comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eñ bulla ꝙ ẽ inflacõ aque et fit ͤ hec am¬
pulla lle eo ꝙ sit ampla adsiłitudinem
bulle ẜm quosdam seo melius ẽ ut cõpo¬
natur cum ani ꝙ ẽ circum et bulla cõuer¬
sã b mꝑ dicatur ampulla qiͣ ambulla.⁊.¬
ciecũfrata admodum bulle Wnde ampul¬
osus sa sum. rsuꝑbus arrogans inflatus
et ampullor laris.i uerbis suꝑbis ĩfiatis

Expanded text:
 bulla, quod est inflatio aque, et fit ampulla, eo quod ampla sit ad similitudinem bulle; sed melius est ut componatur ab am-, quod est circum, et bulla et conversa b in p dicatur ampulla quasi ambullainflata ad modum bulle, unde ampullosus -a -um superbus, arrogans, inflatus, et ampullor -aris idest verbis superbis et inflatis
Abbreviated transcription (Latin):
nancle capilli afronte dependentes qĩ ancie
qd̾ ẽ auris quia supra aurẽ dependent a
fronte que suꝑior est aupe
a napestus grece dr reꝑcussio latine greci ana
pestim reꝑcussionem dicunt et iõ sic dicitu
quia ĩeleuacõne reꝑcutit᷑ adactilo ẽ enĩ illi

Expanded text:
ANTIE, capilli a fronte dependentes, quasi antum, et ota, quod est auris, quia super aurem dependent a fronte, que superior est aureANAPESTUS grece dicitur, repercussus latine - Greci enim anapestin repercussionem dicunt - qui ideo sic dicitur quia in elevatione repercutitur a dactilo; est enimilli
Abbreviated transcription (Latin):
Et ẜm hoc seges dr̾ semen quia seritux et idin quo
seges iude muber
pestis muliebris & longa cuius noõe ẽ ꝑtẽ socare et ca
solcrituti nubentes uł ꝓp̾e ẽ lymbus siue fasciola que
mulieribus indumentis ĩ extrema ꝑte cã ornatus assiu¬
tur ĩmicualis Segmenta et longoshĩtus ut flãmca su¬
sitꝰ. Alibi autem ĩuenitur ꝑꝑticulis uestimentorum
et dñr segmenta qͣi secamenta iinde sogmentatus ta¬
tum tali ueste indutus uł ornatus segmentis Wnde
et sogmenta dr̾ uestis que ẽ quibusdam Ionis et qͣi
p̃cisis segmentis ornamenta Nam particulas cuuissib
materie abscissas p̃segmenta pocamus ẜm rguicom

Expanded text:
ecundum hoc seges dicitur semen, quia seritur, et id in quo segvestis muliebris et longa, cuius necesse est partem secare, et ea solent uti nubentes; vel proprie est limbus sive fasciola que muliebribus indumentis in extrema parte causa ornatus assuitur; Iuvenalis ‘segmenta et longos habitus et flamea sumunt’. Alibi autem dicitur pro particulis vestimentorum, et dicuntur segmenta quasi secamenta; Oratius -um, tali veste indutus vel ornatus segmentis, unde et segmentata dicitur vestis que est quibusdam zonis et quasi precisamentis ornata; nam particulas cuiuscumque materie abscissas presegmina vocamus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
domũ dauid. Sedes nõ ẽ unuus tm̃ sed młtorimm sed
solium & thromis unius tm̃ itenisedes insingulari
niõ. ꝓp̾e ẽ regni ꝙ grece thronus dr̾ et idem nos dicĩõ
solum subsolia uero ceterorũ qi subsedia cathedra
doctorum ẽ Et a sedes hec sedecula le dimimitim Et

Expanded text:
sedes -dis; sedes non est unius tantum sed multorum, sed solium et tronus unius tantum. Item sedes in singulari numero proprie est regni, quod grece tronus dicitur et idem nos dicimus solium; subsellia vero ceterorum, quasi subsedia; cathedre doctorum. Et a sedes hec sedecula -e diminutivum, et
Abbreviated transcription (Latin):
des.ł. ccrcũquaq sedere Dissidcodes. r discordare dis¬
disłidenter aduerbiũ Et hec dissidencia cie desideo de¬
.i. dcorsum sedere appoĩto desistere pigrere indedesi¬
Insideo equo lnsido equũ dicimus ĩter insidere qͣi
contra ad decipiendimiuscapiendum sedere p̾sideo
tro morari iinde residesco scis inchoatim̃ Subsideo
dius Iussit et extendit campos subsidere ualles
Suꝑsideo des .i. de sedere super et dimiltere & ꝯstrunt᷑
cum dtiõ et ablatĩo ut supersideo huic rei et hac re

Expanded text:
es, discordare, disdissidenter et hec dissidentia; desideo, deorsum sedere, a proposito desistere, pigrere, unde desiut ‘insideo equo’, sed ‘insido equum’ dicimus; item insidere quasi contra ad decipiendum vel capiendum sedere, unde tro morari, unde residesco -is inchoativum, unde vidius met. 1, 43 ‘iussit et extendi campos, subsidere valles’; supersideo -es, idest sedere super et dimittere, et construitur cum dativo et ablativo, ‘supersideo huic rei’ et ‘hac re’.
Abbreviated transcription (Latin):
turtur cõpare uno contenta ẽ quo amisso aliũ iã
non admttit muositatem in homĩbus nupciarũ
redarguens nam et si forsitan culpa pp̃ incontinen¬
ciam uenialis ẽ ipã tñ tanta ĩcontinencia turpis ẽ
pudet ad negoeum honestatis uom̃ non posse in
mentem audias nec unquã in uiridi ramo residen¬
tem ꝓspicies ut tu ab eo discas uoluptatũ uireneia
uirulenta uitare adde ꝙ ĩuigis monciũ et ĩsũmitate
arborũ frequencior illi cõu̾sacio ẽ ut ꝙ uł marine
ꝓpoĩtum pudicicie decet doceat et nos terrena desp¬
dere et amare celestia ex quibus colligitur ꝙ uox sit
turturis eciam p̃dicacio castitatis neq enĩ apn̾cipi
uox interris audita est sed magis illa crescite et nul¬
tiplicamĩ et replete terram

Expanded text:
ue compare uno contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens. Nam etsi forsitan culpa propter incontinentiam venialis est, ipsa tamen tanta incontinentia turpis est. Pudet ad negotium honestatis rationem non posse in mentem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut tu ab eo discas voluptatum virentia virulenta vitare. Adde quod in jugis montium et in summitatibus arborum frequentior ilpositum pudicitiae, decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiam praedicatio castitatis. Neque enim a principio vox ista in terris audita fuit, sed magis illa: Crescite, et multiplicamini, et replete terram
Abbreviated transcription (Latin):
meodem sensu .x.canimis dicuntur eciã emiti ul
cmedi molles & effeĩati & ĩmudi sic̃ canes
qui et publice egeunt .& ad uomitũ redeunt uł
dicuntur sic satici .i. rep̃hensores quia rep̾hen¬
sione ledunt sic̃ canis morsu iuuenał castigas tur
pexcellenciam ĩmũdicie quidam phylosophi he¬
retici dicti sunt emni qui publice & in patulo cum
uoribus ꝯcubebant p̃dicantes publioe ẽẽ cõcuben¬
dum cũ urroribus inuicis & plateis admodũ canũ

Expanded text:
in eodem sensu, idest caninus; dicuntur etiam cinici vel cinedi molles et effeminati vel immundi sicut canes, qui publice coeunt et ad vomitum redeunt, vel dicuntur sic satirici et reprehensores quia reprehensione ledunt sicut canis morsu. Iuvenalis 2 , 9-10 ‘castigas turpexcellentiam immunditie quidam philosophi dicti sunt Cinici, qui publice et in propatulo cum uxoribus concumbebant predicantes publice esse concumbendum cum uxoribus in vicis et plateis ad modum canum,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ti .i. mola oliuaria ẜ ubi oliue terunt᷑ uł incus
nuĩmulariorũ uł uas in quo herbe terunt᷑ Et dr᷑ tra¬
peta quasi terepeta quia assidue petitur ut teratur
Et inde hec trapezia trapezie meusa nũmularioꝵ
uinde hec trapezeta et ħ transpesita te ieodem

Expanded text:
tum, idest mola olivaria, scilicet ubi olive teruntur, vel incus nummulariorum vel vas in quo herbe conteruntur; et dicitur trapeta quasi teripeta quia assidue petitur ut teratur. Et inde hec trapezia, mensa nummulariorum, unde hic trapezieta et hic trapezita in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
uena ateneo tenes dr hec trena trene lamentacio
Sic̃ emĩ hominꝰ ẽ canticũ leticie et laudis ita trena ẽ
canticũ lamenti & fimeris Onde toems na. nuim
lamentabilis & trenosus sa. sum lamentosus Et
utrumq ꝯperatur Et tremicus ca cum luctuosus¬
trenara trenarorũ mons siue uallis ubi ẽdescen¬
sus adnferos et sepe ponitur proipõ descensu
adinferos et ꝑinferno ubi non ẽ nisĩ fletus et la
monte hic trenarius sed male et corripit na

Expanded text:
tem a teneo hec trena -e, lamentatio: sicut enim ymnus est canticum letitie et laudis, ita trena est canticum lamenti et funeris; unde trenus -a -um, lamentabilis, et trenosus -a -um, lamentosus, et utrumque comparatur; et treneticus -a -um luctuosusTrenara -rorum, mons sive vallis ubi est descensus ad inferos, et sepe ponitur pro ipso descensu ad inferos et pro ipso inferno, ubi non est nisi fletus et lammonte hic Tenarius, sed male. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
ganearie .i. taberna quia ibi młta ĩutilia gamũt
Et hic gancarius rii .i. tabernarius et hec gancaria.i
interra defossus ad quem adbidendũ et scortandũ
confluebant sedubicũq ẽ lecracitas ille locus pt
dici ganeum quia ibi młta ĩutilia gamuũt et hĩ¬

Expanded text:
ganearia, idest taberna, quia ibi multa inutilia ganniunt, et hinc ganearius, idest tabernarius, et hec ganearia, in terra defossus ad quem ad ludendum et scortandum confluebant; sed ubicumque est leccacitas, ille locus potest dici ganeum, quia ibi multa inutilia ganniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lus llallimmi.tam ꝓtegente quã phonuĩe illius gentrs
et dcĩ sunt galli acandore corporis scd̃m enĩ dn̾isita¬
tem celi et facies homui et colores et corporũ qualita¬
tes et aĩorum diu̾sitates existunt Et hinc iymanos
graues gaios leues afros u̾sipelles gallos nã feroces
et acriores ingenio uidemus e natãclimatũ fãcit

Expanded text:
lus -a -um, tam pro gente quam pro nomine illius gentis, et dicti sunt Galli a candore corporis: secundum diversitatem celi et facies hominum et colores et corporum qualitates et animorum diversitates existunt, et hinc Romanos graves, Graios leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio videmus, quod natura climatum facit
Abbreviated transcription (Latin):
gallia gallie regio eorum Et sunt tres gallie s. coma¬
ꝑibus usq ad mare britanucum Gallia bracata¬
ẽ que reno adiacet ut ꝑs burgũdie lathoringia
flandria colonia terra ligoniensiũ et quedã ah
regiones continent᷑ ĩgallia bracata Et hnc gaille¬
gallicanus qui ex gallia aliquid affert. Et scias¬

Expanded text:
Gallia -e, regio eorum; et sunt tres Gallie, scilicet comapibus usque ad mare britannicum; bracata que Reno adiacet, ut pars Burgundie, Lotaringia , Flandria, Colonia, terra Lingonensium, et quedam alie regiones continentur in Gallia bracata. Et hinc gal, gallicanus, qui ex Gallia aliquid affert. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
feriẽs cantũ uigilanciorẽ redoit quia nimirũ nocẽ
ẽ ut hi qui u̾ba sc̃e̾ p̃dicacoĩs mouent p̾us studio
bone accõnis eiugilent ne ĩsemetipĩs torpentes oꝑ
alios ereitent noce p̾us se ad sublimia facta excu¬
cuit et tũc ad beneriuendũ alios sollicitos reddãt

Expanded text:
feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant
Abbreviated transcription (Latin):
uincia suas ht̃ ꝓp̾ctates Cretense semꝑ mendaces
malas bestias uentres ꝑigros nẽ ab epĩmenide pos¬
ta dictos Unde.Ipłs cõprobat panos maures et fe¬
roces dalmatas latimus pulsat hystoricus Tumidos
fricas om̃s poete lacerant athenis expediciora nasci¬

Expanded text:
incia suas habeat proprietates. Cretenses semper mendaces, malas bestias, ventres pigros, vere ab Epimenide poeta dictos, Apostolus comprobat. Vanos Mauros, et feroces Dalmatas, Latinus pulsat historicus. Timidos Phrygas, omnes poetae lacerant. Athenis expedi
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui uocabantur adirgnui et quiatd lacerto¬
cium ĩ ungebantur Deregibus hẽtur in yła¬
dicite xep̃o meo cyro desacer dotibus dr᷑ in ps̃¬
e sice noiẽ dictus ẽ xꝑũs quia uerus uere et sa¬
cerdos fuit et chrismate pnctus inseptẽ do¬
nis spũs sc̃tĩ plenarie delibutus Et nota ꝙ¬

Expanded text:
ii qui vocabantur ad regnum et qui ad sacerdotium inungebantur. De regibus habetur ibi ‘dicite christo meo Ciro’, de sacerdotibus ibi masice dictus est Christus, quia verus rex et sacerdos fuit et chrismate unctus, idest septem donis spiritus sancti plenarie delibutus. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ fulget tunc udetur emitt̾e ex sẽ qualdam
ardentis scintillas eius spẽ significantur hi qͥ¬
inluce suꝑne prĩe resplendent suas uirtutes
atq smãs cum uerbo exoracionis uelud sentil¬
las inpccimos effundunt quibus ad amorem
dei et pocii accendant¬

Expanded text:
aurum fulget, et videtur emittere ex se quasdam ardentes scintillas. Cujus specie significantur hi qui luce supernae sapientiae resplendent, suas virtutes atque sententias cum verbo exhortationis velut scintillas in proximos effundunt, quibus ad amorem Dei et proximi alios a
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ingenio ꝑatur ut manualis balista et siłia et ppͥ
illa que ad xugnam parantur licet esse quelibet
artificõsa composicõ uł construocio dicatur qñq
muis Et sunt machines instrumenta edificiorum
dcã sic amachinis inquibus insistunt ꝓpter altitu¬
dinem parietum
natus sum nari .i. machinas facere uł ꝑare cõstrue¬
re uł cogitare malũ uł aliꝙ aliud cogitãre et ꝓpe
malũ uł astute insidiari et hinc uerbalia Et compo¬
uł argumentosus uł ingemosus admachinas facien¬
das uł insidiosus quia machina sepe inueĩt᷑ ꝓisidiis¬

Expanded text:
quod ingenio paratur, ut muralis balista et similia, et proprie illa que ad pugnam parantur, licet et quelibet artificiosa compositio vel constructio dicatur quandoque nis, et sunt machines instrumenta edificiorum, dicta sic a machinis quibus insistunt propter altitudinem parietum.  -aris, machinas facere vel parare, construere, vel cogitare malum vel aliquid altius cogitare et proprie malum, vel astute insidiari, et hinc verbalia, et compovel argumentosus et ingeniosus ad machinas faciendas, vel insidiosus quia machina sepe invenitur pro ins
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓfluuiũ sanguinis mulierũ ꝓp̾e menstrua sũt pro¬
circuitu mensis uł lume quo solet ħ ꝓuenire ꝓfiuiui¬
N et mulieb̾a dicinitur quia sola mulier aĩas men¬
struale ẽ quuius cruoris contactu fruges nõ germi¬
res foctus ferrum rubigo corrumpit nigrescunt
grana siquicanes inde ederint in rabiem efferunt᷑
Glutinũ atactu qd̾ nec ferro nec aliquo dissoluitur
eruore ipõ pollutũ sponte dispergitur unde hic et

Expanded text:
fluvium sanguinis muliebris. Proprie menstrua sunt supercircuitu mensis vel lune quo solet hoc evenire profluvium: hec muliebria dicuntur quia sola mulier animal menstruale earbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
sc meito acquirere Nota ergo qd̾ antiqui dicebãt
mereo meres merui ubi nos non dicimus mereor
mereris Et ita mereo meres merui et merco. ꝑdole¬
driã non erat nota oĩbus ĩ deo gramatici modernio
acquirere in pñti et m oĩbus tꝑibus que seqñtur lr̃ã¬
turam pñtis et mutauerunt illud ubum deponẽs
et dederunt ei suplecõnem p̃t̾iti et dixerũt mereor
mereris mẽitus sum p̃titum uero p̃dicti u̾bi reti¬
mierunt sed merui meriusti quia inp̃tito milla eĩt¬
concidencia diam mereo ꝓdolere caret p̃tito et suple¬
cione p̃t̾itii don enim dicimus mestus sum ut qͥdã¬
uoluerunt quia mestus tm̃ nomẽ est et non ꝑticipu
lioct ergo metui nõ sit p̃t̾itum huius ũbi depõnen¬
tis mereor tñ addesignandũ ꝙ fuit p̃t̾itũ illius uerb
qd̾ fuit mutatum ĩmereor sic facienda ẽ dedinacio
mereor meretis meritus sum uł merui meritus es

Expanded text:
i dicebant mereo -es -ui ubi nos dicimus mereor -ris, et ita mereo -es -ui et mereo pro doledifferentia non erat nota omnibus, ideo gramatici modernioracquirere in presenti et in omnibus temporibus que sequuntur literaturam presentis et mutaverunt illud in verbum deponens et dederunt ei suppletionem preteriti et dixerunt mereor -ris meritus sum; preteritum vero predicti verbi retinuerunt, scilicet merui -sti -it, quia inconcidentia. Nam mereo pro dolere carebat preterito et suppletione preteriti: non enim ibi dicitur mestus sum, ut voluerunt quidam, quia mestus tantum nomen est et non participium. Licet ergo merui non sit preteritum huius verbi deponentis, mereor: tamen, ad designandum quod fuit preteritum illius verbi, quod fuit mutatum in mereor, sic facienda est declinatio: mereor -ris meritus sum vel merui, meritus es
Abbreviated transcription (Latin):
Mercenarius rii p̃cio conductus sc q ¶ mapicula
accipit merccdem ĩdem et baro quia fortis inla¬
boribus ẽ abari qd̾ ẽ grauis .i. fortis cui contrarius
est leiis .i. infirmus Et ẽ scribendũ ꝑ unũn quia
deriatur amerces cedis et dimitatur nin Quidã
tñ dicunt qd̾ d mutatur in duo n et dr̾ mergnna¬
rius ẜm cos quał mutacio fit sepeut a sedeo dr sella¬

Expanded text:
mercenarius, pretio conductus, scilicet qui accipit mercedem: idem et barro, quia fortis est in laboribus, a bari quod est gravis, idest fortis, cui contrarius est levis, idest infirmus. Et est scribendum per unum n quia derivatur a mercedis et d mutatur in n; quidam tamen dicunt quod d mutatur in duo n et dicitur mercennarius, qualis mutatio sepe fit, ut a sedeo dicitur sella
Abbreviated transcription (Latin):
in xxxiͦ. moraliũ insacro eloquio eum singulari
nũo petra noĩatur qui alius quã xeps̃ accipitur
paulo attestante qui ait petra aut̃ erat xps̃ Cũ
sctĩ uiri qui illius robore solidati sunt exp̾munt᷑
Quos ninuꝵ petrus apłs lapides uocat dicens
uos tanquã lapides uocat dicens uiui coedificami

Expanded text:
nt.---In sacro eloquio cum singulari numero petra nominatur quis alius quam Christus accipitur? Paulo attestante, qui ait: Petra autem erat Christus . Cum idelicet sancti viri, qui illius robore solidati sunt exprimuntur. Quos nimirum Petrus apostolus lapides vocat, dicens: Vos tanquam lapides vivi,
Abbreviated transcription (Latin):
mea caro agitur uł sartago dr᷑ astrepitu soni qñ
ardet inea oleum Et ponitur ꝓgarruli ͭ ͤ tracta
et ĩca arescunt oiã Sic et loquela quorundã arida ẽ
loᵈ ͥ uenat inlinguas Et inde sartagineus nea neum
desartagine erns uł ad eami ꝑtinens uł ĩea coctus Et

Expanded text:
ea caro agitur; vel sartago dicitur a strepitu soni quando ardet in ea oleum, et ponitur pro garrulitate, tracta et in ea arescunt omnia; sic et loquela quorundam arida est loquendi venerit in linguas’. Et inde sartagineus -a -um, de sartagine existens vel ad eam pertinens vel in ea coctus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sarnata abarma dr᷑ hic et hec sarmata sarmate
quidam ppłus quia sarmate patentibus campis
armati equitabant pͥusquã eos lenculus damibis
phiberet et inde obstudiũ armorũ sarmate dcĩ sunt
qi semper arma tenentes uł qi scientes arma tene
ti qͣi satrimentũ quia purgatur et p̃sciditur ułsar¬
mentum dr̾ asero seris qͣuia sermentum quia serit᷑
inde sarmentinus na num et sarmentosus sa sum
et sarmentotas.⁊ sarmentũ uitiũ collige amputata
uł amputare ea uł sarmenta facere ẜm yguicõm

Expanded text:
ab arma hic et hec Sarmata -te, quidam populus, quia Sarmate patentibus campis armati equitabant, prius quam eos Lentulus Danubio prohiberet, et inde ob studium armorum Sarmate dicti sunt, quasi semper arma tenentes vel quasi sitientes arma tenere, -ti, quasi sarimentum, quia purgatur et preciditur; vel sarmentum a sero -is, quasi serimentum, quia seritur; unde sarmentinus -a -um et sarmentosus -a -um et sarmento -as, sarmenta vitium colligere amputata vel amputare ea vel sarmentum facere. Item
Abbreviated transcription (Latin):
et rubre siłitudinem tenet saphitus aeream tenet
spẽm psardonicum ergo homiẽs uł patres ueteis
testamenti terrena quedam sectantes persaphirũ
nom testamenti p̃dicatores celestia sola q̃rentes
mger et ĩmedio candidus superius rubeus .i. sctĩ
ipassione rubei intius candidi s ibi pp̃ hiũlitatẽ¬

Expanded text:
ae rubrae similitudinem tenet, sapphirus aeream speciem: per sardonichum ergo homines, vel patres Veteris Testamenti terrena quaedam sectantes; per sapphirum Novi Testamenti praedicatores, coelestia sola quaerentes, niger, in medio candidus, superius rubeus, id est, sancti in passione rubei, interius candidi, sed sibi per humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
sardina sardine qd̾dam genus pisciculorũ ẽt hinc
sardina sardine quedam insula iuxta quã mltũ
abundant sardine pisciculi uł sardus hercule pro¬
creatus cũ magna multitudine alibia ꝓuectus
sardinam occupauit. et ex suo noĩe ĩsule nomen
dedit unde sardimiꝰ nia mũ Et ħ et hec sardinensis¬

Expanded text:
sardina -e, quoddam genus pisciculorum, et hec Sardinia -e, quedam insula iuxta quam multum abundant sardine; vel Sardus, Hercule procreatus, cum magna multitudine a Libia profectus Sardiniam occupavit et ex suo nomine insule nomen dedit. Unde sardinius -a -um et sardiniensis
Abbreviated transcription (Latin):
sardonia sardonie quedam herba amarissima de
ciuo flore fit fel amarissimũ et ẽ silis apiast᷑. que
ora hoĩm sic dolore et amarore contrahit ut quasi
donix cis quedam gẽma quia hẽat colorem utri
Et natalicia tandem cum sardonice albus iinde

Expanded text:
sardonia -e, quedam herba amarissima, de cuius flore fit mel amarissimum, et est similis apiastro, que ora hominum sic dolore et amarore contrahit ut quasi donix -cis, quedam gemma, quia habeat colorem utriu‘et natalicia tandem cum sardonice albus’; unde
Abbreviated transcription (Latin):
corruo corrius .i sił ruere diruo dirm̃s destruere fruo
erius euertere Irruo irrius .i. aliquã ꝓtem rue̾ et ipm
impetere Pruo ꝓ rius ꝓcul ruere Obruo is .i sternẽ
Surruo is.u substernere huo et enis ꝯpoĩta sũt neu¬
tra p̃ter dixuo eruo obruo siguo q̃ sunt actiua et
oĩa faciunt p̃fitum inrui et supinũ inxintũ iinde

Expanded text:
corruo -is, idest simul ruere, diruo -is, destruere, eruo -is, evertere, irruo -is, in aliquem ruere et ipsum impetere, proruo -is, procul ruere, obruo -is, idest sternere, subruo -is, substernere. Ruo et eius composita sunt neutra preter diruo, eruo, obruo, subruo, que sunt activa, et omnia faciunt preteritum in rui et supinum in rutum vel
Abbreviated transcription (Latin):
dicum lumen uł modicus ignis qui solet excupia¬
sius stupa et cera fie̾i sed undecumq fiat sic dicit
lucubras .i. uigilare ꝓprie lucubrare ẽ adlucubrũ
.i. adluçernam ĩ noc̾te uigilare Item lucubrare est
parum lucere unde hec lucubratio onis Et hinc
lucubraciũcula le. dimimitim̃ item alucubro
bras lucubratus ta. tum .i. parũ lucens et compa¬
tur lucubratus tior tissimus iinde lucubrate cũis

Expanded text:
dicum lumen vel modicus ignis qui solet ex stupa et cera fieri, sed undecumque fiat sic dicitur -as, vigilare: proprie lucubrare est vigilare ad lucubrum, idest ad lucernam in nocte vigilare; item lucubrare est parum lucere; unde lucubratio et hinc lucubratiuncula diminutivum. Item a lucubro -as lucubratus -a -um, idest parum lucens, et comparatur tior -simus, unde lucubrate -tius
Abbreviated transcription (Latin):
luculentus ta. tum .i. luce plenus darus apertus
splendidus iinde et homo ille dr̃ luculentus qui
est lingua clarus sermone splendidus Et compa
tissime adubiũ Et hec luculencia eie claritas uł lu¬
cis plenitudo Et luculentas tatis idem Et luculen

Expanded text:
luculentus -a -um, plenus luce, idest clarus, apertus, splendidus; unde et homo dicitur luculentus qui est lingua clarus et sermone splendidus, et compa-me adverbium, et hec luculentia -e, claritas et lucis plenitudo, et hec luculentas -tis, idem; Martian
Abbreviated transcription (Latin):
spurii et hec spuria rie qui uł que genitus uł genita
ẽ de nobili mr̃e et ignobili prẽ Item spurius patre
mcerto et mrẽ uiduagenitus appellatur qiͣtantum
spurii filius quia mliebrem natitrã uetẽs spurium
pocius quã nirem̃ sequũt᷑ Et dr̃ spurius qiͣ ĩ mundꝰ
et extra puritatem Et spurius ria riũ ignobilis et de¬

Expanded text:
s -rii et hec spuria -e, qui vel que genitus vel genita est de nobili matre et de ignobili patre; item spurius patre incerto et matre vidua genitus, quasi tantum spurii filius, quia muliebrem naturam spuriumpotius quam patrem sequuntur, et dicitur spurius quasi immundus et extra puritatem. Et hinc spurius -a -um, ignobilis et de
Abbreviated transcription (Latin):
squalu .i. sordepe ẽẽ uł fieri squalidum uł
aspersum uł splendere iinde squalcłco scis
nchoatim Et squalidus dadum .i. aspersus
sordidus Et ꝯꝑatur iinde squalidulus la lum aliqñ¬
tulum squalidus inde hecsqualiditas tatis ĩtẽ asqua
leosquales hicsqualor squaloris .i asꝑitas pullucio
sordidacio Et ẽ squaleo neutrum cũ suus ꝯpoĩt siqua
habet et caret supmis et producit squa

Expanded text:
-ui, sordere, esse vel fieri squalidum vel asperum, vel splendere, unde squalesco -is inchoativum, et squalidus -a -um, asper, sordidus, et comparatur; unde squalidulus -a -um, aliquantulum squalidus, et hec squaliditas. Item a squaleo hic squalor -ris, asperitas, pollutio, shabet, et caret supino et producit hanc
Abbreviated transcription (Latin):
est pisciũ serpentum et lorioe inde squamatus
ta tumi squamis abundans Et hec squamata te
ad modũ squame piscium et ex ipõ splendore
squamarũ et siłitudine ẽ dctã Item asquama¬
dr squamo mas .i. squamas aufferre ul dare
Et ꝯponitur desquamo mas iusquamo mas Ex¬
squa et sunt neutra stem asquana squameus¬

Expanded text:
e piscium et serpentium et lorice; unde squamatus -a -um, squamis abundans, et hec squamata -e,ad modum squame piscis, et ex ipso splendore squamarum et similitudine dicta. Item a squama squamo -as, squamas auferre vel dare, et componitur desquamo -as, disquamo -as, exsqua-, et sunt neutra. Item a squa
Abbreviated transcription (Latin):
bis .i. inter aliqua scribere interponere uł demedio
scripture aͥd aufferre Pscribobis .i. ꝑfecte scribere
Prescribobis .i. ante seribere p̃dicere p̃strue̾ uł ab
aliquo spacio tpĩs ad possidendo ad quire iinde h ͨ
scribobis .i. iterum scribere iis retro contra scriptũ
scribere Qui p̾mo mittit epłam scribit qͥ remittit
reseribit Subscribobis .i. parimi uł post uł subtus
scribere Transcribo bis. rultra scribere uł p̾seribẽ
Scribo et eius ꝯpoĩta actiua sunt et faciũt p̃t̾i̾tũ
ipsi et supinũ inptumi et ꝓducunt scri. dep̃dict¬

Expanded text:
-is, inter aliqua scribere, interponere vel de medio scripture aliquid auferre, perscribo -is, perfecte scribere. Prescribo, ante scribere, predocere, prestruere vel aliquo spatio temporis aliquid possidendo acquirere; unde hec scribo -is, iterum vel retro contra scriptum scribere: qui primo mittit epistulam scribit, qui remittit rescribit; subscribo -is, idest parum vel post vel subtus scribere, transcribo -is, ultra scribere vel post scribere. Scribo et eius composita sunt activa et faciunt preteritum in -psi et supinum in -ptum et producunt hanc si
Abbreviated transcription (Latin):
fuerũt eciam uiri fortes aut urbiũ conditores qͥbꝰ
mortius hoiẽs qui cos dilexerunt siłacra finxerũt
ut hẽrent aliꝙ exhoc ymaginũ ꝯ templone solaciũ
Sed paulatim hichonor ꝑsuadentibus demoniis
ita inposteros irxepsit ut quos illi ꝓsola noĩs memo¬
ria honoraunt successores deos extimarent atq co-¬

Expanded text:
quidam eorum viri fortes, aut urbium conditores, quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solatium, sed paulatim hunc errorem, persuadentibus daemoniis ita in posteris irrepsit, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores eorum Deos existimarent, atque co
Abbreviated transcription (Latin):
qua puer ĩuoluitur ĩutero mrĩs que alio noĩe
humana impressa noc plures unde nõ contuigit
plures quam septem simul concipi amuliere iinde
hic himeneus nei deus npciarũ qͥa ꝑtinet ad huõ
officiumi s. ad creacionem Et ẜm hoc dr̃ himeneus

Expanded text:
qua puer involvitur in utero matris, que alio nominehumana impresse, nec plus, unde non contingit plures quam septem concipi simul a muliere. Unde hic Hymeneus, deus nuptiarum, quia pertinet ad hoc officium, idest ad
Abbreviated transcription (Latin):
bant unde nalem uim terre ꝓdũcendi uinũ uocã
cendi uocabant cererem. Qualitates eciã elemẽtorũ
tum inhis infe̾ioribus ĩdem q desciĩs et uirtutibꝰ
que sunt bona gratuta cum ociam in uiciis quedã
sit enulacõ d̾mitatis .i. dnãri uicia dni dicebantur
uł himeneus dcũs ẽ aquodam atheniensi hume¬
neo noiẽ qui feliciter usus ẽ nupciis Siquidem
himeneus atheniensis iuuenis amore emusdam
forme paris sed nobilitate suꝑioris marẜat ded
genis inparilitatem repulsam̃ passus inter uir¬
oͦmes uregmali hĩtu conũsatus & apixatis inter¬
d urrgines captuatus et tandem uie eẽ dep̾hensus
adsuos remissus ẽ parentibus uirginũ eaꝵ facile
deãt reditũ eatñ lege ut eius quam peteret uti cõ¬
uigio concederctur conçeditur redount᷑ uirgines
fit ille uotisu compos salua lege sue condiconis
iinde moleuit consuetudo ut quicumq nuberet
eũ tanqͣ deũ nupciar inuocarent quia feliciter¬

Expanded text:
deum vocabant, unde naturalem vim terre producendi vinum vocabaproducendi segetes vocabant Cererem. Qualitates etiam elementorum tum in his inferioribus. Idem quoque de scientiis et virtutibus que sunt bona gratuita; cum etiam in iis quedam sit emulatio deitatis, idest dominari vitia, dii dicebantur. Vel Hymeneus dictus est a quodam atheniensi Hymeneo nomine, qui feliciter usus est nuptiarum: siquidem Hymeneus atheniensis iuvenis amore cuiusdam, forma paris sed nobilitate superioris, inarserat; sed generis imparitate repulsam passus, inter virgines virginali habitu conversatus et a piratis inter virgines captivatus et tandem vir esse deprehensus, ad suos remissus est. Parentibus virginum earum facilem dictat reditum, ea tamen lege ut eius quam peteret uti coniugio concederetur. Conceditur. Redduntur virgines, fit ille sui voti compos, salva lege sue condicionis, unde inolevit consuetudo ut quicumque nuberent eum, tamquam deum nuptiarum, invocarent, quia feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
tate som sumptum unde hoc scrofula le et h ͨ seri¬
fella lle. ambo diminutiua Scrofule eciam dñr
quedam apostemata que solent nasci ꝓueris cre¬
ca collum iinde scrofulosus sa sumi. Et serofulatus
ta tum .i. plerus & abundans serofulis Et corripit᷑

Expanded text:
tate soni sumptum, unde hec scrophula et scrophella ambo diminutiva; scrophule etiam dicuntur quedam apostemata que solent nasci pueris circa collum, unde scrophulosus -a -um et scrophulatus -a -um, plenus et abundans scr
Abbreviated transcription (Latin):
turalis et hinc endogenite .i. naturaliter
Endor grece aries latinee
dromedes endromedio .i. uestis pilosa dcarietinis
pellibus fcã qua mouebantur romani contra fei¬
gusul cu dronoio dr̃ dupler uestis duplex pallum

Expanded text:
turalis et hinc endogenice, idest naturaliterENDOR grece, aries latine. dromedes -dis, vestis villosa de arietinis pellibus facta qua induebantur Romani contra frigus. Vel endromis dicitur duplex vestis, duplex pallium
Abbreviated transcription (Latin):
unde hec egritudo egritudinis .i. tristicia uł infir¬
mitas et hec egrimonia nie ĩdem et egrotus ta
tum .i. eger sed eger ꝓp̾e aiõ egrotus corpore ĩtẽ
eger .i. tristis et infirimus adtempus Sed egrota
tiũ infirmus et dui sepe sic̃ iratus & iracundus¬

Expanded text:
um et hec egritudo -nis, idest tristitia vel infirmitas, et hec egrimonia -e, idem, et egrotus -a -um, idest eger, sed eger proprie animo, egrotus corpore; item eger et tristis et infirmus ad tempus, sed egrotus tantum infirmus et diu et sepe, sicut iratus et iracundus
Abbreviated transcription (Latin):
achimior naris u̾bum depo. ꝙ antiqͥ dicebãt
cachinno nas. r xideo Unde hic cachinus ii .i.
xisus ĩ utilis uł cachinus componit᷑ acon et
cignus qui ẽ albus ut uixx ꝓp̃dentes qui uiden¬
tur albere irisu Inde u̾bũ p̃dictum ẽ &. hic
et hec cachino omis qui ridẽt

Expanded text:
ACHINNOR -aris, quod antiqui dicebant cachinno -as, idest rideo, unde hic cachinnus -ni risus inutilis, vel cachinnus est compositum a con et cignus, qui est albus ut nix, propter dentes qui videntur albere in risu, unde verbum predictum, et hic et hec cachinno -nonis, qui ridet
Abbreviated transcription (Latin):
ria ꝙ fuit quidam rex noĩe t̾yrus qui quandane
puellam noie pilam filiã ciuusdam molendina¬
rii noic̃ atius carnaliter cõgnouit et de ca filium
genuit pila artẽ exx noie suo et noĩe prĩs sui qui
dicebatur atus unũ nomen cõposiunt et nato pue¬
yo imposuit nomen pplatus
pilax apilus dr̾ hic pilax pilaciacattus murilego
quia pilis maxime abundet uł quia eius pilus
ẽ p̃ciosus irude m̃nita btĩ samsonis legitur ꝙ
cełarius fecit uenenũ et ꝓbauit ꝓpilagẽ ẽẽ mo̾tife¬

Expanded text:
it. Fuit quidam rex nomine Tyrus, qui quandam puellam nomine Pilam, filiam cuiusdam molendinarii nomine Attus, carnaliter cognovit et de ea filium eravit. Pila autem ex nomine suo et nomine patris sui, qui dicebatur Atus, unum nomen conposuit et nato puero inposuit nomen Pilatusa pilus hic pilax -cis, catus, murilegus, quia pilis maxime abundat vel quia eius pilus est pretiosus; unde in Vita beati Sansonis legitur quod celerarius fecit venenum et probavit per pilacem esse mo
Abbreviated transcription (Latin):
quia semper eum pigrat Et dr piger qĩ pedibus
eger Est eñ tardus admcedendũ sed hoc nonien
tn̾sfertur ad aiãlia et ad aĩam Et cõꝑatur piger pi¬
adu̾bumm Et hec pigricia cie Eth pigritudo dinio
et ẽ pigricia uł pigritudo uigilantis torpor dormi¬
tantis et pigrco pigres ẽẽ uł fieri pigrum Unde
pigresco pigrescis inchoatim Piger cõponit᷑ ppiger

Expanded text:
quia semper eum pigeat, et dicitur piger quasi pedibus eger, est enim tardus ad incedendum, sed hoc nomen transfertur ad alia et ad animam; et comparatur adverbium et hec pigritia et hec pigritudo -nis, et est pigritia vel pigritudo vigilantis, torpor dormitantis; et pigreo -es, esse vel fieri pigrum, unde pigresco -is inchoativum, et componitur repigr
Abbreviated transcription (Latin):
luditur quia sit pilis plena pila eciam dicitur
taberna pila cciam dr̾ pes pontis uł qd̾ sustinet
pietem uł effigies hoĩs ĩcõpoĩtis poĩta et pila insixm̃
manoꝵ Et scias ꝙ pila ꝓtaberna et ꝓuistrumento
et ꝓtelis p̾mam ꝓduci̾t sed m̾aliis significacoĩbs
eam corripit Qd̾ istis ũsibus distinguitur Est pila
pes pontis pila ludus pila taberna pila terit pul¬
tes inbellis pila feruitur pila ꝓpolocello ꝯponit᷑¬

Expanded text:
luditur, quia sit pilis plena; pila etiam dicitur taberna, pila dicitur pes pontis vel quod sustinet parietem vel effigies hominis in compitis posita; et pila instrumentum strumento et pro telis primam producit, in aliis significationibus eam corripit, quod istis versibus distinguitur: ‘est pila pes pontis, pila ludus, pila taberna, pila terit pultes, in bellis pila feruntur’. Item pilus pro inst
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. paliqua reddatur ut postea recolligãtur iinde
cipere oppignero ras .i. contra uł. ꝓpter aliquidpig¬
nerare uł subarrare uł confirmare repignero ras
pigneratis iinde pigneraticius cia eiuim. et pignera¬
ticus ca cum qd̾ ꝓpignere ponitur uł accipitur ẜm¬

Expanded text:
 alia datur ut postea recolligatur; unde qcipere; oppignero -as, contra vel propter aliquid pignerare vel subarrare vel confirmare, unde Terentius pigneraticus -a -um, quod pro pignere ponitur vel accipitur. P
Abbreviated transcription (Latin):
ierides pierus fuit pater nouem picarũ quas
nouem muse deuicerunt iindeh pieridis pier¬
dis filia uł neptis pieri et quia cas se pierides muso
deuicerunt ideo abillis mule pierides dic̾te sũt Et¬
gorripit ri Et pierius ria rium .i. musaticus iinde

Expanded text:
ERUS pater fuit novem Picarum quas novem Muse devicerunt, unde hec Pieris -dis, filia vel neptis Pieri; et quia eas, scilicet Pierides, Muse devicerunt, ideo ab illis Muse dicte sunt Pierides; et pierius -a -um, idest musaticus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ria rium et hec pictura picture ymago expͥmens
spem̃ aliemus rei Et dr pictura qĩ fictura siẽ pingi
qͣ fingere Et ẽ ymiago ficta non ueritas et hinc pic¬
turatus ta tumi. y pictura pariatus et picturo pictu
ras .i. picturam facere uł ꝑictura rariare  pictu¬

Expanded text:
-a -um et hec pictura -e, ymago exprimens speciem alicuius rei; et dicitur pictura quasi fictura, sicut pingere quasi fingere, est enim ymago ficta, non veritas; et hinc picturatus -a -um, idest pictura variatus, et picturo -as, idest picturam facere vel pictura variare vel re
Abbreviated transcription (Latin):
natur terre Nondum enĩ laneis stramentis reps
inde storiatus ta tum .i. storiis ornatus Et ẽ actu¬
strabo strabonis qui oculos ht̃ obliquos
qui et hic strabus dr̾ iinde h ͨ sirabaꝙ uuil¬
uidentirr siłes oculis strabi¬

Expanded text:
sternatur: nondum enim laneis stramentis repertis, unde storiatus -a -um, storiis ornatus, et est actt hic strabo -nis, qui oculos habet obliquos, quod et hic strabus dicitur, unde hec straba; Grevidentur similes oculis strabi
Abbreviated transcription (Latin):
iuir fortis & sapiens & potens qiͣuirherus et qrͣ
domius terre uł heros qiͣ etherus quia ꝓfortitu diẽ
et sapiã celodignus ẽ ꝓp̾e quidẽ heroes dñ qui
olim po mortem credebantur deificari obsua
mẽita ut hercules eneas et consiłes et ẽ hoc nomẽ
tractũ auinone grece enĩ uno dcã ẽ hera iinde q̾d
eius filius heros dcũs ẽ Sed hec fabula mistico
significat hoc ꝙ aer uinoni deputatur ubi uolunt
heroas habitare Quo noie appellauit aliciuus me¬
riti asas defuctorum qi uiros ethereos uł aereos
et celo dignos ꝓꝑter sapĩam et fortitudinẽ Abher
ergo uł herus uł hera dermatur heros et q drͣhe

Expanded text:
is, sapiens et potens, quasi vir herus vel quasi dominus terre; vel heros quasi ethereus, quia fortitudine et sapientia celo dignus est. Proprie quidem heroes dicuntur qui olim post mortem credebantur deificari ob sua merita, ut Hercules, Eneas et consimiles. Et est hoc nomen tractum a Iunone: grece enim Iuno dicta est Hera, unde quidam eius filius Heros dictus est. Sed hec fabula mistice hoc significat, quod aer Iunoni deputatur, ubi voluit heroas habitare, quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi viros ethereos vel aereos et celo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Ab her ergo vel herus vel Hera derivatur heros; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
pania abhespero stella que mea ꝑteluoet et hec
est uera hesperia respectu ptalie que drͣ siłr he
sus agermano ytaliam temit camq desuo
appellanit Si ergo dicis hesꝑiam sine additamẽ¬
to uł de noie utaliã significat di addis aliquid
ut si dicas ultĩam ul aliquidtale mĩe ytaliã ut
si dicas magnam uł ꝯsiłem Et huic hespus hesꝑi
hespidis ytalia uł hyspania Et hinc filie ethlant
dicte sunt hesꝑidesuł abhyspania uł apatruo hespo¬

Expanded text:
pania, ab Hespero stella que in ea parte lucet; et hec est vera Hesperia respectu Ytalie, que similiter Hsus a germano Ytaliam tenuit, eamque de appellavit: si ergo dicis Hesperiam sine additamento Ytaliam significas, si addis aliquid,c Yspaniam, ut si dicas ‘ultimam’ vel aliquid tale, nunc Ytaliam, ut si dicas ‘magnam’ vel consimile; et hinc hesperius ris -dis, Ytalica vel Yspana; et hinc filie Athlantis dicte sunt Hesperides, vel ab Yspania vel a patruo Hespe
Abbreviated transcription (Latin):
rinoceros iste qui ecsam monoceros grecis exem¬
plaribus noiãtur tante eẽ fortitudinis dr̃ ut nlła
uenanciũ uirtute capiatur Sed sĩc bi asserũt qui
indescribendis naturis aiãliũ laboriosa ĩuestigacõe
sudauerunt uirgo enĩ ei puella p̃ponitur q̃ uemiẽti
sinũ aperit inquo ille omĩ fergcitate post poĩta ca¬
put deponit Sicq abeis aquibus capi q̃ritur sopo¬
describitur Qui eciam cũ elephantis qñdectamẽ
aggreditur ei oormi ꝙ ĩnare siñgulariter gestas
uentrem adu̾sanciũ ferire ꝑhibetur ut cumod
que molliora sunt uulnerat inpugnantẽ se faci¬
acornibus uicormũ hũilitatem mcã hec greg̃¬

Expanded text:
Rhinocerus, qui etiam monoceros graecis exemplariis nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla uenantium uirtute capiatur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa inuestigatione sudauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, adescribitur, qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facide cornibus unicornium humilitatem meam .
Abbreviated transcription (Latin):
greco fit latimus gtũs mutata os ultima mis ut
titan titanos fit titan titanis delphi delphinos¬
fit delphin delphinis dr̃ tñ et delphinus delphim
elephas elephantos hic elephas hunis elephante
ethic elephantus agtõ greco elephantos huiꝰ ele¬

Expanded text:
Graeco fit Latinus, mutata ος ultima in is, ut Titan Titanos, Titan Titanis; delphin delphinos, delphin delphinis. dicitur tamen et delphinus delphinielephas elephantos, hic elephas huius elephantis et hic elephantus, a genetiuo Graeco elephantos, huius ele
Abbreviated transcription (Latin):
Orbo orbas haui orbare .i iuduare priuare et ꝓp̾e filiis
qiͣ orbium facere iinde orbus ba bum p̾uatus cecus
Sed orbos qui filios amisit ꝙ amissis oculis sed cecus
qui oculos ꝑdidit sed sepe ponitur orbus ꝓgecus Et cõ¬
pcratur iinde orbe orbuis orbissime aduerbũ Et hec
orbitas orbitatis .i. amissio filiorũ uł eciã oculorum
Item orbus dr̾ sine parentibirs ẜm uguicõm Qui¬

Expanded text:
ORBO -bas, idest viduare, privare, et proprie filiis, quasi orbum facere; unde orbus -a -um, privatus, cecus: sed orbus qui filios amisit, quasi amissis oculis, sed cecus qui oculos perdidit, sed sepe orbus ponitur pro cecus; et comparatur; unde orbe -ius -me adverbium, et hec orbitas -tis, idest amissio filiorum vel etiam oculorum. Item orbus dicitur sine parentibus. O 41 ORDIOR -ri
Abbreviated transcription (Latin):
oratorii s. locus orandi tñ orõmi consecratus inquo¬
debet nisi tm̃ id ad qd̾ factum ẽ unde & nomẽ accepit
rbis arota dr̃ orbis .i. rotunditas circuli & eciã
ruislibet rei quia qĩ rota ẽ Unde et orbis dr
mundus ꝓꝑter rotunditatẽ inde hic orbiculs

Expanded text:
m, locus orandi, tantum orationi consecratus, in quodebet nisi tantum ad quod factum est, unde et nom rota hic orbis, rotunditas circuli vel etiam cuiuslibet rei, quia quasi rota est, unde et orbis dicitur mundus propter rotunditatem, et inde hic orbiculus
Abbreviated transcription (Latin):
Idsub draconũ ꝑtinet calicem patruã ad altare dei scu¬
xpĩ deĩexre et leuitis tradere eisq mĩstrare urceolum
quo et aquã manile et manutergiũ tenere epõ et
p̃sb̾ris .x. leuitis ꝓlauandis ante altare manibo aquã
p̾bere his lex ꝯtinencie imponitur quia altari aꝑm¬
et subtractoria lauare hicum ordinantur accipi¬
Dyaconorũ ordo sextum tenet locum pp̃ senari per¬
feccõm hic ordo ĩueteri testamento atribu leui no¬

Expanded text:
subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare. Urceolum quoque et aquamanile et manutergium tenere episcopo et presbyteris et levitis, pro lavandis ante altare manibus aquam praebere. His lex et substratoria lavare. Hii cum ordinantur, accipiDiaconorum ordo sextum tenet locum, propter senarii perfectionem. Hic ordo in veteri Testamento a tribu Levi no
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas accionũ Quibus enĩ consideratis ⁊pĩs rerum
ymaginibus nesciat ꝙ ĩnatura gẽmaꝵ carbuculus
p̃fertur iacicto Sed tñ cerulei coloris iacinctus p̃fertur
pallenti carbunculo quia et illi ꝙ ordo nature subtra¬
hit spẽs decoris adungit et hoc ꝙ naturał ordo p̃tulerat
coloris qualitas fedat sic ergo inhumiano genere & qͥdã
in meliori ordine detexiores fiunt et quidam indetiori
melioros quia et isti sortem extremi habitus bñ uiuẽdo
tnͣscendunt et illi superioris loci mei̾tum moribus non
sce sydon ait mare quasi enĩ ꝑ uocem maris ad re̾cundiã
in hoc mundo fluctuancium eius qui numitus et qiͣ
stabilis cernitur uita reprobatur hoc attendẽs Augodice

Expanded text:
qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non sce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam arium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim
Abbreviated transcription (Latin):
gradus lectorimi lectores alegendosic psalmste apsalmis
canendis uocati sunt illi enĩ p̃dicant ppłis quibus sequãt
Isti canunt ut excitent ad cõpimocõnẽ aĩos audienciũ
lioet quidam lectores ita miseranter ꝓnũcient ut quos¬
dam adluctum lamentacões q̃ cõpellant/idem et pro¬
nũciatores uocant᷑ qiͣ porro annũciant quia tam exit
clara eorũ uoce ut et longe poĩtorũ aures adimpleant
adlctõrem autem ꝑtinet lecciones ꝓmĩciare et eaqr ꝓpħe

Expanded text:
gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam ad luctum et lamentationem compellant. Iidem etiam pronuntiatores vocantur, qui porro ante nuntiant, quia tam erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. Ad lectorem autem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
septiformem grãm sctĩ spus cinus qui non sunt ꝑticipes
ad gradus eccia ͦ ͦ ᷤᷤ indigne accedunt illi uero in quoꝵ
mentibus diffusa ẽ septiformis grã spus sctĩ cũ ad eccĩa¬
sticos ordines accedunt impã spũalis gradus ꝓmocõne
cramenta tractare melius ẽ enim sacerdoti dnĩ paucos
hre mĩstros qui possunt digne opus dei exeroere quã
multos ĩutiles qui ordinatori omis inducunt insacrõ

Expanded text:
eptiformem gratiam sancti Spiritus, cujus qui non sunt participes ad gradus ecclesiasticos indigne accedunt. Illi vero in quorum mentibus diffusa est septiformis gratia Spiritus sancti, cum ad ecclesiasticos ordines accedunt, in ipsa spiritualis gradus promotione cramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant.
Abbreviated transcription (Latin):
Attendat ꝙ indicatiue ꝙ interrogatiue sit legendum
conturbant et alios ad risum ꝓuocant et auribus
et corde consulere debet uox lectoris Tereius est ordo¬
exorcistarum erorciste autem exgreco mlatinũ adm¬
rantes uł increpantes uocantur inuocant eum super
cathecumiõs et super eos qui hñt spm̃ ĩmundum no¬
men dĩ adiurantes ꝑeum ut egrediatur eis adexor¬
cistam ꝑtinet erorcismos memoriter retinere manus¬
q super incrgumuos et cathocumuõs inexorcizando
medicina quam alii facit sibi non ꝓsit et dicatur ei

Expanded text:
Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum,ata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lectorisexorcistarum. Exorcistae autem ex Graeco in Latinum adjurantes vel increpantes vocantur. Invocant enim super catechumenos, et super eos qui habent spiritum immundum, nomen Domini, adjurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei:
Abbreviated transcription (Latin):
idem et ianitores sunt qui in ueteri testamento sunt clecti
adcustodiam templi ut non ingred̾e̾tur illud ĩmundus
nes oiã inlus exutraq custodiuit atq inter bonos et ma¬
los hñtes iudiciũ dignos recipiũt indignos respuunt
Unde et eis cum ordinantur claues eccłie dantur ab epõ
istis recludunt᷑ hoc officiũ dns insua ꝑsona suscepit qñ
flagella defimiculis facto uendentes et ementes detemplo¬

Expanded text:
 et janitores sunt, qui in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. vem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respuunt. Unde et eis, cum ordinantur, claves Ecclesiae dantur ab episcistis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de funiculis facto, vendentes et ementes eje
Abbreviated transcription (Latin):
Ordior ordixis orditus uł orsus .i. pone telam et quia cũ ali¬
quis orditur telam tuc̃ eam incipit ĩtem ordiri ponitur ꝓ
telam ponit filum ideo ordiri ponitur. ꝓloqui sed eũ ad te
cionem orsus iinde hic orditus tus orditu et hic orsus or¬
sus orsm .i. actus ordinandi telamuł locucio uł principiũ

Expanded text:
ORDIOR -ris -itus vel orsus, idest ponere telam; et quia qui orditur telam tunc eam incipit, ideo ordiri ponitur pro telam ponitionem, orsus. Unde hic orditus -tus et orsus -sus, actus ordiendi telam vel locutio vel principium