comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amort̃ iuuenis quoscũq potuit. p̃cib &e ꝑmissis
ianere attraxit &e querimoniã desolationis
manifeste ꝑmulgauit. sic er corda multorꝓ ad
cõpassionẽ deiectionis illiꝰ inclinauit. Norm annor
plures ei nimis fauebant. & eundẽ sibi p̃fenre ue¬
ment᷑ optabant. Unde ñ nulli potentẽ sceptrito
qͥ tunc dñabat᷑ eis offendebant. seseq suspectospi¬
rib modis faciebant. Prȩcipue rodbtꝰ beles mensi
colens amiciciã & familiaritatẽ quã erga ducẽ ha¬
erat. & ingenti potentia qͣ suꝑ maximos nor mann
sub eo floruerat : inclitũ exulẽ ducis filiũ aduiuas
totis nisib satagebat. Int̾ eos ueredarii freqra
discurrebant & impigri cursores utroꝵq: ardi
sib uicissim reserabant. dic alternis cohortation
mutuo sese rodbtꝰ &e helias õfortabant. & dep¬
henda sobole ducis obnixe tͣctantes laboraban
udouicũ regẽ francoꝵ. & guilłmũ ducẽ pict¬

Expanded text:
Ad amorem juvenis quoscunque potuit precibus et promissis Ad amorem juvenis quoscunque potuit precibus et promissis vivaciter attraxit, et querimoniam desolationis ejus manifeste promulgavit, sicque corda multorum ad compassionem dejectionis illius inclinavit. Normannorum plures ei nimis favebant, et eumdem sibi praeferre vehementer optabant. Unde nonnulli potentem sceptrigerum, qui tunc dominabatur eis, offendebant, seseque suspectos pluribus modis faciebant. Praecipue Rodbertus Belesmensis, recolens amicitiam et familiaritatem quam erga ducem habuerat et ingentem potentiam qua super maximos Normannorum sub eo floruerat, inclytum exsulem ducis filium adjuvare totis nisibus satagebat. Inter eos veredarii frequenter discurrebant, et impigri cursores utrumque arcana sibi vicissim reserabant. Sic alternis cohortationibus mutuo sese Rodbertus et Helias confortabant, et de provehenda sobole ducis obnixe tractantes laborabant. Ludovicum regem Francorum, et Guillelmum ducem Pict
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ cõprȩhendi p̃cepit & ad hoc ꝑagendũ rodħ¬
ũ de bellocãpo uice comitẽ archarũ ad sc̃i sidonii
istrũ repente destinauit. Prȩfatꝰ ꝓconsul dñico
ane cũ illuc aduenisset. ipsũq popłs in eccła subiti
dens obstupuisset. quãuis helias pedagogus infantis
bsens fuisset. ꝑ necessarios tñ amicos puer dormiens
plecco repent̾e sublatꝰ ẽ: & manib quȩrentiũ ne
ũ patre suo uinclis innecteret᷑ subtractꝰ ẽ. Helias
utt̃ hec audiens amabilẽ albeolũ festinant̃ qͣsiuit.
nuentũq diligent᷑ in exilio int̾ exteros enutriuit.
ecmes gͥ costrũ heliȩ dñio regis subegit. qd post modũ
& suilłmo de guarenna c̃sobrino eꝰ donauit. ut libi
belit̃ cohererẽt & in imiois ꝑtinacit᷑ nesisteret¬
ias u ꝑ diuersa fugitans puerũ seruauit & usq
d pubẽrtatis annos ut ꝓpã sobolẽ educauit. Der
urmas illũ regiones circũduxit. optimatibus
ultis & nobilib oppidanis elegantiã eiꝰ ostendit.

Expanded text:
ndi praecepit, et ad hoc peragendum Rodbertum de Bello Campo, vicecomitem Archarum, ad Sancti Sidonii castrum repente destinavit. Praefatus proconsul dominico mane cum illuc advenisset, ipsumque populus in ecclesia subito videns obstupuisset, quamvis Helias paedagogus infantis absens fuisset, per necessarios tamen amicos puer dormiens de lecto repente sublatus est, et manibus quaerentium, ne cum patre suo vinculis innecteretur, subtractus est. Helias autem, haec audiens, amabilem albeolum festinanter quaesivit, inventumque diligenter in exsilio inter exteros enutrivit. Vicecomes igitur castrum Heliae dominio regis subegit, quod postmodum rex Guillelmo de Guarenna, consobrino ejus, donavit, ut sibi fideliter cohaereret, et inimicis  per diversa fugitans, puerum servavit, et usque ad pubertatis annos ut propriam sobolem educavit. Per plurimas illum regiones circumduxit, optimatibus multis et nobilibus oppidanis elegantiam ejus ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
edit .s. munitione omninio destruxit. unde uicinis pagen¬
sib & uiatorib ingens exultatio fuit.  Sornacũ
ꝙ̃ uꝑ materna obsedit & obosessos penur a panus
ualze coartauit. Illuc quippe hugo de creceio filiꝰ
glndonis rubri tenebat nec ꝓiussione regis gu¬
dinis heredib qͥ calũnabant᷑ iuuraent ⁊ udis du

Expanded text:
dedit, sed munitionem omnino destruxit. Unde vicinis pagendedit, sed munitionem omnino destruxit. Unde vicinis pagensibus et viatoribus ingens exsultatio fuit. Gornacum etiam super Maternam obsedit, et obsessos penuria panis valde coarctavit. Illud quippe Hugo de Creceio filius Guidonis Rubri, tenebat, nec pro jussione regis Guarlandinis haeredibus, qui calumniabantur illu
Abbreviated transcription (Latin):
securior ĩa regni uirga baiulans caput extulit
ẽ dexterã in seditiosos leuau it. In pͥmis itaq pusaciũ
obsedit. & hugonẽ bellũ s iniquũ militari robore
cohercuit. Ibi latrones & exleges specialẽ speluncam
habebant. in audita scelera faciebant. nec ob irati re¬
gis irã & minas uel anathema pontificis a facino¬
rib se continebant. Quadã die dũ regalis manus
hugonẽ ꝑ artũ tͣmitẽ ꝑsequeret᷑. & ipse fugiens mu¬
nitionẽ in gredi niteret᷑: ansello de guarlanda pͥn¬
cipimilitiȩ francoꝵ forte obuiauit. quẽ lancea mox
ꝑcutiens subito ꝑemit. Tedbaldꝰ autẽ blesensiũ comes
obsessis suppetias uenit. & regẽ cũ suis bellica manu
recederȩ coegit. Deniq recuꝑato exercitu rex
pusaciũ rebut. & rebelles suꝑeminentiũ uirtute
copiarũ ad deditionẽ cõpulit. Tande auxiliator
ũcib obsessis peꝑcit. Ũite qͥdẽ indignis impunitatem

Expanded text:
securior jam regni virgam bajulans caput extulit, securior jam regni virgam bajulans caput extulit, et dexteram in seditiosos levavit. In primis itaque Pusacium obsedit, et Hugonem bellum, sed iniquum, militari robore coercuit. Ibi latrones et exleges specialem speluncam habebant, inaudita scelera faciebant, nec ob irati regis iram et minas vel anathema pontificis, a facinoribus se continebant. Quadam die, dum regalis manus Hugonem per arctum tramitem persequeretur, et ipse fugiens munitionem ingredi niteretur, Ansello de Guarlanda, principi militiae Francorum, forte obviavit, quem lancea mox percutiens subito peremit. Tedbaldus autem, Blesensium comes, obsessis suppetias venit, et regem cum suis bellica manu recedere coegit. Denique, recuperato exercitu, rex Pusacium rediit, et rebelles supereminentium virtute copiarum ad deditionem compulit. Tandem, auxiliatorum precibus, obsessis pepercit. Vitae quidem indignis impunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
fi mudulenti cõmilitones qui rebeluib fauebant ꝙ
impunitatẽ rapacitatis cediũq affectabant. mili¬
arẽ disciplinã subsannantes fugert᷑: sociosq ñ hostili
mnore s: dolosa tergiuersatione truert᷑. ac ad inimi¬
oe cachinnos excitandos fugere cõpulert̃. Ibi tunc
aimboldus creton qͥ pͥmꝰ in expugnatione ierłm
nressus ẽ: strenuissimꝰ miles subito ꝓhdolor occius
÷ Ricardꝰ &ẽ centurio de laqͥs ierosolimita concidit.
terũ sequenti anno ludouicus cuneos francoꝵ aggre¬
gauit. & cambleiũ suꝑ comitẽ bellimontis obsedit.
s. simili dolo delusus de suis plurib amissis cũ dedẽcore
aufugit. Plenã ꝓ tot nequitiis ultionẽ exercere ne¬
quibat. qͥa pat̃ eiꝰ achuc dũ talia gererent᷑ uiuebat:
&e nouerca eiꝰ occultis mochinationib multa ei mala
p̃struebat. & plurimos hostes in illũ neqͥt̃ armabat.
efuncto rege philippo ludouicus regnauit. ce

Expanded text:
fraudulenti commilitones, qui rebellibus favebant et fraudulenti commilitones, qui rebellibus favebant et impunitatem rapacitatis caediumque affectabant, militarem disciplinam subsannantes fugerunt, sociosque non hostili timore, sed dolosa tergiversatione terruerunt, ac ad inimicorum cachinnos excitandos fugere compulerunt. Ibi tunc Raimboldus Creton, qui primus in expugnatione Jerusalem ingressus est, strenuissimus miles, subito, proh dolor! occisus est. Richardus etiam Centurio de Laquis Jerosolymita concidit. Iterum, sequenti anno, Ludovicus cuneos Francorum aggregavit, et Cambleium super comitem Bellimontis obsedit. Sed simili dolo delusus, de suis pluribus amissis, cum dedecore aufugit. Plenam pro tot nequitiis ultionem exercere nequibat, quia pater ejus adhuc, dum talia gererentur, vivebat, et noverca ejus occultis machinationibus multa ei mala praestruebat, et plurimos hostes in illum nequiter armabat. Defuncto rege Philippo, Ludovicus regnavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
obstantib ñ optinuit p̃sertĩ qͥa lucianã uirgine
quã desponsauerat guis caroo de belloloco donauera¬
uinimatħs comes de bellomonte &e burcharbus ge
monte morentii t̃ras sc̃i dionisi martiris deuas¬
tabant. nec ꝓ regali ꝓhibitione ab incendiis a
rapinis seu cẽdib abstinebant. Nudouicus gͥ cui
pat᷑ regni tuitionẽ cõmiserat. auditis questibus
qͦs adam abbas ei flebilit᷑ effuderat: monten
morentii obsedit. & tres portas eiꝰ acrit̃ simul
impugnauit. Simon iuuenis de monte fortiqͥ
ricardo fr̃i suo in honore successerat: exercitum
francoꝵe ꝓbitate sua & alacritate corroborabat.
Hadala uero comitissa centũ milites optime insti¬
ctos regi miserat. qͥa stephanꝰ comes maritꝰ eius
ꝑegre ꝑrexerat & filios eiꝰ pͥmogenitos guilłmũs
ac teobaldũ puerilis adhuc teneritudo decinebar
nec eos militarib turmis dñari ꝑmittebat. Iano

Expanded text:
obstantibus, non obtinuit, praesertim quia Lucianam virginem, obstantibus, non obtinuit, praesertim quia Lucianam virginem, quam desponsaus, comes de Bellomonte, et Burchardus de Monte Morencii terras Sancti Dionysii martyris devastabant, nec pro regali prohibitione ab incendiis et rapinis, seu caedibus abstinebant. Ludovicus igitur, cui pater regni tuitionem commiserat, auditis questibus quos Adam abbas ei flebiliter effuderat, Montem Morencii obsedit, et tres portas ejus acriter simul impugnavit. Simon juvenis de Monteforti, qui Richardo fratri suo in honore successerat, exercitum Francorum probitate sua et alacritate corroborabat. Hadala vero comitissa centum milites optime instructos regi miserat, quia Stephanus comes, maritus ejus, peregre perrexerat, et filios ejus primogenitos, Guillelmum ac Tedbaldum, puerilis adhuc teneritudo detinebat, nec eos militaribus turmis dominari permittebat. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ duxit uxorẽ quȩ ƿeꝑit ei qͣttuor fili
hilippũ &̧ ludouicũ flore henricũ & hugonem.
nos autẽ casus ut se res humane habent plerũq
gibilis rogȩ agitatur sepe delusus ẽ. Sepius in illum
ortimates regii rebella uert ipsũq & fautores qu
pãnis & fueqͥuentib iniuriis infestauert᷑ uiueres o
patre qͥ mulitia usticiaq dui frigidus fuerat in utrosca
turgidi seiuert & p̃cepta genitoris filuiq ẽc empseni
gitur dͥa senio & infirmuitate rex philippus a repfris
fastigio deciderat. & pͥncipalis erga tirannos iuficie
rigor nimis elanguerat : ludouicus in pͥmis adceps¬
mendã tirannidẽ p̃donũ & seditiooꝵ auxiliũ trs
& parrochianis om̃ib In iuuentute sua ludo uicussi
guidonis rubei cõmitis de rupe forti desponsau
d hereditario uire cõpetentẽ comitatũ subiugans
sibi sategit. Capreosã & montẽ leherici ae bet hoo¬
tẽ aliaq oppida obsedit s : multis nobilib: illi fortio

Expanded text:
 duxit uxorem, quae peperit ei quatuor filios, Philippum et Ludovicum Florum, Henricum et Hugonem. Varios autem casus, ut se res humanae habent, plerumqugibilis rotae agitatur, saepe delusus est. Saepius in illum optimates regni rebellaverunt, ipsumque et fautores ejus damnis et frequentibus injuriis infestaverunt; vivente etiam patre, qui militia, justitiaque diu frigidus fuerat, in utrosque turgidi saevierunt, et praecepta genitoris filiique contempserunt. Igitur, quia senio et infirmitate rex Philippus a regali fastigio deciderat, et principalis erga tyrannos justitiae rigor nimis elanguerat, Ludovicus in primis, ad comprimendam tyrannidem praedonum et seditiosorum, auxilium totam et parochianis omnibus. In juventute sua, Ludovicus filiam Guidonis Rubei, comitis de Rupeforti, desponsavit, et haereditario jure competentem comitatum subjugare sibi sategit. Capreosam et Montem-Leherici et Betholcortem, aliaque oppida obsedit, sed multis nobilibus illi fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
genitricem &e fulco genuit ubillam. Sic nimi
guilłmi & sibillȩ parentela inuestigata e.
torũ iuuenis ab andegauensib expulsus ẽ: & ab extͣneis
i metu & labore suffragium poscere coactus est.
miq post multos circũitꝰ ad balduinũ flandrensem
ognatũ suũ diuertit: illiꝰq fidẽ qȩ audaciã ac admi¬
iculĩ. tẽptauit. Quẽ ille alacrit᷑ suscepit. & omne
ubsidiũ ei spopondit. & certam̃ ꝓ illo ut in seqͣntib
nemorabo usq ad mortẽ ꝑtinaciter ꝑtulit.
Inno ab incarnatione dñi mͦcͦ ix . indictione scda.
ultio diuina hoiũ scelera plurib flagellis punut

