comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transierint ꝓ non factis erunt in quilus facta sunt ꝓp̃t quos autem sacta sunt : aut
meliores erunt si tempora libus in commodis emendati rectius elegerint uiuere. aut
excusationem in futuri iudicu supplicio non habebunt. siuitiaehuius ango ribius ab
aeternam uitam desiderium conuertere noluerunt. quis autem nouit quid par uidis
dequorum crutiatibus duritia maiorum contunditur aut exescetur fi des autem
mi sericordia probatur. quis esgonouit quid ipsis paruulis in secreto iudiciorum
suorum bone conuersationis reseru& ds̃. quõ quã quam nihil recte fecerint tamen
nec peccantes aliquid ista ꝑpessi sunt. non enim frustra &iam in fantes illos quicum
dñs ihs̃ xp̃s negandus abhero de quereretur oc usi sunt. in honore martrrum recep¬
tos commendat eccła. Haec tunc dixi cum hanc ipsam dequa nunc agitur uellem¬
communire sentenitiam. sicut enim paulo ante commemoraui: Que cũ quae

Expanded text:
transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati rectius elegerint uiuere, aut excusationem in futuri iudicii supplicio non habebunt, si uitae huius angoribus ad aeternam uitam desiderium conuede quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus, qui quanquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista perpessi sunt? Non enim frustra etiam infantes illos, qui cum Dominus Jesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt , in honorem martyrum receptos commendat Ecccommunire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
animarum singulis corporibus singulatim que factarum ego quidem nonde ingeni¬
is sed saltem depof nis paruusorum quosi in hac uita patiuntur dixi ali quid in li¬
bris illis delibero arbi trio quod quale sit &cur mihi in ista quã habemus inmanib:
quȩstione non sufficiat intimabo & eum ipsum detertio libro locum ecerptum his
lit teris in seram nam ita sehab&. de crutiatibus autem corporis quibus affliguntur
paruuli quorum perae tatem nulla peccata sunt si animae quibus animantur
non prius quam ipsi homines et̃ coeperunt. maior que rella & quasi misericor
deponi sole cumdicitur quid mali fecerunt ut ista paterentur. quasi possit
ẽẽ innocentiae meritum ante quã quis que nocere aliquid possit Cum au¬
tembonialiquid operatur ds̃ in emendatione maiorum cum paruulo rum suo¬
rũ quicis carisunt doloribus ac mortibus flagellantur cur ista non fiant quando cũ

Expanded text:
animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingenianimarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: de cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet, cum dicitur: quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquid possit! cum autem boni aliquid operatur deus in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nandaiustitia de ingeniorum uero diuersi tate quid dicam quȩ quidem in pariuilis
lati÷ sed ab ipsi sexor dus naturalibus ductum appar& in grandibus quorum non¬
nullitam tardi &obliuio si sunt ut ne prima quidem discere licterarum elemen¬
ta potuerint. quidamuero tante sunt fatuitatis ut non multum a pectoribus dif¬
ferant quos moriones uulgo uocant : Respondetur sortas se corpora hoc faciunt Sed
num quid secundum hanc sententiam quã defendi uolumus animas ili corpuse¬
legit & in eligendo cum falleretur errauit: ut cum incorpus cogeretur intrare
necessitate nascendi alia corpora pre occupantibus animarum turbis ipsa aluid
non iiuenit. &sicut in spectaculo aliquolocum: Ita carnemnum quam uoluit sed
quam ualuit occupauit Num quid haec & talia dicerepos sumus uel sentire debe¬
mus doce igitur quid sentire quiddicere debcamus ut constet nobis ratio no uarum

