comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elillquentẽ nãq. huncredar guerenullus p̃¬
sũ nit in exem ploculpauehem̃ t̃ extendit᷑:
ꝗuando preuerentia honoris peccator ho¬
norat: Indigni aũt quiq: tanti reatꝰ pondera
fugcren si ueritatis sententiã sollic ita cordis
a uropensarent : qͣaits quis candali tauerit u¬
nũ depusillis istis ꝗͥ in mec reduntex pedit ei
ut suspendat᷑ mola asi naria collode demer
riasecularis uitȩ circuitꝰ ac labor expri¬
mitun & ꝑ ꝓfundũ maris extrem adamp¬
gatio designat᷑ : Qui ergo ad scĩratis speci¬
em deduct ł uerho ceterts destruit ł exẽplo
melius ꝓfecto fuerat ut hunc admortemi
suhexterioris habitu terrenaacta c̃strin¬
r& urcũq: huncto lerabilior inferni poena
pondus regiminis monstrarem : net rmerarȩfara
regimina quisquis hisimparꝰ. ẽ. aude atet ꝑem
uscupiscentiã culminisducatũ susc ipiat ꝑdi¬
tionis: hinc enĩ pieiacob: phib&dicens : Noli¬
teplures magistrifieri fr̃smei : hinc ipsedĩ ho¬

Expanded text:
ullus praesumit; et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola riam saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constrinret, utcunque hunc tolerabilior inferni poena pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei ho
Abbreviated transcription (Latin):
testait fulcit᷑: Quantomagisi naltũ seerigit :
cũ seiã potestus adiungit: quã tam̃ potesta¬
temrecte dispensut qui solli cite nouerit&
sumere & illa qđ adiuuat & expugnur e qđ
temptat: & ȩqͣlem secũ illa c&eriscernere :¬
& tam̃ sepeccantib: telo ultionis ante ferne
Sed hanc discretionẽ plenius agnoscimus:
sipastoris primi exem placernamuss Petrus
ab eneagente cornelio & sese humilit̃ ꝓsternen¬
te inmo deratius uenerari recusauit : seq
illisimilẽ recornouit dicens: dedcũ ana¬
niȩ & saphsrȩ culpam reoperit mox
quanta potentia suꝑc&erosecre uiss&
ostendit : Uerbo nãq eorũ uitã ꝑtulit quã
spu ꝑscrutante dephendit: Et sũmũ se intra
ecłam c̃tra peccata recolis qe honore
sibi uehem ent̃ impenso corãbene agentib:
fratribus ñ agnouit: Illic cõmunionẽ ȩqua¬
li tatis meruit scĩtas. actionis hec telus
ultionisius a peruit potestatis: Paulus

Expanded text:
testate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, testate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat qui sollicite noverit et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si pastoris primi exempla cernamus. Petrus a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, nniae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui singula reculmen a pp&ens & socialem
go iudicio intus foueam deiectionis in uenit :
dũ forisse inculmine potestatis extollit:
Apos tatȩ quidem angelo similis efficit᷑
dum homo hominibus eẽsimilis dedignat᷑ :
Sic saulp̃humilitatis meritũ intumorẽ
suꝑbiȩ culmine potestatis excreuit : ꝑhumi¬
litatem quippe p̃latus ẽ ꝑsuꝑbiã reꝓbatus :
dño atestante qui ait : Non ne cũ esses par¬
uulus inoculis tuis caputte constituu ntri¬
bus us irł: Paruulum sẽ insui soculis uiderat.
sed fultus temporali potentia iam separ uu¬
lum non uidebat : C& erorũnãq cõparati¬
onesep̃ferensq pluscunctis poterat magnũ
xumsuꝑbiȩ ipso potentiȩ fastigiole nocinante
corrũpitur: Quã uidelic& potentiã beneregit
qui & tenere illã nouerit & impugnare: Bene
hanc regit qui scit ꝑ illã suꝑcus paserigi : scit
cũ illa c&eris a equalitate componi: Humana
& enĩmens plerũq: extollit᷑ &iã cũ nulla po¬

Expanded text:
qui singulare culmen appetens, et socialem go judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se prius in suis oculis viderat, sed fultus temporali potentia jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum xum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla po
Abbreviated transcription (Latin):
Ponderas usgꝰ. ẽ q̃ totis cogitationib ad lasc iuiã desu¬
ensipondus t̃pitudinis gestat in cordo: & quã uispra¬
ua non exerceatoperͤ  abhistam̃ ñ euellĩt m̃ te necad
usũ bonio peris inaꝑto ual& aissurgereiigrauat
huncabdtis pondus cͥpe: Quisqͥs quoliba&. ilitio su

Expanded text:
 totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente: nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
iba neglegit : Insuꝑhumeralis ornamento habert
ũ bistinctũ nescit: Sed cũ mens ad p̃ceptaca¬
ritatis tendit̃: restat ꝓculdubio ut ꝑ absti¬
nentiã caroma ceretur: Vnde & bistincto
cocco. tortubissus adiungitur: deterra &en
bissus nitentis pecieoritor: & quid ꝑbissum nisi
candens decoremunditiecorporalis castitas
designatur : Quȩ ui delic& torta pulcritudi¬
ni suꝑhumeralis inectitꝰ ꝗͥatunc castimonia¬
ad ꝑfectũ munditiȩ candorẽ ducit᷑ : cũ ꝑ absti¬
nentiã carofatigatur: Cũq in t̃uirtutes
c& tras &iam afflicte carnis meritũ ꝓfic̃:
qsi indiuers suꝓhumeralis speciebis sustor¬
ta candescit:&¬

