comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur tibi peccatatua.
mira humilitas. Despestum et
debilemtotisq menbrorum ꝯ¬
pagib dissolutum simmnocat qm
sacerdotes ñclignabantur attingers
Aut cereideo flium quia dimitiunt

Expanded text:
tuntur tibi peccata tua. O mira humilitas, despectum et debilem, totisque membrorum compagibus dissolutum, filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere. Aut certe ideo filium, quia dimittunt
Abbreviated transcription (Latin):
t ysaias ait. Si posuit ꝓeo peccato
ammanisneam iudebit semen
lõgenumet uoluntas dominimme
nomodo autem abraham actu
significau̾it saiuatorem testaturiõ
qd̃ comimprecepto exirit de t̾ra sua
et decognacõne sua ut apd̾ ext̾o locuple¬
taretur et eẽt ingentemmagnam ex
prepollet et uideamus impletumm.

Expanded text:
t Isaias ait: Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in uomodo autem Abraham actu significaverit Salvatorem, testatur illud quod Domini praecepto exivit de terra sua et de cognatione sua , ut apud exteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, quod praepollet, ut videmus, in popu
Abbreviated transcription (Latin):
ehorscat illustrata fulgorib. lun¬
lectaut sol fulgore uirtutum
q̃la ip̃e elegit eam sol iustiu
Sut naiceretur ex ea ad cuins ꝓfecto
exequias qͣntumfas ẽ cretere fami

Expanded text:
s illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere fam
Abbreviated transcription (Latin):
t uene quasi nirgirla frmi quia
gͣulis et delicatã quia diuinis
moris et desiderio caritatis. lectionẽ u¬
t uirgula intrid exaromatib¬
slimirum quia multis repleta
erat urtitum edorib manens ex
ea fragrabat suauissimus odor de sp̃i¬

Expanded text:
t bene quasi virgula fumi, quia lis et delicata, quia divinis moris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiri
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙ beatus tusticus et cc̃. ui¬
eleuchetius ciictiq fideles et
uititi eciam paganorum qui eui
lamentantes proscquebantur res¬
ponlissent amen. positie genibus
et protensis ceruicibus umo eodem¬
q momento ab acutis secundum
prncipis preceptum securib decolla¬
tisunt atq inhac fidez constantia¬

Expanded text:
ue beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in
Abbreviated transcription (Latin):
martyrib taioius pro laborem̾cedens ut
nnium tuorum fuisse gandeat hostisu
uncbeatissimus ⁊ accepta a¬
suorum tuper lectum ferrennb
politis flamins miaus excensasis
et cantabatlicens. Ignitum eloi¬

Expanded text:
tribuisti pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis iunc beatissimus et acceptabisuorum super lectum ferreum, suppositis flammis, nudus extensus est et cantabat, dicens: Ignitum elo
Abbreviated transcription (Latin):
mnicio uirgis inconspectu omnium
scĩ martyres mili cesi et suisuestib
reindune regione yuolimcurnad̃
locum constitutum eclusti ad decol̃
latonem suut genui flectere inssro
sius manus expandens et oculocad

Expanded text:
virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. sius manus expandens, et oculos ad
Abbreviated transcription (Latin):
lagellantur etiam tusticus ieleu¬
cheruis satisac̾rime et unmenlo
cathenarum pontere simul scĩdm̃
onantur et inergastunm tenebro¬
sissimi carcetis intruduntur Inde
ad prefecti audicõnem redua ĩ cathe¬
tis extensiet flagellati cominogrãs

Expanded text:
lagellantur etiam Rusticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Eccͣa ilłq nec idimiulocis erat et ppłs ille
noua construx̃ ac officia sermentium cle¬
ricorum ex more tonstituit ꝓbatasq per¬
sonas honore scłiordinis amplianit. u̾ba¬
mea. Cinctus ergo fide et mĩam añponẽs
panlatim sociabat d̾o quoȩ dyabolo subtra¬
dominus dignabatur ex̾cere uircutes ut re¬
t siccum ambusto toto corꝑelouii
fuisse leuatus ad bestias ferocisci¬
mas mrabiem muldo ieinno excita¬
tas proiestus subrigitur. Peruemẽ

Expanded text:
ecdum in locis erat, et populis illis novam construxit, ac officiale servitium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore saeculi ordinis amplians. Cinctus ergo fide, et jam conspaulatim sociabat Deo quem diabolo subtraDominus dignabatur exercere virtutes, ut ret sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
ad or̃onem euis fornatie incen-¬
dio beatus domini pontifex ilẜonisiꝰ
fusset splenitidior auro ednatus
panibulo cruciari estipitis tormenta¬
ium instrumentoꝵ confixione appẽ¬
ditur. Lacerabaturq precipue scs d̾i¬
sacerdos humana rabie cui serurut

Expanded text:
ationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. sacerdos humana rabie, cui servivit
Abbreviated transcription (Latin):
numet uerum intrinitate dominum confi¬
tentur. ⁊ Terrore subuinstomultisq affuc¬
tieet incutintu cinitatis per cristi
nomine cesa. et cdiuersissimis ac an-¬
cea manditis suppliciis est affesta.
ut inparisiis uicerenir impletum
quod deietusalem prophetico uatici¬
mo fuerat peroratum. Posu̾unti
mortauia seruuorum tuorum añe
incircutenis: et non erat quise¬

Expanded text:
num et verum in Trinitate Deum confitentur, et terrore subjecto, multisque afflicin circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui se
Abbreviated transcription (Latin):
quitradente bo demente petri apłi futces¬
sore ioi liumi semina gentib eroganda
tilitatis feruere cognoiit etrorem ilucĩtre¬
piiuis et calore fidei armatus actesst et pa¬
risus domino ducente petuenit. Quare fre¬
ANonu̾itus incredisle gentis expetere feriti¬
dem quia mitutem suam p̾centaꝵ penarim¬

Expanded text:
qui tradente beato Clemente Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturienda tilitatis fervere cognovit errorem, illic intrepidus et calore fidei flammatus accessit ae Parisius domino ducente pervenit non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam prae
Abbreviated transcription (Latin):
plebo meis Consument fame et de¬
norabiure eoe aues morsu amarissi¬
mo entes bostiarum immittam ĩ
eoꝵ: tum furore trahennum suꝑer
terram atq serpema m Poris uas.¬
tabit eos gladinȩ: et uitũs pauor:
inuenem simul ac uirgine lactan¬
tem cum hominesene. et clixiusbi¬
nam sunt: cessare fauiam abhomi¬
nib memoriam eoꝵ ꝑ et ppt̾iram
immicorum distuur ne forte sr biret
hostes eorum Et dicent manus m̃a
excelsa: et ñ dominus fec̃ħ oĩa Gens
abs consilio ẽ et sine prudentia: uti¬
namsaperent et intelligerent ac no¬
uissima prouiderent.uo perseque.¬
batur uinisitie: et duo fugarent
decemninia Honne ĩo quia den̾sinis

Expanded text:
t devorabunt eos aves morsu amarissimo dentes bestiarum inmittam in eos cum furore trahentium super terram atque serpentium foris vastabit eos gladius et intus pavor iuvenem simul ac virginem lactantem cum homine sene dixi ubinam sunt cessare faciam ex hominibus memoriam eorum sed propter iram inimicorum distuli ne forte superbirent hostes eorum et dicerent manus nostra excelsa et non Dominus fecit haec omnia gens absque consilio est et sine prudentia utinam saperent et intellegerent ac novissima providerent quomodo persequatur unus mille et duo fugent decem milia
Abbreviated transcription (Latin):
mixti sunt int̾ gr et didicerunt oꝑa
corum et sermerunt scuitilib eorũ:
et scm̃ est ur mscãdalum Et im¬
molau̾unt fiuo suoꝵ et fiias suas
demoniis t effuderunt sanguiẽ

Expanded text:
mixti sunt gentibus, et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum, et factum est eis in scandalum. Et immolaverunt filios suos et filias suas daemonibus, et effuderunt sanguinem
Abbreviated transcription (French):
Et fecerunt intulummoreb et ado¬
suaur insimniculiẽ utii comedẽ.¬
tis fenum o blitisunt dm̃quisalua.¬
iteoꝵ qui feat magnalia inegypio
mirabiua ini̾ra cham: terribilia ĩma¬

Expanded text:
 Fecerunt vitulum in Horeb, et adosuam, in similitudinem bovis comedentis fenum. Obliti sunt Dei salvatoris sui: qui fecit magnalia in Aegypto. Mirabilia in terra Cham: terribilia supe
Abbreviated transcription (Latin):
u̾baoris mei Concrescat ut pluriia
coctrinamea: pluat ut roꝵ elquium
meuni Quasl yber suꝑ herbam ⁊ qͣi
stile super gramina: quia nomendo¬
minmuocabo Date magnificẽtiã
dõ nr̃o dei perfecta sunt opesa: et ors
iue eius uitlicia Deus fidelis et abs
ulla iniquitare: iuistus et rectus. pec¬

Expanded text:
s mei concrescat in pluvia doctrina mea fluat ut ros eloquium meum quasi imber super herbam et quasi stillae super gramina quia nomen Domini invocabo date magnificentiam Deo nostro Dei perfecta sunt opera et omnes viae eius iudicia Deus fidelis et absque ulla iniquitate iustus et rectus
Abbreviated transcription (Latin):
e iconspestueuis. t auteret irã
eins ne duperderet eor: et ꝓ nichoha¬
buu̾nt tetram desiderabile Nõ cre¬
diderunt u̾bo eius: et murmurauũnt
intarernatulie siuȩ: ñ exandierunt
uocem domini Et eleuauit mamum
suam sr̃̾coꝵ: ut prostͥneret eos ĩ ceserto
Et ut deiceret sem̃ eorumunnatoib:

Expanded text:
 averteret iram eius, ne disperderet eos. Et pro nihilo habuerunt terram desiderabilem  et non crediderunt verbo eius. Et murmuraberunt in tabernaculis suis  et non exaudierunt vocem Domini. Et elebavit manum suam in illis, ut deiceret eos in deserto  et ut deiceret semen eorum in nationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nconutentur operire terram Quie¬
itis fontes inconualitb int̾ medi.
umnontium pertransibunt aq̃ Do
taburt omnes bestie agri: expectabñt
onagru insitisua.  r̃ ea nolutres celi

Expanded text:
nvertentur operire terram. Qui emittit fontes in convallibus  inter medios montium pertransibunt aquae. Potabuntur omnes bestiae silvarum  expectabunt onagri sitim suam. Super ea volucres coeli
Abbreviated transcription (Latin):
est hominẽ iopem et menaicum et
compunctum cordemortificare Et
adilexit maieflictonem et ueniet er
et noluit bendictõnem et elongabit᷑
abeo e ⁊ inuit malelicõnem sit̃
uestuntum: et intrauit sicut aqua
iuint̾iora et sicut oleum mnossib ens

Expanded text:
est hominem inopem et mendicum, et compunctum corde mortificare. Et dilexit maledictionem, et veniet ei; et noluit benedictionem, et elongabitur ab eo. Et induit maledictionem sicut vestimentum, et intravit sicut aqua in interiora ejus et sicut oleum
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ra: et iinum lenficet corhominis
t exhilaret facieminoleo: et paniz
corhominis confirmet Saturabunt
ligna campr: et cedrilibam qͣs planta¬
uit illie passeree nidificabunt ero.¬
dii domus dux eorum: montes excelsi
cernis petra resuguim herinatiis Ne.¬
cit lumam intempore: sol cognouit oe¬
casumsuum.  osuisti tenebras ⁊ fcã

Expanded text:
erra, et vinum laetificet cor hominis. Ut exhilaret faciem in oleo, et panis cor hominis confirmet. Saturabunt ligna campi, et cedri Libani quas plantavit, illic passeres nidificabunt. Herodii domus dux est eorum, montes excelsi cervis, petra refugium erinaciis. Fecit lunam in tempora, sed cognovit occasum suum. Posui
Abbreviated transcription (Latin):
trunt Iisit ante eoꝵ uirum insernm
uenundatus ẽ iosepħ Huiliau̾unt
incompedib pedes euis: ferrum ꝑtrã¬
siit animameius doner ueniret nerbũ
eius E loquium domini inflamina¬
uit eum: misit rex et soluit eũ prin¬
ceps populoꝵ et dimisit eum Cõsti¬
tuit enm dominum domus sue: ⁊ prun.¬
tipemomnris possessionis sue teru

Expanded text:
ante eos virum; in servum venundatus est Ioseph. Humiliaverunt in compedibus pedes eius: ferrum pertransivit animam eius; donec veniret verbum eius. Eloquium domini inflammavit eum. Misit rex et solvit eum; princeps populorum et dimisit eum. Constituit eum dominum domus sue, et principem om
Abbreviated transcription (Latin):
tare in domino: et dabit tibi petitones
cordis tin.  euela domino uiam tuã
et speram eo et ip̃e faciet Et educet
qi lumen iusticiamtuam: et iudiciũ
tuum tamqmͣ midiem subditus esto
domine et oraeum Nou emulari ĩ
eo qui ꝓsperatur mnuia sua: ĩ homine
faciente inuistirias. Mesine ab irã
et derelinque furorem:noliemula

Expanded text:
etitiones cordis tui revela Domino viam tuam et spera in eum et ipse faciet et educet quasi lumen iustitiam tuam et iudicium tuum tamquam meridiem subditus esto Domino et ora eum noli aemulari in eo qui prosperatur in via sua in homine faciente iniustitias desine ab ira et derelin
Abbreviated transcription (Latin):
dori niuinesset equalis lc uiii.¬
si qͣ. tranfiguratõe illd̃ quid̃ princi-¬
turbaret eorunfidem uoluntarie hu-¬
militas passionis quib reuelata cẽt
absconisite excellentia dignitatił.
onfirmanlis uero aps̃s et ad
omnem scĩam ꝓuehenclis aua
queq in illontracło accessit instruc¬
tõ. Moyses enim ⁊ helyas lex scilicet.
atm̃ẽ. In fluobus uł̃ irib testib sta¬

Expanded text:
dori nivium esset aequalis . In qua transfiguratione illud quidem princiturbaret eorum fidem voluntariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis.onfirmandis vero apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet edictum est: In duobus vel tribus testibus sta
Abbreviated transcription (Latin):
estis enis et calciamenta lĩ.iiii.¬
et lectuaua et moderato ⁊ com¬
pecẽntihĩtu erant. nec intida nimium
nec abiecta piurimum. quia hiis ple
tenebat neq indexteram neq insi¬

Expanded text:
estes ejus et calceamenta vel lectualia ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerutenebat, neque in dexteram, neque in si
Abbreviated transcription (Latin):
sanii testaoniis legis ⁊ ꝓpħatum cextus ser¬
momis eius. Et apꝑuit ei una facies eloqͥ¬
orum castorum iexultate c̃tremore didũ

Expanded text:
 testimoniis Legis et Prophetarum textus sermonis ejus. Et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exsultare cum tremore did
Abbreviated transcription (Latin):
qui prohumanignis salute pat¬
surus decelodescenderat ad terras ap¬
pinqnͣte hora passionis enisdem apͣ¬
pinqͣre uount loco passionis. ut eciã
per hoc claresceret qr ñ iuitus s spon¬

Expanded text:
qui pro humani generis salute passurus de coelo descenderat ad terras, appropinquante hora passionis, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed spon
Abbreviated transcription (Latin):
rex appellari ac landariuoluit ñ eciã
sum ẽẽ xp̃m: quem sic illo uenturũ
ꝓpħia olim premissa significau̾at.
Añ quinq aies pasche uenire noluit sic̃
ex iohannis enͣułio didictnnus ut ⁊̃

Expanded text:
rex appellari et laudari voluit, ut etiam sum esse Christum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
cite conogatõ: qͣnta ego faciemeis. Au¬
lit̾ra. Eoce ego ad ducam maia sr̃ppłm
istum fructum cogitat᷑omim eus. qz
u̾ba meañ audierunt et legem meã
de saba affertis et calamum sia¬
ue oientem de t̾ra louginqͣ. holocans¬
tomata nr̃a ñ sunt accepta ⁊ iustime

Expanded text:
aciam eis. Audi, terra: Ecce ego adducam mala super populum istum, fructum cogitationum ejus: Quia verba mea non audierunt, et legem meam de Saba affertis, et calamum suave olentem de terra longinqua? Holocautomata vestra non sunt accepta, et victimae
Abbreviated transcription (Latin):
rgo dominus instar agm pasc¬
char ante quinz dies qmͣpati in¬
ciperet locum passionis ad iit ut se m¬
sinuaret ẽẽ islum de quo predixit ysa¬
ias. St̃onis ad octisionem ancetur: ⁊ ql
agnus coram tondente se obnutescet

Expanded text:
rgo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram
Abbreviated transcription (Latin):
insuperi¬
cione contineat ut coginta euis oñt
intelligentiamipius facͥius cont¬
muir et mantesto capite possine
mnembra distribui. ⁊ Indie qͣmt

Expanded text:
in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magis̃ itlud accipiendum
puto. qm̃ iuis nulla extrinsecꝰ
rctione aueni corporis set desola
manageneratur. Legiins eciã
Si quidem eemanna u̾imniculus gig¬
nitur et dominus xp̃c de nirgine pro¬

Expanded text:
 magis illud accipiendum puto: quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac Maria generatur. Legi etiam in siquidem de manna vermiculus gignitur, et Dominus Christus de Virgine pro
Abbreviated transcription (Latin):
Insurtexerunt iume uiri iniqui absq mũ
nͨauunt me et concussa sunt omuna ossa
mea. Ego aut̃ estimabam metaniqmͣ mor¬
tinim superterram. Et dederunt ĩ escam
meam ta et insiti mea potauu̾nt me acech.

Expanded text:
Insurrexerunt in me viri iniqui absque miseraverunt me; et concussa sunt omnia ossa mea. Ego autem aestimabam me tanquam mortuum super terram. Vers. Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto.
Abbreviated transcription (Latin):
uintates tue uastabuntur. rema¬
nente: abs hĩtatore. Superacem
giteuos ciliciis plangite et ululate qr
ñ ẽ au̾saira furoris dominiauob̾ Et
erte indie illa dicit dominus peribit
por regis et corprincipnm ⁊ obstupes¬
aua a malicia cortuum ierł̾m ut
alua fias. Usqueqͦ morabinitur
inte cogitatõnes noxie: Nox eniman¬
mintiantis ad an. et notum fatiens yo¬
lum de monte effraym. Concitate gs¬

Expanded text:
itates tuae vastabuntur, remanentes absque habitatore. Super hoc accingite vos ciliciis, plangite et ululate: quia non est aversa ira furoris Domini a nobis. Et erit in die illa, dicit Dominus: Peribit cor regis, et cor principum: et obstupesava a malitia cor tuum, Jerusalem, ut salva fias: usquequo morabuntur in te cogitationes noxiae? Vox enim annuntiantis a Dan, et notum facientis idolum de monte Ephraim. Dicite ge
Abbreviated transcription (Latin):
tqͣm sequentia pene ma le¬
lifesta sunt: illum ĩspiciamus
nitus assignare q̃ scõꝵ uirtus est
timna. sicut sc̃s moyses añ deum
nasse urafonabile pfitet᷑. d̾ pulicẽ¬

Expanded text:
m sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationabile p
Abbreviated transcription (Latin):
de domine et considera qui tribulor
uelocit̾ exaudime. Miserere.  Disc̾ne
cãmmeam domine ab homine unqͦ ⁊ doloso
eripe me : Iudica .. Dũtribularer clama¬
ui ad cominum de uentre inferi exaudiuir
Q d̃s .. Domie ium pactor responde ꝓ me
qr nescio quid dicaminimitis meis. Ego¬
dixi i. Dixerunt impii opprimamꝰ uirũ iustũ¬

Expanded text:
de, Domine, et considera, quoniam tribulor, velociter exaudi me. Ant. Discerne causam meam, Domine; ab homine iniquo et doloso eripe me. Ant. Dum tribularer, clamavi ad Dominum, de ventre inferi exaudivit me. Ant. Domine, vim patior, responde pro me, quia nescio quid dicam inimicis meis. Ant. Dixerunt impii: Opprimamus 777 virum justu
Abbreviated transcription (Latin):
Uri impii dixerunt opprimamus uirum
iustum iniuste degluciamus eũ tamꝙͣ ĩ feri
uiuum auferaimiis memoriã llius de terra
et despoliis eius sortem mittamus int̾ nos ip̃i
enim homitide thesauriauu̾nt sibi malum
insipientes et maligmocerunt sapĩam. Et
re fq̃sunt incogitatonib suis. . Dixert̃
ipii apo̾ se ñ recte cogitantes cutumnenia

Expanded text:
Opprimamus virum justum injuste, et deglutiamus eum tanquam infernus vivum. Auferamus memoriam illius de terra, et de spoliis ejus sortem mittamus inter nos. Ipsi enim homicidae thesaurizaverunt sibi malum, insipientes et maligni oderunt sapientiam, et rei facti sunt in cogitationibus suis. Vers. Dixerunt impii apud se non recte
Abbreviated transcription (Latin):
cine auamit animamea. clamorem
qͣiii. Contritõ super conttõnẽ uocata
e eruastata est omnil t̾ra.
epenteuastata sunt tab̾uaia
mea subitopelles mee. Usꝙͦ iudꝗ¬
bo fugientem autuamuocenr bucome
Quastitus populus m̃s meñcogne¬
uit filii insipierte sunt et necordoꝵ.
hapientes sunt ut facrant mara be

Expanded text:
cinae audivit anima mea, clamorem praelii. Contritio super contritionem vocata est, et vastata est omnis terra: Repente vastata sunt tabernacula mea, subito pelles meae. Usquequo videbo fugientem, audiam vocem buccinae? Quia stultus populus meus me non cognovit: filii insipientes sunt, et vecordes: Sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
suas super petram et nolũumit
Ego antemdixi. Forsitan panper
et stutti ignorantes uam domin
Aicium dei sii.
bo gͥ ad optimates et loquaren
fregerunt uigum rupetunt um
dcnto percissit eos leo de snua. uii
ad nesperam uastabit eor lecenli¬

Expanded text:
suas super petram noluerunt reverti ego autem dixi forsitan pauperes sunt et stulti ignorantes viam Domini iudicium Dei sui ibo igitur ad optimates et loquar eiconfregerunt iugum ruperunt vincula idcirco percussit eos leo de silva lupus ad vesperam vastavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
Ec dicit dominus redemptortu
et formator tuus exutero. Ego
sum deus faciems omnia extendens ce
los stabiliens terramet nunus met̾
rrita fatiens sigͣ diumorum et ario¬

Expanded text:
ec dicit Dominus redemptor tuus, et formator tuus ex utero: Ego sum Dominus, faciens omnia, extendens coelos solus, stabiliens terram, et nullus mecum. Irrita faciens signa divinorum, et ario
Abbreviated transcription (Latin):
asseruit. missus uero incarcereman
lp̃e ueniat requirit. ñ quia ipsum esse
at: per seeriamadinferm claustra descẽ¬
dat. Quem enim precurrens mundo nũ¬
tiauat hunc moriendo et ad inferos del¬

Expanded text:
esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse rat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
dominus quidico ꝓfundo desola¬
re et flnminatua arefaciam. Cun dico
pastor mens ex et omnemuolinitatẽ
meam compleb. Quidico ierusalem en¬
noli flere quia caminus tiuis ueniet tibi ante
cuius conspestummouebuntur a byssilibera
ppłum tuum de in anupotencium. Ecce coni

Expanded text:
m, qui dico profundo: Desolare, et flumina tua arefaciam; qui dico Cyro: Pastor meus es, et omnem voluntatem meam complebis; qui dico Jerusalem: Aednoli flere, quia dominator tuus veniet tibi; ante cujus conspectum movebuntur abyssi; liberare populum tuum de manu potentis. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
sum: et scĩam eorumstultam fa¬
ciens suscitans u̾bum serui sui. ⁊ ꝯsi¬
luim mnforum suorum conplets
Qui dico ierusalem habuab̾is ⁊ cuuta¬
tib uida edifisabimini et deserta ei

Expanded text:
sum et scientiam eorum stultam faciens suscitans verbum servi sui et consilium nuntiorum suorum conplens qui dico Hierusalem habitaberis et civitatibus Iuda aedificabimini et deserta eius
Abbreviated transcription (Latin):
It gͦ. Tues qui ueturuses an uii¬
anum expestamus: Ac si aperte di¬
cat. Sicut ꝓ hominib nasci dignatinsꝙ
an eciam pro hominib mori ⁊ ad infs¬
descendere dligneris insinua ut qui ma¬
ciutatis tue precursor extti. descensio¬
nis eciam pretursor fiam et uenturum
infemo cenuntiem: quemuenisse mu

Expanded text:
it ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mu
Abbreviated transcription (Latin):
umpsit ex eis et calefẽs est: suc¬
tid̾it et coxit panes. Dereliquo
autem operatris ẽ deumetadorauit
et fecit sculule et curnat᷑ ẽ añ illd̾.
edium ens combussit sc¬
igni. de medio eius coxte carneᷤ.¬
et comedit: Coxit pulmentum ⁊ sa

Expanded text:
umpsit ex eis, et calefactus est: et succendit, et coxit panes: De reliquo autem operatus est deum, et adoravit: et fecit sculptile, et curvatus est ante illud. Medium ejus combussit igni, et de medio ejus carnes comedit:
Abbreviated transcription (Latin):
estinemus ergo ingredi milla reqͥẽ
Iut ne muid ip̃m quisincidat ĩ cre¬
aulitans exemplum. hunis ẽ enĩ
dei sermo et ełicax et penetrabilior
omni glactio ancipiti. et pertingẽs
us ad aiuisionem. anine et sp̃c Com

Expanded text:
estinemus ergo ingredi in illam requiem ut ne in id ipsum quis incidat incredulitatis exemplum vivus est enim Dei sermo et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti et pertingens usque ad divisionem animae ac spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uierunt oꝑa dei. Namq amuinci¬
itez istos aplos opera dez exhibiunt
principes sacerdotum ⁊ comminatist̃
entes ne innomine shu pdicarent.
Et uudixerunt. Dicite nob̾ tuimag̃:
obtemperare oportet d̾o an hominib
Quid illi dicerent: Hominib pocuis ꝙͣ
d̾o. Sine dubio si responderent nisi deo
tnͣsitum sol obscuratꝰ ẽ. nam ⁊ ille captus est
qui captiuum tenebat primum homiran.
hodie portas mortis et seras parit̾ s aluator
nr̃ disrupit. U̾Añ cuius conspestum mors fu¬
Dit ad cuius uocem mortin resurgunt uden¬

Expanded text:
verunt opera Dei. Namque annuntiantes istos Apostolos opera Dei, exhibuerunt sibi principes sacerdotum, et comminati sunt dicentes ne in nomine Jesu praedicarent. Et illi dixerunt: Dicite nobis cui magis obtemperare oporteat, Deo, an hominibus ? Quid illi dicerent? Hominibus potius quam Deo? Sine dubio non responderent, nisi, Deo nsitum sol obscuratus est; nam et ille captus est, qui captivum tenebat primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator noster disrupit. Vers. Ante cujus conspectum mors fugit, ad cujus vocem mortui resurgunt
Abbreviated transcription (Latin):
dominus et contempserunt minan¬
tes sacerdotes. Quia gͦ timuit omĩs
hõ ñterreat homo. annuntiau̾unt o¬
pera dei. Si timet hõ si t̾reat hõ. Cum
timete debet homo: a quo fõs ẽ hõ. Ꝙ
supra homines ẽ iune: ⁊ homines te
ñ terrebunt. Mortem sempit̾nã t¬
me. et presentem ñcurab. ⁊ Ouos¬

Expanded text:
Deus, et contempserunt minantes sacerdotes. Quia ergo timuit omnis homo, non terruit homo: et aununtiaverunt opera Dei. Si timet homo, non terreat homo: eum enim timere debet homo, a quo factus est homo. Quod supra homines est time, et homines te non terrebunt. Mortem sempiternam time, et praesentem non curabis. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
et quare uidebatur eis ñundere: Au
quitatem defecerunt scrutantes scru¬
tatões. idest acerba et acuta consilia. Nõ
tradatur per nos set per distipulum
suum. Nonoccidatur a nob̾ s aidice
Totum nos faciamus et nicħfecisseui¬
deamur. Et ubi ẽ elamor lingne crurifi¬

Expanded text:
ed quare videbatur eis non videre? Audtati sunt iniquitatem; defecerunt scrutantes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
ic cetiestis ut et surdisitis le .ui.
Simulata innocentia ñ ẽ innocẽti¬
ã Simulata equitas ñ ẽ equitas: set
Anpiex inquitas quia et iniquitas ẽ
et sumulat̃o. Ibr ergo isti defecerunt o¬
scrutantes sirutatoes. Quanto atutius
sibi ex cogitare iuidebantur tantomag̃
deficiebant quia alummine u̾itatis ⁊ e¬
quitatis inꝑfunda consiliorum ma¬
lignorum demergebantur. ħitra

Expanded text:
ic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt scrutantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum demergebantur. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
nib nob̃ u̾bis quid auud ĩnuit
mã qd̃ obseq̃ntes iussionibus
suis multos exgentilitate coiligit.
et iudeam cuis ex carne ẽ geni̾tus
ñ agnoscit. Uñ imat̾ eius cumqua¬
si nõ agnoscitur foris stare ꝓhibetur.
qr indelicet synagega. i dcirco ab auc¬
tore suoñ recognoscitur. qr legił ob¬
seruatõnem tenens sp̃italem intlłtm
ꝑdidit. et sese adcustodiam litt̾e fo

Expanded text:
ibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae fo
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitatis ex hibuit: que annis sin¬
gulis duminse cursus tempoꝵ uol¬
uitur nr̃is dessoerus innouatur. Hic
itaq primis ortus nathaub parentũ
umscłis slccessib certatim sce
ni generauiter uotis ad pontificale
tulmen raptus fuisse dioscitur po¬
Duuero eum contigisset hr̃e
int̾ domesticos secretum conni¬
uium et delestaretur inlibertate caro¬
rum descendebant ad eumintrepifli
passeres. et inmanueius mense reli¬
quias colligebant. Discedebant aui
saturati accedebant alii saturrantli.
tumletiferi soporis excipereꝓcellam
mintli semo iamuergente deserere ⁊
id portum celestis habitatisli peruemre¬

Expanded text:
lemni| tatis exhibuit . que annis singulis dum| in se cursus temporum uoluetur nostris| disideriis innouatur. Hic itaque primis ortus| natalebus parentum certatim sancum generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse denoscitur poei vero contigisset habere inter domesticos suos secretius convivium et delectaretur in libertate charorum, descendebant ad eum intrepidi passeres, et in manu ejus mensae reliquias colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi.tum letiferi suporis excipiens procellas mundi senio iam uergente deserere . et ad portum| celestis habitaculi peruenire
Abbreviated transcription (Latin):
et stupenda miranila in eadem eccͣa
ꝑm̾ita eius dominigrãfierent am¬
ꝓͥuata et exaltata ẽ ipa eccͣa. lesioẽ. ui
De fcã scripta retroaltare inqua
tranferetur corpus scisimum ef¬
fosslim ẽ delocoinquoerat ut ĩfossam
fcãm inmemorata cripta deponeretꝰ
set putio moco mou̾i potuit. se

Expanded text:
et stupenda miracula in eadem ecclesia per merita ejus, Domini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa ecclesia. Et facta crypta retro altare, in quam transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco in quo erat, ut in fossam factam in memorata crypta deponeretur, sed nullo modo moveri potuit. S
Abbreviated transcription (Latin):
secumqiidem animo ecc̃e
cholice cooperantan. corpore anten
Inaffrica scribentem sie int̾cet̾a
scͥpsit Nr̃a hũimus tempoia et a¬
curiimns qͣntum potuimns. se l¬

Expanded text:
secum quidem animo Ecclesiae Catholicae cooperantem, corpore autem in Africa scribentem, sic inter caetera scripsit: Nostra habuimus tempora, et cucurrimus quantum potuimus:
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃ sauinella soror uero praxediᷤ.
Quas pũssimis pater eorum pru¬
dens in omni reugione erudiuit
pe post obitum sc̃i prĩs in õi¬
exercitatõne pletatis pie ex̃¬
cuerunt ut nocte dieq incessant̾
hẏmnis ⁊ orac̃onib cum familia
sua domino inseruirent b̃issimo
Semune it i ¶ participante.
ratonem igitur ꝓ piissimis
martyrum mirabilit̾ exhibitas
sepuituras post omnes facultates
suas inuit̾ib pauperum inclusas
xp̃o quo fideliter commendatas
tandemde t̾ris ad xp̃mmigͣu̾ume.¬

Expanded text:
mater Sabinella, soror vero Praxedis; quas piissimus pater earum Pudens in omni religione Christi erudivit, ae post obitum sancti patris in omnexercitatione pietatis iverunt, ut nocte dieque incessanter hymnis et orationibus cum familia sua Domino inservirent, beato Pio s Dei participante. Remunerationem igitur martyrum venerabiliter exhibitas sepulturas, post omnes facultates suas in visceribus pauperum inclusas, Christoque fideliter commendatas, tandem de terris ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
et flaminis compellerennir
ad immolancdum ydolis ⁊clicerẽt
se abeato petro apło uaptiratos
nulla ratõne posse ydolis mmo¬
lare: capite cesi sunt. Hec nos ip̃o

Expanded text:
et flammis compellerentur ad immolandum, et dicerent se a B. Petro apostolo baptizatos, nulla ratione posse idolis immolare, capite caesi sunt. Quorum co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a temporalib liberemur ĩcõmodi
⁊ gaudiu ꝯnectamur et̾nis. ꝑ eũo¬
eus qui hanc diem in carnati
ũbi tui tnͣsfigura cõne tueq
ad eum missa pat̾nitas uoce consenͣt

Expanded text:
 a temporalibus liberemur incommodis et gaudiis connectamur aeternis. Per DDeus, qui hanc diem incarnati erbi tui transfiguratione, tuaque ad eum missa paternitatis voce consecrasti;
Abbreviated transcription (Latin):
na die uugenitum tuum mi¬
rabilit̾ transformatum celitus u¬
triuisq testamenti patrib reuelas¬
ti danobis qm̃s beneplacitis tibi ac¬
tibus ad eius semꝑ contemplandã
ꝑting̾e głam in quo tue paternita¬
ti optime complacuisse testatus es
bere uos post obrtum meum:
ut hoꝵ memoriam faciatis. Non
enim indoctas fabulas secuti no¬
tam fecimꝰ uobis domini nr̃i ihu¬

Expanded text:
nigenitum tuum mirabiliter transformatum coelitus utriusque Testamenti Patribus revelasti, da nobis, quaesumus, beneplacitis tibi actibus ad ejus semper contemplandam pertingere gloriam, in quo tuae paternitati bene complacuisse es testatus. bere vos post obitum meum, ut horum memoriam faciatis. Non enim doctas fabulas secuti, notam fecimus vobis Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
inc iratus quincianus uis.¬
sit eam meculeo suspendi ⁊
corq̃ri. Cumq torquerent eami
aixit quintianus ad eam. Relin¬
que intentõnem ammituint ui
tetue possit ẽẽ absolutum. Agathi
responqit. In hiis penis ita delestor
sicut qͥs bomim nuntium audit
aut qmi uidet qd̾ diu desiderauit
aut quimuenit chesauros multos.¬

Expanded text:
quintianus iussit eam aeculeo| suspendi . et torqueri Cumque torquerent eam dixit ad| eam quintianus . relinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thesauros multos
Abbreviated transcription (Latin):
Deata agatha dixit. Sit talis
uxortua qualis deatua nenꝰ
suit et tusis talis ut iouis d̾e tuus
extitit. Quincianus arliemꝰ hec
iussit eam a lapis cedr et dixit. In¬
iuriam uidicis nolitemerpano ore

Expanded text:
eata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore
Abbreviated transcription (Latin):
eam inmamilia torqueri: et
tortam diuiussit abscidi. agatha
respondit. Impie et crudelissime
et lire tyranne non es confusus
amputare hoc infemina qd̃ ip̃e in
mĩe sircisti: Set ego habeo maniu¬
las integras in ammamea ex qͥb¬

Expanded text:
eam in mammillam torqueri . et tortam diu ius| sit eam excidi. Agathe respondit impie et crudelis| sime et dire tyranne non es confusus hoc ampotare in| faeminam quod ipse in matre suxisti. Sed ego habeo| mamlas integras in
Abbreviated transcription (Latin):
ẜata agatha dix̃. Sixistideos
tuos ee quos uera dminitas
demonstrat. Sͭ ergo talis uxor
tua ut uenus et cuut iouis ut uo
possitis indeorum tuorum num̾o
computari. Quincianus clix̃. Qͥd¬

Expanded text:
 Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| putari. Quincianus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqͣntẽ celebraturi sums reprimẽ¬
darum carnalium noluptatũ crucem
cum passionib ⁊ ꝯcupiscenciie
Nhac quidẽ truce per totam istã nitã
q̃ in mediis temptatõnib ducitur: ꝑ

Expanded text:
pinquantem celebraturi sumus, reprimernalium voluptatum crucem cum passionibus et concupiscentiis . In hac quidem cruce, per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
irtimis igitur obitum suum
Interea cansa extitit qua condacenst̃
diotesim uisitaret. lec̾tionem .N.¬
N
recusauit bonam hane nrtutũ suar
consummatõne existimans si pacem
ecte reqlitam reliquisset. Et.¬
taprofectms cumsno illo freq̃ntissi¬

Expanded text:
rtinus igitur obitum suum nterea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam n recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
et orphanis ꝑegrinantib et d̾o secui¬
litemimudito paschasii consularis di
corripiens cepst ad sacrificude¬
monum inuitare. Cmib̾a lucia lixit
sacrisimnmum ⁊ immacitlatũ apd̃¬

Expanded text:
rfanis . peregrinan| tibus . et deo seruilitem in iudi| cio. Pascasi consolaris dicrripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum ap
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩo qi meretrre ioqueris. kespondit.
Pr̃imonium meñ tuto loco constui:
corruptores autemn mentis nec cor¬
aschasius dixit. Qui sunt corru
dicit apłs. Corumpunttonos mores

Expanded text:
et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corascasius dixit| qui sunt corrupdicit apos| tolos corrumpunt mores
Abbreviated transcription (Latin):
ad ep̃atum turonice eccłie pete¬
nast̾io suo ñ facile poss ruriciuis qͥdã
umis e cuub uxoris languore simu-¬
lato ad genua illius ꝓuoiitus ut eg̾¬
deretur optinuit. lecti¬
ta dispositis iam initin̾e ciuium t̾ẜ̾
sub qͣdam custoclia ad ciuitatẽ deduci¬
tur. Mirum ĩ modum ĩc̾dibił muiti¬
tuco ñ solum ex ilo opieosz ĩ ex uii¬
nis urbib ad fuffragia ferenda ꝯue¬
noiuntas eadem uota. eadem
felicem fore talieccͣam sac̾dote. Pau¬
citamenet ñ mulli ex ep̃is qui ad ꝯ¬
stituendum antistitem suerant
sña samorihec illorum utisa demẽ¬
cia ẽ quisslustrem iurum. dum uitu¬
ꝑare cupiunt predicabant. Nec uero
aliud hiis facere licuit qm cum ꝑo¬
puius comino uolente cogebat lc¬
pere precum ẽ ĩ illud insererelec¬
tulum in loco uͥnunc adoratur fu̾it
angło annuente tͥnssatum. Anno
sexagesimo qͣrto post tͣnsitum gło¬
si domim marcini b̾s perpetus turo¬
nice sedis cathedram sortitus ẽ clig
apicem cum magno uotorum

Expanded text:
scopatum Turonicae ecclesiae petenasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conueoluntas, eadem uota eademqueignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote. pauci tamen et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant s haec illorum inrisa dementia est, qui inlustrem uirum dum uituperare cupiunt praedicabant. nec uero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino uolente cogitest enim etiam illud inserere lecsculum in locum ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignapicem, cum magno 1008 devotorum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius. Nidi portam ciuitatis
adorientem positam ⁊ apłorum nomina
et agni super eam scriptam. Et suꝑ mu
ros enis angelorum custodiam alła uidi
sanctam cur:tatem ierłm descendentẽ de
celo ornatam tamqͣmn sponsam uiro suo.

Expanded text:
audem. Resp. Vidi portam civitatis ad Orientem positam, et apostolorum nomina et Agni super eam scripta; et super muros ejus angelorum custodia, alleluia. Vers. Vidi sanctam civitatem Jerusalem descendentem de coelo, ornatam tanquam sponsam viro suo.
Abbreviated transcription (Latin):
consularis clixit ad officialẽ¬
suum. Dustte cum ad palmam
atq lapidib obruentes eum cli
d̾ sibiuitalem ita martyrem
consecranit: ut sacerdos aposlinis
qui hoc consilium paulino dederat¬
a chabolo replenis eẽt ⁊ per septẽ
dies energumimis ibi clamaret
ubi obrutus erat sc̃s uitalis. Incẽ¬

Expanded text:
onsularis dixit ad Officiarium: Ducite eum ad palmam, et atque lapidibus obrutum, ibi  Vitalem ita martyrem consecravit, ut sacerdos Apollinis qui hoc consilium Paulino judici dederat, diabolo repletus, per septem dies energumenus clamaret ibi, ubi obrutus est sanctus Vitalis, dice
Abbreviated transcription (Latin):
serurtus. Propt̾ q̃ uenit ira dei sr̃fili¬
osĩcredulitatis. ĩ quib ⁊ uos ambu¬
lastis aliqñ cũ iunueretis ĩ illis. Nunca
deponite ⁊ uos omnia. iram ĩdigna¬
conem ialiciam. blasphemam ser¬
monem turpem de ore uro neemise¬
ritis. Nolite mentiruĩuicem. Ex poliantẽ
uosuet̾em hominem c̃ actib duis ⁊ ĩ¬
duentes nonil eum qui renouat ĩ ag

Expanded text:
filios incredulitatis. in quibus et uos ambulastis aliquando, cum uiueretis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphemiam: turpem sermonem de ore- uestro ne emiseritis. nolite mentiri inuicem, expoliantes uos ueterem hominem. eum actibus eius et induentes nouum, eum qui renouatur
Abbreviated transcription (Latin):
bemus c̃eo ⁊ in tenebris ambulamꝰ.
mentimur ł ñ facimus iuitatẽ. Miã
ĩluce ambulamus ucur t ipe e in luce
societatem habemus ad inuicem.
⁊ sanguis ihu xp̃i filii eius mundat
nos ab omnipec̾co. Si dixerimus

Expanded text:
s ambulemus, mentimur et non faciemus ueritatem: si autem in luce ambulemus, sicut et ipse est in luce, societatem habemus ad inuicem et sanguis Iesu Christi, filii eius, mundat nos ab omni peccato. si dixerimus
Abbreviated transcription (Latin):
uoiebat iugnata una nocte fc̃o ma¬
ne accepto sarculo terram q̃ super
scm̃ erat tumulum ceperunt efed̾e
Qͦ decesto manus ut eumcõmoue¬
rent iniciunt. Ibiq multitudota.¬
ta iaborans intħ ꝓesus ꝑ totãdiẽꝓ
ext̾iti.iaminhoc stantes ut t̾ra
uasculum qd̃ texerant opirent ap¬
paruit eis uen̾anda canice senex ad
instar imus cantorem efferens. di¬
cens se ẽẽ abbatem ⁊ ait eis. Usqueqͦ
conturbamini et tardatis: No uideb¬
tu comnum martinuim stante nob̾
uiuare ꝑatun simanus apponitis.
unc iactans paluum quo lc ix¬
litebatur posuit manum ad sa¬
trofagum tum reliquis sac̾dotibꝰ ca¬
cib paratis et cereis impositaq an¬
tiphona dederunt cunctinoces psal¬
lentium i excelso. Tunc ad senis co¬
natum sarcophagum ĩ summa ie-¬
uitate cõmotum in loco nͥ mnc ado¬
ratur domino annuente producit᷑¬
eatissimorum apłoꝵ passio die¬
fr̃s. quorum hodie natalẽ sol¬
lempnit̾ celebramus cunctis ẽ hono¬

Expanded text:
volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, injiciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem erriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, perduciteatissimorum apostolorum passio, fratres, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est hono
Abbreviated transcription (Latin):
tum adlux̃: Quia nimirum sius
cultoris regui celestis iannas aꝑire
¶ꝑt fc̃s sub lege. austorip̃e legis
sterilitatis obprobrium legi.
ibstulit. qui hane sp̃italit̾ intellis¬
dam ministranit et superne beat¬

Expanded text:
adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire ctus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beat
Abbreviated transcription (Latin):
bilem fidem passionemq
g̾manam omni noe deuocõe
frẽs necesse ẽ celebrare quia ⁊ lando¬
bius eos uita ad głossissimumpo¬
duxit occasum ⁊ mirificus obitus
ꝑpetuam tiansmisit ad uitarr a¬
It ucet in petro fices emincati
panlo doctria precellat i magisteri¬
um tamen pauli fideiplenitudo est.
et crudelitas pȩtii doctrine ẽ fundam̃¬
tum. Quos tanta celestis elcõnis lig¬
nat̃o insitanit ut hic fieret depiscaro¬
redoctor.ie cepeseentore defensor.
et in hoc oĩpotẽte dei atcollenda¬
ẽ maiestas qui inspiratõne mi¬
rabili docendi gr̃am tribuit imꝑito
et inimicum fecit amare qd̾ oderat
et fidem qmͣ impugnabat asserere.
Illius piscatõnem nõ abstirut set
mutanit. Hniuscecait ocłoꝵ: ut p̃¬
gatõnis recepto lumine clarissime

Expanded text:
bilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissim
Abbreviated transcription (Latin):
clie ñ solum paraclist possesso¬
haboli amiseranns inuicdia.
im quos nirulentus inimitus
puini hĩtauili felititate deiecit.
sbi corporator dei filius ad patris
ateam collocait. Ascendannuis dalec

Expanded text:
im non solum paradisi possessodiaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi corporatus Dei Filius ad Patris dexteram collocavit: ascendamus, dilec
Abbreviated transcription (Latin):
nilis ẽ enim ianua xp̃c dominus
ceus nr̃. Qun mirat per hanc ianu
noportet ut humiliet se: ut sano ca¬
¶te possit intrare. Hii sunt qui uocem
ri pastoris audiunt. hii sunt quos
nas oues nominatimuerus pastor

Expanded text:
ilis est enim janua Christus Dominus Deus noster, qui intrat per hanc januam, oportet ut humiliet se, ut sano capite possit intrare. Hi sunt qui vocem veri pastoris audiunt, hi sunt quos proprias oves nominatim verus pastor
Abbreviated transcription (Latin):
ideo si post medicumnirm
desideramis ascendere. debemus ii¬
Tia itĩ pcc̃a deponere. hic enim qͣiquib¬
dam compedib nos pͥmunt et ꝑccoꝵ
noz retib ligare contendunt.
ait psalmista dirumpanins uin¬
cula eorum. ut securi possimus tomino
dic̾e dirupisti uincina mea tͥ sacͥficabo
hostiam laudis. Ascendentes aut̃e nõ
minum. Sursum enucor ñ ad
dominum erigere superbia uecatur o
Sursum emimcor ad dominum hre. re¬

Expanded text:
ideo si post medicum nostrum desideramus ascendere, debemus vitia vel peccata deponere: haec enim, quasi quibusdam compedibus nos premunt, et peccatorum nos retibus ligare contendunt. ait Psalmista: Disrumpamus vincula eorum , ut securi possimus dicere Domino: Disrupisti vincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis . Ascendentes autem non minum: sursum enim cor, non ad Dominum, erigere, superbia vocatur; sursum autem cor ad Dominum habere, re
Abbreviated transcription (Latin):
er manus aut̃ apłoꝵ fiebant
signa ⁊ ꝓdigia multa inplebe. ⁊
erant unammiter omnes inporticu
salomoniȩ. Ceteroꝵ ã nemo audebat
connungere se ilł. set magnificabat
sigis autem augebatir credernũ
in domino muititudo iurorũ ac
⁊mulierum itaut inplateas eicerentĩ¬
sirmos et ponerent inlestulis ⁊ ingala¬
tis ut ueniente petro saltemumbra il¬

Expanded text:
er manus autem apostolorum fiebant signa et prodigia multa in plebe et erant unianimiter omnes in porticu Salomonis ceterorum autem nemo audebat coniungere se illis sed magnificabat gis autem augebatur credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum ita ut in plateas eicerent infirmos et ponerent in lectulis et grabattis ut veniente Petro saltim umbra il