comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo beati nico. et seue.
et ambro. eius electio p̃t
rata haberi. ¶nde idem
ambrosius in epistola ad
Uercellenses ait de seipõ
Eophitus pro¬
hibetur orolina¬
ri: ne extollatur in super¬
biam: sed si non deest hu¬
militas competens sacer¬
dotio: ubi causa non ad¬
heret: Uitium nõ impu¬
tatur. Itaq ordmnationẽ
meam occidenta les ep̃i
uiditio: orienta les ctiã
exemplo probarunt Mt
conci. ¶S colasticus ex
foro aut ex aoministra¬
tione: postulari potest
cpiscopus.

Expanded text:
exemplo B. Nicolai et Severi et Ambrosii ejus electio potest rata haberi. C. IX. Unde idem Ambrosius in epistola LXXXII. ad Vercellenses ait de se ipso; Neophytus prohibetur ordinari, ne extollatur in superbiam. Sed si non deest humilitas competens sacerdotio, ubi causa non haeret, vitium non imputatur. Itaque ordinationem meam occidentales episcopi judicio, orientales etiam exemplo probarunt. C.C. X. Scholasticus ex foro aut ex administratione postulari potest episcopus.
Abbreviated transcription (Latin):
aplm̃ statuisse s et prẽs
in concilii incem trac¬
tatu addidisseᷤ. clericũ
quequã non debere esse
qui sccunda cõiugia
sit sortitus. Emlit.

Expanded text:
m statuisse, sed etiam Patres in concilii Nicaeni tractatu addidisse, clericum quemquam non debere esse, qui secunda conjugia sit sortitus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Piscopus non
melius erit si ex omm
prouintia congregent᷑.
ep̃i. quod si ficri nõ pt̃:
hi qui adesse non pñt:
proprus Iitteris conselũ¬

Expanded text:
piscopus non melius erit si ex omni provincia congregentur episcopi. Quod si fieri non potest, hi qui adesse non possunt, propriis litteris conse
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua re accidat mẽti
dorimentis: a liqñ em̃ ex
crapula: aliqñ ex natu¬
re sue superfluitate uel
omino hec illusio nõ
est timẽda: quia hanc
animus nesciens pertu¬
lissc magis dolendus ẽ
quã fecisse. Cum ueroul¬
tra modũ appetitus gule
in sumendis alimentis
rapit atq iolcirco humoꝵ
receptacula grauãtur: hi
exĩde aĩmꝰ aliquẽ reatũ
nõ tamẽ usq ad ꝓhibi¬
endi uel missar solẽma¬
celebrandi: cum fortasse
aut dies festus exigit:
auut exhibere mistẽriũ ꝓ
co ꝙ lacerdos alius deest
ip̃a necessitasꝰ cõpellit nã si
steriũ ualeãt. illusio per
crapulã facta a ꝑceptioẽ
sacri misterii ut arbitror¬
dormiẽtẽ turpi iagma¬
tione illusio nõ concus¬
seritꝰ. nam sunt quidã¬
in quibus ita plerũq
illusio nascitur: ut eor
Qua in re unũ sibi o¬
stendr̃ q ip̃a mens om̃o¬
rea̾ non sit tũt: sed suo
uidicio penitus libera
cũ se et si dormiẽs corpo¬
re nichil memit. uidisse
tamẽ inuigiliis copo¬

Expanded text:
ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate vel omnimodo haec illusio non est timenda, quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibiendi celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi ministerium pro eo quod sacerdos alius deest, ipsa necessitas compellit. Nam si nisterium valent, illusio per crapulam facta a perceptione sacri ministerii abstdormientem turpi imaginatione illusio non concusserit. Nam sunt, quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eoruionibus. Qua in re unum ibi ostenditur, quod ipsa mens rea non sit tunc, sed suo judicio penitus libera, quum se, etsi dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
obsunt saluti creden¬
cium diuerse pro loco
et tẽpore cõstitutiones
uel cõsuctudĩessi illis
canonica nõ obsistat

Expanded text:
obsunt saluti credentium diversae pro loco et tempore constitutiones vel consuetudines, si illis canonica non obsistat
Abbreviated transcription (Latin):
E quib causis
nulla soluẽdi
ligandiq auctoritas ĩ
et quanuor euaglior
cũ totis scriptis apłorͣ¬
nõ appareat ad ouxina
rccurrite scripta grega
Si nec m illis: ad cathe¬
lice ecclie hystorias ca¬
tholicas a doc toribus

Expanded text:
e quibus causis nulla solvendi ligandique auctoritas in enti, quatuor evangeliorum cum totis scriptis apostolorum appareat, ad divina recurre scripta Graeca. Si nec in illis, ad catholicae Ecclesiae historias catholicas a doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis scriptas manũ
mittite. Si nec in illis scõr
cordamĩ. O. si in oĩbus¬
his inspectis huius que¬
stionis qualitas nõ luci¬
de inuestigatur: semors
prouincie cõgregate et
cos interrogate. Facilius
nãq inucintur qđ a plu¬

Expanded text:
catholicis scriptas manum mitte. Si nec in illis, canoncordare. Quod si in his omnibus inspectis hujus quaestionis qualitas non lucide investigatur, seniores provinciae congrega, et eos interroga. Facilius namque invenitur, quod a plu
Abbreviated transcription (Latin):
Epe se uitia in
ut tenacia parsimonia:
effusio largitas: crudli¬
tas zelus: iusticie remis¬
sio pietas uelit iudcri.¬
Meritis fidei et U¬
te: non cliuitiis: episcopa¬
lis auctoritas queritur.

Expanded text:
epe se vitia ingut tenacitas, parsimonia effusio largitas, crudelitas zelus justitiae, remissio pietas velit videri.Meritis fidei et vitae, non divitiis episcopalis auctoritas quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
perhibens ꝙ dacom ad pres¬
biterii gradũ quo eccliã
tuam memoras modigere
uemire detractant. qua¬
propter quia iuitos ficri
ecc lesiastica moderatio gͣ¬
uitasq non patitur: ut ex
nolentib fiant uolentes:
ordinatio illa potest profi
cere. Si quos habes maco¬
litis uel subdia comb ma¬
turiores etate: et quorum
sit uita probabilis: hos in
presbiteratum studeas pro¬
mouere: ut qui in sius or¬
dmib proficere noluerit:
reddantur suis inferiori¬
bus: post minores ipsa cõ¬
modaᷤ presbiteri propensiᷤ
quam dyacom consequan¬
tur: ut Hac̾ saltem ratiõe
cõstricti: et honorẽ quẽ¬

