comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bibistis uinũ i. & iebraati proxp̃o insanire cõe¬
pistis. Non uobis iudedit osse aebria & as nonuo¬
bis uideturspiritalis insania di lici as contempnere sor¬
des ꝓpeter ei fugireciuitates deserta sectarines ure affet¬
tus ignora recarnis propinquantẽ & solũ nossexp̃m ÷
Deniq apostoli hoclimo inebriati erant propterea dicitur
deeis musto plenisunt : Non enĩ fuerat i hebriati delege
ueteri sed de euangelio Neegonuto quoditain hebriatus
sit hocuino : filiitui sicut nouella oliuarum : : Nulli alio con¬
parantur filuñri nisi nouellȩoli uarũ : nondixitoliue
ueteri sed nouelleoliuȩ : : Quomodo & ibi de hebrietate
a postolorum ñ dicit᷑ deuino ueceri seddemusto sic&chic
dicitur nouella oliuarum quȩ totauir & in euangelii
iuuentute :: Nouella oliuarum plenaluce: Oleum hanc
naturã hab& uttibos condiat utlumini fomenta prae¬
beat ut las solon go itiner ecorpus unctum refacuat

Expanded text:
bibistis vinum, et inebriati pro Christo insanire coebibistis vinum, et inebriati pro Christo insanire coepistis. Non vobis videtur esse ebrietas? non vobis videtur spiritualis insania, delicias contemnere, sordes appetere, fugere civitates, deserta sectari, nescire affectus, ignorare carnis propinquitatem, et solum nosse Christum? Denique apostoli hoc vino inebriati erant, et propterea dicitur eis: Musto sunt pleni . Non enim fuerant inebriati de Lege veteri, sed de Evangelio. Noe ergo puto, quod ita inebriatus sit hoc vino. Filii tui sicut novellae olivarum. Nulli alii comparantur filii nostri nisi novellae olivarum. Non dixit olivae veteri, sed novellae olivae. Quomodo et ibi de ebrietate apostolorum, non dicitur de vino veteri, sed de musto: sic et hic dicitur novella olivarum, quae tota viret in Evangelii juventute. Novella olivarum plena luce. Oleum hanc naturam habet, ut cibos condiat, ut lumini fomenta praebeat, ut lasso longo itinere corpus unctum restituat
Abbreviated transcription (Latin):
tibus sunt : botri& alius botrus maiorest : alius minor
alia grana maiorasunt aliaminora: sic& desapientia
quȩ ẽ uxor nostra sitam̃ num quam eã dimiserimus
plures nascuntur botri hocesaurtutes plurimȩ sc̃ẽ
cogitationes opera p̃clara: filiituisicuit nouella oliua¬
rum hicir cuitu mensȩ tuae Legimus in alioloco & ui¬
num lȩtificat corhominis : Legimur & incantieo can¬
ticorũ. Venite fratresbibite & inobriamini : & uinũ
letificatcor hominis hocuinum carneum non lȩtificat
hominis sed obruit & insanũ facit  Deniq s tribituri
ut qui poten tessunt uinum nonbibant: Scribit& apos¬
tolus qm̃ non de bemus uinũ bibere & carnem mandũ¬
care : Rur sum dicitur nobis & unũ lȩtisicat corhomi¬
nis. Seduinũ dicitur spiritale:. Quodisquis biberat
statim inebriatur . uosomnes utdemittoreus pos¬
sessiones: ur̃ as & parentes uros & filios &a ffines

Expanded text:
tibus sunt botri, et alius botrus major est, alius minor, tibus sunt botri, et alius botrus major est, alius minor, alia majora grana sunt, alia minora; sic et de sapientia, quae est uxor nostra: si tamen numquam eam dimiserimus, plures nascuntur botri, hoc est, virtutes plurimae; sanctae cogitationes, opera praeclara. Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae. Legimus in alio loco: Et vinum laetificat cor hominis . Legimus et in Canticis Canticorum: Venite, fratres, bibite et inebriamini. Et vinum quod laetificat cor hominis. Hoc vinum non laetificat cor hominis; sed obruit, et insanum facit. Denique scribitur, ut qui potentes sunt, vinum non bibant . Scribit et Apostolus, quoniam non debemus vinum bibere et carnem manducare . Rursum dicitur nobis: Et vinum laetificat cor hominis. Sed vinum dicitur spirituale, quod si quis biberit statim inebriatur. Vos omnes, ut dimitteretis possessiones vestras, et parentes vestros, et filios et affines,
Abbreviated transcription (Latin):
habuit dudecĩ filios & unam filiam : Sic intar duo decim
patriarchas unus patri archa unam tantum filiam
habuit hocto tũ quaredixo: ut fibios & silu as. iscripturis
spircłaliter intellegere debeamus: uxor tua sicutiu¬
tis habundans in lateribus domustuae: Sicut uitis ha¬
bundans : uitis habundans plurimo botros habet Sic&
uxor nostra hocest sapientia uxor nostra quȩsponsaest:
deniq scribitur ialio loco. uenisoecemea sponsa: Ne ineo quod
dixer at sponsã tur pealiquid intelle gerer lungitur soror
utomnis turpis amor excludatur : Venisoror mea: Sc̃senĩ
amor est & propte rea tesororem uoco & sponsam meam :
Droptereatesponsam uoco ut habeã uxorem & detefilios
faciã plures  Filios plures quasi deuitȩ botros
Quomodo uitis hab& diuer sosbotros  & una quidẽ ra¬
dixest sedlongela: teque huc adque illuc flagella dif¬
fundit & ipia flagella habent fiructssuos & ip̃sis fruc¬

Expanded text:
habuit duodecim filios et unam filiam. Sic inter duodecim habuit duodecim filios et unam filiam. Sic inter duodecim patriarchas, unus patriarcha unam tantum filiam habuit. Hoc totum quare dixi? ut filios et filias in Scripturis spiritualiter intelligere debeamus. Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Sicut vitis abundans plurimos botros habet, sic et uxor nostra, hoc est, sapientia uxor nostra, quae sponsa est. Denique scribitur in alio loco: Veni, soror, mea sponsa . Ne in eo quod dixerat, sponsa, turpe aliquid intelligeres, jungitur soror; ut omnis turpis amor excludatur. Veni, soror mea, sanctus enim amor sit, et propterea te sororem voco et sponsam meam. Propterea te sponsam voco, ut habeam uxorem, et de te filios faciam plures, filios plures quasi de vite botros. Quomodo vitis habeat diversos botros. Et una quidem radix est. Sed longe lateque huc atque illuc flagella diffundit, et ipsa flagella habent fructus suos, et in ipsis fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nonfacit . ueniamus adissaac : Etusa ac duos filios fecit fili¬
as non hab& Sc̃s enimiealo & &nihil habeati
semolle & tenerũ .I. Ueffeminatũ sed totũ uiri ae & rigi¬
dum: Seatus hcob. duo decim patriar. chas hab&fihos
& propter unamfiliam tanta in sichembellanascuntur
Ia cobnamꝰ quid dixerat. timeo fecistimeo dibilem : loquitur
ad leui & srmeon, Leuidsmeon inconalio eoꝵ neueniat
animea: quare quia uiri caius amuoluerunt Ageremulie¬
habent: Remuobis diconouam: Nouamnescientibus
Cecerum qui scripturas legunt et diligenter legunt
non nouam sed eam quã iunt: Iacobduo decimhabuit
filios patri archas rubensimeon iudam leui is achar
aser & ceteros usque ad duo decimum: Legite igeneratio¬
ne. &numquã inuenietis de cotis duo deam patriarchis
ullum fecisse filiam sed totos filios.. dico uobis unum nefor¬
sitan. obliuis camini: Aserfiliam habuit sarram: Iacob

Expanded text:
non facit. Veniamus ad Isaac. Et Isaac duos filios facit, filinon facit. Veniamus ad Isaac. Et Isaac duos filios facit, filias non habet. Sanctus enim erat et nihil habebat in se molle, et tenerum, et effeminatum, sed totum virile et rigidum. Beatus Jacob duodecim patriarchas habet filiosEt propter unam filiam tanta in Sichem bella nascuntur. Jacob numquam dixerat, Timeo, fecistis me odibilem. Loquitur ad Levi et Simeon, Levi et Simeon in concilio eorum non veniat anima mea . Quare? Quia viri, causam voluerunt agere muliehabent. Rem vobis dico novam, novam nescientibus. Caeterum qui Scripturas legunt, et diligenter legunt, non novam; sed ea quae sciunt. Jacob duodecim habuit filios patriarchas, Ruben, Simeon, Juda, Levi, Issachar, Aser et caeteros usque ad duodecimum. Legite in Generatione, et numquam invenietis de tantis duodecim patriarchis ullum fecisse filiam, sed totos filios. Dico vobis unum ne forsitan obliviscamini. Aser filiam habuit Saram. Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e uxor tua sicut uitis habundans in lateribus domustuȩ
Dicit salomon quod uoluerit sapientiam ducere sibi sponsam:
Dicit& malioloco desapientia ama illam. & amplex abiturẽ
Gircũ da illam & seruabitte : : Ducamus ergo & nos hancuxorẽ
habeamus illam in amplexibus nr̃is.: Num quam eam : dimit¬
fugiat demanib: nr̃is:. Si semper fuerit in amplexu nr̃o
istauxor. faciemus ex eafilios : Nonfilias sed filios
Deniq & hicdicitur: filiitui sicut nouella oliuarum : in cir¬
iuitumen s& uȩnum quid non poterat dicere filia&uae is
non facit deea filias sed filios : Nihil molle ni hildelicatum
nihil tenerum nihi effeminatũ habetinm̃ tesua : putas quod sc̃ĩ
alia caisa scribantur non habuis sefilias sedfilios : legimus
ingenesi Ibienim generationũ & doseruatur.: Sẽs abraam ÷¬
habuit uxorẽ sarram: habuit agar concubinam : habuit
postea ca&ur ami deduabus uxoribus filios creat filias

Expanded text:
sanctae. Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. sanctae. Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Dicit Salomon quia voluerit sapientiam ducere scilicet sponsam . Dicit et in alio loco de Sapientia: Ama illam, et amplexabitur te. Circumda illam et servabit te . Ducamus ergo et nos hanc uxorem, et habeamus illam in amplexibus nostris. Numquam eam dimitgiat de manibus nostris. Si semper fuerit in amplexu nostro ista uxor, faciemus ex ea filios; non filias, sed filios. Denique et hic dicitur, filii tui sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae. Numquid non poterat dicere, filiae tuae?non facit de ea filias, sed filios. Nihil molle, nihil delicatum, nihil tenerum, nihil effeminatum habet in mente sua. Putas quod sancti alia causa scribuntur non habuisse filias, sed filios? Legamus Genesim, ibi enim generationum ordo servatur. Sanctus Abraham habuit uxorem Sarram; habuit Agar concubinam; habuit postea Cethuram. De duabus uxoribus filios creat. Filias
Abbreviated transcription (Latin):
beato iuro ł abores manuum tuarũ manducabis : Ego hoc dicosim¬
pliciter: qm̃ homo ex duabus substanciis conpactus est. hoc est dea¬
nima & corpore : animai mostalis est : corpus autem mostale
quod mostale est necesse est ut & mortalescrbos habeat: quod autẽ
inmortaleẽ hocest anima quȩ inmortalis est
& in mostales erbos habeat. uultisscire qnim̃n & animaha¬
b& crbos suos dicitdñs atq saluator cũ esurir& : quiddicit:
meuserbus est ut faciam uoluntatem elus qui memiisit:
uultis scire quoscibos hab& anima dic nobis & proph&a
Custate & uid&e qñisuauis est dñs: Quomodo enim corpus
nisi acceperit erbossuos moritur sic & anima nisi acceperit
erbossuos udspiritales moritur: hoc totum quaredico
quia solent aliqui dicere. non habeonecessariam scripturã
scã sufficit mihi tantũ timere dm̃ : & hoc propterea diximus
quomodo eybir̃ corporis. siccibisunt & animȩ nostrae scripturȩ

Expanded text:
beato viro: Labores manuum tuarum manducabis. Ego hoc dico simbeato viro: Labores manuum tuarum manducabis. Ego hoc dico simpliciter. Quoniam homo ex duabus substantiis compactus est, hoc est, de anima et corpore: anima immortalis est, corpus autem mortale. Quod mortale est, ut et mortales cibos habeat. Quod autem immortale est, hoc est, anima quae immortalis est, et immortales cibos habet. Vultis scire quoniam et anima habet cibos suos? Dicit Dominus atque Salvator cum esuriret. Quid dicit? Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Vultis scire quos cibos habet anima? Dicit nobis et propheta: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Quomodo enim corpus, nisi acceperit cibos suos, moritur: sic et anima nisi acceperit cibos spirituales, moritur. Hoc totum quare dico, quia solent aliqui dicere, Non habeo necessario Scripturam sacram, sufficit mihi tantum timere Deum. Et hoc propterea diximus, quomodo cibi sunt corporis, sic cibi sunt et animae nostrae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
rarum: plurima sacramen .ta inuiis & semitis. in lege & ꝓ¬
phȩtis : Non dixit ambulate sed state . fcaa. Nedimit tatis
legem nec proshetas : Tamencũ inueneritis illas uias. per
istas uias inistaunauia ambulate : Labores manuũ tuarũ
ducabis quis gnim labores fructuũ manducat utiq ꝑ con¬
trario deb& intellegi. quia aliquis fructũ laborum su&
Quia igitur inebreo ita scriptum est Labor esmanuũ tua¬
rum manducabis : Ego puto qm̃ & grecȩ sertuaginta in¬
ter pra&es in istolocobeneinter pra&ati sunt Manus
enimlingua hebrea iađ dicitur .: in isto autem loco
manus. Si quidem Rapitoc dicitur greqȩ: a popa. hoc de
int̃p̃tatione diximus labores igitur manuũ tuarũ mandu¬
cabis
Vnusquis que quod seminauerit: hoc& metet.: Ec cehomo &operaei
er go& nos labores manuum nr̃ arummanduc abimus in manibus opera
intelleguntur:. Laboresimnanuumtuarum manducabis : dicit aliquis:
ergo post resurectionem manducaturisumus : hoc enim dicitur de

