comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris colloqͥa durum contra luxurie mollitiem cor ep̃i emollirent. et qua¬
si rupem saxeam de loco scĩtatis ad luxurie inqͥnamenta transtulerint.
Et item contra scripturam dicentẽ. quis alligabit ignem in sini suo.
ut uestim̃ta eius non comburantur: Ad mota igni palea id est carnis
muliebris mat̾ia libidinis ignem suasione dỹabolica quasi uento uehe¬
menti exagitante ardor luxurie inflãmans erupit. et concumbens cum
eadem quondam uxore sua mulier concepit. et post ꝑtum mandauit
ep̃o filiũ se peꝑisse. Genebaudus u̾o confusus et dolens nuntio dixit.
Quia latrocimo ut lateret hõĩes qd̃ d̾m latere non potuit in cubili abs¬
conso gen̾atus est: recte uocabitur latro. Sic ei nom̃ imponat. Et qͥa
culpa hominib ñ innotuit ne suspitio inde ꝓcederet si se a solita uisita¬
tione femina illa subtraheret. cepit ut antea domũ freq̃ntare ep̃i. Sic¬

Expanded text:
ris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quaris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quasi rupem saxeam de loco sanctitatis ad luxuriae inquinamenta transtulerint. Et item contra scripturam dicentem: Quis alligabit ignem in sinu suo, et vestimenta eius non comburentur? admota igni palea, id est carnis muliebris materia, libidinis ignem suasione diabolica, quasi vento vehementi, exagitante, ardor luxuriae in flammas erupit, et concumbens cum eadem quondam uxore sua, mulier concepit et post partum mandavit episcopo, filium se peperisse. Genebaudus vero confusus et dolens nuntio dixit: 'Quia latrocinio, ut lateret homines, quod Deum latere non potuit, in cubiculi absconso generatus est, recte vocabitur Latro. Sic ei nomen imponat'. Et quia culpa hominibus non innotuit, ne suspitio inde procederet, si se a solita visitatione femina illa subtraheret, cepit, ut antea, domum frequentare episcopi. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
hiis que in remensi ꝓuintia illi fuerant tradite. ñ modicam ꝑtem eccł̃ie
scẽ marie in castro lauduni dauati remensis ꝑrochie ubi nutritus fuerat
scĩs qmͣ in scl̃arib litt̾is eruditum. qui relicta uxore nepte scilicet ip̃ius
beati remigii uitam religiosam expetierat ep̃m ordinauit. et ꝑrochiã
ip̃ius comitatus laudimensis p̾fato castro subiecit. Qui genebaudus
plusqmͣ necesse fuerat de aute acta uita. et gradus sublimitate confi¬
dens. cum debuerit cogitare quia nec dauid sanctior. nec salomone sapi¬
entior esset qui mulierum de liniamentis ꝑiditati sunt. in caute suam
uxorem qmͣ relinq̃us mutau̾at in sororem. quasi ꝓ instructione salutari
freq̃ntius se uisitari ꝑmisit. oblitus scripture dicentis. Lapides exca-¬
uant aque. et alluuione t̾ra consumitur. Eupis transfertur de loco
suo. Unde contigit. ut crebre uisitationes et blanda ac freq̃ntia mulie¬

Expanded text:
his quae in Rhemensi provincia illi fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae his quae in Rhemensi provincia illi fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae sanctae Mariae in castro Lauduni clavati Rhemensis parochiae, ubi nutritus fuerat sanctis quam et in secularibus litteris eruditum, qui, relicta uxore, nepte scilicet ipsius beati Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit et parrochiam ipsius comitatus Laudunensis prefato castro subiecit. Qui Genebaudus plus quam necesse fuerat de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia nec David sanctior nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt, incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari frequentius se visitare permisit. oblitus scripturae dicentis: Lapides excavant aquae, et alluvione terra consumitur. Rupis transfertur de loco suo. Unde contigit, ut crebre visitationes et blanda ac frequentia mulie
Abbreviated transcription (Latin):
uulis et mulierib. Baptizantur sorores eius albofledis et laudechil¬
dis. et fc̃m est gaudium magnum in illa die angłis scĩs in celo et ho¬
minib deuotis in terra. Multi deniq de francoꝵ ex̾citu nec dum ad
fidem conu̾si. cum regis parente raganario ultra sũmã fluuiũ aliqmͣ¬
diu deguerunt. donec xp̃ri gr̃a cooꝑante glosis potitus uictoriis eum¬
dem raganariũ flagitiis curpitudinũ inseruientem uinctũ a francis si¬
bi traditum rex ludouicus occidit. et omnẽ francoꝵ ppłm ꝑ beatum
remigium ad fidem conu̾ti et baptizari optinuit. Baptizatus autẽ
cumi gente integra. plurimas possessiones ꝑ diu̾sas ꝓuintias scõ re¬
migio tam ip̃e qmͣ franci potentes dedecunt. quas ip̃e ꝑ diu̾sas ec¬
clesias tradidit. ne franci eum rerum temꝑalium cupidum esse. et¬
ob id ad xp̃rianitatem eos uocasse putarent. et fidem xͥ ac sc̃m sac̾¬

Expanded text:
arvulis et mulieribus. Baptizantur sorores ejus Albofledis et Landehilarvulis et mulieribus. Baptizantur sorores ejus Albofledis et Landehildis, et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis in coelo, et hominibus devotis in terra. Multi denique Francorum exercitus, necdum ad fidem condiu deguerunt, donec, Christi gratia cooperante, gloriosis potitus victoriis, eundem Raganarium, flagitiis turpitudinum inservientem, vinctum a Francis sibi traditum, rex Hludowicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obtinuit. Ͻ 16. Baptizatus autem rex cum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum temob id ad Christianitatem eos vocasse putarent, et fidem Christi ac sanctum sace
Abbreviated transcription (Latin):
rib illum instruens humili deuotione uen̾abi eccl̃ias ad cultum religio¬
nis edificatas ut d̾m adoraret in eis quas rigida ꝓfanitate incendere
consueu̾at. et ydola que in asilis suis ꝓ deo adorare solebat. fidei ardore
succensus deiciendo incenderet. Cuiꝰ sapientia miranda est in breuitate
sermonũ. quib discretionem ostendit int̾ illam adorationẽ et seruitu¬
tem qm sepe a scĩs uiris honore uen̾ationis et amore obsequii angłis
et hominib exhibitam legimꝰ. et illam adorationem et seruitutem
qmͣ cultu diuinitati debito deo soli iuxta p̾ceptum ip̃ius. non autem
ultra creature exhibendam scẽ scripture lectione cognoscim᷑. Et sic
post confessionem orthodoxe fidei ad int̾rogationem sc̃ĩ pontificis scd̾m
eccłiasticum morem baptizatus est tͥna m̾sione. in nõie scẽ et indiui¬
due tͥuitatis. patͥs et filii et sp̃s scĩ. Et susceptus ab ip̃o pontifice

Expanded text:
ribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religioribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti; et su
Abbreviated transcription (Latin):
attulit in rostro ampullam crismate scõ repletam. cuiꝰ odore mirifico
fuꝑ om̃s odores quos ante in baptisterio senserant. om̃s qui aderant
in estimabili suauitate repleti sunt. Accipiente autem scõ pontifice
ip̃am ampullulam species columbe disparuit. De quo crismate fu¬
dit uen̾andus ep̃s in fontem sacratũ. Diso autem rex tanto mira¬
culo. abnegatis dẏaboli pompis et oꝑib eiꝰ. petiit se a scõ pontifice
baptizari. Procedit nouus constantinus ad lauachrum salutiferum. iñ
quo delende erant lepre uet̾is morbi sordentesq antique pcc̃oꝵ macule
diluende diuino mun̾e obseq̃nte beato remigio. in quo apostolica doctͥ¬
na. et uͥtutum gr̃a alter rep̾sentari uidebatur siluester. Ingresso autẽ
fontem uitalem ludouico. sc̃s ep̃s dixit ore facundo. Mitis de pone col¬
la sicamber. ad ora qd̃ incendisti. incende qd̃ adorasti. Pceptis saluta¬

Expanded text:
attulit in rostro ampullulam chrismate sancto repletam, cuius odore mirifico attulit in rostro ampullulam chrismate sancto repletam, cuius odore mirifico super omnes odores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalem Hludowico, sanctus episcopus dixit ore facundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis saluta
Abbreviated transcription (Latin):
balsamo et cet̾is odoramentis conspergitur. Talemꝙ dñs gr̃am sub
p̾cedentib sacroscis euuangeliis et crucib cum hẏmis et cauticis spi¬
ritualib atq lecaniis. scõꝵ q nominib acclamatis. sc̃s pontifex ma¬
num tenens regis a domo regia ꝑgit ad baptisterium. subseq̃nte re¬
gina et ppło. Dum autem simł ꝑgerent. rex int̾cogauit ep̃m dicens.
Patrone est hoc regnum dei qd̃ mͥ ꝓmittis: Cui ep̃s. Non est hoc
inquit illud regnum sed mitiũ uie ꝑ qmͣ uenitur ad illud. Cum u̾o ꝑ¬
uenissent ad baptisteriũ. dericus qui cusma ferebat a ppło est int̾cep¬
tus. ut ad fontem uenire nequiu̾it. Sc̃ificato autem fonte. iuitu duui¬
no crisma defuit. Et qͥa ꝓpter ppłi p̾ssuram ulli ñ patebat egressus et¬
desie uł ingressus. sc̃s pontifex oculis ac manib ꝓtensis i celum ce¬
pit tacite orare cum lacͥiis. Et ecce subito columba niue candidior.

Expanded text:
balsamo et ceteris odoramentis conspergitur. Talemque gratiam Dominbalsamo et ceteris odoramentis conspergitur. Talemque gratiam Dominprecedentibus sacrosanctis euvangeliis et crucibus, cum ymnis et canticis spiritalibus atque letaniis, sanctorumque nominibus acclamatis, sanctus pontifex, manum tenens regis, a domo regia pergit ad baptisterium, subsequente regina et populo. Dum autem simul pergerent, rex interrogavit episcopum, dicens: 'Patrone, est hoc regnum Dei, quod michi promittis?' Cui episcopus: 'Non est hoc', inquid, 'illud regnum, sed inicium viae, per quam venitur ad illum. Cum vero pervenissent ad baptisterium, clericus qui chrisma ferebat a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit. Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram ulli non patebat egressus aecclesiae vel ingressus, sanctus pontifex, oculis ac manibus protensis in caelum, cepit tacite orare cum lacrimis. Et ecce! subito columba nive candidior
Abbreviated transcription (Latin):
gnoq potitura. et uictorias contra aliarum gentiũ incursus adeptu¬
ra. uisi forte a bono degen̾antes. uiam u̾itatis reliq̃rnt. et diu̾sos ni¬
tioꝵ fu̾int secuti anfractus. quib neglegi eccłiastica solet disciplina
et quib d̾s offenditur. ac ꝑ hoc regna solent subu̾ti. atq degente in
gentem trausferri. Qd̃ de moyse scriptum legimꝰ. quia splendida fr̃a¬
est facies eius dum respic̾et in eum dñs. hoc et in beatum remigium
luce splendida illustratum fcm fuisse audimꝰ. Qm̃i sicut moyses legis la¬
tor ppło̾ uet̾i erat a dño constitutus. ita et beatus remiguus enuange¬
lice gr̃e lator ꝓpło in ꝓximo ꝑ fontem baptismatis in nouando excitit
nuinere xp̃ri electus. Int̾ea eiidi uia ad baptisterium a domo regia
p̃parantur uelis. atq cortinis de pitis ex utraq ꝑte ꝓtenditur. et de¬
suꝑ adumbratur. Platec sternunt᷑. ecclia componitur. baptisterium

Expanded text:
gnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptugnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida faest facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum factum fuisse audimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Remigius euvangelicae gratie lator populo in proximo per fontem baptismatis innovando extitit munere Christi electus. 15. Interea eundi via ad baptisterium a domo regia preparatur, velisque ac cortinis depictis ex utraque parte protenditur et desuper adumbratur. Plateae sternuntur, aecclesiae componitur baptisterium,
Abbreviated transcription (Latin):
dire et oꝑe complere. que a scõ pontifice discerent. Nam lumen quod
eos ext̾ius ꝑfudit. etiam int̾ius illuminauit. et ad querendũ salubre
consilium incitauit. Delectabantur namq in u̾bis illis q̃ audierant
entia. cepit eos instruere hanc esse uisionis diuine atq angelice con¬
suetudinem. ut in aduentu suo t̾reant corda mortalium subseq̃nti con¬
solatione dimulceant p̾cedentem timorem. Instruens eos ex auctorita¬
te scãrum scripturarũ. quomodo singulis quib apparuerint. et in pͥ¬
mordio apparitionis incusserint uidentib se timorem. sed post ꝑ gr̃am
consolationis gratissimam eoꝵ cordib p̾buere leticie hylaritatem.
Cunq iam sc̃e uir eos de talib sufficient̾ instruxisset. ꝓphetico reple
successura eoꝵ posteritas regnũ esset nobilissime ꝓ pagatura atq gub̾¬
natura. et scãm eccł̃iam sublimatura. om̃iumq romana dignitate re¬

