comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. Causa autẽ reuelationis propheticȩ. regis est desi¬
derium. qui uoluit uentura cognoscere. Ergo honorat
regem. quando propter illius scientiam sibi dicit adõ misteri¬
a reuelata. Et hoc consirandum quod somnia in quib aliqua
uentura signantur. et quasi pernubilum ueritas demonstra¬
tur non pateant coniectoribus. et humane mentis arbitrio.
sed dĩ solius scientiȩ. Turex uidebas et ecce quasi statua
una grandis. statua illa magna et statura sublimis stabat
contrate. et intuitus eius erat terribilis huuis statuȩ caput
ex auro optimo erat. Pectus autem. et brachia de argento.
Porro uenter et femur exere. Tibie autem ferreae.
tuam in pedibus suis ferreis. et fictilibus. et com mut eos.

Expanded text:
sapientia. Causa autem revelationis propheticae, regis est desiderium, qui voluit ventura cognoscere. Ergo honorat regem, quando propter illius scientiam sibi dicit a Deo mysteria revelata. Et hoc considerandum, quod somnia in quibus aliqua ventura signantur, et quasi per nubilum veritas demonstratur, non pateant conjectoribus et humanae mentis arbitrio, sed Dei solius scientiae. Tu, rex, videbuna grandis: statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te, et intuitus ejus erat terribilis. Hujus statuae caput ex auro optimo erat, pectus autem et brachia de argento, porro venter et femora ex aere. Tibiae autem ferreae, tuam in pedibus ejus ferreis et fictilibus, et comminuit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
sionem ut euenipent danidẽ exlatere regis. Et in hoc
loco hebrei tale nescio quid suspicantur. Latus regis re¬
gina est. uel concubinȩ eius. cetereq uxores. quae ex late¬
re dormiunt. Querebant ergo occasionem inrebus
huius cemodi . sunsermone. tactu. nutu. internuntio pos¬
sent accusare danihelem: sed nullam in qui unt causam.
erat. et eum in re stupri arguere non poterant Hoc illi
dixerint. qui propter occasionem unius uerbi longas
solent fabulas texere: Nos inter p̃temur simplititer. quod nul¬
lam occasionem aduersum eum reppererint. in qua regi noxius
fuerito eo quod fidelis eẽt. et omnis culpȩ suspitio non inueniretur
in eo. Trosuspitione et thedotio & aquila. AMBÃ RNMA interpre¬
tatisunt. quae caldaice dititur. essaitha. Cumq abhebreo que¬
rerem quid significaret. respondit uim uerbi sonare. deae ap.

Expanded text:
sionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Et in hoc loco Hebraei tale nescio quid suspicantur: latus regis, regina est, vel concubinae ejus caeteraeque uxores, quae ex latere dormiunt. Quaerebant ergo occasionem in rebus hujuscemodi, si in sermone, tactu, nutu, internuntio possent accusare Danielem. Sed nullam, inquiunt, causam eerat, et eum in re stupri arguere non poterant. Hoc illi dixerint, qui propter occasionem unius verbi longas solent fabulas texere. Nos interpretemur simpliciter, quod nullam occasionem adversus eum reperirint, in qua regi noxius fuerit, eo quod fidelis esset, et omnis culpae suspicio non inveniretur in eo. Pro suspicione Theodotio et Aquila ἀμβλάκημα interpretati sunt, quae Chaldaice dicitur ESSAITHA. Cumque ab Hebraeo quaererem quid significaret, respondit vim verbi sonare
Abbreviated transcription (Latin):
editione uulgata asteris cos posuit. docens de fuis¬
se quȩ addita sunt. Et rursus quos dam uersus obelis
ꝑre notauit. super flua queq. defignans. Cum q.
ons xp̃i eclęsiae tam gre corum quan latinorum
syrorumq. & egiptiorum. hanc sub asteriscos & obelis
editionem legant gnoscant inuidi labori meo qui
uolui habere aros quod greti in aquilę & cheo dotionis
acsim macha editionibus lectitant. Esi illi intantis
diuitus dodtrinarũ non contem pnunt studia hominũ iudeco
or latina paupertas despiuat hont net spi anuma cuiuis
ut opus displiceat certe uoluntas rtripierda stuerur

Expanded text:
editione Vulgata asteriscos posuit, docens defuiseditione Vulgata asteriscos posuit, docens defuisse quae addita sunt, et rursus quosdam versus obelis praenotavit, superflua quaeque designans. Cumque omnes Christi Ecclesiam tam Graecorum quam Latinorum, Syrorumque et Aegyptiorum hanc sub asteriscis et obelis editionem legant, ignoscant invidi labori meo, qui volui habere nostros, quod Graeci in Aquilae et Theodotionis ac Symmachi editionibus lectitant. Et si illi in tantis divitiis doctrinarum non contemnunt studia hominum Judaeorum: cur Latina paupertas despiciat hominem Christianum? Cujus si opus displiceat, certe volunluntas recipienda est. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
draconis fabulas non contineri in hebraico. sed partem
esse prophaiaeaba cuch filu hiesu detribu loui.
purros detribu iuda fuille. scã scriptura testetur: Unde
& uos ante annos plurimos cum uerteremusdã nielem. has
uiscones obela ꝓry̧nota uimus. signi ficantes eas in hebraico
non haberi. Etmiror. quosdam MΕΜΙMΟΙpΟΙC indigna¬
ꝓt mibi quasi ego decurtauerim librum. cum & origenes
et eũ sebius & applliꝰnaris aliiq eclęsiatici uiri & doctores
grecie.has ut doci usignes non haberi apud hobreos fate¬
antur ec se debere respondere opor plrio prohis que
nullam soriptur see auotoritetem prebeant. Ilud quo
lec toreni ad moneo danielem non uocta bex intep¬
pretes. sed uxta the odotionem ec cle sias legere. qui
utiq post aduentum xp̃i in ere dulus fuit. Licot
cum quidam dicant ebionitam: qui altoro genere
iubeus. est. Sed & origenłs. de cheo dotionis operorin

