comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ipsixii apłi ꝑ quos xp̃s fructũ suum affert . hoc miracula pedu¬
cationem atq opera caelestia Hinc in eugło legitur. quia ꝑfecti
p̃dicauerunt ubique dño cooperante Hinc & paulus dic it
An ex perimentũ queritis eius qui inme loquitus txp̃s. Singula suc̃
hoc intellegitur & pligna quae ab ipso stipite prodeunt Xi. uideli&
re assidue non cessant Et folia ligni ad sanitatem gentium Siper
ramos ipsius stipitis intelleguntus apłi : ꝑfolia ligrghtelleguntur
apłorum discipuli qui ad sanitatem gentium ꝑueniunt᷑ quas suo ex¬
emplo & doctrina instruunt: & adueram sanitatem mentis dscunt
Si autem haec ad cael estem hierusalem referre uoluerimus : Flumen
a quae uitae intellegamus contemplationem scãe trinitatis inquaẽ
sati& as aeternȩ remunerationis iutta illud psalmistae Satiabor
dummani festabitur gloriatua Nam & supra ipso dño dicente legi¬
mus Egostienti dabo defonte aquaȩ uitae gratis. łlinc & psalmista

Expanded text:
 apostoli, per quos Christus fructum suum affert, hoc est, miracula, praedicationem atque opera coelestia. Hinc in Evangelio legitur, quia profecti praedicaverunt ubique Domino cooperante. Hinc et Paulus dicit: An experimenthoc intelligitur et per ligna, quae ab ipso stipite prodeunt, duodecim vire assidue non cessant. Et folia ligni ad sanitatem gentium. Si per ramos stipitis intelliguntur apostoli, per folia ligni intelliguntur apostolorum discipuli, qui ad sanitatem gentium perveniunt, quas suo exemplo et doctrina instruunt, et ad veram sanitatem mentis perducunt. Si autem haec ad coelestem Jerusalem referre voluerimus, flumen aquae vivae intelligamus contemplationem sanctae Trinitatis, in qua est satietas aeternae refectionis, juxta illud Psalmistae: satiabor dum manifestabitur gloria tua . Nam et supra, dicente ipso Domino, legimus: Ego sitienti dabo de fonte aquae vivae gratis. Hinc Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
uero puritas cordis illorum ex primitur q̃ tunc singulis inuicẽ
manifestabitus. Isdem itaq metallis ad ornatur platea quib
oimuri quialic& non tantam habeant gloriam sub iecti quantã
praelati & doctores ecłae : tamensicut dictumẽ qđ inse quisq.
non habebit in altero possidebit ꝑ caritatis ardorem quando sicet
a płsdicit erit illis ds̃ om̃ia inomnibus unde sequitu¬
tuem plum non uidiin ea Dñs enĩ ds̃ omnps tem plum illiu sẽ
or agnus Presens eccła templũ dĩ ÷ iueta quod apłs dicie
eoipuũ enĩ dĩ sem̃ẽ qđ estis ues Tamen hab& &uiam ipsatemplũ
cor porale ÷ locũ orationis quo conueniunt fideles ad audienda
diuina eloquia &xcelebranda xp̃isa cramenta Illa aũt caelestisciuitas
hierusalem iam non habebit templũ uisibile quia dnsds̃

Expanded text:
vero puritas cordis illorum exprimitur, quae tunc singulis invicem vero puritas cordis illorum exprimitur, quae tunc singulis invicem manifestabitur. Iisdem itaque metallis adornatur platea, quibus et muri: quia non licet tantam habeant gloriam subjecti, quantam praelati et doctores Ecclesiae, tamen ut dictum est quod in se quisque non habebit, Apostolus dicit: erit illis Deus omnia in omnibus . Unde sequittemplum non vidi in ea. Dominus enim Deus omnipotens templum illius est et agnus. Praesensenim Dei sanctum est quod estis vos , Tamen habet etiam ipsa templum corporale, id est locum orationis, quo conveniunt fideles ad audienda divina eloquia et celebranda Christi sacramenta. Illa autem coelestis civitas Jerusalem jam non habebit templum visibile, quia Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mualtatudo scorũ conduditurꝰ E platea ciuitatis aurũ mundu
tam quã uitrũ plucidũ Superius dictumẽ qđ ipsaaurtas
suerit exauro mundo tamquã uitrũ ꝑlucidũ et hic platea¬
ipsi usciuitatis hisdem metallis fertur adornata Permurosquip¬
peciuitatis robustiores &seminentiores sc̃i intoelleguntuo. Petpit¬
team uero q̃ altitudine ita uocatur qui agreceplaton lat ne
latumdicitur simplices intelleguntur ipsisq subiecti in latitu¬
dine caritatis morantes Dicitur aũt platea ciuitatis exauro
munda sicut exi muri fuisse quialic& sidbi distantia meritoru
qui a sicut in hacuita inuenitur alius alio sanatioa sicinura
beatitudine alius inuenit᷑ alio eminentior tamen unusquisq:
quod nonhabebit in se possidebit in altero ꝑcaritatis amore H ino
ꝑbeatũ iobdicit᷑ Paruus ei magnus ibi sunt łtapł Srela¬
paurũ daritas designatur suꝑnae recributionis Peruitrum

Expanded text:
multitudo sanctorum concluditur. Et platea civitatis aurum mundum multitudo sanctorum concluditur. Et platea civitatis aurum mundum tanquam vitrum perlucidum. Superius dictum est quod ipsa civitas fuerit ex auro mundo tanquam vitrum perlucidum, et hic platea civitatis iisdem metallis fertur. Per muros quippe civitatis, robustiores et eminentiores saeculi intelliguntur: per plateam vero, quae a latitudine ita vocatur, quia Graece platon, Latine latum dicitur, simplices intelliguntur, ipsisque subjecti in latitudine charitatis morantes. Dicitur autem platea civitatis ex auro mundo, sicut et muri fuisse feruntur, quia licet sit ibi distantia meritorum, quia sicut in hac vita invenitur alius alio sanctior, sic in illa beatitudine alius invenitur alio eminentior, tamen unusquisque quod non habebit in se, possidebit in altero per charitatis amorem. Hinc per beatum Job dicitur: Parvus et magnus ibi sunt, et Apostoluper aurum claritas designatur aeternae retributionis, per vitrum
Abbreviated transcription (Latin):
hac dilectionem nemohab& quã ut animã suã quisponat proamicis
suis ꝑ tduodecim portae. duodecim margaritae sunt ꝑ singulas
Quantum ad litteram ꝑtin& hoc dicit quodilla ciuitas
habebat xii portas. Et singulae portȩ erant ex singulis margaritis
÷ una quaque portaerat. exuna gemma Etiteru una quaque
margarita singulariter dñs intellegitur iħs xp̃s Qui sicut dicitꝰ
funda mentum fundamentorum sic &iam potest dicimargarita
mar garitarum: istudẽ margaritũ quod negotiator uenditis
A perite mihi portas iustitiae. Statimq. unã &iam portam ad nectit
quae singulariter drim significat sicut dictum ẽ
sine quo nemouenit ad patrem dicens Haec porta dñi iusti
intrabunt in eam Superius legimus quod mensus ẽ angelus
hic replicatur. cumxii margaritae ꝑ singulas txis portas
describuntur Qua duo denarius numerus duo decus ductus cenes¬
mum ac quadia gesumum quartũ numerũ consũmat in quoomis

