comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naniq in uirtutis cul¬
mine animis tormenta
despexit: p̾mia calcauit.
ante armatos reges et p̾̃¬
sides ducta stetit: feriente
robustior: iudicante su¬
blimior. Quid inter hec
nos baibati et debiles om̃s
puellas per ferrum uide¬
mus: Quos ira superat
superbia inflat. ambicio
ꝑturbat. luxuria ĩquinat.
Qui si adipisci ꝑ regna
celorum. per bella persccu¬
cionum non possumus:
hoc ipsum nobis timor
sit: ꝙ deum uolumus sal¬
tem per pacem sequi. le .iii.¬
cce nulli nr̃m hoc tẽ¬
pore dicit deus ꝓ me
morere. sed illicita tantũ¬
modo in te desideria occide.
Qui crgo in pace subigere
carnis desideria nolumus:
quando in bello pro deo ip¬
sam carnem dareinus:n
rursum simile regnum
celorum sagene in mare
misse dicitur: et ex omni
genere piscium congregã¬
ti. Que impleta ad littus
educitur et in uasis boni
pisces cliguntur: maliau¬
tem proicuntur foras.
Sancta ecclesia et sagene cõ¬
parãtur. quia et piscatori

Expanded text:
namque in virtutis culnamque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tepore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatorib
Abbreviated transcription (Latin):
Eleste regnum ne¬
gociatori homini si-¬
nule dicitur. qui bonas ⁊¬
margaritas querit: s unã
preciosam inuenit. Quã
iudelicet inuentam omĩa
uendens emit: quia qui
celestis iite dulcedinem ĩ
quantum possibilitas ad¬
mittit perfecte cognouerit:
ca que in terris a mauerat.
in comparacione cius u¬
lescunt omnia: descrit ha-¬
bita: congregata dispergit:
mardescit in celestibus ani¬
mus nichil na terrenis li¬
bet. de forme conspicitur
quicquid de terrene rei pla¬
cebat specie: qui a sole preci¬
ose margarete claritas ful¬
get in mente. de cuius di¬
leccione recte per salomo¬
nem dicitur. Fortis est ut
mors: dileccio. Quia uide¬
licet sicut mors corpus ĩ¬
terunit: sic ab amore re-¬
num. corporalium eterne
uite caritas cecidit. Nam
quen perfecte absorbuerit
ad terrena foris desideria
uelut insensibilem reddi¬
sancta hec cuius
bodic natalicia celebramꝰ
mori prodeo potuisset in
corpore: nisi prius a terre¬
nis desideriis mortua nõ
fuisset in mente. Crectus

Expanded text:
eleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddisancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus
Abbreviated transcription (Latin):
anctus igitur lupꝰ
parentibus inclitꝰ¬
contiguus orundũs ceti¬
tit niõma aluci ligeris ꝓ¬
uincia aureliancũsium
ciuitatis. Cuius genitor
brata genitrix austregil¬
dis uõcabulo aga: am̃m¬
gnũ deo ãtistitẽ fũderet mũ¬
lactis pabulo enutritũ: ex¬
pleto temꝑe cunarũ crudiẽ¬
dum tradiderũt studiis lit¬
terax. mox ĩ ca lãpada celestiᷤ g̃e¬
⁊ ita resplenduit. ut cũctos
sodales suos inscola precedẽt:
et flore sapiencie ac riuos
torrentis facundie supera¬

Expanded text:
anctus igitur Lupus parentibus incliticontiguus, oriundus extitit vicina amnis Ligeris provintia Aurelianensium civitatis. Cuius genitor Betto, genitrix Austregildis vocabulo, Aga avungnum Deo antistitem funderent munlactis pabulo enutritum, expleto tempore cunarum, erudiendum tradiderunt studiis litterarum. 3. Mox in eo lampada caelestis gratiae ita resplenduit, ut cunctos sodales suos in scola praecederet et flore sapientiae ac rivo torrentis facundiae supera
Abbreviated transcription (Latin):
rima quippe uigi¬
lia primeuum tẽ¬
pus est: id est puericia. Se¬
cunda a dolescencia: uel ui¬
uentus. Que auctoritate
sacri eloquii unum sunt:
dicente salomone. Letare
iuenis: in adolescencia
tua. ẽ crcia autem: senectꝰ
accipitur. Qui ergo iugi¬
lare in prima uigilia uo¬
luit: custodiat uel sccundã.
eit qui conuerti a praui¬
tatibus sius in puericia
neglerit: ad uias uite sal

Expanded text:
rima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia negle
Abbreviated transcription (Latin):
ensate fratres kini¬
quia conclusit dei
pietas duriciam nrãm:
non est iam quid homo
excusacionis inueniat. Ds̃
despicitur et expectat: con¬
tempni se uidet et reuccat.
iniuriam de contemptu
suo suscipit: et tamen qnͣ¬
mia promittit. S nemo
hanc cius longanimitatẽ
negligat. quia tanto dist̾c¬
ciorem iusticiam ĩ iudicõ
cxigit: quanto longiorẽ
pacienciam ante iudiciũ
prerogauit. Hinc etenim
paulus dicit. ignoras qm

Expanded text:
Pensate, fratres charissiquia conclusit Dei pietas duritiam nostram, non est jam quid homo excusationis inveniat, Deus despicitur, exspectat, contemni se videt, et revocat, injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quamia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exerit, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hic etenim Paulus dicit: An ignoras, quia
Abbreviated transcription (Latin):
am: et cor impenitens the¬
saurizas tibi iram: ĩ die
ire et reuelacionis iusti in¬
dicii dai. Hinc psalmista
ait. Deus index iustus for¬
tis et longanimis. le.uiii.¬
icturus quippe lon¬
ganimen premisit
iustum: ut quen uides
pc̃ca delinquentium diu
pacienter ferre. Scias hũc
quandoqz eciam districte
iudicare. Hinc ꝑ quemdã
sapientem dicitur. Altis¬
dicitur: quia pc̃ca homi¬
num patitur et reddit. Nã
quos dui ut conuertantͤ
tolcrat: o conuersos du¬
rius dampnat. Ad excuciẽ¬
dam uero mentis nr̃e desi¬
diam etiam exteriora dãn¬
na per similitudinem ad
medium deducuntur: ut
per hec animus ad suam
custodiam suscitetur. Nã
dicitur. Hoc autem scitote.
quia si scrret paterfamilia ᷤ
qua hora fur ueniret uigi

Expanded text:
am et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altisdicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora
Abbreviated transcription (Latin):
rictibus crectis. sed instar
spelunce preruptis: et sepi¬
us ueluti eminentibus a¬
sperata scopulis: colump¬
ne quoqz diuerse altitudi¬
nis. quod hic uertice tãgi:
alibi manii iux possit at¬
tingi. Credo docente archan¬
gelo. dñm non ornatum
lapidum: sed cordis que¬
rere. et diligere puritatem.
uertex uero montis extrra¬
secus. partim cornea silua
tegitur: partim uirenti
planicie dilatatur. Missa¬
rum itaq celebracione cõ¬
pleta: magno attoniti gau¬
dio quiq redeunt in sua.
Epẽ autem delecto ministͦ¬
rum. et cantorum sacerdo¬
tumq officio et mansione
constructa: omnem ibi
dem cotidie psalmorũ missa¬
rumq cursum: congruo
cepit ordine celebrari. Nul¬
lus autem hanc nocturno
tempore ausus est ingredi:
sed auroia transacta ma¬
tutinos ibi decantant hym¬
nos.

Expanded text:
rietibus erectis, sed instar rietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis et saepius eminentibus asperata scopulis, culmine quoque diversae altitudinis, quod hic vertice tangi, alibi manu vix possit attingi, credo docente archangelo, Deum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Vertex vero montis extrinsecus partim cornea sylva tegitur, partim virenti planitie dilatatur. Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quique redierunt in sua. Episcopus autem delegato ministrorum, cantorum, sacerdotumque officio, et mansione cdem quotidie psalmorum missarumque cursum congruo praecepit ordine celebrari. Nullus autem hic est nocturno tempore ausus ingredi, sed aurora transacta, matutinos ibi decantant hymnos.
Abbreviated transcription (Latin):
cete uero constituti
ieuuni supprema ã¬
gelus domini michacl cpõ
sepontino per uisionem ap¬
parens: non est inquit no¬
bis opus hanc quam ego
edificaui dedicare ecclesiam.
ipseenim qui condidi:.e¬
ciam dedicaui. Uos tantũ
intrate. et me astante patro¬
no precibus locum frequẽ¬
tate: et te quidem cras ibi
missas celebrante populꝰ
iuxta morem commun¬
cet. mxuni autem erit ostẽ¬
dere: quomodo per meinet
ipsum locum consecraue¬
autem manc cum oblaci¬
ombus. et magna instã¬
cia precum: intrant regiã
australem. Ecce longa por¬
ticus m aquilonem por¬
recta atq illan attinges
posterulam extra quam
uestigia marnori diximꝰ
impressa. S priusqmͣ huc
peruemas: apparet ad oriẽ¬
tem basilica per grandis:
qua pergradus ascendit.
hec cum ipsa porticu sua
quingentos fere homines
capere uidebatur. altare ue¬
nerandum rubroq con¬
tectum palliolo: prope me¬
dium parictis meridiem
ostendens.
rat autem ip̃a domꝰ¬
angulosa non in
moreni operis humani. pa¬

Expanded text:
cte vero instituti ieiunii supprema angelus Domini Michael episcopo Sepontino per visionem apparens: 'Non est vobis', inquit, 'opus hanc quam ego edificavi dedicare basylicam. Ipse enim qui condidi etiam dedicavi. Vos tantum intrate et me adstante patrono precibus locum frequentate. Et te quidem cras ibi missas caelebrante, populus iuxta morem communicet; meum autera erit ostendere, quomodo per memet ipsum locum consecraveiunt mane cum oblationibus et magna instatia precum intrant regiam australem, et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam extra quam vestigia marmori diximus impressa. Sed priusquam huc pervenias, apparet ad orientem basilica praegrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque contectum palliolo, prope medium parietis meridiem ostendens. rat autem ipsa domuangulosa, non in more operis humani pa
Abbreviated transcription (Latin):
uestibus induatur caro:
Quid est aliud nnsi caro:
Nolite ergo attendere quid
cat dicens. Uere fenum est
populus. Si cium fenũ:
populus non est. dibi sũt
illi que ea que hodie colunꝰ
nobiscum transacto ãno
beati felicis natalicia cele¬
brauerunt:O quanta et q̃¬
lia: de presentis uite pro¬
uisione cogitabant. Sc̃d
sumpiente mortis articu¬
lo repente in hus que pro¬
uidere nolebant inuenti
sunt: et cuncta sumul tem¬
poralia que congregata
quasi stabiliter teniere ui¬
debantur amiscrunt. Si
ergo a transacta multi¬
tudo gencris humani ꝑ
natiuitatem uiruit ĩ car¬
ne: per mortem aruit in
puluerem. Uidelicet fenũ
fuit. Quia igitur momẽ¬
tis suis hore fugiunt: a¬
gite fratres kĩni ut in bo¬
ni openis mercede tencant.
Au dite quid sapiens sa¬
lomon dicat. Quodcũq
potest manus tua facere
instanter operare: quia
encia: nec sapiencia est a¬
pud inferos: quotu pro¬
peras. Quia crgo et uent̾e
mortis tempus ignora¬

