comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abista iusticia seꝑatos putare. qmͣ dñs ipse
cõmemorat dicens. Ueiusticia: quia ad patr̃e
uado. Cum xͦ enim ⁊ nos resurrerimus. ⁊
nos cum capite nr̃o sumus: interun fide ⁊
nr̃a. quam completurus clominus. quid sꝑa¬
re debemus. ostendit incarne sua. hoc ÷ incapi¬
te nostro. inqua resurrexit. ⁊ ascendit ad patr̃e
quia sic scͥptum ÷. Traditus ÷ ꝓpt̾ delicta nr̃a
⁊ resurręrit ꝓpt̾ iustificatõnẽ nr̃am. Arguit᷑
brisaͥ. unde dictum ÷. ut nos simus iusticia
dei in ipso. Si enĩ non in ipso: nullomͦ iusticia.
Si aũt in ipso totus mundus nobiscũ uadit
ad patrem. ⁊ hec implebitur in nobis ꝑfecta
iusticia. Propter hoc ⁊ de iudicio nundus
arguitur: quia pͥnceps huius mundi iudi¬
catus ÷. Id i diabolus pͥnceps iniqͦꝵ. qui corde

Expanded text:
minus ipse commemorat, dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide et nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare debeamus, ostendit in carne sua hoc est, in capite nostro, in qua resurrexit et ascendit ad Patra sic scriptum est: Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Arguitur Christi. Unde dictum est: Ut nos simus justitia Dei in ipso . Si enim non in ipso, nullo modo justitia. Si autem in ipso, totus nobiscum vadit ad Patrem, et haec implebitur in nobis perfecta justitia. Propter hoc et de judicio mundus arguitur, quia princeps hujus mundi jam judicatus
Abbreviated transcription (Latin):
rarum. in quib forte uerbis absconditum aliquid
latet. Quod oportune aꝑiendum sit tamqͣm simul
fidelit̾ inqͥramus. ut salubrit in uenire mereamur.
Cur gͦ hanc appellat iusticiam quia ad patren uadit.
⁊ non cciam quia uenit apatre. An quia misedia est
quod uenit. id̾o iusticia ÷ quod uadit: Ut ⁊ innobis
discamus impleri iusticiam ñ posse. si pigri fuerimꝰ
p̃rogare miscd̾iam. non que ur̃a sunt querentes. s
que aliorum. Quod cum monuiss apłs: continuo
dcipso domino coniunxit exemplum. Nicħ in qͥt ꝑcon¬
centionem neq ꝑ manem głam. s in humilitate m̃cis
alter alterum ex istimantes suꝑiorem sibi. ñ que sua
sua sunt unusqͥsq intendentes. s que abioꝵ. Deinde
statim addidit. Singuli quiq hoc sentice in uobis.

Expanded text:
rarum, in quibus forte verbis absconditum aliquid latet quod opportune aperiendum sit, tanquam simul fideliter inquiramus, ut salubriter invenire mereamur. Cur ergo hanc appellat justitiam quia vadit ad Patrem, et non etiam quia venit a Patre? An quia misericordia est quod venit, ideo justitia est quod vadit: ut et in nobis discamus impleri non posse justitiam, si pigri fuerimus praerogare misericordiam, non quae nostra sunt quaerentes, sed et quae aliorum? Quod cum monuisset Apostolus, continuo de ipso Domino conjunxit exemplum: Nihil, inquit, per contentionem, neque per inanem gloriam; sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem sibi; non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum. Deinde statim addidit: Singuli quique hoc sentite in vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
tra abscondita : cum xp̃o incło. Quomͦ gͦ ille soliiꝰ:
An id̾o solus. quia xp̃c unus ÷ cũ omĩb m̃bris suis
tamꝗͣ caput cum corꝑe suo: Que aut̾t corpus eiiꝰ.
nisi eccła. Sicut dicit idem doctor. uos aũt estis
corpus xͥ. ⁊ menbra ex parte. sum gͦ nos ceciłimꝰ
⁊ ꝓpter nos ipse descenderit. quid ÷ ncmo ascendit
nisi qui descendit: nisi quia nemo ascendit. nͥ unꝰ
unus cum eo factus. ⁊ tamꝗͣ menbrun compac¬
tus in eius corꝑe qui descendit: Sic ⁊ discipulis dic̃
quia sine me nicħ pocestis facere. Aliter : enim¬

Expanded text:
tra abscondita est cum Christo in Deo . Quomodo ergo ille solus? An ideo solus, quia Christus unus est cum omnibus membris suis, tanquam caput cum corpore suo? Quae autem corpus ejus, nisi Ecclesia? Sicut dicit idem doctor: Vos autem estis corpus Christi, et membra ex parte . Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus in ejus corpore qui descendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me ni
Abbreviated transcription (Latin):
Us suꝑbis resistit.: uumilib aũt dat gr̃am. Gr̃a
peccatores eeñt ⁊ egerent gła d̾i. quia ꝑ unum
hominem pecc̾m intͣuit inmundum. ⁊ ꝑ poc̃em
mors inquo om̃s peccauerunt: ido gr̃a. quia
gratis clatur. Id̾o gͣtis datur. quia non qͣsi mer¬
ces recdelitur. pꝰ discussionẽ meritor. s donum
datur. post ueniam delictor. Depeccato gͥ in¬
fideles arguuntur. ich̃dilectores mundi. Nam
ipsi significant᷑ mundi nomĩe. Cum eñi dicit᷑
la peccata remanebunt. quia iusto ex fide uiuente
cuncta soluent᷑. S multum inter est utrum qͥsq
ereclat ipsum ẽe xp̃m. ⁊ utrum credat inxp̃m. Nam

Expanded text:
Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Gratia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Gratia peccassent, et egerent gloria Dei ; quia per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt : ideo gratia, quia gratis datur. Ideo gratis datur, quia non quasi merces redditur post discussionem meritorum, sed donum datur post veniam delictorum. CAPUT Ifideles, id est, dilectores mundi: nam ipsi significantur mundi nomine. Cum enim dicitur, n sit, nulla peccata remanebunt, quia justo ex fide vivente cuncta solvuntur. Sed multum interest, utrum quisque credat ipsum Christum, et utrum credat in Christum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu sp̃c sc̃ĩ quem se missurum
eẽ ꝓmisit. ⁊ misit. multa dic̾et: ait
inter cetera. Ipse arguet mundum depeccato ⁊
de iusticia. ⁊ deiudicio. Neq hoc cum dixisset
sermonem traiecit in aliud. s ipsa aliqͣnto exp̃s¬
sius in sinuare dignatus est. Depeccato qͥdem in¬
quit: quia non crediłunt in me. De iusticia au¬
tem.: quia ad patrem uado. De iudicio uͦ: quia pͥn¬
ceps huiꝰ mundi iam udicatꝰ: Oboritur gͦ nob̾
intelligendi desidium: cur peccatũ hominũ
quasi solum ec̾t ñ cred̾e in xp̃o. ita dehoc s. oło di¬
xit. quod mundũ sp̃c sẽs argueret. Si autem ma¬
nifestum: preter hanc in fidelitat̃e alia multa ho¬
minum ẽẽ peccata: cur de hoc solo mundum
sp̃c sc̃s arguat. Anquia peccata omĩa ꝑinfide¬
litacem tenentur: ꝑ fidem dimictuntur: ꝓpte¬
terea hoc unum ꝓceteris imputat ds ꝑ quod
fit. ut cet̾a non soluant᷑: dum non credit in hu¬
milem dm. homo suꝑbus. Sic enum scͥptum est

