comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mente aut inca. mictata est utiq. ipsa existimatio. quȩ de
illo aliter se habebat. & alit̃ habet. idemq amor ab inten¬
tione ꝑfruendi ad intentionem consulendi. in cõmutabi¬
li desuꝑ iusticia iubente deflexus est. Ipsa uero forma
in concusse Ac stabilis ueritatis et in qua fruerer homine
bonũ eũ credens. et inqua consulo ut bonussit. eadem luce
incorruptibilis sincerissimȩq rationis. et meȩ mentis aspec¬
tum. et illã phantasiȩ nubẽ quãdesuꝑ cerno cũ cundem
hominẽ quẽ uiderã cogito. in ꝑturbabili ȩternitite ꝑfun¬
dit. Item cũ arcum pulchre et ęquabilit intortũ. quẽ
uidi uerbi gr̃ã carthagine animo reuoluo. resquaedã
menti nuntiata poculos. memoriaeq transfusa. imagina¬
riũ conspectũ facit. Sed aliudm̃te conspicio. scđm qđ
mihi opus illud placet. unde &iã si displiceret corrige¬
rem. Itaq deistis scđm illã iudicamus. et illã cernim

Expanded text:
mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo aliter se habebat, et aliter habet: idemque amor ab intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibilis sincerissimaeque rationis et meae mentis aspectum, et illam phantasiae nubem, quam desuper cerno, cum eumdem hominem quem videram cogito, imperturbabili aeternitate perfundit. Item cum arcum pulchre ac aequabiliter intortum, quem vidi, verbi gratia, Carthagine, animo revolvo, res quaedam menti nuntiata per oculos, memoriaeque transfusa, imaginarium conspectum facit. Sed aliud mente conspicio, secundum quod mihi opus illud placet; unde etiam, si displiceret, corrigerem. Itaque de istis secundum illam judicamus, et illam cernimus
Abbreviated transcription (Latin):
accedo. alloquor. sermonẽ consero. affectũ meũ in illum
quib uerbis possũ exprimo. uicissimq in eo fieri quẽ in me
habeat utiq ex primi uolo. spũalẽq cõplexũ credendo
molior. qui a ꝑ uestigare tã cito & cernere penitus eius inte¬
riora non possũ. Amoitaq fidelẽ ac fortẽ uirũ. amore
casto atq germano. Qđ simihi inter nras loquelas
fateatur. Aut in cautus aliquomodo sese indicet qđ uel
dedõ credat in congrua. atq in illo quoq aliquid carnale
mae cupiditate. uel in ani auiditate laudis humane. statim
amor ille quo incũ ferebas offensus et qͣsi reꝑcussus. atq ab
indigno homine ablatus. in ea for ma ꝑmanet. ex qua eũ talẽ
credens a mauerã. nisi forte ad hoc amo iam ut talis sit cũ
talẽ non ẽe cõperero: At in illo homine nihil mutatũ est
mutaritam̃ potest ut fiat qđ eum iameẽ eredideram. In

Expanded text:
accedo, alloquor, sermonem confero, affectum meum in illum accedo, alloquor, sermonem confero, affectum meum in illum quibus verbis possum exprimo, vicissimque in eo fieri quem in me habeat atque exprimi volo, spiritualemque complexum credendo molior, quia pervestigare tam cito et cernere penitus ejus interiora non possum. Amo itaque fidelem et fortem virum amore casto atque germano. Quod si mihi inter nostras loquelas fateatur, aut incautus aliquo modo sese indicet, quod vel de Deo credat incongrua, atque in illo quoque carnale aliquidniae cupiditate, vel inani aviditate laudis humanae: statim amor ille, quo in eum ferebar, offensus, et quasi repercussus, atque ab indigno homine ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi forte ad hoc amo jam, ut talis sit, cum talem non esse comperero. At in illo homine nihil mutatum est: mutari tamen potest, ut fiat quod cum jam esse credideram. In
Abbreviated transcription (Latin):
cum recte aliquid approbamus. aut imꝓbamus. Nam et
cum recolo carthaginis moenia quȩ uidi. & cũ fingo alexan¬
driȩ quȩ ñ uidi. easdẽq imaginarias formas quasdã qͥbusdã
p̃ferens rationabiliter p̃fero. uiget & claret desuꝑ iudiciũ
ueritatis. ac sui uiris in corruptissimis regulis firmũ est
Et si corporaliũ imaginũ quasi quodã nubilo contexitur.
non tam̃ in uoluitur. atq. confunditur. Sed inter est utrũ
ego sub illa uel in illa caligine tãquã acȩlo ꝑspicuo secludar.
an sicut in altissimis montib: accidere solet inter utrumq
aere libero fruens. et serenissimã lucẽ supra. et densissimas
nebulas subter aspiciã. Nam unde in me fraterni amoris
inflãmatus ardor. cũ audio uirũ aliquẽ ꝓfidei pulchri¬
tudine & firmitate acriora tormenta tolerasse : Et simihi
digito ostendatur ipse homo. stud eo mihi coniungere.
notũ facere. amicitia colligare. Itaq si facultas ditus.

Expanded text:
cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginis moenia quae vidi, et cum fingo Alexandriae quae non vidi, easdemque imaginarias formas quasdam quibusdam praeferens, rationabiliter praefero; viget et claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nubilo subtexitur, non tamen involvitur atque confunditur. 11. Sed interest utrum ego sub illa vel in illa caligine, tanquam a coelo perspicuo secludar; an sicut in altissimis montibus accidere solet, inter utrumque aere libero fruens, et serenissimam lucem supra, et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei pulchritudine et firmitate acria tormenta tolerasse? Et si mihi digito ostendatur ipse homo, studeo mihi conjungere, notum facere, amicitia colligare. Itaque si facultas datur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliud unũ quẽq uidere inse qđ sibi alius dicenti credit
non tam̃ uidcat. aliud aut in ipsa ueritate qđ alius qͦq
possit intueri. quorũ alterũ mutari ꝑtẽpora. alterum
in cõmutabili ȩternitate consistere. Neq enĩ oculis cor¬
poreis multas mentes uidendo ꝑsimilitudinẽ colligimꝰ
generalẽ uel specialẽ mentis humanȩ noticiã. sed intue¬
mur in uiolabilẽ ueritatem. ex qua ꝑfecte quantum
possumus diffiniamus ñqualis sit unius cuiusq hominis
mens. sed qualis eẽ sempiternis rationib debeat
nde &iã phantasias rerũ corporaliũ ꝑcorporis sensum
haustas et quod ammodo infusas memoriae. ex quib &iã
ea quae ñ uisa sunt ficto phantasmate cogitantur. siue
aliter quam sunt. siue fortuito sicuti sunt aliis om̃ino
regulis supͣ mentẽ nram in cõmutabiliter manentibus.
ul approbart apud nosinctipsos uel im ꝓbare c̃uincim᷑

Expanded text:
aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, non tamen videat; aliud autem in ipsa veritate, quod alius quoque possit intueri: quorum alterum mutari per tempora, alterum incommutabili aeternitate consistere. Neque enim oculis corporeis multas mentes videndo, per similitudinem colligimus generalem vel specialem mentis humanae notitiam: sed intuemur inviolabilem veritatem, ex qua perfecte, quantum possumus, definiamus, non qualis sit uniuscujusque hominis mens, sed qualis esse sempiternis rationibus debeat. 10. Unde etiam phantasias rerum corporalium per corporis sensum haustas, et quodam modo infusas memoriae, ex quibus etiam ea quae non visa sunt, ficto phantasmate cogitantur, sive aliter quam sunt, sive fortuitu sicuti sunt, aliis omnino regulis supra mentem nostram incommutabiliter manentibus, vel approbare apud nosmetipsos, vel improbare convincimur,
Abbreviated transcription (Latin):
montue quȩ se anat & nouit Tota uero in totis que ad¬
modũ sint ĩa supͣ ostendimus cũ se totamens amit
ainet a nouit: & totũ amorem suum nouit. totamq
sunit notieiã suã. quando tria isti ad sc ipsa psteti
suittps Miro itiq modo tria ista in separabilia sunt asc¬
met ipsisi a tim̃ eoꝵ singulũ quidq substantia et ⁊
simul om̃a una substantia uel essentia cũ et relitiue
dicantur Ad in uicear
ed cum se ipsam nouit humana mens. etamat se ipsã.Ui
Inon aliquid in commutabile nouit & amat. Alit̃q
unus quisq homo loquendo enuntiat mentẽ suã quid
inse ipso agatur attendens. alit̃ aũt humanã mentem
speciali aut generali cognitione diffinit Itaq cũmihi
de sua ꝓpria loquitur. utrũ intellegat hoc aut illud.
annon intellegat. & utrũ uelit acnolithoc aut illud.
credo Cũ uero dehumana specialit̃ aut generaliter
uerũ dicit. agnosco et approbo. Un de manifestum est

Expanded text:
mente, quae se amente, quae se atendimus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen eorum singulum quodque substantia est, et simul omnia una substantia vel essentia, cum relative dicantur ad invicem. ed cum se ipsam novit humana mens et amat se ipsam, non aliquid incommutabile novit et amat: aliterque unusquisque homo loquendo enuntiat mentem suam, quid in se ipso agatur attendens; aliter autem humanam mentem speciali aut generali cognitione definit. Itaque cum mihi de sua propria loquitur, utrum intelligat hoc aut illud, an non intelligat, et utrum velit, an nolit hoc aut illud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsa. qm̃ad se ipsã mens dicitur. quãuis noscens. Uł
nota. uel noscibilis. ad suã noticiã relatiue dicatus
amans quoq et amata. uł amabilis ad amorẽ reftratus
quoso amat Et noticia quãuis referatur ad mentem
ro Qroscute. uel cognita. tamen &e ad se ipsam nota &
noscens diertur. Noneni sibi est in cogntta noti cia qua
nencns ipsa cognoscit Et amor quaius nferatur ꝗ u
nisi a mort amari potest id est se ipso rlta sunt hȩc sin¬
amlr sasc ipsise In alternis aut̃ itasunt. quia t met
imaois in amore est. & amor inamantis noticia. & notieu
ami og almantis mentis seseq scientis: in mente noticiaq
aius dt. et noticu mentis se scientis & amantis in mente
stmo in amore eius est. quia sciente seamat : et amaonte
e nouit ⁊ in ep hoc et bina in singulis. quia mens quae
senori apamat. cum sua noticia est in amore &c cu suo
anciore innotiera: Amorq ipse & noticia simul sunt i

Expanded text:
e ipsam mens dicitur: quamvis noscens, vel e ipsam mens dicitur: quamvis noscens, vel nota, vel noscibilis ad suam notitiam relative dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo se amat. Et notitia quamvis referatur ad mentem cognoscentem vel cognitam, tamen et ad se ipsam nota et noscens dicitur: non enim sibi est incognita notitia, qua se mens ipsa cognoscit. Et amor quamvis referatur ad nisi amore amari potest, id est se ipso. Ita sunt haec singula in se ipsis. In alternis autem ita sunt, quia et mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia amor amantis mentis seseque scientis, in mente notitiaque ejus est; et notitia mentis se scientis et amantis in mente atque in amore ejus est, quia scientem se amat, et amantem se novit. Ac per hoc et bina in singulis, quia mens quae se novit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo amore in notitia: amor quoque ipse et notitia simul sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo aut̃ illa tria non sint eiusdem essentiae non uideo.
cum mens ipsa se am&. atq. ipsa se nouerit. atq. ita sint haec
tria ut n alteri alicui rerũ mens uel amata uel nota sit
Unius ergo eiusdemq essentię necesse ẽ hȩc tria sint. Et ideo
sitanquã commixtione confusa essent. nullomodo essent
tria. nec referri ad inuicẽ possent. quem ad modum si
ex uno eodemq auro tres anulos similes facias. quamuis
conexos sibi referuntur ad inuicẽ qđ similes sunt. o mĩs
enĩ similis. alicui similis est. & trinitas anulorum ẽ. & unũ
aurũ. At simisceantur sibi et ꝑtotã singuli massam suã
conspergantur. intercidit illa trinitas. et om̃ino nonerit
annon solum unũ aurũ dicetur. sicut in illis trib anulis
dicebatur. Sed iam nulla aurea tria.U.¬
quãuis et singula sint inse ipsis. et inuicẽ tota in totis
siue singula inbinis. siue bina in singulis Itaq om̃a in om̃i¬

Expanded text:
Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit; atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens vel amata vel nota sit. Unius ergo ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam commixtione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed jam nulla aurea tria. Cquamvis et singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omni
Abbreviated transcription (Latin):
amat. & scientia quase nouit. quib duab pastib illud totũ
constat Antressunt ęquales pastes. quib totũ unum com¬
pletur: Sed nulla pars totũ cuius pars est. complectitur
Mensuero cum se totã nouit. hoc est ꝑfecte nouit. ꝑ totum
eius est noticia cius Et cũ se ꝑfecte amat. totãse amat.
et ꝑ totũ cius est amor cius Nũ ergo sicut ex uino & aqua
et melle una fit potio. & singula ꝑ totũ sunt. & tam̃ tria
sunt. nulla enim pars est potionis. quaȩ ñ habeat hȩc tria.
non enim iuncta uelut siaqua. & oleũ essent. sed om̃ino cõ¬
mixta sunt. & substantia sunt om̃s. & totus ille liquor
una quȩdã est extrib confecta substantia. tile aliquid
arbitrandum est cẽ simul hȩc tria. mentem. amorem. noti¬
ciam : Sed non unius substantiae sunt. aqua. uinũ & mel.
quãius exeorũ cõmixtione fiat una substantia potionis

Expanded text:
amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum constat? An tres sunt aequales partes, quibus totum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est notitia ejus; et cum se perfecte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis.
Abbreviated transcription (Latin):
separari posse ñ animo. in quantum amicisunt. Uerũtam̃
fieri potest ut amicus amicũ &iam odisse incipiat. & eo ipso
amicus eẽ desinat nesciente illo & adhuc amante. Amor aũt̃
quo se mensamat. si ẽẽ desinat. simul & illa nosse se desinet. sic̃¬
caput capitati alicuius utiq caput est. & relatiue ad se diciun.
quauis etiam substanti ae sint. Nam & caput corpus ẽ. & capi¬
tatũ et siñ sit corpus: nec cipitatũ erit. Sed haec p̃cisione
ab inuicẽ separari possunt. illa ñ possuñ. Quod si sunt aliqͣ
corpora quȩ secari om̃ino. & diuidi nequeuas. tam̃ nisi pastib
sus constarent. corpora non essent. Pars ergo ad totũ relati¬
ue dicitur. quia om̃is pars alicuius totius pars est. & totum.
om̃ib pastib totum est. Sed qm̃ & pars corpus est. & totum.
non tantũ ista relatiue dicuntur. sed &iã substantialit̃ suq̃
Fortassis ergomens totum ẽ. & cius quasi partes amor quose

Expanded text:
separari posse, non animo, in quantum amici sunt: verumtamen separari posse, non animo, in quantum amici sunt: verumtamen fieri potest ut amicus amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicus esse desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si esse desinat, simul et illa desinet caput capitati alicujus utique caput est, et relative ad se dicuntur, quamvis etiam substantiae sint: nam et caput corpus est, et capitatum; et si non sit caput, nec capitatum erit. Sed haec praecisione ab invicem separari possunt, illa non possunt. 7. Quod si sunt aliqua corpora quae secari omnino et dividi nequeunt; tamen nisi partibus suis constarent, corpora non essent. Pars ergo ad totum relative dicitur; quia omnis pars alicujus totius pars est, et totum omnibus partibus totum est. Sed quoniam et pars corpus est, et totum; non tantum ista relative dicuntur, sed etiam substantialiter sunt. Fortassis ergo mens totum est, et ejus quasi partes amor quo se
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amor & cognitio tãquã in subiecto insunt menti. sed sub¬
stantialit̃ &iam istasunt. sicut ipsa mens. quia & si relatiue
dicuntur ad inuicẽ. insua tam̃ sunt singula quȩq substan¬
tia. Non sicut color & coloratũ relatiue itadicuntur ad
inuicẽ. ut color insubiecto coloratosit. ñ habens in se ipso ꝓpͥã
substantiã. qm̃ coloratũ corpus substantia est. ille autem
insubstantia. sed sicut duo amici &iã duo sunt homines
quaȩ sunt substantiae. cũ homines ñ relatiue dicantus. Ami¬
ci aũt relatiue. Sed itẽ quãuis sub stantia sit amans
uel sciens. substantia sit scientia. substantia sit amor. sed
amans. & amor. aut sciens & scientia relatiue ad se
dicantur sicut amici. mens uero aut sp̃s non sint relatiua
sicut nec homines relatiua sunt. non tam̃ sicut amici homi¬
nes possunt scorsũ cẽ ab inuicẽ. sic amans & amor. aut
sciens & scientia. quanquã & amici corpore uideantur

Expanded text:
non amor et cognitio tanquam in subjecto insunt menti; sed subnon amor et cognitio tanquam in subjecto insunt menti; sed substantialiter etiam ista sunt, sicut ipsa mens: quia et si relative dicuntur ad invicem, in sua tamen sunt singula quaeque substantia. Nec sicut color et coloratum relative ita dicuntur ad invicem, ut color in subjecto colorato sit, non habens in se ipso propriam substantiam; quoniam coloratum corpus substantia est, ille autem in substantia: sed sicut duo amici etiam duo sunt homines, quae sunt substantiae; cum homines non relative dicantur, amici autem relative. 6. Sed item quamvis substantia sit amans vel sciens, substantia sit scientia, substantia, sit amor, sed amans et amor, aut sciens et scientia relative ad se dicantur sicut amici; mens vero aut spiritus non sint relativa, sicut nec homines relativa sunt: non tamen sicut amici homines possunt seorsum esse ab invicem, sic amans et amor, aut sciens et scientia. Quanquam et amici corpore videntur
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentis. corpus aut̃. uita non est. Et uita quaelib&
quolib& corpore maior est. ñ mole. sedui. Mens uero
cum se ipsã cognoscit. ñ se superat noticia sua. quia ipsa
cognoscit. ipsa cognoscitur. Cũ ergose totã cognoscit.
neq secũ quicquã aliud par illi est cognitiosua. quia neq
ex alia natura est eius cognitio cũ se ipsã cognoscit. & cũ se
totã nihilq amplius ꝑcipit. nec minor. nec maior est
Recte igitur diximus. hȩc tria cum ꝑfecta sunt. et̃ conscq̃ntes
cqualia. Simul &iã admonemur. sut cumq uidere pos¬
sumus haec in anima existere. & tanquã in uosuntate uolui
ut sentiantus. & dinumerentur substantialiter. uel ut ita
dicã essentialiter. ñ tanquã insubiecto ut color. aut figura
incorpore. aut ulla alia qualitas. aut quantitas. Quicqͥd
amore quose amat. potest amare & aliud preterse. Itẽ
ñ se solã cognoscit mens. sed et alia multa. Quam obrem

Expanded text:
cognoscentis: corpus autem non est vita. Et vita quaelibet cognoscentis: corpus autem non est vita. Et vita quaelibet quolibet corpore major est, non mole, sed vi. Mens vero cum se ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cognitio sua: quia neque ex alia natura est ejus cognitio, cum se ipsam cognoscit. Et cum se totam nihilque amplius percipit, nec minor nec major est. Recte igitur diximus, haec tria cum perfecta sunt, esse consequenter aequalia. 5. Simul etiam admonemur, si utcumque videre possumus, haec in anima existere, et tanquam involuta evolvi ut sentiantur et dinumerentur substantialiter, vel, ut ita dicam, essentialiter, non tanquam in subjecto, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid amore quo se amat, potest amare et aliud praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ se amat. ita duo quaedã sunt mens & noticia eius cum
se nouit. Ipsa igitur mens & amor. & noticia eius. tria
quaedam sunt. & hȩctria unum sunt. Et cũ ꝑfecta sunt. ȩqͣ¬
lia sunt. Si enĩ minus seamat quam est. ut uerbi gr̃a. tantũ
se am& hominis mens. quantũ amandũ est corpus hominis.
cum plus sit ipsa quã corpus: peccat. & ñ est ꝑfectus amorcius
tem si amplius se amat quam est. uelut sitantũ se am&. qͣntũ
amandus ẽ ds̃. cum in cõparalit̃ minussit ipsa quã ds̃. & iã
sic nimium peccat. & ñ ꝑfectũ habet amorẽ sui. Maiore
aũt ꝑuersitate. et iniquitate peccat cũ corpus tantũ amat.
quantũ amandus ẽ ds̃. Itẽ noticia siminor est quã est illud
qđ noscitur. & plene noscipotest. ꝑfecta non est. Si autem
maior est. iam superior est natura quȩ nouit. quã illa quȩ
nota est. sicut maior est noticia corporis. quã ipsũ corpus.
qđ ea noticia notũ est. Illa enĩuita quędã est in ratione

Expanded text:
e amat; ita quaedam duo sunt, mens et notitia ejus, cum se novit. Igitur ipsa mens et amor et notitia ejus, tria quaedam sunt, et haec tria unum sunt; et cum perfecta sunt, aequalia sunt. Si enim minus se amat quam est, ut verbi gratia, tantum se amet hominis mens, quantum amandum est corpus hominis, cum plus sit ipsa quam corpus; peccat, et non est perfectus amor ejus. Item si amplius se amat quam est, velut si tantum se amet, quantum amandus est Deus, cum incomparabiliter minus sit ipsa quam Deus; etiam sic nimium peccat, et non perfectum habet amorem sui. Majore autem perversitate et iniquitate peccat, cum corpus tantum amat, quantum amandus est Deus. Item notitia si minor est, quam est illud quod noscitur, et plene nosci potest, perfecta non est. Si autem major est, jam superior est natura quae novit, quam illa quae nota est: sicut major est notitia corporis, quam ipsum corpus quod ea notitia notum est. Illa enim vita quaedam est in ratione
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dicitur animo impressũ. quã diu de memoria ꝓferri
& diffiniri potest. quãuis res ipsa displiceat. Alit̃ cũ plac&
qđ mente concipitur. Seđm qđ genus uerbi accipiendũ est
alia uerbi no tionẽ dicant hoc & illi dequib ipse dñs ait
Non om̃is quidicit mihi dñe dñe intrabit in regnũ cadorum
Icruntam̃ cum et illa quȩ odimus recte displicent recteq im¬
pbantur. approbatur eorũ imꝓbatio. & placet & uerbũ est
N eq uicioꝵ noticia nobis displicet. sed ipsa uitia. Nã placet
mihi qđ noui. & diffinio quid sit intẽperantia. Et hoc est
uerbum eius sicuti sunt in aste nota uicia. & recte approbat᷑
eorũ noticia. cũ discernit cognitos speciẽ priuationemq
uirtutis. sicuti aiere . & negare. et ẽẽ. & non cẽ At tamen

Expanded text:
verbum dicitur animo impressum, quamdiu de memoria proferri verbum dicitur animo impressum, quamdiu de memoria proferri et definiri potest, quamvis res ipsa displiceat; aliter cum placet quod mente concipitur. Secundum quod genus verbi accipiendum est  illi, de quibus ipse Dominus ait, Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum . Verumtamen cum et illa quae odimus, recte displicent, recteque improbantur, approbatur eorum improbatio, et placet, et verbum est. Neque vitiorum notitia nobis displicet, sed ipsa vitia. Nam placet mihi quod novi et definio quid sit intemperantia; et hoc est verbum ejus. Sicuti sunt in arte nota vitia, et recte approbatur eorum notitia, cum discernit cognitor speciem privationemque vir
Abbreviated transcription (Latin):
parta dicuntur. & reꝑta atq cõpesta. Que uerba quasi
a partu ducta resonat. qui a concupiscentia cũ conceperit.
parit peccatũ. Unde dñs clamat. Uenite ad me om̃s qui la¬
boratis & oncrati estis Et alio loco. Ue pregnantib & mã¬
mantib in illis dicbus Cum itaq ad partũ uerbi referr&
om̃a uel rectefacta. uel peccata. exore inquit tuo iustifi¬
caberis. et exore tuo condempnaberis. os uolens intellegi
non hoc iusibile. sed interius in uisibile cogitationis & cordis
antantũ amata noticia. Nouimus enĩ et ea quae
odimus. sed nec concepta nec parta dicenda sunt animo
quȩ nobis displicent Non enĩ om̃a qua̧ quo dãmodo
tangunt concipiuntur. sed alia ut tantum nota sint. non
tam̃ uerba dicantur. sicut ista dequib nunc agimus
Aliter enĩ dicuntur uerba. quȩ spacia tẽpoꝵ syllabis tenen.
siue ꝓnuntientur. siue cogitentur. Alit̃ om̃e qđ notũ est

Expanded text:
parta dicuntur et reperta atque comperta, quae verba quasi parta dicuntur et reperta atque comperta, quae verba quasi a partu ducta resonant. Quia concupiscentia cum conceperit, parit peccatum . Unde Dominus clamat, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis : et alio loco, Vae praegnantibus et mammantibus in illis diebus . Cum itaque ad partum verbi referret omnia vel recte facta vel peccata, Ex ore, inquit, tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis : os volens intelligi, non hoc visibile, sed interius invisibile cogitationis et cordistantum amata notitia. Novimus enim et ea quae odimus: sed nec concepta, nec parta dicenda sunt animo, quae nobis displicent. Non enim omnia quae quoquo modo tangunt, concipiuntur: sed alia ut tantum nota sint, non tamen verba dicantur; sicut ista de quibus nunc agimus. Aliter enim dicuntur verba quae spatia temporum syllabis tenent, sive pronuntientur, sive cogitentur; aliter omne quod notum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Iin ipsa noticia conquiescit. qđ fit in amore spũaliũ
Quienĩ uerbi grã ꝑfecte nouit ꝑfecteq amat iusticiam
iam iustus ẽ. & iamsi nulla existat scđm eam forinsecus
ꝑ m̃ebra corporis operandi necessitas. In amore autẽ
carnaliũ tẽporaliũq rerũ sicut in ipsis animaliũ fetib:
alius est conceptus uerbi. alius partus Illic enĩ qđ cupi¬
endo concipitur. adipiscendo nascitur. qm̃ non sufficit
auaritiȩ nosse & amare aurũ. nisi & habeat. Neq
nosse & amare uesci. aut concũbere. nisi &iam id agat
N eq. nosse & amare honores et imperia. nisi ꝓueniant
Qua tam̃ om̃a. nec adepta sufficiunt. Quienĩ biberit
E
inquit exhac aqua. siciet iterũ. Id eoq & in psalmis. concoe¬
pit inquit dolorem. & peperit iniquitatẽ. Dolorẽ uel laborẽ
dicit concipi. cum ea concipiuntur quȩ nosse ac uelle ñ sufficit.
et in ardescit atq egrotat animus indigentia. donec ad ea ꝑ¬
ueniat & quasi pariat ea. Unde ȩlegant̃ in latina lingua.

Expanded text:
 fit in amore spiritualium. Qui enim, verbi gratia, perfecte novit, perfecteque amat justitiam, jam justus est, etiamsi nulla existat secundum eam forinsecus per membra corporis operandi necessitas. In amore autem carnalium temporaliumque rerum, sicut in ipsis animalium fetibus, alius est conceptus verbi, alius partus. Illic enim quod cupiendo concipitur, adipiscendo nascitur. Quoniam non sufficit avaritiae nosse et amare aurum, nisi et habeat; neque nosse et amare vesci, aut concumbere, nisi etiam id agat; neque nosse et amare honores et imperia, nisi proveniant. Quae tamen omnia, nec adepta sufficiunt. Qui enim biberit ex hac, inquit, aqua, sitiet iterum . Ideoque et in Psalmo: Concepit, inquit, dolorem, et peperit iniquitatem . Dolorem vel laborem dicit concipi, cum ea concipiuntur quae nosse ac velle non sufficit, et inardescit atque aegrotat animus indigentia, donec ad ea perveniat, et quasi pariat ea. Unde eleganter in latina lingua
Abbreviated transcription (Latin):
rei cognoscendȩ. fit amor cognitȩ. dum tenet atq amplec¬
titur placitã prolẽ. id noticiã. gignentiq coniungit.
et est quadã imago trinitatis ipsamens et noticia eius. qđ
est ples eius. ac dese ipsa uerbũ eius. & amor tercius
et hȩc tria unũ. atq una substantia. Nec minor ꝓles
dũ tantũ se nouit mens. quanta est. Nec minor est amor
dũ tantũ se diligit. quantũ nouit. & quanta est¬

Expanded text:
rei cognoscendae, fit amor cognitae, dum tenet atque amplecrei cognoscendae, fit amor cognitae, dum tenet atque amplectitur placitam prolem, id est, notitiam, gignentique conjungit. Et est quaedam imago Trinitatis, ipsa mens, et notitia ejus, quod est proles ejus ac de se ipsa verbum ejus, et amor tertius, et haec tria unum atque una substantia. Nec minor proles, dum tantam se novit mens quanta est: nec minor amor, dum tantum se diligit quantum novit et quanta est
Abbreviated transcription (Latin):
deputamus: Porro appetitus ille qui est inquȩrendo
ꝓccdit a quęrente & pendet quodam modo. neq reqͥescit
fine quo intenditur. nisud qđ queritur inuentũ quȩ¬
renti copulctur: Qui appetitus. iđ inquisitio. qũa uis
amor ẽe ñuideatur quo id qđ notũ est amatur. hoc eni
adhuc ut cognoscatur agitur. tam̃ ex eodẽ genere qͥddã
est. Nam uoluntas iã dici potest. quia om̃is qui querit.
inuenire uult. Et sud quęritur qđ ad noticiã ꝑtineat.
om̃is qui quęrit nosse uult. Qđ si ardent̃ atq. instant̃
uult. studere dicitur. qđ maxime in assequendis atq.
adipiscendis quibusq doctrinis dici solet. Partũ ergo
mentis antecedit appecitus quidã. qđ id qđ nosse uolumꝰ.
quęrendo et inueniendo nascitur ꝓles ipsa noticia. Ac ꝑ
hoc appetitus illȩ quo concipitur pariturq noticia. partꝰ
et ples recte diciͤ potest. Idemq. appetitus quo in̾iatur

Expanded text:
deputamus. Porro appetitus ille, qui est in quaerendo, deputamus. Porro appetitus ille, qui est in quaerendo, procedit a quaerente, et pendet quodam modo, neque requiescit fine quo inteditur, nisi id quod quaeritur inventum quaerenti copuletur. Qui appetitus, id est, inquisitio, quamvis amor esse non videatur, quo id quod notum est, amatur; hoc enim adhuc ut cognoscatur agitur: tamen ex eodem genere quiddam est. Nam voluntas jam dici potest, quia omnis qui quaerit inveniromnis qui quaerit nosse vult. Quod si ardenter atque instanter vult, studere dicitur: quod maxime in assequendis atque adipiscendis quibusque doctrinis dici solet. Partum ergo mentis antecedit appetitus quidam, quo id quod nosse volumus quaerendo et inveniendo, nascitur proles ipsa notitia: ac per hoc appetitus ille quo concipitur pariturque notitia, partus et proles recte dici non potest; idemque appetitus quo inhiatur
Abbreviated transcription (Latin):
lis. nunquã se nosse potuisset. Ita siñsibi eẽt amabilis.
nunquã se amare potuisset. Curitaq amando se. ñ
genuisse dicatur amorẽ suum. sicut cognoscendo se
genuit noticiam suã: Anco quidem manifeste osten¬
ditur hoc amoris ẽẽ principiũ unde ꝓcedit: Ab ipsa
mente quippe ꝓcedit quȩ sibi est amabilis. antequã se
amet atq ita principiũ est amoris sui quose amat
Sed ideo ñ recte dicitur genitus ab ea sicut noticia sui qua
se nouit quia noticia iã inuentũ est qđ partũ uł reꝑtõ
dicit᷑ quͦd scpe p̃cedit in quisitio eo fine quietura. Nam
in quisitio ẽ. appetitus inueniendi. qđ idem ualet si dicas
repperiendi : Quȩ aut reperiunt᷑. qͣsi pariunt᷑. unde
pli similia sunt. Ubi. nisi in ipsa noticia: Ibicnĩ qͣsi
& pressa formantur. Nam & siiã erant res qͣs quȩrendo
inuenimus. noticia tam̃ ipsa ñ erat qua sicut ꝓlẽ nascentẽ

Expanded text:
lis, nunquam se nosse potuisset: ita si non sibi esset amabilis, lis, nunquam se nosse potuisset: ita si non sibi esset amabilis, nunquam se amare potuisset. Cur itaque amando se non genuisse dicatur amorem suum; sicut cognoscendo se genuit notitiam suam? An eo quidem manifeste ostenditur hoc amoris esse principium, unde procedit: ab ipsa quippe mente procedit: quae sibi est amabilis antequam se amet; atque ita principium est amoris sui, quo se amat: sed ideo non recte dicitur genitus ab ea, sicut notitia sui qua se novit, quia notitia jam inventum est, quod partum vel repertum dicitur, quod saepe praecedit inquisitio eo fine quietura? Nam inquisitio est appetitus inveniendi, quod idem valet si dicas, reperiendi. Quae autem reperiuntur, quasi pariuntur: unde proli similia sunt; ubi, nisi in ipsa notitia? Ibi enim quasi expressa formantur. Nam etsi jam erant res quas quaerendo invenimus, notitia tamen ipsa non erat, quam sicut prolem nascentem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ nesciatur. illud aut̃ fieri ñ posse ut sciatur. qđ scibile
ñ fuerit. Vnde liquido tenendũ est qđ om̃is res quã cũq
cognoscimus. c̃generat in nob noticiã sui. Ab utroq enĩ
noticia paritur. a cognoscente & cognito. Itaq mens cũ
se ipsa cognoscit. sola parens est noticiȩ suae. Et cognitũ
enĩ & cognitor ipsa est. Erat aut̃ sibi ipsa noscibilis et
antequã se nosset. sed noticia sui ñerat in ea cum se ipsa
non nouerat. Qđ ergo cognoscit se. parem sibi noticiã
sui gignit. quia ñminus se nouit quam est. Nec alteri¬
us essentiȩ est noticia eius. ñ solũ quia ipsa nouit. sed&iã
cur non &iã cum se amat. ipsũ quoq amorẽ sui genuisse
uideatur : Erat enĩ amabilis sibi & antequã seamar&.
quia poterat se amare. sicut erat sibi noscibilis et anteq
se nosset. quia poterat se nosse. Nam si non sibi eẽt noscibi¬

Expanded text:
tamen nesciatur: illud autem fieri non posse, ut sciatur quod scibile tamen nesciatur: illud autem fieri non posse, ut sciatur quod scibile non fuerit. Unde liquido tenendum est quod omnis res quamcumque cognoscimus, congenerat in nobis notitiam sui. Ab utroque enim notitia paritur, a cognoscente et cognito. Itaque mens cum se ipsam cognoscit, sola parens est notitiae suae: et cognitum enim et cognitor ipsa est. Erat autem sibi ipsa noscibilis, et antequam se nosset: sed notitia sui non erat in ea, cum se ipsa non noverat. Quod ergo cognoscit se, parem sibi notitiam sui gignit: quia non minus se novit quam est, nec alterius essentiae est notitia ejus, non solum quia ipsa novit, sed etiam cur non etiam cum se amat, ipsum quoque amorem sui genuisse videatur? Erat enim amabilis sibi, et antequam se amaret, quia poterat se amare: sicut erat sibi noscibilis, et antequam se nosset, quia poterat se nosse. Nam si non sibi esset noscibi
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat ad fidẽ. cur non sp̃s quoq sc̃s apatre dõ genitꝰ
ul creditur uel intellegitur. ut filius &iã ipse dicatur.
uod nunc inmente humana ut cumq uestigare conamͦ.
ut ex inferiore imagine in qua nobis familiarius natura
ipsa nr̃a quasi in terrogata respondet. exercitatiorem
mentis aciẽ ab illuminata creatura adlum̃ in cõmuta¬
bile dirigamus. sitam̃ ueritas ipsa ꝑsuaserit. sicut dĩ
uerbũ filiũ ẽẽ nullus xp̃ianoꝵ dubitat. ita caritatem
hoc est ad rationabilẽ mentẽ diligentius de hac re inter¬
rogandã considerandãq redeamus. ubi tẽporaliter
existens ñ nullarũ rerũ noticia quȩ antea ñ erant.
et aliquarum rerum amor quȩ antea ñ amabantur distine¬
tius nobis aperit quid dicamus. quia et ipsi locutioni tẽpo¬
raliter digerendę facilior est ad explicandũ res quae in
ordine temporũ comp̃henditur. Primo itaq manifestũ
sit posse fieri. ut sit aliquid scibile. id est qđ sciri possit &

Expanded text:
itat ad fidem, cur non Spiritus quoque sanctus a Patre Deo genitus vel creditur vel intelligitur, ut filius etiam ipse dicatur? Quod nunc in mente humana utcumque investigare conamur, ut ex inferiore imagine, in qua nobis familiarius natura ipsa nostra, quasi interrogata respondet, exercitationem mentis aciem ab illuminata creatura ad lumen incommutabile dirigamus: si tamen veritas ipsa persuaserit, sicut Dei Verbum Filium esse nullus christianus dubitat, ita charitatemhoc est, ad rationalem mentem diligentius de hac re interrogandam considerandamque redeamus, ubi temporaliter existens nonnullarum rerum notitia, quae antea non erat, et aliquarum rerum amor, quae antea non amabantur, distinctius nobis aperit quid dicamus: quia et ipsi locutioni temporaliter dirigendae, facilior est ad explicandum res quae in ordine temporum comprehenditur. 18. Primo itaque manifestum sit, posse fieri ut sit aliquid scibile, id est, quod sciri possit, et
Abbreviated transcription (Latin):
quippe animus. creator autem ds̃: Ex quo colligitur
qui a cũ se mens ipsa nouit atq approbat. sic est eadẽ
noticia uerbũ eius. ut ei sit par om̃ino et ȩqͣle atq
identidem. quia neq inferioris essentiae noticia est
sicut corporis. neq superioris sicut dĩ. Et cũ habe¬
at noticia similitudinẽ ad eam rem quã nouit. hoc
est cuius notieia est. haec habet ꝑfectam et ęqualẽ
qua mens ipsa quȩ nouit est nota. Ideoq et imago. et
uerbum ẽ: quia de illa ex primitur cum cognoscendo
cidem coȩquatur. et est gignenti ȩqͣle qđ genitum est
uid ergo: Amor nerit imago. XII¬
non uerbũ. n genitus: Cur enĩ mens noticiã suã
gignioni cumse nouit. & amorẽ suũ nongignit. cũ se
amat : Nam si ꝓpterea est notionis suae causa quia
noscibilis est. amoris etiã sui causa est. quia est amabilis
enĩ questio &iã de ipsa sũma trinitate om̃i potentissimo

Expanded text:
quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quippe animus, Creator autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque superioris, sicut Dei. Et cum habeat notitia similitudinem ad eam rem quam novit, hoc est, cujus notitia est; haec habet perfectam et aequalem, qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque et imago et verbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequatur, et est gignenti aequale quod genitum estuid ergo amor? non erit imago? non verbum? non genitus? Cur enim mens notitiam suam gignit, cum se novit; et amorem suum non gignit, cum se amat? Nam si propterea est notionis suae causa, quia noscibilis. est; amoris etiam sui causa est, quia est amabilis.enim quaestio etiam de ipsa summa Trinitate, omnipotentissimo
Abbreviated transcription (Latin):
abet ergo animus ñ nullam speciei notae similitudinẽ.
siue cum ea placet. siue cum eius priuatio displic&
Quo circa in quantũ dm̃ nouimus. similessumus.
sed non ad ȩqͣlitatẽ similes. quia nec tantũ cum nouimus.
quantum ipse se. Et quem ad modũ cum ꝑsensũ corpo¬
ris discimus corpora. fit aliqua eorũ similitudo in ani
mo nr̃o quȩ phantasia in memoria est. Non enĩ om̃i¬
no ipsa corpora in animo sunt cũ ea cogitamus. sed eoꝵ
similitudines. Itaq cum eas ꝓillis approbamꝰ erramꝰ
Error estnamq palio alterius approbatio. melior est tam̃
imaginatio corporis in animo. quã illa species corporis
in quantũ haec in meliore natura. idest insubstantia
uitali. sicut est animus Ita cum dm̃ nouimus. quauis
meliores fficiamur quã eramus antequã nossemꝰ. maxi¬
meq cũ eadem noticia &iã placita digneq amata
uerbũ est. fitq aliqua dĩ similitudo. illa noticia tam̃
inferior est. quia in inferiore natura est. Ereatura

Expanded text:
abet ergo animus nonnullam speciei notae similitudinem, sive cum ea placet, sive cum ejus privatio displicet. Quocirca in quantum Deum novimus, similes sumus: sed non ad aequalitatem similes, quia nec tantum eum novimus, quantum ipse se. Et quemadmodum cum per sensum corporis dicimus corpora, fit eorum aliqua simimo nostro, quae phantasia in memoria est. Non enim omno ipsa corpora in animo sunt, cum ea cogitamus; sed eorum similitudines: itaque cum eas pro illis approbamus, erramus; error namque est pro alio alterius approbatio: melior est tamen imaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum haec in meliore natura est, id est, in substantia vitali, sicuti animus est: ita cum Deum novimus, quamvis meliores efficiamur quam eramus antequam nossemus, maximeque cum eadem notitia etiam placita digneque amata verbum est, fitque aliqua Dei similitudo illa notitia: tamen inferior est, quia in inferiore natura est; creatura
Abbreviated transcription (Latin):
cõprehendimus Mens ergo ipsa sicut corporearũ rerum
noticias ꝑsensus corporis colligit. sic incorporearũ insem&
ipsa ꝑ semetipsam nouit. Ergo et sc ipsã. ꝑse ipsã nouit.
qm̃ est incorporea. Namsi non se nouit. non se amat

Expanded text:
comprehendimus. Mens ergo ipsa sicut corporearum rerum comprehendimus. Mens ergo ipsa sicut corporearum rerum notitias per sensus corporis colligit, sic incorporearum per semetipsam. Ergo et semetipsam per se ipsam novit, quoniam est incorporea. Nam si non se novit, non se amat
Abbreviated transcription (Latin):
amare se ipsam non potest. nisi &iã nouerit se. Nam quomͦ
amat qđ nescit.
ut si quis quam dicit ex noticia generali uel speciali mentem
credere se ẽẽ talem. quales alias exꝑta est. & ideo amare
semetipsã: insipientissime loquitur. Unde enĩ mens
aliquam mentẽ nouit. sise non nouit : Neq enim ut oculus
corporis uid& alios oculos & se ñuid&. itamens nouit alias
mentes. & ignorat semetipsam. Per oculos enĩ corporis. corpo¬
ra uidemus. quia radios qui ꝑ eos emicant. & quicquid cernimꝰ
tangunt. refringere ac retorquere in ipsos ñ possumus. nisi cũ
inspccula intuemur. qđ subtilissime obscurissimeq disscrt᷑.
donee aꝑtissime demonstr&ur uel ita se rem habere. uel non
ita. Scđꝰ quomodo se habeat uis qua ꝑ oculos cernimus ipsã
certe ium siue sint radu. siue aliud aliquid oculis cernere ñ
ualemus. sed mente quęrimus. & si ficri potest &iã hoc m̃te

Expanded text:
amare se ipsam non potest, nisi etiam se noverit: nam quomodo amare se ipsam non potest, nisi etiam se noverit: nam quomodo amat quod nescit? ut si quisquam dicit ex notitia generali vel speciali mentem credere se esse talem, quales alias experta est, et ideo amare se ipsam, insipientissime loquitur. Unde enim mens aliquam mentem novit, si se non novit? Neque enim ut oculus corporis videt alios oculos, et se non videt; ita mens novit alias mentes, et ignorat semetipsam. Per oculos enim corporis corpora videmus, quia radios qui per eos emicant et quidquid cernimus tangunt, refringere ac retorquere in ipsos non possumus, nisi cum specula intuemur. Quod subtilissime obscurissimeque disseritur, donec apertissime demonstretur, vel ita se rem habere, vel non ita. Sed quoquo modo se habeat vis qua per oculos cernimus; ipsam certe vim, sive sint radii, sive aliud aliquid, oculis cernere non valemus; sed mente quaerimus, et si fieri potest, etiam hoc mente
Abbreviated transcription (Latin):
sed una. & tam̃ duo quędã unum sunt. amans. & amor. siue
sidicas. qđ amatur & Amor. Et hȩc quidem duo relatiue
ad inuicẽ dicuntur. Amans quippe ad amorem refertus.
& amos ad amantẽ. Amans enĩ. aliqͦ Amore amat. & amor
alicuius amantis est. Mens uero & sp̃s. non relatiue dicunt᷑
sed essentiã demonstrant. Non enĩ quia mens & sp̃s alicuius
hominis est. ideomens & sp̃s est. Retracto enĩ eo qđ homoe.
qđ adiuncto corpore dicitur. retracto ergo corpore. mens
et sp̃s manet. Retractoaũt amante. nullus ẽ amor. et
retracto Amore nullus ẽ amans. Id eoq quantũ ad inuict̃
referuntus. duo sunt Qđ aut̃ ad se ipsa dicuntur. & singu¬
la sp̃s. & simul utrũq unus sp̃s. & singula mens. & simul utrũq
una mens. Ubi ergo trinitas: Attendamus quantũ possum
et in uocemus lucẽ sempiternã. ut illumin& tenebras nr̃as. &
uideamus in nobis quantũ sinimur imaginẽ dĩ. Mens enim

Expanded text:
sed una: et tamen duo quaedam unum sunt, amans et amor; sive sed una: et tamen duo quaedam unum sunt, amans et amor; sive sic dicas, quod amatur et amor. Et haec quidem duo relative ad invicem dicuntur. Amans quippe ad amorem refertur, et amor ad amantem. Amans enim aliquo amore amat, et amor alicujus amantis est. Mens vero et spiritus non relative dicuntur, sed essentiam demonstrant. Non enim quia mens et spiritus alicujus hominis est, ideo mens et spiritus est. Retracto enim eo quod homo est, quod adjuncto corpore dicitur; retracto ergo corpore, mens et spiritus manet: retracto autem amante, nullus est amor; et retracto amore, nullus est amans. Ideoque quantum ad invicem referuntur, duo sunt: quod autem ad se ipsa dicuntur, et singula spiritus, et simul utrumque unus spiritus; et singula mens, et simul utrumque una mens. Ubi ergo trinitas? Attendamus quantum possumus, et invocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras nostras, et videamus in nobis, quantum sinimur, imaginem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
amare se. aliud amare amorem suum. Nonenĩ amatur
amor. nisiĩa aliquid amans. quia ubi nihil amatur. nullus
est amor. Ouoergo sunt cũ sequisq amat. amor. & qđ amat᷑
Tunc enĩ amans. & qđ amatur. unum ẽ. Unde uidetur non cẽ
consequens. ut ubicũq amor fuerit. iamtria intellegantur
Auferamus enĩ abhac consideratione cetera quae multa sunt quib
homo constat. atq ut hȩc quȩ nunc requirimus. quantũ in
his reb possumus liquido reperiamus. desolam̃te tractemꝰ
Mens igitur cũ amat se ipsã. duo quędã ostendit. mentẽ & amo¬
rem. Quid est aut̃ amarese. nisi prȩsto sibi ẽẽ uelle ad fruen¬
dum se: Et cũ tantũ se uult eẽ quantũ est. par menti uo¬
luntas ẽ. & amanti amor ęqualis Et si aliqͣ substantia est
amor. ñ est utiq corpus sed sp̃s. nec mens corpus. sed sp̃s est.
Neq. tam̃ amor & mens duo sp̃s. sed unus sp̃s. Nec essentia dux

Expanded text:
amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor, nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enim amans et quod amatur unum est. Unde videtur non esse consequens ut ubicumque amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola mente tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam ostendit, mentem, et amorem. Quid est autem amare se, nisi sibi praesto esse velle ad fruendum se? Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti voluntas est, et amanti amor aequalis. Et si aliqua substantia est amor, non est utique corpus, sed spiritus: nec mens corpus, sed spiritus est. Neque tamen amor et mens duo spiritus, sed unus spiritus; nec essentiae duae,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uidemur. Nondum desuꝑnis loquimur. nondũ
dedõ patre & filio. & sp̃u sc̃o. sed dehac ampari imagine.
attamen imagine. idest homine Familiarius enĩ eam
& facilius fortassis intuetur nr̃ae mentis infirmitas. II.¬
cce ego qui hoc quȩro. Cum aliquid amo. tria sunt.
ego. & qđ amo. & ipse amor. Non enĩ amo amorem.
nisi amantẽ amem. Nam non est amor. ubinihil amat¬
ria ergo sunt. amans. & qđ amatur. & amor. Qđ si non a mem
nisi me ipsũ. nonne duo erunt. qđ amo. & amor: Amans
enĩ & qđ amatus. hoc idem est quando se ipse amat. sicut
amare & amari. eodem modo idipsum ẽ cum sequisq Amat
Eadem quipperes. bis dicitur. cum dicitur amatse. & amat᷑
ase. tunc non est aliud atq aliud amare & amari. sicut
non est alius atq alius. amans. & amatus. At uero amor
& qđ amatur. &iã sic duo sunt Non enĩ quis quis seamat
amor est. nisi cum a matur ipse amor. Aliud est autem

Expanded text:
nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de hac impari imagine, attamen imagine, id est homine: familiarius enim eam et facilius fortassis intuetur mentis nostrae infirmitas. Ecce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res bis dicitur, cum dicitur, Amat se, et amatur a se. Tunc enim non est aliud atque aliud, amare et amari; sicut non est alius atque alius, amans et amatus. At vero amor, et quod amatur, etiam sic duo sunt. Non enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem