comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑueniant aduisionem ueritatis quam ꝑfidomgustauerant Ñ aut̃ frustra addidit & manifes¬
tabo ei meipsum. se uero scđm humanitatem cunctis in iudicio manifestabit. solis uero iustis & scis
diuinitatis gloriam. in qua ȩ qualis ẽ patri & spũi sc̃o ad beatitudinẽ ae ternam manifesta
turus erit dicit eiuidas nĩ ille scariothis dnẽ quid factum ẽ quia nob̵ manifestaturus es
te ipsum & non huic mundo. interrogauit discendo causamueritatis. Iste ẽ uidas cuius epł̃a
legit᷑ inecdesis xp̃i nonille traditor Ideo alit̃ i terrogauit . alitor ille proditor cum ait
num quid egosum ille simulator accessit ad mensam magistri i ste ueritatis hi quisitor
interrogauit dnm cui respondit ihs siquis diligitme sermones meosseruaba: ꝓbatio ergi
dilectionis aduocatio ẽ operis: hinc in epoła sua hisdem iohannes dicit : quidicit quia di lgo

Expanded text:
ut perveniant ad visionem veritatis quam per fidem gustaverant. Non autem frustra addidit, et manifesut perveniant ad visionem veritatis quam per fidem gustaverant. Non autem frustra addidit, et manifestabo ei meipsum. Si vero secundum humanitatem cunctis in judicio manifestabit, solis vero justis et sanctis divinitatis gloriam, in qua aequalis est Patri et Spiritui sancto, ad beatitudinem ae Dicit ei Judas, non ille Scariothis: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non huic mundo? Interrogavit discendo causam veritatis. Iste est Judas cujus Epistola legitur in ecclesiis Christi, non ille traditor. Ideo aliter interrogavit iste, aliter ille proditor, dum ait: Nunquid ego sum? Ille simulator accessit ad mensam magistri, iste veritatis inquisitor interrogavit Dominum. Cui respondit Jesus: Si quis diligit me, sermones meos servabit. « Probatio ergo dilectionis, exhibit
Abbreviated transcription (Latin):
enda sunt sciunt. quo ipsum scientiae fontem uicinius sine fist consp¬
ciunt ut omnibus huius ꝓmissionem beatitudinis promitter& ñ solum modo apłis max suł iuea¬
qui hab& mandatamea & seruatea illeẽ quidiligitine quiautem diligitine diligecur a patreno
et ego diligam eũ . & manifestabo ei meipsum . ubi omniintentione considerandum .ẽ. quia xpmion
in quit mandata mea & seruatea ille .ẽ. quidiligitine. quih ab & i memoria & seruat hait
qui hab& in sermonibus & seruat in moribus. qui hab& audiendo & seruat faciendo dut quihali
faciendo & seruat ꝑ seuerando Ipse est inquit qui diligitine Notandum qui acum praesentis
temporis uerbo dicer&. qui autem diligitine adiecit defuturo dilig&ur apatremeo & ego dili¬
gã eum & manifestabo ei meipsum. Diligit nãq &iã nunc dilectores suos cum patrefilius sed
nunc diligit adhoc ut recte uiuant exfide quae perdi lectionem operatur. Tunc ad hoc dilige

Expanded text:
enda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspienda sunt sciunt, quo ipsum scientiae fontem vicinius sine fine conspiciunt. Ut omnibus hujus promissionem beatitudinis promitteret, non solummodo apostolis, mox subjuea, ille est qui diligit me. Qui autem diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ubi omni intentione considerandum quia Christum vere ea, ille est qui diligit me, qui habet in memoria et servat in vita. Qui habet in sermonibus, et servat in moribus. Qui habet audiendo et servat faciendo. Aut qui habet faciendo, et servat perseverando, ipse est, inquit, qui diligit me. Notandum quia cum praesentis temporis verbo diceret, qui autem diligit me, adjecit de futuro diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte vivant ex fide quae per dilectionem operatur, tunc ad hoc diliget
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ cognouit Ad huc modicum & meiam mundus nĩ uid& uos aut̃ uid&is Modicũ erat¬
usq. ad tempus ex plece passionis ex quo illum reprobi uidere ñ ualebant. soli& enĩ iusti
qui morte illius erant contristati. gaudiũ resurrectionis eĩ uideremeruer̃. qui a ego uiuo
posuit temporis uerbum. propt̃ significandã celeritatẽ. illorũ aut̃ quõ in saeculi differtꝰ
finẽ Ñ ait uiuitis sed uiu&is dua sergo resurrectiones suam scilic& mox futuram & nram
in scł fine sequuturam duob uerbis prȩsentis temporis & futuri eliganter breuiterq
ꝓmisit in illadie inquit uoscognosc&is. quia ego sum in patremeo & uos bime & ego in uobis
mandatorum e ñ . Nouit & hoc scãdĩ ecclosia sed longemelus & plenius inilladie dequadoxit
& uos uiu&is in qua uera¬
citer uiuoro icipiunt. Hoc ẽ indieresurrectionis quando eo
ꝑfectius. cuntta quae sci¬

Expanded text:
esse cognovit. Adhuc modicum, et mundus esse cognovit. Adhuc modicum, et mundus Ms., expletae passionis, ex quo illum reprobi videre non valebant. Soli etenim justi, qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis ejus videre meruerunt. » Quia ego vivo, posuit temporis verbum, propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam in saeculi differtur finem, non ait, vivitis, sed vivetis. Duas ergo resurrecin fine saeculi secuturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri eleganter breviterque promisit. In illa die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. mandatorum ejus. Novit et hoc sancta Dei Ecclesia, sed longe melius et plenius, in illa die, de qua dixit: et vos vivetis, in qua veraciter vivere incipiunt, hoc est, in die resurrectionis, quando eo perfectius cun
Abbreviated transcription (Latin):
uider̃ sed quia filius dĩ && quia para cirtus adõ missus inmundũ ñ nisi fideles sciripotuerunt
manitate discipulis apparuit sed ita ad eos uenire. Ita apudeos maluit manere ut in ipsis¬
corum cordib gratissimã sibi sedem consecrar&. hoc est enĩ qđ ait . uos aut̃ cognosc&is eum
quia apuduos m anebit & in uobiserit quiaut̃ inuisibiliter in hacuitaman& cumelectis uisibila
utiq eis gratiã suae cognitionis exhibe. Ñ relinquam uos orfanos ueniam aduos. Vlidebatur
infidelib quia moriens icruce ut dñs discipulos relinquerat orfanos. sed non relinquit orfanos
quibus & prebuit seipsũuuum post passionẽ suã in multis argum̃tis. ꝑ dies quadraginta.
& postdies decem as sumptionis suae sp̃s scĩ illis de caelo carismata donauit ubupsum xp̃m
ad eosuenisse nullus ambigit. qui insep arabilem scaẽ trinitatis naturam uirtute & operatione

Expanded text:
viderunt, sed quia filius Dei esset, quia Paracletus a Domino missus in mundum, non nisi fideles scire potueruntviderunt, sed quia filius Dei esset, quia Paracletus a Domino missus in mundum, non nisi fideles scire potueruntmanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est enim quod ait: Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem ineis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quia moriens in cruce, ut Dominus discipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per dies quadraginta, et post dies decem assumptionis suae, spiritus sancti illis de coelo chrismata donavit, ubi ipsum Christum ad eos venisse, nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae trinitatis naturam virtute et operatione
Abbreviated transcription (Latin):
iacorda fideliũ neint̃ huius scł aduersa deficiant caelestis uitae desideriis subleuat acreficit habebant
occulta quadam in spiratione ꝑquem dm̃ diligebant. sed non dum habebant
Id est duminigneis linguisuenit & sedit suꝑ eos & linguis loquebant᷑ magnificantes dm̃. Rogabo
patrem meum & alium para drtum dabit uobis ostendens seipsum para dr̃tum. habeb ant cũt¬
& prius paradrtum ipsum uidelic& dnm̃ secum incarne commorantẽ cum & miraculorum¬
duliadine &x ope praedicationis nȩ ꝓpt̃ infideliũ ꝑsecutionẽ scandalitari possurt erigi& confortari solebant¬
simumndum autem appellathomines mundihuius amatoridatos. mundus ergo eum accipere
non potest id ẽ mundiales homines qui a non habent inuisibiles caritatis oculos. quibus solũ modo
spis sc̃s uideri potest & sciri &sciendo intellegi uos aut̃ cognosc&iseũ quia apuduos manebit &i
uob erit erit utinaneat in aeternũ dnm namq saluatorem & infideles ante passionẽ in carne

Expanded text:
quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat ac reficit. » Habebantocculta quadam inspiratione per quem Dominum diligebant, sed nondum habebid est, dum in igneis linguis venit, et sedit super eos, et linguis loquebantur magnificantes Deum. Rogabo Patrem meum, et alium Paraclitum dabit vobis, ostendens seipsum esse Paraclitum. « Habebant autem et prius Paraclitum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cum  dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi  vidit eum, nec scit eum. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori datos. Mundus ergo eum accipere non potest, id est, mundiales homines, quia non habent invisibiles charitatis oculos, quibus solummodo spiritus sanctus videri potest, et sciri et sciendo intelligi. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit et in vobis erit. Erit ut maneat in aeternum. Dominum namque salvatorem et infideles ante passionem in carne
Abbreviated transcription (Latin):
incipit illuc ꝑficieur ubi ꝑman&. hoc ergo preceptum dñi teneamꝰ ut nos iuicẽ diligam & quiequid alud
precepit faciemꝰ. quõ quicquid ẽ aliud habomꝰ. Hui dilectionis in seipso exemplum ostendit &ideo subumx̃
ut diligamꝰ inuicẽ sicut ego dilexiuos ut quidenim nos dilex̃ xp̃s. nisi ut possimꝰ rognare cumxp̃o ad hoc
nos diligore debemꝰ ut habeamꝰ dõ & maneamꝰ indõ & sisic qui sediligunt dm̃ diligunt. & haec ẽ dilectio
dñs nr̃ ihs̃ xp̃s toties caritatis preceptalterauit. Nisiquia omne prȩceptũ
onum in uedileccionis hancituq cartatẽ ueruaiterhabi quio& omicũ diligit indõ &imimicum pet dm̃ Iedi supan

Expanded text:
incipit, sed illic perficietur, ubi permanet. « Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et sic quidquid aliud incipit, sed illic perficietur, ubi permanet. « Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et sic quidquid aliud praecepit, faciemus; quoniam quidquid est aliud, habemus. » Hujus dilectionis in seipso exemplum ostendit, et ideo subjunxit: Ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc nos diligere debemus, ut habeamus Deum, et maneamus in Deo; et sic, qui se diligunt, Deum diligunt. Et haec est dilectio, s Christus toties charitatis praecepta iteravit, nisi quia omne praeceptum unum in radice dilectionis. Hanc itaque charitatem veraciter habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit p
Abbreviated transcription (Latin):
futuri sumꝰ illius uero gaudiũ semꝑ perfectum .ẽ. necminui potest nec hab& quo crescat hoc uero gaudium
in fide renascentiũ implebit᷑ in premio resurgentiũ. Hoc ẽ preceptum meum ut diligatis
inuicom sicut dilexiuos. Nam in superioribus dec̃ dũ dedilectione precipit : mandatum nouumdo modo
dnc̃ prȩceptum meũ Nouũ dix̃ ne inuecustate nrãȩ ꝑ seueremus. Hic dictum ẽ meũ ne contemnendũ
putemꝰ rep&itio uero huiꝰ mandat commendatio ẽ qr sine caritate nullũ preceptũ dõ ẽ acceptabile
dequa apłs ait plenitudo legis ẽ caritas ubiergo caritas ẽ quid ẽ qđ possit de eẽ ubiaut ñ est
quid ẽ qđ possit ꝓdesse Nemodiligit qui non credit nemodisperat quidiligit & haectria spes fidor
& caritas : inquibu sxp̃ianis religio consistit sed maius his caritas qr non preerit sed ꝑman& dumhic

Expanded text:
futuri sumus. » Illius vero gaudium semper perfectum est, nec minui potest, nec habet quo crescat. « Hoc vero gaudifuturi sumus. » Illius vero gaudium semper perfectum est, nec minui potest, nec habet quo crescat. « Hoc vero gaudium nostrum inchoatur in fide renascentium, implebitur in praemio resurgentium. » Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. « Nam in superioribus dixit, dum de dilectione praecepit: Mandatum novum donendum putemus. » Repetitio vero hujus mandati commendatio est, quia sine charitate nullum praeceptum Deo est acceptabile, de qua et Apostolus ait: « Plenitudo legis est charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit prodesse ? Nemo diligit qui non credit, nemo desperat qui diligit. » Et haec tria sunt, spes, fides et charitas, in quibus Christiana religio consistit: sed majus his charitas, quia non praeterit, sed permanet. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
cuinaneo ineius dilectione dehac dilectione dix̃ quadiligit eũ pater sed numquid & hic gratia intellegenda . ẽ
um sicut gratia .ẽ qr nos diligit filius cumsimꝰ nos filiigratiae ñ naturae ungenitus aũt
natura nongratia man& ergo filius indilectione qua eum dilex̃ pat̃. & ideo seruauit precepta ẽ quid est¬
ergo ille homo ex iuirginenatus nisi quod ds̃ susceptor ẽ eĩ ds̃ enimerat unigenitus dĩ patrisfilius sedut mediator
dar&ur nob ꝑ inef fabilemgratiã. uerbum carofactum .ẽ. & habitauit in nob̵ haec loquutus sum uob̵ ut gaidiũ mẽũ
inuobsit & gaudium urm impleat̃ in uob̵ sit uerbum meũ impleat᷑ quid ẽ gaudiũ xp̃i in nob̵ nisi s alus nr̃a ꝓp̃t̃
uolo paterut ubi sumego & isti sint mecum. gaudium dr̃ eĩ desalute nr̃a qđ in illo semꝑ fuit. cum prae sciuit
& predistinauitnos. coepit eẽ in nob̵ quando uocauitnos & hocgaudiũ merito nr̃m dicimꝰ quo& nos beati

Expanded text:
et maneo in ejus dilectione. De hac dilectione dixit, qua diligit eum Pater, sed nunquid et hic gratia intelligenda est, qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratiae, non naturae unigenitus autem natura non gratia, manet ergo Filius dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta. Quid est, ille homo ex virgine natus, nisi quod Deus susceptor est ejus, Deus enim erat unigenitus Dei Patris Filius, sed ut mediator daretur nobis per ineffabilem gratiam, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Haec locutus sum vobis utis sit, et gaudium vestrum impleatur. In vobis sit verbum meum et impleatur. Quid est gaudium Christi in nobis, nisi salus nostra proptVolo Pater ut ubi sum ego et isti sint mecum. Gaudium igitur ejus de salute nostra, quod illi semper fuit quod praescivit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos. Et hoc gaudium merito nostrum dicimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ illud qđ adiungit sicut & ego prȩcepta patris mei seruaui. & maneo in eius dilectione : quae sunt p̃cepta¬

Expanded text:
quid est quod adjungit: Sicut et ego praecepta Patris mei servaviquid est quod adjungit: Sicut et ego praecepta Patris mei servavi
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Magis magisq saluator gratiã quasaluam discipulis loquenda commendans. in hoc in quit
clarificatus e patermeus ut fructum plurimũ ad feratis & efficiamini merdis cpł. sienĩ hocgła ẽ parris

Expanded text:
omisit. Magis magisque Salvator gratiam qua salvamur, discipulis loquendo commendans, In hoc, inquit, omisit. Magis magisque Salvator gratiam qua salvamur, discipulis loquendo commendans, In hoc, inquit, clarificatus est Pater meus, ut fructum plurimum afferatis, et efficiamini mei discipuli. Si enim h
Abbreviated transcription (Latin):
nisi &iã ds̃ e& siquis in me iquit nĩ manserit mittur foras. sicut palraq
& aresc& & colligent eũ & inignem mittent & ard&. lignaltaq uitis tota sunt contemptibiliora
siin uite nĩ manserint quando gloriosiora simanserint unũ eduobus palmiti congruit aut uitis aut ignis
siiuiteñ .ẽ inigne erit. Vt ergo igigneñ sit maneat inuice simanseritis in me inquit & uerbame alnuob
manserint quod cumq uolueritis p&etis & fi& uob̵ manendo quippelixp̃o quid uelle possunt nusi qđ
conuenit xp̃o quid uellepossunt manendo in saluatore . Nisi qđ alienũ ñ ẽ a salute. necenim p&ere uolunt
nisi quod ex pedit ad salutem manentes aut̃ in eo cum uorba ẽ in nob̵ manent qđ cũq uoluerimꝰ p&lamus
quae manent in nob̵ sed quod hab& cupiditas & infirmitas carnis. quae non ẽin eo & in qua non manent
uerba eĩ Tunc enimdicenda sunt uerba ẽ in nob̵ manere quando facimꝰ quae precepit E diugimꝰ quaȩ ꝓ¬

Expanded text:
sicut palmes, et arescet et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. « Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit: ut ergo in igne non sit, maneat in vite. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint, quodcunque volueritis, petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod alienum non est a salute? » Nec enim petere volunt, nisi quod expedit ad salutem. « Manentes autem in eo, cum verba ejus in nobis manent, quodcunque voluerimus, petamus, ejus quae manent in nobis: sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere quando facimus quae praecepit, et diligimus quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
& fructificare possint. Ita uero uitis ẽ in palmitibus ut uitale alim̃tũ subministr&eis ñ sumat ab eus ac ꝑhociatũq.
ꝓcedit quinos sua gratia liberauit & suo auxilio prouehit ut fructum plus ad ferreualeamꝰ. ego sumuius
uera & uos palmites quimanserit in me & ego ineũ hic fert fructum multũ qr sineme niħ potestis facer
ñ dix̃ paruũ aliquid boni potestatis sine mefacere sed omnino niħ siue enĩ paruũ bonũ siue muluo

Expanded text:
et fructificare possint: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc utrumque et fructificare possint: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc utrumque procedit, qui nos sua gratia liberavit, et suo auxilio provehit, ut fructum plus afferre valeamus. Ego sum vitis vera, et vos palmites. Qui manserit in me, et ego in eo, hic fert fructum multum, quia sine me nihil potestis facere. « Non dixit: Parvum aliquid boni potes
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait.ego & paterunum sumus & ipse a gricola .ẽ. nec tales quales sunt qui ex trinsecus
tolliteũ hoc ẽ quod alio loco ait. lam securis ad radicem arborum posita est. Omnis enim arbor N ferens
ut fructum ferre possint & purgat spm̃ ueritatis ut plus fructificareualeant. lamuos mundiestis
quem locutus sum uob. Quare nonait mundiestis propt̃ baptismũ qđ ab luti estis sed ait propter uerbũ
quod loquutus sum uob nisi quia & aqua uerbum mundat. detrahe uerbũ & quid ẽ aqua nisi aqua
accedit uerbum ad el em̃tum & fit sa cram̃tũ Vndeistatanta uirtus aquae ut corpus tingat & corda
filiusdĩ renatus ex aqua & spũ q̃ iuifuit carnalit̃ filius pecctq natus extraduce primorũ parentum came
utrũq enĩ prodest ñ ipsi sed illis. ita sunt quippe iuita palmites utuiti ñ conferant sed indeaccipiant i rũ ent

Expanded text:
quod ait, ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est; nec talis quales sunt qui extrinsecus m, tollet eum Pater. Hoc est quod alio loco ait: Jam securis ad radicem arborum posita est, omnis enim arbor non ferens ut fructum ferre possint, et purgat spiritu charitatis ut plus fructificare valeant. VERS. 3.-- Jam voquem locutus sum vobis. « Quare non ait, Mundi estis propter baptismum quo abluti estis; sed ait: Propter verbum, quod locutus sum vobis; nisi quia et aquam verbum mundat? Detrahe verbum, et quid est aqua, nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum. Unde ista tanta virtus aquae, ut corpus tingat  Aug., Filius Dei renatus ex aqua et Spiritu, qui fuit carnaliter filius peccati natus ex traduce primorum parentum carneUtrumque enim prodest non ipsi, sed illis. Ita sunt quippe in vite palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant
Abbreviated transcription (Latin):
uel maiora sunt a postolorũ opera in omniũ gentium salutẽ. quã xp̃i tantum modo insaluto iudaeoꝵ
& hoc in paucissimis : tamenutrumq & ille feqt & salutẽ aliquorum iniudaea ꝑse : & salutẽ gentiũ ꝑapestolo¬

Expanded text:
Vel majora sunt apostolorum opera in omnium gentium salute, quam Christi tantummodo in salute Judaeorum, Vel majora sunt apostolorum opera in omnium gentium salute, quam Christi tantummodo in salute Judaeorum, et hoc in paucissimis? Tamen utrumque et ille fecit, et salutem aliquorum in Judaea per se; et salutem gentium p
Abbreviated transcription (Latin):
domqaaiung ded alt  Noncreditas quiaego in patre & pat̃ in me est Alio quinprop tope sunpsture oite
Antea solus philippusarguebatur Nuncaut̃ non solumibi eũ fuisse qui ess& arguendus ostenditur
Propter opera ipsacre dite inquit quia ego in patre & pat̾ in me est. Neq enĩ si separati essemus in se parabil
operari ullaratione possemus sed quid est quod sequitur. dmen amendico uobis : qui credit inme . opera
quae ego facio &ipsefaci& & maiora horũ faci& quiaego ad patrẽ uado : Non se ex collat seruus su ꝑanim
nec discipulus suꝑ magistrũ : maiora quam ipse facit dixit eos eẽ facturos. sed sine ullo ut in sequentib dix
quid potuerunt facore : sed quae sunt tandem istamaiora : anforte quod egros ipsis transeuntib: &iãeoꝵ
umbra sanabat: Maiusestenim ut san& umbra quã fimbria: illuo ꝑse hoc ꝑ ipsos sedutrumq ipse :

Expanded text:
it et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego ad Patrem vado. « Non se extollat servus super Dominum, nec discipulus super magistrum: majora quam ipse facit, dixit eos esse facturos; » sed sine illo, ut in sequentibus dixit, quid potuerunt facere? « Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat? Majus est enim ut sanet umbra, quam fimbria: illud per se, hoc per ipsos, sed utrumque ipse. »
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenissent si caput non praecessiss& : parauit nobis locum dumꝓ nobis mortuus est & resurrexit
Immo & ascendit incaelos. hȩc om̃a ꝓ nobis fecit ut nobis parar& locum in regno patrissui. Si abiero
& praepara uero uobis locũ iterum ueniam aduos. Si abpero ꝑcarnis absentiã ueniã ꝑ diuinitatis
adcȩlos ueniamiterum iudicare uiuos ac mortuos. quod angeli ad testati sunt dicentes. hic iñs

Expanded text:
pervenissent, si caput non praecessisset? Paravit nobis locum, dum pro nobis mortuus est et resurrexit, pervenissent, si caput non praecessisset? Paravit nobis locum, dum pro nobis mortuus est et resurrexit, imo et ascendit in coelos: haec omnia pro nobis fecit, ut nobis pararet locum in regno Patris sui. Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum veniam ad vos. Si abiero per carnis absentiam, veniam per divinitatis ad coelos, veniam iterum judicare vivos et mortuos, quod angeli attestati sunt dicentes: Hic Jes
Abbreviated transcription (Latin):
dium adunius ancillȩ uocẽ tanta titubabat columna nec de suis desperare peccatis : Nam petris
mom tuii snest negando reuixit plorando sed mortuus qui a suꝑbe ipse praesumpsit reuiait aut̃
humilit̃ plorando qui a benigne respexit eum pi&as saluatoris Sequiturenĩ Non turb&ur
Sequiturenĩ. Non turb&ur
quo modo none ẽt consequens six p̃snon eã ds̃: Indomopatris mei mansiones multae sunt nullos¬
corurm : Namunus denarius omnib: inuinea labor antib datur. Id est omnib: in ecclesia ꝑfidẽ
laborantib uita datura&erna. Sed multae mansiones diuersas meritorũ in unauita &na si
in altero quo dipse non hab& quia regnat in omnib: unitas caritatis. Sequitur si quominus
dixissem uobis qui a uado parare uobis locum si alicubi nisi in domo patris mansiones multaessen
dixis semitaq uobis sed modo uado parare uobis locũ. quomodo ad illas mansiones menbra

Expanded text:
dum ad unius ancillae vocem tanta titubat columna; nec de suis desperare peccatis. Nam Petrus dum ad unius ancillae vocem tanta titubat columna; nec de suis desperare peccatis. Nam Petrus mortuus est negando, revixit plorando; mortuus, quia superbe ipse praesumpsit, revixit autem humiliter plorando, quia benigne respexit eum pietas Salvatoris. Sequitur enim: 597 CAPUT XXXIV. Non turbetur quod non esset consequens, si cor vestrum. Nam unus denarius omnibus in vinea laborantibus datur, id est, omnibus in Ecclesia per fidem laborantibus vita datur aeterna. « Sed multae mansiones, diversas meritorum in una vita aeternin altero quod ipse non habet, quia regnat in omnibus unitas charitatis. » Sequitur: Si quo minus dixissem vobis, quia vado parare vobis locum. Si alicubi, nisi in domo Patris mansiones multae essent, dixissem utique vobis. Sed modo vado parare vobis locum. Quomodo ad illas mansiones membra
Abbreviated transcription (Latin):
cum d ñ siũs scãn dilectionem quase i nuicem diligerent discipuli cõmendar&. dicit ei
sr monp&rus dñẽ quou adis. Sicutiq hocdixit magistro discipulus & dño seruus tã quã
se qui poratus Propterea quippe dñs quieius animũ uidit qu are hoc int̃ rogauerit sic ei
in debat qui d uirium nonuidebert uoluntatẽ suam iactabat in firmus sedinpendebat uascudim
me dieus. Iste ꝓmitebat ille praenoscebat. quinesciebat dudebat & qui prȩsciebat diceba¬
s e ponditiis animã tuã ꝓme ponis quod ꝓmitis modo non potes prius est animamea ꝓpte ponero a
ut possis postea a nimã tuus ꝓme ponere. quidtantũ praesumis quid detesentis quid ec̃te creui
audi quid sis. A men amen di cotibi non cantabit gallus terdonec meterneges eccequomod
tibi dico apparebit quim agnalo queris & teparuulum nescis. quimih iꝓmittis mortẽtua ter
ne gabis uitã tuã. Namtimendo mortẽ carnistuae mortẽ dabis animaetuȩ. Qanta est enim uita

Expanded text:
us Jesus sanctam dilectionem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret. Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus et Domino servus tanquam sequi paratus, propterea quippe Dominus qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei is videbat? Quid virium non videbat? Voluntatem suam jactabat infirmus, sed impendebat valetudinem medicus. Iste promittebat, ille praenoscebat. Qui nesciebat, audiebat; et qui praesciebat, doceba» Respondit Jesus: Animam tuam pro me pones? Quod promittis, modo non potes. Prius est anima pro te ponenda, ut possis postea animam tuam pro me ponere. « Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi: Non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Nam timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Quanta enim est vit
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortem confitebant᷑ & ꝓeo mori non metuebant quã clauigercaeli confiteri adunius anullȩ uocem formidau
Pontifex autem interro gauit ihm de discipulis eius & dedoctrina eiꝰ: Non cognoscendȩ ueritatis amore int̃roga
uit sedut causam inuenir & qua &iam accusare potuiss&. & tradiromano p̃sidi ad dampnandũ: Respondit
ihs̃ egopalam locutussum mundo egosemꝑ docui in sinagoga & intemplo quo om̃s iudei conueniunt & in occulto
ur uobis datum est nosse misteriũ regnidĩ c&eris aut̃ in parabolis. Intelle gendumest
ita cum dixisse palam locutus summundo acsidixisset multime audierunt loquentẽ ipsum aut̃ palã quod ã¬
erat palam quod amͣmodo erat palam. palam quippeerat quia multi audiebant & rursus nonerat palã

Expanded text:
usque ad mortem confitebantur, et pro eo mori non metuebant, quem claviger coeli confiteri ad unius ancillae vocem formidavit. VERS. 19.-- Pontifex autem interrogavit Jesum de discipulis ejus, et de doctrina ejus. Non cognoscendae veritatis amore interrogavit, sed ut causam inveniret qua etiam accusari posset, et tradi Romano praesidi ad damnandum. « Respondit Jesus. Ego palam locutus sum mundo: ego semper docui in sinagoga et in templo: in quo omnes Judei conveniunt: et in occulto  Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis ? » Intelligendum est ita eum dixisse: « Palam locutus sum mundo, » ac si dixisset: Multi me palam audierunt loquentem, et rursum non erant
Abbreviated transcription (Latin):
estu toepituenire uir nondũ pleneuenit ꝓph&am dñm putarat erat quidẽ & ꝓph&a nãdeseipso ait¬
non ẽpphi& asinehonore nis inpatriasua. Item deillo dictumẽ admorsen ꝓph&ã cissuscitabo defra¬
trib: eoꝵ similemtui. Simi lem s clic& ad formã carnis non a diminentiã maiestatis. Ergo inuenimus¬
Contentio quippe fuerat int̃samaritanos & iudȩos. quia iudei in templo asalomone fabricato ad¬
orabant dm̃ samaritani lon geinde positi . nonin eo adorabant. & eo iudacimelioresse eẽ la&a¬
bantur quia intemplo adorabant dm̃. Non enĩ quo utuntur iuda ei samaritanis. qui a dicebant
nũ quid patresnr̃i qui dõ placuer̃ inillo templo adorauer̃ nonntin istomonte adorauer̃ ubi nossumꝰ

Expanded text:
es tu. Coepit venire vir, nondum plene venit; prophetam Dominum putabat: erat quides tu. Coepit venire vir, nondum plene venit; prophetam Dominum putabat: erat quidNon est propheta sine honore, nisi in patria sua ; item de illo dictum est ad Moysen: Prophetam eis suscitabo de fratribus eoContentio quippe fuerat inter Samaritanos et Judaeos, quia Judaei in templo a Salomone fabricato adorabant Dominum. Samaritani, longe inde positi, non in eo adorabant. Ex eo Judaei meliores esse laetabantur, quia in teNunquid patres nostri, qui Deo placuerunt, in illo templo adoraverunt? Nonne in isto monte adoraverunt, ubi nos sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
carnalisest carnalib enĩ datus suertũ locus terrenus ubi orarent spirer les cut spa espensiot
Dicit enũ sco qui a messiesuenit qui diutur ap̃s cũ uenerit ipsenobis adnunti abit omig omiuia ishurt ee a¬
qui a eũ que m uenturũ sperat uenis senonui d& Verum tam̃ miseri cordiadñi nunc errtuistetã quã
adultꝰ expellutur. Dicitem̃ eiiũs egosum quitecũ loquor: quo audito illa non respondit . scastatim
relicta bydriasua habit in ciuitatẽ festinans ut euangeliũ & dñi aduentũ nontontũ : seder& ÷ ed
gerit hoc est det̃rena conuersatione hauriunt uoluntatẽ qua precepta iterũ incius app&itũ in ar¬
descant si cut deaqua illa quibiberit sici& iterũ oportebat aut̃ ut xp̃o credens saeculo renuntiar&
& relicta br dria cupiditatẽ secularẽ sereliquis se monstrar& non solũ cordecredens adiustitiã
sed &iam adsalutẽ ore confessura praedicatura qđ credidit Dicit eim ulier dñe uideo quia ꝓph&a

Expanded text:
carnalis est. Carnalibus enim datus fuerat locus terrenus ubi orarent: spirituales autem spiritu etDicit enim: « Scio quia Messias venit, qui dicitur Christuse non videt. Verumtamen, misericordia Domini, nunc error iste tanquam adulter expellitur. Dicit enim ei Jesus: Ego sum, qui tecum loquor. Quo audito, illa nihil respondit, sed statim, relicta hydria sua, abiit in civitatem festinans, ut Evangelium et Domini adventum non tantum crederet, sed gerit, hoc est de terrena, conversatione hauriunt voluptatem: qua percepta, iterum in ejus appetitum inardescunt, sicut de aqua illa qui biberit sitiet iterum. Oportebat autem ut Christo credens, saeculo renuntiaret, et relicta hydria, cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret, non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem professura, praedicatura credidit. Dicit ei mulier: Domine, video quia propheta
Abbreviated transcription (Latin):
cuiua dntie urũ require but sediam aꝑte meus inquittib: est ut faci a muo luntace meus quime misit
ergo & potus ipse erat in illa muliere ut facer& uoluntatẽ eius quieũ misit. Ideo dicebat icielamihi bibere
scilic& utsideminea operaretur & fidem eius biber& & eã in corpus suũ traicer&. Corpusenĩtius ẽ ecta¬
it ipse ẽ cib m̃s ut faciam uoluntatem eiꝰ qui memisit. Non neuos dicitis quia adhuc quattuor
putatis ad messem Ego uobis aliam messem albam & pat᷑ rmnostendo: Eccdi couobis leuateoculosurõs

Expanded text:
cujus adhuc virum requirebat, sed jam aperte. Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit. Ergo et potus ipse erat in illa muliere ut faceret voluntatem ejus qui eum misit. Ideo dicebat: Sitio, da mihi bibere, scilicet, ut fidem in ea operaretur, et fidem ejus biberet, et eam in corpus suum trajiceret. Corpus enim ejus est Ecit, ipse est cibus meus ut faciam voluntatem ejus qui me misit. Nonne vos dicitis quod adhuc quatuor mputatis ad messem, ego vobis aliam messem albam et paratam ostendo. Ecce dico vobis: Levate oculos ves
Abbreviated transcription (Latin):
llocaergo inquituirũtuũ: id est spm̃ qui estinte . quo potest homo intelle gere spiritalia sieum lige
uerieam ilutra inse adit cumle quortibi itspirtale a quã possis accipere . & cumilla dicer& non
significaron sostquinq carnales responsiones istamulier sereta responsione nonunat p̃m. Na prima
cius respons orst tu cum nne daens eq̃ uomo doa mebibere p&is Secunda dne neq ħ auriashabes in qu

Expanded text:
Voca ergo, inquit, virum tuum, id est, spiritum qui in te est, quo potest homo intelligere spiritualia, si eum lux Voca ergo, inquit, virum tuum, id est, spiritum qui in te est, quo potest homo intelligere spiritualia, si eum lux veritatis illustret; ipse adsit, cum loquor tibi, ut spiritualem possis accipere aquam. Et eum illa diceret, Non significari, post quinque responsiones carnales ista mulier sexta responsione nominat Christum. Nam prima ejus responsio est, Tu cum sis Judaeus, quomodo a me biber
Abbreviated transcription (Latin):
oporto adorare: Nosadoramur qđ samus uoridoratis qđ nercitis quõ salus exiu daeisest multũ
aeditiudatis sed noli istosie ꝓbosacaĩpere. ꝑ arietemillũ acupe cui adiunctus ẽ alius utpacti in leido:
dictum ẽ nosadoramus qđ scimus exꝑsona qui demiudaeorũ dictũ ẽ sed non omniũ ludaeorũ non
repborum iudaeorũ sed dequalib fue runta postoli quales fuer̃ ꝓph&ae quales fuer illi om̃s sc̃ĩ qui
omni a suauendider̃ & preciarerũ suarũ ad pedes apostola rũ posuer̃ : Non reppulit enĩ ds̃ plebẽsuã

Expanded text:
oportet adorare. Nos adoramus quod scimus, vos adoratis quod nescitis, quia salus ex Judaeis est. Multum dedit Judaeis; sed noli istos reprobos accipere. Parietem illum accipe, cui adjunctus est alius, ut pacati in lapidictum est, Nos adoramus quod scimus. Ex persona quidem Judaeorum dictum est, sed non omnium Judaeorum, non reproborum Judaeorum: sed de qualibus fuerunt Apostoli, quales fuerunt Prophetae, quales fuerunt illi omnes sancti, qui omnia sua vendiderunt, et pretia rerum suarum ad pedes Apostolorum posuerunt . Non enim repulit Deus plebem su
Abbreviated transcription (Latin):
cum quolo quebatur quaeiamplus eẽnt quã ꝓph&a & quid respondit uidete. Dictei mulier scio qui¬
amessia sueni& qui diciturxp̃s. Cumergo uenerit ille nobis om̃a de monstrabit : quid est hoc : modo
inquit detemplo contenduntiuda ei & nos de monte contendimus cumille uenerit montẽ sꝑn&
possitdocere. sediam docentẽ nondum agnoscebat. lamergo digna erat cui manifesta r&ur
si a sueni& qui diciturxp̃s. Cũ ergo uenerit ille nobis adnuntiabitom̃a. Dicit eiiñs. ego sum quilo¬
quor tecumꝰ lamultra quid dicer& o quand o xp̃s dñs manifestareseuoluit mulieri cui dixe¬
rat credemihi & continuo uenerunt discipuli & mirabant᷑ quia cũ muliere loquebatur. quia
quaerebat ꝑ ditã quiuenerat quaerere qđ perierat. hocilli mirabantur. bonũ enĩ mirabantur
nonm alum ius picabantur ne motam̃ doxit quid queris aut quid loqueris cumea reliquidorgo hydriã suã

Expanded text:
 quid respondit, videte: Dicit ei mulier: Scio, quia Messias veniet, qui dicitur Christus; cum ergo venerit, ille nobis omnia demonstrabit. Quid est hoc? Modo, inquit, de templo contendunt Judaei, et nos 504 de monte contendimus; cum ille venerit, montem spernet, posset docere, sed jam docentem nondum agnoscebat. Jam ergo digna erat, cui manifestaretur. sias veniet, qui dicitur Christus. Cum ergo venerit, ille nobis annuntiabit omnia. quor tecum, » jam ultra quid diceret? quando Christus Dominus manifestare se voluit mulieri, cui dixerat: « Crede mihi. » « Et continuo venerunt discipuli, et mirabantur quia cum muliere loquebatur. » Quia quaerebat perditam, qui venerat quaerere quod perierat, hoc illi mirabantur. Bonum enim mirabantur, non malum suspicabantur. Nemo tamen dixit, Quid quaeris, aut quid loqueris cum ea? « Reliquit ergo hydriam suam
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati nominauit. Curraergo &uenit ad symonem petrũ & alium discipulum quemamabat ih s̃ & diciteis Tuleru

Expanded text:
sabbati nominavit . Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus; et dicit eis: Tulemos Christianus appellat: quem Matthaeus solus in Evangelistis primam sabbati nominavit . Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus; et dicit eis: Tulemos Christianus appellat: quem Matthaeus solus in Evangelistis primam
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus gentibus declaratur. eraiaut in loco ubicrua fixus est hortus & in horto momumentũ nouum in quonondum
quis quam positus fuerat : Sicut in mariae uirginis utero nemoante illum nemo postillum conceptus est. Ita in hoc
monum̃to nemo ante illũ nemopostillũ sepultus est: Ibiergo ꝓpt̃ purasceuen iudac orum quia iuxta erat monm̃tum
posuerunt ibim Mccoloraeim uust inte lloei sepulturam ne a duesperascurer quando lamppter parasaeuen quã cenam
posuerunt ihm̃. Acceleratam uult intellegi sepulturam ned duesperascer& quando lamꝓpter pa rasceuen quã cenam
puram iudaei latine usitatius apud nos uocant faceretale aliquid non licebat : Vn aenim sabbati maria magilalene
uenit mane cum ad huc tenebrae essent admonumentum & uidit lapidem sublatum amonum̃to : Vna sabbati quẽ¬
mmos christianus appellat quemmathcus solus in euange listis primã

Expanded text:
omnibus gentibus declaratur. Erat autem in loco ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum omnibus gentibus declaratur. Erat autem in loco ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus fuerat. Sicut in Mariae virginis utero nemo ante illum, nemo post illum conceptus est, ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propter parascevem Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posuerunt Jesum. Acceleratam vult intelligi seposuerunt Jesum. » Acceleratam vult intelligi sepulturam, ne advesperasceret; quando jam propter parasceven, quam coenam puram Judaei latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquid non licebat. 6. Una autem sabbati Maria Magdalene venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum; et vidit lapidem sublatum a monumento. Una sabbati mos Christianus appellat: quem Matthaeus solus in Evangelistis primam
Abbreviated transcription (Latin):
senti non fregerunt eiuis crura. d hoo ꝑtin& testimonum os non comminu &i sexeo quo d p̃ ceptũ ẽ eis qui celebrare
equa o fias proplie& a p̃dieneti si cutouis eadimmolandũ dutusest Item quia subiude rat ha no peruom humolaet ure
lancealatus eius aperuit : Adhoc ꝑtine alterum testi monium Vi debunt inquem conpunxer̃ ubi promu sus e qurus
qua crucifixus est carne uenturus. posthaec aut̃ rogauit pilatũ losephabarimathia eo quod eõ dicpulusibu ut toller&
ferens mixturam myrrae & aloes quasi librascentum : Non ita distinguendum est ut dicamus primum ferens mixturã mir
sed hoc quod dictum est primum adsuperiorem sensum ꝑtin& uenera tenim nihodimus adiħm nocte primum quo didem lo
narrauit in priorib euangelii sui partib: hix ergo intellegendum est a dihm̃ nontunc solum sedi

Expanded text:
issent, non fregerunt ejus crura, ad hoc pertinet testimonium: Os non comminuetis ex eo: quod praeceptum est eis qui celebrare issent, non fregerunt ejus crura, ad hoc pertinet testimonium: Os non comminuetis ex eo: quod praeceptum est eis qui celebrare et Isaias propheta praedixerat: Sicut ovis ad immolandum ductus est . Item quia subjunxerat dicens: Sed unus militum lancea latus ejus aperuit, ad hoc pertinet alterum testChristus in ea qua crucifixus est carne venturus. Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathia, eo quod esset discipulus Jesu, ut tolleret ferens mixturam myrrhae et aloes, quasi libras centum. Non ita distinguendum est, ut dicamus, primum ferens mixturam myrrhae; sed hoc, quod dictum est primum, ad superiorem sensum pertinet, venerat enim Nicodemus ad Jesum nocte primum: quod idem Joannes narravit in prioribus Evangelii sui 634 partibus . Hic ergo intelligendum est, ad Jesum non tunc solum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fusus est peccatorum. aqua illa salutare temperat poculum haec & lauacrum prestat & potum. Hoc prae nunciabat
quod noe inlatere arche Ostium facere iussusest qua intrarent animalia quaenonerant dilu uio peritura. quibus
pͥrae figura batur ecclesia propterhoc prima mulier facta est deuirilatere dormientis & appellata est uita materq
uitorumi Magnum quippe significa uitbonum ante magnum praeuaricationis malum in habitulac
entis & hic secundus adam indinato capite ineruce dormiuit .: Vt in defermar&ur ei coniunx. qua e delatorea
dormientis defluxit: Omorsunde mortui reuiuescunt. facta suntenim haec inquit ut scriptura impleler&
Os non comminu&is exeo. & iterum alia scriptura dicit . li debunt in quem conpunxerunt. Duotestio¬
nia descripturis red didit singulis rebus quas factas narrauit : Nam qui a dxerat. Ad ilm̃ autem i uen¬

Expanded text:
fusus est peccatorum; aqua illa salutare temperavit poculum: haec et lavacrum praestat et potum. Hoc praenuntiabat fusus est peccatorum; aqua illa salutare temperavit poculum: haec et lavacrum praestat et potum. Hoc praenuntiabat quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est, qua intrarent animalia quae non erant diluvio peritura, quibus praefigurabatur Ecclesia . Propter hoc prima mulier facta est de viri latere dormientis, et appellata est vita materque vivorum . Magnum quippe significavit bonum, ante magnum praevaricationis malum, in habitu jacentis ac dormientis. Et hic secundus Adam inclinato capite in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux quae de latere dormientis effuxit. O mors, unde mortui reviviscunt! Facta enim sunt haec, inquit, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo. Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt, in quem transfixerunt. Duo testimonia de Scripturis reddidit singulis rebus, quas factas narravit. Nam quia dixerat: Ad Jesum autem cum ven
Abbreviated transcription (Latin):
e uanga lista narrante uideamur. Iu daei ergo in quit qm̃ paras ceue erat ut non remanerent incruce corpora sabbit
erate nĩt magnus diasille sabbati rogauerunt pilatum ut frangerentur eauũ crura & tollerentur: Noncrura tollo
rentur sed hii quibus ideo frangebantur ut morirentur. & auferentur ex ligno nependentes in crucib magnũ diem
festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent : Venerunt ergo milites & primiquidẽ fregerunt crura & alterius¬
qui crucifixus est cumeo. adilim autem cum uenis sent ut uiderenttum lam mortuum non fregerunt eluscrura sedunus
militum lanceatus elus a peruit & continuo exiun sanguis &aqua. Eleganti uerbo euangelista usus est non ut dicer&
latus elus ꝑcussit aut uulnerauit. aut quid aliud sed a peruit ut illic quodam modo uita e hostium pander&ur. Vnde
sacramenta ecclesiȩ manauerunt sine quibus aduitam quȩ uera uita est non intratur: Ile sanguis in remissionem

Expanded text:
Evangelista narrante videamus. « Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora sabbato erat enim magnus dies ille sabbatrentur, sed hi quibus ideo frangebantur, ut morerentur et auferrentur ex ligno, ne pendentibus in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent. Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterium mortuum, non fregerunt ejus crura. Sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Eleganti vigilantique verbo evangelista usus est, ut non diceret: Latus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud; sed aperuit: ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
Tuncergo diuina facturus non diuinitatis sed infirmitatis matrem uel ut in cognitã refellebat. Nunc aut̃ huma
lampatiens ex qua fuerat factus homo affectu commendabat humano. tuncenim quimariã creduerat in¬
notescebat uirtute. Nunc uero quẽ maria pepererat pendebat incruce. mortalisigitur insinuatur ita facit
tam quam lignum illud ubi erant fica menbra morientis &iam cathedra fuerit magistridocentis. ex illahora
accepit eã discipulus insuam desem &ipso dicens sic quippe cõmemorare se solet quod eum dili gebatihs. quiuti
om̃s sed ipsum prȩceteris & familiarius diligebat Ita ut in conuiuio suꝑpectus suum discumbere facer&
credo utistius euangelii quod ꝑ eum fuerat prȩdicaturus diuinam excellentiã hocmodo altius cõmendar&:¬

Expanded text:
Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem, velut incognitam refellebat  Aug., repellebat: nunc autem humana Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem, velut incognitam refellebat  Aug., repellebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute; nunc vero quem Maria pepererat, pendebat in cruce. « Mortalis igitur insinuatur locutus tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de semetipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod eum diligebat Jesus: qui utique omnes, sed ipsum prae caeteris et familiarius diligebat, ita ut in convivio super pectus suum discumbere faceret: credo, ut istius Evangelii, quod per eum fuerat praedicaturus, divinam excellentiam hoc modo altius commendar
Abbreviated transcription (Latin):
ipsia quae ex quare generant᷑ si ue o leo quochis mate unguntur siue sacrificio quo a luntur nihil eorum
incelebratione sacram̃torũ eius bonũ nobis omne si gnatur: cruci fixo dño postea quam diuisio uestim̃torũ eiꝰ
&iam missa sorte compleata est quae de in de narr& ioħs euan gelista uideamus : milites quidem haec fecer̃. Staban
aũt luxta crucem ihũ mater enis & soror matriseius maria cleophe & maria magdalene. cũ uidiss& ergo
ihs̃ matrem eius & discipulũ stantem quem diligebat dicit matrissuae mulier enfiliustuus de inde dicit disci
ecce matertua & ex illa hora accepiteam discipulus insuam : haec imirum est illa hora de qua ihs a quã con¬
uersurus inuinũ dixerat matri qui dmihi & tibi est mulier nondumuenit hora mea hancitaqboram predixero¬

Expanded text:
aqua ipsa, ex qua renascantur, sive oleo quo chrismate unguntur, sive sacrificio quo aluntur, nihil eorumaqua ipsa, ex qua renascantur, sive oleo quo chrismate unguntur, sive sacrificio quo aluntur, nihil eorumin celebratione sacramentorum ejus bonum nobis omne signatur. Crucifixo Domino, posteaquam divisio vestimentorum ejus etiam missa forte completa est, quae deinde narrat Joannes evangelista, videamus. « Et milites quidem haec fecerunt. Stabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene. CJesus matrem et discipulum stantem, quem diligebat, dicit matri suae: Mulier, en filius tuus. Deinde dicit discipulo: Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. Haec nimirum est illa hora, de qua Jesus aquam conversurus in vinum dixerat matri: Quid mihi et tibi est mulier? Nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixer