comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũt libꝵ regũ et ura liponienõ.
usq in kalendis agusti. ¶In doͥca
pͥma mẽsis augui ponũt salomo¬
nem usq in kaledis septẽbris. in
diñca prima menis septembris po¬
in kalendis oc tobris. In
om̃ca prima mensis octo¬
bris ponũt librũ macha¬
leoꝵ usq in kalendis no¬
uembris. In dm̃ca prima
mensis nouẽbris ponũt
ezechielẽ et damelẽ et
minores prophãs usq
in kalendis decembris.
decẽbris ponũt ysaiam
dm̃ legũt primũ de ysã.
tres lcõnes. Prima lectio
Primo tẽpore alleuiata
Secunda. Consolanĩ¬
surge ihrłm. Deinde le¬
gũtur sermones Uel ome¬
lie ad ip̃m dũ pertinc̃tes.
lia de ipsa dic. In natali
inocentiũ silr. In natali
scĩ siluestri similiter. In
liam de ip̃a dic. In dinca
prima post natiuitatem
om̃ ponũt eplãs pauli
usq in septuagezimam
In epyphamalcõnes tros
de ysaia. Prima lcõ ĩcip̃.
Ommes si tientes. Secũda.¬
Tercia. Oaudes in dño
tur sermonesuel ome¬
lie ad ipsum dicm per¬
tinentes.

Expanded text:
nunt Regum et Paralipomenon usque ad Kalendas Augusti. In Dominica prima mensis Augusti ponunt Salomonem usque ad Kalendas Septembris. In Dominica prima Septembris poin Kalendis Octobris. In Dominica prima Octobris ponitur liber Machabaeorum usque in Kalendis Novembris. In Dominica prima mensis Novembris ponunt Ezechiel, Daniel, et minores prophetas, usque in Kalendis Decembris. Decembris ponunt Isaiam Domini, legunt primum de Isaia tres lectiones. Prima lectio: Primo tempore alleviata Secunda: Consolamisurge, consurge. Deinde leguntur sermones vel homiliae ad ipsum diem pertinentes. lia de ipso die. In natali Innocentium similiter. In natali sancti Silvestri similiter. In lia de ipso die. In Dominica prima post Nativitatem Domini, ponunt epistolas Pauli usque in Septuagesimam. In Epiphania lectiones tres de Isaia. Prima lectio sic incipit: Omnes sitientes. Secutertia, Caudens gaudebo tur sermones vel homiliae ad ipsum diem pertinentes.
Abbreviated transcription (Latin):
cter qͥ libri in eccliasticis offi¬
ciis per annicirculũ a nõnullis le¬
gantur. ꝙ ritũ illũ aplĩca nõ reꝑ¬
bat s sequitur ecclia pro fideliũ
cdificationc annotãdũ censuimꝰ.
quidã qđ in seꝑtuaginna ponũt
penthateucũ Usq in x diẽ ante

Expanded text:
 qui libri in ecclesiasticis officiis per anni circulum a nonnullis legantur quod ritum illum apostolica non reprobat, sed sequitur ecclesia pro fidelium aedificatione adnotandum censuimus. Quidam, quod in septuagesima ponunt pentateuchum usque in XV diem ant
Abbreviated transcription (Latin):
dioscorus: euticius: pctrus: et aliꝰ
petrus ex quibus unus alexan¬
suis. Necnon et om̃s hereses quas
ipsi eoꝵq discipuli sie scisma¬
tici docuerũt uel cõscripserũt:
quoꝵ noĩa mime retmemus nõ
solũ repuodiata ueꝵ etiã ab oĩ ro.

Expanded text:
Dioscorus, Eutychius, Petrus et alius Dioscorus, Eutychius, Petrus et alius Petrus, e quibus unus Alexansuis, necnon et omnes haereses quas ipsi eorumque discipuli, sive schismatici docuerunt vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verumetiam ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
apocriphꝰ. Liber de ꝑma er pͥũ apoc.
Liber qͣ appellatur iãme et mãbre.
apocri. Liber qui appellatur sors a¬
postolor apocri. Liber lusane apo.
Liber canonũ apłõꝵ apocriphus.
Li berphisologus ab hercticis cõ¬
scriptus: seo beati ambrosii noĩe
presignatus apocriphꝰ. Mystoria
cu scbii pãphili apocripha.Opus¬
cula fartuliam sie affricam apo¬
cripha. Opuscula iouiniam et
galli apocri. Opuscula montam
e̾t priscille et maximille apocri.¬
apocripha. Opuscula alterius
demẽtis alexandrĩ apocri Opus¬
Philateria oĩa que nõ abangelo
ut illi confingunt: sed magis a
Flec et his similia que symõ
errore defecerũt: mõtanus quoq
cũ sius obscenissimis sequacibus:
appolinaris. ualentinus. siue mani¬
cheus: faustus: sabelliꝰ: arrius: ma¬
calixtꝰ donatus: et eirstachius:
uibianus: pelagius: iulianus: et¬
latien: celestinus et inaximianꝰ
prisillanus ab hispania lapedius.

Expanded text:
apocryphus. Liber qui apapocryphus. Liber qui apLibri qui appellantur Jamne et Mambre, apocr. Liber qui appellatur Sors apostolorum apocr. Liber Lusan apocr. Liber canonum apostolorum apocr. Liber physiologus ab haereticis conscriptus, et beati Ambrosii nomine praesignatus, apocryphus. Historia Eusebii Pamphili, apocrypha. Opuscula Tertulliani, sive Africani, apocrypha. Opuscula Postumiani et Galli, apocrypha. Opuscula Montani, et Priscillae, et Maximillae, apocrapocrypha. Opuscula alterius Clementis Alexandrini, apocrypha. OpusPhylacteria omnia, quae non angelorum, ut illi confingunt, sed daemonumHaec et his similia, quae Simon errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, MaGalistus, Donatus et Eustatius, Nibinianus, Pelagius, Julianus Edanensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Lampedius,
Abbreviated transcription (Latin):
Liber de incia saluatoris apo¬
criphus. Lil de natiuitate sal¬
uatoris et olscã maria et de ob¬
stetrice saluaris apocry. Liber
qͥ appellatur sstoris apoc. Libri
om̃s quos fecit lenticius disci¬
pulus dyaboli apocriphi. Liber
qui appellatur fundamec̃tũ apocͥ.
Liber qui appellatur thesaurꝰ apo.
Liber qui appellatur de filiab ade
pent̾hametrũ de xp̃o uirginalis
cõpagmatũ uersibus apocri. Liber
ꝗͥ appella tur actus thede et puli
apocri. Liber qui appellatur lepoci.
apocri. Liber prouerbioꝵ ab here¬
ticis transcriptus: et sancti sixti
noĩe signatus apocriphꝰ. Reuelacõ
que appellatur pauli apocry. Reue¬
latio que appellatur thome apocri:
Reuelatio que appellatur stephai
apocri. Liber qui appellatur trãsitꝰ
sancte marie apocri. Liber qui appel¬
latur penitẽcia ade apocriphꝰ. Liber¬
tis: qui post diluuiũ cũ drachoe
ab hereticis pugnasse perhibetur
apocriphus. Liber qui appellatur
Liber qui appellatur de pm̃a origeis.

Expanded text:
Liber de infantia Salvatoris apocriphus. Liber de Nativitate Salvatoris et de sancta Maria, vel de obstetrice Salvatoris apocriphus. Liber qui appellatur Pastoris apocriphus. Libri omnes quos fecit Lentitius discipulus diaboli apocriphi. Liber qui appellatur fundamentum apocriphus. Liber qui appellatur thesaurus, apocriphus. Liber qui est de filiabus Adae Pentametrum de Christo Virgilianis compaginatum versibus apocriphum. Liber qui appellatur actus Theclae et Pauli apocriphus. Liber qui appellatur nepotis apoc. Liber proverbiorum ab haereticis transnomine signatus, apocryphus. Revelatio quae appellatur Pauli, apocrypha. Revelatio quae appellatur Thomae, apocrypha. Revelatio quae appellatur Stephani, apocrypha. Liber qui appellatur Transitus sanctae Mariae, apocryphus. Liber qui appellatur Poenitentia Adam, apocryphus. Libertis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur, apocryphus. Liber qui appellatur Liber qui appellatur Poenitentia Origenis,
Abbreviated transcription (Latin):
Uir beatissimus scripsit ihero. cũ
oĩ honore suscipimus. ¶tẽ act.
btĩ siluestri aplice sedis presulis.
licet cius qui scripsit nomẽ igno¬
remus: a multis tñ in urbe roca
tholicis legi cognouimꝰ: et proã¬
tiquo usu multe hoc mnitantur
ecclie. ¶Ete scripta de muctione¬
sancte crucis om̃ce: et alia scripta
nõnusli eas catholici legunt: s
cum hec ad catholicoꝵ manus ꝑ¬
uenerĩt btĩ pauli apli sentencia pre¬
cedat. Oña probate ꝗd̃ bonũ est
tenete. ¶Etẽ rufinus uir religios
plurios eccliastici operis edidĩt li¬
bros: nonnu llas etiam scriptu
tate notauit: illa sentimꝰ. q̃ btin
Umuersis quos uir sepius memo¬
ratus: zelo olei et fidei religione
reprehendit. ¶tẽ origenis nonlla
reliqua aute onña cum auctore
suo dicimus esse renuenda. ¶Ite
cromiquã eu sebii cesarieñ atq
eiusoẽ hystorie ecclĩ astice libros:
ꝙͣ uis in primo narratiois sue li¬
bros tepuerit et in laudib atq
excusatioẽ origems scismatiq

Expanded text:
vir beatissimus scripsit Hieronymus, cum omni honore suscipimus. Item, Actus beati Silvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui scripsit nomen ignoremus, a multis tamen in urbe Romana Catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae hoc imitantur Ecclesiae. Item, scriptura de inventione crucis Dominicae, et alia scriptura nt, et nonnulli eas Catholici legunt. Sed cum haec ad Catholicorum manus advenerint, beati apostoli Pauli sententia praecedat: Omnia probate, quod bonum est tenete . Iteplurimos ecclesiastici operis ędidit libros, nonnullas etiam scripturtate notauit, illa sentimus, quę peruniuersis quos uir supra memoratus zelo Dei et fidei relreprehendit. Item, Origenis nonnullReliqua autem omnia cum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis atque ejusdem historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro texuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici
Abbreviated transcription (Latin):
A
post illas ueteris. te. & noui scriptas
quas regulariter suscipimꝰ: etiã has suscipinõ
prohibet sanctã syno.iicenã.ccc. XUiii. prin
mediante cõstantino maximo augu. in qua
arrius hercticus cõdennatꝰ est. sanctã synod
cõstanti. mediante theodosio semore augusto:¬
in qua macedomiꝰ hercticus exbita danatia
excepit. sancta synodũ ephesinã primã in
q nestorius cdannatus est cõsen su beati pape
celestini mediante cyrillo alexandrine sedis¬
antistite et archadio ep̃o ab ytalia destinato.
sancta synodũ calcedonẽ sẽ mediante mar¬
ciano augusto et anatholio cõstantmopoli¬
tano ep̃o: in qua nestoriana et cuticiana he¬
resis simul cu dioscoro ciusq complicibus
dĩnate sũt. Sed et si qua sunt concilia a sa¬
Ctis patrib hac tenus instituta post istoꝵ
quattuor auctoritatẽ ctiã custodienda et
nũc subiiciendũ est de opusculis sanctoꝵ
patꝵ q̃ in ecclia catholica recipĩtur.¶MO¬
puscula beati cypriam martyris et carthagiũ

Expanded text:
a post illas veteris testamenti et novi scripturas, quas regulariter suscipimus, etiam has suscipi non prohibet: Sanctam synodum Nycaenam CCCXVIII Patrum, mediante Constantino Maximo Augusto, in qua Arius haereticus condemnatus est; sanctam synodum Constantiin qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit; sanctam synodum Ephesinam primam, in qua Nestorius damnatus est, consensu beatissimi papae Celestiniantistite, et Archadio episcopo ab Italia destinato; sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto, et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutichiana haereses simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituta, praeter illorum quatuor auctoritatem, et custodienda et nunc subjiciendum est de opusculis sanctorum Patrum quae in Ecclesia Catholica recipiuntur: Opuscula beati Cypriani m
Abbreviated transcription (Latin):
legenda eecerminꝰ. AEte decretales
eplẽ quas btĩssimi pape diuersis tẽ¬
poribus ab urbe romana pro diu̾soꝵ
patrũ consultatione clederũt uene¬
rabiliter suscipiende sũt. tem
gesta sanctoꝵ martir qui multi¬
plicibus tormentor cruciatibus &
mirabilib cõfessionũ triũphis ir¬
radiant ¶Quis ita esse catholicoꝵ
dirbitet et maiora eos in agonib¬
sed dei gratia et adiutorio uniu̾sa
gulari cautela in sancta ro.ec. nõ
mina penitus ignorantur et ab ĩfi
de libus aut dic tis superflua aut
minꝰ apta qmͣ rei ordo fucrit sc̃p¬
ta esse putantur: sicut cuiulori
quirici et ulite matris eius: sicut
di que ab hereticis probãtur con¬
scripte: propter qd̃ ut dic tũ est
ne uel leuius sub sananli oriret.
martyres et coꝵ glio sos agones q
dco magis quã hoib notiꝰ sũt oĩ
deuotione ueneremur Etc̃ uitas

Expanded text:
legenda decernimus. Item, decretales epistolas quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Romana, pro diversorum Patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendas. Item, gesta sanctorum martyrum, quae multiplicibus tormentorum cruciatibus, et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ita esse catholicorum dubitet, et majora eos in agonibsed Dei gratia et adjutorio, universa gulari cautela in sancta Romana Ecclmina, penitus idelibus aut dictis idiotis superflua, aut minus apta quam rei ordo fuerit, scripta esse putantur, sicut cujusdam Cyrici Quirici et Julitae, sicut  ab haereticis perhibentur compositae: propter quod, ut dictum est, ne vel levis subsannandi oriretur martyres, et eorum gloriosos agones, qui Deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur. Item Vitas
Abbreviated transcription (Latin):
que ad meoriã uenerũt et catho¬
licis uitam sunt: decreuimus
sem synoda cõstantĩo cesare cõ¬
stantimi fil cõgregatã mediante
tauro presto ex tuc: et meter

Expanded text:
quae ad memoriam venerunt et a catholicis vitanda sunt, credimus sem synodum a Constantio Caesare Constantini filio congregatam, mediante Tauro praefecto, ex tunc, et nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
St probanda et¬
alia liberalitas. ut
proximos seminis tui ne
despicias si egere cogno¬
scas: melius est enim̾ ut
ipse subuemas tuis qͥ ho
pudor est ab aliis sump¬
tum deposcere: aut ali¬
cui postulare sub sidiũ
necessitatis: non tamẽ
ut illi ditiores fieri ue¬
lint ex eo quod tu potes
conferre mopibus cau¬
sam enim natura p̾stat

Expanded text:
st probanda iletiam liberalitas, ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim, ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati; non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu posses conferre inopibus: causam enim natura praestat
Abbreviated transcription (Latin):
Postolica aucto¬
ritate precipim.
Uobis ut si eũ qui ab ec¬
clesia electus est altero
digmorem esse: canoni¬
camq cius electionem
probaueritis: fulti nr̃a
auc toritate con secretis.
nam pro eo ꝙ filius sacer¬
dotis dicitur si certeᷤᷤ uir¬
tutes i eum cõuemant
non reiicimus: sed suf¬
fragantib meritis ꝯui¬
uendo cum recipimus.

Expanded text:
postolica auctoritate praecipimus vobis ut, si eum qui ab Ecclesia electus est altero digniorem esse canonicamque ejus electionem probaveritis, fulti nostra auctoritate consecretis. Nam pro eo quod filius sacerdotis dicitur, si caeterae virtutes in eum conveniant, non rejicimus, sed suffragantibus meritis connivendo, eum recipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ulli clerico lic
tabernã aut
crgasteriũ Habere. si eĩ
huiusmodi tabernam
ingredi prohihetur:
quantomagis aliis mi¬
instrare in ca. Si quis
uero tale quio fecerit:
aut cesset aut depoãt᷑.¬
Nisi neccessitate cõpul¬
si clerici tabernas non
uel bibendi cau¬
sa tabernas non ingre¬
diantur. insi peregrina¬
tiomis neccessitate cõ¬

Expanded text:
ulli clerico licet tabernam aut ergasterium habere. Si enim hujusmodi tabernam ingredi prohibetur, quanto magis aliis ministrare in ea? Si quis vero tale quid fecerit, aut cesset, aut depoNisi necessitate compulsi clerici tabernas non vel bibendi causa tabernas non ingrediantur, nisi peregrinationis necessitate com
Abbreviated transcription (Latin):
laudat: sed tamen sciendum est quia
tunc ex Caritate Ueraciter prodeu̾nt:
cum in eis nulla absentiũ uita morde¬
turꝰ nullus ex irrisione reprchẽditur:
nec in eis manes seculariũ negotiorũ
fabule sed uerha sacre lectionis au¬
diuntur: cũ non plus quam necelse
Sit seruitur corpori. seo sola eius infir¬
mitas reficitur: ut ad usus excercẽde
uirtutis Habcatur: hec itaq si uos in
uestris comuuiis agitis abstinentiũ
fateor magistri esfis.
tem ex conci. manctensi. Palca.
Ullus presbiteroꝵ quando
ao amnuersariũ diem .xXX.
aut.uii. Uel .iii. alicuius defuncti aut
quacunq uocatione ad collectam cõ
mat: nec precatus amore sanctorũ
uel ip̃ius amme bibere aut alios ad
bibendũ cogere: uel se aliena preca¬
tione ingurgitare: nec plausus et risꝰ
inconditos et fabulas manes ibi refer¬
re aut cantare presumat: aut turpia
ioca uel urso uel tonatricib ante se
ante se ferri consentiat: quia hoc dya¬
bolicum est et sacris canomb prohi

Expanded text:
laudat. Sed tamen sciendum est quia tunc ex charitate veraciter prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur, et nec inanes in eis saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cum non plus quam necesse est servitur corpori, sed sola ejus infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis.t. Ex concilio Nannetensi, cap. 10. nullus presbyterorum quando ad anniversarium diem XXX. aut VII. vel III. alicujus defuncti, aut quacunque vocatione ad collectam presmat, nec precatus in amore sanctorum, vel ipsius animae, bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare, nec plausus et risus inconditos et fabulas inanes ibi referre aut cantare praesumat, vel turpia joca, vel urso, vel tornatricibus ante se ante se ferri consentiat, quia hoc diabolicum est, et a sacris canonibus prohi
Abbreviated transcription (Latin):
Ultis ab urbe
tua uenientibꝰ.
frater lm̃e didici pasto¬
ra licura exrelicta: so¬
lis te comuuiis occupa¬
tum: que audita nõ
crederem insi hec actio¬
numͦtuarum expcrimcẽ¬
tis probarc̃. Nam quia
nequaquã lectioi stu¬
olcas: nequaꝙ̃ exhorta¬
tiom inuigiles. sco ip̃m
quoq usum ecclĩastici
ordinis ignores: hoc est
es positus: seruare reue¬
rentiã nescis. tem¬

Expanded text:
ultis ab urbe tua venientibus, frater charissime, didici, pastorali cura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est b quibus es positus servare reverentiam nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis uitupc¬
rat nuptias et
dorimentem cum uiro
suo fidelem ac religiosã
detestat᷑: aut cłpabilẽ esti¬
mat: uelut qͥ regñ dei ĩtire
nõ possit:anathema su.
¶ De codem.

Expanded text:
quis vituprat nuptias, et dormientem cum viro suo fidelem ac religiosam detestatur aut culpabilem aestimat, velut quae regnum Dei introire non possit, anathema sit. C. IX. De eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
deo fecerat ille: ac per
hoc magna auctoritas
ista est Babenda in eccle¬
sia: ut si nonnulli ex pre¬
decessorib: et maiorib
nostris fecerũt aliqua
que illo tempore potuc¬
runt. esse sine culpa: et
postea uertuntur in erro¬
rem et superstitionem:
sine tarditate aliqua:
et cũ magna auc torita¬
te a posteris odestruant
¶Postremo presentibo
legatis imperatoꝵ: et m¬
consultis electiones ro¬
manor pontificum le¬
guntur celebrare: et tã¬
dem iidem imperatores
religioso mentis affectu
prefatis priuilegiis renũ¬
ciauerunt: multa in suꝑ
donaria ecclesie dei cõ¬
ferentes. ¶tem grego¬

Expanded text:
Deo fecerat ille. Ac per hoc magna auctoritas ista est habenda in ecclesia, ut, si nonnulli ex praedecessoribus et majoribus nostris fecerunt aliqua, quae illo tempore potuerunt esse sine culpa, et postea vertuntur in errorem et superstitionem, sine tarditate aliqua et cum magna auctoritate a posteris destruantur. Postremo praesentibus legatis imperatorum et inconsultis electiones Romanorum Pontificum leguntur celebratae, et tandem iidem imperatores religioso mentis aprefatis privilegiis remmciaverunt, multa insuper donaria ecclesie dei conferentes. Patet e
Abbreviated transcription (Latin):
Setur: et imperialis ma¬
gnificentia minuatur
tores qñq modũ suum
ignorantes: non in nu¬
mero consentientiũ: sed
primi distribuentiũ:
imo exterminantiũ esse
uoluerunt: frequenter
ctiam in hereticoꝵ perfi¬
diam prolapsi: catholi¬
clesie impugnare cona¬
ti sunt: ideo sanctorũ
patrũ statuta aduersus
cos prodiderũt ut semet
clec tioni non insererẽt:
et quisquis eoꝵ suffra¬
gio ccclesiam obtineret:
anathematis uinculo ĩ¬
nodarctur. sicut scrip¬
tura quoq diuina dicut.¬
O postquam ezechias
dissipauit excellaᷤ et cõ¬
triuit statuas: et succi¬
dit lucos: et fregit serpẽ¬
tem eneũ: quem fecit
moyles. uidelicet quia
illum serpentem deus
fieri iusserat: ne serpen¬
tina morte ꝓopulus ĩ¬
teriret: ideo ipse popubꝰ
colere et uenerari cum
ceperat: et idcirco de¬
struxit iste: qđ iubx̃te

Expanded text:
etur, et imperialis honorificentia minuatur.tores quandoque modum suum ignorantes non in numero consentientium, sed primi distribuentium, imo exterminantium esse voluerunt, frequenter etiam in haereticorum perfidiam prolapsi catholiunitatem impugnare conati sunt, ideo sanctorum Patrum statuta adversus eos prodierunt, ut semet electioni non insererent, et quisquis eorum suffragio ecclesiam obtineret anathematis vinculo innodaretur, sicut scriptura quoque divina dicit, quod Ezechias dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et succidit lucos, et fregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses; videlicet, quia illum serpentem Deus fieri jusserat, ne serpentina morte populus interiret, ideo ipse populus colere et venerari eum coeperat, et idcirco destruxit iste, quem jubente
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓsallant neq le¬
gant.
On liccat in pu¬
pilto psallere . aut le
rius parrochia ep̃ale
possint offitiĩ celebra

Expanded text:
non psallant neque legant. Non liceat in pulpito psallere aut legerrius parochia episcopale possint officium celebra
Abbreviated transcription (Latin):
cadem hora qua
gemierit ac tura gr̃as
mtrat ecclesiam: nullo
tur. uoluptas etenim car¬
nis non dolor in culpa
es. In carnis autem cõ¬
nux tione uoluptas est.
Inprolis ycro partu do¬
lor et gemitus. Unde et
os si itaq enix ĩ muliciẽ

Expanded text:
adem hora qua genuerit actura gratias intrat ecclesiam, nullo tur. Voluptas etenim carnis, non dolor in culpa est. In carnis autem commistione voluptas est, nam in prolis partu dolor et gemitus. Unde et . Si itaque enixam mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
uerte: ꝙ extra
paradisum uir factus
loci. non generis nobili
nitur: et illa que in me¬
liori loco hoc est in pa¬
radyso facta est inferi¬
or muenitur. Etem

Expanded text:
verte, quia extra paradisum vir factus loci, non generis nobilitnitur; et illa quae in meliore loco hoc est, in paradiso facta est, inferior reperitur. M
Abbreviated transcription (Latin):
buerit: ad clericatũ oĩ
ligi: est quedam peniteͬ¬
tiã que solemnis appellat᷑.
que solũ semel tantum
m ecclesia conceditur:
& quã ambrosius ait.
Sicut unũ ex Baptisina:
ita unica est penitẽtia.
item non est secunolus
locus penitentie. Itẽ ihe
plurimi qui sepius agen
Dam penitentiam putãt:
qui luxuriantur in xp̃o.

Expanded text:
buerit, ad clericatum admiligi. Est quaedam poenitentia, quae solennis appellatur, quae semel tantum in ecclesia conceditur, de qua Ambrosius ait: Sicut unum est baptisma, ita unica est poenitentia. Item: Non est secundus locus poenitentiae. Merito ur, qui sdam poenitentiam putant, qui luxuriantur in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
Iquispiam sa¬
nus de quacũq femina
crimine fornicationis
suspectus: post primã.
secundam: et tertiã ad¬
fabulari cum ea: et ali¬
quomodo cõuersari ex¬
communicetur fenia
uero canonice iudicetꝰ
Simul cũm ĩmilicrib
Lac̾dotes hĩtare nõ licet.

Expanded text:
quispiam sanus, de quacunque femina crimine fornicationis suspectus, post primam, secundamque et tertiam cofabulari cum ea vel aliquo modo conversari, excommunicetur, femina vero canonice judicetur. Simul cum mulieribus sacerdotes habitare non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
Lericus iuctũ et
uestitũ sibi artifi¬
ciolo uel agricultura
absq offitu sui dum ta¬
Xat detrimento prepa¬
absq corpusculi sui in¬
equalitate uigiliis deest
stipendio priuatus ex¬
cõmunicetur. Atem¬

Expanded text:
lericus victum et vestitum sibi artificiolo vel agricultura, absque officii sui duntaxat detrimento praepaabsque corpusculi sui inaequalitate vigiliis deest, stipendio privatus excommunicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
bet uerbo dei
cruditus artificiolo iu
clerici qui ad operan¬
dum ualidi sunt: et ar¬
tificiola et litteras di¬
scant.Qui uero nõ pro
cmendo aliquid in mĩ¬
diis uel fore deambu¬
lant: ab offitio degra

Expanded text:
bet verbo Dei eruditus artificiolo vicclerici, qui ad operandum validi sunt, et artificiola, et literas discant. Qui vero non pro emendo aliquid in nundinis vel in foro deambulant, ab officio suo degra
Abbreviated transcription (Latin):
Tmã omi tẽpore
ieuinare possemꝰ.
quod in actibo apostolor
diebus pent hecostes et dic
cum eo credentes fecisse
tates auferam: sed una¬
ꝙq prouintia Habũder
in suo sensu. et precepta
maior leges apostolicas
tino.

Expanded text:
m omni tempore jejunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus Pentecostes et die cum eo credentes fecisse as auferam; sed unaquaeque provincia abundet in suo sensu, et praecepta majorum leges apostolicas tino.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem secundũ ue
terem usum ecclesie no¬
stre fecimus. sed si om¬
nino de hac re aliqui
contristantur ubi ẽpĩ
desunt: ut pbri etiam
in frontib baptizatos
chrismate tangere de
tra quãius corepũs.¬

Expanded text:
quidem secundum usum veterem ecclesiae nostrae fecimus. Sed si omnino hac de re aliqui contristantur, ubi episcopi desunt, ut presbyteri etiam in frontibus baptizatos chrismate tangere debtra: Quamvis chorepis
Abbreviated transcription (Latin):
Igens anglorũ
sicut per istas prouĩtias
diuulgatum est: et nobis
in francia et in ytalia ii¬
properatur: et ab ipsis pa¬
spretis legalib cõmibiis
adulterando et luxuriã¬
co ad instar sodomitice
gentis: fedã uitam duxe¬
rit: De tali cõmixtione me¬
retricum estimandũ est
oegeneres populos et igno¬
biles et furentes libidine fo¬
re procreandos: et ad extre¬
mum u muersam plebem
ad deteriora et ignobiliora
uergentem: et nouissime
nec bello seculari fortẽ: nec
in fide stabilem: et nec ho¬
norabilem hominiho nec
dro amabilem esse uẽturã:
sicut aliis gentib hyspa¬
dionũ populis contigit.
que sic a deo recedentes.

Expanded text:
gens Anglorum sicut per istas provincias divulgatum est, et nobis in Francia et in Italia improperatur, et ab ipsis paspretis legalibus connubiis adulterando et luxuriando ad instar Sodomiticae gentis foedam vitam duxerit, de tali commixtione meretricum aestimandum est degeneres populos et ignobiles, et furentes libidine fore procreandos, et ad extremum universam plebem ad deteriora et ignobiliora vergentem, et novissime nec in bello saeculari fortem, nec in fide stabilem, et nec honorabilem hominibus, nec Deo amabilem esse venturam, sicut aliis gentibus Hispadionum populis contigit, quae sic a Deo recedentes f
Abbreviated transcription (Latin):
leges dei: etiam per sarra¬
cenos. uenire et seure per¬
in fine superioris .C. pres¬
biteroꝵ distinguendo sub¬
iunxit.¶¶ Si Religiosi i¬
uenti fuerint filii sacerdo¬
tum ordmentur.

Expanded text:
per Saracenos, venire et saevire perin fine superioris capitis distinguendo subjunxit: C. XI. Si religiosi inventi fuerint filii sacerdotum, ordinentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus contemplationi rã¬
piebatur foris. informã¬
tium negotio urgebat᷑.¬
sed de orsum quoq ad mẽ¬
bra illius miserando de¬
scendunt. et dum sacer¬
dotes coꝵ facta mntan¬
tur: et se custodiunt: et
subglitoꝵ onera portãt.

Expanded text:
tus ad contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetsed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Et dum sacerdotes horum facta imitantur, et se custodiunt et subditorum onera portant.
Abbreviated transcription (Latin):
Mnis electio
epi uel presbi¬
teri uel dyacom a prin¬
cipib facta irrita ma¬
neat. secundũ regulã
que dicit. Si quis cpũs
secula rib potestatib
usus: ecclesias per ip̃os
obtinuerit: deponatur
et segregentur ab ccclia
om̃s qui illi cõmuni¬
Non
eligantur a populo:qͥ
sunt promouendi ad
clerum.

Expanded text:
mnis electio episcopi vel presbiteri aut diaconi a principibus facta irrita maneat secundum regulam quae dicit: Si quis episcopus secularibus potestatibus usus, ecclesiam per ipsas optinuerit, deponatur et segregentur ab ecclesia omnes qui illi communiNon eligantur a populo, qui sunt promovendi ad clerum.
Abbreviated transcription (Latin):
Etropolitano de
functo cum in loco eius
alius fuerit subrogand.
prouincia les epĩ ad ciui¬
tatem metropolim cõue¬
nire debent: ut oĩm cle
teris eiuldem ecclesie:

Expanded text:
etropolitano vero defuncto, cum in locum eius alius fuerit subrogandus, provinciales episcopi ad civitatem metropolim convenire debent, ut omnium clteris eiusdem aecclesiae
Abbreviated transcription (French):
l qui se carnali
uitioꝰ repugnare
nescientes abscidunt: ao
clerum peruenire nõ pos¬
sunt. Etem mnocentius
scribit felici meccriano
sibi abscidit.

Expanded text:
 qui se carnali vitio repugnare nescientes abscindunt, ad clerum pervenire non possunt. Item Innocentius scribit Felici Nuceriano sibi abscidit.
Abbreviated transcription (Latin):
exculationes suas litte¬
ratorie conscribant:
insi autẽ rationẽ impe¬
dimenti sui apud pri¬
matem suũ reollioerit
eccliẽ sue cõmumone̾
debent esse contenti.¬
¶Palea.

Expanded text:
excusationes suas literatorie conscribant; nisi autem rationem impedimenti sui apud primatem suum reddiderint, ecclesiae suae communione debent esse contenti.PALEA.
Abbreviated transcription (Latin):
autem lpecies est.
Us generale no¬
mẽ est. lex autẽ
iuris est species. Ius ãt
est dictum: quia iustũ
est. O m̃e autem ius
legibus et moribus cõ

Expanded text:
autem species est. us generale nomen est; lex autem juris est species. Jus autem est dictum, quia justum est. Omne autem jus legibus et moribus cons
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia iam ille exa¬
mim diuino relictus:
humano iuditio accu¬
sari non potest:. hi qui
supersunt gradũ sacer¬
lotii: Uel leuitici ordinis
quẽ peruerse ad eꝑti sunt
Amittant. x con¬

Expanded text:
sed quia jam ille examini divino relictus est, humano judicio accusari non potest: hi qui supersunt, gradum sacerdotii vel levitici ordinis, quem perverse adepti sunt, amittant. C
Abbreviated transcription (Latin):
Arsimoniamꝰ
cum ueste Hu¬
mili non reprohamus.
sicut ctiam ornatũ pre¬
ter corporis diligentiã
infucatu lauoam̾us :
dissolutos autem et fra¬
in priatis domihus nõ
includentes. omnẽ locũ
in nomĩt dei edificatũ
honoramus: et congre¬
gationẽ in ecclĩam exi
Fac tam adtilita tem
cõmunẽ recipimus: et
bona opera que supra
Uires in fratres pauperes
excercentur: secũ dum
ccclesiasticas traditioẽs
beatificamus: et onña
que conueniũt traditio¬
nib apostolicis et scar
scripturarũ preceptis:
in ecclesia ficri exopta

Expanded text:
arcimoniam cum veste humili non reprobamus, sicut et jam ornatum praeter corporis diligentiam infucatum laudamus. Dissolutos autem in vesin privatis domibus non concludentes, et omnem locum in nomine Dei aedificatum honoramus, et congregationem in ecclesia factam ad utilitatem communem 128 recipimus, et bona opera quae juxta vires in fratres pauperes exercentur, secundum ecclesiasticas traditiones beatificamus; et omnia quae conveniunt traditionibus apostolicis et sanctarum Scripturarum praeceptis in Ecclesia fieri exopta
Abbreviated transcription (Latin):
Resbiter qͥdã
sibi cõmissam
regebat cccliam cum
magno timore dm̃.
qui ex tempore accepti
ordinis presbitcra suam
ut sororem diligẽs: sed q̃i
hostem cauens: ad le pro¬
pius accedere non smebat:
camq sibi appropinqͥre
nulla occalione pcrmitte¬
bat: ab ea sibi cõmumo¬
nem funditus familiari
ostendit dicens.¬

Expanded text:
resbyter quidam sibi commissam regebat ecclesiam cum magno timore Domini, qui ex tempore accepti ordinis praesbyteram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere non sinebat, eamque sibi appropinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritostendit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis caute et
subtiliter et salu
locus humillime penitẽ¬
tie semel tantũ in ecclĩa
concedatur: ne mediciã

Expanded text:
« Caute et subtiliter provisus llius humillimae poenitentiae, ut semel in tantum ecclesia concedatur, ne medicina
Abbreviated transcription (Latin):
quod pro leguscipit᷑
cum leficit¶ ¶Hec
differt an scriura: an
ratione consis: qm̃ et
legem ratio cemẽlat
¶Porro si raoncͥ lex
consistat. Lexit omne¬
iam quod et tione cõ¬
stiterit olum at quod
religiom coninat: qđ¬
discipline conuatꝰ. qđ
Utrum consqudo scrip¬
tura: an ratae consi-¬
stat: apparetuod con

Expanded text:
quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat qdisciplinae congruat, quod utrum consuetudo scriptura, vel ratione consistat, apparet, quod con
Abbreviated transcription (Latin):
Tatuimus ut sep¬
tem e bolomadas
plenas ante sanctum
pascha omes clerici.i.
in sortem domini uocati
a carne ieiunent: quia si¬
cut discreta debet esse ui¬
ta clericorumꝰ a laicorum
conuerlatione; ita et in ie¬
iunio debet esse discretio
madas omnes clerici a
carne et deliciis ieuinent:
et hymnis et uigiliis at
die noc tuq studeant.

Expanded text:
tatuimus, ut septem hebdomadas plenas ante sanctum pascha omnes clerici in sortem Domini vocati a carne jejunent: quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet esse discretio.madas omnes clerici a carne et deliciis jejunent, et hymnis et vigiliis atqdie noctuque studeant.
Abbreviated transcription (Latin):
liheraliũq artiũ dog¬
mata assiou̾e doceant.
quia m his maxime
diuina manifcstant᷑.
atq declarantur mã¬
Auctoritatibus
gentiliũ coꝵ uamtas
retunditur atq ꝯuĩcit᷑.

Expanded text:
liberaliumque artium dogmata assidue doceant, quia in his maxime divina manifestantur atque declarantur manAuctoritatibus gentilium eorum vanitas retunditur atque c
Abbreviated transcription (Latin):
l quis contrista¬
tus noluerit re¬
conciliari fratri suo sa¬
tisfaciente eo qui cõtri¬
stauit: accrrimis mace
ter tenendam: uicissim
sibi consilium et auxili¬
um prestant.

Expanded text:
 quis contristatus noluerit reconciliari fratri suo, satisfaciente eo qui contristavit, acerrimis macerter tenendam vicissim sibi consilium et auxilium praestent.
Abbreviated transcription (Latin):
ullus patriarcha¬
rum umuersali¬
tatis uocabulo unquã
utatur: quia si sũmus
patri archa uniuer salis
dicitur: patriarcharum
nomen ceteris derogatur:
sed absit hoc a fidelibus

Expanded text:
ullus patriarcharum universalitatis vocabulo unquam utatur, quia, si unus patriarcha universalis dicitur, patriarcharum nomen ceteris derogatur. Sed absit hoc, abs
Abbreviated transcription (Latin):
studeas etiam bene face¬
re: neq satis est iterum
bene facere: insi id ex bo¬
est ex hona uolũtate
proficiscatur. tem per
causa. Loco. tempore cõ¬
mendatur: ut primum
operetur circa domesti¬
cos fidei. Grandis cul¬
pa est si sciente te fide¬
lis egeat: si scias eum si¬
ne sumptu esse et famẽ
tollerare: crũnam perpe¬
ti qui presertim egere e¬
rubescit. si in caila ceci¬
derit aut captiuitatis¬
aut calũme: et non ad¬
iuues: si sit in carcere po¬
situs: et penis et suppli¬
ciis propter debitum
excrucicturᷤ. ¶Nam
Si tempore afflictioĩs
sue a te nichil impetret.
si tempore periculi quo

Expanded text:
sed etiam bene facere: nec satis est iterum bene facere, nisi id ex boest, bona voluntate proficiscatur: Hilarem causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in causam ceciderit aut captivitatiaut calumniae, et non adjuves: si sit in carcere, et poenis, et suppliciis propter debitum excrucietur nam si tempore afflictionis suae nihil a te impetret: si tempore periculi quo
Abbreviated transcription (Latin):
coronatus est: et supra¬
tia atq uenerando triũ¬
pho prctulerunt. Est gͦ
prima apostoli petu lecos
ro. eccle. nõ hñs maculã
neq rugam: nec aliqͥd
sior: tanto maior au¬
ctoritas inuenitur. In
maiorib si quidẽ est re¬
gendi et iubendi potestaᷤ.
in iinorib obseqndi
neccessitas. ¶Ince n¬
colaus papa scribit cõ¬

Expanded text:
coronatus est et supracia atque venerando triumpho pretprima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia, non habens maculam neque rugam, nec aliquidsior, tanto major auctoritas invenitur. In majoribus siquidem est regendi et jubendi potestas, in minoribus obsequendi necessitas. Unde Nicolaus papa I
Abbreviated transcription (Latin):
Rohibete fratres¬
per ymuersas re¬
gionum uestraꝵ ccele¬
sias: ut clerici iuxta
apostolũ comã non
nutriant: sco desuper
caput in modũ spere
Lericrͦqui comã
nutrunt ab
archidiacono etiani¬
si noluerint inuiti de¬
tondeantur: uestimẽ¬
ta etiam uel calciamnẽ
ta eis insi q̃ religionẽ
deceant uti: aũt here

Expanded text:
rohibete, fratresper universas regionum vestrarum ecclesias, ut clerici, juxta apostolum, comam non nutriant, sed desuper caput in modum sphaerae lerici qui comam nutriunt, ab archidiacono, etiamsi noluerint, inviti detondeantur; vestimenta vel calciamenta etiam eis, nisi quae religionem deceant, uti aut habere
Abbreviated transcription (Latin):
las non abiecerint: et ca¬
ste non uixerint: exclu¬
dendos ab corumdẽ gra¬
duũ digintate: de ma̾m¬
festis quidem loqͥmur: se¬
cretoꝵ autem et cogitor.
deus et iudex est. Atem
in meldẽsi synodo presi¬
dens ait.¬

Expanded text:
s abjecerint et caste vixerint, excludendos ab omni eorundem graduum dignitate. De manifestis quidem loquimur: secretorum autem et cognitor Deus, et judex est. Idem in Melphiensi Synodo praesidens di
Abbreviated transcription (Latin):
Rubescant mi¬
pii et aperte intelligant
gradib .s. presbiteratu:
oyaconatu: subdiaco¬
natu: positi muliercu

Expanded text:
rubescant impii, et aperte nos intelligant, gradibus presbyteratu, diaconatu, subdiaconatu positi, muliercu
Abbreviated transcription (Latin):
Uisquis rebus
cum quib uiuitꝰ aut
intemperansͤ aut super¬
stitiolus est: quisquis
Uero sic cis utitur ut me¬
tas con suctuois bonor
inter quos uersatur ex¬
cclat: aut aliquid si¬
gnificat᷑: aut flagitiosꝰ
est. In omnib enim ta¬
lib non usus rerũ scd¬

Expanded text:
uisquis rebus cum quibus vivitur, aut intemperans, aut suspiciosus est; quisquis vero eis sic utitur, ut metas consuetudinis bonorum, inter quos conversatur, excedat, aut aliquid significet, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tis charta ante ordinatio¬
nem in ambone publice̾
legatur et si nullus cõtra¬
oierit rite consecrabũ¬
tur. Porro seruus nõ ca¬
nomce consecratus: post¬
quam de gradu ceciderit:
cius conoitionis sit cui.
fuerat ante graoũ. Ex¬
Palea.

Expanded text:
tis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et, si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus, postquam de gradu ceciderit, ejus conditionis sit, cujus fuerat ante gradum. PALEA.
Abbreviated transcription (Latin):
l quis presbiter¬
propter publicam peni¬
tentiam a sacerdote ac¬
ceptam absq aliq necced¬
sitate die dm̃ca pro qua¬
oam religione ieuinaue¬
rit: sicut manchei: ana¬
thema sit. Simnliter et
quod ab apostolis tradi¬
tũ canon tenet antiquꝰ
placuit ut per om̃s dies¬
dm̃cos et per om̃s dies pa¬
nõ prosternantꝰ se in ora¬
tione humilitatis: sed
recto uultu ad dmm̃ ora
quia in his dieb gaudiũ
resurrectionis dm̃ celebͣ¬
mus. ¶Si quis etiam
non pro abstinc̃tia: s pro
execratione escaꝵ a car¬
ne abstinet: placuit scõ
concilio ut pregustet: et
si sic uult abstmere absti¬
neat. Si autem spernt
ita ut olera coxta cum
carmb nõ degustet: iste
nõ obediens nec suspitio¬
A

Expanded text:
i quis presbyterpropter publicam poenitentiam a sacerdote acceptam aut aliqua necessitate die dominica pro quadam religione jejunaverit sicut Manichaei, anathema sit. Similiter et quod ab apostolis traditum canon tenet antiquus, placuit tam per omnes dominicas quam per omnes dies panon prostrati netione causa humilitatis, sed recto vultu ad Dominum fquia in his diebus gaudium resurrectionis Domini celebramus. Si quis etiam non pro abstinentia, sed pro exsecratione escarum a carne abstineat placuit sancto concilio, ut praegustet, et sic, si vult abstinere, abstineat. Si autem spernit, ita ut olera cocta cum carnibus non degustet, iste non obediens, nec suspicioa
Abbreviated transcription (Latin):
benc prepositum: ut que¬
dam inde quodãmodo
future dispensatioms ar¬
gumenta sumantur: i
dispolitione uero ecclię
hanc regulam obscruã¬

Expanded text:
e praepositum, ut dam inde quodammodo futurae dispensationis argumenta sumantur. In dispensatione vero ecclesiae hanc regulam observa
Abbreviated transcription (Latin):
lquis uult ponti¬
fex esse: non tam uoca¬
bulo quam merito mn¬
temur moyse. nntetur.¬
et aaron. quid enim dr̃
de eis: ꝙ non discedunt
e tabernaculo domini:
erat ergo moyses inde¬
sinenter in tahernaculo
domini. Quid autem
ci opus erat: ut aui a
deo aliquio disceret aut
ipse populũ doceret. Hxc
ouo sunt pontificis oꝑa.¬
Ut a deo discat legendo
scripturas diuinas et si¬
pius meditando: aut po¬
pulum doceat: sed illa
doccat que a deo ipse di¬
dicerat non ex proprio
corex uel humano scsu.
sed que spũs sanctus
cocct. Est et aliud opus
quod fecit moyses: ao
bella non vadit: nõ pu¬
gnat contra imimicos.
Sed quid facit:orat:
oimiserit manus: ppls
cius vincitur et fugat.
Oret ergo sacerdos ecclẽ
indesmenter: ut uincał
populus qui sub ip̃o est
hostes miusibiles ama¬
lechitas qui sunt crmo¬
nes impugnantes cos qͥ
uolunt pie uiuere in
cristo
Distinctio xxxuii

Expanded text:
quis vult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel humano sensu, sed quae Spiritus sanctus docet. § 1. Est et aliud opus, quod facit Moyses: ad bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat,demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas, qui sunt daemones impugnantes eos, qui volunt pie vivere in risto. DISTINCTIO XXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
Um longe lateq
diffuso tractu terrarũ
cõmeantiũ impeditur
sceleritas nũtioꝵ: quo
aut nequeant regibꝰ au¬
dientib olecedentis ꝓre¬
sulis transitus notifica¬
re: aut ode successore mo¬
rientis ep̃i: libera princi¬
pis electio expectari:¬

Expanded text:
um longe lateque diffuso tractu terrarum commeantum impeditur celeritas nuntiorum, quo aut non queat regiis auditibus decedentis praesulis transitus innotesci aut de successore morientis episcopi libera principis electio praestolari
Abbreviated transcription (Latin):
Ec autem scripsi¬
mus non abscm¬
dentes cos qui in ecclesia
dei secundum scripturas
nentic eligunt: sed cos q
suscipiunt habitũ eius et
in superbiam efferuntur:
aduersus eos qui simpli¬
cius uiuunt. Et etiã cos
cõdeminamus qui se extol¬
lunt aduersus scripturas
et ecclęsiasticos canones &
noua introducũt precep¬
ta. Nos autem etiam uir¬
gimnitatẽ cum humilitate
admiramur et contineu¬
tiam cum castitate: & re¬
ligionẽ deo acceptissimã¬
else dicimius et renũciatio¬
nes seculariũ negotiorũ
atq ac tuu cum hũrlitate
approbanco laudamus:
et nuptiaꝵ. Uinculũ qd̃
sccundũ castitatẽ ꝑdurat
honoram: et diuites cũ
iusticia et operib honis
¶Anathematizatur qui
manicheoꝵ superstitioes

Expanded text:
ec autem scripsimus, non abscindentes eos qui in ecclesia Dei secundum scripturas sanctum nentiae eligunt, sed eos qui suscipiunt habitum ejus, et in superbiam efferuntur adversus eos, qui simplicius vivunt. Sed et hos condemnamus, qui se extollunt adversus scripturas et ecclesiasticos canones, et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum humilitate admiramur, et continentiam cum castitate et religione Deo acceptissimam dicimus, et renunciationem saecularium negotiorum atque actuum cum humilitate approbando laudamus, et nuptiarum vinculum, quod secundum castitatem perdurat, honoramus, et divites cum justitia et operibus bonis Anathematizatur, qui Manichaeorum superstitiones
Abbreviated transcription (Latin):
¶ udeat sanc ti¬
tas tua persua¬
dere ep̃o tuo sibi cano¬
iicum consociare nũer
collegarum. id est sexex
uicmis prouinciis frẽs¬

Expanded text:
udeat sanctitas tua persuadere episcopo tuo, sibi canonicum sociare numerum collegarum, id est sex ex vicinis provinciis fr
Abbreviated transcription (Latin):
ominus nõ uult¬
simul effundi
opes: sed dispensari. Ni¬
si forte ut helyseus qui
boues suos occidit: et pa¬
uit pauperes ex co quod
habuit: ut nulla cura
teneretur domestica.s
relictis omnih in disci¬
plinam se propheticam
De eodẽ.

Expanded text:
ominus non vultsimul effundi opes, sed dispensari, nisi forte, ut Helisaeus, qui boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo, quod habuit, ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus in disciplinam se propheticam De eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus ile: qui
Uocaturus crat
ad nuptias bonos et ma
los congruens muitatis:
nasci etiam uoluit de ho¬
nis et malis. quo exem¬
plo discant parentum
suoꝵ filii miquitates si¬
bi obesse non posse s
¶Nõ aliena culpa: sed
propria: aliquem ab eo
et contra ecclĩãsticam
probatur esse eensurã:
ut frustra quoꝵdã uo¬
luptatib suis quis pri¬
culpa uel facimus ab of¬
ficii quo fungitur gra¬
du non deucit. Atem¬

Expanded text:
ponsus ille, qui vocaturus erat ad nuptias bonos et malos, suis congruens invitatis, nasci etiam voluit de bonis et malis, quo exemplo discant fideles, parentum suorum iniquitates sibi obesse non posse. Non aliena culpa, sed propria aliquem ab eo, et contra ecclprobatur esse censuram, ut frustra pro quorumdam voluntatibus quis priculpa vel facinus ab officii quo fungitur gradu, non dejicit . EP
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq bigamus: qui¬
cunq uiduc maritus: ad
sacram militiam in debi¬
te et incõpetenter irrepse¬
rit hac sibi conditioẽ ue
relaxatam. Ut in magno¬
debeat computare be̾ne¬
fitio: si adempta sibi oĩ
spe promotionis in hoc qͦ
muenitur oroline perpe¬
tua stabilitate perma¬

Expanded text:
quicunque bigamus, quicunque viduae maritus, ad sacram militiam indebite et incompetenter irrepserit, hac sibi conditione a relaxatam, ut id magnebeat computare beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in hoc, de quo invenitur ordine perpetua stabilitate perma
Abbreviated transcription (Latin):
de confertis. Nec opor¬
terclericosuel laicos re¬
ligiosos ante sacram
Hram diei terciam uire
conuuia: nec aliqñ ele¬
ricos non hymmo dicto
cõmessationes danma¬
biles sunt: multomagi
Sacerdotib imputanꝰt᷑.
ad gchennam. Uenter

Expanded text:
de confertis. § I. Nec oportet clericos vel laicos religiosos ante sacram horam diei tertiam inire convivia, nec aliquando clericos, nisi hymno dicto,comessationes damnabiles sunt, multo magis sacerdotibus imputantur ad gehennam. Venter
Abbreviated transcription (Latin):
tra beatus incolaus ex
laico electus est in ep̃m
cum nondum esset bap¬
tizatus in archiep̃m est
clectus ¶ Sed sciendũ
est ꝙ ecclesiastice pro¬
hibitiones proprias ha¬
hent causas: quib ces¬
santibo cessant et ipse.
Ut enim laicus in ep̃m
non eligeretur hec cau¬
sa fuit: quia uita laica¬
lis eccliasticis disciplis
per ordinem non erudi¬
ta nescit exempla religi¬
onis de se prestare aliis:
que in seipsa experime¬
to non diolicit. Cum gͦ
quilibet laicus merito
lue perfectioĩs clerica¬
lem uitã transcendit

Expanded text:
tra B. Nicolaus ex laico electus est in episcrosius, quum nondum esset baptizatus, in archiepiscopum est electus. § 2. Sed sciendum est, quod ecclesiasticae prohibitiones proprias habent causas, quibus cessantibus cessant et ipsae. Ut enim laicus in episcopum non eligeretur, haec causa fuit, quia vita laicalis ecclesiasticis disciplinis per ordinem non erudita nescit exempla religionis de se praestare aliis, quae in se ipsa experimento non didicit. Quum ergo quilibet laicus merito suae perfectionis clericalem
Abbreviated transcription (French):
Tatuimus ne ĩ
aliquo aposto¬
lica et canonica decreta
Uiolentur: et ne his re¬
datur qui legitimarũ
institutionum nescii:
et totius humilitatis

Expanded text:
tatum, ne in aliquo apostolica, et canonica decreta violentur, et his Ecdatur qui legitimarum institutionum nescii, et totius humilitatis