Expanded text:
rarum plurima sacramenta, in viis, in semitis, in Lege et prophetis. Non dixit, Ambulate, sed state. State, ne dimittatis Legem, nec prophetas. Tamen cum inveneritis illas vias, per istas vias, in ista una via ambulate. Labores manuum tuarum ducabis. Quis enim labores fructuum manducat? Utique econtrario debet intelligi, quia aliquis fructum laborum suorum aeo ita scriptum est, labores manuum tuarum manducabis. Ego puto quoniam et Graece Septuaginta Interpretes in isto loco bene interpretati sunt; manus enim lingua Hebraea JAD dicitur; in isto autem loco, manus; siquidem καρπὸς dicitur Graece ΑΡΕΡΑ. Hoc modo de interpretatione diximus. Labores manuum tuarum manducabis. Unusquisque quod seminaverit hoc et metet. Ecce homo, et opera ejus. Ergo et nos labores manuum nostrarum manducabimus. In manibus, opera intelliguntur. Labores manuum tuarum manducabis. Dicat aliquis, ergo post resurrectionem manducaturi sumus. Hoc enim dicitur de
Abbreviated transcription (Latin):
re nom̃ acceperit : Scriptũ est enĩ in parali pome nis
Qm̃ maria soror morsi & aaron.habuerit maritũ or non
ur sed or & posteaordo diescribitur & đr maria sõror
mors̃ & a aron hȩcẽ eprata : Hoc in para lipomenonli¬
brisscribitur : q̃ : rite & inuenietis : Denique & hȩc
forsitan alicui uerõ non ẽẽ quia nouũ est sed remit

Expanded text:
re nomen acceperit. Scriptum est enim in Paralipomenon, re nomen acceperit. Scriptum est enim in Paralipomenon, quoniam Maria, soror Moysi et Aaron, habuerit maritum Or: non Ur, sed Or . Et postea ordo describitur, et dicitur: Maria, soror Moysi et Aaron, haec est Ephrata. Hoc in Paralipomenon libris scribitur. Quaerite et invenietis. Denique et haec fors
Abbreviated transcription (Latin):
memento dr̃ie dauidetomnis mansue tudiniseius
Qui iur auit dño uotũ uouit dõ lacob & hocputonon
errore : Si hnitroiero intaber naculum domus
nisixpiꝗ uide meo semine nasciturus est ꝯhoc est qui em qu¬
promi sisti quia de meis lumbis nasciturus e&
Sidede ro sõnumoculis meis. & palpebris meis dormi¬
tationem: Aut requiemtim poribus meis do¬
nec hiueniam locum dño: tabernaculum dõ
Ia cob: Hoc multiputant de ecclesia.
sed mihi uide tur nontam de eccle¬
si adici quam descãmaria: deniq dicitur
Scce dudiuimus eã ineffrata inuenimus eã
Inccmpisiluȩ: Le qcmus scrip¬
turas scãs & diebus & noctibus singulas syllabas &lit¬
teras uenti lemus : Dicat aliquis deephrata hic betͥleemn
dixit : Legimus enim ingenesi : uenit in bethleẽ : hȩc ẽ
eprata : hocdicitur deia cob: quando uxor eius rachel mor¬
tua est hocest inephrata : Sed uideamus ephrata qua¬

Expanded text:
Memento, Domine, David et omnis mansuetudinis ejus, Memento, Domine, David et omnis mansuetudinis ejus, qui juravit Domino, votum vovit Deo Jacob. Et hoc puto non e. Si introiero in tabernaculum domus nisi Christi, qui de meo semine nasciturus est, hoc est, quem promisisti, quia de meis lumbis nasciturus Si dedero somnium oculis meis, aut palpebris meis dormitationem, aut requiem temporibus monem, aut requiem temporibus meisnec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Hoc multi putant dici de Ecclesia; sed mihi videtur non tam de Ecclesia dici, quam de sancta Maria. Denique dicitur. Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae. Legamus Scripturas sanctas, et diebus et noctibus singulas syllabas et litteras ventilemus. Dicat aliquis de Ephrata, hic Bethlehem dixit. Legimus enim in Genesi: Venit in Bethlehem, hoc est, Ephrata. Hoc dicitur de Jacob quando uxor ejus Rachel mortua est. Hoc est, Ephrata. Sed videamus Ephrata qua
Abbreviated transcription (Latin):
qua sidealio : donec hiueniã locũ dño taber naculum
dõ iacob: ecceaudiuimus ea ieffrata. Inuenimus eã
incampssilue : Et quomododicitur propter dauid ser¬
non auer tasfacie mxp̃ituiꝰ: nonstator do: sienim dauid
xp̃sdicitur sic hcipimus intelle gere : propt̃ xp̃mseriũ
tuum Nea uertasfaciẽ xp̃itui: hoca duer sumeos loqͥbr
negemus xp̃m interpretaridauid prolocorumqualitate
sed inistolocononre pit sensus : Etquareerrent dicouo¬
bis qm̃ scriptũ est memento dñe dauid & omnis mansueti¬
dinis cius & dñs dicit ieuangelio: Discite amequi amitis
sum & humilis corde: pioqui demsensu sederrantes dauid
hicxp̃m interp̃tantur & mansuetudinẽ eius reserunt ad
xp̃m: Nosergo ht̃pretemur istum psalmũ indauid ut
quinascitur exdauid uerexp̃s intellegatur
Deniqueuid & e ordinem : qñ menim grandis est psal¬
mus &iammulta diximus : debenus breuiter
sensus per stringere: non latus disputare
uitdõ ia cob: Inebra conon habetur cuc hocẽ sicut :

Expanded text:
 tabernaculum Deo Jacob? Ecce audivimus eam in Ephrata, invenimus eam in campis silvae. Et quomodo dicitur: Propter David, sernon avertas faciem Christi tui? Non stat ordo. Si enim David Christus dicitur, sic incipimus intelligere, propter Christum servum tuum ne avertas faciem Chrinegemus Christum interpretari David pro locorum qualitate; sed in isto loco non recipit sensus. Et quare errent dico vobis, quia scriptum est: Memento, Domine, David et omnis mansuetudinis ejus. Et Dominus dicit in Evangelio: Discite a me quia mitis sum et humilis corde. Pro quidem sensu; sed errantes David hic Christum interpretantur, et mansuetudinem ejus referunt ad Christum. Nos ergo interpretemur istum psalmum in David, ut qui nascetur ex David vere Christus intelligatur. Denique videte ordinem, quoniam enim grandis est psalmus, et jam multa diximus, debemus breviter sensus perstringere, non latius disputare: vit Deo Jacob. In Hebraico non habet ὼ, hoc est, sicut, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Videte quiddicat funiculis peccatoꝵ suorum unusquisq cons¬
tr ingicur: pinuculuistipeccatorũ : nusiplur a peccata habuerint
tex inon possunt : Siunũ peccatũ fecero nontam funiculusẽ
quã quasiunum fil ũ est. Si autem fibũ unũ est citorum¬
piturł & teneri es ligari non potest̃ :Si autem plura peccata
fuerint & prolongauerit iniquitates depluribus peccatis
quaside pluribus filis funiculus fit & ligat & non cicorum pi¬
tur: hoc eocũ quare dixi᷑ quia legimus histouersiculo pro¬
longauer̃ huquita tẽ suam : Dñs iustus concidet ceruices
peccatorũ : Videtequiddicat : Nondix̃ concidet peccatorer: Siaũt hoc

Expanded text:
Vide quid dicat, funiculis peccatorum suorum unusquisque constringetur. Funiculus peccatorum, nisi plura peccata habuerim, texi non potest. Si peccatum fecero, non tam funiculus est, quam quasi unum filum est. Si autem unum filum est, cito rumpitur, et tenere, et ligare non potest. Si autem plura peccata fuerint et prolongaverint iniquitates, de pluribus peccatis quasi de pluribus filis funiculus fit, et ligat, et non cito rumpitur. Hoc totum quare dixi? Quia legimus in isto versiculo, prolongaverunt iniquitatem suam. Dominus justus concidet cervices peccatorum. Videte quid dicat, non dixit, conci
Abbreviated transcription (Latin):
ni&is unãuiam & ambulateinea. uide quomodo ꝑpliu¬
ras uias uenimus ad unã uiam: Hocdicit & in euangelio
aliis uerbis ÷ sub alia significatioñ parabolȩ deillo negotia¬
tore quiꝰabuit plures margarptas quiuendidit eas &emit
unam prȩciosam margaretam : Quoddicit hocẽ : stateinui¬
is dñi÷ hocest hab& oteplurimas margaretas : Statemuiis
neputa rt̾mus aduentũ xp̃i. legẽ & ꝓphȩtas esse finitas
Seduid&equiddicat statcinuiis. in lege & propha&is : & stateinuns
Nolite sic credere inunam diem: ut dimittatis uias plurimas.
semitas: Melius dicitur ingreco : Semita enim dicitur ab eo qđ
calce gradientium trita est : & quod dicitur hoc est Interro¬

Expanded text:
nietis unam viam, et ambulate in ea. Videte quomodo per plures vias venimus ad unam viam. Hoc dicitur et in Evangelio aliis verbis sub alia significatione parabolae de illo negotiatore qui habuit plures margaritas, qui vendidit eas, et emit unam pretiosissimam margaritam. Quod dicit hoc est dicit hoc est, Habetote plurimas margaritas, et state in ne putaremus adventu Christi, Legem et prophetas esse finitos. Sed vide quid dicat. State in viis, in Lege et prophetis, et state in viis. Nolite sic credere in via una, ut dimittatis vias plurimas; semitas: melius dicitur in Graeco τρίβους· semita enim dicitur ab eo quod calce gradientium trita est. Et quod dicitur hoc est, interro
Abbreviated transcription (Latin):
emento dñe dauid & omnis mansuȩ cudinqͥseiuis.
multiputant exoͦquod scriptũ ẽ ineuangelio miserere
nostrifilidauid : hoccȩ cidicunt quisedebant in iherico
istũ dauid qui hiter p̃tatur fortismanu referriad dñm
s aluatorem : Sed inistopsalmo siuoluerimus referre:
ut illi ȩstimant : multõ noc& itellegentiȩ nostrȩ :
Sienĩ hocquod dicitur. mem̃to dnẽ dauid. & omnis.¬

Expanded text:
emento, Domine, David et omnis mansuetudinis ejus. Multi putant ex eo quod scriptum est in Evangelio, Miserere nostri, fili David hoc caeci dicunt qui sedebant in Jericho, istum David, qui interpretatur fortis manu, referri ad Dominum Salvatorem. Sed in isto psalmo si voluerimus referri, ut illi putant, multum nocet intelligentiae nostrae. Si enim hoc quod dicitur, Memento, Domine, Da
Abbreviated transcription (Latin):
tura qͣdicit: Suprador summcum fabricabantur pecca¬
toros Sic sempercucurri & tantũ cucurri ut ad uersarius
meus numquam me precedat sed semperpostergũ inue¬
niatur: Nuncquam uenit contraoculos meos numquã
enim potuit sustinere lume noculorum meorum
sed semper eam partem per seq batur quȩcaeca est qrb̃culos
non hab& Suprador sũ meũ fabricabantu peccato¬
catur: Supra dorsũ meum fabricantur peccatores ÷
sedegonõ uidebam insidiaseorum: ⁊llif abricabantur
posdor sũ meũ &ego oculis paradisũ conspiebam:
illimi himolebantur insidias & ego coronam uiderecut¬
piebam: prolong auerunt iniquita tẽ suam : Quid
dixit prolon gauerunt hii quita tẽ suam : Egosi pecca¬
uero & post pecta tũ meũ ez ero poenitentiam breuis est
iiquitas me a non longa: Siautem pecca uero quoci¬
ens cũque peccauero tociens funiculiis peccatorũ meoꝵ
longior fit : Vndedicitur & inalioloco funes pecca

Expanded text:
tura quid dicit. Supra dorsum meum fabricabantur peccatura quid dicit. Supra dorsum meum fabricabantur peccatores. Sic semper cucurri, et tantum cucurri, ut adversarius meus numquam praecedat, sed semper post tergum inveniatur. Numquam venit contra oculos meos: neque enim potuit sustinere lumen oculorum meorum; sed semper eam partem persequebatur quae caeca est, quae oculos non habet. Supra dorsum meum fabricabantur peccatocatur. Supra dorsum meum fabricabantur peccatores, sed ego non videbam insidias eorum; illi fabricabantur post dorsum meum, et ego oculis paradisum conspiciebam. Illi mihi moliebantur insidias, et ego coronam videre cupiebam. Prolongaverunt iniquitatem suam. Quid dixit, prolongaverunt iniquitatem suam: Ego si peccavero, et post peccatum meum egero poenitentiam, brevis est iniquitas mea et non longa. Si autem peccavero, quocumque die peccavero, funiculus peccatorum meorum longior fiet. Unde dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
inproditorem prodidit : uxor putifare eotempore
quando tenuidoseph seruum suum: domina serlim di¬
tissima pauperculũ ciues pauperẽsrinum : Illa tenebat
loseph sed sc̃ suir hnmanibus muliceris intellegebatse
adiabolo recenentem: Hocto tum quaredico ut quan¬
do aliquid patimur ab hominibus noniras camur homi¬
nibus sed plangamus eos & illũ uideamus hisi diatorẽ
quiiipsis operatur: Se peexpugna uerunt me aiuuen¬
tute mor & enim non potuer̃ mihi : Expugna uerunt
me in cogita tionibus turpibus: expugna ueruneme
compellebat ÷ sura uindiame superauit & fratrifecaui
non possumdicere: & enum non potuerunt mihi
Potuerunt enim mihi : Superdor sum meum fabrica¬
uerunt peccatores.: Diligenter adten ditescriptura
Sunt enim alui adh l&ae alii autẽ sunt quasi pam macharii
alii adiscunt. contendunt aliiuero sunt cursores. hocest
quicurrunt instadio: Deniq & apos tolus dicitur currere

Expanded text:
in proditore prodidit. Uxor Putiphar eo tempore in proditore prodidit. Uxor Putiphar eo tempore quando tenuit Joseph, servum suum, domina servum, ditissima pauperculum, civis peregrinum, illa tenebat Joseph, sed sanctus vir in manibus mulieris intelligebat esse diabolum retinentem. Hoc totum quare dico? Ut quando aliquid patimur ab hominibus, non irascamur hominibus: sed plangamus eos. Et illum videamus insidiatorem qui in ipsis operatur. Saepe expugnaverunt me a juventute mea: etenim non potuerunt mihi. Expugnaverunt me, in cogitationibus turpibus: expugnaverunt me, compellebat. Si iracundia me superavit, et fratri feci non possum dicere: Etenim non potuerunt mihi. Potuerunt enim mihi. Super dorsum meum fabricaverunt peccatores. Diligenter animadvertite Scriptura Sunt enim alii athletae: alii vero sunt quasi Pammacharii, alii ad dies contendunt, alii vero sunt cursores, hoc est, qui currunt in stadio. Denique et Apostolus dicit se currere
Abbreviated transcription (Latin):
hteger & corpore & sp̃u : & quid dicã curse pe expugna uer̃
me aui uentute mea dicat aliquis. Omona che quomo dote
expugna uerunt dȩmones & diabolus uidebantur quidem
homines quiipugnabant sede goinhominibus di abolũ in¬
tellegebam: Quando ergonos persecuntur homines non
irascamur persequenti sed condoleamus & plangamus
eos quia alius est quipersequitur ipersecutoribus : Sidae¬
moniarius qui hab& demonẽ uenerit & pugnũ mihi dede¬
rit & calce percusserit : Numquidirascorei : Ille pugno pertu¬
tit : &egoploro & plango percucientẽ : uideo cnim qm̃ peius¬
ille percutitur ab eo cũ quoperatur quã egomanucius: guo¬
cienscũ que ergo aliquid patimur & temptationes aliquas
sustinemus illum intellegamus eẽ & illos qui nobis tempta¬
tiones generant i hominibus : Dicat aliquis: hoc ipsum de
scripturis affirmay Non enim debemus aliquid loqui
Nisi descripturis fuerit adornatum adque ad probatũ:
Iudasproditor suit sed intrauit in illum satenas & ipsũ

Expanded text:
teger corpore et spiritu. Et quid dicat: Saepe expugnaverunt me a juventute mea? Dicat aliquis: O monache, quomodo te expugnaverunt daemones et diabolus? Videbantur quidem homines qui impugnabant, sed ego in hominibus diabolum intelligebam. Quando ergo eos persequuntur homines, non irascamur persequenti, sed condolcamus et plangamus eos: quia alius est qui persequitur in persecutoribus. Si daemoniarius, qui habet daemonem, venerit, et pugnum mihi dederit, et calce percusserit, numquid irascor ei? Ille pugno percutit, et ego ploro et plango percutientem. Video enim quia pejus percutitur ab eo qui in se operatur, quam ego a manu ejus. Quoties ergo aliquid patimur, et tentationes aliquas sustinemus, illum intelligamus esse et illos, qui nobis tentationes generant, in hominibus. Dicat aliquis: Hoc ipsum de Scripturis affirma: non enim debemus aliquid loqui nisi de Scripturis fuerit adornatum atque approbatum. Judas proditor fuit, sed intravit in illum Satanas, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
oculi ipsiclamant lrãdñi.: benede eatte dñs exion
Sion hter pra&atur speculum.: hierusalem in¬
ter pra&atur uisio pacis: si animanostra speculũ
habuerit: si in sublime fuerit : si non d&errenisco gi¬
tauerit sed de sublimibus: Sienim animanr̃a habuerit
uissonem pacis. hoc est si xp̃s qui uera pax est
habitauerit in ea ipsenos benedic&¬

Expanded text:
on. Sion interpretatur specula. Jerusalem interpretatur visio pacis. Si anima nostra speculam habuerit. Si in sublime fuerit. Si non de terrenis cogitaverit, sed de sublimibus. Si anima nostra habuerit visionem pacis, hoc est, si Christus, qui vera pax est, habitaverit in ea
Abbreviated transcription (Latin):
pondemihi. Frater cecidit. ut lȩcuses: a ut tristis
Silȩtus es: aliquis i alterius ruina la&atus est : Si
autem tristis es quid cir cuis quid aliis narrastris¬
titiam tuam dsuideat &ipse fra ter senciatñ
fratrũ aures audiant. dñe libera animãmea
alabus iniquis: & alingua dolora: Quid decurtibi
aut quid adpona tur tibi alinguã do loram: sp̃s¬

Expanded text:
ponde mihi: Frater cecidit; aut laetus es, aut tristis. ponde mihi: Frater cecidit; aut laetus es, aut tristis. Si laetus es, utquid in alterius ruina laetus es? Si autem tristis es, quid circuis? quid aliis narras? tristitiam tuam Deus videat, et ipse frater sentiat, non fratrum aures audiant. Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi, a
Abbreviated transcription (Latin):
micidiũ fecit quia adulteriũ fecit & hȩc
qui dem ma lasunt. sed dia bolus ꝓpt̾ hoc nonae¬
cidit sed propter lingua insuam cecidit.. Quid
enim dicit Incaelum ascendam.. super si dera
celi ponamtronum meum serosimilis altis si¬
mo Nonergo putant monachi se debereeẽ secu¬
ros: & dicant. Inter imgrandia crimina nonfa¬
cimus inmonasterio : Non ad ultero non
& in lingua. grandiauitia sunt: Grandes celus Quan¬
dode tra ho fr atrimeo: linguame a fratremmeũtn¬
terficio. Quienim oditfra trem suum homicida ett.
Uide quid dicat salomon. in manu lingue.: mors &
& uita. Grande uicium est. detra herefratrib:
tacere non posse cir cumire cellas .s aliis detrahere
Ego peccator sum iste peccator est: quid adte  te¬
ipsum considera necadas. Quid in alterius ruina
exultas: num quid siego ceci dero tustabis :: lic&
ruina mea ruina fratris. timor tuus c̃edeb&.
non ex ultatio: illececidit: lȩtaris antristis esres¬

Expanded text:
micidium fecit? quia adulterium commisit? Et haec micidium fecit? quia adulterium commisit? Et haec quidem mala sunt, sed diabolus non propter hoc cecidit, sed propter linguam suam cecidit. Quod enim dixit: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Non ergo putent monachi se debere esse securos, et dicant interim: Grandia crimina non facimus in monasterio, non adulteror, noncaetera quae grandia vitia sunt. Grande scelus est, quando detraho fratri meo, lingua mea fratrem interficio. Qui enim odit fratrem suum, homicida est . Videte quid dicat Salomon: In manu linguae, mors etuae. Grande vitium est detrahere fratribus, tacere non posse, circuire cellas, aliis detrahere. Ego peccator sum: Iste peccator est, quid ad te? Teipsum considera ne cadas. Quid in alterius ruina exsultas? Numquid si ego cecidero, tu stabis? Licet ruina mea sit, ruina fratris, timor tuus esse debet, non exsultatio. Ille cecidit; laetaris, an tristis es? Res
Abbreviated transcription (Latin):
labis iniquis & alingua dolosa. dicit hocde om¬
nibus heresibus.: dicit deuidaeis.: dicitde arria¬
nis dicit de manicheis dicit deceter is he¬
resibus. Quandodicit arrianus: pater maion
filius minor quid dicamusnos : dñe liberaanimã
meam alabus iniquis: & alinguado losa:. Quando
dicit mani cheus:: & similis manicheo rum.: dñs non
resurexit incor poris ueritatem &utscias non fuis se
uenum corpus dausis ingressusest ostus Nos qđ
dicamus dñe libera animã meam alabis iniquis
&alingua dolora.. Maiora sunt uulneralingue.
quam gladii. Cladius inter ficit corpus animam
lingua mala res.s malum magnum. Modicum ꝗ¬
dem mem beum est. sed magria exaltat.. Quan¬
tama laha beat lingua. legite inepisto la sc̃i.
In terim opere non peccaui si peccaui. linguapec¬
caui Quodẽ maius peccatum quam blasphe¬
mia indm̃ & tamen lingua peccat. diabolus
unde cecidit. quia furtum fecior. quia ho¬

Expanded text:
labiis iniquis, et a lingua dolosa. Dicit, hoc, de omlabiis iniquis, et a lingua dolosa. Dicit, hoc, de omnibus haeresibus. Dicit de Judaeis, dicit de Arianis, dicit de Manichaeis, dicit de caeteris haeresibus. Quando dicit Arianus: Pater major, Filius minor, quid dicemus nos? Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Quando dicit Manichaeus, et similis Manichaeorum: Dominus non resurrexit in corporis veritate, et ut scias non fuisse verum corpus, clausis ingressus est ostiis , nos quid dicemus? Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Majora vulnera sunt linguae, quam gladii. Gladius interficit corpus, animam la res est, malum magnum: modicum quidem membrum, sed magna exulcerat. Quanta mala habeat lingua, legite Epistolam sancti interim, opere non peccavi: si peccavi, lingua peccavi. Quod est majus peccatum, quam blasphemia in Deum? et tamen lingua peccat. Diabolus cur de coelo cecidit? quia furtum fecit? quia ho
Abbreviated transcription (Latin):
nunc clamo: sed quia in primogra duest: refertquid
passussit & quid dicit ad dñm cumtribula rercla¬
maui. & exaudiuit me Ante quam in primo gradupe¬
dẽ ponerem tribulabar : quia non poteramter rena
dimitere. Ad dñm cum tribularer clamaui. & exau¬
diuit me. Uid &uriste uersiculus. nihilhabe rein¬
tr insecus. uersiculus paruus est . sed tressensus ha¬
b& insepariter conglutinatus. Quiderũ dicit scum
clamacio: et ex auditio: Nondxit quan dosecurus
eram quando lȩcus eramclama ui.: sed quando tri¬
bulabarclamaui.: secitis inquid & non exa udimini:
quia negle genter petitis. Ad dñm cũ tri bular er
lamaui & exaudiuit me.. Quidme exaudiuit. : fecit
mestare in primo gradu. uerum ad conparatio¬
nem quinti de cimigradus: quidẽ eẽ in primo gra dua
Dimisiter rena. necdum adalta conscendi. Ergonon
debeo eẽ securus Inceteris gradibus: debeo aux¬
liũ dĩ postulare: dñe libera animã meam a

Expanded text:
nunc clamo; sed quia in primo gradu est, refert quid nunc clamo; sed quia in primo gradu est, refert quid passus est. Et quid dicit? Ad Dominum cum tribularer, clamavi, et exaudivit me. Antequam in primo gradu pedem ponerem, tribulabar, quia non poteram terrena dimittere. Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me. Videtur iste versiculus nihil habere intrinsecus. Versiculus parvus est: sed tres sensus habet in se pariter conglutinatos. Quid enim dicit? Cum clamatio, exauditio. Non dixit: Quando securus eram, quando laetus eram, clamavi, sed quando tribulabar, clamavi. Petitis, inquit, et non exaudimini: quia negligenter petitis . Ad Dominum cum tribularer, clamavi, et exaudivit me. Quid me exaudivit? Fecit me stare in primo gradu? verum ad comparationem quinti decimi gradus, quid est esse in primo gradu? Dimisi terrena, necdum ad alta conscendi: ergo non debeo esse securus, in caeteris gradibus debeo auxilium Dei postulare. Domine, libera animam meam a
Abbreviated transcription (Latin):
Seddicat aliquis: difficileest. grande est. durumest.
&ideo grande est : quia difficileẽ: Ad leta xp̃inon
coronatur.: niss legit time certaueric: Nullifuciat des¬
perationẽ arduus ascensus est: difficilisest des¬
peracionascitur: Nolidesperare homo: inquinto
de cimo gradues dñs supra est. Intu eturte & datauxi¬
lium : Siin primo graduer & uidecur tibi grandeẽe
dus: sed dñm aspice. & uido quid dicat . Non
dixit ui didrim stantẽ inquinto docimo gradu: Nor
enĩ stantem &reotum dñm peruenir eñ poteramur : sed
uidequid dicat.: Uiditeum hnitente in super scula
Vid& equiddicat deeo. quistabat. Incuruauit se &
humiliauit: ut non possumus as cendere: Dñs incur¬
uatus est propter tehumili auitse: securus asiende
Isteigitur quinunc in primo graduest. snonest intribula¬
tione: Iamenĩ recessit detribula tione. lam in
primogradu posuit pedem. Nonenim dicit nune tribulor:

Expanded text:
Sed dicat aliquis, difficile est: grande est: durum est. Et Sed dicat aliquis, difficile est: grande est: durum est. Et ideo grande est, quia difficile est: athleta non coronatur, nisi legitime certaverit. Nulli faciat desperationem, arduus ascensus est, difficilis est: desperatio nascitur. Noli desperare, o homo, in quinto decimo gradu Dominus supra est: intuetur te: dat auxilium. Si in primo gradu es, et videtur tibi grande essdum, sed coelum aspice. Et vide quid dicat. Non dixit: Vidi Dominum stantem in quinto decimo gradu: nos enim ad stantem, et erectum Dominum pervenire non poteramus; sed vide quid dicat: Vidi Dominum innitentem sudicat de eo qui stabat: Incurvavit se, et humiliavit se, ut nos possemus ascendere. Dominus incurvus est propter te, humiliavit se: securus ascende. Iste igitur, qui nunc in primo gradu est, non est in tribulatione: jam enim recessit de tribulatione, jam in primo gradu posuit pedem. Non enim dicit: Nunc tribulor,
Abbreviated transcription (Latin):
quando hfirmortunc fortiorsum: Infirmitas corporis
sũ tas animȩ ẽ: Hoc cocum qua redico : quia abstinentia
primus gradus ert : Nonstatimputemus quod sieiuna¬
uerimus conscendamus ad regnacȩlorũ. ⁊ leui nia
non dicunt adregna celorũ. Sed sine ieui nus non
cons dimus ad regna celorum. Sola non prosunt
cum aliis prosunt.. Hoc totum quar edico: quia quasi fun¬
damentum est ascendentibus admaiora. Secundus
uerogradus est sȩculor enuntiare s nihil desȩculo quȩre¬
res terrena contẽpnere: aliquis dicat.: & hoc
facere secundume st: Egodico secundum: Nihilest
terrena dimit tere: uitia animȩ dimitere grandeẽ. Sie nĩ
ieuina uero. hocest Ii fuero in primo gradu: sidimisero
possessiones meas. hocẽ si fuero insecundo gra du.
quidmi hiprodest sirix osussum. sura cundus sum ssi
detractor sum  si inuidiosus sum : Nibilest grande terre¬
na dimittere: ma ior sunt uitia quȩdimitenda sunt.

Expanded text:
Quando infirmor, tunc fortior sum: infirmitas corporis, Quando infirmor, tunc fortior sum: infirmitas corporis, sanitas animae est. Hoc totum quare dico: Quia abstinentia primus gradus est, et non statim putemus quod si jejunaverimus, conscendamus ad regna coelorum. Jejunia nos non ducunt ad regna coelorum: sed sine jejuniis, non conscendimus ad regna coelorum. Sola non prosunt, cum aliis prosunt. Hoc totum quare dixi? Quia quasi fundamentum est ascendentibus ad majora. Secundus vero gradus est: saeculo renuntiare, nihil de saeculo quaerere, terrena contemnere. Aliquis dicat: Et hoc facere secundus est? Ego dico secundum. Nihil est terrena dimittere: vitia animae dimittere, grande est. Si enim jejunavero, hoc est, si fuero in primo gradu; si dimisero possessiones meas, hoc est, si fuero in secundo gradu, quid mihi prodest, si rixosus sum, si iracundus sum, si detractor sum, si invidus sum? Nihil grande est terrena dimittere: majora sunt vitia, quae dimittenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad quartũ decimũ : Nisi quintũ decimum tenuero : quid mibip¬
dest quod ad quartum decimũ ueni: Siad quintum decimum ue¬
unero & corruero maior ascensus maior runa est: Simulque
considera sacram̃tum: quia grandis labor est & grandissudor
d&erris ad caelum conscendere : uultis scire qui sunt illigradus
qẽ primus gradus : egoputo primũ gradum eẽ ieuinium : ad huc
enim iuxtater ramẽ. Recedimus decerra conscendimus tam̃
adhucdet̃renis & de corporalihus cogitamus. dicat aliquis. Quid
mihi prodest ieiunium  ego quero ut anima mea pura sitad
apostolus uaselectionis castigabat corpsnium & seruituti sub¬
iciebat nealiis predicans ipie reꝓbusuoniretur. Sidicit:
uideo autẽ aliãlegẽ resistentẽ legim̃tis meȩ &¬
tiuitatẽ & posteadic̃ inselaego homo. ꝗs meliber abi
decor poremo¬
tis huius
Siille insidias corporis timet: nossecurisumus si illedic̃

Expanded text:
ad quartum decimum; nisi quintum decimum tenuero, quid mihi pad quartum decimum; nisi quintum decimum tenuero, quid mihi prodest quod ad quartum decimum veni? Et si ad quintum decimum venero et corruero, major ascensus, major ruina est. Simulque considera sacramentum: quia grandis labor est, et grandis sudor, de terris ad coelum conscendere. Vultis scire qui sunt isti gradus? Qui est primus gradus? Ego puto primum gradum esse jejunium: adhuc enim juxta terram est: recedimus de terra, conscendimus: tamen adhuc de terrenis, et corporalibus cogitamus. Dicat aliquis: quid mihi prodest jejunium? ego quaero, ut anima mea pura sit apud apostolus castigabat corpus suum, et servituti subjiciebat: ne aliis praedicans, ipse reprobus inveniretur ; si dicit: Video autem aliam legem resistentem legi mentis meae, tivitatem; et postea dicit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus! si ille insidias corporis timet, nos securi sumus? Si ille dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
mari : Nec quiuino ussimo et desper& primũ Necquiin
primo est deb& ẽẽ recurus potestenim cadere inultimũ :
st atrẽ suũ. & uenit inquid hb& hel & dormiuitibi
& posuit lapidem ad caput suum : Vid& eia cobnr̃m fugiebat homi
nẽ crudelissimum : sugi ebat sratrẽ ÷ & auxilium inuenit in lapiđẽ:
Lapis illex p̃s est : Lapis hic his quiper secutionem patiuntur auxi¬
liumest : Ceterum iudeis incredelis lapisoffensionis & p&ra scan¬
Vidit paulum conscendentẽ Viditangolos descendentes : Iuda s ꝓ¬
ditor corruebat : Vidit angelos ascendentes : Scõs homines : deter¬
ra ad cae lũ pergentes: Uidit ange los descendentes. Diabolum
& demones & exercitũ suũ s decaelo pra̧cipitator : Eranꝰ difficultas
tũ mihirestat usque ad cȩlum: Si fuero insecundo: suntercio
sunquarto sinde cimos quid mibi prodest nisi adsum mũ perue¬
nero : facmihustã scalam quindecĩ haber egradus : uenius que

Expanded text:
nari. Nec qui in novissimo est, desperet primum; nec qui in nari. Nec qui in novissimo est, desperet primum; nec qui in primo est, debet esse securus: potest enim cadere in ultimum. Esau fratrem suum. Et venit, inquit, in Bethel, et dormivit ibi, et posuit lapidem ad caput suunem crudelissimum, fugiebat fratrem, et auxilium invenit in lapide. Lapis ille Christus est: lapis hic his qui persecutionem patiuntur, auxilium est. Caeterum Judaeis incredulis, lapis offensionis, et petra scanvidit Paulum conscendentem. Vidit angelos descendentes: Judas proditor corruebat. Vidit angelos ascendentes: sanctos homines de terra ad coelum pergentes. Vidit angelos descendentes: diabolum et daemones cum exercitu suo de coelo praecipitatos. Grandis est difficultas tum mihi restat usque ad coelum! Si fuero in secundo, si in tertio, si in quarto, si in decimo, quid mihi prodest nisi ad summum pervenero? Fac mihi istam scalam quindecim habere gradus: veni usque
Abbreviated transcription (Latin):
i nouissimo graduerat : Considerate qm̃ ten renum hoctẽplũ
cȩlestis templi figuraest: Stellaenim abstella differt inla¬
ritate. Ita et resur recciomor tuorum. Felix qui inquinco
decimo gradu incae lest hi erusalem & intemplo ẽe me¬
ruerit : Tam̃ quia illud grandeẽs & illud puto eẽ a postol&
tẽplidñi : eẽ mer eamur: Indiuorsis quidem stabant gradibus
sed unũ psalmum in laudedñi canunt : Diuersalo casunt
sed un alaus dñi. : Hoc qđ diximius decȩlesti hrerusalem en unc
interim inisto sȩculo constituti puto diebus omnibus exerceri:
Alius nostrum in primogr aduẽ : Non desper& secundum
Quiin secundo graduẽ non desper & tercium : Felices martr¬
res : quorumꝰ multi denouis simo gradu: in primũ gradũ
as condere meruerunt : quiuiuit inisto sȩculo Non potrit
statĩ deprimo adsũmum conscendere : Non de bemus igitur
contentieẽ primogr adu: sed semper debemus admaioraco¬

Expanded text:
in novissimo gradu erat. Considerate quoniam terrenum hoc templum, in novissimo gradu erat. Considerate quoniam terrenum hoc templum, coelestis templi figura est: Stella enim a stella differt in claritate: ita et resurrectio mortuorum . Felix qui in quinto decimo gradu in coelesti Jerusalem, et in templo esse meruerit. Tamen quia illud grande est, et illud puto esse apostolortempli Domini esse mereamur. In diversis quidem stant gradibus, sed unum psalmum in laudes Domini canunt. Diversa loca sunt: sed una laus Domini. Hoc quod diximus de coelesti Jerusalem, nunc interim in isto saeculo constituti, puto diebus omnibus exerceri. Alius nostrum in primo gradu est, non desperet secundum; qui in secundo gradu est, non desperet tertium. Felices martyres, quorum multi de novissimo gradu, in primum gradum ascendere meruerunt. Qui vivit in isto saeculo, non potest statim de primo ad summum conscendere. Non debemus igitur contenti esse primo gradu, semper debemus ad majora co
Abbreviated transcription (Latin):
potrum in hierbsolima : ut conferr& utrumque testam̃¬
tum: & septe narium .  & octonarium : Multa sunt quaedi¬
cantur: ad dñm cumtribularer damaui & exaudiuitme
Quicum que ad huc inim̃o graduest. respicit altis simum gra¬
dũ quintũ decimũ Quiqumi que in quinto decimo fuerit iamlia¬
ta tẽpluest : &istud tõplũ est cluusnun crlu nã uidemas: oefena¬
ꝑtquid dixit dñs  surgite ab camus hino ⁊ & quiddicit in alio loco re¬
linquetur uobis domus uestra dererta: Dñs egreriusest : tẽplũ
corruit : hocigitur templũ incircuitu quindec̃ gradus habuit
Signaaliqua uidemus : Numerate & uidebitis ita eẽ ut dicimus:
Leuitȩ igitur & sacer dotes unus quis que secundum ordinem sta¬
hocest iquinto decimogradu : Rur sũ in recundo gradu: stabant
sacer doces : & inipnssa cerdotibus eratdiuersitas : Intertiorur¬
sum minores tabant : inquartorur sũ leuitestabant : & int̃
leuitas eratmulta diuersitas : Quicumque erat extremus Alle

Expanded text:
Petrum in Jerosolyma, ut conferret utrumque Testamentum, et septenarium, et octonarium . Multa sunt quae dicantur. Ad Dominum cum tribularer clamavi, et axaudivit me. Quicumque adhuc in imo gradu est, respicit altissimum graduum decimum quintum. Quicumque in quinto decimo fuerit, jam juxta templum est, et istud templum, cujus nunc ruinas videmus, offenEt quid dixit Dominus? Surgite, abeamus hinc . Et quid dicit in alio loco? Relinquetur vobis domus vestra deserta . Dominus egressus est, et templum corruit. Hoc igitur templum in circuitu quindecim gradus habet. Signa aliqua videmus: numerate, et videbitis ita esse ut dicimus. Levitae igitur, et sacerdotes, unusquisque secundum ordinem stahoc est, in quinto decimo gradu sursum. In secundo vero gradu stabant sacerdotes, et in ipsis sacerdotibus erat diversitas. In tertio rursum minoreer Levitas erat multa diversitas: quicumque erat extremus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriae : Vbienim habun dauit pecca tum: suꝑ habunda uit
gratia: tibis a crificabo hostiã laudis. Postmartrriũ ubisa¬
crificat In regio ne uiuorum : Sacrifi cabo inquid tibis a¬
crificiũ : Quales acrificium e Num quidhyrcum autui¬
tulũ  illa iudaica erant : & transierunt: Sacrificabo hos¬
tiam laudis .: haec laus martrrũ : Sicut enummartires lau¬
dant dñm pure in regio neuiuorum: It a & monachiqui
die & nocte prallunt dño  debenteandem purita tem ha¬
beremarty ruimꝰ si quidẽ & ipsi martyres sunt : Quod eñĩ
faciunt angelihcaelis: hoc monachi ficciunt hnterris:
uotame adño reddam inconspectuom̃s populieius : Quae
sunt orationes martrris : quaes̃ orationes scõrum : Te¬
nebote in quid & non dimit tãte : Ador abo in quiđ dñmquẽ
ieuangelio legens iiuenicrũ cifixũ : Incaelis uideoreg¬
nantẽ cum angelis : In conspectu onĩs populieius : Legite¬

Expanded text:
victoriae. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit et victoriae. Ubi enim abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Tibi sacrificabo hostiam laudis. Post martyrium ubi sacrificat? In regione vivorum. Sacrificabo, inquit, tibi sacrificium. Quale sacrificium? Numquid hircum, aut vitulum? Illa Judaica erant, et transierunt. Sacrificabo tibi hostiam laudis. Haec est laus martyrum. Sicut enim martyres laudant Dominum pure in regione vivorum, ita et monachi qui die et nocte psallunt Domino, debent eamdem puritatem habere martyrum, siquidem ipsi martyres sunt. Quod enim faciunt angeli in coelis, hoc monachi faciunt in terris. Vota mea Domino reddam in conspectu omnis populi ejus. Quae sunt orationes martyrum? Quae sunt orationes sanctorum? Tenebo, inquit, et non dimittam te. Adorabo, inquit, Dominum, quem in Evangelio legens, et inveniens crucifixum: in coelis video regnantem cum angelis. In conspectu omnis populi ejus.