comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnem sepelierunt. resurrectioneͥ eam ueluti conflagationimandantes :& con¬
gregabit homomundus cinerem iuuencae & pon& extra castra in locũ mundũ : quid di¬
cimus cinerem iuuencaet reliquias uidelic& illius interfectionis & conbustionis nisi fa¬
cifico : nam &cinis erat qui auelut mortuus ab infidelibus condemnabitur. & tam̃
mundabat quia & resurrexisse afidelibus credebatur: & qui abaec fama apud cos
maxi meclaruit qui inc&eris gentibus erant & non erant de consortio iudae orũ ideo
dictũ eẽ existimo & congregabit homo mundus cinerẽ iuuencae. mundus utiq ab in ter¬
fectione xp̃i quae iudaeos fecerat reos: & repon& in locũ mundũ. id est honorabili ter
tractat : tamen extracastra : quia extra celebrationem iudaicȩ consuetudinis honor
euangelicus claruit : & erit sinagogae filiorũ isrł in conseruationẽ aqua as ꝑsicnis.

Expanded text:
carnem sepelierunt resurrectioni eam ueluti conflagrationi mandantes. Et concarnem sepelierunt resurrectioni eam ueluti conflagrationi mandantes. Et congabit homo mundus cinerem iuuencae et reponet extra castra in locum mundum. quid dicimus cinerem iuuencae, reliquias uidelicet illius interfectionis et conbustionis, nisi facifico. nam et cinis erat, quia uelut mortuus ab infidelibus contemnebatur, et tamen mundabat, quia et resurrexisse a fidelibus credebatur. et quia haec fama apud eos maxime claruit, qui in ceteris gentibus erant et non erant de consortio Iudaeorum, ideo dictum esse existimo: et congregabit homo mundus cinerem iuuencae: mundus utique ab interfectione Christi, quae Iudaeos fecerat reos. et reponet in locum mundum, id est honorabiliter tractabit, tamen "extra castra", quia extra celebrationem Iudaeicae consuetudinis honor euangelicus claruit. et erit synagogae filiorum Israhel in conseruationem, aqua aspersionis
Abbreviated transcription (Latin):
tur ingloriã quã conbustionis flamia significat :& accipi& sacerdos lignũ cedri¬
nũ &xsopum & coccinũ & in mitt& in mediũ conbustionis iuuencae lignũ cedr̃inũ.
spes est quaedeb& insuꝑnis firmiter habitare: ysopus. fides: quaecũsit humilis radi¬
cibus her& in p&ra : coccinũ caritis qđ feruorẽ sp̃s igneo colore testatur : haectria
debemus mittere in resurrectionẽ xp̃i tamquã in mediũ conbustionis illius. uttũ illo
lauabit uestimenta sua sacerdos. & lauabit corpussuũ aqua: & postea intro ibit
castra & in mundus erit sacerdos usque aduesperam : lauatio uestimentorũ & cor
quid est nisimundatio exteriorũ & interiorũ : hoc sacerdos : de indese¬
quitur
& qui conbur& eã lauabit uestimenta sua. & lauabit corpus suũ aqua:
& in mundus erit usque ad ues perã : in eo qui conburit eos figuratos arbitror qui xp̃i

Expanded text:
tur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum cedritur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum cedrinum et hyssopum et coccinum et inmittet in medium conbustionis iuuencae. lignum cedrinum spes est, quae debet in supernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum caritas, quod feruorem spiritus igneo colore testatur. haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tamquam in medium combustionis illius, ut cum illo risto in deo. Et lauabit uestimenta sua sacerdos et lauabit corpus suum aqua et postea introibit castra; et inmundus erit sacerdos usque in uesperam. lauatio uestimentorum et corporis quid est nisi mundatio exteriorum et interiorum? hoc sacerdos. deinde sequitur: et qui comburet eam lauabit uestimenta sua et lauabit corpus suum aqua et inmundus erit usque ad uesperam. in eo qui conburit eos figuratos arbitror, qui Christi
Abbreviated transcription (Latin):
trafacien tabernaculi testimonii : qui a non alier dedaratũ est quam fugat diuinotestmo¬
nio praenuntiatum : & ideosepties quia ipsenumerus ad mundationẽ ꝑtin& spirita¬
len s & cremabunt eam in conspectu eius : puto quia concrematia ad signũ ꝑtin& re¬
surrectionis: natura est quippe ignis. ut in suꝑna moueatur . & in eum conuertitur qđ
crematur: nã & ipsũ cremare degraero in latinũ ductũ uerbum est asus pensiones qđ
uero additumest in conspectueius idest in conspestu sacerdotis. hoc mihi insiniatũ uide¬
tur quia illis apparuit resurrectio xp̃i qui futuri erant regidesace dotium : lam
qđ sequitur & pellis eius & carnes & sanguis eius cumstercore eius conburetur: id
ipsum expositũ est quomodo concremabitur . & significatũ ẽ. quod non solũ substantia
mos ticlis corporis xp̃i quae cõmemoratione pellis & carniũ & sanguinis intimata ẽ
uerũ &iã contumelia & abiestio plebis. quã nomine stercoris significatã puto conuertere¬

Expanded text:
tra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspectu eius. puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. natura est quippe ignis, ut in superna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum est a suspensione. quod uero additum est: in conspectu eius, id est in conspectu sacerdotis, hoc mihi insinuatum uidetur, quia illis adparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. iam quod sequitur: et pellis eius et carnes et sanguis eius cum stercore eius conburetur, id ipsum expositum est quomodo concremabitur et significatum est, quod non solum substantia mortalis corporis Christi, quae commemoratione pellis et carnium et sanguinis intimata est, uerum etiam contumelia et abiectio plebis, quam nomine stercoris significatam puto, conuertere
Abbreviated transcription (Latin):
centum annis uult computetri. & ideo quinta progenie quia post quad ringentus tri¬
ginta annos. anperbosinent generationes hocpotius intellegendum est ab ipso iacob
qui intrauit in aegyptum usque ad mossen quicum populo egressus est: lacob enimpri¬
mus secundus leui tertius caath. quartus ambram quintus moses inuenitur : hasaut̃
dicit progenies latinus interpres quas geneas graeti uocant : quae ineuangelio gene
rationes appellantur. nec numerantur nisi ꝑ successiones hominũ ñ ꝑnuricrũ annorum
Dixit autẽ mosfes : confidete & state & uid etes alutẽ quaeist ad ño quã faci& uobis
hudie : sicũ enimuidistis aegyptios hodie non apponetis amplius uidereeos in a& nũ
tempus : quando accipienda sunt haec uerba cum uiderint postea is rahelitȩ aegyptius e

Expanded text:
centum annis vult computari, et ideo quinta progenie, quia post quadringentos tricentum annis vult computari, et ideo quinta progenie, quia post quadringentos triginta annos? an per hominum generationes hoc potius intelligendum est, ab ipso Jacob qui intravit in Aegyptum, usque ad Moysen qui cum populo egressus est? Jacob enim primus, secundus Levi, tertius Caath, quartus Ambram, quintus Moyses invenitur. Has autem dicit progenies latinus inrationes appellantur nec numerantur nisi per successiones hominum. non per numerum annorum. Dixit autem Moyses: confidite et state et uidete salutem quae est a domino, quam faciet uobis hodie. sicut enim uidistis Aegyptios hodie, non adponetis amplius uidere eos in aeternum tempus. quomodo accipienda sunt haec uerba. cum uiderint postea Israhelitae Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
id est quod p̃erferre debeas operibus tuis: pertin& enimpas cha proptr occisionẽ
ouis ad fidem xp̃i & sanguinem quo redem ptisumus: haec autem fides operibur
praeponenda est : ut sit quodam modo suꝑmanum aduersus illos qui in operibus
legis gloriabantur: dequare apostolus loquitur . & multum agit quifidem
operibus suis ante ponaut exilla pendeant operabonat atque ab ea praeueniantur :
non ut ipsa uelut meritis bonorumoperum retribui uideatur : illa enĩ ad gra¬
ticm ꝑtin& : si aut̃ gratia. iã non exoperib: alio quini gratia iã non ẽ gratia XLUIII
Cum auten dimisit pharao populum. non deduxit eos ds̃ uiam terrae phylistumquia
propeerat : dixit enimdis : nequando pȩniteat populum cumuiderit proelium &
reuertatur in aegyptum: hicostenditur omnia fieri debere quae consilio rectefie
Iuinta autẽ progenie. ascenderunt filii isrł deterra a egypti : utrum progeniem in

Expanded text:
id est, quod praeferre debeas operibus tuis? Pertinet enim Pascha propter occisionem id est, quod praeferre debeas operibus tuis? Pertinet enim Pascha propter occisionem ovis ad fidem Christi, et sanguinem quo redempti sumus. Haec autem fides operibus praeponenda est, ut sit quodam modo super manum aduersus illos, qui in operibus legis gloriabantur. de qua re apostolus loquitur et multum agit, qui fidem operibus sic uult anteponi, ut ex illa pendeant opera bona atque ab ea praeueniantur, non ut ipsa uelut meritis bonorum operum retribui uideatur. illa enim ad gratiam pertinet; si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est gratia. Cum autem dimisit Pharao populum, non deduxit eos deus uiam terrae Phylistiim, quia prope erat. dixit enim deus: ne quando paeniteat populum, cum uiderit proelium, et reuertatur in Aegyptum. hic ostenditur omnia fieri d. XIII, 18. Quinta autem progenie ascenderunt filii Israel de terra Aegypti. Utrum progeniem in
Abbreviated transcription (Latin):
referen dum esta tam quam pertot annos eos habuerint in seruitute : sed refedi sunt
quad ringenti anni ad id quod dictum̃ pere grinumerit sementuum interra non ꝓ¬
pria quiasiue in terra chanaan siue in aegyptapere grinum erat illud semen antequã
bereditatem sumerent terram ex promissionedi: quod factum est postea quam ex ae¬
gypto liberatisunt : ut y ꝑbaton hic intellegactur. &ordo uerborum sit sci do s¬
es quia peregrinum erit sementuum interra non propria quadringentis annis
illud autem interpositum intellegatur. & in seruitutem redigent eos & nocebunt
illis ita ut ad quadringentos annos ista interpositio non ꝑtineat : in ex trema eni
parte an norum summae huius hoc est post mortem iosepli factum est ut in aegi pto
populusdĩ duram perager& seruitutem UVII Quid est quod aitcumdepas
Quid est quod aitcumdepas¬
cha pracciperat. erit tibi in signo suꝑ manum tuam : an intellegitur suꝑ operatua

Expanded text:
referendum est, tamquam per tot annos eos habuerint in seruitute: sed referendi sunt quadringenti anni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia siue in terra Chanaan siue in Aegypto peregrinum erat illud semen, antequam hereditatem sumerent terram ex promissione dei. quod factum est posteaquam ex Aegypto liberati sunt, ut hyperbaton hic intellegatur et ordo uerborum sit: sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria quadringentis annis, illud autem interpositum intellegatur: et in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ita ut ad quadringentos annos ista interpositio non pertineat. in extrema eniparte annorum summae hujus, hoc est, post mortem Joseph, factum est ut in Aegypto populus Dei duram perageret servitutem. XLVIII. Ib. XIII, 9. Quid est quod ait, cum de Pascha praeciperet, Erit tibi in signum super manum tuam? an intelligitur super opera tua,
Abbreviated transcription (Latin):
deuxore etfiliis & nuru iudae om̃ag̃i narrantur. indagari difficileest. nisi forte ut cre¬
dacmus : & hocenim sieri potuit moxut adolescere iudas coepit eũ incidisse in amorem eius
quã duxit uxorẽ nondũ uendito ioseph inaegyptũ .CXXUIIII Et depositis uestimentis
uiduittis suȩ ase : hic insinuatur & tẽporib: patri archarũ cestoc & succ fuisse uestim̃ta ui¬

Expanded text:
de uxore et filiis et uuru Iudae omnia quae narrantur, indagare difficile est; nisi forte ut crede uxore et filiis et uuru Iudae omnia quae narrantur, indagare difficile est; nisi forte ut credamus — et hoc enim fieri potuit — mox ut adulescere ludas coepit eum incidisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in Aegyptum. Et depositis uestimentis uiduitatis suae a se. hinc insinuatur et temporibus patriarcharum certa et sua fuisse uestimenta ui
Abbreviated transcription (Latin):
tellegi uelit. qm̃ sic positũ est ut diceretur: factũ est aut̃ in illotẽ pore : ubitam̃ quȩ rit᷑
sidetom & septem annoru erat iosph quando uenditus est Quot annorũ eẽ iudas potuerit
quastus filius ia cob: quandondem ipse primogenitus ruben ut plurimũ fratrẽ suũ iosiphquinq
aut sex annos potuerit a &cte praexedere : euidenter autẽ scriptur adicit triginta annorum
fuis se ioseph quando in notuit pharaoni : cum ergo ipseanno septi modecimo a&cctissuae un
ditus fuisse credatur õ edecim annos ꝑ egerat inaegypto ignotus pharaoni. ad hos aut̃ tre¬
decim annos accesserunt Septẽ anni ubertatis. & facti sunt anniiuiginti : his adduntur duo.
quia secundo anno famis intrauit ia cob in aegyptũ cũ filiis suis : & inueniuntur uigintiduo
anni quib: a fuit ioseph a patre & cefrcctrib: suis: Quo medio tẽpore. quonodo fieri potuerint

Expanded text:
tellegi uelit, quoniam sic positum est, ut diceretur: factum est autem in illo tempore. ubi tamen quaeritur, tellegi uelit, quoniam sic positum est, ut diceretur: factum est autem in illo tempore. ubi tamen quaeritur, si decem et septem annorum erat Ioseph, quando uenditus est, quot annorum esse ludas potuerit quartus filius Iacob, quandoquidem ipse primogenitus Ruben ut plurimum fratrem suum Ioseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus Pharaoni. Ad hos enim tredecim annos accesserunt septem anni ubertatis, et facti sunt anni viginti; his adduntur duo, quia secundo anno famis intravit Jacob in Aegyptum cum filiis suis, et inveniuntur viginti duo anni quibus abfu
Abbreviated transcription (Latin):
nabuchodo nosormisit penes quẽ potius inuenitur primitus fuisse militiae CXxVII
mitã cuinomen irces : & uidit illic iudas filic̃ hominis c̃hananei nomine sauam & ac¬
cepit eam & introiuit adecm : & concepit & peperit filiũ : & c&era : quȩritur quando ista
sieri potuerunt: sienim postea quama ioseph deuenit in aegyptũ. quomodo intraiiiginti
ferme & duosannos: nam post tantum tẽporis colligitur eos uenisse ad eundem ioseph
fratrẽsuũ in aegyptũ cumpatre suo fieri potuerit ut iudae filueius adoctis om̃s posseł
ducere uxores : namthamar nurũ suã mostuo primo genitosuo alteri filiosuodedit :
quo &iã mortuo. expestauit uterescer& tertius: & cumcreuissot. ner illi eã dedit : timens
ne & ipse moreretur : unde factũ est : uteidem socerosuo seilla supponer&s : quomodo ergo
haec omnia intra tecm paucos annos ficri potuerint. merito mouei : nisi ut forte sol&l
scriptura ꝑrecapitulationẽ aliquat annuͦs anteuenditũ iosepl hoc fieri coepisse in¬

Expanded text:
Nabuchodonosor misit, penes quem potius invenitur primatus fuisse militiae. CXXVIImitam, cui nomen Iras: et vidit illic Judas filiam hominis Chananaei nomine Savam, et accepit eam, et introivit ad eam, et concepit, et peperit filium, et caetera. Quaeritur quando ista fieri potuerunt. Si enim posteaquam ferme et duos annos — nam post tantum temporis colligitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse in
Abbreviated transcription (Latin):
quod lib& enim horũ quisq: ex istim& non est fidei periculosum nec contrariũ ueritati
adusq non potuit numerare : nonenĩ erat numerus: ꝓ eo dictũ est nonenĩ erat numerus. qđ nom̃
numeri omnis usitati exceder & illa copia & quomodo appellaretur non inueniebatur : nã¬
unde sicri potest . utquã lib& magnae finitae tamen multitudinis numerus non sit : quãuis
suorũ quaeui dit ipse: ad oraueramt enĩ eũ fratressui : sed aliquid in illis somnus excelsius
inqui rendum est: non enĩ porest eo mõdo depatreeius acmatre compleri quae iãmortua
fuerat. qđ desole & luna cũ uidiss& a patre increpante audierat quiui uebat CXX¬

Expanded text:
quodlibet enim horum quisque existimet, non est fidei periculosum, nec contrarium veritatiquodlibet enim horum quisque existimet, non est fidei periculosum, nec contrarium veritatiadusque nonumeri omnis usitati excederet illa copia, et quomodo appellaretur, non inunde fieri potest ut quantumlibet magnae, finitae tamen multitudinis, numerus non sit? Quamvis suorum, quae vidit ipse: adoraverant enim eum fratres sui. Sed aliquinquirendum est. non enim potest eo modo de patre eius ac matre compleri, quae iam mortua fuerat, quod de sole et luna cum uidisset, a patre increpante audierat, qui uiuebat
Abbreviated transcription (Latin):
minam soceri eius quiꝑtinr & ad diuinitatẽ nom paruc̃ scđm opinionẽ agyptiorũ insacer¬
dotium solis : uerũ in his omnib: quia & p̃positus fuit custodiarũ carteris nimis intredibi
lest buic prae positũ officio sacer dotem: Deinde non simpli oiter dictũ ẽ qđ sacer dosso¬
lis ẽn sed ciuitius sols quaeuocatur eliopolis: ab eẽ autẽ dicitur amplius quã uiginti
milibus aciuitate memphi ubi pharaones id est reges maxime commanebant: quomo¬
doer godeserto officio sacer dotu sui potuit strenue regiseruire militiae princi¬
patu : accedit &iã qđ aegyptii sacer dotes ꝑhibentur non seruisse semꝑ nisi teplo
deorũ suorũ nec aliud aliquid officio gessisse: sed si forte tunc aliter fuit: credat quis que
qđ plat& non est tamen quaestio cuius exitus clausussit. siueunus fuerit petefres siueduo

Expanded text:
minari soceri eius, qui pertineret ad diuinitatem non paruam secundum opinionem Aegyptiorum in sacerminari soceri eius, qui pertineret ad diuinitatem non paruam secundum opinionem Aegyptiorum in sacerdotio Solis. uerum in his omle est huic praepositum officio sacerdotem. Deinde non simpliciter dictum est, quod sacerdos Solis esset; sed civitatis Solis, quae vocatur Heliopolis: abesse autem dicitur amplius quam viginti millibus a civitate Memphi, ubi Pharaones, id est, reges maxime commanebant. Quomodo ergo deserto officio sacerdotii sui potuit strenue regi servire in militiae principatu? Accedit etiam quod Aegyptii sacerdotes perhibentur non servisse semper, nisi templo deorum suorum, nec aliud aliquid officii gessisse: sed si forte tunc aliter fuit, credat quisque quod placet; non est tamen quaestio cujus exitus clausus sit, sive unus fuerit Petephres, sive duo:
Abbreviated transcription (Latin):
existimatur alterius : nãdeillo quomodo credatur. multa sunt quae moueant: primũ
quia scriptura notommemorauit. cũ uideatur hoc nom potuisse praeterire qđ ad illius
iuuenis non paruam gloriã ꝑtinebat. uteius filiã ducer& cuius famulus fui÷ De in¬
de quomodo spado filiã habere potuerit: sed respondetur. quomodo uxorẽ poste
quippotreditur abscisus uel casu uulneris uel propria uoluntate & dđ honor eius ñ
ipse cõmemoratur quisol& id est qđ archi magiros fuerit quem principem coquorũ
latini interp̃tes posuer̃ principem autẽ militiae quidam intellegiuolunt : sed &iã
hicres pondetur duos illũ honores hacbuisse & sacerdotiũ solis &militiae princisa¬
tũ : congruenter autẽ alibi ille honor eius cõmemoratus est quititlib: actibus congrue¬
bat: hicuero postea quã in ioseph apparuit non par uadiuinitas. ipselianor debuit no¬

Expanded text:
existimatur alterius. nam de illo quomodo credatur, multa sunt quae moueant. primum, existimatur alterius. nam de illo quomodo credatur, multa sunt quae moueant. primum, quia scriptura non commemorauit, cum uideatur hoc non potuisse praeterire, quod ad illius iuuenis non paruam gloriam pertinebat, ut eius filiam duceret, cuius famulus fuit. deinde quomodo spado filiam habere potuerit? sed respondetur: quomodo uxorem? postea quippe creditur abscisus uel casu uulneris uel propria uoluntate. et quod honor eius non ipse commemoratur qui solet, id est quod άρχιμάγειρος fuerit, quem principem coquorum latini interpretes posuerunt, principem autem militiae quidam intellegi uolunt. sed etiam hic respondetur duos illum honores habuisse, et sacerdotium Solis et militiae principatum : congruenter autem alibi ille honor eius commemoratus est, qui talibus actibus congruebat; hic uero, posteaquam in Ioseph adparuit non parua diuinitas, ipse honor debuit no
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aquã seđm hancen ĩ locutionẽ reste intellegitur qđ altior sit terra quã aqua: altius
quippe abccquis sus tollitur ubihabitent terrena animalia .Cxxx.iii. Quod scriptũ est
tur tã quã postea ueniat illis uberias sed futura erat tunc quando loquebatur : tã quã
dicer& : ubesttotis huius quã futurã significauerunt boues bonae & spicȩbonȩ obliuis centur
homines In ea fame quã significauerunt boues & spicȩ malȩ¬
inuenimus homine tedẽ quibabeat sp̃mdi inse: ecceiã nisi fallor testio in sinuatur nobis
in illo sp̃mdĩ nondũ tacm̃ legimus sp̃m scm̃ .Cxxxv. Et in posuit pharao nomenio seph
psochon fanet: hoc nomen interp̃ itri dicitur occulta reuelauit. ex illo utique qđ sum¬
niccregi aperuit aegyptit uero lingua scluatorẽ mundi ꝑhibent appellatũ istono¬
mine
Et dedit ei asenn&b filiam petefre sacer dotis solasciuitatis iosiuxo¬
rẽ: quatri sol& cuius petesre utrũ illius cuius seruus fuit. andterius : sed credibilius

Expanded text:
 aquam. Secundum hanc enim locutionem recte intelligitur quod altior sit terra quam aqua; altius quippe ab aquis sustollitur, ubi habitent terrena animalia. CXXXIII. Ib. XLI, 30. Quodtur, tamquam postea ueniat illis ubertas; sed futura erat tunc quando loquebatur. tamquam diceret: ubertatis huius, quam futuram significarunt boues bonae et spicae bonae, obliuiscentur homines in ea fame, quam significauerunt boues et spicae malinueniemus hominem talem, qui habet spiritum dei in se? ecce iam, nin illo spiritum dei. nondum tameu legimus spiritum sanctum. Et inposuit Pharao nomen Ioseph Psonthomplanech. hoc nomen interpretari dicitur "occulta reuelauit", ex illo utique quod somnia regi aperuit; aegyptia uero lingua" saluatorem mundi" perhibent appellatum isto nomine. Et dedit ei Aseneth filiam Petephrae sacerdotis Solis ciuitatis ipsi uxorem. quaeri solet cuius Petephrae, utrum illius, cuius seruus fuit, an alterius : sed credibilius
Abbreviated transcription (Latin):
Quod iterũ dicitur. losephauten
depositus inaegyptũ & possedit̃ eum p&e phre spado pharaois ador dinem redit scrip¬
turtc unde recesserat : ut ille nccrrar& quae supra digẽstec sunt. CXXXI Quod aliqui
codices latini hbent eria canistrec alicae cum grȩcibabeant condritonqđ in terprȩ¬
ttotur quiusum eiusdem linguȩ habent panes esse cibarios : sed illud mouet. quo¬
modo panem cibarium potuerit pharao habere in escis: dicit enim in superiore
canistro fuis se omniat ex quibus edebat pharao opuspistorũ : sed intellegen dumest
& iccm ipsum canistrum hcbuisse panes ciburios. quiccdictum est triacanistra con¬
driton & desuꝑ fuisse illa ex omnigenere operis pistorif In eodem canistro superiore

Expanded text:
Quod iterum dicitur, Joseph autem depositus est in Aegyptum, et possedit eum Petephres spado Pharaonis, ad ordinem redit Scriptura unde recesserat, ut illa narraret quae supra digesta sunt. CXXXI. Ib. XL, 16. Quod aliqui codices latini habent, tria canistra alicae, cum graeci habeant χονδριτῶν, quod interpretantur qui usum ejusdem linguae habent, panes esse cibarios. Sed illud movet, quomodo panem cibarium potuerit Pharao habere in escis. Dicit enim in superiore canistro fuisse omnia ex quibus edebat Pharao, opus pistorum. Sed intelligendum est etiam ipsum canistrum habuisse panes cibarios, quia dictum est, tria canistra χονδριτῶν, et desuper fuisse illa ex omni genere operis pistoris in eodem canistro superiore
Abbreviated transcription (Latin):
conplectentes opus catenarum deauro puro: qđ latini rationale interpraetatis:
mus appellare quod grȩcidicunt logicon: sed qm̃ logõs in graeca lingua ambigu¬
um est utrũ uerbum signific& anrationẽ . quia utriusq rei nomen est: ubi putatũ ẽ
auerboductum logion eloquium nr̃i inter praetatis: nam qđ habemus eloquia
dñi eloquia casta graecihabent logia: hic uero in ueste sacer dotedi qđ ex auro & ia¬
cintho & purpura & cocco duplici torto & bisso duplici torta fieri praeceptũ est.
quadratũ duplex quod est inpestore sacerdotalis. & logion uocaretur incerũ
tionẽ & ueritatẽ: quid sibihoc uelit
suꝑrationide de monstratio & ueritas : qm̃ qui talia dicit fieri inueste sacer¬
dotis quaecorporaliter fiunt. inuenire difficileest : fabulantur tamen quidam
lapidem fuisse. cuius colorsiue ad aduersa siue ad prospera mutaretur quando

Expanded text:
complectentes, opus catenatum de auro puro. quod latini "rationale" interpretati sunt, complectentes, opus catenatum de auro puro. quod latini "rationale" interpretati sunt, mus appellare, quod Graeci dicunt λογικόν. sed quoniam λόγος in graeca lingua ambiguum est utrum uerbum significet an rationem, quia utriusque rei nomen est, ubi putatum est a uerbo ductum λόγιονν, eloquium nostri interpretati sunt; nam quod habemus: eloquia domini eloquia casta, graeci habent λογία. hic uero in ueste sacerdotali, quod ex auro et hyacintho et purpura et cocco duplici torto et bysso duplici torta fieri praeceptum est quadratum dtionem et veritatem. Quid sibi hoc velitrationale demonstratio et ueritas, quoniam talia dicit fieri in ueste sacerdotis, quae corporaliter fiunt, inuenire difficile est. fabulantur tamen quidam lapidem fuisse, cuius color siue ad aduersa siue ad prospera mutaretur quando
Abbreviated transcription (Latin):
post el dies haec facta sinean precapitulationẽ omnia commemoratas sͥnt quȩ ꝑ quadraginita
diec pluiiȩ fieri coeperunt: ut hoc solum ad .c. & .i. dies ꝑtineat quodusq ad ipsos aqua
ex altataẽ aut defontib: abyssi cessanteiã pluuia. aut quiamansit in altitudine sua dunalo
spũ sic caretur. Cetera uero quȩ chcta sunt non ꝑ .cl. dies omnic facta sunt.

Expanded text:
post post dies pluviae fieri coeperunt: ut hoc solum ad centum quinquaginta dies pertineat, quod usque ad ipsos aqua exaltata est, aut de fontibus abyssi cessante jam pluvia, aut quia mansit in altitudine sua, dum nullo spiritu siccaretur; caetera vero quae dicta sunt, non post centum quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
dis siue ab inꝯnundis duoduo dicat intriesse: sed hoc refertur ñ adnumerũ mundorũ &im
mundorũ animadiũ seđm asculum & feminam: quȩ in omnib: siuemundis siueir mundis
ubiscriptũ ẽ : & insufflauit dr̃ in faciemeius sp̃m uitȩ: qđ melius quidã codices habent flatũ
uitȩ. Demontium altitudine quam homnem scriptũ ẽ transcendisse aquam cubntis qui¬
decim propt̃ olympi montis historiam : sienim terra inuadere potuit spatiũ tranquil¬
li illius aeris ubi dicitur nec nubes uideri nec uentus sentiri. curnon & a qua crescendo.
uerit anpertot dies in altitudine qua creuerat manserit : qm alumnter p̃tes planius iuiden¬
tur bocdicero Nam a quila dixit optinuit symmachius p̃ualuerunt id est aquȩ. XII.
& conclusos fontes abrssi & cataractas celi & detefrtã pluuiam detȩlo quer it̃ utrum

Expanded text:
dis siue ab inmundis duo duo dicat intrasse. sed hoc refertur dis siue ab inmundis duo duo dicat intrasse. sed hoc refertur immundorum animalium, sed ad masculum et feminam, quia in omnibus siue mundis siue immundis ubi scriptum est: et insufflauit deus in faciem eius spiritum uitae, quod melius quidam codices habent: flatum uitae. De montium altitudine, quam omnem scriptum est transcendisse aquam cubitis quindecim propter Olympi montis historiam. si enim terra inuadere potuit spatium tranquilli illius aeris, ubi dicitur nec nubes uideri nec uentos sentiri, cur non et aqua crescendo? ue ad hunc diem creuerit an per tot dies in altitudine qua creuerat manserit, quoniam alii interpretes planius uidentur hoc dicere. nam Aquila dixit "ob tinuit", Symmachus ,"praeualuerunt", id est aquae. Quoet conclusos fontes abyssi et cataractas caeli et detentam pluuiam de caelo, quaeritur utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Acperhoc intertia supra secundam sine dubio tricamerata erat¬
Iuon iam no solum uiuere sed &iã pasciinarca animalia ds̃ dixit. &ius sit ut noe ab omnibescis
sumera sibi &x illis q adillũ fuerant in gressura quaeritur quo modo ibileimnes uel aquilȩ
que consuerunt carnib: iuere pascipotuerint utrũ & animdia prȩt̃ illũ numerũ ꝓpter
aliorum escan fuerint intromissa. analiqua prȩter carnes qđ magis credendũ est a uiro
sapiente uel dõ demonstrante prouis a sint. quae talium quoq animantiũ ȩscis conuenireNł
uod scriptum ẽ & auolatilibus mundis & auolatilibus inmundis & a pecoribus mundis
& apeioribus inonundis & cbomnibus serpentibus in t̾ra quod de inde non additur subaudi¬
turmundis & imundis & adiungitur : duoduo intrecuerunt ad noe in artã. mas culus & femi¬
na: quȩritur quomodo superius distinxerit duõ duo ab i mundis. nunc autẽ siuo amun¬

Expanded text:
ac per hoc in tertia supra secundam sine dubio tricamerata eratac per hoc in tertia supra secundam sine dubio tricamerata eratQuoniam non solum uiuere sed etiam pasci in arca animalia deus dixit et iussit, ut Noe ab omnibus escis sumeret sibi et illis, quae ad illum fuerant ingressura, quaeritur quomodo ibi leones uel aquilae, quae consuerunt carnibus uiuere, pasci potuerint: utrum et animalia praeter illum numerum propter aliorum escam fuerint intromissa an aliqua praeter carnes — quod magis credendum est — a uiro sapiente uel deo demonstrante prouisa sint. quae talium quoque animantium escis conuenirent. Quod scriptum est: et a uolatilibus mundis et a uolatilibus inmundis et a pecoribus mundis et a pecoribus inmundis et ab omnibus serpentibus in terra — quod deinde non additur, subauditur "mundis et inmundis" — et adiungitur: duo duo intrauerunt ad Noe in arcam, masculus et femina, quaeritur quomodo superius distinxerit duo duo ab inmundis, nunc autem siue a mun
Abbreviated transcription (Latin):
questio est tantȩ capacitaetis artam fuisse : ut posset illa omnia continere
tem quȩritur. utrum arca tã magna Cannis portuerit fabricari a iͦiͦ hominib: id est noe &
mo filus cius: sed si nom potuetit non erat magnũ fabros alios adhibere : quauis operis sui
mortede accepta non curaueriT̃ itrũ eã noe sapienter anuero in aniter fabricaret Sidco
non in eã intrcuerint. quia non crediderunt quod ille crediderat
Quod ait cum de arcȩ fabricatione loqueretur. ii feriora bicaomerata &tricanerata facies ea
inferiora futura erantbi camerata & tricamerata sed inbac distmnctione to¬
tem structuram eius intelligiuoluit ut haber& inferiora. hacber& & superiora su¬
periorum qu̧ appellauit tricamerata : in prima quippe habitatione id est inferioribus
semel camerata erat arca In secunda uero hcibitatione suprainferiorẽ labi camera taerat

Expanded text:
quaestio est tantae capacitatis arcam fuisse, ut posset illa omnia continerequaestio est tantae capacitatis arcam fuisse, ut posset illa omnia contineretem quaeritur utrum arca tam magna centum annis potuerit fabricari a quatuor hominibus, id est, Noe et tribus filiis ejus. Sed si non potuit, non erat magnum fabros alios adhibere: quamvis operis sui mercede accepta non curaverint, utrum eam Noe sapienter, an vero inaniter fabricaretur; et ideo non in eam intraverint, quia non crediderint quod ille crediderat. VI. Ib. VI, 16. Quid est quod ait, cum de arcae fabricatione loqueretur, Inferiora bicamerata et tricamerata facies eam? inferiora futura erant bicamerata et tricamerata. Sed in hac distinctione totam instructuram ejus intelligi voluit, ut haberet inferiora, haberet et superiora periorum, quae appellauit tricamerata. in prima quippe habitatione, id est in inferioribus semel camerata erat arca; in secunda uero habitatione supra inferiorem iam bicamerata erat
Abbreviated transcription (Latin):
quidãc tales fuisse reperiuntur. & quȩdã corpora hominũ in incredibilem modũ ingentia
nr̃is quoq temporibus extiterunt non solũ uirorũ uerũ &iã feminarum : undecredibili¬
us est homines iustos appellatos uel angelos uel filios dĩ concupiscentia lapsos peccasse cũfe
minis. quã angelos carnẽ non babentes usq ad illud peccatũ descendere potuisse: quauis deib¬
dieri demonibus qui sintimprobi mulierib: amultis tã multa dicantur. ut non facilesii dehacre
tur animalia omnia qua in eã ingressadicuntur & escas eorũ ferre potueri:: quã quȩstionẽ
cubito geo metrico soluit origenes asserens non frustra scripturã dixisse qđ moy ses omni
sapientia aegyptiorũ fuerit eruditus quigeo metricã dilexer̃ : c ubitũ autẽ gromẽtri cũ dicit
tantum uedere . quantũ nr̃a cubittc sexualent : si ergo tam magnacubita intellegamusi nulla

Expanded text:
quidam tales fuisse reperiantur et quaedam corpora hominum in incredibilem modum ingentia quidam tales fuisse reperiantur et quaedam corpora hominum in incredibilem modum ingentia nostris quoque temporibus extiterunt non solum uirorum uerum etiam feminarum. unde credibilius est homines iustos apminis quam angelos carnem non habentes usqusdam daemonibus, qui sint improbi mulieribus, a multis tam multa dicantur, ut non facile sit de hac re tur animalia omnia, quae in eam ingressa dicuntur, et escas eorum ferre potuerit. quam quaestionem cubito geometrico soluit Origenes asserens non frustra scripturam dixisse quod Moyses omni sapientia Aegyptiorum fuerit eruditus, qui geometricam dilexerunt. cubitum autem geometricum dicit tantum ualere, quantum nostra cubita sex ualent. si ergo tam magna cubita intellegamus, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
cumomnes prȩter eor quiin arcam ingressi sunt peris sedicant᷑ : sedhane quȩstionẽ plurima
codicũ mendositas peperit non solum quippe in ebreis aliter inuenitur. uerũ &iã in box int̃
pretatione mathusalã incodicib: paucioribus sedueracioribus .iii. annos antedilu¬
filiab: hominũ concumbere undegigantes naties se ꝑhibent᷑ quaduis non nulli & latini
& grȩci codices non ange los habeant sed filios di ÷ quos quidam ad soluendã istã quȩstionẽ
iustos homines suisse crediderunT qui potuer̃ &icmangelorũ nomine nuncupari : nam deho¬
mine iohanne scriptumest : eccemitto angelũ meũ ante faciemtuã qui p̃partbit uiã tuã
sed hoc mouet quomodo uel ex hominũ concubi tunati sant gigantes. uel feminis miscere se
potuer int si non homines sed angeli fuerunt : sed degi gantibus idestnimium grandibus atq
fostibus puto non ẽe mirandum quod ex hominibus nascipotuerunt : quia & post diluuium

Expanded text:
cum omnes, praeter eos qui in arcam ingressi sunt, periisse dicantur. Sed hanc quaestionem plurium codicum mendositas peperit. Non solum quippe in Hebraeis aliter invenitur; verum etiam in Septuaginta interpretatione, Mathusalam in codicibus paucioribus, sed veracioribus, sex annos ante dilfiliabus hominum concumbere, unde gigantes nati esse perhibentur: quamvis nonnulli et latini et graeci codices non angelos habeant sed filios dei. quos quidam ad soluendam istam quaestionem iustos homines fuisse crediderunt, qui potuerunt etiam angelorum nomine nuncupari. nam de homine Iohanne scriptum est: ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam. sed hoc mouet, quomodo uel ex hominum concubitu nati sint gigantes uel feminis miscere se potuerint, si non hofortibus, puto non esse mirandum quod ex hominibus nasci potuerunt, quia et post diluuium
Abbreviated transcription (Latin):
angelus dĩ ut non ꝑ mitter& eum inuia. & c&era quae secuntur donec asina loque¬
retur: nihilhic sane mirabilius uidetur . quam quod loquente asina territus non
est: sed insuꝑ ei uelut icclibus monstris assuetus. ira ꝑ seuerante respondit: postea
illi & cengelus loquitur. arguens & in ꝓbans eius uiã: quo uisotamen exterritus
adorauit: deinde ire ꝑmissus est : ut iamperipsum ꝓphetia clarissima ꝓferretur :
namomnino ꝑmissus non est dicere quod uolebat. sed quod uirtute sp̃s cogebatur.
& ipse quidem reꝓbus mansit : nam posterior deillo scã scriptura itelocuta est: ut qui¬
dam rep̃ hensibiles & reꝓbi uiam eius secuti dicerentur: secuti inquit uiã bala am
filuibeor qui mertedem in iquitatis delexit:¬

Expanded text:
angelus dei, ut non permitteret eum in uia et cetera quae sequuntur, donec asina loqueangelus dei, ut non permitteret eum in uia et cetera quae sequuntur, donec asina loqueretur. nihil hic sane mirabilius uidetur quam quod loquente asina territus non est, sed insuper ei uelut talibus -- monstris adsuetus ira perseuerante respondit. postea illi et angelus loquitur arguens et inprobans eius uiam: quo uiso tamen exterritus adorauit. deinde ire permissus est, ut iam per ipsum prophetia clarissima proferretur. nam omnino permissus non est dicere quod uolebat, sed quod uirtute spiritus cogebatur. et ipse quidem reprobus mansit; nam posterior de illo sancta scriptura ita locuta est, ut quidam reprehensibiles et reprobi uiam eius secuti dicerentur. secuti, inquit, uiam Balaam filii Beor, qui mercedem iniquitatis dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inde dñs uidens cupiditatem captam deuictemque muneribus ꝑmisit eum ire ut ꝑ
iumentũ quo uehebatur eius a uaritiã cohercer& . hoc ipso confundens illã dementiam.
quod ꝓhibitionẽ dñi ꝑ angelũ factãm trans gedi asina non auder& quam ille cupi¬
ditate transgredi conaretur. quã uis eandem cupiditatẽ timore sub primer&: uenit
enim ds̃ ad bala am noste & ait illi : siuocarete uenerunt homines. exurgens seque¬
re eos sed uerbum qđ cũq: locutus fuero adte hoc facias : & exsurgens balaam ma¬
ne strauit asinam suam & abiit cum principibus moab: curpost istam ꝑmissionẽ
dm̃ interum non consuluit & post illam prohibitionem iterum consiluendũ puta¬
uit nisi quia eius maligna cupiditas apparebat quã uis timore dñ praemeretur .:
denique scriptura sequitur: & iratus est animatione ds quia ibat ipse . & insurrexit

Expanded text:
proinde dominus uidens eius cupiditatem captam deuictamque muneribus permisit eum ire, ut per proinde dominus uidens eius cupiditatem captam deuictamque muneribus permisit eum ire, ut per iumentum quo uehebatur eius auaritiam coherceret, hoc ipso confundens illam dementiam, quod prohibitionem domini per angelum factam transgredi asina non audebat, quam ille cupiditate transgredi conaretur, quamuis eandem cupiditatem timore supprimeret. uenit enim deus ad Balaam nocte et ait illi: si uocare te uenerunt homines, exsurgens sequere eos; sed uerbum quodcumque locutus fuero ad te, hoc facies. et exsurgens Balaam mane strauit asinam suam et abiit cum principibus Moab. cur post istam permissionem deum iterum non consuluit et post illam prohibitionem iterum consulendum putauit, nisi quia eius maligna cupiditas adparebat, quamuis timore domini premeretur? denique scriptura sequitur: et iratus est animatione deus, quia ibat ipse; et insurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait balaam iterum ad semissis honoratioribus nuntus. sid ederit mihi bale ac
plenam domu suã argento & auro. nom potero praeuari cari uerbum dñ fuere illud
pusillũ uel nagiũ in mento mea: nullũ hab& omnino peteatũ. sud quod sequitut man est
sine graui peccato: lamenim constans tẽ debuie semel audito quodeidixerat dñs. nomibis cueise
neque maledices populũ est enimbonedistus : nec eis ullam spemdare. quod posset dĩs tamquã ipse
bala am muneribus flexus aduersus populũ suũ quem benedictum eẽ dixerat suã mutare
sententiam: sed ibi scuistum cupiditate monstrauit ubi loqui sibidñm dehacre iterũ¬
uoluit: dequaeius iam cognouerat uoluntatem: quid enimopus erat quae sequuntur ad¬
iungere & nunc sustinete ibi & uos nostebat. & sciam quid adici & dñs loqui ad mee

Expanded text:
 Ib. XXII, 12-38. Quod ait Balaam iterum ad se missis honoratioribus nuntiis, Si dederit mihi Balac  Ib. XXII, 12-38. Quod ait Balaam iterum ad se missis honoratioribus nuntiis, Si dederit mihi Balac plenam domum suam argento et auro, non potero praevaricare verbum Domini, facere illud pusillum vel magnum in mente mea, nullum habet omnino peccatum: sed quod sequitur non est sine gravi peccato. Jam enim constans esse debuit semel audito, quod ei dixerat Dominus, Non ibis cum eis, neque maledices populum: est enim benedictus; nec eis ullam spem dare, quod posset Dominus, tanquam ipse Balaam muneribus et honoribus flexus, adversus populum suum, quem benedictum esse dixerat, suam mutare sententiam. Sed ibi se victum cupiditate monstravit, ubi loqui sibiuoluit, de qua eius iam cognouerat uoluntatem. quid enim opus erat quae sequuntur adiungere: et nunc sustinete ibi et uos nocte hac, et sciam quid adiciet dominus loqui ad me?
Abbreviated transcription (Latin):
s& duinare tam quã aliqua quae insacrificiis incenderentur autque quomodo in pende¬
rentur. &ideo dictae sunt diuinationes quia ꝑhaer ille poterat diuinare : an quid aliud:
obscure enimdictũ est : notandũ sane qđ uenitds̃ adbala amt& dixit ei : quid homines hi
penesto & c&era necdictũ est utrũ in somnis hoc factũsit. quamuis ꝑ nostẽ factũ satis elu¬
ceat. cum post haecdicit scriptura & ex surgens balaam mane: potest enĩ mouere quomo¬
do cũ homine pessimo ds̃ locutus sit : quod &iã sunsomnis factum eẽ consttr&. non ideo
illo qui destruere ueteres a pothetas & ampliores nouas disponebat implere : dixit
ad illu ds : stulte hacnoste animatua auferetur. quae preparcesti cuius erunt  nequis¬
quam glorietur quodeiloquitur ds̃ eomodo quotilib: loquendũ eẽ nouit. quando potest
hoc & rȩꝓbis fieri : quia & cũ ꝑ angelum loquitur. ipse loquitur: XLviii

Expanded text:
set diuinare, tamquam aliqua quae in sacrificiis incenderentur aut quoquo modo inpendeset diuinare, tamquam aliqua quae in sacrificiis incenderentur aut quoquo modo inpenderentur, et ideo dictae sunt diuinationes, quia per haec ille poterat diuinare? an quid aliud? obscure enim dictum est. notandum sane, quod uenit deus ad Balaam et dixit ei: quid homines hi penes te? et cetera. nec dictum est utrum in somnis hoc factum sit, quamuis per noctem factum satis eluceat, cum post haec dicit scriptura: et exsurgens Balaam mane. potest enim mouere quomodo cum homine pessimo deus locutus sit, quod etiam si in somnis factum esse constaret, non ideo illo, qui destruere ueteres apothecas et ampliores nouas disponebat inplere: dixit ad illum deus: stulte, hac nocte anima tua auferetur a te; et quae praeparasti cuius erunt? ne quisquam glorietur quod ei loquitur deus eo modo quo talibus loquendum esse nouit, quahoc et reprobis fieri: quia et cum per angelum loquitur, ipse loquitur. XLVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Quoddicit sirptura postea quã isrł uicit amorreos & possedit om̃s ciuitates corũ¬
misisse legictos baleac regẽ moabiticrũ ad conducendũ balam a quomaledicretur isrł sa¬
tis ostenditur no n omnes moabitas uenisse in conditionem seon regis amorreorũ quando eos
bello superauit : si quidem reman sit gens moabi tarum us que ad illud tẽpus ubir egneret balac
rexmo ab: quo duro moabdixit senioribus marian id est moabitȩ senioribus madia¬
nitarum nunc ab ling& sinagoga haecomnes qui incircuitu nro sunt: non una gens erat
seduicini aduicinos dixerunt. qđ pariter cauendum ȩsset: Nam moab filius suit loht
exuna filiarũ : madianuero filius abra hae dec&ura nonita que una gens erat. sedduȩ
uicinae atque conterminae . XLUII. Quid est quod scriptũ est & diuinationes in ma¬
nibus eorum cumdehis diccretur quos miserat balac ad conducendum balaam ut maledi¬
cer& isrł ÷ numquid nam ipsi diuinabant. analiqua ferebant undefacer& balaat quopos¬

Expanded text:
eos et possedit omnes ciuitates eorumisisse legatos Balac regem Moabitarum ad conducendum Balaam, a quo malediceretur Israhel, satis ostenditur non omnes Moabitas uenisse in condicionem Seon regis Amorrhaeorum, quando eos bello superauit, si quidem remansit gens Moabitarum usque ad illud tempus, ubi regnaret Balac rex Moab. quod uero Moab dixit senioribus Madian, id est Moabitae senioribus Madianitarum: nunc ablinguet synagoga haec omnes qui in circuitu nostro sunt, non una gens erat, sed uicini ad uicinos dixerunt quod pariter cauendum esset. nam Moab filius fuit Lot ex una filiarum, Madian uero filius Abrahae de Cettura. non itaque una gens erat, sed duae uicinae atque conterminae. Quid est quod scriptum est: et diuinationes in manibus eorum, cum de his diceretur quos miserat Balac ad conducendum Balaam, ut malediceret Israhel? numquidnam ipsi diuinabant? an aliquid ferebant, unde faceret Balaam, quo pos
Abbreviated transcription (Latin):
siue amilibus eadem conpositio nominis resonat ut appellentur chiliarci i
Merito quaeritur quid sibi uelit qđ ꝑomnes tribus ubi computantur ꝑ singulcos
quas que filii isrł in aetate milixaridicitur secundũ propinquitates eorum.
secundũ populũ eorum. secđm domos familiarum eorũ secundũ numerum nomi¬
numeorum secundum caput eorũ : & haec quinq: similiter omnino repetuntur
donertrilius omnes compleantur. quasi aliud sit secundũ ꝓpinquitates aliud
secundum populos aliud secundũ domos familiarũ. aliud secundũ numerũ no¬
minũ aliud secđm caput. cumpotius uideantur aliis uerbis eadem significare
istac nomine : intentionem autem mou& quiatã diligenter ꝑ omnestrib: eadem
repetuntur. ut non frustra fieriuudic& si non intellegat : nimirũ ergo numerus

Expanded text:
siue a milibus eadem compositio nominis resonat, ut appellentur χιλίαρχοι. siue a milibus eadem compositio nominis resonat, ut appellentur χιλίαρχοι. Merito quaeritur quid sibi uelit quod per omnes tribus, ubi conputantur per singulas quasque filii Israhel in aetate militari, dicitur: secundum propinquitates eorum, secundum populos eorum, secundum domos familiarum eorum, secundum numerum nominum eorum, secundum caput eorum, et haec quinque similiter omnino repetuntur, donec tribus omnes conpleantur; quasi aliud sit secundum propinquitates eorum, aliud secundum populos, aliud secundum domos familiarum, aliud secundum numerum nominum, aliud secundum caput, cum potius uideantur aliis uerbis eadem significare ista omnia. intentionem autem mouet, quia tam diligenter per omnes tribus eadem repetuntur, ut non frustra fieri quiuis iudicet, etiamsi non intellegat. nimirum ergo numerus
Abbreviated transcription (Latin):
chiliarcos quos quidam latini interpraetes tribunos appellauerunt :
chiliarti autem uidentur amille cognominati: sedcũ consiliũ ibtħo so¬
cermosi genero suodar& quod&iam ds̃ approbauit deordinando popu¬
Nlo sub principibus ut non omnes omnium causae mõsen ultra uires
onorarent: chili arcos appellauit constituendos suꝑmillenos homines. ecatontar
qua genos & decar cos suꝑdenos ab ipsis numeris quibus praeessent cognominatos :
nũ quidnam & hic sic accipiendi sunt chiliarci quod singuli essent supmillenos :
non utiq: neque enim uniuersus omnium populus isrł duo detim hominum milia tunc
suerunt: singulo senim elegit desingulis tribubus : quaeduodecim tribus procul dubi¬
o non millenos homines sed multa milia continebant: nomenergo commune est
cumillis qui in exodo appellantur chiliarti. quod unus quisq illorũ ẽ& mille
hominum princeps istorũ autẽ unus quis que miliũ princeps qm̃ siue amille

Expanded text:
que appellat χιλιάρχους? quos quidam latini interpretes "tribunos" appellauerunt; χιλίαρχοι autem uidentur a mille cognominati. sed cum consilium Iothor socer Moysi genero suo daret, quod etiam deus adprobauit, de ordinando populo sub principibus, ut non omnes omnium causae Moyseu ultra uires onerarent, χιλίαρχος appellauit constituendos super millenos homines,  super denos, ab ipsis numeris, quibus praeessent, cognominatos. numquidnam et hic sic accipiendi sunt χιλίαρχοι, quod singuli essent super millenos? non utique. neque enim uniuersus omnium populus Israhel duodecim hominum milia tunc fuerunt. singulos enim elegit de singulis tribubus, quae duodecim tribus procul dubio non millenos homines, sed multa milia continebant. nomen ergo commune est cum illis, qui in Exodo appellantur χιλίαρχοι, quod unusquisque illorum esset mille hominum princeps; istorum autem unusquisque milium princeps, quoniam siue a mille