comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sublim biatib: ad ꝓbatur: deqͥb. siplenius scireuelis. lege pliniũ secindũ
exquo eistanos excerpsiinus .XU. QuaReuu cΟΟRES

Expanded text:
sublimitatibus approbatur. De quibus si plenius scire velis, lege Plinium Secundum, ex quo et ista nos excerpsimus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uideocitior p̃uenit lunȩ incensio antequam xxuiiiidies
& semis .i duodecim horȩ plenefiant Certi senim i nomen¬
tis uelocior est luna extinetio & incensio scđm naturam qua
ta parte momenti hoc est athomo hoc augmentum lunare
infine uniuscuiusq mensis lunr̃ ad crescitante ꝗ finiatur
Xii hor̃ dimidie diei quisuꝑ Xx viiii diesẽ sicperx &uiiii
ses lunares illeunus dies xxiii horar̃ qui dr̃ saltus pau¬
latim ad crescere sol&usq dum primaluna fiat completa
in hor̃ illa quaputatur iuna extingui aut incendi.

Expanded text:
ideo citior praevenit lunae incensio, antequam XXVIIII dies et semis, id est, XII horae plene finiantur. Certis enim momentis velocior est lunae exstinctio et incensio secundum naturam, quam ta parte momenti, hoc est atomo, hoc augmentum lunare in fine uniuscujusque mensis lunaris accrescit, antequam finiatur duodecima hora dimidii diei, qui super XXVIIII dies est. Sic per XVIIIIV, ille unus dies XXIIII horarum, qui dicitur saltus, paulatim adcrescere solet, usque dum prima luna fiat completa in illa hora, qua putatur luna exstingui, aut incendi.
Abbreviated transcription (Latin):
nutissimis stillis consistunt sua .ui. suspendit in altum qua ł
solis igne de cocti ł aeris itinere mutati dulcescunt ut marinã
aquam humo ł dulcem marinis herbis infundentes in contrariũ¬
solemus trans ferre saporem. +XXIi
DE IM B RI BUS¬
Imbres ex nubium concrei guttulis dumin maiores stillas coeunt:

Expanded text:
nutissimis stillis consistunt, sua vi suspendit in altum, qua vel solis igne decocti vel aeris itinere mutati dulcescant, ut marinam aquam humo, vel dulcem marinis herbis infundentes, in contrarisolemus transferre saporem. CAPUT De imbribusImbres ex nubium concreti guttulis, dum in majores stillas coeunt
Abbreviated transcription (Latin):
solem cotidie partem unã rodiaci suicõplere. Neq
enim aliud partes rodiaci. ꝙ cotidia nos solis incȩlo
debemꝰ sentire ꝓgressus. LVnã uero cotidie tredeci

Expanded text:
otidie partem unam zodiaci sui complet. Neque enim aliud partes zodiaci quam quotidianos solis in coelo sentire debemus progressus. Luna vero quotidie tredeci
Abbreviated transcription (Latin):
munit Mansititaq: inper fectumopususq: ad neemi am& iu
cemui annum regis artar xersis quotemporeregnipersarũ
c& xv añ fuer̃ euoluti captiuitatis autem hierusa lemcente¬
simus octogesimus & quintus annus erat : & tunc primum artar¬
xersesius sit murosex truihieru salemcui operiprȩ fuit neemias
& aedificata est platea & muri circum dati: & ex illo tempore si
numer areuelis lxx annorũ ebdomadasusq: ad xp̃m poteris
inuenireXersesmensibusiiꝓ ost quem sogdianus mensesrii: Pla¬
tonascitur: h pochrates medicus insignis hab&.
uersis decaptiuitate iudaeis non regessed pontifices prȩfuer
usq ad aris tobdum qui cum dignitate pontificis &iã regale sibicoe¬
terhistoria compl&a ipse quippe est qui abhebreis assuerus & alxx
uticoeperunt cumante a pritantum litteras haberent : Carcha¬
ginensiumbellum famosum Gallisenones ducebrenno romam

Expanded text:
minit: « Mansit itaque imperfectum opus usque ad Neemiam, et minit: « Mansit itaque imperfectum opus usque ad Neemiam, et vicesimum annum regis Artaxerxis, quo tempore regni Persarum C et XV anni fuerunt evoluti, captivitatis autem Hierusalem centesimus octogesimus et quintus annus erat. Et tunc primum Artaxerxes jussit muros extrui Hierusalem, cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati. Et ex illo tempore si numerare velis, LXX annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. » Xerxes menses II: post quem Sogdianus menses VII. Plato nascitur. Hippocrates medicus insignis habetuversis de captivitate Judaeis non reges, sed pontifices praefuerunt usque ad Aristobulum, qui cum dignitate pontificis etiam regale sibi coeter historia completa. Ipse quippe est qui ab Hebraeis Asuerus, et a uti coeperunt, cum antea XVI tantum litteras haberent: Carthaginensium bellum famosum. Galli Senones duce Brenno Romam
Abbreviated transcription (Latin):
armatorum deregno & trecenade auxiliis rostrata s&iã
naues milleducentas onerari as autemtriamilianu mero
habuisse parratur: at ta men uictus patriam refugit: hero¬
rtaba nͥ mensibus uii socrates nascitur :
dieprima mensis primiez dra sacerdos & scribalegisdĩ ascenditde
babilone cumepistolis regis & in prima mensis quinti ue nit in hie¬
rusalem cum uiris mille dcc & interalia strenue gestacastiga¬
uit filios transinigrationis ab uxoribus alienigenis : eiusdeman
noxxneemia spincerna desusis castro adueniens murum hierusa¬
lem lii diebus restituit & ducatum gentixii añ praebuit :
uc diuina scriptura temporum seriem contin&: quae uero post
haec apudiuda eos sunt gesta delibro machabeorum & iosephi
atq: a fricani s criptis exhibentur : Quide incepsuniuersam his¬
toriamusq ad romana tempora persecuti sunt : & quidem
africanus inquinto temporũ uolumine huius temporis itame¬

Expanded text:
armatorum, et trecenta de auxiliis, rostratas autem armatorum, et trecenta de auxiliis, rostratas autem naves mille ducentas; onerarias autem tria millia numero habuisse narratur; et tamen victus, ad patriam refugit. PinArrabanus, mensibus septem, Socrates nascitur. , prima die mensis primi, Esdras sacerdos et scriba legis Dei, ascendit de Babylone cum epistolis regis, et in prima mensis quinti venit in Hierusalem cum viris M,DCC, et inter alia strenue gesta castigavit filios transmigrationis ab uxoribus alienigenis. Ejusdem anno vicesimo Neemias pincerna, de Susis castro adveniens, murum Hierusalem LII diebus restituit, et ducatum genti XII annis praebuit. ucusque divina Scriptura temporum seriem continet. Quae autem post haec apud Judaeos sunt gesta, de libro Machabaeorum, et Josephi atque Africani scriptis exhibentur, qui deinceps universam historiam usque ad Romana tempora prosecuti sunt. Et quidem Africanus in quinto Temporum volumine hujus temporis ita me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ achariam proph& amapud quein secundo darii annoloqui¬
tur angelus Dñe exercituum usque quotu nor misere¬
beris hierus alem & urbium iuda quibusiratus es iste septu¬
a gesimus a ñ est : Item quartodarii regis annedicitidẽꝓph&a
leuin astiimihi Sextodarii annotemplia edificatio completur
Dietertia mensis ad arqui est qua dragesimus sextus annus ex
quo eius suberrofupdamenta sunt lecta: Vndebn euaꝵ gelio
perunt autem aedificare annosecundo daruimen se sextedie
uicesima quarta et annosextout dictum est mense duo decimo
die tertia compleuerunt ex quo appar& opustempli& ante a
non parua ex parte peractum : annos aut̃ lx xꝰ destructione
illiususque adperfectamrestaurandilicenti am esse compu¬
actosreges primum consules a bruto esseceperunt de inde tri
buniplebis acdictatores & rursum consules rempost obtinuer
capit & aduersus graeciampugnaturus septingenta milia

Expanded text:
s Zachariam prophetam, apud quem secundo Darii anno loquis Zachariam prophetam, apud quem secundo Darii anno loquitur angelus: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium Juda quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est. Item quarto Darii regis anno dicit idem propheta: jejunastis mihi? Sexto Darii anno templi aedificatio completur, die tertia mensis Adar, qui est quadragesimus sextus annus, ex quo ejus sub Cyro fundamenta sunt jacta. Unde in Evangelio perunt autem aedificare anno secundo Darii, mense sexto, die vicesima quarta, et anno sexto, ut dictum est, mense duodecimo, die tertia compleverunt. Ex quo apparet opus templi et antea non parva ex parte peractum, annos autem LXX a destructione illius usque ad perfectam restaurandi licentiam esse compuabuni plebis ac dictatores, et rursum consules semper obtinuerunt, capit, et adversus Graeciam pugnaturus, septingenta millia
Abbreviated transcription (Latin):
a sueri& artaxersis scripserunt accusationem aduers iudȩos
& rescripsit arta xersis neae dificare tur hieru salem. Romano¬
rumseptimus tarquinius. reg̃ añ xxxu qui causa tarquinii
iunioris filii s uiquilucretiam corruperat a regno expulso:
religionem ab ominatus. cere monias eius & templa depo¬
suit babilonem in aegypto aedificauit: Hunc aint ab he¬
magnus & princepsgentis torobabel agge us zachari¬
as & malachias ꝓphetȩ clarescuNt prtagor asphisicꝰphiloso¬
reperimus Nerum hieronimus in expositione danihelis
scribit post cambisen smerdem magum regnasse quipantaph¬
ten inquit filiam cambisis duxit uxorem: quicum a .uii.
magis fuis s& occisus & in locum eius darius suscepisset impe¬
rium : eadem pantha pͥtesnupsit dario & ex eaxersenfiliũ
genuit Secundo annodarii septua gesimus captiuitatis he¬
rusalem annus impletur ut uult eus ebius testem ad hiber¬

Expanded text:
Asueri et Artaxerxis scripserunt accusationem adversum Judaeos; Asueri et Artaxerxis scripserunt accusationem adversum Judaeos; et rescripsit Artaxerxes ne aedificaretur Hierusalem. Romanorum septimus Tarquinius regnavit annis XXXV, qui causa Tarquinii junioris filii sui, qui Lucretiam corruperat, a regno expulsusreligionem abominatus, ceremonias ejus et templa deposuit: Babylonem in Aegypto aedificavit. Hunc aiunt ab Hemagnus, et princeps gentis Zorobabel. Aggeus, Zacharias, et Malachias prophetae clarescunt. Pythagoras Physicus philosoreperimus. Verum Hieronymus, in expositione Danielis, scribit post Cambysen Smerdem Magum regnasse, qui Pantapthen, inquit, filiam Cambysis duxit uxorem, qui cum a septem magis fuisset occisus, et in locum ejus Darius suscepisset imperium, eadem Pantapthes nupsit Dario, et ex eo Xerxen filium genuit. Secundo anno Darii septuagesimus captivitatis Hierusalem annus impletur, ut vult Eusebius, testem adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
lxxmũ annum quohieremi as captiuitatempopuli iudaeorũ
dixerates sesoluendam. De quo & ⁊acharias in principiouo¬
luminis sui loquitur. irritamputans dĩpollicitationem bal¬
thasar falsumq: promissumuersus ingaudium fecit gran¬
de conuiuium insultans quodam modo spei ludaeorum&
uasis templidĩ sed statimultio consecuta est.
bum dñĩ ex orehie remiȩ primosui regni annolaxata hebre¬
orum captiuitate . L. ferme hominum mili a regre difecit
iniudae amrestituens eis uasa templidnĩ aure a & argeftea
ũ ccco qui congregati in hierus alem mense septimo aedifica¬
uerunt altare & a prima die mensis eiusdem coeperunt
offerre holocaustum dño Anno autem secundo aduentus
suimense secundo templi fundamenta lecerunt anno incen¬
sionis eius iuxta a fricanum lxxii. iuxta autem chronica
eusebii tricesimosecundo sedinpedientibus samaritis in termis¬
sum est opus usq ad annũ darii secundum qui &i amin regro

Expanded text:
ad septuagesimum annum, quo Hieremias captivitatem populi Judaeorum ad septuagesimum annum, quo Hieremias captivitatem populi Judaeorum dixerat esse solvendam, de quo et Zacharias in principio voluminis sui loquitur: Irritam putans Dei pollicitationem Balthasar, falsumque promissum, versus in gaudium fecit grande convivium, insultans quodammodo spei Judaeorum, et vasis templi Dei, sed statim ultio consecuta est. bum Domini ex ore Hieremiae, primo sui regni anno laxata Hebraeorum captivitate, L ferme hominum millia regredi fecit in Judaeam, restituens eis vasa templi Domini aurea et argentea VM,CCCC. Qui congregati in Hierusalem mense septimo aedificaverunt altare, et a primo die mensis ejusdem coeperunt offerre holocaustum Domino. Anno autem secundo adventus sui, mense secundo, templi fundamenta jecerunt, anno incensionis ejus, juxta Africanum LXXII, juxta autem Chronica Eusebii XXXII: sed impedientibus Samaritis, intermissum est opus usque ad annum Darii secundum, qui etiam in regno
Abbreviated transcription (Latin):
quicumlam x &vi regna ueritannis captã acrropersarũ
& dariomedorum rego babilonia & sequit᷑
Parius aut̃ astiagisfiliis quibabiloniorum destruxit imperium
cumer ro cognatosuo agebat annũ sexa gesimum & secundũ
cumbabi lon fuiss& inuasa. quit a menalionomine uocabat᷑
a grecis quiq: danihelem proph& an isumens ad sein mediã duxit
& amnieum honore celebrauit : Huius darii dapihel ipseita
muminit : in anno primo darii filii assueri de semine medorum
qu imperauit su perregnum caldeorum : Egodapihel bited¬
lex ciln libris numerum annorũ dequo factꝰ ẽ sermodũ adhere¬
miam proph& amut complerentur desolationis herus alem lxx
anni : Eusebius in temporum libroxxx annos abeuersione hie¬
rus alemusq: adinitium crriregispersarum iulius autemafri¬
canus lxxputat. Porrohier onimus in expositione pro pheteda¬
nihelisitadicit . Tradunthebrei huiuscemodifabulamusq: ad

Expanded text:
Qui, cum jam XVII regnaverit annis, captam a Cyro Persarum Qui, cum jam XVII regnaverit annis, captam a Cyro Persarum et Dario Medorum rege Babyloniam exequitur. Darius autem Astyagis filius, qui Babyloniorum destruxit imperium, cum Cyro cognato suo, agebat annum sexagesimum et secundum, cum Babylon fuisset invasa, qui tamen alio nomine vocabatur a Graecis, quique Danielem prophetam sumens ad se, in Mediam duxit, et omni eum honore celebravit. Hujus Darii Daniel ipse ita meminit: In anno primo Darii filii Asueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum, ego Daniel intellexi in libris numerum annorum, de quo factus est sermo Domini ad Hieremiam prophetam, ut complerentur desolationis Hierusalem LXX anni. Eusebius, in Temporum libro, XXX annos ab eversione Hierusalem usque ad initium Cyri regis Persarum, Julius autem Africanus LXX computat. Porro Hieronymus, in expositione prophetae Danielis, ita dicit: « Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam: usque
Abbreviated transcription (Latin):
solationis egit s abbatum usq dum complerenturl xx anni
Anno autem primo crriregispersarum ad explendum ser¬
monem dñiquem locutus fuerat peros hieremia e suscita
alios misere colonosseddi sortã reliquere terramdone cipsi
postannos lxx in eã rediere iuda ei : Consentithis iosephusin
xmo antiqui tatum libro scribens templum & hierusalem
& omnem iudȩ amlx x annis permansis sede solatam quirur¬
sumenumerando regesbabilonissit a menipse sic ser ipsit &¬
non codex fallitmenclsus .c. fere annos abeuersa hieru¬
salemusq ad euersionem regnichaldeorum facit
colligi: Scribie enim post nabu chodonosor qui
teste scriptura saera. uiginti quinque post
euersamiuerus a lem uixit añ euil merodachfiliũ eĩ
regnasse añ xviii. Post quemegesar filium eius añ xl.cui
successisse filium eius labosor dachmensibus riii: hocde funo¬
to adb althasar quin abo an nuncupatur transisse lmperiũ:

Expanded text:
solationis egit Sabbatum, usque dum complerentur LXX anni. solationis egit Sabbatum, usque dum complerentur LXX anni. Anno autem primo Cyri regis Persarum, ad explendum sermonem Domini quem locutus fuerat per os Hieremiae, suscitavalios misere colonos, sed desertam reliquere terram, donec ipsi post annos LXX in eam rediere Judaei. Codecimo Antiquitatum libro scribens, templum et Jerusalem et omnem Judeam 70 annis permansisse desolatam. Qui rursum enumerando reges Babilonis--si tamen ipse sic scripsit, et non codex fallit mensalem usque ad eversionem regni Chaldaeorum facit colligi. Scribit enim, post Nabuchodteste Scriptura sacra, viginti quinque post eversam Hierusalem vixit annos, Evilmerodach filium ejus regnasse annis octodecim, post quem Egesar filium ejus XL successisse filium ejus Labosordoch mensibus IX. Hoc defuncto, ad Balthasar, qui Naboan nuncupatur, transisse imperium.
Abbreviated transcription (Latin):
terramistam & super habitatores eius et superomnes nati¬
ones quae incircuitiullius sunt e dnterficiam eos & ponã
eos instuporem & insibilum et insolitu dines sempiternas
et seruent omnes gente s regibabilonis Lxx annis : Cum¬
q impletifuerint annilxx iusitabo superre gembabilonis
et supergente millam dicit dñs iniquitatemeorum & superter¬
ram caldeorum & ponamillam in solitudines sempiternas & ali¬
biscribens ad transmigrationem quamtrans duxerat nabucho¬
donosor dehierus alem inbabi lone cũieconia rege Cum coepe¬
rint in quitdmpleri inbabilone lxx anniuisi tabouos & susci¬
tabo superuos uerbum meum bonum & reducamuos ad lo¬
cumistum ait dñs rursus eiusdem temporis lam prȩteriti
uerba dierumita recordantur : si qui seua seratgladium
ductus inbabilonem seruiuitregi& filis eiusdone cimpera¬
r& rexpersarum & compleretur sermodñĩ ex orehiere¬
miȩ & celebrar& terra sabbata sua: cunctis enim diebusde¬

Expanded text:
terram istam, et super habitatores ejus, et super omnes natiterram istam, et super habitatores ejus, et super omnes nationes quae in circuitu illius sunt, et interficiam eos, et ponam eos in stuporem, et in sibilum, et in solitudines sempiternas, et servient omnes gentes istae regi Babylonis LXX annis. Cumque impleti fuerint anni LXX, visi| et super gentem illam iniquitatem eorum, et super terram Caldeorum, et ponam illam in solitudines sempiternas. bi scribens ad transmigrationem quam transduxerat Nabuchodonosor de Hierusalem in Babylonem cum Jechonia rege: Cum coeperint, inquit, impleri in Babylone LXX anni, visitabo vos, et suscitabo super vos verbum meum bonum, et reducam vos ad locum istum, ait Dominus. Rursus ejusdem temporis jam praeteriti Verba Dierum ita recordantur: Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, et compleretur sermo Domini ex ore Hieremiae, et celebraret terra Sabbata sua. Cunctis enim diebus de
Abbreviated transcription (Latin):
uin tamundi aetas ab exterminio coepitregni iudaici quod
cta prophetiam heremiȩ. lxx. annispermansit
nno.xiiii post quamper cussa est ciuitas quiest uicesimusquintus
annus transmigrationis regisio achin cum quo & erechiel
captiuatus est : ipsee zechiel inuisionibus dĩ adductus int̃¬
ram israhel : uidit renouationem ciuitatis ac templi cere mo¬
niarumq: euis : Rom anorum sextus seruius regnauit am̃
xxxiiii. quitres montes urbi ad didit quirinalem aesquilinũ
uiminalẽ : fossascircum muros duxit census romanorum aui¬
um primus instituit
ariitrans migrationis regisio achin : subleuauit euil mero¬
da chrexbabilonis anno quoregnare ceperat caput loachin
regis iudȩ de carcere & posuit thronumeius superchronũ
regum quierant cumeo in babilone. Meminit huiustempo¬
ris ad huefuturi propheta heremasita fribens Ecce egomittã
& adumã uniuers ascognatione saquilonis ait dñs et adnabuco¬
doncsor regembabilonis seruum meum & adduca me ossuꝑ

Expanded text:
NTA AETAS. Quinta mundi aetas ab exterminio coepit regni Judaici, quod juxta prophetiam Hieremiae LXX annis permansit. rto postquam percussa est civitas, qui est vicesimus quintus annus transmigrationis regis Joachim, cum quo et Ezechiel captivatus est, ipse Ezechiel in visionibus Dei adductus in terram Israel, vidit renovationem civitatis ac templi, ceremoniarumque ejus. Romanorum sextus Servius regnavit annis XXXIV, qui tres montes Urbi addidit, Quirinalem, Aesquilinum, Viminalem, Fossas circum muros duxit, census Romanorum civium primus instituit.transmigrationis regis Joachim, sublevavit Evilmerodach rex Babylonis anno quo regnare coeperat, caput Joachim regis Judae de carcere, et posuit thronum ejus super thronum regum qui erant cum eo in Babylone. Meminit hujus temporis adhuc futuri propheta Hieremias ita scribens: Ecce ego mittam et adsumam universas cognationes Aquilonis, ait Dominus, et Nabuchodonosor regem Babylonis servum meum, et adducam eos super
Abbreviated transcription (Latin):
entes epactȩ. ad inueniendum suũ statũ addi quiduel demi
de annis dni qui secum incoauerant minime poscebant.
Item si ueli mussure adiectiones solis id ÷ concurrentes septi

Expanded text:
entes epactae, ad inveniendum suum statum, addi quid vel demi de annis Domini qui secum inchoaverant, minime poscebant. Item si velimus scire adjectiones solis, id est, concurrentes septi
Abbreviated transcription (Latin):
noctii uernalis ostendit. SEENdũ tauri ab illa
cuelestis circuli parte qua in medio a prilis solcircumfert᷑
ortus initium faciens complet in ea quã ipse in mau me

Expanded text:
noctii vernalis ostendit. Secundum Tauri ab illa coelestis circuli parte qua in medio Aprilis sol circumfertur ortus initium faciens, complet in ea quam ipse in Maii me
Abbreviated transcription (Latin):
sexta huiuscedisciplinȩ meminit dicens : Nenim iam plena
sexta erat s quasi sexta. idẽ ꝑacta quinta & aliquid etiam
desexta eẽcȩperat Nunquã autẽ istidicerent quinta &

Expanded text:
sexta, hujusce disciplinae meminit, dicens: « Non enim jam plena sexta erat, sed quasi sexta, » id est peracta quinta, et aliquid de sexta esse coeperat; nunquam autem isti dicerent: Quinta
Abbreviated transcription (Latin):
niembolismo: Legimus eodem referente cyrillo qͣsi non
scripsiss& srnodus nicena crclum lunarem primimensis
sufficer& crclus lapidis selenitis inperside ad exemplum
rationis paschalis cuius candor interior cumluna primi

Expanded text:
embolismo. Legimus, eodem referente Cyrillo, quia si non scripsisset synodus Nicaena cyclum lunarem primi mensis, sufficeret cyclus lapidis selenitis in Perside ad exemplum rationis paschalis, cujus candor interior cum luna primi
Abbreviated transcription (Latin):
grua urbis loca ꝓcedit. datasq a pontisice cuncticȩreas in manib:
gestant ardentes. & augescente bona consuetudine idipsum in
cxeris quoq eiusdembeate matris et ꝑ p&uȩ uirginis festiuita

Expanded text:
grua urbis loca, procedit, datosque a pontifice cuncti cereos in manibus gestant ardentes, et augescente bona consuetudine, id ipsum in caeteris quoque ejusdem beatae matris et perpetuae virginis festivita
Abbreviated transcription (Latin):
na .xiiii paschȩ c&erisq q̃ decenno uennali circulo indudun¬
tur eq sentiendum ẽ.: Poterit diligens calculator hoc m̃&iã
ꝓlixiores sibi tempoꝵ sequentium annotare recursus ꝗb: sem¬
ꝑ meminerie &iã p̃terit eui congruere statum: Mlemoratu
aut̃ dignũ uid&ur quod quidam ob compendium calculandi
utriusq ordmem circuli & solaris uidelic& & lunaris trans

Expanded text:
a quarta Paschae, caeterisque quae decennovenali circulo includuntur aeque sentiendum est. Poterit diligens calculator hoc modo etiam prolixiores sibi temporum sequentium annotare recursus, quibus semper meminerit etiam praeteriti aevi congruere statum. Memoratu autem dignum videtur quia quidam ob compendium calculandi utriusque ordinem circuli, et solaris videlicet et lunaris, trans
Abbreviated transcription (Latin):
XI celebretur : Quarta in eius dẽ obseruatione regula est no¬
bis atp̃re dominicȩ resurrectionis imposita ut cum ȩ qui noetio
Nonstatim ad faciendum paschaprosiliamꝰ sed dominicum diem
quo ipsepascha id ÷ transitum demorte aduitam . de corruptione
adhicorruptionẽ. depoena adgloriam resurgendo faceredig
celebremus. Quod siquis obiecerit ñ ȩqui noctii memoriã sed
tantum pͥmimensis & t̃tiȩ in eo septimanȩ posuissel egiferum :
sciat quia & si ȩ qui noctium nominatim ex primit. in hoctamen
ipso qđ aplenilunio primimensis pascha faciendum p̃cipit ȩ quinoc¬
tu transcen sũ plenaria rationedȩꝓmit : qm̃ absq ulla dubi&ate
constat eã q̃ pͥma transito ȩqui noctioplenũ suũ globũ ostenderit
nat : quamuis aliis sacramentoꝵ generib: eius dẽpaschȩ sollem¬

Expanded text:
 celebratur quarta in ejusdem observatione, regula est nobis a tempore Dominicae resurrectionis imposita, ut cum, aequinoctio non statim ad faciendum Pascha prosiliamus, sed Dominicum diem quo ipse Pascha, id est, transitum de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena ad gloriam resurgendo facere digcelebremus. Quod si quis objecerit, non aequinoctii memoriam, sed tantum primi mensis et tertiae septimanae posuisse legiferum, sciat quia et si aequinoctium nominatum non exprimit, in hoc tamen ipso, quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum praecepit, aequinoctii transcensum plenaria ratione depromit: quoniam absque ulla dubietate constat eam cum primo transito aequinoctio plenum suum globum offenderit, nat, quamvis aliis sacramentorum generibus, ejusdem Paschae solem
Abbreviated transcription (Latin):
secunda hominib: obseruandamandat᷑ dicente dño Sex
dieb: operaberis et facies om̃a operatua septimo autẽ die

Expanded text:
secunda hominibus observanda mandatur, dicente Domino: Sex diebus operaberis et facies omnia opera tua. Septima autem die
Abbreviated transcription (Latin):
ditate deoccidente in orientein¬
uespertina refunditur & quȩ matutina hodie¬
orientẽ tenebat. post dies xv matutina in occiden¬
temuidebitur: Ita &ium estus oceani nuno uesperti¬
nus post dies .x u. sit matutinꝰ : At contra matutinus
cotidiano detractꝰ impedimento uespertinus assur

Expanded text:
ditate de occidente in orienespertina refunditur, et quae matutina hodieOrientem tenebat, post dies XV matutina in Occidte videbitur, ita etiam aestus Oceani nunc vespertinus post dies XV fit matutinus, ac contra matutinus, quotidiano detractus impedimento, vespertinus adsur
Abbreviated transcription (Latin):
unco hoc est ipsa nouissima inqua uel io hannes baptis ta
uel dñs &apłi prȩdicando multos. ad sidem conuenterunt
Etindimidio eptomadis defici& hostia & sacrificium Dimi¬

Expanded text:
 Hoc est ipsa novissima, in qua vel Joannes Baptista, vel Dominus et apostoli praedicando multos ad fidem converterunt. « Et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et sacrificium. » Dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiui fiunt lXXVI Partire ꝑX. Septies deni¬
septais. & remanent VI Septẽ ergo signis & hora¬
una quod ẽ dimidiũ signi acpuncto iđ ÷ trib:
partib: nona decima semꝑ itinere quo coeperat¬
a sole digressa ẽ Et ne suspitio tibi forte argumenti sel¬
lentis incidat currea ddia mẽ trumcȩli qđ quintã decimã

Expanded text:
es denseptais, et remanent sex; septem ergo signis et horaa, quod est dimidium signi, ac puncto, id est, tribus partibus, nona decima semper in itinere quo coeperata sole digressa est. Et ne suspilentis incidat, quaere ad diametrum coeli quod quintam decimam
Abbreviated transcription (Latin):
rem q̃q subterris. quanto angustiorẽ sup̃. Itemq tanto
breui orem subtꝰ quanto ꝓductiorẽ supͣ terras cursũ per¬
agentes Vndefit ut ianno solari acturus orion& ca
nis sed& lacteus circulus c&eraq militia cȩli unauice plus¬
terre orbem ꝗ solipse circumeat. Extra hossane circulos so¬
lis tresduos ut robiq crrculos Vuitrionalem pomunt &t austra¬

Expanded text:
 supra, itemque tanto breviorem subtus quanto productiorem supra terras cursum peragentes. Unde fit ut in anno solari, Arcturus, Orion, et canis, sed et lacteus circulus, caeteraque militia coeli una vice pluterrae orbem quam sol ipse circumeat. Extra hos sane circulos solis tres, duos utrobique circulos, Septentrionalem ponunt et Austra
Abbreviated transcription (Latin):
uicinitate car& solis frigidus ẽẽ non cessat. Quisimilis
est auftralis. & ipse oblonginquitatem solis gelidus obq
terre oblectum nobis semꝑ absconsus. Deqͦ utroq indĩ
laude dr̃ Quifacit areturum &oriona & hadas & inte

Expanded text:
icinitate caret solis, frigidus esse non cessat. Cui similis est Australis, et ipse ob longinquitatem solis gelidus, obque terrae objectum nobis semper absconditus. De quo utroque in Dei laude dicitur: Qui facit Arcturum et Oriona, et Hyadas, et inte
Abbreviated transcription (Latin):
dieb: & uiiihoris : suiuero cursus ordinẽ XViiii dieb: & xii horis salua
suis alt̾ratione confic. Ideoq rectius ita diffimendũ qđ m̃sis lunȩ¬

Expanded text:
bus, et VIII horis, sui vero cursus ordinem XXIX diebus, et XII horis, salva sui saltus ratione, conficit. Ideoque rectius ita definiendum, quod mensis lun
Abbreviated transcription (Latin):
subter rasolem accendenduconse quatur. pertantu ndẽ¬
temporis geminatis ȩstus suuicib quinquagies septies
maria alta tumeseunt obicib ruptis. rursusq inse ipsa bex

Expanded text:
sub terra solem accendenda consequatur, per tantumdtemporis geminatis aestus sui vicibus, quinquagies septies. Maria alta tumescant, Obicibus ruptis, rursusque in seipsa re
Abbreviated transcription (Latin):
cainusium apuliȩ extinia cãpniam. & ruriã pisis lunam lucã
genuã liguriã antipolim masiliam narbonem t̃raconẽ. his pa

Expanded text:
Canusium, Apuliae extima, Campaniam, Hetruriam, Pisas, Lunam, Lucam, Genuam, Liguriam, Antipolin, Massiliam, Narbonem, Tarraconem, Hispa
Abbreviated transcription (Latin):
narum cumulis pͥstruuntur : Paulatĩ intumescens acr&ro ꝓpulsus
plana irrigat aegypti. Vento aũ cessante ruptisq arenarũ eumulis
qua creator orbem medio ãbitu p̃cinxit q̃ exomni parte incentrũ

Expanded text:
narum cumulo praestruuntur, paulatim intumescens, ac retro propulsus, plana irrigat Aegypti; vento autem cessante, ruptisque arenarum cumulis, necti. Aqua Creator orbem medio ambitu praecinxit, quae ex omni parte in centru
Abbreviated transcription (Latin):
pulit : Quitamen iustissi maincumma tresua iustina poenã luit
exilii quae & ipsum arrianapolluit heresi & eminentissimam
catholicae fidei arcem ambrosiumperfida obsidione uexauit :
nec prius quam prolatisbeatorumgeruasi& protasii marty¬
rumdõ reuel ante reliquiis incorruptis ne fanda coepta deseruit :
postmor temeius regña ñ xilpse & ualentim anus que mitabia

Expanded text:
pulit; qui tamen justissimam cum matre sua Justina poenam luit exsilii, quia et ipsum Ariana polluit haeresis, et eminentissimam catholicae fidei arcem Ambrosium perfida obsidione vexavit, nec prius quam prolatis beatorum Gervasii et Protasii martyrum, Deo revelante, reliquiis incorruptis, nefanda coepta deseruit. post mortem ejus regnavit annis XI. Ipse et Valentinianus quem Italia
Abbreviated transcription (Latin):
dentur : Constitutũq est in illa srnodo ut ab Xi. R ł a prł usq
in xi. & ł maias pascha debeat obseruari : & in eodem libro superius
xp̃i resurrectio fuisse tradebatur pascha semꝑcelebrabant
Sinuero annum qualem quae rebas inloquẽ putabas inuenirȩ¬
non poteris ł chrono graphorum incuriȩ ł tue potius tarditati

Expanded text:
dentur? » Constitutumque est in illa synodo ut ab XI Calendas Apriles usque in VIII Calendas Maias Pascha debeat observari, ut in eodem libro superius set, quando Christi resurrectio fuisse tradebatur, pascha semper celebrabant. Sinnon poteris, vel chronographorum incuriae, vel tuae potius tarditati
Abbreviated transcription (Latin):
Deptima diusio ab altera caspii maris oraincipit : uadit super callitĩ
bos phorum boristenenthomos traciȩ auersa triuallas, illrri¬
ci. reliqͣ hadriaticũ mare aquilegum altinum uen&iã

Expanded text:
eptima divisio ab altera Caspii maris ora incipit, vadit super Callatim, Bosphorum, Borysthenem, Tomos, Thraciae aversa, Triballos, Illyrici reliqua, Adriaticum mare, Aquileiam, Altinum, Venetia
Abbreviated transcription (Latin):
aeris amplius nonferente natura nuncuento impellente nunc
sole clissoluente. pluuialit̃ ad t̃ras dilabuntur: sed pluuia suocamꝰ
lentes & iuges nimbos aut̃ repentinos et precipites. XxxIIIi.

Expanded text:
aeris amplius non ferente natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimbos autem repentinos et praecipites.
Abbreviated transcription (Latin):
& duorũ colligitur annorũ: Qua tandem replicata totus
solaris lunarisq recursus ordo insesua ꝑ uestigia reuoluit᷑
eundem decennouenalis lunarisq cỹcli annũ. easdẽ
epactas lunae. solis qq̃ dies concurrentes eandem xiiniã lunã¬
tituens : Quod &iã uictorius quãuis alterius institutionis
paschalem condens descripto totannorũ circulo manifeste

Expanded text:
 II colligitur annorum. Qua tandem replicata, totus solaris lunarisque recursus ordo in se sua per vestigia revolvitur, eandemque decennovenalis lunarisque cycli annum, easdem epactas lunae, solis qtpaschalem condens, descripto tot annorum circulo, manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in primo suo circulo quingentesimũ tricesimũ secundũ
dominicae Incarnationis annum incapite ponendo manifeste
docuit secundũ sui circuli annum ipsum eẽ quo eiusdẽ sacroscãe
in carnationis mysterium coepit.: Quia enim lunaris circulus
decennoue nalis est solaris aut̃ xXi uiii conficitur annis
Multiplicatis ꝑse inuicem ambobus summa quingentoꝵ xxx¬

Expanded text:
Qui in primo suo circulo quingentesimum tricesimum secundum dominicae Incarnationis annum in capite ponendo, manifeste docuit secundum sui circuli annum ipsum esse quo ejusdem sacrosanctae Incarnationis mysterium coepit. Quia enim lunaris circulusdecemnovennalis est, solaris autem viginti octo conficitur annis. Multiplicatis per se invicem ambobus summa quingento
Abbreviated transcription (Latin):
septua incurrit . q̃ uixta argum̃tũ u fieri debuis se
putabat᷑ qs nimirũ luna nouẽ brim̃sis unã amittit
diem & ꝓxox c̃suetis unde xax solũ dieb: cogit᷑ ẽẽ c̃ten¬
ta: q̃ ꝓfecto om̃a melius colloquendoq scribendo docent᷑
Naut̃ transitorie amemorandũ qđ hoc argum̃ tum
a septe brioquidã incipiunt ponentes eidẽ septẽ brio
regulares  octbrion: nouẽ briovi : decẽbrioi:
Cȩtera ut supꝰnos posuimꝰ qđ ob auctoritatẽ egyptiorũ
rationabilit̃ ꝓrsus agunt ut aꝗb: origo cõputandi
sũpta ẽ hoꝵ quoq in cõputando anni principium
imitentur : Verũ aliis aptius multoexpeditius
uid&ur. ut cõputatio om̃s quantũ ñ necessitasrationis
obsistit a principio annisui etiã a pdromanos incipiat.¬

Expanded text:
s VII incurrit, quae juxta argumentum sexta fieri debuisse putabatur, quia nimirum luna Novembris mensis unam amittit diem, et pro XXX consuetis XXIX solum diebus cogitur esse contenta. Quae profecto omnia melius colloquendo quam scribendo docentur. Non autem transitorie commemorandum quod hoc argumentum a Septembri quidam incipiunt, ponentes eidem Septembri regulares V, Octobri V, Novembri VII, Decembri etc., ut supra nos posuimus. Quod ob auctoritatem Aegyptiorum rationabiliter prorsus agunt; ut a quibus origo computandi sumpta est, eorum quoque in computando anni principium imitentur. Verum aliis aptius multo et expeditius videtur ut computationis, quantum non necessitas rationis obsistit, a principio anni sui, etiam apud Romanos incipiat
Abbreviated transcription (Latin):
numero prȩmonst&. Comigit anno quolagen diceisni
quẽ lib& quo insigno uelcuim̃ sis in partib lunã habeat
scire uolueris. a perto codice nota litteram quȩ eidemi

Expanded text:
numero praemonstret. Cum igitur anno quolibet diem bet quo in signo vel cujus mensis in partibus lunam habeat scire volueris, aperto Codice nota litteram, quae eidem
Abbreviated transcription (Latin):
editi& testes idonei quid eutrisq: partib: & bore alib: scilic& & me¬
ridianis aduenere luce darius pandunt . Deniq beatus ambro¬
sius in libro .IͦII. examer onde temporib &ȩ discursusolis disputans.
aitint̃ c&erra medio qq̃dieminor umbraꝗł in principio est diei
anni dies. si ne umbra fuerint in partib: meridianis. eo qđ solem ha

Expanded text:
et testes idonei, qui de utrisque partibus, et borealibus scilicet et meridianis advenere, luce clarius pandunt. Denique beatus Ambrosius, in libro quarto Hexameron, de temporibus et discursu solis disputans, ait inter caetera: « Medio quoque die minor umbra, quam vel in principio est diei, anni dies sine umbra fiunt in partibus meridianis, eo quod solem ha
Abbreviated transcription (Latin):
fruge fecundarunt : Constant nꝰ post plurimas & iauditas
de predationes ꝓuintiis factas. occis inbalneo perut indictio¬
nexui Nec longo post tempore &iã uitalia nuspapacelestia
nisic ili ã inuadunt & predanimia secũ ablata. nx alexandrã.

Expanded text:
fruge foecundaverunt. Constantinus, post plurimas et inauditas fruge foecundaverunt. Constantinus, post plurimas et inauditas depraedationes provinciis factas, occisus in balneo periit indictione duodecima. Nec longo post tempore etiam Vitalianus papa coelestini Siciliam invadunt, et praeda nimia secum ablata mox Alexandr
Abbreviated transcription (Latin):
ihil uelle ueloperaricredendus sit xp̃s. Vnde benemarti ñ
papi congregatarome synodo .ci. epis coporum : damna¬
uit sub anathemate prefatos cyrum sergium prrrbum
& paulum her&i cos: Et post haec missus ab imperatore
theodorus ex archus tulit martinum papam de ecdes
mense octobrio indictione .VIII. Constantinus princeps uitaliano
papanu ꝑordinato misitbea topetro a postolo ei. angelia au¬
rea gemmis albis miraemagnitudinis incircuitu ornuta
ipse postaliqt ann id est per in dictionem sextam uenieni ro¬
mam obtulit super altare ipsius pallium aui otextileto¬
to exercitucumcereis ecdesiam intrante : Sequenti anno
facta est edypsissolis quam nostra a& asme minit qͣsi
x hora diei .i. noñ malas: theodorus archiepis copus & a.¬
drianus abbas iuraeque doctissimus auitaliano missibrit¬
caniam : plurimas ecclesias anglorũ . doctrinȩ ecdesiasticȩ

Expanded text:
nihil velle vel operari credendus sit Christus. Unde Martinus nihil velle vel operari credendus sit Christus. Unde Martinus papa, congregata Romae synodo, C et V episcoporum, damnavit sub anathemate praefatos Cyrum, Sergium, Pyrrhum et Paulum haereticos. Et post haec missus ab imperatore Theodorus exarchus tulit Martinum papam de Ecclesmense Octobri, indictione octava. Constantinus princeps, Vitaliano papa nuper ordinato, misit beato Petro apostolo Evangelia aurea gemmis albis mirae magnitudinis in circuitu ornata; ipse post aliquot annos, id est, per indictionem sextam veniens Romam, obtulit super altare ipsius pallium auro textile, toto exercitu cum cereis ecclesiam intrante. Sequente anno facta est eclipsis solis quam nostra aetas meminit, quasi decima hora die, quinto Nonas Maias. Theodorus archiepiscopus et Hadrianus abbas vir aeque doctissimus, a Vitaliano missi Brittaniam, plurimas Ecclesias Anglorum doctrinae Ecclesiasticae
Abbreviated transcription (Latin):
errorem domesticum memoratus papatheo dorus aduocatiscuit
sacer dctibus et clero inecclesi ab eatiperi a postolor umprna¬
pis condemnauit eum subuinculo anathematis.
onst intinus filius hera clũ mensibusui : ꝓyrrhisucce sser pa¬
lusguntantum uaesanator trina sicut decessores eius seda
apertaper secutione catholicos cruciat. a pocoerysiariosse
ecclesiaeromanae quia deius correptionem missi fuerit
partim carceribus partim exiliis partim uerberibus a ffi¬
ciens. Sed et altare eorum indomoplacidiae sacratumb
uener abili oraculo subuertens diripuit. prohibens eo sibi¬
demmissas caelebrare : Vnde &ipse sicut prȩcessore sillu
ab apostolica se delustadepositioni sultione damnatest:
onstantinus filius constantini añ xxxiii. hic deceptus a paulo
sicutheraclius auuseius a sergio eius demregiȩ ciuitatis e po
exposuit trpũ aduersusca tholicã fidem: nec unã necduasuo¬
luntates aut operationes in xp̃o diffiniens ẽẽ confitendasqͣsi

Expanded text:
errorem domesticum, memoratus papa Theodorus, advocatis cunctis sacerdotibus et clero in ecclesiam beati Petri apostolorum principis, condemnavit eum sub vinculo anathematis. Constantinus, filius Heraclii, mensibus VI. Pyrrhi successor Paulus non tantum vesana doctrina sicut decessores ejus, sed et aperta persecutione Catholicos cruciat, apocrisiarios sanctae Ecclesiae Romanae qui ad ejus correctionem missi fuerant, partim carceribus, partim exiliis, partim verberibus afficiens. Sed et altare eorum in domo Placidiae sacratum in venerabili oraculo subvertens diripuit, prohibens eos ibidem missas celebrare. Unde et ipse, sicut praecessores illius, ab apostolica sede justa depositionis ultione damnatus est. Constantinus, filius Constantini, annis XXVIII. Hic deceptus a Paulo, sicut Heraclius avus ejus a Sergio ejusdem regiae civitatis episcopo, exposuit typum adversus catholicam fidem, nec unam nec duas voluntates aut operationes in Christo definiens esse confitendas, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ad proeliũ uincunt: Et ex eotempore : nunchinuncillipalna
habuero donec aduena potentior: tota plongũ potire in sula
nasta sius añ xexiii: rañsa mundus uuandalorũ rex cacholieas
ecdesias lauit. &ccxx epos exilio sardiniã misit : Sr mnadus
papa baermulta ecclesiarũ opera quȩ uela funda mentoieri¬
uit uel prisca renouauit ad beatũ p&rũ & beatu ptulia
beatũ laurentiũ pauperibus habitacula construreta
omini annopera fricã uelsardimam epis copis qui inexilioetu
pecunias & uestes minis trabat: Anastasius quiheres fauei
eutic& is catholicos in secutꝰ est diuino fulminb peritu¬
tinopoliueniens ad portã quȩ uocat᷑a urea populorũ turbi
eioccurrentibus in conspectuomniũ roganticȩ columenredus¬
dit: Quidũ rediens rauennã uenissec : teodericuseũ cũ coni¬
tibus carceris afflictione peremit inuidiaductus quiacatul¬
cepi&e aitis defensor iustinus eũ honori fice suscepiss& : Quo ames

Expanded text:
ad praelium, vincunt, et ex eo tempore nunc hi, nunc illi, palmam habuere, donec advena potentior tota per longum potiretur insulanastasius annos XXVIII. Thrasamundus, Vandalorum rex, catholicas ecclesias clausit, et CCXX episcopos exilio Sardiniam misit. Symmachus papa inter multa Ecclesiarum opera, quae vel a fundamentis creavit, vel prisca renovavit, ad beatum Petrum, et beatum Paulum, et beatum Laurentium, pauperibus habitacula construxit, et omni anno per Africam, vel Sardiniam, episcopis qui in exilio erant pecunias et vestes ministrabat. Anastasius, quia haeresi favens Eutychetis catholicos insecutus est, divino fulmine peritinopolim veniens, ad portam quae vocatur Aurea, populorum turbis ei occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit. Qui dum rediens Ravennam venisset, Theodoricus eum cum comitibus carceris afflictione peremit, invidia ductus, quia catholicae pietatis defensor Justinus eum honorifice suscepisset. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste testatur: Quidergo opuserat ad completionẽ lunaris
ogdo adis duossolaris cursus suꝑadicere dies iđ ÷ decimum & nonũ
Nłarũ aprilium si hoc duo bis sextiles poterant ꝑficere dies
Nonergo duo dies qui in ogdo adesolis alunari ogdo ade minus sup
duorũ inter Ralatione bis sextorũ sed duorũ magis dierum
qui inendecade eius alunariplus sunt adiectione supplent᷑
Nec noc& q̃ saltũ lunae quem quidã inogdo adis initio poniunt

Expanded text:
manifeste testatur. Quid ergo opus erit ad completionem lunaris ogdoadis duos solaris cursus superadjicere dies, id est decimum et nonum Calendarum Aprilium, si hoc duo bissextiles poterant perficere diesNon ergo duo dies qui in ogdoade solis a lunari ogdoade minus sunt, duorum intercalatione bissextorum, sed duorum magis dierum, qui in endecade ejus a lunari plus sunt, adjectione supplentur. Nec nocet quod saltum lunae, quem quidam in ogdoadis initio ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
gius sole remoto frigida est & humida Verillo super
terras redeunte humidum &calidum aestas illo suꝑ
feruente calida & sicca : Autumnus illo ad inferiora
decidente siccus & frigidus : Sicq sit ut amplexami

Expanded text:
gius sole remoto, frigida est et humida. Ver, illo super terras redeunte, humidum et calidum. Aestas, illo super fervente, calida et sicca. Autumnus, illo ad inferiora decedente, siccus et frigidus. Sicque fit ut amplexa
Abbreviated transcription (Latin):
aute noctis umbra mortalib ad requiẽ corporis data neoperis aui¬
da continuato labore deficeret acperiret humanitas : Et ut ani¬
mantib quibusdã quȩ lucẽ solis ferre nequeunt ipsis etiã bestius

Expanded text:
autem noctis umbra mortalibus ad requiem corporis data, ne operis avida continuato labore deficeret ac periret humanitas: et ut animantibus quibusdam, quae lucem solis ferre nequeunt, ipsis etiam bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
piom̃sis ianuarii usq: indiem de quoinquiris. Et cusci¬
eris ad de aetatẽ lune que suit inklianuarii: Partire

Expanded text:
pio mensis Januarii usque in diem de quo inquiris, et cum scieris, adde aetatem lunae quae fuit in Calendis Januariis; partire
Abbreviated transcription (Latin):
Q uot enim quisq ẽ qui suã recordetͥ infantiã Scđa etas anoe usq ad
abra ham generationes iuxta hebrai cã ctoritatẽ cõplexa .x. Annos autẽ
ł laec quasi pueritia fuit generis populidĩ. &ideo inllngua inuenta ẽ.

Expanded text:
quotus enim quisque est qui suam recordetur infantiam? Secunda aetas a Noe usque ad Abraham, generationes, juxta Hebraicam auctoritatem, complexa X, annos autem . Haec quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& aCcensionis circameridiem facto : Quod siqui
grauius huic insistens questionidixerit senouam lu¬
nam eo annoquos altus hserendus est hoc est ultimo
circuli decennouenalis biduo prius ꝗ prima caner&
multis cumtestib: uidisse id ÷ quarto non ar̃ a prilium
die : cum eius demanni xiiii maluna paschalis incir¬
culo memorato xv Rł ar̃ maur̃ sit ad potata Ideoq
nonisi pridie ponas aprilis eẽ primaualeatrationẽq¬

Expanded text:
idelicet ascensionis circa meridiem facto. Quod si qui gravius huic insistens quaestioni, dixerit se novam lunam eo anno quo saltus inserendus est, hoc est, ultimo circuli decennovenalis biduo priusquam prima caneretur multis cum testibus vidisse, id est, quarto Nonarum Aprilium die, cum ejusdem anni XIV luna paschalis in circulo memorato XV Calendarum Maiarum sit adnotata, ideoque non nisi pridie Nonas Apriles esse prima valeat, rationemq
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis huius cause exigerit hic nr̃apussillitas nesuifragilita¬
te deficiat ad paternȩ diumȩ auctoritatis auxilium concurrat:

Expanded text:
a nobis hujus causae exegerit, hic nostra pusillitas, ne sui fragilitate deficiat, ad paternae, imo divinae auctoritatis auxilium concurrat
Abbreviated transcription (Latin):
natione d̃ nr̃i ihũ xp̃i annorũ tẽpora p̃notare. Quatinus
exordiũ speinraẽ notius nobis exister& & causa reparationis
humanȩ id ÷ passio redemtoris nr̃i euidentius elucer&

Expanded text:
nostri Jesu Christi annorum tempora praenotare: quatenus exordium spei nostrae notius nobis existeret, et causa reparationis humanae, id est passio Redemptoris nostri, evidentius elucer
Abbreviated transcription (Latin):
bre ñ sint : Viitrionẽ ñ conspici. ex eo loca appellar ascia Hec
horas dinumerari ibi et tota trogo drtice umbras bisdel odiebi¬
quadra geñquiñ diab:
in annoerat hostenes incontrariũ cadere prodidit Sidnse utiuario

Expanded text:
brae non sint, septentrionem non conspici, et ea loca appellari ascia, horas dinumerari ibi. et tota Trogodytice umbras bis quadrag enis quinis diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit. sic fit, ut vario
Abbreviated transcription (Latin):
quod plerosq turbat imperitos quia philippus in expositione
beati iob aetu maris oceani cottidie bis uenire describens.
ad iunxerit huncunius aequi noctialis horȩ docdhante trans

Expanded text:
quod plerosque turbat imperitos, quia Philippus in expositione beati Job aestum maris Oceani quotidie bis venire describens, adjunxerit hunc aequinoctialis horae dodrante trans
Abbreviated transcription (Latin):
tardior facilius poterat cõp̃hendi suos m̃sesputare coeperunt
supto abautũni tempore primordio tricenis hosꝑdunt᷑ includere¬

Expanded text:
tardior facilius poterat comprehendi, suos menses putare coeperunt, sumpto ab autumni tempore primordio, tricenis hos produntur includere
Abbreviated transcription (Latin):
abbrum aremoto qđ fieri in insulatile prtheas massiliensis scri¬
bit uidierum nauigatione inseptentrionẽ abrittannia dis¬
tante : haec delongitudine dispari solstit alium dierum plinius

Expanded text:
am remoto. Quod fieri in Insula Thule Pythias Massiliensis scribit, VI dierum navigatione in Septentrionem a Britannia ditante. » Haec de longitudine dispari solstitialium dierum Plinius
Abbreviated transcription (Latin):
immolationum. quod in eo pecora quȩ occisuri
erant duissuis uouerent: Gratias tibibon eihũ quinos
abhis uanis auertens tibi sacrificialaudis offerre
ibent ÷ & prilis arietis Mauis tauri luncus
geminorum : iulius caneri Aug̃ leonis Septẽb
uirginis : Dc tob librȩ. Nouemb scorpionis
Decemb sagittarii lanuarius capricorm łebrua¬
rius aquaru Martius piscium: Sicut quidam
ueterum euam uersib explicauit heroicis¬

Expanded text:
immolationum, quia in ea pecora quae occisuri erant diis suis voverent. Gratias tibi, bone Jesu, qui nos, ab his vanis avertens, tibi sacrificia laudis offerre habent: Aprilis Arietis, Maius Tauri, Junius Geminorum, Julius Cancri, Augustus Leonis, September Virginis, October Librae, November Scorpionis, December Sagittarii, Januarius Capricorni, Februarius Aquarii, Martius Piscium, sicut quidam veterum etiam versibus explicavit heroicis
Abbreviated transcription (Latin):
lune cur summare non solum communi accessu & recessu
sed &iam quodim suistatus profeotu defectuq perenma

Expanded text:
lunae cursum mare non solum communi accessu et recessu, sed etiam quodam sui status profectu defectuque peren