comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adheͣc dnõ unus sꝑc̃ ẽ. Ac ne forsitan
ineo qd̾ sup̃ dix̾at. ẜuus uocatus es nõ
sit tibi cure. s et si potes lib̾ fi̾ magis
ut̾e. sugillasse ꝯtinẽtia uidẽtur. ⁊ infa¬
mulatum tradidisse nos ꝯuigum ĩft̾
sententiã: que omne cauillacoem am¬
putet. Pretio empti estis. nolite fi ẜui

Expanded text:
Domino, unus spiritus est . Ac ne forsitan in eo quod supra dixerat: Servus vocatus es, non sit tibi curae, sed et si potes liber fieri magis utere , sugillasse continentiam videretur, et in famulatum tradidisse nos conjugum, infert sententiam quae omnem cavillationem amputet: Pretio magno empti estis; nolite fieri
Abbreviated transcription (Latin):
bes ad nupcias ꝓuocare statim se refre
ꝯcesserat dicens. Gribuloe tñ carns:
hebunt huĩmoi. Qui sũt isti qui triby¬
latõem cams hẽbunt: quib sup̃ indulse¬
rat. si accepis uxorẽ nõ peccasti. ⁊ si nupse¬
putabamus nuptias saltim carnis habe
letitiam. Si aũt nubentib et incarne tri¬
bulatõ ẽ inqua sola uidebantur hrẽ deli¬
Ego ãt uob̾ parco. Sic ait. obtendo car¬
nis cribulatoe: qi nõ maiora sint. ꝓꝑ que
nubere nõ debeatis. Igitur hoc dico frẽs
tp̃c breue ẽ. reliquũ ẽ: ut qui hñt uxores
sic sint tamqͣm nõ hñtes. Nequaquã iã
de uirginb disputo. quãs nulla ambi¬
guitas ẽ eẽ felices: ad maritos ueĩo. Tp̃s
cum breuis sit nõ tam tristitia q̃ tribu¬
latio nuptiaꝵ.quid accipiamus uxores
quas cito cogimur amitt̾e. Et qui flent ĩ¬
quit et gaudent. et emũt. ⁊ utũtur hoc
mũdo: nc sint.q. nõ fleãt. gaudeant e¬

Expanded text:
bes ad nuptias provocare, statim se refrenbes ad nuptias provocare, statim se refrenconcesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupseputabamus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola uidebantur habere deliEgo autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. Tempucum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, e
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Nedde m meũ: et tu tene tuum. Si
alligatus es uxori: ne illi des repudium.
Si solutus sum abuxore nõ q̃ra uxorer.
Ut ego nõ soluo ꝯiugia si semel ligata st̃
ita tu nõ liges ꝙ solutum ẽ. Simulq si
gnificantia ꝯsid̾anda u̾boru ẽ. Qui uxde̾
Qui aut sine uxore ẽ primũ nullius de¬
bitor. deinde cutũcisus. stõ lib̾. ad extre¬
enim nos pacitur magnĩtudo uolum̃is
duitius insingulis inmorari. Si autez
accepis uxore: nõ peccasti. Aluid ẽ nõ peᷤᷤ¬
care: aliud bñ facere. Et si nupẜit uirgo.
tui dei dedicauit. Haru enim siqua nup¬
serit. hẽbit dampnatõe: quia prima fid̾
uritam fecit. Si aut hoc de uidius dictũ
obiecerit: q̃nto magis de uirginib pre¬
ualebit. cum etia hus nõ liccat. quibus
aliqñ licuit. Uirgines em̃ que pͥt ꝯsec̃¬
tionẽ nupserint: nõ ta adultẽ sunt ꝙ̃
inceste. Ac ne uderet᷑ in eo qd̾ clix̾at. ⁊ si
nuꝑserit uirgo nõ peccauit. rusum celi¬

Expanded text:
suos; redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. sed et ignificantia consideranda verborum est. Qui uxorem Qui autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, ad extreenim nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgocultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coeli
Abbreviated transcription (Latin):
et inlaturus codicib obtranslatioĩs dif¬
ficultatem hoc penitus nõ inueĩtur. Uta¬
bis apłs laq̃um. nec cogit ẽẽ qd noluꝰ
s sua det qd̾ honestum ẽ decorum. ⁊ ĩtẽ¬
te facit serure dño. et sꝑ̃ eẽ sollicitum:
et expectare ꝑatum diũ uoluntateꝵ: ut
ẽ et hoc faciat sine ulla distensione: que
ut distendantur in ea. Siquis aut con
siderat uirginem suã .i. carnẽ lascuure
et ebullire in libidinẽ. nec refernare se
põt. duplexꝙ ei in ꝯbit ncc̃itas. aut acci¬
piende ꝯuigis. aut ruendr: ꝙ uult faci¬
at nõ peccat᷑ si ducat uxorem. faciat ĩꝙͣ¬
qd̾ uult. nõ qd̾ debet. ñ peccat ñ si dũc
uxorem. nõ tñ bnfac̾ si duxĩt. Nam qui

Expanded text:
et in Latinis codicibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utabis apostolus laqueum nec cogit esse, quo5 nolumus, sed suadet, quod honestum est et decorum, et intente facit seruire domino et semper esse sollicitum et expectare paratum domini uoluntatem, ut, eceptum est, et hoc faciat sine ulla distentione. quaeut distendsiderat virginem suam, id est, carnem lascivire, et ebullire in libidinem, nec refrenare se potest: duplexque ei incumbit necessitas, aut accipiendae at; non peccat si ducat uxorem. Faciat quod vult, non quod debet. Non peccat, si duxerit uxorem; non tamen bene facit si duxerit. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
hic adusanus tota exultatiõe bachatũ.
hoc uelut fortissimo anete uirginitatis
mnarbitrio eius ponitur cui ussu ẽ. Sia
ꝯdempnare. et hoĩuz auferre semĩariu
uñ et ip̃a uirginitas nascitur. Si p̃cidis¬
damentum ieds. qua rõe edificiu ex¬
trueret. ⁊ oꝑturu curicta de suꝑ culm̃
unpon̾et. Multo labore fessoꝵ subutũ¬
tur montes t̾raꝵ. pene in serua penetnͣtur
ut inueiatur auru. Cũq de granis mi¬
nucissimis prius ꝯflatõe fornacis. de inde
callida artificis manu fu̾it monile ꝯpactͦ.
nõ ille deus uocatur qui de luto excreuit
aurum. s qui auri utitur pulcritudĩe. Noli
gͥ admirari si int̾ titillatoes carnis ⁊ inçẽ¬
tiua uitioꝵ angłoꝵ uitam nõ exigimũ s
docemur. quia uͭ ꝯsilĩ datur offe̾ncis ẽ ar¬

Expanded text:
Hic adversarius tota exsultatione bacchatur: hoc velut fortissimo ariete, virginitatis bitrio ejus ponitur, cui jussum est. » 256 Si condemnare, et hominum auferre seminarium, unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisdamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis ar
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iano. Qui secũdas nuptias t̾tiasq ꝯce¬
dit indnõ. primas cum ethiico ꝓhibet.
Uñ et abraam adiurat ẜuu ĩ femore suo
hoc ẽ in ipõ qui de eius erat scĩe nascitur̾.
ut filio suo ysaac aliengena nõ addu
p̃uaricatus ẽ inquid uidas: et ab homia¬
tionẽ fecit in isrł et in ierłm. Polluit enĩ
scm̃ dm̃i et dilexit et hũit fiuam dei ali¬
eni. Disꝑdat dñs uirum qui fecit ħma
gistrum et discipulũ de tabnaculis iacob
et offerente munera dño uirtutu. Hec
idcrto dixi: ut qui nuptias uirginitatiꝯ
pant. sciant saltim tłes nuꝑtias digamie
et triganne subiciendas. ¶Adsuꝑiorem¬
disputatõe in qua docuerat fidele abin¬
fideli nõ debere discedere s ꝑman̾e ĩmat̾¬
monio sic̃ eos inueniss fides. ⁊ unũquẽq
celibem uł maricum ita durare ut ce̾t xpi¬

Expanded text:
iano. Qui secundas tertiasque nuptias concedit in Domino, primas cum Ethnico prohibet. Unde, et Abraham adjurat servum in femore suo, hoc est, in Christo, qui de ejus erat semine nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducPraevaricatus est, inquit, Judas, et abominationem fecit in Israel et in Jerusalem. Polluit enim sanctum Domini, et dilexit, et habuit filiam Dei alieni. Disperdat Dominus virum qui fecerit hoc, magistrum, et discipulum, de Tabernaculis Jacob; et offerentem munera Domino virtutum . Haec idcirco dixi, ut qui nuptias virginitati comparant, sciant saltem tales nuptias digamiae et trigamiae subjiciendas. 11. Intedisputationem, in qua docuerat fidelem ab infideli non debere discedere, sed permanere in matrimonio sicut eos invenisset fides, et unumquemque vel coelibem, vel maritum ita durare, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
conlatõ ẜm hoc põt intelligi cutũcisus aᷤ
uocatus ẽ. nõ adducat p̃putium: Nũquid
lud adduce. Dem̃ quo sñsu exponẽdu
sit. qui em̃ in dño uocat᷑ ẽ ẜuus lib̾tus ẽ
dñ. sisiter qui lib̾ uocatus ẽ ẜuus ẽ xͥ. Qͣr¬

Expanded text:
o quomodo possit intelligi, Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium ? Numquid lud adducere? Deinde quo sensu exponendum sit, Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini? Similiter qui lib
Abbreviated transcription (Latin):
nũc seruire ꝓhibentur. Porro adcutũcisi¬
onẽ quid facit ꝑman̾e in ca uocatione q̃
uocati sumus cu inalio loco idẽ apls ⁊
liber suꝑiori sensui coaptentur. ⁊ de ante¬
cedentib pendeant. Circũcisus aͥs uoca
eras: noli ducẽ uxorem. hoc ẽ adducere
p̃putium noli. ne cutũcisioĩs et pudici ͤ
lib̾tatem. oneres sarcina nuptiaꝵ. Nũ¬
sum ĩ p̃putium quis uocatus ẽ. nõ curt̃¬
cidatur. Habebas ĩquit uxore cũ credi¬
disti. noli fide xp̃i cãm putare discidii
quia in pace uocauit nos deus. Circũcisi

Expanded text:
ad circumcisionem quid facit permanere in ea vocatione, in quo vocati sumus, cum in alio loco idem Apostolus liber, superiori sensui coaptentur, et de antecedentibus pendeant. Circumcisus aliquis veras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere praeputium, ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum si in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem, cum credidisti: noli fidem Christi putare causam dissidii, quia in pace vocavit nos Deus. Circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
deephimenide. ⁊ de menadro ⁊ dearatho
qͥdam sũmis cestĩonia. uͥ de ꝯtinẽtia loq̃ri
instante nccĩtate. quia bonũ ẽ hoĩ sic eẽ.
Ubi adnuptias uenis: nõ dicis bonum
ẽ nubere. quia nõ pot iũgẽ: quam urbs
dicis. Melius ẽ nubere quam url. Si per
se nuptie bone sunt: noli illas incendio
ꝯpare. S dic simplicit̾ bonu ẽ nube.Su¬
specta ẽ m bonitas cius rer qua magni¬
tudo altius mali. malũ ẽẽ cogit influs.¬
Ego aũt nõ leuius malũ sed simplex

Expanded text:
de Epimenide, et de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias venis, non dicis, bonum est nubere, quia non potes jungere, quam uri; sed dicis: Melius est nubere quam uri. Si per se nuptiae sunt bonae, noli illas incendio are, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex
Abbreviated transcription (Latin):
in typo eius uaria hebat tunica. ⁊ inps
quadragesimo q̃rto legimus. Astitit re¬
gina adextris tius inuestitu de aurar.
dius. Bonũ ẽ illis sisic ꝑmanẜurit: ut
ego. Si aũt nõ se ꝯtinẽt: nibant. Melius
ẽ nubere quam uri. P̾tqua nuptis ꝯcesse¬
rat usum ꝯiugii et ostentat se quio uell.
quid ue erecet. Transit ad nuptias qui¬
duas et sui ꝓponit exem lum. et felices
uocat si sic ꝑmanfint: Si at nõ se ꝯtĩẽnt.
nubant idip̃m qd̾ supra Propt̃ fornca¬
si nõ s̃e ꝯtinẽt nubant. a ꝓlius ẽ enĩ nube̾
quam uri. Ideo melius inubere qr peius
pabilis ꝑ se bom. Uelu: si dicẽt. Meliuꝰ ẽ
unũ oculũ hr̃e quã nu. lũ. Melius ẽ uno
stencare. qua fractis curib repere. Qd
agis apłe: Non tibi credo dicenti. Et si
de humilitate descendit. qui nõ sum digͥ¬

Expanded text:
in typo ejus variam habebat tunicam. Et in Psalmo quadragesimo quarto legimus: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, duis: Bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem non se continent, nubant. Melius enim est nubere, quam uri . Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, transit ad innuptas, et viduas, et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicase non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus parabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam stentare, quam fractis cruribus repere. Quid ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi ide humilitate descendit, Quia non sum dig
Abbreviated transcription (Latin):
p̾funt: ut dum uidẽt s̾ mulieres. ita pꝰt¬
mortẽ mariti ẜ̃m s̾ xedi. ut t̾tius qͣrtusq
ꝯceditur: erubescãt alt̾um accipe. ne triga
et quatrigamis ꝯꝑentur. Ubi enĩ unus ex¬
ciditur nicħ reft̾ secũdus. an t̾tius sit. ꝗa
desinnt ẽẽ monogamus. Omĩa licẽt: s nõ
mo et trigamos ⁊ si dici põt octogamos.
Plus aliqd inferam. ⁊̃ scortatore recipiͦ
prũtentẽ. Quicꝗd equalit licet equalit᷑
adzachariam ⁊ elizabeth ꝑuenit. ac de¬
inde opponit petrum ⁊ cetos apłos: nos
quoq debemus ꝑ eade curr̾e uestigia
qõnum et docere castitatẽ sꝑ̃ oꝑi nupt¬
arũ fuisse p̾latam. Ac de ada quidẽ ⁊ euꝰ
illud dicend̾: qd̾ ante offensa ĩ padiso yͥ¬

Expanded text:
t, ut dum vident sibi mulieres ita pmortem mariti secundum concedi, ut tertius quartusque conceditur, erubescant alterum accipere, ne trigamis et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. Omnia licent, sed nonmo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit Petrum et caeteros apostolos, nos quoque debemus per eadem currere vestigia quaestionum, et docere castitatem semper operi nuptiarum fuisse praelatam. Ac de Adam quidem et Eva illud dicendum, quod ante offensam in paradiso vi
Abbreviated transcription (Latin):
uis scirt quid uelit apłs: Iunge qd̃ sequĩ.
uolo aũt om̃s homines ee sicut me ip̃m
Beatus qui pauli similis fũit. felix qui
audit apłm p̃cipientẽ. ñ ignoscentẽ. Hoc
inꝙͣ uolo hoc desidero ut imitatores mĩ
sitis. sicut et ego xp̃i. Ille uirgo de u̾gine.
de incorrupta incorruptus. nos quia hoĩcᷤ
sumus. ⁊ natiitate saluatoris nõ põsu

Expanded text:
is scire quid velit Apostolus? Junge quod sequitur: Volo autem omnes homines esse ut meipsum . Beatus qui Pauli similis fuerit; felix qui audit Apostolum praecipientem, non ignoscentem. Hoc, inquit, volo, hoc desidero ut imitatores mei sitis, sicut et ego Christi . Ille virgo de virgine, de incorrupta incorruptus; nos quia homines sumus, et nativitatem Salvatoris non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
plum ẽẽ purissimũ. totum se holocaustum
obsterlicate putantes: audiunt ꝑ ysaiam
inactis apłorum qui ob robur fidei uiri
om̃e ꝙ pene sermonẽ suum de uirginitatis
puritate ꝯtexuit. et deinceps multi apłi ⁊
martyres et illustres cam inscĩtate quam
meloquetia iuri quos ex ꝓprus scriptis no¬
se ꝑfacile ẽ. Existimo ĩquit hoc bonum cͦ¬
pp instante ncc̾itatem. Que ẽ ista ncc̃itas.
que spreto unculo ꝯiugali uirginitatis
appetit lib̾tatem. Ue p̾gn̾antib ꝗ nutrien¬
tib in illo die. Non hic scorta nõ lupana¬
na ꝯdempnãtur. De quoꝵ dampnatione
nulla dubitatio ẽ: s uti cumẽtes ⁊ ĩfãtu
uagitus et fructus atq oꝑa nuptiaꝵ: qmͣ
bonum ẽ homĩ sic ẽẽ. Si bonu ẽ hoĩ sic eẽ.
malum ẽ gͦ hoĩ sic nõ eẽ. Alligatus e uxõi¬

Expanded text:
mplum esse purissimum, totum se holocaustum mplum esse purissimum, totum se holocaustum ob sterilitatem putantes, audiunt per Isaiam in Actis Apostolorum , qui ob robur fidei, viri omnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo eni instantem necessitatem . Quae est illa necessitas quae, spreto vinculo conjugali, virginitatis appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quoniam bonum est homini sic esse . Si bonum est homini sic esse, malum est ergo homini sic non e
Abbreviated transcription (Latin):
fontem et clamitat. qui sitit ueniat abi¬
bat. Qui p̃t caꝑe capiat. Non dicit uelitiꝰ
nolitis bibendũ uob̾ ẽ atq currend̃. s ꝗ
uolu̾it qui potu̾it currere atq portare ille
uincet. ille satiabr. a iõ plus amat uirgi¬
nes xp̃c. quia sponte tribuũt qd̾ sͥ ñ fuat
imꝑatum maiorisq gre c̃ offerre qd̾ non
debeas q̃i redelere qdꝰ exigeris. Apłi uxo¬
ris onere ꝯtemplaco: si taus e cã homĩs¬
sentitis. qd̾ nõ ex pediat homĩ ad suꝑna re¬
gna tendentia acciꝑe uxorẽ s difficilis ẽ
res: et nõ om̃s capiunt u̾bũ istud. Um ꝙ¬
bus datum ẽ. Alios eunuchos nã facit. a¬
uos uis hoĩm: m illi eunuchi placẽt qͦs
castrauit nõ ncc̃itas s uoluntas. libentͥ
illos in meos recipio sinus: qui se castra
gͦ qui se nõ castraunt locum nõ potũnt reci¬
ꝑe castratorum. Qui põt inquit caꝑe capi¬
at. Grandis fidei ẽ. g̾ndisq uirtutis. dei te¬

Expanded text:
fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bifontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia sponte tribuunt, quod sibi non fuerat imperatum. Majorisque gratiae est, offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli uxoris onera contemplati: Si talis est, sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelestia regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placent, quod castravit non necessitas, sed voluntas. Libenter illos in meos sinus recipio, qui se castravergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capiat. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei te
Abbreviated transcription (Latin):
go iubeam qd̾ dñs optulit potius quã p̃¬
cepit: Ille cͥator ⁊ figulus sciens fragili ͭ ͤ
uasculi qd̾ opacus est uirginitate maudi¬
entis pt̃ate dimisit: ⁊ ego doctor gẽtium ꝗ
om̃ib omĩa factus sum ut õs lucrificãe
onus ꝑpetue castitatis statĩ inprincipio cͥ¬
dentium ĩponã cͥuicib ĩ firmioꝵ: Discant
prius fenas nuptiaꝵ. uacent ad tp̃c orõi.
quo admodicũ dełctati sunc. Dñs tẽptatꝰ
aphiseis utrũ scd̃m legem moysi uxores
liceret dimittẽ omĩno fi̾ ꝓhibuit. Ꝙ di¬
scipsĩ ꝯsid̾antes dixͥunt ei. Si talis ẽ cã
hõis cum uxore: nõ expedit nubere. Quibꝰ
ille rendic. Non om̃s capiunt u̾bũ: s ꝗbꝰ
datum ẽ. Sunt enĩ eunuchi qui de utero
mr̃ĩs nati sunt: et sunt eunuchi qui eu
caꝑe capiat. I ꝓpatulo est. cur apłs dixent.
fecto quia p̾miserat do nõ om̃s capiunt
u̾bum. s quib datum ẽ. et qui p̃t caꝑe
miũ inuitat ad cũsum tenet in manu uir¬

Expanded text:
go jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi, qui de utero matris ita nali sunt; et sunt eunuchi, qui ab capere, capiat . In propatulo est cur Apostolus dixerit, fecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, mium, invitat ad cursum, tenet in manu vir
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ hac excusatõe libidimi frena laxass. ut
quotienscũꝙ uxor moritur. totiens ducen¬
da sit alia ne fornicemur. s unusꝗsq suam
hẽbat añt quã crederet. Quã bonũ erat nor
cangere. ⁊ p̾t fide xp̃i sororẽ timõ nosse

Expanded text:
quin hac excusatione libidini frena laxasset, ut quotienscumque uxor moriatur, totiens ducenda sit alia, ne fornicemur, sed 'unusquisque habebat, antequam crederet, quam bonum erat non tangere et post fidem Christi sororem tantum nosse
Abbreviated transcription (Latin):
seducta ẽ inp̃uan catõem. Salua aut fi
at ꝑfiliorum generatõem: si ꝑmã ẜit in
fide. a diłetone et sanctificatioẽ. cũ sobri¬
etate. Certe cessat hic illdꝰ apłicum. Et ꝗ
hñt uxores:. sint. qiͣ nõ hãnt. nisi fo̾te di¬
catis.proptea uult eas nubere: quia iam
quedam ꝯu̾se sũt retro p̾t sachanã: qĩ ex
iurginib nulla cadat. et nõ sit caꝵ maiõ

Expanded text:
. Salva autem fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate . Certe cessat hic illud Apostolicum, Et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant: nisi forte dicetis, propterea vult eas nubere, quia jam quaedam conversae sunt retro post Satanam: quasi ex virginibus nulla cadat, et non sit earum major
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tus ẽ dm̃. Similit̾ qui lib̾ uocatus est.
seruus ẽ xp̃i. Reꝯdit causas cur nolit u¬
xores desen. Idcito ait p̾cipio ut inxp̃mn
de gentilitate credentes inita añ fidem.
nͥmiia nõ reliquãt. quia qui uxore hus
credidit. nõ tanto dei ẜuitio detinet᷑. qͣn¬
to uirgines et nupte. S quoda mõ ẽ
lib̾ior ꝯ ẜuitutis illi frena laxantur. et
dum uxoris ẽ ẜuus. ut ita dica lib̾tuᷤ
ẽ dm̃. Porro qui uxorẽ nõ hñs credidit
et lib̾ aẜ uitute ꝯuigii uocatus a dno ẽ¬

Expanded text:
bertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, bertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, servus est Christi. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et innuptae; sed quodammodo est liberior, et servitutis illi frena laxantur: et dum uxoris est servus, ut ita dicam, libertus est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus e
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanoꝵ ẽ. si oꝑa nõ hũit mortua esse
dicatur. et hac lege uirgines quoq ne¬
ste ⁊ unionis uniu̾se inscãꝵ queant or¬
uocatus ẽ in ea ꝑmaneat. qñ credidit
siue hẽbat siue nõn hẽbat uxorez. in eo ꝑ¬
maneat quo uocatus ẽ. Ac ꝑ hoc nõ ta
nirgines cogit ut nubant. qua repudi
ꝓhibet. Et sicut hñtib uxores tollit
licentia dimittendi cas. sic uirginibus
nubendi amputat facultate. Suusi
uocatus es non sit tibi cure s asi pote
rem ⁊ alligatus eᷤ illi. ⁊ solius debitũ.
et non hẽs tui corpis ptãtem. atq ut
manifestius lq̃r ẜuus uxoris es. noli
ꝓpter hoc hr̃e custitiam. nec de amissa
uirginitate suppires. s ⁊̃ si potes causas
aliquas inueĩ re discidii.ut lib̾tate pu¬
dicitie ꝑ fruaris. noli salutẽ tua cũ altiũ
intĩtu querere. Sẽto paulisꝑ uxorẽ. nec p̃¬
curras morante ex pecta dum sequitur.
Si legens patient̃ ꝯinx muta br in soro¬
rem. Qui enĩ indnõ uocatus ẽ ẜius li¬

Expanded text:
ianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum queant or. Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi amputat facultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes alligatus es, et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem; atque manifestius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vocatus est servus, li
Abbreviated transcription (French):
na p̾cesseñt. Audite pacient uirgines. au¬
dite q̾so uoluptuosissimũ ⁊ ꝯtionatore:
ĩmo qi sirenaꝵ cantus et fabulas clar¬
sa aure transite.uras fte paulisꝑ ĩuina ᷤ
putate uos cum dnõ crucifixas. phai̾se¬
orum audire blasphemias. Prima ĩ ꝗt¬

Expanded text:
na praecesserint. Audite patienter, virgines; auna praecesserint. Audite patienter, virgines; audite, quaeso, voluptuosissimum concionatorem, immo quasi sirenarum cantus et fabulas clausa aure transite. Vestras ferte paulisper injurias; putate vos cum Christo crucifixas, Pharisaeorum audire blasphemias. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ter phos et egͥgios inre publica uiros iur¬
tutes uoluptatib .i. pyctagora et platonẽ.
et anstidem: anstippo et ep̾icuro ⁊ altibia¬
di ab omnib solere p̾ferri. Uos q̃so utriuꝰ¬
ꝙ sexus uirgines et ꝯtinẽtes. mariti q¬
et digami. ut conatus meos orõnib ad¬
iuuetis. Cunctoꝵ in comune iouinianꝰ
tam uirginitati facit in iurlas. dum eam
nuptus ꝯꝑat. qͣm et nuptus. sic eas licitaᷤ
et trigamis adusarius ẽ. ibi ponẽs scorta¬
tores quondam ⁊ libidinosissimos p̾t pe¬
intentiamiubi duplicata ⁊ triplicata ma¬
trimonia.nͥ qd̾ in eo digami et trigami
dolere non debent. quia scortator et peni¬
tens in regno celoꝵ etiam uirginibus
adeq̃tur. ¶ Propõam gͥ maĩfestioribus
u̾bis et habentib aliquã ꝯseq̃ntia ar¬
gumenta eius et exempla de nuptus eo¬
demq ordine omĩa que abeo dcã sunt
digam. Nec molestũ lectori sit: si nausiã
eius ĩ uomitũ legere ꝯpellatur. Libentus
antidocum xp̃i bibet: cum diaboli uene¬

Expanded text:
lica viros, virtutes voluptatibus, id est, Pythagoram, Platonem et Aristidem, Aristippo, Epicuro et Alcibiadi ab omnibus solere praeferri. Vos, quaeso, utriusque sexus virgines et continentes, mariti qet digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus tam virginitati facit injuriam, dum eam nuptiis comparat, quam et nuptiis, sic 242 eas licitas  Sed et digamis et trigamis adversarius est, ibi ponens scortatores quondam et libidinosissimos post poenitentiam, ubi duplicata et triplicata matrimonia: nisi quod in eo digami et trigami dolere non debent, quia idem scortator et poenitens in regno coelorum etiam virginibus adaequatur. Proponam igitur manifestioribus verbis et habentibus aliquam consequentiam, argumenta ejus et exempla de nuptiis, eodemque ordine omnia, quo ab eo dicta sunt, digeram. Nec molestum lectori sit, si nauseam ejus et vomitum legere compellatur. Libentius antidotum Christi bibet, cum diaboli vene
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ẽ uxore nõ hr̃e. s bonu ẽ mulie¬
re nõ tangere: qĩ et intactu ꝑiculum sͭ
qĩ qui illam tetigĩt non euadat: q̃ uiroꝵ
p̾tiosas aminas  capit: que facit adolescẽ¬
tium cuolare corda. Alligabit quis insi¬
nu ignẽ. q nõ ꝯburetur. Aut ambulabit
um tactus ⁊ femine sentit nãm suam. ⁊
du̾isitatẽ sexus intelligit. Narrant gen¬
tilium fabule michrã ⁊ cherichtomũ ł ĩ
lapide uł interram de solo estu libidinꝰ
ẽe gn̾atos. Uñ ⁊ nr̃ ioseph qr tangere eũ¬
uolebat egyptia. fugit emanib eius. et
qͣi ad morsum rabrõi canis. ne paulisp¬
uirus scꝑͥet: palliũ qd̾ tetigerat abiecit. ꝓp
formcatoem aũt unusꝗsq suã uxorẽ hãc¬

Expanded text:
bonum est uxorem non habere: sed, bonum est mulierem non tangere: quasi et in tactu periculum sit: quasi qui illam tetigerit, non evadat, quae virorum pretiosas animas rapit, quae facit adolescentium evolare corda: Alligabit quis in sinu ignem, et non comburetur? aut ambulabit viri tactus et feminae sentit naturam suam, et diversitatem sexus intelligit. Narrant et gentilium fabulae 247 Mithram et Erichthonium, vel in lapide, vel in terra, de solo aestu libidinis esse gvolebat Aegyptia, fugit ex manibus ejus, et quasi ad morsum rabidissimae canis, ne paulavirus serperet, pallium quod tetigerat, abjecit. Propter fornicationem autem unusquisque uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
gregare. ne p̾t prima uictoria alia m̃ d̾¬
inceps p̃lia nascerent: ¶Igitur dimica¬
bo ꝯtra singula: nec paucoꝵ ero passu
ꝯgressione ꝯtentus. Toto cͥtandum ẽ
aꝯmine. et impoĩci hostium cunei ae
latrocinii more pugnãtes: instructa et
ordinata acie repellendi. Opponã in pͥa
fronte apłm paulum: ⁊ qiͣ fortissimũ dy¬
cem sins telis .i. sius armabo sentẽtus.
Sciscitantib enĩ suꝑ hac qõne corithiis.
plenissime rerroit doctor gentium et
łetoris tacita cogitatio cũ ceꝑimus sin¬
gula que oppoĩta sunt diluere sẽper ad
aplm se reẜuet: ex stuoio ualidissiã iu¬

Expanded text:
alia mihi deinceps praelia nascerentur. Igitur non dimicabo contra singulos, nec paucorum ero passim congressione contentus: toto certandum est agmine, et incompositi hostium cunei, ac latrocinii more pugnantes, instructa et ordinata acie repellendi. Opponam in prima fronte apostolum Paulum, et quasi fortissimum ducem, suis telis, id est, suis armabo sententiis. Sciscitantibus enim super hac quaestione Corinthiis, plenissime respondit doctor gentium, etlectoris tacita cogitatio, cum coeperimus singula, quae proposita sunt, diluere, semper ad Apostolum se reservet, et studio validissimaru
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. bonum ẽ honũ mulierẽ nõ tangere.
Propter fornicatõẽm aũt unꝰ ꝗsq suam
uxorem hãt: et una queq suum iurum ha¬
beat. Uxori uir debitum reddat. Similit q
uxor uiro. Uxor ꝓprii corporis ptãtem non
rationi. Et it̾um adip̃m reu̾timini ne tẽp¬
cet uos sachanas ꝓpter in ꝯtinẽtia ur̃am. ħ
aũt dico iuix̃ indiugentiãs ñ iuxͣ imꝑium
uolo enĩ om̃s homines ẽẽ sicut meip̃m s

Expanded text:
mulierem non tangere. propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestatem non rationi. Et iterum ad idipsum revertimini, ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Hoc autem dico juxta indulgentiam, non juxta imperium. Vol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑadiso hominẽ expulit. Nam et satui̾tatẽ
ieumus p̾fendo. repmisit eos in mortales
futuros qĩ nũquã possint corruere: ⁊ du di¬
uinitate equalẽ deo pollicetur: expulit eos
de ꝑadiso: ut qui ⁊ expediti ⁊ absq
ulla macula uirgines dnĩ ꝯsortio fruebat.
deiecti in uallẽ lacrimaꝵ tunicis ꝯsutis et
pellicus uestirentur. S ne letorẽ diutius
nat se eloquentia mag̾ qua u̾itate suꝑatũ.
Qd̾ si expleuero ⁊ illum utriusq ĩ stiumẽti
nube oppressero. ad sũma exẽpla scłaris qͦ¬

Expanded text:
paradiso hominem expulit. Nam et saturitatem paradiso hominem expulit. Nam et saturitatem jejuniis praeferendo, repromisit eos immortales futuros, quasi numquam possent corruere; et dum divinitatem aequalem Deo pollicetur, expulit eos de paradiso, ut qui nudi et expediti, et absque ulla macula virgines, Domini consortio fruebantur, dejecti in vallem lacrymarum, tunicis consutis et pelliceis vestirentur. Sed ne lectorem diutius riat, se eloquentia magis quam veritate superatum. Quod si explevero, et illum utriusque instrumenti nube oppressero, assumam exempla saecularis q
Abbreviated transcription (Latin):
tationis dixerimus. Cum enĩ ad huc dpo¬
tu egrediar et rudentib uela sustolla. in
medium me qõnu pelagus. subitus loq̃¬
di estus arripuit. Unte cohibebo cursumꝰ.
et paulisꝑ sinus õham. nec indulgebo nir¬
cromi. iam nuĩc ꝓ uirginitate ferire cupiẽti.
balsta q̃nto plus retrahitur. tanto fortuis
nuictitur. Non ẽ dampnũ dilatio: uͥ certior
fit exdilatõe uictoria. ¶ Propõam breuit᷑
adu̾sarii sententias: et de tenebrosis libriᷤᷤ
euis .q. de foueis serpentos ꝓtraham. neq
sinam uenenosum caput spiris maculo¬
si corporis ꝓtegi. Pateat qd̾ noxium ẽ:
ut possit ꝯti cum paciũit. Dicit uirgines
urduas et manitatas que semel inxp̃o lo
te sunt. si nõ discrepent cet̾is oꝑib: eiꝰde
eẽ mici. Nicitur approbare eos qui plera
fide in baptismate renati sunt. adia bolo
nõ p̾se subuti. Tertium ꝓponit int̾ absti¬
bila ẜpencis anciqui hus consilus draco d̾

Expanded text:
tationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portu egrediar, et rudentibus vela sustollam, in medium me quaestionum pelagus, subitus loquendi aestus abripuit. Unde cohibebo cursum, et paulisper sinus contraham; nec indulgebo mucroni, jam nunc pro virginitate ferire cupienti. Ballista quanto plus retrahitur, tanto fortius mittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxium est, ut possit conteri, cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et maritatas, qutae sunt, si non discrepent caeteris operibus, ejusdem esse meriti. Nititur approbare eos qui plena fide in baptismate renati sunt a diabolo non posse subverti. Tertium proponit, inter abstibila serpentis antiqui, his consiliis draco de
Abbreviated transcription (Latin):
cumelia c̃. si radici et folus culmo q acristi
poma p̾ferantur. Et ut fructus ut poma ⁊¬
ex arbore: frum̃tu exstipła: ita uĩginitas
enuptus. centesimus et sexagesimus ⁊ tri¬
cesimus fructus quãqͣm de una t̃ra ⁊ ḋuy
semente nascatur: tñ multũ dr̃t innumo
Triginta referũtur ad nuptias. Nam ⁊ ip̃a
digitorum ꝯuinctio: ⁊ qͣi molli osculo seo¬
plexans et federans.martum pingit ⁊ cõ¬
iugem. Sexaginca uõ aduiduas eõ qd̾ in
angustia et tribula tõe sint poĩte. Uñ ⁊ suꝑi¬
ore digito deprimũtur.q̃ntũq maior ẽ dif¬
ficultas ex p̾te quondam uoluptatis illece¬
bris abstinere. tantu maius et p̾miu. Põ¬
ro centesunus nus. diligent queso lector
actende. de sinistra tnsfertur ad dextam.⁊hi
dem quider digitis s nõ cadẽ manu quib
in leua nupte signantur ⁊ uidue. cutulu
faciens exprimicur uirginitatis corona.
Nec de inpatĩa mag. q̃m uix ordinẽ dispy¬

Expanded text:
tumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis tumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numerus — diligenter quaeso, lector. adtende — de sinistra transfertur ad dextram, et isdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et ufaciens, exprimit virginitatis coronam. Haec de impatientia magis quam juxta ordinem dispu
Abbreviated transcription (Latin):
dicare ut uirginitati detrahat. Qñto eĩ mĩor
maiori cocq̃tur. inferioris ꝯꝑatio suꝑioris
inuiria ẽ. Neq uõ nos martionis et mani¬
chei dogniata sectantes. nuptus detrahimu
nec taciani principis et encratitarũ errore
decepti. omnẽ coitum pucamus spurcum:
qui nõ solum nuptias: s cibos quoq quos
deus creauit ad utendũ dampnãt et repro¬
bant. Scimus udomo magna. nõ solũ ua
sa aurea ẽẽ a argentea. s et lignea ⁊ fictilia.
et suꝑ fundamẽtu xp̃i qd paulus architectꝰ
posuit. alios edificare auru.argentum. la¬
pides p̃tiosos: alios eq̃rio. fenu lignum. ⁊¬
stipulam. Non ignoramus honorabile nyp¬
tias: et cubile ĩ maculatu. Legimus pͥma
dei snĩam. Crescite et multiplicamũ. ⁊ replete
t̾ram.S ita nuptias recipimus. ut uirgĩta¬
tem que denuptus nascitur p̾feramus.P̃¬
quid argentum nõ erit argc̃tu si aurum ã¬
gento p̃tiosius ẽ: aut arboris et segetis cõ¬

Expanded text:
detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. Non ignoramus, Honorabiles nuptias, et torum immaculatum . Legimus primam dei sententiam: \'crescite etmultiplicamini etreplete terram\', sed ita nuptias recipimus, ut uirginitatem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis con
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃. usq adeum locum ubi ait. Unꝰ quis¬
aũt sicut uocauit eum deus ita ãbulet:
et sic̃ in om̃ib ecclus doceo. Hic locũ ad
pñtem ꝯtrou̾siam nõ ꝑtinet. Docet enĩ
hendiss fideles. hoc ẽ si unus credidiss
cduob: p̾cepit ne credens repudiet nõ
credentẽ: cansisq expoitis qd̾ candida¬
tus fidei sit infidelis. si nolit acredẽte
discedere: cꝯ̃rio iubet si in fidelis repu¬
p̾t ponenda ẽ. At nũc plereq ꝯcẽpuẽtes a¬
postoli uissionẽ iunguntur gentilibo ⁊ tẽ
postolus infidelium ꝯiunctõi que hñtes¬

Expanded text:
a usque ad eum locum, ubi ait: Unusquisque sicut vocavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo . Hic locus ad praesentem controversiam non pertinet. Docet enim ehendisset fides, hoc est, si unus credidisset e duobus, praecipit ne credens repudiet non credentem. Causisque expositis, quod candidatus fidei sit infidelis, si nolit a credente discedere: e contrario jubet, si infidelis reputponenda est. At nunc pleraeque contemnentes Apostoli jussionem, junguntur gentilibus, et tpostolus infidelium conjunctioni, quae habe
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Nam diuinandꝰ ẽ furiosas apollini ua¬
tes. Legimus aũt illud uirgilianũ. Dat sĩ
mente sonum.heraclitum quoq cognonẽ¬
e̾ nosse qͣm uncẽ. quãqͣm aũt in uictoria
ñ ꝑua sit difficultas. Quis enĩ eum suꝑaẽ
queat cuiꝰ assertionẽ penitus ignoret: Et
ne lecorem longius traham: cuius moĩ elo¬
quentie sit et quib u̾boꝵ floribus ornatu
incedat scdi libri eius monstrauit exordiũ.
qd hestͥnam crapulam nctans ita cuomy
it. Satisfactio inuitatis nõ ut claro currã
nomĩe.s a rumore purgatus.uua uario.
Obsecro agrum nouella plantatõe arbu¬
sta tenitudinis. creptam de uitioꝵ gurgiti¬
bus audientiam. ꝯmunitã agminib scimꝰ
cccłeam spe fide caricate mnaccessibilẽ: ĩ ex¬
pugnabilẽ. Non ẽ in ea iimaturus. om̃s
docdbiles. impetu inruꝑe uł arte eludere.¬

Expanded text:
mo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vamo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates legimus; et illud Virgilianum: Dat sine mente sonum . Heraclitum quoque cognomenest nosse, quam vincere? Quamquam et in victoria non parva sit difficultas. Quis enim superare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, secundi libri ejus monstrabit exordium, quod hesternam crapulam ructans, ita evomit: 239 « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inexpugnabilem. Non est in ea immaturus, omnis docibilis: impetu irru
Abbreviated transcription (Latin):
tres cui̾tam m iouimani
comentanoles tñsmisert
rogantes ut eorũ ineptiis
norum eungelico atq apłico ri¬
gore occrerem. Quos cum legissẽ
dc omnino nõ intelligẽm: cepi re¬
uoluere crebrius. qñ uerba modo
atq snias: s singulas pene sillabas liscu¬
cer uolens prius scire quid dicẽt: ⁊ sic uł
probare uł rtdarguere qd dixisset. Uerum
icriptorũ canca barbaries ẽ. tantisq uitus
spertissimis semo ꝯfusus: ut nec quid loqͣ¬
cur. nec quib argum entis uelit ꝓbare qd̃
lequitur potuim intellige̾. Tocus eĩ tum
totus iacet. attollit se ꝑsingula. ⁊qͣi debi¬
litatus colub̾: in ip̃o conatũ frangitur. Nõ
cius quidda agreditur.Parturient mõtes.
nascitur ridicuius mu. qd̾ ipẽ nõ sani hoĩs¬
ẽẽ. nõ sanus uiret horestes. Pretͥea sic inuol¬
uit omia et quibda in extricabilib nodiꝰ
umiu̾sa ꝑcũbat: ut illud plautinaꝵ lict̾arũ
ei possit aptari. Has p̾ter sibillam leget ne¬

Expanded text:
tres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos transmiserunt, rogantes, ut eorum ineptiis norum, Evangelico atque Apostolico vigore conterrerem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi revolvere crebrius, et non verba modo, atque sententias, sed singulas pene syllabas discutere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptorum tanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non tius quiddam aggreditur. 238 Parturiunt montes, nascnon sanus juret Orestes. Praeterea sic involvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis universa perturbat, ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has quidem praeter Sibyllam leget ne
Abbreviated transcription (Latin):
tiarum. Si eñ eẽt eade m̃ces nuptiaꝵ
et uirginu. nũqua dixisset p̾t p̃ceptu
ex deo.alius quidez sic. alius u̾o sic. Ubi
ꝓprietas singuloꝵ ẽ. ibi altͥnsecꝰ diu̾sitas
donum et donu: magna diu̾sitas ẽ. Dem¬
ꝙ et apłs de codem post incestum pnĩe.
quid donastis: et ego.Ac ne putaremus

Expanded text:
tiarum. si enim eadem esset merces nuptarum et uirginum, numquam dixisset post praeceptum ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. d inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Apostolus de eodem post incestum poenitequid donastis, et ego . Ac ne putaremus
Abbreviated transcription (Latin):
natus. s abscondicus cordis. hõ in ĩ cõrup¬
tõe mitis et silentis spc̃. hoc ẽ corã deo pla¬
cens. Cernis quale ꝯuigium int̾ uires u¬
xoresq p̾cipiat. cohĩtantes uix̃ scĩam. ũ no¬
u̾int quid uelit. quid desideret deus: ⁊tri¬
buant honorem uasculo mulicbri.Si ab¬
stinemus nos acoitu honore tribiumus
uxorib si nõ abstinemus ꝑspicuũ e̾ hono¬
ri o̾riam ẽẽ ꝯtumeliam. Aduxores quoq¬
et ut uideant ĩquit ui casta ꝯu̾satonem
ur̃am ⁊ ornatum ĩ abscondito cordis hoĩ
in ĩcorruptõe mitis et silentis spõ. Quodã¬
ẽ et btĩtudinẽ incorrptõnis que ꝓprie ui¬
ginum ẽ hr̃e desistis. imitamini incõrup¬
toẽm spc̃. saltm ꝑseram abstinẽtiã. q qd
corꝑe nõ ptĩs mente prãte. Has enĩ xp̃s
diuitias. et hos ur̃e ꝯiunctõis q̃rit ornat᷑.
uerum nequis putet exeo qd̾ sequitur ũ
uacetis orõi. et itum rel̾timini adtoip̃m.

Expanded text:
natus; sed absconditus cordis homo, in incorruptione mitis et silentis spiritus. Hoc est coram Deo placens . Cernis, quale conjugium inter viros uxoresque praecipiat? Cohabitantes juxta scientiam, ut noverint quid velit, quid desideret Deus, ut tribuant honorem vasculo muliebri. Si abstinemus nos a coitu, honorem tribuimus uxoribus: si non abstinemus, perspicuum est honori contrariam esse contumeliam. Ad uxores quoque, Ut videant, inquit, viri castam conversationem vestram, et ornatum in abscondito cordis hominem, in incorruptione mitis et silentis spirituest, et beatitudinem incorruptionis, quae proprie virginum est, habere desiistis, imitamini incorruptionem spiritus saltem per seram abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente praestate. Has enim Christus divitias, et hos vestrae conjunctionis quaerit ornatus. 8. Verum ne quis putet ex eo quod sequitur, vacetis orationi, et iterum revertimini Al.
Abbreviated transcription (Latin):
gere. S quia qui semel dux̃ uxorẽ. nͥ ex con¬
sensu se nõ ualet abstinẽ. nec dare repudi
nõ peccanti. reddat ꝯugii debitum qr spõte
se alligauit ut redd̾e cogẽtur. Nolite frau¬
dare muicẽ nͥ forte ex ꝯsensu ad tp̃c: ut ua¬
cetis orõni. Oro te quale illud bonũ ẽ qd̾
orare ꝓhibet. qd̾ corpus xp̃i acciꝑe nõ per¬
mittit: quã diu impleo manti officiũ: ñ
impleo ꝯtinentis. Iubet idez apłs in alio
Similit̾ uiri cohĩtan tes uxta scĩa.q. ĩ suꝑi¬

Expanded text:
gere. Sed quia qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu, se non valet abstinere, nec dare repudium non peccanti, reddat conjugi debitum: sponte quippe se alligavit, ut reddere cogeretur. Nolite fraudare invicem; nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi. Oro te quale illud bonum est, quod orare prohibet? quod corpus Christi accipere non permittit? Quamdiu impleo mariti officium, non impleo continentis Jubet idem Apostolus in alio Similiter viri cohabitantes juxta scientiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
inuidens semẽ nuptiar oꝑa ꝑdebat. Mo¬
ysen ꝓponit: et marie lepraz que frĩs il
xori detrahens. illico dei ultione ꝑcussa
ẽ. Laudat sampson. quxoriu nazareum
muris effe̾t p̃conus. Delbora quoꝙ repli¬
cat et barach: qd̾ absꝙ uirguutatis boĩs
sysarã. ⁊ iabin ⁊ currus ferreos debellarẽt
Iahel uxorem aber cinei adducit ĩ medi¬
um: ⁊ palo armata p̃dicat manũ. Int̾̃
iepte pacre et uurginẽ filiam que ĩmo¬
lata sit dño dicit nullam fuisse distan¬
tiam quin potius fide ꝑentis. p̃sunt ei
que cesa sit lugens. Uenit ad samuel
alt̾um nazareum dñi: qui abinfantia.
nutritus incab̃naculo ẽ questitus effoͬ
bad. qd̾ int̃pretatur uestis linea. dicitq
eum filios ꝓcreasse: nec sacerdotale pudi¬
citiam uxoris ĩ munitã ẽẽ complexu.
Boor aũt cũ sua ruth in area collocat. ⁊
iesse ac dauid inde ꝓducit. ip̃mq dauid

Expanded text:
invidens semen, nuptiarum opera perdebat. Moinvidens semen, nuptiarum opera perdebat. Moysen proponit, et Mariae lepram, quae fratri pro uxore detrahens, illico Dei ultione percussa est. Laudat Samson, et uxorium Nazaraeum miris effert praeconiis. Debboram quoque replicat et Barach; quod absque virginitatis bonis, Sisaram et Jabin et currus ferreos debellarint. Jahel uxorem Haber Cynei adducit in medium, et palo armatam praedicat manum. Inter Jephte patrem et filiam virginem, quae immolata sit Domino, dicit nullam fuisse distantiam; quin potius fidem patris praefert ei, quae caesa sit lugens. Venit ad Samuel alterum Nazaraeum Domini, qui ab infantia nutritus in tabernaculo est, et vestitus EPHOD BAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec sacerdotalem pudicitiam, uxoris imminutam esse complexu. Booz cum sua Ruth in area collocat, et Jesse, ac David 244 inde producit. Ipsum quoque David