comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue fulgens insignis habitꝰ ẽ. In dieb eiꝰ eccłia dei
iuitiis & honorib alacrit᷑ emicuit. & õis oroo
eligiosoꝵ ad laudẽ creatoris multiplicit᷑ creuit.
oc monachi &e clerici attestant᷑. qͥ numȩro ce sul¬
umitate eo regnante multiplicant᷑. Hoc here¬
nitȩ merito ꝑhibene possunt. qͥ siluarũ con¬
densa ꝓiternunt. & erecris monasteriors & pala¬
cior exceisis culminib ibi tripudiant. & głam
deo cũ dulcedine m̃tis cantitant. ubi qͦndam ex¬
leges latruncłi ad õe nefas ꝑagendũ latitare
solebant. Apncipio regni sui om̃s sibi sapient̃
c̃ciliauit.ac ad amore sui retgalib muni¬
ficentiis inuitauit. Optimates n. benignit᷑ hono¬
rauit. opes & honores illis auxit. & sic eos leniendo
fidos sibi effecit. Subiectas uͦ plebes iustis legib
batis fouit. &e ab iniqͥs exactorib atq p̃donibus
patrocinando ꝑtexit᷑. Sic sullimis patricius
int̾ om̃s occiduos consules & regnor rectores

Expanded text:
est. In diebus ejus Ecclesia Dei divitiis et honoribus alacriter emicuit, et omnis ordo religiosorum ad laudem Creatoris multipliciter crevit. Hoc monachi et clerici attestantur, qui numero et sublimitate, eo regnante, multiplicantur; hoc eremitae merito perhibere possunt, qui silvarum condensa prosternunt, et, erectis monasteriorum et palatiorum excelsis culminibus, ibi tripudiant, et gloriam Deo cum dulcedine mentis cantitant, ubi quondam exleges latrunculi, ad omne nefas peragendum, latitare solebant. A principio regni sui omnes sibi sapienter conciliavit, ac ad amorem sui regalibus munificentiis invitavit. Optimates enim benigniter honoravit, opes et honores illis auxit, et sic eos leniendo fidos sibi effecit. Subjectas vero plebes justis legibus datis fovit, et ab iniquis exactoribus atque praedonibus patrocinando protexit. Sic sublimis patricius inter omnes occiduos consules et regnorum rectores
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulenta c̃silia q̃ rufo regi c̃tͣ illos suggerere
ĩã dudũ studuerat. Similit̃ alii plures iram &
ñ ausi fuerant: nc̃ habenis relaxatis toto
nisu c̃tͣ sese insurrexert̃. & mutuis cedib ac
canis rerũ miserã reggionẽ recore carentẽ¬
dux in normanniã uenit & a suis
sũsceptꝰ cũ sibilla c̃iuge sua montem
sc̃i michahelis archangłi de ꝑicło maris adiit

Expanded text:
fraudulenta consilia, quae Rufo regi contra illos suggerere fraudulenta consilia, quae Rufo regi contra illos suggerere jamdudum studuerat. Similiter alii plures iram etnon ausi fuerant, nunc, habenis relaxatis, toto nisu contra sese insurrexerunt, et mutuis caedibus ac damnis rerum miseram regionem, rectore carentedux in Normanniam venit, et, a suis susceptus, cum Sibylla, conjuge sua, Montem Sancti Michaelis archangeli de Periculo Maris adiit
Abbreviated transcription (Latin):
duce anatali solo angliã uocitauer̃t: qͥnq re-¬
ges ut in scriptis gildȩ brigonis & bedȩ anglici
legit᷑ in ea regnauert. Capiens gͦ henricus
generositatẽ uirginis Pagnoscens multi¬
modãq more eiꝰ honestatem iã dadũ c̃cupiscens.
huiꝰ modi sociã in xp̃o sihi elegit᷑. & in regno secũ
gerardo herfordens ep̃o c̃secrante sullimauit
e reb q̃ in anglia c̃tiger̃t pauca p̃libaui. s de
normannis nichilominꝰ huic aliqͣ libet adðe oꝑi.¬
Qã Tense augusto mox ut in neustria in fausti
occasus regis cõꝑtꝰ ẽ: turgentiũ furor
normannor in sua uiscera excitatꝰ est.
Iam in eadẽ septimana guilłmꝰ c̃sul ebroicensis
& radulfus de conchis cũ ingenti manu in terri¬
toriũ de bellomonte irruert̃. & ingente preda
de t̃ra rodbti comitis mellentensis rapuert᷑. ꝓ
qͥbdã iniuriis qͣs ipse suis cõparib ingesserat. ꝑ

Expanded text:
duce, a natali solo Angliam vocitaverunt, quinque reduce, a natali solo Angliam vocitaverunt, quinque reges, ut in scriptis Gildae Britonis et Bedae Anglici legitur, in ea regnaverunt. Sapiens ergo Henricus, generositatem virginis agnoscens, multimodamque morum ejus honestatem jamdudum concupiscens, hujusmodi sociam in Christo sibi elegit, et in regno secum, Gerardo Herfondensi episcopo consecrante, sublimavit. De rebus, quae in Anglia contigerunt, pauca praelibavi; sed de Normannis nihilominus huic aliqua libet addere operi. Mense Augusto 1100, mox ut in Neustria infausti occasus regis compertus est, turgentium furor Normannorum in sua viscera excitatus est. Nam in eadem septimana Guillelmus, consul Ebroicensis, et Radulfus de Conchis cum ingenti manu in territorium de Bellomonte irruerunt, et ingentem praedam de terra Rodberti, comitis Mellentensis, rapuerunt, pro quibusdam injuriis, quas ipse suis comparibus ingesserat, per
Abbreviated transcription (Latin):
de mellento & hugonẽ de cestra. ricardũ de ra¬
uariis &e rogeriũ bigodũ aliosq strenuoso
sagaces uiros suis adhibuit c̃siliis. Ꝙ qͥa humili
sophistis obsecundauiu: merito multis regionis
& popłis imꝑauit. Prefatꝰ pͥnceps qͣrto mense
ex qͦ cepit regnares nolens ut equus & mulus
qͥb ñ ÷ intellectus turpit̃ lasciuir e. generosam
uirginẽ nõie mathildẽ regali more nhĩ desponsaui
ex qͣ geminã ꝓlẽ mathildã ce guilłmũ generauit
Hȩc nimirũ mel culfi regis scottor &e margaritȩ
reginȩ filia fuit. cuiꝰ origo de stirpe elfredi regis
filii eobti regis ꝓcessit. qui pͥmꝰ monatrhia totus
angliȩ post danicã cladẽ & occasũ sc̃i edmundi
regis &e martiris optinuit. Nã antea ex qͦ angli
de anglo insula ubi saxoniȩ metropolis ẽ. in
britanniã uenert᷑. & deuictis seu deletis qͦs modo
gualos dict̃ occupata bello insulã hengist pͥmo

Expanded text:
de Mellento et Hugonem de Cestra, Richardum de Rade Mellento et Hugonem de Cestra, Richardum de Radvariis et Rogerium Bigodum, aliosque strenuos et sagaces viros suis adhibuit consiliis, et, quia humiliter sophistis obsecundavit, merito multis regionibus et populis imperavit. Praefatus princeps, quarto mense ex quo coepit regnare, nolens ut equus et mulus, quibus non est intellectus, turpiter lascivire, generosam virginem, nomine Mathildem, regali more sibi desponsavit, ex qua geminam prolem, Mathildem et Guillelmum, generavit. Haec nimirum Melculfi, regis Scottorum, et Margaritae reginae filia fuit, cujus origo de stirpe Elfredi regis, filii Egberti regis, processit, qui primus monarchiam totius Angliae, post Danicam cladem et occasum sancti Edmundi, regis et martyris, obtinuit. Nam antea, ex quo Angli de Anglo insula, ubi Saxoniae metropolis est, in Britanniam venerunt, et, devictis seu deletis quos modo Gualos dicunt, occupatam bello insulam, Hengist primo
Abbreviated transcription (Latin):
metropoli ꝓmouit. Ueloces qͦq nuncios tͣspontũ
direxit. ꝑ qͦs uenerabilẽ anselmũ archiep̃m canti¬
ariȩ ad sedẽ suã accersiit : quẽ sic̃ supͣdictũ ÷ gui¬
lelmꝰ rex in congruis infestationib expulit
liense u cenobiũ dedit ricardo ricardi de benefaet
filio beccensi monacho. & abbatiã sci edmundi re
& martiris rodbto iuueni uticensi monacho .n¬
gonis cestrensis comitis filio. Glastoniã qͦq cõmi
herluino cadom̃si: & habundoniã farisio malme¬
buriensi. Lugo cestrensis comes & rooħtꝰ beles¬
mensis ac alii optimates qͥ erant in normann
audito casu infortunati pͥncipis rerũq mutatio¬
ne subita: cõpositis in neustria reb suis iter in
tionẽ optulert̃. eiq hominio facto fundos oe õs
dignitates suas cũ regiis munerib ab eo recepu
enricꝰ rex imprudentũ c̃silia uuenũ sicut
roboã secutꝰ ñ ẽ. s sapientũ argutias mo¬
nitꝰti senũ sagacit̃ amplexatꝰ ẽ. Rodbtũ scilicet

Expanded text:
es quoque nuntios trans pontum direxit, per quos venerabilem Anselmum, archiepiscopum Cantuariae, ad sedem suam accersiit, quem, sicut supra dictum est, Guillelmus rex incongruis infestationibus expulit. Eliense vero coenobium dedit Richardo Richardi de Benefacta filio, Beccensi monacho, et abbatiam Sancti Edmundi regis et martyris Rodberto, juveni Uticensi monacho, Hugonis Cestrensis comitis filio. Glastoniam quoque commisit. Herluino Cadomensi, et Habundoniam Farisio Malmesburiensi. Hugo, Cestrensis comes, et Rodbertus Belesmensis, ac alii optimates, qui erant in Normannia, audito casu infortunati principis, rerumque mutatione subita, compositis in Neustria rebus suis, iter in erunt, eique hominio facto, fundos et omnes dignitates suas cum regiis muneribus ab eo receperunt. Henricus rex imprudentum consilia juvenum, sicut Roboam, secutus non est, sed sapientum argutias monitusque senum sagaciter amplexatus est. Rodbertum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
& sagitta uelox ad uulnerandũ de pharetra
extͣcta ẽ. Repente iã feriet. seseq corrigendo
sapiens om̃is ictũ declinet. Nec & multa his
similia popło feria iͦii. in tẽpło bei dicta ft̃. ce
extẽplo flagella ꝓseqͥ exhibitione opũ cepta st̃
n crastinũ guilłmꝰ rex̾ mane eũ suis parasitis
comedit seseq post pͣñdiũ ut in nouã forestũ
uenatũ iret p̃parauit. Cũq ilaris cũ clientib
suis tripudiaret. ocreasq suas calciaret: qͥdam
faber illuc aduenit. oe sex Cat apultas ei p̃senta¬
uit. Quas ĩ le ptinꝰ alaerit᷑ accepit. ꝑ opꝰ artifi.¬
c̃t lauoauit. nesciꝰ futur qͣttuor sibi retinuit.

Expanded text:
et sagitta velox ad vulnerandum de pharetra et sagitta velox ad vulnerandum de pharetra extracta est. Repente jam feriet, seseque corrigendo sapiens omnis ictum declinet. Haec et multa his similia populo feria IV in templo Dei dicta sunt, et extemplo flagella prosequi exhibitione operum coepta sunt. In crastinum, Guillelmus rex mane cum suis parasitis comedit, seseque post prandium, ut in Novam Forestam venatum iret, praeparavit. Cumque hilaris cum clientibus suis tripudiaret, ocreasque suas calcearet, quidam faber illuc advenit, et sex catapultas ei praesentavit. Quas ille protinus alacriter accepit, per opus artificem laudavit, nescius futuri, quatuor si
Abbreviated transcription (Latin):
is palã redarguit ꝙ quasi ꝓehico sp̃u plenꝰint᷑ cȩt̃u
stant᷑ uaticinatꝰ dixit. Anglia ꝓphanis ad con¬
culcationẽ dat᷑ in hȩreditate qͥa repleta ÷ t̾ra
iniqͥtate. Iotũ corpus maculat᷑ multiformis
lepra neqͥtiȩ & a capite usꝙ ad pedes occu¬
pauit illud languor malicie Effrenis enim
upbia uħiq uolit᷑at. & oĩa si dici fas ÷ etiã stel¬
la celicculcat. Discincta libido uasa fictilia sed
& Aurea comqͥnat ce insatiabilis auaricia qͣcr
potest deuorat. En subitanea rerũ instabit im¬
mutatio. Non diu dñabunt esteminati. Dñs
ds publicos sponsȩ sue hostes iudicare ueniet.
moab & edom rũfea manifestȩ ultionis ꝑcu¬
tiet & tribili cõmotione montes geihoe sub¬
uertet. Ira dei tͣnsgressorib ult᷑ non parcet.
iã celestis ultio suꝑ filios infidelitat is deseuuiet:
cce arcus suꝑni furoris c̃t᷑ reꝓbos intensus ẽ.

Expanded text:
is palam redarguit, et, quasi prophetico sis palam redarguit, et, quasi prophetico sstanter vaticinatus dixit: Anglia profanis ad conculcationem datur in haereditate, quia repleta est terra iniquitate. Totum corpus maculatur multiformis lepra nequitiae, et a capite usque ad pedes occupavit illud languor malitiae. Effrenis enim superbia ubique volitat, et omnia, si dici fas est, etiam stellas coeli conculcat. Discincta libido vasa fictilia, sed et aurea coinquinat, et insatiabilis avaritia quaeque potest devorat. En subitanea rerum instabit immutatio. Non diu dominabuntur effeminati. Dominus Deus publicos sponsae suae hostes judicare veniet, Moab et Edom rhomphaea manifestae ultionis percutiet, et terribili commotione montes Gelboe subvertet. Ira Dei transgressoribus ultra non parcet. Jam coelestis ultio super filios infidelitatis desaeviet. Ecce arcus superui furoris contra reprobos intensus est,
Abbreviated transcription (Latin):
guilłmo p̃cor̾ uindica me : & de manib illus
emipe qa turpit̃ qͣntũ in ipso ÷ me polluius
immanit᷑ affligit. Dñs autẽ respondebat Pat¬
audiens c̃tremui. & cȩlestẽ irã pͥncipi nro ms
imminere ñ dubitaui intelligens sc̃e uirgm
cematris eccłȩ clamores ꝑuenisse ad aures
dm̃i ꝓ rapͥinis & turpib mechiis alioreq faci¬
noro sarcina intolerabili qͥb nex & pedile
eiꝰ non deustunt diuina lege cotidie tnserte
is auditis uenerandꝰ serlo abbas cõmonitorios
apices edidit. & amicabilit̃ de gloucestra rec
direxit. in qͥb illa  monachus in uisui didicerit
luculent᷑ inseruit. In eode monasterios aans¬
& psonarũ utriꝰq ordinis ingens glob ĩbidẽ con¬
olomeratꝰ ẽ. Tunc fulcheredꝰ sagiensis feruos
monachus scrobesburiensis archim anorita
imnꝰ in diuinis tͣctatib ex planator ꝓfluus de grege
miors elcutꝰ in pulpitũ ascendit sermonẽ ad plos
fnsutare dei fecit Ibi p̃uaricatores diuine

Expanded text:
et de manibus illius eripe, quia turpiter, quantum in ipso est, me polluit et immaniter affligit. » Dominus autem respondebat: « Pataudiens contremui, et coelestem iram principi nostro mox imminere non dubitavi, intelligens sanctae virginis et matris Ecclesiae clamores pervenisse ad aures Domini, pro rapinis et turpibus moechiis, aliorumque facinorum sarcina intolerabili, quibus rex et pedisequi ejus non desistunt divinam legem quotidie transgredi. His auditis, venerandus Serlo abbas commonitorios apices edidit, et amicabiliter de Gloucestra regi direxit, in quibus illa, quae monachus in visu didicerat, luculenter inseruit. In eodem monasterio, Kapersonarum utriusque ordinis ingens globus ibidem conglomeratus est. Tunc Fulcheredus, Sagiensis fervens monachus, Scrobesburiensis archimandrita primus, in divinis tractatibus explanator profluus, de grege seniorum electus, in pulpitum ascendit, sermonem ad populum de Salutari Dei fecit. Ibi praevaricatores divinae
Abbreviated transcription (Latin):
neq ut ul aecut slmȩ dent᷑ sagite qͥ lȩcifero
iride notienis pc nfigeruꝰ Erat idẽ de franciem¬
Aiis conuiua & ubiꝰ comes assiduus. Deniq: sunu
plurib mudilit̃ c̃fabularent᷑ &e domestia dic de
rca teg̃ adun arent᷑ qͥdã monachus de glouces
assnit &e abratis sunilteras regi porrett V
supclictũ muitẽ ic affatꝰ ẽ. Qualteri facreanuar
his qͦ audisti. Aet ille sic faciã dñe Pariupendere
itast monito seniorũ immemor qͦd ante euons
graltat᷑ core: de senie utterarũ qͣs audietat unt̃
Uinor unde dño meo serloni talia naseanidicit¬
luntas enin oria ẽ qͥuere ut opinor bomꝰ abi
e macurus senior ẽ. Exsiplicitate nimia mo
go nenoclis occupat sõnia stertentui qus
fuert᷑ n saltũ prexert̃ & uenacores ꝑdiuersarte
locatisp sa st Cũꝓ rex & gualt̃ ꝰ de pice cũ paucis sodi¬

Expanded text:
ut illi acutissimae dentur sagittae, qui lethiferos inde noverit ictus infigere. Erat idem de Francia miaris conviva, et ubique comes assiduus. Denique, dum de pluribus inutiliter confabularentur, et domestici clientes circa regem adunarentur, quidam monachus de Gloucestra adfuit, et abbatis sui litteras regi porrexit. supradictum militem sic affatus est: Gualteri, fac rectum de his quae audisti. At ille: Sic faciam, domine. Parvipendens itaque monita seniorum, immemor quod ante ruinam exaltatur cor, de serie litterarum quas audierat, dixit: Miror unde domino meo Serloni talia narrandi voluntas exorta est, qui vere, ut opinor, bonus abbas et maturus senior est. Ex simplicitate nimia, mihi, tot negotiis occupato, somnia stertentium retfuerunt, in saltum perrexerunt, et venatores per diversa rite loca dispersa sunt. Cumque rex et Gualte
Abbreviated transcription (Latin):
direxit. eiq qͦd m̃te uoluebat ꝑ eosde̾ insinuauit
Dc̃posus aute scẽptriger qͥ qͣnto plus habebat:
sitientis y dropici more tanto plus cupiebat iu
rari dẽ ingentẽ ecͥitatũ de anglia secũ comitari ut
ducatũ plurib argentimasiis emeret &ȩ obta¬
tib sibi bello subactis usq ad garonna fulitu
impu sui fines dilataret. Hec tumidꝰ niuenua
grabat & armogant᷑ ad hȩc in hiabat .s: om̃ipo
cenditta qͥ cuncta gubnat alit disponerat
pno eirta rogatione iugubris cuent m noua

Expanded text:
direxit, eique quod mente volvebat, per eosdem insinuavit. direxit, eique quod mente volvebat, per eosdem insinuavit. Pomposus autem sceptriger, qui quanto plus habebat, sitientis hydropici more, tanto plus cupiebat, vepraeparari, et ingentem equitatum de Anglia secum comitari, utducatum pluribus argenti massis emeret, et, obstantibus sibi bello subactis, usque ad Garonnam fluvium imperii sui fines dilataret. Haec tumidus juvenis cogitabat, et arroganter ad haec inhiabat. Sed omnipotens Conditor, qui cuncta gubernat, aliter disponebat. Tunc circa Rogationes 1100 lugubris eventus
Abbreviated transcription (Latin):
ocoraqdrs brundisii erat urbis in qͦ gaiꝰ cesar
magnũ popeiũ inclusit ut lucanꝰ narrat &e
ab alis amicis copiã auri & argenti rerũq
poiosarũ optinuit ex quoꝵ donis ingente pecũ¬
nia accumulauit quã reddere creditori ut suũ
ducatũ qͥete reciꝑet ꝓuide destinauit.
Aemerande res quȩ solennit᷑ ad honorẽ xp̃i
a pͥncipib alusq fidelib in oriente ageban¬
t fama uolante uelocit̾ in occidente de¬
nunciabant᷑ & occidentalis eccłe filii de insigni
ereptione ierłm & c̃fusione babilonis lȩtabant᷑.
amore perinandi accensus ẽ: cuiꝰ uex illũ exercit
trecentos miliũ de aqͥtania &e guasconia alisq
regionib hesꝑie secutꝰ ẽ. Is nimirũ decreuit. Q
rufo regi anglors aqͥtanie ducatũ totaꝙ terr̾a
suã in uadiare. censũq copiosũ abundant᷑ ab illius
erario haurire. unde nobilit᷑ expleret iter quod
cupiebat mnire. Eloqͣntes itaq legatos ad regem

Expanded text:
ominus Brundisii erat, urbis in qua Caius Caesar magnum Pompeium inclusit, ut Lucanus narrat, et ab aliis amicis copiam auri et argenti, rerumque pretiosarum obtinuit, ex quorum donis ingentem pecuniam accumulavit, quam reddere creditori, ut suum ducatum quiete reciperet, provide destinavit. Memorandae res, quae solemniter ad honorem Christi a principibus, aliisque fidelibus in Oriente agebantur, fama volante velociter in Occidente denuntiabantur, et occidentalis Ecclesiae filii de insigni ereptione Jerusalem et confusione Babylonis laetabantur.amorem peregrinandi accensus est. Cujus vexillum exercitus trecentorum millium de Aquitania et Guasconia, aliisque regionibus Hesperiae secutus est. Is nimirum decrevit, Guillelmo Rufo, regi Anglorum, Aquitaniae ducatum, totamque terram suam invadiare, censumque copiosum abundanter ab illius aerario haurire, unde nobiliter expleret iter quod cupiebat inire. Eloquentes itaque legatos ad regem
Abbreviated transcription (Latin):
Aense iulio dũ regia classis regalis põpe apparatu
instrueret᷑. & ipse ꝑuicacit̃ immensa p̃ciosi me.¬
talli pond̾a undecũq congerens ꝓpe fretum
ostosaret᷑ horrende uisiones de rege in cȩnobis
& ep̃iis ab utrisq ordinib uisȩ ft̃ : unde in popłis
publice collocutiones in foris & cimiteriis passi¬
diuilgate E. losũ qͦti regẽ minime latueru
uidã monachus bonȩ famȩ s melioris uetu
cenohio erat sc̃i petii de gloucestra : qͥ hui ma
coriiũ retulit se uidisse in uisione noctima
Uidebã inoͥt dñm iñm in solio excelso sedente

Expanded text:
ense Julio 1100, dum regia classis regalis pompae apparatu instrueretur, et ipse pervicaciter, immensa pretiosi metalli pondera undecunque congerens, prope fretum praestolaretur, horrendae visiones de rege in coenobiis et episcopiis ab utrisque ordinibus visae sunt; unde populis publicae collocutiones in foris et coemeteriis passdivulgatae sunt. Ipsum quoque regem minime latuerunt. Quidam monachus bonae famae, sed melioris vitae, in coenobio erat Sancti Petri de Gloucestra, qui hujusmodi somnium retulit se vidisse in visione nocturna: Videbam, inquit, Dominum Jesum in solio excelso sedente
Abbreviated transcription (Latin):
na de peculiari familiaritate iuuentutis suȩ recolu
&ꝰ qͥa ille partĩ recognoscebat ꝓlẽ tn suã cogno¬
re dubitabat: genitrix candentẽ calibẽ manife
portauit : & ab om̃i ãdustione illesa de filio regis
concepisse cõꝓbauit. Isti siqͥdẽ duo fr̃s ꝓbi & amabi
fuert̃ . s in mom̃to qͣsi flos fenicito marcuer̃t.
st quã henricꝰ rodbtũ apud tenerchebraicũ cepit.
łm expetiit.ibiq militia laudabilis cito corruit
Tunc de silua ubi p̃fatꝰ tiro ꝑut : uide lector cur
noua uocitata sit. Ab antiqͥs tr̃ib ibi populosa
regio erat. & ublis. hum̾anȩ. habitationi cõpe¬
neib abundabat. Copiosa uͦ plebs suthhamtonȩ
agũ sollerti cura ohnixe colebat: unde austͣlis
uncia guentanȩ urbi multiplicit̾ cãpestri ub.¬
te serinebat. Guilłmꝰ autẽ pͥmꝰ postqua regnũ
bionis optinuit. amator nemorũ plus quã
.÷. parrochias ultro deuastauit. ruricolas ad alia

Expanded text:
signa de peculiari familiaritate juventutis suae recoluit. signa de peculiari familiaritate juventutis suae recoluit. Et quia ille partim recognoscebat, prolem tamen suam cognoscere dubitabat, genitrix candentem chalybem manifeste portavit, et, ab omni adustione illaesa, de filio regis se concepisse comprobavit. Isti siquidem duo fratres probi et amabiles fuerunt, sed in momento quasi flos feni cito marcuerunt;postquam Henricus Rodbertum apud Tenerchebraicum cepit, Jerusalem expetiit, ibique militia laudabilis cito corruit Nunc de silva, ubi praefatus tiro periit, vide, lector, cur Nova vocitata sit. Ab antiquis temporibus ibi populosa regio erat, et villis humanae habitationi competentibus abundabat. Copiosa vero plebs Suthhamptonae pagum solerti cura obnixe colebat; unde australis provincia Guentanae urbi multipliciter campestri ubertate serviebat. Guillelmus autem primus, postquam regnum Albionis obtinuit, amator nemorum, plus quam LX parochias ultro devastavit, ruricolas ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
tiuisupumut & ingens luctꝰ multis inde fua
Eques infortunio gͣui t̃ritꝰ ao sc̃m pancratũ lie
c̃fugit ibiꝙ mox monachus factꝰ geminã ultion
ita euasit. Peatũ enĩ homicidii ꝑpenitentia co¬
teptor mundi expiauit & maliuolũ roncoro
parentũ e amicor p̃clam crronis declinauis
Nulti p̃fato militi precelsã felicitatẽ auspicati
fois. hoĩes regt sabadth alit᷑ dispensante b
fallunt᷑ & faliunt q̃m ignorantiȩ te netris ob¬
nubilatȩ cogitationes hominũ uane st re ssti
tironis origine libet parũꝑ dicere. Dũ roobtus duxis
adolescentia stolide cont᷑ patrẽ suũ rebellasset & ũ
magna p̃donũ manu exebrris neustuia predisceon
tis facinorib infestaret : decora pelice tuida sen
prbi in confmio franciȩ adamauit. ce exea duo
os ricardũ & guilłmũ generauit. Illa deinde ꝑ lon
tẽpꝰ infantes diligent᷑ enutriuit. iãq adultos
neustria ouci filios suos exhibuit. & notissima ei

Expanded text:
uit, et ingens luctus multis inde fuit. Eques, infortunio gravi territus, ad Sanctum Pancratium statim confugit, ibique mox monachus factus, geminam ultionem ita evasit. Reatum enim homicidii per poenitentiam, contemptor mundi, expiavit, et malevolum rancorem parentum et amicorum praeclari tironis declinavit. Multi praefato militi praecelsam felicitatem auspicati sunt; sed homines, rege Sabaoth aliter dispensanfalluntur et fallunt, quoniam, ignorantiae tenebris obnubilatae, cogitationes hominum vanae sunt. De praefati tironis origine libet parumper dicere. Dum Rodbertus dux in adolescentia stolide contra patrem suum rebellasset, et cum magna praedonum manu extorris Neustriam praedis et multis facinoribus infesri in confinio Franciae adamavit, et ex ea duos filios, Richardum et Guillelmum, generavit. Illa deinde per longum tempus infantes diligenter enutrivit, jamque adultos in Neustria duci filios suos exhibuit, et notissima ei
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab incarnatione dñi mc. p̃fati consules
ab augusto ut dictũ ÷ plurib exeniis honorat
cũ suis recessert᷑. & a nor mannis in italia qͥ
magnis ibidẽ opib pollebant amicabiliter
suscepti st̃. Rogeriꝰ enĩ senex sicilie comes. eiusq
nepos rogerius apulie dux: att̃ grisfredus de
conuersana nepos guiscardi ducis. aliiq cõpa¬
triotȩ seu cognati eoꝵ saluo reditugauisi st̃.
fatigatos ꝓ xp̃o in multis agonib pugiles leci¬
areconati st̃ Nunc ibi rodbtꝰ nor mannie
generosamm dirginẽ adamauit sibillaco¬

Expanded text:
Anno ab Incarnatione Domini 1100, praefati consules, Anno ab Incarnatione Domini 1100, praefati consules, ab Augusto, ut dictum est, pluribus exeniis honorati, cum suis recesserunt, et a Normannis in Italia, qui magnis ibidem opibus pollebant, amicabiliter suscepti sunt. Rogerius enim Senex, Siciliae comes, ejusque nepos Rogerius, Apuliae dux, atque Goisfredus de Conversana, nepos Guiscardi ducis aliique compatriotae seu cognati eorum salvo reditu gavisi sunt, et fatigatos pro Christo in multis agonibus pugiles laetificare conati sunt. Tunc ibi Rodbertus, Normanniae dux, generosam virginem adamavit, Sibylla
Abbreviated transcription (Latin):
mpiger huamundꝰ ut ea qͦ gesta retulimꝰ audii
stratores scilicet augusti & om̃s francos cũ si
copiis pontũ carinis sulcasse cõꝑit. normanno
& armenios allobrogesq &e de aliis gentib con¬
dsũ agmen celerit̃ congessit. laodiciãm obsedit
uirilit᷑ expugnauit captã xii. annis tenuit. i
successorib suis usq nc̃ dimisit. Tarsũ qͦq & ma¬
mistrã. albarã &e marra aliasq munitiones in
quarũ medio reblatha c̃sistit. ad laudẽ dei &
subsidiũ xp̃ianorꝑ insignit᷑ sibi subiugauit.
Grecos & armenios atq siros in monasteriis mona¬
chatũ ꝑritu suo seruantes honorauit. & posses¬
siones olim habitas fidelit᷑ illis concessit. Porroq̃
monasteria qͤ crudeles turci spoliauerant. & inde
religiosos habitatores fugauerant : strenuus
herõs latinis monachis seu clericis assignauit¬
& amplas possessiones liberalit̾ delegaũit. ut
õib bonis in dei cultu abundarent. & scđm lati¬
nitatis usũ diuinȩ maiestati seruitiũ ꝑsoltieret

Expanded text:
mpiger Buamundus, ut ea quae gesta retulimus audivit, stratores scilicet Augusti, et omnes Francos cum suis copiis pontum carinis sulcasse comperit, Normannos et Armenios, Allobrogesque et de aliis gentibus copiosum agmen celeriter congessit, Laodiciam obsedit, viriliter expugnavit, captam XII annis tenuit, et successoribus suis usque nunc dimisit. Tarsum quoque et Mamistram, Albaram et Marram, aliasque munitiones, in quarum medio Reblata consistit, ad laudem Dei et subsidium Christianorum, insigniter sibi subjugavit. Graecos et Armenios atque Syros, in monasteriis monachatum pro ritu suo servantes, honoravit, et possessiones olim habitas fideliter illis concessit. Porro, quaedam monasteria, quae crudeles Turci spoliaverant, et inde religiosos habitatores fugaverant, strenuus heros Latinis monachis seu clericis assignavit, et amplas possessiones liberaliter delegavit, ut omnibus bonis in Dei cultu abundarent, et secundum Latinitatis usum divinae majestati servitium persolverent.
Abbreviated transcription (Latin):
ules sint recipiamꝰ. & ab eis pacifice oblata q̃m
iꝰmanu st̃ oĩa sese cõm̃daue rt & indigenis in
b qͦ spoponðant benignit᷑ annuert̃. Illi gͦ ad modũ
tati st̃: & quȩ ꝓmiserant fideliter cõpleuert̃.
pator autẽ uenientes francos honorifice suscepit
auditis pactionib qͣs achei pepigerant & galli con¬
sserant ȩxultauit. & imꝑiali auctoritate c̃firma

Expanded text:
, licet versipelles sint, recipiamus, et ab eis pacifice oblata, quocujus manu sunt omnia, sese commendaverunt, et indigenis, in omnibus quae spoponderant, benigniter annuerunt. Illi ergo admodum laetati sunt, et quae promiserant fideliter compleverunt. Imperator autem venientes Francos honorifice suscepit, et, auditis pactionibus quas Achaei pepigerant et Galli concesserant, exsultavit, et imperiali auct
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. Naimundꝰ gͦ taolosanꝰ comes quãdiũ uixit
illo conuersatꝰ ẽ: & int̾ familiares conuiuas eiꝰ ac
iliarios habitꝰ ẽ. Hunc augustus ꝑ̃cipue diligebat.
libent᷑ eũ audiebat. qͥa ipsũ ꝓ fidelitate sua ꝑti¬
acit huamundo in antiochia restitisse cogño¬
erat. Uxor qͦq eiꝰ filia hildefonsi regis galicie
u illo tã diuturnã pegrinationẽ ꝑetgit᷑ & filiũ
oĩe hilde fonsũ constantinopoli peꝑit qͥ post
ertͣnnũ fr̃em suũ comitẽ tolose patris ius
iuenit. raimundꝰ comes apud þezantũ diu
⁊ capella sua seruauit. Alios oe milites qͥ int̃
recos degere uoluert̃. imꝑator multis ho¬
iorauit munerib. & magnis ditauit stipendiis.
Sodb̃to autẽ normanno & rodbto flandritȩ
& cõmilitonib eore qͥ repedare festinabant
Iplurima dona c̃tulit & libũ eis ꝑ terrã suã
tnsitũ & mercatũ hab̾e fecit . Iulos ꝓfecto qͥ reg¬
ones edas relinq̾bant aut secũ retinebat. aut in aus¬

Expanded text:
Raimundus ergo, Tolosanus comes, quandiu vixit, cum illo conversatus est, et inter familiares convivas ejus ac consiliarios habitus est. Hunc Augustus praecipue diligebat, et libenter eum audiebat, quia ipsum pro fidelitate sua pertinaciter Buamundo in Antiochia restitisse cognoverat. Uxor quoque ejus, filia Hildefonsi regis Galiciae, cum illo tam diuturnam peregrinationem peregit, et filium, nomine Hildefonsum, Constantinopoli peperit, qui post Bertrannum fratrem suum, comitem Tolosae, patris jus  Antiochiae invenit, Raimundus comes apud Byzantum diu in capella sua servavit. Alios etiam milites, qui inter Graecos degere voluerunt, imperator multis honoravit muneribus, et magnis ditavit stipendiis. Rodberto autem Normanno et Rodberto Flandritae et commilitonibus eorum, qui repedare festinabant, plurimadona contulit, et liberum eis per terram suam ansitum et mercatum habere fecit. Illos profecto qui regiones Eoas relinquebant, aut secum retinebat, aut in Auso
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ tp̃e multis in occidente magna erat
Mrbatio. & feda desertorib in ocłis omniũ c̃sus
Urbanꝰ .n. papa generali sanxerat auctorit¬
te. & apłico iussu inuiclabilit̃ teneri coegeras
ñ latinitate. ut uniuersi qͥ crucẽ xp̃i acceꝑant.
citer in uerłm ꝓ defectione uoluntatis ꝑecge¬
int. in noie dñi recipcũ callẽ inirent. aut̃ ana¬
cmate ꝑcussi extͣ ęccłam penas luerent.
l timõdis itaq constrictꝰ angariis stephanus
esensis comes ingemuit. seseq denuo ad pere¬
rinandũ p̃parauit. innumerisq milib simile
sidiũ feruent̃ inoleuit. Bonosii. rumores de
nnitatis fide armati dimicauer̃t. & felicem
rtute pii saluatoris uictoriã adepti ft̃ : et̃ nasq¬

Expanded text:
Eodem tempore, multis in Occidente magna erat Eodem tempore, multis in Occidente magna erat turbatio, et foeda desertoribus in oculis omnium confusio. Urbanus enim papa generali sanxerat auctoritate et apostolico jussu inviolabiliter teneri coegerat in omni Latinitate ut universi qui crucem Christi acceperant, nec iter in Jerusalem pro defectione voluntatis peregerant, in nomine Domini reciprocum callem inirent, aut anathemate percussi, extra Ecclesiam poenas luerent. Multimodis itaque constrictus angariis, Stephanus, Blesensis comes, ingemuit, seseque denuo ad peregrinandum praeparavit, innumerisque militibus simile desiderium ferventer inolevit. Bonos enim rumores de Trinitatis fide armati, dimicaverunt, et felicem, virtute pii Salvatoris, victoriam adepti sunt, aeternasq
Abbreviated transcription (Latin):
fus troarnemsis. & goisfredꝰ c̃stantiniensis o
ricardꝰ de ansgem uilla & guilłmꝰ de glanus¬
la etardus & guilłmꝰ ebedicensis. hugo safre
filiꝰ & guilłmꝰ de arenis. archidiacones &decan
aliiq honorabiles clerici affuert᷑ c cũ ep̃io
redditib de glor x. libras singłis annis dedu
apud mont̾ẽ calueti maiorẽ terrãq uniꝰ carnis¬
cȩ dedit. decimãq nundinarũ eiusdẽ uillȩ & mos¬
lendini ac nemoris deo c̃cessit. Gislebtꝰ uͦ de aqͥl
medietatẽ aqͥlȩ uillȩ ita sc̃o ebrulfo c̃cessit. ut mi¬
cardꝰ miles eam exinde sic̃ de p̃fato milite teni¬
erat de monachis teneret. Alterã qͥppe parten
dono richerii patris eiꝰdẽ in dñio iã dudũ possot
adulfus qͦq de conchis caldecot᷑a & aluuintonã
in anglia st̃ & tres agripennas uinearũ de toena
&e qͥcquid apud guarlenuillã habebat & sex ho¬
pites in grib uillis suis sc̃o ebrulfo c̃cessit & ea
quȩ hoĩes sui deðant gͣtant̃ annuens c̃firmaus

Expanded text:
Goisfredus Constantiniensis et Richardus de Ansgerivilla et Guillelmus de Glanvilla, Etardus et Guillelmus Ebroicensis, Hugo Safredi filius et Guillelmus de Arenis, archidiacones et decani, aliique honorabiles clerici adfuerunt, et cum episcopis redditibus de Gloz X libras singulis annis dediapud Montem-Calveti majorem, terramque unius carrucae dedit, decimamque nundinarum ejusdem villae et molendini ac nemoris Deo concessit. Gislebertus vero de Aquila medietatem Aquilae villae ita sancto Ebrulfo concessit ut Richardus miles eam exinde, sicut de praefato milite tenuerat, de monachis teneret; alteram quippe partem, dono Richerii, Patris ejusdem, in dominio jamdudum possidebant. Radulfus quoque de Conchis Caldecotam et Alwintonam, quae in Anglia sunt, et tres agripennas vinearum de Toenia, et quidquid apud Guarlenvillam habebat, et sex hospites in tribus villis suis sancto Ebrulfo concessit, et ea quae homines sui dederant, gratanter annuens confirmavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nterea rauendinos imꝑatonis alexiis
ptospatariꝰ aliiq stratores nauigio uens¬
Nt̃. &e cũ magno exercitu ciuitate obsedum
hani autẽ cõpatriotis suis fauentes cis alpinos eie¬
rt te augustales p̃fecti a grecis & siris intromissi ft̃
bd audiens buamundꝰ confestim illuc cũ exerciti
inuolauit. &e diutiꝰ obsessã urbẽ crebris assulti
impugnauit. Cũq laodiceni ce traces reditũ
rosolimitanoꝵ cõꝑissent. metuentes ne in¬
pabilẽ si connecterent᷑ exercitũ facerent:
ttatis & munerib callide pmissis eos illexert᷑.
sq ut securi ad urbẽ suã defensandã ꝓꝑarent
andauert̃. Igit᷑ illi hȩc audientes gauisi st̃ : &
enientes in urbe a ciuib pacifice suscepti sunt.
inde reb q̃ acciđant uentilatis & õib ut robiq
uitigatis: rodħtꝰ dux cũ c̃sodalib suis buamundo
andauit ut cũ pace recedet.alioqͥn ad bellũ
se maturiꝰ p̃pararet. Huamundꝰ autẽ his au

Expanded text:
Interea Ravendinos, imperatoris Alexii protospatarius, aliique stratores navigio venerunt, et cum magno exercitu civitatem obsederunt. Urbani autem, compatriotis suis faventes, Cisalpinos ejecerunt, et Augustales praefecti a Graecis et Syris intromissi sunt. Quod audiens Buamundus, confestim illuc cum exercitu convolavit, et diutius obsessam urbem crebris assultibus impugnavit. Cumque Laodiceni et Thraces reditum Jerosolymitanorum comperissent, metuentes ne insuperabilem, si connecterentur, exercitum facerent, legatis et muneribus callide praemissis eos illexerunt, eisque ut securi ad urbem suam defensandam properarent, mandaverunt. Igitur illi, haec audientes, gavisi sunt, et venientes, in urbe a civibus pacifice suscepti sunt. Deinde rebus quae acciderant ventilatis, et omnibus utrobique mitigatis, Rodbertus dux cum consodalibus suis Buamundo mandavit ut cum pace recederet; alioquin, ad bellum sese maturius pra
Abbreviated transcription (Latin):
plures constituens sacerdoces. eo qͦd morte ph¬
nichilominꝰ &e electionẽ ꝑ ora subditoꝵe eodẽ sp̃
sc̃o dispensari certũ teneñtes. Quo circa beati
ebrulti congregatio unanimis exẽpla seqͦ ns
tͣditionesq apłicas post discȩssũ patris nm̃n
mainerii. patre qͦq nr̃o dõno sarlone IN
episcopiũ assũpto diuina prȩeunte miscdia

Expanded text:
plures constituens sacerdotes, eo quod morte prohplures constituens sacerdotes, eo quod morte prohnihilominus et electionem per ora subditorum eodem Spiritu sancto dispensari certum tenentes. Quocirca Beati Ebrulfi congregatio unanimis, exempla sequens, traditionesque apostolicas, post discessum Patris nostri Mainerii, Patre quoque nostro domno Sarlone in episcopum assumpto, divina praeeunte
Abbreviated transcription (Latin):
agmina p̃cessit. incendiũ castri de uallib ex¬
rinxit. munitionẽq ad opus regis c̃firmauit.¬
unc helias oũ ingenti militia castro ligeri
p̃ualuit . &e ꝑtinaci ep̃o imꝑauit ut mores qͦsan¬
cesseres eiꝰ in norma nnia sub patre suo tenuar
obseruaret & abbatẽ sine alicuiꝰ nouitatis exad¬
one c̃secͣtet. Iussio regis ab inuito p̃sule c̃cesas
&& pͥstinꝰ mos cenobio c̃firmatꝰ ẽ Radulfus abbi
sagiensis electũ fr̃em luxoinũ duxit. ce electio
uice monachilis c̃uentꝰ dictauit. Rodb̾tꝰ autẽ su¬
ensis monachꝰ scriptor eximiꝰ cartã t̃scripsit o
herluinꝰ ep̃i capellanꝰ cunctoꝵ in audientia clen
silente sic recitauit. Up̃s assistens pontifer
& pastor ecclastici Agregis & pastor sici
suũ ex mortalib continua successione ꝑpeti
efficit gregẽ. ita cũ sit uirtꝰ & sapientia deio
pastoralẽ ipsa ꝑpetuitate cͣtinuat ordinẽ

Expanded text:
agmina praecessit, incendium castri de Vallibus exagmina praecessit, incendium castri de Vallibus exstinxit, munitionemque ad opus regis confirmavit. Tunc Helias cum ingenti militia castro Ligerialuit, et pertinaci episcopo imperavit ut mores, quos antecessores ejus in Normannia sub patre suo tenuerunt, observaret, et abbatem sine alicujus novitatis exactione consecraret. Jussio regis ab invito praesule concessa est, et pristinus mos coenobio confirmatus est. Radulfus, abbas Sagiensis, electum fratrem Lexovium duxit, et electionem, vice monachilis conventus, dictavit. Rodbertus autem, Sagiensis monachus, scriptor eximius, chartam conscripsit, et Herluinus, episcopi capellanus, cunctorum in audientia, clero silente, sic recitavit: Christus assistens pontifex et pastor ecclesiastici gregis et pastorum, sicut suum ex mortalibus continua successione perpetuum efficit gregem, ita, cum sit virtus et sapientia Dei, etiam pastoralem ipsa perpetuitate continuat ordinem,
Abbreviated transcription (Latin):
iris amicꝰ benig̃nit᷑ susceptꝰ ẽ. Non enĩ c̃silio
neq p̃sentia sui p̃dictis ꝑturbationib int̾fuerat
Inimosus autẽ rex hostiũ audito recessu pede¬
tentĩ eos sectatꝰ ẽ : & cenomannis nec una
nocte tunc hospitari dignatꝰ ẽ. Uerũ concre¬
matã urbẽ ꝑtͣnsiens uidit. ce ult᷑ pontem
egueniȩ in epitimio spacioso tentoria figi
ꝥcepit. in qͣstinũ in iurias suas ferro & flama
gͣuit᷑ ultꝰ ẽ Porro ante quã rex ad inimici castra
uenisset. eadẽq igni tͣdere potuisset : ipsa hostilis
mnanꝰ oĩa incendebat. omnẽt regionẽ suã ultro de¬
nudabat. ne maliuoli pdones ad dimipiendũ aliqͥd
nuenirent. nec domata ubi ad capessendã qͥetem
strata sibi coaptarent. Sic ꝑfecto ualles & ostil¬
liacũ c̃sũpta st̃ aliaq quã plurma oppida q
pura penitꝰ pessundata st̃ Podbtꝰ de monte¬
forti pͥnceps militie cũ qͥn gentis militib

Expanded text:
aris amicus benigniter susceptus est. Non enim consilio, aris amicus benigniter susceptus est. Non enim consilio, neque praesentia sui praedictis perturbationibus interfuerat. Animosus autem rex, hostium audito recessu, pedetentim eos sectatus est, et Cenomannis nec una nocte tunc hospitari dignatus est. Verum concrematam urbem pertransiens vidit, et ultra pontem Egueniae in epitimio spatioso tentoria figi praecepit. In crastinum injurias suas ferro et flamma graviter ultus est. Porro, antequam rex ad inimici castra venisset, eademque igni tradere potuisset, ipsa hostilis manus omnia incendebat, omnemque regionem suam ultro denudabat; ne malevoli praedones ad diripiendum aliquid invenirent, nec domata ubi ad capessendam quietem strata sibi coaptarent. Sic profecto Valles et Ostilliacum consumpta sunt, aliaque quamplurima oppida et rura penitus pessumdata sunt. Rodbertus de Monteforti, princeps militiae, cum quingentis militibus
Abbreviated transcription (Latin):
pelago sese cõmisit. & seq̃nti luce ad portũ tolo
deo duce saluus applicuit. Ibi ut moris ẽ in estate
plures utriusq ordinis adstabant. & uisa rate de
anglia uelificante ut aliqd noui ediscerent ala¬
cres expectabant. in pͥmis de rege sciscitantib
bse certꝰ de se affuit nuncius. & qͥa ex insꝑato respon¬
it ridens ꝑcunctantib: admiratio exorta ÷ mox
et̾u clericor & rusticoꝵ qͥ pedites eũ cũ ingenti
lausu c̃ducebant bonã uillã expetiit: suiq p̾sentia
nimicos in circũitu neustri&e seuientes ualde t̃ruit.
indẽ directis legationib ingentẽ exertitũ in breui
iggregauit. & hostilẽ ꝓuinciã depͥopłatũ festina¬
ege cit᷑ fretũ uenisse cõꝑit : absq ꝓcͣsti natione
ugiens inuasã urbẽ multo peiore quã inue¬
ierat deseruit. Il debertus pontifex in normannia
eggẽ humiliter aggressus ẽ: & ab eo ut famili¬

Expanded text:
pelago sese commisit, et sequenti luce ad portum Tolchae, pelago sese commisit, et sequenti luce ad portum Tolchae, Deo duce, salvus applicuit. Ibi, ut moris est in aestate, plures utriusque ordinis astabant, et, visa rate de Anglia velificante, ut aliquid novi ediscerent, alacres exspectabant. In primis de rege sciscitantibus, ipse certus de se adfuit nuntius. Et quia ex insperato respondit ridens percunctantibus, admiratio exorta est moetu clericorum et rusticorum, qui pedites eum cum ingenti plausu conducebant, Bonamvillam expetiit, suique praesentia inimicos in circuitu Neustriae saevientes valde terruit. Tandem, directis legationibus, ingentem exercitum in brevi aggregavit, et hostilem provinciam depopulatum festinaegem citra fretum venisse comperit, absque procrastinatione fugiens, invasam urbem, multo pejorem quam invenerat, deseruit. Ildebertus pontifex in Normannia regem humiliter aggressus est, et ab eo ut famili
Abbreviated transcription (Latin):
Rodbtꝰ aute belesm̃sis balagnẽ muniuit. curso¬
rẽq suũ amalgisũ c̃festĩ ad retgẽ in angliam
direxit. Porro illȩ mari tͣnsfretato clareno¬
nã uenit regi cũ familiarib suis in nouã forefi
eqͥtanti obuiauit. & a lacrit᷑ inqͥrenti rumo¬
res respondit. Cenomannis ꝑ ꝓditionẽ surrept
ẽ.Uerũ dñs m̃s balaonẽ custodit & regalis fa¬
milia õs munitiones sibi assignatas sollerter
obseruauit. auxiliũq regulis potentie uehe¬
ment̃ desiðat in hostile robur qͦd eos undiq
includit &e impugnat. Iis auditis rex dixit
amꝰ tͣns mare nr̃osadiuuare. Codẽ mo¬
ñto inc̃sultis oĩb equũ habenis regirauit ipsũq
calcarib urguens ad pontũ festin̾auit. &e in
qͣndã uetustã nauĩ quã forte inuenit. sine regi
apparatu uelut plebeius intͣuit. & remigare
ꝑtinꝰ imꝑauit. Sic nimirũ nec congruentem
Natũ nẽc socios nec alia qͦ regiã dignitatẽ dece¬
bant expectauit. s oĩs metꝰ expers fortunȩ &

Expanded text:
Rodbertus autem Belesmensis Balaonem munivit, cursoremque suum Amalgisum confestim ad regem in Angliam direxit. Porro ille, mari transfretato, Clarendonam venit, regi cum familiaribus suis in Novam-Forestam equitanti obviavit, et alacriter inquirenti rumores, respondit: Cenomannis per proditionem subrepta est. Verum dominus meus Balaonem custodit, et regalis familia omnes munitiones sibi assignatas solerter observavit, auxiliumque regalis potentiae vehementer desiderat, in hostile robur, quod eos undique includit et impugnat. His auditis, rex dixit: Eamus trans mare nostros adjuvare! Eodem momento, inconsultis omnibus, equum habenis regyravit, ipsumque calcaribus urgens, ad pontum festinavit, et in quamdam vetustam navim, quam forte invenit, sine regio apparatu, velut plebeius intravit, et remigare protinus imperavit. Sic nimirum nec congruentem flatum, nec socios, nec alia, quae regiam dignitatem decebant, exspectavit; sed, omnis metus expers, fortunae et
Abbreviated transcription (Latin):
antiochiã & circũiacentes ꝓuincias possidens pasi
dñat᷑ nec in his regionib parẽ sibi quelibet pati
dignat᷑. Nauigiũ uͦ ad tͣnsfretandũ noħ deest. & ia
Multimoda egestate premim᷑. & multarũ incõm¬
ditatũ metu anaim᷑. Ingenti labore fatigati
sumꝰ ac ad nr̃a ut iã satis dictũ ẽ redire eopas

Expanded text:
Antiochiam et circumjacentes provincias possidens, passim Antiochiam et circumjacentes provincias possidens, passim dominatur, nec in his regionibus parem sibi quemlibet pati dignatur. Navigium vero ad transfretandum nobis deest, et iter Multimoda egestate premimur, et multarum incommoditatum metu angimur. Ingenti labore fatigati sumus, ac ad nostram, ut jam satis dict
Abbreviated transcription (Latin):
ad opus imꝑatoris. Nos aut̃e uob optimã clas
sine naulo c̃stantinopoli ad augustu c̃ducem
& illuc usq panẽ & uinũ ce qͣq uobis necessaria fuen
affati suppeditabimꝰ. Imꝑatoris n uoluntatẽ in
re scimꝰ eiq tali seruitio placere gliscimꝰ fran
habere secũ ualde c̃cupiscit. eoꝵq constantiã on
uiuacẽ annisũ admirat᷑ ac diligit. Nr̃o consultus
ipsũ fiducialit᷑ ite : & exꝑiemini c̃siliũ istud ẽe ua
utile. Pranci parit̃ consiliati st̃: & multa put
unus qͥsq cõmentatꝰ ẽ callide c̃siðauert̃. Prine¬
pesñ cũ comitatu suo segnegati st̃: & sic ad ĩnuiã
iocuti st̃. Ecce in extͣneã regionẽ elongati sum
atq ad nr̃a regredi sũ moꝑe desiðamꝰ. Ast gemina
difficultate coangustam᷑. Hic et enĩ honorifice ut n¬
bilitatẽ nr̃am decet remorari neqͥmꝰ : nec ingu¬
lias remeare sine gͣui discrimine ualemꝰ. Buamis

Expanded text:
ad opus Imperatoris. Nos autem vobis optimam classem ad opus Imperatoris. Nos autem vobis optimam classem sine naulo Constantinopolim ad Augustum conducemus, et illuc usque panem et vinum et quaeque vobis necessaria fuerint affatim suppeditabimus. Imperatoris enim voluntatem in hac re scimus, eique tali servitio placere gliscimus. Francos habere secum valde concupiscit, eorumque constantiam et vivacem annisum admiratur ac diligit. Nostro consultu per ipsum fiducialiter ite, epariter consiliati sunt, et multa, prout unusquisque commentatus est, callide consideraverunt. Principes enim cum comitatu suo segregati sunt, et sic ad invicem locuti sunt: Ecce in extraneam regionem elongati sumus, atque ad nostra regredi summopere desideramus. Ast gemina difficultate coangustamur. Hic etenim honorifice, ut nobilitatem nostram decet, remorari nequimus, nec in Gallias remeare sine gravi discrimine valemus. Buamundus,
Abbreviated transcription (Latin):
e scandalũ xp̃ianis & cachinnũ pagganis ge-¬
eraret. nec effusione xp̃iani cruoris łam
uȩ strenuitatis macularet. Modestus gͥ dux
funditatẽ rationis ꝑspicacit᷑ inspexit & utillimos
ophors monitꝰ astute intelligens adqͥeuit :
u suis abscessit. utiores itaq pelasgiqr᷑
ride cõmoditatib suis tͣctauert̃ & post aliqͦt
ies seorsũ nr̃ates conuocatos sic affati sunt
cliti seniores quor fidẽ ac strenuitatẽ iam
dtꝰ cognouit orbis. audite uerba quȩ bono aĩo
c̃dicemꝰ uobis Palã scimꝰ qͦd causa ꝑegrinationis
litia regna reliquistis. eadẽt ĩa uotis ur̃is nobilit̃¬
expletis reuisere uultis. maxime cũ uos urguea
dulcis amor coniugũ & dilectȩ sobolis. affectus
parentũ stimulet ac amicoꝵe: qͦs ꝑ xp̃o deserus
Nunc ad hanc uoluntat̾e ꝑ agendã benignit᷑ nr̃m
cipite c̃siliũ : qͦd sine duhio uoħ dispensante dei
copbabitis salubre & cõmodũ. Urbes ce oppida
ꝗͣ in siria uel romania possidetis: dimittite

Expanded text:
e scandalum Christianis et cachinnum paganis generaret, nec effusione Christiani cruoris gloriam suae strenuitatis macularet. Modestus igitur dux profunditatem rationis perspicaciter inspexit, et utillimos sophorum monitus astute intelligens acquievit, cum suis abscessit. Tutiores itaque Pelasgi et Syri de commoditatibus suis tractaverunt, et post aliquot dies seorsum nostrates convocatos sic affati sunt: Inclyti seniores, quorum fidem ac strenuitatem jam totus cognovit orbis, audite verba quae bono animo nunc dicemus vobis. Palam scimus quod causa peregrinationis ditia regna reliquistis, eademque jam, votis vestris nobilitexpletis, revisere vultis, maxime cum vos urgeat dulcis amor conjugum et dilectae sobolis, affectusque parentum stimulet ac amicorum, quos pro Chrisad hanc voluntatem peragendam benigniter nostrum percipite consilium, quod sine dubio vobis, dispensante Deo, comprobabitis salubre et commodum. Urbes et oppida, quae in Syria vel Romania possidetis, dimittite nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ali qͥredibant ab obuiantib audiert̃. quo
buamundꝰ dux laodiciã obsiðet &e intule
toti nisib sãtelliciũ imꝑatoris resistere
lluc n fere .xx.milia ꝑegrinore applicuer
dle anobia & aliis insulis oceanĩ ad sepuler
dñ ꝓꝑauert ea tẽpestate qͣ gentiles anc¬
chiã obsidebant &e in urbe xp̃ianos coartabus
iodiceni autẽ insulanos xincolas gratant
suscepunt eo eꝙ tuitioni sesectꝰturo tun
erat que angli qͦnõa post monte hario
negẽ sibi frustra pfecerant Inse ꝓfau
urbẽ tuendã suscepit & rpdbti dũcis fice¬
licadi seruauit eiq post tropheũ de par¬
nis oel egauit. hic cerpore speciosus lingua
dnertꝰ libalis e generosus ut pote ed uaroi
neces hunore filius .s. dertera settnis eri
ducẽti sibi coeuũ cȩ qͣs collactaneum fron
oiligebat. Nodbtꝰ itaq dux laodiciã siris
adeptꝰ ẽ Nibiq cũ normannis & angis
att: britonib aliqͣndiu cõmoratꝰ ẽ. Cutods

Expanded text:
nt, ab obviantibus audierunt quod Buamundus dux Laodiciam obsideret, et intus ei totis nisibus satellitium imperatoris resisteret. Illuc enim fere XX millia peregrinorum applicuerant, qui de Anglia et aliis insulis Oceani ad sepulcrpestate qua gentiles Antiochiam obsidebant, et in urbe Christianos coarctabant. Laodiceni autem insulanos Christicolas gratanter susceperunt, eorumque tuitioni sese contra Turcerat, quem Angli quondam post mortem Haraldi regem sibi frustra praefecerant. Ipse profecto urbem tuendam suscepit, et Rodberti ducis fidelitati servavit, eique post tropaeum de paganis delegavit. Hic corpore speciosus, lingua disertus, liberalis et generosus, utpote Eduardi regis Hunorum filius, sed dextera segnis erat, ducemque sibi coaevum et quasi collactaneum fratrem diligebat. Rodbertus itaque dux Laodiciam Syriae adeptus est, ibique cum Normannis et Anglis atque Britonib