comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓscriptionibus. Eo accedit quod iustitia inuisa ẽ. quod om̃s
ꝗ deum sequi uolunt. non im̃ odio habentur. sed uexantur
omnibus contumelus. excruciantur multiplici genere poe¬
naꝵ. et ad impios cultus manufactoꝵ deoꝵ. non ratione
aut ueritate. sed nefanda corpoꝵ laceratione coguntur.
Num igitur oportet ad haec eadem resurgere. aut reuerti ho
mines ad uitam in qua tun eẽ non possunt. Cum ergo iu¬
sti tam uiles habeantur. tam facile tollantur. quid putemus
futurum fuisse siꝗs ab inferis rediens uitam postliminio re¬
cepisset: Auferetur ꝓfecto ab oculis hominum ne uiso eo
uel audito deos uniuersi reꝗrerent. et ad unius se dei cultu
religionemq conuerterent. Ergo semel fieri resurrectionem
necesse ẽ. cum malum fuerit ablatum qm̃ eos ꝗ resurrexe¬
rint. nec mori iam ulterius. nec ullo modo iuolan fas ẽ ut
beatam possint agere uitam. quoꝵ mors resignata ẽ. Poetae

Expanded text:
proscriptionibus. eo accedit quod iustitia inuisa est, quod omnes, proscriptionibus. eo accedit quod iustitia inuisa est, quod omnes, qui deum sequi uolunt, non tantum odio habentur, sed uexantur omnibus contumeliis et excruciantur multiplici genere poenarum et ad inpios cultus manu factorum deorum non ratione aut ueriNum igitumines ad uitam, in qua tuti esse non possunt? cum ergo iusti tam uiles habeantur, tam facile tollantur, quid putemus futurum fuisse, si & quis ab inferis rediens uitam postliminio recepisset? auferretur profecto ab oculis hominum, ne uiso eo uel audito deos uniuersi relinquerent et ad unius se dei cultum religionemque conuerterent. ergo semel fieri resurrectionem necesse est, cum malum fuerit ablatum, quoniam eos qui resurrexerint nec mori iam ulterius nec uiolari ullo modo fas est, ut beatam possint agere uitam quorum mors resignata est. poetae
Abbreviated transcription (Latin):
stitun rursus ad uitam mille annis cum deo regnet. Deus
enim ueniet in orbe hoc ab omni labe purgato. rediuiuas iu¬
stoꝵ aiãs corporibꝰ innouatis ad sempiternam bt̃tudinem
suscitet. Itaq praeter aquam obliuionis uera sunt cetera ⁊¬
quam ideirco finerunt neꝗs illis opponeret cur ergo non
meminerint se aliqñ uixisse. aut qui fuerint. aut quae gesse¬
rint. Sed nihilominus tñ uerisimile non putatur. et res tota
uelut licenter ac fabulose ficta respuitur. Nobis autem re
surrectionem affirmantibus. et docentibus aiãs ad alteram
uitam non oblitas sui. sed in eodem sensu ac figura eẽ redi¬
turas. illud opponitur. Tot iam saecula transierunt. quis
unꝗͣ unus ab inferis resurrexit. ut ecemplo eius fieri posse
credamus: At enim resurrectio fieri non põt. dñante adhuc
iniustitia. hoc enim saeculo necantur hoĩes ui ferro. insidus.
uenenis. et afficiuntur iniuirus egestate: carceribꝰ. tormentis.

Expanded text:
stituti rursus in vitam, mille annis cum Deo regnent. Deus stituti rursus in vitam, mille annis cum Deo regnent. Deus enim veniet, ut orbe hoc ab omni labe purgato, redivivas justorum animas, corporibus innovatis, ad sempiternam beatitudinem suscitet. Itaqquam idcirco finxerunt, ne quis illis opponeret: \'cur ergo non meminerint se aliquando uixisse aut qui fuerint aut quae gesserint?\' sed nihilominus tamen ueri simile non putatur et res tota uelut licenter ac fabulose ficta respuitur. nobis autem de resurrectione adfirmantibus et docentibus animas ad alteram uitam non oblitas sui, sed in eodem sensu ac figura esse redituras illut opponitur: \'tot iam saecula transierunt: quis umquam unus ab inferis resur- rexit, ut exemplo eius fieri posse credamus?\' at enim resurrectio fieri non potest dominante adhuc iniustitia. hoc enim saeculo necantur homines ui ferro insidiis uenenis et adficiuntur iniuriis egestate carceribus tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
nulla. Nam cum ꝓphae assiduis contionibus praedicarent uidi¬
caturum eẽ de mortuis filium dei. et haec anuntiatio nõ later&
qm̃ rectorem caeli deum non alium putabant eẽ ꝗͣ iouem ui¬
dicare apud inferos iouis filium tradiderunt. sed tñ non
apollinem aut liberum aut mercurium ꝗ caelestes putant᷑.
sed ꝗ mortalis fuerit et iustus uel minoem uel eacum uel
rhadamanthum. Corruperunt igitur poetica licentia quod
acceꝑant. Uel opinio ueritatem ꝑ diuersa ora sermonesq ua¬
rios dissipata mutauit. Nam quod peractis apud inferos
mille aunis.rursus ad uitam restitui cecinerunt. marone
ita dicente. Has omnes ubi mille rotam uoluere perannos
Letheum ad flumen deus euocat agmine magno. Scilicet
immemores supera ut conuexa reuisant. Rursus et incipi¬
ant in corpora uelle reuerti. Haec eos ratio feffellit. quod re-¬
surgent defuncti non post mille annos morus suae. sed ut re¬

Expanded text:
nulla. nam cum prophetae adsiduis contionibus praedicarent iudinulla. nam cum prophetae adsiduis contionibus praedicarent iudicaturum esse de mortuis filium dei et haec adnuntiatio non lateret, quoniam rectorem caeli deum non alium putabant esse quam Iouem, iudicare aput inferos Iouis filium tradiderunt, sed tamen non Apollinem aut Liberum aut Mercurium, qui caelestes putantur, sed eum, qui et mortalis fuerit et iustus, uel Minoem uel Aeacum uel Rhadamanthum. corruperunt igitur poetica licentia quod acceperant, uel opinio ueritatem per diuersa ora sermonesque uarios dissipatam mutauit. nam quod peractis ad inferos mille annis rursus ad uitam restitui cecinerunt, Marone ita dicente: has omnis, ubi mille rotam uoluere per annos, Lethaeum ad fluuium deus euocat agmine magno, scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant rursus et incipiant in corpora uelle reuerti, haec eos ratio fefellit, quod resurgent defuncti, non post mille annos mortis suae: sed ut re
Abbreviated transcription (Latin):
cta non resurgent. sed cum impus in easdem tenebras reconden¬
tur ad certa supolicia destinati figmenta hec esse poetas
quidam pugnant ignorantes uñ illa poetae acceꝑint ac negãt
haec fieri posse. nec mirum ẽ ita illis uideri. Aliter enim qͣ res
hẽt traditur a poetis. ꝗ licet sint multo antiꝗores ꝗͣ historici et
oratores. et caetera genera scriptoꝵ. tñ qr mysterium diuini
sacramenti nesciebant et ad eos mentio resurrectionis future
obscuroꝵ ore ꝑuenerat. eam uero temere ac leuiter auditã
in modum commentitiae fabulae ꝓdiderunt. et tñ udem te¬
stati sunt non auctorem se certum. sed opinionem sequit ut
maro ꝗ ait. Sit mihi fas audita loꝗ. Qͣuis igitur uerita¬
tis archana in parte corruꝑint. tñ ipsa res eo uerior inue.¬
nitur. quod cum ꝓpb̃is in parte consentiunt. quod nobis
ad ꝓbationem rei satis ẽ. Errori tã illoꝵ subest ratio nõ

