comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis emendaciores uite desiderio tactus¬
cogitationũ locucionũ eꝑmq suorimm
sollictus explorator diuersos excessus
suos corrigere nititur : in pñtis pagine frequẽti
lnõne et assidua meditacione tãqm̃i in speculo ĩ¬
terioris hoĩs sui facie cõtẽplet᷑. In p̾mis ergo cũ
surgit̃ uigilias. uite sue tꝑa permoniẽta singła
ciat et malũ cauect. In oĩ oꝑe suo. hoc semp
dicat sibi ip̃i Si modo moriturus esses. faceres

Expanded text:
i quis emendatioris vitae desiderio tactuscogitationum, locutionum, operumque suorum sollicitus explorator, universos excessus suos corrigere nititur: in praesentis paginae frequenti lectione et assidua meditatione, tanquam in speculo, interioris hominis sui faciem contempletur. In primis ergo ex quo surgitciat, et malum caveat in omni opere suo, et hoc dicat sibi ipsi: Si modo moniturus esses, faceres
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ uideor et exinde extollor. illa adest uiuo suꝑ mortuũ.¬
pbiq mihi ẽ cõfusio pectati in sepabilis ꝓ qͣlitate deposi¬
ti. Sic in domo ꝓpria a ꝓpria familia habeo accusatorẽ¬
et testes iudices et tortores. Accusat me cõscientia. cestis
est memoria / ratio uidex.polũptas cãter:timor torto̾.
oblectamẽtũ tormẽtũ. Que quot nanq fuerũt oblec-¬
delectamꝰ.

Expanded text:
facere videor, et inde extollor, adest illa. Adest vivo, sequitufacere videor, et inde extollor, adest illa. Adest vivo, sequituia, vel confusio est inseparabilis pro qualitate depositi. Sic, in domo propria, et a propria familia habeo accusatores, testes, judices et tortores. Accusat me conscientia, testis est memoria, ratio judex, voluptas carcer, timor tortor, oblectamentum tormentum. Quotquot enim fuerunt oblecdelectamur
Abbreviated transcription (Latin):
liꝯ me discatio tãto plures abhonñatõs inangulis mei cõdit
inpenio. Ex quo nãq peccare cepi nũꝙ umnũ diẽ sine pec¬
cato transiui nec ad huc peccare desisto: sed de die in-
diẽ pcc̃is peccata addo. et ea p̃oculis habeo nec gemo.
erubescenda indeo nec erubesto. dolẽda intueor nec do¬
leo qd̾ ẽ mortis signũ et dãnatõnis indiciũ. Mebrum
em̃ qd̾ dolorẽ nõ sentit mortuũ ẽ. et morbꝰ insensibilis ẽ ĩ cuabił.¬
Leuis sum et inscius sũm et dissolũtꝰ. nec me corrigo:
sed ad peccata q̃ cõfessꝰ sũ quotidie et semꝑ redeo/ nec ca-
are et orare deberẽ ꝓ malis q̃ feci et ꝓ boĩs q̃ face̾ neg¬
lexi ꝓhdolor u̾sũ ẽ mihi inotratiũ. Nã tepui et frigui a
feruore orationis iã sine sensu frigidꝰ remansi. et iõ fle
meipm nõ possũ. qm̃ gr̃a lacrimatũ recessit ame.
bonũ siue malũ. seruat tiuo.restituet defuncto depositũ
qd̾̃ seruãdũ accepit. Sii male facio adest illa. Si aũt bñ

Expanded text:
ius discutio, tanto plures abominationes in angulis cordis mei invenio. Ex quo namque peccare coepi, nunquam unum diem sine peccato transire potui; nec adhuc peccare cesso, sed de die in diem peccata peccatis addo, et ea quae prae oculis habeo, inspicio, nec gemo; erubescenda video, nec erubesco. Dolenda intueor, nec doleo: quod est mortis signum, et damnationis 332 indicium. Membrum enim quod dolorem non sentit, mortuum est; et morbus insensibilis, est incurabilis. Levis sum et dissolutus, nec me corrigo, sed ad peccata quae confessus sum, quotidie redeo; nec caveare et orare deberem pro malis quae feci, et bonis quae neglexi, proh dolor! versum est mihi in contrarium. Nam tepui et frigui a fervore orationis, et jam sine sensu frigidus remansi: et ideo flere meipsum non possum, quoniam gratia lacrymarum recessit a me.bonum sive malum. Servat vivo, restituet defuncto depositum quod servandum accepit. Si male facio, adest illa; si autem bene
Abbreviated transcription (Latin):
feci. Iusticia nãq dũ suũ excedit modũ crudelitatis uiciũ
gignit. Et nmia pietas in dissolucõ discipline discurrit.¬
Et sic sepe uiciũ ẽ qd̾ pirtus putat᷑. Sicũt remissa seg¬
nicies mansuetudo credit᷑. et pigriciei piciũ qͥetis u̾tutẽ
aliud ore dicebã et aliud corde poluebã. et ita sub on̾ina
pelle pulpinã ꝯscientiã abscõdebãspulpina plane ꝯsciẽ¬
tia ẽ tepida cõuersatio animalis cogitatio/ ficta cõfessio
breuis et rara ꝯpũctio obediẽtia sine denotõe. oracio
sine intentõe/ lectio sine edificatõe sermo sine crrtũspec¬
tione. O qͥuã dura sũt mihi ista q̃ loquo quõ meip̃m¬

Expanded text:
tatis vitium gignit: et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit. Sic saepe vitium est quod virtus putatur. Sic remissa segnities mansuetudo creditur, et pigritiae vitium quietis virtutem m, vel nolle quod volebam. Aliud ore dicebam, et aliud corde volvebam: et ita sub ovina pelle vulpinam conscientiam conservabam. Vulpina plane conscientia est tepida conversatio, animalis cogitatio, ficta confessio, brevis et rara compunctio; obedientia sine devotione, oratio sine intentione, lectio sine aedificatione, sermo sine circumspectione. 30. O quam dura mihi sunt ista quae loquor! quoniam meip
Abbreviated transcription (Latin):
holo caustũ de auil obtulisse. ⁊ dñi odorẽ suauita¬
tis inde hausisse. E qͣ in tali uapore uoluptas:
Forsitan tu dm̃ estimas nebulonẽ ut patinis fuman¬
tib delectet᷑. ⁊ assarũ carniũ flagͣntiã libent̾ absu¬
cxustarum. Putas ne quia qd̃ hominib est pu¬
tidũ. d̾o suaue redoleat: Depone suillũ caput.
sibi sordent. Ubi gͦ d̾s bona aĩe uniu̾sa congesse¬
rat. nullatenꝰ in uirgine fragilitatẽ corpusculi¬
N horrere debuerat.

Expanded text:
holocaustum de avibus obtulisse, et Deum odorem suavitaholocaustum de avibus obtulisse, et Deum odorem suavitatis hausisse . Et quae in tali vapore voluptas? Forsitan tu Deum aestimas nebulonem, ut patinis fumantibus delectetur, et assarum carnium flagrantiam libenter absuexustarum. Putasne quia quod hominibus est putidum, Deo suave redoleat? Depone suillum caput, sibi sordent. Ubi ergo Deus bona animae universa congesserat, nullatenus in virgine fragilitatem corpusculi horrere debuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
miendiq fragiles erant illi generis nr̃i pͥncipes.
Qd̃ pareret eis fragilitas illa peccatũ. si contigisset
ñ p̃terite manolatũ: Ex libro tuo habes. De om̃i
ligno paradisi comede. ⁊ qͥa inimisit dñs soporẽ
inadã. hȩc dicebant᷑ ei. hec in eo cũ esset immu¬
nis apeccato fiebant. Quid horret d̾s in i oĩe:
Non naturã utiq ꝙͣ. ipse condidit. s malũ qd̃ homo
addidit. Qd̾ si horrer& facturã utiq suã iustissime
detractioni exponeret. Nã suyse qd̾statuit ex¬
auctorando ac uili pendendo destituit . p̃uaricatorẽ
se constituit. S absistat hec ue cordia. Celeberrimũ
÷ in libris trus. dm̃ ⁊ filios ⁊ deos hoĩes sepiꝰ appellare.
He corruptionẽ carnis ⁊ uteri fetores attendas. ñ esti¬
mes d̾o qͥppiã p̃t̾ peccata fȩtere. Non habet d̾s nare
tͥ pares . L. egisti noe altari pꝰ diluiuũ fabricato

