comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elapso calũpnie causã nõ p̾cẽdistis
nũc autẽ senescentẽ me ⁊ tatit᷑ uitati o¬
ꝑam dantẽ antitͥis q̃relis deseriure
Mox etenĩ domꝰ cõtussa est: cenatłm sb̾
pedib solutũ. hostes solo p̃cipitati:
ac ruentiũ trabiũ pondere oppressi u¬
bi u̾o cũ suis sc̃s accubitabat: ibi ulla
ruine suffusio fiebat.

Expanded text:
calumniae ansam non praetendistis, nunc autem senescentem me ac taciturnitati operam dantem, antiquis querelis deservire Mox etenim concussa domus, coenaculum sub pedibus solutum, hostes solo praecipitati ac ruentium trabium pondere oppressi; ubi vero cum suis sanctus accubitabat, ibi nulla ruinae suffusio fiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta seculariũ excellentiꝰ nichil haberet:
uerũ ⁊̃ improb̾ actib longe inferior ia¬
cecet. Qra de te pascotores eccliaꝵ tur¬
bati. dunstanũ ut ꝓpriũ pͥmatẽ ad eũt:
res male gestas exponũt. At ille ĩ ho

Expanded text:
entius nihil haberet, verum etiam improbis actibus longe inferior jaceret. Qua de re pastores ecclesiarum turbati, Dunstanum ut proprium primatem adeunt, res male gestas exponunt, correctio
Abbreviated transcription (Latin):
tant ut introuusse ꝑsone de eccłuis ex¬
pellant᷑: expulse restituant᷑. dubitãte
autẽ uiro d̃i nitħ qr ad rogata respon
locata: humanos expͥmẽs modos.
re parit̾ ⁊ dei laude areã ꝯpleuerunt.
Et his qͥdem adu̾sariis uiuentib:
cessatũ est a cõtentõib. donec ꝑ succes-

Expanded text:
us intromissae personae de ecclesiis expellantur, expulsae restituantur. Dubitante igitur viro Dei, nullumque ad rogata responslocata, humanos exprimens modos, re pariter et Dei laudatione aream complent. Et his quidem adversariis viventibus cessatum est a contentio
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i memoria ꝯtinua actionis intentio
ad eꝰ intelligentiã: ⁊ in defessa affectio ĩ
bore ac ꝓficiendi studio: uł in exꝑiendo
dulcedine ac fruendi gaudio. Hanc q̃ ñ¬
ħt in ꝯscĩa. nõ exhibet in uita nõ ex̾cet ĩ
cella: nõ solitariꝰ s solus dicendusẽ. Nec
cella ei cella s reclusio ⁊ carc̃ ẽ. ue .n. solu̾
ẽ. c̃ qͦ deꝰ nõ ẽ. ue reclusus est: qͥ in dõ lib̾ ñ

Expanded text:
Dei memoria, continua intentionis actio ad intelligentiam ejus, indefessa affectio in bore et proficiendi studio, vel in experientiae dulcedine et fruendi gaudio. Haec t in conscientia, non exhibet in vita, non exercet in cella, non solitarius, sed solus dicendus est: nec cella ei cella, sed reclusio et carcer est. Vere enim solus est, cum quo Deus non est: vere reclusus est, qui in Deo liber non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximꝰ. hͥ qͣ ñ ille s in illo iusto iudicio
malum agenti ũ trascendũ s ꝯpaciẽ¬
dũ sit. sicut corꝑalit̾ infirmãti qr oĩs
qͥ male agit: nõ qͣi ex uͥtute ageris. s
tħͣ a uͥtute deficiens. ⁊ uelut qͣdam fre¬
nesis egͥcudine laborans pie tolandꝰ
est. Prima gͦ ꝯsid̾atõ: suadet nob̃ iꝰticiã

Expanded text:
i non ille, sed in illo justo judicio malum agenti non irascendum, sed compatiendum sit, sicut corporaliter infirmanti, squi male agit, non quasi ex virtute agens, sed, quasi a virtute deficiens et veluti quadam phrenesis aegritudine laborans, pie tolerandus est. Prima ergo consideratio suadet nobis justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
obliuisci incipit ⁊ qͣi sͥ iã sufficiat
qd̾ ẽ: mala sua ampliꝰ ad memoriã
redut̾e nõ dignat᷑. Tunc hostis ptꝰ ꝙͣ
mens tanto iam eas ĩpacientiꝰ suscep
se defendit. pͥmũ ut cõsid̾emꝰ culpam
nt̃am ꝙͣ m̃uimꝰ ut talia patiam᷑ de

Expanded text:
oblivisci incipit; et quasi sibi jam sufficiat quod est, mala sua amplius ad memoriam reducere non dignatur. Tunc hostis postquam mens tanto jam eas impatientius susceptse defendit: Primum, ut consideremus culpam nostram, qua meruimus ut talia patiamur; de
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ laude sua decipit᷑. qr qd̃ libentiꝰ accipit.
difficilius repellit. Nam dũ bona sua ñ¬
ñ ip̃a eã u̾itas s adulatõ potiꝰ delectat
ut aũ ꝓrsus ab elatõns uicio inno¬
cẽs ẽe uideat᷑ maiori ad huc calliditate

Expanded text:
in laude sui decipitur, quia quod libentius accipit, difficilius repellit; nam dum bona sua nonon ipsa eam veritas, sed adulatio potius delectat. Ut autem prorsus ab elationis vitio innocens esse videatur, majori adhuc calliditate
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑. qñ nob̃ ꝑ fecte huic mũdo mor¬
tuis qͥddam iã de fut᷑is gaudiis qͣi de lõ¬
ge odorare ꝯcedit᷑. Afflatus eñĩ spũ sc̃o in¬
solito gaudio animꝰ hilarescit. ⁊ mirat᷑
qͣle ad gustandũ ẽẽ ꝑossit. qd̾ tam mire
rubigo pcci am̃te fu̾it ꝯsũpta. ⁊ ille iu¬
t̾nus fulgor incorde untare ceꝑit: ꝯfestĩ
aĩmꝰ in qͣmd̃a ꝯtemplatõis specłam sb̾¬
leuat᷑. ibiq qͦdãmͦ se ip̃o altior effc̃s ꝙͣd̾ã
ut ita dix̾im lucida regionẽ ⁊ t̾rã nouam
ꝓstratꝰ iatuit: miratꝰ sr̃ se in sũmo qͦ ele¬
coluit. dolet se tm̃ ad huc ab ẽẽ ab eo qd̃
diligit. Conat᷑ gͥ. festinat. ascendit cres¬
cit ꝑ desid̾iũ. ⁊ ꝙ̃ admodũ uirgła fumi
qͣnto magis sursum tollit᷑ tanto ampliꝰ
extenuiat᷑. ita celestib appinqͣns ⁊ omne
t̾rene ꝯcupiscentie nebulam enaporaus.
totꝰ spiritał efficit᷑. tãdẽq se humanis sb̃¬
ducit aspectib dũ ad t̾rena ista ⁊ uisibilia

Expanded text:
ostenditur, quando, nobis perfecte huic mundo mortuis quiddam jam de futuris gaudiis quasi de longe odorare conceditur. Afflatus enim, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare coeperit, confestim animus in quamdam contemplationis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altioas prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo eleb eo quod doluit dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, diligit. Conatur igitur festinat, ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum virgula fumi, quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, ita coelestibus appropinquans, et omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans totus spiritalis efficitur, tandemque se humanis subducit aspectibus, dum ad terrena ista, et visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatõnẽ reꝵ a se defec̃ant ad se trahit.
Hermannꝰ ep̃c hildebranno ppͦ ad aĩam
cõfederat᷑. ac ꝑ hoc ĩꝑatori rebellis metẽ¬
sis urbe pellit᷑. Ab hoc tꝑe cepit reflo¬
rere in eccłia bĩ qͥntini beluaceñ canoni¬
cus ordo. pͥmũ ab apłis postea a beato
augustino ep̃o regularit̾ institutꝰ: sub
p̾tea carnotẽsiũ ep̃c¬

Expanded text:
desperatione rerum a se defecerant, ad se retrahit. desperatione rerum a se defecerant, ad se retrahit. Herimannus episcopus, Hildibrando papae ad animam confederatus ac per hoc imperatori rebellis, Mettensi urbe pellitur. 1079. rere in aecclesia beati Quintini Beluacensis canonicus ordo, primum ab apostolis, postea a beato Augustino episcopo regulariter institutus, sub postea Carnotensium ep
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ excõitat: sb̃ ħͦ obtẽtu. ut pͥmates
regni qͣi iusta ex causa excõmunicato
regi cõtͣdicãt. Suic palmaꝵ cita horã
sextã. sereno celo stella appariũt Pnci¬
pib satonũ qui dedicatõnẽ imꝑatoris
erant relaxatis ꝑ os quib cõmissi fue¬
rãt saxones rebellant. instinctu hude¬
branni ppͣ. Ip̃e ppͣ occurrẽs imꝑatori in
longobardia. sb̃ falsa eũ pace ab soluit.
Ouĩs enĩ qui pͥus hildebrannũ ab iura¬
torẽ ab iurant ⁊ rodulfum ducẽ burgũ¬
dionũ suꝑ se regẽ statuũt corona ei a ppͣ
missa cui erat inscͥptũ. Petra dedit petro.
petrus diadema rodulfo. Hunc sigefridꝰ
archiep̃c magũtie in regem bñdixit. ⁊
fc̃a amaguntinis sedicione cõtra eos. ro¬
dulfus cũ archiep̃o nocte aufugit. Hu¬
debranuꝰ ppͣ om̃s adu̾santes imꝑatori
ab soluit. ab infidelitate ⁊ ꝑiurio. Imꝑa¬
deppłado. inmutis suis formidinẽ anu¬
cis addit fortituduiẽ ⁊ młtos qui ex

Expanded text:
ut primates regni quasi justa ex causa excommunicato regi contradicant. Dominica palmarum circa horam sextam sereno celo stella apparuit. Principibus Saxonum, qui in deditione imperatoris erant, relaxatis per eos quibus commissi erant, Saxones rebellant instinctu Hildibrandi papae. Ipse papa occurrens imperatori in Langobardia, sub falsa cum pace absolvit. Omnes enim qui prius Hildibrandum abjuratorem abjurant, et Rodulfum ducem Burgundionum super se regem statuunt; corona ei a papa missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulfo. Hunc Sigifridus archiepiscopus Moguntiae in regem benedixit; et facta a Moguntinis seditione contra eos, Rodulfus cum archiepiscopo noctu aufugit. Hildibrandus papa omnes adversantes imperatori absolvit ab infidelitate et perjurio. Imperadepopulando, inimicis suis formidinem, amicis addit fortitudinem, et multos, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
fiꝵ. Et intẽplo salomonis ⁊ in portitu eiꝰ
xp̃iani cũ paganis qͥnto bello ꝯserto.
tante in eoꝵ cede debachati sũt ut in san¬
guine occisoꝵ equitarẽt usq ad genua e¬
quoꝵ. Cũꝙ ordinatũ eẽt qͥ irs̾m deberent
retine iam pͥntipib de repatriando ageri¬
tib ecce ret sarratenoꝵ ad cebellandos eos ue¬
nit ascalonã: cũ centũ mulib equitũ ⁊ qͣdri¬
gentis nulib peditũ. Quib cũ occurriss
equitũ ⁊ .xu. nulia peditũ erãt: deo ꝑserui
suis ad se reclamantib pugnante ⁊ nube
cos abestu solis defendente: sarraceni solo
xͥanoꝵ inpetu t̾citi: om̃s ꝓiectis armis fu¬
gerũt. ⁊ in hoc sȩcto bello .iiii. k augusti
stõ: cesa sũt centũ milia paganoꝵ. In por¬
ta u̾o ascolonie: suffocati sũt ad duo milia
at eoꝵ tui in mari ꝑiecũt ⁊ qͥ int̾ spineta
siluaꝵ ꝯsũpti sũt. numerꝰ uescit᷑. Duce autẽ¬
capta possessa est a sarratenis

Expanded text:
o Salomonis, et in porticu ejus Christiani cum paganis bello conserto, tanta in eos caede debacchati sunt, ut in sanguine occisorum equitarent usque ad genua equorum. Cumque ordinatum esset, qui Jerusalem deberent retinere, jam principibus de repatriando tractantibus, ecce rex Sarracenorum ad debellandos eos venit Ascalonem, cum centum millibus equitum, et quadringentis millibus peditum. Quibus cum occurrisset equitum et 15 milia peditum erant, Deo pro servis suis ad se clamantibus pugnante, et nube eos ab estu solis defendente, Saraceni solo christianorum inpetu territi, omnes projectis armis fugerunt. Et in hoc sexto bello 4 Kal. Augusti facto caesa sunt centum milia paganorum; in porta vero Ascalonae suffocati sunt ad duo milia; ad eorum qui in mari perierunt, et qui inter spineta silvarum consumpti sunt, numerus nescitur. Duce capta, possessa est a Saracenis
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autẽ uir prudentissimꝰ ⁊ excitui sa¬
tis utilis. atq erga beatũ martyrem
qͣntinũ adeo deuotus: ut singulis aiiᷤ
sollẽpuitatẽ eius de martyris die suo clĩ¬
tis unde cũq ꝯgregatis corã se celebra¬
ri facet ersq ptꝰ ꝑactũ officiũ copiosam
diuino monitu in int̾iora hispanie ꝓfec¬
tus larga dei manu refocillatꝰ est: qr ci¬
ues ⁊ casteliami illiꝰ regionis legatos cũ
multis douariis ad eos p̾mtte bant.
xͥani securitate accepta. ⁊ in dicto ur bib
tributo int̾im ⁊̃ młtis eoꝵ qui se sb̃tͣce¬
rant ad eos apd̃ tirũ returrentib: tãdẽ
ex cõmuni de treto nudis pedib cotidie
orando circurdant urbẽ. Octauo gͦ tales
humiiatorus die. obsidiqtus autẽ tͥce

Expanded text:
te vir prudentissimus et exercitui satis utilis, atque erga beatum martirem Quintinum adeo devotus, ut singulis annis solemnitatem ejusdem martiris, die suo clericis undecunque congregatis, coram se celebrari faceret, eisque post peractum officium copiosam divino monitu in interiora Hispaniae profectus larga Dei manu refocillatus est, quia cives et castellani illius regionis legatos cum multis donariis ad eos praemittebante, a quibus Christiani, securitate accepta, et indicto urbibus tributo, interim etiam multis eorum qui se substraxerant ad eos apud Tyrum recurrentibus, tandem ex communi decreto nudis pedibus cotidie orando circuibant urbem. Octavo ergo talis humiliationis die, obsidionis autem die
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ĩplesti. Dracones inqͥs me mones
pasc̾e. ⁊ scorpiones nõ oues. Propt̾ ħͥ in¬
qͣm magis aggred̾e eos: s u̾bo nõ ferro
Q ir denno usipare gladiũ tẽptes. ꝙ̃
semel ussus es repon̾e in uaginã. Qͣ¬

Expanded text:
m papam: Dracones, inquis, me mones pascere et scorpiones, non oves. Propter hoc, inquam, magis aggredere eos, sed verbo, non ferro! Quid tu denuo usurpare gladium temptes, quem semel iussus es reponere in vaginam? Q
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ uectꝰ etͦ albo. nec scipatꝰ milite: nͨ cir¬
cũstrepentib septꝰ muustris. Abs his
tñ: satis credidit p̾se ĩpleri salutare
mandatũ. Si diligis me: pasce .o. in.
debito. Ad eate pociꝰ incito: tͣꝵ te scio de

Expanded text:
albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas me, pasce oves meas . debito. Ad ea te potius incito, quorum te scio de
Abbreviated transcription (Latin):
tͣtis int̾ cet̾os uenerat ad eccĩam tu¬
uis faciem ignis ille de pauerat et
us ad maxillas ⁊ guiguias ⁊ dentes
molares. Et extinctus ẽ ignis: a facie
eius. S omni occursanti iam mo¬
em p̾t̾ ocłos madenti pannitulo ue¬
lare. Redit ad eccĩam bẽ u̾ginis. ft̃a¬
q tandela: qͣm offercet. iuit dormitũ
Eadẽ nocte maturiꝰ euigilans. sensit
laxatũ fluitare pannitulũ: ꝙ̃. dum
restring̾e sursum ꝙ redutere uitit᷑
⁊ paꝵ ꝓficit. coacta ẽ cirtunua centiũ
implorare auxi iliũ. Quidũ morant᷑.
sompno uł frigore tardi: illa poscit
lucernã accendi. ⁊ sͥ auxiliũ fecti. Sẽ¬
sit q int̾im tarue sb̃ digitis ⁊ panni¬
culo p̃ssam mollescere. ⁊ nesciebat quia
caro est uasi ⁊ labii reformati. Dum q
tractat creaturã nouit̾ plasiatã. cla¬

Expanded text:
tis, inter caeteros venerat ad Ecclesiam: cujus faciem ignis ille depaverat, et usque ad mammillas et gingivas, et dentes molares, et exstinctus est ignis a facie ejus. Sed omni occursanti jam moem praeter oculos madenti panniculo velare. Redit ad ecclesiam, Beatae Virginis, factaque candela quam offerret, ivit dormitum. Eadem nocte maturius evigilans, sensit lotatum fluitare panniculum; quem dum restingere, sursumque reducere nititur, et parum proficit, coacta est circumjacentium implorare auxilium. Qui dum morantur, somno vel frigore tardi, illa poscit lucernam accendi, et sibi auxilium ferri: sensitque interim carnem sub digitis et panniculo pressam mollescere; et nesciebat quia caro est labii et nasi reformati: dumque trectat creaturam noviter plasmatam, cla
Abbreviated transcription (Latin):
re dedignãs: sub se in t̾ra defodit. Notatũ
ẽ hͦ a quodã qͥ olim illi militauerat: ⁊ c̃¬
festim echelstano dcc̃a. Qoi hortuẽ ĩcu¬
sans. qd̃ hostẽ p̃ oclis positũ nõ ꝓdidiss.
rã. S aitioue hinc tentoriũ. usq dũ par¬
tes uelicte ueniant mane: ut inunicũ
petulant᷑ exultantẽ. modesta tũctatõne
frangas. Ad alanꝰ gͦ nocte ad ueniens
oĩ familia occidit. Uitͣq ꝓ gidiens regẽ
imꝑatũ ofsendit: qͥ hostes nichil tale au¬
suros putauerat. Rex uͦ striͣtis extussus
cũ suos ad bellũ acueret gladiꝰ eiꝰ fortui¬
tu euagina cetidit Inclamato ꝙ d̾o ⁊ scõ
adelmo qͥ erat eiꝰ ex antiqͣ stirpe ꝯsangͥ¬
nens: reducta ad naginiã manu inneuit
ens ẽ. qui hodie quoqe ꝓmiracło serua¬
t᷑ in thesauro regũ: ⁊ est una parte seclis
n uinqm auri uł argẽti receptiblł. hoc d̾ĩ
tono fretꝰ: tota die ustꝑ ad uesperã in defes¬

Expanded text:
re dedignans sub se in terra defodit. Notatum re dedignans sub se in terra defodit. Notatum est hoc a quodam, qui olim illi militaverat, et confestim Ethelstano dictum: qui hominem incusans, quod hostem prae oculis positum non prodidisset: ram. Sed amove hinc tentorium, usque dum partes relictae veniant mane, ut inimicum petulanter exsultantem modesta cunctatione frangas. » Adalanus ergo nocte adveniens, omni familia occidit, ultraque progrediens regem imparatum offendit; qui hostes nihil tale ausuros putaverat. Rex ergo stratis excussus, cum suos ad bellum acueret, gladius ejus fortuitu e vagina excidit: inclamatoque Deo et sancto Adelmo, qui erat ejus ex antiqua stirpe consanguineus, reducta ad vaginam manu invenit ensem, qui hodieque pro miraculo servatur in thesauro regum, et est una parte sectilis, nec unquam auri vel argenti receptibilis. Hoc Dei dono fretus tota die usque ad vesperam indefes
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ regnauit ãnis xcui. reguauit filiꝰ eins
etheistanus annis .xui. hic ut ferũt: ex
cõcubina natꝰ est. uix in tota anglia fuit
ullũ uetustũ monast̾iũ. qd̃ ñõ uł edificiis
uł ornamentis uł libris uł p̃diis decora-¬
u̾it. Recentia monast̾ia facibat qͣi ex ꝓ¬
fesso: uetusta tͣ aliud agẽs artisici be¬
ignitate insigniebat. Sitrico regi nor¬
dãuimbroꝵ dedit inuxorẽ unã ex sorou
b suis. Ouo post ãnũ mortuo ꝓuĩciam
illã sibi subegit. widualiũ regẽ walensiũ¬
nis expulit. Quos tñ postea miratõne cõ¬
motꝰ. in antiqũ statũ subregnare p̃sinuit.
Postremũ ibi bellũ fuit: cũ ad alano fi
lo sitriti. Qui timẽs regẽ sibi occurrẽtẽ
cũ ex̾citu. minũ se fimulauit: ⁊ assũpta
in manu cithara ad tentoriũ regis celsta¬
ui uenit. cantitans. ꝓ forib. Onde facile
adinissus ẽ: tantando q int̾ psallendũ
oĩa oculis scrutabat᷑. Post quiuiũ abire
uissus: p̃ciũ cantus accepit. Qd̃ apporta¬

Expanded text:
avit annis 23, regnavit filius ejus Ethelfinnus annis 16. Hic, ut ferunt, ex concubina natus est. Vix in tota Anglia fuit ullum vetustum monasterium, quod non vel aedificiis, vel ornamentis, vel libris, vel praediis decoraverit; recentia monasteria faciebat quasi ex professo, vetusta quasi aliud agens, artifici benignitate insigniebat. Sitrico regi Nortannimbrotae dedit in uxorem uram ex suis sororibus; quo post annum mortuo provinciam illam sibi subegit. Widnalium regem Walnensiumnis expulit; quos tamen postea miseratione commotus in antiquum sub se regnare permisit. Postremum illi fuit clio Sitrici, qui timens regem sibi occurrentem cum exercitu, mimum se simulavit, et assumpta in manu cithara ad tentorium regis Ethelstimi venit, cantitans pro foribus, unde facile admissus est, cantandoque inter psallendum omnia oculis scrutabatur. Post convivium abire jussus, pretium cantus accepit, quod asporta
Abbreviated transcription (Latin):
marie ⁊ eccłia sc̃i ioħis baptiste in abbatia
monialiũ cũ oĩb aliis eccłis euitino ap¬
pendentib ꝯtremant᷑. In auctores aũ sedi¬
tionis. aludouito rege frantoꝵ tã seu̾e ĩ¬
dicatũ ẽ: ut tã futoͣs ꝙͣ p̃sentes a simili
scełe det̾er̾e possit exemplũ. helynandus.
Nuic t̾bulatõm laudurensiũ q̃dã ꝑtͦ¬
batõ p̾cesserat: ñ fut᷑e huiꝰ calarutatis
seminariũ ⁊ radix fuit. ⁊ qͦdã mͦ p̃nũciat
Oridã eni pͥnceps nobilis ⁊ castellanus
lauduniensis nõie girardꝰ de tirisiaco. dũ ĩ
supplitit᷑ oraret: ab inimitis suis qͥeũ
alibi aggredi nõ audebãt dolose tirtura¬
uentꝰ ⁊ ab orõne surgẽs diu̾sis gladioꝵ
plagis ibidẽ est int̾fõs. Cuiꝰ sangͥne pa¬
uimentũ eccłie resꝑsũ: cũ młtociens aqͣ
suꝑfusa nõ poss ad plenũ eului plure ᷤ

Expanded text:
Mariae, et ecclesia Sancti Joannis Baptistae in abbatia monialium, cum omnibus aliis ecclesiis e vicino appendentibus concremantur. In auctores autem seditionis a Ludovico rege Francorum tam severe vindicatum est, ut tam futuros quam praesentes a simili scelere deterrere possit exemplum. Hanc tribulationem Laudunensium quaedam perturbatio praecesserat, quae futurae hujus calamitatis seminarium et radix fuit, et quodam modo praenuntia. Quidam enim princeps nobilis, et castellanus Laudunensis, nomine Girardus de Cirisiaco, dum in suppliciter oraret, ab inimicis suis, qui eum alibi aggredi non audebant, dolose circumventus, et ab oratione surgens, diversis gladiorum plagis ibidem est interfectus. Cujus sanguine pavimentum ecclesiae respersum cum multoties aqua superfusa non posset ad ple
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͣ legẽ xͥanitatis agi ⁊ dãpnatis scõꝵ
prm̃ uen̾andis institutis nouas ⁊ ĩ au
ĩ ecclia intͣduci. Hec cũ flexis genib. dix¬
iss: iubente pp surrexit. stecitq ĩ medio
cirtũstante eũ tͣba lĩcoꝵ suoꝵ. Cũq ad

Expanded text:
tianitatis agi: et damnatis sanctorum Patrum venerandis institutis novas et inaudin Ecclesiam introduci. » Haec cum, flexis genibus, dixisset, jubente papa, surrexit, stetitque in medio circumstante eum turba clericorum suorum. Cumque ad
Abbreviated transcription (Latin):
d̃is ip̃oꝵ ꝓfessio: ulłius aut ñ gͣuis
culpe ip̃oꝵ p̃uaricatõ an certe q̃dã sunt
deputanda imꝑuis: q̃dã ꝓ cõsilis repu¬
tanda. qͦ partim ea liceat partĩ ñ lice¬
at oĩo p̃t̾gredi. Et si hoc ultimũ detur:
cuiꝰ partis limites flagitatis. ne cui
forte ꝑuarias sui sensus opĩe ues litẽ¬
tiꝰ uagandi det᷑ occasio: Sic q liqͣre cu¬
licẽ ⁊ tamelũ glutire cõtingat. si nesci¬
at qͣntũ ture uł oꝑe sue qͥb q̃ debeat

Expanded text:
orum professio; nullius, aut non gravis culpae ipsorum praevaricatio: an certe quaedam sint deputanda imperiis, quaedam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non liceat omnino praetergredi. Et si hoc ultimum detur, propriae cujusque partis limites flagitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat, si nesciat quantum curae vel operae suae quibusque debeat
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs ex ꝓpͥa uoluntate semel ad mise¬
tit ⁊ ꝓmiserit deinceps tenendĩt ꝑto¬
fc̃o in ncc̃m sibi ip̃e conuertit. nͥ lib̾ũ
hũilitate mansuetudĩe. q̃ nõ tã ip̃m qͣm¬
dm̃i cõstat instituisse: ⁊ ob hͦ penitꝰ ñ ẽẽ

Expanded text:
si quis ex propria voluntate semel admiserit et promiserit deinceps tenendum, profecto in necessarium sibi ipse convertit, nec jam liberum humilitate, mansuetudine, qua non tam ipsum constat inst
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c uir publicos exactores descͥbit. Pu¬
blicamꝰ incͥt ẽ caput rapine. lex iuolen-¬
tie. p̃do sine pudore medicꝰ ext̾minu in¬
manior furib. Nã fur timens deluiqͥt
hic aũ ꝯfident᷑. Fur lat̃os legis tinet.
hic qͥcqͥd fecerit legẽ uotat. Quis eo ĩqͥ¬
or qͥ u̾b̾ iustitie iusticiam dãpuat. ⁊ ar¬
mis i notentie spoliat uuln̾at occi¬
dit in notentes. Lege utiq legẽ ꝑimit
⁊ dũ alios urget ad legẽ eclex Publi¬
canoꝵ aũ a maximo use ad minimũ
tetus ꝯcussioni pociꝰ ꝙͣ iusticie uacat
⁊ ita in ppłm debantant᷑. ut qd̃ reliqͥt
unꝰ alii nõ morient᷑ au ferre tãꝙͣ ad ħ
istituti suit ut residuũ locuste conie¬
dat brutꝰ. Officiali cesaris nͥ in oĩb ac
traꝙ coronã. Qcqͥd dixerit ita optinet
ar si inueniat᷑ in actis. Et cl̃ aliad hita mo¬
Stõne intulpate tutele uini ui repesse lice¬
at ꝯtutientib officialib spoliantib torãn

Expanded text:
 ubi publicos exactores describit. Publicanus, inquit, est caput rapine, lex violentie, predo sine pudore, medicus exterminii, immanior furibus. Nam fur timens delinquit, hic autem confidenter. Fur laqueos legis timet, hic quicquid fecerit legem vocat. Quis eo iniquior, qui verbis iustitie iustitiam damnat et armis innocentie spoliat, vulnerat, occidit innocentes? Lege utique legem perimit et dum alios urget ad legem, exlex est. Publicanorum autem a maximo usque ad minimum cetus concussioni potius quam iustitie vacat et ita in populum debacchantur, ut quod reliquit unus, alii non morentur auferre; tamquam ad hoc instituti sint, ut residuum locuste comedat brucus. Officiali cesaris nisi in omnibusontraque coronam. Quicquid dixerit ita obtinet, ac si inveniatur in actis. Et cum alias moderatione inculpate tutele vim vi repellere liceat, concutientibus officialibus, spolian
Abbreviated transcription (Latin):
biles aũ sedẽ iuditis deponant᷑ ibiꝙ abĩ¬
ito litiũ usq ad finem ꝑmaneant nͦ amo¬
neant᷑ nͥ sentẽtia retitata quo totiꝰ ꝯsistorii
latitudo dei ip̃ius repleta p̃sentia õĩb ad
safscãs scͥptura metũ intutiat ⁊ reu̾enti¬
am ⁊ ab inquisitõne u̾itatis oĩs iniui

Expanded text:
 sedem iudicis deponantur, ibique ab initio litium usque ad finem permaneant nec amoveantur, nisi sententia recitata, quo totius consistorii latitudo, Dei ipsius repleta presentia, omnibus ad sacrosanctas scripturas metum incutiat et reverentiam et ad inquisitionem veritatis omni
Abbreviated transcription (Latin):
Disciplina est ꝯpes cupeditatis maloꝵ
desid̾ioꝵ carter frenũ lascune elatõnis
iugũ uincłm iratundie. Qre domat in¬
temꝑantiã leuitatẽ ligat. ⁊ om̃s in or¬
dinatos motꝰ m̃tis atq illicitos appe¬
titꝰ suffocat. Sicut enĩ de in ꝯstantia m̃¬
tis. uascit᷑ in ordinata motio corꝑis. ita
ꝙͦ dum corpus ꝑdisciplinã stͥngit᷑. animꝰ
ad ꝯstantiam solidat᷑. Et paulatĩ ĩtͥn¬
setus meus ad qͥetem ꝯponit᷑. cũ ꝑ discipli¬
ne custodiã mali motꝰ eiꝰ foras fluere ñ

Expanded text:
lina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃ntẽ. Pma uox dicit accipe. Scd̃a
dicit redde. Tercia dicit fuge. Accipe bñ¬
ficiũ. Redde itũ. fuge suppliciũ. Prima
uox ẽ famulantis. scd̾a admouentis
t̾cia ꝯminantis. Uox famulantis est.
Celũ dicit. Ministro tͥ lucẽ in die ut ui¬
giles: tenebras innocte ut pauses. E¬
go ad oblectatõnẽ tuã gratas tẽꝑũ
utissitudines pario. teporẽ ueris et
estatis fuorẽ autumpui plenitudi¬
nẽ ⁊ algorẽ hyemis. Ego alt̾nantib
in crem̃tis dieꝵ ⁊ uoctiũ spatia siili
rõne dissimilit̾ extendo ut ⁊ uarietas
tollat fastidiũ ⁊ tͥ pariat oblectauẽ¬
tũ. Cer dicit. utalem tͥ. p̾beo flatũ ⁊
omine genus auiũ ad tuũ mitto obsetͥ¬
um. Aqͣ dicit. potũ tͥ p̃beo sordes pur¬
go. Arentia rigo: ⁊ diu̾soꝵ gn̾a pisci¬
um. ad tuũ esum ministro. Terra di¬
cit. Ego te porto. ego te nutrio. pane
ꝯforto. uino letifico. Omnigenis fcͥ¬
tib oblecto diu̾sis animalib m̃sas
suas repleo. Uox ꝯmonentis est.

Expanded text:
loquentem. Prima vox dicit accipe, secunda dicit redde, tertia dicit fuge: « Accipe beneficium, redde debitum, fuge supplicium. » Prima vox est famulantis, secunda admonentis, tertia comminantis. Vox famulantis est. Coelum dicit: Ministro tibi lucem in die ut vigiles; tenebras in nocte ut pauses. Ego ad oblectationem tuam gratas temporum vicissitudines pario, tempore veris, et aestatis fervorem, autumni plenitudinem et algorem hiemis. Ego alternantibus incrementis dierum et noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut et varietas tollat fastidium et ratio pariat oblectamentum. Aer dicit: Vitalem tibi praebeo flatum, et omne genus avium ad tuum mitto obsequium. Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordes purgo, arentia vegeto, et diversorum genera piscium ad tuum esum ministro. Terra dicit. Ego te porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis fructibus oblecto, diversis animalibus mensas teas repleo. Vox admonentis est.
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ te. Me ꝓpt̾ te: te ꝓpt̾ se. Si sentil
bñ ficiũ reode debitũ. Accipis benigui¬
tatẽ: redde caritatẽ. Hoc tribuit ⁊ ħ ex¬
igit d̃s. Uox ꝯmuiantis est. Ignis dicit
Ame ꝯbureris. Aqͣ dicit. In me sb̾ m̃ge¬
ris. Terra dicit. Ame absorb̾is. In finiꝰ
oicit. Ame deglucieris. Quia oĩs trea¬
tura situt ex ꝯditõne sua hõi famulat᷑

Expanded text:
er te, et te propter se. Si sentis beneficium, redde debitum. Accipis benignitatem, redde charitatem. Hoc tribuit, et hoc exigit Deus. Vox comminantis est. Ignis dicit: A me combureris. Aqua dicit: In me submergeris. Terra dicit: A me absorbeberis. Infernus dicit: A me deglutieris. Quia omnis creatura sicut ex conditione sua homini famulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
suut. ut politũ eloquiũ uenustatẽ ꝑsone
industͥam in negociis scłarib fauorabisẽ
largitatẽ. Hona intima possidebat ĩ ex¬
t̾iorib se obscurũ ẽẽ gaudebat. Nec sic ob¬
scutꝰ ⁊ uilis erat ut putabat. s apd̃ cecte
erat. Nocte qͣdã añꝙͣ ueniret igniat.
uidit inuisu noctis qd̾ aulam ĩgred̾et᷑ pł¬
ch̾rimã incͣ sedes erat posita ⁊ supͣ secem
sedẽs q̃da dña ułtus admodũ reu̾endi. In¬
gredienti aulam occͣrebat canes nigͥ ⁊ hor¬
ribiles qͥ inpetu fc̃õ in eũ lac̾are eũ uolebãt
S dña slla magna ⁊ uen̾abilis canes
auctoritate sua magnifice fugauit ⁊ petiũ
ad se uocatũ blandis manib ⁊ dulci de¬
mł̾cẽs allocͥio secuꝵ ẽe uissit Erat semꝑ
ineodẽ statu. E qͦ cũ quidã abbas fanulia¬

Expanded text:
t; ut politum eloquium, venustatem personae, industriam in negotiis saecularibus, favorabilem largitatem. Bona intima possidebat. In exterioribus se obscurum esse gaudebat. Nec sic obscurus et vilis erat, ut putabat; sed apud recte erat. Nocte quadam antequam veniret Igniacum vidit in visu noctis, quod aulam ingrederetur pulcherrimam, in qua sedes erat posita, et super sedem sedens quaedam domina, vultus admodum reverendi. Ingredienti aulam occurrebant canes nigri et horribiles, qui impetu facto in eum, lacerare eum volebant. Sed domina illa magna et venerabilis canes auctoritate sua magnifice fugavit, et Petrum ad se vocatum blandis manibus, et dulci demulcens alloquio, securum esse jussit. Erat semper in eodem statu: a quo cum quidam abbas familia
Abbreviated transcription (Latin):
Si sacietas: saciabũt᷑ cũ apparuerit gla
dñi. Si ebrietas: in ebriabũt᷑ ab ubtate
do. dei. Si melodia: ibi angeloꝵ chori cõ¬
tendet eis se ip̃am. Si amicicia: diligẽt
illos plusꝙͣr illi se ip̃os: qi illi illũ ⁊ se ⁊ in¬

Expanded text:
Si satietas; satiabuntur cum apparuerit gloria Domini . Si ebrietas; Inebriabuntur ab ubertate domus Dei. Si melodia; ibi Angelorum chori contendet eis se ipsam. Si amicitia; diligent illos plus quam illi se ipsos: quia illi illum et se et in
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa mea ⁊ erige totũ intlłectũ na¬
tuum. ⁊ cogita qͣntũ potes qͣle ⁊ qͣntum
sit illud bonũ. Si enĩ singula hona de¬
lectabilia sunt. cogita intẽte qͣm delecta¬
bile sit illud bonũ. qd cõtinet iocundita¬
tẽ om̃iũ uonoꝵ. Et nõ qualẽ ini reb cre¬
atis sumꝰ exꝑti: s tanta diffe̾ntẽ. qͣnto
differt creator acreatuca. O qui hoc bouo¬
fruet᷑ qͥs illi erit ⁊ qͥo illi ñõ erit. Certe
Cur gͦ ꝑ mlt̾a uagaris homũtio. t̃rendo
bona aĩe tue ⁊ corꝑis tui. Ama unũ bo¬
nũ in quo sũt om̃ia bona ⁊ sufficit Qd
Ib est ibi est qͥccͥo amatis qͥcqͥd desideratiᷤ
D delectat pulccitudo: fulgebũt uisti sit̃¬
sol. Si uelocitas aut fortitudo aut lib̾taᷤᷤ
corꝑis. tui uichil obsistere possit. erunt
similes angelis dei. Si longa ⁊ salubs¬

Expanded text:
ima mea, et erige totum intellectum tuum, et cogita quantum potes, quale et quantum sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum, quod continet iucunditatem omnium bonorum; et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto differentem quanto differt creator a creatufruetur, quid illi erit, et quid illi non erit? Certe Cur ergo per multa vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? ama unum bonum, in quo sunt omnia bona, et sufficit. Di est, ibi est quidquid amatis, quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo: " fulgebunt iusti si". Si velocitas aut fortitudo, aut libertas corporis cui nihil obsistere possit: " erunt similes angelis dei ", quia " s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rens ꝙ placeat. ꝑ oĩa discurrit. uo¬
lentes intrare patit᷑. nolentes uͦ mo¬
uet ⁊ hortat᷑. Inde scriptura dicit.
Ocł̃i pͥma tela sunt adult̾e. Solent
hõies tub generib armoꝵ utr telis¬

Expanded text:
quaerens quod placeat, per omnia discurrit, volentes intrare patitur, nolentes vero monet et hortatur. » Unde Scriptura dicit: Oculi prima tela sunt adultera . Solent homines tribus generibus armorum uti
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ hec ut caueant illi qui loculos
domos ⁊ curias ꝑ lustrant. Deuitent
⁊ ꝑsonas infames hospicia suspet¬
ta numiscła dare ⁊ accipere: petuniã
płimã cõgregare ne in ip̃a laq̃us la¬
teat: in quo cũ alio ꝑeant. Puditus¬

Expanded text:
igitur haec, ut sibi caveant illi qui loculos domos et curias perlustrant. Devitent tiam personas infames, hospitia suspecta, munuscula dare et accipere, pecuniam plurimam congregare, ne in ipso laqueus lateat, in quo cum alio pereant.
Abbreviated transcription (Latin):
testins. oĩa uiridia in ħbis ⁊ arborib uaᷤ¬
tabãt: spaciũ diurui itin̾is .iiiͦi. aut .uͦ.
milib excendentes. Hoc mise rabili sy¬
tacło usꝙ ad mare britãnitũ ꝑueniẽ̾¬
res: tandem flatu uentoꝵ in ꝓfundũ
maris demse sũt. D estu octeani ad
lictus reiecte: putredine sua aere cor¬
rupto. mstos ꝑire fecerũt. Secuta fa¬
mes ualida. młtos ꝯsũpsit media: ut
pene tcia pars hoĩm cosũpta sit in
do aspior fuit ⁊ ꝓliuior: nix ⁊ gelu a
k nouemibris usꝙ ad u̾uale etͥnotti¬

Expanded text:
nia viridia in herbis et arboribus vastabant, spatium diurni itineris quatuor aut quinque milibus extendentes. Hoc miserabili spectaculo usque ad mare Brittannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed estu occeani ad litus rejectae, ex putredine sua aere corrupto, multos perire fecerumes valida multos consumpsit inedia, ut pene tertia pars hominum consumpta sit in to asperior et prolixior; nix et gelu a Kalendis Novembris usque ad ae
Abbreviated transcription (Latin):
cestinatis obuixe filiꝰ suitͦrebat pat᷑
Unde dabat᷑ intelligi qi licet idẽ imꝑa¬
tor młta dõ ⁊ hõib placita feciss: plu¬
ra tũ do̾ cõfria in regno suo fieri cõsen¬
sit. in c̾ib gͣuior uidebant᷑. qd̃ heresi nicho¬
laitaꝵ nõ resticit. ⁊ monita gabrielis ar
studuit. Norchinanni urbẽ andegauis qͣi
in ea habitaturi: cũ suis õib occupant.
Ad qm expugnandã karolus ascito salo¬
mone britonũ rege: młtis dieb eam eam
qbsedit. S cũ norchinãni ad desꝑatõuẽ
adducti fuissẽt. rex inuito excitu p̾cunia
ab eis accepta egressũ eis annuit. eisq hͦ
parto peiora faciendi locũ dedit.

Expanded text:
tinatis obnixe filius succurrebat patri. Unde datur intelligi, quod licet idem imperator multa Deo et hominibus placita fecisset, plura tamen Deo contraria in regno suo fieri consensit. In quibus graviora videbantur, quod haeresi Nicolaitarum non restitit, et monita Gabrielis arcstuduit. Northmanni urbem Andegavis quasi in ea habitaturi cum suis omnibus occupant. Ad quam oppugnandam Carolus rex ascito Salomone rege Brittonum multis diebus eam obsedit. Sed cum Northmanni ad desperationem adducti fuissent, rex invito exercitu, pecunia ab eis accepta, egressum eis annuit, eisque hoc pacto pejora faciendi locum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
gallia despfantur iniumerabiles. detis
lotustis maiores. sena alaꝵ regimina.
sex petes. ouos dentes lapide durto
habentes: ut tastroꝵ acies fmati uolã¬
tes duces tũ pautił itinie uiꝰ diei p̃tuit¬
tentes: ad metãda loca uent᷑e młtitudi¬
ni. Sitta horã nonã ad locũ p̃uisũ uẽi¬
entes ubiq solis ortũ expͤtantes. ꝑ spa¬

Expanded text:
Galliam depopulantur innumerabiles, caeteris locustis majores, sena alarum remigia, sex pedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae multitudini, circa horam nonam ad locum previsum venientes, ibique solis ortum exp
Abbreviated transcription (Latin):
Genuit ⁊̃ seceuissimꝰ iꝑator filios .iii. ex
etinẽgarde pͥma ucore sua: scilicet loths¬
riũ pipinũ. atq ludouicũ. Et ex sua ux¬
ore scd̃a noĩe iudith genuit. karolũ re¬
gẽ francoꝵ. Porro lothariꝰ imꝑatoris

Expanded text:
Genuit etiam serenissimus imperator filios tres ex Hermengarde prima uxore sua, scilicet Lotharium, Pipinum atque Ludovicum. Et ex sua uxore secunda nomine Judit genuit Karolum regem Francorum. Porro Lothariuis, imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
mane eccl̃ie .xcuiiͦ. p̾sidet. Corꝑa scõꝵ se¬
ueri rauẽanͣtis ep̃i ⁊ uxoris eius uincẽ¬
tie. ⁊ filie unocentie: ab orgario archi¬
ep̃o magunciã tͣnslata sũt.  n gallia
autẽ solsticiũ estiuale aere intẽpestatem

Expanded text:
 presidet. Corpora sanctorum Severi Ravennatium episcopi et uxoris ejus Vincentiae et filiae Innocentiae ab Otgario archiepiscopo Moguntiam translata sunt. In Gallia ante solstitium aestivale, aere in tempestatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ.d .d. ẜ .h. Quia eñi mens hoĩs
ui illo uno bono stare uoluit in qͦ po¬
tuit felicit̾ reqͥesc̾e: ⁊ sine distractõne
uł occupatõe sũme u̾itatis plenitudi¬
nẽ possid̾e: ꝓiecta foras atͣ sem ip̃am
in młtiplicitatẽ reꝵ uisibiliũ sꝑgit᷑
⁊ u̾itatem ꝙͣ uitꝰ cecata a fonte haurite
ñ potest. qͣi ꝑ rimulas qͣsd̃a iusibiliũ
arescentib p̃cordiis saltẽ sugg̃e cona¬

Expanded text:
 in ea. Quia enim mens hominis in illo uno bono stare noluit, in quo potuit feliciter requiescere, et sine distractione vel occupatione, summae veritatis plenitudinem possidere, projecta foras extra semetipsam in multipliciitatem quam intus caecata a fonte haurire non potest, quasi per rivulos quosdam visibilium arescentibus praecordiis saltem fugere cona
Abbreviated transcription (Latin):
suctͣram. qͣntũ cũꝙ potero. S obsecro ut
dicatis mͥ si uos estis deputatꝰ in illa mi¬
licia qͣm dic̃t̃ hellekini. Et ille. sõ dñe. Il¬
la milicia iam nõ uadit s nꝑ ire desut.
qr penitentiã suã ꝑegit. Corrupte aũ dic¬
tus est a uulgo helleqͥus ꝓ karleqͥus. fuit
enĩ karolus qͥntus qui pcc̃oꝵ suoꝵ lõg̾a
egit peĩtentiã ⁊ nuꝑ tamdẽ ꝑ int̾cessionẽ¬

Expanded text:
succurram, quantuncunque potero; sed obsecro ut dicatis mihi, si vos estis deputati in illa militia quam dicunt Hellequini. Et ille: Non, domine. Illa militia jam non vadit, sed nuper ire desiit, quia poenitentiam suam peregit. Corrupte autem dictus est a vulgo Hellequinus, pro Karlequinus. Fuit enim Carolus quintus, qui peccatorum suorum longam egit poenitentiam, et nuper tandem
Abbreviated transcription (Latin):
inopinate aggressi a c̾cime debellant.
fuerardo gladiis ꝑempto gisleb̾to au¬
tẽ theni undis subm̾so: ceteroꝵ uix a¬
liqͥs fugit qͥ nõ aut trutidaret᷑ aut cape¬
fr̃agunt᷑: ⁊ ludouitꝰ ab alsatia discedie
⁊ rex ⁊ fideles eiꝰ cũ ip̃o gͣtulant᷑. Eodẽ¬
anno: a demarus cluuac̾. albas sub¬
stituit sibi albatẽ maiolum. Guilłs
norchinãnoꝵ dolo in francia occisus
ẽ: ab alzone cognauiẽto curro. Clauiꝰ
ad eiꝰ tingulũ inuenta est sere samili¬
ariss scͥni: in qͦ unnuenita sunt indu¬
menta monathalia. q̃ semꝑ int̾ bella
meditabat᷑ se gestaturũ apd̃ gimegiũ
q̃ locũ a tẽꝑe hastingi desertũ ip̃e stu¬
it richardꝰ.¬

Expanded text:
inopinato aggressi, acerrime debellant. inopinato aggressi, acerrime debellant. Everardo, gladiis perempto, Gisleberto autem Rheni undis submerso, caeterorum vix aliquis fugit, qui non aut trucidaretur aut capefranguntur, et Ludovicus ab Alsatia discedit, et rex et fideles ejus cum ipso gratulantur. Ludatur. Ademarus Cluniacensis abbas substituit sibi abbatem Majolum. GUILLELMUS. dux Normanniae, dolo in Francia occisus est ab Alsone, cognomento Curto. Clavis ad ejus cingulum inventa est ferae familiaris scrinii, in quo inventa sunt indumenta monachilia, quae semper inter bella meditabatur se gestaturum apud Gimegium; quem locum a tempore Hastingi desertum ipse fruit Richard
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sato benrico iuxta thenum cõtͣ imꝑa¬
nẽ bellũ pantes. milites imꝑatoris
patore in alio rheni littore ante clauos
dñ lancee sue infixos in oratõne ꝓstra¬
to uicti t̾ga dederũt. Henrito in brachio
insanabilit̾ uuluerato. Eodẽ anno or¬
ia dissersione int̾ pͥnceps de uarietate le
datis fratruelib deberet ħeditas ad pa¬
rruos redire: ex regis otchonis omniũ¬
q pͥncipũ sentencia iognito ueritatis
cõmissa ẽ gladiatorio iuditio cessit q
uictoria his qͥ censebãt fr̃m sinos debe¬
rex otcho obsedit brisagam oppidũ alsa¬
tie: qd̃ ludouicꝰ rex ꝑmilites euatrandi
⁊ gilleb̾ti tenebat. In qͣ obsidione suasu
stederici maguntini ep̃i qͥ aminio iam
ab imꝑatore defererat. młti ab imꝑato¬
te defecerũt: ea q re aliis t̾ritis solus
rex inrt̾ntꝰ manet. Interim fideles regis
udo indelicet ⁊ cõrardꝰ fr̃ hermanni su¬
enoꝵ ducis: euerardũ ⁊ gisleu̾tũ p̃dãdo
regno secute intentos uixta them

Expanded text:
peratoris juxta Rhenum contra imperatorem bellum parantes, milites imperatoris  facta, interim imperatore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suae infixos in oratione prostrato, victi terga dederunt, Henrico in brachio insanabiliter vulnerato. Orta dissensione inter principes de varietate legdatis fratruelibus deberet hereditas ad patruos redire, ex regis Ottonis omniumque principum sententia cognitio veritatis commissa est gladiatorio judicio. Cessitque victoria his, qui censebant fratrum filios debeOtto rex obsedit Brisagam oppidum Alsatiae, quod Ludowicus rex per milites Everardi et Gisleberti tenebat. In qua obsidione suasu Friderici Moguntini episcopi, qui animo jam ab imperatore defecerat, multi ab imperatore defecerunt; eaque re aliis territis, solus rex interritus manet. Interim fideles regis, Udo videlicet et Conradus, frater Herimanni Suevorum ducis, Everardum et Gislebertum predando regno secure intentos, juxta Rhenum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾et. Cũ autẽ in extremo uite laumaret
uocauit piũ patre singular ẽ supplicãt
loqͥtionẽ. Cui cũ ueniam peteret int̾roga
diss. At ille. Nudo cuidã te ignorante
mea culpa tunicã nrãm tribui ⁊ funẽ
pilis contextũ de cellario abuulit.
Qũe cũ introgass qͥd ex eo feciss: resre¬
naudo inqͥt ingluiiẽ qm dudũ male
serat. una cũ sane seguta ẽ. Post ħ
adiecit: ⁊ ait. hac nocte pr̃ in celis ꝑ¬

Expanded text:
 cum in extremo vitę laboraret, vocauit pium Patrem, singularē supplicans locutionem. Cui cum veniam peteret, interrogm. At ille. Nudo cuidam, te ignorāte, mea culpa tunicam nostram tribui, & funem pilis contextam de Cellario abstuli. Quem cum interrogasset quid ex ea fecisset? Refrenando, inquit, ingluuiem, quam dudum male serat una cum sanie secuta est. Adjecit et ait: Hac nocte, pater, in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
mobliqͣm ⁊ ambo simul mergebãt᷑
in pͥncipinũ. Tũc pat̾ odo relictis ha¬
chia sua repperit. atq in eo tam diu
se suspendit: donec eiꝰ clamorib cͥ
p̃cesserant redissent ⁊ eum susceꝑis¬
sent. Ramꝰ autẽ ille uisus amplius
uidet᷑ nec nascit᷑ ⁊ eqͥs ultͣ nusqͣm¬

Expanded text:
in obliquum, & ambo mergebantur in præcipitium. Tunc Pater noster, relictis hachia sua reperit, atque in eo vsque adeo se suspendit, donec eius clamoribus qui præcesserant reuersi fuissent, & eum suscepissent. Ramus ille amplius videtur, nec nascit
Abbreviated transcription (Latin):
q ad huc peuis est magendo uł audien¬
do. qͣi canes sicientes luguã ꝓtendũt.
⁊ ad singłas actõnes uelut malã labia
torq̃ndo cͥcumducunt. Alii locĩntes. digi¬
rũ extendũt. suꝑcilia erigũt. ⁊ ocłos ĩ
orbẽ rotantes aut. ꝓfunda qͣdã ꝯsid̾atõ¬
ne defigentes. tuiꝰdã ĩ tͥnsetus magnifi¬
tentie conatꝰ ostendũt. Alii caput iat¬
tãt. comã extutiunt: uestim̃ta ad aptã¬
do ꝯponunt ⁊ lat̾a tubitando pedesq ex¬
tendendo ridiculam satis ostentatõis for¬
mã fingũt. Alii qͣi ambe aures ad au¬
diendũ fc̃ẽ si sint alt̾am tm̃ collo de torto
uoti ueniͣti opponũt. Alii tipũ nescio ꝙͣ
dunt aliũ aꝑuint. Alii maiori ridicło:
cũ medietatẽ ous loqunt᷑. Sũt p̾terea

Expanded text:
audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque extendendo ridiculam satis ostentationis formam fingunt. Alii quasi ambae aures ad audiendum factae non sint, alteram tantum collo detorto voci venienti opponunt. Alii typum nescio quem dunt, alterum aperiunt. Alii majori ridiculo dimidiato ore loquuntur. Sunt praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
puter paꝵ delinq̃re eos qui ꝯtͣ disciplinã
ad turpes motꝰ ⁊ in ordinatas gesticłatõ¬
nes m̃bra sua inflectũt. qr nũꝙͣ scͥpt᷑a
tam seuere istos ext̾iores motꝰ corꝑis
ĩ uob̾ rep̃hend̾et. nͥ oĩs ext̾ioris hoĩs ĩ ho¬
nesta figatõ ⁊ motio ĩ decens ab int̾iori m̃¬
tis corruptõne manaret. ꝓpt̾ea multũ
eiꝰ disciplina ualet. ad coh̾cendos p̃uos

Expanded text:
putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, quia nunquam Scriptura tam severe istos exteriores corporis motus in nobis reprehenderet, nisi omnis exterioris hominis inhonesta figuratio et motio indecens, ab interiori mentis corruptione manaret. Propterea multum valet disciplina ad coercendos pravos
Abbreviated transcription (Latin):
est modus ⁊ figuratõ m̃broꝵ
corꝑis. ad oẽm hñdi ⁊ agendi modum
Hic set modis rep̃hensibiles inuenit᷑ . s.
si est aut mollis. aut dissolutꝰ. aut tardꝰ
aut citatꝰ. aut ꝓcax aut turbidꝰ. Mollis
significat lasciniam: dissolutꝰ negligen¬
tiã tardus pigͥciam citatꝰ in ꝯstantiam.
ꝓcax suꝑbiã. turbidꝰ iraturdiã. Homo¬

Expanded text:
est motus et figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
sus uis amoris illas aiãs introrsum
rapuerat: q̃ ita sua corꝑa foris expone¬
re. ⁊ tormẽta ꝯtẽpnere ualuerũt. At ꝓ¬
fecto doloris ac̾rini sensus. ñ potuit nͥ
t᷑bare serenũ. ⁊ si nõ ꝑturbare. Qͥ autẽ¬

Expanded text:
sus amoris illas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris exponere, et tormenta contemnere valuerunt. At profecto doloris acerrimi sensus non potuit non turbare serenum, etsi non perturbare. CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minatoꝵ. ⁊ prĩa residentiũ. ⁊ esta
indigentiũ. ⁊ corona uintentiũ.
Et q̃cũꝙ bona tẽporalit̾ tͣnseũtia
ꝑ creature ꝑtes error appetit in fide¬
liũ: i̾uora in et̾nũ manentia in tͤ¬
atore oĩũ suuł inuentura est pie¬

Expanded text:
ntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pie
Abbreviated transcription (Latin):
atͣ ab alt̾̃o in alt̾o. uideat᷑ in se ip̃o
uideat᷑. in celo nouo ⁊ t̾ra noua. atq
in oĩ q̃ tc̃ fu̾it creatura uideat᷑ ⁊ ꝑ
corpora in om̃i corpore: tͦcũq fu̾int
spualis corporis ocłi facie ꝑuenien¬
te directi. Patebunt ⁊̃ cogitatões nr̃e

Expanded text:
uideatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. patebunt etiam cogitationes nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
młta ex ꝑte in uasisse: innum̾abiles una
inspiratõne moti ⁊ ml̾tis signis sibi ostẽ¬
sis aliis ab aliis aĩmati duces. comites
pania. a ꝓuincia. ab aquitania. ⁊ britani-¬
nia. ascocia. ab anglia auormãnia a fr̃a¬
cia a lotharingia. aburgundia. ag̾mani-¬
a. a longobardia. ab apulia. ⁊ ab aliis
regnis. Wirtute ⁊ signo taicis sc̃e signa¬
ti ⁊ armati ultũ ire pararit iniurias dei.
in hostes xp̃iani nõis. Et qͣnͣto tiuisꝙ
hacdenꝰ ad ex̾cendã mũdi maliciã erat ꝓ¬
nior: tanto nũc ad ex̾cẽdã ultͦ dei in iliciã
fit ꝓuitior firmissuma pace int̾im ubitꝑ
cõpoĩta. Et pͥmo uideos mnurbib in qͥb
trutidant. urbib eliminãt Alicͥ iudeoꝵ
zelo tenẽde pat̾e legis ducti. se mutuo tͣ¬
cidant. alii ad tẽpꝰ se credere simulantes.
post ad iudaismũ reuoluunt᷑. Eminebãt
u hoc dei hostico: dux lotharingie gode¬
tensis. rob̾tus comes flandrẽsis. stepħs
pi regis francoꝵ rob̾tus comes northiniã¬

Expanded text:
multa ex parte invasisse, innumerabiles una aspiratione moti, et multis signis sibi ostensis, alii ab aliis animati, duces, comites,pania, a Provintia, ab Aquitania, a Britannia, a Scottia, ab Anglia, a Normannia, a Francia, a Lotharingia, a Burgundia, aa, a Longobardia, ab Apulia, et ab aliis regnis, virtute et signo sanctae crucis signati et armati, ultum ire parant injuriam Dei in hostes Christiani nominis: et quanto quisque hactenus ad exercendam mundi militiam erat pronior, tanto nunc ad exercendam ultro Dei militiam fit promptior, firmissimaque pace interim ubique composita, et primo Judaeos in urbibus in quibus trucidant, urbibus eliminant. Aliqui Judaeorum zelo tenendae legis patriae ducti, se mutuo trucidant; alii ad tempus se credere simulantes, post ad judaismum revolvuntur. Eminebant in hoc Dei hostico dux Lotharingiae Godetensis, Robertus comes Flandrensis, Stephanus er regis Francorum, Robertus comes Northman