Expanded text:
perhibens, quod diaconi ad presbyterii gradum quo ecclesiam tuam memoras indigere venire detrectant. Quapropter, quia invitos fieri ecclesiastica moderatio gravitasque non patitur, ut ex nolentibus fiant volentes ordicere, si quos habes vel in acolythis, vel subdiaconis maturiores aetate, et quorum sit vita probabilis, hos in presbyteratum studeas promovere, ut qui in suis ordinibus proficere noluerint, reddantur suis inferioribus post minores; ipsaque commoda presbyteri propensius, quam diaconi consequantur, ut hac saltem ratione constricti, et honorem, que
Abbreviated transcription (Latin):
Egimus aliqua
ne negligantur.
legimus ne igndremid:
led̾imus nõ uͦt tencam
sedut repudicmus Et¬
¶ Grãmatica legenda
est: ut per eam sacre sc̃p¬
ture intelligantur

Expanded text:
egimus aliqua ne negligantur; legimus ne ignoremus; legimus non ut teneamus, sed ut repudiemus. Grammatica legenda est ut per eam sacrae Scripturae intelligantur
Abbreviated transcription (Latin):
¶rimũ uero mensẽ
quartũ seꝑtimũ et de¬
cimũ non hebreorum
ratione: sed nostra de¬
bemus accipere. Primus
enim mensis apud illos
est aprilis: quartus iu¬
lius: septimus oc tober
decimus iamiarius in qͥ¬
preterea in quinto mẽse
qui est augustus que

Expanded text:
rimum vero mensem, quartum, septimum et decimum, non Hebraeorum ratione, sed nostra debemus accipere. Primus enim mensis apud illos est Aprilis, quartus Julius, septimus October, decimus Januarius. In qupraeterea in quinto mense, qui est Augustus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
subiectoꝵ deliberatio¬
nib precipientib & exẽ¬
plis sanctoꝵ patrũ sẽper
ubi est maior auctori¬
controuersiis ad potio¬
ris sedis iulicia dirigã¬
tur: qđ nõ solũ a catho¬
licis: Uoꝵ etiã ab ip̃is
constat obseruatũ esse¬
hereticis. Alioqui ace¬
phalũ liquet eͥsse con¬
ciliũ ubi de tanta per¬
sona agitur et maioꝵ
non expectatur sentẽ¬
cia: cum et in causa cle¬
ricoꝵ inferioris gradꝰ
solius cp̃i su iudiciũ
tantũ modo postulan¬

Expanded text:
subjectorum deliberationibus praecipientibus et exemplis sanctorum Patrum, semper, ubi est major auctoricontroversiis ad potioris sedis judicia actio dirigitur. Quod non solum a catholicis, verum etiam ab ipsis constat observatum haereticis. Alioquin acephalum liquet esse concilium, ubi de tanta persona agitur, et majorum non exspectatur. sententia, quum nec in causa clericorum inferioris gradus solius episcopi sui judicium tantummodo postulan
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie a sua infantia ãte
pubertatisꝰ annos baptiza¬
riͤ et electoꝵ debet mimi¬
sterio sociari: qui ab acces¬
su adolescentie usq ad tri¬
gnita suc etatis annũ: si
probabiliter uixerit: una
uxore contentus acolitꝰ.
et subdyacoms esse debe¬
bit: postquam ad dyaco¬
migradum si seipsum
primitus continentia pre¬
cunte dignũ probauerit

Expanded text:
s, a sua infantia ante pubertatis annos baptizari, et lectorum debet ministerio sociari, qui ab accessu adolescentiae usque ad tricesimum aetatis annum, si probabiliter vixerit, una uxore contentus, acolythus et subdiaconus esse debebit, post quae ad diaconii gradum, si se ipse, primitus continentia praeeunte, dignum probarit
Abbreviated transcription (Latin):
Rater uester re¬
Ctius fecerit: si
a se percussum esse: remis
sa homicidii pena sccũdũ
militarẽ oisciplinã senti¬
tiam proferri. Crimen eĩ
contrahitur si et uolun¬
tas nocendi intercedat.
Ceterum ca que ex imꝑ¬
uiso casu potius quam
fraude accidũt fato ple¬
rumq non noxe impu¬
uxore illius: quia subito
inter caballos muenta e:
et dum traherentur ca¬
balli collisa est illa: et
abortum fecit ¶Q siita
est Forte si caballos alie¬
est culpabilis. Namde
muliere que casu iire
caballos confracta est
ubi uoluntas illius non
agnosciturꝰ pernitiosa fu¬
isse: non potest addici a
occidi per leges. ¶tem
LDe eodlm

Expanded text:
rater vester rectius fecerit, si a se percussum esse, sa homicidii poena secundum militarem disciplinam sententiam proferet. Crimen enim contrahitur, si et voluntas nocendi intercedat. Ceterum ea, quae ex improviso casu potius quam fraude accidunt, fato plerumque, non noxae impuuxore illius, quia subito inter caballos inventa est, et dum traherentur caballi, collisa est illa, et abortum fecit. Quod si ita est, forte si caballos alieest culpabilis. Nam de muliere, quae casu inter caballos confracta est, ubi voluntas illius non agnoscitur perniciosa fuisse, non potest nec debet addici per leges. C. De eodem
Abbreviated transcription (Latin):
mis .X. annis peniteat. mo
ex his in pane et aqua st
ad gradũ cuiuslibet saco¬
dotii accedere non presu¬
quenmo a cominmone
abstincãt: qui casu hom¬
cidiũ faciũt

Expanded text:
cus VII annis poeniteat, tres ex his in pane et aqua, et ad gradum cujuslibet sacerdotii accedere non praesuquennio a communione abstineant, qui casu homicidium faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente ad hespercias
partes: ut refert histo
auxentio arriane perfi¬
die magistro: qui medio¬
lanensem ecclesiam ut
lupus dilamauerat: cũ
licum deo orolinante ibi
conscerari episcopũ: cuo¬
cans epõs hec cis locutus
est. Nostis aperte erudi
diuims eloquiis qualẽ
oporteat esse pontificẽ:
et quia non decet eumuer¬
bo soloᷤ: sed etiam conu̾¬
satione gubernare sub¬
iec tos et totius semet ip̃
mntatorem uirtutis ostẽ¬
dere: testemq doc trinc
conuersationẽ habere bo
nam: talem itaq in põ¬
tificali constituite sede:
cui et nos qui guberna¬
mus impcriũ Sincere no¬
stra capita subimitam.
et cius monita dũ tanꝙͣ̃
homines delinquimus
neccessario: ueluti curã¬
tis medicamina susci¬
piamus. Hec autem cũ
dixisset imperator: pe¬
tiit synodus: ut magis
ipse decerneret sapic̾ns:
et pius existens. atq ille

