comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chintum: Scio uos mecum litteras eruditos. & digna simul hominũ¬
& indigna legimus gesta. philosophorum quoque sillogismas. uano
labore constrictos studio scrupholo sissimo perscrutauimus aristo¬
thelica argumenta & platonisideas. & ipiguri sectã & sogratis
monita & stoicorum taciturnitates: &ut breui tercuncta con¬
plectar. Quicquid cantat poeta. quic quidor
quid philosophus cogitauit. una hac sententia excluduntur In
Omnes diigentium daemonia ds̃ autem noster caelos fecit. Confes¬
sio & pulchritudo in conspectueius. sanctitas & magnificentia
inma iestate eius : Igitur iub& conferre sermonẽ. &a postolus lagi¬
tur. & propheta laudatur. fit concordia fidei. & qua arte ad pe¬
netralia sapientiaȩ diuinae absque sui separatione peruenirent.
consilio ardenti difinitur. &ait ad eos: Dominã me inquid uob̃
u surpata potestas ad tribuit. sed sororem sapientia facit Si¬

Expanded text:
Hyacinthum: Scio vos mecum litteris eruditos et digna simul et indiHyacinthum: Scio vos mecum litteris eruditos et digna simul et indigna hominum legimus gesta, philosophorum quoque syllogismos vano labore constructos studio scrupulosissimo transegimus: Aristotelica argumenta et Platonis ideas, et Epicuri sectas, et Socratis monita et Stoicorum; et ut breviter cuncta complectar, quidquid cantat poeta, quidquid orator invenit, quidquid philosophus cogitat, una hac sententia excluduntur, qua Omnes dii gentium daemonia, Deus autem noster coelos fecit. Confessio et pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in majestate ejus. Igitur jubet conferre sermonem: et Apostolus legitur, et Propheta laudatur; fit concordia fidei, et qua arte ad penetralia sapientiae divinae absque sui separatione perveniant, consilio ardenti definitur. Dominam me, inquit, vobis usurpata potestas attribuit, sed sororem sapientia fecit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
genia pulchra facie & eliganti corpore sed pulchriormente :¬
& formosior castitate: Igi turcum quinto decimo a&atissuae
anno ab aquilio aquilini consulis filio peteretur sponsa.
Interrogatur a patre utrum petenti iu ueni hlus trissimisor¬
tonatalibus consentiret: At illa respondit: maritus morib
nonnatalibus eligendus est. ĩ psopotius non parentibus eius
utendum est: Igitur cum aliis atquealiis poscentibus animo
castitatis obsister&. peruenit ad manus cius beatis simi pauli
urbe discedere : Rogat parentes ut uectandi gratia. permittere¬
tur prȩdia sua insuburbano alexandriae posita circuire : Cũ que
statim ut poposcerat in petrasset. & aburbe properar& aduillam.
audit xp̃i anos psallentes atquedicentes: Omnes digentium dae¬
monia : ds̃ autem nr̃ caelos fecit: haec itaque audiens eugenia sus¬
pirauit & fleuit. & dicit ad eunuchos suos nomine protum &ia

Expanded text:
genia pulchra facie et eleganti corpore, sed pulchrior mente, egenia pulchra facie et eleganti corpore, sed pulchrior mente, et formosior castitate. Igitur cum quintodecimo aetatis suae anno ab Aquilio, Aquilii consulis filio peteretur sponsa, interrogatur a patre utrum petenti juveni illustrissimis orto natalibus consentiret? Illa respondit: Maritus moribus, non natalibus eligendus est; ipso enim, non parentibus ejus utendum est. Igitur cum aliis atque aliis poscentibus animo castitatis 341 obsisteret, pervenit ad manus ejus beatissimi Pauli urbe discedere, rogat parentes ut spectandi gratia permitteretur praedia sua in suburbano Alexandriae posita circuire. Cumque statim ut poposcerat impetrasset, et ab urbe properaret ad villam, audit Christianos psallentes atque dicentes: Omnes dii gentium daemonia, Deus autem noster coelos fecit . Haec ita audiens suspiravit et flevit, et dicit ad eunuchos pueros nomine Protum et
Abbreviated transcription (Latin):
IN CIPIT PASSIO: BEATISSIME. EUGENIAE NA¬
dus imperator direxit hͥlustrissimũ uirum philippum
ad a egrptum. ut praefecturam a ger& alex andriae
& omnes potestates quae pertotam aegrptum adminis trabant᷑.
eius arbitrio deseruirent: hic itaque philippus cum uxore¬
sua claudia & duobus filiis. auito & sergio. una cum filia
ciam a egrpti romana moderatione disposuit. Cunctis quidem
magicam curiositatem sec tantibus. finem inposuit. Iuda eis
uero nec nominis nuncupationem habere permisit. Xp̃ia nos
autem procul abalexan dria tantum debere esse consti tuit:
Ipse uero licet plusphilo sophorum amicus quam fautoridolorũ :¬
Romanis tamen super strtionibus quasi religiosus cultor
instabat: non ratione sed traditione concordans: Eugeniã
igitur filiã suã dumlitteris liberalibus perfectissime edocuiss&.
& tam latino eam quam greco eloquio instruxiss&: etiam phi
losophiã docere permisit: Erat enim a cerrimi ingenii. & tã
memoriae capax. ut quicquid audiendo uellegendo potuis s&

Expanded text:
a S. Eugeniae CAdus imperator direxit illustrissimum virum Philippum ad Aegyptum, ut praefecturam ageret Alexandriae, . Et omnis potestates que per totam egyp| tum administrans eius arbitrio deseruirent. | Hic itaque cum uxore claudia et cum duobus filiis aui| to et sergio et cum filia ciam | aegypti . romanis . legibus ordinasset Cunctis quidem | magigam curiositatem sectantibus . finem inposuit | Iudeos uero nec nominis nuncupatione habire permi| sit christianus autem . procul ab alexandria tantum | bire esse constituit ipse uero licet plus philosophorum | amicus . quam fauror idolorum Romanis tamen super | stititionibus acsi relegiosus cultor instabat . non raci| one sed tradimme orcordans Eugenia igitur | filiam suam dum li“tt”eris liberalibus perfectissime | docuisset et tam latino quam greco losophiam doceri permisit. Erat enim acris ingenii, et tam memoriae capax, ut quidquid audiendo semel vel legendo potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
artibus suis : uenit & helenus sc̃s ep̃s cum orationibus suis:
cum que populum salutass& ait: Nunc proba bitxp̃s qui est
luctamen: Sed quia uersutus eratnimis. & concludere eum ser¬
monum ratione non poterat. respiciens populum fortiter laedi.
quod tereas quasi superior abscedebat in uerbis. modicum silen¬
tium postolauit. & ait ad populum: paulia postoli in hac parte
monita omnino tenenda sunt: dicit enim timotheo discipulo
suo: noli uerbis contendere. innihilum enim utileest : nisi in
sub uersione audientium: Sed ne hoc testimonium non quasi
cauti sed quasitimidi proferamus: accendatur ignis in media
urbe & ingrediam ursimul flammas. & qui ad ustus ex eo¬
non fuerit. credamus quod hunc miserit xp̃s: Tunc omnibus
beatus helenus iub& teream mntroire : Cui tereas inquit: ingre¬
deretuprimus qui hoc fieri proposuisti: At iste continuo ex tensis

Expanded text:
artibus suis Venit et helenus episcopus cum orationibus suis | artibus suis Venit et helenus episcopus cum orationibus suis | Cumque populum saluta\s/set ait Nunc probabitis spiritus luctamen Sed quia uersutus erat nimis | et concludere eum sermonum ratione non poterat respiciens | populum fortiter ledi quod zereas quasi superior abscede | bat in uerbis modicum silentium postolauit et ait ad popu| lum pauli apostuli in hac parte monita . omnino tenenda | sunt Dicit enim thimotheo discipulo suo noli uerbis conden| dere in nihilum enim utile est nisi . in subuersione audientium | Sed ne hoc testicauti, sed quasi timidi proferamus, accendatur ignis in media civitate, et ingrediamur pariter flammas: et qui ustus non fuerit, credamus quod hunc miserit Christus. Tunc omnibus beatus Helenus jubet Zaream introire flammas. Cui Zareas inquit: Ingredere tu primus, qui hoc proposuisti. Consignans s
Abbreviated transcription (Latin):
quis ess& senior qui solus uehiculo a selli uteretur in mediopo¬
puli sequentis & praecedentis: Audiunt quod hic ess& sc̃s helen
cer& tantae scĩtate uirtutibus cingebatur. ut siquando missus
fuiss& ignẽ e uicino petere. ardentes prunas uestimentum de¬
uirtutes : Denique ante hos inquid paucosdies. uenit huc quidã
magus nomine tereas : qui uerborum argumentis populum dĩ
conabatur e uerteredicens: falsum esse istum ep̃m sed semissũ
esse axp̃o ad docendum: Hic autem erat uersutissimus & de
scripturis diuinis populum seducebat: Deniq omnis turba xp̃i¬
anorum accesserunt adhunc quem uidetis patrem nostrum.
& dixeruntei : Audiuimus teream quod ipsesit missus a xp̃o.
constituediem in quo eum aut recipiastibi socium. aut si potes
conuincas non uera pro sequentem: Igitur constitui tur dies.
& locus in medio heliopolis ciuitatem: Venit tereas magus cũ

Expanded text:
qui esset | senior qui solus uehiculo aselli uteretur in medio poqui esset | senior qui solus uehiculo aselli uteretur in medio populi | sequentis et praecidentes et audiunt quod hic esset | helinus ceret tantae sanctitatis uirtu| tibus cingebatur Vt si quando missus fuisset ignem | e uicino petere ardentibus prunas uestimento delaeso Denique ante hos inquid paucos dies . uenit | huc quidam magos qui uerborum argumentis popu| lum dei conabatur euertere . dicens falsum esse istum | episcopus sed se missum a christo ad docendum hic autem erat | uersutissimus . et de scripturis diuinis populum seduce| bat Denique omnes christianorum accessit ad hunc | quem uidetis patrem nostrum . et dixit ei Audiuimus | zeream quod ipse sit missus a christo Constitue diem in quo | eum Aut recipias tibi socium aut si potis conuincas non | uera prosequentem Igitur constituitur dies et locus in | medio eliopolis ciuitate. Venit zereas magus cum |
Abbreviated transcription (Latin):
ueni ret ep̃s: & quia mos est apud aegrptum ut quando ep̃i cir¬
cum eunt monas teria. psallentium eos sequatur multitudo  Su¬
peruenit itaque scs helenus ep̃s : & cum eo amplius quam xmilia
sociossuos: Considerate uim carminum. & uid&is in nos respice¬
re quicquid modulatis uocibus psallunt: denique cum de uero
dõ noster tractatus indisputationẽ mu tui sermonis ager&ur.
daemonia : ds̃ autem noster caelosfecit: Eccenunc arripienti¬
bus nobisiter quorecedimus aculturis idolorum ut ad xp̃i a no
occurrit. una uoce clamantium &dicentium: Uia iustorum
recta facta est : ĩ terscõrum prȩparatum est: Intellegamus ergo
quo pergat hio populus : & si ad hoc habitaculum uadunt quonos
i redecreuimus : iungamus nos canentibus turbis & ut pote exad¬
uenientibus conputati ingrediamur sicut socii quousq notitiã
con locemus: Igiturcum seiunxissent psallentibus. inquirunt

Expanded text:
erveniret episcopus. Et quia mos est apud Aegyptum, quando cirerveniret episcopus. Et quia mos est apud Aegyptum, quando circumeunt monasteria episcopi, psallentium eos sequatur exercitus; superueniret episcopus et cum eo amplius quam | decim milia socios suos Considerate| uim carminum et uiditis nos trespicire quicquid mo| dolatis uocibus cantant denique cum de uero deo . nos| ter tractatus in disputacione mutui sermonis age| retur demonia | Dominus autem caelos fecit Ecce nunc arripiendus nobis | iter quo recidimus a cultoris idolorum ut ad noticiamoccurrerunt una uoce clamancium Via iustorum | recta facta est Iter sanctorum praeparatum est Intellega| mus ergo quo pergat hic populus . et si ad hoc habitaculum | uadunt quo nos ire decreuimus Iungamur canentibus | turbis . et utpote ex aduenientibus computati ingredia| mur ut socii quousque noticias conlocemus Igitur | cum se iuncxissetnt psallentibus inquirunt
Abbreviated transcription (Latin):
helenum audio diciepm scuius esthabitatio illa inquadie
noctuque audiuntur dõsuo canere. quos &iam nos quotiens
transimus psallentes audiuimus: Sed hic helenus episcopus.¬
Sed hic helenus episcopus.
uariis dicitur ecclesiae suae occupationibus detinere: his aut̃
qui indiuinis laudibus uacant teodorum quendam praepositum
constituit. cuius tanta mirabilia enarrantur .: ut &iam caecos
orationibus suis iluminet. &daemones effuget. & infirmantibus
ađferat sanitatem: Sane ad diuersorium congregationis huius
in quo dõ canitur nulla patitur uenire faeminarum: hocego
considerans tondereme existimo. ut crastina noc turna profec¬
tio ordinata peripsos nobis transitus praebeatur: Vobis itaque
duobus iuxtabas ternã meã ambulantibus. caeteris praecedenti¬
bus ad locum deponari uobis : & uacua pertran seunte : basterna.
nos tresuirili habitu simul ad dĩ homines properemus plac&
eadem hora qua ad monas terium peruenerunt : sc̃s helenus suꝑ¬

Expanded text:
Helinum audio dici episcopum cuius | est habitacio illa in qua die noctuque audiuntur | deo suo caneri . quos etiam nos quociens transimus psal| lentes audimus Sed hic helenus episcopuSed hic episcopus variis dicitur Ecclesiae suae occupationibus detineri. His autem qui in divinis laudibus vacant, Theodorum quemdam presbyterum constituit, cujus tanta miracula narrantur, ut etiam caecos suis orationibus illuminet, et daemones effuget, et infirmantibus afferat sanitatem: sane ad diversorium hujus congregationis, in quo Deo canitur, nullam patitur venire feminarum. Hoc ergo considerans, tondere me arbitror, ut crastina nocturna profectio ordinata per ipsos nobis transitum praebeat. Vobis itaque duobus juxta basternam ambulantibus, et caeteris praecedentibus ad locum deponar a vobis; et vacua pertranseunte basterna, nos tres herili habitu simul ad Dei homines properemus. Placuit eadem hora qua ad monasterium pervenerunt, sanctus Helenus sup
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝗladius filioꝵ ꝑtransiens menbra ad matrum corde deuinit. Et
necesse est ut sint premiis consortes quȩ fuerunt sociȩ passionis. ad ri¬
debat paruulus occisiori gladio a uocabatur infantulus nutricis locũ
Ad tendebat lactans ꝑ cussoris hõ forem nescalucis aetas moritura.
gaudebat. In fans filius omnem hominem non hostem respict. sed parentẽ
Matres matres tulerunt quicquid & angoris extitt & doloris &ideo
non carebunt martrres gaudio martrrii lacrimas que fuderunt. Hoc
loco adtendat auditor. ad tendat ut intellegat. martrrium non consta
re ꝑmeritum : seduenire ꝑgratia. in paruulis que uoluntas qđ arbitriũ
ubi captiua fuit &ipsanatura. De martrrio ergo demus totum dõ. nihil
nobis uincere diabolum. Corpus tradere . contempnere uiscera.
Tormenta expendere lassare tortorem. Capere deiniuriis głam. de
morte uitam non uirtutis humane sed muneris est diuini.¬

Expanded text:
Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est divini.
Abbreviated transcription (Latin):
hostis totum grassarec militem. Fratres xp̃s non despexit suos
milites sed prouexit . quibus dedit ante triumphare quã uiuere
Quos fecit capere sine concertatione uictoriam. quos donauit coronis
ante quã menbris. quos uoluit uirtutib uitia preterire antecdũ posi¬
dere quã terram. Premisit ergo xp̃s suos milites non amisit. Recepit
sua acies non reliquit. Beatis quos natos martrtio uidemus eẽ non sđo.
Beati quilabores in requiem inrefrigerium dolores. me ores ingaudiũ
cõmutarunt . Viuunt uiuunt quia uere uiuunt : qui pro xpõmerentur
occidi : Beatiuentres qui portauer̃tales. Bea taubera quȩ setalibus in¬
fuderunt. Beatelacrime quȩ ꝓtalibus fuse. fletib gram baptismatis
contulerunt. Nam diuersomodo dono uno. Inlacrimis suis martrres
suo sanguine baptitantur inmartrrio filiorũ : matres passe sunt

Expanded text:
hostis, totum grassaretur in militem? Fratres, Christus non despexit suos hostis, totum grassaretur in militem? Fratres, Christus non despexit suos milites, sed provexit, quibus ante dedit triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cus sic xp̃m gaudiis quȩrit. in uestigat cruore credulitate rimatur.
Successorem timens. incessit in auctorem. premit in nocentes. uo¬
lens in nocentiam deperire. In nocentis causamfacit nocentiũ
crimem munus natinatorũ uertit in poenam. auctorem ortũ
orientiũ mundat occasum. Negotium saluantis saluandorũ
iubet esse discrimen. Quorũ lingua tacuit. oculi nihiluiderunt.
nihil audierunt aures manus nihil fecerunt. & quibus actus
nallus est unde cupe sumpserunt mortem quiuiuere nescierunt quib
apud herodem solum qđ natisunt hoc fuit crimen. Quid xp̃s futurorũ
prescius conscus secretorum cogitationũ udex mentium ꝑ
dos. Natus rex & rex celestis quare neglexit milites innocentiesuȩ
coetaneum sibi quare contempsit exerctum. qua recun abulis suis
deputatas excubias sic reliquit ut regim solum quȩ siturus

Expanded text:
cus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: cus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium pdos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. hostis naturȩ suis peior pessimus sibi quẽ xp̃s non ut euaderet.
sed ne uideretur aufugit. In altum tendens. cadit ab alto. Celumpul¬
sansintrat ꝓfundum. in se uadit cũ uadit indm̃. Sioccidit : quiuita¬
conatur ocadere. Quia capere non potest ꝑditionem salus. occisi onẽ
uita ȩternatassinem. Oambitio quã ceca semꝑ. oquã prȩsũptio¬
opessima. o quã ꝑdit concessa. qui in concessa captatur. Hero¬
des obsidens terrenũ regnũ inpugnat cȩleste terrenis inhians.
inruit indiuina ipsamq pietatem sectatur. Audierat natũ regẽ
destinatus ad scelus. adpiatulũ promptus paratus ad crimen. Cait¬
sas in nocentiȩ non requiritius ab negat. confundit fasq: nefasq
Cuinequiti a est sod alis. auodiosa est aequitas. iniquitas est semꝑ amica.
quice dibus uiuit. qui se munit sangine qui credulitatibus seuit.
Qui detimore stat totum. deamore nihil constat. hero des tunccę¬

Expanded text:
tiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, tiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat conatur occidere, quia capi non potest perditione salus, occisione vita, aeternitaso pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc cae
Abbreviated transcription (Latin):
elus quotendat. qui ꝓsiliat liuor inuia quoferatur he¬
rodiana. hodie patefecit immanitas. Quȩdum tempo¬
ralis regni aemulamur austias ae terniregis ortum
molitur extinguere, Tuno herodes in qui uidens quia in lusus ẽ
amagis. misit in bethleem &occidit om̃s pueros quierant in ea &
in omnib: finibus eius: Videns quia in lus ẽ amagis:dolet inpietas
se eẽ in lusã : dilatansse crudelitas fuerit: fremit dolositasse
deceptam : & inse fraus reuersa conliditur : Hero desstridit: cadens
ipseinlaqueum quem tetendit : Hinc iniquitatem quã considerat
celitus credit : Adsinus matrũ militũ cogit castra inter ubera arcẽ
pietatis obpugnat : Inteneris uberibus ferrum durat : Lac fundit
ante quã sanguinẽdat ante mortem sentire quã uitam: Te nebras in
trantibus lucem sic agit magister mali. minister dolo ire artisex in¬
uentas scelcris impeetatis auctor. Pietatis predo in imicus in nocen¬

Expanded text:
elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Heodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, um coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocen
Abbreviated transcription (Latin):
CIIUA QU POST TEMPIUS SPIRITALIBUS PEULIS RITICE RE
uos de bemus: uuleamus quid euangelica lectio prosequatur: Att
enim dñs sicut audiuimus de aduentus sui temporo : Sicut fulgur
sumetur: &unus relinquitur: Duat moltntes in pistno una
as sunetur euna relinquetur: Mouet fortasse uos fr̃s.cur dñs at
aduentũ suũ indicans nostis sẽtempore ostenderit aduenturũ
Inq ei aduentus. magna cũ claritate dici magno cũ nitore &
timore suscipi debet acunctis. Prequent̃ audiuimꝰ sacris literis¬
p̃dicitũ priusqua dns xp̃s adueniat antixpm regnaturum : Qui
ita tenebras humano generi suae prauitatis infundet: ut lucem
uiritatis. Nemo poene respiciat: Et piligo propra operiens mentis
hominũ caecitatẽ quandã spiritalibus oculs exhibebit: Nec mirũ
sidiabolus emittat. iniquitatis tenebrasicũ ipse nox sit omniũ peclatoꝵ
Adhuius igitur terrã caliginẽ depellendã : uielut fulgur qđ dã xp̃s
adueniet : & sicut lucescente die nox subuertitur: Itũcorus aute sal

Expanded text:
iam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur csumetur, et unus relinquetur. Duae molentes in pistrino, una assumetur, et una relinquetur . Movet vos fortasse, fratres, etadventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audiviDominus Christus adveniat, Antichristum regnaturum, qui ita tenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellendam velut fulgur quoddam Christus adveniet. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
naduentu dominico fr̃s hem̃ĩ solutus est omnis pat̃nȩ p̃uaricationis me¬
tus quẽ diabolicis dudũ fraudibus incurrit circũ uenta mortalitas.
Adest enimnobis celi terreq uidex qui rescisso chiro grapho delictorum
reatum nr̃m miseratus ab soluit. Ad est ille dñs quiuigũ captitatis anaq
nr̃is a ceruicibus solueris merorem mudi aeterna libertate letificet
Adestrex ille mansuetus qui ꝑspatia totius orbis cȩlestis iustitiȩ gressibus in¬
cedens suꝑbientem furentis in imici conterat trrannidem hodiȩnamque
parturiente maria natus est nobis difilius ut germanȩ carnis nrẽ con¬
ceptione produstus creato a se homini &pietatem paternam & fraternum
& hominem testaretur partus humanus & dm̃ ꝓbaret aeterna uirgimtas
Nam sicut non poterat nisicaro decarne nasci: Eta non poterat dĩ caro defemi¬

Expanded text:
adventu Dominico, fratres charissimi, solutus est omnis paternae praevaricationis meadventu Dominico, fratres charissimi, solutus est omnis paternae praevaricationis metus, quem diabolicis dudum fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque Judex, qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest ille Dominus, qui jugum captivitatis antiquae a nostris cervicibus solvens, moerorem mundi aeterna libertate laetificet. Adest rex ille mansuetus, qui per spatia totius orbis, coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici conterat tyrannidem. Hodie namque, parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius; ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam et fraternum et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sicut non poterat nisi caro de carne nasci; ita non poterat Dei caro de femi
Abbreviated transcription (Latin):
cius intendens clamabat dicens. Mirabilta operatua dñẽ & anima mea no¬
uit ualde. Valde enim sciebat anima prophetalis operadĩ omnem mediȩta¬
tionem humanȩ mentis exceredere. Propt̃ qđ sapicfitissimus patriarcha mor¬
talis sensus conlus angustus. quȩ inuestigare non poterat mirabatur.
Qui sergo hominum discutere aut inquirere audeat tantus qđ propheta mirat᷑.
Mirabilia inquid operatua & animamea nouit ualde. hoc ipsũ enim qđ in cõ¬
p̃hensibilis est ds̃ animȩ euis nouerat caro sentire non poterat. Omni sergo
qui opera dĩ magis uul examinare quã credere. Non sequitur animȩ sensum
sed carnis errorem. Et ideo fr̃s non discutiamus qualit̃ ds̃ dedõ natus est sed
credamus nec retrectemus partum uirginis sed miremus ut unigenitum dĩ
dm̃ & hominem : confitentes in offensam tencanus cȩlestis fidei ueritatem

Expanded text:
ejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima mea noejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima mea novit valde . Valde enim sciebat anima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquirere audeat, tantus quod propheta miratur? Mirabilia, inquit, opera tua, et anima mea novit valde. Hoc ipsum enim quod incomprehensibilis est Deus, anima ejus noverat, caro sentire non poterat. Omnis ergo, qui opera Dei magis vult examinare quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelestis fidei veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Eclumunde resplenduit. Aquarũ liquor terrȩ soliditas quaratione subs¬
sistunt. Quo mõdo &am deterra homo. demasculo femina Itemq per
feminã masculus. Quid illud est postom̃a qđ lumen actenebras. Quod itã
facit ac mortem. Siergo teipsũ õ homo etquȩ propt̃ tefacta sunt. Qualic̃
aut unde sint facta conp̃hendere non uales. Qua p̃sũptione qua uestul¬
titia tuum ipsius t atq: ominũ discutis crcatorem : natum ergo dedõ pa¬
tredm̃ cundemq: hominem factum deuirgine confitemur: Sed hec
Rm̃ĩ rationi ceca sunt fidei mamifestã. Tuoc enim parte ex aliqua
indefinita maiestatis cius poterimus in mensa rimari. Si aduertamꝰ
quantus qualis uesit ds̃ an obis non posse cognosci. Vt ait dñs ad morsen
luaũtnom pottris uidere fucienim̃ cas: ad est non post carnabibus oculis
meam sicut est inspicere ditatem. Beatus namq dau̾id uirtutem onini potentie

Expanded text:
coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subscoelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo Patre Deum, eumdemque hominem factum de virgine confitemur. Sed haec, carissimi, rationi caeca sunt, fidei manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam , id est, non potest carnalibus oculis meam, sicut est, inspicere Deitatem. Beatus namque David, virtutem omnipotentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Itaque nobis natus est ds̃. sed exduabus natiuitatibus id est dĩ & hominis.
seipsum unigenitus patris atque uisese hominem unum eẽ uoluit dñi. Ge¬
nerationem ergo eius quisenarrauit. Pratres generatio xp̃ĩ sinarrari non
potest credi potest. Silingua defiot. fides profict. Magnus enim ꝓ¬
fectus est fidei cũ tantũ dedẽ suo concipit quantũ sermo non potest par¬
turire. Cauete dilectis simi nequando uos dehis in credulitas mourat.
Quia si homo nonualet explicare qđ sentit. Ds̃sine duo potuit implere
qđ uoluit & ꝑ absurdũ est fratres ut in effabilẽ dm̃ infirmissimo fra¬
gilitatis nrt̃ sermone pensemus. Amentio est . ut operationes maus¬
tatis in mensȩ inter exigua corruptibilis oris nr̃i conemur uerba con¬
aeternum. Si in uestigare niteris. qualiter ds̃ in hominem uel homo tran¬
siuit in dm̃. In uestiga prius si potes quomodo exnihilo factusc̃ mundus

Expanded text:
Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba conaeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo factus est mundus,
Abbreviated transcription (Latin):
hic sine exemplo Ibi natus ut conderet uitam. hic factus ut tolleret moro¬
tem. Ibi patrinatus hic hominibus ꝓcreatus. Illa natiuitate hominem
fecit. hac generatione hominem liberauit. Vtramq fratres generatio¬
nem eius non posse narrari. Sententia hȩc una cõplectitur. Illa enim
est ante hominem ista supra hominem. Illa in cogitabilis. ista mirabilis
Cũ aut̃ duas xpi docemur natiuitates. nobis asseritur dĩfilius natus sed ge¬
mina in uno dĩfilio confirmatur cc̃ substantia. Ibi qđ erat natus est. hic
qđ non erat factus est. Ait dehis beatis cuangelista iohannes. In principio
erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbum. Et iterum
& uerbum caro factum est Igitur dĩ qui a pud dmñ erat prodidit adõ & ca¬
rodĩ quȩ indõ non erat processit exfeinina. Ita uerbum caro factum ẽ
Non ut dns uacuaretur in hominem sed ut homo glori ficaretur in dm̃o

Expanded text:
hic sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, hic factus ut tolleret morhic sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, hic factus ut tolleret mortem. Ibi Patri natus, hic hominibus procreatus. Illa nativitate hominem fecit, hac generatione hominem liberavit; utramque, fratres, generationem ejus non posse narrari sententia haec una complectitur. Illa enim est ante hominem, ista supra hominem. Illa incogitabilis, ista mirabilis. Cum autem duas Christi docemur nativitates, non bis asseritur Dei Filius natus, sed gemina in uno Dei Filio confirmatur esse substantia. Ibi quod erat, natus est; hic quod non erat, factus est. Ait de his beatus evangelista Joannes : In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et iterum: Et Verbum caro factum est. Igitur Deus, qui apud Deum erat, prodivit a Deo, et caro Dei, quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
odie fratres hemĩ xp̃s natus est nos renati hodie saluator mundi
ꝓ matrem nascendi tempus accepit quide patre natiuitatis non ha¬
bet tempus hodiea ꝑ hominem filius di ingressĩ¬
est mundam: cuius manu ante homunem factus est mundus.
Hodie habitator celi uenit ad terras qui terrarum in colas euocar&
ad celum. Mirabilis inquid ds̃ inscissuis. Si in sc̃ssuis marabilis ds
quomodo non in serpso mirabilis.: Simirabilis in iohanne quem nasc
depatre senissimo & sterili dematre prȩcepit. quanto magis inest mi¬
rabilis quiut ur̃ȩ̃ conditionẽ carnis indueret nouum uirgini & concep¬
tum dedit & partum. Ait sc̃s abacuo propheta. Dnẽ audiui auditionem
tuam & timui Considera in operatua & expiui. Quis non & pauescat
& oretuat tanti ꝓfunditatem mysterii quando quidem utius idemq sinecon¬
ceptione natus est ds̃ & sine creante factus est homo Duas in xp̃o generati
exsemetipso genuit ds̃ hic eum uirgo dõ operante concepit. Ibi sine initio.

Expanded text:
i, Christus natus est, nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressest mundum, cujus manu ante hominem factus est mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocaret ad coelum. Mirabilis, inquit, Deus in sanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret, novum virgini et conceptum dedit et partum. Ait S. Habacuc propheta : Domine, audivi auditionem tuam, et timui; consideravi opera tua, et expavi. Quis non expavescat et metuat tanti profunditatem mysterii, quandoquidem unus idemque 27 sine conceptione natus est Deus, et sine creante factus est homo. Duas in Christo generex semetipso genuit Deus: hic eum virgo Deo operante concepit. Ibi sine initio,
Abbreviated transcription (Latin):
peperisse. Sitibi pannis quibis obuolutus est fortasse uilescunt. Angelos
conlaudantes. & intrante multitudinem cȩlestis exercitus ad miraro. Si prȩ¬
sepe in quo in fans iacuit. despicis erige paulisper oculos & nouam incelo
stellam ꝓtestantem mundo natiuitatem dominicã contuere. Sicredis uilia
credemirifica. Sid eisquȩhumilitatis sunt disputas. quȩ alta sunt & celestia
uenerare. His dem enim frequentibus isdemq austoribus dednõ saluatore
quȩ humilia & quȩ gloriosa sunt dedicisti uniuersa quȩ ad salutis tuȩ myste¬
rium ꝑtinebant sacratibi euangelia ꝓdiderunt. Habes in his ergo unde dñm
iłim & natum hominem credas & dm̃ esse dubitare non possis

Expanded text:
peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si praesepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae mysterium pertinebant sacra tibi Evangelia prodiderunt. Habes in his unde Dominum Jesum et natum hominem credas, et Deum esse dubitare non possis
Abbreviated transcription (Latin):
Et tunc quidem unus populus crudiebatur ad fidem. Nunc uero om̃s gentes
uocantur aduitam. Viderunt uenen erabiles patres nr̃ innumera magnaq:
mirabilia celum illis angelicas rorauit escasdulcia pocula lapisdurissi mis
minis trauit Iordanis perpetem meatũ suum retorsit infontem. Validissimi
hostium muritubarũ strepitu corruerunt. Solquoq commoratus incelo
longiorem triumphanti populo prestitit diem. hoc uero nullis autra uidero
scłis. Datum est ut unigenitus altissimi quem trenientes arhangelorum suspi¬
ciunt potestates hominem se hominibus exhibere. & carnem quã sumpsit ab
homine trans formaret indm̃. Amplectrre ergo dignationem maiestatis ae¬
teruȩ & ne archanam dĩ tui discutias uoluntatem. Quia omnibus quidem na¬
tus est xp̃s sed fidelibusdat salutem. Quod sibi sensuum tuorum fragilitate
minus dignum uidetur filiũ dinatum defemina credere uirginem cogitata

Expanded text:
Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem meatum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt; sol quoque commoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit diem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes archangelorum suscipiunt potestates, hominem se hominibus exhiberet, et carnem, quam assumpsit ab homine transformaret in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita
Abbreviated transcription (Latin):
mortalibus apparere mysterio. Nouis quidem homo sed dñs sempit̃nus
N ouus xp̃s sed rex omnium scđorum Ipse est infine temporum natus ex ma¬
ria qui ante om̃a scła unigenitus ꝓcessit epatre. Hic est prȩdictus a patri¬
archis a prophetis predicatus ad nuntiatus ab angelis ab apłis ad probatus
deuno codemq: legis. In principio erat uerbum & uerbũ erat aro factũ est.
Gaude ergo nunc etexulta addm̃ tuum tandem conuersa gentilitas. ꝑcepisti
donum qđ ab raham in spũ seuidisse letatus est. Meruisti ꝑxp̃m qđ mereri
rabatur ut legimus qđ morses populi princeps reconditus innube & in uercio
montis altissimi solus cũ dño loqueretur . libi uero sic natus est xp̃s & tanta se
nobis dignatione concessit. ut loqueretur omnibus. Ad illũ tunc non montẽ
uero montem qui hodie natus est mundo quicũq: non accesserit morietur

Expanded text:
mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apostolis approbatus. De uno eodemque legis: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Gaude ergo nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum quod Abraham in spiritu se vidisse laetatus est: meruisti per Christum, qurabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino loqueretur . Tibi vero sic natus est Christus, et tanta se nobis dignatione concessit, ut loqueretur omnibus, et ab omnibus videretur. vero montem, qui hodie natus est mundo, quicunque non accesserit, morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
deret pudicitiam ueteri uirginalis elegit. Sectemur misericordiam.
quia pietatis est qđ saluamur iustitiam sollicite teneamus quia obhoc
unigenitus dĩ effici dignatus est homo. Veritatem prȩdicans uniuersam
mundi faciem damnata iniquitate purgaret.
odierni misterii sacramentum fr̃s Rm̃ĩ sicut credidistis semper
credidis reparatio est salutis humanȩ uirtutum natiuitas ruina
do carnis urȩ infirma suscipiens nouus natus est homo. hodie refulsit
secundus ille adam non in cola. sed ds̃ paradrsi quẽ interdiste arboris
pul chritudo non fallit. Serpens nondecipiet mulier non seducat. hodie
exortum est intenebris iumen. hodie illud qđ cȩlum & cęli cȩlorum se habe¬
re gaudebant mundus dum nescit accepit. Neque enim ut temporalis
quidam. autqui ante non fuerat defemina. Nobis repentinus emersit.
sed qui semꝑ erat cũ patre ds̃ semꝑq regnabat. riouo ꝑuirginem uoluit

Expanded text:
deret, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; deret, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; quia pietatis est quod salvamur. Justitiam sollicite teneamus; quia ad hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans, universam mundi faciem damnata iniquitate purgaret. odierni mysterii sacramentum, fratres carissimi, sicut credidistis semper et creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina do, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ esse diffidis. Immo ꝑ ista frater aduerte eum &ut hominem infirmũ
ꝓinfirmis ꝑtulisse & ut dm̃ potentiam exercuisse cȩlestem. Hic namque
qui sordentibus circũdatur pannis regiis ꝑchaldeos muneribus hono¬
ratur. Hic qui in p̃sepi humilis iacet lumine nouisideris coruscat ecȩ¬
lo hic quiuagitus reddit in fantiȩ angelici exercitus uocibus conlauda¬
tur. hic qui in femineo lacte nutritur multa hominũ mila paruissimo
pane satiauit. Quid illud adiciam qđ dm̃ illum & uerum dĩesse fllium re¬
surgens a mortuis latarus probat. Receptus lumencȩcus ad nuntiat
Venerandis calcata uestigiis maris unda testatur. Et qđ prȩcellit hȩc re¬
sultans ecelo uox paterna confirmat. Propt̃ qđ dilectis simi tam magnũ
hoc natiuitates domintet sacramentum dignis uocibus honore mus
Diligamus prȩomnibus castitatem quia ut placere hanc sibi xp̃s osten¬

Expanded text:
Deum esse diffidis. Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro Deum esse diffidis. Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse coelestem. Hic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectissimi, tam magnum hoc nativitatis Dominicae sacramentum dignis vocibus honoremus. Diligamus prae omnibus castitatem: quia ut placere hanc sibi Christus osten
Abbreviated transcription (Latin):
retrastas : om̃a cnmsicut legitur dñs quȩ uoluit feat incȩlo & interra
Et sosollicitius ꝑs truteris. prȩt̃ hunc legitimum humanȩ conceptioni susũ
Tresual de mirabiles nascendi species operatam resperies trinitatem. Et
prima est quidem qđ adam figuratus exlimo est. Secunda qđ mulier
formata demasculo Tertia quȩ et cȩlestis est qđ xp̃s processit ex iuirgine
Quidhorum non nouum. quid horum non mirabile quid horum nisi fidẽ
sequamur. Inquisitio poterit humana conplecti. Quod aut̃ mystico
hoc concepto uisitare mundũ suum dĩ dignatus est filius. Nostrȩ hosalitis
necessitas flagitabat. Nimirum ut cȩlestis tandem generatio repararit.
qđ natiuitas terrena ꝑdiderat. Sed fortassis hunc qui natus p̃dicatur ex
femina dum uilibus obuoluitur pannis. dum ia ceretontentus est in p̃sepi
dum lacrimosis uagitibus congrepat . dũ maternis lȩtatur ui beribus

Expanded text:
retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelretractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelEt si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum tres valde mirabiles nascendi species operatum reperies Trinitatem. Et prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est; secunda, quod mulier formata est ex masculo; tertia, quae et coelestis est, quod Christus processit ex virgine. Quid horum 35 non novum? Quid horum non mirabile? Quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem mystico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perdiderat. Sed fofemina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere contentus est in praesepi, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ uocabitur filius. Sp̃s inquid sc̃s suꝑueniet inte . Idcirco tibi frater uir¬
tutem scĩ sp̃s angelicus sermo prȩtexit. Neconiecturus carnalis disputa¬
tionis hebetatus. cȩlestetibi ipse mysterium terrena argumentatione
mare quicũ primam conderet hominem Nec semen patris. necuis cera
materna quȩ siuit. Dic utiq Quicũ es suꝑnȩ dispensationis arbiter &
dissor quȩ tibi uidetur. Virtus eminentior partum dedisse uirgini aut
ꝑfectum hominem creasse de terra Primus enim homo utait a postolus de
terra terremuis secundus homo decȩlo cȩlestis. Si contra naturam esse
contenditis ꝗd imnysterio redemptionis nr̃e sine uiro puellam asserit᷑
concepisse. Cuius quȩ sonaturȩ est qđ in parente generis nr̃i caro sine
carne formata est quȩ ista ratio immo quã cȩca contentio. ut nonere¬
datur ds facere hominem posse defemina quẽ creditur fecisse depuluere
Siomni potentis õ homo tali innegotio eẽ ꝑspicis uoluntatem deopero cur

Expanded text:
 Spiritus, inquit, sanctus superveniet in te. Idcirco tibi, frater, virtutem sancti Spiritus angelicus sermo praetexit, ne conjecturis carnalis disputationis hebetatus, coeleste tibi ipse mysterium terrena argumentatione mare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera materna quaesivit? Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbiter et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse; cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur de pulvere fecisse? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse perspicis voluntatem, de opere cur