comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siue appropinquaret ei iugit᷑. nẽ ad
effraim hoc ẽ decẽ trib sermo conũ¬
titur : que uocat chanaan iuxta illud
qđ loquit᷑ danihel ad presbiterũ. qͥ
utiq erat de semine iuda. Semen
chanaan & ñ iuda. species decepit te.
Et in hierechihel ad hierłm dictũ
legimus. Pat̃ tuus amorreus. & mat᷑
tua cethea. Et in isaia dr̃ ad tri¬
bũ iudã. Audite ũbũ dñi principes
sodomorũ. & ꝑcipite aurib legẽ dĩ¬
extremo uersiculo legimus. Et non
erit chananeus ultra in domo dñi.
in manu sua staterã dolosã siue ini¬
qua. iubente scriptura. equa sint tͥ
pondera. & ñ solum habere staterã iniquã
ac dolosã sed diligere calũniã & oppri¬
mere homines ꝑ potentiã. Et ne puta¬
remus chanaan aliũ quẽpiã sentiendũ:
ponit manifestius qui sit iste chanaan.
Dixit effraim : uerumtam̃ diues effectus
sũ. Et ẽ sensus. Non refert unde pos¬
sideã. dũ modo possideã. Hoc morbo
laborant plurimi. de quib scriptũ est.

Expanded text:
sive appropinquaret ei jugiter. Nunc ad Ephraim, hoc est, ad decem tribus sermo convertitur, quem vocat Chanaan, juxta illud quod loquitur Daniel ad presbyterum, qui utique erat de semine Juda: Semen Chanaan, et non Juda, species decepit te . Et in Ezechiel ad Jerusalem dictum legimus: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea . Et in Isaia dicitur ad tribum Juda: Audite verbum Domini, principes Sodomorum: percipite auribus legem Doextremo versiculo legimus: Et non erit Chananaeus ultra in domo Dominiin manu sua stateram dolosam, sive iniquam, jubente Scriptura, Aequa sint tibi pondera ; et non solum habere stateram iniquam ac dolosam; sed diligere calumniam, et opprimere homines per 138 potentiam. Et ne putaremus Chanaan alium quempiam sentiendum, ponit manifestius qui sit iste Chanaan. Dixit Ephraim: Verumtamen dives effectus sum; et est sensus: Non refert unde possideam, dummodo possideam. Hoc morbo laborant plurimi, de quibus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
meus in ligno suo in terrogauit.
& baculus eius annuntiauit ei. Sp̃s eñi
fornicationũ decepit eos. & forni¬
cati sunt a dõ suo. Liͣr Et comedenł
& non implebuntur. fornicati sunt &¬
non dirigentur : quia dñm relique¬
runt ut non custodirent. Fornica¬
tͥonem & uinũ & ebrietatẽ suscepit
cor popłi mei. In auguriis in terro¬
gabant. & in uirgis suis annuntia
oluptas in satiabilis est: & quanto ma-¬
gis capitur. tanto plus utentib se fa¬
mem creat. Econtrario beati esuri¬
entes & sitientes iustitiã. qm̃ ipsi
saturabuntur. Sicut iustitia satu-¬
rat : sic iniquitas substantiam non
habens una comedentes fraude de¬
lidit. & uteros deuorantiũ uacuos
derelinquit. Fornicati sunt: & non
cessauerunt. Uires in fornicatione
deficiunt. & fornicandi desideriũ ñ¬
quiescit. Fornicatȩ sunt & decẽ trib
cũ ydolis hieroboam filii nabat. & re¬

Expanded text:
meus in ligno suo interrogavit: meus in ligno suo interrogavit: et baculus ejus annuntiavit ei. Spiritus enim fornicationum decepit eos, et fornicati sunt a Deo suo. LXX: Et comedent, et non implebuntur: fornicati sunt, et non dirigentur: quia Dominum reliquerunt, ut non custodirent: fornicationem et vinum, et ebrietatem suscepit cor populi mei: in auguriis interrogabant: 39 et in virgis suis annuntiab Deo suo. Voluptas insatiabilis est, et quanto magis capitur, tanto plus utentibus se famem creat. Econtrario beati esurientes et sitientes justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sicut justitia saturat, sic iniquitas substantiam non habens, vana comedentes fraude deludit, et uteros devorantium vacuos derelinquit. Fornicati sunt, et non cessaverunt. Vires in fornicatione deficiunt, et fornicandi desiderium nquiescit. Fornicatae sunt et decem tribus cum idolis Jeroboam filii Nabaoth: et re
Abbreviated transcription (Latin):
solũ opera eorũ uisitabit quȩ ap-¬
pellantur uiȩ in quib ingrediunt᷑.
sed & cogitationes. quib ut talia face¬
rent tractauerunt. Non solũ enĩ
opus. sed & cogitatio mali oꝑis pęnas
luet. De hereticis facilis intelligen¬
tia est. quod quanto plures fuerint.
tanto magis delinquant dõ. & glori¬
entur in popłis. & id circo decipi-¬
unt in felices ut peccata popłi come-¬
dant. & per dulces sermones deuo-¬
rent domus iuiduarũ. Cum eñi ui-¬
derint aliquos delinquentes. aiunt.
Nihil aliuo quęrit ds̃ nisi fidei ueri¬
tatem. quã si custodieritis. ñ curat
quio agatis. Haec dicentes. ininiqui¬
tatib eorũ subleuant animas eorũ.
ut non solũ non agant pęnitentiã.¬
sed nec humilientur sed gaudeant
in sceleribus suis. & erecta ceruice
gradiantur. Unde & popłs & sac̃¬
dotes. id est & hi qui docti sunt &¬
hi qui docuerunt. pari iudicio con¬
in non custodiendo. Fornicatio & ui.¬
num & ebrietas aufert cor. Popłs

Expanded text:
pera eorum visitabit, quae appellantur viae, in quibus ingrediuntur; sed et cogitationes, quibus ut talia facerent, tractaverunt. Non solum enim opus, sed et cogitatio mali operis poenas luet. De haereticis facilis intelligentia est, quod quanto plures fuerint, tanto magis delinquunt Deo, et glorientur in populis: et idcirco decipiant infelices, ut peccata populi comedant, et per dulces sermones devorent domus viduarum . Cum enim viderint aliquos delinquentes aiunt: Nihil aliud quaerit Deus nisi fidei veritatem, quam si custodieritis, non curat quid agatis. Haec enim dicentes, in iniquitatibus eorum sublevant animas eorum, ut non solum non agant poenitentiam, nec humilientur; sed gaudeant in sceleribus suis, et erecta cervice gradiantur. Unde et populus et sacerdos, et hi qui docti sunt, et hi qui docuerunt, pari judicio connum reliquerunt in non custodiendo: fornicatio, et vinum, et ebrietas aufert cor. Populus
Abbreviated transcription (Latin):
econtrario pro ueritate mendaciũ &
pro miscdia maledictio. homicidium.
furtũ. ad ulteriũ non dixit. est : sed
ut delictoꝵ abundantiã de monstra¬
ret. in tulit. redundauerunt. Et ꝓ
scientia dĩ quȩ non est in terra san¬
guis sanguinẽ tetigit. siue sanguinẽ
sanguini miscuerunt.: ut augeant
peccata peccatis. & nouis uetera cu¬
‸mulent. Recte autẽ qui habita¬
cium ꝓuocantur: quia a facie aquilonis
exardescunt mala suꝑ habitatores
sum apud te & peregrinus sicut om̃s
patres mei. & ꝑtransit mundum
atq mendacii. homicidii & furti
& ad ulterii. & sanguinis oppri-¬
matur. Propter hoc lugebit t̾ra
& infirmabitur om̃is qui habitat
in ea. in bestia agri & in uolucre
cęli: sed & pisces maris congregabunt᷑ ¶ Ẽł.

Expanded text:
e contrario pro veritate mendacium, et e contrario pro veritate mendacium, et pro misericordia maledictum, homicidium, furtum, adulterium. Non dixit, est; sed ut delictorum abundantiam demonstraret, intulit, inundaverunt : et pro scientia Dei, quae non est in terra, sanguis sanguinem tetigit, sive sanguinem sanguini miscuerunt, ut augerent peccata peccatis, et novis vetera cumularent. Recte autem qui habitacium provocantur: quia a facie Aquilonis exardescunt mala super habitatoresum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei , et pertransit mundum atque mendacii, homicidii, et furti, et adulterii et sanguinis opprimatur. Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis qui habitat in ea: in bestia agri et in volucre coeli, sed et pisces mar
Abbreviated transcription (Latin):
entia dĩ suꝑ terrã. Maledictio &
menclaciũ & homicidiũ & furtũ &
ad ulteriũ effusum est suꝑ terrã. &
sanguinẽ sanguini miscuerunt.
principio ꝓpħȩ usq ad hunc locũ
sub meretricis descriptione & ad ul¬
terȩ quarũ post grauissimas pęnas
& relictionẽ longissimã postea fit
inpristinũ uel in meliorẽ statũ resti¬
tutio. decem tribuũ uel duarũ. &
in cõmune om̃iũ peccata numerant᷑.
Nunc rursum ad isrł id est ad decem
tribus sermo conuertitur. exponens
non frustra iratũ dm̃ tã grauia cõ¬
minari & in ferre supplicia. ne for¬
sitan non ex iudicii ueritate sed ex
potentia dĩ in iuste uideatur in eis
qui non peccauerunt lata sententia. Au¬
quia uult dñs cũ suo popło iudicari &
exponere causas indignationis sue.
ueritas enĩ absq miscđia sustineri po¬
test. & miscdia absq ueritate efficit
negligentes. Unde alterũ miscetur
alteri. Quȩ qui non habuerit. conse¬
quenter & dĩ notitiã non habebit: sed

Expanded text:
entia Dei super terram. Maledictio, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium effusum est super terram, et sanguinem sanguini miscuerunt. A principio prophetae usque ad hunc locum sub meretricis descriptione et adulterae, quarum post gravissimas poenas et relictionem longissimam, postea fit in pristinum, vel in meliorem statum restitutio, decem tribuum, vel duarum, et in commune omnium peccata numerantur. Nunc rursum ad Israel, id est, decem tribus sermo convertitur, exponens non frustra iratum Deum tam gravia comminari et inferre supplicia: ne forsitan non ex judicii veritate, sed ex potentia Dei injuste videatur in eos qui non peccaverunt, lata sententia. Auquia vult Dominus cum suo populo judicari et exponere causas indignationis suae.veritas enim absque misericordia sustineri potest, et misericordia absque veritate efficit negligentes: unde alterum miscetur alteri, quae qui non habuerit, consequenter et Dei notitiam non habebit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tribu uidȩ erat & de uiculo thecuȩ.
cogitur redire ad patriam suã. ne
in alieno regno & in samaria ꝓphe¬
taret. octe tacere feci matrem
tuã. conticuit popłs meus: eoquod ñ
sacerdotio fungaris mͥ. E oblita es
legis dĩ tui. obliuiscar filioꝵ tuoꝵ &
ego Imͣ. Nocti assimilaui matrẽ
tua. & assimilatus est popłs meus
quasi non habens scientiã. Quia tu
scientiã repulisti. & ego repellã te.
ne sacerdotio fungaris mͥ. Oblita es
legis dĩ tui. & ego obliuiscar filioꝵ tuoꝵ
Nson quo alia mater sit & alii filu.
matrẽ uocat & filios. sed quomͦ dñs
loquens ad popłm iudȩorũ dicebat

Expanded text:
tribu Juda erat, et de viculo Thecue, tribu Juda erat, et de viculo Thecue, cogitur redire ad patriam suam, ne in alieno regno et Samaria prophetaret. Nocte tacere feci matrem tuam, conticuit populus meus, eo quod nosacerdotio fungaris mihi: et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum et ego. LXX: Nocti assimilavi matrem tuam, et assimilatus est populus meus quasi non habens scientiam: quia tu scientiam repulisti, et ego repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi: oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuorum. Non quod alia mater sit, et alii filii, matrem vocat et filios; sed quomodo Dominus loquens ad populum Judaeorum dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
contẽnunt: audiunt. Non necesse
est ut ueniatis ad iudiciũ. ut de
ur̃is flagitiis arguamini. quia tan.¬
tȩ estis impudentiȩ ut nec coniucti
quidẽ pudorẽ habeatis & uerecun¬
diam. sed contradicatis mihi quasi
si discipłs magistro. sacerdoti plebe¬
cula contradicat quȩ non habet
sacerdotii dignitatẽ. Q quia tales
mini in captiuitatẽ. & ꝑdetis regnũ
isrł. Quod autẽ dicit hodie: aut p̃-¬
sens tẽpus significat. aut non fraude
& in sidiis sed clara in captiuitatem
luce ducemini. Tantaq erit ur̃i in¬
firmitas. ut etiã ꝓpħȩ qui uobis so¬
lebant ꝓphetare mendaciũ. uob̾cũ
corruant. & sentiant captiuitatẽ.
Hic ꝓpħas aut ẜseudo prophetas de¬
bemus accipere. aut certe omnẽ grãm
ꝓphetalẽ. Quandiui enĩ non sunt cap¬
tȩ decem tribus. habuerunt & heliã
ꝓpħam & heliseum. & cȩteros filios
ꝓphetarũ: qui ꝓphetauerunt in sa¬
maria. Unde & amos ꝓpħa qui de

Expanded text:
contemnunt, audiunt: Non necesse contemnunt, audiunt: Non necesse est ut veniatis ad judicium, ut in vestris flagitiis arguamini; quia tantae estis impudentiae, ut nec convicti quidem, pudorem habeatis et verecundiam; sed contradicatis mihi, quasi si discipulus magistro sacerdoti plebecula contradicat, quae non habet sacerdotii dignitatem. Et quia tales mini in captivitatem, et perdetis regnum Israel. Quod dicit, hodie, aut praesens tempus significat, aut non fraude et insidiis, sed clara in captivitatem luce ducemini, tantaque erit vestri infirmitas, ut etiam prophetae, qui vobis solebant prophetare mendacium, vobiscum corruant, et sentiant captivitatem. Hic prophetas, aut pseudoprophetas debemus accipere, aut certe omnem gratiam prophetalem. Quamdiu enim non sunt captae decem tribus, habuerunt et Eliam prophetam et Elisaeum, et caeteros filios prophetarum, qui prophetaverunt in Samaria. Unde et Amos propheta qui de
Abbreviated transcription (Latin):
irrationabiles sunt & ita bruti ut
nihil omĩno sapiant. & aerem libe¬
rum cȩlũq non uideant. hoc ñ
tam irati quã clementis est dñi.
ut quę mala sunt auferantur de
terra Uerum tamen unus quisq
non iudicet. & non arguatur uir.
Popłs eñĩ tuus sicut hi qui contradicuat
sacerdoti. Ꝙ corrues hodie. & corruet
etiam ꝓpħa tecũ Ixͣr. Ut nullus neq
iudicetur. neq arguatur quisquam.
Popłs aũt meus quasi sacerdos cui con¬
tradicitur. & in firmabitur ꝑ diem. &
infirmabitur etiã ꝓpħa tecum.
cđm .lacx. in terp̃tes hoc quod posiumꝰ
ut nullus iudicetur neq arguatur
quisquã. superiori capitulo coaptan.¬
dum est. Ded nos hebreos sequam᷑.
Prouocati ad iudiciũ dĩ filii isrł qui ha¬
bitant in terra. ut causas dñicȩ in¬
dignationis audirent. & p̾terita pec¬
cata cognoscerent. ꝓpter quȩ hostib
traderent᷑: nunc quia in sceleribus ꝑ¬
seuerant. & impudenti dm̃ fronte

Expanded text:
irrationabiles sunt, et ita bruti, ut irrationabiles sunt, et ita bruti, ut nihil omnino sapiant, et aerem liberum coelumque non videant: hoc non tam irati quam clementis est Domini, ut quae mala sunt, auferantur de terra. Verumtamen unusquisque non judicet, et non arguatur vir: populus enim tuus sicut hi qui contradicunt sacerdoti, et corrues hodie, et corruet etiam propheta tecum. LXX: Ut nullus neque judicetur, neque arguatur quisquam: populus autem meus quasi sacerdos, cui contradicetur, et infirmabitur per diem, et infirmabitur etiam propheta tecum.a interpretes, hoc quod posuimus, ut nullus neque judicetur, neque arguatur quisquam, superiori capitulo coaptandum est: sed nos Hebraeos 36 sequimur. Provocati ad judicium Dei, filii Israel, qui habitabant in terra ut causas Dominicae indignationis audirent, et praeterita peccata cognoscerent, propter quae hostibus traderentur, nunc quia in sceleribus perseverant, et impudenti Deum fronte
Abbreviated transcription (Latin):
non est ue
ritas & non est mise¬
ricordia &
non est scientia dĩ suꝑ terrã. sed e¬
regione maledictũ & mendacium
& homicidiũ & furtũ & ad ulteriũ
in undauerunt. & sangius sanguinẽ
tetigit: ideo lugebit terra cũ ha¬
bitatorib suis. & infirmabitur ut
non habeat bestias agri & uolucres
cęli. & pisces maris deficiant. Cum
enĩ captiuitas decẽ tribuũ uenerit.
habitatore sublato bestiȩ quoq &
uolucres cęli & pisces maris defici-¬
ent : iramq dñi etiam muta elem̃ta
sentient. Hoc qui non credit acci-¬
disse popło ifrł . cernat illiricum.
cernat tracias. macedoniã atq pan¬
nonias. omnẽ terrã quȩ ã proponti.¬
de & bosphoro usq ad alpes iulias
tenditur. & probabit cũ hominib
& animantia cuncta deficere. quȩ
in usus hominũ a creatore prius
alebantur. Sin autẽ uoluerimus
ut quidã putant feros homines
bestias interp̾tari. &. uolucres cęli
eos qui eleuantur in suꝑbiam & om̃a
humana contẽnunt. & pisces qui

Expanded text:
non est enim veritas, & non est misericordia, & non est scientia Dei in terra. 2. Maledictum, & mendacium, & homicidium, & furtum,& adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit: idcirco lugebit terra cum habitatoribus suis, et infirmabitur, ut non habeat bestias agri, et volucres coeli, et pisces maris deficient. Cum enim captivitas decem tribuum venerit, habitatore sublato, bestiae quoque et volucres coeli et pisces maris deficient; iramque Domini etiam muta elementa sentient. Hoc qui non credit accidisse populo Israel, cernat Illyricum, cernat Thracias, Macedoniam atque Pannonias, omnemque terram, quae a Propontide et Bosphoro usque ad Alpes Julias tenditur, et probabit cum hominibus et animantia cuncta deficere, quae in usus hominum a Creatore prius alebantur. Sin autem voluerimus, ut quidam putant, feros homines bestias interpretari, et volucres coeli eos, qui elevantur in superbiam, et omnia humana contemnunt, et pisces maris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ legendũ. fornicatio & uinum
& ebrietas aufert cor. Sicut enim
uinũ & ebrietas eum qui biberit m̃¬
tis suȩ impotẽ facit: ita fornicatio
ac uoluptas peruertit sensum. ani¬
mumq debilitat. & de rationabili
homine brutũ efficit animal. ut
ganeas & lupanaria & libidinũ lus-¬
tra sectetur. Cumq ita cor loco
suo motum fuerit. ligna & lapides
deos putat. & ad orat opera manuũ
suarũ. Unde ꝓpħa quasi stupens
& mirabundus eloquitur. Populus
meus qui quondã meo uocabatur
nomine. lignũ in terrogauit & uir¬
gas. Quod genus diuinationis greci

Expanded text:
a sectetur. Fornicatio, ut vinum et ebrietas, aufert cor. Sicut enim vinum et ebrietas eum qui biberit mentis suae impotem facit; ita fornicatio ac voluptas pervertit sensum, animumque debilitat, et de rationabili homine brutum effiganeas et lupanaria et libidinum lustra sectetur. Cumque ita cor loco suo motum fuerit, ligna et lapides deos putat, et adorat opera manuum suarum. Unde et propheta quasi stupens et mirabundus eloquitur: Populus meus qui quondam meo vocabatur nomine, lignum interrogavit et virgas: quod genus divinationis Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
sicut gallina congregat pullos suos
sub alas suas & noliusti. non quo alia
enĩ absq popło ad cementa urbis
& ligna & lapides loquebatur : sic
mater uocatur popłi frequentia.
& om̃is turba nationis hebreȩ ad
In nocte ergo ac tenebris captiui.¬
tatis & meroris & p̃mentis angustiȩ tra-¬
ditur isrł. & popłs eiꝰ ȩterno silentio
conticescit. quia non habuit legis scien¬
tiam nec dĩ p̃cepta seruauit. recepitq
quod fecerat. Ipsa enĩ dĩ repulit legẽ
& ideo sacerdotium ꝑdidit in ȩternũ.
colens uitulos aureos in dan. & bethel.
Et quia oblita est legis dĩ & penitus
egyptiis se ydolis mancipauit: id cir-¬
co & dñs obliuiscetur filiorũ eius tra¬
dens eos ȩternȩ captiuitati. Qui enĩ
ignorat ignorabitur. Et in psalmis
legimus. Nescierunt neq intellexe¬
runt. in tenebris ambulant. Om̃ia
quȩ dicunt᷑ ad decẽ trib referre
possumus ad hereticos qui relique
nocte cooꝑti sunt nec habent sci-¬
entiam dĩ. & repelluntur a dño

Expanded text:
s sub alas suas, et noluisti ? Non quod alia enim absque populo ad caementa urbis et ligna et lapides loquebatur. Sic mater vocatur populi frequentia et omnis turba nationis Hebraeae, aIn nocte ergo ac tenebris captivitatis et moeroris et prementis angustiae traditur Israel, et populus ejus aeterno silentio conticescit; quia non habuit legis scientiam, nec Dei praecepta servavit, recepitque quod fecerat. Ipsa enim Dei repulit legem, et ideo sacerdotium perdidit in aeternum, colens vitulos aureos in Dan et Bethel: et quia oblita est legis Dei, et penitus Aegyptiis se idolis mancipavit, idcirco et Dominus obliviscetur filiorum ejus, tradens eos aeternae captivati: Qui enim ignorat ignorabitur , et in Psalmis legimus: Nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant . Omnia quae dicuntur ad decem tribus, referre possumus ad haereticos, qui reliquernocte cooperti sunt, nec habent scientiam Dei, et repelluntur a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
orum suꝑ babyloniȩ captiuitate int̾-¬
pretantur. quando septuaginta anni
desolatũ est tẽplũ. & altare & uicti¬
mȩ ac sacerdotium non fuerunt: et
postea sub ⁊orobabel in sedes pristi¬
nas sunt reuersi. Alu ut nos. in fu¬
tam grandis offensȩ. ut tanto tẽpore
relicti sint marime cum ydola non
colant. preter interfectionẽ saluato.¬
ris. aliam non ualent in uenire.
udite uerbũ dñi filii ifrł: quia iudi¬
cium dño cũ habitatorib terrȩ. Non

Expanded text:
orum super Babylonica captivitate interorum super Babylonica captivitate interpretantur, quando septuaginta annis desolatum est Templum, et altare et victimae ac sacerdotium non fuerunt, et postea sub Zorobabel in sedes pristinas sunt reversi. Alii, ut nos, in futam grandis offensae, ut tanto tempore relicti sint, maxime cum idola non colant, praeter interfectionem Salvatoris, aliam non valent invenire. Audite verbum Domini, filii Israel; quia judicium Domino cum habitatoribus terrae: non
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo post quã defecit princeps ex iuda
& dux defemorib eius. & herodes ali¬
enigena & ꝓselitus suscepit imperium.
in telligimus uenisse cui regnũ repo¬
situm est: & ipse erit expectatio gen¬
tium. Hȩc est cȩcitas quȩ ex parte
accidit isrł. ut sub intraret pleni¬
tudo gentiũ. & tunc om̃is isrł saluus
fieret. Et multo post tẽpore reuer¬
tentur & quęrent dñm dm̃ suum
& dauid regem suũ. qui de dauid
stirpe generatus est & interp̃tat utr¬
manu fortis. ipse enĩ soluit captiui¬
tatem popłi sui. & dedit iunctis re¬
missionem. Cũq eũ uiderint filui
isrł qui ã suis fr̃ib denegatus est. in
patris & sua maiestate regnantẽ. pa¬
uebunt & stupebunt ad dñm & ad
bonũ eius. Qui bonus filiꝰ. de bono na¬
tus est patre. Siue ad bona dñi. de
quib sc̃s loquitur. Credo uidere bo¬
na dñi in terra uiuentiũ. Hȩc eñi
quã in colimus peccatores. terra est
mortuorũ. Presens capitulũ alii uidȩ¬

Expanded text:
s ex Juda, et dux de femoribus ejus, et Herodes alienigena et proselytus suscepit imperium, intelligimus venisse cui regnum repositum est, et ipse erat exspectatio gentium. Haec est caecitas quae ex parte accidit Israeli, ut subintraret plenitudo gentium, et tunc omnis Israel salvus fieret : et multo post tempore revertentur, et quaerent Dominum Deum suum, et David regem suum, qui de David stirpe generatus est, et interpretatur fortis manu. Ipse enim solvit captivitatem populi sui, et dedit vinctis remissionem. Cumque eum viderint filii Israel, qui a suis fratribus denegatus est, in Patris et sua majestate regnantem, pavebunt, et stupebunt ad Dominum et ad bonum ejus. Qui bonus filius, de bono natus est patre, sive ad bona Domini, de quibus sanctus loquitur: Credo videre bona Domini in terra viventium : haec enim quam incolimus peccatores, terra est mortuorum. Praesens capitulum, alii Judae
Abbreviated transcription (Latin):
censa hierłm: nec sacrificiũ nec sacer.¬
dotium iudaica gens exercere potest.
Et sine ephod & sine theraphim: id est
instrumentis sacerdotalis habitus.
De hoc rege & iacob inbenedictione
iudȩ patriarchȩ loquitur. Non defi¬
ciet princeps ex iuda neq dux defe¬
morib eiꝰ. donec ueniat cui repositũ¬

Expanded text:
censa Jerusalem, nec sacrificium, nec sacercensa Jerusalem, nec sacrificium, nec sacerdotium Judaica gens exercere potest. Et sine ephod et sine theraphim, id est, instrumentis sacerdotalis habitus. De hoc rege et Jacob in benedictione Judae Patriarchae loquitur: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec
Abbreviated transcription (Latin):
scđm doctrinã est fidelẽ sermonem.
ut potens sit exhortari in doctrina
sana. & eos qui contra dicunt argue¬
re. Ephod ac theraphim & in iudicũ
qui postea cũ sexcentis de tribu dan
armatis ꝓfectus est. Post passionẽ
dñi saluatoris usq in p̾̃sentẽ diem
paulominus quadringentesimꝰ annꝰ
expletur. Q quantũ tẽpus reside¬
at usq ad diem iudicii. nec angłi
nouerunt. nec filius. Qui ideo igno.¬
rare se dicit. quia nobis non expedit
discere. Hi sunt ergo multi dies
quib infelix sẏnagoga & mulier
ad ultera ordeo pascitur. & sedet
contracta: quia cũ xp̃o stare non
potest. Sine rege. de quo locutꝰ ẽ
pater. Suscitaui regẽ cũ iustitia.
Et ipse dicit in psalmo. Ego autẽ
constitutus sũ rex ab eo suꝑ syon
montẽ scm̃ eiꝰ. Sine principe: uel
ipso dño saluatore. uel certe ponti¬
fice. De quo scriptũ est. Principi popłi
tui non maledices. Q sine sacrificio
& sine altari. Subuerso enĩ tẽplo & in¬

Expanded text:
m doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere . Ephod ac theraphim et in Judicumqui postea cum sexcentis de tribu Dan armatis profectus est. Post passionem Domini Salvatoris usque in praesentem diem, paulominus quadringentesimus annus expletur, et quantum temporis resideat usque ad diem judicii, nec angeli noverunt, nec Filius. Qui ideo ignorare se dicit, quia nobis non expedit discere  Al. scire. Hi sunt ergo multi dies, quibus infelix Synagoga et mulier adultera hordeo pascitur, et sedet contracta, quia cum Christo stare non potest. Sine rege, de quo locutus est Pater: Suscitavi regem cum justitia . Et ipse dicit in Psalmo: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sine principe, vel ipso Domino Salvatore, vel certe pontifice, de quo scriptum est: 33 Principi populi tui non maledices . Et sine sacrificio, et sine altari. Subverso enim templo, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. & hȩc ipsa sunt in Aotio. id ẽ
in rationali. hoc intelligimus quod in
pectore & corde pontificis aaNoya
atq doctrina. ut non solũ sciat rec-¬
tam fidẽ. sed quod nouerit possit ore
proferre. Quod & apłs paulus scribit
ad titum. docens qualis ep̃c ordinandꝰ
sit. O portet enĩ ep̃m sine crimine eẽ. tt̃¬
tamquã dĩ dispensatorẽ. non suꝑbum.

Expanded text:
tulit; et haec ipsa sunt in λογείῳ, id est, in Rationali, hoc intelligimus, quia in pectore et corde pontificis ἀλήθειαt atque doctrina: ut non solum sciat rectam fidem; sed et quod noverit, possit ore proferre. Quod et apostolus Paulus scribit ad Titum, docens qualis episcopus ordinandus sit: Oportet enim episcopum sine crimine esse tamquam Dei dispensatorem: non superbum,
Abbreviated transcription (Latin):
taraxiiN. id est tumultũ uel con¬
turbationẽ & stimulũ transtu¬
lerunt. & notandũ quod tinea
referatur ad ephraim: & putredo
ad domũ uidã. Quomͦ igit᷑ tinea
uestim̃ta consumit & putredo
uel caries ligna. qđ utrũ¬
q longo fit tẽpore. ita

Expanded text:
 id est, tumultum, vel conturbationem, et stimulum transtulerunt. Et notandum quod tinea referatur ad Ephraim, et putredo ad domum Juda. Quomodo igitur tinea vestimenta consumit, et putredo vel caries ligna: quod utrumque longo fit te
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Eece hic positꝰ ẽ in ruinã & resurrec¬
tionẽ multoꝵ. & in signũ cui contradi¬
cetur. Q hoc dicit. ñ quo p̾̃cipiat quid
facere debeat. sed ante predicit quod
sponte facturus sit quasi increpans &
arguens. ut saltem correptus non faciat

Expanded text:
situs est in ruinam, et in resurrectionem multorum, et in signum cui contradicetur . Et hoc dicit, non quo praecipiat quid facere debeat; sed ante praedicit quid sponte facturus sit, quasi increpans et arguens, ut saltem correptus non faciat
Abbreviated transcription (Latin):
gradit᷑ super excelsa terrarũ. cuius
nomen est dñs ds̃ omnipotens. ꝓ quo
in ecclesia legitur. ad nuntians in ho¬
mines xp̃m suũ. Sub qua occasione he¬
retici sp̃m scm creatũ uolunt. ordine
sequente creans sp̃m & adnuntians in
homines xp̃m suũ. ut ille creatꝰ sit. hic
annuntietur in popłos. Quib respon¬
debimꝰ iuxta sensũ eoꝵ & uulgatam
editionẽ. Qui creator ẽ omniũ & fir¬
mat tonitruũ siue montes fingit. con

Expanded text:
graditur super excelsa terrarum; cujus nomen est Dominus Deus omnipotens. Pro quo in Septuaginta legitur: Annuntians in homines Christum suum: sub qua occasione haeretici, Spiritum sanctum creatum volunt ordine sequente: creans spiritum, et annuntians in homines Christum suum: ut ille creatus sit, hic annuntietur in populis. Quibus respondebimus juxta sensum eorum, et Vulgatam editionem: Qui creator est omnium, et firmat to
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ uentura st̃ contẽplam. Unde seqͥt᷑.
faciens mane & nebulã. & ascendens super
excelsa terrȩ. Excelsus enĩ in excelsis est
dñs. & ñ habitat in humilib qͥ excelsus. ẽ.
sed creator montiũ ascendit in montes in
postea. & cũ hȩc fecero tibi p̾parare ad¬
uersari dõ tuo isrł. sic intelligendũ est.
feciut te corrigerẽ quȩ p̃teritꝰ sermo
descripsit. & quia nolusti reuerti ad me:
faciã tibi quȩ in meo continent᷑ archano.
Occidisti seruos meos qͦs ad te miserã. mit¬
tã nouissime filiũ meũ. Tu autem iuata
consuetudinẽ tuã qua semꝑ uoluntati
dñi restitisti p̃parare ut contradicas &

Expanded text:
quae ventura sunt, contemplamur . Unde sequitur: faciens mane et nebulam, et ascendens super excelsa terrae. Excelsus enim in excelsis est Dominus, et non habitat in humilibus, qui excelsus est; sed creator montium ascendit in montes, inpostea, et cum haec fecero tibi, praepara te adversari Deo tuo, sic intelligendum est: Feci ut te corrigerem, quae praeteritus sermo descripsit, et quia noluisti reverti ad me, faciam tibi, quae meo continentur arcano. Occidisti servos, quos ad te miseram: mittam novissime Filium meum: tu autem juxta consuetudinem tuam, qua semper voluntati Domini restitisti, praepara te ut contradicas
Abbreviated transcription (Latin):
cẽptȩ historiȩ ueritatẽ decẽ tribus
quȩ appellabant᷑ isrł ductȩ in captiui¬
tatẽ. nequaquã in terrã suã postea sunt
reuersȩ. Uirgo autẽ appellat᷑ populus
isrł. non qͥa uirginitatis ꝑmanserit pu¬
ritate. sed quia quondã instar uirginis
sit dño copulatꝰ. Unde & planctũ suꝑ eũ
ꝓpħa iubet̾ assumere. qđ nequa quã in

Expanded text:
e veritatem, decem tribus, quae appellantur Israel, ductae in captivitatem, nequaquam in terram suam postea sunt reversae. Virgo autem appellatur populus Israel: non quia in virginitatis permanserit puritate, sed quia quondam instar virginis sit Domino copulatus. Unde et planctum super eum propheta jubetur assumere, quod nequaquam in
Abbreviated transcription (Latin):
mauit sanguis abel iusti. Quicũq autẽ
merito uirtutũ suarũ ad montana con¬
senderit. melle sudabit : immo stillabit
dulcedinẽ sermonis dĩ de quo scriptũ est.
Gustate & uidete qm̃ suauis ẽ dñs. & Quã
dulcia eloquia tua gutturi meo. suꝑ mel
& fauũ orimeo. Ꝙ qui infra montes ĩmo
secundi amontib fuerint. qͦs sponsus
trans ilit in cantico canticoꝵ. & appel¬
lat colles consiti erunt. & imitabunt᷑
paradisũ dĩ. ut omĩa in illis poma pen¬
deant doctrinarũ. Tunc siqͥs infidelitate
captiuus ẽ. & nec dũ credidit in nomine
dñi. & est de reliqͥs popłi quondã eius
isrł. reuertet᷑ ad fidẽ xp̃i. ut quẽ in
ꝓphis audierat. in euangelio teneat. Hi
autẽ montes qͥ stillabunt dulcedinẽ &
colles qͥ consiti fuerint postquã conuer¬
terit dñs captiuitatẽ popłi sui isrł: ẽdifi¬
cabt̃ ciuitates ante desertas. & habitabt᷑

Expanded text:
mavit sanguis Abel 357 justi. Quicumque autem mavit sanguis Abel 357 justi. Quicumque autem merito virtutum suarum ad montana conscenderit, melle sudabit, immo stillabit dulcedinem sermonis Dei, de quo scriptum est: Gustate et videte quam suavis est Dominus : Et, Quam dulcia eloquia tua gutturi meo, super mel et favum ori meo . Et qui infra montes, immo secundi a montibus fuerint, quos sponsus transilit in Cantico Canticorum , et appellat colles, consiti erunt et imitabuntur paradisum Dei: ut omnia in illis poma pendeant doctrinarum. Tunc si quis infidelitate captivus est, et necdum credidit in nomine Domini, et est de reliquiis populi quondam ejus Israel, revertetur ad fidem Christi, ut quem in Prophetis audierat, in Evangelio teneat. Hi autem montes qui stillabunt dulcedinem, et colles qui consiti fuerint, postquam converterit Dominus captivitatem populi sui Israel, aedificabunt civitates antea desertas,
Abbreviated transcription (Latin):
neas & bibent uinũ earũ & facient
hortos & comedent fructũ eoꝵ. &
plantabunt᷑ suꝑ terrã suã. & ñ auel¬
lent̾ ãplius de terra sua quã dedi eis.
uscitato tabernaculo dauid qđ cecide¬
rat & reedificatis his quȩ fuerant
lapsa atq subuersa describit᷑ rerũ om̃iũ
abundantia. qͦmͦ hi qͥ prius euntes ibant¬
& flebant portantes semina sua. ueni¬
entes autẽ uenient in exultatione por¬
tantes manipulos suos. ut consequat᷑ ma¬
mpuloꝵ tritura uindemiã siue arator
messorẽ. & uua uariet᷑ ac ducat colorẽ in
tẽpore seminis. siue ut uerius ẽ calcator
uuȩ cõprehẽdat sementẽ. & sic sibi inuicẽ
cuncta succedant: ut nulla dies sit absq
frumento. uino & oleo & gaudio. In illo
tẽpore plenis torcularib uua calcabitur.
& de xp̃i ac martirũ sanguine rubentia
musta fundent᷑. & huiuscemodi calcator
uuȩ erit seminariũ sermonis dĩ. ut san¬
guis eoꝵ magis clam& in mundo quã cla¬

Expanded text:
num earum, et facient hortos, et comedent fructum eorum. Et plantabuntur super terram suam, et non avellentur amplius de terra sua quam dedi eis, uscitato tabernaculo David quod ceciderat, et reaedificatis his quae fuerant lapsa atque subversa, describitur rerum omnium abundantia, quomodo hi qui prius euntes, ibant, et flebant, portantes semina sua, venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos : ut consequatur manipulorum tritura vindemiam, sive arator messorem et uva varietur, ac ducat colorem in tempore seminis: sive, ut verius est, calcator uvae comprehendat sementem, et sic sibi invicem cuncta succedant, ut nulla dies sit absque frumento, vino et gaudio. In illo tempore, plenis torcularibus uva calcabitur, et de Christi ac martyrum sanguine rubentia musta fundentur, et hujuscemodi calcator uvae erit seminarium sermonis Dei, ut sanguis eorum magis clamet in mundo, quam cla
Abbreviated transcription (Latin):
nationes. ut quicqͥd residuũ fuerit
deregno sanguinario atq terreno. in
celestia regna mutet᷑. & om̃s gentes
quȩ oblitȩ sunt dñm conuertant᷑ &
reuertant᷑ ad eũ. Sin autẽ iuata laxx
legere uoluerimꝰ ut reqͥrant reliqui
isrł & om̃s gentes suꝑ quas inuocatũ est
nomen meũ. reliquos hominũ eos debe¬
mus accipere qͥ de iudaico popło credi¬
derunt. & quasi lapillus ñ ceciderunt
de cribro. nec cũ puluere paleisq & sordib
sunt ꝓecti. Reliqͥȩ enĩ in pͥncipio fidei
saluȩ fient. & in fine mundi. ut cũ sub
qđ inuocat᷑ suꝑ reliquos & suꝑ om̃s gen¬
tes. illud est de qͦ saluator dicit. Pater
reuelaui nomen tuũ hominib. Ꝙ ne
longo sermone regulã differã sponsid¬
nũ: & in hoc ꝓpħa & in ceteris quecũq
om̃iũ beatitudine predicant᷑. iudei in
ultimo tẽpore uana sibi expectationẽ
ꝓmittunt. & carnalit̾ implenda cõme-¬
morant. Nos autẽ qͥ ñ occidentẽ litterã

Expanded text:
nationes, ut quidquid reliquum fuerit de regno sanguinario atque terreno, in coelestia regna mutetur, et omnes gentes quae oblitae sunt Dominum, convertantur et revertantur ad eum. Sin autem juxta LXX legere voluerimus, ut quaerant me reliqui hominum, et omnes gentes super quas invocatum est nomen meum, reliquos hominum eos debemus accipere, qui de Judaico populo crediderunt, et quasi lapillus non ceciderunt de cribro, nec cum pulvere paleisque et sordibus sunt projecti. Reliquiae enim in principio fidei salvae fient, et in fine mundi, ut cum subiquod invocatur super reliquos et super omnes gentes, illud est de quo Salvator dicit: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . Et ne longo sermone regulam differam sponsionum, et in hoc propheta, et in caeteris quaecumque 356 omnium beatitudine praedicantur, Judaei in ultimo tempore vana sibi exspectatione promittunt, et carnaliter implenda commemorant. Nos autem qui non occidentem litteram;
Abbreviated transcription (Latin):
Beati mites. qm̃ ipsi possidebt̃ terrã.
Postquã autẽ plantauerit eos & firma
mundi concuti qͥdẽ ꝑsecutionib sed nequa¬
quã posse subuerti: tẽptari ñ superari.
& hoc fi&. quia dñs ds̃ omp̃s siue dñs ds̃

Expanded text:
Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Postquam autem plantaverit eos, et firma mundi, concuti quidem persecutionibus, sed nequaquam posse subverti; tentari, non superari. Et hoc fiet, quia Dominus Deus om
Abbreviated transcription (Latin):
& de qua dñs in euangelio loqͥt᷑. Non potest
ciuitas abscondi suꝑ montẽ posita. & in
psalmis dr̃. Fluminis impetꝰ letificat
ciuitatẽ dĩ. Pantabunt quoq uineaᷤᷤ cũ
noe & bibent uinũ earũ. & in ebriabunt᷑.¬
& audient a dño saluatore. Bibite amici
in regno patris cũ apostolis suis nouũ bibi¬
turũ ẽ pollicitꝰ. Hec est uinea soret᷑h. cuiꝰ
uinũ cotidie in misteriis bibimꝰ. Nec hac
rerũ felicitate contenti ꝓpt̃ delicias facient
hortos & rigabt̃ eos. ut nulla desint in
eis genera uirtutũ. & comedent fructꝰ
eoꝵ. Qui enĩ plantauerit & rigauerit. ipse
comed&. Cũ hec omĩa montes & colles
fecerint. stillantes dulcedinẽ & edifican¬
tes ciuitates & habitantes in eis. plan¬
tantes uineas & bibentes uinũ earũ. fa¬
cientes hortos & comedentes fructꝰ eoꝵ:
tunc ipsos plantatores plantabit dñs suꝑ
terrã suã. de qua dr̃. Credo uidere bona
dñi in terra uiuentiũ. Ꝙ in euangelio.

Expanded text:
st civitas abscondi super montem posita . Et in Psalmis dicitur: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Plantabunt quoque vineas cum Noe , et bibent vinum earum, et inebriabuntur, et audient a Domino Salvatore: Bibite, amiciin regno Patris cum apostolis suis novum bibiturum esse pollicitus est . Haec est vinea Sorec, cujus vinum quotidie in mysteriis bibimus. Nec harum rerum felicitate contenti, propter delicias facient hortos, et irrigabunt eos: ut nulla desint in eis genera virtutum, et comedent fructus eorum: qui enim plantaverit et rigaverit, ipse et comedet. Cumque haec omnia montes et colles fecerint, stillantes dulcedinem, et aedificantes civitates, et habitantes in eis, plantantes vineas, et bibentes vinum earum, facientes hortos, et comedentes fructus eorum: tunc ipsos plantatores plantabit Dominus super terram suam, de qua dicitur: Credo videre bona Domini in terra viventium . Et in Evangelio:
Abbreviated transcription (Latin):
magna dĩ. itinere triũ dierũ. &cepit iona
int̾roire ciuitatẽ. itin ere diei unius. Lxx.
t surrex̃ ionas & abut ad niniuen. sicut
ei locutꝰ fuerat dñs. Erat autẽ niniuen ci¬
uitas magna dõ. quasi itinere uiȩ dierũ
triũ. & cepit ionas ingredi in ciuitatẽ.
quasitinere uiȩ diei unius.
tatĩ ionas qđ sibi fuerat imperatum
ambitꝰ ut uix triũ dierũ possit itinere
circũ iri. At ille p̾cepti & suꝑioris nau¬
fragi memor. uiã triũ dierũ unius di¬
ei festinatione cõpleuit. quãquã sint
qͥ ita simplicit̾ intelligunt. qđ in tertia
tit apłos ut baptizent eos qͥ erant inni¬
niue in nomine patris & filii & sp̃s sc̃i.
hoc ẽ itinere triũ dierũ. & hoc ipsum
sacramentũ salutis humanȩ unius diei
uia. id est unius dĩ confessione ꝑficitur.
ñ tã apłis quã in apłis predicante iona.
Ipse enĩ dicit. Ecce ego uobiscũ sũ omnib
dieb usq ad consũmationẽ seculi. Nulliq
dubiũ quare niniue magna sit ciuitas

Expanded text:
i, itinere trium dierum: et coepit Jonas introire in civitatem itinere diei unius. LXX: Et surrexit Jonas, et abiit in Niniven, sicut ei locutus fuerat Dominus. Erat autem Ninive civitas magna Deo, quasi itinere viae dierum trium: et coepit Jonas ingredi civitatem quasi itinere viae unius diei. Statim Jonas quod fuerat sibi imperatum ambitus, ut vix trium dierum posset itinere circumiri. At ille praecepti et superioris naufragii memor, viam trium dierum unius diei festinatione complevit, quamquam sint qui ita simpliciter intelligant, quod in tertia tit apostolos ut baptizent eos, qui erant in Ninive, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, hoc est, itinere trium dierum. Et hoc ipsum sacramentum 416 salutis humanae unius diei via, id est, unius Dei confessione perficitur, non tam apostolis, quam in apostolis praedicante Jona. Ipse enim dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Nullique dubium quare Ninive magna sit civitas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ qua re ñ fecisti qđ tibi fuerat impe¬
ratũ. sed sufficit ei naufragi & deuora¬
tionis sola correptio: ut qui imperantẽ
ñ senserat dñm. intelliger& liberantẽ.
Alioquin. suꝑfluũ ẽ delinquenti seruo
post plagas uelle imputare qđ fecit. cũ
huiuscemodi correptio non tã emenda¬
tio sit quã exprobratio.
Ñs autẽ nr̃ post resurrectionẽ scdõ
mittit᷑ ad niniuen. ut qͥ pͥus quodã modo
fugerat dicens. pat̾ si possibile ẽ transeat
a me calix iste. & noluerat dare panem
filioꝵ canib: nunc qͥa illi dixerant cruci¬
fige crucifige talẽ. nos ñ habemꝰ regẽ nisi
cesarẽ : sponte ꝑgat ad niniuen: & hoc p̃dic&
post resurrectionẽ. qđ ut predicar& ante

Expanded text:
e, quare non fecisti quod tibi fuerat imperatum, sed sufficit ei naufragii et 415 devorationis sola correptio, ut qui imperantem non senserat Dominum, intelligeret liberantem. Alioquin superfluum est delinquenti servo post plagas velle imputare quod fecit, cum hujuscemodi correptio non tam emendatio sit, quam exprobratio. Dominus autem noster post resurrectionem secundo mittitur ad Niniven, ut qui prius quodammodo fugerat, dicens: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste , et noluerat dare panem filiorum canibus ; nunc quia illi dixerant, Crucifige, crucifige talem: Nos non habemus regem nisi Caesarem , sponte pergit ad Niniven, ut hoc praedicet pos
Abbreviated transcription (Latin):
ra siue tẽporalitas. Uerba itaq amos qͦ tẽpr̃
popłs isrł auulsus erat a dño. & aureis uitulis
seruiebat. siue auulsus a regno stirpis dauid.
clara uoce cecinerunt instar clangentis
Nomen autẽ ieroboã qui diuisionis popłi
causa extiterat. significat israelẽ longo
tẽpore in idolatriȩ errore mansisse. pri¬
usquã captiuitas uniuersa concuter&. quȩ
in duob annis duplicẽ ostendit angustiã
decẽ tribuũ ac duarũ. ut agentes si uel
sũ diabolũ & contrarias potestates te bel¬
lare demonstras. quasi argumentũ & iftio

Expanded text:
ra, sive temporalitas. Verba itaque Amos, quo tempore populus Israel avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David, clara voce cecinerunt instar clangentis Nomen autem Jeroboam, qui divisionis populi causa exstiterat, significat Israelem longo tempore in idololatriae 224 errore mansisse, priusquam captivitas universa concuteret, quae in duobus annis duplicem ostendit angustiam decem tribuum, ac duarum: ut agentes, si velsum diabolum et contrarias potestates te bellare demonstras, quasi argumentum et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tant᷑. magis acc̾aron urbẽ philistum
quã accarim exprimunt. quȩ om̃ino ñ le¬
git᷑. Sermones itaq amos qͥ fuit de oppido
tecue ex numero pastoꝵ qͥa pastoralis &
ipsa ẽ regio. hoc uolumine continentur.
Quos uidit suꝑ isrł ñ carnis oculis sed
mentis intuitu. qͥa ꝓphȩ uocabant᷑ ui¬
dentes. Alioqͥn. secdm litterã. sermones
ñ uident᷑ sed audiunt᷑. Unde & popłs au
diebat uocẽ dĩ. & moyses tacens loque

Expanded text:
tatur, magis ACCARON urbem Philistiim, quam Accarim exprimunt, quae omnino non legitur. Sermones itaque Amos, qui fuit de oppido Thecue ex numero pastorum, quia pastoralis et ipsa est regio, hoc volumine continentur, quos vidit super Israel, non carnis oculis, sed mentis intuitu: quia Prophetae vocabantur videntes; alioquin secundum litteram sermones non videntur, sed audiuntur. Unde et populus videbat vocem Dei, et Moyses tacens loque
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb ieroboã fili ioas regis isrł. ante
duos annos terremotꝰ. quando apud assi¬
rios urbesq ciliciȩ regnabat sardana pallus
de qͦ insignis orator turpior inqͥt uitus quã
nomine. & apud latinos ꝓcas siluius. cui
amulius expulso numitore germano suc¬
cessit in regnũ. quo interfecto congregata
pastorũ & latronũ manu. romuł sui no¬
minis condidit ciuitatẽ. Hic ẽ autẽ orias
rex iuda cognomento azarias. qui inde¬
bitũ sibi sacerdotiũ uindicare conatꝰ lepra
ꝑcussus in fronte ẽ. quando irã dñi ñ solũ
pena eius qͥa sacrilegus fuit. sed & terrę
motꝰ ostendit. quẽ hebrei tunc accidisse
cõmemorant. Hieroboã uͦ ñ ẽ filius na¬
bath qui peccare fecit isrł. sed filius ioas
filii ioachat filii hieu ꝓnepos eiusdẽ hieũ.¬

Expanded text:
 hos sermones. filii Joas regis Israel, ante duos annos terrae motus. Quando apud Assyrios urbesque Ciliciae regnabat Sardanapalus, de quo insignis orator: Turpior, inquit, vitiis, quam nomine. Et apud Latinos Procas Silvius, cui Amulius, expulso Numitore germano, successit in regnum. Quo interfecto, congregata pastorum et latronum manu, Romulus sui nominis condidit civitatem. Hic est autem Ozias rex Juda, cognomento Azarias, qui indebitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra percussus in fronte est , quando iram Domini non solum poena ejus, qui sacrilegus fuit; sed et terrae motus ostendit, quem Hebraei tunc accidisse commemorant. Jeroboam vero non est filius Nabath, qui peccare fecit Israel , sed filius Joas filii Joa
Abbreviated transcription (Latin):
prime ebdomadis nequaquã feruore
consũpta sit. secdȩ ebdomadis ultimꝰ
expectatur dies. id est quartꝰ decimꝰ.
Qd si hunc ut iuacta ipocraten loqͥr
Noysos uicerit. transeunt ad uicesi¬
mã primã diẽ hocẽ ad finẽ ebdoma
dis tertiȩ. ita ab initio mundi dieb
conditis ut om̃s labores & molestiȩ
septimo conqͥescant. Ueniq & capti¬
uitas popłi isrł tẽpliq subuersio septu¬
agesimo anno desolationis impleta ẽ.
& septẽ astra iuxta numerũ dierũ
dicunt᷑ errantia. De cuius numeri sacra¬
mentis in scipionis sõnio plenius narrat
tullius. & obscurissimꝰ platonis liber qͥne

Expanded text:
primae hebdomadis nequaquam fervore consumpta sit, secundae hebdomadis ultimus exspectatur dies, id est, quartus decimus. Quod si hunc, ut juxta Hippocratem loquar, νόσος vicerit, transeunt ad vicesimam primam diem, hoc est, ad finem tertiae hebdomadis: ita ab initio mundi diebus conditis, ut omnes labores et molestiae septimo numero conquiescant. Denique et captivitas populi Israel, templique subversio, septuagesimo anno desolationis impleta est, et septem astra juxta numerum dierum dicuntur errantia. De cujus numeri sacramentis in Scipionis somnio plenius narrat Tullius: et obscurissimus Platonis Timae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tuarũ dele iniquitatẽ meã: sed
qͥa profundũ diuitiarũ & sapientie
& scientie dĩ nosse ñ possumꝰ. sententi¬
ã tẽpero. & opto potius qua p̾sumo
Qđ ait qͥs scit : aut impossibile. aut
difficile sentiendũ ẽ. Sacrificiũ &
libamen dño dõ nr̃o. ut postquã de¬
derit benedictionẽ & nr̃a nob̾ pecca¬
ta don auerit. dõ hostias offerre ua
anite tuba in sion. scĩfi leamꝰ.¬

Expanded text:
 Sed quia profundum divitiarum et sapientiae et scientiae Dei nosse non possumus, sententiam tempero, et opto potius quam praesumo,Quod ait quis, aut impossibile, aut difficile sentiendum est: Sacrificium et libamen Domino Deo nostro; ut postquam dederit benedictionem, et nostra nobis peccata donaverit, Deo hostias offerre valeamus. Canite tuba in Sion: sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. iuxta illud qđ alibi legimꝰ. Suffi¬
cit diei malitia sua. &. si ẽ inciuitate
malitia quã dñs ñ fecerit. Simulq
magnitudo clem̃tie nos faceret ne
cat. & relinquat post se benedictio¬
ad penitentiã. & dm̃ ineffabiliter

Expanded text:
nem, juxta illud quod alibi legimus: Suffinem, juxta illud quod alibi legimus: Sufficit diei malitia sua . Et: Si est in civitate malitia, quam Dominus non fecerit . Similiterque mcat Deus, et relinquat post se benedictioad poen
Abbreviated transcription (Latin):
tristib atq adũsis scindatis uestes.
qđ & pontifex ad dñi saluatoris cri¬
men augendũ in euangło fecisse me¬
moratur. & paulũ & barnaban audi¬
entes ũba blasphemie legimꝰ ꝑpetras¬
se. idcirco ergo prȩcipio uobis ut
nequa quã scindatis uestim̃ta. sed cor¬
da quȩ plena st̃ peccͥat᷑is. quȩ instar
utrium nisi scissa fuerint sponte
rũpunt᷑. Cũq hoc feceritis: redite
peccata alienũ fecerant. nec despere¬
tis ueniã scelerũ magnitudine: qui a
magna peccata magna delebit mi¬
sericordia. Est enĩ benignꝰ & miseri-¬
am. sed longo tẽpore nr̃am peniten¬
tiã prestolet᷑. & prestabilis siue pe¬
nitens suꝑ malitiis. ut si nos egerimꝰ
suꝑ peccatis penitentiã. & ipsũ peni-¬
teat cõminationis sue & mala que
cõminatꝰ ẽ ñ inferat. nr̃eq mutati¬
one sententie & ipse mutetur. Ma-¬
litiã aut̃ in hoc loco ñ contrariã¬
uirtuti debemꝰ accipere sed afflictio¬

Expanded text:
tristibus atque adversis scindatis vestes, tristibus atque adversis scindatis vestes, quod et pontifex ad Domini Salvatoris crimen augendum in Evangelio fecisse memoratur, et Paulum et Barnabam audientes verba blasphemiae, legimus perpetrasse , idcirco ego praecipio vobis ut nequaquam scindatis vestimenta, sed corda, quae plena sunt peccatorum, quae instar utrium, nisi scissa fuerint, sponte rumpuntur. Cum hoc feceritis, redite peccata alienum fecerant, nec desperetis veniam scelerum magnitudine, quia magna peccata magna delebit misericordia. Est enim « benignus et miseriam, sed longo tempore nostram poenitentiam praestoletur, et praestabilis, sive poenitens super malitiis, ut si nos egerimus super peccatis poenitentiam, et ipsum poeniteat comminationis suae, et mala, quae nobis non inferat, nostraeque mutatione sententiae, et ipse mutetur. Malitiam autem in hoc loco non contrariairtuti debemus accipere, sed afflictio