comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ u̾ die menss punu. ut pergere¬
suꝑ nos et la berauit aic demaine
iuimici et insidiateris in ma et
triln diebus. Dic autem quar¬
to adpensum est argentum et au¬
omnia plena nusterus. Supius
naniq legitur. Quod prima die
a flumine hauua. Primo ergo die
mensis de portas babilone exierũt
flumine expectabant donec ad se
leuitas et uat humieos. de caspie
lotis euocarent seq ipso obꝑicula
longi intin̾is so lercio dno extem¬
pore ic uinando et oraudo comen¬
darent. Et nos ergo cum nouos
ecc le̾ ppłcs diabo lo reniciare. et de¬
um uerum cred̾e. ac confitĩ docem᷑.
Quasi prumi mensis mitio de ba¬
bilone cum peccuiue dnõ consecrã¬
da egredimur. Quia principu
euis none conu̾satõnis que ereptoᷤᷤ
adiabolo ad reguu ce lestem ducatos¬
tendiꝰ. Uude idem mensis insqp¬
tura sacra mensis nouorum sue
nouarum frugum solet appe llari
Nam et ipo mense sub eadem sig¬
nificatone noue conu̾satonis pa¬
tre de egipto ꝑmoysen educti st̃

Expanded text:
 die mensis primi, ut pergeresuper nos, et liberavit nos de manu inimici et insidiatoris in via. Et diebus tribus. Die autem quarta appensum est argentum, et auomnia plena mysteriis. Superius namque legitur, quod prima die a flumine Ahava. Primo ergo die mensis de portis Babyloniae exierunflumen exspectabant, donec ad se Levitas et Nathinneos de Caspiae locis evocarent, seque ipsos ob pericula longi itineris solertius Domino ex tempore jejunando et orando commendarent. Et nos ergo cum novos Ecclesiae populos diabolo renuntiare, et Deum verum credere ac confiteri docemus, quasi primi mensis initio de Babylone cum pecunia Domino consecranda egredimur; quia principium eis novae conversationis, quae ereptos a diabolo ad regnum coeleste ducat, ostendimus. Unde idem mensis in Scriptura sacra mensis novorum sive novarum frugum solet appellari. Nam et ipso mense, sub eadem significatione novae conversationis, patres de Aegypto per Moysen educti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
consorcium sancte eccłe ꝑting̾e
desiderant ꝑ sac̾dctes eq officium
de beut reconsilian sc̃e eccłe peni¬
tendo qui ab euis sccietate peccã¬
do recesserant et seruitiuz diabo¬
li qui incaptiuitate babilonie re¬
gis inpeccatis ꝑ seuerando decide¬
rant. Et bene .xii. siuit sac̾doteᷤ
quibꝰ hec cura de licata est ꝓpter
.XII. apłos ꝑ quorum doctrinam
eccłe et por bem primo fundata
est et usq ad fiuem scli ꝑ successo¬
res coraun edificari non desiuit.
Quibꝯ apte conueuit hec quod
isdem sac̾ dotibꝰ dixit esoras. Uos
saucti diũ et uasa saucta et arge̾¬
tum et aurum quod sponte ob¬
latum est dño patrum nr̃orum.
uigilate et custodite. Oꝑtet eĩ¬
ut doctone eẽcle nunquam ob li
etiam suo auditore iustituant. ut
quam duo ob lati sunt prudimeta
fidei etiam peorum qui uifide pre¬
cesserunt exemp la ac mouita ma¬
gis magisq confirment᷑ ac supue
cuutatis introitu digni esficiant᷑.
Qiuibo iugilandum ẽ ꝑ omĩa ⁊

Expanded text:
rtium sanctae Ecclesiae pertingere desiderant. Per sacerdotum aeque officium debent reconciliari sanctae Ecclesiae poenitendo, qui ab ejus societate peccando recesserant, et in servitium diaboli, in captivitatem Babylonii regis in peccatis perseverando deciderant. Et bene duodecim sunt sacerdotes, quibus haec cura delegata est, pr per quorum doctrinam Ecclesia et per orbem primo fundata est, et usque ad finem saeculi per successores eorum aedificari non desinit. Quibus convenit hoc quod eisdem sacerdotibus dixit Ezras: Vos sancti Domini, et vasa sanctatum et aurum, quod sponte oblatum est Domino Deo patrum nostrorum, vigilate et custodite . Unde iut doctores Ecclesiae nunquam oblivietiam suos auditores instituant; ut qui jam Domino oblati sunt per rudimenta fidei, etiam per eorum qui in fide praecesserunt exempla ac monita magis magisque confirmentur, ac supernae civitatis introitu digni efficiantur. Quibus vigilandum est per omnia, et
Abbreviated transcription (Latin):
ab luti sordibꝰ pecorum mundu
habuent sac̾ decium. s uituendũ
quod non subit esdras ihm ipin
alienigenam duxisse uxorem. s
quosdam de filus et fribꝰ eius hoc
facinore dicat eẽ pollutos. Quã¬
uis et cupa filiorum ad patrem
respiciat. Nec ꝑ fc̃e possit esse
uistus. qui filios de linquentes.
dumpotuit corrige nexlexit.
Unde aut quidam ꝑfcam de ib̾u
ꝓp hetiam. non ad filiu iose dech.
set ad dnm saluatorem eẽ referẽ¬
dam. Que cuinsit splendor gle
et figura sb̾stancie dei sordida ad

Expanded text:
ablutis sordibus peccatorum, mundum habuerit sacerdotium. Sed intuendum, quod non scribit Ezras Jesum ipsum alienigenam duxisse uxorem, sed quosdam de filiis et fratribus ejus hoc facinore dicit esse pollutos. Quamvis et culpa filiorum ad patrem respiciat, nec perfecte possit esse justus qui filios delinquentes, dum potuit, corrigere neglexit. Unde aiunt quidam praefatam de Jesu prophetiam non ad filium Josedec, sed ad Dominum Salvatorem esse referendam. Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae D
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bus dicit. Primu fuisse iberoso¬
limitarum qui et ipe ut principi¬
peni dicebat. maxima auctori¬
tate. mox intentone esore iua¬
bat. et ppłm uide licet una secu
peccasse confitendo et penitencia
ee agendam suadendo abiectis
uxoribꝰ alienigenis cum eis qui
ex illis nati erant libis. Et uũc¬
inquit si est penitenciam iusrł¬

Expanded text:
phus dicit primum fuisse Jerosolymitarum, qui et ipse, ut principem decebat, maxima auctoritate, mox intentione Ezrae juvabat, et populum videlicet una secum peccasse confitendo, et poenitentiam esse agendam suadendo, abjectis uxoribus alienigenis, cum eis qui ex illis nati erant liberis. Et nunc si est poenitentia i
Abbreviated transcription (Latin):
caspie nonunet. hebrei nauiq p
grecis suic bai Iaris.f. litra utant
ut sictus filiatus Ergo et incas¬
pie lcca filii isrł ꝑcaptiuitatem
assinorum uel caldeorum ꝑueni¬
se ꝓbautur. Uuni illo mittit
esoras ad ad ducendos sibi ministͦs
domus diũ. leuitas uide licet et na¬
thuinecs ques io sephus sacres ser¬
uos nonunat. Dequibo uotau¬
dum est quod multum lib̾a in
pace quãuis int̾ ceteres uiue bant
Qui statim ad imꝑium siue pre¬
ces esdre tantum exercitꝰ copia
testiuare uale bant. Nam du¬
res electes uulla expeditõne fuisse
sequens eorum cathaleto ostendit᷑
titu suo nulle sex centorum ꝓpe
nirorum summam habuisse repꝑ¬
itur. Et p̾dicaui ibi ienimum

Expanded text:
 Hebraei namque P Graecis sive barbaris Ph littera utuntur, ut Phetrus, Philatus. Ergo et in Casphiae loca filii Israel per captivitatem Assyriorum vel Chaldaeorum pervenisse probantur, dum illo mittit Ezras, ad adducendos sibi ministros domus Domini, Levitas videlicet et Nathinneos, quos Josephus sacros servos nominat. De quibus notandum, quod multum libera in pace, quamvis inter exteros vivebant, qui statim ad imperium sive ad preces Ezrae, tantam exercitus copiam destinare valebant. Nam duros electos in illa expeditione fuisse, sequens eorum catalogus ostendit; citu suo mille septingentorum prope virorum summam habuisse reperitur. Et praedicavi ibi jejunium
Abbreviated transcription (Latin):
pere. Exemp lum ienurandi et
orandi. cum aliquid magne uir¬
tutis incipe uo lumꝰ. et quia nũ¬
quam fallit fida indu̾m spes ne¬
q fieri pot̾ ut quod iustum apro.
et iusto auxi liatore ꝑcontinencia
atq oratõnis cum fide queramus
non inpetremꝰ. Sic diligencis in¬
tuendum ꝙ ieiunium p̾uititur.
et sic oratio secura decetur. Pri¬
mo nauiq ait et p̾dicaui iemui¬
um ut ad fligereniur coram dno
ac deuide subiungit et peteremꝰ
niam rectam nob̾ et inconc lu¬

Expanded text:
etc. Exemplum jejunandi et orandi, cum aliquid magnae virtutis incipere volumus: et quia nunquam fallit fida in Dominum spes, neque fieri potest, ut quod justum a pio et justo auxiliatore per continentiam atque orationes cum fide quaerimus, non impetremus. Sed diligentius intuendum, quod jejunium praemittitur, et sic oratio subsecuta docetur. Primo namque ait, Et praedicavi jejunium, ut affligeremur coram Domino. Ac deinde subjungit: Et peteremus viam rectam nobis et fil
Abbreviated transcription (Latin):
bit herosius sub aquilonis placa
ab cceano queritur. A inꝯ utraq
circa cceamiz litora et lcca deser¬
ta incultaq habeutur. Inde men¬
diem uersus ꝑ longas angustast
tenditur donec ꝑmagna spatia di¬
latatum cancasi montibꝰ radicibꝰ
t̾nunetur. Habet aboriente usq¬
ad oceanum hyrcanonim et scyta¬
rium gentes plurimas ꝓpt̾ t̾raꝵ
infecundam disfusionem late ob¬
errantes. Ab occidente gentes ht̃
multas. set generalit̾ regio płima
auia ultior faus iussa et morte
raspio. ⁊mazonum iuinicus atur

Expanded text:
ibit Orosius, sub aquilonis plaga ab oceano oritur, cujus utraque circa oceanum littora et loca deserta incultaque habentur. Inde meridiem versus per longas augustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum, Caucasi montis radicibus terminetur. Habet ab oriente usque oceanum Hircanorum et Scytharum gentes plurimas, propter terrarum infecundam diffusionem late oberrantes. Ab occidente gentes habet plurimas. Sed generaliter regio multo Albania ulterior sub mari et monte Caspio, Amazonum nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
Qann dei uirtutem di qua
omĩa opatur appellat. A ꝑerito
autem est ille congregat quos
deba bilone iheroso limam ad du¬
cat. qui manũ dei qua confort᷑at᷑
ipẽ hie uise cognoscitur. Quia
minirum sic de mu̾i quisq ido¬
necs ad alios deo ꝑ suan doctri¬
nam ad gregandes esficitur.
um prius ip̃e ꝑ grãm eius contra
onnia que opus scm̾ inpe diunt¬

Expanded text:
Manum Dei, virtutem Dei, quae omnia operatur, appellat. Merito autem ille congregat, quos de Babylone Hierosolymam adducat, qui manum Dei, qua confortetur, ipse habere in se cognoscitur. Quia nimirum sic demum quisque idoneus ad alios Deo per suam doctrinam aggregandum efficitur, dum prius ipse gratiam ejus contra omnia quae opus s
Abbreviated transcription (Latin):
Illia editio habet et clarificauer̃
ppl̾m et doniu dei. Nreuauerunt
ergo ppłm dumi eam auctoritate
regia. qua esoras sub limatus est
honorabilem onuibo fecerunt. La¬
euauerunt et donnun dei augus¬
cun oraudo nasis ac douarus que
ad illam rex et consiliarii ac prin¬
cipes eius miserunt niuustres quo¬
qr ac sacerdotes illiꝯ. atribuisset
reddendo. Qutice au̾t ppłs et te¬
esdras et filii transinigratonis ad¬
libatis debabilone uasis deo sacris
Cuiti p̾dicatores sibi ad gregaus
ei douante duõ nouis credenciuz
cetibo honorabilem eam om̃ibus
etiau extius ac tribilem exhibet
Item p̾dicatores id est cum eos
quos suis uel exemp lis in bona cõ¬
uersatõuise iustituere uel uerbis
uiq ad celestium ꝑ ceptõnem pre¬
imorum ꝓue hunt.  euant iam
pplin et domũ dei. quia magnuz
ꝓfecto et in anentibꝰ in suꝑua pa¬
tria et pegrinantibo ad huc ĩ t̾ra
e lecris gaudium facuut. Post¬

Expanded text:
lia Editio habet: Et clarificaverunt populum et domum Dei. Levaverunt ergo populum, dum eam auctoritatem regiam, qua Ezras sublimatus est, honorabilem omnibus fecerunt. Levaverunt et domum Dei augustius ornando vasis ac donariis, quae ad illam rex te consiliarii ac principes ejus miserunt; ministros quoque ac sacerdotes illius a tributis et reddendo. Mystice autem populus et temEzras et filii transmigrationis, allatis de Babylone vasis Deo sacris, cum praedicatores sancti, aggregatis ei, donante Domino, credentium coetibus, honorabilem eam omnibus etiam externis ac terribilem exhibent. Item praedicatores iidem, cum eos quos suis vel exemplis in bona conversatione instituere, vel verbis usque ad coelestium perceptionem praemiorum provehunt, levant jam populum et domum Dei, quia magnum profecto et manentibus in superna patria, et peregrinantibus adhuc in terra electis gaudium faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quantum concordet his que reue¬
lata euanglii gra xp̃iani principe
ꝓ sancte eccle pacem fecerunt.
Possumꝯ sane ꝑ sonain esore no
so lum ad dnñi xp̃i. set etiam¬
ad aliquem p sulem siue doc toꝵ
ecc łe figuralit̾ resferre. Quibo
sepe reges ac principes lit̾as pro
fide les statu miserunt. Men¬
toq ipe esdoras cui hec est data e¬
epła subsequent̾ uidei laude erũ¬
pit dicens. Benedictus dñs deꝯ¬

Expanded text:
quantum concordet his quae revequantum concordet his quae revelata Evangelii gratia Christiani principes pro sanctae Ecclesiae pace fecerunt. Possumus sane personam Ezrae non solum ad Dominum Christum, sed etiam aliquem praesulem sive doctorem Ecclesiae figuraliter referre; quibus saepe reges ac principes litteras pro fidelium statu miserunt. Meritoque ipse Erza, cui haec est data epistola, subsequenter in Dei laudem erumpit, dicens: Benedictus Dominus De
Abbreviated transcription (Latin):
enciam. et lingua eius liquet᷑
iudicium. Lex dei eius incor de
dei et sapienciam habet. dum ĩ
onult que agit et loquit᷑. m̃mio¬
rem se esse diuiue uoliuitatis os¬
tendit. Patet ergo litt̾e sensus.
patet et intelligencie sp̾alis. Q¬
ma uide licet du̾s et saluator nr̃
habet sapienciam dei in manu sua
Ipe est enu dei uirto et dei sapien¬
cia cuꝰ so lius est constituere in¬
dices ac presules eccͣaxum qui ẜ̃m¬
euis uolunitatem iudicent omĩa
et in doctis por bem fidem enis p̃¬
dicent. Et omĩs qui decreta con¬
tempuit legis ip̃iꝰ uł p̾senti peñ
uł futura iuxta modum quisque
sui punietur erratus. Hec ergo ar¬
tarxerxes scribens esdre et amorez
quem erga cultum re ligionis ha¬
bebat litt̾is conp̾hendens patent̾
expiessit. Quid futun temporibꝰ
xpianis reges deuotõnis habituri
quid erga fidem uitatis essent ac¬
turi. Unde breuit̾ epła eius quibꝰ¬
que licet int̾ missis comemorare
curaumꝰ ut lector reco nos ceret

Expanded text:
et lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in corde Dei et sapientiam habet, dum in omnibus quae agit et loquitur, memorem se esse divinae voluntatis ostendit. Patet ergo litterae sensus, patet et intelligentia spiritualis, quia videlicet Dominus et Salvator noster habet sapientiam Dei in manu sua. Ipse enim Dei virtus et Dei sapientia, cujus solius est constituere judices ac praesules Ecclesiarum, qui secundum voluntatem ejus judicent omnia, et indoctis per orbem fidem ejus praedicent. Et omnis qui decreta contemnit legis illius, vel praesenti poena, vel futura juxta modum quisque sui punietur erratus. Haec ergo Artaxerxes scribens Ezrae, et amorem quem erga cultum religionis habebat litteris comprehendens, patenter expressit, quid futuris temporibus Christiani reges devotionis habituri, quid erga fidem veritatis essent acturi. Unde breviter epistolam ejus, quibusque licet intermissis, commemorare curavimus; ut lector cognosceret,
Abbreviated transcription (Latin):
priui legio ques sac̾dotes leuite et
ceri domus dei minstri auectigali¬
bn inumes redduntur. Qaui¬
feste ostenditur quod cet̾a plebs
filiorum isrł ad patriam ꝑueniens
tributa rogi pende bat. Quod dis¬
creta om̃ilnodis ꝓuisione rex fecisse
cognescitur. Dot qui idiuino ser¬
uitio semꝑ cccupati eraut. asuo:
eent famulatu lib̾i. Quiq uill
int̾ra ꝓprium possĩde baut. set exde¬
cus ꝓp li iue bant ab his nemo
tributa soluanda exigeret. Ex qͥ¬
bus omilꝰ aptissime ꝓ batur rex
non so lum dilexisse sẽt et obtune
didicisse que diuine seruitutis pos¬
ceret cultus. Tu autem esdras
sed̾m sapienciam dei tui que est
minanu tua constitue iudices et
p̾sides et iudicent onũ ppło qui
est trans flument. His uide li cet
qui nouerunt legem dei tui set in
pitos docete libere. Et omĩs qui
non fecerut legem dei tui et lege
regis diligent̾ iudicium erit deeo.
siue ui mortem siue mexiluiz. siue
ucondempnatone su bstancie eius
uel certe incarcerem. Reppetit¬

Expanded text:
privilegio, quo sacerdotes, Levitae, et caeteri domus Dei ministri a vectigalibus immunes redduntur, manifeste ostenditur, quod caetera plebs filiorum Israel, ad patriam perveniens, tributa regi pendebat. Quod discreta omnimode provisione rex fecisse cognoscitur, ut hi qui in divino servitio semper occupati erant, a suo essent famulatu liberi; quique nil in terra proprium possidebant, sed ex decimis populi vivebant, ab his nemo tributa solvenda exigeret. Ex quibus omnibus apertissime probatur, regem non solum dilexisse, sed et optime didicisse quae divinae servitutis posceret cultusecundum sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue judices et praesides, ut judicent omni populo qui est trans flumen, his videlicet qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos docete libere. Et omnis qui non fecerit legem Dei tui, et legem regis diligenter, judicium erit de eo, sive in mortem, sive in exsilium, sive in condemnationem substantiae ejus, vel certe in carcerem
Abbreviated transcription (Latin):
sa mirdie ciucta tradidit incons¬
pectu dei patris insupna ihrliu. Ne
bus uasis lequit lequit᷑ ip̃e ineua¬
glio aut quomodo por̃ quis piam
uitrare domui fortis et uasa eius
dipe inprius allegauerit fortem
et tune dona illiꝯ diupiet. Fortis
⁊ enun erat rex babilonis id ẽ dia¬
bo lus repro bis male dnasis set uic¬
tus ac ligatus adnõ. eaque inuste
possidebat nasa id est electorum
corda amisit. S leq hec auferenti
atq ad supnam ciuitatem cuio erãt
ꝓpuia reducente contradicere potu¬
it. Et ame ergo artarxerxes rex¬
statu. atq decreui omibꝰ custodi¬
lo arche publice qui sunt trans
flumen ut quod cumq petierit
anobis essdras sac̾des scriba legis
dei celi. absq mora detis uiq adar¬
genti talenta.e. et usq ad friune

Expanded text:
rdiae, cuncta tradidit in conspectu Dei Patris in superna Hierusalem . De his vasis loquitur ipse in Evangelio: Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, et tunc bona illius diripiet ? Fortis etenim rex erat Babylonis, id est, diabolus reprobis male dominans; sed victus ac ligatus a Domino, ea quae injuste possidebat vasa, id est, electorum corda, amisit. Neque haec auferenti, atque ad supernam civitatem, cujus erant propria, reducenti contradicere potuit. Et a me ego Artastatui atque decrevi omnibus custodibus arcae publicae, qui sunt trans flumen, ut quodcumque petierit a vobis Ezras sacerdos, scriba legis Dei coeli, absque mora detis, usque ad argenti talent
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iaui. subiectis sibi om̃ibo iꝑ¬
ant. ut quidꝙͥ abeis petierit dnis
et pontifex nr̃ absq mora tri buant
nil omuino retraccantes quim ne¬
lecis diuine no liuitatis iuissa ꝑfici¬
ant. dent ant illi aurum niconfes¬
sione uere fidei frumentu iosten¬
sione bone opatõnis. Uni infer¬
nore dilectonis. S leuti in lecto¬
ne et hy lantate nucdie. Et hec
ciirta sub mune centenario sacer¬
ce lestia nobis apatre deferens ma¬
taca ce lestia sequentibo indomo.
patus p̃mia repromisit. Uot nuilla