Expanded text:
miendique fragiles erant illi generis nostri principes. miendique fragiles erant illi generis nostri principes. Quod pareret eis fragilitas illa peccatum, si contigisset non praeterire mandatum? Ex libro tuo habes: De omni ligno paradisi comede . Et: Quia misit Dominus soporem in Adam . Haec dicebantur ei. Haec in eo cum esset immunis a peccato fiebant. Quid horret Deus in homine? non naturam utique, quam ipse condidit, sed malum quod homo addidit. Quod si horreret, facturam utique suam justissime detractioni exponeret. Nam si ipse quod statuit, exauctorando ac vilipendendo destituit, praevaricatorem se constituit. Sed absistat haec vecordia. Celeberrimum est in libris tuis Deum et filios et deos homines saepius appellare. Ne corruptionem carnis et uteri fetores attendas. Non aestimes Deo quidpiam praeter peccata fetere. Non habet Deus nares tibi pares. Legisti Noe altari post diluvium fabricato
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. ubi p̃t̾ ullã meriti spẽ sola gr᷑a dignationis
apparuit. Nã si angłos app̾hendiss&. sup parili¬
tas q̃ dã iuderi qͥa in corporei st̃ exassũptione cõ¬
tigua potuisset. Unde ⁊ in libris ur̃is reb crebro
in dignissimis cõparatio diuina subicit᷑. ut qͥeqͥd
apud hoies diguiꝰ estimat᷑. in d̾i cõparatione p̃¬
mat᷑. ⁊ ubi d̾o bonis ilignȩ hominib simili¬
tudines dant᷑. nullatenus ei conferenda qͣ
st̃ hominib p̃tiosa putent᷑. Hĩc ÷. Stridebo
subt̾ uos sic̃ plaustrũ onustr̃i feno .&. Exeita¬
tus est tanquam dormuens dñs. tanquã potens c̃pulatꝰ
uia de fragilitate causaris:ẜ a uino.¬
Hec bi fariã sol& accipi. qͥa ⁊ cibi potꝰq ac somini
ne cessitas. ⁊ peccandi labilitas consueuit appellari.
Piane in paradiso peccati ad huc fragilitate et mor¬
te suspensa. ex necessitate uescendi. bibendi dor¬

Expanded text:
xuit, ubi praeter ullam meriti spem sola gratia dignationis xuit, ubi praeter ullam meriti spem sola gratia dignationis apparuit. Nam si angelos apprehendisset, supparilitas quaedam videri, quia incorporei sunt, ex assumptione contigua potuisset. Unde et in libris vestris, rebus crebro indignissimis comparatio divina subjicitur, ut quidquid apud homines dignius aestimatur, in Dei comparatione prematur, et ubi Deo bonis indignae hominibus similitudines dantur, nullatenus ei conferenda quae sunt hominibus pretiosa putentur. Hinc est: Stridebo subter vos sicut plaustrum onustum feno . Et: Excitatus est tanquam dormiens Dominus, tanquam potens crapulatuid de fragilitate causaris? haec bifariam solet accipi. Quia et cibi, potusque, ac somni necessitas, et peccandi labilitas consuevit appellari. Plane in paradiso peccati adhuc fragilitate et morte suspensa, ex necessitate vescendi, bibendi dor
Abbreviated transcription (Latin):
miseri corolia uocitat᷑. ⁊ si ipse alit̾ se egiss&. se ip¬
sũ ꝓ fecto negasset.¬
icttis igitur. quia feminei uentris humi¬
litas. diuinę sullimitati nͨ congruit. Q re
inquam: Qͥa tot st̃ pͣserti in sexu femineo fragi¬
litates. ut ipsa sibi plerũq natura sordescat. Ꝙ
cũ sibi ipsa humanitas obfreqͣntes qͥb obsita eͣ
miserias in dignet᷑. ignauũ ẽ credere. qd̾ his di¬
hȩc. Debuerat gͦ d̾s ꝓpt̾ eutrandos carnis feto¬
res augłicos sibi uteros pͣparare. hos forsitan
aptiores conceptioni ipsius poteritis uidicare.
Minimi gentiũ ñ legistis. qͥa cęli nͣ st̃ mundi
in conspectu eiꝰ. ⁊ in angłis suis repperit pͣuita¬
tẽ : Si de dignitate agit᷑. nil creatorim ereatu¬
ra dignũ. E cũ sit tanta conditoris puritas.
ut conditor omiũ iusticiȩ habeant unde
displiceant. illã rationalẽ quȩ uidebat᷑ infir¬
mior naturã congruentissina sibi ratione cone¬

Expanded text:
misericordia vocitatur, etsi ipse aliter se egisset, seipmisericordia vocitatur, etsi ipse aliter se egisset, seipsum profecto negasset.icitis igitur quia feminei ventris humilitas divinae sublimitati non congruit. Quare, inquam? Quia tot sunt praesertim in sexu femineo fragilitates ut ipsa sibi plerumque natura sordescat. Et cum sibi ipsa humanitas ob frequentes quibus obsita est miserias indignetur, ignavum est credere quod his dihaec. Debuerat ergo Deus propter evitandos carnis fetores, angelicos sibi uteros praeparare. Hos forsitan aptiores conceptioni ipsius poteritis judicare. Minime gentium. Non legistis quia coeli non sunt mundi in conspectu ejus . Et: In angelis suis reperit pravitatem? Si de dignitate agitur, nil Creatori in creatura dignum. Et cum sit tanta Conditoris puritas, ut conditorum omnium justitiae habeant unde displiceant, illam rationalem, quae videbatur infirmior, naturam congruentissima sibi ratione conne
Abbreviated transcription (Latin):
corda eoꝵ. licet nr̃is hostib confictaudis hȩc
minime susceptibilis apud ipsos ueqͣquã scͥptura
conueniat. Sine fide etiã in baptismo eȩtera
sacͣñite cassant᷑. Uirgo igit᷑ paritura dm̃. fide
sibi mundiciã ubi dm̃ susciꝑret cõparauit.S
iã ad suscepta serie̾ redeamus.
I reditura uob̃ d̾s onipotens. Ꝙ certe om¬
mpotens ñ fuit. stad hominẽ que̾ bene fe¬
cerat ꝓ redim̾do suscipiendũ pietate duci uͭ po¬
ruit. P eccare enĩ ẽ impotentia: pietate suꝑari
potentia. In hac enĩ qͣm dicitis infirmitate plus
potuit. fec̃ enĩ qd̾ debuit. Specialit̾ sane ds
misericordiarũĩ debitor ẽ. Cur uobis ñ ꝓponi¬
tis. ꝗd uos continua murmurationũ ⁊ q̃rela¬
rũ obstinatione rebelles qͣsi aqͥla pullos inde¬
serto circuntulit. multi moda idolatͥarũ repe
aut miserator qd̃ ÷ in efficientia. s ipsa essential᷑

