comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negotium consequuntur. alii ueromedii quorum proximi
quidem negotio sunt hiqui ex circum stantiis reliqui ingestione
negotii considerantur: Ill uero quia diunctis negotiõ conlocantur
ipsi quoq intermedios locos positi sunt. qnm ne gotium dequo
agitur quadam affectione respiciunt uel siquis ea quidem
qͣuaepersonis ad tributa sunt uel quae continentia sunt cum
ipso negotio uel ingestione negotii considerantur . his simila
locis dicat quiabipsis indialectica trahuntur dequib inquaesti
ad iunsta uero int̃ utrumq constituat: Ciceronis uero diuisioni hoc
modo fit similis namea quae continenti sunt cumipsonegotio
uel ea quae in gestione negotii considerantur in ipsis hȩrent
dequib quaeritur. Ea uero quae adiunsta sunt inter affecta
ponuntur sedea quae gestum negotium consequuntur extrinsecus
conlocata sunt. uelsiquis eaquidem quae continentias unt
cum ipsonegotio in ipsis hȩrere arbi tr&ur Effecta

Expanded text:
negotium consequuntur; alii vero medii. Quorum proximi quidem negotio sunt hi qui ex circumstantiis, reliqui in gestione negotii considerantur. Illi vero qui in adjunctis negotio collocantur, ipsi quoque inter medios locos positi sunt, quoniam negotium de quo agitur quadam affectione respiciunt. Vel si quis ea quidem quae personis attributa sunt, vel quae continentia sunt cum ipso negotio, vel in gestione negotii considerantur, his similia locis dicat, qui ab ipsis in dialectica trahuntur, de quibus in quaAdjuncta vero inter utrumque constituat. Ciceronis vero divisioni hoc modo fit similis. Nam ea quae continentia sunt cum ipso negotio, 583 vel ea quae in gestione negotii considerantur, in ipsis haerent de quibus quaeritur. Ea vero quae adjuncta sunt inter affecta ponuntur. Sed ea quae gestum negotium consequuntur, extrinsecus collocata sunt. Vel si quis ea quidem quae continentia sunt cum ipso negotio, in ipsis haerere arbitretur: affecta
Abbreviated transcription (Latin):
claudantur. sed uidero quantum in aliis pastib lestor suũ
exercere possit ingenium memoratus autem fostunatianus
intertio libro meminit deoratoris memoria depronuntiatioñ
&uoce. Vnde tamen monachus cumaliqua ut ilitate discedit
quando ad suas pastes non in probe uidebitur ad trahere
quodilli ad exercitandas contro uersias utiliter apta uerun:
memoriam siquidem lestionis diuinȩ recognita cautela
seruabit cum in supradieto libro eius uimqualitatem cogno¬
uerit : Artemuero pronuntiationis indiuinae legis effatioñ
concipi& : Voci autem diligentiã in psalmodiae decantatioñ
custodit sic instrustus in opere scõ redditur quamuis libris
saecularibus occup&ur
NUNCAD LOGICAM QUAEET DIALECTICA DICITUR
SEQUENTI ORDINE UENIULS QUIQUIDÃ DIECIOLI¬
NÃ QUIDÃ ARTEM ADPELLAB MALUERUNT. DICENTES
QUANDO ADODICTICIS ID ESTTROBADILIBOS TUSOUTA¬
FIONIBUS ALIQUID DISSERIT DISCIBLINA DEBEAT

Expanded text:
claudantur. Sed videro quantum in aliis partibus lector suum claudantur. Sed videro quantum in aliis partibus lector suum exercere possit ingenium. Memorain tertio libro meminit de oratoris memoria, de pronuntiatione et uoce; unde tamen monachus cum aliqua utilitate discedit, quando ad suas partes non improbe uidetur attrahere, quod illi ad exercendas controuersias utiliter aptauerunt. Memoriam siquidem lectionis diuinae recognita cautela seruabit, cum in supradicto libro eius uim qualitatemque cognouerit; artem uero pronuntiationis in diuinae legis effatione concipiet; uocis autem diligentiam in psalmodiae cantatione custodit. Sic instructus in opere sancto redditur, quamuis aliquantulum libris saecularibus occupetur. Nunc ad logicam, quae et dialectica dicitusequenti ordine veniamus, quam quidam disciplinam, quidam artem appellare maluerunt, dicentes: quando apodicticis, id est probabilibus disputationibus aliquid disserit, disciplina debeat
Abbreviated transcription (Latin):
in imicus aut̃ .ẽ. & quia illide .ẽ conclusioenthi mema uocatur
SEQUITUR EDICNIRIMA.
ꝑpichrima ẽ quod superius diximus descendens deratiocina¬
tione latior & executior syllogismus. r& horici syllogis mi
latitudine distant & productione sermonis adialesticis
syllogismis propt̃ quo dr& horib datur
Vripertitus epichrimaticus syllogis mus .ẽ . qui constat mẽ nbris
trib: id .ẽ propositione adsumtione conclusione
Quadripestitus ẽ. qui constat ex membris quattuor ad sum p
tione &una propositionis siue ad sumptionis coniuncta
probatione & condusione.
Quinquipestitus .ẽ. qui constat ex membris quinq: id .ẽ. pro¬
positione & probatione ad sumtione &eius probatione
& conclusione. hunc cicero ita facit inaste r& horica.
sideliberatio & demonstratio genera sunt causarum
Nonpossunt reste pastes alicuius generis causae putari
eademenimres aliigenus alii pars. ee potestidem genus eẽ¬
& pars non potest uel ca&era quousq syllogis mihuius mẽbra

Expanded text:
inimicus autem est', et quia illi deest conclusio, enthymema uocatur. Sequitur epichirema. Epichirema est, quod superius diximus, descendens de ratiocinatione latior exsecutio rethorici syllogismi, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rethoribus datur. Tripertitus epichirematicus syllogismus est qui constat membris tribus, id est, propositione, assumptione, conclusione. Quadripertitus est qui constat ex membris quattuor, propositione, assumptione et una propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, et conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, propositione et eius probatione, assumptione eiusque probatione, et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rethorica: 'Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius geneEadem enim res, alii genus, alii pars esse potest: idem genus et pars esse non potest, vel caetera, quousque syllogismi hujus membra
Abbreviated transcription (Latin):
lare pastem hanc ante in gressum rei dequadicendũ sit osten¬
dunt Namsiue propterea qđ oiM̃ cantusẽ & citharoe¬
di pauca illa quae ante quam legitimum certamen in choent
emerendi fauoris gratumiã canunt proboemium cognominarũ
Oractores quoq: ea quae prius quam causamexoriantur ad concili¬
andossibiiudicum animos praeloquuntur prohoemium appel¬
latione signarunt siue quod oIMTIΝ̃ graceciuiam appellaN
id quod ante ingressum rei ponitur sicuocariẽ institutum.
Causa principii haec ẽ ut auditorem quo sit nobis inc&eris pastib
accomodatior praeparemus id fit tribus modissibeniuolũ
at tentũ docilem feceris & in reliquis astibus haudminus
praecipue tameninitus necesse ẽ animos iudicis praeparare
quid diꝑpert prohoemiumabe pilogo

