comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Interea arta xerxes rexpersarum sicut
principio dictumest uniuersis greciȩ
populis ꝑlegatos ut ab armis discederent
et paciad qui escerent imperauit Non¬
iui quia misericorditer fessis consuleret¬
sed nese maegipto bellis occupato. aliqͣ
in regnum suũ tempta retur inruptio
Cunctis igitur grecis optatissima quiete¬
solutis. domesticoq: otio torpentibus.
lachedenii inquieti magis quamstreniu
et furore potius quam uirtute intole¬
rabiles postbella deposita temptant
furta bellorum . Nam̃s peculati absex¬
tiam archadum. castellumeorum rep̾e¬
tinamruptione ꝑfringunt: Archa¬
des uero excitiiniuria iuncto sibi theba¬
norum auxilio. amissa furto. bello re pe¬
tunt. In eo prelio archidamus dux lic¬
chede moniorum uulneratus. Cumet¬
am cȩdi suos iam ut uictos uideret.
occisorum corpora perprȩconemad
sepulturam poposcit. quod signum uicto¬
ria etraditae intergrecos haberi solet.
Thebani autem hac confessione contenti

Expanded text:
interea Artaxerxes rex Persarum, sicut interea Artaxerxes rex Persarum, sicut principio dictum est, uniuersis Graeciae populis per legatos, ut ab armis discederent et paci adquiescerent, imperauit: non quia misericorditer fessis consuleretsed ne se in Aegypto bellis occupato aliqua in regnum suum temptaretur inruptio. Cunctis igitur Graecis optatissima quiete resolutis domesticoque otio torpentibus Lacedaemonii, inquieti magis quam strenui et furore potius quam uirtute intolerabiles, post bella deposita temptant furta bellorum. nam speculati absentiam Arcadum castellum eorum repentina inruptione perfringunt. Arcades uero exciti iniuria, iunoto sibi Thebanorum auxilio amissa furto bello repetunt. in eo proelio Archidamus dux Lacedaemoniorum uulneratus cum iam caedi suos ut uictos uideret, occisorum corpora per praeconem ad sepulturam poposcit: quod signum uictoriae traditae inter Graecos haberi solet. Thebani autem hac confessione contenti,
Abbreviated transcription (Latin):
dequatuncrespirareco eperant. trepi¬
dimetu exercitum contrahunt. eumq:
biothus in auxilium adiungunt. Com¬
r missũ ifficrati duci Qui ad olescens
ad modum uixdumannos xx natus in¬
firmitatem a etatis maturitate animi
muniebat. Conon quoq: uir quidem
atheniensis duxautem persici exerait
audito agesilc areditu ad populandos
lachedemoniorum agros reuertitur
Ita sparthanistrepitu circũ sonantiumur¬
diquehostium clausi at que exterria. ulu¬
ma ꝓpemodum desperatione tabuerunt
Sed conon postquam uasta hostilis solipopu¬
latione satiatus est athenas ꝑgit inmax¬
mogaudio ciuium Ipsecristis qui ppe
cum uideret urbem populo quondam
cultuq ornatissimã nunc miserabilirui¬
narum ac desolationis squalore confectã
Itaque magnum pietatis miserationis que
monumentum inreparatione eius ope¬
ratus est : Namq: eam alachede moniis
exin anitam. lachedemoniorũ predis
sepleuit Persis incendentibus concre¬
matam ꝑsis aedificantibus reformauit

Expanded text:
de qua tunc respirare uix coeperant, trepidi metu exercitum contrahunt eumque Boeotiis in auxilium adiungunt, commissum Iphicrati duci, qui adulescens admodum, uixdum annos uiginti natus, infirmitatem aetatis maturitate animi muniebat. Conon quoque, uir quidem Atheniensis, dux autem Persici exercitus, audito Agesilai reditu ad populandos Lacedaemoniorum agros reuertitur. ita Spartani, strepitu circumsonantium undique hostium clausi atque exterriti, ultima propemodum desperatione tabuerunt. sed Conon postquam uasta hostilis soli populatione satiatus est, Athenas pergit, in maximo gaudio ciuium ipse tristis, quippe cum uideret urbem populo quondam cultuque ornatissimam, nunc miserabili ruinarum ac desolationis squalore confectam. itaque magnum pietatis miserationisque monumentum in reparatione eius operatus est. namque eam a Lacedaemoniis exinanitam Lacedaemoniorum praedis repleuit, Persis incendentibus concrematam Persis aedificantibus reformauit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia uetora udendi ꝓpatria fuit. Ita que
castellũ filem atticorũ finiũ collecti exu¬
les¬
res capessunt Quibus irsias quoq srracu¬
sanus orator. quasi mauxiliũ urbis quȩes¬
set patria comiunis eloquentiȩ dmilites

Expanded text:
qui auctor audendi pro patria fuit. Itaque qui auctor audendi pro patria fuit. Itaque castellum Phylen Atticorum 135 finium collecti exsulesres capessunt: quibus Lysias quoque, Syracusanus orator, quasi in auxilium urbis, quae esset patria communis eloquentiae, quinge
Abbreviated transcription (Latin):
narũ et mortedarii ꝑsarũ regis. et exili
dionisii siciliȩ tiranni fuit Igitur xox
rectores aheniensib: ordinati .xx tira¬
ni exoriuntur. Qui primose trib: milib:
satellicum stipant. mox eciã dacmilites
nunt. Caedẽ oniniũ passimfuturã occiso
alcibia de auspicantur. Qui fugiens mi¬
tinere clausus cubiculo ui us incensus ẽ
Quomterfecto quasi sublato ultore securi
misera surbis reliquias cedibus rapinisq
x hauriunt. Theramenen quoq: unũ
& numero suo cui haec displicere senserũt
in exemplum timoremq: ieliquorũ truci¬
dant. Itaq: om̃s passim exurbe diffugi¬
unt Sed ic̃ dictu lache demoniorũ cũ ꝑ
totã greciã exulibus negaret᷑ hospitium.
Om̃s se argos acthebas contulerunt Vbi
ita hospitalitatis obsequio foti sunt. ut non
solũ dolorẽ amis sȩpatriȩlenirent . Verũ
etiã pemrecuperandȩ meditarentur
Erat interexules thra sybulus uirstrenu¬
us et generis nobi litate intersuosdarus.

Expanded text:
narum et morte Darii Persarum regis et exilio narum et morte Darii Persarum regis et exilio Dionysii Siciliae tyranni fuit. igitur triginta rectores Atheniensibus ordinati triginta tyranni exoriuntur: qui primo se tribus milibus satellitum stipant, mox etiam septingentonunt. caedem omnium passim futuram occiso Alcibiade auspicantur, qui fugiens, in itinere clausus cubiculo, uiuus. incensus est. quo interfecto quasi sublato ultore seouri miseras urbis reliquias caedibus rapinisque exhauriunt. Theramenen quoque, unum ex numero sub, cui haec displicere senserunt, in exemplum timoremque reliquorum trucidant. itaque omnes passim ex urbe diffugiunt, sed interdictu Lacedaemoniorum cum per totam Graeciam exulibus negaretur hospitium, omnes se Argos ac Thebas contulerunt: ubi ita hospitalitatis obsequio foti sunt, ut non solum dolorem amissae patriae lenirent, uerum etiam spem recuperandae meditarentur. erat inter exules Thrasybulus, uirus, et generis nobilitate inter suos clarus,
Abbreviated transcription (Latin):
niorũ ademtis omnibus ciuitatibus ni¬
hilathenien sibus p̃terinanemurbẽ
reliquit. Net hocdiu. Nã et ipsa urbẽ
postea obsidione circũ dedit A ge¬
bat intrinsecus fames desolatio et
morbus obsessos. & cũ postomnia
miseriarũ ab ominamenta quȩ &iã
dicerehorroris est nibilspei prȩtermor¬
temoc curreret: pacem petiuere
Magnahinc int̃sparthanos et socios
deliberatio suit Cũ plurimi in quietis¬
si mã ciuitatẽ sternendamsolo popu¬
lũq: infestissimũ cumips o nomine ab¬
olendũ ꝓnuntiarent sparthani nega¬
uerunt seꝑ mis suros uti eduobus greciȩ
oculis unus eruerecur: In suꝑ etiã pacẽ
ꝓ miserunt si prreiportus ducen¬
tia murbẽ mumnina uerterentur
nauesq: reliquas ultro traderent. Dein¬
de
si rectores sibi xax. lectos susciperent. Hu¬
ic conditioni ad dictis et succũbentibus la¬
chede moniilisandrũ ad cõponendas
inurbe parendileges consticuerunt In¬
signis hicannus et expugnatione athe¬

Expanded text:
niorum ademptis omnibus ciuitatibus niniorum ademptis omnibus ciuitatibus nihil Atheniensibus praeter inanem urbem reliquit; nec hoc diu, nam et ipsam urbem postea obsidione circumdedit. agebat intrinsecus fames desolatio et morbus obsessos, et cum post omnia miseriarum abominamenta, quae etiam dicere horror est, nihil spei praeter mortem occurreret, pacem petiuere. magna hinc inter Spartanos et socios deliberatio fuit: cum plurimi inquietissimam ciuitatem sternendam solo populumque infestissimum cum ipso nomine abolendum pronuntiarent, Spartani negauerunt se permissuros uti e duobus Graeciae oculis unus erueretur; insuper etiam pacem promiserunt, si Piraei portus ducentia in urbem munimina uerterentur nauesque reliquas ultro traderent, deinde si rectores sibi triginta lectos susciperent. huic condicioni addictis et succumbentibus Lacedaemonii Lysandrum ad conponendas in urbe parendi leges constituerunt. insignis hic annus et expugnatione Athe
Abbreviated transcription (Latin):
uolens. senes ac pueros legit. exer¬
citumq: conscripsit. Sed huius¬
modimanus morã bello nonattu¬
lit. Quippeqđ robore non nume¬
ro conficisolet. Itaq: statim inbel¬
lis manus uel capta uelcaesa est¬
Tantaq: strages occisorũ prelio
fucta est ut deletũ non solũ regnũ
sed etiam nomen achenien sium
uiderecur. Atilli desperatis reb:
statuunt urbẽ peregrinis dare
Vt qui pertotã asiam paulo ante
dominatisunt. Nunc ex hac collu¬
uie muros saltim libertatemq
tueantur. Et quam uis uel suolu¬
dicio adhaectuenda etiã obiectis
muris non sufficiunt. Iterũ tamen
experirinauale prelium parant. Ex¬
pers consilii furor dolorem uirtutẽ
putat Quantumq meditatur ira.
tantum ꝓmittit audacia. Ita que
omnib: partĩ captis partiminter¬
fectis deipsis quoq reliquiis nihil
reliqui factumest. Solusdxconon
superstes bello et populo timens ciuiũ
crudelitatem adcirum regem con¬
cessit Euacoras aut̃ dux lachedemo¬

Expanded text:
uolens, senes ac pueros legit exeruolens, senes ac pueros legit exercitumque conscripsit. sed huiusmodi manus moram bello non attulit: quippe quod robore, non numero confici solet. itaque statim inbellis manus uel capta uel caesa esttantaque strages occisorum illo proelio facta est, ut deletum non solum regnum, sed etiam nomen Atheniensium uideretur. at illi desperatis rebus statuunt urbem peregrinis dare — ut, qui per totam Asiam paulo ante dominati sunt, nunc ex hac conluuie muros saltem libertatemque tueantur — et, quamuis uel suo iudicio ad haec tuenda etiam obiectis muris non sufficiant, iterum tamen experiri nauale proelium parant. expers consilii furor dolorem uirtutem putat, quantumque meditatur ira, tantum promittit audacia. itaque omnibus partim captis partim interfectis de ipsis quoque reliquiis nihil reliqui factum est. solus dux Conon superstes bello et populo, timens ciuium crudelitatem, ad Cyrum regem concessit. Euacoras autem dux Lacedaemo
Abbreviated transcription (Latin):
recipit que quamplurimas. Sic al¬
cibia des magni nominis factus. athe¬
nas cũ ammiratione et gaudio omni¬
umuictor ingreditur. Paruo post
interuallo augetuires exercitũ clas¬
semq numero prouehitrursumq:
asiampeut. Lachede monu uero
lisandrum ducem classibelloque
preficiunt Crrus etiã fraterda¬
rum locũtis sarfernis iomae li¬
diȩq prȩpositus magnis eos opib
Auxiliisq confirmat. Lis ander
ita que alcibiadis exercitũ predae
intentũ acperhoc ubiq: dispersum.
acuagum repentino incursu opprim̃
si neconflictuali quo uincit caeditq
fugientem Magna haec clades a¬
theniensibus et multo hoc a trocius
uulnus quã dudũ inflixerunt susce¬
perunt. Quo comꝑto atheniens es
opinati sunt alcibiaden antiqui
exilii suidolorem isto scelere prodi¬
tionis uindicarecuras se Ideo que
in locum eius cononem constitu¬
unt. Cui residuã manum ec summã
belli committunt Qui supplere
saltim numero exhaustas copias

