comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Serbo uobis patres Comendat hoc & rep&it Quia cognouis¬
tiseũ qui a principioest memento teuos patres esse Siobli¬
uis cimini eum qui a principio esł ꝑdidistis paternitatem
Scribo uobis uiuenes Etiamat que &iam considerate quia
ul uenes estis. pugnate ut uincatis. uincite ut coronemini¬
ł iumiles estote ne in pugna cadatis Scribo uobis uiuenes
quia fortes estis : & uerbum dĩ in uobis man& & uicistis ma¬
lignum Haec om̃ia fratres: quia cognouimus id quod a prin¬
cipio est: quia fortes sumus Qui a cognouimus patrem.
omĩa ista quasi cognitionem cõmendant : carita tẽ non conmer¬
dant sicognouimus. amemus Nã cognitiosinecaritate.
non facit saluos Scientia i flat caritas edificat Si confi¬
teriuultis & non amare. incipitis demonib: similes esse
Confitebantur demones filiũ dĩ & dicebant Quid nobis
& tibi & repellebantur Confitemini & am plectemini

Expanded text:
Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovisScribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio est. Mementote vos patres esse: si obliviscimini eum qui a principio est, perdidistis paternitatem. Scribo vobis, juvenes. Etiam atque etiam considerate, quia juvenes estis: pugnate, ut vincatis; vincite, ut coronemini; humiles estote, ne cadatis in pugna. Scribo vobis, juvenes, quia fortes estis, et verbum Dei in vobis manet, et vicistis malignum. 8. Haec omnia, fratres, quia cognovimus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini.
Abbreviated transcription (Latin):
tireȩ ternita tegenit᷑ nullo initio nulfine nullo spatio
latitudinis quiciẽ qđ ẽ quicupse ẽ qui ẽ & nomensuũ dicit
morsi diceseis qui ẽ misit meiduos quid ergoante abra¬
bum quid cinte noȩ qđ cinte cidam audiscripturã ante
luciferũ genuite: postremo ante caelũ & terrã quare:
cignoscite patresenĩ fiunt agnoscendo qđ ẽ cibinitio scri¬
patres quia pricipiũ aignoscunt iuuenes quitrȩ : quicui¬
cistis malignũ infiliis nãuitas in patribuscentiquitas iniu¬
uenibus fortitudo sima lignꝰ auuenb: uicit᷑ pugnat nob cũi
pugneit sed non expugnet : quatrȩ : quic nos sumꝰ fortes
anquic ille fortis e in nob qui intermanꝰ ꝑsequentiũ infir¬
musinuentus ẽ : Illenos fortes fecit qui ꝑsequentib: non
restitit: cruci fixsus ẽ enĩ exinfirmitate seduiuit exiur¬
cutedi. Seribo uo bis pueri Vnde pueri: Quia cognouistipatrẽ

Expanded text:
tus, in aeternitate genitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio tus, in aeternitate genitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio latitudinis; quia est quod est, quia ipse est qui est. Hoc nomen suum dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quareagnoscite: patres enim fiunt agnoscendo quod est ab initio. 6. Scripatres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas, in juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistis Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
quus in diuinitate. Quã antiquum putamus quot an¬
norũ putamus. nemaior quã mater sua: Maior plane.
quam mater Omnia enĩ ꝑseipsum facsta sunt: Si omĩa
& ipsam matrem antiquus fecit : de quanas ceretur
nouus Futa mus ne antema trem solam: Et ante auum
matris antiquus auus matrisipsius: abra ham. Et
dñs dicit Et ante a bra ham egosum Ante a braham di¬
cimuscaelũ & terrã : ante quamess& homo facta sunt
anteista fuit dñs. immo est Optime enim non ait
ante cibrahã ego fuit sed antȩ abra a megost̃ qđ enĩ
ponunt illũ dieminmedio estern& crastinꝰ hesternoe¬
nim diefinito incipiensodiern uenturo crastino finit᷑
illeun dies. Ibiẽ sine tenebris sine nocte sinespictus sine
mensura sinebris: quidiusillũ diem : siuis die sẽ siuis cennẽ
quomodo cũt dictusẽ dies quando dictũ ẽ adño egoho¬
diȩ genuite: ab ȩterno petrȩgenit exȩternita tegeni¬

Expanded text:
quus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot anquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim ponunt illum diem in medio hesternus et crastinus: hesterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo crastino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; . Quando autem dictus est dies? Quando dictum est Domino, Ego hodie genui te . Ab aeterno Patre genitus, ex aeternitate geni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nomendonati Uiderit quis augustinus : aut quis donatus:
Nec ꝑ nomen pauli nec ꝑ nomen p&ri. Nam diuidentibus
sibi ȩcdesiam & partes facene deunitate conantibus : par¬
turiens paruulos mader caritatis in apostolo ex ponit uisce¬
rasua : conscindit quod ammodo uerbis ubera sua : plorat
filios quosuid& efferri Reuocat adunum nomen. eos qui
multa nomina sibi facere uolebant : reppellit ab amoresuo
utxp̃s ametur. & dicit Nũ quid paulus prouobis crucifix¬
us ẽ. aut in nomine paulibaptistatiestis  Quid dicit
Nolo meisitis ut mecum sitis mecũ estote. Om̃s illius su¬
mus qui pronobis mortuus estqui pronobis crucifixus est
Vnde & hic dimit tuntur uolis peccata ꝑ nomen eius. non
ꝑhominis alicuius. Scribo uobis patres Qua re primofiliiꝰ.
quia remittuntur uobis peccasa ꝑ nomen eius. & regene¬
ramini in nouamuitam: ideo filii Patresquare : quia
cognouistis eum : qui a principio est Principiumenim:

Expanded text:
per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quodammodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, revocat ad unum nomen eos qui multa nomina sibi facere volebant, repellit ab amore suo ut Christus ametur, et dicit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata per nomen ejus, non per hominis alicujus. 5. Scribo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim
Abbreviated transcription (Latin):
subito didicisse non unã cuitducs linguas sed omnũ om¬
n& xp̃s. iste enĩ duȩ linguȩ soles in parte donati plus
non cudicant᷑ uoces eorũ: &ne forte &ipse linguȩ uene¬
runt adunũ locũ & non potius donũ xp̃i uenita dom̃s lin¬
guces : audiꝗd sequit᷑ : in omnẽ terrã exiuit sonus eoꝵ¬
& cetera: qua re hoc᷑ quic it in sole posuit cabernaculũ
suũ: Idẽ in manifesto tabernaculũ eius caro ei ta¬
bernaculũ eius ecła eius in sole repositaẽ non ẽ in noc¬
te sedindie: sed quare illinon agnoscunt : redite cid
lectionẽ quoeri finis stat ẽ : & uide tequare non agnos¬
cunt quiodit fremsuũ intenebris ambulat & nescit quo
eat qm̃tenebrȩ excȩcciuer̃ oculos ei : Nosergo sequen¬
ticuideccm : & nonsimus in tenebris: unde nonerim in
id eo filiobiꝰ quic remissis peccatis nascimim sed ꝑcu
ius nom̃ remitunt᷑ peccata nũꝗd cuigustimi: ergonec

Expanded text:
subito didicisse non unam aut duas linguas, sed omnium omsubito didicisse non unam aut duas linguas, sed omnium omChristus? Istae enim duae linguae solae sunt in parte Donati, plusnon audiantur voces eorum. Et ne forte ipsae linguae venerunt ad unum locum, et non potius donum Christi venit ad omnes linguas, audi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum. Quare hoc? Quia in sole posuit tabernaculum suum , id est, in manifesto. Tabernaculum ejus, caro ejus; tabernaculum ejus, Ecclesia ejus: in sole posita est, non est in nocte, sed in die. Sed quare illi non agnoscunt? Redite ad lectionem, ad quam heri finis factus est, et videte quare non agnoscunt: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Nos ergo sequentia videamus, et non simus in tenebris. Unde non erimus Ideo filioli, quia dimissis peccatis nascimini. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec
Abbreviated transcription (Latin):
incipiens ab hierusalem Illeibi principium fecit predica¬
tionis nominis sui: & tuexhorrescis communicationem illi¬
usciuitatis : Nones ł mirũ si precisus odisti radicem Quid
ipseait discipulis suis ł s totesedente s inciuitate. quia egomit¬
to promissionem meã inuos Eccequã ciuitatem oderunt
Forteamarent siuidei interfecto resxp̃i imillam habitarent
Mani festũ es tenĩ omnes inter fectoresxp̃iidest iudeos
expulsos es se de illa ciuitate. Que habebat seuiente s in x p̃m.
hab& adorante s xp̃m Propterea il lamistioderunt quia
xp̃iani in illa sunt ibi uoluit sedere discipulos suos & illisibi
denarius illenumerus decuplatus erat. Sedebant centũ
hodielecta ẽ ipsalectio Coeperunt linguis loqui. quo¬
modo sp̃s dabateis pronuntiare Et om̃s quia derant il¬
lic dediuersis gentibus uenientes iudei. agnoscebant
unusquisq: linguamsuam. & mira bantur illos idiotas

Expanded text:
Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicaIncipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si Judaei interfectores Christi in illa habitarent. Manifestum est enim omnes interfectores Christi, id est Judaeos, expulsos esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere discipulos suos, et ibi illdenarius ille numerus decuplatus erat. Sedebant centum hodie lecta est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Et omnes qui aderant illic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam suam; et mirabantur illos idiotas et imperitos
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcus Quitã magnũ montem nonuident : qui a contra
iucernam in cande labroposita moculos claudunt Cum
eis dicimus Sixp̃ĩani catholitiestis communicate illis ec¬
clesiis Vnde euuangelium toto orbediffunditur Illi
herusalem cõmunicate . Quando eis dicimus respondent
noluis Non conmunicamus illicuutatiubi occi fusest rex
noster ubioccisus esł cñs naster Quasi oderunt ciuitatẽ
ubuet eisus est dñs nret Occiderunt uidei quem inter ra
inuenerunt : ex suf flant isti qui sede incacio
Qui sunt peiores quicontempserunt quia hominem putabant : an
qui sa cramenta eius exsuf flant quae iam dm̃ confitentur
Sedoder̃ uidelic& ciuitatem : in qua occisus est dñs ipsorũ
Pu homines & misericor des multũ dolent occisumes sex p̃m
& occidunt in hominibus xp̃m atille dilexit illam ciuitate
& mnisertus est eius Indedicit incipere prȩdicationem suã

Expanded text:
caecus, qui tam magnum montem non videt; qui contra caecus, qui tam magnum montem non videt; qui contra lucernam in candelabro positam oculos claudit? 3. Cum eis dicimus, Si christiani catholici estis, communicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunditur; illi Jerusalem communicate, quando eis dicimus, respondent nobis, Non communicamus illi civitati ubi occisus est rex noster, ubi occisus est Dominus noster: quasi oderint civitatem ubi occisus est Dominus noster. Occiderunt Judaei quem invenerunt in terra, exsufflant isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Et predicarein quid in nomine eius penitentiam & remis si¬
onem peccatorũ ꝑ om̃s gentes. incipiens ab hierusalem
Audistis fr̃s tenete. Nemo dubitat de ecła : qui a ꝑ om̃s gen¬
tes est Nemo dubitat quia ab hierusalem cepit . & om̃s gen¬
tesimpleuit Agnoscimus agrum. ubiuitis plantata est
Cũ autem creuerit non agnoscimus: quia totum occupauit
Vnde coepit: Ab herusalem Quo ꝑuenitꝰ: ad om̃s gentes
Pauci remanserunt : om̃s tenebit Interea cũ om̃sten& ali¬
qua sarmenta inutilia uisa sunt agricolȩ pretidenda & fece¬
runt hereses & schismata. Nonuos inducant precisa : ut p̃ci¬
damini: Hor tamini magis quȩ precisa sunt utrur sus in se¬
rantur: Manifestum es t xpm pas sum resurrexisse
ascendũ seincelum: Mani festum esł & ȩcclesia : quia p̃¬
dicatur in nomine eius pȩnitentia & remissio peccatorũ
ꝑom̃s gentes. Vnde coepit incipiens abhierusalem
Auditꝰ stultusuanus Et quid amplius dicturus sumqua

Expanded text:
icari, inquit, in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. Audistis, fratres, tenete. Nemo dubitet de Ecclesia, quia per omnes gentes est; nemo dubitet, quia ab Jerusalem coepit, et omnes gentes implevit. Agnoscimus agrum ubi vitis plantata est: cum autem creverit, non agnoscimus, quia totum occupavit. Unde coepit? Ab Jerusalem. Quo pervenit? Ad omnes gentes. Paucae remanserunt, omnes tenebit. Interea dum omnes tenet, aliqua sarmenta inutilia visa sunt agricolae praecidenda; et fecerunt haereses et schismata. Non vos inducant praecisa, ut praecidamini; hortamini magis quae praecisa sunt, ut iterum inserantur. Manifestum est Christum passum, resurrexisse, et ascendisse in coelum: manifestata est et Ecclesia, quia praedicatur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes. Unde coepit? Incipiens ab Jerusalem. Audit stultus, vanus, et quid amplius dicturus sum quam
Abbreviated transcription (Latin):
tes hereditatẽ tuã & posses sionẽ tuã terminos terre
Tenemus heredita tem xp̃i : illi eã nontenent. Non cõmu¬
nicant orbiterrarũ. non cõmunicant uniuersitati redẽp¬
tȩ sanguine dnĩ Habemus ipsum dñm resurgentem a
mortuis qui sedubitantibus mnanib: discipulorũ p̃buit
palpandũ Et cũ ad hucilli dubi tarent. ait illis Opor¬
tebatxpm pati & resurgere tertia die & predicari.
in nomine eius penitentiã & remissionẽ peccatorum
Ubi: qua. quibus Perom̃s gentes Incipiens ab ineru¬
salem securi sumus deunitate hereditatis Quis quis be
hereditatinon cõmunicat: foras exut. sed non contriste¬
mur Ex nobis exierunt. sed nonerant ex nobis Nam
si fuis sent ex nobis: ꝑ mansissent utique nobis cũ Sier¬
go ex nobisexier̃. anti cristi sunt si anti cristisunt. men¬
da ces sunt: Simenda ces sunt. negant ihm̃ es sexp̃m
Iterũ redimus addificultatem questionis singulo sin¬

Expanded text:
tes hereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae'. tes hereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae'. Tenemus hereditatem Christi, illi autem non tenent nec communicant orbi terrarum, non communicant universitati redemptae sanguine Dmortuis, qui se dubitantium manibus discipulorum praebuit palpandum. Et cum adhuc illi dubitarent, ait illis: Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum. Ubi? qua? quibus? Per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Securi sumus de unitate haereditatis. Quisquis huic haereditati non communicat, foras exiit. 8. Sed non contristemur: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Si ergo ex nobis exierunt, antichristi sunt; si antichristi sunt, mendaces sunt; si mendaces sunt, negant Jesum esse Christum. Iterum redimus ad difficultatem quaestionis. Singulos in
Abbreviated transcription (Latin):
mendatio Et quis ẽmendax nisi quinegat quo diħs ñ
hereticum: Quinegat qui aiħs non est xp̃s Videat
caritas urã magnũsacramentũ ad tendite quid inspi¬
rauerit uobis dñs ds̃ & quid insinua rȩuobis uelim
Ecce exierunt a nobis & facti sunt donatiste Interro¬
gamus eo sutrum iħsxp̃s sit s tatim confitentur quia
xpm̃ nec nos pos sunt illidicereanti cristos. nec nos il¬
los quia & nos confitemur & illi Siergo necillinoscdi¬
cunt illos nos illos ergonet illi a nobis exierunt net nosab ipsis
Siergo non a nobis exiuimus. in unita tesumus simunitate
sumus : quid faciunt in hacciuitate duo altaria. qiud faci¬
unt diuisedomus. diuisa coniugia : quid facit cõmunis lec¬
tus & diuisus xp̃s admon& nos uultnos fateri quodue¬
rũ es ł Aut ipsi a nobis exierunt aut nos abpsis sed ab¬
sit. ut nos ab ipsis habemus enĩ testa mentũ dominice he¬
reditatis. recitamus & ibi nos inuenimus Dabotibi gen¬

Expanded text:
mendacio. Et quis est mendax, nisi qui negat quod Jesus mendacio. Et quis est mendax, nisi qui negat quod Jesus haereticum, qui negat quia Jesus non est Christus? Videat Charitas vestra magnum sacramentum. Attendite quid inspiraverit nobis Dominus Deus, et quid insinuare vobis velim. Ecce exierunt a nobis, et facti sunt Donatistae: interrogamus eos utrum Jesus sit Christus: statim confitentur quia Christum, nec nos possunt illi dicere antichristos, nec nos illos; quia et nos confitemur, et illi. Si ergo nec illi nos dicunt, nec nos illos; ergo nec illi a nobis exierunt, nec nos ab ipsis. Si ergo non a nobis exivimus, in unisumus, quid faciunt in hae civitate duo altaria, quid faciunt divisae domus, divisa coniugia? Quid facit communis lectus et divisus Christus? Admonet nos veritas fateri quod verum est, aut ipsi a nobis exierunt, aut nos ab ipsis, sed absit ut nos ab ipsis,' habemus enim testamentum dominicae hereditatis. Becitamus, et ibi nos invenimus: 'Dabo tibi gen
Abbreviated transcription (Latin):
ut capisille & fictusest mons magnus Et quidait scripture
Quicũq: of fenderit in lapideistũ conquas sabitur & super
quemuenerit lapis is tecontera eũ Discernenda sunt uerba
offendemtem dix̃ coquas sari. suꝑ quemautem cunt
conteri Primoquia humilis uenit offenderunt in illũ ho¬
mines qua ex cel sus uenturus es tadiudicium: Suꝑquemue¬
nerit. contera eum Sed illũ non conter& uenturus : quem
nonquas sauit cr̃uenit Quim humilem non offendit nom
formidabit excelsum Breuiter audistis fr̃s. quiin humi¬
lemnon of fendit non formidabit excelsum Omnibus
exeunt de eclesia & abunitate aecłe preciduntur. anti¬
cristisunt Ne modubitat ipsee nĩ designauit Ex not
exierunt sed non erant ex nobis Namsi fuis sent exno¬
bis ꝑmansis sent utique nobiscũ Quicũ que ergonono
manent nobiscũ sed ex eunt ex nobis: manifestue quod
anti cristisint: Et quo modo probantur anticristi q