Expanded text:
ab Oriente ad Hesperias partes, ut refert EcclesAuxentio, Arianae perfidiae magistro, qui Mediolanensem Ecclesiam, ut lupus, dilaniaverat, cum licum, Deo ordinante, ibi consecrari episcopum, evocans episcopos, haec eis locutus est: Nostis aperte, eruditi divinis eloquiis, qualem oporteat esse pontificem, et quia non decet eum verbo solum, sed etiam conversatione gubernare subjectos, et totius semetipsum imitatorem virtutis ostendere, testemque doctrinae conversationem bonam habere. Talem itaque in pontificali constituite sede, cui et nos, qui gubernamus imperium, sincere nostra capita submittamus, et ejus monita, dum tanquam homines deliquerimus, necessario veluti curantes, medicamenta suscipiamus. Haec dum dixisset imperator, petiit synodus ut magis ipse decerneret, sapiens et pius existens. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
ctio. Uos enim gratia
diuina potiti: et illo spli¬
dore fulgentes melius po¬
teritis eligere. Tunc sacer¬
dotes egressi de ep̃ãli sede
trac ta bant. Cum aute
ordinatione diuina am
tans imperator ait.Gras
cõmiscram corporã: tu
autem anmas: et mcã
sententiã ostendisti iu¬
sticie tuc comienire. Cũ¬
q sanctus ambro. cõtri¬
starctur de hoc quod ac¬
ciderat Ut idem ipscm
suis epistolis scribit cõ¬
fortauit cum imperator
et ait. Noli timere quia
deus qui te clegit sempar¬
te aduiiabit. et ego ad

Expanded text:
ctio. Vos enim gratia divina potiti, et illo splendore fulgentes, melius poteritis eligere. Tunc sacerdotes egressi, de episcopali sede tractabant. Cum autem ordinatione divina Ambtans imperator ait: Gratcommiseram corpora, tu autem animas et meam sententiam ostendisti iusticiae convenire'. Cumque sanctus Ambrosius contristaretur de hoc quod acciderat, ut idem ipse in suis epistolis scripsit, confortavit eum imperator et ait: 'Noli timere, quia et Deus, qui te elegit, semper adiuvabit, et ego adi
Abbreviated transcription (Latin):
Udite carissimi
membra xp̃i et
matuis catholice ecclesic
filii.¶Quod oico compe¬
tentib audiant fideles.
quod dico fidelibus audi¬
ant cõpetentes: quod dico
fidelib et competentibus
et pemtentibz: audiant et
cathecumini: audiant ocs¬
et timeant et nemo contẽ¬
nat. si sit michi in cõlola¬
tione uester auditus: ne
uobis sit in testimomũ
dolor meus. Competen¬
tib dico fornicari uobis
angeli si uos cõtennitis.
non licet uobis et si nõ
habetis Uxores: tamen
non licet uobis habere
concubinas: quas post¬
ca dimittatis et ducatis
uxores: tantomagis dã¬
ritis habere uxores et cõ
ctas illius de quo agit
future incõtientie sus¬
pitionẽ auferre odmosci¬
tur: apostolica confes¬
sione ad orolinẽ dyaco¬
natus prouehi potest.
lnde pelagius papa
scribit florentmo cp̃o.
Xoris habuerit de ancilla
filios. dyaconus fieri per

Expanded text:
udite, charissimi, membra Christi et matris catholicae Ecclesiae filii. Quod dico competentibus, audiant fideles. Quod dico fidelibus, audiant competentes. Quod dico fidelibus et competentibus et poenitentibus, audiant et catechumeni, audiant omnes, timeant, et nemo contemnat. Sit mihi in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonium dolor meus. Competentibus dico: Fornicari vobis angeli ejus, si vos contemnitis, non licet vobis habere. Et si non habetis uxores, tamen non licet voconcubinas, quas postea dimittatis, et ducatis uxores, tanto magis damritis, habere uxores et concaetas illius, de quo agitur, futurae incontinentiae suspicionem auferre dignoscitur, apostolica concessione ad ordinem diaconatus provehi potest. Unde Pelagius Papa scribit Florentino Episcxoris habuerit de ancilla filios diaconus fieri per
Abbreviated transcription (Latin):
Requens e quide
et assidua nos quercla
circuns trepit de his põ¬
tificibꝰ qui nec antiquas
regulas: nec decreta nã
noiuter oirecta cogitã¬
tes:obnox ias possessio¬
mbus obligatasq perso¬
nas uementes ad clerica
le cingulum non refuta
Nuper etenm rec tores
illustris femine placide
petitorii oblatione con¬
questi sunt: sabinum
marcellianensis: siue
clusionatus urbis an¬
tistitem anthiocum ser¬
uum iuris Patrone suc
absentis comine occa¬
sione captata ad pres¬
biterii honorem usq
perouctum: ciusq fr̃em
lcuntiũ clericalis offi¬
cii priuilegio Ocorasso
Et ideo fratres carissimi
inter supradictos ac to¬
conditionis repetuntur

Expanded text:
requens equidem, et assidua nos querela circumstrepit de his pontificibus qui neque antiquas regulas, nec decreta nostra noviter directa cogitantes obnoxias possessionibus, obligatasque personas venientes ad clericalis officii cingulum non refutant. Nuper etenim actores illustris feminae Placidiae petitorii oblatione conqMarcellianensis sive Clusionatus urbis antistitem, Antiochum servum juris patronae suae absentis dominae, occasione captata, ad presbyterii honorem usque perductum, ejusque fratrem Leontium clericalis officii privilegio decorasse. Et ideo, fratres charissimi, inter supradictos auctoconditionis extr
Abbreviated transcription (French):
Ulieres que apd
grecos presbite
appellantur: apud nos¬
res Uni ire et matricurie
appellantur i ecclesia tãꝙͣ
ordinatas constitui nõ
IDistinctio .xxxiii.

Expanded text:
ulieres, quae apud Graecos presbyterae appellantur, apud nosres, univirae et matricuriae appellantur, in ecclesia tanquam ordinatas constitui non DISTINCTIO XXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
quor typũ gerunt pus¬
biteri atq in cor locost
cõstituti in ecclesia¬
ec. nõ aliqua synodus:
sed xpũs instituit.

Expanded text:
quorum typum gerunt presbyteri atque in eorum locum sunt constituti in ecclesiae non aliqua synodus, sed Christus instituit.
Abbreviated transcription (Latin):
I quis elericoꝵ
detectus fuerit
usuras accipere : placuit
degradari et abit inere.¬
cari drrore nec cupiditate
Uolari sacerdotẽ oportet.