Expanded text:
nanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis nanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum
Abbreviated transcription (Latin):
sut dum quinonamsi cut animalia in ratio nabiliarec tedicimus inusis dare nati¬
ris euellentioribus & siuitio sis sicut aper tissime in euangelio uidemus: poriuis
uisũ sum de si di pasion toncossuseẽ demonibus. Hoc & de homine rec tepossumus dice
se amimas estenu sod rationale &si mortale anima e rationalis in illis menbr
quȩ antis adlic uo nibus poenas luit: d bonus est ds ustus est. ds om̃ps est. Hoc du¬
buare omnino dementis est : Tantorum ergomalorum quȩ fiunt in par uulis cau¬
a iustadicatur Nempeum maiores ista patiuntur solemus dicere aut sicut ii
b merita cgaru narir& utsi cue in hero depeccata puniri & de quibusdam exemplis
quards mnanifesta esse uoluit alia quȩ d scu ra sunt hominum. Coniec tare concedi
tur sehoc inma ioribus: Depar uulis autem quid respondeamus edis sere si poenis tan¬
tis ulla incis sunt puni enda peccata. Nam utique nulla est in illis ae tatibus exami¬

Expanded text:
re. numquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari nature. numquidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homin rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est. tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in Iob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus exami
Abbreviated transcription (Latin):
re nisi ds̃ shaec & alia que possum sicut possumdico aduersus eos quihanc opi
monem quacreduntur anime sicut illa una singulis fieri labe factare co¬
nantur sed cum ad poenasuentum est paruulorum magnis mihi crede co¬
artor angusus. nec quid respondeam pror sius in uenio: Nõn solum eas poe¬
nas dico quas hab& post haecuitam illa dam natio quone aesse est trahantur side
cor pore exierint si nexpiane gratiae sacra mento sed eas ipsas que in hac uita
dslentibus iobisuersantur ante oculos quas enumerare sibge limprius tempus
quamdae mnola de ficune Ianguescunt acgriuidinbustor quentur doloribus
same &si ticruciantur: debilitantur menbris priuantur sen sibus uexantur
in mun disspir tibus sde monstran dum est utique quomo dorstasine ulla rra
la lausaassa patiantur. Nonenimfas est Eer aut ista ignorante dõ fieri
auteum non posse res sistere facientibus saut iniuste ista uefare uel per mitte¬

Expanded text:
re nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico re nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico nionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio; non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permitte
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantem quibus haec possit calumniare futari. & quo dipse respondistinon
eẽ uitium sementis intritico quod furto dicitur cẽ sublatum. sed in eo qui frum̃¬
ta furatus est nec id circo terram non debuis se gremio suo semina confouere
qui a sator immunda ea proiecerit manu elegantissima simili tudo est: quam
& ante quam legerem nullas mihi obiectio ista de ad ulterims fealus in hac que¬
stione faciebat angeistias. generaliter intuentibus multabo nadm̃ facere
&iam denr̃is malis nr̃is que peccatis animalis autẽ cuius cum que creatio siha¬
beat pruden tempium que consideratorem in effabilem laudem crcatori exci¬
tat quanto mogis creatio non cui uslib& animalis. sed hominis : Si autẽ causa
creandi quaeritur : Nullacitius & melius respondetur : Nisiquia omnis trea
turabonaest & quid dignius quambona faciat bonus ds̃ que ne mopotest fece¬

Expanded text:
cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico,. quod furto dicitur esse sublatum,. sed in eo, qui frumenta . furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest face
Abbreviated transcription (Latin):
rum numero capillorum quanto magis de hominis ortu & occasu cuius temporalis
uita breuius productiusue nontenditur quam ds̃ dispositor temporum nouit uni¬
uersitatatis mode ramini consonare id&iam quod aiunt: om ne quod intempo¬
re coepit eẽ inmortale ẽẽ non posse qui a omnia orta occidunt & a ucta senes¬
cunt ut eomodo credicogant. Animum humanum ideo ẽẽ in mor talem qđ
ante om̃a tempora sit creatus. non mou& fidem nram ut enim alia taceam Coc¬
pit eẽ in tempore inmor tali tascarnis xp̃i quae tamen iam non moritur & morsei
ultra non dominabitur. illud uero quod in libro aduersusrufinum posuisti quos¬
dam huic sententiae calum mari quod dm̃ dare animas ad ulterinis conceptibus
uideatur in dignum. unde conantur astruere menitis geste ante carnem uite
animas quasi adergastula huius modi iuste posseperduci non me mou& multa

Expanded text:
rum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis rum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus, dispositor temporum, nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt, ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram. ut enim alia taceam, coepit esse in tempore inmortalitas carnis Christi, quae tamen iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uero, quod in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatuanimas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa
Abbreviated transcription (Latin):
frustraperprophetam qui haec diuinitus inspirata didicerat dictum est de
dõ qui pro fert numero se saeculum. Vnde musica id est scientia sensus sue
modu landi ad am monitionem magne rei &iam mortalibus rationales
habentibus animas di largitate concessa est. undesi homo faciendiarti sex car¬
minis nouit quas quibus moras uocibus tribuat ut illud quod canitur de¬
ꝓcedentibus ac subceden tibus sonis pulcherrime currat & transeat. quanto magisd
uis sapientiaper qua facitomnialonge omnibusartibus preferen duest to nadis
innauris nascentibus & occidentibus temporum spatusquȩ taonquam sillabue
ac uerba ad particulas huuis sacculipertinent i poclabent umnquant amqular
mirabilicantico uelbre uius uolpro ductius quam modulatio prascognita & pre¬
finita deposcit. preterire permit tit: Hoc ũ &iam de arboris filio dixermi & denro¬

Expanded text:
frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de deo: qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue modulandi, ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostro
Abbreviated transcription (Latin):
arebus quȩ nonerant instituendis requieuit & hoc uerum est quod non solum guber¬
nando quae fecit uerum &iam aliquid non quod nondum sed quod iam creaue¬
rat numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quod libet
modo eximus ab eo quod nobis obicitur dere quiedĩ ab operibus suis ne propt̃¬
ea non credamus : Nunc usque ficri animas nouas. non ex illa una sed sicut
illam unam nam quod dicitur quare facit animas eis quos nouit atomoritu¬
ros possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinciuel flagellari possu¬
mus &iam recte illius moderationi ista relinquere quem scmus omnibus tẽ¬
poraliter transeuntibus rebus ubi sunit &iam animalium ortus &obitus :
Cur sumornatissimum atque ordinatissimum dare sed nos ista sentire
non posse. quae si sentire mus delectione in effabilimulceremur : Non eñi

Expanded text:
a rebus, quae non erant, instituendis requieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubera rebus, quae non erant, instituendis requieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum sed quod iam creauerat, numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis obicitur de requie dei ab operibus suis, ne propterea non credamus nunc usque fieri animas nouas non ex illa una sed sicut illam unam. Nam quod dicitur: \'quare facit animas eis, quos nouit cito morituros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus temporaliter transeuntibus rebus, ubi sunt etiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
&pices exterra autem arbores fȩnum animalia sed quod ea quae nonerant
tuni secerit manifestum est Nulla enim erat auis nulluspiscis nulla arbor
nullum animal & bene intelligitur ab his creatis requi e ius se quae non erant
&greata sunt id est cessasse ne uł traque non erant crearentur. sed nunc quod dici¬
tur animas non innescio quo fouente iam ex sistentes mit tere nec desc ipso tam¬
quam suas particulas inrorare nec deilla una originalitertrahere nec prode¬
lictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas
singulis suã cuique nascenti : Non aliquid facere dicitur quod ante non fece¬
rat᷑ iam enim sextodie secerat hominem ad imaginẽ suã quod itique secun¬
dum animam rationalem fecis se intelligitur tandem post longam disputa
tuendo quod nonerat sed multiplicando quod erat. unde & illud uerum est qđ

Expanded text:
et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est. nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatis requieuisse, quae non erant et creata sunt, 2 id est cessasse, ne ultra, quae non erant, crearentur. sed nunc quod dicitur animas non in nescio quo fonte iam existentes mittere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas singulis suam cuique nascenti, non aliquid facere dicitur, quod ante non fecerat. iam enim sexto die fecerat hominem ad imaginem suam, quod utique secundum animam rationalem fecisse intellegitur. hoc et nunc fatuendo, quod non erat, sed multiplicando, quod erat. unde et illud uerum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
a operasua. Nam& quod eum scriptum ẽ requi e uisse. uti que acreandisno¬
uis creatuns intellegendum est : Non aguber nandis quia tunc eaquae non
erant fecit aquibus faciendis requi euit. qui a consum mauerat omniaq:
ante quam essent uidit esse facienda. Vt de inceps non ea quae non erant sed
ex his quae nam erant crear& & facer& quicquid facer&. Ita utrum que ue¬
rum ẽe monstratur & quod dictum est requie uit ab operibus suis. & quod dic¬
tum est us que nunc operatur. Qm̃ genesi non potest euangelium ẽe contrariũ
Verum his qui haec ideo dicunt necredatur modo ds si cut illamunam nouasanio¬
mas quae noncrant facere. sedex illa una que iamerat cas ertare uel ex fonte aliquo
suas hesauro quodam quem tuc fecit cas mit tert facilerespondetur. Riam illis
sendicbuinustads re asse exhis naturis quas iam creauerat sicut exaquis alites

Expanded text:
a opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse, utique a creandis noa opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse, utique a creandis nouis creaturis intellegendum est, non a gubernandis, quia tunc ea, quae non erant, fecit, a quibus faciendis requieuit, quia consummauerat omnia, quae, antequam essent, uidit esse facienda, ut deinceps non ea, quae non erant, sed ex his, quae iam erant, crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur, et quod dictum est: requieuit ab operibus suis, et quod dictum est: usque nunc operat u r, quoniam Genesi non potest euangelium esse contrarium. Uerum his, qui haec ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant, facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites
Abbreviated transcription (Latin):
nimas sieri pecca trices uel puniat in nocentes neque negare fas nobis est eas quae
sin exp̃i sacra mento decorporibus exierunt &iam par uulorum nonnisi indam¬
nationem tra hisobsecrote quomodo haec opinio defenditur quae creduntur ani¬
mȩ non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una unitas singulis sin¬
gulae: Eauero quae diuntur alia contrahanc opinionem facile puto meposse
refellere si cuti est illud quo eã sibi quidam uideantur urgere. quomodo con¬
sum mauerit ds̃ omnia opera sua sexto die & septimo requieuit si nouas ad huc
animas creat quibus sidixerimus quod ex euangelio in supra dicta epis¬
tolapo  suisti Pat̃ m̃s usque nunc operatur. respondent: Operatur
dictum est institutias amministrando non nouas instituendo naturas. nescrip¬
ture genes eos contradicatur ubia pertissime legitur consum mas se dm̃omni¬

Expanded text:
nimas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobis est eas, quae nimas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobis est eas, quae sine Christi sacramento de corporibus exierint, etiam paruulorum, non nisi in damnationem trahi, obsecro te, quomodo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una uni ita singulis singulae? Ea uero, quae dicuntur alia contra hanc opinionem, facile puto me posse refellere, sicuti est illud, quo eam sibi quidam uidentur urgere, quomodo consummauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat. quibus si dixerimus, quod ex euangelio in supra dicta epistula posuisti: pater meus usque nunc operatur, respondent: \'operatur\' dictum est institutas administrando, non nouas instituendo naturas, ne scripturae Geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse deum omni
Abbreviated transcription (Latin):
indigeant in sacramen to xp̃i re missione peccati peccantes in adam ex quo caro est pro¬
pagata peccati aut si non pec cant qua iustitia creatoris. Itapeccato obligantur alieno
cum ex inde propatis menbris mortalibus in seruntur ut cas nisi per ecclesi am subuen¬
tum fuerit dam natio consequatur cum mearum potestate non sit. ut eis possit gratia
baptismi sub ueniri : Tot igitur animarum milia que in mortibus par uulorum si¬
ne in dulgentia xp̃iani sacramenti de corporibus exeunt qua aequitate damnan¬
tur si noue create nullo suo precedente peccato sed uoluntate creatoris singulae
singulis nascentibus ad haeserunt quibus eas animan dis ille creauit & dedit. qui u¬
tique nouerat quod unoquȩq: earum nulla suaculpasine baptis moxp̃idecor¬
pore suerat exitura : Qnm̃ igitur neque dedõ possumus dicere quod uel cogitat a¬

Expanded text:
indigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est proindigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismi subueniri ? tot igitur animarum milia, quae in mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente peccato sed uoluntate creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine baptismo Christi de corpore fuerat exitura? quoniam igitur neque de deo possumus dicere, quod uel cogat a
Abbreviated transcription (Latin):
de&iam aduerum magistrũ nocte uenerat qui a fortassis erubescebat disce¬
re quidocere consuerat Me autem magistrum potius audire quam uelud
magistrum dolectat audiri. Recolo enim quid dixerit eis quos preceteris e¬
legis : uos in quid nolite uocari ab hominibus rabbi. unus est enim magister uester
xp̃s : Nec alius docuit morsen &iam per iotħor nec alius cornelium &iam per
propriorem petrum nec alius p&rum & iamper posteriorem paulum : A quocũ¬
que uerum dicitur illo donante dicitur qui ẽ ipsa uoritas: Quod si ideo adhuc
ista nescimus &cane que orando ne quelegen do neque cogitando & ratio cinando in ueni¬
repotuimus Vt probemus non solum in doctos quanta caritate doceamus. uerum adoc tis&i:
quanta humilitate discamus Doceergo queso qđ doceam: doce quod teneam & dic mihi si
ammae singilla tim singulis hodieque nascentibus siunt. ubi in pariuilis peccent ut

Expanded text:
de etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discede etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae ceteris elegit: uos autem, inquit, nolite uocari ab hominibus rabbi; unus est enim magister uester Christus. nec alius docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam per posteriorem Paulum. a quocumque uerum dicitur, illo donante dicitur, qui est ipsa ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut probemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in paruulis peccent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inquirere si tamon idtibi ex africa scripsit nam quando scripserit nescio tan¬
tum scio quod de hocbene cognouerit cunctationem meã unde me in consulto face¬
reuoluit quã quam &uiam si consuler& magis hortarer & gratias agere in quod no¬
bis conferriomnibus poss& nisi tubre uiter scribere quãrespondere maluisses cre¬
done super fluo laborares ubi ego essem quemputabas id optime scire quod ille
quae siuerat Ecceuolo ut illa sententia &iam measit sed nondum eẽ confirmo
Mi sisti ad me discipulos ut eamrem doceam quam nondum ipse didici. doceer
go quod doceam nam ut doce am multi ame flagitant. eis que
alia multa & hoc ignorare confiteor & fortasse quãuis in osme¬
cundentur. Tamen apud se dicunt tues magister inisrhł & haec ignoras quod
quidem dñs ei dixit quierat unus illorum quos delee tabat uocari rabbi. un¬

Expanded text:
inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; taninquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce go, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister in Israhel et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, un
Abbreviated transcription (Latin):
cumiale aite que captae corruptam &oppres sam & ad peccan dinecessi tatem perduc¬
timee contendant : Noc itaque exceptoheretice opinioniserrore ex quat tu¬
or seliqus opinionibus que nam sit eligenda sei redesidaro: Gae cum que oñi
osi pendaest absitut in pugn& hanc fidem de quacer ti sumus orima nirue
&iam par uuli in fantis necessariam ẽẽ liberationem ex obligatione peccaticam¬
hoccertesentis quod singulas animas singulis nascentibus &iam modo ds faciat
cui sententiae ne obiciatur quod omnes creaturas sexto die consũmauerit ds̃
septimore qui euerit : Ad hibes testimonium ex euangelio. pater meus nunc ope¬
ratur Sic enim admarcellinum scripsisti quapistola eiam mei commo moratio¬
nembeniuolentissime facere dignatus es quod hic me haber& inafrica quiei posse
istam facilius explicare sententiã quod si posuis sem non illehoc abste tam loge posito

Expanded text:
iam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perduciam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto hereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione peccati eamhoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito
Abbreviated transcription (Latin):
intentionem eam quatunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam.
qui naturam malisuo principio praeditam aduersus dm̃ conantur induce¬
re id est contramanicheos. Nam de priscilianistis adhuc nihil audieram qui
non multum ab istis dissimiles plas phemias fabulantur : Ideo quitã opini¬
onem non ad didiquamtua epistola intercera comme morastinealiquam
preterires ubi dehac questione inter rogantire scripsisti religiose memoriae
uiro nobis que in xp̃ocaritate gratifsimo marcellino quod anima sit parsdi pri¬
moquia non de in carnatione eius sed denatura queritur cum hoc quaeritur
de inde quod hoc sentiunt illi contraquos agebam &idm axime agebam ut crea¬
toris inculpabilem in uio labilem que naturam acreature uitus & labesecor nerẽ
corll osubsantiam alicui proprium principes que tribuunt ipsa bonidi substaro¬

Expanded text:
intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, intentionem meam, qua tunc aduersus eos, quantis poteram uiribus, agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uitiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substant
Abbreviated transcription (Latin):
monium ex libro iob nemomundus in conspec tutuo nec in fans cuius est diei
unus uita super terrã de inde ad iunxisti: Tene murque rei insimitudi nepreuari¬
cationis adeie & libertuus inionam prophesam satis hoc insigniter dilucideque
declarat ubi ie iunare paruulos propt̃ ipsum originalȩ peccatum meritocoac¬
tus esse dixisti : Non in conuenienter abste quero hunc reatum anima ubi contra¬
xerit unde oport& eam &iamoin ilba aateper sacra mentum xp̃i ane gratiȩ
liberari: ego qui domante ali quot an nos cum libros quosdam scribere in de
libro arbitrio quiinmultorum manus i & nehabentur aplurimis. quat¬
tuor opiniones de animȩ in carnationo utrum ex illa una que primo homini
da ta est cecere propagentur an singulis quibus que noue &iam modofiant
anali cubiiam exsistentes uel mit tantur diuinitus uel sponte labantur incor¬
pora ⁊taputaui eẽ tractandas ut que lib& earum uerum ess& non impe dir&

Expanded text:
monium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei monium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non inpediret
Abbreviated transcription (Latin):
manãque factaẽ ex ad am regeneretur in xp̃o ad eiuspertinens soue tatem & re¬
quiem post mortem corporis habituram &corpus adgloriam recepturam. Haec
sunt que de anima firmissime teneo nunc accipe obsecro quid requiram & no¬
lime spernere sic nonte spernat qui pronobis dignatus estsperni. Quero ubi c̃¬
traxerit anima reatum quo trahitur in condem nationẽ &iam in fantis mor¬
te preuenti si ei per sacramentum quo &i amper uuli bapti tantur xp̃i gratia ñ
subuenerit non enimes ex illis quimodo noua quatdam garrire coeperunt di¬
centes nullum reatum ex adã tractum qui per baptis mum in in fante soluatur
qđ tesapere si scire immonisite id non sapere scirem nequa quam hoc abste quae
ren dumputarẽ sed quia tenemus de hac resententiamtuã concinentem catholi¬
co fundatissi me fidei quã iouini aniuanilo quia redar guens adhibiusti testi¬

Expanded text:
manam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et remanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sunt partes locorum ita occupantur partibus corporum. unde intelle git̃
anima siue corpus siue incorpore a dicen da sit. propriam quan dam habere
naturam Omnibus his munda ne molis elements excllontiore substantiatre¬
atasie qe ueraciter non pos sit in aliqua phanta siacorporalium l maguũ
qu aspertar nis sensus ꝑcipimus cogitari sed mente in tellegi ulta que seatiru
tie quebaes perin de loquor ut teque tibinota sunt doccam sedut apcriam
qui ͥ sir inissins deam mateneam neme quis quam cum ad eauenert quen
urro di silal de anima uel scientia uel side tenere arbuitretiu certuse Tuere
fum arimam mulla dĩ culpa nulladi ne cessitate uel sua sed propria uoluta¬
te in pcuiatum cẽ conlapsã Nec liberari posse decorpore mor tis huius uel su¬
in qualibe corpors astate decor pore exierat&in poena sucurani ndeuls¬
mo iudiciore cepturam corpus ad poe nam. Si auĩẽ post genc rationem ba¬

Expanded text:
ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suin qualibet corporis aetate de corpore exierit, et in poena futuram et in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem hu
Abbreviated transcription (Latin):
Animã tamen tota non lat& : Ne que id quod sentitur percorporis cunctadis¬
currit. sed ubi tantum sentitur ubi fit Vnde ergo ad totã mox peruenit quod
non intotosit. nisi quiatota ub est ubisit nec ut tota ibi sit cetera deserit uiuima
enim & illȩ a presente ubi nihil tale factum est quod si si eret & uium quat
simul fier& simul utrum que totam pariter non later&. pro inde & in omnibus
simul & in singlilis particulis corporissui totasimus esse non poss& siper illa¬
sit ad is sunderetur ut uidemus corpora diffusaperspatia lo corummi noribus
suis partibus minora occupare & ampli oribus ampliora. Quappt̃ si aniricur¬
pus ẽẽ dicenda ẽ non est certe corpus qualeter renum est nec quale umidum aut
aerium. aut aetherium. Omnia quippe talia maiora sunt in maioribus lo¬
cis & minora inminoribus & nihil eorum in aliqua sui parte totum ad est sea

Expanded text:
animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta disanimam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
appellare naturam: Quac sum me in commutabilis & ubi que tota est corpus
est anima qm̃ tale aliquid ipsa non est porrosi corpus non est nisi quod per
locispatium aliqua longitudine. latitudine altitudine Itasistitur uel ino¬
uetur ut maiore sui parte maiorem locũ ocui p& &bre uiore breuiorem
minus quȩ sit in parte quam in totonon est corpus anima Pertotum quippe
corpus quod animat nonlocali diffusione sed qua lam ui tali intentione por¬
rigitur. Nampereius omnes particulas tota simul ad est. nec minor inmino¬
ribus & inmaiorib: maior sed alicubi intentius alicubi remissius & inomni¬
bus tota & in singulis tota est : Ne que enim aliter quod incorpore &iam non tota
sentit: Tamentota sentit: Nam cum ex iguo puncto in carne uiua aliquid tangi¬
tur quã uis locus ille non solum totius corporis non sit sed uix in corpore uideat᷑

Expanded text:
appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur,
Abbreviated transcription (Latin):
si esse in commutabilis undelib& aegrotare non posso: Naquo dueretnicquo¬
mu tabile & in corruptibile est nullius rei accessu commutari uel corrumpipo¬
test alio quin non achillea tantum sicut fabula eferunt sedomniscaro esito
inuul nerabilis sinullus ei casus accider& non est itaque natura in commutabi¬
lis. quac ali quomodo aliqua causa aliqua parte mu tabilis est : dm̃ autemne¬
fas est nisi uere sum meque in commutabilem credere : Non ẽ igitur anima
pars dĩ incorpoream quoque eẽ animã & si difficile tar dioribus persuade¬
repotest mihi tamen fateor esseper sua sum sed neͥbi controuersi anuel suꝑ¬
filio ficiam uel meritopatiar qm̃ cũ dere constat non est opuscertare denomini
si cor est omnis substantia uel essentia uel siquis aptius nincupatur. id quod
ali quo modo ẽ in ipso corpus est anima Item sicã solam in corpore amplac&

Expanded text:
si esset incommutabilis, unde libet aegrotare non posset ? nam quod uere incosi esset incommutabilis, unde libet aegrotare non posset ? nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullus ei casus accideret. non est itaque natura incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parte mutabilis est; deum autem nefas est nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet
Abbreviated transcription (Latin):
sed quodita moritur alienata auita di utramen siinatura siauoitorosseros
oinino desistat. Ita mortalis exaliqua causa inuenitir ut &damin mor mars
nonsi neratione dicatur non pars dianima si enim hor es& cant li nododnio¬
mutabilis at que in corruptibilis eẽt : Quod si eẽt nec deficere in deterius nẽ
proficor& in melius nec aliquid in seme ipsa uel inciper& habere quod nonhat¬
bebat uel desinere habere quod h abebat quantum ad cius ipsius at fiueti onese¬
tin& quã uero alter se habeat non opus est ex trinsetus testimonio quisquis se
ipsum ad uertit agnos frustra autem dicitur ab eis quia nimã dict ꝑpartemud¬
lunt hanc eius labem ac turpi tudi nc̃ quamui de mus in ne quissimis homini¬
bus Hanc denique in firmitatem & aegritudinem quã sentimus inomarbui
hominibus Non ex ipsa illiesse sed ex corpore quid inter est un de aegrotei qut

Expanded text:
sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperet habere, quod non habebat, uel desineret habere, quod habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
minem quod potui : quod autem non potui. unde dicere posset ammonu at¬
que ut adte ire hortatus sum qua inre consiliũ uel preceptum meum cũ libent̃
& oboe dienter acciperet rogaui cum ut abste iuni ens pernos ad propria remea¬
rec quam eius pollitationem tenens occansionem mihi credidi ad ño eẽ conces¬
samquatibi scriberem dehis que perte scire cupio quȩ rebam enim quem adde
mit terem ne e mihi facile occurrebat idoneus &fide agendi &alacritate oboedi¬
endi exercitatione peregrinandi. ubi ergo is tum iuuenem expertus sum eum ip¬
sum essequalem a dño p&ebam dubitare non potui. accipeigitur que mihi p&o
aperire ac disserere non graueris questio de anima firmis sime teneã non tacebo:¬
De in desubiungam quid mihi ad huc expcdiriuelim anima hominis in mor¬
talsest sẽcundum quendam modunsum roncum emini modo sicuiaus le mues

Expanded text:
minem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atminem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ianscielat qua qududaunrer dun quode prsest nuilla mihi ateasser uuder purae do cre
sensiicnasim agis de as e ddodare qua discere. magistamendi ere quiam quudido e¬
ant ie aorite iisis i quideni eio lestius se roln omnibus angustus meis quaspaturbo
uli quot annorur cumsi fieri posse cotidie presentemte habere uellem sum quo
lliiuor annorq duelle or iec ide tamen non debui facere quod potui si non poti
aotum quod uolui et cc̃ uenit adme religiosus iuuenis catholica pace srateraga¬
tofilius honore don pres brter noster orosius uigil ingenio paratus eloquio flagrans
stucdio utalauas sndomo dñiẽẽ desiderans adrefellendasfalsasperniciosas que
doctrinas que animos his panorum multo in felicius quam corpora barbaricus gla¬
dius trucidarunt Nam inde ad nos usque ab oce anilitore properauit fama e
citus quod ame posse de hisque scire uelle quic quid uell& audire nequenulluati
coepit ueduentus sui fructum primo de multum fame creder&: Se inde docui ho¬

Expanded text:
 quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani licitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum: primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui ho