comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate uiri: sed ex dõ natisunt: sicut ergo incorrupti¬
bile est p̃ciũ dominicae passionis quoredempti sumus.
ita etiam in corruptobi le est sacram̃tum fontis sacri
quo renascimur : quae ita sibi inuicem conectuntur.
ut unum nobis sine altero salutem conferre nequeat
Quia nimirum dñs: itanos tempore in carnationis
suae sacro sanguine simulomnes redemit: ut nos quoq
nr̃o tempore uiritim ꝑregen᷑ationẽ baptismi: ad con¬
sortiũ eiusdem regenerationis ꝑuenire debeatnus:
Dequa regeneratione benedicitur quia non ex semine
corruptibili sed ꝑ uerbũ dĩ uiui & ꝑmanentis in aeternũ
agatur. ut hinc colligatur: quia sicut ex semine con¬
ruptibili caro quae corrumpatur nascitur sic ꝑ aquã
uerbo dĩ consecratã uita nobis quae finẽ nes
tribuatur: quod etiã apto prophetico adstruit testi¬
cloria eius taoquã plos paern: ex aruit paerũ et flos
decidit  uensũ autẽ dñi maret mae terruoon
carnẽ :ita uerbũ dñi quod manet in aeternũ aet̃nã

Expanded text:
tate viri, sed ex Deo nati sunt. Sicut ergo incorruptibile est pretium Dominicae passionis quo redempti sumus, ita etiam incorruptibile est sacramentum fontis sacri quo renascimur: quae ita sibi invicem connectuntur, ut unum nobis sine altero salutem conferre nequeat, quia nimirum Dominus ita nos tempore incarnationis suae sacro sanguine simul omnes redemit, ut nos quoque nostro tempore viritim per regenerationem baptismi, ad consortium ejusdem regenerationis pervenire debeamus. De qua regeneratione bene dicitur: Quia non ex semine corruptibili, sed per verbum Dei vivi et permanentis in aeternum agatur, ut hinc colligatur, quia sicut ex semine corruptibili caro quae corrumpatur nascitur, sic per aquam verbo Dei consecratam, vita nobis quae finem nesciat tribuitur. Quod etiam apte prophetico astruit testigloria eius tamquam flos faeni exaruit faenum et flos decidit verbum autem Domini manet in aeternum carnem, ita verbum Domini, quod manet in aeternum, aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃̃ etpatrem haec esti
Pulchrae addit apud dm̃ & patrẽ : quia sunt qui hominibus
religiosi uidentur : cũ adõ habeantur profani: Vnde &
salomon ait: est uia qua euidetur homini iusta nouis si¬
ma astem eideducunt ad mortem uroriane pupil¬

Expanded text:
Deum et Patrem, haec est. Pulchre addidit, apud Deum et Patrem, quia sunt qui hominibus religiosi videntur, cum coram Deo habeantur profani. Unde et Salomon ait: Est via quae videtur homini justa; novissima autem ejus deducunt ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
In omnibus uiis¬
suis in aduersis & prosperis dicit : uir autem duplex ẽ
animo qui & ad p̃eandum dñm genu flectit : uoces p̃catoria
emittit : & tamen accusante intus conscientia: in petrare
posse diffidis Vir est duplex animo qui & bic uult gaudere cum
scło : & illic regnare cumdõ: Item uir duplex animo qui
inbonis quae facint : non retributionem interius sed ex
terius fauorem quaerit : Vnde bene . perquendam
sapientem dicitur : Vepeccatori : terram ingredienti dua¬
bus iiis : Ou abus quippe uiis peccator terramꝰ in greditur
quando & diest quod opere exhibet. & mundi quoo ꝑ cogita¬
tionem quaerit: Omnes autem isti in constantes sunt in
omnibusinis suis : quia facillime & aduersi scłi deterreñur
& prosperis in retientur ut aueritatis uia diuertant :¬
louierur aut eo paxt̃ phumilas IEXALTAtions

Expanded text:
In omnibus viis, in adversis et prosperis dicit. Vir autem duplex est animo, qui et ad precandum Dominum genuflectit, et voces precatorias emittit, et tamen accusante se intus conscientia impetrare posse diffidit. Vir est duplex animo, qui et hic vult gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Deo. Item vir duplex est animo, qui in bonis quae facit non retributionem interius, sed favorem exterius quaerit. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae peccatori terram ingredienti duabus viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. Omnes autem isti inconstantes sunt in omnibus viis suis, quia facillime et adversis saeculi deterrentur, et prosperis irretiuntur, ut a veritatis via divertant. Glorietur aute
Abbreviated transcription (Latin):
Per totum epistolae huius textũ beatus ia cobus osten¬
dit ebgnia hi quibus sempsit scientiabona faciendi
h abebant: simul & fidem rectam didicerent. ita ut
etiam aliis se magistros fieri posse p̃sumerent.
Nec tamen operũ ꝑfectionem. neque mentis humilitatẽ
neq continentiã adhuc sermonis erant adepti: un¬
de illos modo inter alia increpationis & hortationis
uerba non minimum terret in eo quod scientem bona
facere & non facientẽ quae nouit: mais dicit habere
peccatum: Quia illum qui ignoranter delinquit. tam¬
& si nec ille prorsus areatu liber esse possit qui nesciens
errauit : cum ipsabon ignorantia non paruum sit
malum : hinc & enim dñs ait: seruus qui cognouit
tempus
tempus acceptabile . dum dies est salutis : futuras
faciendo uitate: Aunũ et anqentũ urtũm
eruquioauut. et eruco
eoraim intestrimotiũ uobis¬

Expanded text:
Per totum hujus Epistolae textum beatus Jacobus ostendit quod hi quibus scripsit scientiam boni faciendi habebant, simul et fidem rectam didicerant, ita ut et aliis se magistros fieri posse praesumerent, nec tamen operum perfectionem, neque mentis humilitatem, neque continentiam adhuc sermonis erant adepti. Unde illos modo inter alia increpationis et exhortationis verba non minimum terret in eo, quod scientem bona facere, et non facientem quae novit, majus dicitur habere peccatum, quam illum qui ignoranter delinquit. Tametsi nec ille prorsus a reatu liber esse possit qui nesciens erravit, cum ipsa boni ignorantia non parvum sit malum. Hinc etenim Dominus ait: Servus qui cognovit tempus est acceptabile, dum dies salutis , futuras faciendo vitate. Aurum et argentum vestrum aeruginavit, et aerugo eorum in testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
di priuatis: ecce a gricola expectat p̃cios ũ prucinũ
rerrae. paciener pereros doriecaccipiat teopora¬
peũ et seroipũ en cem̃ : Si ille proterrae fructu
quem expectat & temporalẽ speręt prouenire tanta
pacienter laborat. quanto magis uos procaelestis
fructu mercȩdis quem ꝑ petuo. possidere ualetis.
omã nunc aduersa sustinere debetis accipietis &¬
enim uos temporalẽ fructum. uitam uidelicet¬
animae post mortem accipietis & serotinum carnis
in corruptionem iniudicio: uelcerte temporaneũ
in operibus iustitiae: serotinum in retributione¬
laborum uxta illud apostoli: habetis fructum

Expanded text:
di privatis. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum di privatis. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum terrae, patienter ferens donec accipiat temporaneum et serotinum, etc. Si ille pro terrae fructu quem exspectat, et temporalem sperat provenire, tam patienter laborat, quanto magis vos pro coelestis fructu mercedis, quem perpetuo possidere valetis, omnia nunc adversa sustinere debetis? Accipietis etenim vos temporalem fructum, vitam videlanimae post mortem. Accipietis et serotinum, carnis incorruptionem in judicio. Vel certe temporaneum in operibus justitiae, serotinum in retrlaborum, juxta illud Apostoli: Habetis fructum
Abbreviated transcription (Latin):
dominicam simul & fidei opera sua de at coruerteni
Reuocans illis ad memoriam quia dĩ filium occideri
& insuꝑ quasi nihil mali fecissent luxuriesese: & aua¬
itiae manciparint. Nec tantum scelus paenitentia¬
& elemosinis emundarecurarint: Quibus propriȩ
conuenit quod ait auaritiam carnes eorum instar
ignis manducaturã: & quia thesaurita uerit sibi irã
in nouissimis diebus: hoc enĩ in eis post occisionem
ipsius ia cobi completũ eẽ claruit: cum hieru solimorũ
ciuitas immo tmnis iudeae prouintia expugnaretur
sanguinis. & ceterorum quae patrarunt scelerum.
ostquã suꝑbos & incredulos increpauerat: rursus
conuertitur adeos qui taliũ in probitate fuerant
obpressi. cobortans eos adpatientiã. & insinuans
quia talium praesurã finis proximus instet: aut
ipsis uidelicet raptis addnm fructumq pacientiae suae
recipienib aut ꝑ secutoribus eorum potestate ꝑsequen¬

Expanded text:
dominicam simul et fidei opera suadeat converti, dominicam simul et fidei opera suadeat converti, revocans illis ad memoriam quia Dei Filium occiderint, et insuper quasi nihil mali perfecissent, luxuriae sese et avaitiae manciparint, nec tantum scelus poenitentialeemosynis emendare curarint. Quibus proprie convenit quod ait: Avaritiam carnes eorum instar ignis manducaturam, et quia thesaurizaverunt sibi iram in novissimis diebus. Hoc namque in eis post occisionem ipsius Jacobi completum esse claruit, cum Jerosolymorum civitas, imo omnis Judaeae provincia expugnaretur aeterorum quae patrarant scelerum. Postquam superbos et incredulos increpaverat, rursus eos qui talium improbitate fuerant oppressi, cohortans eos ad patientiam, et insinuans quia talium pressurarum finis proximus instet, aut ipsis videlicet raptis ad Dominum, fructumque suae patientiae recipientibus, aut persecutoribus eorum potestate persequen
Abbreviated transcription (Latin):
utriunt corda sua. qui iuxta illũ ecclesiastis ser
non prohibent corquin omni uoluntate
& oblectet se in is quae parauerint. & hanc¬
ducunt partem suam si utantur ipsi labor ibus.
nullam de pauperũ nutrimento
tis iustuo. por restitin uosis: Iustũ appellat
dñm s aluatorem dequo & beatus proto martrr
stephanus eisdem iudȩis loquitur: Quem prophetari
Quem prophetarũ
non sunt ꝑ secuti patres ur̃i. & occiderunt eos qui
adnuntiabant de aduentu iusti: cuius uos nunc pre¬
& homicidae fuistis:
A pparet ergo quia¬
beatus ia cobus illos diuites alloquitur ex eoloco qđ
ait. agite nunc diuites. plorate
ululantes. qui
innecem dñi coniurauerant¬
& necdum fidem
nominis eius qua saluarentur
acceperant: dequib
& supra loquitur crederibus.
Nonne diuites ꝑ poten¬
tiam obprimunt uos & ipsi trabunt uos adiudicia.
nonne ipsi blas phemant bonũ nomen quodinuoca
quaesunt in disꝑsione : ita fideles monet opera fidei
facere: ut eos etiam qui nec dum crediderant. ad fidẽ

Expanded text:
utriunt corda sua, qui, juxta illum Ecclesiastis sermonem, non prohibent cor, quin omni voluptate et oblectet se in his quae paraverint. Et hancducunt partem suam, si utantur ipsi laboribus suis, nullam de pauperum nutrimento tis justum, nec restitit vobis. Justum appellat Dominum Salvatorem, de quo et beatus protomartyr Stephanus eisdem Judaeis loquitur: Quem prophetarQuem prophetarum non sunt persecuti patres vestri? Et occiderunt eos qui pronuntiabant de adventu iusti, cuius vos nuncu iusti, cuius vos nunc pret homicidae fuistis . Apparet ergo qubeatus Jacobus illos divites alloquitur ex eo loco, quo ait: Agite nunc, divites, plorate ululantes, qui in necem Domini conjuraverant, et necdum fidem nominis ejus qua salvarentur acceperant. De quibus et supra loquitur credentibus: Nonne divites per poenitentiam opprimunt vos, et ipsi trahunt vos ad judicia? Nonne ipsi bsione scribit, ita fideles monet opera fidei facere, ut eos etiam qui necdum crediderant ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
um bonorum in bocloco dicte intellegi regni uidelicet:
appetitus diuitiarũ honorae dignitatẽ : propt̃ haec enĩ
& huius modi innumer aliter frequenter in t̃malos
& bella committurtur: liticatis & selligeratis ec
nõhasetis propter eo p̃postulasnis. Litigatis
nob salutaria quaeq conferret: si enim illũ pia inten¬
tione postula recis it t̃rena uob̵ necesaria adusum
temporalẽ & ad fruendu ꝑpetuo suꝑna bona tribueret:
peritis et nonaccepit is: eogõ male perat is

Expanded text:
co dictae intelligi, regni videlicet appetitus, divitiarum, honorum, dignitatum. Propter haec enim et hujusmodi innumera, lites frequenter inter malos et bella committuntur. Litigatis et belligeratis, et non habetis propter quod non postulatis. Litigatis, vobis salutaria quaeque conferret. Si enim illum pia intentione postularetis, et terrena vobis necessaria ad usum temporalem, et ad fruendum perpetuo superna bona tribueret. Petitis et non accipitis, eo quod male petatis
Abbreviated transcription (Latin):
haberi unde & hic latius idẽ exponendo sub iungit dicens
ex concupis certis uñs: Quaemnlitar in õrenis uris:¬
oncupiscentiae autẽ militant inm̃bris cũ ad eaqumens
in proba praue suggerit: manus uł linguae uł ceterorũ
m̃brorũ consensus in tẽperant̃ oboedit: Dequo &
in primis huius epistole partib: ait : unusquisq uero

Expanded text:
haberi. Unde et hic latius idem exponendo subjungit dicens: Et concupiscentiis vestris quae militant in membrisoncupiscentiae autem militant in membris, cum ad ea quae mens improba prave suggerit, manus, vel lingua, vel caeterorum membrorum consensus intemperanter obedit. De quo et in primis hujus Epistol
Abbreviated transcription (Latin):
nunc addit : quia & si mandata quis dñi quae didicit.
factis exercere uidetur : si non etiam linguam adetrac¬
tionibus am̃daciis Iblas phemiis stulti loquiis : ab ipso
etiam multi loquio: ceterisq quibus peccare solet re¬
frenauerit: frustra sedeoperũ iustitia iactet
Sicut pauł: gentilis poete sententiã conprobans ait.
corrumpuntꝰ mores bonos: conloqui amala :
Relicio autemo murda et in maculata. Apud

Expanded text:
nunc addit, quia et si mandata quis Domini quae didicit nunc addit, quia et si mandata quis Domini quae didicit factis exercere videtur, si non etiam linguam a detractionibus, mendaciis, blasphemiis, stultiloquiis, ab ipso etiam multiloquio, caeterisque quibus peccare solet refrenaverit, frustra se de operum justitia jactat, sicut et Paulus gentilis poetae sententiam approbans ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Religio munda et immaculata apud
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apud dm̃ : sed factores legis iustificabuntur : E in apo¬
calisi io hannes cum dixisset : ꝑ eatus qui legit & qui audiur
uerba prophetiae librihuius : protenus adiunxit ⁊ & ser¬
uant ea quae in illa scripta sunt. Qui auteo perg¬
pexerit in lece perpecta libertatis. et per¬
canserrt irea
Legem ꝑfectã libertatis : gratiam dicit euangelui Nihil
enĩ : ad ꝑfectũ adduxit lex: Et alibi non enĩ accepistis
spm̃ seruitutis iterũ intimore : sed accepistis spm ad opti¬
onis filiorum : &iterũ: ubi enim sp̃s dñi : ibi libertas
et ipse dñs: siuos inquit filius liberauerit : uere liberieritis
VoP Audit or
obhiuiosus pxetius
Non auditu uerbi suꝑuacuo sed operis ex secutione : bea¬
titudo p̃paratur: sicut & dñs loquens ad discipulos
Si haec scitis inquit : beati eritis si feceritis ea.
Siquis Autem putat serelaciosũ eẽ NΟΝRΕΡRΕ¬
NANS HINCUAM SI¬
CORSUŨ
HUIUIS UXRA. E. Relnigio
o uerat supra uerbum dĩ non solum audire sed & facere

Expanded text:
is justificabuntur . Et in Apocalypsi Joannes cum dixisset: Beatus qui legit, et qui audit verba prophetiae libri hujus, protinus adjunxit: Et servat ea quae in illa scripta sunt . Qui autem perspexerit in lege perfectae libertatis, et permanserit in ea. Legem perfectae libertatis, gratiam dicit Evangelii. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Et alibi: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum . Et iterum:liberi estis . Non auditor obliviosus factus, Non auditu verbi supervacuo, sed operis exsecutione beatitudo praeparatur, sicut et Dominus loquens ad disSi haec scitis, inquit, beati eritis si feceritis ea . Si quis autem putat se religiosum esse, non refrenans linguam cor suum, hujus vana est religio. Monuerat supra verbum Dei non solum audire, sed et facere,
Abbreviated transcription (Latin):
eos uerbi uel etiam iudicii districtionis exhibeamus.
manente tamen quantum natura humana patitur
statu nr̃ae mentis sereno : Credo finees samubel helias
& petrus tardi fuerunt adiram & tamen peccantes uel
gladio uel uerbo peremerunt: sed & morses cum esset
uirmittissimus exiuit apharaone: quem in corri¬
gibilem uidit iratus nimis : commitatus ei paenam
quam & opere patrauit
Ra enim uira:
IuSTITIA Dĩ

Expanded text:
eos verbi vel etiam judicii districtioris exhibeamus, eos verbi vel etiam judicii districtioris exhibeamus, manente tamen, quantum natura humana patitur, statu nostrae mentis sereno. Credo Phinees Samuel, Elias et Petrus tardi fuerunt ad iram, et tamen peccantes vel verbo vel gladio peremerunt. Sed et Moyses, cum esset vir mitissimus, exivit a Pharaone, quem incorrigibilem vidit, iratus, minis comminatus ei poenam, quam et opere patravit. Ira enim viri justitiam D
Abbreviated transcription (Latin):
tuti adolescentis uitam describens modestiam tacitur¬
nitatis: in ter prima uirtutum studia computat:
Bonum est uiro inquit cumportauerit iugum ab adoles¬
centia sua : sedebit solitarius & tacebit:: Et tardus
inquit adiram  quia maturitas sapientiae non nisi
Scriptum est enim: quia
ira insinu stulti requi es cit: Non ita uelocitatẽ irae uetat¬
ut huius tarditatem ad probet: sed hoc potius admonet:
ut & hora ꝑturbationis ac litium. ne nobis ira subripiat
caueamus : autsi foste subripuerit : intraoris septa
eius cohibeamus impetum & exacta hora discriminis
liberius eam ad integrum a nr̃o corde pertempus expur¬
gemus : uelcerte tardos adiram nos esse praecepit : ut
non quas libet obcausas serenitatem nr̃i uultus: in auste¬
ritatem uertamus: sed certa existente ratione : Verbi
gratia si aliter corrigi proximos. maxime qui nobis
commissi sunt nom posse cernamus : seueritatem erga

Expanded text:
tuti adolescentis vitam describens, modestiam taciturtuti adolescentis vitam describens, modestiam taciturnitatis inter prima virtutum studia computat. Bonum est vero, inquit, cum portaverit jugum ab adolescentia sua. Sedebit solitarius et tacebit . Et tardus ad iram. Quia maturitas sapientiae non nisi scriptum est enim, quia Ira in sinu stulti requiescit. Non ita velocitatem irae vetathujus tarditatem approbet, sed hoc potius admonet, ut et ejus hora perturbationis ac litium ne nobis ira subripiat caveamus; aut si forte surripuerit, intra oris septa ejus cohibeamus impetum, et exacta hora discriminis liberius eam ad integrum a nostro corde per tempus expurgemus; vel certe tardos ad iram nos esse praecipit, ut non quaslibet ob causas securitatem nostri vultus in austeritatem vertamus, sed certa existente ratione, verbi gratia, si aliter corrigi proximos, maxime qui nobis commissi sunt, non posse cernamus, severitatem erga
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc auditorem  moralibus inflituit
p̃ceptis: Et necte primo ad monet aurem quem que citius
ad comodare docenti: sero autem os ad dotendum aperi¬
re. Quia stultum ẽ quem libet : quae ipse non didicerat
aliis uelle p̃dicare : Qui ergo sapientiam diligit : prim
ut supra. ammonuit: ado postulet: dehinc magistrũ
ueritatis: humilitatis auditor inquirat: Et inter
agendum suam cautissime lingam: non solum abotiosis
sermonibus coerceant : uerumꝰ & abipsa quam nuper
didicit ueritate praedicanda contineat : Hinc salomon
de distantia temporum scribens ait: Tempus tacendi :¬
& tempus loquendi : Hinc: pythagorici: naturalis
scientiae magisterio praediti. &uditores suos perquin¬
quennium iubent silere : & sic demum praedicare per¬
mittunt : Nam & tutius est ut ueritas audiatur : quam
p̃dicetur¬
licetur : Qm̃ cum auditur humilitas custoditur.
cum autem praedicatur: uix non subripit cuiuis hominũ
quantula cum que i actantia : Hinc hiere mias bene insi¬

Expanded text:
Hinc auditorem moralibus instituit praeceptis, et recte primo admonet, aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os ad docendum aperire, quod stultum est, quemlibet quae ipse non didicerat, aliis velle praedicare. Qui ergo sapientiam diligit, primo ut supra admonuit, hanc a Deo postulet. Dehinc magistrum veritatis humilis auditor inquirat, et inter agendum suam cautissime linguam, non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa, quam nuper didicit veritate praedicanda contineat. Hinc Salomon de distantia temporum scribens, ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Hinc Pythagorici, naturalis scientiae magisterio praediti, auditores suos per quinquennium jubent silere, et sic demum praedicare perdicare. Nam tutius est ut veritas audiatur quam praedicetur. Quoniam cum auditur, humilitas custoditur; cum autem praedicatur, vix est ut non subrepat cuilibet hominum quantulumcunque jactantiae. Hinc Jeremias bene insti
Abbreviated transcription (Latin):
&dormierunt multi: siergo in firmi in peccatissint
& haec praesbrteris eccłae confessi fuerint. ac ꝑ fecto
corde earelinquere atq em̃dare satagerint : dimit¬
tentur eis: Meque enim sine confessione em̃dationis.
corpit emnini erqo amerarrrũ peccata ura et orate
puoinuicẽ utsaluemini In hac autem sententia illa
credamus oratione saluari : porrograuioris lepre
inmunditiã.
iuxta legem sacerdoti pandamus : atq
ad eius arbitriũ qualiter & quanto tempore iusserit

Expanded text:
et dormiunt multi . Si ergo infirmi in peccatis sint, et dormiunt multi . Si ergo infirmi in peccatis sint, et haec presbyteris in ecclesia confessi fuerint, ac perfecto corde ea relinquere atque emendare sategerint, dimittentur eis. Neque enim sine confessione emendationis i ergo alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . In hac autem sententia illa credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam juxta legem sacerdoti pandamus, atque ad ejus arbitrium qualiter et quanto tempore jusserit,
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmanti autem uł corpore uł fide mandans: ut qr
maiorẽ sustenuit plagam: plurimorũ seadiutorio
& hoc seniorũ curare meminerit. Neq adiuniores
minusq doctos causam suae in becillitatis
referat
neforte quid pereos allocutionis aut consilii nocen¬
tis accipiat: Et oreN inQuit suꝑ eum unceptes
consuetudo tenet: ut infirmi oleo consecrato unguantur
omnibus xp̃ianis utilicet eodem oleo in suã aut suorũ
necessitatem unguendo : quod tam̃ oleum non nisi ab epĩs
licet confici : Ng̃m quod ait oleo in nomine dñi sig¬
nificat oleo in nomine dñi consecrato. uelcerte qui etiã
cum unguant infirmum nom̃ dñi suꝑ eum in uocare¬
pariter debent: Et st peccatis sit dimitertur en
Multi propter peccata in anima facta infirmi paetoł
aut etiam morte plectanur corporis: Unde apostol
corinthiis quia corpus dñi indigne ꝑcipere enant
soliti ait : Ideo interuos multi infirmi & in becilles sur

Expanded text:
infirmanti autem vel corpore, vel fide mandans, ut qui infirmanti autem vel corpore, vel fide mandans, ut qui majorem sustinuit plagam, plurimorum se adjutorio, et hoc seniorum, curari meminerit: neque ad juniores minusque doctos curam suae imbecillitatis referat, ne forte quid per eos allocutionis aut consilii nocentis accipiat. Et orent super eum ungentes iae consuetudo tenet, ut infirmi oleo consecrato ungantur aomnibus Christianis uti licet eodem oleo in sua aut suorum necessitate ungendo, quod tamen oleum, non nisi ab elicet confici. Nam quod ait oleo in nomine Domini, significat oleo in nomine Domini consecrato, vel certe quia etiam cum ungunt infirmum, nomen Domini super eum invocarepariter debent. Et si in peccatis sit, dimittentur ei. Multi propter peccata in animam facta infirmitate aut etiam morte plectuntur corCorinthiis, qui corpus Domini indigne percipere erant soliti, ait: Ideo inter vos multi infirmi, et imbecilles sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
offenditq iudicem. qui & inutile
uerbum & iuram̃tũ
anIco et poallat : Quia supra in praessuris aduicem
fr̃s ingemescere prohi buit. nunc qui de contrario gere¬
dũ sit ipse demonstrat: siquid inquit alicui cirũm
tristitiae de prim̃tis. ł ab aliis hominibus in lataforte
iniuria in gruerit. uel culpa accendente ł domestico dã no
praeoccupante. uł alia qualibet ratione uos contristari con¬
tigerit nequaquã illa hora adiniucẽ murmuraturi. &de
diꝰ iudicus quaerellas deposituri conueniatis: sed potius
ad ecđam concurrentes flexis genibus dñm orate ut
consolationis suae gratiã mittat neuos tristitia scłi¬
quae mortem operatur absorbeat : Ipsi quoque crebra
psal modiae dulcedine.
nociuam mestitiae pestẽ ur̃o de
corde repellite ⁊n prrmatur Quis in uobibiut contris¬
rationis stultitia tueatur. iuxtaq modum ponit es
mede lae: tristato p̃cipiens ut ipse proseoret &psallat

Expanded text:
offenditque Judicem, qui et inutile offenditque Judicem, qui et inutile verbum et juramentum m? etc. Qui supra in pressuris ad invicem fratres ingemiscere prohibuit, nunc quid e contrario gerendum sit ipse demonstrat. Si quid, inquit, alicui vestrum tristitiae deprimentis, vel ab aliis hominibus illata forte injuria ingruerit, vel culpa accidente, vel domestico damno praeoccupante, vel alia qualibet ratione vos contrtigerit, nequaquam illa hora ad invicem murmuraturi, et de Dei judiciis querelas deposituri conveniatis, sed potius ad ecclesiam concurrentes flexis genibus Dominum orate, ut consolationis suae gratiam mittat, ne vos tristitia squae mortem operatur, absorbeat . Ipsi quoque crebra psalmodiae dulcedine, nocivam moestitiae pestem vestro de corde repellite. Infirmatur quis in vobisrationis stultitia tueatur, juxtaque modum vulneris, modum ponit et medelae, tristato praecipiens, ut ipse pro se oret et psallat;
Abbreviated transcription (Latin):
autorib exhaurire  desiderat : qui detrabere alterut¬
uetuit qui iudicare proximum inter dixit. Qui in
aduersitatibus alterutrũ ingemescere prohibuit.
quae sunt aꝑta peccata addit etiam hoc quod quib¬
dam leue uidetur: ut iuris quoque iurandi consuetudi¬
nẽ tollat: Nam hoc quoque illis nequaquã parui¬
pendendũ patenter apparet: qui illam dñi sententiã
sollicite considerant qua dicit. Omne uerbũ otiosũ
quod locuti fuerint homines: reddeÑ rationẽ deeo in
diem iudicii YT NON SUBITDICIO
decroanis.
adeo inquit uos aiurationis culpa conpesco ne fre¬
quenter uera iurando aliquando etiam inperiurium
decidatis sed eo longius a peierandi
uitio stetis. quo
nec uerũ deierare nisi proxima necessitate uelitis
s ed & ille subiudicium reatus decidit: qui &si nũquam¬
peierat: crebrius tam̃ quã opus est uerũ deierat: Qui a¬
nimirum ipsa suꝑfluae lo cutionis otio¬
otio sitate delinquit

Expanded text:
auditoribus exhaurire desiderat, qui detrahere alterutauditoribus exhaurire desiderat, qui detrahere alterutvetuit, qui judicare proximum interdixit, qui in adversitatibus alterutrum ingemiscere prohibuit, quae sunt aperta peccata; addit etiam hoc quod quibusdam leve videtur, ut juris quoque jurandi consuetudinem tollat. Nam hoc quoque illis nequaquam parvipendendum patenter apparet, qui illam Domini sententiam sollicite considerant, qua dicit: « Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii , ut non sub judicio decidatis. Ideo, inquit, vos a jurationis culpa compesco, ne frequenter vera jurando aliquando etiam in perjurium decidatis, sed eo longius a pejerandi vitio stetis, quo nec verum dejerare nisi proxima necessitate velitis. Sed et ille sub judicio reatus decidit, qui pejerat, crebrius tamen quam opus verum est nimirum ipsa superfluae locutionis otiositate delinquit,
Abbreviated transcription (Latin):
potius longanimit̃ ferre uolebant: Alii longos sus¬
tinuere labores sed hos patienter & sine murmura¬
tione tulere: ut noe in aedificatione arre percentũ
annos. inqͥses inereptione e ducatu populi perannos
quadraginta. dauid in exilio si neculpa perpesso
ioseph inseruitio fratrũ fraude suscepto : Ad utraq
autem firmũ & in mitabile subiunxit exemplum
aborem inquit & patientiam iob lectione cognouis¬
tis & quia dupplicia cuncta quae hostis fraude
perdidit dño miserante recepit: Exitum quo que
dñi incruce quem longanimiter suscepit: adstantes
ipsi uidistis. sed & gloriã resurrectionis & ascensionis
eius ad caelos : euangelica praedicationis didicistis:
constantia fidei etiam corã bominibus uiuenter glo¬
rificet. ⁊ post mortẽ in occulto coronet: & nec siquidẽ
ab hominibus memoriam quã meruere laudis auferat
apere ompiaautẽ pũs mei polite iurare et cet¬

Expanded text:
potius longanimiter ferre volebant. Alii longos suspotius longanimiter ferre volebant. Alii longos sustinuere labores, sed hos patienter et sine murmuratione tulere, ut Noe in aedificatione arcae per centum annos, Moyses in ereptione et ducatu populi per annos XL, David in exsilio sine culpa perpesso, Joseph in servitio fratrum fraude suscepto. Ad utraque autem firmum et immutabile subjunxit exemplum Domini vidistis. Laborem, inquit, et patientiam Job lectione cognovistis, et quia duplicia cuncta, quae hostis fraude perdidit, Domino miserante, recepit. Exitum quoque Domini in cruce quem longanimiter suscepit, astantes ipsi vidistis, sed et gloriam resurrectionis et ascensionis ejus ad coelos, evangelica praedicatione didicistis. Qconstantia fidei etiam coram hominibus viventes glorificet, vel post mortem in occulto coronet, et ne sic quidem ab hominibus memoriam quam meruere laudis auferat. Ante omnia autem, fratres mei, nolite jurare, neq
Abbreviated transcription (Latin):
Qua siuos
maiora meritis aduersa patiamini. & ꝑsecutores ur̃i
cum maxima scelera fecerint: nibil ferre uide antur
aduersi: ut popiudicemini: Iudicio uidelicet
damnationis. eo quod iudicem iustum quasi inique
udicantem uituperetis: Ecce iudex arte ianuã¬
aduersaruis unĩs poeriaco Quam mererotur
rest it uat : Ante ianuã autem adsistit. quia uel
proximus est ad noscenda om̃a quaegeritis. uelcito
ueniet adretribuendũ.& uobis & ꝑsequutoribus ur̃is
quae singuli meruistis: ex ecoplũ accipine pr̃s exrt̃
mali et lorea pimitate¬
prophetas ouilocuti sur innoore dp̃i:
idete inquit quia prophetȩ qui tam sc̃i erant. ta
inmunes adelictis. ut dĩ sp̃s pereos sua misteria lo¬
quaere tur hominibus exitum malum habuerint mor¬
tem patiendo ab infidelibus: ut zacharias urias & ma¬
chabei martires. & inno uo testa meno. iohannes sthe¬
phanusia cobus zebedȩi & alii quã plurimi : nec
tamen huius modi exitu ingemescere: sed eum

Expanded text:
Quasi vos majora meritis adversa patiamini, et persecutores vestri cum maxima scelera fecerint, nihil ferre videantur adversi. Ut non judicemini. Judicio videlicet damnationis, eo quod judicem istum quasi inique judicantem vituperetis. Ecce Judex ante januaadversariis vestris poenam quam merentur restituet. Ante januam autem assistit, quia vel proximus est ad noscenda omnia quae geritis, vel cito veniet ad retribuendum, et vobis, et persecutoribus vestris, quae singuli meruistis. Exemplum accipite, fratres, exitus mali, et longanimitatprophetas qui locuti sunt in nomine Domini. Videte, inquit, quia prophetae qui tam sancti erant, tam immunes a delictis, ut Dei spiritus per eos sua mysteria loqueretur hominibus, exitum malum habuerunt mortem patiendo ab infidelibus, ut Zacharias, Urias, et Machabaei martyres. Et in novo Testamento Joannes, Stephanus, Jacobus Zebedaei, et alii quam plurimi. Nec tamen hujusmodi exitu ingemiscere, sed eum
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates. & quorum tecta sunt peccata nec
obliuis citur haec hortans beatus iacobus ꝗđ
superius ait. Nolite plures magistri fueri fra¬
tres mei Ibinamque inperfectos in propria
actione a magisteru officio quod per iactan¬
tiam quae rebant sũmouet: hic uero instruc
rnitatis agere debear̃ edocet: Quod
enim hic doctor facere ꝑhibetur bocalio loco caritas
quia caritas operit multi tudinẽ peccatorũ: Nec p̃te¬
reundum. quod haec errantis conuersio non solum
loquendo sed plerumque bene agendo ꝑficitur:
Nam siquis etiam lingua tacene proximis exempla
bone actionis ostendit¬
t eosq: adimitanda quae neglexe¬
rant ele mosine uel hospita litatis. uel aliorum op¬
e a uirtu tum
officiũ profecto doctoris
certam apio iudice
mercedẽ¬
mercedẽ consequetur:¬

Expanded text:
iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nec iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nec obliviscitur haec hortans beatus Jacobus, quod superius ait: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Ibi namque imperfectos in propria actione a magisterii officio quod per jactantiam quaerebant, submovet. Hic vero instructe fraternitatis agere debeant edocet. Quod enim hic doctor facere perhibetur, hoc alio loco charitas quia charitas operit multitudinem peccatorum. Nec praetereundum quod haec errantis conversio non solum loquendo, sed plerumque etiam bene agendo perficitur. Nam si quis etiam lingua tacente proximis exempla bonae actionis ostenditosque ad imitanda, quae neglexerant, eleemosynae, vel hospitalitatis, vel aliarum op virtutum, officium profecto doctoris certam a pio judice mercedem consequetur
Abbreviated transcription (Latin):
uia enim insuperiorib huius epistolae partibus.
lingua nr̃a a maligna ułociosa lo cutione restrin¬
gitur. opostunae infine quid maxime loqui de¬
beamus ostenditur : Iubemur itaque orare & psal¬
aliquibus pulsamur aduersis.
tem confiteri alterutrũ peccata
sumus inpendere curam: sienim magne mercedis
ẽ a morte eripere carnem quandoq moriturã
quantiest meriti. amorte animã liberare in caeles¬
ti patria si ne fine uicturam Notandum sane
quia quidam codices haben. s aluabit animam
qui errantem corrigit: sibi met ipsi perhoc uit
caelestis gaudia ãpliora conquirit : saluabit in¬
quit animam eius amorte : & cooperit multi¬
tudinẽ peccatorum: Qui peccatorem ab errore
conuertit. & eius peccata perhanc conuer¬
sionem ab as pectu in terni iudicis. super posi¬
tione uitae melioris abs condit. & sua quoq
in quibus cumq: offendit erracta. ab intuitu eiꝰ
qui omnia uidet. proximum curando contegit
iuxta illud psalmiste : Beati quorum remissesun

Expanded text:
uia enim in superioribus hujus epistolae partibus, lingua nostra a maligna vel otiosa locutione restringitur, opportune in fine, quid maxime loqui debeamus ostenditur. Jubemur itaque orare et psalliquibus pulsamur adversis. Item confiteri alterutrum peccata sumus impendere curam. Si enim magnae mercedis est, a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti erit meriti a morte animam liberare in coelesti patria sine fine victuram. Notandum sane, quod quidam codices habent, salvavit animam qui errantem ccoelestis gaudia ampliora conquirit. Salvabit, inquit, animam suam a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum. Qui peccatorem ab errore convertit, et ejus peccata per hanc consionem ab aspectu interni Judicis superpositione vitae melioris abscondit; et sua quoque in quibuscunque offendit errata, ab intuitu ejus qui omnia videt proximum curando contegit, juxta illud Psalmistae: Beati quorum remissae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
similis nobis originecarnis. passibilis ut nos. &
mentis fragilitate & carnis: Nam quia carnae
fragilis eet: apud sarapthenã uiduã uictum quae¬
rendo monstrauit
Quia mente quoq passibilis
fuerit: ostendit cum post redditas terris aquas
extinctosq propbetas & sacer dotes idolorum
pro infirmantibus orare eosq sua peccata¬
confitenTes ad amissam reuocare sospitatem¬
subdendo manifestatur: Fr̃s mei. siquis ex uoꝑ̃

Expanded text:
similis nobis origine carnis, passibilis ut nos et similis nobis origine carnis, passibilis ut nos et mentis fragilitate et carnis. Nam quia carne fragilis esset, apud Sareptanam viduam victum quaerendo monstravit. Quia mente quoque passibilis fuerit, ostendit cum post redditas terris aquas exstinctosque prophetas, et sacerdotes idolorum, pro infirmantibus orare, eosqueconfitentes ad amissam revocare sospitatemsubdendo manifestatur: Fratres mei, si quis ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ecentȩ astruit exemplo. quantun
dep̃catio iusti ualeat adsidua: Cum belias tantum
una oratione orando¬
una oratione orando. tam longo tempere caelos¬
continuerit. terris imbres auerterit. fructus
mortalibus negauerit: & rursus ubi uoluit ubi
tempus eẽ perspex̃: ubi longa in ediaetabe cor
regis suꝑbi & gentis ido latrae ad paenitenti ã¬
uidit inflexũ. una solum modo oratione orauerte¬
& fructus atq aquas quas negauerat terris
restituerit : s ic enim sequitur: et rirsũ ora
et caeliũ dedit pluuiã et terra dedit pruc¬
tũ suũ: Se mel ergo & prius & postmodũ orauit
& hocunus hȩlias actanta impetrauit: quantũ autẽ
ualet frequens plurimorum oratio iustorum:
Sed ne trepidaret nr̃a fragilitas. reputans se
tanto prophete qui curru igneo rapi meruit
ad caelos similia facere non posse consulte beatus
ia cobus de eius oratione locuturus itaincho uit:
helias homo erat similis nobis passibilis: homonã
erat: tam & si nulli hominum uirtute secundus.

Expanded text:
suum. Astruit exemplo, quantum valeat justi deprecatio assidua, cum Elias tantum una oratione taum oratione orando, tam longo tempore ccontinuerit, terris imbres averterit, fructus mortalibus negaverit. Et rursus ubi voluit, ubi tempus esse perspexit, ubi longo inediae tabe cor regis superbi et gentis idololatrae, ad poenitentiaidit inflexum, unam solummodo orationem oraverit fructus atque aquas, quas negaverat, terris restituerit. Sic enim sequitur: Et rursum oravit, et coelum dedit pluviam, et terra dedit fruciam, etc. Semel ergo et prius et postmodum oravit, et hoc unus Elias talia ac tanta impetravit, quantum igitur valet frequens plurimorum oratio justorum? Sed ne trepidaret nostra fragilitas, reputans se tanto prophetae, qui curru igneo rapi meruit ad coelos, similia facere non posse, consulte beatus Jacobus de ejus oratione locuturus, ita inchoavit: Elias homo erat similis nobis, passibilis. Homo namque erat tametsi nulli hominum virtute secundus,
Abbreviated transcription (Latin):
uia dixerat factorem operis beatum in facto suo futurũ
nunc quae facta dõ maxime placeant: dicit: aisenicor¬
dia scilicet & in nocentia: Namque in eoquod pupillos
ouiduas intribulatione eorum uisitare ius sit ÷cuneta
quae erga proximum miseri corditer agere debeamus
insinuat : Quod quantum ualeat ipso iudicu tempore
pandetur : ubi dicturus ẽ iudex: Quam diu fecistis uni
dehis fratribus meis minimis mibi fecistis: porro ineoqo
in maculatos nos ab hoc sđo custodire p̃cepit : uniuer
in quib: nos ipsos castos seruare decet ostendit : in quibus
sunt & eaquae supra obseruare monuerat ut tardi
ad loquendum

Expanded text:
uia dixerat factorem operis beatum in facto suo futurum, nunc quae facta Deo maxime placeant, dicit, misericordia scilicet et innocentia. Nam quae in eo quod pupillos et viduas in tribulatione eorum visitare jussit, cuncta quae erga proximum misericorditer agere debeamus, insinuat. Quod quantum valeat, ipso judicii tempore pandetur, ubi dicturus est judex: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Porro in eo, quod immaculatos nos ab hoc saeculo custodire praecepit, universa, in quibus nos ipsos castos servare docet, ostendit. In quibus sunt et ea quae supra observare monuerat, ut tardi ad loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
on dixit offenditis cum illos argueret. quos &sci¬
entia & operatione minus ꝑfectos uidebat ꝓtalesq
a cathedra magisterui doponeret: timens neuel er
rorem p̃dicando paruulos lederent.atque ab
auditu doet orum p̃occupando eorum aures auer¬
terent. Uel certe eaquae recte p̃dicarert: non recte
actionis sorefedarent. ac ꝑhoc uitam euangelicȩ
ꝑfectionis sinistra opinione fuscarent: sed offendi¬
Et praemisit inmultis: subiunxit omnes. ut tant
iultis subiunxit omnes. Ut tanto
cautiusse in ꝑfecti quique in agendo uel loquendo
circumpicerent quanto certissime cognoscerem¬
quia ne ꝑ fecti quidem boni & quia sp̃rscĩ gratia
duce incedunt: huius uitȩ uiam absq offensione

Expanded text:
on dixit offenditis, cum illos argueret quos et scientia et operatione minus perfectos videbat, talesque a cathedra magisterii deponeret, timens ne vel per errorem praedicando parvulos laederent, atque ab auditu doctorum praeoccupando eorum aures averterent; vel certe ea quae recte praedicarent non rectae actionis sorde foedarent, ac per hoc viam evangelicae perfectionis sinistra opinione fuscarent; sed offendEt praemisit in multis, subjunxit omnes, ut tantt subjunxit, omnes; ut tanto cautius se imperfecti quoque in loquendo, vel agendo circumspiciant, quanto certius cognoverquia nec perfecti quidem boni, et qui Spiritus sancti gratia duce incedunt, hujus vitae viam sine offensione
Abbreviated transcription (Latin):
ui mordentese conscientia peccati haesitat deꝑceptione
premiorum caelestium  facile ad inpulsum temptationum
statum fidei deserit : qua intraquillitate dõ seruire uidebat
& ad libitum hostis inuisibilis quasi ad flatum uenti: ꝑdi
uersos uitiorum raptatur errores: uia duplex anon¬

Expanded text:
ui mordente se conscientia peccati haesitat de perceptione praemiorum coelestium, facile ad impulsum tentationum statum fidei deserit, qua in tranquillitate Deo servire videbatur, et ad libitum hostis invisibilis, quasi ad flatum venti, per diversos vitiorum raptatur errores. Vir duplici an
Abbreviated transcription (Latin):
non habentes. in hanc possint occurrere lectionẽ. & om̃is dicto¬
ror uacill& auetoritas: si dicentis meritũ subtrahatur. EDnc di¬
cum om̃i illa ꝓuincia uircutũ suarũ atq. signorũ gła sublimas sot.
moros manitas ⁊ fructũ premu euacuare deteranachosultereta¬
nasterius suuꝰ fugiens. ad intima cabennensiũ monachoꝵ secreta

Expanded text:
non habentes in hanc possint incurrere lectionem, et omnis dictonon habentes in hanc possint incurrere lectionem, et omnis dictorum vacillet auctoritas si dicentis meritum subtrahatur. Hic sieum in omni illa provincia virtutum suarum atque signorum gloria sublimasset, uvoris inanitas, fructum praemii evacuaret aeterni, occulte monasterium suum fugiens, ad intima Tabennensium monachorum secreta
Abbreviated transcription (Latin):
ulla deculerit execretur : Hoc abbas IoHATINES. cum horo
none refectionem inminere sensiss& collationem fine conelusit
e aduentu nostro ad abbatem Pinophium¬
nter rogatio de poenitentiȩ fine & satis factionis in
esponsio de humilitate interrogationis nos trae
e modo poenitentiae. & indulgentię documento
nterrogatio an reminiscenda sint pro cordis conpunetione peccata
esponsio quousq anteriorũ recordatio sit actuum habenda
e douersis penitenciȩ fructibus. ouod sit utilis ꝑfectis obliuio peccati
Node flagiciorum sit recordatio uuitanda amminũ
csatis factionis indicio. & abolitione prȩteritoꝵ criminũ
n quo tempore sit agenda poenitido
poenitentiȩ prȩcepꝰta dicturus. magnam matidre paui¬
tem mibi uideor amputare. si humilitatis eius laudemi quã
in libro institucionũ quarto qui est suꝑinsatuendis coniueian¬
is duatus breui ermone pstrinxi. lcetorisi fascidise eonsuleres

Expanded text:
ulla detulerit, execretur. Hoc abbas Iohannes, cum horae ulla detulerit, execretur. Hoc abbas Iohannes, cum horae nonae refectionem inminere sensisset, conlationem fine conclusit.De aduentu nostro ad eundem. Interrogatio de paenitentiae fine et satisfactionis indicio. Responsio de humilitate interrogationis nostrae. De modo paenitentiae et indulgentiae documento. Interrogatio, an reminiscenda sint pro cordis conpunctione peccata. Responsio, quo usque anteriorum actuum recordatio sit habenda. De diuersis paenitentiae fructibus. Quod utilis sit perfectis obliuio peccati. Quod flagitiorum recordatio sit uitanda. De satisfactionis indicio et abolitione praeteritorum criminum. In quo temporaliter sit agenda paenitudo paenitentiae praecepta dicturus magnam materiae partem mihi uideor amputare, si humilitatis eius laudem, quam in quarto institutionum libro, qui eet super instituendis renuntiantibus titulatus, breui sermone p
Abbreviated transcription (Latin):
consummatis. probationes quibus examinare se ualcant de e̾ẽ
non possunt. quibus ꝑfecta corũ cordis integritas. incorrupto
conscientie suc iudicio comꝓhetur Frit ergo consummato dũ¬
de castitatis. imaginationẽ aliquã in lecebrosa mente c̃ceperit.
ceterũ ab his qui adhuc infirmi sunt. hanc examinationẽ nul¬
latenus conuenit. atdemptari. Erit enim eis magis ꝑniciosa
quama utilis: ut coniunetionem femincã & palpationem quodã¬
modo tenerã atq mollissimã corde ꝑtractent: Cum ergop¬
fecta quis uirtute fundatus: ad iilecebram blandissimorum
tactuum quos cogitando confinxerit. nullũ mentis assensum
nulla eominotioniꝰ carnis inse dep̃henderit excitatã. cerdissi¬
ma puritatis suȩ capi& docum̃ta. ita ut ad hanc se firmitatẽ
puritatis exercens. castitatis atq incorruptionis bonũ non solusta
mente possideat. Sed & iã si corporalẽ feminę attactũ necessitas

Expanded text:
 jam affectu castimoniae consummatis probationes quibus examinare se valeant deesse  jam affectu castimoniae consummatis probationes quibus examinare se valeant deesse non possunt, quibus perfectissima cordis integritas incconscientiae suae iudicio conprobetur. erit ergo consummato dumgratia castitatis imaginationem aliquam inlecebrosa mente concipiat. ceterum ab his qui adhuc infirmi sunt hanc examinationem nullatenus conuenit adtemptari erit enim eis magis perniciosa quam utilis, ut coniunctionem. femineam et palpationem quodammodo teneram atque mollissimam corde pertractent. cum ergo perfecta quis uirtute5 fundatus ad inlecebram blandissimorum tactuum, quos cogitando confinxerit, nullum mentis adsensum, nullam commotionem carnis in se deprehenderit exagitatam, certissima puritatis suae capiet documenta, ita ut ad hanc se firmitatem puritatis exercens castitatis atque incorruptionis bonum non solum mente possideat, sed etiam si corporalem feminae adtactum necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
tia in pacientiae suae crebrius pate facta. quantomagis assiduũ
superatis dolorem conpunctionis intulerit. tanto celeriorẽ labo
rantibus confert sanitatem. Ib quod &iam in congregatione
consistentes. cum irritationis fomes atq materia in om̃ibus non
possit exurgere. tamen carũ incitamenta debemus &iam de in¬
dustria retractare. Ut aduersus ea iugi cogitationũ conluctaci¬
one pugnantib nobis. medela promptior conferatur. Contra
quem ad modũ corpori libidinis usus carniq uicinus: ita & iã
menti memoria eius est poenitus subtrahenda. Satis enĩ ꝑnicio¬
sum est. adhuc infirmis aegrisq pectorib uel tenuissimam re¬
cordationem huius passionis amittere. ita ut nũquã eis &iã sub
recordatione sc̃arũ feminarũ. uel sub saerȩ lectionis hystoria.
noxiȩ tytillacionis stimulus excitetur. Quius causa seniores
nr̃i huiuscemodi dilcctiones. sub pręsentia iunioꝵ solent consu¬

Expanded text:
tia inpatientiae suae crebrius patefacta quanto magis adsiduum tia inpatientiae suae crebrius patefacta quanto magis adsiduum superatis dolorem conpunctirantibus conferunt sanitatem. Ob quod etiam in solitudine consistentes, cum irritationum fomes atque materia ab hominibus non possit exsurgere, tamen earumdem incitamenta debemus etiam de industria retractare, ut adversus ea  Lips. in marg. eam jugi cogitationum colluctatione pugnantibus nobis medela promptior conferatur. Contra quemadmodum corpori usus libidinis carnisque vicinitas, ita etiam menti memoria ejus est penitus subtrahenda. Satis enim perniciosum est adhuc infirmis aegrisque pectoribus vel tenuissimam recordationem hujus passionis admittere, ita ut nonnumquam eis etiam sub recordatione sanctarum feminarum, vel sub sacrae lectionis historia noxiae titillationis stimulus excitetur. Cujus causa seniores nostri hujuscemodi lectiones sub praesentia juniorum solent consu
Abbreviated transcription (Latin):
hibere uolumꝰ edoceri. id est utrũ &iã concupiscentię ignis ꝓpo¬
sitis sicut illic moribus irritationis augmentis possit extingui. q̃d
satis castitati contrariũ esse credimus. si nondũ exaggerentur
in nobis libidinis incentiua. sed uel prętereunte attingantir
mentis intuitu. IohaNNES Questionem quae &iã tacenti¬
bus uobis narrationẽ nr̃am furat secutura. sagax interro¬
gatio ura prȩuenit. Et id circo efficaciter eã sensibus nr̃is c̃¬
cupiscendam esse non ambigo. quando quidẽ institutionem
nr̃am. acumen ur̃i praecessit ingenii. Sine labore enim cuiꝰ¬
lib& questionis dilucidatur obscuritas. cũ absolutionem eius anti¬
cipans inquisitio quo ducenda est antecedit Itaq remediis quidẽ
illorũ quae supra diximus uiciorũ non solũ nihil officiunt. ue¬
rũ &iam multum conferunt humana consortia. Nam frequen¬

Expanded text:
hibere nolumus edoceri, id est utrum concupiscentiae ignis propohibere nolumus edoceri, id est utrum concupiscentiae ignis propositis sicut illic msatis castitati credimus esse contrarium, si non solum exaggerentur in nobis libidinis imentis intuitu. IOHANNES: Quaestionem, quae etiam tacentibus nobis narrationem nostram fuerat secutura, sagax interrogatio uestra praeuenit, et idcirco efficaciter eam sensibus uestris concipiendam esse non ambigo, quando equidem institutionem nostram acumen uestri praecessit ingenii. sine labore enim cuiuslibet quaestionis dilucidatur obscuritas, cum absolutionem eius anticipans inquisitio quo ducenda est antecedit. itaque remediis quidem illorum quae supra diximus uitiorum non solum nihil officiunt, uerum etiam multum conferunt humana consortia. nam frequen