comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
men deserũt. Atq alit̾ qui deserunt: nec
tam̃ plangunt. Ammonendi sunt enĩ
qui admissa plangunt. nec tam̃ desert̃:
ut consid̾are sollicite sciant. quia flendo
manit̾ mundant. qui uiuendo se nequi¬
ter inquinãt. cum idcirco se lacrimis la¬
uant. ut mũdi ad sordes redeant. Hinc
enim scriptum ẽ. Canis reu̾sus ad suũ¬
uomitũ: ⁊ sus lota inuolutabro luti. Ca¬
nis quippe cũ uomit: ꝓfecto cibum qui
pectus dep̾mebat ꝓicit. Sed cũ ad uoĩ¬
tum reu̾titur: unde libatus fuerat: rͣ¬
sus honeratur. Et qui admissa plan¬
gunt: ꝓfecto nequiciam de qua male sa¬
ciati fuerant. ⁊ que mentis intima depͥ¬
mebat. conficendo ꝓicunt: quam post
confessionẽ dum repetunt resumune.
Sus uero inuolutabro luti cũ lauat᷑.
sordidior redditur. Et qui admissũmͣ
plangit. nec tam̃ deserit: pene graui¬
oris culpe subicit. qui ⁊ ipsam quã flẽ¬
do impetrare petiit. ueniam contemp¬
uit. Et quasi in lutosa aqua semet ip¬

Expanded text:
nec tamen plangunt. Admonendi / enim sunt, qui admissa plangunt nec tamen deserunt, ut considerare sollicite sciant, quia flendo inaniter mundant, qui vivendo se nequiter inquinant, cum idcirco se lacrimis lavant, ut mundi ad sordes redeant. Hinc enim scriptum est: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti. Canis quippe, cum vomit, profecto cibum, qui pectus deprimebat, proicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant et quae mentis intima deprimebat, confitendo proiciunt, quam post confessionem, dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti, cum lavatur, sordidior redditur. Et plangit, nec tamen deserit, poenae graviori se subjicit, quia et ipsam quam flendo impetrare potuit, veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetip
Abbreviated transcription (Latin):
quat ad finem: tanto futurũ scłm. ip¬
sã iam quasi ꝓpinqͣuitate tangitur et
signis manifestioribꝰ aꝑitur. Qui enĩ
in hoc scło cogitationes nr̃as uicissim mi¬
nime uidemus: millo aũt nr̃a in alt̾u¬
tium corda conspicimus. Quid ħ scłm
nisi noctem: ⁊ quid uenturũ insi diem
dixerim: S quẽ admodũ cum nox finie
rit. dies incipit oriri. añ soł ortum simł
aliquo modo tenebre cũ luce cõmixte
sũt. quousq discedentis noctis reliquie
in luce diei susequentis ꝑfecte u̾tant᷑:
ita huiꝰ mundi finis iam cũ futuri scłi
exordio ꝑmiscetur. atq ip̃e reliquiarũ
ei tenebre. quadã iam rerũ sp̃aliũ per¬
mixtione trans lucẽt: ⁊ que illiꝰ mũdi
sunt młta iã cernimus: s nec dum ꝑfec¬
te cognoscimꝰ: quia quasi in quodã mẽ¬
uiro paschasio. hoc animũ ad questionẽ
mouet: qd̃ post mortẽ ad penalen deduc¬

Expanded text:
quat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam menviro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem loc
Abbreviated transcription (Latin):
subleuanda .i. ad scientiã. ut sciat uł qud
exmĩa dimittat. S quid si sciat qd agere
qͥsq debeat. uirtutẽ u̾ agendi ñ habeat:
scientia gͦ nr̃a crescat adfortitudinẽ. ut cũ
uid quid agendũ sit. ħ agere ꝑm̃tis forti¬
ticudine possit. ne timore trepidet: ⁊ pa¬
uore collapsa. ñ ualeat bona defendere
q̃ sentit. S sepe fortitudo simmꝓuida fu¬
erit.⁊ minꝰ c̃c uitia circũspecta: ipsa sui p̾¬
suptiõe in casũ minꝰ ruit. Ascendat gͦ ad
consiliũ ut p̾uidendo p̾muniat om̃e qd̾ a¬
lectꝰ deẽ: qr qui ñ intellig̃ malũ qd̾ agen¬
tẽ gͣuat: qͦm potest bonũ solidare qd̾ adiu
uat: Itaq a consilio ascendamꝰ ad intellec¬
tum. S qͥsi intellectꝰ magno quidẽ acumi¬
ne uig. ⁊ mod̾ari se nesc̃ ꝑmaturitatem:
Ab intellectu gͦ ascendit᷑. ad sapientiam
ut ħ qd̾ acute intellectꝰ inuenit: sapiẽtia

