comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
affirmemus In illis auctoritas tenenda est. in his ueritas
ex quirenda est. Qđ ergo ad istĩ questionẽ attin&. creda¬
patre. nec sp̃m scm uel patrẽ ẽẽ uel filiũ. sed trinitatẽ rela¬
tarũ ad inuicẽ ꝑsonarũ. & unitatẽ ȩ̨qualis essentie. Quera
p̃cantes. & quantũ tribuitur qđ intellegimus. explicare
de patre dicimus. qđ patri ꝓprie ñ conueniat. aut filio con¬
ueniat. aut sp̃us scõ. aut ipsi trinitati. & siquid defilio
qđ filio ꝓprie ñ congruat. saltẽ congruat patri aut sp̃iuscõ.
trinitate uel uti nunc cupimus uidere. utrum illa excellen
est caritas. aut filius. aut ipsa trinitas. qm̃ resistere ñ possum
certissimȩ fidei. & ualidissimae auctoritati scripturȩ dicen¬
tis. ds̃ ciritas est: Nontam̃ debemus deiuare sacrilego erro¬
re. ut aliquid de trinitate dicamus. qđ eetatori. sed crea¬
ture potius conueniat. Aut in ani cogitatione fingatus

Expanded text:
affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad istam quaestionem attinet, credasanctum vel Patrem esse vel Filium; sed Trinitatem relatarum ad invicem personarum, et unitatem aequalis essentiae. Hoc aprecantes, et quantum tribuit quod intelligimus explicare de Patre dicimus, quod Patri proprie non conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trinitati: et si quid de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat Patri, aut Spiritui sancto, Trinitate. Veluti nunc cupimus videre utrum illa excellentest charitas, aut Filius, aut ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non tamen debemus deviare sacrilego errore, ut aliquid de Trinitate dicamus quod non Creatori, sed creaturae potius conveniat, aut inani cogitatione fingatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ea quae ante sunt extentus. scđm intentionẽ sequor ad
palmã suꝑnae uocationis dĩ in xp̃o itiu. Quot quot ergo
ꝑfecti. hoc sapiamus. Perfectionẽ in hac uita dicit ñ aliũd.
quã ea quȩ retrosunt obliuisci. & in eaquae ante sunt extendi
scđ̃m intentionem. Tutissima est enĩ quȩrentis intentio.
donec Apprehendatur illud quotendimus. & quo extendim
ed ea recta intentio est. quȩ ꝓficiscitur a fide. Certa enĩ fides.
ut cumq. inchoat cognitionẽ. Cognitio uero certa ñ ꝑficietur.
nisi post hanc uita cum uidebimus facie ad faciem. Hocergo
sapiamus. ut nouerimus tutiorem ẽẽ affectũ ueraquęrendi
quã in cognita ꝓcognitis p̃sumendi. Sic ergo quȩramꝰ. tãꝙͣ
inuenturi. & sic inueniamus. tanquã quesituri. Cum enim
consummauerit homo. tunc incipit. Decredendis. nulla
in fidelitate dubitemus. de intellegendis. nulla temeritite

Expanded text:
in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumque inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
rinitatem certe quaerimus
non quam libet. sed illam trinitatem quȩ ds̃ est.
uerusq acsummus. & solus ds̃. Exspecta ergo
quisquis haec audis. Adhuc enĩ quȩrimus. &
talia quęrentẽ nemo iuste rep̃hendat. sitamen
infide firmissimus quęrat. qđ aut nosse. aut
eloqui difficillimum est. Affirmantẽ uero cito iusteq rep̃¬
hendit. quisquis melius uel uid&. uel doc&. Querite inquit
dm̃. & uiuet anima ur̃a. Et nequis quã se tanquã app̃hendis¬
se temere gaudeat. quȩrite inquit faciẽ eius semper. Et apłs.
Siquisse inquit putat aliquid scire. nondum scit quemadmo¬
dũ scire oposteat. Quisquis aut̃ diligit dm̃. hic cognitus ẽ
ab illo. Ne sicquidem dixit. cognouit illũ quȩ periculosa
p̃sũptio est. sed cognitus ẽ ab illo. Sic & alibi eum dixisset.
nunc aut̃ cognoscentes dm̃. statim corrigens. immo cogniti
inquit adõ. Maximeq illo loco. fr̃sinquit ego me ipsum
non arbitror app̃hendisse. Unum aut quae retro oblitus.

Expanded text:
rinitatem certe quaerimus, non quamlibet, sed illam Trinitatem quae Deus est, verusque ac summus et solus Deus. Exspecta ergo, quisquis haec audis: adhuc enim quaerimus, et talia quaerentem nemo juste reprehendit; si tamen in fide firmissimus quaerat, quod aut nosse aut eloqui difficillimum est. Affirmantem vero cito justeque reprehendit, quisquis melius vel videt vel docet. Quaerite, inquit, Deum, et vivet anima vestra . Et ne quisquam se tanquam apprehendisse temere gaudeat: Quaerite, inquit, faciem ejus semper . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
diffinire intẽperantiã uerbũq eius dicere. ꝑtinet ad artẽ
morũ. Esse aut̃ intẽperantẽ. Adid ꝑtinet qđ illa arte
culpatur. Sicut nosse ac diffinire quid sit solecismus:
ꝑtinet ad artẽ loquendi. facere aũt uicium ẽ. qđ eadẽ
arte rep̃henditur Uerbum est igitur qđ nunc discer nere
et insinuare uolumus. cũ amore noticia. Cum itaq se
mens nouit et amat. iungitur ei amore uerbũ eius
t qm amat noticiã. & nouit amorẽ. & uerbũ in amore ẽ.
et amor in uerbo. & utrũq in amante atq dicente. Sed¬
om̃is scđm speciẽ noticia. similis est ei rei quã nouit
st enĩ alia noticia scđm priuationẽ. quã cum imꝓbamꝰ
loquimur Ethaec priuationis imꝓbatio speciem
laudat. ideoq approbatus. XI.¬

Expanded text:
intemperantiam, verbumque ejus dicere, pertinet ad artem morum: esse autem intemperantem, ad id pertinet quod illa arte culpatur. Sicut nosse ac definire quid sit soloecismus, pertinet ad artem loquendi: facere autem, vitium est quod eadem arte reprehenditur. Verbum est igitur, quod nunc discernere ac insinuare volumus, cum amore notitia. Cum itaque se mens novit et amat, jungitur ei amore verbum ejus. Et quoniam amat notitiam et novit amorem, et verbum in amore est, et amor in verbo, et utrumqomnis secundum speciem notitia, similis est ei rei quam novit. Est enim alia notitia secundum privationem, quam cum improbamus, loquimur. Et haec privationis improbatio speciem laudat, ideoque approbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nulla erit culpa medentis. si nihil eorum quȩ fieri opor¬
tebat omiserit. Idemq in ceteris At quantum hec dif

Expanded text:
sed nulla erit culpa medentis, si nihil eorum quae fieri oportebat omiserit. Idemque in ceteris. At quantum haec dif
Abbreviated transcription (Latin):
tes dum ymagines sint. Assimilantur. enimi formis his:
quȩ non sunt in materia constitutȩ. Nulla igit᷑ in eo
diuersitas. Nulla ex diuersitate pluralitas. Nulla ex ac¬
cidentibus multitudo : atq idcirco nec numerus : d̃s ũo
a dõ nullo diffest: nec ł accidentibus. ł sub stantialibas
differentus in subiecto posttis diftat. Ubi uero nulla est
differentia. Nulla ẽ omnino pluralitas. Quare nec nu

Expanded text:
tes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his tes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his quae non sunt in materia constitutae. Nulla igitur in eo diuersitas, nulla ex diuersitate pluralitas, nulla ex accidentibus multitudo atque idcirco nec numerus. Deus uero a deo nullo differt, ne uel accidentibus uel substantialibus differentiis in subiecto positis distent. Vbi uero nulla est differentia, nulla est omnino pluralitas, quare nec nu
Abbreviated transcription (Latin):
terrenus const& exanima et corpore. corpus & anima est:
non ł corpus. ł solum anima in pastem: Igitur. non est id
qđ ẽ Qđ uero non ẽ ex hoc atq hoc. sed tantum ẽ hoc
illud uere ẽ id qđ ẽ : & ẽ pulcherrimum fortissimũ que
quia nullo nititur: quo cirea hoc uere unum in quo nul¬
subiectum fieripotest: Forma enim ẽ: Formȩ uero. subie¬
cte eẽ non possunt. Nam quod ceterȩ formȩ sub iectȩ
accidentibus sunt. ut humanitas. Non ita accidentia
suscipit eo qđ ipsa ẽ. sed eo qđ materia ei sub ierta e
Dum enim materia subiecta humanitati suscipit quod¬
lib& accidens. ipsa hoc suscipere uidetur humanitas. For¬
ma uero quȩ ẽ sine materia: non poterit eẽ. sub iectum
Nec uero in eẽ materiȩ. Neq eẽt enim forma: sed imago
Exhis enim formis quȩ prȩter materiam sunt. Istȩ formȩ
uenerunt quȩ sunt in materia. & corpus efficiunt: Nam
ceteras quȩ in corporibus sunt ab utimur. formas uocan¬

Expanded text:
terrenus constet ex anima corporeque, corpus et anima est, non uel corpus uel anima in partem; igitur non est id quod est. Quod uero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud uere est id quod est; et est pulcherrimum fortissimumque quia nullo nititur. Quocirca hoc uere unum in quo nuleque enim subiectum fieri potest; forma enim est, formae uero subiectae esse non possunt. Nam quod ceterae formae subiectae accidentibus sunt ut humanitas, non ita accidentia suscipit eo quod ipsa est, sed eo quod materia ei subiecta est; dum enim materia subiecta humanitati suscipit quodlibet acci- dens, ipsa, hoc suscipere uidetur humanitas. Forma uero quae est sine materia non poterit esse subiectum nec uero inesse materiae, neque enim esset forma sed imago. Ex his enim formis quae praeter materiam sunt, istae formae uenerunt quae sunt in materia et corpus efficiunt. Nam ceteras quae in corporibus sunt abutimur formas uocan
Abbreviated transcription (Latin):
In naturalibus igit᷑ rationalut̃. In mathematiris disciplina¬
lit̃. Indiuinis intellectualit̃ uersari oportebit. Neq didũci
ad imaginationes: sed pocius ipsam inspicere forinã quȩ
uere forma neq imago e & quȩ eẽ ipsum ẽ & ex qua eẽ ẽ
Omne namq eẽ ex forma ẽ. Statua enim non seđm aes
quod ẽ materia: sed scđm formã quae in eo in signita est
priam formami Sed cliuina substantia sine materia. forma e
atq ideo unun ẽ. & ẽ id quod ẽ. Reliqua eniminon sunt
id qđ sunt Tnum qđq enim hab& eẽ suum ex his ex qui¬
bus ẽ id est ex partibus suis. & ẽ hoc atq hoc. id est pastes

Expanded text:
in naturalibus igitur rationabiliter, in mathematicis disciplinaliter, in diuinis intellectualiter uersari oportebit neque diduci ad imaginationes, sed potius ipsam inspicere formam quae uere forma neque imago est et quae esse ipsum est et ex qua esse est. Omne namque esse ex forma est. Statua enim non secundum aes quod est materia, sed secundum formam qua in eo insignita est priam formam. Sed diuina substantia sine materia forma est atque ideo unum et est id quod est. Reliqua enim non sunt id quod sunt. Vnum quodque enim habet esse suum ex his ex quibus est, id est ex partibus suis, et est hoc atque hoc, id est partes
Abbreviated transcription (Latin):
multiuocum quiddã. Nam muero. ensis. & ipse ẽ. & idem
Pat᷑ uero ac filius & sp̃s sc̃s idem equidem ẽ. non uero
ipse Inquare paulisper considerandũ ẽ. Requirentibus
enim ipse ẽ pat᷑ qui filius. minime inquiunt. Rursus idem
alter qui alt̃. Negatur: non ẽ igitur inter eos in re omni
in differentia: Quare sub intratꝰ quem ex subiectorum di¬
uersitate confici superius explanatum ẽ. Dequa re breuit̃
considerauimus si prius illud quẽ ad modum de dõ unum

Expanded text:
multiuocum quiddam; nam mucro et ensis et ipse est et idem, multiuocum quiddam; nam mucro et ensis et ipse est et idem, pater uero ac filius et spiritus sanctus idem equidem est, non uero ipse. In qua re paulisper considerandum est. Requirentibus enim: Ipse est pater qui filius? .Minime, inquiunt., Rursus: Idem alter qui alter? Negatur. Non est igitur inter eos in re omni indifferentia; quare subintrat numerus quem ex subiectorum diuersitate confici superius explanatum est. De qua re breuiter considerabimus, si prius illud, quem ad modum de deo unum
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulis gladius agnosci Hȩc enim unitatum iteratio
pocius ẽ non numeratio ueluđ si dicamus sol sol sol
non tres soles effecerim. sed deuno totiens predicauerim
Non igitur side patre acfilio & spũ sc̃o tertio predicat᷑
ds̃ idcirco trina prȩdicatio numerum fac̃ hoc enim ut
dictum ẽ illis immin&. qui int̾ eos distantiã faciunt
meritorum. Catho licis uero nihil in differentia constitu¬
entib ipsamq formã ut ẽ eẽ ponentibus. Neque aliud ẽẽ
quam ẽ ipsum qđ ẽ opinantib recte repetitio de eodem
quam enumeratio diuersa uidetur eẽ. cum dr̃ ds̃ pat̃. ds̃
filius. ds̃ & sp̃s sc̃s atq hȩc trinitas unus ds̃. uelut ensis
atq mucro unus gladius. uel sol solsol unus. Sed hoc
interim ad eã dictum sit significationem qua osten ditͣ
non omnem unitatũ repetitionẽ numerum pluralitatẽq
ꝑ ficere Non uero ita dicit᷑ pat̃ & filius & sp̃s sc̃s quasi

Expanded text:
uocabulis gladius agnosci; haec enim unitatum iteratio uocabulis gladius agnosci; haec enim unitatum iteratio potius est non numeratio, uelut si ita dicamus non tres soles effecerim, sed de uno totiens praedicauerim. Non igitur si de patre ac filio et spiritu sancto tertio praedicatur deus, idcirco trina praedicatio numerum facit. Hoc enim illis ut dictum est imminet qui inter eos distantiam faciunt meritorum. Catholicis uero nihil in differentia constituentibus ipsamque formam ut est esse ponentibus neque aliud esse quam est ipsum quod est opinantibus recte repetitio de eodem quam enumeratio diuersi uidetur esse cum dicitur deus pater deus filius deus spiritus sanctus atque haec trinitas unus deus, uelut ensis atque mucro unus gladius, uelut sol sol sol unus sol. Sed hoc interim ad eam dictum sit significationem demonstrationemque qua ostenditur non omnem unitatum repetitionem numerum pluralitatemque perficere. Non uero ita dicitur pater ac filius et spiritus sanctus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
merus Igitur unitas tantum: Nam quod tertio repetitur
ds cum pater & filius & sp̃s sc̃s nuncupatur: tres unitates
non faciunt pluralitatem numeri in eo qđ ipse sunt. si ad¬
uestamus ad res numerabiles ac non ad ipsum numerũ
Illic enim. unitatum repetitio numerum fac̃. In eo aũ
numero qui in rebus numerabilibus constat. repetitio
unitatum atq pluralitas. minime facit numerabilium
rerum numerosam diuersitatem: Num erus enim. du¬
plex ẽ Unus quidẽ quo numeramus: Alter uero. qui
in reb: numerabilib constat. Etenim unum. res ẽunitas.
qua unum dicimꝰ. Duo rursus in reb: sunt: Ut homines.
ł lapides : dualitas. nihil Sed tantum dualitas. qua duo
homines. uel duo lapides fiunt: & in ceteris eodẽ modo
Ergo innumero quo numeramus. repetitio unitatũ facit
pluralitatẽ. In rerũ uero numero. non faẽ pluralitatẽ
unitatum repetitio. Uelud side eodẽ dicamus gladuis
unus. muchro unus. ensis unus. Potest enim unus tot

Expanded text:
merus; igitur unitas tantum. Nam quod tertio repetitur deus, cum pater ac filius et spiritus sanctus nuncupatur, tres unitates non faciunt pluralitatem numeri in eo quod ipsae sunt, si aduertamus ad res numerabiles ac non ad ipsum numerum. Illic enim unitatum repetitio numerum facit. In eo autem numero qui in rebus numerabilibus constat, repetitio unitatum atque pluralitas minime facit numerabilium rerum numerosam diuersitatem. Numerus enim duplex est, unus quidem quo numera-mus, alter uero qui in rebus numerabilibus constat. Etenim unum res est; unitas, quo unum dicimus. Duo rursus in rebus sunt ut Homines uel lapides; dualitas nihil, sed tantum dualitas qua duo homines uel duo lapides fiunt. Et in ceteris eodem modo. Ergo in numero quo numeramus repetitio unitatum facit pluralitatem; in rerum uero numero non facit pluralitatem unitatum repetitio, uel si de eodem dicam gladius unus mucro unus ensis unus. Potest enim unus tot
Abbreviated transcription (Latin):
mus esurientẽ & sicientẽ. & cetera. nechonũ erit impiis qui mittentur
inignem ȩcernũ. nec summũ bonũ eritiustis Adhucenim uocat eosad
regnũ. qđ eis paratum ẽ abinitio mundi. Sicut enĩ illis dic&. ite mnig¬
nem ȩternũ. sic istis uenite benedieti patris mei ꝑcipite paratũ uobis
regnũ Et sicut ibunt illi in ambustionẽ ȩternã. sic iusti in uitã ȩternã
Quid est aut̃ uita ȩterna. nisi ut cognoscant te inquit unum uerũ dm̃

Expanded text:
mus esurientem et sitientem? et caetera, nec bonum erit impiis qui mittentur mus esurientem et sitientem? et caetera, nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum, quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet, Ite in ignem aeternum; ita istis, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Et sicut ibunt illi in ambustionem aeternam; sic justi in vitam aeternam. Quid est autem vita aeterna, nisi, ut cognoscant te, inquit, unum verum Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilẽ atq. humanis oculis inuisibilẽ di substantiã. quaesolis scĩs
promittit᷑. quam dicit apłs paulus facit ad faciẽ. & dequa dicit apłs
iohannes. similes eierimus qm̃ uidebimus eũ sicuti est. & dequa dicitur.
Unã p&ii adño ut contẽpler delectationẽ dñi. & de qua dicit ipse dñs.
E& ego diligam eũ. & ostendam me ipsũ illi. & propt̃ quam solam
fide corda mundamus. Ut simus beatimundi cordes qm̃ ĩpsi dm̃ uide¬
bunt. & siqua alia deista uisione dicta sunt quae copiosissime sparsa per
om̃s scripturas inuenit. quisquis ad eam querendã oculum amoris intendit.
sola est summũ bonũ nrm. cuius ad ipiscendi cansa precipimur agere.
quicquid recte agimus Uisio uero illa filii hominis quae p̾nuntiata
est. cum congregabunt᷑ ante cũ om̃s gentes & dicent ei. dnẽ quando te uidi¬

