comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inter sabellium & hebionem & hos non ueri
dĩ predicatores litecertauit: Cur sabel¬
lius subsistere ante sȩcula negar& quẽ
creatum alii confiterentur : ignorabat
enim sabellius subsis tentem filium dũ
dm̃uerum operatum incorpore esse
non ambigit hiautem pegabant nati¬
uitatem & ad firmabant creaturã
dumopera eius dĩ ueriesse opera non
intellegunt liseorum : fides nr̃a est:
eos quiuerum in xp̃odm̃ negauerit
uincit aduerocum subsistentem xp̃m
ante sȩcula hiaduersum eum demon¬
strante semper operatum decondemp¬
nato secum sabellio nobis triumphant
dm̃ quidem uerum sciente sed dĩ filiũ
nesciente : hebion autẽ ab utroque
itauincitur. ut hic ante saecula subsis
operatum om̃sq seinuicem uincen¬
douincuntur. quia ecclesia & contra
sabellium & contra creaturae prȩdi¬
cula natum & postea hominem ge¬
nitum esse testetur¬

Expanded text:
inter Sabellium et Hebionem et hos non veri inter Sabellium et Hebionem et hos non veri Dei praedicatores lite certavit, cur Sabellius subsistere ante saecula negaret, quem creatum alii confiterentur. Ignorabat enim Sabellius subsistentem Filium dum Deum verum operatum in corpore esse non ambigit. Hi autem negabant nativitatem, et affirmabant creaturam, dum opera ejus Dei veri esse opera non intelligunt. Lis eorum, fides nostra est. eos, qui verum in Christo Deum negaverint, vincit. At vero cum subsistentem Christum ante saecula hi adversus eum demonstrant semper operatum, de condemnato secum Sabellio nobis triumphant, Deum quidem verum sciente, sed Dei filium nesciente. Hebion autem ab utroque ita vincitur, ut hic Arius ante saecula subsistoperatum. Omnesque se invicem vincendo vincuntur: quia Ecclesia et contra Sabellium, et contra creaturae praedicula natum, et postea hominem genitum esse testatur
Abbreviated transcription (Latin):
hereticorum ualentiniscilic& & sabellii
& manichei &iera chaepias ecclesiae prȩ¬
dicationes uelamento professiones impir¬
ȩ furati sunt ut corruptis in melius uerb̵
in religiosorum & ambigua significione
moderatis subimpietatis damnatione
doctrinas pietatis extinguerent :
sed nos singulorum dictis & professioni¬
hus demonstratis sanctas ecclesiae prȩ¬
dicationes ab soluimus : neq quicquam
cumdam natis hereticis commune ei tẽ
permisimus utdamnanda damnantes
sola uene rabiliter sectanda sequeremur
ab his negabaturꝑhaec docentes dumde¬
eo testatur pater dundeseipse profite¬
turiduma postoli predicant . dumreligi¬
osi credunt dȩmones clamant dum iu
dȩi negantes fatentur. dumignoran¬
gendum permitteretur : quod igno¬
randum non relinquebaturuu
fectȩ fidei gradum susceptȩ disputa¬
tionis sermonem temperauit: pãq
primũ perinuiꝰ labilis fidei sanam
& in corruptam demonstrationem

Expanded text:
haereticorum, Valentini scilicet et Sabellii haereticorum, Valentini scilicet et Sabellii et Manichaei et Hieracae, pias Ecclesiae praedicationes velamento professionis impiae furati sunt: ut correptis in melius verbis irreligiosorum, et ambigua significatione moderatis, sub impietatis damnatione doctrinam pietatis exstinguerent. Sed nos singulorum dictis et professionibus demonstratis, sanctas Ecclesiae praedicationes absolvimus, neque quidquam cum damnatis haereticis commune eis esse permisimus, ut damnanda damnantes, sola venerabiliter sectanda sequeremur,ab iis negabatur, per haec docenteseo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dumdaei negantes fatentur, dum ignorangendum permitteretur, quod ignorandum non relinquebatur. 2fectae fidei gradum, susceptae disputationis sermonem temperavit. Namque primum, per inviolabilis fidei sanam et incorruptam demonstrationem,
Abbreviated transcription (Latin):
unum dm̃ confiteri in religiositas sit & con¬
fes sounigenito dõ xp̃o non unum dm̃
ro tenuit eum responsionis ordinem
quem heretici instituerant professio¬
nis namque cumumumdin prȩdica¬
re sesecundum legem ementiti essent.
unum quoq: dm̃uerum ex eadem
proferre sefefellerun tuper excepti¬
onemdĩ & unius &uerinatiuitatem
dño xp̃o adimerent qui aubinatiuitas. ẽ.
ibi & intellegentia sit ueritatis: nosaut̃
hisdemgradibus quibus id ipsum nega¬
batur docentes nec duos deos nec soli¬
tarium uerum dm̃ sed patrem uerũ
dm̃ ita exlege ac proph&is prȩdicabimus
ne autinius dĩ fidem corrum perimus
aut natiuitatẽ denegaremus sed quia
secundum illos creato potius quam na
potius quam in eẽt diuinitatis ueritas
ita exauctoritatibus profeticis de
prȩdicato intra intellegentiam unius
omnem hereticae ad sertionis fraudu¬
lentiam panditpamq ut dictis suis
fidem facerent damnantes dicta & uitia

Expanded text:
unum Deum confiteri irreligiositas sit; et conunum Deum confiteri irreligiositas sit; et confesso unigenito Deo Christo, non unum Deum ro tenuit eum responsionis ordinem, quem haeretici instituerant professionis. Namque cum unum Deum praedicare se secundum legem ementiti essent; unum quoque Deum verum ex eadem proferre se fefellerunt: ut per exceptionem Dei et unius et veri, nativitatem Domino Christo adimerent; quia ubi nativitas est, ibi et intelligentia sit veritatis. Nos autem iisdem gradibus, quibus idipsum negabatur, docentes, nec duos deos, nec solitarium verum 16 Deum, sed Patrem verum Deum ita ex lege ac prophetis praedicavimus, ne aut unius Dei fidem corrumperemus, aut nativitatem denegaremus. Sed quia, secundum illos, creato potiusquam natpotius quam inesset; divinitatis veritas ita ex auctoritatibus propheticis demeo vero praedicato, intra intelligentiam unius omnem haereticae assertionis fraudulentiam pandit. Namque ut dictis suis fidem facerent, damnantes dicta et vitia
Abbreviated transcription (Latin):
confundant sed unum quodq: it a sensu
concipiant ut est ac nuncupantur ag¬
nituri absolutissimae in his quȩdicta sunt
quod neq non ipsaueritas sit nominis
ita quelenem acbreuem de monstratae
trinitatis sermonem tertius liber
& sisensimtameniam proficienter in¬
cedit namid quod ultrahumani sensus
intellegentiam chñs dese professus est
quantis potest potentiae exemplis ad¬
ad intellegentiae fidem coaptat dicens
ego in patre & pater in me. Vt quod
ab homine pernaturam hebitem non
capitur id fides iamrationabilis scien¬
tiae consequatur : quianeque non cre¬
dendum desedõ est: neque opinandũ
liber initium sui exhereticorum doc¬
trinis auspicatur : seipsumuitiis quib:
fides ecclesiae in famatur expurgans
ipsamillam perfidiȩ expositionem
amultis non olimeditam proferens.
& subdole eos acperid in piissimȩ
unum dm̃ ex lege defendisse conuincens
omnibus legis & proph&arum testi¬
monu sit ademonstratis ut sinedõ xp̃o

Expanded text:
confundant, sed unumquodque ita sensu concipiant, ut est ac nuncupatur; agnituri absolutissime in iis quae dicta sunt, quod neque non ipsa veritas sit nominis, itaque lenem ac brevem demonstratae Trinitatis sermonem, tertius liber, etsi sensim, tamen jam proficienter incedit. Nam id, quod ultra humani sensus intelligentiam Dominus de se professus est, quantis potest potentiae exemplis ad intelligentiae fidem coaptat, dicens: Ego in Patre, et Pater in me : ut quod ab homine per naturam hebetem non capitur, id fides jam rationabilis scientiae consequatur: quia neque non credendum de se Deo est, neque opinandum liber initium sui ex haereticorum doctrinis auspicatur, se ipsum vitiis, quibus fides Ecclesiae infamatur, expurgans: ipsam illam perfidiae expositionem a multis non olim editam proferens, et subdole eos, ac per id impiissime, unum Deum ex lege defendisse convincens, omnibus legis ac prophetarum testimoniis ita demonstratis, ut sine Deo Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ caedit ad haec & sensus & sermo: & ex¬
trarationem humanam ẽ ueritas fac¬
tii dcrco ergo utdenatiuitatefallimis:
ita & deingres sudñi mentiamur dicamus
factum non fuisse quia intellegentiam
factinon ad prȩhendimus : &cessante sen¬
sunostro facti ipsius cesset effectus. sed
mendatium nostrum facti fides uncit :
ad stitit dñs clausadomo inmedio disci¬
pulorum & filius estnatus expatre no¬
linegare quod steterit : quia per intel¬
legentiae infirmitatẽ consistentis non con¬
sequaris introitum nolinescire quod ab
ingenito & perfecto dõpatre unigeni¬
tus perfectus filius ds̃ natus sit quia sen¬
sum & sermonẽ humanȩ naturȩ uir
bis intestimonium possent . neambige

Expanded text:
est? Cedit ad haec et sensus et sermo, et exest? Cedit ad haec et sensus et sermo, et extra rationem humanam est veritas facti. Idcirco ergo ut de nativitate fallimus, ita et de ingressus Domini 63 mentiamur. Dicamus factum non fuisse, quia intelligentiam facti non apprehendimus: et cessante sensu nostro, facti ipsius cesset effectus. Sed mendacium nostrum facti fides vincit. Adstitit Dominus clausa domo in medio discipulorum: et Filius est natus ex Patre. Noli negare quod steterit, quia per intelligentiae infirmitatem, consistentis non consequaris introitum: noli nescire quod ab ingenito et perfecto Deo patre unigenitus et perfectus filius Deus natus sit, quia sensum et sermonem humanae naturae virtbis in testimonium possent, ne ambige
Abbreviated transcription (Latin):
facultatẽ . & utiq qui conpunctus recognos¬
cendus sit: pecesse ẽ corpus in quo ẽ conpunc¬
ts attuleritquȩ roergo perquas clausȩ
domus partes sese corporeus intulerit :
diligenter enĩ euangelista ex pressitdi¬
cens uenit iħ sianuis clausis & stetit in me¬
dio anconstructa parietũ penetrans &
solida lignorũ natura in penetrabile eorũ
trans cucurit : stecit nãq: corporeus non
simulatus aut fallax: sequantur ergo ocu¬
limentis tuȩ penetrantis ingressumi &
cum eoclausam domum intel legentiȩ
tiue uisus intro eat: inte grasuntom¬
nia & obserata: sed ecce ad sistit medius cui
peruirtutẽ suã uniuersa sunt periua:
inpui sibilibus calumniaris ego ate iusibiliũ
exposcorationẽ nihilcaedit ex solido ne¬
que pernaturã suam aliqiđ tam quã lap¬
suin sensibili ligna & lapides admit tunt :
corpusdñi a sese non defecit ut sese resu¬
mat exnihilo & undequi ad sistit in medio

Expanded text:
facultatem: et utique qui compunctus recognosfacultatem: et utique qui compunctus recognoscendus sit, necesse est corpus in quo est compunctus attulerit. Quaero ergo per quas clausae domus partes sese corporeus intulerit. Diligenter enim Evangelista expressit dicens: Venit Jesus januis clausis, et stetit in medio . An constructa parietum penetrans et solida lignorum, naturam eorum impenetrabilem transcucurrit? Stetit namque corporeus, non simulatus aut fallax. Sequantur ergo oculi mentis tuae penetrantis ingressum, et cum eo clausam domum intelligentiae tuae visus introeat. Integra sunt omnia et obserata: sed esse assistit medius, cui per virtutem suam universa sunt pervia. Invisibilibus calumniaris: ego a te visibilium exposco rationem. Nihil cedit ex solido, neque per naturam suam aliquid tamquam lapsu insensibili ligna et lapides admittunt. Corpus Domini a sese non deficit, ut sese resumat ex nihilo: et unde qui assistit in medio
Abbreviated transcription (Latin):
sec tantem & diuinorum secretorũ ad¬
q uirtutum grauem arbitrum consulo.
ut mihi inperito & tantum deomnib: dõ
ut sint ab eo dicta credentirationem saltĩ
factustius ad feras dñmaudio & quia
his credo quae scribta sunt scio iam post
resurrectionẽ frequenter uidendũ
incorpore praebuisse multis non cre¬
dentibus certethomas nonniscontret¬
tatis eiusuul neribus credituro sicut ait.
nisiuidero inmanus eius figuram clauo¬
rum & misero digitum meum in locum
clauorum & mittammanum meã in la
tus non credam dñ sadomnem se in¬
tellegentiae nostrae in becillitatẽ ad cõ¬
modat & dubitationi in fidelium satis¬
facturas archanum inuisibilis uirtutis
operatur factirationẽ : quis quis eris
caelestiumrerum scrutator expone :
erant discipuliinclauso & secreto post
passionẽ dñi congregati consederant
dñs thomae fidem propositis condicioni¬
bus confirmaturus ad sistit. palpandi
corporis & contrectandiuul neris optulit

Expanded text:
sectantem, et divinorum secretorum atsectantem, et divinorum secretorum atque virtutum gravem arbitrum consulo, ut mihi imperito, et tantum de omnibus Deo ut sunt ab eo dicta credenti, rationem saltem facti istius afferas. Dominum audio, et quia his credo quae scripta sunt, scio jam post resurrectionem frequenter videndum se in corpore praebuisse multis non credentibus; certe Thomae non nisi contrectatis ejus vulneribus credituro, sicut ait: Nisi videro in manibus ejus figuram clavorum, et misero digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam . Dominus se ad omnem intelligentiae nostrae imbecillitatem accomodat, et dubitationi infidelium satisfacturus, arcanum virtutis invisibilis operatur: facti rationem, quisquis eris coelestium rerum scrutator, expone. Erant dispassionem Domini congregati consederant. Dominus 62 Thomae fidem propositis conditionibus confirmaturus assistit, palpandi corporis et contrectandi vulneris obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
atq uerbis imaginem ad prȩhendimus ne¬
cesse ẽ cum eum cuius imago est consequa
mur. sed inui sibilia pe sequimur & in¬
conprȩhensibilia temptamus quib: in¬
tellegentia ad conspicabiles res & corpo¬
reas coartatur non erubescimus stultiti¬
ae non nos metipsos in religiositatis argui¬
musdĩ arcanis dĩ uirtutibus calumniantes:
quomodo filius &unde filius & quodam¬
no patris uel exqua portione sit natus in¬
quirimus habuera sinexemplo operationũ
ut crederes dm̃ efficere possequorum in¬
tellegere efficientiam non porsis quȩris
egotedecorporeis rebus interrogo non quȩ¬
roquomodonatus exuirgine sit ande¬
trimentum sui caro perfectamexse car
nẽ generans perpassa sit & certe non sis¬
cepit quod dedit sed caro carnemsi ne
elementorum nostrorum pudorepro¬
uexit & perfectum ipsa desuis non in mi¬
nuta generauit & quidem fas esset non
in possibile indõ opinari qđ peruirtutẽ
euis possibile fuisse in homine cognos

Expanded text:
atque verbis imaginem apprehendimus, neatque verbis imaginem apprehendimus, necesse est etiam eum cujus imago est consmur. Sed invisibilia persequimur, et incomprehensibilia tentamus, quibus intelligentia ad conspicabiles res et corporeas coarctatur; non erubescimus stultitiae, non nosmetipsos irreligiositatis arguimus, Dei arcanis, Dei virtutibus calumniantes. Quomodo Filius, et unde Filius, et quo damno Patris, vel ex qua sit portione natus inquirimus. Habueras in exemplo operationum, ut crederes Deum efficere posse, quorum intelligere efficientiam non possisego te de corporeis rebus interrogo. Non quaero quomodo natus ex virgine sit: an detrimentum sui caro perfectam ex se carnem 585 generans perpessa sit. Et certe non suscepit quod edidit: sed caro carnem sine elementorum nostrorum pudore provexit, et perfectum ipsa de suis non imminuta generavit. Et quidem fas esset, non impossibile in Deo opinari, quod per virtutem ejus possibile fuisse in homine cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
enim dĩ est plenitudo namsi horumali¬
quid deerit iamnonerit plenitudo quã
ineo habitare conplacuit. hoca filio prȩdi¬
catur hocignorantibus manifestat᷑ siccla¬
rificatur perfilium patercũ paterfilita¬
lis agnoscitur. uolensitaque filius hu¬
ius natiuitatis suae fidem facere factorũ
suorum nobis posuit exemplũ ut perine¬
narrabilium gestorum suorũ inenarrabi¬
lemefficientiã deuirtutenatiuitatis in¬
en arrabilis doceremur. cumaqua fit ui¬
num cumquinq panis saturatis quinq
milibus uirorum excepto sex ueta etaterlli¬
quareplent fragmentis cophinos xii xes
cernitur & nescitur fit & non intellegitur ra¬
tio non ad prȩhenditur effectus ingeritur :
stultum ẽ autẽ calumniamineo inqui¬
sitionis intendere in quoconprehendi id
undequȩritur pernaturam suam non
potest ut enim inenarrabilis pater in eo qđ
ingenitus ẽ it aenarrari filius in eo quod
unigenitus est non potest qui a ingeniti
estimago quigenitus ẽ : tumenim sensu

Expanded text:
enim Dei est plenitudo. Nam si horum aliquid deerit, jam non erit plenitudo, quam in eo habitare complacuit . Hoc a Filio praedicatur, hoc ignorantibus manifestatur; sic clarificatur per Filium Pater, cum pater filii talis agnoscitur. jus nativitatis suae fidem facere, factorum suorum nobis posuit exemplum ut per inenarrabilium gestorum suorum inenarrabilem efficientiam de virtute nativitatis inenarrabilis doceremur: cum aqua fit vinum, cum quinque panes saturatis quinque millibus virorum, excepto sexu et aetate reliqua, replent fragmentis cophinos duodecim. Res cernitur, et nescitur; fit et non intelligitur; ratio non apprehenditur, et effectus ingeritur. Stultum est autem, calumniam in eo inquisitionis intendere, quod comprehendi id unde quaeritur, per naturam suam non potest. Ut enim inenarrabilis est Pater in eo quod ingenitus est; ita enarrari Filius in eo quod unigenitus est non potest; quia ingeniti est imago qui genitus est. Cum enim sensu
Abbreviated transcription (Latin):
siabunonatus hic filius ẽ partẽ eius quige¬
nuit accepit & si parsneuter ergo perfec¬
tus ẽ de est enĩ ei unde decessitnec ple¬
nitudo in eoerit. qui ex portione constite¬
rit. neuter ergo perfectus ẽ cumplenitu¬
dinem suã & qui genuerit amittat. nec
quinatus ẽ consequatu hancmundisa¬
pientiã &iam ꝑreproph&ã prouidens
ds̃itadamnat dicens. perdam sapientiã
sapientiũ & intellectum prudentiũ
reprobabo: Itemin a postolo ubiẽ sapi¬
ens. ubis criba ubi conquisitor huius sae¬
culi nonne stultam fecit ds̃ prudentiã
huiꝰ mundiquiamn sapientiadĩ non cog

Expanded text:
si ab uno natus hic filius est, partem ejus qui gesi ab uno natus hic filius est, partem ejus qui genuit accepit: et si pars, neuter ergo perfectus est; deest enim ei unde decessit: nec plenitudo in eo erit, qui ex portione constiterit: neuter ergo perfectus est, cum plenitudinem suam et qui genuerit amittat, nec qui natus est consequatur. » Hanc mundi sapientiam etiam per prophetam providens Deus, ita damnat, dicens: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo . Item in Apostolo: Ubi est sapiens, ubi scriba, ubi conquisitor hujus saeculi? Nonne stultam fecit Deus prudentiam hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
defessis incaelo uocibus laudant & lau¬
dant quia in uisibilis ipsedĩ imago om̃is
secreauerit sȩcula fecerit caelũ firmaue¬
ritas tradis trinxerit. terram fundauerit
abrssos demerserit ipsede inceps homo
natus sit mortẽ uicerit. portas inferifre¬
gerit coheredem sibi plebem ad quisierit
carnẽ in &nitatis gloriã excorruptio¬
ne transtulerit. nihil ergo iste ȩguit a no¬
bis ut haec eũ aputnos in enarrabilia &
in intellegibilia opera tam quã egentẽ
laudis ornarent : sed prouidens ds̃ nequi¬
tiae & stultitiae humanȩ errorem.
& sciens eo usq infi delitatẽ proruptu¬
ram esseut sibidedĩ rebus iudiciũ prȩsu¬
meret audatiam pram earũ dequibus
prudentiadõ stultitia est quicũ audiunt
dm̃ ex dõ uerum a uero perfectũ aper¬
fectornũ abimonatũ ẽẽ tam quã in pos¬
sibilia nob̵ prȩdicantib contradicant.
quibusdam sententiarũ collectionib
inherentes cum dicunt nascinihil potuit
abuno quia om̃is ex duob natiuitas ẽ iam

Expanded text:
indefessis in coelo vocibus laudant: et laudant, quia ipse invisibilis Dei imago omnes in se creaverit, saecula fecerit, coelum firmaverit, astra distinxerit, terram fundaverit, abyssos demerserit; ipse deinceps homo natus sit, mortem vicerit, portas inferi fregerit, cohaeredem sibi plebem acquisiverit, carnem in aeternitatis gloriam ex corruptione transtulerit. Nihil ergo iste eguit a nobis, ut haec eum apud nos inenarrabilia et inintelligibilia opera tamquam egentem laudis ornarent. Sed providens Deus nequitiae et stultitiae humanae errorem, et sciens eo usque infidelitatem prorupturam esse, ut sibi de Dei rebus judicium praesumeret, audaciam nostram earum, de quibus prudentia Deo stultitia est, qui cum audiunt Deum ex Deo, verum a vero, perfectum 54 a perfecto, unum ab uno natum esse, tamquam impossibilia nobis praedicantibus contradicant, quibusdam sententiarum collectionibus inhaerentes, cum dicunt: « Nasci nihil potuit ab uno, quia omnis ex duobus nativitas est. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
moramur sed intellegentiae nrãe infir¬
mitatẽ euangelista non deserit quicquã
clarificationẽ patrifilius eẽt redditurus
hostendit dicens sicut dedisti ei potestatẽ
om̃is carnis utomne qđ dedisti illideteiui¬
tã & nam hȩc ẽ aute uita ȩterna ut cog¬

Expanded text:
moramur. Sed intelligentiae nostrae infirmoramur. Sed intelligentiae nostrae infirmitatem Evangelista non deserit, qui quam clarificationem Patri Filius esset redditurus ostendit, dicens: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti illi, det ei vitam aeternam. Haec est autem vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
nonergo filius infirmus est uicem da¬
rificationis ipsecum clarificandus sit
redditurus sed si non infirmus quid pos¬
tulabat nemoenim nisi hoc quod eget
postulata ut num quid infirmus est
& pater aut eorum quȩ hab& ita pro¬
fusus ut eiclarificatio sit reddenda per
filiũ sed nechicaeguit neq ille deside¬
rat᷑ & tam̃ alteri altermm
inperti&ergo expostulatioclari ficatio
nis uicis simq reddendȩ nec patriquid quã
adimitinec in firmat filium : sed eandem
diuinitatis ostendit inutroq uirtutẽ cũ
& clarificarisefilius a patreor & & clari¬
ficationem pater nonde dignetura filio:
sed hȩc in patre& filio uirtutis unitatẽ ꝑ
uicissitud inem dandȩ & rependendȩ cla¬
rificationis ostendunt̃ s edclarificatio
haec quȩ sit & ex quib sit noscendum ẽ :
non opinor demutabilis ds̃ ẽ. neq in &¬
nitatem cadit autuitium aut emenda¬
non poterit ut non sit quomodo ergo cla
neque amiserit ut resumat haeremus

Expanded text:
Non ergo infirmus est Filius, vicem claNon ergo infirmus est Filius, vicem clarificationis ipse, cum clarificandus sit, redditurus. Sed si non infirmus, quid postulabat? nemo enim nisi hoc quod eget postulat. Aut numquid infirmus est et Pater? Aut eorum quae habet ita profusus est, ut ei clarificatio sit reddenda per Filium? Sed neque hic eguit, neque ille desiderat: et tamen alteri alter impertiet. Ergo expostulatio clarificationis dandae, vicissimque reddendae, nec Patri quidquam adimit, nec infirmat Filium; sed eamdem divinitatis ostendit in utroque virtutem cum et clarificari se Filius a Patre oret, et clarificationem Pater non dedignetur a Filio: sed haec in Patre et Filio virtutis unitatem, per vicissitudinem dandae et rependendae clarificationis ostendunhaec quae sit, et ex quibus sit, noscendum est . Non, opinor, demutabilis Deus est, neque in aeternitatem cadit aut vitium aut emendanon poterit ut non sit: quo modo ergo clarneque amiserit ut resumat? Haeremus,
Abbreviated transcription (Latin):
etate quadiciturtiũ : multienim nos filii
dĩ sed nontalis hic filius hic enĩ & propriis
& uerus ẽ filiu sorigine non adoptione
ueritate non numcupationenatiuitate
non creatione ȩrgopost clarificationẽ eiꝰ
ueritatẽ confessio consecuta est. namuerũ
dĩ filium centurio confitetur. nequis cre¬
dentium ambiger& quod homo persequen¬
catione creditur aeguisse filius quam ora¬
bat & infirmus repperietur dum clarifi¬
cationẽ potioris expectat & quis non pa¬
trem potiorem confitebitur. ut ingenitũ
agłto ut patrema filio ut eum qui miserit
ab eo quimis sussit ut uolentem ab eo qui
oboediat & ipse nobis erit testis.
pater maiorme est. Haec ita ut sunt
intel legenda sunt: sed cauendum est
nea pud imperitos gloriam filiihonor pa¬
tris infirm& nec infirmari patitur hȩo
ipsadarificatio postulata adidenim qđ
dictum est paterclarifi cafiliumtuum
sequitur &illutđ. ut filius clirific&te :

Expanded text:
etate, qua dicitur tuum. Multi enim nos filii etate, qua dicitur tuum. Multi enim nos filii Dei, sed non talis hic filius. Hic enim et verus et proprius est filius, origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione. Ergo post clarificationem ejus, veritatem confessio consecuta est. Nam verum Dei filium centurio confitetur; ne quis credentium ambigeret, quod homo persequencatione creditur eguisse Filius quam orabat: et infirmus reperietur, dum clarificationem potioris exspectat. Et quis non Patrem potiorem confitebitur, ut ingenitum a genito, ut patrem a filio, ut eum qui miserit ab eo qui missus sit, ut volentem ab eo qui obediat? Et ipse nobis erit testis: Pater major me est . Haec ita ut sunt, intelligenda sunt: sed cavendum est, ne apud imperitos gloriam Filii honor Patris infirmet. Nec infirmari patitur haec ipsa clarificatio postulata: ad id enim quod dictum est, Pater, clarifica Filium tuum; sequitur et illud, ut Filius clarificet te.
Abbreviated transcription (Latin):
pater filium quomodo tandem suffigit᷑
crucideinde quid sequitur solno noccidit
sedrefugit quid refugis sedico non recep¬
tus in nubem ẽ sed decursuo peris defecit:
& interitũ suũ cumeo relin quamundi
elementa sense runt. & ne huic facinori
ullȩcȩlestes operationes interessentint᷑̃¬
cessionis huius necessitate quȩdam sui
ab olitione caruerunt sed terra quid fe¬
cit ad onus dñi in lignopendentis intre¬
muit eũ quimoriturus erat intrascon¬
testata non capere: nu quid & portio¬
nem suã rupes & saxa concedunt sedrup¬
ta dissiliunt & naturã suã perdunt caȩsã¬
q. ex searcham in continentẽ condendicor
quoq centurio cohortis &crucis custos.
uere dĩ filius eratiste. creatura inter¬
cessione huius piaculi liberatur firmitatẽ
& uirtutem saxa non retinent. qui cruci
ad fixerant ueredĩ filium confitentur.
prȩcationi consentit effectus dñs dixerat.
clarifica filiumtuũ . non solum nomine
contestatus ẽ essesefilium sed & propri¬

Expanded text:
Pater Filium. Quo modo? Tandem suffigitur cruci. Deinde quid sequitur? Sol non occidit, sed refugit. Quid refugisse dico? Non receptus in nubem est, sed de cursu operis defecit: et interitum suum cum eo reliqua mundi elementa senserunt: et ne huic facinori ullae coelestes operationes interessent, intercessionis hujus necessitate quadam sui abolitione caruerunt. Sed terra quid fecit? Ad onus Domini in ligno pendentis intremuit, eum qui moriturus erat intra se contestata non capere. Numquid et portionem suam rupes et saxa concedunt? Sed rupta dissiliunt, et naturam suam perdunt, caesamque ex se arcam incontinentem condendi corquoque centurio cohortis, et crucis custos, vere Dei 56 Filius erat iste . Creatura intercessione hujus piaculi liberatur; firmitatem et virtutem saxa non retinent. Qui cruci affixerant, vere Dei Filium confitentur: praedicationi consentit effectus. Dominus dixerat: Clarifica Filium tuum. Non solum nomine contestatus est esse se filium, sed et propri
Abbreviated transcription (Latin):
ualebimus ut qđ naturarerũ patinom pos¬
se existimatur id diuinae ueritatis ratio
tiam difficillimȩ istius quȩstionis conse¬
qui possimus prius patrẽ & filiũ secin¬
dum diuinarum scripturarum doctrinã
cognoscia nob̵ oport& ut decognitis ac
familiaribus absolutior sermosit
aeternitas patris ut libro anteriore
tractauimus locũs tẽpora speciem & quicqid
illuthumanosensu concipi poterit exce¬
ditapse extraomnia & in omnib: capiens
uniuersa &capiendus a nemine non acces¬
sud ecessu uemut abilis sed inuisibilis est.
in conpraehensibilis plenus perfectus
xternus non aliunde qiđ sumens sed ad
id quod itaman& sibupse sufficiens:
hic ergo ingenitus. ante omne tempus ex
sefiliũ genuit non exaliqua subiacente
materiae quia perfiliũ om̃a: non exni¬
hilo quia exse filiumnon ut partum quia
nihil indõ demutabile aut uacuum ẽ.
non partẽ sui uel diuisam uel discissam
uel extensam quia in passibilis & incorpo¬

Expanded text:
valebimus: ut quod natura rerum pati non posvalebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritatis ratio tiam difficillimae istius quaestionis consequi possimus, prius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam cognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibus, capiens universa et capiendus a nemine, non accessu decessuve mutabilis; sed invisibilis est, incomprehensibilis, plenus, perfectus, aeternus, non aliunde quid id quod ita manet, sibi ipse sufficiens. Hic ergo ingenitus ante omne tempus ex se Filium genuit; non ex aliqua subjacente materia, quia per Filium omnia; non ex nihilo, quia ex se Filium; non ut partum, quia nihil in Deo demutabile aut vacuum est. Non partem sui, vel divisam, vel discissam, vel extensam, quia et impassibilis et incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
ADTERT PLIRISQ: OBSCVRI¬
tatẽ sermodñi cumdicit. ego in patre
& pater inme. & non in meritonatu¬
raenim intellegentiae humanȩ rationẽ
dicti huius noncapit uideturnamq: non
posse effici ut quod in altero sitaeq id ipsũ
extra alterum sit & cumnecesse sit eade
quibus agitur non solitaria sibiẽẽ. nume
rum tamen suũ inquo sint conseruantia
non posse inuicẽ continere ut qui aliud
aliquid intrase habeat atque ita mane¬
at manensq: semper exterior eiuicissim
quemintrase habeat maneat aeque sem¬
per interior : haec quidem sensus
hominum non consequetur. pec exemplũ
aliquod rebus diuinis comparatio huma¬
na prȩstabit. sed quod in intellegibile est
hominidõ ẽẽ possibile est: hoc non ame
itadictum sit ut adrationem dictieatan¬
tũ sufficiat auctoritas qđ adõ dictũ sit cog¬
noscendumitaq atq intellegendũ ẽ.
qiđ sitillutd egompatre & pat̃ inme.
si tamen conprȩhendere hocita ut est

Expanded text:
Affert plerisque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego in Patre, et Pater in me , et non immerito; natura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, de quibus agitur, non solitaria sibi esse, numerum ac statum tamen suum, in quo sint, conservantia, non posse se invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manensque semper exterior, ei vicissim, quem intra se habeat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quicquid pereuntib stultitia ẽ hoc
hisqui s aluantur dĩ uirtus ẽ. qui anihil
naturalis sensus sui infirmitate mode¬
ratur sed diuinȩ potestatis efficienti¬
am secundum infinitatẽ caelestis uir¬
tutis expendunt &id circo sapientiã
sapientiũ &intellegentiã intellegen¬
tium ds in probat quia peropinionem
stultitiae hum anȩ credentibus salustri¬
buit᷑ dũ & in fideles quȩ extrasensum suũ
sunt stulta eẽ decernunt. &infideles
potestati acuirtutidĩ omnia largien¬
dae sibi salutis suȩ sacramenta permit¬
tunt nonergo sunt stulta quȩdĩ sunt sed
humanȩ naturae insipiens prudentia
est quae adõ suo aut signa aut sapientiã
uilfidem postul& & iudȩ orum quidem ẽ
postulare signa quia indĩ nomine perle

Expanded text:
Ergo quidquid pereuntibus stultitia est, hoc Ergo quidquid pereuntibus stultitia est, hoc iis qui salvantur Dei virtus est: quia nihil naturalis sensus sui infirmitate moderantur, sed divinae potestatis efficientiam secundum infinitatem coelestis virtutis expendunt. Et idcirco sapientiam sapientium, et intelligentiam intelligentium Deus improbat, quia per opinionem stultitiae humanae credentibus salus tribuitur: dum et infideles, quae extra sensum suum sunt, stulta esse decernunt, et fideles potestati ac virtuti Dei omnia largiendae sibi salutis suae sacramenta permittunt. Non ergo sunt stulta quae Dei sunt; sed humanae naturae insipiens prudentia est, quae a Deo suo aut signa aut sapientiam ad fidem postulet. Et Judaeorum quidem est postulare signa; quia in Dei nomine per le
Abbreviated transcription (Latin):
& dĩ sapientiam quia quod infirmius ẽ.
dĩ fortius est hominibus & quod stultius
ẽdĩ sapientius est hominibus:
Omnis itaq infidelitas stulta est quia in¬
perfecti sensus suiusa sapientia dumom¬
nia infirmitatis suae opinione modera¬
tur putat effici non posse quod non sa¬
pit causa enim in fidelitatis desententia ẽ
infirmitatis dumgestum ẽẽ : quis non
putat quod gerinon possedefiniat & id
inperfectam cogitationem hoc solum
put ar& in ueri ratione esse quo sape¬
r& ait nonin sermone sesapientia e
prȩdicarene praedicationis suȩ in anis
ess& ad sertio cnestultitiȩ esse prȩ¬
dicator existimare tur adierit uerbũ
crucis stultitiã esse pereuntib quia eã
solam in fidelis prudentiam crederent
essequã saperent & cũ nihil nis untra
infirmitatis suȩ saperent naturã eã
quȩ sola dĩ perfecta sapientia est puta¬
rent ẽẽ stultitiã per qđ in ea ipsa in fir¬
mis sapientiȩ suae opinione desiperent :

Expanded text:
entiam: quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus; et quod stultum est Dei, sapientius est hominibus . Omnis itaque infidelitas stultitia est: quia imperfecti sensus sui usa sapientia, dum omnia infirmitatis suae opinione moderatur, putat effici non posse quod non sapit. Causa enim infidelitatis de sententia est infirmitatis, dum gestum esse quis non putat, quod geri non posse definiat. 25.imperfectam cogitationem hoc solum putare in veri ratione esse quod saperet, ait non in sermone se sapientiae praedicare, ne praedicationis suae inanis esset assertio. Ac ne stultitiae esse praedicator existimaretur, adjecit, verbum crucis stultitiam 67 esse pereuntibus: quia eam solam infideles prudentiam crederent esse, quam saperent; et cum nihil nisi intra infirmitatis suae saperent naturam, eam, quae sola Dei perfecta sapientia est, putarent esse stultitiam; per quod in ea ipsa infirmis sapientiae suae opinione desiperent.
Abbreviated transcription (Latin):
saluantur uirtus dĩ est scribtum est enĩ:
perdam sapientiam sapientium & in
ubi sapiens ubi scriba ubi conquisitor
huius saeculi nonne stultam fecit ds̃ sa¬
pientiã hui mundi quoniã quidem insa¬
pientpa dĩ non cognouit mundus persa¬
pientiã dm̃ decreuit ds̃ perstultitiã
prȩdicationis saluare credentes qm̃
iudaei signa petunt & grȩci sapientiã
querunt : nos autẽ prȩdicamus xp̃m
crucifixum iudȩis quidem scandalũ

Expanded text:
saluantur uirtus Dei est. scriptum est enim: saluantur uirtus Dei est. scriptum est enim: perdam sapientiam sapientium et ubi sapiens, ubi scriba, ubi conquisitor saeculi huius? nonne stultam fecit Deus sapientiam huius mundi ? quoniam quidem in sapientia Dei non cognouit mundus per sapientiam Deum, conplacuit Deo per stultitiam praedicationis saluare credentes: quoniam Iudaei signa desiderant et Graeci prudentiam quaerunt. nos autem praedicamus Christum crucifixu
Abbreviated transcription (Latin):
nonenĩ concipiunt inperfecta perfectũ :
ueq quod exalio substitit absoluta uelauc¬
torissui potest intellegentiam optinere:
uel propriam sequi demineo tantum qđ
est sentiens: ceterum ulterius sensum su
um quam sibi constituta sit natura non
tendens. motum enim suum non sibi
tore subsistit inperfectum sibi est.
dum constat aliunde & necesse est ut
in quo seperfectum put& sape redesi¬
piat quianaturae suȩ non moderans
necessitate & omnia in firmitatũ suarũ
ex istimans terminis contineri falsoiam
sapientiae nomine gloriatur quia saperesi¬
biultra sensus sui nonliceat potestatem &
quam infirmum subsistendi est uirtute
tam sensus sit atq obid inperfectaenaturȩ
substitutio perfecti sessus sapientiam ob¬
tinere seglorians stultȩ sapientiae in¬
riditur opprobrio a postolo dicente
nonenim misitine xp̃s baptizare sed
euangelixare. non in sermone sapientiae
ue in anis fiat crux xp̃i uerbum enim cru
cis stultitia est his qui pereunt. his autẽ qui

Expanded text:
Non enim concipiunt imperfecta perfectum, neque quod ex alio subsistit, absolute vel auctoris sui potest intelligentiam obtinere, vel propriam, se quidem in eo tantum quod est sentiens, caeterum ulterius sum quam sibi constituta sit natura non tendens. Motum enim suum non sibi in aliud ex auctore subsistit, imperfectum sibi est, dum constat aliunde; et necesse est, ut in quo se perfectum putet sapere, desipiat: quia naturae suae non moderans necessitatem, et omnia infirmitatum suarum existimans terminis contineri, falso jam sapientiae nomine gloriatur: quia sapere, sibi ultra sensus sui non liceat potestatem, et quam infirmum subsistendi est virtute, tam sensus sit. Atque ob id imperfectae naturae substitutio, perfecti sensus sapientiam obtinere se glorians, stultae sapientiae irridetur opprobrio, Apostolo dicente: Non enim misit me Christus baptizare, sed evangelizare, non in sermone sapientiae, ne inanis fiat crux Christi: verbum ecis stultitia est his qui pereunt, his autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus estdĩ filius homocernitur: sed ds̃ in
operibus hominis existit dĩ filius crucifigi¬
tur sed incruce hominis mortem ds̃ uin¬
om̃is carocit xp̃s dĩ filius moritur sed omnis caro
uiuificatur in xp̃o dĩ filius in inferis ẽ :
sed homore fertur ad caelum : inquan¬
tum haec laudabuntur inxp̃o tanto
plus laudis a quo xp̃sds̃ est consequet᷑
Hisigitur modis pater filium clarificat
superterram rursumq filiu signorati¬
onigemiũ & stultitiae sȩculi peruirtutũ
suarum opera eũ ex quo est ipseclari¬
ficat.
& haec quidem clarifica¬
tionis uicissitudo non pertinet ad diui¬
nitatis profectum : sed ad hon oremeũ
qui ex cognitione ignorantium suscipie¬
batur: quo enimpater non ab undibat
ex quo sunt om̃a uel qiđ filio deerat inquo
conplacuerat omnẽ plenitudinem diui¬
nitates habitareergo clarificatur pater
in terra quia opus eius quod mandauit
rificationis expect& & absolutum est .

Expanded text:
virtus est. Dei Filius homo cernitur; sed Deus in virtus est. Dei Filius homo cernitur; sed Deus in operibus hominis existit. Dei Filius cruci figitur; sed in cruce hominis mortem Deus vincit. Christus Dei Filius moritur; sed omnis caro vivificatur in Christo. Dei Filius in inferis est; sed homo refertur ad coelum. In quantum haec laudabuntur in Christo, tanto plus laudis a quo Christus Deus est consequetur. His igitur modis Pater Filium clarificat super terram: rursumque Filius ignorationi gentium et stultitiae saeculi, per virtutum suarum opera, eum ex quo est ipse clarificat. Et haec quidem clarificationis vicissitudo non pertinet ad divinitatis profectum, sed ad honorem eum qui ex cognitione ignorantium suscipiebatur. Quo enim Pater non abundabat, ex quo sunt omnia? Vel quid Filio deerat, in quo complacuerat omnem plenitudinem divinitatis habitare? Ergo clarificatur Pater in terra, quia opus ejus quod mandavit rificationis exspectet: et absolutum est.
Abbreviated transcription (Latin):
disfiulat quetienes se
& quae pugna uerborumẽ uita ẽ uer¬
bũ dm̃ nosse sed nudum hoc non facit ui¬
tam quidergo conectitur & quem mi¬
sistii hm̃ xp̃m. debitus patria filio ho¬
norredditur cum dicit & solum uerũ
dm̃ non tamen se filius adĩueritate se¬
cernit cumadiungit : & quẽ misistii hm̃
xp̃m. non hab& interuallum confes¬
sio credentium quia in utroq spesuitae
est nec dĩ uerus ab eo deficit qui in coniunc¬
tione succedit cum ergo dicitur ut cog
one id est mittentis & missi non pa¬
tris & filiueritas & diuinitas sub ali¬
qua aut significationis autdilationis
diuersitate discernitur sed adgignen¬
tes & geniti confessionem fidesreligio
lius clarificat in eo qđ sequitur.
egote darificaui superterrã operecon¬
summato quod de distimihi ut faciam
laus patris omnis a filio est quia inquibus
laudabitur filius lauserit patris: consum¬
matenim omnia quȩ pateruo luit dĩfili¬
us homonascitur sed dĩ in partu uirginis

Expanded text:
difficultatum quaestiones sunt, et quae pugna verborum est? Vita est verum Deum nosse: sed nudum hoc non facit vitam. Quid ergo connectitur? Et quem misisti Jesum Christum. Debitus Patri a Filio honor redditur, cum dicit te solum verum Deum. Non tamen se Filius a Dei veritate secernit, cum adjungit: et quem misisti Jesum Christum. Non habet intervallum confessio credentium, qui in utroque spes vitae est: nec Deus verus ab eo deficit, qui in conjunctione succedit. Cum ergo dicitur: Ut cogone, id est, mittentis et missi, non Patris et Filii veritas et divinitas sub aliqua aut significationis aut dilationis diversitate discernitur, sed ad gignentis et geniti confessionem fides religiolius clarificat in eo quod sequitur: Ego te clarificavi super terram opere consummato, quod dedisti mihi ut faciam. Laus Patris omnis a Filio est: quia in quibus laudabitur Filius, laus erit Patris. Consummat enim omnia, quae Pater voluit. Dei Filius homo nascitur; sed Dei in partu virginis
Abbreviated transcription (Latin):
nemo noscit nisi confiteatur & patrẽ :¬
patremuni geniti filunon deportione
autdilatatione autemissione sed ex eonatũ
menarrabiliter in comprȩhensibiliter
ut filium a patre plenitudinem diuini¬
tatis exqua & in quanatusẽ. obtinentẽ
uerum & infinitũ & perfectum dm̃ harc

Expanded text:
nemo noscit, nisi confiteatur et Patrem nemo noscit, nisi confiteatur et Patrem patrem unigeniti filii, et Filium non de portione, aut dilatatione, aut emissione; sed ex eo natum inenarrabiliter, incomprehensibiliter, ut filium a patre, plenitudinem divinitatis ex qua et in qua natus 60 est obtinentem, verum et infinitum et perfectum Deum; haec
Abbreviated transcription (Latin):
non erat nonde suo destiterat sed quod ac
mundi filius. filius nunccaro factus. ora¬
bat uthoc pa ricara inciperitẽe quod uer
o nrum est acceporat profectumei qđ m
eius quȩ sine tempore ẽ. claritatis acciper&
ut indĩ uirtutem & sps̃ in corrutione trans¬
formata carnis corruptio absorberetur :
haec itaque oratio addm̃ est haec ad pa¬
trem confessio filiest haec carnis de prae¬
catio est in qua eum iuditudie conpunc¬
tum & decruce recognitum uniuersi
uidebunt inqua prȩfiguratus in monte
est inqua eleuatus ad caelos est inquadõ
ad sedit ad extris inquauisus a paulo est
tato itaq hominibus nomine patris haecpos¬
tulat sed quo nomine pumqiđ nomendĩ
ignorabatur hoc morses derubo audiuit
hoc genesis in exordio creatiorbis nunti¬
auit hoc lex exposuit profetae praetu¬
lerunt homines in his mundio peribus
senserunt gentes &iammentiendo ue¬
neratae sunt non ergo ignorabatur dĩ
nomen sed plane ignorabatur nam dm̃

Expanded text:
non erat. Non de suo destiterat, sed quod nonon erat. Non de suo destiterat, sed quod nomundi Filius, nunc caro factus orabat, ut hoc Patri caro inciperet esse quod Verostrum est acceperat, profectum ei quodejus quae sine tempore est claritatis acciperet; ut in Dei virtutem et spiritus incorruptionem transformata carnis corruptio absorberetur. Haec itaque oratio ad Deum est, ad Patrem haec confessio Filii est, haec carnis deprecatio est: in qua eum judicii die compunctum et de cruce recognitum universi videbunt, in qua praefiguratus in monte est, in qua elevatus ad coelos est, in qua Deo assedit a dextris, in qua visus a Paulo est, tato itaque hominibus nomine Patris, haec postulat: sed quo nomine? Numquid nomen Dei ignorabatur? Hoc Moyses de rubo audivit, hoc Genesis in exordio creati orbis nuntiavit, hoc lex exposuit, prophetae praetulerunt, homines in his mundi operibus senserunt, gentes etiam mentiendo veneratae sunt; non ergo ignorabatur Dei nomen. Sed plane ignorabatur. Nam Deum
Abbreviated transcription (Latin):
habui priusquã mundus eẽt apudte.
manifestaui nomentuum hominibus.
Operib: ergo filiplarificatus est paterdum
ds̃ esse intellegitur dumdĩ unigenitipa¬
termani festaturdum ad salutem nrãm
filium suum &iã ex uirgine natum es¬
se hominem uoluit in quo explentur ea
omnia ip passione quȩ de partiu urginis
coepta st̃ itaq quia dĩfilius exomniqua ẽ
parte perfectus & anteomnetem¬
pus indiuinitatis plenitudine natꝰ nunc
a carnis suȩ origine homo consummabat᷑
ad mortẽ clarificari sea put dm̃ postulat:
sicut patrẽ ipsec larificabat interris.
quia tum dĩ uirtute s ignoranti seculo
clarificabantur in carne nunc aut̃
quid est quod aput patrẽ clarificationis
expectet  nẽpehoc qđ habuit aput eum
prius quã mundus ess& habuit plenitu¬
tudinẽ diuinitatis atq hab& pãq dĩfilius
sed quieratdĩ filius & hominis coeperat esse¬
filius erat enim uerbum caro factum. pon
amiserat quoderat sed coeperatesse quod

Expanded text:
habui, priusquam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus . Operibus ergo Filii clarificatus est Pater: dum us esse intelligitur, dum Dei unigeniti pater manifestatur, dum ad salutem nostram filium suum etiam ex virgine natum esse hominem voluit, in quo explentur ea omnia in passione, quae de partu virginis coepta sunt. Itaque quia Dei filius ex omni qua est parte perfectus, et ante omne tempus in divinitatis plenitudine natus, nunc a carnis suae origine homo, consummabatur ad mortem; clarificari se apud Deum postulat, sicut Patrem ipse clarificabat in terris: quia tum Dei virtutes ignoranti saeculo clarificabantur in carne. 59 Nunc autem quid est quod apud Patrem clarificationis exspectet? Nempe hoc quod habuit priusquam mundus esset. Habuit plenitudinem divinitatis, atque habet; namque Dei Filius est: sed qui erat Dei Filius, et hominis esse coeperat filius. Erat enim Verbum caro factum: non amiserat quod erat, sed coeperat esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
audiant. qui a stulta mundi elegit dĩ
ergo perstultitiã nram intellegamis¬
haec in intellegibilia sapientibus mu¬
didixeratdñs. pater uenithora. horã
passionis ostenderat nam haec sub mo¬
mento eo loquebatur deinde adiecit.
clarifica filiumtuũ sed quomodo clari¬
ficandus erat filius namque natus ex uir¬
gineaciinis & in in fantia usque ad consũ¬
matum uirũ uenerat. per somnũ sitim
lassitudinẽ lacrimas hominẽ egerat &iã
nĩc conspuendus flagellandus crucifi¬
gendus quidergo nobis solũ hominem
Inxp̃o haec erant contestaturi sed non
confundimur crucenon flagellis prȩdã¬
namur non sputis sordidamur clarificat

Expanded text:
audiant, Quia stulta mundi elegit Deus . audiant, Quia stulta mundi elegit Deus . Ergo per stultitiam nostram intelligamus inintelligibilia sapientibus mundi. Dixerat Dominus, Pater, venit hora: horam passionis ostenderat; nam haec sub momento eo loquebatur: deinde adjecit, Clarifica filium tuum. Sed quomodo clarificandus erat Filius? Namque natus ex virgine, a cunis et infantia usque ad consummatum virum venerat: per somnum, famem, sitim, lassitudinem, lacrymas hominem egerat, etiam nunc conspuendus, flagellandus, crucifigendus. Quid ergo? Nobis solum hominem in Christo haec erant contestatura. Sed non confundimur cruce, non flagellis praedamnamur, non sputis sordidamur. Clarificat
Abbreviated transcription (Latin):
tem&ipsum claritate quam habui pri¬
usquã mundus eẽt apudtemani festa¬
ui nom̃tuũ hominib: quos dedistimihi
uerbis brtub: & paucis omneopus offi¬
cii sui & dispensationis exposuit nihilo
miniis fidei ueritatẽ aduersus omnẽ
inspirationẽ diabolicae fraudulentiae
communi ens curramꝰ ergo persingulas
sermonis sui uirtutes. ait. pat̃ uenit¬
hora clarifica filiũ tuũ ut filiustiuscla¬
rific&ter nonidem ñ tempus sed horã
denis sedicitin horã diciportiõ e & quȩ¬
haecerit hora nẽ peilla dequa intempore
passionis discipulos confirmans locutus ẽ
ecceuenit hora ut filius hominis clarifi¬
c&ur. Haec ergo horaẽ inqua sea pa¬
tre clarificari honorat ut patrẽ ipse cla¬
rific& sed quid est istud: clarificari secla
clarificaturus expectat & honorem
redditurus expostulat & aeg& hocqđ rursũ
inperti& & hic occurrant sop histȩmun¬
di & sapientes grȩcie & syllogismis suis
ueritatẽ in retiant quomodo &unde
& qiđ causȩ sit quȩrant & cũ haeserint

Expanded text:
habui, prius quam mundus esset, apud te. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi . Verbis brevibus et paucis omne opus officii sui et dispensationis exposuit, nihilo minus fidei veritatem 55 adversum omnem inspirationem diabolicae fraudulentiae communiens. Curramus ergo per singulas sermonis sui virtutes. 10. Quihora, clarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet te. Non diem, non tempus, sed horam venisse dicit. In hora dici portio ehaec erit hora? Nempe illa, de qua in tempore passionis discipulos confirmans locutus est: Ecce venit hora, ut filius hominis clarificetur : Haec ergo hora est, in qua se a Patre clarificari orat, ut Patrem ipse clarificet. Sed quid est istud? Clarificari se clarificaturus exspectat, et honorem redditurus expostulat, et eget hoc quod rursum impertiet? Et hic occurrant sophistae mundi et sapientes Graeciae, et syllogismis suis veritatem irretiant. Quomodo et unde et quid causae sit quaerant: et cum haeserint,