Expanded text:
recipitque quamplurimas. sic Alrecipitque quamplurimas. sic Alcibiades magni nominis factus Athenas cum admiratione et gaudio omnium uictor ingreditur. paruo post interuallo auget uires, exercitum claseemque numero prouehit rursusque Asiam petit. Lacedaemonii uero Lysandrum ducem classi belloque praeficiunt. Cyrus etiam frater Darii, in locum Tissafernis Ioniae Lydiaeque praepositus, magnis eos opibus auxiliisque confirmat. Lysander itaque Alcibiadis exercitum praedae intentum ac per hoc ubique dispersum ac uagum repentino incursu opprimit, sine aliquo conflictu uincit caeditque fugientem. magna haec clades Atbeniensibus, et multo hoc atrocius uulnus, quam dudum inflixerant, susceperunt. quo conperto Athenienses opinati sunt Alcibiaden antiquum exilii sui dolorem isto scelere proditionis uindicare curasse, ideoque in locum eius Cononem constituunt, cui residuam manum et summam belli committunt. qui supplere saltem numero exhaustas copias
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ alcibia des exsulab exercitur e uocat᷑¬
et duxclassi s. constituitur Quo comꝑ¬
to principes. primos parthanis urbẽ
ꝓderemoliti sunt. De in decũid frus¬
tra cogitassent in ex siliũ spontecesser
Igitur a lcibiades patria liberata cdasse
inhostes dirigit Commissoplio uicto¬
riamathenienses capessunt Porro aut᷑
malor pars sparthani exertitus cȩsa
duces quoq poeneom̃s interfectĩ Lx x
naues captȩ absque his quae inconflictu.
incensȩ demersȩq perierunt Rur¬
sus bellũ interra trans latũ sparcha¬
nis ȩque infelicitercessit: Quibus re¬
bus fractilachede monii petiere pa¬
cem nec tam̃ impetrarepotuerunt
Praeterea si racusana praesidia insi¬
ciliã auditakartaginiensis bellimfes¬
tatione reuocata sunt. Quã obrem
alcibi a desclas seuio tricitotã asiam
peruagatur. bellis incendiis. cedibq
rapit sternitq: omnia. Vrbes quȩ
dudũ a societate defecerant capit

Expanded text:
dem Alcibiades exsul ab ter insitam genti superbiam et tyrannidem Alcibiades exsul ab ter insitam genti superbiam et tyranniet dux classis constituitur. quo conperto principes primo Spartanis urbem prodere moliti sunt; deinde, cum id frustra cogitassent, in exilium sponte cesserunt. igitur Alcibiades patria liberata classem in hostes dirigit. commisso proelio uictoriam Athenienses capessunt. porro autem maior pars Spartani exercitus caesa, duces quoque paene omnes interfecti et octoginta naues captae absque his, quae in conflictu incensae demersaeque perierunt. rursus bellum in terram translatum Spartanis aeque infeliciter cessit. quibus rebus fracti Lacedaemonii petiere pacem, nec tamen impetrare potuerunt. praeterea Syracusana praesidia in Siciliam audita Carthaginiensis belli infestatione reuocata sunt. quamobrem Alcibiades classe uictrici totam Asiam peruagatur, bellis incendiis caedibus rapit sternitque omnia; urbes, quae dudum a societate defecerant, capit
Abbreviated transcription (Latin):
hisq uoq perinuidiã insidiis appecitus
aufugit & atis sarfernen in mediam
concessit. Cuistatim ac commodato
ingenio & elo quiigratia familiari¬
orfactus persuadet ne lachedemo¬
nios tam ꝓfusis opibus iuuet eumpo¬
tius istius certaminis arbitrũ spec¬
tatorem que fieri debere integrasq
lidiȩuires aduersumuictorem reser¬
uandas . Quã obremtis sarfernespa¬
tem classis cum aliquanta manude¬
ducilachede monẽ m iubet neuel ab¬
undantes suffragus. alienotuti pe¬
riculo dimicarent. uel in totũ desti¬
tuti susceptũ certa menomi teren
Apud athenienses uero cum diudo¬
mestica dis cordia agita recur immi¬
nen tepericulo summa imperuao
senatũ populi uoluntatetrans fer¬
cur quippeotio dis cordiȩ nutriunt᷑
A tubi necesfitas incubuit: post posi¬
tis priuatis causis at que o diis in commꝰ¬
ne consulitur. Sed hoc ipsum cumꝓp¬
ter insitam genti su perbiã et ciranni¬
cas libidines perniciosum foret. Tar¬

Expanded text:
his quoque per inuidiam insidiis adpetitus his quoque per inuidiam insidiis adpetitus aufugit et ad Tissafernen in Mediam concessit. cui statim accommodato ingeno et apti eloquii gratia familiarior factus persuadet, ne Lacedaemonios tam profusis opibus iuuet; eum potius istius certaminis arbitrum spectatoremque fieri debere, integrasque Lydiae uires aduersum uictorem reseruandas. quamobrem Tissafernes partem classis cum aliquanta manu deduci Lacedaemonam iubet, ne uel abundantes suffragiis alieno tuti periculo dimicarent uel in totum destituti susceptum certamen omitterent. Apud Athenienses uero cum diu domestica discordia agitaretur, imminente periculo summa imperii ad senatum populi uoluntate transfertur: quippe otio discordiae nutriuntur, at ubi necessitas incubuit, postpositis priuatis causis atque odiis in commune consulitur. sed hoc ipsum cumter insitam genti superbiam et tyrannicas libidines, perniciosum foret; tan
Abbreviated transcription (Latin):
malis circũ ueniuntur. Alcibiades
enim dux pridem aduersus siracu¬
sas ꝓnuntiatus mox adiudiciũ ꝓqua¬
dã isimulatione detentus. uolunta¬
rio exilio lache demonem sec ontuł
impulit que sparthanos ut turbatis
atheniensibus nouorursus belloin¬
sisterent neque eis respiran dispa¬
tũ quinopprimerentur relaxarent
Cuiinceoto it a grecia omnis astipula¬
ta est quasi ad commune incendiũ
restingendũ bono publico congestis
Darius etiã rex
ꝑsarũ memorpaterni. Auitiq: in hac
urbeo di ꝑtissarfernen p̃fectũ lidiae
cũ lachedemomis foedus paciscitur.
eis que sumtus belli et copias pollicetur
Mirũ dictu a theniensiũ tantas eatẽ¬
pestate opesfuisse ut cũ aduersus eos
hoc est aduersus unã urbe greciae asiȩ
tot usq: orientis uiribus incursũ sit se¬
pe necum quã cȩdendo consumti magis
uideantur fuis se quã uicti. Principio
enĩ alcibi ades om̃s socios deficere ab
his ad lachede monios coegit. Sed etab