Expanded text:
cta, non resurgent, sed cum inpiis in easdem tenebras recondencta, non resurgent, sed cum inpiis in easdem tenebras recondentur ad certa supplicia destinati. Figmenta haec esse poetarum quidam putant ignorantes unde illa poetae acceperint, ac negant haec fieri posse: nec mirum est ita illis uideri. aliter enim quam res habet traditur a poetis: qui licet sint multo antiquiores quam historici et oratores et cetera genera scriptorum, tamen quia mysterium diuini sacramenti nesciebant et ad eos mentio resurrectionis futurae obscuro rumore peruenerat, eam uero temere ac leuiter auditam in modum commenticiae fabulae prodiderunt. et tamen idem testati sunt non auctorem se certum, sed opinionem sequi, ut Maro qui ait: sit mihi fas audita loqui. quamuis igitur ueritatis arcana in parte corruperint, tamen ipsa res eo uerior inuenitur, quod cum prophetis in parte consentiunt: quod nobis ad probationem rei satis est. errori tamen eorum subest ratio non
Abbreviated transcription (Latin):
poetae in uulturem tuyi transtulerunt. ita sine ullo reuirescen¬
tium corpoꝵ detrimento aduret tantum ac sensu doloris affici¬
et. Sed et iustos cum iudicauerit deus. etiam in igni eos exa¬
minabit. tum quoꝵ peccata uel pondere uel numero praeualue¬
rint. praestringentur igni atq amburentur. quos autem plena
iustitia. et maturitas uirtutis in coxerit. ignem illum non sen¬
tient. habent enim aliquid in se dei quod uim flammae repellat
ac respuat. Tanta ẽ uis innocentiae. ut ab eo ignis ille refugiat
innoxius. qr accipit a deo hanc potentiam ut impios urat. iustis
obtemꝑet. Nec tñ quisꝗͣ putet animas post mortem protinus
uidicari. nam omnes in una communiq custodia detinentur
donec tempus adueniat. quo maximus iudex meritoꝵ faciat
examen. Tum quoꝵ fuerit probata iustitia hi praemium im¬
mortalitatis accipient. Quoꝵ autem peccata et scelera dete¬

Expanded text:
poetae in uulturem Tityi transtulerunt. ita sine ullo reuirescenpoetae in uulturem Tityi transtulerunt. ita sine ullo reuirescentium corporum detrimento aduret tantum ac sensu doloris adficiet. sed et iustos cum iudicauerit deus, etiam igni eos examinabit. tum quorum peccata uel pondere uel numero praeualuerint, perstringentur igni atque amburentur, quos autem plena iustitia et maturitas uirtutis incoxerit, ignem illum non sentient: habent enim aliquid in se dei, quod uim flammae repellat ac respuat. tanta est uis innocentiae, ut ab ea ignis ille refugiat innoxius, quia accepit a deo hanc potentiam, ut impios urat, iustis temperet. nec tamen quisquam putet animas post mortem protinus iudicari: omnes in una communique custodia detinentur, donec tempus adueniat quo maximus iudex meritorum faciat examen. tum quorum fuerit probata iustitia, hi praemium immortalitatis accipient, quorum autem peccata et scelera dete
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt rursus carne induentur. ut in corporibus piaculum soluãt
et tñ non erit caro illa quam deus homini suꝑiecerit huic terre¬
nae similis. sed insolubilis ac ꝑmanens in aeternum. ut sufficere
possit cruciatibus et igni sempiterno. euius natura diuersa est
ab hoc nostro. quo ad uitae necessaria utimur. qui nisi alicuius
materiae fomite alatur. extinguitur. At ille diuinus per se ipsũ
semꝑ uiuit ac uiget sine ullis alimentis. nec admixxtum hẽt
fumum sed est purus ac liquidus et in aquae modum fluuidꝰ.
N on enim in aliqua sursum uersus uergetur. ut noster quem labes
terreni corporis quo tenetur. et fumus intermixtus exilire cogit
et ad caelestem naturam cum trepidatione mobili subuolare.
Idem igitur diuinus ignis una eademq ui et potentia et crema¬
bit impios. et recreabit. et ꝗͣtum e corporibus absumet. tantum
reponet. ac sibi ipse aeternum pabulum subministrabit. quod

Expanded text:
xerunt, rursus carne induentur, ut in coxerunt, rursus carne induentur, ut in coet tamen non erit caro illa, quam deus homini superiecerit, huic terrenae similis, sed insolubilis ac permanens in aeternum, ut sufficere possit cruciatibus et igni sempiterno, cuius natura diuersa est ab hoc nostro, quo ad uitae necessaria utimur, qui nisi alicuius materiae fomite alatur, extinguitur. at ille diuinus per se ipsum semper uiuit ac uiget sine ullis alimentis nec admixtum habet fumum, sed est purus ac liquidus et in aquae modum fluidus: non enim ui aliqua sursum uersus urguetur sicut noster, quem labes, terreni corporis quo tenetur et fumus intermixtus exsilire cogit et ad caelestem naturam cum trepidatione mobili subuolare. idem igitur diuinus ignis una eademque ui ac potentia et cremabit inpios et recreabit et quantum e corporibus absumet, tantum reponet ac sibi ipse aeternum pabulum sumministrabit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ait idem poeta par leuibus uentis. uolueriq simillima somno
quia spiritus ẽ et ipse tenuitate in comprebensibilis Sed nobis
qui sumus corporales. Deo autem cui subiacet posse omnia cõ¬
prehensibilis Primum enim dicimus tantam eẽ dei potestatem
ut etiam incorporalia comprehendat. ut quẽ ad modum uoluerit
afficiat. Nam et angeli deum metuunt quia castigari ab eo
possunt inenarrabili quodam modo. et daemones reformidant
quia torquentur ab eo et puniuntur. Quid ergo mirum si cũ
sint immortales animae. tñ passibiles sint deo: Nam cum in
se nihil habeant solidum et contrectabile a solidis et corpora¬
libus nullam uim pati possunt. sed quia in solis spiritibus ui¬
uunt a solo deo tractabiles sunt. cui uirtus et substantia
spiritalis ẽ. Sed tñ docent nos sanctae lraẽ quẽ admodum poe¬
nas inpii sint daturi. Nam qui peccata in corporibus contra¬

