comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unde si inus boni. Hoc gͦ petimus: quod inȩt̾̃num
habeamus. Quod cum saturati fuerimus. ulteruis
ñ egeanius: sed ut satureniur. esuriamus. & sitiamꝰ:
esuriendo & sitiendo petamus. queramus. pulsemꝰ
b eatienim qui esuriunt: & sitiunt iusticiam. Qui¬
re beati esuriunt & sitiuntꝰ & beati sunt: Aliquan
do egestas beata ẽ. Non inde beati sunt qui esuri¬
unt & siciunt. s quia ipsi saturabuntur. Ipiertt
beatitudo in saturitate non infame. S precedat
satuxatem fames: ne fastidium ñ ꝑueniat ad panes.
petamus. S petitur & a nob̾. Mendici enimsitmꝰ.
Ut agnoscat ille. mendicos suos: agnoscamiis & nos
nios. Sed & ibi etiam cogitemus: quando pecitur
homines. Aquib petunt: Abhominib. Qui pe¬
tunt: Mortales. Aquib petunt: Amortalibus.
Qui pecunt: fragiles. Aquib petunt: a fragilib
Qui petunt: Miseri. Aquib : amiseris. Excepta
sub stantia facultatumitales sunt qui petunt. q̃ls

Expanded text:
unde simus boni. Hoc ergo petimus quod in aeternum unde simus boni. Hoc ergo petimus quod in aeternum habeamus: quo cum saturati fuerimus, ulterius non egeamus. Sed ut saturemur, esuriamus et sitiamus; esuriendo et sitiendo petamus, quaeramus, pulsemus. Beati enim qui esuriunt et sitiunt justitiam. Quare beati? Esuriunt et sitiunt, et beati sunt? Aliquando enim egestas beata est? Non inde beati sunt, quia esuriunt et sitiunt; sed quia ipsi saturabuntur . Ibi erit beatitudo in saturitate, non in fame. Sed praecedat saturitatem fames, ne fastidium non perveniat ad panes. petamus. Sed petitur et a nobis. Mendici enim Dei sumus: ut agnoscat ille mendicos suos, agnoscamus et nos nostros. Sed et ibi etiam cogitemus, quando petitur Homines. A quibus petunt? Ab hominibus. Qui petunt? Mortales. A quibus petunt? A mortalibus. Qui petunt? Fragiles. A quibus petunt? A fragilibus. Qui petunt? Miseri. A quibus petunt? A miseris. Excepta subs
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit: ñ ꝓpt̾ amicitiam quamuis amicus sit.
s ꝓpt̾ imꝓbitatẽ. Quid ẽ ꝓpt̾ imꝓbitatem: Qua
pulsare ñ destitit: Quia & cum eẽt negatum. ñ
se auertit. Ille qui nolebat dare quod petebatur
fecit: quia ille inpetendo ñ deficit. Quantomag̾
dabit bonus. qui nos hortatur ut petainus. cin
displicet si ñ petamus: S cum aliquando tardi
dat: cominendat dona ñ negat. Dui desiderata dis¬
cius optinentur: cito aut̃ data uilescunt. Pete.
quere. iusta. petendo & querendo crescis ut capias:
seruat tibi d̾s quod uult cito dare: ut et tudiscas
magna inagne desiderare: id̾o oportet semꝑ orare.
monendo nos & hortando & iubendo ut petamus.
queremus. pulsemus: attendamus & nos: quia nob
petunt. Petimus nos. Aquo petimus: Quid petimꝰ:
Aquo uel qui. uelquid petimus: Petimus adeo bono
petimus homines maliꝰ petimiis autem iusticiam.

Expanded text:
voluerit . Non propter amicitiam, quamvis amicus sit, voluerit . Non propter amicitiam, quamvis amicus sit, sed propter improbitatem. Quid est, propter improbitatem? Quia pulsare non destitit: quia et cum esset negatum, non se avertit. Ille qui nolebat dare, quod petebatur fecit, quia ille in petendo non defecit. Quanto magis dabit bonus, qui nos hortatur ut petamus; cui displicet, si non petamus? Sed cum aliquando tardius dat, commendat dona, non negat. Diu desiderata, dulcius obtinentur: cito autem data, vilescunt. Pete, quaere, insta. Petendo et quaerendo crescis, ut capias. Servat tibi Deus, quod non vult cito dare; ut et tu discas magna magne desiderare. Inde oportet semper orare, monendo nos, et hortando et jubendo ut petamus, quaeramus, pulsemus; attendamus et nos qui a nobis petunt. Petimus nos. A quo petimus? qui petimus? quid petimus? A quo, vel qui, vel quid petimus? Petimus a Deo bono: petimus homines mali: petimus autem justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
reres. pusares. monebat: mendicum siuim sciebat.
& ecce pat̾familias. & mnagnus diues diuitiarum
scilicet spu̾alium et ȩt̾narum. hortatur: ꝙ dicit tͥ.
Pete. quere. pulsa. Qui petit accipit: querens
mueniet. & pulsanti aꝑietur: Hortatur ut pe¬
similitudinem uel comparationẽ: sicut de iuio
diuite iniquo. hortantẽ uos adorationem.qͣndo
ait dñs. Erat quidam iudex inciuitate: qui nec
dm̃ timebat nec hominẽ reuerebat᷑. Quedam
uidua int̾pellabat cotidie eum: & dicebat. Uindica
ine. Nolebat ille ꝑtempus: illa inrt̾pellare ñ desine¬
bat. & fecit tedio quod nolebat beneficio. Sic em
& cepit pulsare & dicere. Hospes mnͥ uenit: comuno¬
da iͥ tres panes. Respondit ille. Iam requiesco: &
mecum serui inei requiescunt. Ille ñ cessat: astat.
iustat. pulsat. & tamen amicus ab amico mendi¬
cat. & quid ait: Dico uobis quia surgit. & non
ꝓpt̾ amicitiam eiꝰ. s ꝓpt̾ imꝓbitatẽ. dat illi qnͣtos

Expanded text:
reres, pulsares, monebat. Mendicum suum sciebat, reres, pulsares, monebat. Mendicum suum sciebat, et ecce paterfamilias et magnus dives, divitiarum scilicet spiritualium et aeternarum, hortatur, et dicit tibi: Pete, quaere, pulsa. Qui petit accipit: quaerens invenit: pulsanti aperietur. Hortatur ut pesimilitudinem vel comparationem, sicut de illo divite ini quo, hortantem nos ad orationem, quando ait Dominus: Erat quidam judex in civitate, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur. Quaedam vidua interpellabat eum quotidie, et dicebat, Vindica me. Nolebat ille per tempus: illa interpellare non desinebat; et fecit taedio, quod nolebat beneficio . Sic enim et coepit pulsare, et dicere: Hospes mihi venit, commoda mihi tres panes. Respondit ille: Jam requiesco, et mecum servi mei requiescunt. Ille non cessat, astat, instat, pulsat; et tanquam amicus ab amico mendicat. Et quid ait, Dico vobis, quia surgit, et non propter amicitiam ejus, sed propter improbitatem dat illi quantos
Abbreviated transcription (Latin):
bonum iuquis facturus sum de auro: Non
audisti psalmum: Disꝑsit inquit dedit pau¬
bonum unde bonus es: iusticia. Si habes bonũ
unde bonus sis: fac bonum de bono. unde non es
bonus. habes pecuniam. eroga. Erogando pecu¬
niam: auges iusticiam. Disꝑsit enim distribuit
quid minuitur: & quid augetur: Mmuitur
pecunia: augetur iusticia. Illud minuit᷑ quod
eras dimissurus: illud minuitur quod eras relictu¬
rusꝰ illud augetur quod ȩt̾num es possessurus.
enim mercatorem qui uendit plunbum & ac¬
quirit aurum: & non laudas mercatorẽ qui ero¬
gat pecuniam. & acquirit iusticiam: S ego in¬
quis ñ erogo pecuuiam: quia ñ habeo iusticiam.
Eroget pecuniam: qui habet usticiam. Ego iu¬
quua u̾ habes iusticiam: idõ ñ uis erogare pecumã.
Magis eroga pecuuiam: ut habeas iusticiam. aqͦ
enim habes iusticiam: nisi ado fonte iustitie.
Ergo siuis habere uisticiam: esto mendicus dei.
Qui te paulo ante ex euuangłio ut peteres. quȩ¬

Expanded text:
bonum, inquis, facturus sum de auro? Non bonum, inquis, facturus sum de auro? Non audisti Psalmum? Dispersit, inquit, dedit paubonum unde bonus es, justitia. Si habes bonum unde sis bonus; fac bonum de bono unde non es bonus. Habes pecuniam, eroga. Erogando pecuniam, auges justitiam. Dispersit enim, distribuitquid minuatur, et quid augeatur. Minuitur pecunia, augetur justitia. Illud minuitur quod eras dimissurus, illud minuitur quod eras relicturus: illud augetur quod in aeternum es possessurus. enim mercatorem, qui vendit plumbum, et acquirit aurum; et non laudas mercatorem qui erogat pecuniam, et acquirit justitiam? Sed ego, inquis, non erogo pecuniam, quia non habeo justitiam. Eroget pecuniam, qui habet justitiam: ego noquia non habes justitiam, ideo non vis erogare pecuniam? Magis eroga pecuniam, ut habeas justitiam. A quo enim habebis justitiam, nisi a Deo fonte justitiae? Ergo si vis habere justitiam, esto mendicus Dei, qui te paulo ante ex Evangelio ut peteres, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quis dubitet : Piscis. ouum. parus. pomun. frn¬
mentum. lux ista. aer iste. quem ducimus bona
sunt. He ipse diuitie in quib homines extollu¬
comiunem cutem. Ipse gͦ diuitie bone sunt:
s ista omniabona. quȩ commemoraui. a bonis
& malis haberi possunt. Et cumbona sunt: bo¬
nos tamen facere non possunt. Est gͦ bonum.
num. Bonum quod facit bonum. d̾s ẽ. Non
enim facit hominẽ bonum: nisi ille qui semꝑ
est bonus. Ergo ut sis bonus: dm̃ in uoca. Aluid
aut̃ bonum est. unde facias bonum: id ẽ quic¬
quid habueris aurum ẽ. argentum ẽ. bonum
ẽ ñ quod te faciat bonumꝰ: s unde facias bonũ.
Habes aurum. habes argentum: & concupiscis
aurum. & concupiscis argentum: habes & con¬
cupiscis: & plenus es & sitis: morb ẽ ñ opulentia.
& humorem siciunt. Quomodo ergo delectas
opulentiam: qui habes hydropem concupis¬
centiam: Habes gͦ aurum. bonumẽ: habesñ
unde sis bonus. s unde facias bonum. Quod

Expanded text:
quis dubitet? Piscis, ovum, panis, pomum, fruquis dubitet? Piscis, ovum, panis, pomum, frumentum, lux ista, aer iste quem ducimus, bona sunt haec: ipsae divitiae in quibus homines extollucommunem cutem; ipsae ergo divitiae bonae sunt: sed ista omnia bona quae commemoravi, a bonis et malis haberi possunt; et cum bona sint, bonos tamen facere non possunt. CAPUT III. 3. num. Bonum quod facit bonum, Deus est. Non enim facit hominem bonum, nisi ille qui semper est bonus. Ergo ut sis bonus, Deum invoca. Aliud autem bonum est unde facias bonum: id est, quidquid habueris. Aurum est, argentum est; bonum est, non quod te faciat bonum, sed unde facias bonum. Habes aurum, habes argentum; et concupiscis aurum et concupiscis argentum. Et habes, et concupiscis; et plenus es, et sitis. Morbus est, et non opulentia.  humorem sitiunt. Quomodo ergo delectas opulentiam, qui habes hydropem concupiscentiam? Habes ergo aurum, bonum est: habes, non unde sis bonus, sed unde facias bonum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
incelis ẽ dabit bona petentib se: Cum sitis in¬
quit mali: nostis bona data dare filiis urĩs. M¬
randa res fr̾s. Mali sumus: & bonum patrem
habemus. Quid eiudentius: Audiuimus
nomen nr̃m. Cum sitis inquit mrali: bona data¬
dare nostis filiis ur̃is. & quos dixit malos: Ui¬
dete qualem patrem illis ostendit. Quanto mag̾
pater urͣ: Quorum pat̾: Certe malorum. St
qualis pat̾: Nemo bonus: nisi solus ds Ergo frs.
idõ maliboniun patrem habemus: ne semꝑ maui
remaneamus. Nemo malus facit bonum. Si ue¬
mo malus facit bonum: Homo malus. quomdo se
facit bonum: Factt de malo bonum: qui semꝑẽ
ris. Saname dñe &sanabor. Nos boni conditi su¬
mus a bono :. fecit enim d̾s hominem rectum: arbi¬
trio autẽ nr̃o facti sumus mali. Potuimus esse ex
bonis mali: & poterumis eẽ exinalis bom: Sed
qui semꝑ ẽ bonus. ipse facit ex malo bonumn:
quia ipse homo uoluntate sua sanare se ñ potuit.
etiam cum sinnus inali. Bona enim sunt & ista.

Expanded text:
in coelis est, dabit bona petentibus se? Cum sitis, inquit, mali, nostis bona data dare filiis vestris. Miranda res, fratres: mali sumus, et bonum Patrem habemus. Quid evidentius? Audivimus nomen nostrum: Cum sitis, inquit, mali bona data nostis dare filiis vestris. Et quos dixit malos, videte qualem Patrem illis ostendit: Quanto magis Pater vester? Quorum Pater? Certe malorum. Et qualis Pater? Nemo bonus, nisi solus Deus .ideo mali bonum Patrem habemus, ne semper mali remaneamus. Nemo malus facit bonum. Si nemo malus facit bonum, homo malus quomodo se facit bonum? Facit de malo bonum, qui semper est ris? Sana me, Domine, et sanabor. Nos boni conditi sumus a bono: fecit enim Deus hominem rectum ; arbitrio autem nostro facti sumus mali. Potuimus esse ex bonis mali, et poterimus esse ex malis boni. Sed qui semper est bonus, ipse facit ex malo bonum: quia ipse homo voluntate sua se sanare non potuit. etiam cum simus mali. Bona enim sun
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: & sanitas tua cicius orietur. & p̃ibit ante
de iusticia tua: & claritas di circiundabit ce. Tunc
damabis & ds exaudiet te: dum adhuc loqueris
dicetꝰ. ecce adsum. Hȩc sunt enim quib homo
& refestus cẏbo frequent̾ impetrat: quod optat:
& ieiunaus maiora p̾mia consequitur sc̃itatis.
Tale ieiu nium delectat ap̃m: tali deuiq delectat᷑
ominyotens ds̃.quem adieuinandum. Non mi¬
manium delictorum frequens reatus impellit:
non deniq ad ipiscende głȩ temporalis. uel cumu¬
landi patrimonii cupiditas manis incenditꝰ. s
urget semꝑ religionis affectus: & deuota sinceritas.
Quam cum fuerint comitata plena pietatis offi¬
cia. quantum ille ualebit. quantũ ille ꝓficiet.
talit̾ agendo: merebitur statim p̾sentem dnm̃.
ꝓpiciumq sentire. Imple gͦ miserationis officia:
& scificasti ieiumia. Sagia pauꝑum uiscera:
& anima tua munerib sc̃itatis pinguescit.
Uesti nudum: & tua peccata concecta sunt. Pe¬
regrinum hospicio tuo contende suscipere: ut

Expanded text:
a cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur sanctitaTale jejunium delectat Christum, tali denique delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut
Abbreviated transcription (Latin):
nia accepta acceptari ñ posse. nisi contigerit le¬
hiȩc eadem uobis dicere non piget: uobis autẽ tutis¬
simum. S & ds in enuangłio. Omnis inquit scri¬
ba doctus in regno celorum: similis ẽ homini patri¬
familias: qui ꝓfert dethesauro suo noua & uetera.
Ut sciat

Expanded text:
ter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit leter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit lehaec eadem vobis dicere non piget, vobis autem tutissimum . Sed et Dominus in Evangelio, Omnis, inquit, scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . U
Abbreviated transcription (Latin):
atis quemadmnodum
ieuinetis. Ierunia em̃
xpĩanorum: sp̃ualiter
potius quam carnaht̾
exercenda sunt. Unde
Ua peccatis principalit̾
ieuinemus: ne ieuinĩa nr̃a sicut uideorum ie¬
iunia adnõ respuantur. Quale ẽ enim ut acy¬
bis quos dominus creauit nescio quis impostor
abstineat: & peccatoꝵ sagma pinguescat: Non
nodum iniquitatis: & obstinationem malorum.
onem dissipa. Parum ẽ ieuinium abstinere tan¬
tum modo a peccatis: nisi addamus et bona. Fran¬
ge inquit esurienti panem tuum: & egenos sine
tecto induc indomum tuam. Si uideris nudum:
uesti eum. Porro autẽ ieuimis nr̃is etiam illud opor¬
tet accedere quod dñs in euuangłio precepit. Cum
autẽ ieuinatis inquit: nolite fieri sicut hypocrite¬
tristes. Ext̾miniant enim facies suas: ut pareant
hominib ieuiuantes. Amen dico uobis: receꝑunt
mercedem suam. Uos autẽ cum ieiunatis: ungi¬
te capita ur̃a. ne pareamini hominib ieiunan¬
tes: & pat̾ ur̃ qui uidet inocculto redaet uobis

Expanded text:
atis quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non nodum iniquitatis, et obstinationem malorum.  conventionem dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti eum . Porro autem jejuniis nostris etiam illud oportet accedere, quod Dominus in Evangelio praecepit: Cum jejunatis, inquit, nolite fieri, sicut hypocrities suas, ut pareant hominibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis, ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto, reddet vobis
Abbreviated transcription (Latin):
secumq reu̾tens detulit Cumiq iam monastii
forib ꝓpinquaret: spiritalis pat̾ eiusdem io¬
nasterii. magnis clamare uocib cepit. Ciutiti
ianuas monasterii cituis aꝑite: quia fr̃ marty¬
rius uenit dnĩn portans. Statim uͦ ut martꝰs i

Expanded text:
secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magnis vocibus clamare coepit: Currite, januas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyri
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓrimo. S quia ad amorem dĩ & proximi
plerumq corda audientium plus erempla qͣm
u̾ba excitant: caritati ur̃e in dicare studeo.
quod is qui p̃sto ẽ filius meus epiphanius du¬
conus de isauria ꝓ iuncia exortus. in uicina fa¬
ctuui t̾ra lycaonie solet narrare miraculum:
Ait enim quod in ea quidam nomine martyri
suo monastio uisitationis gr̃ã ad aliud monasti¬
rium tendebatꝰ: cui spiritalis pat̾ preerat. Per¬
gens itaq lepsum quendam. quẽ densis uul¬
nerib elefantinus morb ꝑ membra fedaue¬
rat. inuenit inuia: uolentem ad suum hospi¬
cium redire: & p̃lassitudine non ualentem.
Ipso uͦ itinere se habere ꝑhibebat hospicium:
quo isdem martẏrius ire festinabat. Uir auẽ
di eiusdem lepsi lassitudini misertus: pallium
quo uestiebatur int̾ram ꝓtinus ꝓiecit. & expan¬
dit.ꝰ ac desuꝑ leꝑsum posuit: eumq suo pallo
undiq constrictum suꝑ humerum leuauit:

Expanded text:
do proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi do proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare studeo quod is qui praesto est filius meus Epiphanius diaconus, Isauria provincia exortus, in vicina factum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomisuo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ẽ cercum refugium. solida spes. quia unũ¬
nos cum illo facti sumus: in quo princeps huius
mundi & suum aliquid requisiuit. et inuenire
minime potuit: Qm̃ solus ẽ int̾mortuos liber:
et a peccati iam seruitio ueraci lib̾tate soluur:
quia ei qui uere liber ẽ unimur. Constat emim
nec negare possumus. s ueracit̾ fatemur: quua
princẽps huius inundi habet in nobis multa:
s tamen mortis nr̃e tempore iamnos rapere
non ualet. quia eius membra effecti sumus: in
quo non habet quicquam. S quid prodest. qͦs
eidem redemptori nr̃o ꝑfidem iungirlsi ab
eo morib disiunguur: Ipse enim dicit. Non
Mala quȩ fecimus. ꝑcotidiana lamenta diui¬
amus: transactas nr̃as nequitias surgentia ab
amore di et proximi recta oꝑa suꝑent: nulla
quȩ possumus fr̃ib impenderebona recuse¬
nus. Neq enim aliter redemptoris nr̃i m̃¬
bra efficimur: nsi in herendo d̾o & compatien¬

Expanded text:
nobis est certum refugium, et solida spes, quia ununobis est certum refugium, et solida spes, quia unum cum illo facti sumus in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti sumus, in quo non habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? Ipse etenim dicit: Non Mala quae fecimus per quotidiana lamenta diluamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nulla quae possumus fratribus impendere bona recusemus. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatien
Abbreviated transcription (Latin):
di huiuis habuit᷑:. s iccirco illos uel ptꝰ rapere.
uel prius tenere non potuit: quia eos ille a debi¬
tis suis eripuit. qui ꝓ nobis sine debito. mortis
debitum soluit: ut nos itło subiure hostis nr̃i
debita nr̃a uonteneant: quia ꝓnobis mediator
dĩ & hominum. homo. xp̃s iũs gratuitu reddi¬
dit quod ñ deb ebat. Quia enim ꝓ nobis mortẽ
carnis indebitam reddidit: nos a debita anunȩ
morte lib̾auit. Ait gͦ. uenit enim princeps
mundi huuis: & inme ñ habet quicquam.
Unde curandum nob̾ ẽ. & cum magnis cotidie
fletib cogitandum: quam rabidꝰ. quam terribilis.
sua in nos oꝑa requirens. in dic nr̃i exitus princeps
mundi huius ueniat: si etiam ad dm̃ carue mori¬
entem uenit: & in illo aliquid quesuitt: in quo ni¬
quid a cturi sumus. qui innumera iala comii¬
simus : Quid requirenti aduersario. & mulca
sua in nos inuenienti dicemus: nisi solum quod

Expanded text:
di hujus habuit. Sed idcirco illos, vel post rapere, di hujus habuit. Sed idcirco illos, vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra non teneant, quia pro nobis mediator Dei et hominum homo Christus Jesus gratuito reddidit quod non debebat. Qui enim pro nobis mortem carnis indebitam reddidit, nos a debita animae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde curandum nobis est, et cum magnis quotidie fletibus cogitandum, quam rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invquid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod
Abbreviated transcription (Latin):
nec petrus dicere p̃sumpsit: qui audire meruit.
incelis. Hoc nec paulus dicere p̃sumpsit: qui pͥ¬
us quam debitum mortis solueret. ad celi tercu
ꝑuenit secreta. Hoc nec etiam ioħes dicere aufus
ẽ: qui ꝓ amore p̾cipuo in redemptoris sui pectore
incena recubuit. Nam cum ꝓpħa dicat. eccc
enu munquitatib conceptus sum: & indeli¬
ctis peperit me mat̾ mea: sine culpa in inundo
esse non pocuit: qui in mundo cum culpa uenit.
Hinc uamq isdem ꝓpħa ait. Non iustificabitur
inconspectu tuo om̃nis uiuens. Hinc salomon
ait. Non ẽ homo iustus int̾raͥ qui faciat bonum.
et non pecet. Hinc ioħes dicit. Si dixermius quia
peccatum non habenius: noi ipsos seducimus:
& ueritas in nobis non ẽ. Hinc iacob ait. In¬
multis enun offendimus om̃s. Constat enim qͥa
om̃s qui de carnis delectatione conceptisunt:
in eorum proculdubio uel actione uel locutio¬
ne uel cogitatione aliquid suum princeps mũ¬

Expanded text:
nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: in coelis . Hoc nec Paulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret ad coeli tertii secreta pervenit . Hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in Redemptoris sui pectore in coena recubuit . Nam cum Propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non potuit qui in mundum cum culpa venit. Hinc namque idem Propheta ait: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Hinc Salomon ait: Non est homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Hinc Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Hinc Jacobmultis offendimus omnes . » Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione concepti sunt, in eorum procul dubio, vel actione, vel locutione, vel cogitatione, aliquid suum princeps mun
Abbreviated transcription (Latin):
formido & consideratio iudicis. Quid gͦ eẽ uobis
dep̃sentib ad delectationẽ debetꝰ qͣndo cunctis
simul transeuntib. non ualet transire quod ini¬
inniet: quando et hoc funditus finitur quod dili¬
gitur. & illud incipitur ubi dolor nunquam fiit᷑::
Tunc maligni sp̃s inegrediente anua. sua oꝑa
requirunt: tuuc mala quȩ suaserunt replicant:
ut sociam adtormentum trahant. S cur hoc
de ꝑu̾sa solum modo anima dicimus: cum ad elec¬
tos quosq egredientes ueniant: et suum in illis
si p̃ualeant aliquid requirant: Unus aut̃ ni ho¬
minib extitit: qui ante passione suam libera uo¬
ce dixit. Iam non multa loquar uobiscinu. Ue¬
nit eium pͥnceps inundihuus: & in me ñ habet
quicquam. Quia enim hunc mortalẽ hominem
uidit: suum in illo mundi princeps aliquid uu¬
uenire posse rrediditꝰ. s sine ullo peccato amũ¬
di corruptione exut: qui sine peccato inmun¬
dum uenit. Hoc de se contra mundi principem

Expanded text:
formido et consideratio judicis. Quid ergo esse nobis formido et consideratio judicis. Quid ergo esse nobis de praesentibus ad delectationem debet, quando, cunctis simul transeuntibus, non valet transire quod imminet? quando et hoc funditus finitur quod diligitur, et illud incipitur ubi dolor nunquam finitur? Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de perversa solummodo anima dicimus, cum ad electos quoque egredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant? Unus autem in hominibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, quidquam . » Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire posse se credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem
Abbreviated transcription (Latin):
in hac die tua quȩ ad pacem tibi: nunc autẽ
abscondita sunt ab oculis tius. Dum enimidi¬
stirictus uidex sustinet. & adhuc manum nou
exerit inꝑcussione: dum a retributione ultio¬
nis ultimȩ ẽẽ quedam temporis securitas uidet᷑:
debemus pensare mauniii quod sequitur: pensantes
gemere. gementes uitare. ea quȩ cominisimus
peccata indesinent̾ aspicere: aspicientes fiere. flen¬
tes abstergere. Nulla nos ꝓsꝑitatis transitorie le¬
ticia dissoluat: nec ineutis nr̃e oculos ea quȩ sunt
transsitoria obstruant: nececos ad ignem ducant.
Si enun districte pensetur cuius sit ponderis in¬
ꝓꝑrum. exore ueritatis agnoscit᷑: cum negligenti
& futura non prospicienti dr. & quidem in hac
tua quȩ ad pacem tibi: nunc aut̃ abscondita st̃
ab oculis tuis. Nam cogitandum ualde ẽ. qͣntũ
nob̾ terribilis hora nr̃e resolutionis: qui pauor
mentis. quanta tunc omnium malorum me¬
moria. quȩ obliuio transactȩ felicitatis: quȩ

Expanded text:
a quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Dum enim districtus judex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussionem, dum a retributione ultionis ultimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus pensare malum quod sequitur, pensantes gemere, gementes vitare, et quae commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, et flentes abstergere. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostrae oculos ea quae sunt transitoria obstruant, nec caecos ad ignem ducant. Si enim districte pensetur, cujus sit ponderis improperium, ex ore veritatis agnoscitur, cum negligenti et futura non prospicienti dicitur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. 8. Nam cogitandum valde est quantum nobis erit terribilis hora nostrae resolutionis, qui pavor mentis, quanta tunc omnium malorum memoria, quae oblivio transactae felicitatis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
innullo rei sunt. lesiones gladios defigunt.
Mens enim fidelium non iam domus orationiͤ
s spelunca latronis ẽ: quando relicta in nocen¬
tia. & simplicitate sc̃itatis illud conatur agere.
unde ualeat proximis nocere. S quia contra
ꝑuersa hȩc omnia uerbis redemptoris nr̃i. ꝑ
sacras paginas indesinenter instruimur: nunc
usq hoc agitur. quod factum fuisse ꝑhibetur:
cum dicitur. Et erat cotidie docens intemplo.
Cum eium mentem fidelium ad cauenda mala
subtilit̾ erudit: cotidie ueritas intemplo docee.
S sciendum nob̾ ẽ quia tunc ueritatis uerbis tie¬
raciter erudimur: s extrenia mala nr̃a formido¬
lose. & indesient aspicimus. uxta hoc quod ꝑ
quendam sapientẽ dicitur. In omnib oꝑibi tius
memorare nouissina tua: & in et̾num non peccabis.

Expanded text:
in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non jam domus orationis, sed spelunca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec omnia verbis Redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque ad hoc agitur quod factum fuisse prohibetur, cum diCum enim mentem fidelium ad cavenda mala subtiliter erudit, quotidie Veritas in templo docet. Sed sciendum nobis est quia veritatis verbis veraciter erudimur, si extrema mala nostra formidolose et indesinenter aspicimus, juxta hoc quod per quemdam sapientem dicitur: In omnibus operibus tuis memo
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt: & dum sacrorum ordinum locum ꝑci¬
piunt. scẽ religionis officium. in commerci¬
um t̾reuȩ negotioͣnis trahunt. Uendentes qͥppe
intemplo suut: qui hoc quod quibꝰ dam iure
competit. adp̃mium largiuntur: Iusticiam
enim uendere ẽ: hanc propremii acceptione ser¬
uare. Emnentes uͦ intemplo sunt: qui dum hoc
ꝑ soluere proxio quod iustum ẽ uolunt: dũq
rem uire debitam facere contempnunt. dato
patrouis premio. emunt peccatum. Quib be¬
ne dicitur. Domus mea domus orationis ẽ: uos
aut̾ fecistis illam speluncam latronuuis: Quia dũ
non nunquam ꝑuersi homines locum religionis
tenent: ibi malicie suȩ gladus occidunt: ubi ꝓxi¬
mos uiuificare orationis suȩ int̾cessione debne¬
riuit. Templum quoq & domꝰ dĩ ẽ: ipsa mens
atq conscientia fidelium: quȩ si quando inlesio
inspelunca latrones resident. & simpliciter
gradientes. int̾ficiunt quando in eos qui in¬

Expanded text:
sumunt, et dum sacrorum ordinum locum percisumunt, et dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis trahunt. Vendentes quippe in templo sunt , qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt qui dum hoc persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea, domus orationis est; vos autem fecistisnonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesioni in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tor mittat te in carcerem. Ad u̾sarius quippe
niͣ iuuia ẽ sermo dĩ contrarius nr̃is carnalib
desidernis inp̃senti uita: a quo ipse liberat᷑. qui p̃¬
ceptis enis humilit̾ subdiur. Alioqum adu̾sariꝰ
iudici. ut iudex tradet te exactori: quia ex sermo¬
le dũi contempto. reus pet̾cator tenebitur. inex¬
amine iudicis. Quem uidex exactori tradet. quia
hunc maligno sp̃ui adultionem trahere ꝑmitctẽ.:
ut compulsam anumnam ipse ad penam decorpo¬
re exigat: quȩ ei ad culpam sponte consensit. Fx¬
auctor mittet incarcerem: quia ꝑ malignum spi¬
ritum in inferno retrudetur. quousq dies iudi¬
cii uenuiat: ex quo iam minferm ignib simul et
ipse crucietur: Expletagͥ ꝑditione ciuitatis qͣm
Nos ad ꝑeuntis animȩ sumlitudiuem traximꝰ.
ptimis sui ditur:. & ingressus templum: cepit
lsere uendentes & ementes de illo. Sicut tem¬
Pum di inciuitate ẽ: ita in plebe fideli uita reli¬
giosorum. Et sepe nonnulli religionis habititm

Expanded text:
arcerem . Adversarius quippe noster in via est sermo Dei, contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita. A quo ipse liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin adversarius judici, et judex tradet exactori, quia ex sermone Domini contempto reus peccator tenebitur in examine judicis. Quem judex exactori tradit, quia hunc maligno spiritui ad ultionem trahere permittit, ut compulsam animam ipse ad poenam de corpore exigat, quae ei ad culpam sponte consensit. Exactor mittit in carcerem, quia per malignum spiritum in inferno retruditur, quousque dies judicii veniat, ex quo jam in inferni ignibus simul et ipse crucietur. 6. Expleta ergo perditione civitatis, quam nos ad pereuntis animae similitudinem traximus, protinus subditur: Et ingressus templum coepit ejicere vendentes et ementes de illo. Sicut templum Dei in civitate est, ita et in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum
Abbreviated transcription (Latin):
minime timetur. Sequit᷑. Quia uenient dics
inte: & circumdabunt te iici tui tiallo. Qu
unquam sunt humanȩ ammȩ maiores memico
tem obsident. quam in carns amore positam.
deceptoriis delectationib fouent: quam ualb
circumdant. quia aute mentis eius oculos re¬
ductis iniquitatib quas ꝑpetratite. hanc ad socie¬
tatem suȩ dampnationis trahentes choartant:
ut impsa iam extremitate uitȩ dep̃hensa. &¬
a quib hostib circum clausa iudeatꝰ. & tamen
euadendi aditum inuenire non possit: quia
oꝑari iam bona non licet: quȩ cum licuit agen

Expanded text:
minime timetur. Sequitur: « Quia venient dies minime timetur. Sequitur: « Quia venient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. » Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, re obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus foveant: quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad satietatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate vitae deprehensa, a quibus hostibus circumclusa sit videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit, quia operari jam bona non licet, quae cum licuit agere
Abbreviated transcription (Latin):
rixari secum incipit. Cur dampnationẽ quam
patitur non expauit: Cur aprospiciendis
malis sequentib oculos mentis clausit: Und
ei dr̃. Nunc aut̃ abscondita sunt ab ocuilis tuis
Puersa quippe anima reb p̃sentib dedita.
int̾rens uoluptatib resoluta. abscondit sibi
mala sequentia: quia preuidere futura re¬
fugit.: quȩ p̃sentem leticiam ꝑturbent. dũq
inp̃sentis uitȩ oblectatione se deserit: quid ali
tanquam non gaudentes sint: quia & siqua est.
p̃sentis temporis. ita ẽ agenda letitia. ut nunqͣ.
amaritudo sequentis iudicii recedat amemora:
quatinus dum mens pauida extremȩ ultionis
timore transfigitui: quantum nunc presens le¬
ticia. tantum post ira subsequens temperetur.
Hinc nauq scriptum ẽ. Beatus homo qui semꝑ
ẽ pauidus: quitiero mentis durȩ ẽ rrnet inma¬
lum. Sequentis enim ira iudicii: tanto tunc di¬
strictior portabit᷑. quanto nunc & int̾ culpas

Expanded text:
rixari secum incipit: Cur damnationem quae rixari secum incipit: Cur damnationem quae patitur non expavit, cur a prospiciendis malis sequentibus oculos mentis clausit? Unde et dicitur: « Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. » Perversa quippe anima rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia videre futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliu « Qui gaudent tanquam non gaudentes sint , » quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultionis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: « Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . » Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam exbona uita ad mores reꝓbos ꝑuenis¬
se considerat. Plangit enmm eos qui nesciunt
cur plangantur: quia uxta salomonis u̾ba le¬
tantur cum male fecerint: & exultant in reb
pessimis. Qui si dampnationem suam quȩ eis
imminet agnouissent: semet ipsos cum lacri¬
mis electorum plangerent. Bene aut̾ peritu¬
re animȩ sententia quȩ sub ditur conuente.
& quidem in hac die tua quȩ ad pacem tibi. nc̃
aut̾ abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hie¬
hic diem habet anima ꝑuersa: quȩ transituo
gaudec in tempore: cui ea quȩ assunit ad pacẽ
suut: quia dum exreb temporalib letatur
dum honorib extollitur. dum incarnis uolu¬
tate resoluitur. dum nulla uenture pene for¬
midine terret᷑. pacem habet indie sua: quȩ gra¬
ue dampnationis sue scandalum indie habe¬
bit alicua. Ibi enim affligenda ẽ: uibi iusti leta¬
buntur. Et cuncta quę modo ei ad pacem sunt.
tunc mamaritudinem rixȩ uertuntur: quia¬

Expanded text:
quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisquosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia, juxta Salomonis verba: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem suam quae eis imminet agnovissent, semetipsos cum lacrymis electorum plangerent. Bene autem periturae animae sententia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore. Cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae modo ei ad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vert
Abbreviated transcription (Latin):
latronum facta fuerat: quia ad hoc intemplo as¬
sistere nouerant. ut aut uon dantes munera
studerent corporalit̾ ꝑsequi: aut dantes spiritali
ter necare. Quia uͦ redemptor n̾r p̃dicationis
uerba. nec indignis nec ingratis subtrahit: pt¬
quam disciplinȩ rigorem eiciendo ꝑuersos tenu¬
it: donum mox gr̃ȩ ostendit. Nam subditur:. Et
erat docens cotidie intemplo. Hȩc uixta hy sto¬
riam breuit̾ tractando ꝑcurrimus: sed qͥa¬
euersam iam hierłm nouimus. atq euexͥ¬
sione sua minelius cominritatam. quia expul¬
sos latrones a templo. atq ipsum iam templum
erutum scimus. debemus ex rebus exteriorib
introrsus aliquam similitudinem trahere: atq
exeuersis edificiis parietum. morum ruinam ti¬
mere. Uidens ciuitatem fleuit suꝑ illam dicens:
quia si cognouisses &tu. Hoc semel egit: cum ciui¬
tatem ꝑturam esse nunciauit. Hoc cotidie redẽp¬
tor ur ꝑelectos suos agere nullatenis cessat.: cũ

Expanded text:
latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo aslatronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spirter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit; nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus, eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
eicere uendentes de illo & ementes. dicens illis. sc̃p¬
tum ẽ quia domius mea domus orationis est.
uos aut̃ fecistis illam speluncam latronum. Qui
enim narrauit mala uentura. & ꝓtinus tem¬
plum ingressus ẽ: ut de illo uendentes ementes
eiceret: ꝓfecto in notuit quia ruina ppłi maxi¬
me exculpa sacerdotum fuit. Euersionẽ quippe
riens: impso effectu sui oꝑis ostendit unde radix
ꝓdut ꝑditionis. Sicut aut̃ ȩuuangłista alio teste
didicinus. intemplo columbe uendebantur:
& quid ꝑ columbas. nisi sc̃i sp̃s donum accipitur:
S uendentes & ementes extemplo eliminat: qui
uel eos qui ꝓmunere impositionem manum
tribuunt. ueleos qui donum emere intuntur:
dampnat. De quo templo mox sub ditur. Domꝰ
mea domus orationis ẽ: uos aut̃ fecistis illam
speluncam latronum. Qui enim ad accipien¬
da muuera intemplo residebant: ꝓfecto quia
quibdam non reddentib lesiones exquirerent.
dubium non erat. Domus gͦ orationis spelunca

Expanded text:
ns illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca
Abbreviated transcription (Latin):
assistere: huiiliari int̾ra: & compati etiam ab¬
lectis et despicabilib fr̾ib non recuset. Loqui
no retineri non potest: quem disponit ipse deqͦ
loquimur: euiniuit & regnat cumpatre in
unitate spiritus sc̃i d̾s. ꝑ omnia secula secu¬
lorum amen. Doõc. xxi.Sermo beati ualeria

Expanded text:
assistere, humiliari in terra et compati etiam abassistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui mo retineri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
certum ẽ. quia quanto plus ꝑ compassionem
attralimur. tanto altis uerius ꝓpinquamtis.
Ecce autẽ redemptor gen̾is humani ad edifi¬
cationem nr̃am mimine sufficit: quod in extre¬
nisiꝰ aute iudicium hoc inse ostenderet. quod
dixisset: ut uidelicet de monstraret quia quis¬
quis nunc bona oꝑa indigentib exhibet. eihiȩc
specialit̾ impendit. euius hȩc amore erhibuerit.
Et tanto plus quisq maiorem mercedem reci¬
pit: quanto nec eiun despicit. qui amplius des¬
piciendꝰ uidetur. Quid enim inhumandicarne
sublimius carne xp̃iꝰ quȩ ẽ suꝑ angłos exaitata:
& quid inhuniaua carne abiectus carne leꝓsiꝰ
quȩ tumescentib uuluerib scindit᷑ exhalan¬
tib fetorib impletur: S ecce inspecie leꝑsi
apparuit: et is qui ẽ reuerendꝰ suꝑ omiua. ui¬
deri despectus in fra om̃a dedignatus non est.
Cur hoc nisi ut nos sensu tardiores aminoneret.
quatinus quisquis ei qui incelo est festinat

Expanded text:
certum est quia quanto plus per compassionem certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemptori generis humani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extrenisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstraret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat
Abbreviated transcription (Latin):
martỹri
admonasterii aditum ꝑuenit. is qui leprosus eẽ
putabatur. de collo eius exiliens. & mea specie
apparens. qua recognosci ab hominib solet redẽp
tyrio aspiciente rediit: eiq ascendens dixit. Mar¬
tyri. tuine non erubiusti suꝑ t̾ram: ego te non eru¬
bescam suꝑ celos. Qui sc̃s uir mox ut ẽ monast̾iũ
ingressus: ei pat̾ monasterii dixit. Fr̃ martyri.
u̾ẽ quem portabas: Cu ille respondit dicens.
Ego si scirem quis esset: pedes illus tenuissem.
Tunc isdem martyrius narrabat: quia cum eũ
portasset. pondus eius iinune sensisset. Nec
mirui. Quomodo enim pondus sentire poterat:
qui portantẽ portabat: Qua inre pensantũ
nobis ẽ. quantum frat̾na compassio ualeat: qͣn¬
tum nos omnipotenti dõ miscdi̾e uiscera conum¬
gat. Inde enimei qui ẽ suꝑ omnia ꝓpinquam:
unde nos ꝑ compassionem ꝑximi etiam subnoᷤ¬
met ipsos deponimus. In reb corporalib nemo
alta tangit: nisi qui tenditurꝰ inreb uͦ sp̃alib

Expanded text:
Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus solet Redemptyrio aspiciente rediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipotenti Deo misericordiae viscera conjungant. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
querendum nobis ẽ: quod sit qͦd dicitur. iudens
ciuitatẽ fleuit suꝑ illam dicens. quia si cognouis¬
ses & tu. Fleuit etenim pius redemptor ruman:
ꝑfide cuutatis: quam ipsa sibi ciuitas non cognos¬
cebat ẽẽ uenturam. Cui a flente dũo recte dicit᷑
quia si cognouisses & tu: sub audis fleres: quȩ mͦ
quia nescis quod imminet. exultas. Unde et
subditur: Et quidem inhac die tua quȩ ad pacẽ
tibi. Cum enim se carnis uoluptatib daret. &¬
uentura mala non ꝓspiceret: indiestia. quȩ ad
pacem ei esse poterant habebat. Cur uͦ bona
presentia ad pacem habuerit: mamifestatur
cum subditur. Nunc aut̾ abscondita sunt.
ab ocuus tius. Si enim a cordis eius oculis ma¬
la quȩ iminiuerent abscondita non essent. le¬
ta inp̃sentib ꝓsperis non fuissent. Cuius mox
etiam pena quȩ de romanis sicut p̃dixi pͥncipibꝰ
ummminebat adiuncta ẽ. Qua descͥpta quid dñs¬

Expanded text:
est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas; unde et subditur: Et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi. Cum enim carnis voluptatibus se daret, ventura mala non prospiceret, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant, habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est, cum d