comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disfinit᷑: Naq ubie una medietas. siutraq ctraria sunt remota. sola
tantũ medietas ꝑmanebit. ut in eo qđ ẽ bonũ &. malũ. qm̃ bis una medi¬
etas ẽ. sublato bono iq malo solũ qđ neq bonũ neq malũ ẽ. relinquit
uocirca tota rursus diuisio breuit᷑ assum̃daẽ Foꝵ quȩ sunt ẽtraria quoꝵ
necesse ẽ semꝑ alterũ in eẽ in his inqͥb ea scđm ꝓpriã naturã ineẽ c̾tin¬
gunt. ea nullã int̃ se retinent medietatẽ : in corpore sanitas & egri¬
tudo innumero paritas atq imparitas. Quȩcũq uͦ in his inqͥb eẽ pos¬
sunt. ñ ita s. ut eoꝵ necesse sit alterũ in eẽ  hec aliquã int̾se q̃ litatẽ¬

Expanded text:
diffinitur. Namque ubi est una medietas, si utraque contraria sint remota, sola tantum medietas permanebit, ut in eo quod est bonum et malum, quoniam his una medietas est, sublato bono atque malo, solum quod neque bonum, neque malum est relinquitur. Quocirca tota rursus divisio breviter assumenda est. Eorum quae sunt contraria quorum necesse est semper alterum inesse in his, in quibus ea secundum propriam naturam inesse contingunt, ea nullam inter se retinent medietatem, ut in corpore sanitas et aegritudo, in numero paritas atque imparitas. Quaecunque vero in his in quibus esse possunt, non ita sunt, ut eorum necesse sit alterum ine
Abbreviated transcription (Latin):
pore animalis. aut egritudinẽ aut sanitatẽ eẽ. Quocirca eoꝵ quȩ me¬
dio carent. necesse ẽ alterũ in eẽ subiecto. Et quȩcũq talias. ut alterũ
ipsoꝵ subiecto in eẽ necesse sit. nulla int̾ ea medietas claudit᷑ Illa uͦ c̃traria
inqͥb aliqͣ medietasẽ. ñ st̃ talia ut eoꝵ necesse sit alterũ in eẽ subiecto
ã in illis quȩ medio carent. idurco alterutrũ subiecto in eẽ necesse ẽ. qd
eoꝵ medietas nulla ẽ quȩ possit interea subiectȩ in eẽ substantiȩ Ut
innumero qm̃ paritasatq imparitas. mediũ nibil habent. Om̃is
enĩ numerꝰ: aut par. aut impar ẽ. nec ẽ qđ p̃t̃ ea numero in eẽ possit.
ideo numerꝰ aut par. aut impar ẽ. In his uͦ quȩ int̾se medietatẽ aliqua

Expanded text:
pore animalis, aut aegritudinem, aut sanitatem esse. Quocirca eorum quae mepore animalis, aut aegritudinem, aut sanitatem esse. Quocirca eorum quae medio carent, necesse alterum interesse subiecto, et quaecunque talia sunt, ut alterum ipsorum subiecto inesse necesse sit, nulla inter ea medietas clauditur. Illa vero contraria in quibus aliqua medietas est non sunt talia, ut eorum necesse sit alterum inesse subiecto. Nam in illis quae medio carent, idcirco alterutrum subiecto inesse necesse est, quod eorum medietas nulla est quae possit interea subiectae inesse substantiae, ut in numero quoniam paritas et imparitas medium nihil habent omnis enim numerus aut par aut impar est, nec est quod propterea numero inesse possit, ideo omnis numerus aut par aut impar est. In his vero quae inter se medietatem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
cio. hoc mͦ facienda ẽ. c̃trarioꝵ alia sunt habentia medietatẽ. alia uͦ ñ haben¬
tia Et eoꝵ quoꝵ ẽ aliqͥd mediũ. in aliis plures medietates. in aliis uͦ una tan¬
tũ medietas inuenit᷑. Atq hoꝵ aliquȩ medietates ꝓpriis nominib ap¬
pellant᷑. in aliqͥb uͦ ipsȩ qͥdẽ medietates ꝓpriis appellationib carent c̃tra¬
rioꝵ uͦ negatione signant᷑ Sedhȩc quȩ dicta sunt a pͥmordio repetentes ꝓ¬
priis ꝓbemꝰ exẽplis Illa enĩ c̃traria quȩ medio carent. talia st̃ ut neces¬
se sit alterũ eoꝵ ꝓprio in eẽ subiecto. ut ẽ egritudo &. sinita S. Om̃e
enĩ corpꝰ in qͦ egritudo sanitasq uersat᷑ aut̃ egrũ aut sanũ ẽ. Atq ideo
qm ȩgritudo & sanitas medietate carent. alter utra eoꝵ inher&. ei sub
ẽ animal. ut aut sanũ possit eẽ. aut nigrũ Et qm̃ de animalis corpo¬
re aut sanũ aut egrotũ p̃dicat᷑. necesse ẽ qm̃ hec medio carent. in om̃icor¬

Expanded text:
tio hoc modo facienda est. Contrariorum alia sunt habentia medietatem, alia vero non habentia, et eorum quorum est aliquid medium, in aliis plures medietates, in aliis vero una tantum medietas invenitur. Atque horum aliquae medietates propriis nominibus appellantur, in aliquibus vero ipsae quidem medietates propriis appellationibus carent, contrariorum vero negatione signantur. Sed haec quae dicta sunt, a primordio repetentes propriis probemus exemplis. Illa vero contraria quae medio carent talia sunt, ut necesse sit alterum eorum proprio inesse subiecto, ut est aegritudo et sanitas. Omne enim corpus in quo aegritudo sanitasque versatur, aut aegrum aut sanum est. Atque ideo quoniam aegritudo et sanitas medietate carent, alterutrum eorum inerit ei subiest animal, ut aut sanum esse possit aut aegrum. Et quoniam de animalis corpore aut sanum, aut aegrum praedicatur, necesse est quoniam haec medio carent in omni cor
Abbreviated transcription (Latin):
etas corpori cuiliba& euenia Atq hoc ñ ita ẽ inhis quȩ medio carent
quȩ ipla in mediata uocamꝰ Exceptis his qͥb una c̃trarietis ẽ insita
ꝑnaturã ut nix albaẽ. ł ignis calidus In his enĩ unã sẽꝑ necesse ẽ eue¬
nire. ñ aliã. nec ut rãlib&. sed diffinite unã Id ñ uenit in ignẽ ut ali¬
qͣndo sit calidũ. aliquando frigidũ. aliqͣndo uͦ qđ hoꝵ medietasẽ te pi¬
dũ ẜ sẽꝑ naturali calore succendit᷑ Hec nix aliqͣndo fit nigra nec rur¬
sus rubra nec ullis aliis colorib ꝑmutat᷑ s sola sẽꝑ alba ẽ. Cũ hecita
re monstrata sint. quȩ mediiscarent. n abhisquȩ intrase quandã qͣlita¬
tis medietatẽ includt̃. ab his qͦq quȩ cũ mediati sint tam̃ diffinite ali¬
cui insunt. ꝑfecte monstratĩ ẽ. ea quȩ scđm habitũ & pͥuationẽ sunt
c̃trariis discrepare. Quare qͥd distent aristotele teneamꝰ auctore
In pͥuatione uͦ & habitu. neutrũ uerũ uͦ ẽ eoꝵ quȩ dicta sunt. Neq¬

Expanded text:
quae medio non carent, quae ipsa mediata vocamus, exceptis his quibus una contrarietas est insita per naturam, ut nix alba est, ignis calidus. In his enim unam semper necesse est evenire non aliam, nec utrumlibet, sed diffinite unam. Id enim non venit in ignem, ut aliquando sit calidum, aliquando frigidum, aliquando vero quod horum medietas est tepidum, sed semper naturali calore succenditur; nec nix aliquando fit nigra, nec rursus rubea, nec ullis aliis coloribus permutatur, sed solum semper alba est. Cum haec ita re monstrata sint quae mediis carent, et ab his quae intra se quamdam medietatem qualitatis includunt, et ab his quoque quae, cum mediata sint, tamen diffinite alicui insunt, perfecte monstratum est ea quae secundum habitum et privationem sunt a contrariis discrepare. Quare quid distent Aristotele teneamus auctore. In privatione vero et habitu neutrum horum quae dicta sunt, ve
Abbreviated transcription (Latin):
lla enĩ sunt adaliqͥd. quȩcũq id qđ sunt aliox dñr. ł quo modo liba
alit̾ ad ea. ut seruus domini seruus. n dominꝰ serui dominꝰ. Et ma¬
nũ ad paruũ dr̃. t rursus paruus refert᷑ ad magnũ. Qđ si hoc
in relatuus om̃ib inuenit᷑ nulla ẽ dubitatio quin & iã in his in his
opposito ꝵ dñr. ł quo moðo liba alit̃ ad opposita. Vt siẽ seruus domino
oppositus dominꝰ serui dicat᷑ idẽ oppositi sui Et rursus sidominꝰ seruo
oppositus ẽ. domini seruus dicat᷑. Paruũ uͦ ad magnũ. n magnũ ad
paruũ iđ ad oppositũ sibi Atq hoc qͥdẽ in om̃ib scđm ad aliqͥdđ oppositi¬

Expanded text:
quomodolibet aliter ad ea, ut servus domini servus, et dominus servi dominus, et magnum ad parvum dicitur, et rursus parvum refertur ad magnum. Quod si hoc in relativis omnibus invenitur, nulla est dubitatio quin etiam in his oppositorum dicantur vel quomodolibet aliter ad opposita, ut si est servus domino oppositus, dominus servi dicatur, id est oppositi sui, et rursus si dominus servo oppositus est, domini servus dicatur. Parvum vero ad magnum, et magnum ad parvum, id est ad oppositum sibi. Atque hoc quidem in omnibus secundum ad aliquid oppositi
Abbreviated transcription (Latin):
numerata Sed qm̃ om̃is res que ab alio de nominat᷑. aliud ẽ qua
idipsũ a qͦ denominata ẽ. ut illud qͥ ẽ grãmaticꝰ atq grãmatica. quã¬
uis gramaticꝰ a gr̃amatica de nominet᷑ ita cũ sit positio relatiua.
quicqͥd de nominatiue duci apositionib: dr̃ hoc relatiuoꝵ genere
ñ tenet᷑ Positio autẽ. ipsa relatiua ẽ. Positũ uͦ ẽ a positione
de nominatio. Stacio enĩ cuiusdã stacio ẽ. Stare uͦ qm̃ astati
one deriuatũ ẽ . ñ ponit᷑ in eo genere. in qͦstatio fuit. Quare
sub relatione hoc p̃dicam̃tũ non inueniet᷑ Sed qm̃ nihilẽ ad
qđ hoc reducere genꝰ atq aptare possimꝰ. dicendũ ẽ suũ eẽ
genꝰ ut accũbere ab accubitu. stare astatione & c& era qͥdẽ
que id circo se aristoteleĩ ex eq denegat. qm̃ sunt planissima
manifesta sunt nihib debis ultra dr̃: quã qđ in principio dictũ ẽ
Et eoꝵ p̃dicta ponit exẽpla DEQUANTDO ET UBI¬

Expanded text:
quam ‹id› ipsum a quo denominata est, ut aliud quid grammaticus atque grammatica, quamuis grammaticus a grammatica denominetur, ita cum sit Positio relatiua, quicquid denominatiue a positionibus dicitur, hoc relatiuorum genere non continetur. Positio autem ipsa relatiua est, positum uero est a positione denominatum. Statio enim cuiusdam" id est stantis "statione denominatum est, non ponitur in eo genere in quo statio fuit. Quare sub relatione hoc praedicamentum non invenitur. Sed quoniam nihil est ad quod hoc reducere genus atque aptare possimus, dicendum est suum esse genus. Ut accumbere ab accubitu, stare a statione, et caetera quidem quae idcirco se Aristoteles exsequi denegat, quoniam planissima manifesta sunt, nihil de his ultra dicitur, quam quod in principio dictum est, et eorum praedicta ponit exempla. DE VBI ET
Abbreviated transcription (Latin):
Corpꝰ enĩ ubi. tẽpus uͦ qͣndo comitat᷑. Non ẽ autẽ idetẽpꝰ & qͣndo
nec ubi & locuss ꝓposcio prius loco tc̃ siqua resineo loco sit posita.
linares ludo cũ sint in tẽpore. quando eoseẽ dicimꝰ: Habent aut ẽ hȩo
qͦq ꝓprias diuersitates Vbi qͥdẽ qđ aliquociens in diffinitȩ dñr
Alicubi enĩ dicimꝰ aliquẽ ut socratẽ Aliqͦciensautẽ diffinitȩ ut
in licio ł in achademia H lab& qͦq ubi scđm ipsũ locũ in qͦẽ. aliqͣs
tes in eo p̃dicam̃to qđ ẽ quando eẽ manifestũ ẽ futura enĩ & p̃¬
sentia. p̃teritaq in qͣndo p̃dicam̃to ueniunt. Dicimꝰ enĩ fuisse aliqͣn¬

Expanded text:
Locum enim ubi, tempus vero quando, comitatur. Non est autem idem tempus, et quando, nec ubi et locus, sed proposito prius loco si qua res in eo sit posita, linares ludi, cum sint in tempore, quando eos esse dicimus. Habent autem haec quoque proprias diversitates, ubi quidem, quod aliquoties infinite dicitur. Alicubi enim esse dicimus aliquem, ut Socratem, aliquoties autem diffinite, ut in lyceo vel in academia. Habet quoque ubi, secundum ipsum locum in quo est, aliquas tes in eo praedicamento, quod est quando, esse manifestum est. Futura enim et praesentia praeteritaque in quando praedicamento veniunt. Dicimus enim fuisse aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
modũ insubstantia ł quantitate sieoꝵ eẽt ꝓpriũ contraria suscipere
& de om̃ib qͥd ẽ altius subtiliusq in his libras. quos meta phisica uocat exe¬
qͥtͣ Ac de facere & pati. ipse planissime posuit. posse eas suscipere con¬
trarietates. Dicim̃ enĩ calefacere & frigidũ facere: qđ scilica&e: ad fa¬
ciendũ refert᷑: Dicim aqua cale fieri n frigidã fieri qđ nihilominꝰ
ad paciendi ducit᷑ p̃dicam̃tũ. Magis qͦq & minꝰ suscipere aꝑtissimis
demonstrat exẽplis Sic enĩ magis calefacere &.minꝰ magis calefuer

Expanded text:
modum in substantia vel quantitate si eorum esset proprium contraria susciperemodum in substantia vel quantitate si eorum esset proprium contraria suscipere de omnibus qui‹dem› altius subtiliusque in his libris quos Metaphysica uocat, ex Ac de facere quidem et pati ipse planissime posuit posse ea suscipere contrarietates. Dicimus enim ignem calefacere et frigefacere, quod scilicet ad faciendum refertur. Dicimus aquam calefieri ad patiendi ducitur praedicamentum. Magis quoque et minus suscipere, apertissimis demonstrat exemplis. Sic enim magis calefacere et minus, et magis calefieri
Abbreviated transcription (Latin):
nãq & sedere de statione & sessione de nominatiue dicunt᷑. Om̃is auti
denominatio ñ est id qđ ẽ ea res dequa nominat᷑. ut gramaticus
Ton enĩ idẽ ẽ qđ grãmatica de quade nominatus ẽ. Quo cirea si sedere
de sessione & stare de statione denominatũ ẽ. sessio uͦ & statio relatiua¬
sunt. sedere a. stare quȩ arelatiuis de nominatiua sunt relatiuoꝵ.
genere ñ tenent᷑. Et uniuersaliter quicquid ex quib lib&. positi¬
onib denominat᷑. illud ñ ad relatiua sed ad p̃dicationẽ quȩ ẽ ubi
que eadẽ situs dr̃ reduci potest. In est autẽ &. contrarietas in rela¬
tione ut uirtus uicio contrariũ cũ sit. utrũq hox ad aliquid ẽ. i¬
scientia inscientiȩ. Non autẽ om̃ib relatiuis in ẽ contrarietas. Dupli¬
ci e̾nĩ nibil ẽ contrariũ Neq uͦ triplici neq ulli talium. Quẽ ad¬

Expanded text:
namque et sedere de statione et sessione denominative dicuntur. Omnis autem namque et sedere de statione et sessione denominative dicuntur. Omnis autem denominatio non est id quod est ea res de qua nominatur, ut grammaticus, non enim idem est quod grammatica de qua nominatus est. Quocirca si sedere de sessione, et stare de statione denominativum est, sessio vero sunt, sedere et stare quae a relatiuis denominata sunt, relatiuorum genere non tenentur et uniuersaliter quicquid ex quibuslibet positionibus denominatur, illud non ad relatiua sed ad praedicationem quae est ubi tus dicitur reduci potest. Inest autem et contrarietas in relatione, ut virtus vitio contraria est, cum sit utrumque ad aliquid, et scientia inscientiae. Non autem omnibus relativis inest contrarietas, duplici enim nihil est contrarium, neque triplici, nec talium ulli. Quemad
Abbreviated transcription (Latin):
nulloꝵ casuũuis ẽ. Quãquã enĩ accusatiuus uidet᷑ eẽ ꝑmixtus: tam̃ ille
relationis huius uĩ non ten&. sed p̃positio quȩ ad accusitiuũ dat᷑. Cũ
enĩ dicomons magnus ad paruũ montẽ. p̃positio sola est. quȩ uĩ huius
contina relationis ut siqͥs dicat magnus mons. paruũ montẽ nihil siģ¬
nificent diffinit᷑a Quocirca quãuis accusatiuus casus inbac p̃dicationẽ
sit. non tam̃ hic uĩ casus ten&. sed p̃positio. Atq hoc ẽ qđ ait. ł qͦmodoli¬
ba alit̃ ad aliud. Ut qm̃ superius scđm casus relationes fieri dixerat.
erant autẽ quȩdã relationes quȩ nullis casib tenerent᷑ adiecit hoc. ł
quomͦ liba alit̃ ad aliud Ac sidicera. Om̃is relatio. aut casibus fit. qđ
ꝑ hoc demonstrauit quodait. que cũq id qđ sunt aliorũ dicunt᷑. aut
hec hactenus. Sed cũ positio sit adaliquid. & sint species eius relatiue.
sessio enĩ & statio relatiua sunt. sedere &. stare nulla relatio est. Stare

Expanded text:
mistus, tamen ille hujus relationis vim non tenet, sed praepositio quae ad accusativum datur; cum enim dico, mons magnus ad parvum montem, praepositio sola est quae vim hujus continet relationis, ut si quis dicat magnus mons parvum montem, nihil significet definitum. Quocirca quamvis accusativus casus in hac propositione sit, non tamen hic vim casus tenet, sed praepositio; atque hoc est quod ait, vel quomodolibet aliter ad aliud, ut quoniam superius secundum casus relationes fieri dixerat, erant autem quaedam relationes quae nullis casibus tenerentur, adjecit hoc, vel quomodolibet aliter ad aliud, ac si diceret: Omnis relatio aut casibus fit, quod per hoc demonstravit quod ait, quaecunque id quod sunt aliorum dicuntur, aut er ad aliud, atque haec hactenus. Sed cum positio sit ad aliquid, et sint species eius relativae sessio enim et statio relativa sunt, sedere et stare nulla relatio est. Stare
Abbreviated transcription (Latin):
V solas efficiant Restat tciȩ rei quarteq distantia. Nã pͥmȩ ad scđamn
atꝙ t̃ciã demonstrata ẽ discrepantia. cũ primã a scđa distare atq eodẽ
mͦ at̃cia monstrabam̃. Id. his ꝓbat᷑ exẽplis. Nã cũ positio ea quȩ ẽ scđm
ad aliqͥd abhis oppositionib quȩ sunt scđm c̃trarietatẽ pͥuationẽ atq ba¬
bitũ atq affirmationẽ & negationẽ distare ꝓponit᷑ tres st̃ differentiȩ

Expanded text:
as efficiunt. Restat tertiae rei quartaeque distantia. Nam primae ad secundam atque tertiam demonstrata est discrepantia, cum prima a secunda distaret, atque eodem modo a tertia monstrabamus. Id his probatur exemplis. Nam cum oppositio ea quae est secundum ad aliquid, ab his oppositionibus quae sunt secundum contrarietatem, privationem atque habitum, atque affirmationem et negationem, dista
Abbreviated transcription (Latin):
cia est medietatis ad mundi t̃minos: Terminos uͦ mundi cęli ultimã
conuexitatẽ dicit. Ex hac igit᷑ loci contrarietate & c&a diffinita eẽ
contraria sic demonstrat: Uident᷑ autẽ & alioꝵ contrarioꝵ diffini¬
tionẽ ab his ꝓferre. Quȩ enĩ multũ ase inuicẽ distant in eodẽ gene¬
re contraria eẽ diffiniunt. Sed qm̃ ne ordo de contrarietatẽ¬
alternȩ quantitatis impedirent᷑ id circo superiorib: in qͥb singulis
quantitatibus nihil eẽ contrariũ dicebamus. has loci contrarietates
adiecimus ⁊ quȩdã in medio p̃termissa sunt. rursus ad superiora rede¬
amus. ut ex positionis ordo sese ipse continu&. Ait enim superius cũ
quantitati nihil c̃trariũ eẽ ꝓponer&. bicubito. ł tricubito. uel suꝑ fi

Expanded text:
tia est medietatis ad mundi terminos. Terminos vero mundi coeli ultimam tia est medietatis ad mundi terminos. Terminos vero mundi coeli ultimam convexitatem dicit; ex hac igitur loci contrarietate et caetera definita esse contraria sic demonstrat. Videntur autem et aliorum contrariorum diffinitionem ab his proferre, quae enim multum a se distant in eodem genere contraria esse diffiniunt. Sed quoniam ne ordo contrarietate quantitatis impediretur, idcirco superioribus, in quibus singulis quantitatibus nihil esse contrarium dicebamus, has loci contrarietates adiecimus, et quaedam in medio praetermissa sunt, rursus ad superiora redeamus, ut expositionis ordo sese ipse continuet. Ait enim superius, cum quantitati nihil esse contrarium proponeret, bicubito, vel tricubito, vel s
Abbreviated transcription (Latin):
Locus uͦ ipse positio ñ est: Sed siquis omnẽ mundi respiciat formã qm̃ om̃iũ
ẽ ultimũ nisi qđ ide terminũs medictatis optinuit qͣuicquid in extremo
idcirco qđase longe disiuncta sunt. Vnde post qͦq contraria hoc modo st̃
diffinita Contraria sunt quecũq ase longissime distant. Hinc est uidelic&
tracta diffinitio. qđ qm̃ cęlũ. terraq distare longissime udebant᷑.⁊ illud¬
eẽ sursũ illud uͦ deorsũ : qm̃ deorsũ atq sursũ ñ obaliã causã contraria
dicunt᷑ nisi qđ a se longe disiuncta sunt. qđ eet contrariũ longissime
distare diffiniunt Qđ aristoteles hoc modo pronunciat
Iaxime autẽ circa locũ uidet᷑ contrarietas quantitatis: Sursũ enĩ
nomĩ enĩ spera media terra ẽ. qđ ipsa astroꝵ demonstrat ordinata uertigo
Adiecit qͦq causam cur huius modi loca contraria dicant᷑ qđ multa distan¬

Expanded text:
locus vero ipse positio non est. Sed si quis omnem mundi respiciat figuram, quomodo rlocus vero ipse positio non est. Sed si quis omnem mundi respiciat figuram, quomodo rest ultimum, nisi quod ejusdem terminum medietatis obtinuit, quidquid in extremo idcirco quod a se longe disjuncta sunt, unde post quoque contraria hoc modo sunt diffinita. Contraria sunt quaecunque a se longissime distant: hinc est videlicet tracta diffinitio, quod quoniam coelum terraque distant, longissime distare videsse sursum, haec vero deorsum, quoniam deorsum atque sursum non ob aliam causam contraria dicuntur, nisi quod a se longe disiuncta sunt, quod esse contrarium longissime distare diffiniunt, quod Aristoteles hoc modo pronuntiat. axime autem circa locum esse videtur contrarietas quantitatis; sursum enim ni enim sphaera media terra est, quod ipsa astrorum demonstrat ordinata vertigo, adiecit quoque causam cur huiusmodi loca contraria dicantur, quod multa distan
Abbreviated transcription (Latin):
quolib& mͦ dicatt. Huius modi autẽ diffinitio platonis eẽ credit᷑ que ab
aristotele paulo posterius em̃dat᷑. Relatiuoꝵ autẽ. hisdẽ casib refe¬
runt᷑ alia diuersis alia uͦ om̃i casu sunt carentia. Qđ scilic& monstrans
addidit ł quomodo lib& alit̃ ad aliud. Qđ autẽ est ipsius pene texctus
sermone monstrat᷑. Cũ enĩ dico dñs serui dominꝰ. ad genitiuũ casũ
reddidi nominatiuũ Et rursus ad eundẽ sicut uerterõ. dico enĩ seruus
domini seruus & quoq nominatiuus ad genitiuũ relatus ẽ Fodẽ qͦq
mͦ sese hab& pat̃ filii pat̃. nfilius patris filius. & magister discipuli¬

Expanded text:
quolibet modo dicatur. Hujusmodi autem diffinitio Platonis esse creditur, quae ab quolibet modo dicatur. Hujusmodi autem diffinitio Platonis esse creditur, quae ab Aristotele paulo posterius emendatur. Relativorum autem alia eisdem casibus referuntur, alia diversis, alia vero omni sunt casu carentia. Quod scilicet monstrans addidit, vel quomodolibet aliter ad aliud. Quid autem est, ipsius pene textus sermone monstratur. Cum enim dico dominus servi dominus, ad genitivum casum reddidi nominativum, et rursus ad eumdem si convertero. Dico enim servus domini servus, et hic quoque nominativus ad genitivum relatus est. Eodem quoque modo sese habet pat
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ inquit demonstrans relatiuoꝵ intellegentiã ñ in simplicitate. sed
inpluralitate consistere. Non eẽ: autẽ quandã ꝑse relatiuoꝵ naturã sine
con unctione aliqua alterius subsistentẽ ipse aristoteles monstrat. quidicit
ea eẽ relatiua. quȩ cũq hoc ipsũ qđ sunt alioꝵ dicunt᷑. Doc& enĩ aliqua
coniunctione alterius relatiua formari. Hoc ipsũ enĩ qđ sunt. alioꝵ
dicunt᷑ Qđ enĩ ẽ dñs hoc alterius dr̃ id̃ serui. Siue autẽ relatiua dicamꝰ
siue ad aliquid nihil inter ẽ. Ad aliquid enĩ dr̃. qđ ipsũ qͥdẽ cũ ꝑse nihil
sit relatũ tam̃ ad aliud constat. ut dominꝰ sidesit id ad qd dr̃ iđ seruus
adaliquid dr̃. id ad seruũ: Relatiua qͦq dicunt᷑ id circo. qđ̵ eoꝵ semꝑ
nuncupatio ad aliud referat᷑. ut domini ad seruũ. Quare nihil inter ẽ

Expanded text:
dicuntur, inquit, demonstrans relativorum intelligentiam non in simplicitate, sed dicuntur, inquit, demonstrans relativorum intelligentiam non in simplicitate, sed in pluralitate consistere; non esse autem quamdam per se relativorum naturam sine conjunctione aliqua alterius subsistente, ipse Aristoteles monstrat, qui dicit ea esse relativa, quaecunque hoc ipsum quod sunt aliorum dicuntur. Docet enim aliqua conjunctione alterius relativa formari, hoc ipsum enim quod sunt aliorum dicuntur. Quod enim est dominus, hoc alterius dicitur, id est servi. Sive autem relativa dicamus, sive ad aliquid, nihil interest. Ad aliquid enim dicitur quod ipsum quidem cum per se nihil sit, relatum tamen ad aliud constat, ut dominus, si desit id ad quod dicitur, id ad aliquid dicitur, id est ad servum. Relativa quoque dicuntur idcirco, quod eorum nuncupatio semper ad aliquid referatur, ut domini ad servum, quare nihil interest
Abbreviated transcription (Latin):
disserat. omisso interĩ dequalitate tractatu hȩc ẽ causa: qđ posita
quantitate magis minusq eẽ necesse ẽ. Quare cũ quantitatẽ
continuo ad aliquid consequat᷑ recte post quantitatẽ relatiuoꝵ
series ordinata est Illud quoq est in causa qđ superius cũ de quan¬
titate tractar& relatiuoꝵ nentio facta est. cũ de magno par¬
uoq diceret᷑. Vt gͦ continens & non eẽt operis interrupta
distinctio id eo quantitate finita de relatione ꝓposuit
đu autẽ ait. ad aliꝗͥd uͦ talia dicunt᷑ hoc monstrat. qđ nor sicut
quantitass ꝑ se & singulartter intellegi potest. eodẽq mͦ substan¬
tia ł qualitas ł unũ qđq alioꝵ p̃dicam̃toꝵ sicut ꝑse constat. ita
&iã singularit̃ intellegit᷑: sic adaliquid ꝑ se & singularit̃ capi
cupatio mox secũ & iã aliud trabat. ad aliquid unũ eẽ ꝑse ñ potest
Itq ideo ñ dixit aristotdes. ad aliquid uͦ tale dr̃. sed plurali numero talia

Expanded text:
disserat, omisso interim de qualitate tractatu, haec causa est, quod posita quantitate magis minusve esse necesse est. Quare cum quantitatem continuo ad aliquid consequatur, recte post quantitatem relativorum series ordinata est. Illud quoque est in causa, quod superius cum de quantitate tractaret, relativorum mentio facta est, cum de magno parvoque diceretur, ut ergo continens et non esset operis interrupta distinctio, ideo quantitate finita de relatione, proposuit. Quod autem ait, ad aliquid vero talia dicuntur, hoc monstrat, quod non sicut quantitas per se et singulariter intelligi potest, eodem quoque modo substantia et qualitas, et unumquodque aliorum praedicamentorum, sicut per se constat, ita singulariter intelligitur: sic ad aliquid per se et singulariter capi cupatio mox secum etiam aliud trahat ad aliquid, unum esse per se non potest, atque ideo non dixit Aristoteles: Ad aliquid vero tale dicitur, sed, plurali numero, talia
Abbreviated transcription (Latin):
ex uͦ neq tẽpus neq quantitas ẽ. Lum̃ qͦq & obscuritas qualitate
riam non hab& oppositionẽ. Uidet᷑ enĩ uera oratio eẽ ł falsa
quȩ sunt contraria. Sed oratio uera ł falsa. insigni ficatione
Cũ enĩ qđ est oratio significat. uera est. Cũ u qd ñ est designat:
tc̃ filsa est. Pratio uͦ ñ scđm id qđ significat in quantitate numerat

Expanded text:
Aer vero neque tempus neque quantitas est, lumen quoque et obscuritas qualitates Aer vero neque tempus neque quantitas est, lumen quoque et obscuritas qualitates riam non habet oppositionem, videtur enim vera oratio esse et falsa, quae sunt contraria, sed oratio vera et falsa in significatione est. Cum enim quod est oratio significat, vera est; cum vero quod non est designat, tunc falsa est. Oratio vero non secundum id quod significat in quantitate numerat
Abbreviated transcription (Latin):
& recta ẽ linea. ñ scđm qđ lineȩ sunt suscipiunt contrarietatem
Quo cirta linea in eo quod linea ẽ. c̃trario car&. At uero nec suꝑfi¬
cies suꝑ ficiei contrariaẽ. Sed forte dicat aliquis albã suꝑficiẽ n¬
gre suꝑ ficieiesse c̃trariã. Cui similit̃ occurrendũ est̃ in eo quods
contrarias eẽ dixerit. refellit᷑ qđ non scđm quantitatẽ suꝑficiei sed
scđm qualitatẽ asperis lenitatisq ipsa suꝑficies contrariũ ten&
lt uͦ nec corpori quicquã ullo modo contrarietatis opponit᷑. Cui
siquis dicat in corporale eẽ contrariũ refutabit᷑ qđ om̃is contrari¬
etas ppris nominib dr̃ ut bonũ malũ albũ nigrũ Corponle
uͦ& incorporale : ñ scđm contrarietatẽ sed scđm priuatione habi¬
tũq ꝓferunt᷑ incorporale enĩ corporis ẽ priuatio. Nec tẽpori qp
quicquã tontrariũ ẽ. Sed si nox diei uidet᷑ opposita. non in eo qđ
tẽpus ẽ. sed ineo qđ nox est dies ẽ aer lucidus nox aer obscurus

Expanded text:
 recta est linea, non secundum quod lineae sunt, suscipiunt contrarietatem; quocirca linea in eo quod linea est contrario caret. At vero nec superficies superficiei contraria est. Sed forte dicat aliquis albam superficiem nigrae superficiei esse contrariam; cui similiter occurrendum est, in eo quod contrarias dixerit, refellitur, quod non secundum quantitatem superficiei, sed secundum qualitatem asperitatis lenitatisque ipsae superficies contrarium tenent. At vero nec corpori quidquam ullo modo contrarietatis opponitur, cui si quis dicat incorporale esse contrarium, refutabitur, quod omnis contrarietas propriis nominibus dicitur, ut bonum malum, album nigrum; corporale vero et incorporale non secundum contrarietatem, sed secundum privationem habitumque proferuntur. Incorporale enim corporis est privatio. Nec tempori quoque quidquam contrarium est, sed si nox diei videtur opposita, non in eo quod tempus est, sed in eo quod dies est aer lucidus, nox aer obscurus.
Abbreviated transcription (Latin):
ł affectioẽ. ad aliquam rẽ ac cõmodatio & applicatio utsiquis gãmati¬
cam legens quia nondũ ꝑdidicit hab& adeã aliquã dispositionẽ id ea
affectus ẽ. nhab& aliquid accõmodatũ. & quasi ꝓpinquũ. Possunt aute
similit̃ eẽ duo dispositi n affecti equalit̃ uero minime uet duo
eẽ albos dicat recta nominis nuncupatione ñ utitͣ. Om̃e enĩ equ¬
le & in equale in mensura & in quantitate ꝑflcͥt᷑. Simile uͦ & dissi¬
mile quẽ ad modũ de quantitate non dr̃. ita nec de aliꝰqualiba re.
nisi de quantitatẽ recte equalitas & in ȩqualitas nuncupant᷑ Quari
ꝓprium ẽ quantitatis equale & in equale nominari. Sedqm̃ de
quantitate dictũ ẽ. ad relatiuoꝵ ordinẽ transea mus¬

Expanded text:
vel affectio est ad aliquam rem accommodatio et applicatio, ut si quis grammativel affectio est ad aliquam rem accommodatio et applicatio, ut si quis grammaticam legens, qui nondum perdidicit, habet ad eam aliquam dispositionem, id est, ea affectus est, et habet aliquid accommodatum, et quasi propinquum. Possunt autem similiter esse duo dispositi et affecti, aequaliter vero minime, ut duo esse albos dicat, recta nominis nunc usurpatione non utitur. Omne enim aequale et inaequale, in mensura et in quantitate perficitur. Simile vero et dissimile quemadmodum de quantitate non dicitur, ita nec de alia qualibet re nisi de quantitate, recte aequalitas et inaequalitas nuncupantur. Quare proprium est quantitatis aequale et inaequale nominari, sed quoniam de quantitate dictum est, ad relativorum ordinem transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
in equale Similiter autẽ & in .alus quȩ dicta sunt singulis & equale
& in equale dr̃. In ceteris uͦ quȩ quantitates. non sunt: non cdebatt᷑
multũ equale & in equale dici Nã affectio e qualis & in equalis ñ. multũ
dr̃ sed magis similis Et albũ ęquale & in ȩquale non multũ sed sentile
Quare qi antitatis ꝓprium esto equale n in equale nominare:. Quãn¬
in equalitas nuncupat᷑. Singule enĩ quantitates ȩquales atq in ȩqua¬
les dicunt᷑ ut ȩqualis linea lineȩ & rursus inȩqualis
Et suꝑficiei suꝑficies in ȩqualis atq ȩqualis Et corpus ȩquale & in ȩqua
le dr̃ Numerus qͦq & tẽpus n locus ȩqualis atq in ȩqualis dicit᷑ In alis
autẽ que quantitates non sunt. non ẽ facile ut ȩqualitas ł in ȩqua¬
litas nominet᷑. Dispositiones gͦ quȩ affectiones nominant᷑ ñ dicunt᷑
equales & in equales sed magis similes & dissimiles. Dispositio aut̃

Expanded text:
equale et inaequale dicitur. In ceteris vero quae quantitatis non sunt, non multum videbitur aequale et inaequale dici, namque dispositio aequalis et inaequalis non multum dicitur sed magis similis, et album aequale et inaequale non multum sed simile. Quare quantitatis proprium est aequale et inaequale nominari. inaequalitas nuncupatur. Singulae enim quantitates aequales atque inaequales dicuntur, ut aequalis linea lineae, et rursus inaequalis, et superficiei superficies aequalis atque inaequalis dicitur, et corpus aequainaequalis dicitur. In aliis autem quae quantitates non sunt, non est facile ut aequalitas vel inaequalitas nominetur, dispositiones ergo quae affectiones appellantur, non dicuntur aequales vel inaequales, sed magis similes et dissimiles. Dispositio autem
Abbreviated transcription (Latin):
It uͦ nec suꝑficies solidati. nec aliquid hoꝵ Sed qm̃ quędã indiffinita
imaginẽ quandã quantitatis ostendunt. ut magnũ ł paruũ quȩ
uident᷑ eẽ contraria. hȩc sibi aristo telesopponit᷑. docens ñ eẽ
quantitates sed magis ad aliꝗͥ qđ ipsius sermonibus astruamus
Sed non est hoc ꝓpriũ quantitatis non habere contraria. Ron enĩ om
quantitas contrariis car&e. Sed nob̵ ꝑ singula quȩq currentib quȩ
quantititis species contraria ñ habeat quȩ ue babeat demonstrancdũe
inea qͥdẽ contrario car& Linea enĩ lineȩ contrariañ est: Sed siqui

Expanded text:
at vero nec superficies soliditati, nec aliquid horum. Sed quoniam quaedam indefinita at vero nec superficies soliditati, nec aliquid horum. Sed quoniam quaedam indefinita imaginem quamdam quantitatis ostendunt, ut magnum et parvum, quae videntur esse contraria, haec sibi Aristoteles opponit dicens non esse quantitates, sed magis ad aliquid, quod ipsius sermonibus astruamus. Sed non est hoc proprium quantitatis non habere contraria, non enim omnis quantitas contrariis caret, sed nobis per singula quaeque currentibus quae quantitatis species contraria non habeant, quaeve habeant, considerandum est Linea quidem contrario caret, linea enim lineae contraria
Abbreviated transcription (Latin):
quantitates dicunt᷑. Solȩ igit᷑ ꝓpriȩ & scđm seipse quantitates dicunt᷑
hȩ quȩ superius conp̾hense sunt Aliȩ uͦ ꝑse quantitates ñ sunt. sed
ut ipse ait forte ꝑaccidens. Post diuisionẽ igit᷑ continuiatq discreti
n rursus ꝑaccidens quantitates solito more uiã inueniendi quanti¬
contrariũ indiffinitis enĩ manifestũ est. qm̃ nihil est contrariũ.
ut bicubito & tricubito ł suꝑficiei. ł alicui taliũ nihil est c̃trariũ.¬
Diffinita quantitas ẽ. quȩ alicuius t̾mino numeri cohercet᷑. Ut
sunt duo. ł tres. & quȩ adhunc modũ dicunt᷑. ac si dicas bicubitũ.
tricubitũ. & c&era ł quȩ aliꝗͣ ꝓpria significatione diffinita sunt
ut ẽ suꝑficies ł soliditas: Quid enĩ quȩ quantitas dicat᷑ agnoscit᷑
uocirca harũ qm̃ sunt diffinite. nulla ulli contraria est. Neq
enĩ bicubitã est tricubitũ contrariũ sicut nec numerus ulli numeri

Expanded text:
prie et secundum se ipsae quantitates dicuntur, hae quae superius comprehensae sunt. Aliae vero per se quantitas non sunt, sed ut ipse ait forte per accidens. Post divisionem igitur continui atque discreti ipaliter, et rursus per accidens quantitates, solito more viam inveniendi quanticontrarium in definitis enim manifestum est quoniam nihil est contrarium, ut bicubito vel tricubito vel superficiei vel alicui talium - nihil enim est contrariuDefinita quantitas est quae alicujus termino numeri coercetur, ut sunt duo, vel tres, et quae ad hunc modum dicuntur, ac si dicas bicubitum, tricubitum, et caetera. Et quae aliqua propria significatione definita sunt, ut est superficies et soliditas, quid enim et quae quantitates dicantur, agnoscitur: quocirca harum, quoniam sunt diffinitae, nulla ulli contraria est; neque enim bicubito tricubitum contrarium est, sicut neque numerus ulli numero,
Abbreviated transcription (Latin):
est constituta id in suꝑficie. id circo scđm suꝑficiẽ qđ est quantitas
albũ non ꝑse nec principaliter. sed scđm accidens multũ dr̃: lecio¬
qͦq ideo dr̃ longa qđ multo tẽpore sit acta. Multã uͦ ȩgritudinẽ
id cireo dicimus. si eadẽ multo sit tẽpore. Et motũ multũ idcirco
qđ multo tẽpore factus sit ut siquis multo tẽpore currat. Siquis
uͦ multũ cursũ dicat illũ eẽ qͥsit uelocissimus. ille in conuenienti ser¬
mone utit᷑. Uelocitas enĩ ñ quantitas. sed pocius qualitas ẽ. Quales
enĩ scđm eã dicimus iđ ueloces ñ quanti. Scđ̾m multũ uͦ quantitatẽ¬
tõ dr̃ Hoc autẽ monstrat ipsarerũ diffinitio: Siqͥs enĩ multũ albũ
monstrare desider& . & ꝓpriȩ t̃mino rationis includere. illi dicen¬
titates aspicientes. atq ad eas res cęteras referentes quantitates uoca¬

Expanded text:
est constituta, id est in superficie, idcirco secundum superficiem quod est quantitas est constituta, id est in superficie, idcirco secundum superficiem quod est quantitas atque ideo album non per se, nec principaliter, sed secundum accidens multum diciquoque ideo dicitur longa, quod multo tempore acta sit; multam vero aegritudinem idcirco dicimus, si eadem multo sit tempore; et motum multum idcirco, quod multo tempore factus sit, ut si quis multo tempore currat. Si quis vero multum cursum illum dicat esse qui sit velocissimus, ille convenienter sermone non utitur. Velocitas enim non quantitas, sed potius qualitas est, quales enitur, hoc autem monstrat ipsa rerum diffinitio: si quis enim album multum monstrare desideret, et proprio termino rationis includere, illi dicentitates aspicientes, atque ad eas res caeteras referentes, quantitates voca
Abbreviated transcription (Latin):
His dictis ipse conclusit dicens Igit᷑ alia ea habentib ad se in iuicẽ
partib positionẽ constant. aliauͦ ex ñ habentib positionẽ Hacigit᷑
diuisione finita transit ad cetera monstransquȩ sinit ꝓpriȩ quanti
sic aliquo mͦ ad signans: Et albũ quantũ sit assignans suꝑficie
defini&. Quanta enĩ suꝑficies fuerit. tantũ eẽ albũ dr̃. Quare
qđ ꝑse tale est. qualẽ eẽ monstratur. Scđm accidens uł illud qd̾
uͦ scđm accidens dr̃ coloratus : itaqq & quantitates Hec enĩ om̃a
quȩ dicta sunt iđ linea suꝑficies corpus. numerus. oratio Fẽpus
dicant᷑ scđm aliquã quantitatẽ. non ꝑse sed scđm accidens nomi¬
nant᷑ ut albũ dicit᷑ multũ non idcirco qđ albedo sit quantitas.
sed cũ multa sit suꝑficies inqua illud albũ sit. Sienĩ multũ spaciũ
fuerit in quo album sit. multũ erit albũ: Quocirca non qm̃ ipsa

Expanded text:
his dictis ipse concludit dicens: Igitur alia ex habentibus ad se invicem his dictis ipse concludit dicens: Igitur alia ex habentibus ad se invicem partibus positionem constant, alia vero ex non habentibus positionem. Hac igitur divisione finita transit ad caetera monstrans quae proprie quantitatessic aliquo modo assignans. Et album quantum sit assignans, superficie diffiniet. Quanta enim superficies fuerit, tantum esse album dicet. Quare  se tale est quale esse demonstratur. Secundum accidens vero illud quod vero secundum accidens coloratus. Ita quoque et quantitates: haec enim omnia quae dicta sunt, id est linea, superficies, corpus, numerus, oratio, tempusdicuntur secundum aliquam quantitatem, non per se, sed secundum accidens nominantur: ut album dicitur multum, non idcirco quod albedo sit quantitas, sed quoniam multa sit superficies, in qua illud album sit. Si enim multum spatium fuerit in quo album sit, multum erit album; quocirca non quoniam i
Abbreviated transcription (Latin):
r& penitus non accipias. Multũ enĩ ꝓomĩno uidet᷑ adiunctũ
Ac sidicero Positionẽ uͦ om̃ino ñ accipies id circo qđ̵ ipsa qͥdẽ conti¬
nuatio dat aliquã imaginẽ qd possit habere aliquã partiũ positionẽ
sed hoc minime ẽ. idcirco qd quãius sint c̃tinuȩ quantitates. si tam̃
uno careant ex hisquȩ suꝑius dicta st̃ positione partiũ habere ñ posst¬
Nã aqua quã fistula᷑ uomit dũ cadit qͥdẽ retinaꝰ positionẽ. cũ uͦ iã effusȩ
undȩ se miscuerit. positionẽ partiũ ꝑdit. Et fluuius qͦq quando in pela¬
gusfluit . ⁊ positionẽ uidet᷑ habere partiũ. & eẽ continuus cũ ñ dũ ma¬
rinȩ aquȩ fluuii suꝑficies ipsa ꝑmiata ẽ. Cũ uero iã extremitas
amnis marinȩ allu iuoni c̃iungit᷑ totã sine dubio positionẽ uidet᷑ amittere
Oratio qͦq similit̾ sese hab&. Nã nec ipsa ullo loco posita est. nec eius

Expanded text:
ret, penitus non accipias. Multum enim pro omnino videtur adjunctum, ret, penitus non accipias. Multum enim pro omnino videtur adjunctum, ac si diceret positionem vero non omnino accipies, idcirco quod ipsa quidem continuatio dat aliquam imaginem, quod possit habere aliquam partium positionem, sed hoc minime est, idcirco quod quamvis sint continuae quantitates, si tamen uno careant ex his quae superius dicta sunt, positionem partium habere non possNam aqua quam fistula evomit, dum cadit quidem retinet positionem; cum vero iam effusae undae se miscuerit, positionem partium perdit: et fluvius quoque quando in pelagus fluit, et positionem videtur habere partium et esse continuus, cum nondum marinae aquae fluvii superficies ipsa permista est; cum vero extremitas amnis marina alluvione contingitur, totam sine dubio positionem videtur amittere. Oratio quoque similiter sese habet; nam nec ipsa ullo loco posita est, nec eius
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo loco positus eẽ demonstrat᷑. nec eius partes c̃ iunc̾tȩ sunt¬
Quocirca numero ex his tribus quȩ diximus duȩ res de sunt
Loci positio & partiũ continuatio. Tepus & iã quamquã sint eiuis par
habere positionẽ partiũ ñ dr̃. Sẽ ꝑ enĩ ue loci agitatione torque
& currentis aquȩ more innulla umquã statione consistit. Qđ
quia partes eius ñ ꝑmanent. ex habentib adse inuicẽ positionẽ¬
partiũ habere ñ possint. tam̃ habent ordinẽ quendã quẽ pret̃
positionẽ partiũ retinent. Dicimus enĩ priorẽ eẽbinariũ quã
ternariũ atq hunc scilic& quã quaternariũ. Q in tẽpore nimi¬
rũ idẽ ordo reuertit᷑. Prius enĩ futurũ p̃sente p̃sensq p̃terito
uocirca & si hȩc non habent aliquã partiũ positionẽ. retinent tam̃
ordinẽ. Qđ uͦ ait positionẽ uͦ non multũ accipies. tale ẽ ac sidice¬

Expanded text:
aliquo loco esse positus demonstratur, nec eius partes coniunctaliquo loco esse positus demonstratur, nec eius partes coniunctQuocirca numero ex tribus his quae diximus duae res desunt, loci positio et partium cohabere positionem partium non dicitur. Semper enim veloci agitatione torquetur, et currentis aquae more in nulla unquam statione consistit, quod quia partes eius non permanent, ex habentibus ad se invicem positionepartium habere non possunt, tamen habent ordinem quemdam, quem praeter positionem partium tantum retinent. Dicimus enim priorem esse binarium quam ternarium, atque hunc quam quaternarium, et in tempore nimirum idem ordo revertitur. Posterius enim futurum praesente; praesensque praeterito. Quocirca etsi haec non habent aliquam partium positionem, retinent tamen ordinem. Quod vero dicit, positionem vero non multum accipies, tale est ac si dice
Abbreviated transcription (Latin):
partes illȩ ñ pereant. ut sit partiũ continentia. atq continuacio
d siqͥs dicat hȩc in loco ñ eẽ eoqđ in loco ñsit. in loco enĩ c&era sunt.
locus uͦ ipse in loco eẽ ñ poterit. dicendũ est qm̃ sudcirco suꝑficies &.
soliditas & linea habere positionẽ partiũ dicunt᷑ qđ in loco sint &
partes ꝑmaneant & sint continuȩ . quare non multo magis ipsẽ locus
cuius neq partes pereunt. & sibiꝑpetue continuatĩq coniunctȩ sunt.
habere positionẽ partiũ dicit᷑. Et delis qͥdẽ quȩ ex habentib ad¬

Expanded text:
partes illae non pereant, ut sit partium continentia atque continuatio. partes illae non pereant, ut sit partium continentia atque continuatio. Quod si quis dicat hanc rem loco deesse, eo quod in loco non sit, in loco enim cuncta sunt, locus autem in loco esse ipse non poterit. Dicendum est quoniam idcirco superficies et soliditas et linea habere positionem partium dicuntur, quod in loco sint, et partes permaneant, et sint continuae. Quare multo magis ipse locus, cuius neque partes pereunt, et sibi perpetue continuatimque coniunctae sunt, habere positionem partium dicitur. Et de his quidem quae ex habentib
Abbreviated transcription (Latin):
partes eius retinent .&. partes ipse ñ pereunt. ut possit qͥlib&
agnoscere . ubi extremitas partiũ c̃iungat᷑ .& qͦ ad se in uicẽ loco
continuent᷑ Hoc qͦq idẽ insuꝑficie euen̾it. Partes enĩ suꝑficiei i
aliqͦ loco sunt. & ipse qͦq ñ pereunt & ubi pars parti uingatur osten¬
dit᷑ Idẽ qͦq soliditas hab&. Et lociqͦq partes c̃tinuant᷑. ad eas
scilic& partes adquas corporis partes sibim& continuantur.
sicut iã supra dictũ est. Quocirca eiusdẽ naturȩ erit & locus. cuius
tota soliditas erit. Ergo & locus ex eodẽ genere quantitatis est. qͦ est
& soliditas. iđ ex habentib ad sẽ inuicẽ positionẽ suis partib constans
ocus igit᷑ & ipse ex habentib suis partib positionẽ ad se inuicẽ cͥstat
Ergo tria hec sicut supradictũ ẽ consideranda sunt. ut ad se in uicẽ po¬
sitionẽ partes habere uideant᷑. Locũ in qͦ partes ipse sint posite. ut

Expanded text:
partes eius retinent, et partes ipsae non pereunt, et posset quilibet partes eius retinent, et partes ipsae non pereunt, et posset quilibet agnoscere ubi extremitas partium coniungatur, et quo ad se invicem loco continuentur. Hoc quoque idem in superficie evenit, partes enim superficiei in aliquo loco sunt, et ipsae quoque non pereunt, et ubi pars parti coniungatur ostenditur, idem quoque soliditas habet, et loci quoque partes continuantur ad eas scilicet partes ad quas corporis partes sibimet continuantur, sicut iam supra dictum est. Quocirca eiusdem naturae erit et locus, cuius tota soliditas erit. Ergo et locus ex eodem genere quantitatis est, quo est et soliditas, id est, ex habentibus ad se invicem positionem suis partibus constans. Locus igitur et ipse ex habentibus suis partibus positionem ad se invicem constat. Ergo tria haec sicut supra dictum est consideranda sunt, ut ad se invicem positionem partes habere videantur; id est locum in quo partes ipsae sint positae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ea habentib positionẽ ad se inuicẽ̾ suis partil constant
aliȩ uͦ quȩ nullã patiũ habent positionẽ. Positionẽ uͦ paru
retinere dicuntur quarũ triplex istanatura ẽ iđ prim
ut eius partes alicubi sint. secundũ deinde nepereant. ⁊ cis¬
tercio uerd ut sese partes ipsȩ c̃ sngant oe ꝓpria se ordiu¬
tione continuent. ut ẽ linea. Posita enĩ linea in suꝑficie. possis
agnoscere ubi partes ipsȩ sunt. ut dicas caput qͥdẽ lineȩ eẽ ad
dexterã mediũ uͦ hoc loco extremitas ad sinistrã. Et hȩc manen¬
tib ipsis partib dicunt᷑. Partes enĩ liner non pereunt. sed in loco
inqͦ sunt ꝑmanent Possis qͦq monstrare quȩ pars lineȩ cui parai
continuet᷑: id est ad quã partem caput alterius partis extremitasq
coniungat᷑ ut dicas: Hec pars uerbi gr̃a medietas lineȩ hic
diffinitur : Locũ ubi desinat monstrans. alia rursus pars lineȩ totius
hinc incipit Ergolinea posita insuꝑficie qualib& .&. locũ aliquẽ

Expanded text:
constant, aliae vero quae nullam partium habent positionem. Positionem vero partium retinere dicuntur, quarum triplex ista natura est, primum ut eius partes alicubi sint, deinde ne pereant, tertio vero ut sese partes ipsae coniungant et propria se ordinatione continuent, ut est linea. Posita enim linea in superficie possis agnoscere ubi partes ipsius sint, caput quidem lineae esse ad dexteram, medium medio loco, extremitatem vero ad sinistram, et haec manentibus ipsis partibus dicuntur, partes enim lineae non pereunt, sed in loco in quo sunt permanent. Possis quoque monstrare quae pars lineae cui parti continuentur, id est ad quam partem caput alterius partis extremitasque coniungitur, ut dicas haec pars, verbi gratia medietas, lineae hic finitur, locum ubi desinat monstrans, alia rursus pars lineae totius hic incipit. Ergo linea posita in superficie qualibet et locum aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmino coniungunt᷑ : Q ille cõmunis terminus una parte
morta : cȩteras mouo. Hoc uͦ in discretis nonẽ Innumero nã¬
uͦ cũ sint decẽ siunũ mouero. cȩteri non mouent᷑ In moti
enĩ ꝑmanent nouẽ Et si plenus tritico modius sit siunum
tritici granũ mouero non om̃a continuo grana cõmouebunt᷑.
idcirco quod discreta ẽ multitudo ne granũ grano ullo cõmuni
termino uidet᷑ implicitũ. At uͦ si ipsius granĩ parsuna sit mota.
totũ corpus moueat᷑ necesse est: Non autẽ nc̃ hoc dr̃ qđ linea
const& exx punctis aut suꝑficies ex lineis. aut solidũ corpus
ł solidi corporis suꝑficies Nulla nãq. res suis terminis constat
uocirca punctũ linee ñ erit pars. sed cõmunis terminus partium
uꝑficieilinea. ł suꝑficies solidi corporis n ert̃ partes. sed partiĩ t̃mini
cõmunes Constat igit᷑ x. lineã & suꝑficiẽ Unsolidi corporis cras¬

Expanded text:
termino coniunguntur, et ille communis terminus una parte termino coniunguntur, et ille communis terminus una parte mota caeteras movet. Hoc vero in discretis non est. In numero namque cum sint decem, si unum movero, caeteri non moventur, immoti enim permanent novem; et si plenus tritico sit modius, si unum tritici granum movero, non omnia continuo grana commovebuntur, idcirco quod discreta est multitudo, nec granum grano ullo communi termino videtur implicitum. At vero si ipsius grani pars una sit mota, totum corpus grani moveatur necesse est. Non autem nunc hoc dicitur, quod linea constet ex punctis, aut superficies ex lineis, aut solidum corpus et solidi corporis superficies, nullaque res suis terminis constat. Quocirca punctum lineae non erit pars, sed communis terminus partium. Superficiei linea, et superficies solidi corporis non erunt partes, sed partium termini communes. Constat igitur, et lineam et superficiem, et solidi corporis cras