comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nentibus perannos qua dringentos : quinquaginta usq ad sedecie regnumoppugnati
aregebabylonio captiq: iudȩi. duiturnum seruitium pertulerunt . do nec septua gensi mo¬
in persis suscepit imperium quoromȩ tarquinius superbus qua regum omnis temporũ
series & exiudaicis & ex caecis romanisque historiis colligatur &iam singulorum
ꝓfetarum tempora colligipossent quorum saneultimus : accharias fuit quem constat
subdariorege secundo annoregnieius octauomensececinisse antiores &iamgrocis
scriptoribus profetȩ repperiuntur quaeomniaeo ꝓfero uterro remsuũ sentiant
qui scripturam sacram coarguere nituntur tamquam nouam & recens fictamigno¬
rant ex quoreligionis scẽ origomanauerit. quod siquis collectis pers pectus que tem¬
poribus fundamentum doctrinȩ salubriteriecerit & uerita tempenitus comprehen¬
d& e terrorem cognita ueritate depon&. Osigitur machinator constitutorq rerum
sicut in secundo libro diximus ante quã predarũ hocopus mundi orir&ur scm̃ & inor¬

Expanded text:
nentibus per annos quadringentos quinquaginta usque ad Sedeciae regnum obpugnati a rege Babylonio captique Iudaei diuturnum seruitium pertulerunt, donec septuagein Persas suscepit imperium, quo Romae Tarquiniuseries et ex Iudaicis et ex Graecis Romanisque historiis colligatur, etiam singulorum prophetarum tempora colligi possunt; quorum sane ultimus Zacharias fuit, quem constat sub Dario rege, secundo anno regni eius octauo mense cecinisse. adeo antiquiores etiam Graecis scriptoribus prophetae reperiuntur. quae omnia eo profero, ut errorem suum sentiant qui scripturam sacram coarguere nituntur tamquam nouam et recens fictam, ignorantes ex quo fonte religionis sanctae origo manauerit. quodsi quis collectis perspectisque temporibus fundamentum doctrinae salubriter iecerit, et ueritatem penitus conprehendet et errorem cognita ueritate deponet. Deus igitur machinator constitutorque rerum, sicut in se
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ &iam prudentia disposuerit uirtute construxerit. Primum scire nos conuenit
nomonquis neangelis quidem notum eẽ qui morantur in caelo sed ipsi soliac dõpatri
necanteid publicabitur ut est scs litteris traditum quam dispositiodĩ fuerit impl&a
Deinde necenuntiari posse hominis ore sicut hermes doc& haecdicens ΛΙTIΟΛΕtΟΥTΟr¬

Expanded text:
uerum etiam prudentia disposuerit, uirtute construxerit. primum scire nos conuenit uerum etiam prudentia disposuerit, uirtute construxerit. primum scire nos conuenit nomen eius ne angelis quidem notum esse qui morantur in caelo, sed ipsi soli ac deo patri, nec ante id publicabitur, ut est sanctis litteris traditum, quam dispositio dei fuerit impleta; deinde nec enuntiari posse hominis ore, sicut Hermes docet haec dicens: αἴτιος δὲ το
Abbreviated transcription (Latin):
quae subiecimus Ds̃ condidit meininitiũ uiarũ suarũ in opera sua ante saeculũ funda¬
uit mein principio antequam terram facer&. ante quã abrssos constuere prius¬
quam ꝓcederent fontesaquarũ. ante oms colles genuit medns. Fecitregiones & fines
in habitabiles sub caelo : Cum parer & caelum ad erã illi & cum se cerner& suã sedem
cũsuꝑuentos facere ualidas nubes. & tum confirmatos ponebat montes subcȩlo quan¬
dofortia faciebat fundam̃ta t̃rȩ eram pȩnesillum disponens ego eram. cuiadgau¬
debat cotidieaut̃ iucundabar ante faciem eiꝰ cũ la&are t᷑orbe ꝑfecto id crco illũ trisme¬
giΙtusΤΗΑΙΟΥΡΤΟΝΤΟΥΕΕΟΥ &sibylla, CrΜΡΟΥ XΟΝ appellat quod tanta
sapientia & uirtutesit instructus adõpatre ut consilio eius & manib: uter& ur
in fabricatio ne mundi fortasse quȩrat aliquis hoclo co qui sitiste tam potens tamdõ
carus & quod nomen habeat cuius prima natiuitas non modo antecesserit mundũ

Expanded text:
quae subjecimus: « Deus condidit me in initio viarum suarum, in opera sua ante secula. Fundavit me in principio, antequam terram faceret, et antequam abyssos constitueret; priusquam prodirent fontes aquarum: ante omnes colles genuit me Deminus; fecit regiones, et fines inhabitabiles sub coelo. Cum pararet coelum, aderam illi; et cum secerneret suam sedem, cum super ventos faceret validas nubes, et cum confirmatos poneret montes sub coelo: quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum disponens. Ego eram, cui adgaudebat; quotidie autem jucundabar ante faciem ejus, cum laetaretur orbe perfecto. » Idirco autem Trismegistus δημιουργὸν TOO seou et Sibylla σύμβουλον appellat, quod tanta sapientia et uirtute sit instructus a deo patre, ut consilio eius et manibus uteretur in fabricatione mundi. Fortasse quaerat aliquis hoc loco, quis sit iste tam potens, tam deo carus, et quod nomen habeat, cuius prima natiuitas non modo antecesserit mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuibus cicerone& catone seruatis. Sed redeamus ad eos quaeui mortem
probonolaudant deuit a quaereris quasi uixeris autum quã tibiratio constiterit cur
omninosisnatus : non neigitur tibi uerus ille cõmunis omnium pater terenti anum

Expanded text:
ciuibus Cicerone et Catone seruatis. sed redeamus ad eos qui mortem pro bono laudant. de uita quereris, quasi uixeris aut umquam tibi ratio constiterit, cur omnino sis natus. nonne igitur tibi uerus ille et communis omnium pater Terentianum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quidem non fugit hominem nequam salustium qui ait: sed nostra omnis
uis inanimo & corpore sita est animi imperio corporis seruitio magis utimur fec¬
te : sut a uixiss& ut locutus est: seruiuit enim foedissimis uoluptatibus suamq: ipse
sententiam uitae prauitate dissoluit. Quodsi anima ignis est ut ostendimus in
cadum deb&eniti sicut ignis ne extinguatur . hoc est ad in morta litatẽ quae i
caelo est & sicut ardere acuiuere non potest ignis nisi aliquapinguimateria Aan
teneat᷑ in qua habeat alimentum. sic animae materia & cibus & sola iustitia qua
Ntenetur aduitã. Post haec ds̃ hominẽ qua ex posiu ratione generatum posuit
inpara drso id est inhorto fecundissimo & amoenissimo quem in partibus orien¬
tis omnigenere ligni arborum quae conseuit ut ex earum uarus fructibus
aleretur Expersq omnium laborũ dõ patri summa de uotione seruir&. Tum

Expanded text:
quod quidem non fugit hominem nequam Sallustium, qui ait: sed nostra omnis quod quidem non fugit hominem nequam Sallustium, qui ait: sed nostra omnis uis in a.nimo et corpore sita, est: animi imperio, corporis seruitio magis utimur. recte, si ita uixisset ut locutus est. seruiuit enim foedissimis uoluptatibus suamque ipse sententiam uitae prauitate dissoluit. quodsi anima ignis est ut ostendimus, in caelum debet eniti sicut ignis, ne exstinguatur, hoc est ad inmortalitatem, quae in caelo est: et sicut ardere ac uiuere non pteneatur, in qua habeat alimentum: sic animae materia et cibus est sola justitia, qua tenetur ad vitam. Post haec Deus hominem, qua exposuri ratione generatum, posuit in paradiso , id est, in horto foecundissimo, et amoenissimo: quem in partibus Orientis omni genere ligni arborumque consevit, ut ex earum variis fructibus aleretur, expersque omnium laborum, Deo patri summa devotione serviret. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
morte cuius non eauis est hiiustas animas eatinguat omnino sed ut puniat inaet̃¬
num eam poenam mortẽ secundã nominamus quae est & ipsa ꝑp&ua. sicut in
mortalitas Primil sic definimus mors est naturae animantium dissolutio: uelitamors
est corporis animaeq seductio. Secunda uero sicmors est ae ternidoloris perpessio:
uel itamors est animarũ promeritis ad aeterna supplicia damnatio. Haec mutas
pecudes non attingit : quarũ animae non ex dõ constantes sed ex communiaere mor
te soluuntur. In hacigitur societate caeli atq. terrae quorum effigies expressa est in
homine superiorẽ partem tenent ea quae sunt dĩ Anima scilic& quae dominiũ corpo¬
ris hab&. Inferiorem autem eaquae sunt diaboli. Corpus utique quod quia ter¬
renum est animae deb & eẽ subiectum sicut terra caelo. est enim quasi uasculũ
quotam quam domicilio temporali sp̃s hic caelestis utatur: utriusq officia sunt
Vt hoc quod est excaelo & dõ imper& : & illud uero quod ex terra & diabolo seruiat.

Expanded text:
morte. Cujus non ea vis est, ut injustas animas extinguat omnino, sed ut puniat in aeternum. Eam poenam secundam mortem nominamus, quae est et ipsa perpetua, sicut et immortalitas. Primam sic definimus: Mors est naturae animantium dissolutio; vel ita: Mors est corporis animaeque seductio. Secundam vero sic: Mors est aeterni doloris perpessio; vel ita: Mors est animarum pro meritis ad aeterna supplicia damnatio. Haec mutas pecudes non attingit, quarum te soluuntur. in hac igitur societate caeli atque terrae, quorum effigies expressa est in homine, superiorem partem tenent ea quae sunt dei, anima scilicet quae dominium corporis habet, inferiorem autem ea quae sunt diaboli, corpus utique, quod quia terrenum est, animae debet esse subiectum sicut terra caelo. est enim quasi uasculum, quo tamquam domicilio temporali spiritus hic caelestis utatur. utriusque officia sunt, ut hoc quod est ex caelo et deo, imperet, illut uero quod ex terra et diabolo, seruiat.
Abbreviated transcription (Latin):
modat interbon aoperanumer&ur munus non accipiat a paupere. usiquid ipsepiaes¬
titerit eo bonum sit quofuerit gratuitum maledicenti benedicco respondeat num¬
quam ipsemaledicat ne uerbum malum ꝓcedat &core hominis quicolit uerbũ bonũ
quin &iam caueat diligenter nequando inimicum suaculpafaciat . & siquis &stite¬
rit tam ꝓpt̃uos quibono &iustofaciat inuiriam lementer acmoderate ferat & ulti¬
onem suam non sibi ad sumat : sed iuditio dõ reseru& . in nocentiã semꝑ & ubiquetus¬
todiat qđ p̃ceptum non ad hoctantum ual&. ut ipseliuriam non inferat. sedutbilatã
sibi nonuindic&. sed & enĩmaximus & aquissimus iud& speculator accesti somnium
hunc homini praeferat. huncmalit decus asua pronuntiare cuius sententiã nemo¬
effugere potest necdefensione cuius quã necgratia lta fit uthomo iustus c̃tẽptiusit omnuibus

Expanded text:
modat inter bona opera numeretur. munus non accipiat a paupere, ut si quid ipse praesmodat inter bona opera numeretur. munus non accipiat a paupere, ut si quid ipse praestiterit, eo bonum sit, quod fuerit gratuitum. maledicenti benedicto respondeat, numquam ipse maledicat, ne uerbum malum procedat ex ore hominis qui colit uerbum bonum. quin etiam caueat diligenter ne quando inimicum sua culpa faciat, et si quis extiterit tam proteruus, qui bono et iusto faciat iniuriam, clementer ac moderate ferat et ultionem suam non sibi adsumat, sed iudicio dei reseruet. innooentiam semper et abique custodiat. quod praeceptum non ad hoc tantum ualet, ut ipse iniuriam non inferat, sed ut inlatam sibi non uindicet. sedet enim maximus et aequissimus iudex, speculator : ac testis omnium. hunc homini praeferat, hunc malit deeffugere potest, nec defensione cujusquam, nec gratia. Ita fit, ut homo justus contemptui sit omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
discedere in haciustitiae uirtutumque omnium uia nullus mendacio locus est. Itaque
uiator illeuerus aciustus nondic& illud lucili anum homini amico & familiari non est
mentirimeum sed &iam inimico atqueignoto eistimabit non esse mentiri stum nec
aliquando cõmut& utdingua interpres animi a sensu & cogitatione discord&. pecuniã
siquam crediderit non accipiat usuram ut & beneficium. incolume sit qđ succurrit
necessitati & abstineat seprsus alieno in hocenim genere officu deb& suo eẽ contentus
que moporteat alias nepprio quidem parcere ut bonũ facat. plusaũt accipere quam
dederit iniustumẽ qđ qui fact in sidiatur quod ã modo ut &x alterius necessitate prae¬
d&ur atiustus numquam praȩtermit& quiminus aliquid misericorditer faciat
ne inquinabit sehuius modi quaestu sedeffic & ut sine ullo suod ãno id ipsum qđ com¬