Expanded text:
odlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur, restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur, de terra enim byssus nitenti specie, oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta pulchritudini superhumeralis innectitad perfectum munditiae decorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit
Abbreviated transcription (Latin):
nedominat: Inscabie& eñ feruor uiscerũ adcutẽ
trahi ̃t : ꝓ quã recteluxuria de signat᷑: qr sicoo dtep¬
tatio usq ad operationẽ ꝓ silit: nimirũ feruor
intimꝰ usq ad cutis scabiẽ prũpitꝰ & forasiã cor⁊
pies sauciat qdũ in eogitatione noluptas ñ repr¬
mit᷑ : &iam in actione dominat᷑: quasienĩ cutis tor¬
irginẽ paulus curabat abstergere cũdicehat : tem ł¬
Intatio uosñ app̃henda tnisihumana: Ac siaꝑte cp̃
dicer&: humanũ qͥdẽ ẽ in corde tẽptationẽ ꝑ peo¬
ti : demonicũ uͦ ẽ. tẽptationis certamine & inope

Expanded text:
cerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit. Et foris jam corpus scabies sauciat, quia dum in cogitatione voluntas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti; daemoniacum vero est tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
regiminis głam affectañ honoris: Videri docto¬
res appelunt : transcendere rectores c̃cupiscuñ:
atq: ad testante ueritate : primos incgnis recu¬
magis neque uñ q̃ uanto a dliumilitatis magiste¬
riũ ex sola elatione ꝑuener᷑ : : Ipsa qui ppe inma¬
gisterio lingua c̃fundit᷑ q̃ uando aliud discitur
rectoris regnan qui nullis fultiuir tutibulo
nequa quã diuanitus uocati sed sua cu prdine
accensi lculm̃ regiminis rapiun potius quã tat¬
assecunt: ꝗuostam̃ int̃nus iudex eq ue hitemnone¬
iudicium reꝓbationis ignorat: Vi Ao asagͥhus¬

Expanded text:
regiminis gloriam affectant honoris: videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque, attestante Veritate, primos in coenis recumagis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, rectoris regnant, qui, nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur, quos tamen internus judex provehit, et nejudicium reprobationis ignorat. Pastoru
Abbreviated transcription (Latin):
cen : ꝓ defensi onegregis uocelibera huius
mundi potestatibus contraire : Et indiedñi
inp̃lio stare ẽ : prauis decertantibus exius¬
tiie amore resistere: Pastori enim recta timu¬
issediceres quidẽ. Aliud qua mtacendo terga p̃¬
Iuisse: qͥ nimirũsiꝑgage seobicit murum
ꝑ domo irł hostibus opponit: hincrursum
belin quenti populo dicit᷑: Prophetȩ tui ui¬
de tii falsa & stulta : nec aperiebant iniꝗͥ¬
tatem tua t teadpeenitentiũ ꝓuocarent:
Prophetȩ quippe in sacro eloquioñ nũ quã
doctores uocantur : Quidũ sugitiua eẽ p̃sen¬
ti Aindicantiq̃sintuenturũ manifestañ:
Quoss diuinus sermofaluidereredaruit
qui adum corripereculpas metuunt. in¬
cassũ delinquentibus ꝓmissa securitatebla¬
ditu: quiin quitat᷑ pec cantiũ neqͣ quam
apeunt: qui ab increpationis uoce con

Expanded text:
est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad poenitentiam provocarent . Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
iudic&ur: Pecuniã  quippe insud ario ligare ẽ :¬
ocepta dona subotiolentitorporis alscondere:
t contra istecũ regim appetii. adtendar nepexẽ¬
plũ prauioperis pharisȩorũ moreadingres¬
⁊̃magis regni tendentib: obstaculũfiat: qui iux¬
amagistriuocẽ nec ipsi n tran necalios intrare
accedit: Sigͦ adhulc̾ ẽĩ in opere passionesuiuunt :
p̃sũptione ꝑcusso mederiꝓperatq̃ui lnfacie
ulnus portat᷑ . Illeigi᷑ ille mođamnib: deb& ad exẽ¬
suitꝰqͥnulla adũsa ꝑtimescit : ꝗ sola int̃nadesidera :
Cuius intentionibeneẽ gruens nec õnino ꝑ inbelli¬
tatẽcorp̾nec ualde pc̃tu meliã repugnat : dadaliena
pitius ad ignoscendum flectit: snilquã plusquã
pec&  inoscensabarcȩrectitudinis inclint̾ qͥnul¬
ainlicita ꝑpetrat.: s ꝑ p&rata ab alu sut ꝓpria
peplorat : qͥ ex affectu cordisalienȩ in sirmitaticars¬
patit᷑: Sicq inbonis primisic̃ insuis ꝓfectib l&atar.

Expanded text:
judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est pjudicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare accedit. Cujus, si adhuc in opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi poterit, qui in facie vulnus portat? Ille ergo, ille modis omnibus debet ad exemsuit. Qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem corpus, nec valde per contumaciam repugnat. Qui ad aliena citius ad ignoscendum flectitur, sed numquam plus quam deceat ignoscens ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla inlicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat. Qui ex affectu cordis alienae infirmitati compat
Abbreviated transcription (Latin):
gitauit : unde necesse ẽ utcũ coritatio extrausũ
cornoscit sip̃latus bona agere quȩ psuerit passi:
qrꝰ nequaquã ual& inculmine humil itatẽ discereq
in imis posit ñ de sut suꝑbire: Nescit laudẽ cum
suppecat fugere qͥ adhancdidic̃cũde eã anselare
Nequa quã uincesa uaritiã potest quando ad multo¬
rũ sultentationẽ tenditis cuisufficere ꝑpria
nec solipotuer Ex ante acta gͦ uita se qͥsa: inue¬
niat ne in appetitu seculminisimapo cogtatis¬
nisilludat: quãuis plerũq. in oco patione regimi¬
dirigit: turbato auti tẽpestatis fluctib: &ic̃
penitus senauta c̃sundimquid nãq ẽ potestas
culminis si isitẽpestastã tis. inqua pcogiationem
elitũt ꝑrepentinos excissusoris & operisqsi po
orgim̃ ueniat uirtutib: uacuus nec coactusic¬
cedat: Illesi omninorennuitcaueat neacceptã
pec uniã insudario ligansdecius occultatione

Expanded text:
gitavit. Unde necesse est ut cum cogitatio extra usumgitavit. Unde necesse est ut cum cogitatio extra usumcognoscit si praelatus bona agere quae proposuerit possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tenditur is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Quamvis plerumque in occupatione regimidirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se nauta confundit. Quid namque est potestas culminis, nisi tempestas mentis? In qua semper cogitationum er repentinos excessus oris et operis quasi per ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione
Abbreviated transcription (Latin):
tũ desiderat bonũ op̾desiderat Ipseg sibi testis ẽ qr
epis copatũ ñ appecit qͣm̃ ꝑhuncboni operisministe¬
riũ sedhonorisgłam q̃rit : Sagrũ quippeosficiũ ñ so¬
lũ ñ diligi tomnino sed nc̃scitꝰqͥ adculmrgiminis a me¬
didestrui lucra debues : Cũq mens humilitatisculm̃
uaifripereadelationẽ coritar aꝗdsorasap petit int̾iminu
ra inimopponun: & quãuis hocelationis intentigne
appetantu peraturos tam̃ semagna ꝑtractañ : Fuq
ut aliul nimis intentio sub pͣmat : aliud tractantis
animo suꝑficies cogitationis ostendat : Nã sȩpesibi
desemen sipsam̃tit a fingit sed ebonqopeream are
oipanua ppetens fitadhoc pauida cũquerit : Auc ax
cũ ꝑ uenerit : tendens eñ neñ ꝑueniat trepidat: sed
repente ꝑuenens iure sibi hoc debitũ ad qđ ꝑuene¬
rit putat: Cũq ꝑcepti prinoipat officio ꝓfruises¬
cularit̃ coeperit: libent̃ obliui scit᷑ qͥđ qͥd roligiose co¬

Expanded text:
tum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est qepiscopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhedi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intura animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare  quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum quaerit, audax cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose co
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ mertum nescit : Aut a leo quamodo alus uenũ
postulatꝰ. Iutrũ sibisit placat ignorat : quainre. ẽ
adlucali ad sollicitius fomidandũ neqͥ placare
posse irã credit᷑ hancipse ex pprio peatu merex¬
ad int̃ceden dũ mittitiratia dimꝰ ad detoriara¬

Expanded text:
itae meritum nescit? Aut ab eo quomodo aliis veniam postulabit, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereaad intercedendum mittitur, i
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ deb& cũ ad suscipiendũ hoc suꝑna ualundi¬
tas agnoscit: Quod moyses utrũq miroo peo¬
re expleuit. qͥ peẽ tantȩ multitudini & noluit &oboe¬
diuit: Suꝑb: enĩ fortasseea siducatũ plebis inn¬
numeres ine trepidatione susciper& : Etrursul
suꝑbus exister& siauctorisi mperi& obedire t¬
m̃ de imperantis uiribus p̃sum̃do c̃sensit : Hinc
ergo hinc pcipites quiq: colligan c̃ũquantaculpa
ex appetitu ꝓprioc& eris p̃ferrin metuun: si
scĩ uiriplebiũducatũ susciperedõ &iã iubente
timuerint: Moysos su adente dõ trepida tms
micusquisq: ut honoris onus ꝑcipiat amlat :
&q at casum ualdeur guẽt̃ ex ꝓpruis. humeru li¬
bent̃ opprim̃dus ponderib: submittitalienis

Expanded text:
citer debet, cum ad suscipiendum hoc superna volunciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire men de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites colligant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submitt
Abbreviated transcription (Latin):
renti quẽmitter& ultros eobtulit dicens: Ecce
gomit teme : Hieremias aũt mittit& tam̃ ne
ab utrisq: exterius diũs auox ꝑdiit̃ sed ñ adiũso
fontediletionis emanauit : duo quippes p̃
cepta caritatis dĩ uidelic& amor& pximi
ꝑactiuã igit᷑ uitã ꝓdeẽpximiscupiens ꝑͥ saias
officiũ p̃dicationis appetit: Fc̃tẽplatiuã uͦ
heremi asc̃ditoris amori sed ule inherere
desi derans nemitti ad p̃dicandũ debeat c̃¬
lo q̃ndo ꝑdera : Ille nedã nastudiosi operis
talcendosentira& :Sed hoc in utrisq ẽ subti¬
lit̃intuendũ : qr & is qͥ recus auitp leneñres¬
titit: Et is qͥmitti uoluitante se ꝑ altaris calui¬
culũ purgatũ uidit: neaut ñ purgat᷑ a direqͥs¬
que sacramis teria audeat: autque suꝑ nagrłã
cligit sub humilitatis specie suꝑbe c̃tradica
Quia igit᷑ ualdedifficileẽ purgatũ sequelib&
possecornoscere p̃dicationis osficiũ tortius
declinat᷑ : Nec tam̃ declinari ut diximꝰ ꝑtina¬

Expanded text:
renti quem mitteret, ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat coloquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicadifficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertina
Abbreviated transcription (Latin):
calci& eĩq habitaculũ domũ disgalciati uoce:
Frat̃ quippe defunctus ille ẽ ꝗͥ p̾resurrecti¬
meis: Qui quasi sinẽ filiis obi it qͣc adhuc elec¬
toꝵ suoꝵr numerũ ñ impleait: Hui scilice
uxorẽ suꝑtes fr̃sortiri p̃cipit᷑ qđdignũ ꝓfectoe¬
imponãt: Cui nolenti infaciẽ mulier expuit :
ẽ salis amiactat : Cui ex uno pede calciam̃tũ
tollit᷑ ut dis calciati domꝰ uocet᷑: Scriptũꝗͥppe
ẽ: Calciatipedes inp̃paratione eugłupacisy
Si gͦ ut nrãm sic curã pximigerimartrũq: pedẽ
ꝑ calcia m̃ tũ munimus Quius uã contans uti¬
litatẽ pximorũ neglegi tđsi uniuspedis calcia¬
m̃ tũ cũ de eore amittit : Sitaq: ñ nulliqͥ ma¬
gnis ut diximꝰ munerib digatidũ soliũ c̃tẽplatio¬
nis studiis in arde scuNt Pare qito atu auietuldi¬
morũ in p̃dicatione refugiust sͦ : Dequosidis
tricte iudipapĩ extantis ꝓcul dubior ei s̃ q̃uan¬

Expanded text:
calciet, ejusque habitaculum domum discalceati vocet. Frater quippe defunctus ille est, qui post resurrectimeis . Qui quasi sine filiis obiit, quia adhuc electorum suorum numerum non implevit. Hujus scilicet uxorem superstes frater sortiri praecipitur, quia dignum profectoimponatur. Cui nolenti in faciem mulier exspuit, em salivam jactat. Cui ex uno pede calceamentum tollitur, ut discalciati domus vocetur. Scriptum quippe est: Calciati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Si ergo ut nostram, sic curam proximi gerimus, utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero suam cogitans utilitatem, proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt itaque nonnulli qui magnis, ut diximus, muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, tricte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quan
Abbreviated transcription (Latin):
tutu n etessaria sub sequent̃ enumerat qͥuẽr in rep̃hensi¬
bilia ipsa manifesta za fiu& ergo desiderio&ters &
ex pcepto: Acsi a ptedicas: laudo qđ queritis sed prius
discitequidqueratis : Ned ũ uos metipsos metir ine¬
slegitis tanto sedior ura rep̃hensibilit aspareat:
quanto & ac unctiscspici in honoris arcefestinan
Nagus enĩ regendi artifex fauorł Tpellit terꝰ¬
sorib: retrait : ut auditores suo seidesoripto in re¬
p̃liensibilitatisculminerestringata suꝑbia aoffi¬
ciulaudando qđ qͣrit c̃ponataduit:quã uisnota nh¬

Expanded text:
ia subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat; et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto. Ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas pateat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinatis. Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine, restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vita
Abbreviated transcription (Latin):
upiu n&̃ percitatione c&erorũ magnis me¬
nenib: exaliad ł: qͥstudio castitatis mundia
sonentiȩ rabore ualidi dactrine dapib: ri¬
ferti panientielonganimitate . humiles : au¬
toritatis forititutuncer ecti : pietatis grã
benigni iustitiȩ seuerit atedis toti sunt
Quinimirũ culm̃ regiminũ siuocatis usci¬
percrennuunipsa sibi plerũq: dona adimunt.
Cũq: sua & ñ aliorũ lucra cogitan ipsis sequȩ
priuata habere appetunt bonis priuan :¬

Expanded text:
pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis priva
Abbreviated transcription (Latin):
pio nosagim : sed tam̃ ipso iudice testepecca¬
muss Nieq enĩ rex baby lonis tunc reus deela¬
tione extititcum adelationis uerba ꝑuenit :
quippeqͥore ꝓphetico & antecũ abelatione
tacuitꝰ sententiã repbationis audiuit: Cupã
nãq ꝑpetrate su ꝑbia eiã ante de terserat :
qui amptem dm̃ quẽse offendisserepperit
cunctis subserentib: p̃dicauit: sed p̾hec suc¬
cessus uepo testatis eleuatꝰ dũmagna sefecisse
gaudera c̃unctis prius i ncogitatione s ep̃tulit
& pͥ ad huc tumidus dix̃: fnehȩc ẽ babu lon
magna quã ego edificaui in domũ regni&in
roboresbrtitudinis meȩ & ingła decoris mes
quȩui delic& uox illiusi rȩuindictã a ꝑteꝑtũ¬
lit quã occulta elatio accendit: Mã district
mines estim assoc:¬
ess&:Habc itaq ꝓferentes non
potestatẽ rephendim sedappetit uillius
cordis infirmita tẽ munim neimofectiqͥq

Expanded text:
apud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccaapud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccamus. Neque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit , cum ad elationis verba pervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae jam ante deterserat, qui omnipotentem Deum quem se offendisse reperit, cunctis sub se gentibus praedicavit. Sed post haec successu suae potestatis elevatus, dum magna se fecisse gauderet, cunctis prius in cogitatione se praetulit, et post adhuc tumidus dixit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, et in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Quae videlicet vox illius irae vindictam aperte pertulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus mines aestimasset. Haec itaque proferentes, non potestatem reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quique
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ꝓuide ꝓhib&dicens. Filine inmultissin
actus tui: qr ludelic& nequa quã plene in unius¬
cutusq operis rationẽ colligito ũmens ꝑdiũ su¬
partitur : Cũq foras ꝑinsolentẽcurã trahit᷑:
atimoris intimi soliditate uacuat᷑: Fit in ex¬
terior dispositione sollicita & sui solũ modo
ignapucit multa cogtaro senesciens : nã cũ
plus secesse ẽ se exteriorib: implicat quasi
occupata initinere obliuiscit᷑ quotendebat:
itaut astudio suȩ in quisitionis aliena neipsu
qͥdẽ quȩ patit᷑ dã p̾nac̃ sider& : & ꝑ quanta del in¬
quatignor& : seq enĩ peccarese et echias
drediditc̃ũ uenientib ad sealienigenis cellas¬
aramat ũ ostendit: sed in dãpnatione secutu¬
re plisexeo irã iudicis ꝑtulitꝰ qđ sefacereli¬
cent exstimauit: Sȩpẽdũ multa sup petunt :
Incoritatione se animꝰ el eilat & plene inseirã
iudicis ꝑ uocatquã uis ꝑ iniqua foras apera
÷: Cũ gͦ in corde delinqͥm̃ lata homines quio

Expanded text:
sapiens provide admonet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui . Quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se alienigenis aromatum cellas ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera m ergo in corde delinquimus, latet homines quod
Abbreviated transcription (Latin):
Et ab altaricuiministrañ ñ animosed officiose¬
parati uitã suã tã quã mortuã plangunt. Cer¬
ti quodreconcilia cio sibi efficacis poenitentiȩ
fructib usdõ non salum amissa recipiant. sed aeĩ
ciues suꝑ nȩciuitatis effecti ad gaudia sempiter

Expanded text:
et ab altari cui ministraet ab altari cui ministraparati vitam suam tanquam mortuam plangunt, certi, quod reconciliato sibi efficacis poenitentiae fructibus Deo non solum amissa recipiant, sed etiam cives supernae civitatis effecti ad gaudia sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
du eclesi astico c̃stituti aliqđ occulte crimid¬
mittunt: ipsiseuianu ꝑsuasigna deiciun :
implere debereqđ homine s occultatione suicriminis
fallunt. Exceptis enĩ peccatis quȩ tam paruasuñ
utcauere ñ possint ꝓquib: expiundis cottidiedõ
clamamus dimit tenobis debita nr̃ c sic̃ a nosdimit
timus debitoribus nr̃is : illa crimina caueantur
quȩ puplicata suos auctores humanofaciunt dã¬
nariiudicio. Quiaũt ea cõmiserint & ideo ꝓdere
metuuñ nesententiã iustȩ ex cõmunicationis ao¬
cipiant sine causa cõmunicant : Immouͦ dupli¬
cit̃ contrase irã diuinȩ in dignationis exaggerañ
Quod& hominibus in nocentiã fingunt. & contẽp¬
to dĩ iudicio abstinerese ab altari ꝓͣp̃t homineseru
non humano conuicti iudicio sed ultro crimen agos¬
cuñ : Quiu aut ꝓpriis illud confessionibus ꝓdũñ.
Aut nescientibus aluisquale soccultisint. ip̃si in se
uoluntarue ex cõmunicationis sententiũa ferunt.:

Expanded text:
du ecclesiastico constituti, aliquod occulte crimen admittunt, ipsi se vana persuasione decipiunt, implere debere, quod homines occultatione sui criminis fallunt. 3. Exceptis enim peccatis quae tam parva sunt, ut caveri non possint, pro quibus expiandis quotidie Deo clatimus debitoribus nostris ; illa crimina caveantur quae publicata suos auctores humano faciunt damnari judicio. Qui autem ea commiserint, et ideo prodere metuunt, ne sententiam justae excommunicationis accipiant, sine causa communicant; imo vero dupliciter contra se iram divinae indignationis exaggerant, quod et hominibus innocentiam fingunt, et contempto Dei judicio, abstinere se ab altari propter homines enon humano convicti judicio, sed ultro crimen agnoscunt; qui aut propriis illud confessionibus produnt, aut nescientibus aliis quales occulti sunt, ipsi in se voluntariae excommunicationis sententiam ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ad meliora ꝑtrahat q̃uanto ꝑuitȩ meritum
de suꝑnisclamat: Hinc diuina lege armũ
sacerdo sinsa crificiũ adextrũ accipite separa¬
tꝰnutñ solum sit eius. operatiautilis sed & iũ
sirgularis: nec int̃malo stantũ modo quȩ rec¬
a sunt faciati sed hen ẽqq̃ operantes subditos
si c̃honort erdinis superat : Ita i ammorũ
Sirtute transcendat: Cui lnesu quoq pet¬
cusculum cũ armo tribuitur : ut quõ de sacrifi¬
cio prȩcipitur sumere. hoc desemetipso auc¬
t ocidiscat immolare :: & non solũ pectore

Expanded text:
ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Hinc divina lege armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare. Et non solum pectore
Abbreviated transcription (Latin):
b& Seddũ considerat᷑ terror et qui sup er
omnia p̃sid& iu delic& iudicis intiminon
sinemagno regnan ttimore subiectis quini¬
mirumꝰ terror dñi dũ m̃tem rectoris humi¬
liat : purgat: ne banc aut p̃sumptio sp̃s leu&:
aut carnis delectatio inquin&: aut ꝑ terre¬
narum rerũ cupidinẽ importunitaspul¬
uereeoritationis obscur& : quȩ tam̃ ñ pul¬
sare rectoris animũ nequeunt sed festinu¬
re necesse ẽ utrepugnatione uincantur:
neuitium qđ ꝑ suggestionẽ temptatimol¬
litiȩ delectationis subigat: Cũq hȩ cab
otardere pellit᷑ mucrone consensus
ut uite uianisubditis beneuiuendo denunti
&yegr ex qui pastoris uocẽ moresq qni t̃ ꝑ
exempla melius quã ꝑ uerba gra ditur: qui
urum corpenerut quam dicenti suita com̃¬
idat: qr qđ loquendo imperat õstendendo aqui¬
tem excelsũ ascendetu : qui euangelitassion:
Vt uidelic & quiced esti p̃dicatione utitur
ima iam t̃renoru deserens inrerũ culmine
stare uideatur: Tantoq facilius subditos

Expanded text:
 Sed dum consideratur terror ejus qui super omnia praesidet, videlicet judicis intimi, non sine magno regantur timore subjecti. Qui nimirum timor dum mentem rectoris humiliat, purgat; ne hanc aut praesumptio spiritus levet, aut carnis delectatio inquinet, aut per terrenarum 15 rerum cupidinem importunitas pulvereae cogitationis obscuret: quae tamen non pulsare rectoris animum nequeunt, sed festinare necesse est, ut repugnatione vincantur, ne vitium quod per suggestionem tentat, mollitie delectationis subigat, cumque haec ab animo tarde repellitur, mucrone consensus ut vitae viam subditis vivendo denuntiet, et grex qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui orum cor penetrat, quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, ostendendo adjtem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare videatur; tantoque facilius subditos
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia uittis ligantib: In prima t qͣten sac̃ dotale
corneqͣ quã coritationes fluxȩ posside ant sed
tate uitȩ sc̃o deh& ostender e qͣnt An pretart
iuugit᷑ ut dua dẽ cp Mbarũ nominadiscribass
purꝰ: Ascriptos & enĩpatres seꝑin pectors
serre ẽ antiquor utã sineint̾m issi on ẽ cori¬
tare : Nãtunc sacerdos inrep̃hensibibte
siderat: & coritationes inbcitas de pͥmitn
ne&iã ration e iudicii uocat᷑ qr deb & reccor
cogitare: nihilq ꝓpriũ quȩrere sel sua cõmo¬
da ꝓpinquoꝵ bona teputare: Vnde illicscrip¬
nui ueri ponesaut inrationalii udicii doctri¬
nũ & ueritatẽ quȩ erꝰ in pectorea aronquaoido

Expanded text:
judicii vittis ligantibus imprimatur ; quatenus sacerdotale judicii vittis ligantibus imprimatur ; quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed tate vitae semper debet ostendere quantam in pectore icriptos etenim patres semper in pectore ferre est, antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Nam tunc sacerdos inreprehensibilitonsiderat et cogitationes inlicitas deprimit, bene etiam rationale judicii vocatur, quia debet rector cogitare; nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum bona deputare. Unde illic scriptum est: Pones autem in rationali judicii doctrinam et veritatem, quae erunt in pectore Aaron quando
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ deb& actionẽ popliactio transcendere¬
sulis: quantũ distare sol& agreeuita pastoris:
ꝯport& nãq ut metiri solliciteitudeat: quanta
tenenderetitudinis nec essitate constringit᷑. sub
cuiꝰ aestimatione popłs grexuocat᷑ : Sitgͦ necesse
cẽcoritatione munđs actiane õcipuũs: discret
insilentio ũtilis in ũbo:s ingłis c̃passione ꝓxim:
p̃cuncti s c̃tẽplatione suspensus bene agentib: ps
humilitatẽ socius. c̃tradel inquentium uitia
ꝑtelũ iustitiȩ erectus : int̾ngrũ curã in exteriorũ
occupationem̃ minuens: exteriorũ ꝓindentiam
in interiorũ sollicitadin eñ relinquens: sed hȩc
puȩ breuit̃ enumerando p̃strinxim: paulolati¬
nesitmunds qͣ tenꝰ nulla hund immunditia pollu¬
at: ꝗͥ hoo susceͥpt officid utin aliis qq̃ cordib: pollu¬
tionis maculafgati  necesse ẽ ut eõ munda stu
nas acraria ꝑducendas insuȩ c̃uersationis fide
uocepcipitur ut in aaronqq̃ pectorerationu

Expanded text:
Tantum debet actionem populi actio transcendere praesulis, quantum distare solet a grege vita pastoris. Oportet namque ut metiri sollicite studeat quanta tenendae rectitudinis necessitate constringitur, sub cujus aestimatione populus grex vocatur. Sit ergo necesse est cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicutidine non relinquens. Sed haec quae breviter enumerando perstrinximus, paulo latine sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officium, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. Necesse est ut esse munda stud animas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide voce praecipitur ut in Aaron pectore rationale
Abbreviated transcription (Latin):
rã lucẽ nequaquã diligendo conspicit qͥ uogres¬
sũo peris porrigat nescit : hinc & gnĩ ppltante
Annadicitur: Podes scc̃a suorũ sesuabit & impu
intene bris oni cescent : Elaudus uero estquidẽ
quoꝑgere debeat aspicit : sed ꝑ infirmitatẽ mentis uite
uiã ꝑfecteñ uilat tesenerȩ quã uidec: qr adiurtutis
statũ dũ fluxa consuetudo ñ restringit᷑ : uo ꝑdeside¬
riũ innitit᷑ illuc gressus operis es ficaciter ñ secunt᷑ :
hinc & enĩ paulus dicit : remissas manus & disoluta
genua erigite & grossus redos facite pedibus ur̃ĩs
ut nclaudicans ere magis aũt sanec : Puruo aũt¬

Expanded text:
ram lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressum operis porrigat nescit. Hinc etenim, prophetante Anna, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus est, qui quidem quo perviam perfecte non valet tenere quam videt. Qui ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc etenim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans
Abbreviated transcription (Latin):
ual& atq ab onisctib fundĩt ex̾ sors uacat
Qu uteñ hȩc ñ ut clođ saltĩcũ insirmitatete :¬
nex : so abli s õnimodo alien existat Gybbus uẽ
quẽ terrenȩ sollicitudinis pondus dẽprimit. ne
inuã ad suꝑnã respiciati sedsolis hisqͣ in infimis
calcant᷑ intendat: qͥ & siquando aliqͥd ex hono pa¬
triece lestis audierit ad hoc nimirũ p uerse
c̃suctudinisponderep̃grauat cordisfaciẽ ñ id¬
tollit : ꝗ egatationis statũ erigere ñ ual&ꝰ quẽ

Expanded text:
ctibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit: quia cogitationis statum eriger
Abbreviated transcription (Latin):
nentes tã quã ab alio passim aliquid c̃ traleges autalit̃ iniustitrã sustinen¬
nes autdãnificatirestes uolunt ꝓducere. & nep̾ea obiciat eisqs ꝑ unã par
siñ sancimꝰh i. inoditesti moniu it aualeretã quã si ñ exuna parte c̃siste
red̃. sed &iã insos pͣsente suissen : facta eñ renudi auerito uenire nolue¬
rit & audirequedeponun. Cũ utio inpupli cosit. & ñ exineuitabiliquadã ne¬
hi cõmissũ ẽ necesse .ẽ. ut qđ c̃traleges actũ ẽ. firmitatẽ ñ habeat . Quales
qũ testes ł cui opinionis aut testimoniũ ad mittendis plurimȩ lexes¬
ostendunt quȩ poenenulli habent in cognitȩ. quȩ &iã &illud
sanciuñ ut uilissi mis testabussi ne corporali discussionecre
diñdebeat. Quod aũ dr̃ ꝗ a nihilscriptisiudicatũ c̃. lgendũ
Nã ibi int̃ alia p̃cinit᷑ ut senten ei aquȩsinescriptodicta
fuerit. nec nom̃ laberesententiȩ mereatur. PINCIBIT

Expanded text:
runtur tanquam ab alio passi aliquid contra leges, aut aliter laesi aut damnificati, testes volentes producere. At ne postea objiciatur eis quia per unam partsint, sancimus hujusmodi testimonia ita valefacta. Si enim recusaverit, et venire noluerit, et audire quae deponuntur, cum utique in publico sit, et non ex inevitabili quadam nehic omissum est, necesse est ut quod contra leges actum est firmitatem non habeat. Quales autem testes, vel cujus opinionis ad testimonium admittendi sunt, plurimostendunt, quae pene nulli habentur incognitae; quae etiam et illud sanciunt, ut vilissimis testibus sine corporali discussione credi non debeat. Quod autem dicitur, quia nihil scriptis judicatum est, legendus Nam ibi inter alia praecipitur ut sententia quae sine scripto dicta fuerit nec nomen sententiae habere mereatur. SENT
Abbreviated transcription (Latin):
p̃taq sacerdos cuidispensationiscura cõmissa est ecłȩ¬
ñ solum si nec upiditate : sed &iam cũlaud e pieta¬
tis accipiat apopło dispensanda & fideliter dispen¬
sat accepta qui om̃ asua autreliquit aut ecłȩ reb
adiun xit : & seiinu mero pauperũ pauꝑtatis u¬
amore constituit : Ita ut unde pauperibus submi¬
nistrat: inde & ipse tamquã pauꝑ uoluntarius
uiuat: Cerici quoq: quos pauperes aut uolun¬
tus aut natiuitas fecit : cũ ꝑfectione uirtutis uit
necessaria siue in domibus suis. si uein congrera¬
tione uiuentes accipiunt̃ quia ad ea accipienda non
eos habendi cupiditas ducit sed coit ui uendi ne¬

Expanded text:
 Sacerdos, cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut voluntas, aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, quia ad ea accipienda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae ne
Abbreviated transcription (Latin):
lit intelligi nũ quã secutus adiungerce. It a ecds̃
ordinaui his qui eu angeliũ annuntiañ de eggłio
um uoluNt: qui nec haben nec habere aliquid concu¬
piscuñ  Non suorũ sed cõmuniũ possessores ÷
Quid ẽ aliud deeugło uiuere nisilabor antẽ Inde
dedeconfident̃ el quitur: Egoaut nullo horum
usussum & qua rehoc dixerit secutus aperuit
dicens ix pedit mihi m ori magis q uam
utgloriam meamquis euacuae
Euacuare dicgloriã suã si ab eisquibus p̃dicat
uoluiss & accipere uitȩ tempor alis expensã.
Nolebat quippe in p̃sentilaboris suifructu.
sed in futuro recipere: Siergo ille quinihil
habeb at noluit de erigłio ubil aborat sed suis
manibusuiuere negloriam suȩ mercedis
amit teret : quid nos qui& ꝓpriu nolumus amo¬
repossidendi: ñuiuendi nec essi tatere linquere
& accipere in suꝑ uolumus. : Non undeuiua¬
mus sedunde censum nr̃m incrementis dam¬

Expanded text:
cutus adjungeret: Ita et Deus ordinavit his, qui evangelium annuntiant, de evangelio ere volunt; qui nec habent, nec habere aliquid concupiscunt, non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de evangelio vivere, nisi laborantem inde, de se confidenter eloquitur: Ego autem nullo horum usus sum. Et quare hoc dixerit, secutus aperuit, dicens: Expedit mihi mori magis quam ut gloriam meam quis evacuet. Evacuari dicit gloriam suam, si ab eis, quibus praedicabat, voluisset accipere vitae temporalis expensam. Nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro, recipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evangelio, ubi laborabat, sed suis manibus vivere, ne gloriam suae mercedis amitteret: quid nos, qui propria nolumus, amore possidendi, non vivendi necessitate, relinquere et accipere insuper volumus, non unde vivamus, sed unde censum nostrum incrementis dam
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit nec habere desiderat quã ille qui exmul¬
tis quȩ possid&. ecłȩ aliquid pres tat. Ac sede
eo qđ prestiterit forsitan iactat. Dura sunt
quȩ diconecgo diffiteor dura sunt sed obserua¬
re nolentibus. Ceterũ sifiant ista quȩdifficilia
non facientibus sunt : facilia facientious fieñt
Non ergo eaquȩ nolumus obseruare in possibi¬
litas nob fac̃ dura sed nouitas. In usum ue¬
niant et neminẽ frequentata conturbant
Nam quero quidsit eorũ qđ dixi difficile : ut ho
Diꝓpt̃ hoc non uult suarelinquere ut habeatun¬
deuiuat. Vt quid accipitun derationem redi¬
dat .÷ Vtquid peccatis alienis sua multiplicare¬

Expanded text:
habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex mulhabuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, Ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit, forsitan jactat. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor; dura sunt, sed observare nolentibus. Caeterum si fiant ista, quae dinon facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homoSi propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
dium temporale p̃mia sempit̃na contem pͥnat
Qđsi quilib& ministeređȩ non habeat undeui¬
uat non ei reddidithic sed necessaria p̃stao
ecła ut in futuro p̃miũ laboris sui recipiat
qđ in hacuituiamspedominicȩ ꝓmissionis
x pectat. Illi quoq quiuelut idonei nihilsib
quidem dari uelutde bitũ poscunt: sedta¬
nen ecłȩ sumptibus uiuunt : ñ ẽ meũdi cȩ¬
re qualipeccatocibospau perũ p̃su mendo
suscipiañ : quiecł amquã iuiuuaredeꝓpriis facul¬
tatibus debuerunt. suis expensis insuꝑgrauant
ꝓpt̃ hoc fortis in congreationeuiuentes neali¬
quos pauperes pascant: Neaduenientes exci¬
piaro Aut nesuum censum expensiscottidia¬
nis inminuant: Quod si aliquid defructibus
suis ecłe nelut pipsa expensa sue contulerint
non se p̃ferant In anilactantia illis quo snihilhiu¬
bentes pascit & uestit ecła. Quia ꝑfectioꝵ est
ille ꝗse m̃undi rebus expoliat aut ꝗc̃unihil

Expanded text:
dium temporale praemia sempiterna contedium temporale praemia sempiterna conteQuod si quilibet minister Ecclesiae non habeat unde vivat, non ei reddat hic, sed necessaria praestet Ecclesia, ut in futuro praemium laboris recipiat, quod in hac vita jam spe Dominicae promissionis exspectat. Illi quoque, qui velut idonei, nihil sibi quidem dari velut debitum poscunt, sed tamen Ecclesiae sumptibus vivunt; non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui Ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, suis expensis insuper gravant: propter hoc fortassis in congregationes viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes excipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis Ecclesiae velut pro ipsa expensa sua contulerint, non se praeferant inani jactantia illis quos nihil habentes pascit et vestit Ecclesia: quia perfectior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil