comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis habitatio enim ꝓbat ꝑseuerantiã
uerbi: hocideo int̃posui. nequis filium dĩ de¬
mutabilem credat. cumlege& uerbũcaro
factum ẽ. dicitergo filius : Pat̾maaor me
ẽ posteaquam uerbum curo factum est
suscepit officium ministrantis. Uenitenĩ
non ministrari sed ministrure: pat̃
muior meest: qui dais ueritas. quomodo
dicis patremtibieẽ muiorem: C este
unatibi & patriimago ẽ secundum mor¬
sen eadẽq forma. secundum apostolũ
paulum quime&iam docuit quodsis
tantiue eius. sed & tuipsẽ docuistidicensi
quime uidit uidit patrem. &ego in patre
& pat̃ in me & ego & pater unum sumus
sed quaecumq pat̾facit. facis & tusimi¬

Expanded text:
in nobis: habitatio enim probat perseverantiam in nobis: habitatio enim probat perseverantiam Verbi. Hoc ideo interposui, ne quis filium Dei demutabilem credat, cum legit: Et Verbum caro factum est. Dicit ergo filius, Pater major me est, postea quam Verbum caro factum est, et suscepit officium ministrantis. Venit enim non ministrari, sed ministrare. Pater major me est . Quid ais deitas? quomodo dicis patrem te esse majorem? certe una tibi et patri imago est secundum Moysen, eademque forma secundum apostolum Paulum, qui me etiam docuit, quod sis tantiae ejus . Sed et tu ipse docuisti dicens: Qui me vidit, vidit patrem; et ego in patre et pater in me . Ego et pater unum sumus . Sed et quaecumque fa
Abbreviated transcription (Latin):
ductis. ducẽ salutis eorum ꝑ passionem
consũmare: uides quampulchrum quãq
decorum nostrae salutis sacramentum
in eo quod filius ẽminoratus Ostendit quo¬
modoergo cadoffuscandam diuinitatem
eius imꝓperas quodexquiritur addecorẽ :
pat̃maior meest : Hoc tuncdixit postea
quam uerbum caro factumest & habita¬
uit in nobis. &uide nedemutabilem cre¬
das quđ defĩ desierit esse uerbum pos¬
tera quã curo feactum est. sed manens sep
uerbum dĩ & caroquoq: factum est : & sienĩ
dixit & uerbum caro factum ẽ: pressius
loqui uoluit. Nequisin eo nonueram car¬
nem creder&: si quidem & posita᷑ pressã
locutionem pondesunt quidicant car¬
nem illum habuisse putatiuam : ut autẽ
manifestumsit uerbum carnem fuctũ.
Non demutatione diuinae substantiue
sed susceptione carnis humanae. In¬
tende quod sequitur. & habitauit innob
Non ergo int̃ceptum ẽ uerbum demutatio¬
ne quod ꝑcarnem adsumptam habitauit

Expanded text:
ductis, ducem salutis eorum per passiones ductis, ducem salutis eorum per passiones consummare . Vides quam pulchrum, quamve decorum nostrae salutis sacramentum in eo, quod filius est, minoratus ostenditur. Quomodo ergo ad offuscandam divinitatem ejus improperas, quod exsequitur ad decorem? Pater major me est: hoc tunc dixit, postea quam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. II. Et vide ne demutabilem credas, quasi desierit esse Verbum, postea quam caro factum est; sed manens semper Verbum Deus, et caro quoque factum est. Etsi enim dixit, Et Verbum caro factum est, pressius loqui voluit, ne quis in eo non veram carnem crederet. Siquidem et post tam pressam locutionem non desunt qui dicunt, carnem illum habuisse putativam. Ut autem manifestum sit Verbum carnem factum, non demutatione divinae substantiae, sed susceptione carnis humanae, intende quid sequitur: Et habitavit in nobis. Non ergo interceptum est Verbum demutatione, quod per carnem assumptam habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe nunc& hus quaestiones quas
exdiuersu puste: ꝓposueras forcio¬
res specialiter absolutus : dicuri
inquit her&ici ad dep̃tiendam filiper¬
p&uam & ꝑfeccam in omnib deitaete
pat̃ maior meẽ: sedrequirendum est
quando hocdixit: Nonne quando impl&um
est in eoquod scriptum est minorastieum
paulominus abangelis Gloria& honore
coronasticum: Quomodominaratus est
exponat a postolus paulus t̃tucaeli cons¬
cius : paulominus inquit ab angelis mi¬
noratum uidimus iħm propt̃ passionem
mostis. Gloria & honorem coronatum
gustauerat mostẽ : quidmirum si proomni
eoquod in peccati reatu positi. sipse homo
fuctus Nullo ꝓprio peccato tenebatur
obnoxius. &uide quomodo hocipsum quod
minoratus est propt̃ passionem mostis
& quod grutiadĩ ꝓomnib gustauit mor¬
tem addecorem operis interp̃tatur :¬
Supientissimus puulus subsequens
Dicebatenim eum propter que momnia
& ꝑ que momnia multissiliis ingloria ad¬

Expanded text:
Accipe nunc et has quaestiones, quas ex diversa parte proposueras fortiores, specialiter absolutas. Dicunt, inquis, haeretici ad depretiandam filii perpetuam et perfectam in omnibus deitatean, XIV, 18. Sed requirendum est, quando hoc filius dixit: nonne quando impletum est in eo quod scriptum est: Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum ? Quomodo minoratus est, exponat apostolus Paulus tertii coeli conscius: Paulo minus, inquit, ab angelis minoratum videmus Jesum propter passionem mortis; gloria et honore coronatum,gustavit mortem, quid mirum si pro omni eo quod pro omnibus in peccati reatu positis ipse homo factus, nullo proprio peccato tenebatur obnoxius. Et vide quomodo hoc ipsum, quod minoratus est propter passionem mortis, et quod gratia Dei pro omnibus gustavit mortem, ad decorem operis interpretatur sapientissimus Paulus ita subsequens: Decebat enim eum propter quem omnia, et per quem omnia, multis filiis in gloriam ad
Abbreviated transcription (Latin):
re non potes si non consiteris & filium. ⁊dẽ
ipsa nomina ponere ut nihil uliud intelle¬
gatur: quam quod est innatura nominũ.
&tum ista adhuc frons inpudentiae tucce
potest lictũ lapidum sustines ue&sitantaa obs¬
tinatio duritiaetuue ẽ: ut cum eum cuidis
patrem & filium nontamenuerũ patrem
neq uerum filium credus. Ecceidẽ iohannes
qui est dilectus cdño uicem reddens dominicae
dilectioni forciorilapide iamnontantum
frontem sed ipsũd ipsum cuput senpentinũ
tucequus sct impi&atis scribens ĩnulti mo
epistolue suce Scimus quia filiusdĩ uenit

Expanded text:
re non potes, si non confitearis et filium. Idem re non potes, si non confitearis et filium. Idem ides ubique Joannes ipsa nomina ponere, ut nihil aliud intelligatur, quam quod est in natura nominum: et tamen, si adhuc frons impudentiae tuae potest ictus lapidum sustinere, et si tanta obstinatio duritiae tuae est, ut cum audis patrem et filium, non tamen verum patrem neque verum filium credas; ecce idem Joannes qui est dilectus a Domino, vicem reddens dominicae dilectioni, fortiori lapide jam non tantum frontem, sed ipsum caput serpentinum tuae conquassat impietatis, scribens in ultimo epistolae suae: Sci
Abbreviated transcription (Latin):
putrẽ diligisfilium qui exeonatus esto
qđ si non credideris quia expatrenatus est i
neq patrẽ diligis neq: eum quinatus ẽ ex eo
Non autem diligis hoc modo cum in pat̾re
negas ẽẽ quod patris ẽ idẽ generare : sed &¬
infilio negasesse quod filius est idẽ nasci.
& cudinunc qua letibi iohannes beatus no¬
men in posuit dicens Hic est antichrystus
quinegut patrem & filium. Tu quidẽ falso
tibi xp̃iani cognom̃m ponis sed aueridico
iohanne ꝓsecte tumerito antychristus
uocitaris. mentior : si nontu in putris uoca¬
bulum intellegis crectorem sinon in filino¬
mine asseris creaturum. Iohannes patrẽ
& filium nuncupat. & tuin his Nominib:
creatorem & creuturam in t̃pr&uris .
merito ergo antychristus uocitaris qui
negas patrẽ & filium sub interp̃tationem
impiam : sed adhuc audio quisquis es in so¬
lens & contumaxi infilium &depatris ꝑso¬
na gloriaris : Intellege quicpatrẽ habe¬

Expanded text:
patrem, diligis filium qui ex eo natus est: patrem, diligis filium qui ex eo natus est: quod si non credideris, quia ex patre natus est; quod neque patrem diligis, neque eum qui ex eo natus est: non autem diligis hoc modo, cum in patre negas esse quod patris est, id est generare, et in filio negas esse quod filii est, id est nasci. Et audi nunc, quale tibi beatus Joannes nomen imposuit dicens: Hic est antichristus, qui negat patrem et filium . Tu quidem falso Christiani tibi cognomen imponis; sed a veridico Joanne pro sectae tuae merito antichristus vocitaris. Mentior, si non tu in patris vocabulo intelligis creatorem, si non in filii nomine asseris creaturam. Joannes patrem et filium nuncupat: et tu in his nominibus creatorem et creaturam interpretaris. Merito ergo vocaris antichristus, qui negas patrem et filium sub interpretatione impia. XI. Sed adhuc audi, o quisquis ille es insolens et contumax in filium, et de patris persona gloriaris: et intellige, quia patrem habe
Abbreviated transcription (Latin):
dus a nobis diligendus est sidiligendus ẽ pat̃::
sed clamat idẽ iohannes : Nolite diligere mun¬
dum : Num quid nam tam leuis ẽ iohannes
ut ipsesibi contraria praedicar&: absit
haec impi&us ut dicatur. iohannes repugnan¬
euangelii sui sicut supra expositum est cum
deipso capitulo tractar&ur &ideo nonut
factura intellegit eum quemdicit expatre
natum quianec singulariter poner& si hoc
quod ex patre Natuest facturam uoluiss&
intellegi sciens multos factas. eẽ. exnihilo.
sed singularit̃ ponens desolo uero filio posuit
dicens quod expatrenatus est qui auere
ipsesolus expatrenatus ẽ. C&eri autem¬
om̃is homines facti sunt ut a conditore: No¬
li ergo facere diuinis sermonib:: quidinse¬
ris quod ille nonloquitur : Quid doces quod
ille nonloquitur: Docuit sixp̃ianus es &si
apudte uerus doctor ẽ iohannes crede
quod docuit. Expatre inquit natus est:
hoc sicredideris diligis patrẽ: & diligendo

Expanded text:
dus a nobis diligendus est, si diligendus est pater. dus a nobis diligendus est, si diligendus est pater. Sed clamat idem Joannes: Nolite diligere mundum . Numquid tam levis est Joannes, ut ipse sibi contraria praedicaret? Absit haec impietas, ut dicatur, Joannes repugnanEvangelii sui, sicut supra expositum est, cum de ipso capitulo tractaretur: et ideo non ut facturam intelligit eum, quem dicit ex patre natum; quia nec singulariter poneret, si hoc quod ex patre natum est, facturam voluisset intelligi, sciens multos factos esse ex nihilo; sed singulariter ponens, de solo vero filio posuit dicens, quod ex patre natus est, quia ipse solus ex patre natus est, caeteri autem omnes facti sunt ut a conditore. Noli ergo facere divinis sermonibus vim: quid infers, quod ille non loquitur? quid doces, quod ille non docuit? Si Christianus es, et si apud te verus doctor est Joannes, crede quod docuit. Ex patre, inquit, natus est: hoc si credideris, si diligis patrem, et diligendo
Abbreviated transcription (Latin):
quiad hoc positus est ut habens gratiũ scĩxp̃i
Illa maximue lucidius pander& quae ad
uitue u& nue pruemi ꝑtingerent. pon¬
inambiguo clausit euangelium semanifes¬
tissimae expressit. Ideoscripta sunt euan¬
turae infiliodĩ ubi quicrediderit quod fi¬
uerus filius dĩ. In nomine enimcreaturae
Necquidem uitum temporalem potest quisad¬
sequi nisi cliquis eum non auferendo prestu¬
re dicatur: . Denihilo inquit fecit sibi ds̃ filiũ :
ait : Omnis qui diligit patrẽ diligit eũ qui
ex eonitus est. Num quid dixit diligit eum
quemd s̃ fecit exnihilo. sed nec patrem omni¬
no nominus s& nisi sciss & de eonatũ filiũ.
& fac nunc quicita intellegendum ẽ ut tuhere¬
tice interp̃taris quod scilic& ab eo factussit
exnihilo que mex patre natum dicit iohannes.
& quuero num quid secundum tesolus xp̃s fuc¬
tus ẽ exnihilo : Nonne ut taceam: dealiis &iã
mundus ipse exnihilo factus ẽ. Ergo & mun¬

