comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa captiuitas portatur & portat.
Quod autem ait dedit dona hominib.
hoc uictoris insigne est. Post triumphũ
enim uictor semper dona largitur. g
ꝓprio regno residens seruuloꝵ gauda
boli post triumphum residens ad dexte¬
ram patris hodierna die discipulis don
largitus est: non auri talenta. non ar¬
genti metalla sed sp̃s scĩ caelestia mune¬
ra. ut intercęteras grãs apłi &iam lin¬
guis uariis loquerentur. hoc est ur he¬
breȩ nationis homo xp̃i głam roma¬
nȩ facundiȩ eloquentia ꝑtonaret. et
redemptionem generis humani peregn¬
nae aures quia aiudȩa prȩdicari lingia
non caperent ꝓpria loquela cognosce¬
rent. Omnis lingua in prȩdicatione
xp̃i resoluitur. ut maiestatẽ eiusomis
loquela fateatur: sicut ait sc̃s dauid
Non sunt loquelȩ neq sermones. quorum
non audiantur uoces eoꝵ. Ne miremini
autem quod ad dexteram patris reside¬
re diximus filium: Ad dexteram enim
residet: non quia maior patre sed ne

Expanded text:
ipsa captivitas portatur et portat. ipsa captivitas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus, hoc victoris insigne est; post triumphum enim victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gaudia bolicum post triumphum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, non argenti metalla, sed Spiritus sancti coelestia munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
de captiuitate erutum duxit ad altiora
captiuũ. sicut scriptum ẽ inꝓpheta. As¬
cendens in altum captiuam duxit cap¬
tiuitatẽ. dedit dona hominibus. Quae
sententia utiq sic intelligitur. eo quod
captiuitatem hominis quem sibi diabo¬
lus captiuauerat illi eruendo sibi dñs cap¬
tiuarit. & ipsam sicut ait captiuitatem
captam ad cęloꝵ alta sustulerit. Utraq
igitur captiuitas uno uocabulo nuncupa¬
tur: sed non aequalis utraq est. Diaboli
enim captiuitas seruituti subiecit. xp̃i
autem captiuitaᷤᷤ restituit libertati:
Ascendens inquit ĩ altum captiuã duxit
captiuitatẽ. Quã bene triumphum dñĩ
propheta describit. Solebat sicut dicunt
regum triumphantium currus capti¬
uorum pompa prȩcedere. Ecce dñm
euntem ad caelos non prȩcedit sed comi¬
tatur gloriosa captitutas. Non ante ue¬
hiculum ducitur. sed ipsa uehit salua¬
torem. Quodam enim mẏsterio dum
filius dĩ filium hominis sustollit ad cęlũ.

Expanded text:
de captivitate erutum, duxit ad altiora de captivitate erutum, duxit ad altiora captivum, sicut scriptum est in propheta: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus . Quae sententia utique sic intelligitur, eo quod captivitatem hominis, quem sibi diabolus captivaverat, illi eruendo sibi Dominus captivarit, et ipsam, sicut ait, captivitatem captam ad coelorum alta sustulerit. Utraque igitur captivitas uno vocabulo nuncupatur, sed non aequalis utraque est. Diaboli enim captivitas servituti subjicit, Christi autem captivitas restituit libertati. Ascendit, inquit, in altum; captivam duxit captivitatem. Quam bene triumphum Domini propheta describit. Solebat, 190 sicut dicunt, regnum triumphantium currus captivorum pompa praecedere: ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
semina derelinquens. Ascendit ergo ad
patrem dñs. Meminit scĩtas ur̃a. quod
aquilȩ illi depsalterio cuius innouatam
iuuentutem legimus cõparauerim salua¬
torem. Est enim similitudo non parua.
Sicut enim aquila humilia deserit. alta petit.
caeloꝵ uicina conscendit: ita & saluator
humilia inferni deseruit. paradysi alti¬
ora petiit. caeloꝵ fastigia penitrauit.
Et sicut aquila relictis terrenis sordib
sublime uolans purioris aeris salubrita¬
te ꝑfruitur : ita et dñs terrenoꝵ. fecem
deserens peccatoꝵ in scis suis uolitans
purioris uitȩ simplicitate lȩtatur. Per
omnia igitur aquilȩ comparatio con¬
uenit saluatori. Sed quid facimus qđ
aquila prȩdam frequenter diripit. tol¬
lit frequenter alienum: Nec in hoc ta¬
men dissimilis est saluator. Irȩdam enĩ
quodammodo sustulit : cum hominem
quẽ suscȩpit inferni raptum faucibus
portauit ad caelum. & alienȩ domina¬
tionis idest diabolicȩ potestatis seruum

