comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dulo nr̃o. effiudere aut̃ suꝑ alios ñ utiq possumus. s ut hoc fiat. dñm suꝑ
tate coet̾num patri intellexit. et totius boni ⁊ scĩtatis. unmo omnium
reꝵ auctorem cognouit. ut cum tanta plenitudine scĩtatis a celisi¬
psum ad nos usq descendere sigcaret. ⁊ in nr̃am .i. in humanam nat᷑am
tantam gr̃am diffundere inonstraret. ab ipso fastigio sp̃ualium donoꝵ.
incipiens. ad ima usq ꝓgreditur. Que ÷ .ni. maior gr̃ã. quam ipsũ
omp̃tm creatorem a quo.⁊ ꝑ quem. ⁊ in quo sunt omnia. ⁊ ipsam sapĩam
et̾̃nam a qua. ⁊ ꝑ quam. ⁊ in qua illustrantur omnia. ꝓ modulo nr̃o ple¬
ne atq ꝑfecte conspici: Aut que minor. quam ꝓpt̾ penam gehenne apec¬
catis se hominem compescere: Necdum in gradus suꝑiores ascendit. qui
in isto penalit̾ afficitur. qr timor penam ħt. Qui aut̃ timet. ñ ÷ ꝑfect᷑
in caritate. S ñ nisi ꝑ istum humana infirmitas ad suꝑiora ualet cõ¬

Expanded text:
ro; effundere autem super alios non utique possumus; sed ut fiat, Dominum super ipsum in divinitate coaeternum Patri intellexit, et totius boni et sanctitatis, imo omnium rerum auctorem cognovit, ut cum tanta plenitudine sanctitatis a coelis ipsum ad nos usque descendere significaret, et in nostram, id est, humanam naturam gratiam diffundere monstraret, ab ipso fastigio spiritualium donorum incipiens ad ima usque progreditur. Quae est enim major gratia, quam ipsum omnipotentem creatorem, a quo, et per quem, et in quo sunt omnia, et ipsam sapientiam aeternam, a qua, et per quam, et in qua illustrantur omnia, pro modulo nostro plene atque perfecte conspici? aut quae minor quam propter poenam gehennae a peccatis se hominem compescere? Nec dum enim in gradus superiores ascendit, qui in isto poenaliter afficitur, quia timor poenam habet. Qui autem timet, non est perfectus in charitate. Sed non nisi per istum humana infirmitas ad superiora valet con
Abbreviated transcription (Latin):
ab inferiorib. Ibi nanꝙ incip̃ a sap̃ia dĩ. ⁊ desinit ad timorem dĩ. S.
m̃emus. pͥmusibi ÷ timor dñi. Scd̾a pietas. t̾cia ÷ scĩa. Qͣrta fortitudo.
Qntum ꝯsilium. sextꝰ intellectꝰ. Septima sapĩa. Timor dĩ congruit hu-¬
inflati. ñ suꝑbi. de quib apłs dic̃. Noli altum saꝑe. s time .i. noli extolli.

Expanded text:
ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed eremus, primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus, septima sapientia. Timor Dei congruit huinflati, non superbi: quib
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ cruci ħ cũcta sacram̃ta ꝯueniunt. qr ꝑ illam lib̾ati pactũ fidĩ
⁊ societatẽ unitatis ppłi uieunt. Ibi insinuat᷑ a morte redemptio. Ibi
demonstrat᷑ scã moꝵ ꝯu̾satio. Ibi intimat᷑ omnium uͥtutum ꝑfectio.
Ibi ꝓmittit᷑ ad et̾uam uitam resuirõ. Ibi et̾ne beatitudinis sꝑatur ad¬
eptio. ⁊ u̾e felicitatis acꝗsitio. Nlam qm̃ post enui̾iationem ac tͣctatũ
sp̃ualium carismatum de.uiii. beatitudinib sermo ħri nob̾ pla¬
cuit. uideamus quomͦ he due res sibi ꝯueniant. ⁊ si habitudo scẽ
crucis hanc ꝯuenientiam in se de monstrare ualeat. Facit .i. beatꝰ
pat̾ aus̃ in libro quem de seruione dñi in monte placuit nominare.
huiꝰ ꝯuenientie talem commemorõnem. Ita dicens. Uidet᷑ gͦ mͥ ⁊̃ se
ptiformis oꝑatio sp̃s scĩ de qͦ ysaias loqr̃ his gͣdib sententiis ꝙ con-¬
grũe. s int̾est ordinis. slam ibi enum̾atio ab excelłntiorib cepit. hͥ uͦ

Expanded text:
eniunt, quia per illam liberati pactum fidei et societatem unitatis populi ineunt. Ibi insinuatur a morte redemptio, ibi demonstratur sancta morum conversatio, ibi intimatur omnium virtutum perfectio, ibi promittitur ad aeternam vitam resurrectio, ibi aeternae vitae speratur adeptio et verae felicitatis acquisitio. Nam quoniam post enumerationem ad tractatum spiritualium charismatum de octo beatitudinibus sermo nobis haberi placuit, videamus quomodo hae duae res sibi conveniant, et si habitudo sanctae crucis hanc convenientiam in se demonstrare valeat. Facit enim beatus pater Augustinus in libro quem de sermone Domini in monte placuit nominare, hujus convenientiae talem commemorationem, ita dicens: Videtur ergo mihi esancti, de qua Isaias loquitur , his gradibus sententiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ eod̃ sensu in hoc oꝑe locutus ẽẽm. Hoc id̾ ⁊ horatius uir acutus ⁊ doctus
in arte poetica erudito interp̃ti p̃cepit dicens. Nec u̾bum u̾bo curabis
redðe fidus int̾pres. Int̾pres .ii. ego quodam mͦ in hoc oꝑe sum. ñ alt̾ius
lingue. s alt̾ius locutionis. ut eiusd̃ sensus u̾itatem explanem. Quappt̾
rogo lectorem. ut ñ fastidiose accipiat nr̃m laborem. Sciatꝙ me ñ suꝑ

Expanded text:
sed eodem sensu in hoc opere locutus essem. Hoc idem Horatius, vir acutus et doctus, sed eodem sensu in hoc opere locutus essem. Hoc idem Horatius, vir acutus et doctus, in Arte poetica erudito interpreti praecepit dicens: Nec verbum verbo curabis reddere fidus Interpres. Interpres enim ego quodammodo in hoc opere sum, non alterius linguae, sed alterius locutionis, ut ejusdem sensus veritatem explanem. Quapropter rogo lectorem ut non fastidiose accipiat nostrum laborem: sciatque me non su
Abbreviated transcription (Latin):
os apuo uet̾es fuit. ut gemino stilo ꝓpria
conderent oꝑa. quo iocundiora simul et
utiliora sua legentibo forent ingenia. Uñ
⁊ apud scłares ⁊ apud ecłasticos plurimi
inueniuntur qui metro simul ⁊ ꝓsa unam
eand̾̃ ꝙ rem descripserint. Ut de cet̾is taceam. quio aliud beatꝰ ꝓspeꝵ
ac uen̾ andus uir sedulius fecisse c̾nuntur: Nonne ob id gemino stili
caract̾e duplex opus suum edunt. ut uarietas ipsa ⁊ fastidium legñtib
auferat. ⁊ siquid forte in alt̾o minus quis intelligat. in alt̾o mox plenius
edissertum agnoscat: Hoc gͥ exemplo atq hac de causa ego ꝗdem
uilissumus homuncio opus qd̾ in laudem scẽ crucis metͥco stilo condidi.
in ꝓsam u̾tere curaui. Et qr ob difficultatem ordinis ⁊ figuraꝵ neces¬
sitatem obscura locutio minus ꝙ patens sensus uidet᷑ metro ineẽ. saltem
in ꝓsa lucidior fiat. Non .ii. satagebam ut eisd̾ u̾bis quib in inetro usus fũ

Expanded text:
os apud veteres fuit ut gemino stylo propria conderent opera, quo jucundiora simul et utiliora sua legentibus forent ingenia. Unde et apud saeculares et apud ecclesiasticos plurimi inveniuntur qui metro et prosa unam eamdemque rem descripserunt. Ut de caeteris taceam, quid aliud Prosper ac venerandus vir Sedulius fecisse cernuntur? Nonne ob id gemino styli charactere duplex opus suum edunt, ut varietas ipsa et fastidium legentibus auferat, et si quid forte in alio minus quis intelligat, in alio mox plenius edissertum agnoscat? Hoc igitur exemplo atque hac de causa ego quidem vilissimus homuncio, opus quod in laudem sanctae crucis metrico stylo condidi, in prosam vertere curavi, ut quia ob difficultatem ordinis et figurarum necessitatem obscura locutio minusque patens sensus videtur metro inesse, saltem in prosa lucidior fiat. Non enim satagebam ut iisdem verbis quibus in metro usus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
moram patientie ⁊ humilitatis eiꝰ docum̃ta nob̃ p̃bes. Et qr cum lenita¬
te ⁊ tranquillitate ꝑ partum ad nos uenit. mansuetudinem suam ⁊ obe¬
dientiam quam usq ad mortem in te ꝑpetratam seruabat. designas. Iõ
data ÷ ei omnis potestas in celo ⁊ in t̾ra scd̃m humanitatem.qui cum patre
⁊ spũ scõ celum ⁊ t̾ram ⁊ omnia que i eis s̃ c̾auit scd̃m suam diuinitatem.
ic̃ sc̃i dudum cecin̾e ꝓpħe. qd̾ celi ⁊ t̾re factor paruulus filius nasceretutꝵ.¬

Expanded text:
moram patientiae et humilitatis ejus documenta nobis praebes: et quia cum lenitamoram patientiae et humilitatis ejus documenta nobis praebes: et quia cum lenitate et tranquillitate per partum ad nos venit, mansuetudinem suam et obedientiam, quam usque ad mortem in te perpetratam servabat, designas. Ideo data est ei omnis potestas in coelo et in terra secundum humanitatem, qui cum Patre et Spiritu sancto coelum et terram et omnia quae in eis sunt creavit secundum suam divinitatem, sicut sancti dud
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na. Ipse lux u̾a. Ipse bonitas piissima. Ipse redemptio nr̃a. Ipse ÷ et
uita sempit̾na. Ipse ÷ pͥnceps tanquani filius in domo sua. in ecła uidł⁊¬
sca. lpse ÷ pax nr̃a. qui fecit ut᷑ꝙ unum. Ipse pͥncipatum diabłi distru¬
xit. ⁊ conatus eiꝰ noxios retardauit. Qui ꝑ frigus infidelitatis. feruo¬
rem caritatis extingu̾e studet. ⁊ ꝑ illece bras uoluptatum felicitatẽ
ũam ꝓmittens. fallax decipit. Et ꝑ hanc dem̃tiam iam quasi captum ir-¬
ridens. manifestis uicioꝵ uinculis ⁊ cathenis peccatoꝵ st̾ngit. O crux
sc̃ã. arbor speciosa que omnia cedroꝵ nemora altitudine ⁊ pulchri¬
tudine incomparabili suꝑas. en num̾o competĩni in cornib tiuis ra¬
dianti dona serenissima ⁊ beatissima ꝑ aduentum dñicum portñdis.
Ostendis.i. seriem dieꝵ quib saluator in ut̾o uͥginis incarnatꝰ :. Et ꝑ hãc

Expanded text:
aeterna, ipse lux vera, ipse bonitas piissima, ipse redemptio nostra, ipse est et aeterna, ipse lux vera, ipse bonitas piissima, ipse redemptio nostra, ipse est et vita sempiterna, ipse est princeps tanquam filius in domo sua, Ecclesia vida: ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum; ipse principatum diaboli destruxit, et conatus ejus noxios retardavit: qui per frigus infidelitatis fervorem charitatis exstinguere studet, et per illecebras voluptatum felicitatem veram promittens, fallax decepit, et per hanc dementiam jam quasi captum irridens, manifestis vitiorum vinculis et catenis peccatorum stringit. O crux sancta! o arbor speciosa! quae omnia cedrorum nemora altitudine et pulchritudine incomparabili superas, en numero competenti in cornibus tuis radianti dona serenissima et beatissima per adventum Dominicum portendis. Ostendis enim seriem dierum quibus Salvator in utero Virginis incarnatus est, et per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ortꝰ deliciaꝵ incomparabił. affluens ub̾tate largissima.
florib uͥtutum ⁊ foliis u̾boꝵ iocundissima ꝑ p̃dicatores
sc̃i eugłi fructificans opes condis celestes. E xaltata qd
maiestate suꝑ omnia ligna siluaꝵ. honorabił ⁊ decora existis. P̃ clari¬
tas xͥ in te crucifixi głosam.⁊ speciosam. ⁊ uen̾abilem omnib te exhi¬
buit. Hoc quisquis in fidĩ firmitate c̃sistit. plena deuotione ꝓfitet᷑. Licet
demonis uis horrida salutem hanc cred̾e atq cognosce̾ gentib inui¬
dens. hac tenus reluctet᷑. Uarias ꝗd̾ uͥtutum spẽs in situ tuo demon¬
ecłaꝵ saluatoris celsitudo c̃sistit. Et unitas fide lium in fioe ⁊ pace ꝑma¬
uebit. Qd̃ ⁊̃ erectio tab̾nacħ mosaici. seu edificõ templi sa lomoniaci p̃¬
figurabãt. Hoc ⁊ altare holocausti. siue thẏmiamatis. atq ignis in
eis semꝑ ardens. sigc̾abant. Hoc ⁊ candelabꝵ cum.uii. luc̾nis. hoc
tua scõꝵ. Ipse ÷ ad uitam ꝑ passionem crucis p̃uius nr̃. Ipse salus

Expanded text:
ortus deliciarum incomparabilis affluens, ubertate largissima, floribus virtutum et foliis verborum jucundissima, per praedicatores sancti Evangelii fructificans, opes condis coelestes: exaltata quidem majestate super omnia ligna silvarum honorabilis et decora existis; quia claritas Christi in te crucifixi gloriosam et speciosam et venerabilem omnibus te exhibuit. Hoc quisquis in fidei firmitate consistit, plena devotione profitetur, licet daemonis vis horrida salutem hanc credere atque cognoscere gentibus invidens hactetenus reluctetur. Varias quidem virtutum species in sinu tuo demonEcclesiarum salvatoris celsitudo consistit, et unitas fidelium in fide et pace permanebit, quod etiam erectio tabernaculi Mosaici, seu aedificatio templi Salomonici praefigurabat: hoc et altare holocausti sive thymiamatis, atque ignis in eis semper ardens significabat; hoc et candelabrum cum quatuor lucernis, hoc tua sanctorum. Ipse est ad vitam per passionem crucis praevius noster, ipse salus
Abbreviated transcription (Latin):
Tercus it̃ a quarto digito dextre manus qui medicus uocatur uicipieis.
⁊ ꝑ auricularem dextrum brachium subtus ducens in lat̾e dextro usq
ad uentrẽ medium descendens. rursus q a dextͦ genu in radicem pedis de¬
sinit.ita. IÑ CRUCE SIC POSITUS desoluens uincla tyranni.
Qrtus ꝗppe in radice pedis dextͥ ext̾ius incipiens int̾ media crura ascen¬
dens. ad radicem usq pedis sinistri exterius peruenit.t
Aeternus dñs dedyxit ad asdra se atos

Expanded text:
Tertius a quarto digito dextrae manus, qui medius vocatur, incipiens, et per auricularem dextrum brachium subtus ducens, in latere dextro usque ad ventrem medium descendens, rursusque a dextro genu in radicem pedis desinit. Ita: In cruce sic positus desolvens vincla tyranni. Quartus in radice pedis dextri exterius incipiens, inter media crura ascendens ad radicem usque pedis sinistri exterius pervenit. Ita: Aeternus Dominus deduxit ad astra beatos
Abbreviated transcription (Latin):
ris boni. mastix ꝙͦ. gutta lentisci. ⁊ thus arabicum. gutta indiȩ.
et amomum syriacum. balsamum iudee. ⁊ b̾dellium fẏsonis. ina¬
iestate i tuam u̾entes suꝑ se uotis exaltant. Nomine licet sis asꝑi¬
or ipsis. cum cruciatum resones. uͥtute tñ redemptionis nr̃e ipsis
ꝑciꝑe. O crux sacra. que diruptis claustris inferni. plebem sc̃õꝵ
eripueras. ⁊ celo collo caueras.¬

Expanded text:
ris boni, mastix quoque, gutta lentisci et thus Arabica, gutta Indiae ris boni, mastix quoque, gutta lentisci et thus Arabica, gutta Indiae et amomum Syriacum, balsamum Judaeae, bdelium Physonis, majestatem tuam verentes, super se votis exaltant. Nomine licet sis asperior ipsis, dum cruciatum resones, virtute tamen redemptionis nostrae ipsis  fructus percipere. O crux sacra, quae, diruptis claustris inferni, plebem sanctorum eripueras et coelo collocaveras
Abbreviated transcription (Latin):
et demonstrata pie querentib dones. cum utrunq facis dispensa-¬
tione diuina. ut ⁊ corde c̾oulo ⁊ u̾a c̃fessione dm̃ xp̃m c̃fiteamuR.
et ꝑ hanc fidem ad ipsum ꝑuenire m̾eamur. O crux xp̃i que ꝑ
desid̾atam eiꝰ uictoriam es benedicta. quam claram ⁊ quam ma-¬
gnam suo amore te omnium ꝯditor reddidit. uiuificõnis enim
mun̾e te ditauit. Et ad hoc salubrit̾ erexit. ne antiquus hostis qui
pͥmum parentem nr̃m sͥ consentientẽm de paradiso eiecit. diutiꝰ
urisionis elogio ꝓgeniem exi eiꝰ in exilio damnatam fatigaret.
Opia crux oñi quis te decantans metro digne resonare ualeat.
et totam potentiam tuam u̾b enarrare: Pulehra nites ornatu.
te q cͥnentib głosa appares. Taxus mortifera longe a te fugit. calamꝰꝙ
aromaticus ⁊ pinus semꝑ uirens honori tuo se subiiciunt. Cedrus ̃.
dissimi ad odorem tuum stupent. Nardus spicicoma. ⁊ cyp̃ssus odo¬

Expanded text:
et demonstrata pie quaerentibus dones: cum utrumque facis dispensaet demonstrata pie quaerentibus dones: cum utrumque facis dispensatione divina, ut et corde credulo et vera confessione Deum Christum confiteamur et per hanc fidem ad ipsum pervenire mereamur. O crux Christi, quae per desideratam ejus victoriam es benedicta, quam claram et quam magnam suo amore te omnium conditor reddidit! Vivificationis enim munere te ditavit, et ad hoc salubriter erexit, ne antiquus hostis, qui mum parentem nostrum sibi consentientem de paradiso ejecit, diutius irrisionis eulogio progeniem ejus in exsilio damnatam fatigaret. O pia crux Domini, quis te decantans metro, digne resonare valet, et totam potentiam tuam verbis enarrare! Pulchra nites ornatu, teque cernentibus gloriosa appares. Taxus mortifera longe a te fugit, calamus aromaticus et pinus semper virens honori tuo se subjiciunt. Cedrus quodissimi ad odorem tuum stupent: nardus spicoma et cypressus odo
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a crux xp̃i. que potestate tͥ collata excellis suꝑ omnia.
Tu in celoꝵ arce suꝑna celoꝵ potens regis agmina. Quia
crucifixi in te regis uirtus ⁊ diuinitas totam te potentem
et tot᷑am scãm fec̃. Daxime cum passionis eius indicium semꝑ inte exi¬
stat. Quappt̾ m̾ito te reginam ex xp̃o rege uocamus. qr regni celestis
aditum ꝑ te pͥmum m̾umus. Dum ꝙ humanitatis eiꝰ ac diuinitatis gr̾am
ipsum portans ꝓm̾̃iusti. in unius dĩ omp̃tis laudem sacra c̃fessione xp̃i¬
colas sociasti. Nam multiplices laudes dõ in scĩs angłoꝵ cetib exci¬
tas. et simili rõne ad głificandum dm̃ deuotos reddis t̾raꝵ incolas.
e gn̾alit̾ totus orbis. aer. mare et ignea celoꝵ sidera scĩficant. ac
specialit̾ una queq spẽs c̾ature ex.iiii. mundi partib magna de¬
uotione celebrat. Hoc qͦ omnium adunata confessio ꝓfitetur. qd̃
ab et̾no lumine illustrata. nob̃ celestis regni gaudia demonstres.

Expanded text:
cta crux Christi, quae potestate tibi collata excellis super omnia! tu in coelorum arce superna, coelorum potens regis agmina: quia crucifixi in te regis virtus et divinitas totam te potentem et totam sanctam fecit, maxime cum passionis ejus indicium semper in te existat. Quapropter merito te reginam a Christo rege vocamus, quia regni coelestis aditum per te primum meruimus: dumque humanitatis ejus ac divinitatis gratiam ipsum portans promeruisti, in unius Dei omnipotentis laudem sacra confessione Christicolas sociasti. Nam multiplices laudes Deo in sanctis angelorum coetibus excitas, et simili ratione ad glorificandum Deum devotos reddis terrarum incolas. Te generaliter totus orbis, aer, mare et ignea coelorum sidera sanctificant, ac specialiter unaquaeque species creaturae ex quatuor mundi partibus magna devotione celebrat. Hoc quoque omnium adunata confessio profitetur, quod ab aeterno lumine illustrata, nobis coelestis regni gaudia demonstres,
Abbreviated transcription (Latin):
Aiter uero in trans uersa eius parte in duobus
heptagonis comprehensus. et similiter ꝑ trans¬
uers um eorum legen dus.iste.
Genzes et linsce socianzuꝵ laude saorat a.

Expanded text:
Alter in transversa ejus parte in duobus heptagonis comprehensus, et similiter per transversum eorum legendus iste: Gentes et linguae sociantur laude sacrata.
Abbreviated transcription (Latin):
ere dignum opus:. ac p̃claꝵ ualoe. trofeum celestis re¬
gis dulcisona modułone psalłe. ⁊ tͥunfum dñatoris et̾ni
competent̃ p̃dicare. quo mundum de potestate tyranni
eripuit ipsumꝙ regno eiꝰ distructo ac reybato et̾no car¬
c̃e dãmnauit. In qͦ ⁊̃ cẽsestia ⁊ t̾restria atꝙ maritima regno sͥ acquisitõ
fulcit atq sustentat. Nam qñ eiꝰ exaltatio fu̾it. ab origine nascentis mun-¬
di accurrens cum mystio annoꝵ nũs ꝑ notas g̾eoꝵ in fig̃a ipstꝰ oispositas
ex pͥmit. Et ob hoc c̾dentium oeuotio auget᷑. cum pspicit c̃oitorem om̃nium reꝑ
tam c̃grue ⁊ tam c̃uenient̾ reb ipsis tp̃ꝵ seriem coaptare. & d̾ figͣa cru¬
cis ⁊ redemptio in ea ꝑpetrata. ac salus ꝑ dona uͥtutum fide lib collata. cũ

Expanded text:
ere dignum opus est, ac praeclarum valde, tropaeum coelestis regis dulcisona modulatione psallere; triumphum dominatoris aeterni competenter praedicare, quo mundum de potestate tyranni eripuit, ipsumque regno ejus destructo ac reparato, aeterno carcere damnavit: in quo etiam coelestia et terrestria atque maritima regno sibi acquisito fulcit atque sustentat. Nam quando ejus exaltatio fuerit ab origine nascentis mundi, accurrens cum mysterio annorum numerus per notas Graecorum in figura ipsius dispositas exprimit, et ob hoc credentium devotio augetur, cum perspicit conditorem omnium rerum tam congrue et tam convenienter rebus ipsis temporum seriem coaptare: quod figura crucis et redemptio in ea perpetrata, ac salus per dona virtutum fidelibus collata, cum
Abbreviated transcription (Latin):
At eius quoq qui supra dextrum cornu crucis positus
est. talis estuersu8.
Asmen apos tolicam Pandit tua Rite tRoΡasa.

Expanded text:
At ejus quoque, qui supra dextrum cornu crucis positus est, talis est versus: Agmen apostolicum pandit tua rite tropaea.
Abbreviated transcription (Latin):
In dextra uero is te
Carmina Que nullus diffuso famine cantat
Et in sinis tra iste.
Hic uester Grex ni solus et splendidus ordo.

Expanded text:
In dextera vero iste: Carmina quae nullus diffuso famine cantat. Et in sinistra iste: Hic vester grex ni solus et splendidus ordo.
Abbreviated transcription (Latin):
tiplex : ui locutione sua cõm̃dans nob̾ xͥ passionem ⁊ resuirõnẽ ⁊ redẽptio¬
nẽ ꝑ sanguinẽ eiꝰ. ⁊ dñationẽ eiꝰ in ceł ⁊ in t̾ris. ut pene totꝰ in hoc u̾setir.
S qr ab hac laude excipi ñ oportet. qui cet̾is omnib plura de ea scͥpsit. ⁊ tã ido¬
neus: in illa. ut ñ facile in breui c̃strugi possit: cet̾is p̃tinissis. ea tm̃ que de
cruce sp̃alit̾ usur pauit ponamus testimonia. Dic̃ gͦ ad corinthios. Non .Ni.
misit me xͦ baptizare. s eugłirare. ñ in sap̃ia u̾bi ut ñ euacuet᷑ crux xp̃i.¬

Expanded text:
s Christi passionem et resurrectionem et redemptionem, per sanguinem ejus et dominationem ejus in coelis et in terris, ut pene totus in hoc versetur. Sed quia ab hac laude excipi non oportet, qui caeteris omnibus plura de eo scripsit, et tam idoneus est in illa, ut facile in brevi constringi possit caeteris praetermissis: ea tamen, quae de cruce specialiter usurpavit, ponamus testimonia. Dicit ergo ad Corinthios: Non enim misit me Christus baptizare, sed evangelizare, non in sapientia verbi, ut non evacuetur crux Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qui in medio throni ÷ sepius ipse liber cominemoret. S de his
testimonia aliqua ponere ñ necessarium uidicauimus. qt in
cet̾is locis huius libri ñ pauca inseruimus. Sunt aut̃ duo
u̾sus hic heroici in scẽ crucis imagine eisd̃ litteris conscripti.
Quoꝵ prior qui in longitudine scriptus est crucis hic est.
Sidote tisi metra sono his te iesus in odis.

Expanded text:
qui in medio throni est, saepius ipse libere commemoret. Sed de his testimonia aliqua hic ponere non necessarium judicavimus, quia in caeteris locis hujus libri non pauca inseruimus. Sunt autem duo versus hic heroici in sanctae crucis imagine iisdem litteris conscripti, quorum prior in longitudine crucis scriptus, hic est: Si dote tibi metra sono his te Hiesus in odis.
Abbreviated transcription (Latin):
In cruce nempe quam gestat in capite. ostendit scriptum
gRec ua nomen.Y O S. Quod interpre¬
tatur filius. Significans quod hec imago non agnum
quenlibet commũnem sed agnun dei filium demon¬
Stret

Expanded text:
In cruce nempe, quam gestat in capite, ostendit scriptum Graecum nomen: YOS, quod interpretatur filius, significans quod haec imago non agnum quemlibet communem, sed Dei Filium demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sp̃s sap̃ie ⁊ intelłs. sp̃s consilii ⁊ fortitudinis. sp̃s scĩe
dissimum tequiesc̾e dr̃. Qui in canticis canticoꝵ sponse dic̃. Ego flos campi.
⁊ ulium conuallium. Uirgam ꝙͦ ⁊ florem de quo ꝓpħa narrauit. iudei ipsũ
dñn dicunt. ꝓ potentia regnantis ⁊ fortituoine. pulchritudine. Nos aut̃
uirgam dĩs sc̃am mari ac de stirpe iesse ꝓgenitam. q̃ nullum ħuit sibi fru
ũm. qui de cortice humane nature splendidissimus erupit. qr sine sorde pecca¬
toꝵ ex uͥginali ut̾o natꝰ ꝓcessit. Qui ⁊ in carnis sue castitate candorem lilii de¬
monstrauit. ⁊ in sanguine passionis rose ruborem ostendit. Suꝑ illum gͦ re¬

Expanded text:
piritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae dissime requiescere dicitur, qui in Canticis canticorum sponsae dicit: Ego flos campi et lilium convallium. Virgam quoque et florem, de quo propheta narravit, Judaei ipsum Dominum dicunt pro potentia regnantis et pulchritudine; nos autem virgam dicimus sanctam Mariam de stirpe Jesse progenitam, quae nullum habuit sibi frut vero Dominum Jesum, qui de cortice humanae naturae splendidissimus erupit, quia sine sorde peccatorum ex virginali utero natus processit; qui et in carnis suae castitate candorem lilii demonstravit, et in sanguine passionis rosae ruborem ostendit. Super illum ergo re
Abbreviated transcription (Latin):
Quintus it̃ a radice pedis sinistri ext̾ius usq ad genu ascendens. ⁊ a uen-¬
tre medio ꝑ latꝰ ⁊ brachium sinistrum usq ad medicum digitũ ꝑting̃. Ita.
Ateus saluri fer am deDERat de us arce coronam.
In ueste qd̾ femora circundante sunt u̾sus hi duo elegia ci.
Ueste euidem pasua t̃obidu erĩ cõnt inetasTRa.
Atq solun salmo claudit ebieuesuo.
Incesarie uͦ capitis eius scriptum:. Ists est REx IUSTITIΑΕ
In uultu qͦ ⁊ m̃to. papilł. ⁊ umbilico. ꝯtinet᷑ istud. Ondo iustus¬

Expanded text:
Quintus item a radice pedis sinistri exterius usque ad genua ascendens, et a ventre medio per latus et brachium sinistrum usque ad medium digitum pertingit. Ita: Atque salutiferam dederat Deus arce coronam. In veste quidem femora circumdante, sunt versus hi duo elegiaci: Veste quidem parva hic tegitur qui continet astra, Atque solum palmo claudit ubique suo. In caesarie vero capitis ejus scriptum est: Iste est rex justitiae. In vultu quoque et mento, papil
Abbreviated transcription (Latin):
Quattuor monstrant decies nouenos
SinsuLi toros sie cum monade et suleR unum.
Notandum aut̃ qd̾ pͥores u̾sus qr. C. litt̾am que in medio exa-¬
gonoꝵ ÷ sͥ attrahunt.xcii. litt̾as ħnt. Sequentes uͦ xci.
Iui aut̃ duo exagoni qui transu̾sam partem crucis faciuis.
metro elegiaco compositi s̃. Quoꝵ prior hos uersus ħt.
StiROS QUoQUe sancta erucis complet certo ordine sceptrum.
Haec que decus mundi est. magna salus hominum haec.
P os terior uero istos.
Cuncta tenet christus Baratrum. orbem. atq ethera cels A.
Nam resit astra poli hic. claustra que cuncta diei.

Expanded text:
Quatuor monstrant decies novenos, Singuli totos pie cum monade, Et super unum. Notandum autem quod superiores versus, quia C litteram, quae in medio hexagonorum est, sibi attrahunt, XCII litteras habent, sequentes vero XCI. Illi autem duo hexagoni, qui transversam partem crucis faciunt, metro elegiaco compositi sunt, quorum prior hos versus habet: Stirps quoque sancta crucis complet certo ordine sceptrum Haecque decus mundi et magna salus hominum haec. Posterior vero istos: Cuncta tenet Christus baratNam regit astra poli hic claustraque cuncta diei.
Abbreviated transcription (Latin):
feruet. Quib cũre ÷ ad lucem et̾nam ꝑuenire. ⁊ incorruptionem
atq immortalitatem sine fine ꝑciꝑe. Laudem crucis.xͥ carmine de¬
ꝓuio. Hic summi opificis uirtꝰ ostendit᷑. ⁊ beati oꝑis decor ex pͥmitur.
in hostẽm r᷑etorsit antiquum. Et in cruce degustans mortem. ipsum
mortis deuicit auctorem. Huc õs conuenite egroti ⁊ egͥtudinis
ur̃e uos ne pudeat illi molestias conq̃ri. Uerus ur̃ medicꝰ ÷ iste.
quem scã crux in patulo gestauit stipite. Ipseꝙ manib suis expansis
ad medelam uos iuitat. qui uob̃ sanitatem in tegram citius p̃stat.

Expanded text:
fervet, quibus curae est ad lucem aeternam pervenire et incorruptionem atque immortalitatem sine fine percipere. Laudem crucis Christi carmine depromo. Hic summi opificis virtus ostenditur, et beati operis decor exprimitur in hostem detorsit antiquum, et in cruce degustans mortem, ipsum mortis devicit auctorem. Huc omnes convenite aegroti, et aegritudinis vestrae ne vos pudeat illi molestias conqueri. Verus vester medicus est iste, quem sancta crux in patulo gestavit stipite: ipseque manibus suis expansis ad medelam vos invitat, qui vobis sanitatem integram citius praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
unc itaq conoecet. ut pia modulatio spe et̃noꝵ nos
niam t̾buat.⁊ ꝗd uincula petcatoꝵ dirumpat. Hoc:
depmunt arte os ꝓloq̃ns digiti seribtes. plectrum lingue ⁊ uota
pni cordis. qd̾ cecioit in bello draco tortuosus. ⁊ noxiꝰ ille qui arte inali¬
gna trueulentꝰ ui paradiso ꝓto plastum nr̃m decepit. Et pͥus ipse cadens
lucifer de celi arte t̾ciam partem astroꝵ traxit secum ad inferii sulfu¬
rea stagna. E suꝑb ⁊ dolosus temptauit se equiꝑare: altissimo. in gelida
aquilonis parte ponens s tribunal. Hunc scr⁊ ferocissimum lupum a¬
gnus mitissimus strauit iure potñti. eripuit p̃dam ⁊ studia immania
fregit. At gt̃ ex umnis ⁊ carnalib oesidiis ꝑ scãm englis p̾dicõnem con¬
ũtit ad meliora. ⁊ incendit ad celestia dona. Ne uł uideoꝵ fabulosa suꝑ
corda xp̃ianoꝵ. Qui u̾itatem diuine legis agnoscentes in rohore fid̃i
iam esistunt. Et ne arioum fiat os gentium exinanitum a cultu demo¬

Expanded text:
unc itaque condecet ut pia modulatio, spe aeternorum nos niam tribuat, et quid vincula peccatorum dirumpat, hoc edepromunt arte os proloquens, digiti scribentes, plectrum linguae et vota pii cordis, quod cecidit in bello draco tortuosus et noxius ille qui arte maligna truculentus in paradiso protoplastum nostrum decepit: cum prius ipse cadens Lucifer de coeli arce tertiam partem astrorum traxit secum ad inferni sulphurea stagna, quia superbus et dolosus tentavit se aequiparare Altissimo, in gelida Aquilonis parte ponens sibi tribunal. Hunc scilicet ferocissimum lupum agnus mitissimus stravit, jure potenti eripuit praedam, et studia immania fregit. At gentes ex imis et carnalibus desideriis per sanctam Evangelii praedicationem convertit ad meliora, et incendit ad coelestia dona, ne vel Judaeorum fabulosa corda Christianorum, qui veritatem divinae legis agnoscentes, in robore fidei jam consistunt; et ne aridum fiat os gentium exinanitum a cultu daemo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dic̃. ⁊ reducam uos ad locum istum.⁊ paulo post subiungit. et
reu̾ti uos faciam ao locum a qͦ transmigrare uos feci. potest in¬
telligi. qd̾ anime reu̾sionem in ao requiem in pͥore sententia. ⁊
in scd̃a corpoꝵ resurrõnem ad głam insinuet. Post mortem gͦ scõꝵ
anime mͦ inparadysum uadunt. ⁊ in fine mundi recipientes cor¬
pora sua regnum intrab̾t et̾num. Septuaginta uͦ ebdoma-¬

Expanded text:
reducam vos ad locum istum; et paulo post subjungit: Et reverti vos faciam ad locum a quo transmigrare vos feci, potest intelligi, quod animae reversionem ad requiem in priori sententia; et in secunda corporum resurrectionem ad gloriam insinuet. Post mortem ergo sanctorum animae modo in paradisum vadunt, et in fine mundi recipientes corpora sua, regnum intrabunt aeternum. Septuaginta vero hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
designent. qui tulit peccata mundi. legem ⁊ ꝓpħas impleuit. un¬
ctus ÷ oleo leticie p̃ participib suis. Num̾antur gͦ iste ebdoma¬
de ꝑ septenos annos distincte a.xxͦ. anno regni artarxersis
regis. qñ neemias pinc̾na eius impetrauit ab eo restaurari mu-¬
ros ierłm. templo multo ante cyro ꝑmittente ꝯstructo. Que
ipse abbreuiate ẽẽ dñr. scribuntuR. hoc÷ scd̾m lune compotum
duodenoꝵ m̃sium lunarium. hinc fiunt anni .ccccxc. qui ad
a cet̾is. qd̾ de hac erat plura relaturus. Nam ⁊ xp̃c in
nuo ex quo a ioħe p̃dicari cepit. negatus ÷. Confirmabit aut̃

Expanded text:
 legem et prophetas implevit, unctus est oleo laetitiae prae participibus suis. Numerentur igitur istae hebdomadae per septenos annos distinctae, a vicesimo anno regni Artaxerxis regis, quando Nehemias pincerna ejus impetravit ab eo restaurari muros Jerusalem, templo multo ante, Cyro permittente, constructo, quae ipsae abbreviatae esse describuntur, hoc est, secundum lunae computum duodenorum mensium lunarium: hinc fiunt anni quadringenti nonaginta, qui ad a caeteris, quia de hac erat plura relaturus. Nam et nue, ex quo a Iohanne predicari cepit, negatus est. 54. Quia a
Abbreviated transcription (Latin):
eptuaginta quippe num̃um p̃sens forma sc̃ẽ
crueis sparsis litt̾is ꝯscripta demonstrat. Quo
nob̾ intimat᷑. ominia mystĩa que id̾ nũs ꝯtinet
honori sc̃ẽ crucis decentissime ꝯuenire. Nam
Lxx. anni captiuitatis quos ieremias ꝓpħa
pdixit̾ ppło sacrilego futuros. quid aliud sigcant quam omne
tp̃s istius uite qd̾ ꝑ septenarium dieꝵ nuñum discuirit. quo
ꝓpt̾ peccatum pͥmi hominis oamnati sumus. ⁊ penis erumnis ꝙ
affligimur. ⁊ uariis tribłonib atq angustiis cotidie afficim̃s
ni fallor insinuat. qd̾ in fine mundi captiuitas nr̃a ꝑfecte dis¬
soluetur. qñ nouissima inimica destruetur mors. qñ simul et de
anime decore ⁊ de corporis immortalitate sine fine cum xp̃o gau¬
debunus. Atq iõ in scẽ crucis forma ħ rõ oportebat demonstrari.
qͣd̃ ipsa ꝑ xp̃i passionem huius gr̃e nob̾ ꝯtulit effectum. Cui rei

Expanded text:
eptuagenarium quippe numerum praesens forma sanctae crucis sparsis litteris conscripta demonstrat, quo nobis intimatur, omnia mysteria, quae idem numerus continet, honori sanctae crucis decentissimo convenire. Nam septuaginta anni captivitatis, quos Jeremias propheta praedixit populo sacrilego futuros, quid aliud significant quam omne tempus istius vitae, quod per septenarium dierum numerum discurrit, quo propter peccatum primi hominis damnati sumus, et poenis aerumnisque affligimur, et variis tribulationibus atque angustiis quotidie afficimur?raenuntiavit: hoc, nisi fallor, insinuat, quod in fine mundi captivitas nostra perfecte dissolvetur, quando novissima et inimica destruetur mors, quando scilicet et de animae decere et de corporis immortalitate sine fine cum Christo gaudebimus; atque ideo in sanctae crucis forma haec ratio oportebat demonstrari, quia ipsa per Christi passionem hujus gratiae nobis contulit effectum. Cui rei
Abbreviated transcription (Latin):
es orbt̾raꝵ. Que ⁊ u̾a laus. amica uirtus. ⁊ clara fi¬
losofia. apud celicolas t̾rigenasꝙ indesinent̾ uiges.
etiam apud ex̾citus angeloꝵ. qui in claritate lucis et̾ne manent.
Et apud homines. quib salus ⁊ pulchra renouatio post diutinã
infirmitatem ⁊ antiquam peccatoꝵ uetustatem extitisti. Te totꝰ
orb̾ beatificat. te celoꝵ agmina collaudant. ꝑ te in nomine iñu
qui cuncta mundi sceptra simul ⁊ regum curuat imꝑia. omne
genu siue uoluntate seuui flectit᷑. celestium uidłi. t̾restrium. ⁊ in¬
fernoꝵ. At michael dux ⁊ pͥnceps ꝙleb̾ oĩ te c̃fessione memorat
cuncta celoꝵ sid̾a ⁊ uͥtute reg̾e. ⁊ potestate teg̾e. eo qd̾ ara dĩsis. in
qua immolatus ÷ agnus qui abstulit peccata mundi. Quo clipeo
beniuolentie ipse sedulo exultat. Qua c̾fessionis framea fidens. bel¬
lum iit ecͣ draconem horridum antiquum ꝙ serpentem. Et de ho

Expanded text:
rtus, et clara philosophia apud coelicolas, terrigenas, quae indesinenter viges: et jam apud exercitus angelorum, qui in claritate lucis aeternae manent, et apud homines, quibus salus et pulchra renovatio post diutinam infirmitatem et antiquam peccatorum vetustatem exstitisti. Te totus orbis beatificat, te coelorum agmina collaudant. Per te in nomine Jesu qui cuncta mundi sceptra simul et regum curvat imperia omne genu sive voluntate sive vi flectitur, coelestium videlicet, terrestrium et infernorum. At Michael, dux et princeps plebis Dei, te confessione memorat cuncta coelorum sidera et virtute regere et potestate tegere, eo quod ara Dei sis, in qua immolatus est Agnus qui abstulit peccata mundi: quo clypeo benevolentiae ipse sedulo exsultat, qua confessionis framea fidens, bellum init contra draconem borridum, antiquumque serpentem; et de hos
Abbreviated transcription (Latin):
Imago uͦ mea quam subt̃ erucem genua flectentem. ⁊ orantem depin-¬
reram. asclepiadeo metro sscripta ÷. pͥorem tenens hȩxametrum heroi¬
cum. Scd̾m hemisticium heroici. ita.
Rabanum memet clemens Roso criste tuere õpie iudicio.

Expanded text:
Imago vero mea, quam subter crucem genua flectentem et orantem depinxeram, Asclepiadeo metro conscripta est, priorem versum tenens hexametrum heroicum, secundum hemistichium heroici, ita: Rabanum memet clemens rogo, Christe, tuere, O pie judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
crucis in notis num̃oꝵ memoratis conscripti. Quoꝵ prior in lon¬
gitudine ab arce erucis deor sum legendus est ita.
En crucis haec species iesus s ene mons⁊ rat honorem.

Expanded text:
crucis in notis memoratis numerum conscripti, quorum prior in longitudine ab arce crucis deorsum legendus est, ita: En crucis haec species Jesus bene monstrat honorem.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. diligat ⁊ fr̃em suum. Uuͦ q̃ grece chile. latine mille sig̾cat.
ñ oirectis lineis. s circ̾fẽrentib scribit᷑ qñ mille sigͣcat. ita COq
alium nũm indicat in directis lineis scͥpta. Hanc gͦ ꝑfectionẽ scõꝵ
in ceł diximꝰ sigc̃are. ẽ cirunductis lineis scribit᷑. ut os tñdat guidii cele¬
stis nullum ẽẽ t̾minum. uͥ scõꝵ laus sine fine manebit. de ꝗb ait ꝓpħa.
m̃sis ex m̃ se. ⁊ sabb̃m ex sabb̾o. Aaut̃ pͥma litt̾a nominis &ͥ ÷. Et bene
hoc nimirum sig̃cans. qd̾ post passionem x. eiꝰ discipłi incipientes ab irłt.

Expanded text:
e significat, non directis lineis, sed circumferentibus scribitur, quando mille significat. Ita Ω, quia alium numerum indicat, in directis lineis scripta. Hanc ergo perfectionem sanctorum in coelis diximus significare, quae circumductis lineis scribitur, ut ostendat gaudii coelestis nullum esse terminum, ubi sanctorum laus sine fine manebit, de quibus ait Propheta: mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato. Χ aut prima littera nominis Christi est, et bene hoc mirum significans, quod post passionem Christi, ejus discipuli incipientes ab
Abbreviated transcription (Latin):
duplici compingit᷑ forma. bn .ii. p̃cepta caritatis nob̃ insinuat. Pars.n.
erecta ÷. diuinum nob̾ comm̃dat amorẽ. ⁊ c̾atorem nr̃m toto corde.
tota anima. tota m̃te. tota uͥtute o iligamꝰ. Illa uͦ q̃ ꝑ medium ducit᷑.
ita tñ ut in erecta parte sursum ꝯsistat. nr̃m nob in inuicem insi¬
nuat aniorẽ. qui diuino amore debet ordinari. ut amicos diligamꝰ

Expanded text:
duplici compingitur forma, bene duo praecepta charitatis nobis insinuat. Pars enim duplici compingitur forma, bene duo praecepta charitatis nobis insinuat. Pars enim t creatorem nostrum toto corde, tota anima, tota mente diligamus; illa vero quae per medium ducitur, ita tamen ut in erecta parte sursum consistat, nostrum nobis invicem insinuat amorem, quae divino amore debet ordinari, ut amicos diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
sum dr̃e q̃ memoratos nu̾os notant. ⁊ situ suo crucis effigiẽ demon¬
gne humilitatis custodia seruari. Ne passim in inc̾ta uagando in er¬
rorẽ cadat. Qs utͣsq res apłs ostendit dicens. Fr̃s state in fide. uiri¬
lit̾ agite. ⁊ confortamini. It̃ alibi. si plus saꝑe ꝗͣ oportet saꝑe.ẜ saꝑe ad
sobrietatẽ. unicuiq aut̃ sic̃ ds̃ oui sit m̃suram fidi. Te
A gͦ bn inti¬
mat spem. q̃ fines suos in anchore morẽ curuat. os tendens nos
debe spe ad celestia ĩmobilit̾ coherere. ne nos t̃pestas ꝑsecutionum
siue turbo temptõnum. seu illece bra uoluptatum. ab et̾ne uite de¬
sid̾io possit euelłe. De qͦ apłs ad hebreos sc̃psit. Fortissimum inquit
solacium ħamus. qui ꝯfugimus ad tenendam ꝓpofitam spem. ꝗͣ sic̃
anchoram anime ħms tutam ac firmam. ⁊ incedentẽ usq ad int̾iora
pontifex factꝰ in et̾num. Igͦ litt̾a q̃ similitudinem crucis ħt. ⁊

Expanded text:
 quae memoratos numeros notant, et situ suo crucis effigiem demongnae humilitatis custodia servari, ne passim incerta vagando, in errorem cadat. Quas utrasque res Apostolus ostendit dicens: Fratres, state in fide, viriliter agite et confortamini. Item alibi: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Unicuique autem sicut Deus divisit mensuram fidei. Ζ ergo bene intimat spem, quae fines suos in anchorae morem curvat, ostendens nos debere spe ad coelestia immobiliter cohaerere, ne nos tempestas persecutionem, sive turbo tentationum, seu illecebra voluptatum ab aeternae vitae desiderio possit evellere, de quo Apostolus ad Hebraeos scripsit: Fortissimum, inquit, solatium habeamus, qui confugimus ad tenendam propositam spem, quam sicut anchoram animae habemus tutam ac firmam, ac incedentem usque ad interiora pontifex factus in aeternum. Τ ergo littera quae similitudinem crucis habet, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .t. q̃ pͥma haꝵ litt̾aꝵ ⁊ in medio crucis ÷ posita fides ostenditur
qͣd fundam̃tum bonoꝵ oꝑum ⁊ initium salutis nr̃e fides recta ÷.
Impossibile ÷ .ii. sine fide placẽ dõ. qr ustꝰ ex fide uiuit. Pz. qͦ bene
spes intimatiur. qr omnis fidelium intentio ad et̾nam reꝗem q̃ ꝑ
septenarium dsig̾catur anelat dicens cum ꝓpħa. Sitiuit anima

Expanded text:
 quae prima harum litterarum, et in medio crucis posita est, fides ostenditur, quia fundamentum bonorum operum, et initium salutis nostrae, fides recta est. Impossibile est enim sine fide placere Deo, quia justus ex fide vivit. Per Ζ quoque bene spes intimatur, quia omnis fidelium intentio ad aeternam requiem, quae per septenarium significatur, anhelat, dicens cum Propheta: Sitivit anima
Abbreviated transcription (Latin):
bram .ii. hns lex futuroꝵ bonoꝵ. ñ ipsam unagiiem reꝵ.
Umbra.i. ñ sine uero corpore fit. ẜ tñ ipsa in se ueram ⁊ in-¬
tegram sp̃em corporis ñ expͥmit. Quappt̾ oportet. ut quis¬
quis u̾itatis amator ÷. si u̾bram prius uideat. ad uerum
penitus intuitu hereat. u̾itatis fructum negligens ꝑdat.
Lex gͦ haustum sitientib p̃buit. ẜ sine ligno potabilis ñ fuit.
Ostendit quippe dñs moysi lignum. qd̃ mittens in aquam
omnem a maritudinem in ea absumpsit. Et que pͥus sitien-
tes uano alliciebat aspectu ppłos. ligno unmisso omnes

Expanded text:
x futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. Umbra enim non sine vero corpore fit, sed tamen ipsa in se veram et integram speciem corporis non exprimit. Quapropter oportet ut quisquis veritatis amator est, si umbram prius videat, ad verum umbra intuitu haereat, veritatis fructum negligens perdat. Lex ergo haustum sitientibus praebuit, sed sine ligno potabilis non fuit. Ostendit quippe Dominus Moysi lignum, quod mittens in aquam, omnem amaritudinem in ea absumpsit; et quae prius sitientes populos vano alliciebat aspectu, ligno immisso, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis legis prime desiderat hre noticiam.
neceẽ ÷. ut huius figure ꝑ omnia memor sit
et eius factum m̃te sepius reuoluat. et com¬
parans pͥora poffiorib. recolat scriptum.
Omnia in figuram ꝯtingebant ilł. Scͥpta
sunt᷑ aut as correctionem nr̃am. in quos fines scłoꝵ deuener̃.¬

Expanded text:
uisquis legis primae plenam desiderat habere notitiam, necesse est ut hujus figurae per omnia memor sit et ejus factum mente saepius revolvat, et comparans priora posterioribus recolat scriptum: Omnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum devener
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat siie que in celis siue que in t̾ra siue que subtus
t̾ram s. Omnia uidł ⁊ uisibilia atq inuisibilia. uiuen¬
ua ⁊ ñ uiuentia. Quia. iiii. erucis cornua siue uii. loca

Expanded text:
e quae subtus terram sunt, omnia videlicet visibilia atque invisibilia, viventia et non viventia, quia quatuor crucis cornua sive quatuor loca
Abbreviated transcription (Latin):
entissime tołant᷑. ¶ͥA tͣnsũsa uͦ parte a beatis qui lugent nc̃ usq ad be¬
qui et̾ni regis uisione sine fine ꝑfruunt᷑. Scĩ gͦ uiri in p̃senti uita
qͣnto magis se ext̾ius despiciendo deiec̾int. tanto ampliꝰ int̾ius reuela-¬
tione ꝯtempłonis pascunt᷑. Quos .i. ext̾iꝰ in fletu ꝯtinet ꝯuallis hu-¬
militatis. eos int̾iꝰ subleuat ascensus cont̃plationis. G.uiii. hͥ octogo¬
ni imparib num̾is compacti. uiii u̾sus ꝯtinent. xxxuii. litt̾aꝵ .uiii.¬

Expanded text:
entissime tolerantur. In transversa vero parte a beatis qui lugent nunc usque ad beentissime tolerantur. In transversa vero parte a beatis qui lugent nunc usque ad bequi aeterni regis visione sine fine perfruuntur. Sancti ergo viri in praesenti vita, quanto magis se exterius despiciendo dejecerint, tanto amplius interius tione pascuntur. Quos enim exterius in fletu continet convallis humilitatis, eos interius sublevat ascensus contemplationis. Igitur octo hic octogoni imparibus numeris compacti, octo versus continent triginta
Abbreviated transcription (Latin):
optimum ⁊ omne donum ꝑfectum nob ꝯcedit᷑. Recte qd̾ hi gradus
in scẽ crucis forma disponuntur. qr ꝑ ipsam ad celeste regnum u̾e
ꝯscenditur. S qr due partes scẽ crucis s̃. una q̃ erecta stat. alt̾a
q̃ ꝑ tͣnsũsum uadit. ita gradus ipsi .uiii. beatitudinum a nob̃ in illa
dispositi s̃. ut ab imo usq ad medium in erecta illiꝰ parte ascendat᷑.
Et tc̃ ꝑ transu̾sam illiꝰ partem ascñsionis ordo ducat᷑. deiñ rursum in
erecta eiꝰ parte. In ea q̃ tͣnsu̾so eminet ascensus ille finiat᷑. Qd̾ ciuli¬
bet facile patebit. si u̾sus quos in ea sscripsimꝰ rite intellȩxerit.
Pot̃ quippe ⁊ in ipsa dtuisione partium ꝯueniens eaꝵ dispositio co-¬
gnosci. Nam in erecto stipite in imo pauꝑes sp̃u collocant᷑. Et in sup̃¬
mo qͥ ꝑsecõnem patiuntur ꝓpt̾ iusticiam. Quib utͥsꝙ regnũ celoꝵ
ꝓmittit᷑. qr ꝑ ueram humilitatem. solummͦ rite ad martẏrii palmam

Expanded text:
optimum, et omne donum perfectum nobis conceditur. Recte quidem hi gradus in sanctae crucis forma disponuntur, quia per ipsam ad coeleste regnum vere conscenditur. Sed quia duae partes sanctae crucis sunt, una quae erecta stat, altera quae per transversum vadit, ita gradus ipsi octo beatitudinum a nobis in illa dispositi sunt, ut ab imo usque ad medium in erecta ejus parte ascendatur, et tunc per transversam illius partem, ascensionis ordo ducatur. Deinde in erecta ejus parte, in ea quae transverso eminet, ascensus ille finiatur: quod cuilibet facile patebit, si versus, quos in ea conscripsimus, rite intellexerit. Potest quippe et in ipsa divisione partium conveniens earum dispositio cognosci. Nam in erecto stipite in imo, pauperes spiritu collocantur; et in supremo qui persecutionem patiuntur propter justitiam: quibus utrisque regnum coelomittitur, quia per veram humilitatem solummodo rite ad martyrii palmam e
Abbreviated transcription (Latin):
B ĩ mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Sapĩa ꝯgruit pacificis. in ꝗb
iam ordinata s̃ omnia. nullusꝙ motꝰ adu̾sus rebelł:. ẜ cuncta obtem¬
compleri. sic̃ completa eẽ. in apłisc̃̾dimꝰ. Nam illa omnimoda ⁊ in anglicã for¬
mam mutatio q̃ post hanc uitam ꝓmittit᷑ nullis u̾bis ex poni portest.
B ĩ qui ꝑsecõnem patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam. qñ ipsoꝵ ÷ regnum celoꝵ. Hec
octaua sentñtia sentñtia q̃ ad caput redit. ꝑfectum ꝙ hominem decla-¬
rat. sig̃cat fortasse. ⁊ circ̃cisionem .uiii. die in uet̾i testam̃to. ⁊ dñi resun¬
series in gradꝰ dis tribuit᷑. qr omnis uita fidelium ꝑ increm̃ta atꝙ au
gm̃ta ad altiora subleuat᷑. donec ad summam ꝑfectionis .i. ad caritatem

Expanded text:
ati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Sapientia congruit pacificis, in quibus jam ordinata sunt omnia, nullusque motus rebellis est; sed cuncta obtempossunt compleri: sicut completa esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in angelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi potest. Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significat fortasse et circumcisionem octavo die in veteri testamento, et Domini resur omnis virtutum series in gradus distribuitur, quia omnis vita fidelium per incrementum atque ad augmenta ad altiora sublevatur, donec ad summam perfectionis, id est, charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
in circulos suos reũtitur. Quinꝙ tenent zone ce¬
ium. obliquus qua se signoꝵ uerterit ordo. S unt
quoq ⁊ ipsi uersus in rotis conscripti sperici siue cir¬
cularis numeri. id est. xxxui. Qui ꝑ senarium
senario multiplicato. in senarium terminat. Quoꝵ.
primus in supremo circulo hic est uersus.
Uen onens ignis. aunora. hac PaR TE RΕLUcene.

Expanded text:
in circulos suos revertitur. Quinque tenent zonae coein circulos suos revertitur. Quinque tenent zonae coelum, obliquus qua se signorum verterit ordo. Sunt quoque et ipsi versus in totis conscripti sphaerici sive circularis numeri: id est, triginta sex qui per senarium senario multiplicato in senarium terminat, quorum primus in supremo circulo hic est versus: Ver oriens ignis aurora hac parte relucent.
Abbreviated transcription (Latin):
depinxeruñ. hec ÷ ratio. Quia omins mundi machi¬
na tp̃ralis ÷. ⁊ quadam ꝑmixtione elem̃toꝵ atq suc¬
cessu tp̃ꝵ uariabilis. siue mutabilis. salomone atte¬
stante qui ait. Omnia tp̃s ħnt. ⁊ suis spaciis transe¬
unt uniu̾sa sub celo.Nunc ignis aerem siccat.
aqua humidiorem facit. Nunc t̾ra aquaꝵ alluui¬
onib afficitur. Nunc solis ardore siccatur. Aqua
quippe natura mobilis ÷. ⁊ quendam circłm cursu con¬
⁊ mare ñ redundat. Ad locum unde exeunt flumina
reu̾̃tuntur. ut iterum fluant.Ignis qͦ similiter
naturalem motum ħt. uñ ad altiora se semꝑ erigit acceu¬
sus. ⁊ locum sibi suꝑ aera querit. discurrunt fulgu¬
ra. ⁊ crebris micat ignib etheꝵ. Tp̃ra nanq circłis
transeunt. Et uicissitudines. iiii. ternoꝵ m̃sium orbib
eunt. Annus qͦ. ab eo qd̾ semꝑ u̾tatur. ⁊ uise redeat.
nom̃ accepit. dicitur ⁊ orbis t̾re. Et uertigo poli t̾ras
atq equora circumuoluit. Girans girando uadit sp̃s. et

Expanded text:
ec ratio est, quia omnis mundi machina temporalis est, et quadam permistione elementorum atque successu temporum variabilis sive mutabilis, Salomone attestante, qui ait: Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Nunc ignis aerem siccat, aqua humidiorem facit, nunc terra aquarum alluvionibus afficitur, nunc solis ardore siccatur. Aqua quippe natura mobilis est, et quemdam circulum cursu conet mare non redundat, ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant. Ignis quoque similiter naturalem motum habet unde ad altiora se semper erigit accensus, et locum sibi super aera quaerit. Discurrunt fulgura, et crebris micat ignibus aether. Tempora namque circulis transeunt, et vicissitudines quatuor ternorum mensium orbibus eunt. Annus quoque ab eo quod semper vertatur, et in se redeat nomen accepit. Dicitur et orbis terrae et vertigo poli terras atque aequora circumvolvere. Gyrans gyrando vadit spiritus, et