Expanded text:
vestibus induatur caro, vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid cat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia entia, nec rapud inferos quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignora
Abbreviated transcription (Latin):
esciente enun pre¬
familias: fur do¬
inui perfodit: quia dũ
a sui custodia sp̃e doriit:
inprouisa mors ueniens
carnis ur̃e habitaculum
irrumpit: et cũ quẽ dñm
domꝰ muenerit dormien¬
tem necat. Quia cum uẽ¬
tura dampna sp̃s mini¬
me preuidet. Hunc mors
ad supplicium nescientẽ
capit. Furi auteni resist̾it
si iugilaret: quia aduen¬
tum iudicis. qui oculte a¬
mai rapit precauens:
ci penitendo octurreret ne ĩ¬
penitens perret. Horã uero
ultuam dominus ñr
idarco nobis uoluit esse ĩ¬
cegnitam: ut semper possit
esse suspecta: ut dum illã
preuidere non possumus:
ad illam sine intermissio¬
ne preparemur. Proinde
fratres mei in condicione
mortalitatis ur̃e mentis
cculos figite: uenienti. uos
iudici per fletus cotidie et
lamenta preparate. Cum
certa mors maneat omi¬
bus: nolite de temporalis
uite prouidencia incerta
cogitare: terrenarum rerũ
uos cura non agrauet.
Quantislibet enim auri
et argenti monilib circũ¬
detur. quibussibet preciosis

Expanded text:
esciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. 1484 6. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis
Abbreviated transcription (Latin):
unt nainqz pleri¬
qz continentes qui
ab exteriori seappetitu custo¬
diunt: et spe ad interiora
rapiuntur. Carnem ma¬
cerant: et toto desiderio ad¬
ad supernam patriam ha¬
nelant. Eternam patriã
expetunt. pro laborib suis
nolunt. hii nimirũ glo¬
riam suam uoit in ore
hominum ponunt: sed ĩ¬
tra conscienciã ꝯtegunt.
qui corpus per ab¬
stinenciam affligunt: s
de ipsa sua abstinencia
humanos fauores crpetũt.
doctrine inseriuunt: indi¬
gentibus multa largĩt.
S fatue profecto sunt uir¬
gines: qui solam laudis
transitorie retribucionem
querunt. Unde et aꝑte sub¬
ditur. Quinq fatue: nõ¬
sumpserunt oleum secũ.
Prudentes autem accepe¬
runt oleum in uasis suiͤ.
cum lampadibus. Per ole¬
um quippe nitor glorie de¬
signatur. uascula autem
nra sunt corda: in quibus
fermius cuncta que cogita

Expanded text:
unt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque fatuae sumpserunt oleum secum. Prudentes vero acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur. Vascula autem, nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogita
Abbreviated transcription (Latin):
retribuunt .ci. Appellianus
dixit. Dii pacienciam suã
ostendunt hominibz. ut dũ
corum causa suppliciis a¬
guntur. supplicia sua nõ
senciant. ut nel sic credant
dcos esse quorum pacic̃cia
et clemencia uidentur in¬
columes permanere. Et cũ¬

Expanded text:
adiuuat. Appellianus dixit dii pati| entiam suam ostendunt hominibus ut dum eorum causa suppli| ciis aguntur suplicia ipsa non sentiunt . ut uel sic credant de| os esse quorum pacientia \et/ clementia uidentur incolomes per| manire.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui appellianus respondͤ.
axminisse debet potestas
tua. meolim dixisse finẽ
suꝑsticioni cufemie solo
prius cam feris subiciam
si euaserit ferarum morsuͤ.
ita demum extinguetur
ferro. Tunc priscus iussit
bi erant bestie ferocissime.¬

Expanded text:
. | Appellianus . respondit . meminisse debet potestas tua me| dixisse istam supersticionem finem solo prius eam feris obicio . si euase| rit ferarum morsus Ita demum et extinguitur ferro. Tunc in| duci erant bestiae et demissi
Abbreviated transcription (Latin):
ostꝙ̃ autem placu¬
it altissimo. ut de presenti egrt¬
deretur scculo: octauo idus
nouembris. cius sanctissi
ma anima recepta est in
celum ab angelis. Corpus

Expanded text:
ostquam autem placuit altissimo, ut de praesenti egrederetur saeculo, octavo Idus Novembris sanctissima eius anima recepta est in celum ab angelis; beatiss
Abbreviated transcription (Latin):
ce solus ysaias diui
nis hec predixit ora¬
culis: sed et dauidsimilit
inspiratus. testatur de xp̃õ.
dicens ad ipsum xp̃m. Se¬
des tu a deus in scculum se¬
culi: uirga cquitatis uir¬
ga regni tui. Sileristi iusti¬
ciami. et odisti mniquitatẽ:
proptẽa unxitte deus deus
tuus oleo leticie. pre parti¬
cipibus tus. In quibus
uerbis. primo quidem eũ
cuidenter deum designat:
sccundo ucro per equitatiˢ
uirgam sceptrum in eo re¬
gale commemorat. Post
uero cciam qualiter xp̃iᷤ
effectus sit indicat dicens:
ꝙ unctus sit a deo non o¬
leo communi. sed oleo le¬
ticie: nec si cut participes sui.
id est illi qui in ymagine
precesserunt. sed pre partici¬
pibus suis. Oleo uero leti¬
cie: in sacris uoluminib
intellectu mistico spiritus
sanctus designatur. In ex¬

Expanded text:
c solus Isaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui: dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea te unxit Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . In quibus verbis primo quidem eum evidenter Deum designat. Secundo vero, per aequitatis virgam, sceptrum in eo regale commemorat; post vero etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo, non oleo communi, sed oleo laetitiae, nec sicut participes sui, id est, illi qui in imagine praecesserunt, sed prae participibus suis. Oleo vero laetitiae in sacris voluminibus intellectu mystico Spiritus sanctus designatur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ammam bonuns partẽ
dei habere dicerent. corporis
uero fignientum a deo ma¬
lefactum: et inde contrari¬
is sibimet diuersisq sub¬

