comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sona fidelis magistri ꝑuersos nonmandat adĩ sed suas traditiones seruandas. sua dogmata scctan¬
da auditoribus inponere deceptis. dicito. Num& saul int̃ proph&as. FUGITAUTEM¬
ingressus est ciuitatem. INhac lectione dñs ꝑsecutionẽ passus aiudȩis. amplius collectam
exeis ecclesiam suagratia confirmat. Significans illi quid decisdem iudȩis quid degentib: ad fidẽ
uocandis oposteat fieri sed &idem reprobi iudei. scripturarũ epulis sinexp̃i fide celebratisipsũ
pariter cũ eximiis membriscius idesta postolis ꝑdere disponunt. atq asc fugatũ ad saluandas
gentes properare conpellunt. Diximus autẽ Naioth quacerat in rama idest pulchritudinem.
quae erat in exclso. regnicaclistis gaudia quae d ñscorporaliter ascendendo Nobis ꝓmittere &
aperire dignatus est typice designare. Diximus scripturae scãe uerba quibusidem regnũ praesa¬

Expanded text:
persona fidelis magistri perversos non mandata Dei, sed suas traditiones servandas, sua dogmata sectanpersona fidelis magistri perversos non mandata Dei, sed suas traditiones servandas, sua dogmata sectanda auditoribus imponere deceptis, dicito: Num et Saul inter prophetas? ingressus est civitatem. In hac lectione Dominus persecutionem passus a Judaeis, amplius collectam ex eis Ecclesiam sua gratia confirmat; significans quid de eisdem Judaeis, quid de gentibus ad fidem vocandis oporteat fieri. Sed et eidem reprobi Judaeorum Scripturarum epulis sine Christi fide celebratis, ipsum pariter cum eximiis membris ejus, id est apostolis, perdere disponunt; atque a se fugatum, ad salvandas gentes properare compellunt. Diximus autem, Naioth quae erat in Rama, id est, pulchritudinem quae erat in excelso, regni coelestis gaudia, quae Dominus corporaliter ascendendo nobis promittere et aperire dignatus est, typice designare. Diximus Scripturae sanctae verba, quibus idem regnum praesa
Abbreviated transcription (Latin):
dinis inter prospera & aduersa proficientis ecdesiae cad esti simul &terrestrigloria piudus
solis desideriis miser adherere mundanis &inter haec ꝓph&iae quac ecclesiae fidem firmaret
uerbo tenus scripta tenere: & benedicitur quia ꝓph&aũ cumc&eris. coram samuhel: Acqueenĩ
adhuc synagoga infidelis cũ eclesia legis & proph&arũ dicta meditatur & lectitat. Sed hacc
spiritali intellegentia carens. illa d edño cuncta intellegenda cognoscens. UNDE EXIUIT
ꝓuerbium num & saul inter ꝓph&as. Inpro uerbiũ facti sunt ecdesiae iudei. quimente
sinistra int̃fideles sacris lectionib intentos. &iam ipsi fide & sensuuacui scripturis ut antur
inprouerbiũ &illi. qui indie Nouissima dicent. Dñe dñe nonne in nominetuo proph& auimus:
&c&era. Sed &cũ uideris indoctos quosq inecdesia docendi sibi cathedram praesumere & subꝑ

Expanded text:
dinis inter prospera et adversa proficientis Ecclesiae, coelesti simul et terrestri gloria nudus, dinis inter prospera et adversa proficientis Ecclesiae, coelesti simul et terrestri gloria nudus, solis desideriis miser adhaerere mundanis, et inter haec prophetiae, quae Ecclesiae fidem firmaret verbo tenus, scripta tenere. Et bene dicitur, quia prophetavit cum caeteris coram Samuel; aeque enim adhuc Synagoga infidelis cum Ecclesia legis et prophetarum dicta meditatur et lectitat; sed haec spirituali intelligentia carens, illa de Domino cuncta intelligenda cognoscens. Unde exivit proverbium, Num et Saul inter prophetas? In proverbium facti sunt Ecclesiae Judaei, qui mente sinistra inter fideles sacris lectionibus intentos etiam ipsi fide et sensu vacui Scripturis utantur. In proverbium et illi qui in die novissima dicent: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus? etc. . Sed et cum videris indoctos quosque in Ecclesia docendi sibi cathedram praesumere, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
Nectamen diuinae potentiae Non subest &iam ꝑtaliũ oramysticũ quid propt̃ eos qui audiant
& discernant dicere: uienĩ ꝓbalaam mente sibi contrariũ tot ettanta mysteria praedixit
percaiphaꝵ ꝓsecutorem impiũ saluti ferie suae passionis dedit arcana ꝓphetari ꝑsubiugale mut̃
in hominis uoce loquens prohibuit prophetȩ insipientiã. ipse psaul arrepticiũ praesente samu¬
hel & c&eris proph&is quaeq uoluit mrstica pundit. ut sicdauid in nocens salutis aditum
capesseret. sic ꝑsequentiscũ saulis insania cunctis ubiq patesceret Sicdeniq daretur intell
quantũ priesentia ꝑfectorũ Conferat uotis humiliũ quac etiam suꝑbũ potuit prophetiac
uistute sustollere: Sicetiam futurus ꝑsccutoris populi status signaretur in formis. quiodiu
in sequendo xp̃m. expoliari meruerit. ornamento regni singularis. cadere astatu prisce rectitu¬

Expanded text:
Nec tamen divinae potentiae non subest etiam per talium iram mysticum quid propter eos qui audiant Nec tamen divinae potentiae non subest etiam per talium iram mysticum quid propter eos qui audiant et discernant dicere. Qui enim per Balaam mente sibi contrarium, tot et ante mysteria praedixit, per Caipham persecutorem impium salutiferae suae passionis dedit arcana prophetari, per subjugale mutum in hominis voce loquens prohibuit, prophetae insipientiam; ipse per Saul arreptitium, praesente Samuel et caeteris prophetis, quaeque voluit mystica pandit, ut sic David innocens salutis aditum capesseret; sic persequentis eum Saulis insania cunctis ubique patesceret; sic denique daretur intelligi, quantum praesentia perfectorum conferat votis humilium, quae etiam superbum potuit prophetiae virtute sustollere; sic etiam futurus persecutoris populi natus signaretur informis, qui odiis insequendo Christum exspoliare meruerit ornamento regni singularis, cadere a statu priscae rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
Naioth quaeest in ramath. hoc est depulcherrima suꝑnę sedis altitudine protestetur &dicat
Saule saule quidme ꝑsequeris. ETFACTUSIST ETIAM SUPEREU SP̃SDNIETAMBU¬
ore ꝓmere sciens. recte autẽ sentire nesciens. contraeũ aquo ud dequo dicta sunt. furiosus in¬
gredi ñtimuit. Prophetabat autem insanus immo usq hodie prophetat. Idest ueracia
ꝓphetarũ uerbu non in tellegens canit legit diligit eteousq talis uaticinii protrahit officiũ
donec ad nartinda ipsius pulchritudinis suꝑnae quã in cadis spetimus. Dans sine mente sono¬
num mrsteria celsa ꝑueniat. EXPOLIAUIT SE ETIAM IPSE UISTIMINTIS SUESTNPRO¬
ph& iuit cũ c&eris coram samuhed &cecinit nudus totadie illa et nocte. H aec manifeste furi¬
osunt &amentis expoliare schominem uexatũq cadere actotudic et nocte Nudũ interraiacepe

