comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orationib: huius netulacrimces
quib: non ateccurum & argentũ p&e¬
bect nec ccliquod nuttebile aut uolu¬
bile bonum sed scclutem animȩ filii sui
Tucuius munere taliserat. contemneres
& repelleres cebacuxiliotuo: nequa¬
quam d̃e. Immouero coderas & ex¬
ccudiebas & fecciebas ordine quo prȩ¬
destinc uercs eẽ fecciendum : Absit
ut tu ftelleres ecmin illis uisionibus
& responsistuis. quȩ icm commemo¬
rccui & quȩ non commemoraui . quȩ
illa fideli pectore tenebaet. & semꝑ
orcns ttmquã cẏrogrepha tua

Expanded text:
orationibus? huiusne tu lacrimas, orationibus? huiusne tu lacrimas, quibus non a te aurum et argentum petebat nec aliquod nutabile aut uolbile bonum, sed salutem animae filii sui, tu, cuius munere talis erat, contemneres et repelleres ab auxilio tuo? nequaquam, domine, inmo uero aderas et exaudiebas et faciebas ordine, quo praedestinaueras esse faciendum. absit, ut tu falleres eam in illis uisionibus et responsionibus tuis, quae iam conmemoet quae non conmemoraui, quae illa fideli pectore tenebat et semper orans tamquam chirografa tua
Abbreviated transcription (Latin):
er quo illum demaetnce pi&ecte floe¬
cui Sicut icem recordatus atq¬
confessussum. sed inde decus incum
creuercm & consilia medicinȩ tuȩ
demens in ridebam quiñ messiuisti
ttdẽbis mori. quo uulnere si ferir&ur¬
cor matris num quam sanar&ur
Non enim scctis eloquor quider game
habebat animi & quanto maiore
sollicitudine meperturiebat sp̃u
quam carnep e perertet: pon itaq
uida quomodo scencr&ur. simece
tidis illa mors trans uerberas s&
uiscera dilectionis eius: &ubiessent
tante p̃ces & tam crebrȩ sine in termis¬
sione: nusquam nisi adte: anuero
tuds̃ misericordicrum speuua
contritum & humilictum cor uidȩ̃
castȩ acsobriȩ. Frequenta tis ȩlemo¬
sinas. obsequentis utq seruientisscĩs
Ntuis N ullum diem p̃termittentis
oblationẽ adaltaretuũ. Bis in die
mane & uespere cdecclesi am tuã
Sine ulla intermissione uenientis
non aduanas facbulcs & ceniles
loquacitates sedut tecudir& in
tius sermonib: & tucillam insuis

Expanded text:
er, quando illum de materna pietate flaer, quando illum de materna pietate fla, sicut jam recordatus atqconfessus sum. Sed in dedecus meum creveram, et consilia medicinae tuae demens irridebam, qui me non sivisti talem bis mori. Quo vulnere si ferircor matris, numquam sanaretur. non enim satis eloquor, quid erga me habebat animi et quanto maiore sollicitudine me parturiebat spiritu, quam carne pepererat. Non itaque uideo, quomodo sanaretur, si mea talis illa mors transuerberasset uiscera dilectionis eius. et ubi essent tantae preces, tam crebrae sine intermissione? nusquam nisi ad te. an uero tu, deus misericordiarum, sperneres cor contritum et humiliatum uiduae castae ac sobriae, frequentantis elemosynas, obsequentis atque seruientis sanctis tuis, nullum diem praetermittentis oblationem ad altare tuum, bis die, mane et uespere, ad ecclesiam tuam sine ulla intermissione uenientis, non ad uanas fabulas et aniles loquacitates, sed ut te audiret in tuis sermonibus et tu illam in suis
Abbreviated transcription (Latin):
portans om̃a mala quȩ commisertẽ
&inte & in me & incclios. Multu & gra¬
uic suꝑ originclis pecati uinculdm
quo oms inadam morimur: Non enĩ
quicquam eorum mihi doncueras
in xp̃o nec solueratille incruce suac
in imicitias. quacstecum contraxeram
peccatis meis. ꝯuomodo enim eces
soluer& incruce phaentas matis
qđ deillo credideram : quet er go
stl s comihi uidebatur mors carnis
cius tam uercerat animȩ meae
& quam uera ercet mors carnis cius
tam seelsco uita animȩ meȩ quȩ id
non credebat & in grauescentibus
febribus iam ibam & peribam:
Quoenim irem si hinc tunc aebireme
nisi inignem atq tormenta dignac¬
ssmeis inueritate ordinis tui:¬
& hocilla nes ciebat & tccm̃ prome
orabat cbsens Tuccũt ubiq prȩ¬
sens ubierat exccudiebas ecom &
ubieram miserebaris mei ut recu¬
percrem saclutem corporis. adhuc
insccnus corde saccrilego. neq: enim
desidercbam in illotaento periculo
baptis mumtuum & melior eram pu¬

Expanded text:
portans omnia mala, quae conmiseram et portans omnia mala, quae conmiseram et in te et in me et in alios, multa et grauia super originalis peccati uinculumquo omnes in Adam morimur. Non enim quidquam eorum mihi donaveras in Christo; nec solverat ille in cruce sua inimicitias quas tecum contraxeram peccatis meis. Quomodo enim eas solveret in cruce phantasmatis, quod de illo credideram? Quam ergo falsa mihi videbatur mors carnis ejus, tam vera erat animae meae: et quam vera erat mors carnis ejus, tam falsa vita animae meae, quae id non credebat. Et ingravescentibus febribus jam ibam et peribam. Quo enim irem, si tunc hinc abirem, nisi in ignem atque tormenta digna factis meis in veritate ordinis tui? Et illa hoc nesciebat, et tamen pro me orabat absens. Tu autem ubique praesens, ubi erat exaudiebas eam; et ubi eram miserebaris mei, ut recuperarem salutem corporis mei, adhuc insanus corde sacrilego. Neque enim desiderabam in illo tanto periculo baptismum tuum; et melior eram pu
Abbreviated transcription (Latin):
quid cote p&ebaet ds̃m̃s tantis la¬
crimis nisi ut nauigareme ñ sineres
sed tuadte consulens & exccudiens
cardinem desideri eius noncurasti
quod tunc p&ebat ut me faceres qđ
semꝑ p&ebact Flauit uentus &
impleuit uela nr̃a & litus sub trax̃
cspectib nr̃is in quomane illa insa¬
niebat dolore & quȩ relis & gemitu
implebat ccurestucos contemnentis ista
cum & me cupidi tatibus meis raperes
adfinien d ees ipsces cupiditates & illi¬
us carnale desiderium iusto dolorũ flac¬
gello uapular&. Amabatenim secũ
p̃sentiam mecm morematrũ. Sed
multis multo amplius & nesciebct
quid tuilli gecudiorum facturus esses
decebsentiamea. Nesciebcet ideo febet
& ei uilabat atq illis cruciatibus
corguebcctur in ec reliquiariũ euȩ
pepererat. & tam̃ post ceccusationẽ
ftellaciarum & crudelitatis mecce
conuerscrursus adde p̃candumte
prome abut cdsolita & ego romam
Recce excipioribi flagello egritudi¬
nis corporelis & ibamiam adinferos

Expanded text:
quid a te petebat, deus meus, tantis laquid a te petebat, deus meus, tantis lacrimis, nisi ut nauigare me non sineres? sed alte consulens et exaudiens cardinem desiderii eius non curasti quod tunc petebat, ut me faceres quod semper petebat. flauit uentus et impleuit uela nostra et litus subtraxit aspectibus nostris, in quo mane illa insaniebat dolore et querellis et gemitu implebat aures tuas contemnentis ista, cum et me cupiditatibus raperes ad finiendas ipsas cupiditates et illius carnale desiderium iusto dolorum flagello uapularet. amabat enim secum praesentiam meam more matrum, sed multis multo amplius, et nesciebat, quid tu illi gaudiorum facturus esses de absentia mea. nesciebat, ideo flebat et eiulabat atque illis cruciatibus arguebatur in ea reliquiarium Euae,pepererat. et tamen post accusationem fallaciarum et crudelitatis meae conuersa rursum ad deprecandum te pro me abiit ad solita, et ego Romam. Et ecce excipior ibi flagello aegritudinis corporalis et ibam iam ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uersi tate : nam & qui ꝓ turba¬
bacn trociumnm st edarabie ceci
erant & qui inuitabant cdediud
terram sccpiebant. Egoccũt qui
dete stabar hic uertm miseriam:
illic falscm felic itatem cepp&ebã
Sed quacre hinc aebirem. &illucirem
tu sciebasds̃ nec indiccobasmiha
nec matri quȩ me profectum a troci¬
ter plocnxit. & usq cedicre secu¬
tc est. Sed fefelliecc̃ uiolenter me
tenentem. ut ccut reuocar& aut
mecum ꝑger& & finxime amicũ nolle
deserere donec uento feccto ncciuga¬
r& & mentitus sum maetri ecillimatri¬
& euccsi quico & hoc dimisistimihi mi¬
sericorditer seruans me cebaquis ma¬
ris plenum execrandis sordib usq
ced acquam gratiȩ tuȩ quoc me abluto
sic ccrentur flumina maternorum
oculorum. quib: prome cotidie tibi
rigabat terram sub uultu suo
Et tacm̃ recusanti sine me redire
ni maneret ea nocte. Sed ea nocte
clanculo ego profectussum. Illacccũt
non mansit orcndo & flendo. &

Expanded text:
peruersitate. nam et qui perturbaperuersitate. nam et qui perturbabant otium meum, foeda rabie caeci erant, et qui inuitabant ad aliud, terram sapiebant, ego autem, qui detestabar hic ueram miseriam, illic falsam felicitatem appetebam. Sed quare hinc abirem et illuc irem, tu sciebus, deus, nec indicabas mihi nec matri, quae me profectum atrociter planxit et usque ad mare secuta est. sed fefelli eam uiolenter me tenentem, ut aut reuocaret aut mecum pergeret, et finxi me amicum nolle deserere, donec uento facto nauigaret. et mentitus sum matri, et illi matri euasi: quia et hoc tu dimisisti mihi misericorditer seruans me ab aquis maris plenum exsecrandis sordibus usque ad aquam gratiae tuae, qua me abluto siccarentur flumina maternorum oculorum, quibus pro me cotidie tibi rigabat terram sub uultu suo. et tamen recusanti sine me redire ni, maneret ea nocte. sed ea nocte clanculo ego profectus sum, illa autem non mansit orando et flendo. et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmiserit : contra cpud carthaginẽ
foedac est &intem perans licentia
scolasticorum. Inrumpunt impu¬
denter & profuriosa fronte ꝑtur
bqͥtudine & punien da legib: nisi
consu&udo patronasit. hoc mise¬
riores eos ostendens quotam quacsi
licecct faciunt qđ ꝑtuã qͥuo& nam
legem num quẽem licebit. &im pu¬
nese facere crbitrantur cumipsa
faciendi cȩcitate puniantur. & in¬
compacrabiliter paciantur pe¬
iora quam faciunt. ergo qaos mo¬
res cumstuderem meos aenolua eos
cum docerem cogebaer ꝑp&iadienos
& ideo placcebatire ubiteclia non
fieri om̃s qui no uerant indicabant a
uerum aũttu spesmete & porciomea
in terra uiuentium . Admutandũ
terrccrum locum pros adute animȩ
meȩ & carthaginistimulos quib
inde auellerer ammouebas &
romȩ in lecebrcs quib: cađtraherer
proponebcesmibi ꝑ homines quidili¬
gunt uitam mortuam. hincinsco¬
na facientes in deuana pollicen¬
tes & cd corrigendos gressus mai
utebcris occulte & illorũ & mece

Expanded text:
miserit. contra apud Carthaginem foeda est et intemperans licentia scholasticorum: inrumpunt inpudenter et prope furiosa fronte pertubetudine et punienda legibus, nisi consuetudo patrona sit, hoc miseriores eos ostendens, quo iam quasi liceat faciunt, quod per tuam aeternam legem numquam licebit, et inpune se facere arbitrantur, cum ipsa faciendi caecitate puniantur et inconparabiliter patiantur peiora, quam faciunt. ergo quos mores cum studerem meos esse nolui, eos cum docerem cogebar perpeti alienos, et ideo placebat ire, ubi talia non fieri omnes qui nouerant indicabant. uerum autem tu, spes mea et portio mea in terra uiuentium, ad mutandum terrarum locum pro salute animae meae et Carthagini stimulos, quibus inde auellerer, admonebas et Romae inlecebras, quibus adtraherer, proponebus mihi per homines, qui diligunt uitam mortuam, hinc insana facientes, inde uana pollicentes, et ad corrigendos gressus meos utebaris occulte et illorum et mea
Abbreviated transcription (Latin):
derant defendi posse non existimabcc̃
Sed acliquando sane cupiebam. cu auquo
illorum librorum doctissimo conferre
singula & experiri quid in desentir&
am enim elpidii cuius dam aduersus
eordem manicheos coram loquentis
& disserentis sermones &iam cpud
cartha ginem mouereme coeperant
Cumtalia descripturis proferr& quib:
resisti non faccile poss& & inbecilla mihi
responsio uidebatur istorũ quacm quidẽ
non faccile palam promebant. Sed nob
secr&ius cum dicerent scripturas noui
testacmenti falsatas fuisse a nescio quib:
qui iudȩorum legem insererax picnȩ
fidei uoluerunt : Atq ipsi in corruptac
exemplaria nulla proferrent sed
memaximȩ captum & offocatum
quod cmmodo deprimebant corpo¬
ralia cogitantem. moles illȩ sub
quib: anhelans in auram tuȩ uerita¬
tis liquidam & simplicem respirare¬
E non poteram : Sedulo ergo agere
coepercm propter quodueneram
ut docerem romȩ artem rethori cam
& prius domi congregare cliquos qui

Expanded text:
derant defendi posse non existimabam, derant defendi posse non existimabam, sed aliquando sane cupiebam cum aliquo illorum librorum doctissimo conferre singula et experiri, quid inde sentiret. iam enim Elpidii cuiusdam aduersus eosdem manichaeos coram loquentis et disserentis sermones etiam apud Carthaginem monere me coeperant, cum talia de scripturis proferret, quibus resisti non facile posset. et inbecilla mihi responsio uidebatur istorum; quam quidem non facile palam promebant, sed nobis secretius, cum dicerent scripturas noni testamenti falsatas fuisse a nescio quibus, qui Iudaeorum legem inserere Christianae fidei noluerunt, atque ipsi incorrupta exemplaria nulla proferrent. sed me maxime captum et offocatum quodam modo deprimebant corporalia cogitantem moles illae, sub quibus anhelans in auram tuae ueritatis liquidam et simplicem respirare non poteram. Sedulo ergo agere coeperam, propter quod ueneram, ut docerem Romae artem rhetoricam, et prius domi congregare aliquos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
humani formam te ompinarer finiri
tiutcimo ihi uidebar crederenullum
madum tecreccsse . Quod mihi me sci¬
enti non solum celiqua substantia
sed &icẽ corpora uidebatur. Quioc &
mentem cogiaacrenonnouerã nisi ecc̃
subtile corpus eẽ quod ta men perloci
spaccia diffunder&ur quamcrede¬
recbste esse. qualem putabc̃ natu¬
ram madi. Ipsum que saluatorem
nr̃m unigenitum tuum tacm queẽ
demaessac lucidissimȩ molistuȩ por¬
rectum adnrãm sclutem Itceputa¬
bam ut cliud de illo non crederẽ
nisi quod possem uanitate i muginari
Pedem itaq: naturam eius nascinon posse
demaria uirgine arbitrabar nisi carni
concerner&ur. Concerniaut & non in¬
quinari non uidebam quod mihi talem
figurabam: metuebam iteq credere
inccornatum necredere cogerer excar¬
ne in quinatum. nunc spĩta lestiublande
& cemanter ridebunt me si has confessio¬
nes meccs legerint. Sed tam̃ talis eram¬
Xii. ODeinde quȩ illi inscripturistuis rep̃hen¬

Expanded text:
humani forma te opinarer finiri. humani forma te opinarer finiri. et melius mihi uidebar credere nullum malum te creasse — quod mihi nescienti non solum aliqua substantia sed etiam corporea uidebatur, quia et mentem cogitare non noueram nisi eam subtile corpus esse, quod tamen per loci spatia diffunderetur — quam credere abs te esse qualem putabam naturam mali. ipsum quoque saluatorem nostrum, unigenitum tuum, tamquam de massa lucidissimae molis tuae porrectum ad nostram salutem ita putabam, ut aliud de illo non crederem nisi quod possem uanitate imaginari. talem itaque naturam eius nasci non posse de Maria uirgine arbitrabar, nisi carni concerneretur. concerni autem et non coinquinari non uidebam, quod mihi tale figurabam. metuebam itaque credere incarnatum, ne credere cogerer ex carne inquinatum. nunc spiritales tui blande et amanter ridebunt me, si has confusiones meas legerint; sed tamen talis eram. Deinde quae illi in scripturis tuis reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
non ess&. Ea maxima & propesola
cacuscerat in eui tabilis erroris
mei: hincenim & mali substantiam
quandam credebem essa
& habere suc̃ molem t &rã & de¬
formem siue crassam quam t̃ram
dicebant: Siue tenuẽ atq subti¬
lem. Si cuti est. aeris corpus quacm¬
malignam mentem ꝑ illã terram
repente imaginantur. & quice
dm̃ bonum nullam malc̃naturã
crecesse quaclis cumq: mepi&cs
credere cogebat. Constituebã ex
coduerso sibi duccsmoles utrc̃que
infinitam. Sed melam angustus
Boncm grandius & ex hoc initio
pestilentioso mec& era scccrilegia
sequebantur. Cum enim conar&ur ani¬
mus m̃s recurrere in catholicã fidẽ.
repercuciebar. quia nonerat catho
liccfides quam esse crbitrabar &
magis pius mihi uidebar Siteds̃ meus
cui confitentur ex memis erationestuȩ
uł exc&eris partibus infinitũ crederẽ
quamuis exuna quactibi moles mceli
opponebatur cogerer finitum fateri
Quamsi ex omnib: ꝓcertib: in corporis

Expanded text:
non esset — ea maxima et prope sola non esset — ea maxima et prope sola causa erat ineuitabilis erroris mei. Hinc enim et mali substantiam quandam credebam esse talem et habere suam molem tetram et deformem siue crassam, quam terram dicebant, siue tenuem atque subtilem, sicuti est aeris corpus: quamalignam mentem per illam terram repentem imaginantur. Et quia Deum bonum nullam malam naturam creasse, qualiscumque pietas me credere cogebat; constituebam ex adverso sibi duas moles, utramque infinitam, sed malam angustius, bonam grandius. Et ex hoc initio pestilentioso me caetera sacrilegia sequebantur. Cum enim conaretur animus meus recurrere in catholicam fidem, repercutiebar, quilica fides, quam esse arbitrabar. et magis pius mihi uidebar, si te, deus meus, cui confitentur ex me miserationes tuae, uel ex ceteris partibus infinitum crederem, quamuis ex una, qua tibi moles mali opponebatur, cogerer finitum fateri, quam si ex omnibus partibus in corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ceppellant. Quod de omnib: dubitan¬
dum esse censuerant. Nec aliquid
ueri abhomine comp̃hendi posst de¬
creuerant. Itcenim & mihi liquido
sensisse uidebantur ut uulgo haben¬
tur. &iam illorum intentionẽ nondũ
intelligenti. nec dissimulcui eundẽ
mreprimere animia
pleni sunt : Amicitia tameneorum
fccmilicrius utebcor quac c&erorum
hominum qui in illa hȩresi non fuissent
Nec eam defendebã pristina animosi¬
tacte sed iccm̃ familiaritas eorum:
Plures enim eos roma occultat. pi¬
grius me fccciebat cliudquȩrere
prȩsertim desperantem in ecles
tucc dñecȩli & terrȩ crector omniũ
uisibilium & in uisibiliũ posseinueniri
uerum unde meilli auerterant :
onultumq: mihi turpe uidebatur
credere figuram tehabere humanȩ
carnis & membrorum nr̃orum
lini cementis corporalib: termina¬
ri. & qm̃ cum de domeo cogittere
uellem cogire nisi moles corporũ
nor ioueram : Neq: enim uideba¬
tur mihieẽ quicquam quod tele

Expanded text:
appellant, quod de omnibus dubitanappellant, quod de omnibus dubitandum esse censuerant, nec aliquid veri ab homine comprehendi posse decreverant. Ita enim et mihi liquido sensisse videbantur, ut vulgo habentur, etiam illorum intentionem nondum intelligenti. Nec dissimulavi eumdem reprimere a nimiapleni sunt. amicitia tamen eorum familiarius utebar quam ceterorum hominum, qui in illa haeresi non fuissent. nec eam defendebam pristina animositate, sed tamen familiaritas eorum - plures enim eos Roma occultabat — pigrius me faciebat aliud quaerere praesertim desperantem in ecclesia tua, domine caeli et terrae, creator omnium uisibilium et inuisibilium, posse inueniri uerum, unde me illi auerterant, multumque mihi turpe uidebatur credere figuram te habere humanae carnis et membrorum nostrorum liniamentis corporalibus terminari. et quoniam cum de deo meo cogitare uellem, cogitare nisi moles corporum non noueram — neque enim uidebatur mihi esse -quicquam, quod tale
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ nos qui pec camus. sed hescio quam
clicm in nobis peccarenaturam & de¬
lectabaet suꝑbicom meam extraculpam
esse & cum a liquid mali fecissem non
confiterime fecisse ut sanares animcẽ
mecm. qm̃ peccabam tibi sed ex cuscc¬
rei eamamabam : & accusccrenescio
quid ccliud quod mecum ess& & egoñ ẽem:
Verum ccũt totum ego eram & ccduersus
me impi&cs mec mediuiserat. &iderat
peccatum in scenabilius. quome pecca¬
torem non eẽ carbir abur. & execra¬
lutem malle supercri Nondũ ergo
posuercs custodicm orimeo & ostiũ con¬
tinentiȩ circum labiamea. ut nonde¬
excuscendacs excusectiones in peccatis.
cum hominib: operantibus iniquitatẽ.
Etideo cedhuc conbincebam cum electis
eorum : Sed tamen iam despertens
in ea falsa doctrina meposse profi¬
cere eccque ipsa quib: sinihil melius
repperirem contentus es se de creuerã
Iam remissius neglegentiusq retine¬
bacm. Etenim suborte est &icemmibi
cogitatio prudentiores illos c&eris¬
fuisse philo sophos quos a cademicos

Expanded text:
non esse nos qui peccamus, sed nescio quam aliam in nobis peccare naturam; et delectabat superbiam meam extra culpam esse; et cum aliquid mali fecissem, non confiteri me fecisse, ut sanares animam meam, quoniam peccabat tibi; sed excusare eam amabam, et accusare nescio quid aliud, quod mecum esset, et ego non essem. Verum autem totum ego eram, et adversum me impietas mea me diviserat: et id erat peccatum insanabilius, quo me peccatorem non esse arbitrabar; et exsecrate ad salutem malle superari. Nondum ergo posueras custodiam ori meo, et ostium continentiae circum labia mea, ut non deexcusandas excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem; et ideo adhuc combinabam cum electis eorum . 19. Sed tamen jam desperans in ea falsa doctrina me posse proficere; eaque ipsa quibus si nihil melius reperirem, contentus esse decreveram, jam remissius negligentiusque retinebam. Etenim suborta est etiam mihi cogitatio, prudentiores caeterisillos philosophos, quos Academicos
Abbreviated transcription (Latin):
scđm misericordicctua eis quib om̃c
debita dimittis. &iam promissionib:
debitor fieri : Recreastiergome ab
illa egritudine & scluum fecistifiliũ
ancillȩtuȩ. Tunc interim corporeut
ess& cui meliorem salutem atq cer¬
tiorem decres & iungebar &icm
tunc romȩ falsis illis cetq fallentib
scis: Non enim tantum auditoribus
eorum quorum enumero erat &iãhis
incuius domu ȩgrotaueram & con¬
ucclueram Sed eis &icm quos electos
uocant: Ad huc enimmihi uidebatur

Expanded text:
m misericordia tua, eis quibus omnia debita dimittis, etiam promissionibus debitor fieri. Recreasti ergo me aL illa aegritudine et saluum fecisti filium ancillae tuae tunc interim corpore, ut esset cui salutem meliorem atque certiorem dares. et iungebar etiam tunc Romae falsis illis atque fallentibus s: non enim tantum auditoribus eorum, quorum e numero erat etiam is, in cuius domo aegrotaueram et conualueram, sed eis etiam, quos electos uocant. adhuc enim mihi uidebatur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt isti qui in dignantur cum audie¬
rint illo sło licuisse iustis celiquid qđ
isto non lic& iustis. & quiccillis aliud
p̃cepit ds̃ istis colud protem porelib
causis. cum eidem iustituȩ utrique
seruierint. cum in uno homine
& in uno die & inunis edib: uideant
aliud alii membro congruere. &
aliudicm dudum liciusse posthorã
non licere quid dacmin illo angulo
ꝑmitti aut iuberi. quodinisto uixta
u&&ur & uindic&ur : Num quid

Expanded text:
sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, quod isto non licet iustis, et quia illis aliud praecepit deus, istis aliud pro temporalibus causis, cum eidem iustitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant aliud alii membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid
Abbreviated transcription (Latin):
Ncm cum ec didici non credidi alieno cor¬
di Sed in meo recognoui & ueracẽ colpro¬
bccii & commendaui ei & tam quã repo¬
nens unde proferrem cumuellem Ibiergo
ercent &ante quam ea didicissem. Sed
in memoriam nonerant ubi ergo aut quare
cum dicerentur : agnoui & dixi. Ita est
utrum est. uisi quia icm erant in memo¬
rice. Sed tamremota & recrusa quaess

Expanded text:
nam cum ea didici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognovi, et vera esse approbavi, et commendavi ei, tanquam reponens unde proferrem cum vellem. Ibi ergo erant et antequam ea didicissem, sed in memoria non erant. Ubi ergo, aut quare cum dicerentur agnovi, et dixi: Ita est, verum est; nisi quia jam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quas
Abbreviated transcription (Latin):
di in cognitam. Siue quam numquã sciert
siuequam sic oblitus suerim ut menec obli¬
tum ẽe meminerim: nonne ipsa est beata
uitae qua mom̃s uolunt. & omnino qui
nolit nemoest ubi nouerunt eã qđ sic uo¬
lunt ecm: libi uiderunt ut cmcrente c̃ẽa
Nimirum habemus ecm nescio quomodo
& est alius quidam modus quoquisq cũ had&
eam t unc becctus est. Et sunt quis pebeati
sunt Inferiore modo istihabent e cẽ quac̃
illi qui iam reipsc beccti sunt. Sed ito men
meliore quamilli quinecre. nec spebeati
sunt quitam̃ &icm ipsi nisi cdiquomodo
haberentecom non ita uellent becctiẽẽ
qđ eos uelle certissimumest. nescio quo¬
modo nouer̃ ecom. Ideoq: hacbent ecom
innescio qua notitia dequa saatego utrũ

Expanded text:
di incognitam, siue quam numquam scierim di incognitam, siue quam numquam scierim siue quam sic oblitus tum esse meminerim? Nonne ipsa est beata vita quam omnes volunt, et omnino qui nolit nemo est? Ubi noverunt eam, quod sic volunt eam? Ubi viderunt, ut amarent eam? Nimirum habemus eam nescio quomodo. Et est alius quidam modus, quo quisque cum habet eam, tunc beatus est; et sunt qui spe beati sunt. Inferiore modo isti habent eam, quam illi qui jam re ipsa beati sunt; sed tamen meliores quam illi qui nec re nec spe beati sunt. Qui tamen etiam ipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita vellent beati esse, quod eos velle certissimum est. Nescio quomodo noverunt eam, ideoque habent eam nescio qua notitia, de qua satago utru
Abbreviated transcription (Latin):
nectitur quia noncum illo cogitacriconsue¬
uit. Ideoq respuitur donec illud cdsit
ubisimul cossue feccta notita noninȩqua¬
liter adquiescat. & unde ccdest nisi ex
ipsa memoria : nam &cum abalio cõmo¬
niti recognoscimus in decidest nonenim
quacsi nouum credimus sed recordantes
ad probamus hoc ẽẽ qđ dictum est. Si aũ
penitus aboleatur exanimo necad moni¬
ti reminiscimur neq: enim omnimodo
codhuc obliti sumus quod uel oblitos nos
esse meminimus. hocergo nec amisscm
quȩrere poterimus quod omnino obliti
fuerimuss quomodo ergo te quero dne ÷
Cum enim tedm̃m̃m quȩro uitambectũ
quȩro quȩrcmte ut uiuct anima mea
uiuit enim corpus m̃m deccnimamea. &
uiuit conima mea d&e. quomodo ergo
quȩro uittembectam quicnon est mihi¬
donec diccm Sat est illic ubio port& ut dica
quomodo ecmquero utrum perrecordatio¬
nem tam quã eam oblitussim oblitumq me
esse ccdhuc tenecm : An ꝑ cpp&itũ discen¬

Expanded text:
nectitur, quia non cum illo cogitari consuenectitur, quia non cum illo cogitari consueuit ideoque respuitur, donec illud adsit, ubi simul adsuefacta notitia non inaequaliter adquiescat. et unde adest nisi ex ipsa memoria? nam et cum ab alio conmoniti recognoscimus, inde adest. non enim quasi nouum credimus, sed recordantes adprobamus hoc esse, quod dictum est. si autem penitus aboleatur ex animo, nec admoniti reminiscimur. neque enim omni modo adhuc obliti sumus quod uel oblitos nos esse meminimus. hoc ergo nec amissum quaerere poterimus, quod omnino obliti fuerimus. Quomodo ergo te quaero, domine? cum enim te, deum meum, quaero, uitam beatam quaero. quaeram te, ut uiuat anima mea. uiuit enim corpus meum de anima mea et uiuit anima mea de te. quomodo ergo quaero uitam beatam? quia non est mihonec dicam: "sat, est illic". ubi oportet ut dicam, quomodo eam quaero, utrum per recordationem, tamquam eam oblitus sim oblitumque me esse adhuc teneam, an per appetitum discen
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit eximagine quȩ intus estrecognos¬
citur. nec inuenis senos dicimus qđ perie¬
rat sinonugnoscimus nec agnoscere
possumus si non meminimus. Sed hoc pe¬
rierat quidem oculis memoria tenebat᷑¬
ẜ quid cum ipsa memoria ꝑdit cliquid:
sicut fit cumobliuiscimur & quȩrimus ut
recordemur ubi tandem quȩrimus
nisi in ipsa memoria : &ibisi cliud pro
cdio forte offeratur respumus donec
illud oc currat quod quȩrimus & cũ occur¬
rit dicimus hocest quo nondiceremus
nisi agnosceremus nec agnosceremus
nisi meminis semus. Cesteergo obliti fue¬
ramus annon totum exciderat: Sed
expcerte qua tenebatur pars ciliaquȩ¬
rebatur. quicc senciebatse memorice
nonsimul uoluere quod simul soluebat.
& quicsi de truncata consu&udine clccudi¬
cans reddi quod de erat. flagitabat tam¬
quam si homonotus. Siue conspiciatur ocu¬
lis Siue cogit&ur. & nom̃ eius obliti requi¬
ramus quic quid aliud occurrerit nonco¬

Expanded text:
fuerit, ex imagine, quae intus est, recognosfuerit, ex imagine, quae intus est, recognoscitur. nec inuenisse nos dicimus quod perierat, si non agnoscimus, nec agnoscere possumus, si non meminimus: sed hoc perierat quidem oculis, memoria tenebatur. Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, sicut fit, cum obliuiscimur et quaerimus, ut recordemur, ubi tandem quaerimus nisi in ipsa memoria? et ibi si aliud pro alio forte offeratur, respuimus, donec illud occurrat quod quaerimus. et cum occurrit, dicimus: "hoc est"; quod non diceremus, nisi agnosceremus, nec agnosceremus, nisi meminissemus. certe enim obliti fueramus. an non totum exciderat, sed ex parte, quae tenebatur, pars alia quaerebatur, quia sentiebat se memoria non simul uoluere, quod simul solebat, et quasi detruncata consuetudine claudicans reddi quod deerat flagitabat? tamquam si homo notus sine conspiciatur oculis siue cogitetur et nomen eius obliti requiramus, quidquid aliud occurrerit non co
Abbreviated transcription (Latin):
me moriã ut ubite in ueniã uere bonȩ
Cit̃. Secura suauitas ut ubi te inueniã Isi p̃ter
memoriã meã teinuenio in mem ortiu
sum & quomodoiam inueniãte si memor
non sumtui: Perdiderat enimmulier
drtiginã & quȩ siuit eã cum iucerna
& nisi memor eius ess& non in uenir& et̃
cumenim ess&inuenta unde scir& ut rũ
ipsac ess& si memor eius noness&:
multa memini me ꝑdita quȩsisse atq
inlienissȩ. Inde istucscio quic cũ quererẽ
coliquid eorum & dicer &urmihi num¬
quid forte hoc est num forte illud:
tam diudicebã non est donec idoffer&
quõ querebã. cuius nisi memor es som
quicquid illud ess&. &iam simihi offe¬
r&ur non in uenirem qui anon cegnos¬
cerem & semꝑ ita fit cum celiquid ꝑditũ
quȩrimus & inuenimus. Verum tamen
si foste cliquid ab oculis peritnon ame¬
moria ueluti corpus qđ lib& uisibile
ten&ur intus imago eius & quȩrit᷑ donec
reddatur cespectu. quod cum inuentũ

Expanded text:
memoriam, ut ubi te inueniam, uere bone memoriam, ut ubi te inueniam, uere bone et secura suauitas, ut ubi te inueniam? si praeter memoriam meam te inuenio, inmemor tui sum. et quomodo iam inueniam te, si memor non sum tui? Perdiderat enim mulier drachmam et quaesiuit eam cum lucerna et, nisi memor eius esset, non inueniret eam. cum enim esset inuenta, unde sciret, utrum ipsa esset, si memor eius non esset? multa memini me perdita quaesisse atque inuenisse. inde istuc scio, quia, cum quaererem aliquid eorum et diceretur mihi: "num forte hoc est?" "num forte illud"? tamdiu dicebam: "non est", donec id offerretur quod quaerebam. cuius nisi memor essem, quidquid illud esset, etiamsi mihi offerretur, non inuenirem, quia non agnoscerem. et semper ita fit, cum aliquid perditum quaerimus et inuenimus. uerum tamen si forte aliquid ab oculis perit, non a memoria, ueluti corpus quodlibet uisibile, tenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. quod cum inuentum
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quas notiones uł notationes sic̃
affectionum animi quas & cũ animꝰ non
patitur. memoria ten&. & cum in animosit
quicquid est in memoria ꝑhȩcom̃a discurro
& uolito hac illac pen&ro &iam quantũ
possum & finis nusquã. łcentauis est me¬
moriȩ Tacnta uitȩ uis est in homine uiuente
mostaliter. quidigitur agam: tuuera
uita mea dsm̃s transibo & hancuim meã
quȩ memoria uocatur transibo et̃ ut ꝑ¬
tendam adte dulcelum quid dicis mihi¬
ecceego ciscendens ꝑ animũm̃m adte qui
de suꝑ mihi manes. Transibo & istãuĩ
mec̃ quȩ memoria uocat᷑ uolenste attin¬
gere unde at tingi potest & in herere
tibi unde in herere tibi potest: habent
enim memoriam & pecora. & aues
alio quin non cubilia nido suerepeterent
nonadia multa: quib assuescunt neq
enim & cssuescere uaderent ullis reb:¬
nisi ꝑmemoriam Transibo ergo &
memoriam ut attingã eũ qui separa¬
cȩli sacpienciorem mefecit. Transibo &

Expanded text:
nescio quas notiones uel notationes, sicut affectionum animi — quas et cum animus non patitur, memoria tenet, cum in animo sit quidquid est in memoria per haec omnia discurro et nolito hac illae, penetro etiam quantum possum, et finis nusquam: tanta uis est memoriae, tanta uitae uis est in homine uiuente mortaliter! quid igitur agam, tu uera mea uita, deus meus? transibo et hanc uim meam, quae memoria uocatur, transibo eam, ut pertendam ad te, dulce lumen. quid dicis mihi? ego ascendens per animum meum ad te, qui desuper mihi manes, transibo et istam uim meam, quae memoria uocatur, uolens te attingere, unde attingi potes, et inhaerere tibi, unde inhaereri tibi potest. habent enim memoriam et pecora et aues, alioquin non cubilia, non nidos suos repeterent, non alia multa, quibus assuescunt; neque enim et assuescere ualerent ullis rebunisi per memoriam. transibo ergo et memoriam, ut attingam eum, qui separacaeli sapientiorem me fecit. transibo et
Abbreviated transcription (Latin):
mus Bixiergo paculo ante qđ p̃ter¬
euntia tempora metimur ut possi¬
mus dicere duplum esse hoc tempo¬
ris adillud simplum. aut tantũ hoc
quantum illud & siquid ecliud depar¬
tib temporum possumus renuntiare
m&iendo quocirca ut dicebam
prȩtereuntia m&imur tempora & siquis
mibi dicat undescis ÷ Respondeam Scio
quicmetimur nec m&iri quȩ non sunt¬
possumus & non sunt p̃terita uel futura

Expanded text:
mus. Dixi ergo paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum aut tantum hoc quantum illud et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praetereuntia metimur tempora, et si quis mihi dicat: "unde scis?" respondeam: scio, quia metimur, nec metiri quae non suntssumus, et non sunt praeterita uel futura
Abbreviated transcription (Latin):
in gressesint. quippeoculidicunt.
Si coloratȩ sunt nos eccsnunciauimus¬
u Aures dicunt si sonuer̃ a nob indicatȩ sunt¬
iu. Nccres dicunt sioluer̃ ꝑ nos transierunt¬
I. dicit &icem sensus gustaendi siscc por
non est nihilme interroges.
Iacctus dicit sicorpulentum non est . non
contrectecui si non contrectaiu. ñ indica¬
ui uideunde unde & quachȩc intrauer̃
in memori cm mea: nescio quomodo

Expanded text:
ingressae sint. quippe oculi dicunt: ingressae sint. quippe oculi dicunt: "si coloratae sunt, nos eas nuntiauimus"; aures dicunt: "si sonuerunt, a nobis indicatae sunt"; nares dicunt: "si oluerunt, per nos transierunt"; dieit etiam sensus gustandi: "si sapor non est, nihil me interroges"; tactus dicit: "si corpulentum non est, non contrectaui, si non contrectaui, non indicaui": unde et qua haec intrauerunt in memoriam meam? nescio quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
inuentos ol factum afficit unde traicit
in memoriam imaginem sui quã reminis¬
cendo rep&amus aut sicut cibus quicer¬
te inuentre iamnon sapit. & tam̃ in
memorice quacsi sccpit. Aut sicut aliquo
qđ corpore tangendo sentitur qđ &ia
sepaercctur a nobis. Imaeginatur memo¬
rico. Iste quipperes non intromittunt᷑
cedeccm. Sed eccrum solȩ imagines mira
celerit aete capiuntur & miris taemquã
cellis reponuntur. ꝑtmirabiliter recor¬
dando proferuntur at uero cũ audio Cio
tria genera esse quȩstionum ansit quid
sit quedesit sonorum quidem quib: hȩc
uerba confecta sunt imagines teneo & eos
ꝑ auras cumstrepitu traensisse aciã non
eẽ scio Res uero ipsus quȩ illis significan¬
tursonis neq ullo sensu corporis attigi
Neq uspiam uidi p̃ter animũm̃m &inme¬
morim recondidi non imagines earũ
sed ipsas quȩ undeccdme in trauerint
dicaent si possunt Iam ꝑcurro ianuas
om̃s carnis mȩȩ. uec. inuenio quaecerũ

Expanded text:
in uentos, olfactum afficit, unde traicit in uentos, olfactum afficit, unde traicit in memoriam imaginem sui, quam reminiscendo repetamus, aut sicut cibus, qui certe in uentre iam non sapit et tamen in memoria quasi sapit, aut sicut aliquid, quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. istae quippe res non intromittuntur ad eam, sed eorum solae imagines mira celeritate capiuntur et miris tamquam cellis reponuntur et mirabiliter recordando proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, an sit, quid sit, quale sit, sonorum quidem, quibus haec uerba confecta sunt, imagines teneo et eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur sonis, neque ullo sensu corporis attigi neque uspiam uidi praeter animum meum et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad me intrauerint dicant, si possunt. nam percurro ianuas omnes carnis meae nec inuenio, qua earum
Abbreviated transcription (Latin):
quunt seipsos nec mirantur. Quod hȩc om̃a
cum dicerem non ecc uidebam oculis : nec
tam̃ dicerem nisi montes & fluctus & flumi¬
na & sidera quȩ uidi &ocecnum quẽ credi¬
diintus in memoria mea uiderẽ spatis
itm ingentibus quasi foris uiderem
Nec ecc tam̃ uidendo ab sorbui quan do uidi
oculis necipsa sunt apudme. sedimagines
eorum & noui quid ex quo sensu corporis¬
÷ in pressum sit mihi ged nonea solages¬
tat inmensa ista capacitts memoriȩ
mȩȩ hic sunt & illcom̃a quȩ de doctri¬
nis liberclib: ꝑcepta nondum excide¬
runt. quacsi remota interiore lo co
non loco nec eorum i magines sed res
ipsccsgero Ncm quid sit lit teratu¬
ra quid peritia disputandi. quot
genera quȩstionum quicquid horum
scio sic est in memoriamea ut non reten¬
ta imagine remforis reli querim.
aut sonuerit & p̃terierit sicut uox in pres¬
scc pera ures uestigio quo recoler&ur
quasi soncr& cumiam non sonar&
aut sicut odor dumtransit & euatnescit

Expanded text:
quunt se ipsos nec mirantur, quod haec omnia quunt se ipsos nec mirantur, quod haec omnia cum dicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus et flumina et sidera, quae uidi, et Oceanum, quem credidi, intus in memoria mea uiderem spatiis tam ingentibus, quasi foris uiderem. nec ea tamen uidendo absorbui, quando uidi oculis, nec ipsa sunt apud me, sed imagines eorum, et noui, quid ex quo sensu corporis inpressum sit mihi. Sed non ea sola gestat immensa ista capacitas memoriae meae. hic sunt et illa omnia, quae de doctrinis liberalibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio, sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem foris reliquerim aut sonuerit aut praeterierit, sicut uox inpressa per aures uestigio, quo recoleretur, quasi sonaret, cum iam non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit
Abbreviated transcription (Latin):
ta &spes & hȩc om̃a rursus quasi p̃sen¬
tameditor feccicm hoc & illud. dico apud
me in ipso ingenti sinu animi mei. pleno
tot & tantcorum rerum imaginib. &
hoc aut illud sequitur. Osiess& hoc aut
illud. auestace dr̃ hoc aut illud. dico apud
meista. Etcumdico prȩsto sunt i magines
omnium quȩ dico Ex eodemthesccuro memo¬
riȩ necomnino cliquideorum dicerẽ side¬
fuissent magna istecuis est memoriȩ magna
nimis ds̃m̃s. pene trale amplum & infinitũ
Quis cedfundum eius ꝑuenit : & uis est hȩcani¬
mimei. atq: ad mecm naturam ꝑtin&. nec
ego ipsecapiototum quod sum. Ergo animꝰ
ad hacbendum seipsum angustus est : & ubi
sit quod sui noncapit : Num quid extra
ipsum : Annon in ipso: Quomo doergo non
capit : multa mihi suꝑ hoc oboritur ammi¬
ratio Stupor dp̃henditme & eunt homi¬
nes mircri alta montium &ingentes fluc¬
tus maris. & lactissimos lapsus fluminum
& ocecni ambitũ &giros siderũ & relin¬

Expanded text:
ta et spes, et haec omnia rursus quasi praesenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia meditor. Faciam hoc aut illud, dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imaginibus; et hoc aut illud sequetur. O si esset hoc aut illud! Avertat Deus hoc aut illud. Dico apud me ista: et cum dico, praesto sunt imagines omnium quae dico ex eodem thesauro memoriae, nec omnino aliquid eorum dicerem si defuissent. 15. Magna ista vis est memoriae, magna nimis, Deus meus, penetrale amplum et infinitum. Quis ad fundum ejus pervenit? Et vis est haec animi mei, atque ad meam naturam pertinet; nec ego ipse capio totum quod sum. Ergo animus ad habendum seipsum angustus est. Et ubi sit, quod sui non capit? Numquid extra ipsum ac non in ipso? Quomodo ergo non capit? Multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor apprehendit me. Et eunt homines mirari alta montium et ingentes fluctus maris et latissimos lapsus fluminum et Oceani ambitum et gyros siderum et relin
Abbreviated transcription (Latin):
canto quantũ uolo imaginesq illȩ
colorum quȩ nil ominus ibi sunt non
se interponunt neq: in t̃rumpunt.
cumthesccurus alius r&ractatur:¬
qui in fluxit ab aurib Itac& era quȩ per
sensus c&eros ingesta atq congesta sunt:
Recordor pro ut lib& & auram libiorum
discerno cc uiolis nihil ol faciens. & mel
defrico. lene aspero. nihiltunc gustan¬
do neq: contrectando sed reminiscendo
ante pono Intus haec ago in aula ingen¬
ti memoriȩ meȩ. Ibi enim mihicȩlum
& tra &mare prestosunt. Cumomnib:
quȩ in eis sentire potui p̃t̃ illa quȩ obli¬
tus sum Ibi mihi & ipse occurro meq
recolo quid quando uł ubi egerim
quoq modo cumagerem affectus fuerim
Ibi sunt om̃a quȩ siue &cꝑtacame siue
credita memini ex ecdem copia &im
similitudines rerum uł ex ꝑtarum uł
exeis quas exꝑtussum creditacrum
alics atq cclics & ipsecontexo p̃teritis
cetq ex his &iã futurcs actiones & euen¬

Expanded text:
canto quantum volo; imaginesque illae canto quantum volo; imaginesque illae colorum quae nihilominus ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractaturqui influxit ab auribus. Ita caetera quae per sensus caeteros ingesta atque congesta sunt, recordor prout libet: et auram liliorum discerno a violis, nihil olfaciens; et mel defruto, lene aspero, nihil tunc gustando neque contrectando, sed reminiscendo antepono. 14. Intus haec ago, in aula ingenti memoriae meae. Ibi enim mihi coelum et terra et mare praesto sunt, cum omnibus quae in eis sentire potui, praeter illa quae oblitus sum. Ibi et ipse mihi occurro, meque recolo, quid, quando, et ubi egerim, quoque modo cum agerem affectus fuerim. Ibi sunt omnia quae sive experta a me sive credita memini. Ex eadem copia etiam similitudines rerum vel expertarum, vel ex eis quas expertus sum creditarum, alias atque alias et ipse contexo praeteritis, atque ex his etiam futuras actiones et even
Abbreviated transcription (Latin):
totius corporis quiddurum. quid molle
quid callidũ frigiduue. lene aut as¬
perum grecue seu leue Siue extrinsecꝰ
siue intrinsecus corporis. hȩcomnia
recipit recolenda cumopus est. &
retractandos grandis memoriere .X.¬
cessus & nescio qui se cr&i aetq: in effac¬
biles sinus enus quȩ om̃a suis quȩq fo¬
rib: intrant adecm & reponuntur
in ec nec ipsac tamen intrant sed re¬
rum sensarum imagines illic prȩsto
sunt cogitactioni reminis centiecs
quȩ quomodo fabricatȩ sunt. quisdic̃
cum cpparect u quib: sensib: raptȩ
sint interiusq: reconditȩ nam & in
tenebris atq: insilentio dumhcbito
in memoria mea profero siuolo colo¬
res. & discerno int̃ album & nigrũ.
& int̃quos clios uolo. Nec incurrunt
soni atq ꝑturbant qđ poculos haus¬
tum considero. Cum & ibi sint & quacsi
seorsum repositi lateant. Na m & ipsos
posco si placc& cetquecedsuntilico. &
quiescente lingua ac silente gutture.

Expanded text:
totius corporis, quid durum, quid molle, totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumve, lene aut asperum, grave seu leve, sive extrinsecus sive intrinsecus corpori. Haec omnia recipit recolenda cum opus est et retractanda grandis memoriae recessus, et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus ejus; quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam, et reponuntur in ea. Nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscenti eas. Quae quomodo fabricatae sint quis dicit, cum appareat quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae? Nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si volo, colores; et discerno inter album et nigrum, et inter quos alios volo: nec incurrunt soni atque perturbant, quod per oculos haustum considero, cum et ipsi sint, et quasi seorsum repositi lateant. Nam et ipsos posco si placet, atque adsunt illico. Et quiescente lingua ac silente gutture
Abbreviated transcription (Latin):
quod nondũ cebsorbuit & sepeliuit obliuio
ibi quando sum posco ut proferatur
quicquid uolo & quȩdam statim pro¬
deunt quȩdaem requiruntur diutius
& ttemquã decebstrusiorib: quib: dum
recepta culis eruuntur quȩdã cater¬
ucctim seproruunt. & dum aliud p&i¬
tur & quȩritur. prosiliunt in mediũ
quacsidicentia ne foste nossumus
& cobigo eamanucordis a facierecor¬
dactionis meȩ donec enubil&ur qđ uolo
atq: in conspectum prodat excebditis
clicc ficcilit̃ cetq in ꝑturbata serie sicut
poscuntur. Suggeruntur &cedunt p̃¬
cedentia consequentib: &cedendo con¬
duntur iterum cum uoluero ꝓcessura
quod totũ sit cũ celiquid ncerro memorit
Ibi sunt om̃a distinctȩ generatimq ser¬
uacta quȩ suo quȩq ceditu in gestasunt.
sicut lux atq: om̃s colores formȩq: cor¬
porum ꝑoculos. ꝑ aures aũt om̃a gene¬
ra sonorum om̃sq: odores ꝑ adtũ nariũ
om̃s sccpores ꝑ oris aeditũ : Asensu aũt

Expanded text:
quod nondum absorbuit et sepelivit oblivio. quod nondum absorbuit et sepelivit oblivio. Ibi quando sum, posco ut proferatur quidquid volo, et quaedam statim prodeunt; quaedam requiruntur diutius, et tanquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur; quaedam catervatim se proruunt, et dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicentia, Ne forte nos sumus? Et abigo ea manu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod volo, atque in conspectum prodeat ex abditis. Alia faciliter atque imperturbata serie, sicut poscuntur suggeruntur; et cedunt praecedentia consequentibus; et cedendo conduntur, iterum cum voluero processura. Quod totum fit, cum aliquid narro memoriter. 13. Ibi sunt omnia distincte generatimque servata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos; per aures autem omnia genera sonorum; omnesque odores per aditum narium; omnes sapores per oris aditum; a sensu autem
Abbreviated transcription (Latin):
eius repleo nonecui repperio dm̃mm
Hccm repperir& equus & mulus quibus ñ
estintellectus & estecdemuis qu auiuunt
&iccm eorum corpora. estclicouis ñ solũ
quec uiuifico. sed &icm quac sensi fico car¬
nem mecm quã mihi sccbricauit h̃s iubens
oculo ut non audict & auri ut ñ uideat
Sedilli ꝑ quem uideam huic ꝑquam audiã
& ꝓpria singillatim c&erissensibus sedib:¬
suis & officiis suis quȩ diuersa ꝑ eoscigo
unus ego animus transibo & istã uĩ mea
Nocm & hanc haebent equus & mulus. gen¬
tiunt enim &iam ipsi ꝑcorpus stransibo
ergo &isttmnaturȩ meȩ gracdib: ascen¬
denscdeum qui fecit mecumec & uenio
in campos & lata ptoria memoriȩ ubi
sunt thesccuri innumerabilium imaginũ.
Decuiuscemodi rebus sensis inuectarum
Ibi reconditum est quicquid &iã cogitamꝰ
uł augendo uł minuendo uelut cumque
uariando eaquȩ sensus attigerit. & si
quid aliud commendatum & repositũ est

Expanded text:
eius repleo. non ea ui reperio deum meum: eius repleo. non ea ui reperio deum meum: nam reperiret et equus et mulus, quibus non est intellectus, et est eadem uis, qua uiuunt etiam eorum corpora. est alia uis, non solum qua uiuifico sed etiam qua sensifico carnem meam, quam mihi fabricauit dominus, iubens oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed illi, per quem uideam, huic, per quam audiam, et propria singillatim ceteris sensibus sedibus et officiis suis: quae diuersa per eos ago unus ego animus. transibo et istam uim meam; nam et hanc habet equus et mulus: sentiunt etiam ipsi per corpus. Trastam vim naturae meae, gradibus ascendens ad eum qui fecit me; et venio in campos et lata praetoria memoriae, ubi sunt thesauri innumerabilium imaginum de cujuscemodi rebus sensis invectarum. Ibi reconditum est quidquid etiam cogitamus, vel augendo vel minuendo, vel utcumque variando ea quae sensus attigerit; et si quid aliud commendatum et repositum est,