comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to loci sepatium temporir congruat quaeritur iaq ab
be uendeilla stella sit frigida quac tanto andenuor eshea
deber& quanto sublimiore caclo rapitur : Namprocul
cubio cumorunda molercirculari motu agiam p iterio
umus tasdius cunt exteriora cleriur utimaiom spatia
cumbreuioribur ad cordem orror pariter occurrana
Quae autem celerius. uti que feruentius: proide memorata
stella magis debuit calida esse quamfricida: Quam uir
enim suomotu quoniam grande spatium est triginta ann
totum ambitum permeat. & tamen caeli motum in contra¬
rium rotata. uelocius quod cotidie necesse est patiatur:
Si utdicunt caeli singulae conuersiones dies singulos ex¬
plicant : caloremmaiorem debuit caelo concitatiore conci¬
pere : nimirum ergo eam frigidam facit aquarum super
caelum constitutarum illa uicinitas: quam nolunt credere
quihaec quaebreuiter dixi demotu caeli &siderum disputan

Expanded text:
tio loci spatium temporis congruat. quaeritur itaque ab tio loci spatium temporis congruat. quaeritur itaque ab eis, unde illa stella sit frigida, quae tanto ardentior esse deberet, quanto sublimiore caelo rapitur. nam procul dubio cum rotunda moles circulari motu agitur, interiora eius tardius eunt, exteriora celerius, ut maiora spatia cum breuioribus ad eosdem gyros pariter occurrant, quae autem celerius utique feruentius. proinde memorata stella magis debuit calida esse quam frigida; quamuis enim suo motu, quoniam grande spatium est, triginta annis totum ambitum permeet, tamen caeli motu in contrarium rotata uelocius, quod cotidie necesse est patiatur — sic, ut dicunt. caeli singulae conuersiones dies singulos explicant —, calorem maiorem debuit caelo concitatiore concipere. nimirum ergo eam frigidam facit aquarum super caelum constitutarum illa uicinitas, quam nolunt credere, qui haec, quae breuiter dixi, de motu caeli et siderum disputant.
Abbreviated transcription (Latin):
uullum esse quam lib& exiguum corpusculum in quo diui¬
io finiatur. sed infinite omnia diuidi : quia omnir par
corporis corpus est & omne corpus habeat necene est
dimidium quantita tis suae: acperhoc sipotest aqua sicut uidemꝰ
dtantas gutta rum minutias peruenire: ut superistun
icremuaporaliter feratur quinatura leuiorest aquir
urnonporiit & superillud leuius caelum minutioribur
gu tir eleiuoribur immanere uaporibur : quidam cuiamn
stor negante propterpondera dementorum a quasertet
uipexalur sidereum de ipiorumnderum qualitatibur
amneatibus conuincere moliuntur N demnamq aiberu
tellam quamsa turni appellant entẽ frigianimam eam¬
poquo eiauin oytriginta signiferum peragere cutulum
eo quo duperiore acperhoc ampliort ambitiigitculum
nesol eum dem circulum perannum complat eluna per
mensemtanto ut dicunt breuiur quantomferili ut ppa¬

Expanded text:
nullum esse quamlibet exiguum corpusculum, in quo diuinullum esse quamlibet exiguum corpusculum, in quo diuisio finiatur. sed infinite omnia diuidi, quia omnis pars corporis corpus est, et omne corpus habeat necesse est dimidium quantitatis suae. ac per hoc si potest aqua, sicut uidemus, ad tantas guttarum minutias peruenire, ut super istum aerem uaporaliter feratur, qui natura leuior est aquis, cur non possit et super illud leuius caelum minutioribus guttis et leuioribus inmanere uaporibus? Quidam etiam nostri istos negantes propter pondera elementorum aquas esse posse super caelum sidereum de ipsorum siderum qualitatibus et meatibus conuincere moliuntur. idem namque adserunt stellam, quam Saturni appellant, esse frigidissimam eamque per annos triginta signiferum peragere circulum eo, quod superiore ac per hoc ampliore ambitu graditur. nam sol eundem circulum per annum conplet. et luna per mensem tanto, ut dicunt, breuius quanto inferius, ut spa
Abbreviated transcription (Latin):
Non eam patitur aer apud se teneri. sed eius ponderi
adimadat locum & haecest pluuia: Ergo exaere qui
est interua pores humidor unde superius nubila con¬
globantur & maria subterfusa ostendere illeuoluit
esse caelum interaquam : Hancergo diligentiam con¬
siderationem q: laude dignissimam iudico:: quod enim
dixit neque contrafidem est: &inpromptu posito do¬
cumento credi potest: quam quam possit uideri non
impedire propria pondera elementorum. quomoo
&iam superillud sublime caelum possint esse aquae
perillas minutias: perquas &iam superhoc spatium
aeris esse potuerunt: qui quamuis grauior & inferios
summocaelo subiaceat. procul dubio leuiorestaquis & ta¬
men ut supertum sint uapores illi nullo pondere prohiben¬
tur : Sicergo & superillud calum potest minutioribus gut¬
is leuior habitus umoris extendi. qui pondere cadere non
cogatur: Ipsi quippe subtilirsima ratione persuadentir

Expanded text:
non eam patitur aer apud se teneri. sed eius ponderi non eam patitur aer apud se teneri. sed eius ponderi ad ima dat locum, et haec est pluuia. ergo ex aere, qui est inter uapores umidos, unde superius nubila conglobantur, et maria subterfusa, ostendere ille uoluit esse caelum inter aquam et aquam. hanc ergo diligentiam considerationemque laude dignissimam iudico. quod enim dixit. neque contra fidem est et in promtu posito documento credi potest. Quamquam possit uideri non inpedire propria pondera elementorum, quomodo etiam super illud sublime caelum possint esse aquae per illas minutias, per quas etiam super hoc spatium aeris esse potuerunt. qui quamuis grauior et inferior summo caelo subiaceat, procul dubio leuior est aquis, et tamen, ut super eum sint uapores illi, nullo pondere prohibentur. sic ergo et super illud caelum potest minutioribus guttis leuior halitus umoris extendi, qui pondere cadere non cogatur. ipsi quippe subtilissima ratione persuadent
Abbreviated transcription (Latin):
ras fidem &epriusquide quodsacilsmum fuit
oslemet oheno aerem caclum appelium fror
lolum sel mone cummuni secundum que mdicimus seronũ
consu&udie scripturarum: cumdicuntur uolatilia caeli
cumaues in hoc aere uola remani festumsit : & dñscum
denubibus loquer&ur. faciem inquit caeli potestis pro¬
bare: Nubesautem &iam perproximum terrisaerem
conglobari sepe cernimus. cumperde cliuia iugorum
ita recumbunt. ut plerumq excedantur &iam cacumi¬
nib montium: Cumergo probass& & huncaerem caelũ
dicinulla alia causa &iam firmamentum appellatũ
uoluit ex istimari. nisiquia interuallum eiusdiuidit in¬
terquosdam uapores aquarum. &istas aquas quae
corpulentius interris fluitant : & nubes quippe sicui
expestisunt qui intereas in montib ambularunt con¬
gregatione & con globatione notissimarum gurtarũ
talem speciem reddunt: quaesi spis santur amplius ut
coniugantur inunam grandem plures guttae minimȩ

Expanded text:
rae fidem. et prius quidem, quod facillimum fuit, ostendit et hunc aerem caelum appellari non solum sermone communi, secundum quem dicimus serenum consuetudine scripturarum, cum dicuntur uolatilia caeli, cum aues in hoc aere uolare manifestum sit; et dominus cum de nubibus loqueretur, faciem caeli, inquit, potestis probare. nubes autem etiam per proximum terris aerem conglobari saepe cernimus, cum per decliuia iugorum ita recumbunt, ut plerumque excedantur etiam cacuminibus montium. cum ergo probasset et hunc aerem caelum dici, nulla alia causa etiam firmamentum appellatum uoluit existimari, nisi quia interuallum eius diuidit inter quosdam uapores aquarum et istas aquas, quae corpulentius in terris fluitant. et nubes quippe, sicut experti sunt qui inter eas in montibus ambularunt, congregatione et conglobatione minutissimarum guttarum talem speciem reddunt: quae si spissantur amplius, ut coniungantur in unam grandem plures guttae minimae,
Abbreviated transcription (Latin):
tinelementis numerari non possint : Seorsum dcillir dice¬
cur utexirent de terra &seorsum illis redderentur illa
plita ut dicer&ur & factum est sicͣde inde rep&eraur
uod factum est : Seor sum quoq indicar&ur dm̃uidirit
uia bonum est : tamen quia fixa radicibur continuantur
erris & conectuntur : ista quoque ad eundem diem perti¬
ere uoluerit: Et dixit dr̃ fiant luminaria infirmamento
ut diuidant interdiem & noctem &unt insigna & tempora
edies &inannor: & sint insplendorem infirmamento cacli

Expanded text:
in elementis numerari non possint, seorsum de illis dicein elementis numerari non possint, seorsum de illis diceretur, ut exirent de terra, et seorsum illis redderentur illa solita, ut diceretur: et factum est sic, ac deinde repeteretur, quod factum est, seorsum quoque indicaretur deum uidisse, quia bonum est, tamen, quia fixa radicibus continuantur terris et conectuntur, ista quoque ad eundem diem pertinere uoluerit. Et dixit deus: fiant luminaria in firmamento ut dividant inter diem et noctem, et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, et sint in splendorem firmamenti
Abbreviated transcription (Latin):
& infirmiorem atq: informitati proximam: uthis potius
uerbis cumdicitur: Congregenturaquae & appare at an¬
da: acceperint haec duo. specier proprias istas notissimas
Nobisq tractabiles aquã mobilem terram immobilem:
deo deilla dictum est. congreg&ur dehac appareat: aqua
enimest labiliter fluxa. terra stabiliter fixa: Et dixitd
Cermin& terra herbam pabuli ferentem semen secundum
genus : & secundum similitudinem & lignum fructiferum
faciens fructum cuius se meꝰ in ipso insimilitudinem suam
superterram : & factumest sic : & produxit terra herbam
pabuli semen habentem secundum suum genus. & secundꝰ
imilitudinem & lignum fructiferum faciens fructum.
uius semen eius insit secundum genus super terram.¬
uidit dr̃ quia bonum est & facta est uespera & factum est
nane dies tertius: Hic moderamen ordinatoris ad uerten¬
ium est : ut quoniam distincta quaedam creatura est her¬
arum atque lignorum abspecie terrarum &aquarũ

Expanded text:
et infirmiorem atque informitati proximam, ut his potius et infirmiorem atque informitati proximam, ut his potius uerbis, cum dicitur: congregentur aquae, et: adpareat arida, acceperint haec duo species proprias istas notissimas nobisque tractabiles, aqua mobilem, terra inmobilem: ideo de illa dictum est: congregetur, de hac: adpareat; aqua enim est labiliter fluxa, terra stabiliter fixa. Et dixit deus: germinet terra herbam pabuli ferentem semen secundum genus et secundum similitudinem et lignum fructiferum faciens fructum, cuius semen eius in ipso in similitudinem suam super terram. et factum est sic. et eiecit terra herbam pabuli semen habentem secundum suum genus et secundum similitudinem et lignum fructiferum faciens fructum. cuius semen eius in iuidit deus, quia bonum est. et facta est uespera, et factum est mane dies tertius. hic moderamen ordinatoris aduertendum est, ut, quoniam distincta quaedam creatura est herbarum atque lignorum ab specie terrarum et aquarum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui a uerbis scribtura separat. con&ur duo haec &iam
tempore separare : tamquam prius fuerit materia. &ei
temporis interuallo interposito postea sit addita specie
cumds̃ haec simul creauerit materiam que formatam
instituerit cuius informitatemusitato ut dixi uocabulo
uel terrae uel aquae scriptura praedixit: terraenim & a¬
qua &iam suis qualitatib id existentia quod uidemus. ta¬
men propter facilem corruptionem propinquiora sunt
eidem informitati quam caelestia corpora: Et quõmodo ꝑ
enumerationem dierum iam ex in formi quaeq: formata nu¬
merantur. & exista corporali materia iam factum caelum
narrauerat. cuius multum distat species aterrenis: iam qd
exeaformandum inrerum infirma paste restabat : noluit
subhis uerbis inrerum creaturarum ordinem inserere ui
dicer&ur fiat: Non acceptura ista residua informitate
talem speciem qualem acceperat caelum: sediam inferiore

Expanded text:
quia uerbis scriptura separat, conetur haec duo etiam quia uerbis scriptura separat, conetur haec duo etiam tempore separare, tamquam prius fuerit materia et ei temporis interuallo interposito postea sit addita species, cum deus haec simul creauerit materiamque formatam instituerit, cuius informitatem usitato, ut dixi, uocabulo uel terrae uel aquae scriptura praedixit. terra enim et aqua etiam suis qualitatibus id existentia quod uidemus tamen propter facilem corruptionem propinquiora sunt eidem informitati quam caelestia corpora. et quoniam per enumerationem dierum iam ex informi quaeque formata numerantur et ex ista corporali materia iam factum caelum narrauerat, cuius multum distat species a terrenis, iam, quod ex ea formandum in rerum infima parte restabat, noluit sub his uerbis in rerum creatarum ordinem inserere, ut diceretur: fiat, non acceptura ista residua informitate talem speciem, qualem acceperat caelum, sed iam inferiorem
Abbreviated transcription (Latin):
ncongregationem suam : & apparuit arida & uocauit dt
nidam terram. & congregationes aquarum uo cauit mar
uiditd̃ quia bonum est Iam de hoc operedi propueral¬
trius rei quaerendae necessitatem in primo nostro uolumi¬
e satis tractauimus: hic itaque breuiter ammone murut
uem foste non mou& quaerere quando species aquarum
is ur secernerentur haec duo elementa inferiora quẽ
er omoue et urindieb facta sit lux & carfumore que
ies antem uel ante omnes dies aqua & terra alcur uadĩ
endbum fac raintilla dicente so fat q teetaa ot en dicente
nudemdẽ disero&a. non autem do dicente sacta ietiuem¬
ntur. Hab & quod salua fide intellegen te sacala arueri
nus Qin componta cum commendare ⁊ crirtuera cuius¬
nodi dertam fecerat or quia prdetixeratꝑ tunorenu¬
pio fecitb cadum & terram. nihil aliut his uetbis qua
nater ae corporalis in formitatem insino are uoliquã
letins camunta tius appellareo qua nosntu ub sisoliumer
ardo intellectui non subrepat utiinersdurius fi tame

Expanded text:
am, et adparuit arida. et uocauit deus aridam terram et congregationem aquae uocauit mare. et uidit deus, quia bonum est. iam de hoc opere dei propter alterius rei quaerendae necessitatem in primo nostro uolumine satis tractauimus. hic itaque breuiter admonemus, ut, quem forte non mouet, quando species aquarum esse factum, nisi ut secernerentur haec duo elementa inferiora. quem uero mouet, cur in diebus facta sit lux et caelum, extra dies autem uel ante omnes dies aqua et terra, et cur ad dei uerbum facta sint illa dicente deo: fiat, haec autem deo quidem dicente discreta, non autem deo dicente facta inueniantur: habet, quod salua fide intellegat. scilicet m commendaret scriptura, cuiusmodi terram fecerat deus, quia praedixerat: . in principio fecit deus caelum et terram, nihil aliud his uerbis quam materiae corporalis informitatem insinuare uoluisse, eligens eam usitatius appellare quam obscurius, si tamen tardo intellectui non subrepat, ut, materiam et speciem
Abbreviated transcription (Latin):
is lucem & uidit qui abona est autcerte sicut inaquarum
pongregatione ut nondicer& & fecit ds̃ sedtameniterum
rep&er & & dixitdĩ fatlux & sicest factum & facta estlux

Expanded text:
Deus lucem; et vidit quia bona est: aut certe sicut in aquarum Deus lucem; et vidit quia bona est: aut certe sicut in aquarum congregatione, ut non diceret, Et fecit Deus, sed tantum iterum repeteret, Et dixit Deus, fiat lux, et sic est factum; et facta est lux
Abbreviated transcription (Latin):
est placuis se :sed potius inea bonitate placuisse ut ma¬
ner & factum ubi placebat ut fier&: ac perhoc mano ad¬
puccausa requirendi.ur postea quam dixit & sicest fac¬
tum ubi perfectioiam operis indicatur addidit. & fecit
ds̃ cumeo ipso quodait. & dixit dr̃ fiatillud & sic est factũ
amintellegatur id dm̃ dixisse in uerbosio & factum
esse peruerbum eius. atq: ibiiam non solum patris sed
&iam fili possit apparere ꝑsona : Namsi propter
ostendendam filii personam rep&itur. ac dicitur &
fecit ds̃ num quid ergo nonperfilium congregauit
aquam testiodie ut apparer& arida qui a ibi non dici¬
tur & fecitds̃ congregari aquam. aut congregauit
is̃ aquam sed t amen & iam ibi postea quam dixit &
factum est sic. tuncrep&iuit dicens & congregata est
aqua quae est sub caelo: num quid&iam lux non per fi¬
ium facta estubi prorsur nullo modo rep&iuit : potuit enĩ
& illic itadicere & dixitds̃ fiatlux & sic est factum: & fecit

Expanded text:
est, placuisse, sed potius in ea bonitate placuisse, ut maest, placuisse, sed potius in ea bonitate placuisse, ut maneret factum, ubi placebat, ut fieret. Ac per hoc manet adhuc causa requirendi, cur, posteaquam dixit: et sic est factum, ubi perfectio iam operis indicatur, addidit: et fecit deus, cum eo ipso, quod ait: et dixit deus: fiat illud. et sic est factum, iam intellegatur id deum dixisse in uerbo suo, et factum esse per uerbum eius, atque ibi iam non solum patris, sed etiam filii possit adparere persona. nam si propter ostendendam filii personam repetitur ac dicitur: et fecit deus, numquid ergo non per filium congregauit aquam tertio die, ut adpareret arida, quia ibi non dicitur: et fecit deus congregari aquam, aut: congregauit deus aquam? sed tamen etiam ibi, posteaquam dixit: et factaqua, quae est sub coelo. Numquid etiam lux non per Filium facta est, ubi prorsus nullo modo repetivit? Potuit enim et illic ita dicere, Et dixit Deus, fiat lux, et sic est factum; et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
capacitatem. duminsinuat singillatim genera creaturarum
persingula respicit unius cuius. generis a dernam ratiõnem
in uerbodi nec illa rep&ita ille tamen rep&it & dixit ds̃:
Sienim uell& prius dicere factum est firmamentum in medio
aquarum ut ess& diuisio inter aquam &aquam : siquis ab eo
quaerer & quomodo factum ess&: recte responder&. dixit dĩ¬
fiat : idest inuerbo dĩ aderno erat ut fier&. Inde igitur incipi
narrare unum quodq factum : quod &iam post facti narrati¬
onem quaerenti quomodo factum sit. in reddenda ratione
respondere deber&: cumergo audimus. & dixit dr̃ fiat intel¬
legimus quod in uerbodi erat ut fier& : Cum uero audimus
& sic est factum intellegimus factam creaturam non ex¬
cessisse praescripto s inuerbodi terminos generissui : cumuero
audimus &uidit ds̃ qui ab onumest: intellegimus in benig¬
nitate sp̃s eius. non qua si cognitum postea quam factum

Expanded text:
capacitatem dum insinuat singillatim genera creaturarum capacitatem dum insinuat singillatim genera creaturarum per singula respicit uniuscuiusque generis aeternam rationem in uerbo dei. nec illa repetita ille tamen repetit: et dixit deus. si enim uellet prius dicere: factum est firmamentum in medio aquarum, ut esset diuisio inter aquam et aquam, si quis ab eo quaereret, quomodo factum esset, recte responderet: dixit dFiat: id est, in Verbo Dei aeterno erat ut fieret. Inde ergo incipit narrare unumquodque factum, quod etiam post facti narrationem, quaerenti quomodo factum sit, in reddenda ratione respondere deberet. 14. Cum ergo audimus, Et dixit Deus, Fiat; intelligimus quod in Verbo Dei erat ut fieret. Cum vero audimus, et sic est factum, intellegimus factam creaturam non excessisse praescriptos in uerbo dei terminos generis sui. cum uero audimus: et uidit deus, quia bonum est, intellegimus in benignitate spiritus eius non quasi cognitum, posteaquam factum
Abbreviated transcription (Latin):
creatrix sub illo autem creatura: aliter ẽgo in illo sum
ea quae perillum facta sunt. quia regit & contin& ea :
Aliter autem in illo sunt eaquae ipseest : ipseenim uita
est quae ita in illo est ut ipsesit: quoniam ipse uita est lux
hominum: quaergo nihil creari possit. siue ante tempora
quod quidem non est creatori coa&ernum: siue ab exordio¬
temporum siue inaliquo tempore. cuiũs creandi ratio sitamen
ratio recte dicitur. non indi uerbo patri coa&erno a &erna uita
uiuer& : Propterea scriptura priusquam insinuat unam¬
quam que creaturam exordine quoconditam dicit. Respicit
addi uerbum. prius ponens &dixit dr̃ fiat illud nonenim in¬
uenit ullam causam rei creandae quam in uerbo dĩ non inuenu
creari debuisse: nonergo dr totiens dixit fiat illa uel illa crea¬
tura: Quotiens in hoc libro rep&itur. & doxit dr̃ unum quippe
uerbum ille genuit. in quodixit omnia priusquam facta sunt
singula : Sedeloquium scribentis descendens ad paruulorum

Expanded text:
creatrix, sub illo autem creatura? Aliter ergo in illo sunt ea quae per illum facta sunt, quia regit et continet ea; aliter autem in illo sunt ea quae ipse est. Ipse enim vita est, quae ita in illo est ut ipse sit, quoniam ipse vita est lux hominum . Quia ergo nihil creari posset sive ante tempora, quod quidem non est Creatori coatemporum siue in aliquo tempore, cuius creandi ratio, si tamen ratio recte dicitur, non in dei uerbo patri coaeterno coaeterna uita uiueret, propterea scriptura, priusquam insinuet unamquamque creaturam, ex ordine, quo conditam dicit, respicit ad dei uerbum, prius ponens: et dixit deus: fiat illud. non enim inuenit ullam causam rei creandae, quam in uerbo dei non inuenit creari debuisse. Non ergo deus totiens dixit: fiat illa uel illa creatura, quotiens in hoc libro repetitur: et dixit deus. unum quippe uerbum ille genuit, in quo dixit omnia, priusquam facta sunt singula; sed eloquium scripturae descendens ad paruulorum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificauit turrim & locauit ea agricolis. et
peregre ꝓfectus ẽ Et misit ad a gricolas intem¬
pore seruum. ut ab agricolis acciperet defructy
uineȩ Qui apprehensũ eũ cȩciderunt. &dimi¬
serunt uacuum. Et iterũ misit ad illos alium
seruum. & illum in capite uulnerauerunt &
contumeliis affecerunt. Et rursũ aliũ misit.
et illum occiderunt: Et plures alios quosdam
erdentes. alios occidentes. Adhuc ergo unũ habes
filiũ carissimũ. & illũ misit ad eos nouissimũ
dicens quia reuerebunt᷑ filiũ meum. Coloniaut̃
dixerunt ad inincẽ Hicẽ heres. uenite occidamꝰ
cum & nostra erit hereditas. Etad prehendentes
eum occiderunt. & eiecerunt extra uineam
Quid ergo faci& dominꝰ uineȩ. Ueniet &ꝑdet
colonos &dabit uineam aliis. Nec scripturam
hanc legistis. lapidem quem reꝓbauerunt edifi¬
cantes hic factus est in caput anguli. ad ño fac

Expanded text:
ificavit turrim, et locavit eam agricolis, et peregre profectus est. Et misit ad agricolas in tempore servum, ut ab agricolis acciperet de fructu vineae. Qui apprehensum eum ceciderunt, et dimiserunt vacuum. Et iterum misit ad illos alium servum: et illum in capite vulneraverunt, et contumeliis affecerunt. Et rursum alium misit, et illum occiderunt: et plures alios: quosdam caedentes, alios vero occidentes. Adhuc ergo unum habens filium charissimum: et illum misit ad eos novissimum, dicens: quia reverebuntur filium meum. Coloni autem dixerunt ad invicem: Hic est haeres: venite, occidamus eum: et nostra erit haereditas. Et apprehendentes eum, occiderunt: et ejecerunt extra vineam. Quid ergo faciet dominus vineae? Veniet, et perdet colonos: et dabit vineam aliis. Nec scripturam hanc legistis: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli: A
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ ipse non uidit. sed ea quȩ magistrũ
audierat p̃dicantẽ iuxta fidẽ magis gestoꝵ
narrauit quã ordinem
Uertius lucas medicus. natione syrus antiocensis
cuius laus in euangelio. qui & ipse discipulus aposto¬
li pauli in achaiȩ bithiniȩq partib: uolumen
condidit. Quȩdã altius repetens. & ut ipse in ꝓ¬
emio confitetur. audita magis quã uisa descri
ltimus iohannes apostolus & tuange Ibeis¬
lista quẽ iħc amauit plurimũ. qui suꝑ pectꝰ
dñi recumbens purissima doctrinarum flu¬
enta potauit. Et qui solus de cruce meruit
audire . ecce mater tua. Iscũ esset inasia etiã
tunc hereticorũ semina pulularent. cherinthi. ebionsꝰ.
et eeterorũ quinegant xp̃m incarne uenisse quoᷤ¬

Expanded text:
Salvatorem ipse non vidit, sed ea quae magistrum audierat praedicantem, juxta fidem magis gestorum narravit quam ordinem. Tertius Lucas medicus, natione Syrus Antiochensis cujus laus in Evangelio, qui et ipse discipulus apostoli Pauli, in Achaiae Boeotiaeque partibus volumen condidit , quaedam altius repetens, et ut ipse in prooemio confitetur, audita magis, quam visa describens. Ultimus Joannes apostolus et evangelista, quem Jesu amavit plurimum, qui supra pectus Domini recumbens , purissima doctrinarum fluenta potavit, et 5-6 qui solus de cruce meruit audire: Ecce mater tua . Is cum esset in Asia, et jam tunc haereticorum semina pullularent, Cerinthi, Ebionis, et caeterorum qui negant Christum in carne venisse
Abbreviated transcription (Latin):
Q uarta iohannẽ euangelistã. qui assuptis pernis
a quilȩ &r ad altiora festinans & dt uerbo di dispu¬
tat Cetera quȩ secunt᷑ in eundt̃ sensũ ꝓficiunt.
Crura eorũ recta & pennati pedes. Et quocumqs
ibat sp̃s ibant & non reuertebantur. & dorsa con
plena oculis & scintillȩ aclampades in medio dis¬
currentes. & rota intra rotã & in singulis quatuor
facies. Unde & apocalipsis iohannis post expositi
onem aexiiii seniorum qui tenentes eytharas
& tonitrua & septem sp̃s discurrentes & mare ui¬
treum & quatuor animalia plena oculis dicens
Animal primum simile leoni. & secundũ similr
uitulo & tertium simile homini & quartum
si mile aquilȩ uolanti. Et post paululũ. plena
uinquit oculiserant . et requiem non habebant die
ae nocte dicentia. sc̃s sc̃s sc̃s dñsds om̃ps qui erat.¬
a quit̃ & qui uenturus ẽ. Quib: cunctis ꝑspicue
ostenditur quatuor tantũ debere euangelia
suscipi & om̃s a pocriforũ nenias mortuis ma¬

Expanded text:
nis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes, et quocumque ibat spiritus, ibant, et non revertebantur: et dorsa eorum plena oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes citharas et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena erant, inquit, oculis, et requiem non habebant die ac nocte, dicentia: Sanc . Quibus cunctis perspicue ostenditur, quatuor tantum Evangelia debere suscipi, et omnes apocryphorum naenias mortuis ma
Abbreviated transcription (Latin):
asiȩ ep̃is. et multarũ eccłarũ legationib dediuinitate
saluatoris altius seribere. et ad ipsũ ut ita dicã dĩ uer¬
bũ non tam audaei quã felici temeritate ꝓrumpere.
ut sedesiastica narrat historia cũ a fratrib: cogeret᷑
ut scriberet. ita facturũ respondit se siindictore¬
inio in cõmune om̃s dm̃ precarent᷑. Quo taeplito

Expanded text:
Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in commune omnes Deum precarentur  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
si in uno quolibet eorũ aut etiã duob ibidẽ in cano¬
ne numerus . bis. ter. aut eo amplius reperiatur
in ordine collocatus. & dispar is inueniatur in
ceteris. dubium non erit quin id qđ illius illorũ ue
canones numeris . bis. ter. repetitum abhis uolumine
semel dictum sit. Alteri uero eorũ totiens in uno atq
todẽ sensu loquant᷑. quotiens p̃tulerint in numeroꝵ
ad notatione distantiã. Hoc & in omnium nouẽ cano¬
num collatione seruabit᷑. Ceterũ in decimo qm ꝓpͥa
singulorũ tantũ modo continent᷑ non potest con¬
tra id cõparatio esse qđ solũ ẽ Opto ut in ap̃o ualeas¬

Expanded text:
si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur. Caeterum, in decimo quoniam propria singulorum tantummodo continentur, non potest contra id comparatio esse, quod solum est. Tandem quia,
Abbreviated transcription (Latin):
gilia multo ante p̃dicta tlechielis quoq uolu¬
men probat. in quo prima uisio ita contexitur
Et in medio sicut similitudo quatuor animalium &
uultus eorum facies hominis & faciesleoni & facies
uituli & facies aquilat. Prima hominis faciesi ma¬
theum significat: qui quasi de homine exorsus est
scribere. Liber generationis ihu xp̃i filudauid filu
abraham: Scda marcum in quo uox leonis in here¬
mo rugientis auditur. Uox clamantis in deserto

Expanded text:
gelia multo ante praedicta, Ezechielis volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi . Secuanimal secundum Marcum, in quo uox leonis in heremo rugiens auditur: uox clamantis in deserto:
Abbreviated transcription (Latin):
potest illud ꝓpheticũ coaptari Vequi ꝓphetant
de corde suo qui ambulant post spiritũ suum
qui dicunt dicit dñs. & dñs non misit tos. De quib &
saluator in euangelio iohannis loquit᷑. Om̃s qui
ante me uener̃ fures fuerunt & latrones. Qui
uenerunt non qui missi sunt. Ipse enim ait.
U eniebant & ego non mit tebã tos Inuenientib
p̃sũptio temeritatis inmissis obsequiũ seruitu¬
tisẽ. Aeclesia aut̃ quȩ supra petrã dñi uoce fun¬
data est. quam introduxit rex in cubiculũ suũ
& ad quã ꝑforamen descensionis occulte misit
manum suã similis dam mulȩ hinuloq cer¬
uorũ quatuor flum ina paradysi instar truc¬
quasi arca testamenti & custos legis dñi lignis
mobilibus uehitur
Drimus omnium matheus ẽ publicanus cogno¬
mento leui qui euangeliũ in iudea hebreo
sermone edidit. Obeorum uel maxime causa
qui in iħm crediderant ea iudeis. & nequa quã
legis umbra succedente euangło ueritatẽ ser¬

Expanded text:
potest illud propheticum coaptari: « Vae, qui prophetant de corde suo; qui ambulant post spiritum suum. Qui dicunt, dicit Dominus: et Dominus non misit eos . » De quibus Salvator in Evangelio Joannis loquitur: « Omnes qui ante me venerunt, fures sunt et latrones . » Qui venerunt, non, qui missi sunt. Ipse enim ait: « Veniebant, et ego non mittebam eos. » In venientibus, praesumptio temeritatis; in missis vero, obsequium servitutis est. Ecclesia autem, quae supra petram Domini voce fundata est, quam introduxit rex in cubiculum suum , et ad quam per foramen descensionis occultae misit manum suam , similis damulae hinnuloque cervorum , quatuor flumina paradisi instar erucquasi arca Testamenti et custos Legis Domini, lignis immobilibus vehitur . Primus omnium Matthaeus est Publicanus, cognomento Levi, qui Evangelium in Judaea Hebraeo sermone edidit, ob eorum vel maxime causam, qui in Jesum crediderant ex Judaeis, et nequaquam Legis umbram, succedente Evang
Abbreviated transcription (Latin):
panes & dabimꝰ eis manducare. Et dicit eis Quot.
panes habetis ite & uidect Et cum cognouisseꝗ
dicunt Quinq &duospisces Et precepit illisutt
accumbere facerent om̃s scđm contubernia suꝑ
uiride fenum Et discubuerunt in partes. ꝑcen¬
tenos & quin quagenos Et acceptis quinq panib
aduob piscibus. intuens incelum benedin
et fregit panes adedit discipulis suis ut pons¬
rent ante cos Etduos pistes aiuisit emnibus.
Etmandu cauerunt omnes & saturti sunt
Et sustulerunt reliquias fragmentorũ duode¬
cim cophinos plenos & de piscibus Erant autẽ¬
qui manducauerunt quinq milia iuirorum:
statim corgit discipulos suos ascendere nauĩ
ut precederent cũ trans fretũ ad bethsaidam
dum ipse dimitteret populum:
Itcum dimisissee eos. abiit in montem orare

Expanded text:
is manducare. Et dixit eis: Quot panes habetis? Ite et videte. Et cum cognovissent, dicunt: Quinque, et duos pisces. Et praecepit illis, ut accumbere faceret omnes, secundum contubernia super viride fenum. Et discubuerunt in partes per centenos, et quinquagenos. Et acceptis quinque panibus et duobus piscibus, intuens in coelum benedixit, et fregit panes, et dedit discipulis suis, ut ponerent ante eos. Et duos pisces divisit omnibus, et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fragmentorum duodecim cophinos plenos,  millia virorum. Et statim coegit discipulos suos ascendere navim, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum. Et cum dimisisset eos, abiit in montem orare
Abbreviated transcription (Latin):
qui reliquerit domũ. aut fratres. aut sorores¬
aut patrẽ. aut matrẽ aut filios. aut agros ꝓpt̃
me & ꝓpter euangelium. qui non accipiet cen¬
ties tantum nunc in tempore hoc. domos &
fratres &sorores & matres. & filios. & agros cum
ꝑsecutionib: Et in sđo futuro uitã ȩternam
Nulti autẽ erunt primi nouissimi. & nouissimi primi
rant autem inuia ascendentes in hiero solima
& prȩcedebat illos iħc & stupebant & sequentes
timebant: Et assumens iterum duodecim. cepit
illis dicere quȩ essent᷑ uentura. Quia ecceascen¬
dimus hiero solima & filius hominis tradetur
principibus sacerdotum. & scribis & senioribus.
et dampnabunt eum morte . Et tradent eum
gentibus & illudent ei & conspuent eum & fla¬
gellabunt. & in terficient eum. Et tertia die resurg&
t accedunt ad illum ia cobus & iohannes filii Te¬
bedei. dicentes. Magister uolum usut quod cũq
petierimus. facias nobis. At ille dixit eis. Quid
uultis ut faciam uobis : & dixerunt. Da nobis

Expanded text:
tres, aut sorores, aut matrem, aut filios, aut agros propter me, et propter Evangelium, qui non accipiet centies tantum nunc in tempore hoc, domos, fratres et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternammulti autem erunt primi novissimi et novissimi primi erant autem in via ascendentes in Hierosolyma et praecedebat illos Iesus et stupebant et sequentes timebant et adsumens iterum duodecim coepit illis dicere quae essent ei ventura quia ecce ascendimus in Hierosolyma et Filius hominis trprincipibus sacerdotum, et scribis, et senioribus: et damnabunt eum morte: et tradent eum gentibus, et illudent ei, et conspuent eum, et flagellabunt eum, et interficient eum: et tertia die resurget. Et accedunt ad eum Jacobus et Joannes filii Zebedaei, dicentes: Magister, volumus, ut quodcumque petierimus, facias nobis. At ille dixit eis: Quid vultis ut faciam vobis? Et dixerunt: Da nobi
Abbreviated transcription (Latin):
faciam Ercus autẽ dixit ei. Rabboni ut uideam:
Ihe autẽ. diit ei Vade. fideftua te saluum fecit
Et confestim udit. & sequebatur eum in ina
ł cum appropinquarent hierosolimȩ & bethaniȩ
ad montẽ oliuarum. mittit duos ex discipulis
suis. &ait illis. Ite in castellum qđ ẽ contra uos
& statim introeuntes illuc. inuenietis pullum

Expanded text:
faciam? Caecus autem dixit ei: Rabboni, ut videam. faciam? Caecus autem dixit ei: Rabboni, ut videam. Jesus autem ait illi: Vade, fides tua te salvum fecit. et confestim vidit et sequebatur eum in via et cum adpropinquarent Hierosolymae et Bethaniae ad montem Olivarum mittit duos ex discipulis suis et ait illis ite in castellum quod est contra vos et statim introeuntes illuc i
Abbreviated transcription (Latin):
dare uobis. sed quibus paratum est
taudientes decem. ceperunt in dignari de ia¬
coboa iohanne. Iħc autẽ uocans eos. ait illis
Scitis quia hii qui uidentur principari gentib
dominantur eis & principes eorum potestatẽ habrã
ipsorum: Non itaẽ autẽ in uobis. Sed quicumq uo
luerit fieri maior. erit uester minister. Et qui¬
cumq uoluerit in uobis primus e̾e. erit omniũ
anuam suam redẽptionẽ ꝓmultis
tueniunt hiericho Et ꝓficiscente eode hiericho
et discipulis rius & plurima multitudine. filius
timei bartimeus cecus sedebat iuocta uiã mendi¬
cans. Quicum audissea quia iħcnalarenus est.
cepit clamare &dicere Filidauid iħu. miserere
mei Et comminabantur illi multi ut tacer&
At ille multomagis clamabat. fili dauid mise¬
rere mei Et̃ stans iħc prȩcepit illũ uocari Etuo
cant cecum: dicentes er nimȩ quior esto. surge
uocat te Qui ꝓiecto uestimento suo. exiliens uenit
ad eum Et respondens illi iedicit. Quid tibiuis

Expanded text:
m est et audientes decem coeperunt indignari de Iacobo et Iohanne Iesus autem vocans eos ait illis scitis quia hii qui videntur principari gentibus dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum non ita est autem iluerit fieri maior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omniumanimam suam redemptionem pro multis et veniunt Hierichum et proficiscente eo de Hiericho et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam mendicans qui cum audisset quia Iesus Nazarenus est coepit clamare et dicere Fili David Iesu miserere mei et comminabantur illi multi ut taceret at ille multo magis clamabat Fili David miserere mei et stans Iesus praecepit illum vocari cant caecum dicentes ei: Animaequior esto: surge, vocat te. Qui projecto vestimento suo exsiliens, venit ad eum. Et respondens Jesus dixit illi: Quid tibi vis
Abbreviated transcription (Latin):
t abcuntes inuenerunt pullum ligatũ ante
ianua foris inbiuuo & soluunt eum Et quidã
de illu stantibus dicebant illis. Quid facitis
soluentes pullum & Qui dioeerunt eis sicut prȩ¬
ceperat illis iħe. &dimiserunt eis. Et duxerunt pullũ
ad iħm. imponentes illi uestimenta sua. & sed it
suꝑ eum. Multi autẽ. uestimenta sua strauerunt
in uia. Alii autẽ frondes cedebant de arboribus.

Expanded text:
e ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum qui dixerunt eis sicut praeceperat illis Iesus et dimiserunt eis et duxerunt pullum ad Iesum et inponunt illi vestimenta sua et sedit super eo multi autem vestimenta sua straverunt in via alii autem frondes caedebant de arboribus
Abbreviated transcription (Latin):
pstupebant cm̃s turbae & dicebant Num qͥd
hic est filius dauide
hanisei audientes dixerunt hic non cicit de¬
mones nisi in beellebub principe demonioꝵ
he autẽ sciens cogitationes eorũ dixit ris
mne regnum diuisũ contrase desolabitur.
& omnis ciuitas uel domus diuisa contra
se non stabit Et si satanas satananeicit ad¬
uersus se diuisus est. Iuomodo ergostabit

Expanded text:
stuperent omnes turbae, dicentes, Numquid hic est filius David? Pharisaei audientes dixerunt: Hic non ejicit daemones, nisi in Beelzebub, principe daemoniorum. Jesus autem sciens cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum divisum contra se, desolabitur; et omnis civitas vel domus divisa contra se, non stabit. Et si satanas satanam ejicit, adversum se divisus est: quomodo ergo stabit
Abbreviated transcription (Latin):
iħc &dixit ei Omnis qui bibit exaqua hac. siti&
iterum. Qui autẽ biberit ex aqua quam egoda¬
bo ei: non siti& in ȩternum. Sed aqua quam dabo
ei fi&in eo fons aquȩ salientis in iutã ȩternam
Dicit ad eũ mulier. Dñe da mihi hanc aquã
ut non sitiam neqrueniã huc haurire. Dicit
ei iħc. Uade uoca uirum tuum. & uenihuc
Respondit mulier &dixit. Non habeo uir̃

Expanded text:
ibit ex aqua hac sitiet iterum qui autem biberit ex aqua quam ego dabo ei non sitiet in aeternum sed aqua quam dabo ei fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam dicit ad eum mulier Domine da mihi hanc aquam ut non sitiam neque veniam huc haurire dicit ei Iesus vade voca virum tuum et veni huc respondit m
Abbreviated transcription (Latin):
cunias habent in regnum dĩ introibunt
Discipuli autẽ obstupescebant in uerbisciuis
At iħc rursus respondens ait illis. Filioli quam dif¬
ficile est confidentes in pecuniis. in regnũ dĩ intro¬
ire facilius ẽ camelum ꝑforamen acus transire
quã diuitem intrare in regnum dĩ Qui magis ad

Expanded text:
m Dei introibunt! Discipuli autem obstupescebant in verbis ejus. At Jesus rursus respondens, ait illis: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis in regnum Dei introire! Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei. Q
Abbreviated transcription (Latin):
mmonius quidam alex andrinus magno studio atq
industria unum nobis ꝓquatiuor euuangelis
dereliquit Namq. trium eu angeliorũ sensus excep¬
tos oms similes contentusq mathei euangelio quasi ad
unũ eongestos ad neauit. ita ut eorumdẽ quantũ ad te¬
norẽ ꝑtinet lectionis sequens iã stilus in terruptus esse
uideatur Venĩ ut saluo eorpore sine teatu ceterorũ
boc est euangdiorũ ꝓpria et familiaria loca in quibus
eddẽ simliterq diexerint scirt possis ae uere disser
aecepta oecasione exp̃dicti uiri studio alaratione de¬
etm numero tibi titulos designaui. Quorũ prinꝰ
quatuor inst continet numeros inquib simila
abuinuersis dicta sunt uatheo isarco Ica lo¬
hanne decundus in quib: tres Matheus. Narcus
bano Anrtius inquib tres. Matheus Iocas Ions
uintus inquibtres Matheus Marcus losannes¬

Expanded text:
mmonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
teridẽ subieetorũ titulorũ id argumtũ. clara
utro torũ narratiohȩc ẽ. Et enim ꝑsingula lo¬
a tuangeliorũ quidã numerus uidetur appo¬
situs paulatim incipiens a primo dtinde secundo
postremo tertio. & pordinẽ librorũ finẽ usq ꝓgre¬
diens. Itaq ꝑsingulos numeros supputatio ꝑminu
distinctione inuenit᷑ inserta significans cui de decẽ
titulis appositus numerus dinoscatur. Nelutisi¬
quidẽ primũ certũ ẽ in primo. si utro in secundo
& eodẽ modo usq ad decimũ Siigit᷑ euoluto uno
qualicũq dequatuor euangelus cuilibet capitu¬
lo uelis insistere. & rescire quisimilia dicerint
& loca ꝓpria agnoscere singulorũ in quib eadẽ
sunt plocuti. eiusdẽ sensus quẽ tenes relegens ꝓ¬
positũ numerũ quesitũq eũ intitulo quẽ demon¬
strat tituli subnotatio continuoscire poteris ea
suꝑscriptionib quas in fronte notatas inuenies.
qui aut quod dehis que inquiris similia dixerint¬

Expanded text:
 argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
tem habeo ponendi ea & potestatẽ habeo ite¬
rum sumendi eam. Hoc mandatũ accepi a
patre meo. Dissensio iterum facta ẽ inter
indeos ꝓpter serimones hos Dicebant autem mul¬
ti ex ipsis. Demorium habet & insanit: quid
eũ auditis. Alii dicebant. Nec uerba non suã
dȩmoniũ. habentis. Numquid dęmonium po¬
test cęcorum oculos aperire:
acta sunt autẽ encenia in hierosolimis. &
hiems erat. Et ambulabat iħc in tẽplo in

Expanded text:
tem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum sumendi eam hoc mandatum accepi a Patre meo dissensio iterum facta est inter udaeos propter sermones hos dicebant autem multi ex ipsis daemonium habet et insanit quid eum auditis alii dicebant haec verba non sunt daemonium habentis numquid daemonium potest caecorum oculos aperire facta sunt autem encenia in Hierosolymis et hiemps er
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum est ut rediret accepto regno. iussit
uocari seruos quibus dedit pecuniã ut sciret quan¬
tum quisq negotiatus esset Uenit autẽ primus.
dicens. Domine mna tua. decẽ muas acqui siuit
lt ait illi. luge bone serue. quia in modico fide
lis fuisti eris potestatẽ habens suꝑ decẽ ciuitateᷤ.
Et alter uenit dicens. Domine. mna tua. fecit quinq
mnas łt huicait & tu esto supra quinq ciuitates
t alteruenit dicens. Domine eccemnatua quã
habui repositã insudario. Tunui enimte quia
homo austerus es. tollis quod non posiusti. & metis¬

Expanded text:
 ut rediret accepto regno: et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset. Venit autem primus dicens: Domine, mna tua decem mnas acquisivit. Et ait illi: Euge, bone serve, quia in modico fuisti fidelis, eris potestatEt alter venit dicens: Domine: mna tua fecit quinque mnas. Et huic ait. Et tu esto supra quinque civitates. Et alius venit dicens. Domine: ecce mna tua: quam habui repositam in sudario. Timui enim quia homo austerus es: tollis quod non posuisti:
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Om̃s enim qui acceperint gladiũ gladio
peribunt. Anputas quia non possum rogare
patrẽ meum. & exhibebit mihi modo plusquã
duod ecim legiones angelorum : quomodo ergo
implebuntur scripturae : quia sic oport& fueri
nilla hora dixit iħcturbis: Iamquã ad latronẽ
existis cũ gladiis & fustibus conprehendere me :¬
quottidie apud uos sed ebã intemplo docens. &¬
non me tenuistis.
oc autẽ totum factũ est. ut ad implerentur scrip

Expanded text:
omnes enim qui acceperint gladium gladio peribunt an putas quia non possum rogare Patrem meum et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones angelorum quomodo ergo implebuntur scripturae quia sic oportet fieri in illa hora dixit Iesus turbis tamquam ad latronem existis cum gladiis et fustibus conprehendere me cotidie apud vos sedebam docens in templo et non me tenuistis hoc autem totum factu
Abbreviated transcription (Latin):
secum erant: et ingrediunt᷑ ubierat puel
la iacens. Et tenens manum puellȩ ait illi
Thalithacumi qđ ẽ interpretatum Pũella
tibidico surge. Et confestim surrexit puella
&ambulabat Erat autem annorum auodicim. Et
obstupuerunt. stupore maximo. łt precepit : lis
uehementer ut nemo id scir&. It dix̃ dari illman

Expanded text:
secum erant, et ingreditur ubi puella erat jacens. Et tenens manum puellae, ait illi: Talitha cumi, quod est interpretatum: Puella tibi dico, surge. Et confestim surrexit puella, et ambulabat: erat autem annorum duodecim: et obstupuerunt stupore magno. Et praecepit illis vehementer, ut nemo id sciret: et dixit dari illi man
Abbreviated transcription (Latin):
habuerat & deporcis. Et rogare eum cȩperunt. ut
disceder& a finibus eorums
umq ascenderet nauim. cępit illũ dep̃cari qui
a demonio uexatus fuerat . ut esset cũ illo. Iħc
autẽ non admisit eum. sed ait illi. Uade indomum
tuam ad tuos. & annuntia illis quanta tibi dñs fe¬
cerit . & misertus sit tui. Et ab ut & cepit predicare
indecapoli quanta sibi fecisset ih̃c & om̃s mirabant᷑
ł cum transcendisset ihc in naui rursus transfretũ.
conuenit turba multa ad illum & erat circa ma¬
re. Et uenit quidã de archisinagogis nomine iair.
& uidens eum ꝓcidit ad pedes eiꝰ. & dep̃cabat᷑ eũ
multum dicens. Qm̃ filia mea in eoctremis est.
ueni impone manꝰ suꝑ eã ut salua sit & uiuat.
Et abiit cum illo. Et sequebatur eũ turba mul¬
ta a comprimebant illũ. Et mulier quȩ erat in
ꝓfluuio sanguinis annis duodecim & fuerat mol¬
ta ppessa a complurib: medicis. et erogauer
omnia sua nec quicquã ꝓfecerat setiagis de¬

Expanded text:
t discederet de finibus eorum. Cumque ascenderet navim, coepit illum deprecari, qui a daemonio vexatus fuerat, ut esset cum illo. Jesus autem non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. Et abiit, et coepit praedicare in Decapoli, quanta sibet cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iairus et videns eum procidit ad pedes eius et deprecabatur eum multum dicens quoniam filia mea in extremis est veni inpone manus super eam ut salva sit et vivat et abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat sed magis de