comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uod gͦ putatur nũquã diabolus in uerita¬
te ñ stetisse. nũquã cũ angłis beatã duxis¬
se uitã. sed abipso sue conditionis initio
cecidisse: ñc sic accipiendũ ẽ ut ñ ꝓpͥa uoluntate
deprauatꝰ s malus a bono dõ creatꝰ putetur. Alio¬
quin. ñ abinitio cecidisse diceret᷑. Neq enĩ cecidit
sitalis ẽ factus. s factꝰ continuo se aluce ueritatis
auertit. suꝑbia tumidus. & ꝓpͥe potestatis delec¬
tatione corruptꝰ. Unde beate atq angłice uitȩ
dulcedin̾e ñ gustauit. quã ñ utiq acceptã fasti¬
diuit. s nolendo accipere desciruit. & amisit. ꝓ¬
inde nec sui casus p̾scius esse potuit: qm̃ sapientia
pietatis ẽ fructꝰ. Ille aut̃e continuo impius con¬
noluit & ab eo quod accepturus erat cecidit. & po
testat̾e̾ illiꝰ sub quo esse noluit. ñ euasit. factũq
in illo est pondere meritoꝵ: ut nec iustitiȩ pos¬
est interrã qͥ mittebat ad om̃s gentes. tu autem

Expanded text:
uod ergo putatur numquam diabolus in ueritate stetisse, numquam cum angelis beatam duxisse uitam, sed ab ipso suae condicionis initio cecidisse, non sic accipiendum est ut non propria uoluntate deprauatus, sed malus a bono deo creatus putetur: alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis factus. sed factus continuo se a luce ueritatauertit, superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus . unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit: quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo accipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo inpius connoluit, et ab eo quod accepttestatem illius, sub quo esse noluit, non evasit, factusque in illo est pondere meritorum, ut nec justitiae posest in terram qui mittebat ad omnes gentes. tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
uitã suã uidentes ex incerto pendere. uictores se e̾e̾ non
crederent. S filius euuãgłii cũ audit. ille enĩ de me scͥp¬
sit: in ipsa ambiguitate sententiȩ uidet qͥd ꝓpħȩ por¬
cis ꝓiciant. qͥd hominib innuant. Statimq illi oc¬
currit uita bominũ xp̃s pendens: eiq ñ credentes
uidi. obhoc ipsũ qͥa pendent̾ẽ uident. Et alius qͥdem
aliquis cito diceret. inter cetera maledicta que in
illa lectione ad aliqͥd de xp̃o intelligendũ ñ ꝑtinent.:
hoc solũ ibi ẽẽ de xp̃o qđ scriptũ est. Uidebis uitam
tuã pendentẽ: & ñ credes uite tuȩ. Neq enĩ fieri ñ¬
posset. ut inter diu̾sa maledicta. quȩ impio popło
ꝓpħicȩ pronuntiabant᷑. hoc quoq poneretur.s
ego & qui mecũ aliquanto attentiꝰ cogitant euuã
ꝑserutando consuleremꝰ. & iam cetera in ista lectione
sabb̾i etiam in sepulta dnica possit intelligi:

Expanded text:
uitam suam uidentes ex incerto pendere uicturos se esse non uitam suam uidentes ex incerto pendere uicturos se esse non crederent. sed filius euangelii cum audit: ille enim de me scripsit, in hac ipsa ambiguitate sententiae uidet. quid prophetae porcis proiciant, quid hominibus innuant, statimque illi occurrit uita hominum Christus pendens eique non credentes Iudaei ob hoc ipsum, quia pendentem uident. et alius quidem aliquis cito diceret inter cetera maledicta, quae in illa lectione ad aliquid de Christo intellegendum non pertinent. hoc solum ibi esse de Christo, quod scriptum est: uituam pendentem, et non credes vitae tuae. » Neque enim fieri posset, ut inter diversa maledicta quae impio populo prophetiae imputabant, hoc quoque poneretur. Sed ego, et qui mecum aliquanto attentius cogitant evang gratiam perscrutando consuleremus; etiam caetera in ista lectione uare quies sabbati etiam in sepultura dominica possit intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩs ꝓmerito suꝑbe impietatis accidert̃. quã ui¬
derȩ uitã suã idẽ filiũ di pendentẽ. & non cre¬
dere uitȩ suȩ. Maledicta enĩ cũ ex ꝓpħia dicunt᷑ ñ sunt
de malo uoto mp̃cantis s de p̃fͤcoso sp̾u p̾nuntiantis lła
illa quȩ de malo uoto st̃ ꝓhibent᷑. cũ dr̃. b enedicite &
nolite maledicere. Hȩc autẽ sepe inueniunt᷑ in sermo¬
ne scoꝵ sic̃ apłs paulus. Alexander inquit errariꝰ mul¬
optasse uidet᷑ apłs. Utinã & abscidant᷑. qͥ uos contͣ¬
bant. Quod utiq si consideres ꝑsonã scribentis: ma¬
gis eũ eligantissimo ambiguo bene optasse intelli¬
ges. Sunt enĩ spadones: qͥ se ipsos absciderunt ꝓpter
regnũ cȩloꝵ. Quod in his quoq u̾b̃ faustꝰ sapuisset: si piũ
palatũ ad escas dñicas attulisset. Sic em̃ sonuit fortas¬
se uidis qͦd dictũ est. uidebis uitã tuã pendentẽ. et
ñ credes uite tuȩ: ut inter minas uł dolos hostiũ suoꝵ

Expanded text:
 merito superbiae inpietatis acciderunt, quam uidere uitam suam, id est filium dei, pendentem et non credere uitae suae. maledicta enim cum ex prophetia dicuntur. non sunt de malo uoto inprecantis, sed de praescio spiritu denuntiantis. nam illa, quae de malo uoto sunt, prohibentur, cum dicitur: benedicite et nolite male dicere. haec autem saepe, inueniuntur in sermone soptasse uidetur apostolus: utinam et abscidantur, qui uos conturbant! quod utique, si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelleges. sunt enim spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum caelorum. quod in his quoque uerbis Faustus sapuisset, si pium palatum ad escas dominicas adtulisset. sic enim sonuit fortasse Iudaeis, quod dictum est: uidebis uitam tuam pendentem et non credes uitae tuae, ut inter minas uel dolos hostium suorum
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tunt᷑ in t̾ram. seͥcut se se habet etiam illa intrans¬
gressorem patrẽ generis humani diuinitꝰ plata sen¬
tentia.t̾ra es & int̾ram ibis. Fatendũ ẽ etiam istos qͦs
ñdũ decorꝑib egressios cũ ueniꝰ. xp̃e inueni&. Et is¬
deunt: siue nullã ꝓrsus exꝑiant᷑ mortẽ:ͥ siue paululũ
in aere moriant᷑. S aliud rursus occurrit qđ idem
dic̃ apłs: c̃ de resurrechone corꝑum ad corinthios loqͣ¬
ret᷑. dm̃s resurgemꝰ uelsicut alii codices habent om̃s
dormiemus. Cã gͦ nec resurrecho fieri nͥ mors p̾cesse¬
rit possit. nec dormitionẽ possumus illo loco intellig̾e¬
nͥ mort̾e:. Qͦ mͦ om̃s uł dormient uł resurgent. si tam
õbuiam rapient᷑ crediderimꝰ in eodẽ raptu de mortalibꝰ cor¬
porib exituros. & ad eadẽ mox ĩmortalia redituros: Nullas
inu̾bis apłi patiem᷑ angustias. siue uͥ dicit. om̃s surgemꝰ aut¬

Expanded text:
reuertuntur in terram — sicut sese habet etiam illa in transreuertuntur in terram — sicut sese habet etiam illa in transgressorem patrem generis humani diuinitus prolata sententia: terra es et in terram ibis: — fatendum est istos, quos nondum de corporibus egressos cum ueniet Christus inueniet, et isdeunt, siue nullam prorsus experiantur mortem siue paululum in aere moriantur. Sed aliud rursus occurrit, quod idem dixit apostolus, cum de resurrectione corporum ad Corinthios loqueretur: Omnes resurgemus, uel sicut alii codices habent: Omnes dormiemus. Cum ergo nec resurrectio fieri, nisi mors praecesserit, possit, nec dormitionem possnisi mortem, quomodo omnes uel dormient uel resurgent, si tam obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu qu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpta litt̾is credant. qͥ nob̾ cred̾e qͣndo id qͦd eoꝵ exꝑientiã
sensũq tͣnsgredit᷑ om̃ĩ potentẽ dm dicimꝰ eẽ facturu. nec
reddita ratiõe dignent᷑. Nã qͦ melior & ualidior ratio de
dr̃ qͣ p̾nuntiasse ibi legit᷑ uͥ alia multa p̾nuntiauit. qͦ
fecisse monst  Ipse qͥppe faciꝙ. qr se fitturũ ẽe p̾dix̃. ꝗͣ
ĩpossibilia putant᷑. Qͥ pmisit & fecit: ut ab incredulis gen¬

Expanded text:
scripta litteris credant, qui nobis credere, quando id quod eorum experientiam scripta litteris credant, qui nobis credere, quando id quod eorum experientiam sensumque transgreditur omnipotentem deum dicimus esse facturum, nec reddita ratione dignantur. nam quae melior et ualidior ratio de  alia multa praenuntiavit, quae fecisse monstratur? Ipse quippe faciet, quia se facturum esse praedixit, quae impossibilia putantur, qui promisit et fecit ut ab incredulis gen
Abbreviated transcription (Latin):
diuina puidentia & puniat & opitulet᷑. Nã udeoꝵ
impietas & uidam supplantauit: & gentibꝰ saluti fuit. Itẽ fieri
potest. ut diuina ꝓuidentia ꝑ hominẽ bonũ & dãna. & adiuu&:
sic̃ ait apłs. Alis sumꝰ odor uitȩ in uit̾a: aliis autẽ odoe mortis
in mortẽ. S ẽ om̃is tͥbulatio aut pena ĩpioꝵ sit. aut exercitatio
iustoꝵ: qi eadẽ tͥbula & paleã c̾cidit. & frum̃ta apaleis exuit.

Expanded text:
diuina prouidentia et puniat et opituletur. nam Iudaeorum impietas et Iudam supplantauit et gentibus saluti fuit. item fieri potest, ut diuina prouidentia per hominem bonum et damnet et adiuuet, sicut ait apostolus: aliis sumus odor uitae in uitam, aliisin mortem . Sed cum omnis tribulatio aut poena impiorum sit, aut exercitatio justorum; quia eadem tribula et paleas concidit, et frumenta paleis exuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut auferret᷑ ab ocłis eoꝵ forma serui.: quam
uidentes hoc solũ ẽe ᷤᷤ xp̃m putabant. qd̾
uidebant. In de ẽ & illud qd̾ ait. Si dilig̾eris me
gaud̾etis. qm̃ eo ad patr̃e. qͥa pat̾ maior me est:
idẽ ꝓpt̾ea me oportet ire adpatr̾e: qͥa dũ me ita
uidetis et ex hoc qd uidetis estimatis. in morsũ
patre: atq ita cirea creat᷑am susceptũq habitũ
occupati. equalitatẽ qũa cũ patre habeo ñ in¬
telligitis. Inde ẽ & illud. noli me t̾ag̾e: ñ dum
enĩ ascendi ad patrẽ. Cactꝰ enĩ t̾aquã fin̾e fac̃
not ionis: id̾oq nolebat ineo ẽe ᷤᷤ finẽ intenti
cordis inse: ut hoc qd̾ uidebat᷑ tantũmͦ putare¬
t᷑. Ascensio aut̃ ad patrẽ erat. ita uideri sicut
equał patͥ: ut ibi e̾et̾ finis uisionis. q̃ sufficit no

Expanded text:
ut auferretur ab oculis eorum forma serui, quam intuentes hoc solum esse Christum putabant quod uidebant. inde est et illud quod ait: si diligeretis me, gauderetis, quoniam eo ad patrem, quia pater maior me est, id est propterea me oportet ire ad patrem; quia, dum me ita uidetis et ex hoc quod uidetis aestimatis, minor sum patre, atque ita circa creaturam susceptumque habitum occupati aequalitatem, quam cum patre habeo, non intellegitis. inde est et illud: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum. tactus enim tamquam finem facit notionis, ideoque nolebat in eo esse finem intenti cordis in se, ut hoc quod uidebatur tantummodo putaretur. ascensio autem ad patrem erat ita uideri, sicut aequalis est patri, ut ibi esset finis uisionis, quae sufficit no
Abbreviated transcription (Latin):
tudo misceatur: ut uera penitentia p̃signetur. hac
penitentia fecundat᷑ ȩccłia: in om̃ib gentib constitu¬
ta. Oportebat eñ xp̃m pati & resurgere t̾cia die. & p̾di¬
cari in nomine eius penitentiã. & remission̾e peccatoꝵ
ꝑ om̃s gentes: incipientib ab iherłm. Nã ꝙ ipsehabitꝰ
meretritiꝰ. confessio peccatoꝵ est. Typũ qͥppe iã eccłie
gerit thamar ex gentib euocatȩ. sedens cũ hoc habi¬
tu add portã enan. ł enam: qđ int̾p̃tat᷑ fontes Cucur¬
rit enim uelut ceruus ad fontes aqͥrũ. ꝑuenire ad sem̃
abrahȩ. Illic a ñ eognoscente fȩcat᷑. qͥa de illa p̾dictuẽ.

Expanded text:
tudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac tudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem pec incipientibus ab Hierusalem. nam et ipse habitus meretricius confessio peccatorum est typum quippe iam ecclesiae gerit Thamar ex gentibus euocatae, sedens cum hoc habitu ad portam Enan uel Enain, quod interpretatur fontes. cucurrit enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non cognoscente fetatur, quia de illa praedictum
Abbreviated transcription (Latin):
mei uisio. Uidit om̃ino fr̃em suũ ioħes. Frẽm scd̾m sem̃
abrahe: scdm̃ cognatioñe matͥs eiꝰ mariȩ. & helisabeth ma
dine euis accepit. uidit om̃ino: & ido innatis mulierũ
maior illo ñ surrex̃ qͥa exom̃ibꝰ p̾nũtiantib xp̃m ipsẽ
uidit: qđ mutti iusti & ꝓpħȩ cupiert uidere. & ñ uide¬
rtͣ. Salutauit ex utero: agnouit ꝑfectꝰ ex colũba: & id̾o
t̾nqͣm adollamites uͦt testimoniũ ꝑhibuit in aqͣ. uenit
auteᷤ ad oues tondendas. hoc ẽ exonerandas sarcinis
laboriosis: ex qͥb excłiȩ laudate in canticis canticoꝵ.
dentes ẽẽnt uelut grex detonsarũ. Iã thamar habitũ
mitet. Nã & cõmutans int̾p̃tat᷑ thamar. S in ea ꝓrs
nom̃ amaritudinis maneat: Non illiꝰ amaritudinis.
in qͣ dño fel ministrauit. s illiꝰ inqua petrꝰ amare fle¬
uit. Nã &iuida latine confessio ẽ. Confessioni gͦ amari¬

Expanded text:
mei uisio." uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen mei uisio." uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Elisabeth matdine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit, quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes essent uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitum mutet; nam et "commutans" interpretatur Thamar. sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit. sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amari
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m negarent & h̃c adorarent: ido setali uoce dãpnart.
Illo gͦ tp̃n qͦ iã de tͥbu uida regnũ defecerat: ueniendum
erat xpͥo uero saluatori dño nr̃o. qͥ ñ obe̾ẽt multũq ꝓdee̾t.
Sic enĩ fuerat ꝓpħatũ. N deficiet pͥnceps ex uida neq dux
pectatio gentiũ. Iã isto tp̃r om̃e qͦq magisteriũ uidoꝵ
& m̾istica unde xp̃o uocabant᷑. unctio ipsa defecerat.
autẽ minoris herodis tetrarchȩ. huiꝰ itaq uenientis
tondas oues suas inthamna: qͦd int̾p̾tat᷑ deficiens. Iã
enĩ defecerat pͥnceps ex uida: & om̃e magisteriũ atq
unctio uidoꝵ. ut ueniret cui repositũ erat. Uenit aut̃
cũ suo pastore odollamite. cui nom̃ erat hilas: & int̾p̃ta¬
tur odollamite. testimoniu̾ in aqͣ. Cũ hoc plane testi¬
monio dñs uenit: habens qͥdẽ testimoniũ maiꝰ iohe.
S tam̃ ꝓpt̾ oues infirmas hoc testimoniũ ẽ usus iaqͣ:
Nã & ipse hiłas qͥd nom̃ illiꝰ pastoris fuit intp̃tat᷑ frĩs

Expanded text:
m negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iudaspectatio gentium. iam isto tempore omne quoque magisterium Iudaeorum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat sautem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis  iret ad tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens". iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites "testimonium in aqua." cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris.
Abbreviated transcription (Latin):
ne an mala sint. Quȩ autẽ adsignificand̃ scribunt᷑
siue dicunt᷑: nichil refert in morib facientiũ qͦm lau¬
dẽ rep̾hensionẽ ue mereant᷑. simͦ habent aliqͣm rei de
qͣ agitur. necessariã p̾figurandi congruentiã. Siẽ enĩ

Expanded text:
ne an mala sint; quae autem ad significandum scribuntur, ne an mala sint; quae autem ad significandum scribuntur, sive dicuntur, nihil refert in moribus facientium, quam laudem reprehensionemve mereantur, si modo habent aliquam rei qua de agitur necessari
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ. tam bonũ opꝰ dñs fec̃. ut eiusdẽ suȩ passionis san¬
guine nos redimeret:. qͥd mirũ si ꝓpħ a eiꝰ de qͦ ipse ait
de me enĩ ille scripsit. ex male facto uidȩ illiꝰ boni ali¬
quid significauit᷑: ut suo mysterio nos doceret: Eoꝵ
quippe hominũ facta scõ sp̃u disponente atq inspiran¬
te colligit ꝓpħa narrator: quoꝵ int̾positio ñ uacar&
ad p̾signationẽ rerũ quas intendãt ꝓpħare. Ad signi¬
ficanda autẽ aliqͣ bona. nichil inter est. facta illa qͥb
ea significant᷑. seubona. seu mala sint. Quid enĩ mea int̾¬
est. cũ uolo aliqͥd legendo cognoscere. utrũ ex minio re¬
ꝑiam scriptos nigros & hiopes. exatram̃to candidos
gallos. Uerũtam̃ siñ script᷑am. s picturã talẽ uiderem.
sine dubitatione rep̃henderẽ. Ita infactis hominũ quȩ
adimitandũ uitandũue ꝓponunt᷑: magni int̾ est bona¬

Expanded text:
illius tam bonum opus Dominus fecit, ut ejusdem suae passionis sanillius tam bonum opus Dominus fecit, ut ejusdem suae passionis sanguine nos redimeret, quid mirum si propheta ejus, de quo ipse ait, De me enim ille scripsit, ex malefacto Judae illius boni aliquid significavit, ut suo mysterio nos doceret. Ea quippe hominum facta Spiritu sancto disponente atque inspirante collegit propheta narrator, quorum interpositio non vacaret a praesignatione rerum quas intenderat prophetare: ad significanda autem aliqua bona, nihil interest facta illa, quibus ea significantur, seu bona, seu mala sint. Quid enim mea interest, cum volo aliquid legendo cognoscere, utrum ex minio reperiam scriptos nigros Aethiopes, et ex atramento candidos Gallos? Verumtamen si non scripturam sed picturam talem viderem, sine dubitatione reprehenderem: ita in factis hominum, quae ad imitandum vitandumve proponuntur, magni interest bona
Abbreviated transcription (Latin):
inscript᷑is sc̃ĩs. quedã ñ mala s bona fut᷑a significant᷑.
Seruat em̃ ubiq diuina ꝓuidentia uirtut̾e bonitatiᷤ
suȩ: ut quẽ admodũ ex adulteroꝵ concubitu format᷑
& nascit᷑ homo. de hominũ oꝑe malo bonũ opꝰ di. sic̃
in p̾cedente sermone di iã diximꝰ de fecunditate fe¬
minu̾ non deturpitudine uicioꝵ: ita in script᷑is ꝓpħi¬
cis ñ tantũ bona hominu̾. uerũ etiã mala facta nar
rantib. qm̃ ꝓpħica est ipsa narratio. significet᷑ aliqͥd
de malis oꝑ̃ib hominũ etiã futuroꝵ bonoꝵ. ñ peccan¬
tis oꝑe s scribentis. Neq enĩ uidas cũ ad thamar con¬
cupiscentia uictus intraret. hanc suȩ libidinis inten¬
tion̾e gerebat. ut inde aliqͥd significaret᷑ qđ ad salutẽ
hominũ ꝑtineret. Sic̃ nec iuidas ille qͥ dñm tͣdidit
hoc intendit. ut aliqͥd inde gereret᷑. qͦd ad eandẽ sa¬
lutẽ hominũ ꝑtineret. Porro si de tã malo oꝑe uide

Expanded text:
bona futura significantur. Servat enim ubique divina providentia virtutem bonitatis suae. Ut quemadmodum ex adulterorum concubitu formatur et nascitur homo de hominum opere malo, bonum opus Dei sicut in praecedenti sermone jam diximus, de fecunditate seminum, non de turpitudine vitiorum, ita in Scripturis propheticis, non tantum bona hominum, verumetiam mala facta narrantibus, quoniam prophetica est ipsa narratio, significetur aliquid de malis operibus hominum, etiam futurorum bonorum, non peccantis opere, sed scribentis. Neque enim Judas cum ad Thamar concupiscentia victus intraret, hanc suae libidinis intentionem gerebat, ut inde aliquid significaretur quod ad salutem hominum pertineret, sicut nec Judas ille qui Dominum tradidit, hoc intendit ut aliquid inde gereretur quod ad eamdem salutem hominum pertineret. Porro si de tam malo opere Judae
Abbreviated transcription (Latin):
rodes patris nomine appellatꝰ. qͥ cũ pilato in passione
dñi concordauit. Isti g alienigene usq adeo ñ deputa¬
bant᷑ in regno illo mystico uid̾oꝵ. ut ipsi uidĩ publice
clamarent. frendentes adu̾sus xp̃m. Nos ñ habemꝰ re¬
gẽ nͥ cesarẽ. Neq hoc uerũ nͥ illa uniu̾sali dñatione.
Romanoꝵ qͥppe etiã cȩsar rex ẽ ñ ꝓpͥe uidoꝵ s ut

Expanded text:
rodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione rodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Roman
Abbreviated transcription (Latin):
uidȩ. qͦd illi mulieri ñ uingit᷑. significauit tẽpꝰ ex qͦ
reges plebi udõꝵ ceꝑunt de tͥbu uida ñ fieri. &ido
erat quidã filiꝰ uide. s eũ maritũ thamar ñ accipie¬
bat: qͥa erat eadẽ tͥbu uide. s ĩa popło inde nemo reg¬
nabat. Unde & nom̃ eiꝰ idest sela: int̾p̃tat᷑ dimissio eius.
N ꝑtinẽt sane adhanc significationẽ uiri scĩ & iusti:
Qui licet illo tẽpore fuerint. ad nouũ tam̃ ꝑtinent
testam̃tũ. Cui ꝓpħando scient̾ utiles fuert: qualis dã
fuit. Cosane tp̃r qͦ iã uidea ceꝑat reges extͥbu iudañ
habere. ñ est cõputandꝰ herodes maior in regib eiꝰ tãqͣ
maritꝰ thamar. Erat enĩ alienigena. Nec eisacͣm̃to
illo mysticȩ unctionis tãꝗͣ coniugali federe coherebat:
s tãqͣ extͣneus dñ abat᷑. qͣm pocestat̾e aromanis & ace-¬
sare acceꝑat. Sic & eiꝰ filii thetrarchȩ. quoꝵ unꝰ erat he¬

Expanded text:
Judae, quod illi mulieri non jungitur, significat tempus ex quo Judae, quod illi mulieri non jungitur, significat tempus ex quo reges plebis Judaeorum coeperunt de tribu Juda non fieri. 336 7. Ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et nomen eius, id est Selo, interpretatur "dimissio eius". non pertinent sane ad hanc signincationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus He
Abbreviated transcription (Latin):
tur in plebe. Unũ eoꝵ qui mehil ob̾ant. alt̾um eoꝵ qui
nichil ꝓderant. significat᷑ in duob filiis uidȩ. Quoꝵ¬
debat sem̃ ne daret adfecundandã thamar. Nec sun
ampliꝰ qͣm duo genera hominũ inutilia generi huma¬
no. Unũ nocentiũ: alt̾um p̾stare nolentiũ. E si qͦd boni
habent in hac t̾rena uita ꝑdentiũ. tanqͣm int̾ra funden¬
tiũ. Et qm̃ in malo pͥor ẽ qͥ nocet ꝗͣ ille qͥ ñ ꝓdest: tdo
maior d̾r malignꝰ &. ille sequens qͥ fundebat in t̾ram¬
qͣlibꝰ tunicis induti sunt induti sunt pͥmi homines
inpen̾a dãpnationis sue dimissi ex paradyso. Sequen¬
Quoꝵ nͥ qͥb nichil ꝓdest. cũ habeat unde ꝓdesse possit.
atq id ꝑdat in t̾ra: Maiuis porro malũ ẽ. ablate
uitȩ qͦd significat pellis: qͣm ñ aduite qđ significat
meror eoꝵ. Ps tam̃ ambos occidisse dictuᷤ ẽ. Ubi figu¬
rat᷑. regnũ talib hominib abstulisse. Tcius uͦ filius

Expanded text:
tur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui tur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significantur in duobus filiis Iudae, quordebat ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terra fundentium, et quoniam in malo prior est qui nocet quam ille qui non prodest, ideo major dicitur malignus ille, et sequens qualibus tunicis induti sunt primi homines, in poenam damnationis suae, dimissi ex paradiso. Sequenquibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit, atque id perdat in terra? Majus porro malum est ablatae vitae, quod significat pellis, quam non adjutae, quod significat moeror eorum; Deus tamen ambos occidisse dictus est. Ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. 6. Tertius vero filius
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. Quos autẽ uocauit. illos & uistificauit. Et
qͦs iustificauit: illos & glorificauit. S hȩc ut dixi adhuc
inocculto: ubi fit & conceptio sc̃ȩ ub̾tatis. Muttit᷑ aut̃
ꝓmissus hedus. tãqͣ meret̾ci. Hedus. ex ꝓba̾tio peccati ꝑ
eũdẽ odollamit̾ẽ: tanꝗͣ increpantẽ & dicentẽ. Gena̾tio
uiꝑarũ. s: ñ eã inuenit peccati exꝓbratio: qͣm mutauit¬
confessionis a maritudo. Post uer̾o tã publicis signis.
anuli. moniliᷤ & uirge. uicit temere uidicantes uidos.
quoꝵ iã ꝑsonã uidas ipse gestabat qͥ hodie q dicunt
dubio confundent᷑. & nos magis qͣm se iustificatos ẽẽ
fatebunt᷑. Enucleatiꝰ hȩc & m̃bratĩ quodãmͦ articłatiꝙ
scrutarer atq dissererẽ qͣntũ intentionẽ meã dñs ad¬
uiuaret: nͥ me abhoc laboriosiore diligentia finiendi huiꝰ
oꝑis. qđ̾ plusqͣm uellẽ iã plixũ ẽ cura ꝓhiberet:

Expanded text:
vocavit, quos autem vocavit, illos et justificavit, et quos justificavit, illos et glorificavit. Sed haec ut dixi adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. Mittitur autem promissus haedus tanquam meretrici, haedus exprobatio peccati, per eumdem Odolamitem tanquam increpantem et dicentem Generatio viperarum, sed non eam invenit peccati exprobratio qconfessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes Iudaeos, quorum iam personam ludas ipse gestabat, qui hodieque dicunt dubio confundentur et nos magis quam se iustificatos esse fatebuntur. enucleatius haec et membratim quodam modo articulatimque scrutarer atque dissererem, quantum intentionem meam dominus adiuuaret, nisi me ab hac laboriosiore diligentia finiendi huius operis, quod plus quam uellem iam prolixum est, cura prohiberet.
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis uel corꝑalib nasc̾ent᷑. ¶s enĩ qͥ ẽ animar̃. ipse ẽ etiã
corꝑoꝵ conditor: qͥutiq humane in ipsa conaitione nat᷑ȩ.
uitia ñ infligit inmerite. Neq enĩ qͥe in num̃abilib par¬
uul qͥ ꝙ in animo ꝙ in corꝑe c̃tanta uitiors̃ uarietate nas¬
cunt᷑. hoc dici pot̃. qd̾ dñs ait de illo qͥ cecꝰ ẽ natꝰ: ñ ꝓpt̾ pec¬
catũ ipsius uel parentũ ide̾eᷤ factũ. s ut manifestarent᷑
oꝑa dĩ in illo. Multi qͥppe nec sanant᷑ omĩno. s ẽ eisdẽ ui¬
tiis siueͣ qͣlibet etate siue in ipsa moriunt᷑ infantia. ñ nul¬
lis etiã paruuł iam renatis uelꝑnianent ẽqͥb sanati s̃. uel
accedunt huiꝰ mͦi mala. Ab sit ut dicamꝰ in digne: s hinc
potiꝰ intelligamꝰ eis ad alterũ scłm ꝓdesse qd̾ renascũt᷑:
huiꝰ aut̃ scłi dispositionẽ. ꝓpt̾ initiũ suꝑbie hominis ꝑ qd̾ apos¬
tatauit ado diu̾sis malis̃ hoĩnũ ꝑ agi in iugo gͣui suꝑ filios

Expanded text:
enim, qui est animarum, ipse est etiam corporum conditor. qui utique humanae in ipsa condicione naturae uitia non infligit inmerite. neque enim de innumerabilibus paruulis, qui et in animo et in corpore cum tanta uitiorum uarietate nascuntur, hoc dici potest, quod dominus ait de illo qui caecus est natus, non propter peccatum ipsius uel parentum id esse factum, sed ut manifestarentur opera dei in illo. multi quippe nec sanantur omnino, sed cum eisdem uitiis siue qualibet aetate siue in ipsa moriuntur infantia. nonnullis etiam paruulis iam. renatis uel permanent cum quibus nati sunt uel accedunt huius modi mala, absit, ut dicamus indigne; sed hinc potius intellegamus eis ad alterum saeculum prodesse quod renascuntur, huius autem saeculi dispositionem propter initium superbiae hominis, per quod apostatauit a deo, diuersis malis. hominum peragi in iugo graui super filios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtagia pecc̃oꝵ innascentes exgignentib possȩ tͣnsire. S
uidelicet egͤgius dialectieꝰ ñ me pat̾is elabi. s p̾sse ĩt̾roga¬
bis ꝙbreuit̾. in paruuł actionẽ reã aninaturã putẽ.ꝙ ad
one maiores: ita minores maiord̾ ꝯtagione s̃ rei. Isti exeo
qd̾ facunt.: illi ex qͥb originẽ aucunt. Qͦ cͥca paruulr boñ
ẽ qd̾ hoĩnessunt. Qd̾ omĩno ñee̾nt. nͥ eos ille qͥ sũ me bonꝰ

Expanded text:
contagia peccatorum in nascentes ex gignentibus posse transire. Sed contagia peccatorum in nascentes ex gignentibus posse transire. Sed uidelicet egregius dialecticus non me pateris elabi, sed presse interrogabis et breuiter, in paruulis actionem ream an naturam putem, one maiores, ita minores maiorum contagione sunt rei, isti ex eo quod faciunt, illi ex quibus originem ducunt. quocirca paruuli bonum est, quod homines sunt. quod omnino non essent, nisi eos ille q
Abbreviated transcription (Latin):
negatis ea saltẽ qͤ aꝑta sunt in tuemini: Cur ñ nulli etiã de¬
monẽ patiant᷑ infantes nͥ forte ꝙ ipsos aut e̾eᷤ aut subdia¬
bolo ẽeᷤᷤ negabitis. Nec uos eungłm cõmonebit. uͥ forsitan
ꝓpt̾ uos int̾rogaũ añs qͦdsciebat. ut pat̾ pueri responderet.
filiũ suũ ab infantia sua demonio cã gͣui uexari. ut axͥdiscipłis
ñ poss expelli: Ecce ego ut sint paruuli indiaboli potestate
causã nuptias e̾eᷤᷤ ñ dico: qd̾ me dic̾ẽ calũpniaris. Nuptie qͥppe
habent ordinẽ suũ. & beñdictionẽ suã. bonũq suũ: qd̾ nec
subintͣnte pecc̃o amitt̾e potuer̃. Tuaut̃ qͣre sit sub diabolo
ille saltẽ infans. qͥ manifestissime uexat᷑ a diabolo. ita ut ali¬
quando ipsa uexatione moriat᷑. responde si potes. Ñ uis enĩ quẽ¬
ꝗͣ ullã penã ꝓalienis subire pecc̃is.: ne hinc fiat credibile ꝙ̃

Expanded text:
negatis, ea saltem quae aperta sunt intuemini, cur nonnulli etiam daenegatis, ea saltem quae aperta sunt intuemini, cur nonnulli etiam daemonem patiantur infantes. nisi forte et ipsos aut esse aut sub diabolo esse negabitis, nec uos euangelium commonebit, ubi forsitan propter uos interrogauit dominus quod sciebat, ut pater pueri responderet filium suum ab infantia sua daemonio tam graui uexari, ut a Christi discipulis non posset expelli. ecce ego, ut sint paruuli in diaboli potestate, causam nuptias esse non dico, quod me dicere calumniaris. nuptiae quidem habent ordinem suum et benedictionem suam bonumque suum, quod nec subintrante peccato amittere potuerunt. tu autem, quare sit sub diabolo ille saltem infans, qui manifestissime uexatur a diabolo, ita ut aliquando ipsa uexatione moriatur, responde, si potes. non uis enim quemquam ullam poenam pro alienis subire peccatis, ne hinc fiat credibile etiam
Abbreviated transcription (Latin):
si sapias simplicit̃.ꝙ ueracit̾ grãm xp̃i erga paruusꝰ qͦfiteb̾is:
nec cogeris res impiissimas atq absul dissimas dic̾e. aut bapti¬
iandos ñ ẽeᷤᷤ paruulos. qd̾ qͥdẽ pꝰea estisforte dictiꝰ. aut tã magñ
sacm̃tũ sic meis e̾eᷤ ludibriũ. ut insaluatore baptizent᷑. s ñ
saluent᷑. Alib̾atore redimant᷑. s ñ lib̾ent᷑. Lauaero regen̾atiõis
lauent᷑: s ñ abluant᷑. Exorcuent᷑ & ex sufflent᷑. s a pocestate
tenebͣrũ ñ eruant᷑. Sit eors̾ p̃tiũ sangͥs qͥ in remissione fu-¬
sus ẽ peccõꝵ: s nulliꝰ peccati remissi one purgent᷑. Hoc cotũ ꝓp¬
t̃ea qͥa timetis dice ñ baptrient᷑:. ne ñ solũ facies ur̃e sputis ob¬
liniant᷑ uiroꝵ. uer̃ etiã capita sandaliis muliereular̃ cõmiti¬
gent᷑. Nos certe causam cur subdiabolo sit qͥnascit᷑ donec re¬
nascat᷑ in xͦ peccati ex origine dicimꝰ e̾eᷤᷤ ꝯtagiũ. Nos aut̃ qͥ hoc

Expanded text:
si sapias, simpliciter et ueraciter gratiam Christi erga paruulos confiteberis nec cogeris res impiissimas atque absurdissimas dicere, aut baptizandos non esse paruulos, quod quidem postea estis forte dicturi, aut tam magnum sacramentum sic in eis esse ludibrium, ut in saluatore baptizentur, sed non saluentur, a liberatore redimantur, sed non liberentur, lauacro regenerationis lauentur, sed non abluantur, exhorcizentur et exsufflentur, sed a potestate tenebrarum non eruantur, sit eorum pretium sanguis, qui in remissionem fusus est peccatorum, sed nullius peccati remissione purgentur; hoc totum propterea, quia timetis dicere: "non baptizentur", ne non solum facies uestrae sputis oblinantur uirorum, uerum etiam capita sandaliis muliercularum commitigentur. Nos certe causam, cur sub diabolo sit qui nascitur, donec renascatur in Christo, peccati ex origine dicimus esse contagium. uos autem, qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bundantiã caritatis in sorte sc̃oꝵ passionis caritate sus¬
cepto. se ipsos exules unitatis agnoscunt. ꝙ cont᷑ uni¬
tatis patͥam. ꝓsuis całupniis ciuẽ unitatis opponunt.

Expanded text:
bundantiam caritatis in sorte sanctorum passionis claritate susbundantiam caritatis in sorte sanctorum passionis claritate suscepto se ipsos exules unitatis agnoscunt et contra unitatis patriam pro suis calumniis ciuem unitatis opponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ta cogitantẽ. serenꝰ ꝑspicit u̾itatẽ: ꝗͣmeruit ad ipisci
ꝑ caritatẽ. Ad uiuet itaq nos orationib suis. in istius
carnis mortalitate t̾aꝗͣ in caliginosa nube laborantes:
qͥd aut̃ alit̾ sensit. & qͥb dam fr̾ib collegisq ꝑsuasit.
qd̾ nc eo qu̾e dilexit reuelante iam ceruit: nos longe
impar es m̾itis suis. ecclȩ tam̃ catholice auctoritat̾e
mitate sectantes. adu̾sus hereticos uel scismaticos
enodemus: qͦs p̃cisos abunitate ꝗͣtenuit. zarescen¬
tes a caritate qͣuiguit. ꝙ lapsos abhumilitate qͦ stent.
tanto ãpliꝰ ĩpbat atq ꝯde̾pnat. qͣtonagis eos nouit
ad in sidiandũ ꝑserutari uelle qd̾ scͥpsit. & ad pacifican¬
uocant. ꝙ more uidaico carnalia p̾putia cirẽcidunt.
nati heretici ex illo errore inqu̾e petrꝰ deuians a pau¬
lo reuocatꝰ ẽ. in hoc adhuc usq ꝑsistunt. Siẽ gͦ illi
u̾sitate p̾cisi abȩccłã remanser᷑: sic isti cipͥano ꝑ ha¬

Expanded text:
cogitantem , serenius perspicit veritatem, quam meruit adipisci per charitatem. Adjuvet itaque nos orationibus suis in istius carnis mortalitate, tanquam in caliginosa nube laborantes, quid autem aliter sensit et quibusdam fratribus collegisque persuasit, quod nunc eo quem dilexit reuelante iam cernit, nos longe inpares meritis suis ecclesiae tamen catholicae auctoritatem, tra infirmitate sectantes aduersus haereticos uel schismaticos enodemus, quos praecisos ab unitate quam tenuit et arescentes a caritate qua uiguit et elapsos ab humilitate qua stetit tanto amplius inprobat adque condemnat, quanto magis eos nouit ad insidiandum perscrutari uelle quod scripsit et ad pacificanuocant et more Iudaico carnalia praeputia circumcidunt, nati haeretici ex illo errore, in quem Petrus deuians a Paulo reuocatus eruersitate praecisi ab ecclesia remanserunt, sic isti Cypriano per a
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt xlu. Ad de gͦ ipsũ unũ fiunt xlui: hoc
sepͣties. fiunt. cc lxx ui. Dicit᷑ aut̾ conceptio humana
sic ꝓced̾ẽ ꝙ ꝑficiu̾it pͥmis sex dieb qͣsi lac̾tis habe¬
at similitudinẽ.¶ Sequentib nouẽ dieb conũtat᷑ in
octo formet᷑ usq adꝑfecta limam̃ta om̃iũ m̃broꝵ:
& hinc iam reliqͦ tẽꝑe usq adt̾epꝰ partꝰ. magnitudi¬
in unũ coactis. fiunt quadraginta .u. Ad dito gͦ ut
dictã ẽ uno. fiunt xlui. Qͥ cũ fuerint multiplica¬
ti ꝑipsũ senariũ numer̃ qͥ huiꝰ ordinationis capd̾
tenet. fiunt ccͣ lxxui. idẽ nouẽ menses . ꝙ sex dies qͥ
cõputant᷑ ab octauo nł apͥlis qͦ conceptꝰ dñs credit᷑.¬

Expanded text:
fiunt XLV. adde ergo ipsum unum, fiunt XLVI; hoc sexies, fiunt CCLXXVI. dicitur autem conceptio humana sic procedere, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus VIIII diebus . conuertatur in VIII formetur usque ad perfecta liniamenta omnium membrorum, et hinc iam reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudiin unum coactis fiunt XLV — addito ergo, ut dictum est, uno fiunt XLVI. qui cum fuerint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui huius ordinationis caput tenet, fiunt CCLXXVI, id est VIIII menses et VI dies, qui computantur ab VIII kal. apriles, quo conceptus dominus credit
Abbreviated transcription (Latin):
bxͫ. Si adt̾rena ꝙ corruptibilia. q̃ octogenario numero significa¬
ri possunt. fiunt aeties octes qd̾ ẽ octoginta. Regine gͦ sunt
anine regnantes in intelligibilib ꝙ sp̃talib. Concubine
q̃ m̃ced̾e accipiunt t̾renoꝵ: deqͥb dictũ ẽ acceꝑunt ñce¬
dem suã. Ad olescentule quarũ ũẽ numerꝰ. qͦrũ ñ ẽ deter¬
minata scientia. ꝙ diu̾sis dognatib peericlitari posst̃:
ut numerꝰ qd̾ dicꝰtũ ẽ significet certã & in ãubitatã confu¬
matonẽ scientie

Expanded text:
 si ad terrena et corruptibilia, quae octogenario numero significari possunt, fiunt decies octies, quod est octoginta. Reginae ergo sunt animae, regnantes in intelligibilibus et spiritualibus; concubinae, quae mercedem accipiunt terrenorum, de quibus dictum est: Acceperunt mercedem suam adolescentulae, quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia, et diversis dogmatibus periclitari possunt, ut numerus, quod dictum est, significet certam et indubitatam confirmationem scientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
spũ ãbulate ⁊ ꝯcupiscentiaᷤ carnis neꝑfeceritis. Neq ibi
enĩ dicꝰ ñ sibi adiacere fac̾e bonũ s ꝑfic̾e : neq hͥoc dic̃
ꝯcupiscentias carnis ne habueritis. s ne ꝑfeci̾tis. Fiunt
tione ñfit s bom ꝑfecto ñ ĩplet᷑. ꝗͣdiu legi pece̾i car¬
ne seruiente libido inlicit. ⁊ ꝗͣuis ꝯtneat᷑ tam̃ mouet᷑

Expanded text:
u ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. neque enim ibi dicit non sibi adiacere facere bonum, sed perficere; neque hic dicit: concupiscentias carnis ne habueritis, sed ne perfeceritis. fiunt tione non fit; sed boni perfectio non inpletur, quamdiu legi peccati carne seruiente libido inlicit et quamuis contineatur, tamen mouetur.
Abbreviated transcription (Latin):
saul regi uera p̾nuntiaũ. ꝓpt̾ea talia sacͥlegia qͥb
imago illa p̾sentata ẽ. minꝰ execranda sunt: aut
qͥa in actib apłoꝵ uentriloqua femina uerũ testi
atq ex clausione munidauit :: Om̃s gͥ artifices hu¬
iꝰmͦi. uel megatore uel noxie suꝑstitionis. ex qͣdã pes

Expanded text:
Saul regi uera pronuntiauit, propterea talia sacrilegia, quibus Saul regi uera pronuntiauit, propterea talia sacrilegia, quibus imago illa praesentata est, minus execranda sunt, aut quia in Actibus apostolorum uentriloqua femina uerum testimatque exclusione mundauit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex q
Abbreviated transcription (Latin):
di & decipiendi ꝓm̃itis uoluntatũ suar̾. inludenti¬
b eos atq decipientib p̾uaricatorib angłis: qͥb
sta parsmundi infima scd̃m pulcherrimũ ordiẽ
rerũ diuinȩ ꝓuidentie lege subiecta ẽ. Qͥb inlusi¬
onib & deceptionib euẽnit. ut istis suꝑstitiosis ꝙ ꝑ¬
nitiosis diuinationũ gen̾ib multa p̾t̾ita ꝙ futu¬
ra dicant᷑. nec alit̾ accidant qu̾a dicunt᷑: multaq
obseruantib scd̃m obseruationes suas eueniant.
qͥb implicati curiosiores fiant: ꝙ sese magis magis¬
q inserant multiplicib laqͦis ꝑnitiosissimi erro¬
ris. hoc genꝰ fornicationis anime. salubͥt̾ diuina
scͥpt᷑a ñ tacuit: neq ab ea sic det̾ruit animã. ut ꝓp¬
t̾ea talia negaret ẽẽ sectanda. qͥa falsa dicunt᷑ aꝑfes¬
sorib eoꝵ. s etiam si dix̾int uob̾ in qͥt. ꝙ. ita euen̾it:
ne credatis eis. Ñ eñĩ qͥa imago sanuelis mortui.

Expanded text:
di et decipiendi pro meritis uoluntatum suarum inludentidi et decipiendi pro meritis uoluntatum suarum inludentibus eos atque decista mundi pars infirma secundum pulcherrimum ordinem rerum diuinae prouidentiae lege subiecta est. quibus inlusionibus et deceptionibus euenit, ut istis superstitiosis et perniciosis diuinationum generibus multa praeterita et futura dicantur nec aliter accidant, quam dicuntur, multaque obseruantibus secundum obseruationes suas eueniant, quibus implicati curiosiores fiant et sese magis magisque inserant multiplicibus laqueis superstitiosissimi erroris. hoc genus fornicationis animae salubriter diuina scriptura non tacuit neque ab ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam: si dixerint uobis, inquit, et ita euenerit, ne credatis eis. non enim quia imago Samuhelis mortui
Abbreviated transcription (Latin):
Nãq auano remedio: cito ille int̾dũ ꝑ cussorẽ suu̾
aduerũ medicũ mittit. Hinc sunt etiã illa. lim̃ cal¬
care cũ ante donũ suã transit. redire adlectũ siqͥs
dũ se caltiat st̾nutauerit: redire domũ si ꝓcedens
offend̾it. Cũ uestis asorocib rodit᷑. plus tremere
suspitione futuri mali: quã p̾sens d̾apnũ dolere.
ñ ẽẽ illud monstrũ . s. uere monstrũ habendũ fuisse:
si sorices acaligis roderent᷑. Neq illi ab hoc gen̾e ꝑ¬
nitiose suꝑstitionis segregandi sut. qͥ genthliaci
ꝓpt̾ nataliũ dierũ consid̾ationeᷤᷤ. nẽ aut̃ uulgo ma¬
thematici uocant᷑. Qͥ re iste qͦq opiniones qͥb dam
rerũ signis humana p̾sũptione institutis: ad ead̾e
illa qͣsi q̃da cũ demonib pacta & conuenta refe¬
rende sunt. Hinc enĩ fiet. ut occulto qͦda udicio
diuino cupidi malar̾ rerũ hoĩnes tͣdant᷑ inluden¬

Expanded text:
namque a uano remedio cito ille interdum percussorem suum namque a uano remedio cito ille interdum percussorem suum ad uerum medicum mittit. hinc sunt etiam illa: limen calcare, cum ante domum suam transit; redire ad lectum, si quis, dum se calciat, sternutauerit; redire domum, si procedens offenderit; cum uestis a soricibus roditur, plus tremere suspicione futuri mali quam praesens damnum dolere. non esse illud monstrum, sed uere monstrum habendum fuisse, si sorices a caligis roderentur. Neque illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci propter natalium dierum considerationem, nunc autem uulgo mathematici uocantur. Quare istae quoque opiniones quibusdam rerum signis humana praesumtione institutis ad eadem illa quasi quaedam cum daemonibus pacta et conuenta referendae sunt. hinc enim fiet, ut occulto quodam iudicio diuino cupidi malarum rerum homines tradantur inluden
Abbreviated transcription (Latin):
tiones aut occultas aut etiã manifestas. qͦmitiore nomi¬
ne phusica uocant. ut qͣsi ñ suꝑstitione implicare. s
nat᷑a ꝓdesse uideant᷑: sicut sunt in aures in sumo auri¬
ũ singular̃. aut destrutionũ ossib ansulȩ inaigitis.
aut cũ tibi dicit᷑ singultienti. ut dextra manu sinis¬
trũ pollic̃e teneas His ad ungunt᷑ milia in anissi¬
marũ obseruationũ: sim̃br̃u aliqd̃ salierit. si uinc̾¬
tin ãbulantib amicis. lapis aut canis aut puer me¬
dius int̾uen̾it. atq illud qd̾ lapidẽ calcant t̾aqũa di¬
remtor̾e amicitiȩ minꝰ molestũ ẽ qu̾a cũ in nocen¬
t̾ẽ puerũi colapho ꝑcutiunt: si parit̾ ãbulantib in¬
t̾ currit. Suerũ ẽ qd̾ aliquando pueri uindicant᷑
a canib. Nã plerũq t̾a suꝑstitiosi sunt qͥdã. ut etiam
cane qͥ medius int̾uen̾it ferire audeant: ñ ĩpune.

Expanded text:
tiones aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomitiones aut occultas aut etiam manifestas, quae mitiore nomine physica uocant, ut quasi non superstitione implicare, sed natura prodesse uideantur, sicut sunt inaures in summo aurium singularum, aut de strutihonum ossibus ansulae in digitis, aut cum tibi dicitur singultienti, ut dextra manu sinistrum pollicem teneas. his adiunguntur milia inanissimarum obseruationum, si membrum aliquod salierit, si iunctim ambulantibus amicis lapis aut canis aut puer medius interuenerit. atque illud, quod lapidem calcant tamquam diremtorem amicitiae, minus molestum est quam cum innocentem puerum colapho percutiunt, si pariter ambulantibus intercurrit. sed bellum est, quod aliquando pueri uindicantur a canibus. nam plerumque tam superstitiosi sunt quidam, ut etiam canem, qui medius interuenerit, ferire audeant, non impune;
Abbreviated transcription (Latin):
loctͥnarũ: q̃ ingentilib et iã morib exercent᷑.
Unĩ earũ rer̃ quas instituerunt homines alterũ earu̾
qͣs anĩadu̾terunt. iam ꝑ actas aut diumnitꝰ institutas.
Illud qd̾ ẽ scd̾m institutiones hoĩnũ. part̾i suꝑstitiosũ
tutũ ẽ abhoĩnib ad facienda & colenda idola ꝑti¬
nens uel ad colendũ sicut a̾m creat᷑am. part̾e ue ul¬
lã ereat᷑e. uel ad consultationes & pacta quedã sig¬
nificat ionĩ. cũ demonib placita atq fed̾ata. qͣlia
sunt molimina magicarũ artiũ. que qͥdẽ cõmemo¬
rare potiꝰ qũa aocere assolent poete. ex qͦ gen̾e sunt.
s qͣsi licentiore uanitate aruspicũ ꝙ augurũ libri.
Adhocꝰ ꝑtinent om̃s etiã ligature. atq remedia quȩ
medicoꝵ qͦq disciplina condẽpnat: siue in p̾cantatio¬
nib siue inqͥb dam notis. qͦs caracteres uocant: siue in
qͥbq reb suspendendis atq illigandis uel etiam salt̾a

Expanded text:
octrinarum, quae in gentilibus etiam moribus exercentur: unum earum rerum quas instituerunt homines; alterum earum quas animadverterunt jam peractas, aut divinitus institutas. Illud quod est secundum institutiones hominum, partim superstitiosum tutum est ab hominibus ad facienda et colenda idola nens uel ad colendam sicut deum creaturam partemue ullam creaturae uel ad consultationes et pacta quaedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum artium, quae quidem commemorare potius quam docere assolent poetae, ex quo genere sunt, sed quasi licentiore uanitate, aruspicum et augurum libri. ad hoc genus pertinent omnes etiam ligaturae atque remedia, quae medicorum quoque disciplina condemnat, sine in praecantationibus siue in quibusdam notis, quos caracteres uocant, sine in quibusque rebus suspendendis atque ligandis uel etiam saltand
Abbreviated transcription (Latin):
ab sillabis aliud grecꝰ aliud latinus intelligit. Siẽ
gͦ he om̃s sig̾ficationes ꝓsue cuiꝰq sotietat᷑is consen¬
sione animos mouent. qͥa aiũsa consensio ẽ. diu̾se
mouent. Nec id̾o consenser̃ in eas homines qͥa iam
ualebant ad significationẽ. s id̾o ualent qͥa con¬
senser̃ in eas: sic etiã illa signa qͥb ꝑnitiosa demo¬
nũ sotietas cõꝑat᷑. ꝓ cuiꝰq obseruationib ualent.
qd̾ manifestissime ostendit ritꝰ augurũ. qͥ ⁊ an
tequ̾a obseruent. ꝙ pꝰea quã obseruata signatenu¬
erint. id agunt ne uideant uolatꝰ. aut audiant
uoces auiu̾:. qͥa nulla ista signa sunt. nͥ consensus
obseruantis accediat

Expanded text:
abus syllabis aliud Graecus, aliud Latinus intellegit - sicut abus syllabis aliud Graecus, aliud Latinus intellegit - sicut ergo hae omnes significationes pro sua cuiusque societatis confessione animos mouent et, quia diuersa confessio est, diuerse monent, nec ideo consenserunt in eas homines, quia iam ualebant ad significationem, sed ideo ualent, quia consenserunt in eas: sic etiam illa signa, quibus perniciosa daemonum societas comparatur, pro cuiusque obseruationibus ualent. quod manifestequam observent, et posteaquam observata signa tenuerint, id agunt, ne videant volatus, aut audiant voces avium, quia nulla ista signa sunt, nisi consensus observantis accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
ni qͥdã lingua c̃demonib fedata st̃: q̃ tam̃ plena
sunt om̃ia pestifere curiositatis cruciantis sollici¬
tudinis mortifere seruitutis. Nenĩ qͥa ualebant
animadu̾sa sunt: s anĩadu̾tendo atq signando fac¬
tũ eꝰ ut ualerent. Ꝙ id̾o diu̾sis diu̾se ꝓueniunt:
scd̾m cogitationes & p̾sũptiones suas. Illi enĩ sp̃s
qͥ deciꝑe uolunt talia ꝓcurant cuiq qͣlib eũ in¬
retitũ ꝑsuspitiones & consensiones eiꝰ uident. Sic̃
enĩ u̾bi gr̃a una figura litt̾e que decusatĩ nota¬
t᷑. aliud apud grecos aliud ap̃ latinos ualet. ñ
nat᷑a s placito. & consensione significandi: ꝙ
id̾o qͥutr̃aq lingu̾a nouit. si homini greco uelit
aliqͥd significare sẽbendo. ñ in ea sig̃catione ponit
hanc litterã. in qua eã ponit c̾ homini scͥbit lati¬
no. Et beta uno eodẽq sono: apd grecos lit̾te. apd̃
latinos holeris nom̾ẽ. & c̃ di colege. in his du¬

Expanded text:
ni quadam lingua cum daemonibus foederata sunt. quae tamen plena ni quadam lingua cum daemonibus foederata sunt. quae tamen plena sunt omnia pestiferae curiositatis, cruciantis sollicitudinis, mortiferae seruitutis. non enim quia ualebant, animaduersa sunt, sed animaduertendo atque signando factum est, ut ualerent, et ideo diuersis diuerse proueniunt secundum cogitationes et praesumtiones suas. illi enim spiritus, qui decipere uolunt, talia procurant cuique, qualibus eum irretitum per suspiciones et consensiones eius uident. sicut enim uerbi gratia una figura litterae, quae deousatim notatur, aliud apud Graecos, aliud apud Latinos ualet, non natura, sed placito et consensione significandi, et ideo qui utramque linguam nouit, si homini Graeco uelit aliquid significare scribendo, non in ea significatione ponit hanc litteram, in qua eam ponit, eum homini soribit Latino; et beta uno eodemque sono apud Graecos litterae, apud Latinos holeris nomen est; et cum dico: "lege", in his du