Expanded text:
mam hominis partem Dei habere dixit, corporis vero figmentum a Deo malo factum, et ideo contrariis sibimet diversisque sub
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus sancti per sidem
zaroen et arfaxath. qui ã
facie sancti mathei apłi de
rat antem doctuna
corum praua:ita

Expanded text:
Spiritus sancti Persidem Zaroem et Arfaxat, qui a facie sancti Matthaei apostoli de Erat autem doctrina eorum prava,
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciis. sese concite furẽ
ricciouaius precipitauit ĩ
annem: et ita morte pessĩa
uitam finit indignam.¬
hec uidentes martires deuo¬
te domino preces fuderũt:
ut cos de colluctacione sui
certaminis creptos ad se
uenire iube̾t propicius.¬
nbus nocte cadem
per reuelacionein
ostensum est: ꝙ illuceseẽte
dic. percepturi laborum ac
confessionis sue premiũ.
triumphatores incliti re¬
ciperentur a domino. Que
statim uisio re geste cribi¬
cione impleta est. Nai
maximianus mox au di-
dio puniri precipit. Qui
iam imminente ceruicib
sius gladio: graciarum do¬
mino accionem persoluen¬
tes dicebant. Gracias tibi
nire precipis dementissĩe.
Et his dictis. amputatis
capitibus. preciosa in cõ¬
spectu domini morte sacra
dio: octauo kalendas no¬
uembris. consummaue¬
runt flices martirium.
Quorum amune in celis
ab angelis translate. corꝑa
uero a carnificibus. cam̃

Expanded text:
suppliciis, sese concite furens suppliciis, sese concite furens Ritiovarus praecipitavit in ignem, et ita morte pessima vitam finivit indignam.es uidentes martyres . deuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius.ibus| nocte eadem per reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentur a domino| quae statim uisio rei gestae exibtione inpleta est.| Nam maximianus mox audita dio punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarum domino actio| nem persoluentes dicebant. Gracias tibi nire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati| presidio Octauo kalendas nouembris consummauerunt .| felicis martyrium Quorum animae in celo ab an| gelis translati. Corpora uero a carnificibus| bisti
Abbreviated transcription (Latin):
rispinus et crispi
manus suessiomiᷤ
ror gentilium: ut hospici¬
uin eis eo quod essent xpĩ¬
ani. ac humanitas ueta¬
retur. Atq hii compertas
crudelitate gentilimr. ut
sequentes doctoris genciũ
magisterium. per laborẽ
cessaria prouide profutura
dicerunt. In quo opere huiꝰ
ita preuenerunt: ut mul¬
ti uidentes corum opera mi¬
rarentur. pariter ac dilige¬
rent. hiis auditis: maxi
mianus furens indigna¬
cione: rectiouaro eos sub
coniuracionis uinculo
tradidit cruiciandos. lc. iͣi¬
unc ricciouarus
furore insaniens
molas ad singulorum
colla iubet suspendi: et hy¬
in fluuio cuius uocabulũ
est anxona. uelut subgla-¬
cie demergi. At illi scũto uͦ¬
diuine protecti iurtutis:
dicebant leti domino. Po¬
tens es domine deus nost̾
dyaboli et eius satellitum.
ab hac cciam pena illesos
educere. Mox oracione cõ¬
pleta: eduxit eos anglus
domini sine dolore ãb an¬
ne. Tunc uidens se mumi¬
cus nichil illatis aduersꝰ
xp̃i martires preualiuisse

Expanded text:
rispinus et crispi| nianus suessiones ror gentilium ut hospicium eis eo quod essent| christiani ac humanitas uetaretur at hi conperta cru| delitate gentilium ut sequentes doctoris gencium| magisterium labore necessaria prouiderent. dicerunt. In quo operi. Ita ia+ preuene| runt. Vt multi uidentes eorum opera mirarentur pa| riter ac diligerent. Nam mianus . furens indignacionem| Riciouaro eos sub coniurationis uinculo. dure tradedit| cruciandos diunc riciouarus furore insaniens molas ad singulo| rum colla iubet suspendi. Et hiin fluuio .| cuius uocabulum est axona uelut sub glaciae| demergi. At illi scuto diuine protecti uirtutis di| cebant domino tens es, Domine Deus noster, diaboli et satellitum ejus ab hac etiam poena illaesos educere. » Mox oratione finita, eduxit eos angelus Domini sine dolore ab igne. Tunc videns se inimicus nihil illatis adversum Christi martyres praevaluisse
Abbreviated transcription (Latin):
nico chanata. qui cir¬
citer tria milia a gaz a urbe
palestine ad austrum situs
est: cum parentes ydolis edi-¬
tos haberet. rosa ut dicitur
de spinis floruit. A quibus
missus alexandriam: gra¬
matico traditus est. Ibiq
quantum illa paciebatur
ctas: magna ĩgeniiat mo¬
rum documenta prebuit.
Breui canis omnibus
et loquendi arte gnarus:
quodqz hiis maius ẽ om¬
nibus credens in dño ih̾u.
et sanctitate incom¬
parabilis. octogesimocta¬
tis sue anno. cum absẽs
esset esicius qui cum sẽper
familiarissime colebat. qͣi
in testamenti uicem breuẽ
manu propria scripsit epi¬
stolam: omnes diuicias
suas ei derelinquens. Euuã¬
gdium scilicet tunicam
saccinam: cucullam ⁊ pal¬
liolum. Iamqz modicus
calor tepebat in pectore. nes
preter sensum quicqmͣ ui¬
ui hominis supererat: et ta¬
men apertis oculis loque¬
batur. Egredere quid times :
Egredere anima quid du¬
bitas: Septuaginta prope
annis scruisti xp̃o. et mor¬
tem times: In hec uerba exala¬
uit spintum

Expanded text:
vico Thabata, qui circiter quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum parentes haberet idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, grammatico traditus est, ibique quantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit. Brevi, charus omnibus, et loquendi arte gnarus; quodque his majus est omnibus, credens in Domino et sanctitate incomparabilis, octogesimo aetatis suae anno, cum absens esset Hesychius qui eum semper familiarissime colebat quasi in testamenti vicem, brevem manu propria scripsit epistolam, omnes divitias suas ei derelinquens: Evangelium scilicet et tunicam saccinam, cucullum et palliolum. Itaque modicus calor tepebat in pectore, nec praeter sensum quidquam vivi hominis supererat, et tamen apertis oculis loquebatur: Egredere, quid times? Egredere, anima, quid dubitas? Septuannis servisti Christo, et mortem times? In haec verba exhalavit spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
aut uoluntati relinquẽs:
totum se donuni arbitrio
potestatiq cominitẽs. le.¬
dum: qui in nullam par¬
tem se pronior inclinau̾it:
nec mori tumuit nec iu̾e
recusauit. Itaq cum iam
per aliquot dies ui febriũ
teneretur: non tamen ab
in oracionibus et uigiliiᷤ
fatiscentes artus spiritui
seruire cegebat: nobili illo
stratu suo in cinere et cili¬
cio recubans. Et cum a dis¬
apulis rogaretur ut saltẽ
uilia sibi sineret stramen¬
ta supponi: non decet in¬
quit filii xpĩanum nisi ĩ
cinere mori. Ego si aliud
uobis exemplum relinqͦ.¬
ipse peccaui. Oculis ac ma¬
nibus in cclum semper
intentus: inuictum ab o¬
racione spm̃ non relaxa¬
bat. Et cum a pb̃ris qui tũc
ad eum confluxerant ro¬
garetur. ut corpusculum
lateris mutacione releua¬
ret: sinite inquit sinite ꝑ¬
me fratres celum pocius
respicere qm terram: ut
suo iam itinere iturus ad
dñm spiritus duigatur.
Hec locutus: dyabolum n¬
det prope assiste. Quid hic

Expanded text:
ant uoluntati relinquens, ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique committens, dum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic,
Abbreviated transcription (Latin):
liquandii ergo in
uico illo uel in eccle¬
sia ad quam ierat cõmo¬
ratus. pace inter clericos re¬
stituta: cũ iã regͥdi adn
mouasterium cogitaret.
uinbus corporis cepit repẽ¬
te destitui: conuocatisqz di¬
scpulis indicat se iam re¬
solui. ẽ unc meror et luctꝰ
omnium uox una plã¬
gentium: curnos pater de¬
sens: aut cui nos desolatos
relinquis: ĩnuadent enĩ¬
gregem tuum: lupi rapa¬
ces. Et quis nos a morsi¬
bus corum. percusso pas¬
tore prohilebit: Scimus
xp̃m: sed salua sunt tibi
minuentur. nr̃i pocins mi¬
motus his fletibus: ut to¬
tus semper in domino mi¬
sericordie nisceribus afflu¬
ebat lacrimas se perhibet s
Conueisusq ad dominũ:
hac tantum flentibz uoce
respondit. Domine si ad¬
huc ppło tuo sum neces¬
sanius: non recuso la borẽ
fiat uoluntas tua. Nimi¬
num inter spem amorẽq
positus dubitauit. pene
quid mallet: quia nec hos
descrere. nec a xp̃o uolebat
diucius separari. Nichilta¬
men in uoto suo pouens.

Expanded text:
liquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indicat se iam resolui. tunc uero maeror et luctus omnium et uox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus stum, sed salua tibi minuentur; nostri potius mimotus eorum fletibus lacrytus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens
Abbreviated transcription (Latin):
sificans ait. Uersibus ergo
canain: quos lucas retu¬
litauctus. Hystoriamq
scquens carmine uera lo¬
quar. Alterius resonabo
modis. quos littera pãdit:
et res si qua michi mistica
tus est egregium doc¬
toren gentium. usq ad
triumphum passionis
qus: quem cum co apło
suo rome excepit. et indini¬
duus comes peregrinacõ¬
sit: cicius precipue peregr¬
nacionis et sacre doctrine
gista corumdem annectẽs
apłorum libello: ad laudẽ
nominis et memoriam
ip̃orum et uniuersalis scẽ¬
ccelesie stabilimentum
musis docetur greco fuisse¬
eloquio eruditus: cui im
primum grecis fidelibus

Expanded text:
is iter. Versibus ergo canam, quos Lucas rettulit actus, Historiamque sequens carmina vera loquar. 26 Alternis reserabo modis, quod littera pandit, Et res si qua mihi mystica tus egregium doctorem gentium usque ad triumphum passionis ejus, quem cum apostolo Petro Romae excepit, individuus comes peregrinatiosit. Cujus praecipue peregrinationis et sacrae doctrinae gesta, eorumdem annectens apostolorum libello, ad laudem nominis et memoriam ipsorum, et universalis Ecclesiae stabilimentum mussim dicitur Graeco eloquio eruditus, cui extprimum Graecis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
spondit. reducite me setu¬
ri: nolite metuere sz festine
sopelirt mecurate. Mox au
functi igitur corpus: im¬
posucrunt naui. Cumq
populonium tenderent:
collecto in nubibus acre ĩ¬
mensa nimis plima de¬
illud maris spacium: qd̃¬
nio ducdecim milibus ꝓ¬
tenditur. Circa utraq na¬
uis latera procello ualde
pluuia descendit: et ĩna-¬
ue cadem una pluuie gut¬
ta non cecidit. Perueniũt
itaq ad locum clerici: et
scpulture tradiderunt cor¬
pus sacerdotis sui. Cuius
precepta seruantes: ad na¬
nim subfestinacione reu̾si
sunt. Quam ut mox ĩtra¬
re potuerunt: in codem loco
ubi uir domini sepultus
fuerat. lon gobardorũ dux
crudelissimus nomine gu¬
marcch aduenit. Ex cuius
aduentu uirum dei habuis¬
se sp̃m̃ propbecie claruit.
qui ministros suos ad le¬
pulture sue locum sub fe¬
stinacione discedere p̾cepit.

Expanded text:
spondit: Reducite me securi, nolite metuere, sed festine sepelire me curate; mox autrecedite. Defuncti igitur corpus imposuerunt navi; cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, immensa nimis pluvia eillud maris spatium quonium duodecim millibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia descendit, et in navem eamdem una pluviae gutta non cecidit. Pervenerunt itaque ad locum clerici, et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cujus praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eumdem locum ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gummarith advenit. Ex cujus adventu virum Dei habuisse spiritum prophetiae claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
agesimum ctatis
sue ageret annum: in bi¬
thinie partibus quintede¬
cuo klas nouembrium:
et a uiris catholicis corpus
cius humatum est. Huiuᷤ¬
quidem sacrum cadauer
plurimis euolutus anno¬
rum curriculis. constancio
augusto regnante in con¬
stantinopolitana urbe. cũ
gloria honoris translatũ¬
est: et decenter humatum.
Tibi quanta et qualia ꝓ¬
digiorum miracula ad¬
laudem nominis sui. per
icrita huius gloriosissi¬
mi euuangeliste luce ibesuᷤ¬
quenter efficiat: que ad no¬
ticiam nr̃am minime ꝑ¬
uenerunt omitto retexere.
Hec autem diuina proui¬
dencia constat actum. ut
scilicet per plura deportatis
plura uirtutum signa fic¬
rẽt. pluresq per memoriã
doctrine et uite cius. ad fidẽ
domini nr̃i quem predi¬

Expanded text:
agesimum aetatis suae haberet annum, obiit in Bithyniae partibus quinto decimo Kalendas Novembris, et a viris catholicis corpus ejus humatum est. Cujus sanctum cadaver pluribus jam evolutis annorum circulis, Constantino Augusto regnante, ad Constantinopolitanam urbem cum gloria est translatum, et decenter locatum. Ubi quanta et qualia prodigiorum miracula ad nominis sui laudem, per merita hujus gloriosissimi evangelistae Lucae, Domquenter efficiat, quia ad notitiam nostram minime pervenerunt, omitto retexere. Hoc autem divina providentia constat actum, ut scilicet per plura deportatis plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et virtutis ejus ad fidem Domini n
Abbreviated transcription (Latin):
parauit. Qui irruente gra¬
ui egritudine ad mortem
ueniens: clericis suis. suis¬
qz obsequentib precepit
dicens. In sepulchro meo
quod michi populonii

Expanded text:
it. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii
Abbreviated transcription (Latin):
ultiplicatis eteñ
centesimum secum afferẽs
fructum. ad geminca celi
palacia perbenniter regna¬
turus: ardenti animi desi¬
derio satagens properaut:
martirium uero suocorpo¬
ri assidius lamentaciont¬
bus. crebrisq uigiliis mẽ¬
bra sua macerans ipẽ in¬
dixit. Hic cium ab ipõpit¬
cricie sue tempore castus õi¬
modo perscuerans: neq uxo¬
rem neq filios perhibetur
deoq non in merito¬
iste inter angelorum
agmina. et gloriosũ
apłorum chorum. inter
laudabilem prophetarũ
scat:omniumq beatorũ
fruitur consociis scõrum.
Credunt preterea nõ nulli.
hunc euuangelistam unũ
esle ex illis duobus discipu¬

Expanded text:
uplicatis etenim, et centesimum secum afferens fructum ad gemmea coeli palatia perenniter regnaturus, ardentis animi desiderio satagens properavit. Nam martyrium suo corpori assiduis lamentationibus, crebrisque vigiliis membra sua macerans indixit. Hic etenim ab ipso pueritiae suae tempore castus omnimodo perseverans, neque uxorem, neque filios perhibetur e non immerito inter angelorum agmina, et gloriosum apostolorum chorum, inter laudabilem prophetarum scat, omniumque beatorum perfruitur consortiis sanctorum. Tradunt etiam nonnulli, hunc evangelistam unum esse ex illis duobus discipu
Abbreviated transcription (Latin):
unc beatissimus et
acceptabilis xp̃o ho¬
stia dyonisius in oculis su¬
orum super lectum ferreum
suppositis flaminis nudꝰ
cetensus est: et cantabat di¬
cens. Ignitum eloquium
tuum uehementer: et scruꝰ
tuus dilexit illud. Propt̾¬
potentis dei patris urtus
et sapiencia. qui dixisti. cũ
transieris per ignẽ flaminc
non nocebunt te. et dedisti
michi periculosiorẽ ignẽ
in curpiditatibus umn̾cere:
fac et ad nominis tui glori¬
am hanc adustionem me

Expanded text:
unc beatissimus et acceptabilis Domino hostia Dionysius, in oculis suorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum eloquium tuum, Domine, vehementer, et servus tuus dilexit illud. Proptepotentis Dei Patris, virtus et sapientia, qui dixit: Cum transieris per ignem, flammae non nocebunt te: et dedisti mihi periculosiorem ignem in cupiditatibus vincere, fac et ad nominis tui gloriam hanc adustionem me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ daiid rex senuierat:
habebatq etatis plu¬
runos dies. Cumq ope¬
riretur nestibus non
calefiebat:dixeruntq
etserui sui. Queramꝰ
dũo nr̃o regi adolesce¬
tulam nirgiem. et
stec coram rege: et fo¬
neat cum: dormniat¬
qz in sini suo. et cale¬
faciat domnũ nr̃m
regem. Quesicrunt

