comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi rex cunctum exercitum suum circuunt.
uenit ad hominẽ illum qui urceum antea
ꝑcusserat. et ait ad eum. Nullus tam incul¬
ta ⁊ sordida arma ħt qͣm tu: quia neq cly¬
pens neq lancea neq bipennis est utilis. Ac¬
cepit autẽ rex franciscam euis qd est bipenii
⁊ piecit interrã. At ille cum se indinasset recol¬
ligere eam: rex statim eleuatif manibus suis
franciscam suam in cap̃t eius defixit dicẽs
Sic tu suessionis ciuitate suꝑiore anno in
urceum illum fecisti. Mortuoq illo exercitũ¬
enis rex de iro campo uissit discedere in pace.
biit ip̃osq troingos plaga magna ꝑ stra
huic ꝑfuerunt .iiͦiͬi. filii. Gundobaldꝰ. Godegisi
remq hilperici ad collum ligato saxo in aqua
necari p̃cepit. filias qͦ eus nͣs. quarum una
senior uocabatur erhona hanc mutata ueste ex¬
ilio comdẽp̃nauit. Iumiorem uero noĩe lo¬
thild̾e : domi secum retinuit. Lodoueus itaq

Expanded text:
ubi rex cunctum exercitum circuivit, ubi rex cunctum exercitum circuivit, venit ad hominem illum qui urceum antea cusserat, et ait ad eum: ' Nullus tam incultam et sordidam armam habet quam tu, quia neque clypeus neque lancea neque bipennis est tibi utilis'. Accepit autem rex franciscam eius, quod est bipennis, et proiecit in terram. At ille cum se inclinasset collegere eam, rex statim, elevatis manibus suis, franciscam suam in capite eius defixit et ait: 'Sic tu Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti'. Illoque mortuo, alio exercitu rex de ipso campo iussit discedere in pace biit: ipsosque Toringos plaga magna prostraHuic fuerunt quatuor filii Gundebaudus, Codegisilremque eius, ligato ad collum saxo, in aqua necare iussit; filias eius duas, quarum una senior vocabatur Chrona, quam, mutata veste, exilio condempnavit, iuniorem vero nomine Chrotchilde domo retenuit. Chlodovechus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
duos ad regem direx̃. dep̃cans ut sialiud de¬
sacris uasis eccł̃ie reciꝑe nõ mereretur. saltem
urceum illum reddere iuberet. Audiens hec¬
rex : ait ad missos ecclesiasticos. Sequimini
me usq suessionis ciuitatẽ: quia ibi cuncta
que ad quisita sunt diuidenda erunt. Cũq
fortissimi pugnatores: ut mͥ dari istum urce¬
um urceum nõ negetis. Hec rege dicente: illi
franci qui bono animo fuerunt anuit. Omĩa
głose rex: que cernis tua sunt: ⁊ nos tuo dñio
sumus subingati qd̾ tibi bonum uidetur hoc
fac. Hullus enĩ tue potestati resist̾e audet. Cũ
ħ illi benigne dixissent: unus francus leuis
nicħ hinc accipies rex: nisi qd̾ sors uera de¬
derit ibi. Obstupefcĩs omnib rex inuiriam
suam inpacientiam mittens: siluit. Acceptũ¬
q urceum nuntio eccl̃iastico reddidit. seruãs¬
iam incorde absconsam. Transacto anno:
ludoueus rex omnẽ exertitum suum iussit
tum armoꝵ appatu ad ẽe. uolens in campo
martio omnium armoꝵ nitorem uidere. Nerũ

Expanded text:
ssos suos ad regem direxit, deprecans, ut, si aliis vasis ecclesiae recipere non meretur, vel illo urceo reddere iuberet. Haec audiens rex, ait ad missos ecclesnos usque Suessionis civitatem, quia ibi cuncta que adquisita sunt dividenda erunt. Cumque fortissimi pugnatores, ut michi dare istum urceum non negetis'. Hoc rege dicente, illi Franci, qui bono animo fuerunt, aiunt: 'Omnia, gloriose rex, quae cernis, tua sunt, et nos tuo dominio sumus subiecti. Quod tibi bonum videtur, hoc fac; nullus enim tuae potestati resistere audet'. Cum hec illi benigne dixissent, unus Francus levis,nichil hinc accipies, rex, nisi quod derit'. Obstupefactis omnibus, rex iniuriam suam in patientiam mittens, acceptumque urceum nuntio eccliram in corde absconsam. Transacto anno Chlodoveus rex omnem exercitum suum jussit cum armorum apparatu advenire, ostensurum in campo Martio, omnium armorum nitorem horum videre. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
iterrogata fuisset ab eo quid quereret.
aut ꝓ qua causa detam longinqua regione
ueniset ad eum: respondlisse fertur. No¬
ui utilitatum ⁊ pulcritudinem ting. qd sis
utilis ⁊ stbuns: ideoq ueni ut habitem tecũ.
Nam si mextremis finib maris. mellorem te
cognotussem: ip̃m expetissem. atq cũ eos
Hic fuit. rex magnus suꝑ om̃s reges fro¬
A dieb illis ceꝑunt franci agripinam ciuttatẽ
suꝑ renum uocaueruntq eam coloniam. nił¬

Expanded text:
gasset, quid quaereret, aut pro qua causa ad eum de tam longinqua regione verrisset, respondisse fertur: 'Novi utilitatem et pulchritudinem tuam, quod utilis sis et sapiens; ideo veni, ut habitem tecum. Nam si in extremis finibus A. maris utiliorem te cognovissem, ipsum expetissem atque eum odovechum. Hic fuit rex magnus super omnes reges Francos diebus coeperunt Franci Agripinam civitatem super Renum vocaveruntque eam Coloniam,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ se regem egidium pͥucipem romanoꝵͤ
regnaret: finxit seuiomadꝰ eiꝰ consiliarius in¬
egidium aliquos francos dolose oppͥmere. Il¬
le audiens consiliũ eiꝰ: callide nitebatur opp̾¬
cordamini qualit eiecerunt romani gentem
gem ur̃m utilem atq streniuim: et eleuastis
suꝑ uos militem hunc imꝑatoris romanorũ crii¬
male abutebatur filias nr̃as. Penitet nos
hoc fecisse contralegem nr̃m. Et utinam¬
nunc meruissemus iuuenire eum: ut cũ pace
regnaret suꝑ nos. Tunc amicus ille regis nẽ¬
misit partẽ solidi quẽ pͥus inter se diuiserãt.
dicens. Reu̾tere ad regnum francoꝵ: quia
paccata sunt omĩa. Ille uero cognoscens hoc
signum medium aureum: intlłex̃ certis in¬
diciis qd̾ a francis desideraret᷑. Ipĩs ꝙ rogan¬
tibus reu̾sus est in regnum suum. Quidũ
fuit intoringia. cũ basia regina uxore bas
gͦ ad francos in regnum suũ restitutus ẽ. Sed¬

Expanded text:
erico, Egidium principem Romanorumregnaret, et fincxit se Viomadus amicicia cum Egidio aliquos Francos dolose oppremere. Ille audiens consilium eius, acrius coepit opprenon recordatis, quomodo eiecerunt Romani oppremgem vestrum utilem atque strenuum, et elevastis super vos militem hunc imperatoris Romanorum, crue abutebatur filias nostras. Phaec fecisse contra regem nostrum. Utinam meruisemus invenire eum, et cum pace regnaret super nos'. Tunc amicus ille regis misit partem soledi, quem prius inter se diviserant, dicens: ' Revertere ad regnum Francorum, quia pacificata sunt omnia'. Ille vero cognoscens hoc signum dimidium aureum, intellexit certa indicia, quod a Francis desideraretur; ipsisque rogantibus, reversus est in regnum suum. Nam dum fuit in Toringia, cum Basina regina uxore Bisiusque ad Francos, in regno suo, restitutus est. E
Abbreviated transcription (Latin):
ut redderet siagrium. Si uero reddere nollet
pararetur ad p̃lium. Ille gͥ timens fuͣcoꝵ irã
tradidit siagriũ missis ludouei. Quẽ sibi p̃¬
sentatum: lodoueus iussit occidi. totumq
regnum eiꝰ ⁊ thesauros in suum dm̃ũ recepit.¬

Expanded text:
ut redderet Siagrium; si autem reddere non vellet, pararetur ad proelium. Ille autem timens Francorum iram, tradidit Siagrium missos Chlodovecho. Qui cum ei presentatus fuisset, iussit eum occidere, totumque regnum eius ac thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑator deniq nicephorus constantino¬
po litanus ad eum misit. ⁊ firmissimũ
fedus cum eo disposuit. totamq uene¬
tiam illi uoluntatẽ spontanea donauit.
erum tandem magnificus imꝑa¬
tor karolus cum sinẽ uite sue sibi
cerneret imminere. ludouico filio suo
quem aquitauie regem constituerat
coronam iniꝑialem dereliquit. Bernar¬
dum autem filium pipini filii sui
talie regem fecit. Decessit autem anno¬
carnationis xp̃i. dccexini. indictione .iiii.
U. bł feb̾. Sepultus est autem ineccłia sc̃e
dei genitricis Marie aquisgrani. archꝰꝙ
narrantur non sunt hic propter uitaud̃
quoq temꝑe floruit santus egidius con¬
fessor p̃cipiuis natione grecus. qui dei
nutunieniens ad gallias. in ꝓuintia cui
septimania nomen est heremiticam
ouxit uitam. Claruit etiam his tempo¬
ribus paulus gentis sue idẽ langon¬
bardorum histone scriptor. Qui demo¬
nasterio montis cassini uenit in galli¬

Expanded text:
Imperator denique Nicephorus ConstantinoImperator denique Nicephorus Constantinopolitanus ad eum misit, et firmissimum fedus cum eo disposuit, totamque Venetiam illi voluntate spontanea donavit . ADO.. Verum tandem magnificus imperator Karolus cum finem vitae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae regem dudum ordinaverat, coronam imperialem dereliquit; Bernardum autem, filium Pipini filii sui, Italiae regem fecit. Decessit autem annocarnationis Christi 814, indictione . 30, 31. Sepultus est autem in ecclesia sanctae Dei genitricis Mariae Aquisgrani, arcusqunarrantur non sunt hic propter vitandumquoque tempore floruit sanctus Egidius confessor precipuus, natione Grecus, qui Dei nutu veniens ad Gallias, in provintia cui Septimania nomen est heremiticam duxit vitam. Claruit etiam his temporibus Paulus gentis suae, id est Longobardorum, historiae scriptor. Qui de monasterio montis Cassini venit in Galli
Abbreviated transcription (Latin):
consenuit.
iberos quoq suos ita censuit in¬
stituendos. ut tam filii quam filie pͥmo
liberalib studiis quib ⁊ ip̃e oꝑam da¬
bat erudirentur. Tunc filios cum pri¬
nium etas patiebatur more franẽqrũm
equitare ⁊ armis ac uenationib exerce¬
ri fecit. filias uero lanificio assuescerẽ.
coloq ac fusis ne ꝑ otium torꝑent oꝑ¬
am impendere. atq ad omnen honesta¬
qem erudiri fecit. Ex his omnibus duos
tantum filios ac filiam priusqͣm more¬
retur amisit. karolum qui natu maior
erat. ⁊ pipinum quem regem italie fe¬
cerat. ⁊ rothrudem que filiarum eius
pͥmogenita a constantino imꝑatore gre¬
corum desponsata erat. Quorum pipmꝰ
unum filium bernardum filias autẽ
quinq adalydem. attulam. gundradã
bertaidem. ⁊ theodoaatam suꝑstites re¬
liquit. In quibus rex⁊ pietatis sue p̃ci¬
puum documentum ostendit. cum fi¬
lio defuncto nepotem patri succed̾e. et
neptes inter filias suas educari fecissẽt.

Expanded text:
consenuit. Ib. c. 19. Liberos quoque suos ita censuit istituendos, ut tam filii quam filiae primo liberalibus studiis, quibus et ipse operam dabat, erudirentur. Tum filios, cum primum aetas patiebatur, more Francorum equitare et armis ac venationibus exerceri fecit. Filias vero lanificio assuescere coloque ac fuso, ne per otium torperent, operam impendere atque ad omnem honestatem erudiri jussit. Ex his omnibus duos tantum filios ac filiam, priusquam moreretur, amisit, Karolum, qui natu major erat, et Pipinum, quem regem Italiae fecerat, et Rothrudem, quae filiarum ejus primogenita a Constantino Graecorum imperatore desponsata erat. Quorum Pipinus unum filium Bernardum, filias autem quinque, Adalaydem, Atulam, Gundradam, Berthaidem ac Theoderatam superstites reliquit. In quibus rex pietatis suae precipuum documentum ostendit, cum filio defuncto nepotem patri succedere et neptes inter filias suas educari fecisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uinxit. Et acceptis obsidibus de ibimala¬
rami. ⁊ de albutauro aliisq sarracenis sub¬
uigatis. naborras. ⁊ uuasconas franciam re¬
uertitur. Orandi gr̃a romani post aliquot
annos ingressus. ab adriano pontifice
filius eius pipinus ex sacro fonte excipitur.
atq alii duo filii eiꝰ reges ininati sunt.
Mediolano aconia ep̃o. filia eius gilla est¬
baptizata quam excepit. dcclxxiii. anno¬

Expanded text:
junxit, acceptis obsidibus de Ibinilajunxit, acceptis obsidibus de Ibinilaram et de Abutauro, aliisque Sarracenis subjugatis Navarris et Wasconibus, in Franciam revertitur. Orandi gratia Romam post aliquot annos ingressus ab Adriano pontifice filius ejus Pippinus ex sacro fonte excipitur, atque duo filii ejus reges initiati sunt. Mediolani ab Thoma episcopo filia ejus Gissa baptizata
Abbreviated transcription (Latin):
ut mutuo se gladiis conciderent.
ex gloriosus karolꝰ it̾im saxones ag̃s¬
sus. firmitates ꝙ illorum õs obtinens
quo lipĩa consurgit omĩa ꝑagrans uniuersã
saxoniam recepit. Et reedificatio eresburga¬
lio castro suꝑ lipiam saxones cum uxoribus
⁊ infantib baptiracos infide s conumxit ⁊¬
placitum generale tam ex francis qͣm ex saxo¬
nibus celebrauit ad pat̾burnam. Uuindichĩ¬
ous cum quib dam saxonib rebellis in noi¬
manniam transfugit. auxilium ab eis con
saxonibus ex ingenuitate ⁊ alodio fidei fir¬
mitas roborata. si amplius amissa xp̃iam¬
t̾ate inꝑfidiam relab̾entur.
Toriosus rex karolus pascha celebra¬
to inaquitanam inuilla que dicit᷑
adhuc in saxonia positus. receꝑat legationẽ
sarracenorum inqua fuit ibi malaribi ⁊ filiꝰ
oeuifeci. qui translatine dicitur ioseph. Des¬
tructa gͥ panfilonia ap̃ cesar augustam exer¬
citum tam ex burgundia quam ex baioraria
ꝓuincia. septimania atq langobardia con¬

Expanded text:
ut mutuose gladiis conciderent. Rex gloriosus Carolus iterum Saxones aggressus, firmitatesque illorum omnes obtinens, quo Lippia consurgit, omnia peragrans, universam Saxoniam recepit, et reaedificato Heresburgalio castro super Lippiam Saxones cum uxoribus et infantibus baptizatos in fide sibi conjunxit, et placitum generale tam ex Francis quam ex Saxonibus celebravit ad Paterbrunnam. Witichingis cum quibusdam Saxonibus rebellis in Northmanniam transfugit, auxilium ab eis contSaxonibus et ingenuitate et alodo fidei firmitas roborata si amplius amissa Christianitate in perfidiam relaberentur. Gloriosus rex Carolus pascha celebrato in Aquitania, in villa quae dicitur adhuc in Saxonia positus, receperat legationem Sarracenorum, in qua fuit Ibinalaribi, et filius Devisfexi, qui Latine dicitur Joseph. Destructa igitur Pampilonia, apud Caesaraugustam, exercitum tam ex Burgundia quam ex Bajovaria provincia, Septimania atque Longobardia con
Abbreviated transcription (Latin):
uentutem quam constat iux mille homi¬
num tunc fuisse inarce capitolini montis
quias. fame. peste desꝑatione formicline
terunt. Captumq ilico capitolium su̾erat. nisi
clamore anseris exitatus mallius restitisset.
Qui cum du eos obsiderent. ⁊ iam romam
fame laborarent fragm̃ta panum ꝓ lapidib
gallis iecerunt. Quamobrem accepto auro
cesserunt. Sed secutꝰ eos canullus ita cecidit.
ut ⁊ aurtm quod his datum fuerat ⁊ omĩa
que ceꝑant militaria signa reuocaret qͣm¬
uis eos pridem gͣuissime cecidisset. Ita tercio
triumphans urbem ingressus est. ⁊ appellat᷑
est sod̃s romulus. qͣi ⁊ ip̃e patrie conditor
Igitur dum idem galli capitolium obsiderẽt.
Gauis fabius flamen quirmał sollemni die
gabinatus. doiso suo sacra p̃ferens. ꝑ hostiũ.
tentoria. ad quirmalem montem contendit.
⁊ celebrato sacrificio rediit. Cura ħ tempora
historia hester putatur esse scripta. Plato qͦ

Expanded text:
ventutem, quam constat vix mille homiventutem, quam constat vix mille hominum tunc fuisse, in arce Capitolini montis quias fame et peste, desperatione et formidine, terunt. Captumque illico Capitolium fuerat, nisi clamore anseris excitatus Manlius restitisset. Qui cum diu eos obsiderent, et jam Romani fame laborarent, fragmenta panum pro lapidibus Galli projecerunt. Quamobrem, accepto auro x Urbe recesserunt, sed secutus eos Camillus ita cecidit, ut et aurum, quod his datum fuerat, et omnia quae ceperant militaria signa revocaret, quamvis pridem eos gravissime cecidisset. Ita tertio Camillus triumphans Urbem ingressus est, et appellatus est secundus Romulus, quasi et ipse patriae conditor. Igitur cum iidem Galli Capitolium obsiderent, C. Fabius Dorsuo flamen Quirinalis solemni die Gabinatus sacra perferens, per hostium tentoria ad Quirinalem montem contendit, et celebrato sacrificio rediit. Circa haec tempora ra Hester putatur historia conscripta. || Plato quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Gremio. exercitu copioso ⁊ robusto nimis
cum urbem clusim que nunc tuscia dicitur.
obsiderent legatos romanorum qui tunc
tione ꝑ moti. elusini opꝑidi obfidione dimis¬
sa. totis uiribus romam contendũt. Hos ita
ruentes fabius consul com exerciti excepit.
nec tam obstitit. imo potuus ille hostilis
impetus romanos qͣi aridam segetem succidis.
straiit ⁊ transuit. Testatur hanc fabii cla¬
dem fluuius hallia sicut fabioꝵ cremera.
Non enim facile aliauis similem ruinam ro¬
mane militie recenserz. etiam si roma in¬
penetrant. trucidant᷑ rigentes simulacron
modo in suis sedib senatores. eosq ꝑ incen¬
dia domoꝵ crematos. lapsu eulminum
suorum sepeliunt uniuersos. Cumq iã
eis humane uires omnino resistere non
possent apollinem delphicum consul¬
uerunt. Respondit deos secum ⁊ candi-¬
das puellas gallis pugnaturas. Tunc in
alpes niuib oppressus Brenno cum oiũ
suo deletus est exercitu. Igitur reliqͣm ui¬

Expanded text:
Brenno, exercitu copioso et robusto nimis, Brenno, exercitu copioso et robusto nimis, cum urbem Clusini, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent, legatos Romanorum qui tunc tione permoti, Clusini oppidi 141 obsidione dimissa, totis viribus Romam contendunt. Hos ita ruentes Fabius cum exercitu consul excepit, nec tamen obstitit, immo potius hostilis ille impetus, quasi aridam segetem succidit, stravit et transiit. Testatur hanc Fabii cladem fluvius Allia, sicut Cremera Fabiorum. Non enim facile aliquis similem ruinam Romanae militiae recenseret, etiam si Roma inpenetrant, trucidant rigentes simulacrorum modo in suis sedibus senatores, eosque incendio domorum crematos lapsu culminum suorum sepeliunt universos. Cumque jam humanae vires eis omnino resistere non possent, Apollinem Delphicum consuluerunt. Respondit deos secum et candidas puellas Gallis pugnaturas. Tunc in Alpibus nivibus oppressus Brenno cum omni suo exercitu deletus est. Igitur reliquam ju
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ exestuanitib echue montis ignibus fa¬
uillisꝙ calidis cum detͥmento płi morumn
agroium uillarumꝙ uastata est. Tunc eilã
athalante ciuitas locris ad herens terre.
contigua repentino maris impetu ab scisa
atq in insulam desolata est. Athesiensium
quoq cuntatem misera pestis inuasit. ddiu¬
ꝙ de populata ẽ Post .xx. annos idem ueiẽ¬
tam rebellauerunt. Dictator contra ip̃os
missus est furius camillus. qui primum eos
uicit acie. mox etiam ciuitatem diu obsidens
cuniculis clam cepit antiquissimam ttalie
atꝙ clicissimam. Inuentamꝙ ibi statuam
unonis monete: iussit romam tͣusferri.
Uis exmilitibus ꝑ iocum interrogaui.
simulacrum an uellet ire romam. Respondit.
uolo. Postea cepit ⁊ faliscos nonminus nobi¬
eam cãm expulsus est ciuitate. Sehine ir
ruptio gallorum ⁊ incendium ur̃bis in se¬
quitur. Cui cladi audeat quisqͣm si p̃ aliqs
sentis inuiria. Igitur galli senones duce

Expanded text:
insula, exaestuantibus Aetnae mortis ignibus, fainsula, exaestuantibus Aetnae mortis ignibus, favillisque calidis, cum detrimento plurimo agrorum, villarumque vastata est. Tunc etiam Atlante civitas Locridis adhaerens terrae, continuo repentino maris impetu abscissa, atque in insulam desolata est. Atheniensium quoque civitatem misera pestis invasit, diuque depopulata est. Post XX annos iidem Veientani rebellaverunt. Dictator contra illos missus est Furius Camillus, qui primum eos vicit acie: mox etiam civitatem diu obsidens, cuniculis clam cepit, antiquissimam Italiae, atque ditissimam. Inventamque ibi statuam Junonis Monetae jussit Romam transferri. Unus autem e militibus per jocum interrogavit simulacrum an vellet ire Romam. Respondit: volo. Postea cepit et Faliscos non minus nobieam causam expulsus est ex civitate. Dehinc ruptio Gallorum, et incendium Urbis insequitur: cui cladi audeat quisquam, si potest,sentis injuria. Igitur Galli Senones, duce
Abbreviated transcription (Latin):
ut de in mim̃is quassationibus ac rumis uil¬
larum oppidorumꝙ assiduis roma nunciis
fatigaretur. Deinde ita iugis ⁊ corrida sicri¬
tas fuit. inp̃sentis tunc futuriq anni spẽ
gignendis cerre fructib ab negarit. his¬
uerunt. marimoꝵ auxiliorum manu stipan
te. Insuꝑ auxilium his p̃stabant. ueientes
⁊ rex uerentum tolymuius. Que ambe ci¬
uitates tam uicine urbi sunt. ut fidene uel
riuit sehis ⁊ uulsci. d mamercosmilio dicta¬
tore. ⁊ lucio quinto cincinnato magistro
equitum uicti. etiam regem ꝑdiderinit.
fidene uyo capte ⁊ excise sunt. Tanta in
ip̃is fidenis erat malorum animorum ꝙẜ
dtentio. ut uł domesticas dades suꝑfusa
form secus bella obluterarent. uel post dap̃¬
na bellorum inducias relaxatas. diuerse
pestes crlo terra ꝙ excandescentes incessabe¬
si infestatione corrumꝑent. His demꝙ tẽpo¬
ribus granissimo terre motu concufsa. sicilia

Expanded text:
ut de innumeris quassationibus ac ruinis vilut de innumeris quassationibus ac ruinis villarum oppidorumque assiduis Roma nuntiis fatigaretur. Dehinc ita jugis et torrida siccitas fuit, ut praesentis tunc futurique anni spem gignendis terra fructibtes, maximorum auxiliorum manu stirpant. auxilium his praestabant Veientes et rex Veientium Tolumnius, quae ambae civitates tam vicinae urbi sunt, ut Fidenae velrunt se his et Vulsci. sed Mam. Aemilio dictatore et L. Quintio Cincinnato magistro equitum victi etiam regem perdiderunt. Fidenae captae et excisae. Post viginti inipsis Fidenis erat malorum animorumque contentio, ut vel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent, vel post damna bellorum inducias relaxatas diversae pestes coelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumperent. His denique temporibus gravissimo terraemotu concussa Sicilia
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbe ordinationis incepto. ablegata reli¬
gione consulum. emicuit agmen tyrannor
Duabus tabulis legum ad decem pͥores ad di¬
ditis. agentes in solentissimo fastu płi-¬
ma. die quo deponere magistͣtus mos
erat cum isdem insignibus ꝓcesserunt.
Sed̾o anno ex his appius claudius uer¬
ginii cuiusdam qui honestrs iam stipen¬
clus otra latinos in monte algido mili¬
tabat. filiam uirginem nomine. uergi¬
niam stuprauit. Quam obrem ad actus
uirginius pater dolore libertatis & pudo¬
re dedecoris ꝓ tractam obseruitutem filiã
inconspectu populi pius parricida ꝓ stra¬
uit. Qua populus necessitatif atrocitate
ꝑ motus. ⁊ ꝑiculo libertatis ammonitus.
montem auentinum occupauit armatus
ne tueri libertatem arius destirit nisi post¬
qͣm a decem turis sublata est. ip̃iꝙ damp¬
nati sunt. Anno ab urbr condita trecentesi¬
mo xᷤᷤ. ꝑtotum fere aunum tam crebri tã¬
ꝙ etiam gͣues in itałia terre motus fuerũt.

Expanded text:
improbae ordinationis incoepto, allegata legaimprobae ordinationis incoepto, allegata legatione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima. Et die quo deponere magistratus mos erat, cum iisdem insignibus processerunt. Secundo anno ex his Ap. Claudius Virginii cujusdam, qui honestis jam stipendiis contra Latinos in monte Algido militabat, filiam virginem nomine Virginiam stupravit. Quam ob rem adactus Virginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris, protractam ad servitutem filiam, in conspectu populi, pius parricida prostravit. Qua populus necessitatis atrocitate permotus, et periculo libertatis admonitus, montem Aventinum occupavit armatus, nec tueri armis libertatem destitit, nisi postquam a decemviris potestas ablata est, ipsique damnati sunt. Anno ab Urbe condita 315 per totum fere annum tam crebri tamque etiam graves in Italia terraemotus fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Anno qui ꝓximus cercentesimo fuit aburbe
odita. dum legati ab athemensib ꝓpter so¬
lonis leges deferendas missi expectarentur.
arma romana faines pestilentiaꝙ compe¬
stuit. Ip̃o autem trecentesimo. ⁊ altero an¬
no ab urbe condita. imꝑium consulare ces¬
sauit. ⁊ pro duob consulib decem facti ft̃.
qui suminam potestatem haberent. ⁊ con¬
stituendarum legum atticarum gr̃a nu¬
mero decem uiri nominati sunt. Queres
magnam rei publice ꝑniciem inuexit. Nam
pͥmus ex decem uiris cedentib ceteris. solꝰ
appius cdlaudius sibi otinuanit imꝑium.
Statimq alioꝵ comuratio subsecuta est.
ut more dtempto. quo insigne imꝑii pe¬
nes unum. potestas aũ ꝯmunis erat. om̃s
omĩa ꝓpͥis libidinibus agitarent. Itaq ĩ ter
cetera que in solentissime cuncti p̃sumebãt.
repente singłi cum duodenis fascibus cet̾is¬
ꝙ imꝑatoriis in signib ꝓcesserunt. ⁊ nouo

Expanded text:
Anno qui proximus trecentesimo ab Urbe Anno qui proximus trecentesimo ab Urbe condita fuit, dum legati ab Atheniensibus propter Solonis leges deferendas missi exspectantur, arma Romana fames, pestilentiaque compescuit. Ipso autem trecentesimo et altero anno ab Urbe condita imperium consulare cessavit, et pro duobus consulibus decem facti sunt, qui summam potestatem haberent constituendarum legum Atticarum gratia, qui a numero decemviri sunt nominati, quod magnam reip. perniciem invexit. Nam primus ex Decemviris, cedentibus caeteris, solus Ap. Claudius sibi continuavit imperium. Statimque aliorum conjuratio subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum, potestas autem communis erat omnibus, omnia propriis libidinibus agitarent. Itaque inter caetera, quae insolentissime cuncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus, caeterisque imperatoriis insignibus processerunt. Et novo
Abbreviated transcription (Latin):
obstitere uiniores s adeo atͦx. ⁊ gͣue discrim̃
p̃lii fuit. ut ip̃e quoq consul ualernus ibi fu¬
errat occisus. ⁊ indignam deseruis inctoriã
etiam sua morte fedint. Sequitur annus
in quo cum uicto exercitu consul obsessus ẽ.
Nam mintium consulem ogresso p̃lio a e
qui. uulsciq suꝑauerunt. ⁊ fugientem in
algido monte qui ab urbe duodecimo fer¬
me miliario ab est. fame ferroq cinxerunt.
Actum infeliciter foret. niquintus cinicinna¬
tus p̃cipiuis ille dictator artam obsidiaͦnem
opp̃sso hoste soluisset. Qui reꝑtus inrure
quatuor iugerunt agrum possidens mani¬
bus suis colebat. Is cum inoꝑe ⁊ arans eẽt
inuentus. sudore det̾so ab aratro accersitus.
ad fasces. rogam p̃textam accepit. Mox sũp-¬
co honore instructoq exercitu cesis hostib.
uictor effectus exercitum liberauit uigumq
boum equis imposuit. uictoriamq qͣi stiuam
tenens sb̃iugatos hostes p̃se primus egit.

Expanded text:
obstitere juniores, sed adeo atrox et grave discrimen obstitere juniores, sed adeo atrox et grave discrimen praelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus, et indignam de servis victoriam insuper etiam sua morte foedaverit. Sequitur annus in quo cum victo exercitu consul obsessus est. Nam Minutium cos. congressi praelio populi Equi Volscique superarunt, et fugientem in Algido monte, qui ab Urbe XII ferme milliario abest, fame ferroque cinxerunt: actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, arctatam obsidionem, oppresso hoste, solvisset. Qui repertus in rure, quatuor jugerum agrum possidens manibus suis colebat. Is cum in opere et arans esset inventus, sudore deterso, ab aratro accersitus ad fasces, togam praetextam accepit. Mox sumpto honore, instructoque exercitu, caesis hostibus victor effectus liberavit exercitum, jugumque boum equis imposuit, victoriamque quasi stivam tenens, subjugatos hostes prae se primus egit.
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus om̃s ibidem sunt trucidati imno tan¬
tum ad eunnciandam cladem reseruato. qui
ꝓpter etatem puerilem duci non potuerat
ad pugnam. Post ħ census est mnurbe habitꝰ.
gͦ post urbem conditam anno ducentesimo.¬
lxxxx. suspenso ad modicum bello gͣuis pe¬
stilentia que semper ibi raras inducias aut
factas intercepit. aut ut fierent coegit. ꝑuni¬
uersam ciuitatem incanduit uiolenter. ut
merito p̃cedente ꝓdigio celum ardere uisum
sit. qͣndo capud gentium tanto moiborum¬
igne flagrauit. Nam eo anno ebutum ⁊ ser¬
uilium ambos confules pestilentia consump¬
sit. militares copias plurima ex parte dfec̃.
multos nobiles p̃cipue plebem feda tabe dele¬
uit. quamuis iam etiam suꝑiore quarto
anno oborta lues eundem populum depopu¬
lata sit. Proximo dehinc anno. ciues exules
seruiq fugitiui. duce herbonio uiro sabino
inuaserunt incederuntq capitolium. Ubi
fortissime quidẽ ualerio consule ⁊ imꝑatore

Expanded text:
hostibus omnes ibidem trucidati sunt, uno tanhostibus omnes ibidem trucidati sunt, uno tantum ad denuntiandam cladem reservato, qui propter aetatem puerilem duci non poterat ad pugnam. Post haec census in Urbe habitus, ergo post Vrbem conditam anno CCLXL suspenso ad modicum bello grauis pestilentia, quae semper ibi raras indutias aut factas intercepit aut ut fierent coegit, per uniuersam ciuitatem uiolenter incanduit, ut merito praecedente prodigio caelum ardere uisum sit, quando caput gentium tanto moigne flagravit. Nam eo anno Ebutium et Servilium ambos coss. pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles, praecipueque plebem, foeda tabe delevit, quamvis jam etiam superiore quarto anno oborta lues eumdem populum depopulata sit. Proximo dehinc anno cives exsules, servique fugitivi, duce Herdonio viro Sabino, Romam invaserunt, incenderuntque Capitolium. Ubi fortissime quidem Valerio consule et imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu amisso. occisis ꝙ inpugna mallio
consule ⁊ fabio consulari. Marchus faburs
consul. oblatum sibi a senatu triumphum ac¬
ciꝑe recusauerit. eo qd̃ frater suus fortiter
faciens inilla p̃lii tempestate cecidisset. inqͥ¬
ens quia tantis rei plublice detmentis luctus
potius deberetur quam triumphꝰ. Gaio flauio
⁊ lutio uirginio consulib głosissima illa nu¬
mero ⁊ uirib fabiorum familia ueientanum
sortita certamen quantam rei publice oibitatẽ
occasu suo intulerit. in famibus usꝙ ad huc
uocabulis testes sunt fluuius cremera qͥ
ꝑdidit. ⁊ poita que misit. Nam eum sex¬
trecenti fabii uere clarissima romani status
lumina speciale sibi adu̾sus ueientes decer¬
ni bellum expetiuissent. ꝓmittentes senatui
⁊ ppło roinano ꝑ se omne certamen inplendũ.
Itaq ꝑ fecti sunt omẽs nobiles. ⁊ qui singłi
inagnorum exercituum duces esse deberent.
Dehinc inducti in insidias circũuentiq ab

Expanded text:
exercitu occisisque in pugna Manlio exercitu occisisque in pugna Manlio consule et Fabio consulari, M. Fabius consul oblatum sibi a senatu triumphum suscipere recusarit, qfaciens in illa praelii tempestate cecidisset, inquiens: Quia tantis reip. detrimentis luctus potius debetur, quam triumphus. C. Fabio et L. Virginio coss. gloriosissima illa numero et viribus Fabiorum familia Veientanum sortita certamen, quantam reip. orbitatem occasu suo intulerit, infamibus usque adhuc vocabulis testes sunt fluvius Cremera, qui perdidit, et porta quae misit. Nam cum CCCVI Fabii vere clarissima Romani status lumina, speciale sibi adversus hostes Veientes decennii bellum expetivissent, promittentes senatui et populo per se omne certamen implendum, ita sunt profecti omnes nobiles, et qui singuli magnorum exercituum duces esse deberent. Dehinc deducti in insidias circumventique ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ auxilia contra romanos accepit. Ronia¬
nos sepe uicit. usq ad quintum miliariũ
urbis accessit oppugnaturus etiam patriam
suam legatis qui pacem petebant repucdliatis.
nisi ad eum mater ueturia ⁊ uxor uelunnia
ex urbe uenissent. quarum fiecu ⁊ p̃catione¬
suꝑatus. remouit exercitũ quem sub mouere
armis roma non poterat atꝙ: is socłs post tar¬
quinium fuit. qui dux contra patriam fuam
eẽt. In loco autem ubi orauerant. ara facta ẽ
rum abominam̃ta fames ⁊ pestilentia fesfam
urbem corripuere. Cessatum ẽ paulisꝑ a p̃liis.
cessatum tamen a moitib non est. Ueientes¬
⁊ ecrusci graues hostes adiunctis sibi finiti¬
morum coptis. mnbella surgentes. obuiis mar¬
co fabio ⁊ gneio Mallio consulib excipiuntur.
ubi post sacramentum iurationis. quo se
romani deuouerant. non nisi post uictonam
ad castra redituros adeo atrox certamen fuit.
⁊ uictis uictoribꝙ par fortuna: ut plurimo

Expanded text:
et auxilia contra Romanos accepit. Romaet auxilia contra Romanos accepit. Romanos saepe vicit, usque ad quintum miliarium Vrbis accessit, oppugnaturus etiam pasuam, legatis, qui pacem petebant repudiatis, nisi ad eum mater Veturia et uxor Volumnia ex Urbe venissent. Quarum etiam precatione removit exercitum, quem submovere armis Roma non poterat. Atque hic secundus post Tarquinium fuit, qui dux contra patriam suam esset. In loco autem ubi oraverant, a marito suo rum abominamenta fames, et pesVrbem corripuere. Cessaum est paulisper a proeliis, cessatum tamen a mortibus non est. Veientes Etrusci graues hostes adiunctis sibi finitimorum copiis in bella surgentes obuiis M. Fabio et Cn. Manlio consulibus excipiuntur: ubi post sacramentum iurationis, quo se Romani deuouerant non nisi post uictoriam ad castra redituros, adeo atrox certamen fuit et uictis uictoribusque par forma, ut, amisso plurimo
Abbreviated transcription (Latin):
de quo postea dicemis. ⁊ ante eum gaius ce¬
sar. sub dictature nomine ⁊ honore regnaue¬
rint. Dictator autem rome pͥmts fuit maichꝰ.
ualeris. magister equitum pͥmus. spurius
cassins. Sextodecimo anno pꝰ reges exactos
sequitur discessio plebis apatrib eum mar
co ualerio dictatore. delectum militum agẽ¬
te uariis ppłs strmulatus iniuriis. tanqł ase¬
natu ⁊ consulib p̃meretur. sacrum montem
insedit arnatus. Qua ꝑuitie qued atrocuis.
cum corpꝰ a capite desectum. ꝑditionem euus
ꝑ quod sprrabat meclitaretur. Munc ppł uibi
tbunos plebis qͣi ꝓpͥos iiclices ⁊ oefensores cira¬
ge ꝑsarum uidram uenit muros urbemq ue¬
stituit. Seq̃nti anni uulsci contra romanos
bellum p̃parauerunt. ⁊ iucti atie etiam. Co¬
dider̃t .xuiiͦi. anno postquam reges eieãti
erant. expulsus ex uibe quintus maraus¬
dux romanus qui couolos ceꝑat uulscoꝵ
ciuitatem. ad ip̃os uulscos contendit iratus.

Expanded text:
de quo postea dicemus, et ante eum C. Caede quo postea dicemus, et ante eum C. Caesar sub dictaturae nomine et honore imperaverint. Dictator autem Romae primus fuit M. Valerius; magister equitum primus Sp. Cassius. Sexto decimo anno post reges exactos, sequitur discessio plebis a patribus, cum, M. Valerio dictatore delectum militum agente, variis populus stimulatus injuriis, tanquam a senatu atque coss. premeretur, Sacrum montem insedit armatus. Qua pernicie, quid atrocius? cum corpus a capite defectum perditionem ejus per quod spirabat meditabatur. Tum populus sibi tribunos plebis quasi proprios judices et defensores creaPersarum rege, Judaeam venit, muros, urbemque restituit. Sequenti anno Volsci contra Romanos bellum praeparaverunt, et victi acie etiam Coabuerunt optimam. Anno 18 postquam reges ejecti erant, expulsus ab urbe Romanus dux Romanus, qui Coriolos ceperat, Volscorum civitatem, ad ipsos Volscos contendit iratus
Abbreviated transcription (Latin):
cum romanis pacem fecerat p̃staret auxiliũ
tusculum condidit. que ciuitas non longe
senuit. Quarto anno post reges exactos. sabim
collatis undiq copiis. magno apparatu belli io¬
mani tontendunt. Quo metu conff̾nati roma¬
ni. bellum parauerunt. Et de his triumphatũ
ẽ. Quinto anno post reges exactos. lucius ua¬
lerius ille bruti collega. ⁊ qͣter consul fatalit̃
mortuus ẽ adeo pauꝑ. ut collectis appło nũmis.
sumptum habuerit sepulture. quem mat̾ue
sicuti b̾tum ꝑ annum luxerunt. Nono anno
pꝰ reges exactos. cum gener tarquinii ad inuiriã
soceri uindicandam. ingentem collegisset exer¬
citum. noua rome dignitas est creata. que dic¬
tatura appellatur. maior qͣm consolatus. Cõdem
etiam anno magister eqiuitum factus est. qui
dictatori obsequeretur. Nec quicquam similius
potest dici quam diclatura antiqua. huic imꝑi¬
ali potestati. quam nunc tranquillitas ur̃a
ħ̾t. maxime cum augustꝰ quoq octouianus.

Expanded text:
cum Romanis fecerat, praestaret auxilium, cum Romanis fecerat, praestaret auxilium, Tusculum se contulit, quae civitas non longe senuit. Quarto anno post reges exactos, Sabini undique corrasis copiis magno apparatu belli Romam contendunt; quo metu consternati Romani bellum paraverunt, et de his triumphatum est. Quinto anno post reges exactos P. Valerius ille Bruti collega, et quater Cos. fataliter mortuus est adeo pauper, ut collectis a populo nummis sumptum habuerit sepulturae. Quem matronae, sicuti Brutum, per annum luxerunt. Nono anno post reges exactos, cum gener Tarquinii ad injuriam soceri vindicandam ingentem collegisset exercitum, nova dignitas Romae creata est, quae Dictatura appellatur, major quam consulatus. Eodem anno etiam magister equitum factus est, qui dictatori obsequeretur. Nec quidquam similius potest dici quam dictatura antiqua huic imperiali potestati, quam nunc tranquillitas vestra habet, maxime cum Augustus quoque Octavius,
Abbreviated transcription (Latin):
sub regulum eius stipendia diuidentem. habi¬
tu purpurato. occidit regem arbitratus. captꝰ¬
ꝙ ilico locutus ẽ. iͦur uenisset demiq dextram
que errauerat. igni qui mara erat. urencdam
suꝑposuit. uł uirgo clylia. que post exigu¬
um temꝑis interuallum. raptis uinculis.
aminirabili transmneati fluminis tyb̃is auda¬
seruituti recepto rege subiecti. eadem chyba
obses fuerat porsenne data. que uigiles fefel¬
lit. ⁊ concenso equo ꝑ tyb̃im romam intra-¬
uit. Statua equestͥs ei ex senatus consulto
data ẽ. Quadam die cum etrusci inurbem
romam irruerent ꝑ pontem subsilicium ty¬
b̃is. quidam oiatius codes. inpontis fronte
eis obstitit solus donec dissolutus pons ꝑ
ciues dirueretur ⁊ statim se cum armis in
tobim dedit. ac partter ⁊ hostium uictor
⁊ fiuminis. suꝑiecta etruscoꝵ tela uitauit. Ger¬
cio anuo post reges exactos. tarquimus cum
suscipi non posset inregnum. neꝙ ei porsenna qͥ

Expanded text:
subregulum ejus stipendia dividentem habisubregulum ejus stipendia dividentem habitu purpurato occidit, regem arbitratus, captusque illico, locutus est cur venisset, dextram denique, quae erraverat, igni qui in ara erat urendam superposuit; vel virgo Cloelia, quae post exiguum temporis intervallum ruptis vinculis admirabili transmeatu Tiberis fluminis, audaservitutem recepto rege subjecti. Eadem Cloelia obses fuerat Porsennae data, quae vigiles fefellit, et conscenso equo per Tiberim Romam rediit. Statua ei equestris ex senatusconsulto data est. Quadam die cum Etrusci in urbem Romam irruerent per pontem sublicium Tiberis, quidam Horatius Cocles in pontis fronte eis obstitit solus, donec dissoluto ponte pars ejus dirueretur; et statim cum armis se in Tiberim dedit, ac pariter et hostium victor, et fluminis, superjecta Etruscorum tela vitavit. Tertio anno post reges exactos, Tarquinius, cum suscipi non posset in regnum, neque ei Porsenna, qui pacem
Abbreviated transcription (Latin):
brutus consul. ⁊ arrunx tarquinii filius se¬
inuicem occiderunt. Romani tñ ex ea pugna
taliter uictores recesserunt. Uno plus etrus¬
co cadente: Romanus uictor abiit. Brutum¬
romane matrone defensorem puclicitie sue
qͣi cõmunem patremꝑ annum luxerunt.
Ualerius publicola. spurium lucretium tri¬
cipitinum collegam sibi fecit lucretie patrẽ.
Quo morbo mortuo. it̃m horatium puluillũ¬
sibi collegam sumpsit. Ita roma pͥmo anno
quinq consules habuit. cum tarquinius
collatinus ꝓpt̃ nomen ex urbe cefsisset. Brut᷑
inp̃lio ꝑiisset spurius lucretius moibo mortu¬
us esset. Scd̃o quoq anno iterum tarqui¬
nius ut reciꝑetur in regnum bellum romanis
intulit auxilium ei ferente porsenna etrurie
rege tribq tontinuis annis trepidam urbe mn
terruit. concdusit obsedit. Et isi hostem. ua¬
lerius munus qui ad feriendum porsennam
ad eius castra atq tentorium descenderat. ⁊¬

Expanded text:
Brutus consul et Aruns Tarquinii filius Brutus consul et Aruns Tarquinii filius invicem se occiderunt: Romani tamen ex ea pugna taliter victores recesserunt. Uno plus Etrusco cadente Romanus victor abiRomanae matronae defensorem pudicitiae suae quasi communem patrem per annum luxerunt, Valerius Publicola Sp. Lucretium Tricipitinum collegam sibi fecit Lucretiae patrem, quo morbo mortuo iterum Horatium Pulvillum collegam sibi sumpsit. ita primus annus quinque consules habuit, cum Tarquinius Conlatinus propter nomen urbe cessisset, Brutus in proelio perisset, Sp. Lucretius morbo mortuus esset. Secundo quoque anno iterum Tarquinius, ut reciperetur in regnum, bellum Rintulit, auxilium ei ferente Porsenna Etruriae rege, tribusque continuis annis trepidam urbem terruit, conclusit, obsedit; et nisi hostem, vel Mutius, qui ad feriendum Porsennam ad ejus castra atque tentorium descenderat, et
Abbreviated transcription (Latin):
rati. consules creauerunt duos ꝓuno rege.
Quo hac de causa creati sunt. ut si unus ma¬
lus esse uoluisset. alter eum. habeus potesta-¬
tem similem choerceret. Et placuit ne imꝑi-¬
um longius qͣm ꝑ annum haberent. ne ꝑdi-
uturnitatem potestatis in solentiores recdde¬
rentur: s ciuiles semꝑ essent. qui se post
annum scirent esse pͥuatos. fuerunt gͦ anno
pͥmo expulsis regibus consules. lutius umiꝰ.
brutus. qui maxime egerat ut traquiius
pelleretur. ⁊ tarquimus collatinus maritꝰ
lucretie. Sed atarquinio collationo statim
sublata est dignitas. Placuerat enim ne a¬
liquis in urbe remaneret qui tarquinius
uocaretur. Ergo accepto omi patrimonio suo
ex urbe nngrauit. ⁊ in loco ip̃ius factus est.
lutius ualerius publicolassul. Commouit
tamen bellum. urbi romane rex tarquinus.
qui erat expulsus. ⁊ collectis multis gentib¬
maxime truscorum. ⁊ uientum ut in regnũ
posset restitui dimicauit. In pͥma pugna

Expanded text:
rati, consules creaverunt. Pro uno rege rati, consules creaverunt. Pro uno rege duo hac causa creati, ut si unus malus esse voluisset, alter eum, habens potestatem similem, coerceret. Et placuit ne imperium longius quam annuum haberent, ne per diuturnitatem potestatis insolentiores redderentur, sed civiles semper essent, qui se post annum scirent esse privandos. Fuerunt ergo primo anno expulsis regibuBrutus, qui maxime egerat, ut Tarquinius pelleretur, et Tarquinius Conlatinus maritus Lucretiae. sed Tarquinio Conlatino statim sublata est dignitas. placuerat enim, ne quisquam in urbe remaneret, qui Tarquinius vocaretur. ergo accepto omni patrimonio suo ex urbe migravit et in loco ipsius factus est L. Valerius Publicola consul. commovit tamen bellum urbi Romae rex Tarquinius, qui fuerat expulsus et collectis multis gentibmaxime Etruscorum et Veientum, ut in regnum posset restitui, dimicavit. In prima pugna
Abbreviated transcription (Latin):
impudica ex in se lucretie defendat exemplo.
ferrum quod ueste colebat subito uisceribus
immersit. Pyopt̃ quam causam brutus pa-¬
rens ⁊ ip̃e tarquinii populum ꝯcitauit &
Barquinio ademit imꝑium. Mox exercitꝰ
rege oppugnabat. eum reliquit ueniens ꝙ
ad urbem rex. portis clausis exclusus
est ꝑ septem reges annis ducecentis. xliu
ad quintum decimum miliarium possi¬
derat. Garquinii sane temporbꝰ. castissi¬
ma Iudith holofernem ꝑ emit. His deuiq
temporib pẏtagoras philosophꝰ claruit.
qui samo oriunclus crotome deguit. no¬
uissime in metaponto obiit. ibiq sepiltꝰ
est. Sed romani quanta mala ꝑducentos.
ne ꝑtulerĩt. non solum unius regis expul¬
sio uerum etiam eiuratio regii nominis
fuisset inculpa ipsum solum oportuisset ex¬
pelli seruata regia dignitate meliorb Igit᷑
regibus urbe expulsis romani consulendũ
sibi. quam cuiꝗͣ. sue libertati dominandum

Expanded text:
a, inquit, impudica exin Lucretiae se defendet exemplo. a, inquit, impudica exin Lucretiae se defendet exemplo. Tum ferrum, quod veste celabat, subito visceribus immersit. Propter quam causam Brutus parens etiam ipsius Tarquinii populum concitavit, et Tarquinio ademit imperium. Mox exercitusrege oppugnabat reliquit; veniensque ad Vrbem rex portis clausis exclusus est per septem reges annis ducentis quadragiad quintum decimum miliarium possideret. ma Iudith Holofernem peremit. || isdemque temporibus Pythagoras philosophus claruit, qui Samo oriundus Crotone docuit novissime Metapontum adiit ibique sepultus esne pertulerint, non solum unius regis expulsio, verum etiam ejuratio regii nominis fuisset in culpa, ipsum solum oportuisset expelli, servata regia dignitate melioribus. Igitur regibus Urbe propulsis, Romani consulendum sibi quam cuiquam suae li
Abbreviated transcription (Latin):
quinii suꝑbi. fiłii eius regis cui ip̃e successerat.
⁊ filie sue quam tarquinius habebat uxorẽ.
Eõdem terpore claudia quinta uirgo uestał̃.
crim̃ stup fecisse accusata est. At illa se pur¬
gare declignata humaniter. in uadum tyb̃is
inuasit imꝑnim. Quo temꝑe adrelaratio¬
nem cyri regis ꝑ sarum renersi sunt iero¬
solimam uidei ꝓlii. milia quadringenti.
Iste pͥmus ex cogitauit uiucla. taureas fu¬
niam euntibus non longe est ab urbe. icit.
suesso pometiam ꝙ sub egit. cum tuscis pac̃ẽ
fecit. ⁊ templum ioui in capitolio edificauit.
us eiꝰ sextus carquinnis. nocte armatus nobi¬
lissimam lucretiam. lucretii ticipitimi filiã
collatini uxorem ꝑuĩ stupͣsset. ea de inuiria
uim ꝙ quam oppressa ꝑtulerat. flens ac pudi¬
bunda conquesta ẽ. Golantibus illis ⁊ dicentibꝰ¬
non ꝑtinere ad inpudicitiam. illate molentie
crimen extͣneum. non enim animum honeste

Expanded text:
quinii Superbi, filii ejus regis, cui ipse successerat, quinii Superbi, filii ejus regis, cui ipse successerat, et filiae, quam Tarquinius habebat uxorem. Eodem tempore Claudia quinta virgo vestalis ob crimen stupri accusata est. At illa sese purgare dedignata humaniter in vado Tiberis invasit imperium. Quo tempore ad relaxationem Cyri regis Persarum reversi sunt Jerusalem XLII millia quadringenti. Iste excogitavit primus vincula, taureas, funiam euntibus non longe ab Urbe est vicit: Suessamque, Pometiamque subegit. Cum Tuscis pacem fecit, ac templum Jovi in Capitolio aedificavit. us ejus Sextus Tarquinius nocte armatus nobilissimam Lucretiam Lucretii Tricipilini filiam, Collatini uxorem per vim stuprasset, ea de injuria vimque, quam oppressa pertulerat, flens ac pudibunda conquesta est. Solantibus illis non pertinere ad pudicitiam illatae violentiae crimen extraneum, non enim animum honestae
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnspoitatus. Tunc etiam massiba condita ẽ.
Eo temꝑe ierłm. a nabugodonosor rege chal¬
deorũ subñsa est. Post hunc tullus fuscepit
imꝑium genitus ex nobili femina captino tñ
⁊ ancilla regnauit q annis .xxx.iiii. Hiue¬
intarquinii prisci regiaa donnienti xaput
ardere insum ẽ. Quod ꝓdigium dum tana¬
quil uxoi regis uidisset. eum inter liberose¬
ducatitt. sicꝙ ad regnum ꝑuenit. Quo regnã¬
te balchasar imꝑabat caldeis. sub quo dam¬
hel scripturam msticam inpariece legit t in¬
terp̃tatus ẽ. H quoꝙ sabmos subegit. ueren¬
tes p̃lio uictos nec domitos. Montes quiri¬
ualem uinimalem. Equilmum uibi aduuẽ.
fossas circa murum duxit. Primꝰ oĩum cen¬
sum ordinauit. qui aclhuc ꝑoibem terrarũ
incognitus erat. Sub eo roma omnib moen¬
sum delatis habuit capita octoginta inͣi.¬
milia enuuum romanoium cum his qui in
agͥs erant. Occisus ẽ scelere geueri sui tar¬

Expanded text:
transportatus. Tunc etiam Massilia condita est. transportatus. Tunc etiam Massilia condita est. Eo tempore Jerusalem a Nabuchodonosor rege Chaldaeorum subversa est. Post hunc Servius Tullius suscepit imperium, genitus ex nobili femina, captiva tamen et ancilla, regnavitque annos XXXIV. Huic Tarquinii Prisci gremio dormienti, caput ardere visum est. Quod prodigium cum Tanaquil uxor regis vidisset, eum inter liberos educavit, pro qua re ad regnum pervenit. Quo regnante Balthassar imperabat Chaldaeis, sub quo Daniel scripturam mysticam in pariete legit, et interpretatus est. Hic quoque Sabinos subegit, Veientes praelio victos, nec domitos fregit, montes Quirinalem, Viminalem, Esquilinum Urbi adjunxit, fossas circuti murum duxit: primus omnium censum ordinavit, qui adhuc per orbem terrarum incognitus erat. Sub eo Roma omnibus in censum delatis, habuit capita LXXXIV millia civium Romanorum cum his qui in agris erant. Occisus est scelere generi sui Tar
Abbreviated transcription (Latin):
me exhilia nẽpos suscepit imꝑium. Quo etiã
temꝑe iosias regnabat apd̃ hebreos. Contra
latmnos dimnicauit ⁊ uicit om̃s finitimos ⁊
potñtes tunc tuscie .xii. ppłos. in num̃is dci¬
dit oflictib. Auentinum montem ciitati
acdiecit. ⁊ ianculum atq hostiam ciuitatẽ
sup ͣ mare .xuͦi. miliario ab urbe roma ocli¬
dit .xxiiii. anno imꝑii morbo ꝑiit. hoc tñ
regnante rpidaurus est condita: que post¬
ea chyrachium ẽ nominata. Deinde regnum.
Priscus tarquimus accepit. Hic num̾um
sẽuatoꝵ cduplicauit. cicum rome edificauit.
ludos rͥomanos instituit. qui ad urãm me
moriam ꝑmanent. Uicit idem etiam Sabi¬
nos ⁊ non parum agrorum sublatum hisdem
romane urbis t̾ritorio uinxit pͥmusq triũ¬
phans romam intrauit. muros fecit ⁊ cloa¬
x. Dui. ꝑ ancifilios occisus est. regis eius cii
ip̃e successerat. Regnante tarquino Arion
mechimneus a delfino in tenarum dicitur

Expanded text:
mae ex filia nepos, suscepit imperium, quo etiam mae ex filia nepos, suscepit imperium, quo etiam tempore Josias regnabat apud Hebraeos. Hic contra Latinos dimicavit, et vicit omnes finitimos, et potentes tunc Tusciae XII populos innumeris concidens conflictibus. Aventinum montem civitati adjecit, et Janiculum. Hostiam civitatem supra mare XVI milliario ab urbe Roma condiditregnante Epidamnus est condita, quae postea Dyrachium est appellata. Deinde regnum Priscus Tarquinius accepit. Hic numerum senatorum duplicavit, Circum Romae aedificavit. Ludos Romanos instituit, qui ad nostram usque memoriam permanent. Vicit idem etiam Sabinos, et non parum agrorum sublatum idem Romae urbis territorio junxit, primusque triumphans Romam intravit. Muros fecit, et cloamo imperii anno per Anci filios occisus est, regis ejus, cui ipse successerat. Regnante Tarquinio Arion Methymnaeus a Delphino in Taenarum dicitur