Expanded text:
semina derelinquens. Ascendit ergo ad semina derelinquens. Ascendit ergo ad Patrem Dominus. Meminit sanctitas vestra quod aquilae 189 illi de psalterio, cujus innovatam juventutem legimus, comparaverim Salvatorem; est enim similitudo non parva: sicut enim aquila humilia deserit, alta petit,  coelos vicina conscendit: ita et Salvator humilia inferni deseruit, paradisi altiora petiit ; coelorum fastigia penetravit: et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae simplicitate laetatur. Per omnia igitur aquilae comparatio convenit Salvatori. Sed quid facimus, quod aquila praedam frequenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc tamen dissimilis est Salvator: praedam enim quodammodo sustulit, cum hominem, quem suscepit, inferni raptum faucibus, portavit ad coelum, ut alienae dominationis, id est diabolicae potestatis servum
Abbreviated transcription (Latin):
lus uirescit infruticem: herba crescit in
segetem. uinea pubescit in palmitem. Si
igitur cum reflorescit xp̃i caro omnia
floribus uestiuntur: necesse ẽ ut cum idẽ
fructũ affert &iam uniuersa fructificent.
sicut ait ipse dñs. Nisi granum tritici ca¬
dens in t̾rã mortuũ fuerit: ĩpsũ solũ manet. Si aũt
mortuũ fuerit: multum fructũ affert.
Refloruit igitur dñs cum resurrexit etu¬
mulo: fructificauit cum ascendit ad cęlũ.
Flos est cum de inferiorib terrȩ gignitur.
fructus est cum altissima sede recondit᷑
Granum est sicut ipse ait cum solus crucẽ
patitur: fructus est cum plurima apłoꝵ
credulitate circumdatur. His enim post
resurrectionem quadraginta diebuꝰ cum
discipłis conuersatus. tota illos sapientiae
maturitate docuit: & ad bonam frugẽ
omni disciplinarũ fȩcunditate conuertit.
Deinde ascendit ad caelum ad patrẽ scilicet
fructũ carnis ꝑferens: in discipulis iustitiȩ

Expanded text:
lus crescit in fruticem, herba crescit in lus crescit in fruticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit Christi caro, omnia floribus vestiuntur: necesse est, et cum idem fructum affert, etiam universa fructificent, sicut ait idem Dominus: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cum autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Refloruit igitur Dominus, cum resurrexit e tumulo; fructificat, cum ascendit ad coelum. Flos est, cum de inferioribus terrae gignitur; fructus est, cum altissima sede reconditur. Granum est, sicut ipse ait, cum solus crucem patitur, fructus est, cum plurima apostolorum credulitate circumdatur. His enim post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis conversatus, tota illos sapientiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem eos omni disciplinarum fecunditate convertit. Deinde ascendit ad coelum, ad Patrem scilicet fructum carnis praeferens, in discipulis justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
on in commode ante dies con¬
plures sicut retinetis fratres
prȩdicatio nr̃a processit: in
qua descripsimus quod caro
dñi rediuiuo ueluti nitore floris detu¬
mulo germinarit. Quem tumulum
situm in hortulo euangłista testatuꝰ ẽ.
Unde non in congrue ꝓsecuti sumtis. Con¬
ueniens enim erat ut flos prȩtiosior
in ortulo gigneretur. & bonȩ frugis
commendatũ solo semen intrasepta do¬
mestica & amoena uirentia insalutem
omnium pullularet. Ap̃i enim resur¬
rectio cunctoꝵ est redemptio populoꝵ
Ergo inhortulo saluator rediuium cor¬
pus assumit: & inter florentes arbores
& candentia lilia carne mortua iam¬
ref lorescit. Et ita germinat desepulchro:
ut germinantia & nitentia cuncta repa¬
ret. Sic enim post hiemaliᷤᷤ rigoris frigi¬
dam quod ammodo sepulturam pullula¬
re elementa omnia festinarunt. ut resur¬
gente dño & ipsa consurgerent. Nam
utiq exresurrectione xp̃i aer salubrior ẽ.
sol calidior. terra fȩcundior. Ex eosurcu¬

Expanded text:
on incommode ante dies complures, sicut retinetis, fratres, praedicatio nostra processit, in qua descripsimus quod caro Domini rediviva velut in nitore floris de tumulo germinaverit; quem tumulum situm in hortulo evangelista testatus est: unde non incongrue prosecuti sumus. Conveniens enim erat ut flos pretiosior in hortulo gigneretur, et bonae frugis commendatum solo semen, intra septa domestica, tamen virentia salutem omnium pullularet. Christi enim resurrectio cunctorum est redemptio populorum. Ergo in hortulo Salvator redivivum corpus assumit, et inter florentes arbores et candentia lilia, carne jam mortua reflorescit, et ita germinat de sepulcro, ut germinantia et nitentia cuncta reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surcu
Abbreviated transcription (Latin):
antum in me uertit. &con¬
irtit manum suam tota die. Beth.
etustam fecit pellem meam & caruem
ati contruut ossa mea. Beth edi ii¬
auit ingyro meo le circum dedit ine
lle .&. labore. Beth. Intenebrosis collo¬
uutsmo quasi mortuos sempiternos.
mlel Circum acdificauit aduersun¬
egredia: agg. auauit compedꝰ
ean. Qunel. Sed & cum clamauero
totiuerdi exeludet orationem meam.
hiriel. Conclusit uias meas lapidib
iace̾ris. senitas meis subuertit. De¬
.l. Ar sus insicdans factus est mihi lo
absconditis. Delet h. Semitas meas sul
& confregit ine. posuit me de soli
Deleth.

