comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neratione nonre dimit. uinculo peccati ggina¬
lis in nectit. eadixit quae te nolo docueris: Pantũ
enim salutis & felicitatis. non baptis matis par uulis
tribuit. quantum nec pelagiana here sis potuit:¬
& ta men de tot milibus paruulorũ. qui nas cunt᷑
x impiis & inter impios mou untur. non qui¬
bus homines ꝑbaptismũ cum uelit sub uenire non
pos sunt. sed de quibus bapti Zandis nemopartuit
uel poterit cogitare. necquis quã ꝓeis obtulit uelobla¬
turus est sacrifitið̃ quodiste &iã ꝓ nonbapti zandis
cen suit offeendũ quiddicer& non inuenit. De quibus
si fuerit inter rogatus eorum anime quidmeruerint.
ut illus ds̃ nec abluendas baptimo nec &piendas xp̃iccrporis
& sanguinis sacrifitio & in a &nũ dã nandus curni inserit
peccatrici. aut comninohaerebit . & ei nr̃acunctacio uelse¬
roplacebit aut simul ꝓomnibus paruulis qui toto orbe
ter rarũ sine xp̃ia nobaptis mate moriuntur &iã eoru

Expanded text:
neratione non redimit, uinculo peccati originaneratione non redimit, uinculo peccati originalis innectit, ea dixit quae te nolo docuerit. tantum enim salutis et felicitatis non baptizatis paruulis tribuit, quantum nec Pelagiana heresis potuit. et tamen de tot milibus paruulorum, qui nascuntur ex impiis et inter impios moriuntur, non quibus homines per baptismum, cum uelint, subuenire non possunt, sed de quibus baptizandis nemo potuit uel poterit cogitare nec quisquam pro eis obtulit uel oblaturus est sacrificium, quod iste etiam pro non baptizandis censuit offerendum, quid diceret non inuenit. de quibus si fuerit interrogatus, eorum animae quid meruerint, ut illas deus nec abluendas baptismo nec expiandas Christi corporis et sanguinis sacrificio et in aeternum damnandas carni inseruerit peccatrici, aut omnino haerebit et ei nostra cunetatio uel sero placebit aut simul pro omnibus paruulis, qui toto orbe terrarum sine christiano baptismate moriuntur, etiam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
re sicut sepultum confitemur xp̃m cũ caro eius sola sepul¬
ta sit. Ac ꝑ hoc ꝓpagimen animarũ nec temereus stru¬
endam necte mere destruendã dicimus. sed ãmonemus
alia testimonia es sequerenda. que non inueniuntur
ambigua. Quã obrem quid te iste docuerit. & unde
gratius ageris nondũ scio. Man& quippe illa qua estio
sicut eyat. inqua queritur de animarum ougine.
utrũ illas ds̃ expropagine illius uniuso r :
nid& faciat fingat hominibus. quuse ũdare facerefin¬
gere fides xp̃iana non dubitat. Quã quaestionẽ iste
cum soluere conare tur nec uires suus intueretur.
des truens animarum ꝓpaginẽ. & as serens eds puras
ab omni contagione peccati. non denibilo sed de ipso
insufflurecre atorẽ & naturã dĩ mutabilita tisop̃ꝓ¬
prio quod neces se non fue raet infamauit. & dũ uult
r& dereratione neds̃ credatur in iustus sipuras
ab omni peccato animas. &iã illas quas xp̃iana rege¬

Expanded text:
re, sicut sepultum confitemur Christum, cum caro eius sola sepulre, sicut sepultum confitemur Christum, cum caro eius sola sepulta sit. ac per hoc propaginem animarum nec temere astruendam nec temere destruendam dicimus, sed ammonemus alia testimonia esse quaerenda, quae non inueniantur ambigua. Quamobrem quid te iste docuerit et unde gratias egeris, nondum scio. manet quippe illa quaestio, sicut erat, in qua quaeritur de animarum origine, utrum illas deus ex propagine illius unius, quamni, det, faciat, fingat hominibus, quas eum dare, facere, fingere fides christiana non dubitat. quam quaestionem iste cum soluere conaretur nec uires suas intueretur, destruens animarum propaginem et asserens \'eas puras ab omni contagione peccati\' non de nihilo, sed \'de se ipso insufflare creatorem\' et naturam dei mutabilitatis obprobrio, quod necesse non fuerat, infamauit et, dum uult reddere rationem, ne deus credatur iniustus, si puras ab omni peccato animas, etiam illas, quas christiana rege
Abbreviated transcription (Latin):
Item que sicut illos uid&ur iuuare qđ dictũ est hoc nuncos
exossibus meis & caro de carnemea qui pars est dicta non to¬
tũ sic iterũ istos quod ibi continuo sequitur : Haec uocabitur
mulier qm̃ deuiro suo sum ta est : Debuit enĩ diciarunt qm̃
deuiro suo caro eius sũpta est si non tota mulier id est cũ ani¬
ma sed sola caro su meretur ex uiro Porro autem utris¬
que auditis. quisi nestudio partiũ iudicat ui d& ꝓfecto ne
contra istos qui ꝓpaginẽ animarũ defendunt. ꝓferenda
illa testimonia ubi pars nomina t᷑: Quia potuit scribtupa
significare illi caperte totũ. Iicut uerbũ caro factum
est cũ legimus. Non utique carnẽ solã sed homi nẽto¬
tũ in tellegimus: Nec contra illos quiꝓpaginem animarã
destruunt ista ꝓferenda ubi non pars hominis sed totum com¬
memoratur quia potuit ibiscriptura a toto partem significa¬

Expanded text:
itemque sicut illos uidetur iuuare quod dictum est: hoc nunc os itemque sicut illos uidetur iuuare quod dictum est: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne m e a, quia pars est dicta, non totum, sic iterum istos, quodibi continuo sequitur: haec uocabitur mulier, quoniam de uiro suo sumta est. debuit enim dici aiunt \'quoniam de uiro suo caro eius sumta est\', si non tota mulier, id est cum anima. sed sola caro sumeretur ex uiro. porro autem utrisque auditis qui sine studio partium iudieat. uidet profecto nec contra istos qui propaginem animarum defendunt proferenda illa testimonia ubi pars nominatur, quia potuit scriptura significare illic a parte totum — sicut uerbum caro factum est cum legimus, non utique carnem solam, sed hominem totum intellegimus —, nec contra illos qui propaginem animarum destruunt ista proferenda, ubi non pars hominis, sed totum commemoratur, quia potuit ibi scriptura a toto partem significa
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Namcerte si non ex uno sanguine sed & uno homine. illo loco
scribtũ es sed institutũ essegenus humanũ unde iste adhibuit testi¬
moniũ non p̃iudicare istis qui negant animarum ꝓpaginẽ : Quam¬
uis non sola anima necsola caro sed utru que sit homo : Respon¬
derent enĩ a toto partẽ id estabhomine solã hominis carnem
scribturã significare potuisse : sic ergo & hiqui defendunt
animarum ꝓpaginẽ illud qđ dictum est ex uno sanguine ꝑ
sangui nẽ scilic& hominẽ id est a parte totũ significatum ẽe
contendunt : sicut enĩ uid&ur illos iuuare quod dictũ est ex
uno sanguine nec dictũ est ex uno homine. sic uidetur & istos
iuuare : Quod dictũ est perunũ hominem peccatũ intricuit in
mundũ & ꝑ pecca tũ mors. & ita in om̃s homines ꝑtransut
in quo om̃s pecca uerunt nec dictũ est in quo omniũ caro peccauit :

Expanded text:
cat. nam certe si non \'ex uno sanguine\' sed ex uno homine\' illo loco cat. nam certe si non \'ex uno sanguine\' sed ex uno homine\' illo loco scriptum esset institutum esse genus humanum, unde iste adhibuit testimonium, non praeiudicaret istis qui neg-ant animarum propaginem, quamuis non sola anima nec sola caro, sed utrumque sit homo. responderent enim a toto partem, id est ab homine solam hominis carnem, scripturam significare potuisse. sic ergo et hi qui defendunt animarum propaginem illud quod dictum est\' ex uno sanguine\' per sanguinem scilicet hominem, id est a parte totum, significatum esse contendunt. sicut enim uidetur illos iuuare quod dictum est \'ex uno sanguine\' nec dictum est \'ex uno homine\', sic uidetur et istos iuuare quod dictum est: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerun t, nec dictum est \'in quo omnium caro peccauit\'.
Abbreviated transcription (Latin):
an in sufflando sicut illã prim̃a : Iste autem &eo ipso qđ
legitur animas ds̃ de pesiue facere siuȩ fingexe icĩpututum¬
marum negata messeꝓpaginẽ: Cũ ds̃ eadem scribtu pteteste
&iã corporci d&siuefaci& si uefingat quae tam̃ ab illo & prop¬
ginis semine da rificri fingine moã bigit : Itẽ qđ scribtũ
est ex uno sanguine dͥm̃ fecis seom negenus hominum uel qđ̃
adã ait hoc nuncos & ossibus meis & caro deccrnemec:
Quic neque ibi dictũ est & una anima neque bic ani¬
ma deanima mea. putat negari. animas fili orum ex
parentibus uelillius mulieris ex uiro : Qucsi uerosinon
ex uno scnguine sed ex una anima dicepetur. aliud
quã totusꝰ homo intellegeretur . nec corperis ꝓpageitio
negaretur : sic etiã si dictũ es sed anima deanima mea. non uti¬
que negaretur caro quc̃ deillo exemtã fuis se constabat : A par¬
te enĩ totũ sicut &iã a toto partem plerũque scribturo signifi¬

Expanded text:
an insufflando sicut illam primam. iste autem ex eo ipso, quod an insufflando sicut illam primam. iste autem ex eo ipso, quod legitur animas deus dare siue facere siue fingere, iam putat animarum negatam esse propaginem, cum deus eadem scriptura teste etiam corpora det sine faciat siue fingat, quae tamen ab illo ex propagine seminis dari, fieri, fingi nemo ambigit. Item quod scriptum est ex uno sanguine deum fecisse omne genus hominum uel quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, quia neque ibi dictum est \'ex una anima\' neque hic \'anima de anima mea\', putat negari animas filiorum ex parentibus uel illius mulieris ex uiro; quasi uero, si non \'ex uno sanguine\', sed \'ex una anima\' diceretur. aliud quam totus homo intellegeretur nec corporis propagatio negaretur. sic etiam si dictum esset: \'anima de anima mea,\' non utique negaretur caro, quam de illo exemtam fuisse constabat; a parte enim totum sicut etiam a toto partem plerumque scriptura signifi
Abbreviated transcription (Latin):
bcis : Cũ enim noll& cohiberem p̃cipitem cursum ꝓptor anti¬
cipitẽ ex cursum miserabilem inuenit incursum: As serens
dm̃ pcruulis sinexp̃iana regertotione de func tis & modo
parte disum & postea regnum conferreccelorũ : scribtura¬
rũ uero testi monia quecũque posuit. quibus animus dm̃ non
ex illius primȩ propagine ad trtchere sed sicut ipsam prim̃c
suas quibus que singulis in sufflare uelud ꝓbare concatus
est i ta sunt qđ ad istam qua estionem cittin& incerte & ã bigui
ut &iã aliter cccipi quc̃ ipse uult facillime possint : Quod
icmineo libro quẽ scripsi adamicũ nostrũ. cuius camme mora¬
tionem superius fecis atis qucntũ ex estimo demonstrtui: Testi¬
monic quippeipsa quȩ adhibuit. ubilegitur : Ds animus u
dacre uel facere uel fingere unde illas det uelunde facicut si¬
ue fingat non ostendunt : Utrũ ex ꝓpagine illius prime

Expanded text:
bas. cum enim nollet cohibere praecipitem cursum propter anbas. cum enim nollet cohibere praecipitem cursum propter ancipitem excursum, miserabilem inuenit incursum asserens deum paruulis sine christiana regeneratione defunctis et modo paradisum et postea regnum conferre caelorum. Scripturarum uero testimonia quaecumque posuit, quibus animas deum non ex illius primae propagine adtraherc, sed sicut ipsam primam suas quibusque singulis insufflare uelut probare conatus est, ita sunt, quod ad istam quaestionem adtinet. incerta et ambigua, ut etiam aliter accipi quam ipse uult facillime possint. quod iam in eo libro, quem scripsi ad amicum nostrum, cuius commemorationem superius feci, satis, quantum existimo, demonstraui. testimonia quippe ipsa quae adhibuit, ubi legitur deus animas uel dare uel facere uel fingere, unde illas det uel unde faciat sine fingat non ostendunt: utrum ex propagine illius primae
Abbreviated transcription (Latin):
elo quentie quam consilium prudentiȩ neces sarium:
& p̃uidit hoc &iam ipse sed frustrir : Nam & haec sibi uelud
ab aduersaris ꝓpositurus obiecta : & hinc alia inquit subs¬
truuntur oppropria que rellis murmurationib: oblatiaentũ
x cussiquasi quodam turpidinem identidem interim ma¬
nia saxa conlidimur: Hisp̃dictis questionem sup paedic¬
tam scopulosissimam sibi ꝓposuit ubi afide catholica
naufragauit. nisi reficerit penitendo qđ fregit : illũ egot᷑¬
pidimen atque illa saxa deuitans naue millis committe¬
pe nolui. & de acre ita scripsi ut rationem potius cunc¬
tationis meae qucimte meritatem p̃sũptionis osten¬
derẽ : Quod opusculũ me ũ cũ apudte inueniss& inrisit
deque illis cautibus animosi ore impetu quẽ consultiore
commisit : sed quo eũ p̃fidentia ista ꝑduxerit. puto quo dn unc
uideas : Vberius autem cgodõ gratias si & ante a ic̃ iude¬

Expanded text:
eloquentiae quam consilium prudentiae necessarium. eloquentiae quam consilium prudentiae necessarium. ut praeuidit etiam hoc ipse, sed frustra; nam haec sibi uelut ab aduersariis propositurus obiecta: exhinc alia, inquit, substruuntur obprobria querulis murmurationibus oblatrantum et exhinc quasi quodam turbine identidem inter immania saxa conlidimur. his praedictis quaestionem supra dictam scopulosissimam sibi proposuit, ubi a fide catholica naufragauit, nisi refecerit paenitendo quod fregit. illum ego turbinem atque illa saxa deuitans nauem illis committere nolui et de hac re ita scripsi, ut rationem potius cunctationis meae quam temeritatem praesumptionis ostenderem. quod opusculum meum cum apud te inuenisset, inrisit seque illis cautibus animosiore impetu quam consultiore commisit. sed quo cum praefidentia ista perduxerit, puto quod nunc uideas; uberius autem ago deo gratias, si et antea iam uide
Abbreviated transcription (Latin):
olttt quepaucutren ee non potura atique esico
dicurt unc̃ potuit anima esse decceatrrac nisicĩ
dimis guissel arnis conse tici pecce tricis.
Quaergo iustitia id fecerit ds̃. cum iste inuenine non pos¬
s& maxime propter a &ernam damnationem morientiũ
paruulorum. quibus non baptiratis epiatum non fuerit
originale peccatũ quuritaq: ds̃ iustus & bonus. paruul.¬
rum animas quibus presciuit non subuenturum xp̃iane
gratiȩ sac ya mentum ab omni: Noxa ꝓpaginis libertes
mit tendo in corpus quod ecadam trrbitur. uinculo pec¬
catioriginalis obstrinxerit atq: istomodo reus & nae
dum nutionis ef ficerit : cum in uerire non poss& necull&
dicere &iã ipsas exilla uncoriginẽ tyahere peccatricem
maluit ꝑncu fragium misertbile exipe quam temesto¬
nũ cursum uelis de positis & remis sue dispututionis
inibitis. ꝓuida de liberatione frencre : Uiluit qui ppe
inueni senilis nr̃a cunc tuti : Qua siuic molectissime
acpericulosissimcie qua estionĩ magis suerit impetus

Expanded text:
t, quae peccatrix esse non potuit? utique enim dicunt: \'non potuit anima esse peccatrix, nisi eam deus miscuisset carnis consortio peccatricis.\' qua ergo iustitia id fecerit deus, cum iste inuenire non posset — maxime propter aeternam damnationem morientium paruulorum, quibus non baptizatis expiatum non fuerit originale peccatum —, cur itaque deus iustus et bonus parunlorum animas, quibus praesciuit non subuenturum christianae gratiae sacramentum, ab omni noxa propaginis liberas mittendo in corpus quod ex Adam trahitur uinculo peccati originalis obstrinxerit atque isto modo reas aeternae damnationis effecerit, cum inuenire non posset nec uellet dicere etiam ipsas ex illa ulla originem trahere peccatricem, maluit per naufragium miserabile exire quam temerarium cursum uelis depositis et remis suae disputationis inhibitis prouida deliberatione frenare. uiluit quippe iuueni senilis nostra cunctatio, quasi huic molestissimae ac periculosissimae quaestioni magis fuerit impetus
Abbreviated transcription (Latin):
& spũ. non potest intrare in regnũ caelorũ sed non potest in¬
quit intrare in regnũ dĩ: Nam uerba eius de hac reista sunt
ad nichodemũ : Am̃ am̃ dico tibi nisiquis natus fuerit
denuo non potest uidere regnũ di: Ecce non hic dix̃ reg

Expanded text:
et spiritu, \'non potest intrare in regnum caelorum ̒, sed: non potest, inet spiritu, \'non potest intrare in regnum caelorum ̒, sed: non potest, inquit, intrare i n regnum d e i. nam uerba eius de hac re ista sunt ad Nicodemum: amen, amen dico tibi: nisi quis natus fuerit denuo, non potest uidere regnum dei. ecce non hic dixit \'reg
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ non possint hocquidicunt uidentur quidem sibi aliquid
dicere qui ascribtu firs neglegenter adtendunt. & quom¬
do regnũ dĩdicatur unde oramus dicentes adueniat reg¬
nũ tuũ. Non intellegunt : Regnũ dĩ dicitur. ubicũ illo
fidelis familia eius beate ac sempit̃nȩ totiregnabit :
Nam secundũ potestatem quȩ illi suꝑoma . ẽ &iã nunc utiq
regnat: Quid ergo ẽ. quod oracmus ut ueniat. nisi ut cũ
illo regnare mereamur: sub eius autẽ potestate &iã illi
erunt᷑ qui poena a&ni ignis ardebunt : Num quinnã
obhoc&iã ipsos in regnodĩ futuros dicturisumus: Aliud
ẽ enĩ regnidĩ muneribus bonoritrari. aliud regnidĩ
legibus coerceri: Ut autem tibi mani festissime appareat
non ẽe regnũ cadoꝵ distribuendum baptizatis. & alias
pastes regnidĩ dandas quib: tibi uisum ẽ non baptizatis
ipsũ dñm audi qđ non ait: si quis non penatus fuerit ec aqua

Expanded text:
esse non possint. Hoc qui dicunt uidentur quidem sibi aliquid esse non possint. Hoc qui dicunt uidentur quidem sibi aliquid dicere, quia scripturas neglegenter adtendunt et quomodo regnum dei dicatur, unde oramus dicentes: adueniat regnum tuum, non intellegunt. regnum dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia eius beate et sempiterne tota regnabit; nam secundum potestatem quae illi super omnia est etiam nunc utique regnat. quid ergo est quod oramus, ut ueniat, nisi ut cum illo regnare mereamur? sub eius autem potestate etiam illi erunt, qui poena aeterni ignis ardebunt. numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno dei futuros dicturi sumus ? aliud est enim regni dei muneribus honorari, aliud regni dei legibus coerceri. ut autem tibi manifestissime appareat non esse regnum caelorum distribuendum baptizatis et alias partes regni dei dandas quibus tibi uisum est non baptizatis, ipsum dominum audi, qui non ait: si quis non renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
r& qui fecit cȩlum & terrã nec in tota domosua regnare
dicatur: sed forte dicas. omãquidẽ ꝑtinere addĩ regnum.
Vbi enĩ non regnat cuius ubiq summa potestas ẽ y sed aliud
eẽ regnũ cȩlorũ quo fasnonẽ accedere nisi lauacro regene¬
pationis ablutos ꝓpt̃ dominicã uer̃ fixãq sententiã aliud
ẽẽ autẽ regnũ terrarũ uel aliarũ creature pastiũ ubi pos¬
sunt ẽe aliquȩ mansiones domus dĩ. quãuis ꝑtinentes ad
regnũ dĩ. non tamen ad regnũ cȩlorũ ubi&cellentius &
beatius ẽ regnũ dĩ ita fieri ut nec aliquȩ domus dĩ partes
atq: mansiones a regnodĩne furie suparentur : & tamen
non om̃s in regnocȩlorũ mansoribus prȩparentur. atq: in
his quȩ in regno cȩlorũ non sunt possint feliciter habitare
quibus eas &iã non baptizatis ds̃. dareuoluerit ut indĩ reg¬
no dĩ sint. quãuis in regnocȩlorũ qui abapti zatinon sunt

Expanded text:
rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur? Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, – ubi enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis ablutos propter dominicam ueram fixamque sententiam, aliud esse autem regnum terrarum uel aliarum creaturae partium, ubi possunt esse aliquae mansiones domus dei quamuis pertinentes ad regnum dei, non tamen ad regnum caelorum, ubi excellentius et beatius est regnum dei; ita fieri, ut nec aliquae domus dei partes atque mansiones a regno dei nefarie separentur et tamen non omnes in regno caelorum mansoribus praeparentur atque in his quae in regno caelorum non sunt possint feliciter habitare, quibus eas etiam non baptizatis deus dare uoluerit, ut in regno dei sint, quamuis in regno caelorum, quia baptizati non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
festinans neqđ ei placuerit in non baptitato & t̃mina r&ur
in baptismo.: Tam quã moriturus in fans ibi pereat quo
curendum ẽ cũ illo nepereut. Quis ergo hȩc uerba scripta
in libro sapientiȩ de paruulis sinebaptis mate mortuis
dicta ẽẽ. creder& dicer& scriberet recitar&. siea sicut opor¬
tuerat cogitar&. Noli credere nec dicere nec docepe. ali¬
quas mansionũ eẽ & trt pegnũ dĩ quas eẽ dñs. dix̃ indomo
patris suisiuis eẽ. catholicus. Non enim ait sicut hoc
testimoniũ ipse posuisti. Multae mansiones sunt apud
patrẽ meũ : Quod sidixiss& non alibi essent intellegen¬
de quam indomo patris eius : Sed aꝑte ait in domopa¬
tris mei munsiones multȩ sunt: Quis itiq audeat rt¬
aliquas pastes domus di separare regnodi Vtcum
peges terre non tantũ indomosua nec tantũ in patria sua
sed longelateque &iam trans mare regnare inueniantur

Expanded text:
festinans, nc quod ei placuerat in non baptizato exterminaretur festinans, nc quod ei placuerat in non baptizato exterminaretur in baptismo, tamquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. quis ergo haec uerba scripta in libro Sapientiae de paruulis sine baptismate mortuis dicta esse crederet, diceret, scriberet, recitaret. si ra. sicut oportuerat, cogitaret ? Noli credere nec dicere nec docere \'aliquas mansionum esse extra regnum dei, quas esse dominus dixit in domo patris sui ̒, si uis esse catholieus. non enim ait, sieut hoc testimonium ipse posuisti: multae mansiones sunt apud patrem meum — quod si ita dixisset, non alibi essent intellegendae quam in domo patris eius — sed aperte ait: in domo patris mei mansiones multae sunt. quis itaque audeat aliquas partes domus dei separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperruit demedio iniquitatis illũ educere placita enim eiit
dõ anima eius. & consumatus in breui repleuit tẽporit lon¬
ga. siuis ẽe catholicus : Hoc enim ad illos omnino non ꝑtin&
sed ad eos potius quibaptizati & pieuiuentes diu ñ ꝑmit tunt᷑
hic uiuere non annis sed sapientiȩ gratia consũmat᷑ : Iste
uero error. quo putatur hocde paruulis antequã bapti zen¬
tur morientib eẽ dictũ. Ipsi sacro scõ lauacro intolerabile
facit in iuriũ. si paruulus qui baptizatus rapi poterit. ꝓp¬
terea prius yapitur nemaliciã ut & illius intellectũ autne
fictio decipiat animã eius. Quasi in eodem baptismo haec
ẽẽ. malicia credatur & fictio qua in peius mut&ur & decipia¬
tur sinon ante sirpiatur. Deindeqm̃ placita erat dõ ani¬
ma eius. ꝓperaruit demedio iniquitatis illũ educere. Ita
ut nec paululũ remorar&ur ut qđ in eo p̃destina rat imple¬
r&: sed contra suum prȩdestinar onẽ facere maluit tãquã

Expanded text:
iniquitatis illum e du cer e; pla cita enim erat deo anima cius, et: cons u mmatus in breui repleuit tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
tias decuius misericordia saluberrime est fideresi
abis prauitibus & erroribus quos ex libris huius ho¬
minis ostendere bis litteris potui alienã atque ingr̃a
fidemduũ uie uelinuenerit epistolu ista ud fecerit

Expanded text:
tias, de cuius misericordia saluberrimum est fidere, si tias, de cuius misericordia saluberrimum est fidere, si ab his prauitatibus et erroribus, quos ex libris huius hominis ostendere his litteris potui, alienam atque integram fidem tuam uel inuenerit epistula ista uel fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
omnes in ouerint . qui uel recitante illo tecũsimul audi¬
erunt uel eos dem poste a libros legerunt. Ne in eius
ornatueloquio. tãquã inp̃cioso poculo. te inuitante &¬
si non bibente uenenũ bibant situquid in debiberis & quid
nonbiberes nesciunt & propter laudem tuã omnia illic
bibenda salubriter arbitrantur. Quã uis & audire & le¬
gere & quae dicta sunt haurire memoria quid est nisibibe¬
re sed p̃dixit dñs defidelibus suis quod & si mortiferũ quio
biberint non eius nocebit. Ac ꝑ hoc quibus cũ udicio legunt
& sccundũ regulũ fide iabꝓbanda approbant & imꝓbant
inpbandu &iã si comiendant memorie que in ꝓbanda
dicuntur. nullu uenenata sententiurũ prauitatalȩ¬
duntur. Haec megra uita tẽ & religionẽ tuã. siuemu¬
tua siue p̃uia caritatemonuis seuel com monuis sem¬
nime penitebit. dñomiserante quomodo libet accipr¬
as quod tibi p̃rogandũ putaui. Agã uero uberes ei gra¬

Expanded text:
omnes nouerint, qui uel recitante illo tecum simul audiomnes nouerint, qui uel recitante illo tecum simul audierunt uel eosdem postea libros legerunt, ne in eius ornato eloquio tamquam in pretioso poculo te inuitante etsi non bibente uenenum bibant, si tu quid inde biberis et quid non biberis nesciunt et propter laudem tuam omnia illic bibenda salubriter arbitrantur. quamuis et audire et legere et quae dicta sunt haurire memoria quid est nisi bibere? sed praedixit dominus de fidelibus suis, quod etsi mortiferum quid biberint, non eis nocebit. ac per hoc qui eum iudicio legunt et secundum regulam fidei adprobanda adprobant et inprobant inprobanda, etiamsi commendant memoriae quae inprobanda dicuntur, nulla uenenata sententiarum prauitate laeduntur. haec me grauitatem et religionem tuam siue mutua siue praeuia caritate monuisse uel commonuisse minime paenitebit domino miserante, quomodolibet accipias, quod tibi praerogandum putaui. agam uero uberes ei gra
Abbreviated transcription (Latin):
cordia & arguis eũ oleũ autẽ pec catoris quo inpingue¬
tur caput eius absit amunibus at que osculis tuis: Id
est as sentatio in decens aduluntis. & deceptoriadeni¬
tudoblundientis. Quod siemendu re neglegis cumui¬
deus em̃dandũ aduersus curitatem pacis: Sia utẽ
tibi em̃ dundus propterea non uidetur. Quia putas
cum racte ista sensisse. aduersus ueritatẽ supis &
ideo ille melior quiem̃ duriest patior si non defuerit
em̃ dutor. qua tu siuel sciens in ridenter contemnis
er rantem uel nesciens puriter sec taris errorem:
Omnia itaque in eis delibris atte scriptis & tibitra¬
ditis sobri euigilunterq: considera & plura quã ego
inuenies fortas seculpundu : & quaecũque ibi sunt ab¬
probandu atque luudundu siquid in eius reuera
forsitan ignorabas at quȩ istõdis serente di dicisti
euidenter ꝓfitere quid illud sit & de hote grutias
egis se non debis que illic imꝓbanda tã multa sunt

Expanded text:
cordia et arguas cum ; oleum autem peccatoris, quo inpinguecordia et arguas cum ; oleum autem peccatoris, quo inpinguetur caput eius, absit a manibus atque . osculis tuis, id est assentatio indecens adulantis deceptoria lenitudo blandientis. quodsi emendare neglegis cum uideas emendandum, aduersus earitatem facis; si autem tibi emendandus propterea non uidetur, quia putas eum recte ista sensisse, aduersus ueritatem sapis. et ideo ille melior, qui emendari est paratior, si non defuerit emendator, quam tu, si uel sciens inridenter contemnis errantem uel nesciens pariter sectaris errorem. omnia itaque in eisdem libris ad te scriptis et tibi traditis sobrie uigilanterque considera, et plura quam ego inuenies fortasse culpanda. et quaecumque ibi sunt adprobanda atque laudanda, si quid in eis reuera forsitan ignorabas atque isto disserente didieisti, euidenter profitere quid illud sit, ut de hoc te gratias egisse, non de his quae illic inprobanda tam multa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
di quȩ consilii facile adueriora trans duciita in ꝓbiobsti¬
nati que iudicii est nollecidius at tramitẽ rtionis
infecta Haec quippe ille siue nititerdixit at quȩ udo¬
cutus est sentit magne ꝑfecto speianimugerit. Item
iifine libri secundi Ncopttes inquid ad inuidium
coñ forsttanre uocan dũ quc̃ intuci dictinũ mecum
conftiduc̃ potestate iudicium. Ac ne farte cuius¬
quam curio silectoris optutus. inter inlicitas fibsirs
elementorũ uestigia remanentia sollicitent &offen¬
dant. contextan pagine serient pollice seuero discer¬
pe. meque huius censionis ex ꝑte puniat pr mentaquȩ
indigna doquia signauerunt. Ne hac oc casione &
tuum erga me iudiciũ quomihi uehe menter indulges.
& meae que latebant ineptierideantur. Istoigitur cũ
ille suos libros & inicio praemuniuerit & termino cõ¬
muni uerit . at que tui sum meris in posuerit onusreli¬
gio sũ correctionis & em̃dationis suȩ hocu pudte in¬
ueniat quod petiuit. Ut emend& eũ iustus in miseru¬

Expanded text:
e ad veriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramitem rationis inflecti. haec quippe ille si ueraciter dixit atque ut locutus est sentit, magnae profecto spei animum gerit. item in fine libri secundi: nec putes, inquit, ad inuidiam tuam forsitan reuocandum, cum in tua dictorum meorum constituam potestate indicium. ac ne forte cuiusquam curiosi lectoris obtutus inter inlitas fibras elementorum uestigia remanentia sollicitent et offendant, contextam paginae seriem pollice seuero discerpe meque huius censionis experte puni atramenta quae indigna eloquia signauerunt, ne hac occasione et tuum erga me iudicium, quo mihi uehementer indulges, et meae quae latebant ineptiae rideantur. Isto igitur cum ille suos libros et initio praemuniuerit et termino communiuerit atque tuis humeris inposuerit onus religiosum correctionis et emendationis suae, hoc apud te inueniat quod petiuit, ut emendes eum iustus in miseri
Abbreviated transcription (Latin):
si cut chatolicus dieit paruulos origincli obsericos esse peccu¬
eo.  tam̃ eos ab huius modi uinculosi nel aucororegenacionis
absoluit & post mortem in pct disum misericors mitꝰtit post
resurrectionẽ uero & iã in regnum caelorũ misericor dicr
in troducit : Talis sibi saul misericors uisus ẽ quando
pepercit regiquẽ ds̃ precepit hoc cidi : Sed merito in¬
oboediens miseri cordia. uel misericors in oboedientia
repbata at que damncta est : Vt ccueat bomo neabillo
misericordiã mereatur homo contra eius sententiam
a quo factus est honto : Intonct perosproprii corporis
ueritas si quis non etiatus fuerit & a quca spu non po¬
test in troife in regnũ dĩs At que ut ab hac sententici
& cepto marty pas faciat: quibus contigerit antȩxxp̃i
nomine boccidiquã xp̃ibaptis mate diluat diera alioloco
quipidideoe animc̃ suũ propterine inueni scen toc ediere

Expanded text:
sicut catholicus dicit paruulos originali obstrictos esse peccasicut catholicus dicit paruulos originali obstrictos esse peccato et tamen eos ab huiusmodi uinculo sine lauacro regenerationis absoluit et post mortem in paradisum misericors mittit, post resurrectionem ucro etiam in regnum caelorum misericors introducit. talis sibi Saul misericors uisus est, quando pepercit regi quem deus praecepit occidi; sed merito inoboediens misericordia uel misericors inoboedientia reprobata atque damnata est, ut caueat homo, ne ab illo misericordiam mereatur homo contra eius sententiam, a quo factus est homo. intonat per os proprii corporis ueritas: si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei. atque ut ab hac sententia exceptos martyres faciat, quibus contigerit ante pro Christi nomine occidi quam Christi baptismate dilui, dicit alio loco: qui perdiderit animam
Abbreviated transcription (Latin):
insognũ caelorum. & auda tamen suȩ cen su neleua se
ceruicem contra sententiã principalem : Teneat inquit
&iam meum non in uidentis assensu. quidicit animãs non
baptizatorũ temporiȩ mereripa tadisum : Propterhas
enim latronem atq: dinocracten quã quã p̃scribendo uel
potius p̃iudicando commemoratt : In resur rectione autẽ
in meliorttsirns ferri & regni calorum ꝑcipere p̃mium
quã quã sententia inquit principalis obsistat: Iam ergo
ipse consideraquȩ sote frocter quisquis cuipiam p̃b& assensũ
aduersus auctoritatẽ sententiȩ principalis quã sententĩã
merebitur principis. nouellus her&icos pelagianus. iustis¬
sime conciliorũ catholicorũ & sedis a postolicȩ damnc uit auc¬
toritas. e go quod ausi fuerint non baptizatis paruulis dee qui¬
etis & salutis locũ etiã preter regnum cuelorum. Quod ausi
non fuissent nisi negarent eos habere originale peccatum qđ
opus es sed absolui perbaptis matis sacramentu. Isteautem

Expanded text:
in regnum caelorum, et audet tamen suae censurae leuare ceruicem contra sententiam principalem ! teneat, inquit, etiam meum non inuidentis assensum, qui dicit animas non baptizatorum temporarie mereri paradisum — propter has enim latronem atque Dinocratcm tamquam prae. scribendo uel potius praeiudicando commemorat —, in resurrectione autem in meliora transferri et regni caelorum percipere praemium, quamquam sententia, inquit, principalis obsistat. iam ergo ipse considera, quaeso te, frater, quisquis cuipiam praebet assensum aduersus auctoritatem sententiae principalis, quam sententiam merebitur principis! Nouellos hereticos Pelagianos iustissime conciliorum eatholicorum et sedis apostolicae damnauit auctoritas, co quod ausi fuerint non baptizatis paruulis dare quietis et salutis salutis etiam praeter regnum caelorum. quod ausi non fuissent, nisi negarent eos habere originale peccatum, quod opus esset absolui per baptismatis sacramentum. iste autem
Abbreviated transcription (Latin):
solui in paruulis originale peccatũ: deniq ut aliquate n
in accausa uel sero adecclesiȩ sac rtem̃ta confugiat: ꝓhis
sane in quit oblationes assiduas & offerenda iugiter scodũ
censeo sacrificia sacerdotũ : hab&o istũ siplac& &iã cen

Expanded text:
solui in paruulis originale peccatum. denique, ut aliquatenus solui in paruulis originale peccatum. denique, ut aliquatenus in hac causa uel sero ad ecclesiae sacramenta confugiat: pro his sane, inquit, oblationes assiduas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. habeto istum, si placet, etiam ce
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ uel rogatistarunt diuisione libeyepe. ut ipsã
domũ dĩ patris quȩ pnt diuideye & aliquã eius partẽ
extpit pegnũ caelorũ ponere ubi non baptizatiualeanꝰ
habitare: & quo pacto ipse regnũ caelorũ se intya¬
turũ ẽẽ prxsumit dequo regno inquanta uult paste
domũ ipsius pegis excludit: sed de latrone illo
qui iuxta dñmcrucifixus sperte uit in dñm &iã
crucifixũ & defratresane ꝑ petuae dino cynte
argum̃ tatus quod & iã ñ baptizatis daripossit
indulgentia peccatorũ & sedes aliquabeatorũ
Quasi quis quã cui non oredere nefas e& huic indicauerit qđ
non fuerint baptizati : De quibus tamen in eo libro quẽ scripsi
tua dilectio poterit nosse si non spreueris legene nam ille
paenti non poterit denegure: aestuat tamen iste. atq bor¬
iendis suffocatur angustus : At tene uis enĩ fortas se quãtũ
quid mali dicat. attendit : Prȩter xp̃i scilic& baptismũ

Expanded text:
tarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam tarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam domum dei patris quaerat diuidere et aliquam eius partem extra regnum caelorum ponere, ubi non baptizati ualeant habitare. et quo pacto ipse regnum caelorum se intraturum esse praesumit, de quo regno in quanta uult parte domum ipsius regis excludit? sed de latrone illo, qui iuxta dominum crucifixus sperauit in dominum etiam crucifixum, et de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate argumentatur, quod etiam non baptizatis dari possit indulgentia peccatorum et sedes aliqua beatorum; quasi quisquam, cui non credere nefas esset, huic indicauerit quod non fuerint baptizati. de quibus tamen in eo libro, quem scripsitua dilectio poterit nosse, si non spreueris legere; nam ille petenti non poterit denegare. Aestuat tamen iste atque horrendis suffocatur angustiis; adtentius enim fortasse quam tu quid mali dicat adtendit praeter Christi scilicet baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
non intptebit inpegnũ caelorũ : Prȩcipuȩ quia mul¬
tosee mansiones apud patrẽ suũ dñs ꝓfitetur inquil
designatur merita multa & diuersa mansorũ:. Et hic
non baptiratus ꝑducatur adueniã baptitatus ad pal¬
mã qua ẽ. papitta ꝑgyirtiã : Cernis hominẽ paradisu
at que mansioesque s̃ unt apud patrẽ a pegno separi
caclorũ ut &iã non baptizatis abundent loca sem¬
pitnas felicitatis. Nec ind& cũistadicit itaseno¬
lebaptirati cuiuspiã paruulimans ionẽ acaelorũ
regrose papore ut ipsa dĩ pacris domũ uela liquaspar¬
tes cius inde sepapt re nontimeat: Neque eñidñs
isin uni uersi tateceaturȩ uel in qualib& uniuer¬
sitatis parte sed indomopa tris meidix̃ multȩ man¬
sicnes sunt : Quomo do ergo eritindĩ patrisdomo
nonbaptitatus cũ dm̃patyẽ habere non possitnis ire¬
natas nonsit ingyirtus dõ qui eũ dignatus est adonatis¬

Expanded text:
non intrabit in regnum caelorum, praecipue quia mulnon intrabit in regnum caelorum, praecipue quia multas esse mansiones apud patrem suum dominus profitetur, in quibus designantur merita multa et diuersa mansorum, ut hic non baptizatus perducatur ad ueniam, baptizatus ad palmam, quae est parata per gratiam. cernis hominem paradisum atque mansiones, quae sunt apud patrem, a regno separare caelorum, ut etiam non baptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci patris domum uel aliquas partes eius inde separare non timeat; neque enim dominus Iesus in uniuersitate creaturae uel in qualibet uniuersitatis parte, sed: indomo patris mei, dixit, multae mansiones sunt. quomodo ergo erit in dei patris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus est a Donatis
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrantur side hac uitaceleriter raptifuerint
nec ad annos quos homines ꝓmagno diuino munerefibi
&optant ꝑuenire. putuerint: Qu̾ale ẽ. autẽ dicere in fan¬
tes p̃destinatos baptis mouitȩ pyesentis. ante quã renascant̃
inxp̃o occiduo ꝑ̃ ueniri. uelut aliqua uis fortunȩ seusati
siuecuius lib& yei. non ꝑmittat dm̃ qđ p̃desti nauitim¬
plere: & quomodo ipse illos sapit. quia placuerunt
illi: An eos & ipse p̃destinat. baptizari & ipse qđ p̃desti¬
nauit non sinit fieri: sed ad tende quid adhuc audeat
cui displic& intanta huius ꝓfunditate quȩstionis. cau¬
tior quã scientior np̃ir cunctatio: Ausim dicexe inquit
istos ꝑ uenipe posse ad originaliũ indulgentiã pecca¬
torũ. non tamen ut cȩleste inducantur in regnũ . si¬
cuti latroni confesso quidem sed nonbapti ⁊ato dñs
non caelonũ regnũ tribuit sedparadisũ cũutiq iã
manea qui non renatus fuerit ex aqua &i spũ scõ

Expanded text:
arbitrantur, si de hac uita celeriter rapti fuerint arbitrantur, si de hac uita celeriter rapti fuerint nec ad annos, quos homines pro magno diuino munere sibi exoptant, peruenire potuerint. quale est autem dicere \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod praedestinauit non sinit fieri ? Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra cunctatio: ausim dicere, inquit, istos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus non caelorum regnum tribuit, sed paradisum, cum utique iam maneret: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
de medio iniquitatis illũ educere. placitaenĩ e por
do animã eiꝰ & consũmatus inbreuire pleuit dẽ ꝓo
longa: Quis istũ dedignetur haberedoctonse
Ergone paruuli quos plerum que uolunt homines baptirari
&dũ curritur ante moriuntur si retardarentur in istapau¬
lulum uita. ut baptizati continuomorerentur malitia
mutafet intellectũ eorũ. & fictio deciperet animã eorũ:
& nehoce is contingeret subuentũ ẽ illis. ut antent perent᷑
quã baptitarentur : In ipso ergobaptis mate mutarentur
in peius & fictione deciperentur si postbaptis ma rorpe¬
rentur : Oam miranda atq: sec tanda immouero de¬
testanda & & secitnda doctrina: sed hoc deuy pru¬
dentia qui affuistis cũ reciretis tep̃sumpsit & detua maxi¬
me adquẽ scripsit & cui recitatos libros tradidit:
Vt credituros. uos ẽẽ confideret de nonbapti zatis
infantibus ẽẽ scriptũ qđ de omniũ scoeũ in maturis
adatibus scribtũ ẽ: cum quibus malecictum stulti

Expanded text:
educere; placita enim erat deo anima eius, et: consummatus in breui repleuit tempora longa a. quis istum dedignetur habere doctorem ? ergone paruuli, quos plerumque uolunt homines baptizari et. dum curritur, ante moriuntur, si retardarentur in ista paululum uita, ut baptizati continuo morerentur, malitia mutaret intellectum eorum et fictio deciperet animam eorum et, ne hoc eis contingeret, subuentum est illis, ut ante raperentur quam baptizarentur? in ipso ergo baptismate mutarentur in peius et fictione deciperentur, si post baptisma raperentur. o ammiranda atque sectanda, immo uero detestanda et exsecranda doctrina! sed hoc de uestra prudentia, qui affuistis, cum recitaret, iste praesumpsit et de tua maxime, ad quem scripsit et cui recitatos libros tradidit, ut credituros nos esse confideret de non baptizatis infantibus esse scriptum, quod de omnium sanctorum inmaturis aetatibus scriptum est, cum quibus male actum stulti
Abbreviated transcription (Latin):
condem nbitur : Viiis mesteriũ credulitatis ipeb¬
uuds ꝑ eonuitr s ponsionẽ a quibus gestapaom neos con¬
turs Sesisac tum non suerit eant ex encos uocses qi
dem netiañ &ta ne contyti tã manifestes uoces quo
concinit uerites ꝓcedit in medium metgis uoeoat s qũ
misericas ucini tas: & dicit non solu neaotiden

Expanded text:
condemnabitur. cuius mysterium credulitatis in paruulis per eorum responsionem a quibus gestantur inpletur, ne, si factum non fuerit, eant ex uno omnes in condemnationem. et tamen contra tam mahifestas uoces, quas concinit ueritas, procedit in medium magis uaecors quam misericors uanitas et dicit: non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
ua is tuedicit quasi pincir cũ cisis illa oblata leenenda: sir
corda stticne qualis posterior apparum tole sa biepisat᷑¬
bu ea satione aua uelud penituerit eum mon qđ debuit
panitene idẽ qđ ausus fuerit as senere nconbardaraomn
pelatari originale peccatũ atq indulgentiã dara om
pcccator ũ ut in partidisũ hoc ẽ locũ tante selacitatia¬
peec tantur aipeaitas mansiones in domodip atres hraben
merantum sedillud eum potius penituerit qđ sisios ao
mebentuitudinis qet ra regnũ cȩlorũ conces serie sedes no
iunexitatqant : Autsiforte quispiam reluetlum batro

Expanded text:
ita istuc dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrifita istuc dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrifcomparatione qualis posterius apparuit tolerabilius adhuc errat. nam uelut paenituerit eum — non quod debuit paenitere, idiam dari omnium peccatorum, ut in paradisum, hoc est locum tantae felicitatis, mittantur et beatas mansiones in domo dei patris habere mereantur, sed illud eum potius paenituerit, quod eis minoris beatitudinis extra regnum caelorum concesserit sedes —, adiunxit atque ait: aut si fort
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i &iamphis auferas qui xp̃o non sunt incorpoytti
remquippetam nouam atq adisciplina ec lesiasticam
& a regula ueritatis alienam cũ libris suis audex inserere
non ait puto non ait & estimo non ait arbitror non
ait salutem suggero ueldico. sed censeo : Vt scilic& siof¬
fenderemur nouitate seu ꝑuersitate seritentiȩ terneneni
auctoritate censunȩ : Videris tufract̃ quomodo sustinere
possis istũ docentẽ : catholicitamenquisanũ sapiunt sacer¬
dotes quibus & te o post& ad iungi absit ut ad qui escant
istũ audixe censentẽ quẽ potius optant resipiscentem
acdobentem & qđ ista senserit immo uero &iam scrib¬
serit correpͣtione saluberrima penitentẽ : sed hoc
inquit: eemplo macchabeorũ in proelio cadentiũ astru
faciendum: Quicũ fustim de interdictis aufernent ato
in ipso cesta mine cecidissent. a sacerdotib: ait inue¬
nimus hoc initũ fuisse consiliũ. ut quorũ animas&
u&ito peatus obtrixerat. sacrificiou noblatione paraet

Expanded text:
pro his offeras, qui Christo non sunt incorporati. rem quippe tam nouam atque a disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris suis auderet inserere, non ait \'puto\', non ait \'existimo\', non ait \'arbitror\', non ait saltem \'suggero\' uel \'dico\', sed \'censeo\',ut scilicet, si offenderemur nouitate seu peruersitate sententiae, terreremur auctoritate censurae. uideris tu, frater, quomodo sustinere possis istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt sacerdotes, quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum audire censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima paenitentem. sed hoc, inquit, exemplo Machabeorum in proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis auferrent atque in ipso certamine cecidissent, a sacerdotibus, ait, inuenimus hoc initum fuisse consilium, ut quorum animas ex uetito reatus obstrinxerat, sacrificiorum oblatio repararet.
Abbreviated transcription (Latin):
quo istius iuuenis prȩsũptionem. itareprinẽdã & redar¬
guen dã putcui. ut tamen cũ diligã. necdũ nari sedem̃du¬
riuelim. atq itaꝓficene indomomugnu quue st cactholicu
eccdesia. quo eũ miseri cordici diuincꝑduxit: ut sit in illauas
in bore sc̃ĩ ficutũ utile dño adomne opus bonũ semꝑ puratum.
& bene uiuendo & suna dicendo. Porro ciutem supsumopoeto
ut digam sicut facio quãn tomugis tefratercuius ergamebe¬
niuolentiam & cuius catholicum fidem cuutam& sobri¬
um opti menoui. unde factũ ẽ ut cos libros qui tibidis plicue¬
runt & in quib: nom̃ mcũ aliter quũ uelles positum compe¬
risti describendos mihiq: mit tendos uere fraternuplu¬
neque sincerar dilectione curares: Tantum ergo ab est ut
bino tuce curitati suscens eam. quia fecistiut potius nisi fecis¬
ses integroiure amicitiue suscessenedeberem. A goitaq ube¬
pes gratias quem ammodum autem ucceperim᷑ factum tu¬

Expanded text:
quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarquo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magna. quae est catholica ecclesia, quo eum misericordia diuina perduxit. ut sit in illa uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tu
Abbreviated transcription (Latin):
sene ꝑ ipsam in opiam & iam paruulorum animcs non babereougi¬
nalepeccatum. secundum pelagia nã bere semolim dam nabilem
nuꝑrimeque damnatam dicere compellantur. Mdius ẽ eñi
hominis fateri se nescipe quod nescit quã inheresi uel dam nu¬
tam incurrere ue nouam condere : dumtemere aud & defensa¬
re quod nescit . Alia huius hominis falsa & ab surda inquibus non
tam periculo se uerum tamentyae mite ueritatis ex orbitat . qñi
multa sunt & ad ipsum &iã sidñs uoluerit. aliquid delibris
eius uoloscribere ibi foasitant omnia uelsi om̃u non potuero
plurima ostendam . Istũ autem librũ quẽ ad tepotius quicu¬
rã & fidei nostrȩ & ex estima cionis meae ut uerus catholicus &
bonus amicus fideliter benigneque gessisti. quam ad alium
quem qũ a scribendũ putaui. t ulegendum dubis uel describen¬
dum: quibus potueris uel quibusdũ dũ. eẽ iudicaberis. in

Expanded text:
se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere origise, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in