comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apta ẽ non uxorib Precipit itaq ꝑ ꝓ¬
pħam ds̃ & dicit. Custodite sp̃m ur̃m.
He abducamini libidine. ne aliengenarũ
amore uincamini. Et uocorẽ adolescentiȩ
tuȩ noli despicere: Ut quȩ tͥ uirginali
pͥmũ iuncta ẽ matrimonio ꝑseueret usq
ad senectutẽ. Sed poterat fieri ut pͥnci¬
pes. sacerdotes. leuitȩ. popłs responderent.
Precepit ds̃ ꝑ moysen: ut cũ odio habue¬
ꝓpt̾ duritiã cordis ur̃i. Quod plenꝰ dñs
in euangło ꝓfeqͥt᷑. Quicũq autẽ excepta
causa fornicationis inique uxorẽ dimise¬
rit : oꝑiet uestim̃tũ eiꝰ iniqͥtas idest cor¬
pus quo anima uestit᷑ dic̃ dñs exercitu¬
ũ. ut in qͦ peccauit in ipso puniatur.
Qua pp̃t hac questiuncula dissoluta: in¬
culcat & replicat quod supͣ chixerat.
si pauꝑ ẽ aut defoemis.
uod nos specialit iuxta etre librũ
suꝑ uxorib exposuimꝰ derelictis: alii ge¬
neralit᷑ contra eos clictũ putant qͥ alie¬

Expanded text:
apta est, non uxoribus? Praecipit itaque apta est, non uxoribus? Praecipit itaque am Deus, et dicit: Custodite spiritum vestrum; ne abducamini libidine, ne alienigenarum amore vincamini. Et uxorem adolescentiae tuae noli despicere, ut quae tibi virginali primum juncta est matrimonio, perseveret usque ad senectutem. Sed poterat fieri, ut principes, sacerdotes, Levitae, populus responderent: Praecepit Deus per Moysen, ut cum odio habuepropter duritiam cordis vestri. Quod plenius Dominus in Evangelio prosequitur: Quicumque autem, excepta causa fornicationis, uxorem inique dimiserit , operiet vestimentum ejus iniquitas, id est, corpus quo anima vestitur, dicit Dominus exercituum: ut in quo peccavit, in ipso puniatur. Quapropter, hac quaestiuncula dissoluta, inculcat 967 et replicat quod supra dixerat: si pauper est, aut deformis. Quod nos specialiter juxta Ezrae librum super uxoribus exposuimus derelictis: hoc alii generaliter contra eos dictum putant, qui alie
Abbreviated transcription (Latin):
planctib impeditũ. Et in suꝑ eos querere
quã ob causã de manib eoꝵ non accipiat
sacrificiũ. Statĩq infert. Quia dñs testifi¬
catus ẽ int̾ te & uxorẽ pubertatis tirȩ
quã despexisti: dicens. Propt̃ hoc relinqͣt
homo patrẽ & matrẽ & adhrrebit uxo¬
ri sue. & erunt duo in una carne. Q id¬
circo particeps dr̃. & uxoe coniunctionis
& federis. que ãclõ de costa uiri facta est:
& residuũ sp̃s eiꝰ. Siue dĩ ut qͥdã putant.
siue mariti ut alii suspicant᷑. qđ ꝓpter
affectũ qͦdã modo una anima in duob
ẽẽ uideat᷑ coniunctis spũ. mente sociatis.
Cũ gͦ unus utrũq fecerit & uirũ & mulie¬
rẽ. ꝓptea a dõ facta ẽ utriusq coniunctio:
ut liberi nascerent᷑. Unus enĩ ds̃ qͥ querit
nͥ sem̃ dĩ. hoc est filios de ifrahelitica stir¬
pe generatos: Tũ gͦ habratis fecundas
conuges & liberis gaudeatis. qͥd pulcri¬
tudinẽ uxorũ queritis quȩ meretricib

Expanded text:
 impeditum, et insuper eos quaerere: quam ob causam de manibus eorum non accipiat sacrificium, statimque infert: Quia Dominus testificatus est inter te, et uxorem pubertatis tuae, quam tu despexisti, dicens: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in una carne : et idcirco particeps dicitur, et uxor conjunctionis, et foederis, quae a Deo de costa viri facta est. Et residuum spiritus ejus, sive Dei, ut quidam putant, sive mariti, ut alii suspicantur, quod propter affectam quodammodo una anima in duobus esse videatur, conjunctis spiritu, mente sociatis. Cum ergo unus utrumque fecerit, et virum et mulierem: propterea a Deo facta est utriusque conjunctio, ut liberi nascerentur. Unus enim Deus, quid quaerit nisi semen Dei, hoc est filios de Israelitica stirpe generatos? Cum ergo habeatis fecundas conjuges, et liberis gaudeatis, quid pulchritudinem uxorum quaeritis, quae meretricibus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is: Et dixistis. Propt̃ quidꝰ Quia dñs tes¬
tificatꝰ ẽ inter te & uxorẽ adolescentrȩ
tuȩ. quã tu reliqͥsti. Et hȩc particeps tua.
&e uxor testam̃ti tm. Et non aliꝰ fecit. & re¬
liqurȩ sp̃s tui ẽ. & dixistis. Quid aliud
p̃ter sem̃ querit ds̃: & custodite sp̃m̃¬

Expanded text:
testificatus est inter te et uxorem adolescentiae tuae, quam tu reliquisti, et haec particeps tua, et uxor testamenti tui, et non alius fecit, et reliquiae spiritus tui. Et dixistis: quid aliud praeter semen quaerit Deus? et custodite
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs isrł. operiet impietas cogita¬
Nterp̃tem̃ historiã. & singulis uersicu¬
lis breues sententias coaptantes: qͥd
nobis ab hebreis sit traditũ disseramus.
Derelicte uxores israheliticȩ. & in thoris
maritoꝵ alienarũ gentiũ feminas con¬
tẽplantes: ad dĩ solius auxiliũ confugie¬
bant. Dieb ac noctib ante altare dñi ꝓ
uolutȩ. lacrimis. gemitu atq enilatib
inuicdiã facrebant eiꝰ ꝓuidentiȩ. quod
non respiceret humana & miseras non¬

Expanded text:
minus Deus Israel, operiet impietus cogitaInterpretemur historiam, et singulis versiculis breves sententias coaptantes, quod nobis ab Hebraeis sit traditum, disseramus. Derelictae uxores Israeliticae, et in thoris maritorum alienarum gentium feminas contemplantes, ad Dei solius auxilium confugiebant, diebus ac noctibus ante altare Domini 966 provolutae lacrymis, gemitu, atque ejulatibus invidiam faciebant ejus providentiae; quod non respiceret humana, et
Abbreviated transcription (Latin):
tes legẽ dĩ ea quȩ st̃ legis oꝑant᷑. & de
hac coniuige in ꝓuerbiis p̃dicari & adõ
coniungit᷑ ut uxoe tua. & iubemͣ ut de
nr̃is aquis bibamꝰ & fontib nullusq
in potando sit particrps. & ut letemur
cũ uxore adolescentiȩ nr̃e. Hec uxor
impellit etiã incredulos dicere. Ds̃ iudi
& te diuidicanda ꝑmitto. De qua & ꝑo¬
cłastes loquit᷑. Perfruere uita cũ mulie¬
re quã dilexisti om̃ib dreb uanitatis
tur. qͥ tͥ dati st̃ sub sole. Hȩc uxoe resi¬
duũ sp̃s nr̃i ẽ : quia nr̃o semꝑ sensui co¬
pulat᷑. Quȩ si recedat a nobis : statim
Unde rursũ ingerit᷑. Custodite sp̃m ur̃m &
non carnẽ in qua qͥ sunt dõ placero non
posst̃. Non aninã. animalis enĩ homo

Expanded text:
Legis, operantur. Et de hac conjuge in Proverbiis praedicari: A Deo conjungitur uxor viro ; et jubemur ut de nostris aquis bibamus et fontibus: nullusque in potando sit particeps, et ut laetemur cum uxore adolescentiae nostrae. Haec uxor impellit etiam in credulos dicere: Deus judiet te dijudicanda permitto, de qua et Ecclesiastes loquitur: Et vive vitam cum muliere quam dilexisti omnibus diebus vanitatis tuae, qui tibi dati sunt sub sole . Haec uxor residuum spiritus nostri est, quia nostro semper sensui copulatur: quae si recedat a nobis, statim Unde rursum ingeritur: Custodite spiritum vestrum , non carnem in qua qui sunt, Deo placere non possunt, non animam: A
Abbreviated transcription (Latin):
cde babilonia st̃ reuersi. Qa cõtaminaũ¬
iulas scĩficationẽ dñi quã dilexit & ha¬
buit filiã dĩ alieni. miscendo cũ alienige¬
nis sem̃ isrł. & gentiliũ idest ethnicoꝵ fi¬
lias. idolis seruentes sum̃do uxores. Qna
g hoc fecerunt: ꝓpħȩ ad eos sermo diri¬
git᷑. ut apeccato maledictionis retra¬
hant᷑. Disꝑdat dñs uirũ qͥ fecerit hoc.
Quã pulchre non abscidit errori ueniã.
nec dix̃ maledicat dñs ei qͥ fecit hoc
s qui fecerit. in futurũ tendens male¬
dictionẽ. ut peccatores ad penitentiã ꝓ¬
uocaret. Doctorẽ inqͥt atq discipłm de
tabernaculis iacob. Sinre ille sacerdos sit
siue laicꝰ. una maledictione ferient᷑:
& non erit in eis pene diuersitas. in qͥ¬
b peccata st̃ paria. Et offerentẽ mu¬
nꝰ dño exercituũ. subaudit᷑ disꝑdat dñs.¬

Expanded text:
lonia sunt reversi. Quia contaminaJuda sanctificationem Domini, quam dilexit, et habuit filiam Dei alieni, miscendo cum alienigenis semen Israel, et gentilium; id est, ethnicorum filias, idolis servientes, sumendo uxores. Quia igitur hoc fecerunt, prophetae ad eos sermo dirigitur, et a peccato maledictionibus retrahuntur. Disperdat Dominus virum qui fecerit hoc. Quam pulchre non abscidit errori veniam, nec dixit, maledicat Dominus ei qui fecit hoc; sed qui fecerit, in futurum tendens maledictionem, ut peccatores ad poenitentiam provocet. Doctorem, inquit, atque discipulum de tabernaculis Jacob, sive ille sacerdos sit, sive laicus, una maledictione ferientur, et non erit in eis poenae diversitas, in quibus peccata sunt paria. Et offerentem munus Domino exercituum: subauditur, disperdat D
Abbreviated transcription (Latin):
rbẽm. in sensu uidente dm̃ & inuisione pa¬
cis. Polluit enĩ xp̃i misteria mcligne ac¬
cipiens corpus eiꝰ & sanguirẽ. ꝓeo qł di¬
lexerit uicia & admuenerit sibi dõs alre¬
nos. scd̃m numerũ peccatoꝵ habens nume¬
rũ dõꝵ. Iuxta apłm paulũ uoraciũ ds̃ uen

Expanded text:
alem, in sensu vidente Deum, et in visione pacis. Polluit enim Christi mysteria, indigne accipiens corpus ejus et sanguinem , pro eo quod dilexerit vitia, et adinvenerit sibi deos alienos, secundum numerum peccatorum habens numerum deorum. Juxta apostolum Paulum: Voracium Deus ven
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ. & sustinuisse qͦd scriptũ ẽ. sclm mul¬
titudinẽ impietate̾ eoꝵ expelle eos qmͣ
irritauert̃ te dñe ut in cunctas ꝓum¬
tias uagi & ꝓfugi spargerent᷑. Contami¬
eligentes & adinuementes sibi lõs alie¬
nos. Qui enĩ non recipit filiũ non recipit
patrẽ qͥ misit eũ. Q idtirco qͥ hoc fece¬
rint tãdiu clisꝑire donec humilient᷑
uel captiuitatis in iuria uel ob conscren¬
tiã peccatoꝵ. & ꝓiciant᷑ de tabnaculis iacob
ut cdestructo templo atq altari nequaq

Expanded text:
 sustinuisse quod scriptum est: Secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, quoniam irritaverunt te, Domine , ut in cunctas provincias vagi, et profugi spargerentur. Contamidiligentes, et adinvenientes sibi deos alienos: Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem, qui misit eum . Et idcirco quia hoc fecerunt, tamdiu disperire donec humilientur, vel captivitatis injuria, vel ob conscientiam peccatorum: et projiciantur de tabernaculis Jacob, ut destr
Abbreviated transcription (Latin):
los. Qeuersi gͦ de captiuitate babilonia
tã n pͥncipes & sacerdotes. & leuitȩ quã
reliquus popłs : abiecer̃t̃ uxores suas ifra¬
helitici generis. Quȩ pauꝑtate & inu¬
ria longioris uiȩ & fragilitate sexus ñ
ferentes laborẽ confracte erant & infir¬
mitatẽ ac deformitatẽ corporũ contraxe¬
rant. Et cũ aliengenis uel etate floren¬
tib. uł cultu corporũ pulchriorib uł po¬
tentũ ac diuitũ filiab matrimonia co¬
pularant. Corripit itaq eos ezras ꝓpħa
& ad repudiarũ nouarũ coniugũ ꝓuocat.
ut uxores quas amiserant recipiant.
Nonne inqͥt pat̃ unꝰ abrahã om̃iũ nr̃m ẽ
De quo in isaia scribit᷑. Respicite in abrahã
patrẽ ur̃m & in sarrã que genuit uos.
qr unus erat & uocaui rũ. Nonne cdsͣ
unꝰ creauit nos. qͥ exabrahã nr̃m elegit
genꝰ: Quare gͦ urteres uxores contẽpni¬
mus. & fratrũ nrͣoꝵ abicimꝰ filias ut re¬
linquamꝰ pactũ patrũ nr̃oꝵ. & non ex
lege accipiamꝰ uxores: Trans gressus

Expanded text:
Babylonia, tam principes, et sacerdotes, ac Levitae, quam reliquus populus abjecerunt uxores suas Israelitici generis, quae paupertate et injuria longioris viae, et fragilitate sexus non ferentes laborem, confectae erant, et infirmitatem ac deformitatem corporum contraxerant: et cum alienigenis vel aetate florentibus vel cultu corporum pulchrioribus, vel potentum ac divitum filiabus matrimonia copularant. Corripit itaque eos Ezras propheta, et ad repudium novarum conjugum provocat, ut uxores quas dimiserant, recipiant: Nonne, inquit, pater unus Abraham omnium nostrum est? de quo in Isaia scribitur: Respicite in Abraham patrem vestrum, et in Saram, quae genuit vos, quia unus erat, et vocavi eum . Nonne Deus unus creavit nos, qui ex Abraham nostrum 963 elegit genus? Quare ergo veteres uxores contemnimus, et fratrum nostrorum abjicimus filias, ut relinquamus pactum patrum nostrorum, et non ex Lege accipiamus uxores? Transgressus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ . eiꝰq ad populos nuntiat uoluntatem.
Et idrirco in sacerdotis pectore rationale
r̃ & in rationali doctrina & ueritas ponit᷑.
ut discamꝰ sacerdotẽ doctũ r̃ẽ debere &
p̃conẽ dñice ueritatis.
uidã hoc qđ ad leui & de beui ad sacer¬

Expanded text:
est, ejusque ad populum nuntiat voluntatem: est, ejusque ad populum nuntiat voluntatem: et idcirco in sacerdotis pectore rationale est , et in rationali doctrina et veritas ponitur, ut discamus, sacerdotem doctum esse debere, et praeconem dominicae veritatis. Quidam hoc quod ad Levi e
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtate. Qui sacerdos ẽ & non caeripit
delinquentes.: Sacerdotis offitiũ p̃teriit.
Labia sacerdotis custodient scientiã. Non
dix̃ ꝓferent s custocdent: ut loqͣnt᷑ in
tẽpore. dentq conseruis cibaria in tõpoer
suo. Et legẽ reqͥrent ex ore eiꝰ. In aggeo
hoc idem scribit᷑. In t̾rogate sacerdotes le
ignorantiã in cȩteris diligentẽ. inscriptu¬
ris scĩs obtenderit negligentẽ: frustra iac¬
tat dignitatẽ. cuiꝰ oꝑa non exibet. Hoc
ẽ qd paulus apłs scribit ad titũ. ut potenᷤ
sit exhortari in doctrina sana ⁊ contra di¬
centes reuincere. & ad timotheũ. qmͣ ab¬
in fantia sacras litteras nosti quȩ te pos¬
sint instruere ad salutẽ. ut peccantes co¬
rã om̃ib arguas. Seqͥt᷑. Quia angls dñi
exercituũ ẽ. Exponit nom̃ suũ erras sacrr¬
dos di. hoc ẽ malachi. qđ angl̃s dñi ap
peltrt᷑. Angłs autẽ idest nuntiꝰ sacerdos
di uerissime dr̃. qͥa dĩ & hominũ sequest᷑

Expanded text:
iniquitate. Qui sacerdos est, et non corripit delinquentes, sacerdotis officium praeterit. Labia sacerdotis custodient scientiam: non dixit, proferent, sed, custodient, ut loquantur in tempore, dentque conservis cibaria in tempore suo, Et legem requirent ex ore ejus. In Aggaeo hoc idem scribitur: Interrogate sacerdotes legignorantiam in caeteris diligentem, in Scripturis sanctis obtenderit negligentem, frustra jactat dignitatem, cujus opera non exhibet. Hoc est quod apostolus Paulus scribit ad Titum: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes revincere . Et ad Timotheum: infantia sacras litteras nosti, quae te possint instruere ad salutem, ut peccantes coram omnibus arguas . Sequitur: Quia angelus Domini exercituum est. Exponit nomen suum Ezras sacerdos Dei, hoc est, Malachi, quod angelus Domini pretatur; angelus autem, id est, nuntius, sacerdos Dei verissime dicitur, quia Dei et hominum sequester
Abbreviated transcription (Latin):
Harrabo nom̃ tuũ frĩb meis. in medio ꝑc¬
cłir cantabo tͥ. Deseruert gͦ iudei frẽm
suũ. & contaminauert᷑ pactũ patrũ suoꝵ
quod ds̃ pepigerat ad abrahã & isaac &e ia¬
cob: ut in semine eoꝵ qđ int̾pretat᷑ xp̃s¬

Expanded text:
medio Ecclesiae cantabo tibi . Deseruerunt ergo Judaei fratrem suum, et contaminaverunt pactum patrum suorum, quod Deus pepigerat ad Abraham, Isaac, et Jacob, ut in semine eorum, quod interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
contaminauit uidas scã dñi in qͥb dilex̃.
& adinuenit dõs alienos: disꝑdat dñs ho¬
minẽ qͥ facit hec: donec exturbet᷑ de ta¬
bernaculis iacob & de his qͥ offerunt sa¬
crificiũ dño om̃ipotenti.
ntequã de presenti capitulo disputemꝰ:
hebreoꝵ ẽ ponenda traditio. immo scrpp¬
turȩ ueritas explicanda. Legimꝰ in uolu¬
mine qđ errȩ titulo p̾notat᷑. ex ꝑsona
ipsiꝰ eore loquentis. Accessert ad me pͥ¬
cipes dicentes. Non ẽ separatꝰ popłs isrł.
&e sacerdotes n leuite apopłis t̾rarũ &¬

Expanded text:
contaminavit Judas sancta Domini, in quibus dilexit, et adinvenit deos alienos. Disperdat Dominus hominem qui facit haec, 962 donec exturbetur de tabernaculis Jacob, et de his, qui offerunt sacrificium Domino omnipotenti. Antequam de praesenti capitulo disputemus, Hebraeorum est ponenda traditio, immo Scripturae veritas explicanda. Legimus in volumine, quod Ezrae titulo praenotatur, ex persona ipsius Ezrae loquentis: Accesserunt ad me principes, dicentes: Non est separatus populus Israel, et sacerdotes et Levitae a populis terraru
Abbreviated transcription (Latin):
puit nrͣm & lauare faciẽ a peccatoꝵ
socdib ieiunantes. & reuelata facie
głam dñi contẽplari : nc̃ dicimus. Con¬
fusio uultus mei oꝑuit me. Et iuxta
cam concidit facies nr̃a. Nec possumꝰ
illud implere qđ p̃ceptũ ẽ Ieuate
oculos ur̃os & uidete. Sed stercore
uitioꝵ habrmꝰ litas facres atq pollu¬
tas. n dicimꝰ. Putruert᷑ & carruptȩ st̃
cicatrices mrȩ a facrȩ insipientie meȩ Un¬
cde om̃ia illa in stercus uersa sunt: di¬
cente scriptura. Et assumet uos secum:
stercus uidelicet. quolitȩ st̃ facies nr̃e.
qͥ debueramꝰ pleni ac mundi uenire in
sollẽpnitatib dĩ. & uel carnes agni co¬
medere caltiati. uel expletis septẽ ebdo¬
madib fructus operũ nr̃oꝵ offerre dõ.
uel in tabernaculis huiꝰ scłi iuuere transe¬
untes & dicere. Adirena sũ ego & prregͥ¬
nus sicut om̃s patres mei. Q quia ꝓeo¬

Expanded text:
put nostrum , et lavare faciem a peccatorum sordibus jejunantes, et revelata facie gloriam Domini contemplari , nunc dicimus: Confusio vultus mei operuit me , et juxta Cain concidit facies nostra , nec possumus illud implere quod praeceptum est: Levate oculos vestros et videte ; sed stercore vitiorum habemus litas facies atque pollutas, et dicimus: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Unde omnia ista in stercus versa sunt, dicente Scriptura: Et assumet vos secum stercus, videlicet quo litae sunt facies nostrae, qui debueramus pleni ac mundi venire in solemnitatibus Dei, et vel carnes agni comedere calciati , vel expletis septem hebdomadibus, fructus operum nostrorum offerre Deo vel in tabernaculis hujus saeculi vivere transeuntes, 958 et dicere: Advena sum ego et preregrinus, sicut omnes patres mei
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Ne sis iustus multũ. Ad sinistrã di¬
uertere ẽ : cũ qͥs se luxurie tͣdit & libi¬
clini. & scandalizat multos in lege. Cui
meliꝰ ẽ ut mola asinaria liget᷑ circa col¬
lũ. & in mare p̾cipitet᷑: quã scandalicet
unũ de minimis. Infirmos autẽ faciunt
multos. qͥ cũ credentes in xp̃o fidei ro¬
bur acceꝑint : infirmari eos faciunt
negligentia conuersationis suȩ. Quib
rectissime dr̃. Irritũ fecistis pactũ leui
pactũ uitȩ & pacis. & cetera quȩ ꝑti

Expanded text:
t: Ne sis justus multum . Ad sinistram divertere, est cum quis luxuriae se tradit et libini, et scandalizat multos in lege: cui melius est, ut mola 961 asinaria ligetur circa collum, et in mare praecipitetur, quam scandalizet unum de minimis. Infirmos autem faciunt multos, qui cum credentes in Christo fidei robur acceperint, infirmari eos faciunt negligentia conversationis suae, quibus rectissime dicitur: Irritum fecistis pactum Levi, pactum vitae et pacis
Abbreviated transcription (Latin):
ris eiꝰ ut timerent eũ. pͥncipiũ enim
sapientiȩ timor dñi. & a facie eiꝰ formidarent
siue subtraherent se atq contraherent.
iñtis focmidinẽ hoerore corporis indican¬
tes. iuxta illud qił scriptũ ẽ. Suꝑquẽ re¬
quiescã nͥ suꝑ humilẽ & quirtũ & trem̃tẽ
uerba mea: Lex urritatis fuit in ore riꝰ.
hoc ẽ doctrina popłoꝵ quȩ in sacerdote
nullo debet mendatio det̾bari. sed tota
cde ueritatis fonte ꝓcedere. Et iniqͥtas ñ
ẽ inuenta in labiis eiꝰ. ut imitet᷑ dñm su¬
ũ de qͦ dr̃. Qui peccatũ non fecit. nec do

Expanded text:
ris ejus, ut timerent eum: Principium enim sapientiae timor Domini , et a facie ejus formidarent, sive subtraherent se atque contraherent, mentis formidinem horrore corporis indicantes, juxta illud quod scriptum est: Super quem requiescam, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea ? Lex veritatis fuit in ore ejus, hoc est, doctrina populorum, quae in sacerdote nullo debet mendacio deturpari; sed tota de veritatis fonte procedere. Et iniquitas non est inventa in labiis ejus, ut imitetur Dominum suum, de quo dicitur: Qui peccatum non fecit, nec do
Abbreviated transcription (Latin):
subicit᷑ intelligentia quod postꝗͣ. tͣpitu¬
dine & ignominia cooꝑti fuerint sacer¬
dotes & intellexerint peccatũ suũ &
egerint penitentiã. tunc ad sumant᷑
a dño & hinc sensui conuenire quod
sequit᷑. Et cognoscetis quia ego miseri
ad uos mandatũ hoc. Sed superice mͥ
uera uidet᷑ in t̾pretatio. ne int uerba
cõminationis uerba posuerit blandi¬
entis. maxime cũ & ea quȩ sequunt᷑
dĩ indignationẽ sonent.
actũ meũ fint cũ eo uitȩ n pacis. &
dedi ei timorẽ meũ & timuit me:

Expanded text:
subjicitur intelligentia, quod postquam turpidutine, et ignominia cooperti fuerint sacerdotes, et intellexerint peccatum suum, et egerint poenitentiam, tunc assumantur a Domino, et huic sensui convenire quod sequitur: Et cognoscetis quia ego miserim ad vos mandatum hoc. Sed superior mihi vera videtur interpretatio, ne inter verba comminationis, verba posuerit blandientis, maxime cum et ea quae sequuntur, Dei indignationem sonent. Pactum meum fuit cum eo vitae et pacis, et dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ad altare munꝰ offerre: quoꝵ solũ reme¬
diũ ẽ non facere que fecert᷑.
uidã hc̃ locũ non intelligentes & nes
cientes historiȩ ueritatẽ: id qđ ait m̃re
pat̃ unꝰ om̃iũ nrͣm de abrahã sic intelli¬
gunt. ut etiã gentiũ patrẽ abrahã ẽẽ
cõmomorent. scd̃m illud qł scriptũ est.
Potest ds̃ de lapidib istis suscitare filios
abrahã. Uel certe unũ dm̃ patrẽ affir¬
mant. iuxta illud quod indeuterono¬
mio legimꝰ. Nonne iste ipse pat̾ tuus
possedit te & fecit te & creauit te: Et
rursũ. Dm̃ qͥ te crrauit dereliqͥsti. Et
alibi. Filios genui & exaltaui. ipsi autẽ
reliquert̃ me. & in psalmoꝵ uolumi¬
hoc uno patre hi qͥ peccauert᷑ receden¬
tes. multos incioꝵ suaꝵ patres fecere.
Om̃is rni qui facit peccatũ. de diabolo natꝰ ẽ
Idq quod sequit᷑ quare despicit unusquisq
nr̃m frẽm suũ uiolans pactũ patrũ nroꝵ
sic int̾pretati sunt ut dicerent nos cunc¬
tos ab uno parente generatos unũ ex̃ de¬

Expanded text:
 offerre, quorum solum remedium est, non facere quae fecerunt. Quidam hunc locum non intelligentes, nec scientes historiae veritatem, id quod ait: Nonne pater unus omnium nostrum? de Abraham sic intelligunt, ut etiam gentium patrem Abraham esse commemorent, secundum illud quod scriptum est: Potest Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ? Vel certe unum Deum Patrem affirmant juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Nonne iste ipse est Pater, qui possedit te, et fecit te, et creavit te ? Et rursum: Deum qui te creavit, reliquisti . Et alibi: Filios genui et exaltavi: ipsi autem reliquerunt me . Et in Psalmorum volumihoc uno patre, qui peccaverunt, recedentes, multos vitiorum suorum patres fecere: Omnis enim qui facit peccatum, de diabolo natus est. Idque quod sequitur: Quare despicit unusquisque nostrum fratrem suum, violans pactum patrum nostrorum, sic interpretati sunt, ut dicerent: Nos cunctos ab uno patre generatos, unum esse de
Abbreviated transcription (Latin):
est pactũ int̾pretat᷑. lxx semꝑ aiad¬
scripturarũ locis testam̃tũ non uolun¬
tatẽ defunctoꝵ sonare. sed pactum
ium.
oluit autẽ ds̃ & om̃s quidẽ homines
sed p̃cipue sacerdotes maculã non
habere. & sure humerũ siue brachiũ
lauare bonis oꝑib In pectusculo sig¬
inficat᷑ bona conscientia. In lingua
scã confessio: ut quod corde credimꝰ ad
iusticiã. ore confiteam᷑ in salutẽ. In
uentriculo quoq: nichil habere mor¬
tiferũ. sed qd nr̃am uitã sustentet ac
uegetet. Nisi enĩ cibi nrͣi uentricu¬
lo concoquant᷑. & eoꝵ succo corpis ir¬
riget᷑: ad tenuatũ uirib caret. & fert᷑
in mortẽ. Nos autẽ om̃ia in contrari

Expanded text:
est, pactum interpretatur. LXX: semper διScripturarum locis, testamentum non voluntatem defunctorum sonare, sed pactum ium. Voluit autem Deus, et omnes quidem homines, sed praecipue sacerdotes, maculam non habere, et sive humerum, sive brachium ornare bonis operibus. In pectusculo significatur bona conscientia: in lingua, sancta confessio: ut quod corde credimus ad justitiam, ore confiteamur in salutem . In ventriculo quoque nihil habere mortiferum; sed quod nostram vitam sustentet ac vegetet: nisi enim cibi in ventriculo concoquantur, et eorum succo corpus irrigetur, attenuatum viribus caret, et fertur in mortem. Nos autem om
Abbreviated transcription (Latin):
custodient scientiã. & lex reqͥret᷑ ex ore
etꝰ: quia angłs dm̃ om̃ipotentis est.
escribit᷑ ex ꝑsona dĩ ꝑfecti offitiũ sacer¬
dotis. qualis re̾ debrat & qualẽ eũ rx
uoluerit. qͥ ee̾ p̃cepit. Supra enĩ dixe¬
rat ut r̾ẽt pactũ meũ cũ leui dicit
dñs exercituũ. Et ꝑ lem patriarchã
ꝑuenit ad posteros aaron. eleazarũ. phi¬
nees. & ceteros qͥ de eiꝰ stirpe generati
st̃. Nunc in fine ait. lrritũ fecistis
pactũ meũ. dic̃ dñs exercituũ. Exqͦ ꝑ
spicuũ ẽ om̃e quod dr̃ ꝑ beui. ad sacer¬
dotes. & specialit᷑ ad sacerdotẽ ꝑtinere.
Legimꝰ in nimeris de finees qͥ szambri
cũ scorto madianitide pugione ꝑcus¬
sit. Finees filius eleazar filii aron sacrr¬
dotis reqͥescere fecit furorẽ meũ afi

Expanded text:
ex requiretur ex ore ejus: quia angelus Domini omnipotentis est. Describitur ex persona Dei, perfecti officium sacerdotis, qualis esse debeat, et qualem eum esse voluerit, qui esse praecepit. Supra enim dixerat: Ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum; et per Levi patriarcham pervenit ad posteros, Aaron et Eleazarum, Phinees et caeteros, qui de ejus stirpe generati sunt: nunc in fine ait: Irritum fecistis pactum Levi, dicit Dominus exercituum. Ex quo spicuum est, omne quod dicitur per Levi, ad sacerdotes et specialiter ad pontificem pertinere. Legimus in Numeris de Phinees, qui Zamri cum scorto Madianitide pugione percussit: Phinees filius Eleazar, filii Aaron sacerdotis, requiescere fecit furorem meum a fi
Abbreviated transcription (Latin):
ego dedi uos contẽptibibes & humiles om̃i¬
b popłis. sic̃ non seruastis uias meas & ac¬
os autẽ declinastis de uia mea. & infir¬
mos fecistis multos in lege. Corrupistis
testam̃tũ leui dic̃ dñs om̃ips. Et ego de¬
di uos contẽptibiles & dissolutos in om̃s
gentes ꝓ eo qd non custodistis uias meas.
s accipiebatis ꝑsonas in lege.
ec ad xp̃i non ꝑtinere ꝑsonã nec adeos
qͥ illiꝰ cultui dedicati sint: etiã si ego ta¬
ceã. prudens lector intelligit. Et ẽ sen¬
sus. Ego uos uolui facere quȩ pͥori capitu¬
lo continent᷑ & de qͥb ꝑ moysen in deu¬
teronomio sũ locutꝰ. date leui doctrinã
nꝰ & ueritatẽ uiro iusto. & reliqͣ. Uos
autẽ recessistis de ina recta siue decli

Expanded text:
s omnibus populis, sicut non servastis vias meas, et acos autem declinastis de via mea, et infirmos fecistis multos in lege, corrupistis testamentum Levi, dicit Dominus omnipotens. Et ego dedi vos contemptibiles, et dissolutos in omnes gentes, pro eo quod non custodistis vias meas, sed accipiebatis personas in lege. Haec ad Christi non pertinere personam, nec ad eos qui illius cultui dedicati sunt, etiamsi ego taceam prudens lector intelligit. Et est sensus: Ego vos volui facere quae priori capitulo continentur, et de quibus per Moysen in Deuteronomio sum locutus: Date Levi doctrinam ejus, et veritatem viro justo , et reliqua: vos autem recessistis de via rec
Abbreviated transcription (Latin):
scdo ad aggeũ sermo fit dñi. Non in
manu rius ut pͥus. Heq ad aggrũ
ꝓpħam ut inuisione quarta. Sed
tantũ ad aggeũ idẽ ad dnĩ festa rele¬
brantẽ qͥ nequaꝙͣ uenturũ sed uemen¬
tẽ nuntiarce & cernerae. Ꝙ gnomͦ abra

Expanded text:
secundo ad Aggaeum sermo fit Domini nostri, non in manu ejus ut prius, neque ad Aggaeum prophetam, ut in visione quarta, sed tantum ad Aggaeum, id est, ad Domini festa celebrantem: quia nequaquam venturum, sed venientem nuntiaret et cerner
Abbreviated transcription (Latin):
tã. quȩ teneat quicqͥd attigerit &
retentũ uulner&. & uulneratoꝵ san¬
guine delectet᷑. insuꝑ & ignẽ emit¬
tat a se . & regnata ligna consumat.
Referimꝰ autẽ ramnũ ad diabolũ &
scłm uirgulti naturã. illius naturã
int̾pretamur. Porro uinea & ficus
&e oliua ibi erunt ubi malagͣnatũ
fuerit. Quȩ arbor ꝓpt̾ granoꝵ nimiã
multitudinẽ. & in tertextis mẽbranu¬
lis quandã geometricã conpositionẽ¬
⁊ ihiuersasꝰ mansiunculas sed tam̃ om̃s uno
cortice conprehensas. semꝑ in scripturis
suꝑ eccłie ꝑsona ponitur.
t factũ ẽ uerbũ dñi scđo ad aggrũ
re ad zorobabel ducẽ uidȩ ilicens. Ego
mouebo cęlũ parit̃ & terrã. & subuertã
soliũ regnoꝵ & conterã fortitudinẽ

Expanded text:
 quae teneat quidquid attigerit, et retentum vulneret, et vulneratorum sanguine delectetur: insuper et ignem emittat a se, et regnata ligna consumat. Referimus autem rhamnum ad diabolum, et secundum virgulti naturam, illius naturam interpretabimur. 771 Porro vinea et ficus, et oliva ibi erunt, ubi malogranatum fuerit, quae arbor propter granorum nimiam multitudinem, et intertextis membranulis quamdam geometricam compositionemt diversas quidem mansiunculas, sed tamen omnes una cortice comprehensas, semper in Scripturis super Ecclesiae persona ponitur. Et factum est verbum Domini secundo ad Aggaeum, re ad Zorobabel ducem Juda, dicens: Ego movebo coelum pariter et terram, et subvertam sol
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ẽx̃ doctrinȩ acutissimũ & puersa
queq resecantẽ consurgae aduersus
frẽm suũ. amputans om̃e contrarl
tiũ & quadrigarũ & equoꝵ & equitum
in die illa dicit dñs om̃ips. assumã te zo¬
robabel fili salathiel seruũ meũ. Serinis
autẽ dr̃ ꝓpter corpus humanũ. qͥa tc̃
& ipse filius subiciet᷑ ei qͥ subiecit sibi
om̃ia. & insubrectis om̃ib udebitur
& ipse subrectus. Sed cũ hoc fuerit
impletũ : ponet illũ ds̃ quasi signacu¬
lũ in manu sua. Hunc enĩ signauit
ds̃ pat̃. & hic ẽ imago dĩ ininisibilis
& forma substantiȩ riuf. Ut quicũq
crediderit in dm̃. hoc quasi anulo sig¬
netur. Obsecro te o lector ut ignoscas
celeri sermone dictanti. nec requiras
elo quii uenustatẽ. quã multo tẽpore
hebrer lingnȩ studio ꝑdidi. Quãꝗ me
allecto semꝑ infantẽ. & mutũ fuisse

Expanded text:
nem esse doctrinae acutissimum, et perversa nem esse doctrinae acutissimum, et perversa quaeque resecantem consurget adversus fratrem suum, amputans omne contrarium. tium, et quadrigarum, et equorum, et equitum, in die illa, dicit Dominus omnipotens: Assumam te, Zorobabel, filium Salathiel, servum meum. Servus autem dicitur propter corpus humanum, quia tunc et ipse filius subjicietur ei qui subjecit sibi omnia, et in subjectis omnibus videbitur et ipse subjectus. Sed cum hoc fuerit impletum, ponet illum Deus quasi signaculum in manu sua: Hunc enim signavits Pater : et hic est imago Dei invisibilis, et forma substantiae ejus: ut quicumque crediderit in Deum, hoc quasi annulo consignetur. Obsecro te, lector, ut ignoscas celeri sermone dictanti, nec requiras eloquii 774 venustatem, quam multo tempore Hebraeae linguae studio perdidi: quamquam me Alecto semper infante
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝓcessisse monstrauimꝰ. Huic gͦ di¬
cunt᷑ quȩ in fine uentura st̃. qđ transe¬
at figura huius mundi & fiat cęlũ no¬
& terrã. & destruat omnẽ pͥncipatũ e
potestatẽ & uirtutẽ. & dissipet sedes
ut ipsis qͥ ante regnauerant: & gentes
sub sua tenuerant ditione ꝓsit regni
eoꝵ destructio & om̃i p̾liantti studio
disspͥatto sequat᷑ pax. Hoc ẽ enĩ qd̃ ait
Et subuertã quadrigã siue quadrigas &
ascensores earũ. & descendent equi &
ascensores eoꝵ. Q ut sciatis in subuer¬
sione quadrigarũ & corruentiũ eqͥtũ
hoc qđ diximꝰ significari. uidete qͦuͦ de
xp̃o dicat᷑ in sacharia. quod ueniat min
& pullũ asinȩ nouellũ. & disꝑdat qua¬
drigas ex effraim. & ȩquitatũ de he¬
rłrm: ut fiat unus grex & unꝰ pasta
& utrũq agmen tã de gentib quã do
uidris sub pacifico pastore teneat᷑. I
autẽ hec quȩ ꝑuersa st̃ destruantus
unꝰ quisq in gladio quẽ ego puto seris¬

Expanded text:
David, eum praecessisse demonstravimus. Huic ergo dicuntur quae in fine ventura sunt, quod transeat figura hujus mundi, et fiat coelum noet terram, et destruat omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dissipet sedes ue qui ante regnaverant, et gentes sub sua tenuerant ditione, prosit regni eorum destructio, et omni praeliandi studio dissipato, sequatur pax; hoc est enim quod ait: Et subvertam quadrigam, sive quadrigas, et ascensores earum, et descendent equi et ascensores eorum. Et ut sciatis in subversione quadrigarum et corruentium equitum, hoc quod diximus significari: Videte quomodo de Christo dicatur in Zacharia quet pullum asinae novellum, et disperdat quadrigas ex Ephraim , et equum de Jerusalem, ut fiat unus grex et unus pastor, et utrumque agmen tam de gentibus quam de Judaeis, sub pacifico pastore teneatur. Ut autem haec quae perversa sunt destruantur, unusquisque in gladio quem ego puto sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃i ȩdificari urtat: iste nesciet m̃surã
frugũ & mercedis suȩ. uelcerte ꝓpter
hoc quod dr̃. si adhuc cognoscet᷑ suꝑ t̃.¬
rã area. qͥ seminauerit in sp̃u & de sp̃ũ
messuerit ui tã ꝑ̧t̾nã: nequaquã sibi
thesaurirabit in t̾ra. sed om̃ia oꝑa eius
& mercedes oꝑũ in celestib colligentur.

Expanded text:
Dei aedificari vetat, iste nescit mensuram frugum et mercedis suae. Vel certe propter hoc quod dicitur: si adhuc cognoscetur super terram area, qui seminaverit in spiritu, et de spiritu messuerit vitam aeternam , nequaquam sibi thesaurizabit in terra, sed omnia opera ejus, et mercedes operum in coeles
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dĩ digito demonstrauit. sic & ille
uidens regnũ filii dĩ haber& in se uni¬
uersas sollẽpnitates. In hoc loco apud
plerosq diuersa sententia ẽ. Alii enĩ
suspicant᷑ de pͥmo aduentu eiꝰ dici. alii
de scdõ qͣndo in sua mairstate uenturꝰ
regnaiit cũ uenit : & postea regna¬
turus est. & tam̃ si de fine mundi uolie¬
thios loquit᷑ destruendũ omnẽ pͥncipatũ
&r omnẽ potestatẽ & uirtutẽ. ut sit qs
om̃ia in om̃ib. & quia misticũ ẽ quod ar¬

Expanded text:
num Dei digito demonstravit : sic et ipse videns regnum Filii Dei, haberet in se universas solemnitates. In hoc loco apud plerosque diversa sententia est: Alii enim suspicantur de primo ejus adventu dici: alii de secundo, quando in sua majestate venturusregnavit cum venit, et postea regnaturus est. Attamen si de fine mundi voluead Corinthios loquitur: Destruendum omnem principatum et omnem potestatem et 772 virtutem, ut sit Deus omnia in omnibus . Et quia m
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ ubi uadt̾ in fructuosa ligna
ut constituant regẽ suꝑ se. dicuntq
ꝑordinẽ uineȩ & ficui & olinȩ ut
regnent suꝑ ea. & tã uinea quã ficus
& oliua refutant imꝑiũ. nec dignant᷑
suꝑ infruc tuosa ligna regnare. Cunc
illa uemunt ad dignũ sterilitate sua
regẽ. idest ad rannũ spinosũ fruticẽ.¬

Expanded text:
legitur, ubi vadunt infructuosa ligna, ut constituant regem super se, dicuntque per ordinem vineae et ficui et olivae, ut regnent super ea, et tam vinea, quam ficus et oliva renuunt tale imperium, nec dignantur super infructuosa ligna regnare. Tunc illa veniunt ad lignum sterilitatis suae regem, id est, ad rhamnu
Abbreviated transcription (Latin):
assumã te zorobabel fili salathiel ser¬
ue meus dicit dñs. & ponã te quasi
signaculũ : qr te elegi dicit dñs exerci
mare. & arida. Et minꝰ habet. conterã
fortitudinẽ regni gentiũ. Quod pleniꝰ
ex ipsoꝵ lectione noscet᷑. Notandũ au¬

Expanded text:
Salathiel, serve meus, dicit Dominus, et ponam te quasi signaculum: quia te elegi, dicit Dominus exercituum.  aridam; et minus habet, Conteram fortitudinem regni gentium, quod plenius ex ipsorum lectione noscitur  A
Abbreviated transcription (Latin):
domatib adorant militiã cęli. solẽ &
nomine dñi & in nomine idoli ãma¬
nitarũ melchomi. quod iuxta .lxx.
in regẽ uersũ ẽ : auferet dñs de loco
sub audit᷑. & dĩsꝑdã de loco hoc reli

Expanded text:
domatibus addomatibus adnomine Dominitarum Melchom quod a LXX in regem versum est auferet Dominus de loco subauditur. Et disperdam d
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ cũ sacerdotib. & eos qͥ ado¬
rant suꝑ tecta militiã cęli & eos qui
iurant in dño & iurant in rege suo.
tinent dnm.
ost impioꝵ ruinas & ini micoꝵ ab¬
lationes a faciȩ t̾rę: consequent̾ aduer¬
sus iudã & aduersus hierłem ex ꝑsona
dñ dicit᷑. Exrtendã manũ meã suꝑ iu¬
tensio quippe manus. gestũ ꝑcutientis
ostendit. & disꝑdã de loco hoc reli¬
quias baal. Non quod scdm  nomina
baalim penitꝰ eradenda sint. sed quod
cultores eius e popło qͥ pauci de cȩde
hostiũ remanserant in iuda & hirłem
se cõminet᷑ auferre. Nomina qͦq edi¬
tuoꝵ cũ sacerdotib quia in tantã iu¬
das & beniamiuenerant impietatẽ
ut in tẽplo dñi iuxta quod scripsit
hiezechiel. & regnoꝵ quartus liber
statuã baal quã imaginẽ zeli dñs
uocat. statuerint. & in eodẽ scũario.
idola & dnm̃ parit᷑ uenerati sint.
Unde signant̃ idoloꝵ sacerdotes. ñ
edituos uel fanaticos appellauit. qͦđ

Expanded text:
sacerdotum cum sacerdotibus, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, et eos qui jurant in Domino, et jurant in rege suo, tinent Dominum. Post impiorum ruinas, et iniquorum ablationes a facie terrae, consequenter adversus Judam et adverDomini dicitur: Et extendam manum meam super Jutensio quippe manus gestum percutientis ostendit: et disperdam de loco hoc reliquias Baal: Non quod secundum LXX nomina Baalim penitus eradenda sint; sed quodcultores ejus e populo qui pauci de caede hostium remanserant in Juda et Jerusalem, se comminetur auferre. Nomina quoque aedituorum cum sacerdotibus, quia in tantam Judas 679 et Benjamin venerant impietatem, ut in Templo Domini juxta quod scribit Ezechiel, et Regnorum quartus liberstatuam Baal, quam imaginem Zeli Dominus vocat, statuerint, et in eodem sanctuario idola et Dominum pariter venerati sint . Unde signanter idolorum sacerdotes, non aedituos, vel fanaticos appellavit , quo
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad cõparationẽ ęt̃nitatis om̃e hu¬
uis scłi tẽpus. breue est. siue exitus sin¬
guloꝵ. timeant oins & sileant. ne faci¬
es dnĩ de qua sc̃s ait signatũ ẽ suꝑ nos
lum̃t uultus tui dñe. peccatoꝵ fenũ.
stipulã. lignaq consumat. Preparabit
enĩ dñs hostiã suã. totũ leuitici gene¬
ris ministeriũ: quando ꝑ ignẽ & effu.¬
sionẽ sanguinis & uerã oblationẽ sal

Expanded text:
a ad comparationem aeternitatis omne hujus saeculi tempus breve est sive exitus singulorum: timeant omnes, et sileant, ne facies Domini de qua sanctus ait : Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine  peccatorum fenum, stipulam, ligna consumat. Praeparavit enim Dominus hostiam suam, totum Levitici mysterium, quando per ignem et effusione
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis. humilitatis. mansuetudinis.
patientiȩ. & cetera. In qͥb pcipit᷑ ut
induam̃ nouo homine cęlesti iuxta
mi scđia in duim̾ crudelitate. ꝓ pa¬
aduontu suo & suꝑ eos qͥ cũ bonis
oꝑib in eccłia ẽẽ deberent eiciunt
se ob conuersationẽ pessimã. & tradi¬
ti satanȩ uersant᷑ in uestibulis. ĩ mo
nec inuestibulis sed ante uestibula.
quod significantius grece dr̃. ettiant¬
uariis iniqͥtatib atq peccatis im¬
plent ȩccłam & impietatib atq
m̃dacio & miscent sangͥni sanguine̾.
uod si uoluerimꝰ hoc ipsũ accipe¬
re suꝑ animab singuloꝵ: ꝓncipes
&e domũ regis intelligamꝰ. aot sutiote.

Expanded text:
humilitatis, mansuetudinis, patientiae , et caetera. In quibus praecipitur, ut induamur novo homine coelesti, juxta misericordia induimur crudelitate; pro paadventu suo, etiam super eos qui cum bonis operibus in Ecclesia esse deberent, ejecerunt se ob conversationem pessimam, et traditi Satanae versantur in vestibulis, immo nec in vestibulis, sed ante vestibula: quod significantius Graece divariis iniquitatibus atque peccatis implent Ecclesiam, et impietatibus atque mendacio, et miscent sanguinem sanguini. Quod si voluerimus hoc ipsum accipere super animabus singulorum, principes et domum regis, in
Abbreviated transcription (Latin):
iacob Non deficiet princeps ex iuda
neq dua de femorib eius. donec ueni¬
at cui repositũ ẽ. & ipse erit expecta¬
tio gentiũ. Post hostiã enĩ dñi abla¬
tũ ẽ regnũ a iudeis. Ꝙ suꝑ om̃s in qͥt
qui induti sunt uestim̃tis alienis. qͥ
recesserunt a ꝓtectione & indum̃to
dĩ. & suo errore cooꝑti sunt. & ulciscar
suꝑ om̃s manifeste qui sunt in uestibu¬
lis hoc ẽ qͥ egressi sunt de tẽplo dĩ. &
cũ deberent ẽẽ intrinsecus. ꝓpt̾ pecca¬
ta sua egressi sunt foras. & de eccł̃ia dĩ
recesserunt implentes tẽplũ eius impi¬
etate & dolo.
oc intellectũ sit in pͥmo saluatoris
aduentu. Quia autẽ de consũmatio
debemus qđ illo tẽpore uisitet dñs suꝑ
pͥncipes & suꝑ peccatores qͥ lac de ouib
comedunt. lanasq tondentes non curant
de contͥcione gregis. & suꝑ filios regis
qͥ se iactant xpĩanos & qđ regis xp̃i sint

Expanded text:
ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repositum est, et ipse erit exspectatio gentium . Post hostiam enim 683 Domini ablatum est regnum a Judaeis. Et super omnes, inquit, qui induti sunt vestimentis alienis, qui recesserunt a protectione et indumento Dei, et suo errore cooperti sunt. Et ulciscar super omnes manifeste qui sunt in vestibulis, hoc est, qui egressi sunt de templo Dei: et cum deberent esse intrinsecus, propter peccata sua egressi sunt foras, et de Ecclesia Dei recesserunt, adimplentes templum ejus impietate et dolo. Hoc intellectum sit in primo Salvatoris adventu. Quia autem de consummationdebemus, quod illo tempore visitet Dominus super principes, et super pastores, qui lac de ovibus comedunt, lanasque tondentes, non curant de contritione gregis, et super filios regis qui se jactant Christianos, et quod regis Christi sint
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ principes. & suꝑ domũ regis. &
suꝑ om̃s qͥ induti sunt uestim̃tis ali¬
enis. & ulciscar suꝑ om̃s manifeste qͥ
sunt in uestibulis in die illa. qͥ com¬
plent domũ dñi dĩ sui impietate &
dolo.
N die iudaicȩ captiuitatis quando totꝰ
popłs immolandus est: uisitabit dñs
& suꝑ principes qͥ mane bibebant sice¬
rã. & suꝑ filios regis uel om̃s de stirpe
regia. U̾el certe filios iosie ꝓprie quos
uel occisos uel captos legimus: & suꝑ
om̃s qͥ induti sunt ueste ꝑegrina. hoc
ẽ qͥ pro dĩ cultu uenerati sunt idola
Et suꝑ om̃s qͥ arrogant̃ ingrediint suꝑ
limen in die illa: hoc ẽ aduersũ suꝑbos
qͥ cũ quodã fastu & dignitatis suꝑcilio
gradus tẽpli & scũarii lim̃ ascendunt.

Expanded text:
 regis, et super omnes qui induti sunt vestimentis alienis: et ulciscar super omnes manifeste, qui sunt in vestibulis in die illa, qui complent domum Domini Dei sui impietate et dolo. In die Judaicae captivitatis, quando totus populus immolandus est, visitabit Dominus, et super principes qui mane bibebant siceram, et super filios regis, vel omnes de stirpe regia, vel certe proprie filios Josiae, quos vel occisos vel captos legimus, et super omnes qui induti sunt veste peregrina, hoc est, qui pro Dei cultu venerati sunt idola. Et super omnes qui arroganter ingrediuntur super limen in die illa, hoc est, adversum superbos, qui cum quodam fastu et dignitatis supercilio, gradus templi et sanctuarii limen ascend
Abbreviated transcription (Latin):
timã suã. scĩficauit uocatos suos.
Ro eo quo lxͣͣͣ transtulert̃. time¬
te. & nos posuimꝰ silete. in hebreo
int̾iectio ẽ. imꝑantis silentiũ. qua
sepe utunt᷑ &e cõmici. Sed & absolute
p̃cipit᷑ in cunctis silentiũ. quod dies uen¬
tura sit dñi. Diẽ autẽ dnĩ diẽ intelli¬
gimus captiuitatis & ultionis in po¬
płm peccatorẽ. & hostiã subuersionis
hirłem: & scĩficationẽ. eoꝵ quos dedica¬
uit int̾fectioni. scdm illud quod dicit᷑
in hieremia. Scĩfica eos in diẽ int̾fec.¬
tionis eoꝵ. Ꝙ ẽ sensus. Uenit contra
impiũ popłm oli p̾dicta captiuitas. iã
ꝓpe ẽ. Sub iosia enĩ rege ꝓphetia texi¬
finis. finis uenit. & cętera. Hec mͥ uic¬
tima placet. has mͥ hostias scĩficaui.
Potest autẽ hoc qđ ait. scificauit
uocatos suos & de babylõniis accipi.
quos in ultionẽ popłi etiã seruos suos
uocat uindicantes etiã iniuriã suã.
Uocaui inquit nabugodonosor seruũ
meũ. Q in eodẽ uolumine non solum

Expanded text:
timam suam: sanctificavit vocatos suos. Pro eo quod LXX transtulerunt, timete, et nos posuimus, silete, in Hebraeo interjectio est imperantis silentium, qua saepe utuntur et Comici; sed et absolute praecipitur in cunctis silentium, quod dies ventura sit Domini. Diem autem Domini, diem intelligamus captivitatis et ultionis in populum peccatorem, et hostiam subversionis Jerusalem, et sanctificationem eorum quos dedicavit interfectioni, secundum illud quod dicitur in Jeremia: Sanctifica eos in die interfectionis eorum . Et est sensus: Venit contra impium populum olim praedicta captivitas, jam prope est. Sub Josia enim rege prophetia texifinis: finis venit , et caetera. Haec mihi victima placet, has mihi hostias sanctificavi. Potest autem hoc quod ait, sanctificavit vocatos suos, et de Babyloniis accipi, quos in ultionem populi etiam servos suos vocat, vindicantes injuriam suam. Vocavi, inquit, Nabuchodonosor servum meum . Et in eodem volumine, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. potest intelligi scđm hebraicũ. qͥ
transiliunt lim̃. & hoc historicȩ sen¬
tiendũ ẽ. Vindicabo suꝑ eos qͥ iuxta
regnoꝵ librũ pͥmũ non calcant lim̃
idolorũ cultũ sed iniquitate & scelere
& om̃i mendatio. ut ad errorẽ religio¬
nis iniquitas quoq in subiectos. & in
proximos mendaciũ iungeret᷑.
ed quia semel & tropologice expone¬
re cepimus: uisitabit dñs in aduen¬
tu & passione saluatoris. idest in diȩ
hostiȩ filii sui suꝑ pontifices & sacerdo¬
tes popłi udaici. & suꝑ domũ regiam.
Usq ad illud enĩ tẽpus ꝑseuerauerunt¬

Expanded text:
 potest intelligi secundum Hebraicum, qui transiliunt limen: et hoc historice sentiendum est, vindicabo super eos, qui juxta Regnorum primum librum non calcant limenidolorum cultu, sed iniquitate et scelere et omni mendacio, ut ad errorem religionis iniquitas quoque in subjectos et in proximos mendacium jungeretur. Sed quia semel et tropologice exponere coepimus: Visitabit Dominus in adventu et passione Salvatoris, id est, in die hostiae Filii sui super Pontifices et Sacerdotes populi Judaici, et super domum regiam. Usque ad illud eni
Abbreviated transcription (Latin):
i quis autẽ uoluerit iuxta
int̾pretationẽ nominũ iudȩ & hi¬
rłem suꝑ anima unius cuiusq hoc ip¬
sũ intelligere. non errabit: quod aufe¬
rat dñs uniuersa quȩ diximꝰ. uel m
consũmatione mundi uel in sirigu¬
loꝵ exitu. quando audient stulte
hac nocte auferet᷑ anima tua ate.
re iactat. & auferat atq disꝑdat
de tali hierlem omnẽ suꝑbiã. & fal¬
sos in dm̃ cultus & uarioꝵ errores
dogmatũ. & seruitutẽ in dm̃ parit᷑
& mundũ. & ꝑ cotidiana peccata
a uersionẽ a dño & neglectũ ad nõ in dm̃

Expanded text:
tem voluerit juxta interpretationem nominum Judae et Jerusalem super anima uniuscujusque hoc ipsum intelligere, non errabit, quod auferat Dominus universa quae diximus, vel in consummatione mundi, vel in singulorum exitu, quando audient: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te re jactat, ut auferat atque disperdat de tali Jerusalem omnem superbiam, et falsos in Deum cultus, et variorum errores dogmatum, et servitutem in Deum pariter et mundum, et per quotidiana peccata, aversionem a Domino et neglectum in
Abbreviated transcription (Latin):
siones eoꝵ tribuit᷑ locus: Sed & nomi¬
na sacerdotũ cũ sacerdotib qͥ frustra
sibi applaudunt in episcopali nomine
& in presbiteru dignitate & non in oꝑe.
Unde signant̃ non ait & oꝑa sacerdotũ
cũ sacerdotib sed nomina: qͥa tantũ¬
modo falsa nomina p̾fert᷑ dignitatum.
& malis oꝑib sua nomina destruunt.
Et eos qͥ adorant suꝑ tecta militiã cęli.
qͥ eleuant᷑ aduersus scientiã dĩ & ome
quod gerit᷑ in scło fictã sibi scientiã pol¬
licentes referunt ad ortꝰ stellarũ & oc¬
cubitus. & mathematicoꝵ seꝗt᷑ erroreoᷤᷤ:
Et eos qui adorant dnm & melchom: qui¬
scło parit̃ & dño paitant se posse seruire
& duob dñis satisfacere dõ & mãmonẽ.
qͥ militantes xp̃o obligant se negotiis
scłarib & eandẽ imaginẽ offert᷑ dõ &
cesari. & cũ xp̃ĩ sacerdotes ẽe se dicant
filios suos consecrant melchom. idẽ re¬
gi suo. Recte enĩ habent regẽ homi¬
la oꝑa declinant a dño & non reqͥrt̃

Expanded text:
siones eorum tribuitur locus; sed et nomina sacerdotum cum sacerdotibus qui frustra sibi applaudunt in episcopali nomine, et in presbyterii dignitate, et non in opere . Unde signanter non ait, et opera sacerdotum cum sacerdotibus, sed, nomina: qui tantummodo falsa nomina praeferunt dignitatum, et malis operibus sua nomina destruunt, et eos qui adorant super tecta militiam coeli, qui elevantur adversus scientiam Dei; et omne quod geritur in saeculo, fictam sibi scientiam pollicentes, referunt ad ortus stellarum et occubitus, et mathematicorum sequuntur errores, et eos qui adorant Domsaeculo pariter et Domino putant se posse servire, et duobus dominis satisfacere, Deo et mammonae: qui militantes Christo, obligant se negotiis saecularibus, et eamdem imaginem offerunt Deo et Caesari, et cum Christi sacerdotes se esse dicant, filios suos consecrant Melchom, id est, regi suo . Recte enim habent regem homila opera declinant a Domino, et