Expanded text:
malis circumueniuntur. Alcibiades malis circumueniuntur. Alcibiades enim, dux pridem aduersus Syracusas pronuntiatus, mox ad iudicium pro quadam insimulatione detentus uoluntario exilio Lacedaemonem se contulit inpulitque Spartanos, ut turbatis Atheniensibus nouo rursus bello insisterent, neque eis respirandi spatium, quin opprimerentur, relaxarent. cui incepto ita Graecia omnis adstipulata est, quasi ad commune incendium restinguendum bono publico congestis Darius etiam rex Persarum , memor paterni auitique in hanc urbem odii, per Tissafernen praefectum Lydiae cum Lacedaemoniis foedus paciscitur eisque sumptus belli et copias pollicetur. mirum dictu, Atheniensium tantas ea tempestate opes fuisse, ut, cum aduersus eos, hoc est aduersus unam urbem, Graeciae Asiae totiusque Orientis uiribus incursum sit, pugnando saepe nec umquam cedendo consumpti magis uideantur fuisse quam uicti. principio enim Alcibiades omnes socios deficere ab his ad Lacedaemonios coegit, sed et ab
Abbreviated transcription (Latin):
cauel priuata. et cũ uniuerso enstruc¬
tu. diuturnae expeditionis amittunt
Fractis opibus et in angustum redactis
sudet demostenes dũ nondũ omnino
resperditae sint quã libec uideantura f¬
fliccae. domũ redeant sicibiaq dece¬
dant. Niceas autẽ pudore naleges¬
tarũ rerũ ab initio desperatior reddit:
remanere contendit. Reparant naua¬
lecertamen : et mox ꝑ inscitiã inangusti¬
as siracus animaris deducti insidiis host¬
umcircũ ueniuntur. Eurilochus dux
primus occiditur. Vn de cĩna ues incen¬
duntur. De mostenes et niceas. clas¬
sẽdimittunt. quasi tutius terrena expe¬
ditione fugituri. Cilippus aut̃ primũ
hinc ipsos fagientes ꝑsequi aggressus.
capit caeditq: quã plurimos. De mos¬
tenes dedecus seruitutis. uoluntaria
morte declinat. Niceas uero indignã
turpẽq: uicã dedecore captiuitatis ac¬
cumulat Igiuirathenienses biennio
apud siciliam nonsine lachedemonio¬
rũ damno conflictatii aliis domi

Expanded text:
ca uel priuata et cum uniuerso instrucca uel priuata et cum uniuerso instructu diuturnae expeditionis amittunt; fractis opibus et in angustum redactis, suadet Demosthenes, dum nondum omnino res perditae sint quamlibet uideantur adflictae, domum redeant Siciliaque decedant; Nicias autem, pudore male gestarum rerum ab initio desperatior redditus, remanere contendit. reparant nauale certamen et mox per inscitiam in angustias Syracusani maris deducti insidiis hostium circumueniuntur: Eurylochus dux primus occiditur, undecim naues incenduntur. Demosthenes et Nicias classem dimittunt quasi tutius terrena expeditione fugituri. Gylippua autem primumhinc ipsos fugientes persequi adgressus capit caeditque quam plurimos. Demosthenes dedecus seruitutis uoluntaria morte declinat, Nicias uero indignam turpemque uitam dedecore captiuitatis accumulat. Igitur Athenienses, biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati, aliis domi
Abbreviated transcription (Latin):
ferebatur. Quiueniens ut audiuit in¬
clinatũ iam bellistacum. auxilus partĩ
ingrecia partiminsicilia contractis. opor¬
tun abelliloca occupauit. Deinde duo¬
bus proelus uictus nec cerritus. Tertio
congressula machum occidit Hostes
infugamuertit socios obsidioneliberauit
Hinc athenienses terrestriproelio uieq
experimenta maris meunt . et nauali
certamine congrediparant. Quo cog¬
nitogilippus classem instructã a lache¬
demoniis arcersit : A eque athenien¬
ses in locũ amissiducis demostenen. et
euri medonta cũ supplemento copiarũ mt¬
tunt
Peloponensii quo que cũ multarũ urbium
consensuet decrecoingentia si racusanis
auxilia misere. Ita subspecie socialis lel¬
lidomesticos motus ex sequuntur. & qͣsi
placito degrecia trans latũ certamen
insiciliã fuerit. sic ex utraque parte sum¬
mis uiribus dimicatur Igitur athenien¬
ses prima congressione uincuntur.
Castra quoq: cum omni pecunia uel publi¬

Expanded text:
ferebatur. qui ueniens ut audiuit inferebatur. qui ueniens ut audiuit inclinatum iam belli statum, auxiliis partim in Graecia partim in Sicilia contractis opportuna bello loca occupauit. deinde duobus proelus uictus nec territus, tertio congressu Lamachum occidit, hostes in fugam uertit, socios obsidione liberauit. hinc Athenienses terrestri proelio uicti, experimenta maris ineunt et nauali certamine congredi parant; quo cognito Gylippus classem instructam a Lacedaemoniis arcessit; aeque Athenienses in locum amissi ducis Demosthenen et Eurymedonta cum supplemento copiarum mittunt; Peloponnesii quoque cum multarum urbium consensu et decreto ingentia Syracusanis auxilia misere. ita sub speoie socialis belli domesticos motus exsequuntur, et, quasi placito de Graecia translatum certamen in Siciliam fuerit, sic ex utraque parte summis uiribus dimicatur. igitur Athenienses prima congressione uincuntur, oastra quoque cum omni pecunia uel publi
Abbreviated transcription (Latin):
pera iitia sumpserant maiorescopi¬
as robustiorẽq exercitũ cũ lachate &
caria deducibus insiciliã reduxerunt
Sed cathinenses bellitȩdio ꝑmoticũ siracu¬
sanis foedus ineunt. auxilia atheniensi¬
ũ spernunt. Post autesiracusanis con¬
ditiones pacis meditatione dominationis
trãs gredientibus. denuo legatos athenas
mittunt . quicapillo barbaq: squalidi. et lu¬
gubribus induti misericordiã at que auxi¬
liũ et sermone et habitu precarentur : Igit᷑
magna classis mstruitur. ducibus nicea
eclamacho. Tantisq uiribus sicilicrepetit᷑
ut suffragia sua. et hitimerent quiem¬
petrauissent : Atheniens es ducs ilico
pedestrespugnas secundis successibus
faciunt. confectos murbe hostes & obiecta
clas secircum datos. terra marique conclu¬
dunt Atsiracusceni fractis fessis quereb
auxilium a lachedemoniis petunt.: Aqui¬
bus moxmittitur gilippus solus quidem
sed in quo omniũ prȩ sidiorũ instar prȩ¬

Expanded text:
pera initia sumpserant, majores copipera initia sumpserant, majores copias robustioremque exercitum cum Lachete et Charoeade ducibus in Siciliam reduxerunt. Sed Catanenses, belli taedio permoti, cum Syracusanis foedus ineunt, auxilia Atheniensium spernunt. Post autem Syracusanis, conditiones pacis meditatione dominationis transgredientibus, denuo legatos Athenas mittunt: qui capillo barbaque squalidi, et lugubribus induti, misericordiam atque auxilium et sermone et habitu precarentur. Igitur magna classis instruitur, ducibus Nicia et Lamacho: tantisque viribus Sicilia repetitur, ut suffragia sua et hi timerent, qui impetravissent. Athenienses duas illico pedestres pugnas secundis successibus faciunt, confectosque in 126 urbe hostes, et objecta classe circumdatos, terra marique concludunt. At Syracusani, fractis fessisque rebus, auxilium a Lacedaemoniis petunt: a quibus mox mittitur Gylippus, solus qused in quo omnium praesidiorum instar prae
Abbreviated transcription (Latin):
a burbe condita .cccxov. Cum regini
apud sicilicm discordia laborarent ciui¬
tasque perdiuisionẽ diuisa induaspartes
esset parsuna ueteranos abimera urbe
siciliae inauxilium uocauit. Porro illi
pulsis ciuitate primũ his contraquos im¬
plorabantur deinde moxcȩsis etiã illis
quibus ad auxiliu conuenerant urbem
cum coniugibus et liberis sociorũ oocupa¬
uere. ausi facinus nullitiranno comparan¬
dũ Quippecũ reginis quicquiduis ꝑpe¬
tisatius fuerit quamutultro inuitarent
quibus patricm coniuges liberos acpe
nates ipsi extorres ad predã relinquerẽt
Atetiã catinenses cũ siracusa nos graues
infestosq paterentur. ab a theniensib:
auxilicpoposcerunt. Sed athenienses
suo magis quã sociorũ studio instruetaẽ
dassem insiciliã misere . Cũ et sibi ꝓpa¬
garemolirentur imperium et siracusa¬
nã das sẽnuꝑ instructam lachedemoni¬
is ꝓficere uererentur Et quoniã athe¬
nienses qui missierant caesis hostibus ꝓs¬

Expanded text:
ab Vrbe condita CCCXXXV, cum Regini ab Vrbe condita CCCXXXV, cum Regini apud Siciliam discordia laborarent ciuitasque per dissensionem diuisa in duas partes esset, pars una ueteranos ab Himera urbe Siciliae in auxilium uocauit. porro illi, pulsis cinitate primum his contra quos inplorabantur, deinde mox caesis etiam illis quibus ad auxiliandum conuenerant, urbem cum coniugibus ac liberis sociorum occupauere, ausi facinus nulli tyranno comparandum: quippe cum Reginis quiduis perpeti satius fuerit, quam ut ultro inuitarent, quibus patriam coniuges nates, ipsi extorres ad praedam relinquerent. At etiam Catanenses, cum Syracusanos graves infestosque paterentur, ab Atheniensibus auxilia proposcerunt. Sed Athenienses, suo magis quam sociorum studio instructam classem, in Siciliam misere: cum et sibi propagare molirentur imperium, et Syracusanam classem nuper instructam Lacedaemoniis proficere vererentur. Et quoniam 125 Athenienses, qui missi erant, caesis hostibus, pros
Abbreviated transcription (Latin):
bili infestatione corrum perent. Sici¬
lia abmitio patria rclopũ. et posteos
semꝑ nutrix tirannorũ suit. Sȩpe eti¬
am captiua seruorũ. Quorũ primi
carnibus hominũ: Medi cruciatibus
postremi mortibus pascebantur. ex¬
cepto eo quod externis bellis aut preba
habebat᷑ aut p̃mium. Haec ut quam
breuissi me absoluã requiem malorũ
nisinunc nescit Immo ut euidentius di¬
uersitates temporũ declarentur. sicut an¬
tea uel intestinos uel externos tumultus
ꝑpessa est inter omnes sola semper
itanunc ex omnibus solanum quã. Nã
&iã ut sileam dediuturnitate uel illi¬
us calamitatis qua pressa est uel istius
econtrario qua fruitur pacis. ethnac
ipsa quaecunc cũ ex cidio urbiũ atq agro¬
rũ crebris eruptionibus estuabat Nũc
tantũ in noxi cspecie ad preteritorũ fi¬
demfumat Igitur ut p̃termittã hiterĩ
detirannis quo mox qui fuit ultor succes¬
sor
effectus est: mediotem pore hoc est anno

Expanded text:
bili infestatione corrumperent. Sicibili infestatione corrumperent. Sicilia ab initio patria Cyclopum et post eos semper nutrix tyrannorum fuit, saepe etiam captiua seruorum, quorum primi carnibus hominum, medii cruciatibus, postremi mortibus pascebantur, excepto eo, quod externis bellis aut praeda habebatur aut praemium. haec, ut quam breuissime absoluam, requiem malorum nisi nunc nescit, immo, ut euidentius diuersitates temporum declarentur, sicut antea uel intestinos uel externos tumultus perpessa est inter omnes sola semper, ita nunc ex omnibus sola numquam. nam etiam — ut sileam de diuturnitate uel illius calamitatis, qua pressa est, uel istius e contrario, qua fruitur, pacis — Aethna ipsa, quae tunc cum excidio urbium atque agrorum crebris eruptionibus aestuabat, nunc tantum innoxia specie ad praeteritorum fidem fumat. igitur — ut praetermittam interim de tyrannis, quorum mox qui fuit ultor successor effectus est — medio tempore, hoc est anno
Abbreviated transcription (Latin):
nũ occupauit armatus. Nectueri dib¬
tatem armis destitit nisi postquã secon¬
iuratorũ conspiratio ipsis quoq: honorib:
abdicauit. Tertia et quinta postcentesi¬
inã olimpiadẽ ꝑ totũ fere annũtam crebri
tãq: etiam graues iitalia terre motus fa¬
erunt ut deinnumeris quas sationibus
acrumis uillarũ oppidorũq assiduis
romanuntiis facigarecur. Deindeita
iugis et torridasiccitas fuit : ut p̃sentis tu̾c
futuriq annispem gignendis terrȩ fruc¬
tib: al megarit . Hisdeq tẽporibus cũfide¬
naces hostes maximorũ auxiliorũ man u
stipante terribiles romanis arcibus im¬
minerent : Emilius tertius dictator
magnã madimolẽ ipsis fidenis uix captis
depulit et sanauit. Tantaq in ipsis erat
malorũ animorum que contentio. ut uel
domesticasclades suꝑfusa forinsecus
bella oblitterarent. uel postdamnabel¬
lorũ inducias relaxatas. diuersȩ pes¬
tes cȩlo terraq: excandescentes incessa¬

Expanded text:
num occupauit armatus. nec tueri libnum occupauit armatus. nec tueri libertatem armis destitit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis quoque honoribus abdicauit. Tertia et quinta post centesimam olympiade per totum fere annum tam crebri tamque etiam graues in Italia terrae motus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis uillarum oppidorumque adsiduis Roma nuntiis fatigaretur, deinde ita iugis et torrida siccitas fuit, ut praesentis tunc futurique anni spem gignendis terrae tructibus abnegarit, lsdemque temporibus cum Fidenates hostes maximorum auxiliorum manu stipante terribiles Romanis arcibus imminerent, Aemilius tertium dictator magnam mali molem ipsis Fidenis uix captis depulit et sanauit. tanta in ipsis erat malorum animorumque contentio, ut uel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent uel post damna bellorum indutias relaxatas diuersae pestes caelo terraque excandescentes incessa
Abbreviated transcription (Latin):
subsecuta est : ut more contemto quo
insigne imperu penes unum potes¬
ta sautẽ communis erat. Oñ som¬
nia ꝓprus libidinibus agitarent
Ita que inĩc& era quaem solentis si me
cuncti prȩsumebant sepente singoli
cum duodenis fascibus c&eris que
imperatoriis insignibus proces serunt . et no¬
uoim probae ordinationis incepto ablegata
religione consulum. emicuit agmentiran¬
norum: Ouabus tabulis legũ ad decẽprio¬
res additis agentes in solentis simo fastu plu¬
rima. diequo de ponere magistratus mos
erat. Cumisdem in signibus processerunt
Maximã etiam appii claudii libido auxit
inuidiã qui ut uerginiȩ uirginistuprũ
inferret prius seruitutis causam intulit
Quã obremao accus uerginius pacer. delo¬
relibertatis ei pudore dedecoris ꝓtractã
ad seruitutẽ filiam in conspectupopuli
pius parricida prostrauit Qua populus
necessitatis a trocitate ꝑ motus et pericii¬
lo libertatis ammonitus. montẽ auenti¬

Expanded text:
subsecuta est, ut more contempto, quo subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum potestas autem communis erat, omnes omnia propriis libidinibus agitarent. itaque inter cetera, quae insolentissime euncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus ceterisque imperatoriis insignibus processerunt: et nouo improbae ordinationis incepto, ablegata religione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima, die, quo deponere magistratus mos erat, cum isdem insignibus processerunt. maximam etiam Appii Claudii libido auxit inuidiam, qui ut Verginiae uirgini stuprum inferret, prius seruitutis causam intulit; quamobrem adactus Verginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris protractam ad seruitutem filiam in conspectu populi pius parricida prostrauit. qua populus necessitatis atrocitate permotus et periculo libertatis admonitus montem Auenti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse quoq consulualerius ibi fuerit
occisus. et indignam de seruis uictoriã
in superetiã sua morte foedarit: Sequi¬
tur annus. in quocũ uicto exerctu con¬
sul obsessusest. Namminuciũ consu¬
lem
congres sumproelio aequi uulsciq: supe¬
rarunt . et fugientẽ in algido fame ferroq
cinxerunt Actumq infelici terforet
niquintius cincinatus prȩcipuus ille dic¬
tator artatã obsidionem oppresso hos¬
te soluis set Qui repertus inrure ab a¬
ratro arcessitus ad fasces. sumto honore
instructoque exercitu. mox uictor effec¬
tus iugum boũ equis imposuit Victo¬
riamq: qua sistiuam tenens. subiugatos
hostes prȩse primus egit AVNO
dumlegati ad athenienses propterso¬
lonis leges deferendas missi exspectiu¬
tur. arma romana fames pestilentiaq:
uiris tradica constituendarũ legum
atticarum gratia. magnã perniciem
reipublice inuexit. Nam primũs ex
decem uiriscȩdentibus caeteris. solus
appius claudius sibi continua uitimo¬
rium statim que aliorum coniurato

Expanded text:
ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus et indignam de semis uictoriam insuper etiam sua morte foedarit. Sequitur annus, in quo cum uicto exercitu consul obsessus est. nam Minucium consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem in Algido fame ferroque cinxerunt, actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, artatam obsidionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes prae se primus egit. Annodum legati ad Athenienses propter Solonis leges transferendas missi exspectantur, arma Romana funes pestilentiaque uiris tradita constituendarum legum Atticarum gratia magnam perniciem reipublicae inuexit. nam primns ex decemniris cedentibus ceteris solus Appius Claudius sibi continuauit imperium, statimque aliorum coniuratio
Abbreviated transcription (Latin):
tus exafrica factusque priuat᷑
ł ad penã ł ad penitentiã cõscien¬
tiae suae dimissus ẽ
NNO aburbet̃dita mil¬
comes apudarelatẽ galliae
urbem consistens magnare¬
rum gerendarum in dustria
gothos a narbona expulitatq
abire in hispanam cocgit:
Intdicto p̃cipuȩ adq int̃¬
duso omni cũmeatinauiũ
& peregrinorũ usu cõmerci
onꝰ gocorũ tunc populi
truptionem urbis aemor
halariciplacidia ut dixi cap¬
tiua sorore
inuxorẽ

Expanded text:
tus ex Africa factusque priuatus tus ex Africa factusque priuatus uel ad poenam uel ad paenitentiam conscientiae suae dimissus est. Anno ab Vrbe condita MCcomes apud Arelatem Galliae urbem consistens, magna rerum gerendarum industria Gothos a Narbona expulit atque abire in Hispaniam coegit interdicto praecipue atque intercluso omni commeatu nauium et peregrinorum us Gothorum tunc populis irruptionem urbis ac mortem Alarici, Placidia, ut dixi, cativa sorore in uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
genta naues drquẽ numerum ne
ferunt. Issimul utcũ agmine mi¬
litũ a durbẽ ꝑgens litore egressus¬
ẽ. occursu comicis marinit̃ritꝰ &i
fugã uersus. arrepta naui solus
cartaginẽ sedut atq ibic̃tinuo
militarimanu int̃ fectus ẽ. sabinꝰ
generei constanti no polim funt
unde paliquantũ tempores re¬
tractus exilio quȩ dã pnatus ẽ.
huncomnem catalogum ut dixi
ł manifestorũ trrannorum ł
in obedientĩ ducũ optima hono¬
rius imperator religione & feli¬
cicate meruit. Marna constanti¬
uscomes industria & celen¬
teconsec̃ merito sane quiai
diȩb praecipiente honoricis¬
& adiuuante constantio pax &u
nitas ꝑ uniuersa a fricã eclesiae
quod nossumus red integrata
discissione sanatũ ẽ. Imposita
exsecutione sc̃i praecepti marcel¬
linotribuno. uiro in primis
prudenti & industrio omniũ¬
ꝙ bonorũ studiorũ appeten¬
tissimo quẽ marinus comes
apud carthaginẽ incertũ ⁊elo
stimulatus a nauro corruptꝰ
occidit: Qui continuo reuoca¬

Expanded text:
genta naves dicitur. Quem numerum ne ferunt. Is simul cum agmine militum ad urbem est, occursu comitis Marini territus et in fugam uersus, arrepta naui solus Carthaginem rediit atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus gener eius Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus exilioque damnatus est. Hunc omnem catalogum, ut dixi, uel manifestorum tyrannoram uel inoboedientium ducum optima Honorius imperator religione et felicitate meruit, magna Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio et adiuuante Constantio pax et unitas per uniuersam Africam Ecclesiae quod nos sumus, redintegrata discissione sanatum est, imposita exsecutione sacri praecepti Marcellino tribuno, uiro inprimis prudenti et industrio omniumque bonorum studiorum appetentissimo. quem Marinus comes apud Carthaginem — incertum zelo stimulatus an auro corruptus — occidit: qui continuo reuoca
Abbreviated transcription (Latin):
ppt̃ p̃sentẽ magis xp̃igratiã
abilla incredibilitatis c̃fu¬
sione discretis itaiam ego
certo & solo quẽ concupis¬
ere debui obȩdientiae me
fructu fruor. De qua¬
ate aut̃ opus culoꝵ tiu
ris qui p̃cepistitibi adui¬
icandas gedas ꝑte udica¬
ta sideleas EPLCIT¬

Expanded text:
propter praesentem magis Christi gratiam propter praesentem magis Christi gratiam ab illa incredulitatis confusione discretis. ita iam ego certo et solo, quem concapiscere debui, oboedientiae meae fructu fruor; de qualitate autem opusculorum tu uideris qui praecepisti, tibi adiudicanda si edas, per te iudicata si deleas
Abbreviated transcription (Latin):
discimus: praecipua e iuil¬
liam gothorẽ regẽ insiste¬
re patrandȩ paciferunt:
Exquo utcumq concesserim.
utlicenter xp̃ianatempora
reprehendantur siquid ac̃¬
ditione mundi usq adnunc
simili faccum felicitate do¬
ceatur : Manifestauim :
ut arbitroratq: ostendimꝰ
non magis uerbo pene quã di¬
gito innumerabella sopita:
plurimos extinctos trrannos
compressas corangustatas
addictas exinanitasq imma¬
nissimas gentes. minimo
sanguine nullo certamire
acpene sine caede. suꝑ estutob¬
trectatores nrõs molitionus
suarũ peniteat ueritatiq
erubescant dm̃q uerum
nutant bonaeẽ didi¬
terunt. Explicui adiuuan
texp̃o secundũ praeceptũ
tuum beatissime pat̃ augus¬
tine abinitiomundi usq in
praesentẽ diem hoc ẽ. ꝑan
nos quinq: milia sexcentos
dec̃em & octo cupiditates
& punitiones hominum
peccatorum conflictatio¬
nes secłi &iudicedĩ quã bre¬
uissime & quã simplicissime
pi uixpĩanis tamẽ tẽporib

Expanded text:
discimus , praecipue Valdiscimus , praecipue Valliam Gothorum regem insistere patrandae paci ferunt. ex quo utcumque concesserim, ut licenter Christiana tempora reprehendantur, si quid a conditione mundi usque ad nunc simili faotum felicitate te doceatur. manifestauimus, ut arbitror, atque ostendimus non magis uerbo paene quam digito innumera bella sopita, plurimos extinctos tyrannos, conpressas coangustatas addiotas exinanitasque immanissimas gentes minimo sanguine, nullo certamine ac paene sine caede. superest ut obtrectatores nostros molitionum suarum paeniteat ueritatique erubescant Deumque uerumputant, bona esse didicenunt. Explicui adiuuante Christo secundttm praeceptum tuum, beatissime pater Augustine, ab initio mundi usque in praesentem diem, hoc est per annos quinque milia sescentos decem et octo, cupiditates et punitiones hominum peccatorum, conflictationes saeculi et iudicia Dei quam breuissime et quam simplicissime potui, Christianis tamen temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
gusqu transire in a fricã moliretur
induodecm milib passiũ gadita¬
ni fretitẽpestate correpta misera¬
bili exituperierat: Memor&ĩ
illius accepte suba larico cladis
cũ insilicia gotitransire conati
inconspectiisiiorũ miserabilit̃
abrepti & dimersi sunt pam
obtimã cũ honorio imperato¬
redatis lectissimis obsidib pe¬
pigit placidñ imperatorisso¬
rorẽ honorificecu rapud seho¬
nesteq habitã fratri reddidit
romane societate periculũ suũ
obtulit ut aduersũ ceteras gen¬
tes quae ꝑhis panias consedis sent
sipugnar& & romanis iuncer&
quãuis & cetesĩ alamano uuan¬
dillorum sue uorũq reges
odem nobcũ placito depecti
forent mandantes imperato¬
ri onorio tucum omnib: pa¬
cẽhibe omniãq obsides accipe
nos nob̵ confligim: nob̵ perimꝰ
tibi uncimus immorta liuero
quȩ stu reipublicȩa
pudhispanias
geribel¬
la gentiũ
trages
exalte¬
rutro
bar¬
barorũ
cre¬
bris
certis¬
q nuntus

Expanded text:
giisque, transire in Africam moliretur, giisque, transire in Africam moliretur, in duodecim millibus passuum Gaditani freti 586 tempestate correpta, miserabili exitu perierat: memor etiam illius acceptae sub Alarico cladis, cum in Siciliam Gothi transire conati, in conspectu suorum miserabiliter arrepti et demersi sunt, pacem optimam cum Honorio imperatore, datis lectissimis obsidibus pepigit. Placidiam, imperatoris sororem, honorifice apud se honesteque habitam, fratri reddidit., Romanae securitati periculum suum obtulit, ut adversum caeteras gentes, quae per Hispanias consedissent, pugnaret et Romanis uinceret. quamuis et ceteri Alanorum Vandalorum Sueborumque reges eodem nobiscum placito depecti forent mandantes imperatori Honorio: tu cum omnibus pacem habe omniumque obsides accipe: nos nobis confligimus, nobis perimus, tibi uincimus, immortali uero quaestu reipublicae tHispanias geri bella gentium trages ex alterutro barbarorum crebris certisque nuntiis
Abbreviated transcription (Latin):
neq reipublicae int̃dicileges
oportere sine quib respublica
non ẽ respublica. elegisse salte
mine gothorũ uirib quȩ re¬
r& haber&urq apud posteres
romane restitutionis auctor
p̃ quã eẽ. ñ potuerat immutato
Obhoc abstinere abello obhoc
inibare pacinitebat᷑ praecipuȩ
placidiȩ uxorissuae femine sant
ingenio acerrime & religione
satis ꝓbȩad om̃a bonarũ ordina¬
tionum opera ꝓsua su& c̃siliotẽ¬
peratus cumq: eidẽ pacẽ peten¬
de atq offerendȩ faidiosissi¬
me in sistar& apud barcilonẽ
his paniȩ urbẽ dolosuorũ ut fr¬
tur occisusẽ: Posthunc sege¬
ricus rexagothis creatucũ
itidem iudiciodĩ ad pacẽꝓnus
eã nihilominꝰ asuis int̃sectus ẽ
de inde uallia successit in regnũ
athocȩlectus a gothis ut pacem in¬
fringer& : ad hoc ordinatu f irdõ
ut pacem confirmar& hicigiturt̃¬
ritus maxime iudicio dĩ quiacum
magna superiore abhincanno go¬
torũ man. instructa armis naui¬

Expanded text:
neque reipublicae interdici leges oportere, sine quibus respublica non est respublica; elegisse se saltem, mine Gothorum viribus quaereret, habereturque apud posteros Romanae restitutionis auctor, postquam esse non potuerat immutator. Ob hoc abstinere a bello, ob hoc inhiare paci nitebatur, praecipue Placidiae uxoris suae, feminae sane ingenio acerrimae et religionis satis probae, ad omnia bonarum ordinationum opera persuasu et consilio temperatus. Cumque eidem paci petendae atque offerendae studiosissime insisteret, apud Barcinonem, Hispaniae urbem, dolo suorum, ut fertur, occisus est. Post hunc Segericus rex a Gothis creatus, cum itidem judicio Dei ad pacem pronus esset, nihilominus et a suis interfectus est. Deinde Vallia successit in regnum, ad hoc electus a Gothis, ut pacem infringeret; ad hoc ordinatus a Deo, ut pacem confirmaret. Hic igitur territus maxime judicio Dei, quia cum magna superiore abhinc anno Gothorum manus, instructa armis navi
Abbreviated transcription (Latin):
studiose sectator pacis milita¬
refideliter honorio impe¬
ratori ac ꝑdefendenda roma¬
na republica inpenderiures
gochorũ praeobtaũ: Nã ego
quoq: ipse uirũ quendã narbo¬
nensem in lustris subtheodo¬
sio militiae & iã religiosum
prudentẽq & grauẽ apud b&h¬
leem oppidũ palestinę beatis¬
si mohieronimo presbitero
referentẽ audiui sefamiliaris¬
simũ athic ulpa apud narbo¬
nã fuisse ac deeo sepe subtesti¬
ficatione didicisse quodillecũ
e& animouiribus ingenioq ni¬
mius referre solitus e& se in pri¬
mis ardent̃ in hiasse utoblitera¬
to romano nomine romanũm
nẽ solũ gothorũ imperium
multa experientia ꝓbaus s& neq
gothos ullo modo parerelegib:
posseppt̃ refrenatã barbarie

Expanded text:
studiose sectator pacis militare fideliter Honorio imperatori ac pro defendenda Romana republica inpendere uires Gothorum praeoptauit. nam ego quoque ipse uirum quendam Narbonensem inlustris sub Theodosio militiae, etiam religiosum prudentemque et grauem, apud Bethleem oppidum Palaestinae beatissimo Hieronymo presbytero referentem audiui, se familiarissimum Athaulfo apud Narbonam fuisse ac de eo saepe sub testificatione didicisse, quod ille, cum esset animo uiribus ingenioque nimius, referre solitus esset: se inprimis ardenter inhiasse, ut oblitterato Romano nomine Romanum omne solum Gothorum imperium multa experientia probavisset, neque Gothos ullo modo parere legibus posse propter effrenatam barbarie
Abbreviated transcription (Latin):
cuf & autriconas. Assidus erup¬
tionibus populabantur.
Igit᷑ caesar apud segisimam
castraposuit: Tribus agmi¬
nibus totampȩne amplexus
cantabriam: diufatigato
frustra atq: inpericulum
saepe deducto ex ec̃itu : tan¬
dẽ ab aquitanios inu ꝑ oceanũ
in cautis hostib: ammoueri
classem atq exponi copias
uib& : Tunc dȩmum can¬
tabri submoenibus atticae
maximo congressibello&iuo
ti: in uinnium montem natu¬
ra tutissimum confuger̃:
Hubi obsidionis famȩ adex¬
tremum pane consumtis.
racilium de inde oppidum
magna ui acdiu repugnans.
ptremocaptum ac dirutũ
est praeterea ulteriores
calleciae partesq montibus
siliusq consitȩ ociano termi¬
nantur Antistius & firmꝰ
legati magis grauibq bel¬
lis ꝑ domuerunt. Nam & me¬
dullium montemminio
flumini imminentẽ in quo

Expanded text:
gos et Autrigonas adsiduis erupgos et Autrigonas adsiduis eruptionibus populabantur. igitur Caesar apud Segisamam castra posuit, tribus agminibus totam paene amplexus Cantabriam. diu fatigato frustra atque in periculum saepe deducto exercitu, tandem ab Aquitanico sinu per Oceanum incautis hostibus admoneri classem atque exponi copias iubet. tunc demum Cantabri sub moenibus Atticae maximo congressi bello et uicti in Vinnium montem natura tutissimum confugerunt, ubi obsidionis fame ad extremum paene consumpti sunt. Racilium deinde oppidum magna ui ac diu repugnans, postremo captum ac dirutum est. praeterea ulteriores Gallaeciae partes, quae montibus siluisque consitae Oceano terminantur, Antistius et Firmius legati magnis grauibusque bellis perdomuerunt. nam et Medullium montem Minio flumini inminentem, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid fidelius Acueruis cre¬
di aut cognoscipotest c̃¬
currentib: ad tantã mani¬
festationẽ pace nomine diȩ
quã uno occulto qui dem
gestorum ordine ad obse¬
quium prȩparationis ẽi:
praedestinatum fuisse
queo diȩ quo ille manifes¬
tandus mundopꝰ. paululũ
erat & pacis singnũ praetu¬
lit & potestatis norã assum¬
sit quid autem in quarto
reditu cumfinito cantabri¬
ordine ꝓfer&ur
sexto imperatore augusto
caesare sexsies & bis marco
agippa conlibus. caesar parum
in his pania ꝑducentos annosa¬
tum intelligens sicantabros
atque astures duas fortissimas
his paniȩ gentes suis uti legib
siner& : A peruit iani portas
atq: in is panias ipsecum excer¬
situ profectus ẽ: Cantabri
& astures calleciae ꝓuintiae
portio sunt: Qua extentũ
pirenei uigum acid ꝓcul se¬
cundo auceano. subseptentri¬
one deducitur: Hin on solũ
ꝓpriã libertatem tueri parati
uerum &iam finitimorũ p̃¬
ripere ausi. uacceos & turmo¬

Expanded text:
quid fidelius ac uerius crequid fidelius ac uerius credi aut cognosci potest, concurrentibus ad tantam manifestationem. pace nomine die, quam hunc occulto quidem gestorum ordine ad obsequium praeparationis eius praedestinatum fuisse, qui eo die, quo ille manifestandus mundo post paululum erat, et pacis signum praetulit at potestatis nomen adsumpsit ? Quid autem in quarto reditu, cum finito Cantabriordine proferetur. CXXVI imperatore Augusto Caesare sexies et bis M. Agrippa consulibus Caesar parum in Hispania. per ducentos annos actum intellegens, si Cantabros atque Astures, duas fortissimas Hispaniae gentes, suis uti legibus sineret, aperuit Iani portas atque in Hispanias ipse cum exercitu profectus est. Cantabri et Astures Gallaeciae prouinciae portio sunt, qua extentum Pyrenaei iugum haud procul secundo Oceano sub septentrione deducitur. hi non solum propriam libertatem tueri parati uerum etiam finitimorum praeripere ausi, Vaccaeos et Turmo