Expanded text:
adventu Spiritus sancti, quem se missurum esse promisit et misit, multa diceret; ait inter caetera: Ipse arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Neque hoc cum dixisset, sermonem trajecit in aliud: sed ipsa aliquanto expressius insinuare dignatus est. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me: de justitia autem, quia ad Patrem vado: de judicio vero, quia princeps hujus mundi jam judicatus est. Oboritur ergo nobis intelligendi desiderium, cur peccatum hominum quasi solum esset, non credere in Christum, ita de hoc solo dixit, quod mundum Spiritus sanctus argueret: si autem manifestum est praeter hanc infidelitatem alia multa hominum esse peccata, cur de hoc solo mundum Spiritus sanctus arguat. An quia peccata omnia per infidelitatem tenentur, per fidem dimittuntur; propterea hoc unum prae caeteris imputat Deus, per quod fit ut caetera non solvantur, dum non credit in humilem Deum homo superbus? Sic enim scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
factus ⁊ habitu inuentus ut homo. Humiliauit
se factus obediens usq admortem: mortem aut eru¬
cis. Hec ÷ misecdia: qua uenit a patre. Que gͥ iusticia
c̃ qua uadit ad patrem.: Seqͥtur ⁊ dicit. Propter quod
⁊ d̃s eraltauit ⁊ donauit illi nomen. quod ÷ suꝑ om¬
ne nomen ut in nomine iħu om̃e flectatur celesti

Expanded text:
tus ut homo: humiliavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Haec est misericordia, qua venit a Patre. Quae igitur justitia est, qua vadit ad Patrem? Sequitur et dicit: Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in no
Abbreviated transcription (Latin):
guram eccłe gestanti mulieri cum ei post resur¬
rectioñẽ ad caleret: noli me tangerẽ inquit. nõ
dum ascendi ad patrem. Quod dictum mistice
intelligitur. Noli me ꝑ corꝑeum contractum car¬
naliter credere. spũalit̾ aũt credis id ÷ fide spũa¬
liter me tanges. cum ascend̾o adpatrem. quia be¬
ati qui non uiclent ⁊ credunt. Et hec est iusticia
ficlei. qua mundus carens denobis qui ea ñ care¬
mus. arguitur. quia iustus ex fide uiuit. Siue
gͦ quia in illo resurgentes. ⁊ millo adpatrem ue¬
nientes. in uisibiliter ⁊ iniustificatõne ꝑ ficintur.
siue quia non uidentes ⁊ credentes ex fide uiuimꝰ

Expanded text:
guram Ecclesiae gestanti mulieri, cum ei post resurguram Ecclesiae gestanti mulieri, cum ei post resurrectionem ad pedes caderet: Noli me tangere, inquit; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod mystice dictum intelligitur. Noli me per corporeum contactum carnaliter credere: spiritualiter autem credes, id est, fide spirituali me tanges, cum ascendero ad Patrem. Quia beati qui non vident, et credunt. Et haec est justitia fidei, qua mundus carens, de nobis qui ea non caremus, arguitur: quia justus ex fide vivit . Sive ergo quia in illo resurgentes, et in illo ad Patrem venientes invisibiliter et in justificatione perficimur; sive quia non videntes et credentes ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego eam. Si enim non abiero: paraclitus non ueni¬
et ad uos. Si au̾t abiero. mitan eum aduos. Semꝑ qui¬
dem diuinitate nobiscum ÷. s nͥ corꝑalit̾ abiret. a no¬
bis. semꝑ eius corpus carnaliter uidemus. ⁊ nũqͣm
spuałr crederemus. qua fide iustificati ⁊ beacificati.
id ipsum uerbum dm̃ apud d̾m. ꝑ quod facta sunt
omnia. ⁊ quod caro factum ÷ ut habitaret in nobiᷤ.
corde mundato contemplari mereret᷑n. Et si non ma¬
nu tangendo s corde credendo adiusticiam: recte de
iusticia ña mundus arguitur. qui non uult citdẽ
nisi quod uidet. Utaut nos haberemus iusticiã
sicdei dequa mundus argueretur ineredulus ꝓ¬
pterea dominꝰ ait. Deiusticia: quia ad patrem ua¬
do. ⁊ iam ñ uidebitis me. Tamꝗͣ diceret. ħec erit ius¬
ticia ur̃a ut credatis inme mediacorem. queni re¬
suscitatum ad patrem isse certissimum habebitiᷤᷤ.
qͣmuis eum carnalit̾ non uicleatis. ut ꝑ ipsum
reconciliati dño sp̃ualit̾ uide possitis. Unde si¬

Expanded text:
ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam illum ad vos. Semper quidem divinitate nobiscum est: sed nisi corporaliter abiret a nobis, semper ejus corpus carnaliter videremus, et nunquam spiritualiter crederemus; qua fide justificati et beatificati, idipsum Verbum Deum apud Deum, per quod facta sunt omnia, et quod caro factum est, ut habitaret in nobis, corde mundato contemplari mereremur. Et si non manu tangendo, sed corde creditur ad justitiam; recte de justitia nostra mundus arguitur, qui non vult credere nisi quod videt. Ut autem nos haberemus justitiam fidei, de qua mundus argueretur incredulus, propterea Dominus ait, De justitia, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Tanquam diceret: Haec erit justitia vestra, ut credatis in me mediatorem, quem resuscitatum ad Patrem isse certissime habebitis, quamvis eum carnaliter non videatis; ut per ipsum reconciliati, Deum spiritualiter videre possitis. Unde fi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ d̾s colit homines quasi expauescit auditor
qͣndo auelit. quia non ÷ inusu hominũ ut di¬
catur quia d̾s colit homines. s quia tm̃ colũt
homines. Debemus gͦ ꝓbare uobis. quia ⁊ deuᷤ
colit homines. ne forte pucemur uerbum
indisciplinat̾u dixisse. ⁊ aliquis incorde suo
dispucet ꝯt᷑ nos. ⁊ uesciens quid dixerimꝰ repre¬
hendat nos. hoc gͦ constitutũ ẽ. demonstrari
uobis. quia ⁊ ̾s colit nos. s iam dixi sicut agr̃u
ut meliores nos faciat᷑. Dominus dic̾meugtio.
ł go sum uitis. uos estis saͬmenta. pat̾ m̃s agͥco¬
la .ẽ. Quid facit agͥcola. Interrogate uos qͥ agͥco¬
le non estis. quidl facit agricola. Puto quia a¬
grum colit. Si gͦ pat ds agricola ÷. habet agrũ
⁊ colit agrum sium: ⁊ expectat inde fructum.

Expanded text:
vero Deus colit homines, quasi expavescit auditor vero Deus colit homines, quasi expavescit auditor quando audit: quia non est in usu hominum ut dicatur quia Deus colit homines; sed quia Deum colunt homines. Debemus ergo probare vobis quia et Deus colit homines; ne forte putemur verbum indisciplinatum dixisse, et aliquis in corde suo disputet contra nos, et nesciens quid dixerimus reprehendat nos. Hoc ergo constitutum est demonstrare vobis; quia et Deus colit nos; sed jam dixi, sicut agrum, ut meliores nos faciat. Dominus dicit in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis sarmenta, Pater meus est agricola . Quid facit agricola? Interrogo vos, qui agricolae estis; quid facit agricola? Puto quia agrum colit. Si ergo Pater Deus agricola est, habet agrum, et colit agrum suum, et exspectat inde fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
e sc̃õ eũgłio presenti temꝑi con¬
sonantẽ similitucliũẽ audistis:
de his qui oꝑantur inuinea. Est
eñi mͦ tempꝰ uindemie temꝑalis.
fit aũt ⁊ spũalis uindemia: ubi d gauelet adfrue¬
tum uinec sue. ẽolimus enim dm̃ ⁊ colit nos :
s nos sic dm̃ colimus. ut ñ eũ melioreni faciamuꝰ
Colmius cium eum a dorando. non arando. Iile
aut colit nos. tanꝗͣ agͥcola agrum. Quoa gͦ ule
nos colit meliores nos reddit. quia ⁊ agͥoola agrũ
coleudo facit meliorem. et ipsum fructum in no¬
bis querit: ut eum colamus. sultura ipsui : inꝰ
nobis quod non cessat uerbo suo ex turpare iua¬
la semina decordib nr̃is. aꝑire oor nr̃m tamqͣm
arat᷑ sermonis. plantare semina p̃ceptoꝵ. erpec¬
tare fructum pietatis. Cum enĩ istani culturã
non existimus ingrati agricole nr̃s. s fructũ
sicut dixi coli nos ds. Nam quia nos colimus
dm. non opus ÷ ut ꝓbetur nobis. Onũis eñi hõ
hoc habet more. quia homines colunt dm̃. Qa

Expanded text:
e sancto Evangelio praesenti tempori consonantem similitudinem audistis de his qui operantur in vinea. Est enim modo tempus vindemiae corporalis. Est autem et spiritualis vindemia, ubi Deus gaudet ad fructum vineae suae. Colimus enim Deum, et colis nos Deus. Sed non sic Deum colimus, ut nos eum meliorem colendo faciamus. Colimus enim eum adorando, non arando. Ille autem colit nos tanquam agricola agrum. Quod ergo nos ille colit, meliores nos reddit; quia et agricola agrum colendo facit meliorem: et ipsum fructum in nobis quaerit, ut eum colamus. Cultura ipsius est in nos, quod non cessat verbo suo exstirpare semina mala de cordibus notris, aperire cor nostrum tanquam aratro sermonis, plantare semina praeceptorum, exspectare fructum pietatis. Cum enim istam culturam inon existimus ingrati agricolae nostro, sed fructum sicut dixi, colit nos Deus. Nam quia nos colimus Deum, non opus est ut probetur vobis. Omnis enim homo hoc habet in ore, quia homines colunt Deum. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
leg̃etur: qm̃ qui credit in eum.
credit millum qui cũ misit.
Missum eẽ. ad nos saluatorẽ mũ¬
di:. fides ucrissima tenct. Qm ip̃m
be diffusum. In celis enuim ille erat: ⁊ se¬
uienti int̾ra ꝑsccutori dicebat. Qͥd me ꝑse¬
queris: Ubi dñs sic exp̃sfit. ⁊ hic se ẽẽ in
nobis. Sic totus crescit: quia quẽadmnodũ
ille in nobis ÷ hic. sic ⁊ nos ibi in illo sumꝰ.
Hec facit opago caritatis. Ipse qͥ capd̾ nr̃m:
saluator ÷ corꝑis sui. Predicat gͦ xp̃c xp̃m:¬
p̃dicat corpꝰ capd̾ suum. ⁊ tuetur caput
corpꝰ suũ. Ꝙ id̾o nos mũdꝰ odit: sicut ab
ipso dño auduumꝰ. Nõ cuim apłis hoc di¬
cebat paucis qͦd odiss eos mundꝰ: ⁊ qr gau¬
D̾e deb̾ent cum eis dcherent hoĩes. ⁊ diẽnt
om̃ia mala adũ̾sum cos: qr ꝓpt̃ hec mĩces co¬
rum maior ÷ in celis. Hon eis solis dix̃ dñs

Expanded text:
legeretur, quoniam qui credit in eum, credit in illum qui eum misit . Missum esse ad nos Salvatorem mundi, fides verissima tenet: quoniam us Christi toto orbe diffusum. In coelis enim ille erat, et saevienti in terra persecutori dicebat, Quid me persequeris ? Ubi Dominus sic expressit et hic se esse in nobis. Sic totus crescit: quia quemadmodum ille in nobis est hic, sic et nos ibi in illo sumus. Hoc facit compago charitatis. Ipse qui caput nostrum, Salvator est corporis sui. Praedicat ergo dicat corpus caput suum, et tuetur caput corpus suum. Et ideo nos mundus odit, sicut ab ipso Domino audivimus . Non enim Apostolis hoc dicebat paucis, quod odisset eos mundus; et quia gaudere deberent, cum eis detraherent homines et dicerent omnia mala adversum eos, quia propter haec merces eorum major esset in coelis ; n
Abbreviated transcription (Latin):
substantie. sumus. forte minꝰ intelligitis.
quid ÷ unus substancie. laboremꝰ ut intelli¬
gatis. ad iuuet d̾s ⁊ me loquent̾e. ⁊ uos audi¬
entes. Me ut ea dicam que uera sunt. ⁊ aꝑta
sint uob̾. uos aũt ante omĩa ⁊ p̾cipue ut cre¬
datis. Deinde ut qͦmͦ potestis intelligatis. Eo
÷ gͦ unius substancie: Similitudines uobis
ad hibeam. ut qͦs minꝰ intelligit᷑. eremplo cla¬

Expanded text:
telligitis quid est unius substantiae. Laboremus, ut intelligatis adjuvet Deus et me loquentem, et vos audientes: me, ut ea dicam quae vera sunt et apta sunt vobis; vos autem, ante omnia et praecipue ut credatis; deinde ut quomodo potestis intelligatis. Quid est ergo, unius substantiae? Similitudines vobis adhibeam, ut quod minus intelligitur, exemplo cla
Abbreviated transcription (Latin):
tates amaf. qͦd auctori placcre ñpotuit. Qd
exerces inimicicias. qͣs euad̾e ñ potuit nec
ille qͥ eas pͥmꝰ inuenit: Inicia nãq ini¬
miosciar̃ inuthophastum dsi serpens ex¬
serit. int̾sicit᷑. Dum honimi inuidet. ipsẽ¬

Expanded text:
tates amas, quod auctori pacis placere non potuit? quid exerces inimicitias, quas evadere non potuit nec ille, qui eas primus invenit? Initio namque inimicitias in protoplastum dum serpens exerit, interficit
Abbreviated transcription (Latin):
da a sanguine medicĩ stacio uidebat᷑. Inmo ĩa
tu hoc uidens er cute uanas delicias: ueni adine.¬
dicum. Sanitatis tempus ÷. non uoluptatis. su
remur gͦ fr̃s. Sinec medirum agnoscimꝰ. non
in eum tanꝗn stenetici seuianius. non ab cõ
tãqũa lecargici auertamur. Multi scuiendo
multi dormiendo ꝑierunt. Frenetici sunt: qͥ
non dormiendo in saniunt. Letargici sunt. qui
multũ dormendo p̃munt᷑. P rorsus tales sunt
homines: ꝯtra istum medicũ. Alii seuire incum
uolunt: ⁊ qm̃ iam ipse incelo sedce. m̃bra eius
fideles int̾ra ꝑ secuntur. curat ⁊ tales. Multi ex eiᷤ
conuersi: ex mimicis facti sunt amici. Exꝑsecu¬
torib: facti sunt p̃dicatores. Talos etiam ipsos iu¬
deos in se ipsum. cum hic c̾ẽt seuientes. tanꝗm
freneticos sanauit: ꝓquib in ligno pendens orauit.
Dirit enim. Later ignosoe illis. quia nesciunt quid
faciunt. Multi tñ eor sedati furoris tanꝗm freuesi

Expanded text:
da a sanguine statio medici videbatur: imo jam da a sanguine statio medici videbatur: imo jam tu hoc videns excute vanas delicias, veni ad medicum; sanitm agnoscimus, non in eum tanquam phrenetici saeviamus, non ab eo tanquam lethargici avertamur. Multi enim saeviendo, multi dormiendo perierunt. Phrenetici sunt, qui non dormiendo insaniunt. Lethargici sunt, qui multum dormiendo premuntur. Prorsus tales sunt homines. Contra istum medicum alii saevire in eum volunt; et quoniam ipse jam in coelo sedet, membra ejus fideles in terra persequuntur. Curat et tales. Multi ex eis conversi ex inimicis facti sunt amici, ex persecutoribus facti sunt praedicatores. Tales etiam ipsos Judaeos, in se ipsum, cum hic esset, saevientes, tanquam phreneticos sanavit, pro quibus in ligno pendens oravit. Dixit enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Multi tamen eorum, sedato furore, tanquam phrenesi
Abbreviated transcription (Latin):
lendo sui corꝑis morbo. medicum illum quẽ ꝑitis¬
num genus: non morbis corꝑis s peccatis. Iacet
toto terrarum orbe aboriente usq inoceident̾ẽ:
grandis egͦtus. Ad sanandum grandc̃ gͦtum. des¬
cendit omĩpotens mediciis. Humiliauit se usq
admortalem carnem: tamꝗͣ usq ad lectũ egͦtis.
Dat salutis p̃ceprta: contpnitur. Qui audiunt
liberantur. Contẽputur. eum dicunt amici
potentes. nicħnouit. Si nicħ noss potentia eiꝰ
gentes non impleret. Si nicħ noss. non cẽt an
Non ne mͦ implent᷑. que ante p̃dicta sunt.: Non¬
ne ꝓbat medicus iste artis sue potenciam ꝓ¬
missa complendo. Nonne ꝑ totum mundũ
ꝑniciosi euertunt᷑ cerores. et tͥtura mundi.
domant᷑ cupiditates. Nemo dicat. antea melior
erat munclus. quam mͦ. Erqͦ cepit iste medicuꝰ
artem suam exercere: multa hic uidemꝰ horren¬
da. Noli mirari. Anteqͣn aliquis curaret᷑. mun¬

Expanded text:
lendo sui corporis morbo medicum illum, quem peritislendo sui corporis morbo medicum illum, quem peritisnum genus, non morbis corporis, sed peccatis. Jacet toto orbe terrarum ab oriente usque in occidentem grandis aegrotus. Ad sanandum grandem aegrotum descendit omnipotens medicus. Humiliavit se usque ad mortalem carnem, tanquam usque ad lectum aegrotantis. Dat salutis praecepta, contemnitur: qui audiunt, liberantur. Contemnitur, cum dicunt amici potentes, Nihil novit. Si nihil nosset, potentia ejus gentes non impleret. Si nihil nosset, non esset Nonne modo implentur quae ante praedicta sunt? Nonne probat medicus iste artis suae potentiam promissa complendo? Nonne per totum mundum perniciosi evertuntur errores, et tritura mundi domantur cupiditates? Nemo dicat, Antea melior erat mundus quam modo: ex quo coepit iste medicus artem suam exercere, multa hic videmus horrenda. Noli mirari. Antequam aliquis curaretur, mun
Abbreviated transcription (Latin):
me. Idiota pauꝑ sequere me. Non ÷ͥ qͦd incc᷑ paues¬
catur. s multum ÷ qͦd inte inpleatur. Tam largo
fonti: uas inane admouendũ .i. Dimisit retia pis¬
eator: accepit grãnt piscator ⁊̃ factus ÷ drumus ori¬
tor. Ecce quid fecit dominus dẽquo dicit apłs. Infir¬
ma mundi elegit d̾s ut con fundat forcia: ⁊ igno¬
bilia mundi elegit d̾s. ⁊ ea que non sunt tamꝗͣ
que sint. ut ea que sunt cuacuentur. Denique
leguntur mͦ uerba piscatorum: ⁊ colla subdun¬
tur orator. Tollant᷑ gͦ demedio in anes uenti: tol¬
latur demedio fumus. qͥ crescendo ẽuanescit. Yr.¬
sus ꝓ salute ista cõtẽpnant᷑. Si quisqͣm menuita¬
inimicus. qui dicent amĩco suo. nosi ẽum adhi¬
bere. nicħ nouit dic̾ent aũt non iudicante anĩo
s inuidente: non ne ille ꝓ salute sua remoueret.
amicͤum potentium fabulas: ⁊ ut paucis dieb
plus uiueret. cum illoꝵ qualib offensionẽ. pel¬

Expanded text:
me. Idiota pauper, sequere me. Non est quod in te expavesme. Idiota pauper, sequere me. Non est quod in te expavescatur, sed multum est quod in te impleatur. Tam largo fonti vas inane admovendum est. Dimisit retia piscator, accepit gratiam peccator, et factus est divinus orator. Ecce quid fecit Dominus, de quo dicit Apostolus: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sint, nt ea quae sunt evacuentur . Denique leguntur modo verba piscatorum, et colla subduntur oratorum. Tollantur ergo de medio inanes venti; tollatur de medio fumus, qui crescendo evanescit; prorsus pro salute ista contemnantur. 13. Christo mediinimicus, qui dicerent amico suo, Noli eum adhibere, nihil novit: dicerent autem, non judicante animo, sed invidente: nonne ille pro salute sua removeret amicorum potentium fabulas, et ut paucis diebus plus viveret, cum illorum qualibet offensione, pel
Abbreviated transcription (Latin):
cium ualent boni amiei ad bonum. ⁊ mali a¬
mici admalum. Id̾o domunus ut ꝓ salute nr̃a
potentium amucicias contẽp namus. noluit
prius eligere senatores: sed piscatores. Magna ar-¬
tificis miseccłia. Sciebat enun quia si eligeret sena¬
torem: diceret senator. Dignitas mea electa est. Si eli
geret diuitem. diceret diues. Opulentia mea elec¬
ta ÷. Si pͥus eligeret imꝑatorem. diceret imꝑator. Po¬
testas mea electa ÷. Si eligeret prius oratorem. dicẽt
orator. Eloquentia mea electa ÷. Si eligeret philoso¬
phum. diceret philosophus. Sapientia mea electa ÷
Interim inquid differantur suꝑbi isti. multum
tument. Distat aũt inter magnitudin̾e ⁊ tumorẽ.
Utrumq grandem ẽ: ẜ non utrũq sanum. Diffe¬
rantur gͦ inquid isti suꝑbi. aliqua soliditate sanã¬
di sunt. Da mͥ inquid pͥus istum piscatorẽ. Ueni tu
pauꝑ. sequere me. Nicħ habes. nicħ uosti. Sequere

Expanded text:
valent et boni amici ad bonum, et mali avalent et boni amici ad bonum, et mali amici ad malum. Ideo Dominus, ut pro salute nostra potentium amicitias contemnamus, noluit prius eligere senatores, sed piscatores. Magna artificis misericordia. Sciebat enim quia si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitas mea electa est. Si prius eligeret divitem, diceret dives: Opulentia mea electa est. Si prius eligeret imperatorem, diceret imperator: Potestas mea electa est. Si prius eligeret oratorem, diceret orator: Eloquentia mea electa est. Si eligeret philosophum, diceret philosophus: Sapientia mea electa est. Interim, inquit, differantur superbi isti, multum tument. Distat autem inter magnitudinem et tumorem: utrumque grande est; sed non utrumque sanum est. Differantur ergo, inquit, isti superbi, aliqua soliditate sanandi sunt. Da mihi, inquit, prius istum piscatorem. Veni tu, pauper, sequere me; nihil habes, nihil nosti, sequere
Abbreviated transcription (Latin):
ad cos. ⁊ increpat eos. Ne tardes inqͥt ꝯu̾ti ad do¬
minũ: neq differas de dic̃ indieni. Subito enĩ
ueniet ira eiꝰ: ⁊ in tẽꝑe uindicte disꝑoet te. Er¬
go noli differre: noli qͦd patet ꝯtra ce claud̾e.
Ecce indulgentie dator : aperit tibi ostium. Qo
moraris: Gaude deb̾es. si aꝑiret aliq̃n pulsan¬
ti. Non pulsasti ⁊ aꝑit.⁊ foris remanes: He ergo
differas de misecdie oꝑib. quodam loco septura
dicit. Ne dixcris uade ⁊ reuertere: cras ego dabo.
cum possis continuo . facere. Non enim seis quid
contingat sequenti die. Audistis p̃ceptum non
differendi. ut in alium sis misericors. ⁊ differendo
inte es crudelis. Non debes diffẽrre panem dat᷑us
s differs indulgentiam accepturus. s simise¬
rando alterum non differs. miserere ⁊ ani me
tue placens deo. Fribe ⁊ anime tue elemosinã.
Non dicimus ⁊ tu ei des. s nerepellas manum.
cdantis. S aliqͣndo homines inde sibi plurimũ
nocent: unde alios offend̾e timent. Multum

Expanded text:
ti ad Dominum, neque differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te . Ergo noli differre, noli quod patet contra te claudere. Ecce indulgentiae dator aperit tibi ostium; quid moraris? Gaudere deberes, si aperiret aliquando pulsanti: non pulsasti, et aperit, et foris remanes? Ne ergo differas. De misericordiae operibus quodam loco Scriptura dicit, Ne dixeris, Vade et revertere, cras ego dabo; cum possis continuo bene facere : non enim scis quid contingat sequenti die. Audisti praeceptum non differendi ut in alium sis misericors, et differendo in te es crudelis? Non debes differre panem daturus, et et differs indulgentiam accepturus! Si miserando alterum non differs, miserere et animae tuae placens Deo . Exhibe et animae tuae eleemosynam. Non dicimus ut tu ei des, sed ne repellas mtus. Sed aliquando homines inde sibi plurimum nocent, cum alios offendere timent. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is molesti ẽe. debeniu s. cum quib non pau¬
cos in hoc mundo dies. s apud d̾m inet̾num
uiuamus. ament gͦ nos. ⁊ faciant quod audi¬
unt ꝑ nos. et colant quem colimꝰ ⁊ nos. ut reci¬
piant quod sꝑamus ⁊ nos. Erplic̃. sermo¬

Expanded text:
nostris molesti esse debemus, cum quibus non paunostris molesti esse debemus, cum quibus non paucos in hoc mundo dies, sed apud Deum in aeternum vivamus? Ament ergo nos, et faciant quod audiunt per nos, et colant quem colimus et nos, ut recipiant quod speramus et nos. Conver
Abbreviated transcription (Latin):
biberunt. que seuiendo fud̾unt. Habenius exempla.
P sequebatur m̃bra eius. iani sedentis incelo saulus.
ꝑsequebatur gͣuiter in frenesi m̃te ꝑdita: morbo ni¬
mio. Atille una uoce de celo clamans ei saule sau¬
le quid me ꝑ sequeris. ꝑ cussit frenetic̃u. erexit sa¬
num. Occidit ꝑ secutorem. uiuificauit p̃dicatorẽ.
somnolentis mnluctm occłos extende pigrescunt. et
qui cos grcitare uolunt molesti sunt. Recede ame in¬
quit languidus letargicus: ob sccͦ te rrcede a me.
Quare: Pormire uolo. S morieris incle. Ille amore
sommi. mori uolo respondet.: ⁊ caritas desuꝑ nolo.
Plerumq istum caritatis affectum. ex hibet filius
etiam patri seni: morituro post paucos dies.Iã
utiq etate fĩnita si lctargicum uidet. ⁊ letargai¬
co morbo p̃mi suum patr̾e a medico agnoscit.
dictnce sibi. Excita patrem tuum. noli eum ꝑmit¬
tere dormire siuis ut uiuat. ad est puer seni
pulsat. uellicat. pungit pietatt molestus est.
successurus. qͣnto maiore caritate nos amicis

Expanded text:
exempla. Persequebatur membra ejus jam sedentis in coelo Saulus: persequebatur graviter in phrenesi, mente perdita, morbo nimio. At ille una voce de coelo clamans ei, Saule, Saule, quid me persequeris? percussit phreneticum, erexit sanum; occidit persecutorem, vivificavit praedicatorem . somnolentis, in lucem oculos extendere pigrescunt, et qui eos excitare volunt, molesti sunt. Recede a me, inquit languidus lethargicus, obsecro te, recede a me. Quare? Dormire volo. Sed morieris inde. Ille amore somni, Mori volo, respondet. Et charitas desuper, Nolo. Plerumque istum charitatis affectum exhibet filius etiam patri seni morituro post paucos dies, jam utique aetate finita. Si lethargicum videt, et lethargico morbo premi suum patrem a medico agnoscit, dicente sibi, Excita patrem tuum, noli eum permittere dormire, si vis ut vivat: adest puer seni, pulsat, vellicat, pungit, pietate molestus est: successurus. Quanto majore charitate nos amicis
Abbreviated transcription (Latin):
certus de mͣcede. inc̾tus de die: Hide ne forte
qͦd tͥ ille dat᷑us ÷ ꝓmittendo: tu tͥ aufãs differen¬
do. Si hoc recte dicit᷑ de infantib tͣmqͦ. ad horã
pͥmã ꝑtinentib. si recte dr̃ oc pueris cãqͣm ad
horam c̾ciam ꝑtinentib. si recte. dr̃ de uiuenib
tãqͣm in hore seite flagrantia cõsticutis qͣnto
magis recte decrepitis dr̾. ecce iam undecima
te uon exiit ad te nocandum. pat̾ familias :
S i non exiit. quid ÷ qͦd loqͥmur e Nempẽ nos ser¬
ur. de familia ipsius sumus: conduc̾e oꝑarios
missi sumꝰ. Quid gͦ sias: fmisti iam annorum
numerum: festina ad denariũ. Hoc ÷ enim
exire patͥ familias. innotesẽe : qm̃ qui indomo
÷. in abdito÷. non indetur ab eis qui foris
tur: exiit cõduc̾e. Ex occulto enim ꝓcessit: ad

Expanded text:
certus de mercede, incertus de die? Vide ne forte certus de mercede, incertus de die? Vide ne forte quod tibi ille daturus est promittendo, tu tibi auferas differendo. Si hoc recte dicitur de infantibus, tanquam ad horam primam pertinentibus; si recte dicitur de pueris, tanquam ad horam tertiam pertinentibus; si recte dicitur de juvenibus, tanquam in horae sextae flagrantia constitutis: quanto magis recte de decrepitis dicitur, Ecce jam horate non exiit ad te vocandum paterfamilias? Si non exiit, quid est quod loquimur? Nempe nos servi de familia ipsius sumus, conducere operarios missi sumus. Quid ergo stas? Finisti jam annorum numerum, festina ad denarium. Hoc est enim exire patremfamilias, innotescere: quoniam qui in domo est, in abdito est, non videtur ab eis qui foris tur, exiit conducere. Ex occulto enim processit ad
Abbreviated transcription (Latin):
direrunt non imus nͥ undecima. Omĩb enim
tantudem daturus ÷ Quare nos amplius fa¬
tigamus. quid illi daturꝰ sit. ⁊ quid illi facturuꝰ
sit. penes ipsum consilium ÷ Tu q̃n uocaris: ueni.
Merces enim cunctis eqͥlis ꝓmittit᷑: s de ipsa hora
oꝑandi magna questio ÷. Si eñim illi u̾bi gr̃a. qui
uocati sunt hora sexta. in hac etate corꝑis cõstitu¬
ti. uͥ iuiueniles anni feruent. sicut ipsa hora sexta
fernet. si dic̾ent illi iuenes uocati. expecta. audi¬
umus enim in euangło. quia om̃s unam merce¬
dem accepturi sumus. cum senes facti fuerumꝰ.
hora undecima uenienius. tantũdem accepturi.
quare laborat᷑i: Respond̾ctur uobis: ⁊ dic̾etur.
L aborare non uis. Qͥa utrum uiuas usq ad senec¬
tam nescis. Sexta hora uocaris. ueni. Pat̾ fami¬
lias tibi quidem etiqn undecima uenienti. dena¬
rium ꝓmisit: s utrum uiuas usq ad septimã
nemo tibi ꝓmisit. Non dico usq ad uudecimã:
s usq ad septunam. Qre differs uocantem te.

Expanded text:
 enim tantumdem daturus est: quare nos amplius fatigamur? Quid ille daturus sit, et quid facturus sit, penes ipsum consilium est: tu quando vocaris, veni. Merces enim cunctis aequalis promittitur: sed de ipsa hora operandi, magna quaestio est. Si enim illi, verbi gratia, qui vocati sunt hora sexta, in hac aetate corporis constituti, ubi juveniles anni fervent, sicut ipsa hora sexta fervet; si dicerent illi juvenes vocati: Exspecta, audivimus enim in Evangelio, quia omnes unam mercedem accepturi sumus; cum senes facti fuerimus, hora undecima veniemus; tantumdem accepturi, quare laboraturi? Responderetur eis et diceretur: Laborare non vis, qui utrum vivas usque ad senectam, nescis? Sexta hora vocaris, veni. Paterfamilias tibi quidem etiam undecima venienti denarium promisit: sed utrum vivas usque ad septimam, nemo tibi promisit. Non dico, usque ad undecimam, sed usque ad septimam. Quare ergo differs vocantem te,
Abbreviated transcription (Latin):
qui male desꝑauerant: ⁊ ꝑier̃t desꝑando ⁊ reuo¬
cauit eos inspe: sic ꝓcedit etiam ad istos qui ma¬
le sꝑando uolunt ꝑire. ⁊ dicit eis ꝑ aliũ librum.
Ne cardes cõũti ad clñm. Qmͦ illis dix̾at. in qͦcũq

Expanded text:
qui male desperaverant, et perierant desperando, et revoqui male desperaverant, et perierant desperando, et revocavit eos in spem: sic procedit etiam ad istos qui male sperando volunt perire; et dicit eis per alium librum, Ne tardes converti ad Dominum. Quomodo illis dixerat, In
Abbreviated transcription (Latin):
emgtuunt.S his timiendum ÷ ne in aliam
uoraginem incurrant:⁊ ꝑ uerse sꝑando mo¬
rientũr. qui desꝑando mori ñ potuerunt.
Mutant cnim cogitat̃ones longe quidem di
hodie ⁊ non cras: Erat hodiernus dies: sicut
hest̾nus. Sit in neqͥssima noluntate. sit in fla¬
gitiorum gurgite. uoluctetur in mortifaᷤ de¬
iectatione: cras conũtar. ⁊ fims ÷. Respõdet᷑
tͥ. Cuiis finis rei: Dicis. Iinqͥtatũ mearum. Dene
gaude: quia crastino iniqͥtatũ tuarũ erit finis.
Qͥd si ante crastinũ erit tuus finis: Ergo bñ qui¬
dem gaudes: qͥa ꝓpt̾ iniqͥtates tuas ꝯu̾so tͥ indul¬
gentiam d̾s ꝓmisit: s crastinũ diem nemo tͥ ꝓ¬
misit. Aut si forte ꝓmisit mathematichꝰ longe
aliud ÷ qͣm d̾s. Multos mathematici fefeller̃t:
quia ⁊ sibi plerũꝙ lucra ꝓmiser̾t. ⁊ dãpna in¬
uen̾unt. Ergo etiam ꝓpt̾ istos male sꝑantes: ꝓce¬
dit pat̾familias. Qͤ madmodum ꝓcessit ad illos

Expanded text:
misit. Sed his timendum est, ne in aliam misit. Sed his timendum est, ne in aliam voraginem incurrant, et perverse sperando moriantur, qui desperando mori non potuerunt. Mutant enim cogitationes longe quidem divhodie, et non cras? Eat hodiernus dies sicut hesternus, sit in nequissima voluptate, sit in flagitiorum gurgite, volutetur in mortifera delectatione: cras convertar, et finis est. Respondetur tibi: Cujus rei finis? Dicis: Iniquitatum mearum. Bene, gaude, quia crastino iniquitatum tuarum erit finis. Quid, si ante crastinum tuus erit finis? Ergo bene quidem gaudes, quia propter iniquitates tuas converso tibi indulgentiam Deus promisit: sed crastinum diem tibi nemo promisit. Aut si forte promisit mathematicus, longe aliud est quam Deus. Multos mathematici fefellerunt, quia et sibi plerumque lucra promiserunt, et damna invenerunt. Ergo etiam propter istos male sperantes, procedit paterfamilias. Quemadmodum processit ad illos
Abbreviated transcription (Latin):
sibi putant posse ignosci. łt dum ñ putant pos¬
se sibi ignosci: dant an̾unam iãm perire. Despe¬
ratiꝯ ͣ ꝑcunt dicences incogitatõnib suis. Ian
nulla nobis spes. Neq enini tanta illa q̃ cõmi¬
re gͦ non satisfacimus cupiditatib nr̃is. In¬
plcanius salcim presentis t̃ꝑeis uoluptatem:
quia nullam habentus infuturo mercend̾e.
faciamus qͥcqͥd libet. ⁊ si non licet: ũt habeamꝰ
suauitatem uel temꝑalem. quia ꝑciꝑe ñ me¬
reniur et̾nam. Talia dicentes. desꝑando ꝑeũt
siue anceqͣm omĩno credant. siueiam xͥani.
⁊ in aliqua peccata ⁊ scelera male uiuando ꝓ¬
lapsi. ꝓcedit ad eos dñs uinee. ⁊ tãpͣm despe¬
rances. ⁊ uacantes. terguum deͦntes. pulsat ⁊
uersus fuerit homo auia sua pessima: om̃s
iniquitates cius obliuiscar. hac uoce audita
⁊ credita a desꝑatione recitant᷑. ⁊ ab illa altissi¬
ma ⁊ ꝓfunda uoragine quo submersi fuerãt

Expanded text:
sibi putant ignosci posse; et dum non putant possibi putant ignosci posse; et dum non putant posse sibi ignosci, dant animam jam perire, desperatione pereunt, dicentes in cogitationibus suis: Jam nulla nobis spes est; neque enim tanta illa quae commi ergo non satisfacimus cupiditatibus nostris? Impleamus saltem praesentis temporis voluptatem, quia nullam habemus in futuro mercedem. Faciamus quidquid libet, etsi non licet; ut habeamus suavitatem vel temporalem, quia percipere non meremur aeternam. Talia dicentes desperando pereunt, sive antequam omnino credant, sive jam christiani et in aliqua peccata et scelera male vivendo prolapsi. Procedit ad eos Dominus vineae, et tanquam desperantes et vocanti tergum dantes, pulsat et versus fuerit homo a via sua pessima, omnes iniquitates ejus obliviscar . Hac voce audita et credita, a desperatione recreantur, et ab illa altissima et profunda voragine, qua submersi fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ui: centum uiginti homines. Impleti illi
cere. Nam tunc etiam unꝰ accepto spu sc̃o. etiam
imus loquebatur omĩum gentium singͥui.
Modo au̾t meccła ipsa un̾itas. tanꝗͣ unus. loqͥt᷑
omĩum gentium linguis. Adqͣm lingam re¬
ligio xp̃iana ñ ꝑuenit: ad quos fines ñ ꝑten¬
dit. Iam ñ est qui sẽ ab scondat acalore cius.
Et̃ ad huc fic mora. ab eo qui stat in undecimaͦ¬
Manifestum ẽ. gͦ. fr̃s km̃i: omĩ nõ manifestũ
tur ⁊ ominino tanꝗͣ donatis debitis. fiuint cũ
illo tabile noue. Prorsus omĩa dimutunt᷑
Nemo sit sollicitus quod aliquid ei non dimitatur
ẜ iterum nemo ꝑ uerse sic securus. Ista enim duo
occidunt animas. aut desꝑatio. aut ꝑuersa spes.
De his duob malis.: pauca audite. Nam sicut lib̾at
bona spes ⁊ recta spes. ita decipit ꝑuersa spes. Priꝰ
adtendite. qu̾e admodũ decipiat desꝑatio. Sunt
qui cũ cogitare ceꝑint mala que fecerint. non

Expanded text:
vi, centum viginti homines . Impleti illi vi, centum viginti homines . Impleti illi cere. Nam tunc etiam unus accepto Spiritu sancto, etiam unus loquebatur omnium gentium linguis. Modo autem in Ecclesia ipsa unitas tanquam unus loquitur omnium gentium linguis. Ad quam linguam religio christiana non pervenit? ad quos fines non pertendit? Jam non est qui se abscondat a calore ejus : et adhuc fit mora ab eo qui stat in undecimaManifestum est ergo, fratres mei, omnino manifestum tur, et omnino, tanquam donatis debitis, fiunt cum illo tabulae novae. Prorsus omnia dimittuntur. Nemo sit sollicitus, quod aliquid ei non dimittatur. Sed iterum nemo perverse sit securus. Ista enim duo occidunt animas, aut desperatio, aut perversa spes. De his duobus malis pauca audite. Nam sicut liberat bona spes, et recta spes; ita decipit perversa spes. Prius attendite quemadmodum decipiat desperatio. Sunt homines qui cum cogitare coeperint mala quae fecerunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem: ꝓm̾tã habebat infirmitatem.
Contẽptũ ÷ millo qͦd ꝓmptũ erat: uec cognitũ
qͦd occultum erat. Si eiim cognonissent: m̃ꝙͣ.
dꝰ ÷ seclens in celo. sic̃ ꝯtẽptus ÷ cumpend̾et in
ligno: Agitau̾unt capud qui eum crucifix̾unt:
⁊ ante crucem eiꝰ stantes. ⁊ tͣuqͣ ad fructum
sue seuicie ꝑuenientes. insultantes dicebant. Si
filius dei est: descendat de cruce. Alios saluos fec̃
se ipsum non potest: Desc̾udat de cruce: ⁊ c̾dimꝰ
meum. Nõ descendebat: qͥa latebat. Multo enĩ
faciliꝰ pot̾at de cruce descũd̾e : qui potuit de se¬
pulchro resurg̾e. Ad ur̃am informationem:
de mõstrabat pacientiam: Diffẽbat potñtiã:
⁊ non ÷ agnicus. Non eium exierat cunc cõduõe¬
oꝑarios. Non exierat: nõ ignotuerat. Tcrcio
dic resurrerit: demonstrauit se discipulis
ascendit incclum. ⁊ misit spm̃ scm̃ qͥnqͣgesi¬
mo die post passionẽ suam. Missus sp̃s sc̃s
impleuit om̃s qui fuerunt in uno conela¬

Expanded text:
majestatem, promptam habebat infirmitatem. Contemptum est in illo quod promptum erat, nec cognitum quod occultum erat. Si enim cognovissent, nunquadus est sedens in coelo, si contemptus est cum penderet in ligno? Agitaverunt caput qui eum crucifixerunt, et ante crucem ejus stantes, et tanquam ad fructum suae saevitiae pervenientes, insultantes dicebant, Si Filius Dei est, deere non potest? Descendat de cruce, et credimus in eum . Non descendebat, quia latebat. Multo enim facilius poterat de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Ad nostram informationem demonstrabat patientiam, differebat potentiam, et non est agnitus. Non enim tunc exierat conducere operarios, non exierat, non innotuerat. Tertio die resurrexit, demonstravit se discipulis, ascendit in coelum, et misit Spmo post ascensionem. Missus Spiritus sanctus implevit omnes qui fuerunt in uno concla
Abbreviated transcription (Latin):
Non murmuret gͦ qͥ pꝰ multum tempꝰ accepit: ꝯtra
eum qui pꝰmodicũ tempꝰ accepit. Illi redditur. illi
simile aliquid ut ex cepta illa solucione similitu¬
dinis huiꝰ. qua incelligunt᷑ pͥma hora uocati. a¬
bel. ⁊ ipsius sccłi iusti. tͥcia abraham. ⁊ ipsius secli

Expanded text:
Non murmuret ergo qui post multum tempus accepit, contra Non murmuret ergo qui post multum tempus accepit, contra eum qui post modicum tempus accepit. Illi redditur, illi simile aliquid, et excepta illa solutione similitudinis hujus, qua intelliguntur prima hora vocati Abel et i
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm hora nona uocati: candem felicitatẽ no¬
biscum accepturi sunt. In fine sccłi om̃s rp̃iani
tanꝗͣ undecima hora uocati: felicitatem illius
resurrectionis cum illis accepturi sunt. Om̃s si¬
mul accepturi sunt. Sed uidete illos pͥmos pꝰqͣntũ
tempus accipiunt. Sigͦ illi pͥmi pꝰ multũ tempuꝰ
nos pꝰmodicum tempus. qmͣ uis simul accipia¬
amus. pͥores uidem᷑ accepisse: quia merces nr̃a ñ
tã qͣm pͥmi nouissimi. ⁊ nouissimi pͥmi. quia de¬
narius ille uita et̾na ÷ ⁊ in uica et̾na om̃s eqͣles e¬
runt. Qũauis meritor diuersitate fulgebunt.
⁊alius maͦ iᷤᷤ alius minꝰ qͦd tñ aduitam et̾nã ꝑtinet.
equalis erit omĩb Non enĩ alteri erit longior:
alteri breuior. Quod pariter sempiternũ ÷ quod ñ
habet finem. nec tͥ deerit nec mͥ. Alio mͦ ibi erit cas¬
titas ꝯuigalis. aliomͦ ibi erit integͥtas uirginał.
Alio mͦ ibi erit ftuctus boni oꝑis. aliomꝰ corona pas¬
plus ulo. Pariter cnim sine fine uiuunt. cum in

Expanded text:
icitatem nobiscum accepturi sunt. In fine saeculi omnes Christiani tanquam undecima hora vocati, felicitatem illius resurrectionis cum illis accepturi sunt. Omnes simul accepturi sunt: sed videte illos primos, post quantum tempus accipiunt. Si ergo illi primi post multum tempus, nos post modicum tempus; quamvis simul accipiamus, priores videmur accepisse, quia merces nostra ntanquam primi novissimi, et novissimi primi: quia denarius ille vita aeterna est, et in vita aeterna omnes aequales erunt. Quamvis enim meritorum diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus: quod tamen ad vitam aeternam pertinet, aequalis erit omnibus. Non enim alteri erit longius, alteri brevius, quod pariter sempiternum est: quod non habet finem, nec tibi habebit, nec mihi. Alio modo ibi erit castitas conjugalis, alio modo ibi erit integritas virginalis: alio modo ibi erit fructus boni operis, alio modo corona pasplus illo. Pariter enim sine fine vivunt, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis. ⁊ in hac uita nr̃a potͥ ad uerti hec simili¬
tudo. ĩ anꝗ̃ enim pͥma hora uocantur. qui recen¬
tes abutero matris incipiurit eẽ iͥan. Quasi t̾tia
pueri. quasi serca nuenes ꝗuasi nona uergen¬
tes in senium. qͣsi undecuna omĩno decrepiti. unũ
tam̃ uite etͥne denarium om̃s accepturi. S adten
nerit ipsum deuariam accẽptiuurꝰ ÷ decũruis quid̾e :
quod ipse denarius illi ꝓmieticur s difer ne lubct̃
Numquid enim ⁊ illi qui sunt aduineam con¬
ducti. qnͣdo ad illos eribat patͥfamilias ut con¬
duceret. quos inuenit hora sexta dixerunt. non

Expanded text:
t in ista vita nostra potest adverti haec similitudo. Tanquam enim prima hora vocantur, qui recentes ab utero matris incipiunt esse christiani; quasi tertia, pueri; quasi sexta, juvenes; quasi nona, vergentes in senium; quasi undecima, omnino decrepiti: unum tamen vitae aeternae denarium omnes accepturi. CAPUT mque venerit, ipsum denarium accepturus est. Securus est quidem quod ipse denarius illi promittitur; sed differre non jubetur. Numquid enim et illi qui sunt ad vineam conducti, quando ad illos exibat paterfamilias, ut conduceret quos invenit hora tertia, et con
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ad uersus patrem fãmilias dicentes.
Ecce nos qui sustinuimꝰ ardorem diei ⁊ estũ
cquasti. ⁊ pares fecisti illis. qui una hora in
simum responsum reddens uni eorum.
Sodalis: non tibi fẽci initiriant. hoc ẽ non te
fraudan. Quod placui redeli . Hiuc non uolo¬
reclcłe s donare. Hum licet michi facere qͦd
uolo de meo: an occłs tinis neqͣm est quia ego
bonus sum: Si alicui tolłem alienũ: tecte c̃o¬
reprehenłer. quasi frauclator ⁊ negator alieni.
Cum uͦ lebitum reddo. ⁊ cui uolo etiam̃ dono¬
etiam uolo. nec cui debebam porest me repre¬
hencłe. ⁊ cui donaui debet amplus gaucłe.
Non erat qͦd responcłetur. ⁊ equati sunt omnes
⁊ facti sunt nouissimi pͥmi. ⁊ pͥmi nouissimi

Expanded text:
verunt adversus patremfamilias, dicentes: verunt adversus patremfamilias, dicentes: Ecce nos qui sustinuimus ardorem diei et aestum, aequasti et pares fecisti illis qui unam horam opsimum responsum reddens uni eorum: Sodalis, non tibi feci injuriam; hoc est, non te fraudavi; quod placui reddidi tibi. reddere, sed donare. Non licet mihi facere quod volo de meo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Si alicui tollerem alienum, recte reprehenderer, quasi fraudator cum vero debitum reddo, et cui volo etiam dono, nec cui debebam me potest reprehendere, et cui donavi debet amplius gaudere. Non erat quod responderetur: et aequati sunt omnes, et facti sunt novissimi primi et primi novissimi
Abbreviated transcription (Latin):
quos inuenit ꝯdurit. ⁊ placuit eñ eis meiten¬
dem denarium. fruit ⁊ hora tercia. inuenit a¬
lios. ⁊ ad duxit ad opus uince. E serta hora hoc
fecit. ⁊ nona hoc fecit. Eriit etiam hora unde¬
cima. ꝓpe ad finem dici. inuenit qͦsclam ua¬
cuos ⁊ stantes. ⁊ ait illis. Quid hic facitis: Qua
re ñ oꝑamini inumea. Responcdunt. Quia noᷤ
nemo cõduxit. Uenite inquit ⁊ uos. ⁊ qͦd iustũ
fuerit dabo uobis. Mercendem denariũ pla¬
cuit. Isti qui una hora erant oꝑaturi: qñ sibi
audent sꝑare denarium: S tam̃ se accepturoᷤᷤ
aliquid gͣtulabant᷑. Ad dueti sunt ⁊ ipsi. ad
unam horam. finico die. iussit omĩb mer¬
cendem reddi a nouissimis usq ad pͥmos. In¬
de cepit redde ab eis qui hora undecima ue¬
nerant. ⁊ iussit eis cdlare denarium. Illi qui pͥ¬
ma hora uenerant. iucdentes illos acccpisse
denarium. quẽ cum ipsis placuerat. sꝑaue¬
runt se aliquid plus accepturos. uentum ÷
⁊ adipsos. ⁊ acceꝑunt denarium. Murmura¬

Expanded text:
quos invenit conduxit; et placuit cum eis mercedem denarium. Exiit et hora tertia, invenit alios, et adduxit ad opus vineae. Et sexta hora hoc fecit, et nona hoc fecit. Exiit etiam et hora undecima prope ad finem diei, invenit quosdam vacuos et stantes; et ait it: Quia nemo nos conduxit. Venite, inquit, et vos, et quod justum fuerit, dabo vobis. Mercedem denarium placuit. Isti qui una hora erant operaturi, quando sibi auderent sperare denarium? Sed tamen se aliquid accepturos gratulabantur. Adducti sunt et ipsi ad unam horam. Finito die, jussit omnibus reddi mercedem, a novissimis usque ad primos. Inde coepit reddere ab eis qui hora undecima venerant, jussit eis dare denarium. Illi qui prima hora venerant, videntes illos accepisse denarium, quem cum ipsis placuerat, speraverunt se plus aliquid accepturos: ventum est et ad ipsos, et acceperunt denarium. Murmura