Expanded text:
i quis clericorum detectus fuerit usuras accipere, placuit degradari et abstinere.cari errore, nec cupiditate violari sacerdotem oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiasticas ordinatio¬
nes affec tantes poten¬
tiam per pragmaticum
sacrumꝰ una prouintiã
in dias diuidant: et ex
hoc mucmiantur duo me
tale attentan a quolibat
cpiscopo: cos liero qui a¬
liquid talc tentauerint:¬
cadere de proprio gra
machor ordinationes
transeamus. Et ut faci¬
le liqueat quid super
Hane hercsim sanctoꝵ
patrum decreuit aucto¬
ritas: causa deduca tur
in medium: cuius nego¬
tium et de scienter a sy¬
momacis ordinatis: et
de ignoranter a sy moni¬
acis consecratis: et de
ordinatiomh que per
pecumam fiant: con¬
tincat.

Expanded text:
ecclesiasticas ordinationes affectantes potentiam per pragmaticum sacrum unam provinciam in duas dividant, et ex hoc inveniuntur duo mettale attentari a quolibet episcopo, eos vero qui aliquid tale tentacadere de proprio gradacorum ordinationes transeamus, et ut facile liqueat, quid super hac haeresi sanctorum Patrum decrevit auctoritas, causa deducatur in medium, cujus negotium et de scienter a simoniacis ordinatis, et de ignoranter a simoniacis consecratis, et de ordinationibus, quae per pecunias fiunt, contineat.
Abbreviated transcription (Latin):
nagines: que cito pe¬
rcunt et resoluuntur.
ldem. scdm̃ tropologiã
pscuco prophetas cos
ochemus accipere qui
aliter scripturaꝵ. Uer¬
ba accipuint quã sp̃s
sanctus sonat: et cliui¬
nos cos qui coniec tu¬
ra mentis sue incerta
futuror quasi uera ꝓ¬
nunciant absq diuĩoꝵ
auctoritate vcrborũ.
Idem. quicũq scriptu¬
ras non itaitelligũt
ut rei ueritas habet :
Unam acerbam come¬
suos secularib erudiũt

Expanded text:
agines, quae cito pereunt atque solvuntur. Idem: § 1. Secundum tropologiam pseudoprophetas eos debemus accipere, qui aliter scripturarum verba accipiunt, quam Spiritus sanctus sonat, et divinos eos, qui conjectura mentis suae incerta futurorum quasi vera pronunciant absque divinorum auctoritate verborum. Idem: § 2. Quicunque scripturas non ita intelligit, ut rei veritas habet, uvam acerbam comesuos saecularibus crud
Abbreviated transcription (Latin):
lice que ab ipsis funda
succedenciũ sibimet et¬
ep̃oꝵ serie: et tot pplor
cõsensionc firmatur.
aplĩcis institutis non
licet recedere.

Expanded text:
licae, quae ab ipsis fundatsuccedentium sibimet episcoporum serie et tot populorum consensione firmatur. tolicis institutis non licet recedere.
Abbreviated transcription (Latin):
cum de quinq pamb qͥnq:
milia hoñ uellet reficere: pͥꝰ
panes accipiens fregit: et post¬
ea discipulis deoit. et post
cos demũ turbis apposuit.qr
sacramenta legis et prophar
prius disscrendo exposuit:
et postea eoꝵ scientiam disci¬
pulis edit: et per cos tandẽ
tionẽ onñ poscenti Uos sa¬
tisfation̾ẽ ode ea fide et spe
que in uobis est. Hinc ctiã
Paulus scribens ad thimothe
ait. Attende lectiom et er¬
hortatiom et doctrine. Ex
quib ommnib liquido col¬
ligitur ꝙ nõ sufficit prela¬
tis bona conuersatio & mor
honestas: insi addatur sciã¬
coc trinc. ¶nde sacerdo¬
tes ingressuri templũ taber¬
naculi prius lauabantur.
in labio enco quod fecerat.
moy ses ex speculis mulie¬
rum. Hmc etiam in cãticis
canticoꝵ Oculi per quos.
prelat ecclĩc intelliguntur
assimilantur colũbis que
religent uixta fluenta ple¬

Expanded text:
um de quinque panibus quinque millia hominum vellet reficere, prius panes accipiens fregit, et postea discipulis dedit, et per eos demum turbis apposuit, quia sacramenta legis et prophetarum prius disserendo exposuit, et postea eorum scientiam discipulis dedit, et per eos tandem tionem omni poscenti vos satisfactionem de ea fide et spe, quae in vobis est. § 11. Hinc etiam Paulus scribens ad Timotheum ait: Attende lectioni, exhortationi et doctrinae. § 12. Ex quibus omnibus liquido colligitur, quod non sufficit praelatis bona conversatio et morum honestas, nisi addatur sci. Unde sacerdotes ingressuri tabernaculum prius lavabantur in labro aeneo, quod fecerat Moyses ex speculis mulierum. § 14. Hinc etiam in Canticis canticorum oculi, per quos praelati ecclesiae intelliguntur, assimilantur columbis, quae resident juxta fluenta ple
Abbreviated transcription (Latin):
Cce plena¬
ric mõstra¬
tum est ꝙ
Sacerdotes
oportet lit¬
terarũ tam Sacrar quã
scculariũ esse peritos. Nẽ¬
autem queritur an secu¬
lariuĩ negotior. oporteat
eos habere peritiam hãc
prelatis ccclesie esse neces¬
sariã multis ratiombus
probatur: debent prelati
subditis non solum spi¬
ritualia: sed ctiam car¬
nalia subsioia ministra¬
qui turbas sequentes nõ
solum uerho oocebat: l
ctiam Uirtute lanabat:
et corporalibus alimẽtis
reficiebat. ut autem prela¬
ti hec omnia plene perfiᷤ
gotiorũ oportet cos here
solertiam. Ut eoꝵ caute¬
la et ecclesie seruentur
indemnes. et euiq neces¬
saria pro suo mocoͬ mini¬
strentur: Uñ quidã in ep¬
scopum electus a beato.
Dreg̃. pro sua simplicita¬
te repellitur ne eius oxca¬
sione res ecclesie di lapi¬

Expanded text:
cce plenarie monstratum est, quoa sacerdotes oportet literarum tam sacrarum quam saecularium esse peritos. Nunc quaeritur, an saecularium negotiorum oporteat eos habere peritiam? Hanc praelatis esse necessariam, multis rationibus probatur. Debent namque praelati subditis non solum spiritualia, sed etiam carnalia subsidia ministraqui turbas sequentes non solum verbo docebat, sed etiam virtute sanabat et corporalibus alimentis reficiebat. Ut autem praelati haec omnia plene possint gotiorum oportet eos habere solertiam, ut eorum cautela et ecclesiae serventur indemnes, et cuique necessaria pro suo modo ministrentur. Unde quidam in episcopum electus a B. Gregorio pro sua simplicitate repellitur, ne ejus occasione res ecclesiae dilavi
Abbreviated transcription (Latin):
A
E illo clerico al¬
uerico nomine
quem per ordines ccclĩa¬
sticos usq ad subdiaco¬
natũ uixisse dicitis: cur
uestra auctoritate uxo¬
rem duxerit miramur:
eo ꝙ nulli unqͣm excep¬
tis illis quibus cccliasti¬
ca regula habere permit¬
tit uxorẽ habedi licẽtiã