Expanded text:
genitricem, et Fulco genuit Sibyllam. Sic nimirum Guillelmi et Sibyllae parentela investigata estiterum juvenis ab Andegavensibus expulsus est, et ab extraneis cum metu et labore suffragium poscere coactus est. Denique post multos circumitus ad Balduinum Flandrensem cognatum suum divertit, illiusque fidem et audaciam ac adminiculum tentavit. Quem ille acriter suscepit, et omne subsidium ei spopondit, et certamen pro illo, ut in sequentibus memorabo, usque ad mortem pertinaciter pertulit. Anno ab Incarnatione Domini 1109, indictione II, ultio divina ho
Abbreviated transcription (Latin):
rogerio abbate sc̃i ebrulfi petier̃t & duodecim
non achos ad c̃struendũ apud nogionẽ cenohiuar
ominati postulauert̃. Illuc itaq totidẽ fr̃s cum
fato abb̃e .iii. idꝰ octabris c̃uenert. ibiq in deserte

Expanded text:
a Rogerio, abbate Sancti Ebrulfi, petierunt, et duodecim a Rogerio, abbate Sancti Ebrulfi, petierunt, et duodecim monachos ad construendum apud Nogionem coenobium nominatim postulaverunt. Illuc itaque totidem fratres cum praefato abbate
Abbreviated transcription (Latin):
e raduariis & rogerius cognom̃to bigocꝰ mortui st̃
Sin monasteriis monachoꝵ sepulti st̃ : quȩ in ꝓpͥis pos¬
ssionib ipsi condidunt. Rogemꝰ N. apud tetfordũ in
nglia : ricardus uͦ tumulatꝰ ÷ apud montis hurgũ
i normannia. Suꝑ rogeriũ cluniacenses alonaxdi tale
tripsert᷑ epicaphiũ. Glauderis exiguo rogere bigote
epulchro: & rerũ cedit portio parua tibi.
uitiȩ. sanguis. facundia. gr̃a regũ int̾eunt. mortẽ falle¬
e nemo potest. Diuitiȩ m̃tes subuertunt. erigat gͦ
pietas. uirtꝰ c̃siliũq dei. Soli nubebat uirgo t̃ noctib
cco: Cũ soluis morti debita morte tua.
suibł mꝰ ebroicensiũ comes ĩa senio maturus. iure
metuens ineuitabilis exicii casus : instinctu heluisȩ
coniugis suȩ deo decreuit in ꝓpͥo fundo domũ ȩdificare
n qua electi alonazontes cum uera religione regi
egũ congrue possent militare. Unde ambo maritus
ndelicet & uxor eiꝰ consiliũ & auxiliũ suꝑ hac re

Expanded text:
erius cognomento Bigotus, mortui sunt, et in monasteriis monachorum sepulti sunt, quae in propriis possessionibus ipsi condiderunt. Rogerius enim apud Tetfordum in Anglia, Richardus vero tumulatus est apud Montisburgum in Normannia. Super Rogerium Cluniacenses alonaxdi tale scripserunt epitaphium: Clauderis exiguo, Rogere Bigote, sepulcro, Et rerum cedit portio parva tibi. Divitiae, sanguis, facundia, gratia regum Intereunt. Mortem fallere nemo potest. Divitiae mentes subvertunt; erigat ergo Te pietas, virtus, consiliumque Dei! Soli nubebat Virgo ter noctibus octo, Cum solvis morti debita morte tua. Guillelmus, Ebroicensium comes, jam senio maturus, jure metuens inevitabilis exitii casus, instinctu Helvisae, conjugis suae, Deo decrevit in proprio fundo domum aedificare, in qua electi alonazontes cum vera religione Regi regum congrue possent militare. Unde ambo, maritus videlicet et uxor, ejus consilium et auxilium super hac re
Abbreviated transcription (Latin):
quilłmꝰ archiep̃s postquã rotomagensem
metropolim xxxii. annis laudabilit᷑ nexit : in bona
senectute qͥnto idus februarii obiit. in capitulo
utẽ canonicor qͦd ipse construxerat tumulatꝰ
& epitaphiũ eiꝰ ad ipsũ qͣlis fuerit in orientali maceria
ntistes fueris clero̾a benignꝰ : Interiora docent. ex¬
eriora pbant. Accłȩ lum̃. decus & defensio cleri:
cũspectus eras. proptꝰ ad om̃e bonũ. Pr̃ib hanc ȩdem
ũ claustro cõposuisti: Nec tua pauꝑib ianua clausa fuit.
ntulit aduictũ tua munificentia fr̃m : Accłas. decimas.
ura tributa. domos. Exẽploq tuo subiectos dedocuisti:
ba pudenda loq turpia facta seqͥ. Hine bono felix biduo
er solueris ante: Quã pisces solis consequeretur iteR::
ipso anno comẽtes a iii. idus iunii usq pͥdie ł iulii in¬

Expanded text:
Guillelmus archiepiscopus, postquam Rothomagensem metropolim XXXII annis laudabiliter rexit, in bona senectute V Idus Februarii 1110 obiit. In capitulo autem canonicorum, quod ipse construxerat, tumulatus est, et epitaphium ejus ad ipsum, qualis fuerit, in orientali maceria antistes fueris, cleroque benignus, Interiora docent, exteriora probant. Ecclesiae lumen, decus et defensio cleri, Circumspectus eras, promptus ad omne bonum. Fratribus hanc aedem cum claustro composuisti, Nec tua pauperibus janua clausa fuit. Contulit ad victum tua munificentia fratrum Ecclesias, decimas, rura, tributa, domos. Exemploque tuo subjectos dedocuisti Verba pudenda loqui, turpia facta sequi. Fine bono felix biduo ter solveris ante Quam Pisces Solis consequerentur iter. In ipso anno cometes a IV Idus Junii usque pridie Kalen
Abbreviated transcription (Latin):
uilłmꝰ diuionensis idem cȩnobiũ sub ricardo duce
ollert̃ &e religiose instruxit. cui ioħs italicꝰ ꝑ annos¬
& unũ successit. tcio autẽ in loco guilimꝰ haio¬
ensis ꝓ decore cognominatꝰ puella prȩfuit . a quo
ꝑmonachili scemate susceptꝰ successor qͦd doctunꝰ
rat didicit. Tunc in festiuitate sc̃i thomȩ apłi sili¬
ernius ẜsul p̃fatũ rogeriũ aliosqc.xx. sacer¬
otes ordinauit: & in crastinũ benedictionem

Expanded text:
us enim Guillelmus Divionensis idem coenobium, sub Richardo duce, solerter et religiose instruxit; cui Joannes Italicus per annos LI successit. Tertio autem in loco, Guillelmus Bajocensis, pro decore cognominatus Puella. praefuit; a quo in monachili schemate susceptus successor, quod docturus erat didicit. Tunc in festivitate Sancti Thomae apostoli silicernius praesul praefatum Rogerium aliosque CXX sacerdotes ordinavit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
sedatis belloꝵ tẽpestatib neustriam utiliter
nde remeans guilłmꝰ de ros fiscannensis t̾ciꝰ
inclericatu ac monachatu speculũ bonoꝵ
chico scemate neophitus suscepit. fere xxuii.
cellũ ueteris eccłȩ quã ricardꝰ dux construxe
ndi habet᷑ elegant᷑ auxit. opusq tandem

