comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis iugilat ut noceat. tanto xp̃ianꝰ
uigilet ut uincat. nugd ingilanti¬
b sbrepit inimicus. ssũgo solicito
coruuenit hostis. sleq eni tunc tm
inpace magis igilãdu ẽ nob̾ et¬
ec̃endus ani̾mus exercẽda uutus
facit eni hostis securos. quos cupit
ẽẽ captuuos facit inqua securos
minime ꝑ specxerit. Siquis miles
sb̃ imperãtorcõspectu certam̃ cu
tute pugnabit. ut placẽ illi cui mi¬
litat posit nec scipẽdiu promoctiõe¬
qr poteĩt despicẽ si suꝑans hoste for¬

Expanded text:
stis vigilat, ut noceat; tanto christianus vigilet, ut vincat. Nunquam enim vigilantibus obrepit inimicus; nunquam sollicitos circumvenit hostis. Neque enim tunc tanin pace magis vigilandum est nobis; exercendus animus, exercenda virtus, Facit enim hostis securos, quos cupit esse captivos; facit, inquam, securos,minime perspexerit. Si quis miles sub imperatoris conspectu certamen cum tute pugnabit, ut placere illi cui militat, possit! Nec stipendium promotionemve poterit adipisci, nisi superans hostem for
Abbreviated transcription (Latin):
tus es xp̃o qͣu te desiderat inun̾are
cõtẽpne pñtia ut ꝑcipias futura ⁊
tp̃alia ergo speme ut ectia possis ac¬
cĩpere. possidebis celu. ꝙ dyabolus po¬
sidẽ ño potuit. hẽbis eũ paradisum
nũ uumicus exclusus ẽ accipies ⁊¬
et̾nitate quã p̃uai̾cator hostis ami¬
sit. illum ergo ad t̾ra ꝑfidia deie¬
cit. te incelum fides impo suit. ille
cõtẽpnẽdo celesti nirtute priuatus
est. tu ẜ uiẽdo angelica maiestate
su ffultus eris. ille igit᷑ ad et̾na su

Expanded text:
tus, qui te desiderat munerari. Contemne praesentia, ut percipias futura: temporalia sperne, ut aeterna possis accipere. Possidebis coelum, quod diabolus possidere non potuit; habebis paradisum, unde inimicus exclusus est: accipies aeternitatem, quam praevaricator hostis amisit. Illum ad terram perfidia dejecit; te in coelum fides imponit: ille contemnendo coelesti virtute privatus est; tu serviendo angelica majestate suffultus e
Abbreviated transcription (Latin):
Sit mile xp̃i ãma¬
tus sit sollicitu ᷑ sit cautus sic de
deo solo securus. Nigilet inꝑace ca¬
utior ꝙ̃ in bello iigilare cõsuenit ñ
sit securitate dimussus ne aliquai
exꝑte sbrepat inimicus. Sobrii in¬

Expanded text:
Sit miles Christi armatus, sit sollicitus, sit cautus, sit de Deo solo securus. Vigilet in pace cautior, quam in bello vigilare consuevit: non sit securitate remissus, ne aliqua ex parte subrepat inimicus. Sobrii, in
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ sine exem¬
plo mater genuit autorẽ suu sic ĩ¬
effabilit̾ pater genuisse credẽ dus
desfuit. hec fides credat. intlłia nõ
requirat ne aut non inuẽtũ putet
incredibile/ aut reꝑtum nõ credat
singulare. Ecce enim de matre na¬
uinmatris pudor est diminutuᷤ
uirgo pepei̾t qr uirgo cõcepit q no
quid mirum si non ẜm cõsuetudĩe
humaĩ partus/ processit expr̃e. non
minus ꝑsbam matris exsola geni¬
tus est filius. ⁊ sine dãpno corporis
pai̾ẽtis natum filii nouimus corpꝰ ⁊
Ergo sinaturam rerum intelli gẽtia
duce ꝑpẽdimus. demusiitium siño¬
negamus occasum. Alioquin ideoi
filium nõ hr̃e dicanus initium qr
⁊ po. Etate si senior puero formasi
longior ꝑuo.poͬ. si fortior in becille
Rlideamus aliquid horum accidat fi¬
lio. nam nec etate minor ẽ. ꝙͣ de pͥñ¬

Expanded text:
im sine exemplo mater genuit auctorem suum: sic ineffabiliter Pater genuisse credendus edefuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. Ecce enim de matre naviri matris pudor est imminutus. Virgo peperit, quia virgo concepit: et non quid mirum si non secundum consuetudinem humani partus processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex sola genitus filius, et sine damno corporis parientis, natum filii novimus corpus: Ergo si naturam rerum intelligentia duce perpendimus; demusnegamus occasum. Alioquin ideo Filium non habere dicamus initium, qu, potentia: aetate, senior puero; forma, longior parvo; potentia, fortior imbecillo. Videamus utrum aliquid horum accidat Filio: nam nec aetate minor est, quem de p
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. nemo se de huius scłi
celsitudine extollat. petrus pi¬
cator fuit. nemo iniqtatẽ ꝓpri¬
am cogitãdo. mĩa dei defugiat
paulus ꝑsecutor fuit ille dicit
fẽs est dñs refugiu pauꝑi iste
dicit doçebo mniquos uias tuas

Expanded text:
mus. Nemo ergo se de hujus saeculi celsitudine extollat: Petrus piscator fuit. Nemo iniquitatem propriam cogitando misericordiam Dei defugiat: Paulus persecutor fuit. Ille dicit, Factus est Dominus refugium pauperum : iste dicit, Doceam iniquos vias tuas
Abbreviated transcription (Latin):
lumie accesa ꝗ illumiat om̃e
hoĩe ueniẽte in hũc mũdũ.⁊
unu in quo deus exaltauit hu¬
militate. alterum in quo dap¬
nada sanauit iniquitater .ĩilso
discamus nõ suꝑbire.ũsto non
desꝑare. ꝙ breuit̾ magna boĩs

Expanded text:
censa, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum: unum, in quo Deus abjectam exaltavit humilitatem; alterum, in quo damnandam sanavit iniquitatem. In illo discamus non superbire; in isto, non desperare. Quam breviter magna nobis
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtare fres inunu. an aliq̃ sint
certi atq ꝓfcĩ qui hitant ĩ unu
nec ad om̃s ꝑtineat istabñdictio.
s ad quosda. aqb tñ descendat ad
ceteros. ista eĩ uerba psalten iste
dulcis ista suauis melodia tam
incantico ꝙͣ in ĩtellectu q̃ monaste¬
na pepit ad hũe sonu excitatisũt
fres qͥ hitait in unũ ꝯcupierunt.
iste uersus fuit tuba ip̃o ꝵ. sonuit

Expanded text:
habitare fratres in unum;» an aliqui sint certi atque perfecti qui habitant in unum, nec ad omnes pertineat ista benedictio, sed ad quosdam, a quibus tamen descendat ad caeteros. 2. Ista enim verba Psalterii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt fratres qui habitare in unum concupierunt; iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit
Abbreviated transcription (Latin):
hiis septem aliqui dies aꝑasceue
usq ad reẜrectionem dñi cõditꝰ¬
antur. ut nec teitia decima apassi¬
one sit nec quarta decima in reẜre¬
cione aut qutadecima. nec añ prim¬
mũdi tpr̾a uniꝰ cdomade circuł.
numerantur qua deus mũdim¬
pra et oramenta conposuit. Sex
enĩdiebus mũdu aptauit septi¬
ma cessauit qua sabbatu appeil¬
ainit. Hiis eni septem diebus
totius mũdi rõ ⁊ nuͣs cõtinetur.i
Senꝑ eĩ inse redeuntes młtiplica¬
ut numeꝵ tempoꝵ post sabbatũ
enĩ apͥmo die repetit semꝑ usq
indiem semyit̾iu .i. in sabbatũ
ut reẜrectio dñi p̃madie inchoa
uolutus incipit ite. ut sit primꝰ¬

Expanded text:
de his septem aliqui dies a parasceue usque ad resurrectionem domini concludantur, ut neque tertia decima in passione sit neque quarta decima in resurrectione aut quinta decima ne ante primmundi tempora unius ebdomadae curriculis numerantur, qua deus mundi membra et ornamenta conposuit. sex enim diebus mundum aptauit et septima cessauit, quam sabbatum appellauit. his enim septem diebus totius mundi ratio et numerus continetur. semper enim in se redeuntes multiplicant numerum temporum. post sabbatum enim a primo die repetit semper usque in diem septimum, id est sabbatum, ut resurrectio domini primo die inchoatuolutus incipit iterum, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
ticatus ꝯfitetur fidem sua coram¬
a sacerdote ⁊ interogatus respon¬
det. ħ ⁊ martyr coram ꝑsecutore
facit qui ⁊ confitetur fidem ⁊ int̾ro¬
gatus respondet. Ille post confessio¬
ħ uł asꝑgitur sanguine ut t̾ingitur
pontificis accipit spñ scm̃. hic hĩta¬
culum ⁊ efficit᷑ sp̃s scĩ. dũ nõ ẽ ip̃e a¬

Expanded text:
tizatus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondebit. Hoc idem martyr coram persecutore facit, qui et confitetur fidem, et interrogatus respondet. Ille post confessiovero aspergitur sanguine, vel tingitur pontificis accipit Spiritum sanctum. Hic habitaculum efficitur Sp
Abbreviated transcription (Latin):
gautent qr semꝑ uident un gaude¬
re ualeant ⁊ laudare. nos uo m̃oleca¬
mus pessi a procul auulcu tuo in has
peginacione positi.ato ꝑ mũdanas
nãnactates distenti digun laudare
laudis incelo ⁊ in terra offertur per
mꝰ ⁊ sine fine landabimus.

Expanded text:
vident unde gaudere valeant et laudare. Nos vero mole carnis pressi, et procul a vultu tuo in hac peregrinatione positi, atque per mundanas varietates distenti, digne laudare laudis in coelo et in terra offertur. Permus, et sine fine laudabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemocimeat ero¬
gare pͥauꝑ ib. nemo putet eũ
accipe cui manu uidet ille accip̃
ꝗ iissit ut dares. ibi¬
dicat ꝑanꝑ accipit diues.das
ei ꝗ ꝯsumat. accipit ille q reddat
neq ħ redditunis ꝙ accepit. fe¬
nerari se uoluit plus ꝓmictit

Expanded text:
Nemo timeat erogare pauperibus; nemo putet eum accipere cujus manum videt. Ille accipit qui jussit ut dares.  sed accipit dives: das ei qui consumat, accipit ille qui reddat. Neque hoc redditurus quod accipit: fenerari se voluit, plus promittit
Abbreviated transcription (Latin):
re potuerunt ea regula qua cetẽa ta¬
lia declinamtur. Namq abeo ꝙ est
oritur. fit uerbum p̾tẽti temporis.
ꝙ est. moritur. si queramus p̃terti
tpĩs uerbum. respõdi solet mortuuᷤᷤ
est.u. lictera geminata. Sic enim drͣ
mortuus. quomodo fatuus ardu
sine tỹe declinanitur. illuo autẽ qiͣ
ut de clinetur ꝙ de clinaiͣ nõ pot̃. ꝓ
partici pio p̾tẽti tpiͣs ponitur. Con
id ꝙ significat non post agendo n¬
tari. ita ipm̃ uẽbum non posset lo q̃¬
do declinari. Agi tñ potest in adiuto
tem declinare possimus.illa enĩ ẽ
grauior et onium malor pessima q̃
non fit sepatiõe anime et corporis.
s in et̾uã penam potius utriusq cõ¬
plexu. ibi eꝯͣriõ non erunt hoĩes añ
mortem atq post mortẽ. s semper
inmorte. Ac ꝑ hoc nũquã uiuẽtes
nõ mortui s sine fine moriẽtes.
fumꝙͣ enim erit peius in morte ꝙͣ
ubi ei̾t mors ip̃a sine morte

Expanded text:
re potuerint, ea regula qua cetera tare potuerint, ea regula qua cetera talia declinantur. Namque ab eo quod est oritur, fit uerbum praeteriti temporis quod est moritur, si quaeramus praeteriti temporis uerbum, responderi adsolet \'mortuus est>, u littera geminata. Sic enim dicitur mortuus, quo modo fatuus, ardusine tempore declinantur. Illud autem, quasi ut declinetur, quod declinari non potest, pro participio praeteriti temporis ponitur nid quod significat non potest agendo, ita ipsum uerbum non posset loquendo declinari. Agi tamen potest in adiutortem declinare possimus. Illa est enim grauior et omnium malorum pessima, quae non fit separatione animae et corporis, sed in aeternam poenam potius utriusque conplexu. Ibi e contrario non erunt homines ante mortem adque post mortem, sed semper in morte; ac per hoc numquam uiuentes, numquam mortui, sed sine fine morientes. Numquam enim erit homini peius in morte, quam ubi erit mors ipsa sine morte
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si exillo ꝗsq incipit mori ho
est ee in morre ex quo in illo agi ce¬
peĩt ip̃a mors .i. uite detracrio. quia
cum detrahẽdo finita fuent. poste
mortẽ iam non erit ĩ morte profc̃o
exquo esse incipit in hoc corpore ĩ mõ¬
te est. Quid enim alurd dieb horis ⁊
momẽtis q singulis agitur.donec
ea comsumata mors que agebatur
impleatur. et incipiat iam tẽpuᷤ eẽ
pos mortem. ꝙ cum uita detraheret᷑
erat inmorte. Numqua igit inuita
ho est exquo ẽ inisto cõpoe moriẽte
rotius quam uiuẽte. S et inuita ⁊
in morte sumul eẽ nõ potest. an potiꝰ
et inuita et inmorte simł est inuita
in morte autẽ qr iã morit᷑ cũ uita de¬
thitur. Si enim non ẽ ĩ uita quid
est ꝙ de trahit donec eius fiat ꝑfcãꝰ
sũptio. Siaũt non ẽ in morte. quid
est uite ip̃a detractio s
in cõgnie arbitror accidisse. ⁊ sinon
humana industria. iuditio fortasse
latina ligua. nec gramatici declina¬

Expanded text:
Porro si ex illo quiPorro si ex illo quiest esse in morte, ex quo in illo agi coeperit ipsa mors, id est vitae detractio; quia, cum detrahendo finita fuerit, post mortem jam erit, non in morte: profecto ex quo esse incipit in hoc corpore, in morte est. Quid enim aliud diebus, horis, momentisque singulis agitur, donec ea consumpta mors quae agebatur, impleatur; et incipiat jam tempus esse post mortem, quod, cum uita detraheretur, erat in morte? Numquam igitur in uita homo est, ex quo est in isto corpore moriente potius quam uiuente, si et in uita et in morte simul non potest esse. An potius et in uita et in morte simul est; in uitin morte autem, quia iam moritur, cum uita detrahitur? Si enim non est in uita, quid est quod detrahitur, donec eius fiat perfecta consumtio? Si autem non est in morte, quid est uitae ipsa detractio? incongrue arbitror accidisse, etsi non humana industria, iudicio fortasse Latina lingua nec grammatici declina
Abbreviated transcription (Latin):
isto corpore morituro eẽ cepit nũqua
in eo nõ agitur ut mors ueniat. hocei
agit eiuꝰ mutabilitas toto tẽpoe uite
huius. si tñ uita dicenda est ut ueĩ¬
atur in mortẽ. nemo qui ppe est. qui
non ei post annũ sit quam ance an¬
num fuit et cras quã hodie. ⁊ hodie
quam heri. ⁊ paulo posꝙͣ nũc et nũc ꝙͣ
et cotidie fit minus minus ne quod
restat ut omnino nichil sit aliud tp̃s
uite hui̾s quam cursus ad mortẽ in
quo nemo uł paululum stare. uł ali¬
quamto tardius ire pennictit᷑. s urgẽ¬
tur om̃s pari motu nec diuerso in¬
pellumtur acessu neq enim cuiuita
breuior fuit celerius diẽ dux ꝙͣ ille
cui lõgior. s cum equalit̾ et equalia
mom̃ta rapẽtur ambobus. alt̾ hũit
prͣp ius alter remotius. quo nõ ĩ paĩ
uelocitate ambo cũrebant./ alurdo ẽ
autẽ amplius uie pegisse. aliud tar¬
dius ambulasse. Quiergo usq ad mor¬
tem productiora tẽporis spatia agii
nõ lentius ꝑgit s plus itineis cõficit

Expanded text:
isto corpore morituro esse coeperit, numquam in eo non agitur ut mors ueniat. Hoc enim agit eius mutabilitas toto tempore uitae huius si tamen uita dicenda est, ut ueniatur in mortem. Nemo quippe est, qui non ei post annum sit, quam ante annum fuit, et cras quam hodie, et hodie quam heri, et paulo post quam nunc, et nunc quam di demitur, et cottidie fit minus minusque quod restat, ut omnino nihil sit aliud tempus uitae huius, quam cursus ad mortem, in quo nemo uel paululum stare uel aliquanto tardius ire permittitur; sed urgentur omnes pari motu nec diuerso inpelluntur accessu. Neque enim, cui uita breuior fuit, celerius diem duxit quam ille, cui longior; sed cum aequaliter et aequalia momenta raperentur ambobus, alter habuit propius, alter remotius, quo non inpari uelocitate ambo currebant. Aliud est autem amplius uiae peregisse, aliud tardius ambulasse. Qui ergo usque ad mortem productiora spatia temporis agit, non lentius pergit, sed plus itineris conficit.
Abbreviated transcription (Latin):
Adulterium tenebras quent. ca¬
stitas lucem desiderat. Quõ uis
ĩnotescere sic uiue. quõ nis hoĩ¬
bus ĩnocesc̾e eciã p̾t̾ oculos hõni.
sic uiue qm̃ qui fecit te ⁊ in cene¬
bris iidet te. quare laudatur ca¬
stitas ꝓ ublice ab hoĩb. quare ñ
laudãt adulterium nec ad ulti
Quigͦ quent u̾itate uenit ad lucẽ

Expanded text:
Adulterium tenebras quaerit, castitas lucem desiderat. Quomodo vis innotescere, sic vive: quomodo vis hominibus innotescere, etiam praeter oculos hominum sic vive; quoniam qui fecit te, et in tenebris vid et te. Quare laudatur castitas publice ab hominibus? Quare non laudant adulterium nec adulteri? Qui ergo quaerit veritatem, venit ad lucem
Abbreviated transcription (Latin):
nan aĩa incorpor ea luce incorpo¬
rea sĩplicis sapientie dei sicut ill¬
uminatur aens corpus luce cor¬
porea. Et sicut aer tencbrescit.i¬
sta luce deẜtus. Nam nichil sũt te¬

Expanded text:
nari animam incorpoream luce incorporea simplicis sapientiae Dei, sicut inluminatur aeris corpus luce corporea; et sicut aer tenebrescit ista luce desertus nam nihil sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s interogauit ẜpens et
cusabilis. Nec eĩ ullo m̾o dici po¬
sset illud ꝙ precepat deus oblita
dapnabił negligentie ꝓtineret.
cũ memoria retineturͦ. ⁊tamꝙͣĩ

Expanded text:
s interrogavit serpens, et esset inexcusabilis, neque ullo modo dici posset, id quod praeceperat Deus oblitamdamnabilis negligentiae pertineret: cum memoria retine
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe possidenti uitam nirsus reclclidit
s iam sepulto iã monum̃to recondi¬
to ia legitimis tp̃oꝵ spatiis ascripto
inferis inqlino ab ip̃a sede pallente
destructa lege tartarca. mancipium
concilia stridentiũ umbr post ꝑfim¬
das noctis eterne caligines uitamdu¬
cere in cõuinio discumbere fiui discũ¬
bẽciũ colloquio prandere aganderey
ficit. atq ut miraculu diuine uirtuti
accresceret du ꝯuini s interogantib
tustia loca penaꝵ secdesq alta nocte sẽp
oscuras lacanis indicat ꝯdiligenti
narratione pordinem diu q̃siti lõ¬
gisq temporib ingnor anti ĩuen̾ũt
tandem inferiprolitorem. Et mft¬

Expanded text:
sidenti vitam rursus reddidit; sed jam sepulto, jam monumentis recondito, jam legitimis temporum spatiis adscripto inferis inquilino, ab ipsa sede pallente, destructa lege tartarea, mancipium post concilia stridentium umbrarum, post profundas noctis aeternae caligines, vitam ducere, in convivio discumbere, frui discumbentium colloquio, prandere et gaudere fecit: atque ut miraculum divinae virtutis accresceret, dum convivis interrogantibus tristia loca poenarum, sedesque alta nocte semper obscuras, Lazarus indicat diligenti narratione per ordinem; diu quaesiti longisque temporibus ignorati invenerunt tandem inferi proditorem. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ temeraĩa p̃sũpticẽ intus ĩ
corde uł ẜmoĩb cogitationũ. q
qm din nõ latent nemo flagella¬
tus dicat indigne se acipe disci¬
plinam qiͣ ultra non sit quo per
illa profitiat. Sciendu est enĩ
sic inprinçipio libri huius dyato¬
lo landatũ iob testimoĩo dei et
infine trib amicis eius. ut tñ¬
quo etia laudabiles ẜm̃ hanc
uita uiros ¶deo iam placẽtes ⁊¬
pat̾na flagella ꝑducũt.q̃ noluit
ab apło remonẽ. dicẽs sufficit.tͥ¬

Expanded text:
saltem temeraria praesumptione intus in corde uel sermonibus cogitationum: et quoniam deum non latent, nemo flagellatus dicat indigne se accipere disciplinam, quasi ultra non sit, quo per illam proficiat. sciendum est enim sic in principio libri huius diabolo laudatum Iob testimonio dei et in fine tribus amicis eius, ut tquo etiam laudabiles secundum hanc uitam uiros et deo iam placentes paterna flagella perducunt; quae noluit ab apostolo remouere dicens: sufficit- t
Abbreviated transcription (Latin):
labia linguã corymaginẽ uter
manus dextera ⁊ simst̾ra digi¬
aĩe. Iram furoren pniam. ħ̾¬
et hiis similia. nõ carnaliter iur
ysto ͬͬ a recte intelligentib sen¬
tienda sũt. sicut amꝰdeis ⁊ pler¬
sq hrticis carnaliter sapientib.
q̃ deu corꝑen atq localem opina
hũana in deo menbra sen mocus
aĩe more humano messe credat
bricat.¬

Expanded text:
labia, linguam, cor, imaginem, uterum, manus, dextram, sinistram, digianimae, iram, furorem, ilia, non carnaliter juxta historiam a recte intelligentibus scienda sunt, sicut a Judaeis et plerisque haereticis carnaliter sapientibus, qui Deum corporeum atque localem opinanhumana membra seu motus animae more humano inesse credit, bricat
Abbreviated transcription (Latin):
puens insensatis ad lutum ludẽ¬
tib et manus inquinãtibi peda¬
gogus et seuerus cum nenit lutỹ
de manu excutit. et codicem põri¬
git. ita uoluitd̃s ꝑ prinçipes sb̃di¬
tos sibi. fiere corda insensata pu¬
erilia. ut abiciant lutum de mai¬
bus. et aliquid utile faciant. Liͦ

Expanded text:
pueris insensatis ad lutum ludentibus, et manus inquinantibus, paedagogus cum venit severus, lutum de manu excutit, codicem porrigit: ita voluit Deus per principes subditos sibi terrere corda insensata puerilia, ut abjiciant lutum de manibus, et aliquid utile faciant. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Inepta letitia dicit. Ut qd gaudium
aĩ intus abscondis egredere in publi
nde ant fac eos letos tua lectitiã. Nũ¬
quid iar dyabolu incisti. Nũqd iani
inferni penas euasisti. Nũad iã de
exilio ad pr̃ia uenisti: Numqd iam
de tua electione secinitatem accepisti
An forte in oblinionem uenit qd̾ dn
dicit. Mundus gaudebit uos autẽ
ꝯtristabĩum̃ s tnstitia ur̃a uertetur ĩ
gaudiu. An forte a memoria excidit

Expanded text:
Inepta laetitia dicit: Ut quid animi gaudium intus abscondis? Egredere in publicu vel proximi rideant: fac eos laetos tua laetitia. diabolum vicisti? Nunquid jam inferni poenas evasisti? Nunquid jam de exilio ad patriam venisti? Nunquid jam de tua electione securitatem accepisti? An forte in oblivionem venit quod Dominus dicit: « Mundus gaudebit, vos autem contristabimini: sed tristitia vestra vertetur in gaudium? » An forte a memoria excessit
Abbreviated transcription (Latin):
q receclente neccitate ꝯĩa negotia ne¬
cciͣtatis interadunt qr nõ erit q̃d ibia¬
gamus. nõ die ⁊ nocte. ubi nox nõ ẽ.
s totodie qr unus dies ẽ nõ erit qd ibi
agamꝰ nisi laudemꝰ ꝙͣ diligimus. qr
tũc eũ indebimus. m̃o nõn uisu te¬
fideramus ⁊ laudamꝰ. tũc uisũ qd̾ am¬
amꝰ quo laudabimus sine fineerit lau¬

Expanded text:
 recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus quem diligimus, quia tunc et videbimus. Modo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amam
Abbreviated transcription (Latin):
Sũt aũt queclam que
cũ audierimus. nõ eis ad com¬
odam fidem ⁊ rõne nob̾ recd di¬
ta uera esse congnoscimus que
creclere nõ ualemus et uniu̾sa
dñi in iracła ĩo ab infidelib nõ
et reuera sũt de quib rõ recidi
natura ꝙ in rõabiliter fecerit ds
s quoꝵda mirabiliũ re opu
eius et expeclit tãtisꝑ occulta
eẽ ratione ne apud aĩos fasti
esse d eff dessistunt ⁊ opus est
eos ad inuĩsibilin fidem uisi¬
bilib in irabilib excitar ut y¬
itate purgati eo ꝑueniant ut
familiaritate ueritatis mirari
desistant.

Expanded text:
Sunt autem quaedam, quae cum audierimus, non eis accommodamus fidem et ratione nobis reddita uera esse cognoscimus, quae credere non ualemus. et uniuersa dei miracula ideo ab infidelibus non et re uera sunt, de quibus ratio reddi ecerit Deus? Sed quorumdam mirabilium operum ejus, etiam expedit tantisper occultam esse rationem, ne apud animos fastidesse desistunt, et opus est eos ad invisibilium fidem visibilibus miraculis excitari, ut charitate purgati, eo perveniant ubi familiaritate veritatis mirari desistant.
Abbreviated transcription (Latin):
nec loco illu includit ꝗ cunta pu¬
gillo cocludit. Siaũt sempit̾nus¬
in tp̃e p̾dicetur et cunta tempora
disponere affirmetur. ꝯtinuo p̃fĩ¬
mine sicut uestimento refulgeati
statumn cogitatio eum hĩtu priuat.dũ
amictum lucis et possessione rer ab
eo sepat. Quod si semꝑ p̾sens adesse
testetur cõfestim situs stãtipa uł se¬
denti ymaginatur. Siaũt unuer¬
sa regẽ diffimatur actus laboris et̾¬
naz requiez ad nichillare conatur.⁊
Itenim si affirmetur ꝑatiẽs qrmala
nr̃a suffert illico passio se ingent.⁊
inpassibile pati cotẽpnit. hiis ꝗdẽ¬
in cluditur et ab hiis ꝯĩb proprieta

Expanded text:
 loco includit, qui cuncta pugillo includit. Si autem sempiternus praedicetur, et cuncta tempora disponere affirmetur; continuo praetmine sicut vestimento refulgeat; statim cogitatio eum hoc habitu privat, dum amictum lucis vel possessionem rerum ab eo separat. Quod si semper praesens adesse testatur, confestim situs standi vel sedendi imaginatur. Si vero universa regere referatur, actus laboris aeternam requiem annullare conatur. Porro si affirmetur patiens, mala nostra sufferens; illico passio se ingerit, et impassibilem pati contendit. His quincluditur, et a
Abbreviated transcription (Latin):
effabił oĩb aurib in audibilis. ⁊¬
ratẽter quoq dubia diffiniens
cuntas scripturas difẜẽs. cunta¬
uinitate intẽdit tante maiesta¬
tis luce reꝑcussa pauidum capud
tremefacta reflectit atq in addi¬
ta mundane sapĩe fugies delire¬
stulta obinutescit. Nẽpe nomine
et uerbo cunta ex primit que sb
decem p̃dicam̃tis humano corder
om̃s res ẽẽ hñt. mox uniuersalia
et indiuidua dequib sb̾a p̃dicat᷑¬

Expanded text:
ehendi. Quomodo enim immensus et inns retur? Nunc autem patet quam sit advinitatem intendit, tantae majestatis luce repercussa, pavidum caput tremefacta reflectit, atque in abdita mundanae sapientiae fugiens delitestulta obmutescit. Nempe et nomine et verbo cuncta exprimuntur, quae sub decem praedicamentis humano corde comnes res esse habent; mox universalia et individua, de quibus subst
Abbreviated transcription (Latin):
et nouẽ accidentia que ei ncc̃io ĩ¬
tatis. qui cunca ualde bona fecit
malũ huic qualitati cõtrãiumi
obiuat et tanto bono se opponere
nõ trepidat. Quod creator uł dñ
p̾dicetur. cum utrũq ad aliud re¬

Expanded text:
et novem accidentia, quae ei necessario ini cuncta valde bona facit; statim malum huic qualitati contrarium obviat, et tanto bono se opponere non trepidat. Quod si creator vel dominus praedicetur, quod utrumque ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
amus dubitabimus nos eius ¶¬
cłie ꝯdere gremio que usq adꝰ
fessioe̾ gn̾is humani ab apłica
secde ꝑ sucessionẽ epo̾ꝵ / frustia
hrticis crcũlatrantib ⁊ ꝑtĩ pleb
ip̃ius iuditio ꝑtim concilioꝵ¬
re. uł sũme ꝓfecto impietatis
est uł p̃cipitis arogantie¬

Expanded text:
amus, dubitabimus nos eius ecclesiae condere gremio, quae usque ad confessionem generis humani ab apostolica sede per successiones episcoporum frustra haereticis circumlatrantibus et partim plebis ipsius iudiciore, vel summae profecto impietatis est, vel praecipitis arroganti
Abbreviated transcription (Latin):
tu abiendu est. non panci doc¬
tissimi disputant s iuꝑitu etiã
uulgus marim femin.a ꝵq bita
młtis diu̾sis q gnib et creclit
et p̾clicat ꝙ continentia usq ad
tenuissimũ uictũ panis et aq̃ et põ
res dies. ꝑpetua ieuinia ꝙ casti
ꝙ patientia usq ad cruces flam¬
as q neglectas ꝙ liberalitas usqa
patrimonia disfributa paupibus
ꝙ deniq totius hĩ mũdi aspna¬
tio usq ad desideriu mortis ĩten¬
dicur. Pauci ħ faciñt. paucio

Expanded text:
tu ambiendum est, non pauci doctissimi disputant, sed inperitum etiam uulgus marium feminarumque in tam multis diuersisque generibus et credit et praedicat? quod continentia usque ad tenuissimum uictum panis et aquae et non res dies perpetuata ieiunia, quod castitemptum, quod patientia usque ad cruces flammasque neglectas, quod liberalitas usque ad patrimonia distributa pauperibus. quod denique totius huius mundi aspernatio usque ad desiderium mortis intenditur? pauci haec faciunt, pa
Abbreviated transcription (Latin):
fcũs sum nimis ⁊ terãs mas ⁊¬
git ab illo nisi adillum ab eius
seuei̾tate adeius bonitate. qui¬
semite locus excipiet fugiẽtem.
ubi eius penitẽtia te nõ inueĩat
Si ascẽdens incelum ibi est. Si
desçederis ad inferim ad est. Reci¬
pe gͦ pẽnas tuas indirectum. et
habita inspe in extrema huius ⁊¬
scłi eteĩ ibi manus tua deducet
te. et ꝓducat te dextera sua. ꝗd¬
ꝗd eni feceris quocuq peccam̃s
adhuc in hac uita es. uñ te oĩo¬
si sanare nollet anferret cũr gͦ

Expanded text:
factus sum nimis iterans vias git ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus
Abbreviated transcription (Latin):
de pace dicturi prius. que pacis
sunt comoda uideamus. ẽ pax
serenitas m̃tis traꝗlitas aĩ.ɨ
simplicitas cordi amoris m̃cu¬
lum cõsortium cai̾tatis. hec est
q̃ simłtates tollit bella cõpescit
cõprimit iras suꝑbos calcat hu¬
nules amat discordes sedat ⁊
inimicos cõcordat cuctis ẽ pla¬
alienũ. nichil deputat suũ. do¬
cet amae̾ que odisse nõ nouit.
nescit extolli. nescit in flaiͣ. hãc
ergo a accepit teneat. ꝯ ꝑoidit
reppetat qui amisit exꝗrat qm̃
catur a patre. exbrdatur a filio¬
et nichilominus aspu scõ alienꝰ
efficitur. respuit eĩm munus i¬
oblatum ꝗdad te legis cõtẽpẜ¬
rit bonũ. nec poteit ad hẽditatẽ
dii puenire q test̾m nolueĩt o

Expanded text:
De pace dicturi, prius quae pacis sint commoda videamus. Est pax serenitas mentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est plaalienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: catur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a Spiritu sancto alienus efficitur. Respuit enim munus oblatum, qui datae legis contempserit bonum; nec poterit ad haereditatem Domini pervenire, qui test
Abbreviated transcription (Latin):
uolle ꝙ inꝑa tur declinare. ꝗd
tibi cõe cum discordia xpĩane q
citias quas enade̾ nõ potuit. nec
ille ꝗ eas pͥmitus adĩuenit. Ini¬
tio nãq inimicitias in protop¬
laustũ dũ ẜpẽs erexeit intͥficit.
dum hoĩ inuidet ip̃e prosternitũ
dum adam cupit decipẽ ip̃e pri¬
mitus iugula tur. qͣre aut xp̃i
caĩtatẽ aplectẽ xp̃iane aut diᷤ¬
cordie autori. de similitudine

Expanded text:
nolle, quod imperatur declinare. Quid tibi commune cum discordia, Christiane? quid xerces inimicitias, quas evadere non potuit nec ille, qui eas primus invenit? Initio namque inimicitias in protoplastum dum serpens exerit, interficitur; dum homini invidet, ipse prosternitur; dum Adam cupit decipere, ipse primitus jugulatur. Quare aut Christi charitatem amplectere, Christiane, aut discordiae auctori de sim
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc lex dati
est ut uuluera ostenderet peccatoꝵ
.que gr̃e bñdictio sanaret. ad ħ
lex data est ut suꝑbo infinnitatem
suam notantfaceret ⁊ infirmo pe¬
nitentia suaderet. Ad hoc lex da¬
ta est ut diceremus in cõualle plo¬
rationis uideo alim legem ni cõ

Expanded text:
Ad hoc enim lex data est, ut vulnera ostenderet peccatorum, quae gratiae benedictio sanaret. Ad hoc lex data est, ut superbo infirmitatem suam notam faceret, infirmo poenitentiam suaderet. Ad hoc lex data est, ut diceremus in convalle plorationis, Video aliam legem in
Abbreviated transcription (Latin):
eĩm expatre deus u̾bũ natus exma
tre u̾bum caro fcm̃. nus igitur
atq idem dei filius natus ante ɨ¬
secła ⁊ natus in secło. qutraq na¬
tiuitas unius est filii dei diuiã¬

Expanded text:
nim de patre deus uerbum, natus est de matre uerbum caro factum. Vnus igitur atque idem deus dei filius natus ante saecula et natus in saeculo, et utraque natiuitas unius est filii dei. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
intrĩsecus x amoris cu flãma torreba¬
t. a ꝙͣuis rex ĩprobus ligna sbiecerit.
aincendia maiora suppõsuerit tuscs
laurentius has flãmas fidei calore ñ
sentit. ⁊du xp̃i precepta cogitat. fngi
sceribus iguiu torm̃ta sentire q sensi¬
bus ꝑadisi refugeria possidebat. Iace¬
at lic ante pecles cyrani exhusta caro
corꝰq exaĩe nichil cñ detrĩiti patiturĩ
t̾ns cꝰ añnus demoratur in celis Se¬
tenditur gͦ sup flãma ignicos glolo¬
et sepus ue: satur inlatera a ꝙͣ toplus
rationis gnͣe aliꝰ illum corquet. ⁊ aliis¬
euientes cormenta ꝓficiunt. qr denoti¬
orem laurentiu saluatori suplicia ac¬
tiociora fecerũt

Expanded text:
intrinsecus Christi amoris flamma torrebat. Et quamvis rex improbus ligna subjiceret, incendia majora supponeret; tamen S. Laurentius has flammas fidei calore non sentit, et dum Christi praecepta cogitat, frigipoterat visceribus ignium tormenta sentire, qui et sensibus paradisi refrigeria possidebat. Jaceat, licet, ante pedes tyranni exusta caro, corpus exanime, nihil tamen detrimenti patitur in terris, cujus animus demoratur in coelis. Extenditur ergo super flammarum ignitos globoet saepius versatur in latera; sed quanto plus rationis genere alius illum torquet, et alii saevientis tormenta proficiunt. Devotiorem Laurentium Salvatori supplicia atrociora fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmelius ẽ nõ nouere ꝙ uouere
et noͣ redlere. Ugo est a sinũꝙͣ
tuit in monasteno ⁊ u̾go sacrata
ess. nubere illi nõ hicet. eẽ in
monasterio nõ ꝯpeslitur.Siãt
cebit esse in monasterio ⁊ deẜn

Expanded text:
lius est non vovere, quam vovere et non reddere . Virgo et si nunquam fuerit in monasterio, et virgo sacra est; nubere illi non licet, esse in monasterio non compellitur. Si autem coepit esse in monasterio, et des
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Si autez nolũt. ꝗ forte noluͣt
ceite ego su astatuera sicut no¬
stis ulłu ord inare clicu nisi q̃
mecu uellet manere.aut siuel¬
let discedere a ꝓposito recte ill i
tollere cłicatu. qr deẜreret scẽ so¬
tietatis ꝓmissu ceptũq ꝯsortiñ.
Eice in ꝯspectu dei ⁊ ur̃o mut .o
consiliu q uolũt hr̃e aliqd ꝓpri¬
u qͥb nõ sufficit d̾s ⁊ eccłia eniĩ
maneant ubi uolũt ⁊ ubi pos¬
sunt. Non eis aufero cl̾icatum
Nolo hre ypocritas. Maluzẽ q̃s
nesciat malu esse cadere a ꝓposi¬
co. s peiũs est simłare ꝓpontu
Ecce dico audite ꝗ sotie̾tate coĩs
uite iam suscepta q̃ laudatur
cadit aꝓfessione sua cadit obẜ¬

Expanded text:
nolunt, qui forte nolunt, certe ego sum, qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui mecum vellet manere, ut si vellet discedere a proposito, recte illi tollerem clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum, coeptumque consortium. Ecce in conspectu Dei et vestro, muto consilium. Qui volunt habere aliquid proprium, quibus non sufficit Deus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum est, quis nesciat? malum est, cadere a proposito: sed pejus est, simulare propositum. Ecce dico, audite: Qui societatem communis vitae jam susceptam, quae laudatur cadit, a professione sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃s tagastensis eccłie. firmi
noĩe. firmior uolũtate cũ ab eo
queretur. hõ iussu imꝑatoris ꝑ
apparitores ab eomissos. ꝙ̃ ad
se ꝯfugientẽ diligentia ꝙͣta po¬
terat atultabat. respondit que¬
rentibus. nec mentui se posse nͨ
te impetraret. qd ħ fien põt for¬
tius atq ꝯstantius.¬

Expanded text:
 Tagastensis ecclesiae, Firmus nomine, firmior voluntate: nam cum ab eo quaereretur homo jussu imperatoris per apparitores ab eo missos quem ad se confugientem diligentia quanta poterat occultabat, respondit quaerentibus nec mentiri se posse, nec te impetraret. Quid hoc fieri potest fortius atque constantius
Abbreviated transcription (Latin):
p̾it fide nich habuerũt turpitudi¬
nis menbra. que non hu mano
licitoq conceptuĩ s diuinocm̃ pã¬
tui ẜ uirent. merito plane sic ho¬
corclib integris creclendo concip¬
emus ⁊ cõficendo quoclã mo pa¬
reremus q̃ corpaliter ẜuata inte¬
gritate transfunderet. Nullo mo
ei xp̃s matrem nascendo faceret
det̾iorem ⁊ cui munus fecundita
fallaciter fcã sũt. s noua snt s
in solita sũt. s ꝯͣ nature cursum
q mira ꝙ diuina. ⁊ eo magis ua
certa ⁊ firmata.¬

Expanded text:
pit, nihil habuerunt turpitudinis membra, quae nec humano licitoque conceptui, sed divino tantum partui servierunt? Merito plane sic hocordibus integris credendo conciperemus, et confitendo quodammodo pareremus, etiam corporaliter servata integritate transfunderet. Nullo modo enim Christus matrem nascendo faceret deteriorem; ut cui munus fecunditatfallaciter facta sunt: sed nova sunt, sed insolita sunt, sed contra naturae cursum quia divina; et eo magis vera, certa, firmata
Abbreviated transcription (Latin):
fama decollare conantur cu
ipm deu ⁊ ł dñ eoꝵ cotidie bla¬
sphemare non cessent cu eis di¬
spliceat qcqd ꝯtr̃a eoꝵ nolun¬
tate insto ⁊ occusto iuditio fa¬

Expanded text:
famam decolorare conantur, cum ipsum Deum et Dominum eorum cotidie blasphemare non cessent, cum eis displicet quicquid contra eorum voluntatem iusto et occulto iuditio fa
Abbreviated transcription (Latin):
ebriosi maledicti et suꝑbi istañ
est dicenda pax qr nõ procedit
habẽ nõ uelit ille utiq qui non
dum. Quis est qui pace cumdeo
nõ ht. cui displicet deus. S diciꝰ¬

Expanded text:
ebriosi, maledici et superbi. Ista non est dicenda pax, quae de re non velit? Ille utique qui sic dum. Quis est hic qui pacem cum Deo non habeat? Cui displicet Deus. Sed dici
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ante mundi costitutiõem
ea p̾ destinatioe inqua deus fu
tura sua fc̃a p̾sciit. electi sunt
de mundo ea uocatioe qua deus
id qd̾ p̾destinauit impleuit. qͦs
enim predestinauit illos et uo¬

Expanded text:
t ante mundi constitutionem ea prędestinatione, in qua Deus sua futura facta pręsciuit; electi autem de mundo ea uocatione, qua Deus id quod prędestinauit, impleuit. Quos enim prędestinauit, hos et uo
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus mens ad hicẽ cua. ni¬
mis ei fulget / ⁊ nõ capit illam.
nec suffert oculus aie diutende
tate ꝯfunditur capacitate. O sum¬
maet in accessibił lux. otota bt̃a u̾¬

Expanded text:
intellectus meus ad illam. Nimis fulget, non capit illam, nec suffert oculus animae meae dtate, confunditur capacitate. O summa et inaccessibilis lux, o tota et
Abbreviated transcription (Latin):
.2ͦ. Ecce xp̃s passus est. ecce mer¬
cator onstẽdit merces. ecce p̾tiñ
ꝙ declit sanguis eius fusus est
in sacco ferebat p̃tium nĩm ꝑcuꝰ¬
sus ẽ lançea. fusus est saccus ⁊
manauit p̃tiũ orbis t̾raꝵ. In¬

Expanded text:
 Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis ter
Abbreviated transcription (Latin):
Uen
in altitudine maris et tempestasd̾¬
ceto dignatus est. S nomitus t̾tia
die. Uenit in alcitudne mans. in
qua altitudine nos dim̾si eramꝰ. ĩ qͦ
altitudine nos naufragiu passi era¬
mus . uenit illuc ipe ⁊ tẽpestas de¬
mersit eu. q fluctꝰ ibi passus est ip̃oᷤ
hoĩes tẽpestates uoces dicenciñ Cui¬

Expanded text:
eni in altitudinem maris, et tempestas deceto dignatus est: sed evomitus est tertio die . Venit in altitudinem maris, in qua altitudine nos depressi eramus, in qua altitudine nos naufragium passi eramus: venit illuc ipse, et tempestas demersit illum; quia fluctus ibi passus est, ipsos homines; tempestates, voces dicentiu
Abbreviated transcription (Latin):
et uelle nõ põt. Non enim põt iusti¬
tia uelle face̾ ꝙ iniustum est.ant
sapientia uelle ꝙ stultum est. aut
ueritas uelle ꝙ falsum est. unde
ad monemur deum oĩpotẽtẽ. nõ
hoc solum ꝙ ait apłs. negare se ip̃r
non põt. s multa non posse. Ecce ⁊¬
egodico er eius ueĩtatem dicẽ aut̾o
ꝙ negare nõ audeo. Us op̃s nõ pof̾¬

Expanded text:
et velle non potest. Non enim potest justitia velle facere quod injustum est, aut sapientia velle quod stultum est, aut veritas velle quod falsum est. Unde admonemur Deum omnipotentem, non hoc solum quod ait Apostolus, Negare seipsum non potest, sed multa non posse. Ecce ego dico, et ejus veritate dicere audeo, quod negare non audeo: Deus omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ĩo credant iniq deum nõ ẽẽ oĩpo¬
tẽtem ꝗa multa contra eius uolun
ꝙ non nult. hoc eis faciet ꝙ ip̃e nult
Nullo modo igitur oĩpotẽtiuł mu.
tant uł suꝑant uoluntatem siue eͥ¬
h̾o uł iuste dãpnetur siue miẜicor¬
dit̾ liberetur noluntas oĩpotẽti ĩ ple

Expanded text:
Nec ideo credant iniqui, Deum non esse omnipotentem, quia multa contra eius faciun quod non vult, hoc eis faciet quod ipse vult. Nullo modo igitur omnipotentis vel mutant vel superant voluntatem, Sive homo vel iuste dampnetur sive misericorditer liberet
Abbreviated transcription (Latin):
bono eius ope male utuntur sic ip̃e i¬
bonus. ⁊ eoꝵ malis oꝑib bñutitur
ne oĩpotẽtis uolunptas aliqͣ expar¬
te iuĩcatur. Si enim non hr̃et ꝙ bonꝰ
de malis iuste ac bñ facẽt. nullo mͦ
eos nasci uł uiuẽ sinẽt quos malos
ipos non fecit qr hoiẽs fecit. Quia
non pecrata que sunt contra nãm
s naturas ip̃as creauit Malos tn
eos futuros p̾scius ingnorare non
potuit. S sic̃ nouerat᷑ que ip̃i essẽt
mala factiũ sic etiam nouerat que
bona de illis eẽt ip̃e fcurus. Quis
uerbis explicet quis equiperet la¬
udib quantum nob̾ honum cotu¬
lerit passio saluatoris cuius in re¬
missioe pecc̃oꝵ sanguis effusus est
Er tñ tantum ħ honum ꝑ malitiã
zabuli ꝑ malitiam iudeoꝵ ꝑmali¬

Expanded text:
bono ejus opere male utuntur; sic ipse bonus etiam eorum malis operibus bene utitur, ne omnipotentis voluntas aliqua ex parte vincatur. Si enim non haberet, quod bonus de malis iuste ac bene faceret, nullo modo eos vel nasci vel vivere sineret, quos malos ipse non fecit, quia homines fecit, quia nec peccata, quae sunt contra naturam, sed naturas ipsas creavit: malosros praescius ignorare non potuit: sed sicut noverat quae ipsi essent mala facturi; sic etiam noverat quae bona de illis esset ipse facturus. Quis verbis explicet, quis aequiparet laudibus, quantum nobis bonum contulerit passio Salvatoris, cujus in remissione peccatorum sanguis effusus est? et tamen tantum hoc bonum per malitiam zabuli
Abbreviated transcription (Latin):
eis iuste retribuitur suplitiumi
qm̃ nocẽ uoluerunt. Si c̃ aũt aliqd
inuẽire potuimus ꝙ ma nifestũ
eẽt nob̾ quem admodum deus q̃
malis oꝑib et iudeoꝵ ⁊ iude tradi¬
toris bñ nsus est ad nr̃am redẽp¬
tioẽm ac salutem sic inuniu̾ sa cre¬
atura/ occultiᷤ atq additis finibus
quos nec occłoꝵ nec mẽtis acie pe¬
netramus. nouit ꝙ̃ admodum
malis deus bñ utitur. ut in oĩbus
que nascuntur et administrãtur
in mundo uoluntas oĩpotẽtis in ple¬
atur. S qm̃ dixi hoc solum oĩpotẽ¬
tem non posse ꝙ non uult neꝗs
me temẽ dixisse arbitretur aliqd
oĩpotentem non posse. ħ a bt̃s apł¬

Expanded text:
ur supplicium, quoniam nocere voluerunt. Sicut autem aliquid invenire potuimus, quo manifestum esset nobis, quemadmodum Deus etiam malis operibus et Judaeorum et Judae traditoris bene usus est ad nostram redemptionem ac salutem: sic in universa creatura occultis atque abditis sinibus, quos nec oculorum nec mentis acie penetramus, novit quemadmodum malis Deus bene utatur, ut in omnibus quae nascuntur et administrantur in mundo, voluntas omnipotentis impleatur. 4. tem non posse, quod non vult: ne quis me temere dixisse arbitretur aliquid omnipotentem non posse; hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
sobis quippe beata sine fine iica
promissa ẽ. et equalitas angeloꝵ
exq̃ promissioẽ certi sumus cui ad
illam uita post iuditiu ueneimꝰ
nõ ui uos esse lapsuros.

Expanded text:
obis quippe beata sine fine vita promissa est, et aequalitas Angelorum: ex qua promissione certi sumus, cum ad illam vitam post judicium venerimus, non inde nos esse lapsuros:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid oramus cum dici¬
mus. dimicte nob̾ debita nra nͥ
ut uulneã nr̃a sanẽtur. ⁊ quid a¬
luid petimus cũ dicimꝰ ⁊ ne nos ĩ¬
feras in tẽptatioẽm/nisi ut ille ꝗ
in sidiat᷑ uł cẽtat extñ secus nul¬
la inũpat exparre.nulla nos fã¬
ude nulla nos possit nirtute su¬

Expanded text:
im oramus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute su
Abbreviated transcription (Latin):
fieri põt. ur hõ bonus hõie bonũ
odeĩt nesciẽs. uł potius diligat
nesciẽs. ip̃m enim diligit cũ Ronũ
diligit. qrid ꝙ ẽ ille hoc istedilig̃
oderit aũt nesciẽs non ip̃m s ꝙ ꝓu
tat ẽẽ ip̃m.ita fieri põt. ut etia hõ
iunstus hoĩem odeĩt iustũ. a tñ deu¬

Expanded text:
fieri potest ut homo bonus hominem bonum fieri potest ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit, quia id quod est ille, hoc iste diligit; oderit autem nesciens non ipsum, sed quod putat esse ipsum: ita fieri potest ut etiam homo injustus hominem oderit justum, et du
Abbreviated transcription (Latin):
net ab sco dita tenebrarum ⁊mĩfe¬
stet cogitatioes cordis ⁊ tunc lau
erit unicuiq adeo. qñ ergonõ ẽra¬
tur inreb ut recta sit inꝓbatio i¬
uitioꝵ uirtutũq approbatio pro¬
fecto si erratur in hoĩb ueĩalis ẽ
humana tẽptatio ꝑhas aut hũa¬
noꝵ cordium tenebras res młtũ
mirãda et multũ dolẽda cõtĩgit
q hr̃e uolumus eum q etiã. si di¬
scipline in ponẽde nccitas cogiti
siue ne aliis noceat siue ne fiat i¬
ip̃e cõreptior. aspentate salubri ꝑ¬
sequamũ. ⁊ hoĩem bonũ tanꝙ̃ ma¬
lum affligamus ꝙ̃ nesciẽtes am̃¬
mus. ħfit siquis u̾bi grã cũ sit
pudicus a nob̾ creditur inpudic
sine dubio enim si purdicum dili¬
go ħ ẽ ip̃e ꝙ diligo ergo etiam ip
cum quo simł incaĩtate pudici¬
tie hĩtat aĩa mea fatio ignans
iniuriam. nõ ẽrans in discreptioe
uirtutũ atq uitioꝵ s incordiu
tenebris huanoꝵ. pro inde sicut

Expanded text:
inet abscondita tenebrarum, et manifeinet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Quando ergo non erratur in rebus, ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque probatio; profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. 3. Per has autem humanorum cordium tenebras, res multum miranda et multum dolenda contingit, que habere nolimus; eumque etiam, si disciplinae imponendae necessitas cogit, sive ne aliis noceat, sive ut fiat ipse correctior, asperitate salubri persequamur; et hominem bonum tanquam malum affligamus, quem nescientes amamus. Hoc fit, si quis, verbi gratia, cum sit pudicus, a nobis creditur impudicus. Sine dubio enim si pudicum diligo, hoc est ipse quod diligo: ergo etiam ipsum cum quo semper in charitate pudicitiae habitat anima mea, facio ignarus injuriam, non errans in discretione virtutum atque vitiorum, sed in cordium tenebris humanorum. Proinde sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ut si ille uł ille hõ uctum sit in pudi¬
cus. pudicũ bñ scimus. odeĩmus tñ e
inpudicitiã. ⁊ pudicitiam diligamꝰ
et sullum uł illum imustũ eẽ. in stỹ¬
bũ scimus amemus tam iustitia.¬
de testemũ nõ quas nob ip̃i errãdor
cõ fingimus. s quas fidelit̾ hãc appe¬
tẽdam illam q uitãdã. in dei ueĩta¬
te cõspicimus ut cum de ip̃is rebus
ꝙ appetẽdũ ẽ appetimus. ꝙ deuitan¬
diun est deuitamus. ignoscatur
nob de occłtis hoĩnũ aliqñ ymo as¬
sidue nõ uã sentimus. ħ enim ad i¬
sine qua ista duci nõ potestuita ũ
et ĩo nõ enis la tebias perseriutate
s plerũq aliud ꝙͣ io ꝙ ibi agitũ sus¬
picari. ꝙꝙͣ. ⁊ in hiis reꝵ tenebris hu¬
manarũ hoc est cogitationũ alienaꝵ
hoĩes sumus. iuditia tñ .i. diffinitas
firmas qr sentẽtias cõtinẽ debemus
nec ante tempus quid quã uidica¬
re donec ueniat dominus et illur¬

Expanded text:
ut si ille vel ille homo utrum sit impudiut si ille vel ille homo utrum sit impudicus pudicusve nescimus, oderimus tamen impudicitiam, et pudicitiam diligamus: et si illum vel illum injustum esse justumve nescimus, amemus tamen justitiadetestemur; non quas nobis ipsi errando confingimus, sed quas fideliter, hanc appetendam, illamque vitandam in Dei veritate conspicimus: ut cum de ipsis rebus quod appetendum est appetimus, quod devitandum est devitamus, ignoscatur nobis quod de occultis hominum aliqsidue non vera sentimus. Haec enim ad sine qua ista vita non ducitur. Unde ejus latebras perscrutari, sed plerumque aliud quam id quod ibi agitur suspicari? Quanquam et in his rerum tenebris humanarum, hoc est cogitationum alienarum, homines sumus; judicia tamen, id est, definitas firmasque sententias continere debemus, nec ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illum