comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea: & qui confidunt in eis. Item. Sex ydriȩ ft̃ ꝑfe¬
cta corda scoꝵ in his ȩcatib receptui scͥpturarũ ad̃i
parata: in exemplũ uiuendi atq credendi ꝓposta
Et sc̃ lapidea: toest fortia in xp̃o lapide. Scd̾m
purificationẽ uideoꝵs dictum ẽ: qͥa illi tantũ ppõ
s binas uł ternas ut ipsas diceret binas qͣs terno
Sunt gͦ duȩ mensure in scͥpturis dum pat̾: filiꝰ
nominat᷑: s ibi sp̃c qͥ patris ẽ & filisi intelligt᷑.
ut ibi. Om̃ia in sapientia: io est in filio fecisti l̃ns
metretȩ sunt: dum nominato sp̃u scõ trintas
manifestius intelligit᷑ ut ibi. Baptirantes eos i
mensurȩ st̃ õs gentes ad quas ꝑtinent scͥpture:
binȩ ꝓpt̾ p̃pucium & cirtumcisionẽ: t̾nȩ qͥa atb
filuis noȩ fc̃ disseminatȩ. Qd̃ iussu dm̃ impleti
st̃ hydrie: significat qͥa uetus scͥptura ab eo cdl̃i
Potiuit qudõe uacuas implere uino qͥ tuncta ere¬

Expanded text:
ea, et qui confidunt in eis . » Item sex hydriae sunt perfeea, et qui confidunt in eis . » Item sex hydriae sunt perfecta corda sanctorum, in his aetatibus receptui Scripturarum Dei parata, in exemplum videndi atque credendi proposita. Et sunt lapidea, id est fortia in Christo lapide. Secundum purificationem Judaeorum dictum est, quia illi tantum populsed binas vel ternas, ut ipse diceret binas quas ternas. Sunt ergo duae mensurae in Scripturis, dum Pater et Filius nominantur, sed ibi Spiritus qui Patris est et Filii intelligitur, ut ibi: « Omnia in sapientia , » id est in Filio fecisti. Tres metretae sunt, dum nominato Spiritu sancto Trinitas manifestius intelligitur, ut ibi: « Baptizate eos in mensurae sunt omnes gentes ad quas pertinent Scripturae, binae propter praeputium, et circumcisione. Quod jussu Domini impletae sunt hydriae, significat quia vetus Scriptura ab eo est. Potuit quidam vacuas implere, vino, qui cuncta cre
Abbreviated transcription (Latin):
t ego uob dico. Petite & dabit᷑ uob̃ ͤ querte et
inuenietis: pulsate & aꝑiet᷑ uob̃. Quasi aliquis aui¬
diceret. Qd̃ scm̃ uetas nos dare canib  cũ adhuc
nichil sciamus: Ideo hortat᷑ petere spũalia: qͥ car¬
nalia supͣ uetuerat postulari. Peticio ꝑtiniet ad
impetrandã sanitatẽ. firmitat̃eq animi: ut ea
quȩ precipiunt᷑ implere possimus. Inqͥsitio ad in¬
ueniandam ueritatẽ: pulsatio ad possessionem:
Ao hȩc tria manifestanda: ponamꝰ aliquẽ infir¬
mis pedib ambulare ñ posse. Prius gͦ sanandꝰ
ẽ: & ad hoc ꝑtinet petere. S quid ꝓdest iam pol¬
se ambulare: si uiã nescit: Non ꝑueniet qͦ uult:
ad hoc ꝑtinet querere. Si uͦ locũ uͥ uult habita¬
re clausũ inuenerit. nil ꝓderie illi ambulasse.
ac ꝑuenisse: nisi sͥ aperiat᷑. Ad hoc ꝑtinet pulsa
stulantis amici ꝑseuerantia opus ẽ. ut accipi¬
amus qͦd in fide orando petimꝰ: inueniamꝰ qd̃
spe recte uiuendo querimus: aꝑiat᷑ id. ad qͦd cari¬

Expanded text:
et dabitur vobis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis. » Quasi aliquis diceret: Quid sanctum vetas nos dare canibus, cum adhuc nihil sciamus? Ideo hortatur petere spiritalia qui carnalia supra vetuerat postulari. Petitio pertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur implere possimus. Inquisitio ad inveniendam veritatem, pulsatio ad possessionem. Ad haec tria manifestanda ponamus aliquem infirmis pedibus ambulare non posse. Prius ergo sanandus est, et ad hoc pertinet petere. Sed quid prodest jam posse ambulare, si viam nescit. Non Ad hoc pertinet quaerere. Si vero locum ubi vult habitare, clausum invenerit, non proderit ei ambulasse ac pervenisse, nisi sibi aperiatur. Ad hoc pertinet pulsarstulantis amici, perseverantia opus est, ut accipiamus quod in fide orando petimus, inveniamus quod spe recte vivendo quaerimus, aperiatur id ad quod chari
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑuente ad rem: sic̃ ouiũ nũdũ ẽ pullus s fi¬
uendo sꝑat᷑. Cui contrariũ posuit scorpione : Cũ
aculeus uenenatꝰ retro timendus ẽ. sic̃ spei cont̾¬
riũ est retro respicere: cũ spes in anteriora bona er.¬

Expanded text:
enim pervenit ad rem, sicut ovum nondum est pullus, sed foenim pervenit ad rem, sicut ovum nondum est pullus, sed fovendo speratur. Cui contrarium posuit scorpionem, cujus aculeus venenatus retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere cum spes in anteriora bona e
Abbreviated transcription (Latin):
turalit̾: om̃ia quȩ ds fecit. Si gͦ nos cũ simꝰ mali
dare nouimꝰ qͦd petim᷑ : qnͣtomagis ds̃: Aplos ma¬
los dixit uł humanũ genus sub ꝑsona apłoꝵ ad
comparationẽ diuinȩ clementiȩ. Qd̾ lucas ait da-
na: ostendit sp̃m scm̃ distributorẽ eẽ omniũ bo¬
noꝵ spũalium. Mystice panis intelligit᷑ cari¬
tas. ꝓpter appetitũ tam necessariũ: ut sine illa
cetera nichil sint. sic̃ sine pane inops ẽ mensa.
Cui contraria ẽ cordis duricia: qũa lapidi cõpara¬
uit. Piscis ẽ fides inuisibilium. Siẽ enĩ piscis
sub tegum̃to aquarũ nasctt᷑. uiuit. & alit᷑: ita
inuisibili auxilio diuinȩ ꝓtectionis ne deficiat
nutrit᷑: inuisibili premioꝵs intuitu bene ope¬
rat᷑. Qd̾ etiã fides huius mundi fluctib cir¬
cum latrata ñ frangit᷑: recte pisci comparatur.
Cui contrariũ posuit serpentẽ ꝓpter tienena
infroelitatis: quȩ etiã pͥmo homini male sua¬
dendo p̾seminauit. Syes ouo compaiat᷑: niaũ

Expanded text:
aliter omnia quae Deus fecit. « Si ergo nos cum simus mali dare novimus quod petimur, quanto magis Deus. » Apostolos malos dixit vel humanum genus sub persona apostolorum ad comparationem divinae clementiae. Quod Lucas ait, « d, » ostendit Spiritum sanctum distributorem omnium bonorum spiritualium. Mystice panis intelligitur charitas propter appetitum tam necessarium, ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane inops est mensa. Cui contraria est cordis duritia quam lapidi comparavit. Piscis est fides invisibilium. Sicut enim piscis sub tegumento aquarum nascitur, vivit et alitur: ita invisibili auxilio divinae protectionis ne deficiat nutritur, invisibili praemiorum intuitu bene operatur. Quod etiam fides hujus mundi fluctibus circumlatrata non frangitur, recte pisci comparatur. Cui contrarium posuit serpentem propter venena infidelitatis, quae etiam primo homini male suadendo proseminavit. Spes ovo comparatur: nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ta eiꝰ iudent᷑ ẽẽ importabilia: tam̃ amantib
ugũ dm̃i suaue ẽ. Hanc uiam pauci inuenũt
ad commodũ suũ: qͥa pauci sunt qͥ saluant.
Unde lucas. Contendite intrare ꝑ angustam
qͥa nͥ mentis intentio ferueat unda mundiñ
iuncit᷑. Multi querunt uitrare salutis amore
ꝓuocati: & ñ poterunt itineris asꝑttate ut eis
uidetur deterriti:

Expanded text:
amantibus jugum Domini suave est. Hanc viam pauci inveniunt ad commodum suum, quia pauci sunt qui salvantur. Unde Lucas: Contendite intrare per angustam portam quia, nisi mentis intentio ferveat, unda mundi non vincitur. Multi quaerunt intrare, salutis amore provocati: et non poterunt, itineris asperitate, ut eis videtur, deterriti.
Abbreviated transcription (Latin):
si intrare uultis. intrate ꝑ angustam portã. Ite
uia ẽ scł̃i uoluptates: angusta labores sci. & ieu¬
nia. Multi inueniunt angustã uiam. s non ii¬
grediunt᷑: qͥa capti scłi uoluptatib. de itinere ue¬
ritatis reuertunt᷑. Lata uia ñ querit᷑: qͥa spontese¬

Expanded text:
si intrare vultis, intrate per angustam portam. Lata via est, saeculi voluptates: angusta, labores sancti et jejunia. Multi inveniunt angustam viam, sed non ingrediuntur, quia capti saeculi voluptatibus, de itinere veritatis revertuntur. Lata
Abbreviated transcription (Latin):
uultis ut faciant uob̃ homines: ꝙ uos facimꝰ
ulis. Hec ẽ enim lex & ꝓpħȩ. firmitas in bons
morib constititta ẽ: de qua tta concludit. Si
uultis uob̃ dari petita. & inuenire quesita. &a
periri uob̃: gͦ facite aliis quȩ uob̃ fieri uuttis

Expanded text:
ultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis. Haec est enim lex et prophetae. Firmitas in bonis moribus constituta est: de qua ita concludit: Si vultis vobis dari petita, et invenire quaesita, et aperiri vobis: ergo facite aliis quae vobis fieri vultis
Abbreviated transcription (Latin):
uideos. s abiit in regionẽ uixta desertũ in ei¬
uitatẽ quȩ dictt᷑ esfrem:. & ibi morabat᷑ cũ
discipulis suis. Cogitauert̃ magis diffinite
qua pͥus interficere eũ. s ipse iuuendi exem¬
plũ dedit discipulis. Non enĩ ẽ peccatũ: si fi¬
deles oculis ꝑsequentium se subtrahant. Qd̃
autẽ uadit effrem. quȩ interp̾tat᷑ fructifica¬
tio: figurat transitũ ad ȩccłiam gentium:
roximũ autẽ erat pascha iudeoꝵ. Et
ascenderunt multi iherosolimã de re¬
gione ante pascha:. ut sc̃ificarent seipsos.
A dño preceptũ fuit uideis ꝑ moysen: ut
in die paschȩ celebratione festi sc̃ificarent᷑:
Quȩ celebratio umbra fuit futuri. Sangui¬
ne postes uideoꝵ signati ft̃: qͥa sanguine
xp̃i frontes nr̃e signant᷑. Querebant gͦ
iħm: q colloquebant᷑ ad inuicem in tẽplo
stantes. Eͥd putatis qͥa ñ uenit ad diem fe¬
stum: Oblit suȩ scĩficationis in ipso loco
orationis: quert̃ agnũ ad immolandum.

Expanded text:
s, sed abiit in regionem juxta desertum in civitatem quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Cogitaverunt magis definite quam prius interficere eum, sed ipse vivendi exemplum dedit discipulis. Non enim est peccatum, si fideles oculis persequentium se subtrahant. Quod autem vadit Ephrem, quae interpretatur fructificatio, figurat transitum ad Ecclesiam gentium. roximum autem erat pascha Juascenderunt multi Hierosolymam de regione ante pascha, ut sanctificarent seipsos. A Domino praeceptum fuit Judaeis per Moysen, ut in die paschae celebratione festi sanctificarentur. Quae celebratio umbra fuit futuri. Sanguine postes Judaeorum signati sunt, quia sanguine Christi frontes nostrae signantur. Quaerebant ergo Jesum, et colloquebantur ad invicem in templo stantes: Quid putatis quia non venit ad diem festum? Obliti suae sanctificationis, in ipso loco orationis quaerunt agnum ad immolandum.
Abbreviated transcription (Latin):
illius ꝓphauit qͥa iħc moriturus erat ꝓ gente:
ꝙ ñ tantũ ꝓ gente. s ut filios di qui erant
disꝑsi congregaret in unum. Cayphas de
p̃destinatas domꝰ isinel ad qͣs missus ẽ dñs.
morte eiꝰ saluandas. S qͥa iuiderat ȩuanglista
qnͣdo scͥpsit ȩuangłm uocationẽ gentium:
addit de illis dicens. S ut filios dĩ qͥ erant
disꝑsi congregaret: ut eẽt unũ ouile & unuᷤˢ
pastor. Hic docem᷑ etiã homines malos ꝓphe¬
tiȩ sp̃u futura p̃dicere: qͦd tam̃ ȩuͣgłista diui¬
no tͥbuit sacram̃to: qͥa cayphas anni illius
summꝰ sacerdos erat. Ds̃ aut̃ẽ constituit sũ¬
mũ saccidotẽ unũ. cui mortuo unꝰ succede¬
ret: s ꝑ ambitionẽ pꝰea euenit ut plures
eeñt: ꝙ ꝑ annos singłos suis uicib mini¬
strarent. fõrte etiã uno anno pluires ammi¬
nistrabant: ex quib sorte exibat qͥ incensũ
poneret: qͦd ñ licebat nͥ sũmo sacerdoti. ut

Expanded text:
avit quia Jesus moriturus erat pro gente et non tantum pro gente, sed ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret in unum. Caiphas de t oves praedestinatas domus Israel, ad quas missus est Dominus morte ejus salvandas. Sed quia viderat evangelista quando scripsit Evangelium, vocationem gentium, addidit de illis dicens: Sed ut filios Dei qui erant dispersi, congregaret, ut esset unum ovile et unus pastor . Hic docemur etiam homines malos prophetiae spiritu futura praedicere, quod tamen evangelista divina tribuit sacramento, quia Caiphas anni illius summus sacerdos erat. Deus autem constituit summum sacerdotem unum, cui mortuo unus succederet, sed per ambitionem postea evenit ut plures essent, et per annos singulos suis vicibus ministrarent. Forte etiam uno anno plures administrabant, ex quibus sorte exibat qui incensum poneret, quod non licebat nisi summo sacerdoti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in die .i. in pace. scilica in me qͥ sũ uera pax
ñ offendet᷑ ab aliquo ut ei noceat: et ideo secu¬
ri uenite mecũ. Si autẽ ambulauerit in uocte.
id÷ in tenebris diaboli qͥ nox ẽ. & tenebras pec¬
catoꝵ. ꝙ aduersitates belloꝵ immitat. meri¬
to offendit .i. offendit᷑ et ledit᷑: qͥa lux non ẽ in
eo .i. sapientia caret. sequendo noctẽ peccati.
Et ileo nullã securitatẽ pot̾ habere nͥ resipis¬
cat. Hȩc ait: & post hȩc: dicit eis. Lararus
amicus nr̃ dormit. s uado. ut a somno excitẽ

