comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tute suac deuotissime tibi uiuer&.
Iam uero tunc senuerat. & longa &ate
intambono studio sec tandȩ uiȩ tuȩ
multa expertus. multa edoctus
mihi uidebatur & ueresicerat unde
mihi ut proferr& uolebam confe¬
renti secum estus meos quis ess& apt̾ꝰ
modus si coffecto ut ego eram ad
ambulandum inuiatua. Uidebcẽ
enimplenam ecłam. & celius sic ibat
alius aũt sic. Mihi aũt dis plicebat
qđ agebam in scło & onerimi hi
erat ualde. non iam in flamman¬
tibus cupiditectibus ut solebant. spe
honoris & pecuniȩ adtoleranda illac̃
seruitutem tam grauem. lam enim
me illa non delectabant p̃dulcedi¬
ne tua & decore domus tuȩ quam
dilexi. Sed cdhuc tenaciter con¬
ligabcor exfemina. nec mȩ ꝓhi¬
bebat apłs coniugari. quamuis
exortaretur admelius maxime
uolens om̃s homines siceẽ ut ipse
erat. Sed ego infirmior eligeba
molliorem locum. & propt̃ hoc
unum uoluebar in c&eris. langui¬
dus & tacbescens curis marcidis

Expanded text:
tute sua deuotissime tibi uiueret; tute sua deuotissime tibi uiueret; iam uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono studio sectandae uiae tuae multa expertus, multa edoctus mihi uidebatur: et uere sic erat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decore domus tuae, quam dilexi, sed adhuc tenaciter alligabar ex femina, nec me prohibebat apostolus coniugari, quamuis exhortaretur ad melius maxime uolens omnes homines sic esse, ut ipse erat. sed ego infirmior eligebam molliorem locum et propter hoc unum uoluebar in ceteris languidus et tabescens curis marcidis,
Abbreviated transcription (Latin):
IH CIPIT LIBER OCTA QUS
meus recorder ingratiarum
actionem tibi. & confite ar
misericordics tuas. Suꝑme per¬
fundantur os secmea. dilectione tua
& dicant. Dñe quis similistibi :
Dirrupisti uinculamea sacrificem
tibi sacrificium laudis. quomodo
dirrupistiea enarrabo &dicent
om̃s qui aedorantte. cum audiunt
hȩc. Benedictus dño incȩlo & in t̃ra
magnum & mirabile nomen eius.
In hȩserant p̃cordiis meis uerbatua.
& undiq: circum uallccbar abste
de uitatua & &erna certus eram
quaemius eam in enigmate. & quec
si ꝑspeculum uideram. Dubitatio
tacm̃ omnis de incorruꝓtibili subs
cestior dete sed stabilior inte eẽ
cupiebam Demea uero tempora li
uita nutabant om̃a & mudtandum
erat cor afermento u&eri & place¬
beet iua ipse scclucctor & ireꝑ eius
angustics ad huc pigebat & in mi¬
sisti inmentẽ mecm. ui sumque est
bonum in conspectum eo ꝑgere ced
simplicianum. quimihibonus appa¬
rebat seruustuus & lucebatin eogra¬
ticctua. audieram &iam qđ aiuuen¬

Expanded text:
 LIBER OCTAVVS. Deus mens, recorder in gratiarum actione tibi et confitear misericordias tuas super me. perfundantur ossa mea dilectione tua et dicant: domine, quis similis tibi? dirrupisti uincula mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea, narrabo, et dicent omnes, qui adorant te, cum audient haec: "benedictus dominus in caelo et in terra; magnum et mirabile nomen eius." inhaeserant praecordiis meis uerba tua, et undique circumuailabar abs te. de uita tua aeterna certus eram, quamuis eam in aenigmate et quasi per speculum uideram; dubitatio tamen omnis de incorruptibili substcertior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia et mundandum erat cor a fermento ueteri; et placebat uia ipse saluator et ire per eius angustias adhuc pigebat. et inmisisti in mentem meam uisumque est bonum in conspectu meo pergere ad Simplicianum, qui mihi bonus apparebat seruus tuus et lucebat in eo gratia tua. audieram etiam, quod a iuuen
Abbreviated transcription (Latin):
imsperecuit inte. uidisticdĩe cum ad¬
uc puer essem & quodam die prȩssu
homachi repente estuccrempi ȩnȩ
itccui. ccpi&ate matris mȩȩ & ma¬
em
irbata mater carnis mecce qm̃ &¬
empiternamscclutem meã carius
crturiebat corde casto infide tucc
am curar& festinabunda. ut sacra¬
nentis scclutarib: initiarer & ceblue¬
ter łedñ e iħu confitens ut remissio¬
em pec cectorum nisi statim recrea q̃¬
us essem. Dilcta᷑itaq: mundectio
mecc quacsi necesseess& ut cedhuc sor¬
didurer siui uerem. quic uidelic&
post lacuoc chrum illud inacior & peri¬
culosior insordibus delictorum rectus N¬

Expanded text:
sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc puer essem et quodam die pressu stomachi repente aestuarem paene itaui a pietate matris meae et mate. et conturbata mater carnis meae, quonisempiternam salutem meam carius parturibat corde casto in fide tua, iam curaret festinabunda, ut sacramentis salutaribus initiarer et abluerer, te, domine Iesu, confitens in remissionem peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque mundatio mea, quasi necesse esset, ut adhuc sordidarer, si uiuerem, quia uidelicet post lauacrum illud maior et periculosior in sordibus delictorum reatus
Abbreviated transcription (Latin):
& cinerem & placuit in conspec¬
tutuo reformare deformia mea
& stimulis internis agitabas me
ut in paciens essem donec mili ꝑ
interiorem aspectum certꝰ esses.
& residebat tumor m̃s ex occulta
manu medicinȩ tuȩ. aciesque con¬
turbacta & contenebrata mentis
meȩ acricollirio scclubrium dolo¬
rum meorum dedie indiem scence¬
bcctur & primo uolens ostendere
mihi quacm resistas suꝑbis. humi¬
libus aut des gracticm & quaenta
miseridia tua de monstrata sit
hominib: uicchumilitatis. quod
uerbum tuum caro factum est &
hccbitecuit interhomines. procu¬
rcestimihi ꝑ quendam hominem
in manissimotyfo turgidum
quos dacmplatonicorum libros
ex greca lingua in latinã uersos¬
ł tibi legi non quidem his uerbis
sed hoc idem omninomultis & mul¬
tiplicibus succ derirationib: quod
in principio erat uerbũ. & uerbum
erat apuddm̃ & ds̃ erat uerbum
hoc erat in principio cepud đm. om̃a

Expanded text:
et cinerem, et placuit in conspecet cinerem, et placuit in conspectu tuo reformare deformia mea. et stimulis internis agitabus me, ut inpatiens essem, donec mihi per interiorem aspectum certus esses. et residebat tumor meus ex occulta manu medicinae tuae aciesque conturbata et contenebrata mentis meae acri collyrio salubrium dolorum de die in diem sanabatur. Et primo uolens ostendere mihi, quam resistas superbis, humilibus autem des gratiam et quanta misericordia tua demonstrata sit hominibus uia humilitatis, quod uerbum caro factum est et habitauit inter homines, procurasti mihi per quendam hominem inmanissimo tyfo turgidum quosdam Platonicorum libros ex graeca lingua in latinum uersos, et ibi legi non quidem his uerbis, sed hoc idem omnino multis et multiplicibus suaderi rationibus, quod in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum: hoc erat in principio apud
Abbreviated transcription (Latin):
meistac ut dicerem scet est & bene
est. necdimit tebant redire ubi
mihi scctis ess&bene. Superior
enim erã istis te uero inferior
& tugacudium uerũmihi subditoribi
Ettumihi subieceras quȩ in frame
creccsti & hoc erat rectum tempe¬
ramentum & media regio scclutis
meȩ ut manerem cdimaginem
tucm & tibi seruiens dominarer
corpori. Sed cum suꝑbe contrate
surgerẽ &currerem cduersus
dñm inceruicem crcssa scutimei
& icmista in firma suprame facta
sunt & prȩmebant & num quam
erat laxamentum & respira¬
mentum. Ipscc occurrebant
undiq: aceruatim & congloba¬
tim cernenti. Cogitanti autẽ
imagines corporum ips eoppo¬
nebacntur redeunti: quac sidice¬
r&ur quoliis indigne & sordide :
ł thaec deuulnere meo creueraNt.
quiac humilicesti tocmquã uul¬
nerctum supbum. & timore meo
separabar cbste & nimis inflac¬
los meos ¶ Tuuero d̃e in a&nũ .S
manes & non in a&ernũ irasce¬
ris nobis qm̃ miserctus es terrã

Expanded text:
me ista, 25 ut dicerem: "at est et bene me ista, 25 ut dicerem: "at est et bene est," nec dimittebant redire, ubi mihi satis esset bene. superior enim eram istis, te uero inferior, et tu gaudium uerum mihi subdito tibi et tu mihi subieceras quae infra me creasti. et hoc erat rectum temperamentum et media regio salutis meae, ut manerem ad imaginem tuam et tibi seruiens dominarer corpori. sed cum superbe contra te surgerem et currerem aduersus dominum in ceruice crassa scuti mei,. etiam ista infima supra me facta sunt et premebant, et nusquam erat laxa-mentum et respiramentum. ipsa occurrebant undique aceruatim et conglobatim cernenti, cogitanti autem imagines corporum ipsae opponebantur redeunti, quasi diceretur: "quo is, indigne et sordide?" et haec de uulnere meo creuerant, quia humiliasti tamquam uulneratum superbum, et tumore meo separabar abs te et nimis inflalos meos. Tu uero, domine, in aeternum manes et non in aeternum irasceris nobis, quoniam miseratus es terram
Abbreviated transcription (Latin):
Atq scripturis sc̃ĩs quas eclesiȩ tuae
tccs. uiam te posus se seclutis hu
Ad eccm uitem quae
post hanc mortem futura est.
his itacq sccluis atq in concusse robo¬
rcctis in animomeo quȩ rebam es¬
tucens undesit maclum. quȩ illator¬
menta parturientis cordis mei.
Quigemitus ds̃m̃s. & ibierant au¬
restucce nesciente me &cũ insilentio
fostiter quererem Magnȩ uoces
ercent codmisdiamtuam tacite
contriciones animimei. Puscie¬
bas quid paciebar & nullus
hominum. Qucentum enĩ erat
qđ inde digerebatur ꝑ lingua
mecm in aures familicrissimo¬
rum meorum Numquid totus¬
tumultus animȩ mȩȩci
tempora nec osm̃m sufficiebat
soncbateis totum. Eccmenibat
inccudi tumtuum quod rugiebã
agemitu cordis mei. & ante te
erat desideriũmm: & lamen
oculoram meoꝵnonerat mecũ.
intusenim erat. Ego aũt foris
nec in loco illud. At ego intende¬
bam in ecquȩ locis continentur.
& non ibi inueniebam locum ced
requiescendum. nec recipiebant

Expanded text:
atque scripturis sanctis, quas ecclesiae tuae tas, uiam te posuisse salutis humanae ad eam uitam, quae post hanc mortem futura est. his itaque saluis atque inconcusse roboratis in animo meo quaerebam aestuans, unde sit malum. quae illa tormenta parturientis cordis mei, qui gemitus, deus meus! et ibi erant aures tuae nesciente me. et cum in silentio fortiter quaererem, magnae uoces erant ad misericordiam tuam, tacitae contritiones animi mei. tu sciebas, quid patiebar, et nullus hominum. quantum enim erat, quod inde digerebatur per linguam meam in aures familiarissimorum meorum! numquid tumultus animae meae, cui nec tempora nec os meum sufficiebat, sonabat eis? totum tamen ibat in auditum tuum, quod rugiebam a gemitu cordis mei, et ante te erat desiderium meum et lumen oculorum meorum non erat mecum. intus enim erat, ego autem foris, nec in loco illud. at ego intendebam in ea, quae locis continentur, et non ibi inueniebam locum ad requiescendum, nec recipiebant
Abbreviated transcription (Latin):
eum non receperunt. Quot quotaũt
receperunteum. dedit eis potesta¬
tem filios dĩfieri credentib: in no¬
mine eius non ibi legi Item legiibi
quia uerbum ds̃ Non ex carne
non exscnguine non exuo luntate
uiri non exuo luntate carnis. Sed
ex dõnactus est. Sed quia uerbum
caro facctum est & habitacuitin no¬
bis nonibi legi. indecgociu quippe
iillis litteris uccriedictum & mul¬
tis modis quod sit filius informa
pectris non rapinam arbitra¬
tus eẽ ȩquedis dõ quianatura¬
liter idipsum est sed quia sem&
ipsum exinaniuit formã̃ ser¬
ui accipiens insimilitudinẽ homi¬
num fecctus. & habitu inuentus

Expanded text:
non receperunt, quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios dei fieri credentibus in nomine eius, non ibi legi. Item legi ibi, quia uerbum, deus, non ex carne, non ex san-\' guine neque ex uoluntate uiri neque ex uoluntate carnis, sed ex deo natus est; sed quia uerbum caro factus est et habitauit in nobis, non ibi legi. indagaui quippe in illis litteris uarie dictum et in multis modis, quod sit filius in forma patris non rapinam arbitratus esse aequalis deo, quia naturaliter id ipsum est, sed quia semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu in
Abbreviated transcription (Latin):
est & uita erat lux hominum. &
lux in tenebris luc& & tenebrȩ ecẽn
conp̃henderunt. & quia hominis
anima quacmius testimoniũ peribe¬
at delumine Non est tam̃ ipsalum̃
sed uerbum dĩ Ds est lum̃ uerum
qđ in luminat omnem hominẽ ueni¬
entem in hunc mundum & quicc in

Expanded text:
et uita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Et quia hominis anima, quamuis testimonium perhibeat de lumine, non est tamen ipsa lumen, sed Verbum Deus est lumen uerum quod illuminat omnem hominem uenientem in hunc mu
Abbreviated transcription (Latin):
populi principes & om̃s iudices
terrae. Iuuenes & uirgines se¬
niores cum iunioribus laudent
nom̃ tuum Cum uero &icm
decȩlis telccudent. Iccudenite
ds̃ nr̃ in excelsis om̃s cengelitui.
om̃s uirtutestuȩ sol & luna. om̃s
stellȩ & lum̃. cęlicȩlorũ & aque
quȩ suꝑ cȩlos sunt lacudent nom̃
tuum. noniam desidercbam¬
inferiora. sed meliora om̃a quac̃
sola superiora iudiciosaniore
quibus dis plic& aliquid creatu¬
raetuȩ sicut mihi non erat cũ dis¬
.xii. plicerent multe quȩ fecistis &
quicnon audebat animamea
ut ei displicer& ds̃m̃s nolebat
eẽ tuum. quicquid eidis plicebat.¬
& inde ierat in opinionẽ ducrũ
substantiarum & non requiesce¬
bact & gliencloquebatur &inde

Expanded text:
populi, principes et omnes iudices populi, principes et omnes iudices terrae, iuuenes et uirgines, seniores cum iunioribus laudent nomen tuum. cum uero etiam de caelis te laudent, laudent te, deus noster, in excelsis omnes angeli tui, omnes uirtutes tuae, sol et luna, omnes stellae et lumen, caeli caelorum et aquae, quae super caelos sunt, laudentuum : non jam desidinferiora, sed meliora omnia quam sola superiora, judicio saniorequibus displicet aliquid creaturae tuae; sicut mihi non erat, cum displicerent multa quae fecisti. Et quia non audebat anima mea ut ei displiceret Deus meus, nolebat esse tuum quidquid ei displicebat. Et inde ierat in opinionem duarum substantiarum, et non requiescebat, et aliena loquebatur. Et inde
Abbreviated transcription (Latin):
& quic non equelia om̃a fecisti.
Ideo sunt om̃a quia singula bona
sunt & simulom̃ a ualdebona qm̃
sed nec uniuersȩ creccture tuȩ. quia
extranonest cliquid quod in rũpat
& corrum pat ordinem quemin posu¬
istiei. In partibus ccũt eius quȩ dac
quibus dam quia non conueniunt
mada putantur & ecdem ipsa con¬
ueniunt aliis. & bona sunt & in se¬
m&ipsis bona sunt : & om̃ae hecec
quȩ sibim& inuicem non conueni¬
unt. Conueniunt inferiori pasti
rerum. quam terram dicimus ha¬
bentem cȩlum suum nubilosum atq
uento sum congruum sibi & cbsit
icm ut dicerem non essent ista.
quic & sisola ista cernerem deside¬
rarem quidem meliora. Sedicm
&icm desolis istis lccudocretede¬
berem. Qm̃ lccudandumte osten¬
dunt deterra dracones &omnes
abyssi ignis grando nix gleccies
sp̃s tempestatis quȩ faciunt uerbũ
tuum. montes & om̃s colles ligna
fructifera & om̃s cedri. Bestice &
om̃a pecora reptilia & uolactilia
pennata. Reges terre & om̃s

Expanded text:
Et quoniam non aequalia omnia fecisti, Et quoniam non aequalia omnia fecisti, ideo sunt omnia; quia singula bona sunt, et simul omnia valde bona; quoniam sed nec universae creaturae tuae; quia extra non est aliquid quod irrumpat, et corrumpat ordinem quem posuisti ei. In partibus autem ejus quaedam, quibusdam quia non conveniunt, mala putantur: et eadem ipsa conveniunt aliis, et bona sunt, et in semetipsis bona sunt. Et omnia haec quae sibimet invicem non conveniunt, conveniunt inferiori parti rerum, quam terram dicimus, habentem coelum suum nubilosum atque ventosum congruum sibi. Et absit jam ut dicerem: Nquia etsi sola ista cernerem, desiderarem quidem meliora, sed iam etiam de solis istis laudare te deberem, quoniam laudandum te ostendunt de terra dracones et omnes abyssi, ignis, grajado, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt uerbum tuum, montes et omnes colles, ligna fructifera et omnes cedri, bestiae et omnia pecora, reptilia et uolatilia pennata; reges terrae et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpi possent. quiccsi sũ ma
bona essent incorruptibilia
essent. Siccũt nullabona essent
quid in eis corrum per&ur ñ ess&
Noc& enim corruptio & nisibonũ
minuer& non nocer&. aut igitur¬
nihil noc& corruptio qđ fieri non
potest aut quod certissimum est om̃a
quȩ corrum puntur priuant᷑ bono
Siccũt omnibono priucbuntur. om¬
ninononerunt. Si enimerunt & cor¬
rumpi icm non poterunt. meliora
erunt quic incorruptibiliter ꝑmac¬
nebunt. & quid monstruosius quã
eadicere omnibono cmisso facta
meliora: Ergo siomni bono priua¬
buntur omnino nulla erunt ergo
illud quod que rebam unde es s&
non est substantia quia si substan¬
ticcess&. bonum ess& : autenĩ ess&
in corruptibilis substantia. magnũ
utique bonum. aut substantia cor¬
ruptibilis ess& quȩ nisibonaess&
corrumpi non posset Itaq uidi
& macnifestectum est mihi. quiccom̃a
bona tu fecisti & prorsus nullae
substantiȩ sunt. quas tunon fecisti

Expanded text:
corrumpi possent: quia si summa corrumpi possent: quia si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quod in eis corrumperetur non esset. Nocet enim corruptio, et nisi bonum minueret, non noceret. Aut igiturnihil nocet corruptio, quod fieri non potest: aut, quod certissimum est, omnia quae corrumpuntur, privantur bono. Si autem omni bono privabuntur, omnino non erunt. Si enim erunt, et corrumpi jam non poterunt, meliora erunt, quia incorruptibiliter permanebunt. Et quid monstruosius quam ea dicere omni bono amisso facta meliora? Ergo si omni bono privabuntur, omnino nulla erunt: ergo illud quod quaerebam unde esset, non est substantia; quia si substantia esset, bonum esset. Aut enim esset incorruptibilis substantia, magnum utique bonum: aut substantia corruptibilis esset, quae nisi bona esset, corrumpi non posset. Itaque vidi et manifestatum est mihi quia omnia bona tu fecisti, et prorsus nullae substantiae sunt quas tu non fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
contremui comore & orrore &
inueni longeme eẽ ate in regione
dissimilitudinis. tam quã au¬
direm uocem tuam de excelso.
Ncibus sum grandium cresce &
manducabisme nectume inte
mutabis sicut cibum carnistuȩ
sed tum utaberis in me & cognoui
qm̃ propter iniquitatem erudis¬
ti hominem. & aac bescere fecisti
sicut aranecm animam meam. & dixi
Num quid nihil est ueritas: qm̃neq
spacia diffusa est. & clam astide
&ccudiui sicut auditur in corde
& non erat prorsus unde dubita¬
rem. Fccciliusq dubitarem uiue¬
reme. quac̃ non esse ueritactem
Quȩ ꝑecc quȩ faceta sunt intellecta
conspiciuntur & inspexic&era Fx¬
infrate & uidi Nec omnino esse
ne comnino non eẽ essequidem qd es¬
qđ es non sunt. Idenim uere est
qđ in commutabiliter man&
Mihiccũt inhereredõ bonum ẽ quic
sinon manebo in illo nec in me
potero. Illeccũt insemanens in¬
corrum puntur : quȩ neq: si sũ ma
bona essent. neq nisi bona essent

Expanded text:
contremui amore et horrore; et contremui amore et horrore; et inveni longe me edissimilitudinis, tamquam audirem uocem tuam de excelso: "cibus sum grandium: cresce et manducabis me. nec tu me in te mutabis sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me." et cognoui, quoniam pro iniquitate erudisti hominem et tabescere fecisti sicut araneam animam meam, et dixi: "numquid nihil est ueritas, quoniam spatia diffusa est?" et clamasti de et audiui, sicut auditur in corde, et non erat prorsus, unde dubitarem faciliusque dubitarem uiuere me quam non esse. ueritatem, quae per ea, quae facta sunt, intellecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et uidi nec omnino esse nee omnino non esse: esse quidem, quonioniam id quod es non sunt. id enim uere est, quod inconrautabiliter manet. mihi autem inhaerere deo bonum est, quia, si non manebo in illo, nec in me potero. ille autem in se manens incorrumpuntur, quae neque si summa bona essent, neque nisi bona essent,
Abbreviated transcription (Latin):
s ueritatemdĩ in mendacium & co¬
iuerunt & seruierunt creccturae¬
Cio. potius quacmcreatori & indeamo
nitus redire admem &ipsum. in¬
traui in intimamea ducete. & po¬
meȩ supra mentem meam lucem
in commutabilem. Non hanc uul¬
gacrem & conspicucm omni carni
nec quasi ex eodem genere gran¬
dior erat. ⁊acmquam susta multo
multoq: clccrius clarescer& Tõ¬
tumq: occupar& magnitudine
non hoc illaerat sed ccliud. aliud
uclde ab istis omnibus mec itaerat¬
suꝑ ccquam. nec sicut çȩlum super
terram. sed superior. quicc ipsa fec̃
me. & ego inferior. quic factus sũ
cebec qui nouit ueritatẽ nouiteam¬
Et qui nouiteam. nouit &nitatem
caritas nouit eam O&erna ueri¬
tees & uera caritas & cara erni¬
taes tues ds̃m̃s tibisus piro die
ac nocte. & cumte primum cog¬
noui. tuccssumpsistime. ut uide
rem eẽ qđ uiderem & non dũme
eẽ qui uiderem & reuerberas¬
ti infirmitatem aspectus mei.
R adicons in me uehementer. &

Expanded text:
nt ueritatem dei in mendacium et cont ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori. Et indnitus redire ad memetipsum, intravi in intima mea, duce te; et pomeae, supra mentem meam lucem inconmutabilem, non hanc uulgarem et conspicuam omni carni nec quasi ex eodem genere grandior erat, tamquam si ista multo multoque clarius claresceret totumque occuparet magnitudine. non hoc illa erat, sed aliud, aliud ualde ab istis omnibus. nec ita eratsuper aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus ab ea. qui nouit ueritatem, nouit eamet qui nouit eam, nouit aeternitatem. caritas nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas et cara aeternitas! tu es deus meus, tibi suspiro die ac nocte. et cum te primum cognoui, tu assumrem esse quod viderem, et nondum me esse qui viderem. Et reverberasti infirmitatem aspectus mei, radians in me vehementer, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes seẽe scepientes. stulti
inmutatam gloriã incorruptio¬
nistuae in idola & uacria simulacra
in similitudinem imaginis corrup¬
tibilis hominis & uoluc rum &
quac drupedum & serpentium
NVidelic& uegyptium cibum. quo
esccu ꝑdidit primo genita suci
Qm̃ cccput quacdru pedis protehono¬
rauit populus primogenitus. con¬
uersus corde in ȩgyptum. & curucns
imaginem tuam cnimam succm
ante imaginem uituli manducan¬
tis foenum s Inueni haec ibi & non. q¬
manducaui. placuit enim tibi dñe
auferre ob probrium deminutio¬
nis cob iaccob: ut macior seruir&
minori. & uoccstigentes in here¬
ditactemtuam. & egocdte uene¬
ram exgentibus. & intendi in aurũ
qđ ccbȩgypto uoliuisti ut cuferr&
populustuus qm̃ tuumerat. ubi¬
ꝑccpłmtuum quod in te uiuimus
& mouemur & sumus : sic̃ & quidam
secundum eos dixer̃ & utiq indeeran
illilibri & non cdtendi in ido lec ce¬
gyptiorum quibus de auro tuo mi¬
nistrabant. qui trans mut auer̃¬

Expanded text:
dicentes se esse sapientes stulti dicentes se esse sapientes stulti inmutatam gloriam incorruptionis tuae in idola et uaria simulacra, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium, uidelicet Aegyptium cibum, quo Esau perdidit primogenita sua, quoniam caput quadrupedis pro te honorauit populus primogenitus, conuersus corde in Aegyptum et curuans imaginem tuam, animam suam, ante imaginem uituli manducantis foenum. inueni haec ibi et non manducaui. placuit enim tibi, domine, auferre opprobrium diminutionis ab lacob, ut maior seruiret minori, et uocasti gentes in hereditatem tuam. et ego ad te ueneram ex gentibus et intendi in aurum, quod ab Aegypto uoluisti ut auferret populus tuus, quoniam tuum erat, ubiper apostolum tuum, quod in te uiuimus et mouemur et sumus, sicut et quidam secundum eos dixerunt, et utique inde erant illi libri. et non adtendi in idola Aegyptiorum, quibus de auro tuo ministrabant, qui transmutaueru
Abbreviated transcription (Latin):
habent illi libri : quod enĩ ante
om̃a tempora & suprec omnia
tempora in commutabiliter
mane unigenitus filiustuus c .o¬
a&ernus tibi & quia de plenitu¬
dine eius accipiunt animȩ ut
becctȩ sint & quicparticipatione
manentis inse sapientiȩ re nouan¬
tur ut sacpientes sint estibi: qđ aũ¬
tuus est & filiotuo unico non pep¬
cisti sed pronobis omnibus tredi¬
disticum non estibi. Abscondisti
enim hȩc a scepientib: & reuelas¬
tiec pacruulis. ut uenirent ad
eum laborcntes & onerati ut re¬
ficer& eos. Qm̃ mitis est & humi¬
lis corde & dirigit mites in iudi¬
cio & doc& mansu&os uices suces
Videns humilitatem nr̃am. &
laborem nr̃m. & dimit tens om̃a
peccata nr̃a quiccũt coturno
tam quam doctrinȩ sublimioris
elcti non ccudiunt dicentem.
Discite cme qm̃mitis sum & hu¬
milis corde & inueni&is requiem
animab: ur̃is. & si cognoscunt
dm̃ non sicut dm̃ glorificant.
aut gratias agunt. sed euanes¬
cunt in cogitationibus suis. &
obscuratur insipiens coreorũ.

Expanded text:
habent illi libri. Quod enim ante omnia tempora et super omnia tempora incommutabiliter manet unigenitus Filius tuus coaeternus tibi, et quia de plenitudine eius accipiunt animae ut beatae sint, et quia participatione manentis in se sapientiae renouantur ut sapientes sint, est ibi. Qtuus est et filio unico tuo non pepercisti, sed pro nobis omnibus tradidisti eum non est ibi. abscondisti enim haec a sapientibus et reuelasti ea paruulis, ut uenirent ad eum laborantes et onerati et reficeret eos, quoniam mitis est et humilis corde, et dirigit mites in indicio et docet mansuetos uias suas uidens humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittens omnia peccata nostra. qui autem cothurno tamquam doctrinae sublimioris elati non audiunt dicentem: disciteame, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, etsi cognoscunt deum, non sicut deum glorificant aut gratias agunt, sed euanescunt in cogitationibus suis et obscuratur insipiens cor eorum;
Abbreviated transcription (Latin):
ulta satagit cormeum
dñe in hac in opia uitȩ meue
& ideo plerum que
in sermone copiosa est egestas
humanȩ intelligentie. quia
plus loquitur in quisitio quam
pulsans quam sumens.
tenemus promissum. Quis cor¬
rum p& illud: Sids̃ pronobis quis
c̃tranos: p&ite & accipidus. quęrite
& inueni&is pulsate & a peri&᷑ uob̶
Om̃is enim quip&it accipit & quiquerit
inuenit & pulsanti aperi&. Promissatua
s̃. & quis fallitimeat cũ ꝓmittit ueri¬
tis As confit& cdtitudinituȩ humilitas E¬
linguȩ meae qm̃tufecisti caelũ & terrã
hoc caelũ quod iudeo terramq: quam
calco Vnde esthterra quam porto

Expanded text:
ulta satagit cor meum, domine, in hac inopia uitae meae e tuae, et ideo plerumque in sermone copiosa est egestas humanae intellegentiae, quia plus loquitur inquisitio quam pulsans quam sumens. tenemus promissum: quis corrumpet illud? si deus pro nobis, quis contra nos? petite, et accipietis; quaerite, et innenietis; pulsate, et aperietur uobis. omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inueniet et pulsanti aperietur. promissa tua sunt, et quis falli timeat, cum promittit ueritas? Confitetur altitudini tuae humilitas linguae meae, quoniiam tu fecisti caelum et terram, hoc caelum, quod uideo, terramque, quam calco, unde est haec terra, quam porto
Abbreviated transcription (Latin):
somnicntem. Instabat᷑ tamen
& puella p&ebatur. Cuius a&us
ferme biennio minus quam nubi¬
lis erat : & quia ea placebat ex¬
pectabatur & multi cmici agita¬
ueramus animo & conloquentes
ac de testantes turbulentas huma¬
nȩ uitȩ molestics. poenȩ icc̃ fir¬
macueramus remoti a turbis otio¬
seuiuere. Idotium sic moliti. ut
siquid habere possemus conferremꝰ
in medium uncmque remfccmilicc¬
rem conflaremus exomnibus. ut per
amicitice sinceritatem. non ess&
ccliud huius & ccliud illius sed quod
excunctis fier& unum & uniuersũ
singulorum ess& & om̃a omnium
Cum uideremur nobis esse posse
decem ferme homines in eccdem so¬
ci&ccter ÷ essent que internos p̃di¬
uites romanianus maxime cõmu

Expanded text:
somniantem. instabatur tamen, somniantem. instabatur tamen, et puella petebatur, cuius aetas ferme biennio minus quam nubilis erat, et quia ea placebat, exspectabatur. Et multi amici agitaueramus animo et conloquentes ac detestantes turbulentas humanae uitae molestias paene iam firmaueramus remoti a turbis otiose uiuere, id otium sic moliti, ut, si quid habere possemus, conferremus in medium unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus, ut per amicitiae sinceritatem non esset aliud huius et aliud illius, sed quod ex cunctis fieret unum, et uniuersum singulorum esset et omnia omnium, cum uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos praediuites, Romanianus maxime commu
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiae me captum
excruciebect. Illum autem
ammiratio capiendum trahebat
Sic eramꝰ donec tuccltissime ñ
deserens humum nr̃am. misera¬
tus miseros subuenires aris
& occultis modis & stabectur. IR.
inpigre ut ducerem uxorem
Icmp& ebam icmꝓmittebat᷑
maxime matre dante o perã
Quome icm coniugatum baptis¬
mus scclutaris cobluer&. Quo
me in dies gacudebat aeptari
& uotee succ. ae promis scc tucc
in mec fide compleri anim ad¬
uestebat. Cum sane & rogatu meo
& desideriosuo forti clamore cordis
cobste dep̃car&ur quotidie ut ei
ꝑuisum ostenderes cliquid defu¬
turo mactrimoniomeo nũquam
uoliusti. & uidebat quȩ dcẽ uana
& phaenteestica quo cogebat impe¬
tus de hacre scctagentis humani
sp̃s. & narrabat mihi non cũ fidu¬
cic quac solebat. Cum tu demons¬
trabecsei. Sed contemmens ec.
Dicebectenim discernerese. nescio
quo sccpore quem uerbis explicare
non poterat. quid interess& inter
reuelantem te & cnimam sucm

Expanded text:
concupiscentiae me captum concupiscentiae me captum excruciabat, illum autem admiratio capiendum trahebat. sic eramus, donec tu, altissime, non deserens humum nostrum miseratus miseros subuenires miris et occultis modis. Et instabatur inpigre, ut ducerem uxorem. iam petebam, iam promittebatur maxime matre dante operam, quo me iam coniugatum baptismus salutaris ablueret, quo me in dies gaudebat aptari et uota sua ac promissa tua in mea fide conpleri animaduertebat. cum sane et rogatu meo et desiderio suo forti clamore cordis abs te deprecaretur cotidie, ut ei per msum ostenderes aliquid de futuro matrimonio meo, numquam noluisti. et uidebat quaedam uana et phantastica, quo cogebat inpetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi non cum fiducia, qua solebat, cum tu demonstrabas ei, sed contemnens ea. dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem uerbis explicare non poterat, quid interesset inter reuelantem te et animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
icemne meminis s& quidem atq:
ideo nulla molestia faccile con¬
tem: ner& & delectationes con¬
su&udinis meȩ. Ad quassi acces¬
siss& honestum nom̃ matrimonii
non eum mirari oportere. Cur
ego illam uitam nequirem sper¬
nere. coeperat & ipsedesiderare
coniugium. Nequac quec̃ uictus
libidine teclis uoluptatis. sed curi¬
ositatis Dicebatenim scire secu¬
pere quid namess& illud sine quo
uita mea quȩ illi sic pleccebaet
Non mihiuita sed poena uider&.
Stupebatenim liber aebillo uincu¬
lo cnimus seruitutem meam. &
stapendo ibatt in experiendi cu¬
pidinem uenturus in ipscom expe¬
rientiam atq: inde fortasse
lapsurus in eccm quamstupebat
seruitutem. Om̃sponsionem uole¬
bat facere cummorte & qui amat
periculum incid& in illud Ne¬
utrũ enim nr̃m si quodest coniuga¬
ledecus in officioregendi matri¬
monii & suscipiendorum libero¬
rum ducebat. nisi tenuiter. mag¬
nacũt exparte atq uehement̃
consu&udo sactiandȩ instabilis

Expanded text:
iam ne meminisset quidem atque iam ne meminisset quidem atque ideo nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam uitam nequirem spernere, coeperat et ipse desiderare coniugium nequaquam uictus libidine talis uoluptatis, sed curiositatis. dicebat enim scire se cupere, quidnam esset illud, sine quo uita mea, quae illi sic placebat, non mihi uita, sed, poena uideretur. stupebat enim liber ab illo uinculo animus seruitutem meam et stupendo ibat in experiendi cupidinem uenturus in ipsam experientiam atque inde fortasse lapsurus in eam quam stupebat seruitutem, quoniam sponsionem uolebat facere cum morte, et qui amat periculum, incidet in illud. neutrum enim nostrum, si quod est coniugale decus in officio regendi matrimonii et suscipiendorum liberorum, ducebat nisi tenuiter. magna autem ex parte atque uehementer consuetudo satiandae insatiabilis
Abbreviated transcription (Latin):
rat &spreuerat. & deinde iam
continentissime ui uebat. Ego
ccũt resistebamilli exemplis
eorum qui coniugati coluissent scc¬
pienticm & promeruis sent dm̃
& habuissent fideliter ac dilexis sen
ccmicos Aquorum ego quidem gran¬
ditate animi longe ceberam & de¬
ligatus morbo carnis mortifera sua¬
uitate trachebam catenam meccm
soluitimens. & quasi concusso uulnere
repellens uerba bene succdentis tam¬
quam manum soluentis. In super
& icm ꝑme ipsi quoq: alypioloq:¬
bactur serpens. & in nec tebatatq
spargebat ꝑ linguã meã dulces
laqueos inuicceius quib: illi honesti
& expediti pedes implicarentur
Cum enimmeille miraretur quem
non parui pender&. Itahaerere
uis co illius uoluptatis ut me affirma¬
rem quotiens cumq: inde internos
quȩremus cȩlibem uitam nullomo¬
do possedegere. atq: ittmede fen¬
derem Cum illum mirantem ui¬
derem ut dicerem multum inter¬
esse inter illud quod ipseraptim
& furtim expestus ess& qđ pene

Expanded text:
rat et spreuerat et deinde iam rat et spreuerat et deinde iam continentissime uiuebat. ego autem resistebam illi exemplis eorum, qui coniugati coluissent sapientiam et promeruissent deum et habuissent fideliter ac dilexissent amicos. a quorum ego granditate quidem animi longe aberam et deligatus morbo carnis mortifera suauitate trahebam catenam meam solui timens et quasi concusso uulnere repellens uerba bene suadentis tamquam manum soluentis. insuper etiam per me ipsi quoque Alypio loquebatur serpens et innectebat atque spargebat per linguam meam dulces laqueos in uia eius, quibus illi honesti et expediti pedes inplicarentur. Cum enim me ille miraretur, quem non parui penderet, ita haerere uisco illius uoluptatis, ut me adfirmarem, quotienscumque inde inter nos quaereremus, caelibem uitam nullo modo posse degere atque ita me defenderem, cum illum mirantem uiderem, ut dicerem multum interesse inter illud, quod ipse raptim et furtim expertus esset, quod paene
Abbreviated transcription (Latin):
transibant tempora &t cerdebec̃¬
conuerti ad dm̃ & differebam dedie
indiem uiuereinte . & non differebã.
cotidie in mem&ipsomori. Amans
becctam uit ãtimebam illã insede
suc & abea fugiens quȩ rebam eum
Putabam enim me miserum forenimis
si feminȩ priuacrer complexibus
& medicinam misericordiue tuae
cdecendem infirmitatem sccnanda
non cogitabum quia exꝑtus ñ eram
& pro priarum uirium credebam
Quacrum mihi
non eram conscius. Cum tamstultus
essem ut nescirem sicut scriptum est
Neminem posse continentem: nisitu
dederis. Vtiq: decres sigemitu int̃no
pulsccrem aurestuas & fide solida
inte iactarem curam meam sprohi¬
bebat me saneclypius cebuxore
ducenda cantans nullomodo nos
posse securo otiosimul in amore
sccpientiȩ uiuere. Sicut iam diu
enim ipse in ecre. &icm tunc cas¬
tissimus itac ut mirum ess& quic uel
experientiam concubitus coeperat
in ingressu cdules centicce suce.
sed non haeserat. magis que dolue¬

Expanded text:
transibant tempora, et tardabtransibant tempora, et tardabconuerti ad dominum et differebam de die in diem uiuere in te et non differebam cotidie in memet ipso mori: amans beatam uitam timebam illam in sede sua et ab ea fugiens quaerebam eam. putabam enim me miserum fore nimis, si feminae priuarer amplexibus, et medicinam misericordiae tuae ad eandem infirmitatem sanandam non cogitabam, quia expertus non eram, et propriarum uirium credebam quarum mihi non eram conscius, cum tam stultus essem, ut nescirem, sicut scriptum est, neminem posse esse continentem, nisi tu dederis. utique dares, si gemitu interno pulsarem aures tuas et fide solida in te iactarem curam meam. Prohibebat me sane Alypius ab uxore ducenda cantans nullo modo nos posse securo otio simul in amore sapientiae uiuere, sicut iam diu enim ipse in ea re etiam tunc castissimus, ita ut mirum esset, quia uel experientiam concubitus ceperat in ingressu adulescentiae suae, sed non haeserat magisque dolue
Abbreviated transcription (Latin):
sed cbsit ut itasit: nonuacat non est¬
in cone quod tacmeminens culm̃ aue¬
toritatis xp̃i ane fidei toto orbe
diffunditur. Numquam tanta & talia
pronobis diuinitus cgerentur. Si
morte corporis &icmuita animae
consum mar&ur. Quid cunctamur
Igitur relicta spesdi conferrenos
totos codquȩrendum dm̃ & uitã beata
Sed expecta iucunda sunt &iã ista.
habent non paruam dulcedinem
sucm. non facile cbeis p̃cidenda
est intentio. quiatur peest cdece
rursum redire. Icceiam quantũ
est ut imp& r&ur cliquis honor
& quid amplius in his desi derandũ
Subp&it amicorum maciorum co¬
picc ut nihil celiud & multũ fes¬
tinemus uł p̃sidactus decripotest.¬
& ducenda uxor cum celiquape¬
cunia nesumptum nr̃m gracu&
& illeerit modus cupiditactis.
Multi magniuiri &immitatione
dignis simi sccpientiȩ studio coniu¬
gibus dedĩ fueruntꝰ cum hec diceba
& cclternabant hi auenti & im¬
pellebant hucatq: illuc cormeum

Expanded text:
sed absit, ut ita sit. non uacat, non estsed absit, ut ita sit. non uacat, non estinane, quod tam eminens culmen auctoritatis Christianae fidei toto orbe diffunditur. numquam tanta et talia pro nobis diuinitus agerentur, si morte corporis etiam uita animae consumeretur. quid cunctamur igitur relicta spe saeculi conferre nos totos, ad quaerendum deum et uitam beatam? sed expecta: iucunda sunt etiam ista, habent non paruam dulcedinem suam; non facile ab eis praecidenda est intentio, quia turpe est ad ea rursum redire. ecce iam quantum est, ut inpetretur aliquis honor. et quid amplius in his desiderandum? suppetit amicorum maiorum copia: ut nihil aliud multum festinemus, uel praesidatus dari potest. et ducenda uxor cum aliqua pecunia, ne sumptum nostrum grauet, et ille erit modus cupiditatis. multi magni uiri et imitatione dignissimi sapientiae studio cum coniugibus dediti fuerunt." Cum haec dicebam et alternabant hi uenti et inpellebant huc atque illuc cor meum,
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur ꝑspicua ueritas. Sed ubi
quȩr&ur quando quȩ r&ur non
uacat ambrosio nonuacat legere
ubi ipsos codices quȩrimus. Vnde aut
quaendo comparamus a quib: sumimꝰ:
Deputentur tempora distribuantur
orȩ proscclute cenimae. Magna spes
oborta est non doc& catholica fides¬
quod put cebamus & uccni accusaba¬
mus. pestes hocbent docticius crede
redm̃ figurahumani corporis ter¬
mincctum & dubitaebamus pulsare
quocperiantur c&era. Ante meri¬
dicnis oris discipuli occupant. c&e¬
ris quid faccimus : curñ id agimus
Sed quando scclut amus amicos maio¬
res quorum suffragiis opus habemꝰ
quaendo p̃pccramus quod emant sco¬
lastici: quaendo reiparcemus nos
ipsos. Relcxando mimo cebintentio¬
necurcrum: pereant om̃a & dimit¬
tacmus hȩc una & in ania. Conferamꝰ
quomodo hinc exhubimus & ubi nobis
discenda sunt quȩ hic negleximus
iccnon potius huius neglegentiae
supplicia lucenda. Quidsimorsipsa
omnem curam cum sensu amputabit
& fini& ÷ Ergo & hoc quȩrendum

Expanded text:
inueniatur perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando quaeretur? non uacat Ambrosio, non uacat legere. ubi ipsos codices quaerimus? unde aut quando conparamus? a quibus sumimus? deputentur tempora, distribuantur horae pro salute animae. magna spes oborta est: non docet catholica fidesquod putabamus et uani accusabamus. nefas habent docti eius credere deum figura humani corporis terminatum. et dubitamus pulsare, quo aperiantur cetera? antemeridianis horis discipuli occupant; ceteris quid facimus? cur non id agimus? sed quando salutamus amicos maiores, quorum suffragiis opus habemus? quando praeparamus quod emant scholastici? quando reparamus nos ipsos relaxando animo ab intentione curarum? pereant omnia et dimittamus haec uana et inania: conferamus quomodo hinc exibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hinc negleximus? ac non potius huius neglegentiae supplicia luenda? quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? ergo et hoc quaerendum.
Abbreviated transcription (Latin):
hanc esse animam cuituus sermo
seruienti liber & contaminate
purus & corrupte integer sub¬
uenir& Sed & ipse corruptibilis.
quia ex una eccdemq subsiaentia.
łtecq site quicquides id est subs¬
taentiam tucm quacm incorrup¬
tibilem dicerent stelscesse illco
om̃c &ex ecrcbilia. Siccutem
corruptibilem idipsũ iam fed sũ
& prima uoce cbhominandum. Sat
erat ergo istud aduersus eos omnimo¬
do euomendos c̃pressura pectoris
quic non hecbebant qua exirent
sine orribili saccrilegio cordis & lin¬
guȩ sentiendo de teista & lo¬
quendo ¶Sed & ego cedhuc quae mes¬
uis in contaminabilem & in con¬
uertibilem & nulla expaste
mutabilem dicerem firmeque
fecisti non solum animas nra sed
& icm corpora. Nec tantũ nr̃as
animas & corpora. sed om̃s & om̃a
non tenebam explicatam & enoda

Expanded text:
hanc esse animam, cui tuus sermo hanc esse animam, cui tuus sermo seruienti liber et contaminatae purus et corruptae integer subueniret, sed et ipse corruptibilis, quia ex una eademque substantia. itaque si te, quidquid es, id est substantiam tuam, qua es, incorruptibilem dicerent, falsa esse illa omnia et exsecrabilia; si autem corruptibilem, id ipsum iam falsum et prima uoce abominandum. sat erat ergo istuc aduersus eos omni modo euomendos a pressura pectoris, quia non habebant, qua exirent sine horribili sacrilegio cordis et linguae sentiendo de te ista et loquendo. Sed et ego adhuc, quamuis incontaminabilem et inconuertibilem et nulla ex parte mutabilem dicerem firmeque erum, qui fecisti non solum animas nostras sed etiam corpora, nec tantum nostras animas et corpora, sed omnes et omnia, non tenebam explicitam et enoda
Abbreviated transcription (Latin):
r& elefanti corpus quc̃ paesseris
quo ess& isto graendius grandiorẽq
occupar& locum. atq: ita frustatĩ
partib mundi magni magnas
breuib: Breues pcertestuccs p̃sentes
faceres. Non es aut̃ ita. sed nondum
inluminaueras tenebras mecs
S at ercet mihidñe aduersus illos
non exeis soncebat uerbum tuum¬
⁊ sS at eratergo illud quodiam diuab
usq: carhagine anebridio propo¬
ni solebat. & om̃s quiccudieramꝰ.
concussi sumus. quiderat tibi factu¬
ra. nescio qucgens tenebrarũ quac̃
excduersa mole solent opponere
Situcum ecc pugnare noluis ses
Sienim responderetur cliquid
fuisse nociturcm. uio labilistu&
corruptibilis fores. Siccũt nihil
ec nocere potuisse dicer&ur¬
nulla ceffer&ur causcopugnandi¬
&ta pugnandi ut quȩ decmporcio
tuac & membrumtuum uł proles
deipsac substantiatua miscer&ur
cduersis potestatibus & non ate
rius ut cbeatitudine in miseriã
uester &ur & indiger& auxilio
quoerui purgarique poss&. &

Expanded text:
ret elephanti corpus quam passeris, ret elephanti corpus quam passeris, quo esset isto grandius grandioremque occuparet locum, atque ita frustatim partibus mundi magnis magnas, breuibus breues partes tuas praesentes faceres. non est autem ita. sed nondum inluminaueras tenebras meas. Sat erat mihi, domine, aduersus illos non ex eis sonabat uerbum tuum, sat erat ergo illud quod iam diu ab usque Carthagine a Nebridio proponi solebat et omnes, qui audiebamus, concussi sumus: quid erat tibi factura nescio qua gens tenebrarum, quam ex aduersa mole solent proponere, si tu cum ea pugnare noluisses? si enim responderetur aliquid fuisse nocituram, uiolabilis tu et corruptibilis fores. si autem nihil ea nocere potuisse dicereturnulla afferretur causa pugnandi et ita pugnandi, ut quaedam portio tua et membrum tuum uel proles de ipsa substantia tua misceretur aduersis potestatibus et non a te rius, ut a beatitudine in miseriam uerteretur et egeret auxilio, quo erui purgarique posset, et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsces non formar& nisi ess& magnũ
cliquid. Ita &iam te uita uitȩmeȩ
grandem ꝑ infinita spactia undiq
cogitabam penetrare tottẽ mundi
molem & extraecm qu ȩequa¬
uersum ꝑ inmensã sine termino
Vt haber& tetra haber& cȩlum
haberentom̃a & illa finirentur
inte. Tuccũt nus quam. Sic̃ ccutẽ
luci solis non obsister& corpus eris
huius qui su praeterram est. quo¬
minus ꝑ eumtra icer&ur pene¬
trans eum Non dirumpendo.
aut concidendo sedimplendo eũ
totum. Sic tibi putabam non solũ
ccceli &cceris & maris. sed &icem
terrae corpus peruium & exom¬
nibus maximis minimisq: pastib
pen&rabile aadcapiendem prȩ¬
sentic̃tuam. occulta inspirctio¬
ne intrinsecus & extrinsecus ced¬
ministrante om̃a quȩ crecsti. ita
suspicabar quia cogitarealiud
non potertm ncm sil sumerat
Illo enim modo maior pccrs terrȩ
maiorem tu partem haber& &
minorem minor. atq: ita teplena
essent om̃a. Aut amplius tiui cape¬

Expanded text:
ipsas non formaret, nisi esset magnum ipsas non formaret, nisi esset magnum aliquid.. ita etiam te, uita uitae meae, grandem per infinita spatia undique cogitabam penetrare totam mundi molem et extra eam quaquauersum per inmensa sine termino, ut haberet te terra, haberet caelum, haberent omnia et illa finirentur in te, tu autem nusquam. sicut autem luci solis non obsisteret aeris corpus, aeris huius, qui supra terram est, quominus per eum traiceretur penetrans eum non dirrumpendo aut concidendo, sed implendo eum totum, sic tibi putabam non solum caeli et aeris et maris, sed etiam terrae corpus peruium et ex omnibus maximis minimisque partibus penetrabile ad capiendam praesentiam tuam, occulta inspiratione intrinsecus et extrinsecus administrante omnia, quae creasti. ita suspicabar, quia cogitare aliud non poteram; nam falsum erat. illo enim modo maior pars terrae maiorem tui partem haberet et minorem minor, atque ita te plena essent omnia, ut amplius tui cape
Abbreviated transcription (Latin):
ruebat in aspectum mm & obnu¬
bilabat eum. ut quamuis non
forma humani corporis corporeũ
tam̃ aliquid cogitare cogerer
ꝑspactia locorum siue in fusũ mun¬
do Siue &icm extra mundum ꝑin¬
finita diffusum &icm ipsum in
uiolabili & commutabili p̃pone¬
bccm. qm̃ quicquid priuabam spa¬
cus tedibus nihil mihi ẽẽ uidebat᷑
Sed prorsus nihilne in anequidem
tam quamsi corpus auferat᷑ loco
& manect. locus omni corpore uacu¬
atus & terreno & humido & herio
& cȩlesti s ed tam̃ sit locus in cenis tã¬
quam spaciosum Nihil ego itaq
incrassactus corde. nec mihi m&ipsi
uł ipse conspicuus quicquid non per
ccliquanta spectia tender&ur. uł
diffunder&ur uł conglobar&ur.
uł tumer& uł teleccliquid caper&
aut capere poss&. nihil prorsus
esse arbitrabar ꝑ quecles enim
formas iresolent oculimei. ꝑ tedes
imaegines ibat corm̃m nec uideba
hacnc eandem intentionem quec¬
illas ipsces imaegines formcobam¬
non esse tide ccliquid. quȩ tamen

Expanded text:
ruebat in aspectum meam et obnuruebat in aspectum meam et obnubilabat eum, ut quamuis non forma humani corporis, corpoream tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum siue infusum mundo siue etiam extra mundum per infinita diffusum, etiam ipsum incuiolabili et conmutabili praeponebam, quoniam quidquid priuabam spatiis talibus, nihil mihi esse uidebatur, sed prorsus nihil, ne inane quidem, tamquam si corpus auferatur loco et maneat locus omni corpore uacuatus et terreno et humido et aerio et caelesti, sed tamen sit locus inanis tamquam spatiosum nihil. Ego itaque incrassatus corde nec mihimet ipsi uel ipse conspicuus, quidquid non per aliquanta spatia tenderetur uel diffunderetur uel conglobaretur uel tumeret uel tale aliquid caperet aut capere posset, nihil prorsus esse arbitrabar. per quales enim formas ire solent oculi mei, per tales imagines ibat cor meum, nec uidebam hanc eandem intentionem, quaillas ipsas imagines formabamnon esse tale aliquid: quae tamen