comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ergo decima hora eum secuti sunt ad testi¬
monium amici sponsi duo isti. & decima hora
audiuit. Rabbi: qđ interpretatur magis¬
ter. Si decima hora rabbi dñs audiuit. &¬
decimus numerus ad legem pertin&: ma¬
gister legis non est nisi dator legis. Nemo
dicat quia et alius dedit legem. & alius
docet legem. Ipse illam docet. qui illam
dedit. Ipse est magister legis suȩ: & docet
illam. et misericordia est in lingua ipsius.
Ideo misericorditer docet legem. sicut dic¬
tum est de sapientia. Legem autẽ & mise¬
ricordiam in lingua portat. Noli time¬
re. Ne implere legem non possis. fuge
ad misericordiã. Si multum est ate legem
impleri: utere pacto illo. utere cyrographo.
utere prȩcibus quas tibi constituit & com¬
posuit iuris peritus caelestis. Qui enim
habent causam & uolunt supplicare im¬
peratori: quȩrunt aliquem scolasticum
iurisperitum a quo sibi preces cõponantur:
ne forte si aliter petierint quã oportet ñ

Expanded text:
to ergo decima hora eum secuti sunt ad testito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non
Abbreviated transcription (Latin):
sequuntur : sed uidere uolucrunt ubi ha¬
bitar&. & facere quod scriptum est. Limen
ostioꝵ eius exterat pestuus: surgere. ad
illum uenire assidue. & erudiri p̃ceptis
cius. Ostendit eis ille ubi maner&. Uene¬
runt. fueruNł cum illo. Quam beatum
diem duxerunt. quam beatam noctem:
Quis est qui nobis dicat quȩ audierint illi
a dño : Edificemus & nosmet ipsi in corde
nr̃o & faciamus domum quo ueniat ille.
& doccat nos: atq colloquatur nobis.
Quid quęritis : Qui dixerunt ei. Rabbi
habitas: Dicit cis. Uenite & uidete
Et uenerunt & uiderunt ubi maner&. et
apud cum manscrunt die illa. Hora autẽ
erat quasi decima. Nihil ne arbitramur uii¬
ꝑtinuisse ad cuangłistã dicere nob quota
hora erat : Potest ficri ut nichil ibi nos quȩ¬
rere. nichil anim aduertere uoluerit:
Decima erat hora. Numerus iste legem
significat. quia in decem prȩceptis data c̃
lex. Uenerat autem tempus ut impleret᷑

Expanded text:
sequuntur; sed videre voluerunt ubi hasequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et facere quod scriptum est, Limen ostiorum ejus exterat pes tuus; surge ad illum venire assidue et erudire praeceptis ejus . Ostendit eis ille ubi maneret: venerunt et fuerunt cum illo. Quam beatum diem duxerunt, quam beatam noctem! Quis est qui nobis dicat quae audierint illi a Domino? Aedificemus et nosmetipsi in corde nostro, et faciamus domum quo veniat ille, et doceat nos; colloquatur nobis. 10. « Quid quaeritis? Qui dixerunt ei: Rabbi, habitas? DicEt venerunt, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. » Nihilne arbitramur pertinuisse ad Evangelistam, dicere nobis quota hora erat? Potest fieri ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere voluerit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus ut impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
non sum agnus. Ecce agnus di. De quo a iã
superius dixerat. ecce agnus đi. & quid
nobis prodest agnus dĩ: Ecce ait qui tollit
peccata mundi. Secuti sunt illum hoc audito
duo qui erant cum iohanne. Uideamus
sequentia. Ccce agnus dĩ: et hoc iohannes.
Et audierunt eum duo discipuli loquen¬
tem. & secuti sunt iħm. Conuersus autem
iħc & uidens eos sequentes se: dicit eis. Qĩd
quȩritis : Qui dixerunt. Rabbi. quod dr̃
interpretatũ magister. ubi habitas: Non
sic illum sequebantur. quasi iã inhererent
illi. Nam manifestum est quando illi in¬
heserunt. Quando de naui cos uocauit.
Inhis enim duobus erat andreas sicut modo
audistis: ndreas autem frater petri erat.
Et nouimus in euangłio. qđ petrũ & an¬
dream dñs de naui uocauit dicens. Ue¬
nite post me: & faciam uos piscatores ho¬
minum. Et ex illo iã inheserunt illi.
ut non recederent. Modo ergo qđ eum
sequuntur isti duo. non qͣsi ñ recessuri