Expanded text:
Christiani subjectis sibi omnibus imperant, ut quidquid ab eis petierit Dominus et pontifex noster, absque mora tribuant, nil omnino retractantes, quin veloces divinae voluntatis jussa perficiant. Dent autem illi aurum in confessione verae fidei, frumentum in ostensione bonae operationis, vinum in fervore dilectionis, oleum in exhibitione et hilaritate misericordiae. Et haec cuncta sub numero centenario sacerChristo, qui coelestia nobis a Patre deferens mandata, coelestia sequentibus in domo Patris praemia repromisit; et nulla
Abbreviated transcription (Latin):
mdis. Talenturi aui trplicis de men¬
sua craditur. mimi brum : medi¬
librarum.ri. l hoxos .xxx. modu
batus qui et ephy decua pars chori
Id est modi sunt tres sal uero absqi
mensura. Dune ꝙ adritum dei ce li¬
eeli. Sal sapienciam de signare cons¬
tat omibo. Uonde et icomumi lo¬
cutone nisulsi uocantur he betes set
distat cino modi sit sal. Ulam et
ualle saluarum ad uincos ꝑcussisse
legitur. Quia niinituz sal ce lestis
sapiencie quo un ciantur caticunu¬
ni incuctis opum nroru sacrifici¬
is osfene iubenuir. Saliuas uero ua¬
lium cum incelis suis ꝑcutit dauid.
quia intĩma ac mundanam sapien¬
ciaui cum sectatoribo suis destruit
xp̃e. Uonde bene minc p̾cipitur sala
abiq mensura tribui diligenter in
domo deiceli. Quia nimirum nece
samaritanos scribentes ad altum ar¬
tarcerxen quia memores fuerut
salis. ꝙ in palatio comederant.Ide¬
cq tolerari nonpo tuerunt ut tem¬
plum et ciuitas dei contra humili¬
tatem enis edificaretur. Nunt

Expanded text:
nare. Talentum autem triplicis esse mensurae traditur, minimum librarum L; medilibrarum CXX; coros XXX modii, batos qui et ephi, decima pars cori, id est, modii sunt tres. Sal vero absque mensura. Omne quod ad ritum, eetc. Sal sapientiam designare constat omnibus, unde et in communi locutione insulsi vocantur hebetes; sed distat cujusmodi sit sal. Nam et Dvalle Salinarum Idumaeos percussisse legitur, quia nimirum sal coelestis sapientiae, quo initiantur catechumeni, in cunctis operum nostrorum sacrificiis offerre jubemur. Salinas vero vallium cum incolis suis percutit David, quia infirmam ac mundanam sapientiam cum sectatoribus ejus destruit Christus. Unde bene nunc praecipitur, sal absque mensura tribui diligenter in domo Dei coeli; quia nimirum necesSamaritanos, scribentes ad alterum Artaxerxen, quia memores fuerint salis quod in palatio comederant, ideoque tolerare non potuerint, ut templum et civitas Dei contra utilitatem ejus aedificaretur. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ademt. Nobi et hoc notantium qr
diun dicit de sac dotibe ob latures
indoniui dei sui mami feste eccet.
Et si aliquid de sac̾dotila ac leui¬
tis cum esora iehrosoluna ascen¬
deruit. no nullos tantu ad huc
inbabilouiam cum residuis sui
ppli rem ausisse. Patet es sensu
allegorie. quia fide les ad hoc sua
opa bona insancta eccła clarecere
cupiunt ut et ip̃i ꝑ hec partem.
cumsuis scĩs habere mereantur.
et alii iporum ꝓficiaut exemplis
Nani ne lut de argento et auro
nra sacrificia libamina. et hostie
ud offerendum duo conpantur.¶
um conspecta nr̃onim opum cla¬
ritate ꝓximi comĩtuntur ad effici¬
um pietatis quo et ip̃i ane uiue
do duo consecrentur. Set et siqͥ
argenti suꝑ cet et auri dequo ob¬
latõnes non egent emende et hoc
scd̾m uo luitatem ac placitum d̾i
uissit ordinan. S unt enm quida
clarissime scrorim uirtutes que
non tauen omibo eremplo opis¬

Expanded text:
saretur. Ubi et hoc notandum, quia saretur. Ubi et hoc notandum, quia dum dicit de sacerdotibus oblaturos in domum Dei sui, manifeste docet, et si aliqui de sacerdotibus ac Levitis cum Ezra Hierosolymam ascenderint, nonnullos tamen adhuc in Babylonia cum residuis sui populi remansisse. Patet et sensus allegorice, quia fideles ad hoc sua opera bona in sancta Ecclesia clarescere cupiunt, ut et ipsi per haec partem cum sanctis habere mereantur, et alii ipsorum proficiant exemplis. Nam velut de argento et auro nostra sacrificia, libamina, et hostiae ad offerendum Domino comparantur, cum conspecta nostrorum operum claritate proximi convertuntur ad officium pietatis, quo et ipsi bene vivendo, Domino consecrentur. Sed et si quid argenti superesset, et auri, de quo oblationes non essent emendae, et hoc secundum voluntatem ac placitum Dei jussit ordinari. Sunt enim quaedam clarissimae sanctorum virtutes quae non tamen omnibus in exemplo op
Abbreviated transcription (Latin):
tus esoras non solum p̾dicatorũ
saucte eccle equilt uuo ip̃e erat. set
etiam dni saluatoris ad ciuo men¬
bra ꝑtinebat tipum gessit. Qua¬
ut bona que egio deo patri possit¬
ee accepta.Nemo enu inquid
uenit adpatrem insipmne. Et de
illo ioħs. Ipse est enim ꝓpitiatio
ꝓpecc̾is nr̃is. et om̃e argentum
et aurum ꝙ cũq inuenens in uiu¬
u̾sa piuncia babilonis. et ppls ot¬
ferre uoluerit. et de sac dotibo qui
sponte obtulerunt domui dei sui q̃¬
est ihrłm libe accepit et studio¬
se. Amne de hac pecruna uitules a¬
netes et agnes et sacrificia libami¬
et siquid tibi et fratrib tius p la¬
cuerit dere liquo argento et auro
ut faciatis iuxta uoluntatem dei
ad hoc rex et consiliatores eio deder
esore peccuniam ad temp lum dit
deferendam ad hec et alies dare cu¬
piebant ut de hac poccumia ement
hostie et sacrificia et libanuna. que
offerentur sup altare dei. et siquid
suꝑ ee̾t peccumarum hoc nõ aliter
nisi uxta uo luitatem dei dispen¬

Expanded text:
dicatorum sanctae Ecclesiae, e quibus unus ipse erat, sed etiam Domini Salvatoris, ad cujus membra pertinebat, typum gessit, quaut bona quae agimus, Deo Patri esse possint accepta. Nemo enim, inquit, venit ad Patrem nisi per me . Et de illo Joannes: Ipsernaculum est. Et omne argentum et aurum, quodcumque inveneris in universa provincia Babilonis et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus qui sponte optulerint domui Dei sui, qem, libere accipe, et studiose eme de hac pecunia vitulos, arietes, agnos et sacrificia et libamisalem. Sed et si quid tibi et fratribus tuis placuerit, de reliquo argento et auro ut faciatis, iuxta voluntatem Dei ad hoc rex et consiliatores ejus dederunt Ezrae pecuniam ad templum Domini deferendam, ad hoc et alios dare cupiebant, ut de hac pecunia emerentur hostiae, et sacrificia, et libamina, quae offerrentur super altare Dei: et si quid superesset pecuniarum, hoc non aliter nisi juxta voluntatem Dei dispen
Abbreviated transcription (Latin):
Quod comelio cum domo sua
uondum baptizatus spm̃ scr̃ã ac¬
cepit. Ut sunt ninuinera scõꝵ
miraeula que iustar argenti uel
auri. fulgent indomo dni. Tlec
tamen ex eodem argento sine au¬
ro ob latones que suꝑ altare in po¬
nantur emi possunt. Quia tali¬
a cum audnumo mirari quidam
ue lud diuina de lemo. set no hec
tamen quasi possibilia ualemus
mimutans sacrificia aut ꝓprie di¬
ce bantur. que frucribꝰ terre oste¬
re bantur ut eit panis similia pice
li bamina ant que uno ac li qui¬
dis rebus fie bant. Naisa quoq que
dantur tibi in nunisteriu domo
Non soluu argentum et nru
diu̾si ponderis. ueniur etam uasa¬

Expanded text:
quod Cornelius cum domo sua nondum baptizatus, Spiritum sanctum accepit, ut sunt innumera sanctorum miracula, quae instar argenti et auri fulgent in domo Domini; nec tamen ex eodem argento sive auro oblationes, quae super altare imponantur, emi possunt; quia talia cum audimus, mirari quidem velut divina debemus, sed non haec tamen quasi possibilia valemus imitari. Sacrificia autem proprie dicebantur, quae de frugibus terrae offerebantur, ut est panis, simila, spicae; libamina autem, quae de vino ac liquidis rebus fiebant. Vasa quoque quae dantur tibi in ministerium domus Non solum argentum et aurum diversi ponderis,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum conu̾te minc respice de
celo et uide et insita iuineam istam
et diuge eam quani plantaint d¬
nu erat esore. Qm̃ hanc nõ lui¬
gua so lum p̾dicabat. set et actu
imp le bat. Domino quoq nr̃ ĩ
carne appareus. legem in manu
habebat. Non solum quia legis
p̾cepta in oniuibo secutus est. Ue¬
rum etiam qr ipotestate edicra
legis habebat. Et ip̃e uidelicet e¬
ani quondam ꝑ moysen puitai
ad ꝑfectiora transferens. Uonde ag¬
gebat. Audistis quia dictis ẽ an¬
tiquis. ¶. goautem dico uobis.
et mirum quomodo uerbum qͦ
dei eẽ in manu serui illiꝯ. scriptu
est eium. factum est uerbum do¬
mini in manu aggei ꝓphe. et

Expanded text:
uirtutum, conuerte nunc, respice de caelo et uide, et uisita uineam istam, et dirige eam quam plantauit nu erat Ezrae; quoniam hanc non lingua solum praedicabat, sed actu implebat. Dominus quoque noster in carne apparens, legem in manu habebat, non solum quia legis praecepta in omnibus secutus est, verum etiam quia in potestate edicta legis habebat; et ipse videlicet eam quondam per Moysen, prout ad perfectiora transferens. Unde aiebat: Audistis quia dictum est antiquis, ego autem dico vobis. Et mirum quomodo verbum, quDei esse in manu servi illius. Scriptum est enim: Factum est verbum Domini in manu Aggaei prophet
Abbreviated transcription (Latin):
gitur de scriptum que est ouue
pondus argenti et auri et uas ep̃i
que dño offeruntur sac̾dotes inte¬
plo descubunt. Cuin doctores
studio sidiligent̾ uitam exani¬
maut subditorum et quantu
singuli ad fideui uel opatonem
iudicant. UAt iuxta sue modũ
capacitatis quẽq indomo dei ꝑ
gradus sibi conpetentes ordiunẽt¬
Q nod et sic minc ppositũ ig¬
nauia torpet uitam que sibi co¬
missorum aut ignorat aut no
se dissimulat. Ad est int̾iis
ar biter qui nuuieruz credenciu
pondus que anuui singłorum
iuntrutina sui exaninus integrur
conseruat ut reddat inucuiq
scd̾ni opus eius. Pot̾ et ita di¬
ci quia puenientibo scĩs p̾dica¬
toribꝰ ad supnam ihrlm cũ his
quos iustruxerant descubatur ĩ
tempore illo oume pondus bone
accõnis eorum inlibro uite et
digna in celis retributõne doue¬
tur. Set et qui uenerant decap¬
tiuitate silii transnugratonis

Expanded text:
e pondus argenti et auri, et vasorum, quae Domino offeruntur, sacerdotes in templo describunt, cum doctores studiosi diligenter vitam examinant subditorum, et quantum singuli ad fidem vel operationem judicant, et juxta suae modum capacitatis quemque in domo Dei per gradus sibi competentes ordinant. Sed etsi nunc praepositorum ignavia torpet, vitamque sibi commissorum aut ignorat, aut se nosse dissimulat, adest internus arbiter, qui numerum credentium, pondusque animi singulorum in trutina sui examinis integrum conservat, ut reddat unicuique secundum opus ejus. Potest et ita dici; quia pervenientibus sanctis praedicatoribus ad supernam Hierusalem cum his quos instruxerant, describatur in tempore illo omne pondus bonae actionis eorum, in libro vitae, et digna in coelis retributione donetur. Sed et qui venerant de captivitate filii transmigrationis
Abbreviated transcription (Latin):
tum e deme ut faciam uo luntate
tuam dens meus .olui. et legem
tuam inmedio em dis mei. Nte dus
in uestigauit lgeni d. quia abiec¬
tis phariseoꝵ traditonibꝰ scama scͥp¬
turam. qualit̾ eet̾ nistice intellige¬
da. quid aix hanorum spũa liui intra
teguu̾ lictere ce laret edocuit. Na
decrera enanglii que ip̃e attulit mũ¬
do. magis ꝑfcã. magis deo pars accep¬
ta quaii ea que ꝑ moysen p̾misat
ostendit. Unde ait ipẽ. Aludistis
quia decm̃i est antiquis. Miliges
habebis iuiuicum tunin. Ego aut¬

Expanded text:
tatem tuam, Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei . Item Dominus investigavit legem Dei, quia abjectis Pharisaeorum traditionibus, sanctam Scripturam, qualiter esset mystice intelligenda, quid arcanorum spiritualium intra tegmen litterae celaret, edocuit; quia decreta Evangelii, quae ipse attulit mundo, magis perfecta, magis Deo Patri accepta, quam quae Moysen praemiserat, ostendit. Unde ait ipse: Audistis quia dictum est ab antiquis, Diliges habebis ini
Abbreviated transcription (Latin):
dicti que sub limitas meriti parare
hominem corsunm ad obsequium di¬
uine uoluntatis ac dicere posse. Pa¬
ratum cormeum deus paratum cor
menu cantabo et psalmũ dicam do¬
mino. id est et aimo toto exultabo ĩ
diio et opum exsecntone. que eiꝰ sut
uissa ꝑficiam. Parauit ergo corm¬
meum cor ut in uestigaret ac rescri¬
beret legem dñi. quam flãma uorax
ad sumpserat. Parauit coretiam ut
ipe prior hanc faciendo impleret.
Et sic ad aliss decendos osapiret. Or
eodem modo de dno ih̃u accipe in
promptum est. Parauit naiq
cor suum ut inuestigaret legeni
diũ. qui a talem sibi hominem quẽ
suspiceret diiuitꝰ pro uidit. qd̃
non solum siue poco uerum etiaz
plono eetgratie et uertatu D¬

Expanded text:
dicti, quae sublimitas meriti, parare hominem cor suum ad obsequium divinae voluntatis, ac dicere posse: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum; cantabo, et psalmum dicam Domino ! Id est, et animo toto exsultabo in Domino, et operum exsecutione quae ejus sunt jussa perficiam. Paravit ergo cor, ut investigaret ac rescriberet legem Domini, quam flamma vorax absumpserat. Paravit etiam, ut ipse prior hanc faciendo impleret, et sic ad alios docendos os aperiret. Quod eodem modo de Domino Jesu accipere in promptu est; paravit namque cor suum, ut investigaret legem Domini, quia talem sibi hominem quem susciperet, divinitus providit, qui non solum sine peccato, verum etiam plenus esset gratiae et ver
Abbreviated transcription (Latin):
doti et cera. Artarxerses hic qui de¬
uotissima mente ꝓsuo modulo tem¬
plumi ac sac̾dotes dei ueneratur ei q̃
promptum deffeit famulatum xp̃i¬
anos principes sicut et decessor eius
darius significat. Nec mirandum
si successores cyri qui temp lum diu̾
et cuitatem edificari fecerunt qui
seruos eius ac legem dilexerunt atq
uiuerunt xpianorum regnum fign¬
ram tenere dixerimo. Quim ip̃e dñs¬
uenire filii sui eiusq illo nomine ho¬
norari. dignatus sit dicens. Hec di¬
cit dũs xpõ meo cyro et c̃. Peillo¬
que sup̾latius posiumꝯ. Artar xerxeᷤᷤ
gis dei celi doctissiiu nonunat. D¬
uia et ad ip̃m regem fama ꝑuene¬
rat diuine uirtutis ꝑ quani ille in¬
censum legem acaldeis eisdem qui¬
bo prius sermonibꝰ tam et si alio lit¬
Arruni caractere nouent. De¬
un autem celi et ipe nominat ad
dicio onem illorum quos de boĩ¬
iubo mextius aut certe nullis stul¬
tam miserorum ne sauiaui iustitu¬
isse nouerat. Obsecro autem ne sit

Expanded text:
icti, etc. Artaxerxes hic, qui devotissima mente pro suo modulo templum ac sacerdotes Dei veneratur, eique promptum defert famulatum, Christianos principes, sicut et praedecessor ejus Darius, significat. Nec mirandum, si successores Cyri, qui templum Domini et civitatem aedificari fecerunt, qui servos ejus ac legem dilexerunt atque juverunt, Christianorum regum figuram tenere dixerimus, cum ipse Dxerit filii sui, ejusque illum nomine honorari dignatus sit, dicens: Haec dicit Dominus Christo meo Cyro ; et caelatius posuimus. Artaxerxes gis Dei coeli doctissimum nominat, quia et ad ipsum regem fama pervenerat divinae virtutis, per quam ille incensam a Chaldaeis Legem eisdem quibus prius sermonibus, tametsi alio litterarum charactere, novaverit. Deum autem coeli et ipse nominat, ad distinctionem illorum quos de hominibus mortuis, aut certe nonnullis, stultam miserorum vesaniam instituisse noverat. Obsecro autem, ne sit
Abbreviated transcription (Latin):
impo. Ueus enimi erat iuxp̃o nui¬
dun reconsi li aus sibi que uide li cet
mano erat suꝑ illuu scdu id est qd̾
ille homo fcũs est. Uonde ait. Pater
mnauitate. xp̃i diuiuitas est. Non
so lum patris set et ip̃iꝰ xp̃i et sp̃s

Expanded text:
eus enim erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quae videlicet manus erat super illum, secundum id quod ille homo factus est. Unde ait: Pater manitate Christi, divinitas est non solum Patris, sed et ipsius Christi, et
Abbreviated transcription (Latin):
Omniby qui nellent ire ihero so¬
limam licenciam tribuit. nullum
ire conpellit. Et xp̃ani principes
nullum agentes ne sit incerta ac
dubia uoliuitas fidei inui̾sis quibꝰ
placuerit de suo regnum xp̃m co¬
lere pnuttunt. Afacie enun reg̾
et septem consiliatorum eiꝰ mis¬
sse regibo psarum. ut incuncris q̃
egenda sunt siue deceruenda esset
septem sapienciũ uterent᷑ consilio
ꝓeptem autem consiliariis utunt᷑
fide les. cum onubꝰ que faciunt p̾¬
cepta ad decrera secuntur scripture
tum igne examinatum terre pur
septi formis spe̾ ui lustratone per¬
fectum. Quod sicut uidetur uico¬
tur. Aliquid in eccła sua bonis pes¬
se figurare. legat opuscula parruz
ꝙ actus siue casq regum repro boꝵ
saulis et re iechonie sancruflina re¬
demptoris nũ oꝑa figuralit̾ de sis¬
nate dixerunt. Saulis uidelicet :¬
uneti iuregem. set merito sce leꝵ
suoꝵ eccisi. suꝑ iuoxia regis xp̃i
morte int̾ptantes. Iechone non
trans latenem de uida inbeti lem

Expanded text:
Omnibus qui velint ire Hierosolymam, licentiam tribuit, nullum ire compellit: et Christiani principes nullum cogentes, ne sit incerta aut dubia voluntas fidei, universis quibus placuerit de suo regno Christum colere permittunt. A facie enim regis et septem consiliatorum ejus missse regibus Persarum, ut in cunctis quae agenda sive decernenda essent septem sapientum uterentur consilio. Septem consiliariis utuntur fideles, cum in omnibus quae faciunt praecepta ac decreta sequuntur Scripturae tum igne examinatum, probatum septiformis Spiritus illustratione perfectum. Quod si cui videtur incontur, aliquid in Ecclesia sancta boni posse figurari, legat opuscula Patrum, qui actus sive casus regum reproborum Sauli et Jechoniae sanctissima Redemptoris nostri opera figuraliter designari dixerunt: Saulis videlicet uncti in regem, sed merito scelerum suorum occisi, super innoxia regis Christi morte interpretantes: Jechoniae vero translationem de Juda in Bethl
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum quasi gressibꝰ cotti¬
tum est. ꝙ prima die mensis cep̃
ascendere de babileue. Et prima
rursum die mensis puenit mihx¬
srusale. Primor dium namq¬
ꝑ mensis in quo luna nouũ asole
lumen mutari creditur. Nonu
domi ce lestis nutiĩ designat. et ap¬
te prima die mensis primi ascen¬
dit esdras de babilone. cum eis qͦs
acapnuitate saluabat. Qua
principium scẽ comisatõnis in qͦ
sathane et reguo eius abremĩcia

Expanded text:
quorum quasi gressibus quotiquorum quasi gressibus quotitum est, quod prima die mensis coepit ascendere de Babylone, et prima rursum die mensis pervenit in Hierusalem; primordium namque mensis, in quo luna novum a sole lumen mutuari creditur, novum doni coelestis initium designat. Et apte prima die mensis primi ascendit Ezras de Babylone cum eis quos a captivitate salvabat; quia principium sanctae conversationis, in quo Satanae et regno ejus abrenuntia
Abbreviated transcription (Latin):
iusinuent decto patent lectori.
set et nes etiam simp licioribꝰ pa¬
teant elaborare curauimo. M¬
uod enim ascendit esdras de babi¬
lone ascenderuntq cum eo de fili¬
is isrł et de filus sac̾dotum ac le¬
intarum significat piam redem¬
proris nrĩ dispensatonem qua in
carne appens confussione mundi
huiꝰ libri. ipe aconfussione uiti¬
orum intranit. ut nos secum redi¬
ens ab om̃i confussione lib̾atos:
ad trans quillitatem suꝑne pacis
induceret. ¶iꝯ uide licet pacis
uobis pacem meam do uobis. Id
est temporalem int̾ra peganan¬
tibo relinquo ꝑpetuam ad ce les¬
tem patriam ꝑuenientibꝰ do.
Dequlbo benedicit. Quiamo
mensibꝰ iter debabilonia ihero¬
so lunam completur. Quia ꝑ
quatuor librͦs sancti euangłii fi¬
dem et sacramentum u̾itatis dici¬
mꝰ. Quibꝰ de captiuitate hos¬
tis antiqui dño duce eripi adq
ad lib̾tateni glie filiorum dei de¬
beamꝯ ascendere. Quatuor eisde
libris p̾cepta continentur oꝑu

Expanded text:
insinuent, docto patent lectori; insinuent, docto patent lectori; sed et nos, ut etiam simplicioribus pateant, elaborare curabimus. Quod enim ascendit Ezras de Babylone, ascenduntque cum eo de filiis Israel, et de filiis sacerdotum ac Levitarum; significat piam Redemptoris nostri dispensationem, qua in carne apparens, confusionem mundi hujus, liber ipse a confusione vitiorum, intravit, ut nos secum rediens, ab omni confusione liberatos, ad tranquillitatem supernae pacis induceret; cujus videlicet pacis vobis, pacem meam do vobis ; id est, temporalem in terra peregrinantibus relinquo, perpetuam ad coelestem patriam pervenientibus do. De quo benedmensibus iter de Babylonia Hierosolymam completur; quia per quatuor libros sancti Evangelii, fidem et sacramenta veritatis discimus, quibus de captivitate hostis antiqui Domino duce eripi, atque ad libertatem gloriae filiorum Dei debeamus ascendere. Quatuor eisdem libris praecepta continentur operum,
Abbreviated transcription (Latin):
do docuit: Hec ipẽ posficium ligue
fors hominibo temporalit ꝓ fere¬
to deelatanit. Quem suo quap
nomine esdras qui uit̾ptatur ad¬
uitor apte demonstrat. Ipse ẽ eni
ꝑquem solus pplus fide lium atu¬
bulatonibo liberati et quasi deba¬
bilonie captiuitate ad lib̾tatem:
ihero solunoꝵ deconfussione uito¬
rum ad pacem serenitatemq ir¬
tutum proficientibꝰ mentorum
gradibo solet iutroduti. In secundo
anabat hinon hoc est ascensu smi
eorundem psalmo exclamat. A¬
mictis ad sumina tendentibꝰ quo
duce tendere ac puenire de beant
insinuans. Anxilium meũ adnõ
qui fecit ce lum et t̾ram. Quiꝰ eti¬
ami mactibꝰ suis figuram esdras
tenuit. Cuui et ip̃e partem popu¬
li non ninima decaptiuitate ihe¬
roso luam reduxit sumil et poccu¬
mam ac nasa d̾o sacrata ingłam
temp li eiꝰ aduexit. Cui eundẽ
ppłm abuxoribo alienigenis pon¬
tifuca li auctoritate purgauit.
Que cuncta quid insancta eccã
gestum adommno sui egerenduz

Expanded text:
ndo docuit, haec ipse per officium linguae ndo docuit, haec ipse per officium linguae foris hominibus temporaliter declaravit. Quem suo quoque nomine Ezras, qui interpretatur adjutor, aperte demonstrat. Ipse est enim per quem solum populus fidelium a tribulationibus liberari, et quasi de Babylonica captivitate ad libertatem Hierosolymorum, de confusione vitiorum ad pacem serenitatemque virtutum, proficientibus meritorum gradibus solet introduci. In secundo Anabathmon, hoc est, ascensuum eorumdem Psalmo exclamat cunctis ad summa tendentibus, quo duce tendere ac pervenire debeant, insinuans: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Cujus etiam in actibus suis figuram Ezras tenuit, cum et ipse partem populi non minimam de captivitate Hierosolymam reduxit, simul et pecuniam ac vasa Deo sacrata in gloriam templi ejus advexit, cum eumdem populum ab uxoribus alienigenis pontificali auctoritate purgavit. Quae cuncta quid in Ecclesia sancta gestum a Domino, sive gerendum
Abbreviated transcription (Latin):
rem de signent qui captinitate ge¬
neris humani sua grã re laxat. sua¬
que unobis donum ipe nes scifica
do edificat. sicuti et esoras sacer¬
dos ac scriba ue lox eandem domuni
uia et ob id scriba legis dei. siue sc̃¬
ba uo lox in lege moisi potuit recte
ucces qui a ip̃e moisi legem ꝑ ange¬
lum dedit. Ipe ꝓp has sanctes per
grãui sui spc̃ decuit in omnẽ uerita¬
tem. Ipse omium mentes e lectore
mox ut suo amore tetigent intelli¬
gendam faciendamq dei patris uo¬
liuitatem accendit. Uonde gram no¬
ui testamenti ꝓnuttens ꝓph̃a di¬
cebat. Et hoc taͬstamentu ꝙ dis
ponan comui isrł post dies illos di¬
cit dñs. Uaudo leges meas et me¬
te eorum et corde eorum suꝑ scribaz
eq que cuio scuibe pulchre menu¬
uit ꝑ sal nusta dicens. Iingua m̾a
calamus scube uelocit scribentis.
Lingua quippe ꝓpħa calamꝯ erat
scribe uelecis. Quia que dus illuz
sine ulla mora tempore intus illustrͣ¬

Expanded text:
rem designant, qui captivitatem gerem designant, qui captivitatem generis humani sua gratia relaxat, suamque in nobis domum ipse nos sanctificado aedificat; sic et Ezras sacerdos ac scriba velox, eumdem Dominumtiat. Qui et ob id scriba legis Dei, sive scriba velox in lege Moysi potuit recte vocari, quia ipse Moysi legem per angelum dedit, ipse prophetas sanctos per gratiam sui Spiritus docuit omnem veritatem, ipse omnium mentes electorum mox ut suo amore tetigerit, intelligendam faciendamque Dei Patris voluntatem accendit. Unde gratiam Novi Testamenti promittens propheta dicebat: Et hponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus; dabo leges meas in mentem eorum, et in corde eorum superscribam eas . Cujus scribae pulchre meminit Psalmista dicens: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Lingua quippe prophetae calamus erat scribae velocis; quia quae Dominus illum sine ulla mora temporis intus illustra
Abbreviated transcription (Latin):
donosor fuerant mbabilone transmi¬
grati. hi aut̃ qui uũc reducti ꝑ esorã
legitur. Ue decem tribubo qui
sp̃alit̾ post diuisionem isrł uccabũ¬
tur extiterint. Quos reges assirioꝵ
longe ante tempora nabuchodono¬
sor captiuaru. et ultra montes me¬
dorum habitare fecenuit. Tunc ita¬
sum tedieriuit. ac ceniplum graui
cum labore dicens. testaurarum. Dx¬
cem uit tribubo que nunorem tem¬
pli et re ligionis curam habuerunt
iubente licet rege patriam rediren
ueglexerunt eo ꝙ destiucto caldeoꝵ
inp̾io libere sub regibo psarum qͥ
gentem iporum dilige bant uine¬
rent. At uero cum temp lum re edi¬
ficatum. et coup̾hensam samarita¬
norum ec̃ iumundiam compeant¬
i audem et de ipĩs aliqui domii re¬
dire consenserunt. Sam et si plure
ibidem resederunt quorum ꝓgeni¬
es usq hodie eisdem in partibo deti¬
neri. et psarum genti seriure ꝑhi¬
betur. S icut au̾t zoro babel ⁊ ihs
ut sepe dcu̾i est dominũ saluato

Expanded text:
donosor fuerant in Babyloniam transmidonosor fuerant in Babyloniam transmigrati. Hi autem qui nunc reducti per Ezram leguntur, de decem tribubus, qui specialiter post divisionem Israel vocabantur, exstiterint; quos reges Assyriorum longe ante tempora Nabuchodonosor captivarunt, et ultra montes Medorum habitare fecerunt. Tunc itamum redierunt, ac templum gravi cum labore restaurarunt. Decem autem tribus, quae minorem templi et religionis curam habuerunt, jubente licet rege, patriam redire neglexerunt, eo quod destructo Chaldaeorum imperio, libere sub regibus Persarum, qui gentem ipsorum diligebant, viverent. At vero cum templum reaedificatum, et comprehensam esse Samaritanorum invidiam compererant, tandem et de ipsis aliquid domum redire consenserunt; tametsi plures ibidem resederunt, quorum progenies usque hodie eisdem in partibus detineri, et Persarum genti servire perhibetur. Sicut autem Zorobabel et Jesus, ut saepe dictum est, Dominum Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
le baut. Et ascenderunt de filus istł
et de filus sac̾dotum. et de filus leui¬
tarum. et decantoribꝰ et deianitori¬
cendere de babilone. Et inprimͣ me¬
do dicit ecs uenisse in ihrłui. Naz
et insequentilꝰ quo modo uenent
Et ubi exercitum suuĩ coadunaue¬
rint plenuis exordine describit. No¬
tandum aut quod incapite uolumi¬
nis huiꝰ scriptum est. Quia ad ꝓ¬
missum cyri ascenderint de babilo¬
ne ducibi z oro babel et iosue de filus
uida et beniamin cum sacerdotibus
et leuitis onĩs quorum suscitass deꝰ
spĩn. Nequilꝰ etiam ad ditum est
quod essent decapriuitate quaui
transtulerat nabucho donosor rex
babilonis inbabilonem. Hic autẽ
sub esora duce. nulla uidee et benia¬
num nulla transmigrantis nabuco¬
donosor set tantum modo filiorum
isrł et sac dotum ac leuitaxium qui
cum illo ascenderut mentio est. Uñ
ueri simile uidetur quod illi qui tiic
reuccati sunt ihero so lunam de uida
et beniamin fueruit quia nabuco¬

Expanded text:
eius. Et ascenderunt de filiis Israel eius. Et ascenderunt de filiis Israel et de filiis sacerdotum et de filiis levitarum et de cantoribus et de ianitoricendere de Babilone et in primo medo dicit eos venisse in Hierusalem. Nam et in sequentibus quomodo venerint, et ubi exercitum suum coadunaverint, plenius ex ordine describit. Notandum autem quod in capite voluminis hujus scriptum est quia ad promissum Cyri ascenderint de Babylone, ducibus Zorobabel et Josue, de filiis Juda et Benjamin cum sacerdotibus et Levitis omnes, quorum suscitasset Deus spiritum. De quibus etiam additum est quod essent de captivitate quam transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis in Babylonem. Hic autem sub Ezra duce nulla Judae et Benjamin, nulla transmigrantis Nabuchodonosor, sed tantummodo filiorum Israel, et sacerdotum ac Levitarum, qui cum illo ascenderint, mentio est. Unde verisimile videtur, quod illi qui tunc revocati sunt Hierosolymam, de Juda et Benjamin fuerunt, qui a Nabucho
Abbreviated transcription (Latin):
uadens. Wenite et eamꝰ adudetẽ
Qui enim ppħa dr hodie. uocaba¬
Quorum ideo mine nil aliud in
sacra scriptura quam nonuius
tantum memoria habeatur. Uot
est illud in libro numerorum im¬
de dicitur ui libro bellorum diu et
iiosue. Nonne scriptum est hoc
uilibro iustorum. Set et in regum
et inpara li pomeno no lumine con¬
memorantur. Nibri istorice ꝓphu¬
rum achaie so luntis et semeie ad¬
do et natan isaie quoque et leu fi¬
lii canam dequo d̾r quia librum:
reguui isrł scripsent. et multa alia
et quibꝯ omiubo dicunt hodienul¬
la uspiam posse uestigia reppiri.
Cecerunt queque hebrei neq ap
ecs de ac re nulla dubitato est qud
idem esoras lemiores litas excegi
tena habuetan quibt  srissime
tantam librcrintocipian que era
consumpta resiceret. UOnde no selu
scriba uerum etiam scriba uelox co¬
gnomuinatur. riores aut̃ lilte re
manserunt aput samaritas. Qui¬
ln ille quinq libres moisi quos so los
de sca scuptura recepaut scu bere so¬

Expanded text:
Deum, Venite et eamus ad videntem. Deum, Venite et eamus ad videntem. Qui enim propheta dicitur hodie, vocabaquorum ideo nunc nil aliud in sacra Scriptura, quam nominis tantum memoria habetur; ut est illud in libro Numerorum: Unde dicitur in libro bellorum Domini . Et in Josue: Nonne scriptum est hoc in libro Justorum ? Sed et in Regum et Paralipomenon volumine commemorantur libri historici prophetarum Achiae Silonitis, et Semeiae, Jaddo, et Nathan, Esaiae quoque, et Jehu filii Hanani ; de quo dicitur quia librum Regum Israel scripserit; et multa alia, e quibus omnibus dicunt hodie nulla uspiam posse vestigia reperiri. Ferunt quoque Hebraei, neque apud eos de hac re ulla dubitatio est, quod idem atenus habuerant, quibus velocissime tantam librorum copiam, quae erat consumpta, reficeret. Unde non solum scriba, verum etiam scriba velox cognominatur. Priores autem litterae remanserunt apud Samaritas, quibus illi quinque libri Moysi, quos solos de sancta Scriptura receperant, scribere so