comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccipe bugam bututis atq beritatis qua intelligas te obuo¬
xium multere pios terrere reprobos / errantibus biam
docere / lapsis manum porrigere disperdere superbos et relenare
muniles / et aperiat hostium ihꝯ̃ xp̃s dompnns noster qui de
se metip̃o ayt: Ego sum hostium per me si quis iutroyerit
auctor qui educit binctum de domo carceris sedentem in tenebris
et umbra mortis: Et in ommbus sequi merearis euu de qͦ¬
dauid propha ceciuit: Sedes tua deus in seculum seculi birga
equitatis birga regni tui. Et Imitando ipin diligas iusticiã
et hodio habeas iniquitatem / quia ꝓpterea bnxit te deꝯ / deus
tuus ad exemplum illius ꝙ ante secula unxerar oleo exu¬
tatioris preparticibus suis ihm̃ xp̃m domiuum nostenmi: Qi¬

Expanded text:
ccipe virgam virtutis atque aequitatis, qua intelligas mulcere pios, et terrere reprobos, errantibus viam pandere, lapsis manum porrigere, disperdasque superbos, et releves humiles, et aperiatur tibi ostium Ihs Xps Dns nr, qui de semetipso ait: Ego sum ostium: per me si quis introierit,it. Sitque auctor, qui educit vinctum de domo carceris, sedentemque in tenebris et umbra mortis, et in omnibus sequi merearis eum, de quo propheta David cecinit, Sedes tua Deus in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui. Et imitando ipsum diligas justitiam, et odio habeas iniquitatem, qui propterea unxit te Deus, Deus tuus ad exemplum illius, quem ante saecula unxerat oleo exultationis prae participibus suis Iesum Christum. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
regimine exequtor regnatorq profficiuis semper apareas inter
glorrosos ach letas bircutum geminis ornatus et premo sempi¬
terne felicitatis coronatus cum redemptore ach saluatore nostro
ihũ xp̃o cuiꝯ nomen bitemq gestare crederis sine fine glorieris
Qui biunit et imperat deus cum deo patre In buitate spũs sc̃i¬

Expanded text:
is executor, regnatorque proficuus semper appareas: ut inter gloriosos athletas virtutum gemmis ornatus et praemio sempiternae felicitatis coronatus cum redemtore ac Salvatore Iesu Christo cujus nomen vicemque gestare crederis, sine fine glorieris, qui vivit et imperat Deus cum Deo Patre in saecula s
Abbreviated transcription (Latin):
nmpotens sempiterue deus qui te populi fui boluit¬
esse rectorem ipse te celesti benedutione sancti fitãs
rni regni fatiat esse consortem Amen: Soncedatq tibi contra
omues fidei xp̃iane hostes bisibiles et innisibiles bittoriam tri¬
umphaler et pacis et quietis eccliastice felicissimũ te fieri lõ¬
ge lateq fundatorem Amen: quatenus te gubernacula regni te¬
nente populos tibi subiectos xp̃iane Religionis iura custodiens
budiq tutus pace tranquilla perfenatur et co ĩ consilis Regauz
beatorin tollocato eterna felicitate ibidem tecum pariter gui¬
dere mereatur Amen : Quod ipse prestare dignetur cuius¬

Expanded text:
nipotens Deus qui te populi sui voluitesse rectorem, ipse te coelesti benedictione sanctificans, aeterni regni faciat esse consortem. Amen. Concedatque tibi contra omnes fidei Christianae hostes visibiles atque invisibiles victoriam triumphalem, et pacis et quietis ecclesiasticae felicissimum te fieri longe lateque fundatorem. Amen. Quatenus te gubernacula regni tenente, populus tibi subjectus, Christianae religionis jura custodiens, undique tutus, pace tranquilla perfruatur, et te concilio regum beatorum collocato, aeterna felicitate ibidem tecum pariter gaudere mereatur. Amen. Quod ipse. B. IN ORDI
Abbreviated transcription (Latin):
uscipe domine preces et hostias ecclie tue pro salute fa¬
muli tui Regis nostri. L. suplicantis et proteccroue
fidelimu plurmiorum antiqua brachii tui operare miratula bt
superatis patis innnitis secura tibi seruat x piana libertas
dns qui ad deffendendum eterni Regni enangłin re¬
gumm aragonum solium preparasti pretende famulo
o Regi nostro. N. arma celestia ut pax ecclie milla turbetu
tempestate bellorinui: Per dominum: Rubrica:¬

Expanded text:
uscipe, domine, preces et hostias ecclesie tue pro salute famuli tui N supplicantis, et in protectione fidelium populorum antiqua brachii tui operare miracula, ut superatis pacis inimicis secura tibi serviat christiana libertasus, qui ad praedicandum aeterni regni Evangeium Romanum imperium praeparasti, praetende famulo tuo imperatori nostro N. arma coelestia, ut pax ecclesiae nulla turbetur tempestate bellorum. Per. Cumque lec
Abbreviated transcription (Latin):
sanecione congregari sua dispensacione et tua administratio¬
ne per ouiturna tempora faciat filiciter gubernari Amen
quatemis dimuis monitis parentis aduersitatibus carentes
bonis omnibus exuberantes / tuo imperio fideli aniore obse¬
quentes/ et in presenti seculo tranquillitate fenantur/. et cũ
eternoꝵ cimun consorcio potiri mereantur Amen: Quod

Expanded text:
sanctione congregari, sua dispensatione, et tua administratione per diuturna tempora faciat feliciter gubernari. R\. Amen. Quatinus divinis monitis parentes adversitatibus carentes, bonis omnibus exuberantes, tuo imperio fideli amore obsequentes, et in praesenti saeculo tranquillitate fruantur, et tecum aeternorum civium consortio potiri mereatur. Amen. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
eru corona iusticie et pietatis ut ex toto corde et ex. tota miente
populumq a te sibi comissum Iuste regat nullus Insidiantibus
malis enni in iniusticiam bertat: Accende domine cor eiꝯ ad
amorem gratie tue per hoc buctionis olenni bude bucreisti ke¬
ges sacerdotes et prophas quatenus iusticiam diligens per tra¬
nutem farmliariter iusticie populun ducens post peracta a te
disposita in Regali excellentia aiorum cuiritula peruenire
aa eterna gaudia mereatur: Per coͫ.

Expanded text:
eum corona iustitiae et pietatis, ut ex tota mente eum corona iustitiae et pietatis, ut ex tota mente populumque a te sibi commissum iuste regat. Nullus insidiantibus malis in iniustitiam vertat. Accende Domine cor eius ad amorem gratiae tuae per hoc unctionis oleum, unde unxisti reges et prophetas: quatinus iustitiam diligens per tramitem familiariter iustitiae, populum ducens, post peracta a te disposita in regali excellentia annorum curricula pervenire ad aeterna gaudia mereatur. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
pũs saucti gracia humilitatis nr̃e officio in te copiosa
descendat. bt situt manibus nostris indignis oleo ma¬
teriali pinguescis exterins oblitus Ita eiꝯ inuisibili bugnimine
delibutus impingari merearis interiꝯ eiꝯq spuali brictione ꝑfec¬
sime semper inibutus et illicita declinare tota mente/ et sper¬
nere distas sen ualeas et btilia anme tue iugiter cogitare obta¬
Eus qui es iustoriu gloria et miseritordia peccatorũ
qui misisti filium tuum preciosissimo sanguine suo ge¬
mis humanrĩ redimere / qui conteris bella et propugnatores in
te sperantium et sub cinꝰ arbitrio ounium regnoꝵ continetur
potestas te humliter deprecamur ut presentem famulumi tuum¬
Regem nostrnm M. In tua misericordia confidentem in presenti
sede regali. bene. ditas eiq ꝓpitins ad esse digneris bt qui tua
expetit proteccione defendi omnibus sit hostibus forcior fach
eum domine beatum esse et bictorem de Iumutis sus corona

Expanded text:
us sancti gratia humilitatis nostrae officio in te descendat copiosa, ut sicut manibus nostris indignis oleo materiali pinguescis exterius oblitus, ita eius invisibili unguine delibutus impinguari merearis interius, eiusque spiritali unctione perfectissime semper imbutus, et illicita declinare tota mente, et spernere discas seu valeas, et utilia animae tuae iugiter cogitare, optaeus qui es iustorum gloria, et misericordia peccatorum, qui misisti Filium tuum preciosissimo sanguine suo genus humanum redimere: qui conteris bella, et propugnator es omnium in te sperantium, et sub cuius arbitrio omnium regnorum continetur potestas, te humiliter deprecamur, ut praesentem famulum tuum N. in tua misericordia confitentem in praesenti sede regali benedicas, eique propitius adesse digneris, ut qui tua expetit protectione defendi, omnibus sit hostibus fortior. Fac eum Domine beatum esse et victorem de inimicis suis. Corona
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cdita urs funlita ẽ. Cognoscitẽ unie florẽtini: Cognoscite tuipez
eĩ pp̃li ꝓfugos aut extores patriis sedib aut agrestu aut quenis
esscures ãt incertos hñt autores. uobis ũt populis eo orois tio¬

Expanded text:
inclita urbs fundata est? Cognoscite, viri florentini, cognoscite stirpem inclita urbs fundata est? Cognoscite, viri florentini, cognoscite stirpem  enim populi aut profugos aut extorres patriis sedibus aut agrestes aut convenas obscuros atque incertos habent auctores. Vobis autem populus ro
Abbreviated transcription (Latin):
splẽcbore ut  magniticẽtia huiꝰ ĩ elite urbis ⁊efferẽda occuiutus qͣi ob¬
tus mei de multitudine populi: de uiroꝵ opio: de uirtute ĩ sust¬
nia. humanitatẽ ciuiu Aicẽ affingerat. Que maxĩa ꝗdẽ ornauiẽta
sut̃.Impͥmisq memorãda. Redeũduc ẽ igit᷑ unde exiera ⁊ his qui
hauc inicolũt urbe partes suas trade̾du. qui pocius qđ enore fictũ ẽ.
Io nos ad aratoriã reducamus ⁊ alnĩ nos ipos colligamus ⁊ d spiciamus
de quib ren ĩa sictu ẽ. Ne quib ue deinceps simus sicturi
ne duitius ĩ hoc erore uersemur. Qualis ioit᷑ ip̃a urbs sit de mo-¬
stictus est. Nũc eiusmõi halititores eiꝰ sunt ꝯsideremus. uolumus ig: ut¬
Hletaret. sic opmor apncipio : ut ĩ quit Cicto ordinamur uñ igit
haucai populo genus ẽ qui fuit eiꝰ ꝑentes  quib mortalib. hr

Expanded text:
splendore ac magnificentia huius inclite urbis referenda occupatus, quasi oblisplendore ac magnificentia huius inclite urbis referenda occupatus, quasi oblitus mei, de multitudine populi, de virorum copia, de virtute, industria, humanitate civium dicere effugerat, que maxima quidem ornamenta sunt in primisque memoranda. Redeundum est igitur unde exieram et his, qui hanc incid nos ad oratoriam reducamus, et aliquando nos ipsos colligamus despiciamusque de quibus rebus iam dictum est de quibusve deinceps simus dicturi, ne diutius in hoc errore versemur. Qualis igitur urbs ipsa sit, demonstratum est. Nunc cuiusmodi habitatores eius sint consideremus. Volumus ignsiderare. «Sic opinor; a principio», ut inquit Cicero, «ordiamur». Unde igitur huic populo genus est? Qui fuerunt eius parentes? A quibus mortalibus hec
Abbreviated transcription (Latin):
to ip̃oꝵ iudeãt᷑ fuisse ꝯtẽta s utrũq simul insicos iusus quertere uo¬
luisse. sedet eĩ medic int̾ tirenũ ⁊ ac triticũ mare qͣi regina q̃da
y talie purissimo ac saberuno celo ꝯstituta. Nec planitiai. nec mõtes
o pers hinc ap̃cisi tampi. Illinc latissime insiergũt calles. Amnis uo᷑ ꝑ
media fluẽs menĩa cũ map̃ro ornamẽto ẽ. Tuc̃ multo maiori uedieo
in ip̃i uõ urbe mirãde lautice rx inꝯꝑibilis intor stupẽdi ornaeus si¬
ma oiũ magnificẽtia reꝵ. Est uillaꝵ aũt ĩ mẽse ⁊̃ auditeq delitie
tiaꝵ urbes longissime añcellit᷑. ueꝵ me pulcherimaꝵ reyp astluẽtra
t liuel ac semꝑ sponte sua se afferẽs ad licẽdu matra impetu quol
et iuolẽtia huc usq me rapuit. nec ulla ꝯsistẽdi p̃buit ficultate. Et
rsitam paꝵ dipte faceͣ nilus sus : qui de oruamẽtis huiꝰ urbis disse

Expanded text:
altero ipsorum videatur fuisse contenta, sed utrunque simul in suos usus convertere voaltero ipsorum videatur fuisse contenta, sed utrunque simul in suos usus convertere voluisse. Sedet enim media inter Tyrrenum et Adriaticum mare, quasi regina quedam Italie, purissimo ac saluberrimo celo constituta nec planitiei nec montis expers. Hinc apricissimi campi, illinc letissimi insurgunt colles. Amnis vero per media fluens menia cum maximo est ornamento tum multo maiori utilitati. In ipsa vero urbe mirande lautitie, incomparabilis nitor, stupendi ornatus, sm rerum magnificentia est. Villarum autem immense inauditeque delitie,provinciarum urbes longissime antecellit. Verum me pulcherrimarum rerum affluentia, et dives ac semper sponte sua se offerens ad dicendum materia, impetu quodam et violentia huc usque me rapuit, nec ullam consistendi prebuit facultatem. Et forsitan parum diserte facere visus sum, qui de ornamentis huius urbis
Abbreviated transcription (Latin):
miris utilitite pͥuetur. Ieaꝵ ĩ his dũ tapat reb amaricimis urbib florẽtia
suꝑatur. ĩ quib uĩci uutoria ẽ. Illis eĩs portus at lictora nõ nulla sane p̃¬
bent utilitite s tñ eam ip̃a iltꝰ implicita calamitatib / ml̃tisq mixta
molestiis florẽtie uõ ita ꝓpinquo fruit᷑ mari. ut puta exillo partim cpiat᷑
tilicatiꝰ: nullis aduersis ⁊ eb ꝑturbatã nullisq calamitatib ĩ munitis. nchil e
hac comodicite pestilas celu. nibil cassis at s nup̾neris aer. Nihil undaꝵ hu-¬
uditas. Nihel accuntiales ꝑ turbãt aut de trabũt morbi. bed tota illa ꝙͣtu¬
cũꝙ est pura/ ac minme ꝑiculosa mimme ĩfecta utiitas ẽ. nchi nõ solet
uicleri illa et de çĩ abĩfero mari florẽtia recessisse: ut suꝑi quoq ma¬
lud fieret ut ĩ duob extremis eode tpr̃e pectaeret uł longĩquitate
nimit ul ꝓpraquitite. Nũc aũt sic abutroq lictore remota ẽ. ut nõ

Expanded text:
urbibus Florentia superatur in quibus vinci victoria est. Illis enim portus ac litora nonnullam sane prebent utilitatem, sed tamen eam ipsam multis implicitam calamitatibus multisque permixtam molestiis. Florentia vero ita propinquo fruitur mari ut puram ex illo capiat utilitatem, nullis adversis rebus perturbatam nullisque calamitasus atque impurus aer, nichil undarum humiditas, nichil autumnales perturbant ac detrahunt morbi; sed tota illa quantumcumque est pura ac minime periculosa minimeque infecta utilitas est. Michi vero solet videri illa etiam de causa ab infero mari Florentia recessisse, ut superi quoque maillud fieret, ut in duobus extremis eodem tempore peccaret, vel longinquitate nimia vel propinquitate. Nunc autem sic ab utroque litore remota est ut non
Abbreviated transcription (Latin):
uisse: quib nulla uirtus nulle auitiis ⁊edẽtio unũ dũ tuxat ⁊ is quĩd sũ¬
ũ erat illis certuũ. quo totis uicib interẽe ꝯtẽdebat. Ita eĩ ĩtruei
dandis ⁊ol cũ crudelititis gneͣ intẽti erãt: qͣ sũmũ p̃miu fuisset expo¬
situy si ĩ ea urbe. nulla nobilitate: nulla ⁊ geniu. nullu dĩo cuie
eliꝗssent scaq c. calicula cũ tanta fecisset stragẽ p̃ta potiusset mo¬
xĩa ĩ uentri/ tõ cuel ut ĩ magna urbe suꝑẽent fessus ic̃ necado at
acidanbo: cũ sacitre crudellitatẽ aĩ nullo nd̃o posset nepforeã illas
ermisit uocẽ. q̃ testis ẽẽt sue ĩ menitits. d utint̃ ĩ quit p.ro. un
cuicẽ haberet. quã uno ictu possot euellere. Et plane ita feãt
nũꝙͣ eĩ sangnĩe ciuiu satiatus ẽ uacus feaisset q oĩo urbẽ si paulo

Expanded text:
nisse, quibus nulla virtus, nulla a vitiis redemptio? Unum duntaxat, et id quidem sumnisse, quibus nulla virtus, nulla a vitiis redemptio? Unum duntaxat, et id quidem summum, erat illianis omni crudelitatis genere intenti erant, quasi summum premium fuisset expositum si in ea urbe nullam nobilitatem, nullum ingenium, nullum omnino civem reliquissent. Itaque C. Caligula cum tantam fecisset stragem quantam potuisset maximam, innumeri tamen cives, ut in magna urbe, superessent, fessus iam necando ac trucidando, cum satiare crudelitatem animi nullo modo posset, nefariam illam emisit vocicem haberet, quam uno ictu possem avellere!» Et plane ita fecit. Nunquam enim sanguine civium satiatus est, vacuefecissetque omnino urbem si paulo
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ut nec hobie quidẽ iudeãt oblita : s si q̃d illoꝵ ał nõm us ne
saui ad huc suspose ad res pablia de dignatur et odit nõ sũt noua
florẽtino populo hoc ꝑtiuz scutia: nec nuꝑut quide arbitrã tur
ĩcepit. Altiuis hec cõcerticio sucepta ẽ. Cuy nefani hoiẽs ꝑ sũmu
tallere. lut̃ hoc ardore ĩ censi. Tũt yec scertado atq hec
ꝑti studit florẽtis suscepta : quas ad hãt die ꝯstanaissime re¬
tinet. Nec si alio at alio noĩe Auersis tp̃us hec partos appł¬
ꝑuata Iustu me bercule otiui ⁊ antiq patere plusꝙͣ debia
pietis. Buis eĩs Rerat romenoꝵ imꝑui tanta uirtate partũ p̃ta¬
camilus puslicoli: fabricius: curius fabrus iegulus scipienes : maroellus. Catho¬
nes: alii q ĩ numerabiles serenissimi et ꝯturetissim utri p̃stitere . Io .m.c.
Ciligule. aut eiusmõi in manũ ac scelestiu tirãnoꝵ manus nutum y p̃ue¬

Expanded text:
concepit ut nec hodie quidem videatur oblita, sed si quod illorum vel nomen veconcepit ut nec hodie quidem videatur oblita, sed si quod illorum vel nomen veum adhuc superest id hec res publica dedignatur et odit. Non sunt nova in florentino populo hec partium studia, nec nuper, ut quidam arbitrantur, incepit: altius hec concertatio suscepta est. Cum nefarii homines, per summum ore incensi, tunc hec concertatio atque hec partium studia a Florentinis suscepta, que ad hanc diem constantissime ret inet. Nec si alio atque alio nomine diversis temporibus he partes appeonservata. Iustum, me hercule, odium et antique patrie plus quam debita pietas! Marcellus, Catones aliique innumerabiles sanctissimi et continentissimi viri prestitere – id in C. Caligule aut eiusmodi immanium ac scelestium tyrannorum manus nutumque perve
Abbreviated transcription (Latin):
oĩe p̃clara oꝑa madoĩaq egregia milũt. uidentur un ip̃o strde
ros nescio quo patto aĩog tollet ĩgentesq ip̃us adhibere: ut nihil
nist altuz atq inagnificũ amplissini uiri queãt moliri: et que eo tpre
unt ea mapĩe p̃stere ꝯtingat hec igit ppło ficissunao romano
colla eo map̃io florebat: quo potẽtissimi reges et bellicosistime getes¬
ormis ic uirtute domite erant Cartigo numãtiã chorinthus a
scirpe int̾ierant om̃s t̾re/ maria q oĩa inpotestatẽ eius ppłi ue¬
noceant. nihil callamitatis .pr 2o. ab ullis hostib in fluituꝰ erat nõdu ce¬
ares : anthonii tiberis Nerones pestes atq epicia iri publice libertate
quo illus auemet arbitror q̃ł ĩ hac ciuitato egregia p̃ter ceteras
et fuisse ⁊ esse iudemus: ut florẽti hõĩes mapĩe hoiu libtite¬
hoc gaudeant et torranoꝵ ualde st munia : Tantu ut opinor odii
aduersus ĩ uabres ĩ ꝑii et rei publice cursores ia et illo tpre plorẽtic

Expanded text:
imeque egregia molitur. Videntur enim ipse secunde res, nescio quo pacto, animos tollere ingentesque spiritus adhibere, ut nichil nisi altum atque magnificum amplissimi viri queant moliri, et que eo tempore fiant ea maxime prestare contingat. Hec igitur splendidissima Romanorum colonia eo maxiarmis ac virtute domite erant. Carthago, Numantia, Corinthus a stirpe interierant; omnes terre mariaque omnia in potestatem eius populi venerant; nichil calamitatis populo romano ab ullis hostibus inflictum erat. Nondum Cesares, Antonii, Tiberii, Nerones, pestes atque exitia rei publice, libertatem quo illud evenire arbitror, quod in hac civitate egregie preter ceteras et fuisse et esse videmus: ut florentini homines maxime omnium libertate gaudeant et tyrannorum valde sint inimici. Tantum, ut opinor, odii adversus invasores imperii et rei publice eversores iam ex illo tempore Florentia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute ẽ toustrit: Iomi forisq gefit ⁊ quottidie gerat. Nũ splĩdor:
difficioꝵ. Nũ ornatus. Nũ lauritia : Nũ diuitie: nũ multitudo ppłi. n
salubritas ats amenitis locoꝵ. Et quid ẽ p̃terea p̃ ulle cuutas possit
opetie. Nihil ꝓfitto. Eiuo igit̃ iã Ricemus : aut quis agẽdu soꝑ erxtat¬
tr iud aliud p̃ sũme num̃ ꝓcanto beneficio uenerari ei ꝑ p̃ces porrigere.
Tũ igit Aus om̃ipotẽs at p ĩ mortalis cuꝰ de lubra atq aras hic tuus p̃płus
⁊ eligiossime colit. Tu y sancissunt parẽs: cui ingẽs tẽ plu expuro
nitido marmore ⁊ hac iribe absoluit᷑ q̃ tuũ dulassimu ꝯplexa natu end
mater es⁊ intemeratissua uirgo. Tuq ioħes batista: quẽ sibi patronũ h
ciuitas adoptauit hãt pulederimt̃ ⁊ ornatissimt̃ urbẽ ppołu q eius ab

Expanded text:
die gerat! Num splendor edificiorum, num ornatus, num lautitia, num divitie, num multitudo populi, num salubritas atque amenitas locorum? Et quid est preterea quod ulla civitas possit optare? Nichil profecto! Quid igitur iam dicemus aut quid agendum superextat? Quid aliud quam summum numen pro tanto beneficio venerari eique preces porrigere? «Tu igitur Deus omnipotens atque immortalis, cuius delubra atque aras hic tuus populus religiosissime colit; tuque sanctissima Parens, cui ingens templum ex puro ac nitido marmore in hac urbe absolvitur, que tuum dulcissimum complexa natum eadem mater es et intemeratissima virgo; tuque Iohannes Baptista, quem sibi patronum hec civitas adoptavit, hanc pulcherrimam et ornatissimam urbem populumque eius ab
Abbreviated transcription (Latin):
stratib ita dillegeris ⁊ p̃clara hucꝰ urbis gubnatio. Ut nulle nũꝙͣ: ut nu¬
uꝙͣ domo sufragii patre familias maiori disciplinit fcuĩt instituta. Ouãotre
nemo dic in utritẽ pati posse. Nec quisꝙ̃ rẽ sũa nisi uilens ãmittit : pa¬
rata semꝑ iudicia: paratis magistratꝰ patet aura: patet sic̃mu tato
querele aduersus õe genus houe in hac ciuitate libime st. Iura auit

Expanded text:
gistratibus ita diligens et preclara est huius urbis gubernatio ut nulla unqgistratibus ita diligens et preclara est huius urbis gubernatio ut nulla unquam domus sub frugi patre familias maiori disciplina fuerit instituta. Quamobrem nemo hic iniuriam pati potest nec quisquam rem suam nisi volens amittit. Parata semper iudicia, parati magistratus, patet curia, patet summum tribunal. Querele adversus omne genus hominum in hac civitate li
Abbreviated transcription (Latin):
solentiei potifeo ma pimus ex gallia escesierat. post p̃ ergo ĩ
apulio nẽtu ẽ p̃tus ille uirtatẽ singulis. Iocis ostẽderit liboitissiẽ
udez reffẽres. Si hic locus tantas naͣratiõe pateret. ut añ
breuissime dicã cales de se p̃stiterũt : ut ẽt accerbissius hostis
decole ac p̃scancia cor laudare cogeret. subacta igit᷑ apu
marios p̃fecerũt: iui cessent duces ossent duces optimeꝵꝭ parciu
pͥncipesq legitime ĩclite ꝑ ꝯsparationis: ab huiꝰ mõt uicio hic ma¬
istratus ꝓfectus plurima in urte auctoritatẽ positus ẽ oĩ qĩ
in iuglie quada/. at q custodie noc ⁊ es publice ⁊ curiculo a
maiorib ol ẜuato de fletat. Ne ue ad hoĩes diuersa sentetes actmuinistratt
iei. pui deffuratꝰ euđ igisꝰ rome censoꝵs athenis aropagia. lito domonc sepboii
et sũt ĩ plorẽtina ciuitate guelferu duces id est exsius cuub qu
bñ dere pu. sentiũt. pͥmarii uiri electi ad rẽ pu. tuẽdas. sũbdus igit ma¬

Expanded text:
go in Apuliam ventum est, quantam illi virtutem singulis in locis ostenderint libentissime equidem referrem, si hic locus tantam narrationem pateretur. Ut autem brevissime dicam, tales se prestiterunt ut etiam acerbissimus hostis decorem ac prestantiam eorum laudare cogeretur. Subacta igitur Apulia rimarios prefecerunt qui essent duces opti marum partium principesque legitime incliteque conspirationis. Ab huiusmodi initio hic magistratus profectus, plurimam in urbe habet auctoritatem. Positus est enim quasi in vigilia deflectat neve ad homines diversa sentientes administratio rei publice deferatur. Quod igitur Rome censores, Athenis areopagite, Lacedemonie ephori, hoc sunt in florentina civitate guelforum duces, id est ex his civibus qui bene de re publica sentiunt, primari viri electi ad rem publicam tuendam. Sub his igitur ma
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ tetus ue cognostes: siue admeͬcantias ⁊ õi doniq re obtiuude: om̃i¬
q accione aultos mortales loncissime dñi erat. Nec ulli peniꝰ gẽti co
polletes ꝯsilio : industu libezeles : magnifici : Iocũ Si asfibiles maxio ꝑ ur¬
bani. Nt̃ qd ego ⁊ cratiõis suauicate ⁊ uerboꝵ ellegãcit lepuaer q̃
quide ẽt sine ꝯtrouersit suꝑat sola eĩ hec ĩtota ytalit cuuitas purissimo

Expanded text:
es, sive ad mercaturas, in omni denique re obeunda omnique actione cunctos mortales longissime anteeunt. Nec ulli penitus genti cpollentes consilio, industrii, liberales, magnifici, iocundi, affabiles, maximeque urbani. Nam quid ego de orationis suavitate et verborum elegantia loquar? In q
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ uiros. quib ⁊ei pu. eubnacula ꝯmissa Re. Neq alibe ꝙͣ ⁊ publica
art hĩcite uoluit. quo ad iõ publica gerẽdis paratiores forẽt neq
e litororiuz pompa ꝑdite. quo amplior ip̃oꝵ hẽ rete maiestes
ueꝵ quia nõ nũꝙͣ accidũt tpra: ut maiore ꝯsilio opus esse iudat
sũt pterea uiuẽtutis signiferi ad quos cũ armis ꝓtuẽda libertate opus
⁊ uniuersa ꝯcũrit. seꝗturq multituso hi ⁊ in ꝯsilio ad sũt ⁊ ut
suꝑiores magistratus ex quadrãtib deligũtur. ⁊ quituor mẽseste¬
nr̾nt potestate.s neꝙ oiũ reꝵ decernẽdaꝵ h oc tria collegia
hãt potestato. s pleriq cũ ab illis approbata suit cio popullare ꝯsti¬
mõ et lib̾tas uiget ⁊ iustica sctissie in cuutate ẜuatur. Cũ n

Expanded text:
novem viros, quibus rei publice gubernacula commissa sunt, neque alibi quam in publica arce habitare voluit quo ad rem publicam gerendam paratiores forent, neque sine lictorum pompa prodire quo amplior ipsorum haberetur maiestas. Verum quia nonnunquam accidunt tempora ut maiore consilio opus esse videatt. Additi preterea iuventutis signiferi, ad quos, cum armis pro tuenda libertate opus est, universa concurrit sequiturque multitudo. Hi et in consilio assunt et, ut superiores magistratus, ex quadrantibus deliguntur et quatuor menses tenent potestatem. Sed neque omnium rerum decernendarum hec tria collegia habent potestatem, sed pleraque, cum ab illis approbata sunt, ad populare consimodo et libertas viget et iustitia sanctissime in civitate servatur, c
Abbreviated transcription (Latin):
res pi suscepit maiori ꝙ pena ⁊ el illoꝵ ꝑsonasq muniuit. Ratroni quippe
ꝯsentaneũ arbitrata ẽ: ut desparẽ ꝯdiçiã houo̃ dispar pena seq̃ret. Et
qui magis ue meigebat et plus aupilii tubuere sue prade̾tre iustitieꝙ pu-¬
eauit Ieaq eꝑdiuersis or tinib facca ẽ queba equalitas. Cũ malores
ua prudicit potecia minores ⁊ es palᵉ. utrosq ui᷑ metus pene Afendant¬

Expanded text:
a res illorum personasque munivit. Rationi quippe consentaneum arbitrata est ut disparem condicionem hominum dispar pena sequeretur, et qui magis indigebat ei plus auxilii tribuere sue prudentie iustitieque putavit. Itaque ex diversis ordinibus facta est quedam equabilitas, cum maiores sua p
Abbreviated transcription (Latin):
Cisal pine tractus or̃s : ferme ciuitatesq ab alpib ad etruriã q fia¬
ugeniã int̾ duo maria ꝯcientur in eius potertate. erat oc̃to q pa¬
bant. In etrurio uõ pitas: senas: perusiam. aslisiu tenebat᷑. Tande
t bononiã occupazat. mula p̃terer opide. multi potẽtes ponte¬
ac dñi nobilos scen metu seu rapinoꝵ spe seu et̃ trina adueci
noĩ fortunas q illius sequebãtur. his tantis tã ꝙͣ amplis opib ꝯsilia
õ de erãt. s felis ille feliꝭ nimiu nũꝙͣ c̃e potuit si suã ĩdust¬
uigilia uigilãtia. solertia inbonis artib exerciusset: nullo ũ ꝙͣ ĩ hoĩe
callidiora ꝯsilia neq accriora ꝯsilia omib in locis aderĩt. nibil
integie integru iẽ sinebat. nihil intẽꝑatu ⁊elĩquebat: aliot
pe cunpsi aliol lergitionib: alios cauitatis ip̃e ꝓmissis ꝙ disi stebat
onrtis ytalie populus feminatus discordiis ad miuoe tollidelut. ⁊ ut ibi fucrs af¬

Expanded text:
cisalpine tractus, omnes ferme civitates que ab Alpibus ad Etruriam atque Flaminiam inter duo maria continentur in eius potestate erant dictoque parebant. In Etruria vero Pisas, Senas, Perusiam, Assisium tenebat, tandem etiam Bononiam occuparat. Multa preterea oppida, multi potentes ac domi nobiles, seu metu seu rapinarum spe seu etiam fraude adducti, nomen fortunasque illius sequebantur. His tantis tamque amplis opibus consilia non deerant. Sed felix ille, felix inquam, nimium esse potuit si suam industriam, vigilantiam, solertiam in bonis artibus exercuisset. Nullo unquam in homine callidiora consilia neque acriora; omnibus in locis aderat, nichil integrum esse sinebat, nichil intentatum relinquebat. Alios pecuniis, alios largitionibus, alios caritatis specie promissisque adsciscebat. Omnes Italie populos seminatis discordiis ad invicem collidebat et ubi satis af
Abbreviated transcription (Latin):
ti cũ sepa amicis iupilius ꝯculissẽt: Sepo iimice fuctionis
hoĩes suasuirtute ⁊ audicia ꝯtriuitsẽt. om̃is aeniꝙ eplocis
abi pugnaretur iutoriã reportasent. Tpũs uenisse race ꝙ
illi mapĩe oportebãt. ut patrie notit maculas q delectent. Co
mãfrebu sicilie regẽ quil is siuersaꝵ parciu pͥnceps
ytalit orat ⁊ milites suos ad arbia miẜat ꝓfecti st sicuti¬

Expanded text:
um tulissent, sepe inimice factionis homines sua virtute et audacia contrivissent, omnibus denique ex locis ubi pugnaretur victoriam reportassent, tempus venisse rati quod illi maxime optabant, ut patrie notas maculasque delerent, contra Manfredum Sicilie regem, quoniam is diversarum partium princeps in Italia erat
Abbreviated transcription (Latin):
ploꝵ ornatu: de tocius orbes ĩ credibili addmirẽda lanticia
oĩa. Ced ea melius ex ꝯꝑacione aliaꝵq ex se ip̃is licet co-¬
noscente. Itaq hi : qui aliqđ ep̃s affuore cũ florẽcia reue¬
nũt. soli ferme intelligũt. qͣtu hoc florẽtissima urbs ce-
Caret illa ediffiioꝵ ornitiz. Aliu uõ haꝵ quide reꝵ minime ĩ opia piaitur:
berũ ẜ sita aut salubri celo. nõ nulla aũt iei ĩ mõdo ẽ. ut quiꝗd sordis no¬
tu futu ẽ. id mine ponats. anͣ occulos hoiũ. et pedib ꝑ uias cantãdui

Expanded text:
plorum ornatu, de totius urbis incredibili admirandaque lautitiaplorum ornatu, de totius urbis incredibili admirandaque lautitiaone aliarum quam ex se ipsis licet cognoscere. Itaque ii qui aliquod tempus abfuere, cum Florentiam reveniunt soli ferme intelligunt quantum hec florentissima urbs cetecaret, illa edificiorum ornatu, alia vero harum quidem rerum minime inopiam patitur, verum sita haud salubri celo. Nonnulla autem ita immunda est ut, quicquid sordis noctu factum est, id mane ponat ante oculos hominum
Abbreviated transcription (Latin):
eo ĩ loco posita ẽ: ut ĩ oĩ re maxĩe probatur mediu sit tñ¬
utr ũ i ꝯplentur. et ut ne utriusq utilititis sit expers. et mir¬
locole: suauitate fruat᷑. Olucẽti eĩ adsepter tuonẽ fessullas mõtes
qͣi propugnacula queda urbis ingẽte ui fuioris et boree aqu¬
llonis fruẽtes impetus repẽdũt ad austru nõ ꝯiuis minor est.
humiliores muniũt. Acetoris aut partibus a p̃cisimi se explicãt
Campi. Ad zefiros tñ magis apti. Itaq plurima inhis loas trã¬
quilitas est. Sũmaq tẽꝑeries a quib cũ dissedis: quocũq
pgeteliate: aut te frigora maiaca excipiũt: aut solis arcio
spaciosissuna muroꝵ sopit corona. nõ tũ tantu aparatu. uer
imuida: aut difficlens sius uirib uicleatur: nec rursus ita
neglecta: ut peculaus: aut ĩ ꝯsulta possit haberi. Luid di¬
ear de fieq̃ncic populi: de splendoꝵ hediffidoꝵ: de tẽ¬

Expanded text:
eo in loco posita est ut, quod in omni re maxime probatur, medium sit ineo in loco posita est ut, quod in omni re maxime probatur, medium sit inunque complectitur ut neutrius utilitatis sit expers et mira celi suavitate fruatur. Obiecti enim ad septentriones fesulani montes, quasi propugnacula quedam urbis, ingentem vim frigoris et boree aquilonisque furentes impetus repellunt. Ad austrum vero, cuius vis minor est, humiliores muniunt colles. A ceteris autem partibus apricissimi se explicant campi, ad zephiros tamen magis aperti. Itaque plurima in his locis tranquillitas est summaque temperies, a quibus cum discedis, quocumque progrediare, aut te frigora maiora excipiunt aut solis ardorespeciosissima murorum sepit corona, non tamen tanto apparatu ut timida aut diffidens suis viribus videatur, nec rursus ita neglecta ut petulans aut inconsulta possit haberi. Quid dicam de frequentia populi, de splendore edificiorum, de tem
Abbreviated transcription (Latin):
sita ceteras om̃s uibes et sꝑletlore: et rinatu: et mõdicia suꝑa
pͥncipio igit qđ prude̾cie max̃e est. nibil adostẽtitiõe facere.¬
nec piculosa: et ⁊̃ ane. et actãcias sequi pocius: ꝙ̃ tĩãquilla
stabille q comodicate. hoc florẽciã quide cernimus obseruasse
Neꝙ ełs cũ sũmis ĩ montib collocata est: ut ⁊ se p̃clire oste¬
tate posfet. Nec ⁊ersus ĩ lacissimo campoꝵ e quore : ut quoquo
sus eẽt asperta. prudentissime quide utrũq et optuno ofilio ab
hac urbe factu. Neq eĩ ĩ sumis mõtib. habitire lices sine aci¬
uersa celi ⁊̃ temperie: sine uẽtis: sine procellis: sine sũma
bitatoꝵ ĩ comoditate atq molestie. Nec rurlus ⁊ in mẽsa fasia¬
q planicie absq humiditate soli. aliis q ĩ puritate aeris: aliisqi
Iligure nebuloꝵ. has igit᷑ ĩ comoditites fugiens prudetissima utos

Expanded text:
sita ceteras omnes urbes splendore et ornatu et munditia superat. sita ceteras omnes urbes splendore et ornatu et munditia superat. Principio igitur, quod prudentie maxime est, nichil adanem iactantiam sequi potius quam tranquillam stabilemque commoditatem, hoc Florentiam quidem cernimus observasse. Neque enim summis in montibus collocata est ut inde se preclare ostentare posset, nec rursus in latissimo camporum equore ut quoquo versus esset aperta. Prudentissime quidem utrunque et optimo consilio ab hac urbe factum. Neque enim in summis montibus habitare licet sine adversa celi intemperie, sine ventis, sine procellis, sine summa habitatorum incommoditate atque molestia, nec rursus in immensa vastaque planitie absque uditate soli, absque impuritate aeris, absque caligine nebularum. Has igitur incommoditates fugiens, prudentissima urbs
Abbreviated transcription (Latin):
uł insuꝑiori eꝑtẽ ꝯ tompleris. Nibel tinti uiderĩ possit. ut illis ãmponat:
Cu uo̾ mores institutaq ꝯscicleres nebil oĩo arbittareus: p̃stancius
heo me dubiu tenent sepe ꝙ de alto dicẽ patẽte: alto reconlatio
ad sore uocat. Nec de liberãdi ꝑmittũt faculiate. Ego eñ uñ aptiss¬
nũs et cõgruẽtissimus putabo. Inde iniciu dicẽ di suma. qđ quid
credo et ceteros nõ ẽẽ imꝑbaturos: ut eĩs aullo nõ nullos fdios
uidemus tanta habere cũ paretib simillitucline: ut ĩ ip̃o aspectu
manifestissime cognoscantur. Sti buic nobillissime aty ⁊̃ clite urbi
tanti cui siuis cuub ꝯueniẽcia ut neq eas alibi pͣ ⁊ illa babitasso : nec
ip̃as alios. p̃hũtꝰmãs habitatores habuisse suma rõe factu uideatur
quẽ admoũ ip̃i ciuesinali quoda ingenio: prudecia: lauricia. et
magnisicẽ cia cetoris hõib plurib p̃stant. Sec et uibs prucde tissime

Expanded text:
uperiori tempore contempleris, nichil tanti videri potest ut illis anteponatur. Cum vero mores institutaque consideres, nichil omnino arbitraris prestantius. Hec me dubium tenent, sepeque de altero dicere parantem alterius recordatio ad se revocat, nec deliberandi permittunt facultatem. Ego tamen unde aptissimum et congruentissimum putabo, inde initium dicendi sumam, quod quidem credo etiam ceteros non esse improbaturos. Ut enim nonnullos filios videmus tantam habere cum parentibus similitudinem ut in ipso aspectu manifestissime cognoscantur, ita huic nobilissime atque inclite urbi tanta cum suis civibus convenientia est ut neque eos alibi quam in illa habitasse nec ipsam alios quam huiusmodi habitatores habuisse summa ratione factum videatur. Nam quemadmodum ipsi cives naturali quodam ingenio, prudentia, lautitia et magnificentia ceteris hominibus plurimum prestant, sic et urbs prudentissime
Abbreviated transcription (Latin):
apulcriore iudicio cansas ꝙ ꝓfectus: p̃ optimaꝵ parciũ suces. de quoꝵ
rrigine abre forsitiꝰ erit aliꝗd reffere: que meliꝰ ouis amplituclo
possit intelligi. Erit aut breuissumnt digressio. Nec ĩ uerlis ut piar
gẽ ns ⁊ .p. uulnus nullo pacto uibs defendi posse uideret : om̃
Cuies. qui alto ⁊ generoso erãt aĩo. Ne eos ⁊ urbe dnonãtesuu¬
de ret: qui patile suaz mamtestisine ꝓdiderũt: kclictis patiuis

Expanded text:
pulchriori initio causaque profectus quam optimarum partium duces; de quorum origine non ab re forsitan erit aliquid referre quo melius amplitudo eius possit intelligi. Erit autem brevissima digressio nec inutilis, ut opinor, ter ingens rei publice vulnus nullo pacto urbs defendi posse videretur, omnes cives qui alto ac generoso erant animo, ne eos in urbe dominantes viderent qui patriam suam manifestissime prodiderant, relictis patriis
Abbreviated transcription (Latin):
cere uoluit nisi pͥus lacesita. Tñ ubi quid ĩ uire inflitu ẽ. uehe¬
mẽtissunc pugnatricẽ se p̃stitit ꝓ sue dignitate. Illud ẽẽ õẽ ex̃s huit

Expanded text:
cere voluit nisi prius lacessita, tamen, ubi quid iniurie inflictum est, vehecere voluit nisi prius lacessita, tamen, ubi quid iniurie inflictum est, vehementissimam pugnatricem se prestitit pro sua dign
Abbreviated transcription (Latin):
C qci et̃ cãtiꝰ et admiribilius ẽ ĩ maxĩs ꝑiculis deffiallimisꝙ tp̃rib
nũꝙͣ merete ꝯce disse. nec remenississe aliꝙ de magnieudine ac̃oꝵ
Celar iratus fuit ad portas faces at ꝙ exiau huic ursi ꝓtedent
ũc̃ om̃i mumnicoꝵ facio structa parata neci sequebatur castra. Etãt
intra pͥmũ lapilẽ ãa cira urbez. loca fẽro atq hostile clamore rebo¬
abũt. Nec ĩ Restiorib signis anbal quõdã ad porta celinã ꝓfictus est
er illus ĩ mõstiu inflorẽtra menia ⁊uebat. Accedebat ad hec ꝙ ea
ualeet. at nõ fortissume ciuits usꝙ adeo minas illiꝰ luretẽ q ꝯte psit
t Cun ille. ex̃ urbe multet dies ꝓbaccaretur. Nusꝙͣ intre urbẽ sit
trepidituꝵ. Sed ita gerebãtur õĩa : qi nihil ꝑiaili muneret. Nec ulla
hostus uis oẽt ꝓpinqua om̃s offiaine. ola orra ꝑuias ꝑ etebant nulle
hec est inulascẽda in iuria formidabilis. Nẽ si ⁊ nũꝙͣ alicui no¬¬

Expanded text:
rarius atque admirabilius est, in maximis periculis difficillimisque temporibus nunquam mente concidisse nec remisisse aliquid de magnitudine animorum? Cesar iratus fuit ad portas, faces atque exitium huic urbi portendens; hunc omnis inimicorum factio, stricta, parata neci, sequebatur. Castra erant intra primum lapidem; omnia circa urbem loca ferro atque hostili clamore reboabant. Nec infestioribus signis Hannibal quondam ad Portam Collinam profectus est quam illud tunc monstrum in florentina menia ruebat. Accedebat ad hec quod ea valeret. At vero fortissima civitas usque adeo minas illius furoremque contempsit ut, cum ille extra urbem multos dies perbaccharetur, nusquam intra urbem sit trepidatum, sed ita gerebantur omnia, quasi nichil pericli immineret nec ulla vis hostium esset propinqua. Omnes officine, omnia horrea per vias patebant; nulla hoc est in ulciscenda iniuria, formidabilis. Nam etsi nunquam alicui no
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terea uisu ẽliba ciuititẽ cuiẽ de capite cuiꝰ fere siñi cu
eĩs qui id feasset ẽt si iustissime fecerit polutu tñ ⁊ abonunabi
inꝑ ciues uderi. Ea de cã ex longinquo acceisiti iilices hisqg
leges p̃sc̾pte sũt : a quib discedi nullo mõ licet. Na ⁊ uirati illas
suscipuit. ⁊ magistiatu abuntes ñ iustiores ꝗda iõnẽs admunistĩ¬
tionie sue populo redoũt. Ita in õi re ppłus libtasꝙ dnatur quo aũt
qluis facuius eẽt in amplissunt ciuitate suũ ius ꝯseꝗ necdi
aliis octupa ĩedur magũtus aliis ꝑ iusticia legsq de c̃ent. Data

Expanded text:
terea visum est in libera civitate civem de capite civis ferre sententiam; eum enim qui id fecisset, etiam si iustissime fecerit, pollutum tamen et abominabilem inter cives videri. Ea de causa ex longinquo accersiti iudices iisque leges prescripte sunt, a quibus discedi nullo modo licet. Nam et iurati illas suscipiunt et magistratu abeuntes quasi institores quidam rationem administrationis sue populo reddunt. Ita in omni re populus libertasque dominatur. Quo autem cuique facilius esset in amplissima civitate suum ius consequi, nec, dum aliis occuparentur magistratus, aliis iustitia legesque deessent, da
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a pomiuꝰ: ut ostẽdere nõ iuste hãt cuutate eius mõi partes suscepis
Et simul intelligeretur eo tpr̃e hanc alũnias desiutis fuisse: rico
uibs rõ. pott᷑. libtite ingeniis clarissinis ciuib maie florebit napo¬
scer q̃ ⁊ es publiea in uniͦ potestatẽ de tucta ẽ p̃clara illa ⁊genia
ut ĩ ꝗt cornelius aluere: ut plurimu int̾sit. Tum ĩ feuori tprẽ co¬
onie ħ fuĩt deduta. Cui ier iã oĩs uirtus ac nobilitis iome
uorbis oxturpãda erat: ut nihil p̃clariu atq egregiu ꝑ ex ea mi¬
rabant secu possent offere. nec uõ cũ floretia hui mõi late at
auitores. quib oia q̃ ubicũq st̾ uirtute atq armis sonita parue¬
rint ⁊ cũ eo tprẽ sesuita sit: quo ppołus romanus liber atq ẽ collu¬
mis potẽtia. nobilitate: uirtute. ingeniis maxĩe florebat anullo
ꝓleco dubitiri põt: quin hoc una urbs nõ solu pulcritubine ⁊
ornatu et oportunitate loci: ut udemus: s ẽt nobilitite ⁊ dignitite

Expanded text:
 primum, ut ostenderem non iniuste hanc civitatem eiusmodi partes suscepisse, et simul intelligeretur eo tempore hanc coloniam deductam fuisse quo urbs romana potentia, libertate, ingeniis, clarissimis civibus maxime florebat. Nam posteaquam res publica in unius potestatem deducta est, preclara illa ingenia, ut inquit Cornelius, abiere, ut plurimum intersit tunc an inferiori tempore colonia hec fuerit deducta, cum ita iam omnis virtus ac nobilitas romane urbis extirpata erat ut nichil preclarum neque egregium qui migrabant secum possent efferre. Nunc vero, cum Florentia eiusmodi habeat auctores quibus omnia que ubique sunt virtute atque armis domita paruerint, et cum eo tempore deducta sit quo populus romanus liber atque incolumis potentia, nobilitate, virtute, ingeniis maxime florebat, a nullo profecto dubitari potest quin hec una urbs non solum pulchritudine et ornatu et opportunitate loci, ut videmus, sed etiam dignitate et nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ aclesse ⁊ que ne abetse oportet dilligoitissime ꝑ quireret. Impͥnus
quide illus tẽsuit uł ꝓcul amari eẽt romata: Nec putauit sap¬¬
uentissimus uir ẽa urbe ullo mõ ẽe beata posse. que aũt ĩ lito
posita foret aut maris fluctib eẽt ꝓpinqua. nõrat multas dades¬
et multa ad beate iuue̾du Impesime̾ta q̃ maris porrigit afere¬
ĩ loco ẽe positaz: ut athanay atꝙ iatrabisonda grdes aduersus
it ꝑtimeseendõi fulits ubi mõ solu quid uiqne gẽtes agant
Quid fontimi populi ꝯsilii capiãt. Quia molĩatur quẽ ad mou era nos
fuerit qiãti ꝑẜcrutari satisẽ ⁊ eoꝵ ilatẽtes insictias uł aꝑtos im¬
tus cauere. sed egiptii phances colci stiche. mauri gaditani bartare
et mapiẽ ĩ trase ailũte natioẽs st formisãde at ꝙ fruitimaꝵ

Expanded text:
que adesse queve abesse oporteret diligentissime perquireret, in primis que adesse queve abesse oporteret diligentissime perquireret, in primis quidem illud censuit ut procul a mari esset remota. Nec putavit sapientissimus vir eam urbem ullo modo beatam esse posse que aut in litore posita foret aut maris fluctibus esset propinqua. Narrat multas clades, multa ad beate vivendum impedimenta que maris porrigit affert Tribisonda Gades adusque sit pertimescendum; ubi non solum quid vicine agant gentes, quid finitimi populi consilii capiant, quid moliantur, quemadmodum erga nos fuerint animati perscrutari sat est et eorum vel latentes insidias vel apertos impetus cavere, sed Egiptii, Phenices, Colchi, Scyte, Mauri, Gaditani, barbare et maxime inter se disiuncte nationes, sunt formidande. Atqui finitimarum
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ ulla indige̾t hoc tũ bico facile nõ re ꝑiri posse agru qui
tantu multitudiẽ in colẽciu nutuat. Neq ẽĩ plereq urbes tã fre¬
quẽtes habitatores habent ꝙͣ florẽtia .ager hos tũ oĩs una cũ p
ssunt urbe ita pascit ut nõ mõ aduictu s ne ad delitras quid ex¬
terni cuiꝰ ꝙ̃ ĩ digeat auxilii. Qua obrẽ urbs quide ip̃a talis est uł
ĩtra menia uł ep̃: ut nulle beatior sit extimãda. Quod si quis e
meo iudicio longissue erat ꝙ laudare tleb a id in uictu ucit. E
oĩ maris uicina uidendis ꝯꝑadisq rebus forfita utilis e ceteꝵ
falsa atqz amara nimis ꝑ multt st̾ quippe ĩ cõmoda : quibusma¬
ritime urbes ob nopie sũt ꝑ mult ꝑrala quib sbiace᷑ labẽt n¬
cesse plato at benẽsis oĩu philosaphoꝵ longissime pͥnceps : Cu
itatez que bene ac beate uiueret insuis libris institueret

Expanded text:
tione ulla indigent. Hoc tantum dico, non facile reperiri posse agrum qui tione ulla indigent. Hoc tantum dico, non facile reperiri posse agrum qui tantam multitudinem incolentium nutriat. Neque enim plereque urbes tam frequentes habitatoressima urbe ita pascit ut non modo ad victum, sed ne ad delitias quidem externi cuiusquam indigeat auxilii. Quamobrem urbs quidem ipsa talis est, vel intra menia vel extra, ut nulla beatior sit existimanda. Quod si quis esmeo iudicio longissime errat et quod laudare debet id in vitium vertit. Est enim maris vicinia vendendis comparandisque rebus forsitan utilis, ceterum salsa atque amara nimis. Permulta sunt quippe incommoda quibus maritime urbes obnoxie sunt, permulta pericula quibus subiacere habent necesse. Plato Atheniensis, omnium philosophorum longissime princeps, cum civitatem que bene ac beate viveret in suis libris institueret et
Abbreviated transcription (Latin):
illẽ quid laudabũt ꝙ semꝑ om̃s nullus tũ ĩ usetur art qui cũ ea
tormeret nõ multo  clauor ꝙ̃ audiens sibi finperat iuderetur it
qun a mes rez fũz agressus. s neq ego poraz tã ⁊ tlit ibe aspi¬
ciensixũ mitani Neq admitãs liuds eius reticere si r
Iidessũat crlleberimis referea sit opidis uibis aũt mesia est tã¬
q aastes qued̃a ac dominatrix illa nõ croimastint suo quoq loco
ꝯsttuguo et lunã astellis crcubari porta ⁊ecte diceret quispra fie¬
ꝑ eo quo res pulcherima uisu quẽas mouz ũiz t̃ clipeo circuus sese
d̃ uic̃ẽ ⁊ cludentibus mñtinus oreis et iomiolicu desunt: qui mebus
est tocius clipoi locus. Eod hic itide mõ iudemus ⁊egiones qͣi cuiculos
quĩda tocuis amnbitus medra. hec añt menibus cingitur atꝙ re
te at y habũdacia fruẽciu. ⁊ iud de agroꝵ spletidissimt cultura
bec quide õmib nota st̾ et an oculos exposita nec A mostra¬

Expanded text:
llam quidem laudabuntque semper omnes; nullus tamen inventus est cui, cum eam cerneret, non multo preclarior quam audiens sibi finxerat videretur. It rem fuerim aggressus. Sed neque ego poteram tam inclitam urbem aspiciens non admirari neque admirans laudes eius reticere. Quodndidissimis ac celeberrimis referta sit oppidis! Urbs autem media est tanquam antistes quedam ac dominatrix; illa vero circum adstant, suo queque loco constituta. Et lunam a stellis circumdari poeta recte diceret quispiam fitque ex eo res pulcherrima visu. Quemadmodum enim in clipeo, circulis sese ad invicem includentibus, intimus orbis in umbelicum desinit, qui medius est totius clipei locus, eodem hic itidem modo videmusquidam totius ambitus media. Hec autem menibus cingitur atque ste atque abundantia fructuum? Quid de agrorum splendidissima cultura? Hec quidem omnibus nota sunt et ante oculos exposita, nec demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
laruis hec auitas e dore. Aut ytalia suo labore siusq facultacibu
a ẜuitutis ꝑ ieulo liberata. Ex quo quotidie ab om̃ib quidẽ ppłis gra¬
tulatioẽs: laudel: gratie huic urbi alte ab hac uoͣ urbe adeũ ĩ mor¬
talõs rei certe. Semꝑ eĩ ea modestia fuit. ut mallet has p̃clarase
dei beneficis ꝙͣ sine iurtuti feͬre acceptat. Itaq nõ ĩ tumuit ella g¬

Expanded text:
re, quam universa Italia suo labore suisque facultatibus a servitutis periculo liberata? Ex quo quotidie ab omnibus quidem populis gratulationes, laudes, gratie huic urbi acte, ab hac vero urbe ad Deum immortalem reiecte. Semper enim ea modestia fuit ut mallet has preclaras res Dei beneficio quam sue virtuti ferri acceptas. Itaque non intumuit illa
Abbreviated transcription (Latin):
T ad quã cus intrise fuerĩt una exdiuersis tors fit armoni iut
nihil arrib iocũde est. Neq suauiͣs eodes mõ hec prudẽtissit̃ eiuita Iea
ouĩs sui partes moderata ẽ ut ĩdm suma quedã rei pablice. sib iipi
ꝯsentanee re sultet: que mẽtes at ꝑ oculos hoiũ suc ꝯuemiẽcit selecte
nihil ẽ ĩea p̃posterũ: Nihil ĩ quenĩs: Nchil absardu. nihil uagũ

Expanded text:
 ad quam cum intense fuerint, una ex diversis tonis fit armonia, qua nichil auribus iocundius est neque suavius, eodem modo hec prudentissima civitas ita omnes sui partes moderata est ut inde summa quedam rei publice sibi ipsi consentanea resultet, que mentes atque oculos hominum sua convenientia delectet. Nichil est in ea preposterum, nichil inconveniens, nichil