comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis: non presentem solummodo
uideoꝵ questionem: qua anip̃e
esset xp̃c interogabant explicauit.
sed etiam hereticorum ꝑfidian qͣm
futuram preuidit: quantum sit
execranda monstrauit. fotinus enĩ
non est. At cum ip̃e dicat: ego et
pater unum sumus: manifeste pa¬
tet: quia unum cum deo patre sub¬
stantialiter: homo purus. ẽẽ. nõ po
test. Et quia xp̃cidem qd̾ pater est:
cauenda heresis fotini que hunc cre-¬
quit factus. ẽ. adeo: non ex deo natꝰ
est: ce ideo minor patre credendus.
Cui contra dicens ip̃e. Ego inquit
o: pater unum sumus. Quis eni
nõ facile iuderit: quia nulla creat᷑a
linum cum illo qui omĩa crxauit:
naturaliter existere possit: Et quia
xp̃c naturaliter unum cum patre
est: dampnanda. ẽ. arri ꝑuicatia:
queillum. ẽẽ. creaturã adfirmat.
Porro sabellius. Non sunt ĩ quit
due ꝑsone patris &. filii confitende:
sed ipse pater quando uult pater .ẽ.
quando uult filius est: idem. tam̃

Expanded text:
verbis non praesentem solummodo verbis non praesentem solummodo 96 Judaeorum quaestionem quam an ipse esset Christus interrogabant, explicavit; sed etiam haereticorum perfidia, quam futuram praevidit, quantum sit exsecranda, monstravit. Solus Arius enim non est; at cum ipse dicat: Ego et Pater unum sumus, manifeste patet quia unum cum Deo Patre substantest. Et quia Christus idem quod Pater est, cavenda haeresis Fotini, qui hunc creinquit, factus a Deo, non ex Deo natus est; et ideo minor Patre credendus est. Qui contradicens ipse: Ego, inquit, et Pater unum sumus; quis enim non facile videret quia nulla creatura unum cum illo, qui cuncta creavit, naturaliter existere possit? Et quia Christus naturaliter unum cum Patre est, damnanda est Arii perfidia, quae illum creaturam esse affirmat. Porro Sabellius: Non sunt, inquit, duae personae Pater et Filius confitendae; sed ipse Pater, quando vult, Pater est, quando vult Filius est; idem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
atori dei ce. hominum. homini ih̃u
xp̃o pater dedit: hoc est ut sit unige¬
nitus eius filius: innullo gignenti.
uel natura dissimilis uel uirtute
inferior: uel temꝑe posterior. Qmͣ
uidelicit equalitatem: ip̃e dñs in
diuinitate habuit priusquã mundꝰ
essit apud patrem: ip̃e inhumanita.¬
te: extemꝑe incarnationis accepit.
Et nemo potest rapere demanupa¬
tris mei. Supͣ de oiuib siuis dicit. Nõ
rapiet eas quisquã demanu mea.
Et nunc subiungit. Et nemo potest
rapere demanu patris mei. Aꝑte
dans intelligi: unam atꝙ indissi¬
nilem. ẽẽ. manũ. hoc. ẽ uirtutem
suã & patris. Atq ideo xp̃m se
esse credendum: qui sic̃ ceteri scĩ:¬
factus ꝑgrãm extempr: sed uerus
semꝑ extiterit filius dei. Qd̃ enã
sequente sententia: luce clarius
aꝑit dicens. Ego &̾ pater unum
sumus. Unum inquit sumꝰ. Una
nobis substantia: una. ẽ. diuinitas.
una eternitas: ꝑfecta equalitas.
dissimilitudo nulla. Quib ꝑfecto

Expanded text:
atori Dei et hominum homini Jesu atori Dei et hominum homini Jesu Christo Pater dedit; hoc est, ut sit unigenitus ejus Filius in nullo gignenti vel natura dissimilis, vel virtute inferior, vel tempore posterior. Quam videlicet aequalitatem ipse Dominus in divinitate habuit priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in humanitate ex tempore incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et nemo potest rapere de manu Patris mei; aperte dans intelligi, unam atque indissimilem esse manum, hoc est virtutem suam et Patris; atque ideo Christum se esse credendum, qui non sicut caeteri sanctificatus per gratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei. Quod etiam sequenti sententia luce clarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus . Unus, inquit, sumus. Una nobis substantia, una est divinitas, una est aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tis cogebant. ut animas eoꝵ alienaᷤ
redderẽ. xp̃o: uel amorientib iucti:
nichił omimꝰ ⁊ exanimata eorũ
corpora: aut iaquas dissoluenda:
aut inignem comburenda iactabãt
ut quasi xp̃o resuscitandi ea facul¬
tem tollerent. Sed nemo rapit eos
demanu eius: cui sic̃ ipse alibiait:
omnia tradita sunt apatre. Qui
ex. certantes ut uincant adiuuant:
&ͥ uictores ut ꝑ petuo regnent coro¬
nat. Et eisdem etiam carnem ĩ qua
certauerunt: inmortalem suo temꝑe
reddet. Quib uerbis eoꝵ quoꝙ te¬
meritatem. qui sibi laqueos mortiᷤᷤ
parabant redarguit. Manifeste
insinuans: quia stultissime de eiuis
ꝑditione dolis agerent: qui uitam
dare posset inmortalem: cui nemo
raperet aliquem de his quos suos eẽ
ante scla prenosset. Sed ne hec lo-¬
quendo suam uideretur głam que¬
rere: totam suam potentiam ad patͥs
głam refert: cum subiungit. Pat̾
meus qd̃ dedit michi: maiis om̃ib
est.Nlaius autem omĩb qd̃ medi¬

Expanded text:
tis cogebant, ut animas eorum alienas tis cogebant, ut animas eorum alienas redderent Christo, vel morientibus victi, nihilominus exanimata eorum corpora, aut in aquas dissolvenda, aut in ignem comburenda jactabant; ut quasi Christo resuscitandi eam facultatem tollerent. Sed nemo rapit eos de manu ejus, cui, sicut ipse alibi ait: Omnia tradita sunt a Patre meo , quia et certantes ut vincant adjuvat, et victores ut perpetuo regnent coronat; et eisdem etiam carnem in qua certaverunt immortalem suo tempore reddet. Quibus verbis eorum quoque temeritatem qui sibi laqueos mortis parabant redarguit, manifeste insinuans, qui stultissime de ejus perditione dolis agerent, qui vitam dare posset immortalem; cui nemo raperet aliquid de his quos suos esse ante saecula praenoscet. Sed ne haec loquendo suam videretur gloriam quaerere, totam suam potentiam ad Patris gloriam refert, cum subjungit: Pater meus quod dedit mihi majus omnibus est . Majus autem omnibus, quod medi
Abbreviated transcription (Latin):
re interitum: ac uitam desiderat
uidere ꝑpetuam: uocẽ. xp̃i necesse
esse non solum audiendo ce creden¬
do: sed oe bene uiuendo sequatur.
Quod autẽ se oues suas cognos¬
cere dicit eligere utiq o ad regnũ
celeste predestinare significat. Un¬
de salomonait. Uias eni que ad.
dextris sunt. nouit dñs. Et econtra¬
rio de repbis apłs. Qui autem ig¬
norat inquit ignorabitur. Pulcre
autem de his qui audirent uocẽ
suam ce se sequerentur ait. Et ego
uitam eternam do eis cs̾ nõ ꝑibũt
mnet̾num. Uisi sunt namꝙ mari¬
tyres oculis insipientium mori: ui¬
si sunt ꝑire. cum mortalem uitãdi¬
uersis penarum generib sub acti
amuterent. Sed non ꝑibunt inet̾¬
num: non uidebunt mortem inet̾¬
num: quia mox solum carcere car¬
nis: debita suo certamini premia
sortiuntur. Dequib adhuc apte
subditur. Non rapiet eas quisqͣm
demanumea. Nitebantur quip¬
pe ꝑsecutores impii: rapere pios xͥ
confessores demanu euis: quando
uel eos adnegandam fidem torm̃¬

Expanded text:
desiderat perpetuam, vocem Christi necesse est non solum audiendo et credendo, sed et bene vivendo sequatur. Quod autem se oves suas cognoscere dicit, eligere utique, ad regnum coeleste praedestinare significat. Unde Salomon ait: Vias enim quae a dextris sunt novit Dominus ; econtrario de reprobis Apostolus: Qui autem ignorat, inquit, ignorabitur . Pulchre autem de his qui audirent vocem suam et sequerentur, ait: Et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum . Visi sunt namque martyres oculis insipientium mori. Visi sunt perire cum mortalem vitam diversis poenarum generibus subacti dimitterent. Sed non peribunt in aeternum; non videbunt mortem in aeternum, qui mox soluti carcere carnis debita suo certamini praemia sortiuntur. De quibus adhuc aperte subditur: Non rapiet eas quisquam de manu mea . Mittebant quippe persecutores impii rapere pios Christi confessores de manu ejus, quando vel eos ad negandum fidem tormen
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo ne a duotum ꝑueniret
obstabat. Eadem namq turba
noxie consuetudinis que supͣ cecũ
elamantem ne lumen peteret ĩ tre¬
pabat: etiam suscipientem publi¬
canum: ne iħm uideat tardat.
Sed sicut cecus turbarum uoces
magis ac magis clamando deuicit:
ita pusillus necesse. ẽ. turbe nocen¬
tis obstaculum altiora pedendo tnͣs¬
cendat. terrena relinquat: arborẽ
trucis ascendat. Siccomorus nã ꝙ
est arbor foliis moro similis: sed
altitudine prestans. Unde ce a
latinis celsa nuntupatur: & ficus
fatua dicitur. Et eadem dominica
crix credentes alit ut ficus: ab in¬
credulis irridentur: ut fatua.
postolus. xp̃m crucifixum: iudeis
quidem scandalum: gentib autẽ
stulticiam. Ip̃is uero uocatis uideis
atq gentib: xp̃m dei uirtutem:
ce. dei sapientiam. Quidelicet ar¬
borem: pusillus statura dacheus
quo exaltari possit ascendit. cdũ
sa autẽ syccomorro: trauseuntem
ꝓpe dñm cernit. quia ꝑhane lau.¬

Expanded text:
consuetudo, ne ad votum perveniret, consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. stum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. Ipsis vero vocatis Judaeis atque gentibus Christum, Dei virtutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum sa autem sycomoro, transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc lau
Abbreviated transcription (Latin):
mine patris mei: hec testimonium
ꝑhibent deme. Sed uos non credits:
quia non estis exouib meis. Qui
ergose in noĩe patris oꝑa sua facere
testatur: ꝓfecto quia filuis dei sit
credendus insinuat. Sed illi dupli-¬
ci reatu tenentur obnoxii: qui nec
uerbis que locutus. ẽ: nec factis
quib ueritatem uerboꝵ aflstrue¬
bat adfidem: poterant inuitari.
Meritoᷤꝰ que ex ouibz eius non . eẽ.
dicuntur: qui non ouina simpli¬
citate pastorem bonum sequi: sed
feria potius. rabie satagebant ꝑ¬
sequi. Uerum quia sunt nõ nul¬
li qui fidem uerbotenus obseruãt:
or habitu ouium beluina corda
ꝓtexunt: subsequent̾ ipse pastor
ꝙͣ ouium suaꝵe uita: que sitmer¬
ces edocet. Oues mee uocẽ meã
audiunt: ce ego cognosco eas cc̃
sequuntur me. Et ego uitã et̾nã
do eis: ce non ꝑibunt inet̾num.¬

Expanded text:
mine Patris mei, haec testimonium perhibent de me. Sed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Qui ergo se in nomine Patris opera sua facere testatur, profecto quia Filius Dei sit, credendus insinuat. Sed illi duplici reatu tenentur obnoxii, qui nec verbis quae locutus est, nec factis, quibus veritatem verborum astruebat, ad fidem poterant invitari. Meritoque ex ovibus ejus non esse dicuntur, quia non ovina simplicitate pastorem bonum sequi, sed ferina potius rabie satagebant persequi. Verum, quia sunt nonnulli, qui fidem verbo tenus servant, et habitu ovium belluina corda praetexunt, subsequenter ipse pastor, quae ovium suarum vita, quae sit merces edocet: Oves meae vocem meam audiunt, et ego agnosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis, e
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ c. ipse populus filius sit abra¬
he: credendo in eum. de quo dicit
ip̃e abraham sit pater crrcũcisiois
non his tantum qui sunt excircũ¬
cisione: sed ce his quisestantur
uestigia que. ẽ. inpreputio fidei :¬
patris nr̃i abrahe. Tenit enim
filius hominis querere &. salua¬
re qd̃ ꝑierat. Hoc est qd̾ alibi dic̃.¬
Non ueni uocare iustos sed pecca¬
tores. Piussane magister: q̃ mur¬
morantio turbis. sua mysteria ñ
dedignatur exponere. Ad eo seslicet
pectatorum penitentiam nõ esse
respuendam: ut ip̃e dei filius ob
hanc maxime querendam sit dif¬
destinatus ad tͥras. Quiut pietats
sue nobis dispensationẽ inculcet: se¬
pissime sefilium hominif appellat.
Commendans sollicite nob̾: qd̾ factꝰ

Expanded text:
eo quod et ipse populus filius sit Abraeo quod et ipse populus filius sit Abrahae credendo in eum. De quo dicit dicit: Ipse Abraham sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia, quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicNon veni vocare justos, sed peccatores. Pius sane magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignatur exponere, adeo scilicet peccatorum poenitentiam non esse respuendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod fact
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgit. ⁊ dat pauꝑib: iusticia
est sapiens illa stulticia: quam
desycomoro publicanus quasi
fructum uite legerat. Rapta
iudelicet reddere: ꝓpria relinque¬
re. iusibilia contempnere: ꝓĩ
uisibilib etiam mori defiderare.
Se ip̃m ab regare: ce eiꝰ qui nec¬
clum uidetur. dm̃ uesligia sequi
contupiscrre. Ait iħ eadeũ. Qͥa
hodie salus huic domui facta est
eo qd̾ ꝙ ipse filius sit abrahe. filiꝰ
de eius styrpe generatus: sed quia¬
euis. ẽ. fidem ymitatus. Ut sicut
abraham t̾ram cognationẽ.: domũ¬
q paternam obspem future here¬
ditatis d ño iubente deseruit: tut
ille qui thesaurum incelis ad qui¬
peret: bona sua pauꝑib partienda
relinqueret. Et pulchre dicit. Et ip̃e
ut non solum eos qui iusti ꝑseue¬
rant: sed ce eos qui abinunticia
resipiscunt. ad filios ꝓmissionis
ꝑtinere declaret. Aliter. Salus q̃
olim iudeoꝵ domum implebat:
hodie populo nationum illuxit:

Expanded text:
pergit, dat pauperibus, justitia pergit, dat pauperibus, justitia est sapiens illa stultitia, quam de sycomoro publicanus, quasi fructum vitae legerat, rapta videlicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hoeo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius de ejus stirpe generatus, sed ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit,
Abbreviated transcription (Latin):
ocdisse salutem. Scriptũ. ẽ. enim.
Sequenti uero sabbato: peneuniu̾¬
sa ciuitas conuenit audire u̾bum
añi. Uidentes autẽ turbas udi
repleti sunt delo: & contra dice¬
bant hisꝙ̃ apaulo dicebantur.
Et alibi fideles etiam fratres ad¬
uersus apłoꝵ principem discep¬
tabant dicentes. Quare ĩ troisti
aduiros preputium habentes. &
manducasti cum illis. Stans au
calumpniantib hominem pet.¬
catorem: ip̃e ⁊acheus stans: id. ẽ.
in eam quam ceperat fidei ueri¬
tatem ꝑsistens: non solũ se ex
peccatore conu̾sum: sed etiam ĩ¬
ter ꝑfectos ꝓbat. ẽc̃ conu̾satum.
Dicente enim dño: siius ꝑfectꝰ
esse uade uende omĩa que habes
ce da pauꝑib: quis quis ante cõ¬
uersionem innocent̃ uycit: omĩa
conu̾sus potest dare pauperib.
At qui aliqua fraude sustulit:
primo hec uixta legem reddere:
deinde qd̃ sibi remanserit debet
dare pauꝑibz: ac sic ce ip̃e qͥa
sibi nil recinet: sed omĩa sua dis¬

Expanded text:
odisse salutem. Scriptum est enim: odisse salutem. Scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei, repleti zelo. Et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi: Fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans aucalumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dis
Abbreviated transcription (Latin):
ideo diuinitus illustratur. Unde do¬
minus. At quem respiciam nisiad
humilem & quiecum. ac trementẽ
sermones meos: Fecit enĩ quod
ꝓmiserat. cẽ respexit humilitatem
antille sue. Unde os beata iam ab.
omni scło dicitur: Ial cirro ar̾ uos õ
filis si uere uirgines. ec̃. uultis hu¬
militatem sectamini: ceꝰ matrem
dñi que se ancillam uocat corde
amoris imitari ꝓcurate. Que di¬
dicit ab ip̃o sponso cui uos deuo.¬
uistis. humilitatẽ quam uos exse
docuit. Unde ait idem. Di̾cite

Expanded text:
ideo divinitus illustratur. Unde Dominus ait: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancillae suae: unde et beata jam ab omni saeculo praedicatur. Idcirco et vos, o filiae, si vere virgines esse vultis, humilitatem sectamini: et matrem Domini, quae se ancillam vocat, cordis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ultionis affectu ꝓhis que cõmisimꝰ
monecur ĩnos: s cupiens uisceribus
nr̃is inueteratos uitioꝵ curare lan¬
gores. Pro hoc os̾ dicit omĩa: iagit
ter ostendat: tamen necibi dehuius¬
modi sententia dubitatio ulla uideat᷑.
possumus hec etiam exdiuinis serip¬
turis qđ ita se habeant edocere. Dic
babilonio. qui cum inmuitis exꝑtus
esset potentiam dei: ita ut proph̃am
ei adoraret. os iuberet ei tus & manna
ymmolari: rursus tamen ad priorem
aduersum dm̃ suꝑbiam deuolutus
est. Et eos qui ymaginem eiꝰ adora¬
re noluerunt preferentes uerationẽ
dei uinctos infornacẽ iecit ignis ar¬
dentis: Et tam̃ hũc tam ĩmanem
tã impiũ uocat d̾s adpenitentĩã: et
dat ei cõuertendi materias. & nos

Expanded text:
non ultionis affectu, pro his quae commisimus non ultionis affectu, pro his quae commisimus movetur in nos, sed cupiens visceribus nostris inveteratos vitiorum curare languores, pro hoc et docet omnia, et agit, ter ostendat, tamen ne tibi de hujusmodi sententia dubitatio ulla videatur, possumus haec etiam ex divinis Scripturis, quod ita se habeant edocere. CAP.Babyloniae, qui cum in multos expertus esset potentiam Domini, ita ut prophetam ejus adoraret, et juberet ei thus et myrrham immolari, rursus tamen ad priorem adversus Deum superbiam devolutus est, et eos qui imaginem ejus adorare noluerunt, praeferentes venerationem Dei, vinctos in fornacem dejecit ignis ardentis: et tamen hunc tam immanem, tam impium provocat Deus ad poenitentiam et dat ei convertendi materi
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil ciũ tale recipit in se natura
diuina: sed adutilitatem nr̃ãm fa¬
cit omĩa proutilitate nr̃a cc̃ corrup¬
tiones inducit ce penas. Non ut
se uindicet: sed ut nos emendet. Qd̾
si ꝑsistit quis induritia: sĩc ille qui
quidem luci intulit nullũ semet ip̃m
uero tenebris condempnauit. Ita
ce qui ꝑcor inpenitens contempn̾e
se putat uirtutem dei: semet ip̃m
alienum efficit asalute. Qd̃sime¬
dicus abhis qui uel frenesim pacum¬
tur uel cerebro moti sunt patitur in¬
iurias: ce neq dolet ꝓ hoc. neq iras¬
citur: sed facit omĩa que medendira¬
tio deposcit. Quib cruciari quidem
uudeat᷑ ille qui patitur: porro autem¬
cruciatus ip̃e non. ẽ. iniuxiaꝵ uindic¬
ta: sed cura languentis. Deniq si pa¬
rum quid eger ꝓficere ceꝑit ad salu¬
tem: statim uidcas gaudere medicũ:
letiusꝙ & alacrius exequi. reliquam
curam. Nec usquam prorsus ĩiuriaꝵ
memoriã: s a̾salutis inomĩb gerere ꝓ¬

Expanded text:
nihil enim tale recipit in se natura nihil enim tale recipit in se natura divina, sed ad utilitatem nostram, facit omnia pro utilitate nostra, et correptiones inducit et poenas, non ut se vindicet, sed ut nos emendet; quod si persistat quis in duritia, sicut ille qui quidem luci nullum intulit, semetipsum vero tenebris condemnavit: ita et qui per cor impoenitens contemnere se putat virtutem Dei, semetipsum alienum efficit a salute. Quod si medicus ab his qui vel phrenesim patiuntur, vel cerebro moti sunt, patitur injurias, neque dolet pro hoc, neque irascitur, sed facit omnia quae medendi ratio deposcit, quibus cruciari quidem videatur ille qui patitur. Porro cruciatus ipse non est injuriarum vindicta, sed cura languentis, denique si parvum quid aeger proficere coeperit ad salutem, statim vides gaudere medicum, laetari usque et alacrius exsequi reliquam curam, nec usquam prorsus injuriarum meminit, sed salutis in omnibus gerere p
Abbreviated transcription (Latin):
us placuerint deo post hec autẽ decide-¬
rit uel macdulteria uel iomnes ĩ pu¬
dicias. Que ut apłs aitꝰ turpe est
etiam dicere. Nec huc ego dico salutẽ
desperare debere: etiam si adultimam
huiusmodi malis obsessus ꝑuenerit se¬
nestutem. Sed que sit ratio dicti huiꝰ
assculta. Si ira dei passibilis. eet. affectꝰ.:
recte diceremus nonposse iam restin¬
gin flaminam que tot ac tantis pet¬
catorum succensa sit malis. Cũ uero
inpassibilem. ẽẽ. naturam diuinam
definitio ueritatis ostendat: intellig̾e
debemus quia etiam si ꝓunit d̾s. etiam¬
si penas infert: non hoc cum ira pas¬
sibili sed cum ineffabili clementia fa¬
cit. Medentis: non ꝑimentis affec¬
tu. Et ileo ualde libenter recipit pe
nitentem. Penitentie enĩ medicam̃¬
sum. si preueniens curet animam
non facit eam admedicamenta ira¬
cundie ꝑuenire ꝓhis que cõmisit
udm. Non enĩ ut diximus ꝑpt̾
semet ip̃m uindicat deus inpeccato¬
iem: quasi ulciscens iniuriã suam.

Expanded text:
lacuerit Deo, post haec autem deciderit vel in adulteria, vel in omnes impudicitias, quae, ut Apostolus ait, turpe est etiam dicere, nec hunc ergo dico salutem desperare debere, etiamsi ad ultimam hujus modi malis obsessus usque pervenerit senectutem, sed quae sit ratio dicti hujus ausculta: Si ira Dei passibilis esset affectu, recte diceremus non posse jam restingui flammam, quae tot ac tantis peccatorum succensa sit malis. Cum vero impassibilem esse naturam divinam definitio veritatis ostendat, intelligere debemus quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit medentis non perimentis affectu, et ideo valde libenter poenitere debemus, poenitentiae enim medicamentum si praeveniens curet animam, non facit eam ad medicamenta iracundiae pervenire, pro his quae commisit in Deum. Non enim, ut diximus, propter semetipsum vindicat Deus in peccatorem quasi ulciscens injuriam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
lotum: a ꝑturbatione recreantur.
Certi ac fidentes etiam post pericu¬
la temptationum: se apud deum
cum xp̃o esse mansuros. Quia et¬
si alius. ẽ. alio fortior: alius aliosa¬
pientior: alius alio iustior. alius alio
sanctior: indomo ꝑatris mei multe
mansiones sunt. Nullus eorum
alienabitur ab illa domo: ubi mã-¬
sionẽ ꝓsuo quisq accepturus. ẽ. me¬
tatem fiat: ut qd̃ habent singuli:
commune sit omib. Pic enĩ quisq
etiam ip̃e habit: cum amat ĩ alte¬
ro qd̃ ipse non habet. Non erit ita¬
q aliqua inuidia. imparis clari¬
tatis qm̃ regnabit in om̃ib unitas

Expanded text:
locum; a perturbatione recreantur, locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est metatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas
Abbreviated transcription (Latin):
Rigenda. ẽ. nobis fratres
addeum maior intentio:
ut uerba sc̃i emanglii que
modo innr̃is aurib sonuerunt. eti¬
am mente capere ut cumꝰ possimꝰ.
Ait enim dñs ih̾c xp̃c. Nonturbe¬
tur cor ur̃m: creditis indm: ⁊ in
me credice. Hda mortẽ tamqͣm
homines timerent. &e ideo turbarent᷑:
consolatur eos etiam dm̃ se. ẽẽ. con¬
testans. Creditis inquit inclm:
ce inme credite. Consequens . ẽ.
enim ut si ind̾m creditis: & in me
credere debeatis. Qđ non esset cõ-¬
sequens: si xp̃c non esset d̾s. Sed
quid est qđ sequitur. Indomo pa¬
tris mei multe mansiones sunt. Ni¬
si quia c̾. sibi metuebant uncle au¬
dire debuerunt: non turbetur cor
ur̃m : Quis enim eorum si me¬
tueret. cum petro dictum esset fidẽ¬
tiori. atq promtiori. non cantabit
gallus donec me ter neges: Tam¬
quam ergo essent ab illo periturr:
merito turbabantur. Sed cũ au¬
diunt in domo patris mei mansio¬
nes multe sunt. si quominus dix¬
issem uobis quia uado parare nob

Expanded text:
rigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Credquid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis
Abbreviated transcription (Latin):
cum patre est. Et ideo amododicit᷑¬
nosse patrem: quia nouerant similẽ
filium. Frgo iam sciebant filium:
oẽ si non om̃s: certe quidam eorum
quib dicitur: Eo quo uado scitis:
qe iuam scitis. Ipse. ẽ. enĩ iuia. Ped
patrem: nesciebant. Ideo audiunt.
di cognouis etis mne: ce patrẽ meũ
cognouis ccis. Per me utiq : ⁊ illũ.
Aluis enĩ egosum: alius ille. Secl
neputarent dissimilem: ce amodo
inquit cognoscens eum &ꝰ uidists

Expanded text:
cum Patre est, cum Patre est, nosse Patrem, qui noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, et si non omnes, certe quidam eorum, quibus dicitur: Et quo vado scitis, et viam scitis. Ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant: ideo audiunt: Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscitis eum. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
lippe: qui uidet me uidet & patrẽ.
Ecce increpat: qđ tanto tempore cũ
ip̃is erat: & non cognoscebatur. Non¬
ne ip̃e dycerat. &. quo ego uado scitis
ce uiam scitis. Et se nescire dicentes:
eos hec scire conuicerat. addendo atꝙ
dicendo. ego sum uia ueritas ⁊ uita.
Quomodo nunc dicit tanto tem¬
pore uobiscum sum ce non cogno¬
iustis me. Cum ꝑfecto os quo iret
&e uiam scirent: Non obaliud:
nisi qd̃ ipsum utiq scirent. Sed faci¬
le ista soluitur questio: si dicamus
qł eum aliqui eorum scuebant. aliqui
nisciebant. Atq inhis quinesciebant:
ꝙ philippus erat. Et quod art. &. quo
ego uado scus. cc uiamscitis: Illis dix¬
isse intelligitur qui sciebant: non phi¬
lippo cui lictum. ẽ. Tanto tempore
nobiscum sum: ce̾ non cognouistis
me. philippe. His ergo qui filiũ iã
nouerant: etiam illud depatre dictũ
est. Et amodo cognoscetis eum. cr̃ ui¬
cdistis eum. Dictum est eñ propten
omnimodam similitudinem: que illi

Expanded text:
lippe? Qui videt me, videt et Patrem. lippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus od eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
illos dyxcint scire: ae quo uadit ⁊ uiã.
Opus ergo erat. ut diceret ego sum
uia: ut ostenderet eos quia si eum
scirent: uuam scirent: quã putaue¬
rant se nescire. Quid autẽ opꝰ erat
lua cognita qua iret restaret nosse qͦ
iret. nisi quia ibat adueritatẽ. Ibatad
uitam: Ibat ergo adseip̃m: ꝑse ip̃m.
Et nos quoimus nisi adip̃m: Et
qua imus nisi adipsum: Ip̃e igit᷑
ipsum. Inmo uero ad patrem: ce. ip¬
se o nos. Nam cẽ deipso alibi dicit.
Ad patrem uado. Et hoc loco propt̾
nos. Nemo inquit uenit ad patrem:
nisi per me. Ac ꝑ hoc: ceꝰ ipse ꝑse ip¬
sum: c acl se ip̃m cr̾ ad patrem. Si
meum utiq cognouis etis. Hoc est
qd̃ ait. Nemouenit adpatrẽ. nisi ꝑ
me. De inde subiungit. Cognoscetis
eum ce. iudistis eum. Ded philippꝰ
unus ex apłis: quid audierit non
intelligens: dñe inquit ostende no¬
bis patrem: ce. sufficit nobis. Qui
dñs. Tanto inquit temꝑe uobiscũ
sum: ce non cognouistis me: phi¬

Expanded text:
illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus eratt vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imuipsum: imo vero ad Patrem et ipse ad nos. Nam et de seipso alibi dicit: Ad Patrem vado, et hoc loco propter nos. Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per seipsum, et ad seipsum, et ad Patrem; et meum utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tiri. Ergo istisciebant &e scire se
nesciebant. Conuincat eos iam sci¬
re: qcł se putant ad huc usq nesci¬
re. Dicit ei iħ̾c. Ego sum iua cẽ ueri¬
tas &̾ uita. Quid est fratres: Eece
audiuimus discipłm int̾rogantem:
audiuimus & magistrum docen¬
tem: &. nondum capimus etiam
post uocem sonantem sententiã lati¬
tantẽ. Sed quid non possumus ca-¬
pere: numquid poterant ei dicere
apłi eius cum quib loquebatur.
nescimus te: Proinde si eũ sciebãt:
or uia ipse. ẽ. uiam sciebant. Sieum
sciebant: & ueritas ip̃e. ẽ. ueritatẽ
sciebant. Si eum sciebant: ceꝰ uita
ipse. ẽ: uitam sciebant. Ecce scire
conuicti sunt: qd̃ se scire nesciebant.
Quid igitur. & nos in isto sermo¬
ne non cepius: Quid putatis
fratres mei: nisi quia dixit & quo
uado scitis &e uiam scitis: Et ecce
cognouimus qđ sciebant uam:
quia sciebant ip̃m qui. ẽ uia. Sed
uia .ẽ: qua itur: Numquid uia
est ce quoitur: Utrumq autem

Expanded text:
tiri: ergo isti sciebant, et scire se tiri: ergo isti sciebant, et scire se nesciebant. Convincat eos jam scire, quod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem
Abbreviated transcription (Latin):
enim prius dominꝰ cum deman¬
sionib loqueretur: quas ce es¬
set dixit indomo patris sui: et
ire se ut preparet eas. Ubi ĩtel¬
leximus. ꝙ eẽ. iam mansiones
ipsas. inp̾destinatione: &e p̾pa¬
bari eas. cum eorum qui ibi man.¬
surisunt: ꝑfidem corda mundã¬
tur: qm̃ ipsa dei domus: ipsi
sunt. Et quid. ẽ. aliud manere
indomo dei. quã esse in populo
dei. cum ip̃e ꝓopłs. ẽ. in deo: et
deus meoͦ. Hoc ut preparet dñs
abiit: ut credendo in eum quiñ
uidetur. ea que inspecie semꝑ fu¬
tura. ẽ: nunc ꝑ fidem mansio pre¬
paretur. Propterea ergo dixerat.
Et si abiero &e preparauero uobis
locum: iterum uenio oe accipiam
uos adme ip̃m. Tt ubi ego sum:
oc uos sitis: & quo ego uado scitis.
ce̾ uiam scitis. Adhec dicit erthomaᷤ.
Domine nõ scimus quouadis. Et
quomͦ possum uiam scire: Utrũ¬
q illos dñs dixerat scire: utrumq
dixit iste nescire. & locum quo utur.
ce. uiam quaitur. Ded nescit ille m̃¬

Expanded text:
enim superius Dominus, cum de manenim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Ad haec dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis; et quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire, utrumque dicit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille men
Abbreviated transcription (Latin):
am patrisuo. Sed quid. ẽ. qd̾ ut
preparet abiit. cum ꝓfecto nos ip.¬
sospreparet. isd̃ nõ faciet si relin¬
querit: Agnosco dñe ut possum.
Nlimirum illud significas: quiaut
parentur iste mansiones: iuiuere
debet iustus exfide. Qui enim a
dũo ꝑegrinatur: opus habet ex
fide uiuere. Quia ꝑ hanc: ad spe¬
ciem contemplandam paratur.
Beati enĩ mundo corde: quia ipsi
dm̃ uidebunt. Et fide: mundat
.ẽ. qua eoꝵ qui dm̃ iusuri sũt. qͣm¬
diu ꝑegrinantur: corda mundan¬
tur. Quod non uidet quis: cre¬
dit. Nam siuides: non. ẽ. fides.
Credenti colligrtur meritum: ui¬
denti redolitur premium. Fat gͦ
dñs. & paret locum: eat ne uide¬
atur. lateat. ut credatur. Tunc
enim locus paratur: si exficde ui¬
uatur. Creditus desideretur. ut
cdesideratus habeatur. Desideriũ
dilectionis: preparatio. ẽ. mansio¬
de uerbis dñi posteriorib priora:
& consequentib precedentia: ĩ eo
quod audistis apło thome int̾ro¬
ganti: esse responsum. Dicerat

Expanded text:
am Dominus. 3. Sed quid est quod ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat em, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansiode verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
quando elegerit: saus indicat e¬
iuangłm. Tunc utiq: quando
eos uocauit. Et tamen aitapłs.
Elegit nos ante mundi constitu.¬
tionem. Situt Predestinando
iiq: non uocando. Quosaũt
predestinauit. illos &̾ uocauit.
Elegit predestinando ante mun¬
ci constitutionẽ: elegit uocando:
ante mundi conssimationẽ. Sic̃
& mansionesꝰ preparauit. &e p̾pa¬
rat. Nec alias: sedquas p̾para.¬
uit. has preparat. Qui fecit qre
futura sunt. Quas p̾parauit p̾¬
destinando: p̾parat oꝑando. Quid¬
putauimus esse domum dei. nisi
templum dei: quod autẽ sit: int̾¬
rogetur apłs ⁊ respondeat. Tem¬
plum dei sanctum. ẽ. qd̃ estis uos.
Hͦc est etiam regnũ dei: qd̾ filius
traditurus. ẽ. patri. Unde dicit a.¬

Expanded text:
quando elegerit, satis indicat Equando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc est etiam regnum Dei, quod Filius traditurus est Patri: unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nio. ⁊ accipiam uos adme ip̃m. Ut
ubi egosum: ce uos sitis. Et quo¬
modo uadit oe parat locum si iam
multe mansiones sunt: Siqͦminꝰ
dixisset uado parare. ce. si adhuc pa¬
randus. ẽ: cur non merito dixisset
uado parare:An iste mansiones
essent: dixisset uado parare. Et ta¬
men quia ita sunt. ut parande fi̾s
non eas uadit parare sicut sunt.
Sed si abierit ce parauerit sicut fu¬
ture sunt: iterum ueniens acti¬
piens eos adse ip̃m: ut ubi est
ip̃e. sint etiam ipsius. Quomo
ergo mansiones indomo patris
non alie sed ipse: ce sine dubio
iam sunt siut parande nõ sunt:
oe non dum sunt sĩc prande sũt:
quomodo putamꝰ nisi quomodo
etiam propħa predicat adm quia
fa̾cit᷑ quefutura sunt : Nõ enĩ
ait. qui facturus. ẽ. que futura
sunt: sed qui fecit que futura sũt.
Ergo &e facit ea: & facturus . ẽ. ea.
Nam neq facte sunt su ip̃e nõ fẽc:
neq futura sunt. si ip̃e nõ fecerit.
Fecit ergo ea predestinando: facty¬
rus. ẽ. oꝑando. Sicut discipulos

Expanded text:
os ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quoet parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ait, Qui facturus est quae futura sunt, sed, Qui fecit quae futura sunt . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
funditur. Cumq congregatꝰ undiq
ex omnib locis popłs paschalis
festiuitatis prestolaretur diem. sac̾¬
dotib solitas excubias obsernantib
loces subitas uigiles audiunt
dicentes migremus ex his sedibus.
Uoces uero subite ꝑ angłos emisse:
que enuntiauerunt beatorum
sp̃uum demigratione: angłicum
ministerium insinuarunt ad eccłiã
insinuatur qd̃ beatus michael ar

Expanded text:
funditur. Cumque congregatus undique funditur. Cumque congregatus undique ex omnibus locis populus Paschalis festivitatis praestolaretur diem, sacerdotibus solitas excubias observantibus, voces subitas vigiles audivit dicentes: Migremus ex his sedibus. Voces vero subito per angelos emissae, quae enuntiaverunt beatorum spirituum demigrationem, angelicum ministerium insinuarunt ad Ecclesiainsinuatur quod beatus Michael ar
Abbreviated transcription (Latin):
popłorum ut qui quondam bene¬
dicto inpatriarchis popło israheliti¬
co defensionis atcribuerat opem:
ip̃e custos existeret ac preuius uoca¬
tis filus ꝑ adoptionem. Namq le¬
gitur inuisione danielis ꝓphe. dicẽ¬
te eidem angło. nemo. ẽ. aduitor m̃s
inomnib his. nisimichael archan¬
gelus princeps ur̃. Princeps inqͥt
uero dño inpropria uenienti atq
a sius non recepto quin potũs ꝓdi¬
to. ip̃o adpatrem remeante dum ab¬
olitur obseruatio prisce urginis
legis. constabilitur annuntiationis
euuangłice ammirabile sacram̃tũ
dum exeunte ꝑomnẽ terram sono
apłoꝵ cerimonie transferuntur sa¬
crorum ꝑministeria angłoꝵ. Aiunt
& enim hystorie eccłiastice qđ post
passionem &̾ ascensionem dm̃ ad
celos. postdiu expectatam israheli¬
tarum plenitudinem. cũ apppin¬
quaret tempus desolationis qđ
manitatis eccl̃ia apud iherosolimã
monitu diuinitatis ꝑ cunctum or¬
bem gentib euuangelizatura dif¬

Expanded text:
populorum: ut qui quondam benepopulorum: ut qui quondam benedicto in patriarchis populo Israelitico defensionis attribuerat opem, ipse custos existeret ac praevius vocatis filiis per adoptionem. Namque legitur in visione Danielis prophetae dicente eidem angelo: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael archangelus princeps vester . Princeps, inquit, vero Domino in propria venienti, atque a suis non recepto, quin potius prodito, ipso ad Patrem remeante, dum aboletur observatio priscae legis, constabilitur annuntiationis evangelicae admirabile sacramentum, dum exeunte per omnem terram sono apostolorum, caeremoniae transferuntur sacrorum per ministeria angelorum. Aiunt etenim historiae ecclesiasticae quod post passionem et ascensionem Domini ad coelos, post diu exspectatam Israelitarum plenitudinem, cum appropinquaret tempus desolationis civmanitatis, Ecclesia apud Hierosolymam monitu Divinitatis per cunctum orbem gentibus evangelizatura dif
Abbreviated transcription (Latin):
Ncipit reuelatio eccł̃ie sc̃i michaelis
autberto ep̃o. Postquam gens fran¬
corum xp̃i grata insignita longe
lateq undiq ꝑprouincias super.¬
borum colla ꝑ domussec: childe¬
totius occidui. o̾ septem trionis n¬
non meridiei partes strenue guber¬
nante. quia omp̃c deus nõ solum
inomnib gentib uerum eciam in
omnib mundi partib quem ipse
fecit: ꝑsubiectoꝵ sp̃uum agmina
principatur: beatus archangelus u¬
nus exseptem inconspectu dñi semꝑ
assistentium qui etiam & paradysi
prepositus. saluatorum animas ĩpa¬
cis regionis collocaturus legit᷑ post
eam manifestationẽ qua se ĩmonte
gargano adadorandum acglorifi¬
candum quomodo cẽ qualiter uo¬
luit. sic̃ inscriptis habetur ostendit.
his ut comprehensum. ẽ. ꝑ beatum
aRchangłm patratis. illuminatis
xp̃i grã cunctis gentib morienta¬
lib romanie partib: accipe quily
se se indiciis manifestare idembea¬
tissimus princeps cinium suꝑnoꝵ
uoluerit presulem occidentalium

Expanded text:
 Michael atronus. Postquam gens Francorum Christi gratia insignita longe lateque undique per provincias superborum colla perdomuisset, Childetotius occiduae et septentrionis, necnon et meridiei partis strenue gubernante, quia omnipotens Deus non solum in omnibus gentibus, verum etiam in omnibus mundi quem ipse fecit subjectorum spirituum partibus principatur; beatus archangelus unus ex septem in conspectu Domini semper assistentibus, qui etiam et paradisi praepositus salvatorum animas in pacis regione collocaturus legitur, post eam manifestationem qua se in monte Gargano ad adorandum ac glorificandum quomodo et qualiter voluit, sicut in scriptis habetur, ostendit; his, ut comprehensum est, per beatum archangelum patratis, illuminatis Christi gratia cunctis gentibus, in orientalibus Romaniae partibus accipe quibus sese indiciis manifestare idem beatissimus princeps civium supernorum voluerit praesulem occidentalium
Abbreviated transcription (Latin):
di sustinere cum capite. Si demun¬
doinquit essecis: mundus qd̾ suũ
erat diligeret. Unuierse hoc utiq

Expanded text:
di sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utiq
Abbreviated transcription (Latin):
quitur: Miscd̃ia tua dñe adiuua¬
bat me. non uirtus mea: sed miseri.¬
cordia tua. Numquid enĩ dñs dese¬
ruit titubantẽ. quem audiuit inuo¬
santemt. Ubi est illud. &̾ omĩs qui¬
Continuo porrigens adiutoriũ dext̾e
sue: leuauit mergentẽ. increpauit
oiffidentem. Modice fidei quare du¬
bitasti: Neme p̾sumpsisti. de me
mare. Uentus ualidus & magna
est. Amas deum ambulas supra
mare: sub pedib tuis. ẽ. scł̃i timor.
Amas scłm absorbet te: ⁊ amatores
suos uorare nouit: non portare. S
cum fluctuat cupiditate cortuũ:
ut uincas tuã cupiditatẽ. inuoca.
.xp̃i diuinitatem. Putatis tũc. ẽẽ
uentum contrarium: quando est
huius scłi adu̾sitas. Quando enĩ
baella qͣndo tumultus. qͣndo fames.
qndo pestilentia. qͣndo ciuiq homi¬
num etiam singło euenit priuata
calamitas: tunc putatur uentus
adu̾sus. ibi putatur inuocandus
deus. Quando autẽ temꝑali felici¬
tate scłm arridet: quasi non est uentꝰ

Expanded text:
quitur? Misericordia tua, Domine, adjuvaquitur? Misericordia tua, Domine, adjuvabat me . Non virtus mea; sed misericordia tua. Numquid enim Dominus deseruit titubantem, quem audivit invocantem? Ubi est illud, Quis Continuo porrigens adjutorium dexterae suae, levavit mergentem, increpavit diffidentem: Modicae fidei, quare dubitasti? De me praesumpsisti, de me mare, ventus validus, et magna est. Amas Deum; ambulas super mare, sub pedibus tuis est saeculi tumor. Amas saeculum; absorbebit te. Amatores suos vorare novit, non portare. Sed cum fluctuat cupiditate cor tuum, ut vincas tuam cupiditatem, invoca Christi divinitatem. Putatis tunc esse ventum contrarium, quando est hujus saeculi adversitas? Quando enim bella, quando tumultus, quando fames, quando pestilentia, quando cuique hominum, etiam singulo evenit privata calamitas, tunc putatur ventus adversus, ibi putatur invocandus Deus. Quando autem temporali felicitate saeculum arridet, quasi non est ventus
Abbreviated transcription (Latin):
es qui ter dnm rogasti: ut stimulꝰ
carnis angłs sathane aquo colaphy¬
zabaris auferetur ate. Quid tibi
dictum. ẽ. quid audisti. quando hoc
pensti: Sufficit tibi gr̃ã mea: nã
uirtus in infircmitate ꝑficitur. Et¬
enĩ infirmanus tu uero ꝑfecisti
eum. Sic &e petrus: iube me ĩquit
uenire ad te suꝑ aquas. Homo au¬
cdeo: sed non hominẽ rogo. Iubeat
deus homo: ut possit quod ñ potest
homio. Ueni inquit. Et descendit¬
ce cepit ambulare suꝑ aquas: ce ꝓo¬
tuit petrus quia usserat petra. Fece
quid petrus in dño quid in se. Ti¬
dens ualidum: timuit. Et cũ cepiss
mergi: clamauit. Oñe perco: libera
me. Presumpsit de dño: potuit de
cdño. Titubauit ut homo: rediit
ad dñm. Si dicebam motus. ẽ. pes
meus: ꝑsalmus loquitur. sancticã¬
tici uox. ẽ. & si agnoscamꝰ ⁊ nostra.
ẏmino si uelimus ⁊ nr̃a est. Si dice¬
bam motus. ẽ. pes meus. Quare
motus. nisi quia meus: Et quid se¬

Expanded text:
es qui ter Dominum rogasti, ut stimulus es qui ter Dominum rogasti, ut stimulus carnis, angelus satanae, a quo colaphizabaris, auferretur a te. Quid tibi dictum est? quid audisti quando hoc petisti? Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. . Etenim infirmatus est, tu vero peno. Sic et Petrus, Jube me, inquit, venire ad te super aquas. Homo audeo, sed non hominem rogo. Jubeat Deus homo, ut possit quod non potest homo. Veni, inquit. Et descenditet coepit ambulare super aquas: et potuit Petrus, quia jusserat petra. Ecce quid Petrus in Domino; quid in se? Videns ventum validum, timuit; et cum coepisset mergi, exclamavit: Domine, pereo, libera me. Praesumpsit de Domino, potuit de Domino: titubavit ut homo, rediit ad Dominum. Si dicebam, Motus est pes meus. Psalmus loquitur, sancti cantici vox est; et si agnoscamus, et nostra: imo si velimus, et nostra est. Si dicebam, motus est pes meus, Quare motus, nisi quia meus? Et quid se