comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ homo icectat in terrã: cũ cordisuo bonãinten¬
cionẽ inserit: & postquã sem̃ iacctauerit dormit
quia iã inspebomoperis quiescit: Nocte uero ex sur¬
ri increm̃tasua ñual& semel conceptauirtus ad ꝓ¬
ftetũ ducit᷑: & ultrot̾ra fructificat. qui ap̃ueniente: se
gracia mens hominis spontanea aed fructũ bonioperis
aedsurgit: Sed h&c eadẽ t̾raprimũ herbã. dein despicã
deindeplenũ frumentũ producit: Inspicoc herbã quip¬
pe produceree. inchocccionis bonae aedhuc teneritudi¬
nẽ hoebere: Ad spicac̃ ueroherbã ꝑuenit. cũ seruitus
animo concepta. oedꝓfectum bonioperis ꝑ trahit: Plenum
cat: quia cũunũ quẽq cedopera ꝑfecta ꝑduxerit: esꝰ
tẽ poralẽ uita ꝑemissaem sentenciam incidit: utgra¬
nũ suũ cedeaelestia horrea ꝑducat: Cum igitur de¬
sideria bona concipimus sem̃ int̾rã mittim. Cũ uero
operari rectaincipime: herbosumus: Cũ aũt coclꝓfec¬

Expanded text:
Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum cat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terram mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum autem ad provec
Abbreviated transcription (Latin):
di qđamat: Atqui uerbi amore ñ hocb& audiendi
&iã siuel naturali ingenio uellit t̾rarĩsibicolere iuds
exercicio : nullocuere scepienciae dulcedine gaudebit:
Quod &sispecialit̃ dictumẽe uid&ur deapłis. quibur
cocritate fideq potius doctũ ẽ sciremisteriũ regni
dĩ: & deꝑfidis iudȩis quiin parabolis uidentes ñ ui¬
debant. & ccudientes ũ intellegebant : Ouodui¬
delic& literã legis in quagloriabantꝰ. essent amis¬
surditipeest tam̃ & generaliter ccccipi : quod
ñnũquã ilector ingeniosus. neglegendo sepri¬
u& socpiencia : quã tardus ingenio. sed studiosus
eloeborando degustat: etoice Bat: sicest reci¬
nudi. que admodum. sihomo ine tet. secnte
interra. & dokmiat : &eocurcat nocteacdie

Expanded text:
di quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, di quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, etiam si vel naturali ingenio vel litterarum sibi callere videtur exercitio, nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit. Quod etsi specialiter dictum esse videtur de apostolis, quibus charitate fideque potius datum est scire mysterium regni Dei, et de perfidis Judaeis, qui in parabolis videntes, non videbant; et audientes, non intelligebant; quod videlicet litteram legis in qua gloriabantur, essent amissuri: potest tamen et generaliter accipi quod nonnunquam lector ingeniosus negligendo se privet sapientia, quam tardus ingenio, sed studiosus, elaborando degustat. Et dicebat illis: Sic est regnum Dei, quemadmodum si homo jactet semen in terram et dormiat; et exsurgat noc
Abbreviated transcription (Latin):
bras ꝑsecutorũ. lum̃ uerbi suprauri corporis can¬
delccbrũ leuate fixorm̃te retinentes illũ r&ribuci¬
onis extremȩ diẽ quo in lumi nabitds̃ cobscondita
tene brarũ. & mornifestabit cogitaciones cordiũ: tunc¬
enĩ & uos crdõ licus : & ceduersccrios ueritatis poena¬
maoen& a&erna: Siquis haret. Aunes. Audiendi¬
iquis hab& sensũ intellegendi uerbũdĩ ñ Audiat
se sub trahat. ñ auditũ cdferbulasconuertat. sedseru¬
tandiseis quae ueritas dix̃: Diligent̃ aurẽ a cõmo¬
illis: uide tequid audiaus: inquam surA cnsi
isollerter inquid oña quae ual&is bona foccere. ac pro¬
ximis in timcere stud&is : coderit diuina pi&as. quae
uob̵ &in p̃senti sensũ celciora corpiendi. occpociora ge¬
rendi effectũ conferat: & infuturo supraquã sperare
nostis dona uob a&nae r&ribucionis cediciat: Quierĩ
reminis cendo & scrutando operãdate: quia quiamo¬
rem hoeb& uerbi : docbitur illi. &icc̃sensus in tellegen¬

Expanded text:
poris servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est, per vocem et linguam et caeteros corporis motus; in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo ponit lucernam, cum dicit Apostolus: Non sic pugno, tanquam aerum caedens, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis habet sensum intelligendi verbum Dei, non se subtrahat, non auditum ad fabulas convertat, sed scrutandis eis quae veritas dixit diligenter aurem accommoillis: Videte quid audiatis. In qua mensura mensi Si solerter inquit omnia quae valetis bona facere, ac proximis intimare studetis: aderit divina pietas quae vobis, et in praesenti, sensum altiora capiendi, ac potiora gerendi, effectum conferat; et in futuro, supra id quod sperare nostis, dona vobis aeternae retributionis vere adjiciat. Qui enim reminiscendo et scrutando operam date: quia qui amorem habet verbi, dabitur illi etiam sensus intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
nuat Lac. cũꝑfeccionẽ doc& bonae operacionis: na
quia insenario numero mundiornatus expl&us est
iec te ꝑhunc bonaoperacio designat᷑. Centũ cũ inuni¬
uersis quȩ agimus. qͣrenda: nob̵ in regno caelestip̃¬
mia de monstrat: Centũ nãꝙ quae cõputando in

Expanded text:
nta, cum perfectionem docet bonae operationis. Nam quia in senario numero mundi ornatus expletus est, recte per hunc bona operatio designatur. Centum, cum in universis quae agimus quaerenda nobis in regno coelesti praemia demonstrat. Centum namque quae computando in
Abbreviated transcription (Latin):
& decepcio diuiciarum: quẽ cũꝙ enĩsuꝑ uacuus
diuiciarũ decipit app&citus : necesseẽ moxcurarũ
aerũna continuarũ. comitans siue&iã ꝑcur¬
rens cdfligat Quid enĩ aerũ nosus illis. quiquan¬
to plura habent. tantoplus oogent. & minꝰ sibi ipsis
hccbere uidentur: Iux taquod pꝰ&rarũ quidam
filcer gyris inludens. ait: Creseit amor nũmi
quan tũ ipsccpecunia enseit: Quantoq feliciores
ñsolũ app&itu uerarũ diuiciarũ. Uerũ &iã ip¬
socontẽptu fodsecrũ qui seee ueracit̾ fictent᷑. tam

Expanded text:
 deceptio divitiarum. Quemcunque enim supervacuus divitiarum decipit appetitus, necesse est mox curarum aerumna continuarum comitans, sive etiam praecurrens, affligat. Quid enim aerumnosius illis, qui quanto plus habent, tanto plus egent, et minus sibi ipsis habere videntur? Juxta quod poetarum quidam philargyris illudens ait: Crescit amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit. Quantoque feliciores non solum appetitu verarum divitiarum, verum etiam ipso contemptu falsarum, qui se esse veraciter fatentur
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc ergoloco celtitudoterrae. quȩ competenter ex¬
cul tocsemen uerbi debuerat excipere: probitosẽ ani¬
midis ciplinis caelestib exerciti cedꝙ cedceuscultorndũ
oboediendũ ꝙ diuinis eloquus regulaeriter instituti:
Parosec ueroloca. quȩ tenui cispite contectas. suscep¬
tum sem̃citoger minare que unt sedium radicis figen¬
dȩ ñ hoebent: illanimirũ sunt p̃cordia quȩ nullis
disciplinȩstudus erudita. nullis temptacionũ ꝓboc¬
cionib emollita dulcedine : tantũ auditi sermonis
occꝓmissis cocelestib cedorãdiłe tantur. sed intẽpo¬
re tẽptacionis recedunt: Quia cũ mom̃taneã
caelestis oraculi dulcedinẽ insitȩsibi ccusterita¬
te p̃tendunt: quasilocus semini scõdeputatus: mag¬
nã locpidũ congeriem pocucot̾rȩ humo cooperit:
Quȩ ideo afructũ ꝑuenire iusticiae ñ uolent

Expanded text:
In hoc ergo loco, altitudinem terrae quae competenter exIn hoc ergo loco, altitudinem terrae quae competenter exculta semen verbi debuerat excipere, probitas est animi, disciplinis coelestibus exercitati, atque ad auscultandum obediendumque divinis eloquiis regulariter instituti. Petrosa vero loca, quae tenui cespite contecta, susceptum semen cito germinare queunt, sed vim radicis figendae non habent, illa nimirum sunt praecordia quae nullis disciplinae studiis erudita, nullis tentationum probationibus emollita, dulcedine tantum auditi sermonis ac promissis coelestibus ad horam delectantur, sed in tempore tentationis recedunt; quia cum momentaneam coelestis oraculi dulcedinem insitae sibi austeritati praetendunt, quasi locus semini sancto deputatus, magnam lapidum congeriem pauca terrae humo cooperiunt. Quae ideo ad fructum pervenire ju
Abbreviated transcription (Latin):
Diurete uolucres caeli. siuequi a cȩlestis spiritalisqs unt
nature. siue dera uolitant aeppellaentꝰ: Aliud uero cȩ¬
cidit suꝑ p&rosae ubiñ habuit terrãmultã. & statĩ
tuẽ sol ex aestuauit. Eo qdñ haeben& radicẽ exaru it
Et huius misterium seminis dñs exposuit. in quauide¬
lic& exposicione discimus: quia nequaquã ipsoceres
muna eadẽꝗ significarcione sẽꝑ cellegoricae ponant :
Namque p&ram duriciã ꝓt̃uȩ mentis. terrã locenitatẽ
animȩ oboedientis : Solem dicit feruorem ꝑsecucionis
sȩuientis : Cum ipse cclibisolem inbonoponat dic̃s
fulgere iustos infuturo quasisolem in iegnopatris eoꝵ
Et instrue tura domspiritalis fodiendũ in cltũ terrã
eiciendam. & parã infunda mento doceat ee locan¬
dec̃ : Hocẽ abimocordis sinucogitaciones terrenas
expur gandas. & fortitudinẽ fidei inuietȩ. ꝓhisin
fundamento bonorũ operũ inserandom e̾emoneat

Expanded text:
qui recte volucres coeli, sive quia coelestis spiritalisque sunt qui recte volucres coeli, sive quia coelestis spiritalisque sunt naturae, sive ubi non habuit terram multam, et statim tus est sol, exaestuavit, et eo quod non haberet radicem exaruit. Et hujus mysterium seminis Dominus exponit. In qua videlicet expositione discimus quia nequaquam ipsae res in una eademque significatione semper allegorice ponantur. Namque petram duritiam protervae mentis, terram lenitatem animae obedientis, solem dicit fervorem persecutionis saevientis: cum ipse alibi solem in bono ponat, dicens fulgere justos in futuro quasi solem in regno Patris eorum: et in structura domus spiritalis fodiendum in altum, terram ejiciendam, et petram in fundamento doceat esse locandam, hoc est ab intimo cordis sinu cogitationes terrenas expurgandas, et fortitudinem fidei invictae pro his in fundamento bonorum operum inferendam esse moneat.
Abbreviated transcription (Latin):
appellacuit & fratrẽ : qđ differentiã maenifeste iudeãgentis
exprimit. in quamultidño rebelles : ñnullis diuina aedopti¬
one condigni: Ei du̾semiuat. aliud eecidit. cracaui¬
am. etuene nunt uolucres. et comeden ᷑ illud:
neuangeliolucae itadehoc semine scriptũ ẽ: Aiud cecidit
secus uiom & conculcatũ ẽ & uolucres caeli comeder illud:
pioefide suscipiendas̃: Quȩ uero tacitanitie intellegenciae
dereliquiq eaq piaintencione ꝑquirenda ac ꝑstringendar̃
breuiter Semen quodcirca uiã cȩcidit duplici laesura
disꝑgit: & eebitinerantib scilic& conculcatũ: & te uolucri¬
b raptũ: Uiaergo ẽ mens sedulo maloꝵ cogitacionũ tran¬
situ aedtrita &tꝙ arefacta ne uerbi sem̃ excipere ac
germinare sufficiat : Atq ideo quicqiđ boni seminisui¬
cinia talisuiae contigerit periit: qui amꝓbopessimȩ
cogitacionis transituconculcotũ &demonib rapitꝰ:

Expanded text:
appellavit et fratres. Quod differentiam manifeste Judaeae gentis appellavit et fratres. Quod differentiam manifeste Judaeae gentis exprimit; in qua multi Domino rebelles, nonnulli sunt divina adoptione condigni. Et dum seminat, aliud cecidit circa viam, et venerunt volucres, et comederunt illud. In Evangelio Lucae ita de hoc semine scriptum est: Aliud cecidit secus viam, et conculcatum est, et volucres coeli comederunt illud. pia fide suscipienda sunt. Quae vero tacita nostrae intelligentiae dereliquit, aeque pia intentione perquirenda, ac perstringenda sunt breviter. Semen quod circa viam cecidit duplici laesura disperiit, et ab itinerantibus scilicet conculcatum, et a volucribus raptum. Via ergo est mens sedulo malarum cogitationum meatu trita atque arefacta, ne verbi semen excipere ac germinare sufficiat. Atque ideo quidquid boni seminis vicinia talis viae contigerit, periit, quia improbo pessimae cogitationis transitu conculcatum a daemonibus rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nens: sem̃ et̃ uerbũ dĩ : Seminantẽ uͦ scipsũ aesseuerat : qđ
uerodic̃ quicc exiit seminaens aedseminandũ : nob̾qͣ ren¬
dũ reliquid: Exutergo seminans adseminandũ : quia
dñs desinupatris egrediens : uenit in mundũ aecuerbum
ueritatis qđ epud pactrẽ uidit: hum anogeneri uel ꝑ
seipsũ. uelꝑeos quos instituit ipse seminaũ : Iuxta qđ
in eiꝰ lccudibdiẽ ceboccue existi insclutẽ populitui: ut
soduos fecies a põstuos: Idest eos quor unctione sp̃rtui
consecrare. oectui scĩ nominis paerticipes facere dignaris:
Uelcerte exut adseminandũ cũ post uocatã cedfidẽ sua
puer tẽsinagogar dectã codcolleccionẽ quoq gentiũ gra¬
ciaesuae donadiffudit: Qđ ipsũ& iã suoitinere designa¬
ũ cũ post p̃dicationẽ domihabitã cedmare docturus
Deniq: in domop̃dicans. quosdã obblaes phȩmiae suae scelus in¬
remis sibile deseruit : quordã obdeuocionẽ pi&atis matrẽ sua

Expanded text:
seipsum asseverat. Quod vero dicit quia exiit seminans ad seminandum, nobis quaerendum reliquit. Exiit ergo seminans ad seminandum, quia Dominus de sinu Patris egrediens venit in mundum, ac verbum veritatis quod apud Patrem vidit, humano generi vel per seipsum, vel per eos quos instituit ipse seminavit, juxta quod in ejus laudibus dicit Abacuc, Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos , id est eos quos unctione Spiritus tui consecrare, ac tui sancti nominis participes facere dignaris. Vel certe exiit ad seminandum, cum post vocatam ad fidem suam partem Synagogae electam, ad collectionem quoque gentium gratiae suae dona diffudit. Quod ipsum etiam suo itinere designavit, cum post praedicationem domi habitam ad mare docturus Denique in domo praedicans, quosdam ob blasphemiae suae scelus irremissibile deseruit; quosdam ob devotionem pietatis, matrem suam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cũ dixiss&. &aerũnae scħ & decepcio diuicia¬
rũ: ceddidit & cireaereliqua concupiscenciae
Precipit enĩ scriptura: concupisce socpienciã. ser¬
uamandata. & dr̃ p̃b& illaẽtibi Et iterũ dicit: Bea¬
tusiur. quitim& dnm. in maendatis eiꝰ cupi& hi¬
mis Cui contra qui neglecta sopientia. maenda¬
tisq dñi contẽtis circa reliqua concupiscens aeb¬
errat: uec fructũ eccipere socpientiae: uec ced
gaudiũ potest uerebeatitudinis adtingere: Suf¬
focant enĩ huiusmodi concupiscenciae uerbum :
qui a inpor tunis cogitacionib suis. gur tur m̃tis
strangulant: &dũbonũ desiderium. intrare
cedcor ñsinunt: quasi ceditũ floctus uitalis ne¬
coent: Cui iusto iudicio contingit: ut quantum
cir careliqua concupiscit : tantũ longe cebsit oeb
illo pauperũ. spũdesiderio quocupiunt dis solui
euenturũẽ eidissolui abhacuita & eẽcũ diabulo:
Et husunt quisuper teanaona. semi

Expanded text:
 aerumnae saeculi, et deceptio divitiarum, addidit: Et circa reliqua concupiscentiae. Praecipit enim Scriptura: Concupiscens sapientiam, serva mandata, et Deus praebet illam tibi. Et iterum dicit: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupit nimis . Cui contra, qui, neglecta sapientia mandatisque Domini contemptis, circa reliqua concupiscens aberrat, nec fructum accipere sapientiae, nec ad gaudium potest verae beatitudinis attingere. Suffocant enim hujusmodi concupiscentiae verbum, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant. Et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Cui justo judicio contingit ut quantum circa reliqua concupiscit, tantum longe absit ab illo pauperum spiritu ac desiderio, quo cupiunt dissolvi, eventurum est ei, dissolvi ab hac vita, et esse cum diabolo. Et hi sunt qui super terram bonam se
Abbreviated transcription (Latin):
tib ciuib ipsius quideuir tutib eiꝰ stupentes ecge¬
da scanioth. qui et tuadidit illum.
⁊ hos cũ cddita m̃ toposuit. & distino cionẽ simonis
pori &uidȩ ioccobi: Simonaut cornanȩur a cana uico
goelilee cognom̃ ceccepit : qđ euaengelistalucos cũ in tp̃¬
teccione posuit. simon zelotes: coena quippe zelus
cananȩus dicitꝰ telotes idestemuloctor: Iuda sau̾t
scarioth. aut auico in quo ortusẽ: aut extribu is¬
scediar p̃scogũsuae dac̃nacionis uocabulũ sũpsit:
Is serlicer quippe quod dicitur ẽmeress : p̃ciũ ꝓdicioni
insinuat: Scariotdi cut. quod memoria mortis
int̃p̃tat᷑. Arguit eũ non repente ꝑsuo sũ. sed me¬
ditatũ diucus dominicae tradicionis pcetrasse
flagiciũ: qui ñ ꝑinprudentiã sed ꝑprouidenciaem
int̃ apłos eligitur: Quantoc enĩ ẽ ueritas quã nec
ooduersecrils minist̃ infirmat: Quaenta morali¬
tas dñi qui periclitari cepudnos iudiciũ suũ quã af

Expanded text:
tutibus ejus stupentes aiedam Scarioth, qui et tradidit illum. Et hos cum additamento posuit, ad distinctionem Simonis Petri et Judae Jacobi. Simon autem Chananaeus a Chana vico Galilaeae cognomen accepit, quod evangelista Lucas cum interpretatione posuit, Simon Zelotes. Chana quippe, zelus. Chananaeus dicitur Zelotes, id est aemulator. Judas autem r, aut a vico in quo ortus est, aut ex tribu Issachar praesagium suae condemnationis vocabulum sumpsit. Issachar quippe quod dicitur merces, pretium proditionis insinuat. Iscariot autem quod memoria mortis interpretatur, arguit eum non repente persuasum, sed meditatum diutius dominicae traditionis subiisse piaculum. Qui non per imprudentiam, sed per providentiam inter apostolos eligitur. Quanta enim est veritas, quam nec adversarius minister infirmat? quanta moralitas D
Abbreviated transcription (Latin):
sedenet incnani: e tomis tut ha cincamane suꝑ ten¬
ixeiat. & docerat il los inpanrapolis mul ⁊a
uodturbamulta addnm̃ docentẽ aedmare c̃gregata
ẽ : significat frequentiã populoꝵ p̃dicantib apłis cod fidẽ
uerttatis confluentiũ: Quod ũapsenauẽ cescendens sedebat
inmari: p̃sigurabat ecclesioem in medionacionũ ñ credentiũ
& contradicenciũ aedificaendã: Quaesienĩdñs sed& in naui
medio in macriposita: cũ m̃tes fideliũ int̃fideles cõmemoran¬
ciũ graciae suae uisitacionis inlustrat : delectãq sibi in his
moensione conserat: Porrotꝰboo qͣ circoc moere suꝑtram
positae uerbirdñi ccuscultabatur. Ito ut nec flit̾tib mac¬
ris tangen&ur: neccũ illo in naui transcensis fluctib: sede¬
r& illoꝵ ceptissime gestaet figuram: Quinuꝑ &daudiendum
uerbũ conuenerant: & quidẽ pi&atẽ oenimia reꝓboꝵ oma¬
ritudine: obscuritate instobilitate secre tis : sed necdũ cae¬

Expanded text:
sederet in mari, et omnis turba circa mare super tersederet in mari, et omnis turba circa mare super terram erat; et docebat eos in parabolis multa. Quod turba multa ad Dominum docentem ad mare congregata est, significat frequentiam populorum praedicantibus apostolis ad fidem veritatis confluentium. Quod vero ipse navem ascendens sedebat in mari, praefigurabat Ecclesiam in medio nationum non credentium et contradicentium aedificandam. Quasi enim Dominus sedet in navi, medio in mari posita, cum mentes fidelium inter fideles commorantium gratia suae visitationis illustrat, dilectamque sibi in his mansionem consecrat. Porro, turba quae circa mare super terram posita, verbis Domini auscultabat, ita ut nec fluctibus maris tangeretur, nec cum illo in navi transcensis fluctibus sederet, illorum aptissime gestat figuram qui nuper ad audiendum verbum convenerant. Et quidem pietate animi a reproborum amaritudine, obscuritate, instabilitate, secreti sunt, sed necdum coe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ubinestenda blocs phemia dȩmoniũ haberedictus ẽ : e¬
gredi ens docebat aedmoere : U tostender& se relicta obcul¬
poẽ ꝑfidiȩ iudȩa: aed gentes soluandasee transiturũ: Caen¬
caliũ nãq superba. & incredula diucorda: meritotumi
quo blaes phȩmi ces ꝑpessus ẽ impioꝵ. coepit docere ced moo¬
it. quioc delicta abineredulitate sinagoga: ced colligen¬
dõc ꝑ apłos populigentilis multitudinẽ uenit: Vnde apte
p̃mittitur qđ co indomo p̃dicaente : mat̃ cecfrs eiꝰ forisste¬
terꝰ. & quat si agnitirebillo ñsint: occ sicded omo exiens adma¬
re docturus transierit: Quia pꝰ quoc̃ sinagoga col custediã
selitter forisfix̃: int̾nisq dominicae fidȩi cerchonis figuras
legis cente ponere moduith̃ soecram̃ tasclutis quae illoespre¬
uerat ext̃nis ꝑorbẽ noccionib contulit: E⁊ concrec ꝓt
eadcũ tur uamul.ta .itaut innauẽ ascendeus

Expanded text:
tum, ubi nefanda blasphemia daemonium habere dictus est, etum, ubi nefanda blasphemia daemonium habere dictus est, egrediens docebat ad mare, ut ostenderet se, relicta ob culpam perfidiae Judaea, ad gentes salvandas esse transiturum. Gentilium namque superba et incredula diu corda merito tumiqua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare. Quia derelicta ob incredulitatem synagoga ad colligendam per apostolos populi gentilis multitudinem venit. Unde aperte praemittitur quod, eo in domo praedicante, mater et fratres foris steterunt et quasi agniti ab illo non sint, ac sic de domo exiens ad mare docturus transierit, quia postquam Synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque dominicae fidei arcanis figuras legis anteponere maluit, Dominus sacramenta salutis quae illa spreverat, externis per orbem nationibus contuldens
Abbreviated transcription (Latin):
ppt̾ utrũq sexũ quictdfidẽ colligitur mirũ nẽ Miran¬
dũ uero uoldeẽ. quomodo&ia mat̃dicoct᷑: Fideles&e¬
nĩ discipulos frsuocore dignatus ÷ dicens: itenuncia¬
te. frr̃ib: meis: Qui ergo frtdñi fieri adsidẽ ueniendo po¬
tuerit: qͥ rendũẽ quo modo &icc̃ ee moct̃possit Sedsci¬
endũ ẽ nob̵ qui aqui iliufrt & soror ẽcredendo: moct̃
efficitꝰ p̃dicando: Quasi enĩ paritdnm̃. quẽ corde audi¬
entis infuderit: & mat̾eiꝰ efficitꝰ siꝑeiꝰ uoce omordiũ in¬
i euaengeliũ mathei inspicimus port& ꝓfecto hancdoc¬
trinãdñĩ odinare eadẽdie quoc superiore indomo
celebratũ ẽe sermonẽ : Terminato nãq: eosermone
sub iuncx̃ Continuo mactheus dicens: In illo die exiens
dedomosedebaet sicus mare. & congregcetes̃ cedeũtꝰ bȩmul¬
ra cocloca in quib uirtutes operat & p̃dicaebot cocelestib:
sunt plena seccram̃tis: Postsermonẽ quippe indomo hoebi¬

Expanded text:
 qui ad fidem colligitur, mirum non est. Mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles etenim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis. Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam mater esse possit. Sed sciendum est nobis quia qui Jesu frater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur si per i Evangelium Matthaei inspicimus, patet profecto hanc doctrinam Domini ad mare eadem die qua superiorem in domo celebratum esse sermonem. Terminato namque eo sermone, subjunxit continuo Matthaeus dicens: In illo die exiens de domo, sedebat secus mare, et congregatae sunt ad eum turbae mulra ac loca in quibus virtutes operatur et praedicabat, coelestibus sunt plena sacramentis. Post sermonem quippe in domo habi
Abbreviated transcription (Latin):
uncula. uel in euan gelio. uel mapo corlypsi. iohan¬
nis int̾ponitur: mysticũeẽ hoc qđ dicitur. aedque
cedocudiendũ discendũꝙ scclubre. insinuatur
Austs enĩ audiendi ccuress̃ cordis. & sensus interio¬
res. aures oboe diendi. & fecciendi q ͤiussce sunt:
las aut quiporis siut inpararolis
omapiant utuidentes uide aut. eii

Expanded text:
cula vel in Evangelio, vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse hoc quod dicitur, atque ad audiendum discendumque salubre insinuatur. Aures enim audiendi, aures sunt cordis, et sensus interiores, aures obediendi et faciendi quae jussa sunt. Illis autem qui foris sunt in parabolis omnia fiunt, ut videntes vide
Abbreviated transcription (Latin):
anclum̃: Siergo foris stantes necipsi agnoscunt᷑ pocren
dũ nos oognoscemur. Sp foris stemus: foris eñ stantes uo¬
lunr dnim̃ uidere cognati ipsius: cũ iudei spiritalẽ in legesen¬
sũ ñ q rentes. seseeustodicẽ litterȩ foris fixerunt : et quasi
xpm̃ potius aed caernalia docendo cogunt exue : quã se ad
discenda spiritalia consenciunt ingredi Et err  ͥpici¬
ens eos. qui incrncurtu sede rantciͦari: eccẽma¬
termea. ot pris: quieni pece uit uolun ⁊atẽdi.¬

Expanded text:
ant lumen . Si ergo foris stantes nec ipsi agnoscuntur parent, quemadmodum nos agnoscemur, si foris stemus? Foris enim stantes nolunt Dominum videre cognati ipsius, cum Judaei spiritualem in lege sensum non quaerentes, sese ad custodiam litterae foris fixerunt, et quasi Christum potius ad carnalia docenda cogunt exire, quam se ad discenda spiritualia consentiunt ingredi. Et circumspiciens eos qui in circuitu ejus sedebant, ait: Ecce mater mea,
Abbreviated transcription (Latin):
excuius coerne ẽ editus & populus ẽ iudoreoꝵ: quisol¬
uatore intus docente uenientes intrare. neque unt:
Cuius spiritalit̃ intellegere dicta neglegunt: Pocupans
enĩ turbiceiꝰ ingreditꝰ domũ. eiꝰ auscul taetsermonibus
ut euangelista maetheus declocrat: quioc differente
iudȩ agentilitas conflux̃ ocdxpm̃: adque int̃naui¬
tae mysteria quanto fide uicinior. tantom̃te eocpa¬
Imini.
Ediciurt ei: eccema ⁊er tua. et pnis iui ponis quae¬

Expanded text:
ex cujus carne est editus, et populus est Judaeorum, qui Salvatore intus docente, venientes intrare nequeunt: cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt. Praeoccupans enim turba, ejus ingreditur domum, ejus auscultatura sermonibus, ut evangelista Matthaeus declarat: quia differente Judaea gentilitas confluxit ad Christum, atque interna vitae mysteria quanto fide vicinior, tanto mente capamini . dicunt ei: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uib culpis errone ignoranciae: quȩ cuncta &iam
postmor tegrauoent: Siced huc in hac uita positis minime
fuerunt relocxata: hoctamen sciendũ ẽ. quioc illie sodtem
deminimis nilquisq purgicionis obtinebit nisibonis hoc
oectib in horc cedhuc uitapositus. ut illic obtinen ꝓmerentꝰ
e ⁊uene rauat matereiꝰ. ot p̾s et porissgantes. mise¬
runt adcuuocantes cũ: etedea cexcutur
ns dni nri necfilubeatae sẽꝑiuirginis mariatcetera¬
ae iuxtahel uidiũ: nec filii ioseph excelioc uxore iuxta
quos dc̃ẽputandi: sedeoꝵ potius intellegendis̃ eecognati:
Sane qđ dñs aed moctrẽ fr̃s querogatus oebofficio uerbidissi¬
mulcet egrediñ mact̃nȩ refutat obsequia pi&atis: cuius
misterus. cc̃pliusquaẽ mat̾nis debere monstrat affec¬
tib: Idem nob exẽplo qđ uerbo cõm̃doens. cũ ocit: Quia¬
maet patrẽ aut moctrẽ. plus quã me ñ ẽ medigni: non

Expanded text:
ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Hoc tamen sciendum est quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat promereatur. Et veniunt mater ejus et fratres, et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum. atae semper virginis Mariae, juxta Helvidium, nec filii Joseph ex alia uxore, juxta quosdam, putandi, sed eorum potius intelligendi sunt esse cognati. Sane quod Dominus ad matrem frmulat egredi, non maternae refutat obsequia pietatis, cujusministeriis amplius quam maternis debere monstrat affectibus, idem nobis exemplo et verbo commendans, cum ait: Qui amat patrem aut matrem p
Abbreviated transcription (Latin):
missione. neq in hoc scło. neq infuturo : doctꝰ intel¬
legi quas doc̃ culpoes in hoc scło: quasdoc̃ uero infu¬
turo loxari  dimitti: Qđenĩ deuno negatur. conse¬
quens intellectus pact& : quiadequib: doc̃ conceditꝰ:
sed tamen hocdeminimis quȩ paruis peccoctis fieri
posse credendũ ẽ: sicut est cessiduus ociosus sermo :
im modera tus ritus. uel peccatũ ciux rei fcemilia¬
ris. quȩ uix sine culpa. uel oebipsis cegitur. Quicul

Expanded text:
sionem neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet quia de quibusdam conceditur. Sed tamen hoc de minimis parvisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsius agitur qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
uerant. dicebolite̾ dormorbont: A mendico uonis
ꝯmioma dicnit ⁊ eatur. pilus homi uũ pecça¬
⁊ aet olasphȩmiae. quis: plas mauenu⁊
Imnia peccata & blas phȩmiȩ non passim dimittun¬
tꝰ omnib hominib sed his qui dignã perratib suis in
hacui ta poenitencicẽ egerint neꝙ ullũ haeb& locum
prauae codsertionis: Uel nouatianis ut poenitentib¬
eis qui inmaer tyriolceprisunt: Uenicẽ neg&ete tribu¬
endã. Vdorigenis uttcedstrat: postiudiciũ uniuersa

Expanded text:
ant diaboli esse clamabant. Amen dico vobis quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata, et blasphemiae quibus blasphemaverint. Omnia peccata et blasphemiae non passim dimittuntur omnibus hominibus, sed iis qui dignam pro erratibus suis in hac vita poenitentiam egerint. Neque ullum habet locum pravae assertionis vel Novatianus ut poenitentibueis qui in martyrio lapsi sunt veniam neget esse tribuendam; vel Origenes, ut asserat post judicium universa
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ in a&nũ sediruserit. & nidelicti : Sicirt
euaacielisia. manipeste dechanat: quipo¬
si tohocori retimonio. supiunex atque
At: Ocdice bant: spinuicnunduc habet:
seddm̃ ñ ee neque qui hunc dm̃ quidem eẽ sed poc¬
tryfilio queminorẽ credunt & confitentur : Quiañ
inuidentia dierbolica sedhumana ignorantia duc¬
tifecciunt: hoc in remissibilis blas phemiae craminȩ
tenentur: Qui a ꝓpriae principes iudaeoꝵ & quique
similes inuidiae peste corrupti: mociestatẽblos¬
phemant. sinefine peribunt: Qđuero secundũm¬

Expanded text:
remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Evangelista Marcus manifeste declarat, qui posito hoc Domini testimonio subjunxit, atque ait: Quoniam dicebant: Spiritum immundum habet: non esse, neque qui hunc Deum quidem esse, sed Patre Filioque minorem credunt et confitentur, quia non invidentia diabolica, sed humana ignorantia ducti faciunt, hoc irremissibilis blasphemiae crimine tenentur. Quapropter principes Judaeorum et quique similis invidiae peste corrupti majestatem blasphemant, sine fine peribunt. Et quicunqu
Abbreviated transcription (Latin):
uiergo maeni feste intellegens Vetͥai dlic ti:¬
operadĩ cũ deuir tute negare nom possit: stimula
senti scło. neq infuturo: Non quod negemus &eisipeni¬
tencioẽ cegere ualuerit possedimitti:. cebeo quiuultomis
homines seduos fieri. &in agnicionẽ ueritatisuenur:
Sed quod ipsi iudici &laergitori ueniae credentes. qui&
nus quã dicit ee remittendã: Citdoemus hunoblas
phemũ exigentib meritis sic̃nũquã a dremissionẽ it
noc cod ipsos. dignȩ poeni tenciae fructuseẽ ꝑuentu¬
rũ: Iuxtahoc qđ iohans euangelista. dequibusdam
blaes pliemi aesuare merito exce catis ueracissim ae scrip¬
sit: ꝓptea ñ poterant eredere quia iterũ dix̃isaias:
̃axcecauic oculos eoꝵ. & induraueoꝵ cor: ut ñ uideantocu

Expanded text:
ui ergo manifeste intelligens opera Dei, cum de virtute negare non possit, stimulataesenti saeculo, neque in futuro. Non quod negemus et ei, si poenitentiam agere valuerit, posse dimitti ab eo qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire , sed quod ipsi judici et largitori veniae credentes, qui se nusquam dicit esse poenitendam, credphemum exigentibus meritis, sicut nunquam ad remissionem ita nec ad ipsos dignae poenitentiae fructus esse perventurum, juxta hoc quod Joannes evangelista de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis veracissime scripsit: Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Esaias: Excaecavit ocul
Abbreviated transcription (Latin):
quiescebat: Alligauit aut fortẽ dns. hocẽ cebelectoꝵ
seduccione conpescuit diobolum : & tunc domũ eiꝰ disri¬
puit. quiaereptos dioboli liquareis eos quos suos eẽp̃iu
eagradiuĩ udrioꝵ dignitates ordinauit: Uelcer tedomũ
eiꝰ diripuit. quia om̃s mundipaertesquib: olimostis do¬
minaboctꝰ antiquus cepłis oe postoloꝵq successorib:
ut insuaquisq ꝓuincia reuocatos aberre populos
ceduicc̃ uite conuerter& : distribuit: Ostendi tergo
ꝑporraboloẽ sed &iã moenifestissimoẽ dñs quod non
cordescellax operacionẽ cũ daemonib ut coclũni

Expanded text:
t. Alligavit autem fortem Dominus, hoc est ab electorum seductione compescuit diabolum, et tunc domum ejus diripuit, quia ereptos a diaboli laqueis eos quos suos esse praea graduum variorum dignitates ordinavit. Vel certe domum ejus diripuit, quia omnes mundi partes quibus olim hostis dominabatur antiquus, apostolorumque successoribus, ut in sua quisque provincia revocatos ab errore populos ad viam vitae converteret, distribuit. Ostendit ergo per parabolam, sed jam manifestissimam Dominus, quod non concordi fallax operatione cum daemo
Abbreviated transcription (Latin):
diꝑcixtꝰ iporenit. domusillastane
onpotest reognũ & cuutos contrasediiuisce ꝑstaere : sed
q̃uomodo concordia paeruaeres crercunt: sicdis cordia
maximȩ dilaebuntꝰ: Siergo scctanas pugnat contra
se. & d emon in imicus ẽ demonis debe& it mundiuenis¬
se consũ mocio: Nhoberent in eolocũ aeduersariat
potestates. Quirrũ intsebellũ. paxhominũe Siccut
putatis ceb hoc serbȩ & pharisei. quod recesso dȩmonũ
oboedienciaosit: In principẽsuũ homi nesignoranto srau¬
dulenta simulacione deludont : quid potestis dicen
brorũ quoq debilitates. & spiritaliũ uirtutũ in signia
demonib: cod signats: en disatanas congut tere
sione uolebert intellegi. quodined̃ ñ credendo in regno
diccboliee delogissent: quodutiq aeduersũsẽ diuisum.
star non poss&: Eligant ergo phocris aei qđ uoluerint
sisactanas. socurnan ñ potest eicere : nihil contradnm̃
qđ dicerent inuenue potuerunt: Siccut potist mul¬
tomagis sibiꝓspiciont & recedunt derogno ei qđ ad uer

Expanded text:
lla stare. Non potest regnum et civitas contra se divisa, perstare. Sed quomodo concordia parvae res crescunt, sic discordia maximae dilabuntur . Si ergo Satanas pugnat contra se, et daemon inimicus est daemonis, deberet jam mundi venisse consummatio, ne haberent in eo locum adversariae potestates, quarum inter se bellum, pax hominum est. Si autem putatis, o Scribae et Pharisaei, quod recessio daemonum obedientia sit in principem suum, ut homines ignorantes fraudulenta simulatione deludant, quid potestis dicere brorum quoque debilitates, et spiritualium virtutum insignia daemonibus assignatis. Et si Satanas consurrexerivolebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse delegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerint. Si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regn
Abbreviated transcription (Latin):
idest inbel zebub quids̃erat oec caron: Nã belquidem:
dcc̃ m̃dose exemploeria .l. littera ł .d. infineẽ nomi¬
nis legenda sed .b. : belzebubaut bocalmuscorum
Obsor des uidelic&. immolaticii cruoris excuius spur¬
cissimoritu uel nomine principedomonioꝵ cognomi¬

Expanded text:
Ideo in Beelzebub, qui deus erat Accaron. Nam Beel quidem dam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Bob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognomi
Abbreviated transcription (Latin):
rantiu eis peccatu
otandum inhis dñi uerbis. qui añ solum ea quȩ
loquebatꝰ : uerũ &icẽ quȩ fecciebat parabole
fuerꝰ : Idest rerũ signamys ticarũ. cũ dicuntur
illi quib inparabolis omã fiebant:. neq quȩ ui¬
debant. neq quȩ audiebont adintell&ctum po¬
tusse ꝑducerȩ: quid enĩ obstar& intuentibus
ne eaqͣ᷑ uiderant eiꝰ foccta uel itinera intellegerent siñ¬
in his celiquid cẽplius quã earnis oculis patebat. spi¬
ri taliter uell& intellegi : illis ergo quisoris s̃. ueꝗ ced¬
ꝓpin quant pedib dnĩ. ut oeccipicent dedoc trinaeius
mnpoerabolis oma fiunt:. Ꝙscec tascilie&. & uerboe

Expanded text:
antur eis peccata. Notandum in his Domini verbis quod non solum ea quae loquebatur, verum etiam quae faciebat parabolae fuerunt, id est rerum signa mysticarum, cum dicuntur illi quibus in parabolis omnia fiebant, neque quae videbant, neque quae audiebant, ad intellectum potuisse perducere. Quid enim obstaret intuentibus ne ea quae viderent ejus facta vel itinera intelligerent, si non his aliquid amplius quam carnis oculis patebat spiritualiter vellet intelligi? Illis ergo qui foris sunt, neque appropinquant pedibus Domini, ut accipiant de doctrina ejus, in parabolis omnia fi
Abbreviated transcription (Latin):
ut exipsut cõmutoccionẽ nominis. soccram̃ti uiua¬
citits cõm̃ doc r&ur: Idẽm ergogite siue lactinȩ
p&rus qđ syriacae eephas : & inutraq lingua nom̃
a p&ra diriucctũ ẽ : Haut dubiũqui inilloc. dequa

Expanded text:
ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivaut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. Idem ergo Graece sive Latine Petrus, quod Syriace Cephas. Et in utraque lingua nomen a petra derivatum est: haud
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quoq cum fideliũ numerositas excreuit intra
scam̃ &desicẽ multis quiuitã uir tutũ tenent: &
signa uirtutũ ñ hoebent: Quia frustra miraculum
foras ostenditꝰ. sideẽ quod intus operetur: Ncc̃ iuxta
mecgistrigenciũ uoce linguae insignũ st̃ ñ fidedib se
infidelib: Eiia posurt sinoni nomen petitus
onnunc primũ simomp&ro cognom̃ indidit:
uerhum longeante cũ a fratre cendixa ad seccb¬
ductũ intuitus dix̃: Tuessimonfilius iobanna. tu
uocorberis caephaes qđ int̃p̃toctur p&rus: Sedcũ
uolens euangelista nominoe xuicepostolorũ enu¬
merare necesse haberet p&rũ dicere : breuit̃ inti¬
mor recurauit. Quodñ hoc oente uocor r&ur. sedita
cũdis cognominauerit: quac̃uis nontunc. sed quan¬
do iohoennes ips aedni uerba posuit: Intentos uide¬
lic& rddens auditores: Nãsihoc cente uocan&ur
ñ itocuiderbs misteriũ pore putas eũ cocsu sicuocari
ñ uidencioedĩ: ideo uoluit eũ prius celiuduocari

Expanded text:
numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam virtutum tenent et signa virtutum non habent; quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem, linguae in signum sunt infidelibus, infidelibus . Et imposuit Simoni nomen Petrus. Non nunc primum Simoni Petri nomen indidit, verum longe ante cum a fratre Andrea ad se adductum intuitus, dixit: Tu es Simon filius Joanna; tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus . Sed cum volens Evangelista nomina duodecim apostolorum enumerare, necesse haberet Petrum dicere, breviter intimare curavit quia non hoc ante vocaretur, sed ita eum Dominus cognominaverit, quamvis non tunc, sed quando Joannes ipsa Domini verba posuit, intentos videlicet reddens auditores. Nam si hoc ante vocaretur, non ita videres mysterium petrae, putans eum casu sic vocari, non providentia Dei. Ideo voluit eum prius aliud vocari,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ꝓpinqui quasimentis in potẽ celigaendũ decernuNT.
Quiccenĩ cltitudinẽ secpienciae quã audiebaent coepere
non poterant: quocsi celienci eumsensulocutũ eẽ cre¬
debant: Iuxta exem plũ eoꝵ quiscecram̃tũ corrnisciur
maenducandi. & bibendi scenguinis nonferentes cciebant
durus e hic sermo. quiseu potest audire : Et ppt ear&ro
oebierunt. &icẽnoncũ illo cẽbulorbant: Allegorice
furiosus oesus contẽpnitꝰ: soclus credencium degentib
intellegunt: & int̾eos qui hoc quod intellegune. dein¬
dustria blacs phemanz ecc ꝑsecuntur: Hirtenĩ spessoc¬
lutis ced hucsi forte intellexerint restat: illisaut qui
nolentes intelleger. ut bene cogsint. iniquitatẽ medi¬
tantꝰ in cubili suo. quȩ spes sccluandi ultra remanent
cũ & hoc qđ ꝓseclute oem męsuae ire teintellegendo ꝑ¬
ceperant decer tando. atq odiis insequendo reicerecon¬
tendune : Uide enĩ quidsequitur: E ⁊ scui re quias
hic tus olimis. discenderant dice Bant qcn

Expanded text:
decernunt. Quia enim altitudinem sapientiae quam audiebant capere non poterant, quasi alieno eum sensu locutum esse credebant: juxta exemplum eorum qui sacramentum carnis ejus manducandae et bibendi sanguinis non ferentes aiebant: Durus est hic sermo. Quis eum potest audire? Et propterea retro abierunt, et jam cum illo non ambulabant. Allegorice furiosus a suis contemnitur, salus credentium de gentibus intelligunt, et eos qui hoc quod intelligunt de industria blasphemant ac persequuntur. His etenim spes salutis adhuc, si forte intellexerint, restat; illis autem qui nolentes intelligere ut bene agant, et iniquitatem meditantur in cubili suo, quae spes salvandi ultra remanet, cum et hoc quod pro salute animae suae recte intelligendo perceperunt detestando atque odiis insequendo rejicere contendunt? Vide enim quid sequitur. Et scribae qui ab Hierosolymis descenderant, d
Abbreviated transcription (Latin):
tacite eos cedmo nens. ut post cocceptũ cepostoloctus gra¬
dũ. ad conscientiã suã redeoent : & quo cẽpliorẽ do¬
cendoꝵ curã susceperunt populoꝵ: eosolercius ipsiha¬
bitaculo menciũ suatum. considerando penetren:
Etnequid ibi forte: qđ occulti inspectoris oculos offendan
inueniatur: sedulor exami noccione ꝑquirant: Sic&enim
quisq sicꝓximũ ritesegit. sice suo prius cord e studiosoe explo¬
roccione. quicquid inerat pecuitatis expurgat: Et con¬
quoc̃ beatoc frequencia turbȩ confluentis: cuitaptũ
studui ced audiendũ uerbũdĩ tantũ fuit cuiȩ cedoptinen¬
dec̃ solutẽ. ut cructori sccluti: cumeis qui secũerant ne
uescendi quidemora aesolatio uitae miser inpenden doli¬
beramaner&: Utina dñe ihu. & in nr̃is tẽporibus euitan¬
dũ graciaetius fidelibus largiaris. quidoctores suos
oes siduitate discendi ñsolũ oeb epp&itucoer naliũ uo¬

Expanded text:
cceptum apostolatus gradum ad conscientiam suam redeant, et quo ampliorem docendorum curam susceperunt populorum, eo solertius ipsi habitacula mentium suarum considerando penetrent, et ne quid ibi forte quod occulti inspectoris oculos offendat inveniatur, sedula examinatione perquirant. Sic etenim quisque, sic proximum rite regit, si a suo prius corde studiosa exploratione quidquid inerat pravitatis expurgat. Et conm beata frequentia turbae confluentis, cui tantum studii ad audiendum verbum Dei, tantum fuit curae ad obtinendam salutem, ut auctori salutis cum eis qui secum erant, ne vescendi quidem hora a solatio vitae miseris impendendo, libera maneret! Utinam, Domine Jesu, et in nostri temporibus aevi tantum gratiae tuis fidelibus largiaris, qui doctores suos assiduitate discendi, non solum ab appetitu carnalium vo
Abbreviated transcription (Latin):
pendentis cequas: Quod euident̃ filiũdĩ sonaet: qui p̃di¬
coctorũ suoꝵ mentes ced cȩlestioc contemplaendor sus¬
pendit. ut quocelsce liberius ꝑuoloent. &trenorũ corda
fercecius dictorũ suorũ guttis in ebrient: Mat dicus
doncctus dicitꝰ uidelic& quio in aegnodñi munere
detelone cerio occpublicaeno in oepostoliẽ & euan¬
geliste delactus officiũ : Thomas cebyssus uel gemine
congruit: Didim & enĩrete uocari potuit. ppt dubi¬
ũ cor incredendo effectudominicae resurreccionis:
Abyssus idem potuit iuredici: cũ ccltitudinẽ domini¬
çȩ uirtutis in resurreccione celebrata certa fidepe¬
ne trauit: Notandũ soene. qd o postoloꝵ nomina
describens euangelista maetheus i taponit Phi¬
lippus & bartholoms. ddiomaes & moelitus publica¬
nus: Et c&eri ergo euangelistae in coniunccione
nominũ: primũ ponunt moetheũ. & posteathoma.
& publicanũ. cũ ñ aed scibunt: neantiq conuer socci¬
ones recordantes. sugillore euaengelistã uiderentur:

Expanded text:
quas, quod evidenter Filium Dei sonat, qui praedicatorum suorum mentes ad coelestio contemplanda suspendit, ut quo celsa liberius pervolant, eo terrenorum corda feracius dictorum suorum guttis inebrient. Matthaeus donatus dicitur, videlicet quia magno Domini munere de teloneario ac publicano, in apostoli est et evangelistae delegatus officium. Thomas, abyssus vel geminus, congruit. Didymus etenim recte vocari potuit, propter dubium cor in credendo effectu dominicae resurrectionis. Abyssus idem potuit jure dici, cum altitudinem dominicae virtutis in resurrectione celebratam certa fide penetravit. Notandum sane quod apostolorum nomine describens evangelista Matthaeus, ita ponit: Philippus et Bartholomaeus, Thomas, et Matthaeus publicanus. Caeteri ergo evangelistae in conjunctione nominum primum ponunt Matthaeum, et postea Thomam, et publicanum eum non ascribunt, ne antiquae conversationis recordantes, suggillare evangelistam viderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
optissime uocarbulo decoratꝰ ille qui aed p̃dicacio¬
nẽ iolicennes moxoegnũ dĩ sequi uidere &ccudire
curauit: & post modum ipsum seuo cantẽ relictisom¬
nib sequi ipsi ꝑp&uo aedhenre non tardocuit : ꝑhi¬
lippus os lom poedis si ueloẽpcedoerũ intp̃tatꝰ &rexte

Expanded text:
aptissime vocabulo decoratur ille qui ad praedicatioaptissime vocabulo decoratur ille qui ad praedicationem Joannis mox Agnum Dei sequi, videre et audire curavit, et postmodum ipsum se vocantem relictis omnibus sequi, ipsi perpetuo adhaerere non tardavit. Philippus os lampadis s
Abbreviated transcription (Latin):
ub auditur e superiorib uococuit adsecobi:
Ocum oescender& in montẽ: & in posuit eis nomi¬
noebo cenerges. quodifilii tonitrui: Aꝑtefilu to¬
nraus cognominati. quorũ unus egdestib intonans
uocẽ illaem theo logiccẽ quac̃ nemo prius edere noue¬
rat emisit: In principio erat uerbũ. & uerbumerata¬
pondere griciuda rdiquit ut sicliquando plusinto¬
nocre uoluiss&: nec ipsecopere mundus poss& : Sed
& cõbo sepeseor sum &inmontẽ ordno duci. & ccliquan.¬
dosonũ denube terrificũ ꝑcipere meruerunt : huc
ẽfilius ins̃ dilectus ipsũ audite : Pris carquoque no¬
mina meritis abtissimo gestabant: ioccobeñ. sub.¬
plaentator: Ioh aennes in quoẽ gracia. uel dnĩgracia
dicitur: N ãq ille &ecernis curãdnõ uocante supplan¬
tare. & ipsc̃eaer nẽ herod ꝗtucidante gruisuse con¬
temnere: Isteo boemoris p̃cipui graciã quce iurgina¬
ligloria meruerat. suꝑ redemptoris suipectus incae¬
p̃tatꝰ uirilis: cebeo qđ grecȩ uirappellactꝰ aner quo

Expanded text:
ubauditur a superioribus vocavit ad se, cum ascenderet in montem. Et imposuit eis nomina Boanerges, quod est filii tonitrui. Apte filii tonitrui sunt cognominati, quorum unus e coelestibus intonans vocem illam theologicam, quam nemo prius edere noverat, emisit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apondere gravida reliquit, ut si aliquando plus intonare voluisset, nec ipse capere mundus posset. Sed et ambo saepe seorsum et in montem a Domino duci, et aliquando sonum de nube terrificum percipere meruerunt: Hic est filius meus dilectus, ipsum audite Prisca quoque nomina meritis aptissima gestabant. Jacobus enim supplantator. Joannes in quo et gratia, vel Domini gratia, dicitur. Namque ille et carnis curam, Domino vocante, supplantare, et ipsam carnem, Herode trucidante, gavisus est contemnere; iste ob amoris praecipui gratiam quam virginali gloria meruerat, super Redemptoris sui pectus in coetatur virilis, ab eo quod Graece vir appellatur Ἀνήρ. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: & inepistola cedgalodices quia merria uxor
celphei. soror fuit merriae moctris dñi: Quĩ ama¬
riã cleophȩ iohan euangelista cognominatfor
pͥȩ nupsit: Quia uero ioc cob merito. filius celphei
idest docti sit cognominatus: ipse testantꝰ apłi

Expanded text:
latas: quia Maria uxor Alphaei soror fuit Mariae matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat, fophae nupsit. Quia vero Jacobus merito filius Alphaei, id est docti, sit cognominatus, ipsi testantur apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
moni quieredebat in p&rã xpm: pacrilargitus ẽ¬
ciã int̾̃p̃tatꝰ. Illitẽpori congruit. quaendo postresur¬
ieccionẽ uisodño. uel mortisillius. uel suae negaci¬
onis merorem deposuit: sed suae confestĩ mortis
tristiciã audiuit dicente dno Cũ aut senueris. ex¬
tendens manustuas. & celius tecing& & duc&ꝗ ñuis :¬

Expanded text:
Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus tiam, interpretatur, illi tempori congruit, quando post resurrectionem, viso Domino, vel mortis illius, vel suae negationis moerorem deposuit: sed suae confestim mortis tristitiam audivit, dicente Domino: Cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cing