Expanded text:
dire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod dire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et ad querendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, entia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant precedentem timorem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, quomodo singulis quibus apparuerant et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post per gratiam consolationis gratissimam eorum cordibus prebuere letitiae hilaritatem. Cumque iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset, prophetico repletualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate re
Abbreviated transcription (Latin):
firmandam u̾e fidei p̾dicationem ꝑ scĩ depromptã pontificem. et iam
sa totam repleuit eccłiam. ut claritatem solis eumnc̾et. Et cum luce
uox ꝑiter audita est dicens. Pax nobis. Ego sum: nolite tim̾e. Ma¬
nete in dilectione mea. Et post hec uerba lux q̃ aduen̾at recessit. et
incredibilis suauitatis odor in eadem domo remansit. ut patent᷑ osten¬
deretur illuc auctorem lucis et pacis atq suauitatis uenisse. Quem
si intueri ualuerunt. Tantaq claritatis gła pontificem scm ꝑfudit.
ut splendor ex eo ꝓcedens plus conspicuam domum in qua sedebant
reddid̾it. qmͣ luc̾uarum lumiua ibidem lucentia. Eex itaꝙ atꝙ regina
pedib se scĩ sacerdotis ꝓsteruunt. et cum magno pauore ac gemitu
consolationem eius requirunt. et quid sibi ad utilitatem atq salutem
ꝑtinens esset agendum. cum magna expetunt deuotione. parati au¬

Expanded text:
firmandam verae fidei predicationem per sanctum depromtam pontificem etiam vifirmandam verae fidei predicationem per sanctum depromtam pontificem etiam visa totam replevit aecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit, ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis et pacis atque suavitatis venisse, quem si, intueri valuerunt. Tantaque claritatis gloria pontificem sanctum perfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati au
Abbreviated transcription (Latin):
in oratorio scĩ petͥ iuxta domũ regiam. expleta or̃one pontifex ad ho¬
stium regii cubiculi pulsaturus accessit. ut udelicet ꝑ alta silentia no¬
cdis. aliis curis rege absoluto lib̾ius posset cõmittere sacra mysteria¬
u̾bi. Quem hostiis aꝑtis cubicularii regis reu̾ent̾ suscipiunt. et cum
honore debito usꝙ ad penetralia regis introducunt. Sed et rex ala¬
crit̾ ei obuiam ꝓsiluit. eumq amplexus cum ip̃o et uen̾abili coniuge.
in oratorium beatissimi apłoꝵ pͥncipis pet. qd ut diximꝰ cubiculo regis
contiguũ erat ꝓcessit. Cumq illi tres pontifex. scilicet et rex et regina
dispositis sedilib consedissent. circum astantib quib dam clericis qui ꝯ
pontifice ueu̾ant. et familiarib regis atq regi et sc̃s p̾sul regem moꝰ¬
nitis instrueret salutarib. ac enuangelicis disciplinis imbueret. ad con¬

Expanded text:
in oratorio sancti Petri, juxta domum regiam: expleta oratione, pontifex ad oin oratorio sancti Petri, juxta domum regiam: expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit: ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto, libverbi. Quem, hostiis apertis, cubicularii regis reverenter suscipiunt et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosilivit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili coniuge in oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, quod, ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet et rex atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus presul regem monitis instrueret salutaribus ac euvangelicis disciplinis imbueret, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
salutaris uite doctrinam. ad baptismũ uenire p̾dicabat. et ille ait. Li¬
bent̾ te audiam beatissime pater. sed unũ restat qͥa ppls qui me seqͥtur.
non uult deos suos derelinquere. Uadam adortari eos iuxta u̾bum tuũ.
Et ueniens rex ad ppłm. cepit ortari eos ut in d̾m qͥ eis uictoriam dede
deos relinquimꝰ głose rex: et uerum d̾m ĩmortalem quem remigius p¬
dicat parati credere sumꝰ. Nuntiantur hec scõ remigio. Ille quoꝙ
gaudio magno repletus. regem et ppłm qualit̾ dyabolo et oꝑib ac
pompis eius abrenuntiare. et in d̾m credere deb̾ent aꝑtis et breuibus
uen usus eccl̃iasticus uocat. pͥdie scilicet anteqmͣ baptisii gr̃am rex
et ppłs eius ꝑcepturi erant. cum sc̃s remigius et uen̾abilis conuux
regis rothildis ꝓ regis et ppłi eius salute in or̃one ꝑnoctarent. ep̃s¬
in domo ante altare scẽ marie multas effinidens lacrimas. et regina

Expanded text:
salutaris vitae doctrinam ad baptismum venire predicabat. Et ille ait: 'Lisalutaris vitae doctrinam ad baptismum venire predicabat. Et ille ait: 'Libenter te audiam, beatissime pater; sed unum restat, quia populus, qui me sequitur, non vult deos suos relinquere. Vadam autem adhortari eos iuxta verbum tuum'. Et veniens rex ad populum, cepit hortari eos, ut in Deum, qui eis, victoriam dederdeos relinquimus, gloriose rex, et verum Deum immortalem, quem Remigius praedicat credere parati sumus. Nuntiantur hoc sancto Remigio. Ille quoque gaudio magno repletus, regem et populum, qualiter diabolo, et operibus ac pompis ejus abrenuntiare et in Deum credere deberent, apertis et brevibus en usus ecclesiasticus vocat, pridie scilicet antequam baptismi gratiam rex et populus ejus percepturi erant, cum sanctus Remigius et venerabilis conjux regis Clotildis, pro regis et populi ejus salute in oratione pernoctaret, episcopus ante altare sanctae Mariae multas effundens lacrymas, et regina
Abbreviated transcription (Latin):
sibi credentib non succurrunt. Te uerum d̃m ac dñm inuoco. et in te cre¬
dere desidero. tantum ut liberer ab adu̾sariis meis. Cumq hec orans da¬
maret alemanni in fugam t̾ga dederunt. et uidentes regem suum inter¬
fectum ludouici potestati se subdunt dicentes. Parce p̾camur dñe rex
ne pereat ppłs. iam tui sum᷑. Tunc iussit rex ĩminentem plagam cessare
et alemannos cepit. ip̃os ꝙ ac t̾ram eoꝵ sub iugo tributario constituit.
Sic ꝙ fcã uictoria reu̾sus est in franciam ad reginam suam. et narra¬
uit ei qualit̾ ꝑ inuocationem nõis ihu xp̃ri uictoriam m̾uit obtinere.
Acta sunt hec. anno .xu. ludouico regnante:
unc regina ut impleretur dc̃m apłi. saluatur uir ͥ fidelis ꝑ mulie¬
rem fidelem. uocauit scm remigium urbis huiꝰ remensis antistitem
dep̾caus eum ut regi salutis uiam p̾dicaret. Quem sc̃s sacerdos ꝑ mltã