Expanded text:
ait idem poeta, par leuibus uentis uolucrique simillima somno, ait idem poeta, par leuibus uentis uolucrique simillima somno, quia spiritus est et ipsa tenuitate inconprehensibilis, sed nobis, qui sumus corporales, deo autem, cui subiacet posse omnia, conprehensibilis. Primum ergo dicimus tantam esse dei potestatem, ut etiam incorporalia conprehendat et quemadmodum uoluerit adficiat. nam et angeli deum metuunt, quia castigari ab eo possunt inenarrabili quodam modo, et daemones reformidant, quia torquentur ab eo ac puniuntur. quid ergo mirum, si cum sint inmortales animae, tamen patibiles sint deo? nam cum in se nihil habeant solidum et contrectabile, a solidis et corporalibus nullam uim pati possunt: sed quia in solis spiritibus uiuunt, a solo deo tractabispiritalis est. Sed tamen docent nos sanctae Litterae, quemadmodum poenas impii sint daturi. Nam quia peccata in corporibus contra
Abbreviated transcription (Latin):
beatas ad sedem caelestem unde illis origo sit remeare uel in cã¬
pos quosdam fotunatos rapi ubi fruantur miris uoluptatibꝰ.
Impios uero qm̃ se malis uoluptatibus inquinauerint. mediam
quandam gerere inter immortalem mortalemq naturam. et
habere aliquid imbecillitatis ex contagione carnis. cuius de¬
siderus ac libidinibus addictae ineluibilem quendam fucum
trahant labemq terrenam quae cum temporis diuturnitate
penitus inhaeserit eius naturae reddi animas. ut si non exetin¬
guibiles in totum. qm̃ ex deo sint tñ cruciabiles fiant ꝑ cor¬
poris maculam quae peccatis inusta sensum doloris attriburt.
Quam sententiam poeta sic explicauit. Quin et supremo cum
lumine uita relinquit. Non tñ omne malum miseris. nec fun¬
ditus omnes Corporeae ecedunt pestes penitusq necesse est
Multa dui concreta modis in olescere miris. Ergo exercentur
poenis ueteꝵq maloꝵ Supplicia expendunt. Haec ꝓpemodũ
uera sunt. Anima enim cum diuortium fecit exx corpore. ẽ. ut

Expanded text:
beatas ad sedem caelestem, unde illis origo sit, remeare uel in campos quosdam fortunatos rapi, ubi fruantur miris uoluptatibus, impias uero, quoniam se malis cupiditatibus inquinauerint, mediam quandam gerere inter immortalem mortalemque naturam et habere aliquid inbecillitatis ex contagione carnis, cuius desideriis ac libidinibus addictae ineluibilem quendam fucum trahant labemque terrenam: quae cum temporis diuturnitate penitus inhaeserit, eius naturae reddi animas, ut si non extinguibiles in totum, quoniam ex deo sint, tamen cruciabiles fiant per corporis maculam, quae peccatis inusta sensum doloris adtribuit. quam sententiam poeta sic explicauit: quin et supremo cum lumine uita reliquit, non tamen omne malum miseris nec funditus omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque malorum supplicia expendunt. haec propemodum uera sunt. anima enim cum diuortium fecit a corpore, est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ergo isti gloriantur sacroꝵ uetustate quoꝵ et
origo et ratio. et tempora deprehensa sunt. Re¬
stant adhuc aliqua quae ad arguendas religiones
falsas plurimum ualeant. Sed iam finem libro
facere decreui. ne modum excedat. Ea enim ple¬
nius sunt exequenda ut omnibus refutatis quae
ueritati uidentur obstare. homines qui bonoꝵ igno
rantia uagantur incerti ad religionem ueram pos¬
simus imbuere. Primus autem sapientiae gradus
ẽ falsa intelligere. secundus uera cognoscere. Ergo
apud quem prima haec institutio nostra profecerit
qua falsa deteximus. excitabitur ad ueri cognitionẽ
qua nulla ẽ homini iocundior cuoluptas. et erit iã
e caelestis disciplinae sapientia dignus qui ad cognoscẽ¬
da caetera libens ac paratus accesserit:¬

Expanded text:
ergo isti glorientur sacrorum uetustate, quorum et ergo isti glorientur sacrorum uetustate, quorum et origo et ratio et tempora deprehensa sunt. Restant adhuc aliqua quae ad coarguendas religiones falsas plurimum ualeant, sed iam finem libro facere decreui, ne modum excedat. ea enim plenius sunt exequenda, ut ommbus refutatis quae ueritati uidentur obstare homrantia vagantur incerti, ad religionem veram possimus imbuere. Primus autem sapientiae gradus est, falsa intelligere; secundus, vera cognoscere. Ergo apud quem haec prima institutio nostra profecerit, qua falsa deteximus, excitabitur ad veri cognitionem, qua nulla est homini jucundior voluptas; et erit jam sapientia coelestis disciplinae dignus, qui ad cognoscenda caetera libens ac paratus accesserit
Abbreviated transcription (Latin):
litur. Theophilus in libro de temporibus ad auctolicũ
scripto ait in historia sua thallum dicere quod belus
quem babylonii et assirii colunt. antiquior troiano bel¬
turno aequalem fuisse. et utrunq uno tempore adole¬
uisse quod adeo uerum ẽ ut ratione ipsa colligi pos¬
sit. Nam et agamenon qui gessit troicum bellum
iouis abnepos fuit et achilles aiaxq pronepotes.
et ulixes eodem gradu proximus. Priamus ꝗdem
longa serie. sed auctores quidam traduntur dar¬
danum et lasium corithi filios fuisse non iouis. Nec
enim si ita fuisset ad usus impudicos ganymedem
pronepotem suum habere potuisset. Itaq parentibꝰ
illoꝵ quos supra nominaui si congruenter annos di¬
uidas numerus consentier. Ab excidio autem troia¬
nae urbis colliguntur anni millequadringenti septu¬
aginta. Ex hac tempoꝵ ratione manifestum ẽ ante
annos non amplius ꝗͣ mille octingentos natum eẽ
saturnum. qui sator omnium deoꝵ fuit. Non

Expanded text:
litur. Theophilus in libro de temporibus ad Autolycum litur. Theophilus in libro de temporibus ad Autolycum scripto ait in historia sua Thallum dicere quod Belus, quem Babylonii et Assyrii colunt, antiquior Troiano belturni aequalem fuisse et utrumque uno tempore adoleuisse. quod adeo uerum est, ut ratione ipsa colligi possit. nam pt Agamemnon, qui gessit Troicum bellum, Iouis abnepos fuit et Achilles Aiaxque pronepotes, et Ulixes eodem gradu proximus, Priamus quidem longa serie.... sed auctores quidam tradunt Dardanum et Iasium Corythi filios fuisse, non Ionis: nec enim si ita fuisset, ad usus inpudicos Ganymeden pronepotem suum habere potuisset. itaque parentibus illorum quos supra nominaui si congruentes annos diuidas, numerus consentiet. ab excidio autem Troianae urbis colliguntur anni mille quadringenti septuaginta. ex hac temporum ratione manifestum est ante annos non amplius quam mille octingentos natum esse Saturnum, qui sator omnium deorum fuit. non
Abbreviated transcription (Latin):
stae hospitis nomen imposuit. ut eam postmodum let
ac libens acestes diligeret. augeret. ornaret. hoc modo
religionem cultus sui per orbem terrae iupiter semina¬
uit. et exemplum caeteris ad imitandum dedit. Siue
igitur a mellisseo sicut didimus tradidit colendorum
deoꝵ ritus effluxit. siue ab ipso quoq ioue. ut euhe¬
merus de tempore tamen constat quando dii coli coe¬
perint. Mellisseus quidem multum antecessit aetate.
Quippe qui aeducauent iouem pronepote. et idcirco¬
fieri potest ut uel ante. uel adhuc puero ioue deos co¬
lere instituerit. idest alumni sui matrem et. auiam
tellurem. quae fuit. urani coniun&. patremq sat᷑num
et ipse hoc exemplo atq instituto iouem ad tantam su¬
perbiam prouexerit. ut postea sibi diuinos honores i¬
auderet assumere. Nunc quoniam uanaꝵ superstiti¬
onum originem deprehendimus. superest ut etiam tem¬
pora colligamus per quae fuerint illi quoꝵ memoria co¬

Expanded text:
stae hospitis nomen inposuit, ut eam postmodum laetus stae hospitis nomen inposuit, ut eam postmodum laetus ac libens Acestes diligeret augeret ornaret. hoc modo religionem cultus sui per orbem terrae Iuppiter seminauit et eigitur a Melisseo, sicut Didymus tradidit, colendorum deorum ritus effluxit; sive ab ipso quoque Jove, ut Euhemerus; de tempore tamen constat quando dii coli coeperint. Melisseus quidem multum antecessit aetate, quippe qui educavefieri potest ut uel ante uel adhuc puero Ioue deos colere instituerit id est alumni sui matrem Opem et auiam Tellurem, quae fuit Urani coniunx, patremque Saturnum et ipse hoc exemplo atque instituto Iouem ad tantam superbiam prouexerit, ut postea sibi diuinos honores auderet assumere. Nunc, quoniam uanarum superstitionum originem deprehendimus, superest ut etiam tempora colligamus, per quae fuerint illi quorum memoria co
Abbreviated transcription (Latin):
statur ipsum iouem postꝗͣ reꝵꝑ potitus sit. in tantam
uenisse insolentiam ut ipse sibi fana in multis locis cõ¬
stitueret. Nam cum terras circuiret. ut in quanque
regionem uenerat reges principesue. populor hospitio
sibi et amicicia copulabat. et cum a quoq digrederet᷑.
iubebat sibi fanum creari hospitis sui nomine. quasi
ut posset amiciciae ac foederis memoria conseruari. Sic
constituta sunt templa ioui a taburio ioui labriandio
Ataburus enim et. labriandus hospites eius atq adu¬
tores in bello fuerunt. Item ioui laprio. ioui molioni
ioui cassio et quae sunt in eundem modum. Quod ille
astutissime excogitauit. ut et sibi honorem diuiniim
et ut hospitibus suis perpetuum nomen acquireret.
cum religione coniunctum. Gaudebant ergo illi et
huic imperio eius libenter obsequebantur. et nominis
sui gratia ritus annuos et festa celebrabant. Simile
quiddam in sicilia fecit aeneas cum conditae urbi ace¬

Expanded text:
statur ipsum Jovem, postquam rerum potitus est, in tantam statur ipsum Jovem, postquam rerum potitus est, in tantam insolentiam venisse, ut ipse sibi fana multis in locis constitueret. Nam cum terras circuiret, ut in quamcumque regionem venerat, reges prsibi et amicitia copulabat et cum a quoque digrederetur, iubebat sibi fanum creari hospitis sui nomine, quasi ut posset amicitiae ac foederis memoria conseruari. sic constituta sunt templa Ioui Ataburio, Ioui Labryandio: Ataburus enim et Labryandus hospites eius atque adiutores in bello fuerunt; item Ioui Laprio, Ioui Molioni, Ioui Casio et quae sunt in eundem modum. quod ille astutissime excogitauit, ut et sibi honorem diuinum et hospitibus suis perpetuum nomen adquireret cum religione coniunctum. gaudebant ergo illi et huic imperio eius libenter obsequebantur et nominis sui gratia ritus annuos et festa celebrabant. simile quiddam in Sicilia fecit Aeneas, cum conditae urbi Ace
Abbreviated transcription (Latin):
citheron appellatus ẽ. Ea sacra etiam nunc orphica no¬
minantur in quibus ipse postea dilaceratus et carptus
ẽ. et fuit per eadem fere tempora quibus faunus.S:
quis aetate praecesserit dubitari potest. Siquidem ꝑ
eosdem annos latinus priamusq regnarunt. Item pa¬
tres eoꝵ picus et laomedon. quo regnante orpheus cũ
argonautis ad iliensium litus accessit. Procedamus
igitur ulterius.et quaeramus quis omnino colendor
deoꝵ primus auctor extiterit. Didimus in libris. ⁊¬
primum dus sacrificasse. ac ritus nouos sacroꝵ que
pompas introduxisse. Huius duas fuisse filias amal¬
theam et mellissam. quae iouem puerum caprino lacte
ac melle nutrierunt. Unde poetica illa fabula ongi¬
nem sumpsit. apes aduolasse atq os pueri melle com¬
plesse. Mellissam uero a patre primam sacerdotẽ matri
magnae constitutam. Unde adhuc eiusdem matris an¬
tistites mellissae nuncupantur. Historia uero sacra te

Expanded text:
Cithaeron appellatus est. ea sacra etiamnunc Orphica noCithaeron appellatus est. ea sacra etiamnunc Orphica nominantur, in quibus ipse postea dilaceratus et carptas est; et fuit per eadem fere tempora quibus Faunus. sed quis aetate praecesserit dubitari potest, siquidem per eosdem annos Latinus Priamusque regnarunt, item patres eorum Faunus et Laomedon, quo regnante Orpheus cum Argonautis ad Iliensium litus accessit. procedamus igitur ulterius et quaeramus, quis omnino colendorum deorum primus auctor extiterit. Didymus m libris ἐprimum diis sacrificasse ac ritus nouos sacrorumque pompas introduxisse; huius duas fuisse filias, Amaltheam et Melissam, quae Iouem puerum caprino lacte ac melle nutrierint — unde poetica illa fabula originem sumpsit apes aduolasse atque os pueri melle complesse —; Melissam uero a patre primam sacerdotem Matri Magnae constitutam, unde adhuc eiusdem Matris antistites Melissae nuncupentur. Historia uero Sacra te
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquit ergo posteris faunus quoq non paulum erroris.
quem tamen prudentes quiq perspiciunt. Nam luciliꝰ
eoꝵ stultitiam qui simulachra deos putant eẽ derid&
his uersibus. Terricolas lamias fauni quas pompilu¬
q instituere numae tremit. has hic omnia ponit. Ut pu¬
eri infantes credant signa omnia aena uiuere et esse ho¬
mines sic isti omnia ficta uera putant. credunt signis
cor inesse aenis. Pergula pictoꝵ ueri nihil omnia ficta
Poeta quidem stultos homines infantibus comparauit.
At ego multo imprudentiores eẽ dico. Illi enim simula¬
chra homines putant eẽ. hi deos. Illos aetas facit puta¬
re quod non est.hos stultitia. Illi utiq breui desinunt
falli. hoꝵ uanitas et durat semper et crescit. Sacra
liberi patris primus orpheus induxit in graeciam. primꝰ¬
q celebrauit. in monte. boetiae. thebis. ubi liber natus ẽ
proximo. qui cum frequenter cithare cantu ꝑsonaret.

Expanded text:
reliquit ergo posteris Faunus quoque non parum erroris, reliquit ergo posteris Faunus quoque non parum erroris, quem tamen prudentes quique perspiciunt. nam Lucilius eorum stultitiam, qui simulacra deos putant esse, deridet his uersibus: terriculas Lamias, Fauni quas Pompiliique instituere Numae, tremit has, hic omnia ponit. ut pueri infantes credunt signa omnia aena uiuere et esse homines, sic isti omnia ficta uera putant, credunt signis cor inesse in aenis. pergula pictorum, ueri nihil, omnia ficta! poeta quidem stultos homines infantibus conparauit, at ego multo inprudentiores esse dico. illi enim simulacra homines putant esse, hi deos; illos aetas facit putare quod non est, hos stultitia; illi utique breui desinent falli, horum uanitas et durat. semper et crescit. sacra Liberi patris primus Orpheus induxit in Graecia primusque celebrauit in monte Boeotiae Thebis ubi Liber natus est proximo; qui cum frequenter citharae cantu personaret,
Abbreviated transcription (Latin):
romanos institutor ineptar religionum fuit. sic añ
pompilium faunus in latio. qui et saturno auo nefa¬
ria sacra constituit. et picum patrem inter deos hono¬
rauit. et sororem suam fantam fannam eandemq con¬
iugem consecrauit. quam gabius bassus fatuam nomina¬
tam tradit. quod mulieribus fata canere consuesset. ut
faunus uiris. Eandem uarro scribit tantae pudicitiae.
fuisse ut nemo illam quoad iuxcerit. praeter suum urrũ
mas uiderit. nec nomen eius audierit. Idcirco illi mu¬
lieres in operto sacrificant. et bonam deam nominant
et .C. sextus clodius in eo libro quem graece scripsit.
refert. fauni hanc uzeorem fuisse. quae quia contra
morem decusq regium clam uini ollam ebiberat. et aebria
facta erat. uirgis myrteis a uiro ad mortem usq caesa ẽ
Postea uero cum eum facti sui poeniteret. ac desiderium
eius ferre non posset diuinum illi honorem detulisse.
Idcirco in sacris eius obuolutam uini amphoram pona.

Expanded text:
Romanos institutor ineptarum religionum fuit, sic ante Romanos institutor ineptarum religionum fuit, sic ante Pompilium Faunus in Latio, qui et Saturno auo nefaria sacra constituit et Picum patrem inter deos honorauit et sororem suam Fentam Faunam eandemque coniugem consecrauit; quam Gauius Bassus tradit Fatuam nominatam, quod mulieribus fata canere consuesset ut Faunus uiris. eandem Varro scribit tantae pudicitiae fuisse, ut nemo illam quoad uixerit praeter suum uirum mas uiderit nec nomen eius audierit. idcirco illi mulieres in operto sacrificant et Bonam Deam nominant. et Sextus Clodius in eo libro quem Graece scripsit, refert Fauni hanc uxorem fuisse; quae quia contra morem decusque regium clam uini ollam ebiberat et ebria facta erat, uirgis myrteis a uiro ad mortem usque caesam; postea uero cum eum facti sui paeniteret ac desiderium eius ferre non posset, diuinum illi honorem detulisse; idcirco in sacris eius obuolutam uini amphoram poni.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam post annos plurimos cornelio et bebio consuli¬
bus in agro scribae petilii sub ianiculo areae duae lapi¬
deae sunt repertae a fossoribus. quaꝵ in altera corpꝰ
numae fuit. in altera septem latini libri de iure pon¬
tificio. item graeci totidem de disciplina sapientiae seri¬
pti. quibus religiones non eas modo quas ipse insti¬
tuerat. sed omnes praeterea dissoluit. Qua re ad senatũ
delata decretum ẽ ut ii libri abolerentur. Ita eos.O
petilius praetor urbanus in contione populi concrema¬
uit. Insipienter id quidem. Quid enim profuit libros
ẽẽ combustos. cum hoc quod sunt ideo combusti quia
religionibus derogabant memoriae sit traditum Ne¬
mo ergo tunc in senatu non stultissimus. Potuerunt eĩ
et libri aboleri et tamen res in memoriam non eꝯcire.
Ita dum uolunt etiam posteris approbare quanta pie¬
tate defenderint. religiones. auctoritatem religionũ
ipsaꝵ testando minuerunt. Sed ut pompilius apđ

Expanded text:
nam post annos plurimos Cornelio et Baebio consulinam post annos plurimos Cornelio et Baebio consulibus in agro scribae Petili sub Ianiculo arcae duae lapideae sunt repertae a fossoribus, quarum in altera corpus Numae fuit, in altera septem Latini libri de iure pontificio, item Graeci totidem de disciplina sapientiae scripti, quibus religiones non eas modo quas ipse instituerat, sed omnes praeterea dissoluit. qua re ad senatum delata decretum est, ut hi libri abolerentur. ita eos Quintus Petilius praetor urbanus in contione populi concremauit. insipienter id quidem: quid enim profuit libros esse combustos, cum hoc ipsum, quod sunt ideo combusti, quia religionibus derogabant, memoriae sit traditum? nemo ergo tunc in senatu non stultissimus: potuerunt enim et libri aboleri et tamen res in memoriam non exire. ita dum uolunt etiam posteris adprobare quanta pietate defenderint religiones, auctoritatem religionum ipsarum testando minuerunt. sed ut Pompilius aput
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. qui maxime animos hominum rudes atq im¬
peritos nouis superstitionibus implicauit. Quod ut
faceret aliqua cum auctoritate simulauit cum dea age¬
na nocturnos se habere congressus. Erat spelunca quae¬
dam perogaca in nemore ericino. unde riuus ꝑenni¬
fonte manabat. huc se remotis arbitris inferre consu¬
euerat ut mentiri posset monitu deae coniugis ea sacra
populo se tradere quae acceptissima dus ẽent uidelicet
astutiã minois uoluit imitari qui se in antrum iouis
recondebat. et ibi diu moratus leges tanꝗͣ sibi a ioue
traditas afferebat ut homines ad parendum non modo
imperio. sed etiam religione constringeret. Nec dif¬
ficile sane fuit persuadere pastoribus. Itaq ponti¬
fices flamines salios augures creauit. deos perfa¬
milias descripsit. sic noui populi feroces animos mi¬
tigauit. et ad studia pacis a rebus bellicis auocauit.
Sed cum alios falleret. se ipsum tamen non feffellit.

Expanded text:
fuit, qui maxime animos hominum rudes atque infuit, qui maxime animos hominum rudes atque inperitos nouis superstitionibus implicauit: quod ut faceret aliqua cum auctoritate, simulauit cum dea Egeria nocturnos se habere congressus. erat spelunca quaedam perofonte manabat; huc, remotis arbitris, se inferre consueverat, ut mentiri posset, monitu deae conjugis ea sacra populo se tradere quae acceptissima diis essent: videlicet astutiam Minois voluit imitari: qui se in antrum Jovis recondebat, et ibi diu moratus, leges tamquam sibi a Jove traditas afferebat, ut hoimperio, sed etiam religione constringeret. nec difficile sane fuit persuadere pastoribus. itaque pontifices flamines Salios augures creauit, deos per familias discripsit: sic noui populi feroces animos mitigauit et ad studia pacis a rebus bellicis auocauit. sed cum alios falleret, se ipsum tamen non fefellit.
Abbreviated transcription (Latin):
tripudieint. uel qui nudi uneti coronati aut persona¬
t aut luto obliti eurrunt. Quid de scutis uetustate
iam putridis dicam quae cum portant deos ipsos se
gestare humeris suis arbitrantur: Nam furius biba¬
culus inter praecipua pietatis exempla numeratur.
qui cum praetor esset. tamen lictoribus praeeuntibus
ancillce portauit.cum haberet magistratus beneficio
muneris eius uacationem. Non ergo ille furius sed
plane furiosus fuit.qui praeturam hoc minesterio se¬
putauit ornare. Merito igitur cũ haec a uiris non
imperitis ac rudibus fiant. lucretius exclamat. O
stultas hominum mentes. o pectora caeca. Qualibus
in tenebris uitae ꝗͣtisq periclis Degitur hoc eui qđ¬
cunq ẽ. Quis haec ludibria non rideat qui hẽat
aliquid sanitatis cum uideat homines uelut mẽte
captos ea serio facere quae si quis faciat in lusu nimis
lasciuus et ineptus eẽ uideatur: Haꝵ uanitatum
apud romanos auctor et constitutor sabinus ille rex

Expanded text:
tripudiant uel qui nudi uncti coronati aut personatripudiant uel qui nudi uncti coronati aut personati aut luto obliti cu putridis dicam? quae cum portant, deos ipsos se gestare humeris suis arbitrantur. Nam Furius Bibaculus inter praecipua pietatis exempla numeratur, qui cum praetor esset, tamen lictoribus praeeuntibus, ancile portavit, cum haberet, magistratus beneficio, muneris ejus vacationem. Non ergo ille Furius, sed plane furiosus fuit, qui praeturam hoc minputauit ornare. merito igitur, cum haec a uiris non inperitis ac rudibus fiant, Lucretius exclamat: o stultas hominum mentes, o pectora caeca! qualibus in tenebris uitae quantisque periclis degitur hoc aeui quodcumque est! quis haec ludibna non rideat qui habeat aliquid sanitatis, cum uideat homines uelut mente captos ea serio facere, quae si quis faciat in lusum nimis lasciuus et ineptus esse uideatur? Harum uanitatum aput Romanos auctor et constitutor Sabinus ille rex
Abbreviated transcription (Latin):
in maius componentem altores iouis celebrauisse.
Quantum errauerit homo eruditus. iam res ipsa decla¬
rat. Si enim princeps ẽ iupiter et deoꝵ et religionũ.
si ante illum nulli dii uulgo colebantur quia nondũ
nati fuerant qui coluntur apparet curetes ex diuer¬
so princeps fuisse diuini non intelligendi per quos
error omnis inductus ẽ. et dei ueri memoria sublata⁊
Ex ipsis itaq mysterus et caerimonus intelligere debue¬
rnt hominibus se mortius supplicare. Non igitur exi¬
go ut aliquis poetaꝵ fictionibus eredat. qui hos men¬
tiri putat pontificum ipsoꝵ scripta consideret. et quic¬
quid ẽ litteraꝵ ad sacra pertinentium reuoluat. Plu¬
ra fortasse ꝗͣ nos asserimus inueniet. ex quibus intel¬
ligat in ania in epta cõmentitia eẽ omnia que pro sã¬
ais habentur. Si quis autem percepta sapientia de¬
posuerit errorem profecto ridebit in eptias hominum
pene dementium illos dico qui uel inhonesto saltatu

Expanded text:
in maius componentem altores Iouis celebrauisse. in maius componentem altores Iouis celebrauisse. quantum errauerit homo eruditus, iam res ipsa declarat. si enim princeps est Iuppiter et deorum et religionum, si ante illum nulli dii uulgo colebantur, quia nondum nati fuerant qui coluntur, apparet Curetas ex diuerso principes fuisse diuini non intellegendi, per quos error omnis inductus est et dei ueri memoria sublata. ex ipsis itaque mysteriis et caerimoniis intellegere debuerunt hominibus se mortuis supplicare. non igitur exigo, ut aliquis poetarum fictionibus credat: qui hos mentiri putat, pontificum ipsorum scripta consideret et quidquid est litterarum ad sacra pertinentium reuoluat: plura fortasse quam nos adferimus inueniet, ex quibus intellegat inania inepta commenticia esse omnia quae pro sanctis habentur. si quis autem percepta sapientia deposuerit errorem, profecto ridebit ineptias hominum paene dementium, illos dico qui uel inhonesto saltatu
Abbreviated transcription (Latin):
fidissima caprae Sidere quae claro gratum testatur
alumnum. huius capellae corio usum eẽ pro scuto io
uem contra titanas dimicantem museus auctor est. Uñ
a poetis aegiochus nominatur. Ita quicquid ẽ gestum
in abscondendo puero idipsum per imaginem geritur
in sacris. Sed et matris eius mysterium idemꝰ conti¬
net. quod ouidius exponit in fastis. Ardua iam du¬
dum resonat tinnitibus idae Tutus ut infanti uagiat
ore puer. Pars clipeos sudibus galeas pars tundit ina¬
nes. hoc curetes habent. hoc coribantes opus.Res latu¬
it. prisciq manent imitamina facti. Ara dee comites
raucaq terga mouent. Cymbala pro galeis pro scutis
tympana pulsant. Tibia dat frigios ut dedit ante modos.
Hanc totam opinionem quasi a poetis fictam salustius
respuit. uoluitq ingeniose interpretari cur altores
iouis dicantur fuisse curetes et sic ait.Quia princi¬
pes diuini intelligendi fuerunt uetustatem ut caetera

Expanded text:
fidissima caprae, Sidere quae claro gratum testatur fidissima caprae, Sidere quae claro gratum testatur alumnum. Hujus capellae corio usum euem contra Titanas dimicantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος nominatur. ita quidquid est gestum in abscondendo puero, id ipsum per imaginem geritur in sacris. sed et matris eius mysterium idem continet; quod Ouidius exponit in Fastis: ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, tutus ut infanti uagiat ore puer. pars clipeos sudibus, galeas pars tundit inanes, hoc Curetes habent, hoc Corybantes opus. res latuit priscique manent imitamina facti, aera deae comites raucaque terga mouent. cymbala pro galeis, pro scutis tympana pulsant., tibia dat Phrygios ut dedit ante modos. hanc totam opinionem quasi a poetis fictam Sallustius respuit uoluitque ingeniose interpretari, cur altores. Iouis dicantur fuisse Curetes, et sic ait, quia principes diuini intellegendi fuerunt, uetustatem ut cetera
Abbreviated transcription (Latin):
nos boues deuorat.illum sibi amarissime conuinan¬
tem cum risu et cachinnis audiebat. Sed postꝗͣ her¬
culi diuinos honores ob admirationem uirtutis defer¬
ri placuit. a ciuibus ara ei posita ẽ. quam de facto
bouis iugum nominauit. ad quam
duo iuncti boues ĩmolarentur.sicut illi quos abstu
lerat aratori. eumq ipsum sibi constituit Pacerdotẽ
ac praecepit ut usdem maledictis semper in celebrã¬
dis sacrificus uteretur. quod negaret se unꝗͣ epulatũ
eẽ iocundius. Haee iam non saera sunt. sed sacrilegia
in quibus id sanctum dicitur quod in alus si fiat et
seuerissime uindicatur. Ipsius autem cretici iouis sa¬
era quid aliud ꝗͣ quomodo sit aut subtractus parri
aut nutritus ostendunt: Capella ẽ amalthee nymphe
quae uberibus suis aluit infantem. de qua germanicꝰ
caesar in arateo carmine sic ait. Illa putatur nutriox
eẽ iouis. si uere iupiter infans ubera creteae mulit

Expanded text:
nos boues deuorat, illum sibi amarissime conuiciannos boues deuorat, illum sibi amarissime conuiciantem cum risu et cachinnis audiebat. sed postquam Hercoli diuinos honores ob admirationem uirtutis deferri placuit, a ciuibus ara ei posita est, quam de facto βούζυγον nominauit, ad quam duo iuncti boues imlerat aratori; eumque ipsum sibi constituit sacerdotem, ac praecepit, ut iisdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret se unquam epulatum esse jucundius. Haec jam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibus id sanctum dicitur, quod in aliis, si fiat, etiam severissime vindicatur. Ipsius autem Cretici Jovis sacra quid aliud quam quomodo sit aut subtractus patri, aut nutritus ostendunt? Capella est Amaltheae nymphae, quae uberibus suis aluit infantem; de qua Germanicus Caesar in Arataeo carmine sic ait: . . . . . Illa putatur Nutrix esse Jovis; si vere Juppiter infans Ubera Cretaeae mulsit
Abbreviated transcription (Latin):
tur posset imitari. Apud lindum quod ẽ oppidum
rhodi herculis sacra sunt. quoꝵ a caeteris longe diuer¬
sus ẽritus. Siquidem non eufemia ut graeci appellat
sed maledictis et execratione celebrantur. eaq pro ui¬
olatis habent si quando inter solennes ritus uel im
prudenti alicui exciderit bonum uerbum. cuius rei
haec ratio redditur si tamen ulla esse in rebus uanis¬
simis põt. Hercules eo cum delatus eẽt. famemq
pateretur. aratorem quendam conspexxit. operantem
ab eoq petere coepit ut sibi unum bouem uender&.
nimuero ille negauit fieri posse. quod spes sua oĩs
colendae terrae duobus illis iuuencis niteretur. her¬
cules solita uiolentia usus.quia unum accipere non
potuit. utrunq sustulit. At ille infoelix cum boues
suos mactari uideret. iniuriam suam maledictis ultꝰ
ẽ. quod homini eleganti et urbano granssimum fuit.
Nam dum comitibus sius epulas apparat. dũq alie¬

Expanded text:
tur, posset imitari. Apud Lindum, quod est oppidum tur, posset imitari. Apud Lindum, quod est oppidum Rhodi, Herculis sacra sunt, quorum a caeteris longe diversus est ritus: siquidem non εὐφημίᾳ ut Graeci appellant, sed maledictis, et execratione celebrantur; eaque pro violatis habent, si quaprudenti alicui exciderit bonum uerbum. cuius rei haec ratio redditur, si famen ulla esse ratio in rebus uanissimis potest. Hercules eo cum delatus esset famemque pateretur, aratorem quendam conspexit operantem ab eoque petere coepit, ut sibi unum bouem ueuderet. enimuero ille negauit fieri posse, quod spes sua omnis colendae terrae duobus illis iuuencis niteretur. Hercules solita uiolentia usus, quia unum accipere non potuit, utrumque sustulit. at ille infelix cum boues suos mactari uideret, iniuriam suam maledictis ultus est, quod homini eleganti et urbano gratissimum fuit. nam dum comitibus suis epulas apparat dumque alie
Abbreviated transcription (Latin):
cri stellis loquuntur. quas graeci opoue uocant. asel¬
los fuisse. qui liberum patrem transuexerint cum am¬
nem transire non posset. quoꝵ alteri hoc praemium
dederit ut humana uoce loqueretur. Itaq inter eũ
priapumq ortum eẽ certamen de obscaeni magnitu
dine. priapum uictum et. iratum interemisse uictorẽ.
Hoc uero multo magis ineptum ẽ. Sed poetis licet ꝗc¬
quid uelint. Non excutio tam deforme mysterium
nec priapum denudo. ne quid appareat risu dignũ
finxerunt haec sane poetae. Sed necesse ẽ maioris ali¬
cuius turpitudinis tegenda gratia ficta sint. Quae
sit ergo quaeramus. At ea profecto manifesta ẽ. Nã
sicut lunae taurus mactatur. quia similia habet cor¬
nua. Et placat equo persis radus hyperiona cinctum
Ne detur celeri uictima tarda deo. Ita in hoc quia ma¬
gnitudo membri uirilis enormis ẽ.non potuit ei mõ¬
stro aptior uictima reperiri ꝗͣ quae ipsum cui macta¬

Expanded text:
cri stellis loquuntur, quas Graeci ὄνους vocant? aselcri stellis loquuntur, quas Graeci ὄνους vocant? asellos fuisse, qui Liberum patrem transvexerint, cum amnem transire non posset; quorum alteri hoc praemium dederit, ut humana voce loqueretur: itaque inter eum, Priapumque ortum esse certamen de obscoeni magnidine: Priapum uictum et iratum interemisse uictorem. hoe uero multo magis ineptum est, sed poetis licet quidquid uelint. non excutio tam deforme mysterium nec Priapum denudo, ne quid appareat risu dignum. finxerint haec sane poetae, sed necesse est maioris alicuius turpitudinis tegendae gratia ficta sint. quae sit ergo quaeramus. at ea profecto manifesta est. nam sicut Lunae taurus mactatur, quia similia habet cornua, et placat equo Persis radiis Hyperiona cinctum, ne detur celeri uictima tarda deo, ita in hoc quia magnitudo membri uirilis enormis est, non potuit ei mostro aptior victima reperiri, quam quae ipsum, cui macta
Abbreviated transcription (Latin):
ethnae uertice accensis quaesisse in sicilia ceres dicitur.id¬
circo sacra eius ardentium tedar iactatione celebran¬
tur. Apud lapsacum priapo litabilis uictima ẽ asellus
cuius sacrificu ratio in fastis haec redditur. Cum du õs
ad festum matris magnae conuenissent. epulisq sanan
noctem lusibus ducerent. qui euisse humi uestam som¬
numq caepisse. Ibi priapum somno eius ac pudicitiae
insidiatum. sed illam intempestiuo clamore aselli quo
silenus uehebatur excitatam. libidinem uero insidiato¬
ris eẽ deceptam. hac decausa lapsacenos asellum priapo
quasi in ulctionem matare consueuisse. Apud roma¬
nos uero eundem uestalibus sacris in honorem pudici¬
ti a&e conseruatie panibus coronari. Quid nipius. quid
flagitiosius ꝗͣ si uesta beneficio asini uirgo ẽ: At poeta
fabulam finxxit. Num ergo illud ẽ uerius quod referũt
ii qui fenomena conscripserunt: Cum de duabus can¬

Expanded text:
Aetnae uertice accensis quaesisse in Sicilia Ceres dicitur, idAetnae uertice accensis quaesisse in Sicilia Ceres dicitur, idcirco sacra eius ardentium taedarum iactatione celebrantur. aput Lampsacum Priapo litabilis uictima est asellus, cuius sacrificii ratio in Fastis haec redditur. cum dii omnes ad festum Matris Magnae conuenissent epulisque satiati noctem lusibus ducerent, quieuisse humi Vestam somnumque cepisse; ibi Priapum somno eius ac pudicitiae insidiatum, sed illam intempestiuo clamore aselli quo Silenus uehebatur excitatam, libidinem uero insidiatoris esse deceptam ; hac de causa Lampsacenos asellum Priapo quasi in ultionem mactare consuesse, aput Romanos uero eundem Vestalibus sacris in honorem pudicitiae conseruatae panibus coronari. quid turpius, quid flagitiosius, quam si Vesta beneficio asini uirgo est? at poeta fabulam finxii, qui Φαινόμενα conscripserunt, cum de duabus Can
Abbreviated transcription (Latin):
ositis Semper enim perdunt. semper et inueniunt. Le¬
fertur ergo in sacris imago rei quae uere gesta est. que
profecto si quid sapimus declarat mortalem mulierem
fuisse ac pene orbam nisi unicum reperisset. Quod illud
ipsum poetam minime fugit apud quem pompeius adu¬
lescens morte patris audita haec loquitur. Euoluam
busto iam numen gentibus isim. Et tectum ligno spar¬
gam per uulgus osirim. hic est osiris quem serapim uł
serapidem uulgus appellat. Solent enim mortuis conse¬
cratis nomina ĩmutari. credo nequis putet eos homines
fuisse. Nam et romulus post mortem quirinus factus
ẽ. et laeda nemesis. et circe marica. et ino postꝗͣ se praeci¬
pitauit. leucotea. materq matuta. et melicertes filius
eius palemon atq portunus. Saera uero cereris eleu¬
sinae non sunt his dissimilia. Nam sicut ibi osiris puer
planctu matris inquiritur.ita hic ad incestrum patrui
matrimonium rapta proserpina. quam quia facibus ex

Expanded text:
Osiris. semper enim perdunt, semper inueniunt. reOsiris. semper enim perdunt, semper inueniunt. refertur ergo in sacris imago rei quae uere gesta est, quae profecto si quid sapimus declarat mortalem mulierem fuisse ac paene orbam, nisi unicum repperisset. quod illum ipsum poetam minime fugit, apud quem Pompeius adulescens morte patris audita haec loquitur: euoluam busto iam numen gentibus Isim et tectum lino spargam per uulgus Osirim. hic est Osiris, quem Serapim uel Serapidem uulgus appellat. solent enim mortuis consecratis nomina immutari, credo ne quis eos putet homines fuisse. nam et Romulus post mortem Quirinus factus est et Leda Nemesis et Circe Marica. et Ino postquam se praecipitauit, Leucothea materque Matuta et Melicertes filius eius Palaemon atque Portunus. sacra uero Cereris Eleusinae non sunt his dissimilia. nam sicut ibi Osiris puer planctu matris inquiritur, ita hic ad incestum patrui matrimonium rapta Proserpina: quam quia facibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
se nec feminas faciunt. alia uirtutis. quam eandem
bellonam uocant. in quibus ipsi sacerdotes non alieno.
sed suo cruore sacrificant. Sectis nanq humeris. et u¬
traq manu districtos gladios exxercentes currunt. effe¬
runtur insaniunt. Optime igitur quintilianus in fana¬
tico. Istud inquit si deus cogit iratus ẽ etiamne haec
saera sunt: Non satius ẽ pecudum modo uiuere. ꝗͣ deos
tam impios. tam profanos tam sanguinarios. colere:
Sed unde isti errores et haec tanta flagitia manauerint.
suo loco disseremus. Interim uideamus et caetera quae
carent scelere ne studio insectandi uideamur eligere
peiora. Isidis aegyptia saera sunt. quatenus filium par¬
uulum uel perdiderit. uel inuenerit. Nam primo sacer¬
dotes enis deglabrato corpore pectora sua tundunt. la¬
mentantur s: ut ipsa cum perdidit fecerat. Deinde
puer producitur quasi inuentus. et in laetitiam Iuctus
ille mutatur: Ideo lucanus. Nunqͣq satis quasitus

Expanded text:
se nec feminas faciunt — alia Virtutis, quam eandem se nec feminas faciunt — alia Virtutis, quam eandem Bellonam uocant, in quibus ipsi sacerdotes non alieno, sed suo cruore sacrificant. sectis namque umeris et utraque manu destrictos gladios exerentes currunt ecferuntur insaniunt. optime igitur Quintilianus in Fanatico istud inquit si deus cogit, iratus est. etiamne haec sacra sunt? non satius est pecudum modo uiuere quam deos tam inpios, tam profanos, tam sanguinarios colere? sed unde isti errores et haec tanta flagitia manauerint, suo loco disseremus. interim uideamus et cetera, quae carent scelere, ne studio insectandi uideamur eligere peiora. Isidis Aegyptiae sacra sunt, quatenus filium paruulum uel perdiderit uel inuenerit. nam primo sacerdotes eius deglabrato corpore pectora sua tundunt lamentantur, sicut ipsa cum perdidit fecerat; deinde puer producitur quasi inuentus et in laetitiam luctus ille mutatur. ideo Lucanus: numquamque satis quaesitus