comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inqutt inpersonarum acceptione haberefidem dninri ihũxpigloriȩ : Etenim suntroierit in¬
conuentururm uiraurum anulum habens inueste candida introierit autem & pauꝑ in sor¬
dido habitu & inuendatis in eum qui indutus e ueste pclara: & dicatis. Tuse de hicbene
nosmet ipsor & fastestis iudices cogitationum iniquarums. Audite fr̃s mer dilcstissin¬
Vne ds elegit pauperer in hocmundo : diuites in fide &heredes regnũ quod p̃misit ds̃ dili¬
gentib seᶜ Vosautem ex honorastis pauperem : propterillum scilic& cui dictum ẽ
tus tailie : Ccumbabenti amulum aureum distũ eẽt tuse dehicbene: Acdeinde sequitur :¬
iandem ipsam sententiam latius uersans & explicans: Nonne inquit diuiter perpo¬
tentam Popprimunt uos & ipsi ad iralunt uor adiudicia : non neipsiblas phemant
bonum nomen quod inuocatum .e. s peruor̃. Si quidem legem ꝑficiis regale secundũ

Expanded text:
inquit, in personarum acceptione habere fidem domini inquit, in personarum acceptione habere fidem domini conventum vestrum: vir aureum anulum habens in veste candida. introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est uste praeclara, et dicatis: \'Tu sede hic beneuosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum? audite, fratres mei dilectissis elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni. quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem. propter illum scilicet. cui dictum est: Tu sta illic. cum habenti anulum aureum dictum esset: Tu sede hic bene. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: Nonne, inquit, diuites per potentiam opprimunt uos et ipsi adtrahunt uos ad iudicia? nonne ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si quidem legem perficitis regalem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sedlitigatoribus paratius instrustius queresistimus : si autem nompossumus : non
quia latee mseriae principium : Ideo ꝑ grescere miseri cordiȩ deb& officiũ : aduersus
cor autem qui sibi uidentur scire quod nerciunt. hoctutiorer sumus quod hanc igno¬
rantiam nram non ignoramus Aliud ẽ enim quod nesciremalum ẽ : aliud qđ scr
uel non porest uel nonopus e : uel aduitam quã quȩrimus in differens ẽ : hoc uero
quo ddelitteris ia cobi apłi nunc requiro in hac ipra quauiuimus & ut semper dui¬
uurius dõ placere stũide mnus astione uersatur : quomodo ergo intellegendũ
offendit f altus ei omnium reus : Anillud quõdixi dediuite & paupere adis ta non ꝑtine
Quorum si quiimuno offenderit fi& omnium reus: Sed recolendum ẽ undeuenerit sta
sententias euqisineillam superiora pepererint : quib q conexi dependea t: fr̃s meinolit.

Expanded text:
sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non, sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misericordiae debet officium. aduersus eos autem, qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam, quam quaerimus, indifferens est. hoc uero, quod de litteris apostoli Iacobi nunc requiro, in hac ipsa, qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus, actione uersatur. Quomodo ergo intellegendum offendit, factus est omnium reus? an illud, quod dixi de diuite et paupere, ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit, fiet omnium reus? sed recolendum est, unde uenerit ista sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa dependeat. fratres mei, nolite,
Abbreviated transcription (Latin):
narratur : q. od licresatis apte conuenit : cum quidã rurs& mputeuꝰ ubi aqua
tanta erar ut cum magis ex per& nemorer&ur qiam suffocar& nelo quer&ur :
accersit alius eoque ui somiserans ai: quomodoh uc cecidisti : At Vle obsitro
& fide chatholica tenemus dereani peccatitam qiã deputeo: & iam paruuli infantis
anim̃ xp̃i gratia liberandam satis ẽ ei quod modum quos alua fiat Nouimus
etiam sinum quam quomodo in malum illud deuenerit nouerimus : Sedideo
putaui ee: quaerendum : neforte exillis opinionib: in carnationis animȩ aliquã
teneamus in cautius : quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat :¬
Negans eã ẽe in istomalo hocigit᷑ firmis si mer&ento qđ anima paruuli dereatu peccati
Spossimus etiam ipsius malicausã & originẽ norsei uaniloquis non disputatoribus

Expanded text:
narratur, quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua narratur, quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: \'quomodo huc cecidisti?\' at ille: \'obsecro\', am fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei, quod modum, quo salua fiat, nouimus, etiam si numquam, quomodo in malum illud deuenerit, nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati ominum nostrum, si possumus etiam ipsius mali causam et originem nosse, uaniloquis non disputatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
uod ud tescripsi honontn de mihi in xp̃o fret hieronime. Quȩrens de
anima humana sinascentib singulis nouae singulȩ nuncusq fiuN ubi
peccatiuinculũ contrahant qđ ꝑ sucnt m̃tũ ȩnetiae xp̃i &iũ in infuntibus
recensnatis non dubitamꝰ eẽ soluendũ cum non in puruum uolumen
ꝓceder& nolui ullu alia onentre quȩstione sed quod urgu& uerius multo
minꝰ est neglegendũ : Pro inde quero & ꝑ dñm obsecro ut exponas mihi :
q uodmilas exstimo profuturun: aut si ia uel abste ł ab aliquo expositũ habe
dirigas nobs quomodo accpiendum st qđ in ep stola ia cobi apłi ẽ: Quicumq
autem totam legeseruauerit: Offendat autem inino factꝰ ẽ. omniureus:
uȩrer tal.s actanta e.ut qđ hinc tibi noniã olim scrips ne multum penite at:¬
agenda nãq praesentiuita q omodo adutam ꝑueniamus aeternam non
depterita ꝑscrutandã q iam penitus demergit obliuio Sicuti ẽ. illud quod
dean mq erend imp̃tau haec uertiuir quȩstio Eliganter autem distũ esse

Expanded text:
uod ad te scripsi, honorande mihi in Christo frater Hieronyme, quaerens de anima humana, si nascentibus singulis nouae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati uinculum contrahant, quod per sacramentum gratiae Christi etiam in infantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione. sed quod urguet acrius, multo minus est neglegendum. proinde quaero et per dominum obsecro, ut exponas mihi, quod multis existimo profuturum, aut, si iam uel abs te uel ab aliquo expositum habes, dirigas nobis, quo modo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli est: Quicumque enim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talagenda namque praesenti uita, quomodo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse
Abbreviated transcription (Latin):
cante bnendas hic p̃sta.tis simũ ulud & unicẽ ex emplũ dorite a hominis ꝓponendõe
quicum se fot miraculs t amaro ũ petestat habere monstrar& a gaspreuit ꝗ magnabo¬
inle cotr e superate Ciuen uẽ nesubrepat arq succedat cupiditas pla ee aohorauus
auts ꝑ aliqui factimirablia aut ꝑ difficile continentiã sine patientiã aupaliquolar¬

Expanded text:
contemnenda sunt. hic praestantissimum illud et unicum exemplum dominici hominis pcontemnenda sunt. hic praestantissimum illud et unicum exemplum dominici hominis pot miraculis tantam rerum potestatem habere monstraret, et ea sprevit quae magna boillecebrae superatae, cavendum est ne subrepat atque succedat cupiditas placendi hominibus aut per aliqua facta mirabilia, aut per difficilem continentiam sive patientiam, aut per aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to excellentis simã au toritarẽ religionis accepit simulaũt agendũ ẽ & depoenis
pectatorũ & depͥmis recte fastorũ Ianuero cũ aliqua rom peccandi consu& udo qđ one¬
st ũ putabatur facile cẽ ꝓsaasirit incipiat gustar dulcedopi&atis & cõmendari puleoliri¬
udo uistut sut çartatis libestas p̃seruitute timoris emineti. tunciã ꝑsuadendũ e fi¬
delibus p̃cedestib regeneruonis sacram̃tis que necesseẽ plurimũ moneant quid int suon
it duos lonin suoi tẽ & ncuum ci extoriorẽ osinteriorẽ terrenũ & caelestẽ idẽ inteum
quibona & carnalia &tipofila & cũ quispintaba &ł acserna sectat monendũq naper¬
turabien ficia & transeuta expedincͥ adõ quib &uiam prauihomines habundacepo siens
cal fatem oe sempẽ na ꝓ quid accipiendis om̃aque in hoc mundobonapitant & mala poentus

Expanded text:
testamento excellentissimam auctoritatem religionis accepit. simul autem agendum est et de poenis testamento excellentissimam auctoritatem religionis accepit. simul autem agendum est et de poenis peccatorum et de praemiis recte factorum. Iam uero cum aliqua non peccandi consuetudo quod onerosum putabatur facile esse persuaserit, incipiat gustari dulcedo pietatis et commendari pulchritudo uirtutis, ut caritatis libertas prae seruitute timoris emineat. tunc iam persuadendum est fidelibus praecedentibus regenerationis sacramentis, quae necesse est pluinter duos homines, ueterem et nouum, exteriorem et interiorem, terrenum et caelestem, id est inter eum qui bona carnalia et temporalia, et eum qui spiritalia et aeterna sectatur, monendumque, ne peritura beneficia et transeuntia expectentur a deo, quibus etiam praui homines abundare possunt, sed firma et sempiterna, pro quibus accipiendis omnia, quae in hoc mundo bona putantur et mala, penitus
Abbreviated transcription (Latin):
aictio foras meg̃it timore. quis quis igit &iam nuttire uult instondis cu
nitiũ ẽ dia emere qui solus timor sine amore non pocest in id ad sapientiã eniitendit
o mlaluerius eoquod dictũ ẽ initũ sapientiȩ timor dñ Nemo ẽ quippequi ion magiꝰ
dolorẽ fugiat ꝗ app& at uoluptatẽ quando quidẽ uiderius &iam immanissimas besti¬
as amaximis uoluptatib: absterreri dlorũ m&u qđ cu in earũ c̃su&iidinẽ uel terie
domitae & mansueuocant q̃ua propter qm̃ inẽ. homini ratio ꝗ cõseruit cupiditati ꝑ¬
uerugnẽ qut rabili ut homines nontimeant᷑ suggerit latere posse cõmisisse ad tegenda
occulx peccata astutissimas fallacias cõparat. Eofit ut homines quos nondũ deleetat pu¬
hitudo uistutis nisi poenis a peccando d erreant᷑ quae ueris simȩ ꝑscõs & diunos uiros
p̃dicant ex qđ caclat hominib dõ celare non posse consentiat difficilius doment᷑ qua sg

Expanded text:
ctio foris mittit timorem. quisquis igitur eam nutrire uult, instet minueinitium est deum timere, qui solus timeri sine amore non potest. in id ad sapientiam enim tenditur et nihil uerius eo quod dictum est: initium sapientiae timor domini. nemo est quippe, qui non magis dolorem fugiat quam appetat uoluptatem, quando quidem uidemus etiam immanissimas bestias a maximis uoluptatibus absterreri dolorum metu; quod cum in earum consuetudinem uerterit, domitae et mansuetae uocantur. quapropter quoniam inest homini ratio, quae cum seruit cupiditati peruersione miserabili, ut homines non timeantur, suggerit latere posse commissa et ad tegenda occulta peccata astutissimas fallacias comparat. eo fit, ut homines, quos nondum delectat pulchritudo uirtutis, nisi poenis a peccando deterreantur, quae uerissime per sanctos et diuinos uiros praedicantur, et quod celant hominibus, deo celari non posse consentiant, difficilius domentur quam f
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ad uorsus eccłam nulla tenus erigunt sed in solida unitatis p&ra statissimocaritatis
robore radicant᷑: Ad hoc eñ ꝑtin& quod in illo abrabae sacrificio dicit: Aues autẽ

Expanded text:
cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem
Abbreviated transcription (Latin):
iaspiritalpsxatis affectũ uel eotendere non desistunt. Uelideo non faciunt quia nonpeo¬
sunt sicut & utero sarrae isa ac uel rebeccae i a cobinnouamuitã & nouum testam̃tum
nascunt itaqsiueintus uersari uideant᷑ siue aꝑte foris sint quod caro ẽ caro ẽ :siue in a¬
rea in suastorplitate ꝑseuer&. Siue occasione tẽptationis tam quã uento &tratollat
Quod palea ẽ palea ẽ: & semꝑ ab illius ecđae quac sine macula & rugaẽ unitate diuisus
ẽ &iam qui congregationis corum in carnali obduratione mist&ur : Denullotamen
desperandũ ẽ siue qui intus tales appar&. Siue qui foris manifestius aduersađ: spiritali
aut̃ siue ad hoc ipsum piostudio ꝓficientes non eunt foras quia &cumaliqua uelꝑuer¬
sitate uel nec essi tate hominũ uident᷑ & pelli ibi magis ꝓbant. Quã intus ꝑmane ant

Expanded text:
in spiritalis aetatis affectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt, quia non poin spiritalis aetatis affectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt, quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nonam uitam et nonum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est, caro est; siue in area in sua sterilitate perse- uerent siue occasione temtationis tamquam uento extra tollantur, quod palea est, palea est, et semper ab illius ecclesiae, quae sine macula et ruga est, unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est, siue qui intus talis apparet siue qui foris manifestius aduersatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant,
Abbreviated transcription (Latin):
acham & ismahele &i esau: eadẽ ipsa peperit & dathan & alios in eodẽ populossi¬
miles : Et quȩ istos ẽadẽ ipsa & iudã pseudo a postolum & symonẽ magum: & caeros us
adhaec tempora pseudo xp̃i anos in affectione animali perti naciter obdurato s: siue
in unitate ꝑmixtisunt : Siue a perta prescione dissentiant CCXΧVΙ ΘΟMopoa
uere ec eł a bonios et malos ram quam ꝑscipsam pesec ea cieminos
Sedcũ tales abspiritalib: eu angelizantur & sacramentis inbuuntur tamꝙ. persc ipsã rebeo
eosparit. sicut esau: cum autem ꝑ illos qui non caste adnuntiant euangeliũ. tales indĩpo¬
pulo generantur. Sarra quidẽ sed ꝑ agar: itẽ bonispiritales queuangelizantib uelbapti¬
tantib: carnalib: generant Lia quid ẽ uel racheliure coniugali eos sed ꝑhanc illarũ ut¬
rũ parit : cũ uero ꝑspiritales in euangelio regeneranturbonifidoles: Qui uel ouadunt

Expanded text:
et Cham et Hismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo siet Cham et Hismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo similes; et quae istos, eadem ipsa et ludam pseudoapostolum et Simonem Magum et ceteros usque ad haec tempora pseudochristianos in affectione animali pertinaciter obduratos, siue in unitate permixti sint siue aperta praecisione dissentiant. CCVIII.QVOMODO GENERET ECCLESIA BONOS ET MALOS TAMQVAM I\'ER SE IPSAM REBECCA GEMINOS. Sed cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis imbuuntur, tamquam per se ipsam Rebecca eos parit sicut Esau; cum autem per illos qui non caste annuntiant euangelium tales in dei populo generantur, Sarra quidem, sed per Agar. item boni spiritales quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos, sed per ancillarum uterum parit. cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fideles, qui uel euadunt
Abbreviated transcription (Latin):
bunt: Si aut̃ proficiunt & anteꝗ apiant ĩpso ꝓfecti & accessu ad nouũ pertinent: & siptius¬
iã spiritales fiant x hac uita rapiuntꝰ custoditi persac ram̃q sc̃ĩ tatẽ interra uiuentium
Cumputant᷑ ubiẽ spes nr̃a & portio dñs nec in uenio quid uerius intellegatur in eo quod seriptũ ẽ.
In ꝑfectũ meũ uiderunt oculitui . quando quidem sequitur : & in librotuo om̃s scribentur:
Quae autẽ peperit abel & enoch & noc & habrahamipsa peperit & morsen & proph&as tẽ¬
port posterores ante dñ aduentũ & quȩ istosipsa & apostolos & mastrres nros. & om̃s
bonor xp̃i anos : om̃renim in diuersis quidem temporibus nati apparuerunt sed soci& atem
unius populi continentur : Et eisdẽ ciuitatis ciues labores huius peregrinationis &pertis:
Et quidã corũ Nunc experiuntur : & usq in finẽ c&eri & periuntur: itemq̃ peperit ca

Expanded text:
bunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusbunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est: inperfectum meum uiderunt oculi tui, quandoquidemsequitur:et in libro tuo omnes scribentur. Quae autem peperit Abel et Enoch et Noe et Abraham, ipsa peperit et Moysen et prophetas tempore posteriores ante domini aduentum, et quae istos, ipsa et apostolos et martyres nostros et omnes bonos christianos. omnes enim diuersis quidem temporibus nati apparuerunt, sed societate unius populi continentur et eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ peregrinatione antiquarerẽ : In aliis hominib: habens animalẽ postionẽ In alus aut̃ spiritalẽ :
ad animales pertin& u&us testamentũ ad spiritales nouũ : Sed primis temporib: utrũq: occultum
fuit : Ab adamusq ad morsen : A morse aut̃ manifestatũ ẽ u&us & in eo ipso occultabat᷑ nouũ : qui a
occulte significabat᷑ : Poste a uero quã in carne dñs uenit reuelatum ẽ nouum: u&eris a t
apłsiam ꝑsa cram̃tum nouitestam̃tinatos. Adhuc tam̃ dicit animales ñ posse ꝑcipere:
quae sunt sp̃sdi: sicut enĩ in sacram̃tis u&eris testam̃ti Videbant quidã spiritales adno¬
uum stilic& test am̃tum. Quod tunc occultabat occulte ꝑtinentessic & nunc in sacra¬
m̃to noui testanti qđ: amreuelatũ õ pleriq iuunt animales qui ꝓfice resinolunt

Expanded text:
uitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritaleuitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalead animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem  apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt
Abbreviated transcription (Latin):
sis. quã ecđa: aut ipsa eccła prius carnale uel animaler & postta spiritales: sed quia in ipsa
sos temorcalicatis nr̃ȩ ex quodeadam nascimurmnonẽ prius quod spiritale. sed qđ anim ale :
postta spiritale : Ex ipso autem animali sensu quia homo animalis nompercipi quaer̃ sp̃s dĩ
om̃s dissensiones & scismata generantur inquo sensu ꝑseuerantes. A postolus dicit adu&us tes¬
tam̃tũ ꝑtinere id ẽ adterrenorũ promissorũ cupiditatẽ: in quib quidẽ spiricalia figurantur:
uciliis hibens animalẽ pcqrtionẽ inaliis spipiraleo
uocumq ergo tempore tales homines eẽ coepertin hac uita utiã diuinis ꝓsđorũ distributione
sacram̃tis imbuti : Ad huc tam̃ carnalit̃ sapiant & carnalia dedo. siue in hac uita siue post¬
banse uitam sperent acq desiderent: animalis sunt : eccła uero qđ ẽ popuł di: &iaministius

Expanded text:
sis quam ecclesia aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sis quam ecclesia aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales et postea spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae ex quo de Adam nascimur non est prius quod spiritale sed quod animale, postea spiritale. ex ipso autem animali sensu, quia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dissensiones et schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dioit ad uetus testamentum pertinere id est ad terrenorum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spiritalia figurantur, in aliis habens animalem portionem, in aliis spiritalem. Quocumque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac vita, ut jam divinis pro saeculorum distributione sacramentis imbuti, adhuc tamen carnaliter sapiant, et carnalia dehanc uitam sperent atque desiderent, animales sunt. ecclesia uero, quod est populus dei, etiam in istius
Abbreviated transcription (Latin):
icła quippe om̃s ꝑbaptismum parit. siue apudse. id ẽ & utero suo siue ex trase desemine uiri sui :
sed esaudeuxore natus propt̃ frat̃nam discordiam separatus ẽ apopulo di : & a serꝑuxoris quidem
potestatem sed ex ancillanatus : Propter fraternã concordiam. terram ꝓmissionis accipit :
inde & ismahel ut separ&ur apopulo di : non obfuit mater ancilla: sed obfuit fraterna dis
cordia : & non ꝓfuit potestas uxoris cuius magis filius erat : qui a peripsius iura coniugalia
& in ancilla seminatus erat & ꝙ ancilla susceptus sic̃ apudistos ecłae uirae qđ ẽ. in bap¬
tismonascunt᷑ Quicũq nastunt᷑ sedsi concordent cũ fratrib ꝑunitatẽ pacis ad terrã
ueniunt ꝓmissionis nondemater nouterorursus eiciendi sedinpaternos emine cognos¬
cendi: Si autem in discordia perseuerent adismahelis funiculũ ꝑtinebunt: Prior autem fuit
is mahel: & postea isaac: & prior esau: posterior aut̃ iacob: non qui a prior peperit here¬

Expanded text:
ia quippe omnes per baptismum parit, siue apud se, id est ex utero suo, siue extra se de semine uiri sui. sed et Esau de uxore natus propter fraternam discordiam separatus est a populo dei et Aser per uxoris quidem potestatem, sed ex ancilla natus propter fraternam concordiam terram promissionis accepit. unde et Hismaheli, ut separaretur a populo dcordia et non profuit potestas uxoris cuius magis filius erat, quia per ipsius iura coniugalia et in ancilla seminatus erat et ex ancilla susceptus, sicut aput istos ecclesiae iure quod est in baptismo nascuntur quicumque nascuntur, sed si concordent cum fratribus, per unitatem pacis ad terram uenient promissionis, non de materno utero rursus eiciendi sed in paterno semine cognoscendi, si autem in discordia perseuerent, ad Ismahelis funiculum pertinebunt. prior autem fuit Ismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior peperit haere
Abbreviated transcription (Latin):
que sic tolerandos in eccłamalo sut non neglegat᷑ ecclesiasticadisciplina sge athecitandos
eosquibaptisinũ petunt. Ut non solũ audiant atq suscipiant quid credere : Uerũ etiã qualit̃
uiueredebeant sic ꝓmittifidelib: uitã a&ernã : Vt non etiã ꝑfidẽ mostuã quȩ sine operib:
saluare non potest : Ad eã sequisq: posse ꝑuenire arbitret᷑ Sed ꝑillã fidẽ gratiae quȩ¬

Expanded text:
que sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catechizandos que sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catechizandos eos, qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant, quid credere, uerum etiam qualiter uiuere debeant; sic promitti fidelibus uitam aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae sine operibus saluare non potest, ad eam se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
male uiuentib: dñs cõminat᷑ ne inipsobaptis norei s int grauissimoꝵ criminũ . Quo ueniunt ut re¬
mittat᷑ reatus omniũ peccatorũ : Testia questio ẽ periculo sissima quaparũ considerata : Et non scđm
diuinũ eloquiũ ꝑtstactata totailla opinio mihi uidec᷑ exosta inqua ꝓmittit᷑ scelestissime turpis¬
simeq uiuentib: etiã se comodo uiuere ꝑseuerant᷑ & tantũ modo credant in xp̃m eiq: sacram̃ta
ꝓcipiant eos adsalutẽ uitãq aeternã eẽ uenturos: Contra apestissimã dñi sententiã quideside¬
÷. antiuitã aernã respondit: siuis uenire aduitã serua mandata : & cõmẽ morauit quȩ man¬
data ubi ea scilicet peccata uitant᷑. Quib: nescio quo modo salus & naꝓmittit᷑ ꝓpterfidẽ¬
sine operib: mostuã : Dehis crib: questionib: satisquantũ existimo disputauide monstraui¬

Expanded text:
male uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remale uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remittatur reatus omnium peccatorum. tertia quaestio est periculosissima, qua parum considerata et non secundum diuinum eloquium pertractata tota illa opinio mihi uidetur exorta, in qua promittitur scelestissime turpissimeque uiuentibus, etiam si eo modo uiuere perseuerent et tantummodo credant in Christum eiusque sacramenta percipiant, eos ad salutem uitamque aeternam esse uenturos, contra apertissimam domini sententiam, qui desideranti uitam aeternam respondit: si uis uenire ad uitam, serua mandata; et commemorauit, quae mandata, ubi ea scilicet peccata uitantur, quibus nescio quomodo salus aeterna prsine operibus mortuam. de his tribus quaestionibus satis, quantum existimo, disputaui demonstraui
Abbreviated transcription (Latin):
sed patieniia quaꝑsrant slua do ctrina ueritatis qđ emendart nonualent: Rec quia scriptũ est
Introisse ad noe in arcã &iuã inmunda animalia : Ideo p̃positiu& are ñdebent Siqui inmundis si¬
mi adbaptismũue lͥnt intrare saltantes qđ ẽ cestae mitius : sed ꝑ hanc figurã reigestep̃nunti¬
tũ t̃ inmundos in eccła futuros: ꝓpt̃to lerantiae rationem : Non ꝓpterdoctrinȩ corruptio¬
nẽ uł disciplinȩ dis solutionem : Non enĩ quacũq: libuit in trauerunt in munda animalia arce
conpage confracta : Sed ei integra ꝑunũ atq idem ostium : quod astifexfecerat: Alteraques¬
tio ẽ inquaeis uisũ ẽ fidẽsolã baptirandis eẽ tradendã : poste a uero iãbaptiratos docendos eẽ demorib::
sedsatis demonstratũ ẽ Nisi fallor tunc magis ꝑtinere ad curã speculatoris. Cũ om̃s qui fideliũ con¬
p&unt sacramentũ : Om̃ a que dicunt᷑ intentius & sollicitius audiunt : Nontaceredepoenaquã

Expanded text:
sed patientiae, qua perferant salua doctrina ueritatis quod emendare non ualeant. nec quia scriptum est introisse ad Noe in arcam etiam immunda animalia, ideo praepositi uetare non debent, si qui immundissimi ad baptismum uelint intrare saltantes, quod est certe mitius; sed per hanc figuram rei gestae praenuntiatum est immundos in ecclesia futuros propter tolerantiae rationem, non propter doctrinae corruptionem uel disciplinae dissolutionem. non enim quacumque libuit intrauerunt immunda animalia areae compage confracta, sed ea integra per unum atque idem ostium, quod artifex fecerat. altera quaestio est, in qua eis uisum est fidem solam baptizandis esse tradendam, postea uero iam baptizatos docendos esse de moribus. sed satis demonstratum est, nisi fallor, tunc magis pertinere ad curam speculatoris, cum omnes, qui fidelium competunt sacramentum, omnia quae dicuntur intentius et sollicitius audiunt, non tacere de poena, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad nosueniunt Nonemendamus sed potius ad ꝓbamus : In quib: enĩ non dissentiunt
a nobis in eis nondis iunguntur a nobis : sed tamenqr nihileis ꝓsunt quamdiustismatici uel her¬
ticisunt Propter alia in quib a ueritate dissentiunt & propt̃ ipsũ separationis immanis si
scelus siue permanscrint in eis peccata Siue continuo dimissaredierint Vt ad salutẽ pa¬
cis atq caritatis ueniant ad hoctamur: Nonsolum ut aliquidh abeant quod non habebo¬
sed ut eis &iamillud prodesse incipiat qui Ihabebant

Expanded text:
cum ad nos ueniunt, non emendamus, sed potius approbamus. in quibus enim non dissentiunt cum ad nos ueniunt, non emendamus, sed potius approbamus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis immanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis atque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebsed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant
Abbreviated transcription (Latin):
iubeamur & orare ꝓeis : Subito aut̃ periculo mortis incipit pesturbari& poscit baptis mum quẽ tanta
festinatione accpit ut necessariam in terrogationẽ paucorum uerborũ uix peric alȩ tdmpus ar¬
tat. Quantominus sermonem longissimum Vt illud odium corde pellatur &t amsibaptizanti
sit cognitũ. Ceste ista non solum apud nos. sed &iam apud illos cuenire non cessant: Quidergo
dicimus dimittunt᷑ peccata huic homini. an nondimittuntur : prorsus quod uolunt eligaN:
Si cnĩ dimittuntur continuo redeunt: eu angelium loquiturueritas clamat: Siue r đim¬
tantursiue non dimittantur necessaria ẽ Postea medeina: nec ta mensi uixerit atq
id corrigendũ essedi dicerit atq correxͣt denuobaptizatursiue apud illos siue apud nos:
Nio & illa quaescis matici uel herdicinon aliter habent nec aliter agunt Quã uera ec

Expanded text:
iubeamur et orare pro eis; subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta iubeamur et orare pro eis; subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiam si baptizanti sit cognitum. certe ista non solum apud nos sed etiam apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina, nec tamen, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nos. sic et illa quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
dño eius : Quominus in illo tempr accipiendae rationis dimit ter& ei om̃a quȩ debebat : sed quid ꝓfu
Quando quidẽ in caput eius propter odiorũ ꝑseuerantiã rursus om̃a coninuo replicata sunt
sic non in pedit᷑ baptis migratia Quominus om̃a peccata dimittat : &iam sic dium fraternum
Incius cui dimittunt᷑ animoperseuerat: soluitur enilesternus dies : Et quic quid supra ẽs oluit
&iam ipsa o amomento que antebaptismũ & in baptismode inceps aut̃ continuoreus ẽẽ in
Non solũ consequentium sed &iam pr&eritorum dierum horarũ momentarũ redeuntib: omn
q dimisa sunt & sepe ifta contingunt in ecła CCX¬
DΕΡΛΡrICAΝDΟ EUΙpeRiculum mortis immineat et habEXI
amplerũ que fit ut homohabe at inimicum quẽ iniquissimeo derit quã quam &iaminimi cosdilig

Expanded text:
domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia, quae debebat. sed quid profuit, domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia, quae debebat. sed quid profuit, quando quidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia, quominus omnia peccata dimittat, etiam si odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo; deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum, horarum, momentorum, redeuntibus omnibus, quae dimissa sunt. et saepe ista contingunt in eccSVBITVM PERICVLVM MORTIS IMMINEAT ET HABEAT Nam plerumque fit, ut homo habeat inimicum, quem iniquissime oderit, quamquam etiam inimicos diligere
Abbreviated transcription (Latin):
tantinumeri debito soluer&ur. Nec dimiserat conseruo suo qđ e debebat. & sic acces¬
serat ut ei dimitter& dñs. Hoc indicant uerba conserui dicentis Pacientiã habe in
me & reddã tibi : Alioquindicer& iamibi hoc dimiseras. Curiterũ rep&is hoc: & ipsius
dñi uerbamanifestius a periunt. Ait enĩ egressus aut̃ seruusille inuenit unũ de con¬
seruis suis qui debebatcentũ denarios. Nondix̃ cui debitum iam centudenariorumdimiserat
si enĩ dimiserat ñon eidebebat : Qui a ergodixitde bebat eimanifestũ ẽ qđ non dimiserat : Et melius
qͥdẽ fuerat atq hoc potius congruebat tanto debẽtiuiredditoa is redditurationẽ & & pectanti miso¬
ricadia dñi sui ut prior ipse conseruodimitter& Quodei debebat : Et sic ad rationẽ reddendã Vbi
misericordia dñĩ in ploranda erat acceder& : Nec tam illud quod nondũ conseruo dimiserat impedu

Expanded text:
tanti numeri debito solueretur; nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accestanti numeri debito solueretur; nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesserat, ut ei dimitteret dominus. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me, et reddam tibi. alioquin diceret: "iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?" hoc et ipsius domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressus autem seruus ille inuenit unum de coneruis suis, qui debebat ei centum denarios. non dixit: "cui debitum iam centum denariorum dimiserat"; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit
Abbreviated transcription (Latin):
drum quise separant: sed eiꝰ unde se separant: Val& tam̃ apud eos actenus: ut ꝑ eius
lucem transeant ad dissensionis suae tenebras. continuoredeuntib peccatis q̃ baptis matis
sc̃itas In illotẽ poris puncto dimiserat. Tamquã redeunte obsturitate quã lux intransuu
deilloseruo : quẽ cuminuenis sa debitorẽ decemmiliũ talentorũ dep̃cantiom̃a dimi¬
sit : Ille autem conseruum suum qui ei debebatcentũ denarios cũ misestus ñ. fuiss& ĩussit
cum dñs reddere queei dimiserat : Tempus ergo quo accipitur Indulgentia perbaptismũ:
tam quã tempus ẽ. reddendȩ rationis ut om̃a debitaque inuenta fuerint dimittant᷑:
ontamen ille seruus postea dedit conseruosuo mutuam pecuniam: Quã cũ ille ñ possit
reddere ñ eis misestus ẽ : Sediam ei debebat conseruus eius cumipserationẽ dño suo red dens

Expanded text:
eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu de illo seruo, quem cum inuenisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios cum miseratus non fuisset, iussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo quo accipitur indultamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita, quae inuenta fuerint, dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam; quam cum ille non posset reddere, non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens
Abbreviated transcription (Latin):
pecaatorũ eĩ in unitate lam prodesse incipiat sac ram̃tu: qđ acceptu in schismate ꝓdesse non
poterat: Si autem dixerint in illoqui fictus accessit. Per scãm uimtanti sacramenti
dimissa qui demilliẽ peccata in ipso temporis punc to sed ꝑfectionẽ ipsius redisse continu
ut sprser & ad fuerit baptitato ut peccata recedereit & epseuerantiã fictionis fuerit
scr enim spr disciplinae effugi & fictum : idẽ ut induat eum xp̃oscitas baptismi & exuat
cum xp̃oꝑnicies fictionis sicut fit cum quisq a tenebris ꝑlucẽ transit ad cenebras: Oculi qui¬
dem eiꝰ intenebras ꝑp&uo diriguntur: sed non potest eũ lux nisi ꝑ fundere transeuntem:
Si hoc ergo dixerint : ħoc &i amineis intellegant fieri Qui ex tra ecłae comunione: Sed tam̃
baptis matȩ ecclae baptitantur. Quod ubicumq fuerit scm ẽ perseipsum: Et ideo non e

Expanded text:
peccatorum eius in unitate iam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non peccatorum eius in unitate iam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si autem dixerint in illo qui fictus accessit per sanctam uim tanti sacdimissa quidem illi esse peccata in ipso temporis puncto, sed per fictionem ipsius redisse continuo, ut spiritus sanctus et adfuerit baptizato ut peccata recederent et perseuerantiam fictionis fugerit sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, id est ut et induat eum Christo sanctitas baptismi et exuat eum Christo pernicies fictionis, sicut fit, cum quisque a tenebris per lucem transit ad tenebras — oculi quidem eius in tenebras perpetuo diriguntur, sed non potest eum lux nisi perfundere transeuntem —, si hoc ergo dixerint, hoc etiam in eis intellegant fieri qui extra ecclesiae communionem sed tamen baptismate ecclesiae baptizantur. quod ubicumque fuerit sanctum est per se ipsum et ideo non est
Abbreviated transcription (Latin):
s homines baptita re ubi xpibaptismus cade sac ram̃ti celebratione datur & sumit: Quitam
tunc prosit ad remissione pacatou : cumquisq: reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis
exuitur quo cius peccata tenebantur & dimit ti nonsinebantur: Sicut eniin illo quifictus
accesserat fit ut non denuo baptic&ur : Sedipsa pia correctione. & uera ei confessione purg&
quod nom possit sine baptisio sedut qđ ante datũ e Tunc ualere incipiat ad salutem cũilla fictio
ueraci confessione recesserit. Sic &iam iste quibaptisma xp̃i qđ ñ amisser quise separauer
inimicus caritatis & pacis xp̃i in aliqua heresi aut scis matae accepit quo sacrileg osceler
peccataci ñ dimit tebant᷑ cuse correxerit& ad eccłac soci & atẽ unitatemq uenerit
Soniterũ bapti tando se: Quia ipsa reconciliatione ac pace prestatur ut ad remissionẽ

Expanded text:
se homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen se homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen tunc prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius peccata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione et ueraci confessione purgetur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit, sic etiam iste qui baptisma Christi, quod non amiserunt qui se separauerunt, inimicus caritatis et pacis Christi in aliqua haeresi aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque ueneritnon iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace praestatur, ut ad remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum& origo & ꝑtinatia scisinatis ĩ iula sitilia nisi odium fratris: aneilliquiestioeo
soluere ĩ uitident :c̃ umdicunt: None aergo inscisimate remissio pectatu: tideo
bptis mumi xp̃i nccisquȩitiont soluerdã ꝓoauitias: migus ilesomon: Vt rumuerõ
Ipro ergo utrum fatcantur tidimis sapeccati fecto fabuntur : Item quero quut
quoduolunt : Vtrum libet elegerint sufficiat nob̵ sidimissa dixerim y quomodoergo
nom terdimissa: q ȩros post fictione suun corde concusso & erodolore fatefetur:
denuo bapticandus iudicar&ur : Quod si dementissimum e dicere fateant ucrobap¬
tismo xpi baptitare posse hominem: &ta a mencor eius inmalitia uel sacrilegio ꝑseuerans
peccatorũ abolitione non sinere fierratq itd intellegant in comunionib ab eccła scparatis pos¬

Expanded text:
cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem soluere sibi uidentur, cum dicunt: "non est ergo in schismate remissio peccatorum et ideo  eis quaestionem soluendam proponimus, magus ille Simon utrum uero toritate coguntur. quaero ergo utrum fateantur ei dimissa peccata. profecto fatebuntur. item quaero cur quod uolunt; utrumlibet elegerint, sufficit nobis. si dimissa dixerint, quomodo ergonon esse dimissa, quaero, si postea fictionem suam corde concusso et uero dolore fateretur, denuo baptizandus iudicaretur? quod si dementissimum est dicere, fateantur uero baptismo Christi baptizari posse hominem et tamen cor eius in malitia uel sacrilegio perseuerans peccatorum abolitionem non sinere fieri, adque ita intellegant in communionibus ab ecclesia separatis pos
Abbreviated transcription (Latin):
xpiura conomunio: Vnaẽ enim quȩcumq illa sit : dequa dictum ẽ: Vna ẽ columba mea : u na
matri suaqͥnet possunt ecđe tot cẽ quod scismatissi aut̃ dixerimus nomibidimittipeccata
ergo in quiunt fion ẽ illicuerus baptisin: six ꝓpterta quos a nob suscipitis uos baptit are deba
cos interrogantes : ut qued a nob quaerunt sibiipsirespondeam : Onero enin utdicam:
utrum dimictantur pęccãta obicarits none: peccata inim tenebrae animnarum sum
Audiaus quippe ioh an nem̃ diceritem : quĩo ditfrates osiuim onte nebrise usq adhacsi ali
aut̃ scisimta facerent : sifraterno odio nbn exrens : siergo dicipies nomibidim tupeccata:
uomodo renascitur quiapud eos baptiru : Quidẽ erimrerascipbaptis nũ uisi aurtus taterenouare
qlomodo aut renoratiͣctustate : cupeccit perita te ndimittunt: qͥuodii uitus non est:
aisshoe fitemur :rgeneratũ facemur: Quod suta  & peccata dimissa sunt: Quo modo
er godicit ioꝑnes quiodit fratremsuum intenebrismanet usque adbuac hara saerit

Expanded text:
 columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata, \'ergo\\ inquiunt, non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare debetis. dum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim ut dicant, utrum dimittantur peccata ubi caritas non est. peccata enim tenebrae animarum sunt. audimus quippe lohannem dicentem: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui aput eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum nisi a uetustate renouari? quomodo autem renouatet si hoc fatemur, regeneratum fatemur. quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit fratrem suum, in tenebris manet usque adhuc, si iam facta
Abbreviated transcription (Latin):
uduntatiꝰ nã cũabeoquerer&ur homoius suimperatoris ꝓapparitore ab eomissos q̃uea dr̃
confugientõ diligentia quanta poterat occultabat Responidit querentib: Necintr fsepos se
ne homine pderspassus que ra multa tormenta Corporis ñdiũnierastimperator eixp̃nianip¬

Expanded text:
uoluntate. nam cum ab eo quaereretur homo iussu imperatoris per apparitores ab eo missos, quem ad se uoluntate. nam cum ab eo quaereretur homo iussu imperatoris per apparitores ab eo missos, quem ad se confugientem diligentia quanta poterat occultabat, respondit quaerentibus nec mentiri se posse nec hominem prodere, passusque tam multa tormenta corporis — n
Abbreviated transcription (Latin):
ralem: Quastũ solam̃tiendi faciendique libidine quod uerũmdatiũ ẽ: Quintũ ꝗđ fu
placendicupiditate desua loquihis omnib: penitus euitatis atq reiectis sequit S dũ
genus qđ & nulliobest & ꝓdest alicui fuelut sequis piã alicuiꝰ iniustepccunia tollenda sciensubi
sit nesciro sem̃tiat: Septimũ quod & nulliobẽ & ꝓdestalicus uelut sinolens. hominẽ
plinȩ siđ noque decuiꝗ correctione disper& neq cuiq penitendiaditus int̃cluda : de qͥb duob
enerib quȩ solent habere magnã ctrouersi ã satistractauimꝰ & quid nobis plac&ra ostendim it sus¬
cipiendis in cõmoditatib: quȩ honeste hac fostit̃ tolerant᷑: hȩc quoq genera deuitent᷑ a fostib &
fidelib & ueracibi uirisac feminis pergom̃tiendũ quģrentiubi sit qͥse fideiciupia cõmisert sedfotius
respondendũ nec ꝓdã necm̃tiar fecit hoc ep̃s quondã tagastbis ffeccdȩ firmis omine firmior

Expanded text:
rtum, quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui: uelut si quispiam pecuniam alicuius isit nescire se mentiatur. Septimum quod et nulli obest et prodest alicui: velut si nolens hominem it, ut neque de cuiusquam correctione desperetur neque cuiquam paenitendi aditus intercludatur. de quibus duobus generibus, quae solent habere magnam controuersiam. satis tractauimus et quid nobis placeret ostendimus, ut suscipiendis incommoditatibus, quae honeste ac fortiter tolerantur, haec quoque genera deuitentur a fortibus et fidelibus et ueracibus uiris ac feminis. Non ergo mentiendum quaerenti, ubi sit qui se fidei cuiuspiam commiserit, sed fortius respondendum: "nec prodam nec mentiar". fecit hoc episcopus quondam Thagastensis ecclesiae, Firmus nomine, firmior
Abbreviated transcription (Latin):
raniorũ Vibi cauendũ est : Neideo putemus esie propositas istas similitudines. uelhane uel de
in mundis in arca animalibus : uel quae cum que aliaidem significant : ut dormiat eccł ȩ
disciplina : Dequa infigura illius mulieris dictũ est : seuerae sunt conuersationes domus eiꝰ: Sed
ut non eo usq: progrediatur dementiae potius temeritas quamse ueritas diligentiȩ : ut
qua sibonos amalis perne faria scismata separare prȩsumat :Neq: enim perhas similitu¬
dines & pronuntiationesconsiliũ desidiȩbonisdatẽ Quoneglegant qđ prohibere debent :¬

Expanded text:
zaniorum; ubi cauendum est, ne ideo putemus esse propositas istas similitudines uel hanc uel de zaniorum; ubi cauendum est, ne ideo putemus esse propositas istas similitudines uel hanc uel de immundis in arca animalibus uel quaecumque alia, quae idem significant, ut dormiat ecclesiae disciplina, de qua in figura illius mulieris dictum est: seuerae sunt conuersationes domus eius, sed ut non eo usque progrediatur dementiae potius temeritas quam seueritas diligentiae, ut quasi bonos a malis per nefaria schismata separare praesumat. neque enim per has similitudines et praenuntiationes consilium desidiae bonis datum est, quo neglegant quod prohibere debent
Abbreviated transcription (Latin):
Vt sp̃s saluus sit indier idñi iħu : Vnde &iamdicit qelugeam multos ex hisqui ante peccauet̃
& non eger penitentiam suꝑ inmunditia & fornicationeq gesser̃ :ltẽ nisi essent quȩdã nonea hu¬
militate penitentiae sananda : Qualis in eccładat eis quiꝓpri epenitentes uocant᷑ Sed quib: dĩ
cor rectionũ medicamentis non dicer& Ipsedñs. Corripecũ interte &ipsũ solũ : &si audierit lu¬
cratus es fratrũtuum : Post remonisiessent quedã sine quib: haecuita nonigit᷑ ñ condianã me¬
dellã poner& inorationeqꝙ docuit: Vt dicamꝰ Dimit te nob̵ debita nr̃a sicut & nos dimit timꝰdebi¬
torib ur̃is : Iam satis quantũ arbitror deillatotaopinione : Quid mihiuider&ur exposui : Vbi
tres quaestiones mouerunt : Vlnã de ꝑmixtione in eccła bonorum & malorũ tamq tritici &ti¬

Expanded text:
ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. unde etiam dicit: ne lugeam multos, qui ante peccauerunt ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. unde etiam dicit: ne lugeam multos, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmunditiam et fornicationem quam gesserunt. item nisi essent quaedam non ea humilitate paenitentiae sananda, qualis in ecclesia datur eis, qui proprie paenitentes uocantur, sed quibusdam correptionum medicamentis, non diceret ipse dominus: corripe eum inter te et ipsum; si te audierit, lucratus es fratrem tuum. postremo nisi essent quaedam, sine quibus haec uita non agitur, non cotidianam medellam poneret in oratione, quam docuit, ut dicamtoribus nostris. Iam satis, quantum arbitror, de illa tota opinione quid mihi uideretur exposui. ubi tres quaestiones mouerunt: una de permixtione in ecclesia bonorum et malorum tamquam tritici et zi