Expanded text:
gali potestate, sedatis bellorum tempestatibus, Neustriam utiliter edomuit. Inde remeans, Guillelmus de Ros, Fiscannensis tertiuclericatu ac monachatu speculum bonorumonachico schemate neophytus suscepit, fere XXVII acancellum veteris ecclesiae, quam Richardus dux construxerFrodmundi habetur, eleganter auxit; opusque tandem
Abbreviated transcription (Latin):
&e flos bonoꝵ tp̃ib nr̃is specialit̃ emicuit. de cuiꝰ un
utilẽ & clegantẽ libellũ donꝰ edmarus edidit ib
uiri monachus & in ꝑegrinatione socius extitis
Deniq sacer heros a dño mercedẽ labor suore ꝑces¬
.xI. R̾ mau defunctꝰ ẽ: & in hasilica sc̃ȩ & indiuidus
trinitatis ante crucifixũ sepultus ẽ sunc ues¬
randus hugo cluniacensis abbas postquampassion
xp̃i &e resurrectionẽ celebrauit: feria scda ȩgritus
tactꝰ in lectũ decidit. & ꝑ tres dies iter ad dñm̃ cos¬
sione & oratione p̃parauit. Ipse conuentui ut succl¬
rẽ eligerent imꝑauit electũq iuuenẽ nõie pon
testimonio auctoritatis suȩ corroborauit. Dem
in domũ infirmoꝵ int̾ manꝰ fr̃im portari se fecit.
uerat migͣuit. Hic ut fert̃ Lx iiii. annis cluniacense
cenobiũ gubernauit. & plus qua decẽ milia monachoꝵ
ad militiã dñi sabaoth suscepit. & post obitũ in basilicͥ
sepultꝰ ẽ. quã ipse a fundam̃tis inchoauro. Sic duȩ i¬

Expanded text:
s nostris specialiter emicuit. De cujus vita utilem et elegantem libellum domnus Edmarus edidit, qui beati viri monachus et in peregrinatione socius exstitit. Denique sacer heros, a Domino mercedem laborum suorum pei 1109 defunctus est, et in basilica Sanctae et individuae Trinitatis ante Crucifixum sepultus est. Tunc venerandus Hugo, Cluniacensis abbas, postquam Passionem Christi et Resurrectionem celebravit, feria II aegritudine tactus in lectum decidit, et per tres dies iter ad Dominum confessione et oratione praeparavit. Ipse conventui ut successorem eligerent imperavit, electumque juvenem, nomine Poncium, testimonio auctoritatis suae corroboravit. Deinde in domum infirmorum inter manus fratrum portari se fecit, taverat, migravit. Hic, ut ferunt, LXIV annis Cluniacense coenobium gubernavit, et plus quam X millia monachorum ad militiam Domini Sabaoth suscepit, et post obitum in basilica sepultus est, quam ipse a fundamentis inchoavit. Sic duae
Abbreviated transcription (Latin):
miextentis adonai feria qͣrta infulatꝰ adiuit. &e in
spaschȩ solenniis harus amicꝰ eiꝰ hugo abbas feria
ta similit̃ e mundo tͣnsit. Stẽma dorołinensis
thedrȩ radulfus rofensis ep̃s suscepit. &e nouem
nis gͣui ȩgritudine aliqͣndiu detentus tenuit.
niacense uͦ regim̃ poncius merguliensis comitis
suscepit. & post aliqͦt tẽpus ꝓ diuersis occasionib
in seqͤntib: en arrabit᷑ reliquit. ierłm ꝑegre ꝑrexit.

Expanded text:
omnipotentis Adonai feria IV infulatus adivit; et in ipsis Paschae solemniis charus amicus ejus Hugo abbas feria IV similiter e mundo transivit. Stemma Dorobernensis cathedrae Radulfus, Rofensis episcopus, suscepit, et novem annis, gravi aegritudine aliquandiu detentus, tenuit. Cluniacense vero regimen Poncius, Merguliensis comitis filius, suscepit, et post aliquod tempus pro diversis occasionibus, ut in sequentibus enarrabitur, reliquit. Jer
Abbreviated transcription (Latin):
tns fretaret & ius pat᷑ni pͥncipatus
ore subiectoꝵ reciꝑet. Porro sollicita
nitate illud cõmodũ fore estimauit : oꝑti:
ꝑ sultu suor buamundo adolescenti filiã suã
e ac ut paterni ducatꝰ fastigiũ ꝓsꝑe subiret
uit. Amabilis gͥ adolescens uotis omniũ ꝓ¬

Expanded text:
nsfretaret, et jus paterni principatus cum favore subjectorum reciperet. Porro sollicita auctoritate, illud commodum fore aestimavit, optimatum consultu suorum Buamundo adolescenti filiam suam obtulit, ac ut paterni ducatus fastigium prospere subiret mandavit. Amabilis igitur adolescens, votis
Abbreviated transcription (Latin):
acio prsus uscq ad nouẽ miliaria religiosoꝵ studio
elongatur. Post quã normannica uirtus angliã edonr¬
cc̃ic guilłmꝰ rex suis legib cõmode subegit fuilcaroi
bertini sithiensis monachũ multa eruditione ualo
topneiȩ p̃posuit qͥ fere .xui. annis absq benedictiona
abbis uices suꝑ pleuit. Hic affabilis & iocundius fueu
baritatiuus. gͥmaticȩ artis ac musicȩ ꝑitissimꝰ undes
ciosa pioiȩ suȩ monim̃ta reliqt in anglia futirs
generationib Nã plures dictatꝰ menoria dignosio¬
ꝓpago de albione ꝓcessit delectabiles ad canendur
historias suauit̃ cõposuit Orcis postmodũ quisuus
simultatib int̃ ipsũ ce lincoliensẽ ep̃m recessit tun¬
mannensis gunteriꝰ de bello monachus qͥ salesburen
fuerat archidiaconꝰ successit. Hic monachilẽ torna
c̃uentũ ordine maioris monasterii regiularit niti¬
tuit. & pulcherrima a fundam̃tis basilicã cũ officins

Expanded text:
tatio prorsus usque ad novem milliaria religiosorum studio tatio prorsus usque ad novem milliaria religiosorum studio elongatur. Postquam Normannica virtus Angliam edo Guillelmus rex suis legibus commode subegit, Fulcardum, Sancti Bertini Sithiensis monachum, multa eruditione validum, Torneiae praeposuit, qui fere XVI annis absque benedictione abbatis vices supplevit. Hic affabilis et jucundus fuit, atque charitativus, grammaticae artis ac musicae peritissimus. Unde pretiosa peritiae suae monumenta reliquit in Anglia futuris generationibus. Nam plures dictatus memoria dignos eanctorum, quorum propago de Albione processit, delectabiles ad canendum historias suaviter composuit. Ortis postmodum quibusdam simultatibus inter ipsum et Lincoliensem episcopum, recessit, et Cenomanensis Gunterius, de Bello monachus, qui Salesburiensis fuerat archidiaconus, successit. Hic monachilem Torneiae conventum ordine Majoris Monasterii regulariter instituit, et pulcherrimam a fundamentis
Abbreviated transcription (Latin):
unteriũ abbatẽ torneiensis cenobii regim̃ suscepit:
e annis xx strenue gubnauit. Torneia
pƿe spinarũ insula nuncupat᷑ anglice qͥa diusarũ
altꝰ arboꝵ copiosis aqͣrũ gurgitib circuluit᷑ undiq
imonachile habet᷑ monasteriũ in honore sc̃ȩ dei
genitricis mariȩ. qͦd in cultu sũmȩ deitatis gͣta
bollet religione. & ab om̃i semotũ ÷ scłariũ
ohabitatione. Illud uenerabilis adeluuoldus
guentoniensis p̃sul edelredi regis tp̃e construxit:
iluc corpus sc̃i botulfi abbatis icanoensis cũ aliis
coa multis pignerib: tͥnstulit post danicã cladem
qua beatꝰ estangloꝵ rex edmundus in c̃fessione
sti martir occubuit. Soli monachi cũ famulis¬
uis in opaco torneiȩ gremaio habitant. deoq tuci
ficelit̃ militant. Nulla mulier insulã nisi causa
prationis ingredit᷑ nec aliqͣ ibidẽ cõmorari pro
tualibet occasione ꝑmittitur sed muuẽtris habi¬

Expanded text:
Gunterium abbatem, Torneiensis coenobii regimen suscepit, Gunterium abbatem, Torneiensis coenobii regimen suscepit, et annis XX strenue gubernavit. Torneia quippe Spinarum insula nuncupatur Anglice, quia diversarum saltus arborum copiosis aquarum gurgitibus circumluitur undique. Ibi monachile habetur monasterium in honore sanctae Dei genitricis Mariae, quod in cultu summae Deitatis grata pollet religione, et ab omni semotum est saecularium cohabitatione. Illud venerabilis Adelwoldus, Guentoniensis praesul, Edelredi regis tempore construxit, et illuc corpus sancti Botulfi, abbatis Icanoensis, cum aliis sanctorum multis pignoribus, transtulit post Danicam cladem, in qua beatus Est-Anglorum rex Edmundus in confessione Christi martyr occubuit. Soli monachi cum famulis suis in opaco Torneiae gremio habitant, Deoque tuti fideliter militant. Nulla mulier insulam, nisi causa orationis, ingreditur, nec aliqua ibidem commorari pro qualibet occasione permittitur; sed muliebris habi
Abbreviated transcription (Latin):
gionẽ qͥescit comes uͦ postinadũ apoplexia ꝑcussus
le uiatico decessit . & cadauer eiꝰ cũ patre suo fonti¬
Alȩ cõputrescit. Porro qͥa p̾fatꝰ heros sine libis
nt &e amalricus nepos eiꝰ ꝓtemeritate sua
am regis ñ habuit : ehroicensẽ comitatũ rex
petati suȩ mancipauit. Unde maxima ut in sequen¬
b manifeste referã malicia creuit. &e ciuitas cũ
ta circũ iacenti regione depopłationib & in-¬
ndus patuit . Aonasteriũ autẽ. qͦd p̃dictꝰ comes
dictũ ÷ apud nogionẽ cepit : sub priorib rodbto
rogerio atq rannulfo usq hodie imꝑfectum
sistit. Quoꝵe primꝰ rodbtꝰ pruneriensis haimonis
e prunereto legitimi eqͥtis filiꝰ fuit . & magna
ruditione litterarũ int̃ dicaces phylosophos in
polis gͣmaticors & dialecticoꝵ enituit. Hic a rege
e pͥoratu accitus in angliam tͣnsfretauit &e post

Expanded text:
Nogionem quiescit. Comes vero, postmodum apoplexia percussus, Nogionem quiescit. Comes vero, postmodum apoplexia percussus, sine viatico decessit, et cadaver ejus cum patre suo Fontinellae computrescit. Porro, quia praefatus heros sine liberis obiit, et Amalricus, nepos ejus, pro temeritate sua gratiam regis non habuit, Ebroicensem comitatum rex proprietati suae mancipavit. Unde maxima, ut in sequentibus manifeste referam, malitia crevit, et civitas cum tota circumjacenti regione depopulationibus et incendiis patuit. Monasterium autem quod praedictus comes, ut dictum est, apud Nogionem coepit, sub prioribus Rodberto et Rogerio atque Ranulfo, usque hodie imperfectum consistit. Quorum primus, Rodbertus Pruneriensis, Haimonis de Prunereto, legitimi equitis, filius fuit, et magna eruditione litterarum inter dicaces philosophos in scholis grammaticorum et dialecticorum enituit. Hic, a rege de prioratu accitus, in Angliam transfretavit, et, post
Abbreviated transcription (Latin):
ilustris guilłmi niuernensis comitis filia satui
pollebat. Hȩc nimirũ consilio baronũ maniti
sui relicto estimationẽ suã p̃ferebat & arbua
nimis scłarib in reb plerũq arripiebat atii
immodata tẽptare ꝓꝑabat. Unde ꝓfeminea ꝑca¬
citate rodbto comiti de mellento alusq normis¬
nis inuidiosa erat. quoꝵ maliuolentia in p̃sems
regis ei dethebat. ipsũq corrosoriis derogatio¬
nib in odiũ eiꝰ concitabat. Iandẽ qͥa p̃dictꝰ comes
& heluisa comitissa dangionẽ regis aputi ebroas
funditꝰ deiecert᷑ & in aliis qͥbuidã causis ui qͥb erilis
ficelitas ñ bene seruata titubauerat regẽ offend̃un
ex heredati de normannia bis in andegauoꝵ regi¬
onẽ exulauert. Quȩ ꝑturbationes c̃struendo
cȩnobio ingens detrimentũ contulert᷑. & ñ mul¬
to post exitus amboꝵ ad desolationem multo r ͥ
secuti sunt. Comitissa nẽpe defuncta prius apud

Expanded text:
illustris Guillelmi Nivernensis comitis filia, satis illustris Guillelmi Nivernensis comitis filia, satis pollebat. Haec nimirum, consilio baronum mariti sui relicto, aestimationem suam praeferebat, et ardua nimis saecularibus in rebus plerumque arripiebat, atque immoderata tentare properabat. Unde pro feminea procacitate Rodberto comiti de Mellento, aliisque Normannis invidiosa erat, quorum malevolentia in praesentia regis ei detrahebat, ipsumque corrosoriis derogationibus in odium ejus concitabat. Tandem, quia praedictus comes et Helvisa comitissa dangionem regis apud Ebroas funditus dejecerunt, et in aliis quibusdam causis, in quibus herilis fidelitas non bene servata titubaverat, regem offenderunt, exhaeredati de Normannia bis in Andegavorum regionem exsulaverunt. Quae perturbationes construendo coenobio ingens detrimentum contulerunt, et non multo post exitus amborum, ad desolationem multorum, secuti sunt. Comitissa nempe, defuncta prius, apud
Abbreviated transcription (Latin):
ferũ sicut segetes a satione usq ad messionẽ plures
iniurias ꝑfert̃. nec oĩa gͣna pari fortuna ꝓficiunt
siue c̃simili infortunio ꝑeunt .s: uariis ꝑ hibernos
imbres &ȩ estiuos ardores in iuriis afflicta difficulo
cresct̃. sic hõies in singłis ordinib seu c̃gregation
diuersis turbinib agitant᷑ nec parili ꝓsꝑitate cu¬
nit̃ beatificant᷑. nec simili rursus infortunio c̃e si¬
nno ab incarnatione oñi mcuiii. indictione on
pifatꝰ consul cũ coniuge sua ingentẽ basileor
m honore scẽ dei genitricis mariȩ cepit & qes
ƿecunia magnã qͣntitatẽ ad explendũ opus eron¬
uit .s mundanis infestationib grauit᷑ impedientib
ꝑficere neqͥuit. Na idẽ natura senioꝙ aliantu h¬
bescebat . & uxor eiꝰ tocũ consulatũ regebat qͥm
sua sagacitate plus quã oporteret confideyat
Pulchra qͥdẽ & facunda erat. & magnitudine cor¬
poris pene om̃s feminas in comitatu ebroarũ con¬
sistentes excellebat. & eximia nobilitate ut pote

Expanded text:
Caeterum, sicut segetes a satione usque ad messionem plures injurias perferunt, nec omnia grana pari fortuna proficiunt, sive consimili infortunio pereunt, sed variis per hibernos imbres et aestivos ardores injuriis afflicta, difficulter crescunt, sic homines in singulis ordinibus, seu congregationibus, diversis turbinibus agitantur, nec parili prosperitate communiter beatificantur, nec simili rursus infortunio cnno ab Incarnatione Domini 1108, indictione I, praefatus consul cum conjuge sua ingentem basilicam in honore sanctae Dei genitricis Mariae coepit, et de sua pecunia magnam quantitatem ad explendum opus erogavit, sed mundanis infestationibus graviter impedientibus, perficere nequivit. Nam idem natura, senioque aliquantum hebescebat, et uxor ejus totum consulatum regebat, quae in sua sagacitate, plus quam oporteret, confidebat. Pulchra quidem et facunda erat, et magnitudine corporis pene omnes feminas in comitatu Ebroarum consistentes excelleba
Abbreviated transcription (Latin):
maiorii uiror copa pualente in fuga uer sisete
nirurũ cũ suis fugiente flandrensis narchius in an
post paucos dies expirauit. Pro cuiꝰ obitu re ges a
nde muro undiq cinxerat. corpus eiꝰ amorinis
euors pontificis penitens fundauerat sepultũ ẽ.
ldumnꝰ autẽ puer filius eiꝰ ei successit. & cũ clem̃tia
matre sua ꝑ aliqͦt annos paternũ pͥncipatũ gub¬
nau̾it. indiciisq uirtutũ p̃cedentib magnã fut᷑ ȩ
itatis sp̃e amicis p̃stitit . s qͣsi flos gͣtissimꝰ leui le¬

Expanded text:
majori virorum copia praevalente, in fugam versus est. Rege nimirum cum suis fugiente, Flandrensis marchisus in arcto post paucos dies exspiravit. Pro cujus obitu reges et lapide muro undique cinxerat, corpus ejus a Morinis Eduorum pontificis, poenitens fundaverat, sepultum est. Balduinus autem puer, filius ejus, ei successit, et cum Clementia, matre sua, per aliquot annos paternum principatum gubernavit, indiciisque virtutum praecedentibus, magnam futurae probitatis spem amicis praestitit; sed quasi flos gratissimus levi l
Abbreviated transcription (Latin):
omientis pͥncipib. Quarto annonemeans
licentiã illis concessit. aureãq: sagitcas
q pͥncipalis specim̃ p̃monstrabat ab solus¬
onis contulit. Potentissimore filias optimat
illis si remanere uoluissent. & ingentes ga
ac possessiones optulit. abire tandẽ uolent
ingentes thesauros uariasq diuitias sua
ostendit. Deniq plurib exeniis remuner
notos& benefactores salutauert᷑ : & pe
conductũ dauio georgiensis recgis & tuss¬

Expanded text:
Orientis principibus. Quarto anno, remeandi licentiam illis concessit, aureamque sagittam, quae principalis specimen praemonstrabat absolu, contulit. Potentissimorum filias optimatum illis, si remanere voluissent, et ingentes gazas, ac possessiones obtulit Abire tandem volentibus ingentes thesauros variasque divitias suas ostendit. Denique, pluribus xeniis remunerati, notos et benefactores salutaverunt, et per conductum David, Georgiensis regis, et Tu
Abbreviated transcription (Latin):
luce decembris obit. Grãmaticã didicit pceri&̃ hona
ita legit. Imberbis mundũ deseruit fluidũ. Pȩne qͣter
e reacus. Confer ei uitã rex pie̾ ꝑpetuam. amen
is itaq dictis de amicis &ȩ notis sodalib. regrediar ad
annalis hẏstoriȩ seriẽ unde sũ aliqͣntulũ digressus.

Expanded text:
luce Decembris obit. Grammaticam didicit puer, et bona luce Decembris obit. Grammaticam didicit puer, et bona dogmata legit; Imberbis mundum deseruit fluidum. Pene quater dimitte reatus; Confer ei vitam, rex pie, perpetuam. Amen. His itaque dictis de amicis et notis sodalibus, regrediar ad annalis historiae seriem, unde sum aliquantulum digressus.
Abbreviated transcription (Latin):
a fidelib discipłis tumulatꝰ qͥescit Epit aphiũ ueni
paucis uersib suꝑ illo editũ: eiꝰ et̃ breuit intimat
sic noticiȩ legentiũ. Eccłȩ clarus tornensis condiar
huiꝰ hac iacet in tũba Egunterius inclitus abba.
Sex & uiginti fuit annis rector & isti Cȩnobio multis ꝓfis
uic modis. Om̃s qͦs potuit uirtutib ipse pͣegit Pas
stelligerũ sꝑabat scandere regnũ. Iandẽ qͥndenis au¬
gusti rite lalendis Occidit in requie xp̃e benigne foue
odbtꝰ autẽ successor eiꝰ illo eruditione litterarũ
sullimior extitit & ingenti c̃stantia necne facundi
int̾ p̃cipuos totius angliȩ p̃latos emicuit Porii
rogeriꝰ qͥ in pͥoratu nogionis ei successit: fere xxiii
annis in c̃structione noui oꝑis & ꝓuectu subditoꝵ ꝓ
laborauit. Deniq: in lectũ decidit. & bene munitus
xii ł ianuarii obut. de qͦ qͥdã amicus illꝰ hreue carm
cecinit. Pogeriꝰ qͣrtꝰ nogionensis pͥor almꝰ Nuꝑ uicena

Expanded text:
fidelibus discipulis tumulatus, quiescit. Epitaphium vero, paucis versibus super illo editum, ejus esse breviter intimat sic notitiae legentium: Ecclesiae clarus Tornensis conditor hujus, Hac jacet in tumba Gunterius inclytus abba. Sex et viginti fuit annis rector, et isti Coenobio multis profuit usque modis. Omnes quos potuit virtutibus ipse subegit, Per quas stelligerum sperabat scandere regnum. Tandem quindenis Augusti rite Kalendis Occidit. In requie, Christe, benigne fove! Rodbertus autem, successor ejus, illo eruditione litterarum sublimior exstitit, et ingenti constantia necne facundia inter praecipuos totius Angliae praelatos emicuit. Porro Rogerius, qui in prioratu Nogionis ei successit, fere XXIV annis in constructione novi operis et provectu subditorum laboravit. Denique in lectum decidit, et bene munitus XII Kalendas Januarii obiit. De quo quidam amicus illius breve carmen cecinit: Rogerius, quartus Nogionensis prior almus, Nuper vicena
Abbreviated transcription (Latin):
modis ȩccłam &x derũ deiq popłm emencauit
ode tp̃e mauricius lundoniensis ep̃s uir bonus & re¬
uigiosus mortuus ẽ : cuiꝰ tp̃e hasilica sc̃i paisli apłi cũ
hagna parte urbis c̃cremata ẽ. Ricardus autem de
el mesio uice comes scrobesburiȩ in ep̃atu illi successit:
in cstructione p̃fate basilicȩ quã antecessor eiꝰ incho¬
uerat sũmoꝑe laborauit & inceptũ opus magna¬

Expanded text:
modis ecclesiam et clerum, Deique populum emendavit. Eodem tempore, Mauricius, Lundoniensis episcopus, vir bonus et religiosus, mortuus est; cujus tempore basilica Sancti Pauli apostoli, cum magna parte urbis, concremata est. Richardus autem de Belmesio, vicecomes Scrobesburiae, in episcopatu illi successit, et in constructione praefatae basilicae, quam antecessor ejus inchoaverat, summopere laboravit, et inceptu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uersatꝰ ẽ: geminãq scientia tã in diuins
humanis dogmatib affatĩ imbutꝰ ẽ. ars
amore ut subtilib scriptis ab eo editisa
Hic in rotulo eiꝰ memoriale sat eloquent᷑
uit. & uenerabili uitȩ illiꝰ luculentos fis
ex diuina pagina coaptauit. qͥb uisis mels
elicuit. Ibi ñ humanũ ut reor ingeniũ tantĩ
tã beate ꝑsonint. s cęlestẽ gr̃a beniuolis leut
sua karismata demonstrauit. qͥb fidelẽ spon
suꝑ candelabrũ fulgentẽ lucernã in hocm
coruscare donauit. Multi legentes rotuli
lũ pie fleuert̃. & suꝑni roris donũ admiran
fideli anima lacrimosas p̃ces deo fudert.
editor tres elegiacos uersus cõposuit: qͦs hi
Orenisss opib cadomũ subit. inde retractun
fuscarini celebrat hunc locus. ipse locuos
nc pibdũ exta dies suꝑesset apͥlis: Lis hable¬

Expanded text:
ersatus est, geminaque scientia, tam in divinis quam humanis dogmatibus affatim imbutus est, ardenti amore, ut subtilibus scriptis ab eo editis alutinatus est. Hic in rotulo ejus memoriale sat eloquenter dictavit, et venerabili vitae illius luculentos flores ex divina pagina coaptavit; quibus visis, meelicuit. Ibi non humanum, ut reor, ingenium tantummodo tam beate personuit, sed coelestis gratia benevolis lectoribus sua charismata demonstravit, quibus fidelem sponsuper candelabrum fulgentem lucernam in hoc mundo coruscare donavit. Multi legentes rotuli titulum pie fleverunt, et superni roris donum admirantes, pro fideli anima lacrymosas preces Deo fuderunt. Praefatus editor tres elegiacos versus composuit, quos hic, Praemissis opibus Cadomum subit, inde retractum Fiscanni celebrat hunc locus ipse locum. Principio dum sexta dies superesset Aprilis, Lis hab
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bam̃tis plurib ac dãnis ꝓlapsus ẽ.
tis enũ qͥbdã simultatih int᷑ xp̃ianos
oncipes huamundũ & leonẽ armenicũ:
ãnabilis temeritas de strage fideliũ
gentilib uictoriȩ gaudiũ. Prefatꝰ leo
udi de montanis erat filius. & uxoris bua¬
di auunculus. c̃tͣ quẽ idẽ iuuen̾is exerci
gregauit. &e in hostilẽ terrã ducere
Qui cũ ad fluuũ euphraten ꝑuenis
iq castra metatꝰ fuisset: a quodam
enio authuit. qͦd amir sanguin cum

Expanded text:
nis prolapsus est. Ortis enim quibusdam simultatibus inter Christianos principes, Buamundum et Leonem Armenicum, damnabilis temeritas de strage fidelium peperit gentilibus victoriae gaudium. Praefatus Leo Turoldi de Montanis erat filius, et uxoris Buamundi avunculus, contra quem idem juvenis exercitum aggregavit, et in hostilem terram ducere coepit. Qui cum ad fluvium Euphratem pervenis castrametatus fuisset, a quodam Armenio audivit quod amir Sanguin cum
Abbreviated transcription (Latin):
senerosa philippi francore regis frusta¬
soboles constantia buamundo filiũ pepit
apud tarentũ in italia diligent᷑ educal
usq ad pubertatis ȩuũ mat̾no more cõpeten
custodiuit. Buamundꝰ aut̾e puer bonȩ inoolis
creuit. & ut annos adolescentie actigit. im
multis gaudentib arma sũpsit. Patris u
Gror apud carpetrã fere sex annis in
balad detineret᷑ audier̃t nunciis sepe

Expanded text:
enerosa Philippi Francorum regis soboles, Constantia Buamundo filium peperit, quem apud Tarentum in Italia diligenter educavit, et usque ad pubertatis aevum materno more competenter custodivit. Buamundus autem, puer bonae inet, ut annos adolescentiae attigit, militaria multis gaudentibus arma sumpsit. Patris vem Balduinus rex apud Carpetram fere VI annis in carcere Balad detineretur, audierunt, nuntiis saepe
Abbreviated transcription (Latin):
euit. oe õs usq ad pentecosten ibi honori
tes copiosũ aduce uictũ susceperunt.
dux cõmuni factione a suis in domo sua
itore anchoris c̃sistebant tabula subt᷑cta ẽ.
a ẽ.Dicebat enĩ. Obsecro uos o fr̃s & amici ut
onis & statera rectitudinis : ne scelerũ¬

Expanded text:
et omnes usque ad Pentecosten ibi honorifegre praestolantes, copiosum a duce victum susceperunt. Interea dux communi factione a suis in domo sua littore anchoris consistebant, tabula subtracta est. duciata est. Dicebat enim: Obsecro vos, o fratres et amici, utdiscretionis, et statera rectitudinis, ne sceleru
Abbreviated transcription (Latin):
matũ audacia seu feritate sua sibi aliqͣndo adipisci
cupiert̃. Sic nimirũ antetessores eor in anglia ꝑ
emmã ricardi ducis filiã dñati st̃ & in apulia ꝑ
aichel gauda guaimalchi ducis psalernitani filiã
uꝑ genumos hȩredes furuert᷑. hec siqͥdẽ uafer im¬
pator qui plura ꝑscrutatꝰ ÷ agnouit. & alieni¬
genas indebiti fastus ceruici suȩ imponere p̃cauit:¬
unde consultu germanoꝵ õs datis munerib ab ppi¬

Expanded text:
matum audacia seu feritate sua sibi aliquando adipisci matum audacia seu feritate sua sibi aliquando adipisci cupierunt. Sic nimirum antecessores eorum in Anglia per Emmam, Richardi ducis filiam, dominati sunt, et in Apulia per Sichelgaudam, Guaimalchi ducis Psalernitani filiam, super genuinos haeredes furuerunt. Haec siquidem vafer imperator, qui plura perscrutatus est, agnovit et alienigenas indebiti fastus cervici suae imponere praecUnde consultu Germanorum omnes, datis muneribus, ad p
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores ad pęnitentiã inuitaret & pęniten¬
tib ueniã & salutẽ clement᷑ exhibet. In gallia ma¬
rime in aurelianensi & carnotensi ꝓuincia clades
ignifera multos inuasit. debilitauit. & qͦsdã occidit.
imietas pluuiarũ fructꝰ t̾rȩ suffocauit. t̾ręq ste¬
rilitas in horruit. & uindemia pene tota deꝑiit.
eficientib itaq cerere & bacho: ualida fames t̃ri¬
genas passim macerauit in mundo. Hic tã gͣuis annus
fuit t̃oiꝰ regni ludouici filii philippi regis francoꝵ.
&̃ nonꝰ henrici filii guilłmi nothi ducis norman.¬
noꝵ & regis anglors. Codẽ anno henrieꝰ rex
mathildẽ filiã suã dedit Uin c̃iugiũ karolo ħen¬
rici filio imꝑatori alemannor. quã suscepit a
patre ce conduxit marito burchardꝰ p̃sul cama-¬
racensiũ. Rogeriꝰ qͦq filiꝰ ricardi aliiq plures ex
normannis comitati st̃ : & ꝑ hanc copulã romanũ
apicẽ conscende putauert̃. atq dignitates opti¬

Expanded text:
ccatores ad poenitentiam invitaret, et poenitentibus veniam et salutem clementer exhiberet. In Gallia, maxime in Aurelianensi et Carnotensi provincia, clades ignifera multos invasit, debilitavit et quosdam occidit. Nimietas pluviarum fructus terrae suffocavit, terraeque sterilitas inhorruit, et vindemia pene tota deperiit. Deficientibus itaque Cerere et Baccho, valida fames terrigenas passim maceravit in mundo. Hic tam gravis annus fuit tertius regni Ludovici, filii Philippi, regis Francorum, et nonus Henrici, filii Guillelmi Nothi, ducis Normannorum et regis Anglorum. Eodem anno, Henricus rex Mathildem filiam suam dedit in conjugium Carolo Henrici filio, imperatori Alemannorum, quam suscepit a patre et conduxit marito Buchardus, praesul Camaracensium. Rogerius quoque filius Richardi, aliique plures ex Normannis comitati sunt, et per hanc copulam Romanum apicem conscendere putaverunt, atque dignitates opti
Abbreviated transcription (Latin):
solimor & ex ut᷑q parte uobis incubuen
qͥd facietis. quo fugietis: His aliisq sapio
dictis ferales homicidas cõpescuit. cr ueno
dies in illiricũ applicuert. & securiores n
urbes poctarũ carminib celebres biza
duros rumores de suȩ legationis euentib s
regione mutationes c̃tigisse edidicit. In
abalad captꝰ ẽ imꝑatore autẽ alexio pos

Expanded text:
solymorum, et ex utraque parte vobis incubuerit praelium, quid facietis? Quo fugietis? His aliisque sapiens heros dictis ferales homicidas compescuit, cruentasdies, in Illyricum applicuerunt, et securiores inde per urbes poetarum carminibus celebres Bizanduros rumores de suae legationis eventibus regione mutationes contigisse edidicit. In a Balad captus est. Imperatore autem Alexio pos
Abbreviated transcription (Latin):
bizanteis aureis sese redemit: firmãq:
xp̃iaris pepigit .s in pͥncipatu parũ durauit.
ret᷑ & egressionis eiꝰ oĩs spes xp̃ianis pene oĩo
fines suos ad laudẽ conditoris dilatarent
taq legatis in italiã ducẽ uenetiarũ cũ
ti classe accersiert᷑. &e tirũ tã diuinis quã

Expanded text:
illibus bizanteis aureis sese redemit, firmamque pacem Christianis pepigit, sed in principatu parum duravit. teneretur, et egressionis ejus omnis spes Christianis pene omnin, et bellicis armis fines suos ad laudem Conditoris dilatarent. Missis itaque legatis in Italiam, ducem Venetiarum cum ingenti classe accersierunt, et Tyrum, tam divinis quam
Abbreviated transcription (Latin):
siriã & palestinã qͣsi neglecto rege uirilt
suis rursus urbẽ monbet obsedit. Ioscelins
rica captiuitate remeauert᷑. Int̃ monba
pessundare. Ibi tunc balad goisfredo monas
miti de mareis mandauit. ut duos asinosa
onustos reciꝑet. & dȩ bello solus ipse recedi
& balad mutuis ictib occũberent ipso die i
rat. Religiosus uͦ comes munera tiranni ut
optulit : multoꝵ sanguinẽ sc̃or ulciscen
int̾fecit. & ipse ꝑ xp̃o deuote dimicans głoso
buit. Uexillũ eius in corpore balad rȩꝑtũ

Expanded text:
Syriam et Palaestinam quasi neglecto rege virilit cum legionibus suis rursus urbem Monbec obsedit. Joscelinusbarbarica captivitate remeaverunt. Inter Monbec et  sunt Christianos pessundare. Ibi tunc Balad Goisfredo monacho, comiti de Mareis, mandavit ut duos asinos auro onustos reciperet, et de bello solus ipse recederet, d Goisfredus et Balad mutuis ictibus occumberent ipso die, idicaverat. Religiosus vero comes munera tyranni ut obtulit. Multorum sanguinem sanctorum ulcisceninterfecit, et ipse pro Christo devote dimi cans gloriose occubuit. Vexillum ejus in corpore Balad repertum
Abbreviated transcription (Latin):
pantes xp̃iani caput erexerunt.
s admiraliꝰ nepos & hȩres balad regis
phei successit . s nouitate ꝑmutationũ qe
uinutione gazarũ ardua teptare & diffi
stinere neqͥuit. qͦ antecessor eiꝰ longo usu
tatꝰ iniuit. ingenioq multiplici callens
ferre & agere potuit. Unde gazis baldu
bde carcere dimisit . & xi. obsides electos
misit & apud gis castrũ in regione cesareȩ
n constituto tp̃e expectauit. Tunc xp̃iani

Expanded text:
antes, Christiani caput erexerunt. Gazis admiralius, nepos et haeres Balad regis Aleph, ei successit; sed novitate permutationum et diminutione gazarum ardua tentare et difficilia sustinere nequivit, quae antecessor ejus longo usu exercitatus inivit, ingenioque multiplici callens fortia ferre et agere potuit. Unde Gazis Balduibizanteorum de carcere dimisit, et XL obsides electos sis, regem dimisit, et apud Gis castrum in regione Caesareae Philippi constituto tempore exspectavit. Tunc Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Illȩ autẽ potentis simꝰ extitic & francos posto
libtate multisq diuitiis donauit. Ibi iͦi. athler
guiumarũ alanni comitis filiũ sibi dñmp̃si
& sub soldano trib semis annis cũ ingenti hos
ꝑmansert̃ qͣrto autẽ anno antiochiã rediei
ducti st̃ magnã int᷑ barbaros gr̃am habuere
more indutos cotidie sibi assistere p̃cepit Sero
suppellectilẽ habebant: & qͥcqͥd a rege ueli
fetit postulabant.Spectabiles corã ꝑsis pce
bant & medi cultũ francoꝵ admirantes colla¬
dabant. Filiȩ regũ deconẽ eor affectabant s¬
tusq arridebant ipsi qͦq regges atti duces
semine francor nepotes habe concupisceban
Nemo tñ acultũ xp̃i eos aliqͣtenꝰ recedere ues
suo ritu cõpulit deuiare. Ne diuitiis solis¬

Expanded text:
Ille autem potentissimus exstitit, et Francos, postqlibertate, multisque divitiis donavit. Ibi quatuor athletae Guiumarum, Alanni comitis filium, sibi domi sub soldano tribus semis annis cum ingenti honore permanserunt; quarto autem anno Antiochiam redierunt. abducti sunt, magnam inter barbaros gratiam habuerGallico more indutos quotidie sibi assistere praecepit. Sesupellectilem habebant, et quidquid a rege vel a praefecto postulabant. Spectabiles coram Persis procedebant, et Medi cultum Francorum admirantes collaudabant. Filiae regum decorem eorum affectabant, facetiisque arridebant. Ipsi quoque reges atque duces de semine Francorum nepotes habere concupiscebant. Nemo tamen a cultu Christi eos aliquatenus recedere, vel a suo ritu compulit de