comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idest homme dominico as¬
cipiendum est. Beatus uͥ
qui non abiit in consilio
impiorum. sicut homo t̾¬
renus qui uxori consensit
decepte a serpente: ut dei p̾¬
cipta preteriret. et in ua
peccatorum non stetit: qr
uenit quidem in uia pes¬
catorum. nascendo sicut
pecratores. sed non stetit qr
non cum tenuit illecebra
secularis. Et in cathedra pe¬
stilencie non sedit: noluit
bia. Que cãthedra pestilẽ¬
cie ideo recte intelligitur:
quia non ferequisquam
est. qui carcat amore dom¬
nandi: et humanam nõ
appetat gloriã. le .Nͣ. Pesti¬
puagatus. et omnes aut pe¬
nec omnes inuoluens .s: ꝙͣ¬
qmͣ accomodacius accipia¬
tur cathedra pestilencie per¬
niciosa doctrina: cuius ser¬
mo ut cancer serpit. Dein¬
de considerandus est ordo
uerborum. Abiit. stetit se¬
dit. Abiit crum ille: cum
recessisset a dco. Stetit: cum
delectatus est peccato. Scoͣ:
cum insua suꝑbia confir¬
matus redire nõ potuit.
insi per cum liberatus: qui
neqz abnt in consilio mm¬

Expanded text:
est homine Dominico, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit erbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte intelligitur, quia non fere quisquam est qui careat amore dominandi et humanam non appetat gloriam; pestipervagatus, et omnes aut pene omnes involvens. Quanquam accommodatius accipiatur cathedra pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verborum, abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum liberatus, qui neque abiit in consilio im
Abbreviated transcription (Latin):
mina. sicut preceperat deus
noc. Cumq transissent sep¬
tem dies: aque diluiii ñin¬
dauerunt super terrain. An¬
no sexcentesimo uite noc.
mense secundo. septimo deci¬
mo die mensis. rupti sunt
onmes fontes abyssi ma¬
gne. ⁊ catharacte celi aperte
sunt. Et facta est super terrã
pluuia: quadraginta dicb
et quadraginta noctibus.
illius: ingressus ẽ noc
et sem. et cham. et ia
uolatile secundum genus
suum: uniucise aries. om̃s¬
qz uolucres ingresse sunt ad
noe in archam bina et bi¬
ena. ex omni carne in quae¬
rat spiritus uite. Et que ĩgreᷤᷤ¬
sa sunt masculus et femina
ex omni carne introierunt:
sicut preceperat ei deus. Et ĩ¬
clusit cum dominus deforiͤ
factumqz est diluuium qͣ¬
draginta diebus suꝑ terrã
et multiplicate sunt aque.
et leuauerunt archani insu¬
blime a terra uchementer. ĩ
undauerunt: et omnia re¬
pleuerunt insuperficie terre.
Porro archa ferebatur super
aquas. et aque preualuerãt

Expanded text:
mina, sicut praeceperat Deus mina, sicut praeceperat Deus Noe. Cumque transissent septem dies, aquae diluvii inundaverunt super terram. Anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimo decimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt, et factam quadraginta diebus et quadraginta noctibus. illius ingressus est Noe, et Sem, et Cham, et Japvolatile secundum genus suum, universae aves, omneque volucres, ingressae sunt ad Noe in arcam; bina et bina ex omni carne, in qua erat spiritus vitae. Et quae ingressa sunt, masculus et femina ex omni carne introierunt, sicut praeceperat ei Deus: et inclusit eum Dominus de foris. Factumque est diluvium quadraginta diebus super terram: et multiplicatae sunt aquae, et elevaverunt arcam in sublime a terra. Vehementer enim inundaverunt: et omnia repleverunt in superficie terrae: porro arca ferebatur super aquas. Et aquae praevaluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
atqz perfectus fuit: in gene¬
racionibus sius. cum deo ã¬
bulauit. et genuit trrs fili¬
os. sem. chami. et iafech. Cor¬
rupta est autem terra corã
deo. et repleta est iniquitate.
deus terrain esse corrup¬
tam: omnis quippe caro cor¬
ruperat uiam suam super
terram. Dixit ad noc. Finis
uniuerse carnis uenit corã
me. Repleta est terra iniqͥ¬

Expanded text:
atque perfectus fuit in generationibus suis, cum Deo ambulavit, et genuit tres filios, Sem, Cham et Japhet. Corrupta est autem terra coram Domino, et repleta est iniquitate. Deus terram esse corruptam omnis quippe caro corruperat viam suam super terram dixit ad Noe: finis universae carnis venit coram me
Abbreviated transcription (Latin):
Iidens autemdeus ꝙ
multa malicia ho-¬
minum esset in terra: et cũc¬
ta cogitacio cordis intenta
esset. ad malum omnni tem¬
pore: penituit cum quod ho¬
minem fecisset in terra. Et
precauens in futurum: et
tactus dolore cordis intrin¬
secus. deleboinquit hommẽ¬

Expanded text:
Videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore, poenituit eum quod hominem fecisset in terra . Et praecavens in futurum: Et tactus dolore cordis intrinsecus: Delebo, inquit, hom
Abbreviated transcription (Latin):
is igitur dilectissimi
freti armis impigu
atq intrepidi propositũm
iuniorum stadio non co
tantuisimus fine contẽ¬
tr. ut solam ciborum absti¬
nenciam putemus esse sec¬
tãdam. Parum est enun si
caro abstinencia tenuatur.
non alitur. Qua propter¬
circumspiciat se omnis a¬
mma xp̃iana. et se uero ex¬
amine cordis sui interna
discuciat. Uideat ne aliqua¬