Expanded text:
 David senuerat, habebatque aetatis plurimos dies. Cumque operiretur vestibus non calefiebat. Dixerunt ergo ei servi sui: Quaeramus domino nostro regi adolescentulam virginem, et stet coram rege, et foveat eum, dormiatque in sinu suo, et calefaciat dominum nostrum regem. Quaesierunt
Abbreviated transcription (Latin):
at nupcus operã darẽt.
Cui mandato cũ cetere
prone paruissent sola
uirgo maria. boc se fa
et insuper seupãmi dño
uirgͥta tem nouisse: nec¬

Expanded text:
atem, operam darent. Cui mandato cum caeterae pronae paruissent: sola virgo Domini Maria hoc se facet insuper se ipsam Domino virginitatem vovisse:
Abbreviated transcription (Latin):
endum esset. Omnibus¬
q in cõmuni placuit:
donunu super hoc esse
consulendum. Et ceti
dum̃ accessit. nec mora
cunctis audientibus

Expanded text:
um fieret, omnibus in commune placuit Dominum super hac re esse consulendum. Et cunctcessit. Nec mora cunctis audientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
multum fructum affert.¬
cautem dicebat ip¬
sum esse mortificã¬
dum: et multiplicandũ.
Mortificandum infideli¬
tate uideorum: multipli¬
candum fide omnium po¬
nuam suam perdet eam.
Quod duobus modis intel¬
ligi potest. Qui amat perdet:
pis uitam tenere in xp̃o: no¬
li tinere pro xpõ mori. Itẽ
alio modo. Qui amat ani¬
mani suam: perdet eam.
Noli amare in hac uita: ne
perdas in eterna uita. Et qͥ¬

Expanded text:
multum fructum affert.e dicebat ipsum esse mortificandum et multiplicandum: mortificandum in infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium poam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, pis vitam tenere in Christo, noli timere mori pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. H
Abbreviated transcription (Latin):
scruus: cum auxilio sacu
signa uirtutum. Hanc ta¬
men puellam cum milla
potuisset intercessione pur¬
gare. nec ab ipsa callidi de¬
monis uirus ualuisset ex¬
pellere. responsum hostis an¬
tiquus reodidit diuini no¬
minis obsecracione cõstric¬
tus: ꝙ nunqm̃ alterius
de codem habitaculo nisi

Expanded text:
servus cum auxilio sacri servus cum auxilio sacri signa virtutis. Hanc tamen puellam cum nulla potuisset intercessione purgare, nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, hinc responsum hostis antiquus reddidit, divini nominis obsecratione constrictus, quod nunquam ab alterius de eodem habitaculo, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt uel preciosa uel
maxima superne remune¬
racionis pre regatiua con¬
tudeamus ergo pau¬
ca disserere: plurima
pretcrire. Namsi tanta uir¬
tutum suarum insignia
aut ariditas nr̃i sermonis
possit excolere: aut memo¬
na retinere. Prius habere
poterit terminum lux hodi¬
crna: qmͣ pagina. Intende¬
us iactanciam uirtutis fu¬
gere. in quo non poterat gͣ¬
uero contigisset habere int̾
domesticos sccretum conui¬
uium. et delectaretur in li¬
bertate carorum: descende¬
bant ad eum intrepidi pas¬
seres. et in manu cius mẽ¬
se reliquias colligebãt. Dis¬
cedebant alii saturi: accede¬
bant alii saturandi. Sic mã¬
suescebat feritas auiuiii: ĩ
operacione uirtutũ. le .uiͣ.
ab iurbe tolosa: pre¬
claris orta natalibus ab
spiritus teriebatur obsidio¬
ne captiua. Quam cum
tenero amore diligerent pi¬
issimi genitores. ad sancti
petri scp̃ulchrum. in roma¬
nam urbem. cum plurima
ne. et multa deuocione: et p̾¬
duxerunt. Ibi quidam dei

Expanded text:
quae sunt uel| praeciosa uel quae sunt uel| praeciosa uel maxima superne remunerationis| praerocatiua contudemus ergo paca| disserere plurima preterire. Nam si tanta uirtu| tum suarum insignia aut areditas nostri sermonis| possit excolere aut memoria retenere . prius habere| poterat terminum lux hodierna quam pagina intendeus iactanciam uir| tute fulgere in quo non poterat gruero contegisset habere inter do| mesticos suos secreciore conuiuium et delectaretur| in libertate carorum discindebant ad eum. Intrepi| de passeris et in manu eius minse reliquias colle| gebant . discedebant alii saturi. Accedebant| alii saturandi sic mansuescebat . feretas auium| in operatione uirtutum. Accedit ab urba tho| losa praeclaris orta natalibus . ab spiritus tenebatur obsidione captiua quam +| tenero amore diligerent piissimi genetoris ad sancte petri| sepulchrum in romana urbe cum plurima nem et multa deuocione duxerunt. Ibi quidam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iud plura: Cum se¬
cũdiᷤ successibus cer¬
tatun sancte conuersacio-¬
nis studens adolescens: ui¬
cesuni secundi anni istud
sumpsit erordium. In urbe
remensium omnium ge-¬
ncraliter uotis ad pontifi¬
cale culmen raptus fuisse
dinoscitur: pocius quam
paruit aptus et deuotus
officio: tanꝙͣ si quo nou̾it¬
giter prefuisset. Fuit nãq
in elemosinis largus. in
uigiliis sedulus in oracõe
deuotus: in caritate perfec¬
tus: in humanitate profu¬
sus: in doctrina precipuus:
in sermone paratus. in cõ¬
uersacione sanctissimus.
muenit humani
generis aduersarius. nec
s̃y fraude deciperet: nec quod
simulacione fuscaret. Sin¬
ccritatem mentis ultus
sui screnitate monstrabat:
et pietatem clementissimi
cordis ostendebat in leni¬
tate sermonis. Quicquid
ad salutem pertinere posset
cterni nominis: implebas
nis predicacione deccbat.
longum est itaq nerb̾ter̾e
ne irrogetur audientibus:
de nunĩa prolixitate fastidi¬
um. Quanta in cum orna¬
mentabonorum omniũ:

Expanded text:
id plura cum| secundis successibus certatem sanctae conuersa| cionis studiis . adoliscens uicissimi secundi anni| Iustus sumpsit exordium in hac urbe reminsium| omnium generaliter uotis ad ponteficii culmen| raptus fuisse dinuscitur pocius quam paruit aptus et deuotus| officio tamquam si quo nougiter praefuisset. Fuit itaque in aelymo| sinis largus . in uigiliis sidolus in oratione| deuotus in caritate perfectus in humanitate profusus . in doctrina praecipius . in sermone paratus| in conuersationem sanctissimus. nuenit| humani generis aduersarius nec quod fraude decipe| rit nec quod simlicione fuscarit sinceritate mentis| uultus sui serenitate ministrabat et pietatem cle| mentissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis| quicquid ad salute pertenere possit aeternam| non minus implebat nis praedicatione docebat. Longum| est itaque uerbis exeri ne inrogius audientibus| de nimia  prolixetate fastidium. Quantum| in eum ornamenta bonorum omnium .
Abbreviated transcription (Latin):
Audite reges et intelligi¬
te: dicite iudices finium
terre. Prebete aures qui
continctis multitudineᷤ.
et placetis uobis ĩ turbis
nacionum. quoniam da¬
ta est a domino uobis¬
potestas. et mirtus ab altis¬
simo: qui interrogabit o¬
pera nr̃a et cogitaciones
scrutabitur. Quoniam
cum essetis ministri illi¬
us regni non recte nidi¬
castis: neqz custodistis le¬
gem iusticie. neqz secun¬
dum uoluntatem dei ã

Expanded text:
Audite, reges, et intelligite; discite, judices finium terrae; praebete aures, vos qui continetis multitudines et placetis vobis in turbis nationum. Quoniam data est a Domino potestas vobis, et virtus ab Altissimo, qui interrogabit opera vestra, et cogitationes scrutabitur. Quoniam cum essetis ministri ejus, non recte judicastis, neque custodistis legem justitiae, neque secundum voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Bidete quid faciatis: nõ
enim hominis exerectis
iudicium sed domimi. Et
quodcumq iudicaucritiᷤ.
in uos redundabit. sit ti¬
mor domini uobiscum:
et cum diligencia cuncta
faciatis. Non enum c̃apud

Expanded text:
ait quid facitis, non enim hominis exercetis iuditium, sed Domini, et quodcumque iudicaveritis, in vos redundabit. Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentia cuncta facite. Non enim est apud
Abbreviated transcription (Latin):
te uelut appropinquet
experimentum. et ille la¬
turus sentenciam deom¬
nibus annis meis dies
uenerit: ita me obseruo
et alloquor

Expanded text:
te, velut adpropinquet experimentum et ille laturus sententiam de omnibus annis meis dies venerit, ita me observo et adloquor
Abbreviated transcription (Latin):
moribus predicant. Cam
ctiam moriendo diligũt.
atqz ad illam per tormẽta
pertingunt. Eccidi possũt:¬
et flecti nequeunt. Numis
ergo: confortatus est prin¬
cipatus corum. ĩn ista ip̃a
passionc qua ceciderunt in
morton carnis: ui dete qnͣ¬
tum fucrit culinen mentis.
Unde hoc: Nisi qui a confor¬
tatus est principatus corũ.
S quia sic magni forsitã
pauci sunt: subuinxit. Si¬
mun crabo cos. et super ha¬
renam multiplicabuntur.
Totum mundum fratres
aspicite: martiribus plenꝰ.
iam pene tot qui uideamꝰ
non sumus: quot uerita¬
tis testes habemus. Deo er¬
go muncrabiles nob̾ sup
harenam multiplicati sũt:
quia quanti sint a nobis
comprebendi non possũt.

Expanded text:
moribus praedicant; eam moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possuet flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione qua ceciderunt in mortem carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum? Sed sic magni forsitan pauci sunt. Ideo subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Totum mundum, fratres, aspicite, martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus, quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles, nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit a patre suo
que nota fieri uoluit ser¬
uis suis: ut eos efficeret a¬
micos suos. nisi gaudia
in eterne caritatis. nisi il¬
aspiracionem sui amoris
inprimnit. Dum enim au¬
dita super celestia amamnꝰ.
amata iam nouimus: qr
amor ipse noticia est. Oĩa
ergo eis nota fecerat: qui
a terrenis desideriis ĩnuita¬
ti amoris summi facibus
ardebant istos uero amicos
de aspexerat propheta cum
diceret Michi autẽ nimi
honorati ati sunt amici
tui deus. Amicus enim:
quasi animi custos uocat ͤ
Quia igitur psalmista
prospexit electos dei a mun-¬
di huius amore separatos:
custodire in mandatis ce¬
lestibus uoluntatem dei.
miratus est amicos dei di¬
cens. Michi autem minis
honorificati sunt amici
tui deus: ⁊ tãqm si ab eo
protinus causas honoris
tanti nobis insinuari q̃¬
reremus: illico adiunxit.
Nimis confortatus ẽ pnͣ¬
cce electi dei carnem
domant. sp̃m robo¬
rant: demonibus impe¬
rant: uirtutibus chornscãt.
presencia despiciunt: cter¬
nam patriam cum uoce

Expanded text:
audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi ilaspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est pricce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce