comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ doccrinȩ in ops sermosit neq
aut dici ad nõ potuerit ego & pater
unum uolumus aut eiusdem intolle¬
gentiȩ sit ego & pater unum sumus
uelloquendi inperitus non disserit : qui
uidit uoluntatem meam iuidit uoluntatẽ
patris meu& idipsum sit . qui me iuidit
uidet & patrem: uelcerte non fueritin
us uelo quii diuini uoluntas patris mei
inme c̃ & uolunt as mea inpatre meo e
sed conueniens huic dicto sit ego lppa¬
tre & pater inme : quȩ quã quam om̃a
foeda & in epta &impia sint . neq sensus
humanus in hanc stultȩ opinionis sen¬
tentiam concedat ut aut non potuerit
dñsloqui quod uolebat. aut aliud locu¬
tus sit quam louitus ẽ : qui quam quã
repperiatur parabolicis & allegoricis
dictis usus ẽe sed aliud est uel exemplis
dicta formare uel pro uerbiorum sig¬
nificationib: rerum satis facere dignitat
uel temporum professionib: seco aptare :
tamen hicidem unitatis dequa tractat᷑

Expanded text:
divinae doctrinae inops sermo sit, neque divinae doctrinae inops sermo sit, neque aut dici a Domino potuerit, Ego et Pater unum volumus: aut ejusdem intelligentiae sit, Ego et Pater unum sumus: vel loquendi imperitus non dixerit, Qui vidit voluntatem meam, vidit et voluntatem Patris mei: et id ipsum sit, Qui me vidit, vidit et Patrem: vel certe non fuerit in usu eloquii divini, Voluntas Patris mei in me est, et voluntas mea in Patre meo est; sed conveniens huic dicto sit, Ego in Patre, et Pater in me . Quae quamquam omnia foeda et inepta et impia sint, neque sensus humanus in hanc stultae opinionis sententiam concedat, ut aut non potuerit Dominus loqui quod volebat, aut aliud locutus sit quam locutus est: qui quamquam reperiatur parabolicis et allegoricis dictis usus esse, sed aliud est vel exemplis dicta firmare, vel proverbiorum significationibus rerum satisfacere dignitati, vel temporum professionibus se coaptare: tamen hic idem unitatis, de qua tractatur,
Abbreviated transcription (Latin):
eum quilocutus ẽ ego & paterunũ sumus :
sienim sensum nr̃m rerum nomina
secundumhum anam in tellegentiã
commemorata confirmant non hab&
ab eonaturȩ differentiam in quo per in¬
tellegentiã quisuidetur. nec differt in
genere quimanentem in sehabens
inẽ hon anente. nec diuersi sunt qui
unũ sunt Intellege unitatem dumnon
diuiduanatura ẽ : naturȩ uero rursũ
indiuiduȩ sacramentum ad prȩhen¬
dendum tam quam speculum unus unius
est : speculum aũt it aut nonimagina¬
tam speciem naturȩ exterioris splen¬
doremittat : seddum uiuens natura.
naturȩ uiuenti in differens ẽ : quippe
quae ex tota totasit : quae & dumuni¬
genita ẽ. patrem in sehabeat & mane¬
significandãmnatiuitatis sacramentũ
adño prȩdicata heretiu quia negare
non possunt lta conatur eludere : ut
aduoluntatis concordiã referant:
ut indõ patre & indõ filio non diuinita¬
tis sit unitas sed uoluntatis. tãquam

Expanded text:
eum, qui locutus est, 312 Ego et Pater unum sumus . eum, qui locutus est, 312 Ego et Pater unum sumus . Si enim sensum nostrum rerum nomina secundum humanam intelligentiam commemorata confirmant: non habet ab eo naturae differentiam, in quo per intelligentiam quis videtur; nec differt in genere, qui manentem in se habens, inest in manente; nec diversi sunt, qui unum sunt. Intellige unitatem, dum non dividua natura est. Naturae vero rursum individuae sacramentum apprehende, dum tamquam speculum unus unius est. Speculum autem ita, ut non imaginatam speciem naturae exterioris splendor emittat; sed dum vivens natura naturae viventi indifferens est, quippe quae ex tota tota sit, quae et dum unigenita est Patrem in se habeat, et manesignificandum nativitatis sacramentum a Domino praedicata, haeretici quia negare non possunt, ita conantur eludere, ut ad voluntatis concordiam referant; ut in Deo patre et in Deo filio non divinitatis sit unitas, sed voluntatis: tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
infirmior ipsa pene trare : qui autle¬
uia grauib: & raradensis & liquida soli¬
dissunt periua itacontra & grauiale¬
uib & densararis & solida liqui dis¬
noncedant qui acum non pateantualida
infirmib: ũalidis tamen infirma pene¬
trantur: obidergo cogitation esdĩ patris
ignorare filius abimpus dicitur: quia
infirmus ipsecum sit non ad eat in eun¬
do potiorem necualentem in ualidus
transcurrat : quae si quis nemodo ore¬
temerario loqui audebit deunigenito
dõ uerum &iam oreimpio cogitare.
a postolum itadespũscõ adcorinthios
scribentem credidisse cognoscat
lta & quȩ in dõ sunt nemo nouit nisi
sp̃s dĩ : sed haec in ania corporalum
rerum exempla spernentes dm̃dedõ
terrenis conditionib: aestimemus aesti¬
memus aut̃ non sensu nr̃o sed professione
diuina & credamus & quia ait quime
uidit uidet & patrẽ : Necignoremus eũ
qui dixit. uel operib: meis credite quia
pater in me & ego in patre Necignore m

Expanded text:
infirmior ipsa penetrare; quia ut leinfirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara densis, et liquida solidis sunt pervia; ita contra et grav ia levibus, et densa raris et solida liquidisnon cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, validis tamen infirma penetrantur. Ob id ergo cogitationes Dei patris ignorare Filius ab impiis dicitur, quia infirmus ipse cum sit, non adeat ineundo potiorem, nec valentem invalidus transcurrat. temerario loqui audebit de unigenito Deo, verum etiam corde impio cogitare; Apostolum ita de Spiritu sancto ad Corinthios scribentem credidisse cognoscat:Ita et quae in Deo sunt nemo novit, nisi Spiritus Dei . Sed haec inania corporalium rerum exempla spernentes, Deum de suis potius, quam terrenis conditionibus aestimemus. Aestimemus autem, non sensu nostro, sed professione divina: et credamus ei qui ait, Qui me vidit, vidit et Patrem . Nec ignoremus eum qui dixit, Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego in Patre . Nec ignoremus
Abbreviated transcription (Latin):
qui a nescitis. hora filius hominis uentu¬
rus est & rursum : beatus ille seruus
quem ueniens dñs eiꝰ inuenerit sicfacientẽ :
ignorationon ad errorem fuit necessa¬
ria sed ad perseuerantiam nec negatũ
id ad detrimentum ẽ. quo dignoratũ
tribuit incrementum : nesuenti& securi¬
tas neglegentiam fidei dissimulatȩ
excitar& sed prȩparationem in remissã
expectatio in definita retiner& : quȩ mo¬
eligente somne tẽpus ad furtum. pa¬
tre familias uerodomus damni semꝑ
non obscurum sit ignorationem dĩ pon
ignorationẽ ẽẽ sed sacramentum dũ
perdispensationem aut agendi aut
protestandi aut demonstrandi sicnes¬
cit ut suat esse. sic non nes cit ut nesciat :
t amen uidendum ẽ neforte &ita in¬
firmus sit ut ea quae pater sut scre non
possit: potentem quidem eo cogitationes
humanorum cordium nosse : quia natu¬
ra potior motib: senaturȩ hterioris
ad misceat : eamq: tamin becillam uehe¬
menti uirtute trans currat: sed in po¬
tens sit uehementiorem suinaturam

Expanded text:
quia nescitis qua hora filius hominis venturus est . Et rursum: Beatus ille servus quem veniens Dominus ejus invenerit sic facientem . Ignoratio non ad errorem fuit necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae moeligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper non obscurum sit, ignorationem Dei non ignorationem esse, sed sacramentum: dum per dispensationem aut agendi, aut protestandi, aut demonstrandi sic nescit, ut sciat; et sic non nescit, ut nesciat: tamen videndum est, ne forte et ita infirmus sit, ut ea, quae Pater scit, scire non possit: potente quidem eo cogitationes humanorum cordium nosse: quia natura potior motibus se naturae inferioris admisceat, eamque tamquam imbecillam vehementi virtute transcurriat: sed impotens sit vehementiorem sui naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ph&iȩ spũ usurpatis temerarius alieni
sermonis int̃ prȩsẽ : om̃a quidem per
reuelationẽ xp̃i apostolus dicit sed
esaiȩdicta ex dictis esaiȩ ipsius nouit
in exordio enĩ sermonis eius in quods̃
uerusaseruientib: sibibe nedicendus
atque iurandus .ẽ. hȩc proph&ȩ oratio
legit᷑ a seculo ñ audiuimus necoculi nr̃i
uideruntdm̃ prȩterte & operatua
quȩ facies expectantib: miseri cordiãtuã:

Expanded text:
phetiae spiritu usurpatis, temerarius alieni phetiae spiritu usurpatis, temerarius alieni sermonis interpres est. Omnia quidem per revelationem Christi Apostolus dicit: sed Esaiae dicta ex dictis Esaiae ipsius novit. In exordio enim sermonis ejus, in quo Deus verus a servientibus sibi benedicendus atque jurandus est, haec prophetae oratio legitur: A saeculo non audivimus, nec oculi nostri viderunt Deum praeter te, et opera tua quae facies exspectantibus misericordiam tua
Abbreviated transcription (Latin):
exut sonus eorũ & ad terminos orbis
uerba illorũ sed diconum qiđ isrł
non sciuit primus morsesdicit. egoin¬
citabouos in nongentẽ ingentẽ in sensa¬
tã exacerbabouos. esaias aut̃ audet&
dicit. apparui aut̃ his quime nonquȩ¬
runt inuentussũ his quime non inter¬
rogabant. adisrł autẽ quid dicit
totadie extendimanus meas ad populũ
non audientẽ : quis caeli circulos incer¬
tum incorporeus ancorporeus egres¬
susfidelior paulo dictor profeticorũ
interpres xtiasti : quis in enarranda
cȩlestiũ misteriorũ audiens sacram̃ ta
& tacens maiore hȩc fiduciare uelatȩ
tibia dõ scientiȩ predicasti quis ad ple¬
nitudinẽ dominicȩ passionis cruareser¬
uandus antea in paradisũ raptus euadens
melius dediuinis scripturis electionis uase
docuistĩ hȩc nesciens dicta gestaq ẽẽ adõ
uero & ad intellegentiã dĩueria uero e
is electo a postolo prȩdicatanisi forte
apostolus dictis proph&icis non expro¬

Expanded text:
exivit sonus eorum, et ad terminos orbis exivit sonus eorum, et ad terminos orbis verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non scivit? Primus Moyses dicit, Ego incitabo vos in non gentem, in gentem insensatam exacerbabo vos. Esaias autem audet et dicit, Apparui autem his qui me non quaerunt, inventus sum iis qui me non interrogabant . Ad Israel autem quid dicit? Tota die extendi manus meas ad 125 populum non audientem . Quis coeli circulos, incertum incorporeus an corporeus, egressus, fidelior Paulo dictorum propheticorum interpres exstitisti ? Quis inenarranda coelestium mysteriorum audiens sacramenta et tacens, majore haec fiducia revelatae tibi a Deo scientiae praedicasti? Quis ad plenitudinem dominicae passionis cruci reservandus, antea in paradisum raptus evadens, melius de divinis Scripturis electionis vase docuisti, haec nesciens dicta gestaque esse a Deo vero, et ad intelligentiam Dei veri a vero ejus et electo apostolo praedicata? 33. EApostolus dictis propheticis non ex pro
Abbreviated transcription (Latin):
haec sistultitiaatq inpietas heretica
ad fallendum ignorantes simpliciorisq̃.
dicta ẽẽ expersona dĩ patris metiet᷑ ne in
dm̃ filiũ dictihuiꝰ intellegentia suscipi
possit. audiatmendatu sii ab a postolo
& doctoregentiũ reatũ omnia haec
ad sacramentũ passionis dominicȩ &
euangelicȩ fidei tempora prȩdicantes
tũ cũ in fidelitatem isrł aduentum
dñ in carnẽ non intellegentes ce probrat
aitenĩ ita: omnis enĩ quicumq inuo¬
cauerit nomen dñi saluabit᷑: quo mo¬
do inuocabt̃ eum in quem non credide¬
runt q̃uomodo autẽ credent ei quem
non audierunt quomodo aut̃ audient
sine predicante quomodo aut̃ prȩdica¬
bunt nisimisi fuerint : sicut scriptũ ẽ
quã speciosi pedes rorũ quiad nunti¬
ant pacem eorum quiadnuntiant
bona sed non omnes obaudiunt
euan gelio esaias enĩdicit dñe quiscre¬
didit auditiunr̃o itaq fides ex auditu
auditus aut ꝑ uerbũ. sed diconũ quid
ñ audierunt ĩmmoin omnẽ terram

Expanded text:
Haec si stultitia atque impietas haeretica, ad fallendum ignorantes simplicioresque, dicta esse ex persona Dei patris mentietur, ne in Deum fillium dicti hujus intelligentia suscipi possit: audiat mendacii sui ab apostolo et doctore gentium reatum; omnia haec ad sacramentum passionis dominicae et evangelicae fidei tempora praedicante, tum cum infidelitatem Israel adventum Domini in carnem non intelligentis exprobrat. Ait enim ita: Omnis enim, quicumque invocaverit nomen Domini, salvabitur. Quomodo invocabunt eum in quem non crediderunt? Quomodo autem credent ei quem non audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante? Quomodo autem praedicabunt nisi missi fuerint? sicuti scriptum est: Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, eorum qui annuntiant bona : Sed non omnes obediunt Evangelio. Esaias enim dicit, Domine, quis credidit auditui nostro ? Itaque fides ex auditu, auditus autem per verbum. Sed dico, numquidam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ut requirendam ẽẽ ipsamdictorũ
esse pronom̃ ubite est ceterum ubi
pronominis sillaba noneritibi ad auc¬
toritatẽ dictire fertur & nom̃ & ut ab
sa illa exsolido proph& edicta subdent᷑
mihi manducabunt uos uero esurietis
eccequi seruiunt mihibibent: uosa ũt¬

Expanded text:
esset, ut requirendam esse ipsam dictorumesset, ut requirendam esse ipsam dictorumrius videtur esse pronomen, ubi te est: caeterum ubi pronominis syllaba non erit, ibi ad auctorem dicti refertur et nomen. 121 sa illa ex solido prophetae dicta subdentur. mihi, manducabunt, uos autem esurietis. ecce, qui seruiunt mihi, bibent, uos
Abbreviated transcription (Latin):
non possitesse ne non sit. hȩc dena¬
tiuitate quidem moxeritsermo in
terim tam̃ deuertatȩnaturȩ dĩ impie¬
tatẽ menda cutui ꝓphecica õfessionecon¬
uincã itatam̃ utunũ & uerum dm̃ de
precaria nobis neq: sabelli heresis ipsum
patrẽ sibi & filiũ professa prȩsum mat
neque tu ueritatẽ defilio dĩ unum tan¬
tũ dm̃ uerũ prȩdicans mentiaris:¬
nihil plane in sehab& sapientiȩimpietas
&ditimor qui sapientiȩ initiumẽ ubide¬
ẽ aufert secum omne ex ordiũ prudenti¬
ae ad in firmandam enĩdĩ ueruin filiofi¬
dem profeticus sermo profertur qđ dic¬
tum ẽ. & benedicen tedm̃ uerum.
primũ haec in pietatis stultitia fuit ut
quȩ superius dicta st̃ aut non intellege¬
rent᷑ aut intellecta cũ essent tacerent᷑
tũ de inde ad quã se fraudem sillabae
adiectio quȩ in libris non extat instrux̃
stultitiȩ suȩ in eo usamendatio tam¬
quam dictissuis eo usq adhibenda fides

Expanded text:
non possit esse, ut non sit? Ac de nanon possit esse, ut non sit? Ac de nativitate quidem mox erit sermnaturae Dei impietatem mendacii tui prophetica confessione convincam; ita tamen, ut unum et verum Deum praedicari a nobis, neque Sabellii haeresis ipsum Patrem sibi et Filium professa praesumat, neque tu veritatem de filio Dei unum tantum Deum verum praedicans mentiarisNihil plane in se habet sapientiae impietas: et Dei timor, qui sapientiae initium est, ubi deest, aufert secum omne exordium prudentiae. Ad infirmandam enim Dei veri in Filio fidem propheticus sermo profertur, quo dictum est, Et Benedicent te Deum verum. Primum haec impietatis stultitia fuit, ut superius dicta sunt, aut non intelligerentur; aut intellecta cum essent, tacerentur. Tum deinde ad quam se fraudem syllabae adjectione, quae in libris non exstat, instruxit: stultitiae suae in eo usa mendacio, tamquam dictis suis eo usque adhibenda fides
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ nec confessionra periditatur
in nomine quȩ mnatura filiunũ & uerũ
dm̃ prȩdicat disce consessionistuȩ intel¬
ligentiã & unũ acuerũ dm̃ cognosce
utimũ acuerũ dm̃ piȩ prȩdicisrapis
enimad in pietatẽtuã religionis nr̃ȩ
professionem & qđ est negas dum
qđ ẽ non negas sic stultam mundi sa¬
pientiam fallis ut ueritatẽ perimas
specie ueritatis unũ dm̃ uerũ confite¬
ris utimũ uerũ dm̃ denegis. profes¬
sio enĩtua sic puta turpia qđ magis in¬
pia ẽ sicuera qđ falsa ẽ sicateunus
&uerus ds̃ prȩdicatur ut nonsit:
nega senĩ dĩfiliũ dm̃ uerũ cum tam̃
dm̃ non negesdm̃ tamennonnatura
confitendo sed nomine sinatiuitaseiꝰ
nominis potius ẽ quã ueritatis potes
auferre nomini ueritatẽ siaut̃ uere
dĩ natus ẽ quȩroquomodo possit ñ
uere ẽẽ qđ natus ẽ aut nega eẽ nesit
aut siẽ quomodo qđ ẽ nonerittũ qđ ẽ

Expanded text:
verum. Nec confessio nostra periclitatur verum. Nec confessio nostra periclitatur in nomine, quae in natura Filii unum et verum Deum praedicat. Disce confessionis tuae intelligentiam, et unum ac verum Deum cognosce, ut unum ac verum Deum pie praedices. Rapis enim ad impietatem tuam religionis nostrae professionem: et quod est negas, dum quod est non negas. Sic stultam sapientiam fallis, ut veritatem perimas specie veritatis. Unum 120 verum Deum confiteris, ut unum verum Deum deneges. Professio enim tua sic putatur pia, quod magis impia est; sic vera quod falsa est. Sic a te unus et verus Deus praedicatur, ut non sit. Negas enim Dei filium Deum verum, cum tamen Deum non neges; Deum tamen non natura confitendo, sed nomine. Si nativitas ejus, nominis potius est quam veritatis, potes auferre nomini veritatem: si autem vere Deus natus est, quaero quomodo possit non vere esse quod natus est? Aut nega esse, ne sit; aut si est, quomodo quod est non erit, cum quod est
Abbreviated transcription (Latin):
dis benedictionib & decernendis miste¬
rus legis angelũdĩ dm̃ut ad salutarẽ confes¬
sionẽ in patredõ & in filiodõ ds̃ semꝑhosten¬
sus naturȩ ueritatem ipsonaturȩ nomi¬
ne edocer & cum lex dm̃ utrũq signifi¬
cans ambiguitatẽ non relinqueretur
qđ pie & religiose lex docuit non in pi¬
ae furto hereticȩ stultitiae prȩdica¬
risinamus quȩ dĩ filium negatura
sic coepit audiis rahel dñs dĩ tuus u¬
nus est. & quiam pietas eius pericli¬
taretur in nomine cũdm̃ & dm̃lex eẽt
locuta ut naturã nominis ꝑauctoritatẽ
dicti prop&iti negaret ad iecitbene¬
dicentẽ dm̃ uerũ ut peridunũ dm̃lo¬
cuta lex eẽt eẽq infilio dĩdõ nom̃ poti¬
us quam ueritas imotantũ uero dõ in¬
tellegendo & forte contra dicerenos
dictistuis: ostulte arbitraris ut ne¬
gemus unũ dm̃ uerũ non planenega
fidesnr̃a haec conscientia hic sermo ẽ.
sed intellegimus dm̃unũ & eundẽ dm̃

Expanded text:
dis benedictionibus et in decernendis mystedis benedictionibus et in decernendis mysteriis legis angelum Dei Deum: ut ad salutarem confessionem in patre Deo et in filio Deo Deus semper ostensus, naturae veritatem ipso naturae nomine edoceret, cum lex Deum utrumque significans, ambiguitatem non relinqueret quod pie et religiose lex docuit, non impie furto haereticae stultitiae praedicari sinamus, quae Dei filium negatura sic coepit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Et quia impietas ejus periclitaretur in nomine, cum Deum et Deum lex esset locuta; ut naturam nominis per auctoritatem dicti prophetici negaret, adjecit, Benedicent te Deum verum : ut per id unum Deum locuta lex esset, essetque in filio Dei Deo nomen potius quam veritas, uno tantum vero Deo intelligendo. Et forte contradicere nos dictis tuis, o stulte, arbitraris, ut negemus unum Deum verum. Non plane negamfides nostra, haec conscientia, hic sermo est. Sed intelligimus Deum unum, et eumdem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
hosten sȩ sibi inmonte ueritatis instituit
per familiaritatẽ loquentis ad sedĩ
gloriã claritatis in conspicabilis sũpsit.
& corruptiuã uultus suis peciẽ lux into¬
lerabilis uicinȩ maiestatis in pleuitdm̃
testat᷑ dedõ loquit᷑ adhuncadorandũ
cũ letita gentiũ angelosdĩ adsuocat.
huius placitas benedictiones io seph
uertici in precatur & post hȩc solo con¬
sermone nr̃o de monstatũ existima¬
mus nullam in terpositam intellegen¬
tierationem fuis seut ds̃uerus & dĩ falsis
neque in nominib: naturis que significa¬
tã diuersitatẽ fuisse. nenon secđ nom̃
legi cũ uirtus dĩ potestas dĩ resdĩ nom̃
dĩ in eo eẽt quẽ dm̃ lex prȩclicabat quȩ
secđ sacramenti euangelici distribu¬
tionẽ ad personȩ significationem de¬
monstrar& & increandomundo oboe¬
dientem dictisdĩ dm̃ & infiguran¬
do homine commumis secum & diima¬
ginisdm̃ creatorẽ & iniudicandis sodo

Expanded text:
ostensae sibi in monte veritatis instituit, ostensae sibi in monte veritatis instituit, per familiaritatem loquentis ad se Dei, gloriam claritatis inconspicabilis sumpsit, et corruptivam vultus sui speciem lux intolerabilis vicinae majestatis implevit, Deum testatur, de Deo loquitur, ad hunc adorandum cum laetitia gentium angelos Dei advocat, hujus placitas benedictiones Joseph vertici imprecatur : et post haec solo consermone nostro demonstratum existimamus, nullam interpositam intelligentiae rationem fuisse, ut Deus verus et Deus falsus neque in nominibus naturisque significatam diversitatem fuisse, ne non secundum ligi; cum virtus Dei, potestas Dei, res Dei, nomen Dei in eo esset, quem Deum lex praedicabat: quae secundum sacramenti evangelici distributionem, ad personae significationem, demonstraret et in creando mundo obedientem dictis Dei Deum, et in figurando homine communis secum et Dei imaginis Deum creatorem, et in judicandis Sodom
Abbreviated transcription (Latin):
fortenegabis qđ de eo morses locutus sit
qđ cũ negare uoles audies uerbis dĩ sienĩ
crederetis morsi crederetis & mihi
forsitã deme enĩ ille scripsit.
argu& teplane argu& ille toto legis uo¬
lumine quã manu mediatoris perangelos
dispositam suscepit & quȩ rean qui
legẽ dederit ds̃uerus ẽ : cum itaq medi¬
atorsitille quidederit. autnũqiđ non
obuiã dõmorsespopulũ eduxitad mon
potius naturȩ suȩ nomenẽ : intellege
personantes tubas & lampadũ flammas
& emonte aestuantem fornaciũ fumũ
& ad aduentum dĩ consciã humanat
in firmitatis trepidationẽ. & apopulo¬
adorato adloquindũ morse confessam
dĩ uerus quo i srahel tantũ loquente mo¬
ritimuit uocemeiꝰ humanain firmitas¬
nontulit tibi idcirco d̃ non ẽ quiaut
audires & iuiueres perinfirmitatẽ ho¬
minis ẽ locutus morses montẽ adiit
diuinorum &cȩlestiũ sacramentorum
adeptus ẽ. omnia secundum speciem

Expanded text:
forte negabis quod de eo Moyses locutus sit. forte negabis quod de eo Moyses locutus sit. Quod cum negare voles, audies verbis Dei: Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; de me enim ille scripsit . Arguet te plane, arguet ille toto legis volumine, quam manu Mediatoris per angelos dispositam suscepit. Et quaere an qui legem dederit, Deus verus est, cum utique Mediator sit ille qui dederit. Aut numquid non obviam Deo Moyses populum eduxit ad monpotius quam naturae suae nomen est? Intellige personantes tubas, et lampadum flammas, et e monte aestuantem fornacium fumum, et ad adventum Dei consciam humanae infirmitatis trepidationem, et a populo, orato ad loquendum Moyse, confessam Deus verus, quo Israel tantum loquente mori timuit, et vocem ejus humana infirmitasnon tulit? Tibi idcirco Deus non est, quia ut audires et videres, per infirmitatem hominis est locutus? Moyses montem adiit ; divinorum et coelestium sacramentorum adeptus est, omnia secundum speciem
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc dedõ nisi perdm̃ cognita ẽe potus¬
sent loquendũ ergo non alit̃ dedõ est
quã ut ipsead intellegentiam nram
derubo apparuit & derubo inigne ds
loquit᷑ habes dispensationẽ in angelo quia
in angelo officiũ ẽ ñ natura habes inna¬
turȩ nominedm̃ quia angelus dĩ ds̃ ẽ. sed
tiui nominis fureris occasionẽ loquit᷑
ad morsends̃ illequiẽ : i ta enĩ scriptũ
est. dixitaut̃ dñs ad morsen egosũ
gelodĩ semoẽ ut sacramentũ intelle¬
gatur humanȩ salutis in filio idem ds̃
abrahȩ ds̃ & isaac & ds̃ ia cob.ẽ. utei natu¬
rȩsuȩ nom̃ sitmitut deinde adis rahel
ds quie st utuere intelleger &ur ẽẽ qđ
ds̃ẽ quid ad hȩc in efficax hereticȩ im¬
pietatis stultitia ue sanospũ mentiris
& contratantorũ patriarcharuscienti
ã generosi seminis tritico urendam ziza¬
niã sator nocturnus interseris sed si mo¬
r̃si crederes c̃rederes &dõ dĩ filio nisi

Expanded text:
haec de Deo, nisi per Deum, cognita esse potuishaec de Deo, nisi per Deum, cognita esse potuissent. Loquendum ergo non aliter de Deo est, quam ut ipse ad intelligentiam nostram de rubo apparuit: et de rubo in igne Deus loquitur. Habes dispensationem in angelo, quia in angelo officium est, non natura: habes in naturae nomine Deum, quia Angelus Dei Deus est. Sed t ne adoptivi nominis fureris occasionem, loquitur ad Moysen Deus ille, qui est. Ita enim scriptum est: Dixit autem Dominus ad Moysen: Ego sum gelo Dei sermo est; ut sacramentum intelligatur humanae salutis in Filio: idem Deus Abrahae, et Deus Isaac, et Deus Jacob est; ut ei naturae suae nomen sit: mittit deinde ad Israel Deus, qui dit. --Quid ad haec inefficax haereticae impietatis stultitia vesano spiritu mentiris, et contra tantorum patriarcharum scientiam 118 generosi seminis tritico urendam zizaniam sator nocturnus interseris? Sed si Moysi crederes, crederes et Deo Dei filio: nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ accipitnam honorandus esse non
intellegitur nisustedo cuerit honoran¬
dum nec ds scietur insihic ds̃ scitus sit:
hab& dispensatio sacramentorum su¬
um ordinem ad dĩ honorem perdm̃ do¬
cemur. ten& natura suum nomen non
filius a sepossit degenerare neuerus sit¬
discendũ ẽ. qđ dedõ intellegendũ sit
quia non nisi seauctore cognoscit᷑: ad¬
sit lic& sȩculis doctrinȩ elaborata ins¬
titutio ad sit uitȩ in nocentia. hȩcquidem
proficient adscientiȩ gratulationem.
uontamen cognitionẽ dĩ consequent᷑
morses inreginae filium adoptatus &
omniũ egptiorũ doctrinis eruditus
cumutiq exnaturȩ ad fectu hebraein
paternarũ benedictionũ nesciebatnã¬
q. obmetũ cȩdis proditȩȩ grptũ dere¬
linquenscum interra madia ouiũ pastor
ẽẽtignẽ in rubo sine concrematione
rubi contuens dm̃ auidiuit & nom̃ int̃¬
rogauit & naturã cognouit: neq enim

Expanded text:
Deum accipit. Namque honorandus esse non Deum accipit. Namque honorandus esse non intelligetur, nisi iste docuerit honorandum: nec Deus scietur, nisi hic Deus scitus sit. Habet dispensatio sacramentorum suum ordinem. Ad Dei honorem per Deum docemur. Tenet natura suum nomen: non ro quomodo Deus filius a se possit degenerare, ne verus sitdiscendum est, quid de Deo intelligendum sit: quia non nisi se auctore cognoscitur. Adsit licet saecularis doctrinae elaborata institutio, adsit vitae innocentia: haec quidem proficient ad conscientiae gratulationem, non tamen cognitionem Dei consequentur. Moyses in reginae filium adoptatus, et omnibus Aegyptiorum doctrinis eruditus , cum utique ex naturae affectu Hebraei ipaternarum benedictionum nesciebat. Namque ob metum caedis proditae Aegyptum derelinquens, cum in terra Madian pastor ovium esset, ignem in rubo sine concrematione rubi contuens, Deum audivit, et nomen interrogavit, et naturam cognovit . Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
in somnio sacram̃ti reuelatio est non cor¬
poralis contemplationam & persa alã
descensus & ascensus angelorum ad cȩ¬
lum demonstratur. & superscalam in¬
cumbens ds̃ hostenditur & interprȩta¬
tio uisionis reuelationẽ somnii proph&a¬
uitnã patriarchȩ dictis & domus dĩ &
porta cȩli locus eẽ hisuisionis hostendi¬
tur & post multam gestorũ eius enar
rationem sequitur. dixitaut̃ dsad
ia cobsurge & ascende in locum bethel
& habitaibi & facibi sacrificium dõ qui
uisus ẽ tibi cum recederes a facie esau:
sieuangelica fides perdm filiũ ad dm̃patrẽ
hab& aditũ & non potesids̃ nisi perdm̃
intelleginuc ds̃ qui honorem dõ incũ¬
bentiin scalam cȩlipostu latdñs unde ñ
uerus sit autq in utroq naturȩ diuersi¬
tas ẽ. ubi eius demnaturȩ unũ atque
idem nomenẽ ds̃ uisus est dĩ deuisodõ
loquitur. non potest đs̃ nisi perdm̃ intel¬
legi sicuti nec honorem a nobis nisi per

Expanded text:
in somnio sacramenti revelatio est, non corin somnio sacramenti revelatio est, non corporalis contemplatio. Nam et per scalam descensus et adscensus angelorum ad coelum demonstratur, et super scalam incumbens Deus ostenditur, et interpretatio visionis, revelationem somnii prophetavit. Nam patriarchae dictis, et domus Dei et porta coeli locus esse hic visionis ostenditur . Et post murationem sequitur: Dixit autem Deus ad Jacob, surge et adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi sacrificium Deo, qui visus est tibi cum recederes a facie Esau . Si evangelica fides per Deum filium ad Deum patrem habet aditum, et non potest Deus nisi per Deum intelligi; nunc Deus, qui honorem Deo incumbenti in scalam coeli postulat, doce unde non verus sit. Aut quae in utroque naturae diversitas est, ubi ejusdem naturae unum atque idem nomen est? Deus visus est, Deus de viso Deo loquitur. Non potest Deus nisi per Deum intelligi, sicuti nec honorem a nobis Deus nisi per
Abbreviated transcription (Latin):
opus dissid& aliudenĩ quã agissent¬
istene s incestuluctȩ tuae hominẽ infir¬
mũ sed hictibi homo dsuerus ẽ. non ex
nuncͥpatione sed exnatura non enĩ ad¬
optiuis benedictionib. benedicite pos¬
tulas patriarcha sed ueris cum homine
luctaris sed dm̃ facie ad faciem uides.
fideituȩ sentis in firmes secđ te homo ẽ
sed animatua secumndũ uisumdm̃
saluaestia cobinluctaes postfidẽ postu¬
latae benedictionis ifra heles subditurti¬
bi secundum carnẽ homo admisteriũ
passionis incarnedm̃ in carnis infirmitate
non nescis ad sacram̃tũ benedictionis
in spũ nec aspectus inpedit quinfides ma¬
neat nec infirmita sa uocat quinbenedic¬
tio postulet᷑ nec homo efficit quinqui ho¬
mo ẽ dĩ sit nec qui dĩ ẽ nonuerus dĩ est.
quia non potest nonuerus ds̃ẽe quids̃ ẽ.¬
nẽ legis umbra & a posto licȩ doctrinȩ ueri¬
tatẽ misteriis suis uiria emula prȩfigurat.
muisus omnu beatus ia cobdm̃ uiderat.

Expanded text:
opus dissidet: aliud enim quam agis sentopus dissidet: aliud enim quam agis sentis. Tenes in gestu luctae tuae hominem infirmum: sed hic tibi homo Deus verus est, non ex nuncupatione, sed ex natura. Non enim adoptivis benedictionibus benedici te postulas, patriarcha, sed veris. Cum homine luctaris: sed Deum facie ad faciem vides . fidei tuae sentis. Infirmus secundum te homo est: sed anima tua secundum visum vata est. Jacob in lucta es: post fidem postulatae benedictionis Israel es . Subditur tibi secundum carnem homo, ad mysterium passionis in carne: Deum in carnis infirmitate non nescis, ad sacramentum benedictionis in Spiritu. Nec adspectus impedit quin fides maneat; nec infirmitas avocat quin benedictio postuletur. Nec homo efficit, quin qui homo est, Deus sit: nec qui Deus est, non Deus verus est; quia non potest non Deus verus esnem legis umbra, et apostolicae doctrinae veritatem mysteriis suis veri aemula praefigurat. In visu somnii beatus Jacob Deum viderat :
Abbreviated transcription (Latin):
oheretica in prudentia & stulta mundi
sapientia opprobriũ xp̃i ñ intellegens
dĩ ẽẽ uirtutẽ & stultitiã fidei non sen¬
tiens dĩ ẽe sapientiã ds̃ergoidcir cotibi
xp̃s nonẽ quia quierat nascit᷑ qr quin de¬
mutabilis ẽ crescitȩtate qu in pas sibilis pati¬
tur quiauiuens morit᷑ quia mortuus
uix̃ quia om̃a ineo contranaturã sunt
rogohoc qiđ aluidẽ. quã omnipotentẽ t̃ẽ
qđ ds est. nondũ uos sacra & ueneranda
in his passionibus dĩ sit exlegeenĩ estis
&oport&eã docere qđ ꝑ ad sumptãm
firmitatẽ non amitat ds̃ ẽẽ qđ đ sẽ¬
sacram̃tũ enĩ fidei uestrȩmisteriorũ
estonunc mecũ fideituȩ spũ ad uer¬
sus uenenata in fidelitatis sibila scãt¬
& beate patriarcha iacob & inlucta ho¬
minis inualescens benedicte abeo fortior
deprȩcarequid istudẽ qđ inbecillum
oras qđ ab in firmo expectas. hunc cui
benedictiones rogas conplexutuo uali¬
dior elidisa gesti scorporis inentistuȩ

Expanded text:
imprudentia, et stulta mundi sapientia, opprobrium Christi non intelligens Dei esse virtutem, et stultitiam fidei non sentiens Dei esse sapientiam! Deus ergo idcirco tibi Christus non est, quia qui erat nascitur, quia qui indemutabilis est crescit aetate, quia impassibilis patitur, quia vivens moritur, quia mortuus vivit, quia omnia in eo contra naturam sunt? Rogo hoc quid aliud est, quam omnipotentem esse, quod Deus est? Nondum vos sacra et veneranda in his passionibus Deus sit. Ex lege enim estis: et oportet eam docere, quod per assumptam infirmitatem non amittat Deus esse, qui DeSacramentum enim fidei vestrae, mysteriorum esto nunc mecum fidei tuae spiritu adversus venenata infidelitatis sibila, sancte et beate patriarcha Jacob, et in lucta hominis invalescens, benedici te ab eo fortior deprecare . Quid istud est, quod imbecillum oras, quod ab infirmo exspectas? Hunc cujus benedictiones rogas, complexu tuo validior elidis. A gestis corporis tui, mentis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ eẽ significat deuno dõ & eodẽ uero
dõ postea locuturine ñ interposita spon¬
sione deunius & ueridĩ in patre& filio
subsistentib confirmatione & periculos a
postquã & dĩ cognitio suscepta ẽ filiũ
dĩ dm̃ esse significans rogo inquo tandẽ
uirtus naturȩ enĩ suȩ uirtute usus ẽ
utessent quȩ nonerant & fierent quȩ
placerent: uiditenĩ ds̃ quia bona sunt.
neq: enimaliã personȩ intulit lex sig¬
nificationẽ cũ ait & dixit dis̃fiatfir¬
mentũ. & subiecitrursum &
fecit ds̃ firmamentum. ceterũ neciir¬
tutẽ distmnxit necnaturã separauit nec
nomen demutauit in eo inquotantũ
dicentis intellegentiã prȩstitit ut sig¬
nificationẽ efficientes ad ferr& ueri¬
tatẽ aũt naturȩ atq uirtutis signifi¬
catio sermocinatis non adimit quinpo¬
tius ueritatẽ ipsã quanta potest pro¬
prietate commendat: ad ferreenĩ dic¬
to efficientiã naturȩ eius ẽ quȩ efficiens

Expanded text:
Deum esse significat: de uno Deo, et eodem vero Deum esse significat: de uno Deo, et eodem vero Deo postea locuturi; ne non interposita sponsione de unius et veri Dei in Patre et Filio subsistentibus confirmatione, periculosa postquam et Dei cognitio suscepta est, filium Dei Deum esse significans, rogo in quo tandem virtus. Naturae enim suae virtute usus est, ut et essent quae non erant, et fierent quae placerent. Vidit enim Deus quia bona sunt.Neque enim aliam, quam personae, intulit lex significationem, cum ait: Et dixit Deus, fiat firmamentum ; et subjecit rursum: Et fecit Deus firmamentum . Caeterum nec virtutem distinxit, nec naturam separavit, nec nomen demutavit in eo, in quo tantum dicentis intelligentiam praestitit, ut significationem efficientis afferret. Veritatem autem naturae atque virtutis, significatio sermocinantis non adimit; quin potius veritatem ipsam quanta proprietate commendat. Afferre enim dicto efficientiam, naturae ejus est, quae efficiens
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc seor dinẽ herȩtici ingenu subti¬
litas coaptauit ꝑpimum unu m dm̃di¬
cens deinde unũ uerum confitens
ut perid filiũ dĩ anaturadĩ & ueritate
auerter& cũ ueritas innatura unius
manens naturalem unius non excede¬
retueritatem. Igit᷑ quia ambiguita¬
tis locus nullus ẽ quin morse suum
dm̃ prȩdicans intellegat᷑ dedifilio
significasse qđ dĩ sit peripsa sillas signi¬
ficationis suȩ auctoritates recurramis
& requiramus anquẽ significa uerii dm̃
quoq uerũ intellegendũ docuerit
nullia ut̃ dubium ẽ ueritatẽ exna
tura & exuirtute ẽẽ ut exemplicaus a
dictũ sit uerũ triticum ẽ quod spica
structum & aristis uallatũ & follicu¬
lis decussum & in far comminutũ & in
panecoactum & in cibũ sumptũ red¬
diderit ex se& naturã panis & mimus:
itaq qr naturȩ uirtus prȩstat ueritatẽ:
uideamus an ds̃ uerus sit quẽ morses

Expanded text:
in hunc se ordinem haeretici ingenii subtiin hunc se ordinem haeretici ingenii subtilitas coaptavit, primum unum Deum dicens, deinde unum verum Deum confitens: ut per id filium Dei a natura Dei et veritate averteret, cum veritas in natura unius manens, naturalem unius non excederet veritatem. Igitur quia ambiguitatis locus nullus est, quin Moyses unum Deum praedicans, intelligatur de Dei filio significasse quod Deus sit, per ipsas illas significationis suae auctoritates recurramus: et requiramus, an quem Deum significaverit, Deum quoque verum intelligendum docuerit. Nulli autem dubium est, veritatem ex 106 natura et ex virtute esse: ut exempli causa dictum sit, verum triticum est, quod spica structum, et aristis vallatum, et folliculis decussum, et in farinam comminutum, et in panem coactum, et in cibum sumptum, reddiderit ex se et naturam panis et munus. Itaque quia naturae virtus praestat veritatem; videamus an verus Deus sit, quem Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ ueritatis ad quireret. nec sepericulo
in piȩ professionis inierer& temperato
ad utrũq moderamine non negantes
ad diuersitatis numerũ desecantes pe¬
q contratantum in nominibus confiten¬
tes seddm̃ &dm̃ reposita & dilata adhuc
plenius unitatis quȩ stionẽ monstrantes:
recte eniunũ dm̃ amor seprȩdicatum
euangelia testantur & rur sũ fidelit̃
in euangeliis dm̃ & dm̃ docerimorses dm̃
unum prȩdicans auctor.ẽ. atq ita non
auctoritati contraitũ ẽ sed ex auctoritate
responsumẽ neperid dĩ filium licer&
dm̃ negari quia ad isrł ds unufẽ. cũ con¬
fitendidĩ filidm̃ idem auctor ess&
qui auctor ẽ dĩ unius prȩdicandi:¬
sequitur itaq ordinẽ quȩ stionis &iam
ordo conexisibilibelle nam quia hȩc sequens
impublandimenti posita sententia ẽ
nouimus unum dm̃ uerum hic quoq
secundihuius libri om̃issermo consistit
anfilius dĩ ds̃ uerus sit nams ine dubio

Expanded text:
dae veritatis acquireret, nec se periculo dae veritatis acquireret, nec se periculo impiae professionis insereret: temperato inter utrumque moderamine; non negantes ad diversitatis numerum desecantes, neque contra tantum in nominibus confitentes; sed Deum et Deum, reposita et dilata adhuc plenius unitatis quaestione, monstrantes. Recte enim unum Deum a Moyse praedicatum Evangelia testantur: et rursum fideliter in Evangeliis Deum et Deum doceri, Moyses Deum unum praedicans auctor est. Atque ita non auctoritati contraitum est, sed ex auctoritate responsum est, ne per id Dei filium liceret Deum negari, quia ad Israel Deus unus est: cum confitendi Dei filium Deum idem auctor esset, qui auctor est Dei unius praedicandiSequitur itaque ordinem quaestionis etiam ordo connexi sibi libelli. Nam quia haec sequens impii blandimenti posita sententia est: Novimus unum Deum verum: hinc quoque secundi hujus libri omnis sermo consistit, an filius Dei Deus verus sit. Nam sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
in pietatem dm̃ unum patrem &
filium professa confessio atita sapien¬
tiam mundi quȩ stultitia apuddm̃ ẽ.
speciȩ blandȩ & pestiferae simplici¬
tatis in luder& cum hoc fidȩi suae constitu¬
erit exordium in quosibi inpiȩ aut ad sen¬
tiremur aut aduersaremur &per hoc
utriusq reipericulum dĩ filiũ non esseop¬
tiner& quiad sunus ẽ. aut extor quer&
hereseos necessitatem si & patrem dm̃
& filiumdm̃ confitentes unũ dm̃ prȩdi¬
care secundum sabelliopinionem inpi¬
amexistimaremur. & ita hoc prȩdicatio¬
nis suȩ modo unus ds̃ autalium excluder&.
minib: unusess& quia & unitas alium
nescir& & alium non permitter& unio¬
ne & duo unus esse non posse : sed nos sapi
entiam dĩ quȩ mundo stultitia ẽ consecuti
& perfidȩi dominicȩ salutarem &
sinceram confessionem ui pereaedoc¬
trinȩ fraudulentiam prodituri.
hunc responsionis m̃te ordinem in cͥoa¬
uimus qui & ad itum sibi demonstran¬

Expanded text:
impietatem, Deum unum Patrem et impietatem, Deum unum Patrem et Filium professa confessio. Atque ita sapientia mundi, quae stultitia apud Deum est, specie blandae et pestiferae simplicitatis illuderet, cum hoc fidei suae constitueret exordium, in quo sibi impie aut assentiremur, aut adversaremur: et per hoc utriusque rei periculum, Dei filium Deum non esse obtineret, quia Deus unus est; aut extorqueret haereseos necessitatem, si et Patrem Deum et Filium Deum confitentes, unum Deum praedicare secundum Sabellii opinionem impiam existimaremur: et ita hoc praedicationis suae modo unus Deus aut alium excluderet, minibus unus esset: quia 105 et unitas alium nesciret, et alius non permitteret unionem, et duo unus esse non posset. entiam Dei, qui mundo stultitia est, consecuti, et per fidei dominicae salutarem et sinceram confessionem, vipereae doctrinae fraudulentiam prodituri, hunc responsionis nostrae ordinem inchoavimus, qui et aditum sibi demonstran
Abbreviated transcription (Latin):
sui mopiã intellegens & dĩ sapientiã con¬
sectans non secundum humanam sapi¬
entiam prudens sit. sed secundum qđ
addm̃ proficit sapiat dĩ sapientiã exre¬
cognitamun distultitiã transiturus:
cuius stultȩ sapientiȩ sensũ heretica
subtilitas ad fallendi occasionem coaptans.
imumdm̃ pro fessa est auctoritate legis.
euangeliorumq usa quadictum est
audiis rahel dñs dstuus ius est.
nonignorans quantum in eo esset uł
responsionis periculum uel silentii & ex
utroq opportunitatem inpietatis expec¬
tans ut si scitatem dicti in fideliter usurpa¬
ti coniuentis tacturnitas confirmar&
perid qđ ds̃ unus ẽ. filius tam̃ dĩ ds̃ non
ess& dõtantum sicut estimomanente
ad uero si contradictio prae sumptȩ¬
in piȩhuius professionis exister& ueri¬
tatem fidei euangelicae non conseruar&
dm̃unum non confessa responsio cum
fide inrãe professio secundumdm̃ unũ
sit reccideretque in alterius hereseos

Expanded text:
sui inopiam intelligens, et Dei sapientiam consui inopiam intelligens, et Dei sapientiam consectans, non secundum humanam sapientiam prudens sit, sed secundum quod ad Deum proficit sapiat, in Dei sapientiam ex recognita mundi stultitia transiturus. Cujus stultae sapientiae sensum haeretica subtilitas ad fallendi occasionem coaptans, unum Deum professa est, auctoritate Legis Evangeliorumque usa, qua dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est : non ignorans quantum in eo esset vel responsionis periculum, vel silentii; et ex utroque opportunitatem impietatis exspectans: ut si sanctitatem dicti infideliter usurpati, conniventis taciturnitas confirmaret, per id quod Deus unus est, filius tamen Dei Deus non esset, Deo tantum sicut est uno manente; at vero si contradictio praesumptimpiae hujus professionis exsisteret, veritatem fidei evangelicae non conservaret Deum unum non confessa responsio, cum fidei nostrae professio secundum Deum unum sit; recideretque in alterius haereseos
Abbreviated transcription (Latin):
PISIONDENTES IMTIIS IT UI¬
Qsanis hereticorũ instrationib superio¬
rib: libris nonignorauimꝰ in eã nos contra¬
dicendi necessitatẽ deductos fuis se. ut non
minus periculi audientib: responsionr̃a
quã silentium cõmouer& : cũ eni unũ dm̃
profane ad sertio infidelis ingerer& &
rur sum unũ dm̃ religiose negare fides
sana non possetractaride eo non sinean¬
cipitis periculi conscientia potuit quod
nonminus ipiȩ confirmaretur: quã
negaretur. & quidem humani sensus
opinione ineptum & rationis alienũ
esse hoc forte existimabitur ut qđ in re¬
ligio sum est negare id ipsuminreligi¬
osũ sit confitericũ pietas consitendimpi¬
etatẽ condemn negandi necratione
conueniat ut utiliter ad firmetur qđ
utiliter distruatur sed addiuinȩ sapi¬
entiȩ intellegentiã humanus sensus
in prudens & scđ cȩlestẽ prudentiã
stultus iuxta infirmitates suassentit.
& iuxta in becillitatẽ naturȩ suȩ sapitstul¬
tus sibi futurus utdõ sapiat salic& ut sensus

Expanded text:
pondentes impiis et vesanis haereticorum institutionibus superioribus libris, non ignoravimus in eam nos contradicendi necessitatem deductos fuisse, ut non minus periculi audientibus responsio nostra, quam silentium commoveret. Cum enim unum Deum profane assertio infidelis ingereret, et rursum unum Deum religiose negare fides sana non posset; tractari de eo non sine ancipitis periculi conscientia potuit, quod non minus impie confirmaretur, quam negaretur. Et quidem humani sensus opinione ineptum et rationis alienum esse hoc forte existimabitur, ut quod irreligiosum est negare, idipsum irreligiosum sit confiteri: cum pietas confitendi, impietatem condemnet negandi; nec rationi conveniat, ut utiliter affirmetur, quod utiliter destruatur. Sed ad divinae sapientiae intelligentiam humanus sensus imprudens, et secundum coelestem prudentiam stultus, juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sapit; stultus sibi futurus, ut Deo sapiat, scilicet ut sensus
Abbreviated transcription (Latin):
contradicentemq populũ configens
cruciciro graphũ edictianterioris expan¬
dithicnãq proph& ȩ spĩ dix̃ percontinen¬
tẽ sibii nordinẽ conexũq sermonem
seruientib: ueromihi uocabitur nom̃
nouum qđ bene dicetur superterram.
& benedicent dm̃uerũ & quiiurant

Expanded text:
contradicentemque populum, configens contradicentemque populum, configens cruci chirographum edicti anterioris expandit. Hic namque prophetae Spiritus dixit per continentem sibi in ordine connexumque sermonem, Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum, quod benedicetur super terram, et bened
Abbreviated transcription (Latin):
liquit & quã quã quem prȩsens sermo
esignific& non ambigatur tam̃ conexa
superius dicta cuius professio ista sit in¬
Vtellegenda de monstrant: aitenĩ palã
apparui non in terrogantib me& inuen¬
tussũ non quȩrentib. med ixi eccesum
genti quiñ inuocauert̃ nom̃ meum
extendimanus meas totadie ad popu¬
lũ diffidentem & contradicentem :
an neinpia furtiuȩ prȩdicationis falsitas
in obscuro est & ds̃ uerus ignorabit᷑ qui hȩc
loquetur rogo quis apparuit non inter¬
rogantib: & quis inuentus ẽ nonquȩ¬
rentib: & quis gentiũ ẽ quȩ non inuocaue¬
runt ante a nom̃ eius & quis dietotama¬
nus ad difidentẽ & contradicentẽ populũ
extendit conferscumhis sacrũ illut & di¬
uinũ de utero nomii canticum in quo¬
non super duos ds̃ ex acerlatus suꝑ non
gentẽ & gentẽ stultam in zelũ incitat
infideles & intellege quis manifestus
fitignorantib & quis proprius usurpat᷑
alienis & quis manus suas ante diffidentẽ

Expanded text:
t quamquam quem praesens sermo significet, non ambigatur; tamen connexa superius dicta, cujus professio ista sit intelligenda, demonstrant. Ait enim: Palam apparui non interrogantibus me, et inventus sum non quaerentibus me. Dixi, Ecce sum genti, qui non invocaverunt nomen meum. Extendi manus meas tota die ad populum diffidentem et contradicentem . Anne impia furtivae praedicationis falsitas in obscuro est, et Deus verus ignorabitur qui haec loquitur? Rogo, quis apparuit non interrogantibus, et quis inventus non quaerentibus? Et quis gentium est 124 quae non invocaverunt antea nomen ejus? Et quis die tota manus ad diffidentem et contradicentem populum extendit? Confer cum his sacrum illud et divinum Deuteronomii Canticum , in quo super non deos Deus exacerbatus, super non gentem et gentem stultam in zelum incitat infideles: et intellige quis manifestus fit ignorantibus, et quis proprius usurpatur alienis, et quis manus suas ante diffidentem
Abbreviated transcription (Latin):
rarent᷑ & filiũ hiergo dm̃ bene dicebant
& uirabant ꝑtũ sed pro ph&abenedicendũ
dm̃ utrũ testat᷑ uerũ dm̃ id circo pro¬
nuntians quia permrsteriũ ad sump¬
ticorporis non ab omnibus eẽt in eodĩ
uerita s intellegenda &opus fuit ue¬
riconfirmatione ubi falsi prorupta eẽt
ad sertio & singulas dictorũ eorundem
sententias recenseamus. propterea sic dic̃¬
dñs eccequi seruiunt mihi manduca bt̃ uos
uero esurietis eccequiseruiunt mihibibent
uos uero sitictis. cognosce subeodem dic¬
to utriusq temporis significationem
ut sac ramentum ad sequaris aetatis qui
enĩ seruiunt mihi manducabunt religi¬
onẽ sclic& presentem futuris prȩmus
muneratur ita ut prȩsentiũ impieta¬
tẽ futurȩ sitis ac famis poena confica¬
at deinde adiecit ec cequi seriuiuntmh
exultabunt in lȩtitia uos aut̃ clamabi¬
tis propt̃ dolorem cordis & a coniritio¬
ne sp̃s ululabitis . secundum superiorẽ
sensũ &iamnum futuri & prȩsentis

Expanded text:
lium. Hi ergo Deum benedicebant, et jurabant per eum. Sed propheta benedicendum Deum verum testatur: verum Deum idcirco pronuntians, quia per mysterium assumpti corporis non ab omnibus esset in eo Dei veritas intelligenda. Et opus fuit veri confirmatione, ubi falsi proruptura esset assertio. Et singulas dictorum eorumdem sententias recenseamus. 28. Prophetia haecEcce qui serviunt mihi, manducabunt; vos vero esurietis: ecce qui serviunt mihi, bibent; vos vero sitietis . Cognosce sub eodem dicto utriusque temporis significationem, ut sacramentum assequaris aetatis. Qui enim serviunt mihi, manducabunt. Religionem scilicet praesentem 122 futuris praemiis muneratur: ita ut praesentium impietatem futurae sitis ac famis poena conficiat. Deinde adjecit, Ecce qui serviunt mihi, exultabunt in laetitia; vos autem clamabitis propter dolorem cordis vestri, et a contritione spiritus ululabitis . Secundum superiorem sensum etiam nunc futuri et praesentis