comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uita rationi. Cuiꝰ assequende substantiam
nr̃am compotem deus artifex. firmam uͦ
impotem fecit. Ita tñ quod instatu mẽtis
hunaue pollet hiptita conditis Nam situt a¬
nume humanitus licet ratiocinantes: hebeteᷤᷤ
tñ pigriores q prudentum acutarũq calcã¬
tur ingenio: ita si que sunt que sola natura¬
li sapientia uigent hee ꝑitarum se meritis
suꝑueniri facile concedunt. Quoꝵ ego gra¬
duum differentiam obseruans illum phi¬
lagrium cordis oculo semꝑ inspicio. cui me
animꝰ potentialit̾ notum moꝵ similitudine
facitslam licet bonis om̃ib placeas. nemo
te plus ualuit intrinsecus intueri qͣmqui fo¬
rinsetus affectat imittari. Sane qualiter
studioꝵ tuoꝵ consectaneus fiam consequa
pagine parte reserabitur. Amas ut comperi qͥ¬
etos: egorignauos. Darbaros uitas qr mali
putent᷑. ego etiam si boni. Lectioni adhibes di¬
ligentiam ego quoq in illa parummpatior
nocere desidiam. Comples ꝑsonam religi¬

Expanded text:
vita rationi, cuius assequendae substantiam vita rationi, cuius assequendae substantiam nostram compotem deus artifex, ferinam vero impotem fecit; ita tamen, quod in statu mentis manae pollet bipertita condicio. nam sicut animae humanitus licet ratiocinantes, hebetes tamen pigrioresque prudentum acutarumque calcantur ingenio, ita si quae sunt, quae sola naturali sapientia vigent, hae peritarum se meritis superveniri facile concedunt. quorum ego graduum differentiam observans illum Philagrium cordis oculo semper inspicio, cui me animus potentialiter notum morum similitudine facit. nam licet bonis omnibus placeas, nemo te plus valuit intrinsecus intueri quam qui forinsecus affectat imitari. sane qualiter studiorum tuorum consectaneus fiam, consequa paginae parte reserabitur. amas, ut comperi, quietos; ego et ignavos. barbaros vitas, quia mali putentur; ego, etiamsi boni. lectioni adhibes diligentiam; ego quoque in illa parum mihi patior nocere desidiam. comples ipse personam religi
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt gustandi discretionem. tamqͣm
si płi̾mum hunic nosse cedamus ⁊ suio.
Quid detactu loquat. quanto sensu corꝑis
miculus usurpant: Taceo hic de appetitibꝰ
illecebrosis. quos in cortu motui belumno
carins humane uoluptas inclinatacom¬
municat. Ecce qͣm miser̾am preferant ex¬
coluntq. quim quodeis solosis obtutu
notior turgidi insultant. Ast ego illum
semꝑ philagrium udeo. cuiꝰsi tacentis ui¬
derem faciem philagrium ñ uiderem. Un¬
de illud simile uulgatum ẽ qd̃ ait quidam
in causa dispari sententia pari. filiũ mar
tem. Conclamata sunt namq uiclicio
uniuersali scientie digratas. uirtus. p̃ro¬
gatiua: cuiꝰ ad maximũ culmen meritoꝵ
gradib ascenditur Primũ etiam bestiale
corpus siiam forte formatum ẽ. dignita¬
te transcendit mat̾iam in formem. Deinde
formato: sponitur corpꝰanunatum. Cer¬
cio p̃cedit animam peculis: animus hu¬
manus. Quia sicut inferior ẽ caro uite. sic

Expanded text:
ferunt gustandi discretionem: tanquam ferunt gustandi discretionem: tanquam non plurimum hinc nos cedamus et simio. Quid de tactu loquar, quinto sensu corporis miculus usurpant? Taceo hic de appetitibus illecebrosis, quos in coitu motui belluino carnis humanae voluptas inclinata communicat. Ecce quam miseriam praeferunt excoluntque, qui mihi, quod eis solo sis obtutu notior, turgidi insultant. Ast ego illum semper Philagrium video, cujus si tacentis viderem faciem, Philagrium non viderem. Unde illud simile vulgatum est, quod ait quidam in causa dispari, senttem.' conclamata sunt: namque iudicio universali scientiae dignitas virtus praerogativa, cuius ad maximum culmen meritorum gradibus ascenditur. primum etiam bestiale corpus, si iam forte formatum est, dignitate transcendit materiam informem; deinde formato praeponitur corpus animatum; tertio praecedit animam pecudis animus humanus, quia, sicut inferior est caro vitae, sic
Abbreviated transcription (Latin):
supra pecudes ueri falsiq nestias. ratioci¬
natio anime intellectualis euexit. Cuiꝰ si
tantisꝑ summoueant dignitatẽ isti qui
amicos ludificabundi. ñ tam iudicialit̃
qͣm ocularit̾ intuentur clicant uelim in
homuns forma quid satis p̾stans. quid
spestabile putent. Proceritatẽ ne: Quasi
ñ hecsepe congruentius trabib aptetur. an
fortitudinem: Que ualentior in leonine cer¬
uicis thoris regnat. An decorem liniam̃toꝵ:
Quem crebro melius infigit ⁊ argilla simu¬
lachris: ⁊ cetera picturis. An uelocitatem:
gilantiam: Cui certat ⁊ noctua. an uocẽ:
Cui ñ cesserit asinus claritate. An incustri¬
amn: Qui ꝓ suo modulo comꝑarinee formi¬
ca formidat: S forsitan preferunt uĩ
uidendi tanqͣm ñ sit eminentior uisus
aquilarum. Pre ferunt auciendi effica¬
ciam tamqͣm sus hispidus ñ antestet
auditu. Preferunt odorantdi subtilitatẽ
tamqͣm ñ precedat uultur olfatu. Pre.¬

Expanded text:
supra pecudes veri falsique nescias, ratiocisupra pecudes veri falsique nescias, ratiocinatio animae intellectualis evexit: cujus si tantisper summoveant dignitatem isti, qui amicos ludificabundi non tam judicialiter, quam oculariter intuentur; dicant, velim, in hominis forma quid satis praestans, quid spectabile putent. Proceritatemne? quasi non haec saepe congruentius trabibus aptetur; an fortitudinem? quae valentior in leoninae cervicis toris regnat; an decorem lineamentorum? quem crebro melius infigit, et argilla simulacris, et cera picturis; an velocitatem?  vigilantiam? cui certat et noctua; 204 an vocem? cui non cesserit asinus claritate; an industriam? cui pro suo modulo comparari nec formica formidat. Sed forsitan praeferunt vim videndi: tanquam non sit eminentior visus aquilarum. Praeferunt audiendi efficaciam: tanquam sus hispidus non antistet auditu. Praeferunt odorandi subtilitatem: tanquam non praecedat vultur olfactu. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
sediditate conficitur. Igitur suta ẽ desis¬
tant calumpniari cõmunis absentie ne¬
cessitatẽ: uultuum mage quã moꝵ pre¬
clicatores. Equidem si humana substan¬
tia rectius mole qͣm mente censenda ẽ płi¬
mum ignoro quid scd̃ in corpulentiã ꝑ spa¬
tia qͣmius porrecta finalem in homine mi¬
remur quo nil eque miserum destitutũq
nascendi conditio ꝓduxit. Quippe cum p̃¬
beat tanqͣm ab aduerso boui pilus. apro
seta uolucri pluma uestitum quib insuꝑ
ut uim uel inferant uel repellant cornu. dens
ungius armna genuina sunt membra uero
nc̃a in hunc mundum sola censetis eiecta ñ
editacumq gignencdis artib anmalium
cet̾oꝵ multiphario natura presidio quasi
quedam sinupatente mat̾ occurrat huma¬
na tantũ corꝑa effudit quoꝵ imbetillitati
quodammͦ nouercaretur. Nam illud sicuti
ego censeo qui auimũ tuũ membris duco
potiorem ñ habet equalitatẽ. qd statũ nr̃m

