comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tał cõsensꝰ effic̃ mat̾moniu. Si aut
uob̾ explicaut ꝙ tn̾ corde nõ uolunt.
si nõ sit ibi coacto. uił dolꝰ obligatio
illa u̾boꝵ. quib cõsentiũt dicentes
accipio te in uiru. ⁊ ego te ĩuxore.
matrimoniu fac̾
Auccoritatibus

Expanded text:
 efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auctoritatibus
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ non sit ille: qui genuit. Naz
qͣmꝰ erit ip̃e cu genitꝰ sit: s ĩ his
ip̃is subsistat ille qui genitus est.¬
⁊ in quibꝰ coty ẽ ip̃e qͥ genuit. qr ñ
est aliuum̃ qui genitꝰ est. ⁊ iõ nõ re¬
fert᷑ ad alid̾ ꝙ in uno sb̃sistit exu¬
no. ac sic ingeneratõne filii ⁊ ua¬
turam suam ut iͥ dica sequit᷑. iñ mu¬
tabił deus. in de untabilez giguẽs¬
dm̃. liec naturam suraz de serit ex
in mutabili do̾.ĩ demutabił ꝑfec
ta dei natiuitas. Subsisteusten
gͥ in eo dei naturani intlłigauiꝰ.¬
qr ip̃e deꝰ: ⁊ in eode. Nature g᷑ d̾i pa¬
tris u̾itas in deo filio ẽẽ docetur: cũ
in eo deꝯ uitlłigitur ẽẽ qͥ deꝯ est. Est
enĩ. unꝯ ĩ uno. ⁊ unꝰ ab uno
Quod
legitur pater de sua suba genuisse
flium et filius substantie patris

Expanded text:
natus sit ipse qui genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc fertur ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligaipse Deus, et in eo Deus. Naturae ergo Dei Patris veritas in Deo Filio esse docetur, cum in eo Deus intelligitur esse qui Deus est. Est enim unus in uno, et unus ab uno. 9. Quod legitur Pater de sua substantia genuisse Filium, et Filium substantiae Patris
Abbreviated transcription (Latin):
exemplu. ut si poc̾m eiꝰ nõ modo
in graui eiꝰ malo. s ⁊ in canto scã¬
dalo alioꝵ est. atq ħ eypediri ucili¬
tati eodie uidet᷑ antistiti. in nocetiti¬
am młtoꝵ. uł tociꝰ pleb̾: ag̾e peni¬
tentia non recuset. ne lerali plage
ꝑ pudore ad dat tumore. cũ tan¬
ta est plaga põ ⁊ impecꝯ morbi
ut medicamenta corporis ⁊ sangͥ¬
nis dm̃ differenda sit: anctorita¬
trantisticis deb sequis remou̾e ab

Expanded text:
odo in gravi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis, debet se quisque removere ab
Abbreviated transcription (Latin):
rat inulꝯad moysen statutum
S qui ꝑ uospecrastis: ꝑ uos erubeᷤ¬
catis. Erubescentia enĩ. ip̃a ꝑtez
hoc enĩ ꝙ ꝑ se ip̃m dicit. sac̃doti ⁊
crubescentia uincit tunore offen¬
si. fit uenia criminis.. Or cruuina

Expanded text:
a Moyse statutum : sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem hoc enim quod per se ipsum dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit timore Dei offensi, fit venia criminis: fi
Abbreviated transcription (Latin):
hñt: iam tũc auctoris su iusticie
ꝯiũcte tãta rectitudĩe ꝯstͥngẽtur
Ut nulla ad reꝓbos ꝯpassione mo¬
ueantur.
ueantur. Quod iusa impiorum
pena non minuit beatoꝵ głia.

Expanded text:
nt, jam nunc auctoris sui justitiae conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. 7. Quod visa impiorum poena non minuit beato
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie a die̾ti st̃ ut uulla ꝯ passio¬
ne a reꝓbos tnͣsire ualeant nlła ꝓ
eis ĩcer scõs fiat int̾cessio. Quomͦ
gͦ iñ uolũt aliq̃ cnͣsire ad illos s nõ
nõ fieret eis: modesta lib̾atõ eoꝵr.
uel ita dñr uelle ⁊ nõ posse. nõ qr
uelĩt ⁊ nõ possi̾t. s qr ⁊ si uellent

Expanded text:
ustitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non non fieret eis molesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle et non posse, non quia velint et non possint, sed quia etsi vell
Abbreviated transcription (Latin):
ds de mal bona fac̃e. quã maba nulla
ꝑmittẽ. Ex hoc itaq sensu dictũ est. ac
uer̃ est bonũ eẽ mala fĩ. qr exmał que
fuĩt bonis qui scd̃ ꝓpositũ uocati sũt scĩ.
accedit bonitas .i. utilitas. Talib i. ut¬

Expanded text:
Deus de malis bona facere, quam mala nulla permittere. Ex hoc itaque sensu dictum est ac verum est: Bonum est mala fieri, quia ex malis quae fiunt, bonis qui secundum propositum vocati sunt sancti accidit bonitas, id est, utilitas. Talibu
Abbreviated transcription (Latin):
a fideli discedat. an liceat fideli aliã du¬
c̃e. Uiđ̾r auctoritas testari. qd̾ iiuente
illa alt̾am duc̾e non ualeat. Amb̾r .n.
tis ab inuicẽ. ⁊ uolẽtes cohabitare dimit¬
titis. ⁊ aliis uos copłatis ad ulti estis. ⁊ fi¬
testatur. Si infidelis dic̃ apłs. discedit-
discedat. Non ẽ .ii. seruituti subiectus
fr̃ aut soror in huiusmodi. quia nõ debr
reuerẽcra ꝯiugii ei qui horr auctorẽ.
uigii. Non ẽ .n. ratum matrimonium
qd̾ sine d̃i deuocione ẽ. ⁊ ideo non ẽ pec¬
catũ ei qui dimittitur p̃ dm. si alii se
copulaũit. Contumelia .ii. c̃atoris soluit
iꝰ matrimonii cuxa eũ qui relinquitꝰ
ne accusetur: alii copłatus. Infideł aũ
discedens ⁊ indm peccat. ⁊ in matri¬
moniũ. nec est ei seruanda fides ꝯui¬
crediderint. ꝑ ꝯgnicionẽ di ꝯfirmatꝰ

Expanded text:
a fideli discedat, an liceat fideli aliam duVidetur auctoritas testari quod illa vivente alteram ducere non valeat. Ambros.tis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulaveritis, adulteri eritis, et fiHil.: Si infidelis dicit Apostolus discedit, discedat. Non enim est servituti subjectus frater aut soror in hujusmodi, quia non debetur reverentia conjugii ei qui horret auctorem conjugii. Non est enim ratum matrimonium quod sine devotione Dei est: et ideo non est peccatum ei qui dimittitur propter Deum, si alii se copulaverit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens, et in Deum peccat, et in matrimonium; nec est servanda ei fides conjucrediderint, per cognitionem Dei confirmatur
Abbreviated transcription (Latin):
ałr ꝓced. uł datur apatre: quã a filio.
Sane intelligi potest patrẽ ⁊ filiũ ea
notat pͥncipiũ. nom̃ eius nõ habemus.
S non est ipsa paternitas. uł filiacio.¬
immo uocio quedam. que patris ⁊
⁊ filii est. qua ab et̾no. pater ⁊ filius.
unũ principiũ est sp̃s scĩ. Donator

