comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & corpꝰ in eẽ ei & animã ac spm̃ incellexi¬
mus luĩ intellegentis triplicẽ formna
sacrificiorũ triplea hic apparatus ostendit.
Sed & alibi inueniemus ide. in his ipsis quȩ de
sacrificiis memorant᷑ dici canistrũ scm̃ ꝑfectio¬
nis. in quotres panes .haberi mandantur.
Vides consonare sibi sacramentoꝵ om̃iũ formas
Canistrũ ꝑfectionis in quotres panes poni iuben᷑
quid aliud debemus accipere nisi scripturas
diuinas. cibos auditorib: tripliciter apponentes
Vistibi & de euangeliis similis mysterui ꝓferamꝰ
exempla: Recolamus dni uoces ubi dicit.
quia medio noctis uenit quidã ad amicũ suũ
pulsans ostiũ eiꝰ &ait. Amice cõmoda mihi
tres panes. qm̃ amicus ms̃ suꝑuenit deuia.
& ñ habeo qđ apponã ei. In quib ut breuit
ꝑstringamus. nox ẽ. tẽpus hoc uitȩ Trespa¬
nes sunt. unus qui inclibano. alius qͥ insarta¬
gine. tertius qͥ in craticula coquit᷑ Posthȩc
& omẽ inquit sacrificiũ factũ in oleo siue ñ

Expanded text:
inesse ei et animam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter apponentes? Vis tibi et de evangeliis similis mysterii proferamus exempla? Recolamus Domini voces ubi dicit: Quia medio noctis venit quidam ad amicum suum, pulsans ostium ejus, et ait: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus mihi supervenit de via, et non habeo quod apponam ei ; in quibus ut breviter perstringamus, nox est tempus hujus vitae, et tres panes sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificium factum in oleo sive non
Abbreviated transcription (Latin):
Cidesquantus & quał exercitus hostĩ tuor. aduerfõ
te detuo corde ꝓcedit : ⁊sti nob̵ prima strage
fudendi sunt isti prima acie ꝓsternendi . hor
si subruere moenia ipsosq ad internecionem
dabitur illa requi es. ut unusquisq: raqͥescat
subuitȩ sua & subficusua : cũ iã non sit qͥ exter¬
reat filiosi srł: Verum tam̃ transcunt iordanea .xl.¬

Expanded text:
ides quantus et qualis exercitus hostium tuorum adversum te de tuo corde procedit? Isti nobis prima strage confodiendi sunt, isti prima acie prosternendi sunt. Horum si subruerimus moenia, ipsos quoque ad internecionem dabitur illa requies, ut unusquisque requiescat sub vite sua, et sub ficu sua, cum jam non sit qui exterreat filios Israel. Verumtamen transeunt Jordanem
Abbreviated transcription (Latin):
de ȩgypto excuntes nob̵ cum portauimus. parua
hȩc cruditio scolaris. aut &iam siquis forte at
in hoc quo nc̃ sumis uitȩ statu. manna uescimur.
ꝑhȩc qđ diuinȩ legis instructionib erudimur
uiuero meruerint terram reꝓmissionis intrare.
id est eaquȩ a saluatore reꝓmissa sunt c̃sequi.
illi edet fructus eregione palmarum. Vere¬
enim fructum paline inueniet : qui deuicto
hoste. ad pmissa ꝑuenerit. Certum namq ẽ
qđ quantacumq illas̃ quȩ nc̃ in lege dĩ. uel in¬
diuinis litteris intellegere possumꝰ aut sentire:

Expanded text:
de Aegypto exeuntes nobiscum portavimus, id est, de Aegypto exeuntes nobiscum portavimus, id est, parva eruditio saecularis, aut etiam si quis forte attin hac in qua nunc sumus vita, tum et manna vescimur, per hoc quod divinae legis instructionibus erudimur. Qui vero meruit in terram repromissionis intrare, id est, ea quae a Salvatore promissa sunt consequi, ille edet fructus de regione palmarum. Vere fructum palmae inveniet, qui devicto hoste ad promissa pervenerit. Certum namque est quod quantacunque illa sunt quae nunc in lege Dei et divinis litteris intelligere possumus aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sed postea quam sanati sunt dicitur : quia fecer̃ pasca
filuisr ł quarta decima dic mensis. Videsergo quia
nemo in munđ facit pasca nemo incircumcisus
Sed qui circumcisus munđ fuerit. & circumcisussicut¬
& a postolus interpretatur dicens : & enĩ pasca nr̃m
immolatus est xp̃s. Itaq diem festum cȩlebremus :
non infermento ueteri. neque infermento malitiȩ
& nequitie sed inatimis sinceritatis & ueritatis.
Sed& tunc quidẽ quando exut popłs de terra
pluit eis dñs manna. Cum autẽ uener̃ ad terrã
scãm & fructus coeper̃ ꝓuintiȩ palmarum. defecit
cismanna. Et tunc edere cocperunt defructib
terrȩ Itaq tresspecies cyborum generaliter
describuntur. Vnum quidẽ qđ uesamur excuntes
deterra egrpti sed hoc ad paruum tempus
sufficit. Post antem manna succcdit. Tercium ueroiã
deterra sca capimus fructum. Inquib differen¬
tus. ut meȩ paruitatis intellectus ad sequitur.
illud arbitror indicari. quod primum cyb est quẽ

Expanded text:
uam sanentur; sed posteaquam sanati sunt, dicitur quia fecerunt pascha filii Israel decima quarta die mensis. Vides ergo quia nemo immundus facit pascha, nemo incircumcisus, sed qui mundus fuerit et circumcisus, sicut Apostolus interpretatur dicens: « Etenim pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque diem festum celebremus, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . » Sed tunc quidem quando exiit populus de terra pluit eisdem manna; cum autem venerunt ad terram sanctam, et fructus ceperunt provinciae palmarum, defecit eis manna, et tunc edere coeperunt de frugibus terrae. Itaque tres partes ciborum generaliter describuntur. Unum quo vescimur exeuntes de terra Aegypti, sed hoc ad parvum tempus sufficit. Post hoc succedit manna. Tertio vero jam de terra sancta capimus fructus. In quibus differentiis, ut meae parvitatis intellectus assequitur, illud arbitror indicari, quod primus cibus est quem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit illuc. locus dr̃sis Ego &iã amplius aliqđ
audeo & dico quia &iã morse subistabat ꝑseipsũ
ñ erat locussas sed quia dnsstabat cum mop̃so
p̃sentia dñi scĩficauerat locum. & idõ dicitur
ad cũ Solue corrigiã calciam̃titui locꝰ enĩ in qͥstas t̃ra
scã ẽ. Vnde & nossiuta & meritis accedamꝰ ad dm̃
e digi efficiam᷑ ut assistat nob̵ ds. dt̃ eiã ad nos
ut soluamus a pedib animȩ nrp̃ siquid incis iuaculi
morta ł ad nexum ẽ. sstis cnĩ pedes quos lauit iħus.
quos nisi lauerit ñ habebimus partt̃ cũ eo. Qđ si ͦ
ab anima nra & sensib: omẽ uinculũ cure mortalis
ab solumus : continuo libent̃ &iã nob̵ aderit & ad¬
sistet ds̃. Quȩ aut̃ sunt in c̃sequentib: uideamus
Circumdatur hiericho expugnari ea necesse õ
iduersũ eã arie s ñ erigitur nectela uibrantur.

Expanded text:
ni, illuc locus erit sanctus; ego etiam aliquid amplius audeo et dico quia etiam et Moyses ubi stabat, per semetipsum non erat locus sanctus, sed quia Domini cum Moyse praesentia sanctificaverat locum. Et ideo dicitur ad eum: « Solve corrsancta est. » Unde et nos si vita et meritis accedamus ad Dominum, et digni efficiamur ut assistat nobis Deus, dicitur etiam ad nos ut solvamus a pedibus animae nostrae, si quid in eis vinculi mortalis annexum est. Isti sunt enim pedes, quos lavit Jesus, quos nisi laverit non habebimus partem cum eo. Quod si ergo ab anima nostra et sensibus omne vinculum curae mortalis absolvamus, continuo libenter etiam nobis aderit et assistet Deus. Quae autem sunt in consequentibus videamusCircumdatur Jericho, expugnaturque, adversus ur, aries non dirigitur, nec tela vibrantur:
Abbreviated transcription (Latin):
archangłi siue uirtutes suie dominationes siue
principatus siuc potestates. Oniã hȩo quȩ ꝑ ipsũ
facta sunt. sub ipseꝰ pͥncipemilitant . qͥ ẽ pͥncipum
princeps & qui largit᷑ principib pͥncipitum
suꝑ quinq: ciuitates. Hicc̃ qͥ accepto regno regres¬
supus ẽ. Sed incerim uideamus quȩ p̃sens lectio
suggerit In hiericho ẽ iħus ad huchostes obtinent
t̃ que ab hostib retiuetur: Sedne forte hoc sit
qđ indicatur qͥa qͦ oumq uenepit pͥnceps

Expanded text:
angeli, sive virtutes, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia haec quae per ipsum facta sunt, sub ipso principe militant qui est principum princeps, qui largitur principibus principatus. cem civitates . » Hic est qui accepto regno regressus est. Sed interim videamus quae praesens lectio ingerit. In Jericho est Jesus, adhuc hostes obtinent est, quae ab hostibus retinetur? Sed ne forte hoc sit quod indicatur, quia quocunque venerit princeps
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenĩ sufficit uobis circumcidi. sed post circumci¬
sionẽ sanari : id est usque quo &iã cicatricẽ ipsum
circumtisionis uulnus obducat. Quando ergo qr¬
catrix in uulnerẽ nr̃e circumcisionis obducitur:
uitius carert : malas consuetudines et pessimauisti
deponere focdos & incondicos mores & quicquid
Lib honestatis et pietatis regula ab uidat abscidere.
Sed cum in initus faciamus. ipsa nouitatis quodammꝰ
difficultate constringimur & quasicum labore quodã
dolore animi ueteris consuetudinis culpas nouella
Dsticutione mutamus. Et ideo ẽ ut dixiquȩdã
difficultas in initus. & uix egreq amputare possumos
primx et scđa suscipere. Hocergomͥ uidetur tempꝰ et̃.
quod uelud in dolore circuncisionis nostrȩ. dicimur
residere : usque quo obducta cicatrice sanemur.
Obducimus autem cicatricem: cumiam noua in¬
stituta absque difficultate complemus. & in
usum nob̵ uertitur quod priusquasi insolitum diffi¬
cile uidebatur. Et tunc uere iani sanati dicimur:

Expanded text:
Non enim sufficit nobis circumcidi, sed post circumcisionem sanari, id est, usquequo etiam cicatricem ipsum circumcisionis vulnus obducat. Quando enim cicatrix in vulnere circumcisionis obducitur? vitiis carere, malas consuetudines et pessima instituta deponere, foedos et inconditos mores, et quidquid ab honestatis et pietatis regula redundat, abscidere. Sed cum hoc in initiis facimus, ipsa novitatis quodammodo difficultate constringimur, et quasi cum labore quodam et dolore animi, veteres consuetudines culpasque novella institutione mutamus. Et ideo, ut dixi, quaedam difficultas est in initiis exuere quae amputare possumus, prima et secunda suscipere. Hoc ergo mihi videtur tempus esse quod velut in dolore circumcisionis nostrae dicimur residere, usquequo obducta cicatrice sanemur. Obducimus autem cicatricem, cum jam nova instituta absque difficultate complemus, et in usum nobis vertitur quod prius quasi insolitum difficile videbatur. Et tunc vere jam sanati inducimur,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ conculeare. & singuinẽ testam̃ti pollutũ¬
ducert : quam legt̃ morsi neglegere. Multo¬
& enũ maioris obꝓbrii ẽ qui post cuangłim quã
ille qͥ sub lege positus fornicatur : quia iste
tollens menbra xpi. facit ea menbra meretricis
si desergo quã grauiora & cumulatiora inte ob¬
ꝓbria sineglexeris reuoluantur: Deniq iã nemͦ
quia dicit᷑ adte. An nescitis qaa corpora urã templũ
dĩ esti Siqͥsaut̃ templũ dĩ uiolauerit. disꝑdet illũ ds̃

Expanded text:
Dei conculcare, et sanguinem testamenti pollDei conculcare, et sanguinem testamenti polluere, quam legem Moysi negligere; multo enim majoris opprobrii est, qui post Evangelium, quam ille qui sub lege positus, fornicatur, quia iste tollens membra Christi, facit ea membra meretricis. Vides ergo quam graviora et cumulatiora in te opprobria, si neglexeris, revolventur Denique jam quia dicitur: « An nescitis quia corpora vestra templum Dei est? si quis autem t
Abbreviated transcription (Latin):
odientes inuicem Nontibi uidentur hȩc obꝓbria
esse cobpbria egrpti: Sed ex quo uenit xp̃s. &
dedit nob̾ secundã circumcisionẽ ꝑbaptismum
regenerationis & purgauitanimas nr̃as adie¬
cimus hȩc oma & phis ad sumpsimus conscientiȩ
bone. adstipulationẽ indm̃. Tunc ꝑsecundam
circumcisione ab lata sunt nob̵̃ obꝓbria egrpti
et purgata sunt uitia peccator. Nemo ergo si
in tegre conuersus e. siex corde pęnituit. si fi¬
deliter iordanis fluenta digressus ẽ. si scđa ꝑ¬
cuangłm circumcisione purgatus ẽ p̃teritoꝵ
metuat ob probria delictor. Audis quia
hodie abstuli abste obꝓbrium egrpti Floc & in
euangłus significat dns cumdicit. Remissa
sunt tibi peccata tua : sediã noli peccare neqͥd
tibi deterius accidat. Sicnĩ postremissionẽ
peccatoꝵ ultra ñ pecces. uerc ablatum est
ate ob ꝓbrium egrpti. Si uero iterum pecca¬
ueris iterum inte ucterareuolunt᷑ obꝓbria
Comagis quomulto maioris criminis c̃filium

Expanded text:
invicem . » Non tibi videntur haec opprobria esse Aegypti? Sed ex quo venit Christus, et dedit nobis secundam circumcisionem per baptismum regenerationis, et purgavit animas nostras, abjicimus haec omnia, et pro his assumimus conscientiae bonae astipulationem in Deum. Tunc per secundam circumcisionem ablata a nobis sunt opprobria Aegypti, et purgata sunt vitia peccatorum. Nemo ergo, si integre conversus est, si ex corde penitus fideliter Jordanis fluenta digressus est, si sum circumcisione purgatus est, praeteritorum metuat opprobia delictorum. Audis quia hodie abstuli a te opprobrium Aegypti. Hoc in Evangeliis significat Dominus, cum dicit: « Remissa sunt tibi peccata tua, sed jam noli peccare, ne quid tibi deterius accidat . » Si enim post remissionem peccatorum ultra non peccas, vere ablatum est a te opprobrium Aegypti; si vero iterum peccaveris, iterum in te vetera revolventur: eo magis quia multo majoris criminis est Filium
Abbreviated transcription (Latin):
deuenerunt. Sig̃ propt̃ nosscripta sunt. age quid
cessas &x camus ad bellũ ut obpugnetur ciuitas pͥma
huius mundi malitia & peccati suꝑba moenia
destruantur. Circum spicis forte qͦ tibi itinert
ꝓgrediendum sit. qͥ campus certaminis expetend ̃
nouum tibi fortasse uidebitur qđ dicturussũ. sed
intrinsccus ẽ mala illa ȩdificatio quȩ subruenda ẽ
Postis tius de tuocorde ꝓcedit. Non mea uex est

Expanded text:
devenerunt . » Si ergo propter nos scripta sunt, age, quid cessas? Exeamus ad bellum, ut expugnetur a nobis civitas prima hujus mundi, et malitiae, et peccati superba moenia destruantur. Circumspicis fortasse quo tibi itinere progrediendum sit, qui campus certaminis expetendus novum tibi fortasse videbitur, quod dicturus sum, sed intrinsecus est. Mala illa aedificatio quae subruenda est, hostis tuus de tuo corde procedit. Non mea vox ist
Abbreviated transcription (Latin):
adueni Respiciens g oculis uidet principeni
mlitiȩ uirtutis dñi taniꝗ qui prius ñ respecrt.
sed tunc cum principem militiȩ dñi uisurus esset.
Quẽ tamen cum uidisset ihus. non eum uelut com¬
munẽ hominẽ uidit sed intellexit uirtutẽ esse¬
quandã non dum tamen certus est ex diuinis
uirtutib: an ex contrarus sit quȩ uidetur & idõ
interrogat &i ꝑ quirit dicens. N osteres aut ad¬
uersariorum : atilleait. Egosum princeps mli¬
adorauit iłnis & dixit. Dñe quid p̃cipis seruo
tuo: Quid est qđ nos perhoc edocet iħus
Illud sinc dubio quod dicit a postolus. Nolite omĩ
enĩ alius est princeps militiȩ uirtutũ dnĩ nisi dñs¬

Expanded text:
atum. » Respiciens oculis vidit principem militiae Domini, tanquam qui prius non respexerit, sed tunc cum principem militiae Domini visurus esset. Quem tamen Jesus cum vidisset, non eum velut communem hominem vidit, sed intellexit virtutem esse: nondum tamen intellexit ex divinis virtutibus, an ex contrariis una sit quae videtur, et ideo interrogat et perquirit, dicens: « Noster es, an adversariorum? » At ille ait: « Ego sum princeps miliadoravit et dixit: Domine, quid praecipis servo tuo? Quid est quod per hoc nos edocet Jesus? Illud est sine dubio quod dicit apostolus: « Nolite omn alius est princeps militiae virtutis Domini, nisi D
Abbreviated transcription (Latin):
omis ȩccła corpusxp̃i ẽ & in omẽm ȩcđam iudetur
delinquero qui corpussuũ maculauerit
Quia ꝑ unũ menbrũ. macula in ome corpꝰdiffundit᷑.
Est & illud obꝓbriũ ȩgypti: quod si neglexeris.
&iã post iordanis transitũ & post baptismi
scđam circumcisionẽ uetustȩ consuetudinis in¬
ustione suggeritur. Obseruare auguria. reqͥ¬
rerestellarũ cursus. & euentꝰ exhis futuror rimari
seruare oma cȩtisq huius modi suꝑstitionibus
implicari Idolatriȩ nãq: mater est ȩgyptus
ex quacertũ ẽ huiusmodi obpbria pullulare :
que sitransito iordane susceꝑis & his te rursus
laqueis in ligaueris tecum sine dubio obꝓbria ꝓgyp̃ti

Expanded text:
Christi est. Et in omnem ecclesiam videtur delinquere qui corpus suum maculaverit, quia per unum membrum macula in omne corpus diffunditur. § 1. Est et illud opprobrium Aegypti, quod, si neglexeris, etiam post Jordanis transitum, et post baptismi secundam circumcisionem vetustae consuetudinis inustione suggeritur, observare auguria, requirere stellarum cursus, et eventus ex iis futurorum rimari, servare somnia ceterisque hujusmodi superstitionibus implicari. Idololatriae namque mater est Aegyptus, ex qua certum est hujusmodi opprobria pullulare, quae, si transito jam Jordane susceperis, et his te rursus laqueis illigaveris, tecum sine dubio opprobria Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
filior asrł fuerit quidẽ ista exaltatio filio naue. ut
duxpopłi illius apud cosquos regebat magnificus
popłi huius quomodo exaltatur inconspectu
omis generis filiorum isrł uideamus. Ego arbitror
quia ipse semꝑ apud patrem exiltatus est et ex¬
celsus. Sed hoc opus est ut in conspectu nostro exalt&
illum ds. Exaltatar autem inconspectu meo. c̃um
mihi sub limitas & celsitudo diuinitatis cius aꝑit᷑.
Quando ergo mibi excelsa cuis diuinctas reue¬
lata esti  Tunc profecto cum iordanen transirẽ.¬
armarer ad ꝓclia. Et timuer̃ inquit iħum
sicut tunuerant moysen. Omnis qui sublege
est timet morsen. cum uero ad euangelium
ex lege transierit mutata obseruantia mu¬
tatur & timor sicut a postolus dicit. Ego aut̃
ꝑ legem legi mortius sum. ut dõ uiuã. cum xpõ
crucifixus sum. Vuio autem ñ iam ego uiuit uͦ¬

Expanded text:
liqua. Fuerat quidem ista exsultatio filio Nave, ut dux populi illius apud eos quos regebat esset magnipopuli hujus, quomodo exaltatur in conspectu omnis generis filiorum Israel videamus: ego arbitror quod ipse semper apud Patrem exaltatus est et excelsus, sed hoc opus est ut in conspectu nostro exaltet illum Deus Pater. Exaltatur autem in conspectu meo, cum mihi sublimitas et celsitudo divinitatis ejus aperitur. Quando ergo mihi excelsa ejus divinitatis revelata sunt? Tunc profecto cum Jordanem transiremarma tenerem ad praelia. « Et timuerunt, « inquit, Jesum sicut timuerant Moysen. » Omnis qui sub lege est, timet Moysen; cum vero ad Evangelium ex lege transierit, mutata observantia mutatur et timor, sicut Apostolus dicit: « Ego autem per legem, legi mortuus sum, ut Deo vivam, et cum Christo crucifixus sum cruci: vivo autem jam non ego, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad expugnandam hierichociuitatem : Reqͥramꝰ¬
ergo qui isti sunt quosscriptura dicit. accinctos
uel expeditos. Ego ex memet ipso presumert
aliquid & pronuntiare non audeo. a postoli
magis litteris doceamur intalib & qui sint
isti accincti: paulo exponente discamus. Audi
Ipse enim quid dicit᷑ Estote ergo accincti lumbos
uestros inueritate. Vides gͦ quia paulos suc¬
cinctos nouit cos. qui precineti sunt cingulo
ueritatis : Igitur &iam nr̃m esse cingulum
ueritas debet. sitamen seruauerimus militiȩ
huius & cinguli sacramentum. Si enim ueritas
est cingulum nr̃m qͦ ad xp̃i militiã cingim᷑.
siquando falsum loquimur & mendacium
deore nr̃o ꝓcedit : discingimura militia xpi
& balteo ueritatis ex soluimur. Sumus gͦ inue¬
ritate cincti. siuͦ infalsitate sumus discincti.
Sed nos imitemur potius istos quad raginta mlia
iuros accinctos procedentes ad bellum in conspectu
dnĩ: et semꝑsimus inueritate succincti. Sedne¬

Expanded text:
ad expugnandam Jericho civitatem? Requiramad expugnandam Jericho civitatem? Requiramus qui isti sunt quos Scriptura dicit accinctos vel expeditos. Ego ex memetipso praesumere aliquid et pronuntiare non audeo. Apostoli magis litteris doceamur in talibus. Qui sunt isti accincti Paulo exponente discamus. Audi ipse quid dicit: « Estote ergo accincti lumbos vestros in veritate . » Vides ergo quia Paulus accinctus novit eos qui praecincti sunt cingulo veritatis. Igitur etiam nostrum esse cingulum veritas debet, si tamen servaverimus militiae hujus et cinguli sacramentum. Si enim veritas est cingulum nostrum quo Christi militia cingimur, si quando falsum loquimur et mendacium de ore nostro procedit, discingimur a militia Christi, et balteo charitatis exsolvimur. Simus ergo in veritate cincti, ne simus in falsitate discincti; sed nos imitemur potius istos quadragesies mille viros accinctos, praecedentes in conspectu Domini, et semper simus in veritate succincti.
Abbreviated transcription (Latin):
s mimus et sitiamus iustitiã. Transcundũ nob̵ ẽ
& qđ sequinir. ut in hoc mundo iugeamus: cito
&iã reliqua transcunda s̃. ut mansueti efficiamus
festinandũ qͦq nob̾ est. ut ꝑsequutionũ pondiuis
tutect patientia transeamus. Cumq hȩc singula
quȩ ad uirtutis głam spectant ñ segniter sẽds¬
misse. sed cũ onũ instantia et celeritate c̃quer m
hocmͥ uidetur eẽ cum cȩleritate transire
iordanen. Ium uͦ transi crimus et obtinere
potuerimus quȩ obtinere debemus. pursu nob̾
diligentiȩ & cautelȩ cura succedit. ne forte ne¬
glegentius incedentes in prouiso aliquo aiio¬
iapsu effundantur gressus np̃i sicut et ꝓpheca
dicit. Paulominus effusi sunt gressus mei.
quam in conquirendis debet cẽ uirtutibus.
Aut non hȩctibi designare uidentur in cocũ dr̃
quia quad raginta milia uirorum accincti uel
expediti transierunt ad pugnã in conspectu dnĩ

Expanded text:
mus et sitiamus justitiam. Transeundum nobis est mus et sitiamus justitiam. Transeundum nobis est et quod sequitur, ut in hoc mundo lugeamus: cito etiam reliqua transeunda sunt, ut mansueti efficiamur, Festinandum quoque, ut persecutionum pondus virtute patientiae transeamus. Cumque haec singula quae ad virtutis gloriam spectant, non segniter, nec remisse, sed cum omni instantia et celeritate conquirimus, hoc mihi videtur esse cum festinatione transire Jordanem. Cum vero transierimus et obtinere potuerimus quae obtinere debemus, rursum nobis diligentiae et cautelae cura succedit; ne forte negligentius incedentes, improviso aliquo lapsu effundantur gressus nostri. Sicut et Propheta dicit: « Paulo minus effusi sunt gressus mei ebet esse, quam in conquirendis virtutibus. Aut non haec tibi designari videntur in eo cum dicitur quia quadraginta millia virorum accincti et expediti transierunt ad pugnam in conspectu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
chis quidẽ qui marc rubrũ transierunt apłs
dixit. quia omnes in morsen baptirati sunt.
et innube et in mari. Schis uero qͥ iordanẽ tran¬
seunt. possumus &iã nossimili modo pronunti¬
are : quia omnes iniħu baptitati sunt in ior¬
dane ita ut caquȩ in iordanegesta referuntur
formam tenent sacramenti. qđ ꝑ baptisma celȩ¬
bratur. Illud uͦ qđ scriptum ẽ. et festinauit popłs
additum uidetur ab spũ scõ. qđ dixit quia festi¬
nauit popłs transire. Onde & ego arbitror qͥa nob̃
quoq uenientib ad baptismũ salutare. et suscipi¬
entib sacramenta uerbi dĩ nonotiose nec segnit̃
resgerenda ẽ sed festinandũ est & ꝑurguendũ
usq quo omã transeamus. Transire enĩ om̃a
implere ẽ omã quȩ mandantur . Testinemꝰ ergo
xpĩ humilitate suscepta : ꝑuenire ad ꝓmissã
beatitudinẽ mercamur. Sed et cũ hoc imple¬
uerimus ñ nob̃ standũ ẽ neq cessandũ : sed tran¬
seunda s̃ et cȩtã quȩ sequuntur. ut esuriamus er¬

Expanded text:
his quidem qui mare Rubrum transierunt et Apostolus dixit, « quia omnes in Moyse baptizati sunt, et in nube, et in mari . » De his vero qui Jordanem transierunt, possumus etiam et nos simili modo pronuntiare, omnes in Jesu baptizati sunt in Jordane; ita ut ea quae in Jordane gesta referuntur, formam teneant sacramenti quod per baptismum celebratur. Illud vero quod scriptum est: « Et festinavit populus, additum videtur a Spiritu sancto quod dixit, « quia festinavit populus transire. » Unde et ego arbitror quia nobis quoque venientibus ad baptismum salutare, et suscipientibus sacramenta verbi Dei, non otiose nec segniter res gerenda est, sed festinandum est et perurgendum usquequo omnia transeamus. Transire enim omnia, implere est omnia quae mandantur. Festinemus ergo Christi humilitate suscepta, pervenire ad promissam beatitudinem mereamur; sed cum hoc impleverimus, non nobis standum est, neque cessandum, sed transeunda sunt et caetera quae sequuntur, ut esuria
Abbreviated transcription (Latin):
ee locutus est ei ds dians. Egosũ. Soce testamen¬
tũ meñ tecũ : et eris pater multitu dinis gen¬
I thoc est testamentũ quod ser uabis interme
ecte et semen tuum postte. Et post haec
addit. Sircũ oidetur omne masculinum¬
ur̃m et tircum cidetis carnẽ p̃puti uestri ÷¬
gitur quando quidẽ in hoo de uenimus loco:
scõ : in hocsũmam tanti nẽgotis conlocabat᷑.
ut preputiũ carnisoius ac futurȩ exeo sobolis
circũ ciderotur. Erit enim inquit testam̃ tum
meũ suꝑ carnẽ tuam. Nloc imꝙat qđ celi ao
terre dñs ei quem ecunctis mortalibus solum
diligerat ꝓt̃ii testamenti munere c̃febat
lȩc enĩ sunt sola inquibus magistri etdoc tores

Expanded text:
Et locutus est illi Deus, dicens: Et ego, ecce testamentum meum tecum; et eris pater multitudinis gen hoc est Testamentum meum, quod observabis inter me et vos, et semen tuum post te in progenies eorum. Circumcidetur vestrum omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii vestrigitur quandoquidem in hos devenimus locos,sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, ut praeputium carnis ejus, sed et futura ex ipso soboles circumcideretur. Erit enim, inquit, testamentum meum super carnem tuam. Hoc inerat, quod coeli ac terrae Dominus, ei, quem e cunctis mortalibus solum delegerat, aeterni testamenti munera conferebat. Haec enim sunt sola in quibus magistri et doctores
Abbreviated transcription (Latin):
silio malignantiũ: seduttantũ ꝓmandatisdĩ
circumeant. Sircumcidatur etoculus. necon¬
cupiscat alienum. nouideat ad concupiscendã
mulierẽ. Quenĩ erga feminarum formas
las cius et curiosus oberrat aspectus: iste
incireum cisus est oculis. Sed etsiquis est: qui
sue manducet siiebibat. sicut apłs p̃cipit
cisus est gustu. Quius autem ds uenter est
esuauitatibus gulȩ deseruit.: huius inciscũ¬
cisum dixerimgustũ. Si qui xp̃i odorem
bonum capit. t inoperibus miȩ odorẽ suauita¬
tis requirit . huius cir umcisus est odoratus
Zuiuero primis unguentis delibutus incedit
iste incircũ cisus odoratu dicendus est.
Sede singula quȩq membroꝵ si inofficiis
mandatorumdĩ deseruant circumcis a
dicenda sunt. Suiero ultra p̃scriptas sibi
duunitus luxuriant legis incrcum cisa

Expanded text:
cilium malignantium, sed ut tantum pro mandatis Dei cilium malignantium, sed ut tantum pro mandatis Dei circumeant. Circumcidatur et oculus, ne concupiscat alienum, ne videat ad concupiscendam mulierem. Cujus enim circa feminarum formas lascivus et curiosus oberrat aspectus, iste incircumcisus est oculis. Sed et si quis est, qui sive manducet, sive bibat, sicut Apostolus pracisus est gustu. Cujus Deus venter est, et suavitatibus gulae deservit, hujus incircumcisum dixerim gustum. Si quis Christi odorem bonum capit, et in operibus misericordiae odorem suavitatis requirit, hujus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatib estuat. et utbrait̃ dicã qui
maciat᷑ incerde : hnc inqrcũ cisus t corde
S deqrahgiricos scis us mente continet. ed lasimnas
ndsser tiones contra scientiã Aap̃i dispenit ia crbe
Incincieum cisus est corde. Quiuero puram
fidem inconscientiȩ sinceritate custodit.: iste
cirtum cisus est corde dequo dicipotest. Beati
mundo corde quia ipsi deum indebunt. Igo ue¬
ro audco exsimili etiam haec propheticis uoci¬
bus addere: quia sicut oportet auribus et la¬
bus et corde. et carnis preputio sccundum er
quȩ supra dixmus ertũ cidi itafortassis etmamis
nofire indigent circũ cisione. et pedes et iusus
neodo tnis ettactus.  tenuim perfestus sithomo
Qi inom̃ibus cuncꝰta circum cidenda sunt
membra: Manus quidẽ arapinis. afurtis
acdibus et ad sola di opera pandendȩ
Sircum cidendi sunt pedes neueloces sint ad
offundendum sanguinem. et ne intrent in con¬

Expanded text:
cupiditatibus aestuat, et, ut breviter dicam, qui cupiditatibus aestuat, et, ut breviter dicam, qui moechatur corde, hic incircumcisus est corde. Sed et qui haereticos sensus mente retinet, et blasphemas assertiones contra scientiam Christi disponit in corde, hic incircumcisus est corde. Qui vero puram fidem in conscientiae sinceritate custodit, iste circumcisus est corde, de quo dici potest: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ego vero audeo ex simili, etiam haec propheticis vocibus addere, quia sicut oportet auribus et labiis et corde, carnis praeputio secundum ea quae supra diximus circumcidi, ita fortassis et manus nostrae indigent circumcisione, et pedes, et visus, et odoratus, et tactus. Ut enim perfectus sit homo Dei in omnibus, cuncta circumcidenda sunt membra: manus quidem a rapinis, a furtis, ac caedibus, et ad sola opera Dei pandendae. Circumcidendi sunt pedes, ne veloces sint ad effundendum sanguinem, et ne intrent in con
Abbreviated transcription (Latin):
iquo p̃putium indetur esse officus naturalib
cortus etgenerationis deseruire nemo qui dabitet
iquisigttir erga huus ce modimotꝰ ñ m pertimus
existat nec statutos logibus arminos supertt
nec aliam feminã quã conuigem bgiamam
nouerit et inea quoque ipsa posteritatis toTã¬
modo causa cetis edegitimis im porbus agat :
iste circumcisus prepitio capnssus dicendus est.
Luiugro inomnẽ lascimã proruit . et ꝑ dnigsos
et in licitos passimpendit amplexus ad quo om
nẽ libidinis gurgiaem fertur infrnis. iste
est roborata: non solum ab oilicitis nefandisq
cubilib ufrunctiã aconessis ꝗlicitis tempt¬
rtt. et tãquã iurgosponsa xp̃i castis ctpa¬
dicis uirginib floret In quibus uera circãcisio¬
carnis p̃pntu facꝰ taest: et uere testamentũ
dĩ ectestamenrũ eternum incorũ carne
sernatur. Supor et nolis designare crcũcisio¬
nẽ cordis. Si quisest quiobscinis de siuderus etfeelis

Expanded text:
in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus coitus et generationis deservire, nemo est qui dubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non importunus existat, nec statutos legibus terminos superet, nec aliam feminam quam conjugem legitimam noverit, et nec quoque ipsa nisi posteritatis tantummodo causa certis et legitimis temporibus agat, iste circumcisus praeputio carnis suae dicendus est. Qui vero in omnem lasciviam proruit, et per diversos et illicitos passim pendet amplexus, atque in omnem libidinis gurgitem fertur infrenis, isteest roborata, non solum ab illicitis nefandisque cubilibus, verum etiam a concessis et licitis temperat, et tanquam virgo sponsa Christi, castis et pudicis stamentum Dei et testamentum aeternum in eorum carne servatur. Superest designare etiam circumcisionem cordis. Si quis est qui obscenis desideriis et foedis
Abbreviated transcription (Latin):
ab scurilitate. Quibonis derogat. quigiminat᷑
proximos. quimstigat litas qͦui calum mas monet
quiframs interse falsa lo quendo cõmttir
Quiuana mepta setalaria inpudica tirpia
munosi. proterua. blisphema cactera quȩ
in dignasunt xp̃i ano prolequitur: Si qui uero ab
his om̃ibus contines ossuum eidisponit sermones
suos inuiditio uerbositatem reprimit : linguã
temperat. ufrbo mederetur istemerito circumci¬
sus labus dicitur. Sed etqui miquitatem in excelso
laquͣntur. etextendunt in caelumlinguam
suam. sicat hereticifacumt. incireũcisi et inmundi
labiis diendisunt. Cireamcisus uero et mindus
quisemper uerbum dĩ loquitur. et sanam doc tri¬
nã euangelicis et a postolicis munitam regulis
prosert. Hocergo modo etcircam cisio labioꝵ
datur mȩeclesia dei. Nunc nero secundum
pollitititionẽ nram qualiter ẽnã capnis circum¬
cisio suscipi debeat uideamus. Membramhoc

Expanded text:
a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui vana et inepta, saecularia et impudica, turpia et injuriosa, proterva, blasphema, et caetera quae indigna sunt Christiano, proloquitur. Si quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciunt, incircumcisi et immundi labiis dicendi sunt. Circumcisus vero et mundus, qui semper verbum Dei loquitur, et sanam doctrinam evangelicis et apostolicis munitam regulis profert. Hoc ergo modo et circumcisio labiorum datur in Ecclesia Dei. Nunc vero secundum pollicitationem nostram, qualiter etiam carnis circumcisio suscipi debeat, videamus. Membrum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Uosañt epopulus dĩ etpopłs iadquisitionẽ elestus
ad marrandas uirtites dñi. suscipite dignã circũ¬
cisionẽ nerbidĩ in auribus ur̃is oo ilabus et in
corde. etinp̃puno carnis ure et inõmib omni¬
nomẽbris ur̃is. Bircũ asg nãq sut aures ur̃e
secundum uerbũ di ut uocm nonricipiant
obtrectantis: ut maledici eeblas phemi uer¬
ba non audiant. in fal sis criminationibus men¬
clausȩ fint neuiditium singiunis andiant.
aut inpudicis canticis e theatralib sonis patant
N ilil obscenũ recpiant: selabenũ sccna cerruptionis
auersȩsiunt ⁊ lȩcqt cirtĩ cisio quã pralesia
xp̃i aures suorũ circamaidit infantum
ste credo sunt aures quas inanditoribus siis dñs
requirebat dicens. Quihabet aures andiendi
audiat Nemoenim potest incircum asus
auribus etinmundus: munda uerba sapientit et
ueritatis audire.onamus suiults et adlabioꝵ
circũ asienẽ. E̾go puto qđ mnercum cisus
sit labus. quinondũ cessauit abstulaleq uio

Expanded text:
o populus Dei, et populus in acquisitionem electus, ad enarrandas virtutes Domini, suscipite dignam circumcisionem verbi Dei in auribus vestris, et in labiis et in corde, et in praeputio carnis vestrae, et in omnibus omnino membris vestris. Circumcisae namque sint aures vestrae secundum verbum Dei, ut vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audiant, vel falsis criminationibus menclausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio,
Abbreviated transcription (Latin):
Audite ergo quo modo paulus doc torgentium
infide etueritate . decirtũ cisionis mysterio
xp̃iȩcelesiam docet. Sidete inquit concisionem
Nepudeis loquens quiconc̃iduntur in carne : nosenim
sumis ait circumcisio qui spiritu  serui¬
mus et non incarne fidutiam habemus
H aec una pauli decircum cisione sententia
Audietaliam: Nonenim qui in manifesto uideus
qt inquit. neq. quȩ manisesta incarne est cireũ¬
cisio. sedqui in occulto uideus circum cisione
cordis inspiritu non littera. Nontibi dignus
uidetur talis circum cisio dicenda in sinctis et
amicis dei : quam capnis obtruncatio.
Sd sermonis nouitas fortasse non solum uideos
sedetiam aliquos fratrum nostrorũ deterreat
In posibilia enim uidetur panlus prȩsumere : ꝗri¬
qui circũ cisionem cordis inducit. Quomodo enim
fieri poterit ut circumudatur membrum : quod
inter nisuis ceribus obtectumetiam a conspectibas
ipsis hominum latet : Led camus ergo ad pro¬

Expanded text:
Audite ergo quomodo Paulus doctor gentium in fide et veritate de circumcisionis mysterio, Christi Ecclesiam docet. Videte, inquit, concisionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim sumus, ait, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et non in carne fiduciam habemus . Haec una Pauli de circumcisione sententia. Audi et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed sermonis novitas fortasse non solum Judaeos, sed etiam aliquos fratrum nostrorum deterreat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspectibus ipsis hominum latet? Vos autem, o po
Abbreviated transcription (Latin):
intranos metipsos ligna camporum:
quac fructum
sium producunt. Que sunt ista ligna cãcporũ
aicis fortassis auditor : Quid iterũ hic uerbilocꝰ
ant : uid undecũq uerba conquirit ut ex¬
planationẽ lectionis effugiat quo modo
ntra nos esse ligna docebit & arbores:
si non temere obtrectes ĩa nunc audies. qr
non potest bona malũ fructũ facere
neq arbor mala bonum fructũ facere
Nabemus ergo arbores intra nos siue bonas
siue malas. Et quȩ bonȩ st̃ fructꝰ malos
aastrre ñ posst̃. sicut quȩ malest̃ fructꝰ
n adfer̃ bonos. Vis tibi & arborũ ipsarũ
quȩ intra nos sunt uocabula & appellati¬
ones expediã : nonẽ ficꝰ nec malũ nec uitis.
sed una arbor iustitia uocat᷑. alia prudentia.
Alia fortitudo. alia teperantia nominat᷑. Et
siuis maiorẽ adhuc arborũ multitudinem.
disce qͥbus fortassis dignꝰ putabit᷑ c̃sitꝰ & iã
para dysus dĩ. Est enĩ ibi arbor pietatis. ẽ¬
& alia arbor sapientiȩ. ẽ & alia discipline.

Expanded text:
intra nosmetipsos et ligna camporum, quae fructum suum producunt. Quae sunt ista ligna camporum, dicet fortassis auditor: quid iterum hic seminiverbius ait? Quid undique verba conquirit, ut explanatione lectionis effugiat? Quomodo intra nos ligna esse docebit, et arbores? Si non temere obtrectes, jam nunc audies: Quia non potest arbor bona malum fructum facere, neque arbor mala bonum fructum facere . Habemus ergo arbores intra nos sive bonas sive malas, et quae bonae sunt fructus malos afferre non possunt, sicut quae malae sunt, fructus non afferre bonos. Vis tibi et arborum ipsarum, quae intra nos sunt, vocabula et appellationes expediam? Non est ficus nec malus, nec vitis, sed una arbor justitia vocatur, alia prudentia, alia fortitudo, alia temperantia nominatur. Et si vis majorem adhuc arborum multitudinem, disce quibus fortassis digne putabitur, consitus etiam paradisus Dei est. Ergo alia arbor pietas est, et alia arbor sapientiae est, et alia disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
emptori pessimo ⁊ abulo a quo unus quisq pec¬
cantium peccati p̃mium consequit᷑ satisfacti¬
onẽ desiderii sui. H oc si forte incurrerit aliquis
qđ absit cito redimat. cito reparet dũ tẽpis ẽ
reparandi dũ paenitentiae locus ẽ. dep̃cantes
in cõmune ne eternȩ domus habitatione frau¬
demur. sed digni habeamur recipi in aeter¬

Expanded text:
emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque pecemptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
retur peccatores et impios impastẽ sc̃orũ
soaetatẽq conscisci. Num quã gͦ sacerdotalis
possessio a sacerdoit saparatur. etiamsi ad
ampus fuerit ablata. etiam si fuerit distra¬
a semꝑ redimetur semꝑ sẽparatur Uel¬
ut si diceret caritas quae ꝑfecta ẽ omĩa patit᷑
omĩa sperat. omia tolerat. caritas nũ quam
aadit. Si gͦ et possessio ac domꝰ scõꝵ nũ quam
la dit nuquã aufestur. nũ quã abcorũ iure
separatur. quomodo enĩ scparari a sacerdotib domꝰ
architectus fundam̃tũ inquit posui. Alius suꝑ¬
aedificat. unusquisq aut̃ uideat quomodo suꝑ¬
aedificet. Fundamentũ enĩ aliud nemo potest᷑
ponere prȩter id qđ positum ẽ qui est ap̃c iñc¬
argentũ . lapides p̃tiosos ligna foenũ stipulã
Vides ͦ quia potest supra fundam̃tũ xp̃i aedificari
ligna. focnũ. stipula hocẽ opera peccati: Quae
qui aedificat sine dubio uendidit dom̃u suã

Expanded text:
retur peccatores impios in partem sanctorum, retur peccatores impios in partem sanctorum, societatemque conscisci. Nunquam ergo sacerdotalis possessio a sacerdote separatur, etiam si ad tempus fuerit ablata, etiam si fuerit distracta; semper redimitur, semper reparatur; velut si diceret: Charitas quae perfecta est omnia patitur, omnia sperat, omnia tolerat: charitas nunquam excidit . Sic ergo et possessio ac domus cunctorum nunquam cadit, nunquam aufertur, nunquam ab eorum jure separatur. Quomodo enim separari a sacerdotibus domuarchitectus fundamentum, inquit, posui, alius superaedificat; unusquisque autem videat quomodo superaedificet: fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, qui est Chriargentum, lapides pretiosos, lignum, fenum, stipulam . Vides ergo quia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam
Abbreviated transcription (Latin):
sacciderit aliquando domũ quam habet ñ
manu factã ae ternam incelis uendere et¬
in manus alterius dare : Si contingat aliquan¬
do ut magno patriarchȩ dauid cũ delicto suo
uriae ethei aspexit uxorem. statim eam re¬
dimit. statim reparat. Statim enĩ dicit
peccaui. Immouero aliquid adhuc sullimius
in hoc sensu debemus inspicere . quomodo domꝰ
sacerdotũ et leuitarũ id est ꝑfectarũ men¬
tium semꝑ delicta redimantur. semꝑpur¬
gentur Si quando scripturas diuinas legi¬
mus et scõꝵ patrũ in his delicta aliqua re¬
dicimus quia hec omia infigurã continge¬
bant illis scripta sunt aut̃ ꝓpter cõmoni¬
tionẽ nr̃am. hoc modo semꝑdomus eorum
rdimit᷑. quia semꝑ ꝓculpis eorũ purtatio
isatisfactio adoctorib adhibetur: Osten¬
dentib ex diuinis scripturis formas fuissẽ
hecet imagines rerũ futurarũ. non quib
arguerentur delicta sc̃oꝵ sed quib ostende¬

Expanded text:
si acciderit aliquando domum quam habet non si acciderit aliquando domum quam habet non manufactam aeternam in coelis vendere, et manus alterius dare, sicut contigit aliquando magno patriarchae David cum de tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, statim eam redimit, statim reparatur, statim enim dicit: Peccavi; imo vero aliquid adhuc sublimius in hoc sensu debemus inspicere. Quomodo domus sacerdotum et levitarum, id est, perfectarum mentium semper delicta redimantur, semperque purgentur, si quando Scripturas divinas legimus, et sanctorum Patrum in his delicta aliqua redicimus, Quia haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem propter commonitionem nostram . Hoc modo semper domus eorum redimitur, quia semper pro culpis eorum purgatio et satisfactio a doctoribus adhibetur ostendentibus ex divinis Scripturis, formas fuisse haec et imagines rerum futurarum; non quibus arguerentur delicta sanctorum, sed quibus ostende
Abbreviated transcription (Latin):
uico cuimurus ñest Hlaec tͦ uenditio et huus¬
modiculpa semꝑsẽparari potest nec aliquando
tibi interciditur de commissis huius modi p&¬
nitudiñe gerere Ingrauiorib enĩ criminl¬
uero cõmunia quae frequent̃ incurrimꝰ sẽꝑ
penitentiã recpiunt. et sine in termissione
redimuntur : Qđsi sacerdotalis fuerit in qt̃
ista domus uelleuitica. ubicumq fuerit
siue inciuitate siue in agro semꝑ habet rt¬
deptionem In hoc sacerdotalem sensum
et leurtica intellegentiam quaero
Nonenim instrior eẽ debet auditor horũ si fieri
pocest illo ipsoqui hac scripsit et sanait. Quidẽ
eꝰ qđ sacerdos & leuita semꝑ habent domussua
edemptionem: Scđm spualem intellegentiã
sacerdos mens dõ conseerata dicitur: Et leuis ap¬
pellatur is qui indesinenter a sistit dõ. ituo¬
suntati eius ministrat. Perfectio ergo in in¬
tellectu et opere. infide et actib sacerdos et
lcui accipiendus est Huic itaq ꝑfectȩ menti

Expanded text:
vico cui murus non est; haec ergo venditio, et hujusvico cui murus non est; haec ergo venditio, et hujusmodi culpa, semper reparari potest, nec aliquando tibi interdicitur de commissis hujusmodi poenitudinem gerere, in gravioribus enim criminvero communia quae frequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et sine intermissione redimuntur. Quod si sacerdotalis fuerit, inquit, ista domus vel levitica ubicunque fuerit, sive in civitate sive in agro semper habet redemptorem. In hoc loco sacerdotalem sensum et leviticam intelligentiam quaero; non enim inferior esse debet auditor horum si fieri potest, illo ipso qui haec scripsit et sanxit. Quid est ergo quod sacerdos et levita, domus suaedemptionem, spiritalem intelligentiam. Sacerdos mens Deo consecrata dicitur; et levita appellatur is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati ejus ministrat. Perfectio ergo in intellectu, et opere in fide et actibus sacerdos et Levites accipiendus est, huic itaque perfectae menti
Abbreviated transcription (Latin):
confractos in remissionẽ & salutẽ delicta sua
que incaelis eẽ dicitur inciuitate murata in¬
tellegitur. Murus ẽ enĩ huuiscemodi do¬
mib ipsũ caeli firmam̃tũ. Sed talẽ domũ rari
quiq habere possunt: Illi fortassis qui suꝑ
terrã ambulantes conuersationẽ habent
Ceteri aut̃ inuics habent domos. quib ñ ẽ mu¬
rus est tam̃eis adiacens ager fecundus Illi
fortassis qui sibi habitaculũ p̃parent int̾ra
uiuentiũ . et in illa terra qua mansuctis dns
ꝓmittit dicens beati mites qm̃ ipsi hereditatt
possidebunt terrã Istas ꝓ domossi foste ali¬
quissicut supra ex posuimꝰ lapsus acciderit
scmpẽ recuperandi facultas. Vt uerbi gr̃ã
dicamꝰ sinos aliqua culpa moralis inuenerit
quae ñ incrimine mostali ñ inblasphemia fidei
quae muro ecđastiq et apłici dogmatis cincta
c̃. sed uel insermonis uel inmorũ uitio consistas.
hocẽ uendidisse qͥd mũ quae in agro ẽ uel in

Expanded text:
confractos in remissionem, et salutem delicta sua confractos in remissionem, et salutem delicta sua quae in coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversationem habent . Caeteri autem in vicis habent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis Dominus promittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis invenerit quae non in crimine mortali, non in blasphemia fidei, quae muro ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sed vel in sermonis vel in morum vitio consistat, hoc est vendidisse domum quae in agro est, vel in