Expanded text:
sibi credentibus non succurrunt. Te verum Deum ac dominum invoco et in te cresibi credentibus non succurrunt. Te verum Deum ac dominum invoco et in te credere desidero, tantum ut liberer ab adversariis meis'. Cumque hec orans clamaret, Alemanni in fugam lapsi, terga dederunt, et videntes regem suum interfectum, Hludowici potestati se subdunt, dicentes: 'Parce, precamur, domine rex, ne pereat plus populus; iam tui sumus'. Tunc iussit rex imminentem plagam cessare et Alemannos cepit, ipsosque ac terram eorum sub iugo tributario constituit. Sicque, facta victoria, reversus est in Franciam ad reginam suam et narravit ei, qualiter per invocationem nominis Iesu Christi victoriam meruit obtinere. Acta sunt hec anno XV. Hludowico regnante. 14. Tunc regina, ut impleretur dictum apostoli: Salvatur vir infidelis per mulierem fidelem, vocavit sanctum Remigium urbis huius Remensis antistitem, deprecans eum, ut regi salutis viam praedicaret. Quem sanctus sacerdos per multam
Abbreviated transcription (Latin):
mou̾et. In quo compulsus est d̾m confit̾i. quem antea negau̾at.
Et̃m est autem bellantib int̾ se francoꝵ scilicet ex̾citu. et alemãnis
atq sueuis. ut ludouici ex̾citus nimis corrueret. aurelianꝰ consiliari᷑
eius intuens regem ait. Dñe mi rex. crede modo d̾m celi. quem dña
mea regina p̾dicat. et dabit tͥ ip̃e rex regum et deus celi aicerre
uictoriam. Ille u̾o eleuatis oculis in celum. cõmotus in lacͥmas ait.
Ihũ xp̃re quem rothildis regina mea p̾dicat esse filium dei uiui. qui
subuenis in tribulatione. qui das auxilium in te sꝑantib tuũ adiu¬
torium deuotus postulo. ut si mͥ uictoriam suꝑ hostes dederis et ex
ꝑtus fuero illam uͥtutem qmͣ de te ppłi p̾dicant. credam tͥ. et in nõie
tuo baptizabor. Inuocaui enim deos meos. et ut exꝑior elongati
sunt ab auxilio meo. Unde crado eos nulla potestate esse pͥdicos. qui

Expanded text:
moveret, in quo compulsus est Deum confiteri, quem antea negaverat.moveret, in quo compulsus est Deum confiteri, quem antea negaverat. XXXIV. Factum est autem bellantibus inter se Francis videlicet et Alemannis atque Suevis ut Clodovei exercitus nimis corrueret. Aurelianus consiliarius ejus intuens regem, ait: Domine mi rex, crede modo Deum coeli, quem domina mea regina praedicat, et dabit tibi ipse rex regum et Deus coeli atque terrae victoriam. Ille vero elevatis in coelum oculis commotus in lacrymas, ait: Jesu Christe, quem Clotildis regina mea praedicat esse Filium Dei vivi, qui subvenis in tribulatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum adjutorium devotus postulo: ut si mihi victoriam super hos hostes dederis, et extus fuero illam virtutem, quam de te populi predicant, credam tibi et in nomine tuo baptizabor. Invocavi enim deos meos, et, ut experior, elongati sunt ab auxilio meo; unde credo, eos nulla potestate esse preditos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rum uocauit. quiq in albis decessit. Unde rex nimis contristatus re¬
putabat regine increpando dicens ad eam. Quia si in nõie deoꝵ me¬
oꝵ puer dedicatus fuisset. utiq in columis diu uixisset. Quia u̾o in
nõie dei ur̃i baptizatus est: uiuere ñ potuit. Regina u̾o dicebat.
Deo gr̃as ago. qui me ñ duxit indignam. ut de utero meo pͥmoge¬
nitum in regno suo recipere sit dedignatus. Ego autem nulłum do¬
lorem in corde meo ꝓ hac causa retineo. Postea u̾o genuit filiũ aliũ
quem in baptismo chlodomirum uocauit. Et hic cum egrotare cepis¬
set dixit rex. Non pocest aliud nͥ et de isto sic fiat. quomodo fuit
de fratre eius. ut baptizatus in nõie xp̃ri ur̃i cito moriatur: Sed
non cessabat regi p̾dicare. ut d̾m u̾um coleret. et ydola que colebat
uana derelinqueret. Sed nullomodo animũ eius ad credendum pot̾at
cõmouere. donec tandem aliqnͣdo bellum contra alemannos sueuos ꝙ