Expanded text:
habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Et duodecim portae duodecim margaritae sunt per singulas. Quantum autem ad litteram pertinet, hoc dicit, quod illa civitas habet duodecim portas, et singulae portae erant ex singulis margaritis, id est unaquaeque porta erat ex una gemma, et iterum in unaquaque margarita singulariter Dominus intelligitur Jesus Christus qui sicut dicitur fundamentum fundamentorum, sic etiam potest dici margarita margaritarum. Istud est margaritum, quod negotiator venditis Aperite mihi portas justitiae . Statimque unam portam annectit, quae singulariter Dominum significat, sicut dictum est, sine quo nemo venit ad Patrem, dicens: Haec porta Domini, justi intrabunt eam . Superius legimus quod mensus est angelushic replicatur, cum duodecim margaritae per singulas duodecim portas describuntur; quia duodenarius numerus duodecies ductus, centesimum ac quadragesimum quartum numerum consummat, in quo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem in longanimitate spei & ꝑseuerantia : dicente dño : Quiꝑseuer auerit
isque infinẽ hic sabus erit Qđ &iã candelabrum cudendo ꝓducitur. satis conuenit
eccłȩ qͣdi uersis afficit᷑ in hoc sđo p̃suris. in ter quas consolationem adhib& illis
dñs dicens: Cũ ambu laueris in igne. non conbureris. & flãma ñ ar debit inte:
& perproph&tam Conuertam manũ meam adte. & exco quã ad purũ

Expanded text:
erantiam, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Quia etiam candelabrum tundendo producitur, satis convenit Ecclesiae, quae diversis afficitur in hoc saeculo pressuris, inter quas consolationem adhibet illi Dominus dicens: Cum ambulaveris in igne, non combureris, et flamma non ardebit in te ; et per Prophetam: Convertam manum meam ad te, et excoquam ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam ut fide & opere dõ placeat & abillius uoluntatenum quam re cȩdãt:
LAoDiCIA uertitur in nr̃am linguã tribus amabilis dño. siue fuer̃ in uomita:
xrib scilic& or dinibus qui forsitanerant in populo uid eorum. sicat fuer apudroma¬
nos insenatoribi scilic&militib: & agricolis : It a & eccła cisdem tribus modis par¬
quisimul ꝑmixti sunt bonis sicut in area grana cũ paleis qui&iã sua prȩsentia
grauant scõs ueluti noxu cibi : Vnde & necesse ÷ ut eicientur decorperexp̃i: Taes
uti que fuereretici qui eiectisunt ab eccła de quibus ioħs dicit: ex nobis exier: &c&̃
ꝓph&iȩ uerbis dicit᷑ : q tepiduses. incipiãte euomere ex oremeo FONUERSUS SṼ
ut ui derem uocem quaeloq bat᷑ mecũ Hicliquido clar& non corporalẽ sed sp̃i t᷑alẽ
uocẽ ioħm audisse quã non ut audir& sed ut uider& dicit seconuersum: Qđ at iq iuxta
corporis sensus in possibile ẽẽ cognoscit᷑ : Non enĩ uoꝵum quã uideri porest : sed

Expanded text:
ipsam, ut fide et opere Deo placeat, et ab illius voluntate nunquam recedat. Laodiciae. Laodicia vertitur in nostra lingua tribus amabilis Domino, sive fuerunt in vomitu. ni . A tribus scilicet ordinibus, qui forsitan erant in populo Judaeorum, sicut fuerunt apud Romanos, in senatoribus scilicet, militibus, et agricolis, ita et Ecclesia eisdem tribus modis parqui simul permixti sunt bonis, sicut in area grana cum paleis. Qui etiam sua praesentia gravant sanctos, veluti noxii cibi. Unde et necesse est ut ejiciantur de corpore Christi. Tales utique fuerunt haeretici, qui ejecti sunt ab Ecclesia, de quibus Joannes dicit: Ex nobis exierunt, seprophetiae verbis dicitur: Quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo . Et conversus sum ut viderem vocem quae loquebatur mecum. Hic liquido claret, non corporalem, sed spiritalem vocem Joannem audisse, quia non ut audiret, sed ut videre dicit se conversum. Quod utique juxta corporis sensus impossibile esse cognoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi Exult ahabitatiosion qr magnus in medio tui sc̃s is rahel:
Intuendũ aũt qn non absolute dicit seuidisse filiũ hominis. sedsimilẽ filio homi¬
nis Ille enĩ agelus ut sepedictũ est ꝑ sonã xp̃i gerebat: qui idcir co non iam
filius hominis sedsimilis filio hominis ap pellatur. qt deuicta morte lã non
moritur mors illi ultra non domi nabit᷑ : Velcertefilio hominis uocatur

Expanded text:
et lauda, habitatio Sion, quia magnus in medio tui sanctus Israel . Intuendum est autem quia non absolute dicit se vidisse Filium hominis, sed similem Filio hominis. Ille enim angelus ut saepe dictum est personam Christi gerebat, qui idcirco non jam Filius hominis, sed similis Filio hominis appellatur, quia devicta morte jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur; vel certe simili
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsacin eicła hereditas dr dequa pater ad siliuri: Post ula ame&e dibetibi gentes le¬
reditatem tuam : u dequa colonimali uidentes heredem dix eraHiet heres usqeeni a

Expanded text:
Ipsa enim Ecclesia haereditas dicitur, de qua Pater ad Filium: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam , et de qua coloni mali videntes haeredem, dixerunt: Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
qr & si carnem nr̃am accepit : tam̃ non fecit pecatum sed apparuit insimilitu¬
dine carnis peccati: proprium enim est hominũ peccato non canȩre

Expanded text:
 etsi carnem nostram accepit, tamen non fecit peccatum, sed apparuit in similitudine carnis peccati. Proprium enim est hominum peccato non carere,
Abbreviated transcription (Latin):
mari potestcommninui non potest & tantomagis limatur quanto
tunꝰ a luculentior unde apłs quando in firm ortunc fortorsĩ & po¬
teriss ał autem & duosmenses possumus specialit̃ referre ad spatiũ
trium anorum & dimidii quando sub antixp̃o acerbiuscilabit diõ
ien ses continentur quon timero intellegitur &iã omnepsensten

Expanded text:
mari potest, comminui non potest, et tanto magis elimatur, quanto mari potest, comminui non potest, et tanto magis elimatur, quanto or redditur et luculentior, unde Apostolus: Quando infirmor, tunc fortior sum et potens . Quadraginta duos menses possumus specialiter referre ad spatium trium annorum et dimidii, quando sub Antichristo acerbius calcabitur, et aginta duo menses continentur, quo numero etiam omne praesen
Abbreviated transcription (Latin):
tumest gentib id comimunstormento peribunt &inter eosreputabunt
quudo lacolunt : qm̃ & hi& illi simulachracolere uident᷑ mendatium
proueritate tenentes : iud ei enimdicunt secredere indm̃ patrem
sedmentiuntur :  qui non hab& filiũ netpatrem haba cequ
non honorficat filium. non honori ficat patrep quimusitillum: Men¬
datium ergocolut quiduerita termonadorant: hereticiquoq : di¬
uersos errẽres debĩo fatentur. Vn de quia aueritacȩrecdunt :
&iã deterior paganis : Fotimis quoq: affirmat eũpurũ hominẽ nec
fuisse ante mariam : Et istesimilisest gentib: quisimuilacrũ bominis
nor tiu se a dortueo s bendie dum solun moda expͥm hominen fuissedicit &
dõ nede cor et ideo istittalesetq eorũ similes unt nolint iu edicnit q
quifidem quam habent operib: destruunt. In numero in fidelium repu¬
eub m uli deor pora scõ rũquidormierant surrexerunt: &appa¬
ruerunt multi s inscam ciuitatem. Verumtamh cnondeilla dicit᷑ sed

Expanded text:
datum est gentibus. Id est, communi tormento peribunt, et inter eos reputabuntur qui idola colunt, quoniam et illi simulacra colere videntur, mendacium pro veritate tenentes. Judaei se dicunt credntur, quia qui non habet Filium, nec Patrem habet, et qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Mendacium ergo colunt, qui veritatem non adorant. Haeretici quoque diversos errores de Domino fatentur, unde quia a veritate recedunt, etiam deterior paganis. Photinus quoque affirmat eum purum hominem, nec fuisse ante Mariam, et iste similis est gentibus, qui simulacrum hominis mortui se adorare fatetur, dum solummodo Christum hominem fuisse dicit, et Deum negat. Et ideo isti tales atque eorum similes, velint nolint, in illorum ui fidem quam habent operibus destruunt, in numero infidelium repugelii: Multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt et apparuerunt multis in sancta civitate . Verumtamen hic non de illa dicitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exeorum humiliatione &inter fectione quieos maleuiuentes.
& peccantes increpabant &mitient sibi munera inuicem eologias scilic&
& datum temporale uel sermonũ congratulationem tamꝗ diẽ
festum caele brantes: Em hu duo prophetȩ cruciauerunt eos:
sicut supra dictum est : indeuorationẽ scilic& ignis spiritalis insus¬
pensione pluuiae salutaris. In conuersione a quarum in feculentiã san¬
guinis : Lic&ergo totonunc tempore gaudeant impii detribula¬
tione & humiliatione iustorum . laetantes cum malefecerint . & ex¬
ultantes in reb: pessimis : tameniam tunc longaerit & maiortali¬
um exultatio de afflictione uelmorte iustorũ ac suacrudelitate: sed
cum dixerint pax & securitas : lunc repentinus eis suꝑueni& interitus
Vnde hic quoq: apte sub infertur: Et post dies tres & dimidiũ iđ post
tres annos post XLU. salic& dies qui indanihelis libro &isaiae

Expanded text:
ex eorum humiliatione et interfectione, qui eos male viventes ex eorum humiliatione et interfectione, qui eos male viventes t peccantes increpabant. Et mittent sibi invicem munera, eulogia scilicet et datum temporale, vel sermonum congratulationem, tanquam diem festum celebrantes. Quoniam hi duo prophetae cruciaveruntSicut supradictum est, in devoratione scilicet ignis spiritualis, in suspensione pluviae salutaris, in conversione aquarum in sanguinem. Licet ergo toto nunc tempore gaudeant impii de tribulatione et humiliatione justorum, laetantes cum malefecerint, et exsultantes in rebus pessimis, tamen jam tunc longa erit et major talium exsultatio de afflictione vel morte justorum, ac sua crudelitate. Sed cum dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus. Unde hic quoque apte subinfertur: Et post tres dies et dimidium. Id estta scilicet quinque dies, qui in Danielis libro et Isaiae
Abbreviated transcription (Latin):
temdicitur : Corpora eorũ inpace sepulta sunt : tunc itaque non
sinent eosponi in monumentis : hoc ÷ non ꝑmietent eos quies cereueluti
quiescunt corpora mortuorũ seduariis & in ex quisitis eos cruciabunt
tormentis : Monumentum &iam dicitur eo qđ moneat mentem
quia & nos dum consider am scõrum monumenta quisia corpora
proxpõ tradiderunt monem᷑ uener ationem illis impendere : Ñ
itaq: sinent eos poni inmonum̃to: hoc ÷ non ꝑmittent eos uenerari
dantur abestus: Et in habitantes terrã gaudebunt super illos:
&iocun dabuitur &munera mittent inuicem qm̃ hii duo prophȩ¬
tȩ cruciauerunt eos qui habitant suꝑ terrã. Recte suꝑ in habitan
mentem ad contuenda p̃mia electorum uł ad sua consideranda
supplicia erigere nouerõ: Tale sita q: ultimo tẽporecũ ecđa
tradita fuerit inmanus ꝑsecutorum: uidentes e noch & heliae
ceterorumq: martrrum corpora in sepulta iacere. gaudebunt

Expanded text:
tem dicitur: Corpora eorum in pace sepulta sunt. Tunc itaque non tem dicitur: Corpora eorum in pace sepulta sunt. Tunc itaque non sinent eos poni in monumentis, hoc est, non permittent eos quiescere, veluti quiescunt corpora mortuorum, sed variis et in exquisitis eos cruciabunt tormentis. Monumentum etiam dicitur eo quod moneat mentem, quia et nos dum consideramus sanctorum monumenta, qui sua corpora pro Christo tradiderunt, monemur venerationem illis impendere. Non itaque sinent eos poni in monumento, hoc est non permittent eos venerari, dantur a bestiis. Et inhabitantes terram gaet jucundabuntur; et munera mittent invicem, quoniam hi duo prophetae cruciaverunt eos qui habitabant super terram. Et post dies mentem ad praemia contuenda electorum, vel ad sua consideranda supplicia erigere non noverunt. Tales ultimo tempore cum Ecclesia tradita fuerit in manus persecutorum, videntes Enoch et Eliae, caeterorumque martyrum corpora insepulta jacere, gaudebunt
Abbreviated transcription (Latin):
ascende debabrsso qui adiuino dĩiudicio efferari ꝑmittetur iudida
enundĩ abrssus multa : Indenamq: ascend& utide ad super bi ã
eleuari ꝑmittetur : Facietaut contradĩ testes bellũ &corpora
le&spiritale : Ex hibebit emmcncta quae in p̃cedentib: martr¬
rib: sunt adimpleta ÷. uirgas fustis plumbata scandentes ferri
lãminas ungulas ferreas bestias ignes & carceres & siqua sunt
similic tormentorũ genera: iterũ quossic ñ poter it uincere
conabitur doctrins superare exhibebitdona uerba ꝑm& dulcia
adibebit falsamiracula & ꝑutraq: seuiens multos a fidei recti¬
tudine aderrorem inclinabit alios scilic& decipiens terrorib
alioscuit̃ ꝑsuasionib:: uerum qd dicitur uinc& eos non ad scõs
ꝑtinet qui non poterunt uincaquiq: antepo tert̃ occidi quam
afide separari sed quȩdã pars malorũ intellegitur. quȩ sociata :¬

Expanded text:
ascendet de abysso, quia divino Dei judicio efferari permittetur. Judicia ascendet de abysso, quia divino Dei judicio efferari permittetur. Judicia enim Dei abyssus multa . Inde namque ascendet, unde ad superbiam elevari permittetur. Faciet autem contra Dei testes bellum, et corporale et spirituale, exhibebit cuncta quae in praecedentibus martyribus sunt adimpleta, id est virgas, fustes, plumbatas, candentes ferri laminas, ungulas ferreas, bestias, ignes, et carceres, et si qua sunt similia tormentorum genera. Iterum quos sic non poterit vincere, conabitur doctrinis superare, exhibebit dona, verba promet dulcia, adhibebit falsa miracula, et per utraque saeviens multos a fidei rectitudine ad errorem inclinabit, alios scilicet decipiens terroribus, alios autem persuasionibus. Verum quod dicitur, vincet eos, non ad sanctos pertinet, qui non poterunt vinci, et qui ante poterunt occidi, quam a fide separari; sed quaedam pars malorum intelligitur, quae sociata
Abbreviated transcription (Latin):
& sua passione redemisse genus humanum unde & abeotenti inter¬
ficientur : Hocestenũ qđ sequit᷑: quia bestia q̃ ascend& decibr sso
faci& aduersuscos bellum &c&. Bestiȩ aut̃ uocabulo Nonsolum dãp¬
natus ille homo uerum &iã habitator illius diabolus quiper illum
exaltatur &etollitur suꝑ omne qđ dicit᷑ ds̃ aut qđ colitur : sed et
omne corpus illius figuratur : Homoitaq: ille ꝑditus ascend& deabrsso
boce st demultitudine iud eorũ ꝑfidorum. qui impiaetate ꝓfundist
raascendo & pactatum mam̃ta proficiendo iuxtcullud fiat dan
coluber inuia: cerastes in semita : Diabo lus enĩ astend& de abrsso
hocest dereproborum cordib: inquib: habitat & in gredictur llũ
dam pnatum hominem ut ꝑ cum signa faciã & eleuetiir itaut sedeat
inẽ pledĩ tũ quã sit ds̃: Ee quoq: corpus illius cumsuo capitea:

Expanded text:
 Christum, et sua passione redemisse genus humanum, unde et ab eo tenti inter Christum, et sua passione redemisse genus humanum, unde et ab eo tenti interficientur. Et hoc est quod sequitur, quia bestia quae ascendit de abysso, faciet adversus eos bellum. Bestiae autem vocabulo non solum damnatus ille homo, verum etiam habitator illius diabolus, qui per illum exaltabitur, et extolletur supra omne quod dicitur deus, aut quod colitur, sed et omne corpus illius figuratur. Homo itaque ille perditus ascendet de abysso, hoc est de multitudine Judaeorum perfidorum, qui impietate profundi sunt nascendo, et per aetatum momenta proficiendo, juxta illud: Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita . Diabolus enim ascendet de abysso, hoc est, de reproborum cordibus in quibus habitat; et ingredietur illum damnatum hominem, ut per eum signa faciat, et elevetur ita, ut sedeat in templo Dei tanquam sit Deus. Omne enim corpus illius cum capite suo
Abbreviated transcription (Latin):
uite te ꝑcutereterra omniplag quotienscũq: uoluerint : qr
in poterta ceillorũ : ut quando ud int loquant᷑ e iterũ quando
ue lint taceant : Vt scilic& fidelib: loquant᷑ : infidelib autemta¬
ceue Etideo quotiens cũq: infidelib: diuinamysteria daudunT
totensillos isa nabiliplaga ꝑcutiunt . quotienscũq uero fidelib:
sacramentadi pandunt tetiens alios aduitam alioscortẽ ꝑtra¬
hunt & qđ aliis proficit ad salutem aliis prouent ad mortẽ Dum¬
que uerba coramimpus formant : sangui nẽ carnalis intellegentiae
quomoriant᷑ porrigunt : & notandum qđ non dicit᷑ halebunt
potes tactem sed habent ut hoc non deduob: tantim en och& belia
quiuenturisunt sed&am dep̃sentis nunc tẽporis ciđ predica¬
toril: dictum intellegamus. Et cumfiner pđ cstimnoniũ suũ
menuur nenetdipsum regnum antixp̃i ÷ reftrendũ. sedad
praecedens cempus quo illip̃dicabunt antequã illo incipiatrogire¬
Inreuelatione enimbestiȩ finiendum id ꝑficiendũ & cõplendumes

Expanded text:
plaga quotiescunque voluerint, quia in potestate illorum est, ut quando velint loquantur, et iterum quando velint taceant, ut scilicet fidelibus loquantur, infidelibus autem taceant. Et ideo quotiescunque infidelibus divina mysteria claudunt, toties insanabili plaga percutiunt. Quotiescunque vero fidelibus Dei sacramenta pandunt, toties alios ad mortem, alios ad vitam trahunt. Et quod aliis proficit ad salutem, aliis provenit ad mortem; dumque verba coram impiis formant, sanguinem carnalis intelligentiae quo moriantur porrigunt. Et notandum quod non dicit, habebunt potestatem, sed habent, ut hoc non de duobus tantum, Enoch et Elia, qui venturi sunt, sed etiam de praesentis nunc temporis Ecclesiae praedicatoribus dictum inmonium non ad ipsum regnum Antichristi est referendum, sed ad praecedens tempus quo ipsi praedicabunt, antequam ille incipiat regnareIn revelatione enim bestiae finiendum, id est perficiendum et complendum est
Abbreviated transcription (Latin):
tiens cumq: uoluerint. Et hoc iux teditterã impletũ cognoscimus
inmorse& helia quorum unus aquas nili fluminis conuertit in san¬
guinem eo qđ induratum cecorpharaonis. alter uerod austo
caelum nepluer& tribus annis & dimidio : Dum enimregnar& Aab
rex impius quiscc̃s dĩ bnt̃fecit & in suꝑ idola coluit om̃isq: populus
isr ł rlinquens dm̃ patrum suorũ adcrar&ba al &eos elias re¬
uocare ad dĩcultum nom potuiss&. iratus dixit : uiuit dñs sierto uob
ros aut pluuia nisi uxta oris mei uerbum: ꝗdita factũ estdonec

Expanded text:
tiescunque voluerint. Et hoc juxta litteram impletum cognovimus in Moyse et Elia, quoniam unus aquas Nili fluminis convertit in sanguinem, eo quod induratum esset cor Pharaonis. Alter vero clausit coelum ne plueret annis tribus et dimidio. Dum enim regnaret Achab rex impius, qui sanctos Dei interfecit, et insuper idola coluit; omnisque populus Israel relinquens Deum patrum suorum, adoraret Baal, et eos Elias revocare ad cultum Dei non potuisset, iratus dixit: Vivit Dominus, si erit vobis nos aut pluvia, nisi juxta o
Abbreviated transcription (Latin):
affligentur tribulationib: iđ fame nuditate carcerib: & cȩte¬
ris in ex quisitis tormentis: Etuidebunt depopulis & tribubus & lin¬
guis & gentib: corpora eorũ trib: dieb: & dimidio & non sinent

Expanded text:
affligentur tribulationibus, id est fame, nuditate, carceribus, et caeteaffligentur tribulationibus, id est fame, nuditate, carceribus, et caeteris inexquisitis tormentis. Et videbunt de populis et tribubus et linguis et gentibus, corpora eorum per tres dies et dimidium. Manifest
Abbreviated transcription (Latin):
plebs specialiter adherebit antixp̃o. quo usq: enod & helia prae¬
dicantib: quiexea saluandi fuerint reuertantur ad xp̃m: Bene
autem illa ciuitas sodoma uocatur & a egrptus. quia opera
sodomorum aque ab ominationes a egrptiorũ sectas secognos¬
citur : Vnde iscias illis dicit: Audite principes sod omorũ &c&
Altius aũt ꝑ ciuitatẽ magnã inqua iacebunt corpora eorum
totus inuiđ intellegitur : quia in omnib: mundi partib sci
tunc temporis inter ficientur : Vndebene dicit᷑. ubidñs illorũ
occisusest : Qđ enim dñs extra porcas illius ciuitatis ⁊ passussigni¬
ficabatur quia xp̃s insuis membris into tomundo erat passurus. ist a
abel Sod oma inter pretutur muta : a egrptus tenebrȩ: quib: nominib:
illi comprehenduntur : qui me tunimio concus si tem pore antixp̃i ñ
iđ ecđam compriment : lacebunt aut̃ multorum corpora : & illo¬
rum scilic& qui fuerint mortui. & illorũ &iã quidiuersis

Expanded text:
plebs specialiter adhaerebit Antichristo, quousque Enoch et Elia praeplebs specialiter adhaerebit Antichristo, quousque Enoch et Elia praedicantibus, qui ex ea salvandi fuerint, revertantur ad Christum. Bene autem illa civitas Sodoma vocatur et Aegyptus, quia opera Sodomorum atque abominationes Aegyptiorum sectasse cognoscitur. Unde Isaias illis dicit: Audite, principes Sodomorum . Altius autem per civitatem magnam in qua jacebunt corpora sanctorum, totus mundus intelligitur, quia in omnibus mundi partibus sancti tunc temporis interficientur. Unde bene dicitur: Ubi Dominus eorum occisus est. Quod enim Dominus extra portas illius civitatis est passus significabat, quia Christus in suis membris in toto mundo erat passurus. Ita Abel. Sodoma interpretatur muta, Aegyptus tenebrae. Quibus nominibus illi comprehenduntur, qui, metu nimio concussi, tempore Antichristi non id est compriment. Jacebunt autem corpora multorum, et illorum scilicet qui fuerint mortui, et illorum etiam qui diversis
Abbreviated transcription (Latin):
modis & superar e non poterit : Inter quos erunt &iam ipse helias et
enoch. quia bestia nec terrorib: necblandimentis supera ri ullomo¬
do poterunt : inter eos autem quiuincentur: cõp̃henduntur falsi
xp̃iani uidei heretici & paganii : Siuero quȩrimus qͣ sint arma ecdȩ
utiq fides & innocentia duo dilectionis praecepta duo &iam testa¬
menta : Hincpugnant hincuictores existunt &iaincummoriunt᷑ :
quantum ad litteram appellat hierus alẽ :̃ quae olĩ ciuetdtis magna
dicebatur : Sed postquã dnm suũ inter fecit. iamnon dicitur ci¬
uit as magna aut Perusalem sed sod o & aegrptus : lic& enim
ꝑsecutio ubiq: crassetur tamen immanior &a cerbior erit et dae
uex cexio ubi dñs crucifixus traditur &ubi caput malorũ appare¬
bit antixp̃s : In cuius platea spetialiter dicunt iacere corporascorũ :
tam quã scilic& ubi principaleerit certamen ibimor: tuorum
corpora multi pliͥtar pereant : Vbi &ã intellegit᷑i quia iuduica

Expanded text:
modis, et superare non poterit. Inter quos etiam erunt ipse Elias et Enoch, qui a bestia nec terroribus nec blandimentis superari nullo modo poterunt. Inter eos autem qui vincentur, comprehenduntur falsi Christiani, Judaei, haeretici et pagani. Si vero quaerimus quae sint arma Ecclesiae, utique fides et innocentia, duo dilectionis praecepta, duo etiam Testamenta. Hinc pugnant, hinc victores existunt, etiam cum moriuntur. quantum ad litteram appellat Jerusalem, quae Dei civitas magna dicebatur, sed postquam Dominum suum interfecit, jam non dicitur civitas magna, aut Jerusalem, sed Sodoma et Aegyptus. Licet enim persecutio ubique grassetur, tamen immanior et acerbior erit Ecclesiae vexatio, ubi Dominus crucifixus traditur, et ubi caput malorum apparebit Antichristus. In cujus platea specialiter dicuntur jacere corpora sanctorum, tanquam scilicet ut ubi principale certamen erit, ibi mortuorum corpora multipliciter pereant; ubi etiam intelligitur, quia Judaica
Abbreviated transcription (Latin):
ogumus inueteritestam̃to qđ popuł isrł quad ragesima scđa mansio¬
ne ingressus est terrã repmissionis : & quia infigura omã contin¬
gebant illis . utiq̃ & hocit̃ ad nos ꝑtin& qui in itinere desertimora¬
mur & cd patiiã repromissionis tendimus postmarer ubribaptismũ
in quo submer susest pharco cumsuis exercitib: iđ diaboł cumoninib:

Expanded text:
in Veteri Testamento, quod populus Israel quadragesima et secunda mansione ingressus est terram repromissionis, et quia in figura omnia contingebant illis, utique et hoc iter ad nos pertinet, qui in itinere deserti moramur, et ad patriam repromissionis tendimus post Rubri maris baptismum, in quo submersus est Pharao cum suis exercitibus, id est diabolus cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Vndegphactã magniconsilii angelus dicitur : łluius sacer deus membr a
sunt &iam illi: dequib: scriptumest : labia sacerdotis custodiunt
scentiam. &C& ieo autem quod edium angelum iołesuidis se
sediat : Nonost reidiuer sitas sed or douisionis & consuetudo recapitula¬
tionis alium enim angelum uidit: quia alia uisionẽ subalio bitellectu en ar¬
randam repetiuit Fortis autem dictur: quia ad debellandas
uipradio Sidscumdñs ubnq sit iucit illud. caelum &terrã egoim pleo
A extrauadum &terram non sit locus. quo modo descendit decacio
Ad quod procul dibio dicendum ÷ quia des censio illius nihł aliud fuit
nsi humilitatis eius bncarnatio: Nube auten amictus apparuit aingelus
quunmirumcurne indutus inter horimes apparuit dñ  De qua pro¬
ncama pleta Eae dñs ascenda suꝑ mibem leuem &Ingredetur ac eyptum:

Expanded text:
phetam magni consilii angelus dicitur. Hujus sacerdotis membra sunt illi etiam, de quibus scriptum est: Labia sacerdotis custodiunt scientiam . In eo autem quod alium angelum Joannes vidisse se dicit, non est rei diversitas, sed ordo visionis, et consuetudo recapitulationis. Alium enim angelum vidit, quia aliam visionem sub alio intellectu enarrandam repetivit. Fortis autem dicitur, quia ad bellandas lio . Sed cum Dominus ubique sit, juxta illud, Coelum et terram ego impleo , et extra coelum et terram non sit locus, quomodo descendit de coelo? Ad quod procul dubio dicendum, quia descensio illius nihil aliud fuit, nisi humilitatis ejus incarnatio. Nube autem amictus apparuit angelus, quia nimirum carne indutus, inter homines apparuit Dominus. De qua propheta: Ecce Dominus as
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens cumq: uoluit quousq: liberir& filiosi srł deegy p̃tiorũ
seruitute : Spiritalit̃aut ipsi sc̃i appellant᷑ cadũ appellantur
& nubes de quib: scriptum est : Q nubib: mandabo nepluant suꝑ eũ
ubrem. Claudunt itaq: caclum hoc ÷ scipsos : ñ quo omnimo dis
caedi lmbres uonemit tant scd quo suꝑ terrã qͥ spinas & tribulos ger¬
minat nompluant. Pluunt iaq: ꝑfectis absconedunt uero sua
pluuia mimpus : Qm̃ bonis &susũpero uolentib: suã predicatio¬
neeani festant : centemptorib: uero &irrisorib: abs÷ condunt
inde estnemiserias margaritas dras ante porcos: Et potesiatom
saui iiso ꝑciqis conuertendicus Ins̃ inguinẽ : A qua scriptur as
sigiuficats Vndo est: aqua ꝓfunda uerba exore uiri ipsi itaq: aquã
in sanguinein cenuertunt : cmoca sionẽ ꝑditionis ilus quibene
platcimale intellegunt administrcant & doctrina quã percoe¬
penunt in suipniciem conuertunt : qđ idarcofacore scidicuntur
qui a s psiers diuna uerba amnuntiant quiea contempnunt uipi

Expanded text:
que voluit, id est, quousque liberaret filios Israel de Aegyptiorum servitute. Spiritualiter ipsi sancti appellantur coelum; appellantur autem et nubes, de quibus scriptum est: Et nubibus mandabo ne pluant super eam imbrem . Claudunt itaque coelum, hoc est se ipsos, non quo omnimodis coeli imbres non emittant, sed quod super terram, quae spinas et tribulos germinat, non pluant. Pluunt itaque perfectis, abscondunt vero suam pluviam impiis, quoniam bonis et suscipere volentibus suam praedicationem manifestant, contemptoribus vero et irrisoribus abscondunt. Unde est: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Et potestatem habent super aquas convertendi eas in sanguinem. Aqua Scripturam significat. Unde est: Aqua profunda sermo ex ore viri . Ipsi itaque aquam in sanguinem vertunt, cum occasionem illis qui bene prolata male intelligunt, administrant, et doctrinam quam perceperunt, in sui perniciem convertunt. Quod idcirco facere sancti dicuntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lueburt aliis que lumen ueritatis ostendent & uerbo acpere Ginerali¬
quit uero oris sc̃c idonis edae in his duobus comprehenduntur
stunsrr poe baptisimitis et manus inpositionis eporum acceperunt
duda luxta illud Egoaut̃ sicut oliua fructifera indomtdi propter
duotesta eentie: eedi lectionemꝰ d̃ & proximi uelduo generamor trru
duoiltteu ecetdem eccłi cumsitunum cande lubru prope unitatu fi¬
der diurtur duo cande labra ꝓp̃t p̃idic tci mrster: Gen ait hncon

Expanded text:
lucebunt, aliisque lumen veritatis ostendent et verbo et opere. Generaliter omnes sancti Ecclesiae in his duobus comprehenduntur, qui tempore baptismatis et manuum impositione episcoporum acceperunt iversalis Ecclesia, juxta illud: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei , propter duo Testamenta, vel dilectionem Dei et proximi, vel duo genera martyrii. Similiter et eadem Ecclesia cum sit unum candelabrum propter unitatem fidei, dicuntur duo candelabra propter praedicta mysteria. Bene autem in con
Abbreviated transcription (Latin):
tioscã figuratur: quia cordi auditorum adamore di actedit
aisto ituq igne boni proficiunt maliuero defuiunt: unde paulus dit¬
xrĩbonus odor sumusdõ :  alii s odoruitȩ inuitã aliis odor mortis
iomortem : Dumenĩ scibona coram ipsis proferunt : & iamno¬
lentes nocent quia ipsibona que audiunt in siuidapnationẽ conuertunt¬
Dumq scos ꝑsecuntur quisibiuitam ad nuntunt. ho cigne iđ doctrana qͣ
processu deillorum hore deuorantur . quia procon temptu & ꝑsecutio
Videre itaoportet cumoccidi Sententia scilic& uerbidi: uel certe de
oro testium ignis egrediens in imicos corũ bnit̃ficit : qui a nimirũ con¬
triria ap̃o sentientes atq: inmalo ꝑseuerantes anathematis fulmine
tionis & adminis tratione caritatis eos ad suiamorẽ ꝓuocat ut
mnoriantur inimicitia & uiuant dilectionis gratia coaceruatis di¬
letiomim carbonib: suꝑ caput eorum: iuxtuillud. Hecenĩ faciens¬

Expanded text:
tio sancta figuratur, quia corda auditorum ad amorem Dei accendit. Ex isto itaque igne boni perficiunt, mali vero deficiunt, unde Paulus: Christi bonus odor sumus Deo; et: Aliis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Dum enim sancti bona coram ipsis proferunt, etiam nolentes nocent, quia ipsi bona quae audiunt, in sui damnationem vertuntdumque sanctos persequuntur, qui sibi vitam annuntiant, hoc igne, id est doctrina quae procedit de ore illorum, devorantur, quia pro contemptu et persecutlaedere, ita oportet eum occidi, sententia scilicet verbi Dei. Vel certe de ore testium ignis egrediens inimicos eorum interficit, quia nimirum contraria Christo sentientes, atque in malo perseverantes, anathematis fulmine tionis et administratione claritatis eos ad sui amorem provocat, ut moriantur inimicitia, et vivant dilectionis gratia, coacervatis dilectionis carbonibus super caput eorum, juxta Salomonis sen
Abbreviated transcription (Latin):
terrena xpordiquistis sequentes a quothesaurũ incaelo indefici¬
ens ꝑcipiens. Continentib: uero: Heatiestis quip: licitũ nuptiarum¬
consortium sectantes continentiã intereos connumer ari contenditis. De quibe
meritodicitur Virgines enimst̃ & secuntꝰ agnum quocumq: ierit :
Vd altare generaliter scam ecłam accipiamus inquado cotidie sacrificium
laudis &incen sumorationis offertur : Petire templũ &altare : iđ
secuidum capacitatem unius cuiusq sermonem profer: Simplicioribus.
simpliciora ꝑfectis alta & profunda cõmittens: A trium aut̃ qđ
foristemploe t. eiceforas & ne metieris eum : Miranda prorsus locutiotalis
quȩ illud foras eici praecipit quodiam foris ostenditur: Quomodo enĩ foras

Expanded text:
terrena pro Christo reliquistis, sequentes eum, a quo thesaurum in coelo indeficiterrena pro Christo reliquistis, sequentes eum, a quo thesaurum in coelo indeficientem percipietis. Continentibus vero: Beati qui post licitum nuptiarumsectantes continentiam, internumerari contenditis his, de quibus merito dicitur: Virgines enim sunt, et sequuntur agnum quocunque ierit . Vel altare generaliter sanctam Ecclesiam accipiamus, in quo Deo quotidie sacrificium laudis, et incensum orationis offertur. Metire templum et altare, id est secundum capacitatem uniuscujusque sermonem profer, simplicibus simpliciora, perfectis alta et profunda committens. Atrium autem quod est foris templum ejice foras, et ne metiaris illud. Miranda prorsus locutio talis, quod illud foras ejici praecipit, quod foris esse ostenditur. Quomodo enim foras
Abbreviated transcription (Latin):
supra qđ ioħi dicitur omnib: ueritatis predicatorib: conuenit. qui
qđ uerbis orepredicant factis iterato clamare debent. Et meciretem¬
significat in ecđa fideles iduirgines continentes & scło renntiantes:
Sicut eninin templo altare est. it auita religiosorũ implebefidelium
consistens in quib: principalit̃ iugis atq: indeficiens scae conpuno¬
tionis ꝑ maneignis qđ autem sequi cur& ador antes ineo : t aleẽ
tamquã sub audiretꝰ & in templo & in altariador antes metire : quo
operametire templundĩ &altare & adorantes in eo. hocestunicuiq:
ꝓfessioni &ordinis cđm suam dignitatẽ & loium adnuntia uer¬
bumdĩ : ut uerbi gratia. uirginib: dicpto: Beati estis. quia respustis
nupuale consortiũ unde & habebits societicem qngelorum : Ei qua
non habetis interr a hominem sponsum. habebitis incaelo s ponsum x p̃m
tib Beatiestis qui e uangeln p̃ ceptiñ. inmemores cunc ta

Expanded text:
quod Joanni dicitur, omnibus veritatis praedicatoribus convenit, qui quod verbis praedicant, factis iterato clamare debent. Et metire temsignificat in Ecclesia fideles, id est virgines, continentes, et saeculo renuntiantes. Sicut enim altare in templo est, ita vita religiosorum in plebe fidelium consistens, in quibus principaliter jugis atque indeficiens sanctae compunctionis permanet ignis. Quod autem sequitur, et adorantes in eo, tale est, tanquam subaudiretur et in templo, et in altari adorantes metire. Quo opera, metire templum et altare et adorantes in eo, hoc est, unicuique professioni et ordini, secundum suam dignitatem et locum annuntia verbum Dei, ut verbi gratia virginibus dicito: Beatae estis quae respuistis nuptiale consortium, unde et habebitis societatem angelorum; et quae non habetis in terra sponsum, habebitis in coelo sponsum Christum ntibus: Beati estis qui, Evangelici praecepti non immemores, cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
fl&cum flentib: : Vel certedulcis est nobcum gaudia patri ac caelestis
rit similes eierimus : qm̃ uidebimus eium sicuti est : Amarum autem
qui dicitse inx pomanere. deb& sicut ille ambulauit &ipse ambular e
Dulce fuit apłiliudire inre generatione cum sederit filius hominis in sede
maies tatissuae. sedebitis & uossuꝑ sedes xii. &c&. Amarum fuit illis
qui uult interuos cẽmaior sitomniũ seruus : Et dicit mihi opor tet
om̃a quae in hoc libro praemis sa sunt non specialiter ex sua : sed genera¬
liter exelectorum protulit persona : Nunc autem ea q̃ in houersu
narrantur : & suȩ & aliorũ ꝑsonis congrueredo c&: Quando enimista
rum prophȩtabis &x hanca poca lrpsinquamui disti manutua scribes &
alios docebis: fec solum hanc ꝓphetiam ad nuntiabis sed altius ceteris
aderudien damfidem scõrum ecin gelium scribes : Iterum aute imdicit

Expanded text:
flet cum flentibus. Vel certe dulcis est nobis, cum gaudia patriae coelestis flet cum flentibus. Vel certe dulcis est nobis, cum gaudia patriae coelestis , similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Amarum autem: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare . Dulce fuit apostolis: In regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim . Amarum fuit illis: Qui vult inter vos esse major, sit omnium servus . Et dicit mihi: Oportet omnia quae in hoc libro praemissa sunt non specialiter ex sua, sed generaliter ex electorum protulit persona; nunc autem quae in hoc versu narrantur, et suae et aliorum personis congruere docet. Quando enim ista rum prophetabis, et hanc Apocalypsin quam vidisti, manu tua scribes, et alios docebis, nec solum hanc prophetiam annuntiabis, sed altius caeteris ad erudiendam fidem sanctorum Evangelium scribes. Iterum autem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi s uertitur illis in amaritudinem : bi ore quoq: praedicatorum dulcis:
sermo sicut diximus ad legendum ad exponendum : seddũ ꝓsua ipsa
pͣ dicatione contem priuntur. &insuꝑ affliguntur adiuersis modis crucr
mente simul e desua uexatione & de contemptorũ dãpnatione ꝓ
Vnde apls : tristitia ÷ mihi magna : cingens dalor cordimeo. Qđ enim
uenter secretum mentis igni fu& hieremia s ostendit : quicumdiais seuen¬
trẽ meũ uentrẽ meum doleo : continuo subieut: Sensuscor dis mei
conturbatisunt inme : Neq: enĩ ad silutẽ populi ꝑtinebat siuenti eri
corporeum dolero praedicar& : seduentrem doluit: quia mentis af flic¬
tionem sensit uelcerte acceptus lib & comestus in amaritudinem uerti¬
tur : cum qui lib & doctor ex sut praedicatione penitentes conuersos aspi¬
ciens mentis effectu illis coniungit᷑ & cum apło dol& cumdo lentibus

Expanded text:
verbis, vertitur illis in amaritudinem. In ore quoque praedicatorum dulcis est verbis, vertitur illis in amaritudinem. In ore quoque praedicatorum dulcis est sermo sicut diximus ad legendum, ad exponendum; sed dum pro ipsa sua praedicatione contemnuntur, et insuper affliguntur, et diversis modis cruciamente simul, et de vexatione et de contemptorum damnatione, unde Apostolus: Tristitia est mihi magna et ingens dolor cordi meo . Qnod enim venter secretum cordis significet, Jeremias ostendit, qui cum dixisset, Ventrem meum doleo, continuo subjecit, sensus cordis mei conturbati sunt in me . Neque enim ad salutem populi pertineret, si ventrem se corporeum dolere praedicaret, sed ventrem doluit, quia mentis afflictionem sensit. Vel certe acceptus liber et comestus in amaritudinem vertitur, cum quilibet doctor ex sua praedicatione poenitentes conversos aspiciens, mentis affectu illis conjungitur, et cum Apostolo dolet cum dolentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicatores quidie acnocte in legedĩ meditantur &possunt dicere
Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel et fauum
ꝑuentrem uero sđares homines intelleguntur uentri & uolupta¬
tib: suis seruientes: Dequib: apłs: quorum ds̃ uenter est : tales enim
aliquando auide ꝑos predicatorum diuia uerba suscipiuntꝰ sed quia
terrenis uolupiatib: deseruiuat. sermo dĩ qui inore doctorum fue¬
ratillis tãquã meldulce. Inuentre amarescit: Sicut uerbi gratia:
Cum audiunt non cencupis ces uxorem proximitui. Nondomun
Non agrum & nisi quis oderit patrem aut matremuxorẽ & filios &
filias non potestm̃s essediscipulus. &iterũ. Siquis uult post meuenire
ab neg& seme ipsum : Amarescunt illis diuina eloquia. qui desper ant
sec hoc posse facere uolupattib suis uolentes deseruire. ALITER
I psi scĩ p̃dicatorib: dulcis est sermodĩ inore ad p̃dicandũ. ad meditan¬
dum ad exponendum : seddum coguntur eacomplereoporib: qͣ docent

Expanded text:
praedicatores, qui die ac nocte legem Domini meditantur, et possunt dicere: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel et favum! Per ventrem vero saeculares homines intelliguntur, ventri et voluptatibus suis servientes, de quibus Apostolus: Quorum Deus venter est . Tales enim aliquando avide per os praedicatorum divina verba suscipiunt: sed quia terrenis voluptatibus deserviunt, sermo Dei qui in ore doctorum fuerat illis tanquam mel dulce, in ventre amarescit, sicut verbi gratia cum audiunt: Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum; et: Si quis non oderit patrem, aut matrem, aut uxorem, filios et filias, non potest meus esse discipulus . Et iterum: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum . Amarescunt illis divina eloquia, quia desperant se hoc posse facere, voluptatibus suis volentes deservire. Aliter: Ipsis sanctis praedicatoribus dulcis est sermo Dei in ore ad praedicandum, ad meditandum, ad exponendum; sed dum coguntur ea complere operibus, quae docent
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ chalamo efficitur intellegere debemus iđ diuinamiscriptur am.
quia antiqui chalcoo scribebant᷑ : Vndebene ipsecalamus non in anis sed
simlis uirgaedicitur : Inuirga enim rectitudo sacre scripturȩ intelle¬
gitur : In quanullum ÷ mendatium nuliuserror. sicut in libris philosa¬
uirgae comparatur Iuxta qđ psalnistadicit uirga recta ẽ uirga rogneui
ALΙΙER Reges insignum potentiae suae uirga inmanuportant . ꝑ quam
regia illorum potestas exprunitur. Rette ergo calamus iđ scriptur a diuma¬

Expanded text:
id quod calamo efficitur intelligere debemus, id est divinam Scripturam, id quod calamo efficitur intelligere debemus, id est divinam Scripturam, quia antiqui calamo scribebant. Unde bene ipse calamus non inanis, sed similis virgae dicitur. In virga enim rectitudo sacrae Scripturae intelligitur, in qua nullum est mendacium, nullus error, sicut in philosoista dicit: Virga recta est virga regni tui . Aliter: Reges in signum potentiae suae virgam in manibus portant, per quam regia illorum potestas exprimitur. Recte ergo calamus, id est di
Abbreviated transcription (Latin):
impiis simo caesarum : inferuentis oleq dolium missus in eadem
insula exilio fberat deportatus : ubi&iam hancapoca iypsin uidit factũ¬
domigrare : interfecto ipsoimpiissimo caesare & cuncta eus uisia cassata
reuersus est ephesum ubi & p̃fatam a poca lipsin ea lesus tradidit legen¬
dim : Hebione autem ualertino acherinto contraxp̃m oblatrantibus
epõrũ praecib: flexus indicto triduano ieunio euangelium etiam
scripsit : &ideo tot gentib: & populis prȩdicauit : quia eius praedicatio
admultorum notitiam uenit : sed qͣ illis pecialiter ad scribuntur : genera¬
liter scis prȩdicatorib: deputantur: adquorum ꝑsonã dicitur : Oport&
xp̃m migrantib: electorum ecła in sub sequentib: prȩdica torib: iterum
adae ore prȩdicant factis iterato clament : opor t& enĩ utlis qui uer¬
bauitȩ credentib: nuntiat: operib: &iã uitȩ lamarenon de sistat :¬
iohi similiter conueniunt omni ordimi p̃dicatorum : perchalamõ autẽ

Expanded text:
impiissimo Caesare, et in ferventis olei dolium missus est, et in eamdem insulam exsilio deportatus, ubi etiam hanc Apocalypsin vidit. Nam cdo migrare, interfecto Domitiano, et cuncta ejus jussione cassata reversus est Ephesum, ubi et praefatam Apocalypsin Ecclesiis tradidit legendam. Ebione autem, Valentino et Cerintho contra Christum oblatrantibus, episcoporum precibus flexus, indicto triduano jejunio, Evangelium etiam scripsit, et ideo tot populis et gentibus praedicavit, quia ejus praedicatio ad multorum notitiam pervenit. Sed quae illi specialiter ascribuntur, generaliter praedicatoribus deputantur, ad quorum personam dicit: Oportet Christum migrantibus, electorum Ecclesia in subsequentibus praedicatoribus iterum Ecclesiae praedicant ore, facto iterato clament. Oportet enim ut hi qui verba vitae credentibus nuntiant, operibus etiam vitae clamare non desistaJoanni, similiter conveniunt omni ordini praedicatorum. Per calamum autem,