Expanded text:
lare partem hanc ante ingressum rei de qua dicendum sit ostendunt. Nam sive propterea quod οἴμη cantus est, et citharoedi pauca illa, quae antequam legitimum certamen inchoent, emerendi favoris gratia canunt, prooemium cognominarunt. Oratores quoque ea quae priusquam causam exordiantur, ad conciliandos sibi judicum animos praeloquuntur, prooemii appellatione signarunt. Sive quod οἶμον Graeci viam appellant id quod ante ingressum rei ponitur, sic vocari est institutum. Causa prooemii haec est, ut auditorem, quo sit nobis in caeteris partibus accommodatior, praeparemus. Id fit tribus modis, si benevolum, attentum, docilemque feceris; et in reliquis partibus haud minus, praecipue tamen in initiis necesse est animos judicum praeparare. Quid differt prooemium ab epilogo
Abbreviated transcription (Latin):
quanta semensura distender&. quod peritissimas geo¬
m&ras ad secuto s. eẽ. commemorat tunc & dimensior
uniuersae terrae probabili refest ratione collestam
id eoq factum ut disciplina lpsa geom &riae nomenacciper&
quod perscła longacustodit. unde censorinus in libro
quem scribit ad cerellium quintum spatia ipsa caeli terraeq
ambitum pernumerum stadiorum distincta curiositate
descripsit quẽ siquis recensere uoluerit multa philosophoꝵ¬
mrsteria breui lestione cognoscit. Ceo m&riae . ẽ discipli¬
na magnitudinis immobilis & formarum quaediuiditur

Expanded text:
quanta se mensura distenderet; quod peritissimos geoquanta se mensura distenderet; quod peritissimos geometras assecutos esse commemorat. Tunc et dimensionem universae terrae probabili refert ratione collectam; ideoque factum est ut disciplina ipsa geometriae nomen acciperet, quod per saecula 589 longa custodit. Unde Censorinus in libro quem scripsit ad Q. Cerellium, spatia ipsa coeli terraeque ambitum, per numerum stadiorum distincta curiositate descripsit. Quem si quis recensere voluerit, multa philosophteria brevi lectione cognoscet. Geometria vero est disciplina magnitud
Abbreviated transcription (Latin):
quando cursus stellarum potentia ueneranda distribuit¬
& statutis lineis facit currere quȩ mouentur ceftaq
sede quae sunt fixa constituit. quicquid enim benedispo¬
nitur atq compl&ur. potest disciplinae huius qualitatib
qnm perdiuersas formas ipsius disciplinae ut non nulli
dicunt primum̃ a egrptus dominis propriis festur. eẽ
pastitus cuius disciplinȩ magistrimensores ante diceban¬
tur sed uarro perrtissimus latinorum huius nominis
causamsic extitisse commemorat dicens. prius quidẽ
homines dimensiones terrarum terminis positis uagan
tib populis pacis utilia praestitisse de inde totius anni
circulum menstrualinu mero fuisse pastitos. unde & ipsq
menses quod annum m&iantur edistisunt uerum post
quam ita reperta sunt prouocati studiosi ad illa inuis i¬
bilia cognoscenda caeperunt quaerere quanto spatio
aterraluna aluna sol ipse distar& &usq aduesticem caeli

Expanded text:
quando cursus stellarum potentia ueneranda distribuit, etquando cursus stellarum potentia ueneranda distribuit, et statutis lineis facit currere quae mouentur certaque sede quae sunt fixa constituit. Quicquid enim bene disponitur atque completur, potest disciplinae huius qualitatibusquoniam per diuersas formas ipsius disciplinae, ut nonnudicunt, primum Aegyptus dominis propriis fertur esse partita; cujus disciplinae magistri, mensores ante dicebantur. Sed Varro peritissimus Latinorum hujus nominis causam sic exstitisse commemorat: dicens, prius quidem homines dimensiones terrarum terminis positis, vagantibus  ed., vacantibus populis, pacis utilia praestitisse; deinde totius anni circulum menstruali numero fuisse partitos; unde et ipsi menses, quod annum metiantur, dicti sunt. Verum post quam ista reperta sunt, provocati studiosi ad illa invisibilia cognoscenda, coeperunt quaerere quanto spatio a terra luna, a luna sol ipse distaret, et usque ad verticem coeli
Abbreviated transcription (Latin):
agustinus demusica sex libros inquib: humana uocem
rithmicossonos & armoniã modulabilem in longi syllabis
atq: breuib naturaliter habere monstrauit. Censorinus
quoq: deaccedentib qui uocinrae ad necessariis subtiliter
disputauit pestinere dicens ad musi cam discipinam quem
uobis inter ca&eros transcriptum reliqui
NUNC ADGEOMETRIAM UENIAMIS
Quae ẽ descriptio contemplatiua formarum documentum & iam
uisuale philosophorum. quod ut praeconiis celeberrimus
efferant. iouenisuum in operib propriis geom&riare
applic&ur quando quod illi pingunt inpuluere colereo
iouem facere mentiuntur incaelo. Quod siuero creatori
& omni potenti dõ salubriter applic&ur. potest exsenten¬
tia forsitan conuenire ueritatigeom&ria. a tenimsifas. ẽ.
dicere scã diuinitas quando creaturae suae quas hodieq
facit existere diuersas species formulasq: concedit

Expanded text:
Augustinus de musica sex libros, in quibus humanam vocem, Augustinus de musica sex libros, in quibus humanam vocem, rhythmicos sonos et harmoniam modulabilem in longis syllabis atque brevibus naturaliter habere monstravit. Censorinus quoque de accentibus voci nostrae adnecessariis subtiliter disputavit, pertinere dicens ad musicam disciplinam; quem vobis inter caeteros transcriptum reliqui. Nunc ad geometriam veniamus, quae est descriptio contemplativa formarum, documentum etiam visuale philosophorum; quod, ut praeconiis celeberrimis efferrent, Jovem suum in operibus propriis geometram applicetur, quando quod illi pingunt in puluere colorato, Iouem facere mentiuntur in caelo. Quod si uero Creatori et omnipotenti Domino salubriter applicetur, potest haec sententia forsitan conuenire ueritati - geometrizat enim, si fas est dicere, sancta Trinitas, quando creaturis suis, quas hodieque fecit existere, diuersas species formulasque concedit;
Abbreviated transcription (Latin):
la caelum ipsum sicut supra memorauimus dicitur subarmo¬
niae dulcedinem reuolui. & ut breuiter cuncta conplestar
quicquid in supernis siue terrenis reb conuenienter secundũ
austoris suidis positionẽ geritur ab hac disciplina non refestur
exceptum gratissima ergonimis ut ilisq cognitio quae & sen¬
sum nr̃m ad superna erigit & aures modulatione permulc&
Quamapud graecos alrpius euclides ptolomeus & ca&eri probabili
instrustione docuerunt. Apud latinos autem uir magnificus
albinus librum de hacre compendios a breuitate conscripsit.
Quem in bibliotheca romaenos habuisse atq studios e
legisse r&inemus. quisi foste gentili in cursione sublatus ẽ
hab&is hicgaudentium muciani latum quemsi sollicita
intentione relegitis huiusscientiae uobis atria pate facit
estur &iam latino sermone & apulegium madaurensem
instituta huius operis effecisse. scripsit &iam & pater

Expanded text:
la. Caelum ipsum, sicut supra memorauimus, dicitur sub armola. Caelum ipsum, sicut supra memorauimus, dicitur sub armoniae dulcedine reuolui; et ut breuiter cuncta complectar, quicquid in supernis siue terrenis rebus conuenienter secundum Auctoris sui dispositionem geritur, ab hac discipexceptum. Gratissima ergo nimis utilisque cognitio, quae et sensum nostrum ad superna erigit, et aures modulatione permulcet; quam apud Graecos Alypius, Euclides, Ptolomaeus, et caeteri probabili institutione  mss., instructione docuerunt. Apud Latinos autem vir magnificus Albinus librum de hac re compendiosa brevitate conscripsit; quem in bibliotheca Romae nos habuisse, atque studiose legisse retinemus. Qui si forte gentili incursione sublatus est, habetis hic Gaudentium Mutiani Latinum; quem si sollicita intentione relegitis, hujus scientiae vobis atria patefacit. Fertur etiam Latino sermone et Apuleium Madaurensem instituta hujus operis effecisse. Scripsit etiam et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
nia. iastium quattuor tonis dorium quat tuor semis
ypobidiumquinq: rpoa eolium quinq semis tonis rpophri¬
gium sextonis hoc ẽ diapason semphonia ypoiastium sex semis
dius tonus omnium acutissimus septemtonis prȩcedit
y podoriumomnium grauissimũ inquib & uarro meminit
tanta eutilitatis uistus ostensa ẽ ut excitar& animos sed ar&
ipsas quoq bestias nec non & serpentes uoloꝰ cresatq delphinos
ad auditum suae modulationes ad traher&. Namut orphei
srrenarum cantus tam quam fabulosa taceamus
Quid dedauid dicimus quiabspũ inmundo saulem disciplinau
saluberrimae modulationis eripuit. Mod o nouo perau¬
ditum sanitatem contulit regi quam medici non poterant
herbarum potestatib operari. asclepiades quoq medicus
maiorũ ad testatione doctissimus phren&icum quendam
autem quae inaegris hominib: perhanc disciplinã facta miracu¬

Expanded text:
diapente symphonia, iastium quattuor tonis, dorium quattuor semis, diapente symphonia, iastium quattuor tonis, dorium quattuor semis, hypolydium quinque, hypoaeolium quinque semis, hypophrygium sex tonis, hoc est diapason symphonia, hypoiastium sex semis quoniam hyperlydius tonus omnium acutissimus septem tonis praecedit hypodorium omnium grauissimum. In quibus, ut Varro meminit, tantae utilitatis uirtus ostensa est ut excitatos animos sedarent, ipsas quoque bestias, necnon et serpentes, uolucres atque delfinas ad auditum suae modulationis attraherent. Nam ut Orphei lyram, Syrenarum cantus tamquam fabulosa taceamus, quid de Dauid dicimus, qui ab spiritibus immundis Saulem disciplina saluberrimae modulationis eripuit, nouoque modo per auditum sanitatem contulit regi, quam medici non poterant herbarum potestatibus operari? Asclepiades quoque, medicus maiorum attestatione doctissimus, freneticum quendam autem, quae in aegris hominibus per hanc disciplinam leguntur facta miracu
Abbreviated transcription (Latin):
ΙΕ Hyperiastius ẽ hrperdorium hemitonio lrdium tonoa eoliũ
semis tonis hoc ẽ diapente symphoniđ rpo a eolum quattuor
tonis hypophrrgium quattuor semis hrpoiastium quinq
IT Hyperphrrgius hrperia stiũ hemitonio rperdorium tono
lrdiumtono semis a eo lumdu ob: phrrgium duob semis
hoc est diatessaron semphonia iastium trib tonis dorium
trib semis hoc ẽ diapente semphonia rpolidum quattuor
tonis rpoa eolium quat tuor semis. ypophrigium quinq
rpoiastium quinq semis ypodorium sex hoc est diapa son
semphonia praocecedens
Ia Hrper aeolius ẽ. iper phrrgium hemitonio rperiastium
tonorperdorium tonosemis lrdium duob: tonis a eolium
duob semis hoc ẽ diatessaron semphonia phrrgium trib
tonis iastium trib semis tonis hoc est diapente srmphonia
Srperlrdius ẽ nouissimus &acutissimus omnium rper¬
a eolium hemitonio rperprigium tonosemis yper iastiũ
duob tonis. Irdium duob semis hoc est diates saron simpho¬

Expanded text:
 Hyperiastius est hyperdorium hemitonio, lydium tono, aeolium semis tonis, hoc est, diapente symphonia, hypoaeolium quattuor tonis, hypophrygI. Hyperphrygius est hyperiastium hemitonio, hyperdorium tono, lydium tono semis, aeolium duobus, phrygium duobus semis, hoc est diatessaron symphonia, iastium tribus tonis, dorium tribus semis, hoc est diapente symphonia, hypolydium quattuor tonis, hypoaeolium quattuor semis, hypophrygiuhypojastium quinque semis, hypodorium sex, hoc est, diapason symphonia praecedens. 14. Hyperaeolius est hyperphrygium hemitonio, hyperiastium tono, hyperdorium tono semis, lydium duobus tonis, Aeolium duobus semis, hoc est diatessaron symphonia; phrygium tribus tonis, jastium tribus semis tonis, hoc est diapente symphonia;15. Hyperlydius est novissimus et acutissimus omnium, hyperaeolium hemitonio, hyperphrygium tono, hyperjastium duobus tonis, lydium duobus semis, hoc est diatessaron sympho
Abbreviated transcription (Latin):
rpolrdium duob. semis hoc est diatessa ron semphonia
rpophrrgium trib tonisrpoia stium trib: semis hoc ẽ
diapente srmphonia hrpodorium quattuor tonis p̃cedens
semis dorium duob: tonis hrpolidium duob: semis tonis
hoc ẽ diates saron srmphonia rpoaelium trib tonis
rpophrrgium trib: semis tonis hoest diapente srmphonia¬
Hrperdorius est lidium hemitonio a eolium tonophrrgiũ
tono semis iastium duob: tonis dorium duob semis hoc ẽ¬

Expanded text:
n symphonia; hypophrygium tribus tonis, hypojastium tribus semis, hoc est diapente symphonia; hypodorium quatuor tonis praecedensemis, dorium duobus tonis, hypolydium duobus semis tonis, hoc est, diatessaron symphonia: hypoaeolium tribus tonis, hypophrs praecedens. XI. Hyperdorius est lydium hemitonio, aeolium tono, phrygium tono semis, iastium duobus tonis, dorium duobus semis to
Abbreviated transcription (Latin):
tiosiue
ratiocina
A Comiecturalis statusẽ cum factum quod ab alio obicitur ab ad¬
uersario pernegatur¬
B Definitiuus status ẽ cumid quodobicitur non hoessecontendimus

Expanded text:
tio siue ratiocinategalis. Coniecturalis status est cum factum, quod ab alio obicitur, ab aduersario pernegatur. Definitiuus status est cum id, quod obicitur, non hoc esse contendimus
Abbreviated transcription (Latin):
nominis in nos tendatur astio quod non fecerimus id quod
Refestur crimencumiuste in aliquem facinus commissum eẽ
saepe fuerit atq id quod intenditur meruerit pati.¬
A Comparatio ẽ cumproptermeliorem uilsorem uerem fastur
aduersarius arguit commissũ eẽ defendit᷑: atq haecꝰ astenus
NUNC DEIN UENTIONE TRACTANDUMEST.

Expanded text:
nominis in nos intendatur actio, quod non fecerimus id quod nominis in nos intendatur actio, quod non fecerimus id quod Refertur crimen, cum juste in aliquem facinus commissum essesaepe fuerit, atque id quod intenditur meruit pati. Comparatio est, cum propter meliorem utilioremve rem factum quod adversarius arguit, commissum esse defenditur. Atque haec hactenus; nunc de inventione tractandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
duab pastib segregatur. autenim in ipso facto uisdefinitionis
in est. & absoluta qualitas nuncu patur
tes quattuor deriuator : Autenim conceditur crimen aut
remou&ur aut refestur aut qđ ẽ ultimũ cõnparatur
Conceditur crimencum nulla inducitur fastide fensio sed uenia
postulat᷑ id fieriduob modis potest side praeceris aut purges
Deprecaris cumnihil excusationis at tuleris
Purgas cum facticulpa his asscribitur quib obsisti obuiariq non
possit neq tamen personae sint idenim in aliam constitutionẽ
cadit sunt autẽ haec in prudentia casus atq necessitas
Remo u&ur uero crimen cum ab eo qui incessitur trans festur
in alium sed remotio criminis duob modis fieri potest siaut
causa referatur aut fastum
Causa refestur cumaliena potestate aliquid fastum eẽ conce¬
ditur ii fastum uero cumalius aut potuisse aut debuis se
facere demonstratur. Atq haec in his maxime ualent si eius

Expanded text:
duabus partibus segregatur. Aut enim in ipso facto vis defensionis duabus partibus segregatur. Aut enim in ipso facto vis defensionis inest, et absoluta qualitas nuncupatur: tes quatuor derivatur: aut enim conceditur crimen, aut removetur, aut refertur, aut, quod est ultimum, comparatur. Conceditur crimen, cum nulla inducitur facti defensio, sed venia postulatur. Id fieri duobus modis potest, si depreceris aut purges. Deprecaris, cum nihil excusationis attuleris. Purgas, cum facti culpa his ascribitur quibus obsisti obviarique non possit, neque tamen personae sint; id enim in aliam constitutionem cadit. Sunt autem haec, imprudentia, casus atque necessitas. Removetur vero crimen, cum ab eo qui incessitur transfertur in alium. Sed remotio criminis duobus fieri modis potest: si aut causa refertur, aut factum. Causa refertur, cum aliena potestate aliquid factum esse contenditur; factum vero, cum alius aut potuisse, aut debuisse facere demonstratur. Atque haec in his maxime valent, si ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si factum quidem eẽ contigerit sed quinam sit id quod
fastum ẽ ignor&ur qñmuis eius definitione monstranda
ẽ. finitiua dicitur constitutio.
At si& eẽ constiterit & derei definitione conueniat sed quale sit
inquiratur tuncquia cuigeneri subici deb& ambigitur
generalis qualitas nuncupatur . in hacuero quaestione & qualitatis
& quantitatis & conparationis ratio uersatur. sed qnm de genere
quaestio ẽ secundum generis formam in plura necesse est hanc
constitutionem membra distribui. Omnis enim quaestio gene¬
ralis id .ẽ. cum degenere & qualitate uel quantitate quaeritur
facti induas tribuitur pastes . namaut in pra&erito quaeritur
dequalitate propositi aut in procesentiaut infuturum
Cimprac&eritum iudicialis constitution uncupatur
Si pracesentis uel futuri temporis teneat quaestionem. negotialis
Odicitur : iuriditialis uero cuius inquisitio pra&eritum respicit

Expanded text:
Quod si factum quidem esse constiterit, quid vero sit id quod Quod si factum quidem esse constiterit, quid vero sit id quod factum est ignoretur, quoniam vis ejus diffinitione monstranda est, diffinitiva dicitur constitutio. At si et esse constiterit, et de rei diffinitione conveniat, sed quale sit inquiratur, tunc quia cui generi subjici debeat ambigitur, genet quantitatis, et comparationis ratio versatur. Sed quoniam de genere quaestio est, secundum generis formam in plura necesse est hujus constitutionis membra distribui. Omnis enim quaestio generalis, id est, cum de genere, et qualitate, vel quantitate quaeritur facti, in duas tribuitur partes. Nam aut in praeterito quaeritur de qualitate propositi, aut in praesenti, aut in futuro. Si in praeterito, juridicialis constitutio nuncupatur; si praesentis vel futuri temporis teneat quaestionem, negotialis dicitur. Juridicialis vero, cujus inquisitio praeteritum respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tellegitur quod quia ꝑratio cinationẽ & quadam syllogis mi
consequentia uestigatur ratiocinatiuus uel syllogismusdicitꝰ.¬
e Quinto cum sermo scriptus .ẽ cuius non facile uis aut natura
clarescatnisidefinitione de testa sit. hic uocatur finis inscripto
quo somnis a sedifferr& non .ẽ. nr̃i operis uerum r&horici
demonstrare : haec enim speculanda doctis non rudib discenda¬
proponimus quamuis deeorum differentia in topicorum
commentis pertransitum disseruerimus. earum autem
constitutionem quae pra&er scriptum in ipsarumrerum con¬
tentione sunt positae ita differentiae segrogantur. ut rerũ
quoq ipsarum natura diuisa .ẽ. in omnienim r& horica
quaestione dubit&ur. ansit. quid sit quale sit & propt̃
haec aniure uelmore possit exercere iudicium.
Eed si factum uel resquas intenditur ab aduersario negatur
Oquaestio ẽ utrum sit eaq coniesturalis qua estio nom inatur¬

Expanded text:
telligitur; quod quia per ratiocinationem et quamdam syllogismi telligitur; quod quia per ratiocinationem et quamdam syllogismi consequentiam vestigatur, ratiocinativus vel syllogismus dicitur. Quinto, cum sermo scriptus est, cujus non facile vis ac natura clarescat, nisi definitione detecta sit; hic vocatur finis in scripto; quos omnes a se differre, non est nostri operisve rhetorici demonstrare. Haec autem speculanda doctis, non rudibproponimus, quamvis de eorum differentia in Topicorum commentis per transitum disseruimus. Earum autem constitutionum quae praeter scriptum in ipsarum rerum contentione sunt positae, ita differentiae segregantur, ut rerum quoque ipsarum natura diversa est. In omni enim rhetorica quaestione dubitatur an sit, quid sit, quale sit, et praeter haec, an iure vel more possit exerceri iudicium. Sed si factum vel res quae intenditur, ab adversario negetur, quaestio e
Abbreviated transcription (Latin):
facio o fficio isuero quiextra ẽ. saepe non consequitur neq
tamenr& horicam suo fine contemptamhonore uacuauit.
Haec quidem ita sunt mixta ut r&horica in sit speciebus
species uero insit causis. causarum uero pastes status. eẽ
dicuntur. quos &iam aliis nominib: tum constitutiones
tum qua estiones nominare lic& quiquidem diuiduntur
ita ut rerum quo natura diuisa ẽ. seda principio quaestionũ
differentias ordiamur Qñm r& horicae quaestiones
circum stantiis in uolutae sunt om̃s aut inscribti alicuius
contro uersia uersantur aut pra&er scribtum exreipsa
BAliouero sunterse leges quadam contrari&ate dissentiant quarũ
exaduersa pastedefendunt faciunt controuersiam atq hic uocatꝰ᷑
status legis contrariae.
Cestium cum scriptum de quo contenditur sententiã claudit ambi
AOuasto uero cum in eo quod scriptum ẽ. aliud non scriptum in¬

Expanded text:
facto officio; is vero qui extra continetur, saepe non consequitur, neque facto officio; is vero qui extra continetur, saepe non consequitur, neque tamen rhetoricam suo fine contentam honore vacuavit: haec quidem ita sunt mista, ut rhetorica insit speciebus, species vero insint causis. Causarum vero partes status esse dicuntur, quos etiam aliis nominibus, tum constitutiones, tum quaestiones nominare licet; qui quidem dividuntur ita ut rerum quoque natura divisa est. Sed a principio, quaestionum differentias ordinamur: quoniam rhetoricae quaestiones circumstantiis involutae sunt omnes, aut in scripti alicuius controversia versantur, aut praeter scriptum ex re ipsa Alio vero, si inter se leges quadam contrarietate dissentiunt, quarum defendunt, aliae faciunt controversiam; atque hic vocatur status legis contrariae. Tertio, cum scriptum de quo contenditur sententiam claudit ambigarto vero, cum in eo quod scriptum est aliud non scriptum in
Abbreviated transcription (Latin):
N& horica oratio hab& piftes sex : proemium quodexordiũ ẽ
narrationem pastitionem confirmationem reprehensionẽ
perorationem.
Quae pastes instrumenta r& horicae facul¬
quae peragunt administrabunt itaq & iudiciali generȩ causarũ
necessariur ẽ ordo prohemii & narrationis atq ca&erorum
& inde monstratiuo deliberatiuoq necessaria sunt. Opusaut̃
r& horicae facultatis docere & mouere quod nihi lominus
quoq: orationis pastib quasi instrumentis utentur.
ut inueniat ut eloquatur disponat meminerit pronunti&.
nihil agiorator. eodemq modo & reliquȩ fere pastes instrum̃t
nisi habeant omnes r& horicae pastes frustrasunt. huius
autem facultatis effector orator ẽ. cuius ẽ. officium dicere
dixisse id est dixisse ad positae ad persua sionem in altera
uero persua sisse neq: enim siqua inpediant oratorem quomi¬
nus persuadeat fasto officio finis non ẽ. consequitus sed
his quidem quiofficio fuit contiguus & cognatus consequitur

Expanded text:
Rhetorica oratio habet partes sex, prooemium, quod exordium est, narrationem, partitionem, confirmationem, reprehensionem, perorationem. Quae partes instrumenta sunt rhetoricae faculquae peragunt admininecessarius est ordo prooemii, narrationis atque caeterorum, et in demonstrativo deliberativoque necessaria sunt. Opus autem rhetoricae facultatis est docere movereque, quod nihilominus quoque orationis partibus quasi instrumentis utentur iut inveniat, disponat, eloquatur, meminerit, pronuntiet, nihil agit orator. Eodem quoque modo et reliquae fere partes instrumenti nisi habeant omnes rhetoricae partes, frustra sunt. Huius autem facultatis effector orator est, cuius est officium dicere dixisse, id est dixisse apposite ad persuasionem; in altero vero persuasisse. Neque enim si qua impediunt oratorem quo minus persuadeat, officio facto, finis non est consecutus, sed is quidem qui officio fuit contiguus et cognatus, consequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
A Omnis non animal homo est .B Nullũ non animalñ homo ẽ¬
A Quidã non animal homo est. B Quidã non animal homoñ est.
ITEA CONUERSAE EXINEINITO SUBIECTO¬
A Omneanimal ñ homo est. B Nullũ animal non homo est.
AQuoddã animal ñ homoest. B Quoddã animal ñ homonon. ẽ.
HEM PROPOSITIONES IN DEFINITAE
Nomo iustus est. homo iustus non est
INDEFINITARU PRODOSITIONES CUSUBSIECTO INFINITO
Non homo iustus est. Non homo iustus non est
IN DRAEDICATO INFI NITO
Nomonon iustus est. Homo n on iustus non est
PXNTRISQ TERMINIS INFINITIS
Non homonon iustus est. Non homonon iustus non est
PROPESITI ONES SINGULARES UEL INDIUIDUAE
Plato iustus ẽ. Plato iustus non .ẽ. IINFINITO SVBIECTO
Non plato iustus est. Non plato iustus non est
RNFINITO PRAEDICATO
Platonon iustus est. Platonon iustus non est
FXNTRISO TERMINIS INFINITIS
Nonplatonon iustus .ẽ. Non platonon iustus non est

Expanded text:
mne non animal homo est. Nullum non animal homo est. Quoddam non animal homo est. Quoddam non animal homo non est. Item conversae ex infinito subjecto. Omne animal non homo est. Nullum animal non homo est. Quiddam animal non homo est. Quoddam animal non homo non est. Item propositiones indefinitae. Homo justus est. Homo justus non est. Indefinitarum propositiones cum subjecto infinito. Non homo justus est. Non homo justus non est. Ex praedicato infinito. Homo justus non est. Homo non justus non est. Ex utrisque terminis infinitis. Non homo non justus est. Non homo non justus non est. Propositiones singulares vel individuae. Plato justus est. Plato justus non est. Ex infinito subjecto. Non Plato justus est. Non Plato justus non est. Ex infinito praedicato. Plato non justus est. Plato non justus non est. Ex utrisque terminis infinitis. Non Plato non justus est. Non Plato non justus non est
Abbreviated transcription (Latin):
syllogismus hocmodo. Quoddã animalbi pes non est. Nullũ
bibes hmnibileest. Quoddã animalhinnibile non est
Idem siprior ad firmatiua particularis secunda negatiua uni¬
uersalis propositio fuerit syllogis mũ facit hocmodo. Quid a lapis
insensatus .ẽ. Nullũ insensatũ uiu&. Quidãigitur lapis insensatus ñ¬
dem si priornegatiua particularis propositio fuerit & scđa
affirmatiua uniuersalis paralogismus erithocmodo. Quoddã
nigrum animatum non est. Omne animatũ mou&ur . Quoddã
igitur nigrum non mou&ur. Et definitis propositionibus
syllogismus non fit. quia particularibus similes sunt
Omnes propositiones his modis constant. id est
ASimplices. Omnis homo iustus est. Quidã homo iustus est.

Expanded text:
syllogismus, hoc modo: Quoddam animal bipes non est; nullum syllogismus, hoc modo: Quoddam animal bipes non est; nullum bipes hinnibile est: quoddam igitur animal hinnibile non est. Idem, si prior affirmativa particularis, secunda negativa universalis propositio fuerit, syllogismum non facit, hoc modo: Quidam lapis insensatus est; nullum insensatum vivit: quidam igitur lapis non vivit. Idem, si prior negativa particularis propositio fuerit, et secunda affirmativa universalis, paralogismus erit, hoc modo: Quoddam nigrum animatum 580 non est; omne animatum movetur: quoddam igitur nigrum non movetur. Et de finitis propositionibus syllogismus non fit, quia particulares similes sunt. Omnes propositiones his modis constant: Id est, simplices, ita: Omnis homo justus est. Quidam homo justus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Idem si prior negatiua particularis. secunda affirmatiua suerit
particularis hoc modo. Quidã homo equus non est. Quidã equus
inuisibilis est. Quidam igitur homo inuisibilis est
Edem simaior propositio affirmatiua fuerit uniuersalis &minus
propositio negatiua fuerit particularis. para logismus erithocmodo
Omnis homo animal est. Quoddam animalrationabi le¬
non est. Quidã igitur homo rationa bilis non est.
bilis non est
At uero simaior fuerit propositio uniuers alis negatiua & m inor
particularis fuerit negatiua nullus poterit eẽ . syllogismꝰ hoc modo
Nullus lapis animal est. Quoddã animal pennatum non est
Nullus igitur lapis pennatus est
Rursus si prima fuerit particularis secunda uero uniuersalis & utrȩq
affirmatiuae propositionis nonerit syllogismus hocmodo
Quidam lapis corpus est. Omne corpus mensurabile est:
Quidam igitur lapis mensurabilis est

Expanded text:
Idem, si prior negativa particularis, secunda affirmativa fuerit Idem, si prior negativa particularis, secunda affirmativa fuerit particularis, hoc modo: Quidam homo equus non est; quidam equus immobilis est: quidam igitur homo immobilis est. Idem, si major propositio affirmativa fuerit universalis, et minor propositio negativa fuerit particularis, paralogismus erit, hoc modo: Omnis homo animal est; quoddam animal rationabilenon est: quidam igitur homo rationabilis non est.bilis non est. At vero si major fuerit propositio universalis negativa, et minor particularis fuerit negativa, nullus poterit esse syllogismus, hoc modo: Nullus lapis animal est; quoddam animal pinnatum est: nullus igitur lapis pinnatus est. Rursus, si prima fuerit particularis, secunda vero universalis, et utraeque affirmativae propositiones, non erit syllogismus, hoc modo: Quidam lapis corpus est; omne corpus mensurabile est: quidam igitur lapis mensurabilis est.
Abbreviated transcription (Latin):
PARILOCIS MI UEROPRIMAE FICURAE IT AFIUNT
expriori affirmatiua uniuersali & scđa negatiua uniuersals
Omnis homo animal est. Nullum animal lapis. Nullus
igitur homo lapis est. Et quia mutato termino &uniuersa¬
le& particulare concludit & abnegatiuã & affirmatiuam ad
hoo est in utilis approbatus.¬
Idem para logisius qui exduabus negatiuis uniuersalibus fithoc
Nullus lapis animal est. Nullum animal in mobile est
Nullus igitur lapis in mobilis est
dem paralogismus qui ex duabus particularibus affirmatiuis
fithocmodo. Quidamequus animal est. Quoddam animal
bipes est. Quidam igitur equus bipes est
Rursum exduab: particularib: negatiuis hocmodo. Quidã homo
albus non est. Quoddam albũ non mou&ur. Quidamigitur homo
Non mou&ur
Idemsiprior affirmatiua particularis & scđa negatiua particula¬
ris fuerit hocmodo. Quidam equus animal est. Quoddã animal
quadrupes non est. Quoddã igitur equus quad rupes non est

Expanded text:
Paralogismi vero primae figurae ita fiunt, ex priori affirmativa universali et secunda negativa universali: Omnis homo est animal; nullum animal est lapis: nullus igitur homo lapis est. Et quia mutato termino et universale et particulare concludet et negativam et affirmativam, ob hoc est inutilis approbatusidem paralogismus, qui ex duabus negativis universalibus fit, hoc modo: Nullus lapis animal est; nullum animal immobile est: nullus igitur immobilis est lapis. Idem paralogismus, qui ex duabus particularibus affirmativis fit hoc modo: Quidam equus animal est; quoddam animal bipes est: quidam igitur equus bipes est. Rursum ex duabus particularibus negativis hoc modo: Quidam homo albus non est; quoddam album non movetur: quidam igitur homo non movetur. Dein, si prior affirmativa particularis, et secunda negativa particularis fuerit, hoc modo: Quidam equus animal est; quoddam animal quadrupes non est: quidam igitur equus quadrupes non est.
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri. Namsi argumentum est quod rei dubiae faciat
necesse est ut argumentis omnibus illam fidem tribuant
quaerta persenota sunt ut aliena probatione non egeat¬
Omnes igitur loci idest maximarum differentiȩ ꝓpositionum
Aut abhis ducantur nec esseest terminis qui in quaestione
sunt posit praedicato scilic& atq subiesto Aut extrinsecus
Adsumuntur auteorũ medii atq: inter utrosq uersantur¬
Forum uero locorum qui ab ipsis ducuntur terminis dequibus
in quȩstione dubitatur duplex modus est.
consistunt. Definitio enim substantiã monstrat & substan¬
tiae integrade monstratio. definitio. Quaedefinitio persyl¬

Expanded text:
inveniri. Nam si argumentum est, quod rei dubiae faciat necesse est ut argumentis omnibus illa maximam fidem tribuant, quae ita per se nota sunt, ut aliena probatione non egeaOmnes igitur loci, id est, maximarum differentiae propositionum, aut ab his ducantur necesse est terminis qui in quaestione sunt propositi, praedicato scilicet atque subjecto; aut extrinsecus assumantur, aut horum medii atque inter utrosque versenturorum vero locorum qui ab his ducuntur terminis de quibus in quaestione dubitatur, duplex modus est: consistunt. Definitio enim substantiam monstrat; et substantiae integra demonstratio, definitio est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo siiustitiae uelut generis subponatur. dici¬
musita. Substantia est quod omnibus accedentibus pos¬
sit esse subiectum iustitia uero nullis accedentib subia¬
c&. lustitia igitur substantia non est.
Iocus idest maxima propositio eadem quae superius
Cuius enim definitio uel descriptio ei quaedicitur speci¬
es esse non conuenit id eius quod esse perhib&ur species.
genus non est. Descriptio uero iustitiae. substantiae
non conuenit. iustitia igitur substantia non est. Locus
studendum nemo dubitat. studendum igitur est politicȩ
l ic igitur non definitiorei sed nominis interpr&atio argu¬
stantia terminorum in quaestione sumuntur euiden
qui terminorum substantiam subsequuntur. quarum
multiplex diuisio est quia plura sunt quae singulis substan¬

Expanded text:
do substantiae velut generi supponatur. Dicimus igitur: substantia est, quod omnibus accidentibus possit esse subjectum: albedo vero nullis accidentibus subjacet, albedo igitur substantia non est. Locus, id est maxima propositio, eadem quae superius. Cujus enim definitio vel descriptio ei, quod dicitur, species esse non convenit, id ejus quod esse species perhibetur, genus non est. Descriptio vero substantiae albedini non convenit, albedo igitur substantia non est. Locus studendum nemo dubitat: studendum igitur est philosophiae. Hic enim non definitio rei, sed nominis interpretatio argusqui terminorum substantiam consequuntur. Horum vero multifaria divisio est; plura enim sunt, quae singulis substan
Abbreviated transcription (Latin):
onalis . ẽ. Quidã homorationalis .ẽ. Quida homo rationalis non est
IEUNUSQUE TERMINIS FINITIS¬
A implices. Omnis non homo non rationalis est¬
BContraria. Nullus non homo non rationalis est
AQuidam non homo non rationalis est¬
B Quidã non homo non ratianalis non est¬

Expanded text:
e: Nullus homo rationalis est. Quidam homo rationalis non est. Ex utrisque terminis infinitis. Omnis non homo non rationalis est. Nullus non homo non rationalis est. Quidam non homo non rationalis est. Quidam non homo non rationalis non est
Abbreviated transcription (Latin):
cere idenim quod dicimus aliquando intempore pars ẽ
Pursus si simpliciter aliquidꝓponamus in modo totum ẽ.
sicum adiestione aliqua pars fit in modo. Item siomnia
dicamus inquantitate totum diximus. si aliquidquanti¬
tatis excerpsimus quantitatis ponimus pastem eodem
modo & inloco quodubiq ẽ . totum ẽ. quod alicubi pars.
horum autem omniũ communit̃ dentur exempla. a toto
ad pastem secundum tempus sids̃ semper ẽ & nunc est.
a paste ad cotum secundum modum. sianimal aliquo
ursus a toto ad pastes in quantitate siuerus in omnib:
apollo uates .ẽ. uerumerit prrrhum romanos superare
ursus in loco sid s̃ ubiq ẽ & hinc igitur est
SEOUITUR LOCIS QUINUNCUDATUR ACAUSIS

Expanded text:
cere. Id enim quod dicimus aliquando in tempore, pars; cere. Id enim quod dicimus aliquando in tempore, pars; rursus si simpliciter aliquid proponamus, in modo totum est; si cum adjectione aliqua, pars fit in modo. Item si omnia dicamus in quantitate, totum dicimus; si aliquid quantitatis excerpimus, quantitatis ponimus partem. Eodem modo et in loco: quod ubique est, totum est; quod alicubi, pars. Horum autem omnium communiter dentur exempla. A toto ad partem secundum tempus: si Deus semper est, et nunc est. A parte ad totum secundum modum; si anima  ursus a toto ad partes in quantitate; si 575 verus in omnibus Apollo vates est, verum erit Pyrrhum Romanos superare. Rursus in loco, si Deus ubique est, et hic igitur est. Sequitur locus qui nuncupatur a causis
Abbreviated transcription (Latin):
itaq aspecieb argumentationẽ sił. siiustitia fostitudo moderatio
atq prudentia habitus bene constitutae mentis sunt haec
autem quattuor uniuis tuti uelut generi subiciuntur uistus
igitur bene constitutae mentis ẽ. habitus. maxima propositio
quodenim singulis pastib in est idemtoti in eenecesse est Argu
quae integrae essedicuntur. siquaestio ansit utilis medicina ⁊¬
sae peautẽ &una quae lib& pars ual& ut argumentationis
firmitas const& hoc modo ut sideal quo dubit&ur ansit liber
si eum uel censu uel testamento ueluindista manumis sumesse
monstẽmus. liber ostensus ẽ atq aliae partes erant dandȩ
libestatis uelrursus sidubit&ur ansit domus quodeminus
conspicitur dicimus. Qñm non .ẽ. nam tecum ei uel pari&es
uel fundamenta desunt. ab una rursus parte factum ẽ
argumentum. opost& autem non solum in substantiis uerũ
&iam in modis temporib quantitatib: totum partis respi¬

Expanded text:
itaque ab speciebus argumentationem sic: Si justitia, fortitudo, moderatio, itaque ab speciebus argumentationem sic: Si justitia, fortitudo, moderatio, atque prudentia, habitus bene constitutae mentis sunt; haec autem quatuor uni virtuti velut generi subjiciuntur: virtus igitur bene constituQuod enim singulis partibus inest, id toti inesse necesse est. Arguquae integri partes esse dicuntur; sit quaestio an sit utilis medicinaSaepe autem et una quaelibet pars valet, ut argumentationis firmitas constet, hoc modo: ut si de aliquo dubitetur an sit liber: si eum vel censu, vel testamento, vel vindicta manumissum esse monstremus, liber ostensus est; atque aliae partes erant dandae libertatis. Vel rursus, si dubitetur an sit domus quod eminus conspicitur: dicimus quoniam non est; nam vel tectum ei, vel parietes, vel fundamenta desunt, ab una rursus parte factum est argumentum. Oportet autem non solum in substantiis, verum etiam in modo, temporibus, quantitatibus, totum partesque respi
Abbreviated transcription (Latin):
idesta naccedat iustitiae utilitas. locus is quiinmaximoc
propositione consistit quae generia sunt &speciei. huius
superior locus a toto id est agenere uistute scilrc& quae
iustitiae genus ẽ. Pursus sit quaestio anhumanȩ res
prouidentia regantur. dicimus : simundus prouidentia
regitur homines autem parsmundi sunt humanae igitur
res prouidentia reguntur: Quaestio deaccedenti locus
ab integro quod pastib constat iduero .ẽ mundus qui homi¬
num totum ẽ. A pastib &iam duob modis argũmenta nascun¬
tur aut enim a generis pastib quae sunt species aut ab integro
id .ẽ. totius quae pastes tantum proprio uocabulo nuncupan¬
tur & dehis quidem pastib quaespecies sunt hocmodo sit quȩstio
anuistus mentis bene constitutae sit habitus quaestio dedefinitione
id ẽ anhabitus bene constitutae mentis uistutis sitde finitio faciemꝰ

Expanded text:
id est, an accidat justitiae utilitas. Locus is, qui in maxima id est, an accidat justitiae utilitas. Locus is, qui in maxima propositione consistit. Quae generi adsunt et speciei. Hujus superior locus a toto, id est a genere, virtute scilicet, quae justitiae genus est. Rursus sit quaestio, an humanae res providentia regantur. Cum dicimus, si mundus providentia regitur; homines autem pars mundi sunt: humanae igitur res providentia reguntur. Quaestio de accidenti. Locus ab integro. Quod partibus constat, id vero est mundus, qui hominum totum est. A partibus etiam duobus modis argumenta nascuntur: aut enim a generis partibus, quae sunt species; aut ab integri, id est, totius, quae partes tantum proprio vocabulo nuncupantur. Et de his quidem partibus quae species sunt, hoc modo sit quaestio, an virtus mentis bene constitutae sit habitus: quaestio de definitione, id est, an habitus bene constitutae mentis, virtutis sit definitio. Faciemus
Abbreviated transcription (Latin):
UORUA SUBSTANTIAMCON SEQVUNTUR
orum uerom ulti faria diuisio .ẽ. plura enim sunt singulis
substantus adhȩrescunt. ab his igitur quaecuius lib& substan¬
tiam comitantur argumenta ducisolent aut extoto atq ex par¬
tib autcisis uelefficientib uel materia uel fine. & .ẽ. efficiens
quidem causa quae mou& atq operatur exqua fit alsquid uel
inqua fit finis propter quo fecit. sunt &iam intereoslocos
quae ex his sumuntur quae substantiam consequuntur aut
abeffestib: aut a corruptionib aut abusib aut pra&er hos
omnes ex communiter accedentib Quaecum ita sit eum prius
locum quia toto sumitur inspiciamus: totd̃ duob dicimo dis
sol& aut ut genus aut ut id quod ex plurib: integrum pastib
constat & illud quidem quodut genus totum ẽ. hoc modo sae pe
qua estionib: argumenta subpeditant ut si sit quaestio aniusti¬
tia utilissit. fit syllogismus omnis uistus utilis si est iustitia
utemuistus ẽ iustitia igitur ut ilis. ẽ. id quaestio dei

Expanded text:
orum substantiam consequuntur. Horum vero multifaria divisio est; plura enim sunt, quae singulis substantiis adhaerescunt: ab his igitur quae cujuslibet substantiam comitantur, argumenta duci solent, aut ex toto, aut ex partibus, aut ex causis, vel efficientibus, vel materia, vel fine. Et est efficiens quidem in qua fit. Finis propter quod fit. Sunt etiam inter eos locos qui ex his sumuntur quae substantiam consequuntur, aut ab effectibus, aut a corruptionibus, aut ab usibus, aut praeter hos omnes a communiter accidentibus. Quae cum ita sint, eum prius locum qui a toto fit inspiciamus. Totum duobus modis dici solet, aut ut genus, aut ut id quod integrum ex pluribus partibus constat. Et illud quidem quod ut genus totum est, hoc modo saepe quaestionibus argumenta sappeditat, ut si sit quaestio an iustitia utilis sit, fit syllogismus: omnis virtus utilis est, iustitia virtus est, iustitia igitur utilis est. Hic est quaestio de
Abbreviated transcription (Latin):
CICERO AUTSIMPLEXT̃. ATIUNCTAAT EX CÕ PARATION
implexẽ quae ab solutam contin& un amqua estionem hoc modo
corinthus bellum indicimus annon
Bunctaẽ expluribus quae stionibu sinqua plura quaeruntur
hoc pasto casthago diruatur. ancarthaginen sibus reddatur
a neo colonia deducatur
x conparatione utrum potius anquid potis simum quaeritur
ad hunc modum utrum exercitus contraphilipphuminma¬
cedoniam mittatur qui socus sit auxilio anteneatur in talia
utquam maximae contra annibalẽ copiuesiN
& siiinltaeritcon¬
siderandũ ÷ utrũ
explurib: questi¬
onib: iunctasio
anex aliqua
compara

Expanded text:
Cicero, aut simplex est, aut juncta, aut ex comparatione. Cicero, aut simplex est, aut juncta, aut ex comparatione. Simplex est quae absolutam continet unam quaestionem, hoc modo: Corinthiis bellum indicemus, an non. Juncta est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Carthago diruatur, an Carthaginiensibus reddatur, an eo colonia deducatur. Ex comparatione, utrum potius, an quod potissimum 565 quaeritur ad hunc modum: utrum exercitus contra Philippum in Macedoniam mittatur, qui sociis sit auxilio, an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Annibalem copiae sint si iuncta erit, considerandum est utrum ex pluribus quaestionibus iuncta sit, an ex aliqua compara