Expanded text:
rum vocavit, quique in albis decessit. Unde rex nimis contristatus, rerum vocavit, quique in albis decessit. Unde rex nimis contristatus, reputabat reginae, increpando dicens ad eam, quia: 'Si in nomine deorum meorum puer dedicatus fuisset, utique incolomis diu vixisset; quia vero in nomine Dei vestri baptizatus est, vivere non potuit'. Regina vero dicebat: 'Deo gratias ago, qui me non duxit indignam, ut de utero meo primogenitum in regno suo recipere sit dignatus. Ego autem nullum dolorem in corde meo pro hac causa retineo'. Postea vero genuit filium alium, quem in baptismo Chlodomirum vocavit. Et hic cum aegrotare cepisset, dixit rex: 'Non potest aliud, nisi et de isto sic fiat, quomodo fuit de fratre eius, ut baptizatus in nomine Christi vestri cito moriatur'. Sed Regina quoque non cessabat regi predicare, ut Deum verum coleret et idola quae colebat vana derelincommovere, donec tandem aliquando bellum contra Alemannos Suevosque
Abbreviated transcription (Latin):
uidtucus denno auno regni cõmoto ȩxͥcimi sibi toringasiꝑ¬
ꝑternuitiam subiugauit. Inde gundebaudi regis bingiidioni
neptem filiam uidelicet fr̃s sui chilpena quem gladio nttedrent̃
noĩe poch adem. pulchram satis puellam et u̾e xp̃riauissinam. int¬
nemente aureliano consiliario ac legato suo nuti diims m. con¬
uigem simpsit:. siut letor in suo loco plenis legͥe potests. In dre¬
b illis. dilatauit rȩc ludouitus regnũ suũ usꝑ senuanam. Sequre
tempore usq lig̾im fluuium occupauit. Accepit ꝙ aurelianus castrum
milidunense. qd̃ et inducatum optinuit. Concepit deniq ac peꝑit ro¬
thildis filium. quem cum sacro baptismate consecrari uellet. rex non
adquiescebat ei. nec dũ enĩ credebat in dñm d̾m celi. Regina enĩ co¬
tidie illi p̾dicabat eum. At ille nolebat eam audire. Int̾ea regina
parat filiũ ad baptismũ. ornat eccł̃iam. uelis atq cortinis ut regis
cor ad credendum compung̾et. Baptizatus est puer quem in gomi¬

Expanded text:
icus decimo anno regni sui, commoto exercitu, sibi Toringiam provinciam subiugavit. Inde Gundebaudi regis Burgundionum neptem, filiam videlicet fratris sui Chilperici, quem gladio interfecerat, nomine Hrothildem, pulchram satis puellam et vere christianissimam, interveniente Aureliano consiliario ac legatario suo, nutu divino in coniugem sumpsit, sicut lector in suo loco plenius legere potest. In diebus illis dilatavit rex Hludowicus regnum suum usque Sequanam. Sequenti tempore usque fluvium Ligerim occupavit, accepitque Aurelianus castrum Milidunensem, quod et in ducatum obtinuit. Concepit denique ac peperit Hrothildis filium. Quem cum sacro baptismate consecrari vellet, rex non adquiescebat ei; necdum enim credebat in dominum Deum caeli. Regina enim cotidie illi predicabat eum; at ille nolebat eam audire. Interea regina parat filium ad baptismum, ornat aecclesiam velis atque cortinis, ut regis cor ad credendum conpungeret. Baptizatus est puer, quem Ingomi
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃õ aditu. dum concentus psallentium ad sc̃m sepulchrũ ꝓgreditur. in
loco ꝑ quem est eductus. palam tres ꝑalitici iam diu desꝑati. redditi sũt
sanitati. ac nerui pͥmortui uuificari didic̾unt m̾itis de sepulti. Statim¬
ꝙ duo cea sunt ꝑiter illimninati. tandem aliqnͣdo sumentes lumina di¬
ei ab umbra defuncti. nimirũ agnoscentes eius adminiculo se posse lu¬
men consequi. cuius uͥtute potuisset pares fenestrari. His et conse¬
quentib infinitis miraculis. et si sũmi pontificis membra recubant in
sepulchris. attamen ꝑ creatoris gr̃am in et̾na scła uiuũt m̾ita confesso¬
ris. Uit itaq celesti dono uen̾andus florib adornatus uiginti annis
et sex mensib pontificalem apicem eccłiastica regulariter censura gu
beatitudinis culmine feliciter explens animam deo carissimam ereptã
de scło mansuram cum xp̃ro angelis plaudentib kl̾ martii emisit ad

Expanded text:
facto aditu, dum concentus psallentium ad sanctum sepulchrum progreditur, in facto aditu, dum concentus psallentium ad sanctum sepulchrum progreditur, in loco per quem est eductus palam tres paralytici iam diu desperati redditi sunt sanitati ac nervi praemortui vivificari didicerunt de meritis sepulti, statimque duo caeci sunt pariter inluminati tandem aliquando sumentes lumina diei ab umbra defuncti, nimirum agnoscentes eius adminiculo se posse lumen consequi, cuius virtute potuisset paries fenestrari. 58 His et consequentibus infinitis miraculis, etsi summi pontificis membra recubant in sepulchris, attamen per creatoris gratiam in aeterna saecula vivunt merita confessoris. 59 Hic itaque caelesti dono venerandis floribus adornatus, viginti annis et sex mensibus pontificalem apicem ecclesiastica regulariter censura gubbeatitudinis culmine feliciter explens, animam deo karissimam ereptam de saeculo, mansuram cum Christo angelis plaudentibus Kalendis Martii emisit ad
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis uł pauca dixisse. Illud quoꝙ beatissimi testimoniũ uiuentibus
post obitum. necessarium credim᷑ p̾ cet̾is explicandũ. quia licet teneatur
cdausim corpus eius in tumulo. attamen iusti anime merces exuberauit
in fiuctũ. Igitur cum sc̃s g̾manus ꝑisioꝵ ep̃s. uł comꝓuintiales. ac pon¬
tifex successor eius. et ppłs uelient membra sci in nouam basilicam deuo¬
te transpon̾e. et ꝓpter cellule angustiam in qua conditus fu̾at non da¬
retur sacro corpori extrahendi licentia. cuntis hesitantib et incertis qͥd
ag̾ent. curis popularib se uͥtus beatissimi uiri mediatrix int̾serit. Nam
expectantib om̃ib et nichil deliberantib repente nutu diuino discusso
pariete cellule qui erat ad pedes eius a ꝑte orientali. tres lapides decide¬
runt. scilicet dato signo. ꝑ qualem locum se iuberet educi posse. Interea

Expanded text:
plurimis vel pauca dixisse. Illud quoque beatissimi testimonium viventis plurimis vel pauca dixisse. Illud quoque beatissimi testimonium viventis post obitum necessarium credimus prae ceteris explicandum, quia licet teneatur clausum corpus eius in tumulo, attamen iusti animae merces exuberavit in fructum. 55 Igitur cum sanctus Germanus episcopus vel conprovinciales ac pontifex successor eius et populus vellent membra sancti in novam basilicam devote transponere et propter cellulae angustiam in qua conditus fuerat non daretur sacri corporis extrahendi licentia, cunctis haesitantibus et incertis quid agerent, curis popularibus se virtus beatissimi viri mediatrix interserit. 56 Nam expectantibus omnibus et nihil deliberantibus, repente nutu divino discisso pariete cellulae qui erat ad pedes eius, a parte orientali tres lapides deciderunt, scilicet dato signo, per qualem locum se iuberet educi posse. 57 Interea
Abbreviated transcription (Latin):
martyrii m̾uit. qui uetita desideria non abscondit. Unde p̾ter labores re¬
liquos etiam ꝑ sinodos ꝓ ip̃a causa sepius excitatus excuitens. ad postre¬
mum cum plurimoꝵ ep̃oꝵ inuectione. ut excõmunicatas a se ꝑsonas ab¬
solu̾et. uirtute fr̃m coactus est. Et cum rogaretur. ut eulogias quas reli¬
qui antistites ad ꝑsonam cõmunione suspensam dirigentes bñdix̾ant et
ip̃e signaret ait ad sacerdotale conciliũ. Et si ad imꝑium ur̃m ego sig¬
nare compellor. dum uos causam dei recusatis defendere. ip̃e potens est
uindicare. Quo fc̃õ anteqmͣ eulogias excõmunicata ꝑsona in ore susciꝑ¬
et. exspirauit. Et pͥusqmͣ portitor ꝑueniret. sermo sacerdotis obtinuit.
Qui etiam ad beatũ cesarium arelatensem p̾sulem ꝓ eadem causa consul¬
turus occurrit. Sed quia eius singula non ualem᷑ retexere. sufficiat de

Expanded text:
martyrii meruit qui voti desideria non abscondit. 51 Vnde praeter labores remartyrii meruit qui voti desideria non abscondit. 51 Vnde praeter labores reliquos etiam per synodos pro ipsa causa saepius excitatas excurrens, ad postremum quam plurium episcoporum iniunctione ut excommunicatas a se personas absolveret vi fratrum coactus est. 52 Et cum rogaretur, ut eulogias, quas reliqui antestites ad personam communione suspensam dirigentes benedixerant, et ipse signaret, ait ad sacerdotale concilium: Etsi ad Imperium vestrum ego signare conpellor, dum vos causam dei recusatis defendere. ipse potens est vindicare. 53 Quo facto, antequam eulogias excommunicata persona in ore susciperet, expiravit, et priusquam portitor perveniret, sermo sacerdotis obtinuit, qui etiam ad beatum Caesarium Arelatensem praesulem pro ipsa causa consulturus occurrit. 54 Sed quia eius singula non valemus retexere, sufficiat de
Abbreviated transcription (Latin):
se beatissimo albino nociferans et eiulaus p̾sentasset. mox adu̾sarius ipse
supͣ eius oculũ in similitudinem uesice sanguinee se collegit. Tunc ponti¬
fex faciens signũ crucis increpauit eũ dicens. Inimice oculũ quẽ non dedi¬
sti. nec possis auferre. Mox de collectione ip̃a infleocomi similitudinem sb̾¬
tiliter sanguis erupit. Quo fluente sine lesione oculi ĩmundus hostis eua¬
nuit. et puella incolumis imꝑante signo crucis euasit. Sed et hoc ma¬
gnanimitatis exemplũ oportunũ ducitur explicandũ. quod ꝓ dei negotio
apud eum non fuerit ulla regum potentum ꝙ ꝑsonarum acceptio. De¬
niq ad cumulũ celestis gr̃e conquirendũ. incestarum nuptiarũ execrabiles
Qnͣta u̾o inde sustinuerit. millus digne pot̾it explicare. Siquidem martyr
effici cupiens si non defuisset dextera ꝑcussoris. Sed ꝓculdubio palmam

Expanded text:
se beatissimo viro Albino vociferans et heiulans praesentasset, mox adversarius ipse se beatissimo viro Albino vociferans et heiulans praesentasset, mox adversarius ipse supra eius oculum in similitudinem vesicae sanguineae se collegit. 48 Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti nec possis auferre. Mox de collectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente sine laesione oculi inmundus hostis evanuit et puella incolomis imperante signo crucis evasit. 49 Sed et hoc magnanimitatis exemplum oportunum ducitur explicandum, quod pro dei negotio apud eum non fuerit ulla regum potentumque personalis acceptio. Denique ad cumulum caelestis gratiae conquirendum incestarum nuptiarum execrabiles abatur. 50 Quanta vero inde sustinuerit, nullus digne potent explicare: siquidem martyr effici cuperet, si non defuisset dextera percussoris, sed procul dubio palmam
Abbreviated transcription (Latin):
grinus illuxit. Est et hoc inter reliqua uen̾abile docum̃tũ. Cum in ciui¬
tate andeg̾aua turris porte coherens dampnatis esset carcer effecta. p̾
t̾eunte albino fiebat in solentia de uocib indusoꝵ. Tunc ad iudicem p̾¬
cator accedit. ut eos pietatis causa de custodia laxaret. Quod cum ille
aure surda differret. mox pontifex add̾m se fida petitione conu̾tens tam
familiari uoce suggessit. ut in loco quo or̃onem sc̃s effudit mire mag¬
uitudinis saxeus quadrus exiliens. porte aditus fieret carceratis. quia
ante eius p̾cem soliditatem suam lapis seruare non potuit. Hinc e¬
gressi quasi de sepulchro uiuentes in basilica sc̃ĩ maurilii domno albino
gt̃as referentes se ad uestigia eius ꝓstrau̾unt. eo qd̃ suspectas de fim̾e
redire fecerat ad salutem. Item dum quedam mulier arrepta a maligno sp̃u

Expanded text:
regrinus inluxit. 44 Est et hoc inter reliqua venerabile documentum. Cum in civiregrinus inluxit. 44 Est et hoc inter reliqua venerabile documentum. Cum in civitate Andecava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino fiebat insolentia de vocibus inclusorum. Tunc ad iudicem precator accedit, ut eos pietatis causa de custodia relaxaret. 45 Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit mirae magnitudinis saxeus quadrus exiliens portae aditus fieret carceratis, quia ante eius precem soliditatem suam lapis servare non potuit. 46 Hinc egressi quasi de sepulchro viventes, in basilica sancti Maurilii domno Albino gratias referentes, se ad vestigia eius prostraverunt, eo quod suspectos de funere redire fecerat ad salutem. 47 Item dum quaedam mulier arrepta a maligno spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
netis ip̃e uir apłicus accessisset. unus de obseq̃ntib iam conu̾sus adolescẽ¬
tulus. quem ꝓ qualitate moꝵ pecularius diligebat. eo in loco defunctus
Tunc remorante eo ꝓ causa uoluerunt seruientes pͥus corpꝰ mouere qm
sacerdos occurreret. Sed tanto pondere fit grauatum ut antea potuissẽt
gigantea membra pensare: qmͣ puerili corpus sufferre. dum adhuc ca¬
dauer in sepultum crederetur iam marmore p̾mi. cum nec equi gressum
pot̾ant ꝓmou̾e. ac si puluis cius de se uincula gen̾asset donec antistes
rediens or̃one solu̾et. quos tacente uoce confixit. Hoc it̾um ñ minus
est p̾dicandũ miraculũ. Cum in tincillacense monasterio gennomerus
monachus esset oculoꝵ luce pͥuatus. et ainosa temꝑa imna essent no¬
cde cecitatis transcursa. petiit sibi a uiro scĩssimo fieri crucis signaculũ.
Quo fcõ lumiuis uitalis splendor intrauit. et fugatis tenebris sol ꝑe¬

Expanded text:
netis ipse vir apostolicus accessisset, unus de obsequentibus iam conversus adolescennetis ipse vir apostolicus accessisset, unus de obsequentibus iam conversus adolescentulus, quem pro qualitate morum peculiarius diligebat, eo in loco defunctus cabat. 42 Tunc remorante eo pro causa, voluerunt servientes prius corpus movere quam sacerdos occurreret, sed tanto pondere fit gravatum, ut antea potuissent gigantea membra pensare quam pueruli corpus sufferre, dum adhuc cadaver insepultum crederetur iam marmore premi, cum nec equi gressum poterant promovere, ac si pulvis eius de se vincula generasset, donec antestis rediens oratione solveret quos tacente voce confixit. 43 Hoc iterum non minus est praedicandum miraculum. Cum in Tincillacense monasterio Gennomerus monachus esset oculorum luce privatus et annosa tempora una essent nocte caecitatis transcursa, petiit sibi a viro sanctissimo fieri crucis signaculum. Quo facto, luminis vitalis splendor intravit et fugatis tenebris sol pe
Abbreviated transcription (Latin):
nũ duceret expͤtandũ. Sed quia albinũ corꝑalis infirmitas p̾pedi¬
uit. ad eius p̾sentiam p̃dictus rex occurrere maturauit. Qui dones
ꝑ illam uiam que ad sacerdotem ducebat incessit. felicit̾ ꝓperauit. Cum
uero in quoddam triuiũ ꝑuenisset. uolens alibi deuiare. equus eius ac si
metallum fusile gressũ mou̾e ñ ualuit. Suspicans rex culpam esse eqͥ
magis qmͣ cause. alterum sibi fecit sterni. Quem dum ꝑ ip̃m iter gra¬
di compesseret. ac si muro impediente cesus ire non ualuit. Intelligẽs
rex nichil ꝓfecisse mutasse uehiculũ nisi mutaret occursũ. cepit ab equo
discere qd̾ homo peccaret. et humanus intellectus haberet qd̾ petus cor¬
rigeret. Deflectens in uiam que ad sacerdotem duc̾et. ea cepit alacritate
discurrere. ac si ereptus de fouea. campi mossis planitiem recepisset. Est
oꝑe p̾ciũ de quodam cadauere rem uiuam ꝓferre. Dum ad ciuitatem ue.¬

Expanded text:
num duceret expectandum. Sed quia beatum Albinum corporalis infirmitas praepedinum duceret expectandum. Sed quia beatum Albinum corporalis infirmitas praepedivit, ad eius praesentiam praedictus rex occurrere maturavit, qui donec per illam viam quae ad sacerdotem ducebat incessit, feliciter properavit. 39 Cum vero in quoddam trivium pervenisset velletque alibi deviare, equus eius ac si metallum fusile gressum movere non valuit. Suspicans rex culpam esse equi magis quam causae, alterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi conpelleret, ac si muro inpediente caesus ire non valuit. 40 Intellegens rex nihil profecisse mutasse vehiculum, nisi mutaret occursum, coepit ab equo discere quod homo peccaret et humanus intellectus haberet quod pecus corrigeret. Deflectens in viam quae ad sacerdotem duceret, ea coepit alacritate discurrere, ac si ereptus de fovea campi mollis planitiem recepisset. 41 Est operae pretium de quodam cadavere rem vivam proferre. Dum ad civitatem Ve
Abbreviated transcription (Latin):
fecit alios immimes a culpa. Nec pͥus a muliere discessit. qmͣ dato re¬
gi p̾cio ip̃e eam liberaret. Sic in momento et salus fuit supplici. et
mors extitit p̾sumptori. Nec id quidem est omittendũ. qd̃ tradi menio¬
rie fit uotiuũ. In uicum cuiꝰ est uocabulum albiuia. pie deuotionis stu-¬
ret. cepit idem qua dudum captus fuerat infestatõne demonii. corꝑis
uexatione torq̃ri. Tunc in or̃onem cui semꝑ animi scã intentione uaca¬
bat. corpus etiam ꝓstrauit. raptum ꝙ lumen pͥstinũ reddidit oculis.
et pestem ĩmundi sp̃s effugauit. O meffabilis gr̃a pietatis a quo
dum substantia sola petitur. triplex remediũ obtinetur. Dictu pauit
egenũ. mim̾auit uisũ cecatũ. reddidit libertati captiuũ. Itemq oc¬
currente eo regi childeberto ꝑisius. nuntiatur pontifici regem uenatõ¬
nis causa de ciuitate in crastinũ esse discessurũ. Mandat se ut dig¬

Expanded text:
fecit alios immunes a culpa; nec prius a muliere discessit, quam, dato refecit alios immunes a culpa; nec prius a muliere discessit, quam, dato regi pretio, ipse eam liberaret. Sic uno momento, et salus fuit supplici, et mors exstitit praesumptori. 13. Nec id quidem est omittendum, quod tradi memoriae sit votivum. In vicum, cujus est vocabulum Albivia, piae devotionis stue postularet, coepit idem, quia dudum captus fuerat infestatione daemonii, corporis vexatione torqueri. Tunc in orationem, cui semper animi sancta intentione vacabat, corpus etiam prostravit, raptumque lumen pristinum reddidit oculis, et pestem immundi spiritus effugavit. O ineffabilis gratia pietatis, a qua dum substantia sola petitur, triplex remediegenum, muneravit visu caecatum, reddidit libertati captivum. 38 Itemque occurrente eo regi Childeberctho Parisius, nuntiatur pontifici regem venationis causa de civitate in crastinum esse discessurum. Mandat ut se dig
Abbreviated transcription (Latin):
men sibi restitui postularet. tum pontifex se ad nota arma conu̾tens. mox
signũ uen̾abile supͣ palpebras eius extendens. uelut balista fortissima pe¬
netratis tenebͥs crux post se ceco lumen inuexit. Item cum marcellinus cir¬
citer decem annos transigens in nubilo cecitatis. tractus ad beatum ponti¬
ficem ꝑuenisset. ubi signũ adorande crucis suꝑ oculos eius excendit. sta¬
tim erumpente sanguine. effugatis tenebͥs lux intrauit. Illud etiam fc̃m¬
nobis est memorabile recensendum. Cum illustris etheria iussione regia
ꝓseq̃nte indullacense uilla militum custodia ten̾etur obsessa. tunc oui ꝑi¬
ditanti succurrente scõ pastore solus ut a nullo cognosceretur ad ip̃am
si lupus a ueste pastoris euellere. iniuriam uir sc̃s excepit. Tunc insuf¬
flans in eius faciem. tem̾ator sacerdotis celeri morte multatus est. Hinc
t̾rore urguente reliqui reu̾entiam habuerunt pontificis. et unius pena

Expanded text:
cem sibi restitui postularet, tum pontifex se ad nota arma convertens, mox cem sibi restitui postularet, tum pontifex se ad nota arma convertens, mox signum venerabile supra palpebras eius extendit, velut balista fortissima penetratis tenebris crux post se caeco lumen invexit. 32 Item cum Marcellinus circiter decem annos transigens in nubilo caecitatis, tractus ad beatum pontificem pervenisset, ubi signum adorandae crucis super oculos eius extendit, statim erumpente sanguine, effugatis tenebris lux intravit. 33 Illud etiam nobis est factum memorabile recensendum. Cum inlustris Aetheria iussione regia persequente in Dullacense villa militum custodia teneretur obsessa, tunc ovi periclitanti succurrente sancto pastore, solus ut a nullo cognosceretur ad ipsam si lupus a veste pastoris evellere, iniuriam vir sanctus excepit. Tunc illo insufflante in eius faciem temerator sacerdotis celeri morte muterrore urgente, reliqui reverentiam habuerunt pontifici, et unius poena
Abbreviated transcription (Latin):
die ubi suꝑ eam sigillum crucis imp̾ssit. stacim se arentium digitoꝵ fi¬
la laxau̾unt. ut recepto ministerio mulier in xp̃ri nomine rediuina
dextera se signauit. Quadam uice cum ad inicum geginam p̾tiens ac¬
cessiset adolescentem alabaudum nomine amisso uite repperit iam
mun̾e. Audiens autem a ꝑentib extremam filii mortem deplorari. os¬
cunt et ut mortuũ iuuũ erigeret: se in or̃onem ꝓsteruit. Quo icũ¬
bens duitius orauit. Duni pallesceret iecens sacerdos in pulu̾e aĩe
uiuacitas rubescebat iñ corpore. donet pulsato celo patefacto tartaro. uiuens
reuocatur a fimere. sacerdos a p̾ce: Demide cum asiacum monasteriũ pat̾ua
sollicitudine uisitaret. quidam ut eis occurreret. iam fide illuminatus. cecus
extlamat. Cui scẽ crucis medicamentũ imponens. tam fuit illi lumen cito re¬
ciꝑe qmͣ quesisse. Item andegauis cum quidam maurilio dausis oculis lu¬

Expanded text:
die ubi super eam sigillum crucis inpressit statim se arentium digitorum fidie ubi super eam sigillum crucis inpressit statim se arentium digitorum fila laxaverunt et recepto ministerio mulier in Christi nomine rediviva dextera se signavit. 28 Quadam vice cum ad vicum Geginam praeteriens accessisset, adolescentem Alabaudum nomine amisso vitae reperit iam munere. Audiens autem a parentibus extremam filii mortem deplorari, occurrit et ut mortuum vivum erigeret se in orationem prosternit, cui incumbens diutius oravit. 29 Dum pallesceret iacens sacerdos in pulvere, animae vivacitas rubescebat in corpore, donec pulsato caelo, patefacto tartaro, iuvenis revocaretur a funere sacerdos a prece. 30 Deinde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam ut ei succurreret iam fide inluminatus caecus exclamat, cui ut sanctae crucis medicamentum inposuit, tam fuit illi lumen cito recipere quam quaesisse. 31 Item Andecavis cum quidam Maurilio clausis oculis lu
Abbreviated transcription (Latin):
fama sepulta non latuit. sed felicib pennis cuncta ꝑuolans occupa¬
uit. contigit andegauam ciuitatem. pastoris gub̾natione nudari. Tũc
uniu̾sitate ppłi eo humilitatis studio resistente. ad pontificalem gradũ
duce xp̃o concordant̾ eligitur. Qui honorem debitũ sacerdotio consecutꝰ.
ita se in elemosinis pauꝑum in defensione ciuiũ in uisitatione languen¬
tium. in redemptione p̾buit captiuoꝵ. ut beata unius adio generale
fieret saluamentũ. Quib ex studiis celestes in eo frudificau̾e nͥtutes.
Igitur in ciuitate andegaua cum ei quedam mulier grata nomine de¬
bilitate contractas manus habens neruis stupescentib occurrisset. sig¬
num crucis suꝑ infirmam dexteram fecit. Hinc p̾mortue palme pͥus
se uiuax cepor infudit. Item seq̃nti die in ip̃o loco ut ab eo signaretur
se obtulit. Quo fcõ ceꝑunt uene suos excursus agnoscere. Tercia uero

Expanded text:
fama sepulta non latuit, sed felicibus pennis cuncta pervolans occupafama sepulta non latuit, sed felicibus pennis cuncta pervolans occupavit, contigit Andecavam civitatem pastoris gubernatione nudari. Tunc universitate populi, eo humilitatis studio resistente, ad pontificalem gradum duce Christo concordanter eligitur. 25 Qui honorem debitum sacerdotii consecutus, ita se in eleemosynis pauperum, in defensione civium, in visitatione languentium, in redemptione praebuit captivorum, ut beata unius actio generale fieret salvamentum, quibus ex studiis caelestes in eo fructificavere virtutes. 26 Igitur in civitate Andecava cum ei quaedam mulier Grata nomine debilitate contractas manus habens nervis stupescentibus occurrisset, signum crucis super infirmam dexteram fecit. Hinc praemortuae palmae prius se vivax tepor infudit, item sequenti die in ipso loco ut ab eo signaretur se obtulit. 27 Quo facto, coeperunt venae suos excursus agnoscere, tertia vero