Expanded text:
is igitur, dilectissimi, freti armis, impigre atque intrepide propositum juniorum stadio, non eo tantum simus fine contenti, ut solam ciborum abstinentiam putemus esse sectandam. Parum enim est si carnis substantia tenuatur, non alitur. ACircumspiciat se omnis anima Christiana, et severo examine cordis sui interna discutiat. Videat ne qu
Abbreviated transcription (Latin):
On enu absorti niu̾e
potuerunt:qmͣuis
iui absorberentur. Ergo
hoc orat uox martirum a ti¬
more munici cripe animã
incam: non ut occidat mi¬
micus: sed ut non tincat
occidentem numicum. Hoc
uus: quomodo iubebat in
modo ibebat dominus: No¬
lite timere cos qui occidunt
corpus: animam autem
occidere non possunt. Sed po¬

Expanded text:
on enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc vus, quod modo jubebat in diceret Dominus, Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem occidere non possunt .
Abbreviated transcription (Latin):
ne tu iẽ totꝰ ꝑras pro hoc
dicis falsum testimomiũ.
pro hoc mentiris et rapis
aliena. prohoc iuras et per¬
iuras: quod omnino lex
uctat. Ronne cum hec faciꝰ
lca. totus stipula. et non
times ne totus ardeas: Sẽ¬
per turbata est amma tua
a moribus seculi. dic qͣre
tristis es anima mea. et
quare conturbas me. A¬
uanis proauro suohabet
tristiciam. patitur tribula¬
cionem. habet picula ser¬
uorum. picula latronũ.
Auarus amat aurmn:
plusqmͣ animam suam.
qmͣ omniatua. Ille feruet
in amore auri: tu xp̃ianc
firue in amore xp̃i. et eris
beatus in regno xpisti. Do¬

Expanded text:
ne tu ipse totus pereas? Pro hoc ne tu ipse totus pereas? Pro hoc dicis falsum testimonium, pro hoc mentiris et rapis aliena, pro hoc juras et perjuras, quod omnino lex vetat. Nonne cum haec omnia facis,  totus stipula, totus palea; et non times ne totus ardeas? Semper turbata est anima tua amoribus saeculi. Dic, Quare tristis es, anima mea? et quare conturbas me varus pro auro suo habet tristitiam, patitur tribulationem, habet pericula servorum, pericula latronum. Avarus amat aurum plus quam animam suam: tum plus quam omnia tua. Ille fervet in amore auri: tu, christiane, ferve in amore Christi; et eris beatus in regno Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
tenes et accipis quod queriᷤͤ.
dimicte terrena temporali¬
a et caduca: et accipis eter¬
nam. et perpetuam uitam.
Dimitte terrena et accipis
celestia. se .ix. Ait autẽ qͥ¬
dã ad ih̃m. Magister bone.
quid boni faciam. ut habe¬
am uitam ttemam: Utiq
qui dicebat quid boni faci¬
am: uitam eteram deside¬
rabat. sed plus amabat
quod tenebat. Uidet domi¬
nus occupatas manus.
dare nult: et non habet u¬
bi ponat. Occupate sunt
manus accipiendum. Di¬
cit enim tibi dominus. Ua¬
et da pauperibus. et ponc
illa in celo qui a in terra ĩ
mo dare pauperibz: Non
perdes ca. sed scruantur ti¬
bi in celo. Nonut perdas
iussi dicit dommnus: sed
ubi ponas suggessi. post
habebis homo thesaurum
non in terra ꝑiturum: s
in cclo ꝑmansurum. Ali¬
quando ueiit homini tri¬
bulacio: ueinit timor dãp¬
ni. Tines o homone pec
cuniã tuã ꝑdas. tunes ne
argẽtũ tuũ pdas. tues ne
possesionẽ tuã ꝑdas. ⁊ ñ tunes

Expanded text:
tenes; et accipis quod quaeris: tenes; et accipis quod quaeris: dimitte temporalia et caduca; et accipies aeternam et perpetuam vitam: dimitte terrena; et accipis coelestia. Ait autem quidam ad Jesum: Magister bone, quid boni faciam, ut habeam vitam aeternam? Utique qui dicebat, Quid boni faciam, vitam aeternam desiderabat: sed plus amabat quod tenebat. Vidit Dominus occupatas manus. Dare vult; et non habet ubi ponat: occupatae sunt manus accipientium. Dicit enim tibi Dominus, Vaet da pauperibus , et pone illa in coelo; quia in terra impmo, dare pauperibus? Non perdes ea; sed servantur tibi in coelo. Non ut perdas jussi, dicit Dominus; sed ubi ponas suggessi. Post haec habebis, homo, thesaurum non in terra periturum, sed in coelo permansurum. Aliquando venit homini tribulatio, venit timor damni. Times, o homo, ut non pecuniam tuam perdas, times ne argentum tuum perdas, times ne possessionem tuam perdas; et non times
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabitur. et uultus
cius non crubescet. Dicam¬
tamen fratres mei quod
sencio. et quod dixero intel¬
ligite. Inter uos segetes dei
sunt mixta zizania. idest
amatores mundi. Ama¬
tores pectume. amatores
diuiciarum: consultores
migarum. Omes querẽ¬
tes que sua sunt; nõ que
ihesu xp̃i. in ecclesia xpisti
ficte intrantes. promittẽ¬
tes et non facientes: uo¬
uentes et non reddentes.
Reminciantes malo: et
iterum idem facientes. hec
amantes ziz ania sunt. Nõ
amant illi xp̃m: qui ali¬
quid plus amant ꝙͣ xp̃m̃.
Audi homo uocẽ domim
dei tui. Qui diligit inquit
patrem aut mat̾rem. aut
uxorem. aut filios. aut fi¬
lias. aut fratres. aut agros
plusqmͣ me: non est me
dignus. Si ins tenere qͦd
non habes dimitte quod
habes: ut amor xp̃i sit in
et dicis. Domine da michi.
Quid tibi dabit. qui aliũ¬
de manus tuas uidet occu¬
patas: Ecce dominus ułt
dare que sua sunt; et non
habet ubi ponat. Uide en¬
go domine. Dimitte quod