Expanded text:
antum in me vertit et convertit manum suam tota die BETH vetustam fecit pellem meam et carnem meam contrivit ossa mea BETH aedificavit in gyro meo et circumdedit me felle et labore BETH in tenebrosis conlocavit me quasi mortuos sempiternos GIMEL circumaedificavit adversugrediar adgravavit conpedem meam GIMEL sed et cum clamavero et rogavero exclusit orationem meam GIMEL conclusit vias meas lapidibus quadris semitas meas subvertit DELETH ursus insidians factus est mihi leo in absconditis DELETH semitas meas subvertit et confregit me posuit me desolatam DELETH
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Et confestim surgens coram illis tu
lit in quo iacebat: et abiit in domũ suã
magnificans dm̃. Et cȩtera. Mira diui
nȩ potentiae uirtus. ubi nulla temporis
in terueniente morula uissa saluatoris sa¬
lus festina comitatur. Merito qui asfue¬
rant dãpnati blasphemiȩ iaculis adlau¬
dem tantȩ maiestatis stupentia corda
conuertunt

Expanded text:
tat. Et confestim surgens coram illis, tulit tat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnificans Deum, etcnae potentiae virtus, ubi, nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur: merito qui adfuerant damnatis blasphemiae jaculis ad laudem tantae majestatis stupentia corda convertunt
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere peccata possit. & ide xp̃c đs
mori. Ait paralitico. Tibi dico surge:
tolle lectum tuum. & uade in domũ tuã.
Spiritualiter delecto surgere est: animã
se a carnalibus desideriis ubi egra quies¬
cebat abstrahere. Lectum uero tollere
est: ipsam quoq carnem ꝑ continentiȩ
frena correptã spe cȩlestium prȩmiorũ
deliciis priuare terrenis Ipse est enim
lectus qui ꝑ singulas noctes lauatur a
dauid: id est ꝓunius cuiusq noxȩ maculiᷤ
digno pęnitentiȩ flumine castigatur.
Sublato autem lecto. domum ire adpara¬
dẏsum redire est. Ipsa est enim uera domꝰ.
quae prima hominẽ suscępit: non iure
a missa sed fraude. tandemq restituta ꝑ
eum qui fraudulento hosti nichil debuit
Aliter. Sanus qui languebat lectum o¬
portat domũ. cũ anima peccatoꝵ rems¬
sione accepta ad in ternam sui custodiã
cũ ipso se corpore refert. ne post ueniam
quid unde iterum iuste feriatur admit¬

Expanded text:
dimittere peccata possit, et idem Deus Cdimittere peccata possit, et idem Deus Co peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admit
Abbreviated transcription (Latin):
do qui dicit ego sum ego sum ipse qͥ deleo
iniquitates tuas. sapientissimus orator ait
Tu enim solus nosti corda omniũ filiorum
hominum. Eadem ergo inquit maiestate
& potentia qua cogitationes uraᷤ intueor.
possum & hominib delicta dimittere. Ex
uobis in telligite quid paralyticus consequat᷑
Quid est facilius dicere dimittuntur tibi
peccata tua. an dicere surge & ambula.
Utrum sint paralitico peccata dimissa. so¬
lus nouerat qui dimit tebat : surge autẽ
& ambula. tam ille qui surgebat quam hi
qui surgentem uidebant ad probare pote¬
rant. Fit igitur carnale signum. ut ꝓbet᷑
spirituale. Ut autem sciatis quia filiuᷤᷤ ho¬
minis potestatem habet in terra dimitte¬
re peccata. Si d̾s et ds̃ est iuxta memora¬
tum isaiȩ testimonium qui delet iniquita¬
tes nr̃as. & filius hominis potestatem
habet in terra dimittendi peccata. ergo
idem ipse & ds̃ & filius hominis est: ut
et homo xpẽ ꝑ diuinitatis suȩ potentiam

Expanded text:
Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noveet ambula, tam ille, qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant approbare poterant. Fit igitur caspiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est, juxta memoratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates nostras , et Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata , ergo idem ipse et Deus et Filius hominis est, ut et homo Christus per divinitatis suae potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ex surgeret. aliorumq merito aliis relaxa¬
rentur errata. Ut cęperunt cogitare scri¬
bȩ & pharisei dicentes. Quis est hic qui
loquitur blasphemias : Quis potest dimit
tere peccata. nisi solus ds̃ : Uerum dicunt
scribȩ. quia nemo dimittere peccata nisi
ds̃ potest : qui ꝑ eos quoq dimittit quib
dimittendi tribuit potestatem. Et ideo
peccata quasi ds̃ potest. Uerum dõ testi¬
monium reddunt. sed ꝑsonam xp̃i negan¬
do falluntur. Errant itaq uidei. qui
cum xp̃m & đm esse & peccata dimit tere
posse credant: iħim tamen xp̃m e̾ẽ non
credunt. Sed multo dementius errant
arriani. qui cum iłim & xp̃m esse et
peccata posse dimittere euangeliciᷤ uerbis
deuicti negare non audeant. nichilominꝰ
tamen dm̃ negare non timent: At ipse ꝑ¬
fidos saluare desiderans. & occultoꝵ cogniti¬
one et uirtute operum dm̃ se e̾e manifes¬
tat. Respondens dixit ad illos. Quid co¬
gitatis in cordibus ur̃is : Fidem namq

Expanded text:
exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxaexsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quistere peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus esse potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo tere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt; sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui um et Deum esse et peccata dimittere posse credant, Jesum tamen Christum esse non credunt. Sed multo dementius errant Ariani, qui cum Jesum et Christum esse, et peccata posse dimittere Evangelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque
Abbreviated transcription (Latin):
na spiritualis grãe uirtus inuenitur. Qđ
autem cum lecto deponitur: significat
ab homine in ista carne adhuc constituto
xp̃mn debere cognosci. Quoꝵ fidem ut ui¬
dit dixit. Homo. remittunt᷑ : peccata tua.
Hominem dñs a paralẏsi curaturus primo
peccatorũ uincula dissoluit. ut ostenderet
eum ob nexus culparum artuum dissolu¬
tione damnari. nec nisi his relaxatis mem¬
brorũ posse recuperatione sanari. Sic & illi
paralitico qui iuxta probaticam piscinam
diu motum aquae frustra prestolabat᷑
sanato adno dicitur. Ecce sanus factus
es : iam noli peccare. ne deterius tibi aliquid
contingat. Et bene is cui peccata dimit¬
tebantur homo uocatur. quo hoc ipso qđ
homo erat non posset dicere. non peccaui:
simul &iam ut ille qui homini dimittebat
intelligeretur ds̃. Intuendum sane quanti
propria cuiusq fides apud dm̃ ualeat. ubi
tanti ualuit aliena: ut totus homo repen¬
te id est exterius interiusq iam saluatus

Expanded text:
na spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod na spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus
Abbreviated transcription (Latin):
piens in nouari priscę consuetudinis ob¬
staculo retardatur. Sȩpe inter ipsas ora¬
tionis secretę dulcedines & quasi suaue cũ
dño colloquium turba cogitationum in¬
terueniens aciem mentis ne xp̃s uideatur
intercludit. Et quid inter haec agen¬
dum: Non utiq in infimis exterius qͣ
t̾bȩ tumultuantur remanendũ: sed tec¬
tum domus in qua xp̃c docet ascenden¬
dum id est sacre scripturȩ sublimitas est
appetenda. lexq dñi cum psalmista
die noctuq meditanda. In quo enim cor¬
rigit unior uiam suam: In custodiendo
in quit sermones tuos. Et summiscrunt
illum cum lecto in medium ante iłim.
Patefacto tecto eger ante iħm submittit᷑.
quia reseratis scripturarum mẏsteri is
aduotitiam xp̃i ꝑuenitur. hoc est ad
eius humilitatem fidei pietate descendit᷑
Et bene domus iłiu tegulis tecta describi¬
tur: quia sub contemptibili lit terarum
uelamine si adsit qui reseret doctor. diui¬

Expanded text:
piens innovari, priscae consuetudinis obpiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divi
Abbreviated transcription (Latin):
uationem. Quae primo omniũ ministris
qui eam subleuent & xp̃o afferant id est
bonis doctoribus qui spem sanationis opẽ¬
ꝙ in tercessionis suggerant indiget. Qui
bene marco narrante quattuor fuisse
repperiuntur : siue quia quattuor euan¬
gelii libris omnis prȩdicantium uirtus.
omnis sermo firmatur. seu quia quattu¬
or sunt uirtutes quibus ad ꝓmerendã
sospitatem fiducia mentis erigitur. De
quibus in aeternae sapientiae laude dicit᷑
Sobrietatẽ enim et sapientiam docet. &
iustitiam & ueritatem: quib utilius nichil
est in uita hominibuᷤ. Quas non nulli
uersis nominibus prudentiam. fortitudi¬
nem. temperantiam & iustitiam ap¬
pellant. Et non inuenientes quã parte
illum inferrent pręturba: ascendert̃
supra tectum ꝑtegulas. Desiderant para¬
liticum xp̃o offerre. sed turba interposi¬
ta ab omni parte recluduntur. quia sepe
anima post infimi torporis desidiam ad
dm̃ resipiscens supernęq graẽ remedio cu¬

Expanded text:
vationem. Quae primo omnium ministris vationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus . Quas nonnulli versis nominibus, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cu
Abbreviated transcription (Latin):
in una dierum. & ipse iħc sede¬
bat docens: & erant pharisȩi
sedentes. Et reliqua. Vbi
dñs sedens docuerit quando
scribis & pharisȩis consedentibus paraliti¬
cum curauit. lucas breuiandi gratia
prȩteriit : sed matheuᷤ & marcus qui nar¬
rant questionem facere uidentur. qm̃
quidem matheus in ciuitate sua. marcus
in capharnaum hoc eum fecisse testant᷑.
Quae difficilius solueretur. si matheus
&iam nazareth nominaret. Nunc uero
uel ipsa galilea inqua erat nazareth intel¬
ligenda est dicta ciuitas xp̃i ad distincti¬
onem uidelicet regionis transmarinae
gerasenoꝵ. de qua transfretando sicut
matheus scribit uenerat galileã: uel certe
ipsa capharnaum ciuitas xp̃i est dicta.
quam non nascendo sed uirtutibus illustran¬
do suam ipse fecerat. Et ecce uiri portan¬
tes in lecto hominem qui erat paraliticus.
& quęrebant eum inferre & ponere ante
eum. Curatio paralitici huius. animae
post diuturnam in lecebrę carnalis in¬
ertiam ad xp̃m suspirantis indicat sal¬

Expanded text:
in una dierum, et ipse sedebat docens, et erant pharisaei sedentes, etc. Ubi Dominus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat sal
Abbreviated transcription (Latin):
corporis fuerat parte prȩmortuus. reser¬
uatus aduitam toto ad đm corde conuer¬
sus est : Longis et continuis in conuersati¬
one eadem flagellis eruditus. atq ante
paucos dies excrescente corporis molestia
non uidit. quia illum ꝑ cordis inmutati¬
onem uicit. Ecce fr̃s hemĩ gordiana quã
superius dixi ascĩmonialis habitus excel¬
lentia corruit ad poenam. et fr̃ hic de qͦ
ista narraui abipso morti articulo re¬
dit ad ȩternam uitam. Nemo ergoscit
quid de se in occultis dĩ udiciis agatur.
quia multi sunt uocati. pauci uero electi:
Quia igitur nulli de se certum est electũ
se c̾e : restat ut omnes trepident. omnes
de sua actione formident. omnes insola
diuina misericordia gaudeant. nullus
de suis uiribus prȩsumat. Est qui ꝑficiat
fiduciam nr̃am: ille scilicet qui inse digna¬
tus est assumere naturam nr̃am. qui uiuit¬

Expanded text:
corporis fuerat parte praemortuus, resercorporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam nostram, Jesus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s tanto ꝓeo cę̧perunt enixius orare: qͣnto
eum iam uidebant sub celeritate discedere
Cum repente cepit eisdem fratrib adsisten
recedite. Ecce draconi ad deuorandum
datuᷤ sum: qui ꝓpter uram prȩsentiam
deuorare me non potest. Caput meum
in suo ore iam absorbuit. Date locum.
ut non me amplius cruciet. sed faciat qd̃
facturus est. Si ei ad deuorandũ datus
sum. quare ꝓpter uoᷤ moraᷤ patior. Tunc
fratres cęperunt ei dicere. Quid t̃ quod
loqueris frater. Signum tibi scȩ crucis
inprime. Respondebat ille ut poterat
dicens. Volo me signare. sed non possum:
audirent. ꝓstrati interram cũ lacrimis
cȩperunt ꝓ ereptione illius uehementius
dõ. ecce draco qui me addeuorandũ accę¬
perat fugit : orationibus uris ex pulsuᷤ stare
non potuit. Pro peccatis meis modo inter
cȩdite. quia conuerti paratuᷤᷤ sum: et sȩcu¬
larem uitã funditus relinquere. Nomo
ergo qui iam sicut dictum ẽ. ab extrema

