comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tra ianifilius. RẼG AÑΝ .XXI. hic pene nihil ꝓfuit rei p̾b
nisi quod dudum subuersas. alexandriã & hiero solrmã
propriis reparauit expensis : Non nullis que in locis
publica relauit tributa. hieros olimam siquidem
suo de nomineheliam appellans. Nulli iudaeorũ
in gredi permisit : Nam lar& eum inuidum factis
tra iani quia mox ei suocessit. llico nulla faciente
necessitate. exercitum ad sereuocans mesopotamiã
assrriam que & armeniam persis reliquid: Eu fraten
fluuium finem terminumque interparthos roma¬
nos que constituens quoregante . aquila ponticus
scripturas de ebreo transtulit Adrianus morbo apud
baias faciente obiit.
ANTONINUS COGNOMENTOPIUS CUMSUISLIBERIS
aurelio & lucio. regn annos xxii. Mui Et si non profuit.
quic quam anthoninus nullam tamen lesionem eius
res publica sensit. De functus est duo decimo urbis
miliario inuilla saulorio nuncupata. anno a&atis
MARCUSANTHONINUS QUIET UERUS ET LUCIUS

Expanded text:
Traiani filius regnavit ann. XXI. hic pene nil profuit rei publicae, nisi quod dudum subversas Alexandriam ‖ et Hierusolymam propriis reparavit expensis ‖ nonnullisque in locis publica relaxavit tributa. ‖ Hierusolimam si quidem suo de nomine Eliam appellans nulli Iudaeorum ingredi permisit. ‖ nam claret eum invidum factis Traiani, quia mox ei successit, ilico nulla faciente necessitate exercitum ad se revocans Mesopotamiam Assyriamque et Armeniam Persis reliquid, Eufratem fluvium finem terminumque inter Parthos Romanosque constituens. ‖ quo regnante Aquila Ponticus scripturas de Hebreo transtulit. ‖ Adrianus morbo apud Baias faciente obiit. Antoninus cognomento Pius cum suis liberis Aurelio et Lucio regnavit ann. XXII m. III. ‖ et si non profuit quicquam Antoninus, nullam tamen lesionem eius res publica sensit. ‖ defunctus est duodecimo urbis miliario, in villa sua Lorio nuncupata, anno aetatis Marcus Antoninus, qui et Verus, et Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
panes horde atios
Scandala uel male uiuentes uesuenit inimicus¬
& sufer seminauit zizania inmedio tritici
YINEA Eclesia ł populus israhe inesalmo uineam
dee grpto trans tulisti Itẽ in malã partẽ ex
uinea erim sodomorũ uitis eorum

Expanded text:
panes hordiacios. inus? Zizania scandala uel male uiuentes; in eueius et superseminauit zizania in medio tritici. Uinea ecclesia uel populus Israhel; in psalmo; uineam de Aegypto transtulisti. item in malam partem: ex uinea enim Sodomorum uitis eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
CAMPI
Scĩ siuae scripturae diuinȩ eo qđ partum anima rum
prebeant in piał & cãpitui replebuntur ubertate: It̃
inmalã partem incampos taneos.⁊¬
PASCUA
Refeccio spiritalis in psał in loco pascuȩ ibinee colloca
CXIL TURA
Sc̃i qui excoluntur in dm̃ : a posłdĩ agriculturaestis
AGRICOLA
Ads̃ in euangł dñs ego sũ uitis uera & pater meus agricola
SULCI
SEMEN
& uidete regiones quia albesunt iam admes se
& aliter messis consummatio scłi sic ut messores angłi
MANIΡVLi : Fructus iusticie In psał portant̃ manipulos suos
STIPVLA. Anda ad fidẽ uel in anes in apło ligna foenũ sti¬
pula & in ꝓpheta heumihi quia factus sũ ficut
qui colligit stipulã in messe. hoc ẽ nullos bom
operis fructus inueni s. nusua

Expanded text:
Campi sancti siue scripturae diuinae, eo quod pastum animarum praebeant; in psalmo: et campi tui replebuntur ubertate. item in malam partem: in campo Taneos.\Pascua refectio spiritalis; in psalmo: in loco pascui ibi me conlocauit. Cultura sancti, qui excoluntur in deum; apostolus: dei agricultura estis. Agricola deus, in euangelio dominus: ego sum uitis uera et pater meus agricola est. Sulci Semen et uidete regiones quia albae sunt iam ad messem; et aliter: messis consummatio saeculi sicut messores angeli. Manipuli fructus iustitiae; in psalmo: portantes manipulos suos. Stipula aridi ad fidem uel inanes; in apostolo: ligna faenum stipula, et in propheta: heu mihi quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, hoc est: nullos boni operis fructus inueni. Area
Abbreviated transcription (Latin):
rent. eo denique ferocem populũ redegit: Vt qđ
ui & iniuria occuparat imperium. religione atq.
iustitia gubernaret

Expanded text:
rent. Eo denique ferocem populum redegit, ut quod vi et iniuria occuparat imperium, religione atque iustitia gubernaret.
Abbreviated transcription (Latin):
utista mrsteria suis reuelar&i seruis Vbietiamipsa formaserui domina p̃dicat᷑
seruor Seruis suis ea manifestauit .i. p̃cepta sua sequentib: quibus a libidicit
ũ fecer iti somĩ a quae p̃cepta suob̵ dicita seruiinutilessumus Nonenim seruis ioaice

Expanded text:
ut ista mysteria suis revelaret servis, ubi etiam ipsa forma servi, domina praedicatur ut ista mysteria suis revelaret servis, ubi etiam ipsa forma servi, domina praedicatur servorum. Servis suis ea manifestavit, id est praecepta sua sequentibus, quibus alibi dicit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Non enim servis Mosaicae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo lent a pocalr psis. Sed hunc modũ locutionis quicuoi munut soneatnue
fiifrequent̃ inuemiru sindiuinis scripturis Vndenec salomonant hasont
parabolae salomonis aut haec suñ uerba ecclesi astes sedtantũ parabola salomris
duer baecelesi astes regs hierus alẽ Sicetiã fsaiasoiẽ uisio t saut absgull biuon¬
a dmini culo õsicreliq: T aliter aũt loquentes subaudit iones neces san ast ades sent¬
tias babere docuere Vt uerbigratia Cũ legimꝰ a pocalrpsisi huxp̃i subaudendũ est
lecest est aũt apocalrpsis grecus sermo latine dr̃ reuelato siuemanifestatio :
eoqd in eastatus preesentis & futurae eccł ebeato lohanni& in ilio eccła sit manifesta
ut sua reuelationemanifesta faciat seruis susquae oport& fiericito Sedinhisuerbis
ipso ac cepit ut suareuelatione manifestar& seruis suis quaeo port&s fiericito
Dserũ inhoe locotota trinita s intellegit᷑ aquacepit ipseb omo assuptusa uerbodt

Expanded text:
verbo: Haec est Apocalypsis; sed hunc modum locutionis, qui cum diminutione verbi fit, frequenter invenimus in divinis Scripturis. Unde nec Salomon ait: Hae sunt parabolae Salomonis, aut: Haec sunt verba Ecclesiastis, sed tantum: Parabolae Salomonis, et: Verba Ecclesiastis regis Jerusalem. Sic etiam  Sic et reliqui. Taliter autem loquentes, subauditiones necessarias tales sententias habere docuerunt. Verbi gratia, cum legimus: Apocalysis Jesu Christi, subaudiendum est: Haec est. Est autem Apocalypsis Graecus sermo, et Latine dicitur revelatio sive manifestatio, eo quod in ea status praesentis et futurae Ecclesiae beato Joanni, et in illo, Ecclesiae sit manifestacepit, ut sua revelatione manifesta faciat servis suis, quae oportet fieri cito, sed in his verbis ipso accepit, ut sua revelatione manifestaret servis suis quae oportet fieri cito. Deus enim in hoc loco tota Trinitas intelligitur, a qua accepit ipse homo assumptus a Verbo Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
possetribuitur psuilli incor porea simpliiq nature quae tora incałsrepperitur
tota interris tota sine loco in locis tota sine parterepperit in partib:. Quia est
aut̃ mirũ si postei inc arnationẽ angłs apparepssimilis filio hominisdicit sicut
insequentib: in uenimuscũ etiã angł qui multo ante eius aduentũ s cĩspatribus
apparuer̃ uiriuo cantur : Quo in loco dicit autbertus ambrosius Credietiam
ꝑ angłm tantũ in ea forma in quarecognosciab bominib solai Quod hinc etiam
ꝓbaripotest quia sibeatus paulus nuꝑconuersus insua eũ substantia aud is s&
morem scõrpatrũ tena qui insuisdictis sic dese qua si dealio locunt Vndeest

Expanded text:
posse tribuitur, nisi illi incorporeae et simplici naturae, quae tota in coelis reperitur, posse tribuitur, nisi illi incorporeae et simplici naturae, quae tota in coelis reperitur, tota in terris, tota sine loco in loco, tota sine parte in partibus. Quid est autem mirum, si post ejus incarnationem angelus apparens, similis filio hominis dicitur, sicut in consequentibus invenimus, cum etiam angeli qui multo ante ejus adventum sanctis patribus apparuerunt, viri vocantur? Quo in loco dicit beatus Ansbertus Ambrosius: Credi etiam per angelum tantum in ea forma, in qua recognosci ab hominibus solet. Quod hinc etiam probari potest, quia si beatus Paulus nuper conversus, in sua eum substantia vidisset, morem sanctorum Patrum tenet, qui in suis dictis sic de se quasi de alio loquuntur. Unde est:
Abbreviated transcription (Latin):
repbore ESIGNI FICAVIT Hoc loco signific auit ñ abostensione sed a signopositũ
intelligere debemus : & hoc esse dictum significauit. quod est sigillaui dignum
erumdicit᷑ sigillũ Quo in locoquestiooritur quare hoc dicatur. cũ inse quenitib lnuenias
lib elaudi e sidelib: sp̃i tali exercitio docuita periri Vndecsdanselir Uadeꝗ¬
suũ seruosuo iohi Isteangłs infigura xp̃ĩ apparuit beato nohi. Qui aenin cu patre
aspu scõ filiusunus: õsomia reuelans ũtiq &alũ angł in repleuio itꝙ inillius corde
ii debumiuis &ue xp̃s sicutdietũ t ñ insuanatara sed ꝑangelũ a praruit si cut olim
quã diuo portuit donec quadra ge simodieascendit incelũ ñ oeincepsꝑeã substantiam
quã as supsit ex noba pparere uoluit Vnd eñ torporalẽ eu presentiã debtinre qrere¬
sed potius credere eũ eẽ ubiq in diuina maiestate Iotus itaq filiusdĩ ꝑdiumita tẽ
erat in anglo totuscũ patre & spũscõ consistebat incaelo: Quodnullia lio

Expanded text:
Et significavit. Hoc loco, significavit, non ab ostensione, sed a signo positum intelligere debemus, et hoc esse dictum significavit, quod est, sigillavit; signum enim dicitur sigillum. Quo in loco quaestio oritur: quare hoc dicatur cum in sequentibus inveniamus libus claudi, et fidelibus spiritali exercitio docuit aperiri. Unde et Danieli dsuum servo suo Joanni. » Iste Angelus in figura Christi apparuit beato Joanni. Quia enim cum Patre et Spiritu sancto Filius unus est Deus, omnia revelans, utique illum angelum replevit, atque in illius corde sicut dictum est non in sua natura, sed per angelum apparuit, sicut olim b hominibus quandiu oportuit, donec quadragesimo die ascendit in coelum; non deinceps per eam substantiam quam sumpsit a nobis apparere voluitin divina majestate. Totus itaque Filius Dei per divinitatem erat in angelo, totus cum Patre et Spiritu sancto consistebat in coelo quod nulli alii
Abbreviated transcription (Latin):
FIERicito iphis uerbis duo comphendunt utea scilic& quae finienda sugt ito
accipia p̃tminũ & eaquae incho a udas̃ citosum antiniti ũ: Istatam ntqui ina
finẽ acceptura suñ Vndenecmetuenda s torm̃ta quae transeut sco eametuenda
CITO idc in p̃sentitẽpore Omne enim tempus p̾septis uit& cõparatu e tnitati quasi unius hoꝵe
ueniu sidu setẽ poralit̃ cernitaffligiuł ꝓsperari cogit & breuitatẽ istius tẽporis & quam
uelocit̃ transe ant gaudia & tribulationescũ tẽpore & quã uel ocit̃apꝓpinquaeł eadem
si nefinemansura Ae ꝓ hoc nequaꝗ maloꝵ prosperitatib: inuideat sed potius insuis aduersi¬

Expanded text:
fieri cito. In his verbis duo comprehenduntur, ut ea scilicet quae finienda sunt cito accipiant terminum: et ea quae inchoanda sunt, cito sumant initium. Ista tamen nequaquam finem acceptura sunt. Unde nec metuenda sunt tormenta quae transeunt, sed ea metuendaCito, id est in praesenti tempore. Omne enim tempus praesentis vitae comparatum aeternitati, quasi unius horaveniunt, ut dum se temporaliter cernit affligi vel prosperari, cogitet brevitatem istius temporis, et quam velociter transeant gaudia et tribulationes cum tempore, et quam velociter appropinquent eadem sine fine mansura, ac per hoc nequaquam malorum prosperitatibus invideat, sed potius in suis adversi
Abbreviated transcription (Latin):
es sasoleis siueiung lantib siut dor mientibuitis quaed onosa esc r pestes
sebsumlit idinestesui cor pͥor aliũ intuentes futura ibi prasagat̃ mester.
Quougena s uisicnis commune est iustis et repbis sicut nabugho doosst uadũt
los foncas slertiũ uisionisrtuel assa Necmirũ sire pbulnhis obscuritatibi solũt otat
in digeaNT cũetiad anihel ñ intellegarsquid signific arer quat tuor aentidͥpautoabas
honarimagno acces serita dunũ deadstantib: e que sierit abeo delisouimibus
T abmodolocutis ꝓphetae quia ea que diceba ñ uidebañ in intellege baoon
uidebane᷑ uisionesoicunt᷑ umnde est Visioisai&: uisio amos oceteroro dision¬
ipsareuelatioꝑ angelũ Sedipse angelus figurã xp̃itenuit quilo quebat᷑
ꝑ illũ sicut &ille quiolimmorsiloquebatur Vndeidem mor ses
aliquandodicit dm̃ ad selocutum suisse aliquando uero angel ũ

Expanded text:
igilantibus, sive dormientibus viris, quando non res corporales, sed similitudines rerum corporalium intuentes, futura ibi praesagant mysteria. Quod genus visionis commune est justis et reprobis, sicut Nabuchodonosor vidit Joseph mysterium visionis revelasset. Nec mirum si reprobi in his obscuritatibus solutione indigeant, cum etiam Daniel non intelligens quid significarent quatuor venti qui pugnabant in mari magno, accesserit ad unum de astantibus, et quaesierit ab eo de his omnibus. Tali modo locuti sunt prophetae, quia ea quae dicebant, videbant et intelligebant. videbantur, visiones dicuntur; unde est: Visio Isaiae, Visio Amos et caeterorum. Et qipsa revelatio per angelum, sed ipse angelus figuram Christi tenuit, qui loquebatur per illum, sicut et ille qui olim Moysi loquebatur. Unde idem Moyses aliquando dicit Deum ad se locutum
Abbreviated transcription (Latin):
moras innectit . & retributionis dies quodã modo inianuis consistit: IoTS UII.
ECCLESIIS qua suĩ masia Asi aeduae sunt maior scilic& &minor : Queminor in sortẽ uenit
beato ioł i. In quas .vii. ciuitates metropolitanȩ. quarũ caput ÷ ephesus Sedcũmaior
dirigit ꝓphetiã Verũ qbloquit᷑ uii ecclesii sasiaeatiq: omni ecoładicit
Quacũ unasit septenar ionumero cõphendit᷑ quosepesol& uniuersi tasde signari
a propheta suꝑ dñm requieuis seꝓpt̃ .vii. ide multiplicia suadopaquae p̃statfide lib:¬

Expanded text:
moras innectit, et retributionis dies quodammodo in januis consistit. Joannes septem moras innectit, et retributionis dies quodammodo in januis consistit. Joannes septem ecclesiis quae sunt in Asia. Asiae duae sunt, major scilicet et minor, quae minor in sortem venit beato Joanni, in qua sunt septem civitates metropolitanae quarum caput est Ephesus; sed cum major dirigit prophetiam. Verbum quod loquitur septem ecclesiis Asiae, utique omni Ecclesiae dicit. Quae cum una sit, septenario numero comprehenditur, quo saepe solet universitas designari, a propheta super Dominum requievisse
Abbreviated transcription (Latin):
comphendunt Doctoꝵ uidelic& quilegun & aliis exponunt. & auditorũqͥaudiũnt
retinent & opereꝑficiunt ea quae ine ascripta s : Lic & enim hiclibermultahabeat
in seꝓfuda misteria tam̃ multa sibi quae etiam adlitterã custo dita magnã
utilitatẽ & salutẽ prestant suis obseruatoribus: Seruant aũt ea qua in eascripta sunt
subplicia amant ꝓmissa caelestia : Hinc aũt liquibocolligitur quantȩsit
auctoritatis quantaeq excellentiae cũ int̃ om̃s libros nouitestam̃tihic solum¬
modoꝓphetia nominat᷑ qua qͥ obserua uer robeatus eẽ perhibet᷑. Ad qđ & subiungit
empus enimꝓpe : : Iudicuscilic& quandoredditurus ÷ unicuiq luxta opera
sua Ac sidicer& Felix qui fideisa cramentis imbutus & quae in his iubetur
custo dit & quae prohibentur p̃prȩsumit. qr & obseruationis tempussilongas

Expanded text:
comprehenduntur: doctorum videlicet, qui legunt et aliis exponunt, et auditorum, qui audiunt et comprehenduntur: doctorum videlicet, qui legunt et aliis exponunt, et auditorum, qui audiunt et retinent, et opere perficiunt ea quae in ea scripta sunt. Licet enim hic liber multa habeat in se profunda mysteria, tamen multa sunt ibi, quae etiam ad litteram custodita, magnam utilitatem et salutem praestant suis observatoribus. Servant autem ea quae in ea scripta sujussa, metuunt minata supplicia, amant promissa coelestia. Hinc autem liquido colligitur, quantae sit auctoritatis, quantaeque excellentiae, cum inter omnes libros Novi Testamenti hic solummodo prophetia nominatur, quam qui observaverit beatus esse perhibetur. Ad quod et subjungitur: Tempus enim prope est, judicii scilicet, quando redditurus est unicuique juxta opera sua. Ac si diceret: Felix qui fidei sacramentis imbutus, et quae in his jubentur custodit, et quae probibentur non praesumit, quia et observationis tempus non longas
Abbreviated transcription (Latin):
uoduero aitinhis quaecuq ⁊idit. sub intellegendum qua cũꝙ: de incarnato
dĩ uerbo siu dndiuinitate si ue inhumanitate cognouit:Aliud uero uidit
oculiscorporeis atq aliudoculismentis. Oculis cordi suidit duuinitate. ocubis
corporeis humanitatem. Vidit cumante om̃ia scła a patregenitũ cũpati
omma fecis se. uidit in fine tẽpornatũ ex matreꝓpra s alute deindepas su. Nusto homin ie
sepultũ amortui sre suscitatũ atq indextera patris subleuatũ. deinde adiudiciũ uentur ũ
Vidititaq ha̧ comĩa & testimoniũ ꝑhibuit. & scimus quia uerũ est testimoniũ eius
Sed qđ fecit iohannes. hocetiamfacit cotidie eccła c̃uius membrũille fut & incuius
figura hanc a pocalrpsinuidit : Acuius ore testimoniũ illius p̃ recedit. quia indesi¬
nent̃ doctrinis illius insistit BEATUS QULEGITETQUINUDIVNT UERBAPETETIAE
hiius. & seruaũ ea quad ne a scriptas Tempus enim ꝓpeest. In his uerbis duoꝵ ꝑsopae

Expanded text:
ligendum est quaecunque de incarnato Dei Verbo, sive in divinitate, sive in humanitate cognovit. Aliud vero vidit oculis corporeis, atque aliud oculis mentis: oculis mentis vidit divinitatem, oculis corporeis humanitatem. Vidit eum ante omnia saecula a Patre genitum, cum Patre omnia fecisse. Vidit in fine temporum natum ex matre pro nostra salute, deinde passum, a justo homine sepultum, a mortuis resuscitatum, atque in dextera Patris sublevatum, deinde ad judiciudit itaque haec omnia, et testimonium perhibuit, et scimus quia verum est testimonium ejus. Sed quod fecit Joannes, hoc etiam facit quotidie Ecclesia, cujus membrum ille fuit, et in cujus figura hanc Apocalypsin vidit, a cujus ore testimonium illius non recedit, quia indesinenter doctrinis illius resistit. Beatus qui legit et audit verba prophetiae hujus, et servat ea quae in ea scripta sunt. Tempus enim prope est. In his verbis duorum personae
Abbreviated transcription (Latin):
Panẽ nr̃ incomedemꝰ : & c&̃ Niriste unꝰ xp̃s ÷ : quẽ septi formis ecła cõplectit᷑ diceis
rando dicañ nob̵ iud &i qđ ñ habemus uirum : Vnde& salomondicit: Quia sapi¬
praesentis scłi dura corda gentiliũ septiform spũ implenda separauit atq
adfortitudinẽ caelestis aedi ficii erexit Rec te etiam hocnumero septenario

Expanded text:
Panem nostrum comedemus , etc. Vir iste unus Christus est quem septiformis Ecclesia complectitur, dicens: rando dicant nobis Judaei quod non habeamus virum. Unde et Salomon dicit , quia sapipraesentis saeculi dura corda gentilium septiformi spiritu implenda separavit, atque ad fortitudinem coelestis aedificii erexit. Recte etiam hoc numero septenario,
Abbreviated transcription (Latin):
egimius ineceless asticahistoriabeatũ lohapnẽ a domitiap impiis simo
cãsarumpatlimos insula relegatũ exilio deportatumm ei allo dã pnatũ
obinsuperabilẽ euangelii p̃dicationẽ : ut ibi forsitapsecar & marmora
uel terram fodera aut his similibus pͣceptis deseruira imperialibus.
sicudeginus factum passionib: scõr martyrũ Vbi quanto magisputabat᷑
uin ciri custodia humana: tantomagismetas hum apitas transcepdens
meruit uide recalestia ecertanegabanđ spatia terrarum ex cegre
stcreta suꝑ concessa penꝰtrare cȩlestia: Et quantoma gi soestituti sest
humanosolatio tanto ei affuit diuinũ Ibiq meruituiderehanȩ p̃phe¬
tiã destatu praesentis & futura eccłae quȩ in t̃reliquos noui testamen
libros pphetia nominat᷑ sicut insequentib dicit᷑ Beatus quilegit uerba

Expanded text:
lesiastica historia beatum Joannem a Domitiano impiissimo Caesare in Pathmos insulam relegatum, exsilio deportatum, metallo damnatum ob insuperabilem Evangelii praedicationem, ut ibi forsitan secreta marmorum, vel terram foderet, aut his similibus praeceptis deserviret imperialibus, sicut legimus factum in passionibus sanctorum martyrum. Ubi quanto magis putabatur vinciri custodia humana, tanto magis metas humanitatis transcendens, meruit videre coelestia. Et cui certa negabantur spatia terrarum excedere, secreta sunt concessa penetrare coelestia. Et quanto magis destitutus est humano solatio, tanto ei adfuit divinum. Ibique meruit videre hanc prophetiam de statu praesentis et futurae Ecclesiae, quae inter reliquos Novi Testamenti libros prophetia nominatur, sicut in sequentibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
in de subdit : Etblas phae ma uerunt nomendĩ habentis potestatens
suꝑ has plagas : Dum enĩscos patienter & firmiterderint ꝑseuerare
infideus que admortẽ a gaudenter ꝑgeread passionem blasphe¬
mabunt dñ : Qui propterea suꝑ has plagas potes tatẽ haberedicit᷑
quia a quo uult ãmoueteas & suꝑ quos uult iustoiudio permittit:
iux taeilud induratut dñs corpharaonis : Neque egerent paenten

Expanded text:
Unde subditur: Et blasphemaverunt nomen Domini, habentis potestatem Unde subditur: Et blasphemaverunt nomen Domini, habentis potestatem super has plagas. Dum enim sanctos patienter et firmiter viderint perseverare in fide usque ad mortem, et gaudenter pergere ad passionem blasphemabunt Dominum. Qui propterea super has plagas potestatem habere dicitur, quia a quo vult, amovet eas: et super quos vult, justo judicio permittit, juxta illud: Ind
Abbreviated transcription (Latin):
runt homines estumagno : qui a sicut dictũ ẽ erit tunc tribula¬
tio qualis non fuit nequefi& : i taut errorẽ inducantursi fierie&ia
decti : Aliter: Ipsiqui cruciabuntur afficient eos aestũ .i. iramag¬
na & angustia a quibus sibi in lata fuerunt cormentã : Quia ante
poterunt occidi quama fidexpi separari : Dumque in superabiles eosui¬
derint: psi magis aestuabuntur aestu iracundiaȩ. indignantes illis
quas intertor menta constantii uiderint: Quod &iã factum : in p¬
secutionescorũmar exrum : Sedtum tanto fi& ualidius q̃uancogra¬
uior erit tribulatio: Amplius quippeisti id÷ repbicruciabuntur in
anima quã scĩ in carne: illi in tertormenta ridebunt̃ istidentibus
stridebt̃: illidm̃ laudabunt : iscipoene exam mes fient : Sicq aestaiaf¬
ficrent hemines humana sapientes i flãmis inuidentiae & maligni¬
tatis eos consũ marifariEnt insuperabiles usq: ad mortẽmanentes:

Expanded text:
runt homines aestu magno. Quia, sicut dictum est, erit tunc tribularunt homines aestu magno. Quia, sicut dictum est, erit tunc tribulatio qualis non fuit, neque fiet, ita ut in errorem inducantur, si fieriecti . Aliter: Ipsi qui cruciabuntur, afficient eos aestu, id est, ira magna et angustia, a quibus sibi illata fuerint tormenta, quia ante poterunt occidi, quam a fide Christi separari: dumque insuperabiles eos viderint, ipsi magno aestuabunt aestu iracundiae, indignantes illis, quos inter tormenta constantes viderint. Quod etiam factum est in persecutione sanctorum martyrum, sed tunc fiet tanto validius, quanto gravior erit tribulatio. Amplius quippe isti, id est, reprobi cruciabuntur in anima quam sancti in carne. Illi inter tormenta redibunt, isti dentibus stridebunt. Illi Deum laudabunt, isti pene exanimes fient: sicque aestu afficient homines humana sapientes, id est, flammis invidentiae et malignitatis eos consumi facient, insuperabiles usque ad mortem manentes.
Abbreviated transcription (Latin):
fialam suã in solẽ: Sol in sacro doquio diuersas habet significationes :
onitur in bono & inmalo: Aliquando significat xp̃m dequo scriptũ ÷
uobis timentibus nonien ieum orietursoliustitiae : Aliquan do
significat & tribulationem presentis uitae iuxta quod in parabola
iacti s eminis dicitur : Quia aliud cecidit suꝑ petrã & statim ut ortus :
sol ex aruit: hic aũt solem intellegamus ipsum dampnatũ homi¬
nẽ quise in nouissimis diebus solemius titiae. menti xurcumsint
ineo densissimȩ tenebrae xumbra mortis : Insolem itaque angelus
fialã effudit quando p̃dicatores aduersum antix p̃mec eius minis¬
tros uerbũ predicationis ꝓferunt: Et datũ ẽ illi a estuaffic ercho¬
mines : Hoc adutrũq: potest referri : Aestus ꝑ secutionẽ significat
homines a estu & igni .i. ꝑ sȩcutione ualedissima qualis nũquã fuit
neque fi& sicut dñs in euuangelio dicit : Vnde subditur : Estuaue¬

Expanded text:
phialam suam in solem. Sol in sacro eloquio diversas habet significationes, et phialam suam in solem. Sol in sacro eloquio diversas habet significationes, et ponitur in bimentibus nomen meum orietur sol justitiae , aliquando significat et tribulationem praesentis vitae, juxta quod in parabola jacti seminis dicitur, quia aliud cecidit supra petram, et statim ut ortus est sol, exaruit. Hic autem solem intelligamus ipsum damnatum hominem, qui se in novissimis diebus solem justitiae mentietur, cum sint in eo densissimae tenebrae et umbra mortis. In solem itaque angelus phialam effundit, quando praedicatores adversus Antichristum et ejus ministros verbum praedicationis proferunt. Et datum est illi aestu afficere homines et igne. Hoc ad utrumque potest referri. Aestus persecutionem significat homines aestu et igne, id est, persecutione validissima, qualis nunquam fuit neque fiet, sicut Dominus in Evangelio dicit. Unde subditur: Et aestuave
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ dicentem ut angelum intellegeremus: sed audiui alterũ.
dicens ÷. alterum uerbũ ab eore ptitum : Ipse enim angelus. qui
Potest enimspecialiter deheretticis intellegi. ex quorum ore habun¬
dantia eloquiorum tconquam flumina decurrere uidentur :
Sed his qui sanguinẽ scõrũ & ꝓphetarum fundunt in sanguinẽ con¬
uersi sangui nẽbibunt: qui a dũ uerba legis & ꝓph&arum elo¬
quia dictaq apłorum in falsossensus commutant. a gente ꝑ¬
sec utionis articulo ipsum nomen xp̃i quod falsoten ebant amittunt.
taque apłorũ de prauantes quasi ipso s occiderunt : ddignũ ÷ ut ꝑtemporalia quȩ
ante calcauerunt flagella ipsum sanguinem quem effuderunt quo
x animassuas cruentauerunt coram hominib: bibant ÷ nomentuũ
quod falso colebant publicenegent & corruptionibus carnis inanis
głȩ & appetiture frenauerant iterare presumant : Etquartus effudit

Expanded text:
alterum dicentem, ne angelum intelligeremus, sed, Audivi alterum alterum dicentem, ne angelum intelligeremus, sed, Audivi alterum dicens, id est, alterum verbum ab eo repetitum. Ipse enim angelus qui Potest hoc specialiter de haereticis intelligi, ex quorum ore abundantia eloquiorum tanquam flumina decurrere videtur. Sed hi qui sanguinem sanctorum et prophetarum fundunt, in sanguinem conversi, sanguinem bibunt: quia dum verba legis, et prophetarum eloquia, dictaque apostolorum in falsos sensus commutant, agente persecutionis articulo, ipsum nomen Christi, quod falso tenebant, amittunt, taque apostolorum depravantes, quasi ipsos occiderunt, dignum est ut per temporalia quae ante calcaverunt flagella ipsum sanguinem, quem effuderunt, quo et animas suas cruentaverunt, coram hominibus bibant, id est nomen tuum quod falso colebant, publice negent, et corruptionibus carnis, quasi gloriae appetitu refrenaverant, iterare praesumant. Et quartus angelus effudit
Abbreviated transcription (Latin):
persecutipates uestri. & occidertꝰ eos qui prenunti abant
de aduentuiusti Eentiles qd que similiter multum scõrum
martyrum sanguinem fuderunt sicut nero ericifixit petrum. decolla¬
uit paulum & multos alios : hiom̃s iusto dĩ iudicio postea biberunt san¬
guinem idẽ uindictam sangunis pertulerunt. uel in presenti
sicut iudaei & ipse nero ut perderent & presentem & futuram
uitam uul in infernodam ꝓnati & perpetu is cruciatibus traditi
a generatione hac .÷. ageneratioere ꝓborum qui effusus est super
terram a sanguine abelusque ad sanguinem zachariae
Aliter: Sanguis scõrum ꝓph&arum : intellegitur sp̃italis
sensus illorum : Qui igitur sanguineni ꝓro plietarum uel
ceterorum scõrum fuderit .i. qui sp̃italem illorum sensum in ter¬
renum intellectũ conuerterit : sanguinem bib& .÷ uindictam
sanguinissustinebit: hoc ÷ quicquid uitale habere uidetur ꝑd&.
sanguinibus debrietur : Et audiui alterum. sub̵ uerbum dicens.

Expanded text:
persecuti patres vestri? Et occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu justi. Gentiles quoque similiter multum sanctorum martyrum sanguinem fuderunt, sicut Nero crucifixit Petrum, decollavit Paulum et multos alios. Hi omnes justo Dei judicio postea biberunt sanguinem, id est, vindictam sanguinis pertulerunt: vel in praesenti, sicut Judaei et ipse Nero, ut perderent et praesentem vitam et futuram: vel in inferno damnati, et perpetuis cruciatibus traditi.a generatione hac reproborum, qui effusus est super terram a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae. Aliter: Sanguis sanctorum prophetarum intelligitur spiritualis sensus illorum. Qui igitur sanguinem prophetarum vel caeterorum sanctorum fuderit, id est, qui spiritualem illorum sensum in terrenum intellectum converterit, sanguinem bibet, id est, vindictam sanguinis sustinebit. Hoc est, quidquid vitale habere videtur, perdet, sanguinibus debrietur. Et audivi alterum. Subauditur, verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
confusio nuditatistuae : uestim̃ta in hocloco intellegunt᷑ in nocentiabaptrsma¬
tis xornam̃ta uirtutũ fidei scilic& caritatis cȩterorũq bonorũ operũ qͥb: co
uirtutib: habundabit Ipsa ÷ enĩ radix omniũ bonorũ Quae igne ꝓbatur:
quia ꝑ amorem sp̃s ueracit̃ accendit᷑ qui habuerit uestimentis albis

Expanded text:
confusio nuditatis tuae. Vestimenta in hoc loco intelliguntur innocentia baptismaconfusio nuditatis tuae. Vestimenta in hoc loco intelliguntur innocentia baptismatis et ornamenta virtutum, fidei scilicet et charitatis, caeterorumque bonorum operum, quibus virtutibus abundabit. Ipsa est enim radix omnium bonorum quae igne probatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
diteris incȩloneq &iã rectã scientiã : Nuduis qͥa spoliatus uirtutib: Cȩus quia
ñ habes lumenscientiȩ : uerũ quia dñs misericors ẽ &iam tales ut adferuo¬
rem redeantꝰ ortat᷑ consubiungit Suad eo tibi emereame aurĩq fusi o
ihm̃ xp̃m qͥ ꝓbatus ẽ igne passionis sputus ÷ flagellatus est dirisus adultimũ
crucifixus & mortuus : Tam̃ hȩcomĩa patient̃ ferens orabat ꝓsuis ꝑsecu¬
torib dicens : Pat̃. ne statuas illis hoc peccatũ. Dicit᷑ergo cuilib& : Sua¬
deo tibi emere ameaurum & cȩtera: đ siis uirtutibus
habundare studeto imitare xp̃m.
siue cum adõ flagellaris. siue cum a proximis inlatama la
sustines ut &ipse fias aurũ incendio tribulationis decoctũ iuxta illud psalmistȩ : ꝓbasti
fias .i. ut multis uirtutib: habundes : Et uestim̃tis induaris ut ñ appareat tunc¬

Expanded text:
diteris in coelo, neque etiam rectam scientiam; Nudus, quia spoliatus es virtutibus; Caecus, quia diteris in coelo, neque etiam rectam scientiam; Nudus, quia spoliatus es virtutibus; Caecus, quia non habes lumen scientiae. Verum quia Dominus misericors est, etiam tales ut ad fervorem redeant hortatur, cum subjungit: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum i probatus est igne passionis, sputus, flagellatus, derisus, ad ultimum crucifixus et mortuus, tamen haec omnia patienter ferens orabat pro persecutoribus suis dicens: Pater, ne statuas illis hoc peccatum . Dicitur ergo cuilibet: Suadeo tibi emere. Eme aurum, id est, si vis virtutibus abundare, studeto imitari Christum, sive cum a Deo flagellaris, sive cum a proximis illata mala sustines, ut et ipse fias aurum incendio tribulationis decoctum, juxta illud Psalmistae : Probasti s albis induaris, et non appareat
Abbreviated transcription (Latin):
dos aut̃ ñ conuertunt . quia eorũ uerba despiciunt dũ insua securitate
tor pescunt : Quos exortari desistunT & uelut infructuosã terrã dẽser̃ qͥa ad me¬
liorem uitã nequaquã posse reformari conspiciunt : Facilius estenĩquẽ lib&
paganũ ad fidem xp̃i ad ducere . quã taliũquẽ lib& suo tẽporead feruorem
sp̃s reuocare : Quia dicis qđ diuessũ et c&̃. Multi sunt qui hoc dicunt. Diues
sũinquit infide qui a dñs dicit. qui crediderit &baptixatus fuerit salius
erit. Et locupleatus sum quia & rectedoceo & malis operib: ñ seruio.
Aliusdicit nullius egeo quia recte credens ñ solũ mala non ꝑpetrat.
tues miser Dũ temet ipsum decipis quiaput a ste saluariꝑfidem solum¬
modo cũ scriptũ sit . fides siñ habeat operamortua est in sem& ipsa. Mise¬
rabilis qͥ a nec illudintellegis qđ tem &ipsũ deludis : Pauꝑ qñ habes operaqͥbus

Expanded text:
dos autem non convertunt, quia eorum verba despiciunt, dum in sua securitate dos autem non convertunt, quia eorum verba despiciunt, dum in sua securitate torpescunt Quos et exhortari, desistunt, et veluti infructuosam terram deserunt, quia ad meliorem vitam nequaquam posse reformari conspiciunt: facilius est enim quemlibet paganum ad fidem Christi adducere, quam talium quemlibet a suo torpore ad fervorem spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives sum in fide, quia Dominus dicit: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit . Et locuplelatus sum. Quia et recte doceo, et malis operibus non servio. Alius dicit: Nullius egeo, quia recte credens non solum mala non perpetraubditur: nescis quia tu es miser, dum temetipsum decipis, quia putas te salvari per fidem solummodo cum scriptum sit: Fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Et miserabilis. Quia nec illud intelligis quod semetipsum deludis; Pauper quia non habes opera quibus
Abbreviated transcription (Latin):
habundant in feruore sp̃smanent : & circa ultimũ uitȩ suȩ tẽpus torpes¬
cunt & tepidi efficiuntur : Et talib: utiq: omnib: satius e&i ut uł ꝑfecte
boniessent uł extoto mali quã nec boninec mali : Atq ideo subiungit᷑ quia
tepidus es incipiãte euomere exoremeo. Nullus inuenit᷑ calidus qͥ prius
non fuerit frigidus quiane moest bonus quiñ fuerit malus. Om̃s enĩ
peccauer̃ & egent gloria dĩ. Tepidus excalido sol& fieri & frigidoqͥa & alius
exfrigore infidelitatis c̃uersus ad ꝑfectũ iustitiae feruorem ñ tran¬
sit. & alius ab ipso iustitiae calorequo prius feruebat animũ actusque
deflectit : Om̃s aut sicut dictũ est. cognoscimus quia frigidũ uł calidũ
facile in corpus traicit᷑ : Tepidũ cũ magna nausia & uomitu. ab ipso
Os enĩ dñĩ locutum esthoc : qui a tanta scĩ tas erat in illis. ut eaꝵ cordib

Expanded text:
abundant in fervore spiritus manent, et circa ultimum tempus vitae suae torpesabundant in fervore spiritus manent, et circa ultimum tempus vitae suae torpescunt, et tepidi efficiuntur. Et talibus utique omnibus satius esset ut vel perfecti boni essent, vel ex toto mali, quam nec boni nec mali. Atque ideo subjungitur: Quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo. Nullus invenitur calidus qui prius non fuerit frigidus: quia nemo est bonus, qui non fuerit malus. Omnes enim peccaverunt et egent gratia Dei . Tepidus ex calido solet fieri et frigido, quia et alius ex frigore infidelitatis conversus ad perfectum justitiae fervorem non transit, et alius ab ipso justitiae calore, quod prius fervebat, animum actusque deflectit. Omnes enim, ut dictum est cognoscimus quia frigidum vel calidum facile in corpus trajicitur, tepidum autem cum magna nausea et vomitu ab ipso eOs enim Domini locutum est hoc, quia sanctitas tanta erat in illis, ut in eorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓximi seͥ ꝓpt̃ in anẽ iactantiã ut ab omnib: laudent᷑ sicut faciebant scribe
& pharis ȩi quidantes elemosinas ante se canebant tubas . Et tales &iam
nec calidi nec frigidieẽ cognoscunt᷑ quia quiindigentiã pauperũ subleuant
cũ amore caritatis hoc faceredebent. Audientes illudaplĩ : Si distribuero
terrenarum facultatum dimittunt & ad monas teriũ uenientes ha¬
cere credunt qđ sua dimiserunt . qđ uaria crimina sub habitu religionis
constituti ñ admittunt . atq id circo dormiunt bibunt. & secure uiuunt:
Dumq: hoc faciunt tepidi existunt meliusq fuerat illis morari in sło ubi & sua
peccata recognoscerent : & aliquando perdĩmisericordiã conpunctibonis
operib: studerent : quã in monas terio manere &ita ab onis operib: cessare
Aiiquoq: sunt qui abfantia sua in monasteriis consistunt. bonis operibus

Expanded text:
proximi, sed propter inanem jactantiam, ut ab hominibus laudentur, sicut faciebant Scribae proximi, sed propter inanem jactantiam, ut ab hominibus laudentur, sicut faciebant Scribae et Pharisaei, qui dantes eleemosynas ante se canebant tuba, et tales etiam nec calidi nec frigidi esse cognoscuntur, quia qui indigentiam pauperum sublevant, cum amore charitatis hoc facere debent. Audientes illud Apostoli: Si distribuero omterrenarum facultatum dimittunt, et ad monasterium venientes, haicere credunt, quod sua dimiserunt, quod varia crimina sub habitu religionis constituti, non admittunt, atque idcirco dormiunt, bibunt et secure vivunt Dumque hoc faciunt, tepidi exsistunt, meliusque fuerat illis morari in saeculo, ubi et peccata sua recognoscerent et aliquando per Dei misericordiam compuncti, bonis operibus studerent quam in monasterio manere, et ita a bonis operibus cessare. Alii quoque sunt, qui ab infantia sua in monasteriis consistunt, bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
intra scuĩm aecdesiam constituti. quiuitã quidẽ ab omnicriminecusto diunt
sed tam̃ inagenda qͣ lib& bona ñ ad surgunt & hitales nec frigidineccalidis
quia ñ sufficit malacauere nisi stude at quis & bona facere: Iuxta illu d psal¬
mistȩ declina amalo & facbonũ. Tales quippe desuis operib: fisisolent
dicere ecce aliena onrapio iy licita nulla cõmitio non adulteriũ nam
hornudũ non deniq: his similia facio : sufficatmihi n agere ideoq & ri¬
s fiducialit̃ ut Dumq: haec dicit indigenib: ꝓpria ñ triburtaq i
te nes rapinã ñ mecuit tenere tenaciã nec recordatur quidiui silie ñi doo
dipnatusest qđ aliena rapuerit sed quia ꝓ pria ñ distribuit. Suii quoq
& alii qui aliena non rapiunt ꝓpria distribuun. sed hoc ñ caus a dilectionisdĩ

Expanded text:
intra sanctam Ecclesiam constituti, qui vitam quidem ab omni crimine custodiunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui vitam quidem ab omni crimine custodiunt, sed tamen in agendo quaelibet bona non assurgunt. Et hi tales nec frigidi, nec calidi sunt quia non sufficit mala cavere, nisi studeat quis et bona facere. Juxta illud Psalmistae: Declina a malo et fac bonum Tales quippe de suis operibus fisi, solent dicere: Ecce aliena non rapio, illicita nulla committo, non adulterium, non homicidium, non denique his similia mala facio, sufficit mihi mala non agere, ideoque et propriis fiducialiter utor. Dumque hoc dicit, indigentibus propria non tribuit. Et qui tenet rapinam, nec metuit tenere tenaciam, nec recordatur quia dives ille non ideo damnatus est quod aliena rapuit, sed quia propria non distribuit Sunt quoque et alii qui aliena non rapiunt, propria distribuunt, sed hoc non causa dilectionis Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
uit sibi aequalem quam carnem postmodũ suscipere uoluit Soletenim
plerumq: sacrascriptura eaqͣ futur a sunt quasiiã facta narrare. Nam
mirũ
supsum caput electorum in sup̃ destinatien ante quã quic quã facer& ordina¬
uit ut ẽẽ cpudelectorũ : deipso enĩ dicit apłs ut sit in oimnib: ipse primatũ¬
meo frigidiitaq: sunt iudei uel pagani ab eoscilic& glacialirigore constriti
quidicit : Ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ ponã sedẽ meã adaquilonẽ
& erosimilis cltissimo : A quilo enĩ uentus frigiđ diaboł est ciu in canticis
ueniaust̃ ueniat sp̃s sc̃s qui suoaduentu calefaciat& in lumin & corda hominũut
liũ corda tangit quo in flãmatiferuentes efficiunt : quia quanto sepeaatores
fuis serecor dant᷑ eo am plius liberatorẽ suũ diligere appetunt cũ recedente
iniquitate ignes ct caritas eorũ. Detalib: in euangelio dñs dicit: Gaudiũ ÷
in caelo supuno pecatore penitentiã agente &c̃a Sunt auĩ & quidã iusti¬

Expanded text:
vit sibi aequalem, cum carnem postmodum suscipere voluit. Solet enim plerumque sacra Scriptura ea quae futura sunt, quasi jam facta narrare. Nam mirum, ipsum caput electorum in sua praedestinatione antequam quidquam faceret, ordinavit ut esset cmeo. Frigidi itaque sunt Judaei vel pagani, ab eo scilicet glaciali rigore constricti, de quo dicitur: Ascendam super altitudinem nubium, ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis AltissiVeni, auster, veniat spiritus sanctus, qui suo adventu calefaciat et illuminet corda hominum, ut s Spiritus talium corda tangit. Quo inflammati, ferventes efficiuntur: qui quanto se peccatores fuisse recordantur, eo amplius liberatorem suum diligere appetunt, cum recedente iniquitate, ignescit charitas eorum. De talibus in Evangelio Dominus dicit: Gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Sunt autem et quidam
Abbreviated transcription (Latin):
quae s̃ incelod interra inmare& inomnib: abrssis. ꝑ uerbũ dĩ facta sunc Iuxta
quna ipseestanteomã Neq enimpat̃ filiũ praecessit tempore sedorgine
sicut nec radius solisue lignis sium praeceditcalor e uelsplendor ẽ Sẽꝑ enim
fuit pat̃ semꝑ ũ eo filius quuitiq a patrenon est creatus sed genitus : prinaipium
itaq om̃is creaturȩ dicitur quia ab illo cuncta existendi habent initium:
Vnde & ipse interrogantib: iudeis quis e& respondit : Principium
qđ & loquor uob : undo & paułdicit. Qui est imago dĩ inuisibilis primoge¬
nitus omis creaturȩ. Quem &iã neputemus creatum statim subiunx̃ in quo
condita sunt uniuerse Primo genitus ergo ÷ omis creaturȩ aquo& ꝑquẽ
omiscreatura eorta÷ Arriani diunt qđ filius dicreatura ẽ in diuinitate

Expanded text:
et in omnibus abyssis, per verbum Dei facta sunt. quia ipse est ante omnia. Neque enim Pater Filium praecessit tempore vel origine, sicut nec radius solis vel ignis suum praecedit calorem vel splendorem. Semper enim fuit Pater, semper cum eo Filius, qui utique a Patre non est creatus, sed genitus. Principium itaque omnis creaturae dicitur, quia ab illo cuncta exsistendi habent initium. Unde et ipse interrogantibus Judaeis quis esset respondit: Principium qui et loquor vobis . Unde et Paulus dicit : Qui est imago invisibilis Dei, primogenitus omnis creaturae. Quem etiam ne putemus creatum, statim subjunxit: In quo condita sunt universa. Primogenitus ergo est omnis creaturae, a quo et per quem omnis creatura exorta est. Ariani dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis deseruientiũ qui ñ inqui nauer̃ uestim̃tasua hoc est uestẽ baptis ma¬
tis uestẽ scilic& in mortalitatis atq: innocentiae : Istas̃ nimirum
uestim̃ta quib: diabolus inparadiso primũ bominẽ expoliauitcũsibi
huno ꝑpeccati consensũ strauit : Quibi uestim̃tis tunc homoornatus ex¬
titit cũ ꝑimmolationẽ uituli saginatiiunior filius patrire conciliatus pri¬
guit qui postbaptis matis sacram̃tũ morta letrim̃ ñ admittit : Sed quia pau
as quia contagione criminis sepostbaptismũ in maculatos custodiuts id¬
circo p̃mittre : habes pauca nomina in sardis quiri in qui nauer̃ uesti¬
m̃ta sua : De quib adhuc subdit᷑: & ambulabuñ mecumin albis
qui adignis : Illi ambulabuñ cũ eo in albisqui in nocentiã & sc̃itatẽ illius
quantũ eis est possibi leimitant᷑: Prȩceditquippex p̃sexẽpla dosequnt᷑¬

Expanded text:
ui non inquinaverunt vestimenta sua, hoc est vestem baptismatis, vestem scilicet immortalitatis atque innocentiae. Ista sunt nimirum vestimenta, quibus diabolus in paradiso primum hominem exspoliavit, cum sibi hunc per peccati consensum stravit. Quibus vestimentis tunc homo ornatus exstitit, cum per immolationem vituli saginati, junior filius patri reconciliatus, prigit, qui post baptismatis sacramentum mortale crimen non admittit. Sed quia pauci sunt qui a cognitione criminis se post baptismum immaculatos custodiant, idcirco praemittitur: Habes pauca nomina in Sardis, qui non inquinaverunt vestimenta sua. De quibus adhuc subditur: Et ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt. Et illi ambulabunt cum eo in albis, qui innocentiam et sanctitatem illius, quantum eis est possibile, imitantur. Praecedit quippe Christus exempla dan
Abbreviated transcription (Latin):
untellegis Haecdcit am̃testis fidelis Am̃ grecus sermoc̃ latineint̃ statũ
ueum siue fidoliter: Quod uerbum nemoint̃ p̃tatũ : in aliã linguã
transtulit. sed eisdem litteris apud om̃sgentes habet᷑ : Vertias autem
ipse ÷ xx̃s. qui ineuan gelio dicit : Egosũueritas unde &ipsemaxime in
euan gelio hodur aom̃to suũ sermonẽ firmat: Acsidicat qr ueritas sum
in cõmut abilis ꝑ huiusorationis particulã demonstro Ipse ẽ enĩ singulari¬
ter am̃ .÷ sempiterna ueritas : atq: id eo ut in commutabilis ista uerita saẽ t̃na
ostendat᷑ &iã ipsũ uerbũ anulo cõmutatũ ẽ in t̃p̃te. De quo & iam
subditur Testisfidelis Sed numquid non fuert̃ aliitestes fideles ÷ uen¬

Expanded text:
testis et fidelis verus. Amen Graecus sermo est, Latine interpretatur verum, sive fideliter, quod verbum nemo interpretum in aliam linguam transtulit, sed eisdem litteris apud omnes gentes habetur, veritas autem ipse est Christus qui in Evangelio dicit: Ego sum veritas . Unde et ipse maxime in Evangelio hoc juramento suum sermonem firmat, acsi dicat, quia veritas sum incommutabilis, per hujus orationis particulam demonstro. Ipse enim singulariter amen, id est, sempiterna veritas, atque ideo ut incommutabilis ista veritas et aeterna ostendatur, etiam ipsum verbum a nullo commutatum est interprete. De quo etiam subditur, testis fidelis. Sed nunquid non fuerunt alii testes fideles,
Abbreviated transcription (Latin):
lui celsitud prouenit. hincreges hinc sucerdotes hincxp̃i antuo cast̃
ubiauit̃ totius suma selutis slnit ibitandemhic lt debitu finc̃ acriput¬
TUR
TANGELO LAODICIAE ECCLESIAE SCRIBE
aodicia int̃p̃tatur trib: amabilis dño siue fuert inuomitu quȩ
utiq. Iñp̃tationes amb& etđȩ lao dicensiũ aptant᷑ in quaerunt quidã spu
feruentes & dĩ amorededitiatq: aliitepidi Ideoq ut noxii cibieuem ass
hpaet aut̃ uerbaq̃ etłae lao dicensium dicuntur generali ecłae c̃ueniuN
da ÷ adutilitatem fideliũ futurorũ Siue qd illidicit᷑ omnior dini
torum tuorum q̃ audis reconde : librienĩ & scõs significant & ipsum

Expanded text:
hinc celsitudo provenit, hinc reges, hinc sacerdotes, hinc Christiani vocamur. Ubi autem potius nomen salutis sonat, ibi tandem hic liber debitum finem accipTUR angelo Laodiciae Ecclesiae scribe. Laodicia interpretatur tribus amabilis Domino, sive fuerunt in vomitu. Quae utique interpretationes ambae Ecclesiae Laodicensium aptantur, in qua erant quidam spiritu ferventes, et Dei amore dediti, atque alii tepidi, ideoque ut noxii cibi evomendi. Haec autem verba quae Ecclesiae Laodicensium dicuntur generali Ecclesiae conveniunt, da ad utilitatem fidelium futurorum. Sive quod illi dicitur, omni ordini torum tuorum qui audiunt reconde. Libri enim et sanctos significant, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃senti comparatione illius uirtutis ꝗͣ habitur a ẽ in futuro : quando nulla
tristitia nullo labore affligetur: ECCEHABO Desiagoga satane qui sedi¬
cunt iudeos eẽ & non sunt sedmentiuntur : hoc ex partequidẽ iã cõpletũest

Expanded text:
cclesia in praesenti comparatione illius virtutis, quam habitura est in futuro quando nulla cclesia in praesenti comparatione illius virtutis, quam habitura est in futuro quando nulla tristitia, nullo labore affligetur. Ecce davo de Synagoga Satanae, qui se dicunt Judaeos esse, et non sunt, sed mentiuntur. Hoc ex parte quidem jam completum est
Abbreviated transcription (Latin):
QViuObica Habesuir tuitem & seruasti uerbum meũ añ negasti nom̃ meũ :¬
sed inregis xp̃i gratiaconfidit : & seruastiuer bummeum÷ uerbũ fiders i tiori
sc̃i int̃ ꝑturbationesistius scłi insuperabiles & inuicti modicam uirtutem balt
dicuntur cum multa sit quia multa ꝑxp̃m parua aũt ꝑseposse r̃ sumunt:¬
unde & dicunt : Indõ faciemus curtutem e upse adnichiłam dedu c& inimi¬
cosnostros : Vnde &ipłs paulus cumdixisse seplus amrib: labarasse
Apłis. cs tossuae humilitatis statim subnexuit dicens : ponaut̃ eg.
sed gratia dĩ mecum : & alibi : Omã inquit possum in eoquime c onfortat: Schtaq
dicitur modica hibes uirtut ẽ tã quã diceretur : paruã teputas habereiur¬
tutem sed in hocmagnã habes : quia me largiente tenes uerbum fidei
meȩ & non negasti nomen meũ : & id eo perme multa potuistiquia in

Expanded text:
Quia modicam habes virtutem, et servasti verbum meum, et non negasti nomen meum Quia modicam habes virtutem, et servasti verbum meum, et non negasti nomen meum sed in regis aeterni gratia confidit. Et servasti verbum meum, id est verbum fidei, sancti inter perturbationes hujus saeculi insuperabiles et invicti, modicam virtutem habere dicuntur, cum multa sit, quia multa per Christum, parva autunde et dicunt : In Deo faciemus virtutem, et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Unde et apostolus Paulus cum dixisset se plus omnibus laborasse apostolis, custos suae humilitatis statim subnexuit, dicens: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Et alibi: Omnia, inquit, possum in eo qui me confortat . Sic itaque dicitur: Modicam habes virtutem, tanquam diceretur: Parvam te putas habere virtutem, sed in hoc magnam habes, quia me largiente tenes verbum fidei meae, et non negasti nomen meum, et ideo per me multa potuisti, quia in