Expanded text:
Naioth, quae est in Rama, hoc est de pulcherrima supernae sedis altitudine, protestetur, et dicat: Naioth, quae est in Rama, hoc est de pulcherrima supernae sedis altitudine, protestetur, et dicat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Et factusore promere sciens, recte autem sentire nesciens, contra eum a quo vel de quo dicta sunt, furiosus ingredi non timuit. Prophetabat autem insanus, imo usque hodie prophetat, id est, veracia prophetarum verba non intelligens canit, legit, diligit, et eousque talis vaticinii protrahit officium, donec ad narranda ipsius pulchritudinis supernae, quam in coelis speramus, dans sine mente sonum, mysteria celsa perveniat. Exspoliaphetavit cum caeteris coram Samuel, et cecinit nudus tota die illa et nocte. Unde osi sunt et amentis, exspoliare se hominem, vexatumque cadere, ac tota die et nocte nudum in terra jacere.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & ipse terrenus eorũ principatus ubi abdita scripturarũ deihũ et discipulis eius quaesiturus
adiit Nil aliud ineis potuit inuenire responsi. Quam qđ ipse cũ suis innahiot in rama id est in
pulchritudine paterni regni in excelso cadorũ habitet. acꝑ hoccestissime sciendũ sit omnidomui
nem aquarũ scripturarũ abisso congruit. insocco idest in humilitate sita memoratur: quia ni¬
mirũ scã scriptura. contramorem sacculariũ doctrinarũ humilitatis magistra existens ꝑhumiles
edita scriptores. humilibus solũ auditorib uellectorib patet: At suꝑbi audita ꝑeas xp̃iglori a celesq
quẽ non ualuere gressu corporis sequi necgressu dilectionis uoluere assequi. hunc gressu nefandȩ
factionis coepere insequi ita ut ipse cuidam atalibus. saluando atq a sua ꝑfidia refrenando de

Expanded text:
Sed et ipse terrenus eorum principatus, ubi abdita Scripturarum de Jesu et discipulis ejus quaesiturus Sed et ipse terrenus eorum principatus, ubi abdita Scripturarum de Jesu et discipulis ejus quaesiturus adiit, nihil aliud in eis potuit invenire responsi quam quod ipse cum suis in Naioth in Rama, id est, in pulchritudine paterni regni, in excelso coelorum habitet. Ac per hoc certissime sciendum sit omni domuinem aquarum Scripturarum abysso congruit, in Socho, id est, in humilitate sita memoratur; quia nimirum sancta Scriptura contra morem saecularium doctrinarum, humilitatis magistra existens, per humiles edita scriptores, humilibus solum auditoribus vel lectoribus patet. At superbi audita per eas Christi gloria coelesti, quem non valere gressu corporis sequi, nec gressu dilectionis voluerunt assequi, hunc gressu nefandae factionis coepere insequi, ita ut ipse cuidam a talibus salvando, atque a sua perfidia refrenando, de
Abbreviated transcription (Latin):
runtur. Nuntiatum est iudȩis ab a postolis a postolorũ quediscipulis quia dñ siħs xp̃s post
AT illi continuo ternos suae quondam fidei &religionis. Nunc autem impi&atis & ꝑfidiae
nuntios. Sacerdotes uidelic& scribas &phariseos destinauerunt. ut eius confessionẽ fidelib
ꝑ sequendo auferent. Qui uniuersi ꝑsequentũ lic& & in fideliũ gerentes animũ. mox tam̃
ubi disput ando usq ad prophetarũ dicta quib: a postoli xp̃ispiritalis intellegentiae reuela¬
tione praesunt uentum est. Haec &ipsi diuino spũ conscripta protestantes simul &amando
IPSE INRAMATHIA EEUENIT US ADCISTERNAM MAGNAM QUATIST INSOCCOETIN¬
terrogauit &dixit. In quo locosunt simuhel & dauid dictũq est ei ecce in nahioth sunt in
addita sunt uerbis & arma quae sedentem addexteramdĩ patris filiũ hominis ꝑsequerentur intena.

Expanded text:
runtur. Nuntiatum est Judaeis ab apostolis apostolorumque discipulis quia Dominus Jesus Chrisruntur. Nuntiatum est Judaeis ab apostolis apostolorumque discipulis quia Dominus Jesus ChrisAt illi continuo ternos suae quondam fidei et religionis, nunc autem impietatis et perfidiae nuntios, sacerdotes videlicet, scribas et Pharisaeos destinaverunt, ut ejus confessionem fidelibus persequentibus auferrent; qui universi persequentium, licet et infidelium gerentes animum, mox tamen ubi disputando usque ad prophetarum dicta, quibus apostoli Christi spiritualis intelligentiae revelatione praesunt, ventum est, haec et ipsi divino Spiritu conscripta protestantes, simul et amando ipse in Ramatha et venit usque ad cisternam magnam quae est in Soccho et interrogavit et dixit in quo loco sunt Samuhel et David dictumque est ei ecce in Nahioth sunt in addita sunt verbis et arma, quae sedentem ad dexteram Dei Patris Filium hominis persequerentur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
&morati sunt ininahioth. Ramatha excelsa. nahioth int̾pretatur pulchritudo qui est
locus in ramath: Nuntiis ergo saul solũ in lecto dauid cernentibus simulacrũ acpellem ca¬
prarũ. ipsed auid fugiens saluatur. & iudeis tempore mostis dominice conferentibus inuicẽ
Simulatorem fuisse Nec uere in nocentem &iustum. sed suissccleris merito crucsum dñm
quiclausus teneretur insepulchro. Dñsipse potenter amorte resurgens in exclsiuitae in mostalis
gloria discipulis apparet dicens. Quiasic scriptum est & sic opostebat xp̃mpati. & resurgere amor¬
tuis. Abitq &moratur inpulchritudine regni ꝑennis quac est incaelo abit post illum &ecclesia
spe anima carne & sic semꝑcum dñoerit. NUNTIAT UEST AUTESAUL ADICINTIBUS
ecae dauid innahioth in ramath misit ergo saul lictores ut raperent dauid quicũ uidissent cuncũ
ꝓph&arũ uaticinantiũ & samuhel stantem suꝑcos factus est &iam suꝑ illos sp̃sdñi & propheta¬

Expanded text:
atus est, etc. Ramatha excelsa, Naioth interpretatur pulchritudo, qui est locus in Ramatha. Nuntiis ergo Saul solum in lecto David cernentibus simulacrum ac pellem caprarum, ipse David fugiens salvatur; et Judaeis tempore mortis dominicae conferentibus invicem simulatorem fuisse, nec vere innocentem et justum, sed sui sceleris merito crucifixum Dominum, qui clausus tenetur in sepulcro, Dominus ipse potenter a morte resurgens in excelsa vitae, immortali gloria discipulis apparet, dicens: Quia sic scriptum est, et sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis ; abiitque, et moratur in pulchritudine regni perennis, quae est in coelo. Abiit post illum et Ecclesia spe anima et carne, et sic semper cum Domino erit. Nuntiatum est autem Saul a dicentibus, ecce David in Nahioth in Rama misit ergo Saul lictores ut raperent David qui cum vidissent cuneum prophetarum vaticinantium et Samuhel stantem super eos factus est etiam in illis spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nimis. et factus est eius armiger. Uenit dñs ad corda credentium iudeorum ꝑfidem.
et stetit corameis ꝑ infatigabile desiderium. agnite ex concupite suauitatis illius. quibus se
diligentibus ipse contracuneta maligni hostis cestamina fidei etueritatis arma copiosa. et
hacc inuincibilia ministrauit: loricam uidelic& iustitię. stutum fidei. galeam salutis. et
gladium sp̃s quod est uerbumdĩ. IGITUR QUANDOCUMO SP̃SDIMALUS ARRIPII

Expanded text:
nit David ad Saul, etc. Venit Dominus ad corda credentium Judaeorum per fidem, nit David ad Saul, etc. Venit Dominus ad corda credentium Judaeorum per fidem, et stetit coram eis per indefatigabile desiderium agnitae et concupitae suavitatis illius. Quibus se diligentibus ipse contra cuncta maligni hostis certamina, fidei et veritatis arma copiosa, et haec invincibilia ministravit, loricam videlicet justitiae, scutum fidei, galeam salutis, et gladium Spiritus, quod est verbum
Abbreviated transcription (Latin):
re omnia quaecũq mandaui uobis. int̃ sacramenta fidei quibus extrinsecus imbuerentur.
mitebunt etiam uistutum exempla quibus alerentur interius Panes quippe etuinum
uistutes et doctrina spiritalis est. sanis enim corhominis confirmat: et poculumtuum inquit
in ebrians quam praelarum est. Hedus decapris unus. humilis penitentium luctus est. delasciuo
peccantium turburum grege sequestratus. Hedus namq solebut in lege propeccatis offerri haec
asino uectore ꝑdauid sauli mittit isai. cumdoctor quisq sapiens. instituendis. xp̃o donante suis
auditoribus in simplicibus quibus libet & humano iudicio dispectis. gratias uistutum quas
imitentur. crebrius abundare commemorat. Notaetinsaulis unctione quac etipsa xpĩ
regnum significat. asinas. panes. lago enam uini. Necnon ethedos inueniri. Dequib suo loco

Expanded text:
re omnia quaecunque mandavi vobis . Inter sacramenta fidei, quibus extrinsecus imbuerentur, re omnia quaecunque mandavi vobis . Inter sacramenta fidei, quibus extrinsecus imbuerentur, mittebant etiam virtutum exempla, quibus alerentur interius: panes quippe et vinum, virtutes et doctrina spiritualis est. Panis enim cor hominis confirmat . Et poculum tuum, inquit, inebrians, quam praeclarus est ! Haedus de capris, unus humilis poenitentium luctus est, de lascivo peccantium turbarum grege sequestratus hoc: haedus namque in lege solebat pro peccatis offerri. Haec asino vectore per David Saul mittit Isai, cum doctor quisque sapiens instituendis Christo donante suis auditoribus, in simplicibus quibuslibet, et humano judicio despectis gratiam virtutum, quas imitentur, crebrius abundare commemorat. Nota et in Saulis unctione, quae et ipsa Christi regnum significat, asinas, panes, lagenam vini, nec non et haedos inveniri: de quibus suo loco
Abbreviated transcription (Latin):
Veniet desideratus omnibus gentibus. et implebitur gloria domus dñi MISIT INCO¬
SAUL NUNTIOS ADISAI DICENS: MITTE ADME DAUIO FILIUTUŨ QUIEST IN PASCUIS
Tulitq isai asinum plenum panibus et lagoenam uini ethedum decapris et misit ꝑmanũ
dauid filii sui saul. Mittebant cathecititi nupiudei indices suae uoluntatis sermo¬
nes adeos qui p̃cesserant inxp̃o. dicentes: Soci&atem Nobis credite saluandi ꝑbaptisma
in xp̃o. quemuris semꝑ in cordibus. fide spe. ec caritate ꝓgenitum. uite a&cerne pascuabeatis
quibusq et angelis & hominibus ministrare didicimus. Qui iustis fratrũ petitionibus
assensum p̃bentes : commodauerunt eis xp̃i suscipienda misteria. Neq haec fidetenus age¬
lunt. sed iuxta eum quicũ discipulissuis p̃cepisset dicens. Ite. docete omnes gentes. baptit an¬
teseos in nomine patris. et filii et sp̃ssc̃ĩ: Continuo subiunexit ecait Docenteseos serua¬

Expanded text:
veniet Desideratus omnibus gentibus, et implebitur gloria domus Domini veniet Desideratus omnibus gentibus, et implebitur gloria domus Domini Saul nuntios ad Isai dicens mitte ad me David filium tuum qui est in pascuis tulitque Isai asinum plenum panibus et lagoenam vini et hedum de capris unum et misit per manum David filii sui Saul nes ad eos qui praecesserant in Christo, dicentes: Societatem nobis credite salvandi per baptisma in Christo, quem vestris semper in cordibus, fide, spe, et charitate progenitum, vitae aeternae pascua beatis quibusque et angelis et hominibus ministrare didicimus, qui justis fratrum petitionibus assensum praebentes, commodaverunt, eis Christi suscipienda mysteria. Neque haec fidetenus agebant, sed juxta eum qui cum discipulis suis dicens: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti : continuo subjunxit et ait, Docentes eos serva
Abbreviated transcription (Latin):
lis uidiet cognoui uatum de radice iesse in bethleem iuda uirum scientem ferre infirmitates
et mortis subire patibulum. Potestates aereas debellare idoneum. fostitudine pariter et pruden¬
tia sublimem. immo ipsum dĩ uistutem et dĩsapientiam. speciosum forma p̃filiis hominũ.
& innocentia uite &operum exhibitione celestium. Etut ad sũmũ ueniam. ipse est quiso¬
lus potuit dicere ego inpatre & pater in meest : E qui uidit me uidit etpatrem. Cuiu s eximi¬
is uistutibus. etiam nominis gloria concinit. Dicitur enim dauid idest manu fortis siue
desiderabilis Manu fortis est enum inuistute passionis qua aduersarios striuit: desidera¬
bilis inclaritate resurrectionis. quasuos sublimabit: Dequaenim scriptumest : dñs fortis etpo¬
tens. dñs potens in proelio: ipseest inque̾m desiderant angeli prospicere: et qui sicut ꝓphetaait

Expanded text:
lis vidi et cognovi natum de radice Jesse, in Bethlehem Juda, virum scientem ferre infirmitates, lis vidi et cognovi natum de radice Jesse, in Bethlehem Juda, virum scientem ferre infirmitates, et mortis subire patibulum, potestates aerias debellare idoneum, fortitudine pariter et prudentia sublimem, imo ipsum Dei virtutem, et Dei sapientiam, speciosum forma prae filiis hominum, et innocentia vitae et operum exhibitione coelestium: et ut ad summum veniam, ipse est qui solus dicere potuit: Ego in Patre, et Pater in me est; et, Qui videt me, videt et Patrem ; cujus eximiis virtutibus etiam nominis concinit gloria. Dicitur enim David, id est, manu fortis, sive desiderabilis. Manu fortis est enim in virtute passionis, quia adversarios stravit. Desiderabilis in claritate resurrectionis, qua suos sublimavit. De quo enim scriptum est: Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio: ipse est in quem desiderant angeli prospicere ; et qui, sicut propheta dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
horsis dicere iudeos Multos quidem cruciad fixos ꝓpeccatis nouimus. sed eos Nec sibi Nec nob
ꝓfuttros agnouimus. Vnde ꝓuidete ut cius nossacramentis imbuatis. cius nostro inpectore
fidem acdilectionem cathecizando adducatis: quibenc sua ꝑlignũ mẽbra mortificando. ꝑ¬
petua Nos amorte redemerit. ETRESPONDENS UNUS DEPUERIS AIT ECCT UIDI¬
filium isai bethleemitem scientem psallere et fortissimũ robore: et uirum bellicosum et pruden¬
tem in uerbis ecuirum pulchrum et dñ sest cumco. UNus depucris est. unitas humilium¬
Xp̃i VNo uiddicet codemq corde animaq conueniens. quȩ sciscitatibus defide iudeis &uiui¬
ficȩ crucis pede temptim. utitadicam signacula clausa pulsantibus. apestiora statim quae¬
site fidei et dominice dispensationis arcana dilucidans. Ecce inquit ipsa uel carnis. uel fidei ocu¬

Expanded text:
orsis dicere Judaeos, multos quidem cruci affixos pro peccatis novimus, sed eos nec sibi nec nobis orsis dicere Judaeos, multos quidem cruci affixos pro peccatis novimus, sed eos nec sibi nec nobis profuturos agnovimus. Unde providete ut ejus nos sacramentis imbuatis, ejus nostro in pectore fidem ac dilectionem catechizando adducatis, qui bene sua super lignum membra mortificando perpetua nos a morte redimeret. Ecce vidfilium Isai Bethleemitem, scientem psallere, et fortissimum robore, et virum bellicosum, et prudentem in verbis, et virum pulchrum: et Dominus est cum eo. T. Christi, uno videlicet eodemque corde animaque conveniens. Quae sciscitantibus de fide Judaeis, et vivificae crucis pedetentim, ut ita dicam, signacula clausa pulsantibus, apertiora statim quaesita fidei, et dominicae dispensationis arcana dilucidans: Ecce, inquit, ipsa vel carnis vel fidei ocu
Abbreviated transcription (Latin):
filii cius uosconuenire etconsilium fecit inire: et iam modo aeta penitentia deerratis. ad au¬
xilium uiui ficiligni ubi in noxia eiusdem agni inmaculatidĩ et dñ inr̃iihũ xp̃i sunt membra
extensa confugite. Qua eremusenim idest ad qui remus uobis fidem planius exponendo.
siuultis hominem illum : nobis quidem notissimũ: sed adhuc uobis ignotum: qui singula¬
ri prachominibus scientia praeditus saluti fero crucis suac ligno cuncta nocentis aduersa¬
rii Nouit mortifera tela fugare. ut quandocũq uosdiabolus adicmulandam contragratiã
euangelii legis umbram commouere coeperit. ad sit memoria dominicȩ passionis. etura mox
a furiosa intentione corda compescat ETAIT SAUL ADSE NUOS SUOS: PROUIDETEMINI
aliquem benc p̃sallentem et adducitecum adme: Multos quideminquit seientes psallere
Noui. Sed bene psallentem aliquem mihi prouideac et adducite. quod est annuentes a postolorum

Expanded text:
Filii ejus vos convenire, et consilium fecit inire: et jam modo acta poenitentia de erratis, ad auFilii ejus vos convenire, et consilium fecit inire: et jam modo acta poenitentia de erratis, ad auxilium vivifici ligni, ubi innoxia ejusdem Agni immaculati Dei et Domini nostri Jesu Christi sunt membra extensa, confugite. Quaeremus enim, id est, acquiremus vobis, fidem planius exponendo, si vultis, hominem illum, nobis quidem notissimum, sed adhuc vobis ignotum, qui singulari prae hominibus scientia praeditus, salutifero crucis suae ligno cuncta nocentis adversarii novit mortifera tela fugare: ut quandocunque vos diabolus ad aemulandum contra gratiam Evangelii, legis umbram coeperit commovere, adsit memoria dominicae passionis, et vestra mox a furiosa intentione corda compescat. Providete mihi aliquem bene psallentem, etc., Multos quidem, inquit, scientes psallere novi, sed bene psallentem aliquem mihi providete et adducite; quod est annuentes apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conia siluerunt: Lexenim & proph&e usq: adiohannem exeoregnum dĩ euangelizatur.
Sed etipse iohannes expl&o suae p̃cursionis officio: illum inquit opostet crescere. meautem
Crescente xp̃i pracconio. ꝑfidorum mox corda iudeorum sp̃s gratia deseruit. atq ad ꝑse¬
quendum Nomen illius impia peste cõmouit. Ethocdño iusto ꝑmittente iudicio. utet
pbati quiq manifesti fierent in ecclesia: et exigentibus meritis. improbi ꝓfundiorem suȩ
malitie mergerentur in foueam. DIXIRUNTS SERUI SAUL ADEUM: ECCESPSDIMA¬
lus exagitatte iubcat dñ snoster et seruitui quicoramte sunt: quaerent hominem scientiam psal¬
lere cithara. ut quando arripuitte s p̃sdĩ malus. psallat manusua. et leuius feras.
malus est sp̃s quiuris culpa exigente mentibus adño inmissis aduersus nomen unigeniti

Expanded text:
praeconia siluerunt. Lex enim et prophetae usque ad Joannem , ex eo regnum Dei evangelizatur. praeconia siluerunt. Lex enim et prophetae usque ad Joannem , ex eo regnum Dei evangelizatur. Sed et ipse Joannes ex suae praecursionis officio; Illum, inquit, oportet crescere, me autem hristi praeconio, perfidorum mox corda Judaeorum Spiritus gratia deseruit, atque ad persequendum nomen illius impia peste commovit; et hoc Domino justo permittente judicio, ut et probati quique manifesti fierent in Ecclesia, et exigentibus meritis improbi profundiorem suae itus nequam a Domino. Dixeruntque servi Saul ad eum: Ecce spiritus Dei malus exagitat te. Jubeat dominus noster, et servi tui, qui coram te sunt, quaerent  Ms. quaerunt hominem scientem psallere cithara, ut quando arripuerit te spiritus Dei malus, psallat manu sua, et levius feras. malus est spiritus, qui vestris culpa exigente mentibus, a Domino immissus adversus nomen unigeniti
Abbreviated transcription (Latin):
Candidus scilicet actione rubicundus sanguine. Et quodibi sequitur clectus exmilibus hocest
quodhic reprobatis fratribus solus unguitur dauid. TULIT IGIT UR SAMUNEL COA NUOLII
et uncxit cum in medio fratrũ eius. et directus est sp̃sdñi indauid adicilla et inreliquum
Accepit proph&ca prędicandam ueri regis gloriam. etait. Dilexisti iustitiam etodisti iniqui¬
plenitudinem ciusdem sp̃s abhora conceptionis illius numquam habere cessauit. Accepit iohan¬
nes officium xp̃o testimoniũ ꝑhibendi. et descendente in cum spuscõ inmedio corum quosbap¬
tizabat : uidit et testimoniũ phibuit quiahic est filiusdĩ. et regressus est iħs inuistute sp̃s inga¬
lileam. SURGENSG SAMUNEL ABIIT INRAMATNA Impleto unctionis officio
samuhel domum redit. quiaueniente iam dño qui p̃nuntiabatur uenturus. prophetarum

Expanded text:
candidus scilicet actione, rubicundus sanguine. Et quod ibi sequitur, Electus ex millibus; hoc est candidus scilicet actione, rubicundus sanguine. Et quod ibi sequitur, Electus ex millibus; hoc est quod hic reprobatus fratribus solus ungitur David. Tuliet unxit eum in medio fratrum ejus, et directus est Spiritus Domini in David a die illa et in reliquumAccepit propheta praedicandam veri regis gloriam, et ait: Dilexisti justitiam, et odisti iniquiplenitudinem ejusdem Spiritus ab hora conceptionis illius nunquam habere cessavit. Accepit Joannes officium, Christo testimonium perhibendi; et descendente in eum Spiritu sancto in medio eorum, quos baptizavit, vidit, et testimonium perhibuit, quia hic est Filius Dei; et egressus est Jesus in virtute Spiritus in Galilaeam. Surgensque Samuel abiit in Ramatha. Impleto unctionis officio Samuel domum redit; quia jam veniente Domino, qui praenuntiabatur venturus, prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
modi. Necenim completo p̃sentiũ passionũ uel operũ bonorũ sacrificio discumbere pos¬
sumus cũ abraham isaac etiacob in regnocelorũ: priusquãdĩ filius humilis et piuꝑ adueniens
contrito mortis laqueo uitȩ nobis ianuas sublimiter aperiat. Nam & ipse nos ineuangelio non
a pobis ipsis sed psuam gratiam discumbere posse. hocest in regno quie scere testatur : Ameninqui¬
ens dico uobis quod priecinget se et fici& illos discumbere et trinsiens ministrabit ill ir.
bit symeon senex et desiderabant ceteri illius temporis scĩ uenis sed ñm in carne et uenit
rat autem rufus oberuorem pissionis. quia pastorbonus animã suã posuit proouib: suis
Crat etspeciosus forma p̃filis hominũ: quia peccatũ non fecit. Neciuentus est dolus inoreer
Cuisimillimũ est quod incius laude sponsa loquitur. Dilectus meus candidus etrubicundus

Expanded text:
modi. Nec enim completo praesentium passionum vel operum bonorum sacrificio, discumbere posmodi. Nec enim completo praesentium passionum vel operum bonorum sacrificio, discumbere possumus cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorum, priusquam Dei Filius humilis et pauper adveniens, contrito mortis laqueo, vitae nobis januas sublimiter aperiat. Nam et ipse nos in Evangelio non a nobis ipsis, sed per suam gratiam discumbere posse, hoc est in regno requiescere testatur: Amen, inquiens, dico vobis, quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis . bat Simeon senex, desiderabant caeteri illius temporis sancti venisse Dominum in carne, et venit. Erat autem rufus ob cruorem passionis; quia pastor bonus animam suam posuit pro ovibus suis . Erat et speciosus forma prae filiis hominum; quia peccatum non fecit, nec inventus dolus in ore ejus . Cui simillimum est, quod in ejus laude sponsa loquitur: Dilectus meus candidus et rubicundus ;
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓph&a ungueretur oues pauisse Narratur. quia pastor illebonus quiuenit ut uitam ha¬
beant et abundantius habeant. Noniginta nouem oues pascitut incelis. & antequam centesimã
quereret atq inueniret interris. Hic octauũ numerũ impleuit: quia et nrae spem resurrectio¬
nis et suae Nobis tribuit exemplũ. Si quidem dies quod ñs resurrexit. adiequidem passionis
eius testius. sed adie primȩ conditionis est octauus. Sic etiam postsex huius seculi a&ates
et septimã quaenunc illa inuita geritur sabbati animarũ. quasi octaua &as nr̃ic resurrecti¬
onis aduentura speratur. ETRIT SAMUHELADISAI MIITE IT ADDUCEŨ NECENIMDIS¬
uraedeuotę mentis intentionem. et crebris addm̃ fusis orationibus xp̃i aduentũ impetrate
dicentes. Ostende nobis dñe misericordiamtuam. et salutaretuũ da nobis: Etceterahuius¬

Expanded text:
a propheta ungeretur, oves pavisse narratur; quia Pastor ille bonus, qui venit ut vitam haa propheta ungeretur, oves pavisse narratur; quia Pastor ille bonus, qui venit ut vitam habeant, et abundantius habeant, nonaginta novem oves pascebat in coelis, antequam centesimam quaereret atque inveniret in terris. Hic octavum numerum implevit; quia et nostrae spem resurrectionis et suae nobis tribuit exemplum. Siquidem dies quo Dominus surrexit, a die quidem passionis ejus tertius, sed a die primae conditionis est octavus. Sic etiam post sex hujus saeculi aetates, et septimam, quae nunc illa in vita geritur, sabbati animarum, quasi octava aetas nostrae resurrectionis adventura speratur. Et ait Samuel ad Isai: Mitte, et adduc eum, etc. Divestrae devotam mentis intentionem, et crebris ad Deum fusis orationibus, Christi adventum impetrate, dicentes: Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis ; et caetera hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Septenarius numerus ꝓpt̃ sabbatũ legi. sicut octonarius. euangelio propterresur rectionis mis¬
terium congruit. Nullus igitur ex hisqui secundũ legem ꝑfectum sabbatũ tantũ modo. uel cor.¬
poris in p̃senti uletiam sp̃s infuturo seculo sperant. p̾dicant ꝑcipiunt . tam et sicelsus meritis.
et uiribus fostis existens mundum saluare sufficit. DIXITS SAMIUNEL ADISAI. NṼQVIO
Prac missis inmundo legis doctoribus p̃misso prophetiȩ p̃conio. p̃missa dulcedine psalm¬
dic p̃missa deniq: longa deuotione populi plegem mosi proph&as et psalmistas indiuinis ob¬
sequiis eruditi: suꝑerat adhuc xp̃i incarnatio intemporũ plenitudine uentura. dequorec¬
te intellegitur quod ait isai. adhuc reliquus est paruulus et pascit oues. Paruulus enim
natus est nobis. filius datus est nobis Quiloquitur in euangelio. Egosum pastor bonus
et cognoscomcas. & cognoscunt memeȩ. Nec sinecesti ratione misterii idem paruulus & ante quã

Expanded text:
merus propter sabbatum legi, sicut octonarius Evangelio propter resurrectionis mysterium congruit. Nullus igitur ex his qui secundum legem perfecti, sabbatum tantummodo vel corporis in praesenti, vel etiam Spiritus in futuro saeculo sperant, praedicant, percipiunt, tametsi celsus meritis, et viribus fortis existens, mundum salvare sufficit. Dixitque Samuel ad Isai: Nunquid Praemissis in mundo legis doctoribus, praemisso prophetiae praeconio, praemissa dulcedine psalmodiae, praemissa denique longa devotione populi, per legem Moysi prophetis et psalmistis in divinis obsequiis eruditis, supererat adhuc Christi incarnatio, in temporum plenitudine ventura. De quo recte intelligitur quod ait Isai: Adhuc reliquus est parvulus, et pascit oves. Parvulus enim natus est nobis; Filius datus est nobis . Qui loquitur in Evangelio: Ego sum Pastor bonus, et cognosco meas, et cognoscunt me meae . Nec sine certi ratione mysterii idem parvulus, et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
Cui nonaliquis homo magister. sed ds̃ ipse quid faceret ostendit: datoq sc̃i sp̃s signo. cui d eomni¬
bus quos baptizabat diuinitatis testimonium daregedocuit. UENITQ INBETHLEẼ¬

Expanded text:
Cui non aliquis homo magister, sed Deus ipse quid faceret ostendit; datoque sancti Spiritus signo, cui de omniCui non aliquis homo magister, sed Deus ipse quid faceret ostendit; datoque sancti Spiritus signo, cui de omnibus quos baptizabat divinitatis testimonium daret, edocuit. Venitque in Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
quibus dñs respondens corpussuum deplebeia conuersationc segregatum astioris continentie manu
corripere. et ad mostem prodño suscipiendam paratum gestare p̃cepit : Noc non et suo sauditores
ad subeundam mastrrii gloriam accendere. quasi aduictimã isai uocare mandauit. Nũquã
enim melius in lator mortis superatur. quam cũ suꝑnoamore toleratur. Et ego inquit uobis
oꝓphetemei p̃conesq futurorũ Nonut aliis ꝑhomines. Sed ꝑinfusionem mei sp̃s quid dicatis aut fa¬
ciatis & quis ubi ul quando uenturus sit xp̃s ostendam. Sossunt haec dciohanne baptista spe¬
cialiter intellegi. quem dexp̃o euangelitantẽ audierunt et occiderunt iudei: Sedille et corpore
et mente paratus ad mastrriũ.: auditores aduictimã. hoc est adbaptismũ penitentię uocabat:

Expanded text:
Quibus Dominus respondens, corpus suum de plebis conversatione segregatum, arctioris continentiae manu Quibus Dominus respondens, corpus suum de plebis conversatione segregatum, arctioris continentiae manu corripere, et ad mortem pro Domino suscipiendam paratum gestare praecepit, nec non et suos auditores ad subeundam martyrii gloriam accendere, quasi ad victimam Isai vocare mandavit. Nunquam enim melius allator mortis superatur, quam cum superno amore toleratur. Et ego, inquit, vobis, o prophetae mei, praeconesque futurorum, non ut aliis per homines, sed per infusionem mei Spiritus, quid dicatis aut faciatis, et quis, ubi, vel quando venturus sit Christus, ostendam. Possunt haec de Joanne Baptista specialiter intelligi, quem de Christo evangelizantem audierunt, et occiderunt Judaei; sed ille et corpore et mente paratus ad martyrium, auditores ad victimam, hoc est ad baptismum poenitentiae vocabat.
Abbreviated transcription (Latin):
rat intimare curate. Prouidienim infiliis eiusdem populimihi regem: id est noncuius lib&¬
sacrificium. bethleem domus panis int̾p̃tatur. Insula autem est unaqueq anima fidelis. in so¬
la omnis ecclesia scõrum. quac abhuius seculi fluctibus altiora potendo separata. totam iam
se ꝑsp̃s sci feruorem purificans. hostiam acceptabilem dõ reddit: et sui pectoris hospitium
uiui pinis domicilium facit ETAIT SAMVNEL QUOMODOVADAM: AUDIETENIM̃¬
saul et interfici&me. Ctaitdñs Vitulum dcarmento tolles inmanutua &dices Adimmolan¬
dum dño ueni. Et uocabisisai aduictimam. etego ostendam tibi quid ficias etungues queciiq¬
menstrauerotibi Aicdunt dño proph&e diebant etapostoli : Quomodo regnũ Noui
testamenti p̃dicare poterimus÷ dudientenim lgis ac mulatores iuidei &uinte r ficient nos
Quemenim prophetarum nonsunt ꝑsecuti. etocciderunt cos qui p̃nuntiabant de aduentu xp̃i.

Expanded text:
rat, intimare curate. Providi enim in filiis ejusdem populi mihi regem. Isai quiprat, intimare curate. Providi enim in filiis ejusdem populi mihi regem. Isai quipsacrificium, Bethlehem domus panis interpretatur. Insula autem unaquaeque anima fidelis; insula omnis Ecclesia sanctorum, quae ab hujus saeculi fluctibus altiora petendo separata, totam jam se per Spiritus sancti fervorem purificans, hostiam acceptabilem Deo reddit, et sui pectoris hospitium vivi panis domicilium facit. Et ait SamSaul, et interficiet me. Et ait Dominus: Vitulum de armento tolles in manu tua, et dices: Ad immolandum Domino veni. Et vocabis Isai ad victimam, et ego ostendam tibi quid facias. 5. Quim? etc. Aiebant Domino prophetae, aiebant et apostoli: Quomodo regnum Novi Testamenti praedicare poterimus? audient enim legis aemulatores Judaei, et interficient nos. Quem enim prophetarum non sunt persecuti? et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
in regione umbrae mortis luxortaest eis. mox eiusdem lucis aduentui respondens subiunxit etait:
Multi plicastigentem. non magnificasti letitiam : & alibi deciusdem populi abiectione comme¬
morans. dicit in tercetera: et angeli pacis amare flebunt: prophetas utiq significans diuini
uerbi nuntios. sedetionas proph&a nine uitis p̃dicare iussus maluit se periculo maris fugien¬
do . quam praedicando gentibus fidei uerbum committere. metuens nimirũ Nefractis Non
credendo bone oliuȩ ramis insestus ꝑfidem oleaster. socius radicis et pinguedinis efficere tͥoliue
infilus eius mihi regem Relicta inquit cura regnicarnalis. illud potius imperiũ quod
sp̃s sc̃i lumine probatur ẽẽ pinguissimũ sperandũ amandũq suscipite. Hoc non a uobis ipsis ue¬
nientes seda meo spũmissi populo illi qui amundi in lecebris secretus aeternȩ salutis guidia suspi¬

Expanded text:
in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Mox ejusdem lucis adventui respondens subjunxit, et ait: in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Mox ejusdem lucis adventui respondens subjunxit, et ait: Multiplicasti gentem, et non magnificasti laetitiam . Et alibi de ejusdem populi adjectione commemorans, dicit inter caetera: Et angeli pacis amare flebunt ; prophetas utique significans, divini verbi nuntios. Sed et Jonas propheta Ninivitis praedicare jussus, maluit se periculo maris fugiendo, quam praedicando gentibus fidei verbum committere ; metuens nimirum ne fractis non credendo bonae olivae ramis, insertus per fidem oleaster, socius radicis et pinguedinis efficeretur olivae. ni, etc. Relicta, inquit, cura regni carnalis, illud potius imperium, quod Spiritus sancti lumine probatur esse pinguissimum, sperandum amandumque suscipite. Hoc non a vobis ipsis venientes, sed a meo Spiritu missi, populo illi, qui a mundi illecebris secretus, aeternae salutis gaudia suspi
Abbreviated transcription (Latin):
remotalegis umbra iudei pastim ad ꝑsequendũ instigati. pastim sint dominicȩ incarnationis & pas¬
sionis accepta fide saluati. Dixitergo dñs adsamuhel. usquequo tuluges saul cumego proiete¬
rimeũ neregn& suꝑi srahel: Dixit ds̃ pater ad proph&as et apostolos. deuid eorum uel praesenti
uel etiam futura reprobatione merentibus: Vsquequo uos lugetis ruinam populi contumacis.
cum egoculpam exggentibus proiecerim eũ. Neregnum sibi singulare fidei et ueritatis quasi
ceteris gentibus excellentior et dõ familior usurpet sed gentiũ potius nationes xp̃i misericor¬
dia saluatas. semulto sublimiores agnoscat: Nam ut etiam antiquos proph& as defutura suae
gentis excecatione. quae nobis causa inluminationis fuit contristatos. immoetiam lamentatos
fuisse cognoscas. dudiisaiam : quicum dedominici aduentus gratia p̾̃misisset dicens. habitantib.

Expanded text:
remota legis umbra, Judaei partim ad persequendum instigati, partim sint dominicae incarnationis et pasremota legis umbra, Judaei partim ad persequendum instigati, partim sint dominicae incarnationis et passionis accepta fide salvati. Dixit ergo Dominus ad Samuel: Usquequo tu luges Saul? cum ego projecerim eum, ne regnet super Israel. Dixit Deus Pater ad prophetas et apostolos de Judaeorum, vel praesenti, vel etiam futura reprobatione moerentibus: Usquequo lugetis vos ruinam populi contumacis? cum ego culpis exigentibus projecerim eum, ne regnum sibi singulare fidei et veritatis, quasi caeteris gentibus excellentior, et Deo familiarior usurpet; sed gentium potius nationes Christi misericordia salvatas, se multo sublimiores agnoscat. Nam ut etiam antiquos prophetas de futura suae gentis excaecatione, quae nobis causa illuminationis fuit, contristatos, imo etiam lamentatos fuisse cognoscas, audi Esaiam, qui, cum de dominici adventus gratia praemisisset, dicit: Habitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
rit. actis spiritalibus ad altiora misterii spiritalis artanatypice transferendis. suae nos pi&atis
gratia comitari dignetur. Vbi breuiter in prohemio commemorandum. quiacũ uetera transi¬
tura et facienda essent omnia noua: ipsam quoq mutationem crebrius figuraliter opostebat
intimari : Sicut enim supra samuhel insacerdotium. reproto heli substituitur. ut sacer dotium
xp̃i quod nunc in ecdesia geritur. indicetur legali sacerdotio successurũ : Itaethicdauid prosau
le unctus in regem. significat regnum iudȩorũ. quod ꝑlegem erat xp̃i et ecclesiȩ regno mutandum.
iuxta quod eisdem iudeis dñs ꝓtestatur dicens: Ideo dico uobis. auferetur auobis regnumdĩ
ctdabitur genti facienti fructus eius. DIXITD OÑS ADSAMUNEL US QUEQUOTULU¬
saluatorem adregnandum inecdesia singulariter oleo lecitię ꝑunctum: cuius imperiolarescente.

Expanded text:
rit, actis spiritualibus ad altiora mysterii spiritualis arcana typice transferendis, suae nos pietatis rit, actis spiritualibus ad altiora mysterii spiritualis arcana typice transferendis, suae nos pietatis gratia comitari dignetur. Ubi breviter in prooemio commemorandum, quia cum vetera transitura, et facienda essent omnia nova, ipsam quoque mutationem crebrius figuraliter oportebat intimari. Sicut enim supra Samuel sacerdotium reprobato Heli substituitur, ut sacerdotium Christi, quod nunc in Ecclesia geritur, indicetur legali sacerdotio successurum; ita et hic pro Saule David unctus in regem, significat regnum Judaeorum, quod per legem erat, Christi Ecclesiae regno mutandum. Juxta quod eisdem Judaeis Dominus protestatur, dicens: Ideo dico vobis, auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . CAPUT PRIMUM. Samuel jubentSalvatorem ad regnandum in Ecclesia singulariter, oleo laetitiae perunctum, cujus imperio clarescente,
Abbreviated transcription (Latin):
salutedõ ꝓpitio iamfactus securior profraternis dño supplicans plorat et lamentatur excessib: am̃¬
Aplicausinxoxpauco sudons duosus isimuhel ẽ expos¬
tionis nrãc libellis uno qui eiusdem beatissimi proph&ȩ simul et sacerdotis natiuitatem
uitam etducatum : altero quisaulis primo clectidño. postmodum uero reprobti gesta continẽ¬
ret: Nunc ad testium abeati dauid auspiciis inchoandũ mittimus manũ: non nr̃o freti ingenio.
sed supnia diutoris pomnia: cũtuis sacro sc̃is orationibus dilectissime antistitum confidentes auxi¬
lio: ac ꝓcesto sperantes quia qui intertam dissonos historici: callis anfractus. saulisdico nuncpla¬
centia dõ. Nunc acta ꝑuersa nrm sine offendiculo utcredimus allegoricũ seruauit incessum: ip¬
sc̃ inbeati dauid quinonerroneam coangustato seddilatato corde uiam mandatorũ dñicucur¬

Expanded text:
salute Deo propitio jam factus securior, pro fraternis Domino supplicans plorat et lamentatur excessibus? Lsalute Deo propitio jam factus securior, pro fraternis Domino supplicans plorat et lamentatur excessibus? Ljam non pauco sudore duobus in Samuelem expositionis nostrae libellis; uno, qui ejusdem beatissimi prophetae Samuel, et sacerdotis nativitatem, vitam et ducatum; altero, qui Saulis primo electi a Domino, postmodum vero reprobati gesta contineret; nunc ad tertium a beati David auspiciis inchoandum mittimus manum; non nostro freti ingenio, sed superni adjutoris per omnia cum suis sacrosanctis orationibus, dilectissime antistitum, confidentes auxilio, ac pro certo sperantes, quia qui inter tam dissonos historici callis anfractus, Saulis dico nunc placentia Deo, nunc acta perversa, nostrum sine offendiculo, ut credimus, allegoricum servavit incessum; ipse in beati David, qui non erroneam coangustato, sed dilatato corde viam mandatorum Domini cucur
Abbreviated transcription (Latin):
uentatis eefidei ficit hocdoctor. Etaliter: Cum uidelicet in rtudatione nouissimi examinis conciden¬
dum pomnia peccati corpus cui nunc reprobi stulte parcunt comminuendumq praedicit
quam allegoritandum quem obpeccati meritũ adeo detestatur ut necuidere aliquando digneturꝰ.
Huic ipsi fraternitatis intuitu tantum pi&atis impendit. ut hanc etiam luctu lacrimisq testetur
Vnde nonindecenter talis animi uiris etillud psalmistẽ quodait Nonne quite oderunt dsode¬
ram illos et supinimicostuos tabescdum : et euangelica illa Nihil ominus congruit beatitudo
butis a timore ire uenture oculis. proprium lectum idest opera uistutũ in quibus ipse requiescere
debeat laborans ingemitu suo singulas lauat lacrimando ꝑ noctes : quanto beatior ille quide sua

Expanded text:
veritatis et fidei, facit hoc doctor. Et aliter: Cum videlicet in revelatione novissimi examinis concidenveritatis et fidei, facit hoc doctor. Et aliter: Cum videlicet in revelatione novissimi examinis concidendum per omnia peccati corpus, cui nunc reprobi stulte parcunt, comminuendumque praedicit. quam allegorizandum, quem ob peccati meritum adeo detestatur, ut nec videre aliquando dignetur, huic ipsi fraternitatis intuitu tantum pietatis impendit, ut hanc etiam luctu lacrymisque testetur. Unde non indecenter talis animi viris, et illud Psalmistae, quod ait: Nonne qui oderunt te, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam ? et evangelica illa nihilominus congruit beatitudo,batis a timore irae venturae oculis, proprium lectum, id est, opera virtutum, in quibus ipse requiescere debeat, laborans in gemitu suo singulas lavat lacrymando per noctes; quanto beatior ille qui de sua
Abbreviated transcription (Latin):
fructu spoliatas. sed sicut tu inquit innumeroso praesumptio suꝑbia auia ueritatis auestisti.
sic tempore priefinito. cũ uenerit qui totum iniquitatis imperium iuste iudicando destruat.
tua genitrix impi&atis interminorũ facinorũ captiuata Nutrices. omni illa uitiorũ Nequis¬
sima sabole carebit. ultra quos seducat nullos habendo. ETINFRUSTA CONCĨDIT
samuhel agig coram dño ingalgalis. Et spiritalisquisq: ac propheticus doctor infrus¬
ta concidit regem populi lingentis. cũ multiplices suꝑbiȩ deceptiones euentilans diligen¬
tissime uiritmq euiscerans. quod contra singula seius uersutias sibi suisq agendum sit
intuctur et explicat. quot intra pinguis simũ agas. Id est tectum malitiȩ. putredinis
et corruptelesuit receptacula cacca dilucidit et pandit ethoc ingalgalis id est inreuclatione mani festaiȩ

Expanded text:
fructu spoliatas. Sed sicut tu, inquit, innumeros, o praesumptio superba, a via veritatis a vertisti; fructu spoliatas. Sed sicut tu, inquit, innumeros, o praesumptio superba, a via veritatis a vertisti; sic tempore praefinito, cum venerit qui totum iniquitatis imperium juste judicando destruat, tua genitrix impietas interminorum facinorum captivata, omni illa vitiorum nequissima sobole carebit, nullos ultra habendo quos seducat. Et in frusta concidit Samuel Agag, etc. Et spiritualis quisque ac propheticus doctor in frusta concidit regem populi lingentis; cum multiplices superbiae deceptiones eventilans, diligentissimeque vitium eviscerans, quid contra singulas ejus versutias sibi suisque agendum sit, intuetur et explicat. Quod intra pinguissimum Agag, id est, tectum malitiae, putredinis et corruptelae sint receptacula caeca, dilucidat et pandit; et hoc in Galgalis, id est, revelatione manifestatae
Abbreviated transcription (Latin):
Agig ut supuidictum est tectum amalech populus brudis. siue populus lilgens appellatur: Dicit
ergo scriptura ꝓph&ica . dicunt ministri et dispensitores eiusdem scripture suis auditoribus. uttec¬
tum diu suꝑbiȩ uulnus acmale seruatum in corde. producant in mediũ confitendo. quae uidelicet
suꝑbia rex etcaput est scelerum ceterorum. ut pote exsuaradice prodeuntiũ quacincautos fic̃te
blandiendo quasi lingendo decipere atq uniuersa uitalis graticquęrunt erodere genimina
Singuissimus autem idem Nefandus rex dicitur. hocest crebrescentiũ supra modũ criminũ male
delectabili sagina p̾grauatus. dequa psalmista loquitur: prodiit quasi ex adipe iniquitaseorũ
ETMT SAMUNEL: SICUT FECIT ABSG: LIBERIS MULIERES GLADIUSTUUS SICABSGLISI¬
riserit intermulieres matestuc. Cladium agag. ipsum efficacissimũ suꝑbię furorem intel¬
lege. mulieres hebreas liberis abeo priuata sanimas fideles. sed suꝑbia uictrice bonorũ operum

Expanded text:
ag, ut supra dictum est, tectum; Amalec populus bruchus, sive populus lingens appellatur. Dicit ergo Scriptura prophetica, dicunt ministri et dispensatores ejusdem Scripturae suis auditoribus, ut tectum diu superbiae vulnus, ac male servatum in corde, producant in medium confitendo. Quae videlicet superbia rex et caput est scelerum caeterorum, ut pote ex sua radice prodeuntium; quae incautos ficte blandiendo, quasi lingendo decipere, atque universa vitalis gratiae quaerunt erodere genimina. Pinguissimus autem idem nefandus rex dicitur, hoc est crebrescentium supra modum criminum, male delectabili sagina praegravatus. De qua Psalmista loquitur: Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum . Et ait Samuel: Sicut fecit absque liberis mulieres gladius tuus, etc. Gladium Agag ipsum efficacissimum superbiae furorem intellige; mulieres Hebraeas liberis ab eo privatas, animas fideles, sed superbia victrice bonorum operum