Expanded text:
illuminabitur, et vultus illuminabitur, et vultus ejus non erubescet. tamen, fratres mei, quod sentio: et quod dixero, intelligite. Inter vos segetes Dei mixta sunt zizania, id est, amatores mundi, amatores pecuniae, amatores deliciarum, consultores nugarum, omnes quaerentes quae sua sunt, non quae Jesu Christi. In Ecclesia Christi ficte intrantes, promittentes et non facientes, voventes et non reddentes, renuntiantes malo et iterum idem facientes; haec amantes, zizania sunt. Non amant illi Christum, qui aliquid plus amant quam Christum. Audi, homo, vocem Domini Dei tui: Qui diligit, inquit, patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut filias, aut fratres, aut agros super me, non est me dignus . Si vis tenere quod non habes, dimitte quod habes; ut amor Christi sit et dicis: Domine, da mihi. Quid tibi dabit, qui aliunde manus tuas videt occupatas? Ecce Dominus vult dare quae sua sunt, et non habet ubi ponat. Vide ergo, dimitte quod
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscencias camales sec¬
tar qnͣdo audis. spiritu
ambulate. et concupiscẽ¬
cias carins nolite facere:
Audi pocius dominum di¬
centem. Conuertimin ad
me et conuertar ad uos.
Accedite ad cum et illuii¬
non crubescent. Audi hõ.
Si recesseris a deo: non ef¬
fugies manum eius. Si
autem ad cum accssens:
ilico habes cum qui mis¬
qmͣ reccdit. Audi prophe¬
tam dicentem. Si asceu¬
dero in celum tu ibi es: si
descendo in infermim adeᷤ.
Abi ergo non est deus quẽ
tu fugis: Malus es tu qui
bonum fugis. Mors es tu
qui uitam fugis. Inuolue¬
re te ius tenebris. ubite ab¬
scondas. sed illum latere
non potes cuius ocłi om¬
nia uident. Ait autem a¬
postolus. Quem fructum
habuistis miseri tunc in
illis in quibus nunc cru¬
bescitis: Sequitur uox iu¬
dicis dicens. Ite malebicti
inignem eternum: qui pa¬
ratus est dyabolo et ange¬
git dñm et recedit a deo il¬
le confunditur: et ꝑ pent
in sua impietate. Tit ergo
non pereat tunc: nunc re¬
uertatur ad dominum et

Expanded text:
cupiscentias carnales sectaris; quando audis, Spiritu ambulate, et concupiscentias carnis nolite perficere ? Audi potius Dominum dicentem, Convertimini ad me, et convertar ad vos . Accedite ad eum, et illuminon erubescent . Audi, homo; si recesseris a Deo, non effugies manum ejus: si autem ad eum accesseris, illico habebis eum, quia nusquam recedit. Audi prophetam dicentem, Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades . Ubi ergo non est Deus quem tu fugis? Malus es tu, qui bonum fugis; mors es tu, qui vitam fugis. Involvere te vis tenebris, ubi te abscondas: sed illum latere non potes, cujus oculi omnia vident. Ait autem Apostolus: Quem fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? Sequitur vox judicis, dicens: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angegit Dominum, et recedit a Deo, ille confunditur, et perit in sua impietate. Ut ergo non pereat tunc, nunc revertatur ad Dominum; et
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redẽp¬
tor ñr in euuange¬
lio suoloquitur dicens.
Cum dormirent bomines:
uenic inmicus et super¬
seminaint zizania at.in¬
imicus in figura homo
dictus est. Audi apłin di¬
centem. Fiustis aliquando
teneore: mnc autem lux ĩ
domino. Audi homo. Non
enm ille dedit tibi tench̃s:
qui tibi dedit lucem. Quo
uadis o homo quotrahe¬

Expanded text:
ominus ac Redemptor noster in Evangelio suo loquitur, dicens: Cum dormirent homines, venit inimicus, et superseminavit zizania. Inimicus, in figura homo dictus est. Audi Apostolum dicentem, Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Audi, homo: non enim ille dedit tibi tenebras, qui dedit tibi lucem. Quo vadis, homo? quo trahe
Abbreviated transcription (Latin):
se habere circũcisos. Petrims
quidem cultellis: cureumci¬
sionem ficri legunus. Pctra
autem erat xp̃us cuius fide.
spe. et caritate. non solum
inbaptismate. sed omni
prorsus accione. deuota ꝑ¬
purificantur corda bonoꝵ:¬
que et ipsa cotidiana nr̃a
circumcisio. id est cõtuna
cordis mundacio semper
octaui diei sacramentum
celebrare non desistit:qui
nos in exemplum domim¬
ce resiureccioins. que octa¬
ua die id est post septimã
sabbati facta est sanctifica¬
re consueuit. ut quomodo
surcxit xp̃e a mortiuis per
glonam pr̃is: ita et nos in

Expanded text:
 habere circumcisos. Petrinis  habere circumcisos. Petrinis quippe cultris circumcisionem fieri legimus: petra autem erat Christus, cujus fide, spe et charitate, noin baptismate, sed et in omni prorsus actione, devota purificantur corda bonoQuae et ipsa quotidiana nostra circumcisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistit, quia nos in exemplum Dominicae resurrectionis, quae octava die, id est post septimam sabbati facta est, sanctificare consuevit, ut quomodo resurrexit Christus a mortuis per glo
Abbreviated transcription (Latin):
deum creatus est in iustici¬
a et sanctitate ueritatis. Ne¬
qz audientes cucumcisionẽ
in uno corporis nr̃i mẽbro.
nos castigare sufficere creda¬
mus. sed sicut idem alibi ⁊¬
monet apostolus. Munde¬
mus denairs nos abomni
labe ⁊ ĩquin amento car¬
nis et sp̃s perficientes scĩfica¬
ncionem in tunore dei Om̃eꝰ¬
enim qui omi custodia ser¬
uãt suum cor qui auertũt
oculos suos ne uideant ua¬
nitatem. qui sepiunt au¬
res suas spinis ne audiãt
linguam nequam. qui
gustant et uident qmͣ sua¬
ius est dominus. qmͣ bca¬
tus uir qui sperat in co. qͥ
custodiunt mas suas ut
non delinquant in lingͣ
sua qui donec supcrest ali¬
tus in eis et spiritus dei ĩ
naribus corum. non lo¬
quuntur labiis inquita¬
tem. nec linguacorum me¬
ditabitur mendacium. qͥ
leuant mamis suas ad
mandata dei que diligũt.
qui ab omni uia mala ꝓ¬
hibent pedes suos. utcusto¬
diant uerbum der: isti om¬
nes suos sensus petra spi¬
ritali exeraien se ostendunt¬

Expanded text:
tus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in tAt qui omni custodia servant suum cor, qui avertunt oculos suos ne videant vanitatem, qui sepiunt aures suas spinis, ne audiant linguam nequam, qui gustant et vident quam suavis est Dominus, quam beati viri qui sperant in eo, qui custodiunt vias suas ut non delinquant in lingua sua, qui donec superest halitus in eis, et Spiritus Dei in naribus eorum, non loquuntur labiis iniquitatem, nec lingua eorum meditatur mendacium, qui levant manus suas ad mandata Dei quae diligunt, qui ab omni via mala prohibent pedes suos ut custodiant verbum Dei, isti omnes suos sensus petra spiritualis exercitii se ostendunt
Abbreviated transcription (Latin):
anctam uenerandã¬
q dici presentis me¬
moriam paucis quidem u̾¬
bis cuuangelista compre¬
hendit: sed non panca celestis
misterii mrtute grauidam
reliquit. Exposita namq na¬
tiuitate dominica. cuis a
gaudia mox angeli dignis
laudibus extulerunt: pasto¬
cione celebrarunt. omnes qͥ
tunc audiere mirati sunt. Noᷤᷤ
quoqz pro modulo nr̃o ꝓut
no largiente congrius mis¬
sarum hymnorumq sollẽ¬
mis cregimus. Subuixit
atqz ait. Et postqmͣ consum¬
mati sunt dies octo. ut cir¬
cumcideretur puer. uocatũ
est nomen eius ihesus: qd̃
uocatum est abangelo pri

Expanded text:
anctam venerandaque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastotione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout no largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocat
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus labe pollucioins
ne. Et qui in similitudine
canus peccati. non autem
in carne peccati adueiit. ix¬
medium quo caro peccati
consueuerat mundarr: nõ
respuit. Sicut eciam unda
baptismatiꝰ. qua noue gr̃e
populos a peccatorum sor¬
de lauari uoluit; ipse non
necessitatis sed ecempli cau¬
sa subiit. Scire etemn debet
nr̃a fraternitas quia idem
sa lutifere curacioms auxi¬
lium. circumcisio in lege
contra onginalis pec̃i mil¬
nus agebat. quod minc
baptismus agere reuclate
gracie tempore ꝯsueuit . scix.¬
deo necesse est fratres kĩm.
ut qui ad huns pulcher¬
mne renonacionis. qua¬
si summe circumcisionis
desideramus premia ꝑtin¬
gere: curemus interim pri¬
mitiue crrcumcisionis et
renouaciomis que cotidi¬
ano uututum exercicio fit
subire remedia. deponamꝰ
sccundum pristinam cõ¬
uersacionem ueterem ho¬
minem. qui corrumpini
secundum desideria crrors
renouenr spũ mentis

Expanded text:
prorsus labe pollutionis prorsus labe pollutionis ne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, exdeo necesse est, fratres charissimi, ut qui ad hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, re
Abbreviated transcription (Latin):
gna nãqz dispẽsacione pic¬
tatis ad redempcionem gl¬
neris human deus pater
non angelum non archan
sue specie idere nequiuimꝰ:
magna rursum dilectioms
arte prouidit. ut hunc fas¬
tum ex muliere. hoc est ex
materne carnis substãcia.
sine uinli admixtione cõ¬
ceptum. adhumanos ue¬
rum hominem proferret a¬
spectus: qui in diuina ur¬
tute ac substancia manẽs
per omnia quod erat. ucrã
nature mortalis infirmi¬
tatem quam non habebat
inducret: et ut nobis ne¬
cessariam obediendi uitu¬
tem precipuo commenda¬
ret exemplo. factum suble-¬
ge filium suum misit deuᷤ
in mundum: non quia ip¬
se legi quicqmͣ debeat qui
unus magister est. ums ẽ
legis lacor et uidex: sed ut
cos qui sub lege positi. legiᷤ
oncra portare nequiuerũt.
sua compassione iuuaret.
ac de scruili condicione que
sub lege erat creptos: in ad¬
optionei filiorum que ꝑ
graciam est sua largitate
reduceret. Suscepit ĩgitur
circuincisionem lege decre¬
tam in carne: qui absqz oĩ

Expanded text:
gna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non angelum, non archangsuae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum, quae per gratiam est, sua largitate reduceret. Suscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni
Abbreviated transcription (Latin):
uisionem sr̃ne pacis ꝑducit.
Ierosolima etenim uisio pa¬
cis interpretatur. Et bene cũ
ad montem oliueti uenissz
dominus. discipulos qui
hec animalia adducerent
misit: quia non nr̃is ad e¬
um meritis sed sola ipsius
gracia largiente ꝑuenimꝰ.
iohanne attestante qui ait.
Et in hoc est. caritas. non
quasi nos dilexerimus deũ:
sed quod ip̃e prior dilexit noͤ
quia olei natura lucis mi¬
instra est: et laborum dolo¬
rumq solamen. uerume¬
ciam quia cunctis
quibus in miscetur so¬
let excellere liquoribus. Et
apostolus de cartate locut¬
us. adhuc inquit excellen¬

Expanded text:
visionem supernae pacis perducit. visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos .  olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellen
Abbreviated transcription (Latin):
go dominus instar agni paᷤ¬
chalis ante quinqz dies qmͣ
pati inciperet locum passio¬
ins a dut. ut se insinuaret ẽẽ.
de quo predixit ysaias. Sic̾
ouis ad occ isionem ducetur:
et quasi agnus coram ton¬
dente. scobinucescrt et non
apperict os suum. Et paulo
superius. Ipse autem nulne¬
ratus est propter miquita¬
tes nr̃as: et liuore cius sana¬
ti sumus. Sed iuidorum
corda principum in cunctis
que prouide gessit. eum per¬
sequi quam nn cum credere
malucrunt. Et multum
miscri uite auctorem iute¬
morti pocius darc. qmͣ per
cum ipsi iuuificari studebãt.
Perum nos perfidorum ceci¬
tate declinata. corum magiˢ
exempla qui fideliter dum̃
laudauere sequamur. et it̾
cius imsticum mistica ut
decet interpretacione scrute¬
mur.¬
sina et pullus quib
solunam uenit. utriusq
populi. iudei uidelicet et gẽ¬
tilis. simplicia corda desi¬
gnant:quibus ipse presi¬
dens. queqz a noxia liberta¬
te suo frenans imperio. ad

Expanded text:
go Dominus instar agni pasgo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . Et paulo superius: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur.sina et pullus ejus, solymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad
Abbreviated transcription (Latin):
missa signautrat. Ante qͥn¬
qz dies pasche uenire uolu¬
it si cut ex iohannis euuan¬
gelio didicimus. ut eciam
per hoc ostenderet se esse agnũ
iimaculatum: qui peta¬
ta tolleret mundi. agnus¬
quippe paschalis. cuius mi¬
molacione populus ifrael
est ab egypcia scruitute libe¬
ratus. Ante quinqz dies pas¬
cle. idest quarta decua lu¬
na ad uesperum: iussus est
nimolari. Significans c¬
um qui nos suo sanguine
redempturus. ante quinq
dies pasche idest bodierno dic
magno precedentium: seqñ¬
ciumq populorum gau¬
dio ac letacione deductus.
ueint in templum dei. et s¬
rat cotidic docens in co. leccio.¬
iunta demum umͣ.¬
per acta die ubi uete¬
rs pasche sacramenta hacte¬
noii deinceps obscruanda
discipulis sacramenta con¬
tradidit: egressus in mon¬
tem oluicti. tentus est. a iu¬
deis. et mane crucifixus.ip¬
sa nos die a demonica dña¬
cione redemnt. qua ãtiquuᷤ
ille hebrcorum populus mi¬
molacione agn ugum
egypcio scuuitutis abiccit. Er¬

Expanded text:
a signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnquippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redies Paschae, idem hodierna die, magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac laudatione deductus, venit in templum Dei, et erat quotidie docens in eo. Quinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Er
Abbreviated transcription (Latin):
militatis primitus assignͣ¬
re. Que scõrum mitus est
sepe cominemorat. S ma¬
gis illud accipiendum pu¬
to quomain uermis ex¬
nulla intrinsecus ad mix¬
tione aliem corpons. sed de
sola et pura terra procreatͤ.
ideo illum comparatum do¬
mino. quomain et ipse sal¬
uacor de sola et pura mari¬
a generatur.
bris moysi de man¬
na uericulos prociratos.
Digna plane et iusta com¬
paracio. Si quidem de mã¬
na uerimcullus gignitur.
et dominus xp̃s de uirgine
procreatur. Cum pocus ip¬
sam mariam manna di¬
xcrim quia est. subtilis. ꝑ¬
splendida. suauis. ⁊ uirgo.
Que uelut celitus nemens:
cunctis ceclesiarum poli̾s
cibum dulciorem melle de¬
fluit. Quem qui edere ac
manducare neglexerit: u¬
tam in semet ip̃o habere nõ
poterit: sicut ip̃e dominus
ait. Nisi quis manducaue¬
nt meam carnem. et bib̾it
meum sanguinem: non
hẽbit uitam in semetipso.
sed pocius ip̃e cibus in indi¬
ciuim conuertetur. Sicut a¬
postolus dicit. Qui man¬

Expanded text:
militati primitus assignamilitati primitus assignare, quae sanctorum virtus est saepe commemorat. Sed magis illud accipiendum puto: quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac pura terra procreatur, ideo illum comparatum Domino, quoniam et ipse Salvator de sola et pura Maria generatur. bris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermiculus gignitur, et Dominus Christus de Virgine procreatur. Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi quis manducaverit meam carnem, et biberit meum sanguinem, non habebit vitam in semetipso ; sed potius ipse cibus in judicium convertetur, sicut Apostolus dicit: Qui man
Abbreviated transcription (Latin):
nouo sint posita testamẽ¬
to. Dicit itaqz. deus deus
meus respice in me. Et re¬
liqua. Quare assumpti lyo¬
miis cogit causa. ut mar¬
rogare quodammodo uli¬
deatur dicens. deus ommũ
qui es deus meus. cur me
dercliquisti: Nichil enim mͥ
conscius sum. Sccundum
prophetam enm nesciebat
peccatum. nec erat dolus in
ore cius. Hec autem dicitut
manifestaret propter nos
esse. se derelictum: quorum
peccata portabat. ac uiden¬
tes disceremnus et nos: pro
ip̃o sancto et iusto mori. cũ
poccatoribus ille moreretͤ¬
uoce in passione u¬
sus est: sic in cuuangelio
legimus. bely. hely. lama
zabatam: hoc est. Deus me¬
us deus meus quare me
dereliquisti. Hac in qmͣ uoce
usus est: qd propheta ãnũ¬
ciauerat. rei exitus approba¬
ret. Et quomam sequẽcia
pene mainfestata sunt. il¬
lum inspiciamus uersicu¬
lum in quo ait. Et ego sũ
uermis et non homo. Cur
tocius dommus creature
uermi se uoluit compara¬
ii. possumus hec tamen hu¬

Expanded text:
Novo sint posita TestamenNovo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? nihil enim mihi conscius sum. Secundum enim prophetam nesciebat peccatum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretoce in passione usus est, sicut in Evangelio legimus: Eli, Eli, lamma sabacthani? hoc est: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Hac, inquam, voce usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae vermiculo se voluerit comparari, possumus hoc quidem hu
Abbreviated transcription (Latin):
spũalia comparanda sunt.
Solem iusticie hic arbitror
designari. hoc est xp̃m dnin:
qui nobis ignorancie tene¬
bris. et peccatorum cecitate
subincrsis: celestis doctrine
suc lumen infudit. Et qd̃
nõ habebamus oculos cor¬
dis inseruit: et uelut radios
quosdam aplos suos misit.
qui nos de nocte teterrime de¬
linquencie liberarent. Et pau¬
latim resolutis in nobis te¬
nebre pccõrum: matutina
nos susceptione consuescert
ut perfecti facilius possins
tollerare solis ardorem. hoe
est ut primum nos precep¬
tis simplicionbus crudirẽt:
quo capaciores efficerent ce¬
lestium secretorum. le . iiii.¬
ius itaqz solis iu¬
sticie matutino pec¬
catorum caligo tota permi¬
tur. sicut ip̃e propheta ait
ex ꝑsona domini. In matu¬
tuus interficiebam omnes
peccatores terre. Hoc est oriẽ¬
te in nobis sole iusticie qui
habitaculum domini su¬
mus: omnis cogitacio nu
qua subuertitur. Totus ħ
sona domini saluatoris.
quippe cum plura de co in

Expanded text:
spiritualia comparanda sunt , spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogitatio iniqua subvertitur.  138 Huersona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in
Abbreviated transcription (Latin):
mi primi q̃
lectus est seriẽ
decursuri dili¬
genter prius debemus intẽ¬
dere quid in suꝑscripcione
contincat. ut cõgnita cus
origine intelligatiam ip̃i¬
us facilius consequamur:
et manifestato capite possĩt
rectius cetera membra dist̾¬
bu. Inscribitur ciuim ita.
In finem ꝓ suscepcione ma¬
tutina ꝑsalmus ip̃i dauid.
cio matutina solis
ortum semꝑ ante uenit. Et
priusqmͣ orbem radiorum
clarus splendor illuminct:
matutinum noctium tene¬
bris terminum ponit. Ac
reso luta sensini caliginũ
potestate. rebus cunctis fa¬
cies quedam ac lumen in¬
funditur. Et cum ueluti sb̃
una materia tenebrarum
mundꝰ in confusione iacu¬
crit: interuentu matutino
diuersa uesperum uaneta¬
te distinguitur. hoc est cum
omnia ceca fuerint: oculi
omnium reparantur. Nox
cium quodammodo aufert
oculos mundo aurora re¬
stituit. Atqz ita ante matu¬
tina suscepcione ꝑfiuimur.
ut gloriosius post modũ
solis splendore pociamur.
sieut ait apls: lex spi¬
litualis est et spiritualibus

Expanded text:
mi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. tio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur. cit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
ui signa et miracula
donim saluatoris
recte cum legunt uel audiũt
recipiunt. non tam in his
quod foris stupeant atten¬
dunt: quam quid horum
exemplo ipsi intus agere qͥd
in his misticum perpendere
debeant inspiciunt. Ecce ete¬
min propinquante die fe-¬
sto iudeorum. sequentem se
multitudinem dominus
uerbo salutis panter et oꝑe
curacionis crigebat. Nain
sicut alius ciui angelista sc̃

Expanded text:
ui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista sc
Abbreviated transcription (Latin):
tempore satro sancte resur¬
q decenter omati. sacraiẽ¬
ta nr̃e salutis puro corpo¬
ie simul et corde sumainꝰ
uenum quia breuiter ista
prelibamimus libet diligẽ¬
cius totai seriem sacre lec¬
cionis intueri: et quicquid
in ca nusticum indagare
ualemus nre pandere can¬
tati. Abiit ihesus transia¬
re galylee quod ẽ tybrriadi .
primo dicendum iuxta¬
hystoriam. quia mare ga¬
lylec qd̃ multis prodiuer¬
sitate cirrumiacencium re¬
gionum uocabulis distin¬
guitur illis tantum in lo
aquis. ut auint calidis sa¬
tabilem premonstras. Si¬
quidem interfluente iordi¬
dane duo de uiginti passu¬
um milibus in longum:
et quinqz extenditur in la¬
tum. Mistice autem mait
turbida ac fumenti a saĩ
huius uolumina signifi¬
cas. in quibus praui quili¬
bet iniuste delectati: quasi
profundis dediti pisces mẽ
intendunt. Uñde idem be
ne mare galylee. idest rota
cognominatur. qui a nmni¬
rum amor labentis seculi
mittit: que ad perhennis ui¬
tit. De qualibus psalimista.

Expanded text:
mpore sacrosanctae resurue decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendumhistoriam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locaquis, ut aiunt, calidis saoccidente praemonstrat. Siquidem interfluente Jordane, duo de viginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare, turbida ac tumentia saeculi hujus volumina significat; in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis dediti pisces, menintendunt. Unde bene idem mare Galilaeae, id est, rota cognominatur, quia nimirum amor labentis saeculi mittit, quae ad perennis vierigi. De qualibus Psalmista:
Abbreviated transcription (Latin):
gno dei: et cos qui cura indi-¬
gebant sanabat. Cademq
doctrma et sanacione cõple¬
ta: paucis ac cibariis habũ¬
habundantissime refecit. Et
nos ergo fratres kiñi huius
exemplo facti. propinquã¬
te pascha dic festo nr̃e redc̃p-¬
cioms adiuncta fratruni
caterua: dominum toto cor¬
de sequamur. Quo accionũ
itinere ingressus sic diligen¬
tissimccontemplemur: ut
uestigia cius sequi merea¬
mur. Qui enm dicit se in
ip̃o manere. debet sicut am
bulauit ipse: et ipse ambu¬
lare. Quicquid in nobis ĩ¬
pericie nocentis in esse depre¬
henderimus. crebra illius
Quicquid uicii temptantiᷤ
morbi uidelicet sp̃ualis
nos interius uastare sense¬
rimus. solite pietatis il¬
lius munere postulemus
celestis uite dulcedi¬
ne conspexerimus. cus gͣ¬
ciam flagitemus: ut nece¬
sarie nos conpunccionis
spei dileccioms. et ceterarũ

Expanded text:
a indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime refecit. Et nos ergo, fratres charissimi, hujus exemplo facti propinquante Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus oelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis spi
Abbreviated transcription (Latin):
discernere uoluerit. imueni¬
et ibesus xp̃s yos. theu. sotber:
quod ⁊ ĩ latinũ translatis
cisdẽ uersibz apparet. preter
ꝙ grecarũ litterax ꝓprictas.
nõ a deõ potiit obseruari.
Credo iã uos o mimici iudei
tãtis testib. ita obrutos cõ¬
futatos qz cẽ ip̃a ueritate: nt
nichil ultra repugnare ni¬
chil querere debeatis

Expanded text:
ere voluerit, inveniet: Iesus Christus, hios theu, soter. Quod in Latinum translatis eisdem versibus apparet, preter quod Grecarum litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confutaturos esse ipsa veritate, ut nichil aliquid repugnare, nichil querere debeatis
Abbreviated transcription (Latin):
q igni. ⁊ tuba post sonitũ
tristẽ demitet ab alto. orbe ge¬
mẽs facinus miscrũ. uari¬
osqz labores tartarcũq chaoᷤ.
mõstrabit t̾ra dehiscẽs. Et hic
dũo reges sistẽtur ad iiiiũi.
Decidet e celis: ignsq et sul

Expanded text:
que igni, Et tuba tum sonitum que igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo i
Abbreviated transcription (Latin):
signu. Talus sudore made¬
scit. celo rex adueniet: ꝑ se¬
cla futinꝰ. scilicet ĩ carne pre¬
sẽs: ut iudicet orbẽ. Unde de¬
um cernẽt incredulꝰ atq fi¬
delis: celsũ cũ scĩs. cui iai
t̾mino in ip̃o. Sic aĩc cum
carne adcrũt quas iudicat¬
sp̃e. Cũ iacet ĩcultus. dẽsis ĩ
ncprib orb̾: rriciẽt simula s̾ra
uiri. cunctã quoq gazam.
polumq: inquirẽt tetri. por¬
tas effring̾e au̾ni. Scõrum
tradetꝰ sontes ct̾na flãma
creniabit. Occultos actus
retegẽs tũc quisq loquatꝰ
secreta. atqz deus rescrabit p᷑¬
tora luci. Tũc erit et luctus.
stridebũt dentib om̃s. Cri¬
pitur solis iubar. ⁊ corus ĩ¬
terit astris. Uoluetͤ celũ. lu¬
naris splendor abibit. Dei¬
ciet colles. ualles extollet ab
imis. Nõ crit in reb homi¬
nũ sublune uel altũ. tum
cquẽ tur cãpis mõtes. et ce¬
rula põti. Oinnia cessabũt:
tellus ꝯ fracta ꝑibit. Sic pa¬
niter fontes torrẽtur fliuma¬

Expanded text:
signum, tellus sudore madescit. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet ut carne praesens dijudicet orbem: Unde Deum cernent incredulus atque fidelis, Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderuipse, Cum iacet incultus densis in vepribus orbis. Reicient symulacra viri, cunctam quoque gazam. polumque Inquirens tetri portas effringet Averni. Sanctorum Tradetur, sontes eterna fama cremabit. Ocultos actus retegen tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentu n fumina
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ erat apud dcũ: ⁊ deus
crat u̾bũ. Hoc erat ĩ pͥncipio:
apud deũ. Oĩa ꝑ ip̃m facta
sũt: ⁊ sine ip̃o fc̃m ẽ nichil.
in hoc autẽ ꝙ ꝑ illud ũbũ.
boc u̾bũ genuit. ip̃e nõ fecit
Illud igit᷑ ũbũ. de deob̃s ẽ: de
crtatore creator ẽ. Unde hoc ĩ

