comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nemphis. ciuitas egipti.
cuiꝰ osee ⁊ ezechiel ⁊lhere¬
mias ꝓphete recordant᷑. S
⁊ iudei qui cum Ihemia de
iħ̾osolunis ꝓfugi exierant. hĩ¬
cauerũt in memphis.
Machaas. in osee. pro quo a¬
quila ⁊ symachus ꝯcupiscen¬
tias int̾pretant᷑.
Miletus. ciuitas asie de qua
ezechiel scribit.
Mariboth. cuiꝰ meniuit e¬
zechiel dicens. usq ad aquã
mariboth. pro quo aquila li¬
ces. symachus iurgia uł ꝯͣ¬
dicrõnes int̾pretant᷑.
orasthi. unde fuit miche¬
as ꝓpheta. Est autem uicus ꝯͣ
orientez eleutheropoleos.
Masagam. regio ioabitaꝵ
ut scribit iberemias.
Disor. regio moab iuͣx ih̾e¬

Expanded text:
pti, cujus Osee, et Ezechiel, et Jeremias, prophetae recordantur; sed et Judaei, qui cum Jeremia de Jerosolymis profugi exierant, habitaverunt in Memphis. Machaas, in Osee, pro quo Aquila et Symmachus, concupiscentias interpretantur. Miletus, civitas Asiae, de qua Ezechiel scribit. Mariboth, cujus meminit Ezechiel dicens: Usque ad aquam Mariboth , pro quo Aquila, lites: Symmachus, jurgia, vel contradictiones interpretantur. Morasthi, unde fuit Micheas propheta. Est autem vicus contra orientem Eleutheropoleos. Masagam, regio Moabitarum, ut scribit Jeremias. Misor, regio Moab, jux
Abbreviated transcription (Latin):
d̾astis terrã. amuis pro die
imputabit᷑. Quadragĩta an¬
nis recipietis iniqͥtates ues¬
tras: ⁊ scietis ultõm mea.
qm̃ sicut locutus sum ita
faciam oni multitudim¬
huic pessime que consurre xit
adu̾sus me. In solitudĩe hac
deficiet: et moriet᷑.
moyses unũsa uerba hec ad¬
omĩs filios isrł: et luxit ppłs
nimis. Et ecce mane primo
surgentes ascend̾unt u̾tice
montis: atq dix̾unt. Pati ⁊
sumꝰ ascende̾ ad locũ de quo
dominꝰ locutꝰ est: quia pec¬
cauimꝰ. Quib moyses. Cur
inquit transgdimĩ uerbu
dni. qd̾ uob̾ non cedet in ꝓs¬
perũ: Nolite ascende̾. nõ enĩ
ruatis coram immicis urĩs.¬

Expanded text:
derastis terram, annus pro die computabitur. Quadraginta annis recipietis iniquitates vestras, et scietis ultionem meam; quoniam sicut locutus sum, ita faciam huic multitudini pessimae, quae consurrexit adversum me. In solitudine hac deficiet et morietur Moyses universa verba haec ad filios Israel, et luxit populus nimis. Et ecce mane primo surgentes, ascenderunt verticem montis, et dixerunt: Parati sumus ascendere ad locum de quo Dominus locutus est quia peccavimus quibus Moses cur inquit transgredimini verbum Domini quod vobis non cedet in prosperum nolite ascendere non enim ruatis coram inimicis ves
Abbreviated transcription (Latin):
erũt uoci mee: non uidebũt
t̾ram pro qua uiraui prĩb e¬
oꝵ. nec quisꝙͣ ex illis qui de¬
traxit michi: intuebit᷑ ea.
to pharan/. non de cades bar¬
ratores legat᷑. Cades enĩ bar¬
Iue: ip̃a est pharan. Quod i ey

Expanded text:
erunt voci meae, non videbunt terram, pro qua juravi patribus eorum, nec quisquam ex illis, qui detraxerit mihi, intuebitur eam eserto Pharan, non de Cades-Barratores misit. Cades enim Barne ipsa est Pharan, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
orma.
eçima temptatõ contine¬
in cades barne: unde moyses
misit exploratores ad conside¬
randã t̾ram chanaan. sic̃ in
libro mim̾oꝵ dicit᷑. Et locut᷑
est dñs ad moysen. Mitre ui¬
ros qui consident t̾rã chana¬
an qmͣ daturꝰ sum filiis isrł.¬
et cet̾a. Et paulo post. Et dix̃
dñs ad moysen. usq detrahet
michi ppłe iste  auousq nõ¬
credent mͥ in omĩb signis que
feci corã eis : Feriam gͥ eos pes

Expanded text:
orma . Decima tentatio contineue Cades-Barne; unde Moyses misit exploratores ad terram considerandam Chanaan, sicut in libro Numerorum dicitur: Et locutus est Dominus ad Moysen: Mitte viros qui considerent terram Chanaan, quam daturus sum filiis Israel . Et paulo post: Et dixit Dominus ad Moysen: Usquequo detrahet mihi populus iste? Quousque nocredent mihi in omnibus signis, quae feci coram eis? Feriam igitur eos
Abbreviated transcription (Latin):
erat sem̃ coriandri albũ.
na temptatõ fuit suꝑ e
odem manna: sicut in
exodõ dicit᷑. Hic est sermo ꝙ̃
p̾recepit dñs. Colligat ex eo
unusquisq: quantũ suffi¬
cit ad uescendũ. Et post pau¬
ca dixit ad eos moyses. Nul¬
Qui non audierũt eum: s
dimiserunt ex eo quidã us¬
q mane.
lc̃a fuit temptatio: de
qua post pauca in eod̾
libro dicit᷑. Mex diebꝰ colli¬
get᷑. in die autẽ septĩo sab¬
batum est dii: idciito non
inueniet᷑. Uenit septimͣ di¬
es: et egressi de ppło ut col¬
lig̾ent: nõ inuen̾unt. Dix̃
autẽ dñs ad moysen. Usq qͤ
nõ uultis seruare mandata¬
mea. ⁊ legẽ meam: Et ceta.
exta temptatõ continet᷑:
in eo qd̾ ait. Et a seroth.
Aseroth itaq ciuitas est: uici¬
na solitudim. ⁊ int̾pretat᷑ uil¬
la. in cuius t̾ritorio. id est in
sepulcris cõcupiscẽtie: facra
fuisse legit᷑ scdã temptatio
carniũ. in qua etiam pͥma
carmũ complectit᷑. De pͥmͣ:

Expanded text:
erat quasi semen coriandri album . erat quasi semen coriandri album . Una tentatio fuit super idem manna, sicut in Exodo dicitur: Hic est sermo quem praecepit Dominus: colligat ex eo unusquisque quantum sufficit ad vescendum. Et post pauca: Dixit ad eos Moyses, NulQui non audierunt eum, sed dimiserunt ex eo quidam usque mane . Altera fuit tentatio, de qua post pauca in eodem libro dicitur: Sex diebus colligite, in die autem septima Sabbatum est Domini, idcirco non invenietur. Venit autem septima dies, et egressi de populo ut colligerent, non invenerunt. Dixit autem Dominus ad Moysen: Usquequo non vultis servare mandatamea, et legem meam? etc. . Sexta tentatio continetur in eo quod ait: Et Aseroth. Aseroth vero civitas est vicina solitudini, et interpretatur Villa, in cujus territorio, id est, in sepulcris concupiscentiae facta fuisse legitur secunda tentatio carnium, in qua et primacarnium complectitur. De prima
Abbreviated transcription (Latin):
e scd̾a temptatõne: ita
in libro num̾oꝵ scribit᷑.
Cumq indige̾t aqua ppłs. et¬
ceta. usq ad eum locum in
quo ait. Hec est aqua cõtra¬
dictõnis. ubi iurgati sunt fi¬
lii isrł contra dñm : et scĩfi¬
satus est in eis.
ertia temptatõ continet᷑
in eo qd̃ ait. In campes¬
tri contra mare rubrũ. In quo
loco murmurasse dicunt᷑ con¬
tra dnm: quia ꝑempto ᷤ egip¬
sed potius eos se subsequi ti¬
inuerũt. Unde dicit᷑ in psal¬
incellex̾unt mirabilia tua:
cauerunt te suꝑ mare: in⁊
mari rubro.
uarta et quinta tempta¬
tio: continet̾ in eo qd̾ a¬
it. Int̾ pharan ⁊ tophel et la¬
ban. Pharan enĩ int̾pretat᷑
onagͥ. Tophel: stulticia. La¬
ban: albũ. Quod ita intlłigit᷑.
quia siłes onagro facti filii
isrł: stulce eg̾unt temptan¬
tes dũm duabꝰ uicibꝰ suꝑ al¬
bo. id est suꝑ manna. Manna
uero albũ dicit᷑. sicut est illd̾
exodi. Appellauitq domꝰ is¬
rael uoisi eius man: quod

Expanded text:
De secunda tentatione ita De secunda tentatione ita in libro Numerorum dicitur: Cumque indigeret aqua populus, etc. , usque ad eum locum in quo ait: Hoc est, aqua contradictionis, ubi jurgati sunt filii Israel contra Dominum, et sanctificatus est in eis . Tertia tentatio continetur in eo quod ait: In campestri contra mare Rubrum. In quo loco murmurasse dicuntur contra Dominum, quia peremptos Aegypi, sed potius eos se subsequi timuerunt. Unde dicitur: intellexerunt mirabilia, etc. vocaverunt super mare in mari Rubro: uarta et quinta tentatio continetur in eo quod ait: Inter Pharan et Thophel, et Laban. Pharan interpretatur onager; Thophel, stultitia; Laban, album. Quod ita intelligitur, quia similes onagro facti filii Israel, stulte egerunt tentantes Dominum duabus vicibus super albo, id est, super manna. Manna vero album dicitur, ut est illud Exodi: Appellavitque domus Israel nomen ejus Man, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ec sũt
uerba que loo¬
cutus est moy¬
ses ad ounez
israel in tran¬
situ iordanis.
in solitudine
campestri con¬
tra mare rubrũ. Nat̾ pharan ⁊
cophel. ⁊ laban.⁊ aseroth. uͥͭ ͤ Au¬
ri huñdantia. undecim dieru
iter de oreb ad montẽ seyr. usq
cades barne. Hec sunt uerba
quib corripuit moyses filios
israel: pro decem tep̾tatõnib
quib dis̃m tep̃tau̾ant. Unde
dñs in libro numeroꝵ dicit.⁊
Attam̃ om̃s homĩes qui ui¬
d̾unt maiestatẽ meam.⁊ sig¬
ua que feci in egipto ⁊ in s̃o¬
litudine. ⁊ temptauerũt me¬
iam ꝑ decem uices. nec obedie¬
runt uoci mee: non uidebũt
t̾ram pro qua iubu prĩbus
eoꝵ. Quas temptatõnes hic
breuit̾ et obscure moy se ᷤ enu¬
m̾at dicens. In solitudine. In
aque penuria: duabꝰ incibꝰ
temptasse dũm.
e pͥma temptatõne. Ita
in exodo legit᷑. Iurgas᷑
ppłs contͣ moysen ait. Da no¬
bis aquã : ut bibamꝰ Quib
respondit moyses. Quid uir¬
gamini contra me: Cur tep̃¬
tatis dñm:

Expanded text:
ec sunt verba quae locutus est Moyses ad omnem Israel, in transitu Jordanis in solitudine campestri, contra mare Rubrum inter Pharan et Tophel, et Laban, et Azeroth, et auri abundantia, undecim dierum iter de Oreb ad montem Seir usque ad Chades Barne. Haec sunt verba, quibus corripuit Moyses filios Israel, pro decem tentationibus, quibus Dominum tentaverunt. Unde Dominus in libro Numerorum dicit: Attamen omnes homines qui viderunt majestatem meam, et signa quae feci in Aegypto et in solitudine, et te decem vices, nec obedierunt voci meae, non videbunt terram pro qua juravi patribus eorum . Quas tentationes hic breviter et obscure Moyses enumerat dicens: In solitudine, in aquae penuria duabus vicibus tentasse Dominum. De prima tentatione ita in Exodo legitur: Jurgatus populus contra Moysen ait: Da nobis aquam ut bibamus . Quibus respondit Moyses: Quid jurgamini contra me: cur tentatis Dominum?
Abbreviated transcription (Latin):
Notand̾ namq ꝙ in hebreo:
et hundantia auri habeat᷑.
Habũdantia enĩ auri intłłi¬
git᷑ uitulus aureus quẽ fa¬
bricati sunt filii isrł in deo ᷤ.
morante moyse cum dño in
monte synai. Idcudo habũ¬
dantia auri dicit᷑. quia in y¬
dolo moles oĩi pcc̃oꝵ consis¬
bus habundat.
continet᷑ in eo qd̾ ait.
Undecim dieb de oreb: ꝑ ui¬
am montis seyr. Quod ĩ he¬
breo ita habet᷑. Undecim die¬
rũ iter. de oreb ad monte
seyr. Fabricato itaq ĩ oreb
ydolo. undecimo die uen̾ũt
ad montẽ seyr: qui est in
suburbano ciuitatis cades¬
barne. Ubi filui urł tempta¬
uerunt dũm : sicut in libro
num̾oꝵ scribit᷑. Usqͦ multi¬
tudo hec pessima murmu¬
rat contra me: Querelas

Expanded text:
Notandum namque quod in Hebraeo Notandum namque quod in Hebraeo et abundantia auri habeatur. Abundantia enim auri intelligitur vitulus aureus, quem fabricati sunt sibi filii Israel in deos, morante Moyse cum Domino in monte Sinai. Idcirco abundantia auri dicitur, quia in idolo moles omnium peccatorum consistis abundat. continetur in eo quod ait: Undecim diebus de Horeb per viam montis Seir. Quod in Hebraeo ita habetur: Undecim dierum iter de Horeb ad montem Seir. Fabricato itaque in Horeb idolo, undecimo die venerunt ad montem Seir, qui est in suburbano civitatis Cades-Barne, ubi filii Israel tentaverunt Dominum, sicut in Libro Numerorum scribitur: Usquequo multitudo haec pessima murmura
Abbreviated transcription (Latin):
saturabimĩ panibꝰ: scietis
q ꝙ ego sum dñs deus ur̃.
Factũ est ergo uesꝑe: et as¬
cendens coturmx Oꝑuit ca¬
stra. De scd̾a autẽ: ita ĩnu¬
meris dicit᷑. Int̾ea ortũ est
murmur ppłi.quasi dolen¬
tium pro labore: contͣ dñz.
auod cũ audisset dñs. irat᷑
est. Et accensus in eo ᷤ ignis
dñi: deuorauit extremã ca
stroꝵ ꝑtem. Et post pauca.
Mcĩficanii cras: ⁊ comedetiꝰ
carnes. Ego enim audiui
uos dic̾e. Quis dabit nobis
escas carmũ: Lene nobis e¬
dñs uob̾ carnes. ⁊ comedetis
nõ uno die nec duobꝰ. uł qͥn¬
q aut decem. nec iuginti
quidem: sed usq in m̃sem
dieꝵ. donec exeat per nares
uras ⁊ u̾tat᷑ in nauseã: eo
ꝙ repulitis dũm qui ĩ me¬
sumꝰ ex egipto: Item paulo:
post. Adhuc carnes erant int̾
dentes eoꝵ: nec defecat huiꝰ¬
cemodi cibus. ⁊ ecce furor do¬
mini concitat᷑ in ppłm: ꝑcuᷤ¬
sit eũ plaga magna minis.
eptima temp¬
tatio continet᷑: in eo qd̃
ait. Ubi auri est plurimũ.

Expanded text:
urabimini panibus, scietisque quod ego sum Dominus Deus vester. Factum est ergo vespere, et conscendens coturnix operuit castra . De secunda autem in Numeris dicitur: Interea ortum est murmur populi quasi dolentium pro labore contra Dominum. Quod cum audisset, iratus est, et accensus ignis Domini devoravit extremam partem castrorum ; et post pauca: ificamini cras comedetis carnes ego enim audivi vos dicere quis dabit nobis escas carnium bene nobis eDominus carnes, & comedatis: non vno die, nec duobus, vel quinque aut decem, nec viginti quidem: sed vsque ad mensem dierum, donec exeat per nares vestras, & vertatur in nauseam: eo quod repuleritis Dominum, qui in mesumus ex Aegypto ? Item paulo post: Adhuc carnes erant inter dentes eorum, nec defecerat hujuscemodi cibus, et ecce furor Domini concitatus in populum, percussit eum plaga magna nimis . Septima tentatio continetur in eo quod ait: Ubi auri est plurimum.
Abbreviated transcription (Latin):
pelle. Est hodieq in regione
batanea uicus noĩe neila.
Dabe siue noba. ad qmͣ ascẽ¬
dit gedeon. urbs sacerdotib
seꝑata. qmͣ postea leginiꝰ sa¬
ulis furore subũsam.
Hanira. ciitas tribꝰ ruben.
in terra galaad. Est usq ad
presens uicus grandis nama¬
ra. in regione batanea. ⁊̃
regnoꝵ libͥs.

Expanded text:
pellere. Est hodieque in regione Batanaea viculus nomine Neila. Nabbe, sive Nobba, ad quam ascendit Gedeon, urbs sacerdotibus separata, quam postea legimus Saulis furore subversam. Nemra, civitas tribus Ruben in terra Galaad: et usque ad praesens vicus grandis Namara, in regione Batanaea. DE REGNORUM LIBRIS.
Abbreviated transcription (Latin):
chus int̾pretat᷑ marrꝰ¬
mam. Dor autem est
oppidum iam desertũ ĩ nono
miliario cesaree ꝑgentibꝰ
pcolomaidem.
Laftho. nomen fontis in
tribu benyamin.
aama.ciuitas tribꝰ uide.
Neesib. in tribu iuda. que
uocat᷑ nasibi. in septimo mi¬
liario eleuthero poleos ꝑgen¬
tib chebron.
Depsam. in tribu iuda.
aaratha. in tribu effra¬
Ym.⁊ nũc est naorath uillu
ciuitas separata leuitis.
eceb. in tribu neptalim.¬
De libro iudicũ.

Expanded text:
chus interpretatur maritimam; Dor autem est oppidum jam desertum in nono milliario Caesareae, pergentibus Ptolemaidem. Naftho, nomen fontis in tribu Benjamin. Naama, civitas tribus Judae. Neesib, in tribu Juda, quae nunc vocatur Nasibi, in septimo milliario Eleutheropoleos pergentibus Chebron. Nepsam in tribu Juda. Naaratha, in tribu Ephraim, et nunc est Naorath villulcivitas separata Levitis. Neceb, in tribu NephtalimDE LIBRO JUDICUM.
Abbreviated transcription (Latin):
Baan. ciuitas amorreorũ.
que ⁊ ip̃a a filiis ruben ten
transiordane ꝙͣ edificauit
tribus gad. Est hodieq uil¬
la bethnamaris. in quinto
alybiade miliario ꝯͣ aqͥlonẽ.
Bethacaran. tnͣs iordanem.
qmͣ edificauit tribꝰ gad.
Beelmon. trans iordanem.
qm̃ edificauerũt filii ruben.
Est aut̃ uicus usq nunc ⁊¬
grandis iuxta baaru.in ara¬
bia. ubi aquas calidas sponte
humꝰ effert cognomento beel¬
mnaus. distans ab esbus milibꝰ
nouem. unde et heliseus pro¬
pheta fuit.
Baal. trans iordanem. urbs
filioꝵ ruben.
Bucham. castra filioꝵ isra¬
el in deserco. que et etham
nũcupant᷑̃.
Bela. t̾minus uidee ad ori¬
entem respiciens. de quo ⁊ su¬
pͣ sub noĩe arbele diximꝰ.
Gosor. in deserto. trans ior¬
danem. que cecidit in sortez
cribus ruben. ad orientalo
parte. ihericus ciuitas sacer¬
dotalis ⁊ fugitiuoꝵ. hec est
bosra metropolis arabie. Ap¬
peliat᷑ autẽ ⁊ alia bosor: ci¬
uitas esau in montibu ydu¬
mee. cuius ysaias recordat̾

Expanded text:
Baean, civitas Amorrhaeorum, quae et ipsa a filiis Ruben tenta est. rans Jordanem, quam aedificavit tribus Gad. Est hodieque villa Bethnamaris in quinto a Libiade milliario contra Aquilonem. Betharran, trans Jordanem, quam aedificavit tribus Gad. Beelmeon, trans Jordanem, quam aedificaverunt filii Ruben. Est autem vicus usque nunc grandis juxta Baaru in Arabia, ubi aquas calidas sponte humus effert, cognomento Beelmans, distans ab Esbus millibus novem, unde et Elisaeus propheta fuit. Baal, trans Jordanem, urbs filiorum Ruben. Buthan, castra filiorum Israel in deserto, quae et Aetham nuncupatur. Bela, terminus Judaeae ad Orientem respiciens, de quo et supra sub nomine Arbelae diximus. Bosor, in deserto trans Jordanem, quae cecidit in sortem tribus Ruben ad orientalem 171 partem Jerichus, civitas sacerdotalis et fugitivorum. Haec est Bostra metropolis Arabiae. Appellatur autem et alia Bosor civitas Esau in montibus Idumaeae, cujus Isaias recordatur
Abbreviated transcription (Latin):
alanus. id est q̃rtus luc¬
tus. sub quo rebecce mi¬
trix sepulta est.
Garad. int̾ cades et barad
hodieq agar puteꝰ demõ¬
stratur.
ethleem. ciuitas dauid.
in sorte tribus iude. in
qua donniꝰ nost̾ atq salua¬
tor natus est. in sexto mili
gam. iuxta uiam que du¬
cit chebron. ubi et sepul
Et mine circit̾ passib ꝓcł¬
turris gregis. quodam ua¬
ticimo pastores natĩtatis
duĩce conscios ante signifi¬
cans. Ged et prope eandez
uethleem regis qͦnda iudee
archelai tumłs oũdit᷑. qui se¬
uocabat᷑ autem bethleem ⁊
filius effrache. id est marie.
cel se fon. in deẜto cas¬
stra filioꝵ isrł. iuxta
mare rubrũ. egdien¬
De numeriᷤ. ⁊ deu

Expanded text:
alanus id est quercus luctus, sub qua Rebeccae nutrix sepulta est. Barad, inter Cades et Barad, hodieque Agar puteus demonstratur. Bethleem, civitas David in sorte tribus Judae in qua Dominus noster atque Salvator natus est, in sexto ab gam, juxta viam quae ducit Chebron, uet mille circiter passibturris gregis quodam vaticinio pastores Nativitatis Dominicae conscios ante significans. Sed et propter eamdem et Bethlehem regis quondam Judae Archelai tumulus ostenditur qui seVocabatur autem Bethleem et filius Ephratae id est MariaeDO. Beelsefon, in deserto castra filiorum Israel, juxta mare Rubrum egredienDE NUMERIS ET DEU
Abbreviated transcription (Latin):
de urbem quoq app̃lłari con¬
tiozit babilonem.
ethel. uicus in duodeti¬
mo ab elia lapide ad dex
trã euntib nea polim. que
primũ luza. id est. ac utaa¬
aoni. uocabat᷑. icecidͭ᷑ ĩ sorte
tͥbꝰ rẽiamin. iuxta bethan.⁊
bai.qmͣ expugnauit ihe¬
sus rege inius int̾fecto. poor¬
ro qd̾ quidã putant scd̾m er¬
rorem grecoꝵ uoluminum
ulamaulas antiquitͦ nũcu¬
patam: uehement̾ errant.
uerbum quippe hebreoꝵ ⁊ no¬
men ip̃iuc ciuitatule parit̾
miscuerunt. cum ulam sig¬
uificet prius. id est. it pote¬
oti. ⁊ sit sensus. Uocabat᷑ au¬
tem bethel prius luza. Nec¬
nõ ⁊ hoc ꝙ bethauen aliud
oppidũ suspicant᷑. hebrei putat
cand̾ esse bethel. sed ex eo tẽ¬
pore quo ibi ab ihoboã filio
nabath utuli aurei fabrica¬
ti sunt.⁊ a decẽ tribubuᷤ ado¬
rati: uocatã ẽẽ bethauen. id
est domũ ydoli. que aute uo¬
cabat᷑ domus dei. Med ⁊ suꝑ
hoc in libris hebraicaꝵ qõnũ¬

Expanded text:
de urbem quoque appellari conde urbem quoque appellari contigit Babylonem. » Bethel, vicus in duodecimo ab Aelitram euntibus Neapolim, quae prius Luza, id est, Amigdalon vocabatur, et cecidit in sortem tribus Benjamin, juxta Bethan et Hai, quam expugnavit Josue, rege illius interfecto. Porro quod quidam putant secundum errorem GraecoruUlammaulas antiquitus nuncupatam, vehementer errant. Verbum quippe Hebraeum et nomen ipsius civitaculae pariter miscuerunt, cum ULAM significet prius, id est πρότon: et fit sensus: vocabatur autem BETHEL prius, LUZA. Necnon et hoc quod BETHAUN aliud ppidum suspicantur, Hebraei putant eamdem esse BETHEL. Sed ex eo tempore quo ibi ab Jeroboam filio Nabath vituli aurei fabricati sunt: et a decem tribubus adorati, vocatum esse Bethaun, id est, domus idoli, quae ante vocabatur domus Dei. Sed et super hoc in libris Hebraicaru
Abbreviated transcription (Latin):
ager sangnĩs qui
hodieq mõstrat᷑ ĩ
elia ad australem plagam
montis syon.
Aenun. uxta salim. ubi
baptizabat iohãnes. sic̃ in¬
q locus in ocrauo lapide scy¬
topoleos ad meridiem. uix
salem ⁊ iordanem.¬
De genesi.
uitas regni nenirod. in qͣ e¬
oꝵ qui edificaue̾ turre lin¬
gue diuise sunt. quoꝵ princi¬
pem iosephus uenirod fuisse
affiriat. testem quoq eiꝰ
ystorie sibillã grecam exhi¬
bens. Locus ĩquit in quo tur¬
rem edificauerũt. nũc appł¬
lat᷑ babilon: Pp̃ confusionẽ¬
ẜmonis eoꝵ qui altissima
turre onui studio fabͥcabãt.
siqͥdem hebrei confusionez
babel uocant. De hac turre ⁊
diuersicate linguaꝵ scripsit
et sibilla in hunc modum.
Cum om̃s mortales una lin¬
gua ut̾ent᷑. quidam ex huc
altissimã edificaue̾ turre.
celum ꝑ eam cupientes scan¬
d̾e. Dii uero turbines uento ᷤ¬
q mittentes: eu̾tere turre.
⁊ ꝓpria atq diuersam uni¬
cuiq tribuere lingna.un¬

Expanded text:
ager sanguinis, qui hodieque monstratur in Aelia ad australem plagam montis Sion. Aenou juxta Salim, ubaptizabat Joannes; et oe locus in octavo lapide Scyopoleos ad meridiem juxta Salim et JordanemDE GENESI. vitas regni Nemrod, in qua eorum qui aedificaverunt turrim, linguae divisae sunt, quorum principem Josephus Nemrod fuisse affirmat. Testem quoque ejus historiae, Sibyllam Graecam exhibens: « Locus, inquit, in quo turrim aedificavere, nunc appellatur Babylon, propter confusionemonis eorum, qui altissimam turrim omni studio fabricabantur. Siquidem Hebraei confusionem BABEL vocant. De hac turre, et diversitate linguarum scribit et Sibylla in hunc modum: Cum omnes mortales una lingua uterentur: quidam ex his altissimam turrim aedificavere, coelum per eam cupientes scandere: dii vero turbines ventosque mittentes, evertere turrim, et propriam atque diversam unicuique tribuere linguam: un
Abbreviated transcription (Latin):
a la. que ⁊ segor. nũc zoa¬
ra nũcupat᷑. sola de qͥn¬
q sodomoꝵ urbib loch pre¬
cib reseruata. Inminet au¬
tem mari mortuo. ⁊ p̾sidiũ
in ea positũ est militum ro
iit̾ balsamũ. ⁊ poma palma¬
rũ. antique ub̾tati ᷤ inditia.
Nullũ autem moueat ꝙ se¬
gor ead̾ zoara dicit᷑.cũ idem
nom̃ sit paruule uel mino¬
ris. s segor hebͣice. zoara sy¬
riace nũcupat᷑. Bala autem
int̾pretat᷑ ab sorta. sr̃ quo in¬

Expanded text:
ala, quae Segor, nunc Gozara nuncupatur. Sola denique Sodomorum urbibus Loth precibus reservata est: imminet autem mari Mortuo, et praesidium in ea positum est militum Romitur balsamum, et poma palmarum antiquae ubertatis indicia. Nullum autem moveat, quod Segor eadem Zoara dicitur, cum idem nomen sit parvulae, vel minoris: sed Segor Hebraice, Zoara Syre nuncupatur. Bala autem interpretatur, absorpta. Damascus
Abbreviated transcription (Latin):
Samoth. ciuitas amorreoꝵ
tnͣs iordanem ĩ arnone. qmͣ
possed̾unt filii ruben.
Sasan. suꝑ qua scribit᷑. et
og regen basan. Hanc aũt
machaathi cognomsauit.
iair. ceciditq in sorte dimi¬
die tribus manasse in terra
galaad. ħ est basauitiᷤ. que
nũc batanea dicit᷑.
G celphegor. qd̾ int̾preta¬
t̾ simłacrũ ignoĩe. Est aũt¬

Expanded text:
Amorrhaeorum trans Jordanem in Arnone, quam possederunt filii Ruben. Basan, super qua scribitur: Et Og regem Basan . Hanc autem Machaathi cognominavit Ἰαίρ. Ceciditque in sortem dimidiae tribus Manasse, in terra Galaad, haec est Basanitis, quae nunc Batanaea dicitur. Beelphegor, quod interpretatur, simulacrum igno
Abbreviated transcription (Latin):
in tribu zabulon.bro.
in qua pristim per¬
mansere cultores.
Carcar. ubi erant zebee
⁊ salmana. quos int̾fec̃ ge¬
deon. ⁊ est usq hodie castel¬
lũ cognom̃to carcaria. uni¬
us dici itin̾e ab urbe petra
distans.
Camon. ciuitas iair: in
qua ⁊ sepultus est iair.cũ pͥ¬
mũ iudicasset ppłin israel.
Appellat᷑ autem hodieq ui¬
cus cimona. in campo latis¬
simo sex milib a legione ad
septenitrionalẽ plaga eu¬
tib ꝑtolomaidem.
ison. torrens iuxta mon
tem thabor: ubi contra sy
delbora bellũ gessit.
Coclas titanoꝵ. id est ualł
gygantũ. adu̾sũ quos preli¬
atũs est dauid.
lauthinon. id est Fletu¬
um locus. a planctu nom̃e
acciꝑiens.
de regnoꝵ libris.

Expanded text:
in tribu Zabulon, in qua pristini remansere cultores. Carcar, ubi filii erant Zebee et Salmana, quos interfecit Gedeon: et est usque hodie castellum cognomento Carcaria, unius diei itinere ab urbe Petra distans. Camon, civitas Jair, in qua et sepultus est, cum primum judicasset populum Israel. Appellatur autem hodieque vicus Cimona, in campo latissimo sex millibus a Legione ad septentrionalem plagam pergentibus Ptolemaidem. Cison, torrens, juxta montem Thabor, ubi contra SisDebbora bellum gessit. Coelas Titanorum id est vallis Gigantum, adversus quos praeliatus est David. Clauthmon, id est, fletuum locus, a planctu nomen accipiens. DE REGNORUM LIBRIS.
Abbreviated transcription (Latin):
dam suamiuolata castita¬
te stup̃uerit deportatiomi
facultates fisciiurib uendicentur
ꝙͣuis eam penam debũit sustinere.
quam raptori leges imponũt. De¬

Expanded text:
dam suam violata castitate stupraverit, deportatione facultates fisci viribus vindicentur, quamvis eam poenam debuerit sustinere, quam raptori leges imponunt. D
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurõs suos. ⁊ thesauroᷤᷤ
domꝰ dni. Unde ⁊ postra ab
eod̾ ꝓpħa obiurgatus ẽ. Et
sepelierũt eum suꝑ sepul¬
cra filioꝵ do̾. Et hoc notan¬
dũ quia excelsiꝰ sepulcrũ
cetis filus dd̾ huĩt: meriti
p̾rogatiua. Et adorauit om¬
ne militiã celi. Duodecim
signa que in zodiaco st̃ ut
tradunt. Edificauit aũt ea
cuncto excitui celi. Id ẽ sũ
nonue stellaꝵ demoniiꝰ In
ualle benennõ. que alio lo

Expanded text:
uros suos, sed thesauros domus Domini, unde et postea ab eodem propheta objurgatus est. Et sepelierunt eum super sepulcra filiorum David. Et hoc notandum, quia excelsius sepulcrum caeteris filiis David habuit meriti praerogativa. Et adoravit omnem militiam coeli. Duodecim signa, quae in zodiaco sunt, ut tradunt. Aedificavit autem ea cuncto exercitui coeli, id est, sub nomine stellarum daemonibus, in valle B
Abbreviated transcription (Latin):
asaph. ⁊ eman.⁊ idithim. ⁊¬
uocabant᷑. quia cũ do̾ rege
canebant. Non fuit phase
simile huic in isrł. a dieb
samuelis ꝓph̾e. quia om̃s
qui inuenti st̃ in illa festi¬
uitate. ibi .uii. dieb cõmo¬
rati sunt. ⁊ om̃s sufficient᷑
de regis sb̃stantia. ⁊ de hiis q̃
supra memorata st̃. epula¬
ti sunt. Contͣ aliam pugno
domũ. id est contͣ adrademõ
regis. filui tabrimon. qui
regnauit in carchanus. quẽ
cã tempestate qñ iosiã rex
nechao int̾fecit. Factus est
enĩ planctus magnꝰ in ma¬
gedo. cuiꝰ menunt zacha¬
rias ꝓph̾a. Noluit acquiesc̾e
potiturꝰ. Que ꝓpħia necha¬
o regẽ nũme latuit. Unde
⁊ rapsaces dicit de sẽnache¬
rib rege assinoꝵ. Dñs ius¬
sit me ascende̾ ad t̾rã istã.

Expanded text:
Asaph et Eman, et Idithum prvocabantur, quia cum David rege cantabant. Non fuit Phase simile huic in Israel a diebus Samuelis Prophetae: quia omnes, qui inventi sunt in illa festivitate, ibi septem diebus commorati sunt: et omnes sufficienter de regis substantia, et de his, quae supra memorata sunt, epulati sunt. Contra aliam pugno domum: id est, contra Adad Remmon regis filii Tabrimon, qui regnavit in Charcamis: quem ea tempestate, quando Josiam, rex Nechao interfecit. Factus est enim planctus magnus in Mageddo: cujus meminit Zacharias prophetae. Noluit acquiescepotiturus: quae prophetia Nechao regem minime latuit. Unde et Rapsaces dicit de Sennacherib rege Assyriorum: Dominus jussit me ascendere ad terram istam.
Abbreviated transcription (Latin):
riq putant in domo di il¬
lũ excelsa fabricatũ fuisse.
que sita ẽ in monte moria.
qd̾ manifestiꝰ in gesti  ma¬
nasse regis ostendr̃. Nec re¬
mansit ei filiꝰ uisi ioaha.
Ioaha: ip̃e est ahazias.pa¬
ter ioas. filius ioram.cuius
soror fuit iosabed. Io sabed
uero nõ fuit filia athalie.
sed de alia uxore suscepit
eã ioram. Questio ualde ꝑ¬
plexa oborit᷑. Dicit enĩ reg¬
nasse ioram octo annis. et

Expanded text:
rique putant in domo Domini ilrique putant in domo Domini illum excelsa fabricatum fuisse, quae sita est in monte Moria, quod manifestius in gestis Manasse regis ostenditur. Nec remansit eis filius nisi Joachaz. Joachaz, ipse est Achazias, pater Joas, filius Joram, cujus soror fuit Josabeth. Josabeth vero non fuit filia Athaliae, sed de alia uxore suscepit eam Joram. Quaestio valde perplexa oboritur. Dicit enim regnasse Joram octo annis, et
Abbreviated transcription (Latin):
suã qua om̃s tołat: sed iu¬
ditiũ ex̾cuit. Uocauert̃ lo¬
cũ illũ uallic bñdictionis.
Uallic bñdictõnis ip̃e est ie¬
ruel: de quo suꝑius dicrũ
est. Nom̃ matris eiꝰ azuba.
filia silai. Eilai qui int̾p̃¬
tat̾ missꝰ. ip̃e est anani pro¬
ph̾es filius iado. de quo su¬
ꝑius dcm est. Qui idcirto
missus uocatꝰ est: eo ꝙ ad
patiẽ iosaphat generũ su¬
um: ad ꝓph̾and̾ missꝰ sit.
proph̾auit eliezer filius do¬
dauau. dodauan.uñ intel¬
ligit̾ filiꝰ auũculi eius io¬
saphat fuisse. Om̃s hii fi¬
lu iosaphat regis iuda. Qr
imitabant᷑ oꝑa regis iosa¬
phat: ideo duplicat᷑ cũ dr.
bulauit ioram in uus re¬
gũ isrł: sicut eg̾at domꝰ
abab. Filia quippe ahab: e¬
rat uxor eius. athalia er¬
at uxor eius. q̃ non ahab:
sed annri filia erat. s imi¬
tatõne illius filia eius uo¬
cata est. Unde ⁊ in regũ di¬
cit᷑ de ioram. Erat quippe
gener domꝰ ahab. Insuꝑ¬
⁊ excelsa fabricatꝰ est.ple¬

Expanded text:
t, sed judicium exercuit. Vocaverunt locum illum vallis Benedictionis. Vallis Benedictionis, ipse est Jeruel, de quo supra dictum est. Nomen matris ejus Azuba filia Silai. Silai interpretatur, missus, ipse est Anani Prophetes, filius Jaddo, de quo superius dictum est. Qui idcirco missus vocatus est, eo quod ad patrem Josaphat generum suum, ad prophetandum missus sit. Prophetavit Eliezer filius Dodahu. Dodahu intelligitur filius avunculi ejus Josaphat fuisse. Omnes hi filii Josaphat regis Juda: quia imitabantur opera regis Josaphat: ideo duplicatur cum dicbulavit Joram in viis regum Israel, sicut egerat domus Ahab. Filia quippe Ahab erat uxor ejus. Athalia erat uxor ejus, quae non Ahab, sed Amri filia erat, sed imitatione illius, filia vocata est. Unde et in Regum dicitur de Joram: Erat quippe gener domus Ahab. Insuper excelsa fabricatus est. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
ioachim.⁊ abhoĩationũ eiꝰ
quas oꝑatꝰ est.⁊ que inuen¬
ce st̃ in eo. Int̾ ceta mala q̃
gessit.⁊̃ hoc fecit in corpore
suo: qd̾ dñs ꝓhibuit diun
dic̾et. Nõ ton̾deatis capud
mortuo. neq stigina faci¬
atis in corporib urĩs. Que
postꝙͣ mortuꝰ est: in corpo¬
rr eus inuenta st̃. Nabo ꝓ¬
ph̃ia. Est enĩ nom̃ẽ ydoli:
cui idẽ nabo ẜmebat. Cho¬
donazer. capiens plasmͣ ui

Expanded text:
Joachim et abominationum ejus, quas operatus est, et quae inventae sunt in eo. Inter caetera mala quae gessit, etiam hoc fecit in corpore suo, quod Dominus prohibuit, dum diceret: Non tondeatis capita mortuo, neque stigma faciatis in corporibus vestris. Quae postquam mortuus est, in corpore ejus inventa sunt. Nabo prophetia. Est enim nomen idoli, cui idem Nabo serviebat. Chodonasar, capiens plasma vi
Abbreviated transcription (Latin):
latõne fcm̃ fuisse. zoori enĩ
lingua eoꝵ plasmator intł¬
ligit̾. Tius enĩ qmͣ illi zor
uocant: in quibdã loci ᷤ plaᷤ¬
matio solet intelligi. Idcir¬
co uocat ille prẽm suũ: quia
ad eum de t̾ra isrł ad ꝑegͥ¬
nandũ ꝓfectus. docuit eu
t̾pretat᷑ uisio. Ip̃e est euĩ locꝰ
de quo dcm̃ est ad abraham.
uade in t̾ram uisionis. In m̃¬
sura pͥma. id est ad nĩsura
qua moyses tab̾nacłm ĩ he¬
remo mensus est. Iachin in¬
tpretat᷑ p̾pator. Hũc uolũt
intelligi do: Boo: pp̃ uͥtutẽ¬
castitatis. Ecd̾m speciẽ qm̃
iusẜat fieri. sb̾audit̾ deus.
boues: pp̃ memoria uituli
in heremo conditi. Basilicã
grandẽ. ubi reges orabant.
Dũs dixit ut hĩtaret in cali¬
gine. qũ ad moysen drxit.
Ecce ego uenio ad te ĩcolup̃¬
na nubis. Et dep̾cati fu̾int

Expanded text:
latione factum fuisse. Zoori enim latione factum fuisse. Zoori enim lingua eorum plasmator intelligitur. Tyrus enim, quam illi Sor vocant, in quibusdam locis amatio intelligi solet. Idcirco vocat illum patrem suum, quia ad eum de terra Israel ad peregrinandum profectus, docuit eum terpretatur visio: ipse est enim locus, de quo dictum est ad Abraham: Vade in terram visionis . In mensura prima, id est, mensura, qua Moyses tabernaculum in eremo mensus est. Jachim interpretatur, praeparator: hunc volunt intelligi David. Booz, proptcastitatis. Secundum speciem quam jusserat fieri: subauditur, Deus. Boves propter memoriam vituli in eremo conditi. Basilicam grandem ubi reges orabant. Dominus dixit ut habitaret in caligine, quando ad Moysen dixit: Ecce ego venio ad te in columna nubis.
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti
cum patre
meo miscdłã
magnã: ⁊ cõ¬
sticuisti me re¬
gem pro eo. qr
scd̾m legez ꝓ¬
bibitũ erat ᷑
me qui dedatius uxore
gen̾atus sum: introire
eccliam dei. Et fecit eos
esse in urbib quadgaꝵ.
⁊ cum rege in ih̾rlm. Ur¬
bes quadrigaꝵ dicit.cor¬
tes que in ih̾rlm erant
edificate ad statõm cur¬
ruũ. Quod et sequentia
mõstrant cũ d̾. Et cum
rege in ih̾rlm. Et qui de
cunt insulã esse unã de cicla¬
dib. in qua fuit esculapius.
Hebrei dicũt ⁊ hoc noĩe con¬
gͣgatõm significari. In ꝑa¬
lipomienõ. uram. qd̾ int̾pta¬
t᷑ deus excelsꝰ. In regũ iram.
qd̾ int̾pretat᷑ uiuit excelsꝰ.
Misiq tibi uram pr̃em me¬
um. Hic uram fuit filius
młieris de ꝓienie salomith.
de tribu dãn: que ĩ libro nu¬
meroꝵ scrib̾. Patrẽ uo eius
tradũt hebrei fuisse hebre¬
um. de ꝓienie ooliab. de tri¬
bu dan: qui in h̾emo cum be¬
selcel oꝑatus ẽ. Quod uo̾ hic
tirũ uocat: illi dicũt hoc tnͣs¬

Expanded text:
ecisti cum patre meo misericordiam magnam, et constituisti me regem pro eo. Quia secundum legem prohibitum erat, ne quis de alterius uxore generatus auderet introire Ecclesiam Dei. Et fecit eos esse in urbibus quadrigarum, et cum rege in Jerusalem. Urbes quadrigarum dicit cortes, quae in Jerusalem erant aedificatae ad stationem curruum, quod et sequentia monstrant, cum dicitur: et cum rege in Jerusalem. Equi de cunt insulam esse unam de Cycladibus, in qua fuit Aesculapius. Hebraei dicunt, et hoc nomine congregationem significari. In Paralipomenon Huram, quod interpretatur Deus excelsus: in Regum Hiram, quod interpretatur, vivit excelsus. Misique tibi Huram patrem meum. Hic Huram filius fuit mulieris de progenie Salomith, de tribu Dan, qui in Libro Numerorum scribitur. Patrem vero ejus tradunt Hebraei fuisse Hebraeum de progenie Ooliab, de tribu Dan, qui in eremo cum Beseleel operatus est. Quod vero hic Tyrium eum vocat, illi dicunt hoc trans
Abbreviated transcription (Latin):
iuuasset. qui etiã filio ᷤ su¬
os adramelech et sarazar
sibi offerret si hoc ille ratũ
ducet: illi ħ audientes. pꝰt
tot clades.ruinã.⁊ ignoĩã
timentes ab eo int̾fici: in¬
t̾fecunt eum. De portento
qd̃ accid̾at suꝑ t̾ram. de so¬
lis reditu ꝑ lineas decem.
Ad hoc enim mist̾ium in¬

Expanded text:
juvisset: qui etiam filios sujuvisset: qui etiam filios suos Adramelech et Sarasar sibi offerret, si hoc ille ratum duceret: illi hoc audientes post tot clades, ruinas, et ignominias, timentes ab eo interfici, interfecerunt eum. De portento quod acciderat super terram, de solis reditu per lineas decem. Ad hoc unum mysterium in
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝙͣ sac̾dotib. eo ꝙ tem¬
quippe quia exemplar al¬
taris damascen: urie põ¬
tifici missũ est. Ocripsit
publice misisset nũcios mͣ¬
nasse ⁊ efframi latent̾ mi¬
sit ad eos. quos sciebat con¬
u̾sũ iri posse epłas. Illi enĩ
suꝑbiores erant pp̃ regiã
dignitate. que erat in do¬
mo effraim. Magna eni
pars comedit de phase. nõ
iuxta qd̾ scriptũ est. Mcͥp¬
tũ eiũ erat. ut qui primo
mense nõ pot̾ant comede̾: se¬
cũdo comed̾e̾nt. uenit eĩ pli̾¬
ma multitudo que purifica¬
ta nõ erat in m̃se sciõ. Et qr
in t̾cio mense illicitũ erat
id pag̾e̾: in scdo ꝑegerunt.
pro hiis orauit ezechias. quẽ
exaudiuit dñs.⁊ placat᷑ est
ppło suo. Aiunt neĩem poi¬
quin statĩ moreret᷑. Et in eo
quia comedentes extincti
nõ sunt. Reu̾susq est cu
ignoĩa in t̾ram suam. Tra¬
dunt hebrei. illi capd̾ ⁊ bar¬
ta in rege assirioꝵ capud ⁊
dei sui nesrac. quẽ dicunt
in reliquiis arche noe cul

Expanded text:
uam sacerdotibus: eo quod temquippe quia exemplar altaris Damasceni, Uriae pontifici missum est. Scripsit Israel publice misisset nuntios, Manasse et Ephraim latenter misit, ad eos quos sciebat conversum iri posse per epistolas. Illi enim superbiores erant, propter regiam dignitatem, quae erat in domo Ephraim. Magna enim pars populi comedit de Phase, non juxta quod scriptum est. Scriptum enim erat, ut qui primo mense non poterant comedere, secundo comederent. Venit enim plurima multitudo, quae purificata non erat in mense secundo, et quia in tertio mense illicitum erat illud peragere, in secundo peregerunt. Pro his oravit Ezechias, quem exaudivit Dominus et placatus est populo suo. Aiunt, neminem polquin statim moreretur, et in eo quia comedentes exstincti non sunt. Reversusque est cum ignominia in terram suam. Tradunt Hebraei illi caput et barta in rege Assyriorum caput Dei sui Nesrath, quem dicunt in reliquiis arcae Noe cult
Abbreviated transcription (Latin):
cõm ihoboam.⁊ cet̾oru re¬
gũ. Ceꝑauit itaq amassas
ex̾citũ qui uen̾at ad eũ ex
effrrim: quia ydola secũ ha¬
bebant. Amasias post cedem
ydumeoꝵ. ⁊ allatos deos fili¬
oꝵ seyr: statuit illos in deo ᷤ
sibi. Cũ emĩ p̾cipitarent᷑ illa
decem. Mͣ.illa ydola que se¬
cũ habuant: responsa dede¬
runt. ideo illos int̾fcõs: qr de
cultu eoꝵ negligentes fiuc¬
sent. uidens ergo ille ydola
responsa dare. ⁊ a ruina eri¬
pi: hoc errore deceptu ͨ ado¬
rauit ea. Misit ꝓph̾am ad
eum. Proph̾a hic eliezer. ẽ
filiꝰ dodahu. id est auũcli
eius. de quo supius dictur
est. Cessauit q ꝓph̾a. et dix̃.
Cessauit ad minas regis. ⁊
dixit ad imꝑiũ dm̃. Quia
fecisti ħ malũ. ⁊ insuꝑ non
acquieusti ꝯsilio meo. ẽõ¬

Expanded text:
 caeterorum regum. Separavit itaque Amasias exercitum, qui venerat ad eum ex Ephraim, quia idola secum habebant. Amasias post caedem Idumaeorum, et allatos deos filiorum Seir, statuit illos in deos sibi. Cum enim praecipitarentur illa decem millia, illa idola, quae secum habebant, responsum dederunt, ideo illos interfectos, quia de cultu eorum negligentes fuissent. Videns ergo ille idola responsa dare, et a ruina eripi, hoc errore deceptus, adoravit ea. Misit Prophetam ad eum. Propheta hic Eliezer est, filius Dodahu, id est, avunculi ejus, de quo superius dictum est. Cessavitque Propheta, et dixit. Cessavit, ad minas regis: et dixit, ad imperium Domini. Quia fecisti hoc malum, et insuper non acquievisti consilio meo. Con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uniu̾sa que reꝑit ĩ domo
diũ apud olethedom. Apud
obethedom. quia filii eius
custodiebat ea: ⁊ ab eo descrip¬
ca ibi ꝑmanebãt. uixit ama¬
sias filius ioas rex postquã
regnauit in irłm. Unde et
scribr̃ xui. annoꝵ erat ozi¬
as cũ regnare cepisset. Gx
eo tp̃r quo discessit amasia ᷤ
a dnõ: insurrexit contͣ eũ
cõuiratio in ih̾rlm. quia ex

Expanded text:
t in domo Domini apud Obed-Edon. Apud Obed-Edom: quia ejus custodiebant ea, et ab eo descripta sibi permanebant. Dixit Amasias filius Joas rex, postquamregnavit in Jerusalem. Unde et scribitur, sedecim annorum erat Ozias, cum regnare coepisset. Ex eo tempore, quo discessit Amasias a Domino, insurrexit super eum conjuratio in Jerusalem. Quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
quis de sac̾dotib baal. ł urbᷤ
quieuit. siue quia ⁊ eotenꝰ
ydoloꝵ cultib tp̃r athalie in¬
quieta erat: siue qr post
tumultũ quo rex unctꝰ est.
athalia int̾fecta: singulis
ad domos ĩuas ꝑgentibꝰ:
omĩs tumultuatõ conqui¬
euit. Et nom̃ matris illius
sebia de bersabee. Idcuto no¬
men prĩs illius non scribit᷑:
quia nõ fuit tam celebre
ut scribi potuisset. Quorũ
enĩ noĩa scribunt᷑. hoc ce¬
lebritate ⁊ potentia. aut ge¬
nõsitate illoꝵ fit. Eg̾dimĩ
ad ciuitates iuda. et colligi¬
te de uniu̾so irł peccuma
ad saitatecta templi dnĩ ꝑ¬
singłos annos. Hec est pec¬
cuma que in lege dari pre¬
cepta est. qmͣ in dinu̾atio¬
ne ip̃ius ꝑ sing los annos
dare ꝯsueu̾ant. id ẽ singłi
dimidios siclos. qd̾ a diebꝰ
ex quo athalia regnare cr¬
pit nõ ded̾ant. Athalia eĩ
impiissima ⁊ filu eius: des¬
trux̾unt domũ dei. Filios e¬
ius: sacerdotes ydoloꝵ dic̃.¬

Expanded text:
quis de sacerdotibus Baal. Et urbs quis de sacerdotibus Baal. Et urbs quievit; sive quia eatenus idolorum cultibus tempore Athaliae inquieta erat, sive quia post tumultum quo rex unctus est, Athalia interfecta, singulis ad domos suas pergentibus, omnis tumultuatio conquievit. Et nomen matris ejus Sebia, de Bersabee. Idcirco nomen patris illius non scribitur, quia non fuit tam celebre, ut scribi potuisset. Quorum enim nomina scribuntur, aut celebritate, aut potentia, aut generositate illorum fit. Egredimini ad civitates Juda, et colligite de universo Israel pecuniam ad sartatecta templi Dei singulos annos. Haec est pecunia, quam in lege dari praeceptum est, quam in dinumeratione ipsius per singulos annos dare consueverant, id est, singuli dimidios siclos, quod a diebus, ex quo Athalia regnare coepisset, non dederant. Athalia enim impiissima et filii ejus destruxerunt domum Domini. Filios ejus, sacerdotes idolorum dic
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ingredi nõ debet̃ nisi
sac̾dotes et leuite. Imposu¬
erũt suꝑ eũ dyadema ⁊ tes¬
timoniũ. Testimoniũ: phi¬
lateria. eo ꝙ in illis decem
u̾ba legis eeñt. uuxitq e¬
um ioiada pontifex: et fi¬
lu eius. zachaniã dic̃ qui
ꝓph̾a erat. quẽ postea ide
ioas int̾fecit. ut ad mag¬
nũ dampnatõnis eius ꝑti¬
qui se in regnũ unx̾at. Ui¬
dit regem stantẽ suꝑ gͣdũ
suũ. suꝑ colũpnã uidelic
quã salomo p̾pau̾at regibꝰ
in basilica. Pepigit ioiada
⁊ regẽ. se in loco legis et dei
quippe qui minist̾ dĩ erat
rent deo ⁊ legi eius. et ppłs
erga regem fidelit̾ ag̾et: ⁊
rex ppłm cũ iusticia reg̾et.
Mub manib sac̾dotũ ⁊ leus¬
taꝵ. ne de alia tribu sacerdo¬
tes fie̾nt nisi de leui. Cõsti¬
tuit quoq ianitores ĩ por¬
tis domꝰ dñi. ut nõ ing̃d̾e¬
t̾ ĩmũdus in omi re. id est
ut nullatenꝰ nulla occasi¬
one ingrede̾t᷑ domũ dĩ ali¬

Expanded text:
quem ingredi non debent, nisi quem ingredi non debent, nisi sacerdotes et Levitae. Imposuerunt super eum diadema et testimonium. Testimonium erant Phylacteria, eo quod in illis decem verba legis essent. Unxitque eum Joiada pontifex et filii ejus. Zachariam dicit, qui propheta erat, quem postea idem Joas interfecit, ut ad magnum damnationis ejus pertiqui se in regem unxerat. Vidit regem stantem super gradum suum: super columnam videlicet, quam Salomon praeparaverat regibus in Basilica. Pepigit Joiada et regem. Se in loco legis et Dei, quippe qui minister Dei erat,rent Deo et legi ejus, et populus erga regem fideliter ageret, et rex populum cum justitia regeret. Sub manibus sacerdotum et Levitarum. Ne de alia tribu Sacerdotes fierent nisi de Levi. Constituit quoque janitores in portis domus Domini, ut non ingrederetur immundus in omni re; id est, ut nullatenus ulla occasione ingrederetur in domum Domini ali
Abbreviated transcription (Latin):
tribuunt᷑. ipi sunt anteꝙͣ
frẽs occide̾t. cũ ad huc in ĩ¬
nocentia uiu̾et. Uiginti
uo anni quib regnauit
ideo a num̃o eius auferũt᷑.
quia in languore ⁊ tribło¬
ne deduxit eos. Idõ filio eiꝰ
ma remanẽtes: errorem
libri regnoꝵ: huic soluen¬
de q̃stioni magnũ prebet
auxiliũ. Igit᷑ azarias filiꝰ
ioram. rex iuda. Hic azari¬
as paulo suꝑius ahazias
noĩatus est. Ahazias int̾¬
p̾tat᷑ apphendens dnm. aza¬
rias adiutoriũ dm̃. Et id̾
mutat᷑ ei nom̃ in meliuᷤ
in hoc loco: eo ꝙ uiͣx p̾ceptũ
diũ ad infirmũ uisitand̾ des¬
cend̾at. Et filios frm̃ aha¬
zie. qui mĩstrabat ei. filios
frm̃ dicit: cõsobrinos et cõ¬
sangͥneos. Et t̾cia pars in
porta. que applłat᷑ fundam̃¬
ti.Porta fũdamenti: porta
scũarii. Et om̃e reliquum
uulgus: obseruet custodia ᷤ
dm̃. Id est ꝙuis necessarii
sint ad explend̾ opus. id est
ad ꝯfirmand̾ regem: obser¬
uent tam̃ custodias dñi. ne
quis exteroꝵ ingͣdiat᷑ locũ

Expanded text:
untur, ipsi sunt antequam fratres occideret, cum adhuc innocenter viveret. Viginti vero anni, quibus regnavit, ideo a numero ejus auferuntur, quia in languore et in tribulatione deduxit eos: ideo filio ejusma remanentes, errorem libri Regum huic solvendae quaestioni magnum praebet auxilium. Igitur Azarias filius Joram rex Juda. Hic Azarias paulo superius Achazias nominatus est. Achazias interpretatur, apprehendens Dominum: Azarias, adjutorium Domini. Et ideo mutatur ei nomen in melius in hoc loco, eo quod juxta praeceptum Domini, ad infirmum visitandum descenderat. Et filios fratrum Achaziae, qui ministrabant ei. Filios fratrum dicit consobrinos et consanguineos. Et tertia pars in porta, quae appellatur fundamenti. Porta fundamenti, porta sanctuarii. Et omne reliquum vulgus observet custodias Domini, id est, quamvis necessarii sint ad implendum opus, id est, ad confirmandum regem: observent tamen custodias Domini, ne quis exterorum ingrediatur locum,
Abbreviated transcription (Latin):
illam ydolatriã que pocĩs illoꝵ
dũata fu̾at. Poostꝙͣ obiit io¬
iada. ing̾ssi st̃ pͥncipes uida.
⁊ adoraunt regem. Adoraue¬
rũt eum ut deũ. Acq̾euit.
sistis. in tantũ ut tale nef̃a ᷤ
ante factũ est. Et notand
ꝙ nõ in alio loco inuenit᷑
ħ dicit deus: nisi hic tm̃. Fi¬
lu enĩ zacharie cum eo in¬
t̾fecri sunt. idõ dicit. filiorũ
ioiade sacerdotis. Insidiati
sunt ei zebad filius semat
amanitidis. ⁊ iorabad filiꝰ
semmarit. moabitidis. Idcͥ
g̾andã malitiã isrłi̾taꝵ. q̃
ulcisci noluerũt sacerdote
dei. qd̾ illi fec̾unt: qui filii
auenigenaꝵ fu̾nt. Porro:
filios eius quos syri incerfe¬
c̾unt corã eo. Facientes in e¬
um ignoĩosa iudicia. siue
quia turpes in eum reges
egerũt. siuc qr int̾ficiẽtes
filios eius: impabãt ei sce¬
am ꝑpetrau̾at. In hebreo.

Expanded text:
olatriam, quae peccatis illorum dominata fuerat. Postquam obiit Joiada, ingressi sunt principes Juda, et adoraverunt regem. Adoraverunt eum ut Deum: et acquievit stitistis, in tantum ut tale nefas  factum est. Et notandum quod non in alio loco invenitur, Haec dicit Deus, nisi hic tantum. Filii enim Zachariae cum eo interfecti sunt: et ideo dicit filiorum Joiadae sacerdotis. Insidiati sunt ei Zebat filius Semmaa Amanitidis et Jozabath filius Samarith Moabitidis. Idcirgerandam malitiam Israelitarum, qui ulcisci noluerunt sacerdotem Dei, quod illi fecerunt qui filii alienigenarum fuerunt. Porro filios ejus, quos Syri interfecerunt coram eo, facientes in eum ignominiosa judicia, sive quia turpes in eum res egerunt, sive quia interficientes filios ejus improperabant ei scea
Abbreviated transcription (Latin):
corde suo iurau̾nt. In corde. ĩ
tate. in elemosina. Med et
maacha: matrẽ asa regis.
Idcuco nõ dixit matrẽ sua:
quia nõ anibłabat uia rec¬
tam sic̃ filius eiꝰ. Ex augus¬
to deposuit impio: ħ est de
sacerdotio. Cõminuit siłacrũ
priapi.⁊ combussit in torren¬
te cedron. Aiunt cõmimius
torrente cedron ex aqͣ ignis
ꝓcessit. Iussit eum in ner¬
uũ mitti: eo ꝙ publice sear¬
dagrico humore correptus
est. Notand̾ ꝙ regib causa
reue̾ntie ꝯbustiõnes uesti¬
m̃toꝵ ⁊ aromatũ fiebãt. un¬
de dicit᷑. et iuxta ꝯbustionẽ

Expanded text:
suo juraverunt. In corde, in tate, in eleemosyna. Sed et Maacham matrem Asa regis. Idcirco non dixit matrem suam, quia non ambulabat viam rectam, sicut filius ejus. Ex augusto deposuit imperio: hoc est, de sacerdotio. Comminuit simulacrum Priapi, et combussit in torrente Cedron. Aiunt comminuisst, in torrente Cedron ex aqua ignis processit. Jussit eum in nervum mitti: eo quod publice se ardagrico humore correptus est. Notandum quod regibus causa reverentiae combustiones vestimentorum et aromatum fiebant. Unde dicitur, et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ris puenĩt. Fecitq bonũ in
conspectu diũ: uerũptam̃¬
non in corde ꝑfecto. quia ꝓ
p̃sentis scłi dignitate: nõn
pro futura pat̾na laborabat.
Iugulauit ẜuos qui occide¬
rant rege̾ pr̃em suũ. Quã¬
quã illi dei timore. ⁊ in ulti¬

Expanded text:
erit. Fecitque bonum in conspectu Domini, verumtamen in corde perfecto: quia pro praesentis saeculi dignitate, non pro futura patria laborabat. Jugulavit servos, qui occiderant regem patrem suum. Quamquam illi Dei timore et in ulti
Abbreviated transcription (Latin):
ti putant ħ de samaria dic¬
tum. qd̾ nõ pot̃ esse. Fuit ein
mons in effraim. haud ꝓcł
a carmelo: ubi fuit helyas.
Ipi ⁊ filus eiꝰ pactum salis.
poactũ salis in quibdã locis
pro lege point᷑. que oũn con¬
dim̃tũ est. ⁊ in ħ loco ꝓ domo
tũ fuit. Porro roboam erat
rudis. ⁊ corde pauido: quia ꝓ
In tauro ⁊ in arietib septẽ
ꝯsecrabant᷑ manꝰ illius qui
sacerdos futurꝰ erat. Hũc enĩ
morẽ ih̾oboam ceꝑat: ad sac̾¬
dotes ydoloꝵ ꝯsecrandos. Et
corruerũt nuln̾ati ex isrł:¬
.l. m. uiroꝵ fortiũ. Hi nimi¬
rũ qui ante ydolũ curuaue¬
rũt genua sua. Preceptũ e¬
nĩ erat in lege. ut si quis y¬
dolũ adoraret: mor̾et᷑. Et ce¬
pit bethel. ⁊ filias eiꝰ Bethel
ip̃a est in qua posu̾at ih̾obo¬
am uitulũ. Gfron quoq: ⁊
filias eiꝰ. Efron ip̃ã ẽ sichem.
Azarias aũt filiꝰ oded. Iste ẽ¬

Expanded text:
ti putant hoc de Samaria dicti putant hoc de Samaria dictum, quod non potest esse. Fuit enim mons in Ephraim, haud procul a Carmelo, ubi fuit Elias. Ipsi et filiis ejus pactum salis. Pactum salis in quibusdam locis pro lege ponitur, quae omnium condimentum est, et in hoc loco pro Domo tum fuit. Porro Roboam erat rudis et corde pavido. Quia SeIn tauro et arietibus septem consecrabantur manus illius, qui sacerdos futurus erat. Hunc enim morem Jeroboam ceperat ad sacerdotes idolorum consecrandos. Et corruerunt vulnerati ex Isrlia virorum fortium. Hi nimirum qui ante idolum curvaverunt genua sua. Praeceptum enim erat in lege, ut si quis idolum adoraret, moreretur. Et cepit Bethel et filias ejus. Bethel ipsa est, in qua posuerat Jeroboam vitulum. Ephron quoque et filias ejus. Ephron ipsa est Sichem. Azarias autem filius Odeth. Ode