comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostias suꝑ altare ponunt. ipsi m̃sã dñi con¬
ponunt. Leuite oꝑuuit archã cestamenti.
quia ñ om̃s uide debent aut possunt alta mis¬
terioꝵ que oꝑiunt᷑ aleuitis. Ipsi albis induti
uestibꝰ. assistunt altari ut candore uestis mun¬
dicia uite significetur: nitidiq adhostias
unmacłati accedant. Tales eñi dnm̃ decet
habere ministros. qui nullo caris corrũpan.¬
tur contagio. s ꝑfecta mentis ⁊ corporis casti.¬
tate splendeant. Quales eñi diacones ordi¬
nandi sunt. apłs plenissune docet. scribens
ad timotheũ. Nã cũpremu̾set de sacerdotũ e¬
lectione. continuo subiunx̃. diacones similit᷑
inreprehensibiles hoc: sine crimine sicut
ep̃os. pudicos. hoc: alibidine continentes.
non bilragues. scilicet neturbent habaites
pacem. non multo iuno deditos. quia ubi c¬
brietas. ibi libido ⁊ furor añat᷑. ñ c̃pc luctũ
tur. Post hec subiecit. Hi aut̃ ꝓbent᷑ primũ ⁊ sic

Expanded text:
hostias super altare ponunt, ipsi mensam Domini comhostias super altare ponunt, ipsi mensam Domini componunt. Levitae operiunt arcam testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum quae operiuntur a levitis. Ipsi albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconos similiter irreprehensibiles , » id est sine crimine, sicut episcopos; pudicos, id est a libidine continentes; non bilingues, scilicet ne conturbent pacem habentes; non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur; non turpe lucrum  primum; et sic
Abbreviated transcription (Latin):
hoci ineternitate requiẽ habeanꝰ Hic ordo ui
nono testam̃ti ab apłis iniciũ sũpsit. quando
nii plenos spũ scõ ad hoc officiũ elegerunt. ⁊
oratione p̃missa manꝰ eis inposuerunt. ⁊ ex¬
inde apłi ⁊ coꝵ successores decreuerunt. ut
in om̃i matrice eccłia. septẽ diacones circa arã
xp̃i sublimiori gradu canꝗͣ eolũpne altaris
assisterent. nonsine aliq̃ sepcenarii mistĩo. inqͦ
figurant᷑. ut septifornus gr̃e spũ fulgentes.
seĩsint corpore ⁊ spũ. Hisunt septẽ angłi in
a pocalipsi tuba canentes. Hisunt septẽ cande¬
labra aurea. hi uoces tonitruoꝵ. Ipsi eni cla¬
ra uoce inmodũ p̃conis ad monent cunctos.
siue. ador andũ siue ad genua flectenda siue
ad psallendũ siue adlegendũ. ⁊ audiendũ ũbũ.
Ipsi eugłitant: ipsi sacramenta dĩ dispensant.
Sine ipsis sacerdos nom̃ habet: officiũ ñ habet.
Nã sicut insac̾ dote consecracio: ita ui ministro
lere. nisi craditꝰ eis fuerit adiacono. Leuite

Expanded text:
in aeternitate requiem habeamus. Hic ordo in Novo Testamento ab apostolis initium sumpsit, quando nii plenos Spiritu sancto ad hoc officium elegerunt: et oratione praemissa manus eis imposuerunt . Et exinde apostoli et eorum successores decreverunt, ut in omni matrice Ecclesia septem diaconi circa Aaram Christi sublimiori gradu, tanquam columnae altaris assisterent, etiam non sine aliquo septenarii mysterio. In quo figuratur ut septiformis gratiae spiritu fulgentes, sancti sint corpore et spiritu. Hi sunt septem angeli in Apocalypsi tuba canentes . Hi sunt septem candelabra aurea . Hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispensant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdote consecratio, ita in ministro lere, nisi traditus eis fuerit a diacono. Levitae
Abbreviated transcription (Latin):
quiseq̃r me ñ ambulat intebris. s habebit¬
uinto loco ordo: subdiaconoꝵ qui apud
grecos ypodiaconi uocant᷑. Istisunt qui
ies dra nathanei id: inhumilitate dño ser¬
uientes appellant᷑. ex quoꝵ or dine fuit ille
nathanael. qͥ ineugłio saluatorẽ confiteri.
⁊ ab ipso meruit. conlaudari. dicente dño.
Ecce uere istłita. in quo dolus non : lsti sub¬
seruiunt leuitis. ⁊ uasa corporis ⁊ sanguinis
ap̃i ipsis ad altaria offerunt. ⁊ icerũ referunt.
Deqinlꝰ quidẽ. patraꝰ placuit. ut qͥ sal
inisteria contrectãt. Legẽ obseruent continc.¬
cie. sic̃ scriptũc. Ouodamini qͥfertis uasadm̃.
hi intẽplo añi oblationes suscipiunt appłis. Ad
istoꝵ etiã ꝓuisione̾ ꝑtinet. tancũ. de oblacionibꝰ
ponere in altari. quantũ susfic̾e ppło dĩ possit.
Similit̾ ipse corporales pallas ⁊ substratoua laua¬
re. ⁊ aquã inbaptismũ uergẽ debent: urceũ qͥq

Expanded text:
qui sequitur me non ambulat in tenebrisqui sequitur me non ambulat in tenebrisuinto loco est ordo subdiaconorum qui apud Graecos ὑπο διάκονοι vocantur. Isti sunt qui in Esdra Nathanei, id est in humilitate Domino servientes appellantur, ex quorum ordine fuit ille Nathanael, qui in Evangelio Salvatorem confiteri, et ab ipso meruit collaudari, dicente Domino: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Isti subserviunt levitis, et vasa corporis et sanguinis Christi ipsis ad altare deferunt, et iterum referunt. quibus quidem Patribus placuit, ut qui sacra mysteria contrectant, legem observent continentiae, sicut scriptum est: Mundamini qui fertis vasa Domini . Hi in templo Domini oblationes suscipiunt a populis. Ad istorum provisionem pertinet tantum de oblationibus ponere in altari, quantum sufficere possit populo Dei. Similiter ipsi corporales pallas et substratoria lavare, et aquam in baptisterium vergere debent; urceum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
UARTO loco succedunt acoliti. qͥ latine
dicunt᷑ ceroferarii. quia accensos cereos
deferunt dũleg̾r eugłiũ. uł dũ offert᷑ sacͥficiũ.
nut tenebras huiꝰ aeris illuminent. s obhoc.
ut sic̃ uisibile lum̃ manibꝰ gestant. ita oꝑaluciᷤᷤ
pmimis ostendant. ⁊ more lucis errantibꝰ uiã in
tenebris palpantibꝰ aucatũ p̃beant. Hi cũ ordi¬
nat᷑. postꝗͣ eddocti fueruit ab ep̃o. qualit̾ mossi¬
cio suo agere debeant. accipiunt ab archidia¬
cono ceroferariũ id÷ candelabrũ cũcereo. ut
sciant se ad accendenda luminaria mancipari.
Accipiunt ⁊ urceolũ uacuũ ad infundendũ uiñ
incalicẽ. qͦ consecrand̾: sanguis.xͥ. ubi sit cõme¬
moracio sanguinis de ip̃i lat̾e ꝓfluentis. ⁊ aque
inde pcedentis: que duo idõ incalice cõmiscent᷑.
quia. ap̃i sanguine sumꝰ redẽpti. ⁊ aqua bap¬
tismatis apeccatis abluti. Hoc officiũ se hab̾e.
añs in eugłio testat᷑. dicens. E gosũ lux mundi.

Expanded text:
uarto loco succedunt acolythi, qui Latine dicuntur ceroferarii, quia accensos cereos deferunt, dum legitur evangelium, vel dum offertur sacrificium. Non ut tenebras hujusmodi aeris illuminent, sed ob hoc ut sicut visibile lumen manibus gestant, ita opera lucis proximis ostendant, et more lucis, errantibus viam in tenebris palpantibus ducatum praebeant. Hi cum ordinantur postquam edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, accipiunt ab archidiacono ceroferarium, id est candelabrum cum cereo, ut sciant se ad accedenda luminaria mancipari. Accipiunt et urceolum vacuum ad infundendum vinum in calicem, quo consecrandus est sanguismoratio sanguinis de Christi latere profluentis, et aquae inde procedentis. Quae duo ideo in calice commiscentur, quia Christi sanguine sumus redempti, et aqua baptismatis a peccatis abluti. Hoc officium se habere Dominus in Evangelio testatur, dicens: Ego sum lux mundi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ predicare eugłiũ. ⁊ apłm. Ao ipsos quoq
ꝑcinet. officiũ precũ. ⁊recitacio nonñ. lpsi
premonent adires ad om̃n. ipsi hortant᷑ orare.
ipsi clamant. ⁊ paeẽ ipsi anñciant. Hoc officio
usus : dñs. quando post cenã ꝓprio ore ⁊ ꝓpͥis
manibꝰ sacm̃ta confecta dispensauit. ⁊ quani¬
do apłos dormitantes. ad oracionẽ inuitauit
dicens. Uigilate ⁊ orate. ne intritis intẽptacio

Expanded text:
m. Ad ipsos quoque pertinet officium precum, et recitatio nominum. Ipsi praemonent aures ad Dominum, ipsi hortantur orare. Ipsi clamant, et pacem ipsi annuntiant. Hoc officio usus est Dominus, quando post coenam proprio ore et propriis manibus sacramenta confecta dispensavit, et quando apostolos dormitantes ad orationem incitavit, dicens: Vigilate et orate ut non intretis in tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
inposicionẽ non accipiunt: s tantũ calicẽ ua¬
cuũ. ⁊ patenã uacuã de manu ep̃i. Demanu
ileuita tractaturi diuina sac̾m̃ta. Hoc officio
p̃cunit. ⁊ mittens aqͣ inpleliũ. pedes discipłoꝵ
m̃to acribu leui habet exordiũ. Precepit eñi
dñs morsi ut pꝰ ordinacionẽ a aron ⁊ filioꝵ eiꝰ
rurs tͥbꝰ leui ad diuini cultꝰ muusti̾a ordina¬

Expanded text:
impositionem non accipiunt, sed tantum calicem vacuum et patenam vacuam de manu episcopi. De manu levita tractaturi divina sacramenta. Hoc officio praecinxit, et mittens aquam in pelvim pedes discipulorum mento a tribu Levi habet exordium: praecipit enim Dominus Moysi , ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cult
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet homo: anima scilicet rationalis ⁊ caro.
ita sit ap̃s una ꝑsona uerbũ ⁊ bomo. Item. Ap̃s¬
quia inunitate ꝑsone accessit. dĩ uerbo anima ra.¬
sili:. tem. ds̃ hominẽ assũpsit. homo indm̃ tran¬
siuit. non nature uersibilitate. s dĩ dignatione.
ut nec ds̃ mucaretur inhumana substantia. assum̃¬
do hominẽ. nec homo indiuna glorificatus indm̃.
quia mutatio uł uersibilitas nature. uł diminuti¬
oñe ⁊ abolitionẽ facit. Creditur anobis sine con¬
fusione coniincta trinitas. sine seꝑatione distinc.¬
ta. Ntem. Nichil ereatũ aut seruiens intrinitate
credendũ: nichil inequale. nichil gr̃e inequale.
neũ aut officiale alcĩ. nich sibi inuisibile. nicħ
creaturis uisibile. nichil moribus uł uoluntate
diuersũ. nichil decrinitatis essentia ad creaturar̃
naturã deductũ. nichil officio singulare nec alt̾i
cõmunicabile. nicħ confusũ s totũ ꝑfectũ. quia
totũ ex uno ⁊ unũ non tantũ solitariũ. Item

Expanded text:
quilibet homo, anima scilicet rationalis et caro, ita sit Christus una persona, Verbum et homo. Unde quia in unitate personae accessit Verbo anima raFilius. Idem: Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum; quia mutatio vel versibilitas naturae, vel diminutionem vel abolitionem facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Idem: Nihil creatum, aut serviens, in Trinitate credendum est; nihil inaequale, nihil gratiae aequale; neum aut officiale alteri, nihil sibi invisibile, nihil creaturis visibile, nihil moribus vel voluntate diversum, nihil de Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, nihil officio singulare, nec alteri communicabile, nihil confusum, sed totum perfectum: quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
neq sp̃e sẽs s filiꝰ cantũ. ut qui erat indiuinitate
patris dĩ filius. ipse fieret in homine hom̃is filiꝰ
fui: natus scđ̃m ueritatẽ nature ex dõ dĩ filius.
⁊ sc̾m ueritatẽ nacure ex homine hom̃s filius:
ut uericas geniti non ad optiõe nec appellatione
s inutraq natiuitate filii nomen nascendo habet:
duos ap̃os neq duos filios. s am̃ ⁊ hominẽ unũ
filiũ quẽ propterea unigenitũ dicinꝰ manentẽ
induabus substantiis. sicut ei nature ueritas
contulit. ñ confusis naturis neq unmitis: ita¬

Expanded text:
nctus, sed Filius tantum: ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse fieret in homine hominis matris secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius, ut secundum veritatem naturae ex homine hominis Filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione; sed in utraque nativitate Filii nomen nascendo haberet, duos Christos, neque duos filios, sed Filium: quem propterea Unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit; non confusis naturis, neque immistis,
Abbreviated transcription (Latin):
ducatur. Quãuis eñi nr̃a corpora primoloco mat̾ia¬
lit̾ de terra sũpta nonsint. iccireo tm̃ non inconue¬
nient̃ deterra sũpta ẽẽ dicunt᷑. quia primi hom̃is
tu de sp̃tab quoq nr̃is etiã si detraduce ẽẽ crederen¬
tur diciposset. quia adño datisunt. in eo qđ adño
datus: primꝰ ille sp̃c a quo ꝑmat̾iam descender̃t.
tñ inhoc pbabiliꝰ constat animas extraduce nonẽẽ
ut insequentibꝰ quoq om̃ibꝰ caro quidẽ de carne

Expanded text:
ducatur. Quamvis enim nostra corpora primo loco materialiter de terra sumpta non sint; idcirco tamen non inconvenienter de terra sumpta esse dicuntur, quia primi hominis tu de spiritibus quoque nostris etiam si ex traduce esse crederentur posset dici, quod a Deo dati sunt in eo quod a Domino datus est primus ille spiritus a quo per materiam descenderunt. Tamen in hoc probabilius constat animas ex traduce non esse, ut in sequentibus quoque hominibus caro quidem de carne
Abbreviated transcription (Latin):
cũ necessitate cũcupiscendi nascit᷑. Ineo aqͦ semi¬
nat᷑ culpã habet. ⁊ actũ culpe. In eo qđ seminatur.
nec culp̃a habet nec actũ culpe: s causã. In eo qcđ
nascit᷑. causã culpe ⁊ culpã habet. s actũ non habet
Causa culpe. corruptio mortalitatis: Culpa concupis¬
centia: Actus eulpe. concupiscere Causaculpe:
radixẽ. Culpa ipsa: arbor. Actus culpe: fructꝰ¬

Expanded text:
cum necessitate concupiscendi nascitur. In eo a quo semicum necessitate concupiscendi nascitur. In eo a quo seminatur culpam habet et actum culpae. In eo quod seminatur nec culpam habet nec actum culpae, sed causam. In eo quod nascitur causam culpae et culpam habet, sed actum non habet. Causa culpae corruptio mortalitatis est, culpa concupiscentia est. Actus culpae concupiscere est, causa culpae radix
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate dissoluta. extram̃surã prime dis¬
positionẽs desideria sua extenit. Hec ÷ eñ ipsa
que carnis concupiscentia uocatur. naturalis
scilicet appetitus siue affectus. or dinẽ tͣnsgredi¬
ens. ⁊ m̾surã transcendens. Ordinẽ transgredi¬
ens. qm̃ mouet᷑ ad ea que ñdebet. mensurã trats¬
cendens. q̃n mouet᷑ alit̾ qͣ debet. Ordine ĩi ape¬
Mensura aũt appetitꝰ nontenet. qñ etiã ea que appeten¬
⁊ pena ultima. duo media ortasunt. culpa ⁊ penq.
Ignorantiaboni. culpa ⁊ pena inm̃te. Concupisaen¬
cia mali. culpa ⁊ pena incarne. Inqͥbꝰ radix pecẽ
originalis consistit. Quiagͥ carohumana apa¬
rentibꝰ cũ mortalitate seminatur. in eo ipso qđ se¬
minata sub iacet mortalitati. uiuificata post modũ
carnalis concupiscentie sub iecta inuenitur. ne¬
cessitati: quia ipsa mortalitatis infirmitas causa
cupiscentia seminatur: eu mortalitate cũcipit᷑.

Expanded text:
infirmitate dissoluta extra mensuram primae disinfirmitate dissoluta extra mensuram primae dispositionis desideria sua extendit. Haec est enim ipsa quae carnis concupiscentia vocatur, naturalis scilicet appetitus sive affectus ordinem transgrediens et mensuram transcendens. Ordinem transgrediens, quando movetur ad ea quae non debet; mensuram transcendens, quando movetur aliter quam debet. Ordinem enim appeMensuram autem appetitus non tenet, quando etiam ea quae appetenculpa prima et poena ultima duo media orta sunt, culpa et poena. Ignorantia boni, culpa et poena in mente; concupiscentia mali, culpa et poena in carne. In quibus peccati originalis radix consistit. Quia igitur caro humana a parentibus cum mortalitate seminatur, in eo ipso quod seminata subjacet mortalitati vivificata postmodum carnalis concupiscentiae subjecta invenitur necessitati, quia ipsa mortalitatis infirmitas causa cupiscentia seminatur cum mortalitate concipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ incarne sine anima peccatũ non fuit. quomͦ
ꝑ carñe aut incarne ad animã peccatũ transire
potuit: Quos eñi aliq̾n incarne nonfuit: ex
carne illud post modũ anima non accepit:¬
Quomͦ łcarnẽ Peccatũ tuansit Ad anuma. xxxi¬
uo uicia humana nat᷑a aprimasu
corruptione concepit: a quibꝰ subseqͣn¬
tiũ oaloꝵ om̃iũ ꝓpago p̾ost modũ pullulauit.
Hec aũt erant ignorantia boni ⁊ concupiscentia
mali. Quoꝵ unũ io: ignorantia mentẽ infecit.
alt̾m io: concupiscentia carnẽ maculauit. Igno¬
rantia pena fuit elationis: concupiscentia effec¬
tus mortalitatis. Ita. quatuor mala in homine
apparent. Suꝑbia. ignorantia. mortalitas. concu¬
picentia. Suꝑbia mentis culpa tm̃. Mortalitas.
carnis pena tm̃. Ignorantia culpa ⁊ pena. inm̾te.
Concupiscentia culpa ⁊ pena incarne. Propter
elationẽ. animus obscuratus: ꝑ ignorantiã. ꝓp̃t
rantia ꝑcussus. lum̃ ueritatis amisit. Quia uͦ
caro mortalitate ꝑcussaẽ: ipsa sui languoris

Expanded text:
ergo in carne sine anima peccatum non fuit, quomodo per carnem aut in carne ad animam peccatum transire potuit? Quod enim aliquando in carne non fuit, ex carne illud postmodum anima non accepit carnem peccatum transit ad animam. Duo vitia humana natura a prima sui corruptione concepit, a quibus subsequentium omnium malorum propago postmodum pullulavit. Haec autem erant ignorantia boni et concupiscentia mali, quorum unum, id est ignorantia, mentem infecit; alierum, id est concupiscentia, carnem maculavit. Ignorantia poena fuit elationis, concupiscentia effectus mortalitatis. Ita quatuor mala in homine apparent: superbia, ignorantia, mortalitas, concupiscentia. Superbia mentis culpa tantum; mortalitas carnis poena tantum; ignorantia culpa et poena in mente; concupiscentia poena et culpa in carne. Propter elationem animus obscuratus est per ignorantiam, propter rantia percussus lumen veritatis amisit. Quia vero caro mortalitate percussa est, ipsa sui languoris
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ mouetur ꝑconcupiscentiã. actus. qͥ amotu
uoluntatis inchoatur. motu oꝑis ꝑficit᷑. Nonitaq
nascentes ꝓpterea sin uicio ẽẽ exstim̃tur. quia non
concupiscunt. qm̃ radicitꝰ uiciu̾i concupiscentie

Expanded text:
d movetur per concupiscentiam, actus qui a motu voluntatis inchoatur, motu operis perficitur. Non itaque nascentes propterea sine vitio esse existimentur, quia non concupiscunt, quoniam radicitus vitium concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ: nequaꝗͣ eũ quasi mat̾ialit̃ de diuina eẽntia
siue substantia sũptũ credere debemꝰ. S quia corpꝰ
ꝑ mat̾iam deterra uenit. sp̃c aũt sine p̾iacente ma¬
teria ꝑsolã ereatoris potentiã eẽ accepit. sicut cerpꝰ
ab illo÷ exquo mat̾iam traxit. sicut sp̃e ab illo est
pqu̾e ⁊ aquo ẽe accepit. Per illũ uidelicet eũ fecit:
ab illo auit cũ dedit. dicit rursũ psalmista. Qui fupx
singillatĩ corda eoꝵ. C orda quippe id÷ rationales
sp̃s siue animas singillatĩ fingere dicit᷑: quia ea
non alia exaliis que admodũ incorporali natura
apparet. s singła ꝑse de nichilo creare ꝑhibetur.
Propterea cũ inlege scriptũsit siquis ꝑcusserit mu¬
lierẽ p̃gnantẽ ⁊ illa abortuu fecerit. si non fuerit
reddat animã panima: aꝑte declaretur quia cũ
caro ex carne seminat᷑. anima similit̾ ex anima̾t᷑
hitur. Sien eu̾ earne anima seminat᷑. quare ma
bortiuo ⁊ non formato. anima panima non reddet᷑:

Expanded text:
ia sive substantia sumptum credere debemus. Sed quod corpus per materiam de terra venit; spiritus autem sine praejacente materia per solam Creatoris potentiam esse accepit. Sicut corpus ab illo est ex quo materiam traxit, sic spiritus ab illo est per quem et a quo esse incoepit. Per illum videlicet cum fecit, ab illo autem cum dedit. Dicit autem rursum Psalmista: Qui finxit sigillatim corda eorum . Corda quippe, id est rationales spiritus sive animas Deus sigillatim fingere dicitur; quia ea non alia ex aliis quemadmodum in corporali natura apparet, sed singula per se de nihilo creare perhibetur. Propterea cum in lege scriptum sit: Si quis percusserit mulierem praegnantem et illa abortivum fecerit; si non fuerit reddat animam pro anima ; aperte declaratur quod cum caro ex carne seminatur, anima similiter ex anima non trahitur. Si enim cum carne anima seminatur, quare in abortivo et non formato anima pro anima non redderetur?
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ uł erescere possit ul uegetari. ł etiã usq
ad ipsã humani corꝑis effigie̾ ꝓmoueri: uideat
quomͦ arbusta ⁊ plante ⁊ germina uniu̾sa eiꝰ modi
animã non habentia. sola uiriditate uegetantur
icrescunt. ⁊ motusuo informã ꝓprio generi conue¬
nientẽ. ꝑducunt᷑. Hisgͥ ⁊ huiꝰ cemodi rationibus
pbabile factũ ÷ animas extraduce nonc̾e. s nouas
In quibꝰ tm̃ om̃ibꝰ nulla unqu̾a ratiosiue auctoritas.
i tantum preuałe potuit ut dubietatẽ tolleret
questionis: excepto eo solo qđ fides catholica mag̾
credendũ elegit. animas cotidie corporibus ui¬
uificandis sociandas de nichilo fieri: quã seđm
corporis naturã ⁊ carnis humane ꝓprietatẽ de
traduce ꝓpagari. Siau̾t anime ex traduce ẽe di¬
cerent᷑. non tanta questio eẽt: qr manifestior eẽt¬
iusticia ineo quod peccatũ originale apatribꝰ in
filios transire dicitur. S nos si occulta dĩ iudi¬
cia ratione conp̃hende nompossumꝰ: t̾n ꝓsoluendiᷤᷤ

Expanded text:
l vegetari vel etiam usque ad ipsam humani corporis effigiem promoveri; videat quomodo arbusta et plantae et germina universa ejusmodi animam non habentia sola viriditate vegetantur et crescunt, et motu suo in formam proprio generi convenientem producantur. His igitur et hujuscemodi rationibus probabile factum est, animas ex traduce non esse; sed novas In quibus tamen omnibus nulla unquam ratio sive auctoritas in tantum praevalere potuit ut dubietatem tolleret quaestionis, excepto eo solo quod fides catholica magis credendum elegit animas quotidie corporibus vivificandis sociandas de nihilo fieri quam secundum corporis naturam et carnis humanae proprietatem de traduce propagari. Si autem animae ex traduce esse ducerentur, non tanta quaestio esset, quia manifestior justitia esset in eo quod peccatum originale a patribus in filios transire dicitur. Sed nos si occulta Dei judicia ratione comprehendere non possumus, tamen pro solvendis
Abbreviated transcription (Latin):
te peccitũ ÷ ꝑ illã utiq nat᷑am solã infiliũ descen¬
dit que sola ꝑ generationẽ apatre infiliũ tͣnsit.
Si gͦ sola caro seminat᷑. ꝑsolã utiq carnẽ peccatũ
originale transducit᷑. Quod si uerũ: duo nobis
querenda occurrunt. unũ scilicet quomͦ ꝑsolã
carnẽ sine anima peccatũ apatre infiliũ tnse¬
at. altͣm quomͦ anima illiꝰ peccati qđ ꝑsolam¬

Expanded text:
illam utique naturam solam in filium descendit, quae sola per generationem a patre in filium transit. Si ergo sola caro seminatur, per solam utique carnem peccatum originale traducitur. Quod si verum est duo nobis quaerenda occurrunt. Unum scilicet quomodo per solam carnem sine anima peccatum a patre in filium transeat, alterum quom
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicari om̃ino nonpotest. Sĩplex en̾inat᷑a ꝓpaga¬
Quos g̾ unie int̃duo. si totũ transierit nchex eore¬
manet illia quoẽ. Siaũt totũ ꝑmanet. nicħ con¬
fert᷑ illi aq̃ est. Si gͥ anima exanima gignit᷑ sic̃
caro ex carne. dicant quomͦ simplex illa substantia aut
tota ingignente remaneat. sicut ingenitũ transierit.
aut tota ingenitũ transent. sungignente remanserit:
nisi forte om̃s animas consubstantiales dicere uelinit.
⁊ illã nat᷑am simplic̃e inꝓpagationẽ filioꝵ ꝑsonalit̾
quidẽ multiplicari s eentialit nondiuidi. non ad¬
tendentes quanta inconuenientia hanc assertionẽ
sequant᷑. suina ⁊ eadẽ ec̃utia simił beatitudini ⁊ dãp¬
nationi głe ⁊ pene addicta credat᷑. Postremo c̃dicat
auctoritas. reuertatur puluis interrã deqͣsũptꝰ ẽ:¬

Expanded text:
tiplicari omnino non potest. Simplex enim natura propagaQuod ergo unum est inter duo si totum transierit, nihil ex eo remanet illi a quo est. Si autem totum permanet, nihil confertur illi ad quod est. Si igitur anima ex anima gignitur sicut caro ex carne, dicant quomodo simplex illa substantia aut tota in gignente remaneat si in genitum transierit, aut tota in genitum transeat si in gignente remanserit. Nisi forte omnes animas consubstantiales dicere velint, et illam naturam simplicem in propagatione filiorum personaliter quidem multiplicari, sed essentialiter non dividi. Non attendentes quanta inconvenientia hanc assertionem sequantur si una et eadem essentia simul beatitudini et damnationi, gloriae et poenae addicta credatur. Postremo dum dicat auctoritas: Revertatur pulvis in terram de qua sumptus e
Abbreviated transcription (Latin):
tat sacram̃tũ corporis ⁊ sanguinis sui: ubi ⁊
ipse uidas erat. sicut sc̃s lucas euidentissime
narrat. Ac de inde adhoc uentũ: ubi scđm nar¬
rectã. siũ exprimit traditorẽ: forcassis ꝑpaniᷤ
tinctionẽ. illiꝰ significans fictionẽ. Non eni oĩa
que tingunt᷑ ab luunt᷑. s ut inficiant᷑ ñ nulla
tinguntur. Si au̾t bonũ aliquid significat hec
tinctio: eidẽ bono ingratũ ñ inmerito: secuta
cdãpnacio. Ethec quidẽ uerbasunt beatiaugusti¬
ni. suꝑeo quod quesitũ si udas inbucelła corpꝰ
ap̃i accepit. Ex eo tam̃ qđ traditori suo dñs aono¬
tandũ eũ bucellã intinctã dedit: consuetudio
habet ut corpꝰ xͥ fideles intinctũ nonaccipiant.

Expanded text:
 sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrectam suum exprimit traditorem: fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquod significat haec tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Et haec quidem verba sunt beati Augustini super eo quod quaesitum est, an Judas in buccella corpus Christi accepit. Ex eo tamen quod traditori suo Dominus, ad notandum eum, buccellam intinctam dedit, consuetudo habeat ut corpus Christi fideles intinctum non accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
datus nõn quͥi sius nũꝗͣ ꝓpiciꝰ non est : absit.
 nedesseẽ sic fieri quia alit̾ reitus nr̃i selers¬
Necesse gͦ sic fieri quia ⁊ sr indõ scd̾m ꝓpositũ
erganos ira nonfuerae. in nobis tantũ scdm
rectũ ira manebat. que cũ debita sol satisfa¬
cione soluit᷑. lit ita dicã nonds homini. s ho

Expanded text:
mutatus est, qui suis nunquam propitius non est, absit! Sed necesse est sic fieri, quia aliter reatus nostri sceleriNecesse est ergo sic fieri; quia, etsi in Deo secundum propositum erga nos ira non fuerat, in nobis tamen secundum reatum ira manebat, quae dum debita satisfactione solvitur, ut ita di
Abbreviated transcription (Latin):
punctionẽ accendit atq ꝑ confessionẽ uiuifica¬
tos foras uenire p̃cepit. acsidemũ confitentes ꝑ
muusteriũ sacerdotũ abext̾iori uincło hoc est
net adtenebras exteriores. quas euade dignus
non: quisquis priꝰ inhac uita atenebris ext̾i¬
orib solui non meret᷑. S male inquiunt desa¬
cerdote dm̃ faci᷑itis. quiei peccat̾a dimitendi
potestatẽ qđ soli dõ competit tribiusts. llonego
sicerotis dõs facio. Sermo diuunꝰ qui mentiri
non potest. sacerdotis dos facit. Diis inqͥt ñdetias.
⁊ pricipi popłitu non maledices. Istuͦ contta
legs pceptũ diis accriunt. quia potestat̃ diuini

Expanded text:
punctionem accendit, atque vivificapunctionem accendit, atque vivificatministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est,net ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia pote
Abbreviated transcription (Latin):
homine: solutus: homo ⁊ adbene oꝑandũ expe¬
dit. S: cũꝑ peceatũ gr̾a dĩ subtrahitur. stat̾i ipsa
sua obcluratione meñs intrinsccus obligał. Ista ob¬
duratiosiue execcatio mentis interiores tenebrest̃
inquibꝰ homo ꝓpeccato suo inp̃senti obligatus
gratuito p̃ueniens eũ suscitaret. idõ necesse est.
it ds gram suã quã peccantibꝰ nobis iuste subtraxe¬
rat. q̃n ad penitenciã uiuificandi sumꝰ sola miscđia
nullis nr̃is meritis p̾cedentibꝰ redlat. quatinꝰ
ipsagr̃a aduemens. eor nr̃m atorpore infid̃ditatiᷤᷤ
⁊ apeccati morte exsucitet. ut scilicet dũ primũ
ipsa sola oꝑante ad penitenciã conpuncti auincuł
torporis assolium̃. ipsa de inde cooꝑante peniten¬
tes a debito cdãpnationis assolui mereamur. Hoc
bene in resuseitacione larari significatũ÷ que ipse
peccatis ꝑ solã grãm suã int̾rꝰ uiuificans. ad con¬

Expanded text:
homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expehomine est, solutus est homo, et ad bene operandum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus gratuito praeveniens eum suscitaret, ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad poenitentiam vivificandi sumus, sola misericordia nullis nostris meritis praecedentibus reddat quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet qui primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti, a vinculis torporis absolvimur, etiam, ipsa deinde cooperante, poenitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari significatum est, quem peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad com
Abbreviated transcription (Latin):
quoq oris ẽẽ necessariã. quia siquis etĩ post
inpetratã ueniã peccatoꝵ confiteri eadẽ pecca¬
ta sua negleserit. quasi institucionis diuine
contenptor ꝗͣuis nonppeccatis que ĩa dimissast̃
reus teneatur. tam̃ ꝓ contenptu reuserit. uł for¬
tassis quia ipsa peccata iã ad contumacẽ rede¬
unt. que prius ꝑ conpunctionẽ humiliato di¬
missa fuerunt. Hac gͥ ratione ꝓbant homineᷤ
nullomͦ potestatẽ habere dimittenli peccata.
ẜ. hanc soliꝰ di c̃ẽ. sicut etia ineuanglio uidei contra
anm̃ murmurantes. quia querit paralitieo. dimis¬
sasunt tibi peccata tua. aierunt solũ am̃ peccata pos
sc dunitt̾e. S: fortassis quibee de absolutione pec¬
catoꝵ dicunt quomꝰ quisq peccato liget᷑. nonsatis
diligent᷑ attenaunt. duobꝰ eñi modis peccator liga¬
tius ẽ. Ligatus: ob curatione mentis. ligatus: de¬
bito fute danpnationis. Quã du nãq gr̃a dĩ cũ

Expanded text:
quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua neglexerit, quasi institutionis divinae contemptor, quamvis non pro peccatis quae jam dimissa sunt reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis quia ipsa peccata jam ad contumacem redeunt, quae prius per compunctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergo ratione probant homines nullo modo potestatem habere dimittendi peccata, ed hanc solius Dei esse, sicut et in Evangelio Judaei contra Dominum murmurantes, quia dixit paralytico: « Dimissa sunt peccata tua, » aierunt solum Deum posdimittere . Sed fortassis qui hoc de absolutione peccatorum dicunt, quomodo quisquam peccato ligetur non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis: quandiu namque gratia Dei cum
Abbreviated transcription (Latin):
peccata quidã soli dõ ita abscribe conan¬
tur. ut inea hominẽ participẽ fieriposse nullo
mͦ concedant. Et ad confirmationẽ huiꝰ assertio¬
ad sacerdotes misit. non ut mundatio eiꝰ uirtute
illoꝵ ꝑficeret᷑. s ut tantũ mͦ testimonio illoꝵ con¬
firmaret᷑. Simili mͦ nc̃ inp̃senti eccłia dicunt
misteria sacerdotũ nicħ ampliꝰ iurtutis hab̾e.
nisi quedã tantũ mͦ signa ẽt ut ille uidelicet qͥ
priꝰ ꝑ contricionẽ cordis intꝰ adño absoluit̃. post¬
modũ inconfessione horis ab eis absolutꝰ ẽe osten¬
datur. Quod aut in sola contricione cordis etiam
ante confessionẽ oris peccata dimittant᷑ ꝓpħico
illo testimonio ꝓbare uosunt quodicit᷑. Quaẽq
hora ingemuerit peccator: saluus erit. Et alibi.
Quia ad huc teloquente: dicã ecce adsũ. Et psalmi¬
ta. din unquid conficebor ad uersũme iniusti¬
ciã meã dño. ⁊curemisisti impietatẽ peccatim̃i
Iccirco tam̃ post contricionẽ cordis confessionẽ

Expanded text:
peccata quidam soli Deo ita ascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nullo modo concedant. Et ad confirmationem hujus assertioad sacerdotes misit; non ut ejus mundatio virtute illorum perficeretur; sed ut tantummodo testimonio illorum confirmaretur. Simili modo nunc in praesenti Ecclesia dicunt ministeria sacerdotum nihil amplius virtutis habere, nisi quaedam tantummodo signa esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt quod dicitur: Quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Et alibi: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum . Et Psalmista: Dixi, inquit, confitebor adversum injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . Idcirco tamen post contritionem cordis confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
cotũ ntm̃bonũ ipse in nobis oꝑat᷑. ⁊ uelud pater
ad ludens infiliis sic totũ facit. ut quasi nicħ faẽe
uideatur. Ecce peccator conpuncłꝰ gemit suspirat.
lacrimat᷑. consietur. reatũ suũ. postulat ueniã fla¬
gcat miscłiã. ⁊ hoc totũ quas exhomirie eẽ eredit¬

Expanded text:
totum bonum iptotum bonum ipalludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, flagitat misericordiam; et hoc totum quasi ex homine e
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeat᷑ remediũ. d olori nequaꝗͣ sequit᷑ effectus
curationis. Quia gͦ ꝑ suꝑbiã om̃e peccatũ gerit᷑ ne¬
cesse ut ꝑ humilitatẽ om̃is penitencia condiatur.
quatinꝰ inobelientiã obedientia frangat. ⁊ elatiols
tumorẽ humiliatis a euotio premat. Conueniens
penitendo homunibꝰ etiã serius ełł supplicei nnius
ihomo qui adi grãm conseruandã mediatore non
eguit. iã eã recuꝑare nonnͥ ꝑ hominẽ mediatorem
possit. Nam ⁊ hoc salubexrimũ÷ peceatori. ut discat
efficit᷑. cũ non sine gaudio grani labore penitenti
aditꝰ indulgentie aꝑiat᷑. semat gͦ peccator ⁊ susꝑi¬
ret. ⁊ anniꝰ ꝓpeccato suo timeat ⁊ ex pauiseat. sollicitꝰ
discurrat. aunliatores ⁊ int̾cessores querat. ꝓft̾nat se
humilit̃ homini. qui noluit humilit᷑ astare ereatori.
bilis deuotio. Magnũẽ qđ abstuli. nec parĩs qđ
reddo. O quã suauus ⁊ iocunda dĩ nr̃i miseratid.

Expanded text:
adhibeatur remedium dolori, nequaquam sequitur effectus adhibeatur remedium dolori, nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omnem peccatum geritur, necesse est ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens poenitendo etiam servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatore non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori, ut discat efficitur, cum non sine gravi labore poenitenti aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator, et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat, et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini qui noluit humiliter astare Creatori, bilis devotio. Magnum est quod abstuli, nec parum est quod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio
Abbreviated transcription (Latin):
remittunt᷑ eis. ⁊ quor retinuertais retenta erunt. Re
si aꝑciꝰ diceretur. Tantã nobis potestatẽ inligandiᷤᷤ
⁊ soluendis peccatis tribuo. ut quisqͥs auobis ligari
meruerit apdme solutꝰ ẽe nonpossit. ⁊ qiuisqͥs auob
solui meruertt. iã apcime ligatꝰ nonsit. fudiant
homines ⁊ intelligant peccator es. qđ presidiũ eis
necdũ int̾pellare presumunt. habent homines sac̃¬
dotes uice dĩ fungentes. cũ quibꝰ iterũ causã suã
sine ꝑicło agere possunt. Appent aintcermes. ⁊tuepit¬
iudices. S fortassis iterũ querit aliquis quidopꝰ
sit dõ ao soluenda peccata honppañ hemines cooꝑato¬
res querere quasi ꝑse qđ̃ uoluerit nonualeat asͥ¬
implere s. Q certissime scire debemꝰ ad imabo en
peccitis nequaq̃ dõ humana coopatio suffragecur
Ido tam̃ hominẽ eooꝑatorẽ ficrr quiasalus peccaters
eo m conpetenciꝰ ꝑfiait᷑. Quid eñ peceata. nisi plage
quedã sunt: ⁊ quid: penitencia. nisi medicina: Et

Expanded text:
retinueritis, retenta erunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non sit. Audiant homines, et intelligant peccatores quod praesidium eis necdum interpellare praesumunt. Habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessorejudices. Sed fortassis iterum quaerit aliquis quid opus sit, Deo ad solvenda peccata hominum, homines cooperatores quaerere quasi per se quod voluerit non valeat adimplere. Sed certissime scire debemus quod in abolendis peccatis nequaquam Deo humana cooperatio suffragatur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri; quia salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata nisi plagae quaedam sunt; et quid est poenitentia nisi medicina? Et
Abbreviated transcription (Latin):
aluis peccatũ ẽe aliua impietatẽ peccati. Impietas
quidẽ peceati ipsa rectissime obduratio eordis acci¬
pitt̃. que primũ inconpunctione solut᷑. ut post modũ
inconfessione peccatũ ipsũ id: debitũ dãpnationis
absoluat᷑. s siuie hoc siue alio quoc̃q mͦ predicte auc¬
toritates exponant᷑. nos uerissime confitemur. sacer¬
cdotes dĩ ineccłia potestatẽ habere ligandi atq soluen.¬
di. non ꝑfunctorie ⁊ inusitato quodã gen̾e loquen¬
di significatã. s ueracit adõ concessã quibꝰ dictũ:.
Quoꝵ remieritis peccata remittent᷑ eis ⁊ quoꝵ reti¬
nuertas rtcenta erunt. S forte qus opponet quia
sicerdotes multos meccłia ligant. qiui apđ dm̃ non
ligant᷑. Itemꝙ multos solunt qui apd̃ dm̃ligat
ꝑmanent. quia sepe ⁊ inno entes ligant. ⁊ inrea¬
tũꝑmanentes ab soluum isie uerũ nonert. quoꝵ

Expanded text:
aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est debitum damnationis absolvatur. Sed sive hoc sive alio quocunque modo praedictae auctoritates exponantur, nos verissime confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam, quibus dictum est: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quornueritis, retenta erunt. Sed forte quis opponet quod sacerdotes multos in Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic verum non erit quorum
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ quia adbue de loquente dicã ecce adsũ. sic conue¬
nient̃ potest accipi. quia priꝰ ds ad est ꝑ grãm. ut
cor adpenitenciã conpunegat. Deinde ad̾: ut peccatoꝵ
confitenti indulgentiã tribuat. Postremo id qđ qͥe
psalmista opponunt. Dix consicebor ad uersũme¬
mei Sc̃a Greooriꝰ de culpa cogitacionis tantũ modo
dictũ eẽ asserit inhec uerba. Sepe misericors ds. eo
cici peccata cordis abluit. quo hec enre adoꝑa non
ꝑmitat. Unde recte ꝑpsalmistã dr. Dix conftebor
ad uersũme inuisticiã meã qdño. ⁊ turemusisti im¬
pietatẽ peccati mei. ⁊ paulopost. Quã facił sit suꝑ
hec uenia ostendit. quidũse ad huc ꝓmittit petere
hoc qdđ se pet̾e ꝓmittebat obtinuit. quatinus quiausq
ad opꝰ nonuen̾at culpa. usq aderuciatũ non ꝑueniret
pentaeneia. s cogitata afflicho mentẽ tergeret. qua
nimirũ tantũ mͦ cogitata iniquitas inquinasset. Qdđ
siquis hoc dequolibet delicto uelit acciꝑe: sciat tm

Expanded text:
r: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum; sic convenienter potest accipi, quod prius Deus adest per gratiam ut cor ad poenitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista opponunt. Dixi: Confitebor, eus Gregorius de culpa cogitationis tantummodo dictum esse asserit in haec verba. Saepe misericors Deus eo citius peccata cordis abluit quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per Psalmistam dicitur: Dixi: Confiteborsisti impietatem peccati mei. » Et paulo post, quam facilis super haec venia sit ostendit, qui dum se adhuc permittit petere, hoc quod se petere permittebat obtinuit, quatenus quia cum usque ad opus non venerat culpa usque ad cruciatum non perveniret poenitentia, sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasse. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere, sciat tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mortalis non potuit. ⁊ apuo dm̃ iã factũ constat.
qđ homo quidẽ uere uoluit s non ualuit admple.¬
re. quia confessionẽ non contẽptꝰ exclusit. s inpedi¬
accipitur. sic intel ligendũ: acsi cliceret᷑. tunc pec¬
catoris salus incipit. qñ ueracit ꝓdelictis suis in¬
gemiseit. Que tam̃ salus cunc plene ꝑficitur. qͣn

Expanded text:
quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impediaccipitur; sic intelligendum est ac si diceretur tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis suis ingemis
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiã ronsenͥ ualent. Hocẽ eñi quac̃q horascili¬
scet etiã iexttenus. etiã martiło necessitats. si pec¬
Niatione. Quasi aliis uerbis diceret᷑. quac̃q hora
inpresenti uita peccator uere penituerit. infut᷑a
uita non ꝑibit. Quod siquis contendas illud qđ dic¬
tũ est saluis ertt. nonẽe ictũ desaluatione que
infut᷑o tributtur s de illa potiꝰ que inp̾senti m
absolutione ꝓeccatoꝵ condonatur. non necesse ẽ
tam̃ nos dic̃e qđ peccator ab om̃i debito absoluat᷑.
statĩ exquo gemere ceperit. donec totũ conse¬
cutꝰ fuerit. remediũ qđ as ad obtinendã ueni¬
am instituit. Hoc ÷ aut remediũ ut corde pe¬
niteat ⁊ore confiteatur delictũ. quod cũ fecerit
iam ampliꝰ debitor danpnationis non erit. etiã
si satisfacio restat. quã ꝓpeccato ꝑsoluit. Quodsi
forte peceator uere penteat. s inter currente
articło necessitatis ad confessionẽ uenire non postt.
confident᷑ ꝓnĩtio quia incosũmꝰ sacerdos conplacet

Expanded text:
alent. Hoc est, quacunque hora, scilicet etiam in extremis, etiam in articulo necessitatis, si pecamnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum est, « salvus erit, » non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sabsolutione peccatorum condonatur, non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito absolvatur statim ex quo gemere coeperit, donec totum consecutus fuerit remedium quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hoc est autem remedium ut corde poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvat . Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem venire non possit, confidenter pronuntio, quod in eo summus sacerdos complet
Abbreviated transcription (Latin):
herais ꝓhes faciendũ mouet.: Obsecro ut nonsit
Hater quidã contumascẽ filiũ quasi cũ magnõ furo¬
re exprlit ita ut affuctꝰ humiliari dicctet.s. in
illo incontumacia sua ꝑsistente. quadã secredta
dispensatione consiliĩ a patre mat̾ mittit᷑ it nq̃si
apatre missa. s qtiasi materna ꝑse pietat ducta
ueniens. muliebri leuitate obstinatũ demules¬
at. contumacẽ ad humilitatẽ flectat. ue hem̃ter
patrẽ untũ ficiet. se tam̃ int̃uenta̾m spondeat.
ueniã ꝓmittat. consiliũ salutis suggerat. int̾¬
cessores querere suadeat. non nͥ magnis p̃cibꝰ
patrẽ placari posse dicat. Causã tam̃ rei se sus¬
ceptam asserat. ⁊ ad bonũ finẽ re omẽmse ꝑdue¬
tutã ꝓmitiat. Uiaete quesosinoatͥta causant̃a
agit᷑. P eccantẽ filiũ qualiitatus at̃ uas i

Expanded text:
it Pater quidam quemdam contumacem filium cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam discreta dispensatione consilii a patre mater mittitur, ut non quasi a patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri levitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat, causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agit
Abbreviated transcription (Latin):
quacũq hora ingenuerit peccator saluis erit. ego
aehis p̃cipue dictũ enstimo. qui totã uitã suã
inpeccatis agentes infine penitent. ⁊tunc pecc̃a
deserunt qñ ⁊ a in hac uita tempꝰ satiffacionis
habe non possunt. Quibꝰ dr̃ ne tam̃ ullo mͦ deue¬

Expanded text:
« Quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . » Ego de his praecipue dictum aestimo, qui totam vitam suam in peccatis agentes, in fine poenitent, et tunc peccata sua deserunt, quando jam in hac vita tempus satisfactionis habere non possunt. Quibus d
Abbreviated transcription (Latin):
tẽri non asserendũ ĩudico s uendũ. Quodtm̃n
si fit uł nonfit quia iusticla fiat uł ñ fiat.
alt̾i tractatꝰ oꝑam ex pectat. eo p̃cipue quod
quedã ciirarũ scripeurarũ testimonia
de hac re ambiglie eaita legunt᷑. itã et̾iã ut

Expanded text:
endum. Quod tamen si sit vel non sit; qua justitia fiat vel non fiat alterius tractatus operam exspectat, eo praecipue quod quaedam divinarum Scripturarum testimonia de hac re ambigue edita leguntur ita etiam ut
Abbreviated transcription (Latin):
te accipiunt ⁊ hoc hominibꝰ ddm̃ dare nichil est
aluid quã dm̃ hoc ꝑhomines fac̾e. Quod aũt de
mundatione lepsi opponunt minie eoꝵ oppi¬
nioni suffragatur. quia si ido peccator ante con¬
fessionẽ absolui credeaddus: qua lepsus mundat᷑
c̃. ante demonstracionẽ eadẽ ratione peccator post
compuactionẽ ad sacerclotẽ ire nondebet. peccitũ
suũ plang̾e s uisticiã ddemonstrare. quia ⁊ ille ad
sacerdotes missus: non ut sanitatẽ reciꝑet.s. ut
sanitatẽ demonstraret. qđ om̃ĩno fides. xp̃iana ab¬
orret. Propterea si miracłm qdđ dñs oꝑatꝰ ÷ sacer

Expanded text:
t hoc hominibus Deum dare, nihil est aliud quam Deum hoc per homines facere. Quod autem de mundatione leprosi opponunt minime eorum opinioni suffragatur, quia si ideo peccator ante confessionem absolvi credendus est, quia leprosus mundatus est ante demonstrationem eadem ratione peccator post compunctionem ad sacerdotem ire non debet peccatum suum plangere, sed justitiam demonstrare; quia et ille ad sacerdotes missus est non ut sanitatem reciperet, sed ut sanitatem demonstraret, quod omnino fides christiana abhorret. Propterea si miraculum quod Dominus oper
Abbreviated transcription (Latin):
minibꝰ dõs facit. S tam̃ ipse sic̃ ex semet ipso
ds: ita etiã ꝑsemet ipsũ q̃nuult. sine humana
cooꝑatione pcecata dimitt̾̃e. potest. Hii uero qui
q semet ipsis dĩi nonsunt illi etiã nisi eo aqͦ sunt
io qã sunt ineis ⁊ ꝑcos oꝑante ⁊ eis cooꝑante peo¬
cata cdimitt̾e non possunt. Quomͦ gͦ solus ãs
bonus: nec tam̃ inde sequit᷑ bonos non ẽẽ etiam
eos quidõ seruiunt. ⁊ quomꝰ solus as̃ mirabilia
factt. ⁊tam̃ de iusto homine dr̃. fectt eñ mira¬
hilia inuita sua. ita etiã solus ds̃ peccata dimitit.
tunc quoq qn sacerdos abeo ⁊ ꝑcũ dimittit. Ipse
eñi inhomine facit. qđ homo ꝑtũ facit. Nec ideo
dicendũ: hominẽ ibi nicħ fac̃e quio ꝑcũ ãs facto.
ĩmo uero ido multo meliꝰ ⁊ multopettꝰ faẽs. quia

Expanded text:
minibus deos facit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est, ita etiam per semetipsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, illi etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante, et eis cooperante, peccata dimittere non possunt. Quod ergo solus Deus est bonus, nec tamen inde sequitur bonos non esse etiam eos quia Domino serviunt, et quod solus Deus mirabilia facit , et tamen de justo homine dicitur: « Fecit enim mirabilia in vita sua , » ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdotes ab eo et per eum dimittunt. Ipse enim hoc in homine facit quod homo per eum facit. Nec ideo dicendum est hominem ibi nihil facere, quia per eum Deus facit, imo vero ideo multo melius, et multo verius facere, qui