Expanded text:
fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistenrecedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius as Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro pecccedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema
Abbreviated transcription (Latin):
potius quam uoluntate. Et cum incun¬
ctis actibus peruersus existeret. ꝓ fratre
suo ab omnib ȩquanimiter tolerabatur.
Erat enim eloqͥo leuis. pͣuus actione. cultus
uestib moribus incultus. Ferre uero non
poterat. si quisquam illi de sc̃i habitus con¬
uersatione loqueretur. Facta autẽ fuerat
uita illius cunctis fratribus uisu grauis:
sed tamen ut dictum est ꝓfr̃ĩs sui gratia
erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur ual¬
de. si quis sibi aliquid de prauitatiᷤᷤ suae cor¬
rectione loqueretur. Bona non solũ facere.
sed etiam audire non poterat. Numquam
se ad sc̃ȩ conuersationis habitum uenire iu¬
rando. irascendo. deridendo testabatur. In
hac autẽ pestilentia quȩ nuꝑ huiuᷤ urbis
popułu magna exparte consũpsit. ꝑcussus
ut egressum illiusꝰ orando ꝓtegerent: Iam
corpus cius ab extrema fuerat parte prę¬
mortuum in solo tantum modo pectore uita¬
lis adhuc calor anhelabat. Cuncti autẽ

Expanded text:
potius quam voluntate. Et cum in cunpotius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitali
Abbreviated transcription (Latin):
accedam ad domum tuam: Quousq
artis ꝑdam in dustriam me aliud iuben¬
hominẽ iudȩos arguit infidelitatis: ut sta¬
tim intulerit: Ad duc huc filium tuum.
Et cum accęderet: elisit illum demoniũ.
& dissipauit. Appropinquante iħu puerũ
elisit dȩmon. & dissipauit. quia sȩpe conuer¬
si ad dm̃ post peccata maioribus nouisq
antiqui hostis pulsantur insidiis. agentis
ui delicet ut uel odium uirtutis incutiat.
uel expulsionis suae uindicet iniuriam
Undeest ut despecie transeamus ad genuᷤˢ.
quod ȩccłȩ primordiis tot grauissima in¬
tulit certamina: quod suo regno doluit
subito in lata dispendia. Et increpauit
iłis spiritum in mundum: & sanauit pucrũ.
& reddidit illum patri eius. Non puerũ
qui uim patiebatur sed dęmonem qui in¬
ferebat increpat : qͥa qͥ peccantẽ emenda¬
re desiderat. uitium utiq arguendo et odi¬
endo depellere sed hominem debet aman¬
do refouere. donec sanatum spiritualib

Expanded text:
accedam ad domum tuam? quousque accedam ad domum tuam? quousque artis perdam industriam, me aliud jubenum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit: Adduc huc filium tuum. Et cum accederet, elisit illum daemonium, et dissipavit. Appropinquante enim Jesu, puerum elidit daemon, et dissipat, quia saepe conversi ad Deum post peccata, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis, agentis, videlicet, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Unde est ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae primordiis tot gravissima intulit certamina, quod suo regno doluit subito illata dispendia. Et increpavit Jesus spiritum immundum, et sanavit puerum, et reddidit illum patri ejus. Non puerum, qui vim patiebatur, sed daemonium, qui inferebat, increpat, quia qui peccantem emendare desiderat vitium utique arguendo et odiendo depellere, sed hominem debet amando refovere, donec sanatum spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
monte dñs sanauit: matheus lunaticum.
marcus surdum mutumq describit. Signi¬
ficat autem eos de quibus scriptum est.
Stultus ut luna mutatur. Qui numqũa
in eodem statu ꝑmanentes: nunc adhȩc.
nunc ad illa uitia mutati crescunt atq de¬
crescunt. Muti non confitendo fidem. sur¬
di. nec ipsum aliquatinus fidei audiendo
sermonem. Et rogaui discipulos tuos ut
eicerent eum. & non potuerunt. Latenter
hoc dicto accusat apłos. cum possibilitaᷤ cu¬
randi interdum non ad inbecillitatem cu¬
rantium sed ad eorum qui curandi sunt fi¬
dem referatur dicente dño. Fiat tibi scđm
fidem tuam. Respondens iħe dixit. Oge
neratio infidelis & ꝑuersa. usq quo ero apud
uos & patiar uos: Non quo tedio superat᷑
sit mansuctus & mitis qui non aperuit si¬
cut agnus coram tondente ossuum. nec
in uerba furoris ęruperit : sed quo insimili¬
tudinẽ medici ȩgrotum uidens contra
sua prȩcepta se gerere dicat. Usquequo

Expanded text:
monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, Marcus surdum mutumque describit. Significat autem eos, de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur , qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ipsum aliquatenus fidei audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam. Respondens auteneratio infidelis, et perversa, usquequo ero apud vos, et patiar vos? Non quod taedio superatus sit mansuetus ac mitis, qui non aperuit, sicut agnus coram tondente, os suum , nec in verba furoris erupit; sed quia in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
ecce uir de turba exclamauit
dicens. Magister. obsecro te: respice in
filium meũ. quia unicus ẽ michi. Et cętͣa¬
locarebus congruunt. In monte dñstrar
formatur. discipulis archana suȩ maiesta¬
tis aperit : in inferiora descendens turbe
occursu excipitur. miserorũ fletu pulsa
Sursum discipulis mysteria regni reserat :
deorsum turbis peccata infelicitatiꝰ expro¬
brat. Sursum patris uocem hi qui secum
erant pandit. deorsum sp̃s malos ab hisqui
uex abantur expellit. Qui etiam nunc ꝓ
qualitate meritoꝵ aliis ascendere. aliis des¬
cendere non desinit. Nam terrenos adhuc
& incipientes quasi ima petens confortat.
castigat : perfectos autem quoꝵ conuersa¬
tio in cęlis est sublimius extollendo glori¬
ficat. liberius de aeternis instruit. & sȩpe
ea quar aturbis ne audiri quidem ualent
docet. Et ecce sp̃s apprehendit illum.
& subito clamat: et elidit & dissipat eum
cum spuma. & uix discędit dilanians
Demoniacum hunc quem descendens de

Expanded text:
ba exclamavit, dicens: Magister, obsecro te, respice in filium meum, quia unicus est mihi. Loca rebus congruunt, in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum Patris vocem his qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab iis qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis descendere non desinit. Nam terrenos adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat; perfectos autem, quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe ea quae turbis ne audiri quidem valeant docet. Et ecce spiritus apprehendit illum, et subito clamat, et elidit et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum. Daemoniacum hunc, quem descendens de
Abbreviated transcription (Latin):
cuius naturae copulabat᷑ infilio. Quia
igitur xp̃i ascensio nr̃a prouectio est.
& quo precessit gloria capitis. eo spes
uocatur & corporis : dignis dilectissimi
exultemus gaudiis. & pia gratiarum
actione lȩtemur. Hodie enim nonso¬
lum paradysi possessores firmati sumus.
sed etiam caelorum in xp̃o superna pe¬
nitrauimus: ampliora adepti per inef¬
fabilem xp̃i grãm. quam perdiaboli
amiseramus inidiam. Nam quos ui.¬
rulentus inimicus primi habitaculi fe¬
licitate deiecit. eos sibi concorporatos
dĩ filius ad patris dexteram collocauit.

Expanded text:
cujus naturae copulabatur in Filio. Quia cujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram collocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quae iacuerat insepulchro. Per omne uri
ergo hoc tempus dilectissimi quod inter
resurrectionem dnĩ & ascensionem enus
ex actum est. hoc prouidentia dĩ cura¬
uit: hoc docuit. hoc suorum & oculis
uere agnosceretur resuscitatus. qui uere
erat et natus et passus et mortuus. Un¬
de beatissimi apł̃i omnesq discipuli qͥ
et de exitu crucis fuerant trepidi et
defide resurrectionis ambigui. ita sunt
ueritate perspicua roborati : ut dño
in caelorum eunte sublimia non solum
nulla afficerentur tristitia. sed & iam
magno gaudio replerentur. Et reue¬
ra magnã et in effabilis erat causa gau
dendi. cum in conspectu scãe multitu¬
dinis supra omnium creaturarum cȩ¬
lestium dignitatem humani generis
natura conscenderet super gressura
angelicos ordines & ultra archangelors
altitudines eleuanda. nec ullis sublimi
tatibus modum suae prouectionis ha¬
bitura: nisi aeterni patris recepta con¬
sessu illius gloriae sociaretur inthrono.

Expanded text:
quae jacuerat in sepulcro. CAP. IV. Per omne quae jacuerat in sepulcro. CAP. IV. Per omne ergo hoc tempus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis ristus vere agnosceretur resuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et inefcausa, cum in conspectu sanctae multitudinis supra omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum altitudines elevanda, nec ullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno,
Abbreviated transcription (Latin):
tarditas in crepatur. Flammam fidei il¬
luminata corda concipiunt. & quae
erant tepida reserante scripturas dño
efficiuntur ardentia. Infractione quoq:
panis conuescentium aperiuntur obtutꝰ:
multo felicius horum oculis patefactis
quibus naturae suae manifestata est
glorificatio. quam illorum generis nr̃i
principum quibus prȩuaricationis suȩ
aliaq miracula cum discipuli trepidis
cogitationibus estuarent. & apparuiss&
inmedio eorum dñs. dixissetq pax uobis:
ne hoc in eorum remaneret opinionib
quod uoluebatur in cordibus. putabant
enim sp̃m se uidere non carnem. redar¬
guit cogitationes aueritate discordes.
Ingerit dubitantium oculis manentia
manibus suis & pedibus crucis signa. &
ut diligentius per tractetur inuitat :
quia adsananda infidelium cordium
uulnera clauorum & lanceae erant ser¬
uata uestigia. ut non dubia fide sed con¬
stantissima scientia teneretur eam natu¬
ram indĩ patris consessuram throno.

Expanded text:
tarditas increpatur. Flammam fidei iltarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae aec autem aliaque miracula, cum discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno,
Abbreviated transcription (Latin):
curiosa cunctatio nrãe fidei fundam̃ta
iecissent. Nris igit ꝑturbationib nr̃is peri¬
culiꝰ in apł̃is c̃sulebat᷑. nos in illis uiris contra
calumnias impiorum & contra terrenȩ
argumenta sapientiae docebamur. Nos
illorum instruxit aspectus: nos erudi¬
uit auditus. nos confirmauit at tactus.
Grãs agamus diuinȩ dispensationi. & scoꝵ
patrum necessariae tarditati. Dubitatũ
est ab illis. ne dubitaretur a nobis.
Non ergo hi dies dilectissimi qui inter
resurrectionem dñi ascensionemq flu¬
xerunt otioso transiẽre discursu : sed
magna in eis confirmata sacramenta.
magna sunt reuelata mẏsteria. In his
metus dirȩ mortis aufertur : & non so¬
lum animae sed etiam carnis inmorta¬
litas declaratur. In his per insufflationẽ
claues ouilis dominici cura mandatur:
In his diebus duobus discipulis tertius
inuia dñs comes iungitur. & ad omnẽ
nostrae ambiguitatis caliginem deter¬
gendam pauentium ac trepidantium

Expanded text:
curiosa cunctatio nostrae fidei fundamenta curiosa cunctatio nostrae fidei fundamenta jecisset. Nostris igitur perturbationibus, nostrisque periculis in apostolis consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae 291 dispensationi et sanctorum Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, ne dubitaretur a nobis. CAP. II. Non ergo ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem claves, ovilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium
Abbreviated transcription (Latin):
qua uerum di templum iuda¬
ica impietate resolutum diuina
intriduo potentia suscitauit. quadrage¬
narius hodie dilectissimi scõrum dierũ
expletus est numerus. sacratissima ordiu¬
natione dispositus & adutilitatem nrae
eruditionis inpensus: ut dum adño in
hoc spatium mora presentiae corporalis
extenditur. fides resurrectionis docum̃¬
tis necessariis muniretur. Mors enim
xp̃i multorum discipulorum corda tur¬
bauerat: et desupplicio crucis. de emissi¬
one sp̃s. de ex animati corporis sepultu¬
ra grauatis mestitudine mentibus qui¬
dam̃ diffidentiae torpor obrepserat: nã
cum scãe mulieres sicut euangelica pate¬
fecit hystoria reuolutum amonumento
lapidem. sepulchrum corpore uacuum
& uiuentis dñi testes angelos nuntiareñ:
uerba earum apostolis aliisq discipulis
deliramentis similia uidebantur. Qũã
utiq hesitationem humana infirmitate
nutantem nequaquam permisisset sp̃s
ueritatis predicatorum suoꝵ in esse pec¬
toribus: nisi illa trepida sollicitudo et

Expanded text:
qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus, nisi illa trepida sollicitudo et
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum quo gradus altior. eo casus gra¬
uior. Quo autem grauior casus. eo pietaᷤᷤ
erigentis gratior. Quo uero gratior in
eis pietas dñi apparuit. eo certior cunctis
pęnitentib spes salutis effulsit: ut iure om̃s
qui audiunt dicant. quia ds̃ uisitauit ple¬
bem suam. non tantummodo uerbum suũ
semel in corporando sed &iam nr̃o hoc ut
suscitari debeamus semꝑ in corde mittendo:¬

Expanded text:
Quorum quo gradus altior, eo casus graQuorum quo gradus altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo
Abbreviated transcription (Latin):
ne qua aliquando spe resurgendi potian¬
tur opprimunt. Dño ergo loculũ tangen¬
te funeris baiuli steterunt: quia superm¬
formidine iudicii ad tacta conscientia &
carnalium sȩpe affluentium uoluptanuil
& iniuste laudantium turbam cohercens
adscipsam reuertitur. uocantiq ad uitã
festina respondet saluatori. Unde recte
sequitur. Et ait. Adolescens. tibi dico.
surge. Et resedit qui erat mortuuiᷤ. et
cepit loqui. & dedit illum matri suae.
Residet quippe qui erat mortuus: cum
interna compunctione reuiuiscit pecca¬
tor. Incipit loqui. cum reducis in dicia
uitȩ cunctis qui peccatum luxerant os¬
tendit. Redditur matri. cum ꝑsacerdo¬
talis decreta iudicii communioni sociat
ȩccłiȩ: Accepit autem omns timor: et
magnificabant dm̃ dicentes. quia pro¬
pheta magnus surrexit in nobis. Quanto
desperatior animȩ mors aduitã reuocat᷑.
tanto plures eodem corriguntur exẽplo
Uide dauid prophetã. uide apłm petrũ.

Expanded text:
ne qua aliquando spe resurgendi potianne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David prophetam, vide apostolum Petrum.