comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit: nec disciplinam cognouits
aut quid docere poterit : cumipse
non didicerit . Nuncuero sepe
cernimus plurimis ordinationẽ
talib facere. nec eligunt qui ȩc¬
clesiae ꝓsint : si quos uel ipsiamaN
uel quorum sunt obsequus deli¬
niti. uel ꝓquib: maiorũquis piã
rogauerit: Etut de terioradicã:
quiut ordinarentur. munerib:
impetrarunt ⁊ Iaceo de reliquis ⁊
Alii successo res filios uel parentes
faciunt : & conantur posteris.
p̃sulatus relinquere dignitatẽ:
cum hocnecmorses amicus dĩ fa¬
cerepotuit. si iosue dealiatri¬
buelegit : ut sciremus principa¬
tum in populo. Non sanguinem
defendendum eẽ sed uitae meri¬
tum ĩnt̃dum autẽ & iuxta meri¬
tum plebium eliguntur ꝑsonȩ
rectorum: Vnde nouerint
populisui fuisse meriti : regim̃
ꝑuersi suscepis se pontificis
Quod autem isqui postbaptis¬
mum aliquo mostali peccato
corruptus ad sacerdotium ñ
ꝓueatur : lexipra testatur ⁊
Morses enim inlege p̃cepit sa¬

Expanded text:
tenuit, nec disciplinam cognovit? tenuit, nec disciplinam cognovit? aut quid docere poterit, cum ipse non didicerit? Nunc vero saepe cernimus plurimos ordinationem talibus facere: nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur, muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis. Alii successores filios vel parentes faciunt, et conantur posteris praesulatus relinquere dignitatem, cum hoc nec Moyses amicus Dei facere potuit, sed Josue de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo non sanguine defendendum esse, sed vitae meritis . Interdum autem et juxta meritum plebium eliguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, regimen perversi suscepisse pontificis. Quod autem is, qui post baptismum aliquo mortali peccato corruptus, ad sacerdotium non provehatur, lex ipsa testatur. Moyses enim in lege praecepit sa
Abbreviated transcription (Latin):
minus a trib: p̃sentib: c &e¬
ristamen consentientib testi¬
monium litterarum ⁊ Huicaut̃
dum consecratur datur baculus:
ut eius indicio subditam plebẽ.
uel regat. uel corrigat. uel in fir¬
mitates in firmorum sustineat ⁊
Datur & anulus: ꝓpt̃ signum
pontificalis honoris. uel signa¬
culum secr&orũ : Nam multas.
quae carnalium minusq: in¬
tellegentium occultantes sa¬
cerdo tes quasi sub signaculum
condunt : nein dignis quib:q:
sacram̃tadĩ aperiantur ⁊
Iamuero quod seculares iuri ne¬
quaquã administeriũ ecclesiae
ad sumantur. eadem auctori¬
tas apostolica doc& &dicit : ma¬
nuscito nemini in posueris
&iterum: Non ne offitum : ne
in suꝑbiam elatus. put& senon
tantum ministerium humili¬
tatis quam ad ministrationem
saecularis potestatis adep̾tum.
& condempnationẽ suꝑ biae sicut
diabolus ꝑiactantiã deiciatur :
Quomodo enim ualebit secularis
homos a cerdoti magisterium
ad implere : cuius necofficium

Expanded text:
minus a tribus praesentibus, caeteminus a tribus praesentibus, caeteris tamen consentientibus, testimonio litterarum. Huic autem dum consecratur datur baculus, ut ejus indicio subditam plebem vel regat vel corrigat, vel infirmitates infirmorum sustineat. Datur et annulus, propter signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt quae ante carnalium minusque intelligentium sensus occultantes sacerdotes, quasi sub signaculo condunt, ne indignis quibusque sacramenta Dei aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae assumantur, eadem auctoritas apostolica docet et dicit: Manus cito nemini imposueris . Et iterum: Non neophytum , ne in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum; et in condemnationem superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotii magisterium adimplere, cujus nec officium
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ a postolos benedixit:
Sicut in euangelio lucȩscrip¬
tum ẽ Et ꝑduxitillos trans
b& haniam : & eleuauit manus
suas & benedixit eos ⁊ Factũ¬
q: ẽ cumbenedixiss& illis.
discessit ab eis &ipssreuersi
sunthierus alẽ cum gaudio
sita ẽ in episcopatũ : & sic missi
sunt ad euangeli tandum :
Quod aut̃ a triginta annis sacer¬
dos efficitur : ab u&ate scilic&
xp̃i sumptum ẽ. exqua idemor¬
sus ẽ p̃dicare: Haecenim a&us
ꝓfectum iam non indig& par¬
uulorum: sed ꝑfectionis. ui
plena ẽ & robusta & adomne
disciplinae ac magisterii exer¬
citium p̃parata : Quod uͦ
unius uirginalis matrimo¬
niae sint. quieliguntur in
ordine pontificatus: & inue¬
teri legemandatum ẽ & ple¬
nius scribit a postolus dicens:
unius uxoris uirũ : Cacerdo¬
tem quȩrit eccła : aut de mo¬
nogamia ordinatũ. autde
uincialib: ep̃is ordinatur :
ideo ẽ institutũ nealiquid con¬
trafidem ecclesiae unius. tr¬
rannica auctoritas molir&᷑¬
entibus constituitur: ac non

Expanded text:
sitionem apostolos benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: Et perduxit illos trans Bethaniam: et elevavit manus suas, et benedixit eos. Factumque est cum benedixisset illis, discessit ab eis: et ipsi reversi sunt in Jerusalem cum gaudio sita est in episcopatum, et sic missi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate scilicet Christi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad omne disciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum est, et plenius scribit Apostolus dicens: Unius uxoris virum . Sacerdotem quaerit Ecclesia, aut de monogamia ordinatum, aut derovincialibus episcopis ordinatur, ideo institutum est, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius trannica auctoritas moliretentibus instituitur ut non
Abbreviated transcription (Latin):
NEGOTIA PROPRIŨŨTIRIUN
hab& negotium nondẽ se¬
rat episcopũ ꝓprium & ad
secularia ꝑ currat iudicia.
si prius actiouentil&ur apud
ep̃m ꝓprium. uel ceste con¬
silio ciusdẽ ep̃i apud quos
utrȩq pastes uoluerintiudiciũ
continebunt: Si q̃ autem p̃t̃
haec fecerit : canonicis correp¬
tionibus sub iacebit: Quod si
clericus hub& causã aduersus
ep̃m ꝓprium uel ad uersus
alterum : apud srnodum ꝓ¬
uintia eiudio &ur Quod siad
uersus eiusdẽ ꝓuintiae m&ro¬
politanũ ep̃s uel cdericus hab&
querelum : p&at primatem
& upud i psum iudic&ur: Lexten¬

Expanded text:
negotia proprium episcopuhabeat negotium, non deserat episcopum proprium, et ad saecularia percurrat judicia: sed prius actio ventiletur apud episcopum proprium, vel certe consilio ejusdem episcopi apud quos utraeque partes voluerint, judicium continebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjacebit. Quod si clericus habeat causam adversus episcopum proprium, vel adversus alterum, apud synodum provinciae judicetur; quod si adversus eiusdem provinciae metropolitanum episcopus vel clericus habuerit querelam, petat primatem  apud ipsum iudicetur aut
Abbreviated transcription (Latin):
SIIS MINIS TRART T̃ X.
onlicereclericum induarũ
ciuitatum conscribi simul
eccłis. Etinqua initio ordina¬
tus ẽ & adquam confugit. quasi
ad potiorem ob in anis gloriȩ
cupiditatem. Hocautẽ faci¬
entes: reuo caridebere ad suã
eclesiã in qua primitus ordi¬
natis &ibi tantũ modo minis¬
trare. Siuero iam quitrans¬
latus ẽ exalia in aliam ecclesiã.
prioris ecclesiae uel mastirioꝵ
quae sub ea sunt aut ptotioꝵ
autxenodocioꝵ rebus: innul¬
locommunicent. Eos uero
quiausi fuerint p̃definitionẽ
magnae & uniuersalishuiꝰ
srnodi quicquam exhisquȩs̃
ꝓhibita ꝑp&rure : decreuit

Expanded text:
siis ministrare. X. Non licere clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit, quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero jam quis translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyriorum quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicet. Eos vero qui ausi fuerint, post definitionem magnae et universalis hujus synodi, quidquam ex his quae sunt prohibita, perpetrare, decre
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ prauioperis phari sacorũ
more adingressũ regnitendentib¬
obstaculum fiat: Quiiuxtami
gistriuocẽ necipsi intrant:
necalios intrareꝑmittunt:
Considerandum quoque ẽ quiacũ
causaĩ popub electus p̃sul suscipit.
quasi ad acgrum medicus acce¬
dit: Si ergo adhuc eius in opere
passiones iuuunt : qua p̃sũptione
ꝑcussum mederi ꝓperat quiin
facie uulnus postat

Expanded text:
exemplum pravi operis, pharisaeorum exemplum pravi operis, pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibobstaculum fiat. Qui juxta vocem Magistri, nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt . Considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portat
Abbreviated transcription (Latin):
lares Nequaquã iuncere aua¬
ritiam potest: quando ad mul¬
torum sustentationẽ tendit.
is cui sufficere ꝓpria nec soli po¬
tuerunt: Ex ante acta ergoiuta
sequisq inueniat: n eappetitu
seculminis. i mago cogitationis
inludat ⁊ Plerumq in occupa¬
tione regiminis. ipse quo que bo¬
nioperis usus perditur:
quuntranquillitate tenebatur:¬
E Quia quia &omari rectenauem
& imperitus dirigit: Turbatis aut̃
tempestatum fluctibus. &iam pe¬
ritus senauta confundit: Quid ẽ
potestas culminis. nisi tem pestus
mentis: inqua cogitationũ semꝑ
ꝓcellis nauis cordis quatitur :
hucillucq incessanter impellitur
ut ꝑ repentinos excessus oris &
operis. quasi ꝑ obuiantia sa xa
ad regimen ueniat. uistutibus
uacuus nec coactus accedat. fille
si omninorenititiir caueat neue¬
ceptam pecuniam insudarioli¬
gans. deeius occultatione iudic& :
Pecunia quippe insudario ligare ẽ :
ꝑceptadona subotiolentitorporis
regimen app&it : adtendat neꝑ

Expanded text:
lare. Nequaquam vincere avalare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis, nisi tempestas mentis, in qua dum cogitationum semper procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis, quasi per obviantia saxa ad regimen veniat; virtutibus vacuus, nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare, est, percepta dona sub otio lenti torporis regimen appetit, attendat ne per
Abbreviated transcription (Latin):
Et quam uis hocelationis inten¬
tione app&ant . operaturos
tamen se magna ꝑ tractant :
animo suꝑficies cogitationis
ostendat : Namsibi ipsadese
mens sepementitur. & fingit
sedebonoopere amare. quod
non amat : demundi autem
gloria non amare quodamat :
Saepemens principari appaens
fitadhocpauidacum q̃rit.
aud axcum ꝑuenerit : Tendes
enim neñ ꝑueniat trepidat.
s. repente ꝑueniens iuresibi
hoc debitum ad quod ꝓuenerit
putat: Cumq ꝑcepto principatus
officio ꝑfrui saeculariter coeperit:
libenter obliuiscitur quicquid re¬
ligiosae cogitauit: Nec eẽ ẽ enim.
utcum cogitatio extrausum ducit᷑:
ꝓtinus mentis oculos ad operatrans¬
acta reuoc&ur Acpens& quisq
quid subiectus egerit : & repen¬
te cognoscit si p̃latus bona agere
quae ꝓ posuerit possit: Nequa¬
quam ual& inculmine humilita¬
tem discere . quuinimis positus
non de sut suꝑbire: Nescit lau¬
dem cum supp&it fugere : qui
adhanc didicit cum de e& anhe¬

Expanded text:
Et quamvis hoc elationis intenEt quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant. animo superficies cogitationis ostendat. Nam sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit de se bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat. Saepe mens principari appetens, fit ad hoc pavida, cum quaerit; audax, cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat, trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepto principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Necesse est enim ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhe
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsi ad regiminis culmeneru¬
perit : inclationẽ ꝓtinus usuglo¬
riae ꝓmutatur Sic saulquun¬
dignum seprius considerans.
fugerat: mox ut regni guber¬
naculu ꝑcaepit intumuit
Honorarinamq corã populocu¬
piens : dumrep̃hendi publice
noluit. ipsũ tamenqui in regno
seunxerat scidit Dauid ꝓphe¬
ta auctoris iudicio pene incune¬
tis actib placens. moxutp̃s¬
surae pondere caruit. intumo¬
reuulneris erupitꝰ Factusq
ẽ in mosteuiri crudelit̃ rigidus.
qui in appecitufeminae enerui¬
ter fuerat fluxus: Et quima¬
lis antenouerat pieparcere :
inbonorum quoq: necep̃didicit
sineobstaculo r&ractationis
anhelare: Prius quippeferi¬
redep̃hensum ꝑs. ecutorẽ noluit:¬
& postcum damno desudantis
exercitus &iam deuotum militẽ
extinxit: Quem ꝓfecto abelec¬
torum pumero culpalongius
raper& : nisi hunc adueniam
flagella reuocassent: plerũq
ralecupiunt: non nulla quo¬
q bona opera animo ꝓponuNt

Expanded text:
quod si ad regiminis culmen eruquod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans, fugerat, mox ut regni gubernaculo suscepit, intumuit. Honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum tamen qui in regem se unxerat, abscidit. David propheta, auctoris sui judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit: factusque est in morte Uriae crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae enerviter fuerat flexus. Et qui malis ante pie noverat parcere, in bonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis anhelare. Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus, etiam devotum militem extinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revocassent. Greg. Parale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
itineris officiũ susceperunt :
Quib hinimirum qui subsequent᷑
inherent : dorsa nominantur
Obscuratis ergo oculis dorsum flec¬
titur: quia cũ lum̃ scientiae per¬
dunt quip̃ eunt. ꝓfecto ad por¬
tanda peccatorũ curuant᷑ onera
quae sequuntur: Indigniquiq
tanireatus pondera fugerent:
siueritatis sententiam sollicita
cordis aurepensarent. quaait i
Qui scandaliz auerit unũ depu¬
sillis istirquiin mecredunt : ex¬
pedit ei ut suspendatur molu¬
asinaria collo eius. & demergat᷑
in ꝓfundũ maris: Netemera resa¬
cra regimina quisquis his im¬
par ẽ audeat : & ꝑ concupiscen¬
tiam culminis ducatũ suscipiat
ꝑditionis: Hinc enimpi eia cob
ꝓhibetdicens: Nolite plures
magistri fieri fr̃s mei: Hincip¬
ꝑcipere uitauit in t̾ris : qui suꝑnox
quoq spirituũ scientiã sensũ qitrans¬
cendens ante scła regnat in caelis⁊
Plerum que ad uersitatis magistt¬
rio : subdisciplina corp̃mitus ⁊

Expanded text:
itineris officium susceperunt; itineris officium susceperunt; quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntur. Indigni quique tanti reatus pondere fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur molasinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Ne temerare sacra regimina, quisquis his impar est, audeat: et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ippercipere vitavit in terris: qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑꝓpha&amdicitur : Ipsi
pastores ignorauerunt intelle¬
gentiã : Quosrursus dñs deces¬
tatur dicens : Et tenentes legẽ :¬
nescierunt meq łtnesciriergo
scabeis ueritas conqueritur
& nescirese principatum nes¬
cientium ꝓtestatur Quia ꝓfec¬
tohi quiea quae s̃ dñi nesciunt.
ad nõ nesciuntur. Paulo at¬
testante quiait ⁊ Siquis autẽ
ignorat. ignorabitur, Ple¬
rumq: pastorum imperitia :¬
meritis congruit subiectorũ.
Quia quã uis lumen scientiae sua
culpa exigente non habeant.
districto tam̃ iudicio agitur.
ut ꝑeorum ignorantiam. hi
&ium qui sequuntur offendaNT ⁊
Hinc namq: in euangelio ꝑsemet¬
ipsam ueritas dicit: Si caecus
caecoducatum p̃beat: ambo
infoueam cadent Hinc
psulmista non optantis animo:
s. ꝓpha&antis mesterio denun¬
tiatdicens: Obscurentur ocu¬
lieorũ peuideant: & dorsum
eorum semꝑ incurua Oculi
quippesunt : qui in ipsa honoris
summafaciaepositi: ꝓuidentis

Expanded text:
per prophetam dicitur: Ipsi per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursum Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire se principatum nescientium protestatur; quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum, quia quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt qui in ipsa honoris summi facie positi providendi
Abbreviated transcription (Latin):
cubitus incaenis primas in con¬
uentib: cathedras quaerunt ⁊
Quisusceptum curae pastoralis
officium ministraredigne tan¬
tomagis nequeunt : quanto ad
humilitatis magisterium exso¬
laelationeꝑ uencrunt: Ipsa quip¬
pe inmagisterio linguaconfun¬
ditur : quando aliud discitur &
aliud docetur: Contra in dignos
pastores dñs ꝑ ꝓpha&am quae¬
riturdicens : Ipsi regnauer̃
& non exme⁊ principes exti¬
terunt . & non cognoui ⁊
Exsenamque & non ex arbitrio
summi rectoris regnant.
qui nullis fultiuistutib ne¬
quaquã diuinitus uocati. si sua
cupidine accensi culmen regi¬
minis rapiunt potius quam ad¬
sequuntur : Inutiles sacerdo¬
tes internus iudex & ꝓuehit
& non cognorct ⁊ Quia quos ꝑ¬
mittendo tolerat. ꝓfecto ꝑiu
dicium reꝓbationis ignorat :
Vnde ad se quib: dam & postmi¬
racula uenientib dicit ⁊ Rece¬
ditea me operarii iniquitatis:
nescio quiestis. ⁊ Pastorũ impe¬
ritia uoce ueritatis increpatur .:

Expanded text:
coenis recubitus, primas in concoenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt : qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per prophetam queritur, dicens: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi . Ex se namque et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit et non cognoscit; quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
LEMAGISTERIT̃ ACCEOERE
NONERAESUNIANT
unt plerique pastorum quidũ
Ome tiri senescunt: quae non
didicerunt. docere concupiscunt :
Qui pondus magisterii tantole¬
uius a estimant : quanto uim
magnitudinis illius ignorantq
Vt quia indocti acp̃cipitesdec¬
trinae arcem tenere app&unt :
ap̃cipitationis suae ausibus in
ipsalo cutionis ianuareppellant᷑ :
Nulla arsdo ceri p̃sumitur nisi
intenta prius meditationedis¬
catur Ab imperitis ergo pasto¬
ralemagisterium quate meri¬
tate susipitur quando ars. ẽ
astium regimen animarum:
quis autem cogitationũ uulnera
occultiora eẽ nesciat uulnerib
uiscerum : & tamen sȩpe quine¬
quaquam spiritalia p̃cepta
cognouer cordis semedicos ꝓfite¬
rinon m&uunt : dum quipig¬
mentoꝵ uni nesciunt. ideri
medici carnis erubescunt :
Sunt non nulli quuntrascãmec¬
clesiã ꝑspeciem regiminis glo¬
riam affectant honoris. ⁊¬
Videri doctores appetunt trascen¬
dereca& eros concupiscunt. ad
testante ueritate primos re

Expanded text:
le magisterium accedere non praesumant. Sunt plerique, etc. pastorum, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerunt, docere concupiscunt. Qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant. Ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis janua repellantur. Nulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat, vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sunt nonnulli, qui intra sanctam Ecclesiam, per speciem regiminis, gloriam affectant honoris. Videri doctores appetunt, tradere caeteros concupiscunt, atque, attestante Veritate, primos in
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ eo quod aliis plutis̃ : ne¬
qua quã pariu pendant ca¬
nonica instituta ⁊ s quanto
plus implicantur in fratrũ
curis : tanto magis studeaNT
cuelestib: obtemperare mo¬
nitis ⁊ Debent igitur cunctȩ
congregationi utiles eẽ :
& deministerio sibi cõmisso
fideliter ꝓdesse ⁊ Eauero
quae fratrib: daredebent.
cum caritate tempore opor¬
tuno incunctant̃ p̃beant ⁊
quatenus ad ño defideli ad¬
ministratione grãdũbonũ
ad quirant ⁊ Ergahuius cemõdi
delinquentes & oboedientiã
sibi commissam benenonad¬
ministrantes: modus supe¬
rior conphensus tenendus . ẽ¬

Expanded text:
et pro eo quod aliis praelati sunt, neet pro eo quod aliis praelati sunt, nequaquam parvipendant canonica instituta; sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare debent, cum charitate tempore opportuno incunctanter praebeant, quatenus a Domino de fideli administratione gradum bonum acquirant. Erga hujuscemodi vero delinquentes et obedientiam sibi commissam non bene administrantes, modus superius comprehensus tenendus e
Abbreviated transcription (Latin):
entes canoni cacen sura corri¬
pere & oboedienterostando
ad meliora ualeant ꝓuocare :
Non enim constituendi sunt
ꝑ sonalit̃ aut eo ordine quo in
collegio fratrum admissi sunt.
s secundum uitae merttu ̃ dignto¬
& spiritaliũ donorũ p̃rogatiuã ⁊
Qiui& in congregatione assidui
sint : & fratrum cram ꝑ¬
uigili studio gerant⁊ etsicuł
alios p̃cedunt mugisterio :
itunimirũ in nocentis uitȩ
in forment exemplo ⁊
Vtiuxtau postolũ exemplo
sint ca&eris in uerbo incon¬
uersatione. incaritate.
Quiu&iũ si prioratus sui causa
intu mescere cueperint.
derint. sicrebro ad moniti
in corrigibiles extiterint.
aministerio ꝓpellantur.
aliiq: in loco illorũ quud stre¬
nue ꝑ agere possint substi¬
p̃positos. quiquandã prio
ratus curam sub aliis p̃latis
gerunt : Hitum̃ qui suxta
hunc morẽ p̃positiuocant᷑
tales & tum strenui consti¬
tuendisunt. qui & uitae
ꝓbabilissint & eu que sibi
iniuncta sunt. fideliter
humilit̃ que expleant :

Expanded text:
entes canonica censura corret obedientes hortando ad meliora valeant provocare. Non enim constituendi sunt personaliter, aut eo ordine, quo in collegio fratrum admissi sunt, sed secundum vitae meritum,  spiritalium donorum praerogativam: qui et in congregatione assidui sint, et fratrum curam pervigili studio gerant; et sicut alios praecedunt magisterio, ita nimirum innocentis vitae informent exemplo, ut, juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversatione, in charitate, Qui etiam, si prioratus sui causa intumescere coeperint, derint, si crebro admoniti incorrigibiles exstiterint, a ministerio propellantur, aliique in loco illorum, qui id strenue peragere possint, substisiti rite dicantur, usus ratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta hunc morem praepositi vocantur, tales et tam strenui constituendi sunt, qui et vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fideliter humiliterque expleant,
Abbreviated transcription (Latin):
nouerit. & sumere ex illa quod
adiuuat. & expugnare quod
temptat & aequalem secum illa
ca&eris cernere & tamen sopeo¬
cantibus telo ultionis ante fe¬
Are ⁊ Predicator quisque stugi¬
deat : ut minas potentiũ ratioci¬
natione mitig&. & oppssorum
angustits. quantũ p̃ual&.
opeleu&. ut foris resistentibus
obponat pagientiã &intus suꝑ¬
bientib: exhibeat cumpaientia
disciplinã : Vtergaerrata sub¬
ditor sic mansua&udo telum
tem per& . quatenus anistitiae
studio nonerii& ⁊ Sic adul tio¬
nem ⁊elus ferueat inectamen
pia&atis limitem feruendo trans¬
cendat: fectoris officium esse
deb& ut in gratos beneficus ada¬
morẽ ꝓuoc&: ut gratos quoque
ministeris in amorẽ seru& ut ꝓ¬
ximorum malacum corrigere ñ
ual& taceat: Et quaecumq: corri¬
gilo quendo possunt. silentiũ con¬
sensũ eẽ perti mes cant:¬

Expanded text:
noverit, et sumere ex illa quod noverit, et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat: et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Praedicator quisque studeat ut minas potentium ratiocinatione mitiget; et oppressorum angustias, quantum praevalet, ope levet: ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet, ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quoque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala, cum corrigere non valet, taceat: et quaecunque corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat
Abbreviated transcription (Latin):
hos quieru diri poterant i ner¬
rorem derelinquit: Sitrector
bene agentibus ꝑ humilitatem
socius : contrade linquentiũ uitia
ꝑ relum iustitiae erectusVt&
bonis innullo sep̃ferat : & cum
prauorum culpa exigit potes¬
tatem ꝓtinus suiprioratus agnos
cat : Quatenus & honore sub ps¬
so. aequalem se subditis beneii¬
uentib: deput& : & erga ꝑ uersos
iura rectitudinis non exercẽre
natura aequales genuit: Sed
uariante meritorum ordine :
alios alis culpapꝰponit: Ipsa aut̃
diuersitas quae accessit exuitio :
diuino iudicio dispensatur ⁊
Vt qui a omnis homo aequestare
non ual& altregatur ab alteros
Cuncti quip̃ sunt non insepotes¬
tatem debent ordinis: s aequa¬
litatẽ pensare conditionis :
Nec p̃ eẽ hominib gaudeant:
beneregit : qui& tenere illam no¬
uerit. & inpugnare Benehanc
regit qui scit ꝑ illam suꝑculpas
erigi scitcumilla ca&eris aequa¬
litate conponis Quam tam̃ potẽs¬
tatẽ recce dispensat qui sollicite

Expanded text:
hos, qui erudiri poterant, in erhos, qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Sit rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agncat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercere fnatura aequales sunt geniti: sed variante meritorum ordine, alios alii culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa calitate componi. Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
clarere deb& ecclesiasticus
doctor: Nam doctrina sinedu
ta : arro gantem reddit: Uita
sine doctrina : inuti lem facit.
Sacerdotis p̃dicatio operib con¬
firmanda ẽ : itaut quod doc&
uerbo instruat exemplo
Vera ẽ enim illadoctrina : quã
uiuendi sequitur forma:
plere opere neglegat : Tuno
quando efficaciter adimpl&:
Vnusquisq doctor & bonae
actionis & bona e p̃dicationis
haberedeb& studium : Nam
alterum sine altero : non facit
ꝑfectum. s p̃cedat iustus be¬
ne agere ut sequent̃ possit
benedocere ⁊ Sic̃ in nomis ma
metallum & figura . & pođ
inquiritur : ita inomnidoc¬
tore ecclesiastico q sequatur
qͣ doceat. quo modo iuuati
Perqualitatem igitur metalli:
doctrina: Perfigurã similitu¬
do patrum: Perpondus :
humilitas de signatur : Qui
ergo abhis tribus distrepaue¬
rit: non m& allũ s& t̃raerit:¬
humilis in uerbo: Neaut
tacenda ꝓferat : aut ꝓferenda
r&icescat : Nam sicut in cau¬
ta locutio inerrorẽ ꝑtrahit
ita indiser&um silentium.

Expanded text:
clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo instruat exemplo. Vera enim est illa doctrina quam vivendi sequitur forma. plere opere negligat. Tunc equando efficaciter adimpletur. Unusquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erithumilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda taceat. Nam sicut incauta lita indiscretum silentium
Abbreviated transcription (Latin):
cia recurramus : Quia sicut
nos nullis meritis. hoc ipsum
bonum quod habemus accipimꝰ :
ita illos quoq potest gratia suꝑ¬
nȩuistutis in fundere ut excitati
naquae nos ante accepimus p̃ue
lapidatum stephanum p̃cursu¬
rus erat. qui in moste eius lapidan¬
tium uestimenta seruabat : his
ergo primum cogitationib: hu¬
miliari cordeb& : & tunc demũ
delinquentium iniquitates in cre
RUNSILEHTIO

Expanded text:
cia recurramus. Quia sicut cia recurramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati na quae nos ante accepimus, praelapidatum Stephanum praecursurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitates increparum silentio
Abbreviated transcription (Latin):
debemus accipere: ꝓphaca
adtestante quiait ⁊ Sacerdo¬
testu induant᷑ iustitiam ⁊
Vestimentis itaq: illius tinti¬
nabula inherent : ut uit ue uiã
cum linguae sonitu. ipsa quoq:
opera sacerdotis clument :
Nosquia in firmi homines sum :
cumdedõ hominib: loquiniur :
debemus primum meminis se
quod sumus ut ex ꝓpria in fir¬
mitate pensemus. quod ocendi
ordine infirmis fratribus con¬
solemur: Consideremus igit᷑ :
quia aut tales sumus quales ñ¬
nullos corrigimus. aut tales
aliquando fuimus & suã diui¬
nagratia operante non sumus.
ut tanto eos temperantius cor¬
dehumili corrigamus : quan¬
tonos m&ipsos uerius in his
quo semendumus agnoscimus:
Sinos sacerdotes tales nec sumꝰ.
nec fuimus. quales adhuc illi
sunt quos emenda recuramus.
necor nr̃m foste suꝑbiat & de
ipsa in nocentia peius ruat.
quorum mala corrigimus :
alia eorũ bona nobis anteo cu¬
los reuocemus: Quaesi omnino
nulla sunt: ad occultadĩ iudi¬

Expanded text:
debemus accipere, Propheta debemus accipere, Propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitia ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis clament. Nos quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quid sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus, ut tanto eos temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si nos sacerdotes tales nec fuimus nec sumus quales adhuc illi sunt quos emendare curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus: quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judi
Abbreviated transcription (Latin):
adloquendum rapitur: erroris
uulnere audientium corda feri¬
antur q & cum fostusse sapiens ui¬
deridesiderat : unitatis compagẽ
& pacem hab& int̃uos : Persul
quippe : uerbi s apientia designat᷑.
Quigitur loquisapient̃ nititur:
magno ꝑem&uat. nein eius elo¬
quio audientium unitas confun
datur: Hinc paulus ait : Nplus
supere quũ opost& sapere : s& sape¬
re ad sobria &atem: Neigitur rec¬
torin cautus ad loquendũ ꝓruat :
hoc quodiã p̃misimus ꝑsem& ipsã
discipulis ueritasclamat: Ha¬
b&esul in uobis & pacẽ hab&tint̃uos ⁊
Acrifigurate ꝑhabitũ sacerdotis
dicat: Mala punica tintina¬
bulis iungite : ut ꝑomnequae
dicitis unitatẽ fidei cauta ob¬
intabernaculum in grediens
uelegrediens moritur. sideeo
sonitus non auditur: quia irã
contrase occulti iudicis exigit.
sisinepdicationis sonitu incedit:
Aptetintinabula : uestimentis
pontificis describuntur in sestas
Vestimenta & enim sacerdotis
quidaliud quam recta opera

Expanded text:
ad loquendum rapitur, erroris ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur: et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem t pacem habete inter vos . Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne in ejus eloquio audientium unitas condatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam discipulis Veritas clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Ac si figurate per habitum sacerdotis dicat: Mala punica tintinnabulis jungite; ut per omne quod dicitis unitatem fidei cauta obin tabernaculum ingrediens vel egrediens moritur si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti Judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte tintinnabula vestimentis pontificis describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera
Abbreviated transcription (Latin):
emic& : Cuuiacinctus quia & hereo
colore resplend& adiungitur :
ut ꝑ omne quod incelle gendo pe¬
n&rat. non ad fauores infimos s
ad amorẽ caelestium surgat ⁊
Nedum suir in cautus laudib capi¬
tur : ipso &iũ ueritatis intellectu
uacua&ur uro uidelic& iacinc¬
to acpurpura bistinctis coccus
adiungitur : ut ante in t̾niudicis
oculos. om̃a uistutum bona ex ca¬
ritate decorentur. &cuncta quae
coram hominib: rũtilant. haec
in conspectu occulti arbi tris flã¬
maintimiamoris accendat
Quaescilic& caritas quia dm̃simul
acꝓximum diligit : quasi exdupli¬
citinctura fulgescit: Quisic ad
auctoris speciem̃ anhuelatiut
⁊ ꝓximorum diram nogleguat
uelsi cꝓximorũ curã ex sequit᷑
ut adiuino amore torpescat:
quiunum horum quod lib& ne¬
glegit in suꝑ humeralis ornam̃to
habere coccum bistinctum nescit:
Cum rector scadloquendũ p̃parat:
subquanto cautelue studiolo qua¬
tur ad tendat: Nesi in ordinatȩ

Expanded text:
emicet. Cui hyacinthus, qui aereo emicet. Cui hyacinthus, qui aereo colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro videlicet, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni Judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitris flama intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat; vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat: qui unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Caeterum cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat; ne, si inordinate
Abbreviated transcription (Latin):
tatis aedific& : exunado ctrina.
non una eademq: exhostatione
tangere corda audiencium deb&:
Doctor & enim qui loci sui necersi¬
tate exigitur sum madicere hac
eadem necessitate conpellitur
sum mamonstrare: Illanãq: uox
libentius auditorum corpene¬
trat : quã dicentis uita comm̃dat :
Quia quod loquendo imperat :¬
ostendendo adiuuat ut fiat :¬
ꝑꝓpha&am dñs dicit: Suꝑ mon¬
tem excelsum ascende tu quie¬
uangelirussion: Vt uidelic&
qui ca el esti p̃dicatione utitur:
imaiã terrenorũ operum dese¬
rens inrerum culminestareui
deatur : Tantoq facilius subdi¬
tos ad meliora ꝑtrahat: quanto
ꝑuitae meritum desuꝑnisclu¬
mat : Recte &iam & sacerdos
suꝑ humerale ex auro iacincto
purpurabis tincto cocto & tostu
bisse fieri habere precipitur.:
ut quanta uistutum diuersitate
clarescere debeat de monstr& :
In sacerdotis quippehabitu. ante
omnia aurum fulg& : utin eo in¬
tellectus sapientiae principaliter

Expanded text:
tatis cunctos aedificet, ex una doctrina, tatis cunctos aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione, tangere corda audientium debet. Doctor etenim, qui loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat, quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat ostendendo adjuvat ut fiat dicitur: Super montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare deatur, tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Recte etiam sacerdos superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso habere praecipitur; ut quanta virtutum diversitate clarescere debeat, demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
uiaigitur qualis eẽ debeatpas¬
tor superius ostendimus. nunc
quali terdoceat de monstremus:
Nonuna eademq cunctis exhosta¬
tio congruit: quia nec cunctos
panmbrum qualitas astringit:
Sepemumqub ur oifficiunti q̃uue
aliis ꝓsunt : Quia & plerũq
herbae quaehaec animalia
nutriunt. alia occidunt:
Edenis sibilus equos mitigat.
catulos instigat: & medicam̃tũ
quod hunc morbũ imminuit.
alteriui res iungit ⁊ Et panis
quiuitam fostiũ roborat par¬
uulorũ necat: ꝓqualitateigit᷑
audientiũ formari deb& ser¬
modoctorꝰ : Vt & ad sua singu
lis congruat: & tamen a cõmu¬
nis aedificationis astenũꝙ re¬
cedat: Quid enĩ sunt intentae
mentes auditorum nisiut
ita dixerim quaedã incithara
tensiones tractae chordarum
quas tangendi astifex ut non
sibim& ipsi dissimile canticũ
faciat : dissimilit̃ pulsat
Etid arco chordȩ consonam mo¬
dulationem reddunt: quia uno
quidem plectro si non uno in¬
pulsoferiuntur ⁊ Doctor quisq

Expanded text:
uia igitur qualis esse debeat pastor superius ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt quae aliis prosunt, quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt, et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit: et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctolis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim quaedam citharae tensiones tractae chordarum. Quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat: et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu, feriuntur. Doctor quisque,
Abbreviated transcription (Latin):
echocquoque p̃tereundũ
eẽ duximus quosdam iu¬
criturpis cupiditate captos.
usurariam exercere pecuniã.
& foenore uelleditescere:
Q uod nos nondicam in eos quis
incleri cali officio constituti.
sed & in laicos cedere. quix p̃i¬
anos sedicicupiunt condolemẜ LXU I.
Quod uindicari acrius in eos qui
fuerint confutati de cernim : ut
omnis peccandi opostunitas adimat᷑:¬

Expanded text:
ec hoc quoque praetereundum esse duximus, quosdam lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et foenore velle ditescere, quod nos, non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutati decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimat
Abbreviated transcription (Latin):
aliud munus a lingua Munus
ab obsequio ẽ. subiectio indebite
inpensa: Munus a manu pecunia.
Munus a lingua : fauor: Quiergo
sacro sordines cribuit : tuncabom¬
nimunere manus excutit¬
quando indiuinis rebus. non solũ
ullampecuniã sed & iamhuma¬
nam gratiam non requirit ⁊
plerumq fit : ut quis que uelbona
corporalia ab omnib: accipere
contempnat : Sed quia haec ñ
accipit: maiores ab eis recipere
laudes quaerit Et fostas se
munus seaccepisse non aestimat:
quibonacorporalia accipere
recusat Sicut scriptũ ẽ supe¬
rius. Aliquando munus ama¬
nucaliquando uero ab ore porrigit᷑
Nam qui num mum tribuiti mu¬
nus ex manudedit : Qui autem
uerbum laudis inpendit. munꝰ
ab ore ꝓtulit : Plerumq sacer¬
dos & si exteriora donaqua&
renae forsitan necessitati con¬
gruuntꝰ prompositionema¬
nuũ accipererecusati plus
est quod sibi r&ribui app&it.
cum ultra meritum lau¬
dari desiderans . munus
troductis muli erisus. t̃ iii.

Expanded text:
aliud munus a lingua. Munus aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa. Munus a manu, pecunia est. Munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutitquando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. Plerumque fit, ut quisque eorum vel bona corporalia ab hominibus accipere contemnat: sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, qui bona corporalia accipere recusat. Sicut scriptum est superius, aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit: qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Plerumque sacerdos, etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, pro impositione manuum accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum ultra meritum laudari desiderans, munus troductis mulieribus, I
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli ep̃oꝵ donumaccepti
sp̃s : in usũ solent negotia¬
tionis inflectere & mira culoꝵ
signa ad auaritiae obsequium
declinare : Hinc ẽ enĩ quod simon
ꝑ inpositionemmanus aedita
miracula concupiscens ꝓci¬
Scilic& : ut d&erius uender&
quod male conparass& : Re¬
demptor nr̃ fagelloderesticulis
facto d&emploturbas eiecit.
cathedras uendentiũ colũbas
euestit : Columbas quippe
uendere ẽ :̃ in positionẽ manus
qua sps sc̃s accipitur. non adiutae
meritum sed ad p̃miũ dari, SuNt
non nulliquinum morum quidẽ
p̃mia exordinationen on accipi¬
unt : & tamensacrosordines ꝓ
humanagratia largiuntur.
atq delargitate eandem laudis
solum modo r&ributionẽ quȩr̃:
Hinimirũ quod gratis acceptũ ẽ
gratis non tribuunt quiade in¬
pedio so officio sc̃itatis nummum
Quiexcutit manus suas ab omnimu¬
nere: Neq enĩ dic̃ qui excutit ma¬
nus suas amunere : sed ad iuxit
ab omni. Quia aliud ẽ munus ab
obsequio : aliud munus amanu.

Expanded text:
onnulli episcoporum donum accepti Spiritus in usum solent negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem manus edita miracula concupiscens, perciscilicet ut deterius venderet, quod male comparasset. Hinc redemptor noster flagello de resticulis facto, de templo turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere, est impositionem manus, qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli, qui nummorum quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, nummumQui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit, Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu,
Abbreviated transcription (Latin):
uodnon oposteat amplius p̃t̃ eos
qui regularit̃ cantores existunt.
qui & decodice canunt alios in
pulpitum conscendere &
in ecclesia psallere: lxxuii.

Expanded text:
uod non oporteat amplius, praeter eos qui regulariter cantores existunt, qui et de codice canunt, alios in pulpitum conscendere, et in ecclesia psallere.
Abbreviated transcription (Latin):
unt non recedunt ⁊ Sȩpe
abonispi efit : cudeliterfie¬
riputat᷑ a prauis quia non
discernunt recto oculo quod
ab onis rectofitanimo ⁊ Notan e¬
dũ ab omni ponti fice uehem̃ t̃.
ut tanto cautius ergu cõmissos
agat. quantodurius axpoiudicari formidat. ⁊¬
Namsicut scriptũ ẽ⁊ Inqua
mensura mensi fueritis : re¬
mitie t̃ uobis : Cotidienã que
omnes delinquimus & inmultis
in nr̃is delictis clementersum:
inalieno peccato rigorem te¬
nere nequaquam debemus ⁊
Multialiorũ uitia cernunt:
sua non aspiciunt: &cũ ipsi
maximis criminib: ob noxii
teneantur : minora peccata
frutrib: nondimittunt: Hr¬
pochritae trabem in oculo suo
consistentẽ non sentiunt:
& herentem festucam inlumi¬
ne fratris intendunt: Facilius
rep̃hendimus uitia aliena :¬
quam nra : Nam sȩpequue
ꝑ uersa in aliis iudi camus : ĩn
nobis nocibilia eẽminus sentim:
Et quod in aliis rep̃hendimus:
agereipsi non erubescimus ⁊
Facilius uitia unius cuiusq::

Expanded text:
unt, non recedunt. Saepe unt, non recedunt. Saepe a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinquimus Jacob IIIin nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. Facilius vitia uniuscujusque,