Expanded text:
mutabilem atque humanis oculis invisibilem Dei substantiam, quae solis sanctis mutabilem atque humanis oculis invisibilem Dei substantiam, quae solis sanctis promittitur, quam dicit apostolus Paulus, facie ad faciem ; et de qua dicit apostolus Joannes, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est ; et de qua dicitur, Unam petii a Domino, ut contempler delectationem Domini; et de qua dicit ipse Dominus, Et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi ; et propter quam solam fide corda mundamus, ut simus beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt ; et si qua alia de ista visione dicta sunt, quae copiosissime sparsa per omnes Scripturas invenit quisquis ad eam quaerendam oculum amoris intendit: sola est summum bonum nostrum, cujus adipiscendi causa praecipimur agere quidquid recte agimus. Visio vero illa filii hominis quae praenuntiata est, cum congregabuntur ante eum omnes gentes, et dicent ei, Domine, quando te vidi
Abbreviated transcription (Latin):
accepta est. haec forma apparebit iniudicio non tantũ iustis. sed
& impiis. & huius formȩ iusio ñ erit in bonũ eis quimale agunt
t aut̃ iusio formȩ meȩ. in qua cum essem non rapinã arbitratus sũ
cẽ ȩqualis dõ. sed ut hanc acciperem. me ipsũ exinaniui Ille ergo
qđ non aufer&ur Aiustis. cui gaudio futuro suspirat quidicit.
una petii ad ño hanc requiram. ut in habitem in domo dñi ꝑ om̃s dies
uite meȩ. ut contempler deleetationẽ dñi: unus ergo ds̃ ipse est solus¬
ad salutẽ. & adleticiam ueram Scđm illam formam sime intel¬
ligis. bonussum. Siaut scđm hanc solam. quid me muerrogas debo¬
no. sunter illos eris qui uidebunt in quempupugerunt. & ipsa usio ma¬
lum eis erit. quia poenalis erit : Exista sententia dixisse dñm. quid
me interrogas debono. nemo bonus nisi unus ds̃. his documentis qua
cõmemoraui ꝓbabile est. quia uisio illa dĩ qua contẽplabimur in cõ¬

Expanded text:
accepta est, haec forma apparebit in judicio, non tantum justis, sed accepta est, haec forma apparebit in judicio, non tantum justis, sed et impiis; et hujus formae visio non erit in bonum eis qui male agunt. Est autem visio formae meae, in qua cum essem, non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo, sed ut hanc acciperem me ipsum exinanivi . Ille ergo quod non auferetur a justis; cui gaudio futuro suspirat qui dicit, Unam petii a Domino, hanc requiram; ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut contempler delead salutem et laetitiam veram. Secundum illam formam si me intelligis, bonus sum: si autem secundum hanc solam, quid me interrogas de bono? si inter illos es qui videbunt in quem pupugerunt ; et ipsa visio malum eis erit, quia poenalis erit. Ex ista sententia dixisse Dominum Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus, his documentis quae commemoravi probabile est, quia visio illa Dei qua contemplabimur incom
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quam bonus ds israhel rectis corde Quando aut̃ iudicem
uidebunt mali. non eis uidebitur bonus. quia non adeũ gaude¬
bunt corde. sed tunc se plangent oms tribus terre. innumero utiq
malorũ omnium & infidelium Propter hoc &iã & illi quieum
dixerat magistrum bonũ quȩrins ab eo consiliũ consequend &
uitae ȩternȩ. respondit. Quid me interrogas debono: Ne¬
mo bonus nisi solus ds̃. cum & hominẽ alio locodicat bonũ ipse dñs.
bonus homo inquit debono thesauro cordissui ꝓfert bona. & malus
homo demalo thesauro cordissui ꝓfert mala. Sed quia ille uitã
ȩternã querebat. uita aut̃ ȩterna est in illa contemplatione
qua ñ ad poenã uidetur ds̃. sed ad gaudiũ sempiternum.
& n intellegebat cum quo loquebat᷑. qui tantum modo eum
filiũ hominis arbitrabatur. quidme interrogas debono. idest istam
formã quam uides quid interrogas debono. & uocas me scđm quod
uides magistrũ bonũ: Hacc forma filii hominis ẽ. haec forma

Expanded text:
m, Quam bonus Deus Israel rectis corde ! Quando autem judicem videbunt mali, non eis videbitur bonus; quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae , in numero utique malorum omnium et infidelium. Propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum, quaerenti ab eo consilium consequendae vitae aeternae, respondit: Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona; et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Sed quia ille vitam aeternam quaerebat, vita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam videtur Deus, sed ad gaudium sempiternum; et non intelligebat cum quo loquebatur, qui tantummodo eum filium hominis arbitrabatur: Quid me interrogas, inquit, de bono? id est, Istam formam quam vides, quid interrogas de bono, et vocas me secundum quod vides magistrum bonum? Haec forma filii hominis est, haec forma
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq dicipotest. & filius hominis iudicabit & non filius hominis
iudicabit: quia filius hominis iudicabit. Ut uerum sit quod ait. cũuene¬
quero głam meã. est quiquęrat & iudic&. Nam scđm id qđ in iudi¬
tio non formadĩ. sed forma filii hominis apparebit. nec ipse pater
om̃e iudiciũ dedit filio. Quod utrum exilla locutione dictum sit
qua sup̃ commemorauimus ubi ait. sic dedit filio habere uitã insem& ip¬
so. ut significar& quia sic genuit filium. an exilla dequa loquitur¬
apłsdicens: ꝓpter qđ eum suscitauit. & donauit ei nomen quod est suꝑ
om̃e nomen. hoç enĩ defilio hominis dictum est scđm quem dĩ filius
suscitatus c̃amostuis. Ille quippe informa di ęqualis patri exqua
scexinaniuit forma serui accipiens. in ipsa formaserui. & agit. & patit᷑
& accipit. quae consequenter contexit apłs. humiliauit se factus oboediens

Expanded text:
utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Filius hominis utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Filius hominis judicabit, quia Filius hominis judicabit ut verum sit quod ait: Cum venequaero gloriam meam; est qui quaerat et iudicet. nam secundum id quod in iudicio non forma dei, sed forma filii hominis apparebit, nec ipse pater am, sed omne iudicium dedit filio. quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemorauimus, ubi ait: sic dedit filio habere uitam in semet ipso, ut significarApostolus dicens, Propter quod eum suscitavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen. Hoc enim de filio hominis dictum est, secundum quem Dei Filius excitatus est a mortuis. Ille quippe in forma Dei aequalis Patri, ex quo se exinanivit, formam servi accipiens, in ipsa forma servi et agit, et patitur, et accipit, quae consequenter contexit Apostolus: Humiliavit se, factus obediens
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mundi cordes Beati enĩ mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt
tipsa uisio est facie ad faciẽ. quac summũ pracmiũ ꝓmittitur iustis.
& ipsa fi&e cum tradiderit regnũ dõ & patri. inquo & suac formȩ uisio¬
nem uult intealegi. subiecta do uniuersa creatura. & ipsa inqua filius
di filius hominis factus c̃. quia scđm hanc & ipse filius tunc subiectus illi
eri. quiei subiccit om̃a. ut sit ds̃ om̃a in om̃ibus Alioquin si filius
di uidex informa qua ȩqualis ẽpatri &iã impiis cũ iuidicaturus est
apparebit. quid est quod ꝓmagno dilcctori suo pollic& ur dicens
ce cgo diligimn cũ. & ostnda ic ipsum illi : Qua propt filius
hominis iudicaturiis est. nectamen ex humana potestate. sed ex ea qua
filius dĩ est. Et rursus filius dĩ uidicaturus ẽ. nec tamen in ea forma
apparens in qua ds̃ est ȩqualis patri. sed in ca qua filius hominis est. Itaq

Expanded text:
sunt mundicordes: Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt sunt mundicordes: Beati enim mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Et ipsa visio est facie ad faciem , quae summum praemium promittitur justis; et ipsa fiet, cum tradet regnum Deo et Patri; in quo et suae formae visionem vult intelligi, subjecta Deo universa creatura, et ipsa in qua Filius Dei filius hominis factus est. Quia secundum hanc et ipse Filius tunc subjectus illi erit, qui ei subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . Alioquin si Filius Dei judex in forma qua aequalis est Patri, etiam impiis cum judicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens, Et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi ? Quapropter Filius hominis judicaturus est, nec tamen ex humana poteFilius Dei est. Et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua Filius hominis est. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicitur & ds̃ crucifixus non ex uirture diuinitatis. sed ex infirmi¬
tate carnis. sicut dicimus quia scđm id quod ds̃ est iudicat. hoc est
expotestate diuina non exhumana. & tamen ipse homo uidicatur
est sicut dñs głae crucifixus ẽ. Ita enim aperte dicit. cum uenerit
filius hominis ingła sua & omnes angłi cum eo. tunc congregabun¬
tur ante eum om̃s gentes. & cerera. quae defuturo iudicio usq ad
ultimã sententiã in eo loco p̃dicantur. & iudei quippe qui inmalitia
sua ꝑseuerantes in illo iudicio puniendi sunt sicut alibi scriptum est.
uidebunt inquem pupugerunt Cum enim & boni & mali uisuri
sint iudicẽ uiuorũ & mortuorũ. ꝓculdubio cum udere mali ñ poter̃
iudicabit. ñ in humilitate in qua iudicatus ẽ. Ceterum illam dĩ
formã in qua ȩqualis ẽ patri: ꝓculdubio impii ñ uidebunt. non enĩ

Expanded text:
recte dicitur et deus crucifixus, non ex uirtute diuinitatis, sed ex infirmirecte dicitur et deus crucifixus, non ex uirtute diuinitatis, sed ex infirmitate carnis, sicut dicimus, quia secundum id quod deus est iudicat, hoc est ex potestate diuina, non ex humana; et tamen ipse homo iudicaturus est, sicut dominus gloriae crucifixus est. ita enim aperte dicit: cum uenerit filius hominis in gloria sua et omnes angeli cum eo, tunc congregabuntur ante eum omnes gentes et cetera, quae de futuro iudicio usque ad ultimam sententiam in eo loco praedicantur. et Iudaei quippe, qui in malitia perseuerantes in illo iudicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est, uidebunt in quem pupugerunt. cum enim et boni et mali uisuri sint iudicem uiuorum et mortuorum, procul dubio eum mali uidere non poterunt judicabit, non in humilitate in qua judicatus est. Caeterum illam Dei formam in qua aequalis est Patri, procul dubio impii non videbunt. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
inme quia ego & pat᷑ unus ds̃ Sicuti ergo inc tanqua abstulit asefd
hominu & in patrẽ transtulit dicendo ñ inme credit. sed ineũ qui me
misit: a quo tam se ñutiq separauit: sic&iã qđ ait non est meum dari
sed quib paratũ estapatre meo. puto clarert scđm qͥd utrũq. accipi¬
endũ sit  Tale est cnĩ &x illud egon iudicabo. cũ ipse iudicaturus si
uiuos & mostuos: Sed quia ñ expotestatt humana. ꝓpterta recurrtns
aq dĩtatẽ sursu crigit corda hominũ. ꝓpt̃ quae subleuanda descendi
Nd isi tamen idem ipse e&̃c filius hominis ꝓpt̃ forma seru AIII
quã accepit. qui est filius di propt̃ di formã in qua est. ñdicer&
apłs paulus de principib huius scłi. Sicnĩ cognouissent. nunquam
dñm gł ae crucifixissent. Exforma eni serui crucifixusẽ. & tanen
N am ecce diximus qui & scđm id quod ds̃ est. glorificat suos
scđm hoc utiq quod dñs głac est: & tamen dñs głae crucifixus ẽ. quia

Expanded text:
in me; quia ego et Pater unus Deus. Sicuti ergo hic, tanquam abstulit a se fidem hominum, et in Patrem transtulit, dicendo, Non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se utique non separavit: sic etiam quod ait, Non est meum dare, sed quibus paratum est a Patre meo, puto clarere secundum quid utrumque acipiendum sit. Tale est enim et illud, Ego non judicabo; cum ipse judicaturus sit vivos et mortuos : sed quia non ex potestate humana, propterea recurrens ad deitatem, sursum erigit corda hominum, propter quae sublevanda descendiNisi tamen idem ipse esset filius hominis, propter formam servi, quam accepit, qui est Filius Dei propter Dei formam, in qua est, non diceret apostolus Paulus de principibus hujus saeculi: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ex forma enim servi crucifixus est, et tamen Nam ecce diximus quia secundum id quod Deus est, glorificat suos, m hoc utique, quod dominus gloriae est; et tamen dominus gloriae crucifixus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ex matris uisceribus habens &. animani huna¬
nam rationalem simul ii eo utriusq naturȩ.
id homo. & ds̃. una ꝑsona. unus filius. unus
uera carnis suȩ resurrectione. & uera ani¬
mȩ resumptione in qua ueni& iudicare
dicionem sed ꝑee arbitrium factum esse
non alterius carnis resurrectionem iudi
ꝓ his quȩ in hacame gesserunt. uel poe¬
nas uel premia Non in ꝓbo nuptias. non
ptionem culpo. penitentibus recon cilia
mo omnia peccata. iđ tam sillud origi¬
nale contractum quam illa quȩ uolun

Expanded text:
ex matris visceribus habens, et animam humaex matris visceribus habens, et animam humanam rationabilem, simul in eo ambae naturae, id est, homo et Deus, una persona, unus filius, unus vera carnis suae resurrectione, et vera animae resumptione, in qua veniet judicare ditionem sed per arbitrium factus sit mnon alterius carnis resurrectionem, si cpro his quae in hac carne gesserunt vel poenas vel praemia, si nuptias nonptionem non culpo, poenitentibus reconciliatmo omnia peccata, id est tam illud originale contractum, quam ea quae volun
Abbreviated transcription (Latin):
neris fideliter credenti pmirtatione fieri¬
deprecamur. Hec sunt que adte demee
fidei credulitate digissi. Qua in resiquid
perperam dictum ẽ nonettdesum amator mei.
ut ea quȩ semel effuderim meliori senten¬
tiȩ ante referre contenilam. Si enim nihil
est exnobis boni. nihil est quod itinrineł¬
tentiis amare debean us: qđ sex illo sic iun
cuncta suntqui solis ẽ bonus. illud pocius bo¬
num eẽ credendum ẽ: qđ illa in cõmuta¬
bilis bonitas. atq omniũ donorum causa ꝑ¬
scribit
redo patrem & filium & sp̃m scm̃. unum
dm̃ eẽ confirmans totanq in trinitate
deitatem coessentialem. & consubstantialem.
& eo eternalem & co omipotentem predicans.
Singulam quoq intrinrate ꝑsonãrum ple¬
num̃ dm̃. & totas ꝑ sonas unum dm̃. In car¬
nationem diuinami non in patre. neq in spũ
scđ sactam. sed in filio tentum confiteor ut
qui erat: indiuinitate ã patris filius. ipse
fier& in homine homins matrisfilius. Ds̃
uero ex patre. homo uenis ex matre carnẽ

Expanded text:
ris fideliter credentium inmutatio deprecatur. Haec sunt quae ad te de fidei meae credulitate scripsi. Qua in re si quid perperam dictum est, non ita sum amator mei, ut ea quae semel effuderim meliori sententiae anteferre contendam. Si enim nihil est ex nobis boni, nihil est quod in nostris sententiis amare debeamus. Quod si ex illo cuncta sunt bona qui solus est bonus, illud potius bonum esse credendum est quod illa incommutabilis bonitas atque omnium bonorum causa perscribit Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum Deum esse confirmans, totamque in Trinitate Deitatem coessentialem, et consubstantialem, et coaeternalem, et coomnipotentem praedicans; si singulam quamque in Trinitate personam plenum Deum, et totas tres personas unum Deum; si incarnationem divinam non in Patre, neque in Spiritu sancto factam, sed in Filio tantum credat, 654 ut qui erat in Divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris filius, Deus verus ex Patre, et homo verus ex matre, carnem
Abbreviated transcription (Latin):
QUANTUM NO¬
STRAE MEMTSOR
Eulum lux diuina dignata est. formatã ratio¬
nibus literisque mandatam. offerendam uob

Expanded text:
quantum nostrae mentis igniculum lux diuina dignata est, formatam rationibus litterisque mandatam offerendam uob
Abbreviated transcription (Latin):
quidemꝰ significatione. non manere substan¬
tias ex quibus illud qđ copulatum ẽ dicatur
eẽ conunctum. Alio modo significans ita ex
utris q conunctum. Ut utraq ꝑ maneant. Hoc
igit expedito equi uocationis. atq ambiguita¬
tis nodo. Nihil est ultra qđ possit opponi.
quin id sit qđ firma ueraq fides catholica
tum. eundem dm̃. eundemq qui homo sit
perfectus atq ds̃ unum eẽ dm̃. ac dĩ filiũ.
nec quat̃nitatẽ trinitate astrui. dum homo
additur supra ꝑfectum dm̃ csed unam ean¬
demq ꝑ sonam numerã trinitatis explere.
Ut cum humanitas passa sit. ds tamen pas¬
sus eẽ dicat᷑. Non quo ipsa deitas humani¬
tas facta sit: Sed qđ adectate fuerit assũpta
Itemlhomo ẽ. dĩ filius appellatur. non sub¬
stantia diuinitatis. sed humanitatis. Que ta¬
men diuinitati naturali in unitate con uin¬
cta est. Et cum hȩc intellegentia discernan
patris ex patris substantia genit̾: homo

Expanded text:
quidem significatione non manere substanquidem significatione non manere substantias ex quibus illud quod copulatum est dicatur esse coniunctum, alio modo significans ita ex utrisque coniunctum, ut utraque permaneant. Hoc igitur expedito aequiuocationis atque ambigui-tatis nodo nihil est ultra quod possit opponi, quin id sit quod firma ueraque fides catholica tum, eundem deum eundemque qui homo sit perfectus atque deus unum esse deum ac dei filium, nec quaternitatem trinitati adstrui, dum homo additur supra perfectum deum, sed unam eandemque personam numerum trinitatis explere, ut eum humanitas passa sit, deus tamen passus esse dicatur, non quo ipsa deitas humanitas facta sit, sed quod a deitate fuerit adsumpta. Item qui homo est, dei filius appellatur non substantia diuinitatis sed humanitatis, quae tamen diuinitati naturali unitate coniuncta est. Et cum haec ita intellegentia discernantx patris substantia genitus, homo
Abbreviated transcription (Latin):
consistere: Sunt enim gemmȩ atque aurum.
quibus corona constat: Nam in priore modo
non ẽ mel atq aqua in quibus illud qđ ex
utrisq ungitur const&. Cum igitur utrasq
manere naturas in xp̃o fides catholica con¬
fitetur. perfectasq easdem ꝑsistere. Nec in al¬
teram alteram transmutari. iure igitur dr̃
q quidem. quia manent utreq Ex uirisq
uero. quia utrarumq ad unatione manen¬
tium. una ꝑsona fit xp̃i: Non autem scđm
eam signi ficationem utrisq naturis x p̃m
iunctum eẽ fides catholica ten&. sec un¬
dam quam eutyces ꝓ nunciat: Nam ille
talem significationem coniunctionis ex
utrisq ex utraq natura sumit. Ut non con¬
fiteatur in utrisq consistere neq utras q
manere: Catho licus uero eam. si gnificatio¬
nem ex utrisq consistendi sumrtꝰ. quȩ illi
sit ꝓxima. eamq conseruat. quae in utrisq
consistere confitetur: Aequi uocum igitur
mina significatione disignans diuersa. Una

Expanded text:
consistere; sunt enim gemmae atque aurum in quibus corona consistat. Nam in priore modo non est mel atque aqua in quibus illud quod ex utrisque iungitur constet Cum igitur utrasque manere naturas in Christo fides catholica confiteatur perfectasque easdem persistere nec alteram in alteram transmutari, iure dicit et inque quidem, quia manent utraeque, ex utrisque uero, quia utrarumque adunatione manentium una persona fit Christi. Non autem secundum eam significationem ex utrisque naturis Christum iunctum esse fides catholica tenet, secundum quam Eutyches pronuntiat. Nam ille talem significationem coniunctionis ex utraque natura sumit, ut non confiteatur in utrisque consistere, neque enim utrasque manere; catholicus uero eam significationem ex utrisque consistendi sumit quae illi sit proxima eamque conseruet quae in utrisque consistere confitetur. Aequiuocum igitur mina significatione diuersa designans: una
Abbreviated transcription (Latin):
restat ut intllegitur &ia spͥsses depatris habere sicut &e filius. Quomodo
nisi seđm id qđ supradiximus. cum aut uenerit parael ytus quẽ ego mittã
uobis apatit sp̃m uerttatis qui a patre procedit. ille testimoniũ phibebit
deme: Rs rocedendo taq apatrt. dicitur ñ loqui a semeripso. Et sicut ñ
ex cofit ut minor sit filius. quia diyxit non potest filius ast facere quiequa
nisi qđ uiderit patre facientẽ. nonenĩ hoc ex forma serui dixit. sed ex for¬
madi sicut iam ostendimus. hȩc aut uerba ñ indicant qđ minor sti. sed qđ
depatre sit:. tanhimc effictur ut minor sit sp̃s sc̃s. quia dictum ẽ de illo
non em̃ loquetur ascmctipso. sed quȩcumq audiet loquetur. scđm hoc eni¬
dictumẽ qđ depatre procedit. Cum uero & filius de patresit. &spsses
apatre procedar cur non ambo filiidicantur. nec ambo geniti. sed ille
utiq filius : alio loco si ds̃ donauerit & quantũ don auerit. disseremus
eruntamen hic cuigilent si possunt. qui hoc &eiam sibiiiii

Expanded text:
etiam Spiritus sanctus de Patris habere, sicut et Filius. Quomodo, nisi secundum id quod supra diximus: Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, ille testde me? procedendo itaque a patre dicitur non loqui a semet ipso; et sicut non ex eo fit, ut minor sit filius, quia dixit: non potest filius a se facere quicquam, nisi quod uiderit patrem facientem — non enim hoc ex forma serui dixit, sed ex forma dei, sicut iam ostendimus; haec autem uerba non indicant, quod minor sit, sed quod de patre sit — ita non hinc efficitur, ut minor sit spiritus sanctus, quia dictum est de illo: non enim loquetur a semet ipso, sed quaecumque audierit loquetur; secundum hoc dictum est, quod de patre procedit.Patre procedat, cur non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille utique Filius, alio loco, si Deus donaverit, et quantum donaverit, disseremuserumtamen hic evigilent, si possunt, qui hoc etiam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit plenitudo temporis misit ds̃ filiũ suũ factũ exmuliere. quando quidem
& antea mittebatur. cum ꝑillas creaturȩ mutabiles formas patrib: apparebat :¬
sp̃ssc̃s. cuius nulla talis incorporatio facta est: Siuero ꝑilla uisibilia
quȩ in lege & prophetis commendantur. nec pater. neefilius. sed sp̃ssc̃s
ostendebatur. cur&iã ipse nunc dicitur missus. cũ illis modis & antra mit te¬
retur: In huius ꝓplex itate questionis. primũ dño aduiuante querendum¬

Expanded text:
venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere : quandoquidem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere : quandoquidem et antea mittebatur, cum per illas creaturae mutabiles formas Patribus apparebat? Aitur Spiritus sanctus, cujus nulla talis incorporatio facta est? Si vero per illa visibilia quae in Lege et Prophetis commendantur, nec Pater, nec Filius, sed Spiritus sanctus ostendebatur; cur etiam ipse nunc dicitur missus, cum illis modis et antea mitteretur? 13. In hujus perplexitate quaestionis, adjuvante D
Abbreviated transcription (Latin):
atq preteriret. Propterhas ergo corporales formas quȩ adcũ significandũ¬
& sicut humanis sensib opostebat demonstrandũ temporalit̃ extiterunt. missus
dicitur &iam sp̃sses. non tamen minor patre dictus ẽ sicut filius propter
forma serui. quia illa formaserui in hesit adunitatẽ ꝑsonȩ. ille uero species
corporales ad demonstrandũ qđ opus fuit. ad tẽpus apparuerunt.
& esse postea destiterunt. UII¬
ur ergo non & pater dicitur missus ꝑ illas species corporales ignẽ rubi
& coluninam nubis uel ignis. & fulgura in monte. & siquatalia tẽ
apparuerunt cum eũ coram locutũ patrib teste scriptura didicimus. si ꝑ
illos creaturȩ modos & formas corporalit̃ expressas. & humanis aspectibus
p̃sentatas ipse demonstrabatur : Siaut̃ filius ꝑea demonstrabatur. cur
tanto post dicitur missus cũ exfemina factus est. sicut dicit apłs. cum autẽ

Expanded text:
atque praeteriret. atque praeteriret. et sicut humanis sensibus oportebat demonstrandum temporaliter exstiterunt, missus dicitur etiam Spiritus sanctus: non tamen minor Patre dictus est, sicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea destiterunt. Cur ergo non et Pater dicitur missus per illas species corporales, ignem rubi, et columnam nubis vel ignis, et fulgura in monte, et si qua talia tunc apparuerunt, cum eum coram locutum Patribus, teste Scriptura didicimus, si per illos creaturae modos et formas corporaliter expressas et humanis aspectibus praesentatas ipse demonstrabatur? Si autem Filius per ea demonstrabatur, cur tanto post dicitur missus, cum ex femina factus est, sicut Apostolus dicit, Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
nullus unquã dubitauit qđ oculis uisa sit Nec sicut dicimus filiũ petram.¬
scriptũ esteni. petra aut̃ ctat xp̃c. ita possumus dicere sp̃m colubã ł igne
Ila enim petra iamerat inereatura. & ꝑactionis modũ connuncupata est
nomine xp̃i quem significabat. sicut lapis illequem ia cob posuit ad capuit.¬
&iam unctionẽ ad significandũ dnm assumpsit. sicut isaac xp̃c erat. cum
adse immolandũ ligna postabat. Aecessit istis actio quaeda significa¬
tiua iam existentibus. non aut sicut illa colũba & ignis. adhace tantũ modo
significanda repente extiterunt Magis ista similia mihi uidentur
flamme illi quae in rubo apparuit moysi. & illi colunȩ quã populus in
heremo sequebat᷑. & fulgurib ac tonitrius quȩ fiebant cũ lex daretur in mon¬
te. Adhoc enĩ rerũ illarũ species corporalis extitit. ut aliquid significar&.

Expanded text:
nullus unquam dubitavit quod oculis visa sit. Nec sicut dicimus Filium petramnullus unquam dubitavit quod oculis visa sit. Nec sicut dicimus Filium petramcimus Filium petram , ita possumus dicere Spiritum columbam vel ignem. Illa enim petra jam erat in creatura, et per actionis modum nuncupata est nomine Christi quem significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caput etiam unctione, ad significandum Dominum assumpsit ; sicut Isaac Christus erat, cum ad se immolandum ligna portabat . Accessit istis actio quaedam significativa jam existentibus: non autem, sicut illa columba et ignis, ad haec tantummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista similia mihi videntur flammae illi quae in rubo apparuit Moysi , et illi columnae quam populus in eremo sequebatur , et fulguribus et tonitruis quae fiebant cum Lex daretur in monte . Ad hoc enim illarum rerum corporalis exstitit species, ut aliquid significaret
Abbreviated transcription (Latin):
occisũ mapocalrpsi. Illa quippe uisio prophetica. non est exhibita oculis
corportis ꝑformas corporeas. sed in spĩ ꝑsp̃uales imagines corporum. colũ¬
bam uero ilłã & ignẽ. oculis uiderunt quicuq uiderunt. quanqua deigne¬
aliqua disceptari potest. utrũ oculis. anspũ uisus sit ꝓpt̃ uerba sic posita
Non enĩ ait uiderunt linguas diuisas ueludignẽ. seduisȩ sunt illis. Non aut̃
sub eadẽ significatione solemus dicere uisũ est mihi. qua dicimus uidi
tinillis quidem sp̃ualib uisis imaginũ corporaliũ sol& dici. &ui sum est
mihi. & uidi: in istis uero quae ꝑexpressã corporalem speciem oculis demonstran¬
tur. non sola diciuisum ẽ mihi. seduuidi. De illo ergoigne. potest ẽẽ questio
quomodo uisussit. utrum intus in spũ tanquã foris. anuere foris corã oculis
carnis Dc illa uero columba quȩ dicta est corporali specie descendisse.

Expanded text:
occisum in Apocalypsi . Illa quippe visio prophetica non est exhibita oculis occisum in Apocalypsi . Illa quippe visio prophetica non est exhibita oculis corporcis per formas corporeas, sed in spiritu per spirituales imagines corporum. Columbam vero illam et ignem oculis viderunt, quicumque viderunt. Quanquam de igne disceptari potest, utrum oculis, an spiritu visus sit, propter verba sic posita. Non enim ait, Viderunt linguas divisas velut ignem; sed, Visae sunt eis. Non autem sub eadem significatione solemus dicere, Visum est mihi, qua dicimus, Vidi. Et in illis quidem spiritualibus visis imaginum corporalium solet dici, et, Visum est mihi; et, Vidi: in istis vero quae per expressam corporalem speciem oculis demonstrantur, non solet dici, Visum est mihi; sed, Vidi. De illo ergo igne potest esse quaestio, quomodo visus sit; utrum intus in spiritu tanquam foris, an vere foris coram oculis carnis. De illa vero columba quae dicta est corporali specie descendisse,
Abbreviated transcription (Latin):
natura sps sc̃i. ut ñ bact exeratura fierent. sedipse millud atq illud
mutabiliter uerter&ur sicut aqua in glacicm:: sed apparuerunt ista sicut
oportune apparere debucrunt creatura seruiente ereatori. & adnutũ cius
in cõmutabilit̃ insc ipso ꝑmanentis. ad eũ significandũ & demonstrandũ
sicut significari & demonstrari mostalib oportelat mutata. atq conuersa
Pro inde quanqua illa columba sp̃s dictasit. & de illo igne cũ dicererur uise
sunt illis inquit linguȩ dius& uelud ignis. qui & insedit supra unũ quemq.
eorũ & coeperunt linguis loqui quema dmodũ sp̃s dabat eis pronuntiare. ut
ostender& ꝑillũ ignẽ sp̃m demonstratũ sicut ꝑ columbã. non tam̃ita possum
filium & dm̃ & hominẽ. xecsicut dicimus filiũ agnũ di. non solũ iohanne
baptista dicente. ect agnus di. sed &iam iohanne euangelista uidente agium

Expanded text:
natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, mutata atque conversa. Proinde, quanquam illa columba Spiritus dicta sit , et de illo igne cum diceretur, Visae sunt illis, inquit, linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum, et coeperunt linquis logui, quemadmodum Spiritus dabat eis pronuntiare , ut ostenderet per illum ignem Spiritum demonstratum, sicut per columbam: non tamen ita possumus Joanne Baptista dicente, Ecce Agnus Dei ; sed etiam Joanne evangelista vidente Agnum