Expanded text:
sublevanda, id est, ad scientiam: ut sciat, vel quid sublevanda, id est, ad scientiam: ut sciat, vel quid ia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit: ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium ut providendo praemuniat omne quod alectus deest; quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, qvat? Itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Si intellectus magno quidem acumine viget, et moderari se nesciat per maturitatem, ab intellectu ergo ascendatur ad sapientiam, ut hoc quod acute intellectus invenit sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
dendo num̃ aũ. Uidelic sapientiã intel¬
lectũ. ꝯsiliũ fortitudinẽ. scientiã pietatẽ
ritas foras mutit cunorẽ. Propħa gͦ qr de
celestibꝰ ad imna loq̃bat᷑: cep̾ magis a sapi¬
entia.⁊ descendit adtimorẽ. S nos quia
a t̾renis ad celestia tendimꝰ: eosd̃e gradus
ascendendo numeremꝰ: ut atimore ad sa¬
pietas. Terciꝰ sapia. Qrtus fortitudo. Qn¬
tus ꝯsiliũ. Sextꝰ intellectꝰ. Septimꝰ sa¬
pientia. Est ⁊ eni timor din minte. Sed
qual iste timor ẽ. si cũ eo pietas ñ ẽ: Qui
enĩ misereri ꝓximo ignorat. qui compati
eiꝰ tͥbulationibꝰ dissimulat: Huiꝰ timor
ad pietatẽ. S sepe pietas ꝑ mordinat.am
mĩam errare solz. si fortasse peꝑcerit: que
parcẽda ñ sũt. Peccata enĩ que ferir geh¬
enne ignibꝰ possũt: discipline sũt u̾bere cor¬
rigenda. S inordinata pietas cũ tpralit̾
parc̃. ad et̾num supplicium ꝑtrahit. Ut gͦ
uera ⁊ ordinata sit pietas. ad gradũ ẽ aliũ

Expanded text:
at, id est sapientiam, intellectum, consilium, fortitudinem, scientiam, pietatem, ritas foras mittit timorem . Propheta ergo, qui de coelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, quia a terrenis ad coelestia tendimus, eosdem gradus ascendendo numerempietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est etenim timor Domini in mente: sed qualis iste timor est, si eum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timorad pietatem. Sed saepe pietas per mordinatam misericordiam errare solet, si fortasse pepercerit, quae parcenda non sunt. Peccata enim, quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda: sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tuor penne uni. S que uirtꝰ eẽt. si fidẽ atq
contemplationẽ dñi habentes p̾dicatore ᷤ il¬
lius. scã oꝑa nõ haberent: Seqͥt᷑. Et pedes e¬
oꝵ pedes recti. Quid ꝑpedes. ñ gressꝰ ac tuum
designant᷑: Qͣ tuor gͦ animaliũ pedes recti
ꝵ oꝑa: ad sequendam iniq̃tatẽ nõ sũt retor¬
ta. Hi aũt pedes rectos nõ hñt. qui ad mala
mundi q̃ reliquer̃ reflectuntur. De quibus
scriptum ẽ. Canis reuersꝰ adsuũ uomitũ: et
sus lota inuolutabro luci. dolebat de quibꝰ¬
dam doctor egregiꝰ: qd̾ pedum rectitudinẽ retͦ
retorserant. Quibꝰ ꝑ increpationẽ dicebat:
Quomͦ conu̾timini it̾um ad infirma ⁊ egena
elem̃ta. quibꝰ denuo seriuire uultis: Dies ob

Expanded text:
Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti a ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo servi
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾ p̾dicant. ⁊ ad diuinitatẽ eiꝰ m̃tis ocłos
diuinitatẽ: qr in eo quẽ corporeũ aspiciunt.
q̃si faciem intendũt. S dũ hunc ẽẽ incircũ¬
scriptũ. atq incorporeũ ex diuinitate ãdnũ¬
ciant. ꝑ ꝯtemplationis pennã qͣsi in aerem

Expanded text:
diter praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos diter praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos divinitatem: quia in eo quem corporeum aspiciunt quasi faciem intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationi
Abbreviated transcription (Latin):
cum dr̃. Qͣtuor facies uni.
et qͣtuor penne uni. Quid
ꝑ faciem nͥ noticia. ⁊ qͥd ꝑ pennam nͥ uolatꝰ expͥ¬
mitur: ꝑ faciem quippe unꝰqͥsq cognoscit᷑: per
pennã uͦ in altũ auiũ corpora subleuant᷑. Faci¬
es quippe ad fidem ꝑtinet. penna ad contem pla¬
tionẽ. ꝑ fidem namq ab om̃ipotente dõ cognoᷤ¬
cunur: sic̃ ipse de suis ouibꝰ dic̃. Ego sũ pastor
bonꝰ ⁊ cognosco meas. ⁊ cognoscunt me mee. Qͥ
uamur. Quatuor gͦ facies imi sũt: qr si requiras
ꝙͣ matheus de incarnationẽ dñi sentiat. hoc ni¬
mirum sentit: ꝙ marchus. lucas. ⁊ ioh̃es. Si que¬
ras ꝙͣ ioħs sentiat: hoc ꝓculdubio ꝙ lucas. mar¬
chꝰ. ⁊ matheꝰ. Si queras qͥd marchꝰ: hoc qd̾ ma¬
theus. ioħ̃s. ⁊ lucas. Si queras qͥd lucas: hoc ꝙ
ioh̾s matheus ⁊ marchus sentit. Quatuor gͦ
enim in uno inueneris: hoc in om̃ibꝰ sunl.iiͬ.¬
recognosces. Et quatuor penne uni. qr d̾̃i om̃i¬

