comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritate aduersa diligere. ꝓsꝑa formidan¬
do declinare. Quia ⁊ ista sepe ꝑtumorẽ
cordis inquinant: et illa ꝑ dolorẽ purgãt.
In istis se animus erigit: millis aũt etiã¬
ni quando se erex̾at sternit. In istis se se
homo obliuiscitur: in illis uero ad sui:
memoriam nolens etiam coactusq reuo¬
catur. In istis sepe ⁊ aute acta bona de ꝑ¬
eunt: in illis aũt longi quoq tpr̃is ad miᷤ¬
sa terguntur. Nam plerumq adu̾sitatiꝰ
magisterio sub disciplina cor p̾mitur:
quod si ad regiminis culmen cruꝑit: mela¬
tionẽ ꝓtinus u sugle ꝑmutatur. Sic saul
qui indignum se pͥus consid̾ans fugerat̃.
mox ut regni gub̾nacula ꝑcepit: ĩtumuit.
Honorari namq coram pplo cupiens. dum
rep̾hendi publice noluit: ipsum qui in
regno se uncxerat scidit. Sic dauid aue¬
tori suo pene incunctis actibꝰ placẽs. mox
ut p̾ssure pondere catuit: intumorẽ uul¬
neris crupit. Eactusq ẽ in morte uin cru¬

Expanded text:
veritate adversa diligere, veritate adversa diligere, do declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri cru
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter diximus: ut quantũ sit pon¬
dus regiminis monstraremus. Ne temera¬
suscipiat ꝑdicionis. Hinc enĩ pie iacobꝰ
phibec dicẽs. Nolite plures magistri fie¬
ri fr̃s mei. Hinc ipse dei hominũq me¬
diator regnum ꝑcipere uitauit int̾ris:
qui suꝑnoꝵ quoq sp̃uum scientiam sẽ¬
sumq transcendens. aute sela regnat in
celis. Scriptum quippe est. Iħs cũ cog¬
nouissz quia uenturi essent ut raperent
cum ⁊ facerent eũ regem: fugit iterũ in
montẽ ipse solus. Quis enim pͥncipari
hominibꝰ tam sine culpa potuss: quã
is qui hos nmirũ regeree. quos ip̃e cre¬
auerat: S quia id ciroo incarne appar¬
uit. ut nõ solum nos ꝑ passionẽ redime
ret. uerum etiam ꝑ conu̾sationẽ doc̾et:
exemplũ se sequentibꝰ p̾bens. rex fieri
noluit: ad crucis uero patibulũ sponte
conuenit: oblãm glam culminis fugit.
penam ꝓbrose mortis appeciit. Ue mem¬
di fugere. teitores minime timere: ꝓue

Expanded text:
breviter diximus, ut quantum sit ponbreviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerasuscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnacum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret quos ipse creaverat? sed quia idcirco in carne apparuit, ut ret, verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit. Ad crucis vero patibulum sponte cum venit, oblatam gloriam culminis fugit, enam probrosae mortis appetiit, ut viddi fugere, terrores minime timere, pro
Abbreviated transcription (Latin):
dom  isrł: in offendiculum imquitatis:
Nemo quippe ampliꝰ ineccła nocet: quã
qui ꝑu̾se agens: nom̃ uł ordinem scitacis
habec. Delinquentẽ nãq hunc: nullu it¬
darguere p̾sumit. Et in exemplũ culpa
uehement̾ extendit᷑: quando ꝓreueren¬
tia ordinis peccator honoratur. Indis¬
n aũt quiqz tanti reatus pondera fuge¬
rent: si ueritatis sententiam sollicita cor¬
dis aure pensarent. qui ait. Qui sc. indi¬
credunt: expedit ei ut suspendatur mo¬
la asinaria in collo eiuis. ⁊ demergatur ln
ꝑfundum maris. Per molam quippe a si
exprimitur. ⁊ ꝑ profundum maris. extͦ¬
ma dampnatio designatur. Qui ergo ad
sc̃itatis speciem deductus. uł uerbo cete¬
ros destruit ul exemplo: melius ꝓfecto
fuerat. ut hunc ad mortẽ. sub exteriori h.¬
ibitu t̾rena acta constringerẽt: quã sac̃
officia inculpa ceteris imitabilem demoᷤ¬
crarent. Quia nimirum si solus cad̾et: uc̃¬
cumq hunc tolerabilior inferni pena cru¬
ec itaq ui.

Expanded text:
domui Israel in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandacredunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Per molam quippe asinaexprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena crec itaque
Abbreviated transcription (Latin):
t sunt᷑ nulli qui sollerti .iii.¬
cura spͣalia p̾cepta ꝑscrutantur.s
queꝰ incelligendo penetrant. uiuendo cõ¬
culcant. Repente docent. que nõ oꝑe. s
meditatione didicerunt. Et quod uerbis
p̾dicant. moribꝰ inpugnant. Unde fit: ũ
cum pastor ꝑ abrupta gradit᷑: ad p̾cipiciũ
ritur dicens. Cũ ipsi limpidissimã aquã
biberetis: reliquã pedibꝰ urĩs turbabatis.
Ec oues mee que conculcata pedibꝰ nr̃is fu
erant pascebantur. ⁊ que pedes ur̃i turba¬
uerant hec bibebant. qquã quippe limpi¬
dissimam pastores bibunt: cum fluenta
ueritatis recte intelligentes hauriunt. S
eandem aquã pedibꝰ ꝑturbare est: sc̃a me¬
ditationis studia male uiuendo corrumpe¬
re. Aquã scilicet eoꝵ turbatam pedibus
oues bibunt: cum subiecti quiq nõ sec¬
tantur u̾ba que audiunt: s sola que con¬
spicuit exempla prauitatis imitant᷑.
tuntur: quasi corruptis fõntibꝰ inpotibꝰ
lutum sumunt. Hinc quoq scriptum ẽ.¬

Expanded text:
t sunt nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum Pastor per abrupta graditur, ad praecipitium eritur, dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis; et oves meae quae conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem aquam pedibus turbare est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. pervertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Hinc quoque scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
dent qnͣta bona alii habeant. ⁊ ipsi non ha¬
beant. Ꝙ gͦ diuina pietas in augm̃to dispo¬
ut humilitatis: ħ m̃tes reꝓbe in augm̃tũ
u̾tunt elationis. ⁊ ex diu̾sitate mim̾um a
bono deficiunt. unde crescere in humilitatiͤ
enu ⁊ uos mn illis accepta bona ꝑpenditis: ⁊
illi inub̾ ꝯsid̾ant dona que habetis. uicissĩ
uos alis tangitis ut excitati semꝑ ad celesti¬
a uoletis. Sequitur.l xx¬

Expanded text:
dent quanta bona alii habeant et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis; et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere humilitatis enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae habetis, vicissim vos alis tangitis, ut excitati semper ad coelestia voletis. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiã. ⁊ ꝓpt̾ p̾cedentẽ maliciam uił ieiꝰ
oclis facta ẽ om̃is quam exibebat in eccłia sol¬
licitudo sua. ⁊ quã multos ex accepto intellec¬
tu p̾cederet ñ aitendit: qr illoꝵ innocentiam
pensans ꝑsecutorẽ. aliqñ fuisse se doluit. S
indeamꝰ siqͥs ex apłis eum qͥ paulo datꝰ ẽ intel
scͥpsit ub̾ sic̃ ⁊ in om̃ibꝰ epłis loquens ĩ eis. de
his inquibꝰ sũt quedam difficilia intellectu:
que indocti ⁊ instabiles depͣuant. Miratur
gũt qui in de uicissim ad ꝓuectum excitant
uñ uolant. Hoc itaq omp̃s d̾s agit incordi¬
bus hoĩnum qd̾ fac in regionibꝰ t̾rarũ. Pote¬
rat namq uni cuilib regioni fructꝰ om̃s tri
ñ indigeret. ꝯinunionem cũ alt̾a non habiuis¬
set. Uñ fit ut huic uini. alii uͦ olei habundã¬
nam tribuat. H. anc multitudine pecudum.
illam uͦ ub̾tate habundare faciat ftugũ. ut
cum illa defert qd̾ ista ñ habet: ⁊ ista reddit

Expanded text:
innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur gunt qui inde se vicissim ad provectum excitant, unde volant. 34. Hoc itaque omnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes trnon indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit
Abbreviated transcription (Latin):
iam eẽ misericors in elemosinis ceꝑit: u̾ba
scẽ auctoritatis legit: ⁊ qͥcqͣd meis de mĩa dr̃¬
ub̃iꝰ ꝑ exꝑim̃tum intellig̃. Ibi enim sc̃ptum
ẽ. pat̾ eram pauꝑum. qd̃ fortasse antea lege
intelligit qd foris audit. Aliud namq est
elemosinam ex p̾cepto fac̾e. atq aliud ex ca¬
ritate. Ex p̾cepto enim face̾ bonum incho¬
antium ẽ: ex caritate aũ bonum fac̾e ꝑfec

Expanded text:
jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis legit; et quidquid in eis de miserus per experimentum intelligit. Ibi enim scriptum est: Pater eram pauperum . Quod fortasse antea legebintelligit quod foris audit. Aliud namque est eleemosynam ex praecepto facere, atque aliud ex charitate. Ex praecepto enim facere bonum, inchoantium est; ex charitate autem facere 1275
Abbreviated transcription (Latin):
ialium ꝑcutientium alt̾am ad alt̾am.
Audiuit pꝰ se ꝓpħa uocem cõmotionis magne:
qr sic̃ dictum ẽ u̾bum p̾dicantium luctꝰ pemi¬
tentium sequit᷑. Audiuit pꝰ se uocem alaꝵ a
nimalium. qr ex ipso luctu penitentiũ oriũ¬
tur uirtutes sc̃oꝵ. ut tantomagis in sca acti¬
one ꝓficiant: qnͣto se añ cognitionem uite ne¬
quit̾ egisse meminer̃. Sed ẽ in his u̾bis mag
unumqd̃q ãal alas suas in semecipsis ꝑcuti
sim feriant. ut ala huiꝰ alt̾um. ⁊ ala alt̾iꝰ istd̾
ãal tangat. S qr plerumq in sac̾ eloquio id̾o
aliq̃d obscure dr̃. ut dispensante mirabiliter¬
d̾o multiplicit̾ exponat᷑. nos caritati ur̃e utͣq¬
exponere largiente dño debemus. Sepe iam
ad alt̾am ꝑcutit. ñ qd̾ aꝑte dat᷑ intelligi: qr si
dum una alt̾am ad ꝑfectionẽ pulsat: Ecce¬
⁊ enum qͥs hab iam u̾bi dĩ scientiam atq ꝑ
scientiam quippe u̾bi d̾i didic: date elemosi¬
nam ⁊ ecce om̃ia munda sũt ub̃. Quicumq

Expanded text:
cutientium alteram ad alteram. 30. Audit post se propheta vocem commotionis magnae, quia, sicut dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magnunumquodque animal alas suas in semetipsis percutsim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dDeo multipliciter exponatur, nos utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe enim ad alteram percutit, nisi quod aperte datur intelligi quia, si dum una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce enim habet quis verbi Dei scientiam, atque per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
incorde ꝯpuncto scientia multiplicat᷑. ala
in nb̃. alam ꝑcutit. qr uirtꝰ uirtutem excitat.
Sic qͥ castitatis bonum in suo corpore ctodit:
c̃ca luxuriantes zelo. accendit᷑. ut ab in mũdi¬
cie macul expient. Et sepe dum qͤsdam in
lapsibꝰ inuenit. edomat. afflig̃. atq ad casti¬
tatis mundiciam restring̃. Cuiꝰ si forte mens
de innundicia luxurie fuerit temptata: ex
ipso zelo quo alios correx̃. semetipsam ꝯueñ.
⁊ herubesẽ inmunda cogitare que se memiñ
in alus correrisse. In ħ gͦ ala alam ꝑcutit: dũ

Expanded text:
corde compuncto scientia multiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo corpore custodit a luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit, atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso zelo quo alios correxit semetipsam convenit, et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uid habe qd ñ ht. eum diuino iudicio s p̾
latum putet. Alis gͦ suis incissim se aalia fe¬
riunt. cum sc̃e m̃tes alt̾nis se uirtutibꝰ tangt̃.
atq ad penitentiam ercitatꝰ fuerat: qͥ mala pͥ¬
t̾ĩte ꝑsecutionis sue ⁊ apłoꝵ innocentem uitã

Expanded text:
quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi quem videt habere quod non habet, eum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, atque ad poenitentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
habe. s tñ adhuc auctoritatem uocis cca pec¬
cantes qͦsq nõ p̾sumit excere: ⁊ q̃ id̾o plus loq̃
lib̾e debuit: qui iã nõ ht uñ in ħ mundo tene¬
at̾. loq̃ cẽ alios libe recusat. ne ipsam uite sue
quietẽ ꝑdat. Isti uirtꝰ ꝓphetie data ẽ. mlt̾a iã
tudinem conspiciens atq ꝯpaciens: ñ ualet
curare. Illi data ẽ curationis gr̃a atq a cor¬
pore ꝓximi molestiam que inp̾sentis ẽ oratio¬
nibꝰ reppellit. s tñ qd se ipsum paulo pꝰ seq̃t᷑
ignorat. Mira itaq dispensatione omp̃s d̾s
sic inelectis suis dona sua dispensat. ut ⁊ isti
det qd̃ ⁊ illi denegat. ⁊ alt̾i maiꝰ qd̾ alt̾i minꝰ
tribuit. quatinus dũ uł iste habere illũ con¬
spicit: qd̾ ipse ñ ht̃. uł ille hunc maiꝰ accepis¬
se ꝯsid̾at. qd̾ s̾ minꝰ ad ẽẽ pensat: dona dĩ alt̾
in alt̾o. id ẽ uicissim om̃s ammirent᷑ acq ex
bac ipsa ammiratione humiliet᷑ alt̾ alti. et

Expanded text:
habere; sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra pechabere; sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere. Et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem perdat. Isti virtus prophetiae data est, multa jam itudinem conspiciens atque compatiens, non valet curare. Illi data est curationis gratia, atque a corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi 1276 denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est vicissim, omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et
Abbreviated transcription (Latin):
nata aãlia uicissim alas alt̾a ad alt̾am feriuĩt.
ñ qd̾ om̃s scĩ se inuicem suis uirtutibꝰ tangt̃.
⁊ se se ad ꝓfectum excitant. ex ꝯsid̾atione uir¬
tutis aliene: Non enim uni dant᷑ oĩa: ne in
suꝑbia elatꝰ cadat. S huic datur. qd tibi ñ
dat᷑. ⁊ tͣ dat᷑ qd̾ illi denegat᷑. ut dum iste consi¬
derat bonum qd habes ⁊ ipse ñ habet. te s in
cogitatione p̾ferat. Et rursũ dum tu hab̾e
illum ꝯspicis qd̾ ipse ñ habes te illi intua co¬
gitatione ponis. ⁊ siat qd scriptimꝰ supiorẽ
sͥ inuicem arbitrantes. Ht enim pauca de mł¬
tis loquar. isti mire abstinentie uirtꝰ tribuit᷑:
⁊ tñ u̾bum scientie ñ habet. Illi datur u̾bum
scientie. ⁊ tam̃ uirtutem ꝑfecte abstinentie
app̾hendere conat᷑ ⁊ nõ ualet. Hinc lib̾tas uo¬
cis tribuit᷑. ut opp̾ssis quibꝰq ꝓtectionis solati¬
a impendens ad defensionẽ iusticie lib̾e lo¬
quat᷑. s tñ adħ multa inħ mundo possidens

Expanded text:
las alteram ad alteram feriunt, nisi quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes tis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi datur sermo scientiae; et tamen virtutem perfectae abstinentiae apprehendere conatur, et non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens,
Abbreviated transcription (Latin):
cusa iurtute semꝑ orationis impetraũ.
in aliquando solo uoluntatis exibebat
deo adherent: cum rerũ necessitas
exposcit exhibere signa utroq modo so¬
lent: ut mira queq aliquando ex p̾ce
faciant: aliquando ex potestate. Cum
enum iohs dicat. qͦt qͦt aũt receperunt e¬
um dedit eis potestatem filios d̃i fieri. qͥ
filii di ex potestate sũt. quid mirũ si sig¬
na facere ex potestate ualeant: Quia
enim utroq modo miracula exibeant:
testatur petrus qui tabitham mortuam
orando suscitauit. ananiam uero ⁊ sa¬
phiram mentientes morti incre pando tra¬
didit. Neq enim orasse in eoꝵ extinctiõe
legitur: sed solum modo culpam quã ppe¬
trauerant increpasse. Constat gͦ. quia a¬
liquando hec ex potestate. aliquando u̾o
exhibent ex postulatione: dum ⁊ istis ui¬
tam increpando abstulit. ⁊ illi reddiclit
orando. Nam duo quoq fidelis di fãmu
li benedicti facta nũc replico: in quibꝰ ap¬

Expanded text:
cula virtute semper orationis impetrabat, cula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa duobus modis solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Saphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aper
Abbreviated transcription (Latin):
tis dñi quã ammonitione intumauerat.
miraculis ostendebat. Nec erat iã quiꝰ
quam qui de eius ꝓmissionibus dubi¬
tare posset: qui in uno eodẽq mom̾to
ꝓ uitreo uase pene uacuo. plenũ oleo
dolium reddiclisset. ¶Quadam die
dum ad beati ioħis oratorium quod in
ipsa montis celsitudine situm ẽ ꝑger.
cie obuiam factus est cornu ⁊ trepidiã
ferens. Quem cũ requisisset dicẽs. ubi
uadis: Ille respondit. Eoce ad fratres
uado: pocionem eis dare. It aq prexit
uenerabilis benedictus adorationem.
Qua completa: concitus redut. Malignꝰ
uero sp̃s unũ semorẽ monachũ inueĩr
aquã haurientẽ: in quo statim ingres¬
sus ẽ: eumq in t̾ram ꝓiecit. ⁊ uehemẽ¬
tissime uexauit. Quẽ cum uir dñi ab
oratione rediens tam crudelit̾ uexari
spicerec: ei solum modo a lapam de dit:
⁊ malignũ ab eo spĩn ꝓtinus excussit:
ita ut ad eum redire ulteriꝰ nõ auderet.
elim nosse si hec tanta mira petrus.¬

Expanded text:
tis Dei, quam admonitione intimaverat, tis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidisset. CAdum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergecie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta mira
Abbreviated transcription (Latin):
treum uenit in saxis: s sic mansit in co¬
lume ac si ꝓiectum minime fuisset: ita
ut neq frangi. neq oleum effundi po¬
tuisset. Quod uir dñi p̾cepit leuari: atq
ut erat in tegrum petenti tribui. Tunc
collectis fr̃ibus: inobedientẽ monachũ
de infidelitate sua ⁊ suꝑbia. coram om̃i¬
pleta: sese cum eisdẽ fribꝰ ĩ oronẽ dedit.
¶In eo aũt loco ubi cum frĩbꝰ orabat:
uacuũ erat ab oleo dolium ⁊ cooptum.
Cumq sc̃s uir in oratione ꝑsisteret: ce¬
pit oꝑimentũ eiusdẽ doli sudare: ole¬
pauimentum loci in quo incubuerant
inundabat. Quodcũ benedictꝰ d̾i fam¬
ulus aspexit: ꝓtinus orationẽ comple¬
uit: atq in paiumentũ oleũ defluere
cessauit. Tunc cliffidentẽ inobedientẽ¬
q frẽm latius ammonuit: ut fidẽ ha¬
bere disceret ⁊ humilitatẽ. Isdem uero
frat̾ salubrit̾ correptus erubuit: quia
uenerabilis pater uirtutem om̃ipoten¬

Expanded text:
treum venit in saxis, sed sic mansit incotreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnipleta, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii olepavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
eo tp̃re quo alimentoꝵ inopia campani¬
am grauit̾ ad fligebat: uir di diuersis
indigentibꝰ monasterii sui cuncta tribu¬
erat: ut pene nichil incellario. nisi paꝵ
quid olei in uitreo uase remaneret. Tũc
quidam subdiaconus agapitus nomine
aduenit. magnoꝑe postulãs: ut sibi a¬
liquantulũ olei dari debuisset. Uir ãt
rum qd̾ remanserat olei uissit petenti da¬
ri. Monachus uero qui cellarium tenebat
audiuit quidem iubentis u̾ba: s imple¬
re distulit. Cumq post paululũ si id ꝙ
uisserat datum esset inquireret: respõ¬
dit monachus se minime dedisse: qͥa
sullud ei tribueret omnino nichil frĩbꝰ
remaneret. Tunc iratus alus p̾cepit uͭ
hoc ipsum uas uitreũ in quo parũ olei
remansisse uidebatur ꝑfenestrã proice¬
rent: ne incella aliquid inobedientie re¬
maneret. Factumq ẽ. Sub fenestra at̃
eadem ingens p̾cipiciũ patebat: saxoꝵ
molibus asꝑsum. P roiectũ itaq uas ui¬

Expanded text:
empore quo alimentorum inopia Campaniempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir auterum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vi
Abbreviated transcription (Latin):
biduũ reuertere: qr deest hodie. qd̾ tibi
debeam dare. In ipso aũt biduo more su¬
o in oratione fuit occupatus: cum die t̾¬
cio is qui necessitate debiti ad fligebatur
rediit: suꝑ archam uͭ monasterii que erat
frumento plena. subito . xiii. solidi sunt
inuenti. Quos uir d̾i deferri iussit: ⁊ af¬
flicto petori tribuit dicẽs. ut .xii. redd̾et:
⁊ unũ in expensis ꝓprus haberet. Sed ad
ea nunc redeam que eius discipulis in li¬
bri huiꝰ exordio p̾dictis referentibꝰ agno¬
ui. Quidam uir grauissima adu̾sarii su¬
i emulatione laborabat: cuiꝰ ad hoc ad
hoc usq odium ꝓrupit: ut ei nescienti
in potu uenenũ daret. qui quãuis uitã
auferre nõ ualuit: cutis tam̃ colorẽ mu¬
tauit: ita ut diffusa incorpore eius uari¬
etas. lepre morẽ unitari uideret᷑. S ad
d̾i hominẽ deductus: salutẽ pristinã
citius recepit. Nam mox uͭ eum contigit:
omñe cutis illiꝰ uarietatẽ fugauit ¶ Ex¬

Expanded text:
biduum revertere, quia deest hodie quod tibi biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
batur. ¶Sed neq hoc silendum puto.
qd̾ illustri uiro aptonio narrante cogno¬
in. Qui aiebat patris sui puerũ morbo e¬
lefantino fuisse correptum: ita ut iam
pilis cadentibꝰ cutis intume sceret: atq
increscentẽ sanẽ occultare nõ posset. Qͥ
ad uirum d̾i ab eodem patre eiuis missus
est: ⁊ saluti pristine sub om̃i sceleritate
restitutus. ¶Neq illud taceam qd̾ euis
discipłs ꝑegrinus nomine narrare cõsu¬
euerat: quia die quadam fidelis uir qui¬
dam necessitate debiti conpulsus: unũ
sibi fore remediũ credidit. si addĩ uirum
ꝑgeret: ⁊ que eum urgeret debiti neces¬
sitas indicaret. Uenit itaq admonaste¬
riũ: ⁊ om̃i potentis d̾̃i famulũ repperit.¬
& quia a creditore suo ꝓduodecim soli¬
dis grauiter affligeretur intimauit. Cu¬
i uenerabilis pater nequaquã se habere
.xii. solidos respondit: s tam̃ eiꝰ in opiã
blanda locutione consolatꝰ ait. Uade ⁊ pꝰ

Expanded text:
ebatebatquod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus. CAPUT discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post
Abbreviated transcription (Latin):
idam aũt eius monachus mõbi¬
Litati mentẽ dederat: ⁊ ꝑmanere ĩ
monasterio nolebat. Cumq eum uir do̾
assidue corriperet. frequent̾q admon̾et:
ipse uero nullomodo consentiret incõgre¬
gatione ꝑsistere. atq in portunis p̾cibꝰ
u̾ relaxaretur immineret: quadã die is¬
dem uenerabił pat̾ nimietatis eiꝰ tedio
affectus. iussit ut discederet. Qui mox
ut monasteriũ exiit: contra se asistere
aꝑto ore draconẽ initinere inuenit. Cũ¬
q eum isdem draco q̃ apparuerat deuor¬
are ueller: cepit ipse tremẽs ⁊ palpitãs
magnis uocibꝰ clamare dicẽs. Currite.
currite: quia draco iste me deuorare ult.
Currentes aũt fres draconẽ minime
uiderunt: s trementẽ atq palpitantẽ
monachũ admonasteriũ reduxerunt:
qui stati ꝓmisit numquã se eẽ iã amo¬
nasterio recessurũ: Atq ex hora eadem
in sua ꝓmissione ꝑmansit: quippe qui
scĩ uiri orationibꝰ contra se assistere dra¬
conẽ uiderat. quẽ prius nõ uidendo seq̃¬

Expanded text:
idam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequ
Abbreviated transcription (Latin):
nec cũ cuacurrerit ex siccet᷑. ẜ omne gͦ qd̾ agi¬
mus. ad fontẽ uen luminis sollicita m̃te rede¬
imus. Reddamus creatori nr̃o gr̃as de bonis
que accipimꝰ. ⁊ ei cum ysaia ꝓpħa supplicit᷑
dicamꝰ. Om̃ia oꝑa nr̃a oꝑatꝰ es nob̃. Bona e¬
nim nr̃a eiꝰ sũt oꝑa: cuiꝰ usceribꝰ nõ sufficit¬

Expanded text:
ne cum cucurrerit exsiccetur. Per omne ergo quod agine cum cucurrerit exsiccetur. Per omne ergo quod agimus ad fontem veri luminis sollicita mente redeamus. Reddamus Creatori nostro gratias de bonis quae accipimus, eique cum Isaia propheta suppliciter dicamus: Omnia opera nostra operatus es nobis . Bona enim n
Abbreviated transcription (Latin):
ancta itaq aĩalia cum ad signa oꝑan¬
da ueniunt. ⁊ cũ ad reddendam aucto
ꝑ ad laudem creatoris redeunt. ut mea uͥtute
qmͣ accipiunt. uera stabilitate ꝑsistant. Nã
fluant. Siue enim ĩ uirtutibꝰ seu indoct̾na.
qͥd aliud s̃ scĩ uiri qmͣ flumina q̃ t̾ram cordis
carnaliũ aridam rigant: S siue inoꝑatiõe
qmͣ faciunt. seu in doct̾ne u̾bis citrꝰ siccarent᷑.
ñ ꝑ intentionẽ cordis. semꝑ sollicite. ad locum
de qͦ ereunt redirent. Si enim intrsꝰ ad cor
nõ receat: ac sese inamore conditoris deside¬
rioꝵ iuncul nõ ast̾ngat.⁊ manꝰ ab eo qd̾ age¬
bat defic̃: ⁊ lingua ab eo qd̾ loquebat᷑ arescit
S intꝰ semꝑ ad amorẽ redeunt. ⁊ hoc qd ĩpu¬
blico oꝑantes atq loquentes fundũt: in sec̃¬
to suo de fonte amoris auriunt: amando enĩ
discunt qd docendo ꝓfer̃. Ad lociĩ gͦ de qͦ exe¬
unt flumina reu̾tunt᷑ ut it̾um fluant. Quia
aqmͣ sapientie semꝑ inde hauriunt uñ orit̾.

Expanded text:
ancta itaque animalia cum ad signa operanda veniunt, et cum ad reddendam auctorper ad laudem Creatoris redeunt, ut in ea virtute quam accipiunt, vera stabilitate persistant. Nam fluant . Sive enim in virtutibus, seu in doctrina, quid aliud sunt sancti viri quam flumina quae terram cordis carnalium aridam rigant? Sed sive in operatione quam faciunt, seu in doctrinae verbis, citius siccarentur, nisi per intentionem cordis semper sollicite ad locum de quo exeunt redirent. Si enim introrsus ad cor non redeant, ac sese in amore conditoris desideriorum vinculis non astringant, et manus ab eo quod agebat deficit, et lingua ab eo quod loquebatur arescit. Sed intus semper per amorem redeunt, et hoc quod in publico operantes atque loquentes fundunt, in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enim discunt quod docendo proferunt. Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant, quia aquam sapientiae inde semper hauriunt unde oritur,
Abbreviated transcription (Latin):
et uenire nolentibus dicit᷑. T̃aurimei ꝙ
altilia occisa sũt. ⁊ om̃ia parata. Ac si aꝑ¬
cius dicat᷑. Patrum precedentium morteᷤᷤ
aspicite. ⁊ remedia uite ur̃e cogitate. No¬
tandum uͦ qd̾ priori inuitatione ml d̾tau¬
ns ꝙ altilibꝰ dicit᷑ in secunda autẽ iã tau.¬
n ⁊ altilia mactata memorant᷑: quia oĩ¬
potens d̃s cum u̾ba eius audire nolumꝰ.
adiungit exempla: ut om̃e quod in pos¬
sibile credimus. tantum nob ad sperand̃
fiat facilius: quantũ ꝑ hoc transisse iam
⁊ alios audimus. Sequit̾. Illi aũt negle
xerunt.ꝙ. abierunt. alius mnuillam suam.
aliꝰ uero innegociationẽ suã. Inuillã ire
est: labori terreno immod̾ate incumbe.
In negociationẽ uero ire est: accionẽ scła¬
rium lucris inhiare. Quia enim alius
intentus labori terreno. alius uero mũdi
huiꝰ accionibꝰ deditus. misterium incar¬
nationis dominice pensare. ⁊ scd̾m illd̃
negocium ꝑgens. uenire ad regis nupci¬
as recusat. Et plerumq quod grauius

Expanded text:
ntibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de tauris et altilibus dicitur, in secunda autem jam tauri et altilia mactata esse memorantur, quia omnipotens Deus cum verba ejus audire nolumus, adjungit exempla, ut omne quod impossibile credimus. tanto nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Ille. Et abierunt, alius in villam suam, alius vero ad negotiationem. In villa ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire, est actione saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis Dominicae pensare, et secundum illud negotium pergens venire ad regis nuptias recusat, et plerumque quod est gravius
Abbreviated transcription (Latin):
rexit: s uocatis fribꝰ eum introrsus in¬
tulit. ⁊ ut benedictionẽ acciꝑet p̾cepit:
quẽ ad se reductum atante crudelitatis
insama ut quiescere deberet ammonu.¬
it. Qui fractus recedẽs. nil ulterius pete¬
re arustico p̾sumpsit: quẽ uir dĩ non tã¬
gendo s respiciendo soluerat. Eoce ẽ pe¬
tre qd̃ dixi. qui hi qui om̃ipotenti dõ fam¬
iliarius ẜuiunt: aliquando mira facere
etiam ex potestate possunt. Qui enĩ fero¬
citatẽ gothi terribilis sedẽs rep̾ssit: lora
uero nodosq ligature que innocentis br̃¬
chia adstrinxerant oclis dissoluit: ipsa-
miraculi celeritas indicat. quia ex pote¬
state ceꝑat habere qd̃ fecit. Rursum qͦ
quale quantũq miraculum orando ua¬
luit obtinere: subiungam.

Expanded text:
rexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus rexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam.
Abbreviated transcription (Latin):
idem aũt subsequenti ⁊ seuienti ⁊ alle riᷤ¬
ticus dixit. E oce iste ẽ. de quo dixam. Be
nedictus pater dum feruido sp̃u. eius per¬
uerse mentis insaniam fuisset intuitus:
co t̾rore quo consueuerat acturũ se exis¬
timans: magnis cepit uocibꝰ clamare di¬
cens. Surge. surge: ⁊ res istius rustici
redde quas accepisti. Ad cuiꝰ uocẽ uir
di ꝓtinus oculos leuauit a lectione: e¬
umq intuitus mox etiã rusticũ qui li¬
gatus tenebatur adtendit. Ad cuiꝰ bra¬
chia dum oculos deflexiss: miromodo
tanta se celeritate cepunt ĩlligata brachi¬
is lora deuoluere: ut dissolui tam conci¬
te nulla humana festinatione potuissẽt.
Cumq is qui ligatus uenerat cepisset
asstare solutus: ad tante potestatis uim
treme factꝰ est zalla: ad t̾ram corruit: ⁊
ceruicẽ crudelitatis rigide. ad eius uesti¬
gia inclinans. orationibꝰ se illius comẽ¬
dauit. Uir aũt sc̃s a lectione minime sur¬

Expanded text:
idem autem subsequenti et saevienti Zallae rusidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime sur
Abbreviated transcription (Latin):
z̃ alla nomine ꝑfidie fuit arriane: qͥ
totile regis eoꝵ temporibꝰ contra catholi¬
ce eccle religiosos uiros ardore inmanis¬
sime crudelitatis exarsit: ita ut quisquis
ei clicus. uł monachus. ante faciem ueniᷤ¬
set. ab eius manibꝰ uiuus nullomodo ex¬
iret. quadam uero die auaricie sue estu suc¬
census: in rapinam rerum in hians: dum
quendam rusticum tormentis crudelibus
affligeret: eumq ꝑ supplicia diuersa la¬
miaret: uictus penis rusticus. sese ⁊ res su¬
as bñdicto d̾i famulo cõmendasse ꝓfessus
est. ut dum hoc atorquente creditur: sus¬
pensa interim crudelitate. aduitam hore
rapentur. Tunc isdem ⁊alla cessauit rus¬
ticum torm̃tis affligere: s eius brachia
loris fortibus astringens: ante equũ suũ
cepit mpellere. ut quis esset benedictus qͥ
euis res suscepat demonstraret. Quẽ ligatꝰ
brachus rusticus antecedes. duxit ad sc̃ĩ
uiri monasteriũ: eumq ante ingressum
celle solum sedentem repit ⁊ legentem. E¬

Expanded text:
Zalla nomine pertidiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, qei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingit. ut eos carnalibꝰ desideriis siuis
mundi huiꝰ adu̾sitas feriat: adp̾hende¬
re temporalẽ glam conent᷑ ꝙ nequeant.
Et dum ꝑ alta pelagi quasi ad grandio¬
res curas huis scłi nauigare ꝓponunt:
semꝑ aduersis flatibꝰ ad deiectationis
sue lutora reuoluunt᷑. Cumq se fran¬
gi in desideriis suis adu̾sante mundo
spicunt. quid de se auctori suo debeans
ꝯmemorant᷑. ita ut ad eum erũbecentes
redeant. qui eum suꝑbientes ꝓmundi
amore deserebant. Sepe namq ñ nul¬
li ad temporalẽ głam ꝓficisci uolente̾:
aut longa egritudine tabescunt. aut
afflicti in uiriis ꝯcidunt. aut ꝑcussi gra¬
uibus dampnis affligunt᷑. ⁊ in mundi
dolore uident quia nichil confidere de
eius uoluptate dẽbuerunt. seq ipsosi
sius desideriis rep̾hendentes. ad din
corda conu̾tunt. De his quippe domi¬
nus ꝑ prophetam dic̃. Ecte ego se

Expanded text:
contingit ut eos in carnalibus desideriis suis contingit ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat: apprehendere temporalem gloriam conentur et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant memorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De his quippe Dominus per prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
bus p̾cipit: nimirũ agrestem ppłm col¬
ligere idest gentilem querit. De cuiuꝰ
significatione ꝑ psalmistã dr̃. T̃unc
exultabunt omnia ligna siluarũ. añ
faciem dñn qm̃ uenit. Lingna enim sil
ue gentes uocate sunt: quia ininfide¬
litate sua torte ⁊ infructuose semꝑ fuer
Qui ergo ex illo agresti usu conu̾si sunt.
ad cenam dominicam quasi ex sepibuᷤꝰ
uenerunt. Notandum uero quodinhe
inuitacione t̾cia non dicit᷑ inuita: sed
compelle intrare. Alii enim uocantur
⁊ uenire contẽpnunt: qui donum qui¬
dem intellectus accipiunt. s eundem
incellectum oꝑibus nõ secunt᷑. Uocan¬
tur ꝙ ueniunt. q̃ acceptam intellectꝰ
grãm oꝑando ꝑficiunt. Quidam uero
sic uocant᷑. ut etiã compellant᷑. Nam
sunt nõmilli qui bona facienda intel li
gunt: s hec fac̾e̾ desistunt. Tident que
agere debeant. s hec ex desid̾io non secũ¬
tur. His ut suꝑius diximus plerumq

Expanded text:
bus praecipit, nimirum agrestem populum colbus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciemvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contedem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bgunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio non sequuntur. His, ut superius diximus, plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
pexerant domini u̾tute ꝓsternũt. Pu¬
er ergo egiptius qui in uia remanserat
amalechitas interficit: quia plerumq
ipsimentes seculariũ p̾dicando super¬
ant. qui pͥus cum scłaribꝰ in hunc inũ¬
dũ cutrere nõ ualebant. S deductiᷤᷤ ad
cenam pauꝑibꝰ. quid puer subiungat
audiamꝰ. Domine factũ est qd̾ impe¬
rasti:ꝙ ad huc locus est. Multi tales
ad cenam dominicã exiudea collecti
sunt: s multitudo que ex isrlitico ppło
credidit. locum suꝑni conuiuii nõ im¬
pleuit. Intrauit iã frequentia iudeo¬
ꝵ. s adhuc locus uacat in regno. ubi
suscipi debeat numerositas gentium.
Unde ⁊ eidem seruo dr̃. Exi inuias ⁊ se¬
pes. ⁊ compelle intrare: ut impleat᷑ do¬
musmea. Cum de uicis ⁊ plateis ad ce¬
nam qͦsdam dominus inuitat: illũ ui¬
delicet pplin designat. qui tenere legẽ
suburbana ꝯu̾satione nouerat. Cum
u̾o conuiuas suos colligi exuiis ⁊ sepi¬

Expanded text:
pexerant Domini virtute prosternunt. Pupexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepi
Abbreviated transcription (Latin):
menteᷤ sclarium designant᷑: Que terre¬
na cuncta ambiendo quasi lambunt:
dum solis temporalibꝰ delectantur. Q¬
si enim ppls lambẽs predam fac̾: dumter¬
rena diligentes. lucra de alienis damp¬
ns exaggerant. Sed puer egiptius eger
inuia relinquitur. quia peccator quisq
dũ infirmari ab huiꝰ mundi statu cepe¬
rit: mox secularibꝰ mentibꝰ in despec¬
tum uenit. Quẽ tam̃ dauidinuenit.
eiq cibum ⁊ pocum prebet: qui a manu
fortis dominus. abiecta mundi nõ dẽp̾i¬
cit. Et plerumq cos qui sequi mundũ
minime ualences. quasi inuia remanẽt
ad amoris sui grãm conu̾tit. eisq uerbi
sui cibum potumq porrigit. ꝙ quasi du¬
ces sibi inuia diligit eligit: dum suos e¬
tiam p̾dicatores facit. Dum enim xp̃m
peccatoꝵ cordibꝰ infe̾runt: quasi dauid
suꝑ hostes ducunt. Qui cõuiuantes a¬
malechicas uelut dauid gladio feriunt:
quia supbos quosq qui se inmundo des¬

Expanded text:
mentes saecularium designantur? Quae terrementes saecularium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo des