comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petis pheton. Sunt & alie ꝓcatalem ses. cũ id
qͦd nob̾ obici poterat ante p̾sumumis addiluen
sunt forte mirat᷑. Sunt & aporie. dubitatio
simulantis nescire quȩ se scit. aut quomͦ dicat᷑.
Quinonosis aut̃ dr. comniunicatio consilii eũ
iudicib. aut au̾sariis. ut si dicas uos confulo.
uidices. aut uos au̾sarii. quid me facere con¬
uenerit. aut quid uos facturi fueritis. Para¬
doxon ẽ. cum dicimꝰ inopinatum aliquidace¬
ẽẽ debuerit. eiꝰ ꝑicul dep̃dicatorẽ esse factum.
Epytrope. idẽ ꝑmissio. cũ aliqua ipsis iudicib
aut adu̾sariis ꝑmittimꝰ estimanda: ut caliuis
inuaticimo. Pfrica frontẽ. & dic te digniorẽ qͥ
p̃cor fieres qmͣ catonẽ. Parissia ẽ or̃o. lib̾tatis ⁊ fiducie
cero. Imisit enĩfactio . Echopeia ẽ. cum sermonẽ
ex aliena ꝑsona inducimus. ut ꝓcelio cullus
facit appium cecũ cum clodia loquentem.

Expanded text:
petis, Phaëthon.  Sunt et aliae, procatalempsis, cum id, petis, Phaëthon.  Sunt et aliae, procatalempsis, cum id, quod nobis obici puterat, ante praesumimus ad diluendsunt, forte mirantur'. Sunt et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenono sis autem dicitur conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid acciesse debuerit, eius periculi deprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem'. Parrhesia est oratio libertatis et fiduciae cero: praemisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem.
Abbreviated transcription (Latin):
si uinco & ꝑeo. quid ibi me uincere p̾stat.
alie suꝑlatiue. quȩ cũ aliqͦ motu & animi
indignatione ꝓmuntur: quid ñ mortalia
pectora cogis auri sacra fames : Alie int̾
tas temptare uias: Quid genꝰ unde domũ.
pacẽ ne huc fertis an arma: Alie respon¬
regna ꝑ undas. Quȩ tam̃ ne ñ intellecta sit
ꝑsuasio. ꝑmixta sunt aliqua q̃uetent latent̃. ut uentiᷤᷤ
petat regna. ꝑ undas. Alie demonstratiue. ut
si iupit̾ annos. Aue denegatiue. ut nequaqmͣ.
dehortatiue. cum a contrario uicio peccatoq
frigore messes. Uetatiue. ut neue int̾ uites¬
corallum sere. neue flagella sumna pete.
Negatiue. ut non. inuime. Sunt & ingratuie
ut pape uiuere ñ licet. & fornicari libet: Do
lentis. ut ei mͥ qͦd nullis anior ẽ sanabilis herb̾. flentis
inalta. Ammonentes. irridentes. gementes.
exoratue. consolatiue. cominiserantes. qͥrũ
quot sunt figure: & inꝑnunciando uoces.
Siuit & anfidoxe. quarũ pars honesta ẽ. pars

Expanded text:
Si vinco, et pereo, quid ibi me vincere praestat? Aliae superlativae, quae cum aliquo motu animi et indignatione promuntur: . . . . Quid non mortalia pectora cogis Auri stas temptare vias? Quid genus, unde domum? Pacemne huc fertis, an arma?  Aliae responregna per undas.   Quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permixta sunt aliqua quae vetent latenter, ut 'ventis', 'per undas'.  Aliae demonstrativae, ut:si Iuppiter annos.   Aliae derogativae, ut: 'nequaquam'. dehortativae, cum a contrario vitio peccatoque frigore messes.   Vetativae, utVirg. Ge neve flagella Summa pete. 26. Negativae, ut, non, minime. Sunt et mirativae, ut: Papae! vivere non licet, et fornicari libet! 27. Dolentis, ut: Hei mihi quod nullis amor est sanabilis herbis! Flentis ive; admonentis, irridentis, gementis, exhortative, consolative, commiserantes; quarum quotquot sunt figure, tot et pronunciando voces. Sunt et anfidoxe, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
ut cicero. Ex hac parte pudor pugnat. illinc
petulantia. Hinc pudicitia. illinc: stuprum.
Hinc fides. illinc fraridatio. Hinc pietas. illiuc
scelus. Hinc constantia. illinc furor. Hinc ho¬
nestas. illinc turpitudo. Hinc continentia.
illinc libido. Hinc deniq equitas. tẽꝑantia.
fortitudo. prudentia. uirtutes om̃s certant
cum iniquitate luxuria. ignauia. temeritate.
cum uiciis omnib: postremo copia c̃ egestate.
bona ratio cũ ꝑdita. mens sana cũ amentia. bo¬
na deniq spes cum omniũ rerũ desꝑatione con¬
fligit. In huiusmodi certamine ac p̃lio. huiꝰmodi
pium peccator. Ꝙ sic intuere in omĩa oꝑa altis¬
simi. bina & bina. unum contra uiiũ. Sinonima
ẽ quotiens inconnexa oratione plurib u̾bis

Expanded text:
ut CiceroCatil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc ut CiceroCatil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmopium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbi
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑ inferior incipit. ac dehinc qͣsi ꝑgradꝰ dicen¬
di ordo seruat᷑. ut ẽ illud affricani. Ex innocentia
nascit᷑ dignitas. ex dignitate honor. ex honore
imꝑium. eximꝑio lib̾tas. Hanc figurã ñ null
cathenam appellant. ꝓpt̾ quod aliud in alio quasi
nectitur nomine: atq ita res plures ingemina¬
tione u̾boꝵ trahunt᷑. fit aut̾ hoc scema ñ solũ
insingulis u̾bis. s etiam incontextione u̾boꝵ:
ut apudͥ graccũ. Pueritia tua adolescentie tue
in honestam̃tum fuit. ad olescentia senectutis de¬
decoramentũ. senectus rei puplice flagitium.
Sic & apud scipionẽ. Ui atq gratis coactus cũ
illo sponsionẽ feci. facta sponsione ad iudicem
adduxi. adducꝰtum pͥmo cetii dampnaui. damp¬
natum ex uoluntate dimisi. Antitheta quȩ
latine contͣ posita appellant᷑. quȩ dũ exadu̾so
pponunt᷑ sententie pulcͥtudiuem faciunt. &
inhornatu locutionis decentissima ex istunt:¬

Expanded text:
minatur inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicenminatur inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas. 4. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propterea quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contextione verborum, ut apud Gracchum: Pueritia tua adolescentiae tuae inhonestamentum fuit, adolescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium. 5. Sic et apud Scipionem: Vi atque ingratiis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad judicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi. 6. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur, quae dum ex adverso ponuntur sententiae pulchritudinem faciunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
At contra orationẽ ex collit & ex hornat. mergia
tumenfasis: quȩ plꝰ qͥdẽ quã dix̾it intelligi fa¬
lapsi: alticudinẽ imaginis suggerit. Huic con¬
traria uirtꝰ ẽ. u̾bis nunuere. quȩ natura sui
magna sunt. De figuris u̾bor & sententiarũ¬
ugetur & hornat᷑ oratio. etiã fig̾is scrxi.¬
u̾boꝵ ac seutentiarũ. Nani quia directa
& ꝑpetua oratio fatigationẽ atq fastidiũ tani
dicendi. qͣm audiendi creat. flectenda ẽ. & in
alias u̾sanda formas. ut & dicentẽ reficiat
& hornatior fiat. & udicẽ diu̾so uultu auditu¬
q defiectat. E quib plurime suꝑiꝰ a donato
inscematib artis gr̃amatice aimotate sunt. Unde
tantum illa hic int̾poni oportuit que in poemate
aut ñqͣm aut difficult̾ fiunt: inoratione autẽ
libe̾. Item anadiplosis ẽ congeminatio u̾boꝵ. ut¬
hic tam̃ uiuit. uiuit. etiã insenatum uenit. Cly¬
max ẽ gradatio. cũ ab eo u̾bo quo sensus suꝑior ter¬

Expanded text:
At contra orationem extollit et exornat †energia At contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intellegi falapsi, altitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiaruugetur et ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato schematibus artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio verboruhic tamen vivit! vivit! imo etiam in senatum venit. 3. Climax est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior ter
Abbreviated transcription (Latin):
Nuerbis quoq cauenda sunt uicia. ut ñ
inꝑpͥia u̾ba ponant᷑. quȩ g̾ci acyrologiã uocant.
Amanda ẽ gͦ ꝓpͥetas. sic tam̃ ut ñ aliqnͣdo ꝓpt̾
humilitatẽ sordidi autspurci uocabuli tnsla¬
tis nominib sit utendum. ñ tam̃ longe accitis.
s ut ueris ꝓxima & cognata uideantur: fugi¬
enda etiam hyꝑbata longiora quȩ fieri siue
alioꝵ sensuum conftisione ñ possunt. Ambi¬
guitas quoq & uicium illud cauendũ. cum
quidam iactatione eloquentie ducti. qͦd uno
aut duob u̾bis significare poterant. int̾posi¬
tisinanib uocib longa & circ̾flexa ambage
condudunt. qͦd uiciũ ꝑissologian uocant. Cui
contrariũ cͥminis uicium ẽ: ad breuitatis studi¬
um etiã necessaria u̾ba furari. Fugienda sunt qͦ
sic̃ in litt̾is & u̾bis ita & insententiis uicia. qͤ int̾
pͥma gr̃amaticoꝵ studia cognoscunt᷑. Sunt aut̃
cacenfaton. tautologia. eclypsis. acirologia. ma-¬
crologia. ꝑ issologia. pleonasmos. & his similia.

Expanded text:
In verbis quoque cavenda sunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen ut aliquando propter humilitatem sordidi aut spurci vocabuli translatis nominibus sit utendum, non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. Fugienda etiam Hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam iactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia.
Abbreviated transcription (Latin):
Epanados. qͣm regressionẽ nr̃i uocant. Prmei¬
pum dignitas qrat pene par ñ par fortasse cor
quȩ sequebant᷑. Antapodosis. quotiens me¬
dia pͥmis & ultimꝗs conueniunt. Urm̃ iam
hoc factum rep̃ hendo patres conscͥpti ñ eũ
ac pulcherrimum quidẽ factum: uerum
Scire tuũ nichil ẽ. nͥ scire tuũ sciat alter.
Paradiastole ẽ. quotiens id qͦd dicimꝰ int̾p̃ta¬
tione discerniius: cum te ꝑ astuto sapientẽ
appellas. ꝓ inconsid̾ato fortẽ ꝑ illib̾al diligen¬
pͥmit sensũ. Querebat᷑ quidã defilio eur mor¬
tem suã expectaret. respondente ñ expecto:
immo ꝑeto inquit ut expectes. Antimetabole
ẽ conu̾sio u̾boꝵ quȩ ordine mutato contra¬
Appiꝰ. Quis ꝓduxit: Appiꝰ. Nunc figuras
sententiarum quas oꝑe p̃cium sit cognos¬
imꝑsonale. ut obsequiũ amicos. ueritas
odium parit. Huic si ꝑsona fuerit adie¬
cta: crian erit. ita. Offendit achylles aga¬
mennouẽ uera dicendo. metrofanes ꝓmeru¬

Expanded text:
Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, non par fortasse eorum qui sequebantur. 10. Antapodosis, quoties media primis et ultimis conveniunt, ut: Vestrum hic factum reprehenditur, patres conscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum; verum, Scire tuum nihil est, nisi scire tuum sciat alter. Paradiastole est, quoties id quod dicimus interpretatione discernimus; ut cum te pro astuto sapientem appellas, pro inconsiderate fortem, pro illiberali diligenprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contraAppius. Quis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognospersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofanes promeru
Abbreviated transcription (Latin):
cula ẽ sententie. colon. m̃brũ. ꝑiͦdos ambitꝰ
uel circuitꝰ. fit aut̃ exconumotione u̾boꝵ
cõma. excõmate colon. ex colon ꝑ iodꝰ. Cõma ẽ
ecce unũ cõma. Sequit᷑ & aliud cõma. ne
turpe sit ꝓfortissimo inro dic̾e: & factũ ẽ
colon. id ẽ m̃brum qͦd intellectum sensui p̃stat.
S adhuc pendet oratio. Sicq deinde ex plu¬
rib m̃bris fit ꝑiodꝰ. id ẽ extrema sententie
clausula ita. Ueterẽ iudicioꝵ morẽ reqͥrunt.
Piodꝰ aut̃ longior ẽẽ ñ debet. qͣm ut uno spũ¬
cauendis
ret̾ea purum &honestũ oratoris eloqͥum. xi¬
carere debet omnib uiciis: tam in lict̾is qͣm
iu̾bis. qm etiam insententiis. In litt̾is ut
unctura apta & conueniens sit: & sic obser¬
uandũ ne p̃cedentis u̾bi extrema uocalis in
candẽ uocalẽ primã ucidat u̾bi subsequentis.
ut femine egẏptie: quȩ instructura melior
fit si consonantes uocalib applicent᷑. Trium¬
qͦq consonantium quȩ inse incidentes stride¬

Expanded text:
a est sententiae. Colon membrum. Periodos ambitus vel circuitus. Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex commate colon, ex colo periodos. Comma est ecce unum comma; sequitur et aliud comma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicque deinde ex pluribus membris fit periodos, id est extrema sententiae clausula: 'ita veterem iudiciorum morem requirunt.' Periodos autem longior esse non debet quam ut uno spcavendis. Praeterea purum et honestum oratoris eloqucarere debet omnibus vitiis tam in litteris, quam in verbis, quam etiam in sententiis. In litteris, ut iunctura apta et conveniens sit; et sic observandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eamdem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut feminae Aegyptiae; quae structura melior fit, si consonantes vocalibus applicantur; triumque consonantium, quae in se incidentes stride
Abbreviated transcription (Latin):
uni uocabulum ẽ padus. qui diffusus in modũ
stagni amnẽ insinum digerit. aquo & padꝰ
nuncupatur. Hic ag̃cis eridanus cognomina¬
tus ẽ: ab eridano solis filio. quẽ phecontem
dicunt. qui fulminis ictu ꝑcussus in codem
fluuio de iectus ẽ. & extinctus. Augetur aut̃
ex ortu canis liquescentib inuib. & cum acces¬
sione triginta fluminum circa rauennam in
adriaticum mare defertur. Tyberis italiȩ¬
fluuius a tyberino rege albanoꝵ dr appellatꝰ.
qui in hunc fluuium cecidit: & de exitu suo¬
nom̃ dedit. Nam antea albula antiquum aco¬
lore nomĩ habuit. quod uiuib alb sit. Ipse ẽ
aut̃ tybris. qui & tyberis. s tyberis in cotidiano

Expanded text:
uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tfluvius a Tiberino rege Albanorum dictus, qui in hunc fluvium cecidit et nomen ei dedit. Nam antea nomen a colore Albula antiquum habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tybris, qui et Tyberis: sed Tyberis in cottidiano
Abbreviated transcription (Latin):
tenius ẽ & quietus. Ilas fluuius asyȩ. Pactolus fua¬
uius asyȩ aurenas harenas trahens. de quo iurgis
crisortium uocant. Eriꝰ fluuius asye qui snar¬
ubs secat campos. & ipse fluctib aureis & hare¬
nis plenus: a quo & smirna uocata ẽ. Meander
amnis asyȩ fleruosus. qui recurrentib riuis
int̾ cariam & ioniam p̾cipitat᷑. insiuum qui
milłtum diuidit & pͥ enam. Meander autẽ
uocatur quod sit fleruosus. & nunqͣm currat
mundis. Tanus fuit rex scitarum primus.
aquo tanais fertur fluuius mincupatus. qui
exripheis siluis ueniens diriit europam ab
asya. int̾ duas mundi partes medius currens.
atq in pontumi fluens. Inachus achaie amnis
argolicos irrigans campos. quẽ rex inachus
a se nominauit: qui exordium astruiȩ gentis
pͥmum dedit. Ibi & erimantus. ab erimanto
monte demissus. Padus italiȩ fluuius aiugis
alpium fusus. extrib fontib oritur. ex quib

Expanded text:
tenuis est et quietus. Hylas fluvius Asiae. Pactolus flutenuis est et quietus. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, harenas aureas trahens: de quo VergiliChrysorrhoam vocant. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui recurrentibus ripis inter Cariam et Ioniam praecipitatur in sinum qui Miletum dividit et Prienam; Maeander autem vocatus quod sit flexuosus et numquam currat ludit Maeander in undis. Tanus fuit rex Scytharum primus, a quo Tanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens dirimit Europam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae amnis Argolicos inrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae gentis primus dedit. Ibi et Erymanthus ab Erymantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sternit. Unde & cum alexander eum transg̾di
uellet ponte fabricato. tanta ui inundauit:
ut pontem dirueret. Hic breuib int̾uallis
ab eufratis ortu caput tollit. ac de ide caspi¬
um fertur in mare. Fluuius syre qui uocat᷑
oruntes iuxta antiochie muros decurrens.
qui asolis ortu oriens ñ longe ab urbe mari
conditur: quẽ de originis suȩ tractu oruntẽ
ueteres latini appellauere. Cuius fluentis ex
nominatur. quoꝵ alt̾ uocat᷑ ior: alt̾ dan. Hisgͥ
ꝓcul a sedistantib inunum alueum fedatis:
iordanis deinceps appellat᷑. Nascitur aut̃ sub
libano monte. & diuidit uileã & aribiam:
qui ꝑmultos circuitus iuxta hierico in mare
mortuum influit. Eusis caucaseis montib fu¬
sus. cumplurib aliis ineuxinum se p̃cipitat
mare:. unde & nuncupat᷑. Cignus amnnis ci¬
liciȩ extauro monte ꝓgͥdiens. miram aquarũ
habens suanitatẽ. & quia quicquid candi¬
dum ẽ cignum gentili lingua syridñt. inde¬

Expanded text:
sternit. Unde et cum Alexander eum transgredi sternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae qui vocatur Orontes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex nominatur, quorum alter vocatur Jor, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Jordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Judaeam et Arabiam: qui per multos circuitus juxta Hiericho in mare Mortuum influit. 19. Phasis Caucaseis montibus fusus, cum pluribus aliis in Euxinum se praecipitat mare. Unde et nuncupatur. 20. Cydnus amnis Ciliciae, a Tauro monte progrediens, miram aquarum hit suavitatem. Quicquid candidum est cydnum gentili lingua Syri dicunt: unde
Abbreviated transcription (Latin):
gib uel abubertate eufrata nomen accepit.
Nam hebraice enfrata: fertilitas int̾precatur.
Mesopotamiam etenim inquib dam locis
ita irrigat. sicut nylus alexandriam. Salustiꝰ
euntes longuis diuiduntur spacio medio relicto
multoꝵ milium: quȩ tam̃ t̾ra quȩ abipsis ambi¬
tur mesopotamia dr. Ex quo hieronimꝰ animad
pes fuit medoꝵ rex antiquissimus. ex quo amnis
orientis nomen accepit: qui nunc idaspis dicitur.
sentit idaspem. Qui dum sit fluuius ꝑsarum.
dr tam̃ contͣ orientẽ decurrere. Nraris fluuius
orientis. de quo uirgiliꝰ. Aut ararim parchus bi¬
bet. Currit enim ꝑ parthiam & assyriam.
Bactrus flumus orientis a rege bactro uocatus
diu int̾ ripas ꝑsidis fluit. sibi ex eo pocula uen¬
dicarent. Ex hoc amne quidam cignum cili¬
cie fluuium diriuari existimant. Araxis amnis
armeniȩ. qui abuno monte cum eufrate diu̾sa
specie oritur. dictus qͦd raparitate cuncta pro¬

Expanded text:
gibus, vel ab ubertate nomen accepit, gibus, vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice Ephrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita inrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius euntes longius dividuntur spatio medio relicto multorum milium; quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dicitur. Ex quo Hieronymussit. etpes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. . . Qui dum sit fluvius Persarum, dicitur tamen contra orientem decurrere. Araris fluvius orientis. De quo VergiliusEcl. 1, 63: Aut Ararim Parthus bibet. Currit enim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus diu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis specubus oritur, dictus quod rapacitate cuncta pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nam antea nyluis latine uielo dicebat᷑. Apparet
aut̃ in nylide lacus. de quo inmeridiem uersus
excipitur egypto: ubi aqui lonis flatib reꝑ
cussus aquis retro luctantib intumescit. & iniu¬
dationem egypti facit. Ganges fluuius quem
pliyson sc̃ascriptura cognominat. exiens de
paradiso ꝑgit ad indiȩ regiones. Dictus auc̃
physon. idẽ cat̾ua. quia decem fluminib mag¬
nis sibi adiunctis impletur. & efficitur unus.
Ganges autẽ uocatus a gangaro rege iudiȩ.
Fertur aut̃ nyli modo exaltari. & suꝑ orientis
t̾ras erumꝑe. Tygris fluuius mesopotanue
de paradiso ex oriens & ꝑgens contra assyrios:
& pt multos circuitus in mare mortuum in¬
fluens. Uocatus aut̃ hoc nomine. ꝓpt̾ ueloci¬
tatem & instar bestiȩ tygridis nimia ꝑncita¬
te currentis. Eufrates fluuius ẽ mesopotamie
de paradiso exoriens. copiosissimus geminis:
qui ꝑmediam babyloniam influit. Hic afru¬

Expanded text:
nam antea Nilus Latine melo dicebatur. Apparet nam antea Nilus Latine melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur cussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae tigris nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit. Hic a fru
Abbreviated transcription (Latin):
nos ab estate. Illi a tempore quo succresscit.
nos atempore quo siccatur. Amnis fluuius :
nemore. ac frondib redimitus. & exipsa a¬
menitate amius uocatus. Decursus ꝓprie
finis cursus. siue aquarum sit: seu quariii¬
libet rerum. Rui dicti. qͦd diruientur ad
irrigandum. id ẽ ad inducendum aquas in
agris. Nam irrigare inducere ẽ. Gurges ꝓpͥe
locus altus in flumine. Putens ẽ lacus defossꝰ
ex quo haurit᷑ aqua. apotatione dictus. Fons
caput ẽ aque nascentis. quasi aquas fundens.
Quidam aut̃ fluuioꝵ ꝓpriis excausis nomi¬
na acceꝑunt. ex quib nonnulli notandi st̃.
qui in hystoriis celebres memorantur. Geon
fluuius de paradiso exiens. atq uniu̾sam
ethiopiam cingens. uocatus hoc nomine
quod in cremento suȩ exiudationis t̾ram
egypti irriget. Ge enim grece: latine t̾ram
significat. Hic apud egyptios nylus uocatur
ꝓpt̾ limũ quem trahit. qui efficit fecundita¬
tem. Unde & nylus dictus ẽ. qͣsi Nany mon

Expanded text:
nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomquod incremento suae exundationis terram Aegypti irriget. Ge enim Graece, Latine terram significat. Hic apud Aegyptios Nilus vocatur, propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem, unde et Nilus dictus est quasi Niam ciaon;
Abbreviated transcription (Latin):
do & redeundo unda uocata ẽ. Latex ꝓprie
liquor fontis ẽ: & dictus latex. quod inuenis
t̾rȩ lateat. Gucta ẽ quȩ stat: stilla quȩ cadit.
Hinc stillicidrum. quasi stiua cadens. Styria
eium g̾cun ẽ: id ẽ gutta. Inde fit diminu¬
tiuum: ut dicamus stilla. Dum aut̾ stat
aut pendet de arborib ant tectis quasi glu¬
tinosa gutta ẽ: dum ceciderit stiua ẽ. Spu¬
ma dicta ab eo quod spuatur. sordes enim st̃
undarum. Unde & mustum & ea quȩ coquim¬
tur spuma purgantur. Hinc & sputum. De
decursus. afluendo ꝑpetim dictus. ꝓprie aut̃
flumen ipsa aqua. fliuiius cuius aqua. Prius
ant̃ flum̃ quam fluuius. id ẽ prior aqua qͣm
decursus. Duost̾ aut̃ genera fluminum. unũ
Donec me flumine uiuo abluero. Torrens ẽ
aqua uenienscum impetu. Dictus aut̃ torrens.
quia pluuia creseit. siccitate torrescit id est¬
arescit. De quo pacubius. Blamineo uapore
torrens torret. Cui g̾ci ab hieme nom̃ decłiuit.

Expanded text:
do et redeundo, unda vocata. Latex proprie do et redeundo, unda vocata. Latex proprie liquor fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enim Graecum est, id est gutta: inde fit diminutivum, ut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. § aquarum decursus, a fluendo perpetim dictus. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est prior aqua quam decursus. Duo autem sunt fluminum genera: unum Aen. 2, 719: Donec me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id estarescit. De quo Pacuvius13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt,
Abbreviated transcription (Latin):
exhalantis indeꝑ angustias aquȩ sulphureȩ odor
grauissimiis: su ꝑuolantes aues alitu suo neca¬
ret. Quam rem augustus cesar incelligens: de¬
iectis siluis expestilentib amena reddidit
ioca. Lacus aut̃ idẽ & stagnum. ubi immensa
aqua conuenit. Nam dictum ẽ stagnum. ab
eo quod illic aqua stet: nec decurrat. De abys
byssus ꝓfunditas ẽ aquarum mi so.xxi.¬
penetrabilis. siue spelunce aquarum la¬
tentium. equib fontes & flumina ꝓcedunt.
uel quȩ occulte sub tereunt. unde & abyssꝰ¬
ẽ dicta. Nam onĩs aquȩ siue torrentes. ꝑ
occultas uenas ad matricem abyssuni reu̾tan¬
tur. fluctus dicti qͦd flatib fiant uentoꝵ
enim impulsu agitate aque fluctuant. Aqͣ
ẽ statiua & sine motu ȩqualis. Unda uͦ enu¬
neus liquor. qui semꝑ in motu ẽ. Lucretiꝰ.
Aerias undas. id ẽ inotus & corpꝰ illud qͦd re¬
fluctuat. Nam nec unda ꝑse aqua ẽ: s aqͣ
inmotu quodam & agitatione. quasi ab eũ¬

Expanded text:
exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit loca. Lacus autem idem et stagnus, ubi inmensa aqua convenit. Nam dictus est stagnus ab eo quod illic aqua stet nec decurrat. § 20 De abysso. Abyssus profunditas est aquarum inpenetrabilis, sive speluncae aquarum latentium, e quibus fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter eunt, unde et abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes, per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. Fluctus dicti quod flatibus fiant. Ventorum enim inpulsu agitatae aquae fluctuant. Aqua est stativa et sine motu aequalis. Unda vero, eminens liquor qui semper in motu est. Lucretius2, 151: Aerias undas, id est motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eun
Abbreviated transcription (Latin):
& est inuidea int̾ hierico & zoaran. Longitudo
eiꝰ usq ad roaros arabiȩ dirigitur. stadiis septin¬
gentis octoginta latitudo stadiis centum qui¬
quaginta usq ad uiciuia sodomoꝵ. Lacus tybe¬
riadis ab oppido tyberiade uocatus. quod quondã
herodes in honore tyberii cesaris condidit. Est
aut̃ in iudea omuib lacis salubrior. & ad sanitatẽ
simus inuidea. longitudine centum quadragiu¬
ta extendit᷑ stadiis. latitudine quadragnita diffiu¬
ditur. crispantib aquis. auram ũ uentis. s dese
ipso sibi creans. unde & genesar dr g̾co uocabulo
quasi generans sibi auram. Deniq ꝑ diffusiora
unde & purior haustꝰ eius : & ad potandum dil¬
cis & habilis. Uenacꝰ lacus italiȩ inuenetia. dls
fiuunis nascitur nuncius. qui lacus maguitu¬
ctigatia idẽ lucra magna p̾stabat. Auernꝰ aut̃
lacꝰ uocatus. qͦd aues ibi uolare suꝑ ñ possint.
Nam antea siluarum densitate sic ambiebat᷑ tt

Expanded text:
et est in Judaea inter Jericho et est in Judaea inter Jericho eius usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis septingentis octuaginta; latitudo stadiis centum quinquaginta usque ad viciniam Sodomorum. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatemsimus in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora ur; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habilis. Benacus lacus Italiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius; qui lacus magnituctigalia magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus quod aves ibi supervolare non possent; nam antea silvarum densitate sic ambiebatur ut
Abbreviated transcription (Latin):
unt aut̃ & quedam maria quȩ ñ mis xx.¬
centur occeaui fluctib. aut mari magno: &
dicuntur lacus & stagna. Lacꝰ ẽ receptaculum
inquo aqua retinet᷑ nec mniscetur fluctib. ut lacꝰ
flumina infreta discurrunt. lacꝰ stat in loco nec
ꝓfiuit. & dictus lacꝰ: quasi aquȩ loͦcus. Lacus
affalti ideui & mare mortuum. uocatum ita qͦd
nichil gignit uiuum. nichil recipit ex genere¬
uiuentium. Nam neq pisces habet. neq assuetas
aquis & letas mergendi usu patitur aues. Sed
& quecumq uiuentia mergenda temptaueris.
quac̃q arte dimersa statim resiluiit. & quamuis
uehement̾ illisa confestim excutiunt᷑. S neq
uentis mouentur resistente turbinib bitumi¬
ne quo aqua omĩs stagnat᷑: neq nauigationis
ꝑatiens ẽ: quia om̃a uita carentia inꝑfundũ
mergunt᷑. nec mat̾iam ullam sustinet: nͥ quę
bitumine illustrat᷑. Lncernam accensã ferunt
suꝑ natare. extinctam uͦ demergi. Hoc & mare
saliarum dr. siue lacus affalti idẽ bituminis

Expanded text:
1. Sunt et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibus, aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. 2. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur, nec miscetur fluctibus, ut lacuflumina in freta discurrunt. Lacus stat in loco, nec profluit; et dictus lacus, quasi aquae locus. 3. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum, propter quod nihil gignit vivumviventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves. Sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris quacunque arte demersa, statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. 4. Lucernam accensam ferunt supernatare, exstincto lumine demergi. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est, bituminis;
Abbreviated transcription (Latin):
his unum colorem. Introgoditis lacus ẽ. quide
indic fit amarꝰ. & deinde totiens dulcis. fõns
syloa ad radicem montis syon. ñ uigib aquis
s incertis horis diebq ebullit. Inuidea quondã
riuus sabbatis omiub siccabat᷑. Insardiuia fon¬
tes calidi. oculis medentur. fures arguunt. nan
gentem die ut ñ bibatur. ita ardentẽ nocte ut
ñ tangatur. Iam uͦ in multis locis aquȩ ma¬
nant ꝑpetim feruentes tanta ui: ut bameas
calefaciant. Quedam enim t̾re sunt: quȩ
multum sulphuris & aluminis hũt. Itaq cũ
ꝑuenas calentes aqua frigida uenit. uicino
sulphuris calore cont̾ecta excandescit. nec talis
ab origine effluit. s ꝑmutatur dum uenit.¬
Sulphur enim alumenq secum ferunt
aquȩ. utramq mnat̾iami igne plenã nimiisq
are ẽ aquarum generalis collectio. Om̾s
enu congregatio aquarum siue salise
sint siue dulces. abusiue maria nuncupant᷑

Expanded text:
his unum colorem In Troglodytis lacus est, ter his unum colorem In Troglodytis lacus est, ter in die fit amarus, et deinde toties dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non jugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Judaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt: nam gentem die, ut non bibatur; ita ardentem nocte, ut non tangatur. Jam vero in multis locis aquae manant perpetim, ferventes tantum ut balnea calefaciant. Quaedam terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit: nec talis ab origine effluit, sed permutatur, dum Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materiam igne plenam minimisque are est aquarum generalis collectio. Omnis enim congregatio aquarum, sive salsae sint sive dulces, abusive maria nuncupantur,
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ñ patitur. Insicilia fontes sunt duo. quoꝵ
facit. Inthessalia duo sunt flumina. ex uno
bibentes ones nigras fieri. ex alt̾d albas. exu¬
troq uarias. Clitumnus lacus in umbria. ma¬
ximos boues gignit. Reatins paludis aquis
iumentoꝵ ungulas indurari. In alfatite lacu
iuideẽ nichil mergi potest. quicqͥd animã ht̃.
In undis sẏden uocari stagnum. in quo nichil
iinatat s omnia merguntur: At contra in alce¬
lacum ꝑporcidamum. omnia fluitant niclni
mergitur. Marside fons infrigia saxa gertt iu
achaia aqua ꝓfluit esaris. Stix appellata. ques
ilico potata int̾ficit. Celonium stagnum sicue
tetro odore afficit ꝓiriantes. Hons ẽ inaffirca
circa templum ammonis qui humoris uero
humumi stringit. fauilas etiam in cespitẽ siobiait.
Fons iob in idumea quat̾ in anuo colorẽ mittai
d̾r. id ẽ puluerulentum sanguieũ uiridẽ. s¬
limpidum. t̾nis mensib inannum tenens ex

Expanded text:
fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorufieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorufacit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Aflacu Apuscidamo mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae illico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Job in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur, id est, pulverulentum, sanguineum, viridem, limpidum, ternis mensibus in anno tenens ex
Abbreviated transcription (Latin):
peccata abluunt. potum cunctis animantib
tribuunt. de diuersitate aquarum.xiiii.
quarum nature diu̾sitas inulta ẽ. Alie enĩ¬
sunt salis. alie nitri. alie alumuus. aliȩ
sulphuris. alie bitum inis. alie curã morboꝵ.
ad hibentes. Nam uixta romã albule aquȩ:
uuln̾ib medent᷑. In icalia fons ciceronis. oculoꝵ
uulnera curat. In ethiopia lacus ẽ: quo ꝑfusa
corpora uelut oleo nitescunt. Tema fons in af¬
frica. canoras uoces facit. Ex clitorio lacu italiȩ.
qui biberint: uini tedium hñt. Inchio insula
fontem ẽẽ. quo hebetes fiant. In boetia duo fon¬
tes. alt̾ memoriam alt̾ obliuionẽ affert. Cizici
fons. amorem uenĩs tollit. Boetie lacus furialis
est: de quo qui biberit ardore libiduns ex ardes¬
cit. In campania surit aquȩ. quȩ sterilitatem
feminarum & uirorum insaniam abolere di¬
cuntur. In echiopia fonte rubro qui biberit:
limphaticꝰ fit. Lechnus foris archadiȩ. ab ortꝰ

Expanded text:
peccata abluunt, potum cunctis animantibus peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. De diversitate aquarum . Aquarum naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicca queq ꝙ arida facue srangunt᷑ Pceua
ab eo quod ꝑcellat. id ẽ ꝑcutiat & euellat. Est enĩ
ius uenti. cum pluuia. Procelle enmmi aut deflumi¬
nib aut de uentis fiunt. Nichil aut̃ uelo ciꝰ uentis.
Unde & ꝓpt̾ celeritatẽ tam uentos qͣm flumiua
qua dicta. qͦd suꝑficies eiꝰ equalis sit. xin.
Hinc & equor appellatum. quia equalit̾ sur¬
sum ẽ. Duo aut̃ ualidissima uite humanȩ elem̃¬
ta: ignis. & aqua. Unde grauit̾ dampnantur. qͥb
ignis & aqua int̾cidit᷑. Aquarum elementum cȩ¬
teris omirib imꝑat. Aque enim celum tẽꝑant.
t̾ram feciuidant. aerem exhalationib suis incor¬
porant. scandunt insullimi. & celum sibi uendi¬
cant. Quid enini mirabilius aquis incęlo stantibꝰ:
Parum sit tantum ꝑ uenisse altitudinem. rapuint¬
& secum piscuimi examina: effuse omnium int̾ra
nascentium causa fiunt. fruges gignunt arbores.
fructices herbasq ꝓducunt. sordes de t̾gunt.

Expanded text:
quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percellat, id est percutiat et evellat; est enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis; unde et propter celeritatem tam ventos quam fulmina . Aqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Hȩc aut̃ cursum rectum aborea inegyp¬
tum ferunt. quib aust̃ contrarius ẽ. Duo sunt
aut̃ extra hos ubiq sp̃s magis qmͦ uenti aura
et altaniis. Aura ab aere dicta. quasi aeria. quõd¬
lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer: aurã
facit. Unde & lucretius. Aerias auras. Altanus
qui inpelago ẽ: ꝑ diriuationẽ ab alto idẽ mari
uocatus. Nam alt̃ ẽ flatus uir ipis: quẽ diximus
auram. Nã aurat̾ra est. Turbo ẽ uolubititas
uentoꝵ. Est turbo dictus at̾ra. quotiens uentꝰ
consurgit. & t̾ram incircuitum mictit. Tempe¬
stas aut ꝓtempore dicitur. sicut ubiq hysto¬
riographi solent. dum dicunt ea tempestate
aut abstatu celi. quȩ amagnitudine sui uul¬
pore qm uraxime siunt tempestates. qͣndo nec
ꝑlena ẽ estas. nec plena hieins. Unde & medio
& confiue utriusq temporis. ex coniunctione
aer ni contrarioꝵ efficiuntur tempestates.
Fragor afractarum rerum nominatus ẽ souitu.

Expanded text:
dicitur. Hae autem cursum rectum a Borea in Aegypdicitur. Hae autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. 16. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti, Aura et Altanlenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram facit; unde et Lucretius5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui mulpore fiunt tempestates, quando nec plena aestas est nec plena hiems: unde medium et confine utriusque teaerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu,
Abbreviated transcription (Latin):
um flandi suinit. Chorus ẽ. qui ab occidente
estiuo flat: & uocatus chorus quod ipse uentoꝵ
circulum claudat & quasi chorum faciat. Hic¬
antea caurus dictus. quẽ pleriq argesten
diciuit. ñ ut imprudens uulgus agrestem. Seꝑ-
temtrio dictus eo quod arciculo septem stellaꝵ
consurgit: quȩ uergentes emundo resupina¬
to capite ferri uidentur. Circius dictiis. eo qͦd
choro sit iunctus. Hunc hispani gallicum uo¬
dictus. eo quod aquas stringat: & nubes dissipet.
Est enini gelidus uentus &siccus. Idem & boreus
qui ab yꝑhioreis montib flat. Inde enim origo
eiꝰtłe uenti ẽ: unde & frigidꝰ ẽ. Natura enum om¬
nium septemtrionalium uentoꝵ frigidaͤ sicca ẽ:
australium humida & calida. Ex omnib aut̃
uentis duo cardinales suut: septenitrio & aust̃.
Ethesiȩ aut̃ flabra aquilonis sunt: quib nom̃
in ditum est: qͦd certo anni tempore flatꝰ agere
incipiunt. E nautos enim grece. annꝰ latine

Expanded text:
um flandi sumit. Corus est, qui ab occidente um flandi sumit. Corus est, qui ab occidente aestivo flat, et vocatur Corus, quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Santea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut imprudens vulgus Agrestem. 11. Septentrio dictus, eo quod a circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. 12. Circius dictus, eo quod Coro sit junctus. Hunc Hispani Gallecum vodictus, eo quod aquas stringat et nubes dissipet. Est enim gelidus ventus, et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat. Inde enim origo ejusdem venti est, unde et frigidus est. Natura namque omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. 14. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio, et Auster. 15. Etesiae autem, flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est, quod certo anni tempore flatus agere incipiunt, ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod abortu solis nascatur. Eurus eo qͦd
ctus subsolano. Uulturnus quod altoto
net. dequo lucretius. Altitonans uulturnꝰ
ꝙ aust̃ fulm ne pollens. Aust̾ ab hauriendo
aquas uocatus. unde & crassum aerẽ facit:¬
& nubila nutrit. Hic grece uothus appel¬
latur. ꝓpt̾ quod int̾dum corrumpat aerẽ.
Nam pestilentiã quȩ ex corrupto aere nas¬
citur. aust̃ flans in reliquas regioues trans¬
mittit. S sicut aust̾ pestulentiã gignit:
sic aquilo repellit. Euroaust̃ dictus. qͦd ex
una parte habeat eurum. ex alt̾a austrũ.
Austroafricus quod iunctus sit hinc & inde
austro & africo. Ipse & lybouothus qͦd sit
ei lips hinc: & inde nochus. Tephirus g̾ro
nomine appellatus. eo quo flores & germina¬
enis flatu iuuificentur. Hic latine fauonius
dr̃. ꝓpt̾quod foueat quȩ nascinitur. Austro
aut̃ flores soluiutur: ⁊ephiro fiunt. Africus
appria regione uocatus. inafrica enini mici¬

Expanded text:
eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ctus Subsolano. Vulturnus vocatur, quia alte tonat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. Auster ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum, et ex altera Austrum. Austroafricus, quod junctus sit hinc inde austro et Africo. Ipse est et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. Zephyrus, Graeco nomine appellatur, eo quoeius flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur propter quod foveat quae nascuntur. Austro autem flores solvuntur, a Zephyro fiunt. Africus a propria regione vocatus; in Africa enim i
Abbreviated transcription (Latin):
torum. Namq quotiens iouemur insole
nobiscuni moueri uidetur. quia ubic̃q¬
inloco radiis solis obsistimus. ꝑ iide illi lu¬
men auferunus. sic & ing̾̃di nobiscum
umbra & gestiis nrõs uidetur imitari.
Lux ipsa substantia. Liĩ qͦd aluce ma¬
nat. id ẽ candor lucis: s hoc confundunt
ꝓdiuersis partib celi nomuia diu̾sa
sortitur. Dictus aut̃ uentus. qͦd sic uehenĩs
& uiolentus. uis enim enis tanta ẽ: ut ñ
solum saxa & arbores euellat. s etiã cȩlum
t̾ramq conturbet. maria cominoueat.
aust̾. ab occidente fauonius. a septenitr io¬
ne euisdem nominis uentus aspirat. haben
lanus a latere dextro uulturnum habet.¬
aleuo eurum. Aust̃ a dextris euroaustrũ.
a siinstris austroafricum. fauonius a parte
dextra affricum. aleua chorum. Porro sep¬
temtrio adextris circium. asinistris aquilo¬
nem. Hi duodecim uenti mundi globum fla¬
causis signata suut. Nam sub solanus uocatꝰ.

Expanded text:
torum. Namque quoties movetur in sole, torum. Namque quoties movetur in sole, nobiscum moveri videtur, quia ubi quoquo loco a radiis solis obstitimus, perinde illi lumen auferimus; sicque ingredi nobiscum umbra, et gestus nostros videtur imitari. 14. Lux, ipsa substantia; lumen, quod a luce manat, id est, candor lucis. Sed hoc confundunt pro diversis partibus coeli nomina diversa sortitur; dictus autem ventus, quod sit vehemens et violentus. Vis enim ejus tanta est, ut non solum saxa, et arbores evellat, sed etiam coelum, et terram conturbet, maria commoveat. VAuster, ab occidente Favonius, a septentrione ejusdem nominis ventus aspirat, habentlanus a latere dextro a laevo Eurum: Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum: Favonius a parte dextra Africum, a laeva Corum: porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi duodecim venti mundi globum flacausis signata sunt. Nam Subsolanus vocatur,