Expanded text:
Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia quem ma¬
gistrum nouerat
uentatis studiose docendꝰ
doctus. subiit merito utri¬
usq natiuitatis cius di¬
uine scilicet et humane. s
et passionis atqz ascensio¬
nis ipsius archana ꝑcepit
Nec non cciam modum se
didicit. Respondit enuim¬
dico tibi insi quis natus
fuerit denuo: non potest ui¬
dere regnum dei. Que sen¬
tencia tanto apertius cunc¬
tis fidelibus lucet. quãto
constat quia sine huius
luce fideles esse nequeunt.
sine lauachro rege¬
ncracionis remissionem
peccatorum consequi et re¬
gnum ualet intrare celoꝵ:
S nichodemus qui nocte
uet ad ihesum nec dum
rat. Nam et nox in qua ue¬
iit. ipsam cius qua preme¬
batur ignoranciam desi¬

Expanded text:
ed quia quem magistrum noverat veritatis studiose docendus doctus subiit; merito utriusque nativitatis ejus, divinae, scilicet, et humanae, sed et Passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit, nec non etiam modum secdidicit. Respondit dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. sine lavacro regenerationis, remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Jesum, necdum rat; nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam desi
Abbreviated transcription (Latin):
sue introire et renasci: Qui¬
a enim sccunde natiuitatiᷤ
adhuc nescius ꝑseuerabat.
de salute autem sua iam
sollicitus extiterat: necessa¬
no de una quam nou̾at
natiuitate. an posset itera
pers remancndo. uite cele¬
stis particeps esse nequiret

Expanded text:
 introire, et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterarpers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret
Abbreviated transcription (Latin):
uersatus est quam post
e antra in sinu pris mã¬
sisse et sedem te nusse cele
tus est sp̃us sancti dona
perccpit qui a prima con¬
cepcione. spũ sancto plenuᷤ
semp existit: Nobis ergo fr̃
ta misteria. Quia enim do¬
minus nobis sacrosanc¬
ti sui corpons intinctub.
haptisim lauacrum dedi¬
cauit: nobis quoq post
acceptum baptisma celi
aditum patere. et spiritũ
sanctum dari monstrauͭ.
Et congrua multum di¬
stancia quia primus adã
ah muniundo spũ deceptͤ
per serpentem: gaudia re¬
gni celestis amĩsit. Secun¬
dus adam aspũ sancto ꝑ
columbai glorificatus:
cuisdem regni limina rese¬

Expanded text:
versatus est, quam et post versatus est, quam et post et antea in sinu Patris mansisse, et sedem tenuisse coeletus est, Spiritus sancti dona percepit qui prima conceptione Spiritu sancto plenus semper exstitit? Nobis ergo, frata mysteria. Quia enim nobis Dominus sacrosancto sui corporis intinctu baptismi lavacrum dedicavit, nobis quoque post acceptum baptisma coeli aditum patere, et Spiritum sanctum dari monstravit. Et congrua multum distantia, quia primus Adam ab immundo spiritu deceptus per serpentem, gaudia regni coelestis amisit; secundus Adam a Spiritu sancto per columbam glorificatus ejusdem regni limina rese
Abbreviated transcription (Latin):
opere conceptus et natus
sum cognouerint secunde
natiuitatis subisse uel po¬
scius sibi consecrasse l aua¬
crum. Nulla ꝑsonarum
maiorum contempnat
ab humilibus meis in re-¬
missionem peceatorum
baptizan: cum meminerĩt
dominũ qui sp̃u scõ bapti¬
zans peccata dimittere so¬
let. suum baptiz andũ in
aquam subinisisse serui
manibus caput. Sequit.
Saptizatus autem confe¬
stim ascendit de aqua: g
cere aꝑti sunt ei sõi. st uidit
spiritum dei descendentem
sicut columbam et uemẽ¬
tem super se. Et boe ad imple¬
cionem omnis iusticie per¬
tinet: qued baptizato dño
aꝑti sunt ei celi et spũs descẽ¬
dit super eum: ut hinc in¬
mirum fides nr̃a confirme¬
tur per nusterumm sacri bap¬
tismatis apereui nobis in¬
troitum patrie celestis. et
sc̃i sprritus gractam mimi¬
strari. qunq ud ennm cre¬
di decct. dommo tune pri¬
mumn celestia patuisse se¬
creta. quem recta fides ha¬
bet not minus tempore
quo cum hominibus ch̃¬

Expanded text:
opere conceptus et natus opere conceptus et natus sum, cognoverint secundae nativitatis subisse, vel potius sibi consecrasse lavacrum. Nulla personarum majorum contemnat ab humilibus meis in remissionem peccatorum baptizari, cum meminerint Dominum, qui in Spiritu sancto baptizans, peccata dimittere potest, suum baptizandum in aqua submisisse servi manibus caput. IV. Baptizatus autem confestim ascendit de aqua, et ecce aperti sunt ei coeli, et vidit Spiritum Dei descendentem sicut columbam et venientem super se. Et hoc ad impletionem omnis justitiae pertinet quod baptizato Domino aperti sunt ei coeli, et Spiritus descendit super eum, ut hinc nimirum fides nostra confirmetur, per mysterium sacri baptismatis aperiri nobis introitum patriae coelestis, et sancti Spiritus gratia ministrari. Numquid enim credi decet Domino tunc primum coelestia patuisse secreta, cum recta fides habeat non minus tempore quo cum hominibus con