Expanded text:
corda eorum : licet nostris hostibus confutandis, haec corda eorum : licet nostris hostibus confutandis, haec minime susceptibilis apud ipsos nequaquam Scriptura conveniat. Sine fide etiam in baptismo caetera sacramenta cassantur. Virgo igitur paritura Deum, fide sibi munditiam, ubi Deum susciperet, comparavit. Sed jam ad susceptam seriem redeamus.Creditur a vobis Deus omnipotens. Et certe omnipotens non fuit, si ad hominem, quem bene fecerat, pro redimendo suscipiendum pietate duci non potuit. Peccare enim, est impotentia; pietate superari, potentia. In hac enim quam dicitis infirmitate plus potuit. Fecit enim quod debuit. Specialiter sane Deus misericordiarum debitor est. Cur nobis non proponitis quod vos continua murmurationum, et querelarum obstinatione rebelles, quasi aquila pullos in deserto circumtulit, multimoda idololatriarum repetaut miserator, quod est in efficientia, sed ipsa essentialis
Abbreviated transcription (Latin):
Ate plenissimũ. si humiles ereature homieal
sabsidio faetȩ uatõe dicerent᷑ bone & ps qͥ adddi
imaginẽ ẽ cõnditꝰ inferior fieret᷑. bonttate. Im¬
mo ualent᷑ excellit. Nã p̃postere condtraroi¬
dmasset. si drita intellectualsb p̃talisset.
Sig bona ãeo ÷ condita natiera mortaliũ. qd
ittiq ẽ: qͥd asꝑnaris qd̾ creaturę conlitiona¬
lit̾ bone piꝰ auctor illapsus :
de qͥ tam̃ apud iudeos silentiũ:. agit᷑.
Dicemꝰ qͥa quiqͥ hoc remedio eguert. fide sua po¬
tiꝰuł parentũ. quã cireũcisione seu cerimo uiis
munlati st̃. Herbi gr̃a. Femine apud iudeos
quondã fideles recens natȩ ⁊ moriiȩ. nec etiã
ad tẽplũ cũ hostiis de latȩ. ñunqͥa iere ꝑditũ :
Certe fides ñ ꝑsacrificia. s sacrificia ualuere ꝑfide̾.
cuncisione seu p̃putio tũc tẽporis saluabant᷑. fide
meruert᷑ sua parentũ ue saluari. Non immerito
itaq in actib apostoloꝵ dicit᷑. fide munda̾s

Expanded text:
i humiles creaturae hominum subsidio factae, valde dicerentur bonae, et is qui ad Dei imaginem est conditus inferior fieret bonitate. Imo valenter excellit; nam praepostere Conditor ordinasset, si bruta intellectualibus praetulisset. Si ergo bona a Deo est condita natura mortalium, quod utique est, quid aspernaris quod creaturae conditionaliter bonae pius auctor illapsus esde quo tamen apud Judaeos silentium est, agitur, dicemus quia quiqui hoc remedio eguerunt, fide sua potius, ut parentum, quam circumcisione, seu caeremoniis mundati sunt. Verbi gratia, feminae apud Judaeos quondam fideles recens natae et mortuae, nec etiam ad templum cum hostiis delatae, nunquid iere perditum? Certe fides non per sacrificia, sed sacrificia valuere per fidem; cumcisione, seu praeputio, tunc temporis salvabantur, fide meruerunt sua parentumve salvari. Non immerito itaque in Actibus apostolorum dicitur: Fide mundans
Abbreviated transcription (Latin):
credant: nec ne. Si dieant eũ aliqͣ lieꝙ̃ magna
corporalitate finitũ & ac si senẽ głosũ ex danielis
libro maiestatiue confingant. qd dicere sunt
soliti. qm ocłos. ⁊ aures. manꝰ uterũ ⁊ pedes d̾i
ubiq scripturarũ reperiunt: ⁊ nos parit̾ nescio ꝗͣ.¬
auẽ eũ dicemꝰ. qm̃ alatꝰ legit᷑ ⁊ uolasse ut ÷: suli

Expanded text:
credant, nec ne. Si dicant eum aliqua, licet magna, credant, nec ne. Si dicant eum aliqua, licet magna, corporalitate finitum, et ac si senem gloriosum ex Danielis libro majestative confingant, quod dicere sunt soliti, quoniam oculos et aures, manus, uterum et pedes Dei ubique Scripturarum reperiunt : et nos pariter nescio qua
Abbreviated transcription (Latin):
potissimũ horrori ẽ. ut is qͥ d̾s diceret᷑. ꝑ mulie¬
ris uirginalia funderet᷑. Isdẽ qͦq natꝰ. cũ nõ
dissimilia humanitati m̃bra haba: & fenu¬
nalib usus est. ⁊ edendi acbibendi necessitati
subiacens. iis etiã qͣ consequunt᷑ erũnis adelictꝰ:.
Unde ꝓrsus ridiculũ ẽ. ut is talis d̾s habeat᷑. qͥ in
nullo amiseriis discrepare cõmunib uideatur.
Porro si dicatur qͥa de uirgine natꝰ fuit. falsissimu
ẽ. qͥa homo tanta infirmitate dep̃ssus. cont᷑ leges
nat᷑e nasci nͣ potuit. Maximu̾ deniq huic sente᷑¬
tiȩ roburaccessit. qͥa cũ latͦnib ipse ⁊ latͦnu̾ morte
decessit. Ꝙ unde malũ se potuit resuscitare. qͥ nõ
p̃ualuit tã pudendi exitii fata uitare: Hȩc
illi. Hos autẽ. Peus cui nullus similis. ne¬
sileas neq compescaris. s imple faciẽ eiꝰ ignomi¬
nia. qͥ minuit nomͣ tuũ. Michi enĩ nichil attince
de his qͥ foris st̃ iudicare. Queramꝰ tam̃ abutͥsq.

Expanded text:
potissimum horrori est ut is, qui Deus diceretur, per mulieris virginalia funderetur. Isdem quoque natus, cum non dissimilia humanitati membra haberet, et feminalibus usus est, et edendi ac bibendi necessitati subjacens, his etiam quae consequuntur aerumnis addictus est. Unde prorsus ridiculum est ut is talis Deus habeatur qui in nullo a miseriis discrepare communibus videatur. Porro si dicatur quia de Virgine natus fuit, falsissimum est, quia homo, tanta infirmitate depressus, contra leges naturae nasci non potuit. Maximum denique huic sententiae robur accessit quia cum latronibus ipse et latronum morte decessit. Et unde malum se potuit resuscitare, qui non praevaluit tam putendi exitii facta vitare? » Haec ille. Nos autem: sileas neque compescaris , sed imple faciem ejus ignominia , qui minuit nomen tuum. Mihi enim nihil attinet de his qui foris sunt judicare . Quaeramus tamen ab utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
salit̾ q̃ creauit ad impl&. corporalib q̃ in mũdo
sunti ant etiã sp̃italib mimundiciis pollua tͨ
D̾otꝰ eni ubiq: om̃ia eontinet. ac imple ut dixiiꝰ.
Qd̾ sidieat. qd̾ ⁊ uerũ ÷ nat᷑a illã impenetbilẽ. alte¬
riꝰ ñ possenaturȩ diu̾sitate feclari. conseq̃nt̾ unfe¬
rimꝰ qͥa. nes ds p̾otuit aut debuit aut sua aut
m̾ala d̾s fecerit ꝙͦ creauit. hauddubiĩ pla¬
Iñe quin bona ⁊ ualde astruit. Lic& eni post
hõis ereationẽ solita moyses u̾ba taeuerit. sci¬

Expanded text:
rsaliter quae creavit adimplet, corporalibus, quae in mundo sunt, aut etiam spiritualibus immunditiis polluatur? Totus enim ubique omnia continet ac implet, ut diximus. Quod si dicat, quod et verum est, naturam illam impenetrabilem alterius non posse naturae diversitate foedari, consequenter inferimus quia nec Deus potuit aut debuit, aut sua, autmala Deus fecerit quae creavit? 264 Haud dubium plane quin bona et valde astruat . Licet enim post hominis creationem solita Moyses verba tacuerit sci
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ om̃s aues suꝑ eũ uolitantes concremari ⁊ in t̾raͬ
ruere fecĩt. De alio qͦ hum̾i homine iidelicet tale a¬
liud miracłm astruunt. Tẽporib qͥdẽ eiꝰ t̾rã dict sicci¬
tatẽ ꝑ tulisse. Qͥ currło de lapiclib fabricato: ingressus
ñ egrediar. nͥ pliia ii t̾rã descendat. Cepit gͥ mi¬
nitt̾i pluere. s ipso maiorẽ pluuiã postulante : tan¬
tꝰ imber descendit. ut penȩ t̾ras om̃s uastauerit. S ⁊
eodẽ mediocͥt̾ petente: pluuia teꝑata descendit. et
t̾ra bonis om̃ib redundauit. Annt ꝙͣ de anania
filio dora: qd̾ uox coticdie de monte oreb sc̃itati eiꝰ
tale afferebat testimoniu̾ dicens. ꝓpt̾ bouitate᷑ a¬
nanie filii dora totũ mundũ gub̾no. cui tam pa-
rũ qͥcl d̾ ipso sufficit mundo. De qͦ ⁊ aliud tale mi¬
racłm astruunt. Cũ enĩ ipse ⁊ uyor eiꝰ ambo ꝓ deo
uitã pauꝑrimã duce̾nt: oĩ die ueneris clibanũ ca-¬
le fieri ubebat. ut ꝓrim ⁊ uicini eiꝰ eũ cibis afflu-¬

Expanded text:
tem, omnes aves super eum volitantes, concremari et in terram ruere fecit. De alio quoque, Hunni videlicet, tale aliud miraculum astruunt. Temporibus quidem ejus terram dicunt siccitatem pertulisse. Qui circulo de lapidibus fabricato ingressus hinc egrediar, nisi pluvia in terram descendat. » Coepit ergo minutim pluere, sed ipso majorem pluviam postulante, tantus imber descendit ut pene terras omnes vastaverit. Sed eodem mediocriter petente, pluvia temperata descendit, et terra bonis omnibus redundavit. Aiunt etiam de Annania filio Dosa quod vox quotidie de monte Horeb sanctitati ejus tale afferebat testimonium, dicens: « Propter bonitatem Annaniae filii Dosa totum mundum guberno, cui tamen parum quid satis de ipso sufficit mundo. » De quo et aliud tale miraculum astruunt. Cum enim ipse et uxor ejus ambo pro Deo vitam pauperrimam ducerent, omni die Veneris clibanum calefieri jubebat, ut proximi et vicini ejus eum cibis afflu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ⁊ nubes pluãt ustu: notauit spm scm̃ de ce¬
ra et germinet saluatorẽ: corpus uirginis accipimꝰ
quȩ suꝑueniente sp̃u sc̃o. ⁊ concept᷑a. ⁊ saluatorẽ fue
contra illos qui ħ ñ credt̃: intulit in sequenti. Ue qͥ
contͣlicit factori suo testa de samiis terre Et nũqͥd
dic̃ litũ figulo suo qͥd facis.⁊ opus tuũ absq mai̾b
est: Et ue qui dicit patri quid generas: ⁊ mulieri qͥd

Expanded text:
descera et germinet Salvatorem, corpus Virginis accipimus, quae, superveniente Spiritu sancto, et conceptura et Salvatorem fuercontra illos qui hoc non credunt intulit in sequenti: Vae qui contradicit fictori suo! testa de Samiis terrae; Numquid dicet lutum figulo suo: Quid facis? et opus tuum absque manibus est? Vae qui dicit patri! Quid generas? et mulieri: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
suo quo fieri ualeat modũ ostendit: ⁊ ex alia parte
ĩ libro regũ legat᷑ ut diximus. qͣlit̾ ꝑ mulierẽ phito¬
cut dicis. assitha testet᷑. s int̾ dĩ opꝰ ⁊ illud qd̃ ꝑ artẽ
magicã fit ĩ resurrectioẽ mortuoꝵ: distantia ingẽs
habet᷑. Mortui N ꝑ magũ aliquẽ suscitati: ultͣ qͣm lon¬
ga ẽ umbra sua ãbulare ñ posst̃. s cũ ad eiꝰ finẽ ue¬
ñĩt. ĩ t̾ra mortui recidt̃. qͥ aũ ꝑ dĩ suscitant᷑ uͥtu¬

Expanded text:
at modum ostendit, et ex alia parte in libro Regum legatur, ut diximus, qualiter per mulierem pythocut dicis, Assitha testatur. Sed inter Dei opus et illud quod per artem magicam fit, in resuscitatione mortuorum, distantia ingens habetur. Mortui enim per magum aliquem suscitati, ultra quam longa est umbra sua ambulare non possunt, sed cum ad ejus finem venerint, in terram mortui recidunt, qui autem per Dei suscitantur virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Placet. P Dic tu gͦ. cͥcũcisio illa qͣm utilitatẽ cred̃
pot̾it afferre. uel quare fieri p̃ceꝑta sit. octaua t̃m
die: M De octaua ꝓfecto die causam nullã nͥ pla¬
citũ dĩ scio. utilitatẽ aũ ferebat. quia saluationis
ꝓficuo. die octaua fieri iubet᷑. S ⁊ aliud q̃rere plac&.
circũcisio illa utrũ alia re ad saluationẽ indiget.
uel ipsa solũ saluationẽ conferre ualet. m Alia uti-¬
q ĩdiget. qr ad saluationẽ ꝑfectã. p̃t̾ cͥcũcisionẽ le

Expanded text:
Placet. PETRUS. Dic tu ergo, circumcisio illa quam utilitatem credis poterat afferre, vel quare fieri praecepta est octava die? MOYSES. De octava profecto die causam nullam nisi placitum Dei scio. Utilitatem autem afferebat, quia salvationis proficuo die octava fieri jubetur. Sed et aliud quaerere placet. Circumcisio illa utrum alia re ad salvationem indiget, vel ipsa sola salvatione conferre valet? MOYSES. Alia utique indige
Abbreviated transcription (Latin):
eisionis p̾ceptũ. P Qͥd itaq p̃dictos om̃s fec̃ saluos:
circũcisio.⁊ lex ñ:⁊ cuiꝰ ꝓgenies uͦq hodie cͥcũcidit᷑:¬
Nũqͥd nꝑ cͥcͣcisionẽ illã saluant᷑: Si n dices qr sic. tẽ
sola circũcisio confert salutẽ: absq legis moysi cõple¬
m̃to. Si uͦ dices ñ: tͥ ipsi contͣrius eris. cũ suꝑiꝰ dixeris:
circũcisionẽ. causã ẽẽ saluatioĩs. m Ratio ẽ qd̾ diciᷤ.

Expanded text:
eptum. PETRUS. Quid itaque praedictos omnes fecit salvos? circumcisio, lex non, et cujus progenies usque hodie circumcidit circumcisionem illam salvantur? Sed dices quia sic, tunc sola circumcisio confert salutem, absque legis Moysi complemento. Si vero dices non, tibiipsi contrarius eris, cum superius dixeris, circumcisionem causam esse salvationis. MOYSES. Ratio est quod dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri octaua die ⁊ ñ antea: ꝓpt̾ ħ qđ nec añ octauũ di¬
ẽ puer a matre separat᷑. nec formido ulla habetur
qd aliis cõmisceat᷑: die aũ octaua qͣ de illa pollutioẽ mũ¬
dari mulier ac lauari p̃cipit᷑. pͥus qͣm ħ faciat. puer
circũcidit᷑. ne remota matre ca̾biat᷑. seu aliis cõmis
st̃. om̃s qͥ ibidẽ natist᷑ circũcisi ñ fuert̃: ex qͦ aũ ad
terrã habitabilẽ uener̃t. ne aliis gentibꝰ miscere̾t᷑.¬

Expanded text:
fieri octava die, et non antea propter hoc quod nec ante octavam difieri octava die, et non antea propter hoc quod nec ante octavam diem puer a matre separatur, nec formido ulla habetur, quod aliis commisceatur, die autem octava qua de illa pollutione mundari mulier ac lavari praecipitur, priusquam hoc faciat, puer circumciditur, ne remota matre cambiatur, seu alius commissunt, omnes qui ibidem nati sunt circumcisi non fuerunt, ex quo autem ad terram habitabilem vener
Abbreviated transcription (Latin):
rebecca. racheltilia. ⁊ uxore moysi. sephora que
madianitidis fuit ⁊ ruth: q̃ ⁊ om̃s ut credimꝰ salue
berent. aut ĩ eis filios gen̾arẽt. m De ħ sane tͥ dare ne¬
scio responsũ. qd̃ mͥ nũqͣm fuit ostensũ. Tu aũ mͥ si
nostr. circucisionis pande ꝓficuũ. P Circũcisio
ꝓfecto ꝓpt̾ ħ data fuit: ut gens dñi ab aliis gen¬
tib discerni poss ⁊ agnosci. Ad cuꝰ ꝙͣ gentis maiorẽ dĩ¬
cretionẽ. p̃ceptũ ẽ ⁊aliud. uideł ne qͥs de alia tͥbu du¬
ceret uxorẽ. Et quidẽ totũ p̃ceptũ ẽ: qr de semine
abrahȩ ⁊ lege moysi ⁊ tͥbu iuida xp̃c uenturus ẽẽt. ut
uidel̃ cũ ueniret posset agnosciqr ipse ẽẽt: ⁊ ne de alia
natioẽ quis surgeret. qͥ xpͣm ẽẽ se diceret: ⁊ sic ĩ erro¬
rẽ mundũ demitt̾et. Et qd̃ ad gentis discretionẽ
mandata fuerit cͥcu̾cisio: ñ ut dixisti ad saluationẽ
Duo sane habemus argumͣta. unũ qͥdẽ qd̃ p̃cepta est

Expanded text:
ara et Rebecca, Rachel et Lia, et uxore Moysi Sephora, quae Madianitidis fuit, et Ruth, quae et omnes, ut credimus, salvae berent, aut in eis filios generarent. MOYSES. De hoc sane tibi dare nescio ego responsum, quod mihi nunquam fuit ostensum. Tu autem mihi, si nosti, circumcisionis pande proficuum. PETRUS. Circumcisio profecto propter hoc data fuit, ut gens Domini ab aliis gentibus discerni posset et agnosci. Ad cujus etiam gentis majorem discretionem, praeceptum est et aliud, videlicet ne quis de alia tribu duceret uxorem . Et hoc quidem totum praeceptum est, quia de semine Abrahae et lege Moysi, et tribu Juda, Christus venturus erat, ut videlicet, cum veniret, posset agnosci, quia ipse esset, et ne de alia natione quis surgeret, qui Christum esse se diceret, et sic in errorem mundum dimitteret. Et quod ad gentis discretionem, mandata fuerit circumcisio, non, ut dixisti, ad salvationem duo sane habemus argumenta. Unum quidem quod praeceptum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
carbones eiꝰ panes. corxi carnes eiꝰ ⁊ comedi. & de reliquo eiꝰ
ydolũ faciã. Añ truncũ ligni ꝓcidã: Pars eiꝰ cinis ẽ. corisi¬
piens ad orat illud: iñ lib̾abit animã suã. neq dicet forte
m̃daciũ ẽ in dext̾a mea. P Non est sane res ut opina¬
ris. neq N idola fabͥcamꝰ. aut adoramꝰ. immo erucẽ faci¬
musciei ymaginẽ hominis sr̃ ponimꝰ.⁊ ꝑ eriic̃e qͥdẽ altare

Expanded text:
et comedi et de reliquo ejus idolum faciam? Ante truncum ligni procidam? Pars ejus cinis est. Cor insipiens adorat illud et non liberabit animam suam, neque dicet. Forte mendacium est in dextera mea . PETRUS. Non est sane res ut putatis. Neque enim idola fabricamus, nec adoramus, imo crucem facimus et ei imaginem hominis superpon
Abbreviated transcription (Latin):
dit inferiꝰ: iẽ ħ ĩ fra firmam̃tũ habitatio eiꝰ. m sc̃p¬
tũ ꝓfecto apd̃ nos ẽ. ẽẽ diabolos. ⁊ de pͥcipib eoꝵ hu¬
⁊a ⁊ hazarel ẽẽ appellatos: s ħ uellẽ ego libent̃ audi¬
re. qͣ philosophica ratioẽ eos eẽ. uel qͥd sit possis ostũ
de iiͦii. tͣctãt elem̃tis. qualit̾ ĩ eis oꝑari possimꝰ phi

Expanded text:
dit inferius, et est hic infra firmamentum habitatio ejus. Mdit inferius, et est hic infra firmamentum habitatio ejus. Mdiabolos, et de principibus eorum Huza et Hazazel esse appellatos, sed hoc vellem ego libenter audire qua philosophica ratione eos esse, vel quid sint, possis ostende quatuor tractant elementis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tu auctoritates meas om̃s ad tuã explanes uolun¬
colũpnas. D ecimꝰ qd̾ uoluntate spontanea a u¬
deis er ucifixus est xp̃s et occisus. Moyses.
eredas fuisse ⁊ dm̃: cur se er ucifigi passus ẽ. nec se de ia¬
uell&e potuit. s ħ sponte sua ob suoꝵ salutẽ ꝑtulit:
licet carni q̃ de mundo erat ñ placuit. U̾bũ ridĩcar¬
sit diabolus. sedã quare hõ deuen̾it ĩ potestatẽ il¬
liꝰ. tercia. cur de manu eiꝰ hoĩes lib̾au̾it ds̃: qñqͥdẽ
ipsos ĩ eã decidere sit ꝑpessus. Quarta eur eũ eos
redimi uoluit: suaħ potestate ñ fecit: immo incarna
plurib simul plene ñ pt̾ responderi: queras si plac&.
de singlis uolo. & qd inde sentio respondebo. m In
b hura qͥdẽ & harazel ĩ hebica. haroth uͦ ⁊ maroth.
ĩ lingua appellant᷑ arabica. Et ħ diabolus pec̃co et
iniquitate sua aggͣuatꝰ.⁊ qͣsi aliqͣntulũ pond̾osior
effectꝰ. & sic de sũmo celoꝵ delapsus. paulo descñ¬

Expanded text:
cum tu auctoritates meas omnes ad tuam explanes voluncolumnas. TITULUS X. Quod voluntate spontanea a Judaeis crucifixus est Christus et occisus. MOYSES. t hominem credas fuisse et Deum, cur se crucifigi passus est, nec se de mavellet potuit, sed hoc sponte sua ob suorum salutem pertulit, licet carni quae de mundo erat non placuit. Verbum enim Dei carsit diabolus; secunda, quare homo devenerit in potestatem illius; tertia, cur de manu ejus homines liberaverit Deus, quandoquidem ipsos in eam decidere sit passus; quarta, cur cum eos redimi voluit sua hoc potestate non fecit, imo incarnarpluribus simul plene non potest responderi, quaeras si placet de singulis volo, et quod inde sentio respondebo. MOYSEbus Huza et Hazazel in Hebraica, Haroth vero et Maroth in lingua appellantur Arabica. Et hic diabolus peccato et iniquitate sua aggravatus, et quasi aliquantulum ponderosior effectus, et sic de summo coelorum delapsus, paulo descen
Abbreviated transcription (Latin):
tauimꝰ. & obiectio es meas om̃s ꝓ ut placuit ꝑsolui¬
sti ⁊ nichil contͣ te ex plicare potui. S unũ quid ad¬
huc quasi inthesauro ł reseruaui. qd eũ opposue¬
ro. te absq defensioẽ confido posse suꝑari: qi ñ iue¬
nies qd̾ cont᷑ ualeas responderi. ẜ que ẽ res hȩc tan¬

Expanded text:
imus, et objectiones meas omnes, prout placuit, persolvisti, et nihil contra te explicare potui. Sed unum quod adhuc quasi in thesauro tibi reservavi, quod cum opposuero te absque defensione confido posse superari, quia non invenies quod contra valeat responderi. PETRUS. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet:iꝑ illud qd̃ p̃cedit. quasi filius hois ueniebat: ꝓ¬
culdubio innuit᷑. qd̾ ille cui udiciũ. ac regnũ tale
dabat᷑: xp̃c ẽ. qͥds ut diximꝰ ⁊ hõ futurꝰ erat. Conce
Iactenus de singłis tue credulitatis par tib suffici¬
enter disputatũ ẽ.s ĩ disputatioĩs exordio. unũ ad¬
huc dixisti. uideł. qd̾ hora baptismatis tui. apłos ere¬
didisti. de ꝗ credulitate qͥd sit. mͥ postulo respon¬
deri aitrũ scił eos bonos ⁊ sc̃os eredas tantũmͦ uiros
extitisse. uel qd̃ p̃dicart̃ uerũ fuisse: & qd ipsi credide
ror ꝓmeo posse. m lã ĩ laq̾ũ decidisti. de qͦ n pot̾is
expediri. Cũ N in pͥncipio de lege quesissẽ moysi. si eã
ut ab ipso data ẽ obseruares. qͣm tͣnsgressus e̾ẽ uide¬
baris m: tu qͥdẽ eã te cõplere. ueracit̾ obseruare. & ꝑ rec¬
tissimas erus semitas recto gressu incedere respondisti.
tat᷑ ipse cũ dic̃. qr legẽ ñ solue s adimplere uenit.

Expanded text:
t per illud quod praecedit, quasi Filius homines veniebat, procul dubio innuitur, quod ille cui judicium ac regnum talet, qui et Deus, ut diximus, et homo futurus erat. ConcedHactenus de singulis tuae crudelitatis partibus sufficienter disputatum est, sed in disputationis exordio unum adhuc dixisti, videlicet quod hora baptismatis tui apostolos credidisti de qua credulitate quid sit mihi postulo responderi, utrum scilicet eos bonos et sanctos credas tantummodo viros exstitisse, vel quod praedicarunt verum fuisse, et quod ipsi crediderror pro meo posse. MOYSES. Jam in laqueum decidisti, de quo non poteris expediri. Cum enim in principio de lege quaesissem Moysi, si eam ut ab ipso data est observares, quam transgressus esse videbaris mihi, tu quidem eam te complere, veraciter observare, et per rectissimas ejus semitas recto gressu incedere respondisti. tatur ipse cum dicit: Quia legem non solvere, sed adimplere veni .
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere: ⁊ p̃ceptis eiꝰ contͣrii. uel inobedientes exis¬
dixisti. Ipse n ieiunũ. elemosinã. misericordiã p̃dica¬
rͣt. dm̃ super oninia.⁊ ꝓximũ ut se diligi p̃ceꝑu̾t.
homicidia fornicatioes. furta. testimonia falsa. in¬
re in qͥb dã aliis ab eodẽ discordarte P ln qͥb : m¬

Expanded text:
sustinere, et praeceptis ejus contrarii vel inobedientes exisdixisti. Ipsi enim jejunium, eleemosynam ac misericordiam praedicarunt, Deum super omnia et proximum ut se diligi praeceperunt, homicidia, fornicationes, furta, testimonia falsa, inare in quibusdam aliis ab eodem discordarunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scđm pactũ qd̾ pepigi cũ pat̾b eoꝵ: in die qͥ app̃hẽ¬
di manũ eoꝵ: ut educerẽ eos de t̾ra egypti ubitim
latino habet᷑ feꝰ nouũ. ĩ hebͣico ĩuenies berith ha¬
dasa. ꝗd̾ int̾p̃tat᷑ lex noua. moyse attestante. qͥ mul¬
tis in locis p̃cepta legis sue berith appellat. Ipse ꝙͣ
ierenuas qd̾ de nona lege fedus nouũ dixerit: ĩnuit

Expanded text:
ndum pactum quod pepigi cum patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti . Ubi enim in Latino habetur foedus novum, in Hebraico invenies , berith, hadasa, quod interpretatur lex nova, Moyse attestante, qui multis in locis praecepta legis suae berith, appellat. Ipse enim Jeremias quod de nova lege foedus novum dixerit, innuit
Abbreviated transcription (Latin):
N sr̃altare aĩalia sacͥficabant᷑: ita ⁊ sr̃ cruc̃ẽ immolatꝰ
fuit dĩ agnus. ⁊ sic̃ de lapidũ reliqͥis quib altare constry¬
ebãt cura nulla erat qͥd fieret: ita ⁊ de reliqͥiis erucis uł
suꝑposite imaginis qͥd fiat ñ curamus. sic̃ ꝙͣ salomon
⁊ alii añ altare ꝓcidentes. neqͣqͣm illd̃. immo dm̃ solũ
ad orabat: ita ⁊ nos añ crucẽ genua flectentes. neqͣqͣm
crucẽ illã. aut imaginẽ sĩ posita̾. immo dm̃ patrẽ.⁊

Expanded text:
nt, ita et super crucem immolatus fuit Dei Agnus; et sicut de lapidum reliquiis quibus altare construebant, cura nulla erat quid fieret, ita et de reliquiis crucis vel supra impositae imaginis quid fiat non curamus. Sicut etiam Salomon et alii ante altare procidentes, nequaquam illud, imo Deum solum adorabant. Ita et nos ante crucem genua flectentes, nequaquam crucem illam aut imaginem superpositam, imo Deum Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ qui sedit: ds pat̾ ẽ. ꝑ huͦ qd̾ dix̃. iudiciũ sedit et
libͥ aꝑti st̃. iudiciũ designat᷑. qd̾ in fine mundi ẽ fut᷑u.
in quo qͣsi ĩ libris scripta: discutiẽtur merita singłoꝵ
Qui aũ eũ nubibus celi ueniebat: xp̃s ẽ qui recte ñ filiꝰ
nali ⁊ matre. immo de uirgine:⁊ dõ patre natus est. P
ħ uͦ qd̾ parato iudicio:i aꝑtis libris antiqͦdierũ ei po¬
testatẽ ⁊ honorẽ ⁊ regnũ dedit: & omniũ ppłoꝵ. tͥbu¬
ũ ac linguaꝵ seruitutẽ ipsi ꝓmittit: patet ꝓfecto. qr

Expanded text:
cium sedit, et libri aperti sunt, judicium designatur, quod in fine mundi est futurum, in quo quasi in libris scripta discutientur merita singulorum . Qui autem cum nubibus coeli veniebat, Christus est, qui recte non Filius nali et matre, imo de virgine et Deo Patre natus est. Per hoc vero quod parato judicio, et apertis libris, Antiquus dierum ei potestatem, et honorem, et regnum dedit, et omnium populorum, tribuum ac linguarum servitutem i
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ habeo: dĩ miscdĩam imploro. ut ⁊ spc̾ sc̃ĩ ple¬
nitudine te illustret: & finẽ meliorem quã pͥncipi¬
um tibi p̃stet Am  1.

Expanded text:
pietatem habeo, Dei misericordiam imploro, ut Spiritus sui plenitudine te illustret, et finem meliorem quam principium tibi praestet. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ aĩa sua: ñ auferet᷑ tͥ uir de solio isrł. ꝑmissio aũ illa
q̃ sibi de xͦ ẽ facta: ꝙ̃ si filii sui. peccarent: utiq puniren¬
tur. s tñ ꝓmittit᷑ eẽ cõplenda.sic̃ ĩ eodẽ legrͣ psalmo. Si
aũ dẽliq̃rit filii eiꝰ legẽ meã. ⁊ ĩ iudiciis meis ñ ãbulaue¬
rit: si iusticias meas ꝑfanauerĩt.⁊ mandata mea nͣ

Expanded text:
a sua, non auferetur tibi vir de solio Israel . Promissio autem illa, quae sibi de Christo est facta, etsi filii tui peccarent utique punirentur, sed tamen promittitur esse complenda, sicut in eodem legitur psalmo: Si autem dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint, si justitias meas profanaver
Abbreviated transcription (Latin):
agnꝰ ille. construitis. P Profecto crucẽ illã uͥq habe̾
ñ possumꝰ. quare nec mirũ nec malũ ẽ. si cruces alias
ad eiꝰ similitudinẽ faciamꝰ. ut qͥ illã xpͣi cruce̾ ñ uide¬
rt̃. alias saltẽ q̃ ad illius similitudinẽ facte st̃ uideãt.
& sacrificii qd in illã factũ ẽ recordent᷑ atq ĩtelligat. Ene¬
ad modũ &ͣ filii gad. ⁊ filii ruben. altare construxer̃t
tͣns iordane: ad similitudinẽ altaris illiꝰ ierlm̃. ut filu
sui iuxores qui ascendere ñ poterãt ierlm. ut filii sui.¬

Expanded text:
atus. PETRUS. Profecto crucem illam ubique habere non possumus, quare nec mirum nec malum est, si cruces alias ad ejus similitudinem faciamus, ut qui illam Christi crucem non viderunt, alias saltem quae ad illius similitudinem factae sunt videant, et sacrificium quod in illa factum est recordentur atque intelligant quemadmodum etiam filii. Sed et filii Ruben altare construxerant trans Jordanem ad similitudinem altaris illius Hiericho, ut filii sui et uxores, qui ascendere non potuerunt illud aspi
Abbreviated transcription (Latin):
iã nat᷑ali: in tuitꝰ ħ gen̾is conditor humani pi¬
etate motus ac miscdia eo inde uoluit lib̾ari.
M Et cũ ut asseris suꝑ eos tali fuerit pietate cõ¬
motus: quare eos ibidẽ tã du detineri ẽ pass.
uideł uͦq ad illius quẽ xp̃m appellatis tẽpus:¬
ac simplici bonitate. ⁊ sĩplex qͥdẽ bonitas. ut ĩ
nr̃e collocutioĩs exordio diximꝰ. nͨ m̃surã nͨ t̾ii¬
nũ deb habere. m Et qͣrȩ ut supͣdixi. cũ eosre¬
dimi uoluit. sua ħ potestate ñ fec̃. immo u̾bũ suũ
sapientia ꝓfecto ꝑfectissima fuit. sic̃ ĩ aliis suis
ĩuenit᷑ oꝑib pͥscis. Cũ n qͣndã ut ipse nosti ppłm
suũ isrł de egyptiaca captiuitate pararet educe̾:
egiiptioꝵq pͥmogenita maligno spũ uell& occi¬
de: suos uͦ incolumes seruare: agnũ uel edũ ipsoᷤᷤ
ꝑ domos singlãs p̃cep̃ immolare. ac de eius sangͥ

Expanded text:
jam naturali, intuitus hoc generis Conditor humani, pijam naturali, intuitus hoc generis Conditor humani, pietate motus ac misericordia, eos inde voluit liberari. MOYSES. Et cum, ut asseris, super eos fuerit pietate commotus, quare eos ibidem tandiu detineri est passus, videlicet ad illius quem Christum apellatis tempusac simplici bonitate, et simplex quidem bonitas, ut in nostrae collocutionis exordio diximus, nec mensuram nec terminum debet habere. MOYSES. Et quare, ut supra dixi, cum eos redimi voluit sub hoc potestasapientia profecto perfectissima fuit, sicut in aliis suis invenitur operibus priscis. Cum enim quondam, ut ipse nosti, populum suum Israel de Aegyptiaca captivitate pararet educere, Aegyptiorumque primogenita maligno spiritu vellet occidere, suos incolumes servare, agnum vel haedum ipsos per domos singulas praecepit immola
Abbreviated transcription (Latin):
sũ inde qͥcquã ñ fuit. Alio uͦ: qd saul nisi ĩ potestate
mulieris ẽẽ sciret. qd̾ samuelẽ suscitare potuiss
utiq eũ suscitari ñ rogaret. Tercio aũ: qd̃ doctores
nrͣi dm̃ sauli peccatũ suũ in morte sua assert̃
condonasse. ex ipsius salnuelis. ad saulẽ sermoe. Ex
ħn ꝗd̃ dic̃ eras aũ tirifilii tui mecũ eritis: cõ ꝓbãt
saulẽ cũ samuele. ĩ locũ deuenisse qͥetis. ꝑ uerũne
an falsũ fuerit diutiꝰ dispitare ñ plac&. s sita ẽ
ut asseris: qualit̾ ꝑ artẽ nicͦ manticã potirit sus¬
citari. si in celo esset: Qd̃si ĩ celo ñ erat: ꝓculdubi¬
lit̾ deuen̾it hõ. ĩ manu diaboli. Seqͥt᷑ gͦ ut ex pla¬
nes. cur inde eũ ds̃ eduxerit: cũ decidere ꝑpessꝰ
consilio.⁊ pͥmi parentis ade pecc̃o. dãpnato ĩ qͣm
ac dupliei ut diximus morre multato: qm̃ fu.
ert̃ multi scĩ uiri. qͥ nullo cõmisso suo ĩ laq̃u̾
deeiderat diaboli. nisi illo uet̾i peceato ac qͣsi

Expanded text:
d Saul in potestate mulieris esse sciret, quod Samuelem suscitare posset, utique eum suscitari non rogaret, tertio autem, quod doctores nostri Deum Sauli peccatum suum in morte sua asserunt condonasse, ex ipsius Samuelis ad Saulem sermone. Exilii tui mecum eritis , comprobant Saulem cum Samuele in locum devenisse quietis. PETRUS. Veramne an falsum fuerit, diutius disputare non placet. Sed si ita est, ut asseris, qualis per artem necromanticam potuit suscitari, si in coelo esset? Quod si in coelo non erat, procul dubialiter devenerit homo in manum diaboli. Sequitur ergo ut explanes, cur inde eum Deus eduxerit, cum decidere perpessconsilio, et primi parentis Adae peccato, damnato, inquam, ac duplici, ut diximus, morte multato, quoniam fuerunt multi sancti viri, qui nullo commisso suo in laqueum deciderant diaboli, nisi illo veteri peccato ac quasi
Abbreviated transcription (Latin):
& similitudinẽ significat. Si N tale pon̾e uellet.
qd̾ locũ tantũ mͦ significar: henna utiq diceret.
erat abrahȩ sem̃. xp̃s uidelic&e pꝰ suã ascensionẽ
qt ipsius semmis multitudinẽ. m lllud scio ego. qd̃
co hebͣice. latine sic reddat. s nusqͣm ꝑuto. locũ sig¬
nificat. P fac̃ utiq. In exodo nãq legr̃ de moyse.

Expanded text:
e vellet, quod locum tantummodo significaret, , henna, utique diceret: erat Abrahae semen, Christus videlicet post suam ascensionem, et ipsius seminis multitudinem. MOYSES. Illud scio ego quod co Hebraice, Latine sic reddat, sed nusquam puto locum significat. PETRUS. Facit utique: In Exodo namque legitur de Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
peccato mundissima᷑. Neq n uel pͥmi parentis a¬
de.uel ex se ipso aliqd̃ contͣxͣ peccatũ. Q cũ tale fue¬
rit: nũqͥt mori debuit. cũ ladã. ñ nͥ ꝓpt̾ ꝑeccatũ
obierit. & p̃te̾a cũ ĩ eo ditas habitau̾it : m Nͣ ẜ¬
Cũ gͦ nullã ob culpã quã admisiss. ĩmo ꝓ saluan¬
dis suis solũm mortẽ susceꝑit: nũqͥd ñ m̃ito resus¬
citari debuit: o Ordosane ratioĩs sic exigit. s cur
a dõ suscitari festinauit: iñ qͦuͦq boni qui mortui
qͥn s ꝓ ade delicto mortẽ. penã scił pec̾ci suscepert̃
idõq qͦusq dõ placuerit suscitari ñ potert̃. Ille aũ
nͦ ade. nͨ aliud aliqd̃ ut diximꝰ peccatũ habuit: im¬
mo sponte sua. ⁊ ꝓ nr̃a redẽptioẽ die qͥdẽ una oc¬
cubuit. alia uͦ ad ĩfernũ. ut in de bonos eriꝑ& ip¬
se descendit. Cũ gͦ om̃ia ꝓpt̾ q̃ uen̾at iã cõpless.¬

Expanded text:
peccato mundissimum . Neque enim vel primi parentis Apeccato mundissimum . Neque enim vel primi parentis Adae, vel ex seipso aliquod contraxit peccatum, et cum tale fuerit, nunquid mori debuit, cum et Adam, nonnisi propter peccatum obierit, et praeterea cum in eo deitas habitaverit? MCum ergo nullam ob culpam, quam admisisset, imo pro salvandis suis solummodo mortem suscepit, nunquid non merito resuscitari debuit? MOYSES. Ordo sane rationis sic exigit. Sed cur adeo suscitari festinavit, et non quousque boni qui mortui quin et pro Adae delicto mortem, poenam scilicet peccati, susceperunt, ideoque quousque Deo placuerit suscitari non poterunt, ille autem nec Adae, nec aliud, ut diximus, peccatum habuit, imo sponte sua, et pro nostra redemptione, die quidem una occubuit, alia vero ad infernum, ut inde bonos educeret, ipse descendit. Cum ergo omnia propter quae venerat jam compless
Abbreviated transcription (Latin):
Iueu̾q satis ostnͣsũ ẽ de hoĩe illo: qd̾ uoluntate spon¬
tanea ꝓ gene humano mortẽ susceꝑit redim̃do. Nẽ
autẽ de eo tecũ loqͥ uolo: qđ sic̃ ĩ tue fidĩ expositio¬
ne dixisti: cdie resurrex̃ t̾cio:⁊ bñ qͥdẽ ẽẽ potuit. cũ di¬
tatis plenitudo. ut dicis ĩ ipso habitau̾it: cet̾osq mor¬
tuos uite reddidit. ut se ipsũ resuscitau̾it. s ħ mͦ qͦ¬
ro a te: si pꝰ quã resurrexerit: ds̃ & hõ ut pͥus fue¬
rit necne: P Credo ꝓculdubio quia sic fuit. Cũ N
eius aĩa. a corpore dissoluta. ad ĩferos ut inde bo¬
nos eriperet descñdit. nuquã ab ea diuinitas ip̾a
recessit: unde & cũ ad corpꝰ remeauit. semꝑcũ ea ꝑman
quia sic credas. s restat adhuc unũ de qͦ uolo mͥ res¬
pondeas. Cũ N ñ ob ali̾a causã quã ut filios adã de
diaboli iugo eriꝑet carne̾ susceꝑit: pꝰquã ũ dicis il¬
lud cõpleuit ut uoluit. quare iteruͣ corporis se gͣui

Expanded text:
que satis ostensum est de homine illo quod voluntate spontanea pro genere humano mortem susceperit redimendo. Nunc autem de eo tecum loqui volo, quod, sicut in tuae fidei expositione dixisti, die resurrexit tertio. Et bene quidem esse potuit, cum deitatis plenitudo, ut dicis, in ipso habitaverit , caeterosque mortuos vitae reddiderit, ut seipsum resuscitaverit. Sed hoc modo quaero a te si, postquam resurrexit, Deus et homo ut prius fuerit, necne? PETRUS. Credo procul dubio quia sic fuit. Cum enim ejus anima a corpore dissoluta ad inferos ut inde bonos eriperet descendit, nunquam ab ea divinitas ipsa recessit. Unde et cum ad corpus remeavit, semper cum ea permansquia sic credas, sed restat adhuc unum de quo mihi volo respondeas. Cum enim non ob aliam causam quam ut filios Adam de diaboli jugo eriperet carnem susceperit, postquam, ut dicis, illud complevit, ut voluit, quare iterum corporis se gravi
Abbreviated transcription (Latin):
cia resurrex̃. Pret̾ea & enoch ⁊ helyas qr sc̃ĩ uiri et
digni fuert̃: sic̃ credimꝰ ⁊ nos ⁊ uos adhuc uiuunt:
ꝙͣ lic ĩ fine mundi morit᷑i: statĩ tñ ꝓpt̾ sc̃̾itatẽ suã
ut sic̃ ꝑ mortẽ suã descendẽs ad inferos. de uire
diaboli mortuos lib̾auit: ita ⁊ ꝑ resurrectionẽ su¬
ã de eiꝰdẽ diaboli manu uenturos lib̾aret. qͥa cũ
auctoritate. qd̾ suscitari deberet ostnde: ꝑ Pos
cies: annos eiꝰ uꝰq ĩ diẽ gen̾atioĩs ⁊ gen̾atioĩs. De qͦn
rege ista nͥ de xͦ dici potuit ꝓpħia : ꝑdies qͥppe re

Expanded text:
Enoch et Elias, quia sancti viri ac digni fuerunt, sicut credimus et nos et vos, adhuc vivunt , et licet in fine mundi morituri, statim tamen propter sanctitatem suam ut sicut per mortem suam descendens ad inferos de jure diaboli mortuos liberavit, ita et per resurrectionem suam de ejusdem diaboli manu, venturos liberaret, quia cum auctoritate quod suscitari deberet ostendere? PETcies, annos ejus usque in diem generationis et generationis . De quo etiam rege ista nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ascendere potuit: Itẽ de helya cuiꝰ corpꝰ nul¬
lã ꝑ mortẽ subtilitatẽ suscepit: ⁊ tñ corã disciplõ
suo helifeo ĩ altũ ascendit: qͦmͦ credis rationabi¬
liter ⁊ scd̃m physicã factũ fuit. M helyas sane
multũ ieiunaũ.⁊ parũ comedit. unde ⁊ corpꝰ suũ
leuitatẽ ⁊ subtilitatẽ tantã accep̃. qͦuꝰq ĩ aerẽ con

Expanded text:
 nullam per mortem subtilitatem suscepit, et tamen coram discipulo suo Eliseo in altum ascendit, quomodo credis rationabiliter et secundum physicam factum fuit? MOYSES. Elias sane multum jejunavit, et parum comedit, unde et corpus suum levitatem et subtilitatem tantam accepit, quod usque
Abbreviated transcription (Latin):
& õĩmo eqͣlit̃ de omĩb. ⁊ ħ. ut ⁊ ipsoꝵ qͣlitates. uĩ
aliquã. se ad inuicẽ suꝑandi aliqͣtenꝰ ñ haberẽt.
Ialit̾ aũ factus ẽ: ut ñ moriipse potuiss & ego eũ
idõ simplicẽ appellaui ⁊ immortalẽ. ħ mͣ qͥppe
fuerat immortał: q̃ madmodũ ⁊ cet̾a simplicia ĩ¬
mortalia st̃ omnia. Cuiꝰ rei manifestũ q̃dã ani¬
inalia. tͥbuut argum̃tũ: q̃ qr eqͣliꝰ ceteris. de elem̃¬
tibile ẽ dissolutioĩs: idõ dixi eũ mortale̾ atq cõ¬
positũ. m Plac& qd̃ dicis. S cũ ut asseris ⁊ mori⁊
ñ mori potuerit. quare mortalitas immortalita
tatẽ adã deuenerit diaboli. Cũ gͦ cͤatoris obedi¬
entiã tͣnsire eordi eiꝰ ĩmisit: sr̃ eo cogitauit. pꝰ quã

Expanded text:
ipsorum qualitates vim ipsorum qualitates vim aliquam se ad invicem superandi aliquatenus non haberent. Taliter autem factus est, ut non mori ipse potuisset, et ego eum ideo simplicem appellavi, et immortalem. Hoc modo quippe fuerat immortalis, quemadmodum et caetera simplicia immortalia sunt omnia. Cujus rei manifestum quaedam animalia tribuunt argumentum, quae quia aequalius caeteris elementibile est dissolutionis, ideo dixi eum mortalem atque compositum. MOYSES. Placet quod dicis. Sed cum ut asseris et mori et non potuerit, quare mortalitas immortalitattatem diaboli Adam devenerit. Cum ergo Creatoris obedientiam transire cordi ejus immisit, super eo cogi