comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel meridem Iaf& h cum parte asiae in
europam se occidentem que porre&xit :¬
uid est quod dicitur ingenesi: d&erra illa
&ut assur & aedificauit nineuen & plate¬
.ixi. Q uomodo occurrendu est arguentibus qđ
pespondenoo quod quȩ cam̃o ad huctunc non
fueran lege inter dicte non putabantur ili
uod fuit ut iudeis quod neque nos citc¬
absque uerecundia sciscitamur signum
in illa uere cundiore corporis parte ponere
tur : R. Poscebat quidem misalomtantarum
profun ditces quaestionum ordinatce ac spa¬
tiosa disputctione nos propositis scctis focce
re promeritis reddere singulis quandam
immorandi dignitatem: Ged quio agimus qui¬
bus festinato opus est ad tac̃multa properan¬
tibus ad& hibenda prolatis a terebus est nuda
& circum cisc responsio. Itacque ad hoc quod
nunc requiris agnosce quob nihil turpe in
ipsaccreatione conditi hominis uideripotest
quippe cum omni conpage membrorum totu¬
que hominem dr̃ finxerit. Deinde nec in congni¬

Expanded text:
uel Meridiem, Iapheth cum parte Asiae in uel Meridiem, Iapheth cum parte Asiae in Europam se Occidentemque porrexit. Quid est, quod dicitur in Genesi: et terra illa exiit Assur et aedificauit Nineuen et Roobo. Quo modo occurrendum est arguentibus, quRespondendum, quod quae a domino adhuc tunc non fuerant lege interdicta non putabantur inlicita. Quid fuit, ut Iudaeis, quod neque nos absque uerecundia sciscitamur, signum in illa uerecundiore corpotur ? Resp. Poscebat quidem, mi Saloni, tantarum profunditas quaestionum, ordinata ac spatiosa disputatione nos propositis satisfacere, et pro meritis reddere singulis velut quamdam immorandi dignitatem: sed quid agimus? quibus festinato opus est, ad tam multa properantibus, exhibenda prolatis a te rebus est nuda et circumcisa responsio. Itaque ad hoc, quod nunc requiris, agnosce, quod nihil turpe in ipsa creatione conditi hominis videri potest: quippe cum omni compage membrorum, totumque hominem Deus finxerit . Deinde nec incongru
Abbreviated transcription (Latin):
haec spacia tenduntur. R quia ibi hican¬
norum numerus agendae potius poeniten¬
tiae quam uitae fuerat adtributus huma¬
nae intracque scriptum numerum confessio¬
niucccaren ut diliuo non periren: Aut
scĩ numerum illũ ad humanam potius refer¬
riuitac̃placc& quianeque nunc amplius quẽ¬
quã quam cenum iuginti annos iuere liceat:
llud quod dictũ est erunt dies eorum centũ
ex anni non in eos qui tunc contiguo tempo¬
re sub sequutisun sed posteros promulga¬
uit quia non dixit sederun
ilate ds̃ iafeh & habit& intab nacu¬
lis sem quio in hoc intellegendum est¬
de la f&h. R la feh qui in lingua nr̃a latitu¬
dinem sonat gentium nascitur multitudo:
Desem hebrȩi. Hoc ergo significatum est
dĩscripturarumque notitiam eiecto isra¬
hele a nostris uindicandã. Notaendum ue¬
ro est tresnoe filios tres post diluuium t̃¬
rae partes occupasse: gemnãque posten¬
tees in asiam uel orienem Cham in a fricã

Expanded text:
haec spatia tenduntur? Quia ibi hic anhaec spatia tenduntur? Quia ibi hic annorum numerus agendae potius poenitentiae quam uitae fuerat adtributus humanae, intra quem praescriptum numerum confessioni uacarent, ut diluuio non perirent. aut si numerum illum ad humanam potius referri uitam placet, quia neque nunc amplius quemquam quam centum uiginti annos uiuere liceat illud quod dictum est: erunt dies eorum centum uiginti anni, non in eos, qui tunc contiguo tempore subsecuti sunt, sed in posteros promulgauit, quia non dixit sint, sed erunt. Dilatet deus Iaphet et habitet in tabernaculis Sem, quid in hoc intellegendum est? .De Iapheth qui in lingua nostra latitudinem sonat gentium nascitur multitudo, de Sem Hebraei. hoc ergo significatum est dei scripturarumque notitiam eiecto Israhele a nostris uindicandam. notandum uero est tres Noe filios tres post diluuium terrae partes occupasse, Sem namque posteritas in Asiam uel Orientem, Cham in Africam
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩ notitia eius efficitur indignus:
uidest quod ccit maledicta terra in ope¬
*ribustius. R hic opera non tãe &cola¬
di atque &xercendi agri quã peccata intelle¬
genda esse quidam arbitrantur:
est Sediuxta poenam sententiã quae di¬
uinam uagum caifusse profugum que dedarat
Cum superius urum & mulierem nomixu¬
nibus siis utrumque signass& quid est
quod in conse quentibus adiecit & dicit iuirũ
& mulierum fecit eos & bene dixit eis &uo¬
cauit nom̃ eorũ adã R. adã int̃pr&ature
homo. Hominis uero nomine manifestum
est tcc̃iuro appellari posse quã feminam:
Y diligentem supputctionem ultra dilu¬
uium deprehenduntur cum Viiiitantum
animae in arca fusse referantur : Rx error
innumero est quippe cã inebrȩorum libris
itcclegatur ut intradiluuii tempus hic .xiiii.
annorum numerus & pleatur.
.i. Num dñs dicat eruns dies eorum centum
uigintianni quo modo post abrahae alio¬
rũque multorum uitaetem poreo ultra

Expanded text:
tu dei notitia eius efficiatur indignus. tu dei notitia eius efficiatur indignus. Quid est, quod ait: maledicta terra in operibus tuis? Hic opera non tam excolendi atque exercendi agri quam peccata intellegenda esse quidam arbitrantur. est, sed iuxta poenam sententiamque diuinam uagum Cain fuisse profugumque declarat. Cum superius uirum et mulierem nominibus suis utrumque signasset, quid est, quod in consequentibus adicit et dicit: uirum et mulierem fecit eos et benedixit eis et uocauit nomen eorum Adam. Adam interpretatur homo, hominis uero nomine manifestum est tam uirum appellari posse quam feminam. nni per diligentem supputationem ultra diluuium deprehenduntur, cum octo tantum animae in arca fuisse referantur. Error in numero est, quippe cum in Hebraeorum libris ita legatur, ut intra diluuii tempus hic quattuordecim annorum numerus expleatur. Cum dominus dicat: erunt dies eorum centum uiginti anni, quo modo postea Abrahae aliorumque multorum uitae tempora ultra
Abbreviated transcription (Latin):
pe quod mortem infert homini uita serpo¬
terrae & posito moriuntur. At que econ¬
trario uiuun alia in terra quae ccquis in mer¬
sa depereun:
Nequiro quid d& enebris sentiendũ sit: R¬
uidam & hoc ita disputans silentium dici¬
dilcitur ubi sonus nullus est. Cum tamen nullã
silentii nouerimus esse substantiam: Sic &
quia lucis p̃sentia nullae sun tenebrae: Me¬
rito tenebrȩ deputantur lucis absentia. Cui
opinioni parum congruere putan. Ali testi¬
monium illuo quod scribitur tuus est dies
&tua est nox
umnulla esse ignorantia cepud dm̃ possit xnii.
quomodo ipse in libro geneseos & ordiis dicitꝰ
recedisti Non ergo uoxistec quasi proambi¬
gui scis citctione quae rentis est Sed cum
increpatione interrogantis. & alit̃ sermo
hic non dm̃ ueri inscium uel ubi ess& adã dm̃
ostendit ignarum Sedillud potius ostendit
quod om ille quipeccat uel uti comaeroribus
sius deius & ꝑ delictum recedens a cons pec¬

Expanded text:
pe quod mortem infert homini uita serpepe quod mortem infert homini uita serpeterrae exposita moriuntur atque econtrario uiuunt alia in terra quae aquis inmersa depereunt. cessit, requiro, quid de tenebris sentiendum sit. Quidam ex hoc ita disputant: silentium dicitur, ubi sonus nullus est, cum tamen nullam silentii nouerimus esse substantiam; sic et quia lucis praesentia nullae sunt tenebrae, merito tenebrae deputantur lucis absentia. cui opinioni parum congruere putant alii testimonium illud quo scribitur: tuus est dies et tua est nox. Cum nulla esse ignorantia apud deum possit, quo modo ipse in libri Geneseos exordiis dicit drecedisti? non ergo uox ista quasi pro ambigui sciscitatione quaerentis est, sed cum increpatione interrogantis. et aliter: sermo hic non deum ueri inscium, uel ubi esset Adam, deum ostendit ignarum, sed illud potius ostendit, quod omnis ille qui peccat uelut iam erroribus suis deuius et per delictum recedens a conspec
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ r&uilit : R. In eodem loco prae sentiã
ħanc deambu landi ceppelatione manifes¬
tat Scripturae enimos est quo fecci li¬
us homines ad intellegentiam clareat ꝑ
humana significationes diunos motus af¬
fectus que ostendere. Sicut cum dĩbra¬
chium dicit. Potentiam eius uir tutemq
designat. Cu aures eo quoo cunctec indu¬
bi tanter audiat. cum oculos eoquod in¬
dis cr&e uniuersa prospiciat. Cum animam
eo quod per p&uum semper que uiuat aut
quod auctore ipso omnia uiuficentur
sum om̃a bona ds̃ fecerit nihil que non ab
illo focctum sit undemalum : R Depri¬
ucctione bonidum id quod inbonum auctor
bonds protulit inmalum amale utentibus
de prauatur : In ipsa ccutẽ creaturae subs¬
tantiae nihil est quod recte appellarima¬
lum possit: porro eaque putantur malũ
id est serpentum & cetera bestiarum ani¬
mantia per in conueniente naturae mo¬
dum efficitur ut noxia sinc : Venenum quip¬

Expanded text:
deum rettulit. Dei in eodem loco praesentiam deum rettulit. Dei in eodem loco praesentiam hac deambulandi appellatione manifestat; scripturae enim mos est, quo facilius hominibus ad intellegentiam clareat, per humanas significationes diuinos motus affectusque ostendere. sicut cum dei bracchium dicit, potentiam eius uirtutemque designat, cum aures, eo quod cuncta indubitanter audiat, cum oculos, eo quod indiscrete uniuersa prospiciat, cum animam, eo quod perpetuum semperque uiuat aut quod auctore ipso omnia uiuificentur. Cum omnia bona fecerit deus nihilque non ab illo factum sit, unde malum? De priuatione boni, dum id quod in bonum auctor bonus protulit in malum a male utentibus deprauatur. in ipsa autem creaturae substantia nihil est quod recte appellari malum possit. porro ea quae putantur mala, id est, serpentum et cetera bestiarum animantia, per inconuenientem naturae modum efficitur, ut noxia sint. uenenum quip
Abbreviated transcription (Latin):
rime recens custodisse trans leccio dicens
Haec uocabitur uircgo quia &uiro sumpta
est. IN In quo dĩ similitudinem r&inemur
nmentes
parc disus ubiesse difinitur R. diuera
ssuꝑ hac resententia plurimorum est:
Aliqui tamen hunc interra esse definiun
ut non potuerin nisi interra habitcre ter¬
renus quem tamen homini in accessibilẽ
effici diuina uirtute confirmanl:
Aedem ingenesi quid cccipimus
illa scientiae boni ac mali: R In primis ne
ut quidam her&ici inter prae tantur ma¬
lorum. Itecut bonorum putetur & hoc
conditor ds̃ In arbore quippe illa quae¬
cum que drat praeceptum bi intellegen¬
dum est Sed in custodia praecepti scien¬
tia erat boni Intrans gressione praecep¬
ti scientia erat mali Erga degustata
corbore. Id÷ praecepti lege uiolata scien¬
tia erat mali quia praecepti legis que trans¬
gressum conse quebatur poena:
uomodo accipiendum ẽ illuo quod nobis
scriptura deambulantem in para diso

Expanded text:
rime recens custodisse translatio dicens: rime recens custodisse translatio dicens: haec uocabitur uirago, quia ex uiro sumpta est. In quo dei similitudinem retinemus? In mente. Paradisus ubi esse definitur? Diuersa super hac re sententia plurimorum est. aliqui tamen hunc in terra esse definiunt, ut non potuerit nisi in terra habitare terrenus quem tamen homini inaccessibilem effici diuina uirtute confirmant. Eden in Genesi quid accipiemus? illa scientiae boni ac mali? In primis ne, ut quidam heretici interpretantur, malorum, ita ut bonorum putetur ex hoc conditor deus. in arbore quippe illa quaecumque erat praeceptum dei intellegendum est, sed in custodia praecepti scientia erat boni, in transgressione praecepti scientia erat mali. ergo degustata arbore, id est, praecepti lege uiolata scientia erat mali, quia praecepti legisque transgressum consequebatur et poena. Quomodo accipiendum est illud, quod nobis scriptura deambulantem in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
tellegcntur ostenditur. Cicut & ccpos¬
toli baptiȩati intelle gendisun Cum bap¬
tigatos eos non paenitus manifestaAꝑ¬
tio scripturecrum significantia. Lic& qui¬
dam hoc intellegi illo uel in testimonio quo
saluator dicit. quilotus est non indig&
tis illud nos aliqua tenus instruere testi¬
monium potest quod dicitur. Separen¬
tur cquae incongregationem unam &
appareat arida. quia scilic& non prae¬
ciper& ut aquae acterra quam fecerat
secernerentur nisi &ccquas ipse feciss&
Nec enim consequenter creaturecrum
ordinem postea distingui iuber& quod
ipse antecnon creass& : Et hoc quidem
obio colligimus quia creationis eius mani¬
feste genesis non intulit mentionem: ma¬
nifestius autem creaturae huius dm̃nde¬
signat auctorem Psalmus ille qui dicit
batur. Haec uocabitur mulier qm
& uiro sumptec est.Rechimolo¬
gia quae hic in latino non sonat in ebreo ser¬
mone seruatur: Vir enim uocatur n &
mulier issa quod enim aduortitur pulho¬

Expanded text:
tellegantur, ostenditur. sicut et apostellegantur, ostenditur. sicut et apostoli baptizati intellegendi sunt, cum baptizatos eos non penitus manifestet apertior, scriptorum significantia. licet quidam hoc intellegi illo uelint testimonio quo saluator dicit: qui lotus est non indiget tis. illud nos aliquatenus instruere testimonium potest quo dicitur: separentur aquae in congregationem unam et appareat arida; quia scilicet non praeciperet, ut aquae a terra quam fecerat secernerentur, nisi et aquas ipse fecisset. nec enim consequenter in creaturarum ordine postea distingui iuberet, quod ipse antea non creasset. et hoc quidem ob id colligimus, quia creationis eius manifeste Genesis non intulit mentionem. manifestius autem creaturae huius deum designat auctorem psalmus ille qui dicit:batur: haec uocabitur mulier, quoniam ex uiro sumpta est. Etymologia quae hic in latino non sonat, in hebraeo sermone seruatur, uir enim uocatur is et mulier issa, quod animaduertitur pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
& silium & sp̃m sc̃m Item aliud Verbo dñ
caeli firmadsunꝰ & sp̃u oris eius omnis uir¬
Sed pater ingenitus filius igenitus. Sp̃s
sc̃s nec genitus nec ingenitus He si ingenitũ¬
dixerimus. Duos patres dicere uidea mur
Cigenitum duos filios. Ced potids qui&
pat̾re & filio procedat. ⁊el ut quȩ dam
patris filuque concordia: Heque uero
apudnos potest sine spu scõ iustac esse con¬
cordia. Idem sp̃s & caritas & donum dĩ di
citur : Idem & diuisor est gratiarum: Er¬
go pater & quo omnia filius per quemom¬
pia sp̃s sc̃s in quo omnia sicut &laposta¬
lus dicit qm & ipso &per ipsum & in ipso
Ep̃s dĩ quomodo ferebatur supe aquas:¬
R. Nonperuagatione sed potesta¬
tedum creaturae suae suꝑ emi¬
n& regentis imperio: tdo¬
quas ubi legimus cdõ fecctas:
st fecgicos eas in&cor dio cre¬
aturccrum non euidenter diuinae
lectionis tectus & prȩssit Adõ tecmen
fectae sun Nam & aliquantec alia que
non scribuntur. quomodo dec&eris in¬

Expanded text:
 Spiritum sanctum. Item aliud: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virpiritus sancti . Sed Pater ingenitus, Filius genitus, Spiritus sanctus nec genitus nec ingenitus. dixerimus, duos patres dicere uideamur, si genitum, duos filios, sed potius qui ex patre et filio procedat, uelut quaedam patris filiique concordia. neque uero apud nos potest sine spiritu sancto iusta esse concordia. idem spiritus et caritas dei et donum dei dicitur. idem et diuisor est gratiarum. ergo pater ex quo omnia, filius per quem omnia, spiritus sanctus in quo omnia, sicut et apostolus dicit: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso itus dei quo modo ferebatur super aquas? Non peruagatione sed potestate dum creaturae suae supereminet regentis imperio. Aquas ubi legimus a deo factas? Etsi factas eas in exordio creaturarum non euidenter diuinae lectionis textus expressit, a deo tamen factae sunt. nam et aliquanta alia quae non scribuntur, quo modo de ceteris in
Abbreviated transcription (Latin):
super aquas In principio hoc est infilio quia
per filium fecit ds̃ pater caelum & terrã
Cui & illud a patre dicitur: Faciamus ho¬
minem adimaginem & simili tudinem nostrã
mnia enim per filium operatus est. quia
omnia per ipsum faccta sunꝰ & sine ipso feco¬
tum est nilil Ferebatur autem dĩ sp̃s su

Expanded text:
dei ferebatur super aquas. in principio, hoc est, in filio, quia dei ferebatur super aquas. in principio, hoc est, in filio, quia per filium fecit deus pater caelum et terram, cui et illud a patre dicitur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. omnia enim per filium operatus est, quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. ferebatur autem su
Abbreviated transcription (Latin):
a ingenium tuum remunerari. Qui uix dũ¬
de decem natos annor heremum ingressus
inter illas scorum manus non solum imbutus
uerum &iam enutritussis subonorato pa¬
treillo inquam primo insularum. postea
&iam aec clesiarum magistro. Cum te illic
beatis simi hilarii. Tunc insulcni trronis sed
lam nunc summi pontificis doctrina forma¬
r& perom sp̃italium rerum disciplinas:
Ad hoc &iamte postea consum mantibus sc̃is
uiris. saluiano atque uincentio eloquentia
pariter scientiaque praeminentibus. His
igitur tot acteclibus usus magistris. e me
quoque minimo omnium audies quae &cis¬
citactus es in quibus lamnunc & interrogam¬
temte & meres pondentem recognosce:¬
tubus scripturarum testimoniis tri¬
nitas ad probatur R Multifariae
& multis ioquid est significationib
per om̃a fere sacra uolumina de¬
claratum manifes tectum que diffundi¬
tur Ged nos breuiter hoc in ipso statim
diuinarum scripturarum demunstremus

Expanded text:
a ingenium tuum remunerari qui uixdua ingenium tuum remunerari qui uixdum decem natus annos heremum ingressus inter illas sanctorum manus non solum inbutus uerum etiam enutritus es sub Honorato patre, illo, inquam, primo insularum postea etiam ecclesiarum magistro; cum te illic beatissimi Hilarii tunc insulani tironis sed iam nunc summi pontificis doctrina formaret per omnes spiritalium rerum disciplinas, ad hoc etiam te postea consummantibus sanctis uiris Saluiano atque Uincentio eloquentia pariter scientiaque praeeminentibus. his igitur tot ac talibus usus magistris ex me quoque minimo omnium audies quae sciscitatus es. in quibus iam nunc et interrogantem te et me respondentem recognosceQuibus scripturarum testimoniis trinitas adprobatur? Multifariam et multis id quidem significationibus per omnia fere sacra uolumina declaratum manifestatumque diffunditur, sed nos breuiter hoc in ipso statim diuinarum scripturarum demonstremus
Abbreviated transcription (Latin):
quiris multarum yerum absolutionem quae
indiuinis uoluminibus inter pra&em postu¬
lant colligam prout redierint in memoriã
Quae a te mi saloni studio cognoscerdi sed ule
copiose que prolate sun at que eis non
&x meo ingenio sed & inlustrium doctorũ
ludicio. Heque & propriate meritacte
sed &x aliorum auo toritate respondeam
con sectans nontam eloquii &ultanis
ambitum quam necessariae prȩuitatis
modum: Cic enim & innumeris satis fie¬
ri in quisitionibus tuis poterit: & mihi in¬
suꝑ liberum erit. aliqua & trinsecus quae
cognitionituae utilia cerbitrabor inserȩ¬
re: Ut est illuo quod signific& alle lu¬
la di apsalma. amen. quid sit cidaris ephõ
siclus. &c&era quae del in sacris libris
frequentecte uel maxime inaec clesiae
usu positec inter pr&ationem requirun:
Haec cum selegentibus pertotum scriptura¬
rum corpus crebro offerans. Non abre
&istimaui eatibi cum significationibus suis
Inopere hoc quasi coaceruata ostendere.
Dignum namque est quacum que cura me¬

Expanded text:
quiris multarum rerum absolutionem quae in diuinis uoluminibus interpretem postulant; colligam, prout redierint in memoriam quae a te, mi Saloni, studio cognoscendi sedule copioseque prolata sunt, atque eis non ex meo ingenio sed ex inlustrium doctorum iudicio, neque ex propria temeritate sed ex aliorum auctoritate respondeam consectans non tam eloquii exultantis ambitum quam necessariae breuitatis modum. sic enim et innumeris satisfieri inquisitionibus tuis poterit et mihi insuper liberum erit aliqua extrinsecus quae cognitioni tuae utilia arbitrabor inserere, ut est illud, quid significet alleluia, diapsalma, amen; quid sit cidaris, ephod, siclus et cetera, quae uel in sacris libris frequentata uel maxime in ecclesiae usu posita interpretationem requirunt. haec cum se legentibus per totum scripturarum corpus crebro offerant, non ab re existimaui ea tibi cum significationibus suis in opere hoc quasi coaceruata ostendere. dignum namque est quacumque cura me
Abbreviated transcription (Latin):
uid est quod saulem dñs postea roprobat rege
quem prius in regnũ elegendũ putecut N
quia ds̃ suũ illud iustũ in corruptũque iudiciũ & ae¬
qui tacte de promit. Non & p̃scientia elegit quen¬
piam cũ mereretur. Neprobat cũ elcctione indig¬
nus efficitur. Cetorũ nequaquã conuenire sa
cro scãe ueritacti ius aitiae que eius uidebatur ut
peccatũ offensa proceder&
uomodo accipiendũ est quod inscribturis peni¬
tere dñs saepȩ mẽmoratur sicut &iã desaule
cũ dicit paenit&me quod constituerim saul re¬
gem: R Paenitentia dñi đr̃ rerũ abeo constitu¬
tarũmu tatio quae prorerit uicissitudinem uel
prorecti dispositionem succedit. Hec cesse est e¬
nim ut diunae dispositiones quo manifestiores
audientibus fiant ꝑ significationes humane men¬
tes indicentur :

Expanded text:
uid est quod Saulem Dominus postea reprobat regem, quem prius in regnum eligendum putavit ? Resp. Quia Deus suum illud justum incorruptumque judicium ex aequitate depromit, non ex praescientia eligit : quempiam, cum meretur, reprobat, cum electione indignus efcrosanctae ueritati iustitiaeque eius uidebatur, ut peccatum offensa praecederet. Quo modo accipiendum est, quod in scripturis paenitere dominus saepe memoratur, sicut etiam de Saule cum dicit: paenitet me, quod constituerim Saul regem? Paenitentia domini dicitur rerum ab eo constitutarum mutatio quae pro rerum uicissitudine uel pro recti dispositione succedit. necesse est enim, ut diuinae dispositiones, quo manifestiores audientibus fiant, per significationes humanae mentis indicentur. \'
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendite: Rdicant quidam apostolũ sepe dolore
cccpitis esse ueatũ: Melius aũ puto ite ceccipi ut &¬
liphigatus in illis passionibus intellegatur qua senu¬
merduit ipse dicens: teruirgis cessus sũ semel lapi¬
datus sũ: &i c&lera stimuluergo carnis appellat ty¬
bulationem carnis & angelus saccone illũ quoquasi

Expanded text:
p. Dicunt quidam Apostolum saepe dolore capi, tis esse vexatum. Melius autem puto ita accipi, ut colaphizatus in illis passionibus intelligatur, quas enumeravit ipse, dicens: Ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, etc. . Stimulum ergo carnis appellat tribulationem carnis; et angelum Satanae illum quo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tre homine homo Illud secundũ hominẽ hoc secur¬
aut humilitatẽ eius sonant facile intellectus patebit
uae intellegentia est capituli illuis quod aposto¬
lus proponit dicens : Siã iniquitasnr̃a iustitiã
dicomendat quid dicimus. Nũquid iniquis ds qui in¬
fee irã secundũ hominẽ dico absit : Alioquin quo
modo iudicabit dĩmundũ: Sienim ueritasdi in meo¬

Expanded text:
tre homine homo, illud secundum hominem. hoc secuntre homine homo, illud secundum hominem. hoc secunaut humilitatem eius sonant facile intellectus patebitQuae intellegentia est capituli illius quod apostolus proponit dicens: si autem iniquitas nostra iustitiam dei commendat, quid dicimus? numquid iniquus deus est qui infert iram? secundum hominem dico. absit. alioqui quo modo iudicabit deu
Abbreviated transcription (Latin):
puls antibus: potest & haec ratione intellegi quomo
ñs & saluator quidẽ quodẽ in euangelio iohannis
dicit iniudiciũ ego in hunc mundũueni ut quiñiu
den uideans & qui udent caecifiant : R Non mini¬
ma quaestio sednos preuit pronecessitate quod hinc
doctorũ opinio habeat proferimus : Veniut qui non
uident uidean & quiuidem caecifian Idẽ ut hi qui
se ñuidere confitentur e me dicũ quaerunt uideans:
Hii uero qui seputani iudere & medicũ non requir
in sua cecitate ꝑmaneant : Itcc̃q in hoc iudiciũ uenisse
sedix̃ quo discerner& cecusã credentiu & incredu¬
larũ Ergo ut qui non uidens uideans potest intel¬
legi degentibus quiuis urierans ꝑfidẽ & qui uident
cec fians accipi deiudaeis potest quicae cabantur
ꝑpropriã infidelitatem:
nomodo saluator loquitur pat̃ malor me est
iħ ritauerus homo ut uerus ds̃ depatredo osdema¬

Expanded text:
pulsantibus. potest et hac ratione intellegi, quo mpulsantibus. potest et hac ratione intellegi, quo mnus et saluator, quid est, quod in euangelio Iohannis dicit: in iudicium ego in hunc mundum ueni, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant? Non minima quaestio, sed nos breuiter pro necessitate, quid hic doctorum opinio habeat, proferimus. uenit, ut qui non uident, uideant, et qui uident caeci fiant, id est, ut hi qui se non uidere confitentur et medicum quaerunt uideant; ii uero qui se putant uidere et medicum non requirunt in sua caecitate permaneant. itaque in hoc iudicium uenisse se dixit, quo discerneret causam credentium et incredulorum. ergo ut qui non uident uideant, potest intellegi de gentilibus qui uisuri erant per fidem; et qui uident caeci fiant, accipi de Iudaeis potest qui caecabantur per propriam infidelitatem. Quo modo saluator loquitur: pater maior me est, ominus Iesus ita uerus homo ut uerus deus, de patre deo deus, de ma
Abbreviated transcription (Latin):
dis patan cũlo quitur m̃datiũ idẽ diabulus : Depro¬
pruis loquitur quiam̃dax ẽ & pat̃ eius. Hoc ẽ m̃ dacii
ipsius pat̃ est quia ab ipsouideatur. Ortũ eeesdaci¬
um ut sicut os filiũ ueritatẽ genuit itec& diabulus
filisi genuerit falsitatẽ:
uomodo accipiendũẽ illud quod dicitur: habra¬
hã pat̃ uest &uliacuit ut uider& diẽ meũ euiu¬
dit & igauisus e: R Proph&ae uidentes appella¬
bantur: Ideo qd sc̃i sp̃s munere eaque c&eris
eran clausa : qua si futurorũ uide bant int̃quos
&labraham xp̃m iudit in spũ. Dicitur ineuan¬
gelio scimus quia peccatores ds̃ non & audit & quomo¬
do alio loco saluator dicit: Omnis qui p&it accepit:¬
R Suns qui hoc itecsentiun : Ille inquium qui dix̃
peccatores ñ &audiri : Cecus fuerat & plenã cedhuc
quasi infusus collyrio uidere non poterat ueritatẽ
Certũ ẽ aũt diuinae misericordiae aurẽ patere

Expanded text:
disputant: cum loquitur mendacium, id est diabolus, de prodisputant: cum loquitur mendacium, id est diabolus, de propriis loquitur, quia mendax est et pater eius, hoc est mendacii ipsius pater est, quia ab ipso uidetur ortum esse mendacium, ut, sicut deus filium ueritatem genuit, ita et diabolus filium genuerit falsitatem. Quo modo accipiendum est illud, quod dicitur: Abraham pater uester exultauit, ut uideret diem meum, et uidit et gauisus est? Prophetae uidentes appellabantur, ideo quod sancti spiritus munere ea quae ceteris erant clausa quasi conscii futurorum uidebant, inter quos et Abraham Christum uidit in spiritu. Dicitur in euangelio: scimus quia peccatores deus non exaudit; et quo modo alio loco saluator dicit: omnis qui petit accipit? Sunt qui ex hoc ita sentiunt: ille, inquiunt, qui dixit peccatores non exaudiri caecus fuerat et plenam adhuc quasi infusus collyrio uidere non poterat ueritatem; certum est autem diuinae misericordiae aurem patere
Abbreviated transcription (Latin):
lea dit intellegamus in ea quidẽ sollemini tata
sed ñ eundẽ diẽ fusse dequo postea scribitur
Vt aũ ascenderun fr̃s eius tunc & ipse ascendit
addiẽ festũ: potest & figurate intellegi hic dies
festus adquem saluator señ asconsurũ ee pro¬
fessui e ut in se mutondã festiuitatẽ docer&:
ualit̃ sentiendũ ẽ deloco illo in quo deihiixp̃o
s aluatore nr̃o scribit: Nemo st ineũmanus
qua ñdũ uenerat horaeius: R hora haec ñ secun¬
n qutd epnaticos intellegendee sed potus bom
illa qua ipse eruoifigi quaipse patiubi& t
sitace operationis in pleuerat p̃p quod homines terrãq
uomodo intellegendũ ẽ quod saluator dicit cũloqui
iuda eos sids̃ pat̃ uest eẽt dilegeritis ut que me : & postea
uos &diabu lo patre estis & desideria patris uestriuul¬
tis foccore : ille homicida erat ab initio & inueritatẽ non
st&it quia non ẽ ueritas in eo cũ loquitur m̃datiũ: hic

Expanded text:
laea, ut intellegamus in ea quidem solemnitate, laea, ut intellegamus in ea quidem solemnitate, sed non eundem diem fuisse de quo postea scribitur: ut autem ascenderunt fratres eius, tunc et ipse ascendit ad diem festum. potest et figurate intellegi hic dies festus ad quem saluator se non ascensurum esse professus est, ut in se mutandam festiuitatem doceret. Qualiter sentiendum est de loco illluatore nostro scribitur: nemo misit in eum manus, quia nondum uenerat hora eius. Hora haec non secundum mathematicos intellegenda est, sed potius hora illa qua ipse crucifigi, qua ipse pati uellet; et sitae operationis inpleuerat propter quae homines terramque ntellegendum est, quod saluator dicit: cum loquIudaeos: si deus pater uester esset, diligeretis utique me, et postea: uos ex diabolo patre estis et desideria patris uestri uultis facere. ille homicida erat ab initio et in ueritate non stetit, quia non est ueritas in eo. cum loquitur mendacium, hic
Abbreviated transcription (Latin):
firmans quia homines dũ alii aliis plusminus¬
ue capian utique ad mensurã sp̃maccipere
uidentur iux tec illud copostoli: Habentes
autẽ donationes secun dũ gratiã que data
ẽ nobis difforentes siue proph&iđ secun¬
dũ men surã fidei& c&era:
al uator dicit : Uosascendite addiem¬
festu hunc egon ascendo ad diẽ festũ
istum: & quo modo postea scribitur deeo: Ut aĩi
ascenderun fr̃s eius tunc &ipse ascendit ad diẽ
R Teritces mendatiũ loqui non po. festũ:¬
test at que id corco non aliuo ait iħu factũ est
quã qđ se pronuntia uerat ẽẽ facturum : Qceno¬
pegia sollemnitas iuda eorã nunũ diẽ sed plures
dies sollemniate comploctitur sicut & paschae
festiitas: Ergo quia dixerat ñ coscendo ad diẽ
festũ hunc utique addiẽ festũ ipsum sic̃ praedi¬
perat ñ ascendit : Nã & sequitur in euangelio:
Haec cũdixiss& ipse hoc ẽ saluator mansit ingali¬

Expanded text:
firmant, quia homines dum alii aliis plus minusfirmant, quia homines dum alii aliis plus minusue capiant, utque ad mensuram spiritum accipere uidentur, iuxta illud apostoli: habentes autem donationes secundum gratiam quae data est nobis, differentes siue prophetiam secundum mensuraluator dicit: uos ascendite ad diem hunc, ego non ascendo ad diem festum istum; et quo modo postea scribitur de eo: ut autem ascenderunt fratres eius, tunc et ipse ascendit ad diem festum? Ueritas mendacium loqui non potest, atque idcirco non aliud a Iesu factum est, quam quod se pronuntiauerat esse facturum. scenopegia enim solemnitas Iudaeorum non unum diem sed plures dies solemnitate conplectitur sicut et paschae festiuitas. ergo quia dixerat, non ascendo ad diem festum hunc, utique ad diem festum ipsum, sicut praedixerat, non ascendit, nam et sequitur in euangelio: haec cum dixisset, ipse, hoc est saluator, mansit in Gali
Abbreviated transcription (Latin):
septem: quad raginta s& uero anni intempli
restauratione ponuntur quae habiteo est in
diebus haes drae post subusionẽ hueru solime
capitiuitectẽ quae iudaeorũ : porro ipsari¬
parcctio & aedificandi tẽpli diutreccta est
uicinis in circuitu nationibus opus adsiduce
infestatione prohibentibus
dicat : Hemo ascendit incaelit nisiquidiscen¬
dit decaelo filios hominis quiẽ in caelo: aut
quomodo caelo erat cũ ad huc ess& interrau¬
R. Cecundũ carnem in t̃raerat. secundum
deitecte caelo non deerat: Ideo &ipse ascen¬
dit qui discenđ quia lic& ad sum pserit hominẽ
tamen homo & ds hoc est xp̃s un a ꝑsona est :
&utique cũ illesit caput scĩ autẽ membra sin
Necesse ẽ ut sequantur membra quocaput
p̃cessit ut sit incaelo xp̃i corporis plenitudo
ualit̃  illud accipiendũ ẽ quod scribitꝰ
Non enim adm̃surit̃ ds̃dat sp̃me R Hoc
quidã defilio propriae intellegendũ eẽ con¬

Expanded text:
septem. quadraginta sex uero anni in templi septem. quadraginta sex uero anni in templi restauratione ponuntur quae habita est in diebus Hesdrae post subuersionem Hierosolymae captiuitatemque Iudaeorum. porro ipsa reparatio exaedificandi templi diu tracta est uicinis in circuitu nationibus opus adsidua infestatione prohibentibus. dicat: nemo ascendit in caelum, nisi qui descendit de caelo, filius hominis qui est in caelo, aut quo modo in caelo erat, cum adhuc esset iri terra?. Secundum carnem in terra erat, secundum deitatem caelo non deerat. ideo et ipse ascendit qui descendit, quia licet adsumpserit hominem, tamen homo et deus, hoc est Christus, una persona est, et utique cum ille sit caput, sancti autem membra sint, necesse est ut sequantur membra quo caput praecessit, ut sit in caelo Christi corporis plenitudo. Qualiter illud accipiendum est, quod scribitur: non enim ad mensuram deus dat spiritum? Hoc quidam de filio proprie intellegendum esse con
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ intrauos est Ry. In uno quoque probonorũ ma¬
lorũque actuũ discrepantia acut dĩ regnat aut di¬
abulus quia necesse est aut cuius uoluntate opere
lus siiniust potest & fides regnũ dĩ dici quait ad
uomodo in luca latroni saluator dicit hodie me¬
cũ eris in paradiso cũ utique dieillo secundum ho¬
minẽ corpore interra anima copud inferos fust :¬
s̾ potesł forte hicpro parcediso accipi illȩ ad¬
tributȩ qui &is locus ubi abraham esse cũlaza¬
ro ineuangelio saluator ostendit aut certetta
intellegendũ est. quod hanc promissionẽ dñs
secundũ effectũ diuine potestatis inplouerit
quia ubiꝗ dm̃ esse noscendũ est : De lo hanuo
uadraginta s& annis cadfirmantibus iu¬
dȩis secundũ euangiliũ iohannis inaedifi¬
catione templi quomodo ostenduntur im¬
* Sodomon quide septem tantum pl&:¬
annis domum dñi aedificasse satis constat
seriptura & hoc dicente aedificauit ꝗ annis

Expanded text:
dei intra uos est? In unoquoque pro bonorum madei intra uos est? In unoquoque pro bonorum malorumque actuum discrepantia aut deus regnat aut diabolus, quia necesse est, ut cuius uoluntatem opere lus, si iniusti. potest et fides regnum dei dici, qua itur ad um suorum. Quo modo in Luca latroni saluator dicit: hodie mecum eris in paradiso, cum utique die illo secundum hominem corpore in terra anima apud inferos fuerit? Potest forte hic pro paradiso accipi ille adtributae quietis locus, ubi Abraham esse cum Lazaro in euangelio saluator ostendit, aut certe ita intellegendum est, quod hanc promissionem dominus secundum effectum diuinae potestatis inpleuerit, quia ubique deum esse noscendum est. DE IOHANNE. Quadraginta et sex anni adfirmantibus Iudaeis secundum euangelium Iohannis in aedificatione templi quo modo ostenduntur inpleti? Salamonem quidem septem tantum annis domum domini aedificasse satis constat scripturae ex hoc dicente: aedificauitque eam annis
Abbreviated transcription (Latin):
& socrus eadẽ intellegi potest que ꝑ filiã & nurũ
duobus sit conpellata nominibus acpinde & in
sub sequenti quinque uideri potest numerus ꝑ
digitẽ leg aridicat Num quid corpora apico
inferos suns aut ipse a quã desider& Num qd
situm corpbs sontiebat  haec omnia secun¬
dũ eos effcctus loquitur quos aliquando pro
necessitate corporis gesserat. C&erũ ille ante lu¬
dicium tormentorũ sensus quasi proloco custodiae in
quo erat accipiendus est: peis quippe ipsecustodia &iã
nũ abraham uidit haec sub ẽẽ a quibus dã ratioputatur
lic& in refrigeri locũ discendes sedicantur. aluopinan¬
tur locũ illũ in quo abraham erat abillis infernilo¬
cis insuperioribus constitum : p̃p quod dicat dñs de
illo diute eleuans oculos suos cuess& in torm̃tis uidit
abraham delonge sinũque ipsum abrahae designa¬
riillius regionis qui&em
uomodo istud ccccipiendũ ẽ quod legimus regnũ

Expanded text:
et socrus eadem intellegi potest quae per filiam et nurum et socrus eadem intellegi potest quae per filiam et nurum duobus sit conpellata nominibus ac perinde et in subsequenti quinque uideri potest numerus pedigitum Lazari dicat? numquid corpora apud inferos sunt? aut ut ipse aquam desideret, numquid sitim corporis sentiebat? Haec omnia secundum eos affectus loquitur quos aliqnecessitate corporis gesserat. Caeterum ille ante judicium tormentorum sensus quasi pro loco custodiae in quo erat accipiendus est: reis quippe ipsa custodia etianum Abraham uidet haec subesse, a quibusdam ratio putaturlicet in refrigerii locum, descendisse dicuntur. alii opinantur locum illum in quo Abraham erat ab illis inferni locis in superioribus constitutum, propter quod dicat dominus de illo diuite,: eleuans oculos suos cum esset in tormentis, uidit Abraham de longe, . sinumque ipsius Abrahae designari illius regionis quietem. Quo modo istud accipiendum est, quod legimus: regnum
Abbreviated transcription (Latin):
tendanꝰ quia scriptũ sit de eo. quid facitis quo d
non lic& in sabbatis potest forsitan & ipseni hil¬
ominus dies sabbati. Itec & hoc intellegi ut nunc
mus dies dominicus deputatur:
uomodo uisionẽ illã in qua dñs ad sumptis
tribus discipulis glori ficatus est lucas
postocto. Aluuero a euangeliste postre dies
subsequutã esse commemorans: ꝵ lucas qui ha¬
bito om̃ apud discipulos sermonẽ post octodies
scribit uisionẽ hanc discipulis ostensam & eũdiẽ
quo dñs loquutus ẽ conp̃hendit & eũ quo ił isgloy¬
ficatus apparuit: hii uero quis & dies indicandos
put auerun mediis tantũ atque integris diebus
domouna diuisitres induo intres: Diuidentur
pater infiliũ & filius inpatrẽ suũ Mater infi¬
lia & filia inmatre Socrus inurũ suã & nurus
in socrũ suã z Quidẽ quodca superius quinque
uide itur propo sius se ꝑsonas s& in sub sequenti¬
bus cũ ꝑsonarũ significatione subiecit Mater

Expanded text:
tendat, quia scriptum sit de eo: quid facitis, quod. tendat, quia scriptum sit de eo: quid facitis, quod. non licet in sabbatis? potest forsitam et ipse nihilo minus dies sabbati ita ex hoc intellegi, ut nunc mus dies dominicus deputatur. Quo modo uisionem illam in qua dominus adsumptis tribus discipulis glorifipost octo, alii vero evangelistae post sex dies subsecutam esse commemorant ? Resp. Lucas, qui, habito Domini apud discipulos sermone post octo dies, scribit visionem hanc discipulis ostensam, et eum diem quo Dominus locutus est comprehendit et eum quo Jesus glorificatus apparuit. Hi vero qui sex dies indicandos putaverunt, mediis tantum atque integris diebus domo una divisi, tres in duo et duo in tres dividentur; pater in filium, et filius in patrem suum; mater in filiam et filia in matrem, socrus in nurum suam et nurus in socrum suam. quid est, quod cum superius quinque uideatur posuisse personas, sex in subsequentibus cum personarum significatione subiecit? Mater
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ saluatore legimus baptis ta lobannẽ Inu&a¬
riuero quattuor s̃ isa ac ismahel sa son uel iosias
quior uudebantur Iuniores esse quã nonine
duentũ matrisdĩ quo modo iohannes ad huc
sensu carens in utero potuit xultare mat¬
no ait matris sensuuel gaudio: a quibus dã
factũ ecispmatur ut &iã in interioribus potũ¬
erit ecultare uis ceribus: aut certo si hocat
iohannẽ potius referri plac& : Interminacula
diuina reputan dũ ẽ sic̃ & illud cũuox asinae in
sonũ sermonis erupit :¬
neodẽ euangelio quid sibi uult illud quod legi¬
tur factuẽ aut̃ insabbato secundo primo cu
transir& ꝑsatec uellebant discipulieius spicas
& manducabans confricantes manibus s qui¬
dã hoc loco diem dominicũ itecappellatũ eistiman
eo quod uideatur secundus ab illa legali obser¬
uatione sabbati & primus sit euangelicae gra¬
ciae caelebritate Siciuaũ hocminus facere
uid&ur quod diẽ ipsũ magis sabbati fuisse con¬

Expanded text:
 solum legimus Baptistam Iohannem, in ueteri uero quattuor sunt Isaac, Ismael Salamon uel Iosias qui ortu uideantur iuniores esse quam nomine. Ad aduentum matris domini quo modo Iohannes adhuc sensu carens in utero potuit exultare materno? Aut matris magis sensu uel gaudio a quibusdam factum existimatur, ut etiam interioribus potuerit exultare uisceribus, aut certe si hoc ad Iohannem potius referri placet, inter miracula diuina reputandum est, sicut et illud, cum uox asinae in sonum sermonis erupit. In eodem euangelio quid sibi uult illud, quod legitur: factum est autem in sabbato secundo primo, cum transiret per sata, uellebant discipuli eius spicas, et manducabant confricantes manibus? Quidam hoc loco diem dominicum ita appellatum existimant, eo quod uideatur secundus ab illa legali obseruatione sabbati et primus sit euangelicae gratiae celebritate. si cui autem hoc minus facere uidetur, quod diem ipsum magis sabbati fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
abomnibus. Occulta cordis eius manifestafiun, Pr
propheliae genus dupl& ẽ doctrinae unũ : aliut di¬
uinationis sed diuinatio p̃teritis temporibus magir
uiguit doctrina praesentibus : Occultec aut cordis q
manifestafiuns dũ in aecdesia proph&ante idẽ mora¬
lit̃ disserente conscientia conpungit audientis:
uidest quod scribitur traditurus filius regnũ dõ¬
& patri: sꝵ traditurus quidẽ seo tamen nitatra¬
diturus ut caredt: traditioaũ regninostra prouec¬
tioẽ tunc cuesse e integro silu meruerimus in patys¬
corruptio communis est omniũ inmutatio aũ adglo¬
riã propriae iustorũ: ad copiaheos secunrda¬
postolus dicit obsecramus proxpo recincilutau¬
dõ: Eũ que non nouerat pec catũ pronobis pecca¬
tũ faecit ut nos efficeremur iustitia dĩ in ipso quid hic
sequimur: p reconciliamini inquid dõ qui xp̃m fae¬
cit hostia propeccato: Pec catũuero appellari ipr

Expanded text:
ab omnibus, occulta enim cordis eius manifesta fiunt? ab omnibus, occulta enim cordis eius manifesta fiunt? Prophetiae genus duplex est, doctrinae unum, aliud diuinationis. sed diuinatio praeteritis temporibus magis uiguit, doctrina praesentibus. occulta autem cordis eius manifesta fiunt, dum ecclesia prophetante, id est moraliter disserente, conscientia conpungitur audientis. Quid est, quod scribitur traditurus filius regnum deo patri ? Traditurus quidem sed tamen non ita traditurus, ut careat. traditio autem regni nostra prouectio est, tunc cum esse ex integro filii meruerimus in patcorruptio communis est omnium, immutatio autem ad gloriam proprie justorum. II AD CORINTHIOS. Int. Apostolus dicit: Obsecramus pro Christo, reconciliamdeo, eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur iustitia dei in ipso; quid hic sequemur? Reconciliemini, inquit, deo qui Christum fecit hostiam pro peccato. peccatum uero appellari ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
mne inquit peccatũ quod cãꝗ fecerit homo &etra
corpus ẽ : Quiaũ fornicat incorpussuũ peccat quid
hic sentiendũe: R. Quod c&era pec cate ꝑcorpus &¬
trinsecus admittantur fornicatio sola incorporispas¬
sionibus adminis tretur:
ualit̃ locus ille accipiendus ẽ in quoscribitur nũ qđ
domus non hab&is admanducandũ & bibendũ aut
adeclesiã dĩ contemnitis & confunditis eos qui non ha¬
bers : RApico corinthe os quondanci aliqui ad se¬
runt praua in ualuerat consu&sudo a ecclesi ar passim
dehones itre coniuuis inquibus uescebantur ante do¬
minicã oblationẽ quã pocaenã noctibus offerebani : Cũ¬
que diutes ebrui ad eucharisdã uemirent u&ebantur
in opes fame : Mos uero iste ut referuns degentili ad¬
huc suꝑ stitione ueniebat : Vnde &iã quibus dã locisꝑ
aegyptirurał syriae diȩ sabbati nocte prcaenã dict
bitur. Ci autẽ om̃s propli&en intr&laũ quis mm¬
fadelis aut ideota conuincitur ab omnibus disud icatꝰ

Expanded text:
mne, inquit, peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat : quid hic sentiendum est? Resp. Quod caetera peccata per corpus extrinsecus admittantur, fornicatio sola in corporis passionibus administretur. Int. Qualiter locus ille accipitur in quo scribitur: Numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum? aut ecclesiam dei contemnitis et confunditis eos qui non habent? Apud Corinthios quondam, sicut aliqui adserunt, praua inualuerat consuetudo ecclesias passim dehonestare conuiuiis in quibus uescebantur ante dominicam oblationem, quam post cenam noctibus offerebant, cumque diuites ebrii ad eucharistiam uenirent, uexabantur inopes fame. mos uero iste, ut referunt, de gentium adhuc superstitione ueniebat. unde etiam quibusdam locis per Aegypti rura uel Syriae die sabbati nocte post cenam dicbitur: si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis uel idiota, conuincitur ab omnibus, diiudicatur
Abbreviated transcription (Latin):
peccata illorũ dimitte sinati deleme delibro dio¬
÷ quẽ scripsisti
Iler logutur dedo ergociuus iud miscr& ur & quẽ
uit indurat: quid hic sequimur psnduretu
cor ado dũcriminũ poena diffunditur VII
parsũ ipse adfirmat dicens : Quod que rebat isł n
ẽ consequutus electio au consequuta ẽ ca&ier uero
E caecatisuns quis hiuus rei sensus ẽ : R Non quia
illũ dr̃ uolentẽ aspicere cecitecte ꝑcutiat quiom̃s
sicut scribitur ult saluor fieri sedillos qui se ipsos
&c cauerin pror&ributione malitiae diciturtra

Expanded text:
itte; sin autem, dele me de libro tuo quem scripsisti. Idem loquitur de deo: ergo cui uult miseretur, et quem uult indurat; quid hic sequimur? Induratur cor a deo, dum criminum poena differtur. Rursum ipse adfirmat dicens: quod quaerebat Israhel non est consecutus; electio autem consecuta est, ceteri uero excaecati sunt; quis hDeus ullum volentem aspicere caecitate percutiat: quia omnes, sicut scribitur, vult salvos fieri : sed illos qui seipsos excaecaverant, pro retributione malitiae dicitur tra
Abbreviated transcription (Latin):
ma int̃ dit̃ ut & huc occasionẽ int̃fectionẽ ꝗ significat:
er gohic apostolus perire optat in carne ut alii saluen¬
tur inspũ : & alit itahic a postolus umnimie carita¬
tis & prȩssit & obtans si fieripossit axp̃o anathema
ẽẽ profratribus : Sicut & moyses quicũ propopu¬
losuo dm̃ peser&iait & nunc dñe siquidẽ dimittis illis

Expanded text:
ma interdum, ut et hic, occisionem interfectionemque significat. ma interdum, ut et hic, occisionem interfectionemque significat. ergo hic apostolus perire optat in carne, ut alii saluentur in spiritu. et aliter: ita hic apostolus uim nimiae caritatis expressit exoptans, si fieri possit, a Christo anathema esse pro fratribus, sicut et Moses qui cum pro populo suo deum peteret ait: et nun
Abbreviated transcription (Latin):
libris foccero intdã ds̃ dicitur inquibus feccien¬
dis uidcur p̃stare pacientiã : Alia quippe sunl
quae fieri dr̃ uult alia quae fieri sinit : Vulter¬
gofieri quae facta ceppara eẽ meliora : At
uero d&eriora ꝑmittit ut libtas humani const&
arbitrii : In quaarbitrii lib̵ tate bonorũ malorũ¬
uesec tatoribus diuino iudicio & hibeatur r&ribu¬
tio iustacmeritorũ:
i. n hac eadẽ epistola quid intellegendit ẽ dehoc qđ
legimus : quis ceccusauit cedũ sus electos dĩ dsqui¬
immoqui & resurre&cit qui& ẽ ao deterã dĩ qui&liã
in t̃pellas pronobis: p haec inquibus sibi ipse respon¬
dit quasi hyronicas legenda &ẽ sensus istenisi forte
electos suos aut dr̃ quilustificat aut xp̃s qui prohis ẽ
mortuus condemnauit minime itique qui &iã inter¬
pellat pronobis : Hoc ẽ ergo quod dicit nemocondem
anat hama esse axpo profratribus meis quis
cognatimei secundũ carnẽ & reliqua : N a nathe¬

Expanded text:
libris facere interdum deus dicitur in quibus facienlibris facere interdum deus dicitur in quibus faciendis uidetur praestare patientiam. alia quippe sunt quae fieri deus uult, alia quae fieri sinit. uult ergo fieri quae facto apparet esse meliora. at. uero deteriora permittit, ut libertas humani constet arbitrii in qua arbitrii libertate bonorum malorumue sectatoribus diuino iudicio exhibeatur retributio iusta meritorum. In hac eadem epistula quid intellegendum est de hoc, quod legimus: quis accusabit eimmo qui resurrexit, qui est ad dexteram dei, qui etiam interpellat pro nobis. Haec in quibus sibi ipse respondit quasi elpcovawc; legenda. et est sensus iste: nisi forte electos suos aut deus qui iustificat aut Christus qui pro his est mortuus condemnabit; minime utique qui etiam interpellat pro nobis. hoc est ergo, quod dicit: nemo condemanathema esse a Christo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem, et reliqua? Anathe