Expanded text:
discedere: in hac iustitiae uirtutumque omnium uia nullus mendacio locus est. itaque discedere: in hac iustitiae uirtutumque omnium uia nullus mendacio locus est. itaque uiator ille uerus ac iustus non dicet illud Lucilianum: homini amico et familiari non est mentiri meum, sed etiam inimico atque ignoto existimabit non esse mentiri suum nec aliquando committet ut lingua interpres animi a sensu et cogitatione discordet. pecuniam si quam crediderit, non accipiat usuram, at et beneficium sit incolume. quod succurrit necessitati et abstineat se prorsus alieno. in hoc enim genere officii debet suo esse contentus, quem oporteat alias ne proprio quidem parcere. ut bonum faciat: plus autem accipere quam dederit iniustum est. quod qui facit, insidiatur quodammodo, ut ei alterius necessitate praedetur. at iustus numquam praetermittet quominus aliquid misericorditer faciat, nec inquinabit se huiusmodi quaestu, sed efficiet ut sine ullo suo damno id ipsum quod com
Abbreviated transcription (Latin):
quae scunt autqui quoniã seputant sure quaen esciunt inepte ad raganter quedesipiunt
Nosergo ut ad ꝓpositum reuertamur quibus solis adõ ueritas reuelata & caelitusmis sa-
iacens & ꝗeta
insalubris & ma¬
gistarbidaẽ sicam¬
mꝰ immotus actor¬
pens inutilis est
sapientia est faciamus quae iub& in luminatorñt sustineamus inuicem & labores
huius uit&e mutius adiumentis ꝑferamus netam̃ siquid boni operis fecerimus glori¬
am captemus eeo mon & enim ds operatorem iustitiae nonoportere esseiactantem
ne non tã mandatis caelaestibus obsequendi quã studio placendi humanitatis officio func¬
acdiunȩ mercedis accipiat. c&era quae obseruare cultordĩ deb& facilia sunt illis uir¬
tutibus conprebensis non mentiaturum quam decipiendi aut nocendi causa estenim
nefas eumqui ueritatistudeat in aliquare esse fallacem atq: ab ipsa quã sequit ueritate

Expanded text:
quae sciunt aut qui quoniam se putant scire quae nesciunt, inepte adroganterque desipiunt. quae sciunt aut qui quoniam se putant scire quae nesciunt, inepte adroganterque desipiunt. nos ergo, ut ad propositum reuertamur, quibus solis a deo ueritas reuelata et caelitus missa jacens et quieta insalubris et magis turbida est: sic animus immotus ac torpens inutilis estsapientia est, faciamus quae iubet inluminator noster deus. sustineamus inuicem et labores huius uitae mutuis adiumentis perferamus nec tamen, si quid boni operis fecerimus, gloriam captemus ei eo. monet enim deus operatorem iustitiae non oportere esse iactantem, ne non tam mandatis caelestibus obsequendi quam studio placendi humanitatis officio funcac diuinae mercedis accipiat. cetera quae obseruare cultor dei debet facilia sunt illis uirtutibus conprehensis. non mentiatur umquam decipiendi aut nocendi causa. est enim nefas eum qui ueritati studeat in aliqua re esse fallacem atque ab ipsa quam sequitur ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
uanda solo utnullus nos terror nullauis adõ possit auertere ueraigitur ciceronis illa sen¬
tentia est ne mobiquit iustus potestesse qui mortẽ quid olorem qui &ilium quie gestatẽ
tim& item senea in libris moralis filoso fiaȩdicentis. hic est illehomo honestus ñ apice
purpuraue non liecorum insignis ministerio sed nullareminor quicũ mortem inuicinia
uid& non sic ꝑturbatur tã quãrem nouim uiderit qui siue toto corpore tormenta pati¬
enda sunt siue flãma orerapiendaẽ siue extendendae ꝑpatibulũmanus nonquaerit:
quid patiatur sed quambene qui aũt dm̃ colit haecpatitur neim& ergo iustus ẽ insreb̵¬
efficitur ut neque uirtutes neque uirtutum &cactissimos limites nosse auttenere pos¬
sit omnino quis quis est areligionedĩ singularis alienus. sed omitamus filosofos quiaut
niin lomnino scunt id que ipsum ꝓsummascentia praeferunt. aut quiñ ꝑ cipiunt. &iam

Expanded text:
uanda solo, ut nullus nos terror, nulla uis a deo possit auertere. uera igitur Ciceronis illa senuanda solo, ut nullus nos terror, nulla uis a deo possit auertere. uera igitur Ciceronis illa sentetimet. » Item Senecae in libris moralis Philosophiae dicentis: « Hic est ille homo honestus, non apice, purpurave, non lictorum insignis ministerio, sed nulla re minor, qui cum mortem in vicinia videt, non sic perturbatur, tanquam rem novam viderit; qui, sive toto corpore tormenta patienda sunt, sive flamma ore rapienda est, sive extendendae per patibulum manus, non quaerit quid patiatur, sed quam bene. » Qui efficitur ut neque uirtutes neque uirtutum exactissimos limites nosse ant tenere possit omnino quisquis est a religione dei singularis alienus. Sed omittamus philosophos, qui aut nihil omnino sciunt idque ipsum pro summa scientia praeferunt aut qui non per-. spiciunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui&a quaedam &iam rete ꝓuirtutibus habent. sed e arũ modũ nontenent uirtus est
constantia nonut bi herentibus inuiriam resistamus hi s enim cedendũ est qđ crfieri de¬
beat mox docebo: sed ut iubentibus facerenos contralegem dĩ contraq: iustitiã nullis mi¬
nis aut supplicis terreamur quominus dĩ iussionem hominis praeferamus. Item uirtus
est mortem contemnere non ut ad p&amus eamque nobis ultro inferamus sicutfilo sofo¬
rumplurimi &maximi sepefecerunt qđ e sceleratum acnefarium sed utco actidm̃ re¬
linquere acfidem ꝓdere mortem susciperemalimus libertatem que defendamus
aduersus i potentium stultam uecordem uiolentiam & omnis sceculiminas atqueter¬
rores fortitudine animi ꝓuocemus siceaquȩ aliitiment ecelsa & in superabilimente
dolorẽ mortem que calcamus haecest uirtus haecuera constantia in hoctuenda & conser¬

Expanded text:
quieta. quaedam etiam recte pro uirtutibus habent, sed earum modum non tenent. uirtus est quieta. quaedam etiam recte pro uirtutibus habent, sed earum modum non tenent. uirtus est constantia, non ut inferentibus iniuriam resistamus — his enim cedendum est; quod . cur fieri debeat mox docebo —, sed ut iubentibus facere nos contra legem dei contraque iustitiam nullis minis aut suppliciis terreamur, quominus dei iussionem iussioni hominis praeferamus. item uirtus est mortem contemnere, non ut adpetamus eamque nobis ultro inferamus, sicut philosophorum plurimi et maximi saepe fecerunt, quod est sceleratum ac nefarium, sed ut coacti deum relinquere ac fidem prodere mortem suscipere malimus libertatemque defendamus aduersus inpotentium stultam uecordemque uiolentiam et omnes saeculi minas atque terrores fortitudine animi prouocemus. sic ea quae alii timent, excelsa et insuperabili mente dolorem mortemque calcabimus. haec est uirtus, haec uera constantia, in hoc tuenda et conser
Abbreviated transcription (Latin):
illam pi& ati acdõ praestes utrum neillam uentri &gulȩ ingeras an inthes auro iustitiae
reponas Utergo uitium est effunderebimalam partem sicbnbonã uirtus. siuirtuse non par¬
ud dixerim quam in sanos qui hominẽmite ac sociale animal orbant suo nomine quie uulsis
ad feccibus quibus omnis constathumanitas adinmobilem stuporẽmentis ꝑducere uolunt:
dumstudent animum ꝑturbationibus liberare : & utipsidicunt qui&um tranquillum que
reddere quod fieri nontantum non potest. quiauis & ratio eius immotuẽ. sed neo port& qui¬
dem quia sicut aqua semꝑ iacens & qui&a isalubris & magnis turbida est sicanimo immo¬
tus acternens hiutilis est Niam sibinec uitam ipsam tueripoterit. qiuianefaci& quicquã¬
neccegitabit cum cogitato ipsa nihi laliud sit quãmentis agitatio. deni que qui hanclin¬
mobilit atem animi ad serunt. priuare animum uitauolunt quiauita accuosaẽ mors

Expanded text:
illam pietati ac deo praestes, utrumne illam uentri et gulae ingeras an in thesauro iustitiae illam pietati ac deo praestes, utrumne illam uentri et gulae ingeras an in thesauro iustitiae reponas. ut ergo uitium est effundere m malam partem, sic in bonam uirtus. si uirtus est non parut dixerim quam insanos qui hominem, mite ac sociale animal, orbant suo nomine, qui euulsis adfectibus quibus omnis constat humanitas, ad immobilem stuporem mentis perducere uolunt, dum student animum perturbationibus liberare et, ut ipsi dicunt, quietum tranquillumque reddere. quod fieri non tantum non potest, quia uis et ratio eius in motu est, sed ne oportet quidem, quia sicut aqua semper iacens et quieta insalubris et magis turbida est, sic animus inmotus ac torpens inutilis est etiam sibi, nec uitam ipsam tueri poterit, quia nec facogitabit, cum cogitatio ipsa nihil aliut sit quam mentis agitatio. denique qui hanc immobilitatem animi adsernnt, priuare animum uita uolunt, quia uita actuosa est, mors
Abbreviated transcription (Latin):
tatum sed eo uitium quia &habendi amoredescendit. cũsit uo iuptatibus abstinendũ
pecuniaȩ minime temperandum nam parcere idẽ medio criter uti pecunia quasi quaedã
pusillitas animiest aut pretimentis ne sibi desit aut desperatis seilla reparare aut contẽptũ
terrestrium non capientis sed illi rursus eum quirei familiari suae ñ parcat ꝓdigũ uocant
nam ita liberalem distinguunt aꝓdigo qđ liberalis sit qui & bene meritis &cũo port&
quantũ satis ẽ largiatur ꝓdigus uero qui & n on meritis & cũopus nonẽ & sineres pectu rei
familu aris effundat quid ergo ꝓdigum nedicemus eim quimiseri cordie causa tribuat
egentibus uictum atqui i multum refert utrum nes cortis ꝓpt̃ libi din ẽ largiare . an mise¬
ris ꝓpt̃hum anitatem utrũ pec uniã tuã ꝑductores aleatores lenonesque deripiant an

Expanded text:
tatum: sed eo vitium, quia ex habendi amore descendit; cum sit et voluptatibus abstinendum, et tatum: sed eo vitium, quia ex habendi amore descendit; cum sit et voluptatibus abstinendum, et pecuniae minime temperandum. Nam parce, id est, mediocriter uti pecunia, quasi quaedam pusillitas animi est, aut praetimentis, ne sibi desit; aut desperantis, posse se illam reparare; aut contemptum terrestrium non capientis. Sed illi rursus eum, qui rei familiari suae non parcat, prodigum vocant. Nam ita liberalem distinguunt a prodiquantum satis est largiatur, prodigus uero, qui et non meritis et cum opus non est et sine respectu rei familiaris effundat. quid ergo? prodigumne dicemus eum qui misericordiae causa tribuat egentibus uictum ? atquin multum refert utrumne scortis propter libidinem largiare an miseris propter humanitatem, utrum pecuniam tuam perductores aleatores lenonesque diripiant an
Abbreviated transcription (Latin):
precipitia lab&ur. aut certe quononẽ opus defer&ur. siccursus illaeuite quiad fectibus
ue lut equis ꝑnicibus ducitur. siuam rectam teneat. fung&urofficio m&usigitur & cu¬
piditas sipidatur interram uitia fi& Virtute s aut̃ si ad diuin areferant᷑ Parsimoniam
contrauirtutis loco habent . quae sistudium est habendi non potest esseuirtus quia in au¬
gendis ueltuendis terrestribus bonauersatur. nos aut sũmũbonũ non referimus ad cor¬
pus sed omneo fficium soliusanimae conseruatione m &imur. qđ siut supra docui patrimo¬
nia minima parcendumẽ uthum anitatẽ iustiti amq teneamus: uoniẽ uirtus trugiee
niominime parcendum ẽ . uthumanitatẽ iustitiamq: teneamus nonẽ uirtus frugiẽe
qđ nomen specie uirtutis fallit acdecipit estenim frugalitas abstinentia quidem uolup¬

Expanded text:
praecipitia labetur, aut certe, quo non est opus, deferetur. Sic currus ille vitae, qui affectibus, praecipitia labetur, aut certe, quo non est opus, deferetur. Sic currus ille vitae, qui affectibus, velut equis pernicibus ducitur, si viam rectam teneat, fungetur officio. Metus igitur, et cupiditas, si projiciantur in terram, vitia fient; virtutes autem, si ad divina referantur. Parcimoniam contra virtutis loco habent: quae si studium est habendi, non potest esse virtus; quia in augendis, vel tuendis terrestribus bonis tota versatur. Nos autem summum bonum non referimus ad corpus; sed omne officium solius animae conservatione metimur. Quod si ut supra docui patrimonio minime parcendum est, ut humanitatem, justitiamque teneamus; non est virtus frugi enio minime parcendum est, ut humanitatem, justitiamque teneamus; non est virtus frugi esse: quod nomen virtutis specie fallit ac decipit. Est enim frugalitas, abstinentia quidem volup
Abbreviated transcription (Latin):
rena sunt concupiscat uitium est. Uirtus aut̃ sicelestia quienim iustiriam qui
dm̃ quiuitam ꝑp&uam quilucẽ sempiternam ea que omnia quamds hominipl¬
lic&ur consequicupit : opes istas & honores & potentatus & regnaipsa comtẽn&
dic& fortassestoicus uoluntate opus esse adhaec conseuendat concupiditate
Immouero parum ẽ. uelle multient sed cum dolor iusceribus accesserit uoluntas
cedit cupidas ꝑseuerat : quamsi effiat ut contemptui sint omniaquae ac&eris ad¬
p&untur suma uirtus est si quidem continentiaematerest. Ideoque illud poti¬
us efficeri debemus ut adiecus quibus praue uti uitium est dirigamus in ratum na
iste conatationes animorum iuno errui similes sunt in quorate moderando sumũ¬
retoris officum est utiuã nouerit. namsite nebit quã lib & conatate ierit noffend&
si aũt aberrauerit lic& placidae ad enitereat autper confragosa uex abitur. aut per

Expanded text:
rena sunt concupiscat, uitium est, uirtus autem, si caelestia. qui enim iustitiam, qui rena sunt concupiscat, uitium est, uirtus autem, si caelestia. qui enim iustitiam, qui deum, qui uitam perpetuam, qui lucem sempiternam eaque omnia quae deus homini pollicetur consequi cupit, opes istas et honores et potentatus et regna ipsa contemnet. dicet fortasse Stoicus uoluntate opus esse ad haec consequenda, non cupiditate. immo uero parum est uelle. multi enim uolunt, sed cum dolor uisceribus accesserit, uoluntas cedit, cupiditas perseuerat: quae si efficit ut contemptui sint omnia quae a ceteris adpetuntur, summa uirtus est, siquidem continentiae mater est. ideoque illut potius efficere debemus, ut adfectus, quibus praue uti uitium est, derigamus in rectum. nam istae concitationes animorum iunrectoris officium est, ut viam noverit: quam si tenebit, quamlibet concitate ierit, non offendet. Si autem aberraverit, licet placide ac leniter eat, aut per confragosa vexabitur, aut per
Abbreviated transcription (Latin):
argumentis opus non est peocatae sunt enim semꝑ spectantur. quȩ ad huc ꝑorbẽ
poene cultorum dĩ inquibus & cruciandis noua & biusitata tormenta & cogita¬
tasunt nam de mortis generibus horr&s animus recordari cũbim anłĩ bestiarũ
ultra ipsa mortem carnificinas euerit. h astamen &ecrabiles corporũ laceratio¬
nes felix atque inuita patientia sineullo gemita ꝑtulit. haecuirtus omnibus po¬
pulis atque ꝓuincus & ipsis tortoribus miraculũ maximũ praebuit. cũ patientia
crudeluus uincer&ur. at quinh ancurtutẽ nihi laliud quãm &us dĩ. fecit itaq
ut dicebam non e uellendus ut stoici nequetem perandustimor ut peripateti a
uolunt sed inueramuiam dirigendus est auferendique sunt m&us. sedita
ut hic solus relinquatur. quiqm legitimus acuerus ẽ. solus efficit possintie¬
ter a omnia nontimeri cupiditas quoque in teruitia numeratur sad sihat quaet̃¬

Expanded text:
argumentis opus non est: spectatae sunt enim semper spectanturque adhuc per orbem argumentis opus non est: spectatae sunt enim semper spectanturque adhuc per orbem poenae cultorum dei, in quibus excruciandis noua et inusitata tormenta excogitata sunt. nam de mortis generibus horret animus recordari, cum inmanium bestiarum ultra ipsam mortem carnificina saeuierit. has tamen exsecrabiles corporum lacerationes felix atque inuicta patientia sine ullo gemitu pertulit. haec uirtus omnibus populis atque prouinciis et ipsis tortoribus miraculum maximum praebuit, cum patientia crudelitas uinceretur. atquin hanc uirtutem nihil aliut quam metus dei fecit. itaque, ut dicebam, non euellendus, ut Stoici, neque temperandus timor, ut Peripatetici uolunt, sed in ueram uiam dirigendus est auferendique sunt metus, sed ita ut hic solus relinquatur: qui quoniam legitimus ac uerus est, solus efficit ut possint cetera omnia non timeri. cupiditas quoque inter uitia numeratur: sed si haec quae ter
Abbreviated transcription (Latin):
uontantum uitia non ee uerum &iam magnas esseuirtutes & aliis docendi gratia
sumam quae ꝑtinere ad remmaxime puto : m&u seutimorem bimaxximo uitio po¬
nunt sumam queh becillitatem esse animiputant . cuisit contrariafortatudo que
sisit in homine locum timori esse nullum credit. Neergo aliquis fieri posse utidẽ
m&us summas it fortitudominime Neque enim uid&ur caperenatura ut aliquid
in contrarium reccidat. quin ego non arguta aliqua condusione: ut apud plato¬
nem so crates facit quieos quos contradisputat : cogit ea quaenega uerant confite¬
ri sed simplicter ostendam summũm &um sumam esseuirtutem Nemo dubitat
quitimidi & in becilli sit animi aut dolorẽ metuere aute gestatem auteilium
aut carcerem aut mortem que omniaquisquis non & horruerit . fortissimus
lu dicatur. qui aut̃ dm̃m&uit. illauni uersa nonm&uit ad quod ꝓbandum

Expanded text:
non tantum uitia non esse, uerum etiam magnas esse uirtutes. ex his iis docendi gratia non tantum uitia non esse, uerum etiam magnas esse uirtutes. ex his iis docendi gratia sumam quae pertinere ad rem maxime puto. metum seu timorem in maximo uitio ponunt summamque inbecillitatem esse animi putant, cui sit contraria fortitudo; quae si sit in homine, locum timori esse nullum. creditne ergo aliquis fieri posse ut idem metus summa sit fortitudo ? minime. neque enim uidetur capere natura ut aliquid in contrarium reccidat. atquin ego non arguta aliqua conclusione, ut aput Platonem Socrates facit, qui eos quos contra disputat cogit ea quae negauerant confiteri, sed simpliciter ostendam summum metum summam esse uirtutem. nemo dubitat quin timidi et inbecilli sit animi aut dolorem metuere aut egestatem aut exilium aut carcerem aut mortem: quae omnia quisquis non exhorruerit, fortissimus iudicatur. qui autem deum metuit, illa uniuersa non metuit. ad quod probandum
Abbreviated transcription (Latin):
malum sic moueri ad fetibus inrecum bonum ẽ in prauũmalum namsilibido si&
tralegitimumtorum non euag&ur lic& sit uehemens tam culpa car&. sinuero appe¬
ut alienum lic& sit medio cris uitium tam̃ maximum ẽ. Nonẽ itaque morbus iras E¬
ci neccupere nec libidine commoueri. sed iracundum esse morbus est cupidum
libidinosum quienĩ iracundus ẽ &iã ciu ñ deb& aut cũ nono port& irascitur. qui cupi¬
dus &iam qđ non opus ẽ concupiscit qui libidinosus &iam qđ legib u&atur ad fatat:
Omnisigiturratio in eo uersari debuit ut qm earum rerum imp&us in hiberi nec po¬
test necdeb& qui aneces sario est insitus adtuenda officiauitae diriger&ur potius
inuiam ratam ubi &iam cursus offensione acpericulo careat . sed euectus sum coar¬
guendi studio longius cum sitmibi ꝓpositum ostendereea queutia filo sofiputa uerunt

Expanded text:
malum: sic moveri affectibus in rectum, bonum est; in pravum, malum. Nam libido, si malum: sic moveri affectibus in rectum, bonum est; in pravum, malum. Nam libido, si extra legitimum torum non evagetur, licet sit vehemens, tamen culpa caret. Sin vero appetit alienum, licet sit mediocris, vitium tamen maximum est. Non est itaque morbus irasci nec cupere nec libidine commoueri, sed iracundum esse morbus est, cupidum, libidinosum. qui enim iracundus est, etiam cui non debet aut cum non oportet irascitur, qui cupidus, etiam quod non opus est concupiscit, qui libidinosus, etiam quod legibus uetatur adfectat. omnis igitur ratio in eo uersari debuit, ut quoniam earum rerum inpetus inhiberi nec potest nec debet, quia necessario est insitus ad tuenda officia uitae, derigeretur potius in uiam rectam, ubi etiam cursus offensione ac periculo careat. Sed euectus sum coarguendi studio longius, cum sit mihi propositum ostendere ea quae uitia philosophi putauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
endum qui&e. at potest & quigraditur errare & quicurrit rectãuiam tenere :
quidsi ostendo esse aliquid ubi nontantũ modicã sed uel punctum gaudere uitio sũsit
& aliud contra inquo uel &ultare laetiuiaminime criminosum. quid tandẽ nobis ista
medio critas ꝓderit quaero utrũ nesapienti laȩtandũ putent : si quid inimico suo ma¬
liuideat accdere : dututrum nel aetitiam frenare debeat siui cas hostibus auto p¬
pressiotyranno libertas & salus cibus partasit nemo debitat. quin & iillo &iguum
letari & in hoc parum laetari sitmaximum crimen eadem de c &eris ad fectibus lic&
dicere sed ut dixinon in his moderandis sapientiaȩ ratio uersatur. sed in causis eorim
qm̃ &xtrinsecus cõmouentur nec ipsis potissimum frenos i poni oportuit qm̃ &igui
neuita sint . quibusut rate lic& sicutenim recte ambulare bonũẽ errare autem

Expanded text:
endum quiete. At potest et qui graditur, errare; et qui currit, rectam viam tenere. endum quiete. At potest et qui graditur, errare; et qui currit, rectam viam tenere. Quid si ostendo esse aliquid, ubi non tantum modicum, sed vel punctum gaudere, vitiosum sit; et aliud contra, in quo vel exultare laetitia minime criminosum? Quid tandem nobis ista mediocritas proderit? Quaero utrumne sapienti laetandum putent, si quid inimico suo mali videat accidere; aut utrumne laetitiam fraenare debeat, si victis hostibus, aut oppresso tyranno, libertas et salus civibus parta sit? Nemo dubitat quin et in illo exiguum laetari, et in hoc parum laetari sit maximum crimen. Eadem de caeteris affectibus dicere licet. Sed, ut dixi, non in his moderandis sapientiae ratio versatur, sed in causis eorum: quoniam extrinsecus commoventur; nec ipsis potissimum fraenos imponi oportuit, quoniam et exigui ne vitia sint, quibus uti recte licet. Sicut enim recte ambulare bonum est, errare autem
Abbreviated transcription (Latin):
tollendaes secensent nontollant sed temperent : siquidem nominatantũ modo im¬
mutant resipse manent Ego igitur i prudente : reuoluuntur. quo peripateticratione
perueniunt utuitia qm̃tollinon possunt mediae temperanda sint. Errant ergo quia non effi¬
ciunt quoduolunt & longo asperoque circuitu ineandem ui amredeunt. A tergo ne peripa¬
teticos quidemaccessisse adueritatem puto quiuit̃ esse concedunt sed& medio criter
temperant carendum estenimuitus &iã medio cribus quin potius efficiendũ fuit pri¬
mum neuitia essent necenim quiquam uitiosum nasc potest. sed uitia fieri simale
utamur ad fatibus uirtutes sibene de inde mons trandum non ipsos ad fectus sed eorũ
causas eẽ moderandas. non est inquiunt laetitia nimia gestiendum sed modice ac̃
tẽperate hocuero taleest qualesi dicerent non esse curren dum concitate. sed gradi¬

Expanded text:
tollenda esse censent non tollant, sed temperent, siquidem nomina tantummodo imtollenda esse censent non tollant, sed temperent, siquidem nomina tantummodo immutant, res ipsae manent. eo igitur inprudentes reuoluuntur quo Peripatetici ratione perueniunt, ut uitia quoniam tolli non possunt, medie temperanda sint. errant ergo, quia non efficiunt quod uolunt, et longo asperoque circuitu in eandem uiam redeunt. Atteticos quidem accessisse ad veritatem puto, qui vitia esse concedunt, sed ea mediocriter temperant. Carendum est enim vitiis etiam mediocribus: quin potius efficiendum fuit primum, ne vitia essent. Nec enim quidquam vitiosum nasci potest: sed vitia fieri, si male utamur affectibus; si bene, virtutes. Deinde monstrandum est, non ipsos affectus, sed eorum causas esse moderandas. Non est, inquiunt, laetitia nimia gestiendum; sed modice, ac moderate. Hoc vero tale est, quale si dicerent, non esse currendum concitate, sed gradi
Abbreviated transcription (Latin):
siergo laetitie qm̃ uitiosam putabant nomen aliud indiderunt. sicȩgritudini qm̃ &
ipsam uitiosam putant aliud uocabulum tribui congruebat. Vnde apparemon illis
rem de fiusse sed uerbum cuius indigentia eum totum ad fectum quiest uł maxim
contraquãn atura pateretur auferre uoluerunt : nam illas nominum cõmutationes
poteram coarguere pluribus & ostendere aut sermonis ornandi augend&eq: copiae
gratiamulta nomina hisdem rebus in posita autcerte non multum interse illa distare :
nam & cupiditas a uoluntate incpit & cautio am&u oritur & laetitia nihilaliudẽ quã
ꝓfessum gaudium sed putemus ut ipsi uolunt essediuersa nem peigitur cupiditatem
essedicent ꝑ seuerantem a perp&uam uo luntatem latitiam uero h solenter se
efferens gaudium i &um aut nimiam & &cedentẽ modũ cautionẽ itafit ut eaquȩ

Expanded text:
si ergo laetitiae, quoniam uitiosam putabant, nomen aliut indiderunt, sic aegritudini, quoniam et si ergo laetitiae, quoniam uitiosam putabant, nomen aliut indiderunt, sic aegritudini, quoniam et ipsam uitiosam putant, aliut uocabulum tribui congruebat. unde apparet non illis rem defuisse, sed uerbum: cuius indigentia eum totum adfectum qui est uel maximus, contra quam natura pateretur auferre uoluerunt. nam illas nominum commutationes poteram coarguere pluribus et ostendere aut sermonis ornandi augendaeque copiae gratia multa nomina isdem rebus inposita aut certe non multum inter se illa distare. nam et cupiditas a uoluntate incipit et cautio a metu oritur et laetitia nihil aliut est quam professum gaudium. sed putemus, ut ipsi uolunt, esse diuersa. nempe igitur cupiditatem esse dicent perseuerantem ac perpetuam uoluntatem, laetitiam uero insolenter se efferens gaudium, metum autem nimiam et excedentem modum cautionem. ita fit ut ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
unt uoluntatem quasi uero non multo sit praestabilius bonũ cupere : quãmalum uelle
ltem pro laetiuagaudium: ꝓm&u cautionem. at iu illo quarto inmutandi nominis
eosratio defecit. It aque agritudinem penitus idẽ maestitiã dolorẽq: animi sustulerunt
qđ fieri nequam quam potest. quis enim possit non dolere si patriam aut pestilentia
& hauserit aut hostis euerterit : aut turannus oppresserit: Sotest aliquis non dolere si sub¬
latam uiderit libertatem. siꝑximos si amicos sibo nos uiros aut & terminatos aut cru¬
delissone trucidatos nisi cuius mens itaopstipuerit . ut sit ei sensus omnis ereptius qua¬
re aut omnia tollere debuerunt aut inplenda fuerat. curitahec acdebilis disputa¬
tio idẽ &iam ꝓȩgritudine aliquid reponendum qm̃ superioribus ita ordinatus
hoccn sequens erat . Utenim presentibus laetamurbonis sic malis angimur adolem᷑

Expanded text:
unt voluntatem: quasi vero non multo sit praestabilius, bonum cupere, quam velle. unt voluntatem: quasi vero non multo sit praestabilius, bonum cupere, quam velle. Item pro laetitia gaudium, pro metu cautionem. At in illo quarto immutandi nominis eos ratio defequod fieri nequaquam potest. quis enim possit non dolere, si patriam aut pestilentia exhauserit aut hostis euerterit aut tyrannus oppresserit? potest aliquis non dolere, si sublatam uiderit libertatem, si proximos, si amicos, si bonos uiros aut exterminatos aut crudelissime trucidatos? nisi cuius mens ita obstipuerit, ut sit ei sensus omnis ereptus. quare aut omnia tollere debuerunt aut inplenda fuerat curta haec ac debilis disputatio, id est etiam pro aegritudine aliquid reponendum, quoniam superioribus ita ordinatis hoc consequens erat. ut enim praesentibus laetamur bonis, sic malis angimur ac dolemus.
Abbreviated transcription (Latin):
xuberat sic animus incultus uitus suasponte biualescentibus uelutspinis obducitur
sed cum uerus cultor accesserit : statim cedentibus uitus fruges uirtutis oriuntur. dsitaq:
cum bomenem primum finger& mirabili ꝓuidentia ingenerauit ei prius istas cõmotiones
ut poss& capere uirtutem si cut terra culturam. sosuit que materiam uitiorum in ad fectibus urtu¬
tis inuitiis quȩ ꝓfato aut nulla erit aut iusus esse non poterit side sint eaquae ꝑuis eius auta p¬
par& aut constat Uide amus nuncdem illi quiuitia penitus &cidunt quid effecerint quãtuor
illos affectus quos &opinione bonorũm alorumque nasciputant. quibus euulsis sanandũẽe
animũ sapientis &astimant. qm̃ intellegunt & natura insitos esse & sine his nihilmoueri
nibilagi posse. alia quaedam in eorum locum uicemque supponunt. ꝓcupiditate substitu¬

Expanded text:
exuberat: sic animus incultus, vitiis sua sponte invalescentibus, velut spinis obducitur. exuberat: sic animus incultus, vitiis sua sponte invalescentibus, velut spinis obducitur. Sed cum verus cultor accesserit, statim, cedentibus vitiis, fruges virtutis oriuntur. Deus itaque, cum hominem primum fingeret, mirabili providentia ingeneravit ei prius istas animi commotiones, ut posset capere virtutem, sicut terra culturam; posuitque materiam vitiorum in affectibus, virtutis, in vitiis. Quae profecto aut nulla erit, aut in usu esse non poterit, si desint ea, per quae vis ejus aut apparet, aut constat. Videamus nunc, iidem illi, qui vitia penitus excidunt, quid effecerint. Quatuor illos affectus, quos ex opinione bonorum malorumque nasci putant; quibus evulsis, sanandum esse animum sapientis existimant: quoniam intelligunt et natura insitos esse, et sine his nihil moveri, nihil agi posse; alia quaedam in eorum locum vicemque supponunt: ut pro cupiditate, substitu
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ficere animalipsum quã & corpore aliquid euellere : qđ ẽ animantis naturam uel¬
le mutare sed homines prudentes non intellegunt : cumuitia & homine tollunt:
&iam uirtutem setollere cui soli locum faciunt . Namsi uirtus ẽ inmedio irae impe
tu seipsum cohibere acreprimere qđ negare nom possunt. Car& ergo uirtute quis que
ira car& si uirtus ẽ libi dinem corporis continere uirtute careat necesseẽ qui libi dinẽ
quam tẽ perat ñ hab& siuirtus ẽ cupiditatem ab alieni ad p&itione frenare nullã
certe irtutem potesthabere qui car& eo ad quod cohibendũ uirtutis usus adhib&ur
Ubi ergo uit a non sunt neuirtuti quidem locus ẽ sic ut neuictoriae quidem ubi ad uer¬
sarius nullus est Ita fit ut bonum sinemalo esseinhac uita nom possit. Ad fectusigt᷑
quasi ubentasẽ naturalis animorum : nam sicut insentes ager quiest natura faundus

Expanded text:
interficere animal ipsum, quam ex corpore aliquid evellere: quod est animantis naturam velinterficere animal ipsum, quam ex corpore aliquid evellere: quod est animantis naturam velle mutare. Sed homines prudentes non intelligunt, cum vitia ex homine tollunt, etiam se virtutem tollere, cui soli locum faciunt. Nam si virtus est, in medio irae imtu se ipsum cohibere ac reprimere, quod negare non possunt, caret ergo uirtute quisque ira caret. si uirtus est libidinem corporis continere, uirtute careat necesse est qui libidinem quam temperet non habet. si uirtus est cupiditatem ab alieni adpetitione frenare, nullam certe uirtutem potest habere qui caret eo ad quod cohibendum uirtutis usus adhibetur. ubi ergo uitia non sunt, ne uirtuti quidem locus est, sicut ne uictoriae quidem, ubi aduersarius nullus est. ita fit ut bonum sine malo esse in hac uita non possit. adfectus igitur quasi ubertas est naturalis animorum. nam s
Abbreviated transcription (Latin):
us quib at omniadetrabi negant posse qui a nobis cum simulnati sint & conantur
ostendere quãꝓuidenter & quã necessario ds̃ siuenatura sicenim dicunt hisnos
armarit ad fatibus quos tamen qui auitiosi plerumque fiunt sinimii sunt posse
ab homine adhibito modas a lubrier temperari uttantum bomini quantũ naturae
sauis est relinquatur. non insipiens disputatio siut dixinon adhancuitam omnia refer¬
rentur stoia ergo furiosi quie a nontẽ perant. sed abscidunt rebusque a natura insitis cas¬
trare hominem quod ã modo uolunt. qđ taleẽ qualesiuelint : autm &um de trahere cer¬
uis aut uenenum angibus autirã feris autplacditatẽ pecudibas. nam que singula
multis animalibus data sunt. eauero uniuersa homini simul qđ si ut media ad firmant
latitiae ad fatus inspleneẽ irȩbi felle libidinis iniecore timore incorde facilius e

Expanded text:
us, qui haec omnia detrahi posse negant, quia nobiscum simul nata sint; et conantur us, qui haec omnia detrahi posse negant, quia nobiscum simul nata sint; et conantur ostendere, quam providenter, et quam necessario Deus, sive natura sic enim dicunt his nos armarit affectibus: quos tamen, quia vitiosi plerumque fiunt, si nimii sint, posse ab homine, adhibito modo, salubriter temperari, ut tantum homini, quantum naturae satis est, relinquatur. Non insipiens disputatio, si ut dixi non ad hanc vitam omnia referrentur. Stoici ergo furiosi, qui ea non temperant, sed abscindunt, rebusque a natura insitis castrare hominem quodammodo volunt. Quod tale est, quale si velint, aut metum detrahere cervis, aut venenum anguibus, aut iram feris, aut placiditatem pecudibus. Nam quae singula mutis animalibus data sunt, ea vero universa homini simul. Quod si, ut medici affirmant, laetitiae affectus in splene est, irae in felle, libidinis in jecore, timoris in corde; facilius est
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam ꝓuius & uitia quaedam ꝓuirtutibus habuerunt. nam stoici ad fectum
om̃s quorũ inpulsu animus cõmou&ur & homine tollunt. cupiditatẽ laetitiam
m&ũm estitiam quorum duo priora & bonis sint aut futuris aut presentibus poste¬
riora & malis. eodem modo haetquatuor morbor utdixi uocantiam naturabi¬
sitos quam prauaopinione susceptos. & id circo eos censent & stirpari possera di¬
citus sibonorũm alorũque opinio falsatollatur. si enĩ nihilcense at sapiens bonum
nihilmalũ neccuipiditate ardesc&, ne lȩtitia gesti& necm &u terrebittr . ne egritudi¬
ne contrab&ur. mox ui debimus oniefficiant quod uelint. aut quid efficiant inte-¬
rim ꝓpositum ad ragans acpenae furio sum quis eputent iederi &eniti possecontra
ratio de monstrat quȩ hisdem omnibus quatitur ad fatibus peripatetia ergore co¬

Expanded text:
quasdam pro vitiis, et vitia quaedam pro virtutibus habuerunt. Nam Stoici affectus quasdam pro vitiis, et vitia quaedam pro virtutibus habuerunt. Nam Stoici affectus omnes, quorum impulsu animus commovetur, ex homine tollunt; cupiditatem, laetitiam, metum, moestitiam, quorum duo priora ex bonis sunt aut futuris, aut praesentibus, posteriora ex malis. Eodem modo haec quatuor, morbos ut dixi vocant, non tam natura insitos, quam prava opinione susceptos. Et idcirco eos censent extirpari posse radicitus, si bonorum malorumque opinio falsa tollatur. Si enim nihil censeat sapiens bonum, nihil malum; nec cupiditate ardescet, nec laetitia gestiet, nec metu terrebitur, nec aegritudine contrahetur. Mox videbimus, an efficiant, quod velint, aut quid efficiant: interim propositum arrogans, ac pene furiosum, qui se putent mederi, et eniti posse contra ratio demonstrat, quae iisdem omnibus quatitur affectibus. Peripatetici ergo recti
Abbreviated transcription (Latin):
ltem fortitudo sinulla necessitate cagente aut non ꝓcausa honesta certum periculũ
subierit bitemeritatem conuertitur: libertas quoque sialios in setetur potius quã
insectantibus resistat contum acia est. seueritas &iam nisise intra congruentes no¬
centium poenas coerceat . fit seua crudelitas. It aquedicunt eos quim aliuide antur
non suasponte peccare nemala potius eligere sed bonorum specie labsos inadere
inmala dum bonorum acmalorum discrimen ignorant. h aec quidem falsañ sunt
sed ad corpus cunctareferuntur nam parcum esse aut constantem autcau tum a ut
qui &um aut fortem autseuerũ Virtutes sunt quidem sed huius tempo rariae
uitae nos aut̃ quib ancuitam contemnimus alias nobis uirtutes ꝓpositas habemus
dequibus filo sofi nesuspicari quidem ullaratione potuerunt. Itaque & uirtutes

Expanded text:
item fortitudo, si nulla necessitate cogente, aut non pro causa honesta certum periculum item fortitudo, si nulla necessitate cogente, aut non pro causa honesta certum periculum subierit, in temeritatem convertitur. Libertas quoque, si alios insectetur, potius quam insectantibus resistat, contumacia est. Severitas etiam, nisi se intra congruentes nocentium poenas coerceat, fit saeva crudelitas. Itaque dicunt, eos, qui mali videantur, non sua sponte peccare, nec mala potius eligere: sed bonorum specie lapsos, incidere in mala, dum bonorum ac malorum discrimen ignorant. Haec quidem falsa non sunt: sed ad corpus cuncta referuntur. Nam parcum esse, aut constantem, aut cautum, aut quietum, aut fortem, aut severum, virtutes sunt quidem, sed hujus temporariae vitae. Nos autem, qui hanc vitam contemnimus, alias nobis virtutes propositas habemus, de quibus philosophi ne suspicari quidem ulla ratione potuerunt. Itaque et virtutes