comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iumentũ alphabetũ desxribr. qñ
carualis ⁊ rirdis ppls prima ac sĩ¬
plici doctͥna fider iniciatur. puc¬
tus a sinstro angło orientis in
dextrũ occidentis. ⁊ itema dextro
orientis angulo ad sinistru cr¬
cidentis. formam crucis expri¬
mit. que mentibꝯ hominũ per

Expanded text:
vimento alphabevimento alphabecarnalis et rudis populus prima ac simplici doctrina fidei initiatur. Ductus a sinistro angulo orientis in dextrum occidentis, et item a dextro angulo orientis in sinistrum occidentis, formam crucis exprimit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ln pauca ad memoriam excitan¬
dam accingiuius. Domus de¬
increpatione mordẽs et cõcliẽs
corda insipida. Tercia aspersio. tri¬
naẽ in meisio punficandi per
el esiam per .iiiͦ. mũdi partes illu¬
minantes. ⁊ crucis misteriũ per
totum mũdũ efferentes. ponti¬
fex xͦ ẽ. uirga pot̾tas. Trina suꝑ¬
lummnaris pcussio. celi et t̾r̾e et in¬
ferm dominatõ. Intr̾ogato in¬
clusi. ignorantia ppłi. aꝑtio hos¬
tii. sublatõ pcc̃i. Pontifex ec¬
cliam ingdiens pace dommp̃¬
catur. x quia xp̃c mũdũ ingredi¬
eus pacez inter dauadñ deuni⁊
honmiem fec̃. prostratus pro scĩ¬
ficatione domus orat. ⁊ xp̃c hu
miliatus prodiscipłis ⁊ pro ccli¬
curis om̃ib premorat. dicens.
rater scĩfica eos innõie tuo. sur¬
gens autem ad or̾onẽ ipłinnõ
salutat. qm̃ qui necdũ ecĩfica¬
ci sunt. applandendũ nõ ẽ ip̃is
oz orandum pro ip̃is. Descriptõ
alphabeti. simplex dectriua fidei.
pauimentũ. cor humanũ. In pa¬

Expanded text:
 pauca ad memoriam excitandam attingamus. Domus deincrepatione mordens et condiens corda insipida. Trina aspersio trina mersio est purificandi per clesiam per quatuor mundi partes illuminantes, et crucis mysterium per totum mundum efferentes. Pontifex Christus est, virga potestas. Trina superliminaris percussio, coeli, terrae et inferni damnatio. Interrogatio inclusi, ignorantia populi; apertio ostii, sublatio peccati. Pontifex ecclesiam ingrediens pacem domni imprcatur, quia Christus mundum ingrediens pacem inter Deum et hominem facit. Prostratus pro sanctificatione domus orat, et Christus humiliatus pro discipulis et pro credituris omnibus Patrem orat dicens: « Pater, sanctifica eos in nomine tuo . » Surgens autem ab oratione populum non salutat, quoniam qui necdum sanctificati sunt applaudendum non est ipsis, sed orandum pro ipsis. Descriptio alphabeti, simplex doctrina fidei; pavimentum, cor humanum. In pa
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ merat illi ad coruptt̃em.
gritas nec sanitas siñ in am¬
uiculo pꝯs conẜuari. Itaq ĩ
reb creatis forisemꝰ queda
ordinauit que ad conseruan¬
dam atq tuendam incoluuit᷑¬
tem siu e integrtͣcez eiꝯ ualere
utuissẽt.¬

Expanded text:
corruptionem. gritas nec sanitas sine adminiculo posset conservari. Itaque in rebus creatis forinsecus quaedam ordinavit quae ad conservandam atque tuendam incolumitatem sive integritatem ejus valere potuissent
Abbreviated transcription (Latin):
une soluetur sathauas de co¬
todia sua et exibit ad seducẽ¬
das gentes que sunt inquatu¬
or angulis terre gog et magog.
in quib dyabolum uelut ĩ abis¬
so superiꝯ intlligebamꝰ inclusũ
et ip̃e de illis quo danimꝰ se se effe¬
rens ⁊poedens ut ille sint tectuz
ipe de tecte¬

Expanded text:
unc solvetur Satanas de custodia sua, et exibit ad seducendas nationes, quae sunt in quatuor angulis terrae, Gog et Magog ,in quibus diabolum, velut in abysso superius intelligebamus inclusum, et ipse de illis quodammodo sese efferens et procedens, ut illae sint tectum, ipse de tect
Abbreviated transcription (Latin):
ills̃ suscipe non posse debere. S
si forte ad hoc rendend̾ existimes.
quia corpo semł consecratũ de¬
nuo ineodem sacram̃to non
benedicitur. n aque asꝑsiõis
bñfictõ sepiꝯ in eadem aqͣ rei¬
tatur uite quia sumlit item
oleum post uuain consecratrez
alia rursum bũdictione aut cõ¬
secratione non sanctificatur. ⁊
camensieut ille qui corporis xp̃i
sa cramentuz iampcepit. neqͣqͣm
idcro apcipiendo iterum eo pro¬
hibetur. sie ei qui unctionis
aicramentum accepit si necẽe
fuĩt et causa siuĩ deuotõ expostu¬
let ut illd̾ it̾umpxipiat rõnabłr¬

Expanded text:
illud suscipere non debere? Sed illud suscipere non debere? Sed si forte ad haec respondendum existimes, quia corpus semel consecratam denuo in eodem sacramento non benedicitur, neque aspersionis benedictio saepius in eadem aqua reiteratur, vide quod similiter idem oleum post unam consecrationem alia rursum benedictione aut consecratione non sanctificatur: et tamen sicut ille qui corporis Christi sacramentum jam percepit, nequaquam idcirco a percipiendo iterum eo prohibetur, sic ei qui unctionis sacramentum accepit, si necesse fuerit et causa sive devotio expostulet, ut illud iterum percipiat rationabil
Abbreviated transcription (Latin):
quod in sacramento ñ diuidit
inuittute sacramenti non oꝑat᷑¬
separatur. Tamenquia unctio
membrorum dolorem sanat et ꝯͣ
corporis infirmitatem magis ꝓ¬
deẽ uidetur. ⁊d̾o fortassis dixit o¬
oro saluabit infirmũ. ut inutro
uitumq intlligas. ⁊ ñ putes u̾c¬
tionem magis ad sanittez cor¬
poris pertin̾e qͣm ad pocõrumre¬
missionem. pͥꝯ anima curatur. pꝰ¬
e a corpꝰ sanatur. pp̃ corruptoe
amime insirmatum ẽ corpo. qd̾o
ad sanitatem corporis optinen¬
dampͥo curanda ẽ anima. Et si
forte corpꝰ ad pristinam sospi
ceperit. Quare ergo negetur qd̃
unctionis sacramentum super
infirimm it̾ari possit ad reparã¬
dam sepio sanitatem et ad ĩpe¬
trandam sepiꝯ poc̃orum remissio¬
nem cum negari non pꝯsit ꝓ
andam eẽ oronem. Et ut ĩ sa¬
cramentis idem demostremus
quis dieat hominẽ aqua asꝑsi¬
onis semł sustratum ampliꝯ
asꝑgi non pose. ⁊ ꝙ maius est
sacramento corporis et sangui¬
nis xͥ semel percepto amplius

Expanded text:
Quod in sacramento non dividitur, in virtute sacramenti non separatur; tamen quia unctio membrorum dolorem sanat, et contra corporis infirmitatem magis prodesse videtur: ideo fortassis dixit oratio salvabit infirmum, ut in utroque utrumque intelligas, et non putes unctionem magis ad sanitatem corporis pertinere, quam ad peccatorum remissionem. Prius anima curatur, postea corpus sanatur. Propter correctionem animae infirmatum est corpus. Ideo ad sanitatem corporis obtinendam, prius curanda est anima. Et si forte corpus ad pristinam sospitceperit. Quare ergo negetur quod unctionis sacramentum super infirmum iterari possit; ad reparandam saepius sanitatem et ad impetrandam saepius peccatorum remissionem, cum negari non possit pandam esse orationem? Et ut in sacramentis idem demonstremus, quis dicat hominem aqua aspersionis semel lustratum amplius aspergi non posse; et quod majus est sacramento corporis et sanguinis Christi semel percepto amplius
Abbreviated transcription (Latin):
dam medicina corporis ⁊ amme
langores mittigans ⁊ sanans.
nam oleum membra dolentia
sanat. ita oleum ad utrumq c̃¬
andum ꝓdẽ. si morb non reu̾¬
titur: medicina non it̾et᷑. si ãt
morb non pot̾ cohibi quare d¬
d medicina prohiberi. Si uncti¬
o it̾ar non pot̃ nec om̃ino it̾ari
pot utraq emm illie cõmemo¬
rata sunt. Srent inquit ꝓ eo¬

Expanded text:
dam medicina corporis et animae, languores mitigans et sanans. Nam oleum membra dolentia sanat. Ita oleum ad utrumque curandum prodest; si morbus non revertitur medicina non iteretur. Si autem morbus non potest cohiberi, quare deberet medicina prohiberi? Si unctio iterari non potest, nec oratio iterari potest. Utraque enim illic commemorata sunt. Orent, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ desinit ⁊̃ si bonus ẽẽ desiuit.
pp̃ea qui semł baptizatus ẽ denuo
non baptizatur ⁊ si demͣlo ad
bonum conu̾tatur. Qui aũt oleo
uugitur. Id̾o ungitur. ut ei poc̃a
dimittantur. ⁊ infurmitas alleiue¬
tur. S qui iustificatur pot it̾u
peceare. ⁊ qui sanatur pot̃ itum e¬
egrotare. Qui autemxanꝰ efti¬
citur quia qd̾ h̃t sacramentum
nominis pelere non pot. Nonsie

Expanded text:
e desinit, etiam si bonus esse desinit. Praeterea qui semel baptizatus est denuo non baptizatur, etiam si de malo ad bonum convertatur. Qui autem oleo ungitur ideo ungitur ut ei peccata dimittantur, et infirmitas allevetur. Sed qui justificatur potest iterum peccare, et qui sanatur potest iterum aegrotare. Qui autem christianus efficitur, quia quod habet sacramentum nominis perdere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
sinfirmorũ itari posit cum baptis¬
mus ⁊ confirmatio ⁊ alia q̃dam
pacramenta semł suscepta de¬
nuo non it̾entur. S mͥintim
rõ nulla incurrit quare cõueĩ ẽ¬
t̾ itar non possit. hoe dacram̃tũ.
Quienim baptizatur idõ bapti

Expanded text:
infirmorum iterari possit, cum baptismus, confirmatio et alia quaedam sacramenta, semel suscepta, denuo non iterentur. Sed mihi interim ratio nulla occurrit quare convenienter iterari non possit hoc sacramentum. Qui enim baptizatus est, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
solum deum ẽẽ. s unum eẽ et tͥ¬
num ẽe ⁊ eu comproluret. et pͫ per
se. Ueuide perea que erant exͣ se
fcã secundum se. Una pieras. unͣ
deuocio. una cultura dũmunu
et deum unũ. sic dixit rõ et appro¬
bauit in se. ne scisina mentium
fi̾et in plura principia. ⁊ nõ eẽ c̾¬
ta sauis. ⁊ melio ẽẽ et consonuĩ¬
ec mag̃ u̾itati consentaneum. ne
principium unum ⁊ finem unũ.
in quem habẽ possent conũsioez
que ab illo exist̾ent omnia. alio¬
quin dissipationem ẽẽ uiiũsi¬
tatis sine capite ⁊ pͥncipio ⁊ in¬
odatore. es clamauis illi u᷑a for¬
io. es contestata ẽ ad eandem ũi¬
catem et dixit opo unum. aueco¬
remunum. et cocordia una. cõsi¬
lium unum. ⁊ una aͦministratio. ꝓ¬
uidentiam unam ⁊ manifestatꝰ
ẽ deus unus. c̾ator unus. mod̾a¬
tor unus ⁊rector. quia cotũ unuĩ.
et adimũ totu.

Expanded text:
eum, sed unum esse et trinum comprobaret; et primum per se deinde per ea quae erant extra se facta secundum se. Una pietas, una devotio, una cultura, Dominum unum et Deum unum. Sic dixit ratio et comprobavit in se, ne schisma mentium fieret in plura principia: et non esset certa salus. Et melius esse et consonum magis veritati et consentaneum naturae principium unum et finem unum in quem habere possent conversionem quae ab illo existerent omnia. Alioqui dissipationem esse universitatis sine capite et principio et moderatore. Et clamavit illi natura foris, et contestata est ad eamdem veritatem; et dixit opus unum et auctorem unum; et concordia una consilium unum, et una administratio providentiam unam. Et manifestatus est Deus unus, creator unus, moderator unus et rector; quia totum unum et unum totum.
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq eẽ melio ẽ. deus aũt sũ¬
mum bonũẽ. ⁊ non poc̾ deeẽ sum¬
mo bono bonum ꝙ meliꝰ ẽ. ⁊ sua¬
det iu̾ optimo dare qd̾ melio ẽ. bo¬
num idcco facetur deum suum.
⁊ auccorem suum.⁊ principiũ su¬

Expanded text:
utrumque esse melius est. Deus autem summum bonum est, et non potest deesse summo bono bonum quod melius est. Et suadet ratio optimo dare, quod melius est bonum. Et idcirco fatetur Deum suum et auctorem suum, et principium su
Abbreviated transcription (Latin):
et inhus que uidet er̃se: qr
ortĩm et crca sum habentia cũcta.
s iũ auctore nec originemh̃r pos¬
sent nec reparationẽ que in toto
aliqũ cepisse iacuro dubium ẽẽ
non pot. quia in partibꝰ suis su ĩ
cessatione cotidie et oriri inidet᷑
qd̾ nõ ẽ. ⁊ pret̾ire qd̃ ẽ. Omne ãt
qd̾ mutabile ẽ aliqũ non fuisse
necõe ẽ. quia quod starenõ po¬
tuit cumpresens fuit. indicat
Se aliqũ non suisse pͥ qͣm fuit.
Sicrendent que foris sunt h¬
IIs qui intus ẽẽ identur. a dñ¬
tatem comprobandam. ⁊ auctorẽ
suum ña clamat. que se abillo

Expanded text:
et in his quae videt extra se; quia ortum et occasum habentia cuncta, sine auctore nec originem habere possent nec reparationem. Quae in toto aliquando coepisse idcirco dubium esse non potest; quia et in partibus suis sine cessatione quotidie et oriri videtur quod non est et praeterire quod est. Omne autem quod mutabile est, aliquando non fuisse necesse est; quia quod stare non potuit cum praesens fuit, indicat se aliquando non fuisse priusquam fuit. Sic respondent qui foris sunt iis quae intus videntur ad veritatem comprobandam et auctorem suum natura clamat quae se ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
uit. et clieit quia unus nee
coleecoem diu̾sorum nec turb¬
ai faceret. nec compõitõne par¬
cium. ne massam formaret. uec
similitudine multorum ne plu¬
ualitas superfluauł singłarit᷑s
inꝑfc̃a appareret. om̃is eĩ unigͣͣ
in simlituoine sola consistens.
plurimorum aũt inperfeccõem
ostendit in parte siminꝰ hũt
singl̾a. aut suꝑfluam genimͣ¬
cõemintoco. si ꝑfr̃a sunt uniu̾¬
sa. ⁊ non ẽ in biis omnibꝰ uintͣs
uera. s enuilantur solum ħ
uinttͣem. quia quodammõ appĩ¬
quant eisz non contuigunt
sunt u̾e unum non sunt. s uiii¬
untur tantum et accedũt ad se
et fit eis simul eẽ et conuenire in
unumẽe. nec camẽ u̾e unũ sunt.
quĩ eẽntialit̾ non sunt. nec ẽ unũ

Expanded text:
vit, et dixit quod unus, nec collectione diversorum ne turbam faceret; nec compositione partium, ne massam formaret; nec similitudine multorum, ne pluralitas superflua vel singularitas imperfecta appareret. Omnis enim unitas in similitudine sola consistens plurimorum, aut imperfectionem ostendit in parte si minus habent singula, aut superfluam geminationem in toto, si perfecta sunt universa. Et non est in his omnibus unitas vera, sed aemulantur solum haec unitatem, quia quodammodo appropinquant ei; sed non contingunt sunt vere unum non sunt, sed uniuntur tantum et accedunt ad se. Et fit illis simul esse et convenire in unum, unum esse. Nec tamen unum vere sunt; quoniam essentialiter non sunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
is ẽ. Noli imp̃o querere consue¬
tuclinem cibi corporał. uenit ad
te ut comedat᷑. non ut cõsimĩt᷑.
uenit ut gustet᷑ ni ut incorporẽ.
Augntinus axxem de celo audit.
quia hoc at̾r̾enis illi dici aut ixn¬
deri nõ potuit. Cibꝯ sum gndi¬
um. cresce et manducabis me.
Nonut me mutes in te sieut
cibum carnis tue. s tu mutabe¬
tis ime Itaq prudent̾ disc̾ne
quid in sacram̃to dei sensui exi¬
bitum sit. quid sp̃ui accomoda¬
tum. ⁊̃ ut solet si post completã
preptõe aliquid iterato senseris.
In hoc quoq species ad ꝓpͥetate
sensu famulat᷑. ut u̾itas silitu¬
quantum .s. sensui eriben dum ẽ
simłitudo desiceret. illic ꝓculdub¬
io sacramentuz non eẽt.s res ip̃a
prodetur et maifestaret᷑ euidẽti
miraculo. qd̾ ñ conuenit qͣmdiu
qͣm ꝑ sacramẽtu suum corporali
tecum ẽẽ incipet. et unde nõ disces¬
sit qñ ad ce ueĩt

Expanded text:
is est. Noli in is est. Noli in tudinem cibi corporalis. Venit ad te ut comedatur, non ut consumatur. Venit ut gustetur, non ut incorporetur. Augustinus vocem de coelo audivit, quia hoc a terrenis illi dici aut responderi non potuit. Cibus sum grandium, cresce et manducabis me; non ut me mutes in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Itaque prudenter discerne, quid in sacramento Dei sensui exhibitum sit; quid spiritui accommodatum, etiam ut si solet post completam perceptionem aliquid iterato senseris; in hoc quoque species ad proprietatem sensui famulatur, ut veritas similituquantum scilicet sensui exhibendum est similitudo deficeret, illic procul dubio sacramentum non esset. Sed res ipsa proderetur et manifestaretur evidenti miraculo, quod non convenit quandiu quam per sacramentum suum corporaliter tecum esse inciperet, et unde non discessit quando ad te venit
Abbreviated transcription (Latin):
ed fortassis it̾um dicit t̾ cogi¬
mestum. Tales sunt cogitat̾des
hominũ ut uix qui esc̾e̾ ułint. in
hiis maxime que quer ez daũsũt.
Sicit ergo tibi cortuum. Quid
lũ. qñ ⁊ qͣm diu necc̃e fuit exibu¬
conu̾satus ẽ ut eos ad sp̃ualez
p̾sentiam querendãet inueĩen¬
dam excitaret. postea completa
sentiam abire disponebat.ait.
ergo in sacram̃to suo mͦ tpralr
uenit ad te. ⁊ẽ corporalit̾ tecum.
ut tu ꝑ corporalez presentiaz ad
sp̃ualem querendã exciteris. et¬
ad inueiendam adinueris. Qñ
in manibꝰ sacramẽtum eiꝰ tenes.
corporalit̾ tecum ẽ. Qñ ore susci¬
pis. corporalit̾ tecumẽ. Qñ mã¬
ducas et gustas. corporalr tec̾
ẽ. denq in uisu in tactu in sapo
corporalis inxcipiendo deficit.
deinceis corporal ixentia querẽ¬
danõ e. s sp̃ualis retinenda. d¬
dispensatio completa ẽ. ꝑ fcm̃ sa
e ad cor transit. melius est tͥ ut
eat ad mente tuam qͣm ĩ uẽtrẽ
tuum. Cib iste anime ñ corpor¬

Expanded text:
ed fortassis iterum dicit tibi cogimestum? Tales sunt cogitationes hominum, ut vix quiescere velint, in his maxime quae quaerenda non sunt. Dicit ergo tibi cor tuum: Quidluit, quando et quandiu necesse fuit. Exhibuconversatus est, ut eos ad spiritualem praesentiam quaerendam et inveniendam excitaret. Postea completa sentiam abire disponebat, ait:ergo in sacramento suo modo temporaliter venit ad te, et est corporaliter tecum, ut per corporalem poenitentiam ad spiritalem quaerendam exciteris, et inveniendam adjuveris. Quando in manibus sacramentum ejus tenes, corporaliter tecum est. Quando ore suscipis, corporaliter tecum est. Quando manducas et quando gustas, corporaliter tecum est. Denique in visu, in tactu, in saporcorporalis in percipiendo deficit, deinceps corporalis poenitentia quaerenda non est, sed spiritualis retinenda. Dispensatio completa est per factume ad cor transit. Melius est tibi ut eat in mentem tuam quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corpor
Abbreviated transcription (Latin):
est cum quis altĩꝯ menda¬
cio de u̾itate testimoniñ ꝓhibet
qui nõ solum mentiẽdo reꝯ effi¬
u̾itatem patrocinan conatur. &
quidem si sciens fec̾it dampna¬
bilis om̃ino malicia ẽ. Si autez
ignorans ixp̃hensibił negligen

Expanded text:
est cum quis alterius mendacio de veritate testimonium perhibet, qui non solum mentiendo reus effiveritatem patrocinari conatur; quod quidem si sciens fecerit damnabilis omnino malitia est; si autem ignorans, reprehensibilis negligen
Abbreviated transcription (Latin):
sciuit bonum quidem ⁊ per sc̃ĩã
et per experientiam. Malumuꝰ
per solamscĩam. Postꝙͣ autez
ligiunetitu retigit. Malum
⁊̃ iam per experientiam cognꝯre
cepit. atq per experientia ip̃iꝯ
mali bonum quoq qͣmitucte fu¬
erat tenendum cognouit. Sie
dientie. uł per inobedientie culp¬
am polee aut noc̃e honuimi potuit.

Expanded text:
scivit; bonum quidem per scientiam scivit; bonum quidem per scientiam et per experientiam, malum vero per solam scientiam. Postquam autem lignum vetitum tetigit, malum jam etiam per experientiam cognoscere coepit, atque per experientiam ipsius mali bonum quoque quam stricte fuerat tenendum agnovit. Sic dientiae vel inobedientiae culpam, prodesse a
Abbreviated transcription (Latin):
bom et mali ibi fuisse nar¬
ratur ꝙ ñ similit̾ quidẽ ex na¬
tura s ua scientiam boni ⁊ mali
dare potuit ꝙ̃ admnediulignũ
uite uitam in homine corpora¬
lem ex natura sua et uirtute
sibi indita a deo potuit conẜ¬
uare. Sedidcco tantum lignũ
scĩe bomi et mali dicitur. quia
endam probatur. Erant eĩ qͣ¬
dam boã que necdu hõ perex¬
perientiam cognouerat. ⁊ erãt
siunlit̾ quedam mala que per
experientiam ad huc nesciert.
⁊ positum ẽ quasi ĩmedio ligu¬
um scientie boni et mali. ut per
illd̾ homo uł obediendo ad bo¬
na gꝯtanda et cognoscenda tr¬
ausiret. uł non obediendo ad mͣ¬
la sentienda et percipienda per¬
cing̾e̾t. Sicergo in loco isto si¬
ue bonisiue mali cognguẽdi
ccconẽ accipere debuit nõ tũ ex
naturaligni q̃ ħ homini ex se
dare non potuit.oz quia in eo
uł obediendo boni. uł non oledi¬
endo malipro debita remun̾a¬
uim huius nominis int̾prera¬
ri uoluerimus dice̾ pot̾unꝰ. qr
adam ante poc̃o bonum ⁊ malii

Expanded text:
boni et mali ibi fuisse narratur, quod non similiter quidem ex natura sua scientiam boni et mali homini dare potuit, quemadmodum lignum vitae vitam in homine corporalem ex natura sua et virtute sibi indita a Deo potuit conservare, sed idcirco tantum lignum scientiae boni et mali dicitur; quia endam parabatur. Erant enim quaedam bona quae necdum homo per experientiam cognoverat; et erant similiter quaedam mala quae per experientiam adhuc nescierat. Et positum est quasi in medio lignum scientiae boni et mali, ut per illud homo vel obediendo ad bona gustanda et cognoscenda transiret, vel non obediendo ad mala sentienda et percipienda pertingeret. Sic igitur in loco isto sive boni sive mali cognoscendi occasionem accipere debuit; non tamen ex natura ligni quae hoc homini ex se dare non potuit, sed quia in eo el obediendo boni vel non obediendo mali pro debita remunerahujus nominis interpretari voluerimus, dicere poterimus, quod Adam ante peccatum bonum et malum
Abbreviated transcription (Latin):
quia in lege scriptum ẽ. tuipitu¬
dinem patris tuinon reuelabis.
eque enim turpitudinem pa¬
cuis filio reuelare pot̾. s qr scrip¬
tumẽ erunt duo incarne una.
qui turpitudinem nou̾ce que
una caro cumpr̃e fuit reuelare
patris reuelabit. Cum cognita
ptista capite truncatꝰ et sco mͣr¬
tirio coronatus ẽ.¬

Expanded text:
quia in lege scriptum est: Turpitudinem patris tui non revelabis . Neque enim turpitudinem patris filius revelare potest. Sed quia scriptum est: Erunt duo in carne una . Qui turpitudinem novercae quae una caro cum patre fuit revelare udinem revelabit. Cum cognita nnes Baptista capite truncatus, et sancto martyrio consummatus e
Abbreviated transcription (Latin):
dunt dimi ut occide̾tur iudici
suggesserunt. Consensu .s. duo¬
bo mcclis fit homicidiũ du uel
in ortem alicuiꝰ desideramo et
cupimo uł si diuneum amorte
liberare po sumꝯ uita ei ꝯ negli¬
gima .i. adiutoriu non impẽ¬
Terciui

Expanded text:
unt, dum ut occideretur, judici suggesserunt. Consensu similiter duobus modis fit homicidium, vel dum mortem alteruis desideramus et cupimus, vel si dum eum a morte liberare possumus, vitam ejus negligimus, id est, adjutorium non impeTertiu
Abbreviated transcription (Latin):
tableẽ. Non occides. hoĩci¬
dium fit multis mõis. manu.
lingua. consẽsu. Manu fit cuz¬
quis alium actualit̾ uita pͥuat
uł in locum mortis uͥ uita priua¬
tur pc̃ipitat. ut in carre̾ uł ĩ ali¬
umq̃mlibet lecũtalẽ. Lingua

Expanded text:
est: Non occides . Homicidium fit istis modis: manu, lingua, consequis alium actualiter vita privat, vel in locum mortis ubi vita privetur praecipitat, ut in carcerem, vel alium quemlibet talem locum. Lingua
Abbreviated transcription (Latin):
osse oportet xͥ sacer¬
dotes ⁊iustros.i
quĩ idc̾co singłaris
eis insacro ministe¬
rio habitus atribui¬
tur. ut perid ꝙ foris
apparet. qualẽs intus eẽ debeãt
ostendatur. Sacraꝵ aũt uestĩ
ritus. partim auet̾i testõ assũptꝰ
ẽ. partim a patribꝰ nouis abiectꝰ.
Legimus qd̾ moyses a aronfra¬
trem suum cum filiis eiꝯ ad hos¬
tium tabernaculi testimõii scĩfi¬
candũ applicuit. et lotũ aqͣ tum¬
ca bissina uestunt. Denĩ zona
p̃cuirit et uestit eqͣm tunica
int̾iorem. ⁊ imposuit ei suꝑhume
in fronte ip̃iꝰ lamã aureã inqͣ
sculptun erat nouiẽ di. Septẽ
si p̃clicta enumies instrã pontifiea¬
lis oruatus inueĩes .i. tumicam
bissinaz. zonam. ⁊ tunicam int̾ĩo¬
rem. superhum̃ale. io̾uale mitra.
et laminam auxa quibꝯ si fe¬
minalia linea que ritu sacro eca¬
c̾ca renes pontificis stringebant᷑
adiec̃is .uiii. sunt sacerdotalia in¬
duĩta.

Expanded text:
osse oportet Christi sacerdotes et ministros, quoniam idcirco singularis eis in sacro ministerio habitus attribuitur, ut per id quod foris apparet, quales intus esse debeant, ostendatur. Sacrarium autem vestium ritus: partim a Veteri Testamento assumptus est, partim a Patribus novis adjectus. Legimus quod Moyses Aaron fratrem suum cum filiis suis ad ostium tabernaculi testimonii sanctificandum applicuit, et lotum aqua, tunica byssina vestivit; deinde zona praecinxit, et vestivit eum tunicam interiorem, et imposuit ei superhumerin fronte ipsius laminam auream, in qua scriptum erat nomen Dei. Septem si praedicta enumeres instrumenta pontificalis ornatus invenies scilicet tunicam byssinam, zonam, tunicam interiorem, superhumerale, rationale, mitram, et laminam auream, quibus si feminalia linea, quae ritu sacro rca renes pontificis stringebantur, adjeceris, octo sunt sacerdotalia indumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cormꝰ unum in loco unoeẽt
fecit sic̃ uoluit. ⁊ si uoluiss alr
facere potuiss. Nam ⁊ qũi uilt
Qua autem sic ip̃e fecit ut cor
sc̃mẽ quod indisti. Idcco miraris
audire consueuisti. Ip̃e autem
non miretur qũ aliͥꝯ facit qͣmꝙ
fac̾e non consueuit. quia qũ il¬
lud fecit. et t̾e qͥd̾ alit̾ fac̾e potuiss
a uoluiss. i dcuro cum quid mira
tatio tua. quomͦ ħ eẽ possit. cogita
facientem ⁊ desmet eẽ mirabile:
quicquid illd̾ fu̾it. ⁊ si forte mira¬

Expanded text:
ut corpus unum in loco uno esset, ut corpus unum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si voluisset, aliter facere potuisset. Nam et quando vult Quia autem sic ipse fecit ut corpfactum est quod vidisti. Idcirco miraris audire consuevisti. Ipse autem non miratur quando aliud facit quam quod facere consuevit; quia quando ilit et tunc quod aliter facere potuisset, si voluisset. Idcirco cum quid mirari tatio tua quomodo hic esse possit, cogita facientem, et desinet esse mirabile, quidquid illud fuerit. Et si forte mira
Abbreviated transcription (Latin):
spem exiberi oportebat. ꝙ ad nuisti¬
cam significatione ꝑtinuit.
Monstrat ergo tibi foris spemĩ
qua sensus tuns erudiatur. ⁊ ser¬
uat intus corporis sin ĩcoraip¬
tionez inqua unitas eio ñ cĩ datur.
uidetur pars una et qĩ pars ẽẽ urͣ¬
⁊ quasi altera uidet᷑. ⁊ idẽ ẽ ⁊ totum
ip̃m. ⁊ si tercia pars ur᷑ similiter
idemip̃m ẽ et totum. totum hie
et totum ibi. nec minꝰ i parte
qͣm in toto. nec in toto maiꝰ qͣ¬
in parte. Quotcũq partes fece¬
ris. in singulis ẽ totum. uͦ mire¬
ris. opꝯ dei ẽ ħ. Si diu̾sis locis po¬
test ẽẽ unus. quare ñ ĩsinglis
partibo pot̾ ẽẽ totus. Utrumq
mirũ ẽ s nou ideo fłin ẽ si mir
mir̃ ẽ quia opꝰ deiẽ. Non ẽ mirũ¬
mͦ inquis corm unũ eodem tpr
indiu̾sis locis ẽẽ pot᷑. hcͥc ẽ ibiẽ.
⁊ totum utrobiq ẽ et ĩmnultis lo¬
cis sumilit᷑. Noli mirari quil¬
cum fecit corpo fecit. et locum in
corpe et corro in looo. Et qui fecit

Expanded text:
em exhiberi oportebat, quod ad mysticam significationem pertinuit. Monstrat ergo tibi foris speciem in qua sensus tuus erudiatur, et servat intus corporis sui incorruptionem, in qua unitas ejus non dividatur. Videtur pars una et quasi pars esse viet quasi altera videtur, et idem est totum ipsum. Et si tertia pars videtur, similiter idem ipsum est et totum. Totum hic et totum ibi, nec minus in parte quam in toto, nec majus in toto quam in parte. Quotcunque partes feceris, in singulis totum est. Nec mireris. Opus Dei est hic. Si in diversis locis potest esse unus, quare etiam non in singulis partibus potest esse totus? Utrumque mirum est. Sed non ideo falsum est, si mirum mirum, quia opus Deiinquis, corpus unum eodem tempore in diversis locis esse potest? Hic est, ibi est. Et totum utrobique est et in multis locis similiter. Noli mirari. Qui locum fecit, corpus fecit, et locum in corpore, et corpus in loco. Et qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Nathomo inquit apłs
hoc ẽ inpuncto tpris ꝙ diui¬
di non pot̃. in ictu oculi hocẽ in
sũma celerit᷑ͣte. in nouissima tu¬
ba. hoo ẽ innouissimo signo qd̃
dab̾r ut ista compleantur. Canz
bimur. Ergo istam comutati¬
onem inmelio sine dubitatõe
oportet intlłigi. quia oumes et
iusti et iniusti resurrecti sũt.
am sempit̾ũam. Sicut alio loco.
qui non edit inquit iam iudica¬
tꝯ ẽ. ꝓ iñ illi qui ad iudicium sur¬
recturi sunt non comutabũtur
in illam in corruptiblem que
nec doloris corruptionẽ patipͭ.
illa namq si delium ẽ atq scõꝵ.
Istiuero ipetua dampnatd̃e cru¬
ciabuntur. quia ignis eorumnon
extinguetur. ⁊u̾inis eorum nõ
morietur. Ae ꝑ hoc in corruptiq
dem non resurgent integͥtate mẽ¬
brorum. s tñ corrumpendi dolore
penarum cum audierit ite ĩ ignẽ
elis eius aquo auditum̃lo ius¬
etus ñtimebit.
De codem.

Expanded text:
atomo, inquit Apostolus, hoc est in puncto temporis, quod dividi non potest, in ictu oculi hoc est in summa celeritate, novissima tuba, hoc est in novissimo signo quod dabitur, ut ista compleantur; canetbimur. ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet intellegi, quia omnes et iusti et iniusti resurrecturi suntam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum, isti uero perpetua corruptione cruciabuntexstinguetur, et vermis eorum non morietur. Ac per hoc incorrupti quidem resurgent integritate membrorum, sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: « Ite in ignem elis ejus , » a quo auditu malo justus non timebit. De eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ diuimꝰ aliqũ quibdaz
uxores incognitas facie
desponsantib alias quasdaz
iles proãs dolo suppositas uͥ
quidem si assensum siuiz post¬
ea hii qui dolum passi sunt fic
q qr intentione non feceuĩt
um ratum ẽẽ debere censemꝰ.
nec posunt cõstringi ad exse
cum scirent.

Expanded text:
divimus aliquando quibusdam uxores incognitas facie desponsantibus, alias quasdam viles personas dolo suppositas, ubi quidem si assensum suum postea ii qui dolum passi sunt, facto, quod ex intentione non fecerunt, um ratum esse debere censemus.nec possunt constringi ad exseqcum scirent.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate ẽ. Quare ergo opo
requiritur. si ꝓ oꝑe m̾ito hõĩs nͥ
adicitur. uł aufertur. Audiqͣrͣ.
le ẽ cor homimis ut oꝑe suo ampliꝰ
mardeceat. siue ad bonitatem a¬
mandamsi rectum ẽ. siũ ad malici¬
am si prauum. Ita utriꝯq affc̃us
oꝑe nutrietur ut crecrat et am¬
plior sit. et uix ñpot̾ ut uolũtas
oꝑe suo non augeatur. Quãtũ
ergo uoluntas crescit. tantum
meritum c̾cit et tiũ ip̃m opꝯu
olutati aut ꝓlest inbonũ aut
in malum nocet qͣntum ip̃am
uoluntatem ad affcm̃ bonitͣtis
siũ malicie accendendo ex̾ret. es
ante ᷤ contigi̾t tantam eẽ uolun¬
num non remim̾atur. s sola
uoluntas. uide quom̾o hec inte¬
llig̾e̾ uelis. Nanis aliquid et
cas suuĩ ad bonum suĩ ad ma¬
lum sola remim̾atur ⁊ rursuz
conuenient̾ dr̃ quia opo ⁊ uolũ

Expanded text:
voluntate est; quare ergo opus requiritur si pro opere merito hominis nihil adjicitur vel aufertur? Audi quarele est cor hominis ut opere suo amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; sive ad malitiam si pravum est. Ita utrinque affectus opere nutritur, ut crescat, et amplior sit; ut vix fieri potest ut voluntas opere suo non augeatur. Quantum ergo voluntas crescit, tantum meritum crescit, et tantum ipsum opus voluntati aut prodest in bonum, aut in malum nocet quantum ipsam voluntatem ad affectum bonitatis, sive malitiae, accendendo exercet. Et si forte contigerit tantam esse volunnum non remuneratur, sed sola voluntas. Vide quomodo hoc intelligere velis. Nam secundum aliquid et tas sive ad bonum sive ad malum, sola remuneratur. Et rursum conven
Abbreviated transcription (Latin):
ei pora muit.a. qui a dilex̃ multũ.
Cuminus dimittitur. iuiꝰ di¬
ligit. ⁊ cui plus dimittt᷑. plus di¬
ulitcit. Nonuidentur ista cohe¬
missum quia multũ dilexit. In
hoeg̾ non uidetur conuẽĩens ẽẽ
s imilitudo. nisi forte si dicat qr
in hoc apparet ꝙ multum ei dimͣ¬
titur. quia dilex̃ multũ. qr ille cͥ
plus dimittitur plus diligit.
Nimittunt᷑ in quit ei prc̃a młta.
qr dilex̃ multum. imittũtur
ait illi prc̃a multa. ⁊ in de hec ꝓbo.
aͭ quom̾o illd̾ ostendo. qr dimuit¬
tuntur ei prẽa multa: In hocĩꝗt
quia dilex̃ multum. magna di¬
lectio: magne remissionis uidi¬
cumẽ. aui ei plo dunitit plus
diligit. debitorũ ẽ ille cui plus di¬
mittitur ut plus diligat et si plꝰ
diligit facit qd̾ debet. et ostẽdit
se multum accepisse in eo ꝙ mul¬
tum recllit. sicgͥ mulier ista mul¬
tum officiosa. multum sedula. mł¬
multũ se accepisse aguqrat. Di¬
mittuntur ei pr̃a młta. quĩ dilex̃

Expanded text:
quia dilexit multum. Cui minus dimittitur, minus diligit ; et cui plus dimittitur, plus diligit. Non videntur ista cohaemissum quia multum dilexit. In hoc igitur non videtur conveniens esse similitudo nisi forte sic dicat, quia in hoc apparet quod multum ei dimittitur, quia dilexit multum, quia ille cui plus dimittitur plus diligit. Dimittuntur, inquit, ei peccata multa quia dilexit mu illi peccata multa. Et unde hoc probo, aut quomodo illud ostendo quod dimittuntur ei peccata multa? In hoc, inquit, quia dilexit multum. Magna dilectio magnae remissionis indicium est. Cui enim plus dimittitur, plus diligit. Debitor enim est ille cui plus dimittitur, ut plus diligat. Et si plus diligit, facit quod debet, et ostendit se multum accepisse in eo quod multum reddit. Sic igitur mulier ista multum officiosa, multum sedula, mumultum se accepisse agnoscit. Dimittuntur ei peccata multa quia di
Abbreviated transcription (Latin):
etur. feliciores cliuites eẽnt qͣm
pauperes. ⁊ secure peccare possẽt.
zbr̾ent iusticiam. Nunc autẽ
bñfecit d̾s. quia in eo posuit re¬
si ip̃e ulit eg̾e pot̾. Amare posunt
equalit̾ et cliues ⁊ pauꝑ.⁊ si poxiã

Expanded text:
etur, feliciores divites essent quam etur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, haberent justitiam. Nunc autem bene facit Deus quia in eo posuit reisi ipse velit, egere potest. Amare possunt aequaliter et dives et pauper, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas ip̃a maior fiẽt. su po
oposiet. Siergo magnũ m̃itu
habe̾ uis magnam habe uolun¬
tatem. Magna fi ducia tantũ
mereris quantumuis. pꝰ fut
⁊̃ uoluntate pares. qui sacultate
impares sunt. multum dechit
Racho quia diues erat et muiti
habebat. Uidua illa que duoi
minores facultates ferebat. Sed
paremuolunttͣe habebat. Si
attẽdas quid dederint. diu̾sa ĩ¬
uenies. Si attendas uñ ded̾int.
paria iuemies. Non aũt pesat
deus qͣntum detur. s ex qͣnto
detur. Sigͦ ubi plus datur et uͥ
non pot̾ si equał ut̾nq uoluntͣi
hatur. Idõ dixit̾ ut ñ desperes. Si
facultas deẽ t̾. adsit bona uolun¬
tas. qͣntumius tantumnieris. fac
ergo uoluntͣrem magnam. siius
habere mĩtiĩ magnum. Bene
hoc scunt peccatͥr illa que qr mul¬
tumhũit qd̾ dimittẽtur. nõ abꝰ¬
tulit stum magnam. s diłct̾dem
magnam anultu ꝯͣ multũ. si mł¬
ta peccuma mag̾ quam caritt᷑e
multa iniquitas multa redinĩ¬

Expanded text:
voluntas ipsa major fieret si ipsum opus fieret. Si ergo magnum meritum habere vis, magnam habe voluntatem. Magna fiducia. Tantum mereris quantum vis. Possunt esse voluntate pares, qui facultate sunt impares. Multum dedit Zachaeus qui dives erat, et multum habebat. Vidua illa quae duo ntum Zachaeus. Minores facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat. Si attendas quae dederint diversa invenies, si attendas unde dederint paria invenies. Non autem pensat Deus quantum datur, sed ex quanto detur. Si ergo ubi plus datur et ubi non potest, si aqualis utrinque voluntas habeatnr. Ideo dixi tibi, ut non desperes si facultas deest tibi, adsit bona voluntas, quantum vis tantum mereris. Fac ergo voluntatem magnam, si vis habere meritum magnum. Bene hoc scivit peccatrix illa, quae quia multum habuit quod dimitteretur, non attulit substantiam magnam, sed dilectionem magnam. Multum contra multum. Si multa pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimer
Abbreviated transcription (Latin):
tat cã sl̃ cocasio mandi. Uolun¬
tas remimi̾atur ꝓoꝑe. opꝯ remu¬
n̾atur ꝓ uoluntate uolinitas
renuimeratur ꝓ oꝑe. qr ĩ illo ut
plac̾e̾nt meruit. Opꝰ remun̾at᷑¬
ex illa ut placeret accepit. uo¬
luntas placet qr ip̃a bona est
⁊ in ip̃a iusticia ẽ que placet.
Opo placet quia ex uoluntte
bona ẽ. et signum iusticie ⁊ bo¬
uitatis que imp̃a uolunta te
est ꝓq̃ ⁊ uoluntas placet et o¬
pꝯ uolunttͣis. sic ñ due s una
retributio ẽ qua ⁊ uoluntas
remu̾atur. et opo uolunttͣis.
Una ergo retributio ẽ qua ⁊hͦ
remimerari dicitur. quia illa
datur et uoluntas remunĩari
dicitur ꝓ illa datur. ⁊ opo remu

Expanded text:
rendi. Voluntas remuneratur pro opere, opus remuneratur pro voluntate. Voluntas remuneratur pro opere, quia in illo ut placeret meruit. Opus remuneratex illa ut placeret accepit. Voluntas placet quia ipsa bona est et in ipsa justitia est quae placet. Opus placet quia ex voluntate bona est, et signum justitiae et bonitatis quae in ipsa voluntate est pro qua et voluntas placet et opus voluntatis, sic non duae sed una retributio est, qua et voluntas remuneratur et opus voluntatis. Una ergo retributio est qua et homo remunerari dicitur quia illi datur, et voluntas remunerari dicitur quia pro illa datur. Et op
Abbreviated transcription (Latin):
multum dilex̃. uidetur dilectioi
pͥor ẽẽ quam remissio. ⁊ iursum si
ille plus diligit cui plo dumitrit᷑
ui detur pͥor ẽe remissio ꝙͣ dileto.
siẽ enu dem̃ ẽ. duo debitores er

Expanded text:
multum, videtur dilectio prior esse quam remissio, et rursum si ille plus diligit cui plus dimittitur, videtur prior esse remissio quam dileetio. Sic enim dictum est: Duo debitores er
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hõ mnqͣm placet nisi pro i
tas placet. Qñ aũt uoliitas
pp̾ opo placet. nõ sic placet
tem. S dicitur ꝓpt̾ opꝰ place
uoluntas quia ip̃a uoluntas o¬
peris ẽ. ⁊ te opere est que placet.
placet hõ qm̃ non uult aliqͥ
pp̃ uoluntatẽ iustam que de a

Expanded text:
 nunquam placet nisi pro votas placet. Quando autem voluntas propter opus placet, non sic placet, tem. Sed dicitur propter opus placere voluntas, quia ipsa voluntas operis est, et de opere est quod placet. placet homo, quia vult aliquid propter voluntatem justam qu
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem. quod qñ a deẽ debe¬
ẽ. Ido̾do qñ ñ uult bonum ñ
impꝯsibłitas non imputat᷑.
Si autem ñ uult pp̃ imposi¬
blitate uoluntas nõ exeusa¬
tur. Totum ergo m̾itu inuo¬
luntate ẽ. quantũius nouin̾e¬
ris. S dicis. si solum ulłe:
m̾itum ẽ. ⁊ sim̾itum hominis
in sola constat uoluntate quid
opꝯ facit. habeo uolunt̾te ⁊ suf¬
ficiet mͥ. quid necõe ẽ oꝑari. si

Expanded text:
luntatem quod quando adesse debeest. Idcirco quando non vult bonum non impossibilitas non imputatur; si autem non vult propter impossibilitatem, voluntas non excusatur. Totum ergo meritum in voluntate est. Quantum vis, tantum mereris. Sed dicis: Si solum velle meritum est, et si meritum hominis in sola constat voluntate. Quid ergo opus facit? Habeo voluntatem et sufficit mihi. Quid necesse est operari, si
Abbreviated transcription (Latin):
ea uoluntas hominis ẽ. qr ulle
in pott̃ate hom̃is ẽ. ⁊ ñ pot̾ uolũ¬
tatemtolle homini aliqua ui¬
olentia extrinsecus incurrens.
n infirmitas. neq adu̾sitas
ulla. n pauꝑtas. uolunttͣẽ ho¬
mini tollere pot̾ ñ ip̃e bs uolu¬
erit. Opꝰ enim auferripot. ⁊̃ qñ¬

Expanded text:
eo voluntas hominis est, quia velle in potestate hominis est; et non potest voluntatem tollere homini aliqua violentia extrinsecus incurrens, neque infirmitas, neque adversitas ulla, neque paupertas voluntatem homini tollere potest nisi ipse homo voluerit. Opus ei auferri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
clamant. pax int̾ra hoĩbꝯ bone
uoliuitatis. Non dixerũt pax
hominib diuitib aut nobłi¬
bo aut potẽtib. siũ multa fac¬
ere ualentib. Sihoc dixissent.

Expanded text:
clamant: Pax in terra hominibus bonae voluntatis . Non dixerunt pax hominibus divitibus, aut nobilibus, aut potentibus, sive multa facere valentibus. Si hoc dixissent,
Abbreviated transcription (Latin):
ulit qd̾ dẽm̃ẽ climittunt᷑ ei prr̃a
multa quia diłxit multii. nich ĩ
assis alicui hoc mag̾ adu̾itatem
ꝑtine̾. ut illam hic clilect̾õem ĩtlli¬
ganuis qmmulr peccatrix desi de¬
rio sanitatis accensa dilig̾e cepit
salua torẽ a quo se c̾didit hr̾e sa¬
lutem. Et quia agnoiit multũ
eẽ quoel sͥ abeo dimittend̾ ẽẽ spa¬
uit. Ido multũ dilex̃. Nond̾ ad¬
huc audierat dimittunt᷑ t̾ poc̃a
a quo se quod peciit accepturã
non dubitauit. Pdo inquit fides
tua te saluam fecit.qr eĩ ccdidisti
dilexisti. ⁊ quia dilexisti metͥuis¬
ti. Id̾o fides tua te saluam fecit.
Ex quo fides cepit salus cepit. s
cu uesciebas ꝙ ego te ꝑfidem ⁊ di¬
lectionem ad metraherem. Ut c̃¬
denti ⁊ cliligenti poc̃a multa con¬
douarem. Tuaut forte hoc nõco¬
gitabas. io ut scias ut consoler¬
is. nine dico diunttuntur tͥ poc̃a
tua. Cui plus dimittitur. plus
diligunt. Alii diligunt postqͣm
accipiunt. tu ⁊prio quam acciꝑ¬

Expanded text:
est: Dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multum, nihil assis alicui hoc magis ad veritatem pertinere, ut illam hic dilectionem intelligamus qua mulier peccatrix, desiderio sanitatis accensa, diligere coepit Salvatorem, a quo se credidit habere salutem; et quia agnovit multum esse quod sibi ab eo dimittendum esse speravit, ideo multum dilexit. Nondum adhuc audierat: Dimittuntur tibi peccata a quo se quod petiit acceptura non dubitavit. Ideo inquit: Fides tua te salvam fecit . Quia enim credidisti, dilexisti; et quia dilexisti, meruisti; ideo: Fides tua te salvam fecit. Ex quo fides coepit, salus coepit. Sed tu nesciebas, quod ego te per fidem et dilectionem ad me traherem, ut credenti et diligenti peccata multa condonarem. Tu autem forte hoc non cogitabas. Ideo ut scias et consoleris, nunc dico: Dimittuntur tibi peccata tua. Cui plus dimittitur, plus diligit. Alii diligunt postquam accipiunt, et tu prius quam accip
Abbreviated transcription (Latin):
ad se auiuificatione corporis.
⁊ in hoc ipo iam incorpore nõ ẽ
ꝙ corpi uinificare cessat In hoe
enimindetur quia iam quodã¬
m̾o extra corp est quod inseinz¬
ip̃a sola subsistens ad corporis
uiuificatõem effusa uõ ẽ. Sñ
uero in corpore non ẽ. ñ ẽ ĩ loco.
quia locus non ẽ nisi in corpe.
ẽ int̾ ip̃am ⁊ corpo non ẽ locua ⁊

Expanded text:
ad se a vivificatione corporis, ad se a vivificatione corporis, et in hoc ipso jam in corpore non est, quod corpus vivificare cessat. In hoc enim videtur, quia jam quodammodo extra omne corpus est. quod, in semetipsa sola subsistens, ad corporis vivificationem effusa non est. Quando vero in corpore non est, non est in loco, quia locus non est nisi in corpore. est: inter ipsam et corpus non est locus,
Abbreviated transcription (Latin):
Muitiquerunt de exitu ammaꝵ
extra ẽẽ incipiant quasi exelu¬
se. siũ hoc solum illis egredisit
ꝙ se auiuificatione corporum
retrahunt.⁊ qͣi se ad se colligen¬
tes a uegetatione corporum cess¬
ant ut in semetip̃is subsistant.
U̾bi gr̃a. Nũ flatus iste corporeꝰ
spiratur eg̾ditura corpore. ⁊ inci¬
pit ẽẽntialit̾ atq localiter extra
corpo ee quipus centialiter atpi
localit̾ corpo eẽ infra corpꝰ con¬
cinebatur. Eñ uero cortex ares¬
cere inciperit marbore. exit hu¬
mor ab illo ⁊ contrahitur adin¬
t̾iora. n foras egreditur ut exͣ
sit s intius reman in eo ꝙ ĩt
est. siue mligno suĩ in me dulla
ut in cortice ip̃o ñ sit. tamẽ oĩo
exit acortice ut in cortice iam ñ
s erit quasi ad int̾i̾ora collecto.
Et si forte humor rusimm ab ĩ ti¬
ori suo prodeat. ut se it̾um eff¬
undat in corticem rursim reuir¬
qñ exit a corpore utrum hec sol¬
um illi exire sit qd̾ se retrahit

Expanded text:
Multi quaerunt de exitu animarMulti quaerunt de exitu animarextra esse incipiant quasi exclusae, sive hoc solum illis egredi sit, quod se a vivificatione corporum retrahunt; et quasi ad se colligentes a vegetatione corporis cessant, ut in semetipsis subsistant. Verbi gratia: Quando flatus iste corporeus expiratur egreditur a corpore, et incipit essentialiter atque localiter extra corpus, qui prius essentialiter atque localiter intra corpus continebatur. Quando vero cortex arescere incipit in arbore, exit humor ab illo et contrahitur ad iniora, neque foras egreditur ut extra sit, sed interius remanet in eo quod intus est, sive in ligno, sive in medulla, ut in cortice ipso non sit. Tunc omnino exit a cortice, ut in cortice non sed exit quasi ad interiora collectus. Et si forte humor rursum ab interiori suo prodeat, ut se iterum effundat in corticem, rursum revirquando exit a corpore utrum hoc solum illi exire sit, quod se retrahit
Abbreviated transcription (Latin):
De exitu aĩarũ.
queri possunt si tũ omnia
queri dieunt que queri pꝯsunt.
Querunt homines de exitu a¬
animarum a corporib qualitꝰ
exeant. et quo exeuntes ꝑgant.
ol cumn pueuint quo ꝑgunt qd
iuueniat uł quit ꝑcipiant aut¬
quid sustineant. S ħ omuia mͣ¬
gis timenda sunt quam qr enda.
Ido quippe ahuo̾dita sunt neqͥrã¬
tur aut inuẽantur. s timeantur.
sola quan mala secuntur: Qui
ergo bene mori uult bñ uuit. qr¬
qm ea que post mortẽ uẽuunt
retribuuntur que ante mortez ĩ
uita p̃oelunt. usq ad mortem
aurs media ẽ inqua dies din ĩ¬
cipit. dies hominis finẽ accipit.
Indie suo homo sibi relinquitur.
ut quod uult operetur. In diu̾o
domini iam inpot̾ta te sua nõ ẽ
h̾o.s in illius poctate ad q̃mue¬
uit ut reminietur. ꝓpt̾ea ad hõi¬
nem pettinet ut id solum qds
comissum ẽ bene disponẽ stude.¬
at. illud uero qd̾ non comissũ
est sz ꝓmissum sibi ẽ illiꝯ arbi¬
trio aquo illd̾ impli o relinq̃t.

Expanded text:
De exitu animarum. Multa quaeri possunt, si tamen omnia quaeri debent quae quaeri possunt. Quaerunt homines de exitu animarum a corporibus qualiter exeant; et quo exeuntes pergant, vel cum pervenerint quo pergunt, inveniant, vel quid percipiant aut sustineant. Sed haec omnia magis timenda sunt, quam quaerenda. Ideo quippe abscondita sunt, ne quaerantur aut inveniantur, sed timeantur. sola quam mala sequuntur. Qui ergo bene mori vult, bene vivat, quoniam ea quae post mortem veniunt retribuuntur quae ante mortem in vita praecedunt. Usque ad mortem Mors media est in qua dies Domini incipit, dies hominis finem accipit. In die suo homo sibi relinquitur, ut quod vult operetur. In die vero Domini jam in potestate sua non est homo, sed in illius potestate ad quam venit ut remuneretur. Propterea ad hominem pertinet ut id solum quod sibi commissum est bene disponere studeat; illud vero quod non commissum sed promissum sibi est illius arbitrio a quo illud impleri oportet relinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid sunt. ⁊ aliquisunt et in
nim̾o ponuntur. ⁊ scribuntur.
Qui nich sunt nulli sunt. nec
scribi aut numĩari hñt qui neh̾
sunt. ergo omni habenti dabit᷑
dabitur premium. Non dixit
habenti magnum mĩtu p̃miũ
dabitur. ⁊ paruũ m̾itũ hñti nõ
dab̾r ⁊ habuntabit. Ergo ⁊̃ ille
qui paruumm̾itu h̃t̃ cum p̃miũ
acceperit satis habebit qͣnuus ñ
tantũ habebit quantuz ille qui
maguum m̾itum habebit. Solꝰ
ille exeluditur aꝑcipiendo p̃im¬
qui in domino morumtur bt̃i st̃.

Expanded text:
aliquid sunt; et aliqui sunt, et in aliquid sunt; et aliqui sunt, et in numero ponuntur et scribuntur. Qui nihil sunt, nulli sunt, nec scribi aut numerari habent, qui nihil habent. Ergo Omni habenti dabitur dabitur praemium. Non dixit habenti magnum meritum, praemium dabitur, et parvum meritum habenti non dabitur, et abundabit. Ergo etiam ille qui parvum meritum habet, cum praemium acceperit satis habebit, quamvis non tantum habebit quantum ille qui magnum meritum habebit. Solus iste excluditur a percipiendo praemqui in Domino moriuntur, beati
Abbreviated transcription (Latin):
milla uita qua uuitur in dño.
Est quedam uita qͣ quidem cor¬
po uiuit ex amma et ẽ q̃damin¬
ta qua amma uiuit ex dõ. nunc
quidem fide et spe et dilectr̃e. pͦea
uero ꝓ fide et spe contemplone
remanente dilectẽe. on gͥ no¬
cere pot̾ amme si corpꝯ uitam:
suam pelit qñ ip̃a uitam suam in
fide et spe et cantate ꝑsistens ñ
anittit. Nemogͥ mͥ dicat. qui ꝑ¬
uam fidem ⁊ spem paruam ⁊ par¬
uam carit᷑tem hñt ñ saluantur:¬
ds ego non mensuro crecoant qͣnt̾
uolunt. Quanto m̃iores tanto
meliores. tamen ego illos con¬
dempũre ñ audo̾ quamus pari
suit. Erquo nati sunt ex deo
filii sunt dei.putas quia magn¬
uabit et paruos con dempnͣbit.
Scripturamͥ dicit. In ꝑfcm meũ¬
uiderunt ceulimei tui. ⁊ in liboͣ
cuo om̃s scribentur. Si om̃s gͦ
⁊ parui⁊ magni. Quid ẽ oculi
cui inderunt. Approbauerunt.
Quidẽ in libro scribent᷑. salua¬
buntur. Ergo inꝑfc̃i quo sal¬
uabuntur. Qui enim inꝑfcĩ st̃

Expanded text:
ur in Domino. Est quaedam vita qua corpus vivit ex anima, et est quaedam vita qua anima vivit ex Deo. Nunc quidem fide, et spe et charitate; postea vero pro fide et spe, contemplatione, remanente dilectione. Non igitur nocere potest animae, si corpus vitam suam perdit, quando ipsa vitam suam, in fide, et spe et charitate persistens, non amittit. Nemo ergo mihi dicat: Qui parvam fidem, et spem parvam et parvam charitatem habent, non salvantur. Ego non mensuro. Crescant quantum volunt. Quanto majores, tanto meliores. Tamen ego illos condemnare non audeo quantumvis parvi sint. Ex quo nati sunt ex Deo, filii sunt Dei. Putas quia magnvabit, et parvos condemnabit? Scriptura mihi dicit: « Impeviderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Si omnes, ergo et parvi et magni. Quid est, oculi tui viderunt? Approbaverunt. Quid est, in libro scribentur? Salvabuntur. Ergo imperfecti quoque salvabuntur. Qui enim imperfecti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
exciciale posteris re¬
liquit. ẽ eĩ symoĩa.
gram sp̃ualem pecc̃ia comꝑare
uendit. et ille qui emit. eadem
sĩna feriuntur. quia eiꝯdem uea¬
tus culpe obnoxii comꝓbantur.
De auctori

Expanded text:
posteris reliquit. Est enim simonia gratiam spiritualem pecunia comparare vendit, et ille qui emit eadem sententia feriuntur, quia ejusdem reatus culpae obnoxii comprobantur. De auctori