comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta illi testimonium perhibent quod con¬
fessio nominis eius usq ad fines erat propa¬
ganda terrarum. cęteraq fidei illius my¬
steria sp̃s scĩ testimonio sunt reserata dis¬
cipulis. Neq illis tantummodo. sed et om̃ib
qui per uerbum eoꝵ credunt in dñm quic¬
quid recte sapiunt eiusdem sp̃s est mune¬
re concessum. Ille ergo inquit testimoniũ
perhibebit de me. & uos testimonium per¬
hibebitis: quia quae sp̃u intus docente ꝑ¬
cęperunt. haec abiecto timore pristino
namq sp̃s corda eorum & scientia uerita¬
tis illustrauit : & ad docenda quae nossent
culmine uirtutis erexit. Unde recte¬
apud isaiam sp̃s idem fortitudinis & scien¬
tiae nuncupatur. Est et enim sp̃s scientiȩ :
quia per ipsum quae recte agere uel &iam
cogitare debeamus agnoscimus. Est et for¬
titudinis : quia etiam per ipsum ut quae
bene nouimus operemur accipimus. ne
aduersitate aliqua abonis quae cȩpimus

Expanded text:
ta illi testimonium perhibent, quod conta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Sperceperunt, haec abjecto timore pristino,namque Spiritus corda eorum et ad scientiam veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent, culmine apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur . Est enim Spiritus scientiae, quia per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debeamus, agnoscimus; est et fortitudinis, quia etiam per ipsum, ut quae bene novimus operemur, accipimus, ne adversitate aliqua a bonis quae cepimus
Abbreviated transcription (Latin):
afilio. Procȩdit apatre. procȩdit & afilio:
quia et eius missio ipsa processio est. qua ex
patre procędit & filio. Uenit & sua sponte.
quia sicut coȩqualis est patri & filio: ita
eandem habet uoluntatem cum patre et
filio commnunem. Sp̃s enim ubi uult spirat
& sicut apłs enumeratis donis cȩlestib ait
haee omnia operatur umus atq idem sp̃s
diuidens singulis prout uult: Adueniens
autem sp̃s testimonium perhibuit de dño:
quae de illo erant scienda mortalibus clara
illis luce reuelauit. quod uidelicet aequa¬
lis & consubstantialis patri erat ante scła.
quod consubstantialis factus est nobis infi¬
ne saeculorum. quod deuirgine natus sine
peccato uixit inmundo. quod quando uo¬
luit & qua uoluit morte transunt demun
destruxit. ueram in qua passus est & resur¬
rexit carnem ad caelos ascendendo leua¬
uit atq in paternae gloriae dextera con¬
stituit. quod omnia prophetarum scrip¬

Expanded text:
a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, quia sicut coaequalis est Patri et Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem. Spiritus enim ubi vult spirat . Et sicut Apostolus, enumeratis donis coelestibus, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveniens autem Spiritus testimonium perhibuit de Domino, qquae de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte transivit de mundestruxit, quod  Al. om. quod veram in qua passus et resurrexit carnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
capaces erant ad intelligen¬
da archana diuine sublimi¬
tatis. minus fortes adtoleranda aduersa
humanae prauitatis : sed eis adueniente sp̃u
cum augmento diuinȩ agnitionis data est
etiam constantia uincendȩ humanae per¬
secutionis. Unde illis dominica promissio¬
ne nunc dicitur. Cum uenerit paraclytuᷤᷤ
quem ego mittam uobis apatre sp̃m ueri¬
tatis qui apatre procȩdit. ille testimoniũ
perhibebit de me: et uos testimonium ꝑ¬
hibebitis. Notandum autem inprimis
quod dñs sp̃m ueritatis et ase mit tendum
esse testatur. & eundem mox apatre pro¬
cȩdere subiungit: non quia idem sp̃s aliter
a patre procȩdit quam afilio mittitur aut
afilio mittitur sed ideo filius eum ase mitti.
apatre dicit procȩdere ut aliam patris. aliã
esse suam personam designet. ac in eadem
tionem ac uoluntatem suam cum patris
uoluntate & operatione denuntiet. Cum oe¬
enim eiusdem sp̃s grã datur hominibus:
mittitur profecto sp̃s apatre. mittitur &

Expanded text:
capaces erant ad intelligenda arcana divinae sublimitatis, minus fortes ad toleranda adversa humanae pravitatis, sed eis adveniente Spiritu cum augmento divinae cognitionis, data est etiam constantia vincendae humanae persecutionis. Unde illis Dominica promissione nunc dicitur: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis quod Dominus Spiritum veritatis, et a se mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut a Filio mittitur, sed ideo Filius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, atque ut  Ationem, ac voluntatem suam cum Patris voluntate et operatione denuntiet. Cum enim ejusdem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qui iam sicut dictum ẽ. ab extrema
corporis fuerat parte prȩmortuus. reser¬
uatus aduitam toto ad đm corde conuer¬
sus est : Longis et continuis in conuersati¬
one eadem flagellis eruditus. atq ante
paucos dies excrescente corporis molestia
non uidit. quia illum ꝑ cordis inmutati¬
onem uicit. Ecce fr̃s hemĩ gordiana quã
superius dixi ascĩmonialis habitus excel¬
lentia corruit ad poenam. et fr̃ hic de qͦ
ista narraui abipso morti articulo re¬
dit ad ȩternam uitam. Nemo ergoscit
quid de se in occultis dĩ udiciis agatur.
quia multi sunt uocati. pauci uero electi:
Quia igitur nulli de se certum est electũ
se c̾e : restat ut omnes trepident. omnes
de sua actione formident. omnes insola
diuina misericordia gaudeant. nullus
de suis uiribus prȩsumat. Est qui ꝑficiat
fiduciam nr̃am: ille scilicet qui inse digna¬
tus est assumere naturam nr̃am. qui uiuit¬

Expanded text:
ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad Deum corde conversus est. Longis et continuis in conversatione eadem flagellis eruditus, atque ante paucos dies excrescente corporis molestia non vidit, quia illum per cordis immutationem vicit. Ecce, fratres mei, Gordiana, quam superius dixi, a sanctimonialis habitus excellentia corruit ad poenam, et frater hic, de quo ista narravi, ab ipso mortis articulo rediit ad aeternam vitam. Nemo ergo scit quid de se in occultis Dei judiciis agatur; quia multi sunt vocati, pauci vero electi. Quia ergo nulli de se certum est electum se esse, restat ut omnes trepident, omnes de sua actione formident, omnes in sola divina misericordia gaudeant, nullus de suis viribus praesumat. Est qui perficiat fiduciam nostram, ille scilicet qui in se dignatus est assumere naturam nostram, Jesus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
lis adhuc calor anhelabat. Cuncti autẽ
fr̃s tanto ꝓeo cę̧perunt enixius orare: qͣnto
eum iam uidebant sub celeritate discedere
Cum repente cepit eisdem fratrib adsisten
recedite. Ecce draconi ad deuorandum
datuᷤ sum: qui ꝓpter uram prȩsentiam
deuorare me non potest. Caput meum
in suo ore iam absorbuit. Date locum.
ut non me amplius cruciet. sed faciat qd̃
facturus est. Si ei ad deuorandũ datus
sum. quare ꝓpter uoᷤ moraᷤ patior. Tunc
fratres cęperunt ei dicere. Quid t̃ quod
loqueris frater. Signum tibi scȩ crucis
inprime. Respondebat ille ut poterat
dicens. Volo me signare. sed non possum:
audirent. ꝓstrati interram cũ lacrimis
cȩperunt ꝓ ereptione illius uehementius
dõ. ecce draco qui me addeuorandũ accę¬
perat fugit : orationibus uris ex pulsuᷤ stare
non potuit. Pro peccatis meis modo inter
cȩdite. quia conuerti paratuᷤᷤ sum: et sȩcu¬
larem uitã funditus relinquere. Nomo

Expanded text:
lilifratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistenrecedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius as Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro pecccedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
potius quam uoluntate. Et cum incun¬
ctis actibus peruersus existeret. ꝓ fratre
suo ab omnib ȩquanimiter tolerabatur.
Erat enim eloqͥo leuis. pͣuus actione. cultus
uestib moribus incultus. Ferre uero non
poterat. si quisquam illi de sc̃i habitus con¬
uersatione loqueretur. Facta autẽ fuerat
uita illius cunctis fratribus uisu grauis:
sed tamen ut dictum est ꝓfr̃ĩs sui gratia
erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur ual¬
de. si quis sibi aliquid de prauitatiᷤᷤ suae cor¬
rectione loqueretur. Bona non solũ facere.
sed etiam audire non poterat. Numquam
se ad sc̃ȩ conuersationis habitum uenire iu¬
rando. irascendo. deridendo testabatur. In
hac autẽ pestilentia quȩ nuꝑ huiuᷤ urbis
popułu magna exparte consũpsit. ꝑcussus
extremum sp̃m ageret: conuenerunt fratre
ut egressum illiusꝰ orando ꝓtegerent: Iam
corpus cius ab extrema fuerat parte prę¬
mortuum in solo tantum modo pectore uita¬

Expanded text:
potius quam voluntate. Et cum in cunpotius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existeret, pro fratre suo ab omnibus aequanimiter tolerabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui gratia erat cunctis tolerabilis. Aspernabatur valde si quis sibi aliquid de pravitatis suae correctione loqueretur. Bona non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vita
Abbreviated transcription (Latin):
propria actione confidat: quia et si iam¬
nouit hodie qualis sit. adhuc craᷤ quid
futurus sit nescit. Nemo ergo de suis iã
operibus securus gaudeat. quando adhuc
in huius uitȩ incertitudine qui se finis
sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quȩ
uos ex diuina districtione ꝑ terruit: aliud
adhuc euicino refero. quod exdiuina mise¬
ricordia ꝑterrita ur̃a corda consoletur.
Quod tamen in sermone alio iam dixisse¬
me memini. sed uoꝰ nequaquã ad fuistis.
Ante biennium frater quiđa in monas¬
terium meũ quod iuxta beatoꝵ marty¬
rum ioħis & pauli eccła situm est: grã
conuersionis uenit. Qui diu regulariter
ꝓtractus. quando ꝙ susceptus est. Quem
frater suuꝰ ad monas teriũ non conuersi¬
onis studio sed carnali amore secutis Q
Is autem qui ad conuersionẽ uenerat. uas¬
de fratribus placebat: at contra fr̃ illius
longe a uita eius ac moribus discrepabat
Uiuebat tamen in monasterio necessitate

Expanded text:
propria actione confidat; quia, etsi propria actione confidat; quia, etsi novit hodie qualis sit, adhuc cras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine quis se finis sequatvos ex divina districtione perterruit, aliud adhuc e vicino refero quod ex divina misericordia perterrita vestra corda consoletur; quod tamen in sermone alio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Qsi sola uenio. sororem nram
gordianam cui dimitto : Cui sicut asse¬
rebat tristi uultu iterum dixit. Ueni.
gordiana et enim soror nr̃a inter laicas
deputata est. Quam uisionem mox mo-¬
lestia corporis est secuta : atq ita ut dic¬
tum fuerat ante dominicae apparitioniᷤᷤ
diem eadem molestia in grauescente de¬
functa est. Gordiana autem mox ut
solã remansisse se repperit. eius prauitas
excreuit : et quod prius latuit in desiderio
cogitationis. hoc post effectũ prauę acti¬
onis exercuit. Nam oblita dominiciti
moris. oblita pudoris et reuerentiȩ̨. oblita
consecrationis: conductorẽ agrorum suoꝵ
post̾modum maritum duxit. Occe om̃s
tres uno prioris ardore conuersȩ sunt: sed
non inuno eodemq studio ꝑmanserunt.
quia iuxta dominicam uocem multi sunt¬
uocati. pauci uero electi. Hȩc igitur
dixi. ne quiᷤ in bono iam opere positus
uires boni operis sibi tribuat. ne quiᷤ de

Expanded text:
respondit: Et si sola venio, sororem nostram respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Namoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non in uno eodemque studio permanserunt; quia, juxta Dominicam vocem, multi vocati, pauci vero electi. Haec igitur dixi, ne quis in bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de
Abbreviated transcription (Latin):
circums teterunt: inter quas mater quoq¬
mea affuit. Cumq subito sursum illa
respiceret iħm uenientẽ uidit. et cum
magna anim aduersione cȩ̨pit circumstan¬
tibus clamare dicens. Recedite. recedite.
iħe uenit. Cumq in eũ intenderet quem
uidebat : scã illa anima a carne soluta est.
Tantaq subito fraglantia miri odoris asꝑ¬
illuc auctorem suauitatis uenisse. Cumq
corpus eius exmore mortuoꝵ adlauandũ
e̾et nudatum. longe orationis usu in cubitiᷤᷤ
eius et genibus cameloꝵ more inuenta est
ob durata cutis excreuisse: et quid uiuens
eius sp̃s semper egerit. caro mortua testa¬
batur. Hȩc autem gesta sunt ante domi¬
nici natalis diem. Quo transacto: mox
emelianȩ sorori suȩ ꝑuisionem nocturnȩ
uisionis apparuit dicens. Ueni. ut quia
natale dominicum sine te feci: scãm theo¬
phaniam iã tecum faciam. Cui illa ꝓti¬
nus desororis suȩ gordianȩ salute sollicita

Expanded text:
circumsteterunt, inter quas mater mea quoqcircumsteterunt, inter quas mater mea quoque adfuit; cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspertenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt ante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae diem jam tecum faciam. Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. sed cum eiusdem correptionis hora
transisset: transibat ꝓtinus et suꝑducta
grauitas honestatis. Moxq adleuia
uerba redibat puellarum gaudebat socie¬
tatem laicarum. eiq ꝑsona ualde onero¬
sa erat. quȩcumq huic mundo dedita non
erat. Quađa uero nocte huic tarsillȩ ami¬
tȩ meȩ quȩ sorores suas uirtute continuę
orationis. afflictionis studiose. abstinentię
singularis. grauitate uitȩ uenerabilis in
honore et culmine scĩtatis excreuerat.
sicut ipsa narrauit ꝑuisionem attauus
meus felix huius romanȩ ȩccłe antistes
apparuit : eiꝙ mansionem ꝑ petuę clari¬
tatis ostendit dicens. Ueni. quia in hac
te lucis mansione suscipio. Quȩ subsequen¬
ti mox febre correpta. ad diem ꝑuenit
extremũ. Et sicut nobilibus feminis uiriᷤ¬
ꝙ morientib multi conueniunt qui eoꝵ
ꝓximos consolentur. eadem hora eius
ex itus multi uiri ac feminȩ eius lectułu

Expanded text:
tionis, sed cum ejusdem correptionis hora tionis, sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute continuae orationis, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gravitate vitae venerabilis in honore et culmine sanctitatis excreverat, sicut ipsa narravit, per visionem atavus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum
Abbreviated transcription (Latin):
gordiana. alia emeliana dicebantur. uno
omnes ardore conuerse. uno eodemq tem¬
pore sacratę. sub districtione regulari de¬
gentes: in domo ꝓpria socialem uitam du¬
cebant. Cumq ẽẽnt diutius in eadem con¬
uersatione : cępit cotidianis incrementis
in amorem conditoris sui tarsilla et emeli¬
ana suc crescere. & cum solo hic e̾ent corpo¬
re. cotidie animo ad ȩterna transire. At
contra gordiane animus cępit acalore
amoris intimi ꝑ cotidiana de trimenta
tepescere. et paulisꝑ adhuius scłi amorẽ
redire. Crebro autem tarsilla dicere eme¬
lianȩ sororisuȩ cum magno gemitu sole¬
bat. Uideo gordianam sororem nram
de nr̃a sorte non ẽẽ. Perpendo enim qͥa
foris defluit. et cor ad quod proposuit
non eustodit. Quã curabant blanda co¬
tidie redargutione corripere. atꝙ aleui¬
tate morum ad grauitatẽ sui habitus re¬
formare. Quȩ quidem resumebat uultũ
suꝑ ductę grauitatiᷤᷤ inter uerba correp¬

Expanded text:
Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correp
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiȩ̨ lamenta reuocatur. Alter elec̾¬
tam uidetur uitam ducere: et tamen hc̃
contingit ad erroris nequitiam iuxta fi¬
nem uitȩ declinare: Alius bonũ bene in¬
choat. melius consummat. Aius in ma¬
lis actibus aprimeua ętate se deiecit. et
in eisdem operib semꝑ se ipso deterior con¬
summatur. Tanto ergo sibi unusquisq sol¬
licite metuat. quanto ignorat quod restat:
quia quod sȩpe dicendũ est & non obliui¬
one retinendum. multi sunt uocati. pau¬
ci uero electi. Sed quia non numquam
mentes audientium plus exempla fideliũ
quam docentium uerba conuertunt: uolo
uobis aliquid deꝓximo dicere. quod cor¬
da urã tanto formidolosius audiant. quan¬
to eis hoc de propinquo sonat. Neꝙ enĩ
res longe ante gestas dicimus. sed eas de
quib testes existunt eisq inter fuisse se
referunt memoramus. Tres pater meus
sorores habuit. quȩ cunctȩ tres sacratę
uirgines fuerunt. Quarũ una tarsilla. alia

Expanded text:
nitentiae lamenta 1642 revocatur; alter elecnitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam videtur vitam ducere, et tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite metuat, quanto ignorat quod restat, quia, quod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia
Abbreviated transcription (Latin):
tiaᷤ uersabantur in mundo: quatinus sin¬
gula quȩq membra supplicio subiaceant.
quȩ hic singulis quibq uitiis subiecta ser¬
uiebant. Sed repulso uno in quo uidelicet
omne maloꝵ corpus exprimitur: gencra¬
lis ꝓtinus sententia sub infertur qua dicit᷑.
Multi autem sunt uocati. pauei uero elec¬
audimus. Ecce nos omnes iam uocati per
fidem ad cȩlestis regis nuptias uenimus. in¬
carnationis eius inẏsterium et credimus
et confitemur. Diuini uerbi ȩpulaᷤ sumi¬
mus. sed futuro die iudicii rex intraturuᷤ
est. Aquo quia uocati sumus nouimus.
Si sumus electi nescimus. Tanto ergo necel¬
se est ut unusquisq nrm̃ in humilitate se
dẽprimat. quanto si sit electus ignorat
Non nulli enim bona nec incipiunt. non.¬
nulli uero in bonis quȩ inesperunt mini¬
me persistunt. Aiter poene totã uitam
ducere in prauitate conspicitur : sed uixta
finem uitȩ aprauitate sua ꝑ districtȩ pe¬

Expanded text:
tias versabantur; quatenus sintias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. 14. Sed repulso uno, in quo videlicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero elecaudivimus. Ecce nos omnes jam vocati per fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini Verbi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt, nonnulli vero in bonis quae incoeperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poe
Abbreviated transcription (Latin):
et stridor dentium. Ligantur tunc pe¬
des et manus ꝑ districtionem sententie.
qui modo aprauis operibus ligari noli
tunc ligat poena. quos modo abonis
operibus ligauit culpa. Pedes enim qui
uisitare ȩgrum negligunt. manusq que
nichil in digentibus tribuunt: abonoiã
opere ex uoluntate ligatȩ sunt. Quȩ ergo
nunc sponte ligantur inuitio. tunc in¬
supplicio ligantur inuitiᷤ. Bene autem
dicitur. quod in exteriores tenebras pro.¬
iciatur. Interiores quippe tenebras di¬
cimus çęcitatem cordis. ex teriores uero
tenebras aeternam noctem dampnatio¬
nis: Tunc ergo dampnatus quisq non in
interiores sed in ex teriores tenebras mit tit᷑.
quia illic inuitus proicitur in noctẽ damp¬
nationis. qui hic sponte cȩcidit in cęcitatẽ
cordis. Ubi fletus quoq et stridor denti¬
um e̾e ꝑhibetur. ut illic dentes strideant
qui hic de ȩdacitate gaudebant. illic ocu¬
li defleant qui hic ꝑ inlicitas concupiscen¬

Expanded text:
et stridor dentium. Ligantur tunc peet stridor dentium. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari noluetunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Quae ergo nunc sponte ligantur insupplicio ligantur invite. Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur. Interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
habens uestem nuptialem: Mirandũ
ualde est fr̃s hem̃i. quod hunc et amicũ
uocat. et reꝓbat. Ac si ei aꝑtius dicat:
Amice. et non amice. Anuce perfidem.
sed non amice ꝑ operationem. At ille ob¬
mutuit. quia quod dici sine gemitu non
potest in illa districtione ultime in crepa¬
tionis omne argumentum cessat excusati¬
onis : quippe quia ille foris increpat. qͥ
testis conscientię intus animũ accusat.
Sed inter hȩc sciendum est. quia quis qͥs
hanc uestem uirtutis habet sed tamen
adhuc ꝑfecte non habet. ad pii regis in¬
gressum desperare deuenia non debet.
quia ipse quoq spem nobis ꝑ psalmistam
tribuens dicit. Inperfectum meũ uidert᷑
oculi tui. et in libro tuo omnes scribent᷑
Ded quia pauca hȩc in consolatione haben¬
tis et infirmantis diximus. nunc ad eum
qui hanc omnimodo non habet uerba uer¬
tamus. Sequitur. Tunc rex dixit ministris.
Ligatis pedibus et manibus mittite eũ
intenebras exteriores. Ibi erit fletus

Expanded text:
habens vestem nuptialem? Mirandum habens vestem nuptialem? Mirandum valde est, fratres charissimi, quod hunc et amicum vocat, et reprobat, ac si ei apertius dicat, Amice, et non amice; amice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit, quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testis conscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc ad eum qui hanc omnimodo non habet, verba vertamus. SequiLigatis pedibus ejus et manibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus
Abbreviated transcription (Latin):
et multis adexibendum difficilia. sed tam̃
ista est uestis nuptialis. Quisquis hanc
recumbens innuptiis non habet. iam
sollicitus metuat in grediente rege quan¬
do mittatur foras. Ecce enim dicitur.
Intrauit rex adnuptias ut uideret discũ¬
bentes. et uidit ibi hominem non uestitũ
tiis uerbi discumbimus. qui iã fidem
in ȩccła habemus. qui scripturę sacrae
ȩpulis pascimur: qui coniunctã dõ ȩccle¬
siam ẽẽ gaudemus. Considerate rogo.
si cum nuptiali ueste adhas nuptiaᷤᷤ ue¬
nistis. Cogitationes ur̃as sollicita inqͥsi¬
tione discutite. de rebus singulis corda
ur̃a trutinate : si iam contra nullũ odia
habetis. si contra felicitatẽ alienã nulla
uos inuidiȩ face succenditis. si ꝑ occultã
malitiam neminẽ nocere festinatis. Ccce
rex adnuptiaᷤᷤ in greditur. et cordis nr̃i
habitum contmplatur : atq ei quem
caritate uestorũ non inuenit ꝓtinusiratꝰ
dicit: Amice. quomodo huc intrasti non

Expanded text:
et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen ista est vestis nuptialis. Quisquis autem hanc recumbens in nuptiis non habet, jam sollicitus metuat, ingrediente rege, quando mittatur foras. Ecce enim dicitur: Intravit rex ad nuptias ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum tiis Verbi discumbimus, qui jam fidem in Ecclesia habemus, qui Scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Considerate, rogo, si cum nuptiali veste ad has nuptias venistis, 1641 cogitationes vestras sollicita inquisitione discutite. De rebus singulis corda vestra trutinate, si jam contra nullum odium habetis, si contra felicitatem alienam nulla vos invidiae face succenditis, si per occultam malitiam nemini nocere festinatis. 12. Ecce rex ad nuptias ingreditur, et cordis nostri habitum contemplatur, atque ei quem charitate vestitum non invenit, protinus iratus dicit: Amice, quomodo huc intrasti non
Abbreviated transcription (Latin):
sam ueritas prȩdicat dicens. Quae uultiᷤ
ut faciant uobis homines. et uos ẽadem
facite illis. Si enim et quod impendi nob̾
recte uolumus aliis imꝑtimur. & quod
nobis fieri nolumus hoc aliis facere ipsi
deuitamus : caritatis iura inlesa seruabi¬
mus. Sed nemo cũ quempiã diligit habe¬
re se protinus caritatem putet. nisi pri¬
us ipsam uim suę dilectionis ex aminet
Nam siquis quemlibet amat. sed ꝓpter
dm̃ non amat: caritatem non habet. sed
habere se putat. Caritas autem uera ẽ:
cum et in dõ diligitur amicus. & ꝓpter
dm diligitur inimicus. Ille enim ꝓpter
đm diligit eos quos diligit. qui iam & eos
diligere a quibus non diligitur scit. Pro¬
bari enim caritaᷤ ꝑ solam odii aduersita¬
tem solet. Unde ꝑsemet ipsum dñs dicit.
Diligite inimico ᷤ urõs. bene facite his qui
uos oderunt. Ille ergo scẽ amat. qui ꝓpt̃
đm et illum amat a quo se in telligit ñ¬
amari. Magna sunt hȩc. alta sunt hȩe.

Expanded text:
sam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis sam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi nobis recte volumus, hoc aliis impartimur, et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cum quempiam diligit, habere se protinus charitatem putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam sDeum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui etiam eos diligere a quibus non diligitur, scit. Probari autem charitas per solam odii adversitatem solet. Unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt . Ille ergo securus amat, qui propter Deum et illum amat, a quo se intelligit namari. Magna sunt haec, alta sunt haec,
Abbreviated transcription (Latin):
ut tinguatur ꝑ amorem dĩ. tinguatur&
ꝑ amorem proximi. Qui enim sic amat
dm̃ ut ꝑ contẽplationẽ illiuꝰ negligat
proximũ. coccus quide est: sed bistinet᷑
non est. Rursum qui sic amat ꝓximũ
ut tamen contemplationẽ di ꝑ eiꝰ amorẽ
relinquat. coccus est: sed bistinctus non
est. Ut ergo carita ur̃a bistinctus eoceus
ẽe ualeat. et ad amorẽ se dĩ et ad amorem
ꝓx imi accendat: quatinus nec excompas¬
sione proximi contemplationẽ relinquat
dĩ. nec plus quam debet inherens contem¬
plationi dĩ compassionem abiciat ꝓximi.
Omnis itaq homo inter homines uiuens
sic ad eum anhelet quem desiderat: ut
tamen hunc non deserat cum quo cur¬
rebat: et sic huic adiutorium ferat. ut
ab illo nullatenus torpeat adquem festi¬
nabat. Sciendum quoq est qđ ipsa dilectio
ꝓximi in duobus pręceptis sub diuiditur cũ
quida sapiens dicit. omne qđ tibi odis fie¬
ri uide ne ipse alteri facias : et ꝑsemet ip¬

Expanded text:
ut tingatur per amorem Dei, tingatur et ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplationem ejus negligat proximum, non est. Rursum qui sic amat proximum, ut tamen contemplationem Dei per ejus amorem relinquat, coccus est, sed bis tinctus non est. Ut ergo charitas vestra bis tinctus coccus esse valeat, et ad amorem se Dei, et ad amorem proximi accendat, quatenus nec ex compassione proximi contemplationem relinquat Dei, nec plusquam debet inhaerens contemplationi Dei, compassionem abjiciat proximi. Omnis itaque homo inter homines vivens, sic ad eum anhelet quem desiderat, ut tamen hunc non deserat cum quo currebat; et sic huic adjutorium ferat, ut ab illo nullatenus torpeat ad quem festinabat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum qui dam sapiens dicat: Omne quod tibi odis fieri, vide ne ipse alteri facias . Et per semetip
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo. et extota anima tua. & ex tota
uirtute tua. Non enim iubetur quisq
quantum diligat sed exquanto. cum dr̃
qui sibi dese nichil relinquit. Duo ergo
hȩc necesse est ut caritatis prȩcepta cus¬
todiat : quisquis habere innuptus uestẽ
nuptialem curat. Hinc est enim quod
apud iezechihelem ꝓphetam portȩ ciuita¬
tis in monte constitutȩ uestibulum duob
cubitis mensuratur : quia nimirum acces¬
sus nobis cęlestis ciuitatis non panditur. si
in hac ȩccła quȩ ꝓ eo quod adhuc foris ẽ
uestibulum dicitur dĩ & ꝓximi dilectio
non tenetur. Hinc est quod cortinis ta¬
bernaculi intexi coceus bistinctus iubet᷑
Uos estis fr̃s. uos estis cortinę tab̃naculi.
qui ꝑfidem in uris cordibus secreta cȩlestia
uelatis. Sed cortinis tabernaculi bistinctꝰ
coccus debet in e̾ẽ. Coccus quippe. ignis
speciem tenet. Quid uero est caritaᷤᷤ. nisi
ignis : Sed ista caritaᷤ e̾e bistincta debet:

Expanded text:
corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum diciqui sibi de se nihil relinquit. Duo ergo haec necesse est ut charitatis praecepta custodiat quisquis habere in nuptiis vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam, portae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc foris est, vestibulum dicitur, Dei et proximi dilectio non tenetur. Hinc est quod cortinis tabernaculi intexi coccus bis tinctus jubetur . Vos estis, fratres, vos estis cortinae tabernaculi, qui per fidem in cordibus vestris secreta coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bis tinctus coccus debet inesse. Coccus quippe ignis speignis? sed ista charitas esse bis tincta debet,
Abbreviated transcription (Latin):
taret. congaudere se sponso et sponse ex
ipso sui habitus decore ostenderet. inter
gaudentes et festa celebrantes despectis
uestibus apparere erubesceret. Nos ad
dĩ nuptia uenimus. & cordis uestem mu¬
tare dissimulamus. Congaudent angłi.
cum ad cęłu adsumuntur electi. Qua
ergo mente hȩc spiritalia festa conspi¬
cimus. qui nuptialem uestem id est cari¬
tatem quȩ sola nos speciosos exibeat non
habemus:Sciendũ uero est quia sicut
in duobus lignis superiore uidelicet &
inferiore uestis texitur : ita in duobus
p̃ceptis caritaᷤᷤ habetur. in dilectione scili¬
cet di et dilectione ꝓximi. Seriptum
quippe est. Diliges dnm dm tuum ex
toto corde tuo. et ex tota anima tua.
et ex tota uirtute tua: et diliges ꝓximũ
tuum sicut te ipsum. Qua in re notan¬
dum est. quia in dilectione ꝓximi men¬
sura ponitur amoris cum dicitur. diliges
proximũ tuum sicut te ipsum : dĩ autem
dilectio nulla mensura constringitur. cum¬

Expanded text:
taret, congaudere se sponso et sponsae ex taret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia siin duobus lignis superiori videlicet et inferiori vestis texitur, ita in duobus praeceptis charitas habetur, in dilectione scilicet Dei et dilectione proximi. Scriptum quippe est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et diliges proximum tuum sicut teipsum. Qua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constringitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quis sine baptismate et fide has nuptias
intrauit.: Co enim ipso foris est: quo nec¬
dum credidit. Quid ergo debemuꝰ intel¬
ligere nuptialem uestem. nisi caritatem:
Intrat enim adnuptias. sed cum nuptiali
ueste non intrat : qui in sca ȩccła ad sistens
fidem habet. sed caritatem non habet.
Recte enim carita nuptialis uestis uocat᷑:
quia hanc in se conditor nr̃ habuit. dum
ad sociande sibi ȩccłȩ nuptia ᷤᷤ uenit. Sola
quippe dilectione dĩ actum est: ut eius
unigenitus mentes sibi electorũ hominũ
uniret. Unde et paulus dicit. Sic enim
dilexit ds̃ mundum: ut filium suũ uni¬
genitum daret pronobis. Qui ergo per
caritatem uenit adhomines. eandem ca¬
ritatem in notuit uestem ee̾ nuptialem.
Om̃is ergo urm̃ qui in ȩccła positus dõ ere¬
didit. iam adnuptias intrauit : sed cum
nuptiali ueste non uenit. si caritas grãm
non custodit. Et certe fr̃s si quis ad car¬
nales nuptias eet inuitatus: uestem mu¬

Expanded text:
quis sine baptismate et fide has nuptias quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobis . Qui ergo per charitatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mu
Abbreviated transcription (Latin):
qui inueniunt eam Eo autẽ usq arca
angustatur in summis. quo usq ad men¬
suram unius cubiti ꝑducatur : quia in
scã ȩccła quanto sanctiores quiq sunt
tanto pauciores: quȩ in summo ad illu
perducitur qui solus homo in hominib
et sine alterius comparatione natuꝰ ẽ sõs.
quia uixta psalmiste uocẽ factus est sicut
passer unicus in ȩdificio. Tanto ergo ma¬
gis mali tolerandi sunt quanto & amplius
habundant : quia et in areę tritura pau¬
ca sunt grana quȩ seruantur inhorreis.
et grandes acerui palearũ qui ignibus
comburuntur. Ded iam quia largiente
dño nuptiarum domũ idest scãm ȩccłam
intrastis : sollerter fr̃s aspicite ne aliquid
dementis uraẽ habitu rex in grediens re¬
prehendat. Cum magno enim cordiᷤ timo¬
re pensanđu est quod protinus subditur.
Intrauit autem rex ut uideret discũbentes.
et uidit ibi hominẽ non uestitum ueste
nuptiałe baptisma uel fidem dicimus.

Expanded text:
qui inveniunt eam . Eo autem usque arca qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptialem baptisma vel fidem dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tilitatẽ acuminis. si hoc non eraserit alie¬
ne lima prauitatis. Terrere autẽ uoꝰ non
debet quia in ęccła et multi mali & pau¬
ci sunt boni: quia arca in undis diluuii
quae huius ȩccłȩ tẏpum gessit et ampla
in inferioribus et angusta insuperiorib
fuit. quae insummitatẽ etiam suã aduni¬
us mensuram cubiti excreuit. Inferius
quippe quadrupedia atq reptilia. supe¬
rius uero aues et homines habuisse cre¬
denda est. Ibi lata extitit ubibestiaᷤ ha¬
buit. ibi angusta ubi homines seruauit.
quia nimirum scã ęccła in carnalibus
ampla est. in spiritalibu angusta. Ubi
enim bestiales hominum mores tolerat.
illic latius sinum laxat : ubi autem eoᷤ
habet qui spiritali ratione suffulti sunt.
illic quidem ad summũ ducitur. sed tam̃
qͥa pauci sunt angustatur. Lata quippe
uia est quȩ ducit adꝑditionẽ. & multi
sunt qui uadunt ꝑ eam: et angusta
est quȩ ducit aduitam. et pauci sunt

Expanded text:
tilitatem acuminis, si hoc non eraserit alietilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam; et angusta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi uoce de scã ȩccła dicitur. Sicut
lilium inter spinas. sic amica mea inter
filias. Hinc adezechihelem dñs dicit
Fili hominis. increduli et subuersores
sunt tecum: et cum scorpionibuᷤ habi¬
tas. Hinc petruiᷤ beati loth uitam glo¬
rificat dicens:. Et iustum loth oppressũ
anefandorum in iuriosa conuersatione
eruit. Aspectii enim et auditu iustus
erat. habitans apud cos qui de die indie¬
animã iusti iniquis operib cruciabant.
Hinc paulus discipuloꝵ uitã et laudat
et roborat dicens. In medio nationis pra¬
uę et ꝑuersȩ. inter quos lucetis sicut lu¬
minaria inmundo uerbum uitȩ conti¬
nentes. Hinc iohannes angło ꝑgami ȩccłȩ
at testatur dicens. Scio ubi habitas. ubi
sedes est sathane: et tenes nom̃ meũ. et
pęne omnia ꝑcurrendo cognouimus quia
bonus non fuit. quẽ maloꝵ prauitaᷤᷤ non
ꝓbauit. Ut enim ita loquar: ferrum
nrãe animȩ nequaquã ꝑducitur ad sub¬

Expanded text:
sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in dieanimam justam iniquis operibus cruciabant . Hinc Paulus discipulorum vitam et laudat et roborat, dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae continentes . Hinc Joannes Pergami Ecclesiae attestatur, dicens: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae, et tenes nomen meum, etpene omnia percurrendo cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad sub
Abbreviated transcription (Latin):
Tres filios noȩ arca continuit. sed ex his¬
duo electi sunt: et unus reꝓbus fuit.
Duo ᷤᷤ ab raham filios habuit : sed unus
electus. alter reꝓbus fuit. Quo ᷤ isa ac
filios habuit. sed unus electus est: alter¬
uero reprobatus. Duodecim filios habuit
iacob: sed ex his unus ꝑ innocentiã uen¬
ditus est. alii uero ꝑ malitiã uenditores
frĩs fuerunt. Duodecim apłi sunt electi.
sed unus in his admixtuᷤ est reꝓbus. qui
probaret undecim qui probarentur.
Septem sunt diaconi ab apłis ordinati.
sed sex infide recta ꝑmanentibus unus
extitit auctor erroris. In hac ergo ȩccła
nec mali e̾ẽ sine bonis. nec boni sine ma
tolerantiam roborate. Si enim filii elec
torum sumuᷤ. restat necesse est : ut ꝑ eoꝵ
exempla gradiamur. Bonus enĩ non
fuit. qui malos tolerare recusauit. Hinc
namq est: quod desemet ipso beatus
iob asserit dicens. Frater fui draconũ.
et socius strutionum. Hinc ꝑsalomonẽ

Expanded text:
Tres filios Noe arca continuit; sed duo ex hisTres filios Noe arca continuit; sed duo ex his electi sunt, et unus reprobus fuit . Duos Abraham filios habuit; sed unus electus est, alter reprobus fuit . Duos Isaac filios habuit; sed unus electus est, alter reprobatus . Duodecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis s ad malorum tolerantiam roborate. Si enim torum sumus, restat necesse est ut per eorum exempla gradiamur. Bonus enim non fuit qui malos tolerare recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit dicet socius struthionum . Hinc per Salomonem