Expanded text:
vit lapis, et factus est mons magnus ; et quid ait Scriptura? vit lapis, et factus est mons magnus ; et quid ait Scriptura? Quicumque offenderit in lapidem istum, conquassabitur; et super quem venerit lapis iste, conteret eum . Discernenda sunt verba: offendentem dixit conquassari; super quem autem venerit, conteri. Primo quia humilis venit, offenderunt in illum homines: quia excelsus venturus est ad judicium, super quem venerit, conteret eum. Sed illum non conteret venturus, quem non quassavit cum venit. Qui in humilem non offendit, non formidabit excelsum. Breviter audistis, fratres: qui in humilem non offendit, non formidabit excelsum. Omnibus exeunt de Ecclesia, et ab unitate Ecclesiae praeciduntur, antichristi sunt nemo dubitet; ipse enim designavit, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Quicumque ergo non manent nobiscum, sed exeunt ex nobis, manifestum est quod antichristi sunt. Et quomodo probantur antichristi? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Veritas Ipsedixit Egosumueritas Omne autem
mendatiũ non esł exueritate. Omnes ergo quiment intur.
nondum sunt exxp̃o Nondixit quod dã mendatiũ exuerita¬
te & quod dã mendatium non exueritate : Sententiã ad ten¬
dite neuos palp&is. neuobis aduletis neuos decipiatis. neuos
mludatis Omne mendatiũ : non ẽ exueritate. Videamus ergo
quomodo anticristimentiuntur. quia nonẽ unũ genus menda¬
cu quis ẽmendax nisus quinegat quo diłis non sit xp̃s: Aliã
significationem hab& iħs aliam significationem hab& xp̃s
cũ situnus iħ sxp̃s saluatornr̃t Ihs tamen ꝓpriũ nomenẽ illi
Quomodomor ses ꝑprionomine appellatus est quomodo
ta quomo sidicatur sacerdos sic xp̃s cõmendatur unus inquo
esia redemptiototius populiis hł Istexp̃s sperabatur uentu¬
rus a populoiuidaeorũ. &quia humilisuenit nonẽ ag̃nitus quia
lapis paruus erat offenderunt in illũ & fractisunt Sedere¬

Expanded text:
Veritas. Ipse dixit, Ego sum veritas . Omne autem Veritas. Ipse dixit, Ego sum veritas . Omne autem mendacium non est ex veritate: omnes igitur qui mentiuntur, nondum sunt ex Christo. Non dixit quoddam mendacium ex veritate, et quoddam mendacium non ex veritate. Sententiam attendite; ne vos palpetis, ne vos aduletis, ne vos decipiatis, ne vos illudatis: Omne mendacium non est ex veritate. Videamus ergo quomodo antichristi mentiuntur quia non est unum genus mendacii. Quis est mendax, nisi is qui negat quod Jesus non est Christus? Aliam signifstus salvator noster, Jesus tamen proprium nomen est illi. Quomodo Moyses proprio nomine appellatus est, quomodo ta, quomodo si dicatur sacerdos; sic Christus commendatur unctus, in quo esset redemptio totius populi Israel. Iste Christus sperabatur venturus a populo Judaeorum; et quia humilis venit, non est agnitus; quia lapis parvus erat, offenderunt in illum, et fracti sunt. Sed cre
Abbreviated transcription (Latin):
rantex nob̵: Qđ si fuis sent ex nobis ꝑmansis sentutiq
nõb̵cũ Nã uultis nosse Rm̃i quã certissime dicat hocꝰ
ut quiforte exier̃ &redeunt non sint antrxp̃inonsint
contraruixp̃o Qai non sunt anti cristĩ non potest fieri
ut remaneant foris. sed deuoluntate suaquisq cut
rib: malis : quise in melius cõmutat : in corpore membrũ
ẽ. quicĩt in malitia ꝑ man& humormalus ẽ & quando
exierit releucibunt᷑ qui primebant᷑. Ex nobis exier̃
sed non erañ ex nob qđ si fuissent ex nob ꝑmansissent
utique nobiscũ sedut manifes tarent᷑ qđ non erantõms
tantur Etuos unctionem habetis adõ ut ipsi uobis manifestisitis
sibili. Hancunctionem xp̃i dicit om̃s quibabent om̃s cognoscere
malos & bonos nec opus es seut doceantur quia ipsa unctio doca
Scribouobis Non quod nes citis ueritatem sed quia nostis eam.
& qui a omne mendatium non esł exueritate Eccead moniti
sumus: quomodo cognos camus anticris tum: Quides ł xp̃s

Expanded text:
si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: Nam vultis nosse, charissimi, quam certissime dicatur hoc, ut qui forte exierunt et redeunt, non sint antichristi, non sint contrarii Christo? Qui non sunt antichristi, non potest fieri ut remaneant foris. Sed de voluntate sua quisque auribus malis. Qui se in melius commutat, in corpore membrum est: qui autem in malitia permanet, humor malus est; et quando exierit, relevabuntur qui premebantur. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: quod si fuissent ex nobis, permansissent uttantur. Et vos unctionem habetis a sancto, ut ipsi vobis manifesti sitis. sibili. Hanc unctionem Christi dicit omnes qui habent, cognoscere malas et bonos; nec opus esse ut doceantur, quia ipsa unctio docet eos. 6. Scribo vobis, non quod nescieritis veritatem; sed quia nostis eam, et quia omne mendacium non est ex veritate. Ecce admoniti sumus quomodo cognoscamus Antichristum. Quid est Christus?
Abbreviated transcription (Latin):
Vb Qtẽ quic non habebitis necessitatẽ utquis doco¬
atuos sed ipscuntio doc&uos de omnib: Hoccũit sicio
uosre cordaricertus sũ sic exposuim uobis qui nosquifo¬
rinsecus loquimꝰ aad cures ur̃as iti sum quasi operii cidi¬
bentescultura foren secus cid arborẽ sed incrementũ di¬
de hoc appar& quic cũ multicudiant no n omnib: ꝑsua
iitus loquit᷑ quiei locũ prebent: Illicũt locũ dõprebent:
qui dicibo locũ non p̃bent: habitare enĩuult diaboluscor¬
mis suse foras ñũ ꝗd extracelũ & terrã numꝗd extra
ffabricã mundi sedextra corda credentiũe forcasins¬
so nuasore habit& redẽptor quic ipserede mor qui
Secuut & dicibolusic̃ forinsecus oppugiuo: not unmet
illũ quiintus possi d& forinsecus tut oppugnett unmit¬
tendoutr ustẽptactiones: Sedille non consentit cuid¬

Expanded text:
uia non habetis necessitatem ut quis doceat vos, sed ipsa unctio docet vos de omnibus. Hoc autem, sicut vos recordari certus sum, sic exposuimus vobis, quia nos qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dade hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persintus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent. Habitare enim vult diabolus cormissus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium. Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit cui
Abbreviated transcription (Latin):
requirimꝰ Quis enĩ malus nonbene uulloqui sedꝗddica
dettlibus dñs ⁊̃pocrite quomodo potestis bonclo qulca¬
sitis icli: ocesuras adaures metis cidferis egbconca¬
fructus ostenditis nouiꝗd indecolligã non colligo de
tribulis ficus necligo despinisuiuits ꝗnciquȩ quȩ arbor
cifruetu cognoscit᷑ Mcigismendexe antixp̃s quiciore
caliud loquit᷑ celiudagit : lã ergo fr̃s siftate interrogan¬
das non solũ multos inuenim antixp̃osforas exisse secd
multos nondũ manifestos qđ foras exierint qđ qde nĩ
hab& ȩcłȩa periuros fraudatores maleficos sortilo¬
gorũ inquisitores adulteros ebriosos feneratoresmag¬
gones & om̃a quenu merare non possum si contrarias

Expanded text:
requirimus. Quis enim malus non vult bene loqui? Sed quid dicit de talibus Dominus? 'Ypocritae, quomodo potestis bona loqusitis mali ? Voces vestras ad aures meas profertis; ego cogitafructus ostenditis. Novi quid unde colligam; non colligo de tribulis ficus, non colligo de spinis uvas. Unaquaeque enim arbor a fructu cognoscitur . Magis mendax est antichristus qui ore aliud loquitur, aliud agit. 9. Jam ergo, fratres, si facta interroganda sunt, non solum multos invenimus antichristos foras exiisse; sed multos nondum manifestos, qui minime foras exierunt. Quotquot enim habet Ecclesia perjuros, fraudatores, maleficos, sortilegorum inquisitores, adulteros, ebriosos, foeneratores, mangones, et omnia quae numerare non possumus; contraria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. exme exierunt humore s isti. sed nonerant ex me
&udẽ non erant exme: non de carnemectp̃cisis sed pect
mihi premebant cũ inessent ex nobi sexirunt sed noli¬
tetristes ẽe non erant ex nob: Vnde ꝓbas : qđ sifussent
ex nobis ꝑmansis sent utiq: nobcũ: hinc ergouideatett

Expanded text:
corpus: Ex me exierunt humores isti, sed non erant ex me. corpus: Ex me exierunt humores isti, sed non erant ex me. Quid est, non erant ex me? Non de carne mea praecisi sunt, sed pectus mihi premebant cum inessent. 5. Ex nobis exierunt; sed, nolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde probas? Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Hinc ergo videa
Abbreviated transcription (Latin):
trarius sit xp̃o: nunc aduertitis ipso exponente. & intelle¬
gitis nom posseexire foras. nisi anticristos Eos autem ꝗ¬
o non sunt x p̃ocontrarii: fora sexirenullomodo posse Qui¬
u enĩ nan ẽ xp̃o contrarius. in corporeipsius her&. & mẽ¬
brum conputatur. Nũ quã sunt membra sibi contrari¬
a. Corporisin tegritas: uniuersis membris constat
Etquid de concordia mẽbrorũ dicit apostolus Si patitꝰ
unũ mẽbrũ : conpatiuntur omnia mẽ bra Et siglorificat᷑
unũ mẽbrũ : congaudent omnia mẽbra Siergo inglorifi¬
catione mẽ bric&era membra congaudent: & in passione
omnia mẽ bra patiuntur. concordia mẽbrorũ non hab&
quando quidemadhuccuratur corpus ipsius. & sanitas ꝑ¬
fecta nonerit. nisun resurrectionemor tuorũ sic sunt in
incorporexp̃i. quomodo humores mali : quando euomunt᷑
tunc releuatur corpus Sic & maliquando exeunt . tunc
ecđa releuatur & dicit: Quando eos euomit adq: proicit

Expanded text:
contrarius Christo, nunc advertitis ipso exponente, et intellicontrarius Christo, nunc advertitis ipso exponente, et intelligitis non posse exire foras nisi antichristos; eos autem qui non sunt Christo contrarii, foras exire nullo modo posse. Qui enim non est Christo contrarius, in corpore ipsius haeret, et membrum computatur. Nunquam sibi sunt membra contraria. Corporis integritas universis membris constat. Et quid de concordia membrorum dicit Apostolus? Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Si ergo in glorificatione membri caetera membra congaudent. et in passione omnia membra patiuntur; concordia membrorum non habet Christi; quandoquidem adhuc curatur corpus ipsius, et sanitas perfecta non erit nisi in resurrectione mortuorum: sic sunt in corpore Christi, quomodo humores mali. Quando evomuntur, tunc relevatur corpus: sic et mali quando exeunt, tunc Ecclesia relevatur. Et dicit quando eos evomit atque projicit
Abbreviated transcription (Latin):
Vndecognoscimus quod nouissima sit hora : uinde :÷ quia an¬
ticristimulti facti sunt Ex nobis exierunt uid& eanticris¬
tos ex nobis exierunt Ergo plangimus damnum: audicon¬
solationem : sed non erant ex nobis Omnes heretici om̃s
scis matici. ex nobis exierunt idest ȩcdesi a exerunt
Sednonexirent si ex nobis essent. Ante quã exirent ergo
nonerant ex nobis : si ante quã exirent nonerant ex nob̵:
multimtus sunt non exierunt : sed tamenanticristisunt
Audemus hoc dicere : Ut quid. nisiut unus quis que cuintus ẽ
non sit anticristus. Descripturus enimanticris tos. & desig
unus quis que constientiã suam : ansit anti cristus Latine e¬
nim anticristus. contra exp̃o Non quomodo non nulli in¬
tellegunt anticristũ ideo dictũ. quod ante xp̃muenturus
sit idẽpost eũ uenturus sit xp̃s Nonsic dicitur. nec sic
scribitur. sed anti cristus idẽ contrarius xp̃o Iamquis con

Expanded text:
Unde cognoscimus quod novissima sit hora. Unde? Quia anUnde cognoscimus quod novissima sit hora. Unde? Quia antichristi multi facti sunt. Ex nobis exierunt: videte antichristos. Ex nobis exierunt: ergo plangimus damnum. Audi consolationem: Sed non erant ex nobis. Omnes haeretici, omnes schismatici ex nobis exierunt, id est, ex Ecclesia exeunt; sed non exirent, si ex nobis essent. Antequam exirent ergo, non erant ex nobis. Si antequam exireat, non erant ex nobis; multi intus sunt, non exierunt, sed tamen antichristi sunt. Audemus hoc dicere: utquid, nisi ut unusquisque cum intus est, non sit antichristus? Descripturus enim et designunusquisque conscientiam suam, an sit antichristus. Latine enim Antichristus, contrarius est Christo. Non quomodo nonnulli intelligunt Antichristum ideo dictum, quod ante Christum venturus sit, id est, post eum venturus sit Christus: non sic dicitur, nec sic scribitur; sed Antichristus, id est, contrarius Christo. Jam quis sit
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃ isquea diarnemuenit usq ad diunitate nonue no
Quid autemmag numest us que illuc adtingere us que quo ꝑse¬
cutoresquicruci fixerunt : Iludẽ magnũ intellegera uerbũ
dñ ad gud dm̃ i principio ꝑ quod facta sunt omia Quilems
pouis niSednequis piger sit ad proficiendũ audiat ꝓueri
nouis sima horaest Proficite currite crescite nouis sima
horaest Ipsa nouis simahora duiturnaẽ tite noiolus na¬
ma hora ẽ orã enĩ protem pore posuit nouis nino qui
nouissima horã : Certeprius ueni& anticris tusi &tunt
neni& diesuidicui Vidi iohannes cogitationesis tastur
qua si securi fierent &ideonones sehoram nouis simampu¬
tirent quoduenturus ess& anticristus aitillis Efsicat pu¬
distis quod anticristus sit uenturus nunc anticristi multi
factisunt Numquid poss& habere multos antiris tosnsi
hora nouis simaꝰ: Quos dix̃ anticris tos: sequitur & ex ponit

Expanded text:
 usque ad carnem venit, usque ad divinitatem non venit.  usque ad carnem venit, usque ad divinitatem non venit. Quid autem magnum est, usque illuc attingere, usque quo persecutores qui crucifixerunt? Illud est magnum, intelligere Verbum Deum apud Deum in principio, per quod facta sunt omnia: qualem se  videt et Patrem . 3. Sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: Pueri, novissima hora est. Proficite, currite, crescite, novissima hora est. Ipsa novissima hora diuturna est; tamen novissima est. Horam enim pro tempore posuit novissimo; quianovissima hora? certe prius veniet Antichristus, et tunc veniet dies judicii. Vidit Joannes cogitationes istas: ne quasi securi fierent, et ideo non esse horam novissimam putarent, quod venturus esset Antichristus, ait illis, Et sicut audistis quod Antichristus sit venturus, nunc antichristi multi facti sunt. Numquid posset habere multos antichristos, nisi hora novissima? 4. Quos dixit antichristos? Sequitur, et exponit
Abbreviated transcription (Latin):
gere se prohiba a dicebat ei Nolime tangere nondũ
enm: ascendiad patrem meum Quidest hoc: Duscipu¬
us sepal pandũpbuit & mari xe contactũ uitabit  NOnI¬
ne ipsẽ ẽ quidubi tanti discipulo dixit mit te digitos & pal¬
pacica trices  Num quidiam ad patremascenderat
Quareer gomariam prohib& & dicit nolime tangiensu
non duenim ascendiad patrem meum : An hoc dicturisu¬
mus quodciuiris se tange nontimuit: & amulieribus tangi¬
ñ timui : Ei contactus illius omnẽ carnem mundatũ
Quibus primouoluit manifestari. ab his setimuit contrec¬
tari Non neuiris resur rectio eius ꝑfeminas nuntia¬
taesꝓ ut contramaria arteserpens unceretur. Qui¬
aenuille mortem primo hominiꝑ femina nuntia uit
&uiris uita perfeminã nuntia taest. Quarese ergo
tangi noluit nisiquia contactũ illũs piritale mintellegi
uolat: Contactus spiritalis: decordemundo Illead¬
toigit decor demundoxp̃m qui eũ intellegit paeri
oo aequalem. Quiaute non duintellegu diuintar ue

Expanded text:
gere, et dicebat ei: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et Mariae contactum vitavit? Nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit, Mitte digitos, et palpacicatrices ? Numquid jam ad Patrem ascenderat? Quare ergo Mariam prohibet, et dicit, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem? An hoc dicturi sumus, quod a viris se tangi non timuit, et a mulieribus tangi timuit? Contactus illius omnem carnem mundat Quibus primo voluit manifestari, ab his se timuit contrectari? Nonne viris resurrectio ejus per feminas nuntiata est, ut contraria arte serpens vinceretur? Quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiavit; et viris vita per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intelligit Patri coaequalem. Qui autem nondum intelligit divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
tola ista : quia hoc nobis cõmendat ut diabolũ quidemuinca¬
mus sex non ex nobis Si scitis quiauistus est. ait Scitote
quia omnis qui facit iustitiã. ex ipsoe natus Exdõ ex xp̃o
Et quia dixit ex ipso ẽ natus : ortatur nos Ia mergo qui ana¬
tiex illosumus ꝑfectisumus audite Eccequalem dilectio¬
nẽ dedit nobis pater ut filii dĩ uocemur & simus Nã qui
uocantur & non sunt. quidillis ꝓdest nomen. ubires non est :
quõ multiuoeant̃ mediciquicura re non nor̃ quã mul¬
ti uo ccnt uugiles quitata nocte dormiunt sicmul

Expanded text:
tola ista; quia hoc nobis commendat, ut diabolum quidem vincatola ista; quia hoc nobis commendat, ut diabolum quidem vincamus, sed non ex nobis. Si scitis quia justus est, ait, scitote quia omnis qui facit justitiam, ex ipso est natus: ex Deo, ex Christo. Et quia dixit, Ex ipso est natus, hortatur nos. Jam ergo quia nati ex illo sumus, perfecti sumus. 4. Audite: Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Nam qui vocantur et non sunt, quid illis prodest nomen ubi res non est? Quam multi vocantur medici, qui curare non norunt? quam multi vocantur vigiles, qui tota nocte dormiunt? Sic mul
Abbreviated transcription (Latin):
mur primo ipscc̃ originẽ nram depua disoegecit : ꝗder¬
go fectiendũ ẽ quiculle exercittitus ẽ : Inuocet᷑ om̃ps ad¬
uersus exercitatũ dicbolũ habit& intequi non potestun¬
cr & securus uinciseũ qui uinceresol&: sed quos nisunꝗb
non habitat ds̃. Nã ut noueritis fr̃s contẽpsitadam in pa¬
ra disopositꝰ prȩceptũ dĩ &erex̃ ceruicẽ uelut in potesta¬
te suci es secupiens & nolens sub diuo luntate dĩ Etlapsus
est ab illa inmortalitate : abillabeatitudine. Homo autẽ
quidamiam exercitatus natus mortalis cũ seder& insterco
adegenere ipsius iob Ergo adamuictus in para dr̃so: uic̃
instercore in para drsocũ ess&. audiuit ꝑ suasionẽ mulie¬
ris quã illi in meserat diabolus Instercore autem cũ ess&
ait euȩ tã quã una exinsipientib: mulierib: locuta es lbi
aurẽ ad posuit. hic responsumdedit : Cũ essa lȩtus audiuit cũ
ess& flagellatus uicit : Ideouid&e quid sequitur fr̃s inepis¬

Expanded text:
ergo faciendum est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus exercitatum diabolum. Habitet in te qui non potest vinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quos? In quibus non habitat Deus. Nam, ut noveritis, fratres, contempsit Adam in paradiso positus praeceptum Dei, et erexit cervicem veluti in potestate sua esse cupiens, et nolens subdi voluntati Dei, et lapsus est ab illa immortalitate, ab illa beatitudine . Homo autem quidam jam exercitatus, natus mortalis, cum sederet in stercora de genere ipsius, Job. Ergo Adam victus in paradiso, vicit in stercore. In paradiso cum esset, audivit persuasionem mulieris, quam illi immiserat diabolus: in stercore autem cum esset, ait Evae, Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es . Ibi aurem apposuit; hic responsum dedit: cum esset laetus, audivit; cum esset flagellatus, vicit. Ideo videte quid sequitur, fratres, in Epis
Abbreviated transcription (Latin):
Susinouis sima hora est In haclectione pueros alloqui¬
turut festinent crescere : qui a nouis sima hora ꝗ
nemiaseorporis nonest in uoluntate ÷ tanullus scdon car¬
nem crescit quando uult. sicut nullus quandouuit nascitur
dbiautem natiuitas inuolunta teest᷑ & trementũ inuo lin¬
suulstesdemo ex aqua a spunascitur. nisi uolens e uo
siuule cresce sinonuuilt decrescit Quides ł crescert ÷ pro¬
Fice audiuid est decres cere deficere Quis qui nouit natũ
essei udiat quaꝑuer est in fans auide mis siberouis. natũ¬

Expanded text:
novissima hora est. In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus mat
Abbreviated transcription (Latin):
Iamillius faciem nolo uidere Qualis ess& Quis non de tes¬
Sihocest inteuta mes anulum pros ponsotuo & nolis uidere
sponsumtuũ ad hoctibi arram dedit ut non te oppignerar&:
sedauerter& Ad hocutique arram dat sponsus ut inarra
sua ipseametur er godedittibi dsist comt amcallũquise¬

Expanded text:
jam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detesjam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detessi hoc est in te, ut ames annulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia is
Abbreviated transcription (Latin):
Pul crhatibisunt Sed quanto est ille pulchrior quiista
formauit : intendat carita s ura similitudinis enim po¬
testis instrui Ne suprepat uobis satanas dicens quod so¬
la dicere Beneno bis sit increatura dĩ Qua reilla fecit
nisi ut nobas benesit : Et in ebriantur & pereunt. & obli¬
uiscuntur creatorem suũ. dũ nontemperantur. sed cupi¬
deutuntur creatis: creator contemnitur Detalib::
dicit a postolus. Coluerunt & seruierunt creature
potius quã creatori : quies ł benedictus in scła Nonte
prohib& ds̃ ama reista sed nondiligere ad beatitudi¬
nem sed ad probare & laudare : ut a mes creatorem
Quem ad modum frs sis ponsus facer& sponsesuȩ amilũ & illa
accepta anulũ plus diligera quã spomsum qui illi fecit anulim
non nein ipsodonos posi adultera anima de prebenderetur
uãuis hocamar& qđ deditsponsus certe hocamar& quod
dedissponsus Tamensi dicer& sufficit mibi a nulus iste

Expanded text:
Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudinibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare illa Tecit, nisi ut bene vobis sit? Et inebriantur, et pereunt, et obliviscuntur Creatorem suum: dum non temperanter, sed cupide utuntur creatis, Creator contemnitur. De talibus dicit Apostolus: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, et illa acceptum annulum plus diligeret quam sponsum qui illi fecit annulum; nonne in ipso dono sponsi adultera anima deprehenderetur, quamvis hoc amaret quod dedit sponsus? Certe hoc amaret quod dedit sponsus: tamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste,
Abbreviated transcription (Latin):
sa premit. illu humanitas ad duxcit sic inista mor tali¬
ta cenos reatu te neba mur illemisericordia descendit Intrauit
adcapitiuum redemptor: non oppressor dñs pronobis san¬
gunem suum fudit: redemitnos mutauit spem nrãm Ad¬
huc portamus mortalitatem carnis: & defutura inortali¬
talitate presumimus : & inmari fluctuamis Sed an horã
spei interraiam fiximus Sed non diliga mundũ. nequeque
sunt inmundo Que enĩ sunt in mundo desiderium carnis
est & desiderumoculorũ. & ambitio sđi Tria sunt is ta
Nequis fortedicat: qua mmundosunt dĩ fecit Id est celũ
& terram: mare solem lunam. stellas: om̃ia ornamen¬
ta celorum. Queenim sunt ornamenta maris: omnia repen¬
tia Quȩ terreͫ animalia. arbores uolatilia. Ista sunt in
mundo dsilla fecit Qquare ergononamem quod ds̃ fec̃ꝰ
Sp̃s di sit inte. ut uideas quia hec omnia bona sunt. Sed uȩ
tibisia maueris condita. & deserueris conditorem

Expanded text:
sa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalisa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor, non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit nos, mutavit spem nostram. Adhuc portamus mortalitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, sed anchoram spei in tesunt. Quae enim in mundo sunt, desiderium carnis est, et desiderium oculorum, et ambitio saeculi. Tria sunt ista: ne quis forte dicat, Quae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia repentia. Quae terrae? Animalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare ergo non amem quod Deus fecit? Spiritus Dei sit in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris condita, et deserueris conditorem.
Abbreviated transcription (Latin):
co limradus hunsit. e desideria eus Sui see mi suncdo su
uolunta temdmane in a ternum si cuta apsema nac tia
etrimum Qua renon amem quod ds̃ fecitͫ Quidus
qtrumama retemporalia & transi recũ temporo annum¬
duminon umare  inaeternũ uiueretumdo& R eninir
te poralium fluuius trait sediam quam circa fluiuũ
Fluuirmi tempora lem plantare Rperismpreteps
tenelignum Voluit teamor mundi tenexpns Propter¬
ib se factus ẽ temporalis ut tufia saternus Quate
illesic factus ẽ temporalis ut maners a eternu
accessit illi aliquid ex tempore non deces sit deater¬
nuitate: Tu autem temporalis natus es & ꝓpeccatum
temporalis factuses tufactus temporalis ꝑpedcarũ:
ille factus temporalis ꝑmisericordium dimit tendu
peccata : Quantũ interẽcũ duo sunt in carcere inter
reum & uisi tato remipsius: Homo enĩ aliquando ue¬
uitadamicũ suũ & intrat iusitareeũ. & ambomcarconẽ
uidetur sedmultũ distant & distinctisunt Iilu aui¬

Expanded text:
t et desideria ejus: qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut et ipse manet in aeternum. Quare non amem quod fecit Deus? Quid vis? utrum amare temporalia, et transire cum tempore; an mundum non amare, et in aeternum vivere cum Deo? Rerum temporalium fluvius trahit: sed tanquam circa fluvium fluvium temporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Propter te factus est temporalis, ut tu fias aeternus; quia et ille sic factus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex tempore, non decessit ex aeternitate. Tu autem temporalis natus es, et per peccatum temporalis factus es: tu factus es temporalis per peccatum, ille factus est temporalis per misericordiam dimittendi peccata. Quantum interest, cum duo sunt in carcere, inter reum et visitatorem ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum cau
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit celũ & terrã : diabolũ conculcauit: Quid mag¬
nũ adnõ diabolũ uinciꝰ : Quidergores ponditdi abolo nisi
quod tedocuit ut respondeas: Scriptũ est Onm̃ dm̃tuũ
adorabis. & illisoli seruies Tenentes ista : non babebitis con¬
cu piscentiã mundi Non habendo concu piscentiã mundi:
nonuos subiugabit nec desideriũ carnis. nec desideriũ ocu¬
lorũ: nec ambitio scłi Et facitis locũ caritati. uenienti
ut diligatis dm̃ Quia si fueritibi dilectio mundi. non ibi
erit dilectiođĩ Tenete potius dilectionẽ di : ut quomodo
dsa ternus ẽ sic &uos maneatis inae ternũ Quia talis ẽ
quis que qualis eius dilectio est Terrã diligis traeris
Dm̃diligis quid dicam: Dseris Non audeo dicere ex
me Sempturas audiamus E godixi duestis & filiraltis¬

Expanded text:
fecit coelum et terram, diabolum calcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam mundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit ibi dilectio mundi, non ibi erit dilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, ut quomodo Deus est aeternus, sic et vos maneatis in aeternum: quia talis est quisque, qualis ejus dilectio est. Terram diligis? terra eris. Deum diligis? quid dicam? deus eris? Non audeo dicere ex me, Scripturas audiamus: Ego dixi, Dii estis, et filii Altis