Expanded text:
qui ad hoc positus est, ut habens gratiam sancti Spiritus qui ad hoc positus est, ut habens gratiam sancti Spiritus illa maxime lucidius panderet, quae ad vitae aeternae praemia pertinerent, non ambiguo clausit Evangelium, sed manifestissime expressit, ideo scripta Evanturae in filio Dei, ubi, qui crediderit quod fiverus filius Dei: in nomine enim creaturae ne quidem vitam temporalem potest quis assequi, nisi si aliquis eam non auferendo praestare dicatur. X. De nihilo, inquit, fecit Deus sibi filium. ait: Omnis qui diligit patrem, diligit eum qui ex eo natus est : numquid ait, diligit eum quem fecit Deus ex nihilo? sed nec patrem omnino nominasset, nisi scisset de eo natum filium. Et fac nunc, quia ita intelligendum est, ut tu, haeretice, interpretaris; quod scilicet ab eo factus sit ex nihilo, quem ex patre natum dicit Joannes: et quaero, numquid secundum te solus Christus factus est ex nihilo? Nonne, ut taceam de aliis, etiam mundus ipse ex nihilo factus est? ergo et mun
Abbreviated transcription (Latin):
tori: adoptione inquit xp̃s filiusdĩ est &p̃
uerus filius. Omnia leguntur eucengeliu
& nusquã scriptum est quod xp̃s adoptione
ẽ filius & p̃uerus filius. Et benequodioħ
illeiohannes recumbens suꝑpectus dñi cau¬
sus scriptis euangelii refferens posuit & dix̃
Multa quidem & alia signa fecitiħs coram
discipulis suis : quae non sunt scripta in hoc¬
libro. Haec cutẽ scripta sunt ut credatis qm̃¬
uꝑtius explanare. multa inquit & cdiu signa
fecit ihs & lic& non sint omnia scripta quia
nec scribi poterunt infinitarerum copia
tam̃ haec ĩpsa ideo scripta sunt ut credumus
puocar& ostendit & premium dicens. ut cre¬
dentes uit cmu&num habeatis in nomine
eius: siuere adoptionis ess& filius dĩ & non
natura sisola nuncupatione & non & iũ
quod innuncupationis intellegentia est:
Nus quam mugis hoc ipsũd explanusi&
quum inultimo scriptionis. ne fides in

Expanded text:
tori. Adoptione, inquit, Christus filius Dei est, et non tori. Adoptione, inquit, Christus filius Dei est, et non verus filius. Omnia leguntur Evangelia, et nusquam scriptum est, quod Christus adoptione sit filius, et non verus filius. Et bene, quod Joannes, ille Joannes recubans supra pectus Domini, causam scripti Evangelii referens posuit, et dixit: Multa quidem et alia signa fecit Jesus coram discipulis suis, quae non sunt scripta in libro hoc: haec autem scripta sunt, ut credatis, qc apertius explanare? multa, inquit, et alia signa fecit Jesus: et licet non sint omnia scripta, quia nec scribi poterat infinita rerum copia; tamen haec ipsa ideo scripta sunt, ut credamusprovocaret, ostendit et praemium dicens: ut credentes vitam aeternam habeatis in nomine ejus. Si vere adoptione esset filius Dei, et non natura, si sola nuncupatione, et non etiam quod in nuncupationi intelligentia est; nusquam magis hoc ipsum explanasset, quam in ultimo scriptionis, ne fides in
Abbreviated transcription (Latin):
silio suo non peꝑcit sed ꝓnobis omnibus
tradidit eum : si sucramentum istius
in effabilis diuince dilectionis agnosce¬
res. Num quam aduersus silium dĩ
impicas componeres quaestionis. quus
quipicementis est ꝑ illaquae supradixi¬
mus intellegit dbsolutas: sed adhucreli¬
quam pastem ꝓpositi testimonii uideamus.
ut tuue frontis inpudentia multo pres¬
sius obteratur: Nam cum dixiss& sicem̃
dilexit mundumds̃ itcut filium suum
unigenitum dar&: ꝓsequitur & dicit
ut omnis quicredit in eum nonpereat
sed habeat uitam ci&num. Iterũ dica.¬
do quicredit in eum ponperit sed uitã
a& nam habebit. cum credere increatu¬
ra sit diuinitatis offensio. respice ad
a postolum paulum. & considera quue
obꝓbria quas obscinitates. de his reffe¬
rut quiut ipse uit commutuuerunt
ueritatẽdĩ in mendacium. & coluer̃ & seruier
creaturue potius quam creutore : Tusic colis¬
dicas ẽẽ creaturam. illa temala exspectut¬

Expanded text:
suo filio non pepercit, sed pro nobis omnibus suo filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Si sacramentum istius ineffabilis divinae dilectionis agnosceres, numquam adversus filium Dei impias componeres quaestiones; quas qui piae mentis est, per illa quae supra diximus, intelligit absolutas. Sed adhuc reliquam partem propositi testimonii videamus, ut tuae frontis impudentia multo pressius obteratur. Nam cum dixisset: Sic enim dilexit Deus mundum, ut filium suum unigenitum daret, prosequitur, et dicit: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Iterum dicado qui credit in eum, non perit, sed vitam habebit aeternam, cum credere in creaturam, sit Divinitatis offensio? Respice ad apostolum Paulum; considera, quae opprobria, quas obscenitates de his referat, qui, ut ipse ait, commutaverunt veritatem Dei in mendacio, et coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori dicas esse creaturam, illa te mala miser exspect
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium ẽ: nonsolum abrahã quidiem
mundo unigenitum filium suum. ut qui
uera uit cest pendens inligno secundũ
carnem mostem crucis pater&ur: Oc¬
culta interim sempiterna & in uiolabile
diuinitate eius quae illi unacum patreẽ.
Uide dilectionem ut ꝓmundi sulutem dñs
muiestatis crucisiger&ur interra qui
sefilium dĩ credentib uitam a&ernam
pruestat incacelis. Otebeatissimum patri¬
archam abrahum cuius maxima ddec¬
tio in đm nonnisi in explicabilis diuinae
dilectionis inundatione submergitur.
& nescio si non hoctantum prores pectu tuae
dilectionis & fidei ds̃ impio prestitit mun¬
do tibienim & semin&uo ꝓmisserat ds̃ ut
heres esses mundi ꝑ iustitiam fidei sicut do¬
c&upostolus paulus. sed satis tardosi hunc
locum uoluero plenius ex sequi adte conuer¬
tar her&icue : commonens ut intendas quo¬
modods̃ diligens mundum deditunigenitum
filium suum. uel ut ait apostolus quomodo

Expanded text:
gaudium est, non solum Abrahae, qui diegaudium est, non solum Abrahae, qui diemundo unigenitum filium suum, ut qui vera vita est, pendens in ligno secundum carnem, mortem crucis pateretur, occultata interim sempiterna et inviolabili divinitate ejus, quae illi una est cum patre ejus. Vide dilectionem, ut pro mundi salute Dominus majestatis crucifigatur in terra qui se filium Dei credentibus vitam aeternam praestat in coelis. O te beatissimum, patriarcha Abrabam, cujus maxima dilectio in Deum non nisi inexplicabilis divinae dilectionis inundatione submergitur: et nescio si non hoc totum pro respectu tuae dilectionis et fidei Deus impio praestitit mundo. Tibi enim et semini tuo promiserat Deus, ut haeres esses mundi per justitiam fidei , sicut docet apostolus Paulus. IX. Sed satis tardo, si hunc locum voluero plenius exsequi: ad te convertar, haeretice, commonens, ut intendas quomodo Deus diligens mundum, dedit unigenitum suum filium, vel, ut ait Apostolus, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quis audi at mori : Iamne intellegis quã
inenarrabiliter praecellat dilectio dĩ ubi
ẽ ueritatis expressio & quã minorsit di¬
lectio abrahice ubifigura sĩ gnata ẽ Non
hocdico quasi non multum dilexerit
abraham. Immotantum dilexit dm̃
quantum potuit quantum Nemo exna¬
tis mulierum suꝑ gredipotest. sed lic&
multum dilexerit & de toto corde & de
totis uirib animaesuae. dilexerititam̃
in enurrabili supeminentiã diuince
dilectionis infinitum superatur. quis
enim possit explicarȩ dilectionem quã
ds̃ mundo prestitit: Df unigenitũ filiũ
suum itcuut homo ncascer&ur qui est¬
nam sortẽ initium Ncctiuitatis qui sine
inicio depcatre natus est. & illeuequalis
do informadi semꝑ existens Accepta for¬
ma seruili minor fer& non solum patre
uerum &iam angelis. Immo& horunib:
nescio sinon & multum imsr&: seruoquoq
compaeratus. & postremo ut secundum na¬
turam suscepte humanae animaaeusq
admostem tristitiã pater&ur. qui totus

Expanded text:
quis audeat mori. Jamne intelligis quam inenarrabiliter praecellat dilectio Dei ubi est veritatis expressio, et quam minor sit dilectio Abrahae ubi figura signata est? Non hoc dico quasi non multum dilexerit Abraham; immo tantum dilexit Deum quantum et potuit, quantum nemo ex natis mulierum supergredi potest. Sed licet multum dilexerit Deum, et de toto corde et de totis viribus animae suae dilexerit: tamen inenarrabili supereminentia divinae dilectionis in infinitum superatur. Quis enim possit explicare dilectionem quam s mundo praestitit, dans unigenitum filium suum ita, ut homo nasceretur qui Deitium nativitatis, qui sine initio de patre natus est; et ille aequalis Deo in forma Dei existens semper, accepta forma servili minor fieret, non solum patre, verum etiam angelis, immo et hominibus, nescio, si non et multum infra, vermis quoque comparatione; et postremo, ut secundum naturam susceptae animae, usque ad mortem tristitiam pateretur, qui totus
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim sibi soli p&rus interrogatus est
sed & omnib: nobis: ut cumilledexp̃o benecon¬
fitetur & nos similiter disceremus płatri c̃¬
fessionem adbeatitudinem ꝑtinere: & in¬
ter ea uideamus sidignep&rus beatitudinis
praeconium consequitur. credens in cor¬
de quod non sit uerus filius sed adoptiuus.
sidignahaec patris reuelatio est & non
potius carnis & sunguinis. plurimi ceste
adoptione sunt filidĩ & non solum hiere¬
mics quia cum ess& inuuluam matris
scĩficatus eineq solus iohannes baptis

Expanded text:
non enim sibi soli Petrus interrogatus est, non enim sibi soli Petrus interrogatus est, sed et omnibus nobis; ut cum ille de Christo bene confitetur, et nos similiter disceremus pari confessione ad beatitudinem pervenire. Et interea videamus si digne Petrus beatitudinis praeconium consequitur, credens in corde quod non sit verus filius, sed adoptivus: si digna haec patris revelatio est, et non potius carnis et sanguinis. Plurimi certe adoptione sunt filii Dei: et non solum Jeremias, qui adhuc cum esset in vulva matris, sanctificatus est ; neque solus Joannes Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
illum filium dĩ esse credideris. Credus
quoq: & filium hominis esse eum fuctũ:
Iludenim quod flius dĩ est. Naturalit̃
possid&. hoc autem quod filius hominis
dese saluator dicat Non abnuis : Atuero
ras s& noncredis. suꝑ ẽ inpudentiue tuae
ut quasi meldoicolicus nonuera prospiciens
patrẽ & filium dicus esse mentitos : Non in¬
quit nego filium sed nego uerum filium : ergo
& p&rus Ideo beatitudinis uocẽ meruit quia
xp̃m uerumsilium eẽ noncredidit Hic& fi¬
lium dĩ uiui sit confessus: Magnum reuera
detamen habeat quod non situerus filius
diuiui : E gohomosum. uerba audio. uerba
intellego int̃ pr&ationem tacitam cordis
audirẽ non possum xp̃m filium dixit dĩiu¬
ui: Misi & udoptiuum adiecerit: ego aliud
nihil intellego quã quod & loquitur ui¬
tamen qui curib: tantum audio Debuit
&ium ꝑ uocemfieri cordiseius manifesta
confessioi ꝓpt̃quem & p&rus int̃rogatur :

Expanded text:
illum filium Dei esse credideris, credas illum filium Dei esse credideris, credas quoque et filium hominis esse eum factum. Illud enim quod filius Dei est, naturaliter possidet; hoc autem quod filius hominis de se Salvator dicat, non abnuis. At vero ras, et non credis? Superest impudentiae tuae, ut quasi melancholicus non vera perspiciens, patrem et filium dicas esse mentitos. Non, inquit, nego filium; sed nego verum filium: ergo et Petrus ideo beatitudinis vocem promeruit, quia Christum verum filium esse non credidit, licet filium Dei vivi sit confessus. Magnum revera de tamen habeat, quod non sit verus filius Dei vivi. Ego homo sum: verba audio, verba intelligo, interpretationem tacitam cordis audire non possum. Christum filium dixit Dei vivi: nisi et adoptivum adjecerit, ego aliud nihil intelligo, quam quod et loquitur. Vitamen qui auribus tantum audio, debuit etiam per vocem fieri cordis ejus manifesta confessio, propter quem et Petrus interrogatur:
Abbreviated transcription (Latin):
audite. quic quidergo iumdixerit xp̃s
audiendus est: &uideamus sinusquam se
dicit eẽ silium dĩ. sinus quam se dm̃ patrẽ
habere ꝓfitetur. ipsius uox est. Omnis
plantatio quãnon plantauit pat̃ meus
era diccbitur: &iterum domum patris
mei fecistis eam domum negocictionis.
Alibi quoq & tucredes infiliodĩ: Nũquã
p̃sumer& dicere patermeus. & patris
mei & tucredes infiliodĩ nisi ess& confiden¬
tia: Naturueq uindicat uocabulũ
ueritaatis in patrem de conscientiae pro¬
price natiuitatis: Quidenim insolent̃
illeloquer&ur qui se m&ipsum humilia¬
uit fecctus oboediens usq ad mostem mor¬
tem crucis : sunt & alia testimonia plu¬
rima sed nuncnos non ut librum scribi¬
mus ut omnia ꝑsequamur: sẽdoccusa
breuitatis paucis testimoniis summas
cluudimus ut uox illa obstruatur quae
& uidebitis filium hominis & quẽ medi¬
cunt homines filium hominis. Hoc est
enim sacram̃tum fidei in xp̃o ut cum

Expanded text:
audite. Quidquid ergo jam dixerit Christus, audite. Quidquid ergo jam dixerit Christus, audiendus est. Et videamus, si nusquam se dicit esse filium Dei, si nusquam se Deum patrem habere profitetur. Ipsius vox est: Ommis plantatio quam non plantavit pater meus, eradicabitur . Et iterum: Domum patris mei fecistis domum negotiationis . Alibi quoque: Et tu credis in filio Dei ? Numquam praesumeret dicere, Pater meus, patris mei, et tu credis in filio Dei, nisi esset confidentia naturae, quae vindicat vocabulum veritatis in patre, de conscientia propriae nativitatis. Quid enim insolenter ille loqueretur, Qui semetipsum humiliavit factus obediens usque ad mortem crucis. IV. Sunt et alia testimonia plurima: sed nos nunc non librum scribimus ut omnia prosequamur, sed causa brevitatis paucis testimoniis summas claudimus, ut vox illa obruatur, quaeEt videbitis filium hominis . Et, Quem dicunt esse filium hominis ? Hoc est enim sacramentum fidei in Christo, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfitenti. quitam̃ iterum &cdibi ꝓfitetur: eẽ¬
illum suum filium quando cumcpostolis
p&ro ia cobo iohanne dñsascendit in monte
& refulsit facies epus ut sol ꝑcutiat iterũ
diuinum testimonium tude frontis in¬
pudentiam: Et eccenubes inquit lucida
inumbrauit eos. &ecceuox denube
dicens Hicẽfilius meus dilectus. in quo
bene complacui. ipsum audite. Ceste&
morses & helicis pacrit̃ uidebantur cum
eo loquentes quosutiq adoptione fuc¬
tos ẽẽ filios dĩ negare non potes. & quo¬
modo desoloxp̃o uoxdiuina testatur
dicens. hic ẽ filius meus dilectus in quo
bene complacui ipsumaudite : sienim&
xp̃s deeadem adoptione filius est .cum
os sepcerauit utpi&cs ueraenatiuita¬
tis in xp̃o solosilio creder&ur: sed non
debebatur dicens. ipsum audite:
Magnam immo & parẽsibi ductoritatẽ
ostendit infilio cumita audiendus estfili¬
us ut cudiendus est pater : Ipsum inquit

Expanded text:
profitenti. Qui tamen iterum et alibi profitetur profitenti. Qui tamen iterum et alibi profitetur illum suum filium esse, quando cum apostolis Petro et Jacobo et Joanne Dominus ascendit in montem, et refulsit facies ejus sicut sol . Percutiat iterum divinum testimonium tuae frontis impudentiam: Et ecce, inquit nubes lucida inobumbravit eos: et ecce vox de nube dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui: ipsum audite . Certe Moyses et Elias pariter videbantur cum eo loquentes, quos utique de adoptione factos esse filios Dei negare non potes: et quomodo de solo Christo vox divina testatur dicens; Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui: ipsum audite? Si enim et Christus de adoptione filius est, cum os separavit, ut proprietas verae nativitatis in Christo solo filio crederetur. Sed non debebatur, dicens, ipsum audite. Magnam, immo et parem sibi auctoritatem ostendit in filio, cum ita audiendus est filius, ut audiendus et pater est: Ipsum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ex istens informađi dõaequadis. Habes
igitur filium ex prim̃tem insesidem hominis:
Item uidecmus fidem in eo diuinitatis expres¬
sum: &lic& sufficient̃ supra defide eius diui¬
nitatis ex pressum est: & adhuc sint alia
quoq: multa copiosiora quib: fides itxp̃o¬
diuinitatis appareat : Tamenilla nontan¬
go: sufficit enimmihi si fidẽ inxp̃o diui
nitatis solus inter impat̃ ostendat dicens.
Hicest filius meus dilectus in quobene com¬
placui. Quid cis her&ice credis sinedu¬
bioxp̃m quod sefilium hominis fecerit
quid censes depatre . E. neueri dictis apud te
fide in se hominiscredis. &minus. idoneus pat̃ẽ
cuide filu testatione nĩcredis: & quomodo
patrẽ maiorẽ dm̃ uindiccs cuius uocem
qua siminime dep̃cias. uel quomodo
xp̃mdm̃ minorem cosseris. Cuitantum
credis quantum necei quem inciorempre¬
dicas: magnus iste honortuus est quem
patris defferas ut ei non credus desuofilio

Expanded text:
nis, existens in forma Dei, Deo aequalis. Habes nis, existens in forma Dei, Deo aequalis. Habes igitur filium exprimentem in se fidem hominis. III. Item videamus fidem in eo divinitatis expressam: et licet sufficienter supra de fide ejus divinitatis expressum est, et adhuc sint alia quoque multa copiosiora quibus fides divinitatis apparet; tamen illa nunc taceo: sufficit enim mihi si fidem divinitatis in Christo solus interim pater ostendit dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui. Quid ais, haeretice? credis sine dubio Christo, quod se filium hominis fecerit: quis censes de patre? estne veridicus apud te, fide in se hominis credis; et minus idoneus est pater, cui de filii testatione non credis. Et quomodo patrem majorem Deum vindicas, cujus vocem quasi minimi depretias? vel quomodo Christum Deum minorem asseris, cui tantum credis, quantum nec ei, quem majorem praedicas? Magnus iste honor tuus est quem patri defers, ut ei non credas de filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
& interea pari auctoritate fides utriusq̃
substantiae idẽ dĩ& hominis comm̃datur
in xp̃o : hominis enim inse fidẽ dĩfilius ipsẽ
significabat ꝑconceptionem & pastum
uirginis. ꝑ infuntice uagitum. ꝑcunas
& inuolumenta ꝑipsa matris ubera : per
ipsc mat̃no lactis alim̃ta : ꝑ increm̃tacor¬
por&ȩ a&atis. ꝑ hocipsũdquod uenit ut
baptizar &ur Uidesquomodo interimis¬
quae adbaptisma ex pressit in sehominis
potestatem. uirtutem. tanto pressius hoc
aqnuscesq̃ uanto & difficilius credipoterat.
dm̃ hominẽ fieri & nefoste adhoc coactũ
pbtes & nonsponte siliũ dĩfilium quoque
faccum eẽ hominis: Audia postolum di¬
centem deeo. Quicum informadi &cons¬
titutus. non rapinam arbitratus est. eẽ
seccequalẽdõ sed sem &ipsum exinaniuit
formam serui accipiens siergo sem&ipsa
ex inaniuit formam serui daccipiens non
co uctus est sedsponte factus ẽ filius. homi¬

Expanded text:
et interea pari auctoritate fides utriusque et interea pari auctoritate fides utriusque substantiae, id est, Dei et hominis commendatur in Christo. Hominis enim in se fidem Dei filius ipse signabat per conceptionem et partum Virginis, per infantiae vagitum, per cunas et in volumenta, per ipsa matris ubera, per ipsa materni lactis alimenta, per incrementa corporeae aetatis, per hoc ipsum quod venit, ut baptizaretur. Vides quomodo interim usque ad baptismum expressit in se hominis veritatem, tanto pressius hoc agens, quanto et difficilius credi poterat, Deum in hominem fieri. Et ne forte ad hoc coactum putes, et non sponte filium Dei, filium quoque factum esse hominis, audi Apostolum dicentem de eo: Qui cum in forma Dei esset constitutus, non rapinam arbitratus est, esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Si ergo semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, non coactus est, sed sponte factus est filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
iħs nonuere silius dĩcreder&ur. clamut
decccelo pat̃. hic est filius meus dilectus: In¬
quando & uenienti cadbaptisica ait Ego debeo
a tebaptitari & tuuenis adme. sed nefor¬
te apud iliquos iohannqs testimonium
non tam magnum uider&ur ut uincer&
sidemcarnis & humilitatis in xp̃o & om̃ia
omnino quae ꝑ carnẽ eius agebantur
Ipsequonemo maior. ipse quonemomelior
cognitor dattestimonium deccelis dicens.
Hic est filius meus dilectus in quobenecom¬
placui In quantumenim manifesta fides
erat circa carnem saluatoris: intaantum
manifesta sides ẽẽ debuit circadeitutem
sulucitoris: Tuncenim uerus ds̃ est sisig&
uerus silius carnem quidẽ eius uel potius
hominem dicam Nemo anbigebat quia nec
ambigi poterat sed illud quod in homineerat¬
& natum cum homine qui uideri ꝑnatura
non poterat necess& incestum uoce & qua¬
sidigito patris ostender& dicentis hic est
filius meus dilectus in quobene complacui.

Expanded text:
Jesus, non vere Dei filius crederetur, clamat Jesus, non vere Dei filius crederetur, clamat de coelo Patquando et venienti ad baptismum ait; Ego a te debeo baptizari, et tu venisti ad me ? Sed ne forte apud alios Joannis testimonium non tam magnum videretur, ut vinceret fidem carnis et humilitatis in Christo, et omnia omnino quae per carnem ejus agebantur; ipse quo nemo major, ipse quo nemo melior cognitor, dat testimonium de coelis dicens: Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui. In quantum enim manifesta fides erat circa carnem Salvatoris, in tantum et manifesta fides esse debuit circa deitatem Salvatoris: tunc enim et verus Deus est, si sit et verus filius. Carnem quidem ejus, vel potius hominem dicam, nemo ambigebat, quia nec ambigi poterat: sed illud quod in homine erat, et natum cum homine, quia videri per naturam non poterat, ne esset incertum, voce et quasi digito patris ostenditur dicentis: Hic est filius meus dilectus, in quo bene complacui;
Abbreviated transcription (Latin):
siit asilium dicis ut ueresilium diccs. Negas
ueredicis eũ eẽ creaturã cureũ filiũ nominas.
cumineo istius nominis abneges ueritatẽ
sed deuiuis lupidib: diuince uocis p̃cucia¬
mus frontis eius inpudentiam : tudicis
eum eẽcreaturam egodico eum eẽ filium:
quis internos de ꝑfessionis ueritate ꝓnun¬
ti& : puto quodlibent̃ habecs ut illeiudic&
a quotu renꝰuentib nob̵ factum dicis xp̃m
exnihilo: Audiamus ergo quid deccelis
ipse ꝓnunti& Hic est silius meus dilectus.
in quo bene complacui : Numquid dixit
hic ẽ quem ego feci exnihilo: & uide quia hoc
tunc primum dicit quando iħs ut homo
accessit adbaptisma. & puto nonaliara¬
tione : quã qua poterat credi noneẽ silius
dĩ quicorporłus uidebatur. & int̃ceteros
homines ipsequoq ut homo peccator ue¬
nebat adbaptismum Cum peccata pro¬
pria non haber &. neergo cum sacram̃tũ
baptis matis homine adsũpto consũmat

Expanded text:
Si ita filium dicis, ut vere filium dicas, negastSi ita filium dicis, ut vere filium dicas, negastdicis eum vere esse creaturam, cur eum filium nominas, cum in eo istius nominis abneges veritatem? II. Sed de vivis lapidibus divinae vocis percutiamus frontis ejus impudentiam. Tu dicis eum esse creaturam: ego dico eum esse filium: quis inter nos de professionis veritate pronuntiet? puto, quod libenter habeas, ut ille judicet, a quo tu, renuentibus nobis, factum dicis Christum ex nihilo. Audiamus ergo quid de coelis ipse pronuntiet. Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Numquid dixit, Hic est quem ego feci ex nihilo? Et vide, quia hoc tunc primum dixit, quando Jesus ut homo accessit ad baptismum: et, puto, non alia ratione quam quia poterat credi non esse filius Dei, qui corporeus videbatur, et inter caeteros homines ipse quoque ut homo peccator veniebat ad baptismum, cum peccata propria non haberet. Ne ergo, cum sacramentum baptismatis in homine assumpto consummat
Abbreviated transcription (Latin):
auid uno lapidis sictumgoliue fron¬
temꝑcuciens magni corporis fostẽ
strauit inimicum sed nostrae non esti
uistutis deunõ lapide uince re
Duplicę ut opinor excausa. quia nec
nos tales uires habemus. ut quales.
habuit dauid. & istinimis frontem pre¬
se r̃ inpudentiae impi&atib: obduratam
undeia lic& multos lupides Ñ inuacuũ mise
ẽ sinesignodñi crebris testimoniorũ
lcpidib: elidenduest. ut & si non curo eo¬
rum effunditur uorem multis effossa
uulnerib: tamen uel pudor suffusione
sanquinis erubescat si&iam exhisq illo¬
rum scripserint obprimatur: Haecuer¬
ds̃ filium sibi fecit: si fecit eum ex nihilo crea¬
tura est & nonfilius: & quidẽ quod filium
dicis quem creaturam eẽ confirmas.
cumdicis eum factum exnihilo: nonergo
potes & filium meum dicere & creaturã:
filius enim ex natiuitate consistit Creatu¬
ra exfactura: quidtibi contraria
ꝓfiteris. unum elige eduob dicaut filium
uerefilium. Autcreaturam uerecreatura :

Expanded text:
avid uno lapidis ictu Goliae frontem percutiens magni corporis fortem stravit inimicum . Sed nostrae non est virtutis de uno lapide vincere; duplici, ut opinor, ex causa: quia nec nos tales vires habemus, quales habuit et David; et isti nimis frontem praeferunt impudentiae impietatibus obduratam: unde jam licet multos lapides non in vacuum miserla quae est sine signo Domini, crebris testimoniorum lapidibus elidenda est; ut, etsi non caro eorum effundit cruorem, multis effossa vulneribus tamen vel pudor suffusione sanguinis erubescat, si etiam ex iis quae illorum esse scripseras, opprimantur. Haec verDeus sibi filium fecit. Si fecit eum ex nihilo, creatura est, et non filius. Et quid est, quod filium dicis, quem creaturam esse confirmas, cum dicis eum factum ex nihilo esse? non ergo potes et filium eum dicere et creaturam: filius enim ex nativitate consistit, creatura profiteris? unum elige de duobus: dic aut filium vere filium, aut creaturam vere creaturam.
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. sub illa intellegentia quamsu pra
intestimonio & sud relatum ẽ subhoc
fidei sucrum̃to. Nonsolum capitula
soluuntur de quib: interrogure digna¬
ta es sed &omnes quuestiones quas
contra filuunitatẽ coaptant impii he¬

Expanded text:
cuit, sub intelligentia qua supra cuit, sub intelligentia qua supra in testimonio Esaiae relatum est. Sub hoc fidei sacramento non solum illa capitula solvuntur de quibus interrogare dignata es, sed et omnes quaestiones quas contra filii divinitatem coaptant impii hae
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus ut xp̃m & dñm credamus & homi¬
nem. Dnm quidem quia dedo sineinicio na¬
tum homin ẽ autẽ quia de uirginem intempo¬
rib: natum. Noncalumnientur diuinita¬
tieius cum pronostra medella quae suf
hominis exsequitur. Habens inse acceptã
hominis Naturam. quia nec homo negan¬
dus ẽ cum ꝓpriae diuinitatis Naturalem
exerit potestatem. Acceptuinse formu ser¬
uili: siergo & orat patrem & sinihil abse
facere sedicit. Nisi quod patrem uiderit fu¬
cientem. ut nihilnunc aliud dicam. certe
humanae extollentiae modum quemma¬
gister imponit ut tanto magis discathomo
dõ defferre quanto d&ulit &uerus filius
quicausam subiectionis ꝓprium nonha¬
bebat. qui & forma morandi dederat. ut
nontamfieri nostram uolumtaatem roga¬
remus sed uoluntatẽ patris qui est incaelis.
&ideo ut quod docuerat impler& ait . Non
ueni uoluntatem meã fucere sed uoluntatẽ
eius quimemissit. sed & quod minor factus
ẽ. quod crescit. quod ꝓficit. quodesuriit. quod

Expanded text:
mus et hominem; Deum quidem, de Deo sine initio tantum; hominem autem, quia de virgine in temporibus natum: non calumniemur divinitati ejus, cum pro nostra medela quae sunt hominis exsequitur, habens in se acceptam hominis naturam: quia nec homo negandus est, cum propriae divinitatis naturalem exerit potestatem, accepta in se forma servili. Si ergo et orat patrem, et si nihil a se facere se dicit , nisi quod patrem viderit facientem; ut nihil nunc aliud dicam, certe humanae extollentiae modum, qua magister imponit; ut tanto magis discat homo Deo deferre, quanto detulit et verus filius, qui causam subjectionis propriam non habebat, qui et formam orandi dederat, ut non tam fieri nostram voluntatem rogaremus, sed voluntatem Patris qui in coelis est . Et ideo quod docuerat ut impleret, ait: Non veni meam voluntatem facere, sed voluntatem ejus qui misit me . Sed et quod minor factus est, quod crescit, quod proficit, quod esurit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis tei mago bonitatis illius. & cumsit
una omnia potest. quomodonon omnipo¬
tens ẽ cum possit omnia. Nam & supreide
eadem scpientia dixerat omnẽ habens uir¬
tutem. Ergo om̃ni potens ẽ omnẽ habens
uistutem. sed adhuc ipse sulomon ait.
de eudem sapientia. & ꝑ manens inse¬
omni potentiũ eius cum ominia in no¬
uat. Agnosce interea & quod inde¬
mutabilis ẽ cuminsem&ipsa ꝑmun&
omnia innouans. idẽ lic& omnia inno¬
u& ipsatamen in de mutabilis ꝑ seue¬
rat quod nonnisi dĩ omnipotentis est ::
sed quia uere indemutabilis ẽ filius & con

Expanded text:
iestatis et imago bonitatis illius et cum sit iestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest tens est, cum possit omnia? Nam et supra de eadem sapientia dixerat, omnem habens virtutem : ergo omnipotens est, omnem habens virtutem. Sed adhuc ipse Salomon ait de eadem sapientia: Et permanens in seomnipotentiam ejus, cum omnia innovat: agnosce interea et quod indemutabilis est, cum in semetipsa permanet omnia innovans: id est, licet omnia innovet, ipsa tamen indemutabilis perseverat; quod nisi non Dei omnipotentis est. Sed quia vere indemutabilis est filius et con
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui tungit uos sicut quitangit pupillic̃
oculi ipsius. Qm̃ ecceego inferam manũ mea
suꝑ eos &erunt spoliu  quispoliauerunt illos
& sci&is quiuego dns om̃ps missit me : sunten¬
das huic capitulo inuenies quod filius omps
apatre omnipotente sit missus. ut positis in
ccptiuita te subueniut : Consideraenim
ꝓph& cmdicere. Huecdicitdñs omni potens
& cudicamus proph&am refferentẽ quid dicit
dñs omnipotens. Post honorem inquit misit
me suꝑ gentes. sine dubio filius est qua post
hon orem missum se essedicit suꝑ gentes. quẽ
ꝓph&a dicit dñm omnipotentem Hicergo
silius existens dñs omp̃s. Ait inultimo testi¬
monii. & scietis quicego dñs omp̃s missit me.¬
ni potente missus ẽ patre: sed &apostolus
iohannes in apocalypsim haec dicit amen
testis sidelis inicium creaturaedĩ qui est & qui
erat & quiuenturus est omnipotens dñs ds̃ om̃ps
cis a&ernae &speculum sine macula dĩma¬

Expanded text:
quoniam qui tangit vos, sicut qui tangit pupillam quoniam qui tangit vos, sicut qui tangit pupillam oculi ipsius: quoniam ecce ego infero manum meam super eos; et erunt spolia, qui spoliaverunt illos: et scietis quia Dominus omnipotens misit me . Si intendas huic capitulo, invenies quod filius omnipotens a patre omnipotente sit missus, ut positis in captivitate subveniat. Considera enim prophetam dicere: Haec dicit Dominus omnipotens: et audiamus, propheta referente, quid dicit Dominus omnipotens: Post honorem, inquit, misit me super gentes: sine dubio filius est, qui post honorem missum esse se dicit super gentes, quem propheta dicit Dominum omnipotentem. Hic ergo filius existens Dominus omnipotens in ultimo testimonio, et scietis quia Dominus omnipotens misit me,nipotente missus est patre. Sed et apostolus Joannes in Apocalypsi haec dicit: Amen, testis fidelis, initium creaturae Dei , qui est, et qui erat, et qui venturus est Dominus Deus omcis aeternae et speculum sine macula Dei ma
Abbreviated transcription (Latin):
uod dĩ filius sit omnipotens. & inmutabi¬
lis & quodunasit omni potentia patris
& fili i sicuti&un adeitas. & desacram̃to
incarnationis filiiuel potius suscepti & abeo
& cliceorum blas phemia ꝑq ut sc̃ribis dicur
qm̃ non sit omnipotens filius. & hocbreuiter
facium. nelongius extendens laborẽ legenti
tribuam. dicant quomodo non est ommipo¬
tens. ꝑquem ut ipsĩ quoq: confitentur. omnia
facta sunt. dent unumopus patris quod non
fecerit filius : ut ꝓbent non esse omni potentẽ
filium. Ad cum nullum sitopus quod non &¬
patris existat & filii sinedubio omnipotens
est filius. faciens quaecumq faccit omnipo¬
tens pat̃. sufficit si hoc ipsum &iam diuinites¬
timoniis adꝓbemus : apud ꝓph&am tachariã
legimus oo fugite aterra aquilonis dicit
dñs. qm̃ a quat tuor uentis terrae cueli
colligam uos dicit dñs insion. Resalua mi¬
ni qui in habitatis filiam babillonis. qm̃haec
dicit dñs omnipotens. posthonorem missit
meds̃ suꝑgentes quae expoliauerunt uos.

Expanded text:
uod Dei filius sit omnipotens, et indemutabilis, et quod una sit omnipotentia Patris et Filii, sicut et una deitas: et de sacramento incarnationis filii, vel potius suscepti ab eo aliam eorum blasphemiam, per quam, ut scribis, dicunt quod non sit omnipotens filius. Et hoc breviter faciam, ne longius extendens, laborem legenti tribuam. Dicant, quando non est omnipotens, per quem, ut ipsi quoque confitentur, omnia facta sunt: dent unum opus patris quod non fecerit et filius, ut probent non esse omnipotentem filium: at cum nullum sit opus, quod non patris existat et filii, sine dubio omnipotens est filius, faciens quaecumque facit omnipotens pater. Sufficit, si hoc ipsum etiam divinis testimoniis approbemus. Apud prophetam Zachariam legimus: O, o, fugite a terra Aquilonis, dicit Dominus, quoniam a quatuor ventis coeli colligam vos in Sion: resalvamini, qui inhabitatis filiam Babylonis, quoniam haec dicit Dominus omnipotens: Post honorem misit me super gentes quae exspoliaverunt vos;
Abbreviated transcription (Latin):
nisunt. sed quia iste ẽ deillo ponille deisto
Ideo & mundatũ accepit apatre cumman¬
datum ipsesit patris. & d o c&eum pater
cum ipsesit pat̃nadoctrina: sic enimacce¬
pit apatreuitam cum sicut pat̃ ipsesit uita
ituest & patrisimilis ut innullo sit omnino
dissimilis : Testimonium uero cũ inuicem
sibi ꝑhibeant pat̃ & filius. quomodo istialte¬
rumeorum facfant testimonium ꝑhibentẽ
& cdterum cui testimonium ꝑhibeatur ignoro :
Nonne pat̃ dicit hic est filius meus dilectus
non ne filius dicit testimonium ꝑ hib& deme
quimissit mepater: Cumergo eos it adistin¬
gunt ut patremdicant cui testimonium
ꝑhibetur: & filium qui ꝑhib&cunusq̃ cidista
sunt uani. usq: adistasurdi usq adistacecisꝰ¬

Expanded text:
ni sunt. Sed quia iste est de illo, non ille de isto, ni sunt. Sed quia iste est de illo, non ille de isto, ideo et mandatum accipit a Patre, cum mandatum ipse sit Patris; et docet eum Pater, cum ipse sit paterna doctrina. Sic enim accipit a Patre vitam, cum sicut Pater ipse sit vita: ita est et Patri similis, ut in nullo sit omnino dissimilis. Testimonium vero cum invicem sibi perhibeant Pater et Filius, quomodo isti alterum eorum faciant testimonium perhibentem, et alterum cui testimonium perhibeatur, ignoro. Nonne Pater dicit, Hic est Filius meus dilectus ? Nonne Filius dicit, Testimonium perhibet de me, qui misit me, Pater ? Cur ergo eos ita distinguunt, ut Patrem dicant cui testimonium perhibetur, et Filium qui perhibet? Cur usque ad ista sunt vani, usque ad ista surdi, usque ad ista caeci
Abbreviated transcription (Latin):
tã primum quamidante quod nihił ẽ sed sĩcut
nibilẽ anteparaitanihil est ante unigenitũ
filium patriutiq coa&num. neq enim
quic ille genuit illegenitus est. ⁊deo est
pat̃ tempore anterior: Nam sunt̃ patrẽ
gignentem & genitum filium aliqđ tempus
est. profecto tempus est ante filium & non
est iumfilius primogenitus omiscreaturae.¬
& quia & tempus utiq: creatura ẽ. Necom¬
nicc pipsum si tempus ante ipsum sed om̃a
ꝑipsum Nullum ergo tempus ante ipsum
Acphoc quem ad modum ignis & splendor
qui exigne gigitur &circumquaq: dif¬
funditur simul eẽ incipiunt Nec genitus
agimnente p̃ciditur. sic ds̃ pat̃ & ds̃ dedõ
filiussimul eẽ incipiunt. quia pariter
sine ullo inicio temporissunt Nec genitus
agignente preciditur: Et sicut ignis
giꝗnens & splendor genitus quo aeuis ur̃.
Itads̃ pat̃ gignens & ds̃ filius genitus coaet̃¬

Expanded text:
tam primum, quam id ante quod nihil est. Sed sicuti tam primum, quam id ante quod nihil est. Sed sicuti nihil est ante Patrem; ita nihil est ante unigenitum Filium, Patri utique coaeternum. Neque enim quia ille genuit, ille genitus est, ideo est Pater tempore anterior. Nam si inter Patrem gignentem et genitum Filium aliquod tempus est, profecto tempus est ante Filium, et non est jam Filius primogenitus omnia creaturae, quia et tempus utique creatura est: nec omnia per ipsum, si tempus ante ipsum; sed omnia per ipsum , nullum ergo tempus ante ipsum. Ac per hoc, quemadmodum ignis et splendor qui ex igne gignitur et circumquaque diffunditur, simul esse incipiunt, nec genitus a gignente praeceditur: sic Deus Pater et Deus de Deo Filius esse simul incipiunt, quia pariter sine ullo initio temporis sunt, nec genitus a gignente praeceditur. Et sicut ignis gignens et splendor genitus coaevi sunt; ita Deus Pater gignens et Deus Filius genitus coaeter