comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erant ꝯstituti. & cũ inmultis arguat cos
ut scificatis in xp̃o iħu: s idõ quia rege¬
uerati in xp̃o fcĩficati sũt. Post aũt cepe¬
rant male ꝯu̾sari. ut ostenderet omnem
ecclam scificatam fuisse in xp̃o. s quosdã
illoꝵ praua doctrina pseudo apłoꝵ euer¬
sos a traditione ueritatis uocatis scĩs.
Hoc ẽ uocati estis ut scĩsitis qd̾ ẽ ut nõ re¬
cedatis a regula scĩficationis. Cum om̃i¬
bus qui inuocant nom̃ dñi iħu xp̃i in oĩ¬

Expanded text:
arguat eos, ait: Sanctificatis in Christo Jesu. Sed ideo quia regenerati in Christo sanctificati sunt: post autem coeperant male conversari; ut ostenderet omnem Ecclesiam sanctificatam fuisse in Christo, sed quosdam illorum prava doctrina pseudoapostolorum aversos a traditione veritatis. Vocatis sanctis. Hoc est, vocati estis, ut sancti sitis: quod est, ut non recedatis a regula sanctificationis. Cum omnibus qui invocant nomen Domini Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ unusqͥsq ur̃m dic̃. Ego quidẽ sum
pauli. ego aũ apollo. ego u̾o cephe. ego
aũt xp̃i E rrorẽ ostendit. s auctorum
nomina ñ ꝓdidit. Nec eni ĩ loco stabãt¬
S circũ ibant ad euersionẽ simplicuim
Nam hos quos nominat. sine dubiobo¬
n erant doctores. s sub horum specie fã¬
lsos apłos tangit. si enĩ inhis głandum
negat qnͣtomagis in malis docioribꝰ qͦꝵ
doctrinã prauã insubiectis significat.
Int̾ eos tam̃ hos ꝑseuerantes designat
aut arrianos. aut cata frigas. aut no¬
uatianos. aut donasianos. aut manic¬
heo suo cari ñ horrent. ita ⁊ corinthii di¬
uersoꝵ hereticoꝵ nominibꝰ subici ce pe¬
rant ut uiderentꝰ loco xp̃i homines ue¬
sub nomine suo eccłias faciunt multas.¬

Expanded text:
um dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi. Errorem ostendit, sed auctorum nomina non prodidit; nec enim in loco stabantsed circumibant ad eversionem simplicium. Nam hos quos nominat, sine dubio boni erant doctores; sed sub eorum specie falsos apostolos tangit. Si enim in his gloriandum negat, quanto magis in malis doctoribus, quorum doctrinam pravam in subjectis significat! Inter eos tamen hos perseverantes designat,aut Arianos, aut Cataphrygas, aut Novatianos, aut Donatianos, aut Manichaeos vocari non horrent; 114 ita et Corinthii diversorum haereticorum nominibus subjici coeperant, ut viderentur loco Christi homines veet quia sub nomine suo Ecclesias faciunt multas
Abbreviated transcription (Latin):
rias ⁊ fraudes facere cepant ⁊ iu fideliũ
pociꝰ examina requirebat. Septima cã
ẽ. in qua designat licere sibi sũptus acci¬
pere s contẽpnere ne forma eẽt rapacibꝰ
psendo apłis. Octaua uͦ ẽ. ut respondeat
ticis de matrimoniis. Nona ẽ. inqua de¬
clarat sic debere man̾e unũquẽq ut cre¬
didit. Decima autem de uirginibus
eo quod nichil sit sibi preceptum ⁊

Expanded text:
rias et fraudes facere coeperant, et infidelium rias et fraudes facere coeperant, et infidelium potius examina requirebant. Septima causa est, in qua designat licere sibi sumptus accipere, sed contemnere; ne forma esset rapacibus pseudoapostolis. Octava vero est, ut respondeat ticis de matrimoniis. Nona est, in qua declarat sic debere unumquemque manere, ut credidit. Decima autem de virginibus, eo quod nihil sit sibi praeceptum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Recepto domini.
ammonicus apls reced̾
apud cornithios annũ
et menses sex docens
int̾ eos uerbũ dĩ. Hinc
ẽ unde magna cũ fiduci¬
a ⁊ karitatis affectu agit cum eis.
Aliqñ cõmonẽs. aliqñ arguẽs. a¬
liqñ blandiens ut filios. Nã mul¬
te cause sũt: ꝓpt̾ quas scribit ad eoᷤ
quarũ pͥma hec ẽ quod more here¬
ticoꝵ dissentientes ab inuicẽ ho¬
minibꝰ deuoti paulini. ⁊ petriami. ⁊ apol¬
loniaci. diciuolebant ñ xp̃iani qd̃ ualde
exꝓbrat apłs. Erant tam̃ int̾ eos qui ab
his dissentirẽt xp̃o solidicati. Scda hec ẽ
quia eloquentia delectari ceꝑant ⁊ terre¬
na philosophia: ut sub nomine xp̃i his
imbuerent᷑ que contraria sũt fidei. Ter¬
cia eo qd̾ inflati essent qd nõ iret ad illos
ñ iret apłs. Quarta ꝓpt̾ fornicatorẽ quẽ
int̾ se paciebant᷑. Quinta ut cõmoneret
de p̾terita epła quã añ hanc que prima
dr scripserat. Sexta quia inuicẽ s̃ iniu¬

Expanded text:
ecepto Domini admonitus Apostolus resedit apud Corinthios annum unum et menses sex, docens inter eos verbum Dei. Hinc est unde magna cum fiducia et charitatis affectu agit cum eis, aliquando commonens, aliquando arguens, aliquando blandiens, ut filios. Nam multae causae sunt, propter quas scribit ad eos. Quarum prima haec est, quod more haereticorum dissentientes ab invicem, hominibus devoti, Paulini, et Petriani, et Apolloniaci dici volebant, non christiani: quod valde exprobrat Apostolus. Erant tamen inter eos, qui ab his dissentirent, Christo soli dicati. Secunda haec est, quia eloquentia delectari coeperant et terrena philosophia; ut sub nomine Christi, iis imbuerentur, quae contraria sunt fidei. Tertia, eo quod inflati essent, quod non iret ad illos Apostolus. Quarta, propter fornicatorem, quem inter se esse patiebantur. Quinta, ut commoneret de praeterita epistola, quam ante hanc quae prima dicitur, scripserat. Sexta, quia invicem sibi inju
Abbreviated transcription (Latin):
dia docet salutatiomea manu pauli. se
inepła ista subscripsisse ostendit que uer¬
tħm qui uenit ñ amat: abscidatur. Ma¬
ranatha eñi dñs ueñ significat. Hoc ꝓpt̾
udeos qui iħm ñ uenisse dicebãt. Hiergo
anathema sũt a dño qui uenit. Grã dñi

Expanded text:
dia, docet. Salutatio mea manu Pauli. Se in epistola ista subscripsisse ostendit, et quae verJesum, qui venit, non amat, abscidatur. Maranatha enim Dominus venit, significat. Hoc propter Judaeos qui Jesum non venisse dicebant, hi ergo anathema sunt a Domino, qui venit. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
cii. Idõq subditi estote nõ solũ ꝓpt̾ irã.
id est ultionẽ p̾sentẽ: s etiã ꝓpt̾ consci
entiã. Recte dic̃ subiectos debe cẽ. nõ
solum ꝓpt̾ iram id ẽ ultionẽ p̾sentem
Parit enĩ uindictam: s ⁊ ꝓpt̾ futurum
iudiciũ. Quia si hic euaserint: illic eos
pena expectat ubi accusante ipsa con¬
scientia punientur. Nam ⁊ idcuco tri¬
buta penditis ministri enĩ dĩ sunt in
hoc ipso ẜuientes. s ropt̾ hoc dic̃ tribu¬
ta pr̃ãri uł qui dicuntur fiscalia: ũ sub¬
iectionẽ prestent ꝑ quã sciant ñ se esse
libos s sub potestate ag̾e̾ que ex deo ẽ
Principi enĩ suo qui uicem dĩ agit sic̃¬

Expanded text:
cii. Ideoque subditi estote, non solum propter iram, cii. Ideoque subditi estote, non solum propter iram, id est ultionem praesentem, sed etiam propter conscentiam. Recte dicit subjectos esse debere non solum propter iram, id est, ultionem praesentem; parit enim ira vindictam: sed et propter futurum judicium; quia si hic evaserint, illic eos poena exspectat, ubi accusante conscientia ipsa punientur. Nam Idcirco tributa penditis; ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum servientes. Ideo dicit tributa praestari, vel quae dicuntur fiscalia, ut subjectionem praestent, per quam sciant non se esse liberos, sed sub potestate agere, quae ex Deo est; principi enim suo, qui vicem Dei agit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
quisq oꝑibꝰ sins aut iustistificabitur
aut dampnabit᷑. Qui enĩ audientes le¬
gẽ peccant mexcusabiles sũt. Nam qui
pͥncipantur. nõ sunt cimori bonis oꝑi¬
bꝰ ⁊ malis. Principes hos reges dic̃. qui
ꝓpt̾ corrigendã uitã ⁊ ꝓhibenda aduer¬
sa creantur: dĩ habentes ymaginẽ. ut
sub uno sint ceteri. Uis aũt nõ tuere
potestatẽ: bonũ facito. ⁊ habeb̾ laudem
ex illa. Laus ꝙ apotestate tunc surgit
cũ quis innocens inuenitꝰ. Dei enĩ mi¬
nist̾ ẽ tibi in bono. Manifestũ ẽ. ideo
rectores datos ne malũ fiat. Si autẽ
malũ feceris: time. Nonenĩ sine causa
gladiũ portat. Hoc ẽ iõ comminatur.
ut si fuerit contẽptꝰ uindicet. Dei enĩ
minist̾ est. uindex in irã in eũ qui ma¬
le agit. Qm̃ futurũ iudiciũ ds̃ statuit
⁊ millũ pire uult: huic scło rectoreᷤ or¬
dinauit terrore int̾ posito hominibꝰ.
uł ut pedagogi sit. erudientes illos qͥd
seruent: ne inpenã incidant futi udi¬

Expanded text:
t justificabitur, aut condemnabitur. Qui enim audientes Legem, peccant, inexcusabiles sunt. Nam qui principantur, non sunt timori bonis operibus, sed malis. Principes hos reges dicit, qui propter corrigendam vitam, et prohibenda adversa creantur, Dei habentes imaginem, ut sub uno sint caeteri. Vis autem non timere potestatem? Bonum facito, et habebis laudem ex illa. Laus ex potecum quis innocens invenitur. Dei enim minister est tibi in bono. Manifestum est ideo rectores datos ne malum fiat. Si autem malum feceris, time. Non enim sine causa gladium portat: hoc est, ideo comminatur, ut, si fuerit contemptus, vindicet. Dei enim minister est, vindex in ira in eum qui male agit. Quoniam futurum judicium Deus statuit, et nullum perire vult, huic saeculo rectores ordinavit, terrore interposito hominibus, velut pedagogi sint, erudientes illos quid servent, ne in poenam incidant futuri judi
Abbreviated transcription (Latin):
pacis ꝯteret satanan subpedibꝰ ur̃isue¬
locit̾. Idẽ breui hoc deaduentu suo di¬
cit. Qui aduentꝯ eiꝰ obpͥmeret diabo¬
luĩ obhoc qd isti sp̃alem gr̃am accepturi
erãt. Cui rei iuidet sa tanasuult enĩ
homines ꝑman̾e inerrore. Grã dñim̃i¬

Expanded text:
pacis conteret satanam sub pedibus vestris velociter; id est brevi. Hoc de adventu suo dicit, quia adventus ejus opprimeret diabolum ob hoc, quod isti spiritalem gratiam accepturi erant; cui rei invidet satanas, quia vult homines permane
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. unde ⁊ dd̾ ꝯspiratione iniquoꝵ ec¬
desiã malignatiũ uocat. Om̃iũ eñĩ loco¬
rũ illoꝵ eccłas dic̃ eos salutare ut crecͤãt
infide. Istud gͦ ad suꝑiorẽ sensũ retulit
ut ostendat xp̃m ẽẽ in quo salus ẽ: et
hunc ẽẽ cuiꝰ ppłs fidelis ẽ cuiꝰ. nutu ui¬
uit cuncta creatura quia anctor uite hͥ
illoꝵ putabant spari dełe. Oro aũ uoᷤ

Expanded text:
Unde et David conspirationem iniquorum Ecclesiam malignantium vocat . Omnium ergo locorum illorum Ecclesias dicit eos salutare, ut crescant in fide. Hoc ergo ad superiorem sensum retulit; ut ostendat Christum esse, in quo salus est, et hunc esse cujus populus fidelis est, et cujus nutu vivit cuncta creatura. 110 Auctor enim vitillorum putabant sperare debere. . Oro autem
Abbreviated transcription (Latin):
lalor hic ⁊ merortatione ẽ. ⁊ inministio
⁊ domos suas relinquebant fugati. ⁊ obp¬
brio erant infidis. Salutate ruphum e¬
iectum in dño ⁊ matrẽ eiꝰ ⁊ meã. Iõ istum
ruphĩ p̾posuit matri ꝓpt̾ electionẽ ad mi¬
nistrationis grẽ dĩ in quamulier. locum
ñ h̃t̃ electus enĩ erat idẽ ꝓbatus a dño ad
res eiꝰ agendas. Matrẽ tam̃ scãm habuit:
ut apłs suã quoq matre hanc uocet. Sa¬
lutate sincretũ flegbutam hermam pa¬
trobam hermen ⁊ qui cũ eissũt fratres. h¬
os simul salutat quia sciebat eos ẽẽ ⁊cor
tat simul ⁊ fr̃s quierãt cũ eis quoꝵ noĩ a
p̾t misit. Salutate filologũ ⁊ uiliã ne
reũ ⁊ sororẽ eiꝰ ⁊ olim pã ⁊ om̃s qui cum
eis sũt scõs. Hi oins un animes intellegũ¬
tur fuisse quos hac causa simł salutat qͦ¬
rum meritũ exhis qui simul cũ eiserant
dinoscitur. scõs enĩ nũcupat eos ut m̾ito

Expanded text:
Labor hic in exhortatione est, et in ministerio Labor hic in exhortatione est, et in ministerio  domos suas relinquebant fugati, et opprobrio erant infidis. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus et meam. Ideo istum Rufum praeposuit matri propter electionem administrationis gratiae Dei, in qua mulier locum non habet; electus enim erat, id est, promotus a Domino ad res ejus agendas. Matrem tamen tam sanctam habuit, ut Apostolus suam quoque matrem hanc vocaret. Salutate Asyncletum, Phlegontem, Herman, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres. Hos simul salutat; quia sciebat eos esse concotat simul et fratres, qui erant cum eis, quorum nomina praetermisit. Salutate Philologum, et Juliam, et Nereum, et sororem ejus Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt, sanctos. Hi omnes unanimes intelliguntur fuisse, quos hac causa simul salutat, quorum meritum ex iis, qui simul cum eis erant, dignoscitur; sanctos enim nuncupat eos, ut merito
Abbreviated transcription (Latin):
quoq dilectum meũ. Hunc stacyn quã¬
uis dilectũ uocet tam̃ subicit illĩ urbanu
participi oꝑis enũglici. Salutate apel¬
len probiĩ in xp̃o. Hunc apellen ñ quasi
amicũ suũ aut participẽ oꝑis salutat. sed
ristoboli. Anstobolus iste ꝯgregator intel¬
ligitur fuisse frm̃ in xp̃o cuiꝰ factum sit
ꝓbat. ut eos quos congregebat dignos sa¬
lutatione sua de signet. Salutate ⁊ hero¬
dionẽ cognatũ meũ. Istum quẽ cognatũ
tantum applłat. ostendit deuocũ in kari¬
tate renascibilitatis ñ tam̃ uigilanti am
se sic legitur maliis codicibꝰ. Et quia pre¬
sens ñ erat uideris qua causa eos in dño sa
lutat ut scõs qui exerꝰ erant domo. Hic
gͦ nartisꝰ p̾sbit̾ ꝑegrimi offĩcio fungebatꝰ
tate triphenã & tuphosãque laborant ĩ
dño. Has uno honore dignas delarat ĩ
xp̃o. Salutate ꝑsidam karissimã q̃ mul¬
tũ laborauit indño. Ista ante poĩta uide¬
tur sup̃ dictis qr młtum laborauit ĩ dño

Expanded text:
 dilectum meum. Hunc Stachyn quamvis dilectum vocet, tamen subjicit illum Urbano participi operis evangelici. Salutate Appellem probatum in Christo. Hunc Appellem non quasi amicum suum, aut participem operis salutat: sed ristobuli domo. Aristobulus iste congregator fuisse intelligitur fratrum in Christo: cujus factum sic probat, ut eos quos congregabat, dignos salutatione sua designet. Salutate Herodionem cognatum nostrum. Hunc quem cognatum tantum vocat, ostendit devotum in charitate renascibilitatis; non tamen vigilantiam ise, sicut legitur in aliis codicibus. Et quia praesens non erat, videtilutet ut sanctos, qui ex ejus erant domo. Hic ergo Narcissus presbyter peregrini officio fungebatur, tate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino. Has uno honore dignas declarat in Christo. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Domino. Ista anteposita videtur supradictis; quia multum laboravit in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad romanos alit̾ cepit. qr
scribit. quia om̃ia que egit filii dĩ
egit uoluntate qͥ dix̃ ad eũ. Uadce¬
go longe ad gentes mittain te. Hic
rum erat qd̾ dicebant. Dm̃ eñĩ ⁊ xp̃m io¬

Expanded text:
Ad Romanos aliter coepit; quia scribit; quia omnia quae egit, Filii Dei egit voluntate, qui dixit ad eum: Vade, ego longe ad gentes mittam te . Hincrum erat, quod dicebant. Deum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tuus offendit ul scandalizatur aut ĩfir¬
matur. Eadem dic̾ nõ debere frĩ qui ĩfir¬
mũ animũ sͥ constituit ad edendum fie¬
ri questionẽ ne ꝑturbans offẽndat nesci¬
ens quid teneat. Tu fidem habes peneste¬
met ipsum abeto corã dõ. Hocẽ tu qͥ es¬
quiedis securus qr creatura dĩ bona ẽ nõ
opus ẽ: ut de altero iudices. quia plus ẽ
ut pacẽ habeas cum fr̃e. hoc enĩ utile ẽ
apd̃ dm̃. Inesca autẽ utilicas carnis est:
in pace uͦ ⁊ carnis & anime. Ac ꝑ hoc abh¬
uiusinodi disceptatione cessandũ ẽ unꝰ
qui ñ uidicat semet ipsũ in eo qd̾ ꝓbat. U¬
nũquemq ꝓprio iudicio censet cõdemp¬
nandũ: qui qd̾ dic̃ non debe se fac̾e fac̃.
Et iustum beatũ qui ñ aliud fac̃ quã s̃
utile ꝓbat. Qui aũt disceriit si ederit

Expanded text:
tuus offendit, aut scandalizatur, aut infirmatur. Eadem dicit non debere fratri, qui infirmum animum sibi constituit ad edendum, fieri quaestionem; ne perturbatus offendat, nesciens quid teneat. Tu fidem habes penes temetipsum: habe coram Deo. Hoc est, tu qui sedes securus, quia creatura Dei bona est; non opus est ut de altero judices; quia plus est, ut pacem habeas cum fratre; hoc enim utile est apud Deum. In esca enim utilitas carnis est, in pace vero et carnis et animae: ac per hoc ab hujusmodi disceptatione cessandum est; utqui non judicat semetipsum, in quo probat. Unumquemque proprio judicio censet condemnandum, qui quod dicit non debere se facere, facit: et hunc beatum, qui non aliud facit, quam sibi util
Abbreviated transcription (Latin):
se minꝰ potuisse ꝓbet quã ceteros apłos
qui fuerũt cũ dño. Nec aliquid minꝰ in¬
ter gͣs̃ uirtutũ oꝑatũ eẽ dm̃: ut ꝑ hoc ip¬
sum crescant uidentes hanc se grãm ad¬
sequutos quã ad sequuti fuerãt iudĩ qͥ
s̃ p̾rogatiuã m̃dicant patrũ. Ita ut ab
ihrłm nc̾cuitũ usq in illuicũ repleuerĩ

Expanded text:
n minus potuisse probet, quam caeteri apostoli, qui fuerant cum Domino: nec aliquid minus inter gentes virtutum operatum esse Deum; ut per hoc ipsum crescant, videntes hanc se gratiam assecutos, quam assecuti erant Judaei, qui sibi praerogativam vindicant Patrum. Ita ut ab Hierusalem in circuitu usque Illyricum repleverim
Abbreviated transcription (Latin):
causa illic p̾dicare eniti dic̃ ubi ñ nomi¬
natus ẽ xp̃s. Sciens enĩ pseudo apłos ali¬
t̾ quã oportebat xp̃m tradere. Ad hoc eĩ
circuibant ut sub noĩe xp̃i alii dogniati
apłm manciparẽt qd̾ post ea corrig̾e̾ ma¬
ximierat laboris. Idcirco p̾uenire uolu¬
it ut inuolate p̾dicationis u̾ba trad̾et
audientibꝰ ⁊ integer aliene suꝑficies
ordinata incolome fundam̃ti robur ha¬
beret. Et quia magist̾ datus ẽ gentibꝰ o
portẽbat eũ sollicite hoc curare ut illic do
nomine xp̃i legis. & fidĩ sensũ corrũpere
nitebantur. Quod testimonio munit

Expanded text:
causa illic se praedicare niti dicit, ubi non nominatus est Christus; sciens enim pseudoapostolos aliter quam oportebat Christum tradere: ad hoc enim circuibant, ut sub nomine Christi aliis dogmatibus populum manciparent, quod postea corrigere maximi erat laboris; idcirco praevenire voluit, ut mundatae praedicationis verba traderet audientibus, et integra linea superficies ordinata incolumis fundamenti robur haberet. Et quia magister datus est gentibus, oportebat eum sollicite hoc curare, ut illic docnomine Christi legis et fidei sensum corrumpere nitebantur. Quod testimonio legis monuit
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ facti sũt. ita ⁊ hi cõmunicẽt corpora¬
libꝰ necessitatibꝰ eoꝵ. Ut gaudentes
ex uideis credentes laudent ꝓuidentiã
dĩ insalutẽ ipsoꝵ ꝑ ministeriũ eoꝵ. Hi
u̾sationis p̾bebant credentibꝰ. Certus

Expanded text:
hi communicent corporalibus necessitatibus illorum, ut gaudentes ex Judaeis credentes collaudent providentiam Dei in salute ipsorum per ministerium eorum. Hi conversationis praebebant credentibus
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ sͥ fec̃ apud din patrẽ. In tantum
ut nil deeẽ dicat qd nõ ꝑ illũ oꝑatꝯ sit
xp̃s ad exhortationẽ gentiũ dando sig¬
na ⁊ ꝓdigia ꝑ manꝰ eiꝰ ut p̾dicationẽ
eiꝰ uirtꝰ cõmendaret. Hinc ẽ unde głaz¬

Expanded text:
meritum sibi fecit apud Deum Patrem, in tantum ut nihil deesse dicat, quod non per illum operatus sit Christus ad exhortationem gentium, dando signa et prodigia per manus ejus, ut praedicationem ejus virtus commendaret. Hinc est unde g
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ mereatur s ordiẽm sequitur: ut
di aplin inpensius orent: ut delib̾atum
possint susciꝑe illũ ingaudio karitatis
cũ dĩ uoluntate agere se ostendat. Qui
enĩ deuotus ẽ animꝰ eis ad ferenda mun̾a
etiã illoꝵ animũ dĩ uidicio respondere s̃
uult ut intellecta karitate illiꝯ erga se¬
deo ꝑ illũ unanimes grãs agant. Mag¬
nus enim ꝓfectꝰ ẽ ei cuiꝰ ministerio mul
ẽ qui ait. pacem meã do uob̾ pacẽ meam

Expanded text:
minus mereatur; sed ordinem sequitur, ut di Apostolum, impensius orent; ut inde liberatum possint suscipere illum in gaudio charitatis. cum voluntate Dei facere se ostendat; ut quia devotus est animus ejus ad ferenda munera, etiam illorum animum Dei judicio respondere sibi vult; ut intellecta charitate illius erga se, cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus mi, qui ait: Pacem meam do vobis, et pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
ihuxp̃i. Quasi ad salutẽ missꝰ apłs uoto
bono plebem ꝓsequitur: optans ut deniͦ
fuerunt exhortati: ut sine cessatione
laudent din om̃ia qui fecit per xp̃m
Et post errore lapsa ꝑ eundẽ iterũ erig̾e
⁊ reformare dignatus ẽ. duplex dans be¬
neficium ⁊ miscdiam ⁊ cognitionẽ. Pc
quod ad sumite alterucrũ sic̃ ⁊ xp̃s adsũ¬

Expanded text:
isti. Quasi ad salutem missus Apostolus bono voto plebem prosequitur, optans ut Deus dfuerint exhortati; ut sine cessatione laudent Deum omnia, quae fecit per Christum, et post errorem lapsa per eumdem iterum erigere et reformare dignatus est, duplex dans beneficium, misericordiam et cognitionem. Propter quod assumite alterutrum, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudeo igitur inu̾b. & hic sensꝰ de su¬
piore parte epłe ẽ. Gaudet enĩ quia ro¬
mani qui regnũ habe uidentꝰ subiacẽt
se fidei xp̃iane. Uolo uos ꝓficere ut eni¬
diti sicis in bonũ rudes uͦ in maliĩ. Eru¬

Expanded text:
Gaudeo igitur in vobis. Et hic sensus de superiore parte epistolae est; gaudet enim quia Romani, qui regnum habere videntur, subjecerunt se fidei christianae. Volo vos proficere, ut eruditi sitis in bonum, rudes
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ uenire romã qd̾ olim optau̾at. Ro¬
manos gͥ quia in lege inducti fuerant ĩ¬
terim ꝑeplam corngit. Illos aũt qui ad¬
sentia sui doceri ut fu̾ndati recta fide dif¬
ficile aliud aliqͥd recipent. Uenturũ tñ
se ꝓmisit tp̃re quo ad ispanias erat itus
paret m̃tes eoꝵ. & quia pseudo apłis dif¬
ficile it̾ fuit ad illos idõ traditꝰ sit u̾iret

Expanded text:
dicit venire Romam, quod olim optaverat. Romanos igitur, quia in legem inducti fuerant, interim per Epistolam corrigit: illos autem qui sentia sui doceri, ut fundati recta fide difficile aliud aliquid reciperent. Venturum tamen se promisit tempore quo ad Hispanias erat ituruparet mentes illorum, et quia pseudoapostolis difficile fuit iter ad illos, ideo tardius si iret,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ipse enĩ se reum fac̃ contra id quod
sͥ utile putat facit. quia nõ ex fide cont̃¬
fidem utiq edit: qui edendum nec a¬
liice dec. Om̃e aũt quod nõ est ex fide pec¬
catum ẽ. Recte peccatũ appłłatur qd̾ a¬
aũt nos furm iores infurmitates inua¬
lidorũ portare. Recte ait debemꝰ. qͥa
oportet doctores infirmos firmare. &
imperitos erudire cũ mansuetudine:
ne ꝓuocati dũ contende uolunt ne hu¬
miles uideantur inpeius ꝓficiant. &
non nob ipsisplacere. Hoc ẽ. non quod
quia inuicẽ curam nr̃i ag̾e̾ debemus.
Unusquisq ur̃m ꝓximo suo placeat
in bonũ ad hedificationẽ. Nunc ꝑso¬
nã suã discreuit. Hos enĩ cõmonet u̾

Expanded text:
est; ipse enim se damnat, quando id quod sibi inutile asserit, facit. Quia non ex fide. Non utique ex fide edit, qui edendum negat, et edit. Omne autem quod non est ex fide, peccatum est. Recte peccatum appellat, quod aautem nos, firmiores, infirmitates invalidiorum portare. Recte ait, debemus; quia oportet doctores, infirmos firmare, et imperitos erudire cum mansuetudine; ne provocati dum contendere volunt, ne humiles videantur, in pejus proficiant. Et non nobismetipsis placere, hoc est, non quod quia invicem curam nostri agere debemus. Unusquisque proximo suo placeat in bono ad aedificationem. Nunc personam suam discrevit; hos enim com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsũ. M ani festum ẽ quia saluatoris
beneficio omia munda sũt. qui de sub ui¬
go legis enens homines ⁊ iustificas: red¬
didit statum pͥstinum lib̾tatis qui dig¬
n sũt uti tota creatura sic̃ ⁊ uet̾es sci. Q
aũt adhuc sub lege sunt ñlicet illis utiz¬
istimat aliquid cõmune eẽ illi cõmune
ẽ. Siue qui ex uideo xp̃ianus ẽ: siuegen¬
ẽ qd̾ putat nõ edendum. Et quia nõ hoc
suꝑsticionẽ fac̾ s timore suo iudicio re
las. In alia epła dic̃. E sca uentri ⁊ uent̾
escis. ⁊ hunc ⁊ hanc ds destruec. Q uia
non deesca aut placet quis dõ aut displicet:
idõ karitatẽ sectandam monet. qua nos
lib̾are dignatus ẽ. Sic enim agit. Deus

Expanded text:
per ipsum. Manifestum est quia Salvatoris beneficio omnia munda sunt, qui de sub jugo Legis eruens homines et justificans, reddidit statum pristinae libertatis; ut digni sint uti tota creatura, sicut et veteres sancti. Qui autem adhuc sub Lege sunt, non licet illis utiistimat aliquid esse commune, illi commune est. Sive qui ex Judaeo christianus est, sive genest, quod putat non edendum: et quia non hoc superstitione facit, sed timore, suo judicio remlas. In alia epistola dicit: Esca ventri, et venter escis; et hunc et has Deus destruet . Quia non de esca aut placet quis Deo aut displicet; ideo charitatem sectandam monet, qua nos Deus liberare dignatus est; sic enim ait: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Detractiones exꝓbantiũ te ceciderunt
nõ sͥmet ipsi dic̃ placuisse. s dõ pat̾
quia dic̾. nõ enim descendi de celout
fãciam uoluntatẽ meã s uoluntatẽ
eius qui misit me patris. & quia cũ
hec diceret contradicentibꝰ uideis qͣ¬
si peccator occiditur. I salmigraphꝰ
ex ꝑsonaeiꝰ uerba fac̾ ad dm̃ patrem
dicens. Detractiones exꝓbrantiũ te
ceciderunt suꝑ me. Hoc ẽ cum uolũ¬
tatem tuam faciam dicunt me pecca¬
re inte qui me ñ recipiendo quẽ misis¬
ti exꝓbrant te. Quia uidĩ cũ peccarẽt
indĩ nõ recipientes quẽ misit xp̃m
insuꝑ ⁊ occiderũt eum quasi peccantẽ
enim a peccatorib occiditur quasibla̾¬
phemus sic̃ scriptum ẽ in euãglio. Que¬
cumq enĩ scripta sũt ad nram confirm̃¬
tionẽ scripta sũt: ut ꝑ pacientia scriptu
rarũ spem habeamꝰ Manifestum ẽ qr
quecũq scripta sunt ad nr̃am discipli¬
nam scripta sũt: ut ipsa exhortatione
ꝓficiamus ad spem ñ diffidentes de ꝓ¬

Expanded text:
eria improperantium tibi ceciderunt non sibimetipsi dicit placuisse, sed Deo Patri, quia dicit: Non enim descendi de coelo, ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit, Patris . Et quia cum haec diceret, contradicentibus Judaeis quasi peccator occiditur, psalmographus ex persona ejus verba facit ad Deum Patrem, dicens: Detractiones exprobrantium te ceciderunt super me, hoc est: Ego cum voluntatem tuam facerem, dixerunt me peccare in te, qui non me recipiendo quem misisti exprobraverunt te, quia Judaei, cum peccarent in Deum, non recipientes quem insuper et occiderunt eum quasi peccantem enim a peccatoribus occiditur quasi blasphemus, sicut scriptum est in Evangelio . Quaecumque enim scripta sunt, ad nostram confirmationem scripta rarum, spem habeamus. Manifestum est quia, quaecumque scripta sunt, ad nostram disciplinam scripta sunt; ut ex ipsa exhortatione proficiamus ad spem, non diffidentes de pro
Abbreviated transcription (Latin):
dito fiunt. Iam enĩ in manifestatione
positi qd̃ est innoticia dĩ: agnoscentes
quid sequi debeamus. dare oꝑã debe¬
mus. ut pure uiuentes ad ꝓmissũ pre¬
miũ ueniamꝰ. excusso sompno. id est
ignorantia siue neglegentia. Propiorẽ
enĩ nũc nr̃a salus quã cũ credidimus.
Mani festũ est quia post lauacrũ bene
rito resurrectionis ꝓmisse. Bona enĩ
uita xp̃iani: signũ ẽ. salucis future.

Expanded text:
ondito fiunt. Jam enim in manifestatione ondito fiunt. Jam enim in manifestatione positi, quod est in notitia Dei, agnoscentes quid sequi debeamus, dare operam debemus, ut pure viventes ad promissum praemium veniamus, excusso somno, id est, ignorantia sive negligentia. Propior enim est nunc nostra salus, quam cum credidimus. Manifestum est, quia post lavacrum bene rito resurrectionis promissae. Bona enim vita christiani signum est salutis futurae.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ ad reformationẽ legis natural. Et si qd̾
aliud mandatũ est in hec uerbo consu¬
matur. Diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ
hoc scriptum ẽ. in leuitico manentibꝰ
impleri logẽ significat sic̃ dixi. Ac si st̃
alia mandata que nũc tacuit tam̃ pro
om̃ibꝰ mandatis dilectio satis fac̃. Nam
si se humanũ genus. abinitio dilexiss.
inquitas int̾ris ñ eẽc. Exordium enĩ
iniusticie discordia ẽ. Ideoq iniqͥtati
dilectio iniquitas ẽ: quia qd bonis bo¬
quia bona ẽ dilectio. Nec peccati potest
oportuit. ñ solũ ꝓximos s inimicos di
Abundans uͦ ⁊ ꝑfecta iusticia. etiã ĩmu¬
dõ patri similes fac̾: qui ⁊ nõ colentibꝰ
se annua dona largitur. Nam ⁊ dñs in
cruce positus postulat ꝓmimicis. ut ple¬
nitudinẽ iusticie quã docuerat demon¬
nos de sompno surg̾e. Bempꝰ. ẽẽ dicit
no surgere. oꝑari bonũ quasi indie hoc
ẽ palam. In licita enĩ nocte: idẽ in absꝯ¬

Expanded text:
Deo ad reformationem legis naturalis. Et si quod est Deo ad reformationem legis naturalis. Et si quod est aliud mandatum, in hoc verbo consummatur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum; hoc scriptum est in Levitico . Manentibimpleri Legem significat, sicut dixit: ac si sint alia mandata, quae nunc tacuit; tamen pro omnibus mandatis dilectio satisfacit. Nam si se humanum genus ab 100 initio dilexisset, iniquitas in terris non esset; exordium enim injustitiae discordia est. Ideoque iniquitatis dilectio iniquitas est; quiaquia bona est dilectio, nec peccare potest oportuit, non solum proximos, sed inimicos dilabundans vero et perfecta justitia etiam inimiDeo patri similes facit, quia non colentibus se annua dona largitur. Nam et Dominus in cruce positus postulat pro inimicis, ut plenitudinem justitiae, quam docuerat demonnos de somno surgere. Tempus esse dicit, est, de somno surgere, operari bonum, quasi in die, hoc est, palam; illicita enim nocte, id est, in absc
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ nr̃as infirmitates ꝑ pacientiã cõ¬
fumemꝰ: ut nom̃ honoris dĩ adsũptum
ninos ñ euacuet̾. Filii enĩ dicimur dei
confirmaret ꝓmissiones patrũ. Orignie
comindat uideoꝵ. Incircũcisione enim
filios significat abrhe quibꝰ missꝰ xp̃s
uator. Ego sii inquit in medio ur̃m nõ
ut minist᷑ s ut munstrem. Et ueritas in
ꝓmissione facta patribꝰ ꝓbaret᷑. Circũci¬
sio enĩ carnis data ẽ. abrahe infigurã cir¬
cumcisionis cordis. Quã postea ꝓpha sig

Expanded text:
s infirmitates per patientiam confirmemus, ut nomen honoris Dei assumptum in nos non evacuetur; filii enim dicimur Dei confirmaret promissiones Patrum. Originem commendat Judaeorum; in circumcisione enim filios significat Abrahae, quibus missus Christus vator: Ego enim sum, inquit, in medio vestrum , non ut ministrer, sed ut ministrem; ut veritas in promissione facta Patribus probaretur. Circumcisio enim carnis data est Abrahae in figuram circumcisionis cordis, quam postea propheta
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. xuiiͦ. gentes admittendas ad gͣ¬
ciam dĩ ad ꝑcipiendã salutẽ. Nox enim
ista xp̃i ẽ que futurũ dix qd̾ ingentibus
p̾dicatio ei fructũ habitura eẽt et cõfessi¬
onis sacram̃ti dĩ. Idõ grãs ex hoc agit
filiꝰ pat̾ inhobedientiã gentiuĩ. Unde ĩ
euglio. ait. Confiteor t̾ pat̾ celi ⁊ t̾re qͥa¬

Expanded text:
ptimo, gentes admittendas ad gratiam Dei ad percipiendam salutem. Vox enim Christi est, qua futurum dixit quod in gentibus praedicatio ejus fructum habitura esset confessionis sacramenti Dei: ideo gratias ex hoc agit Filius Patri, in obedientiam gentium. Unde in Evangelio ait: Confitebor tibi, Pater, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ẽ. hocẽ saluti fris studere ñ curam
esce ag̾e ut frẽm contristes. Beneficiũ e¬
Soluens in illo oꝑa xp̃i que geffit ut ho¬
minẽ a peccato liberaret. Om̃ia quidem
munda sũt. Uerum ac manifestũ est
onũa munda eẽ. Iuippe cũ ingensi lega¬
tur: om̃ia que ds̃ fecit ẽẽ bona ualde.S
malũ ẽ homini qui ꝑ offensionẽ edi. Cũ
eigo ꝑ naturã omia bona ⁊ munda sint:
dubitantibꝰ tam̃ fiunt in mũda. Et e¬
rit illi osfendiculũ qui cũ dubitat edet.
t̃am̃ nõ munda conscientia quia quod
s mutile putat facit. Ideo nulli contra¬
dicendum ẽ quid in hac re sequatur. Bo¬
num ẽ non edere carnẽ ⁊ ñ bibere uinĩ.
Cum de sola carne ageretur adiecit ⁊po¬
tum ut confoneat eos qui ab his abstin¬
ent: ne ꝑ id qd̾ licitum ẽ ⁊ carnẽ edere &
uinũ bibere ꝯtristarentur ab illis qui is
utuntur. dedit eis respirandi solatium.

Expanded text:
mum est. Hoc est saluti fratris studere, non curam mum est. Hoc est saluti fratris studere, non curam escae agere, ut fratrem contristes. Beneficium esolvens in ipso opera Christi quae gessit, ut hominem a peccato liberaret. Omnia quidem munda sunt. Verum et manifestum est omnia munda esse: quippe cum in Genesi legatur, omnia quae Deus fecit, esse bona valde; Sed malum est homini, qui per offensionem edit . Cum ergo per naturam omnia bona et munda sint, dubitantibus tamen fiunt immunda: et erit illi offendiculum, qui cum dubitet, edit tamen immunda conscientia; quia quod sibi inutile putat, facit: ideo nulli contradicendum est quid in hac re sequatur. Bonum est non edere carnem, et non bibere vinum. Cum de sola carne ageretur, adjecit et potum; ut confoveat eos, qui ab his abstinent, per id quod licitum est et carnem edere, et vinum bibere. Ne contristarentur ab illis, qui his utunt
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ sic̃ ipse dñs ait. Qui ñ honorific¬
at filiũ nõ honorificat patrẽ qui misit il¬
lum. Quigꝰ placet dõ ꝓbatus ẽ hominibꝰ.
Iuomodo accepit enĩ donum ꝑ qd appa¬
mur ⁊ que edificationis sũt inuicẽ custo¬
diamꝰ. Qm̃ disceptatio discordiã parit.
Idõq ut pacifici eẽ possimus ab intentio
ne edendi dissimulare nos docet. Edifi¬
cationis aũt uiam sequi hortatur. ut cũ
pace ea conferamꝰ ꝑque inuicem nos e¬
dificemꝰ. Ab his que in fructuosa sũt. et
magis contraria dedinantes. Conlatio
enĩ potest ꝓdesse. Et enĩ excitans mentẽ
si ita mens uincendi studiũ contempnit
hoc ẽ enim qd̾ parit litem. Noli ꝓpt̾ es
dum reformatur ꝑ regenerationẽ. R es¬
ca opus dĩ est: s nõ homo ꝓpt̾ escam. s
esca ꝓpt̾ hominẽ. Multum gͦ distat. ꝓ¬
pter qd̾ noli inquit hoc opꝰ dĩ qd̾ p̾cla¬
rum ẽ. dissoluere ꝓpt̾ hoc qd̾ humilli¬

Expanded text:
humanum, sicut ipse Dominus ait: Qui non honorifichumanum, sicut ipse Dominus ait: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . Qui ergo placet Deo probatus est hominibus. Quomodo? Accepit enim donum, per quod appamur: et quae aedificationis sunt, invicem custodiamus. Quoniam disceptatio discordiam parit, ideoque ut pacifici esse possimus, ab intentione edendi aut non edendi dissimulare nos docet. Aedificationis autem viam sequi hortatur, ut cum pace ea conferamus, per quae invicem nos aedificemus, ab iis quae infructuosa sunt et magis contraria declinantes. Collatio enim potest prodesse, est enim excitans mentem; si tamen vincendi studium contemnatur: hoc est enim quod parit litem. Noli propter dum reformatur per regenerationem. Et esca opus Dei est, sed non homo propter escam, sed esca propter hominem: multum ergo distat; ideo noli, inquit, hoc opus Dei quod praeclarum est, dissolvere propter id, quod humilli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbaptismũ inuocatus ẽ. hunc p̾cessis se
dic̃ quasi noctẽ. Diem aũt ad ꝓpinquasse¬
bis apparuit ut sciremꝰ quid agere debea¬
mꝰ. Priꝰ enĩ ignorantes xp̃m intenebris
eramus. Ar ubi didicimꝰ. lux nob̃ orta ẽ:
transiuimꝰ eni a falso aduerũ. Abiciamꝰ¬

Expanded text:
se dicit quasi noctem, diem autem appropinquassebis apparuit, ut sciremus quid agere deberemus: prius enim ignorantes Christum in tenebris eramus, at ubi didicimus, lux in nobis orta est, transivimus enim a falso ad verum.
Abbreviated transcription (Latin):
solũ nos ipsos s ⁊ alios adquiramꝰ. ad i¬
tam: mnimicis ñ solũ uicẽ reddere ꝓhi¬
bet dñis ꝑsalomonẽ: uerũ etiã humani¬
tate ad amiciciã ꝓuocare hortat᷑. No¬
li iunci. amalo. s uince in bono malũ.
Hec int̾pretatio apłi ẽ quo hortantis: ne
uicẽ reddamꝰ immicis sic̃ dictũ ẽ. Mul¬
tum enĩ ꝓderit nob si malicie ce damus
uinci indetur ab illo. Et saluator enĩss
magis malicia.⁊ dũ uincitur uĩcere se
putat. Id enĩ agit inimicus ut nos de
ꝓposito nr̃o abstrahat: occasionẽ querẽs

Expanded text:
alios acquiramus ad vitam, inimicis non solum vicem reddere prohibet Dominus per Salomonem; verum etiam humanitate ad amicitiam provocare hortatur. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum. Haec interpretatio Apostoli est cohortantis, ne vicem reddamus inimicis, sicut dictum est. Multum enim proderit nobis, si malitiae cedamus; vincit enagit malitia, et dum vincitur, vincere se putat: id enim agit inimicus, ut et nos de proposito nostro abstrahat, occasionem quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
dicio dĩ. Su ꝑgredi enĩ uidetur ipsam
iusticiã cũ quod licet ut melior fit non
facit celestis iusticie imitator. Mundi
ergo iusticia a dõ illi concessa ad tempꝰ¬
innocentẽ facit celestis aũt ꝑfectũ ut
meritum habeat apd̃ dm̃. Puidentes

Expanded text:
dicio Dei. Supergredi enim videtur ipsam justitiam, cum quod licet, ut melior sit, non facit coelestis justitiae imitator. Mundi ergo justitia a Deo illi concessa innocentem facit: coelestis autem perfectum, ut meritum h
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Alta saꝑe suꝑbia ẽ. Nam ⁊ diabolus
cũ alta sapst apostatauit. Ne elatio sit ĩ
ammoꝙ p̾sumens forte de incolomitate
peccatorẽ. Hec suꝑbia ẽ. que cũ se p̾ponit of¬
fendit. Iuod dñs denotat dicens. Eice pͥ¬
mũ trabem de odo tuo: ⁊ tũc uidebis eice¬
re festucã de ocło frͣis tui. Ipsa enĩ elatio
peccatum ẽ: ac si nõ sit peccator qd̾ in pos¬
sibile ẽ fit peccator dũ suꝑbit. Deniq dic̃
salomon suꝑbis ds̃ resistir. S humilibꝰ

Expanded text:
tes. Alta sapere superbia est; nam et diabolus cum alta sapuit, apostatavit. Ne elatio sit in animo, et praesumens forte de incolumitate peccatori, haec superbia est, quae cum se praeponit, offendit. Quod et Dominus denotat, dicens: Ejice trabem prius de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ipsa enim elatio peccatum est: ac si non sit peccator, quod impossibile est; fit peccator, dum superbit. Denique dicit Salomon: S
Abbreviated transcription (Latin):
ticie legẽ sequendã mandauit: ne ab
hac p̾senti dissimulare uderet᷑. Hanc
cõmendat quippe cũ nisi hec fierit ser¬
uata illa custodiri ñ possit. hec enĩ q̃si
pedagogꝰ ẽ. que paruulos inbuit. ut
nue pocest inputari miscdia: nisi ha¬
buerit iusticiam. Ut ergo ius ⁊ timorẽ
legis naturalis confirmet. dm̃ aucto¬
rem eiꝰ testatur ⁊ ministrantss eã deo
ordinationẽ habe. Iõ adiecit. Que añt
sũt a dõ ordinata sũt. Ut nemo putet
quasi humana ꝯmendata contẽpnẽ¬
da. Nidet enĩ uis diuinũ humanis
auctoritatibꝰ deputatũ. Hic gͦꝰ subiec¬
tus ẽ potestati qui sit gͦ legis ab hisãb¬
stinet ⁊ que ꝓhibet. Itaq qui resistit

Expanded text:
titiae legem sequendam mandavit, ne ab hac praesenti dissimulare videretur, hanc commendat, quippe cum, nisi haec fuerit servata, illa custodiri non possit: haec enim quasi paedagogus est, quae parvulos imbuit ut enim potest imputari misericordia, nisi habuerit justitiam; ut ergo jus et timorem legis naturalis confirmet, Deum auctorem ejus testatur, et ministrantes eam Dei ordinationem habere, ideo adjecit: Quae autem sunt, a Deo ordinata sunt. Ut nemo putet quasi humana commenta contemnenda: vident enim jus divinum humanis auctoritatibus deputatum. Hic ergo subjectus est potestati, qui se terrore Dei ab his abstinet quae prohibet.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio iundicabit᷑. Sie surierit inimicꝰ
tuus ciba illũ. Si sitit: potum da illi. H̾
eñi faciens carbones ignis congeres su ꝑ᷑e
ius. Non nudam undictã.a dõ se serua¬
re dele ostendit: s ⁊ beneficia dari mi¬
micis. Ut uere ostendamꝰ ñ menitiͤ m̃iᷤᷤ
habe nos ummicos quos ut abiniquita¬
te desmant obsequiis iuncerent᷑. Qui

Expanded text:
t inimicus tuus, ciba illum: si sitit, potum da illi; hoc enim faciens, carbones ignis congeres super caput ejus . Non nudam vindictam Deo reservari debere ostendit, sed et beneficia dari inimicis; ut vere ostendamus non meritis nostris habere nos inimicos, quos ut ab inimicitiis desinant, obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
dis uitiis peccatoꝵ orationi instand̃
ostendit. lit meritis crescant deficiẽ¬
tibꝰ temptationibꝰ adu̾sarii. Quos
in tantũ dignos ht̃. ut iudicet eos eti¬
am se posse p̾cibꝰ adiuuare ad ad ser¬
endum audacter eugłm ad qd̾ mani¬
festandũ legationẽ acceꝑat. In sapi¬
entia ambulate ad eos qui foris sũt.¬

Expanded text:
dis vitiis peccatorum orationi instandum ostendit; ut meritis crescant, deficientibus tentationibus adversarii. Quos in tantum dignos habet, ut judicet eos etiam se posse precibus adjuvare ad asserendum audacter Evangelium, ad quod manifestandum legationem acceperat. In sapientia ambulate ad eos, qui foris su
Abbreviated transcription (Latin):
tia. docentes ⁊ mouentes uosmet ip̃os
psalmis. ympnis. canticis sp̃aliba ĩgr̃a¬
in corde habenda que dõ patri semper
grãs referant. ut uox canora illi ẜuiat.
illũ laudet psalmꝰ hymnꝰ extollat.¬
& huic soli notum sit qui occulta ꝑui¬
bꝰ illi cantari mandauit. ne fauore
hominũ fieret.⁊ fructũ amitteret. Oẽ¬
quod cũq facitis in u̾bo aut in oꝑe oĩa

Expanded text:
monentes vosmetipsos psalmis, hymnis et canticis spiristum. Haec in corde habenda, quae Deo Patri semper gratias referant, ut vox canora illi serviat, illum laudet psalmus, hymnus extollat. Et huic soli notum sit, qui occulta pervibus enim cantari mandavit, ne favore hominum fieret, et structum amitteret. Oquodcunque facitis in verbo, aut in opere, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ic um apls¬
eumut sit sollicitꝰ iecdastica ordinati¬
one. Idẽ ad quosdã qui simulatione qͣ¬
dam dignos se ostentat. ut sublumẽ ordi¬
nẽ teneant. simulq ⁊ hereticos ex circ

Expanded text:
itum Aposcum, ut sit sollicitus in ecclesiastica ordinatione: id est, ad quosdam qui simulatione quadam dignos se ostentant, ut sublimem ordinem teneant; simulque et haereticos ex circ
Abbreviated transcription (Latin):
uno nomine duo pessima ⁊ impia.
genera designauit. Que om̃i ratioẽ
monet fugiendũ pͥmũ enĩ ⁊ ꝑ graue
crim̃ idolatria ẽ. Quid enĩ tã ꝑniciosũ
tamq funestũ. quã ad iniuriã creato
ris dĩ lignis ⁊ lapidibꝰ uel aliis metal¬
lis honorificentie eiꝰ nom̃ tribuere. c̃
ipsi ñ patiant᷑ ut seruus noĩe dninũ¬
cupetꝰ. Quẽ ñ natura utiq. s qued am
conditio subic̃ seruituti: Aliud contͣ
crim̃ ẽ auaricie. ñ dispar malicia. sed
diu̾sum in noie. Inde ad timotheũ
cia ẽ. Om̃iũ enĩ capax ẽ delictorũ.
ut auiditatis sue qd̾ in possibile est
mpleat desid̾ium. semꝑbibẽs et
semꝑ siciens. Non in merito gͦ sub:
uno nomine utrũq malũ ostendit.
Pene enĩ uno explent᷑ oꝑe. quia siẽ
idolatria uni dõ auferre nititur glo¬
riam. Ne qd ei ꝯ peculiare ẽ solꝰ hẽat
nom̃ dĩtatis sibi soli condignũ: ita ⁊
auaricia indĩ se res extendit ut si po¬
tes

Expanded text:
uno nomine duo pessima et impia uno nomine duo pessima et impia genera designavit, quae omni ratione monet fugienda; primum enim et pergrave crimen est idololatria. Quid enim tam perniciosum, tamque funestum, quam ad injuriaris Dei, lignis, et lapidibus, vel aliis metallis honorificentiae ejus nomen tribuere, cum ipsi non patiantur, ut servus nomine Domini nuncupetur, quem non natura utique, sed quaedam conditio subjicit servituti? Aliud contra crimen est avaritiae, non dispar malitia, sed diversum in nomine. Unde ad Timotheum tia. Omnium enim capax est delictorum, ut aviditatis suae, quod impossibile est, impleat desiderium, semper bibens et semper sitiens. Non immerito ergo sub uno nomine utrumque malum ostendit. Pene enim uno explentur opere, quia sicut idololatria uni Deo auferre nititur gloriam, ne quod ejus peculiare est, solus audiat nomen deitatis sibi soli condignum; ita et avaritia in Dei se res extendit, ut si potest
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo etiã qui crediderint in illum.
⁊ manifestabitꝰ om̃i ꝑfidie qr uiuit
cũ suis cũ gła. Hec consolatio fiduci¬
am spei parit. ut securi de fut᷑a uita
om̃ia pꝰponentes xp̃m seq̃mur. Mor¬
tificate gͦ membra ur̃a que sũt suꝑ.
t̾ram: formcationẽ. in mũdiciã. libi¬
dinẽ. concupiscentiã malã. ⁊ auarici¬
am. que ẽ idoloꝵ seruitus. Qm̃ om̃ia
simul peccata corpꝰ eẽ inepła ad ro¬
manos significat. Iocuto nũc singła de¬
licta describens membra ea appellat.
Ut poacceptã ac seruatã eugłicam de
saluatoris plenitudine rationẽ. bone
uite oꝑam daret̃. Abstinentes se aboĩ
turpitudine ⁊ desiderio malo. quo pos¬
sint peritie diuine fructũ nõ amute̾.
Multũ enĩ obest scire ueri rationem.
firmare. Hinc ẽ unde ⁊ dñs in cetera
ait. Qui aũt inqt scit uoluntatẽ dñi
sui ⁊ ñ paruerit. uapulabit multis.
Auariciã tam̃ idolatrie comparauit.
ut nichil illa sceleratiꝰ demonstret. sb̃

Expanded text:
 illo etiam qui crediderunt in illum; et manifestabitur omni perfidiae, quia vivit cum suis in gloria. Haec consolatio fiduciam spei parit; ut securi de futura vita, omnia postponentes, Christum sequamur. Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idolorum servitus. Quoniam omnia simul peccata corpus esse in epistola ad Romanos significat , idcirco nunc singula delicta describens, membra ea appellat; ut post acceptam et servatam evangelicam de Salvatoris plenitudine rationem, bonae vitae operam darent, 272 abstinentes se ab omni turpitudine et desiderio malo, quo possint peritiae divinae fructum non amittere. Multum enim obest scire veri rationem, firmare. Hinc est unde et Dominus inter caetera ait: Qui autem scit voluntatem domini sui, et non paruerit ei, vapulabit multis . Avaritiam tamen idololatriae comparavit, ut nihil illa scelestius demonstraret. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
cidendum aũt ẽẽ.⁊ salba. ⁊ neomenia
seruandas p̾dicare. ñ sp̃ale ẽ s terreñ
Salutat uos epafras qui ẽ ex uob ser¬
ei qui ex ipsisẽ testimoniũ reddit. Sẽ¬
ꝑ sollicitusn ꝓ nob̃ morationibꝰ ut
stetis ꝑfecti ⁊ habunde expleti in om̃i
uoluntate dĩ Tam salutaria se illis
exoptare testat᷑. ut illum qui ciuis il¬
loꝵ ẽ. ⁊ affectu unanimitatis kiñis.
participẽ sue deuotionis in ꝓfectum
eoꝵ ostendat. Testimoniũ enĩ adhi
sollicitos eos salutis sue faciat. aliorũ
uigilantia quanta sit ꝓ eis ostendit
Sollicitior enĩ quis fit pudore qͣndo
in cansa sua alter̃ uid laborare. Salu

Expanded text:
cidendum autem esse, et sabbata et neomenias cidendum autem esse, et sabbata et neomenias servandas praedicare non spiritale est, sed terrenum. Salutat vos Epaphras, qui est ex vobis, ser quando ei qui ex ipsis est, testimonium reddit. Semper sollicitus pro vobis in orationibus, ut stetis perfecti, et abunde expleti in omni voluntate Dei. Tam salutaria se illis exoptare testatur; ut illum qui civis illorum est, et affectu unanimitatis charissimus, participem suae devotionis in profectum eorum ostendat. Testimonium enim adhibsollicitos eos salutis suae faciat, aliorum vigilantia quanta sit pro his, ostendit; sollicitior enim quis fit pudore, quando in causa sua alterum viderit laborare. Salut
Abbreviated transcription (Latin):
ut inuicẽ sibi nota fierẽt que agerent
ab inuicẽ. Quãuis suꝑiꝰ dicat sp̃u se p̾¬
sentem apud eos ⁊ uide que agerent
fiet quis. quando uidet ad se ueniri ad
tur si speculetur se uideri que agat.
deri ab eo contraria facimꝰ. Salutat
uos aristarcꝰ comes captiuitatis mee.
⁊ marcꝰ consobrinꝰ barnabe. de quo ac¬
cepistis mandata ut si uenerit ad uos
tores mei inregno dĩ. Qui mͥ solatio fu¬
erunt. Hic anstarcꝰ bone conu̾satio¬
nis ac meriti uidetur. qui deuotione
dñica particeps ⁊ sociꝰ laboꝵ apłi de¬
signatur. Marcũ aũt ut com̃det qͥd
sit ñ tacet. ut cũ laudabilis iuri barñ¬
be ad finis ad discitur. honorabił ha¬
beatur. Addit ⁊ iħm quẽ iustũ noĩe
uocari appellat. quibꝰ solis testimoĩ¬
um ꝑhibet qr hi excircumcisione ad¬
iutorio fuerunt ei. ad sentientes ⁊ par¬
ticipes sententie eiꝰ ut iã circumcidi
alteriꝰ ñ debere p̾dicarent. Idõ parti¬
cipes illos dic̃ suos in regnũ dĩ. Cutũ¬

Expanded text:
ut invicem sibi nota fierent, quae agerentur ab invicem. Quamvis superius dicat spiritu se praesentem apud eos, et videre quae agerent, fiet quis, quando videt ad se venire ad tur, si speculetur se videri 276 quae agat. s videri ab eo, contraria facimus. Salutat vos Aristarchus comes captivitatis meae, et Marcus consobrinus Barnabae de quo accepistis mandatum, ut si venerit ad vos, tores mei in regno Dei, qui mihi solatio fuerunt. Hic Aristarchus bonae conversationis ac meriti videtur, qui devotione Dominica particeps et socius laborum Apostoli designatur. Marcum autem ut commendet, quid sit, non tacet; ut cum laudabilis viri Barnabae affinis addiscitur, honorabilis habeatur. Addit et Jesum, quem Justum nomine vocari appellat. Quibus solis testimonium perhibet, quia hi ex circumcisione adjutorio fuerunt ei, assentientes et participes sententiae ejus; ut jam circumcidi ulterius non debere praedicarent, ideo participes illos dicit suos in regno Dei. Circum