Expanded text:
non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas autem frater Petri erat: et novimus in Evangelio quod Petrum et Andream Dominus de navi vocavit, dicens, Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Et ex illo jam inhaeserunt illi, ut non recederent. Modo ergo quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri
Abbreviated transcription (Latin):
non uos plangã Ecce sicui factum est¬
remedium. morietur. Quã multi enim
cũ remediis mortui sunt: & qũa multi siui¬
ne remedi is uixerunt. Qua fronte exit
anima ad dm̃. quȩ ꝑdidit signum xp̃i.
accepit signũ diaboli : An forte dicit. non
ꝑdidi signũ xp̃i:ͦ Ergo signum xp̃i cum
signo diaboli habuisti: Non uult xp̃s com¬
munionẽ. solus uult possidere quod emit.
Tanti emit. ut solus possideat. Tu facis ei con¬
sortem diabolum. cui te ꝑpeccatũ uendi¬
deras. ae duplici corde qui in corde suo
diabolus possidebit. Non frustra itaq apłs
dicit. Neq detis locum diabolo. Cognosca¬
camus. Ecee de duo discipłis iohannie
Quia talis erat ioħs amicus sponsi. non
quȩrebat głam suam: sed testimonium
ꝑhibebat ueritati. Numquid uoluit apud
se remanere discipulos. ut non sequerent᷑
dñm: Magis ipse ostendit discipulis suis
quem sequerent᷑. Habebant enim: tamqũã illo
agnum. Et ille. Quid me adtenditis: Egi

Expanded text:
non vos planganon vos plangaremedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exanima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi? Ergo signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscauo. Ecce duo de discipulis Joannis: quia talis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego
Abbreviated transcription (Latin):
di apatre suo: quomodo diceretur suꝑ¬
bus. desperatus. ingratus paternȩ disci-¬
plinȩ. Ut quid erudit pater homo filiũ
hominẽ: Ut possit non ꝑdere tẽporalia
quȩ illi ad quisnut quȩ illi collegit: quȩ
non uult eum ꝑdere. quȩ ipse qui relinqͥt
non potuit insempiternũ tenere. Non
docet filium cum quo possideat. sed qui
post cum possideat. fratres mei. si pater filiũ
docet successorem. & quem docet ipsum si¬
militer ꝑ illa omnia transiturum qua &
ille qui monebat transiturus est. quomo¬
do uultis erudiat nos pater nr̃. cui non
suc cessuri sed ad quem accessuri sumus
& cum quo in arternum mansuri inhere¬
ditate quȩ non marcescit nec moritur
nec grandinẽ nouit. & ipsa hereditas ipse
pater est: Hunc possidebimus. & erudi¬
ri non debemus: Sufferamus ergo eru¬
dinonẽ patris: non quando nobis dolet
caput curramus ad prȩcantationes. ad
sortilogos. adremedia uanitatis. Fr̃s mei.

Expanded text:
di a patre suo, quomodo diceretur supdi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
& bibatur adꝑnitiem. Usq adeo: ut ego
nouerim aliquo tempore illius pilleati sa-¬
cerdotem solere dicere. Et ipse pilleatus
xp̃ianus est. Ut quid hoc fr̃s mei. nisi
quia non possunt aliter seduci xpĩani:
Ne queratis ergo alibi xpm. quã ubi se
de ur̃o scribite. Murus est aduersus om̃s
impetus. & aduersus omnes in sidiaᷤᷤ in imici.
Nolite timere. nec temptat ille: nisi ꝑmissus
fuerit. Constat illum nichil facere. nisi
ꝑmissus fuerit. aut missus. Mittit᷑ tã quã
angłs malꝰ a potestate dominante. ꝑmitti¬
tur quando aliquid petit. Et hoc fr̃s mei ñ
fit. nut ꝓbentur iusti. puniantur in iusti.
Quid ergo times: Ambula in dño tuo.
Certus esto. quod te non uult pati. non pate¬
ris. Quod tȩ ꝑmiserit pati. flagellũ corri¬
gentis est: non pena damnantis. Ad here¬
ditatẽ sempiternã erudimur. & flagella¬
ri dedignamur: fr̃s mei. si recusaret
quisquã puer colaphis aut flagellis ce¬

Expanded text:
 bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego  bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pilleatus christianus est. Ut quid hoc, fratres, nisi quia aliter non possunt seduci Christiani? 7. Ne quaeratis ergo alibi Christum, quam ubvestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis cae
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Ne putetis fr̃s quod sine specta¬
culis nos dimisit dñs ds̃ nr̃. Nam si nulla
sunt spectacula. cur hodie conuenistis:
Ecce quod diximus. uidistis: & ex clamas¬
tis. Non exclamaretis: nisi uidissetis. Et
magnum est hoc spectare ꝑ totum or¬
leonem. educta de dentibus leonũ mẽbra
xp̃i. & adiuncta corpori xp̃ĩ. Ergo nescio
quid simile imitatus est quidã sp̃s. ut san¬
guine simulachrum suum emi uellet: qͥa
nourrat prȩtioso sanguine quandocumq
redimendũ ẽe̾ genus humanũ. fingunt xii¬
enim sp̃s mali umbras quasdam honoris
sibimet. ipsis. ut sic decipiant eos qui sequnt᷑
xp̃m̃. Usq ad eo fr̃s mei: ut illi ipsi qui
seducunt ꝑ ligaturas. ꝑ prȩcantationes. ꝑ
machinamenta inimici misceant prȩ can¬
tationib suis nomen xp̃i. Quia iam non
possunt seducere xpĩanos ut dent uene¬
num. addunt mellis aliquid: ut ꝑ hoc
quod dulce est. lateat quod amarũ est¬

Expanded text:
tatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectatatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisit Dominus Deus noster: nam si nulla sunt spectacula, cur hodie convenistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectare per totum orleonem sanguine Agni, educta de dentibus leonum membra Christi, et adjuncta corpori Christi. Ergo nescio quid simile imitatus est quidam spiritus, ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad inclinandu aurum habuit sanguis
mulieris. quale pondꝰ ad inclinandũ mundũ¬
habuit sanguis agni ꝑ quem factus est
mundus: E quidem ille sp̃s nescio quis ut
premer& pondus. placatus est sanguine.
Immundi sp̃s nouerant uenturũ iħm xp̃m:
Audierant ab angłis. audierant ex ꝓphetis.
& sperabant eum uenturum. Nam si non
sperabant. unde clamauerunt quid nobis
& tibi est. uenisti ante tempus nos ꝑdere.
scimus qui sis sõs dĩ: Uenturum sciebant.
sed tempus ignorabant. Sed quid audistisin. xi
Derunt serui tui lapides eius. & pulueris eius
miserebuntur. Tu exsurgens misereberis
aris eius. Quando utnit tempus ut miscrere¬
tur dñs: Uenit agnus. Qualis agnus:
Quem lupi timent. Qualis agnus est:
Qui leonem occisus occidit. Dictus est
enim diabolus leo circũiens & rugiens.
quȩrens quem deuoret. Sanguine agni
uictus est leo. Eccespectacula xp̃ianoꝵ:
& quod est amplius. illi oculis carnis ui¬
dent uanitatem: nos cordis oculis ueri¬

Expanded text:
ad inclinandum aurum habuit sanguis ad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Sed quid audistis in Psaabuerunt servi tui lapides ejus, et pulveris ejus miserebuntur: aris ejus . Quando venit tempus ut misereretur Deus, venit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veri
Abbreviated transcription (Latin):
ti& iste singulariter agnus. Nã
et discipuli dicti sunt agni. Cece
ego initto uos: sicut agnosinme¬
dio  lupoꝵ. Dicti sunt & ipsilum̃¬
Uoᷤ a autem estis lumen mundi. Sed¬
aliter ille. de quo dictu est. Erat lumen
uerum. qđ illuminat omnȩ hominẽ ueni¬
entem in hunc mundum. Sic et agnussin¬
gulariter sine solus macula. sine peccato.
non cuius maculȩ abstersȩ sint: sed cuiꝰ
macula nulla fuerit. Quid enim: quia
dicebat iohannes de dño ecce agnus dĩ
Ipse iohannes non crat agnus: Non erat
uir ses : Non erat amicus sponsi: Ergo
singulariter ille hic est agnus dĩ. quia sin¬
gulariter huius agnisanguine solo homi¬
nes redimi potuerunt. fr̃s meisi agnoscimꝰ x
pretium nrm̃ quod sanguis est agni. qui
sunt illi qui hodie celebrant festiuitatem
sanguinis nescio cuius mulieris: & qũa ingra¬
ti sunt. Raptum ẽ aurũ dicunt de aure
mulieris. et cucurrit sanguis. & positum ẽ
aurum intrutina uel statera : & prȩponde¬
rauit multum de sanguine. Si pondus

Expanded text:
tique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sedaliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondus
Abbreviated transcription (Latin):
ri non ꝓuidentia dĩ. Ideo eum uoluit aliud
prius uocari. ut ex ipsa commutatione no¬
minis sacramenti uiuacitas commendaret᷑.
Et in crastinum uoluit exire ingalilrã: et ui¬
inuenit philippũ. & dicit eiiħe. Sequere
me. Erat autem de ciuitate andreȩ et petri.

Expanded text:
ri, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud ri, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et invenit Philippum. Dicit ei: Sequere m
Abbreviated transcription (Latin):
flumina. Cum uenerint ista. ante illos
tollunt: quã domos deiciant. Ergo una
est securitas. & edificare & suꝑ petrã ȩdifica¬
re. Si autem audire uis & non facere. ȩdifi¬
cas: sed ruinam ȩdificas. Cum autẽ uenit
temptatio: deicit domum. & cum ipsa rui¬
na tua te tollit. Si autem non audis: te tollit.¬
nudus es. Illis temptationibus tu ipse trahe¬
ris. Audi ergo & fac: unum est remedium.
Quanti hodie forte audiendo & non facien¬
do raptisunt fluuio celebritatis huius.
Audiendo enim & non faciendo uenit flu¬
uius. ipsa celebritas anniuersaria. Impletꝰ
est torrens. transiturus est et siccaturus.
Sed ue illi quem tulerit. Iuud ergo noue¬
rit caritas ur̃ã. quia nisi quis & audiat &
faciat : non ędificat suꝑ petram. & non ꝑtin&
ad nomen tam magnum quod sic commen¬
dauit dñs. Intentum enim te fecit. Nam si
hoc petrus ante uocaret᷑: non ita uideres
mysteriũ petrȩ. & putares casu eum sic uoca¬

Expanded text:
flumina: cum venerint ista, ante illos flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra, quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic voca
Abbreviated transcription (Latin):
est ȩccła. E quis securus. nisi qui ȩdificat
suꝑ petram: Et quid ait ipse dñs: Qui
audit uerba mea hȩc & facit ea: similabo
eum uiro prudenti. ȩdificanti suꝑ petrã
pluuia. uenerunt flumina. flauerunt
uenti. & in pegerunt in domũ illã: & ñ
cecidit. fundata enim erat super petram.
bo eum uiro stulto. qui ȩdificauir domũ
suam suꝑ arenam. Descendit pluuia.
uenerunt flumina. flauerunt uenti.
ruina eius magna. Quid prod est quia uĩi¬
intrat ȩccłam qui uult suꝑ arenã edificare:
Audiendo enim & non faciendo ȩdificat
quidẽ sea suꝑ arenam: Si enim nichil audit.
nichil ȩdificat. Si autem audit. ȩdificat.
Sed qucrimus ubi. Si audit & facit: suꝑ
petram. Si autem audit & non facit: suꝑ
arenam. Duo sunt genera ȩdificantium.
Aut supra prtrã. aut suꝑ arenã. Quid
ergo Illi qui non audiunt securi sunt:
Securos eos dicit. quia nichil ȩdificant.
Nudi sunt sub pluuia ante uentos. ante

Expanded text:
est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti super petram pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et impegerunt in domum illam et non cecidit; fundata enim erat super petram. bo eum uiro stulto, qui aedificauit domum suam super harenam: descendit pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti ruina ejus magna » . Quid prodest quia intrat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante
Abbreviated transcription (Latin):
nem frem suum. & dicit ei. Inuenimus
messiam. Qđ est interpretatũ xp̃e. Mes¬
sias hebraice. xpc̃ grece est: latine unctuᷤ.
Ab unctione enim dicitur xp̃o: Chrisma
unctio est. Grece ergo xp̃c unctus. Iue
singulariter unctus. prȩcipue unctus.
Unde omnes xp̃iani ungantur. ille prȩ¬
cipue. Quomodo inpsalmo dicit audi.
Propterea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo exul¬
tationis prȩ participibus tuis. Participes
enim eius omnes scĩ. Sed ille singulariter
ses scõrum. singulariter unctus. singula¬
iħc dixit. Tu es sẏmon filius iohannis. tu
uocaberis cephas. Qđ interpretatur pe¬
trus. Non magnum. quia dñs dixit cuius
filius esset iste. Quid magnum dño:
Omnia nomina scõrũ suoꝵ sciebat quos
ante constitutionẽ mundi prę destinauit.
Et miraris quia dixit uni homini tues
filius illius. & tu uocaberis. illud. Magnũ
quia mutauit ei nomen. & fecit de symo¬
ne petrum. Petrus autem a petra. petra
uero ȩccła. Ergo in petri nomine figurata

Expanded text:
nem fratrem suum, et dicit ei, Invenimus Messiam; quod est interpretatum Christus. Messias hebraice, Christus graece est, latine Unctus. Ab unctione enim dicitur Christus. Χρῖσμα unctio est graece; ergo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes sancti; sed ille singulariter Sanctus sanctorum, singulariter unctus, singulaJesus dixit, Tu es Simon filius Joannis, tu vocaberis Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce urre israhelita. in quo dolus non est.
Magnũ testimoniũ hoc. Nec de andrea¬
dictum est. nec de petro dictum est nec de¬
philippo: quod dictum ẽ de nathanahele.
Ecce uere israhelita. in quo dolus non est.
nitur in apłis. sed nec medius nec ultimus
inter duodecim nathanahel est: cui tantũ
testimoniũ ꝑhibuit filius dĩ dicens. Ecce
uere israhelita. in quo doliis non ẽ. Quȩrit᷑
causa. Quantũ dñs intimat ꝓbabiliter
inuenimus. Intelligere enim debemus ip¬
sum nathanahelẽ eruditum fuisse & peri¬
tum legis. Propterea illum noluit dñs
inter discipulos ponere : qui a idiotas ele¬
git. unde confunder& mundum. Audi
apłm dicentẽ ista. Uidete inquit uocati¬
onem uram fratres. quia non multi sapien¬

Expanded text:
us non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreadictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. 17. nitur in Apostolis, sed nec medius, nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem eruditum et peritum Legis fuisse: propterea noluit illum Dominus inter discipulos ponere; quia idiotas elegit, unde confunderet mundum. Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim, inquit, vocationem vestram, fratres, quia non multi poten
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cęli ꝓmissaq dĩ fideli mente ꝑ tractanᷤ
refrigerio conscientiȩ uictricis exultat. Nec¬
poenali flexus incendio est: cuius impecto¬
re insuperabili scĩ sp̃s flamina feruebat. Aut
numquid cȩdere poterat momentaneȩ cor¬
poris ustioni. cuius fides aeternũ gehennȩ
extinguebat ardorem: Superatis itaq flã¬
marum ministris ome mundane insaniȩ
refrixit incendium. et adhocusq diaboli¬
ca ꝓfecit intentio: ut et uir fidelis ad dm̃
suum gloriosus ascenderet. et crudelitas ꝑ¬
sequentiũcũ ignib suis confusa torpesceret:

Expanded text:
regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, necpoenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret.
Abbreviated transcription (Latin):
censum religiosa lib̾alitate diuisit. Quam
ꝓfundum spiritualis uiri & quam cęleste con¬
silium. ut et egenis consuleret & multitudine
consumente quar dederat inueniri non pos¬
set quod raperet ꝑsecutor: illam nimirum
secutus sententiã: Disꝑsit. dedit pauperibus:
iustitia eius manet in aeternum. Miscđĩȩ
fuit quod alimoniam pauperib dedit: iusti¬
tia autem. quod ut uir prudentissimus pro¬
curauit ne scõꝵ substantiã auaris manibus
sacrilegus occuparet. Iustitia inquit eius
manet in aeternum. Quomodo non haec¬
ei in aeternũ manebit iustitia. qũã & sco im¬
pleuit opere & gloriosissimo martyrio conse¬
crauit : Hocitaq dolore furor gentilis
accensus craticulam continuo parat ignitam.
suꝑ quã cremandũ lavirentiũ ꝑmembra di¬
scinderet: ut indignationis suȩ flamiaᷤᷤ im¬
pis ignibus uindicaret. Ardet ꝓfecto totis
uisceribus fortissimus martẏr &uritur. sed

Expanded text:
censum religiosa liberalitate divisit. Quam censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum . Misericordiae fuit, quod alimoniam pauperibus dedit: justitiae autem, quod ut vir prudentissimus procuravit ne sanctorum substantiam avaris manibus sacrilegus occuparet. Justitia, inquit, ejus manet in aeternum. Quomodo non haec in aeternum manebit justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed
Abbreviated transcription (Latin):
lestib iam uicinus. uideretq eum paterna
de morte tristissimũ: ita spiritu pręscientiȩ
compellasse narratur. Noli fili mestus ẽẽ.
post triduum me sequeris. Unde apparet
kemĩ beatũ laurentiũ non de sacerdotiᷤ sui
uictoria habuisse tristitiam. sed doluisse qͥa
non etiam ipse mundũ cum suo pariter sa¬
cerdote uincebat. Noli inquit fili mestus
esse. post triduum me sequeris. Hoc ẽ Mloli
tristis ẽe uelut apud sęcułu derelictus. nã
nec te fides uitaq tua tali morte priuabit.
Nulla te demeo transitu quo ego gaudeo per¬
turbet anxietas. quia mox et tu habiturus
es de tua passione lȩtitiam. Uere beati lau¬
rentii gła singularis. qui tantũ de dõ suo
consecutus est graẽ: ut ei martyr de marty¬
rio ꝓphetaret. Quem ꝓsuoꝵ prȩrogatiua
meritoꝵ ante uictoria lȩtificauit. quã pug¬
na terreret. Ergo ut comperit ore sacerdotiᷤ
et martẏris se quoq omnimodis assumendũ.
congregatis in opum turbis ecclesiasticum

Expanded text:
lestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narratur: Noli, inquit, fili moestus esse, post triduum me sequeris. Unde apparet, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ si sermonẽ non seruarent eoꝵ. nec tam̃
odissent eos neq ꝑsequerentur. uel &iam
si odissent nec tamen ꝑsequerentur: non
om̃a facerent. Hȩc au̾om̃a facient uobis in¬
quit ꝓpter nomen meũ quid est aliud
dicere quã me in uobis odio habebunt.

Expanded text:
 addend. non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiam si odissent, nec tamen persequerentur, non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis, inquit, propter nomen meum. Quid est aliud dicere, quam, Me in
Abbreviated transcription (Latin):
Consider& omp̃s ds̃ erga proximum
caritatẽ nr̃ãm. ut nrĩs impendat iniqͥ¬
tatibus pietatem suã. Mem̃tote quod
monemur. Dimittite. et dimittetur uob̃:
Ecce et debetur nobis. & debemus. Di¬
mittamus ergo quod debrtur nobis. ut
dimittat᷑ qđ debetur a nobis. Sed ad hȩc
mens renititur. & uult implere qđ audit :¬
& tamen reluctatur. Ad martẏris tũbã
consistimus. qui ad cęl este regnũ ex qua
morte ꝑuenerit scimus. Hossi pro xp̃o
corpus non ponimus. saltem animũ uin¬
camus. Placatur ds̃ isto sacrificio. Ap̃pro
bat iniudicio pirtatis suȩ uictoriã pacis
nrȩ. certamen nr̃i cordis aspicit. Ꝙ qui
post uincentes remunerat: nunc decer¬

Expanded text:
Consideret omnipotens Deus erga proximum Consideret omnipotens Deus erga proximum charitatem nostram, ut nostris impendat iniquitatibus pietatem suam. Mementote quod monemur: Dimittite, et dimittetur vobis . Ecce debetur nobis, et debemus. Dimittamus ergo quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Sed ad haec mens renititur, et vult implere quod audit, et tamen reluctatur. Ad martyris tumbam consistimus, qui ad coeleste regnum ex qua morte pervenerit scimus. Nos si pro Christo corpus non ponimus, saltem animum vincamus. Placatur Dbat in iudicio pietatis suae victoriam pacis nostrę, certamen nostri cordis aspicit, et qui post vincentes remunerat, nunc decer
Abbreviated transcription (Latin):
na intulit: iuuantes lesit. amantes per¬
secutus est. Retinenda hȩc c̾e̾nt. si remit¬
tenda nob delicta non t̾ent. Aduocat᷑
& enĩ nr̃ precẽ nobis in causa nr̃a cõposu¬
it: et ipse ciusdem cause iudex ẽ qui
aduocatus. Preci autẽ quã composuit
conditionẽ inseruit dicens. Dimit te no¬
bis debita nr̃a. sicut et nos dimittimus
debitoribus nriꝰ. Quia ergo ipse iudex
uenit qui aduocatꝰ extitit. ipse precem
ex audit qui fecit. Aut ergo non facien¬
tes dicimus dimitte nobis debita nr̃a
sicut & nos dimittimus debitorib nr̃is.
et nosmet ipsos hoc dicendo amplius li¬
gamus: aut fortasse hanc conditionem
in oratione intermittimus. & aduocat᷑
nr̃ precem quã composuit non rrcog¬
noscit. atq apud se ꝓtinus dicit. Seio
quid monui. non est ipsa oratio quam
feci. Quid ergo nobis agendũ est fr̃s.
nisi ut uerȩ caritatis affectũ impendamꝰ
fr̃ibus : Nulla in corde malitia maneat.

Expanded text:
na intulit, juvantes laesit, amantes perna intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit; et ipse ejusdem causae judex est, qui advocatus. Preci autem quam composuit condicionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advocatus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus, aut fortasse hanc condicionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem, quam composuit, non recognoscit atque apud se protinus dicit: Scio, quid monui, non est ipsa oratio, quam feci. Quid enisi ut verae charitatis affectum impendamus fratribus? Nulla in corde malitia maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
toresuo dñm dep̃cat᷑. alter exprincipatu
deicit᷑. et tamen petit᷑ ut ex oraret. fatet᷑
dicens. Absit ame hoc peccatũ in dñõ. qͦ
minꝰ cessẽ orare ꝓ uob̾. Si moyses & samuhel
steterint corã me: ñ est anima mea ad po¬
pułu istũ. Ac si aꝑte dicat. Nec illoᷤᷤ mͦ
ꝓ amicis audio. quos magnȩ uirtutiᷤ me¬
rito orare & ĩa ꝓinimicis scio. Uirtꝰ ergo
uere orationis. ẽ celsitudo caritatis. Et
tẽ quisq quod recte petit adipiscit᷑: cũ
eiꝰ animꝰ in petitione nec inimici odio fus¬
catur. Sed plerũq reluctantẽ animũ uin¬
cimus. si &iã ꝓinimicis oramꝰ. fundit os
ꝓ ad uersariis precẽ. sed utinã cor teneat.
amorẽ. Nam sȩpe et orationẽ inimici nr̃is
impendimꝰ. sed hanc exp̃ceptione potius
fundimꝰ quã ex caritate. Nã & uitã ini¬
micoꝵ prtimꝰ. et tam̃ ne exaudiam᷑ time¬
mus. Sed quia internus iudex mentem
potius quã uerba considerat: ꝓ inimico

Expanded text:
tore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu tore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus, si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico
Abbreviated transcription (Latin):
statis ad orandu: remittite si quid ha¬
betis in cordibus ur̃is. Qũã uirtutem
remissionis aꝑtius ostendimus. si unum
testimoniũ testamenti ueteris ꝓferamus.
Certe cũ iudea conditoris sui iustitiam
culpis exigentib offendiss& ꝓphetã suũ
ab oratione dñs prohibens dicit. Non
assumas laudem & orationt̃ ꝓeis. Si mo¬
yses & samuhel steterint coram me: non
est anima mea adpopłm istum. Quid ẽ
qđ intermissis relictisq tot patrib soli
moyses & samuhel ad mediũ deducunt᷑:
Quoꝵ mira optinendi uirtꝰ ostenditur.
dõ nec ipsi posse intercedere dicuntur.
Ac si aꝑte dñs dicat. Nec illos audio. qͦs
ꝓpter magnũ petitionis suȩ meritũ mini¬
me contempno. Quod ergo est quod
moyses & samuhel ceteris patrib inpostu¬
latione prȩferunt᷑. nisi qđ duo tantũmo¬
do in cuncta testamenti ueteris serie &ĩa
ꝓinimicis suiᷤ leguntur ex orasse: Unus
a popło lapidib impẽtit᷑. & tam̃ ꝓlapida¬

Expanded text:
statis ad orandum, remittite si quid hastatis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapida
Abbreviated transcription (Latin):
petit uillã. alius postulat uestem. aliuᷤ
dari sibi deprecat᷑ alimentũ. Et quidẽ
cũ hȩc desunt. ab omĩpotente dõ peten¬
da sunt. Sed meminisse continue debe¬
mus. qđ ex mandato eiusdem nr̃i redẽp¬
toris accepimus. Querite primũ regnõ
dĩ & iustitiã eius. & hȩc om̃a adicient᷑
uobis. Et hȩc itaq ab iħu petere non est
errare: si tamen non nimie petantur.
mortẽ inimici. eũq quẽ gladio non po¬
test ꝑsequi ꝑsequitur oratione. Et
uiuit adhuc qui maledicit᷑. & tamen
is qui maledicit iã de morte illius reuᷤ
tenetur. Iubet autẽ ds̃ ut diligat᷑ inimi¬
cus. et tamen rogat᷑ ds̃ ut occidat inimi¬
cum. Quisquis itaq sic orat. in ipsiᷤ suiᷤᷤ
p̃cibus contra conditorẽ pugnat. Un¬
de et sub iude specie dicitur. Fiat ora¬
tio eius in peccatũ. Oratio quippe in
peccatũ ẽ: illa petire quȩ ꝓhibet ipse
qui petitur. Hinc ueritas dicit. Cũ¬

Expanded text:
petit villam, alius postulat vestem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: C
Abbreviated transcription (Latin):
si auferri a se angłm sathanȩ petiit apłs
in nomine filii. & tamen quod petiit non
acespit : Sed quia nomen filii iħc est:
iħc autem saluator uel &iam salutaris
dicitur. ille ergo in nomine saluatoris¬
petit. qui illud petit quod ad uerã sa¬
lutẽ ꝑtinet. Na si id qđ non expediar
petitur . non in nomine iħu petitur.¬
diceret᷑. Non petistis in nomine salua¬
toris. qui nescitis quȩrere ȩternã salutẽ.
Hinc est qđ paulus non exaudit᷑. quia
si liberaretur atẽptatione. ei non prod
conuenistis. genua flectitis. pectuᷤᷤ tun¬
ditis. uoces orationis ac confessionis emit¬
titis. faciẽ lacrimis rigatis: sed pensate
quȩso petitiones ur̃ãs. Uidete si in no¬
mine iħu petitis. id est si gaudia salutis
aeternȩ postulatis. In domo enim iħu
iħm non quȩritis. si in ęternitatis tẽplo
importune ꝓ tẽporalibus oratis. Ccce
alius in oratione quęrit uxorem: alius

Expanded text:
si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatorispetit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine diceretur: Non petistis in nomine Salvatoris, quia nescitis petere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non exauditur, quia si liberaretur a tentconvenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius
Abbreviated transcription (Latin):
mant. Nam quod amorte incipiat fructꝰ
dĩ. testatur ꝓpheta qui dicit. Cum dede¬
rit dilectis suis somnum. hȩc est here¬
ditas dñĩ. Omnis qui dormit in morte.
perdit hereditatem. Sed cum dederit
dilectis suis somnum. hȩc est hereditas
dñĩ : quia electi dĩ post quã ꝑuenerint
ad mortem. tunc inueniunt hereditatẽ.
Sequitur. Ut quod cumq petieritis patrẽ
in nomine meo. det uobis. Rursũ alibi
perrundem euangłistam dicit. Si quid
petieritis patrem in nomine meo. dabit
uobis. Usꝙ modo non petistis quicquam
innomine meo.Si omne quod petimus
in nomine filii dat nobis pater. quid est
quod paulus ter dnm̃ rogauit. et exau¬
diri non meruit: Sed dictum est illi.
Sufficit tibi gratia mea. nam uirtus in in¬
firmitate ꝑficitur. Numquid ille tam
egregius p̃dicator infilii nomine non pe¬
tut: Quare autem non accȩpit quod pe¬
tut: Quomͦ gͦ uerũ ẽ quia quic quid pe¬
tierimus in nomine filii dat nobis pater.

Expanded text:
mant. Nam quod a morte incipiat fructus mant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobisper eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus Patrem in nomine Filii, dat nobis Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
suis meritis tribuat. ne ad inimicitias erũ
pat. Unde et subditur. Non uosme ele Ecĩ.¬
gistis. sed ego elegi uos: et posui uos ut eatis
et fructum afferatis. Posui ad grãm. plan .uii.¬
taui ut eatis uolendo: fructum afferatis
operando. Catis enim uolendo dixi: quia
uelle aliquid facere iam mente ire est.
Qualem uero fructum afferre debrant.
subditur. Et fructus ur̃ mancat. Om̃e
quod scđm pręsens scłm laboramus: uix
usq ad mortem sufficit: Mors namq
interueniens fructum nr̃i laboris abscidit.
Quod uero pro aeterna uita agitur. & ĩa
post mortem seruat᷑: et tunc apparere
incipit. cum laboꝵ carnalium fructus
cȩperit non uideri. Ibi ergo retributioilla
in choat. ubi ista terminatur. Quiꝰ quis
igitur iam aeterna cognouit. apud tius
animũ temporales fructus uilescant.
Tales fructus operemur. qui maneant.
Tales fructus operemur. qui cum mors cun¬
cta interimat: ipsi ex ordium amorte su¬

Expanded text:
suis meritis suis meritis pat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte su
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus eorum. Ecce electi dĩ carnem do¬
mant. sp̃m roborant. dȩmonibus imperant.
uirtutibus coruscant. prȩsentia despici¬
unt. aeternam patriam cum uoce morib
prȩdicant. eam etiam moriendo diligt̃.
atq ad illam ꝑ tormenta ꝑtingunt. Occi¬
di possunt. et flecti nequeunt. Nimis
ergo confortatus est principatus eorum.
In ista ipsa passione qua ceciderunt in
morte carnis. uidete quantum furrit
culmen mentis. Unde hoc. nisi quia con¬
fortatus est principatus corũ: Sed si mag¬
ni. forsitan pauci sunt. Subiunxit. Dinu¬
merabo eos. et suꝑ harenam multiplica¬
buntur. Totum mundum fr̃s aspicite.
martyribus plenus est. Iam pęne tot qui
uideamus non sumus. quot ueritatis testes
habemus. Dõ ergo numerabiles nobis suꝑ
harenam multiplicati sunt: quia quanti
sunt a nobis comprehendi non possunt.
Ded quis quis adhanc ꝑuenit dignitatem
ut amicus uocetur di: sese inse conspiciat.
dona autem quar ꝑcępit suꝑ se nichil

Expanded text:
cipatus eorum. Ecce electi Dei carnem docipatus eorum. Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce et moribus praedicant, eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt, occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione qua ceciderunt in mortem carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum? Sed sic magni forsitan pauci sunt. Ideo subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Totum mundum, fratres, aspicite, martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus, quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles, nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit super se: nihil
Abbreviated transcription (Latin):
feci uobis. Quae sunt om̃a quȩ audiuit
apatre suo quar nota fieri uoluit seruis
suis ut eos efficeret amicos suos. nisi gau¬
dia interna caritatis. nisi illa festa suꝑnȩ
patriȩ quȩ nris cotidie mentibus ꝑ aspi¬
rationem sui amoris imprimit: Dum
enim audita suꝑ celestia amamuᷤ. amata
iam nouimus : quia amor ipse notitia ẽ
Omnia ergo eis nota fecerat. quia terrens
desideriis immutati amoris summi faci¬
bus ardebant. Istos uero amicos dĩ aspexe¬
rat propheta. cum dicebat. Michi autẽ
nimis honorificati sunt amici tui ds̃ Ami¬
cus enim quasi animi custos uocatur
Quia igitur psalmista prospexit electos
aĩ amundi huius amore separatos custo¬
dire in mandatis cȩlestibus uoluntatem
dĩ: miratus ẽ amicos dĩ dicens. Michi
autem nimis honorificati sunt amici tui
as̃. Et tamquam si ab eo protinus causaᷤ
honoris tanti nobis insinuari quereremus.
ilico ad iunxit. Nimis confortatus ẽ prin¬

Expanded text:
feci vobis. Quae sunt omnia quae audivit feci vobis. Quae sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri voluit servis suis, ut eos perficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas tanti honoris nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est prin