comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerent deossuos &colerent dm̃ eius. Cum ipse profter illas offen¬
dit dm̃ suum & coluit deos earum non est quid inde boniconiec¬
tari posst Nectamennihil arbitror significare : sedmalum
sicut deuxore fili abus loth diximus appar& enim inꝑsona hũi
salomonis mira excellentia. & mira sub uersio Quidigitur in
illo diuersis temporibus extitit prius bonum et posterius malũ
hoc in ecdesia inisto ad huc sȩculo simuluno tempore ostendit᷑
Nambono illius bono ecdesiȩ. malo autem illius malos ec đȩ
significato sputo tamquam inunitate illius areae. sicut
in dlo uno homine bonus ingranis. malos in paleis aut in u¬
nitate unius seg&is bonos intritico malos inriranus
separatesunt & due relicitȩ satisindicat quod detota ipsa
ipsagente apostolus ait. Reliquie ꝓelectionem gratiȩ salue
facte sunt. Quid autem figurauerint magnulli et insignes

Expanded text:
rerent deos suos et colerent deum eius. cum uero ipse propter illas offenrerent deos suos et colerent deum eius. cum uero ipse propter illas offendit deum suum et coluit deos earum, non est, quid inde boni coniectare possimus. nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Loth diximus. adparet enim in persona huius Salomonis mira et excellentia et mira subuersio. quod igitur in illo diuersis temporibus extitit, prius bonum et posterius malum, hoc in ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. nam bono illius bonos ecclesiae, malo autem illius malos ecsignificatos puto, tanquam in unitate illius areae, sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniseparatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa gente Apostolus ait: Reliquiae per elationem gratiae salvae ejus. 1. Quid autem significaverunt magni illi ac insignes
Abbreviated transcription (Latin):
ge figurasse impi&atem: quȩ & suos nequiter nutriendo
niens salomonis audiresapientiam concupiuit iamtunc
perillam uentura degentibus regina desi derans xpmfigu¬
rabatur . qui iuxta ꝓph&aco ore circum a micta uari&ate in
uestitu de aurato & populi sui & paterne domus oblita curre
bat barbara gente non animo quȩ in apelto pere grina quȩ
postolica deiudeis. Adulteri siudicandus in ipsius ore iudicis
dignacensetur quia xp̃s insalomonis mira uerum regine caelestisa f¬
de c&eris operibus salomonis quid dicam quem uehementer ar
guit sc̃a scriptura atque condempnat : nihilque depenitentia
eius uel in eum indulgentia dĩ omnino comiemorat : nec ꝓror¬
sus occurrit quisaltim in alligoria boni signific& haec eius flen¬
da sub mersio nisi forte quisdicat mulieres alieni genas qua¬
rum amore ex arserat significare ecclesias electas exgentib
hoc fortasse non absurde intelligi si ille p̃psalomonem dese¬

Expanded text:
gae figurasse impietatem, qui et suos nequiter nutriendo gae figurasse impietatem, qui et suos nequiter nutriendo niens, Salomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam 541 ventura de gentibus regina desiderans Christum figurabatur, quae juxta Prophetam est circumamicta varietate in vestitu deaurato , et populibat barbara gente, non animo; quae in aperto peregrina, sed postolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore judicis digna censetur, quia Christum in Salomone mirata, verum reginae coelestis afde caeteris operibus Salomonis quid guit sancta scriptura atque condemnat nihilque de paenitentia eius uel in eum indulgentia dei omnino commemorat. nec mihi prorsus occurrit, quid saltem in allegoria boni significet haec eius flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare ecclesias electas - de gentibus. posset hoc fortasse non absurde intellegi, si illae propter Salomonem dese
Abbreviated transcription (Latin):
dem & cedri nomine prauarum superba elatio designatur. sicut
dicat Superlugna autem disputauit : dum incruce pependit
Tuncenim in caelo scłi arrogantiam inclinauit: quam etiam
usque adssopum humilitatem idẽ usque ad crucis stultamac
sapientissimus primum habuisse iudicium interduasmu¬
lieres depi&ate cestantes quarumuna dilectio ardebat
in altera simulatio subripiebat. In illo udicio salomonis
xpi figurauit ubi mulier illa in reproba plebs silic& sina¬
goge uel hercticorum uere matris hoc est eđȩ filium ad¬
petebat quem non ut reseruar& sed reuera ut inter imer&
cupiebat. Sed sicut gladio salomonis dirimẽte propriȩ ma
docente plerumque hi quia matre seducti et capti sunt er¬
rore her&icorum nonnumquam merentur ꝓsem&ipsisge¬
mentem recognoscere ecđam matrem. Vnde satis conue¬
nienter qua appar& ac mulierem her&icorum uel sinago¬

Expanded text:
dem et cedri nomine pravorum superba elatio designatur. Sicut et dem et cedri nomine pravorum superba elatio designatur. Sicut et dicat. Super ligna autem disputavit, dum in crucTunc enim in cedro saeculi arrogantiam inclinavit, quam etiam ad hyssopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba, plebs scilicet Synagogae, vel haereticorum, verae matris, hoc est, Ecclesiae, filium appetebat, quem non ut reservaret, sed revera, ut interimeret, cupiebat. 2. Sed sicut, gladio Salomonis dirimente, propriae madocente, plerumque hi qui a matre seducti et capti sunt errore haereticorum, nonnunquam merentur pro semetipsis gementem recognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum, vel Synago
Abbreviated transcription (Latin):
parabolas nisi plenitudo fidei in lege et in euangeliis axpotra¬
dita designat᷑ quaedum tota multipliciter per allegoriam
sensus sub misterio trinitatis disseritur quasi triamilia pa¬
rabole nuncupantur. Carmina autem eius quinq milia ꝓ
quinq sensibus corporis intelleguntur quos qui indiuersis uir¬
tutibus beneregit beatus erit & ꝑ eos quasi quinq milia car¬
mina dño canit. Disputauit autem salomonacedro usq ad hr¬
sopum Cȩdri nomine celsi tudo gloriȩ inelectis accipitur. sicut
& ꝓph&a testatur dicens. Iustus ut palma florebit & sicut cȩdrus
quȩ est in libano multiplicabit᷑ hysopus autem herba est humilissa¬
xo herens qua signa tur humilitas xp̃i redemptor quippenoster acedro
usque adisopum disputauit quia ablata excellentia głe caelestis
usque ad carnis humilitatem descendendo peruenit. Si qui¬

Expanded text:
parabolarum, nisi plenitudo fidei in lege et in Evangeliis a Christo traparabolarum, nisi plenitudo fidei in lege et in Evangeliis a Christo tradita designatur? Quia dum tota multipliciter per allego riarum sensus sub mysterio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolarum nuncupantur. Carmina autem ejus quinque millia per quinque sensus corporis intelliguntur, quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est, et per eos quasi quinque millia Domino carminum canit. « Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. » Cedri nomine, celsitudo gloriae in electis accipitur. Unde Propheta testatur, dicens: « Justus ut palma florebit, et sicut cedrus quae est in Libano multiplicabitur . » Hyssopus autem herba est humilis saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hyssopum disputavit: quia ab alta excellentia gloriae coelestis usque ad carnis humilitatem descendendo pervenit. Siqui
Abbreviated transcription (Latin):
ora colliguntur. quid enim aliud in duo de cembubus quam du¬
o detim ã postolos credimus designari : qui facie quidem perdiuer¬
sas respiciunt sedita in labro sunt positi: ut ex posterioribus ad
unentur qui in hac presenti uita ad predicationis officium in
diuersis mundi pastibus sunt diuisi: in illa uero uita quaehuic
uite posterior est quia posthanc uidetur interna głae unitate c̃¬
ueniunt per diuersum ergo mundum ad predicandum respi¬
ciunt sed inunum conueniendi consistunt. Ideo autem acrei
quia clamor predicationis eorum in totomundo insonuit sicut
scriptumest. In omnem terram exiit sonus eorum. labrum aut
orbem terrȩ intelligimus: cuius habitum lustrauerunt apłi
docentes gentes ut baptiz arentur in nomine patris & filii
& spsscĩ. Locutus est aut salomon triamilia parabolas &
fuerunt carmina eius quinq milia. quid enim ꝑtria milia

Expanded text:
ora colliguntur. Quid enim aliud in duodecim bobus, quam duora colliguntur. Quid enim aliud in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posteriunentur? Qui in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sunt divisi; in illa vero vita, quae huic vitae posterior est, quia post hanc videbitur, in aeterna gloriae unitate conveniunt. 8. Per diversum ergo mundum praedicando respiciunt, sed in unum perveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambitum lustraverunt apostoli, docentes gentes, ut baptizarentur in nomine Patris, et Filii. « Locutus est quoque Salomon tria millia parabolarum, et fuerunt carmina ejus quinque millia. » Quid enim per tria millia
Abbreviated transcription (Latin):
estmundus dequa gloria cumła doratouitulo dnm p̃car&ur mo¬
rses ut parcer& populo peccatori respondit dñs ꝓpitius ero illis ue¬
rumtamen uiuo ego dicit dñs & uiu& nom en meum quia implebit᷑
głamea om̃isterra & septua gesimus primus psalmus canit. &im¬
plebit̃ gloria cius omnisterra: Vnde &angelidamant pastorib:
gła in excelsisdõ & in terra pax hominibus bone uoluntatis. Quod a ũt
nebule impleuit domumdĩ et non poterant sacer dotes ministra¬
repropter nebulam haec sententia superbos iudeorum pontifi¬
ces et doctores insinuat quidum natiuitatis xp̃i sacramenta
inuestigare despiciunt debitum fidei suae ministerium perer¬
roris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelita¬
tis caligo repleuit : ut exgentibus ꝓpriis meritis non agnoscunt
cultum credulitatis. quod uero idem salomon in codem̃ templo
duode comboues hereos fecit quosinero labro constituit qui facie
quidem perdiuersas pastes adtendunt. sed inuno loco ꝑposteri¬

Expanded text:
s mundus. De qua gloria cum pro adorato vitulo Dominum deprecaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis, verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra. Et septuagesimus primus psalmus canit : Implebitur gloria ejus omnis terra. Unde et angeli clamabant pastoribus : Gloria in excelsis Deo, et in terra pax homininebula implevit domum Dei, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteri
Abbreviated transcription (Latin):
beda famulus xp̃i : salutem dignatus & maxime litteras quibus me
iam secunda uice in ecclesi astica nostregentis historia ad quã mescri¬
bendam iam dudum instigaueras creber adiuuare atq instituere
curast: propter quod & ipse tibi rectissime eandem histori c̃mox
ut consummare potui adtrans scribendum remisi. Sed & aliud qđ te
pariter desiderare comperi: uolumentibi uiceremunerationis
ȩque adtrans scribendum destinaui. Videlic& illud quod destru¬
tura templi salomonis atq allegorica eius interp̾tatione nu¬
per edidi. Teq amantissime pater supplex obsecro ut mea fra¬
gilitate cumbis quitecum sunt famulis xp̃i apud pium iudicẽ
sedulus intercedere memineris. sed & eos ac quos eademnr̃
opuscula peruenire feceris. Nocidem facere monueris. bene
ucle semper amantissime inxp̃o¬

Expanded text:
erum mittere dignatus es, et maxime litteras, quibus me jam secunda vice in ecclesiastica gentis nostrae historia, ad quam me scribendam jamdudum instigaveras, creber adjuvare atque instituere curasti. Propter quod et ipse tibi rectissime eamdem historiam, mox ut consummare potui, ad transcribendum remisi. Sed et aliud, quod te partim desiderare comperi, volumen tibi vice remunerationis aeque ad transcribendum destinavi, videlicet, illud quod de structura templi Salomonis atque allegorica ejus interpretatione nuper edidi. Teque, amantissime Pater, supplex obsecro, ut pro mea fragilitate cum his, qui tecum sunt, famulis Christi, apud pium Judicem sedulus intercedere memineris: sed et eos, ad quos eadem nostra opuscula pervenire feceris, hoc idem facere monueris. Bene vale, semper amantissime in
Abbreviated transcription (Latin):
te om̃s acteus quimndiuinouersatus officio: & om̃a gesta ł dicta quȩ¬
secundum dm̃ gerit & dicit ad orationem reputantus. sienim oratio¬
hoc solum intellegatur quod communit sciemus neq anna in his uerbis
er asse uidebitur neq ullusiustorum secundum apłimandatumsi¬
ne in termissione oraredocebit᷑. si uo omis actusiusti qui secundum
iustus si ne intermissione quaeiustitia sagit ꝑ hoc sineinter pusu
one iustus or abit. Necumquam ab oratione ces sauit nisiustusc ẽde sifiat

Expanded text:
te, omnes actus ejus, qui in divino versatur officio, et omnia gesta vel dicta secundum Deum gerit ac dicit, adorationem esse reputanda. Si enim hoc oratio solum intelligatur, quod communiter scimus; neque Anna his verbis orasse videbitur, neque ullus justorum, secundum Apostoli mandatum, sine intermissione orabit. Si vero omnes actus ejus justi, qui secundum justus sine intermissione quae justa sunt agit; per hoc sine intermissione quae justus orabit, nec unquam ab oratione cessabit, nisi justus esse desist
Abbreviated transcription (Latin):
minus curanda omnium labentium rerũ : & aduersa iudicabis
&ꝓspera Iuxta ex emplum beati iohannis. Quiã ab imperatore
nefando intra angustias unius paruissime religatus in sule con¬
cal estium mansionum archana introductus & ubi putatus ade¬
ceptis hostibus amicorum hominum auxilio ad socidatẽ destitui
ibi amicorum angelorum meruit. aspectu atq alloquio perfrui
Aquibus edoctus eomagis magisq & in lecebris sȩculi & a maritu¬
dines didicit eẽ sꝑnandas : quo sublimius illaspeculabat᷑ quȩ pro
magnitudine atq a&initate sui longo amplius uel m&uenda con¬
stat essẽ uel amanda beneuales semꝑ dilectissime & ꝓnob in t̃cede

Expanded text:
minus curanda omnium labentium rerum, et adversa judicabis minus curanda omnium labentium rerum, et adversa judicabis et prospera; juxta exemplum beati Joannis, qui ab imperatore nefando intra angustias unius parvissimae relegatus insulae, concoelestium mansionum arcana, introductus; et ubi putatus est a deceptis hostibus amicorum hominum auxilio ac societate destitui, ibi amicorum angelorum meruit aspectu atque colloquio perfrui. A quibus edoctus, eo magis magisque illecebras saeculi et amaritudines didicit esse spernendas, quo sublimius illa speculabatur, quae pro magnitudine atque aeternitate sui longe amplius vel metuenda constat esse, vel amanda. Bene vale semper, dilectissime, et pro nobis intercede
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt mer eam pestinere consortium. Nam& hoc in consolatio¬
ne scripturarum inuenimus : quia bene dixit om̃s timentesse pus¬
illos cummaioribus. Multasq nob indomo patrissui mansiones eẽ
declarauit Quarum nunc consolatione & tedilectissime antestitũ
presentes rerum temporalium angores cotidie ad leuare adq ad
uidenda bonadñi interra uiuentium. Trans censis medis hominũ
quaer egnant interra morientium sublimiter animari nonam¬
bigo Vtpote abundamter non tam diuinarum pagmes littera¬
rum sed p̃iis eorum expositionibus quas ueneranda patrũ nobis
scriptura seliquiduerum quia noua que cumque nonnũquã
plus delectant : Uisum est mihi opusculum qđ defactura templi
dĩ sequens magorum uestigia tractatorum nuꝑ allegoricae con¬
dideram tua e scĩtati percurrendam mittere : Ciuus lectioni
paginis inueneris quanto ampliora ibi dĩdona siue in p̃senti nob
data seu infuturo ꝓmissec perspexeris : tanto leuiora credo &

Expanded text:
ti sunt, mereamur pertinere consortium. Nam et hoc in consolatione Scripturarum invenimus, quia benedixit Dominus omnes timentes se, pusillos cum majoribus , multasque nobis in domo Patris sui mansiones esse declaravit. Quarum nunc consolatione et te, dilectissime antistitum, praesentes rerum temporalium angores quotidie alleviare, atque ad videnda bona Domini in terra viventium , transcensis malis hominum quae regnant in terra morientium, sublimiter animari non ambigo, ut pote abundantem non tantum divinarum paginis litterarum, sed et piis earum expositionibus, quas veneranda patrum nobis Scriptura reliquit. Verum quia nova quaeque nonnunquam amplius delectant, visum mihi est, opusculum quod de factura templi Dei sequens magnorum vestigia tractatorum nuper allegorice condideram, tuae sanctitati percurrendum mittere. Cujus lectioni paginis inveneris, quanto ampliora ibi Dei dona, sive in praesenti nobis data, seu in futuro promissa perspexeris, tanto leviora credo, et
Abbreviated transcription (Latin):
gurasse pondubium ÷ Quarum ut dictum ÷̃ caput suꝑbiae
hanc repbi oms neglecto decalogo legis atq. hoc do adem euan¬
gelii inqua imago est dĩ. Incrbum sibi maluerunt assum mere
quampanem uerbi dĩ Quasta pars uero stcoris edumbaru
quod quinq ar genteis emtum incrbum sumere dicit᷑ hecfu¬
gurasse uidet quod populus repbus relicta cultura dĩ atq quinq cor¬
poreis sensibus subdit᷑ peridolorum culturam et similitudinem
uelut quodam fo&orem peccatorum pasti diabolo satis faci ebant.
deis sigñf non dubium ÷ q omnebonum quod inseoriginalit̃
habere potuit in opia fidei compulsa consumpsit. Aliã ueroq
intale facinus consensum p̃bere pennuit electam plebem ꝓ¬

Expanded text:
gurasse non dubium est, quorum, ut dictum est, caput est superbia. gurasse non dubium est, quorum, ut dictum est, caput est superbia. Hanc reprobi omnes neglecto decalogo legis, atque ogdoada Evangelii, in qua imago est Dei, in cibum sibi maluerunt absumi, quam panem verbi Dei. Quarta vero pars cabi stercoris columbarum, quod quinque argenteis emptum, in cibum sumi dicitur, hoc figurasse videtur, quod populus reprobus, relicta cultura Dei, atque quinque corporis sensibus subditus, per idolorum culturam, et simulationem, velut quodam fetore peccatorum pasti, diabolo satisfaciebant. daeis significasse non dubium est, quae omne bonum, quod in se originaliter habere potuit, inopia fidei consumpta consumpsit: alia vero, quae in tale facinus consensum praebere renuit, electam plebem p
Abbreviated transcription (Latin):
pusipsum uelut manubrium deseruit & in inferni ꝑfunda des¬
cendit quod insepultura depositum uitamtamquam in manu¬
pum q̃ ante aduentum saluatoris iudeorum populum sua
obsidione conduserat . Cuĩ seuitiae atq occulte insidiȩ quas
humano p̃tendebat generi: ueri heli sȩi hoc ÷ dñs saluatoris
p̃sentia atq uiftute frustratesunt. Misit assrriorum exercitũ¬
ad capiendum heliseum &c̃ exercitus regis assyriorum qui
accapiendum heliseum ab ipsomissus : scribarum & pharisȩ¬
orum habuere typum q̃ in stinctu diaboli ad ꝑsequendũ dnm̃
cio obcecatis & rursum ꝑmiscricordiamillius paneũbi dĩsunt
ria & c̃ fames samariȩ in lata in oplã sigñf uerbi dĩsiue eges¬
tatẽ fidei ꝑ quam di abolus ante aduentum saluatoris di
populum conduserat: Caput a sini octo aginta argentei sue¬
nundatum signf suꝑbiam quȩ initium : om̃is peccati Pera¬
sinum ꝑ qđ inmundum ÷ animal: omniauitia diaboli prefi¬

Expanded text:
pus ipsum velut manubrium deseruit, et in inferni profunda descendit, quod in sepultura depositum, ad vitam tamquam ab manupum, qui ante adventum Salvatoris Judaeorum populum sua obsidione concluserat, cujus saevitiae atque occultae insidiae, quas humano praetendebat generi veri Elisaei, hoc est, Domini Salvatoris praescientia atque virtute frustratae sunt. Exercituatae sunt. Exercitus regis Assyriorum, qui ad capiendum Elisaeum ab ipso missus est, Scribarum et Pharisaeorum habuerunt typum, qui instinctu diaboli ad persequendum Deum nt, et rursum per misericordiam illius pane verbi Dei sunt  etc. Fames Samariae illata inopiam significat verbi Dei, sive egestatem fidei, per quam diabolus ante adventum Salvatoris Dei populum concluserat. Caput asini octoginta argenteis venundatum significat superbiam, quae initium est omnis peccati. Per asinum enim, quod immundum est animal, omnia vitia diaboli praefi
Abbreviated transcription (Latin):
iungat uxores &cumipsis sibi nuptias celebr& Primam sibi iungatquȩ
nobilior ẽ & generosior gratiam hec eniminob ꝑfidem prima coniunnesicisi

Expanded text:
jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nobis per fidem prima conjungi
Abbreviated transcription (Latin):
ergolaud abilisuir habuit ducosuxores. nomen unianna et nomen
secunde fennena. Habebat aut̃ filios desecunda fennana. steri lisuõ
erat priorilla que & nobilior erat. Similia inuenies ingenesi cognata quip¬
pe sibiest scriptura diuina inuenies ergo ibi primamuxorem abrahesarã
nobiliorem secundã uero aegrptiam agar ignobilem fuisse & ante patrĩ
effectum abraham deignobili quam de nobili fittamen pͥmodum etiam
denobili coniuge pater. It aergo etiam nunc dehelchance hicqẽ possessiodi
prius descđa uxore efficit᷑ pater qm̃ quidem concluserat pads̃ uulua
anne sicut & prius conduserat ds̃ uuluam sare. Post plurimos uero pari
fennane &iam anne uulua orationibus et p̃cibus aperitur & efficit᷑
etiam ipsamat̃. filucius quemobtulitdõ Quidergo hec inse sacram̃ta
contineant uideamus fennana interp̃t conuersio. annauero interp̃t
gratia. Inusquisq: ergonrin quiuult effici possessi ođi. istassibi duas

Expanded text:
ergo laudabilis vir habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Habebat autem filios de secunda Phenenna, sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. Ita ergo etiam nunc Helchana hic qui est possessio Dei, prius de secunda uxore efficitur pater: quoniam quidem concluserat Deus vulvam Annae, sicut et prius concluserat vulvam Sarae. Post plurimos vero partus Phenennae, etiam Annae vulva orationibus et precibus aperitur, et efficitur etiam ipsa mater filii ejus, obtulit Deo. Quid ergo haec in se sacramenti contineant videamus. Phenenna interpretatur conversio, Anna autem interpretatur gratia. Unusquisque ergo nostrum, qui vult effici possessio Dei, istas sibi duas
Abbreviated transcription (Latin):
spit adpo¬
pulum gentium trans migrauit. Haeceñ
infinem
riorem
populum reuestens p̃dicante helia electos ex e
be quasi pristinam paternorum suorum possessionem & in pro¬
prio iure recipi& & tunc om̃is isrł saluus erit. Ar abel uisus¬

Expanded text:
Spiritu, ad poSpiritu, ad populum gentium transmigravit: haec enim in fine riorem populum revertens, praedicante Elia, electos ex e quasi pristinam paternorum suorum possessionem in proprio jure recipiet, et tunc omnis Israel salvus fiet . Quod ai
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsi qui extraciuitatem positi futuram isrł defensionem pro¬
nuntiant. illos indicasse uident᷑ qui expopulo iudȩ orum in¬
munditiam peccatorum suorum prius c&eris confessi sunt
& ad tantam ꝑuenire meruerunt gratiam. ut uictum atq
fugictum diabolum ꝑ uictorum crucisxp̃i c&eris adnun¬
Quinq ȩqui qui infimaria p̃inopia famis tantum modo reman¬
sisse dicuntur. carnalem iudȩ orum populum sub quinq
libros legis derelictum figuras se certum ÷ Porro ducem
turam audiens credere noluit scribarum atq phariseorũ
gestauit figuram qui festilitatem fidei in eđa diuinitus
conlatam uidit &qr credere noluit obhoc impi&ate sua
mostuus a fidelibus conculcatus ÷ heliseus autem locutus est
mitisque obinopiam famis consulte helisei de iudea a terra
philistiim transiuit primitiuam ecdesiam quȩ per apłos
excircum cisione in xp̃o credidit presignaũ
obinfidelitatem iudȩ orum atq in opłam
uerbi dĩ
quae illos obtinuit reuelante sibi diuino

Expanded text:
prosi qui extra civitatem positi futuram Israeli defensionem pronuntiant, illos indicasse videntur qui ex populo Judaeorum immunditiam peccatorum suorum prius caeteris confessi sunt, et ad tantam pervenire meruerunt gratiam, ut victum atque fugatum diabolum per victoriam crucis Christi caeteris annunQuinque equi qui in Samaria prae inopia famis tantummodo remansisse dicuntur, carnalem Judaeorum populum sub quinque libris legis derelictum figurasse certum est. Dux turam audiens, credere noluit, scribarum atque pharisaeorum gestavit figuram, qui fertilitatem fidei in Ecclesia divinitus collatam vidit, et quia credere noluit, ob hoc in impietate sua mortuus, a fidelibus conculcatus est. Eliseus autem locutus est mitis, quae ob inopiam famis, consultu Elisei de Judaea ad terram Philistiim transivit, primitivam Ecclesiam, quae per Apostolos ex circumcisione in Christo credidit, praesignavit. ob infidelitatem Judaeorum atque inopiam verbi Dei, quae illos obtinuit, revelante sibi divino
Abbreviated transcription (Latin):
conuersioni quia pͥgratiam credulitatis. emendatio fitmorum etiuite conuer¬
seo dod umi stesit or donuptiarium alius ordo pertationis e fiertise rimiu¬
hamq nobfilios parit fennana quia primos fructus conuersi one ꝓfeo namno
nomma iustitiã tgerminate actibus et operibus procream primum namq
ustitiae opusest conuesti a peccatis qui anisi ante conuestam̃ & delinemus
amalo non poterimus de anna efficipatres nec degratia filios generare
Vnusquisq ergonrin primo conuertit a peccato et exconuersione generai
nem boni p̃cem fundit ad dnm ut &ipsa filios gener& qualesergoꝗue
taest hic÷ ergo filius gratiȩ qui dõuacat & uerbo di. Vide marthatu¬

Expanded text:
conversioni, quia post gratiam credulitatis, emendatio fit morum et vitae conversio. Sed cum iste sit ordo nuptiarum, alius ordo procreationis efficitur. Prima nobis filios parit Phenenna, quia primos fructus de conversione proferimus, et prima justitiae germina de actibus et operibus procreamus: primum namque justitiae opus est, converti a peccatis, quia nisi ante convertamur et declinemus a malo, non poterimus de Anna effici patres, nec de gratia liberos generareUnusquisque ergo nostrum primo convertitur a peccato, et ex conversione generat nem boni precem fundat ad Deum, ut ipsa filios generet. Quales ergo ta est. Hic ergo filius gratiae, qui verbo Dei et Deo vacat
Abbreviated transcription (Latin):
duorumburdonum incarnationis xp̃i p̃tendebat sacramentũ
cuiu s misterium uterq populus excircum cisione uidelic& & p̃¬
putium obspem a&erne beatitudinis portare non rennuit.
non dubium ÷: Qui contra dominica precepta mynis teriũ
quod gratis acceperunt gratis non adminis trant. & pomne
opus quod in ecła gerunt non futuram mercedem sed p̃sentẽ

Expanded text:
duorum burdonum, incarnationis Christi praetendebat sacramentum, cujus mysterium uterque populus ex circumcisione videlicet et praeputio ob spem aeternae beatitudinis portare non renuit. perfusos, qui contra Dominica praecepta ministerium quod gratis acceperunt gratis non administrant, et pro omni opere quod in Ecclesia gerunt non futuram mercedem, sed praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
quidem corripuit sedlenitate & mansu&udine patris non seuerita¬
te & auotoritate pontificis. Quasententia discant sacer dotes quo¬
modo ipsi ꝓpterpotcata filiorum id ÷ ꝓpt̃ scelera populi puniantꝰ¬
Venit autem quidam ꝓph& adi ad helisa cerdotem & dixitei haeo
dicitdñs Num quid non a peste reuelatussum domui patristui cum
eet̃ in aegypto indomo pharaonis & elegieum ex omnibus tribubus
isrł mihunsacerdotem ut ascender& ad altare meũ & adoler &mi¬
huncensum & portar& ephot coramine : & dedi domui patristui om̃a
desacrificiis filiorumisrł quare calce abicitis iustitiam meã o
muneramea que p̃cepi ut offerent᷑ intemno & magishonoras fi¬
liostuos quamme ut comeder&cis primitias om̃is sacri ficii isrł popu¬
limei Propterea roit dñs dsisrł. Loquens locutus sum ut domustua
& domus patristui minisrar& in conspectumeo usq in sc̃mpiternũ:¬

Expanded text:
quidem corripuit, sed lenitate et mansuetudine patris, non auctoritaquidem corripuit, sed lenitate et mansuetudine patris, non auctoritate et severitate pontificis. 9. Qua sententia discant sacerdotes quomodo ipsi propter peccata filiorum, id est, propter scelera populi punianteta Dei quidam ad Heli sacerdotem, et dixit ei: Haec dicit Dominus, Nunquid non aperte revelatus sum domui patris tui, cum esset in Aegypto in domo Pharaonis, et elegi eum ex omnibus tribubus Israel mihi in sacerdotem, ut ascenderet ad altare meum, et adoleret miincensum et portaret ephod coram me et dedi domui patris tui omnia de sacrificiis filiorum Israhel quare calce abicitis victimam meam et munera mea quae praecepi ut offerrentur in templo et magis honorasti filios tuos quam me ut comederetis primitias omnis sacrificii Israhel populi mei propterea ait Dominus Deus Israhel loquens locutus sum ut domus tua et domus patris tui ministraret in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
rasulaliud in canticosuo proph&are uidet̃ nisi mutationem u&qis
test cmenti ł sucerdotii in nouum testamentu ł acer doriti quo den
ipse peperit quamiuis sterilis fuerit unicum habebat quanddo istadic¬
bat sedineo pea septem peperit siue ex quibus septimuis ete samula
sedtrosiabes & duas feminas Deinde in illo populo cumadhuc nemo
regnand Q uodin extremoposuit datius tutem pogibus noscneto
tante anie desepohaatum ꝑos huius piematris agnoscit ontio¬
matũ est cormeum in dĩo & ex altatiuẽ cornumeum indõ salitta¬
rimeo &c&era Interea samuhel erat ministrans intemplodi a¬
cinctus ephot. porro filii heli diuina sacri ficia temerantes pecca¬
bant coram dno & deridebant ꝑ osmultisacri ficium dĩ unde ahei
sacerdos ꝓeorum iniquitate dampnatus ÷ qđ eos peccantes minus se ue¬
ra anim a uersione plectebat miserumine & quidem coercuit &

Expanded text:
nihil aliud in cantico suo prophetare videtur, nisi mutationem Veteris nihil aliud in cantico suo prophetare videtur, nisi mutationem Veteris Testamenti, vel sacerdotii in Novum Testamentum, vel sacerdotium, qui epepererat, quamvis sterilis fuerit? Unicum habebat, quando ista dicebat. Sed nec postea septem peperit, sive sex, quibus septimus esset ipse Samuel, sed tres mares, et duas feminas. 7. Deinde in illo populo, cum adhuc nemo regnaret, quod in extremo posuit, dat virtutem regibus nostris, et tanto ante de se prophetatum per os hujus piae matris agnoscit: Confirmatum est cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo salutari meo. Interea Samuel erat ministrans in templo Dei, accinctus ephod. 8. Porro filii Heli, divina sacrificia temerantes, peccabant coram Domino, et deridebant per eos multi sacrificium Dei. Unde et Heli sacerdos pro eorum iniquitate damnatus est, quod eos peccantes minus severa animadversione plectebat. Miserum me! et quidem coercuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nost librum iudicũ sequit regum & aspice tempora primo iudi¬
Icium postea regum sicuterit primo iudicium deinder egnum. In
quibus quippe temporibus multis &uariis modis sacramentaxp̃i &¬
ecđȩ reuel ant᷑ Namabipso ex ordium regum cõmutatũ sac̃ dotum
sa mubelem reꝓbatiheli & cõmutatum regnum indauid r eꝓbato saule
exclamat prenuntiari nouum sacer dotium nouumq regnum
reꝓbato u&eri a quodumbraerat futuri in dño nr̃oihuxpouen¬
turum uenturitm. Non neipseđđ cumpanes ꝓpositionis manduca¬
uit quos non licebat manducare nisi solissacerdotibus inuna ꝑsona
utrumq futurum id ÷ in unoihũ xp̃i regnũ & sacerdotũ figurauit
Itaq: ipsa samu helis sacer dotis successio : nouumut p̃dictum est & sem
bato iudaico sacerdotio abiecto Mater quoque ipsa Ramuhelis quȩ
prius fuit sterilis & postea fecundata l&ata ÷ cuius &iam nomen
id ÷ anna gratia eius interp᷑t ipsamreligionem xp̃i namipsam
ecdam quae olimsterilis nuno fecunda indi lccude ladatur Quȩ

Expanded text:
Judicum sequitur liber Regum. Et aspice tempora. Primo judicum, postea regum; sicut erit primo judicium, deinde regnum. In quibus quippe temporibus multis et variis modis sacramenta e figurantur: nam in ipso exordio Regum, commutatum sacerdotium in Samuele, reprobato Heli, et commutatum regnum in David, reprobato Saule, exclamat, praenuntiari novum sacerdotium novumque regnum, reprobato vetere, quod umbra erat futuri in Domino Jesu Christo venturi. Nonne ipse David, cum panes propositionis manducavit, quos non licebatutrumque futurum, id est, in uno Jesu Christo regnum et sacerdotium figuravit? Itaque ipsa Samuelis sacerdotis successio novum, ut praedictum est, semrobato, id est, Judaico sacerdotio abjecto. 4. Mater quoque ipsa Samuelis, quae prius fuit sterilis, et posteriori fecunditate laetata est, cujus etiam nomen, id est, Anna, 507 gratia ejus interpretatur, ipsam religionem Christianam, ipsaam quoque Ecclesiam, quae olim sterilis, nunc fecunda in Dei laude laetatur. 5. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ala critatẽ uelocicursum spinas & uepros hoc ẽ in plicamonta
tũ consũmans In imicosin cosde distimihidorsum hoc ẽ quod
alibiscriptũ ẽ. Sede ad exirismcisdonec ponã inimi costuos
uatus atque incaput gentium constitutus. filualieniresistent
mihi filiialieni iudoi quibus dictũ ẽ uos ex patro diabolo eslis, Ds̃
quidas uindic tasmihi hoc ẽ infuturo iudicio cum eis ceperi
reddere quod merontur a uiro iniquoliberabisme hoc ẽ acdan
nouissima: Uerba nouissima dauid non finem dabitur sed ꝓfici¬
enda non consũmaenda sed quo cunctis fidelibus ꝑfectionis ple¬

Expanded text:
alacritatem velocis cursus. « Spinas et vepres. » Hoc est, implicamenta tum consummat. « Inimicos meos dedisti mihi dorsum. » Hoc quod alibi scriptum est: « Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos vatus atque in caput gentium constitutus. « Filii alieni resistent mihi. » Filii alieni Judaei sunt, quibus dictum est: « Vos ex patre diabolo estis . » « Deus qui das vindictas mihi. » Hoc est, in futuro judicio, cum eis coeperit reddere quod merentur. « A viro iniquo liberabis me. » Hoc est, Isai. Verba novissima David non finienda dicit, sed perficienda; non consumenda, sed quae cunctis fidelibus perfectionis ple
Abbreviated transcription (Latin):
decorata. Mulier quaedam deuxoribus ꝓph&arum clamabatad
heli seum dicens seruustiuis iurm̃s mortuus ÷ &c̃. Mulier haec ui
timo uiro destituta cum duobus sub prestibus filiis idẽ gemi¬
num genus ante auentum saluatoris ꝑ originale delictum
& cotidiana peccata obnoxium tenebat . Q. ecłe parum dei in
uasculo habebat que grãm euangelicȩ p̃dicationis intralitti¬
ram lege & ꝓph&iam u&eris testamenti non reuelatam apud
se continbat. Post quam uero ad cognitionem uerihelisci hoc:
saluatoris nr̃i ꝑuenire meruit eius consultu auicinis sius pluri¬
mauasa uacua p&iit quia ꝑ apłorum p̃dicationem multi¬
tudinem credentium ex diuersis gentibus intreeium fidei ad
secolligit : De oleo quoq qđ a pud sehabebat in c&era uascula
gentibus mutuauit. De quooleo id ÷ diuina gratia filiossuos

Expanded text:
eum. Mulier quaedam de uxoribus prophetarum clamabat ad Eliseum, dicens: Servus tuus, vir meus, mortuus est, et tutimo viro destituta, cum duobus superstitibus filiis, id est, geminum genus ante adventum Salvatoris per originale delictum et quotidiana peccata obnoxium tenebat. Quae Ecclesia parum olei in vasculo tenebat, quia gratiam evangelicae praedicationis intra litteram legis et prophetiam veteris Testamenti non revelatam apud se continebat. Postquam vero ad cognitionem veri Elisaei, hoc est, Salvatoris nostri pervenire promeruit, ejus consultu a vicinis suis, plurima vasa vacua petiit, quia per Apostolorum praedicationem multitudinem credentium ex diversis gentibus intra domum fidei ad se collegit. De oleo quoque, quod apud se habebat, in caetera vascula gentibus mutavit; de quo oleo, id est, divino, filios suos
Abbreviated transcription (Latin):
puerum misit: &tamen nihil ꝓficit. misit sermodi legem
ꝑseruum suum morsennec ꝓ fuit inpeccatis mortuo generi
humano uenit ipse descendens de caelorum sublimitate qua¬
sidemontis altitudinem. Humiliauit seipsum conforma¬
uit senobis mortuisq mortis sua membra cmposuit nrȩq
mortalitati desua corpore medicinam obtauit. Deinde suꝑ

Expanded text:
mo Dei legem per servum suum, et non profuit in peccatis mortuo generi humano. 2. Venit ipse descendens de coelorum sublimitate, quasi de montis altitudine, humiliavit se ipsum, conformavit se nobis, mortuisque membris sua membra composuit, nostraeque mortalitati de suo corpore medicinam aptavit. Denique super
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ scĩ ficant᷑ Num quid non melioress abana & pharphar fluuu
tes siue dissipationes ł talpe flumina da masci quarum a quasna¬
aman syrus meliores aquas iordanis eẽ opinabatur huiusmundi
significat sapientiam quam populi gentium prius quam fidemxp̃i
acciper& ꝓmagnohabens euangelica p̃cepta neglegens contemo¬
lumgentium qui eum carnalibus oculis minime uidit exterum
a sua salute non fecit. Verescio quod non sit ds̃ inuniuersam terrã

Expanded text:
 curaret me numquid non meliores sunt Abana et Pharphar fluvii t. Sive aliter flumina Damasci, quarum aquas Naaman Syrus meliores aquis Jordanis esse opinabatur, hujus mundi significant sapientiam, quam populus gentium, priusquam fidem Christi perciperet, pro magno habens, evangelica praecepta negligens, contemChristus populum gentium, qui eum carnalibus oculis minime vidit, exterum a sua salute non fec
Abbreviated transcription (Latin):
salomonem &c̃ Due mulieres int̃quas salo moꝵ primũ iudiciũ
suum exercuit : quarum dilectione ardebat: altera simulato
subripiebat ecđam atque her&icam prauitatem figurasse

Expanded text:
a, » etc. Duae mulieres inter quas Salomon primum judicium a, » etc. Duae mulieres inter quas Salomon primum judicium suum exercuit, quarum una dilectione ardebat, in altera simulatio subripiebat, Ecclesiam atque haereticam pravitatem figurasse
Abbreviated transcription (Latin):
quin potius dimittamus ut mostui sepeliant mostuossuos. &
scandalizantem oculum mccnu & pedem dumlic& erucemus
scconis regem egrpti Filia pharaonis qucc̃ salomoꝵ in coniugio
copulccuit ecłam exgentibus figurcesse nondubium est̃
Apparuit dñs scclomoni ꝑ somnium nocte dicens. postula qđ
ui sut demtibi: Gratiadĩ liberum hominis exquirit arbitrium. Etdixit dñs¬
sapientic tet escientiam. at que intellectum. Diuitics uero et go¬
riam tempordem atq animas in imas in imicorum seudies plurimos
uite presentis reꝓborumẽ querere non electorum. Si autem ambulco¬
ueris inuiismeis et custo dieris precepta mea longos faccicm dies
tuos hic precipue pat& quia sapienticm et diuitics seugłam tem¬
porcdlem. etiam rȩꝓbi p̃senti inuita habere possunt. Longosuero
dies idẽ a& nabecctitudinem abque obseruatione mandato¬
rum dĩ adipisci nemo potest. Tunc uener due mulieres ad regẽ¬

Expanded text:
Quin potius dimittamus, ut mortui sepeliant mortuos suos : et Quin potius dimittamus, ut mortui sepeliant mortuos suos : et scandalizantem oculum, manum, et pedem, dum licet, eruamraonis regis Aegypti. » Filia Pharaonis quam Salomon in conjugio copulavit, Ecclesiam ex gentibus figurasse non dubium est. « Apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte, dicens: Postula quod vis ut dem tibi. Et asapientiam et scientiam atque intelligentiam. Divitias vero et gloriam temporalem atque animas inimicorum, seu dies plurimos vitae praesentis, reproborum est quaerere, non electorum. « Si autem ambulaveris in viis meis, et custodieris praecepta mea, longos faciam dies tuos. » Hic praecipue patet, quia sapientiam et divitias seu gloriam temporalem, etiam reprobi hic in praesenti vita habere possunt: longos vero dies, id est aeternam beatitudinem, absque observatione mandatorum Dei adipisci nemo potest. « Tunc venerunt duae mulieres mere
Abbreviated transcription (Latin):
ergo io ab inta berncculum dñi & adp̃hendit cornu altaris & c̃.
est. sigñf scribas & pharisȩos : seu magistros ꝑuersi doc mctis here¬
ticos qui obhoc ꝓximossuos uiros uidelic& ecdesi asticos perinsidices
ꝑimunt sicut &ipse ab abner atq comare fecisse legit᷑. ab altario
sit pax usq incceternũ ccdño. Hoc ÷ cobolitis iudȩis extirpatisq he¬
r&icis & omnibus xp̃i inimicis deletis. Thronus dccuid idẽ ecłc
aeterna pacefruens man& in a&ernũ. Dix̃q sedomoꝵ ad se¬
die egressus fueris huc & illuc scitote ẽẽ moriturum. Preci¬
pit᷑ nobis auero sclomone sicut & semei asalomonerege ut hcc¬
bitem in hierusclem nec umquam egrediam exec quod si fugerit
nosid quod nob̵ fuerat ante subiectum &ierit ad clophylos non e¬
grediam muros ciuitcctis nostrȩ nec sequam fugitiuorum ues¬
tigico pedum uolumus saluare fugientes. ipsi perecmus

Expanded text:
ergo Joab in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. ergo Joab in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. est, significat Scribas et Pharisaeos, seu magistros perversi dogmatis haereticos: qui ob hoc quod proximos suos, videlicet ecclesiasticos, per insidias perimunt, sicut et ipse Joab, Abner atque Amasae fecisse legitur: ab altario sit pax usque in sempiternum a Domino. » Hoc est, abolitis Judaeis, exstirpatisque haereticis, et omnibus Christi inimicis deletis, thronus David, id est Ecclesia, aeterna pace fruens maneat in aeternum. « Dixitque Salomon ad Sedie egressus ieris huc, et illuc, scito te esse moriturum? » Praecipitur nobis a vero Salomone, sicut et Semei a Salomone rege, ut habitemus in Jerusalem, nec unquam egrediamur ex ea. Quod si fugerit nos, id quod nobis fuerat ante subjectum, et ierit ad Allophylos, non egrediamur muros civitatis nostrae, nec sequamur fugitivorum vestigia: nedum volumus salvare fugientes, ipsi pereamus.
Abbreviated transcription (Latin):
scrib uidelic& atq pharisaeis nec ñ & her&icis infuturũ
fieri oposteat. sicut hoc quod dauid deioab & semei fieri
p̃cepit salomor uero impleuit. Salomon aut̃ sedit suꝑ
thronum isrł. Salomon qui patrisuo dccuid in regno succes¬
dñi saluatoris typum gestasse non dubium est Et ait
to iudiciomortem quã meruit incurrit. Venit ergober¬
sabeae ad regem salomonem ut loqueret ei ꝓ adonia
b& hsabeae quȩ apud salomonem ꝓ adonicm interuenire uoluit
Nectamenei quippiam ꝓfuit fi guram legis in hocloco pretendissen
dubium est quam iudei sibi cediutricem apud dm c̃e opinantus.
Abiathar quoq sacerdoti dixitrex uade in anathot in agrumtuum
Abiathar qui sacerdotio expulsus non tam occisus ÷ signf populum
iudȩ orum quorum licet sacerdotium sit abolitum ipsitamen ꝓp̃t̃ eos
qui in finẽ mundi exipsis credituri sunt deleti penitus nonsunt . Fugri

Expanded text:
Scribis videlicet atque Pharisaeis necnon et haereticis, in futuro Scribis videlicet atque Pharisaeis necnon et haereticis, in futuro fieri oporteat. Sicut hoc quod David de Joab et Semei fieri praecepit, Salomon vero implevit. « Salomon autem sedit super thronum Israel. » Salomon qui patri suo David succesDomini Salvatoris typum gestasse non dubium est. « Et ait to judicio mortem quam meruit incurrit. « Venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem ut loqueretur pro Adonia. » Bethsabee, quae apud Salomonem pro Adonia intervenire voluit, nec tamen quippiam profuit, figuram legis hoc in loco praetendisse non dubium est: quam Judaei sibi adjutricem apud Deum esse opinantur. « Abiathar quoque sacerdoti dixit rex: Vade in Anathot in agrum tuum. » Abiathar qui sacerdotio expulsus, non tamen occisus est, significat populum Judaeorum, quorum licet sacerdotium sit abolitum, ipsi tamen propter eos qui in fine mundi ex ipsis credituri sunt, deleti penitus non sunt. « Fugit
Abbreviated transcription (Latin):
tomol cotiue uite quamom̃s perfecti incredibili a more
complectentes in eius dilectione flamescunt indinaũ¬
se barsabeae quȩ in lactinum transfestur filia iuram̃ti
antiquam ecđam qui ex sc̃ĩs patribus sublege constitu¬
tis fuere imaginem in hoc loco p̃tulit decuius stirpe ue¬
rus salomoꝵ idẽ pucificus noster nasciꝓmissus est E tnun¬
tia uerunt dicentes ad est nathan ꝓph&co nathan qui in¬
terp̃tat᷑ donum figuram u&eris ꝓph&iȩ gest cessemani¬
festumest. Dixit quoque rex dauid uocate mihi sadoch
sacerdotem. Sec doch interpr&at᷑ iustus figuram in se
gerens dñi & saluatoris nostri qui est uerus sacerdos in a&¬
num secundum ordinem mel chi sed ech. Et in ponite salo¬
monem filium meum super mulcmmecm. Mulamdđ
alii eccłam aliiuero sinagogam propter in fecunditatẽ
nosti quȩ fecerit mihi io ab filius saruiae &c̃. Veterisꝓ¬
ph&ia indicat atq p̃cipit quid de inimicis xp̃i & scͥorũ eius

Expanded text:
tare figuram, quam omnes perfecti incredibili amore complectentes, in ejus dilectione flammescunt. « Aethsabee, quae in Latinum transfertur filia juramenti, antiquae Ecclesiae quae et sanctis patribus sub lege constitutae fuerat, imaginem hoc in loco praetulit, de cujus stirpe verus Salomon, id est, pacificus noster, nasci promissus est. « Et nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. » Nathan, qui interpretatur donum, figuram veteris prophetiae gestasse manifestum est. « Dixitque rex David: Vocate mihi Sadoc sacerdotem. » Sadoc interpretatur justus, figuram in se gerens Domini et Salvatoris nostri, qui est verus « sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . » « Et imponite Salomonem filium meum super mulam meam. » Mulam David, alii Ecclesiam, alii vero Synagogam propter infecunditatem, nosti quae fecerit mihi Joab filius Sarviae, quae feceri judicavit atque praecepit, quid de inimicis Christi et sanctorum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus est operator qui dixit. sine me nihil potestis facere.
Osculũ patris reconciliationis dinoscit᷑ signum. In duobus enim
lex accipienda est & ꝓph&ia quorum umbras &imagines dñs nr
per incarnationis suae ac passionis mysterium occidit in littera
et incrucissuȩ coxit aratrum nec non ad comedendum fideli¬
bus prebuit ut iam non uiuant scđm litteram. sed scđm spm
&c̃. Benadab rex srriae trpum habuisse dicboli qui princeps¬
hoc ÷ om̃a uitia sua aduersus humanum genus pugnare
sqnam gestauit iudȩ orum cum quibus diabolus priuscon¬

Expanded text:
dignatus est operator, qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Osculum patris, reconciliationis dignoscitur signum. In duobus enim bobus lex accipienda est et prophetia, quarum umbras et imagines Dominus noster per incarnationis suae ac passionis mysterium occidit in littera, et in crucis suae coxit aratro, necnon ad comedendum fidelibus praebuit, ut jam non vivant secundum litteram, sed secundum od Benadab rex Syriae hoc est, omnibus vitiis suis adversus humanum genus pugnare sonam gestavit Judaeorum, cum quibus diabolus prius con
Abbreviated transcription (Latin):
iraemdi. Fumus conpunctio penitentiũ. carbones: incensisum abeo cor¬
cendit: formã scrui suscipiendo: Cherub scieniac plenitudo pennas
tassuas sagitre euangelisto fulgura miraculascõrum. Fundamen¬
ia terrae fides ecclomanifestara: misit de caclo & assumpsitme idẽ
filiũ suum pater misu & as sumꝑsit aeclam suã. Libent uit me de inimico
meo fostissimo id ex diabolo ł toduxit moinlatitudine. hoc ẽ in cari¬
tate. Retribuet mihi dñs secundũ iustiuammeam: S e đm in cio¬

Expanded text:
iram Dei. « Fumus, » compunctio poenitentium. « Carbones succensi sunt ab eo. » Corcendit, formam servi suscipiendo. « Cherubim, » scientiae plenitudo. « Pennas tas suas. » Sagittae, evangelistae. « Fulgura, » miracula sanctorum. « Fundamenta terrae, » fides Ecclesiae manifestata. « Misit de coelo et assumpsit me. » Id est, Filium suum Pater misit, et assumpsit Ecclesiam suam. « Liberavit me de inimico meo potentissimo, » id est, ex diabolo. « Et eduxit me in latitudine, » hoc est, in charitate. « Retribuet mihi secundum justitiam meam. » Id