comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cos intrare nõ potuit. insi pmissus. Il¬
li ergo nos necesse ẽ sponte subdi: cui ad
u̾sa om̃ia subiciuntur inuita: ut tanto
nr̃is hostibus potentiores simus: qͣnto
cum auctore om̃iũ unum efficimur. ꝑ
humilitatẽ. Quid aũt mirum si elec¬
ti quiq incarne positi multa fac̾e mi¬
rabilit̾ possunt: quoꝵ ipsa quoq ossa
mortua. plerumq in multis miraculis¬
namq ꝓuincia res est hec gesta quã
narro michiq beate memorie abbatis
mei ualentioĩs relatione cognita. Ibi
⁊enĩ quidam uenerabilis sac̾dos erat:
qui cum clicis sus d̾i laudibꝰ bonisq o¬
ꝑibus intentus sc̃e conu̾sationis uitã
ducẽbat. Suꝑueniente uocationis die¬
defunctus est: atq ante eccłam sepul¬
tus. Cidem uero eccłe. caule inhere¬
bant ouium: atqz idem locus in quo se¬
pultus est. ad easdem oues tendentibꝰ
ꝑuius erat. Quadam autẽ nocte cum
clicis intra eccłam psallentibus fur ue¬

Expanded text:
cos intrare non potuit nisi permissus. Icos intrare non potuit nisi permissus. Ili ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculiprovincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur ve
Abbreviated transcription (Latin):
irato uultu magnis clamoribꝰ impaũ
dicens. Exi ab eo miser: exi ab eo miser.
Ad cuius uocẽ mox ꝑ os uexati diaboluᷤ
rñdit dicẽs. Et si de isto exeo. inquem
intrãbo: Casu aur̃e iuxta. porcus par¬
uulus pascebatur. Tunc scĩmonialis
femina p̾cepit dicẽs. Et exi ab eo: ⁊ in
hunc porcum ingredere. Qui statĩ ab
homine exiit: porcumq quẽ uissus fu¬
erat inuasit: occidit ⁊ recessit. petrus.
ellem nosse si saltem porcum conce¬
dere sp̃ui inmundo debuit. Gregorius.
reposita regula nr̃e accionis: sunt
facta ueritatis. Ips i ⁊ enim redem¬
ꝑtori nr̃o a legione que hominẽ tene¬
bat dictum ẽ. si eicis nos mitte nos ĩgre¬
gem porcoꝵ. Qui hanc ⁊ ab homine expu¬
lit: ⁊ in porcos ire eosq in abissum mit¬
tere concessit. Ex qua re hocetiam col
ligitur qd̾ absq concessione om̃ipoten¬
tis d̾i. nullam malignus sp̃s contͣ ho¬
minem potestatem habeat: qui ĩpor¬

Expanded text:
irato vultu magnis clamoribus imperavit, irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui immundo debuit. GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in por
Abbreviated transcription (Latin):
ei namq quam narro uir scissimus
eleutherius senex pater. cuiꝰ suꝑiꝰ
memoriam feci testis excitit: michiq ħ
intimare curauit: qd̾ inspolitana urbe
puella quedam iam nobilis cuiꝰdam pͥ¬
mari filia celestis uite desidio exarsit:
bitum suscepit. Qua ex re factum ẽ. ut
eam pat̾ substantie ex heredem faceret.
nicħq illi aliud. nisi sex uncias unius
possessiuncule laigiretur. Eius uero exẽ¬
plo ꝓuocate: cepunt apud eam multe no¬
biliores genere puelle conu̾ti. atq om̃i¬
potenti dño dicata uirginitate seruire.
Quadam uͦ die isdem elenterius abbas
uir uite uenerabilis ad eam gr̃a exor¬
tationis atq edificationis accesserat: ⁊
cum ea de u̾bo di colloquẽs sedebat: cũ
repente ex eodem fundo quẽ in sex unci¬
is apatre ꝑceꝑat. cum exenio rusticus
uenit. Quidum ante eos assisteret: m̃¬
ligno sp̃u correptus cecidit: fatigariq
nimiis stridoribꝰ. atq balatibꝰ cepit.
Tunc scĩmonialis femina surrex̃: atq

Expanded text:
ei namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus memoriam superius feci , testis exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, habitum suscepit. Qua ex re factum est ut eam Pater suae substantiae exhaeredem faceret, nihilque ei aliud nisi sex uncias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quadam eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tale donum ꝑciꝑe meruit: tali etiam
post pena pletentur. Gregorius.¬
is occulta d̾i iudicia sciat: s ea
que indiuino examine conp̾hen-¬
dere non possumus: timere magis. quã
discut̾e debemus.

Expanded text:
tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatis nr̃e pignus accepimꝰ: de
uita inusibiliũ nõ dubitemꝰ. Quisqͥs
aũt in hac credulitate adhuc solidus
nõ est: debet ꝓculdubio maioꝵ dictis
dere. Nam stultus ẽ puer simatrẽ id̾o
estimat deluce mentiri: quia ipse nicħ
aliud quã tenebras carceris agnouit.
esse inuisibilia nõ credit: ꝓfecto infi¬
delis ẽ. Qui uͦ infidelis est: meo quod¬

Expanded text:
haereditatis nostrae pignus accepimus , de haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis dere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
dita nõ possunt: quia eoꝵ nullũ sic̃ ille
saltim depreterito ꝑ exꝑimentũ tenẽt.
Ac si enim p̾gnans mulier muttatur
in carcerẽ. ibiq puerũ pariat: qui natꝰ
puer incarcere nutriatur ⁊ crescat: cui
si fortasse mat̾ que hunc genuit solem.
lunam. stellas. montes ⁊ campos. uolã¬
tes aues. currentes equos nominet: il¬
le uero qui ẽ incarcere natus ⁊ nutritꝰ
nichil aliuid quã tenebras carceris sci¬
at: ⁊ hec quidẽ esse audiat: s quia ea
ꝑ expimentũ nõ nouit. ueracit̾ ẽẽ diffĩ¬
dat: ita in hac exilii sui cecitate nati
homines. dũ ẽẽ sũma ⁊ inuisibilia au¬
diunt: diffidunt anuera sint: quiaħꝰ¬
infima in quibꝰ nati sũt uisibilia no¬
uerunt. Unde factum ẽ. ut ip̃e uisibi¬
lium & inuisibiliũ creator ad huma
tra muteret: quatinꝰ ꝑeũ uiuificati
crederemus. que adhuc scire exꝑimẽto
nõ possumus. Quotqͦt gͦ hunc sp̃m

Expanded text:
dita non possunt: quia eorum nullum sicut ille dita non possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt anhaec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humantra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
OseQraM de Para¬
disi gaudiis. culpa ex¬
igente expulsus ẽ pri¬
mus humani generis
parẽs: in huius exilii.
atq cecitatis quã patimur erũ
pnam uenit: quia peccando ex¬
tra semetipsum fusus. iam illa
celestis patrie gaudia. que pͥus
contemplabatur. uide non po¬
fuit. In paradiso quippe homo ad sueu̾¬
tibus cordis mundicia. ⁊ celsitudine ui¬
sionis inter esse. Sed postquã huc ceci
dit: ab illo quo implebatur mentis lu¬
mine recessit. Ex cuius uidelicet car¬
ne. nos in huiꝰ exilii cecitate nati: audi¬
mus quidem esse celestẽ patriam: au¬
dimus eiꝰ ciues angłos d̃i: audimus e¬
orundem angłoꝵ socios. sp̃s iustorum
ꝓfectorũ. Sed carnales quiq quia il¬
la inuisibilia scire nõ ualent ꝑexꝑimẽ¬
tum. dubitant utrum ne sit qd corpo¬
ralibꝰ oclis non uident. Que nimirũ
dubietas. inpͥmo parente nr̃o esse nõ
potuit: quia exclusus a paradisi gau¬
colebat. Hi aũt sentire uł recolere au¬

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujus caecitatis atque exsilii quam patimur venit aerumnam, quia peccando extra secelestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo adsuevetibus cordis mundicia et celsitudine visionis interesse. Sed postquam dit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum perfectorum, sed carnales quique: quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaucolebat. Hi autem sentire vel recolere au
Abbreviated transcription (Latin):
sc is fateor allegationibꝰ libenter uic¬
tus prope nilla iam esse hec uisibilia
exfimare conpellor: qui prius in me in¬
firmantium ꝑsonas suscipiens. de inui¬
sibilibꝰ dubitabam. Itaq placent cunc¬
ta que dicis. S tam̃ sic̃ uitam anime ĩ
corpore manentis. ex motu corporis ag¬
nosco: ita uitam anime pꝰ corpꝰ aꝑtius
quibꝰ dam rebus attestantibꝰ agnosc̾e̾¬

Expanded text:
stis fateor allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor; qui prius in me infirmantium personas suscipiens de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus apertis quibusdam rebus attestantibus agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
Inum uͦ signũ electioĩs ẽ: solid itas ca¬
ritatis. sic̃ scriptum ẽ. In ħ scietur quia
ñu discipli estis: si dilectionẽ habueritiᷤ
adĩuicem. Hec aũ miracula cũ electi
faciunt. longe dissimilit̾ a reꝓb̃ facuit.
qr qd̾ electi ex caritate: ħ reꝓbi studẽt a¬
ostendit᷑: q̃les ap̃ omp̃tm dñi int᷑ habe¬
ant̾. Ibi aũt eis palma erit: ubi iã mor¬
tis ꝯtentio ñ erit. Nam p̾dicator egregrꝰ
tũc aspex̃ palmã uerã uincentibꝰ clari:
cum resurrectionẽ p̾uidit mortuoꝵ fieri.
sic̃ dic̃. O porcet enĩ corruptibile ħ indu¬
ere incorruptionẽ: ⁊ mortale ħ induere ĩ¬

Expanded text:
num est electionis, soliditas charitatis, sicut scriptum est: In hoc scietur, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis adinvicem . Haec autem miracula cum electi faciunt, longe dissimiliter a reprobis fiunt. Quia quod electi ex charitate, hoc reprobi student ostenditur, quales apud omnipotentem Deum intus habeantur. Ibi autem eis palma erit, ubi jam mortis contentio non erit. Nam praedicator egregius tunc aspexit palmam veram vincentibus dari, cum resurrectionem praevidit fieri, sicut dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptione
Abbreviated transcription (Latin):
quisq doctor ut in actiuã uitã plene se
dilatat: atq in ꝯtemplatiuã uigilant̾
surgat. in sc̃e̾ trinitatis fide d ẽẽ ꝑfectꝰ.
rantur. ut cũ denariꝰ t̾ ducit᷑: uit̾ ⁊ ling̃
doctoris int̾nitate solidet᷑. cxxuii¬
ed hac inre illud nob̾ ẽ iugilant̾ in¬

Expanded text:
doctor, ut in activam vitam plene se dilatet, atque in contemplativam vigilanter surgat, in sanctae Trinitatis fide debet esse perferantur, ut cum denarius ter ducitur, vita et lingua doctoris in Trinitate solidetur. 6. Sed hac in re illud nobis est vigilanter in
Abbreviated transcription (Latin):
a in circuitu pamm̃ti. ⁊ pauim̃tũ inc̾cu¬
itu gazophilatioꝵ eẽ uideat᷑. Pauim̃¬
cum qͥppe ⁊ gazophilatia eo sũt ordine diᷤ¬
tincta. ut ⁊ gazophilatia intͣ pauimẽtũ.
⁊ paim̃tũ int̾ gazophilatia fuerit struᷤ¬
tum. Non hoc frẽs sine magno misterio
ẽ: qͦd in circuitu gazophilatioꝵ dr̃ esse
pauim̃tũ ⁊ incircuitu pauim̃ti narrant᷑¬

Expanded text:
pavimentum in circuitu gazophylaciorum esse videatur. Pavimentum quippe et gazophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum et pavimentum inter gazophylacia fuerit stratum. Non hoc, fratres, sine magno mysterio est, quod in circuitu gazophylaciorum dicitur esse pavimentum, et in circuitu pavim
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ d̾s scẽ ecclie ꝓpugnacula iaspidẽ qͥ
lapis iridis coloris ẽ posuit. qr p̾dica¬
toꝵ illiꝰ m̃tes int̾ne uiriditatis amore
solidauit: ut tnͣsitoria cuncta despici¬
ant. nichil mħ mundo ħ fine claudit᷑¬
appetant. cuncta eiꝰ gaudia uelut ari¬
da contẽpnãt. Uñ ⁊ ipse pastor eccłe au
ditores suos ad pascua et̾ne uiriditatis
uocans. de qͦ loquit᷑ dicẽs. Scd̾m mag¬

Expanded text:
pugnacula jaspidem, qui lapis viridis coloris est, posuit, quia praedicatorum illius mentes internae viriditatis amore solidavit, ut transitoria cuncta despiciant, nihil in hoc mundo qui fine clauditappetant, cuncta ejus gaudia velut arida contemnant. Unde et ipse pastor Ecclesiae, auditores suos ad pascua aeternae viriditatis vocans, de Deo loquit
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Nam hic plerũq scõs uiros accipimꝰ
mira ag̾e. uͥtutes młtas face̾. leꝓso ᷤᷤ mũ¬
dare. demonia eicere. tactu egtudines
corpoꝵ fugare. ꝓphetie sp̃u uent̾a p̾dic̾e.
Cuncta itaq ħ nec dũ palme sũt: s adhͦ
pict᷑a palmaꝵ. Nam ħ aliqũ dant̾ ⁊ reꝓb.¬

Expanded text:
. Nam plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosos mundare, daemonia ejicere, tactu aegritudines corporum fugare, prophetiae spiritu ventura praedicere. Cuncta itaque haec necdum palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum. Nam haec aliquando dantur e
Abbreviated transcription (Latin):
qr untꝰ ducũt. ⁊ sculpte qr uuendo custo¬
diunt que aliis locunt᷑. Huiꝰ scẽ ecclie
uniu̾sos t̾minos in lapides desid̾ abileᷤᷤ
positos uidemꝰ. dũ mea fideles qͦ forteᷤ
in fide ⁊ caritate ꝯspicimꝰ. Q ut qͦs di¬
xerit lapides demonstrarz adiunx̃. Õs
eẽ phibuit. Q ad huc de gazophilatus
subdit. ẽ riginta gazophilatia incircui tu
pauĩti. Denariꝰ numerꝰ ꝓ ꝑfectione
sẽꝑ accipit᷑. qr indecẽ p̾ceptis legis cͣto

Expanded text:
 intus ducunt; et sculptae, quia vivendo custodiunt quae aliis loquuntur. Hujus sanctae Ecclesiae universos terminos in lapides desiderabiles positos videmus, dum in ea fideles quosque fortes in fide et charitate conspicimus. Qui, ut quos dixerit lapides demonstraret, adjunxit: Omnes esse perhibuit, quia adhuc de gazophylaciis subdit: « Triginta gazophylacia in circuitu pavimenti. » Denarius numerus pro perfectione semper accipi
Abbreviated transcription (Latin):
rit inmortalitatẽ: tũc fiet sermo qͥ scptꝰ
ẽ. ab sorta ẽ mors ĩuictoria. Ibi ẽ mors
uictoria tua. ubi ẽ mors stimulus tuus:
T̃ unc gͦ erit ꝑfecta uictoria. cũ mors pene
fuerit ab sorta. In oẽ aũt qd̾ mͦ mirabilit̾
de signis agi conspicimꝰ ñ iam ipsã uic¬
toriã s adhuc imagines uictorie uidemꝰ.
ibus positis. ut ad bona oꝑa alii ꝓuocẽt᷑.
u̾tutes ⁊ signa dant̾. añ frontes int̾ioris
edificii palmaꝵ pictura ostendit᷑. Hec h¬
odierno die tcͣtata sufficiant: ut ad ea que
subiuncta s. ualentiores adiuuãte dño

Expanded text:
tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus ? Tunc ergo erit perfecta victoria, cum mors plene fuerit absorpta. In omne autem quod modo mirabiliter de signis agi conspicimus, non jam ipsam victoriam, sed adhuc imagines victoriae videmusibus positis, ut ad bona opera alii provocentur, virtutes et signa dantur, ante frontes interioris aedificii palmarum pictura ostenditur. Haec hodierno die tractata sufficiant, ut ad ea quae subjuncta sunt, valentiores, adjuvante Do
Abbreviated transcription (Latin):
ad suma emicãt: tm̃ adhuc ꝑ officiũ inu
no iacẽt. nͥ enĩ ⁊ his qui despecti uident᷑
itaq alios insiiis locis scẽ eccłie consti¬
tutos altade celestibꝰ loqui miro studio
illustrata mẽs suffic̾: suꝑne patrie secre¬
nis ocłis uident᷑. s ap̃se sapĩe studiis ua¬
cant. ad celestia anhelant. atq inquãtũ
p̾ualent. q̃ sit gaudia et̾na ꝯsid̾ant. Fene¬
stre itaq obliq̃ sũt. s inuestibuł. Señ ãt¬
dr̃ ꝑgirũ. qr om̃is inquisitio secretarũ re-¬
rũ. girum ht: dum incogitatione sua dic̃
ãimꝰ putas ne ħ putasne illud. qͣ si cireuit
ut inueniat qd̾ q̃rit. Cui cũ incircũscrip¬

Expanded text:
ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videnturitaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui; miro studio in quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secrenis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant: ad coelestia anhelant atque, in quantum praevalent, quae sint gaudia aeterna considerant. Fenestrae itaque obliquae sunt: sed in his sr gyrum: quia omnis inquisitio secretarum rerum gyrum habet, dum in cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit ut inveniat quod quaerit. Cui cum incircumscrip
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ audire possit exq̃rit. Nunc huiꝰ nũc
scĩ alt̾iꝰ uitã uentilat. Uñ ⁊ electꝰ quidam
tionẽ req̃rẽs dicebat. Circuibo ⁊ ĩmolabo
intabnaculo eiꝰ hostiam iubilatiois. Ecce
huc illucqz ad bonoꝵ uitam exqͣrendã mit¬
tet: ipse usq adiubilatiois sac̾ficiũ nõ ꝑ
ueniret. Cũ uͦ scĩuiri intͣ eecłam ad loca sũ¬
ma ꝑducunt᷑. eoꝵ uita qͣsi inspeculo poni¬
tur. ut cuncti uideãt bona q̃ debeant ĩmi¬
⁊ añ frontes: pict᷑a palmaꝵ. Qd ꝑ pal
mas nͥ p̾mia uictorie designant᷑: Ip̃e
qppe clari uincentibꝰ solẽt. I.nĩ hu qͣ qui ĩ
certamine martirii antiqũ hostẽ uicerãt.
magna dicentes. Salꝰ d̾o nr̃o qui sedet suꝑ
thronũ ⁊ agno. Palmas q̃ppe inmanibꝰ
habe̾ ẽ: ictorias in oꝑatiõe tenuisse. Cuiꝰ
oꝑationis palma ibi tribuit᷑: ubi sine cer¬
tamine gaudet᷑. Ioñ ⁊ hic nõ dr̃. palme ã¬

Expanded text:
is audire possit exquirit, nunc hujus, nunc sancti alterius vitam ventilat. Unde et electus quidam, tionem requirens, dicebat: Circuibo et immolabo in tabernaculo Dei hostiam jubilationis . Eccehuc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque ad jubilationis sacrificium non erveniret. Cum vero sancti viri intra Ecclesiam ad loca summa perducuntur, eorum vita quasi in speculo ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imit ante frontes pictura palmmas nisi praemia victoriae designantur? Ipsae quippe dari vincentibus solent. Illos itaque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . » Palmas quippe in manibus habere, est victorias in operatione tenuisse: cujus operationis palma ibi tribuetur, ubi jam sine certamine gaudetur. Unde hic non dicitur, palmae an
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. ⁊ aliud eͣc faciem uenit. aliud u̾o
in tẽptatione se ex lat̾e̾ subic̃. qͣtinꝰ dum
alt̾i resistitur ab alt̾o mẽs decepta capiat᷑
Ipsa enĩ que suꝑiꝰ diximꝰ uicia. plerumq
se alia ꝓ aliis furtiue suppoonũt. sic̃ non¬
nũꝙ̃ dum irã uincere in nob̃ metipsis co¬
nam᷑. plusꝙͣ necesse ẽ lenitas m̃tem occu¬
pat. ut asꝑitatẽ peccantibꝰ ꝙ oportet mi¬
mme ꝓponat. Sepe uͦ dum nob̾ mẽe ĩcau¬
ta lenitas displiez: zelus se in furorẽ tͣhit.
atq extͣ pacientie lunitẽ aĩmũ captiuũ
rapit. Q gͦ ꝓmixta simł uicia atq aduñ¬
ta cc̃ mtem ueniunt. recte inp̾dicatoris o¬
re cͣcͣa desc̾ptam ihrłm castra ꝓponuntur.
ꝙ qr aliqñ singula hinc inde sensũ feruĩt.
ingiro arietes ordinant᷑.¬

Expanded text:
cedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta capiatur. Ipsa enim quae superius diximus vitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut nonnunquam dum iram vincere in nobismetipsis conamur, plus quam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus quam oportet minime proponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta lenitas displicet, zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde sensum feriunt, in gyro arietes ordinant
Abbreviated transcription (Latin):
cent ꝑ actionẽ. Adhuc qͦq addit᷑. ⁊ compor¬
tab̾ aggerẽ. Qͦ enĩ mẽs desid̾are celestia ce¬
pit: com illã maligni sp̃s temptatiombꝰ ss̃
t̾renas ampliꝰ cogitationes exaggerat. ꝓ¬
pħa gͦ aggerẽ comportat. cũ p̾dicator sc̃s bo¬
nis m̃tibꝰ qͣlit̾ t̾rena desid̾ia subripe solẽt
dennciant. Atq adh addit᷑. ꝙ dabis cc̃¬
eam castra. ⁊ pones arietes ingiro. Quasi
dat cc̃ aam̃ doctor castra. qñ malignoꝵ sp̃u¬
um c̃ca eã collectas atq adunatas insidias
indicat. ut aliqñ ñ solũmͦ ex uno s excur¬
rentis intus simł tẽꝑtent. Nam sũt quedã
a luxurie. sic młti loquiũ fallatia atq ꝑ
iuriũ. Ex dissolutiõe quippe sp̃s. mens ad
ingluuionẽ uent̾s rapit᷑. ⁊ dũ cibis uent̾
extendit᷑: ad luxuriã caro trahit᷑ suꝑbien¬
do captiua. Et rursũ exił loquio fallati¬
a gn̾rat᷑: qr ualde difficile ẽ. ut qͥ multa lo¬
quitur ñ ꝙͣ m̃tiatur.q sepe m̃datium ꝙ̃¬

Expanded text:
portabis aggerem. Quo enim mens desiderare coelestia coeperit, eo in illam maligni spiritus tentationibus suis terrenas amplius cogitationes exaggerant. Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat. Atque adhuc additeam castra, et pones arietes in gyro. » Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex cunctis vitiis simul tentent. Nam sunt quaedam a luxuriae, sicut multiloquium, fallacia, atque jurium. Ex dissolutione quippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam mentiatur; et saepe mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
nes ⁊ ꝯportab aggerẽ ⁊ dab̾ ce eam castra.
⁊ pones arietes ingiro. S qr u̾ba ꝓphetie
sic plerũq narrat ystoria. ut ꝑ ħ etiã misti¬
ca describant᷑: oportet ut ħ eadem dicta q̃
ꝓtulimꝰ sp̃ualit̾ disseramꝰ maxime qr in
eis int̾ponit᷑ qd̾ teneri posse ad litt̾am nõ
uidet᷑: cum dr̃. ꝙ tu sume t̾ sartagine
ferreã. ⁊ pones eam murũ ferreũ int̾ te et
ciuitatẽ. ⁊ obfirmab faciẽ tuã ad eã ⁊ erͣ¬
inobsidione. Nisi enĩ uirebꝰ ystoricis mis¬
tica miscerẽtur: qͥd sartago ferrea necessari
a ꝓpħe fuit. ut hanc int̾ se ⁊ ciuitatẽ pone¬
ret: quatinꝰ se ab eiꝰ obsidione separaret:
Cũ enim dr̃ sume tͥ sartaginẽ ferreã. et
pones eam murũ ferreũ int̾ te ⁊ ciuitatẽ.
aꝑte declarat᷑ qr ꝑeandẽ sartaginẽ ferre

Expanded text:
castra, et pones arietes in gyro. Sed quia verba prophetiae sic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica describantur, oportet ut haec eadem dicta quae protulimus spiritaliter disseramus, maxime quia in eis interponitur quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et ciin obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: Sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem, aperte decla
Abbreviated transcription (Latin):
cit: ⁊ iuxta eius intelligentiã p̾dicatioĩs sue
u̾ba mot̾atur. ut describi in audientis mẽte
ii cor t̾renũ. ⁊ pones eñ corã te. scilie
ut uitã atq intellectum illiꝰ intenta m̃te
custodias. ⁊ describes in eo ciuitatẽ ihrłm. uͭ
ei que suit suꝑna gaudia de uisione pacis
innotescas. Qͣ si enĩ iam ihrłm in late̾ des¬
cripta ẽ. cũ t̾rena mẽs ceꝑit que sint illa in¬
tne pacis gaudia u̾a cognoscere. ⁊ ad cõspi¬
ciendam głam pate̾ celestis hanelare. Q¬
si int̾ra uisio pacis describit᷑: qñ mens q̃ pͥuꝰ
t̾rena rapuerat ꝑ amorẽ iam adcontẽplan¬
dam glam regni celestis eleuat᷑. s mox ut¬
anpnꝰ amare ce lestia ceꝑit: mox ut ad ui¬
sionẽ pacis intime itota se intentiõe colle¬
gerit: anticꝰ ille adu̾sarius qui de celo lapsꝰ
ẽ inuidet ⁊ insidiari ampliꝰ incipit. acͥore
ꝙ̃ ꝯsueuerit tẽptationes ãmouet. ita ut
plerũq sic resistentẽ animũ temptet. sic

Expanded text:
cit, et juxta ejus intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mentemmi cor terrenum, » pones eum coram te: « scilicet utcustodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem, ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, et ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare. Quasi in terra visio pacis describitur, quando mens, quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur. animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius qui de coelo lapsus est, invidet, et insidiari amplius incipit, acriores quam consueverat tentationes admovet; ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
bis eam. Signum ẽ domꝰ isrł. In quibꝰ ui¬
delic u̾bis qͥd aliud uxta ystoriam ñ ieroso¬
lime urb obsessio atq destructio designat᷑:
Et peccatoris ppłi afflictio exp̾mit᷑. qͥ domꝰ
exasꝑans uocat᷑ cum aꝑte dr̃. Ordinabis¬

Expanded text:
bis eam. Signum est domus Israel. 20. In quibus videlicet verbis quid aliud juxta historiam nisi Jerosolymae urbis obsessio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? Qui domus exasperans vocatur, cum aperte dici
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt: cum oꝑationẽ nr̃am consilia rͤ¬
ta p̾ueniunt. Qui gͦ negligit considerã¬
do p̾uidere qd̃ facit. gressus tendit. ocu¬
los claudit. ꝑgendo iter conficit. S pre¬
uidendo sibi metipsi nõ antecedit. atq
id circo citius corruit. quia quo pedẽ o¬
pens ponere debeat. ꝑ palpebrã consili¬
i nõ aitendit.

Expanded text:
cedunt, cum operationem nostram consilia recedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
sudat: cum sol iudicu feruencior appa¬
ruerit. quia frustra regni aditum pos¬
tulat. Nil accipiens estate mendicat.
ꝵ spiium temptatio expͥmitur: Et qͥd
ꝑ nibes que mouentur auento. insi ad¬
uersitates prauoꝵ hominũ designan¬
tur: Auentis uidelicet impelluntur
nubes: quia ummũdoꝵ sp̃uum afflatu
praui excitantur homines. Qui ergo
obseruat uentum nõ seminat. ⁊ qui cõ¬
siderat nubes nunqmͣ metet: quiꝰ quis
quis temptationes malignoꝵ sp̃uum.
quis quis ꝑsecutionẽ prauoꝵ hoinum
metuit. Neq nunc grana boni oꝑis
seminat: neq tũc mampłos sc̃e retribu¬
bona minime discernunt: quiꝰ nequaꝙͣ
que quando agant inspiciunt. S plerũ¬
q acta quia ita nõ debuerint agere cog¬
noscunt. quibꝰ sub. auditoris specie rec¬
te apd̾ salomonẽ dicitur. Fili. sine consi¬
lio nichil facias: ⁊ post factum nõ penite¬
bis. Et rursum. palpebre tue: p̾cedant
gressus tuos. P alpebre quippe gressus pͥ¬

Expanded text:
sudat, cum sol judicii ferventior appasudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. rum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homineobservat ventum non seminat, et qui considerat nubes nunquam metet; quia is quis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retribubona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus prae
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis infime fãme sauciatur.
Ue quo se ꝑdisciplinã ligare dissimu¬
lat: eo se esuriens ꝑuoluptatũ deside¬
ria spargat. Hinc ab eodem nrsꝰ sa¬
lomone scribitur. In desideriis ẽ oĩs
ociosus. Hinc ipsa ueritate p̾dicante.
uno quidem exeunte sp̃u munda mẽs
occupatur. Plerumq piger dũ neces¬
saria agere negligit: quedã sibi diffi¬
cilia opponit: quedamuͦ incaute for¬
midat. Et dũ quasi inienit qd̾ uelut
iuste metuat: ostendit qd̾ in ocio quasi
nõ iniuste corpescat. Cui recte ꝑ salo¬
monẽ dr̃. Propter frigus piger arare
noluit: mendicabit ergo estate. ⁊ nõ
dabitur ei. so ropt̾ frigus quippe pig̾
non ẽrat: dum desidie corpore constͬe¬
cus: agere que deb̾ert  bona dissimłat.
Propter frigus piger nõ arat: dũ par¬
ua exadu̾so malametuit. ⁊ oꝑari ma¬
xima p̾termittit. Bene aũt dicitur:
mendicabit estate: ⁊ nõ dabitur ei.
Qui enun nũc in bonis oꝑibꝰ non ex¬

Expanded text:
cupiditatis infimae fame sauciatur; cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante uno quidem exeunte spiritu munda dooccupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non ex
Abbreviated transcription (Latin):
Lit eR ammonendi sunt pigri:
atq alit̾ precipites. Illi namq su¬
adendi sunt: ne agenda bona dũ diffe¬
runt amittant. Isti uͦ ammonendi s̃:
ne dum bonoꝵ tempꝰ incaute festinã¬
do p̾ueniunt. eoꝵ merita immirtent.
Pigris itaq intimandum est: qd̃ sepe
dũ oportune agere que possumꝰ nolu¬
mus. Paulo post cum uolumꝰ nõ ua¬
lemus. Ipsa quippe mentis desidia.
dum congruo feruore nõ accenditur:
a bonoꝵ desiderio funditus cõualescẽ¬
ce furtim torpore mactatur. Unde
apte ꝑ salomonẽ dr̃. s igredo imit¬
tit soporẽ. Piger enim recte senciendo
quasi iugilat: quãuis nil operando
torpescat. Sed pigiedo soporem imute¬
re dr̃: quia paulisꝑ etiam recte senciẽ¬
di uigilantia amittitur. dum a bene
oꝑandi studio cessatur. Ubi recte sub¬
iungitur. Et anima dissoluta esuri¬
et. Nam quia se ad supiora stringen
do ñ dirigit. neglectam se inferius ꝑ
desideria expandit. Et dum studioꝵ
sublimium uigore nõ constringitur.

Expanded text:
liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uicos eum ⁊ plateas querat id est ꝑ angꝰ¬
ta ⁊ lata gradientes aspiciat: ut si qua ĩ
rat. Quia sunt non nulli etiam uite scla¬
ris: qui imitandũ aliquid habeant de
accione uirtutis uirtutis. Querentes ãt
nos iugiles inueniunt quia custoduĩt
cuntatem: quia scĩ patres qui eccłie sta¬
tum custodunt bonis nris studiis occur¬
runt: ut suo uel u̾bo uł scripto nos doce¬
ant. Quos cum paululũ ꝑtransimꝰ in¬
uenimus quẽ diligimus: quia redemp¬
tor nr̃ ⁊ si humilitate homoint̾ homi¬
nes. diuinitate tam̃ suꝑ homines fuit.
sum eẽ conspicimus. illũ qui natura d̾s
est eẽ supͣ homines consid̾amus. Prius
ergo non inueniendus querit᷑. ut post
inuentꝰ strictius tenebatur. Sc̃a enim
desideria ut p̾diximus. dilatione cres¬
cunt: si autẽ dilatione deficunt de si¬
desid̾ia non fuerunt. Hoc amore arsit:
quisquis adueritatẽ ꝑtinere potuit. h¬
inc namq dauid ait. Sitit anima

Expanded text:
vicos eum et plateas quaerat, id est per anguvicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes aspiciat, ut si qua in rat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. sum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima
Abbreviated transcription (Latin):
est enim qd̃ de eodem sponso eccla incã¬
ticis canticoꝵ dicit. In lectulo meo ꝑnoc¬
tes quesu quẽ diligit amima mea. Que¬
sun illum: ⁊ non inueni. Surgam ⁊ cͣcui
bo ciuitatem ꝑuicos ⁊ plateas.⁊ querã
quẽ dili git amimamea. Que defectum
quoq inuentionis ingeminat dicens.
Quesiui illum: ⁊ nõ inueni. S quia du
inuentio nõ elongat. si inquisicio nõ de¬
sistat: adiungit. Inuenerunt me ugi¬
les: qui custodiunt ciuitatem. Num
quem dilex̃ anima mea uidistis: Pau¬
lulum cũ ꝑtransissem eos: inueni quem
diligit anima mea. Dilectum namq in
lectulo querimus: quando in p̾sentis ui¬
te aliquantula requie redemptoris nr̃i
desiderio suspiramꝰ. Per noctẽ querimꝰ.
quia ⁊ suam m illo mens ingilat: tamen
adhuc oculus caligat. S qui dilectum
suũ noninuenit. restat ut surgat: ciui¬
tatem circum eat. id est sc̃am electorum
eccłiam m̃te ⁊ inquisitione ꝑquirat. ꝑ

Expanded text:
est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canest enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, bo civitatem, per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea . Quae defectum quoque inventionis ingeminat, dicens: Quaesivi illum, et non inveni . Sed quia diu inventio se non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemptoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, et civitatem circumeat, id est sanctam electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis ꝑseuerantia est. Et uoce ueritatis
dicitur. Qui aũt ꝑseu̾auerit usq infinẽ
hic saluus erit. Ex p̾cepto legis. cauda
hostie insacrificio iubet᷑ offerri. Incau¬
da quippe finis est corporis. Et ille bene
unmolat: qui sacrificium bom opis usq
ad finẽ debite ꝑducit accionis. Hinc
ioseph int̾ reliquos fr̃s talarẽ tunicam
habuisse discribitur. Tunica quippe us¬
q ad talum ẽ opꝰ bonuim usq ad consũ¬
mationẽ. Sed maria cum fleret. inclina¬
uit se ⁊ ꝓspexit inmonum̃tum. Certe iã
monumentũ uacuum uiderat. iam sub¬
latum dominũ nunciarat. Quid ẽ quͦd
se iterum inclinat. iterũ uidere desid̾at:
S amanti semel aspexisse nõ sufficit:
quia uis amoris intencionẽ multi pli¬
cat inquisitionis. Quesunt igit᷑ prius.
⁊ minime inuenit: ꝑseueraint ut que¬
reret. unde ⁊ contigit ut inueniret. Ac¬
tumq est ut desid̾ia dilata crescerẽt: et
crescentia caperent qd̾ inuenissent. Hĩc

Expanded text:
erantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem thabuisse describitur Genes. XXXVII, 3. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
criminis. ⁊ uox ueri¬
tatis impletur qua
icitur: dimissa ei sunt peccata multa
quia dilexit multũ. Que enim priusfri¬
gida peccando remanserat: postinodũ
amando fortit ardebat. Nam postquã
uenit ad monum̃tum. ibiq corpꝰ dñi cũ
nõ inuenit: sublatum credidit atq dis¬
cipulis nunciauit. Qui uenientes uide¬
runt: atq ita esse ut mulier dix̾at credi¬
derunt. Et de eis ꝓtinus scriptum est.
Abierunt ergo discipuli. ad semetipsos.
ac deinde subiungit᷑. Maria autẽ stabat
admonumentũ foris plorans. Qua inre
pensandum est huius mulieris. mentẽ
quanta uis amoris accenderat. que a
monumento dĩi: etiã discipulis recedẽ

Expanded text:
minis: et vox Veritatis impletur, qua dicitur: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam dis
Abbreviated transcription (Latin):
uersionẽ uenit: quẽ uir dĩi benedictuꝰ li¬
bentissime suscepit. Quadam uero die
ei dari ferramentũ uissit. qd̾ ad falcis sili¬
tudinẽ falcastrum uocatur: ut de loco
quodã uepres abscideret: quarinꝰ illic fi¬
eri ortus deberet. Locus aũt ipse quẽ mũ¬
dandũ gochus susceꝑat: suꝑ ipsam laci
ripam iacebat. Cumq gothus idem densi¬
tatem ueprium tocius uirtutis ad nisu suc¬
cideret: ferrũ de manubrio saliens. in la¬
cum cecidit: ubi scilicet tanta erat aqua¬
rum ꝓfunditas: ut spes requirendi ferra¬
menti nulla iam ess. Ita ferro ꝑdito tre¬
mebundus ad maurũ monachũ cucurri᷑
gochus: dampnũ qd fecerat nunciauit:
⁊ reatus sui egit penitentiam. Qd̾̃ maurꝰ
quoq monachus: mox benedicto di famu
lo curauit indicare. Uir igitur dñ bene¬
dictus hec audiens accessit ad lacũ: ⁊ tu¬
ramentũ gotho reddidit dicẽs. ecre. labo¬
ra: noli contristari.

Expanded text:
ersionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: turamentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari.
Abbreviated transcription (Latin):
uino. ei ueneni poculum p̾beret: refec¬
tionis hora. cum iam uir d̾i adedendũ
cliscumbet: eius p̾mis corruptus pu¬
er. hoc qd̃ ab archidiacone eius accepe¬
rat ueneni poculum obtulit. Cui statĩ
uenerabilis ep̃s dixit: bibe tu hoc. qđ¬
mñ bibendum p̾bes. ẽ remefactus puer. de¬
prehensum se eẽ sentiens: maluit mori¬
turus bibere: quã penas ꝓilla tanti ho¬
micidii culpa tolerare. Cumq sͥ ad os
calicẽ duceret: uir d̾i conpescuit dicens.
Non bibas. Damichi: ego bibo. Sed ua¬
de dic ei qui t̃ illud dedit. Ego quidẽ ue¬
nenũ bibo: s tu ep̃s non eris. Facto igit᷑
signaculo crucis: uenenum ep̃s bibit
securus: eademq hora in loco alio quo
inerat archidiaconus eius defunctus ẽ
ac si ꝑ ep̃i os. ad archiaconi uiscera. illa
uenena transissent. Cui tam̃. ad inferẽ¬
dam mortẽ uenenũ quidem corporale
defuit: s hunc inconspectu et̾ni iudiciͤ
uenenũ sue malicie occidit.
petrus

Expanded text:
vino veneni ei poculum praeberet, refecvino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc qhi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae malitiae occidit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
uidam ⁊ enim religiosi partibꝰ uiri
apulie ꝓuincie partibꝰ cognito hoc
qd̃ apud multoꝵ noticiam longe lateq
ꝑcrebuit: de sabino canosine urbis ep̃o
testari solent: quia isdemuir longo iã
senio ocloꝵ lum̃e amiserat: ita uͭ om̃i¬
modo nichil uideret. Quẽ rex gothorum
me credidit: s ꝓbare studuit qd̃ audiũ.
Qui cum incisdem partibꝰ deuenisset:
hunc uir dĩ ad prandiũ rogauit. Cumq
iã uentũ esset ad mensã. rex discumbere
noluit: s ad sabini uenerabilis uiri dex¬
teram sedit. Cum u̾o eidem patri puer
ex more uini poculum p̾beret: rex si len¬
ter manũ tetendit: calicẽ abstulit: eũq
sp̃u ꝓphecie discerneret: quis ei poculum
p̾beret. Tunc uir d̾i accipiens calicẽ. s
tam̃ ministrũ nõ uidens: dixit. U uac
ipsa manus. De quo u̾bo rex letus eru
eretur: eus archidiaconus ambitione. ad¬
ipiscendi ep̃atum accensus: eum extĩgue¬
re ueneno molitus ẽ. Qui cum uniꝰ epu¬
eris eius animũ corrupisset. ũ mixtum

Expanded text:
uidam enim religiosi viri Apuliae provinciae partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canusinae urbis episcopo testari solent, quia idem vir longo jam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem rex Gothorum me credidit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in iisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque jam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Sabini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri 288 puer ex more poculum vini praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit, eumquespiritu providente discerneret quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei, accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: Vivat ipsa manus. De quo verbo rex laetatus eruberetur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum
Abbreviated transcription (Latin):
rat ne ab hostibꝰ ꝑirent. O ineffabile̾ pietatis
uiscera. culpas in sequit᷑. ⁊ tam̃ peccantes ꝓteg̾.
Iratũ se indicat. ⁊ tam̃ abhostibꝰ defendit. Sic
plerumq paruulo filio delinqñti irascit᷑ mat̾.
rep̾hendit. increpat. uerb̾at. S si hunc in pre¬
ceps ire conspexit ubi in mortis ꝑicłm ruat. ma¬
nũ tendet. ⁊ retinet. Et que sic irata u̾berabat
ac si nõ diligeret. sic diligendo retinet. ac su ra¬
ta ñ u̾berass. Hec ĩsola p̾facione colloquenteᷤ.
nauigu nr̃i quasi intͣ portũ ex̾citiũ fecimꝰ. ut
ad indaganda ꝓphetie myst̾i̾a uelut ĩmm̃ sitate
pelagi. pꝰt uela pandamꝰ. Qd̾ tam̃ ñ in nr̃a uͥtu¬
dissertas. Quia sp̃s dñi repleuit orbẽ t̾rarũ et
hoc qd̾ ꝯtinet om̃ia sciãm habet uocis. Omps
enĩ d̃s. sermo patris omp̃is ẽ. ⁊ qui de illo loqui
concupiscimus. muti ĩ illo nullomͦ erimꝰ. Dabit

Expanded text:
rat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis rat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit. Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19. Haec in sola praefatione colloquentes, navigii nostri quasi intra portum exercitium fecimus, ut ad indaganda prophetiae mysteria, velut in immensitatem pelagi, post vela pandamus. Quod tamen non in nostra virtuas, quia spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis . Omnipotens enim Deus, sermo Patris omnipotentis est, et qui de illo loqui concupiscimus, muti in illo nullo modo erimus. Dabit