comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum societas etͣcarum restaurari. Cum
riam reuocari tanto largiora tribuit
qͣnto ꝑ eam religionis sue dignitatẽ ui¬
derit ampliari. persoluentes pret̾ea pat̾¬
ne caritatis affectum dñm petimus qd̃
brachium ur̃m ad xpͥmendos hostes forte
efficiat ⁊ m̃tem cuis fidei zelo ueld̾ mu¬
crone gladii iubrantis exacuat. Idẽ ad¬
n. Merito fidei belloꝵ parat᷑ uictori

Expanded text:
rit societas restaurari. Quum  conspicit revocari, tanto largiora tribuit, quanto per eum religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae caritatis affectum, Dominum petimus, quod brachium vestrum ad comprimendos hostes forte efficiat, et mentem vestram fidei zelo velut mucrone gladii vibrantis exacuat. C. XLIX. Merito fidei bellorum paratur victori
Abbreviated transcription (Latin):
ditam didicimus sanitati ⁊ ideo
reu̾entib uen̾abilib uiris gaudi¬
um nr̃m sacroꝵ apits̃ obrestatõe
signamus: ac petimuis ut cotidia¬
nis or̃onib apłatus tuus studin
ac uotum suũ circa salutẽ atq ĩ¬
Illud aũt piecan ur̃e satis placu
noticiam uolumus peruenuire. ut
si quid forte religiom tue qd̃ non
optamus humana sorte ꝯtigerit:
sciant om̃s ab ambitõib esse cessã¬
Unde id obseruandum ẽ. ut omnes
tranquillam mentem ⁊ patificos
aĩos ex serenitatis nr̃e admonitõne
custodiant ne aliqͥd seditionis espi¬
rationib temptare conentur. tum
certũ sit nlłi partium sua studia
legationem suscipere. Unde nicho

Expanded text:
ditam didicimus sanitati, et ideo reuertentibus uenerabilibus uiris gaudium nostrum sacrorum apicum attestatione signamus ac petimus, ut cottidianis orationibus apostolatus tuus studium ac uotum suum circa salutem atque imillud autem pietati nostrae satis placuinotitiam uolumus peruenire, ut, si quoptamus humana sorte contigerit, sciant omnes ab ambitionibus esse cessanUnde id observandum est, ut omnes tranquillam mentem et pacificos animos ex serenitatis nostrae admonitione custodiant, nec aliquid seditiosis conspirationibus tentare conentur, quum certum sit, nulli partium sua studia legationem suscipere. Unde Nico
Abbreviated transcription (Latin):
rit eorũ patrona: a patroci cede¬
mo ecc̃e nunqͣm discedant nec posteri¬
tas quidẽ eoꝵ sicut pͥores canones decre¬
ec̃ce patrocinio ñ subtrahat nc̃te ut rã
iidem lib̾ti qͣm ab eis ꝓgeniti: ꝓfessio¬
nem suã ep̃o suo faciant per qͣm ex
familia ecce lib̾tos effectos se ee fateã¬
tur eiusq patrociniũ ñ relinqͣnt s uixͣ
u̾tutẽ suã obseqͥum ei uł obedĩam p̾¬

Expanded text:
r eorum patrona, a patrocinio ejusdem nunquam discedant, nec posteritas quidem eorum, sicut priores canones decreecclesiae patrocinio non subtrahat, necesse est, ut tam hi liberti, quam ab eis geniti professionem episcopo suo faciant, per quam ex familia ecclesiae libertos effectos se esse fateantur, ejusque patrocinium non relinquant, sed juxta virtutem suam obsequium ei vel obedientiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ligata eo defuncto soluta ẽ. ⁊ cui uo¬
luerit nubat tm̃ in dño .i. regłariter¬
sponte duxit adult̾ existimabitur. ⁊
cõione pͥuabitur. Si aũt ꝑsecutus ĩ¬
mutandus. ñ per se hoc agat: s fr̃ib

Expanded text:
ligata. Eo vero defuncto, soluta est, cui voluerit nubat tantum in Domino, id est regadulter aestimabitur et communione privabitur. Si autem persecutus mutandus non per se hoc agat, sed fratri
Abbreviated transcription (Latin):
dñs seruo. Exi in uias ⁊ sepes ⁊ xpelle in¬
trare ut ĩpleatur domus mea. uide ñc
introduc eos nũc dc̃m ẽ. ꝯpelle eos. ita
significata sunt ecc̃e p̾mordia adhuc¬
heretici utilit̾ paciuntur que

Expanded text:
nus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, Introduc eos, non dictum est \'compelle,\' ita significata sunt eccleIX. Haeretici utiliter patiuntur qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ouit fr̃nitas tua. qr prius pallisi
nisi dato ꝯmodo ñ dabatur. Quod
qͣm incongruum erat sc̃o ꝯcilio añ
cipere sub districta int̾dictione uetuimꝰ
nem aliquos ad sacros ordines ꝯsen¬
tiatis uł permittatis adduci ¶Cau¬
⁊ is qui postulat m̾eatur accipere: et
minus caueat. Pallio aũt ñ nisi c̾¬
tis dieb ⁊ intra eccͣam ad missarũ
sollempnia cuiqͣm pene metropoli¬
tano uti licebit. Unde ioh̾es ep̃cn

Expanded text:
fraternitas vestra quia prius pallium nisi dato commodo non dabatur. Quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante cipere districta interdictione vetuimus. dam supplicationem aliquos ad sacros ordines consentiatis vel permittatis adduci. » CA is, qui postulat, mereatur accipere, et minus caveat. Pallio autem non nisi certis diebus et intra ecclesiam ad missarum solennia cuiquam metropolitano uti licebit. Unde Joannes Episc
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias iudentur. id est infra coronã¬
anui modis oĩb seꝑentur. de cetero
percurrentia statuta firm̃tur ut nul¬
lus audeat deinceps tale scelus ꝓpetiͣe
pinquas sanguinis uxoris sue ĩ ma¬
trimonio sibi sociau̾nt sicut iã du¬
dũ uobis scͥpsimus qui in eodẽ gͣdu
eoꝵ causa usq dũ nos insimł dño au¬
xiliante conueniamus. Idẽ. de eodẽ.
Ehiis qui mortua uxorẽ scd̾as ꝯtra¬
here nuptias uolunt iuste ⁊honeste
⁊ rõnabilit̾ ꝓspeximus ab earũ ꝯsan¬
dignis coħtionib gͣuioribq discipli¬
ne inuectionib. ħ oĩa mala ⁊ illici¬
ta modis oĩb refutanda sunt. ut ĩ
futuro deinceps tp̃re: cuncta qͥescãt.
In qͣrto uł qͥnto gradu qͥ ⁊ĩcti ĩuẽ¬

Expanded text:
id est infra anni coronam, modis omnibus separentur. De cetero percurrentia taliter firmentur, ut nullus audeat deinceps tale scelus perpetrapinquas sanguinis uxoris suae in matrimonio sibi sociaverunt, sicut jamdudum vobis scripsimus, qui in eodem gradum causa, usque dum nos insimul Domino auxiliante conveniamus. Idem: § 1. De his, qui post mortuas uxores secundas contrahere nuptias voluerint, juste et honeste et rationabiliter prospeximus, ab earum consandignis coercitionibus gravibusque disciplinae inventionibus haec omnia mala et illicita modis omnibus resecanda sunt, ut in futuro deinceps tempore cuncta quiescant. C. II. In quarto et quinto gradu qui
Abbreviated transcription (Latin):
nerationem in m̾m̃io sunt ĩ¬
uenti si nescient̾ fec̾int ⁊ multa lã
curricła annoꝵ sunt reuoluta. ita tͣ.¬
ut filios hẽant in sexto: qui inuẽti
f̾unt aut fortasse in qͥnto huimõi
ore ad os loqͣnuir. hoc aut dico ẜm in¬

Expanded text:
nerationem in matrimonio sunt inventi, si nescientes fecerint, et jam multa curricula annorum sint revoluta, ita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi ore ad os loquamur. Hoc autem dico secundum in
Abbreviated transcription (Latin):
ad hõim ꝓfectum quilibet in eccͣa mi¬
nistri ꝓ officio suo uident᷑ oꝑari. hoc to¬
tũ ꝯtineri ĩplente diuinitatis effectu.
affirmat. Ego plantani apollo riga¬
uit. s d̾s incrementũ dedit. Itaq n
qui plantat est aliqͥd neq qui rigat

Expanded text:
ad hominum profectum quilibet in Ecclesia minister pro officio suo videtur operari, hoc totum contineri implente divinitatis effectu, affirmat: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat,
Abbreviated transcription (Latin):
excõicau̾nt ⁊ ormisca qui ab ip̃o ana¬
stasio t̾ctus eũdem acaciũ: postea dãp¬
Romanus fuit temꝑib theodorici re

Expanded text:
et Hormisda, qui ab ipso Anastasio tertius eumdem Acacium postea damRomanus, fuit temporibus Theodorici re
Abbreviated transcription (Latin):
tus agnoscat qd̾ ulłm de hiis quos rap¬
tirauit achacius uł quos sacerdotes si¬
ue leuitas Em canones ordinauit. a
liqͣ ex nõie achacii portio lesionis attĩ¬
gat quo forsitan ꝑ iniquũ tradita
sac̃menti gr̃a minus firma uideat᷑.
Nam ⁊ bap̃ma qd̃ ꝓcul sit ab eccłia
ad percipientẽ munꝰ ꝑuenit illibatũ
qr uox illa q̃ insonuit ꝑ colũbam om¬
nem maculã hũane pollutõis exclu¬
dit qd̃ declaratur cum dr̃. hic est qͥ
baptirat in sp̃u sco ⁊ igne Nam si

Expanded text:
quos baptizavit Acacius, vel quos sacerdotes sive levitas secundum canones ordinavit, ulla eos ex nomine Acacii portio laesionis attingat, quo forsitan per iniquum tradita sacramenti gratia minus firma videatur. Nam et baptisma, quod procul sit ab Ecclesia, ad percipientem munus pervenit illibatum: quia vox illa qua sonuit per columbam, omnem maculam humanae pollutionis excludit, qua declaratur ac dicitur: Hic est qui baptizat in Spiritu sancto et igne. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbri in tm ꝓipendebant diuina mi¬
iusteria: ut laico uł femine iacrũ
corpus dñi tradant ad defendum ĩfir¬
mis ⁊ quib ꝓhibetur ne sacͣciu ĩgre¬
diantur. nec ad altare appropinquẽt.
horribile qͣmq detestabile õium reu¬
giosorũ aĩadũtit prudencia. igitur¬

Expanded text:
ri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, horribile quamque detestabile, omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ honorẽ iuxͣ bĩ calixti pape auctori¬
tatem eũ reuocare pot̾it. Sane sciend̃
opus ẽ redim̾e poterit. Finitis septem
annis. deinde uiq ad finẽ decimi ãni
sextã feriam nlla int̾ueniente redemp¬
tione obseruet in pane ⁊ aqua eadẽ qͦq¬
pñia erit sac̾doti de oĩb aliis pctis ⁊ tri¬
minib: que eum in depõnem addu¬
cunt. Neq hoc cuilibet iudeatur hone¬
tosũ si sac̃dos post lapsũ digne ut supͣ
dcm̃ est penitens ad pristinos redeat ho
qui ad ordinandũ eligitur: ⁊ si a ꝓ¬
prio uicio uideatur aliemis ꝯsenti¬
endo alienu inqͥnetur. ut eĩ symachꝰ
pͣpͣ ait ñ est grandis diffr̃a: utrũ le¬
tum inferas uł admittas. Mortẽ enĩ
languentib ꝓbatur inflig̾e qͥ hanc cũ¬

Expanded text:
num honorem juxta B. Calixti Papae auctorinum honorem juxta B. Calixti Papae auctoritatem eum revocare poterit. Sane sciendumopus est: redimere poterit. Finitis autem septem annis, deinde usque ad finem decimi anni sextam feriam nulla interveniente redemptione observet in pane et aqua. ntia erit sacerdoti de omnibus aliis peccatis et criminibus, quae eum in depositionem inducunt. Neque hoc cuilibet videatur onerosum, si sacerdos post lapsum digne, ut supra dictum est, poenitens ad pristinos redeat honqui ad ordinandum eligitur, etsi a proprio vitio videatur alienus, consentiendo alienis inquinetur. Ut enim Symmachus Papa ait: Non est grandis differentia, an lethum inferas, an admittas. Mortem enim languentibus probatur infligere, qui hanc, qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ casco utatur sacco indutus. humi
adhereat die ac nocte iugiter mised̃i¬
am dei oĩpotentis ĩploret finitis tͥb
mensib ꝯtinuis: exeat tñ in publi¬
cum ñ ꝓcedat: ne grex fidelis ĩ eo scan¬
dalũ paciatur. Nec eĩ d sac̾dos publice
penitere. sicut laicus. Postea aliqͣntis¬
ꝓͥ resũptis uirib: unũ annũ et di¬
midium in pane ⁊ aqua expleat. ex¬
ceptis dñicis dieb et p̾cipuis testiui¬
tatib in qͥb uino et sagimine ouis
⁊ caseo iuxͣ canonicã msurã uti po¬
terit finito pͥmo ãno ⁊ dimi dio corp¬
oris ⁊ sangumis dñi ne indurescat ꝑ¬
ticeps fiat ⁊ ad pacem ueniat pialm¬
os cum fr̃ib in choro ultimus canat.¬
⁊ ad cornu altaris ñ accedat iuxta bea¬
ti clem̃tis uocem minora gerat officia.
Deinde u̾o usq ad expletionem septi
⁊ unaquaq ebdomada ĩ pane. ⁊ aqͣ ie¬
itnet. Expleto septimi anni circulo:¬
nam pnĩam laudau̾int: ep̃c in pristi¬

Expanded text:
 caseo; sacco indutus humi adhaereat, die ac nocte jugiter misericordiam Dei omnipotentis imploret. Finitis tribus mensibus continuis exeat: tamen in publicum non procedat, ne grex fidelis in eo scandalum patiatur; nec enim debet sacerdos publice poenitere, sicut laicus. Postea aliquantisper resumptis viribus, unum annum et dimidium in pane et aqua expleat, exceptis dominicis et praecipuis festis, in quibus vino, et sagimine ovis, et caseo juxta canonicam mensuram uti poterit. Finito primo anno et dimidio, corporis et sanguinis Domini, ne indurescat, particeps fiat, et ad pacem veniat, psalmos cum fratribus in choro ultimus canat, ad cornu altaris non accedat, juxta B. Clementis vocem minora gerat officia. Deinde vero usque ad impletionem septimin unaquaque hebdomada in pane et aqua jejunet. Expleto septimo anni circuloam collaudaverint, episcopus in pristi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in ciuitate metropoli a ꝯprouinci¬
alib ibidẽ ⁊uenientib. Si quis aũt
deinceps ͣ p̾dicta uetita canonum
re ꝯtenderit cũ ordinatorib suis ad¬
epti honoris pericło sb̾iacebit. ¶Qͥ¬

Expanded text:
 in civitate metropoli, comprovincialibus ibidem convenientibus. Si quis autem deinceps contra praedicta vetita canonum re contenderit, cum ordinatoribus suis adepti honoris periculo subjacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
os młieres ñ facile de adult̾io accu¬
sant. Et ñ h̃ñt latencia pcc̃a uĩdic¬
tam. uiri aũt liberius uxores adulte¬
ras apud sac̾dotes deferre ⁊sueu̾nt ⁊
o denegatur. uirorũ aũt latente cõ¬
misso: ñ faule quisqͣm ex suspitõi¬
b abstinet. Qui utiq submonebi¬
tur si eius flagicium detegatur. Cũ
tione innocens inueniatur. S pona¬
tur qd̃ ip̃a sit adult̾a. Querit᷑ si ad
possit. Uñ cũ iudei adult̾am accu¬
sarent equitatis snĩam a dño acce¬
perunt. Quicũq ur̃m sine pc̃co est
primus millã lapidẽ mittat. Hinc
⁊ in eungłio p̾cipitur. ypocrita: pri¬
mũ eice trabẽ de oculo tuo ⁊ postea e¬
duces festucã de ocło fr̃is tui. Hnc ⁊̃¬

Expanded text:
os mulieres non facile de adulterio accusant, et non habent latentia peccata vindictam; viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consuerunt. Et latente commisso non facile quisquam ex suspicionibus abstinetur ; qui utique submovebitur, si ejus flagitium detegatur. Quum tione innocens inveniatur. Sed ponatur, quod ipsa sit adultera, quaeritur, sipossit. Unde cum Iudei adulteram accusarent, equitatis sententiam a domino acceperunt: Quicumque vestrum sine peccato est, primus in illam lapidem mittat. Hinc in evangelio praecipitur: Hypocrita, primum ejice trabem de oculo tuo, et postea educes festucam de oculo fratris tui. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
lationũ flagellis solet ꝑfidia casti¬
gari. Nunqͥd qr mores optimi lib̾¬
tate uolũtatis eliguntur: ideo mores
p̾postera est nͥ cura p̾cedens bñ uiuedi
uos leges ꝯstitute sunt: ñ eis bñfac̾e
cogimmni s male fac̾e ꝓhibemini
Nam bñfac̾e nemo potest nͥ elegerit
ista paciamini. Si ꝓpter iusticiã re¬
leati qui persecutionẽ passi estis ꝓpt̾
iusticiam qr possidebitis regnũ celoꝵ
quidẽ correctores ur̃i sunt. uos autẽ¬
estis sicut cet̾i diu̾soꝵ scelerũ rei: qui

Expanded text:
lationum flagellis solet perfidia castigari. numquid, quia mores optimi libertate uoluntatis eliguntur, ideo mores praepostera est, nisi cum praecedens bene uiuendios leges constitutae sunt, non eis benefacere cogimini, sed malefacere prohibemini. Nam benefacere nemo potest, nisi elegerit, ista patiamini. Si propter justitiam, rebeati qui persecutionem passi propter justitiam, possidebitis regnum coelorquidem correctores vestri sunt, vos autem sicut caeteri diversorum scelerum rei qui
Abbreviated transcription (Latin):
atus apłs petrus precepit sacerdotib.
Pascite eum qui in uob̾ est gregẽ dñi.
preuidentes non coacte sz spontanee¬
gracia sed uoluntatie neq ut dñant¬
es in clero sed forma facti gregis ex
auimo ut cum apparuerit pͥnceps
pastorũ: percipiatis inmarcessibilẽ
głie coronam. Pessime ꝯsuetudinis
est in quibdam eccłiis tacere pbros
ant aut eos dedignentur audire. Sz
si aliquid ut inquit apłs paulus. fu¬

Expanded text:
apostolus Petrus praecipiat sacerdotibus: pascite eum, qui in uobis est, gregem domini prouidentesnoncoacto, sed spontaneegratia, sed uoluntarie, neque ut dominantes in cleris, sed forma facti gregi et ex animo, ut, cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consuetudinis est in quibusdam ecclesiis tacere presbyant aut non dignentur audire. et si alii, inquit Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Notandum u̾o est qd̃ aluid ẽ. cõ¬
matrẽ alicuius cognosc̾e atq aliud
derelictam ab aliquo ꝯmr̃em aliciuiꝰ
fieri auͣctas illa nicholai pape ⁊ calce¬
doñsis synodi illũ ꝓhibet ꝯmr̃ĩ sue
uoris mr̃imõio copłari. qͥ uxori sue
debitũ reddidit postqͣm illuis ⁊ mr̃ ex
titit. Illa u̾o auictas triburiensis cõ¬
cilii illos ꝓmittit mr̃imonio copu¬
lari cuiꝰ uxor postꝙͣ a uiro suo dere¬
linqͥtur illiꝰ ⁊mr̃ efficitur nec post ⁊¬
prnitatẽ a uiro suo cognoscitur. n¬
¶ Querit᷑ an an uoor cũ marito in
bapare simł debeat susciꝑe pun De
hiis ita scͥbit urbanꝰ .ii. uitali pb̃ro bri

Expanded text:
Notandum vero est, quod aliud est commatrem alicujus cognoscere, atque aliud derelictam ab aliquo commatrem alicujus fieri. Auctoritas illa Nicolai Papae et Chalcedonensis synodi illum prohibet commatris suae uxoris matrimonio copulari, qui uxori suae debitum reddidit, postquam illius commater exstitit. Illa vero auctoritas Triburiensis concilii illos permittit matrimonio copulari, cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur. Quaeritur autem, an uxor cum marito in baptismate simul debeat suscipere puerum? De his ita scribit Urb
Abbreviated transcription (Latin):
solũ iudaicos ritus perpetrasse noscun
silsimi dñi nr̃i sisemandi regis ħ sc̃m̃
ad cultũ xp̃iane dignitatis reuocent᷑
ut quos ꝓpͥa uolũtas ñ emendat. ani¬
madu̾sio sac̾dotalis coh̾ceat. Eos aũt
quos circũcidunt: si filii eoꝵ sunt a pa¬
rentũ ꝯsorcio sepentur si serui ꝓ ĩui¬
ria corꝑis sui libertati tradantur. It

Expanded text:
solum Judaicos ritus perpetrasse noscuntsissimi domini nostri Sisemundi regis hoc ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos propria voluntas non emendat, animadversio sacerdotalis coerceat. Eos autem, quos circumciderunt, si filii eorum sunt, a parentum consortio separentur; si servi, pro injuria corporis sui libertati tradantur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
minus: cũ expon̾e uoluisses qͥd sͥ uelit
qd̃ ait. Ego dico ñ dr̃is. Cum alloq̃ret᷑
fideles quib eẽnt riuges infideles: dixis¬
ti qr dñs iussit ne ⁊iugia sibimet diu̾¬
se religionis copłarentur ⁊ ip̃m adhi¬
buisti testĩoniũ dñi dicentis. Non acci¬
pies uxorẽ filio tuo de filiab alienige

Expanded text:
minus, quum exponere voluisses, quid sibi vellet quod ait: Ego dico, non Dominus, quum alloqueretur fideles, quibus essent conjuges infideles, dixisti, quia Dominus jussit, ne conjugia sibimet diversae religionis copularentur, et ipsum adhibuisti testimonium Domini dicentis: Non accipies uxorem filio tuo de filiabus alienige
Abbreviated transcription (Latin):
illi a dño est inspirata atq donata: fi¬
dele ꝯsiliũ. Alud eĩ ibi fac̾e ñ licet. hic
aũt licet. ita sane ut ip̃m licitũ ꝑtĩ
quidem expediat: ꝑtim u̾o ñ expediat
Expedit eĩ tunc qñ ñ solũ ꝓpter iusti¬
b nlłm ex hoc ĩpedimentũ salutis in¬
fertur. uelut cũ dat ꝯsiliũ ñ nubendi
licitũ ⁊̃ expedit. qm̃ inuetita ⁊ illicita
ruiturã carnis infirmitatẽ sic excepit

Expanded text:
illi a Domino est inspirata atque donata, fidele consilium. Aliud ibi facere non licet hic autem licet, ita sane, ut ipsum licitum partim quidem expediat, partim vero non expediat. Expedit tunc, quando non solum per justilum ex hoc impedimentum salutis infertur, velut cum dat consilium non nubendi licitum etiam expedit, quoniam in vetita et illicita ruituram carnis infirmitatem sic excepit
Abbreviated transcription (Latin):
clarandam planiore sermone pona¬
mus. Ecce ꝯiuges duo unius infideli
tur fidelis cũ infideli ꝑticipare ⁊ ꝯiugi¬
um copłare. Iam sũt riuges ⁊ ambo
adhuc sunt infideles. adhuc sunt tale̾.
qͣles fu̾nt anteqͣm ⁊iungentur. quales¬
q ⁊iuncti sunt. uenitq euͣngłii p̾dica¬
tio credidit eoꝵ aut unꝰ aut una. s ita
ut infidelis cũ fideli hĩtare ꝯsenciat. Iu¬
Ego dico ñ dñs. Si dixis ñ iubet. c̃am
gi. hinic eĩ nlło modo est ista cã qr hic¬
de iam ⁊iunctis loqͥmur ñ de ꝯiũgen¬
dis. Si ergo cãm tuam ñ inuenisti:

Expanded text:
randam planiore sermone ponamus. Ecce, conjuges duo unius infidelittur fidelis cum infideli conjugium copulare. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles; adhuc tales sunt, quales fuerunt ante, quam jungerentur, qualesque conjuncti sunt. Venit evangelii praedicator, credidit eorum unus aut una; sed ita, ut infidelis cuego dico, non dominus; si dixeris non iubet\', causam gi\'. hic enim nullo modo est ista causa; de iam iunctis loquimur, non de iungendis. si ergo tu causam non inuenisti,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ꝓhibet dñs neq id qd̃ ꝓhibet a¬
postolus iubet dñs. Qd̃ nͥ ita ẽẽt: neq
ctͣ ꝓhibitionem dñi apłs aliquid mo¬
neret neq cͣcͣ uissionẽ eius aliquid ꝓ¬
hiberet. ꝓinde in hiis duab cãis una
aliqͥd ułe inuenitur. in u̾bis apłi ⁊ a¬
liqͥd dissimile. Sił̾e quidẽ est illud qd̾
eĩ p̾ceptum dñi ñ hẽo: tale ẽ: non dic̃
dñs. ⁊quale est ꝯsiliũ do: tale est ego
dico. Illud aũt dissile est qr de nubedo
⁊ deñ nubendo dici pot. hoc bñ fieri pot̃
Illud aũt melius qm̃ utrũq expedit¬
ge infideli dimntenda uel ñ dimitten¬
ergo possumus dr̃e melius ce infidelẽ
ꝯiugem ñ dimutte: qͣmiuis liceat ⁊ iã
dimitte. qͥmad̾m recte dm̃s melius eẽ

Expanded text:
prohibet dominus neque id, quod prohibet apostolus, iubet dominus. quod nisi ita esset, neque contra prohibitionem domini apostolus aliquid moneret neque contra iussionem aliquid prohiberet. proinde in his duabus causis, una aliquid simile invenitur in verbis Apostoli, et aliquid dissimile. Simile quidem, quod ienim: praeceptum Domini non habeo, tale est: non dicit Dominus, et quale est: consilium do, tale est: ego dico. Illud autem dissimile est, quia de nubendo et non nubendo dici potest, hoc bene fieri, illud melius, quoniam utrumque expeditge infideli dimittendo uel non dimittenergo possumus dicere melius esse infidelem coniugem non dimittere, quamuis liceat et dimittere, quemadmodum recte dicim
Abbreviated transcription (Latin):
deli qͣm ñ ꝓhibet dñs p̾cepto legis qr corã
illo inusta ñ est. S ꝓhibet apłs consili¬
o caritatis quia intidelibus affert¬
fert impedimentũ salutis. Nõ solũ
qr pernitiosissime scandalizant oftẽ
rint uiuentib eis a quib dimittũ¬
tur adult̾inis nexib colligati diffi
lud ñ solũ s utrũq parit̾ licet. uñ
ad nichil horũ precepto dñi quisq
ꝯpellitur: s utrũq expedit. aliud mi¬
nus aliud plus. uñ ad id qd̾ ampli
expedit: ꝯsilio apłi quicũq pot̃ cape
ꝓuocatur. hic aũt ubi de dimittendo
uł ñ dimittendo infidelis cũ fideli cõ
iugio. qͣr utrũq quidẽ pariter licitũ
ẽ. per iusticiam q̃ coram dño est. ⁊ id̾o¬

Expanded text:
hibet Dominus praecepto legis, quia coram illo injusta non est, sed prohibet Apostolus consilio caritatis, quia infidelibus affert impedimentum salutis non solum, quia perniciosissime scandalizantur offerint viventibus eis, a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficillud non solum utrumque pariter licet unde ad nihil horum praecepto Domini quietiam utrumque expedit, aliud minus, aliud amplius. Unde ad id, quod amplius expedit, consilio Apostoli quicunque potest capere provocatur. Hic autem, ubi de dimittendo vel non dimittendo infidelis conjugio quaeritur, utrumque quidem pariter licitum est per justitiam, quae coram Domino est
Abbreviated transcription (Latin):
xiuge quidẽ dici potest qr om̃e qd̃ nõ
est ex fide pccm est. qͣmuis u̾am fidelis
hẽat pudiciciã ⁊̃ cũ infideli ⁊iuge: q̃
ñ ht̃ ueram. Ideo aũt nec iuberi debue¬
runt fideles ab infidelib separari: qr
ñ cc̃ iussionẽ dñi gentiles fuer̾t am¬
bo comuncti. Qm̃ ergo ab infideli fide¬
bens utiq sp̃m sc̃m in quo dare posset
utile ⁊ fidele ⁊siliũ. uñ cũ dixisset de mu¬
liere cuius uir mortuus fu̾at. beatior
aũt erit si sic ꝑmanserit ẜm ꝯsiliũ¬

Expanded text:
iuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo coniuncti. Quoniam ergo ab infideli fidebens utique spiritum sanctum, in quo dare posset utile et fidele consilium. unde cum dixisset de muliere, cuius uir mortuus fuerit: beatior autem erit, si sic permanserit, secu
Abbreviated transcription (Latin):
buit: ubi uentũ est ad q̃onem de ⁊iu¬
gib dimittendis uł ñ dimittendis:
adhibu̾im ꝯsiliũ ab apło dictum ñ
p̾ceptũ dñi: uͥ ait. Cet̾is aũt ego dico ñ
ut ⁊sentientes hĩtare secũ: ñ dimitte¬
rent. qd̃ utiq ideo monendũ ñ iubend̃
fuit: qr ñ tanto pond̾e ꝓhibentur hõieᷤᷤ
fac̾e licita qͣmius ñ expediant. qͣntoi
pond̾e ꝓhibenda sunt illicita. Si aũ ali
nere dignatur. hoc fecit ꝑendo ĩfirmi¬
tati. ñ p̾iudicando iussioni. uñ sic di

Expanded text:
buit, ubi ventum est ad quaestionem de conjugibus dimittendis vel non dimittendis adhibui, consilium ab Apostolo, non praeceptum Domini, ubi ait: Caeteris autem ego dico, non ut consentientes habitare secum non dimitterent. quod utique ideo monendum, non iubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licita, quamuis non expediant, quanto pondere prohibentur inlicita. si autem alnere dignatus est, hoc fecit parcendo infirmitati, non praeiudicando iussioni. unde si dix
Abbreviated transcription (Latin):
bit aut in seruitutẽ reuocabit᷑ Cct̾i
u̾o gradus ñ possũt quẽqͣm a nexu ser-¬
uitutis absolu̾e. Unde gelasuis ppͣ.¬
lii amissione mlcte

Expanded text:
em revocabitur; ceteri vero gradus non possunt quemquam a nexu servitutis absolvere. Unde Gelasius lii amissione mulcte
Abbreviated transcription (Latin):
naue ut rstituat sͥ retrorsũ insidias
.i. insidiantes bellatores ad insidiand̃
hostib. hinc admonenur hoc ñ iniu¬
ste fieri ab hiis qͥ iustũ bellũ gerunt
ceperit. utrũ aperte pugnet an ex insi
uł uindicare neglex̾it qd̾ a suis ĩꝓbe.
fc̃m est uł reddere qd̃ per ĩnirias abla¬
tum est. s hoc genus belli sine dubi¬
o iustũ est qd̃ deus ĩꝑat qui nouit ꝙͥ
cuiq fieri debeat. In quo bello ductor
e̾citus. uł ip̃e ppłs ñ tam arictor belli
qͣm mĩster iudicandus ẽ. ¶Cũ ergo¬
iustũ bellũ sit qd̃ ex edicto geritur. ł
quo iniurie ulciscũtur q̃ritur qũo
a filiis isrł iusta bella g̾ebantur. De
Innoxius tͣnsitꝰ filiis isrł negabatur¬
Otandũ sa atq ideo iusta bella gere

Expanded text:
sum, ut constituat sibi retrorsus insidias, id est insidiantes bellatores ad insidiandum hostibus, hinc admonemur non iniuste fieri ab his qui iustum. bellum gerunt,lum susceperit, utrum aperta pugna, utrum insidue vindicare neglexerit quod a suis improbe factum est, vel reddere quod per iniurias ablatum est. Sed et hoc genus belli est sine dubio iustum, quod deus imperat, qui novit quid cuique fieri debeat. In quo bello, ductor exercitus vel ipse populus non tam auctor belli, quam minister iudicandus est. Augllum sit, quod ex edicto geritur, vel quo injuriae ulciscuntur, quaeritur, quomodo a filiis Israel justa bella gerebantur. De Innoxius transitus filiis Israel negabatur, atque ideo justa bella gere
Abbreviated transcription (Latin):
dicanciũ ꝓtraxere ꝯmissa culparũ. ut
ñ tm̃ ferretur ultio in auctores scele¬
rũ. u̾m ⁊̃ in ꝓgeniem dãpnatorũ.
Ideoq quilibet ab ep̃o usq ad subdy¬
aconum deinceps uel ex ancille uł ex
ingenue detestando cõnubio ĩ hono¬
re ꝯstituti filios ꝓcreau̾int illi quidẽ
ex quib geniti ꝓbabuntur canonica
censura dampnant᷑. Proles aũt alie¬
na pollitione nata ñ solũ heditate
nunqͣm accipiẽt s ⁊ in seruitutẽ
eiusdẽ ecc̃e de cuius sac̾dotis uł mĩstͥ
ignominia nati sunt iure ꝑhenni

Expanded text:
dicantium protraxere commissa culparum, ut non tantum ferretur ultio in auctores scelerum, verum et in progeniem damnatorum. Ideoque quilibet ab episcopo usque ad subdiaconum deinceps, qui vel ex ancillae vel ex ingenuae detestando connubio in honore constituti filios procreaverint, illi quidem, ex quibus geniti probabuntur, canonica censura damnentur; proles autem, aliena pollutione nata, non solum hereditatem nunquam accipiet, sed etiam in servitutem ejus ecclesiae, de cujus sacerdotis vel ministri ig
Abbreviated transcription (Latin):
neamenta cõpacta ñ fu̾int. uͥ erit a¬
nima: Itẽ iere. ad algasiã. Se codẽ.¬
Icut semina paulatimi formant᷑ ĩ
ut̾̃o ⁊ tamdiu ñ reputatur hõicidi¬
um donec eleñĩta ⁊ fecta suas yma¬
gines m̃braq suscipiant: ita sẽsus
discedens nec filiã suã illi tradens:¬
ro ⁊ uxorẽ certe ingenuitatis pere¬
accipere ñ duplicatio est ꝯiugii s
ꝓfectus ẽ honestatis. Culpanda sit
sane taliũ negłia s ñ penitus despe¬
in hoc corꝑe ꝯstitutus est qr nõ nun

Expanded text:
neamenta compacta non fuerint, ubi erit aneamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? Item Hieron. ad Algasiam, epiutero, tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant: ita sensus c ab ea discedens, nec filiam suam illi tradenset uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda sit sane talium negligentia: sed non penitus despein hoc corpore constitutus est: quia nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
um iam quidẽ fu̾at s adhuc quo¬
dam modo informiter aĩatum. qm̃
indiscussa temeritate snĩa. Ideo lex
noluit ad hõicidium pertin̾e qr nõ
dũ dici potest aĩa uiua in eo corpore
Oyses tradidit. Si quis ꝑcusserit
mulierẽ in uto hñtem ⁊ abortiuũ
fecerit: si formcatũ fu̾it: det aĩam ꝓ
aĩa. Si aũt informatũ fuerit: mul¬
rpori datur non tñ in conceptu corpo¬
ris nascitur cũ semine deriuata. Nã
si cũ semine ⁊ aĩa existit ex aĩa ⁊ mlł¬
te aĩe cotidie pereunt cũ semẽ ex flu¬
xi quodã ñ ꝓficit natiuitati. S si
pͥus respiciamus uidebimus qͥd seqͥ
debcamꝰ. Contẽplemͣ facturã ade. In a
dã ẽ exẽplũ ẽ datũ ut ex co ĩtlłigamꝰ
t̾at d̃s aĩam limo t̾re admisc̾e ⁊ sic
formare corpus. S rõne infirmaba¬
tur. qr pͥmũ oportebat domũ cõpagi¬
nari: ⁊ sichitatorem induui aĩa certe
qr sp̃c est in sicco hĩtare ñ potest ideo ĩ
sanguine fertur hĩtare. Cũ ergo li

Expanded text:
um jam quidem fuerat, sed adhuc quodam modo informiter animatum, quoindiscussa temeritate sententia; ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nundum potest dici anima viva in corpore t. c. 38. Moyses tradidit: Si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortivum fecerit: si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, mulrpori datur, non in conceptu corporis nascitur, cum semine derivata. Nam, si cum semine et anima existit exanimis, et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed, si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. ut eo intelligatur terat Deus animam limo terrae admiscere, et sic formare corpus. Sed ratione infirmabatur, quia primum oportebat domum compaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur habitare. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
faciat s hoc qd dño est pollicitus fidełr
custodiat ne dampnationẽ s p̾miũ
sibi adqͥrat. qm̃ satius est ñ uou̾e qͣm
uotũ ꝓut melius potest ñ ꝑfic̾e. Gra¬
uus eĩ puniũtur qͥ uotũ fet̾unt aut
fidẽ ꝓceꝑunt ⁊ uotũ ñ ꝑfec̾unt. aut

Expanded text:
faciat, sed hoc, quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat, ne damnationem, sed praemium sibi acquirat, quoniam satius est non vovere, quam votum, prout melius potest, non perficere. Gravius enim puniuntur qui votum fecerunt aut fidem perceperunt, et votum non perfecerunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
tue sociabis. nec in ꝯiugio. nec in ad¬
ulterio nec cum illa ad imam men¬
sam manducabis aut bibes. aut sb̾
uno tecto manebis nͥ in una ecclesia
aut in alio publico loco nͥ nlła ma¬
nec aliam riugem accipies nnsi for¬
te post ꝑactam pnĩam tibi lnuĩa da¬
ta fu̾it ab ep̃o tuo aut eius misso: sic

Expanded text:
tue consanguinee, nec in coniugio nec in adulterio, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes aut sub uno tecto manebis, nisi in ecclesia aut in alio loco publico, ubi nulla manec aliam coniugem accipies, nisi forte post actam penitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo aut eius misso. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
enciam appellatum ẽ. alioꝵ fr̃m.
scͥpta suscepimus qui utiq cam
ipam diu̾so modo narrabant et
primo quidem tam in gradib ꝙͣ
in nõib personarũ discordasse post¬
modii n̾o in alt̾o coꝵ ep̃utatores
eiusdem parentele dicutur conue¬
nisse. Ceterũ in hmodi casib sũ¬
mo opere ⁊sid̾anda est qͣlitas perso¬
narum que aliquid contͣ quosl
astruere uelint que ⁊ insiurandũ
p̾stare debent qd̃ neq gr̃a n p̾cio
uł timore uel odio alicuius hoc di¬
cunt contͣ eos de quib agitur sed
pocius qr credunt ita uͥm ẽẽ ⁊ ita
se a suis antecessorib audiuisse.i
quib om̃ib ñ debet aliqͣ uarietas
uł ⁊trarietas inueniri. ¶ Qui u̾o¬

Expanded text:
entiam est appellatum, aliorum fratrum scripta suscepimus, que utique causam ipsam diverso modo narrabant. Et primo quidem tam in gradibus, quam in nominibus personarum discordasse; postmodum vero in altero eorum computatores eiusdem parentele dicuntur convenisse. Ceterum in huiusmodi casibus summopere consideranda est qualitas personarum, que aliquid contra aliquos astruere velint, qui etiam iusiurandum prestare debent, quod neque gratia neque pretio vel timore vel odio alicuius hoc dicant contra eos de quibus agitur, sed potius quia credant ita verum esse et ita se a suis antecessoribus audivisse in quibus omnibus non debet aliqua varietas vel contrarietas inveniri. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
tuipa ẽ. relaxare uindictam q̃renda
temꝑ ẽ. u̾itas ut inqͥri debeat utrũ ac¬
cusatum noxa edempnet an a pena
ĩnocencia patefacta subducat. Itaq
ꝑuenit ad nos faustinũ defensorẽ ul¬
erit marito tͣdid̾it. S qm̃ iste riugem
dyaconi asserit ñ fuisse dicens. nec eã¬
u̾ginẽ ad eũ uẽisse demiq ñ religiosã¬

Expanded text:
ulpa est relaxare vindictam, quaerenda semper est veritas, ut inquiri debeat utrum accusatum noxa condemnet, an a poena innocentia patefacta subducat. Itaque pervenit ad nos Fantinum defensorem ulerat, marito tradiderit. Sed quoniam iste conjugem diaconi asserit non fuisse, dicens nec virginem illam ad eum venisse, denique ut nec religiosa
Abbreviated transcription (Latin):
pniam. Alibi u̾o legitur post h̾mõi de¬
lictũ nequaꝙͣ reꝑandũ antiqͥ ordinis
m̾itũ. hec diuersitas hoc modo soluttur.¬
Iuos eĩ ad pͥstinos gradus redire cano¬
nes p̾cipiunt quos pnĩe p̾cesuit satif¬

Expanded text:
iam, alibi vero legitur, post hujusmodi delictum nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum: haec diversitas hoc modo solvitur.stinos gradus redire canones praecipiunt, quos poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
nõis siue dignitatis reu̾tatur ad antiqͥ¬
tatẽ suã ergo dũ qͥsq post opus ꝯfessio¬
nis sue ꝯfunditur atq ignominiam
portans depõnem suã cũ hũilitate luget
ecc̃e int̾ cet̾a quedã siłia scribit. Memor
esto unde cecideris ⁊ age pnĩam ⁊ pri

Expanded text:
dignitatis revertatur ad suam antiquitatem. Ergo dum quisque post opus confessionis suae confunditur, atque ignominiam portans depositionem suam cum humilitate luget,ecclesiae inter cetera quaedam similia scribit: Memor esto unde cecideris, et age poeni
Abbreviated transcription (Latin):
putat se dare posse. aut audet dñi pre¬
cepta rescind̾e non tm̃ nich ꝓdest s obest
lapsis. ꝓuocasse eĩ iram ẽ. ñ seruasse sen¬
sum̾e. ⁊ ĩfra. Mandant aliqͣ martyres fi¬
eri. s si iusta si licita si ñ ⁊tea ip̃m do¬
minũ ac dei sac̾dotẽ sint facienda . Si ob¬
teꝑantis facilis ⁊ ꝓna ⁊fessio: si penite¬
tis fuit religiosa moderatio. Mandat
martyres aliqͣ fĩ s si scͥpta ñ sunt in
dñi lege q̃ mandant añ est ut sciamꝰ
illos de deo impetrasse q̃ postulant ⁊ t̃c
facere qd̾ mandant. Neq eĩ statĩ uid̾i
potest de diuina maiestate ꝯcessum ꝙ
fu̾it hũana pollicitatõe ꝓmissũ. Nã ⁊
moyses ꝓ pocis ppłi petiit nec tñ peccã¬
tib ueniã a deo cũ petiss accepit. Itẽ¬

Expanded text:
putat posse, aut audet Domini praecepta rescindere, non tantum nihil prodest, sed obest lapsis. Provocasse est iram, non servasse sensumere. Et infra: § 1. Mandant aliqua martyres fieri, si justa, si licita, si non contra ipsum Dominum a Dei sacerdote facienda; sit obtemperantis facilis et prona consensio, si petentis fuerit religiosa moderatio. Mandant aliquid martyres fieri; sed si scripta non sunt in Domini lege, quae mandant, ante est, ut sciamus illos de Deo impetrasse quod postulant, et tunc facere quod mandant. Neque enim statim videri potest de divina majestate concessum, quod fuerit humana pollicitatione promissum. Nam et Moyses pro peccatis populi petiit, nec tamen peccantibus veniam, quum petiisset, accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
factionẽ nou̾it ꝓpͥa delicta deflere. Q u̾o
negligit nec luget q̃ gessit ⁊ lugẽda sñ
ullo pudore religionis uł timore diuimi¬
iudicii ꝯmittit eũ nlło modo posse ad pri¬
stinũ gradũ restautari cognoscas. In fi¬

Expanded text:
factionem noverit propria delicta deflere. Qui vero negligit nec luget quae gessit, nec lugenda sine ullo pudore religionis, vel timore judicii divini committit, eum nullo modo posse ad pristinum gradum restaurari cognoscas. In fi
Abbreviated transcription (Latin):
torii tp̃re nr̃e seruitutis officia ꝑsol¬
uamus. Quia de hus dixit ꝓpheta.
Septies in die laudẽ dixi tͥ. Nam de
nocturnis uigiliis idem ip̃e ꝓpħa ait
Media nocte surgebã ad ꝯfitendum

Expanded text:
toriique tempore nostrae servitutis officia persolvamus, quia de his dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum
Abbreviated transcription (Latin):
signantib iuxͣ possibłitatẽ aut a se
aut a scolarib publice ꝯpleantur
Deinde ꝑactis horis infirmis ulitatiꝰ
si uoluit ad opus rurale exeat ieiunꝰ
quo atq defunctoꝵ succure possit¬

Expanded text:
signantibus juxta possibilitatem, aut a se, aut a scolaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, quoque atque defun
Abbreviated transcription (Latin):
anis dieb uigilie in cius celebrẽtur
ecc̃a illis ꝯtẽpnentib implere ñ posse.
s magis unũquẽq suis postposito ecte
leruicio uacare negociis. Et ideo ex¬
perientia tua eos quos tibi ẽẽ ostende¬
rit ⁊tumates: debita obiurgatõe ⁊pes¬
ce. ⁊ modis oĩb uigiliis uacare ⁊pelle

Expanded text:
is diebus vigiliae in ejus celebrarentur ecclesia, illis contemnentibus implere non posse, sed magis unumquemque suis postposito ecclesiae servitio vacare negotiis. Et ideo experientia tua eos, quos tibi esse ostenderit contumaces, debita objurgatione compesce, et modis omnibus vigiliis vacare compelle
Abbreviated transcription (Latin):
S si adhuc delectatur atq animũ
ĩmunda pollutio fornicatio dr̃. quã¬
uis quisq diu̾sa turpitudinis uolu¬
ptate ꝓstituatur. Ex delectatione eĩ
fornicandi uaria gignũtur flagici¬
a: quib regnũ dei clauditur. ut hõ
a deo separetur. Int̾ cet̾a .uii. uicia iu¬
cium fornicatõis maximũ scelus est.
qr per carnis inmũdiciã templũ dei

Expanded text:
 si adhuc delectetur, atque animum immunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum dei clauditur, ut homo a deo separetur. Inter cetera septem vitia, vitium fornicationis maximi sceleris est, quia per carnis immunditiam templum dei
Abbreviated transcription (Latin):
in maledtionẽ ⁊ or̃o in pcc̃m testante.
quit bndidionib ufis. Qui u̾o huic
salub̾rimo p̾cepto obedire nolu̾int: y¬
dolatrie pcc̃m incurrent. ⁊samuele te¬
stante ⁊ beato gregorio instruente. n¬
Pcc̃m ariolandi ẽ: ñ obedire ⁊ scelus
ydolatrie: ñ ad quiesc̾e. Pc̃tm gͥ paga¬

Expanded text:
in maledictionem, et oratio in peccatum, testante quit, benedictionibus vestris. Qui vero huic saluberrimo praecepto obedire noluerit, idololatriae peccatum incurrit, Samuele testante, et B. Gregorio adstruente: Peccatum ariolandi est non obedire, et quasi scelus idololatriae non acquiesc
Abbreviated transcription (Latin):
erit absolutus. nã si illo iiuente illa
per incontinenciã alt̾i nupserit: pro¬
culdubio adult̾a erit nec recipietur
iuges tunc sñ culpa sequntur xp̃m de
relicto scło si heant ex pari uolunta¬

Expanded text:
erit absolutus. Nam si illo vivente illa per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit. Nec recipitur itur tunc sine culpa sequuntur Christum relicto saeculo, si habeant ex pari volunta
Abbreviated transcription (Latin):
su. Quappt̾ exꝑiencie tue p̾cipimus
ut diligenti inquisitione discutiat
se nuitare ꝓmiserit. Et si hoc repperit. ⁊
illũ in monast̾io ꝑman̾e ꝓuideat. et
hanc sic̃ ꝓmisit mutare xpellat. Si u̾o
nich horũ est: nec quondã fornicatõnis
dictam młierẽ ꝯmisisse cognou̾is ne il¬
lius rũsio uxori relicte in scło fi̾ possit
perditionis occ̃o: uolumꝰ ut maritũ su¬
um illi: ⁊̃ si iam tonsoratus ẽ reddere
debeas om̃i accusatione cessante. Qͥ¬
a ⁊̃ si mundana lex p̾cepit ꝯũsionis
gr̃a utrolibet inuito posse solui con¬
iugiũ diuina tñ lex fieti ñ ꝑmisit

Expanded text:
e, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat, se mutare promiserit; et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quondam fornicationisdictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiamsi jam tonsuratus est, reddere debeas omni excusatione cessante, quia, etsi mundana lex praecipit conversionis gratia utrolibet invito posse solvi conjugium, divina tamen lex fieri non permit
Abbreviated transcription (Latin):
serit ad om̃e pecus ⁊ uult ascendi ab
eo interficies młierẽ ⁊ pecus morte mo¬
riatur rei eĩ sunt. Queritur qũo sit
reum pecus cũ sit irrõnabile nec ullo
credendũ ẽ. iussa interfici qr in tali

Expanded text:
serit ad omne pecus ascendi ab eo, interficietis mulierem et pecus; morte moriantur, rei sunt. § 1. Quaeritur quomodo sit reum pecus, quum sit irrationale, nec ullo credendum est jussa interfici, quia tali
Abbreviated transcription (Latin):
Liquos scimus subito dem̃tes fcos fer¬
ro. fuste lapidib morsib mltos no¬
cuisse. quoidã ⁊̃ occidisse. Captos aũt
industria ⁊ iudiciis oblatos minime
reos fcos eo qd̃ ñ uolũtate s ĩpellente:
ui nescio qͣ hec gesserunt nescientes qͦ
modo eĩ reus ꝯstituitur qͥ nescit qd̃ fe¬

Expanded text:
liquos scimus subito dementes factos ferro fuste lapidibus morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse; captos autem industria et iudiciis oblatos minime reos factos, eo quod non uoluntate, sed inpellente ui nescio qua haec gesserint nescientes, quo modo enim reus constituitur, qui nescit quid fe
Abbreviated transcription (Latin):
nos in affc̃ĩone aĩali ꝑtinaciter ob¬
te siue aperta p̾cisione dissentiant.
S cũ tales a sp̃ualib euͣngłizantur
⁊ sacͣmentis imbuuntur tanqͣm ꝑ
se ip̃am rebecca eos parit sicut esau
parit: s per agar. Item bomi sp̃uales
chel iure ⁊iugali eos. s per ancillarũ
ut̾um parit. Cum u̾o spũales ĩ eiͣn¬
gelio gen̾antur: boni fideles qͥ uel ua¬
eo tendere ñ desistunt uł ideo ñ faciũt
qr ñ possunt sicut ex ut̾o sarre ysaac.
uł rebecce iacob: ĩ nouam uitã ⁊ nouũ
testamentũ nascũtur. Itaq siue intꝰ¬
u̾sari uideant᷑ siue aꝑte foris sint qd̾
seu̾ent siue in occ̃one tẽptatõis tanꝙͣ
uento exͣ tollantur. qd̾ palea est palea
ꝯgregatione scorum in carnali obdu
ditoris ꝓmissũ erat abrahe qd̾ in se¬
mine eius bñdicentur om̃s gentes. ꝓ¬

Expanded text:
nos in affectione animali pertinaciter obsint siue aperta praecisione dissentiant. cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis imbuuntur, tamquam per se ipsam Rebecca eos parit sicut Esau;  sed per Agar. item boni spiritalechel iure coniugali eos sed per ancillarem uterum parit; cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euaeo tendere non desistunt uel ideo non faciunt quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intuerseveret, sive occasione tentationis tanquam vento extra tollatur, quod palea est palea congregationi sanctorum in carnali obdurditoris. Promissum erat Abrahae, quod in semine ejus benedicerentur omnes gentes;
Abbreviated transcription (Latin):
nascũtur mali. aut per bonos bom
aut per malos mali. amplius istisqͣ
nis ibi bonos filios iacob: natos ex
obfuit natiuitas de ut̾is ancillarũ.
qñ in pr̃e cognou̾nt semen suũ ⁊ ꝯse¬
qͣnter regnum cũ fr̃ib tenuerunt
Quomodo gͦ in filiis iacob nõ ob¬
fuit illis qui nati sunt de ancillis qͦ
minus tenerent regnũ ⁊ t̾ram pro
s p̾ualuit semen pat̾nũ. ¶ Sic qui¬
cũq per malos baptirantur tanꝙͣ
de ancillis uidentur nati s ex semi¬

Expanded text:
nascuntur mali, aut per bonos boni, aut per malos mali. Amplius istis qunis ibi bonos filios Jacob natos de al illis obfuit nativitas de uteris ancillarum, quando in patre cognoverunt semen suum, et consequenter regnum cum fratribus tenuerunt. Quomodo ergo in filiis Jacob non obfuit illis, qui nati sunt de ancillis, quo minus tenerent regnum, et terram rsed praevaluit semen paternum: sic quicunque per malos baptizantur tanquam de ancillis videntur nati, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
carnationẽ xp̃i gr̃a fidei ubiq dila¬
tata est: nec iam dr̃ dic domnui ude uł
domui iscl̃. S euntes docete om̃s gẽtes.
⁊ in oĩ gente quicũq timet d̾m ⁊ oꝑa¬
tur iusticiã. hic acceptus ẽ. illi. nec elec¬
tio mun̾is q̃ritur in successione gn̾is

Expanded text:
ubique dilata est, nec jam dicitur: Dic domui Judae, et domui Israel; sed: Euntes docete omnes gentes, et: In omni gente quicunque timet Deum, et operatur justiam, acceptus est illi: nec electio muneris quaeritur in successione generis
Abbreviated transcription (Latin):
mul h̾editatẽ cum fr̃ib possidebũt
Securus ergo sit qui de semĩe bono
suꝑbientẽ ne imiteris. uñ eĩ filii ia¬
cob de ancillis nati possiderũt terrã
ꝓmissionis cũ frib. hysmael aũt de a
gar ancilla natus expulsus est ab he¬
reditate. uñ nisi qr ille suꝑb erat: illi
humiles. Erexit ille ceruicem ⁊ uoluit
seduc̾e fr̃cm suũ ludens cũ illo. Mag¬
nũ ibi sacͣmentũ ludebant simul et¬
hysmael ⁊ ysciac uidit illos sarra lu¬

Expanded text:
mul haereditatem cum fratribus possidebunt. Securus ergo sit qui de semine bono superbientem non imiteris. Unde enim filii Jacob de ancillis nati, possederunt terram promissionis cum fratribus, Ismael autem de ancilla natus, expulsus est ab haereditate? Unde, nisi quia ille superbus erat, illi humiles? Erexit ille cervicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens cum illo. 12. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara lu
Abbreviated transcription (Latin):
eis hanc dignitatẽ dare debeant.
sunt pertotũ mũdũ uñ nati sũt.
ip̃a ecͣca pr̃es illos appellat ip̃a illoᷤᷤ
genuit ip̃a illos ꝯstituit in sedib
pr̃m. Nõ te gͦ putes desertã qr ñ iuides
petrũ. qr ñ uides paulũ. qr ñ uides il¬
los ꝑ qͦs nata es de ꝓle tua. creuit tͥ¬

Expanded text:
eis hanc dignitatem dare debeat, osunt per totum mundum, unde nati sunt? Ipsa ecclesia patres illos appellat, ipsa illos genuit, et ipsa illos constituit in sedibus patrum. Non ergo te putes desertam, quia non vides Petrum, quia non vides Paulum, quia non vides illos, per quos nata es: de prole tua tibi
Abbreviated transcription (Latin):
spem restitutõis hĩe d. Si u̾o p̃p hanc
culpã depositum. alius ep̃c susceperit:
⁊ ip̃e a cõmuni synodo penam m̾ebit᷑
increpationis tanqͣm eccͣastica iura
dissoluens. Item ex eodẽ. Non liceat¬

Expanded text:
spem restitutionis habere. Si vero propter hanc culpam depositum alius episcopus susceperit, et ipse a communi synodo poenam merebitur increpationis tanquam ecclesiastica jura dissol