Expanded text:
a de illo clerico, Alvico nomine, quem per ordines ecclesiasticos usque ad diaconatum caste vixisse dicitis, cur nostra auctoritate uxorem duxerit miramur, et eo quod nulli unquam, exceptis illis, quos ecclesiastica regula habere permittit, uxorem ducendi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
impositione a paruula¬
etate tonsuram clerici
accipientes: nũdũq ab
ep̃o manus impositioẽ
percepta super ambone
irregulariter in collecta
legentes: precipimus am¬
modo id mimime ficri:
idip̃m quoq obseruan¬
dum est etiam inter mo¬
nachos. ¶ec toris at
manus impositioneᷤ licc̃
tia est unicunq abbati
in proprio monasterio
solũmodo faciendi: si
dum taXat abbati ma¬
nus impositio facta no¬
scatur ab episcopo secũ¬
dum morem preficien¬
dorũ abbatũ: dũ cõster
illum esse presbiterũ.
iilimodo secũdũ
antiquã consuctudinẽ¬

Expanded text:
impositione a parvula aetate tonsuram clerici quosdam accipientes, nondum ab episcopo manus impositione percepta super ambonem irregulariter in collecta legentes, praecipimus, amodo id minime fieri: idipsum quoque conservandum est etiam inter monachos. Lectoris autem manus impotia est unicuique abbati in proprio monasterio solummodo faciendi, si duntaxat eidem abbati manus impositio facta noscatur ab episcopo, secundum morem praeficiendorum abbatum, dum constet illum esse presbyterum. Simili modo secundum antiquam consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
Acce quando serui
ad clericatum assumi
ualcant uel quando nõ
anitantur liberti qͦq
non sunt promouendi
ad clerum insi ab oble¬
ad clerum.

Expanded text:
cce, quomodo servi ad clericatum assumi valeant, vel quomodo non admittantur. Liberti quoque non sunt promovendi ad clerum, nisi ab obsead clerum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cautelam pertinet
omimitamus: idcirco cuiꝰ
precepti auctoritate suf¬
fultum iamiam profiscis¬
ci neccesse est: quia illic
multi mediolanensium
coacti barbarica feritate
consistunt: eorum te uo¬
luntates oportet comio
ne perscrutari: et si nulla
cos diuersitas ab electio¬
ms unitate disterminat:
siquidem in predicto fi¬
lio nostro constantio oĩz
uoluntates atq consen¬
sum perdurare cognoscis:
tunc eum a propriis epĩs
sicut antiquitatis mos
exigit cum nostre au
non refert quibus uerhis ꝗs exprimat conse

Expanded text:
ad cautelam pertinet omittamus, hujus idcirco 646 praecepti auctoritate suffultum Genuam te proficisci necesse est. Et quia multi illic Mediolanensium coacti barbarica feritate consistunt, eorum te voluntates oportet, eis ne perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate disterminat, siquidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensum perdurare cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit cum nostrae n
Abbreviated transcription (Latin):
Uanto aplica
sedes sua aucto¬
ritate cunctis prelata
constat ecclesiis: tanto
inter multiplices curas
et illa nos ualde sollici¬
tat: ubi ad consecran¬
dum antistitem nr̃oꝵ
speratur arbitriũ. defũ¬
rentid ecclesie mediola¬
nensis archiepo sua no¬
bis xelatione clerus i¬
notuit: in electione se
filii nri constantii dya¬
com sui unanimiter cõ¬
sensisse. sed quoniam
cadem non fuit sb̃scͥpta
relatio: ne aliud quod

Expanded text:
uanto apostolica sedes, Deo auctore, cunctis praelata constat Ecclesiis, tanto inter multiplices curas et illa nos valde sollicitat, ubi ad consecrandum antistitem nostrum exspectatur arbitrium. Defunrentio Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod
Abbreviated transcription (Latin):
m ecclesia dei am¬
plius: quam qui peruerse
agens nomen uel ordinẽ
sanctitatis et sacerdotis
habet delinquentẽ nãq
hunc redarguereᷤᷤ nullus
presumit: et in exẽplum
culpa uehementer exten¬
diturꝰ qñ pro reuerentia
orolmnis peccator honora¬
tur. Episcopus itaq qui
talium crimina non cor¬
rigit᷑. magis dicendus
est canis impudicus: ꝙͣ
Qui non resistit erro

Expanded text:
 ecclesia amplius nocet quam, qui peruerse agens nomen vel ordinem retinet sacerdotis — delinquentem namque hunc redarguere nullus presumit et in exemplis culpa vehementer extenditur ‧ quando pro reuerencia ordinis peccator honoratur ‧ epitalium crimina non corrigit, magis dicendus est canis impudicus quam Qui non resistit erro
Abbreviated transcription (Latin):
Ost pascha autẽ
usq ad pentheco¬
stem: licet traditio ecele¬
siarũ abstmentie rigorẽ
prandiis rela xauerit:
tamen si quis monacho¬
rum uel clericoꝵ iciuna¬
re cupit: non sunt prohi¬
bendi. quia et anthoni
et paulus et ceteri prẽs
antiqui etiam his diebꝰ
in heremo legũtur ab¬
stinuisse neq soluisse
abstinentiam: nisi tm̃¬

Expanded text:
ost pascha autem usque ad pentecosten, licet traditio Ecclesiarum abstinentiae rigorem prandiis relaxaverit, tamen si quis monachorum vel clericorum jejunare cupiunt, non sunt prohibendi, quia et Antonius et Paulus et caeteri patres antiqui, etiam in his diebus in eremo leguntur abstinuisse, neque absolvisse abstinentiam, nisi t
Abbreviated transcription (Latin):
Rchidiaconum
tuum ut audio. hĩtare
cum mulicrib prohibui¬
Cti. et nunc usq in ea pro¬
hibitioẽ despiceris: qui
isi iussione tue parucrit:
eum sacro ordine uolum.
esse priuatum. Atem ex¬

Expanded text:
rchidiaconum tuum, ut audio, habitare cum mulieribus prohibuisti et nunc usque in ea prohibitionisi jussioni tuae paruerit, eum sacro ordine volumus esse privatum. A
Abbreviated transcription (Latin):
eeputatus In quolibet lo¬
co fuerit in quo ecclelia
est: et ad quotidiamim
plallendi offitiũ matu¬
tims uel uespertimis ho¬
ris ad cccliam non con¬
uenerit: deponatur a
clero: si tamen castiga¬
tus ueniam ab ep̃o per
latisfactionem nolue¬
rit promereri.

Expanded text:
ut in quolibet loco, in quo ecclesia est, et ad quotidianum psallendi sacrificium matutinis vel vespertinis horis, ad ecclesiam non convenerit, deponatur a clero; si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit promereri.
Abbreviated transcription (Latin):
Onsura
rici de
manu
abbatis
suscipi
potest: si cidem abbati
mams impositio ab ep̃o
facta noscatur nde ĩ.

Expanded text:
onsura rici de manu abbatis suscipi potest, si eidem abbati manus impositio ab episcopo facta noscatur. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis discerit
presbiter cõui¬
gatum tanqͣm occasiõe
nuptiarũ ꝙ offerre nõ
debeat et ab eius obla¬
tione iodeo abstinet: a¬
nathema sit.Ntem

Expanded text:
quis discernit presbyterum conjugatum tanquam occasionem nuptiarum, quod offerre non debeat, et ab ejus oblatione ideo se abstinet, anathema. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Esignata sunt
genera laidoꝵ ce quiby
mre non possunt: id est
strauerit. De curialib
autem manifesta est
tur huuismodi. Uiri qͥ
debeant clerici fieri: ta¬
men qm̃ sepius a curia
repetuntur: cauendum¬
est ab his propter tri¬
hulationem que sepeꝰ
de his ecclesie ꝓuenit.
tantur curiales ad cle

Expanded text:
esignata sunt genera laicorum, de quibus ire non possunt, id est,straverit. De curialibus autem manifesta ratio tur hujusmodi viri, qui debeant clerici fieri, tamen quoniam saepius a curia repetuntur, cavendum ab his est propter tribulationem, quae saepe de his ecclesiae provenit. tantur curiales ad cle
Abbreviated transcription (Latin):
Uia ergo
maior a
minori
uidicari
nõ dehet:
Uidendũ est que inter
ceteras ecclĩas primũ
locũ: que secũdũ uel ter¬
cium obtineat. Roma¬
na ecclĩa sicut supra
dictũ est primũ locũ
inter ceteras obtinet.
alexandrina sccũdũ:
anthio hena ecclesia
terciũ. ab ea locũ acce¬
pit. ¶Inde nicolaus
papa scribit mediola

Expanded text:
uia ergo major a minori judicari non debet, videndum est, quae inter ceteras ecclesias primum locum; quae secundum, vel tertium obtineat. Romana ecclesia sicut supra dictum est primum locum inter ceteras obtinet, Alexandrina secundum, Antiochena ecclesia tertium ab ea locum accepit. Unde Nicolaus Papa II. scribit Me
Abbreviated transcription (Latin):
Eoulo monc̃oi
sunt scolastici:
ut humilitate moluti
cristiana discant non
contemnere: quos co
linguam excercitatam:
nec conferre auoxant:
quam etiam preferre cõ¬
sueuerũt. his maxime
utile est nosse ita esse
preponenoas uerbis sen¬
tentias ut preponitur a¬
nimus corpori:& quo
fit ut ita male cebeant¬
Ueriores quã disertiores
audire sermones: sicut
malle debent pruoc̃tio¬
res quã formosiores ha¬
bere amicos nouerũt eĩ
nõ esse uoces aod aures
oxi insi ammi affectũ.
Ita enim non irricebũt
si aliquos antistites et
ministros ecclesie forte
animaduertunt: uel cũ
barbarismis uel soloc¬
cismis deum muocare
uel cadem uerba que¬

Expanded text:
edulo monendi sunt scholastici, ut humilitate induti Christiani discant non contemnere, quos coglinguam exercitatam nec conferre audeant, quam etiam praeferre consueverant. His enim maxime utile est nosse ita esse praeponendas verbis sententias, ut praeponitur animus corpori. Ex quo fit ut ita malle ueriores quam disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nec cuilibet laico licet de¬
cernere uel de electione¬
sũmi pontificis: uel de
reh ecclesiasticis ¶ Que¬
cunq autem abeis con¬
stituta fuerint pro infe¬
ctis Habenda sunt: nisi
subscriptione romam
pontificis fuerint robo¬
rata. Unde illud honorii
augusti ut supradictũ
est. uanum esse uidetur
quod contra auctorita¬
tem sacroꝵ canonũ de
electione sĩmi ponti¬
ficis decernere tentaue¬
rit: sed sicut ex eodẽ ca¬
pitulo habetur ecclesie
precib imperator in pre¬
sumptores ualet decer¬
nere: sicut pro defensio¬
ne fidei quondam de¬
Creuisse leguntur: ne he¬
retici aliquid nomine
ecclesie possiderent: ab
ca autem non inuitati
de reh ecclesiasticis ali¬
quid disponendi non ha¬
bent facultatem. Hono¬
xius uero augustus nõ
sua auctoritate sed htõ
bomfatio supplicãte ec¬
clesiastice quieti cõsu¬
lere et cõcertantiũ am¬
bitionẽ punire curauit
Unde idem bomfatius
epus supplicatioĩs eplãm
honorio augusto destina

Expanded text:
nec cuilibet laico licet decernere vel de electione Pontificis, vel de rebus ecclesiasticis. Quaecunque autem ab eis constituta fuerint, pro infectis habenda sunt, nisi subscriptione Romani Pontificis fuerint roborata. Unde illud Honorii Augusti, ut supra dictum est, vanum esse videtur, quod contra auctoritatem sacrorum canonum de electione summi Pontificis decernere tentaverit. Sed sicut ex eodem capitulo habetur, ecclesiae precibus imperator in praesumtores valet decernere, sicut pro defensione fidei quondam decrevisse leguntur, ne haeretici aliquid nomine ecclesiae possiderent. Ab ea autem non invitati de rebus ecclesiasticis aliquid disponendi non habent facultatem. Honorius vero Augustus non sua auctoritate, sed B. Bonifacio supplicante, ecclesiasticae quieti consulere et concertantium ambitionem punire curavit. Unde idem Bonifacius Episcopus supplicationis epistolam Honorio Augusto destina
Abbreviated transcription (Latin):
iduics
autem
et orpha¬
ms cccle¬
sie pre¬
sidium
implorantib ep̃i debent
adesse et contra impro¬
borum uiolentias pro¬
tectionis patrocimum
cis negare non debent.
Aude gelasius geron¬
tio et petro episcopis. R
Implorantib patro¬
cinia epi debent adesse.

Expanded text:
iduis autem et orphais ecclesiae praesidium implorantibus episcopi debent adesse, et contra improborum violentias protectionis patrocinium eis negare non debent. Unde Gelasius Gerontio et Petro Episcopis: C. I. Implorantibus patrocinium episcopi debent adesse.
Abbreviated transcription (Latin):
Os ad sacrifi¬
cia fas est ad¬
mitti: qui uel etiam¬
cum uxore non excer¬
ceant carnale officiũꝰ¬
Sacerdo¬
ti cui est semper oran¬
dũ matrimonio sẽper
est carendum

Expanded text:
os ad sacrificia fas sit admitti, qui vel cum uxore non exercent carnale officiuSacerdoti, cui est semper orandum, matrimonio semper est carendum
Abbreviated transcription (Latin):
on o portet mi¬
nistros altaris
uel quoslibet clericos ad
agapẽ uocatos partes tol¬
loe propter iniuria que
ox hac occasione eccliasti¬
co ordmi poterit deputa

Expanded text:
on oportet ministros altaris vel quoslibet clericos ad agapen vocatos partes tollere, propter injuriam quae ex hac occasione ecclesiastico ordini poterit deputa
Abbreviated transcription (Latin):
Ro reuerentia
dei et sacerotũ
id umuersa constituit
Synodus: ut quia solent
crebro mensis oxiose fa¬
bule interponi in omni
sacerdotali conuiuio le¬
c̃tio diuinaꝵ scriptu¬
rar immisceatur: per
hoc enim et anime edi¬
ficantur ad bonũ: et fa¬
bule non neccessarie ꝓ¬
uiuia facere: nec ante ho¬
ram dici terciam clericis
comedexe licet.

Expanded text:
ro reverentia Dei et sacerdotum id universa sancta constituit synodus, ut quia solent crebro mensis otiosae fabulae interponi in omni sacerdotali convivio lectio divinarum Scripturarum misceatur. Per hoc enim et animae aedificantur ad bonum, et fabulae non necessariae pvivia facere, nec ante horam dici tertiam, clericis comedere licet.
Abbreviated transcription (Latin):
caritati: ut ab aplĩcis
institutis nullo ulteri.
recedatis excessu: quia
multũ post hoc esse nõ
poterit: si quisꝙͣ aplĩcas
regulas i aliquo credi¬
derit esse negligendas.

Expanded text:
charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum post haec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit negligendas.
Abbreviated transcription (Latin):
Egareᷤᷤ nõ possũ
nẽc debro sicut
in ipsis maioribus: ita
multa esse in tam mul¬
tis opusculis meis que
possunt iusto udicio
et nulla temeritate cul¬

Expanded text:
egare non possum nec debeo, sicut in ipsis majoribus ita multa esse in tam multis opusculis meis, quae possunt justo judicio et nulla temeritate cul
Abbreviated transcription (Latin):
per te deus nunc in cati¬
nensi ecclesia eligere uo¬
luerit: de cuius consciẽ¬
tia possimus esse secu¬
xi: uta te labores istos
paululum remouere
possimus. Mor ergo di¬
lec tio tua ad supradi¬
Ctam catmensem eccle¬
siam pergat: et hominẽ
de clero qui nec uxorẽ
habeat: nec filios: nec
crimen aliquod canoni¬
bus mimicum: eligi cũ
auxilio dei cõpellat᷑:
atq suadeat: et statim
eum ad urbem romam
cum decreto et testifica¬
tione relationis tue trãs¬
mitte.
episcopo.¬
non sit reus crimimim:

Expanded text:
per te Deus nunc in Catinensi ecclesia eligere voluerit, de cujus conscientia possimus esse securi, ut a te labores istos paululum removere possimus. Mox ergo dilectio tua ad supradictam Catinensem ecclesiam pergat, et hominem de clero, qui nec uxorem habeat, nec filios, nec crimen aliquod canonibus inimicum, eligi cum auxilio Dei compellat atque suadeat; et statim eum ad urbem Romam cum decreto et testificatione relationis tuae transmitte. episcopnon sit reus criminum
Abbreviated transcription (Latin):
Atinensis ecclĩc
uisitationẽ tibi
miungimus: cuius epin
de hac luce transisse su¬
scepta clexi elatione di¬
discimus. Impossibi leᷤᷤ
enim est ut nos in proui¬
tia illa: olum taxat in sy¬
racusanis partibus alu
culibet causas que ad
deum pertinẽt comitta

Expanded text:
atinensis ecclesiae visitationem tibi injungimus, cujus episcopum de hac luce transiisse suscepta cleri relatione didicimus. Impossibile enim est, ut nos in provincia illa duntaxat in Syracusanis partibus alii cuilibet causas, quae ad Deum pertinent, committa
Abbreviated transcription (Latin):
Lle proculdu¬
bioͣ scandaliza¬
tur in deum qui recte
non docet: et qui cius
scandalizat ep̃m uel sa¬
¶ Septem debent esse
oyacones in una quaq

Expanded text:
lle proculdubio scandalizatur in Deum, qui recte non docet, et qui ejus scandalizat episcopum vel satem debent esse diaconi in unaquaq
Abbreviated transcription (Latin):
lcut non suoᷤ
ita nõ alieno
nomme aliquis cleri¬
corum excercere femis
attemptet. Indecens esti
enm crimen suum com¬
moolis alienis impendere
quod hic misericorditer
recipere Ualcamus.
Distinctio xluii.

Expanded text:
cut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercendum fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere.quod hic misericordirecipere valeamus. DISTINCTIO XLVII.
Abbreviated transcription (Latin):
est: et si omissũ est re¬
staurandũ est: et si
statutum non erat in¬
stituendũ est. Si enim
regi licet in ciuitate cui
regnat iubere aliquid:
quod neq ante ip̃m qͥs¬
quã: nec ipsẽ unquam
uisserat: et si non est cõ¬
tra societatẽ ciuitatis eiꝰ.
obtemperatur ci: iimio
contra societatẽ fit si ei
non obtemperetur. ge¬
nerale quippe pac tum
est socictatis humane
obtemperare regibus
sius: quanto m̾agis dõ
regnatori Umuerse crea¬
tũre sue ad ea que uisse¬
rat sine dubitatione
seruiendum est: sicut
enim in potestatibus
socictatis humane ma¬
ior potestas minori ad
obediendũ preponitur:
ita deus omnibus Utẽ

Expanded text:
est; et si omissum, instaurandum est; et si statutum non erat, instituendum est. Si enim regi licet in civitate, cui regnat, jubere aliquid quod neque ante ipsum quisquam, nec ipse unquam jusserat, et si non est contra societatem civitatis ejus, obtemperatur ei, imo contra societatem fit, si ei non obtemperaretur generale quippe pactum est societatis humanae obtemperare regibus suis, quanto magis Deo regnatori universae creaturae suae, ad ea quae jusserit sine dubitatione serviendum est? Sicut enim in potestatibus societatis humanae major potestas minori ad obediendum praeponitur, ita Deus omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem alicuius clerici
uxor adulterata fuerit
oimittat cam. Si autem
cum ipsa uoluerit per¬
mancre a ministerio exi
sis auc toritatib biga¬
mi et qui uirgines non
sunt sortiti uxores: a
Sacris ordinib probi¬
bentur. Sed queritur
si quis ante baptisma
iuduam duxcrit uxo¬
rem: an postea sit pro¬
hibendus a sacris ordi¬
nib. ¶e his ita scri¬

Expanded text:
tionem alicujus clerici uxor adulterata fuerit, dimittat eam. Si autem cum ipsa voluerit permanere, a ministerio alienus sis auctoritatibus bigami et qui virgines non sunt sortiti uxores a sacris ordinibus prohibentur. Sed quaeritur, si quis ante baptisma viduam duxit uxorem, an propterea sit prohibendus a sacris ordinibus? De his ita scri
Abbreviated transcription (Latin):
llaici uxor in
adulterio fuerit
deprehensa: hic talis ad
ministeriũ cccliasticũ
nullomodo adducatꝰ.¬

Expanded text:
laici uxor in adulterio fuerit deprehensa, hic talis ad ministerium ecclesiasticum nullo modo adducat
Abbreviated transcription (Latin):
ab alia parrochia in qua
fuerant denominati: uo¬
luernitq alias occupare
parroc hias: et iuim pre¬
sulib earum inferre: se¬
ditiones aduersus eos ex¬
citando: eos abiici plã¬
cuit: O. si uoluerint in
presbĩterii ordinc Ubi
prius fuerant ut presbi¬
teri residere: non abiici¬
antui a propria digni¬
tate. si autẽ seditione
cõmouerint ibidem cõ¬
stitutis episcopis: presbi¬
terii quoq honor talihꝰ
auferatur: fiantq dam¬
natione notabiles ¶tẽ

Expanded text:
ab illa parochia in qua fuerant denominati, voluerintque alias occupare parochias, et vim praesulibus earum inferre, seditiones adversus eos excitando, hos abjici placuit. Quod si voluerint in presbyterii ordine, ubi prius fuerant, ut presbyteri residere, non abjiciantur propria dignitate. Si autem seditiones commoverunt ibidem constitutis episcopis, presbyterii quoque honor talibus auferatur, fiantque damnatione notabiles. »
Abbreviated transcription (Latin):
Erlatum est ad
nos reucrendissi¬
mum fratrem nostrum
basilium ep̃in uelut unũ
de laicis in causis secula¬
ribus occupari: et preto¬
riis mutiliter deseruire:
que res qm̃ ipsum uilẽ
reddit: et reuerentiam
sacerdotalem ãnichilat:
statim per experientia
tua hoc prccepͥtum  susce¬
perit: ad reuertendum¬
cum districta executi¬
one compellat: quate¬
ms ei illicite insistenti.
U. dich sub qualibet ex¬
cusationc ĩmorari non
liccat: ne si quolibet mo¬
do cum ibidem ampliꝰ
moram habere permiise¬
ris: cum ipso apud nos
grauiter incipias esse
¶¶Testamentor tutio¬
nem et curam rei famili

Expanded text:
erlatum est ad nos, reverendissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut unum de laïcis in causis saecularibus occupari, et praetoriis inutiliter deservire. Quae res, quoniam et ipsum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc praeceptum, susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic, te insistente, quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non licdo eum ibidem amplius moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias esse Testamentorum tuitionem et curam rei famili
Abbreviated transcription (Latin):
et meritum probitatis
stupendia antcacta te¬
stentur: mole summi
pontificis iure locum
sperare debebit: facit hoc
ninia remissio cõsacer¬
dotum nostroꝵ: qui põ¬
pam multitudinis que¬
runt. et putant ex hac
turba aliquid sibi di¬
gnitatis acquiri. Hinc
passim numcrosa plu¬
ralitas: etiam in his lo¬
cis ubi solitudo est ta¬
lium reperitur: dũ per¬
parrochias extendi
cupint: aut quibo
alud prestare nõ pos¬
sunt: diuinos ordmes
largiuntur.quod op¬
portet districti semꝑ
esse iudicii. rarum est
enim omne qđ ma¬
Cuiuslibet meriti lai¬
cus: ad sũmũ non aspi¬
ret sacerdotium.

Expanded text:
et meritum probitatis stipendia anteacta testentur. Jure inde summi pontificis locum sperare debebit. Facit hoc nimia remissio consacerdotum nostrorum, qui pompam multitudinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his locis, ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt divinos ordines largiuntur. Quod oportet districti semper esse judicii. Rarum est enim omne quod maCujuslibet meriti laicus ad summum non aspiret sacerdotium.
Abbreviated transcription (Latin):
Iofficia secula¬
na᷑ principalẽ locũ nõ ue¬
stibulum actionis ĩgres
dens iuenitur. qui in cele¬
sti militia que propensiꝰ
ponderanda estͥ: et sicut
aurum repetitis ignibus
exploranda. statim dux
esse desiderat: cum tyro
ante non fuerit. et prius
uelit docere quam disce
assuescat: in domini ca¬
stris: in lectoꝵ primit
exorcistam: accolitum:
subdyaconũ: et dyaconũ
per ordinem fieri: nec hoc
saltu sed statutis maior
ordmatione temporib.
lam uero ao presbiterii
fastigium talis accedat.
et ut nomen etas ĩpleat

Expanded text:
officia saecularia principem locum, non vestibulum actionis ingressdens invenitur, ut in coelesti militia, quae pensius ponderanda est, et sicut aurum repetitis ignibus exploranda, statim dux esse desideret, cum tyro ante non fuerit, et prius velit docere, quam discere? Assuescat in Domini castris, in lectorum primiexorcistam, acolythum, subdiaconum, diaconum per ordinem fieri: nec hoc saltu, sed statutis majorum ordinatione temporibus. Jam vero ad presbyterii fastigium talis accedat, ut et nomen aetas impleat
Abbreviated transcription (Latin):
absq huius
tate ꝙͣqm quosoam
ep̃os poslitis cõgregareᷤ
non potestis regͦulariter
uit apostolicam sedem
cdanmnarc: anteqͣm hinc
sentencia diffinfiua

Expanded text:
absque hujus tate quanquam quosdam episcopos possitis congregare non potestis regulariter verit apostolicam sedem, damnare, antequam hinc sententia definitiva
Abbreviated transcription (Latin):
lherti qui a quib¬
cunq manumis¬
si sunt: atq ecclesie pa¬
trocimo cõmendati ex si¬
stunt sicut regule anti¬
quoꝵ patrumꝰ constitue¬
runt sacerdotali defen¬
sione sicut a cuiuslibet
in solentia protegantur.
siue in statu liber̾tatis
corum seu in peculio qd̃
Habere noscuntur. ¶ tẽ¬
¶Expositos defendat

Expanded text:
erti, qui a quibuscunque manumissi sunt, et ecclesiae patrocinio commendati exsistunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum, sive in peculio, quod habere noscuntur. Expositos defendat