comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um tͥ a qͦ se arcendos putent. ñ secretum qͥ se
ñ ingerant. Si stante pro foribꝰ quoqͣm illoꝵ
ne ⁊ ego uł aliquatenuis mores gentis. Ante
omnia sapientes sunt ut fatiant malũ: bonũ
mextraneoᷤ. Quos neminẽ amantes amat
nemo: ⁊ cũ timeri affectant ab omnibꝰ. õs
timeant negeẽ ẽ. Hi sunt qui subeẽ ñ susti¬
nent : p̃eẽ ñ norunt: suꝑioribꝰ infideles
inferioribꝰ importabiles. Hi in u̾ecundi ad pe¬
tendũ: ad negandũ frontosi. E i importũ¬
ni ut accipiant: inquieti donec accipiant:
ingriti ubi acceꝑint. docuer̾̃t linguã suam
grandia loqͥ: cum oꝑent᷑ exigua: largissum ꝓ.¬
missores. ⁊ parcissimi exhibitores. Bianais¬
simi adulatores: ⁊ mordacissimi detractore.
S implicissimi dissimulatores:malignissimi
pauores. Excurrimꝰ usq huc: pleniꝰ te atq
exp̾ssius ammonendũ putantes hoꝵ que cir¬
ca te funt in hac parte. Iã ad ordinẽ reeur¬

Expanded text:
um tibi a quo se arcendos putent, non secretum quo se um tibi a quo se arcendos putent, non secretum quo se non ingerant. Si stante pro foribus quoquam illone et ego vel aliquatenus mores gentis. Ante omnia sapientes sunt ut faciant mala, bonum in extraneos: quos neminem amantes amat nemo; et cum timeri affectant ab omnibus, omnes timeant necesse est. Hi sunt qui subesse non sustinent, praeesse non norunt; superioribus infideles, inferioribus importabiles. Hi inverecundi ad petendum, ad negandum frontosi. Hi importuni ut accipiant, inquieti donec accipiant, ingrati ubi acceperint. Docuerunt linguam suam grandia loqui, cum operentur exigua. Largissimi promissores, et parcissimi exhibitores: blandissimi adulatores, et mordacissimi detractores: simplicissimi dissimulatores, et malignissimi proditores. Excurrimus usque huc, plenius te atque expressius admonendum putantes horum quae circa te sunt in hac parte. 5. Jam ad ordinem recur
Abbreviated transcription (Latin):
tus: una pompa: unaq uoluptas: si quom̃
eos possent parare dno plebẽ ꝑfectã. Id omni.¬
modis satagebant. etiã in multa contritione
cordis ⁊ corꝑis: in labore ⁊ erumna. in fame
⁊ siti: in frigore et nuditate. Ubi mnc qͣso
consuetudo hec: sSubiit dissimił ualde longe:
in aliud mutata funt studia: ⁊ utmã ñ in peiꝰ.
ura tam̃ ⁊ anxietas et emulatio ⁊ sollicitudo
fateor ꝑseu̾ant. Translata hec: ñ ummuta.
Testimoniũ uob̃ ꝑhibeo. qd̾ nec substantie parel¬
tis ñ magis qͣm ante: diu̾sa autẽ locatio disi¬
militudinẽ facit. Magna abusio: pauei ad os
legis latoris. ad manus omnes respitiunt: nͣ
inm̃ito tam̃. Omine papale negotiũ ille agũt.
pã receꝑit: p̃tio. seu spe p̾cii ñ int̾ueniente
Et tunc potissimũ uolunt d̃nari: cũ ꝓfessi
fiu̾nt seruitutẽ.I. deles se spondent: ut opor¬
tunius fidentibꝰ noceant. Et hoc ñ erit consili¬

Expanded text:
tus, una pompa, unaque voluptas, si quo modo tus, una pompa, unaque voluptas, si quo modo eos possent parare Domino plebem perfectam. Id omnimodis satagebant, etiam in multa contritione cordis et corporis, in labore et aerumna, in fame et siti, in frigore et nuditate. 4. Ubi nunc, quaeso, consuetudo haec? Subiit dissimilis valde; longe in aliud mutata sunt studia, et utinam non in pejus. Cura tamen et anxietas, et aemulatio, et sollicitudo, fateor, perseverant. Translata haec, non imminuta. Testimonium vobis perhibeo, quod nec substantiae parcitis, non magis quam ante. Diversa autem locatio dissimilitudinem facit. Magna abusio! pauci ad os legislatoris, ad manus omnes respiciunt. Non immerito tamen. Omne papale negotium illae  al. pam receperit, pretio seu spe pretii non interveniente? et tunc potissimum volunt dominari, cum professi rint servitutem. Fideles se spondent, ut opportunius fidentibus noceant. Ex hoc non erit consili
Abbreviated transcription (Latin):
cio. Nam uͥ adoriar dic̾e qd̾ sentio: iudeo satis
qd̾ imminet. Ciamabit᷑ insuetum: nã iustum
uegari ñ pot̾it. E go uͦ ne insuetum quidẽ as¬
serim. Dempe assuetum fuisse scio: ac ꝑ hoc in
dissuetum potuisse uenire: s ñ redire in insu¬
etum. An uͦ assuetum quis neget: qd̾ constat
ñ m aliqñ factum. s aliqͣndu factitatum
Q und ulud sit dicam: ⁊ ñ ꝓd̃it. Cure E ua
ñ placebit satrapis plꝰ maiestati qͣm u̾itati fa.¬
uentibꝰ.I uerunt ante te qui se totos ouibꝰ pas.¬
cendis expon̾ent. p̃astoris oꝑe et nomine głan¬
tes: nil sibi reputantes indignũ. nͥ qd̾ saluti
ouium obiuare putarent. Non querentes q̃
sua sunt. s impendentes: impende curã. impen-¬
dere substantiã. impende ⁊ se ipsos. Unde unꝰ
Et tanquam dice̾nt. ũ uenimꝰ ministrari sed
ministrare: ponebant quotiens oportusset
sine sumptu eugłum̃. Unꝰ erat de subditis qͦs.¬

Expanded text:
tio. Nam ubi adoriar dicere quod sentio? Video satis tio. Nam ubi adoriar dicere quod sentio? Video satis quid imminet. Clamabitur insuetum; nam justum negari non poterit. Ego vero ne insuetum quidem assenserim. Nempe assuetum fuisse scio, ac per hoc in dissuetum potuisse venire: sed non redire in insuetum. An vero assuetum quis neget, quod constat non modo aliquando factum, sed aliquandiu factitatum? Quid illud sit dicam, et non proderit. Cur? Quia non placebit satrapis, plus majestati quam veritati faventibus. Fuerunt ante te qui se totos ovibus pascendis exponerent, pastoris opere et nomine gloriantes, nihil sibi reputantes indignum, nisi quod saluti ovium obviare putarent, non quaerentes quae sua sunt, sed impendentes. Impendere curam, impendere substantiam, impendere et se ipsos. Unde unus Et tanquam dicerent, Non venimus ministrari, sed ministrare; ponebant, quoties oportuisset, sine sumptu Evangelium. Unus erat de subditis quaes
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ docuit ds̃: quia unꝰquisq scđ̃m suũ laborẽ¬
meroedẽ accipiet. ñ scd̃m ꝓuentum. Et ob hoc in
laboribꝰ potuis qͣm in ꝓfec̾tibꝰ głandum putauit:
sic̃ alibi quoq habes ipsum dicentẽ. in laboribꝰ
plurimis. Ita queso fac tu qd̾ tiuuum ẽ: nã dõ
qd̾ suum ẽ satis absq tua sollicitudinẽ ⁊ anxie¬
tate curabit. P lanta riga fer curam: ⁊ tuas
dabit dc̃ ñ tu. Ubi forte nolu̾it. t deꝑit nicb̾.
diente sẽptura. Rediet d̾s mercedẽ laborum
scõrum suorum. Securꝰ labor: quẽ nulłꝰ ualet
euacuare defectus. Et hec dixerim absq p̾uidi¬
cio. duine potentie. ⁊ bonitatis. Scio indura¬
tum oe ppłi huiꝰ: s potens ẽ ds de lapidibꝰ istiꝰ
suscitare filios abrahe. Quis seit reutat᷑ et
ignoscat: conu̾tat ⁊ sanet eos: s ñ ẽ ꝓpo¬
sis m dictare deo quid fad̾e debeat: tͥ utiã
possim que opaetet. ⁊ ꝓut oportet suadere.
t locus aubius: ⁊ scrupulosa incidit disputa.¬

Expanded text:
quem docuit Deus, quia unusquisque secundum suum laborem accipiet , non secundum proventum. Et ob hoc in laboribus potius quam in profectibus gloriandum putavit, sicut alibi quoque habes ipsum dicentem: In laboribus plurimis . Ita, quaeso, fac tu quod tuum est: nam Deus quod suum est satis absque tua sollicitudine et anxietate curabit. Planta, riga, fer curam; et tuas dabit Deus, non tu. Ubi forte noluerit, tibi deperit nihil, dicente Scriptura: Reddet Deus mercedem laborum sanctorum suorum . Securus labor, quem nullus valet evacuare defectus. Et hoc dixerim absque praejudicio divinae potentiae et bonitatis. Scio induratum cor populi hujus: sed potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quis scit si revertatur et ignoscat, convertat et sanet eos? Sed non est propositi mei dictare Deo quid facere debeat: tibi utinam possim, quae oportet et prout oportet, suadere. 3. At locus dubius, et scrupulosa incidit disputa
Abbreviated transcription (Latin):
in eubicularii: ministri quiq diu̾sis deputa¬
ti offitiis. in obsequiũ tui. Hi te familiariꝰ
unsitant: frequentius pulsant: molestiusq
sollicitant. Hi sunt qui ñ u̾entur suscitare dir¬

Expanded text:
ni, cubicularii, ministri quique diversis deputani, cubicularii, ministri quique diversis deputati officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sollicitant. Hi sunt qui non verentur suscitare di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de his adde que cirea te sunt. Et ipsa quid̾
sub te.s. qͦ ꝓpiora. eo importumora t̃. Nempe
corã posita ieuriã ũ admittunt: ñ dissumi.¬
lationẽ: ñ oblinonẽ. Uehem̾tius urgent:
turbulentiꝰ irriunit: uerendũ ne obruant.
Ciea hiu̾modi qͣm sobria ⁊ intenta consida¬
cione opꝰsit. ꝓpͥo te exꝑim̃to edoctum satis ñ
aenb igo. Alioquin si ñ cauta oportunaq int̾¬
ueniat considatio. occupatio contimiabit᷑.
x uexationis ñ erit modꝰ. ⁊ solliertudinis ñ
erit finis. Non tempꝰ uacuũ. ñ lib̾um cor: plꝰ
laboris ⁊ minus utilitatis. Dico autẽ instan¬
eia illa tua cotidiana ab urbe a curia: a do¬
mestica eccłia tua. Hec inqͣm cirea te sunt
elerꝰ ⁊ ppłs tuus. eui spetialit̾ ep̃aris : ac ꝑ
hoc spetiał cure ten̾s debitor. ħi quoq qui
t cotidie assistunt. seniores ppłi. orb uidices.
qui itẽ de domo et m̃sa tua sunt capella¬

Expanded text:
est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem sub te, sed quod propiora, eo importuniora tibi. Nempe coram posita incuriam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Circa ejusmodi quam sobria et intenta consideratione opus sit, proprio te experimento edoctum satis non ambigo. Alioquin si non cauta opportunaque interveniat consideratio, occupatio continuabitur, et vexationis non erit modus, et sollicitudinis non erit finis. Non tempus vacuum, non liberum cor: plus laboris, et minus utilitatis. Dico autem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, inquam, circa te sunt, clerus et populus tuus, cui specialiter episcoparis, ac per hoc specialis curae teneris debitor. Hi quoque qui tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capella
Abbreviated transcription (Latin):
ordine suo resurget. Isti in qͦ: An qui sine ordi¬
ne percauerunt. sine ordine ꝑibunt: Aut si
sumie sapiens as u̾acit̾ creadit᷑ a summo usq
deorsum nicħ in ordinatũ relinquere: u̾eorne
alibi ordmandoᷤᷤ qͣm ubr nullꝰ oedo s sempitũ
horror inhabitat. O miserandã sponsã talibꝰ ere
ditã paranimphis: qͥ assignata cultiu eiꝰ ꝓpͥo
retiu̾e questui ñ u̾ent᷑. Non amci ꝓfecto spon¬
si s emuli sunt. Et de his satis que sub te st̃¬
⁊ si non ad materie copiam que ẽ multa
nunis certe ad id qd̾ ꝓposui egõ.Uisenda iam
que eirca te sunt: s ad ea ostium nob̾ liber
quartus aꝑiet.
mͥ plenius innotusset amantissi¬
me eugeni pͥora qualit̾ acceptaris:
scđ̃m hoc uł fidentuis in reliquum ꝓcessissẽ uł
si ꝓdit exilior sermo anceps. u̾ecunde fateor
ad iediũ ueniens. Prinus itaq considatio¬
nis partibꝰ. libris pͥ̾orib ꝑtͣctatis: in manib

Expanded text:
suo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordisuo ordine resurget . Isti in quo? An qui sine ordine peccaverunt, sine ordine peribunt? Aut si summe sapiens deus veraciter creditur, a summo usque deorsum nichil est inordinatum relinquere; vereor non alibi ordinandos, quam ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhaditam paranymphis! qui assignata cultui ejus, proprio retinere quaestui non verentur. Non amici profecto sponsi, sed aemuli sunt. Et de his satis quae sub te sunt, etsi non ad materiae copiam, quae est multa nimis; certe ad id quod proposui ego. Visenda jam quae circa te sunt, sed ad ea ostium nobis quartus liber  plenius innotuisset, amantissime Eugeni, priora qualiter acceptaris, secundum hoc vel fidentius in reliquum processissem, vel si prodit exilior sermo anceps, verecunde, fateor, ad medium veniens. Primis itaque considerationis partibus libris prioribus pertractatis, in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ audiuimꝰ: ⁊ neminẽ adhuc cłicoꝵ
puatũ benefitio. neminẽ ep̃oꝵ suspensũ offi¬
eio upximꝰ. At luctu amarissimo dignũ qd se¬
quiitum ẽ. Quid hoc: Impunitas icurie
soboles: insolentie mat̾: radix impudentie:
nusgressionũ nitrix. Et bĩ si omni satagas
riã.s ad hoc tu oꝑam dabis. Et nũc leua
ocłos tuos ⁊ uide si nõ eque ut pͥus pellicła
discolor sacrum ordinem decolorat: si ñ eque
ut pͥus. fissura enorinis pene inguina nudat.
Solent dic̾e. Num de uestibꝰ cura ẽ deo: et non
magis de moribꝰ: At forma hec uestium: de.¬
formitatis m̃tium ⁊ moꝵ inditium ẽ. Quid
sibi uult. qd̾ cłici aliud eẽ : aliud udi uolunt:
d quidẽ minꝰ castum: minꝰq sincerũ. Nempe
habitu milites: questu cłicos: actu neutrum
exhibent. Nlam neq pugnant ut milides:
neq ut cłici eugłi z abant. Cuiꝰ ordinis sunt :
Cum utruisq ẽẽ cupunt: utrumq deserunt.
utrumq confundunt. Unꝰ quisq inquit in

Expanded text:
andatum audivimus, et neminem adhuc clericorum privatum beneficio, neminem episcoporum suspensum ab officio luximus. At luctu amarissimo dignum quod secutum est. Quod hoc? Impunitas incuriae soboles, insolentiae mater, radix impudentiae, transgressionum nutrix. Et beatus, si omni satagas riam. Sed ad hoc tu operam dabis. Et tunc leva oculos tuos, et vide si non aeque, ut prius, pellicula discolor sacrum Ordinem decolorat; si non aeque, ut prius, fissura enormis pene inguina nudat. Solent dicere: Num de vestibus cura est Deo et non magis de moribus? At forma haec vestium, deformitatis mentium et morum indicium est. Quid sibi vult quod clerici aliud esse, aliud videri volunt? Id quidem minus castum, minusque sincerum. Nempe habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confundunt. Unusquisque, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ eccłiam. cleri forma ꝓcessit. Demde oẽ qd̾¬
ꝑꝑam agit᷑: te p̾sentẽ id tͥ turpiꝰ. Int̾ ẽ głe
sc̃ĩtatis tue: ut quos p̃ ocłis habes ita ordina
ti ad offitia: idonei ad sacram̃ta: ad plebes¬
erudiendas solliciti: circumspecti ad semet
custodiendo ᷤᷤ in omi castitate. Quid de ppło
loquar: ł płs romanꝰ ẽ. Hec breuiꝰ potui. nec
exp̃ssius tam̃ aꝑire de tuis parrochianis qd̾
affueta. Gens immitis ⁊ int̾ractabił. usq ad¬
huc subdi nescia: nͥ cum ualet resistere. En pla¬
ga tͥ ineumbit cura hec: dissimulare ñ licet.
Rides me forsitan: fore incurabilẽ ꝑsuades. Noli
diffide: curã exigeris ñ eurationẽ. Demq au.¬
disti curam illiꝰ habe: ⁊ ñ cura uł sana illum.
N erum dic̃ quidã: ñ ẽ in medico semꝑ releuetur

Expanded text:
iam clori forma processit. Deinde quod perperam agitatur te presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, ut quos pre oculis habes, ita ordinati ad offierudiendas solliciti; circumspecti ad sese custodiendos in omni castitate. Quid de populo loquar? Populus Romanus est. Nec brevius potui, nec expressius tamen aperire de tuis parochianis quod assueta; gens immitis et intractabilis usque adhuc, subdi nescia, nisi cum non valet resistere. En plaga: tibi incumbit cura haec, dissimulare non licet. Rides me forsitan, fore incurabilem persuasus. Noli diffidere; curam exegeris, non curationem. Denique audisti: Curam illius habe ; et non, Cura, vel, Sana illud. Verum dixit quidam: Non est in medico semper relevetur
Abbreviated transcription (Latin):
ãni tui aut neglectu incultũ. aut fraude sub.¬
reptum inueniat᷑. P osse inueniri ne aubites:
Michi in ꝓmptu ẽ: ut multa ⁊ innumera pret̾¬
inittam que passim neglecta iacent. ñ nulla
eriã ex his q̃ plantauit dext̃a tua. conuulsa
monstrare. Nonne os tuũ in remensi concilio
subiecta capitula ꝓmulganit: Quis ea tenꝰ:
Quis tenuit: sͣ alleris si ten̾ putas. Siñ pur¬
tas. ipse peccasti: aut statuens q̃ ñ ten̾entur.
aut qd̾ nõ tenent᷑ dissimulans. P recipimꝰ aisti
ut tam ep̃i qͣm clerici. neq in suꝑfluitate.
seu in honesta uarietate coloꝵ aut fisfura
uestium. neq in tonsura. intuentiũ quorum
forma ⁊ exemplum ẽẽ debent offendant as¬
pectũ: s potiꝰ ita in sius actibꝰ. E rrata condẽẜ.¬
nent. ⁊ amorẽ innocentie conu̾sione demõs.¬
trent. sic̃ dignitas exigit clericoꝵ. Eđ si mo

Expanded text:
Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subDomini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi quam clerici, neque in superfluitate, seu inhonesta varietate colorum, aut fissura vestium, neque in tonsura, intuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum; sed potius ita in suis actibus errata condemnent, et amorem innocentiae conversatione demonstrent, sicut dignitas exigit ordinis clerico
Abbreviated transcription (Latin):
clispensatio ẽ. Uui utilitas ꝓuocat dispensatio
bauidabił ẽ: ualitas dico cominunis ñ ꝓpͥa. Nam
cũ nicb horum ẽ. ñ pline fides dispensatio est.¬
s erudel aissipatio ẽ. Nõ milla ram̃ iouaste¬
ria sita in diu̾sis ep̃atibꝰ. qd̾ spetialiꝰ ꝑtinue¬
rut ab ipsa sui fundatione ad sedẽ apłicam
p uoluntate fundatoꝵ. quis nesciat: s ali¬
uo ẽ. qd̾ largit᷑ deuotio: aliud qd̾ molitirr
ambitio. ipatiens subiectionis. Et hec dic.¬
eaesie statum intendat consid̾atio tua: si ple¬
bes ni elericis clerici sac̾dotibꝰ. si saeaotes
deo mea qua oportet humilitate subiectis̃
si in monasteriis ⁊ religiosis locis seruet᷑ ordo.
iugilet disciplma: si suꝑ praua oꝑa ⁊ doginata.
censura eccłiastica iugeat: si floreant uinee ho.¬
nestate ⁊ seũnonia saodotum: si flores fruetꝰ
mũ ur̃a ipsoꝵ apłica mandata ⁊ instituta ea
qͣ dignũ ẽ sollicitudine obseruent᷑: neqͦd in agͦ

Expanded text:
dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio dispensatio est: ubi utilitas provocat, dispensatio laudabilis est. Utilitas, dico, communis, non propria. Nam cum nil horum est, non plane fidelis dispensatio, sed crudelis dissipatio est. Nonnulla tamen monasteria, sita in diversis episcopatibus, quod specialius pertinuerint ab ipsa sui fundatione ad Sedem apostolicam pro voluntate fundatorum, quis nesciat? Sed aliud est quod largitur devotio, aliud quod molitur ambitio impatiens subjectionis. Et haec dicEcclesiae statum intendat consideratio tua: si plebes clericis, si clerici sacerdotibus, si sacerdotes Deo in ea, qua oportet, humilitate subjecti sint; si in monasteriis et religiosis locis servetur ordo, vigilet disciplina; si super prava opera et dogmata censura ecclesiastica vigeat; si floreant vineae honestate et sanctimonia sacerdotum? si flores fructus mum vestra ipsorum apostolica mandata et instituta ea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid in agro
Abbreviated transcription (Latin):
eiuitatẽ sc̃am iħrłm nouã. descendentẽ de celo:
a deo paratã. Ego enim ꝓpt̾ similitudinẽ dic¬
tum reor: qd̾ sicut illic seraphin ⁊ cherubm.
ac cet̾i quiq usq ad archangłos ⁊ angłos
ordinant᷑ sub uno capite deo. ita hic quoque
sub no summo pontifice. pͥmates. uł patarche.
modum. Nõ ẽ paripendendũ qd ⁊ dm̃ haber
due aeẽ : ⁊ de celo ducit originem. Qd̃ si dicat
ep̃ nolo eẽ sub archiep̃o. aut ałbs nolo obedi¬
re ep̃: hoc de celo ñ ẽ. n tu forte angłorum
quempã dicentẽ audisti. nolo sub archangłis
ẽe aut ex alio quolibet inferioꝵ ordinum ali¬
quẽ ũ ferentẽ subee̾ cuiquã nisi deo. Quid in¬
quis e P rohibes difpensare: Nõ. s dissipare.
Honfum tã rudis. ut ignorẽ positos uos dispen¬
enres: s m edificationẽ ñ in destructionẽ.
Demq queritur int̾ dispensatores: ut fidelio
quis mueniat᷑. Ubi necessitas urget: excusabit

Expanded text:
civitatem sanctam, Jerusalem novam, descendentem de coelo, civitatem sanctam, Jerusalem novam, descendentem de coelo, a Deo paratam . Ego enim propter similitudinem dictum reor, quod sicut illic Seraphim et Cherubim, ac caeteri quique usque ad Angelos et Archangelos, ordinantur sub uno capite Deo; ita hic quoque sub uno summo Pontifice primates vel patriarchamodum. Non est parvi pendendum quod et Deum habet auctorem, et de coelo ducit originem. Quod si dicat episcopus, Nolo esse sub archiepiscopo; aut abbas, Nolo obedire episcopo: hoc de coelo non est. Nisi tu forte Angelorum quempiam dicentem audisti, Nolo sub Archangelis esse: aut ex alio quolibet inferiorum ordinum aliquem non ferentem subesse cuiquam, nisi Deo. Quid, inquis? prohibes dispensare? Non, sed dissipare. Non sum tam rudis, ut ignorem positos vos dispensatores, sed in aedificationem, non in destructionem . Denique quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . Ubi necessitas urget, excusabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si in xp̃i corꝑe m̃bra. alit̾ locas qͣm dispofu.¬
it ipse. Nisi tu putas alium eẽ qui posuit in eccłia
qͣsdã quidẽ apłos. qͦsdam autem ꝓpħas÷ alios uͦ
euglistas. alios doctores ⁊ pastores: ad consum¬
mationẽ scõrum in opꝰ ministerii in edificationẽ¬
arꝑis xͥ. Atq hoc corpꝰ qd̾ tͥ ipse paulꝰ suo uere
apłico figurans eloquio. ⁊ capiti conuenientis.¬
sime aptans. totum ex eo compactũ ꝑhibet
conexum. ꝑ omnẽ iuncturã subministrationis
scãm oꝑationẽ in m̃surã uniuscuiꝰq m̃bri aug.¬
m̃tum corꝑis fatiens in edificationẽ sui in cari-¬
tate. Nec uilem repites formã hanc quia in
t̃ris ẽ: exemplar habet e celo. Neq enim filius
pot̃ fac̾e quicqͣm: nͥ que uidit patrẽ fatientem:
p̃sertim cũ ei sub moysi nomine dictum sit.
U ide omĩa fatias: scđ̾m exemplaꝵ qd̾ tͥ in mon.¬
te monstratum ẽ. Uid̾at hoc qui dicebat. Hidi

Expanded text:
est si in Christi corpore membra aliter locas quam disposuest si in Christi corpore membra aliter locas quam disposuit ipse. Nisi tu putas alium esse, qui posuit in Ecclesia quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, alios vero evangelistas, alios doctores et pastores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in aedificationeristi. Atque hoc corpus, quod tibi ipse Paulus suo vere apostolico figurans eloquio, et capiti convenientissime aptans, totum ex eo compactum perhibet, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum corporis faciens in aedificationem sui, in charitate . Nec vilem reputes formam hanc, quia in terris est: exemplar habet e coelo. Neque enim Filius potest facere quidquam, nisi quae viderit Patrem facientem , praesertim cum ei sub Moysi nomine dictum sit: Vide omnia facias secundum exemplar quod tibi in monte monstratum est . 18. Viderat hoc qui dicebat: Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ : ꝑturbare t̾minos. qͦs posuer̾t patres
teli: Si iusticie ẽ. uis cuiq seruare suum: au¬
ferre euiquam sua. usto quomͦ pot̾it conueni¬
res E rras. si ut summã. ia ⁊ solã institutã
A d eo. ur̃am apłieam potestatẽ existimes. Si
hoc sentis dissentis ab eo qui ait. Nõ ẽ potes¬
ras nͥ a deo. P rouide qd sequit᷑ qui potestati
refistit. di ordinationi resistit: si pͥncipa.¬
ut̃ ꝓte fac̾. ñ tam̃ singłarit̾. Demiq idẽ ait.
Ounis anima potestatibꝰ sublimioribꝰ subaita
fi. Nõ uit sublumiori tanquã inuna : s fub¬
lumioribꝰ tanqͣm in multis. Nõ tua gͦ sola po¬
testas a dno. sunt ⁊ mediocres. sunt ⁊ inferiore̾.
Et quomꝰ qͦs ds̃ conuuxit ñ sunt separandi: sic
nec qͦs conunxit comꝑandi. Monstrũ facis. si
manui submouens digitum facis pende de ca¬
pite. suꝑiorẽ manui brachio collateralẽ. alle

Expanded text:
ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres ordinem, perturbare terminos, quos posuerunt patres tui? Si justitiae est jus cuique servare suum; auferre cuiquam sua, justo quomodo poterit convenire? Erras, si ut summam, ita et solam institutam a Deo vestram apostolicam potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit; n tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Non ait, Sublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam in multis. Non ergo tua sola potestas a Domino; sunt et mediocres, sunt et inferiores. Et quomodo quos Deus conjunxit, non sunt separandi : sic nec quos subjunxit, comparandi. Monstrum facis, si manui submovens, digitum facis pendere de capite, superiorem manui, brachio collateralem. Tale
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit qui defendat: Quo enim refugnim ẽ illi.
Iunquid ad ep̃os dolentes imuriã: Ridentibus
ꝓfecto aspitiunt ocłis: siue que fatiunt mala.
siue que patiunt᷑. Que demum utilitas. in
sanguine isto: Uereor. ne illa qͣm in ꝓpħa
ciuo. Si is qui murmurat scđ̃m seript᷑ã mor-¬
un ambo morerent᷑: Hoc ẽ qd dixerã: occiois¬
ti ipossedisti. Adde qd̾ audiunt: scandali¬
antur. indignant᷑. detrahiunnt ⁊ blasphe¬
mant ÷ hoc ẽ uuln̾ant᷑ ad mortẽ. Nõ ẽ bona
arbor fatiens fructꝰ tales: insolentias. disso¬
lutiones. dilapidationes. simultates. scaudala.
edia : qdq magis dolendũ. int̾ eccłias inimici¬
ctas graues. ꝑpetesq discordias. Hides qͣm uer
sit sermo ile. omnia mͥ licent. s ñ omnia ex¬
redunnt: Quid si forte nec hcet: Ignosce
mi ñ facile adducor licitum consentire: qd tot
Uicsia parturit. Tu ne demq tͥ licitum cen¬
seas sius eccłias mmitilare m̃bris: confundere

Expanded text:
non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad episcopos dolentes injuriam? Ridentibus profecto aspiciunt oculis, sive quae faciunt mala, sive quae patiuntur. Quae demum utilitas in sanguine isto? Vereor ne illa, quam in propheta rtius. Si is qui murmurat, secundum animam morunde ambo morerentur? Hoc est quod dixeram: Occidisti, et possedisti. Adde quod qui audiunt, scandalizantur, indignantur, detrahunt, et blasphemant; hoc est, vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordias. Vides quam verus sit sermo ille: Omnia 433 mihi licent, sed non omnia expediunt . Quid si forte nec licet? Ignosce mihi: non facile adducor licitum consentire quod tot illicita parturit. 17. Tune denique tibi licitum censeas, suis ecclesias mutilare membris, confundere
Abbreviated transcription (Latin):
tenens ñ sis contentꝰ toto: nͥ miutias qͣs¬
dã aq exiguas portiones. ipsiꝰ tͥ credite
uniu̾sitatis tanquã ñ sint tue. satagas
nescio quomͦ adhuc face tuas: Ubiꝰ etiã
meminisse te uolo parabole nathan de ho.¬
imne qui plurimas oues habens ⁊ boues. unã
pariuilã que erat pauꝑis concupuit. Hue
quoq ueniat factum. immo facinꝰ regis achab:
qui rerũ summã tenebat. ⁊ unã uineã af¬
fectauit. Au̾tat ds̃ a te qd̾ ille audint: occi¬
disti ⁊ possedisti. Nolo autẽ p̾tendas m̃ fruc¬
tũ emanticipationis ipsiꝰ. nullꝰ ẽ enim: ili
qd inde ep̃i insolentiores monachi etiã disso.¬
lutiores fuint. Quid qd̾ ⁊ pauꝑiores: Inspi¬
ce diligentiꝰ. talium ubiq libtoꝵ ⁊ faculra¬
tes ⁊ uitas: si ñ pudenda ad modũ ⁊ te
peccet. licentus uagum ⁊ male libum uil¬
gus: eũ ñ sit qui arguat: Quid nͥ licentius
quoq spoliet᷑ ac depredet᷑ mermis religio: eu̾

Expanded text:
tenens, non sis contentus toto, nisi minutias quastenens, non sis contentus toto, nisi minutias quasdam, atque exiguas portiones ipsius tibi creditae universitatis, tanquam non sint tuae, satagas nescio quomodo adhuc facere tuas? Ubi etiam meminisse te volo parabolae Nathan de homine, qui multas oves habens, unam quae erat pauperis concupivit . Huc quoque veniat factum, imo facinus regis Achab, qui rerum summam tenebat, et unam vineam affectavit. Avertat Deus a te quod ille audivit: Occidisti, et possedisti . 16. Nolo autem praetendas mihi fructum emancipationis ipsius. Nullus est enim, nisi quod inde episcopi insolentiores, monachi etiam dissolutiores fiunt. Quid quod et pauperiores? Inspice diligentius talium ubique libertorum et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenpeccet licentius vagum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum
Abbreviated transcription (Latin):
deceat : postremo an ⁊ expediat. Nam et¬
si constet in xxp̃iana utiq philosophia non
decere nisi qd̾ licet. ñ expedire nisi qd̾ decet
⁊ licet: ñ continuo tamen om̃e qd̾ licet. dece.¬
re aut expedire consequens erit. Age aptem
si possumus tͥa ipsa oꝑa huic. At quom nõ in¬
decens t̾ uoluntate ꝓ lege uti: ⁊ qr ñ ẽ ad quẽ
appelleris. potestatem exercere. neglig̾e ratio¬
nem : Tune maior dno tuo qui ait᷑. ñ ueni
fac̾e uoluntatẽ meã: Quãquam ñ minus
aeieiecti quã elati anumi ẽ. uelti rationis
exptẽ. ñ ꝓ ratione uł ꝓ libitu ag̾e: nec uidi¬
cio agiss appetitu. Quid tã bestiale: Et si
un dignum cuiꝰ utenti ratione uiue pecuo:
quis in te rectore omniũ. tantã contumeliã
nate honoris iniuriã ferat: Sic degenando
qd̾ absit gn̾ale obprobriũ fecisti ꝓprium t̃.
Homo cũ in honore eẽt ñ intłł. c. i .i. s. fẽs¬
ẽ ilł. & uid itẽ tã idignũ tͥ qͣm ut totũ

Expanded text:
deceat; postremo, an et expediat. Nam etdeceat; postremo, an et expediat. Nam etsi constet in christiana utique philosophia non decere nisi quod licet, non expedire nisi quod decet et licet: non continuo tamen omne quod licet, decere aut expedire consequens erit. Age, aptemus, si possumus, tria ipsa operi huic. At quomodo non indecens tibi voluntate pro lege uti; et quia non est ad quem appelleris, potestatem exercere, negligere rationem? Tune major Domino tuo, qui ait: Non veni facere voluntatem meam! Quanquam non minus dejecti, quam elati animi est, veluti rationis expertem, non pro ratione, sed pro libitu agere; nec judicio agi, sed appetitu. Quid tam bestiale? Et si indignum cnivis utenti ratione vivere ut pecus, quis in te rectore omnium tantam contumeliam naturae, honoris injuriam ferat? Sic degenerando, quod absit! generale opprobrium fecisti proprium tibi: Homo cum in honore esset, non intellexit;  . Quid item tam indignum tibi, quam ut totum
Abbreviated transcription (Latin):
plicibꝰ. Et gaudebit sponsus suꝑ sponsã aĩam
tuã: ⁊ gaudebit suꝑ te ds tius. Mixaris quor¬
sum hec ignarꝰ usq adhuc quid dic̃e uelim. o̾
te tollo duitius. Murmur loqͦr: ⁊ querimoniã
eccłiaꝵ. Truncari se clamitant: ac demembra.¬
ri. Uł nulle uł pauce ad modũ sunt : que pla¬
gã istam aut ñ doleant aut ñ timeant.Que.¬
ris quã ᷑ Subtrahunt᷑ ałbes ep̃is: ep̃i archi.
ep̃is: archiep̃i patͥarchis siue primatibꝰ. Bona¬
ne sp̃es hec: Mirum si excusari queat uł opꝰ.
Sic factitando. ꝓbatis uos hab̃e plenitudinem
potestatis: s iusticiȩ forte ñ ita. F acitis hoc
quia potestis: s utrũ ⁊ debeatis questio ẽ.
onoꝵ ⁊ dignitatum gradꝰ ⁊ ordines quibꝰq
suos. seruare positi estis. ñ inuide ut quidã
ille qͥ diia diuidicat. ut ipse a nemine indi¬
cet᷑ omne opꝰ suum trina qͣdã considatione
p̾ueniet. Primũ quidẽ an lioeat: deinde an

Expanded text:
plicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam plicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam tuam, et gaudebit super te Deus tuus. Miraris quorsum haec, ignarus usque adhuc quid dicere velim. Non te tollo diutius. Murmur loquor et querimoniam ecclesiarum. Truncari se clamitant ac demembrari. Vel nullae, vel paucae admodum sunt, quae plagam istam aut non doleant, aut non timeant. Quaeris quam? Subtrahuntur abbates episcopis, 432 pis, archiepiscopi patriarchis sive primatibus. Bonane species hec? Mirum, si excusari queat vel opus. Sic factitando probatis vos habere plenitudinem potestatis, sed iusticie forte quia potestis: sed utrum et debeatis, quaestio est. Honorum ac dignitatum gradus et ordines quibusque suos servare positi estis, non invidere, ut quidam ille qui omne dijudicat, ut ipse a nemine judicetur , omne opus suum trina quadam consideratione praeveniet. Primum quidem, an liceat; deinde, an
Abbreviated transcription (Latin):
malt̾o fame consulis. Puta tͥ ñ lice̾. ⁊ si alias
fortasse liceat: quicqͥd male fu̾it coloratum.
Deniq uit̾roga maiores tuos dicent tͥ. Ab
om̃i sp̃e mala abstinete uos. Sane minister
dni dm imnitetur: quia ipse ait. Qui mͥ mi¬
nistrat.: me sequat᷑. Et habes de illo. Dñs
regnauit decorẽ indint: induit dns forti.¬
tudinẽ. Tu quoq esto fortis infide: decorus
in gła: ꝓbasti te imitatorẽ dei. Fortitudo tua
fidutia fidelis conscientie. decor tiuis. splendor
bone opiionis. Ita queso induere fortitudi.¬
nẽ: ⁊ enĩ gaudium d̃m fortitudo tua. Porro sp̃e
tua ⁊ pulchritudine tua: nicħominꝰ tanquam
apͥa similitudine delectat᷑. bnduere uestim̃tis gle
tue: uestire cuplicibꝰ: quibꝰ domesticos suo̾. for¬
tis illa mulier induere consueuit. Nõ sit in con¬
scientia. nutans infirmitas modice fidei: non
sit infama naeutis male spetier:⁊ uestiris du¬

Expanded text:
in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias in altero famae consulis. Puta tibi non licere etsi alias fortasse liceat quidquid male fuerit coloratum. Denique interroga majores tuos, et dicent tibi: Ab omni specie mala abstinete vos . Sane minister Domini Dominum imitetur, quia ipse ait: Qui mihi ministrat, me sequatur . Et habes de illo: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Tu quoque esto fortis in fide, decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tua et pulchritudine tua nihilominus tanquam propria similitudine delectatur. Induere vestimentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris du
Abbreviated transcription (Latin):
sacculo consultũ ẽ. u̾ecundie uiri. Sic quoq eu¬
rie gerens morẽ. tuo benefitio inudiam declina.¬
uit. eoꝵ qui diligunt mimera. Nõ potes abs¬
conde: ⁊ factum nouimꝰ ⁊ ꝑsonã. Audire gra.¬
uat: Et ego eo libentiꝰ p̾dico: qd̾ tu id modes¬
tius audis. Si tͥ sic expedit: ⁊mͥ sic. Tam nõ
oportet xͥ głam me silere: qͣm nec te querere
tuã.Et si ꝑgis adhuc murmurare: responde.¬
bit᷑ tibiex eugłio. Quanto eis p̾cipiebat: tan¬
tomagis plus p̾dicabant dicentes. B ene omĩa
fecit. Audi aliud. si tam̃ aliud. Ad idẽ enim for
tassis ꝑtin̾e quis dicat. Tua considatio uidit
hoc. Michi uidet᷑ ñ longe a uero dissentire:
qui id forte int̾ auaritie sp̃es locandũ putau̾it.
Egouͦꝰ illiꝰ aut sp̃em eẽ. aut sp̃em hab̾e nõ nega¬
rim. Sane int̾est tue ꝑfectionis: ⁊ malas res
n malaᷤ parit᷑ sp̃es deuitare. In alt̾o conscientie.

Expanded text:
sacculo consultum est verecundiae viri, sic quoque cusacculo consultum est verecundiae viri, sic quoque curiae morem gerens, tuo beneficio invidiam declinavit eorum qui diligunt munera. Non potes abscondere: et factum novimus, et personam. Audire gravat? Et ego eo libentius praedico, quo tu id molestius audis: si tibi sic expedit, et mihi sic. Tam non oportet Christi gloriam me silere, quam nec te quaerere tuam. Et si pergis murmurare adhuc, respondebitur tibi ex Evangelio: Quanto eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant, dicentes: Bene omnia fecit tassis pertinere quis dicat. Tua consideratio viderit hoc. Mihi videtur non longe a vero dissentire, qui id forte inter avaritiae species locandum putaverit. Ego vero illius aut speciem esse, aut speciem habere non negaverim. Sane inter est tuae perfectionis, et malas res, et malas pariter species devitare. In altero conscientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
cuns. Noua res. Quando hactenꝰ aurum ro.
usur patum ñ credimꝰ. Duo uener̃t ambo locu.¬
pletes. ⁊ ambo rei: siquidẽ unꝰ magantinus.
colonensis alt̃. Alt̃i gr̃a gratis redłita ẽ: alt̾
inddignꝰ eredo. eui grã redieret᷑ audiuit. Cum
qͣli ueste intrasti: cum tali egredieris. O uocẽ
magnificã: uocẽ prorsus apłice lib̾tatis. Qd
minis hec ab illa habuit: pecuna tua tecum
sit in ꝑditione: Nisi qd̾ in illa plꝰ. zeli: in
ista plus modestie sonint. Quid ille de trans¬
marinis partibꝰ pene a finibꝰ t̾re t̾ra ⁊ mari
currens. ꝓ ep̃atu suis ⁊ alienis facultatib
rursus em̃do: Iam enim emerat pͥus. Tulit
multa s retulit: ñ omĩa tam̃. Incidit miser
Benefecisti tuas in utroq manus seruans in¬
noxias nec impon̾e ambitioso scilicet nec sup.¬
pon̾e unqͦ manimone aoquiescens. Nõ sic a pauꝑe
ep̃o condetiusti. dans qđ daret: ne immunificꝰ no.¬
taret᷑. Accepit clã. qd̾ palam dedit.: Sic de tuo

Expanded text:
. Nova res. Quando hactenus aurum Romausurpatum non credimus. Duo venerunt, ambo locupletes, et ambo rei. Siquidem unus Moguntinus, Coloniensis alter: alteri gratia gratis reddita est; alter, indignus credo cui gratia redderetur, audivit: Cum quali veste intrasti, cum tali egredieris. O vocem magnificam! vocem prorsus apostolicae libertatis! Quid minus ab illa haec habuit, Pecunia tua tecum sit in perditionem? Nisi quod in illa plus zeli, in ista plus modestiae sonuit. Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis facultatibus rursus emendo? Jam enim emerat prius. Tulit multa, sed retulit, non omnia tamen. Incidit miser Bene fecisti, tuas in utroque servans innoxias, nec imponere scilicet ambitioso, nec supponere iniquo mammonae acquiescens. Non sic a paupere episcopo continuisti, dans quod daret, ne immunificus notaretur: accepit clam, quod palam dedit. Sic de tuo
Abbreviated transcription (Latin):
negie r̃unt. quia iniferioꝵ culpe ad nullos magiᷤ
referende sunt qͣm ad desides negligentesq rec¬
tores: tandui ab offitio pontificali aostineant.
donee penam a nob̾ constitutã clicis sibi subiec¬
niobedientes ordinari contempserint: honore
suscepto pͥuentur. P rohibemꝰ autẽ ne adoles¬
oentibꝰ uł infra sacros ordines constitutis. s qui
prudentia ⁊ uite m̃ito clarescunt: p̃dicti con¬
oestant᷑ honores. Herba tua hec tu sauxisti;d
effectui mancipatum: Adhuc adolescentes. ad¬
hue qui infra saeros ordines sunt. in eccłia pro¬
uent᷑. Qd̾ ad pͥmum capitulũ ꝑtinet luxue
uestium mt̃dictꝰ ẜ restrietꝰ: pena dictata s mi

Expanded text:
neglexerint, quia inferiorum culpae ad nullos magis referendae sunt quam ad desides negligentesque rectores; tandiu ab officio pontificali abstineant, donec poenam a nobis constitutam clericis sibi subjecinobedientes ordinari contempserint, honore suscepto priventur. Prohibemus autem ne adolescentibus, vel infra sacros Ordines constitutis, sed qui prudentia et vitae merito clarescunt, praedicti concedantur honores . » 20. Verba tua haec: tu sanxisti. Quid effectui mancipatum? Adhuc adolescentes, adhuc qui infra sacros Ordines sunt, in Ecclesia promoventur. Quod ad primum capitulum pertinet; luxus vestium interdictus, s
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃stum ꝓp̾um. In summo p̾sertim omnium.
nieb turpiꝰ. Quã pulchre magist᷑ gentium.
parentes filiis.ñ filios deb̾e censuit thesan¬
rUare parentibꝰ. Non mediocs głe uax illa
idemtioẽ ipsiꝰ. ñ requiro datumꝰ s fruetum.
iã tnseamꝰ ⁊ hinc: nequis morã in his ine¬
amauaritie in te notã int̾pretet᷑. Q̾uãqͣm
longe sit a te. libro supiori testatꝰ sum. sci.¬
ens qͣnta.⁊ in qͣnta tua necessitate respueris.
Ad te ꝓinde scͥpserim ista. ñ ꝓpt̾ te. Dempe qd̾ tͥ
scribit᷑: soli ꝓdeẽ ñ decet. Hic locꝰ auaritiam
carpit: a qͦ uitio mmiinis satis tua opiio ẽ:
an i opꝰ tu uidis. Uidimus tam̃ ut oblata a¬

Expanded text:
sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium sed quaestum proprium. In summo praesertim omnium nihil turpius. Tum pulchre Magister Gentium parentes filiis, non filios debere censuit thesaurizare parentibus . Non mediocris gloriae vox illa identidem ipsius: Non requiro datum, sed fructum . At jam transeamus et hinc, ne quis moram in his meam, avaritiae in te notam interpretetur: quae quam longe a te sit, libro superiori testatus sum , sciens quanta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; an et opus, tu videris. Vidimus tamen Germa
Abbreviated transcription (Latin):
certior ac facilior notio: ibi decisio tutior expe¬
Aiiorq eẽ pot̾. Quã plenum gr̾e: qd̾ multoꝵ¬
ꝑ inde ⁊ laboribꝰ parcis ⁊ simptibꝰ. At quibus
sic eredas. id tͥ omnimodis attendendum. Po¬
terã multa de eodẽ utilit̾ adde his: s me¬
mor ꝓpositi mei contentꝰ int̾im occasionẽ de¬
disse. ad alia tͣnseo. Et pͥmum qd̾ occurrit¬
minime tͥnseundũ reor. P rees ⁊ singularit᷑.
Ad quid: Eget tͥ dico considatione. Nonne
ut de subditis crescas. Nequaquã. s ut ipsi
de te. Principẽ te constituerunt. s sibi ñ tͥ.
Alioquin qͦ pacto te reputas suꝑiorẽ his. a qͥb
benefitium m̃dicas: Audi dñm. Qui potes.¬
tatẽ habent suꝑ eos. benefici uocant᷑. At is¬
tud de his qui foris sunt. Iuid ad nos: T̃ u
id m̃dacit᷑ diceris si ñ tã benefitiis ẽẽ quam
beneficis p̾eẽ intendas. Parui deiectiq aĩ
ẽ de subditis ñ ꝓfectum querere subdditorum:

Expanded text:
certior ac facilior notio, ibi decisio tutior expecertior ac facilior notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam plenum gratiae, quam multo et laboribus parcis, et sumptibus! At quibus sic credas, id tibi omnimodis attendendum. Poteram multa de eodem utiliter addere his: sed memor propositi mei, contentus interim occasionem dedisse, ad alia transeo. CAPUT minime transeundum reor. Praees, et singulariter. Ad quid? eget, tibi dico, consideratione. Numquid ut de subditis crescas? Nequaquam, sed ut ipsi de te. Principem te constituerunt, sed sibi, non tibi. Alioquin quo pacto te reputas superiorem his, a quibus beneficium mendicas? Audi Dominum: Qui potestatem habent super eos, benefici vocantur . At istud de his qui foris sunt. Quid ad nos? Tu id mendaciter diceris, si non tam beneficus esse, quam beneficis praeesse intendas. Parvi dejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Cui tam̃ appellationi nec ipse detulit. Nã cum
uidet se contemni tanqͣm qͥ irrationabiliter.
appellasset: ascitis quos potuit sibi. t̾eia die
pt factã ab aliis electionẽ fecit suam. Cum ita.¬
q ex his ⁊ innumeris talibꝰ liqueat. ñ ex con¬
temptu gigni usurpationẽ. s exusurpatione
contemptum: uidis tu quid sibi uelit qd zelꝰ
urͣ assidue pene undicat illum. istã dissimu¬
lat. Uis ꝑfectiꝰ cohercere contẽptum: Cura in
ipso ut̾o pessime matͥs p̃focari germ̃ nequam:
qd̾ ita fiet. si usurpatio digna animadu̾sione
multet᷑. Tolle usurpationẽ. ⁊ contemptꝰ ex¬
cusationẽ ñ habet. P orro mnexcusabilitas au¬
sum explodet. Nõ sit ꝓinde usurpator: ⁊ con¬
temptor nullus erit aut ad modũ rarꝰ. B ene
facis tu qd̾ appellationum negato suffragio.
immo suffugio multa remittis negotia ad cog¬
noscentes. uł qui nocẽ citius possunt. Ubi enim

Expanded text:
cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam cum videret se contemni, tanquam qui irrationabiliter appellasset; accitis quos potuit sibi, tertia die post factam ab aliis electionem, fecit suam. 12. Cum itaque ex his et innumeris talibus liqueat, non ex contemptu gigni usurpationem, sed ex usurpatione contemptum: videris tu, quid sibi velit, quod zelus vester assidue pene vindicat illum, istam dissimulat. Vis perfectius coercere contemptum? Cura in ipso utero pessimae matris praefocari germen nequam. Quod ita fiet, si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem, et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explodet. Non sit proinde usurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
suã cenã manducaturꝰ: sponsa a m̃sa ⁊ tha¬
lamo sponsi suspendit᷑. qͦusq roma reditum ẽ.
Parisiꝰ contigit hoc nobili galliaꝵ ciutate se¬
de regia. Rursum incuntate eadẽ. quidã sibi
desponsata uxore diẽ constituit nuptiarum.
nt̾im emergit calumnia dicentibꝰ quibꝰdam
ñ debe comungi. Ad niditiũ eccłie causa dela.¬
ta ẽ. S ñ expectata sententia appellatũ ẽ: sine
causa sine grauamine solo frustratorie dilatio.¬
nis utuitu. At ille siue ꝑdẽ que pararat siue di¬
lecte tamdui frustrari consortio nolens: nichilo¬
muiꝰ qd̾ ꝓposuerat contẽpta siue dissimulata ap.¬
pellatione ꝑegit. Quid illud qd̵ mautisiodorensi
eccłia nuꝑ a quodã adolescente p̃sumptũ ẽ : Nẽ¬
pe defuncto scõ ep̃o. uolentibꝰ clericis alium ut
moris ẽ elig̾e sibi int̾uenit ille appellans et ue¬
tans ne fieret quousq isset ⁊ redisset ab urbe.

Expanded text:
suam coenam manducaturus, sponsa a mensa et thasuam coenam manducaturus, sponsa a mensa et thalamo sponsi suspenditur, quousque Roma reditum est. Parisius contigit hoc, nobili Galliarum civitate, sede regia. Rursum in civitate eadem quidam sibi desponsata uxore diem constituit nuptiarum. Interim emergit calumnia, dicentibus quibusdam non debere conjungi. Ad judicium Ecclesiae causa delata est sed non exspectata sententia, appellatum est sine causa, sine gravamine, solo frustratoriae dilationis intuitu. At ille, sive perdere quae pararat, sive dilectae tandiu frustrari consortio nolens, nihilominus quod proposuerat, contempta sive dissimulata appellatione peregit. Quid illud quod in Autissiodorensi ecclesia nuper a quodam adolescente praesumptum est? Nempe defuncto sancto episcopo, volentibus clericis alium, ut moris est, eligere sibi, intervenit ille appellans, et vetans ne fieret, quousque isset et redisset ab urbe:
Abbreviated transcription (Latin):
talibꝰ. Reuera quidã sol iusticie ẽ: ꝓdens ac re.¬
darguens oꝑa tenebraꝵ. P rorsus fouende et
manutenende: s quas extorsit necessitas. nõ
calliditas adinuenit. U surpatorie sunt huuiꝰ¬
modi om̃s: ñ subuenientes in necessitate. s opi¬
tulantes iniquitati. Qudni ueniant in contẽp.¬
tum: Quanti ut talibꝰ quoq deferrent etiam
de ꝓpͥo cessere ure: ne longo ⁊ casso itin̾e fati¬
garent᷑. Piures tam̃ sua amittere ñ ferentes :
appellationeᷤ minꝰ oportunas. ⁊ celsa nomina
importumꝰ contempser̃. Dico aliquid qd̾ ad rẽ
ꝑtinet: exempli causa. Quidã sibi publice des¬
ponsarat uxorẽ. Adẽ dies celebris nuptiaꝵ.
Facti omĩa: inuitati multi. Et ecoe homo conei¬
piscens uxorẽ ꝑximi sui. in uocẽ appellationis
inopinate ꝓrupit: affirmans sibi traditam
om̃s: sacdos ñ audet ꝓgredi. ꝥ rustrat᷑ omins
apparatꝰ ille. descendit quisq in donum suam.

Expanded text:
talibus. Revera quidam sol justitiae est, prodens ac retalibus. Revera quidam sol justitiae est, prodens ac redarguens opera tenebrarum. Prorsus fovendae et manu tenendae sunt: sed quas extorsit necessitas, non calliditas adinvenit. Usurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quidni veniant in contemptum? Quanti ut talibus quoque deferrent, etiam de proprio cessere jure, ne longo et casso itinere fatigarentur? Plures tamen sua amittere non ferentes, appellationes minus opportunas, et celsa nomina importunius contempserunt. 11. Dico aliquid, quod ad rem pertinet, exempli causa. Quidam sibi publice desponsaverat uxorem. Adest dies celebris nuptiarum, parata omnia, invitati multi. Et ecce homo concupiscens uxorem proximi sui, in vocem appellationis inopinatae prorumpit, affirmans sibi traditam omnes, sacerdos non audet progredi, 430 frustratur omnis ille apparatus; descendit quisque in domum suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc ũ ñ te ex istimes otiose uacare confidatio.¬
ni huic: qua appellationes ad legitimũ si fie¬
ri pote reuoces usum. Et si hinc mea querat᷑
uł potiꝰ curet᷑ sententia: dico appellationes ut
ñ contemnendaᷤᷤ. sic nec usur pandas omiino.
orro hoꝵ quid insolentus censeã. haud facile
dix̾im: nͥ qd̾ usurpatio qͣndã uidet᷑ ind̾uc̃e con¬
temptꝰ necessitatẽ: ac ꝑ hoc forte acriꝰ inseetan¬
aa que ampliꝰ nocet. Aut ñ u̾e nocentior ẽ. ma¬
la inse. in partu peior: Nonne ipsa ẽ q̃ ipsum
nis quoq nat̾e aut extenuat. aut ext̾minat.
N am sepe reb etiam pretiosissimis pretii gr̃am
ñ mͦ demit. s adunit. Quid sacram̃tis accep¬
eus: U surpata tam̃ ab indignis indigne¬
ue tractata : minime acceptant᷑. Magis autẽ
danmnationẽ: qr debitã uen̾ationẽ ñ hñt.
Fateor grande ⁊ gn̾ale mundo bonũ ẽẽ appel¬
lationes: idq tam necessaruĩ qͣm solẽ ipsũ mor-¬

Expanded text:
Nunc vero non te existimes otiose vacare considerationi huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur inducere contemptus necessitatem, ac per hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocet. Aut non vere nocentior est, mala in se, in partu pejor? Nonne ipsa est quae ipsum jus quoque naturae aut extenuat, aut exterminat? Nam saepe rebus etiam pretiosissimis pretii gratiam non modo demit, sed adimit. Quid Sacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo bonum esse appellationes: idque tam necessarium, quam solem ipsum mor