Expanded text:
Draconis fabulas non contineri in Hebraico, sed partem Draconis fabulas non contineri in Hebraico, sed partem esse prophetiae Abacuc filii Jesu de tribu Levi: pueros de tribu Juda fuisse, sancta Scriptura testetur. Unde et nos ante annos plurimos cum verteremus Danielem, has visiones obelo praenotavimus, significantes eas in Hebraico non haberi. Et miror quosdam μεμψιμοίρους indicari mihi, quasi ego decurtaverim librum: cum et Origenes et Eusebius et Apollinarius aliique ecclesiastici viri et doctores Graeciae has, ut dixi, visiones non haberi apud Hebraeos fateantur, nec se debere respondere Porphyrio, pro his, quae nullam Scripturae sanctae auctoritatem praebeant. Illud quoque lectorem admoneo, Danielem non juxta LXX interpretes, sed juxta Theodotionem Ecclesias legere, qui utique post adventum Christi incredulus fuit: licet eum quidam dicant ebionitam, qui 621-622 altero genere Judaeus est. Sed et Origenes de Theodotionis opere in
Abbreviated transcription (Latin):
sua suo sensumeo ore responde at : qui loquitur ad prophetam
Aperios tuum & implebo illud. Si enim cum apprehensi fuerimus
ante iudices & tribunalia. mon& necogitemus quid respondere
debeamus. quanto magis contra aduersarios blasphemantes
suo potest bello bellare . & inseruis suis uincere : unde & psalmi
plurimi illud hebraicum quod in titulis ponitur Lamanasse.
pro quo lax transtulerunt infinem. magis prouictoria continens
Aquila enim inter pretatus est TCΝIRΟΠΟΙC. hoc estȩi qui
preb& uictoriam Srmmachus eTTIΝIΚIΟΝ. quod proprie
trium phum. palmamq: significat. Sed & hoc nos sedebemus
interc&era porphirium in danielis nobis libro obicere. i deirco
illum apparere confictum nec haberi apud hebreos. sed greci
sermonis esse commentum. quia insusannȩ fabula contineatur
Dicente daniele ad presbiteros. ATOTDICXINΟΙ EXI

Expanded text:
sua, suo sensu, meo ore respondeat, qui loquitur ad prophetam: sua, suo sensu, meo ore respondeat, qui loquitur ad prophetam: Aperi os tuum, et implebo illud . Si enim cum apprehensi fuerimus ante judices et tribunalia, monet ne cogitemus quid respondere debeamus : quanto magis contra adversarios blasphemantes, sua potest bella bellare, et in servis suis vincere? Unde et psalmi plurimi illud Hebraicum, quod in titulis ponitur LAMANASSE  , pro quo LXX transtulerunt, in finem, magis pro victoria continent. Aquila enim interpretatus est τῷ νικοποιῷ, hoc est, ei qui praebet victoriam. Symmachus ἐπινίκιον, quod proprie triumphum palmamque significat. Sed et hoc nosse debemus inter caetera, Porphyrium de Danielis libro nobis objicere, idcirco illum apparere confictum, nec haberi apud Hebraeos, sed Graeci sermonis esse commentum, quia in Susannae fabula contineatur, dicente Daniele ad presbyteros, ἀπὸ τοῦ σχίνου σχ
Abbreviated transcription (Latin):
prenuntiat. Quae quia uidit por phyrius uniuersa completa a trans¬
acta. negare non potuit. Superatus historiae ueritate in hanc
prorupit calum niam: ut eaque in consumatione mundi de antẽ¬
xp̃o futura dicuntur: Propter gestorum in quibusdam simili¬
tudinem. suł antio cho cepiphane implata contendat. Cũius
inpugnatio. testimonium ueritatis est. Ianta enimꝰ dictorum
fides fuit. ut proph& a incredulis hominibus nonuideatur futi¬
ra dixisse. sed narraᷤse preterita: & tamen sicubi se occasio
in explanatione eiusdem uoluminis dederit calumniae illiiis strio¬
tim respondere conabor: Et philoso phye artibus unmo malitran
seculari ꝑquam sub uertere inititur ueritatem : & quibusdimn prest¬
giis clarum oculorum lumem auferre. explanationio simplici con¬
cella unicum rome sc̃ĩtatis exemplar imętos fide et sanguinẽ. ut
conates meos orationibus ad uiuetis. et dñs atque saluator procausa

Expanded text:
praenuntiat. Quae quia vidit Porphyrius universa completa, et transpraenuntiat. Quae quia vidit Porphyrius universa completa, et transacta negare non poterat, superatus historiae veritate, in hanc prorupit calumniam, ut ea quae in consummatione mundi de Antichristo futura dicuntur, propter gestorum in quibusdam similitudinem sub Antiocho Epiphane impleta contendat. Cujus impugnatio testimonium veritatis est. Tanta enim dictorum fides fuit, ut propheta incredulis hominibus non videatur futura dixisse; sed narrasse praeterita. Et tamen sicubi se occasio in explanatione ejusdem voluminis dederit, calumniae illius strictim respondere conabor, et philosophiae artibus, immo malitiae saeculari, per quam subvertere nititur veritatem, et quibusdam praestigiis clarum oculorum lumen auferre, explanatione simplici concella, unicum Romanae sanctitatis exemplar, junctos fide et sanguine, ut conatus meos vestris orationibus adjuvetis: ut Dominus atque Salvator pro causa
Abbreviated transcription (Latin):
ONTRTEROTUETAM DININTEM¬
o duo decimur librum scribit porpliqius. nolens tum
ab ipso cruis inscriptus est nomne esse compositum: sed
aquodam qui temporibus agtiochi qui appellatus eft cpiphanes fuep
mude a: & non dambelem tam uentura dixisse quam illum narras¬
se praeterita. Denique quicquid usq ad antiochum dexerit
ueram historiam continere:: Siquid aũt̃ ultra opinatus sit quia futu¬
ra nescierts esse mentitum. Ensolertissane responderunt. euse¬
bius cesarensis cep̃s tribus uoluminibus idost ootauo decimo et no¬
no decimo & uicesimo. apollonaris quoque uno grandi libro. hoc est
uicesimo sexto: Et anta hos exparte methodius. Uerum quia nobis
propositum est non aduersarii calumnis respondere quae longo
sermoge indigent. sed ea quae apropheta dicta sunt nostris dissere
uodest commune cum ceteris. sed quo tempore uenturussit docet.
Et reges por dinens digerit & annos enumerao. ac manifestissita signa

Expanded text:
ontra prophetam Danielem duodecimum librum scripsit Porphyrius, nolens eum ab ipso, cujus inscriptus est nomine, esse compositum: sed a quodam qui temporibus Antiochi qui appellatus est Epiphanes, fuerit in Judaea, et non tam Danielem ventura dixisse, quam illum narrasse praeterita. Denique quidquid usque ad Antiochum dixerit, veram historiam continere: si quid autem ultra opinatus sit, quia futura nescierit, esse mentitum. Cui solertissime responderunt Eusebius Caesariensis Episcopus tribus voluminibus, id est, octavo decimo, et nono decimo, et vicesimo; Apollinarius quoque uno grandi libro, hoc est, vicesimo sexto, et ante hos ex parte Methodius. Verum quia nobis propositum est, non adversarii calumniis respondere, quae longo sermone indigent: sed ea quae a propheta dicta sunt nostris dissererquod est commune cum caeteris: sed etiam quo tempore venturus sit docet; et reges per ordinem digerit, et annos enumerat, ac manifestissima signa
Abbreviated transcription (Latin):
ioachim. qui in hieze chi elis exordio ioachinscribitur.
Iste enĩ extremã sillabam chim habet: ille chin: Et ob hauc
causam in euuan gelio secundum matheum una u̾detur
de esse generatio. quia secun de tessarȩ decada. in ioachim
desinit filium iosiȩ. et tercia: aioachin filio io ahim

Expanded text:
Joacim, qui in Ezechielis exordio Joachin scribitur. Joacim, qui in Ezechielis exordio Joachin scribitur. Iste enim extremam syllabam Chin habet, ille Cim. Et ob hanc causam in Evangelio secundum Matthaeum una videtur deesse generadesinit filium Josiae, et tertia incipit a Joachin filio Eliakim
Abbreviated transcription (Latin):
mus. non nr̃e est uolintatis. sed ut ita dicam grauissi¬
me necessitatis : ut probe mus eaquę ascis pro phetis ante
secula multa predicta sunt. tam grecorum: quam latinorii.
& aliorum gentrami litteris contineri. An no tertio¬
regni ioachim regis uidȩ uenit nabu gonodosor rex
babi lonis in ierusalem. & obsedit eam. Loachim filius
iosiȩ cuius tertio decimo anno pro phetare orsus est
hie remias. sub quo & iamo mulier prophatauit:
ꝑse est qui alio nomi ne appellatur helia chim. et reg¬
na uit suꝑ tribum uida. & ierusalem. an nis un decim.
ui suc cessit in regnum filius eius ioachin cognomento
hie chonias: Qui tercio mense regni sui die decima captus
aducibus. nabugodonosor ductusq est in babi lonem. et in
loco eius constitutus est sedechia filius iosie patruus eius.
cuius an no decimo hierusalem capta atq sub uersa est.
Ne mo igitur putet eundem indanielis principio esse

Expanded text:
mus, non nostre est voluntatis, sed, ut ita dicam, gravissimus, non nostre est voluntatis, sed, ut ita dicam, gravissime necessitatis, ut probemus ea, que a sanctis prophetis ante secula multa predicta sunt, tam Grecorum quam Latinorum et aliorum gentilium litteris contineri. Ex hiit Nabuchodonosor rex Babylonis Jerusalem, et obsedit eam. Joacim filius Josiae cujus tertio decimo anno prophetare orsus est Jeremias, sub quo et Olda mulier prophetavit, ipse est qui alio nomine appellatur Heliachim, et regnavit super tribum Juda et Jerusalem annis undecim: cui successit in regnum filius ejus Joachim, cognomento Jechonias; qui tertio mense regni sui, die decimo, captus est a ducibus Nabuchodonosor, ductusque est in Babylonem, et in loco ejus constitutus est Sedecias filius Josiae patruus ejus, cujus anno undecimo Jerusalem capta atque subversa est. Nemo igitur putet eumdem in Danielis principio esse
Abbreviated transcription (Latin):
iam tem pus est. ut ipsius prophecę uerba texamũs. ⁊sonut
con suetu dinem nr̃am pro ponentes omnia & omnia
disserentes. ut in duo detim prophetis fecimus. sed breuiter
& per interualla. ea tantum quȩ obscura sunt aexplanantes.
ne librorum innumerabilium magnitudo lectori fasti¬
dium fatiat Ad in tellegendas autem extremas partes
dani elis. multiplex gretorum historia necessaria est uost
Sutła rusui delicet. callicini. diodori. hieroͣmi. polibyi.
possidonui. claudii. theonis. & an dronici cognomento aly¬
pi.quos & por phirius secutum esse sedicit. Lose phi quoq.
& eorum quos ponit iose phus. precipueq nr̃i liuii. & pompei.
trogi. atq iustini. qui omnem extremȩ uisionis narrant
istoriam. & post alexandrum usq ad cesarem augustum.
syriȩ. & egipto id est seleuchi . & antio chi. & p̾holo meorum
bella de scribunt Et siquando cogimur littera rum secu¬
larium recordari. & aliqua exisdicere quȩ olim omisi¬

Expanded text:
am tempus est, ut ipsius prophetae verba texamus, non juxta consuetudinem nostram proponentes omnia, et omnia disserentes, ut in duodecim prophetis fecimus; sed breviter et per intervalla ea tantum, quae obscura sunt explanantes, ne librorum innumerabilium magnitudo lectori fastidium faciat. Ad intelligendas autem extremas partes Danielis, multiplex Graecorum historia necessaria est: Sutorii videlicet Callinici, Diodori, Hieronymi, Polybii, Posidonii, Claudii, Theonis, et Andronici cognomento Alipii, quos et Porphyrius esse secutum se dicit: Josephi quoque et eorum quos ponit Josephus, praecipueque nostri Livii, et Pompeii Trogi, atque Justini, qui omnem  Al. omnes extremae visionis narrant historiam, et post Alexandrum usque ad Caesarem Augustum, Syriae et Aegypti, id est, Seleuci, et Antiochi, et Ptolemaeorum bella describunt. Et silarium recordari et aliqua ex hiis disserere, que olim obmisi
Abbreviated transcription (Latin):
dies aut exeo numerandisuint tempore quo danicli somniũ r&uela.¬
tum est usq ad consum macionẽ mundi. aut certe hoc sentiendũ
quđ uni uersa interp̃tatiosom nii tendat ad finem. In quo inago
statuaq quȩ cernitur conterenda est. Somnium tuum. et
uisi ones capitis tui in cubilituo. huiuscemodi sunt. Non dixte
uisiones oculorum tuorum nequid puta remus esse corpo¬
reum. sed capitis. Sapientis eium oculi in capite eius. in princi¬
pale uidelicet cordis. luxta illud quod in euangelio legimus.
B eati mundo corde.qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et quid cogitatiso
in cordib ur̃is :Alii uero ex huius occasgone capituli. HT FNOC

Expanded text:
dies, aut ex eo numerandi sunt tempore, quo Danieli somnium revelatum est, usque ad consummationem mundi. Aut certe hoc sentiendum, quod universa interpretatio somnii tendat ad finem, in quo imago statuaque quae cernitur, conterenda est. Somnium tuum et visiones capitis tui in cubili tuo, hujuscemodi sunt. Non dixit, visiones oculorum tuorum: ne quid putaremus esse corporeum, sed capitis: Sapientis enim oculi in capite ejus : in principali videlicet cordis, juxta illud quod in Evangelio legimus: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et: Quid cogitatis in cordibus vestris ? Alii vero ex hujus occasione capituli τὸ
Abbreviated transcription (Latin):
propheta rum. et testimonus diuinȩ scripturȩ ab utitur
ad sensũ suũ. et dat bibere his quos decepit et cũ quib
fornicatus est tollat uasa templi dĩ. et in ebrietur in eis.
et non dm̃ cuius. sunt. sed deoslaudat. aureos. et argenteos

Expanded text:
prophetarum; et testimoniis divinae Scripturae abutitur ad sensum suum; et dat bibere his quos decipit, et cum quibus fornicata est: tollat vasa templi Dei, et inebrietur in eis: et non Deum cujus vasa sunt, sed deos laudet aureos et argenteos
Abbreviated transcription (Latin):
quod utrumq seruis dĩ non conuenit. Tunc nabu chodo¬
nosor repletus est furore. et aspectus faciei illius cõmuta¬
tus est. In quibus dam psalmis tituli p̃notatur: ꝓhis qui
cõmuta buntur. Sermo igitur cõmutationis ambigius
est. et debono in malum et demalo in malum. Neq enim
cõmutatio uultus nabor chodonosor bonȩ parti poterit
coaptari. Licet quidam et inscriptionẽ psalmorũ de
bono ad malum referant. quod hii qui naturaliter de
batione mentis et furore mutati sunt. Et accepit ut suc¬
cende retur fornax septu plum. quam incendi con sue¬
puerorum consumere corpora. Sed furor. et ira quae
in saniae proxima est. modum tenere non potest. et uult
eos maltiplicis poenȩ comminatione terrere. quos paratos uide¬
bat admortem. Et comfestim uiti illi cuncti cumbracis
suis ectiaris. et dlatiamentis. et uestibus missi sunt in mediũ

Expanded text:
quod utrumque servis Dei non convenit. Tunc Nabuchodoquod utrumque servis Dei non convenit. Tunc Nabuchodonosor repletus est furore, et aspectus faciei illius commutatus est. In quibusdam psalmis tituli praenotantur: Pro his qui commutabuntur. Sermo igitur commutationis ambiguus est, et de bono in malum, et de malo in bonum. Neque enim commutatio vultus Nabuchodonosor bonae parti poterit coaptari. Licet quidam et inscriptionem Psalmorum de bono ad malum referant: quod hi qui naturaliter debus perturbatione mentis et furore mutati sunt. Et praecepit ut succenderetur fornax septuplum, quam incendi consuepuerorum consumere corpora: sed furor et ira quae insaniae proxima est, modum tenere non potest. Et vult eos multiplicis poenae comminatione terrere, quos paratos videbat ad mortem. Et confestim viri illi vincti braccis suis, et tiaris, et calciamentis, et vestibus, missi su
Abbreviated transcription (Latin):
nis ardentis et d& manibus tuis rex liberare. Unde se puta¬
uerat terrere pueros. inde cernit in eis materiam fortitu¬
dinis. Nec in loꝰgum differunt. sed pre sens sibi pollicentur
auxilium dicentes. ȩcce enim ds̃ noster quem colimus. et¬
statuam aureami ipse nos et deeo quod minaris incendio et
d& uis potest manibus liberare. Quodsinoluerit: pulchre¬
ad id quod dixerat potest eripere nos. non intuleͫ. ontra¬
riũ sinon potuerit sed si noluerit. ut non in possibilitatis dĩ
sed uoluntatis sit siperierint. Notũ tibi sit rex quia deos
tuos non colimus. & statuam aureã quam erexisti non ad¬
oramus. Siue statuã ut sim machus. siue imaginem aureã
ut ceteri transtulerunt uoluerimus legere. cultores eã dĩ
ad orare non debent. Ergo iudices et principes sȩculi qui
imperatorum statuas adorant & imagines. hoc se facere
in tellegant. quod trespueri facere nolentes placuerunt
dõ. Et notanda proprietas. deos coli imaginem dicunt ad orari

Expanded text:
nis ardentis, et de manibus tuis, rex, liberare. Unde putaverat se terrere pueros, inde cernit in eis materiam fortitudinis. Nec in longum differunt, sed praesens sibi pollicentur auxilium dicentes: Ecce enim Deus noster quem colimus, s, ipse nos et de eo, quod minaris incendio, et de tuis potest manibus liberare. Quod si noluerit: Pulchread id quod dixerant: Potest eripere nos, non intulit contrarium, si non poterit, sed si noluerit: ut non impossibilitatis Dei, sed voluntatis sit, si perierint. Notum tibi sit, rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream quam erexisti, non adoramus. Sive statuam, ut Symmachus, sive imaginem auream, ut caeteri transtulerunt, voluerimus legere, cultores Dei eam adorare non debent. Ergo judices et principes saeculi, qui imperatorum statuas adorant, et imagines, hoc se facere intelligant, quod tres pueri facere nolentes placuerunt Deo. Et notanda proprietas, deos coli, imaginem adorari dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ que desiderat. iste nubes efficitur. ad quamꝰ ueritas
dĩ peruenit. et
super scõs pluere consueuit
Repletusq scientie multitudine. habet multas aquas
incor de suo tenebro sal et inuolutas caligine. quam sõ¬
lus moy ses in grẽditur & loquitur dõ fatie ad fatiem.
Dequo scriptum est posuit tenebras latibulum suum. Tibi ds̃
patrum meorum confiteor. teq. laudo. Nesmudeatur
meriti quod im petrauit. refert adiustitiam et ad uerita¬
tem dĩ. qui seminis eorum &iam in captiuitatem misere¬
tur. Et nunc ostendisti mihi quȩ rogauimus te.
Quod quartuor rogant uni ostenditur. ut ad roganti¬
am fugiat nesolus im petras se uideatur. et agat gratias
quod misterium somni solus audierit Sapientes baby¬
toribus de precatur. et non uult pirire eos propter quos
fuerat piriturus. Inueni hominẽ defiliis transmi gratio¬
nis uide. quĩ solutionem regi adnuntiet. Dĩ grãm ad suã¬

Expanded text:
quaeque desiderat, iste nubes efficitur, ad quam veritas quaeque desiderat, iste nubes efficitur, ad quam veritas Dei pervenit, et quae super sanctos pluere consuevit: repletusque multitudine scientiae, habet multas aquas in corde suo tenebrosas et involutas caligine, quam solus Moyses ingreditur , et loquitur Deo facie ad faciem, de quo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Tibi Deus patrum meorum confiteor, teque laudo, qumeriti, quod impetravit, refert ad patrum justitiam et ad veritatem Dei, qui seminis eorum etiam in captivitatem miseretur. Et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te, etc. Quod quatuor rogant, uni 631 ostenditur: ut et arrogantiam fugiat, ne solus impetrasse videatur, et agat gratias, quod mysterium somnii solus audierit. Sapientes Babytoribus deprecatur, et non vult eos perire propter quos fuerat ipse periturus. Inveni hominem de filiis transmigrationis Jud
Abbreviated transcription (Latin):
pse reuelat profunda et abscondita. et nouit intenebris con¬
stituta. et lux cum eo est. Cui ds̃ reuelat profunda et potest
iste habitante in sespũ dĩ scrutatur &iam profunda dĩ. et in
pro fundo anime hieȩ fodit altissimos puteos. et omnem terrã
egerit quȩ profundas aquas operire consueuit. seruatq.
mandatum dicens. bibe aquas detius uasis. et deputeorũ
tuorum fonte: quodq sequitur. nouit intenebris consiituta
et lux cum eo est: tenebre significant ignorantiam. Lux
scientiam atq doctrinam. Itaq dm̃ ut peruersa non
celant. itarecta ambiunt. atq circundant. Siue ita¬
interpretandum est. quod tenebro se mystica queꝗ et pro¬
funda sugnificent: Iuxta illud quod legimus in pro uerbi is.
In telleget quoq parabolam. et tenebro sum sermonem.
Hoc ipsum significat quod inssalmis legimus. tenebrosa aqua
in nubibus aeris. Qui enim ad excełsa conscendit et terra¬
na de serens instar auium tenuissimum aerem & ȩtheria

Expanded text:
pse revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta, et lux cum eo est. Cui Deus revelat profunda, et potest  XI, 33, iste, habitante in se Spiritu, scrutatur etiam profunda Dei, et in profunda animae suae fodit altissimos puteos, et omnem terram egerit, quae profundas aquas operire consuevit: servatque mandatum Dei, dicens: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fonte . Quodque sequitur: Novit in tenebris constituta, et lux cum eo est: tenebrae significant ignorantiam, et lux scientiam atque doctrinam. Itaque Deum ut perversa non caelant, ita recta ambiunt, atque circumdant. Sive interpretandum est, quod tenebrosa mystica quaeque et profunda significet, juxta illud quod legimus in Proverbiis: Intelligit quoque parabolam, et tenebrosum sermonem, hoc ipsum significat quod in Psalmis legimus: Tenebrosa aqua in nubibus aeris Ps. XVII, 12. Qui enim ad excelsa conscendit, et terrena deserens, instar avium tenuissimum aerem et aetherea
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ̃ ueritatis subueni& iudicatis
Falsus inoe caret honore.
Oñis auarus nuliẽ tarus.
Bonis tribuere ẽ eninuere.
Qui ñ potest ieumare discatelemosu
Melius ẽ int̃dũ dormire. qͣmdiabolo:¬

Expanded text:
erbum veritatis subveniet iudicatis. Falsus in ore caret honore. Omnis avarus nulli est carus. Bonis tribuere non est minuere.Qui non potest ieiunare, discat elemosiMelius est interdum dormire quam diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
ad bellum multis auxiliis & fortibus nimis. & non poterunt
resistere antiochi consiliis fraudulentis. qui simulabit pacẽ
cum sortris filio. a comedet panem cũ eo & postea occupabit
aegiptũ. Nrĩ aut̃ scđm superiorẽ sensũ interp̃tantur om̃a de¬

Expanded text:
ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis, et non potuerunt ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis, et non potuerunt resistere Antiochi consiliis fraudulentis; qui simulavit pacem cum sororis filio, et comedit cum eo panem, et postea occupavit Aegyptum. Nostri aut
Abbreviated transcription (Latin):
gente id est populo uidȩ orum. & tam humilis erit. atedespectus. ut ei
cipatum & brachia pugnantis populi romani expugnentur ab eo & con¬
terentur. & hoc faci& quia simulabit seesseducẽ foederis. hoc estlegis.
& testamentidĩ. & ingredietur urbes ditissimas. &  faciet quȩ non
fecerunt patres cius. & patres patrum illius. Nullus enim iudeorum
cogitationes scoꝵ iniit consilium. faci&q. uniuersa usq ad tempꝰ.
donec eũ dĩ uoluntas facere ista ꝑmiserit. Et concitabitur forti¬
tudo cius. & cor eius aduersum regẽ austri in exercitu magno.
& rex austri prouocabitur adbellum multis auxiliis & portibus
nimis & non stabunt. quia inibunt aduersus eum consilia: & come¬
dentes panẽ cum eo conterent illiũ exercitusq. eius obprimetur.
&cadent interfeoti plurimi. Nȩc porphirius interp̃tatur de anti¬
ocho qui aduersum ptolomeũ sororissuae filium profectus est cum
exercitumagno. sed & rex austri. id est duces ptolomei prouoca bunt

Expanded text:
gente, id est, de populo Judaeorum, et tam humilis erit atque despectus, ut ei cipatum, et brachia pugnantis populi Romani expugnentur ab eo, et conterantur: et hoc faciet quia simulabit se ducem esse foederis, hoc est, Legis et Testamenti Dei. Et ingredietur urbes ditissimas, et faciet quae non fecerunt patres ejus, et pacogitationes sanctorum inibit consilium, facietque universa usque ad tempus: donec eum Dei voluntas facere ista permiserit. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversus regem Austri in exercitu magno. Et rex Austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversum eum consilia. Et comedentes panem cum eo conterent eum: exercitusque ejus opprimetur, 714 et cadent interfecti plurimi. Haec Porphyrius interpretatur de Antiocho, qui adversus Ptolemaeum sororis suae filium profectus est cum exercitu magno. Sed et rex Austri, id est, duces Ptolemaei provocati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
una. He non frustra et absq inspiratione di angelum respon¬
disse manifestum est. Quȩ obseruatio cautã atq sollici¬
tã uidetur expetere rationem. Ut lector diligenter adtendat.
quod sentimus uixta aliam expositionem. quae in presen¬
ti lectione uersatur. In eo quod angelus dnĩ ait ab exitu
sormonis ut respondeatur. et aedificetur hierusalem usq
ad cristum ducem. Non alios arbitramur quã principes
qui post hanc prophetiam et reuersionẽ debabilone iudaico

Expanded text:
una. Haec non frustra et absque inspiratione Dei Angelum respondisse manifestum est. Quae observatio cautam atque sollicitam videtur expetere rationem, ut lector diligenter attendat, quod sentimus, juxta aliam expositionem, quae in praesenti versatur lectione, in eo quod Angelus ait: Ab exitu sermonis ut respondeatur et aedificetur Jerusalem usque ad Christum ducem, non alios arbitramur quam principes, qui post hanc prophetiam, et reversionem de Babylone Judaico
Abbreviated transcription (Latin):
ulai. Proquo aquila transtulit suꝑ ubal ular theo do¬
tion. suꝑubal Sim machus. suꝑ palude̾m ulai. Septua gnita
habentes singulȩ expropripus cansis origtnes nominum. Etleuaui.
oculos meos & uidi. Quant uis insom nł uicdeantur quȩ uidentur.

Expanded text:
Ulai. Pro quo Aquila transtulit, super Ubal Ulai: Theodotio, super Ubal; Symmachus, super paludem Ulai; Septuaginta, habentes singulae ex propriis causis origines nominum. Et levavi oculos meos et vidi. Quamvis in somnis videantur, quae videntur
Abbreviated transcription (Latin):
et alios perr̃o inuadant. catenis ligari. Hec est iuter pretatio
sententiȩ altissim. quȩ peruenit super dominum meum regem.
mum territi. Diuq in fert. Regnum tuum tibi manebit.
postquam cognoueris potestatem cẽ celestem. Vn de hii qui
historiȩ contra dicunt et uolunt diabolo reddi pristinam

Expanded text:
et alios ferro invadant, catenis ligari. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae pervenit super Dominum meum regem: mum territi. Denique infert. Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Unde hi qui historiae contradicunt, et volunt diabolo reddi pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
disset rexsatis contristatusest & pdamhele posuit cor ut libe¬
tarees. Intellexit sepropria pesponsione deceptini. Et quod
causa inlidiariuns esset inuudia. Etaq. ne contrasuam legem
facere iuderetur non aue toritate regia. sed ratigne. atq
consilio mlt danchelemi dediscrinune liberare. Et intan¬
tum nititur. & labon. ut rex poten tssimul usꝙ adło¬
lis occasum cibum uon cpiet. Et illis tanta in malo perti¬
natia est.ut nec uolui fate regis moueantur. nec in iuria
iri aut illi intellegentes regen dicerunt ei. Scito rex
quia lex medorum est atq ꝓerdarun. ut omne decretum
quod constituit rex nonliceat inmutari. Dicut rex intel

Expanded text:
disset rex, satis contristatus est, et pro Daniele posuit cor ut liberaret eum. Intellexit se propria responsione esse deceptum: et quod causa insidiarum esset invidia. Itaque ne contra suam legem facere videretur, non auctoritate regia, sed ratione atque consilio vult Danielem de discrimine liberare. Et intantum nititur, et laborat, ut rex potentissimus usque ad solis occasum cibum non accipiat: et illis tanta in malo pertinacia est, ut nec voluntate regis moveantur, nec injuria. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scito, rex, quia lex Medorum est atque Persarum, ut omne decretum, quod constituerit rex, non liceat immutari. Sicut rex intel
Abbreviated transcription (Latin):
EX. NUMQUID CONSTITUSTI UT Omnis homo quipo¬
garet quem quam dedus et hominibus asq ad dies tri¬
rit. uerbo suo teneatur. nealiter super danihele fatiat
quam locutus rest. UeRUs SeRMO iixta decretum
moedorum: atq ꝑsarum quod preuetari non licet.
rebrius ad notanus. ubicumq. dicitur regnum moe¬
dorum. atq. per sapum. ut soluanius diffi cillimam questi¬
onem qua nunc sub dario: Munc sub cyro danihel fuis¬

Expanded text:
Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo qui roRex, numquid non constituisti, ut omnis homo qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies tririt, verbo suo teneatur: ne aliter super Danielem faciat quam locutus est. 660 Verus est sermo juxta decretum Medorum atque Persarum, quod praevicari non licet. Crebrius annotamus, ubicumque dicitur regnum Medorum atque Persarum: ut solvamus difficillimam quaestionem, qua nunc sub Dario, nunc sub Cyro Daniel fuis
Abbreviated transcription (Latin):
lorum saper centum iuginti animas credentium sp̃s sc̃s
descen dit incenaculo. Et nunc danihel regis iussa contempnes.
& in dõ habens fidutian. non orat in humi liloco. sed u excelso.
et fenestras aperit contra hierusalem. ubi erat uisio paces.
Arat autem secundum preceptum dĩ dictaq: salomonis. qui
contra tem plum orandum et̃ memorauit. Tria aut̃ itempora
quib dõ flectenda sunt genua. tertiã hora. & sexta. & nonã
aecclesi astica traditio Mtellegit. Deniq tertia hora descen
orationem ascendit cenacelum. Nonapetrus. et iohan nes
gebant ad templum. Uiri igitur illi curiosius inquiren¬
tes. inuenerunt dani helem orantem. et obsecrantem dm̃ suũ
Exhoc loco discimus netẽmere nos offeramus periculis. sed quan¬
tum in nobis est. insidias delinemus. Unde & damhel non
inforo. non in plateis. fatiebat contra regis imperium. sed in ab¬
scandito. & domi. neueridĩ omnipotentis uissa negleger&

Expanded text:
lorum super centum viginti animas credentium Spiritus sanctus lorum super centum viginti animas credentium Spiritus sanctus descendit in coenaculum . Et nunc Daniel regis jussa contemnens, et in Deo habens fiduciam, non orat in humili loco, sed in excelso: et fenestras aperit contra Jerusalem, ubi erat visio pacis. Orat autem secundum praeceptum Dei, Dictaque Salomonis, qui contra templum orandum esse admonuit. Tria autem sunt tempora quibus Deo flectenda sunt genua: tertiam horam, sextam et nonam ecclesiastica traditio intelligit. Denique tertia hora descendorationem ascendit in coenaculum . Nona, Petrus et Joannes pergebant ad templum . Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem, et obsecrantem Deum suum: Ex hoc loco, discimus, ne temere nos offeramus periculis: sed quantum in nobis est, insidias declinemus. Unde et Daniel non in foro, non in plateis faciebat contra regis imperium: sed in abscondito, ut veri Domini Dei omnipotentis jussa non negligeret.
Abbreviated transcription (Latin):
amaptiac id est peccata appellat. Dixerunt ergo uiri illy non
sui. Felix conuersatio in qua inimici nullam repperepint oc¬
casionem. nisi in legitimis dĩ. Tunc principes. & satra pę subripu¬
crunt regi. et sic locuti sunt. Pulchre dixit subripuerunt
Non eium hoc locuti sunt quod agere cogitabant. sed per honorẽ
regis immico moliuntur insidias. Nunc itaq rex confirma
sententiam & scribe decretum. ut non inmutetur quod statu
tum est amoedis. atq persis. ꝑspicuum fit qđ supra dixi¬
mus unum regnum fuisse subdario. et cyro moedorum atq
per sarum. Quod cum danihel comperisset. idest consti¬
tutam legem in gressus est domum suam. & fenestris apertis
incena losuo contra hierusalem. tribus temporib indie flec¬
tebat ienuasua. Deomni scriptura scã celeri memoria con
gre gandum . ubi. ãaMtã. quae latinȩ dicuntur maeniana.¬
ł tecta siue solaria. & anasaiã id est cenacula legerimus.
Nam & dñs nr̃ pascha celebrat incenaculo. & inactibus aposto¬

Expanded text:
 id est, peccata appellat. Dixerunt ergo viri illi: Nonsui. Felix conversatio in qua inimici nullam reperiunt occasionem, nisi forte in legitimis Dei. Tunc principes, et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei. Pulchre dixit, surripuerunt: Non enim hoc locuti sunt, quod agere cogitabant, sed per honorem regis, inimico moliuntur insidias. Nunc itaque, rex, csententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statum est a Medis atque Persis. Perspicuum fit  Al. sit quod supra diximus, unum regnum fuisse sub Dario et Cyro Medorum atque Persarum. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam, et, fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem, tribus temporibus in die flectebat genua sua, gregandum est, ubi δώματα, quae Latine dicuntur menia vel tecta, sive solaria, et ἀνώγαια, id est, coenacula legerimus. Nam et Dominus noster Pascha celebrat in coenaculo : et in Actibus Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
estadehominibus pertimescit. Oł signat aũt & anulo optinatum
suorum. nequid suspicionis contra cos habere uiderctur. Et abut
rex in domum suam. & dormiit incenatus. cibiq non sunt inlati¬
ut cibum nec die. nec nocte caper&. somnum oculis non conceder&.
sed cum pereditante ꝓpheta. ipse penderet affectu. Siaut rex
nesciens dm̃ hoc facit ꝓaltero quem uult dicrimine liberari. quanto
magis nos propetcatis propriis. inaedia & uigilus. debemus dm̃ ad
dementiam flectere : Tunc pͣrimo diluculo consurgens. festinus

Expanded text:
est; de hominibus pertimescit. Obsignat autem et annulo optimatum est; de hominibus pertimescit. Obsignat autem et annulo optimatum suorum, ne quid suspicionis contra eos habere videretur. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, etut cibum nec die nec nocte caperet; somnum oculis non concederet: sed cum periclitante propheta ipse penderet affectu. Si autem rex nesciens Deum, hoc facit pro altero, quem vult de discrimine liberari: quanto magis nos pro peccatis propriis inedia et vigiliis debemus Deum ad clementiam flectere. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus
Abbreviated transcription (Latin):
legabat principes acculart propter inuidiam. sic& illi
intellegebant regis animum quod uell& damhelen
depresenti morte crutre. Unde iuxta legem moedõrũi
atq. ꝑsarum dicunt regis uissa non posse iprita flere.¬
ixit ꝙ rex danihdi Ds tuus quẽ semꝑ colis. ipse liberabit te
edit multitudini: et consentientibus aduerul mortẽ
amici non aud& ne gare. Quodq ipse obtinere non
potuit. dĩ tradit potentia e. Mec ambiguae loquitur.
ut dicat sipotuerit liberare e. sed audaeter & considen¬
ter. ds inquid tuus quem colos semꝑer: ipseliberabit te.
tudierat enim tres pueros qui inferioris adani hele građ
erant. flammas uicisse cbaldaicas. & daniheli multa
mysteria renclata. Unde & diligebat cum hominemq
captiuum habebat in honore maximo. allatusq est lapis uñ.
xpositus est super boslaxi. quem obsignauit rexanulo
quo os laci eiidebatur. nequid contra danihelem moliantur
inimiti. Credit enim eum dĩ potentiae. Et qui deleonibus securus

Expanded text:
ligebat principes accusare propter invidiam: sic et illi intelligebant regis animum, quod vellet Danielem de praesenti morte eruere. Unde juxta legem Medorum atque Persarum, dicunt regis jussa non posse fieri irixitque rex Danieli: Deus tuus quem colis semper, ipse liberabit te. Cedit multitudini, et consentientibus adversariis, mortem amici  Al. inimici non audet negare: quodque ipse obtinere non potuit, Dei tradidit potentiae. Nec ambigue loquitur: ut dicat, si potuerit liberare te; sed audacter, et confidenter: Deus, inquit, tuus quem colis semper, ipse te liberabit. Audierat enim tres pueros qui inferioris a Daniele gradus erant, flammas vicisse Babylonias; et Danieli multa mysteria revelata, unde et diligebat eum, hominemque 661 captivum habebat in honore maximo. Allatusque est lapis unus, et positus super os laci, quem obsignavit rex annulo quo os laci claudebatur: ne quid contra Danielem moliantur inimici. Credidit enim eum Dei potentiae: et qui de leonibus securus
Abbreviated transcription (Latin):
contritum et humiliatum ds non dispicit. sunt qui alium
ueliitt spin homine excepto spũ scõ. et alian animam. Sed

Expanded text:
contritum et humiliatum Deus non despicit , sunt qui alium velint esse spiritum in homine, excepto Spiritu sancto, et aliam animam. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
non ledatur. Quod aut̃ ait. non oportet nos dehacre respon¬
dere tibi ille sensus est: non debes audire uerb&: quorum
iam rebus ipsis probabis fortudint̃. atq constantiam.
Ecce enim ds̃ noster quem colimus potest nos de camino ig

Expanded text:
non laedatur. Quod autem aiunt: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ille sensus est: non debes audire verba, quorum jam rebus ipsis probabis fortitudinem atque constantiam. Ecce enim Deus noster quem colimus, potest eripere nos de camino ig
Abbreviated transcription (Latin):
acdificatam marmore. tantȩq magintudinis acpulcritudi nis. ut usq
in presens noua esse udeatur. In eaq regum. persarum. atq ioedorũ
conduntur reliquiȩ. & custos. siue Aedituus. acsercerdos eius dem
loci uideus est. Cum essem insusis castro. dlonquo castrum sit
t dixinus metropolis. et potentissima. seđ quo tan¬
taa d firmitate aedificata ut castium esse uide¬
uratur. Uidi autem inuisione esse me suꝑ peͣstã

Expanded text:
aedificatam marmore, tantaeque magnitudinis et pulchritudinis, ut usque aedificatam marmore, tantaeque magnitudinis et pulchritudinis, ut usque in praesens videatur esse nova. In eaque regum Persarum atque Medorum conduntur reliquiae, et custos sive aedituus, ac sacerdos ejudem loci Judaeus est. Cum essem in Susis castro. Non quo castrum ipsat urbs, ut diximus, metropolis et potentissima, sed quo tanta firmitate aedificata, ut castrum esse videatur. Vidi autem in visione me esse supe
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo regnilquȩ est super om̃e celum : hbe dexp̃i imperie¬
quod sempernum est Hucus orie siuisuerbi . Istius uer¬
multum cogitationibus meis conturbabat t faties mea muteta
est in me. Uerbum aut̃ incorde meo rescruaui: Plactenas lib̾
danihelis caldaico.syriacoq sermone conscriptus est. cetera quȩ
sccuntur usq ad finem uoluminis hebraace logiiuf.
NNOTETIO REBA BALTHASMR
Aregis uisio apparuit mihi. Post duos ainos superioris reuelationis¬
hiȩc iusio: Illa enim in primo anno balthasar. hȩc intercio cernit᷑:
Unde inferty post id quod uderam inprincipio. Uidi inuisione mea
cum essem insusis castraᷤ quod est inaelam regione. siue ut simma
ut ab abylone. BaBIAVMRI et abelam. helamite. Eroqua septua gin¬
ta elemaydem regionem ragiona inter p̃tatisunt.
Susae autem metropolis est regionis aclemitarum. inqua dani hol.
secundum historiam iosephi turrem extruxit excelsam & quadro

Expanded text:
magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur pmagnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur pernum est. Huc usque finis verbi. Istius vermultum cogitationibuest in me, verbum autem in corde meo conservavi . Hactenus liber Danihelis Csequuntur usque ad finem voluminis, Hebraice legimus. Anno tertio regni Balthasar regis, visio apparuit mihi. Ego Dahaec visio. Illa enim in primo anno Balthasar: haec in tertio cernitur. Unde infert: Post id quod videram in principio. Vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam regione Vulg. civitateut a Babylone, Babylonii, et ab Elam, Elamitae, pro qua Septuaginta Elimaidem regionem interpretati sunt. Susis autem metropolis est regionis Elamitarum, in qua Daniel secundum historiam Josephi, turrim exstruxit excelsam, et quadro
Abbreviated transcription (Latin):
siceremonias mitare con&ur. et eleuetur super omne quod
dicit̾ ds̃ se religioĩcuncta suã subiciens potestati: Et tra dentur
in manus eius usq ad tempus et tempora. & dimidiumtẽporis:
empus: annum significat. Tempora uixta hebraicisermonis
pro prietatem. qui & ipsi dualem numerum habent: duos annos
pre sigarant. Pimidium aut̃ temporis: sex menses. quibus st ĩ
potestati anti xp̃i permitendisunt. ut condenpnentur uidei.
qui non credentes ueritati. susceperunt mendatium.
Dequo tempore. & saluator in euangelio loquitur. Nisi ad¬
breuati fuissent dies illi nequaquam salua esset ulla caro.
H en conuenire he tempera antiocho. inextre nia. uisi
dicemus: Et iuditium sedebit ut auferatur perentꝰ
conteratur. et dispereat usq infinem: Hoc de artaxp̃o
decornu parnulo quod grandia loquebatur. quia regnum eius
Sdestruendumsit inperpetuam. Regnum aut & potestas et

Expanded text:
et caeremonias mutare conetur, et elevetur supra omne quod et caeremonias mutare conetur, et elevetur supra omne quod dicitur Deus, religionem cunctam suae subjiciens potestati. Et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium temporis. Tempus, annum significat. Tempora, juxta Hebraici sermonis proprietatem, qui et ipsi dualem numerum habent, duos annos praefigurant. Dimidium autem temporis, sex menses: quibus sancti potestati Antichristi permittendi sunt, ut condemnentur Judaei, qui non credentes veritati, susceperunt mendacium. De quo tempore et Salvator in Evangelio loquitur. Nisi abbreviati essent dies illi, nequaquam salva esset omnis caro . Non convenire haec tempora Antiocho, in extrema visione dicemus. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finem. Hoc de Antichristo, id est, de cornu parvulo, quod grandia loquebatur, quia regnum ejus destruendum sit in perpetuum. 672 Regnum autem et potestas, et
Abbreviated transcription (Latin):
rumpetur. Hoc cui potest hominum conuenire. pespondeat
porphirius. Aut quis iste tampotens sit. qui cornuparuum
qũe antiochum interp̃tatur fregerit. atq contri uerit . &¬
Si responderit antiochi principes aiuda machabeor
suisse superatos. docere debet quomodo cumi nubibus cȩ ueniat
quasi faliuis bominis. & osferatur uetusto dierum. & detur ei
enis eterna sit. quae nullo fine claudatur. Hȩ bestiȩ magię
suere terrena. Omne enim quod deterra est: r euertitur inter¬
ran Sci autẽ nequaquam habebunt terrenum regnum. sed
cacleste. Cessat ergo mille annorum fabula: Et obtinebunt
intelle gtur. doceat qui ista contendit. quomodo regnum
cortan perpetuuisit  Et sermones contra excelsum loqu&e ur
an quidĩ ad sumit potentiam. uerba quoq diuinȩ sibi ue di¬
ooi magestatis. Et scõs altissini contera. et patabit quo d posit
mutare tempora & leges. Preliabitur enim antixps contia
scos & superabit eos intantumq erigetur superbia: ut leges di.

Expanded text:
r, etc. Hoc cui potest hominum convenire, respondeat Porphyrius: aut quis iste tam potens sit, qui cornu parvulum, quem Antiochum interpretatur, fregerit atque contriverit? Si responderit Antiochi principes, a Juda Machabaeo fuisse superatos, docere debet quomodo cum nubibus coeli veniat, quasi filius hominis, et offeratur vetusto dierum, et detur eiejus aeterna sit, quae nullo fine claudatur. Hae quatuor bestiaefuere terrena. Omne enim quod de terra est, revertetur interram : sancti autem nequaquam habebunt terrenum regnum, sed coeleste. Cesset ergo mille annorum fabula. Et obtinebunt intelligitur, doceat qui ista contendit, quomodo regnum eorum perpetuum sit. Et sermones contra excelsum loqueturut qui Dei assumit potentiam, verba quoque divinae sibi vendicet majestatis. Et sanctos altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges. Praeliabitur enim Antichristus contra sanctos, et superabit eos: in tantamque erigetur superbiam, ut leges Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Qum tum: xerxen filium darii. sextum: artabanum. septimum.
xerxen. Nonum. sogdianum. Decimum. darium cogm̃to
notoñ. Undecimum: artaxersen. qui appellatus est. ANE

Expanded text:
intum, Xerxem filium Darii: sextum, Artabanum: septimum, Xerxem: nonum, Sogdianum: decimum, Darium cognomento νόθον: undecimum, Artaxerxem, qui appellatus est