comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie episcopus pro
culpa que ab aliis sacer¬
dotibr non a deo grauis
uidebatur᷑: theodosium
magnum imperatorem
excoicans ab ecclelia ex¬
clusit: qui ctiam in suis
scriptis õstendit: ꝙ aur
non tam preciolius sit
plumbo: qm regia potr¬
state sit altior dido lacer¬
dotalis: hoc modo circa
principium sui pastora¬
lis scribens. honor fratres
et sublimitas episcopa¬
lis nullis poterit compa¬
ratiomb adequari: si re¬
gum fulgori compares
& princtpum dyadema¬
ti: longe crit inferius ꝙͣ
si plubiꝰ metallũ ad auri
fulgorem compares: qͥp¬
pe cum uioleas regũ collã
a.¶Imperato¬
res dchent pontificibꝰ

Expanded text:
ecclesiae episcopus, pro culpa, quae aliis sacerdotibus non adeo gravis videbatur, Theodosium Magnum imperatorem excommunicans ab ecclesia exclusit; qui etiam in suis scriptis ostendit, quod aurum non tam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sit altior dignitas sacerdotalis, hoc modo circa principium sui pastoralis scribens: Honor, fratres, et sublimitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe quum videas regum colla eImperatores debent Pontificib
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas sacra ponti¬
ficum: et regalis p̾tãs.
AIn quib tanto gra¬
uius est pondus lacer¬
dotum quãto etiã pro
hoĩm diuino sunt red¬
illos ad tuam posse re¬
digi uoluntatem. Ta¬
libus igitur institutis:
ta libqͦ fulti auctori¬
tatib pleriq pontificũ
alii reges: alii imperato¬
res excomuni cauerũt
Nam si spectale aliqͦt
de persomĩs. principũ
requiratur exemplũ:
beatus innocentius pa¬
pa archadui imperato¬
rem quia consensit
ut sanctus iohannes
cri sostomus a sua se¬
de pelleretur excõmu¬

Expanded text:
auctoritas sacra pontificis, et regalis potestas. In quibus tanto gravius est pondus sacerdotum, quanto et de in divino sunt redillos ad vestram posse redigi voluntatem. » Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontificum alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Archadium imperatorem, quia consensit, ut sanctus Johannes Crisostomus a sede sua pelleretur, excommu
Abbreviated transcription (Latin):
de his qui per languorẽ
a medicis secanturͦ: aut¬
a barbaris abscidũtur.
aut a dm̃s castrantur.
Inde in niceno cõci.¬

Expanded text:
de iis, qui per languorem a medicis secantur, auta barbaris abscinduntur, aut a dominis castrantur. Unde in Nicaeno Conci
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagezia:quia i
his diebo nobiscũ dominꝰ.
in apologia dauid. hũc
numerum quinquage¬
zinni uidelicet leti cele¬
bramus post dm passio
nem remisso culpe totiꝰ
cuato. ãb omni nexu li¬
beri suscipimus adueĩentẽ
in nos gr̃am spũs sancti.¬
In die penthecostes ua¬
cant iciuma. laus dicit᷑
ergo ecclelia constituit.
ut post dicm penthecostẽ
iciuma celebrentur.S
seruantie necessitate in¬
telligitur.Ende in ciͦ¬

Expanded text:
quinquagesima, quia in his diebus nobiscum Dominus in Apologia David: Hunc numerum quinquagesimum videlicet laeti celebramus post Domini passionem, remisso culpae totius cuato, ab omni nexu liberi; et suscipimus advenientem in nos gratiam Spiritus sancti die Pentecostes: vacant jejunia, laus dicitur ergo ecclesia constituit, ut post diem pentecostes jejunia celebrentur. Seservantiae necessitate intelligitur. Unde i
Abbreviated transcription (Latin):
dii cum ꝑr loca fetissi¬
ma transunt nulla cõ¬
tactus iquinatione
maculanur: multoma¬
gis ipsiuqui istũ uisi¬
bilem fect: Uirtus nul¬
la ministi mdignitate
cõstringur. Nam et iu¬
das cunfuerit sacrilegꝰ
atq furquicquid egit
inter apos pro dignita¬
te cõnia sibi: bencficia
per mognũ gata nulla
ex hoc strimentũ sense¬
runt. Cclarante hoc ip̃
dño nnifestissima uo¬
ceserii inquit et pha¬
risei seer cathedram
q dient facite: q̃ autẽ
faciũnolite facere: di¬
cunt am et non faciit.
Quied ergo aod hom̃
profitũ quilibet ĩ ecclã
mist pro officio suoui¬
denst operari: hoc totũ
consieri implente oi¬
uinitis effectu: ita ille
plaauiͤ appollo riga¬
ui sed deus incremẽ¬

Expanded text:
cum per loca fetidissima transeunt, nulla contactus inquinatione maculantur, multo magis illius, qui istum visibilem fecit, virtus nulla ministerii indignitate contingitur. Nam et Iudas, cum fuerit sacrilegus atque fur, quicquid egit inter apostolos pro dignitate commissa, beneficia per indignum data nulla ex hoc detrimenta senserunt, declarante hoc ipsum Domino manifestissima voce: 'Scribae', inquit, 'et Pharisei super cathedram ae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere cunt enim, et non faciunt . » Quidquid ergo ad hominum provectum quilibet in Ecclesia minister pro officio suo videtur operari, hoc totum contineri implendo divinitatis effectu, ita ille,plantavi: Apollo rigavit, sed Deus incremen
Abbreviated transcription (Latin):
catholice cõsuctudinẽ
sanctissimũ serenitatis
tue pec tus agnoscat:
ꝙ nullum dchis quos
baptizauit achacius:
Uel quos sacercotes uel
leuitas scdm canones
ordmauit: aliqua ex
noĩe achacii portio le¬
sioms attingat: quo for¬
sitan per imͦquũ tracdi¬
ta sacramenti gratia
minus firma uideatur.
Nam et baptisma quod
procul fit ab ecclelia.
siue ab adultero: siue
percipientẽ munus per¬
uenit illibatũ: qr uox
illa que sonuit per co¬
culam humane pollu¬
tionis exclusit. Quod
declaratur cũ dr̃. Hic
est qui baptizat in spũ
sancto et igneᷤ. nam si
Uisibilis solis istius ra

Expanded text:
catholicae consuetudinem, sacratissimum serenitatis tuae pectus agnoscat, quod nullum de his, vel quos baptizavit Acacius, vel quos sacerdotes, sive levitas, secundum canones ordinavit, ulla ex nomine Acacii portio laesionis attingat, quo forsitan per iniquum tradita sacramenti gratia minus firma videatur. Nam et baptisma, quod procul sit ab Ecclesia, sive ab adultero, sive percipientem minus pervenit illibatum, quia vox illa, quae sonuit per coculam humanae pollutionis excludit; » quod declaratur cum dicitur: « Hic est, qui baptizat in Spiritu sancto et igne . » Nam si visibilis solis istius ra
Abbreviated transcription (Latin):
Onstantimis imperator
coronam et omnẽ regi¬
am dignitatem in urbe romana
et in italia et in partib occiden¬
talibus apostolico concessit.
Nam in gestis heati siluestri q̃
beatus papa gelasius in concilio
Ixx. ep̃oꝵ a catholicis legi com¬
memorat: et pro antiquo usu
multas hoc mntari dicit ecele¬

Expanded text:
onstantinus imperator coronam, et omnem regiam dignitatem in urbe Romana, et in Italia, et in partibus occidentalibus Apostolico concessit. Nam in gestis B. Silvestri ita beatus papa Gelatius in concilio LXX episcoporum a catholicis legi commemorat et pro antiquo usu multas hoc dicit eccle
Abbreviated transcription (Latin):
E petroᷤ in super
cognoscite: quia solidos
Adit ad usuram: quod
uos oportet cum omni
subtilitate perquirere:
et si ita constiterit: aliũ
eligite: & ab huiusmodi
Uos persona sine mora
suspendite. Nam nos ama¬
torib Usuraꝵ nulla ratio¬
ne manus imponimus.
SIUero subtili habita in¬
quisitione hoc falsum esse
putaueritis quia persona
cius nobis ignotã est: et
utrum ita sit de simplici¬
tate: quod ad nos perlatũ
est ignoramus: cum &e di¬
crciða uobis facto ad nos
cum Uemre neccesse estauit
uitam moresq illius solli¬
citius inquirentes sensũ
quoq pariter cognosca¬

Expanded text:
e Petro insuper ad cite, quod solidos dedit ad usuram. Quod vos oportet cum omni subtilitate perquirere, et si ita consteligite, et ab hujusmodi vos persona sine mora suspendite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus. Si vero subtili habita inquisitione hoc falsum esse patuerit, quia persona ejus nobis ignota est, 1087 et utrum ita sit de simplicitate ejus quod ad nos perlatum est ignoramus, cum decreto a vobis facto ad nos eum venire necesse est, ut, de vita moribusque ipsius sollicitius inquirentes, sensum quoque pariter agnosca
Abbreviated transcription (Latin):
uero consuctudineͬ ro¬
boratas approbauit usꝰ
quibus par ritus et idẽ
utriusq pietatis debetͣ
affectus: Unde quis uel
aliquantulũ sacrarum
expertus scripturar he¬
sitaueritꝰ. Si em̃ attende¬
rimus consuctudines
ecclĩe nõ per scriptu¬
ras a patribus traditas
inchil estimare quãtũ
religio extrimẽti sit la¬
turaintentiuc insipiẽ¬
tibus liquido cõstauit
¶ Que eni ut inde exor¬
diamur scriptura salu¬
ti fere crucis signaculo
fideles docuit insigniri:
uel que tripharia dige¬
sta super panẽ et calicẽ
prolixe oroms uel cõse¬
crationis uerba cõmen¬
dauit.nã nõ modo qd̾.
in euãgelio cõtinetur:
scrtum secrctis dicimꝰ.
seo et alia plura adiici¬
mus magnã quasi uim
cõmendancia misteriis.
que orientem uersus
ma docuit. Benedicimꝰ
fontẽ paptilmatis oleoͬ
unc tioms. Hluic acce

Expanded text:
vero consuetudine roboratas approbavit usus, quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur affectus; unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudines ecclesiae non per scripturas a Patribus traditas nihil aestimare, quantum religio detrimenti sit latura, intente inspicientibus liquido constabit. § 1. Quae enim ut inde ordiamur scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? vel quae trifariam digesta super panem et calicem prolixae orationis vel consecrationis verba commendavit? Nam non modo, quod in evangelio secretis dicimus, sed et alia plura adjicimus, magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus ma docuit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc acce
Abbreviated transcription (Latin):
abrenũciare sa thane et ã¬
gelis eius informamus.
Unde et hec et alia in hũc
modũ non pauca nisi ta¬
cita ac mistica traditioe
a patribus ecclesiastico
more ac reuerenciori dili.¬
gencia sunt in ministe¬
riis obseruata magis silẽ¬
cio ꝙͣ publicata scripto.

Expanded text:
abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more, reverentiori diligentia sunt, in ministeriis observata silentio, quam publicata scripto.
Abbreviated transcription (Latin):
Uero ad nuptias rediit.
uoluit. et nõ legitime m
uoto suo permansit ut
penitentiam agat de il
lusione nephanda. et it¬
uertaturꝰ ad id quod spo¬
pondit. et in sacro min¬
sterio permancat quod
quisq prout uult fingat.
et non uere faciat: omis
ordo eccliasticus turba¬
bitur: nec catholice fidai
iura consistunt: nec ca¬
nones sacri rite obserua¬
tur. Quid enim profu¬
it symoni mago haptis¬
mumn sacrũ fic te susci¬
pere: et in cristiamte se
permansuꝵ finxisse: cũ
per apłm fraude eiusde¬
tecta quod sibi futurã
esset prenũciatũ fuit.

Expanded text:
uero ad nuptias rediit buoluit et non legitime in uoto suo permansit ut penitelusione nefanda, et revertatur ad id, quod spopondit, et in sacro ministerio permaneat, quodquisque prout vult fingat et non vere faciat, omnis ordo ecclesiasticus turbabitur, nec catholicae fidei jura consistunt, nec canones sacri rite observantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptismum sacrum ficte suscipere, et in Christianitate permansurum se finxisse, quum per Apostolum, fraude ejus detecta, quod sibi futurum esset pronunciatum fuit?
Abbreviated transcription (Latin):
Uod interro¬
gasti de fcmi¬
na que post obitũ ma¬
riti sui sacrũ uelamen
super caput suũ impo¬
suit: et finxit se sub co¬
dem uelanñe sancti¬
momalẽ esse: postea

Expanded text:
uod interrogasti de femina, quae post obitum mariti sui sacrum velamen super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea
Abbreviated transcription (Latin):
Piscopos¬
igitur cõ.¬
lilia ut
ex pre¬
missis apparet sunt
dum: ad cõstituendut:
nõ autem ad corrigẽ¬
dũ. Sũt enĩ neccessa¬
ria epõꝵ cõcilia: ad
hortationẽ.: que et si

Expanded text:
piscoporigitur concilia, ut ex praemissis apparet, sunt dum et constituendum, non autem ad corrigendum. Sunt enim necessaria episcoporum concilia ad orrectionem, quae etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ignari non ab infimissu¬
mere incrementũ: sed a
sumnis uolunt habere
principium. cum uald
miquum sit absurdũq
ut imperiti magistris.

Expanded text:
ignari, non ab infimis sumere incrementum, sed a summis volunt habere principium, cum valde iniquum sit et absurdum, ut imperiti magistris,
Abbreviated transcription (Latin):
consecrari non p̃t. Sed.
si quis cum leui culpaᷤ
ad sacerdotiũ uenerit
pro culꝑa penitentia de¬
bet iudici: et ta men ordo

Expanded text:
consecrari. Sed si quis cum levi culpa ad sacerdocium venit, pro culpa penitencia indici debet, et tamen ordo
Abbreviated transcription (Latin):
de lacerdotibus iudiciã
prouenire. Nam qualescũ¬
q pontifices sint et si er¬
rore humanitus accedẽ¬
te: non tamen contra re¬
ligionem ullatenus uidẽ¬
tur a seculari potestate
posse parcelli tem mͣ¬
E celesias restaurare
contritas: non pontifices
ac religiosi ecclesias cõ¬
tritas atq cõscislas restau¬
rare nouasq edificare: &
dei lacerdotes honorare
ac tueri. Unde sanctos
apostolos corũq succes¬
sores sub diuina conte¬
statione cõstitutos pre¬
cepisse legimus non de¬
bere fieri persecutiones:
nec inferri fluctuatioes:
nec inuidere laborãtibꝰ
m agro dominico: nec ex¬
pelłi eterm regis dispen

Expanded text:
de sacerdotibus judicia provenire. Nam qualescunque pontifices sint, etsi errore humanitus accidente, non tamen contra religionem ullatenus entur a saeculari potestate posse percelli. Ecclesias restaurare contritas, non pontifices ac religiosi ecclesias contritas atque conscissas restaurare, novas aedificare, et Dei sacerdotes honorare atque tueri. Unde sanctos apostolos eorumque successores sub divina contestatione constituisse legimus, non debere fieri persecutinec inferri fluctuationes, nec invidere laborantibus in agro dominico, neque expellere aeterni regis dispen
Abbreviated transcription (Latin):
Icui᷑ queuis parua ciuitas
prerogatiuam presentis re¬
gni non minuit: sic imperialis pre¬
sentia mensuram dispensationis
religiose non mutat. et. iSc̃per
est effcctum in sacerdotali cõcilio

Expanded text:
icut quamvis parva civitas praerogativam praesentis regni non minuit, sic imperialis praesentia mensuram dispensationis religiosae non mutat. Et infra: § 1. Semper est effectum in sacerdotali concilio
Abbreviated transcription (Latin):
Llud at
honorii
augusti.
quod de
elec ti cẽ
summi
pontificis lupra consti¬
tuisse legitur: nullius
esse momenti probat᷑
cum non solum de or¬
dih: sed nec etiam
& reb ccclesiasticis¬
laicis legatur aliqñ
facultas: unex quecũ¬
q a principib mor

Expanded text:
llud autem Honorii Augusti, quod de electione summi Pontificis supra constituisse legitur, nullius esse momenti probatur, quum non solum de ordinibus, sed nec etiam de rebus ecclesiasticis legatur aliquanfacultas. Unde quaecunque a principibus in
Abbreviated transcription (Latin):
Ratoriũ hoc sit
quod oicitur :
nec ibi quicquã aliud
geratur uel condatur
conuemat.
ter orandi et
nic hil agatur. ut nõĩ
huic et opera iugiter im¬
pensa concordent¬
¶ Distinc tio xliii

Expanded text:
ratorium hoc sit ibi quod dicitur, nec ibi quicquam aliud geratur aut credatur conueniat. ter orandi et nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordent. DISTINCTIO XLIII
Abbreviated transcription (Latin):
Li his rebus de
qui bus nichil
certi statuit diuina scͥo¬
tura: mos populi dci et
instituta maiorũ pro
lege tenenda sunt: et si¬
cut preuaricatores ouu¬
naylegũ: ita contemp¬
tores ecclesiasticar

Expanded text:
 his rebus, de quibus nihil certi statuit divina scriptura, mos populi Dei et instituta majorum pro lege tenenda sunt. Et sicut praevaricatores divinarum legum, ita contemptores ecclesiasticar
Abbreviated transcription (Latin):
castellis: et ubiͤ ante non
fuerunt ep̃i consecrentur.
cum ubi minores sunt
scopalia autem guberna¬
cula non insi in maiorib
populis: et frequentiorib
ciuitatib oporteat presi¬
dere ne quod sanc tor
diuinitus patrũ in spira¬
ta decreta metuerunt uĩ¬
culis et possessionib: ued
obscuris et solitariis mu¬
nicipus tribuatur sacerdo¬
tale fastigium.¬

Expanded text:
castellis, et ubi antea non fuerunt episcopi, consecrentur, cum ubi minores sunt scopalia autem gubernacula, nonnisi majoribus populis et frequentioribus civitatibus oporteat praesidere, ne quod sanctorum Patrum divinitus inspirata decreta vetuerunt, viculis et possessionibus, vel obscuris et solitariis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium
Abbreviated transcription (Latin):
uius malũ faciat: an
potius perturbatioĩ loth
nõ consilio tribuendũ
sit: quod hic dixerit
merito q̃ritur: et mimy
pcriculosissime admitti¬
tur hec cõpensatio. Si at
perturbatioĩ humane
tribuitur et mẽti tanto¬
nõnũꝙͣ relaxatur. Un¬
ce leo pa. ait.

Expanded text:
uius malum faciat, an potius perturbationi Loth, non consilio- tribuendum sit quia hoc di- xerit, merito quaeritur. et nimirum periculosissime admittitur haec compensatio. si autem perturbationi humanae tribuitur et menonnunquam relaxatur. Unde Leo Papa ait
Abbreviated transcription (Latin):
sui effusione redemit:
blaphemũ xpĩane reli¬
gioms uinculis tencre:
luerit: ꝙͣ du ad pecum¬
am constitutã uenire di¬
stulerit: liceat mancipi¬
um ipsum cum xp̃ianis
Ubicũq uolucrit ha¬
fuerit: ipso in clericatus
officio permanente cp̃s¬
nari simili redhibitiõe
tencantur obno xii. Utẽ¬

Expanded text:
redemit, blasphemum Christianae religionis in vinculis tenere. luerit, quandiu ad pecuniam constitutam venire distulerit, liceat mancipium ipsum cum Christianis ubicunque voluerit haordinatus, ipso in clericatus officio permaneat, episnari, simili recompensatione teneantur obnoxii. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
Resenti concilio
dro auctore san¬
cimus: Ut nillum xpĩa¬
mim mancipiũ iudco de¬
inceps seruiat: Sed datis
pro quolibet bono man¬
cipio duodecim solidis
habeat redimendi: et si
cristiamis ficri desiderat
et non permittitur: silr̃
faciat: qui a nephas est:

Expanded text:
esenti concilio Deo auctore sancimus, ut nullum Christianum mancipium Judaeo deinceps serviat: sed datis pro quolibet bono mancipio duodecim solidis habeat redimendi. Et si Christianus fieri desiderat, et non permittitur, similiter faciat, quia nefas est,
Abbreviated transcription (Latin):
aliud huiusmodi aiad¬
uerti potest: totũ hoc ge¬
nus reꝵ liberas ht̃ obser¬
cõtra honos mores esse co¬
uincitur indifferenter¬
est habendũ: et procoꝵ
inter quos uiuitur socie
Tũc ego cõsului de hac¬
re beatissime mẽorie Am¬
brosiũ ep̃m. At ille ait.
iciuno: cũ mediolansũ
nõ iciuno. sic et tu ad
quẽcunq forte eccliam
Uencris. eius morc̃ sciua:
si cuiꝙͣ nõ us esse scan¬
dalũ: nec quẽꝙͣ tibi.
Hoc cũ matri renũcias¬
sem: libẽter amplexa
dum est que uel umꝰ¬
uersalis celesia usu

Expanded text:
aliud huius modi animaduerti potest, totum hoc genus rerum liberas habet obsercontra bonos mores esse conuincitur, indifferenter habendum et pro eorum. inter quos uiuitur, societunc ego re beate memorie Ambrosium episcopum. At ille ait: ieiuno, cum Mediolani sum, non ieiuno. Sic et tu ad quam forte ecclesiam veneris, eius morem serva, si cuiquam non dalo, nec quemquam tibi. Hoc quum matri renuntiassem, libenter amplexa dum est, quae vel universalis ecclesiae usu
Abbreviated transcription (Latin):
La autẽ que nõ
scripta: sed tra¬
dita sunt custodimus:
que quide toto orbe ter
raꝵ obseruantur datur
intelligi uel ab ip̃is apo¬
stolis: Uel ex plenariis
conciliis: quoꝵ est in
ccclesia saluberrima au¬
ctoritas cõmendata
atq statuta retineri.
sicut io quod dm̃ pas¬
sio et resurrec tio: et as
ria solẽmtate celebrãt᷑.
Et si quid aliuo tale
occurrerit quod seruc¬
tur ab umiuersis quo¬
cũq diffundit ecclia.
Alia uero que per loca
terrar regionesq uari¬
antur: sicut est ꝙ alii
iciunant sabbatũ: ali

Expanded text:
la autem, quae non scripta, sed tradita custodimus, quae quidem toto terrarum orbe observantur, datur intelligi vel ab ipsis apostolis, vel plenariis conciliis quorum est in ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retinere: sicuti quod Domini passio et resurrectio et asceria solemnitate celebrantur: et si quid aliud tale occurrerit, quod servatur ab universa, quacunque se diffundit, ecclesia. § 1. Alia vero, quae per loca terrarum regionesque variantur, sicuti est quod alii jejunant sabbato, alii
Abbreviated transcription (Latin):
uel temporis prolixi¬
tate roboratur. Certũ
si pro uarictate tẽpor
Uarie consuetudines in¬
troducatur: muẽta opor¬
tuntati resecande sunt
potius qͥ obseruande.
no augu. scribit
ad inqͥsitioes Ianuarii.¬

Expanded text:
vel temporis proxilitate roboratur. Caeterum, si pro varietate temporum variae consuetudines introducantur, inventa opportunitate, resecandae sunt potius, quam observandae. Unde Augustinus scribit ad inquisitiones Januarii
Abbreviated transcription (Latin):
Ichil illo pasto¬
luporum laudib: quib
rit hinc ouih magna
pernicies. Nullus igitur
pastor placere lupis et
gregib ouiũ potest. per¬
rum mens terrems obli¬
gata carcerib. Sicut at¬
Artiũ in suo quoq opere
iuenitur mater iistan¬
tia: ita nouerca cruditio¬
nis est negligentia ea¬

Expanded text:
ihil illo est pastoluporum laudibus glorrit hinc ovibus magna pernicies. Nullus ergo pastorum placere lupis et gregibus ovium potest. Periam mens terrenis obligata carceribus. Sicut artium in suo quoque opere invenitur mater instantia, ita noverca eruditinis est negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
disserit. Ait enĩ haptizat
baptizatur baptisari: n.
ab eo qui sibi baptizãdi¬
dedit potestatem: et pau¬
lo pꝰ. Nõ abhorrcat colũ¬
baꝰ misteriũ maloꝵ: sed
respiciat dm̃ potestatẽ.
Attamẽ predecessores nr̃i
Nicolaus et gregorius a
missis sacerdorũ quos ta¬
les reuera esse cõstiterit᷑.
fideles abstinere decreue¬
runt Ut et peccandi licẽ¬
tiam ceteris auterrent. et
huiusmodi ad oigne pe¬
nitentie lamẽta reuoca¬
rent. Scribit enĩ prede
cetera: officiũ symonia¬
coꝵ & in formcatione
iacentiũ scienter nullo
modo recipiatis: et qͣntũ

Expanded text:
disserit. Ait enim: Baptizat baptizatur, baptizari nisi ab eo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et paulo post: Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem.Attamen decessores nostri Nicolaus et Gregorius a missis sacerdotum, quos tales revera esse constiterit, fideles abstinere decreverunt, ut et peccandi licentiam ceteris auferrent, et hujusmodi ad dignae poenitentiae lamenta revocarent. Scribit hoc praedeccetera: Officium simoniacorum et in fornicatione jacentium scienter nullo modo recipiatis, et quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ ordmationibus
et reliquis sacramentis
a crimiosis ex hibitis
ut ab adulteris: uel san¬
ctimomalui uiolatori¬
bus: Uel huismodi. Ad
hoc inquã respondemus.
si scismate uel heresi ab
ecclesia non separentur:
cor. dem orolmnatiões et
reliqua sacramenta sca
et ueneranda nõ negam
tam copiose qua ueracit.¬

Expanded text:
tendum ordinationibus et reliquis sacramentis, a criminosis exhibitis, ut ab adulteris, vel sanctimonialium violatoribus, vel hujusmodi? ad hoc, inquam, ita respondemus: Si schismate vel haeresi ab Ecclesia non separantur, eorumdem ordinationes, et reliqua sacramenta sancta et veneranda non negamutam copiose quam veracit
Abbreviated transcription (Latin):
potest: hi qui supersũt
et ab eo nõ consecratioĩs
titulũ sed ignominie po¬
tius eulogiũ acceperũt:
ne sibi licentiã talis usur¬
patio faciat: decerimus
Ut gradus sacerdotalis
et leuitici ordimis quem
peruerse adepti sunt: de¬
positi equo iudicio admit¬
tant. Tales enim merito
iudicati sunt remouẽdi:
quia praue inuenti sũt
cos oronem dicit
e his ita statutũ
ełł in concilio toletano.
¶Et ordmator et ordina¬
tus clanmationis subeat
penam cũ ep̾s manũ im¬
pomit: et alius orõnẽ dicit.

Expanded text:
potest: hi qui supersunt, et ab eo non consecrationis titulum, sed ignominiae potius eulogium perceperunt, ne sibi licentiam talis usurpatio faciat, decrevimus ut gradum sacerdotis vel Levitici ordinis, quem perverse adepti sunt, depositi aequo judicio abutantur. Tales enim, merito judicquia prave inventi sunt eos orationem dicit. De his ita statutum est in Concilio Toletano: C. XIV. Et ordinator, et ordinatus damnationis subeat poenam, quum episcopus manum imponit, et alius orationem dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
X epistola sim¬
plicii pape. Se¬
uero. et: Elorentino cpĩs
discretã ad cognitioẽs
Uestri exammis gabre¬
nem: dyaconi relatu
peruemt de quibusdã
quor Unus ad presbi¬
suam super cos tantũ
posuisse: et ꝓbr̃m quẽ¬
dam illis cõtra ccdesia¬
sticũ ordinẽ benedictio¬
nem dedisse: qui propt
tantam presumptiois
audaciã poteras accu¬
satus iudicio presenti
danmari: si ad huc in
corpore politus: non
fuisset mortis uocatio¬
ne preuentus. Sed qͥa
ille examii diuino
relictus est humão
iuditio accusari non

Expanded text:
x epistola Simplicii Papae Severo et Florentino Episcopis directa. Ad cognitionem nostri examinis Gabrenensis diaconi relatu pervenit de quibusdam quorsuam super hos tantum posuisse, et presbyterum quemdam illis contra ecclesiasticum ordinem benedictionem dedisse. Qui licet propter tantam praesumptionis audaciam poterat accusatus judicio praesenti damnari, si adhuc in corpore positus, non fuisset mortis vocatione praeventus: sed quia jam ille examini divino relictus est, humano judicio accusari non
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib incrementũ nõ susceperunt. sed a summis uolunt habere principium:
mimcis castris etatem:
si hi qui futuri sunt sa¬
cerdotes ex laicis requi¬
rantur. qui uacantes se¬
culo et omnem cccliã¬
sticum ordiem nescien¬
uite genus calcata re¬
uerentia ecclesiastice di¬
sciplme transire: talib
itaq fratres carissimi ne¬
cesse est ut obuicmus.
His itaq fraternitatẽ
Uestram cccrctis cõmo¬
nemus: ne quis laicũ
ad clericatus ordinem¬
admittat et smat ficri:
Unde et illum decipiat:
et sibi causas generet:
quib reus constitutoꝵ
decretalium fiat. Etẽ¬
Lco. ¶ Rudibo et impe¬
ritis: gubernacula ccclẽ
non sunt cõmittenda.

Expanded text:
re incrementum, sed a summis volunt habere principium, icis castris aetatem, si qui his praefuturi sunt ex laicis requiruntur, qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescienvitae genus calcata reverentia ecclesiasticae disciplinae transire? Talibus itaque, fratres charissimicesse est obviemus, hisque fraternitatem vestram epistolis commonemus, ne quis laicum ad ordinem clericatus admittat, et sinat fieri unde et illum decipiat, et sibi causas generet, quibus reus constitutorum decretalium fiat. C. VIII. Rudibus et imperitis gubernacula ecclesiae non sunt committenda.
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis discerit
presbiter cõui¬
gatum tanqͣm occasiõe
nuptiarũ ꝙ offerre nõ
debeat et ab eius obla¬
tione iodeo abstinet: a¬
nathema sit.Ntem¬

Expanded text:
quis decernit presbyterum conjugatum tanquam occasione nuptiarum quod offerre non debeat, et ab ejus oblatione ideo se abstinet, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
x prenns¬
sis aucto¬
ritatib
liquido
monstra¬
tum est ꝙ Uariis crimi¬
nib irrctiti in sacerdo¬
tes ordinari non possũt
Nunc autem de eisdem
queritur utrũ post per¬
actã penitentiam: uelĩ
propriis ordimib rema

Expanded text:
x praemissis auctoritatibus liquido monstratum est, quod variis criminibus irretiti in sacerdotes ordinari non possunt. Nunc autem de eisdem quaeritur, utrum post peractam poenitentiam, vel in propriis ordinibus rema
Abbreviated transcription (French):
Ponsus et sposa
cum benedicẽdi
sunt a sacerdote: a parẽ¬
tib suis: Uel a paranym¬
phis offerantur: que cũ
benedictionẽ acceperint.
cadem noc te pro rͥeuerẽ¬
cia ipsius benedictionis
in uirgmitate perma¬
neant.

Expanded text:
ponsus et sponsa cum benedicendi sunt a sacerdote, a parentibus suis vel a paranymphis offerantur, qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia ipsius benedictionis in virginitate permaneant.
Abbreviated transcription (Latin):
tur gule
intempe¬
rantiam nequaquam
hahere permittitur. nc¬
q emm cbrictas prohi¬
hetur et uoracitas per¬
mittitur utrumq em̃
inter opera tencbrarũ:
apostolus cõmemorat
scribens. Romanis: nõ
in cõmessationb et e¬
brictatib: Uc̃tris nãq¬

Expanded text:
tur, gulae intemperantiam nequaquam habere permittitur; neque enim ebrietas prohibetur, et voracitas permittitur. Utrumque enim inter opera tenebrarum Apostolus connumerat, scribens Romanis: Non in comessationibus et ebrietatibus. Ventris namq
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupantur om̃s qui
in ecclesia Xp̃i descrui¬
unt: quoꝵ gradus &
patriarchis. archicp̃is.
metropolitis atq epĩs.
Patriarcha grega lingͣ
sũmus patru interpre¬
tatur: quia primũ post
apostolicũ tenet locum
& ideo quia sũmo ho¬
nore fungitur tali noĩc
censctur: sicut romanꝰ
anthiexenus alexandri¬
nus. Archiep̃s greco in
apostolicã & presioet
tam metropolitams qmͣ
tam autem a mensura
ciuitatũ uocantur sin¬
gulis enĩ prouĩciis pre¬
cinmnent. quoꝵ aucto.¬

Expanded text:
nuncupantur omnes, qui in Ecclesia Christi deserviunt. Quorum gradus et patriarchis, archiepiscopis, metropolitanis, atque episcopis. Patriarcha graeca lingua, summus patrum interpretatur, quia primum, id est apostolicum, retinet locum; et ideo, quia summo honore fungitur, tali nomine censetur, sicut Romanus, Antiochenus et Alexandrinus. Archiepiscopus apostolicam et praesidet tam metropolitanis quaopolitani autem a mensura civitatum vocati. Singulis enim provinciis praeeminent, quorum aucto
Abbreviated transcription (Latin):
sicut non leue discrimẽ
incumbit pontificibus
ita his quod absit non
mediocre periculum esp
qui cum debeant parere
dignis non intelligenti¬
bus secreta misteria sua
predicatione reserare in¬
cipiat. Qui enm ca do¬
cet: que ab auoitorib
nonvalent intelligi:
non ad eor Utilitatem.
sed sui ostentationẽ fa¬
cu. Unde in expositioẽ
ta dum smne iuditiouo¬
lat irreuocabileᷤ Uerbũ
uel adulatione: ut ci
placeat cui secreta reue

Expanded text:
sicut non leve discrimen incumbit pontificibus,ita his quod absit non mediocre periculum est, qui, quum debeant parere,dignis et non intelligentibus secreta mysteria sua praedicatione reserare incipiat. Qui enim ea docet, quae ab auditoribus non valent intelligi, non ad eorum utilitatem, sed ad sui ostentationem facit. Unde in expositione: ta, dum sine judicio volat irrevocabile verbum, vel adulatione, ut ei placeat, cui secreta reve
Abbreviated transcription (Latin):
Ande eidem augusti.
rit mulier post
quot dies intrare eccle¬
liam debeat testamenti
ueteris preceptione didi¬
cistis. quia pro masculo
XXXIII. pro feiina autẽ
LXUI. diebus debet absti.¬
nere. quod tamen scic̃dũ:
quia in ministerio acci¬
xa gratias ac tura eccle¬
siam intrare hora eadẽ nõ

Expanded text:
Unde eidem AugustinoUnde eidem Augustinorit mulier, post quot dies intrare ecclesiam debeat, Testamenti Veteris praeceptione didicisti: quia pro masculo XXXIII, pro femina vero LXVI diebus debet abstinere; quod tamen sciendum, quia in mysterio accixa gratias actura ecclesiam intrare hora eadem no
Abbreviated transcription (Latin):
Ec queꝰ de
priuilegiis
et ceteris in¬
fra positis scͥp¬
ta sunt tam
secularibus quam eede¬
siasticis legib conueni¬
ctrinam naturalis iuris
et ceterorũ reuertamur.
naturale ius inter omĩa
primatũ obtinet tẽpore
et dignitate. Cepit᷑ em̃
ab exordio rationalis
creature: nam nec uaria¬
tur tempore sed ĩmuta¬
bileᷤ semper permanet.¬
¶ Seod cum natura ĩe ius
in lege et in cuangelio
supra dicatur esse com¬
prchensum: quedam
autem contraria his qͥ
in lege statuta sunt nuc
muẽmiuntur concessa:
non uioletur ius natura¬
le immutabile permane.
In lege nanq precicbat᷑
ut mulier si masculũ
pareret. xl.si uero feminã
Lxxx. diebus a templi
cessaret ingressu nunc
autem statim post par
tum ecclesiam ingredi
non prohibetur. Itẽ mu¬
lier que menstrua pati¬
tur ex lege immunda
esse reputabatur. nunc
autem nec intrare eccle¬
siam nec sacre cõmum¬
onis misteria percipere
parit. uel illuol quod gi¬
gnitur: nec statim post
partũ baptizari prohibet᷑.

Expanded text:
ec, quae de privilegiis et ceteris infra positis scripta sunt, tam saecularibus quam ecclesiasticis legibus convenintiam naturalis juris et ceterorum revertamur.Naturale ius inter omnia primatum obtinet et tempore et dignitate. Cepit enim ab exordio rationalis creature, nec variatur tempore, sed immutabile permanet. Sed cum naturale ius in lege et in Evangelio supra dicatur esse comprehensum, quedam autem contraria his que in lege statuta sunt, nunc inveniuntur concessa, non videtur ius naturale immutabile permanere. In lege namque precipiebatur, ut mulier si masculum pareret XL, si vero feminam LXXX diebus a templi cessaret ingressu. Nunc autem statim potum ecclesiam ingredi non prohibetur. Item mulier, quae menstrua patitur, ex lege immunda esse reputabatur; nunc autem nec statim intrare ecclesiam, nec sacrae communionis mysteria percipere, parit, vel illud, quod gignitur, statim post partum baptizari prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
beluarũ conuiuia prepa¬
rent. Uinum quoq ita
bibere permittitur ut ebꝰ¬
etatem omnino fugiamꝰ
cõstituta sint: tamen qr
cõmuni usti approbata
non sunt se non obseruã
non obedientes proprio
priuarentur honore: cũ
illi qui sacris nesciunt
obedire canonibus: peni¬
tus officio iubeantur
liberam uolũ tatem exci
¶Distinctio.u.

Expanded text:
belluarum convivia praeparet. § 4. Vinum quoque ita bibere permittitur, ut ebrietatem omnino fugiamusconstituta sunt, tamen quia, communi usu approbata non sunt, se non observantnon obedientes proprio privarentur honore, quum illi, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur liberam voluntatem excitat. DISTINCTIO V.
Abbreviated transcription (Latin):
his dicbus a carnibus
anmaliũ abstincinus
ab omnibus quoq que
sementinamͦ trahunt
mus: a lac te uidelicet
caleo et ouis ¶ Et post
pauca ceterum pisciũ
esus ita cristiano relĩ¬
quitur ut hoc ei infir¬
mitatis lolatiũ non lu¬
xurie pariat incendiũ
Deniq qui a carne ab¬
stinent: nequaquam

Expanded text:
bus diebus a carne bus diebus a carne animalium abstinemus, ab omibus quoque, quae sementinam carnis trahunt mus, a lacte videlicet, caseo et ovis. Et post pauca: § 3. Caeterum piscium esus ita Christiano relinquitur, ut hoc ei infirmitatis solatium, non luxuriae pariat incendium. Denique qui a carne abstinet, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
Emqz lacerdotes
et dyachoni et re¬
liqui omnes quos dignꝰ¬
tis ecclesiastici gradus ex¬
omat a quin quagezima
prpositum icunaindi su¬
scpiant. quo et aliquid
aopensum sanc te insti¬
tutionis acliiciant: et
cõũ qui in laycali ordi¬
niconsistunt obseruan¬
tum sicut loco ita et re¬
licione precellant. ¶De
ipłi uero die dominicaꝰ
hestamus quidnam di¬
cendũ sit: cum omines
laut et seculares illa die
plus solito ceteris dicbus
acciratius cibos carmũ
appetant: et nisi noua
quidam auiditate usq¬
ad medias noctes se in¬
gurgitent: non aliter
Te huius sacri temporis
obscruationẽ suscipere
putant: quod utiq nõ
ratiom sed uoluptati:
imio cuidam mentis ce¬
citati ascribenodũ est.
Unde nec a tali consues¬
tudine auerti possent:
et ideo cum uemia suo ĩ¬
gemo relinquendi sunt
ne forte peiores existãt:
si a tali cõsuetudine ꝓ¬
hilcantur. ¶t emin
ait.sa lomon qui multũ
emungit elicit sangui¬
nem. ¶Et post pauca.
Parͥ autem est ut nos qͥ¬

Expanded text:
e sacerdotes et diaconi et reliqui omnes, quos dignitas ecclesiastici gradus exornat, a quinquagesima propositum jejunandi suscipiant, quo et aliquid ad pensum sanctae institutionis adjiciant, et eorum, qui in laicali ordine consistunt, observantiam sicut loco, ita religione praecellant. § 1. De ipsa vero die dominica haesitamus, quidnam dicendum sit, quum omnes laici et saeculares illa die plus solito ceteris diebus accuratius cibos carnium appetant, et nisi nova quadam aviditate usqad medias noctes se ingurgitent, non aliter se hujus sancti temporis observationem suscipere putant. Quod utique non rationi sed voluptati, imcitati adscribendum est, unde nec a tali consuetudine averti possunt; et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte pejores existant, si a tali consuetudine prohibeantur. Ut enim ait Salomon: Qui multum emungit, elicit sanguinem.--Et post pauca: § 2. Par autem est, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo. tuncͤ enim si¬
cut illius locum tenens
honorabitur.Si quis
uero presumpserit hoc
tyranice facere: a pro¬
prio gradu repulsus:
ultimus ominũ fiat
m orolie suo.
¶ istinctio .xciiii.

Expanded text:
apitulo; tunc enim sicut illius locum tenens honorabitur. Si quis vero praesumserit hoc tyrannice facere, a proprio gradu repulsus ultimus omnium fiat in ordine suo. DISTINCTIO XCIV.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex cõtmẽtie
leadem est alta¬
ris ministris que ep̃is
aut presbiteris: qui
cũ essent laici sue le¬
ctores: licite quidem¬
et UUres ducere et filios
procrare potuerunt: sed
cumid predictos peruc¬
neruit gradus: cepit eis
non iccreꝰ quod licuit: uñ
ut ian de carnali fiat spi¬
ritude cõiugiũ oportet
cesset opera nuptiarũ.
propriã sua cura non
abiciat

Expanded text:
ex continentiae eadem est altaris ministris quae episcopis atque presbyteris; qui cum essent laici, sive lectores, licite eres ducere et filios procreare potuerunt. Sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut id de carnali fiat spirituale conjugium, oportet cessepropriam a cura sua non abjiciat
Abbreviated transcription (Latin):
It rector discretꝰ.
i silentio: Utilis¬
et cautus in uerbo: ne aut
tacenda proferat: aut pro¬
ferenda reticescat. Nam
sicut incauta locutio in
errorem protrahit. ita i¬
discretũ silentiũ cos qui
crudire poterant in erro¬
re derelinquit. Sept nãq
rectores improuidi hu¬
manam anhittere grãm
formidantes loqui libere
recta pertimescunt: et uix.
Ueritatis uocem nequaꝙͣ
gregis custodie pastorũ
Studio: sed mercẽnarioꝵ
uice deseruiũt: quia ue¬
mente lupo fugiint dũ
se sub silentio abscõdũt.
Nic namq cos per ꝓphã

Expanded text:
it rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eos per
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptum quippe est.
ut audiantur somius
quando ingreditur et
egrcoitur Sanc tuariũ
in conspectu dm̃ et nõ
moriatur sacerdos nã¬
q ingrediens uel egre¬
oiens moritur si oc co
sonitus non audiatur:
quia iram contra se oc¬
Culti iudicis erigit: si
Sine predicationis so¬
intu incedit. apte autẽ
tintinabula uestimen¬
tis illius describuntur
incerta. uestimenta cĩ
Sacerdotis quid aliud
quam recta operaͬ debe¬
mus accipere: propheta
testante qui ait in psal.¬
CXXXUI. Sacerdotes tui
induantur iusticia. Ue¬
stimentis itaq illius tĩ¬
tinabula inherent: siui¬
te uiam cum lingue so¬
nitu ipsa quoq o̾pera
sacerdotis clament. Sed
cum rector se ad loquẽ¬
oum preparat. sub qñto
cautele siudio loquat᷑.
attendat: ne si mordi¬
nate ad loquẽdum ra¬
pitur: crroris uulnere¬
corda audientiũ feriã¬
tur. et cum fortasse

Expanded text:
Scriptum quScriptum quUt audiatur sonitus quando ingreditur et egreditur sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur . Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta attestante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis. que increpan¬
oo culpam oetegit. quam
sepe nescit ᷑ ipse e̾tiam qui
perpetrauit. hinc etiã paulꝰ.
sis in doc trina sana exhor¬
tari. et eos qui contradi¬
cunt arguere: hinc per
malachiam dicitur. La¬
bia sacerdotis custodiũt
scientiam: et legem exqui¬
runt ex ore cius quia an¬
gelus donĩ exccrcituum
Est Hmc per ysayã dñs
monet diceñs. Elama
ne cesses: quasi tu ha exal¬
ta uocem tuam: precons
quippe officiũ suscipit.
quisquis ad sacerdotiũ
accedit: ut ante aduc̃tũ
iudicis qui terribiliter se¬
quitur ip̃se scilicet oxcla¬
mando gradiatur. Sacer¬
dos ergo si predicationis
est nescius quam tibi cla¬
moris uocem daturus est
prccomutus: Hme est eĩ
mos in linguar specie
spussanctus inscoit. qͥa
mmiꝵ quos repleuerit de
se protmus loquẽtes fa¬
cu tmc moysi piccipit᷑¬
m exodo ut tabernacu¬
lum sacerdos ingrediẽs
tyntmabulis ambiat᷑.
ut uidelicet preoicato¬
ni inspec toris iuditiũ
ex silentio offendat.

Expanded text:
rectionis quia increpatrectionis quia increpatio culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus sit in doctrina sana exhortari, et eos, qui contradicunt, redarguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Hinc per Esaiam Dominus admonet dicens: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo, si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim, mos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum, quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur , ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicatioerni inspectoris judicium ex silentio offendat.
Abbreviated transcription (Latin):
Non ascendistis ex ad¬
murũ pro como ilrad ut
staretis in prelio in dic doͥ.
Ex aduerso quippe ascen¬
dere est pro defensione gr¬
gis uoce lihera huiusmo¬
di potestatib cõtraire. e
in die om̃ in prelio stare
est prauis decertantibus
ex iusticie amore resistere.
pastorem em̃ recta timius¬
se dicercꝰ. quid est aliuo
quam tacendo terga pri¬
biusse: qui nimiꝵ si pro
gregt se obiicit: murum
pro domo ilrael hostib
opponit. Hinc rursus de¬
linquenti populo dicitͦ¬
Uiderũt tibi falsa et stul¬
ta. nec apcricbant tibi mi¬
quitatẽ tuam. Ut te ad pe¬
nntentiam prouocarent.
prophete quippe in sacro
eloquio nõmĩquam do¬
ctores uocantur: qui dũ
fugitiua esset presentia
mamfestant. quos diui¬
nus sermo falla uidere
redargiui. quia dũ cuhas
corripere metuunt: incassũ
celinquentib promissa le¬
curitate blandiuntur:q.
miquitatem peccantium
nequaquam aperiunt: qͥa
ab increpationis uoce cõ¬
ticescunt: clauis quippe
apertionis est sermo cor¬

Expanded text:
istis ex admurum pro domo Israel, ut staretis in proelio in die Domini. Ex adverso quippe ascendere est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastorem enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum, si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursus delinquenti populo dicitviderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia, dum culpas corripere metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur, qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo cor
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis epus per
manus imposi¬
tionẽ̾ episcopatum acce¬
perit: et sibi cõmissum
mimsterium subire ne¬
glexerit: nec acquieue¬
ritꝰire ad ecclesiam sibi
cõmissam: hunc opor¬
tet cõmumõc priuari:
conec susceperit coactꝰ
offitiũ: aut certe de eo
aliquil integra decre¬
uerit eiusdem prouĩtie
synodus sacerdotũ ¶te¬

Expanded text:
episcopus per manus impositionem episcopatum acceperit, et sibi commissum ministerium subire neglexerit, nec acquieverit ire ad Ecclesiam sibi commissam, hunc oportet communione privari, donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliquid integra decreverit ejusdem provinciae synodus sacerdotu
Abbreviated transcription (Latin):
iste post penitentiam
ad ccclesie ministeriũ
lapsus non reuocctur¬
¶ Sicut in apocalip. or̃
de mĩsterio ecclẽ. Me¬
mẽto unde cecideris et
age penitentiã: et pͥma
opera fac. ¶Quid emĩ
grauius est aut carnale

Expanded text:
iste post poenitentiam ad Ecclesiae ministerium lapsus non revocetur? Sicut in Apocalypsi dicitur de ministerio Ecclesiae: Memento unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac . Quid enim est gravius, aut carnale
Abbreviated transcription (Latin):
relictis in deserto hũcro
pii pastoris ad ouile re¬
portandam dñs iꝑse
testatur. ¶Si ouis per¬
dita errans post mucn¬
tionem ad ouile hũcro

Expanded text:
relictis in deserto, humero pii pastoris ad ovile reportatam Dominus ipse testatur. Si ovis perdita errans post inventionem ad ovile humero
Abbreviated transcription (Latin):
Cta: et sic postea penitt¬
tia credatur esse fruc tuo¬
sa ¶Quid emĩ prodest
triticum seminare: et
fructum eius nõ tollere.
Aut domũ construere
et non illic Habitare.
Post dignã itaq sattisfa¬
tionẽ credimus posse re¬
dire aol honorem: et ad¬

Expanded text:
cta, et sic postea poenitentia credatur esse fructuosa. § 1. Quid enim prodest triticum seminare, et fructum illius non colligere? aut domum construere, et non illic habitare? Post dignam igitur satisfactionem credimus posse rediri ad honorem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Uia sanctitas tua
requisiut ut tibi
de sacerdota li officio post
lapsum resurgendi alicto¬
ritates scriberemus dum
dicis de hoc canonũ diuer
tes cetere in cunctis cano¬
ncis sententiis Unamimi¬
ter concoroant: nos uero
precedentes patres seqͥmur.
quia auctore deo a sacra
doctrina illor non discor¬
damus. Acapiteitaq inci¬
pientes usq in quartumꝰ
altaris ministrum hanc
formã seruandam cogno¬
uimus: ut sicut mĩorẽ
maior precedit honore:
ita etiam crimineͥ: et quẽ
maior sequitur culpa:
maiori plec tatur uidi

Expanded text:
ua sanctitas hoc a requisivit, ut sibi de sacerdotali officio post lapsum resurgendi auctoritates scriberemus, dum se dicit de hoc canones divers, caeterae in cunctis canonicis sententiis unanimiter concordant. Nam et nos praecedentes Patres sequi debemus, qui auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, usque ad quartum altaris ministerium hanc formam servandam cognoscimus, ut sicut minorem major praecedit in honore, ita et in crimine; et quem major sequitur culpa, majori plectatur vindi
Abbreviated transcription (Latin):
ccclesia deuotionẽ tuã
xp̃ianissime imperator:¬
non in eo quidem ser
gubernator imperii si¬
bi uni desponsatã: et
in tactã uirginẽ seruat:
ne in ea aliquos patia¬
mini insidiantiũ pro¬
cellarum fluctus illidi:
et quietem fadiẽ tempe¬
statis insolito tumore
turbari gloriosissime
et transqui lissimc mi¬
perator auguste: ipsa
uero que uni desponsa
tem uestram legatione
quam sius sacerdotibꝰ
cõmisit appellat: prete¬
rita presentiaq repetit.
ria inter preces suas qͣs
uestri dependit imperii

Expanded text:
ecclesia devotionem tuam, ecclesia devotionem tuam, Christianissime imperator, meo quidem set gubernator imperii, unam desponsatam sibi et intactam virginem servat, ne eam in aliquos patiamini insidiantium procellarum fluctus illidi, et quietam faciem tempestatis insolitae tumore turbari glorioet tranquillissime imperator auguste. Ipsa ergo quae uni desponsatem vestram legatione, quam suis sacerdotibus commisit, appellat, praeterita praesentiaque repetit. ria, inter preces suas, quas  dependit imperii