comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s uerba sua. si dicendũ hoc si dicendũ aduersũ hunc. si tẽpꝰ
sermonis huiꝰ is ꝓfecto ȩxercet modestiã ac mansuetudi¬
nẽ & patientiã. ut ñ ex indignatione & ira insermonẽ ꝓ¬
rumpat. ñ alicuiꝰ passionis indiciũ det in uerbis sius. ñ¬
c ardorẽ libidinis flaminare insermone suo indicet & ĩeẽ
dictis suis stimulos iracundiȩ. ne sermo postremꝰ qͥ cõmen¬
Tunc enĩ maxime insidiat᷑ aduersarius. quando uidet ĩ¬
nob̵ passiones aliqͣs generari. tc̃ fomites mouet. laqueos pa¬
rat. Unde ñ in merud sic̃ audisti hodie legere ꝓpħa dicit
Quia ipse liberauit me de laqueo uenantiũ. & a uerbo as¬
pero. Syminachus irritationis uerbũ dix̃. alii ꝑt᷑bationi
laqueus aduersarii sermo nr̃ ẽ sed etũ ipse ñ minꝰ adũ¬
sarius nob: Ioquimꝰ plerũꝙ qͦđ excipiat inimicꝰ & qͣsi nr̃o¬

Expanded text:
 verba sua, si dicendum hoc, si dicendum adversus hunc, si tempus  verba sua, si dicendum hoc, si dicendum adversus hunc, si tempus sermonis hujus est: is profecto exercet modestiam, ac mansuetudinem, et patientiam; ut non ex indignatione et ira in sermonem erumpat, non alicujus passionis indicium det in verbis suis, non ardorem libidinis flammare in sermone suo indicet, 6 et inesse dictis suis stimulos iracundiae: ne sermo postremo qui commenTunc enim maxime insidiatur adversarius, quando videt nobis passiones aliquas generari: tunc fomites movet, laqueos parat. Unde non immerito, sicut audisti hodie legi, Propheta dicit: Quia ipse liberavit me de laqueo venantium et a verbo aspero . Symmachus irritationis verbum dixit, alii perturbationis. Laqueus adversarii est sermo noster: sed etiam ipse non minus adversarius nobis. Loquimur plerumque quod excipiat inimicus, et quasi nost
Abbreviated transcription (Latin):
sobrietas. qͥb regit᷑ & gubernat᷑. Sit ori tuo ostiũ ut clau¬
dat ubi oportet & obserat᷑ diligentius ne qͥs inuacundĩã
excitet uocẽ tuã. & c̃tumeliã rependas contumeliȩ. Audi¬
sti hodie lectũ. irascimini & nolite peccare: Ergo & suras¬
Icimꝰ qr affectus naturȩ ẽ ñ potestatis. malũ sermonẽ ñ ꝓfe¬
ramꝰ de ore nr̃o. ne inculpã ruamꝰ. Sit itaꝙ uigũ uerbis tius
& statera. hoc ẽ humilitas atq mensura. ut lingua tua menti
subdita sit. Restringat᷑ habenȩ uinculis. frenos habeat suos
qͥb reuocari possit ad m̃surã Sermones ꝓferat libra exami¬
natos iusticiȩ ut sit gͣiitas in sensu. in sermone. pondus atq
in uerbis moduss Hec si custodiat aliqͥs. fit mitis. mansuetuᷤ.¬
modestus. Custodiendo enĩ ossuũ. & retinendo linguã suã.
nec pͥus loquendũ quã int̾roget. & expendat atꝙ examinet¬

Expanded text:
sobrietas, quibus regitur et gubernatur. 13. Sit ori tuo ostium, ut clausobrietas, quibus regitur et gubernatur. 13. Sit ori tuo ostium, ut claudatur ubi oportet: et obseretur diligentius; ne quis in iracundiam excitet vocem tuam, et contumeliam rependas contumeliae. Audisti hodie lectum: Irascimini et nolite peccare . Ergo etsi irascimur, quia affectus naturae est, non potestatis; malum sermonem non proferamus de ore nostro, ne in culpam ruamus: sed jugum sit verbis tuis et statera, hoc est, humilitas atque mensura; ut lingua tua menti subdita sit. Restringatur habenae vinculis, frenos habeat suos, quibus revocari possit ad mensuram: sermones proferat libra examinatos justitiae: ut sit gravitas in sensu, in sermone pondus, atque in verbis modus. modestus. Custodiendo enim os suum, et retinendo linguam suam, nec prius loquendo quam interroget, et expendat atque examinet
Abbreviated transcription (Latin):
teñ e loquiũ tuũi. ẽ. Eloquia enĩ dm̃i eloquua castear¬
gentũ ignie eraminatũ. Bona etiã possessio mens bona
senuy possestio p̃ciosa homo mundus Sepig̃ hanc pos¬
sessionẽ & creũ uallato cogitationibꝰ munito spinis
sollicituidinis. ne in eã irruant & captiuã ducant
rateo ubiles corporis passiones ne incursent motus
ques ne diripiant uindemiã eiꝰ transeuntes iuam
Custodi int̾iorẽ hominẽ tuũ noli eũ quasi uilem
negligereac fastidire qr p̃ciosa possessio ẽ & meruto
pciosa cuiꝰ fructus ñ caducus & tẽporalis. sed stabi¬
lis atꝙ et̾nę salutis ẽ Cole gͦ possessionẽ tuã. ut
sint tibi agri alliga sermonẽ tuũ ne luxuriet
ne lascuuat᷑. & multiloquio peccata sibi colligat.
Sit restrictior & ripis sus coerceat᷑. Cito qͣppe lutũ
colligit amnis exundans. Alliga sensũ cuũ ne sit
remissus ac defluus. ne dicat᷑ de te ñ ẽ malagia apponere:
neꝙ oleũ neꝙ alligaturã. Habet enĩ suas habenas menti

Expanded text:
tuum eloquium tuum est: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Bona etiam possessio mens bona. Denique possessio pretiosa homo mundus. Sepi ergo hanc possessionem, et circumvallato cogitationibus, munito spinis, sollicitudinibus; ne in eam irruant, et captivam ducant irrationabiles corporis passiones, ne incursent motus graves, ne diripiant vindemiam ejus, transeuntes viam. Custodi interiorem hominem tuum. Noli eum quasi vilem negligere ac fastidire, quia pretiosa possessio est. Et merito pretiosa, cujus fructus non caducus et temporalis, sed stabilis atque aeternae salutis est. Cole ergo possessionem tuam, ut sint tibi agri. 12. Alliga sermonem tuum, ne luxuriet, ne lasciviat, et multiloquio peccata sibi colligat. Sit restrictior, et ripis suis coerceatur. Cito lutum colligit amnis exundans. Alliga sensum tuum, non sit remissus ac defluus, ne dicatur de te: Non est malagma apponere, neque oleum, neque alligaturam . Habet suas habenas mentis
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ita ut & sãba regina ueniret adeũ & tẽptaret eũ inquestionibꝰ
auenit & om̃a locuta ẽ quȩ habebat in corde suo. & audiuit omnẽ
sapientiã salomonis. nec ullũ uerbũ pret̾iuit eã Quȩ sit ista quã
nichil pret̾eat nec sit aliqͥd qͦd ei ñ annuntiauerit salomon uerus
cognosce ohomo quȩ audis loquentẽ uerus ẽ inqͥt sermo quẽ au¬
duu int̾ra meade sermonib tuis & de prudentia tua. & ñ credia
his qͥ dicebant mͥ donec ueni & uidert̃ oculi mei. & nc̃ ñ est nec
dimidia qͥdẽ pars scđm ea quȩ annuntiabant mͥ apposiustibo¬
na suꝑ om̃a quȩ audiu int̾ra mea. Beatȩ mulieres tuȩ & beati
pueri tui qͥ assistunt tͥ qͥ audiunt omnẽ prudentiã tuã Intelleg
ꝯuuiiũ ueri salomonis. & quȩ apponunt᷑ in eo ꝯuiuo intellege si¬
pient̃ & ꝯsidera inqua t̾ra ꝯgregatio nationũ audierit famã saps¬

Expanded text:
ejus; ita ut et Saba regina veniret ad eum, et tentaret eum in quaestionibus: ejus; ita ut et Saba regina veniret ad eum, et tentaret eum in quaestionibus: Et venit, et omnia locuta est quae habebat in corde suo, et audivit omnem sapientiam Solomonis, nec ullum verbum praeterivit eam . 52. Quae sit ista, quam nihil praetereat, nec sit aliquid quod ei non annuntiaverit verus Salomon, cognosce, o homo, ex his quae audis loquentem: Verus est, inquit, sermo quem audivi in terra mea de sermonibus tuis, et de prudentia tua, et non credidi his qui dicebant mihi, donec veni, et viderunt oculi mei: et nunc non est nec dimidia quidem pars secundum ea quae annuntiabant mihi. Apposuisti bona super omnia quae audivi 83 in terra mea. Beatae mulieres tuae, et beati pueri tui qui assistunt tibi, qui audiunt omnem prudentiam tuam . Intellige convivium veri Salomonis, et quae apponuntur in eo convivio, intellige sapienter, et considera in qua terra congregatio nationum audierit famam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
sio ut ab illa subtili disputatione phylosophiȩ ac sapientiȩ que li¬
mande ueritatis causa qͣsi ex adito qͦdã eruit᷑ retͣhentespedẽ foren¬
semussĩ ac popularẽ sensũ sequam̾¶ Hac gͥ diuisione seruata. reu̾tam̃
pmptus quã a cę̧t̾is poscimꝰ p̾stat tam̃ fidele iusti ꝯsiliũ uiri. & sa¬
pientissimi ingenio frequent̾ p̃ponderat. Utilia enĩ uulnera ami¬
ci. quã alioꝵ oscula. Deinde qr iusti udiciũ ẽ. sapientis aut̃ argum̃¬
tum. in illo censura disceptationis. ĩ hoc calliditas inuentionis. Qđ
siutrũꝙ conectas. erit magna ꝯsilioꝵ salubritas. quȩ ab uniu̾sis spec¬
tat᷑ ammiratione sapientiȩ & amore iusticiȩ ut om̃s quęrant au¬
dire sapientiã eiꝰ uiri. inqͦ utriusq uirtutis copula sit. sic̃ quȩre¬
bant om̃s reges terrȩ uidere faciẽ salomonis. & audire sapientiã

Expanded text:
sio, ut ab illa subtili disputatione philosophicae sapientiae, quae lisio, ut ab illa subtili disputatione philosophicae sapientiae, quae limandae veritatis causa quasi ex adyto quodam eruitur, retrahentes pedem, forensem usum ac popularem sensum sequamur. Hac igitur divisione servata, revertamur promptius quam a caeteris poscimus. Praestat tamen fidele justi consilium, et sapientissimi ingenio frequenter praeponderat: utiliora enim vulnera amici, quam aliorum oscula . Deinde quia justi judicium est, sapientis autem argumentum, in illo censura disceptationis, in hoc calliditas inventionis. Quod si utrumque connectas, erit magna consiliorum salubritas, quae ab universis spectatur admiratione sapientiae, et amore justitiae: ut omnes quaerant audire sapientiam ejus viri, in quo utriusque virtutis copula sit: sicut quaerebant omnes reges terrae videre faciem Salomonis, et audire sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit inqͥt om̃isisrł hoc uidiciũ qđ iudicauit rex & timuert᷑ a fa¬
ce regis eoqͦ̾ intellectus dĩ ineo eẽt ut faceret iusticiãsTeniꝙ & ipse
silomonita poposcit sapientiã. ut daret᷑ sibi corprudens audire & ui¬
q̃ quã sapient̃ alta int̾rogatione fraudulente accusationis dep̃hen¬
dit m̃daciũ. ut calũniatoꝵ sibi responsio ñ ꝯueniret :. Prudentie gͥ
sut uocis suȩ testimonio reos pdere. iusticiȩ qͦꝙ nocentes sippliciodare
innocentẽ subducere Est gͦ indiuiduũ sapientiȩ atꝙ iusticie ꝯtuber¬
nũ s uulgiusudiuidit᷑ Una quedã ẽ forma uirtutũ ut temꝑantia
st incespiciendis uoluptatibꝰ fortitudospectet᷑ in laborib & ꝑiculis.
prudentia in dilectu bonoꝵ. sciens cõmoda & aduersa distinguere.
usticia quȩ sit bona custos iuris alieni. & uindex ꝓpͥetatis. suũ eiiꝙ
seruans. Sit gͦ nob̾ cõmunis opinionis gra. qͣdriꝑtita hec factadiui¬

Expanded text:
t rex: et timuerunt a facie regis, eo quod intellectus Dei in eo esset, ut faceret justitiam . Denique et ipse Salomon ita poposcit sapientiam, ut daretur sibi cor prudens audire et ju quam sapienter alta interrogatione fraudulentae accusationis deprehendit mendacium, ut calumniatorum sibi responsio non conveniret! Prudentiae igitur fuit vocis suae testimonio reos prodere: justitiae quoque, nocentes supplicio dare, innocentem subducere . 49. Est ergo individuum sapientiae atque justitiae conturbernium: sed vulgi usu dividitur una quaedam forma virtutum, ut temperantia sit in despiciendis voluptatibus: fortitudo spectetur in laboribus et periculis: prudentia in delectu bonorum, sciens commoda et adversa distinguere: justitia quae sit bona custos juris alieni, et vindex proprietatis, suum cuique conservans. Sit ergo nobis communis opinionis gratia quadripartita haec facta divi
Abbreviated transcription (Latin):
pitatus acham ĩ exi tiũ deduxerat totã plebẽ parentũ Itaꝙ ihena
q potuit solẽ stat̾uere ne ꝓcederet auaritiã hominũ ñ potuit sisteren
serperet auocẽ eiꝰ sol stetit auaritia ñ stetit. Sole it̾aꝙ stante ꝯfe¬

Expanded text:
tiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaque Jestiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaque Jesus Nave, qui potuit solem statuere, ne procederet , avaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet. Ad vocem ejus sol stetit, avaritia non stetit. Sole itaque stante
Abbreviated transcription (Latin):
manis succidit auariciã .¶ Petrꝰ qͦꝙ claudo qͥ exut̃omatͥs suȩ portabat᷑ ait argi¬
tũ x aurũ ñ habeo. s qͦd habeo dotͥ. In nomine iħu xp̃i narareni. surge & anbi
Iltaq pecuniã ñ dedit sanitatẽ dedit Qnͣto meliꝰ ẽ salutẽ habere sine pecuni
quã pecuniã sine salute habere. Surręxit claudus qͦd̃ ñ sperabat. pecunus
accepit quã sperabat. S hȩc iuixĩ scĩs dñi reꝑiunt᷑ ut diuitiȩ ꝯtẽptui sint ei
q honore dignꝰ putet᷑ ⁊ eꝙ hic recens usuis. s iam dudũ qͦd peiꝰ ẽ inoleuit hoc uites
humanis mentibꝰ Siqͥde cũ hiericho magna ciuitas tubarũ sac̾dotaliũ sonoas
auaritiã atq auricupiditatẽ. Nãcũ &e spoliis urbis incensȩ sustulisset ales
uestẽ aureã .x. ducenta argenti didragia & regulã aureã. oblatus dño nex

Expanded text:
manis succidit avaritiam. Petrus quoque claudo, qui ex utero matris suae portabatur, ait: Argemanis succidit avaritiam. Petrus quoque claudo, qui ex utero matris suae portabatur, ait: Argentum et aurum non habeo: sed quod habeo, do tibi. In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Itaque pecuniam non dedit, sanitatem dedit. Quanto melius est salutem habere sine pecunia, quam pecuniam sine salute! Surrexit claudus, quod non sperabat: pecuniam non accepit, quam sperabat. Sed haec vix in sanctis Domini reperiuntur, ut divitiae contemptui sint. s honore dignus putetur. Neque hic recens usus: sed jamdudum, quod pejus est, inolevit hoc vitium humanis mentibus. Siquidem cum Hiericho magna civitas tubarum sacerdotalium sono cavaritiam, atque auri cupiditatem. Nam cum de spoliis urbis incensae sustulisset Achar vestem auream, et ducenta argenti didrachmata, et linguam auream, oblatus Domino negare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pauꝑe obligandũ optulitꝰ Ad ipsũ qͦꝙ scłi usũ collatio beneficii facta in paupess
magis quã in locupletes plusuiuat. qi diues dedignat᷑ beneficiũ & pudet eũ oe¬
tore eẽ gr̃ȩ qͥnetiã id qͥd collatũ ẽ sibi meritis sius arrogat. qͦđ uelut debitũ ac¬
ceꝑit uł id̾o datũ sit eo qͦd is qͥ dedit reddendũ sibi adiuite uberius estima¬
uerit. lta in accipiendo beneficio ĩ eo ipso qͦs acceꝑint iuites. dedisse se magisqͥ
accepisse existimant pauꝑ uͦ & si ñ ħabet unde reddat pecuniã. refert gr̃am i
EReadendo uacuat᷑ pecunia gr̃a aut̃ & habendo soluit᷑ & soluendo retinet᷑. Deindea
diues refugit pauꝑ fatet᷑ qͦd sit obligatus debito. sibiq subuentũ ñ honori suod¬
re aurũ neq argentũ neꝙ pecuniã: quauelut falce pullulantẽ inpectoribꝰ lu¬

Expanded text:
 qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad ipsum quoque saeculi usum collatio beneficii facta in pauperes  qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad ipsum quoque saeculi usum collatio beneficii facta in pauperes magis quam in locupletes plus juvat; quia dives dedignatur beneficium, et pudet eum debitorem esse gratiae. Quin etiam id quod collatum est sibi, meritis suis arrogat, quod velut debitum acceperit, vel ideo datum sit eo quod is qui dedit, reddendum sibi a divite uberius existimaverit. Ita in accipiendo beneficio, eo ipso quod acceperint divites, dedisse se magis quam accepisse existimant: pauper vero etsi non habet unde reddat pecuniam, refert gratiam.Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo dere aurum, neque argentum, neque pecuniam; ; quia velut falce, pullulantem in pectoribus hu
Abbreviated transcription (Latin):
uł pauꝑem in nocentẽ arguas diuitẽ excuses reũ culpȩ Pronũ qͥipe ẽ
genꝰ hominũ fauere honoratioribꝰ ne lȩsosse se pitent ne uictiale.¬
anes s pͥmũ si offensim uereris ñ recipias uidiciũ si sacdoses aut siqͥsgt
atꝰ ñlacessas licet tͥ silere in negotio dũ tarit pecuniario quãqriã
sit ꝯstantiȩ adeẽ ȩqͥtati. In causa aut̃ dĩ ubi cõmunionis ꝑsculũ ẽ
etiã dissimulare peccatũ est ñ leue. Qͥđ aut̃ tͥ ꝓdest faue ce diuiti:¬
ꝰuenit qr ꝓ eo qͥ ñ habet remuncrationẽ speramꝰ a dño iħii qͥ subspe¬
cie c̃iuuii. generalẽ nii tutis edidit formã. ut his potiꝰ nr̃a ꝯfe¬
ramꝰ beneficia. qͥ nob̾ ea ñ possint rep̃sentare. docens ad ꝯuiiuũ
atꝙ ad epulas ñeos qͥ diuites st̃ s pauꝑes inuitandos. Diuite señ
rogari uident᷑ ut ipsi qͦꝙ nob̃ reddant ꝯiuuiũ: pauꝑes qͥ ñ habent

Expanded text:
vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est genus hominum favere honoratioribus, ne laesos sese putent, ne victi doleant. Sed primum si offensam vereris, non recipias judicium: si sacerdos es, aut si quisquam alius, non lacessas. Licet tibi silere in negotio duntaxat pecuniario; quamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare peccatum est non leve. CAPUT XXV. Beneficiconvenit; quia pro eo qui non habet, remunerationem speramus a Domino Jesu : qui sub specie convivii generalem virtutum edidit formam: ut his potius nostra conferamus beneficia, qui nobis ea non possunt repraesentare, docens ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes invitandos. Divites enim rogari videntur, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
ia tam̃ si nullo studio fiat iactantiȩ. Laudent enĩ unũ quẽ ꝙ eximoꝵ
statione doctrinȩ aut humilitatis aut miscdiȩ: isa uero deuius suꝑbit.
qm̃ueritatis ea ẽ regula. ut nichil faciat comiñdandi sui causa qͥ minor
aliꝰ fiat. neꝙ siqͥd boni habeas io deformationẽ alt̾ius & uituꝑationẽ
exerceas : ñ defendas imꝓbũ & scã indigno cõmittenda arbitreris. neq
it̾um urgeas &e impugnes cuiꝰ crim̃ ñ de p̃henderis. Nãcũ in om̃ibꝰ in usti¬
cuacito offendat tũ maxime in ȩccłã ubi ȩqͥtatẽ eẽ oportet ubi ȩqlitatẽ
habere decet ut nichil sibi potentior plus uindicet nichil pł usurpet
ditior. Siue enĩ pauꝑ siue diues in xͦ unũ st̃ Nichil scĩor pł sibi arro
dicio. Grã absit causã merita decernant. Nichil sic opinionẽ immo
sidẽ gͣuat. quã si inuidicando potentiori dones causã inferiorto

Expanded text:
ita tamen si nullo studio fiat jactantiae. Laudent enim unumquemque proximoita tamen si nullo studio fiat jactantiae. Laudent enim unumquemque proximotatione doctrinae aut humilitatis, aut misericordiae, is a vero devius superbit; quoniam veritatis ea est regula, ut nihil facias commendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam cum in omnibus injustitia cito offendat, tum maxime in Ecclesia, ubi aequitatem esse oportet, ubi aequalitatem haberi decet; ut nihil sibi potentior plus vindicet, nihil plus usurpet ditior. Sive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. Nihil sanctior plus sibi arrogiamus in judicio: gratia absit, causae merita decernant. Nihil sic opinionem, immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris:
Abbreviated transcription (Latin):
susceptũ officiũ nequaquã implere uideam᷑. Enitendũ qͦꝙ ut be¬
neficiis atꝙ officiis obligemꝰ plurimos. & ꝯlatã reseruemꝰ gr̃am
ne uire beneficii fiant immemores qͥ se gͣuit̾ lesos dolent Sepe
enĩ usu uenit ut qͦsgr̃a fõueris. uł aliqͦ sũpiore cumulaueris gl¬
du auertas. si indigne aliquẽ ei ĩponendũ uidices. S & sac̾dotẽ beneficiiᷤ
sius uł iudiciis fauere ꝯuenit ut ȩqͥtatẽ custodiat. & prbro uł ministro
aeferre ut parenti. Neꝙ hos qͥ semel ꝓbati st arrogantes eẽ oportet s
magis tanquã memores gr̃ȩ humilitatẽ tenere. neꝙ offendi sac̾dotẽ
siaut prbr̾ aut minister aut qͥsquã de clero. aut miscdĩa aut ie ui¬
nio aut integͥtate aut doctrina aut dilectione existimationẽ accu¬
mulet suã. Gr̃a enĩ ȩccłȩ. laus doctoris ẽ bonũ opus alicuiꝰ p̃dicare

Expanded text:
susceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut besusceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut beneficiis atque officiis obligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne aliquem eis praeponendum judices. Sed et sacerdotem beneficiis suis vel judiciis favere convenit, ut aequitatem custhos quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet; sed magis tamquam memores gratiae, humilitatem tenere: neque offendi sacerdotem, si aut presbyter, aut minister, aut quisquam de clero, aut misericordia, aut jejunio, aut integritate, aut doctrina et lectione existimationem accumulet suam: Gratia enim Ecclesiae laus doctoris est. Bonum, opus 99 alicujus praedicari,
Abbreviated transcription (Latin):
lunt & isti imꝑia dura ferre ñ possunt. Leui assentiuncula facilea¬
punt᷑ Si ꝑstrĩxeris uerbo ummurant desert̃ infesti abeunt indis¬
nantes relinqunt. Imꝑare malunt quã obȩdire: qͣsi obnoxios benefi¬
cio subiectos sibi debere eẽ eyistimant qͦs p̃positos sibi habere debeait
ꝗ Qs gͥ sibi fideles putet qͦs uł pecunia uł adolatione sibi obligandosert¬
Ididerit  Nã & ille qͥ pecuniã acceꝑit uilẽ se & despectũ iudicat nͥ sepen
bit᷑ uidet᷑ uult semꝑ rogari. Ergo bonis actibꝰ & sincero ꝓposito ni¬
tendũ ad honorẽ arbitror. & maxime ȩccłasticũ. ut neq re supi¬
na arrogantia. uł remissa neglegentia sit neq turpis affectatio¬
ꝗ neq decora ambitio. Ad om̃a abundat animi directa simplicitas.
satisq se ipsa comm̃dat. ln ipso uͦ munere neq seueritatẽ eẽ durã
⁊ꝯuenit nec nimiã remissionẽ ne aut potestatẽ exercere aut

Expanded text:
lunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile calunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile capiuntur: si perstrinxeris verbo, immurmurant, deserunt, infesti abeunt, indignantes relinquunt, imperare malunt, quam obedire: quasi obnoxios beneficio, subjectos sibi debere esse existimant, quos praepositos sibi habere debeant. 118. Quis igitur sibi fideles putet, quos vel pecunia vel adulatione sibi obligandos crediderit? Nam et ille qui pecuniam acceperit, vilem se et despectum judicat, nisi saepe is in judicando. 119. Ergo bonis actibus et sincero proposito nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia sit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat animi directa simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse duram convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut
Abbreviated transcription (Latin):
atq osculabat᷑ eos. Sic ꝯuertit inse corda omniũ. dũ blanditiȩ huiꝰma
intimorũ tangunt uscerũ sensũ. S delicati isti & ambitiosi elegert
honorabilia & gͣta ad tempꝰe iocunda. Ubi parua ꝓcessit dilatio. quã
prudens omniũ ꝓpħa paulisꝑ cedendo int̾ponendã putauit ñ potu¬
ert̃ tolerare ac sustineres Deniq ñ dubitans de uictoria dd. comm̃da¬
bat filiũ dimicaturis ut ei parcerent. idõꝙ p̃lio int̾ ẽẽ maliut ne¬
ꝗ uel referre arma parricidȩ licet uideret᷑ s tam̃ filio. Liquet gͥ ea
ẽẽ ꝑpetua ac solida quȩ uera st̃ & quȩ sincere potiꝰ quã dolo ꝯgregant̃
Iea uͦ quȩ simulatione atꝙ assentatione parata sint. ñ posse diu ꝑseue¬
rare. Qͥsgͥ uł illos qͥ pecunia ad obȩdientiã redimunt᷑. uł eos qͥ assentati
one inuitant᷑ fidos sibi arbitret᷑ Nam & illi frequent̃ se uendere uo¬

Expanded text:
atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi intimorum tangunt viscerum sensum. 115. Sed delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabilia et grata ad tempus et jucunda: ubi parva processit dilatio, quam prudens omnium propheta paulisper cedendo interponendam putavit, non potuerunt tolerare ac sustinere. Denique non dubitans de victoria David, commendabat filium dimicaturis, ut ei parcerent. Ideoque nec praelio interesse maluit; ne vel referre arma, parricidae licet, videretur, sed tamen filio. 116. Liquet igitur ea esse perpetua ac solida, quae vera sunt, et quae sincere potius quam dolo congregantur: ea vero quae simulatione atque assentatione parata sunt, non posse diu perseverareone invitantur, fidos sibi arbitretur? Nam et illi frequenter se vendere vo
Abbreviated transcription (Latin):
res malunt ẽẽ ut uideant᷑ boni eẽ. s nichil simulatũ & fictũ uerȩ
uirtutis ẽẽ certũ ẽ qͥnetiã diutꝰnũ eẽ ñ solet in pͥncipio uernat. in
dant. ex ea familia ex qͣ nob̃ plurima ad uirtutis ꝓfectũ exem
absalon erat dd̾ regis filiꝰ decore insignis. egregius forma. p̃stans ui¬
uenta. ita ut uirtalis in isrł ñ reperiret᷑ a uestigio pedis usq aduer¬
tieẽ immaculat us. Isfecit sibi cur ruo o eqͦso uiros qͥnq̃gunta qͥ ꝓ¬
currerent ante eũ. surgebatq diluculo & stabat ante portã inuia ꝙ
siquẽ aduertisset regis uidicia quęrentẽ. accedebat ad eũ diceus
ñ ẽ tͥ datus a rege. Qs ꝯstituet me uidicẽ & qͥsqͥs ad me ueniet cui¬
cũq fuerit uidiciũ necessariũ iustificabo illũ. Talibꝰ deliniebat su
gulos. &e cũ accederent adorare eũ extendens manꝰ suas app̃hendebat

Expanded text:
res malunt esse, ut videantur boni esse, sed nil simulatum et fictum vere res malunt esse, ut videantur boni esse, sed nil simulatum et fictum vere virtutis certum est, quia eciam diutdunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exemponium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat ad eum, dicens: non est tibi datus a rege. Quis constituet me judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabo illum? Talibus delinibat singulos sermonibus. Et cum accederent adorare eum, extendens manus suas, apprehendebat
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã tenere ut abundes pluribꝰ. ñ xiliandi fauoris gr̃a ultra modũ flu¬
ere. Quicqͥd exaffectu puro ac sincero ꝓmit᷑ hoc ẽ decorũ. Non suꝑfluas ȩdifi¬
ationes aggredi. nec p̃ter mitt̾e necessarias. & maxime sac̾doti hoc ꝯuenit
ornare dĩ templũ decore ꝯgruo. ut etiã hoc cultu aula dñi resplendeat in¬
mensas miscdĩȩ ꝯuenientes frequentare qͣntũ oporteat largiri ꝑegͥnis.
ñ suꝑflua s cõpetentia. ñ redundantia. s ꝯgrua huinanitati ne suptu
pauꝑum alienã sibi quȩrat gr̃am. ne restrictiorẽ ergã clericos aut in¬
aulgentiorẽ se p̃beat alt̾um enĩ in humanũ alt̾um ꝓdigũ. si aut sũptus
aesit necessitati. qͦs a sordidis negotiationis aucupiis ret᷑here debeas. aut¬
ne aut nimia remissio uideatꝰ aut nimia seueritas. Pleriꝙ enũ remissio¬

Expanded text:
mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum flumensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restrictiorem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati ne aut nimia remissio videatur aut nimia severitas; plerique enim remissio
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis dicens. qr meliorẽ hospitalitas cũ holer ibꝰ. & infra. Mlelior ẽ panis
in suauitate cũ pace. Non enĩ ꝓdigos nos docet eẽ script᷑a ẜ liberales.
lairgitatis enĩ duo st̃ genera. unũ liberalitatis. alt̾um ꝓdigȩ effusioni
liberale ẽ hospitẽ susciꝑe. nudũ uestire. redimere captiuos. ñ habentes sũptu
iuuare: ꝓdigũ ẽ sũptuosis effluere. ꝯuiuiis. & uino plurimo. Unde legisti. ꝓ¬
digũ ẽ uinũ & ꝯtumeliosa ebrietas. Prodigũ ẽ ppłaris fauoris gr̃a exinanir
ꝓpͥas opes. qͦd faciunt qͥ ludis circensibꝰ uł etiã theatralibꝰ & muneribꝰ gladia¬
toriis ułetiã uenationibꝰ. pat̾moniũ dilapidant suũ ut uincant suꝑiorũ
celebritates cũ totũ illud sit in ane qͦd agunt qͣndoqͥdẽ etiã bonoꝵ oꝑum
suptibꝰ immoderatũ eẽ ñ deceat. Ilulchra liberalitas erga ipsos qͦꝙ pauꝑes

Expanded text:
rabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis rabilis, dicens: Quia melior est hospitalitas cum oleribus . Et infra: Melior est panis in suavitate cum pace . Non enim prodigos nos docet esse Scriptura, sed liberales. 109. Largitatis enim duo sunt genera: unum liberalitatis, alterum prodigae effusionis. Liberale est hospitio recipere, nudum vestire, redimere captivos, non habentes sumptu juvare: prodigum est, sumptuosis effluescere conviviis, et vino plurimo; unde legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etiam theatralibus, et muneribus gladiatoriis, vel etiam venationibus patrimonium dilapidant suum, ut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ receꝑit in nomine iusti. mercedẽ iusti accipiet ut dñs ꝓnuntiauit¬
ꝗ Tanta ẽ enĩ ap̃ dm̃ hospitalitatis gr̃a ut ne potus qͥdẽ aquȩ frigidȩ a p̃mis
remunerationis immunis sits Uides qr abrahã dm̃ recepit hospitio dũ¬
s̃ hospites quęrit uidesqi loth angłos suscepit unde scis an & tu cũ suscipᷤ
ait incarcere erã & uenistis ad me. nudus erã. & oꝑustis me : Suaue¬
Nẽ gͥ ñ peccuniȩ s gr̃ȩ studere. Nere hoc malũ iam dudũ huianis influx¬
Ium mentibꝰ ut pecunia honori sit. & animi hominũ diuitiarũ ammira¬
tione capiant᷑ inde se unmersit auaricia uelut qͦda bonoꝵ ariditas offi¬
ciorũ ut homines damnũ putent qͥcqͥd pret̃ morẽ impendit᷑ S etiã in hoc
aiduersus auariciã ne qͦd afferri possit impedim̃tũ ꝓspexit script᷑a uene¬

Expanded text:
justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavitjustum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis ait: In carcere eram, et venistis ad me: nudus eram, et operuistis me .  non pecuniae, sed gratiae studere. Verum hoc malum jamdudum humanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia, veluti quaedam bonorum ariditas offciorum; ut homines damnum putent quidquid praeter morem impenditur. Sed etiam in hoc adversus avaritiam, ne quod afferre possit impedimentum, prospexit Scriptura vene
Abbreviated transcription (Latin):
&ideo ꝓhospitalitatis mercede. fructũ posteritatis recepit Nothq¬
nepos eiꝰ nec solũ genere: s etiã uirtute ꝓximꝰ ꝓpt̃ hospitalitatis affe¬
q uistũ. ñ alieni cupidũ immo de suo uire cedentẽ. potiꝰ aliqͣ si fuerit laes¬
ssitus inuiria. quã aliena uira pulsantẽ fugitantẽ litiũ. ab horrentema
uirgiis. redim̃tẽ ꝯcordiã. x tͣnqͥllitatis gr̃am. Si qͥdẽ de suo ure uirũ boni
aliqͥd relaxare ñ solũ liberalitatis. s plerũq etiã cõmoditatis ẽ. Prunũa.
q spendiolitis carere: ñ mediocre ẽ lucrũ. deinde accedit ad fructũ qͦ augt̃
amicicia. ex qͣ oriunt᷑ plurimȩ cõmoditates. quȩ ꝯtemnenti aliqͣ intẽ po¬
re postea fructuosȩ ert̃ In officiis aut̃ hospitalibꝰ om̃ib qͥdẽ humanitas
imꝑtienda ẽ iustis aut̃ uberior deferenda honorificentia. Qui cũꝙeñ

Expanded text:
Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepitEt ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepitnepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affe benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim
Abbreviated transcription (Latin):
gis causa facere. quã miscdiȩ & gͦuiora inferre uulnera dũ letuoribꝰ
mederi desidoramꝰ. lam si opp̃ssum opibꝰ potentis. & factione magisqͣm
sceleris sui p̃cio gͣuatũ liberaueris egregie ꝯualescit opinionis testi¬
moniũ Comm̃dat plerosꝙ etiã hospitalitas. Est enĩ publica species hi¬
Smanitatis ut ꝑegrinꝰ hospicio ũ egeat suscipiat᷑ officiose pateat adue¬
nienti ianua. Ualde id decorũ totiꝰ ẽ orbis ex istimatione ꝑegͥnos cũlo
nore susciꝑe. ñ de eẽ mensȩ hospitalis gr̃am. occurrere officiis liberali¬
tatis explorari aduentus hospitũ. Qđ abrahȩ laudi ẽ datũ qͥ ante ia¬
nuã suã speculabat᷑ ne forte p̃teriret ꝑegͥnꝰ aliqͥs & diligent̃ p̃tende¬
bat excubias ut occurreret ut p̃ueniret ut rogaret ne transiret
hospes dicens. Dñe: si inueni gr̃am ante te ne p̃terieris puerũ tuũ

Expanded text:
gis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus gis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde id decorum totius nore suscipere, non deesse mense hospitalitatis, gracia occurrere officiis liberalitatist explorari adventus hospitum, quod Abrahe laude est datum. Denuam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum .
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓpinqͥtatis magis fuisse cxistimet᷑ & necessariȩ potiꝰ quã uolun¬
tariȩ ad iunctionis. Qd de helia atꝙ heliseo loquam᷑. licet ñ expresse
heliseũ uiuenẽ scͥptura significauerit. aduertunꝰ tam̃ & colligimꝰ ui
ueniorẽ fuisse. In actib apłoꝵ barnabas marcũ assũpsit paulus sileã.
paulus tymotheũ. paulus tytũ. S de illis suꝑioribꝰ uidemꝰ ouusa
officia. ut seniores ꝯsilio p̃ualerent iuueniores ministĩo.¶Perũꝙ
etiã uirtutibꝰ pares. dispares etatibꝰ. sui delectant᷑ copula. sic̃ delecꝰ¬
uoce: licet meritis & sapientia nulli fuerit senioꝵ scđus. Erat enĩ
ĩ eosenectus uenerabilis morũ. & cana prudentia. Uita enĩ un ma¬
bonȩ existimationis si de potentis manibꝰ eripias in opem. de morte dam¬
natũ eruas qͣntũ sine ꝑt̾batione fieri potest ne uideamꝰ lactantiş mi¬

Expanded text:
hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam volunhoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam voluntariae adjunctionis. Quid Elisaeum juvenem Scriptura significaverit, advertimus tamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Barnabas Marcum assumpsit, Paulus Silam, Paulus Timotheum, Paulus Titum . 101. Sed illis superioribus videmus divisa officia, ut seniores consilio praevalerent, juniores ministerio. Plerumque etiam virtutibus pares, dispares aetatibus, sui delectantur copula, sicut delecet sua voce, licet meritis et sapientia nulli fuerit seniorum secundus, erat enim in eo senectus venerabilis morum et cana prudentia. Vita enim immabonae existimationis, si de potentis 95 manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae ma
Abbreviated transcription (Latin):
eytͣ castra in tab̃naculo testimonii cũ colũna nubis descenderet & lo¬
queret᷑ cũ moyse. qͣsi fidus astabat minister. nec ęribat de tab̃naculoui¬
uenis. cũ seniores longe positi diuina trepidarent miracula. Ubiꝙ gͥ int̃
unde factũ ẽ ut qͥ fuerat socius ꝯu̾sationis. fieret successor potestatis.
Alerito uir huiꝰ modi euasit. ut si steret fluminũ cur sus. diceret stet
sol& staret sol. qͣsi e iꝰ spectator uictoriȩ noctẽ differret. diẽ duceret
qͥad id qd moysi negatũ ẽ. solus eligeret᷑ ut ppłm introduceret interrã
reꝓmissionis. Magnꝰ uir fidei miraculis. magnꝰ triũphis. luiꝰ augustio
iditionẽ lue mari. hic cȩlo imꝑauit. Pulchra itaꝙ copula senioꝵ. atꝙ ad¬
olescentiũ. Alii testimonio. alii solatio st̃ alii magistĩo. alii delectationi.
Omitto qͦd abrahȩ adhesit loth adolescentulus etiã ꝓficiscenti ne forte

Expanded text:
extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loextra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores longe positi divina trepidarent miracula. 99. Ubique igiUnde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem differret, diem produceret: quid! quod Moysi negatum est solus eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis, magnus triumphis. Illius augustiorconditionem : ille mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus etiam proficiscenti; ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
cerũ. qͥ sensũ iusceribꝰ infudit. Ergo tanquã sub oculis ꝯstituti iudi¬
cis qͥcqͥd egerimꝰ in luce positũ putemꝰ. ut om̃ibꝰ manifestet᷑ Pluri¬
Umũ itaꝙ ꝓdest unicuiꝙ bonis iungi adolescentibꝰ qͦꝙ utile ut cla¬
tatores ẽẽ qͥb adherent. & ea ꝯualescit opinio. qͦd abhis uiuendi acciꝑent
similitudinẽ cũ qͥb ꝯuersandi hauserint cupiditatẽ Inde tantus
iħcnaue qͦd eũ ñ solũ erudiuit ad legis scientiã moysi copula. uerũ etiã
scĩficauit ad gr̃am. Deniq cũ in eiꝰ tab̃naculo diuina refulgeret p̾sentia.
uideret᷑ maiestas dñi. soluserat intabnaculo iħc naue. Moysescũ do lo
quebat᷑ iħc parit̃ nube sacra tegebat᷑ Presbit̾i & ppłs deorsũ stabant iħc
cũ moyse ad accipiendã legẽ ascendebat. Om̃is ppłs int᷑ castra erat. iħo

Expanded text:
cerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifesteturmum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut clatatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus deorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Legem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
Icia dissoluat. Nam quomͦ potest malitia regnũ possidere. quȩ ne unã
qͥdẽ pͥuatã potest regere familiã : Summa gͥ benignitate opus ẽ ut
ñ solũ publica gub̃nacula s etiã pͥuita uira tueam᷑ Iurunũ iuuat be¬
niuolentia. quȩ om̃s studet beneficiis amplecti. deuincere officiis. op¬
pignerare gra. Asfabilitatẽ qͦq sermonis diximꝰ ad xiliandã gr̃am ua¬
lere plurimũ. s hanc uolumꝰ eẽ sincerã ac sobriã sine ulla adulatio¬
ꝓne ne simplicitatẽ ac puritatẽ alloquii. dedeceat sermonis adulatio.
forma enĩ ẽẽ debemꝰ cȩt̾is ñ solũ in oꝑe s etiã insermone. ĩ castitate
Qac fide. Quales gͦ habere uolumꝰ tales simꝰ x qualẽ affectũ habemꝰ. talem
aꝑiamꝰ. neq dicamꝰ incorde. nr̃o uerbũ iniquũ qͦd abscondi putemꝰ si¬
ꝓlentio qi audit in occulto dicta qͥ occulta fecit. & cognoscit secretauis¬

Expanded text:
tia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam tia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta vis
Abbreviated transcription (Latin):
o corinthũ. cor nr̃m dilatatũ ẽ. In om̃ibꝰ erat unbutus. & sat᷑ari & esurre
beatus qͥ sciebat sat̾ari in xp̃o. Nongͦ illa corporalis s spĩtalis ẽ satieta
quã oꝑat᷑ scientia. Et merito scientia opus ẽ. qr ñ inpane solo uiuit
Shomo s in om̃i uerbo dĩ. Ergoqͥ sic sciebat satiari & sic esurire. sciebat
sciebat qr esurientes manducabunt: sciebat & pot̾at abundare. qͥ ni¬
chil habebat & possidehat om̃a. Egregie itaq uiros alicui p̃sidentes
muneri ꝯmendat iusticia. & cont᷑ iniqͥtas aestituit atꝙ impugnat. Ex¬
emplo nob̃ est sc̃pt᷑a quȩ dicit qr cũ ppłs isrł post mortẽ salomonis rogas¬
set filiũ eiꝰ roboã. ut releuaret ceruices eoꝵ a seruitute dura. & pat̾ni
imꝑii tẽperaret austeritatẽ illũ spreto senili ꝯsilio de suggestione
adolescentiũ responsũ dedisse. huiꝰ modi qͦ ẜ onus adiceret suꝑ pat̾s uigũ
& leuiora gͣuioribꝰ suppliciis mutaret. Quo responso exasꝑanti respon¬

Expanded text:
urire. Beatus qui sciebat saturari in Christo. Non ergo illa corporalis, sed spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat sciebat quia esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidebat omnia muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati respon
Abbreviated transcription (Latin):
litas formidinis. ẽ & imꝑitiȩ atꝙ ignorantiȩ ldõ a sc̃ͥpt̾a ait & humiles spũ
saluabit. Preclare. gͦ dix̃ scio & humiliari id est qͦ in loco. qͣ moderatione.
qͦ fine: inqͦ officio. in qͦ munere¶ Nescuut phariseus humiliari. idõ de¬
iectus ẽ. sciuit publicanꝰ ido iustificatꝰ est Sciebat. & humiliari paulitᷤ¬

Expanded text:
litas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu litas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificatus est . 91. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
dustriȩ quẽ fructũ laboris edere potest quã reciꝑe animo curã ac solli¬
Icitudinẽ qͥ se torpori aederit atꝙ ignauiȩ: lao boniuir. ꝯsilii dicit Ego
aut̃ oidici in qͥbꝰ possĩ sufficiens eẽ. Sciebat enĩ omniũ maloꝵ radicẽ ẽẽ.
siue parũ siue plurimũ habeã. mͥ plurinũ ẽ Exp̃ssius aliqͥd dicendũ
udet᷑ Signato uerbo usus ẽ sufficit mͥ inqͥt inqͦ sũ. id est nec de ẽ nec siꝑ.¬
fluit. Nonde ẽ qr nichilquȩro ampliꝰ ñ suꝑfluit qr ñ solũ i habeo s plu¬
tia. hoc ẽ ñ honorẽ maiorẽ ñ obseqͥa uberiora de siderabat ñglȩ immodice
cupidus. aut gr̃am indebite quę̧rebat. s debiti finẽ certaminis. patiens
laboris. securus meriti p̃stolabat᷑. Scio inqͥt & humiliari. Nongͦ indocta
humilitas s quȩ habeat sui modestiã & scientiã laudidat᷑ E st enĩ humi¬

Expanded text:
dustriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollidustriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse . Sciebat enim omnium malorum radicem esse  plurimum est. Expressius aliquid dicendum videtur. Signato verbo usus est: Sufficit mihi, inquit, in quo sum; id est, nec deest, nec superfluit. Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia non solum mihi habeo, sed plutia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem certaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humi
Abbreviated transcription (Latin):
Si dñs m̃s pret̃ me nichil scit ĩ domo sua. & om̃a quȩ cũꝙ habet dedit ĩ manꝰ
meas neqꝙ subtractũ ẽ ame qͥcquã pret̃ te quȩ uror illiꝰ es quomͦ faciã uer¬
bũ malũ hoc. & peccabo corã dõ: Uena uox humilitatis plena castimoniȩ.
Humilitatis quȩ dño deferebat honorificentiã. quȩ referebat grãm. plena
nichil simulatũ. qͦd uitã eiꝰ ac mores refellant nichil imꝓbũ ac maliuolũ.
qđ auertat ꝯsulentes. alia st̃ enĩ quȩ fugiunt᷑ alia quȩ ꝯtẽnunt᷑ fu̾gunꝰ
ea quȩ possunt nocere quȩ maliciose possunt ĩ noxã serpere ut sisqͥ
ꝯsulit̾. dubia sit fide & pecuniȩ sit auidus. ut possit p̃ciomutari si
inuriosus. hic fugit᷑ ac declinat᷑ qͥ uͦ uoluptarius. intẽperans & si ali¬
enꝰ a fraude. tam̃ auarus & cupidior lucri t᷑pis hic ꝯtẽnit᷑. Qa enĩ specim̃ in¬

Expanded text:
Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus meas, neque subtractum est a me quidquam praeter te, quia uxor illius es; quomodo faciam verbum malum hoc, et peccabo coram Domino ? Plena vox humilitatis, plena castimoniae: humilitatis, quia domino deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena imulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniae avidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen in
Abbreviated transcription (Latin):
in rubo ueniat suꝑ caput ioseph. & suꝑ uerticẽ ipsius. Honorificꝰ
int̾ frẽs suos. pͥmitiuus tauri decꝰ eiꝰ cornua unicornui cornua ip¬
int suis. in ipsis gentes uentilabit simul usꝙ ad extremũ t̾rȩ Ipsi decẽ
Edat ut se ipsũ formã aliis p̃beat ad exemplũ bonoꝵ oꝑum. ĩ doc
trina ĩ integritate. ingͣuitate. ut sit eiꝰ sermo salubris atꝙ irre¬
p̃hensibilis: consiliũ utile uita honesta. sententia decora. Taliserat¬
paulus qͥ ꝯsiliũ dabat uirginibꝰ. magisteriũ sac̾dotibꝰ. ut pͥmo se
ipsũ nob̾ formã p̾beret: ad imitandũ. Ideo humiliare se sciebat
sic̃ sciuit & ioseph qͥ sũmo ortus patͥarcharũ genere. ñ de dignatus degener
seruitutẽ exibebat eã obseqͥis illustrabat uirtutibꝰ Scit humiliari qͥs
uenditores & emptorẽ passus ẽ & dñm appellabat eũ Audi humiliantẽ se

Expanded text:
in rubo, ut venias super caput Joseph, et super verticem ipsius. Honorificus in rubo, ut venias super caput Joseph, et super verticem ipsius. Honorificus inter fratres: primitivus tauri decus ejus, cornua unicornui cornua ipsius. In ipsius cornu gentes ventilabit simul usque ad extremum terrae. Ipsi decem etrina, in integritate, in gravitate: ut sit ejus sermo salubris atque irreprehensibilis, consilium utile, vita honesta, sententia decora. TalisPaulus, qui consilium dabat virginibus , magisterium sacerdotibus , ut primum se ipsum formam nobis praeberet ad imitandum. Ideo et humiliari sciebat, sicut scivit et Joseph, qui summo ortus patriarcharum genere, non dedignatus degenerem servitutem, exhibebat eam obsequiis, illustrabat virtutibus. Scivit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus est, et dominum appellabat eum. Audi humiliantem se: