comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
motuirt lumen. Tertium abstella martis quȩ uesperuo cat eqquardũ
runt quȩ inter ominia siedera plus luces hab&. Septimũ abstella satu
aliquid sibi esfici & istimarent dicentes hiabere & solc spm̃i alun a corpus amer¬
cõrio ingenium & linguam: auenere: uoluntatẽ amarte sanguinẽ aioue tem¬
perantiam. asiturno liumore tilis quippͥc cestitt gentiliũ stultitiu¬
qusibi fincxerunt ⁊ am ridculosa figmenta. Apud hebreos autẽ diesprima unas abbati
dicitur quia pudnos dies dominicus est quẽ gentiles solidi cauerunt: Secunda sab¬
Uati secunda feria quem seculares diẽ lune uocant. Tertia sabbati tertiaferia
quẽ diem illi marusuocant. Quarta sabbati quarta feria qui mercoris dies dicitur
apaganis: quinta sabbati quintaferia id est quintus adie dominico quia pud gentiles
iouis uocatr. Sex ta sabbati se ta feria dicitur qui apud eosdem paganos ueneris
nuncupaitur. Sabbatũ autẽ septimus ad ominico dies id est. quem gentiles saturno

Expanded text:
mutat lumen. Tertium ab stella Martis, quae vesper vocatur. Quartum runt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum vero a stella Saturni, aliquid sibi effici existimarunt, dicentes, habere a sole spiritum, a luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Jove temperantiam, a Saturno humorem; talis quippe exstitit gentilium stultitsibi findicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno
Abbreviated transcription (Latin):
ronica grece dicitur quȩ latine temporũ siries appellatur qualẽ
grecos eusebius caesariensis ep̃s edidit & hieronimus preb inlatuiu
linguam conuertit. Eono fuis enim grece latine tempus inter pratuu
Tempora autẽ momentis horis diebus mensibus annis lustris seculis aad
liuiduntur. Momentũ est minimũ atq angustisimũ tempus a mota
siderum distum est enĩ & tremitas hore inbreiuibus interuallis cã aliqud
nox sit causa est. aut su praterrã sol aut subtus terris. Dies leritimus est hora
Solem celi uolubilitate concludit Abu siue autẽ diesunus est spatiũ abo¬
ente sole usq ad oc cidentẽ : Sunt autẽ diei spacia duo interdianũ atq nos¬
peresis aber tusolis. Secundum athenensis asata horadici secunduro nano
ame lianostisa urto& tuna galliciniũ est quoru moroio dr ottendis p cnũi

Expanded text:
ronica Grece dicitur, que Latine temporum series appellatur. Qualem aput Grecos Eusebius Cesariensis edidit, et Ieronimus presbyter in Latinam linguam convertit; cronos enim Grece, Latine tempus interpretatur. Tempora autem momentis, horis, diebus, mensibus, annis, lustris, saeculis, aetatibus dividuntur. Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum; est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid nox sit, causa est aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti qsolem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Sunt autem diei spatia duo, interdianum atque nocdum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei osten
Abbreviated transcription (Latin):
ec cuminis tenuitatẽ teli speciem prȩfenat : summitates uitium & fru¬
ticum: Flagella nuncupantur eo qd flatu agitentur : Palmes
uitis materiamollis qͥper nouella braia emissus fructum asfert
noc mideo rustici partem uitis palmitem dicunt pal mis at diminuti¬
diriuatiuum faciat: Dampinus est folia ciũ subsidio Aiuitis a frigore
ũ ar dore de fenditur atq aduersus omnem in iuriam munitur qui
ideo alicubi in ter cisusest ut & solem ad maturitatem fructus ad mittat
bram faciat & dictus pampinus quod depalmite pendido
Capriolidicti qͦd capiant arbores sunt cincini siue uncinul quibuse
in nectere uites & suspendere solent arboribus qͦ adminicolo fr&ipa¬
mites uentos acturbines continere queant & silaꝑsupericulorum Fruc¬
tus suos susteniant acsese uaga procerdate difundant : Corimbisu

Expanded text:
acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruacuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutiderivativum faciat. Pampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
librum appellare
unde & eum gentiles post mortem deum
esse uoluerunt : uitis dicta qͦd uimhabeat citius radicandi
aluputant uites dictas qͦd inuicem se uittis in nec tant uic inisq
arboribus reptando religentur. ẽt eccrum natura flexibilis
quid qͥd op̃benderint stringant:¬
Labruscaest uitis agrestis q̃ interrace marginibus nascitur unde &la¬
brus cadicta alabris & extremitatibus terroe: Cod ex dictus q̃s cauda
sienim ueeres & clodum proclaudo dicobant : Sar mentum a serendone
Malleo lus est nouellus pal mes in naetus prioris coini flagello cogno¬
minatus q obsimilitudinem rei qͦd in ecc parte quadecidicur ex u&ers
sarmento prominens utrumq mallei speciem prȩb& : Spadones
sunt surculi fruge carentes ex ipsa appellatione qͦd sint in habiles
fructu & sterilitate effecti: Sagit tam rustici uocant nouis si mam
ꝓccrtem surculi siue qr longius reces sit amatre &qr̃ prosilut seu quia

Expanded text:
Liberum appellant. Liberum appellant. Unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt. 2. Vitis dicta, quod vim habeat citius radicandi, Alii putant vites dictas, quod invicem se vittis innectant, vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexilisquid conprehenderint stringuntLabrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo dicebant. Sarmentum a serendo id est quasi serimentum. Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia
Abbreviated transcription (Latin):
homines leclegumine usi sunt huidus species ducce quarum altera
communis. altera aegrptia: faba fresa dicta eoꝙ eco homines fren¬
dant ⁊dest frungant & molendo comminuant : Lentis uocata
quod humida & lenta est uel quod aderet bumida Faselum at
& cicer greca nom inasunt sed fa selum lupinum grecum & ipsud no¬
tudine contristant unde eos preamaritudine nec uermis necullũ
animal comedit: Medica uitic herbum pabulorum obtima sunt
medic adicta qr amedis trans lata est ingreciam tempore quo eam
exersqs rex persarum inuasit haec simul seritur & decem an nis
perman& itaut quater ũ sexies possit per annum recidi: uicia
dicta qd uix adtriplicem perueniat fructum cum alia legum ina
dr̃ Erbum agreco trabit uocabulum he  illi orabum dicunt
qͦd dumsit qͥbus dam pperibus infestum tauros tamen pin
noe instituit rudi adhucscło ap̃ grecos at̃ inuentorem uitis

Expanded text:
homines hoc legumine usi sunt. Hujus species duae, quarum altera homines hoc legumine usi sunt. Hujus species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. 4. Faba fresa dicta, eo quod eam homines frendant, id est, frangant, et molendo comquod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. Faselum autem et cicer Graeca nomina sunt. Sed faselum . . . Lupinum Graecum et ipsud notudine contristant; unde eos prae amaritudine nec vermis nec ullum animal comedit. Medica, vicia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia legumina 12. Ervum a Graeco trahit vocabulum. Hoc enim illi ὅροβον dicunt, quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingtionem Noe primus instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis
Abbreviated transcription (Latin):
tosppula q̃s usta & qr̃ iustipula scipula dicta cebusto: collectat mes se
uritur propter culturam agri It stipula ũqr pars elusuritur pars inter¬
dum propalea proceciditur : palea aquibusdam uocaridr̃ qd pala uentil&ur
ut frumenta purgentur gentiles at̃ paleam aquad ampale frugum inuentrice
pales & rememoranda canemus : It̃ alii apcebulo nuncupatam dicunt paleam
quod eo primum sola in pascendis anima libus prȩbebatur cuius natura
ex contrario tanto est frigida ut obrutas niues fluere non sinat ad eo calꝑda
ut matur sscere poma conpellat: DELECUM INIBUS
egumina alegendo dicta qs̃ electa ueteres t meliora quȩq legebant
siue qͦd manu legantur nec sectionem requirant : Leguminum p¬
ma genera ex quibus faec lenticula pisum faselum cicer lubinum
gratiora inusu bominum uidentur : Faba greoco & himologia auescendo

Expanded text:
ta stipula quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe ta stipula quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula vel quia pars eius uritur, pars interdum pro palea praeciditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice Pales, et te, memoranda, canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex contrario tantum est frigida ut obrutas nives fluere non sinat, adeo calida ut maturescere poma conpellat. § 4 De leguminibus. Legumina a legendo dicta, quasi electa; veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo
Abbreviated transcription (Latin):
Panicium dictum ꝙ multis in regionibus ex eo panis uice homi
sustententur. qua si paniuicium : Pistum a pasto : sisamum grecũ
nomen: farrago a farredicca estt herba ordiacia adhuc uir¬
dis nec dumgranis ad matuitatem curgen tibus: spicãdematuris
frugibus ab usiue dicimus ꝑ proprie spicus est cumperculmi fll¬
culum Id est extrenum tumorem aristoe adhuc tenues in mo¬
dum spiculȩ eminent Arista appellata qd prius ipsa aresca
Culmus est ipse calamus spic÷ quiara dicibus nascitur & dictus cul¬
mus qͣrͣcalamus: folliculum est decce frumenti in quagranum
seruatur interius haec superspicam uallo instructa munimen
pr&endax neauium minorum morsibus spica suis fructibus
exuatur ã uestigiis proceratur : Stibulae sunt folice seuuaginȩ qͥbus culmus
ambitur aq fulcitur nepondere frugis curu&ur qͣembunt culmem & dic¬

