comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerat in locutionem ne farium: Ablata est potestas linguae superbis principibus.
ne in contemptum dĩ subditos possent quae coeperant maledocere. sicque iudiciũ
diuinȩ seueritatis in adiutorium humanae uersumest utilitatis: ut tacendo
cessarent ab operecui peruersae loquendo congregati insistebant. dc sicdescenden¬
te acuidente dnõciuitatem elationis. babilonem hocest confusionem appellari con¬
tigit cui contrarium satisciuitas ueritatis sicut nomen : Ita hab& & statum. Dicitur
enim hierusalem idest uisio pacis inqua co&um fidelium atque humilium spũ dñs
uiuens misitgratiam sp̃sscĩ quie is scientiam omnium tribuer& linguarum . quibus
inbutiom̃s qui in diuersis erant linguis. populos ad constructionem eiusdem scae ciuita¬
tis: id estecclesiã xp̃i unanimam conuocarent: Quique humiliter ad auditum ueri¬

Expanded text:
verat in locutionem nefariam: ablata est potestas linguae superbis principibus, verat in locutionem nefariam: ablata est potestas linguae superbis principibus, ne in contemptum Dei subditos possent quae coeperant mala docere, sicque judicium divinae severitatis in adjutorium humanae versum est utilitatis, ut tacendo cessarent ab opere, cui perverse loquendo congregati insistebant: ac sic descendente ac vidente Domino civitatem elationis, Babylonem, hoc est confusionem appellari contigit: cui contrarium satis civitas veritatis sicut nomen, ita habet et statum; dicitur enim Hierusalem, id est, Visio pacis, in qua coetum fidelium atque humilium spiritu Dominus videns, misit gratiam Spiritus sancti, qui eis scientiam omnium tribueret linguarum, quibus imbuti, omnes qui in diversis erant linguis populos ad constructionem ejusdem sanctae civitatis, id est, Ecclesiae Christi, unanimam convocarent; quique humiliter auditum veri
Abbreviated transcription (Latin):
dunt angeli in eo. quod creatorem conspiciunt descendunt angeli in eo quod creatu¬
ram sese in inlicitis erigentem. Dicere ergo est descendamus & confundamus lingua¬
eorum ex amine districtionis premunt inseipso eis hoc quod recce legatur ostendere.
&perium internȩ uisionis eorum mentibus exhibendo uidicia. occultis motibusins¬
pirare. Et bene non ait uenite & descendentes confundite. sed con fundamusibi linguã
eorum. Ostendens itase operari perminiscrossuos. ut sint &iam ipsio operatoresdi.
sicut a postolus dicit. dĩenim sumus cooperarii. Confundamus inꝗtibi linguam eorũ
ut non audiat unusquisque uocem proximisui Meritomalus punitur affectus. &iã
superbia ut non intelleger&ur iubens homini. quinoluit intellegere ut oboe dir& do
uniuersȩ terrȩ : Merito confusum est labium indispersionem : quia male coniura¬

Expanded text:
dunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creatudunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo est descendamus et confundamus linguas eorum, in se ipso eis hoc quod recte legatur ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare. Et bene non ait: Venite, et descendentes confundite; sed confundamus ibi linguam eorum, ostendens ita se operari per ministros suos, ut sint etiam ipsi cooperatores Dei, sicut Apostolus dicit: Dei enim sumus cooperarii. Confundamus, inquit, ibi linguam eorum, ut non audiat unusquisque vocem proximi sui. Meritosuperbia, ut non intellegeretur iubens homini, qui noluit intellegere ut oboediret Deo universae terrae. Merito confusum est labium in dispersionem, quia male conjura
Abbreviated transcription (Latin):
operis ne fandi. ae de inceps deopificibus perditae ciuitatis. Corrupti sunt & ab ho
aecautem dequibus loquimur uerba internus iudex minis¬
tris uirtutibus. in conprehensibili nobis ordineloquitur. Cuius loquiad eo sest eorũ
cordibus occulta sua inuisibilia ostendere. ut quicquid agere debeant. in ipsa con¬
templatione ueritatis legat. Q uasienim audientibus dicitur quod uidentibus
inspiratur. Vn de cum eorum cordibus ds̃ contra humanam superbiam adnimad¬
uersionem ultionis infunder& dicit. Venite descendamus & confundamus ibi
linguam eorum. Dicitureis qui adherent. uenite. quianimirum hoc ipsum num¬
quam adiuina contemplatione decrescere. In diuina contemplatione semper
ad crescere est &num quam corde recedere qualibus quodam stabili motue st̃ semper
uenire quibus &dicit. Descendamus & confundamus ibi linguam eorum. Ascen¬

Expanded text:
operis nefandi; ac deinceps de opificibus perditae civitatis: Corrupti sunt, et abomoperis nefandi; ac deinceps de opificibus perditae civitatis: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt . Haec autem de quibus loquimur verba internus Judex ministris virtutibus incomprehensibili nobis ordine loquitur: cujus loqui ad eos est eorum cordibus occulta sua invisibilia ostendere, ut quidquid agere debeant in ipsa contemplatione veritatis legant; quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus inspiratur; unde cum eorum cordibus Deus contra humanam superbiam animadversionem ultionis infunderet, dicit: Venite, descendamus, et confunaamus ibi linguam eorum. Dicitur eis qui aderant Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus ibi linguam eorum. Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
a cogitationibus suis donec eas opere compleant. Multa est distantia peccandi in¬
tereos quilta dĩmandata contempnunt. ut aliquos interseuistiemulatores & culto¬
res habeant & intereos quiom̃s un animo consensu mandatis caelestibus contra¬
dicunt. Multa item distantia intereos quiita peccant. uerbi gratia tempore adoles¬
centiae ut post modum succedente senecta. penitentiam ad misorum agere
disponent . & intereos qui inmalis quae faciunt. nullum correctionis propositum
gerunt. Utergo monstretur hoc in loco unanimitas peccantium dicit in uisibilis
arbiter. Ecceunus populus & unum labium omnibus ut propositum non peni¬
tendi adiungit. Coeperuntque hoc facere nec desistent a cogitationibus suis
donec eas opere complecant. Quibus apte congruit principium psalmitertu
decimi in quodictum est. Dixit insipiens incorde suo nonest̃ ds̃: Idesenem rod artifex

Expanded text:
a cogitationibus suis donec eas opere compleant. Multa est distantia peccandi ina cogitationibus suis donec eas opere compleant. Multa est distantia peccandi inter eos qui ita Dei mandata contemnunt, ut aliquos inter se justi aemulatores et cultores habeant; et inter eos qui omnes unanimo consensu mandatis coelestibus contradicunt. Multa item distantia inter eos qui ita peccant, verbi gratia tempore adolescentiae, ut postmodum, succedente senecta, poenitentiam admissorum agere disponant, et inter eos qui in malis quae faciunt nullum correctionis propositum gerunt. Ut ergo monstretur hoc in loco unanimitas peccantium, dicit invisibilis arbiter: Ecce unus populus et unum labium omnibus; et propositum non poenitendi adjungit: Coeperuntque hoc facere, nec desistent a cogitationibus suis, donec eas opere compleant; quibus apte congruit principium psalmi tertii decimi, in quo dictum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus , id est, Nemrod artifex
Abbreviated transcription (Latin):
terusitatum naturȩ cursum mirabiliter factum. presentiam quod am modo eius
ostendit: Nec uidendodiscit ad tempus. quinum quam potest aliquid ignorare.
sed ad tempus uidere & cognoscere dicitur. qđ uideri & cognosci facit. Non sicergo
uidebatur illaciuitas. quo modo eam ds̃ uiderifecit. quando sibi quantum displice¬
r& ostendit : quamuis possit intellegids̃ adillam ciuitatem descendisse. quia
descenderunt angelieius in quibus habitat. ut quod adunctum est & dixit
Venite igitur descendamus & confundamus ibi linguam eorum. Recapitulatio
sit demonstrans quem ad modum factum sit. quod dictum fuerat descendit dñs.¬
Sienim iam descenderat. quid sibi uult uenite descendamus. quod intellegitur angelis
dictum nisi quia perangelos descendebat. qui in angelis descendentibus erat : Ecce
inquit unus populus & unum labium omnibus coeperuntq hoc facere nec desistent

Expanded text:
ter usitatum naturae cursum mirabiliter factum praesentiam quodam modo eius ter usitatum naturae cursum mirabiliter factum praesentiam quodam modo eius ostendat; nec uidendo discit ad tempus, qui numquam potest aliquid ignorare, sed ad tempus uidere et cognoscere dicitur, quod uideri et cognosci facit. Non sic ergo uidebatur illa ciuitas, quo modo eam Deus uideri fecit, quando sibi quantum displiceret ostendit. Quamuis possit intellegi Deus ad illam ciuitatem descendisse, quia descenderunt angeli eius in quibus habitat: ut, quod adiunctum est: Et diVenite et descendentes confundamus ibi linguam eorum, recapitulatio sit, demonstrans quem ad modum factum sit, quod dictum fuerat: Descendit DominSi enim iam descendictum, nisi quia per angelos descenderat, qui in angelis descendentibus erat? Ecce, inquit, unus populus et unum labium omnibus; coeperuntque hoc facere, nec desistent
Abbreviated transcription (Latin):
loco altiorem c&eris moenibus facere disponebant. Mirandum sane qualntentio¬
ne & culmon suae turris ad caelum usque ad tollere disponant. & senihi lominus
inuniuersas terras diuidendos esse perhibeant . nisi fortelta se perorbem diuidere
uanissima acsuperbissimamente cogitabant. ut si forte delectar& pertae soster¬
renȩ habitationis. uel certesiaquae diluuii rursum terris ingruerent perhanc
superiora aerissiue caelis patia peterent
Descendit autem dñs ut uider& ciuitatem & turrem quam aedificabant fili adam
Profiliis adam. uetustrans latio hab& filios hominum. hocest nonfiludĩ. sed hii qui
secundum hominem uiuentes. mererentur audire adño egodixidiestis & filii
excelsiomnes. Vos autem sicut homines moriemini. Non autem loco mouetur ds̃ qui
semper est ubique totus. sed descendere dicitur cum aliquid facit interra quod prae¬

Expanded text:
loco altiorem caeteris moenibus facere disponebant. Mirandum sane qua intentioloco altiorem caeteris moenibus facere disponebant. Mirandum sane qua intentione et culmen suae turris ad coelum usque attollere disponant, et se nihilominus in universas terras dividendos esse perhibeant; nisi forte ita se per orbem dividere vanissima ac superbissima mente cogitabant, ut si forte delectaret pertaesos terrenae habitationis, vel certe si aquae diluvii rursum terris ingruerent, per hanc superiora aeris sive coeli spatia peterent. Descendit autem Dominus, ut videret civitatem et turrem quam aedificabant filii Adam. Pro filiis Adam vetus translatio habet filios hominum, hoc est non filii Dei, sed hi qui secundum hominem viventes mererentur audire a Domino: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Non autem semper est ubique totus, sed descendere dicitur, cum aliquid facit in terra, quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
s & coquamus eo signi. Habueruntq lateres prosaxis. & bitumen procimento
Forteideo lateribus prosixis & bitumine utebantur procimento : quia illis in regionibus copia
lapidum unde tantum opus compleretur deerat uł quia murum latericium periculo
ignium fortius obsistere nouerant. fit autem bitumen de arboribus. fit & deterra
sue aquis. unde scriptum est in sequentibus de terra sod omorum. uallis autem
siluestris habebat puteos multos bituminis. & mare mortuum grecȩ lacus asfalti
id estbituminis appellatur. eo quodbitumen supernatans soleat in illo collegi. quo
magis uideturmurus babilonis fuisse conpactus.
Et dixorunt. uenite faciamus nobis ciuitatem & turrem cuius culmen ascendat ad cae¬
lum. & caelebremus nomen nostrum antequam diuidamur inuniuersasterras.
Q uodait cuius culmen non ciuitatis sed turris significat. id est arcis quam ineditiore

Expanded text:
et coquamus eos igni, habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. et coquamus eos igni, habueruntque lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Forte ideo lateribus pro saxis et bitumine utebantur pro caemento, quia illis in regionibus copia lapidum, unde tantum opus compleretur, deerat; vel quia murum lateritium periculo ignium fortius obsistere noverant. Fit autem bitumen de arboribus, fit et de terra, sive aquis; unde scriptum est in sequentibus de terra Sodomorum. Vallis autem silvestris habebat puteos multos bituminis; et mare Mortuum Graece lacus Asfalti, id est bituminis appellatur; eo quod bitumen supernatans soleat in illo colligi, quo magis videtur muros Babylonis fuisse compactos. Et dixerunt: Venite, faciamus nobis civitatem et turrem, cujus culmen ascendat ad coelum, et celebremus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras. Quod ait cujus culmen, non civitatis, sed turris significat, id est, arcis quam in editiore
Abbreviated transcription (Latin):
obsuperbiam diuisis gentes sunt ab inuicem toto orbi dispersae. Ita illic obmeritum hu¬
militatis adunata diuersitate linguarum. collectiex omninatione quae subcaelo est
populi una & non dispari confessione acfide. laudes & magnaliadĩ resonarent. Meri¬
toque haecciuitas inqualinguȩ diuisȩ acgentessunt dispersae . babilon idest confusio
illa dicitur hierus alem idese uisio pacis. Inqua ad unatis indilaudem loquelis uniuer¬
sarumgentium est facta concordia. Sedhaec post modum latius. interim textum
lterae uideamus Cum que proficerentur deoriente. Inuenerunt campum in
terra sennaar & habitauerunt in eo. Appar& ex his uerbum quiauerum &iam¬
primi homines plaga orientis tenuerunt. Ideoque hanccaput esse orbis conputandũ
Non solum quialux siderum inde exoritur. uerum &iam quia hanc primo genus
coluit humanum. Dixitq alterad proximum suum. uenite faciamus lateres

Expanded text:
ob superbiam divisis gentes sunt ab invicem toto orbe dispersae, ita illic, ob meritum huob superbiam divisis gentes sunt ab invicem toto orbe dispersae, ita illic, ob meritum humilitatis, adunata diversitate linguarum, collecti ex omni natione quae sub coelo est populi una et non dispari confessione ac fide laudes et magnalia Dei resonarent; meritoque haec civitas, in qua linguae divisae ac gentes sunt dispersae, Babylon, id est Confusio; illa dicitur Jerusalem, id est, Visio pacis, in qua, adunatis in Dei laudem loquelis universarum gentium, est facta concordia. Sed haec postmodum latius. Interim textum litterae videamus Cumque proficiscerentur de Oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo. Apparet ex his verbis quiaprimi homines plagam Orientis tenuerunt; ideoque hanc caput esse orbis computandam, non solum quia lux siderum inde exoritur, verum etiam quia hanc primo genus incoluit humanum. Dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres
Abbreviated transcription (Latin):
rum saluationem. quae eodem essent numero conprehensae
Erat autem terra labii unius. & sermonum eorundem. Quia prȩoccupando¬
Quia prȩoccupando dixerat
filios noe terram secundum cognationes & linguassuas & regiones ingentibus suis diuis is¬
se redit ostendere quomodo fuerint homines ab inuicem disiuncti. Vbi certissi me
clar& quiagenus humanum quamdiu conditori suo debita humilitate seruiuit. &iã
sibi m& ipsi pacifica caritate concordauit. A tubi contra auctorem ceruicem su¬
perbiens erexit. mox iustȩ punitum nec ad seipsum habere pacem potuit. Quanta
autem hominum esse felicitas poss& &iam paradiso deiectorum siuel tunc creatori suo
seruire humiliter uellent testatur gratia eius dem dnĩ conditoris acredemptoris nostri
quidiscipulis sibi fideliter adherentibus missode super spũ. omnium notitiam tribuit
linguarum. Vnde mira in mutatione dexterȩ excelsi factum est ut sicut hic linguis

Expanded text:
rum salvationem, quae eodem essent numero comprehensae. rum salvationem, quae eodem essent numero comprehensae. Erat autem terra labii unius et sermonum eorumdem. Quia praeoccupando dixerat filios Noe terram secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis divisisse, redit ostendere quomodo fuerint homines ab invicem disjuncti: ubi certissime claret quia genus humanum quandiu Conditori suo debita humilitate servivit, etiam sibimetipsi pacifica charitate concordavit. At ubi contra Auctorem cervicem superbiens erexit, mox juste punitum, nec ad seipsum pacem habere potuit. Quanta autem hominum esse felicitas posset etiam paradiso dejectorum, si vel tunc Creatori suo servire humiliter vellent, testatur gratia ejusdem Domini Conditoris ac Redemptoris nostri, qui discipulis sibi fideliter adhaerentibus misso desuper Spiritu omnium notitiam tribuit linguarum; unde mira immutatione dexterae Excelsi factum est ut sicut hic linguis
Abbreviated transcription (Latin):
diluuium. Recenseat diligens lector exordine nomina hominum siuepopulorũ
qui ex tribus filiis natiesse perhibentur & inuenietur numero septuaginta &¬
desem Ex quibus totidem gentium linguas & nationes mundum implesse credunt᷑¬
Vel potius septuagintaduo utclarior fama hab& cumaliquis fuerit eorum. dequo post¬
modum duȩ nationes & populi nascerentur. nisi forte duo esse assur & duoscreasse populos
intellegendi sunt. Vnus quide terra sennaar egressus nineuen aedificauit. & alter
filiussem. Et sic numerus septuagesimus &duarum nationum adimpleatur. Neque
abreuidetur quod dñs ideo septuaginta duos ad predicandum discipulos miserit qđ tor
essent gentes & linguȩ quibus uerbum predicationis erat committendum. Vt sicut
prius duodecim a postolos elegit propter totidem tribus is rahel ad fidem uocandos.
lta post modum septuaginta duos de signar& doctores ad insinuandam gentium uniuersa¬

Expanded text:
diluvium. Recenseat diligens lector ex ordine nomina hominum sive populorum diluvium. Recenseat diligens lector ex ordine nomina hominum sive populorum qui ex tribus filiis nati esse perhibentur, et invenientur numero LXX et de Sem, ex quibus totidem gentium linguas et nationes mundum implesse creduntvel potius LXXII, ut clarior fama habet, cum aliquis fuerit eorum de quo postmodum duae nationes et populi nascerentur; nisi forte duo esse Assur, et duos creasse populos intelligendi sunt: unus qui de terra Sennaar egressus Ninivem aedificavit, et alter filius Sem; et sic numerus LXX duarum nationum adimpleatur. Neque abs re videtur quod Dominus ideo LXXII ad praedicandum discipulos miserit, quod tot essent gentes et linguae, quibus verbum praedicationis erat committendum, ut sicut prius duodecim apostolos elegit propter totidem tribus Israel ad fidem vocandas; ita postmodum septuaginta duos designaret doctores ad insinuandam gentium universa
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitatem intellectualium adeunt insularum. perquam labentis saeculi
curas altiore animi libertate transcendant sed in concupiscentis tantum terrestrib:
sequitur finisdum dicitur. quia facti sunt termini chanaan uenientibus a sidonegerarã
usquegatam donec ingrediaris sod omam & gomorram & ad ama & seboim usq: lesa
Sidon quippe uenatio meroris dicitur. quae non alia hoc in loco deb& intellegi: quã
ea perquam hostis antiquus animas uenatur ad interitum. Vn demerito uenatio
meroris uocatur. quia om̃s quos coeperit a&ernis doloribus subicit. Qualemne mroct
utiquegigans qui robustus uenator contradñm appellatur significat. De sodoma
&gomorra & finitimis ciuitatibus. nulli dubium quin sempiterna impiorum tar¬
menta portendant
Haesimiliae noe iuxta populos & nationessuas. abhis diuisȩ sunt gentes interra post

Expanded text:
tranquillitatem intellectualium adeunt insularum, per quam labentis saeculi tranquillitatem intellectualium adeunt insularum, per quam labentis saeculi curas altiori animi libertate transcendant; sed in concupiscentiis tantum terrestribussequitur finis, dum dicitur, quia facti sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorrham et Adamam et Seboim usque Lesa. Sidon quippe Venatio moeroris dicitur, quia non alia hoc in loco debet intelligi quam ea per quam hostis antiquus animas venatur ad interitum; unde merito Venatio moeroris vocatur, quia omnes quos ceperit, aeternis doloribus subjicit: qualem Nemrod utique gigans, qui Robustus venator contra Dominum appellatur, significat. De Sodoma et Gomorrha et finitimis civitatibus nulli dubium quin sempiterna impiorum tormenta portendant. Hae familiae Noe juxta populos et nationes suas. Ab his divisae sunt gentes in terra post
Abbreviated transcription (Latin):
uulos dñs In principio religiosȩ conuersationes mentȩ a terrenis contagiis subleuant
ut aduidendam a cernisolis claricatem ascendere mereantur: Et deipso libro uitȩ
ia feth quod dicitur. ab his diuisȩ sunt insulȩgentium inregionibussiuis. Nonnemani¬
festissimȩ &iam ipso nomine gentium perorbem ecclesias indicat. quae sicut insulae
fluctibus maris. Ita tumidis amarisque sȩculi procellis continuȩ pulsantur. nec tamen
superantur : &nunc quidem blandiente mundo quasi lenibus lambuntur undis.
nunc seui ente uelut inaltum fluctibus feriuntur. sed in suae statu fidei nilhominus
Inuincibiles perdurant. At contra filucham. principium regni habent inbabylo¬
nem id est confusione quae est interra sennaar. id est fo&oris eorum. Et hoc campoq
neque montem contemplationis qua superna inquirant ascendunt reprobi. neque

Expanded text:
vulos Dominus , in principio religiosae conversationis mentem a terrenis contagiis sublevant, vulos Dominus , in principio religiosae conversationis mentem a terrenis contagiis sublevant, ut ad videndam aeterni Solis claritatem ascendere mereantur, et de ipso libro vitaeJapheth quod dicitur, ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis, nonne manifestissime etiam ipso nomine gentium per orbem Ecclesias indicat, quae sicut insulae fluctibus maris, ita tumidis amarisque saeculi procellis continue pulsantur, nec tamen superantur; et nunc quidem blandiente mundo quasi lenibus labuntur undis, nunc saeviente velut in altum elatis adversitatum fluctibus feriuntur; sed in suae statu fidei nihilominus invicibiles perdurant? At contra filii Cham principium regni habent in Babylone, id est, Confusione, quae est in terra Sennaar, id est, fetoris eorum; et hoc in campo, quia neque montem contemplationis, qua superna inquirant, ascendunt reprobi; neque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quaerite ubi xp̃s est indexterã dĩ sedens. quae sursum sunt sapite nonquae suꝑ
terram Mons uero orientalisquis. nisi ille est dequoesaiasait : Venite ascendamꝰ
admontem dñi & ad domum dĩ ia cob. Quirecte mons uocatur. qui a omnes ad se
ascendentes ab insimorum appetitu ad caelestia desideranda sustollit. Recte
orientalis mons. qui a cunctis adse confluentibus exortum uere lucis aperit: Recte
&iam sephar. id est liber cognominatur. Ipse enim liber uitae. In quo sunt omnes
thesauri sapientiae & scientiȩ abs conditi in quo electorum omnium nomina conscrip
ta. Factaest ergo habitatio filiorum iectan quae interpretatur paruulus. demessa
idest elatione pergentibus usque ad montem orientalem qui uocatur liber. Quia scĩ
quique priorum iustorum humilitatem sequentes. dequibus dicitur. Custodiens par¬

Expanded text:
sunt quaerite, ubi Christus est, ad dexteram Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super sunt quaerite, ubi Christus est, ad dexteram Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Mons vero orientalis quis, nisi ille est de quo Isaias dicit. Venite, ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob ? qui recte mons vocatur, quia omnes ad se ascendentes ab infimorum appetitu ad coelestia desideranda sustollit. Recte Orientalis mons, quia cunctis ad se confluentibus exortum verae lucis aperit. Recte etiam Sephar, id est, Liber cognominatur. Ipse est enim liber vitae, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, in quo electorum omnium nomina conscripta sunt. Facta est ergo habitatio filiorum Jectan, qui interpretatur Parvulus, de Messa, id est, Elatione, pergentibus usque ad montem orientalem qui vocatur Liber, quia sancti quique priorum justorum humilitatem sequentes, de quibus dicitur: Custodiens par
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes isti filii iectan. Et facta est habitatio demessa pergentibus usque sephar
montem orientalem: Diximus supra quiasem primogenitus noe. credentes ex an¬
ti quodĩpopulo. la fethcredentes exgentibus signific&. Cham uere cundia patris
deridens. & ob hoc maledictus illam eiusdem populi partem Insinu& quae uelut in
medio remanens. nec prius cumsuis contribulibus. nec post modum uoluit cum genti¬
bus fidei socius existere: Horumergo figuris. & loca habitationum aptissi me con¬
gruunt. Filiiquippe heber qui prae eminentissimus posterorum sem ostenditur.
habitationem demessa usque ad montem orientalem qui uocatur sephar extendisse
perhibentur. Messa est autem. Indiae regio. quae interpraetata dicitur elatio
Quae non uituperabilem acsuperbam. sed illam magis extollentiam mentis significat
adquamnos hortatur a postolus dicens. Si consurrexistis cum xp̃o. quae sursum

Expanded text:
Omnes isti filii Jectan. Et facta est Habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar Omnes isti filii Jectan. Et facta est Habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem. Diximus supra quia Sem primogenitus Noe credentes ex antiquo Dei populo, Japhet credentes ex gentibus significet; Cham verecundiam patris deridens, et ob hoc maledictus, illam ejusdem populi partem insinuet, quae, velut in medio remanens, nec prius cum suis contribulibus, nec postmodum voluit cum gentibus fidei socius existere. Horum ergo figuris et loca habitationum aptissime congruunt; filii quippe Heber, qui praeeminentissimus posterorum Sem ostenditur, habitationem de Messa usque ad montem orientalem qui vocatur Sephar extendisse perhibentur. Messa est autem Indiae regio quae interpretata dicitur Elatio, quae non vituperabilem ac superbam, sed illam magis extollentiam mentis significat ad quam nos hortatur Apostolus dicens: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
teris suis memoriam
si uedictionis relinquer&. Quianimirum diuisis obsuperbiã
linguis perfidorum
ipsemerito fidei primitiuam generis humani loquae lam¬
Qui i actangenuit helmodad. & saleph. & a sarmoth. iare & adura.
&utal. decha &ebal & abimahel. saba &ophrr. &ebila &iobab: omnesisti filii
iectan. Harum gentium posteriora nomina hieronimus seminime inuenire testa
tur. sed usque in presens in quit. quia procul a nobis sunt. uelitauocantur ut primũ
tuor fluminibus. quemnr̃igangen uocant. & esse in india non dubitatur circũ¬
eat omnem terram euilath.
Quae uidelic& terra ab hoc euila nomen accepisse uidetur. Narrat enim eum iosephu¬
cum fratribussiuis a fluuio cophere omnem indiae regionem quae uocatur hie ira
possedisse. Sed & uerba dierum narrant. quia serui salomonis permare rubrum
abierint in ophir & adtulerint inde aurum & ligna thẏina & gemmas praetiosissi¬
mas. quae esse indiae regio & abophyr filio iactan uocabulum transisse credibile est.

Expanded text:
teris suis memoriam suae devotionis relinqueret, quia nimirum, divisis ob superbiam linguis perfidorum, ipse merito fidei primitivam generis humani loquelamqui Iectan genuit Helmodad et Saleph et Asarmoth Iare et Aduram et Uzal Decla et Ebal et Abimahel Saba et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Itur. « Sed usque in praesens, inquit, quia procul a nobis sunt, vel ita vocantur ut primum,uor paradisi fluminibus, quem nostri Gangen vocant, et esse in India non dubitatur, circumeat omnem terram Evilath; quae videlicet terra ab hoc Evila nomen accepisse videtur. Narrat enim eum cum fratribus suis a fluvio Coephere omnem Indiae regionem quae vocatur Hieira possedisse, sed et Verba dierum narrant quia servi Salomonis per mare Rubrum abierunt in Ophir, et attulerunt inde aurum, et ligna thina, et gemmas pretiosissimas, quae esse Indiae regio, et ab Ophir filio Jectan vocabulum traxisse, credibile est.
Abbreviated transcription (Latin):
inebriatus acdeceptus est : Quia nimirum quod saluamur apericulis. in lustrantisese
gratia di : quod relabitur aduitia nostrae est caecitatis & infirmitatis. Generant᷑
defiliabus loth mo ab & ammon quos peccata designare testatur &iam illud legis
praȩ ceptum quodicitur. Moabitae & ammonitae Non intrabunt inecclesiam

Expanded text:
inebriatus ac deceptus est, quia nimirum quod salvamur a periculis, illustrantis est inebriatus ac deceptus est, quia nimirum quod salvamur a periculis, illustrantis est gratiae Dei; quod relabimur ad vitia, nostrae est caecitatis et infirmitatis. Generantur de filiabus Lot Moab et Ammon, quos peccata designare testatur etiam illud legis praeceptum quo dicitur: Moabitae et Ammonitae non intrabunt in Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ducatus quippe angelicus. auxilium caeleste . quo a peccatorum periculis liberamur
indicat. filiae uero beatileb carnales &iam sublimium uirorum cogitationes ex¬
munt: Quarum incuria ita nonnum quam eis subripitur. ut &iam expiocor¬
de uerbum siue factum minus probum quasi filiinequam concipiantur : Ne que
enim dubitandum est quia filii loth exfiliabus natiquigentiles populos &a fide
suipatris alienos procre auerunt. illa s cõrum opera de signent quȩ non ad regulam
scĩtatis. sed admalorum potius prauitatem pertine ant : Quale fuit adulterium
ddauid qualis elatio regis etechiȩ : qualis incauta processio iosiȩ regis adpugnã.
in qua occiderocur & regnum dauiticum de inceps hos uitibus proder& : Quilis deni¬
que negatio beatissimi a postolorum principis. Conueniunt namque ut sacperebus ee¬
tempora: Nam lothquimane in iucescente a sodomis ereptus fuerat Nocte instante

Expanded text:
Ducatus quippe angelicus auxilium coeleste quo a peccatorum periculis liberamur Ducatus quippe angelicus auxilium coeleste quo a peccatorum periculis liberamur indicat; filiae vero beati Lot carnales etiam sublimium virorum cogitationes exprimunt, quarum incuria ita nonnunquam eis suberigitur; ut etiam ex pio corde verbum sive factum minus probum, quasi filii nequam, concipiantur. Neque enim dubitandum est quia filii Lot ex filiabus nati, qui gentiles populos et a fide sui patris alienos procreaverunt, illa sanctorum opera designent, quae non ad regulam sanctitatis, sed ad malorum potius pravitatem pertineant; quale fuit adulterium David, qualis elatio regis Ezechiae, qualis incauta processio Josiae regis ad pugnam in qua occideretur, et regnum Davidicum deinceps hostibus proderet; qualis deinde negatio beatissimi apostolorum principis. Conveniunt autem sicut saepe rebus tempora; nam Lot qui mane illucescente a Sodomis ereptus fuerat, nocte instante
Abbreviated transcription (Latin):
oni praestare credebant. sed non excusantur in eo quod non uel sui patris intali
negotio uoluntatem siue consilium quaerebant uel temporis moram expecta¬
bant doneccertius quid degenere humano perorbem essent actum cognoscerent.
luxta sensum uero moralem possumus in hoc facto intellegere . quod nullus terrenȩ
adhuc in habitationis status quamuis sublimis esse uideatur. aculpae temptantis
possit liber esse contagio. Ecce enim beatus loth putidas quidem sodomorum
flammas euasit. segor aeque peccatricis ciuitatis ruinam uitauit monti suert i¬
cem ascendit. sedubi eum in sublimi uirtutum arcepositum rebaris. ibi nocte
in ebriatum & afiliabus suis repente foedatum conspicis: Quia saepe contingit
ut quiper in lustrationem gratiae caelestis alia uitiorum temptamenta
deuicerant : denuo perinertiam propriae infirmitatis aliis eneruiter succumbent¬

Expanded text:
oni praestare credebant; sed non excusantur in eo quod non vel sui patris in tali oni praestare credebant; sed non excusantur in eo quod non vel sui patris in tali negotio voluntatem sive consilium quaerebant, vel temporis moram exspectabant, donec certius quid de genere humano per orbem esset actum cognoscerent. Juxta sensum vero moralem possumus in hoc facto intelligere quod nullus terrenae adhuc inhabitationis status, quamvis sublimis esse videatur, a culpae tentantis possit liber esse contagio. Ecce enim beatus Lot putidas quidem Sodomorum flammas evasit, Segor aeque peccatricis civitatis ruinam vitavit, montis verticem ascendit; sed ubi eum in sublimi virtutum arce positum rebaris, ibi nocte inebriatum, et a filiabus suis repente foedatum conspicis, quia saepe contingit ut qui per illustrationem gratiae coelestis alia vitiorum tentamenta devicerant, denuo per inertiam propriae infirmitatis aliis enerviter succumbant
Abbreviated transcription (Latin):
facta uidetur. sed non potest factum dubitari quod tanta auetoritas factũ eẽ . refert:
Potest autem excusabilis uideri loth quod tale scelus incestinesciens pertulit magis
quam fecit. sed non excusatur in eo quod tam recentis impiorum exterminiloblitus
uino tantum indulserit . ut quid ergase ager&ur experiri non poss&. excusabiles
uidentur & filiȩ quia non causa luxdriae patrem incestauerint: sed quia nullum
uirorum interra remanere : Verum om̃s eadem poena flammarũ consumptos. eẽ
putassent & suspicatae sint quia sicut posediluuium pertres filios noe & totidem nu¬
rus genus humanum restauratum est . Itanunc ꝑse & patrem suum quisoliignibus
superessent denuo for& raparandum. Ideoque hocper somnum magis agendum
ratae sint. ne pater sciens tale conubium aspernatus respuer& spreuiss&e. Possunt
excus abiles ergo uideri quod se in huius modo facto obsequium diuinȩ dispositi¬

Expanded text:
facta videtur, sed non potest factum dubitari, quod tanta auctoritas factum esse refert. facta videtur, sed non potest factum dubitari, quod tanta auctoritas factum esse refert. Potest autem excusabilis videri Lot, quod tale scelus incesti nesciens pertulit magis, quam fecit; sed non excusatur in eo quod, tam recentis impiorum exterminii oblitus, vino tantum indulserit, ut quid erga se ageretur experiri non posset. Excusabiles videntur et filiae, quia non causa luxuriae patrem incestaverint; sed quia nullum virorum in terra remanere, verum omnes eadem poena flammarum consumptos esse putassent; et suspicatae sint quia sicut post diluvium per tres filios Noe et totidem nurus genus humanum restauratum est, ita nunc per se et patrem suum qui soli ignibus superessent denuo foret reparandum; ideoque hoc per somnum magis agendum ratae sint, ne pater sciens tale connubium aspernatus respueret et sprevisset. Possunt excusabiles ergo videri, quod se in hujusmodi facto obsequium divinae dispositi
Abbreviated transcription (Latin):
rans uocata est Sed & iuxta intellegentiam sp̃ĩtalem quia sodoma flammas
uitiorum segor modicam adhuc inchoationem bonorum operum. monsaltitu¬
dinem uirtutum designat : Necesse est utcum ab incendio uitiorum quisque ad initi¬
um uirtutis accesserit noniam in ipsõ initio segnis perseuer&. sed altiorem bonae
actionis profectum semper ala crigres sutendere acproperare contendat
Dixit que maior adminorem. Paternoster senex est : & nullus uirorum remansit
interra qui possit ingredi ad nos uixta morem uniuersae terrae : Veni in ebriemus
eum uino dormiemus que cumeo ut seruare possimus expatre nobis semen & c&̃
Quibus refertur quomodo filiae loth ipsum uino In ebriantes dormierunt cum eo
& concipientes pepererint moab & amonpatriarchas moabitarum & am moni¬
tarum: Et quidem historia haec contranaturalem humanȩ conceptionis morẽ

Expanded text:
rans vocata est. Sed et juxta intelligentiam spiritalem, quia Sodoma flammas rans vocata est. Sed et juxta intelligentiam spiritalem, quia Sodoma flammas vitiorum, Segor modicam adhuc inchoationem bonorum operum, mons altitudinem virtutum designat, necesse est ut cum ab incendio vitiorum quisque ad initium virtutis accesserit, non jam in ipso initio segnis perseveret, sed ad altiorem bonae actionis profectum semper alacri gressu tendere ac properare contendat. Dixitque major ad minorem: Pater noster senex est, et nullus virorum remansit in terra, qui possit ingredi ad nos juxta morem universae terrae; veni, inebriemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut servare possimus ex patre nobis semen, etc. Quibus refertur quomodo filiae Lot ipsum vino inebriantes dormierunt cum eo, et concipientes pepererint Moab et Ammon patriarchas Moabitarum et Ammonitarum. Et quidem historia haec contra naturalem humanae conceptionis morem
Abbreviated transcription (Latin):
interitum reminiscentes. cautiusse & circum spectius in arrepto iustitiȩ proposito
custodiant.
Denique dñs ammonens fideles. necoeptum fidei callem deserant
quasi petram eissalis quo dulcius eius uerba sapiant adhib& cum dicit interalia.
memores estote uxoris loth. Quiergo ignem uitiorum. quiultimum euadere
iudicium desiderat . O port& ut praeteritorum obliuiscens in ea quae ante sunt
diuinȩ promissionis gaudia semper intendat
Ascenditque loth desegor mansitq: inmonte. duȩ quoque filiȩ eius cum eo.
timuerat enim manere insegor
Festinauit ad montem ascendere desegor: quia hoc magis placuisse angelis per
quos ereptusest cognouit timensne & articulo temporis illius sua intercessione
nis urbibus perditione consumi maxime cum noss& etim tempore superiore cre¬
bro terrȩ motu fuisse consumptam Vnde & bale id est prȩcipitans siue de uo¬

Expanded text:
interitum reminiscentes, cautius se et circumspectius in arrepto justitiae proposito interitum reminiscentes, cautius se et circumspectius in arrepto justitiae proposito custodiant. Denique Dominus admonens fideles ne coeptum fidei callem deserant, quasi petram eis salis, quo dulcius ejus verba sapiant, adhibet, cum dicit inter alia: Memores estote uxoris Lot . Qui ergo ignem vitiorum, qui ultimum evadere judicium desiderat, oportet ut praeteritorem obliviscens, in ea quae ante sunt divinae promissionis gaudia semper intendat. Ascenditque Lot de Segor, mansitque in monte, duae quoque filiae ejus cum eo. Timuerat enim manere in Segor. Festinavit ad montem ascendere de Segor, quia hoc magis placuisse angelis per quos ereptus est cognovit, timens ne quae et articulo temporis illius sua intercessione mili cum vicinis urbibus perditione consumi; pertimuit maxime, cum nosset eam tempore superiori crebro terrae motu fuisse consumptam; unde et Bale, id est, praecipitans sive devo
Abbreviated transcription (Latin):
& fragorem flammarum caelo delapstrum r&rorespexit: Sed eorum tamen
ten& in hac infirmitate figuram. qui se mel mundo renuntiantes acuirtutum¬
lter arduum inchoantes. repente adea quae reliquerant mundi desideria in stabi
eis non cognoscere uiam iustitiȩ. quam post cognitionem retrorsum conuerti. abeo
quod illis traditum est scõmandato. Sicut e contraloth qui suaquae possederat
omnia cum peccatoribus peritura reliquit. illos quiuere mundo abrenuntiant
ne que eos abrenuntiasse penit& insinuat. Quos &iam beatus noe qui & ipsecunc¬
ta sua cumreprobis sicut hic ignibus. sic illeundis absumenda reliquit manifeste
designat. Quod autem uxor lothdumse ab itinere quod dñ sostendebat a uertis¬
s&: extincta & instatuam salis conuersaest : A perte indicat. quod hi quiauia
sed exemplo perditionis suae aliis quasi condimentum sapientiȩ relinqunt : Vt e orũ

Expanded text:
et fragorem flammarum coelo delapsarum, retro respexit; sed eorum tamen et fragorem flammarum coelo delapsarum, retro respexit; sed eorum tamen tenet in hac infirmitate figuram, qui semel mundo renuntianteiter arduum inchoantes, repente ad ea quae reliquerant mundi desideria, instabilfuerat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo, quod illis traditum est, sancto mandato ; sicut e contra Lot qui sua quae possederat omnia cum peccatoribus peritura reliquit, illos qui vere mundo abrenuntiant, neque eos abrenuntiasse poenitet, insinuat; quos etiam beatus Noe, qui et ipse cuncta sua cum reprobis, sicut hic ignibus, sic ille undis absumenda reliquit, manifeste designat; quod autem uxor Lot, dum se ab itinere quod Dominus ostendebat, avertisset, exstincta et in statuam salis conversa est; apte indicat quod hi qui a vised exemplo perditionis suae aliis quasi condimentum sapientiae relinquunt, ut hi eorum
Abbreviated transcription (Latin):
& sabelluheresis repudiata. quae ipsum patrem dicit esse quem filium : pluit enĩ dñs
adnõ. filius a patre. Vnde & alibi dicitur patri. Omnia insapientia fecisti.
hocest infilio. Cui simile est illud psalmistae. ubi ltaduas patris & filii describit
personas ut tamen unam induabus personis deitatem insinu&. sedestua ds̃ lni¬
saeculum saeculi uirga aequitatis uirga regnitui. Dilexisti iustitiam &odifti ini¬
qui tatem. propterea unxitte ds̃ dr̃tuus: sedesenim tua ds̃ dõ filio dicitur. unxit
te ds̃ dĩtuus dedõpatri: subiungit
Respiciens que uxor eius postse uersa est instatuam salis:
Hocuere iuxta litteram factumes se credendum est Deniq: iosephus refert
usque ad sua tempora eandem salis statuam. inportis eiusdem ciuitatis perduras se.
Et quidem uxor m&ufemineȩ fragilitatis ad clamorem pereuntium repentinum

Expanded text:
et Sabellii haeresis repudiata, quae ipsum Patrem dicit esse quem Filium. Pluit autem Dominet Sabellii haeresis repudiata, quae ipsum Patrem dicit esse quem Filium. Pluit autem Dominus a Domino, Filius a Patre, unde et alibi dicitur Patri: Omnia in sapientia fecisti , hoc est, in Filio. Cui simile est illud Psalmistae, ubi ita duas Patris et Filii describit personas, ut tamen unam in duabus personis deitatem insinuet: Sedes tua, saeculum saeculi; virga aequitatis, virga regni tui; dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus . Sedes enim tua Deus, Deo filio dicitur; unxit te Deus, Deus tuus, de Deo Patre subjungit. Respiciensque uxor ejus post se versa est in statuam salis. Hoc vere juxta litteram factum esse credendum est. Denique Josephus refert usque ad sua tempora eamdem salis statuam in portis ejusdem civitatis perdurasse. Et quidem uxor metu femineae fragilitatis ad clamorem pereuntium repentinum,
Abbreviated transcription (Latin):
& omnibus mendacibus. parsillorum erit instagno ardente igne & sulphure. Aequa¬
turergo poena & ultio generibus peccatorum luxta illud quoduir sapiens plagas
aegrptiorum interpretansait. Vt scirent quia perquae peccatquis. per haec & tor¬
quetur Sicut e contrabeatus lothiuxta modum uitae quam ducebat meruit libe¬
rari. Quia enim hospitalis extiterat. contigit eum susceptis bonis ospitibus ab in¬
teritu saluari. Nec dubitandum quin ab eisdem hospitibus pos mortem sit in a& na
tabernacula receptus : Vt quicȩliciues in suum introduxit hospitium suis que refecit
ȩpulis. ab eis ipse in habitacula caelestia induceretur. ubi pane angelorum ꝑ p&uo
hocest conspecta diuinȩ claritatis gloria reficer&ur. Quod uero dicitur quia dñs
pluit adño sulphur &ignem decaelo. manifeste distinctae st̃ patris & filii persona.

Expanded text:
et omnibus mendacibus pars illorum erit in stagno ardente igne et sulphure . Aequaet omnibus mendacibus pars illorum erit in stagno ardente igne et sulphure . Aequatur ergo poena et ultio generibus peccatorum, juxta illud quod vir sapiens plagas Aegyptiorum interpretans ait: Ut scirent quia per quae peccat quis, per haec et torquetur , sicut contra beatus Lot juxta modum vitae quam ducebat meruit liberari; quia enim hospitalis exstiterat, contigit eum susceptis bonis hospitibus ab interitu salvari. Nec dubitandum quin ab eisdem hospitibus post mortem sit in aeterna tabernacula receptus, ut qui coeli cives in suum introduxit hospitium, suisque refecit epulis, ab eis ipse in habitacula coelestia induceretur; ubi pane angelorum perpetuo, hoc est, conspectu divinae claritatis gloria reficeretur; quod vero dicitur quia Dominus pluit a Domino sulphur et ignem de coelo, manifeste distincta est Patris et Filii persona,
Abbreviated transcription (Latin):
huius sacculi & sc̃ĩgaudent incubilibus suorum cordium recipere illum quidixit
Ecceego ueniam & habitabo inmediotui: & in apocalr̃psi. Eccesto adostium &
pulio : siquis audierit uocem meam & a peruerit mihi ianuam. introibo adillũ
& cenabo cum illo &ipse mecum. Et impi suis temptationibus uel opera fidelium
uel ipsam corrumpere quaerunt. Apparente autem mane futuri sacculi hicoronã
uitae accipiunt. illi poenam perp&u& mortis incurrunt. Condigna autem suis
sceleribus poena sodomitȩ pereunt. Nam quia in putredine luxuriȩ & ardore libi¬
dinis uitam duxerunt impiam : meritocum flammis ignium &iam fo&ore sulphuris
puniuntur. Nec dubitandum quia tali poena non solum ad praesens damnati.
sed &iam sunt perp&uo damnandi. dicente a postolo iohanne. Timidis autem &
incredulis & ex secratis & homicidis & fornicatoribus. & ueneficis &idolatris.

Expanded text:
hujus saeculi et sancti gaudent in cubilibus suorum cordium recipere illum qui dixit: hujus saeculi et sancti gaudent in cubilibus suorum cordium recipere illum qui dixit: Ecce ego veniam et habitabo in medio tui , et in Apocalypsi: Ecce sto ad ostium, et pulso; si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, introibo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum . Et impii suis tentationibus vel opera fidelium, vel ipsam corrumpere vitae accipiunt, illi poenam perpetuae mortis incurrunt. Condigna autem suis sceleribus poena Sodomitae pereunt. Nam quia in putredine luxuriae et ardore libidinis vitam duxerunt impiam, merito cum flammis ignium etiam fetore sulphuris puniuntur. Nec dubitandum quia tali poena non solum ad praesens damnati, sed etiam sunt perpetuo damnandi, dicente apostolo Joanne: Timidis autem, et incredulis, et exsecratis, et homicidis, et fornicatoribus, et veneficis, et idololatris,
Abbreviated transcription (Latin):
festationem ultimi designat ex aminis quando uistis omnibus erectis impios
repentinus opprimit interitus. Etrecte utiquedĩ uidicio factum eset. ut qui
beatum loth intenebris noctis multum laborantem a crenitentem suis flagitiis
inretire temptauerunt : adueniente subitodie hunc ereptam ipsi prorsus in¬
terirent. Quique ipsi infoedis uoluptatibus carnis intenebris arserant. appa¬
rente subito mane sulphure consumerentur &igne:. Quia & omnes qui incaeci¬
tate mentis occulte uitiis inseruiunt: In cognitione sui sceleris palam adstricto
iudice feriuntur. Item notandum quoduna eadem que nocte & loth hospite
dño gaudebat & defendebatur abhostibus. & sod omitȩ sua scelera accumula re
&iam ipsõloth cum hospitibus suis foedato laborabant: Orto autem sole hic libe¬
ratus prosuaiustitia: illi prosua impietate damnati: Quia nimirum i nocte

Expanded text:
festationem ultimi designat examinis, quando, justis omnibus ereptis, impios festationem ultimi designat examinis, quando, justis omnibus ereptis, impios repentinus opprimet interitus. Et recte utique Dei judicio factum est ut qui beatum Lot in tenebris noctis multum laborantem ac renitentem suis flagitiis irretiri tentaverunt, adveniente subito die, hunc ereptum cernentes, ipsi prorsus interirent, quique ipsi foedis voluptatibus carnis in tenebris arserant, apparente subito mane, sulphure consumerentur et igne, quia et omnes qui in caecitate mentis occulte vitiis inserviunt, in cognitione sui sceleris palam a districto judice feriuntur. Item notandum quod una eademque nocte et Lot hospite Domino gaudebat et defendebatur ab hostibus; et Sodomitae sua scelera accumulare, etiam ipso Lot cum hospitibus suis foedato, laborabant; orto autem sole, hic liberatus pro sua justitia, illi pro sua impietate damnati, quia nimirum in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
urtutum culmen insinuat . Ita segor quendam bonae conuersationis modumminus per¬
fectum designat. Qui & si acelsitudine ꝑfectorum ad huc longe ab est. iamtamen a con¬
igio sceleratorum secretus est. Verbi gratia. qui coniugalem recte seruatuitam
a fornicationis quidem flamma sulphurea euasit : Necta men montem continentiae
conscendit. quia rapinis atque a uaritiae manum mentemque auertit acderebus habi¬
tis pauperibus dare consueuit. necdum tame nomnia relinquere potuit: de incendio
quidem sodomorum effugit. moenia paruae ciuitatis in qua periculum interitus eua¬
der& in trauit : sed necdum artem uirtutis inquaiam ꝑfectus eminer& a scendit.
& c&era huius modi:
Solegressus est superterram. & loth ingressus est segor. Igiturdñs pluit suꝑ sodo m̃a
& gomorram sulphur &ignem ad nõ decaelo & subuertit ciuitates has & omnem
circaregionem
Solis egressio superterram cum qua subuersae sunt sodo mae & gomarra mani¬

Expanded text:
rtutum culmen insinuat, ita Segor quemdam bonae conversationis modum minus perfectum designat; qui etsi a celsitudine perfectorum adhuc longe abest, jam tamen a contagio sceleratorum secretus est. Verbi gratia qui conjugalem recte servat vitam, a fornicationis quidem flamma sulphurea evasit, nec tamen montem continentiae conscendit, qui a rapinis atque avaritia manum mentemque avertit, ac de rebus habitis pauperibus dare consuevit, necdum tamen omnia relinquere potuit; de incendio quidem Sodomorum effugit, moenia parvae civitatis in qua periculum interitus evaderet intravit, sed necdum arcem virtutis in qua jam perfectus emineret ascendit, et caetera hujusmodi. Sol egressus est super terram, et Lot ingressus est Segor; igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de coelo; et subvertit civitates has et omnem circa regionem. Solis egressio super terram, cum qua subversae sunt Sodoma et Gomorrha, mani