Expanded text:
acies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui vamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. S Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor evaenim in uno inrecognosces. Et quatuor pennae uni, quia Dei omni
Abbreviated transcription (Latin):
tes munitas exprimitur. nisi suspecte m̃¬
tes. ⁊ fallaci semꝑ defensione circũdate:
que quociens earũ culpa corripitur: ueni¬
tatis ad se iacula nõ admutunt. Et quid
ꝑ excelsos angulos. nisi impura corda sig¬
fuguit. ad semetipsa quod ãmodo du
plicitatis ꝑu̾sitate replicantur. ⁊ qd̃ est
deterius. apd̃ cogitationes suas infactu
prudencie. ex ipsa se culpa impuritatis
excollunt. Dies igitur domin uindicte
atq animadu̾sionis plena: suꝑ ciuitateᷤᷤ
Quia extremo iudicio. humana corda ⁊
defensionibꝰ contraueritatẽ clausa destru¬
et: et duplicitatibꝰ inuoluta dissoluec.
s̃unc enim munite cuutates cadunt: qr¬
impure mentes d̾o imperante damna¬
buntur. Tunc excelsi anguli corrinine.
quia corda que se ꝑimpuritatis pruden¬

Expanded text:
tes munitas exprimitur, nisi suspectae metes munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae? Quae quoties earum culpa corrigitur, veritatis ad se jacula non admittunt. angulo parietes nisi impura corda sigfugiunt, ad semetipsa quodamplicitatis perversitate replicantur. Et quod est deterius, apud cogitationes suas in fastu prudentiae, ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae et animadversionis plena, super civitates quia extremi judicis ira humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim civitates munitae cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae per puritatis pruden
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui ambulat simplicit̾: ambulat
confident̾. Fiducia quippe magne secu¬
ritatis est: simplicitas accionis. Audi¬
tura rursum teste phibetur. cũ simplici¬
bꝰ sermocinacio eius. Deo enĩ sermocinͣ¬
ri est: ꝑ illustracionẽ sue p̾sencie huma¬
nis mentibꝰ archana reuelare. Cũ sim¬
plicibus igitur sermocinari dr̃. quia de
suꝑnis misteriis illoꝵ mentes radio sue
uisitacionis illuminat: quos nulla umb
duplicitatis ob̾curat. Est aũt speciale du¬
plicium malũ: quia dum pu̾sa ⁊ duplici
accione ceteros fallunt: quasi p̾stantiuꝰ
ceteris prudentes esse glantur. Et qͥa dis
trictionẽ retributionis nõ consid̾ant. de
ne animadu̾sionis intentat dicẽs. E cre
dies dñi uenit: magnus ⁊ horribilis. Di¬
esire dies illa. dies tenebrarum ⁊ caligĩs:
dies nebule ⁊ turbuns. dies tube ⁊ clango¬
ris: suꝑ om̃s ciuitates munitas. et super
om̃s angulos excelsos. Quid enim ꝑciuita¬

Expanded text:
est: Qui ambulat simpliciter, ambulat est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Auditura rursum teste perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius ctrictione retributionis non considerant de nae animadversionis intentat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus, et horribilis. Dies irae, dies illa, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civita
Abbreviated transcription (Latin):
totum simul amutitur: qd̾ totum simł
ante udebatur. Sic numirũ sic impure
mentes sunt: cum in suis excessibꝰ comp̾¬
hendunt᷑. Caput enim ericii cernitur: qr
quociens ad culpã peccator accesserit ui¬
detur. Pedes ericii conspiciuntur: quia
quibꝰ uestigiis nequicia sic ꝑpetrata cog¬
noscitur. Et tam̃ ad ductis repente excu¬
sacionibꝰ impura mens introrsus collig̾.
quia cuncta iniquitatis sue uestigia abs¬
condit. Caput subtrahit. quia miris de¬
fensiomibꝰ nec inchoasse se maluĩ ostẽdit.
Et quasi spera iumanu tenentis ͤ remanz.
quia isqui corripit. cuncta que iam cog¬
nouerat subito amittẽs: inuolutã intra se¬
conscienciam peccoreͥm tenet. et qui totũ
iam dep̾hendendo uiderat: tergiuersacio¬
ne praue defensionis illusus: totum pa¬
riter ignorat. Foueam ergo ericius hab¬
in reꝓbis: quia maliciose m̃tis duplicita.
se se intra se colliges: abscondit intenebͥs
defensionis. Audiant impuri qd̾ scriptũ

Expanded text:
totum simul amittitur, quod totum simul totum simul amittitur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat subito amittens, involutum intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat. Foveam ergo habet ericius in reprobis, quia malitiosae mentis duplicitas sese intra se colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sine labore poterant: ut peccẽt labor¬
ant. Cumq uuere simplicit̾ renuũt:
laboribꝰ exigunt ut moriantur. Nam
plerumq inculpa dep̾hensi. dum qua¬
les sint cognoscere fuguint: se se sb fal¬
lacie uelamen abscondunt. et hoc qd̾
peceant. quodq iam aꝑte cernitur: ex¬
cusare moluntur. Ita ut sepe isqui eo¬
rum culpascorripere studet. asꝑse fal¬
sitatis nebulis seductus: pene amisis¬
se se uideat: qd̾ de eis iam certũ tenebat.
Unde recte subiuide specie. ꝑ ꝓpħam con¬
tra peccantẽ animam. excusantẽq se.
dr̃. Ibi habuit foueam ericuis. Ericu:
quippe nomine: inpure m̃tis. se seq cal¬
lide defendentes duplicitas designat᷑.
quia uidelicet ericiꝰ cum app̾henditur:
eius ⁊ caput cernitur.⁊ pedes uident᷑
⁊ corpꝰ om̃e conspicitur. Sed mox uͭ ap¬
p̾hensus fuerit. semetipsum insperam
colligit. pedes introrsus subtrahit: Ca¬
put abscondit. Et intra tenentis manꝰ

Expanded text:
sine labore poterant, ut peccent laborsine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus
Abbreviated transcription (Latin):
debet ⁊ simplicitatẽ columbe astucia
serpentis acuere. ⁊ serpentis astuciam.
colũbe simplicitas temꝑare. Iuatinꝰ
nec seducti ꝑ prudenciam calleant. nͨ
ab intellectus studio ex simplicitate tor¬
pescant. ¶At contra ammonendi s̃
impuri: ut quã grauis sic quẽ cum cul¬
ꝑa sustimnent duplicitatis labor agno¬
cant. Dum enim dep̾hendi metuunt.
semꝑ inꝓbas defensiones querũt. sẽꝑ
paidis suspeccionibꝰ agitantur. Nil
aũt ẽ ad defendendum puritate tuciꝰ.
nil addicendum ueritate faciluis. Nã
dum fallaciam suã tueri cogitur: duro
cor labore fatigatur. Hinc namq scpͣ¬
tum est. Labor labioꝵ ipsoꝵ: opiet eoᷤ.
Quienim nũc implec: tunc opͥet. quia
cuius m̃c animũ ꝑ blandam inquietu¬
dinẽ exerit: tunc ꝑ asꝑam retribucio¬
nẽ p̾mit. Hinc ꝑ iheremiam dr̃. Docu¬
erunt linguam suam loqui mendaciũ.
ut iique agerent laborauerunt. Ac si
aꝑte diceretur. Qui amici esse ueritatiͦ

Expanded text:
debet et simplicitatem columbae astutia debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt simplices: at¬
q alit̾ impuri. Laudandi sunt sim¬
plices. quod studeant nũquã falsa dice̾.
Sed ammonendi sunt. ut nouerint non¬
nunquã uera reticere. Sic̃ enim semꝑ
dicentẽ falsitas lesit: ita non nunquam
quib̾dam audita uera nocuerunt. Unde
coram discipulis dñs locucionẽ suã silẽ¬
cio temꝑansait. Multa habeo uob di¬
cere: s nunc nõ potestis illa portare. Amo¬
nendi igitir simplicesᷤ. ut sic̃ fallaciam
semꝑ utilit̾ uitant: ita ueritatẽ semꝑu
tilit̾ ꝓferant. Ammonendi sunt uͭ sim¬
plicitatis bono: prudenciã adiungãt. semꝑ¬
Quatinꝰ sic securitatẽ prudencie de sĩ¬
plicitate possideant: ut circũspectio¬
nẽ prudencie nõ amittant. Hinc nã
q ꝑdoctorẽ gencium dicitur. Uolo uõ
sapientes cẽ in bono: simplices aũt in
malo. hinc electos suos ꝑ semetipsam
ueritas ammonet dicẽs. E stote prudẽ¬
tes sicut serpentes: ⁊ simplices sic̃ colũ¬
be. Quia iidelicet melectoꝵ cordibus

Expanded text:
liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
compensat᷑. S pacientia pauꝑum ĩ
fine nõ ꝑit: quia tunc eius gła ꝑcipi¬
tur. cum simul omnia laboriosa termi
ꝑatione. Nullum urm̃ odium ꝓximi
tumeliosa uerba cõmoueant. mulla pe¬
riturariĩ rerum dampna ꝑturbẽt. Sie¬
nim fixamente mansura dãpna ꝑtime¬
scitis: dampna rerũ transeuntiũ gra¬
uia nõ putatis. Si et̾ne retributiõiᷤ glo¬
riam conspicitis: de tẽporali iniuria ñ
doletis. Golate ergo adu̾sarios ur̃os. sed
ut fr̃s diligite q̃s toleratis: et̾na pͥmia
ꝑ dampnis temporalibꝰ querite. Nec
quisquã urm sins se uiribꝰ hanc imple¬
re posse considat: s obtinete p̾cibꝰ ut
hoc petitur largiri qd̾ ub. Cum cõ¬
tinentia pulsat᷑ inp̾ce: concite opicu¬

Expanded text:
compensatur. Sed patientia pauperum in compensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminoperatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitu
Abbreviated transcription (Latin):
rio. temptam̃ta. ad eo aurẽ flagella tole¬
ramus. S in om̃ibus tribꝰ modis ugilã
ti ocło semzipsam deb mens circumspi-¬
cere. ne contra mala ꝓxuni ꝑtrahatur
ad retributionẽ mali: ne contra tempta¬
menta adu̾sarii seducat᷑ ad delectationẽ
uel consensum dilecti. ne ꝯtra flagella
opificis. ad excessum ꝓruat murmura¬
tionis. ꝑfecte enim adu̾sarius uincit᷑.
quando mens nr̃a ⁊ int̾ temptamenta
eius a delectatione atq consensu. ⁊ in¬
ter contumelias ꝓxum custodit᷑ ab odi¬
o. ⁊ int̾ flagella d̾i compescit᷑ a murm̃a¬
tione. Nec estꝰ agentes retribui nob̃ pre¬
sentia bona requiramꝰ. Nam ꝓ labore
pacientie. bona speranda sũt sequentis
uite. I.t tunc pͥmiũ nr̃i laboris incipi¬
at: quando omnis iã labor funditꝰ ces¬
paupum nõ ꝑibit infinẽ. Quasi enim
ꝑisse pacientia pauꝑũ ceriit᷑. cumm
chil ꝓ illa in hac uita humilibus re¬

Expanded text:
rio tentamenta; a Deo autem flagella tolerio tentamenta; a Deo autem flagella toleramus. Sed in ti oculo semetipsam debet mens circumspicere, ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali; ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque consensu, et inter contumelias proximi custoditur ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione: nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut praemium nostri laboris incipiat, quando jam omnibus labor funditus cespauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus re
Abbreviated transcription (Latin):
potest cũ uideri poterit. si sic mentes pre¬
sentium strauit. ⁊ quando iuderi nõ potuit
pacientia. ad quantũ hunc recributioĩs
culmen euexit. Quid huic suus cõditor
intus dedit. de quo nobis tantã gloriã
in die eius exitus ⁊ foris innotuit: Q¬
bus hunc credimus nsi scĩs martiribus
sociatũ. quẽ ad restantibꝰ corporeis qͦq
oclis a beatis spiritibꝰ constat eẽ suscep¬
tum: Nullo iste gladio ꝑcussus occu¬
buit. ⁊ tam̃ coronã pacientie quã inm̃¬
tem tenuit inegressione ꝑcepit. Pro¬
bamus cotidie uerũ esse qd̾ ante nos dic¬
tum est: quia scã eccla electoꝵ floribuꝰ
plena. hab in pace lilia: in bello rosas
Sciendum preterea est. qd tribꝰ modis
uirtꝰ pacientie exerceri solet. Alia nãq
sunt que a deo. alia que ab antiquo ad¬
u̾sario. alia que a proximo sustinemus.
Aproximo namq ꝑsecutiones. dap̃ua.
et ꝯtumelias: ab antiquo eni adu̾sa¬

Expanded text:
potest cum videri potuerit, si sic mentes praepotest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit.patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello rosas. 9. Sciendum praeterea est quod tribus modis virtus patientiae exerceri solet. Alia namque sunt quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, damna et contumelias; ab antiquo vero adversa
Abbreviated transcription (Latin):
tabat hominũ. crebris. ac ꝓlixioribus
orationibꝰ intentus erat. Iirtus tamẽ
pacientie in eo ueement̾ excreuerat. Ita
ut eũ sibi amicum crederet: qui sibi mo¬
iestie. ili quid inrogass. Reddebat cõtu¬
melus gr̃as. si quod in ipsa sua inopiadã¬
pnum fuiss in latum: hoc maximuni
lucrũ putabat. Omnes suos adu̾sarios
nichil aliud quã adiutores estim abat.
hunc dies mortis eius egredi de corpore
mas com̃darent. Cuniq cirea lectum il¬
luis hi qui conuenerãt om̃s ad sisterẽt.
alii corporeis ocłis ingredientes angłoᷤᷤ
mentissimꝰ timor ꝑculit. ut nulluᷤ egre¬
diente illa sc̃ã aninia illic stare potuis¬
set. Et qui hi ergo qui uiderant. ⁊ hiqui
om̃ino nichil uiderant: uno om̃s timo¬
re ꝑculsi ⁊ territi fugerunt. nullusq il¬
lic adsistere illo moriente potuit. Pen
quando districtus uidex uenturꝰ est: si
sic adsistentes terruit. quando gratus
remunerans uenit. Aut qualit̾ tuneri

Expanded text:
tabat hominum, crebris ac prolixioribus tabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore mas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos mentissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensquando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri
Abbreviated transcription (Latin):
occulto oꝑe. aliud inpublico: testat᷑ uen¬
tas que zebezei filios requirit dicens.
Potestis bibere calicẽ quẽ ego bibituris
sum: Cui cum ꝓtinus responderẽt. possu¬
mus: ilico dñs respondit dicẽs. Calicem
quidem meũ bibetis. Quid enĩ ꝑ calicẽ
nisi dolorẽ passionis. accipimꝰ: de quo a¬
lias dicit. Pater si fieri potest. tanseat. a
me calix iste. Et zebezei filii. id est iaco¬
bus ⁊ iohes. nõ uterq ꝑmartiriũ occubu¬
it: ⁊ tam̃ qd̃ uterq calicẽ biberit. audiũ.
Iohannes namq nequaquã ꝑ martiriũ
uitam finuit. s tam̃ inartir excitit: qr
passionẽ quã non suscepit incorpore ẜua¬
uit inmente. Et nos ergo hoc exemplo
ueraciter in animo custodimꝰ. Non ab
pat̾ monasterii uxta reatine urbis me
narrant. Erat aũt huiꝰ lingua rustica. s
docta uita. Hic ꝓ amore celestis patrie
cuncta dispexerat. possidere aliquid in
hoc mundo fugiebat: tumultus deui.¬

Expanded text:
occulto opere, aliud in publico, testatur Verocculto opere, aliud in publico, testatur Veritas, quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, illico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus? De quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedaei filii, id est Jacobus et Joannes, non uterque per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem bi martyrium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo iam veraciter in animo custodimus. Non abpater monasterii juxta Reatinae urbis monarrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devi
Abbreviated transcription (Latin):
hit. s leniter ueniens recidiua febriᷤ oc¬
cidit: Ille ergo ueraciter pacientiã ser¬
uat. qui ⁊ ad tempꝰ aliena mala sine do¬
lore tolerat: ⁊ hec eadem retractans ꝑ¬
tulisse se talia exultat. ne bonũ pacien¬
cie quietis tempore pereat: quod in ꝑt̾¬
bationibus custoditur. Sed quia na¬
tale mr̃is hodierna die colunꝰ fr̃s mei.
nequaquã nos auirtute eiꝰ paciencie es¬
timare extraneos iudeͬmꝰ. Si enim ad¬
iuuante nos domino uirtutẽ pacientie
ẜ uare contendimus. ⁊ inpace eccle uiui¬
mus. ⁊ tam̃ martirii palmã tenemꝰ. Du¬
o quippe sũt martirii genera. unum in
mente aliud inmente simul ⁊ accione.
Itaq esse martires possum: etiam si a¬
nullo ꝑcucientiũ trucidemur. Mori qͥp¬
pe a ꝑsequente: martiriũ in apto opere
ẽ. Ferre uero ⁊ tumelias odientẽ diligere.
martiriũ ẽ in occulta cogitatione.: Nam
quia duo sunt martirii genera. unũ in

Expanded text:
hit, sed leviter veniens recidiva febris ochit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in pace Ecclesiae vivimus, et tamen martyrii palmam tenemus. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione. Itaque esse martyres possumus, etiamsi nullo percutientium ferro trucidemur. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in
Abbreviated transcription (Latin):
quia cõmouere in ipsa iniuriarũ iacu¬
latione nõ potuit: ab aꝑto certamine
interun recedẽs. in secreta cogitatione
deceptionis tempꝰ inquirit. Et qui pu¬
blico bello ꝑdidit: ad exhibendas occł¬
tas insidias exardescit. Quietis namq
iam tp̃re aduictoris animũ redit. et
uł dampna rerũ uł inuriarũ iacula
ad memoriã reducit. Cunctaq que sͥ
in lata sunt uehement̾ ex agerans. fuiꝰ¬
se intolerabilia ostendit. Et quiescẽtis
animũ tanto furore conturbat. ut ple¬
rumq uir paciens illa se equanimiter
tolerasse ⁊ iam post uictoriam captuuiꝰ
erubescat. seq nõ redclidisse contumeli¬
as doleat: ⁊ deteriores rependere si oc¬
casio p̾beatur querat. Quibꝰ ergo isti s̃
similes. nisi his qui ꝑ fortitudinẽ in cã¬
po uictores sunt. s ꝑ negligentiam pꝰ¬
modum intra urbis claustra capiunt᷑:
Quibꝰ ergo isti sunt similes. nisi his quoᷤᷤ
in ruens graus langor auita nõ subtra¬

Expanded text:
quia commovere in ipsa injuriarum jacuquia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtra
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ plerumq uenire pacientibus solꝙ:
ut coquidem tempore quo adu̾sa paciũ¬
tur uł contumelias audiunt nullo dolo¬
re pulsent᷑: ⁊ sic pacientiam exhibeant.
ut custodire etiã cordis innocentiã curẽt᷑.
S cum post paululũ hec ipsaque ꝑtu¬
lerut ad memoriã reuocant. Igne uee¬
mẽtissimi doloris instigant᷑: arguniẽta
ultionis inquirunt. ⁊ mansue tudinem
quã tolerantes habuerant. in retracta¬
tione sua semetipsos diuidicantes per¬
dunt. Callidꝰ namq adu̾sariꝰ bellum
ꝯtra duos mouet. unũ uidelic inflam¬
mans ut contumelias p̾or inferat: alte¬
rum ꝓuocans. ut contumelias lesus red¬
dat. S quia eiꝰ iam uictor extitit. quem
ad ꝓferendas ⁊tumelias cõmouit. ꝯtra
illũ acriꝰ dolet. quẽ ad redclas iniurias
cõmouere nõ potuit. Unde fit. ut tota
se uirtute contra eũ erigat. quẽ contu¬
melias fortiter ꝑtulisse consid̾at. Quẽ

Expanded text:
est quod plerumque evenire patientibus solet, est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
are: s uirtꝰ corã deo diligere. Quia hoc
solum d̾s sacrificiũ accipit: qd̾ ante eius
oclos in altari boni oꝑis flamina kari¬
tatis incendit. Sciendum uͦ qd̾ plerumq
mala ñ possumꝰ.S qui idcirco malum
nõ retribuit. quia nequaquã ualet: pro¬
culdubio ut p̾diximus paciens nõ est.
qr pacientia nõ in ostensione inquirit᷑.
s incorde. Per in pacientie aũt uncium
ipsa urtutum nutrre doctrina dissipa¬
tur. Scriptum namq ẽ. doctrina uiri
ꝑ pacientiam noscitur. T̃anto ergo quiˢ¬
uincit᷑ paciens. Neq enim potest uera¬
cit̾ bona docendo inpendere: si uiuen¬
do nesciat equanimiter alena mala to¬
lerare. Quanto enĩ culmmine uirtꝰ paciẽ¬
cie polleat. rursus salomon indicat di
cẽs. Melior est paciens uiro forti. ⁊ qui
dominat᷑ animo suo expugnatore urbi¬
um. Minor ẽ uictoria urbes expugnare:
se animꝰ suꝑat᷑: ⁊ semzipsum sibunz ip̃i
subicit. quando eum pacientia in humis¬
litate tolerantie sternit. Sciendum u̾o

Expanded text:
quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Sciendum vero est, quod pmala non possumus; sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Sacens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Minor est victoria urbes expuse animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Mors q̃ppe iustoꝵ bonis in aduitori¬
um ẽ. malis incestimoniũ: ut in de pu̾si
sine excusatione pereant. unde electi ex¬
emplũ capuint ut uiuant. S auditiᷤ tot
terroribꝰ. turbari poterãt infirmoꝵ corda.
Atq ideo consolatio adiungit᷑ ꝓtinus. c̃¬
subinfert᷑. Ponite ergo incordibꝰ ur̃is ñ

Expanded text:
tur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite er
Abbreviated transcription (Latin):
sessio amme inu̾ture pacientie ponitur:
quia radix omniũ custosq uirtutũ paci¬
entia est. Per pacientiam uͦ possidemꝰ
animas nr̃as: quia dum nob̾ipsis domi¬
nari discimus. hoc ipsum incipimus pos¬
sidere qd̾ sumꝰ. Pacientia uera ẽ aliena
mala equanimit̾ ꝑpeti. contra eũ quoq
qui mala in rogat nullo dolore morderi.
Nlam qui sic mala ꝓximmi portat. ut tam̃
tacitus doleat. ⁊ tempꝰ digne retributioĩs
querat: pacienciã non exhibet s ostend.
Scriptum quippe ẽ. karitas paciens est
benigna ẽ. Paciens namq ẽ. ut aliena mñ¬
la toleret. benigna uͦ est. ut ipsos etiam
quos portat amet. Hinc naiq ꝑsemet¬
ipsam u̾itas dicit. Diligite inimicoᷤᷤ ur̃os.
bñfacite his qͥ uos oder̃. ⁊ orate pro ꝑse

Expanded text:
sessio animae in virtute patientiae ponitur, sessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogNam qui sic mala proximi portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate pro
Abbreviated transcription (Latin):
tore suo aꝑtis uocibꝰ dicat. Transgressi¬
onẽ eius tanto grauius ꝑtuli. quanto
hanc abeo qui meus esse uidebat᷑ sensi.
Om̃s ergo electi quia sũmi capitis mem¬
bra sũt. caput quoq suũ inpassionibus
secunt᷑. ut ipsos adu̾sarios in sua morte
senciant: de quoꝵ uita p̾sumebãt. Et
tanto eis crescat merces oꝑis: qnͣto eis
uirtutis lucrũ ꝑficit ex aliene dãpno
karitatis. S quia dura sunt q̃ predicũ¬
tur de afflictione mortis: ꝓtinus cõso¬
latio subdit᷑ de gaudio resurrectionis.
cũ dicit᷑. C apillus de capite ur̃o nõ pe¬
ribit. Scimꝰ fis quia caro incisa dole.
capillus incisus nõ dolet. Ait ergo mar¬
aribꝰ suis. Capillus de capite ur̃o nõ
ꝑibit. Uidelicet aꝑte dicens. Cur time¬
tis ne pereat quando incisum dolec. quã¬
do ⁊ illud inuob̾ pire nõ potest. quod inci¬
sum nõ dolec: Sequitur. In paciencia
ur̃a possidebitis animas uras. Idcirco poᷤ¬

Expanded text:
tore suo apertis vocibus dicat: Transgressitore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco pos
Abbreviated transcription (Latin):
Ego enĩ dabo uob os ⁊ sapientiã. cui ñ po¬
terũt resistere ⁊ contra dicere om̃s adu̾sar
ur̃i. Ac si aꝑte membris sius insirmantibꝰ
dicat. Nolite terreri. nolite ptimesc̾e̾. Uos
ad certamen acceditis. s ego p̾lior. u. os uͥ¬
ba editis. sed ego sum q̃ loquor. Sequitur
Minorem dolorẽ mala ingerunt. que abex¬
traneis inferunt᷑. Plus in nob uero eator¬
menta seuiunt que ab illis patuñ. dequoꝵ
mentibꝰ p̾sumebamus: qui a cũ dampno
corporis mala nos cruciant amisse carita¬
tis. Hinc est enim qd̃ de uida traditore su¬
mĩs maledixiss m̃: sub portassem utique.
Et si isqui oderat me suꝑ me magna lo¬
cutus fuiss: absconderẽ me utiq ab eo ẽ
uͦ homo unianimis. duxm̃s ⁊ notꝰ meus.
qui simł mecũ dulces capiebas cibos: ĩ
domo dñi ambulauimꝰ cũ ꝯsensu. Et¬
rur sũ. Homo pacis inee inqͦ sꝑabam. et
qui e debat panes meos ampliauit adu̾¬
sum me sub plantationẽ. Ac si de tradi¬

Expanded text:
nim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur:x vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda traditore sumicus maledixisset mihi sustinuissem utique et si is qui oderat me super me magna locutus fuisset abscondissem me forsitan ab eo tu vero homo unianimis dux meus et notus meus qui simul mecum dulces capiebas cibos in domo Dei ambulavimus cum rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de tradi
Abbreviated transcription (Latin):
uł gehenne ẽẽ supplicia ñ credunt. in pͣuita¬
tibꝰ dimissi. a fide ⁊ oꝑe ꝙ alios subu̾tũt. ut
regnũ qd̾ ipsi appete̾ nõ uolunt: nec alit̾ asse¬
quat᷑. Hii namq cũ teneriores qͦsdam. boñ
mͦ laudando bona tp̃ralia. ⁊ delectationeᷤ pͥ¬
sentis scli. callida ꝑ suasione pollicendo de¬
flectunt. m̃tes innocentium eoꝵq it̾mera
pu̾tunt. Gaudent si qͦs potuerut auita re¬
uocare. ad mortẽ tͣhere. letant᷑ inp̃uitatibuᷤ
suis exultant ⁊ in alienis. His nimirũ pena
sua ñ sufficit qͥ agunt ne soli moriant᷑. At si
forte iꝰtum quẽpiam tante uirtutis ĩuener¬
int. ut ei loq̃ ꝯtraria nõ p̾sumant: qr subuer¬
sores eẽ ñ possũt: statim scorpiones fiant.
corpio eni palpando incedit:¬

Expanded text:
 gehennae esse supplicia non credunt, in suis pravitatibus dimissi, a fide et opere etiam alios subvertunt, ut regnum quod ipsi appetere non volunt, nec alter assequatur. Hi namque cum teneriores quosdam bona modo laudando bona temporalia, et delectationes praesentis saeculi callida persuasione pollicendo, deflectunt mentes innocentium, eorumque itinera pervertunt. Gaudent si quos potuerint a vita revocare, ad mortem trahere; laetantur in pravitatibus suis, exsultant et in alienis. His nimirum poena sua non sufficit, qui agunt ne soli moriantur. At si fortasse justum quempiam tantae jam virtutis invenerint, ut ei loqui contraria non praesumant, quia subversores esse non possunt, statim scorpiones fiunt. Scorpio enim palpando incedit
Abbreviated transcription (Latin):
qua p̾dixerat posuerunt. Et cũ eundẽ
inrũ curis scłaribus obligatum. lucriᷤ¬
q terrenis in hiantẽ fuisse nouerimus.
unde hoc p̾dicere potuit: nisi quia id
quod futurũ erat eius corpori. ipsa uis
amime ac subtilitas preuidebat:Quod
aut sepe etiã reuelationibꝰ agitur. ut a
morituris futura p̾sciantur: ex his colli¬
gere possumus que apud nos gesta ĩ mo

Expanded text:
quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in mo
Abbreviated transcription (Latin):
cunt: aliquando aũt dum iam uixta
fic. ut corpꝰ deserant: diuinitus a flate
in secretis celestibꝰ incorporeũ oculum
mentismittunt. Nam quia uis anime.
aliquando subtilitate sua. ea que uent̾a
sunt cognoscit: patetͤ eo qd̃ cum quidã
aduocatus qui in hac urbe ante bienni¬
ũ. lateris dolore defunctus ẽ: s añ pau¬
lulum quã moreretur uocauit puerum
suĩ. parare sͥ uestimenta ad ꝓcedendũ
uissit. Quẽ dum puer quasi in sanire
cerneret: eiusq p̾ceptis minime obedi¬
ret: surrexit. uestimento se induit: et
ꝑ uiam appiam ad beati sixti eccłam se
esse ꝓcessurum dixit. Cumq p̾t mo¬
dicum ingrauescente molestia essec de¬
functus: deliberatum fuerat uͭ apud le¬
atum ianuariũ martirẽ prenestina uia
euis corpus pom debuisset. Sed qui a lon¬
gum hoc his qui funus eiꝰ curauerant
uisum ẽ: repente orto consilio exeunteᷤ
cum eiꝰ funere ꝑ uiam appiam. nescien¬
cesq illi qͥd dixerat: in ipsa eum eccła

Expanded text:
am juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defunctus est, paululum antequam moreretur, vocavit puerum suum, pararique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dibꝰ recipiuntur. Qd̃ ⁊ ipsa ꝑse ueritaᷤ
attestatur dicẽs. I bicumq fuerit cor¬
pus: il luc congregabunt ⁊ aquile: qr
ubi ipse redẽptor nr̃ ẽ corpore: illie pro¬
culdubio colligunt᷑ anime uistoꝵ. Et
paulus dissolui defiderat: ⁊ cũ xp̃o ẽẽ.
Qui ergo xp̃m esse in celo nõ dubitat:

Expanded text:
d et ipsa per se Veritas testatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae: quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus dissolvi desiderat, et cum Christo esse. Qui ergo Christum esse in coelis non dub