Expanded text:
Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivicium. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munimen praetendit, ne avium minorum morsibus spica suis fructibus exuatur aut vestigiis proteratur. Stipulae sunt foliae seu vaginae, quibus culmus ambitur atque fulcitur ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum: et dic
Abbreviated transcription (Latin):
tum qr sacum post tres menses collegitur namubi propter aquam
aliamue causam matura satio omissa est prȩsidium ab h p&itur
Alica grecum nom enest: Alicas trum simileest alice pondere & bo¬
nitate precipua : Or deum dictum ꝙ preceteris generibus frumen
a fiat aridum ũ ꝙ spica es ordines habeatꝰ horum ti¬
Primum ex acicum uocatur eo ꝙspica elus sex ordines rdin habte
quod quidam canterinũ appellant quanimalia melius q to¬
ticum pascit & homines salubrius q malumtriticum: Altẽrũm
disti cũ eoꝙ duos ordines habeat bunc pleriq calaticum uocant
Tertiũ trimensẽ qr cum cogit necessitas uerno seminatur &
celebriter collegitur : Scandula ad iusione uocata duplex estit
scanditurq idest diuiditur: Centenum appellatum eoꝙ inple¬
risq locis iactus seminis ẽĩ In incrementum frugis cente simum
renas cantur hinc &milium amultitudine fructus uocatum :

Expanded text:
tum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam tum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, pondere et bonitate praecipua. Hordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tPrimum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur. Scandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum.
Abbreviated transcription (Latin):
E.
rima cerescepituti frugibus ingreta & haberesegitis tra
aliunde seminibus husus meminit Ouidius dicens prin
unco glebam dimoint aratro prima dedit fruges alimentaq inia
terris : Frumenta sunt proprie q̃ aristas habent fruges ãt̃ rdiqua
frumenta at̃ ũ fruges a frumendo h  ẽ auescendo dictae ꝑ frumenqũ
summa pars guile : primitiaoe propriaesunt q̃ frugibus pcerpunt᷑
Triticum ũ acrituradicta dictum ꝙpurissimum horreo Sdeaturũ
Ap antiqͦs  molarumusus nondum erat s frumentum inpilamissum
frangebat & hes erat genus molendi: Ad orreum triticigenus ꝙ idem
uulgo semendr̃ edor quen dam appellatum abedendo qr eo primousis
homines siue qr in sacri ficio ipsius generis panis adaras offerebatur
unde & ad orrea sacrificia dicuntur: Sili ꝙ genus tritici aserecto diei
ꝑ in pane species ẽ ꝓrecipua est: Trimense triticum ideo nuncupa¬

Expanded text:
. rima Ceres coepit uti frugibus in Graecia et habere segetes translatis aliunde seminibus. Huius meminit Ovidius dicensMetam. 5, 341: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro, prima dedit fruges alimentaque mitia terris. Frumenta sunt proprie quae aristas habent, fruges autem reliqua. Frumenta autem vel fruges a frumendo, hoc est a vescendo, dictae; nam frumen dicitur summa pars gulae. Primitiae proprie sunt quae frugibus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo purissimum horreo condeatur, ur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
cipium solẽ meo signum cursum suũ agere dicunt Sed & taurũ inter
sidera conlocant & ipsum in honore ioius eoq in bouesit fabulo se con¬
uersus quando europam trans uexit castorẽ quoq¬

Expanded text:
cipium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter cipium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoq
Abbreviated transcription (Latin):
saturni martis ueneris atq: mercorii sacr auerunt Deceptien
cipere uolentis ineorum adolatione qui sibi aliquid secundũ amor
Nitissent sidera ostendebant in caelo dicentes quod iouis ess& illuda
& illud mercorii & concepta est opinio uanitatis hanc opinionẽ engis
diabulos confirmauit: xp̃s euertit. Iamuero illa quȩ ab ipsis gen
signa dicuntur in quibus & animantium imago destellis formatiu
ut arcton ut aries taurus libra & huius modi alia hi quisidera proui¬
derunt mnnumerũ stellarum speciem corporis superstitutiosa uar¬
tate permoti finexerunt & causis quibusdã deorũ suorum &imagina
& nomina conformantes Nam ari&em primũ signũ cuiut libre
mediam mundi lineam tradunt propter amonẽ iouem ideo uocauen
incuius capite quisimulacra faciunt ari&is cornua fingunt que ignũ

Expanded text:
Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Iam vero illa, quae ab ipsis gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod sign
Abbreviated transcription (Latin):
dicta eoquod comas luminis e sefundat quȩ genus sideris quando ap
paruerit aut pestilentiam autfamem autbella significat. Com& es
autẽ latine crinites appellantur quȩ in modũ criniũ flãmas sparrius
isstoci dicunt esse ultraxxx quarũ nomina & effectus
logi scripserunt. Iucifer dictus eoque inter omnia sidera plus lucẽ
ferat Est autẽ unus & plan&is hic propriȩ & iubar dicitur eoq: iubas
lucis effundat sed & splendor solis acdune & stellarũ iubar uocantur.
quod in modum iuberadii ipsorũ &tendantur. Uesperus stelle oc
talis quam cognominatam perhibent a uespero is panie
est autẽ & ipsa &x v. stellis plan&s nodẽ duçens & solẽ sequens fertur
autẽ quȩ hax stella oriens luciferum oc cidens uesperum facit de qua
statius & alternodependi turhunustnortu. Plan&ẽ stelle sunt que¬
dũ inyii trionẽ plerũq contramundũ Nonnum quam cummundo

Expanded text:
dicta dicta paruerit, aut pestilentiam aut famem aut bella significat. Cometes autem Latine crinite appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt; quas Stoici dicunt esse ultra XXX, quarum nomina et effectus logi scripserunt. 18. Lucifer dictus, eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat; est autem unus ex planetis. Hic proprie et jubar dicitur, eo quod jubas lucis effundat, sed et splequod in modum iubtalis, quam cognominatam perhibent a Vespero Spaniae Rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem sequens. Fertur autem, quod haec stella Oriens Luciferum, Occidens Vesperum facit. De qua Statius: Et alterno dependitur unusdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ni suculas appellauerunt qui quando nas cuntur pluuiarũ signa mons¬
infronte tauri & oriuntur tempore uernalȩ: pliades apluralitate
diste quȩ pluralitatẽ greci AΠΟTΟΠAΥCToΝ appellant sunt enĩ stel
le uii ante ianuã tauri & quibus uiuidentur Nam lat& una has latini
uergilias dicuntur a temporis significatione quȩ est uerquando & oritur
dam oc casũ suo hie memꝰ ortu. aestatem primȩ qnaugationis tẽpus ostendur¬
tur aestiuis mensibus in medio
centro celi est & dum sol ad eam ascenderit coniunstasole dupli
catur calor ipsius & dis soluuntur corpora & uaporantur unde &xipia
stella dies canicularis dicuntur quando & molestesunt purgationes
anis autẽ uocatur propter que corporis morbo afficiat siue propter
flamime candorẽq: eius modisit ut prec&eris lucere uideatur Itaq
quo magis eam cognoscerent si rion appellasse. Com&es stella est

Expanded text:
 eas Latini suculas appellaverunt, quia, quando nascuntur, pluviarum signa mons eas Latini suculas appellaverunt, quia, quando nascuntur, pluviarum signa monsin fronte Tauri, et oriuntur tempore vernali. Pliades a pluralitate dictae, quia pluralitatem Gracci ἀπὸ τοῦ πλεὶστον appellant. Sunt enim stellae septem ante genua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dicunt a temporis significatione, quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostenduqui aestiuis mensibus in medio centro caeli escatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora, et vaporantur. Unde, et istella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est
Abbreviated transcription (Latin):
Signorũ primus arcton qui inaxe fixus vii. stellis insereuolutis sotatus
nom̃ est grecũ quȩ latine dicitur ursa queq inmodũ plaustriuertitur
nostrieam vutrionẽ dixerunt Triones enim proprie sunt boues disliar.
tor ueoq terram terant quasi teriones Vii. triones autẽ non occidere ax
uicinitas facit quȩ ineo sunt. Arc tofilax distus quȩ arston idestilicẽ
ursam sequitur eundẽ & booten dixerunt eoq: plaustro here sirnum
multis spec tabiles stellis interquas araurus est arcturus est sidus por
aplier opa quȩ booris precordiis collo cata est oritur autẽ arcturus autump¬
nalitempore Orion austrum ante tauriuestiria fulg& & distus orion abuirina
udest ab iundatione aquarum. tempore autẽ hiemis ab ortus mare & terras
omnia serenitas protenditur si obscuratur huius acies tem pestas cernitur
inminere : Y ades dictȩ attotoran id est asuco & pluuiis nampluuiȩ

Expanded text:
Signorum Signorum Nomen est Graecum, quod Latine dicitur Ursa; quae, quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves, aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia in eo fixae sunt. Arctophylax dictus, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret; signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus. οὐρὰ, quia Bootis praecordiis conlocata est. Oritur autem autumnali tempore. Orion austro ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terrasomnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujuinminere. Hyades dictae ἀπὸ τοῦ ὑειν, id est a suco et pluviis. Nam pluviae
Abbreviated transcription (Latin):
Ed appellatus eoq solus appareat dscuratis fulgore suo cunstis sid eib
Luna dista quasi lucina ablatamedia sillaba dequa uirgilius casta faue
ucina sumpsit autẽ nomen per diriuationẽ a solis luce eoc
incaelo neccadunt Namq ui demus ecelostellas quas labi non possum
stellȩ sed igniculi ab &here lapsique fiunt dũuentus altiora ꝓ&ens & ligũ
ignẽ secũ trahit qui trastusuo imitatur stellas cadentes. Nam stelle
runtur Sideradicta quę ea nauigantes considerando dirigant adcu¬
sum consilium ne fallacibus undis aut aientis alibideducantur.
quedã autẽ stellȩ idcirco signadicuntur quȩ ea nautȩ obseruant in guba¬
nandis remigiis contemplantes aciẽ fulgorẽq eorum quibus rebus statis
califuturus ostenditur sed &omnes homines ea intendunt ad preuiden¬
das aeris qualitates per aestatem & hiemem uernalẽq temperiem ori
enim uel oc casusuo certis stationibus qualitates temporũ significant

Expanded text:
 appellatus, eo quod solus appareat obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, de qua Virgilius: Casta fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, eo in coelo; nec cadunt; nam quod videmus e coelo stellas labi, non sunt stellae, sed igniculi aere lapsi, qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cum coelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis, aut ventis alio deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hyemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitates significant.
Abbreviated transcription (Latin):
mentibus conruerunt na utper suppotationes noxiasq: mathesis dicitur
e uentus rerum prȩscire posse conentur. quos non solum xp̃i ane relegionis
dostores sed &iam gentilium plato aristotiles atq aliirerum ueritate com¬
moti concordi sententia dampnauerunt dicentes consusionẽ rerũ potius
detalipersuassione generari Namsicut genus humanũ aduarios astos
nascendi necessitate p̃romer&ur. Cur autẽ ut laudẽ mereantur boni&
mali legũ percipiant ultionẽ & quamuis ipsi nonfuerint caelestis apientiae
dediti ueritates tamen testimonio erroris corũ merito perculerunt:
Ordoautẽ iste uii secularium disciplinarũ ideo ad phuilo sõphis usq ad astra
perduutus est sclic& ut animos seculari s apientia iplicatus aterrenis
rebus ab ducer& & in superna contẽ platione conlocar& Explic i LiG̃tuu¬
Se medicina.

Expanded text:
mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocarent. Liber 4: DDe Medicina.
Abbreviated transcription (Latin):
sa & fabulosȩ a iunone mursȩ fuiss& speciem uersaquę grece arstos
appellatur post inter f&tionẽ ipsius nomen eius iouis cum filio instellis
septentrionalibus transtulit eamq arstõnum filiũ autẽ eus arto filax
appellauit. Siclira promercorioicdũ collocata est. Sic centaurus
ciron propterq nutrierit᷑ scolapiũ & achilẽ inter astra dinumeratus est
ed quolib& modo superstitionis haecab hominibus nuncupentur. Sunt
iamen si deraque ds̃ inmundi principio condidit ac certo motu dist in¬
guere tempora ordinauit. Horum igitur signorũ obseruationes uel ge¬
neses uel cã& as super stitutios aquȩ se ad cognitionẽ siderum coniungant.
destad noriuam fastorum & fidai nrãe sine dubitatione contraria sunt
sic ighorane debent xp̃i anis ut nec scripta esseuideantur sed nonnulli
siderũ pulchritudine & claritate pel leti in lapsa stellarum caecatis

Expanded text:
sa, et fabulose a Junone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος sa, et fabulose a Junone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen ejus Jovis cum filio in stellis septentrappellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus iron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. 37. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera, quae Deus in mundi principio condidit, ac certo motu distinguere tempora ordinavit. 38. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel caetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum conjungunt, id est, ad notitiam fatorum, et fidei nsic ignorari debent a Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis
Abbreviated transcription (Latin):
propter capream iouis nutricem curus posteriorẽ partẽ corporis ine¬
figiem piscis ideo formauerunt ut pluuias henisdẽ temporis desgna¬
rent quas sol& idẽ mensis plerũq matremis habere. Porro aq¬
rium & piscem ab imbribus temporum uocauegunt quȩ hieme
quando in his signis soluertitur maiores pluuiȩ pro funduntur
&miranda gentilium dimentia quinon solũ pisces sed&i am ari&is & ir cos
& tauros ursus & canes & cancros &scorpianes picelã transtulerunt
dam & aquilam & cignum propter iouis fabulas inter caeliastra eius me
eorum fallis designarent eorũq. appellare nominibus non erub escereit
sent cumprimũ quad rigas iuncxisse Mirati sunt enĩ ingeniũ eus
idmtationẽ solis ac cesisse & propter haa nomeneus postmortẽ inter
sidera possuerunt. Sic calistolicaonis regis filia dumaioue conpres¬

Expanded text:
propter capram Jovis nutricem, cujus posteriorem partem corporis in efpropter capram Jovis nutricem, cujus posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias ejusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. 32. Porro Aquarium et Pisces, ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vertitur, majores pluviae profunduntur. Et miranda gentilium dementia, qui non solum pisces, sed etiam arietes, et hircos, et tauros, ursas, et canes, cancros, et scorpiones in coelum transtulerunt; nam et aquilam et cygnum propter Jovis fabulas inter coeli astra ejus meeorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. sent eum primum quadrigas junxisse. Mirati sunt enim ingenium ejus ad imitationem solis accessisse, et propter hoc nomen ejus post mortem inter sidera posuerunt. 35. Sic Calisto, Lycaonis regis filia, dum a Jove compres
Abbreviated transcription (Latin):
masidera constituere que signũ
Hoc enim animal incertam hab& primã partem deniq ad utrũ qui
partẽ gressum diregit Ita ut prior pars sit posterior & posterior
prior. Leonẽ ingentem ingrecia hercoles occidit & propter uirtu¬
tẽ suam hunc interxii signa constituit hoc signũ solcum aduigem
nimiũ calore mundo reddit & annuos flatus adhesitas facit
Virginis &iam signum id circo interastra collo cauerunt propterq
isdẽ diebus in quibus per eũ sol decurrit terra & usta solis ardori
nihil pariat. est enim hoc tempus caniculariũ dierum Librã autem
uocauerunt ab &equalitate mensis ipsiusq oc tauo bcalendas occa¬
bris solper eum signum currens equi nodium facit ⁊ inde di
tarium propter fulgoramensis ipsius appellauerunt. Sarittari¬
us uir aquinis cruribus deformatus cuius sagittã & arcũ ad iun¬
gunt ut ex eomensis ipsus flumina de monstrentur unde & sagit¬
tarius est uocatus. Capricorni figurã ideo intersidera fincxerut

Expanded text:
sidera constituere: quod signum Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum idcirco intra astra conlocaverunt, propter quod isdem diebus, in quibus per eum sol decurrit, terra exusta solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII kal. Octobres sol per illud signum currens aequinoctium facit. Unde et tarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram id
Abbreviated transcription (Latin):
ante regradatio stellarũ est dum stella motũ suũ consu&ũ agere uid&t
& aliquid pr&er consu&udinem precedit.
Derpmotione & raro gradatione stellarũ remotio uelr&ro gradatio est
stellarũ in quostella dum motũ suũ agat simule r&ror sum moueri uidau¬

Expanded text:
antegradatio stellarum est, dum stella motum suum agere videtur, antegradatio stellarum est, dum stella motum suum agere videtur, et aliquid praeter consuetudinem praecedit. De remotione vel retrogradatione stt, in quo stella, dum motum suum agat, simul et retrorsum moueri uid
Abbreviated transcription (Latin):
Nam multȩ mapores surit his quas uidenius conspicuas seed longius posi¬
tȩ parue uidentur anobis
De circulari numero stellarũ Numerus circularis stellarũ est perquẽ
cego sctur inquant o tempore circulũ suũ unaqueq stellȩ percurrat
siue perlongitudinẽ siue perlatitudinẽ Namluna totbannis sertur
gplere circulũ suum Mercorius annisxo. lucifer annis uiiii sol
uersionẽ circulisui husdem signis & partibus reuertuntur quȩ dam
sidera radus solis prepedita a nomala fiunt autr&ro grada autsta
Sestellis plan&is quedã stellȩ ideo plan&e dicuntur idest errantes qupa
totũ mundũ uariomotu discurrunt. Vnde pro eoqꝰ errant r&ro gra
dicuntur uel a nomala efficiuntur d est quando particulas addunt &
detraunt. C& erum quando tantũ derahunt raro gradi dicuntur
stationẽ autẽ faciunt qndostant.
De precidentia & ante regra datione stellarũ Ham precidentia uel

Expanded text:
Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius posiNam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. De circulari numero stellarum . Numerus circularis stellarum est, per quod cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suum, Mercurius annis XX, Lucifer annis IX, Sol anversionem circuli sui isdem signis et partibus revertuntur. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stDe stellis planetis . Quaedam stellae ideo planetae dicuntur, id est errantes, quia per totum mundum vario motu discurrunt. Unde pro eo, quod errant, retrograda dicuntur, vel anomala efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt. Ceterum quando tantum detrahunt, retrograda dicuntur; stationem autem faciunt, quando stant. De praecedentia et antegradatione stellarum . Praecedentia vel
Abbreviated transcription (Latin):
De lumine stellarum. Stellas non habere propriũ lumen. sed asolȩ in¬
luminare dicuntur sicut & luna
Destellarũ sttu.Stellȩ in mobiles sunt & cũ celo fixȩ perp&uo motuferun¬
tur neque cadunt perdiem. sed solis splendore obscurantur
Destellarum cursu Sidera aut feruntur aut mouentur ferunturq
cȩlo fixa sunt &cum clo uoluuntur mouentur uero quedã sicut plan&ȩ
id est erraticȩ que cursossuos uagos certatamen difinitione conficiunt
Deuariocur sustellarum Stelle proeoque perdiuersos orbis caelestium
planearum feruntur quedã cȩlerius e orte serius occidunt quedam
tardius exortȩ citius ad occasum perueniunt aliae pariter oriuntur
& nonsimul occidunt omnes autẽ suotẽpore ad cursum propriũ reuertuntur:
Destellarum inter uallis. Stellȩ inter se diuersis interuallis distant ã
terra propterea dispari.claritate maius minus ue nostris oculis apparent

Expanded text:
De lumine stellarum . Stellas non habere proprium lumen, sed a sole inDe lumine stellarum . Stellas non habere proprium lumen, sed a sole inluminari dicuntur, sicut et luna. De stellarum situ . Stellae inmobiles sunt et cum caelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt per diem, sed solis splendore obscurantur. De stellarum cursu . Sidera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt et cum caelo volvuntur. Moventur vero quaedam sicut planetae, id est erraticae, quae cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. De vario cursu stellarum . Stellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertuntur. De stellarum intervallis . Stellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent.
Abbreviated transcription (Latin):
De clpsisolis Eclipsi solis est quotiens luna trigensima ad eande lineã
quasol uehitur peruenit eique se obiciens solẽ obscurat amdificere
nobis soluid&ur dum illi orbis lunȩ opponitur
Deedipsilunȩ Edipsi lunȩ est quoties mumbrã terrȩ luna incurrit
nomenim suũ lumen habere sed asole inluminare putatur unde &de¬
setum patitur. siinter ipsam & solem umbraterrȩ interueniat patitur
autẽ ha& quinta decima luna eousq quam diu centrũ atq umbrã ob¬
stantis terrȩ ex cat uideatq solem uel asole uideatur piri palidi
De differenuia stellarum siderũ atq astrorum: Stellȩ & sidera &
astra inter sedeferunt Namstella est quȩ lib& singularis sider auero
sunt stellis plurimis fasta ut y ades pliades astra autẽ stelle grandis ute
rin boais sedhaec nomina scriptores confundunt & astra prostellis¬
& stellas prosideribus ponunt :

Expanded text:
De eclipsi solis. Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, De eclipsi solis. Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. § 59 De eclipsi lunae. Eclipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Patitur autem hoc quinta decima luna eo usque, quam diu centrum atque umbram obstantis terrae exeat videatque solem, vel a sole videatur. § 60 De differentia stellarum, siderum, et astrorum. Stellae et sidera et astra inter se differunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stelliset stellas pro sideribus ponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
habere globiq eius unã partẽ esse lucitluã aliaue¬
ro obscu¬
ram. & paulatim se uertendo diuersaformas efficgt
Alii e contra aiunt lunam non suã lumenhabere sed solis radiis inlu¬
secunda seetilis est Terciadimedia quarta plena quinta icerum
& nascentẽ iunam est autẽ tricensima dies quoluna non lucit que ideo
tuncuidere non potest que sole coniuncta obscurat. sed eodẽ momento¬
rxiii renascens paulatĩ ab eo recidendo uid&ur
De cursulunȩ ꝑuna amissi ac & rȩpti luminis uicibus menstrua spitia
moderat quȩ ideo nonreto inceditcursũ ut sol scilicte Neincidat in
centrum terrȩ & frequenter patiatur eclipsim uicinis enĩ est qus
circulus terrȩ Crescensautẽ orientẽ cornibus & petat decresia¬
occidentem meuoq: oc casura & amis sura est lumen ꝗ ia uilixi raba¬
uiore orbe clerius peragit cur sum suũ tuam iterquȩ sol indiebus tricen
na annos autẽ insolis cursu posuerunt sub

Expanded text:
 proprium lumen habere, globique ejus unam partem esse lucifluam, aliam ve proprium lumen habere, globique ejus unam partem esse lucifluam, aliam vero obscuram, et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis illusecunda sectilis, tertia dimidia, quarta plena, quinta iterumet nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. De cursu lunae . Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decresoccidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen. De viviona, annos autem in solis cursum posuerunt. § 58
Abbreviated transcription (Latin):
Ita terra fortior lunȩ per aliquã quantitatẽ
Sȩnatura solis Soldum ineussit prenimio motu conuersionis sua
plius incalescit cuius ignem dicuntto philo sophi aquã nutriri &ecom¬
rio elimento uirtutem luminis & caloris accipere unde uio
non cũmundo uerti Namsifixus celomaner& omnes dies & nostes
aequalis eisterent sed quando alio loco cras occasurum alio orcidisse
& terno uidemus ippar& eum perscipsũ moueri noncũ muido uerti
itiis enim inae qualibus orbes annuos confecit propterte
longius ad meridiem hicmẽ facit ut hibernis humoribus ac pruinis terꝰ
rapinguescat accidens prop ius ad septe trionem aestatim reddit
ut fruges maturitate durentur & quȩ sunt in humidis in costa ferue fati
inducit nam dies est solsuper terras. Nox est solsub terras & ipsoeñ
sunt horȩ e ipsodies cumascenderit. ex ipso &iam nox cũ occidere
& ipso menses & anni connumerantur & ipso uicissi tudines tẽporun¬
a casum uenerit & occianose tin exerit per in eognitas subterrauias
uadit

Expanded text:
ita terra fortior est lunae per aliquam quantitatem. De natura solis . Sol dum igneus sit, prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri, erio elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde vidnon cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes sterent. Sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus; apparet, eum per seipsum moveri non cum mundo verti. Spatiis enim ina longius ad meridiem, tum ra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta dens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae; ex ipso dies, cum ascenderit; ex ipso etiam nox cum occiderit; ex ipso menses, et anni numerantur; ex ipso vicissitudines fiunt temporuoccasum venerit, et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit,
Abbreviated transcription (Latin):
xies erunt viii & erit medium inter vi & xii qua propter uiii superant
vI. duabus monadibus id est tertia deseis & superant uiii axii quatuor
monadibus tercia portione qua parte ergo superant eadem superatur
Sedhax ratio quem ad modum inmundo est & uolubilitate circulorũ ita
&iam m&ra consistunt marsis & thesis idest eleuatione &po sitione

Expanded text:
xies, erunt VIII et erit medium inter VI et XII. Quapropter VIII superant xies, erunt VIII et erit medium inter VI et XII. Quapropter VIII superant VI duabus monadibus, id est tertia de VI, et superantur VIII a XII quattuor monadibus, tertia portione. Qua parte ergo superat, eadem superatur. Sed haec ratio quemaetiam metra consistunt, in arsi, et thesi, id est, elevatione et positione
Abbreviated transcription (Latin):
timphianũ dicitur & ipsud utsim fonia adiuirgulã percutitur cimbata
icitabula quȩdã suntq percussa inuicẽ se tangunt & faciunt sonũ dida
autẽ cimbala que cũ ballematia simul percutiuntur iuienin gretidi¬
cunt cimbala ballematia Sistrũ abmuentrice uocatuni ꝓ sisenimrema
limina sistro inde eli mulieris percutiunt quȩ inuentra huius generis
mulier unde & apud amaronas sistro adbellũ soominarũ & erctus uoca¬
lor uduarũ. Sinphonia uulgo appellatur lignũ cauũ ecutraq. parce¬
Tumerus autẽ secundũ musicã itaqueris positis e tremis ut puta ua
cus depondius uidesq monadibus superitur .viad xii. & est ui. monidi
ducis per quadratum sȩcies seni faciunt xxxvi. coniungis & trimalla
prima vi adduodecim simul efficiunt x & uiii. partiris tricies sȩus
per decus uiii efficit depondius hos iungis cũ sum maminore idestse¬

Expanded text:
tympanum dicitur; et ipsud, ut symphonia, ad virgulam percutitur. Cymbala tympanum dicitur; et ipsud, ut symphonia, ad virgulam percutitur. Cymbala acitabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt et faciunt sonum. Dicta autem cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis enim regina eriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix huius generis mulier. Unde et apud Amador valvarum. 14. Symphoniam vulgo appellatur lignum cavum, ex utraque parteumeros autem secundum musicam ita quaeris. Positis extremis, utputa VI et decas dipondius, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus: ducis per quadratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungis extrema illa prima, VI ad XII, simul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per decas octo, efficit dipondius. Hos iungis cum summa minore, id est se
Abbreviated transcription (Latin):
sonant: S nthurauero concauitatẽ ligni inferius hb& psalter iũ aut̃ hebrer
deca cordonusisunt propternumerum decalogũ legis łiradista apoediri¬
idest auari&ate uocũqr diuersus sonus efficiat lirã primũ amerorio i¬
uenitam fuis se dicunt Hoc mado cũ regrediens nilus insuos meatus uaria
in campis reliquis s& animalia relista &iam testudo est quetum putrt fatta
esie q nerueris remansis sent ex tendi in tra corium percussa amercurio soni¬
tum dedit ad cuius speciẽ mercorius lirã fecit & orfeotracdicne qurio so¬
huius rei maximẽ studiosus unde &x istimatur eadẽ arte non feras t antũ
terstudii amorẽ & carminis laudẽ &iam inter sidera fabularũ suarũ¬
commentis collo catam esse finexerunt ⁊ impanũ est pellis uelcorrum
ligo ecuno parte etentũ est enimpar s media simphonia insimilitudinẽ
cer dri tim panũ autẽ dictum quo mediũ est unde & margaritũ mediũ¬

Expanded text:
sonant. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Psalterium autem Hebraei sonant. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum Decalogi legis. Lyra dicta id est, a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt hoc modo: cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia: relicta etiam testudo est, quae cum putrefacta esset, et nervi ejus remansissent extenti, intra corium percussa a Mercurio sonitum dedit, ad cujus speciem Mercurius lyram fecit, et Orpheo tradidit, qui ejus rei maxime studiosus erat: unde et aestimatur eadem arte non feras tantum, ter studii amorem, et carminis laudem, etiam inter sidera suarum fabucommentis collocatam esse finxerunt. 10. Tympanum est pellis, vel corium ligno ex una parte extentum. 141 Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum, quod medium est. Unde, et margaritum mediu