Expanded text:
rocedit vel datur a Patre quam a Filio, sane intelligi potest Patrem et Filium eanotat principium, nomen ejus non habemus; sed non est ipsa paternitas vel filiatioimo notio quaedam quae Patris est et Filii, juxta quam ab aeterno Pater et Filius un
Abbreviated transcription (Latin):
ri fint ꝑignem. ut ibi quasi ꝯpleãt
qd̾ hic minus fec̃̾unt. id̾ dm̃s. ⁊ de
ciat adpuniẽdũ pecẽor lib̃i ab aliis
penis transeunt aduitã.⁊̃ si in exple¬
ta fũit penitencia. qr ꝑfecte penitu¬
erunt. ⁊ ingemuerunt corde. Qui uͦ
non adeo ꝯuertunt᷑ corde. ⁊ ingeniiᷤᷤ¬
cunt ꝓ pecc̃o. si ante explecionẽ pe¬
nitẽcie decesserint: ignem purgatori¬
si hic explessent penitẽciã. Horrend
ẽ .ii. incid̾e in manꝰ di uiuentis. Ds̃

Expanded text:
ri sint per ignem, ut ibi quasi compleant, quod hic minus fecerunt, idem dicimus de ciat ad puniendum peccatum, liberi ab aliis poenis transeunt ad vitam, etsi inexpleta fuerat poenitentia, quia perfecte poenituerunt, et ingemuerunt corde. Qui vero non adeo conteruntur corde et ingemiscunt pro peccato, si ante expletionem poenitentiae discesserint, ignem purgatorisi hic implessent poenitentiam. Horrendum est enim incidere in manus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sit fufficiens ultio pecc̃i. Ds̃ qui hoc
nouit ab illo. qui tałr penitet. ulteriꝰ
penã non exigit. Si uero interior
penitudo nõ sufficit in undictam
pec̃ẽi. nec exterior penitencia inple¬
tur. deus qui modos ⁊ mensuras pec¬
catoꝵ ⁊ penarũ nouit. addit penã
sufficientẽ. Studeat gͦ quisq sic
delicta corrigere. ut post mortem
uenialia. nõ mox t̃n sanantur. Sepe
infirmꝰ moreretur. si non medicare¬
tur. nec tñ statim medicatus faiat᷑.
Languet uicturus. qui prius erat
moriturꝰ. Qui aut̃ inpenitẽs morit᷑
omnino moritur.⁊ et̾̃nałr cruciatur
Si .ii. semꝑ iuueret. sẽꝑ peccaret. Bil¬
lo cui fac̃dos ĩdisc̃tꝰ ĩuĩg̃ pͣruã

Expanded text:
sit sufficiens ultio peccati, Deus, qui hoc novit, ab illo, qui taliter poenitet, ulterius poenam non exigit. Si vero interior poenitudo non sufficit in vindictam peccati, nec exterior poenitentia impletur; Deus, qui modos et mensuras peccatorum et poenarum novit, addet poenam sufficientem. Studeat ergo quisque delicta corrigere, ut post mortem venalia; non tamen mox sanantur. Saepe enim infirmus moreretur, si non medicaretur; non tamen statim medicatus sanatur. Languet post victurus, qui prius erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Si enim semper viveret, semper peccaret. lo cui sacerdos indiscretus injungit parva
Abbreviated transcription (Latin):
in medium uetis ac noui testam̃ti aue¬
toritates: quibus diuine unitatis. ac
trinitatis ueritas de monstretur. ac pͥ¬
qui te eduxi de t̾ra egipti. Non erũt
tibi dii alii preter me¶Eece hic signi¬
nitate. nom̃ẽ naturẽ. nom̃ est potesta¬
tis. Itẽ alibi ds̃ loquẽs ad moy sen ait.
Eg̃o sum qui sum. ⁊ si quesierint no¬
men meũ. ua de ⁊ dic eis. qui ẽ mi¬
sit me aduos. D̾icẽs .ii. ego sum: nõ
nos sumus. ⁊ qui est: nõ qui sumꝰ
aꝑtissime declarauit unũ solũ dm

Expanded text:
In medium itaque Veteris ac Novi Testamenti auctoritates proferamus, quibus unitatis ac Trinitatis veritas demonstretur. Ac priqui te eduxi de terra Aegypti. Non erunt tibi dii alii praeter me. Non facinitate, nomen naturae nomen est potestatis. Item alibi Deus ad Moysem loquens, ait: Ego sum qui sum. Et si quaesierint nomen meum, dic eis: Qui est misit me ad vos . Dicens enim: Ego sum; non, nos sumus; et qui est, non qui sumus; apertissime declar
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s: hebraica u̾itas ht̃ eloym. qd̾ ẽ pła¬
le huius singularis : qd est el. Quod gͦ
non ẽ dictũ el. quod est d̾s.s⁊ eloym. ꝙ¬
pot̃ int̾pretari dii siue iudices. ad płita¬
tem ꝑsonarũ refertur. Pad quã ⁊̃ illud at¬
tiñe uidr. qd diabolus ꝑserpentẽ dix̃

Expanded text:
deus, hebraica ueritas habet heloym, quod est plurale huius singularis quod est hel. Quare ergo non dictum est hel, quod est deus, sed heloym, potest interpretari dii sive judices, ad pluralitatem personarum refertur, ad quod etiam illud attinere videtur, quod diabolus per serpentem dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
Saluator inquit qui ⁊ u̾itas. non .ni.
loq̃r a semetipso. hoc ẽ non sine me.⁊
sñ me̾o.⁊ patris arbitrio.qr inseꝑabił¬
est. sed expatre ⁊ me est. hoc .ii. ipsum
qd̾ subsistit. ⁊ loq̃r: apatre.⁊ ame. illi
te. que nescit. cum hoc ipsũ sit. qd pro¬
ne simboli: sic ait. Iste est sp̃s ꝓcedens

Expanded text:
Salvator, inquit, qui et Veritas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo et Patris arbitrio quia insepaest, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre et a me illi te quod nescit, cum hoc ipsum sit quod prone Symboli sic ait: Iste est Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas meuãglio. sp̃m u̾itatis. S cũ
non sit. aliud sp̃m sc̃m ẽẽ patris. ul fi¬
lii. quã eẽ apatre ⁊ filio: ⁊ in hoc in
ead̾ nb̃cum fidei sentencia ꝯuenire in¬
dentur. licet uerb̃ dissenciant. Unde ⁊̃
quidã eoꝵ catholici doctores. intelligẽ¬
tes unã eandẽq fore sentencrã predic¬
fidei. sp̃s sc̃s apatre ⁊ filio non factus.
nec creatus. nec genitus. s ꝓcedens. Ec¬

Expanded text:
Veritas in Evangelio Spiritum veritatis . Sed cum non sit aliud, Spiritum sanctum esse Patris vel Filii quam esse a Patre vel Filio: et in hoc in eamdem nobiscum fidei sententiam convenire videntur, licet in verbis dissentiant. Unde etiam quidam eorum catholici doctores intelligentes unam eamdemque fore sententiam praedicfidei: Spiritus sanctus a Patre et Filio non factus, nec creatus, nec genitus, sed procedens. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sectentur. ⁊ dm recolant. honesti et
salui erunt. Semen .ii. ex qualic̃q hoĩe.
di c̃atura est.⁊ eo male utenti. male erit.
ñ ipsũ aliq̃n malũ erit.

Expanded text:
non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qualicumque homine, Dei creatura est, et eo male utenti, male erit; non ipsum aliquando malum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ si nasceretur non tm de pa¬
tre. nec t̾m defilio. s de ambobus uti¬
q nasceretur: sine dubio filius dr̃e¬
tur amboꝵ. Ac ꝑ hoc qr filius ambo¬
rũ nullomodo ẽẽt. non oꝑtut nasei
cedendo de ambobus. Quid aut̃ int̾
nasci ⁊ ꝓcede inter sit. de illa excellẽ¬
tissima natura loquẽs. explicare quis
potest: Non omne qd̃ ꝓcedit. nascit᷑:
quãins omne ꝓcedat: ꝙ nascitur. Sic̃
non omne qd̃ bipes est. homo est. quã¬
ius bipes sit. omnis qui homo est. hoc
scio. Distinguere aut̃ inter illam ge¬
neracionẽ ⁊ hanc ꝓcessionẽ: nescio. ñ
ualeo. non sufficio. Ac ꝑ hoc qr ⁊ illa
sit nb̾ gͦ. quia non est ase ipso filius
s ab illo de quo natus est. non est a
¶De sp̃u scõ quomodo ipse de deo sit.
nec tñ ipse filius sit. q̃m ꝓcedendo
non nascendo legͥr eẽ de deo.tam su¬
ꝑius quãtũ uisum ẽ disputauimus.

Expanded text:
Quia ergo, si nasceretur non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur, sine dubio Filius diceretur amborum: ac per hoc, quia Filius amborum nullo modo est, non oportuit nasci ritus sanctus procedendo de ambobus. Quid autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur, quamvis omne procedat quod nascitur: sicut non omne quod bipes est, homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio, distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio; ac per hoc, quia et illa sit ergo nobis, quia non est a se ipso Filius, sed ab illo de quo natus est: non est a  sancto, quomodo et ipse de Deo sit, nec tamen et ipse filius sit, quoniam procedendo, non nascendo legitur esse de Deo, jam superius, quantum satis visum est, disputavi.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ierꝵ in explanatione fidei catholice.
ad damasum papam iouiniam ⁊ mani¬
cħi. ac ꝑelagii errores collidens docet.
ub in inquid sic confitemur arbitͥum. ut
dicamus nos semꝑ indig̾e di auxilio. ⁊
tam illos errare qͥ cum manicħo dñt
hominẽ peccatũ uitare nõ posse.ꝙͣ illos
qͥ cum iouiniano asser̃ hominẽ nõ posse

Expanded text:
od Hieron., in Explanatione fidei catholicae ad Damasum papam, Joviniani, et Manichaei, et Pelagii errores collidens, docet. Liberum, inquit, sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio: et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse
Abbreviated transcription (Latin):
đdr. qr nec mutatur. nec mutari pot̾.
ineis fiat: uł magna. uł quãtacũq in¬
utacio. deo aut̃ aliquid huius modi:
accidere non potest. ⁊ iõ sola sub̃a. uł
essentia que ẽ ds: in ꝯmutabilis ẽ. cin
ꝓfecto. maxiẽ ac u̾issue ꝯpetit esse.

Expanded text:
 nec mutatur, nec mutari potestin eis fiat, vel magna vel quantacumque mutatio. Deo autem aliquid hujusmodi accidere non potest; et ideo sola substantia vel essentia, quae est Deus, incommutabilis est: cui profecto maxime ac verissime competit esse.
Abbreviated transcription (Latin):
mutari. d̾s aut̃ nec loco nec affectõne
Uñ recte. solus d̾r hr̃e inmortalitatẽ.
In omi .ii. mutabili natura. ut ait aug̃
ꝯtra maximinũ. nõ nulla mors est:
ipsa ẽ mutacio. qr facit aliquid in ea
nõ esse: qd̾ erat. Uñ ⁊ ipsa aĩa humana.
suum. numquã desunt uiu̾e. ht̃ tn qͣn¬
dam mortẽ suam. qr si iuste uiuebat.
⁊ peccat: moritur iusticie. si peccatrix
erat. ⁊ iustificatur moritur peccõ. ut
alias eius mutatõnes taceã. De quibꝰ¬
mͦ longum ẽ disputare. Et creaturar̃
natura celestium. mori potuit: quia
peccare potuit. Nam ⁊ angłi peccaue¬
runt.⁊ demones facti s̃. quoꝵ est dia¬
bolus pͥnceps. Et qui nõ peccauerut:
peccare potuer̃. Et c uiẽq c̃ature rõna¬
li prãtur. ut peccare non possit. non
est hoc nature ꝓprie. sed dei gͣre. ⁊ iõ
qui nõ cuiꝰquã gr̃a. s natura sira. nͨ
potuit. nec pot̾ aliqua ꝯũsione muta¬
ri. nec potuit nec poterit. aliqua mu¬
tatione peccare. ꝓinde ut ait aug̃.ĩ.

Expanded text:
mutari; Deus autem nec loco, nec affectione unde recte solus dicitur habere immortalitatem. In omni enim mutabili natura, ut ait Aug. contra Maximinum, nonnulla mors est ipsa mutatio, quia fecit aliquid in ea non esse quod erat, unde et ipsa anima humana, suum nunquam desdam mortem suam: quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justificatur, moritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae, sed Dei gratiae. Ac per qui non cujusquam gratia, sed natura sua nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari; nec potuit, nec poterit aliqua mutatione peccare. Proinde, ut ait Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
tenciałr. est in onuĩ natura. sine eẽncia. siue
sin diffinitione.⁊ in omĩ loco sine circũs¬
cͥpcione. ⁊ in omni tp̃r. sine mutabilitate
tatis corꝑałr in habitat. ut ait apłs. In eo¬
.i. d̾s habitauit. nõ ꝑ gr̃am ad opcionis.
sed ꝑ gr̃am unionis ¶Ne aut̃ ista qr capaci¬
tatẽ humane intelligencie excedunt. falsi¬
tatis arguere aliqui presunant. scõꝵ aueto¬
ritatibus mimenda michi uidnr. Beatus
modo om̃ib rebus insit presentia. poten

Expanded text:
tencialiter, in omni natura sive essencia sine sui diffinicione et in omni loco sine circumscripcione, in omni tempore sine mutabilitate.tatis corporenim Deus habitavit, non per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis. Ne autem ista quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus modo omnibus rebus insit, praesentia, potent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidelius ꝯsidant. De hoc eod̾ aug̃ ad dar¬
dañ inł. de p̃sentia di ait. Cum d̾s sit nat᷑a
incorporea ⁊ in ꝯmutabiłr uiua. et̾na sta¬
bilitate inseipso manens. totus ad est rebꝰ
omnibus. ⁊ singulis totus. ẜ inquibꝰ ha¬
bitat. hñt eũ ꝓsue capacitatis diu̾sitate
alii amplius. alii minus. quos ipse sibi di

Expanded text:
Dardanum in lib. de Praesentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus; sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dil
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝯiugatus ꝯuerti ad monasteri¬
um ulit. non est recipiendus. nisi pͥꝰ
a ꝯiuge castimoniã ꝓfitente fuerit
absolutus. Tales gͥ tunc sine culpa
sequentur xp̃m relicto scło. si hñt ex
pari uoluntate castitatis ꝯsensũ. Itẽ
riter: ꝓuiso ꝯstituant᷑ loco. Nam uxo
trimoniũ non soluitur.

Expanded text:
quis conjugatus converti ad monasterium velit, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Tales ergo tunc sine culpa sequuntur Christum relicto seculo, si habent ex pari voluntate castitatis consensum. Item, riter proviso constituantur loco. Nam uxortrimonium non solvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
actus ẽ¬
gͥ homo mortał. ut moriendo diabolũ
uincẽt. Nisi enim homo eẽt. qͥ diabolũ
uincẽt. nõ uiste. sed iuolent̾ homo ei
tolli uid̾etur. qui se illi sponte subiecil
S si eum homo uinẽ. iure manifesto
hominẽ ꝑdidit. ⁊ũ homo iuncat. necc̃e
ẽ ut ds in cosit. qͥ eum apeccatis inmu¬
nẽ faciat. Si eñ ꝑ se homo eẽt. uł angłs
in homine. facile peccaret. cum utͣmq
nat᷑am ꝑ se constet cecidisse. So dĩ filius
hominẽ passibilem sumpsit. inqͦ imor¬
tẽ gustauit. quo celum nb̃ aꝑuit: iaser¬
uitute diaboli .i. apecc̃o. seruitus. enĩ
diabłi peccatum ẽ. ⁊ apena redemit.

Expanded text:
actus ego homo mortalis, ut moriendo diabolum vinceret. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit. Sed si eum homo vicit, jure manifesto hominem perdidit; et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim per se homo esset, ve angelus in homine, facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo coelum nobis aperuit et a servitute diaboli, id est, a peccato servitus enim diab
Abbreviated transcription (Latin):
utiq uł in seip̃is uł in adam. quia sine
pecc̃o nõ sunt. uł ꝙ originalit̾ atrarerũtes
uł quod mał moribus ad diderunt. Pec¬
catum enĩ pͥmi hominis nõ solum ip̃m
seo omne nocuit gñs humanum quia
ex eo dampnationẽ ⁊ culpam simł sus¬
originał nascitur ⁊ mortis. Id̾o gͥ se in ii¬
qͥtatib conceptum dic̃ dđ quia in om̃i¬
bus trahitur iniqͥtas ex adam ⁊ iuncłm
mortis. Nemo enĩ nascitur nͥ trahens
penam ⁊ m̃itum pene. Meritum aũt
pene peccatum ẽ. Omnis gͦꝙ. nascitur
ꝑ carnis concupiscentiam. peccatum
trahit. Peccatum quippe originale cul¬
pa est. quam omnes cõcupis centialit̃
concepti trahunt. Uñ in eccłasticis dog¬
matib scͥptum ẽ. firmissime tene ⁊ nul¬
latenus dubites omnẽ h ominem ꝙ. ꝑ cõ¬
cubitum uirrimulieris cõcipitur: cumori¬
ginali peccato nasci. impietati subditum.
mortiq subiectum ⁊ ħob natã. ire nasci fi¬
lium aqua: nullus lib̾atur. nͥ ꝑfidem me¬

Expanded text:
utique vel in seipsis, vel in Adam, quia sine peccato non sunt, vel quod originaliter contraxerunt, vel quod malis moribus addiderunt. Peccatum enim primi hominis, non solum ipsum, sed omne necavit genus humanum, quia ex eo damnationem simul et culpam susoriginalis nascitur et mortis. Ideo igitur se in iniquitatibus conceptum dicit David, quia in omnibus trahitur iniquitas ex Adam, et vinculum mortis. Nemo enim nascitur, nisi trahens poenam, et meritum poenae. Meritum autem poenae, peccatum est. Omnis ergo qui nascitur per carnis concupiscentiam, peccatum trahit. Peccatum itaque originale culpa est, quam omnes concupiscentialiter concepti trahunt. Unde in eccles. Domatibus scriptum est: Firmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem qui per concubitum viri et mulieris concipitur, cum originali peccato nasci, impietati subditum, mortique subjectum, et ob hoc natura irae nasci filium; a qua nullus liberatur, nisi per fidem me
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ originale peccatum culpa fit. płib
sc̃orum testimoniis edocetur. Suꝑ exodũ
nis delectatione cõcepti culpam origina¬
lem nob ccximus. Uñ ⁊ uoluntate nr̃a pec¬
catis ĩ plicamur. Ecce culpam originalẽ
dic̃ nos traħe. uñ constat originale pecca

Expanded text:
od originale peccatum culpa sit, pluribus sanctorum testimoniis edocetur. Super Exod.nis delectatione concepti, culpam originalem nobiscum traximus, unde et voluntate nostra peccatis implicamur. Ecce culpam originalem dixit nos trahere, unde constat originale pecca
Abbreviated transcription (Latin):
scđm subam dr. restat. ut scđd̾m acci¬
dens dicatur. In deo aut̃: nicħ quidẽ
est. aut amissibile. nec tñ omne qd̃ dr:¬
sic̃ pater adfilium.⁊ filius ad patrem.
natus est filius. nec cepit uiquã esse
filius. Qd̃ si aliq̃n ẽẽ cepisset: aut aliq̃n
desineret ẽẽ filius. scđm accidẽs dr̃et᷑
Et qr pater non dr pater. nisi exeo qd̃
est ei filius. ⁊ filius non dicitur nisi ex¬

Expanded text:
m dicitur, restat ut secundum accidens dicatur. In Deo autem nihil quidemest aut amissibile, nec tamen omne qsicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, natus est Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando desineret esse Filius, secundum accidens diceretur. Et quia Pater non dicitur Pater nisi ex eo quod est ei Filius, et Filius non dicitur Fili
Abbreviated transcription (Latin):
patris. quo circa. ut suba patris ipse
pater ẽ. non quo pater est. s quo est.i
⁊ ꝑsona patris. non aliud quã ipse pa¬
ter ẽ. Ad se quippe dr ꝑsona. non ad fili¬
ꝑsonam eẽ. Ecce expresse hs̃. qd̃ ꝑsona
hic questio. difficił quid̃. s non inutilis.
qua q̃r cur non dicantur hi tres una¬
tres eẽntias: non dicamus. Quia uolu¬
re huic sig̃catiom qua intelligitur tri¬
nitas. ne omnino tac̾emus uiterogati
na ꝓrsus inopia: humanũ laborat elo¬
quium. Dictum ẽ tñ tres ꝑsone. nõ ut
illud dic̃etur. s ne omnino taceretur.
Non .ii. rei ineffabił eminentia. hoc
uocabulo explicari ualet. Ecee ostend̾
responderemus.
Q nec̃itate dictũ fit ala¬

Expanded text:
Patris. Quocirca, ut substantia Patris ipse Pater est, non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dpersonam ehic quaestio difficilis quidem, sed non inutilis, qua qtres essentias non dicamus? Quia volure huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceamus interrogati . 9, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium: dictum est tamen tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur omnino. Non enim rei ineffabilis eminentia hoc vocabulo explicari valet. Ecce ostenditrespondeamus. 4. Qua necessitate dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
e uero posset ad illud accede. col
locauit ds ante ꝑadisum cherubiir ⁊ fiã¬
meum gladium. atq u̾satilẽ. ad custodiẽ ⁊¬
t̃ hoc modo accipi. Quia ꝑmist̾ium an¬
glorum ignea custodia ibi constituta fuĩt
hõc enim ꝑcelestes potestates in ꝑͣdiso ui¬
sibili factum ẽẽ creoendum ẽ ut ꝑangłi¬
cum ministerium ibi eẽt quedam custo¬
dia nõ tñ frustra seo quia aliquio sig̾cat
de paradiso sp̾uali. Cherubin enim int̾p¬
tatur plenitudo scĩe. ħ est caritas. quia
plenitud o legis ẽ dilectio. Gladiꝰ aũt flam¬
meꝰ pene tꝑ̃ales sunt. q̃ u̾satiles sunt. qm̃
tempora uolubilia sunt. Illa gͦ ad custodiã
ligni uite idõ posita sunt ante ꝑ adisum
quia aduitam nõ reditur. nͥ ꝑcherub in

Expanded text:
e vero possit ad illud accedere, posuit Deus ante paradisum Cherubim, et flammeum gladium atque versatilem. Quod itest hoc modo accipi, quia per ministerium angelorum ignea custodia ibi constituta fuit. Hoc enim per coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem flammeus poenae temporales sunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad vitam non reditur nisi per cherubin
Abbreviated transcription (Latin):
namq mat̾ suꝑbia. qͣ uoluer̾ se pari¬
ficare dõ. In conu̾sis. qͣi in specłõ relu¬
c̾ẽ cep̃di sap̃ia. qua illuminati sunt.
alii uͦ excecati sunt. & illi qd conu̾si sũt.
⁊ illuminati adorgr̃a apposita. Isti uͦ
sunt excerati. nõ in missione malitie.
s deẜtione gr̃e. aq̃ deserti sunt. ñ itaꝙ
n erant. ut sint alii supͣ illuo bonum.
ꝑ iusticiam boni. alii illo corrupto. ꝑ
culpã mali. Conu̾sio iustos fec̾. ⁊ au̾sio:
in iustos. Utraq fuit uoluntatis: iuo¬
luntas utr̃isq lib̾tatis

Expanded text:
mater est superbia, qua voluerunt se parificare Deo. In conversis quasi in speculo relucere coepit Dei sapientia qua illuminati sunt; aversi vero excaecati sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti vero sunt excaecati non immissione malitiae, sed desertione gratiae a qua deserti sunt; non ita quod ui natura boni erant, ut sint alii supra illud bonum per justitiam boni, alii illo corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et voluntas utriusque libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
iħuxͥ. Id̾. cad fides mediatoris q̃ nos saluat
saluos iustos faciebat antiquos. pusillos
cum magnis. quia sic̃ c̃õimus. xp̃m in
carne uenisse ita illi uenturum. Et sic̃
nos mortuum. ita illi moriturum. i sic̃¬

Expanded text:
up.: Eadem fides Mediatoris quae nos salvat, up.: Eadem fides Mediatoris quae nos salvat, salvos justos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, quia sicut credimus Christum in carne venisse, ita illi venturum; et sicut nos mortuum, ita illi moriturum; et sic
Abbreviated transcription (Latin):
Redictis adiciend̾ ẽ d̾ sufficientia fidei ad salu
ꝓcessum. sic̃ ꝓfec̃it cognitio. fides quippe
magna or̃ cognicione ⁊ articulorum qͣn¬
titate. uł constantia: iduocione. E aũt q̃¬
dam fidei m̃sura sñ qͣ numꝙͣ potuit eẽ
salus. Uñ apłs. Oꝑtet accedentẽ cd̃e qrẽ.¬
añ legem ad salutem suffec̾it. Nam tpr̃e
grẽ constat c̾tissime ħ nõ fufficẽ. oꝑtet
enim uniũsa c̾di. q̃ insimboł continent᷑
Sed nͨ añ aduentum. nͨ añ legẽ uidr̃ ħ suf¬
fecisse. quia sine fide mediatoris nullum
auctoritates contestant᷑. Uñ aug̃. ad opta¬
lib̾ari acontagio mortis: iobligacõnem
pecc̃i ꝙ pͥma natiuitate contraxit. nͥ per
.x. cꝰ hominis eiusdẽq dĩ saluberrima fi¬
de ⁊̃ illi iusti salui facti sunt. qui pꝰquã
ueniret in carnẽ. crediderunt incarnẽ
nͥ exfide incarnationis x ꝓ fecto ꝙ scpͥ¬
tumẽ ñ eẽ aliud nomen sub celo in quo
oꝑteat saluari nos. ex illo tp̃r ualet ad
saluandum gꝰ humanum. exquo in

Expanded text:
edictis adjiciendum est de sufficientia fidei ad salutprocessum, sicut profecit cognitio. Fides quippe magna dicitur, cognitione, et articulorum quantitate, vel constantia, et devotione. Est autem quaedam fidei mensura, sine qua nunquam potuit esse salus. Unadventum et ante legem, ad salutem suffecerit. Nam tempore gratiae constat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris nullum anctorum auctoritates contestantur. Unde Augliberari a contagio mortis, quod prima nativitate contraxit, nisi per inis ejusdemque Dei saluberrima fide etiam illi salvi facti sunt, qui, priusquam veniret in carne, crediderunt in carne nisi ex fide incarnationis Christi, tum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in
Abbreviated transcription (Latin):
osanna filio dd:ic̃. quia omnes electi
qui in uid̾a ẽẽ potuerunt. siue qͥ munc
in eccłia sunt. inmediatorẽ đrihominũ
c̃oidunt. ⁊ c̃dunt. his aliisq płibus tes¬
timoniis ꝑspicue docet᷑ nulli umquã
salutem eẽ factam. nͥ ꝑfidem mediatoriᷤ¬

Expanded text:
osanna filio David, quia omnes electi qui in Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatori
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patri.⁊ sp̃u s. ad illã redditur absur¬
ditatẽ. ut pater non fit sapiens de se
ipso. s⁊ de filio. Nec sap̃ia sapiam ge¬
nũit. s ea sap̃ia pater dicatur sapiẽs
eẽ. quã genuit. Ubi .ii. non est intelligẽ
intellig̃ ipse sͥ.s filius intelligit pat̾.
ꝓfecto filius patrẽ sapientẽ fac̃. ⁊ si ħ
est deo eẽ qd̃ saꝑe.⁊ ea illi eẽncia est q̃
sapĩa. non filius apatre qd̃ uerum est
surdissimũ ẽ atq falcissimũ. Est gͦ d̾s¬
pat̾ sapiens. ea que ipse est sua sapĩa:⁊
filius sapĩa patris ẽ sapiens de sapĩa
que est pat̾. de quo est genitus filius
Ita ⁊ pater est intelligens. ea que ip̃e
est sua intelligencia. Non .ii. eẽt sapiẽs
qui non eẽt intelligens. Filius aut̃ in¬
telligẽcia patris de intelligencia: genitꝰ
est. que est que est pater. de qua ⁊ in¬
telligẽs est. ꝓinde pater est sapĩa. ⁊ fi¬
lius sap̃ia. ⁊ uterq una sapĩa.⁊ tñ so¬

Expanded text:
urditatem, ut Pater non sit sapiens de se ipso, sed de Filio; nec sapientia sapientiam genuerit, sed ea sapientia Pater dicatur sapiens esse quam genuit. Ubi enim non est intelligentintelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse quod sapere, et ea illi essentia est quae sapientia, non Filius a Patre, quod verum est; absurdissimum atque falsissimum estPater sapiens, ea quae ipse est sua sapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est inteest, sua Intelligentia. Non enim esset sapiens, qui non esset intelligens. Filius autem, Intelligentia Patris, de Intelligentia genitus est, quae est Pater; de qua et intelligens est. Proinde Pater est Sapientia, et Filius Sapientia, et uterque una est S
Abbreviated transcription (Latin):
illum: in quantum ũbum ẽ: semꝑ fu¬
absq distinctione. nõ ẽ referenda res¬
ponsio. Nanri ip̃e augꝰ. hꝰmͦi utitur dis¬
tctione in płib locis dicens.ꝑ. xp̃m¬
omnia ẽẽ facta. in quantũ ũbum ẽ.¬
ficatum. Si gͥ ad ꝑͥm respicias: confidñ¬
t̾ dic hominẽ illum semꝑ fuisse. Si u̾õ
ad nͣm hominis concede eum cepissẽ:¬
ĩ Si d̾s aliũ hõiẽ assum̾e potuit ł

Expanded text:
 in quantum Verbum est, semper fuabsque distinctione non est referenda responsio. Nam et ipse Aug. hujusmodi utitur distinctione in pluribus locis, dicens per Chriomnia esse facta in quantum Verbum eficatum. Si ergo ad personam respicias, confidenter dic hominem illum semper fuisse; si vero ad naturam hominis, concede eum coepiss2. Si Deus alium hominem assumere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
est robusta. Leuite gͦ ex nomine aueto¬
ris: uocati s̃. De leui .ii. leuite orti sũt.
aquib intemplo mistici fac̾menti mis¬
teria: explebantur. Hi grece diacones:
latine ministri dñr. qr sic̃ insac̃dote
secratio. ita indiacono ministerii dispen¬
sacio habetur. Addiaconũ ꝑtinet assis¬
tere sac̃dotib.⁊ ministrare in omĩbus
que aguntur infacramentis xͥ .s. inłbo.
⁊ crismate. in patena. ⁊ calice. Oblaciõe¬
quoq inferre. ⁊ dispoñe in altari ꝯpo¬
nere ⁊̃ mensã dm̃i ⁊ uestire. crucẽ ferre.

Expanded text:
nomine auctoris vocati sunt. De Levi enim Levitae exorti sunt, a quibus in templo mystici sacramenti mysteria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita et in diacono ministerii dispensatio habetur. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi,  chrismate, in patena et calice; oblationes inferre, et disponere in altario, componere mensam Domini, atque vestire, crucem ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
Dñr .n. ⁊ leuite. Precepit quippe dñs io¬
ysi ut post orone aaron. ⁊ filioꝵ eius:
ꝓrsus trib leui addiuini cultus mistĩa.
ordinaretur. ⁊ osecraretur dño.⁊ seruirẽt
ꝓisrł coram a aron. ⁊ filiis eius: in tab̃na¬
culo. ipsiq gestiͣrẽt archã ⁊ tab̾nacłm.
⁊ omĩa uasa eius. ⁊ incireuitu tab̃nacłi
excubarẽt. ⁊ intransportãdo tab̾nacło ip¬
si deponerẽt rursũq ꝯponerẽt. Auigm¬
ti u̾o annis ⁊ fupra. uissi s̃ seruire inta

Expanded text:
Dicuntur enim et levitae. Praecipit quippe Dominus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, prorsus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur et consecraretur Domino; et serviret pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernaculo; ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus; et in circuitu tabernaculi excubarent, et in transportando tabernaculo ipsi deponerent, rursumque componerent . A viginti quoque annis et supra jussi sunt ser
Abbreviated transcription (Latin):
đm. ipse donat pacẽ ⁊ ipse annũciat.
acono suꝑ leuũ humerum stola poni¬
tur. ⁊ casula uidieb ieiunii ꝯplicatur.
quia quicqͥd laboris ⁊ sustinẽcie ĩ hac
uita toleratur. quasi in leua portatur.
donec indextã .i. in et̾̃nitate reqͥes hãt᷑.
ad hoc offm̃ elegerunt. ⁊ or̃one p̃missa.
manus eis imposuer̃. Uñ ⁊ ꝯsuetudo ĩ¬
oleũ. ut inomni matͥce eccłia .uii. dia¬
tes in apocalipsi. qui quales ẽẽ debeãt
apłs doc. tiotho seribẽs. hic c̃ ordinã¬
tur solus ep̃s eis manũ imponit. qr ad
ministeriũ applicantur. Ponit eis ora
quo: ad sinistrã ꝑtinẽcia. diuino timo¬
ri subiciãt. Accipiũt ⁊ textũ euãgłii.
ut intelligant se ẽẽ precones eugłii
xp̃i. hi aut̃ antequã ordinẽtur. ꝓbent᷑.
ut doc apłs ⁊ sic ministrẽt. nullũ cri

Expanded text:
num; ipse donat pacem et ipse annuntiat. acono super laevum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva portatur, donec in dextera, id est, in aeternitate, requies habeatur . ad hoc officium elegerunt, et oratione praemissa manus eis imposuerunt. Unde et consuetudo inolevit, ut in omni matrice ecclesia septem diauba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scribens. Hi cum ordinantur, solus episcopus eis manum imponit, quia ad ministerium applicantur. Ponit eis orarquo ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse praecones Evangelii Christi. Hi autem antequam ordinentur, probentur, ut docet Apostolus, et sic ministrent, null
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ in illo exordio conditionis pͥma¬
rie. ⁊ formam confusionis huĩt. ⁊ non
hu̾it formam distinctionis ⁊ disc̾to̾nis.
sionem acatore suo acceptã erat. formã

Expanded text:
s in illo exordio conditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, rsionem a Creatore suo acceptura erat forma
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝑcipitur qd ds̃ omnes c̾aturas suas
diligt. ꝙ scͥptum ẽ. nicͥ odisti eorum q̃
u .b. Si omnia q̃ fec̃ bona sunt. ⁊ omne bo
amplius q̃ sunt m̾bra unigeniti sur mił
tomag̃ ipsum unigenitum.

Expanded text:
his percipitur quod Deus omnes creaturas suas diligat, quia scriptum est: Nihil odisti eorum quae . Si omnia quae fecit bona sunt, et omne bonamplius quae sunt membra Unigeniti sui, et multo magis ipsum Unigenitum.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ ĩ uerus homo subsistens. ñ tm̃ ex aĩa
⁊ carne. sed etiam ex diuinitate. nͨ tñ ꝑͣ
inquantum at u̾bum ẽ simplex ẽ. De
nibus aprobare contẽdimus sacͥficium
eccłie duob constare. duob cõfici uisibi¬
li elem̃torum sp̃e. ⁊ in uisibili domini n̾ri
homo. quia omnis res illar̾ rerum nͣm
⁊ u̾itatẽ in se continet ex quibꝰ conficit᷑¬

Expanded text:
ta est etiam verus homo subsistens non tantum ex anima et carne, sed etiam ex divinitate; nec tamen in quantum autem Verbum est, simplex est. 5. is approbare contendimus sacrificium Ecclesiae duobus constare, duobus confici: visibili elementorum specie et invisibili Domini nostri  uerus homo, quia omnis res illarum rerum naturam et ueritatem in se continet ex quibus conficit
Abbreviated transcription (Latin):
aũt hic queri utrũ upsa caro. in bb̾mo tur
ab illa feditate purgetur. ꝙͣ in cõceptio¬
ne ex concupiscentia libidinosa ꝯtraxit.
Quibdam iudr ꝙ sic̃ anima a reatu pu¬
rificatur. ita icaro ab illa pollutione pur n

Expanded text:
autem hic quaeri utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgat
Abbreviated transcription (Latin):
eas mar̾e comemorat apłs. in epła ad
romañ. ⁊ enum̃at multa. q̃ peccata st̃.
⁊ pene peccato. Int̾ primum enim
peccatum apostasie. ⁊ ultimam penã
ignis et̾m media q̃ sunt. ⁊ pecc̃a sunt
⁊ pena peccati. Gr̃g. qͦ suꝑ ezechielẽ
ait. Contempnẽti qui nõ uult pem¬
inpingat. Peccatum enim ꝙ ꝑpeni¬
tentiam eicius nõ deletur. aũ pecca¬
tum ẽ:icã peccati. aut peccatum ⁊ ꝑ
pena peccati. aut peccatum simul

Expanded text:
eas maxime commemorat Apostolus in Epistola ad Romanos, et enumerat multa quae peccata sunt, et poena peccati. Inter primum enim peccatum apostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, media quae sunt, et peccata sunt, et poena peccati. Gregor. quoque super Ezech. ait: Contemnenti qui non vult poenimpingat. Peccatum enim quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati; aut peccatum et poena pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scire qd̾ scire: ⁊ scire quod eẽ: potuit gͦ
non eẽ. It̃. cum id̾ sit deo p̾sciuit ẽẽ:⁊ dm
ẽẽ. si potuit non eẽ p̃scius: potuit nõ eẽ deus.
potuit aut̃ non eẽ p̃sciꝰ. si potuit uulla
p̃scire. At potuit nulla p̾scire. qr potuit
p̃destinacio. ad aliquid dici uidentur. Sic̃¬

Expanded text:
scire quod scire, et scire quod esse; potuit ergo non esse. Item, cum idem sit Deum praescium esse et Deum esse, si potuit non esse praescius, potuit non esse Deus. Potuit autem non esse praescius, si potuit nulla praescire: at potuit nulla praescire, quia potuit praedestinatio qua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciꝰ. ad futura referri uidetur. ⁊ dispõ: ad
faciẽda. ac p̃destinacio: ad saluanda. Uer̃¬
pt̃n c̃ator. ita relatiue dr. ut eẽnciam: ñ
sig̃ficet. Prescĩa ũo uł presciꝰ.⁊ in respectu
qr uaria ibi ẽ cã dicendi. distingui oꝑtet:
rõnẽ dicti. Cum gͦ dicis si nulla futura eẽt.
non eẽt: Indeo p̾scĩa: uł non eẽt p̃scius. Si ĩ
dicendo hanc causam attendis . s. qr nul
sit dicit p̾scĩa. uł ipse p̾scius. quod utr̃q
aut̃ exea rõne id dicis. quod non sit in eo
scã. qua p̾scit futura: uł quod ipse nõ sit
ds. qui est futuroꝵ p̾scius. falsa ẽ intelligẽ¬
cia. Simiłr ⁊ ille locutõnes det̾minande
s̾.potuit non eẽ p̃scĩa dei. uł potuit nõ

Expanded text:
scius ad futura referri videtur, et dispositio ad facienda, ac praedestinatio ad salvanda. Verumtamen Creator ita relative dicitur, ut essentiam non significet. Praescientia vero vel praescius et in respectu quia varia est ibi causa dicendi, distingui oportet rationem dicti. Cum ergo dicis: Si nulla essent futura, non esset in Deo praescientia vel non esset praescius; si in dicendo hanc causam attendis, scilicet, qsit dici praescientia vel ipse praescius, quod utrumquautem ea ratione id dicis, quod non sit in eo scientia qua praescit futura, vel quod ipse non sit Deus qui est futurorum praescius, falsa est intelligentia. Similiter et illae locutiones determinandae Potuit non esse praescientia Dei, vel po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scĩa. uł disposicio. uł p̃destinacio. potu¬
erit ẽẽ indeo. si nulla fuissent futura.
cun .i. p̃scĩa sit futuroꝵ.⁊ disposicio fa¬
ciendoꝵ. ⁊ p̃destinacio saluandoꝵ. si nul¬
la ẽẽnt futura. si nicħ ẽẽt facturus ds.
uł aliquos faluraturus. non iudr potuis
Potuit aut̃ d̾̃s nulla p̾̃scire futura. potu¬
it ñ c̾are aliquid. uł non faluare aliqͦs.

Expanded text:
ia, vel dispositio, vel praedestinatio potuerit esse in Deo, si nulla fuissent futura. Cum enim praescientia sit futurorum, et dispositio faciendorum, et praedestinatio salvandorum, si nulla essent futura, si nihil esset facturus Deus, vel aliquos salvaturus, non videtur potuisspotuit autem Deus nulla praescire futura, potuit non creare aliquid, ut non salvare aliquos,
Abbreviated transcription (Latin):
e q̃r cum dr ds de deo. lum̃ de lumine
ter. ⁊ filius. possunt dici d̾s de deo: lumẽ
de lumine. scđm p̃dictam regulam. Ad ꝙ
ut cum dr ds genuit dm. alt̾m ꝓ patre:
alterum ꝓfilio: ponimus. Simiłr cũ dr
locutionib sepe reꝑiuntur noĩa eẽncie.
ad sig̃cationẽ ꝑsonar̃ deducta. ut cũ dr
d̾s natus. d̾s mortuus. ds passus. ubi
filius tm̃ sig̃catur. Ita ⁊ de solo filio in
lum̃ de lumine dr̃: Non .N. simul ambo
đs de deo. s solus filius de deo .s. patre.
non ambo simul. lumen de lumine. s so¬
lus filius. de lumine patre. Et est sciẽd̾¬

Expanded text:
 dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, ter et Filius, possunt dici Deus de Deo, lumen de lumine, secundum praedictam regulam. Ad quut cum dicitur: Deus genuit Deum, alterum pro Patre, alterum pro Filio ponimus. Similiter cum locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum dicitur: Deus natus, Deus mortuus, Deus passus, ubi Filius tantum significatur. Ita et de solo Filio intlumen de lumine? Non enim simul ambo Deus de Deo, sed solus Filius de Deo, scilicet Patre: nec ambo simul lumen de lumine, sed solus Filius de lumine Patre, etc. » Ite
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃catione que ⁊̃ donũ dĩ dr. nec pat̃
est. nec filius. Quid gͥ tres: Si tres ꝑ¬
sone esse dñr ꝯmune est eis. id qd̃ ꝑso¬
est. Expredictis aꝑte intelligi potest.
qua necĩtate dictum sit alatinis tres

Expanded text:
significatione, qua donum Dei dicitur, nec Pater significatione, qua donum Dei dicitur, nec Pater est, nec Filius. Quid ergo tres? Si tres personae esse dicuntur, commune est eis id quod persoest. Ex praedictis aperte intelligi potest qua necessitate dictum sit a Latinis tres
Abbreviated transcription (Latin):
ia nec̃itate. non solum latinus s̃mo.
ẜ ⁊̃ grecus ead̾ pene suꝑ hac re labo¬
rans. nominũ penuria cohartatur. uñ
aug̃. Quod agrecis. uł alatinis necĩta¬
te de ineffabili trinitate dict̃ sit aꝑi¬
ens: in .uii.t. de tͥ. ait. Loquendi c̃a. de
in effabilib ut fari aliquomͦ possemuᷤ.
dictũ est a grecis una eẽntia. tres sub̃e.
ac cipiunt sub̃am: quã latini. Aliatiniᷤᷤ
aut̃ dietum est una eẽncia uł suba. treᷤ¬
ut intelligatur saltẽ menigiate. pla¬
cuit ita dici. Ut cũ quereretur. quid tͥa
uł quid tres. ꝯferimus uos ad inuenuen¬
dũ uł aliquod nom̃. quo ꝯplectamur
hec tria. Neq occurit animo: qr suꝑ¬
eminentia diuinitatis. usitati eloquii
facultatẽ excedit. Uerius.n. cogitat᷑
d̾s. quam dr. ⁊ uerius est. quã cogitat᷑.¬
quid tres sint. queramus. quid omu¬
ne hãnt. Non .ni. possunt dici tres pa¬
tres. q̃m t̾̃m. pater. ibi pater est. uec
tres filii. cũ nec pater ibi sit filius. nͦ

Expanded text:
a necessitate non solum Latinus sermo, sed etiam Graecus eadem pene super hac re laborans nominum penuria coarctatur. Unde Aug. quid a Graecis vel Latinis necessitate de ineffabili Trinitate dictum sit aperiens, in lib. 7 de Trin. ait, c. 4: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo modo possemus, dictum est a Graecis, una essentia, tres substanaccipiunt substantiam quam Latini. A Latinis autem dictum est, una essentia vel substut intelligatur saltem in aenigmate, placuit ita dici, ut cum quaereretur quid triavel quid tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod nomen, quo complectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supereminentia divinitatis, usitati eloquii facultatem excedit. Verius enim cogitatur Deus quam dicitur; et verius est quam cogitatquid tres sint quaeramus, quid commune habeant. Non enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit Filius, nec
Abbreviated transcription (Latin):
differẽtie nũo: non natura. in eo qd̾ nõ
differre natura ait: ũissune. ⁊ sñ ullo
scrupulo: loq̃r. Qd̃ aut̃ dic̃ differre nu¬
mero. cauendum ẽ quomodo intelliga¬
tur. Diu̾sis.n. modis. dñr aliqua differ¬
ita differ̃: ut hoc non sit illd̃. nec aliqͥd
qd̃ illd̾ est. uł in ipso est. qualr differ̃ so¬
crates ⁊ plato.⁊ huimi. que ap̃ philoso¬
phos dñr indiuidua uł particłaria.
Iuxta quẽ mod̾. non possunt dici tres

Expanded text:
differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differtur differre quod illud est, vel in ipso est; qualiter differunt Socrates et Plato, et hujusmodi quae apud philosophos dicuntur individua vel particularia, juxta qu
Abbreviated transcription (Latin):
rum distunrtione. scđm ꝓprietates: in
seq̃nti tractabr. Nuc̃ u̾o ad inceptum
redeamus: que dicta s̃ repetẽtes. ut se¬

Expanded text:
rum distinctione secundum proprietates in sequenti tractabitur. Nunc vero ad incoeptum redeamus, quae dicta sunt repetentes, ut sae
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sit multitudo pulicũ. culicum.
⁊ muscaꝵ. ac piscium.⁊ quot nascãtur
quotue moriantur. s non scit hoc ꝑmo
m̃ta singula. ĩmo simul ⁊ sẽꝑ omĩa. Neq
ita scit ut eand̾ hãt ꝓuidenciã irrõnabi¬

Expanded text:
quanta sit multitudo pulicum, culicum et muscarum et piscium, et quot nascantur quotve moriantur; sed non scit hoc per momenta singula; imo simul et semel omnia. Neque ita scit, ut eamdem habeat providentiam irrationabi