quȩ in homines habentur. quȩ quo modo no

Expanded text:
 etc. Primo ergo omnium fatendum est, in quibusdam locis plus posse valere verba quam corpora, quia quod exercitus multarum gentium nequit efficere, nec scuto et armis potest obtineri, hoc verbis efficitur. Et non dico sanctis verbis vel Dei verbis, sed verbis quibusdam, quae inter homines ha
Abbreviated transcription (Latin):
archangłi siue uirtutes suie dominationes siue
principatus siuc potestates. Oniã hȩo quȩ ꝑ ipsũ
facta sunt. sub ipseꝰ pͥncipemilitant . qͥ ẽ pͥncipum
princeps & qui largit᷑ principib pͥncipitum
suꝑ quinq: ciuitates. Hicc̃ qͥ accepto regno regres¬
supus ẽ. Sed incerim uideamus quȩ p̃sens lectio
t̃ que ab hostib retiuetur: Sedne forte hoc sit
qđ indicatur qͥa qͦ oumq uenepit pͥnceps

Expanded text:
angeli, sive virtutes, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia haec quae per ipsum facta sunt, sub ipso principe militant qui est principum princeps, qui largitur principibus principatus. cem civitates . » Hic est qui accepto regno regressus est. Sed interim videamus quae praesens lectio est, quae ab hostibus retinetur? Sed ne forte hoc sit quod indicatur, quia quocunque venerit princeps
Abbreviated transcription (Latin):
munda sed inmunda. S ed munda quidem
animalia facile possumus dicere qđ memoria
eruditio intellectus. ex aminatio et uiditium
corũ quȩ legimus : alia. quȩ his similia intel¬
legi possunt. Dein mundis uero pronuntiare

Expanded text:
munda et immunda. Sed munda quidem animalia facile possimus dicere, quod memoria, eruditio, intellectus, examinatio, et judicium illorum quae legimus, aliaque his similia intelligunt. De immundis vero pronuntiare