Expanded text:
sedulitate conficitur. Igitur si ita est, desissedulitate conficitur. Igitur si ita est, desistant calumniari communis absentiae necessitatem, 203 vultuum mage quam morum praedicatores. Equidem si humana substantia rectius mole quam mente censenda est, plurimum ignoro quid secundum corpulentiam, per spatia quamvis porrecta, finalem, in homine miremur, quo nihil aeque miserum destitutumque nascendi conditio produxit: quippe cum praebeat tanquam ab adverso, bovi pilus, apro seta, volucri pluma vestitum: quibus insuper, ut vim vel inferant, vel repellant, cornu, dens, unguis, arma genuina sunt: membra vero nostra in hunc mundum sola censeas ejecta, non edita: cumque gignendis artubus animalium caeterorum multifario natura praesidio, quasi quaedam sinu patente mater occurrat: humana tantum corpora effudit, quorum imbecillitati quodammodo novercaretur. Nam illud, sicuti ego censeo, qui animum tuum membris duco potiorem, non habet aequalitatem, quod statum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾summates uiros erat ⁊ fret̃ns
ordo. Ufimentio fuit. Om̃s dete boni in
cõmune senserunt om̃ia bona: cum tam̃
singuli quiq uabia urtutũ genera dixis¬
sent. Sane cum sͥ quippiam dep̾sentia tu¬
a quasi te magis nossent p̃ter equũ głia¬
rentur: incantlui. quippe cum dici ñ equa¬
nimiter ad mitterem uirum ouũumi
litatum intinantib rustitil quã iunstimitiᷤ
fieri remotiorib notiorem. ꝓcessit in ulterio¬
ra contentio. Et cum aliqui suꝑ hoc errore
ꝑuicacit᷑ controuersarentur idiotarum si¬
quidem ẽ sicut facile coniunci it a difficile
compesci: constant̾ asserui. si eloquentib
amins si quam agnitio contemplatiua pro¬
ueniat ẽẽ asꝑum ut cũq tolerabile tñ: qr
p̃ualeant ingenia sua coram quib un¬
peritia ciuica ꝑegrinatur ad remotarum
desideria ꝓuntiarum stilo amminiculã¬
te porrigere ꝑquem sepe numero absen¬
tran clum taxat institutoꝵ tempꝰ tantus
colligitur affectus. quantꝰ nec p̃sentanea

Expanded text:
inter summates viros erat et frequens ordo vestri mentio fuit. Omnes de te boni in commune senserunt omnia bona, cum tamen singuli quique varia virtutum genera dixissent. Sane cum sibi quispiam de praesentia tua, quasi te magis nossent, praeter aequum gloriarentur, incandui. Quippe cum dici non aequanimiter admitterem, virum omnium terarum vicinantibus rusticis, quam institutis fieri remotioribus notiorem, processit in ulteriora contentio: et cum aliqui super hoc errore pervicaciter controversarentur idiotarum siquidem est, sicut facile convinci, ita difficile compesci, constanter asserui, si eloquentibus amicis nunquam agnitio contemplativa proveniat, esse asperum, utcunque tolerabile tamen: quia praevaleant ingenia sua, coram quibus imperitia civica peregrinatur, ad remotarum desideria provinciarum, stylo adminicutante porrigere: per quem saepenumero absentum duntaxat institutorum tantus colligitur affectus, quantus nec praesentanea
Abbreviated transcription (Latin):
pria ꝑfetisse. Ad quam rem deo uiuante
ꝓcurandam. illum atq illum curauimꝰ
destinare qui scĩtatis ur̃e orclinatiombus
obsecuti nicħ ex se faciant s tantum mͦ
uobis obedire contendant. Solidi uo
quanti ex supradicta quantitate pani¬
ci potuerint congregari ur̃a nobis relati¬
one declarate. ut apud archarium recõ¬
diti. ad supra memorata tam sp̃em reꝑ¬
andam futuris reseruentur deo auxilian¬
te temporib more nestis recliuiue. cuius
ad unatio ꝑ fila resoluitur. ut in nouam
faciem splendido potuis decore texatur

Expanded text:
ropria perfecisse. ad quam rem deo iuvante ropria perfecisse. ad quam rem deo iuvante procurandam illum atque illum curavimus destinare, qui sanctitatis vestrae ordinationibus obsecuti nihil ex se faciant, sed tantummodo vobis oboedire contendant. solidi vero, quanti ex supra dicta quantitate panici potuerunt congregari, vestra nobis relatione declarate, ut apud arcarium reconditi ad supra memoratam speciem reparandam futuris reserventur deo auxiliante temporibus: more vestis redivivae, cuius adunatio per fila resolvitur, ut in novam faciem splendido potius decore texatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inus predest bonum uibere nisi
hoc ꝑ uiros scĩssimos uelinius effic̃e.
Auget eram beneficium uoluntas recta n¬
storũ ⁊ quicquid sine fraude geritur hoe
uere donantis meritis applicatit. Decet em̃
ut munificentiam principalem sacerdotał
puritas exequatur. Nam cui ẽ studiũ bonũ
de ꝓprio facere. laudabiliter potest aliena
uõta complere. Et ideo sc̃ĩtatem ur̃am petumꝰ.
cuiusꝓpositi ẽ liinis inseruite mandatis.
it de porreistimnensib ⁊ deitonensib pani¬
ti sp̃em sicut a principe uissum ẽ terciam
portionem esurienti popłõ. ad iugiiti .U.
modios ꝑ solidum distrahi sub ur̃a ordĩa¬
tione fatiatis: ne cuiusquam uenalitate
ad illos ꝑueniat qui se de ꝓprio indetur pos¬
se transigere. Accipiat minus habens in¬
dulgentiam principalem. Egentib ius¬
sum ẽ ñ diuitib subueniri fundit potius
putet iniuriam. qr totum uobis dignũ
est ubi pietas inuenitur. Si quidem alie¬
na desideria fideliter gerere. hoc ẽ bona ꝓ¬

Expanded text:
inus prodest bonum iubere, nisi hoc per viros sanctissimos velimus efficere. auget enim beneficium voluntas recta iustorum et quicquid sine fraude geritur, hoc vere donantis meritis applicatur. decet enim, ut munificentiam principalem sacerdotalis puritas exequatur. nam cui est studium bonum de proprio facere, laudabiliter potest aliena vota complere. Et ideo sanctitatem vestram petimus, cuius propositi est divinis inservire mandatis, t de horreis Ticinensibus et Dertonensibus panici speciem, sicut a principe iussum est,  tertiam portionem esurienti populo ad viginti quinque modios per solidum distrahi sub vestra ordinatione faciatis, ne cuiusquam venalitate ad illos perveniat, qui se de proprio videntur posse transigere. accipiat minus habens indulgentiam principalem. egentibus iussum est, non divitibus, subveniri. fundit potius, icia non putet iniuriam: quia totum vobis dignum est, ubi pietas invenitur, siquidem aliena desideria fideliter gerere hoc est bona p
Abbreviated transcription (Latin):
uamius sensum nr̃e pietatis turba
multiplex cogitationis intraret. ⁊
diũsas regni partes consueta sediditate
respiceret festine tam̃ remedia ur̃eutilita¬
tis aspeximꝰ. Qm̃ apud conscientiã nr̃am
lesionis genus ẽ ꝓfutura tardare. nec pos¬
sumꝰ estimare iocundum quod ingrata fu¬
erit dilatione suspensum. slam ex crescenti.¬
b morbis lesio debacchari ꝑmittit᷑ cum
medicina differtur. Uobis itaq hostili fe¬
rocitate uastatis ꝓ qualitate lesionis ꝑ in¬
dictam quartã relaxatam agnoscitetri¬
butariam functionẽ qr ñ gratulam᷑ exig̃e.
quod tristis noscitur solutor offerre. Ita tñ
ut de illis q̃ constat intacta exercituales ui¬
uent expense. qr in totum deuotio deserere si
debet. quos ꝓ se laborare cognoscit. Inualidus
ẽ siquidem ieuinus defensor nec animꝰ mi¬
nistrat audaciam cum uirtus corpeo fiũt
robore destituta.

Expanded text:
uamvis sensum nostrae pietatis turba multiplex cogitationis intraret et diversas regni partes consueta sedulitate respiceret, festine tamen remedia vestrae utilitatis aspeximus, quoniam apud conseientiam nostram laesionis genus est profutura tardare nec possumus aestimare iucundum, quod ingrata fuerit dilatione suspensum. nam aegrescentibus morbis laesio debacchari permittitur, cum medicina differtur. Vobis itaque hostili feritate vastatis pro qualitate laesionis per indictionem quartam relaxatam agnoscite tributariam functionem, quia non gratulamur exigere, quod tristis noscitur solutor offerre. ita tamen ut de illis, quae constat intacta, exercituales iuventur expensae: quia in totum devotio deserere non debet quos pro se laborare cognoscit. invalidus est siquidem ieiunus defensor nec animus ministrat audaciam, cum virtus corporeo fuerit robore destituta. XLI.
Abbreviated transcription (Latin):
Afantum curas
uirtute sua melochites.
ꝓtegit ⁊ casus abigit quoscũq sinistros.
Ne teũos artꝰ parspossit iniqua nocere.
D at lapidi p̾cium uirtꝰ cumulata decore
Crassũ quippe iurẽs simił solet ẽẽ sinaragdo.
Hũc arabũ gentes priꝰ inuenisse feruntur.

Expanded text:
fantum curas virtute sua melochites Protegit, et casus abigit quoscunque sinistros, Ne teneros artus pars possit iniqua nocere. Dat lapidi pretium virtus cumulata decore Praxum quippe virens similis solet esse smaragdo. Hunc Arabum gentes prius invenisse feruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ultumteamamꝰ. Et quidem xi¬
huiꝰce dilectignis ñ ẽerroneus aut
fortuit᷑ affectus. namq ut sodalis tͥ deuine¬
tior fierem iudlicaui. Est enim consuetudi¬
nis mee ut eligam ante. post diligam. Q¬
nam in quis in lne tͥ probanda placuere:
Sicam libent̃ ⁊ breuit᷑ quoꝵ unũ fierigr̃a:
alterum carta compellit. Ueneror inactio¬
nib tus. qd multa. bono cuiq imitabłia
getis. Colis: ut qui sollertissime. Edificas:
ut qui dispositissime. Uenaris: ut qui
efficacissime Pascis: ut qui exactissime.
Iocaris: ut qui iacetissime. Iudicas: ut qui
equissime. Suades: ut qui sincerissime.
Commoũis: ut qui tardissime Placaris
ut qui celetrume. Redamas ut qui fide¬
lissime. Hecomĩa exemplauiuendi. iã
hiic ab auuis puberib meus apollina¬
ris si sequit gaudeo. Certeut sequatur
admoneo. Inquo decendo instituendoq:
m sub ope xp̃i dlisposita succedant. płi¬
mum letor maxima me formulam
uite demoribtius mutuaturũ. ua¬
 Sid̾ calmino suo salutẽ .xii.

Expanded text:
ultum te amamus; et quidem huiusce dilectionis non est erroneus aut fortuitus affectus. namque ut sodalis tibi devinctior fierem, iudicavi, est enim consuetudinis meae, ut eligam ante, post diligam, quaenam,1 inquis, in me tibi probanda placuere? dicam libenter et breviter, quorum unum fieri gratia, alterum charta conpellit. veneror in actionibus tuis, quod multa bono cuique imitabilia geris, colis ut qui sollertissime; aedificas ut qui dispositissime; venaris ut qui efficacissime; pascis ut qui exactissime; iocaris ut qui facetissime; iudicas ut qui aequissime; suades ut qui sincerissime; commoveris ut qui tardissime; placaris ut qui celerrime; redamas ut qui fidelissime. haec omnia exempla vivendi iam hinc ab annis puberibus meus Apollinaris si sequitur, gaudeo; certe ut sequatur, admoneo, in quo docendo instituendoque, modo sub ope Christi disposita succedant, plurimum laetor maximam me formulam vitae de moribus tuis mutuaturum. vale. Sidonius Calminio suo salutem
Abbreviated transcription (Latin):
glacies multos durata ꝑ aimos.
Ut placuit doctis qͥ sic scripsere qiuib̾dam.
Germinis antiqui frigꝰ tenet atq colorẽ
Pars negat. ⁊ multis ꝑhibent ĩ ꝑtib orb̾.
Cristallũ nasci. qd̾ n ius frigoris ulla:
Nec glacialis hyemps uinqͣm uiolasse ꝓbat᷑.
S certum cunctis nec stat elubitabile c̾uitͣ.
Q ̾ lapis hic soli subiectꝰ concipit ignes.
A dinotos q s solet hic accendere fungos.
Q uo potu credunt repleriubera lacte.
De galactida. xli.

Expanded text:
glacies multos durata per annos, Ut placuit doctis, qui sic scripsere, quibusdam, Germinis antiqui frigus tenet atque colorem. Pars negat, et multis perhibent in partibus orbis Crystallum nasci quod non vis frigoris ulla, Nec glacialis hiems unquam violasse probatur; Sed certum cunctis, nec stat dubitabile cuiquam, Quod lapis hic soli subjectus concipit ignem, Admotosque sibi solet hinc accendere fungos; Quo potu credunt replerier ubera lacte. DE GALACTIDA.
Abbreviated transcription (Latin):
est eliotropia gemina
Q̾ solis radiis in aqͣ subiecta uacillo:
Sanguineũ ret̾lit mutato lumine solẽ.
E clipsimq nouã t̾ris effund̾e cogit
D eniq uas modicũ pt̾ ebullire uideb̾
A sꝑgiq foris mox scaturiginis imbrẽ.
U tfit cũ nimbis listillat tur bidꝰ aer.
Atq fufarum q̃ dam p̾noscere terũ
Hosq bone fame quibꝰ ẽ data laudibꝰ ornat.
Seruat ⁊ in columes ꝓducens tꝑ̃ra uite
Sangñis astringit fluxũ pellitq uenena.
Nec potĩt falli: lapidẽ qui gesserit istum.
Tot bona duuno data st̾ huic munẽ gẽme
Cui tñ amplior his concessa potẽtia fert᷑:
Nã si uingat᷑ eiꝰdem nominis herbe
Tatmine legitumo ũboq sacͣta potenti.
Subtͣhit humanis ocłis q̃ cũq gerentẽ
Hac̃ nc̃ ethiopes nc̃ cyprꝰ ⁊ affricamutit.
Sangiũis asꝑsam guitis similẽq sina

Expanded text:
est eliotropia gemma, Quae solis radiis in aqua subjecta vacillo, Sanguineum reddit mutato lumine solem, Eclipsimque novam terris effundere cogit. Denique post modicum vas ebullire videbis, Aspergique foras subitae scaturiginis imbrem, Ut fit cum nimbis distillat turbidus aer. Atque futurarum quasdam cognoscere rerum. Hosque bonae famae, quibus est data, laudibus ornat, Servat et incolumes, producens tempora vitae. Sanguinis adstringit fluxum, pellitque venena: Nec falli poterit lapidem qui gesserit istum. Tot bona divino data sunt huic munere gemmae, Cui tamen amplior hic esse potentia fertur, Nam si jungatur ejusdem nominis herba, Carmine legitimo, verbo sacrata potenti, Subtrahit humanis oculis quemcunque gerentem. Hanc nunc Aethiopes, nunc Cyprus et Africa mittit Sanguinis aspersam guttis, simile
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsitu spatiis q pegionum iuti¬
naremuorec a se presentia mutra uasti
itineris longiaquitate cliscrumnaretur
nichapicum ratitati licere in cepte fami¬
liaritatis officia ꝑmitterem. neq iam se¬
mel nussa fundam̃ta certantis amicicie
diuersis honoꝵ generib instruere cessa¬
rem S animoꝵ coniunctioni separata
utrimq porrectiorib t̃minis obsistit ha¬
bitatio: equidem semel deuinctis parũ
nocitura pectorib S tamen exipsa cõ¬
munium municipioꝵ discretione pro¬
cedit: quod cum amitissimi simus. rati¬
tatem colloquii deplixa t̾rarum int̾iec¬
tione uemientem in reatum uolumus
tranfferre cõmunem: cum de naturali¬
um rerum difficultate nec culpa nos
debeat manere nec llenia. Dñe illustris
gerulos litt̾arum de discipline tue insti¬
tutione formatos. ⁊ moꝵ herilium ue¬
recundiam p̾ferentes: oportune admi¬
si patienter auliui. competent̃ expleui.
xiI.

Expanded text:
situ spatiisque regionum vicinaremur. nec a se praesentia mutua vasti itineris longinquitate discriminaretur, nihil apicum raritati licere 55 in coeptae familiaritatis officia permitterem: neque jam semel missa fundamenta certantis amicitiae, diversis honorum generibus exstruere cessarem. Sed animorum conjunctioni separata utrimque porrectioribus terminis obsistit habitatio, equidem semel devinctis parum nocitura pectoribus. Sed tamen ex ipsa communium municipiorum discretione procedit, quod cum amicissimi simus, raritatem colloquii de prolixa terrarum interjectione venientem, in reatum volumus transferre communem, cum de naturalium rerum difficultate nec culpa nos debeat manere nec venia. Domine illustris, gerulos litterarum de disciplinae tuae institutione formatos, et morum herilium verecundiam praeferentes, opportune admisi, patienter audivi, competenter explicui. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
tia tua. agenantiam uxorẽ campani¬
ani uri clisertissimi in lucania ꝓun¬
cia constitutã. fiuos q eoꝵ de albo curie
sue faciat diligent̃ abradi ut uentura
posteritas nesciat fuisse qd̃ uetat᷑ obig̃e
qr calumpnia presumiturñ ubi aliqua
ꝓbatio ñ habetur ꝓinde in possessorũ
numero potius collocentur: passurini
chomuris molestias quas ip̃i alis ir¬
gerebant ad tributa enĩ solita turba¬
buntur. faciẽ compulsoris horcebunt.
apotestatib uissa prĩ nenisse nescie¬
bant ⁊ uotiua ignorantia fatigati. for¬
midare delegata incipiunt ꝑ que ante¬
a timebantur. Nam ⁊ exea parte bomiꝰ
morib uxisse ꝓbandi sunt qñ ꝓpatiũ¬
tur int̃ illos ociosi uiuere quoꝵ se ñ cog¬
noscunt odia mernisse alioquui ñ pate¬
rentur sub illis ẽẽ quos se cognoscebant
malis actib incitasse fruantur gͦ bñ¬
ficio principali: uiuant remissa pace
tranquilli qui fuerunt in actionũ sua¬
rum qualitate compositi:

Expanded text:
tia tua Agenantiam uxorem Campanitia tua Agenantiam uxorem Campaniani viri disertissimi in Lucania provincia constitutam filiosque eorum de albo curiae suae faciat diligenter abradi, ut Ventura posteritas nesciat fuisse quod vetatur obicere, quia calumnia non praesumitur, ubi aliqua probatio non habetur. proinde in possessorum numero potius collocentur passuri ilominus molestias quas ipsi aliis ingerebant. Ad tributa enim solita turbabuntur: faciem compulsoris horrebunt – a potestatibus iussa prius venisse nesciebant –, et votiva ignorantia fatigati formidare delegata incipient per quae antea timebantur. nam et ex ea parte bonis moribus vixisse probandi sunt, quando patiuntur inter illos otiosi vivere, quorum se non cognoscunt odia meruisse. alioquin non paterentur sub illis esse, quos se cognoscebant malis actibus incitasse. fruantur ergo beneficio principali: vivant remissa pace tranquilli, qui fuerunt in actionum suarum qualitate compositi. V.
Abbreviated transcription (Latin):
querela ẽ qñ leges pietate suꝑan¬
tur. ⁊ beata conlitio subiectoꝵ si cognos¬
cant illũ aliis misertũ quẽ ⁊ s optant
ẽẽ pottium. Neq eñ ob aliud curiales sa l
cratissime ligauerunt nisi ut cũ illos so¬
li principes absoluerent indulgentie p̃¬
couia repperirent. Hoc ẽ ubi dñs ad uers
sua uiditia amabili concertatione dissẽ¬
tit. qñ ⁊ ip̃ius quedã iusticia ẽ ut qui pius
dr̃ districtionis t̾mino minime teneatur.
Nam ⁊ iste quidã rationabilis ordo ẽ mili¬
tia tandem soluere qui impares laborib
ꝓbantur existere. C uriales eñ si nulla ua¬
lituline corporis continetur ad solas de¬
ceptiones apponitur. ⁊ aum adẽẽ truid ꝓ¬
derit si eũ contingat defectũ uirib in¬
ueniri: Similis quippe ẽ absentia qd̵ sĩ
pot̾int imꝑata compleri. Deinde dura
curia multiplici numerositate letetur.
ñ uidetur ꝑculsa damns paucos ꝑdidis¬
se depłimis. Qua ꝑꝑ illustris magnificẽ¬

Expanded text:
querela est, quando leges pietate superantur; et beata conditio subjectorum, si cognoscant illum aliis misertum, quem et sibi optant esse propitium. Neque enim ob aliud curiales leges sacratissimae ligaverunt, nisi ut cum illos soli principes absolverent, indulgentiae praeconia reperirent; hoc est, ubi dominus adversum sua judicia amabili concertatione dissentit: quando et ipsius quaedam justitia est, ut qui pius dicitur, districtionis termino minime teneatur. Nam et iste quidam rationabilis ordo est, militia tandem solvere, qui impares laboribus probantur existere. Curialis enim, si nulla valetudine corporis continetur, ad solas deceptiones apponitur; et tum adesse quid proderit, si eum contingat defectum viribus inveniri? Similis quippe est absenti, a quo non potuerint imperata compleri. Deinde dum curia multiplici numerositate laetetur, non videtur perculsa damnis paucos perdidisse de plurimis. Quapropter illustris magnificen
Abbreviated transcription (Latin):
calcares condere. Itatam̃ ut silegntimꝰ exti¬
terit accusator. defacti tui qualitate te no¬
ueris audienlum. ut si inoxios ꝑemusti.
cruen publica districtione resecetur Sima¬
leiinctos complexus ad ulteroꝵ morte cluu¬
sisti. estimet potius uindicta qͣm culpa. Si
quis aut̃ calumpniantiũ dampna genera¬
uit ⁊ agnello ut asseris fide iussiorituo aui¬
cario uel eilis officio extortam constiterit fu
ges ablata restituat. Nolumꝰ enĩ ea in cuiꝰ¬
ciudiũ impetꝰ candatis tͥ tuitionem sub
equabili defensione prestamꝰ ut nec legibꝰ
tesub trahat. nec it̾m contͣura publica
laborare permattat.

Expanded text:
calcare, sed condere. Ita tamen, ut si legitimus exsticalcare, sed condere. Ita tamen, ut si legitimus exstiterit accusator, de facti tui qualitate te noveris audiendum; ut si innoxios peremisti, crimen publica districtione resecetur. Si male initos complexus adulterorum morte divisisti, aestimetur potius vindicta quam culpa. Si quis autem tibi calumniantium damna generavit, et Agnello, ut asseris, fidejussori tuo a vicario vel ejus officio extortam constiterit fuiges ablata restituat. Nolumus enim ea in cujuincivilium Impetus Candacis tibi tuitionem sub aequabili defensione praestamus, ut nec legibus te subtrahat nec iterum contra iura publica laborare permittat.
Abbreviated transcription (Latin):
uamius homicialii facinus primus
detestetur auditꝰ ⁊ cruentã manũ
iusticie consid̾atione librandum ẽ qua cui
toꝵ si se seruet innoxium. Quis enĩferat
hominẽ ad leges trabere quimatmonii ui¬
sus ẽ uira uiolare: feris insitum ẽ copulã
suam extrema conceitatione defendere .¬
dum oñib amiantibis̃ mimicum qudd
naturali lege dampnat. Uidemꝰ tauros fe¬
minas suas cornuali concertatione defend̾e
arites ꝓsuis ouib capitalit in seuire. equos
adiunctas s feminas colaphis ac morsib
undicare. Ita ꝓcopulatis sibi animas po¬
nunt. qui uerecundia ñ mouent᷑. Homo ã
quẽ ad modum patiat᷑ adiateriũ multũ re¬
linqueres ad et̃num suũ de decus cognosci¬
bi maculam dẽphensi adulterii sanguine
diliustis. nec sub p̃textu cruente m̃tis causã
pudoris intentuis. ab exilio qd̃ tͥ constat in¬
flictum te p̾cipimus alienũ. qm̃ ꝓ amore
pudicicie porrigere ferrũ martitis ñ ẽ leges

Expanded text:
uamvis homicidii facinus primus detestetur auditus, et cruentam manum justitiae consideratione librandum est, qua cutorum, si se servet innoxium. Quis enim ferat hominem ad leges trahere, qui matrimonii nisus est jura violare? Feris insitum est copulam suam extrema concertatione defenderdum omnibus est animantibus inimicum, quod naturali lege damnatur. Videmus tauros feminas suas cornuali concertatione defendere; arietes pro suis ovibus capitaliter insaevire; equos adjunctas sibi feminas colaphis ac morsibus vindicare. Ita pro copulatis sibi animas ponunt, qui verecundia non moventur. Homo autem quemadmodum patiatur adulterium inultum relinquere, quod ad aeternum suum dedecus cognosciri maculam deprehensi adulterii sanguine diluisti, nec sub praetextu cruentae mentis causam pudoris intendis, ab exsilio quod tibi constat inflictum, te praecipimus alienum: quoniam pro amore pudicitiae porrigere ferrum maritis, non est leges
Abbreviated transcription (Latin):
regilas constitutas libent̃ amplectim᷑.
qr locus subreptionib si relinquit quo¬
tiens rationabilit̃ constituta seruant᷑.
Et ideo supplicationũ tuar̃ tenore com¬
perto p̃senti auctoritate definimꝰ ut
quicquid ad antiochum siliquatici ut
monopolii titulos exercentẽ nr̃a iussio¬
ne ꝑtinuit ad te ratione similitrans¬
feratur contra om̃ium calumpniã¬
tiuma insidias salua equitate presenti
auctoritate munitũ habiturum etiam
ãminicula saionis. q̃ pro uitlicandis titu¬
lis ante satis nr̃a tͥsollempnuĩt deputauit
auctoritas. Ita tam̃ut pͥuatis minime ne¬
gociis misceatur defensio tua. Nam quod
ad auxilium dedimus. contrariũ nullo mͦ
iꝰticie sentiat. Quia rõnabiliter alienai
culpa te respicit si quẽ tͥ petis ꝓdesse ꝑte
S alter sentiat obfuisse:
fausto p̃posito

Expanded text:
regulas constitutas libenter amplectimur, quia locus subreptionibus non relinquitur, quotiens rationabiliter constituta servantur. et ideo supplicationum tuarum tenore comperto praesenti auctoritate definimus, ut quicquid ad Antiochum, siliquatici vel monopolii titulos exercentem, nostra iussione pertinuit, ad te ratione simili transferatur, contra omnium calumniantium insidias salva aequitate praesenti auctoritate munitus: habiturus etiam amminicula saionis, quae pro vindicandis titulis antefatis nostra tibi sollemniter deputavit auctoritas, ita tamen ut privatis minime negotiis misceatur defensio tua. nam quod ad auxilium dedimus, contrarium nullo modo iustitiae sentiatur, quia rationabiliter aliena culpa te respicit, si quem tibi petis prodesse, per te sibi alter sentiat obfuisse. V. FAUSTO P̅P̅Ō T
Abbreviated transcription (Latin):
tes q iuuenes. in glorium rustitum senẽ
stantem latitabundum. pauꝑis honora¬
ti sententia premet cum eos quos eẽt indi¬
gnum si uestigia nr̃a sequerentur uideris
dolens ante cessisse. S quid plura:. Si pa¬
teris hortantem conatuum tuoꝵ socius.
aduitor preuus ⁊ ꝑticeps ero. S mautẽ
illecebrosis deliciarum cassib inuolutꝰ.
maius ut auint epicuri dogmatib copu¬
lari qui iactura iurtitis admissa sum¬
mum bonum sola corporis uoluptate de¬
terminat. testor ecce maiores. testor pos¬
teros nr̃os: hiuic me noxe ñ esse confinem.
Wal.
Si donius uincentio suo salutẽ.

Expanded text:
tesque iuvenes inglorium rusticum, senem tesque iuvenes inglorium rusticum, senem stantem latitabundum pauperis honorati sententia premat, cum eos quos esset indignum si vestigia nostra sequerentur videris dolens antecessisse? sed quid plura? si pateris hortantem, conatuum tuorum socius adiutor, praevius particeps ero, sin autem inlecebrosis deliciarum cassibus involutus mavis, ut aiunt, Epicuri dogmatibus copulari, qui iactura virtutis admissa summum bonum sola corporis voluptate determinat, testor ecce maiores, testor posteros nostros huic me noxae non esse confinem. vale. Sidonius Vincentio suo salute
Abbreviated transcription (Latin):
quos tusticanos. subulcoes ꝙ runcantes
quippe si ⁊ campum stiua tremente pro¬
scindas. aut prati floreas opes panda
curuus falce populeris. aut uinee palini¬
tem grauem cernuus bastris fossorĩ¬
uertas: tunc tibi ẽ summa notoꝵ bea¬
titudo. Quin potius expergiscere. ⁊ ad
maiora se puigui ocio marcidus ⁊ uri¬
nerius anmꝰ attollat sionmus ẽ tu¬
oꝵ natalium iuiro: ꝑsonam suam exco¬
lere quam uillam. Ad extremum quod
tu tibi inuentutis exercitum appellas.
hoo ẽ ocium ueteranoꝵ in quoꝵ manibꝰ
effetis enses rubigmiosi sero ligonemu¬
tantur. Esto. multiplicatis tͥ spumabt̃
musta uineris innumeroso quoq cu¬
mulos frugib cupta congestis horte¬
a dabunt. densimipecus gramdis ub̾ib
immultram ꝑ antra olida caularum pi¬
guis tibipastor includet. Quos pastor
tam feculento patrimoniũ ꝓmouisse
compendio. ⁊ ñsolum inter ista s quod
ẽ turpius. ꝑꝑ ista latusse. Non nequiter
te concilu̾ tempore post sedentes censen¬

Expanded text:
quas rusticanos subulcosque ronchantes! quippe si et campum stiva tremente proscindas aut prati floreas opes panda curvus falce populeris aut vineam palmite gravem cernuus rastris fossor in-vertas, tunc tibi est summa votorum beatitudo. quin potius expergiscere et ad maiora se pingui otio marcidus et enervis animus attollat. non minus est tuorum natalium viro personam suam ex-colere quam villam. ad extremum, quod tu tibi iuventutis exercitium appellas, hoc est otium veteranorum, in quorum manibus effetis enses robiginosi sero ligone mutantur, esto, multiplicatis tibi spumabunt musta vinetis, innumeros quoque cumulos frugibus rupta congestis horrea dabunt, densum pecus gravidis uberibus in mulctram per antra olida caularum pinguis tibi pastor includet: quo spectat tam faeculento patrimonium promovisse compendio et non solum inter ista sed, quod est turpius, propter ista latuisse? non nequiter te concilii tempore post sedentes censen
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ scribere concupiscebam s nunc
uel maxime impellor idẽ cum mͥ ducẽs
ilurbem xp̃o ꝓpiciante uia carpitur.
Scribendi causa uel sola uel maxima:
qua te scilicet a ꝓfundo domestice quie¬
tis extractum ad capessenda militie
palatine munia uocem. His additur
quod mimere dei tͥ congruit eui corꝑis.
animi iugor integer dein quod equis ar¬
mis. ueste. sumptu famulitio intructꝰ.
solum nisi faslimus incipere formidas.
Et cum sis alacer domi in aggredien¬
da ꝑegrinatione trepiclum te mers de¬
speratio facit si tamen senatorii semi¬
nis homo. qui cotidie trabeatis ꝓauoꝵ
imaginib ingeritur iuste dicere potest
semet ꝑegrinatum. si semel ⁊ inuiuen¬
ta uiderit domicilium legua. gymna¬
sium litt̾arum curiam aignitatũ.
uerticem mundi. patriam kbertatis.
in qua unica totius orbis cuuitateso¬
li barbari ⁊ seri ꝑegrinantur. Et nc̃
prohpudor. si relinquare inter busse

Expanded text:
 scribere tibi concupiscebam, sed nunc vel maxime impellor, id est, cum mihi ducens in Urbem, Christo propitiante, via carpitur. Scribendi causa vel sola, vel maxima, qua te scilicet a profundo domestica quietis extractum ad capessenda militiae palatinae munia vocem. His additur, quod munere Dei tibi congruit aevi, corporis, animi vigor integer; dein quod equis, armis, veste, sumptu, famulitio instructus, solum, nisi fallimur, incipere formidas: et cum sis alacer domi, in aggredienda peregrinatione trepidum te iners desperatio facit: si tamen senatorii seminis homo, qui quotidie trabeatis proavorum imaginibus ingeritur, juste dicere potest semet peregrinatum, si semel et in juventa viderit domicilium legum, gymnasium litterarum, curiam dignitatum, verticem mundi, patriam libertatis, in qua unica totius mundi civitate soli barbari et servi peregrinantur. 14 Et nunc proh pudor! si relinquare inter busse
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ driiti casto lubrica prudenti uiro do¬
naretur insipiens slunc abicite lucra que
honesta ñ usdetur cõmendare ꝑsona. qr
ulud uos potiuis decet adeiurere quod ⁊
p̃cepta dederamus ⁊ nunc iterata uissione re¬
petimus. ut supra scriptãrem sine aliqua
dubitatione recdlatis. Alienatio eñisolidum
rerum desiderat hr̃e iutliciũ ⁊ certe in his uer¬
sata reb firmũ docet᷑ ꝑdicisse consiliũ. Quod
eñ facere potuit probum q̃ nullis culpis extã¬
tib peliquit maritum:

Expanded text:
pauper diviti, casto lubrica, prudenti viro dopauper diviti, casto lubrica, prudenti viro donaret insipiens. Nunc abicite lucra, quae honestam non videntur commendare personam, quia illud vos potius decet adquirere, quod et praecepta dederamus, et nunc iterata jussione repetimus, ut suprascriptam rem sine aliqua dubitatione reddatis. Alienatio enim rerum solidum desiderat habere judicium. Et certe in his versata rebus, firmum docetur perdidisse consilium. Quid enim facere potuit probum, quae nullis culpis exstantibus reliquit maritum?
Abbreviated transcription (Latin):
galis affectus curã s precipuã uindlicauit.
ñ iminerito qr in honore ẽẽ meret᷑ unde reꝑ¬
atio posteritatis adquirit᷑. Om̃e facinꝰ auc¬
tores solos in sequitur error matris trai¬
sit ad filios ⁊ nouo infelicitatis euentu fit
dedecus ꝓprium scelus alienũ. Ideo uira ł
diuna nel publica nexum coningiitan¬
ta cautela p̾cipiunt custodiri. ut crimen sit
magnũ conscientie alienos effectus in re¬
uerentiã si habere. Hasilius si quidẽ uir spe¬
ctabilis datis pretib intimauit agapi¬
tem conuigẽ suam de ꝓpriis penatib a qͥ¬
b dam uicio sollicitationis abductam dũ
sexus ille fenunens ad mutabilitatis uici¬
a patet. Quod etiã oblata nobis supra me¬
morate coniugis sue petitione firmauit ad¬
itiens eam cũ in sacro sce̾ eccsie scepta refu¬
gisset ignorante marito magnitudinitue
contulisse. Unde nunc resipiens deplorat.
ingestam sͥmet gratissimam nuflitatẽ
factum suũ ip̃a condempnans quippe ut

Expanded text:
indicavit: non inmerito, quia in honore esse meretur, unde reparatio posteritatis adquiritur. omne facinus auctores solos insequitur: error matris transit ad filios et novo infelicitatis eventu fit dedecus proprium scelus alienum. ideo enim iura vel divina vel publica nexum coniugii tanta cautela praecipiunt custodiri, ut crimen sit magnum conscientiae alienos affectus in reverentiam non habere. Basilius siquidem vir spectabilis datis precibus intimavit Agapitam coniugem suam de propriis penatibus a quibusdam vitio sollicitationis abductam, dum sexus ille femineus ad mutabilitatis vitia patet: quod etiam oblata nobis supra memoratae coniugis suae petitione firmavit: adiciens eam, cum in sacrosanctae ecclesiae saepta refugisset, ignorante marito magnitudini tuacontulisse. unde nunc resipiens deplorat ingestam sibimet gravissimam nuditatem, factum suum ipsa condemnans, quippe ut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ab innocentib uacat. ita neces¬
se ẽ ut in sceleratis oꝑam sue districtionis
impendat. qr ñ semꝑ unũ merentur iudi¬
cium: diuersa merita ꝑsonarum. Mor¬
bup̃i dissimilib suctis sanant᷑ herbar̃
alus cibi aliis ferrũ optatã reuocat sos¬
pitatem: ⁊ ꝑ qualitate passionis p̃ceptũ
merent artificis. Et sdeo deuotio ur̃a ꝑ
fauentinũ territoriũ incunctant̃ excur
rat. ⁊ si quos gothoꝵ atq romanorũ in
lireptionib possessoꝵ se miscuisse rep¬
pererit scd̃m facti estimationẽ ⁊ dam¬
pnis affligantur ⁊ penis qr grauiꝰ plec¬
tandi sunt qui nec admonitionib in¬
stis nec mitiis principis obediendum ẽẽ
creliderunt. qñ maior ambitus ẽ dñis
nobis uelle serure. ut cõmendati bo¬
nis initiis reliquã uitam securitatis mu¬
nere ꝑfruantur

Expanded text:
sicut ab innocentibus vacat, ita necesse est, ut in sceleratis operam suae districtionis impendat, quia non semper unum merentur iudicium diversa merita personarum. morbi ipsi dissimilibus sucis sanantur herbarum: aliis cibi, aliis ferrum optatam revocat sospitatem et pro qualitate passionis praeceptum merentur artificis. Et ideo devotio vestra per Faventinum territorrat; et si quos Gothorum atque Romanorum in direptionibus possessorum se miscuisse repererit, secundum facti aestimationem, et damnis affligantur et poenis; quia gravius plectendi sunt qui nec admonitionibus justis, nec judiciis principis obediendum esse crediderunt, quando major ambitus est dominis nobis velle servire, ut commendati bonis initiis reliquam vitam securitatis munere perfruantur
Abbreviated transcription (Latin):
Solqr ñ iuolat et tamen uitrat eam.
N am signs radiat liumine corda replet.
Sic lauacro flam̃ ingressu celibe uerbũ.
U irgo fide. soboles carne deoq simul.
Conficiunt cataplasma nouũ qͦ uita sepultiᷤ.
Uir tuti merces moribus ordo redit.
Hoc aꝑ it tumulos. hoc agmina sacͣ refũdit.
Hoc reparat casum t̾ra. gehena polus.

Expanded text:
 violat, sed tamen intrat eam. Nam virtute micat, lumine corda replet. Sic umbra Flamen, ingressu coelibe Verbum Virgo fiet, soboles carne Deoque simul. Conficiunt cataplasma novum, quo vita sepultis, Virtute et mente moribus ordo redit,  Hoc aperit tumulos, hoc agmina sacra refundit, Hoc supplet casum terra, gehenna, polus.
Abbreviated transcription (Latin):
Exauius q uiri corpꝰ pelago sepeliri
Ut qr couna rabies nequit atiy lupina
Plꝰ ope diuina: possint ł monstͣ marina
S ñ ꝑcedit nec enĩ sͥ pontus obedit
Ipelago m̾sus prior ẽ citiusq reu̾sus.
Naui quãuentꝰ iuuat impellitq iuiuentꝰ.
Q d̾ potuisse uirũ ptꝰ mortẽ ñ putomirĩt
Cũ sͥ celica uis sit uentꝰ nauita. nauis.
Expletumq scelus ꝓpabat miqͣ phaselus
Allambens t̾re qͣi gaudia magna referre
Insultat lictor s mͣr ⁊ hic quoq uictor
Q uẽ putat absortũ iã p̾scierat sͥ portũ.
Feĩares fragilis fidei solet ẽẽ uirilis.
Rusticꝰammonit̾ ꝑ sõnũ poscere litꝰ.
⁊ uili fossa tumulo dare mͣris ossa
Dũ tunet ⁊ dubitat fideiq negocia uitat.
Dũ timet indignꝰ uen̾abile tolłe pignus.
Martyb matrone polleuti religione.
Astat ⁊ apparet qͥdagat docet illaq paret
Q d̾uir ñ audet: pia ferĩa quer̾e gaudet.

Expanded text:
Exanimisque viri corpus pelago sepeliri, Exanimisque viri corpus pelago sepeliri, Ut quia corvina rabies nequit atque ferina, Plus ope divina possunt vel monstra marina. Sed non procedit, nec enim sibi pontus obedit, Et pelago mersus, prior est citiusque reversus Navi, quam ventus juvat, impellitque juventus: Quod potuisse virum post mortem non puto mirum, Cum si coelica vis sit ventus, navita navis. Expletumque scelus, properabat iniqua phaselus Allabens terrae quasi gaudia magna referre. Insultat lictor, sed martyr et hic quoque victor, Quem putat absorptum, jam praescierat sibi portum. Femina, res fragilis, fidei solet esse virilis. Rusticus admonitus per somnum poscere littus, Et vili fossa tumulo dare martyris ossa, Dum timet et dubitat, fideique negotia vitat, Dum timet indignus venerabile tollere pignus, Martyr matronae pollenti relligione Adstat, apparet, quid agat docet, illaque paret. Quod vir non audet, pia femina quaerere gaudet:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃cumq putat sefacturũ cito mutat.
Expositoq foris titulos cumulabat honoris.
Q d̾ nocuit mundo coruꝰ lauat ecte secundo.
Q uiunt iustos dapifer priꝰ ẽ mͥ custos.
Iuxta nãq sedens auis ista nͦiũ recedẽs.
Pcustode dat᷑ seruit tunet ⁊ ueneratur.
Atq suꝑ scm̃ dolet atq facit qͣi planctũ.
Tetret eas alis custodia spiritualls.
Hc̃ lupus ĩ manus quẽ uent̾ agebat inanis.
⁊ cͤaput in morẽ curuans facientis honorẽ
Extra naturã gessit ꝑ corpore curami
S nequit ista pati mens ꝑfida m̃s scelati
Nec fauet huic parti s totũ deputat arti
⁊ qm̃ terre pugnamnequit amͦ ferre
Della parabat aq̃. pugna suꝑand̾ utraq.
Claruerant signis tͥa. tellus aer furor igriᷤ.
His liquor ẽ quartꝰ. qͥ restat ut abluat artus.
Debet confundi ꝑ singła corꝑa mundi
Ut contͣ stultum nldeserat orbis multũ.
Pressum molegraui iubet gͦ repoñe naui

Expanded text:
Et quodcunque putat se facturum, cito mutat. Et quodcunque putat se facturum, cito mutat. Expositosque foris titulo cumulabat honoris. Qui nocuit mundo corvus lavat ecce secundo, Qui juvit justos dapifer prius et modo custos. Juxta namque sedens avis ista, nec inde recedens Pro custode datur, servit, timet et veneratur, Atque super sanctum dolet, atque facit quasi planctum, Terret eos alis, custodia spiritualis. Hunc lupus immanis, quem venter agebat inanis,  caput in morem curvans facientis honorem, Extra naturam, gessit pro corpore curam. 1248 Sed nequit ista pati mens perfida, mens scelerati, Nec favet huic parti, sed totum deputat arti; Et quoniam terrae pugnam nequit amodo ferre, Bella parabat aquae, pugna superandus utraque. Claruerant signis tellus, aer, furor ignis; Hic liquor est quartus, qui restat ut abluat artus. Debet confundi per singula corpora mundi, Ut contra stultum nil deserat orbis inultum. Pressum mole gravi, jubet hunc imponere navi
Abbreviated transcription (Latin):
Carneq corrupta rapiat fera iuscã rupta
Sirus odor ꝓdat miserũ quẽ bestia rodat.
E lupꝰ attentus quid ꝓmittat sͥuentus.
Sirigat huc cursus lac̾ẽt leo. dissipet ursus.
Qͥ d libet gͦ licet qr nlcaro mortua dicet.
In quãius partẽ cedet quiꝑdidit artem.
Qͥ d miser in sanis: furor hic fallax ⁊ inanis
Qͥ dmale clisponis. mala mẽs exꝑsrõnis:
Ut qͥd posse feras qd̃ ñ potes impbe sꝑas :
Imꝑat hic stellis: cui tu uis eẽ rebellis.
Hic ea q̃ desunt uocat ãq uidet qͣi q̃ sint
Imꝑat iste feris quẽ tumͦ si reuereris.
actor factura ds̃ utitur ad sua iura
Utit in õẽ boñrabrẽq fam̃q leonũ
Coruꝰ seruoꝵ seruus solet ẽẽ suorum.
I. Ꝙ Gone caret sͥ subditur ⁊ sͥ paret.
Tu tũ obsistis. ratio quẽ pretulit istis.
Cũ quo bella gerit seruos eiꝰ sͥ querit.
Frustra seruire furor ĩmoderabilis ire.
Nã diuina manꝰ qd̾cumq parat datianꝰ.

Expanded text:
Carneque corrupta, rapiat fera viscera rupta. Carneque corrupta, rapiat fera viscera rupta. Durus odor prodat miserum, quem bestia rodat, Et lupus attentus, quid promittat sibi ventus 1247 Dirigat hic cursus, laceret leo, dissipet ursus. Quidlibet ergo licet, quia nil caro mortua dicet, In quamvis partem cedet quae perdidit artem. Quid miser insanis? Furor hic fallax et inanis. Quid male disponis, mala mens, expers rationis? Ut quid posse feras quod non potes improbe speras? Imperat hic stellis cui tu vis esse rebellis. Hic ea quae desunt vocat atque videt quasi quae sunt. Imperat iste feris quem tu modo non revereris. Factor factura Deus utitur ad sua jura. Vertit in omne bonum rabiemque famemque leonum. Corvus servorum servus solet esse suorum. Quod ratione caret sibi subditur et sibi paret; Tu tamen obsistis, ratio quem praetulit istis. Cum quo bella gerit, servos ejus sibi quaerit Frustra servire furor immoderabilis irae; Nam divina manus quodcunque parat Dacianus,
Abbreviated transcription (Latin):
Hortidus. exsangius qͣi fractis dentibꝰ angͥs.
Huc illucq furit miser: ut pote q̃ furorurit.
Eñso uultu repletatria tota tumultu.
Horrendũq frem̃s resonabat talta demẽs
Me miserũ quid agã qͥfeci qͣm gero plagã.
Donandũ q net potuq ciboq tefeci.
Insuꝑ adieti lecto p quiescere feci.
Estqi meũ munus qd̾ ht̃ laudabłe funꝰ
Q̾ fuit hec meamens. miser o ego stultꝰ ⁊ am̃s.
Qͥ d decet ignoro. qͥ qd̾ lex dampnat honoro.
Q d̃q mee legi ñ qͣm conceditur. egi
Qͣ potero fronte de functũ cer nere sponte:
Omnẽ sacrilegũ dampnat mod̾atio legum.
Q legem noui cont legem male foiu.
S qr mente bona s ñst̾ hec data dona.
⁊ contͣ uotũ qr contigit hoc michi notũ
Restat ut ostendam quo ꝓpicio ioue tendã
Esset in humanũ corpꝰ sepelire ꝓphanum
Ergo sit esca canũ qui letificent datianũ
Rores nocturnos ferat ardoresq diurnos.

Expanded text:
Horridus, exsanguis, quasi fractis dentibus anguis Horridus, exsanguis, quasi fractis dentibus anguis Huc illucque furit miser, utpote quem furor urit. Everso vultu replet atria tota tumultu, Horrendumque fremens resonabat talia demens: Me miserum! quid agam, quis fecit quam gero plagam? Donandumque neci potuque ciboque refeci; Insuper adjeci, lectoque quiescere feci; Estque meum munus quod habet laudabile funus. Quae fuit haec mea mens? Miser o ego stultus et amens, Quid decet ignoro! qui quod lex damnat honoro. Quodque meae legi nunquam conceditur egi. Qua potero fronte defunctum cernere sponte? Omnem sacrilegum damnat moderatio legum. Qui legem novi, contra legem male fovi. Sed quia mente bona sibi non sunt haec data dona, Et contra votum quia contigit hoc mihi totum, Restat ut ostendam quo propitio Jove tendam. Esset inhumanum corpus sepelire profanum. Ergo sit esca canum, qui laetificent Dacianum.Rores nocturnos ferat, ardoresque diurnos;