comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ioħes. Uidi michael & angłos eiꝰ in ce¬
lo pugnantes: ad u̾sus drachonẽ. Extremũ
bellũ tunc erit: qͥa in gehennã mittentur.
Tempore tͥbulationis autixͥ: apparebit signũ
filii hominis in celo subaudis. & ñ int̾ra.
Efficatia enĩ crucis tunc latitabit in terris:
s in milib scoꝵ manifestissima ẽ in celis.
tu facient: & quȩ planctus. necessario seqͣt᷑.
Nullũ enĩ malũ impunitũ. Et tandẽ ude¬
bunt filiũ hominis uenientẽ in nubib
celi .i. in scĩs: sic̃ etiã nunc ñ uenire cessat:
scam id qͦd ait. Amͦ udebitis filiũ hõis
sedentẽ a dexͥs iurtittis dei. & uenientẽ in
nubib celi. S ideo tunc cũ potestate magna
et maiestate ueniet: qͥa maior potestas ⁊ ma-¬
iestas illiꝰ apparebit scĩs quib magnã uir-¬
tutẽ dabit. ne tanta ꝑsequutione uincant᷑.¬
.soest in manifestatione. In lege enĩ p̃cipi-¬
unt᷑ fieri tubȩ ductiles ex auro. exe. argento:
ut sublunia doctrinars resonent sacram̃ta.

Expanded text:
apostolus: Vidi Michael et angelos ejus in coelo pugnantes adversus draconem . Extremum bellum tunc erit, quia in gehennam mittentur. Tempore tribulationis Antichristi apparebit signum Filii hominis, in coelo subaudis et non in terra. Efficacia enim crucis tunc latitabit in terris, sed in millibus sanctorum manifestissima est in coelis. tu facient, et quae planctus necessario sequetur. Nullum enim malum impunitum. Et tandem videbunt Filium hominis venientem in nubibus c quod ait: Amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli. sed ideo tunc cum potestate magna et maiestate, quia maior potestas et maiestas illius apparebit sanctis, quibus magnam uirtutem dabit, ne tanta persecutione uincantid est manifestatione. In lege enim praecipiuntur fieri tubae ductiles ex auro et aere et argento, ut sublimia doctrinarum resonent sacramenta.
Abbreviated transcription (Latin):
plage mundi crebrescunt. ꝙ terror iudicii
cõmotis uirtutib ostendit᷑. leuate capita.
to: exhilarate corda: qͥa dũ finit᷑ mundus
In scͥptura sacra sepe caput ꝓ m̃te ponitur:
qͥa sic̃ capite regunt᷑ m̃bra. ita cogitationes
mente disponunt᷑.

Expanded text:
terror judicii commotis virtutibus ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus In Scriptura sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicuti capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. Alba ce enĩ ueste induiut᷑ confes¬
sores: purpura siue cocco martyres. Mcccxxx.
Rccuuii Et expuentes in eum accepe¬
runt harundinẽ: & ꝑcutiebant caput eius.
Qd̾ tunc fecerunt milites pilati usq hodie
faciunt milites diaboli heretici & pagani:
qui caput eius ꝑcutiunt negando eum ẽe
dm̃. & conando errorẽ suum confirmare
auctoritate scͥpturȩ quȩ ꝑ harundine intel¬
ligit᷑: solet enim scribi harundine. Conspu¬
uiit in faciem ens qui p̾sentiam eiꝰ respu¬
unt: ꝙ eum uenisse in carne negant. Illu¬
dentes etm adorant. qͥ certa fide ut uerũ
dm̃ adorantꝰ. s ꝑuersis actib sua p̾cepta des¬
piciunt: ac ꝓmissa eius temporalib pꝰponũt.¬

Expanded text:
intelligi. Alba etenim veste induuntur confesintelligi. Alba etenim veste induuntur confessores, purpura sive cocco martyres. M. 330VI R. 208 Et exspuentes in eum, acceperunt arundinem, et percutiebant caput ejus. Quod tunc fecerunt milites Pilati, usque hodie faciunt milites diaboli, haeretici et pagani, qui caput ejus percutiunt, negando eum esse um, et conando errorem suum confirmare auctoritate Scripturae, quae per arundinem intelligitur. Solet enim scribi arundine. Conspuunt in faciem ejus, qui praesentiam ejus respuunt, et eum venisse in carne negant. Illudentes eum adorant, qui certa fide ut Deum verum adorant; sed perversis actibus sua praecepta despiciunt, ac promissa ejus temporalibus postponu
Abbreviated transcription (Latin):
celebremꝰ pascha scdm qͦd scͥptum ẽ. Baculi
ur̃i in manib ur̃is srat. Amplius. Calamũ
tenebat ut sacrilegium scͥberet iuideoꝵ: uel
in calamo uenenata occidit animalia. Am¬
plius. Susceptis omnib corporis nr̃i infir¬
mitatib deinde sanguine omniũ martyrũ
quib regnũ secũ erat debitum: in cocci colore ꝑ¬
fundit᷑. Eretiosoq honore ꝓpħarum ac patͥar¬
charum. inpurpura uestitur. Spinis qͦ idest
compungentiũ quonda peccatis gentium
coronat᷑. Aculeus enĩ peccatoꝵ ẽ inspmis:
ex quib xp̃o uictoria & corona contexitur.
In calamo uͦ earũde gentiũ infirmitas atq¬
inanitas manu comp̾hensa firmat᷑. Qd̃ aũ
litib pilati. sub coccineo siue purpureo ha¬
bitu illusus ẽẽ ꝑhibet᷑. in uno innocentia et
castitas assumptȩ humanitatis: in altero
ueritas passionis exprunit᷑. Potest etiã in
utroq habitu om̃is multitudo electorũ

Expanded text:
celebremus Pascha, secundum quod scriptum est: Baculi celebremus Pascha, secundum quod scriptum est: Baculi vestri in manibus vestris sint . Amplius: Calamum tenebat, ut sacrilegium scriberet Judaeorum, vel in calamo venenata occidit animalia. HIERON.--HILARIUS. Amplius: Susceptis omnibus corporis nostri infirmitatibus, deinde sanguine omnium martyrum, quibus regnum secum erat debitum, in cocci colore perfunditur. Pretiosoque honore prophetarum ac patriarcharum in purpura vestitur. Spinis quoque, id est, compungentium quondam peccatis gentium coronatur. Aculeus enim peccatorum est in spinis, ex quibus Christo victoria et corona contexitur. In calamo vero, earumdem gentium infirmitas atqinanitas manu comprehensa firmatur. BEDA.litibus Pilati sub coccineo sive purpureo habitu illusus esse perhibetur: in uno innocentia et castitas assumptae humanitatis, in altero veritas passionis exprimitur. Potest etiam in utroque habitu omnis multitudo electorum
Abbreviated transcription (Latin):
precursor eius. Ecce agnus dĩ: qui tollit pec¬
cata mundi. Qõ autẽ spinȩ peccata signifi¬
cant. dñs ostendit. cũ ꝓthoplasto in peccatũ
lapso: ait. Terra tua spinas ꝙ tribulos ger¬
minabit tͥ. Qo̾ ẽ dicere. Conscientia tua ñ
ors. Calamus autẽ signũ fuit sceptͥuani et
fragilis: suꝑ qũe incumbebamꝰ onĩs pͥusquam
crederemus. Confidebamus enĩ in uirga arun¬
dinea ȩgypti uel babylonis: uel cuiꝰcumq re-¬
gni contrarii contra regnũ d̃i. Et accepit cala¬
mũ illũ. & uirgã fragilis regui de manib nr̃is:
ut triumphet eũ & conterat in ligno crucis:
dans nob̃ sceptrũ regni celestis: & uirgam de
qua scͥptum ẽ. Uirga ȩqͥtatis: uirga regnitui.
Uel uirgã quȩ corripiat eos qͥ opͦus habent
correptione: de qua dicit apłs. Quid uultis:
in uirga ueniam ad uos: Dedit nõbis & ba¬
culum: ut deponentes uirgã calaminã quã ha¬
bebamus pͥusqũa celebraremꝰ dñi pascha.

Expanded text:
praecursor ejus: Ecce Agnus Dei qui tollit pecpraecursor ejus: Ecce Agnus Dei qui tollit peccata mundi . Quod autem spinae peccata significant, Dominus ostendit, cum, pra tua, et spinas, et tribulos germinabit tibi . Quod est dicere: Conscientia tua non um. ORIGEN. Calamus autem signum fuit sceptri vani et fragilis, super quem incumbebamus omnes priusquam crederemus. Confidebamus enim in virga arundinea Aegypti vel Babylonis , vel cujuscunque regni contrarii contra regnum Dei. Et accepit calamum illum et virgam fragilis regni de manibus nostris, ut triumphet eum, et conterat in ligno crucis, dans nobis sceptrum regni coelestis, et virgam de qua scriptum est: Virga aequitatis, virga regni tui . Vel virgam, quae corripiat eos, qui opus habent correptione, de qua dicit Apostolus: Quid vultis? in virga veniam ad vos? Dedit nobis et baculum, ut deponentes virgam calaminam, quam habebamus priusquam celebraremus Domini Pascha,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipientes iħm inpretorio. congregaue¬
it̃ ad eum uniuersã cohortem: & exuentes eũ
induunt eũ tunicã purpuream. et clamidem
coccineam cirtum dedert ei: & plectentes com¬
nã de spinis posuerunt suꝑ caput eus. et
pͥstinis uirtutib & induunt eũ tunica pur¬
purea: qͥa rex dicebat᷑: atq clamide coccinea
ꝓ rusolembo qͦ reges ueteres utebant᷑: et ꝓ
diademate dant ei spineam coroña: & pro
sceptro calamũ. Hȩc omnia mystice intelli¬
genda sunt. Quomͦ eñĩ cayphas dixit opor¬
det unũ hominẽ mori ꝓ omnib nesciens qͥd
diceret: sic & isti quȩ mala m̃te faciunt sacra
menta nobis tribiuitit. Purpura caro xp̃i ẽ
passionib rubra: de qua ꝓpħa. Quare rubnũ
ẽ indumentũ tuũ: & uestĩea tua qͣsi cal¬
cantiũ in torculari: In damide coccinea.¬
sustentat cruenta oꝑa gentiũ: in corona male¬
dictum antiquũ. Spineam coroña portat. qͥa
ꝓ nobis mortalis factus nr̃a suscepit delicta. Uñ

Expanded text:
ientes Jesum in praetorio, congregaverunt ad eum universam cohortem, et exeuntes eum, induunt eum tunicam purpuream, et chlamydem coccineam circumdederunt ei, et plectentes coronam de spinis, posuerunt super caput ejus, et ristinis virtutibus, et induunt eum tunica purpurea, quia rex dicebatur: atque chlamyde coccinea pro rufo lembo, quo reges veteres utebantur; et pro diademate dant ei spineam coronam, et pro sceptro calamum. Haec omnia mystice intelligenda sunt. Quomodo enim Catet unum hominem mori , etc., nesciens quid diceret: sic isti quaecunque fmenta nobis tribuunt. BEDA. Purpura, caro Christi est passionibus rubra, de qua Propheta: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? . HIsustentat cruenta opera gentium, in corona maledictum antiquum. Spineam coronam portat, quia pro nobis mortalis factus, nostra suscepit delicta. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
diendo factas ciues &e domesticas dĩ. sic̃ ali¬
bi dicit᷑. Heredes quid̃e dĩ: coheredes aut̃ẽ
xp̃i. Unde pulchre symon obediens inter-
pretat᷑. cyrene uͦ heres. Nec pretereundũ est.
qd̾ symon de uilla uenisse dicit᷑. Uilla eñi.
grece pagos uocat᷑. unde pagani nom̃ tra¬
hunt. eoꝰ qͦd a ciuitate di alieni sint. Depa¬
go sẏmon ueniens crucẽ portat post dñm:
cũ ppłs nationũ paganis ittib derelictis. o
onis. Auter. Symon qui portat crucem in
angaria: ipse ẽ. qui laborat ꝓ laude huma¬
na. Cogunt eũ homines huic labori: quẽ ñ
cogit timor uel dilectio dei. Lccexui.
equebat᷑ aut̃ẽ illũ multa turba᷑ popli
I&r mulierũ: quȩ plangebant & lamen-

Expanded text:
diendo factas cives et domesticas Dei, sicut alidiendo factas cives et domesticas Dei, sicut alibi dicitur: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde pulchrehaeres. Nec praetereundum est quod Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece pagos vocatur, unde pagani nomen trahunt, eo quod a civitate Dei alieni sint. De pago Simon veniens crucem portat post Dominum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, obonis. GREGOR. Aliter: Simon qui portat crucem in angaria, ipse est qui laborat pro laude humana. Cogunt eum homines huic labori, quem non cogit timor vel dilectio Dei. M. 316X Sequebatur autem illum multa turba populi et mulierum quae plangebant
Abbreviated transcription (Latin):
inuenert̃ hominẽ cyreneũ a coceru.
uenientẽ de uilla. nomine symonẽ: patr̃e
alexandri & rufi. Hunc angariauert̃ por¬
tare crucem post iħm. Magnȩ opinionis
symon iste fuisse uidet᷑: cum filii etiã eius
tanqũa noti omnib ex nomine designan-¬
t᷑. Alii quide ꝑ merita patrũ suor cõme¬
morant᷑. ut ppłs iudaicus ꝑ patriarchaꝵ
ꝙ ꝓpħarum merita: alii uͦ nunc ꝑ merita
filioꝵ ut hic symon. filioꝵ merttis qui
erant discipuli commendat᷑. Per hoc am¬
monem᷑ in p̃senti uita parentes aduuia-¬
ri. ꝑ merita filiors suors. Bene symon cru¬
cem portasse describit᷑ post iħm: quia ipse
ꝓ nobis passus reliquit nob̃ exemplũ ut
sequamͣ uestigia eius. Unde alibi. Qͥ uult
uenire post me abneget semet ipsũ: & tol¬
lat crucẽ suam et sequat᷑ me. Cyrene unde
iste symon fuit lybiȩ ciuitas ẽ: ficut in acdib
apłor legius. Significat aute symon iste
gentes quondam ꝑegrinas: nunc autẽ obe-¬

Expanded text:
invenerunt hominem Cyrenaeum venientem de villa, nomine Simonem, patrem Alexandri et Rufi. Hunc angariaverunt portare crucem post Jesum. Magnae opinionis Simon iste fuisse videtur, cum filii etiam ejus tanquam noti omnibus, ex nomine designantur. Alii quidem per merita patrum suorum commemorantur, ut populus judaicus per patriarcharum et prophetarum merita, alii vero per merita filiorum, ut hic Simon filiorum meritis, qui erant discipuli, commendatur. Per hoc admonemur in praesenti vita parentes adjuvari per merita filiorum suorum. Bene Simon crucem portasse describitur post Jesum, quia ipse pro nobis passus, reliquit nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Unde alibi: Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Cyrene, unde iste Simon fuit, Libyae civitas est, sicut in Actibus apostolorum legimus . Significat autem Simon iste gentes quondam peregrinas, nunc autem obe
Abbreviated transcription (Latin):
ginitate. uel martyrio uel quacũq alia uir¬
tute: querunt exemplis. monitis. precibꝰq de¬
fendi. Quia si inuiridi ligno hec faciunt:
in arido quid fiet. Uiride lignũ uocat se ⁊ suos:
aridũ uͦ peccatores & impios. Ac si dicat. Si
ego mundus a peccato sine igne passionis
ñ exeo de mundo: qͥd erit de impiis & pecca¬
torib¬

Expanded text:
ginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute, quaerunt exemplis, monitis precibusque defendi. Quia si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Viride lignum vocat se et suos; aridum vero, peccatores et impios. Ac si dicat: Si ego mundus a peccato, sine igne passionis non exeo de mundo, quid erit de impiis et peccatoribu
Abbreviated transcription (Latin):
rem destruet: uos potius urãmq ꝓgeniem
dignis lacrimaꝵ fontib abluite: ne cum
ꝑfidis dampnemini in ultionẽ meȩ cru¬
cis: Qm̃ ecce uenient dies in quib di¬
cent. b̾eatȩ steriles & uentres qui ñ genue¬
runt: et ubera quȩ ñ lactauerunt. Tunc in
cipient dicere montib cadite suꝑ nos: et
collib oꝑtte nos. Dies uenturȩ obsidionis
& captiuitatis a romanis significat. Iosephꝰ
refert iudeos certatim cauernas monitiũ
speluncasq collium petiisse: ita ut semer¬
ipsum testet᷑ in quod̾a loco munito destru¬
ctȩ urb̃ inuentũ. cum quadraginta comiti¬
b atq captum ab hostib. Potest autẽ ex su¬
ꝑ abundant intelligi. qͦd hi qui seipsos in utͦ¬
libet sexu castrauerunt. ꝓpter regnũ celoꝵ dicãt
montib et collib cadite suꝑ nos. & oꝑite nos:
cũ suȩ fragilitatis memores. ingruente tẽptati¬
onum articulo. sublimiũ uiror uel ipsa uir¬

Expanded text:
rem destruet, vos potius vestramque progeniem rem destruet, vos potius vestramque progeniem dignis lacrymarum fontibus abluite, ne cum perfidis damnemini in ultionem meae crucis. Quoniam ecce venient dies in quibus dicent: Beati steriles et ventres qui non genuercipient dicere montibus: Cadite super nos; et collibus: Operite nos. Dies venturae obsidionis et captivitatis a Romanis, significat. Josephus refert Judaeos certatim cavernas monitum speluncasque collium petiisse, ita ut semetipsum testetur in quodam munito loco destructae urbis inventum cum quadraginta comitibus, atque captum ab hostibus. Potes autem ex superabundanti intelligi, quod hi qui seipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum coelorum, dicant montibus et collibus: Cadite super nos, et operite nos, cum suae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo, sublimium virorum vel ipsa vir
Abbreviated transcription (Latin):
eadem mente sequebant᷑ dnm̃: nam ppłs iu¬
rilis. letabat᷑ in parte magna. Et nunc qͣsi
immolandũ iħm dupplex turba ꝓsequit᷑:
cum eiꝰ passionis hystoriam alĩ qͣsi fabulã¬
derident: alii lacrimantib oculis legunt.
Aui mysteria carnis eius & sanguinis ut
uiles escas ꝑcipiunt: alii digno pectore ea
sumenda decernunt. Notandũ ẽ ñsolum
filias iherłm appellari eas quȩ cum eo uene¬
rant a galilea: s etiam illas quȩ ei ad heser̃t
de ciutate. et quȩ flebant cum aliis. Nec ide¬
o inducit᷑ solus mulierũ planctus. quin
& multi uiri dolerent: s quia femineus
sexus qͣsi contemptibilior liberius poterat
presentib pͥncipib sacerdotũ qͦd contͣ eos
senseruit ostendere. Quia uͦ nouit dñs qͥ st̃
etus: pret̾missa ppłi furentis turba. ad aman¬
tes & plangentes feminas oculos &e ora
conuertit. Ne lamentemini in qͥt me mori¬
turũ. cuiꝰ cita resurrectio mort̾e soluere po¬
test: cuius mors mort̾e. & ipsũ mortis aucto¬

Expanded text:
eadem mente sequebantur Dominum: nam populus virilis laetabatur in parte magna. Et nunc quasi immolandum Jesum duplex turba prose quitur, cum ejus passionis historiam alii quasi fabuderident alii lacrymantibus oculis legunt, alii mysteria carnis ejus et sanguinis ut viles escas percipiunt, alii digno pectore ea sumenda decernunt. Notandum est, non solum filias Jerusalem appellari eas, quae cum eo venerant a Galilaea; sed etiam illas, quae ei adhaeserunt de civitate, et quae flebant cum aliis. Nec ideo inducitur solus mulierum planctus, quin et multi viri dolerent, sed quia femineus sexus quasi contemptibilior, liberius poterat praesentibus principibus sacerdotum, quod contra eos senserint ostendere. Quia vere novit Dominus qui sunt ejus , praetermissa populi furentis turba, ad amantes et plangentes feminas oculos et ora convertit. Ne lamentemini, inquit, me moriturum, cujus cita resurrectio mortem solvere potest, cujus mors mortem, et ipsum mortis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dictt᷑ xp̃c Dicunt om̃s. Crucifigatur.
Ait illis preses. Quid enĩ mali fecit: At illi
magis clamabant dicentes. crucifigatur.
r̃ M ultas occasiones liberandi saluatoris de-¬
dit pilatus: & dicendo qͥd enĩ mali fecit. ab-¬
soluit eũ a malo. Indei autẽ nec hoc eru¬
bescentes qd̾ pilatus iħm xp̃m ẽẽ confiteba¬
t᷑: nec modũ impietatis seruantes. dixer̃t õs.
Crucifigat᷑. Hinc psalmista. Circum deder̃t
me caues multi conciliũ malignantiũ obse-¬
dit me. Et iheremias. Facta ẽ mͣ hereditas me¬
a sicut leo in silua: dedert̃ suꝑ me uocẽ suam.
Et ysaias. Expectaui ut facerẽt iudiciũ: fece¬
r̃t autẽ iniquitatẽ. O iudei qͦd liberastis no-¬
centẽ. ñ reprehendimus: s qͦt occidistis inno¬
centẽ d ccexexuii. Uidens autẽ pilatus
qͥa nichil ꝓfi̾ce ret s magis tumultus fie¬
ret: accepta aqua lauit manꝰ coram

Expanded text:
figatur. Ait illis praeses: Quid enim mali fecit? At illi magis et magis clamabant, dicentes: Crucifigatur. HIERON. Multas occasiones liberandi Salvatoris dedit Pilatus, et dicendo, Quid enim mali fecit, absolvit eum a malo. Judaei autem nec hoc erubescentes, quod Pilatus Jesum Christum confitebatur, nec modum impietatis servantes dixerunt omnes: Crucifigatur. Hinc Psalmista: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me . Et Jeremias: Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva: Dederunt super me vocem suam . Et Isaias: Exspectavi ut facerent judicium, fecerunt autem iniquitatem . O Judaei, quod liberastis nocentem, non reprehendimus, sed quod occidistis innocentem. M. 327X Videns autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, accepta
Abbreviated transcription (Latin):
occidere: sinunc eum acceperunt occidendũ
Non dictum ẽ ut crucifigerent eũ: s ut cruci¬
sigeret᷑ potestate presidis. Et ideo illis traditũ
dixit ȩuangłista: ut eos cͥmine implicitos a
quo alieni ẽẽ conabant᷑. ostenderet: Oxccxxix.

Expanded text:
nunc acceperunt eum occidendum? Non dictum est ut crucifigerent eum, sed ut crucifigeretur potestate praesidis. Et ideo illis traditum dixit evangelista, ut eos crimine implicitos, a quo alieni esse conabantur, ostenderet. M.
Abbreviated transcription (Latin):
ditiosus & homicidioꝵ auctor dimissus ẽ
iudeis. idest diabolus qui regnat in eis. Qua¬
re pilatus tradidit iudeis iħm flagellatũ cũ
pͥus dixerit se innocent̾e a sanguine eius: Na
romanis legibi sanccitũ erat: ut qͥ crucifige¬
ret᷑ prius uerberaret᷑. Ideo qͦ credendus ẽ fla¬
gellasse iħm. ut eius iniuriis iudei satiati.
amorte dñi desisterent. Unde etiã ꝑmisit
cohortem suam illudere ei: aut fortassis iu¬
ssit. Columpna cui alligatus fuit ille qͥ soluẽ b
compeditos solet: demonstrat usq hodie ue¬

Expanded text:
ditiosus, et homicidiorum auctor, dimissus est Judaeis, id est, diabolus qui regnat in eis. Quare Pilatus tradidit Judaeis Jesum flagellatum, cum prius se dixerit innocentem a sanguine ejus? Aut qui crucifigeretur, prius verberaretur. Ideo quoque credendus est flagellasse Jesum, ut ejus injuriis Judaei satiati, a morte Domini desisterent. Unde etiam permisit cohortem suam illudere ei, aut fortassis jussit. BEDA. Columna cui alligatus fuit ille qui solvere compeditos solet demonstrat usque hodie ve
Abbreviated transcription (Latin):
Det ecce nichil dignũ morte actum ẽ ei.
Emendatũ gͦ illũ dimittã. flagris eũ af¬
fligam qnͣtũ iubetis: t̾antũmꝰ dimitite eũ
innoxiũ. Quantũ studiũ dimittendi iħm
querat pilatus attende:: pͥmo dicit se ni¬
chil causȩ in eo inuenisse. Deinde mittit
ad eũ herode: postremo confirmat nicħ
dignũ morte ẽẽ in eo. S tand̃e quẽ absol¬
uit iudicio: crucifixit ministerio: Leccx.
autẽ uniu̾sa turba dicens. Tolle hẽ:
crucifige crucifige eũ. A clxxxuniu.

Expanded text:
et ecce nihil dignum morte actum est ei. Emendatum ergo illum dimittam. Flagris eum afficiam, quantum jubetis, tantummodo dimittite eum innoxium. Quantum studium dimittendi Jesum quaerat Pilatus, attende. Primo dicit se nihil causae in eo invenisse, deinde mittit eum ad Herodem, postremo confirmat nihil dignum morte esse in eo. Sed tandem quem absolvit judicio, crucifixit ministerio. L. autem universa turba dicens: Tolle hunc, cr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa semꝑ ex lege uenturũ xp̃m ipse dixissee
Pilato uͭ legis ignaro int̾roganti an ip̃se eẽt
rex iudeoꝵ dicit᷑ tu dicis: qͥa ꝑ frõe p̾sentis
confessionis salus gentiũ est. a clxxxi.
go in hoc natus sũ. & ad hoc ueni in
mundũ: ut testimoniũ ꝑhibeam ue-

Expanded text:
quia semper ex lege venturum Christum ipse dixisset. quia semper ex lege venturum Christum ipse dixisset. Pilato autem legis ignaro, interroganti an ipse esset rex Judaeorum, dicitur, Tu dicis, quia per fidem praesentis confessionis salus est gentium. A. 181X Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit iħc. Tu dicis qͥa rex sũ ego. Ñ
timuit se regẽ confiteri: s ita dictũ libra¬
uit. ut nec se regem negaree: nec talem se¬
regẽ fateret᷑ ẽẽ: cuiꝰ regnũ putaret᷑ de boc
mundo. Quasi diceret. Si putas me regẽ
ẽẽ hinc: carnalis carnalit̾ sapis. Qd̃ autẽ
pilatꝰ & si interroget firmit̾ tam̃ sentiat
qͦd etiã alibi supͣ scͥbit in titulo rex ude¬
ors. tͥb linguis. hebraice. grece. & latine: ut
& hebrei et greci. ⁊ romani cognoscerent.
qm̃ & pilatus sciebat eũ regem uideoꝵ ẽẽ.
ꝓpt̾ qͦd apparet cũ qua reuerentia reqͥrebat
de iħu: et ꝓuocabat ppłm. ut iħm magis
ad dimittendũ peterent quã barrabani.
Reuerentiȩ autẽ pilati. etiã illud fuit si¬
gnũ: qͦd lauans manus suas dixerit. Inno¬
cens ego sũ a sanguine huiꝰ: uos uideritis.
Nota dñm sacerdoti querenti an ipse xp̃e
eẽt respondisse tanquã de p̾teritis tu dixisti:

Expanded text:
Respondit ei Jesus: Tu dicis quia rex sum ego. Non Respondit ei Jesus: Tu dicis quia rex sum ego. Non timuit se regem confiteri, sed ita dictum libravit, ut nec se regem negaret, nec talem regem se fateretur esse, cujus regnum putaretur esse de hoc mundo. Quasi diceret: Si putas me regem esse hinc, carnalis carnaliter sapis. Quod autem Pilatus etsi interroget, firmiter tamen sentiat quod etiam alibi suprascribit in titulo: Rex Judaeorum, tribus linguis, Hebraice, Graece et Latine; ut et Hebraei, et Graeci, et Romani, cognoscerent quoniam et Pilatus sciebat eum regem Judaeorum esse. Propter quod apparet cum qua reverentia requirebat de Jesu, et provocabat populum, ut Jesum magis ad dimittendum peterent quam Barrabam. Reverentiae autem Pilati illud etiam fuit signum, quod lavans manus suas, dixit: Innocens ego sum a sanguine hujus. Vos videritis.Nota Dominum sacerdoti quaerenti an ipse Christus esset respondisse, tanquam de praeteritis, Tu dixisti,
Abbreviated transcription (Latin):
opinio. siue gentiũ. siue iudeoꝵ: a quib
sec morte plectendus. qͥa illicitũ affectauerat
regnũ. uł qͥa solent regnaturis inuidere re-¬
romanis. siue iudeis eẽt aduersũ. Poterat
dñs hoc respondisse ad pͥmã int̾rogatio¬
nẽ presidis ⁊ s ꝑ ipsũ pilatũ uoluit ostend̾e
Hoc uelut crimen sͥ fuisse obiectũ a iudeis
apio illũ patefaciens cogitationes hominũ
Qo̾ si continuo respondisset pilato. ñ uidere¬
t᷑ respondisse etiam iudeis: s solis gentib
hoc de se opinantib. Nunc gͦ ꝑ hec uerba
pilati. numqͥd ego iudeus sũ. gens tua &pon¬
tifices tradidert̃ te mͥ÷ patet eũ io audisse a
iudeis. Deinde dicendo qͥd fecisti: ostendit
illud ei ꝓ cͥmine obiectum: qͣsi diceret. Si
regẽ te negas: qͣre traditus es mͥ: Sic dñs
in sua responsione occasiones inuidentiũ
exclusit dicendo regnũ suũ ñ ẽẽ de hoc
mundo: ut penitus nulla culpa in eo co¬
L. Dixit itaq ei pilatus. Ergo rex es tu:¬

Expanded text:
opinio, sive Gentium, sive Judaeorum, a quibus set morte plectendus, quod illicitum affectaverit regnum; vel quoniam solent regnaturis invidere reat Dominus respondisse hoc ad primam interrogationem praesidis, sed per ipsum Pilatum voluit ostendere hoc velut crimen sibi fuisse objectum a Judaeis, apud illum patefaciens cogitationes hominum. Quod si continuo respondisset Pilato, non videretur respondisse etiam Judaeis, sed solis gentibus hoc de se opinantibus. Nunc ergo per haec verba Pilati, Nunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi, patet eum id audisse a Judaeis. Deinde dicendo, Quid fecisti? ostendit illud ei pro crimine objectum, quasi diceret: Si regem te negas, quare traditus es mihi? Sic Dominus in sua responsione occasiones invidentium exclusit, dicendo regnum suum non esse de hoc mundo, ut penitus nulla culpa in eo co201 Dixit itaque ei Pilatus: Ergo rex es
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerunt gͦ iudei. Nob̃ ñ licet int̾ficere
An ñ occidebant qũe occidendũ offerebãt.
Si malefactor ẽ. cur ñ licet int̾ficere : Si ꝓpt̾
festũ ñ licuit: cur crucifige crucifige clama¬
stis: ᷤ Audite psalmistã. filii hominum
dentes eoꝵ arma & sagittȩ: & lingua
eors machera acuta. Qͥa tam̃ ꝓpͥis mani¬
b noluert̃ eũ interficere. ut qͣsi sic eeñt
alieni a scelere: impletus ẽ sermo iħu qũe
de sua morte p̾dixit: ut a uideis traditus.
a gentib occideretur: a claxxyui. Mccexe¬

Expanded text:
ficere AUGUST. An non occidebant, quem occidendum offerebant. Si malefactor est, cur non licet interficere? Si propter festum non licuit, cur crucifige crucifige, clamavistis? Audite Psalmistam: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Quia tamen propriis manibus noluerunt eum interficere, ut quasi sic essent alieni a scelere, impletus est sermo Jesu, quem de morte sua praedixit, ut a Judaeis traditus, a gentibus occideretur. A. 168I M
Abbreviated transcription (Latin):
stihuiꝰ. uos uideritis. Ac si dicat. Ego minist̃
sũ legum: ur̃a uox sanguinẽ iust fundit. un¬
de penã sentietis. Et respondens untũ¬
sus ppłs dixit. Sangus eius suꝑ nos: & suꝑ
filios nrõs. Usq hodie ꝑseuerat hȩc imp̃catio
cͥminis & penȩ. Unde ysaias. Si leuaueritiᷤ
ad me manus ñ exaudiam uos: manꝰ enim
ur̃e: sanguine plene suiit. Pilatus iuxta
illud fecit. Lauabo inter innocentes ma¬
nus meas: ut in lauacro manuũ eiꝰ genti¬
liũ oꝑa purgaret: & ab impietate uide¬
ors nos alienos faceret quodammꝰ dicens.
Ego innocentẽ uolui liberare: s qm̃ sedi¬
tio orit᷑. et ꝑ duellionis mͥ contra cesarem
crim̃ impigit᷑. innocens sũ a sanguine iu¬
sii. Iudex qui cogit᷑ ferre sententiam. ñ dam¬
pnat oblatũ. s arguit offerentes. Est gͥ com-¬
paratione eor innocens. licet in hoc par¬
ticeps fuerit: qͥa si omnino uellet quẽ iustũ
ꝓnuntiat: eriꝑe posset. clx.x. M cccxxuiii¬

Expanded text:
tis. HIERON. Ac si dicat: Ego minister legum sum, vestra vox sanguinem justi fundit, unde poenam sentietis. Et respondens universus populus, dixit: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Usque hodie perseverat imprecatio hujus criminis et poenae. Unde Isaias: Si levaveritis ad me manus, non exaudiam vos: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Pilatus juxta illud fecit: Lavabo inter innocentes manus meas , ut in lavacro manuum ejus gentilium opera purgaret, et ab impietate Judaeorum nos alienos faceret, quodammodo dicens: Ego innocentem volui liberare, sed quoniam seditio oritur, et perduellionis mihi contra Caesarem crimen impingitur, innocens sum a sanguine justi. Judex qui cogitur ferre sententiam, non damnat oblatum, sed arguit offerentes. Est igitur comparatione eorum innocens, licet in hoc paticeps fuerit, quia si omnino vellet, quem justum pronuntiat, eripere posset. CAPUT CLXI
Abbreviated transcription (Latin):
Respondens autẽ p̾ses: ait illis. Qñe uultiᷤ
uob̃ de duob dimitti: At illi dixerunt.
Barraban. a Erat aut̾e barrabas latro.
L .mi. R. Qui erat ꝓpter seditionẽ quandã
factam in ciuittate & homicidiũ uinctus
in carcere. Egressa ẽ inquitas a senib et
iuidicib ppłi ⁊ &e. heret usq hodie iudeis sua
pecicio. quã impetrauert. ut ꝓ iħu latroñe

Expanded text:
ses, ait illis: Quem vultis vobis de duobus dimitti? At illi dixerunt: Barrabam. A. Erat autem Barrabas latro. L. M. R. Qui erat propter seditionem quamdam factam in civitate et homicidium, vinctus in carcere. BEDA. Egressa est iniquitas a senioribus et judicibus populi, et haeret usque hodie Judaeis sua petitio, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et fact fc̃ amici herodes et pilatus in
ipsa die: uam antea inimici erant ad inui¬
cem. Qd̃ ueste alba induit᷑ dñs. indiciũ ẽ
immaculatȩ passionis: qm̃ agnus dĩ ab¬
laturus sit peccata mundi. In alba ueste
ẽ illusus: qͥa in casta carne ẽ passus. Uł ita
Qd̾ hic alba ueste illudit᷑. ꝙ uixta alios ȩ¬
uangłistas purpurea uel coccinea gemi¬
nũ expͥmit martyrii genus: unde eccłia
dicit admirando. Dilectus ms candidus
ꝙ rubicundus: candidus scł actione. ru¬
bicundus sanguine. Et ipsa eccłia uariis
menbroꝵ suors flosculis uernans: in pa¬
ce lilia gignit: in bello rosas. Nefandissi-¬
mũ fedus herodis & pilati in occisione xp̃i
successores eor hereditario iure custodiunt:
qnͣdo gentiles & uidei genere & religione
dissidentes in xp̃ianis ꝑsequendis. & in
plebe: exiuit ad eos foras. et dixit eis. Obtu¬
listis mͥ hunc hominẽ qͣsi auertentẽ ppłm¬

Expanded text:
Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die; nam antea inimici erant ad invicem. Quod veste alba induitur Dominus, indicium est immaculatae passionis, quoniam Agnus Dei ablaturus sit peccata mundi. In alba veste est illusus, quia in casta carne est passus. Vel ita: Quod hic alba veste illuditur, et juxta alios Evangelistas purpurea vel coccinea, geminum exprimit martyrii genus. Unde Ecclesia dicit admirando: Dilectus meus candidus et rubicundus , candidus scilicet actione, rubicundus sanguine. Et ipsa Ecclesia variis membrorum suorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, in bello rosas Nefandissimum foedus Herodis et Pilati in occisione Christi successores eorum haereditario jure custodiunt quoniam gentiles et Judaei genere et religione diplebe, exivit ad eos foras, et dixit eis: Obtulistis mihi hunc hominem quasi avertentem p
Abbreviated transcription (Latin):
b multis: at ipse nichil illi respondebat:
Tacuit dñs corã herode. qͥa iactantiã de¬
clinabat: et herodis crudelitas ñ mereba¬
t᷑ auoire diuina. fortasse in herode signi¬
ficant᷑ impii qͥ si legi ñ crediderint & ꝓphe¬
tis: mirabilia xp̃i ñ udebunt. in euangłio:¬
pͥncipes sacerdotũ & scͥbȩ constant̾ accu¬
santes eum. Accusantib pͥncipib & scͥbis.
dñm apud pilatũ respondit pauca. ap̃
herodẽ nulla: ne dimitteret᷑ & crucis u¬
tilitas differret᷑. Et iustũ erat ut pilato
qͥ inuitus sententiã ferebat ex aliqͣ par¬
te responderet: herodi uͦ et ceteris qͥ contͣ
legem innoxium dampnabant. sic̃ indi¬
gnis. nichil. Ubi uͦ tacet qͣsi agnus ꝓgre-¬
ge immolandꝰ patientiã p̾stat: uͥ respon¬
det qͣli pastor ꝓ ouib contͣ lupos. & contͣ
latrones pugnat. Leceui. Spreuit
autẽ illũ herodes cũ exeͤrcitu suo. & illusit
indutũ ueste alba: & remisit ad pilatum.

Expanded text:
bus. At ipse nihil illi respondebat. bus. At ipse nihil illi respondebat. Tacuit Dominus coram Herode, quia jactantiam declinabat, et Herodis crudelitas non merebatur videre divina. Fortasse in Herode significantur impii, qui si legi non crediderint et prophetis, mirabilia Christi non videbunt in Evangelioncipes sacerdotum et Scribae constanter accusantes eum. Accusantibus princibus et Scribis Dominum apud Pilatum, respondit pauca, apud Herodem nulla, ne dimitteretur, et crucis utilitas differretur Et justum erat ut Pilato, qui invitus sententiam ferebat, ex aliqua parte responderet; Herodi vero et caeteris, qui contra legem innoxium damnabant, sicut indignis, nihil. Ubi vero tacet, quasi agnus pro grege immolandus, patientiam praestat; ubi respondet, quasi pastor pro ovibus contra lupos et contra latrones pugnat. L. 306X Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba, et remisit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sam uideã. e incipiens a galilea usq hiie:
hic sermo accusantiũ. et eũ qͥ accusat᷑
docet innoxiũ. & accusatores ꝑuersos.
Docuisse enĩ ppłm: ñ cͥminis. s indiciũ
constat ẽe uirtutis. P ilatus aut̃e au¬
diens galileam: int̾rogauit si homo gali¬
leus eẽe. Et ut cognouit qͦd deberodis
potestate eẽt. remisit eũ ad herodem: qͥ et
ipse iherosolimis erat illis dieb. Pilatꝰ ne
contͣ eum quẽ in sont̃e cognouerat senten¬
tiam dare cogeret᷑. misit eũ herodi: ut ip¬
se potius qͥ eiꝰ patriȩ detrarches existebat
eũ uel absolueret. uel puniret. Uerũ di¬
uina ꝓuidentia ne qua iudeis excusatio
remaneret. qͣsi ñ ipsi s romani xp̃m cru¬
cifixerit. Herodes qͥ iudeus erat remisit
eũ pilato. Herodes autẽ uso iħ̃u: gaui¬
sus ẽ ualde. Erat enĩ cupiens ex multo
tẽpore uidere eũ: eo qͦd audiret multa
de illo. & sꝑabat signũ aliqͦd uidere ab
eo fieri. Interrogabat autẽ illũ sermoni¬

Expanded text:
sam Judaeam, et incipiens a Galilaea usque huc. Hic sermo accusantium et eum qui accusatur docet innoxium, et accusatores perversos. Docuisse enim populum, non criminis, sed indicium constat esse virtutis. Pilatus autem audiens Galilaeam, interrogavit si homo Galilaeus esset. Et ut cognovit quod de Herodis potesipse Hierosolymis erat illis diebus. Pilatus, ne contra eum quem insontem cognoverat, sententiam dare cogeretur, misit eum Herodi, ut ipse potius, qui ejus patriae tetrarcha existebat, eum vel absolveret, vel puniret. Verum divina providentia, ne qua Judaeis excusatio remaneret, quasi non ipsi, sed Romani Christum crucifixissent, Herodes, qui Judaeus erat, remisit eum Pilato. Herodes autem, viso Jesu, gavisus est valde. Erat enim cupiens ex multo tempore videre eum, eo quod audiret ignum aliquod videre ab eo fieri. Interrogabat autem illum multis sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
credere noluer̃t. Igit᷑ inpi lato & uxore
testimoniũ ẽ. Sedit autẽ pilatus ꝓtribuna-¬
li hoc ẽ ad iudicandũ: qͦd officiũ ẽ sedentis
in tribunali. Est enim tribunal sedes iudi¬
cũ. soliũ regum: cathedra doctorũ:m cccxxui.

Expanded text:
Pilato et uxore testimonium est. Sedit autem Pilatus pro tribunali, hoc est, ad judicandum, quod officium est sedentis in tribunali. Est enim tribunal sedes judicum, solium regum, cathedra doctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tunc unũ uinctũ insigñe: qui dicebat᷑
ongregatis gͦ illis: dixit pllatus. a Est
consuetudo uob̃: ut unũ dimitt̃a uob̾
in pascha. m .R. a.
Qũe gͦ uultis dimittã
uob̃ barraban. an iħm qͥ dicit᷑ xp̃e:¬
Sciebat enĩ qͦd ꝑ inuidiam tradidissent eum.
Consueuerat preses unũ ex uinctis dimittẽ
ñ imꝑiali legis sanctione. s annua gentis illiꝰ
udeos remansit: ob memoriã liberationis
eoꝵ ex egypto in pascha. Uolens gͦ pilatus
satisfacere ppło. dat optionẽ eligendi: ꝗͣuis
ñ dubitaret xp̃m ẽẽ eligendũ. sciens ꝑ in¬
uidiam traditũ. Barrabas autẽ erat uinc̃tus
insignis: hoc ẽ uulgatꝰ in malitia:¬

Expanded text:
inctum insignem, qui dicebatur ongregatis ergo illis, dixit Pilatus: A. Est consuetudo vobis, ut unum dimittam vobis in Pascha. M. R. A. Quem ergo vultis dimittam vobis? Barrabam, an Jesum qui dicitSciebat enim quod per invidiam tradidissent eum. BEDA. Consueverat praeses unum ex vinctis dimittere, non imperiali legis sanctione, sed annua gentis illiusJudaeos remansit ob memoriam liberationis eorum ex Aegypto in Pascha. Volens ergo Pilatus satisfacere populo, dat optionem eligendi, quamvis non dubitaret Christum esse eligendum, sciens per invidiam traditum. Barrabas autem erat vinctus insignis, hoc est, vulgatus in malitia
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Sepultura eius resurgimus: descensi¬
one eius ad uferos ascendimꝰ in celos. Hic
inuentt᷑ mel in ore leonis mortui. Hinc
ꝓpħa. Quid retribuam dño ꝓ omnib quȩ
recribuit mͥ. Nestimentis suis nudat᷑ xp̃c.
eccłia de ppłis malis collecta. Item ea scan¬
daliante exutus in fine: iudaica rursus
induitur plebe. Cum enĩ intrauerit ple-¬
nitudo gentium: tunc om̃is isrł saluus erit.¬

Expanded text:
mus, sepultura ejus resurgimus, descensimus, sepultura ejus resurgimus, descensione ejus ad inferos, ascendimus in coelos. Hic invenitur mel in ore leonis mortui ; hinc Propheta: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Vestimentis suis nudatur ChrisEcclesia de populis maris collecta. Item, ea scandalizante, exutus in fine, judaica rursus induitur plebe. Cum enim intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus erit
Abbreviated transcription (Latin):
mcõe ꝙ purpnr̃a. et induerunt eum uesti
ysaac cum liguis: & abraham cũ ariete int̾
uepres herente. Hic adest ioseph cũ talari
tunica lita sanguine. Hic ad est moyses cũ
uirga & serpente. suspenso in ligno: hic bo¬
trus cum ligno portatus. Hic adest helyse¬
us cũ ligno ad querendam securim quȩ in
uno demersa ẽ & natauit ad lignum. id÷
genus humanũ qͦd ligno uecito in infernũ
cecidit. ꝑ lignum crucis xp̃i et baptismũ aqͦ
ad paradisũ natauit. Hic ẽ ionas de ligno
sortis in mare uentr̃eq ceti triduo missus.
Cruce sua. cruciatũ nr̃m soluit: ꝙ ꝑ mortẽ
suam. nrãm necat. Cum forma serpentis
serpentẽ necat: quia serpente de uirga fa¬
cto: alii absorti sunt serpentes. Unde ait
ꝑ ꝓpħam. Ero mors tua o mors: & morsuᷤ
tuus inferne. Obꝑbria eius nr̃m abstule¬
re obprobriũ: iuncula eius nos liberos fe¬
ceruit. Corona spinea capitis eiꝰ diadema
regni adepti sumus: uulnerib eiꝰ sanati su¬

Expanded text:
eum ut adest Isaac cum lignis, et Abraham cum ariete inter vepres haerente . Hic adest Joseph cum talari tunica lita sanguine . Hic adest Moyses cum virga, et serpente suspenso in ligno . Hic botrus cum ligno portatus . Hic adest Eliseus cum ligno ad quaerendam securim, quae in imo demersa est, et natavit ad lignum , id est, genus humanum, quod ligno vetito in infernum cecidit, per lignum crucis Christi et baptismum aquae ad paradisum natavit. Hic est Jonas; de ligno sortis in mare ventremque triduo ceti missus. Cruce sua cruciatum nostrum solvit, et per mortem suam, nostram necat. Cum forma serpentis serpentem necat, quia serpente de virga facto, alii absorpti sunt serpentes. Unde ait per prophetam: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Opprobria ejus nostrum abstulere opprobrium, vincula ejus nos liberos fecerunt. Corona spinea capitis ejus diadema regni adepti sumus, vulneribus ejus sanati su
Abbreviated transcription (Latin):
dimittit᷑: alter ꝓpeccatis absolutoꝵ ut agnꝰ
occidtt᷑. Pars dni semꝑ mactat᷑: pars diabo¬
li qui ẽ magister eoꝵ effrenata in tarthara¬
precipitat᷑. Quia barabas in ȩũgłio ebrai¬
co filius magistri eorũ utterpretat᷑. potest
antixp̃i typũ gerere: que illi quib dicit᷑. uos
ex patre diabolo estis. tiero dei filio sunt

Expanded text:
dimittitur. Alter pro peccatis absolutorum, ut agnus occiditur. Pars Domini semper mactatur, pars diaboli, qui est magister eoaecipitatur. Quia Barrabas in Evangelio Hebraico filius magistri eorum interpretatur, potest antichristi typum gerere, quem illi quibus dicitur, Vos ex patre diabol
Abbreviated transcription (Latin):
Unde psalmista. Usꝙ quo exaltabitur
immicus m̃s suꝑ me: respice & exaudi
me dñe ds m̃s. Hoc ẽ: miserere &e adiu-¬
ua. Ideo petrus egredit᷑ foras. ut ab im¬
piors concilio secretus. negationis sordes
liberis fletib abluat: quia int̾ impios
pꝰquã gallus cecinit: & decrescentib tene¬
bris uicina lux nuntiata ẽ. Tune aut̃ẽ no¬
bis gallus cantat: cũ predicator corda nr̃a
ad cõpunctionẽ reuocat. Tunc incipimi
flere. cũ ignim᷑ uitꝰ ꝑ scintillam scientiȩ:¬
& foras eximus. extra qͦd fuimꝰ. Petrus ñ¬
dũ dato spũ uoci ancillȩ cessit: cum sp̃u
xerimꝰ quȩ sit ancilla di: de qua scriptum ẽ.
Ego seruus tuus: & filius ancillȩ tuȩ. Quȩ
sint aut̃ẽ atria pͥncipis poteris scire. si in¬
tellexeris. quȩ sint atria domus dĩ: de qͥb
scͥptum ẽ. E cce nunc benedicite dnm. om̃s
mus dĩ nr̃i. Puto pͥmã ancillã intelligi
onẽ gentiũ dertios autẽ stantes in atriis

Expanded text:
squequo exaltabitur inimicus meus super me? respice et exaudi me, Domine Deus meus . Hoc est, miserere et adjuva. Ideo Petrus egreditur foras, ut ab impiorum concilio secretus, negationis sordes liberis fletibus abluat; quia inter impios postquam gallus cecinit, et decrescentibus tenebris, vicina lux nuntiata est. Tunc autem gallus nobis cantat, cum praedicator corda nostra ad compunctionem revocat. Tunc incipimus flere, cum ignimur intus per scintillam scientiae et foras eximus extra quod fuimus. Petrus, nondum dato Spiritu, voci ancillae cessit; cum Spirixerimus quae sit ancilla Dei, de qua scriptum est: Ego servus tuus et filius ancillae tuae . Quae sint atria principis, poteris scire, si intellexeris quae sint atria domus Dei, de quibus scriptum est: Ecce nunc benedicite Dominum, omnes stri . Puto primam ancillam intelligi onem gentium; tertios autem stantes in atriis,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Langius udeoꝵ hora tertia ẽ cru¬
cifixus: hora sexta. manib milttũ. A excuii.
Tolle. tolle: crucifige eũ. Quanta crudelitas:
quȩ ñsolũ occidere. s etiã crucifigere eum
descoerat. Claius affigi dñm ad lignũ que¬
tunt: ne dolor cito finiat᷑. Qd̃ cͥminando
& qͣsi ratiocinando facere iudei nequeunt:
postulando & uociferando ꝑficiunt. Hũc
ordiñẽ seuendi monstrat ȩccłiastica hy

Expanded text:
erunt Linguis Judaeorum hora tertia est cruerunt Linguis Judaeorum hora tertia est crucifixus, hora sexta manibus militum. A.tolle, crucifige eum. BEDA. Quanta crudelitas quae non solum occidere, sed etiam crucifigere eum desiderat. Clavis affigi Dominum ad lignum quaerunt, ne dolor cito finiatur. Quod criminando et quasi ratiocinando facere Judaei nequeunt, postulando et vociferando perficiunt. Hunc ordinem saeviendi monstrat Ecclesiastica h
Abbreviated transcription (Latin):
sexta: et dicit uideis. Ecce rexũr. Parasceue:
p̃paratio ẽ latine. Iudei etiã qͥ magis locun¬
tur latine ꝗͣ grece. libentius: utuntur isto
greco uerbo. Parasceue erat. idest sexta fe¬
ria qua p̾parabant necessaria sabbato.
qua die precepit moyses duplo colligi
manna ꝓpter sabbatum. Et erat ille di¬
es tunc temporis paschȩ qͥa illo die pascha:
udeors contigit. ut simul eẽt & p̃paratio
sabbi & pascha: qͦd incepit nocte prece¬
denti. Uel ita potest distingui. Erat autẽ
parascheue: paschȩ hora. idest hora diei
pasche qͣsi sexta: qͥa nondũ erat sexta ho¬
ra ꝑfecta s incepta:. qnͣdo pilatus sedit ꝓtri¬
bunali. Et cũ duceret᷑ iħe et cetera gereren¬
t᷑ completa ẽ hora sexta: ex qua tenebre fu¬
erunt usq ad nonam. Marcus autẽ dicets
erat hora dercia: et crucifixerunt eũ. occul¬
te uoluit ostendere eos magis dñm cru-¬
cifixisse qͥ hora tercia clamauerunt ut
erucifigeret᷑. quã illos qͥ pͥncipi suo obedi¬

Expanded text:
cce rex vester. Parasceve praeparatio est Latine. Judaei etiam, qui magis loquuntur Latine quam Graece, liberius utuntur isto Graeco verbo. Parasceve erat, id est, sexta feria, qua praeparabant necessaria Sabbato, qua die praecepit Moyses duplo colligi manna propter Sabbatum. Et erat ille dies tunc temporis Paschae, quia illo die Pascha Judaeorum contigit, ut simul esset praeparatio Sabbati et Pascha, quod incoepit nocte praecedenti. Vel ita potest distingui: Erat autem parasceve Paschae hora, id est, hora diei Paschae quasi sexta: quia nondum erat sexta hora perfecta, sed incoepta, quando Pilatus sedit pro tribunali. Et dum duceretur Jesus, et caetera gererentur, completa est hora sexta, ex qua tenebrae fuerunt usque ad nonam. Marcus autem dicens, Erat hora tertia, et crucifixerunt eum, occulte voluit ostendere eos magis Dominum crucifixisse, qui hora tertia clamaverunt, ut crucifigeretur, quam illos qui principi suo obedi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dedit ei. Non semelsiluit dñs apud pͥn¬
cipes: ut impleret᷑ ꝓpħia de illo. sic̃ agnus
corã tondente se fuit sine uoce. Quȩ si¬
militudo de agno data ẽ: ut suo silen¬
tio ñ reus. s innocens habeat᷑. Non enĩ ut
conscius conuincit᷑: s ut mansuetꝰ ꝓ aliis
immolat᷑. a caeui. Dicit gͦ ei pilatus
Michi ñ loqueris: Nescis qͥa potestatẽ habe

Expanded text:
m. Non semel siluit Dominus apud principes, ut impleretur prophetia de illo: Sicut agnus coram tondente se, fuit sine voce . Quae similitudo de agno data est, ut suo silentio non reus, sed innocens habeatur. Non enim ut conscius convincitur sed ut mansuetus pro aliis immolatur. A. 193X Dicit ergo ei Pilatus: Mihi non loqueris? Nescis
Abbreviated transcription (Latin):
Non expectauit audire qͥd responderet iħe.
& turbas. Nullã inuenio causam
in hoc hoone. Hoc ẽ qͦd ipse pͥdie quam
pateret᷑ int̾ alia discipuł ait. Uenit enĩ
pͥnceps mundi huiꝰ: ꝙ in me ñ habet¬

Expanded text:
Non exspectavit audire quid responderet Jesus, t turbas: Nullam invenio causam in hoc homine. Hoc est quod ipse, pridie quam pateretur, inter alia discipulis suis ait: Venit enim princeps mundi hu
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Ideo ñ nego me regẽ: q̃a ego in hoc
natus sũ. ut ostendam qͦdꝰ sũ. Non ẽ ꝓducen¬
da hȩc sillaba hoc danqũa diceret in hac re
s corripienda tanquã dixerit ad hanc tem.
uel adhoc natus sũ. In greco namq nichil
ẽ huiꝰ loquutionis ambiguũ. Unde ma-¬
nifestũ ẽ eũ hic memorasse temporałe na-¬
tiuttatẽ: ñ ȩternã. Qd̾ addidit om̃is qͥ ẽ

Expanded text:
e regem, quia in hoc natus sum, ut ostendam quod sum. Non est producenda haec syllaba hoc, tanquam diceret, in hac re; sed corripienda, tanquam dixerit, ad hanc rem, vel ad hoc natus sum. In Graeco namque nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde manifestum est eum hic memorasse temporalem nativitatem, non aeternam. Quod addit, Omnis qui est
Abbreviated transcription (Latin):
te: Respondit iħe. Non haberes potestatem
aduersũ me ullam: nisi tͥ eẽt datũ desuꝑ.
Propt̾ea qͥ tradidit me tͥ: maius peccatũ ha¬
bet. Plus peccat liuore tradens innocentẽ
occidendũ: quã qͥ occidit timore alterus
maioris potestatis. Pilatus aut̃e sub cesare
erat᷑ eũq in iudeam romani preside miserant:
Itaq data erat sͥ potestas desuꝑ uidelic& a
romanis: s in hoc desuꝑ dat᷑ uniu̾sa potesta
qͥa non ẽ nisi a deo. Exinde querebat
pilatus dimittere eũ. Prius etiã querebat
dimittere. Ergo exinde ita expone. Exinde.
idest ꝓpt̾ hoc ne peccaret occidens innocente:
quauis minus eẽt peccans ꝗͣ iudei qui eũ
illi tradiderant. Iu dei autẽ clamabantdi¬
centes. Si hunc dimictis: ñ es amicus cesaris:
Omis qͥ se regem facit: contradicit cesari.
Non sic potuit contẽpnere pilatꝰ cesar̃e. qũe¬
admodũ legẽ gentis aliene dequa suꝑiꝰ dixerant.
nos habenus legẽ: & scd̃m legẽ debet mo¬

Expanded text:
potestatem adversum me ullam, nisi tibi datum esset desuper. Propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. Plus peccat livore tradens innocentem occidendum, quam qui occidit timore alterius majoris potestatis. Pilatus autem sub Caesare erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Itaque data erat sibi potestas desuper, videlicet a Romanis: sed in hoc desuper datur universa potestas, quia non est nisi a Deo . Exinde quaerebat Pilatus dimittere eum. Prius etiam quaerebat dimittere. Ergo exinde ita expone: Exinde, id est, propter hoc, ne peccaret occidens innocentem, quamvis minus esset peccans quam Judaei, qui eum illi tradiderant. Judaei autem clamabant, dicentes: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis qui se regem facit, contradicit Caesari. Non sic potuit contemnere Pilatus Caesarem, quemadmodum legem gentis alienae, de qua superius dixerant: Nos habemus legem, et secundum legem debet mo