Expanded text:
in die, id est, in pace, scilicet in me, qui sum vera pax, in die, id est, in pace, scilicet in me, qui sum vera pax, non offendetur ab aliquo ut ei noceat, et ideo securi venite mecum. Si autem ambulaverit in nocte, id est in tenebris diaboli, qui nox est; et tenebras peccatorum et adversitates bellorum immittit, merito offendit, id est, offenditur et laeditur, quia lux non est in eo, id est, sapientia caret, sequendo noctem peccati. Et ideo nullam securitatem potest habere, nisi resipiscat. Haec ait, et post haec dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem
Abbreviated transcription (Latin):
coccim horȩ st̃ dierꝰ Si quis ambula uertt in
die ñ offendit: qͥa lucẽ huiꝰ mundiuidet. Si
autẽ ambulauerit in nocte offendit. qa lux
Ne in eo. Dubitationẽ & infidelitatẽ illors re¬
duarguit. Nolebant ei dare consiliũ ne moreret᷑
qͥuenerat mori. Unde alibi petro dicenti dñe
picuis esto tͥ ait. Redi pꝰ me sathanã. ñ enim
sapis quȩ dĩ sunt. Ego sũ dies. uos estis horȩ.
Numqͥo horȩ consiliũ dare debent diei: Si
iudas ibi hora eẽt luceret: & ñ traderet diem.
Ergo dñs in hoc uerbo ñ ipsũ itidam: s suc¬
cessorem eiꝰ p̃uidebat. Amplius. Nonne duo¬
decim fc̃ horȩ diei ꝰ Sensus ẽ. quasi dicat. Mu¬
tabilis ẽ animꝰ humanus. ñ qͦd uult aliquo
tepore semꝑ uult. s sic̃ horȩ mutarit᷑ una suc¬
adente alii. sic cogitationes p̾tereunt aliis sue¬
edentib. Siqͥs ambulauerit in die ñ offen¬
dit. subaudis se: qͥa iudet ante se. Dies signi¬
ficat pacem: ac si dicat᷑. Siqͥs ambu lauerit.

Expanded text:
t in die, non offendit, quia lucem hujus mundi videt. Si autem ambulaverit in nocte, offendit; quia lux non est in eo. Dubitationem et infidelitatem illorum redarguit. Volebant ei dare consilium, ne moreretur, qui venerat mori. Unde alibi Petro dicenti: Domine, propitius esto tibi, ait: Redi post me, Satana, non enim sapis quae Dei sunt . Ego sum dies, vos estis horae. Nunquid horae consilium dare debent diei? Si Judas ibi hora esset, luceret, et non traderet diem. Ergo Dominus in hoc verbo non ipsum Judam, sed successorem ejus praevidebat. Amplius: Nonne duodecim horae sunt diei? Sensus est, quasi dicat: Mutabilis est animus humanus, non quod vult aliquo tempore, semper vult, sed sicut horae mutantur, una succedente alii, sic cogitationes praetereunt aliis succedentibus. Si quis ambulaverit in die, non offendit, subaudis se, quia videt ante se. Dies significat pacem, ac si dicatur: Si quis ambulaverit
Abbreviated transcription (Latin):
erat euntis iherłm. Dies assũptionis tẽpꝰ
passionis dicit᷑: qͦ imminente. inꝑterrita
m̃te locũ qͦ pati decreuerat. petit. Et ñ rece
eũ ire: ñ enĩ coutunt᷑ iudei samaritanis. Cũ
uidissent aittẽ discipuli eiꝰ iacob & iohes:
dixerunt. Dñe uis dicimus ut ignis descen¬
dat de celo: & consumat illos: E conuersus
increpauit illos dicens. Nescitis cuiꝰ sp̃c estis.
filiꝰ hominis ñ uenit animas ꝑdere: s salua¬
re. Et abierunt in aliud castellũ. Helya mul¬
tos morte affecit: & ꝓpͥa manu. et igne diui¬
nitꝰ impecrato. In cuiꝰ exemplũ cũ uoluissẽt
apłi petere ign̾ẽ de celo ad consumendũ eos
qͥ sͥ hospiciũ ñ prestiterant. rep̾hendit dñs
in eis uoluntatẽ uindicandi: animadu̾tens
eos ñ amore correptionis. s odio desiderare
undictam. Herbis apłi petri ananias et
uxor eiꝰ exanimes ceciderunt: ñ odio. s iusta
uindicta. Paulus etiã quendã peccatorem
tradidit sathanȩ in interitũ carnis: ut aĩa

Expanded text:
EDA. Dies assumptionis, tempus passionis dicit; quo imminente, imperterrita mente locum quo pati decreverat, petit. Et non receeum ire: non enim coutuntur Judaei Samaritanis. Cum vidissent autem discipuli ejus Jacobus et Joannes, dixerunt: Domine, vis dicimus ut ignis descendat de estis. Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. Et abierunt in aliud castellum. Elias multos morte affecit, et propria manu et igne divinitus impetrato . In cujus exemplum, cum voluissent apostoli petere ignem de coelo ad consumendum eos qui sibi hospitium non praestiterant, reprehendit Dominus in eis voluntatem vindicandi, animadvertens eos non amore correctionis, sed odio desiderare vindictam. Verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, non odio, sed justa vindicta . Paulus etiam quemdam peccatorem tradidit Satanae in interitum carnis, ut anima
Abbreviated transcription (Latin):
lentib. Dicit illi martha. Dñe. iam quarta
dies ẽ: ꝙ putet. Ultimũ quatuor elem̃toꝵ
t̾ra ẽ. Significat gͦ putorẽ terrenoꝵs peccatoꝵ:
ioẽ cupiaitatũ carnaliũ. Terra es enĩ ingͥc
dñs ade cũ peccasset: ꝙ in terrã ibis. Qd̃
autẽ exiit de monum̃to: animã significat
recelente a carnalib uiciis. Qõ uͦ institis ob-¬
uolutus exiit: hoc ẽ qͦd etiã a carnalib rece¬
dentes. & m̃te seruientes legi cdi adhuc tam̃
in corpore constititi alieni a molestiis carnis

Expanded text:
lentibus. Dicit illi Martha: Domine, jam quarta lentibus. Dicit illi Martha: Domine, jam quarta dies est, et putet. Ultimum quatuor elementorum terra est. Significat vero putorem terrenorum peccatorum, id est, cupiditatum carnalium. Terra es enim, inquit Dominus Adae cum peccasset, et in terram ibis . Quod autem exiit de monumento, animam significat recedentem a carnalibus vitiis. Quod vero institis obvolutus exiit, hoc est, quod etiam a carnalibus recedentes, et mente servientes legi Dei, adhuc tamen in carne constituti
Abbreviated transcription (Latin):
ni foras. Et statim ꝓdiit qͥ fuerat mortuuᷤ
ligatus pedes & manus institis: & facies eiꝰ
sudario erat ligata: Dixit eis iħe. Soluite
foras ꝓcessit: qͥ quatriduanꝰ resurrexit. Signi¬
ficat᷑ aut̃ẽ qͥa dũ peccator contẽpnit. sepultꝰ
iacet: qnͣdo penicet. surgit. qnͣdo confitetur
poit. qsi de occultis exeundo manifestus. Qmͣ
mando .i. magna gr̃a uocando. S qͥa uiui-
ẽ exterius: dicit᷑ ministris. Soluite eũ: & sim¬
lepsis. Soluit᷑ utiq a uinculis exclusionis: et
cũ ceteris fidelib libere abit. ꝙ conuersat᷑. quẽ
o. uͥ eũ posiustis: Hic nr̃a uocatio quȩ fit in
occulto significat᷑. E redestinatio enĩ nr̃ȩ uoca¬
tionis oceulta ẽ: cuiꝰ secreti signũ ẽ int̾rogati¬
o dm̃ qͣsi nescientis. cũ ipsi nesciamꝰ: sic̃ apłs
dicit. Ut cognoscam. sic̃ & cognitꝰ sũ. Qđ
ait auferte lapide illos significat qͥ in ȩccłia
corruptȩ uiunt: & offensioni fc̃ credere uo-¬

Expanded text:
ni foras. Et statim prodiit qui fuerat mortuus, ligatus pedes et manus institis. Et facies ejus sudario erat ligata. Dixit eis Jesus: Solvitforas processit, qui quatriduanus resurrexit. Significatur autem quia, dum peccator contemnit, sepultus jacet; quando poenitet, surgit; quando confiteturisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut mando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum est exterius dicitur ministris: Solvite eum, et sinileprosis. Solvitur utique a vinculis exclusionis, et cum caeteris fidelibus libere abit et conversatur, quemo. Ubi eum posuistis? Hic nostra vocatio quae fit in occulto, significatur. Praedestinatio enim nostrae vocationis occulta est, cujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus, sicut Apostolus dicit: Ut cognoscam sicut et cognitus sum . Quod ait, auferte lapidem, illos significat, qui in Ecclesia corrupte vivunt, et offensioni sunt credere vo
Abbreviated transcription (Latin):
rent: uel ex his quid̾a qͥ id crediderant: nunti¬
⁊ auerunt eis ut crederent. Collegert gͦ
pontifices &e pharisei contiliũ: & dicebant.
Qa facimus qͥa hic homo multa signa facit:¬
⁊ Cogitabant qͦmͦ nocerent: ñ qͦmͦ consulerẽt.
Si dimitcimꝰ eũ sic om̃s credent in eũ. & ue¬
ment romam ꝙ tollent nr̃m locũ et gentem.
Temporalia ꝑdere timebant. & ęt̾na ñ cogita¬
bant: ac sic utrũq amisertuit. Timebant
ne si doctrina xp̃i ꝓcederet. iudei nulliꝰ mon¬
m̃ti fierent: & ideo romani ciuitatem eis auferrent:
eosq in seruititt̃e disꝑg̾ent: qͦd pꝰea factũ ẽ.

Expanded text:
rent, vel quidam ex his qui crediderant, nuntirent, vel quidam ex his qui crediderant, nuntiaverunt eis ut crederent. Collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? Cogitabant quomodo nocerent, non quomodo consulerent. Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum: Et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere timebant, et aeterna non cogitabant, ac sic utrumque amiserunt. Timebant ne si doctrina Christi procederet, Judaei nullius momenti fierent, et ideo Romani civitatem eis auferrent, eosque in servitutem dispergerent, quod postea factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ: ꝙ sintte abire. Hoc ẽ qͦd post hanc uitam
auferiut᷑ om̃ia uelam̃ta: ut facie ad faciem ui
deamus. Quantũ autẽ intersit int̾ hominẽ
quẽ dĩ sapientia gestabat ꝑ quẽ liberati su¬
mus &e ceteros homines huic intelligit᷑. qͦd
lararus nͥ exiens de monum̃to ñ soluit᷑. id est
etiã renata anima nͥ resolutione corporis lib̃a
ab om̃i peccato & ignorantia eẽ ñ potest. qnͣ¬
ui ꝑ speculũ et inenignate uidet. Dñi aut̃
linteamina & sudariũ qͥ peccatũ ñ fecit. et
nichil ignorauit: in mom̃to inuenta sunt.
Ipse enĩ solus in carne ñtantũ monum̃to
ñ ẽ oppressus. ut aliqnͣdo peccatũ in eo inue¬
ntret᷑: s nec linteis implicat᷑: ut eum aliqͥd
lateret. aut ab ttinere retardaret. Multi
gͣ ex iudeis qͥ uenerant ad mariã ce marth̾a
& uiderant quȩ fecit: credidert̃ in eũ. Qͥdã¬
 autẽ ex ipsis abierunt ad phariseos: ꝙ dixe
nerant nuntiauert̃ de iħu phariseis ut seui¬

Expanded text:
um et sinite abire, hoc est quod post hanc uitam auferuntur ualamina, ut facie ad faciem uimus. Quantum autem intersit inter hominem quem Dei Sapientia gestabat, per quem liberati sumus, et caeteros homines, hinc intelligitur, quod Lazarus nisi exiens de monumento non solvitur; id est, etiam renata anima nisi resolutione corporis libera ab omni peccato et ignorantia esse non potest, quamdiu per speculum et inlinteamina et sudarium qui peccatum non fecit, et nihil ignoravit in monumento inventa sunt. Ipse enim solus in carne, non tantum monumento, non est oppressus, ut aliquod peccatum in eo inveniretur, sed nec linteis implicatus, ut eum aliquid lateret, aut ab itinere retardaret. Multi ergo ex Judaeis qui venerant ad Mariam et Martham, et viderant quae fecit, crediderunt in eum. Quidam anerant, nuntiaverunt de Jesu Pharisaeis ut saevi
Abbreviated transcription (Latin):
płm qͥ cucũstat dixi. ut credant qͥa tu me
mulisti. His uerb̾ se głam di pat̾s querere: sic̃
i alus oꝑib ostendit. Nam qͥa scd̃m homi¬
nem minor erat patie: ab eo petit suscitati¬
one larari: et ideo se exauditũ dicit: ut uel
sie circũstantes crederent filiũ dĩ. Hȩc cũ¬

Expanded text:
t quia tu me misisti. His verbis se gloriam Dei Patris quaerere, sicut in aliis operibus, ostendit. Nam, quia secundum hominem minor erat Patre, ab eo petit suscitationem Lazari, et ideo se exauditum dicit, ut vel sic circumstantes crederent Filium in Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
la reddidit. ꝙ de peccatis increpat se. Dest¬
⁊ ei. Dñe ueni ⁊ uide. Ꝙ lacͥmatꝰ ẽ iħc. flẽat se
homo: & fremat accusando sua mala opa
Uide humilitatẽ meã & laborẽ meũ: ꝙ qi¬
mitte om̃ia peccata mea: D ixert̃ gͦ noq¬

Expanded text:
la reddit, et de peccatis increpat se. Dicula reddit, et de peccatis increpat se. Dicunt ei: Domine, veni et vide. Et lacrymatus est Jesus. Fleat se homo, et fremat accusando sua mala operVide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . Dixerun
Abbreviated transcription (Latin):
& turbauit seipsũ. & dixit. U posuistis eũᷤ
Qͥ absens corpore sciuit mortuũ. scit uͥ sepul¬
tus ẽ: s sic dicens significat se qͣsi nescire ꝑ¬
ditũ hominẽ .i. mortuũ in peccatis. Unde dictu¬
rus ẽ. in iudicio. Non noui uos: discedite aine.
hoc ẽ ñ uideo uos in luce mea. Hinc etiã ad
adam dixit. Adam uͥ es⁊ Turbauit semet ip¬
sũ: quẽ alius turbare ñ potuit. Scdm uo¬
luntat̾ẽ ꝓpͥam: turbat᷑ infirmitas carnis.
Significat autẽ turbatio xp̃i: quantũ tur¬
bari debeas. mole peccati grauatus. Est aut̃
turbatio quedã tristis cũ gemitu cordis cõ¬
motio. ꝗͣ solent seqͥ lacrimȩ: sic̃ econtͣ hila¬
rescit uultꝰ ante risũ. Sp̃u uero fremere ẽ:
impetꝰ irȩ contͣ uicia ꝓrumpens. Huiꝰmnodi
passiones suscepit xp̃c qͥa uoluit. ad nrãm e¬
ruditione. Et qͥa fides de xp̃o xp̃c ẽ in coror
fremit xp̃c. & turbat᷑ in homine. qnͣdo pes¬
cator cõputat quȩ bona d̃i accepit. quȩ ma¬

Expanded text:
seipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Qui absens corpore scivit mortuum, scit ubi sepultus est, sed sic dicens, significat se quasi nescire perditum hominem, id est, mortuum in peccatis. Unde dicturus est in judicio: Non novi vos, discedite a me . Hoc est, non video vos in luce mea. Hinc etiam ad Adam dixit: Ubi es ? Turbavit semetipsum, quem alius turbare non potuit. Secundum voluntatem propriam turbatur infirmitas carnis. Significat autem turbatio Christi, quantum turbari debeat mole peccati gravatus. Est autem turbatio, quaedam tristis cum gemitu cordis commotio, quam solent sequi lacrymae, sicut econtra hilarescit vultus ante risum. Spiritu vero fremere, irae contra vitia prorumpens. Hujusmodi passiones suscepit C est in corde, fremit Christus, et turbatur in homine, quando peccator computat quae bona Dei accipit, quae ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortuus fuerat. Dñe iam fecet: qͣtriduanus
enĩ ẽ. Timebat remoto lapide potiꝰ fetore ex¬
citari: ꝗͣ frẽm resuscitari. Dicit ez iħe sion
suscitat᷑ qͥa qͣtuor ꝓgressionib ꝑficit᷑ mors
animȩ. Prima ẽ. quasi titillatio delectations
in corde. sccła consensio: tercia factũ: quarta
consuetudo. St̃ qui res illicitas obiuas cogi¬
tationib suis ita ꝓrsus abitiunt: ut nec dẽ¬
lectent᷑. St̃ qͥ delectant᷑ & ñ consentiunt.
Nondũ ꝑfecta mors ẽ: s quodammꝰ incbaal
Selectationi accedit consensio. iam ẽ.illa dap¬
nttio. Post consensũ in factũ irrumpit. fa¬
dum in consuetudnĩe uertit᷑: & fit queda
sespatis. ut dicat᷑ quatriduanꝰ ẽ: iam putet.
Siilerunt gͣ lapide. Iħ̃e autẽ eleuatis sursũ

Expanded text:
 mortuus fuerat: Domine, jam fetet, quatriduanus  mortuus fuerat: Domine, jam fetet, quatriduanus est enim Timebat remoto lapide potius fetorem excitari, quam fratrem resuscitari. Dixit ei Jesus: Nosuscitatur, quia quatuor progressionibus perficitur mors animae. Prima est quasi titillatio delectationis in corde, secunda consensio, tertia factum, quarta consuetudo. Sunt qui res illicitas obvias cogitationibus suis ita prorsus abjiciunt, ut nec delectentur. Sunt qui delectantur, et non consentiunt. Nondum perfecta mors est, sed quodammodo inchoata. Delectationi accedit consensio, jam est illa damnatio post consensum in factum irrumpit, factum in consuetudinem vertitur, et fit quaedam desperatio, ut dicatur: Quatriduanus est, jam putet. Tulerun
Abbreviated transcription (Latin):
t facere. I ħe gͦ rursũ fremens in semet ipse
uenit ad monumentũ. Difficultatẽ ostenate
uiuificationis grauib peccatis obruti pecra¬
toris. Erat autẽ spelunca. & lapis suꝑpo¬
sitꝰ erat ei. Mortuus sub lapide: reus ẽ sub lere
quȩ in lapide scͥpta ẽ. Iusto enĩ lex posita ñ¬
ẽ. fucrunt gͦ moyses & ꝓpħȩ habentes sp̃m p
scm̃. ñ sub lege. s in lege. & cũ lege: et tam̃ qͣsi
sub lege uiuentes. ut eos qͥ sub lege erant lu¬
crifacerent. Sic̃ ẽ illud apłi. Misit d̾s filiũ suũ
factũ ex muliere. factum sub lege: nam sponte
se legi subdidit. ut eos qͥ sub lege erant redr¬
meret. Et uirgo abusuie uocata ẽ mulier:
ꝓpt̾ eos qͥ illã uirgine ẽẽ nesciebant. Sic gͦ ꝓpt̾
eos qͥ estimabant xp̃m ẽẽ sub lege: dicit᷑ ẽẽ
factus sub lege. qͥ erat qͣsi sub lege. A it iħe.
grãm predicate. Littera enĩ occidens: ẽ qͣsi la¬
⁊ p̾is p̾mens. : Dicit ei martha soror eiꝰ qui¬

Expanded text:
go rursum fremens in semetipso, venit ad monumentum. Difficultatem ostendit justificationis, gravibus peccatis obruti peccatoris. Erat autem spelunca, et lapis superpositus erat ei. Mortuus sub lapide, reus est sub lege, quae in lapide scripta est. Justo enim. Lex posita nMoyses et prophetae habentes Spiritum sanctum non sub lege, sed in lege, et cum lege, et tamen quasi sub lege viventes, ut eos qui sub lege erant, lucrifacerent. Sic est illud Apostoli: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Nam sponte se legi subdidit, ut eos qui sub lege erant, redimeret. Et virgo abusive vocata est mulier, propter eos qui illam virginem esse nesciebant. Sic ergo propter eos qui existimabant Christum esse sub lege, dicitur esse factus sub lege, qui erat quasi sub lege. Ait Jesus:gratiam praedicate. Littera enim occidens, est quasi lapis premens. Dicit ei Martha soror ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓbatio dilectionis ad patr̃e: & ad o¬
ues. Sic et petrus tercio confitens amorẽ:
iubet᷑ pascere oues. & ꝓ eis mori. Tenete. qͥa
xp̃e ẽ uerbũ: anima caro. Non defuert̃ he Ar¬
retiei apollinaristȩ dicti: qͥ ausi ft̃ dogma¬

Expanded text:
est probatio dilectionis ad Patrem et ad oest probatio dilectionis ad Patrem et ad oves. Sic et Petrus tertio confitens amorem jubetur pascere oves, et pro eis mori. Tenete, quia Christus est verbum, anima, caro. Non defuerunt haeretici Appollinaristae dicti, qui ausi sunt dogma
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦd sua querit ñ quȩ iħu xp̃i. Ego sũ
pastor bonꝰ: &e cognosco meas: et cognoseũt
me meȩ. Cognosco meas .i. diligo: & meȩ
diligunt me. In bonis ẽ ostiũ: ostiariꝰ pastor.
oues. In malis fures. latrones: mercennarius.
re. Dixit petro: pasce oues meas. Quasi dice¬
ret. Qͥa mͥ dabis qͥa amas me. Hoc da mͥ
si amas me: pasce oues meas. ꝑ ianuã intͣ:
nam qͥ ex alia parte ascendit. ille fur ẽ et
latro. In his ꝑsonis inuenies qͦs diligas: qͦs
toleres: qͦs caueas. Diligendus ẽ pastorꝰ tole¬
randus mercennariꝰ. cauendus latro. Mer¬
cennarius enĩ canonice intrat: uera docet:
qͣuis intentione sinistra. fur uͦ male intͣc:
falsa docet: & ideo ẽ alienus: A xxe. m cxii.
agnosco patrẽ. Qd filius agnoseit patrem
ꝑ se. & dm̃ nemo uidet nͥ ꝑ filiũ: manifestũ
Ẽ ex hoc capitulo. & ex eius concanonicis
t anim̃a meã pono: ꝓ ouib meis. Hȩc

Expanded text:
et quod sua quaerit, non quae Jesu Christi. Ego sum et quod sua quaerit, non quae Jesu Christi. Ego sum pastor bonus. Et cognosco meas, et cognoscunt me meae. Cognosco meas, id est diligo, et meae diligunt me. In bonis est ostium, ostiarius, pastor, oves. In malis fures, latrones, mercenarius, re. Dixit Petro: Pasce oves meas. . Quasi diceret: Quid mihi dabis, quia amas me? Hoc da mihi: si amas me, pasce oves meas. Per januam intra: nam qui ex alia parte ascendit, ille fur est et latro. In his personis invenies quos diligas, quos toleres, quos caveas. Diligendus est pastor, tolerandus mercenarius, cavendus latro. Mercenarius enim canonice intrat, vera docet, quamvis intentione sinistra. Fur vero male intrat, falsa docet, et ideo alienus est. agnosco Patrem. » Quod Filius agnoscit Patrem per se, et Deum nemo videt nisi per Filium, manifestum est ex hoc capitulo et ex ejus canonicis t animam meam pono pro ovibus meis. » Haec
Abbreviated transcription (Latin):
incendit: alium in suꝑbiam erigit. Hunc
mniudia stimulat: illum fallatia supplan¬
tat. Quasi gͦ lupus gregem dissipat: cum
hoeles diabolus ꝑ temptationes necat. Mer¬
nam. Peccantẽ ñ libere audet arguere. ẽxcom¬
municandũ ñ audet excõmunicare. ne ꝑdat
cominoditatẽ humanȩ amicitiȩ: & ne incur-¬
iat molestiam humanarũ mimiciciaꝵ. fu¬
ꝯit gͦ qͥa tacet: tacet qͥa timet. fuga animi.
timor ẽ. ne ꝑdat quȩ diligit. Corpore stat:
spñ fugte. Qd̃ ille ñ faciebat: qͥ dicebat. Et
ipse apłs. sũ missuᷤ in sporta ꝑ murũ. Oues
namq pastori in celo sedent orationib cõ¬
mendabat: se autẽ utilitati earũ fugiendo
seruabat: sic̃ quod̾a loco ait. Manere in car¬
ne necessariũ ꝓpter uos. Ab ipso nãq pasto¬
ix om̃s audierant. Si uos ꝑsequitti fuerint
in una eiuuitate: fugite in aliam. In mercen¬
nario gͦ rep̃hendit᷑ ñ corꝑoris fuga. s m̃tiꝰ.

Expanded text:
incendit, alium in superbiam erigit. Hunc incendit, alium in superbiam erigit. Hunc invidia stimulat, illum fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat; cum fideles diabolus per tentationes necat. nam. Peccantem non libere audet arguere, excommunicandum non audet excommunicare, ne perdat commoditatem humanae amicitiae, et ne incurrat molestiam humanarum inimicitiarum. Fugit ergo, quia tacet; tacet, quia timet. Fuga, animi timor est, ne perdat quae diligit. Corpore stat, spiritu fugit. Quod ille non faciebat qui dicebat: Etsipse Apostolus submissus in sporta per murum . Oves namque pastori in coelo sedenti orationibus commendabat, se autem utilitati eorum fugiendo servabat sicut quodam loco ait: Manere in carne necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes audierant: Si vos persecuti fuerint in una civitate fugite in aliam . In mercenario ergo reprehenditur non corporis fuga, sed mentis:
Abbreviated transcription (Latin):
q ẽ qͥ locũ pastoris tenet. s lucrũ animarũ
ñ querit: qͥa terrenis cõmodis uihiat: & ho¬
nore p̾lationis gaudet. Utru tamen mercen¬
narius sit. ñ bene dinoscit᷑. nͥ cũ lupus acedit
qͥ indicat qͦ animo grex a quoq custodiat᷑.
Uenit autẽ lupus: cũ quilibet inustus & ia¬
ptor fideles oppͥmit. fugit gͦ qͥ pastor ee u
debat᷑ ꝙ ñ erat: ñ mutando locũ: s subtra¬
hendo solatiũ. Tacet enĩ: ꝙ ñ audet resisteri
isrł. ut staretis in prelio in die dñi. Ex apu̾¬
so ascendere ẽ prauis lib̾a ratione contra ire.
Murũ opponere & stare in p̾lio in die añ
ꝓ domo isrł ẽ. cũ ex auctoritate iusticiȩ fidoile
cont᷑ ꝑuersorũ inusticiam uendicamꝰ. Este¬
tiã malignꝰ sp̃c lupus. m̃tes ñ corpora dilam¬
ans: caulas fideliũ assidue circuiens. de qud
dicit᷑. disꝑgit oues. T̃ unc enĩ disꝑgit cũ aliũ
ao luguriam ꝑtrabit: aliũ in auariciam

Expanded text:
ue est qui locum pastoris tenet, sed lucrum animarum ue est qui locum pastoris tenet, sed lucrum animarum non quaerit, quia terrenis commodis nore praelationis gaudet. Utrum tamen mercenarius sit, non bene dignoscitur, nisi cum lupus accedit, qui indicat quo animo grex a quoque custodiatur. Venit autem lupus, cum quilibet injustus et raptor fideles opprimit. Fugit ergo qui pastor esse videbatur et non erat, non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Tacet enim, et non audet resistere Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adverso ascendere, est pravis libera voce contra ire. Murum opponere, et stare in praelio in die Domini pro domo Israel, est cum ex auctoritate justitiae fideles contra perversorum injustitiam vindicamus. Est etiam malignus spiritus lupus, mentes, non corpora dilanians, caulas fidelium assidue circuiens, de quo dicitur, dispergit oves. Tunc enim dispergit, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
bȩ inquit & pharisei suꝑ cathedrã moysi s¬
dent: quȩ dicuit facite: quȩ autẽ facune
facere nolite. Qͥd aliud dixit: nͥ ꝑ mercema¬
rios uocem pastoris audire: Nullus enĩma¬
cit: ñ unde bona dicit. Botrũ carpe: spinã
caue. Botrus aliquando conserit᷑ spmis. et
portat spina ñ suũ fructũ. qnͣdo palmes s¬
nis incombit. Cathedra moysi uitis erat. phi¬
riseoꝵ mores spinȩ doctrina uera ꝑ malos pal¬
mes in sepe: & botrus inter spinas. Caute
elige ne dum queris fructum laceres manũ:
& cũ audis bona dicentẽ: ne untteris mala
facientẽ. Quȩ dicunt factte: eligite uuas.
Quȩ autẽ faciunt. facere nolite: cauete sp̃i¬
nas. Audite apłm de mercennariis loquen¬
tem. Qͥd enĩ dũ omnimꝰ siue occasione. siue
a mercennariis occasione: a filiis ueritate
annuntiat᷑. filii ȩternã hereditatẽ pat̾s pa¬
tient̾ expectant: mercennarii temporałe mer¬
cede festinant̾ exoptant. Mercennarius ita t¬

Expanded text:
t Pharisaei super cathedram Moysi sederunt, quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite . Quid aliud dixit, nisi, per mercenarios vocem pastoris audire? Nullus enim mecit, non unde bona dicit. Botrum carpe, spinam cave. Botrus aliquando conseritur spinis, et portat spina non suum fructum, quando spinis palmes incumbit. Cathedra Moysi vitis erat Pharisaeorum; mores, spinae; doctrina vera per malos; palmes in sepe et botrus inter spinas. Caute elige, ne dum quaeris fructum, laceres manum, et cum audis bona dicentem, ne imiteris mala facientem. Quae dicunt, facite, eligite uvas. Quae autem faciunt, facere nolite, cavete spinas. Audite Apostolum de mercenariis loquentem: Quid enim, dum omni modo sive occasione sive a mercenariis occasione, a filiis veritate annuntiatur. Filii aeternam haereditatem prius patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem festinanter exoptant. Mercenarius itaq
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs ñ fuisset mortuus. S ꝙ mune scio: qͥa¬
⁊ quecũq poposceris a deo dabit tͥ ds. hoc scioqͥa auç
potes suscitare si uis: qͦd tuo arbitrio relinqͦ.
Non enĩ p̾sumo nec rogo ut frẽm suscites:
qͥa nescio ansit ei utilis resurrectio. Dix̃ illi
iħe. Resurget frat̾ tuus. Hoc ambiguũ fuit.
an diceret de p̾senti resurrectione: an de futu¬
ra quȩ cõmunis erit omniũ: Dicit ei mar¬
tha. Scio qͥa resurget in resurrectione in no¬
uissimo die. Dicit ei iħe. Ego sum resurrectio
& uita. Sane sentis de ultima resurrectio¬
ne s ꝑ qũẽ frat̾ tuus tunc resurget potest
& mͦ resurgere: qͥa ego sũ resurrectio. & ideo
resurrectio: qͥa uita. Qui credit in me:

Expanded text:
s non fuisset mortuus. Sed et nunc scio quia quaecunque poposceris a Deo dabit tibi Deus. Hoc scio, quia potes suscitare si vis, quod tuo arbitrio relinquo. Non enim praesumo nec rogo ut fratrem suscites, quia nescio an sit ei utilis resurrectio. Dixit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc ambiguum fuit, an diceret de praesenti resurrectione, an de futura quae communis erit omnium. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione in novissimo die. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio et vita. Sane sentis de ultima resurrectione, sed per quem frater tuus tunc resurget, potest et modo resurgere, quia ego sum resurrectio: et ideo resurrectio quia vita. Qui credit in me
Abbreviated transcription (Latin):
aixit nideis. Soluite templũ hoc:. & in trib dieb
qatabo ilud. ferunt siquide qͥa corpꝰ hominis
quadragesimo sexto die pꝰ conceptionẽ in men-¬
biis distinctione formet᷑: atq ideo ñ casu ge¬
Nũ s diuinitꝰ procuratũ ẽ: ut eo annors nume.¬

Expanded text:
ixit Judaeis: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Ferunt siquidem, quia corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionem in membrorum distinctione formetur, atque ideo non casu gestum, sed divinitus procuratu
Abbreviated transcription (Latin):
in domo & consolabant᷑ eam. cũ uidissent ma¬
riã qͥa cito surrexit et exiit: sequuti fc̃ eam di¬
centes qͥa uadit ad monumentũ. ut ploret i¬
bi. Hoc ideo ȩuangłista narrare curauit: ut
uideamꝰ quȩ occasio fecerit. qͦd plures destes ha¬
beret resurrectio quatriduani. Haria gͦ cũ
uenisset uͥ erat iħe: uidens eũ cecidit ad pedes
eiꝰ. et dixie ei. Dñe si fuisses hie: ñ eẽt mortuus

Expanded text:
idissent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam, dicentes: Quia vadit ad monumentum ut ploret ibi. Hoc ideo evangelista narrare curavit, ut videamus quae occasio fecerit quod plures testes haberet resurrectio quatriduani. Maria ergo, cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Domine, si fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
nifeste. Lazarus mortuus ẽ: ꝙ gaudeo ꝓpt̾ uos
ut credatis qͥa ñ eram ibi. s camus ad eum.
Iam poterant mirari qͥa dñs eum dicebat mor¬
tuũ. qͦd ei nuntiatũ ñ fuerat. Ut credatis inqͥt
scilice robustiꝰ: fides enĩ eor miractił auge¬
bat᷑. Dixit gͦ thomas qͥ dr didimꝰ. ad con¬
discipulos. Eamꝰ et nos: ut moriam᷑ cũ eo

Expanded text:
nifeste: Lazarus mortuus est, et gaudeo propter vos, ut credatis quia non eram ibi. Sed eamus ad eum. Jam poterant mirari quia Dominus eum dicebat mortuum, quod ei nuntiatum non fuerat. Ut credatis, inquit, scilicet robustius, fides enim eorum miraculis augebatur. Dixit ergo Thomas qui dicitur Didymus, ad condiscip
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñ auxit cũ sit plenus ds̾. s nob̃ profuit:
Diligebat autẽ iħ̃e martha &e sororem eius
mariã: &e lararũ. T̃ristium consolator. lan¬
guentiũ saluator. & mortuoꝵ fuscitator li¬
tarũ diligebat: ꝑ quẽ peccator significat᷑. qͥa
ñ uenit uocare iustos s peccatores. Ut gͦ
audiuit qͥa infirmabat᷑. tune quidẽ manst
in eod̾e loco duob dieb. Tamdui tempus
ductum ẽ quousq quatriduũ complerct᷑.
Numerus em̃ ipse dierũ utimat aliqͦd
sacramentũ. H einde post hȩcꝰ dixit discis
sus. Samus in uideã iterũ. Dicunt ei discipli.

Expanded text:
um sit plenus Deus, sed nobis profuit. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam et Lazarum. Tristium consolator, languentium salvator, et mortuorum suscitator, Lazarum diligebat, per quem peccator significatur, quia non venit vocare justos, sed peccatores . Ut ergo audivit quia infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Tandiu tempus ductum est, quousque quatriduum compleretur. Numerus enim ipse dierum, aliquod intimat sacramentum. Deinde post haec dicit discipulis suis: Eamus in Judaeam iterum. Dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ & marthȩ sororũ eiꝰ. Maria aut̃ẽ erat
quȩ unxit dnm̃ unguento. & extersit pedes
eiꝰ capillis suis: cuiꝰ frat̾ lazarus infirmabat᷑.
Unxit maria dñm pꝰ resurrectionẽ larares
quia utrumq preterierat qnͣdo ȩuangłista
scͥpsit: ñ incongrue commemorat posterus
anteꝗͣ referat. qͦd fuit pͥus. Uisert̃ gͦ som¬
res eiꝰ ad eũ dicentes. Dñe: ecce quẽ amas in
firmat᷑. Non ausȩ sunt dicere ueni ce sana÷ all¬
ꝙ sufficit amanti mintiare: qͥ ñ deserit qũe
amat. In bechania infirmabat᷑ lazarus: qͦd
castellũ erat proximũ iherosolunis. Iste soro¬
fr̃e sanando .i. ꝓ reliquis in tenebris ignoran¬
tiȩ adhue eriantib dño supplicant. Audi¬
ens aitẽ iħc. dixit eis. Infirmitas hȩc nonẽ
ad mortẽ. s ꝓ gła dĩ ut głificet᷑ filius dĩ ꝑ eam.

Expanded text:
erat, quae unxit Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Unxit Maria Dominum post resuscitationem Lazari, sed quia utrumque praeterierat quando evangelista scripsit, non incongrue commemorat posterius, antequem referat quod fuit prius. Miserunt ergo sorores ejus ad eum, dicentes: Domine, ecce quem amas INUS. Non ausae sunt dicere, veni et sana: et sufficit amanti nuntiare, qui non deserit quem amat. In Bethania infirmabatur Lazarus, quod castellum erat proximum Hierosolymis. Istae sororum, qui pro fratre sanando, id est pro reliquis in tenebris ignorantiae adhuc errantibus, Domino supplicant. Audiens autem Jesus, qui dixit eis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mia: q qͥa tu homo cũ sis. facis teipsũ dm̃.
Respondit eis ib̃c. Nonnẽ scriptũ ẽ in lege
ur̃a qͥa ego dixi dii estis Aliquando in tria
distribuunt᷑ scͥpturȩ ut illito. oportebat imple¬
ri omĩa quȩ scͥpta st̃ in lege. & ꝓpħis. ce psal¬
mis de me: aliqnͣdo in duo. ut illud. Lex et
ꝓpħȩ usq ad ioħem. Hic autẽ generalit̾ ds
appellauit om̃s illas scͥpturas legem. Tribꝰ mo¬
dis dicit᷑ dẽ. natura. adoptione. opinione.
itatis. de quibꝰ in psalmo d̾r dii estis. Opi¬
mone:demones. uel ydola. Si illos dixit
deos ad qͦs sermo dei factus ẽ. & ñ potest sol¬
ui scͥptura: quẽ pater scĩficauit et misit in

Expanded text:
tu homo cum sis, facis teipsum Deum. Respondit eis Jesus: Nonne scriptum est in lege vestra, quia ego dixi dii estis ? Aliquando in tria distribuuntur Scripturae, ut illud: Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me , aliquando in duo, ut illud: Lex et prophetae usque ad Joannem . Hic autem generaliter Deus appellavit omnes illas Scripturas, legem. Tribus modis dicitur Deus, natura, adoptione, opinione. Deitatis, de quibus in psalmo dicitur: Dii estis; opinione, daemones vel idola. Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura, quem Pater sanctificavit et misi
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs mei: nolite credere mͥ. Si autẽ facio. et
si mͥ ñ uultis credere. oꝑib credite.: ut cognos¬
catis & credatis qͥa in me ẽ pater. & ego in
patre. Si ñ uultis credere uerb̃. et innocentiȩ
uitȩ fiõe adhibete oꝑib: ut merito fidei am¬
plius cognoscendo oꝑa. ueniatis ad fidẽ deita¬
tis. Pater ẽ in filio. ut in sapientia ex se nata.
ꝙ gͥ pari qua ñ minus se nouit quã ẽ. filius
ẽ in patre. ut sapientia dĩ in deo. ñ partici¬
Qerebant gͥ eũ app̾hendere: & exiuit de
⁊ manib eorũ. Et abiit iterũ transiordane in
eũ locũ uͥ erat ioħes baptirans primũ: et
mansit ibi. Qͥ intelligit app̾hendit eum ut
habeat: itidei autẽ uolebant eũ app̾hende¬
re. ut non haberent. A xciuii. Et mult¬

Expanded text:
acio, et si mihi non vultis credere, operibus credite, ut cognoscatis et credatis, quia in me est Pater, et ego in Patre. Si non vultis credere verbis et innocentiae vitae, fidem adhibete operibus, ut merito fidei amplius cognoscendo opera, veniatis ad fidem Deitatis. Pater est in Filio, ut in sapientia ex se nata et sibi pari, qua non minus se novit quam est. Filius est in Patre, ut sapientia Dei in Deo, non particiQuaerebant ergo eum apprehendere manibus eorum. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi erat Joannes baptizans primum et mansit ibi. Qui intelligit, apprehendit eum ut habeat. Judaei autem volebant eum apprehendere, ut non haberent. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
& brachiũ dñi cui reuelatum ẽ: manus patͥs
ipse ẽ filiꝰ. Qd̃ ñ ita dictum ẽ. tanqũa ũs ha¬
beat humanã formã. s qͦd ꝑ ipsũ facta sunt
om̃ĩa. Nam solent hoĩes dicere manꝰ suas esse
alios homines: ꝑ qͦs faciunt qd̾ uolunt. Opꝰ
etiã qͦd fit ꝑ manũ hominis. manꝰ hominis
dr: ut illud. Agnoscit qͥsq manũ suam: eum
to qͦo scripsit agnoscit. Cum gͦ manus dĩ ñ
uno mͣ possit intelligi. hoc loco manũ patͥs
& filii intelligimꝰ potestatẽ utriusq ne si
hic filium manũ patͥs accipiamꝰ: incipiat car
nalis cogitatio etiã ipsius filii querere filiũ.
que similit̾ credat xp̃i manũ. Ego & pa¬
ter unũ sumꝰ. Sustulerunt lapides iudei: ut
lapidarent eũ. ꝑ ego ꝙ pat̾. diseretio. ꝙ ȩqua
litas ꝑsonarũ exp̃rimit᷑: ꝑ unũ unitas di¬
uinȩ substantiȩ intelligit᷑. Hoc iam ñ ferunt
qͥ cetera tulerunt: s duri ad lapides currunt.
S quia ihe ñ patit᷑ nͥ qͦd uult: libere respon¬

Expanded text:
 brachium Domini cui revelatum est , manus Patris ipse est Filius. Quod non ita dictum est, tanquam Deus habeat humanam formam, sed quod per ipsum facta sunt omnia. Nam solent homines dicere manus suas esse alios homines, per quos faciunt quod volunt. Opus etiam quod fit per manum hominis, manus hominis dicitur ut illud: Agnoscit quique manum suam, cum id quod scripsit agnoscit. Cum ergo manus Dei non uno modo possit intelligi, hoc loco manum Patris et Filii intelligimus potestatem utriusque, ne si hic Filium manum Patris accipiamus, incipiat etiam carnalis cogitatio ipsius Filii quaerere Filium, quem similiter credat Christi manum. Ego et Pater unum sumus. Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarentlitas personarum exprimitur; per unum, unitas divinae substantiae intelligitur. Hoc jam non ferunt, qui caetera tulerunt, sed duri ad lapides currunt. Sed quia Jesus non patitur nisi quod vult, libere respon
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt: & multi crecdie¬
runt in eũ. Ioh̃es ñ illummauit¬
cecos. ñ suscitauit mortuos: et
quicqͥd dicebat huic testimoniũ ꝑbi¬
bebat. Lucerna fuit dier: ꝑ lucerña uenia¬

Expanded text:
t multi crediderunt in eum. Joannes non illumicaecos, non suscitavit mortuos, et quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Lucerna fuit diei, per lucernam venia
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ m̃s qd̾ dedit mͥ maiꝰ omnib ẽ ꝙ nemo
potest raꝑe de manu patͥs mei. Hoc pat̾ de
dit maiꝰ omnib: ut illi eẽt unigenttꝰ filiꝰ gig¬
nendo dedit. Sic habet sapientiã filiꝰ. sic ha¬
bet uitã. ut ipse sit sapientia faciens sapienteᷤ:
uita faciens uiuentes: qͦd maiꝰ ẽ omnib. Sed
qͥa ille euiꝰ ẽ uerbũ non ẽ de uerbo: uerbum

Expanded text:
Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est, et nemo Pater meus quod dedit mihi, majus omnibus est, et nemo poterit rapere de manu Patris mei. Hoc Pater dedit Filio majus omnibus, ut illi esset unigenitus Filius. Gignendo dedit. Sic habet sapientiam Filius, sic habet vitam, ut ipse sit sapientia faciens sapientes, vita faciens viventes, quod majus est omnibus. Sed quia ille cujus est Verbum, non est de Verbo; Verb