comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓximum ex amore ueritatis. mimus
inflãmatur. Sed inter hec sciendũ nob̃
est. ut sic exerce atur zelus rectitudinis
contra praua acta ꝓximorum: quatenꝰ
inferuore districtionis nullomͦ relinqua¬
tur uirtꝰ mansuetudinis. Ira ⁊ enim sa¬
cerdotis nequaquã debet esse p̾cebs et
pturbata: s magis ex consilii grauit.a¬
te mittiganda. Portare igitur debeniꝰ
quos corrigius. corrigere quos porta¬
uimus. Ne si exutroq unum de fucrit:
ul inferuore uł in mansuetudine actio
sacerdotalis non sit. Hinc namq est
quod intempli ministerio basibus tẽpli
sculptorio. opere leones. ⁊ boues. ⁊ cheru¬
bin expressa sunt. Cherubunquippe ẽ
plenitudo scientie. S quid est quod ĩba¬
sibus nec leones sine bubus. nec boues
sine leonibus fiunt: Nuid enu. aliud
designant bases intemplo. nisi sacerdoteᷤ
in eccla: Qui dum sollicitudines regimi¬
nis tolerant. quasi more basium suꝑ mi¬
positum onuis portant. In basibus igitur

Expanded text:
et proximum ex amore veritatis animus et proximum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sidesignant bases in templo nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudines regiminis tolerant, quasi more basium super impositum onus portant. In basibus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctionis poc̃corum nr̃oꝵ maculis
exhibec. dum ea que semꝑ sce amme su¬
pno sponso placuerunt intuenda nobiᷤ
celestia p̾cepta p̾bent. quibꝰ si diligen¬
ter intendimus: tetras nr̃e imaginis ma¬
culas iudemus. Hidentes aũt maculas.
inpenitentie dolore conpungun᷑. Con¬
puncti uͦ. quasi in labrum de speculis
mulierum lauamur. Est aũt ualde ne¬
cessarium ut cum de nob inconpuncti¬
one. afficimur: etiã cõmissorum nobis
uitam zelemur. Sic ergo nos amaritu¬
do conpunctionis afficiat. ut tam̃ a ꝓ¬
ximoꝵ custodia nõ auertat. Quid enĩ
ꝓdest si amantes nos metipsos. relinqua¬
mus ꝓximos: I el quid rursum ꝓdest.
si amantes ul zelantes ꝓximos relinqͣ¬
mus nos mecipsos: In ornam̃tum qͥppe
tabnaculi bistinctus cocus offerri p̾cipi¬
tur. ut ante di oclos karitas nr̃a d̾i et
ꝓximi amore coloretur. Ille. autẽ uere se
diligit. qui pure diligit. auctorẽ. Tunc
ergo cocus bis tingitur: quando erga se

Expanded text:
compunctionis peccatorum nostrorum maculis compunctionis peccatorum nostrorum maculis exhibet, dum ea per quae sanctae animae superno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissorum nobis vitam zelemus. Sic ergo nos amaritudo compunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes lauari debeant. ⁊ scã scõꝵ ingre¬
di: quia lex d̾i prius nos lauari ꝑ cõpũc¬
tionẽ precipit. ut nr̃a inmundicia ad
penetrandã secretoꝵ d̾i mundiciã non
sit indigna. Quem labrum de specul
mulierum ꝑhibet factum. que intaber¬
nacli hostio indesinent̾ excubabant.
Speculi quippe sunt mulierũ p̾cepta
⁊ si que meis sũt feditatis macule de¬
p̾hendunt. cogitationum uitia corri¬
gunt. ⁊ quasi penitentes uultus uelut
exregia imagine componunt. Quia
dum p̾ceptis dñicis sollert̾ intendũt:
ineis ꝓculdubio uł quid in se celesti ui¬
ro placeat. uel quid displiceat agnos¬
cunt. Que quamdu in hac uita sũt:
met̾no tabnaculo ingredi nequaqmͣ
possunt. S tamẽ ad hostium taber¬
naculi mulieres excubant. quia sc̃e
anime etiam cum in firmitate adhuc
carnis grauantur: amore tam̃ ingreᷤ
ses gͦ labrum sac̾dotibus de speculis
mulierum fecit. quia lex dei lauacrum

Expanded text:
cerdotes lavari debeant, et Sancta sanctorum ingrecerdotes lavari debeant, et Sancta sanctorum ingredi; quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandum sanctorum Dei munditiam non sit indigna. Qui bene labrum de speculis mulierum perhibet factum, quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubant. Specula quippe sunt mulierum praecepta et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continses ergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lavacrum
Abbreviated transcription (Latin):
te sapore condiatur. Sal ⁊enum terre
nõ sumus: si corda audientium nõ cõdi¬
mus. Quod ꝓfecto ꝯdimentum ille uer¬
aciter ꝓximo inpendit. qui p̾dicatiomiᷤ
u̾bum nõ subtrahit. S cunc uere aliis
recte p̾dicamus: si dicta rebus ostendi¬
mus. si nos ipsi diuino amore conpun¬
gunur: ⁊ humane uite que sine culpa
transire nequaquã põt. cotidianas ma¬
culas lacrimis lauamus. Tunc autẽ
de nobis uere conpungimur: si studio¬
se patrum p̾cedentium facra pensenrꝰ
ut ex conspecta illoꝵ gła in nr̃is nobis
occuł nr̃a uita sordescat. Gunc uere con¬
pungimur: cum precepta dĩ studiose ꝑ¬
scrutamnur. ⁊ ꝑ hec ꝓficere ipsi contendimꝰ.
ꝑ que iam ꝓfecisse nouimus quos uene¬
ramur. Hinc est enĩ qd̾ de moyse scrip¬
tum ẽ. Posuit labrum hereum in quo
lauarent᷑ a aron ⁊ filii eius cum ingred̾¬
que cubabant in hostio tab̃nacłi. Labꝵ
quippe hercum moyses pouit inquo sa¬

Expanded text:
tae sapore condiatur. Sal etenim terrae tae sapore condiatur. Sal etenim terrae non sumus, si corda audientium non condimus. Quod profecto condimentum ille veraciter proximo impendit qui praedicationis verbum non subtrahit. 10. Sed tunc vere aliis recta praedicamus, si dicta rebus ostendimus, si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis maculas lavamus. Tunc autem de nobis vere compungimur, si studiose patrum praecedentium facta pensamus, ut ex conspecta illorum gloria, in nostris nobis oculis nostra vita sordescat. Tunc vere compungimur, cum praecepta Domini studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingredequae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dulcedinẽ regni suscepte eccłe in sinua¬
re ꝯtendat. Et quoduna eadem exortati¬
onis uoce nõ sufficit simul cunctos ad¬
monere: debet singulos in quantũ ua¬
let instruere. pͥ̾uatis locutionibꝰ edifi¬
care. exortatione simplici fructũ infi¬
lioꝵ suoꝵ cordibꝰ querere. Debemꝰ nam¬
q pensare continue. qd̃ scĩs aplis dici¬
tur. ⁊ ꝑ apłos nobis. Uos estis sal t̾re.
Sugitur sal sumus: condire mentes fi¬
delium debemus. Nos igitur qui pas¬
tores estis. pensate quia d̾i animalia
pascitis. De quibꝰ. ꝓfecto animalibus
deo ꝑ psalmistamd̃r. Ammnalia tua h¬
abitabunt mea.M. sepe uidemꝰ. quod
petra salis brutis amimalibꝰ ponitur.
ut exeadem salis petra lambere debeat̃.
admeliorandaora. Quasi ergo inter
bruta animalia petra salis deb ẽẽ sac̾¬
dos inppłis. Curare namq sac̾doti neceꝰ¬
se est que singulis dicat. unum quẽq
qualit̾ moneat. ut quisquis sacerdoti:
iungitur: quasi ex salis tactu et̾ne ui¬

Expanded text:
dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque pensare continuo quod sanctis apostolis dicitur, et per apostolos nobis: Vos estis sal terrae . Si ergo sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur, qui pastores estis, pensate quia Dei animalia pascitis. De quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus ponitur, ut eamdem salis petram lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est, quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vi
Abbreviated transcription (Latin):
minime custodimꝰ: qr dum extraneiᷤ. ac¬
cionibus implicamur. ministeriũ acti
sac̾dotibꝰ tolerat d̃s. quando cos quos ad
alioꝵ correctionẽ posuit dare de se exem¬
pla prauitatis cernit. quando ipsi pec¬
camus. qui compescere peccata debemꝰ.
Plerumq qd̾ est grauius sac̾dotes qui
propria dare debuerunt: etiam aliena
diripunt. Plerumq si quos humilit̾ si qͦͣs
ꝯtinenter uiuere conspiciunt: ir ridẽt.
Considerate ergo quid degregibꝰ agat᷑.
quando pastores lupi fiunt. Hii enĩ cus¬
greges custodui debuerunt. qui insidiari¬
marũ lucra querimus. ad nr̃a cotidie stu¬
dia uacamus. Terrenam concupiscimuᷤ
humanã glam intenta m̃te captamus.
Et quia eo ipso quo ceteris p̾lati sumus
ad agenda que libet maiorẽ licentiam ha¬
bemius: suscepte benedictionis minist̾iũ
u̾tumis ad ambitionis argumentũ. Dei
causas relinquimꝰ ad terrena negotia uac¬
camus. Iugum scitatis accepimus. ⁊ terre¬

Expanded text:
minime custodimus, quia dum extraneis acminime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actiosacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim cusgreges custodiri debuerant. Nulla animarimarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terre
Abbreviated transcription (Latin):
ex honore suscepius: atq aliud officiũ
actionis exhibemus. Minsteriũ predi¬
cationis relinquimꝰ. ⁊ ad penam nr̃am ut
uideo episcopi uocam̃. qui honoris nomẽ
nõ uirtutẽ tenemus. Nelinqunt namq
dm̃ hii qui nob comissi sunt ⁊ tacemus.
in prains actibꝰ lacent: ⁊ correctiois ma¬
num nõ tendimꝰ. Cotidie ꝑmultas ne¬
quicias patentes eos minfernum tend̾e
negligent uidemus. Sed quando nos
uitam corrigere ualeamus alienam. qui
negligius nr̃am: Curis enĩ sclaribus
intenti tanto in sensibiliores intus effici¬
mur: qnͣtum in ea que foris sũt studiosi¬
ores uidemur. Usu quippe cure terrene
a celesti desiderio obdurescit animꝰ. ⁊ dũ
ipso suo usu durior efficitur ꝑ accionẽ scli:
ad ea e molli nõ ualet que ꝑtinent ad ka¬
bris suis infirmantibꝰ dicit. Posuerũt
me custodem inuineis: uine. ammeã nõ
custodiui. Uoinee qͥppe nr̃e. icciones sũt.
quas usu cotidiani laboris excolimꝰ. Sed
custodes in uincis positi uineam nrãm

Expanded text:
ex honore suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus. Ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen non virtutem tenemus. Relinquunt namque Deum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus: in pravis actibus jacent, et correctionis manum non tendimus: quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quando nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae a coelesti desiderio obdurescit animus, et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet, quae pertinent ad chaerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Iter facite ei qui ascendit suꝑ occasũ.
Suꝑ occasum namq dñis ascendit. quia
unde inpassione occubuit. in de maiorẽ
suam glam resurgendo monstrauit. Su¬
ꝑ occasum uidelicet ascendit. qui mortẽ

Expanded text:
ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
uero oꝑibus ammon.
Ipsa ⁊ enim facta eiuᷤᷤ
p̾cepta sunt: quia dũ
aliquid tacitus facit.
quid agere debeamus innotuit. Ecce e¬
num binos inp̾dicatione discipulosmit¬
tit. quia duo sũt p̾cepta karitatis iu
delicz amor ⁊ ꝓximi. & minus quam
int̾ duos haberi karitas nõ potest. Ne¬
mo enim ꝓprie a semetipso habere ka¬
ritatem dr̃: s dilectio in alterũ tendit.
Not esse karitas posset. binos ad p̾dicã¬
dum discipulos dñs mittit: quatenus
hoc nob̃ tacitus innuat. quia qui ka¬
ritatem erga alterum nõ habet: p̾dica¬
tionis officium suscipere nullatenꝰ deb.
Bene aũt dicitur. qui a mi sit eos ante fa¬
ciem suã. moninẽ ciuitatẽ ⁊ locum quo
erat ipse uenturus. Predicatores autẽ
suos dñs sequit᷑. quia p̾dicatio p̾uenit:

Expanded text:
ro operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos D
Abbreviated transcription (Latin):
impendat inquitatibus pietatem su¬
am. Mementote qd̃ monem᷑. Duiiti¬
te: ⁊ dimittetur uobis. Ecce ⁊ debetur
nobis. ⁊ debemus. Dimutamus ergo qd
debetur nobis: ut dimut atur quod debe¬
tur a nobis. S ad hec mens renittitur
⁊ uult implere quod audit: ⁊ tamen re¬
luctatur. Ad martiris tumbam consis¬
timus: qui ad celeste regnum ex quam᷑¬
te ꝑuenerit scimus. Nos si ꝓxp̃o corpꝰ
niõ ponimus: saltem ammũ uincamꝰ.¬
Placatur d̾s isto sacrificio: ad ꝓbat ĩui¬
dicio pietatis sue. uictoriam pacis nr̃e.
post uincentes remunerat. nunc decer¬

Expanded text:
impendat iniquitatibus pietatem suimpendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamuPlacatur Deus isto sacrificio, approbat in judicio pietatis suae victoriam pacis nostrapost vincentes remunerat, nunc decer
Abbreviated transcription (Latin):
hec essꝙ̃: si remutenda nobis delicta nõ
essent. Aduocatus. ⁊ enim nr̃. p̾cem nob̾
incausa nr̃a composuit. ⁊ ipse eiusdem
cause udex ẽ: qui aduocatus preci.
quã composuit. ꝯdicionem inseruit di¬
cens. Dimitte nob̃ debita nr̃a. sicut ec
nos dimiitimus debitoribꝰ nr̃is. Quia
ergo ipse uidex uenit. qui aduocatus ex¬
titit: ipse p̾cem exaudit qui fec̃. Aut gͦ
nõ facientes dicimus. dumite nobis de¬
bita nr̃a sicut ⁊ nos dumitimus debito¬
ribus nr̃is. ut nosmetipsos hoc dicendo
amplus digͥamus: aut fortasse hanc
condicionẽ in oracione int̾mittimꝰ. et
aduocatus nr̃ precẽ quam composuit
nõ recognoscit: atq apud se ꝓtinus dic̃
Scio quod monui: nõ est ipsa oracioqm
feci. Quid ergo nobis agendum est fr̃s.
nisi ut uere karitatis affectum impen¬
damus fr̃ĩbus: Nulla incorde malicia
teneatur. Consideret om̃ipotẽs deus
erga ꝓximum caritatẽ nr̃am: ut nr̃is

Expanded text:
haec essent, si remittenda nobis / delicta non haec essent, si remittenda nobis / delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit, et ipse eiusdem causae iudex est, qui advocatus. Preci autem, quam composuit, condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advocatus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem, quam composuit, non recognoscit atque apud Scio quod monui, non est ipsa oratio quam feci. Quid enisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat. Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris
Abbreviated transcription (Latin):
minus cessem orare ꝓuobis. Si moyses ⁊
samuhel steterint coram me: nõ ẽ anima
mea ad ppłm istum. Ac si aꝑte dicat. Noc
illos modo ꝓ amicis audio: quos magne
uirtutis merico orare etiam ꝓinimicis sci¬
o. Uirtus gͦ uere orationis ẽ: celsitudo ca¬
ritatis. Et tunc quisq quod recte petit ad¬
ipiscitur: cum eius animus impeticione
nec inimici odio fuscatur. S plerumq
reluctantẽ animũ uincumus: cũ etiam
ꝓ inimicis oramus. Fundimus ꝓ aduer
sariis precem: s utinã cor teneat amorẽ.
Nam sepe ⁊ orationem ꝓinimi̾s nr̃is in¬
pendimus: s hanc ex preceptione pocuiꝰ
fundimus. quã excaritate. Nam ⁊ uitã
inimicoꝵ petimus: ⁊ tamen eͤ xaudi am̃
timemus. Sed quia internus iudex. mẽ¬
tem pociꝰ quam uerba consid̾at. ꝓinuni¬
co nichil postulat. qui pro eo excaritate
nõorat. S ecce in nobis inmnicus graui¬
ter deliquir. dampna intulit. iuuantes
iesit: amantes psecutus ẽ. Rerinenda

Expanded text:
minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro advesariis precem, sed utinam cor teneat amorem! Nam saepe et orationem inimicis nostris impendimus, sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex caritate. Nam et vitam inimicorum petimus et tamen, ne exaudiamur, timemus. Sed quia internus iudex mentem potius quam verba considerat, pro inico nihil postulat, qui pro eo ex caritate non orat. Sed ecce nobis inimicus graviter deliquit, damna intulit, iuvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam culpis exigentibꝰ offendiss: ꝓphe¬
tam suũ ab oratione dñs ꝓhibens dicit.
Non assumas laudem ⁊ oracionẽ pro eis.
Si moyses ⁊ samuhel steterint coramme.
non est anuna mea ad ppłin istum. Qd
est. qd̾ intermissis relictisq toc patribꝰ so¬
li moyses ⁊ samuhel ad medium reducũ¬
tur: Quoꝵ mira obtinendi uirtus osten¬
ditur: dum nec ipsi posse interced̾e dicun¬
tur. Ac si aꝑte dominus dicat. Nec illos
audio. quos ꝓpter magnũ peticionis sue
meritum minime contempno. Quid ergo
est. quod moy ses ⁊ samuhel ceteris patri¬
bus in postulatione preferunt᷑. nisi quod
isti duo tantum modo. incuncta testamẽ¬
ti ueteris serie. etiam ꝓinimicis suis legũ¬
tur exorasse: Nnus a ppło lapidibꝰ impe¬
titur: ⁊ tamen ꝓ lapidatore suo dominũ
dep̾catur. Alter ex principatu deicitur.
et tamen petitus ut exoraret fatet᷑ dicẽs.
Ab sit a me hoc peccatum in domino. quo

Expanded text:
titiam culpis exigentibus offendisset, prophetitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cum hec desunt: ab omipotenti deo petẽ¬
da sunt. S meminisse continuo debe¬
mus. quod ex mandato eiusdem nr̃iredẽ¬
ptoris accepimus. Querite pͥmũ regnũ
dei ⁊ iusticiam erꝰ: ⁊ hec omnia adicien
mortẽ inimici: eumq quẽ gladionõ po¬
test ꝑsequi. ꝑsequitur oratione. Et uiuit
adhuc qui maledicit᷑: ⁊ tamien is qui male¬
dicit. iam de morte illius reus tenetur. Iu¬
bet aũt deus ut diligatur inimicus: ⁊ tam̃
rogatur d̾s. ut occidat inimicũ. Quisquis
itaq sic orat ꝓinimicis suis: precibꝰ contͣ
conditorem pugnat. Unde ⁊ subiude spe-¬
cie dicit᷑. Fiat oratio eius in peccatũ. Ora¬
cio quippe inpeccato est: illa petere. que
ꝓhibet ipse qui petitur. Hinc ueritas di¬
cit. Cum statis adorandum remittite si
quid habetis incordibꝰ nr̃is. Quã uirtutẽ
remissionis aꝑtius ostendimus: si unum
testimonium testamenti ueteris ꝓfera¬
mus. Certe cum uide a conditoris sui iuis¬

Expanded text:
cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petencum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui jus
Abbreviated transcription (Latin):
innomine saluatoris petit: qui illud pe¬
tit: quod ad ueram salutẽ ꝑtinee. Nam
si id quod nõ expediat pͤatitur: non inno¬
mine ihu petitur pater. Unde ⁊ eisdem
aplis ad huc infirmantibꝰ dicit domurꝰ.
Usq modo nõ petistis quicquã innomine
meo. Ic si aꝑte diceretur. Non petistis
innomine salutaris: quia nescitis quere¬
re et̾nam salutẽ. Hinc ẽ quod ⁊ pauluᷤ
nõ ex auditur: quia si liberaret᷑ a tempta
martiris conuenistis. genua flectitis. pectꝰ
tunditis. uoces orationis ac confessionis
emutitis: faciem lacrimis rigatis. S pẽ¬
sate queso peticiones ur̃as. iudete si in no¬
mine ihu petitis: idest si gaudia salutis
eterne postulatis. In domo enun ihuihe¬
sum non queritis: si ineternitatis tẽ plo.
importune ꝓtemporalibꝰ oratis. Eoce a¬
lius moratione querit uxorẽ. alius petit
uillam: alius postulat uestem. alius da¬
ri sibi dep̾catur alimentum.ꝙ. quidem

Expanded text:
in nomine Salvatoris petit, qui illud pein nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine mea . Ac si aperte diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur quia si liberaretur a tentatmartyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quia electi d̾i post quam ꝑuenerint adm᷑¬
tem: tunc inueniunt hereditatẽ. Sequi
nomine meo: det nob̃. Ecce qui hic dic̃.
quodcumq pecieritis patrẽ in nomine
meo det uobis: rursum alibi ꝑeundem
enuagłistam dicit. Si quid pecieritis
patrẽ in nomine meo: dabit uob. Usq
modo nõ petistis quicquam innomine
meo. Si omne quod petimus innomine
filii. dat nobis pater: quid est quod pau¬
lus ter dominũ rogauit ⁊ exaudiri non
meruit: S dictum est illi: sufficit tibi
gr̃a mea. Nam uirtus iuifirmitate ꝑ¬
ficit᷑. Numquid ille tam egregius predi¬
cator infilii nomine nõ pecut: Quare at̃
nõ accepit qd̃ peciit: Quomodo ergo ue¬
rum est. quia quic quid pecierimus in no¬
mine filu dabit nobis pater. si auferri a
se angelum sathane pecuit apls paulus ĩ
nomine filii. ⁊ tam̃ quod pecut nõ accepit:
S quia nomen filu iħs est. iħs. autẽ sal¬
uator uel etiam salutaris dicit᷑: ille ergo

Expanded text:
quia electi Dei, postquam pervenerint ad moquia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sinomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo
Abbreviated transcription (Latin):
na autẽ que ꝑcipit suꝑse. Nichil suis me¬
ritis tribuat. ne. ad inimicicias erum pat̃.
unde ⁊ subdit᷑. Ronuos me elegistis sed
ego elegiuos: ⁊ posui uos ut eatis ⁊ fructũ
afferatis. Posui ad grãm: plant aui ut e¬
atis uolendo: fructum afferatis oꝑando. E¬
atis enim uolendo dixi: quia uelle aliquid
facere. i amm̃te ire est. Qualem uero fruc¬
tum afferie debeant subditur. Et fructuᷤ
ris abscidit. Quod uero ꝓ eterna uita agi¬
tur: etiam post mortẽ seruatur. Et tunc
apparere incipit: cum laborum carnalium
fuictus ceperit nõ uideri. Ibi ergo illa retͥ¬
butio inchoat: ubi ista terminat᷑. Quisqͣs
euis animũ temporales fructus uilescunt.
sumant. Nam quod amorte incipiat fruc¬
tus di: testatur ꝓpħ̾a qui dic̃. Cum dederit
dilectis sius sompnum: hec est hereditas
domini. Omnis qui dormit inmorte: ꝑ¬
dit hereditatem. Sed cum dederit dilec¬
tis sius sompnum. hec est hereditas dñi:

Expanded text:
na autem quae percipit, super se. Nihil suis mena autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus ris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ejus animum temporales fructus vilescant. sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. C cor electi d̾i carnem domant. sp̃m
roborant: demonibus imperant. uirtu¬
tibus coruscant. p̾sentia dispicunt. eter¬
nam patriam cum uoce ⁊ moribꝰ predi¬
cant. eam etiam moriendo diligunt. atq
ad illam ꝑtorm̃ta ꝑtingunt. Occidi pos¬
sunt: ⁊ flecti nequeunt. Nimis ergo con¬
fortatus est pͥncipatus eoꝵ. In ista ipsa
passione qua ceciderunt inmorte caruis.
noete quantũ fuerit culmen m̃tis. Unde
bos nisi quia confortatus est principatuse¬
o s si magni forsit.an pauci sunt: subiũ¬
ui. Dinumerabo eos ⁊ suꝑ arenã multip¬
ncabuntur: õotum mundũ fis aspicite.
martiribus plenus est. an pene tot que uide¬
aimsꝰ uidere nõ possumus. quot u̾itatis tes¬
tes habemus. Deo es mimerabiles. nobi ᷤ
arenam multiplicati sunt: quia quanti
sunt. a nobis comp̾hendi nõ possunt. Sed
quisquis ad hanc ꝑuenit dignitatem ut
amicus uocet᷑ dei: se se inse conspiciat. do¬

Expanded text:
eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, do
Abbreviated transcription (Latin):
a patre meo nota feci uobis. Que sũt oĩa
que audiuit a patre suo. que nota fieriuo¬
luit seruis suis. ut eos efficerec. amicos su¬
os. nisi gaudia interne caritatis. nisi illa
festa suꝑne patrie. que nr̃is cotidie men¬
tibus ꝑ aspirationẽ sui amoris inp̾mit:
Dum enun audita suꝑna celestia amamꝰ
amata iam nouimus: quia amorap̃a no¬
ticia est. Omnia ergo eis nota fecerat. qͥa
terrenis desideriis immutati. amoris sum¬
mi facibus ardebant. Istos uero amicos
d̾i aspexerat ꝓpħa cum dicebat. Michi ãt
nimis honorificati sunt amici tui d̾s. A¬
micus enum quasi animi custos nocatur.
Quia igitur psalmista ꝓspexit electos
d̾i. amundi huius amore separatos. cus¬
todire inmandatis celestibus uoluntatẽ
d̾i: miratus ẽ amicos dĩ dicẽs. ꝯichi at̾
nimis honorificati sũt amici tui d̾s. Et
tam quã si abeo ꝓtinus causas honoris
tantinobis insinuari quereremꝰ: ilico ad¬
iunxit. Nimis confortatus est pͥncipatũ

Expanded text:
s. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus
Abbreviated transcription (Latin):
te matre quererent. ut unus a dextris
dei. ⁊ alius a sinstris sedere debuissent:
audierunt. Potestis bibere calicẽ quẽ
ego bibiturus sum: Iam locum celsitu¬
dinis querebant: ad uiam illos ueritas
reuocat: ꝑ quam ad celsitudinẽ uẽirẽt.
Ac sidicatur. Iam uos locus delectat:
celsitudinis: s prius uia exerceat labo¬
ris. ꝑ calicem ꝑtingitur ad maiestatẽ.

Expanded text:
iente matre, quaererent ut unus a dextris iente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? 1562 Jam locum celsitudinis quaerebant, ad viam illos Veritas revocat, per quam ad celsitudinem venirent. Ac si dicatur: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius via exerceat labori
Abbreviated transcription (Latin):
nis tempore mori ꝓdilectione ualeamꝰ.
Certe isdem ioħs dicit. Qui habuerit sb̃
cesse habere. ⁊ clauserit uiscera sua ab
co: quomodo karitas d̾i manet in eo:
Hinc etiam ihoannes baptista ait.Q.
habet duas tunicas: det nõ habenti. ꝙ
ergo tranquillitatis tempore nõ dat ꝓd̾o
tunicam suam. quando in ꝑsecutioneda¬
turus est animam suã: Uirtus ergo cari¬
tatis ut inuicta sit inꝑturbatione: nutͣ
atur ꝑmicd̾iam intranquillitate. qͣten᷑
ommipotenti d̃o pͥmum discat sua impẽ¬
mici mei estis. O qnta est micd̾ia condi¬
toris nr̃i. Serui digni nõ fuimus: ⁊ a¬
mici uocamur. Quanta ẽ dignitas ho¬
minum: ẽẽ amicos di. Sed audistiᷤ glo¬
riam dignitatis: audite ⁊ laborẽ certa¬
minis. Si feceritis que ego p̾cipio uobiᷤ.
Amicimei estis si ea que p̾cipio facitis.
Ac si aꝑte dicat. Gaudetis de culmine:
pensate quibus laborĩbꝰ uenitur ad cul¬
men. Certe dum filu zebedei inuemen¬

Expanded text:
nis tempore mori pro dilectione valeamus. nis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit scessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impenmici mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interven
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cũ raptor exterior amatur. Una qͥp¬
pe ⁊ sũma ẽ ꝓbatio caritatis: si ⁊ ipse di¬
ligitur qui adu̾satur. Hinc ẽ quod ipsa
ueritas. ⁊ crucis patibulum sustinet: ⁊ ta¬
men ipsis suis ꝑsecutoribꝰ affectũ dilecci¬
onis impendit dicẽs. Pater ignosce illiᷤ
quia nesciunt quid faciunt. Quid ergo
mirum si inimicos diligunt discipuli
dum uinunt. quando ⁊ tunc inmicoᷤᷤ di¬
ligit magister cum occiditur: Cuiꝰ diłe¬
tionis sũmam expͥmit cum sũbiungit.
Maiorẽ hac dilectionẽ nemo habet: ut a¬
nuam suã ponat quis ꝓ amicis suis:
Mori etiam ꝓ municis dominus uen̾at.¬
⁊ tamen positurum se aninã pro amicis
dicebat. I.t ꝓfecto nobis ostenderet. qͥa
cum diligendo lucrũ facere de inimicis
possumus: etiam ipsi amici sunt qui p
quit᷑. Unde ergo ꝓbare possumus andiligi¬
nus inimicos: Sed est quod in pace ec̃ce
scẽ fier debeat: unde clarescat. si ꝑsecutio¬

Expanded text:
nisi cum raptor exterior amatur. Una quipnisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quid ergo mirum si inimicos diligant discipuli dum vivunt, quando et tunc inimicos diligit magister cum occiditur? Cujus dilectionis summam exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui pequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
illa sublimia dilectionis p̾mia. nõ assecũ¬
tur. qr amorẽ suum nõ spiritaliter s car¬
naliter impendunt. Proinde cũ domi¬
nus diceret. hoc est mandatum meum
ut diligatis inuicẽ: ꝓtinus addit᷑: sicut
dilexiuos. Ac si apte dicat. d hoc ama¬
sollerter intuendum est. quod antiquus
hostis. dum mentẽ nrãm ad rerum tempo¬
ralium dilectionẽ trahit: infirmiorẽ con¬
tra nos ꝓximũ excitat. qui ea ipsa que
diligimus auferre moliatur. Nec curat
faciens. ut terrena tollat: s ut caritatem
innobis feriat. Nam in odio repente exar¬
descimus. ⁊ dum foris inuicti esse cupimꝰ.
intus grauit̾ ferimur. Dum parua foris
defendimus: intus amittimus maxima
Quia dum rem diligimus tp̃ralem: uerã
ammittimus dilectionẽ. Om̃is quippe qui
nr̃a tollit: inmicus ẽ. S si odio habere
ceꝑius inunicũ: utus ẽ quod ꝑdimus.
Cum ergo aliquid exterius aꝓximo pa¬
timur: contra occultum raptorẽ interuiᷤᷤ
ugilemus. Qui numquã melus uincit᷑:

Expanded text:
illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter, impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem , protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amasolerter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
IM cyncta sacra
eloquia dominicis ple¬
na sint preceptis. qͥd
est quod de dilectione
quasi de singulari mã¬
dato dominus dicit.
Hoc est p̾ceptum me¬
um ut diligatis in uicem: nisi quia om¬
ne mandatum de sola dilectione est. et
omnia unũ preceptũ sunt: Quia quic¬
quid p̾cipitur: insola caritate solidat᷑
pr enum multi arboris rami ex unara¬
dice ꝓdeunt: sic multe uirtutes ex una
karitate generantur. Nec habet ali¬
quid uiriditatis ramus boni oꝑis: si
nõmanet in radice caritatis. Precep¬
ta ergo donca ⁊ multa sũt. ⁊ unum.
ꝯulta ꝑdiu̾sitatẽ oꝑis: unũ in radice
dilectionis. Qualiter autẽ ista dilectio

Expanded text:
m cuncta sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ist
Abbreviated transcription (Latin):
nos ab spiritali oꝑe terrena cura in pedi¬
at. ne si int̾ra talentum abscondit᷑. talẽ¬
ti dñs ad iracundiã ꝓuocetur. Piger ꝙ¬
enĩ seruus cũ iam uidex examinat: talẽ¬
tum de t̾ra leuat. Quia sũt pleriq qui
nr̃i ponenda ratione ingilem᷑: ut cũ iam
uidex. ad feriendum imminet. lucrũ noᷤ
qd̾ fecimꝰ excuset.

Expanded text:
nos a spiritali opere terrena cura impedinos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus, cum jam culpas judex examinat, talentum de terra levat, quia sunt plerique qui nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset.
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo nichil ei ꝓ indigentibꝰ loquitur. ꝓ
talenti retentione dampnatur. Habens
igitur intellectum. curet om̃ino ne tace¬
at. habens ierum affluentiam: ugilec
ne a miscdĩe largieate compescat. Habẽs
artem qua regitur: magnope studeat ut
usum atq utilitatẽ illius cũ ꝓrimo par¬
ciatur. Habens loquendi locum .apuddi¬
uitem: dampnationẽ ꝓrecento talento ti
nr̃m uenturus uidex exigit. quantum
dedit. It ergo de talenti sui ratiomibus
redeunte dño quisq securus sit: cũ tre
more penset cotidie qd̾ accepit. Ecce nã
q iuxta ẽ: ut ille qui pegre ꝓfectꝰ ẽ rede¬
at. Quasi pegre quippe abiit. qui de hac
terra in qua natus ẽ longe discessit. Sed
ꝓfecto reu̾titur: ut de talentis rationẽ
ponat. Qui si a bona accione torpescim᷑.
de ipsis donis que contulit nos districtiꝰ
uidicat. Consideremꝰ gͦ que accepimus.
atq in eoꝵ erogatione uigilemus. Nulla

Expanded text:
si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnabitur. Habens ergo intellectum, curet omnino ne taceat; habens rerum affluentiam, vigilet ne a misericordiae largitate torpescat; habens artem qua regitur, magnopere studeat, ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur; habens loquendi locum apud divitem, damnationem pro retento talento timnostrum venturus Judex exiget, quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus redeunte Domino quisque securus sit, cum more penset quotidie quid accepit. Ecce namque jam juxta est ut ille qui peregre profectus est redeat. Quasi quippe peregre abiit qui de hac terra in qua natus est longe discessit; sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat, quia si a bona actione torpescimus, de ipsis donis quae contulit nos districtius judicat. Consideremus ergo quae accepimus, atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
bet om̃e bonũ amittit qd̾ habet. T̃alẽ¬
to qd̾ acceꝑat pͥuatur ⁊ iuxta dñcã sen¬
tentiã mexteriores tenebras mutitur.
cecidit. Illic coactus patitur tenebras ul¬
tionis: qui hic libent̾ sustinut tenebras
uoluntatis. Sciendum est u̾o qd nullus
piger ab hac talenti acceptione securus
est. Nullus namq ẽ qui ueracit᷑ dicat.
talentum minime accepi. nõ ẽ unde po¬
nere rationẽ cogar. G̃alenti enu nomine
cuilibet pauꝑi etiam hoc ipsum reputa¬
bitur qd uel minimum accepit. Aliꝰ nãq
accepit intelligentiã: p̾dicationis minis¬
teriũ debet ex talento. Alius t̾renam sb¬
stantiã accepit. e rogationẽ talenti deb
ex rebꝰ Alius nec internoꝵ intelligentiã
nec rerum affluentiã accepit. s tamen
didicit artẽ qua pascitur: ipsa ars ei ĩta¬
lenti acceptione reputatur. Alius meh
horum adsecutus ẽ. s tam̃ fortasse fami¬
liaritatis locum apd̾ diuitem meruit:
talentum ꝓfecto familiaritatis accepie.

Expanded text:
 habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substantiam accepit, erogationem talenti debet ex rebus. Alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accepit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti acceptione reputatur. Alius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiarittalentum profecto familiaritatis accepit;
Abbreviated transcription (Latin):
sede głatur. Tunc ad dm̃ sui gaudium
ꝑfecte intromittitur. qñdo met̾na illa:
patria adsũptus atq angeloꝵ cetibus
admixtus: sic interius gaud de mun̾e.
ut nõ sit iam qd̃ exterius doleat de corrup¬

Expanded text:
rvus ad Domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corrup
Abbreviated transcription (Latin):
unũ calentum tollit᷑: ei pocius qui duo
quã qui qͥnq talenta acceꝑat daretur.
Illi enĩ dari debuit qui minꝰ: quam qui
plus habuit. S sic̃ suꝑuis diximus. per
intellectus ⁊ oꝑatio exprimit᷑. Plus gͦ
ternoꝵ adhuc uacuus fuit. Unum ergo
talentum quo intellectum significaridi¬
ximus illidari debuit: qui bñ ext̾iora
que acceꝑat ministrauit. Cotidie ĩ scã
ecclia cernimus.qr sũt pleriq qui dum
bene ministrant ext̾iora que accipuĩt.
ꝑ adiunctã grãm ad intellectum q̃ͦq¬
intelligentia polleant: qui exteriora fide¬
liter ammistrant. Generalis etiã hinc
sententia subdit᷑ qua dicit᷑. Omni enim
habenti dabitur ⁊ abundabit. ꝑ quo ᷤ iu

Expanded text:
unum talentum tollitur, ei potius qui duo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo nteriorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoqintelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qu