comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ postheptimemeris quedam spẽs gesure qua pro¬
ducitur sillaba naliter brenis postheptimeme¬
rim .i. inprincipio qnti pedis sic̃ ꝑheptimemerĩ
inprincipio quarti ut hic Qd̾ pax longa rmise¬
rat arma hona repabant¬

Expanded text:
 postheptimemeris, alia species cesure, qua producitur sillaba naturaliter brevis post heptimemerim, idest in principio quinti pedis, sicut per heptimemerim in principio quarti, ut hic ‘que pax longa remiserat arma bona repara
Abbreviated transcription (Latin):
froplacerna qͥa sit laceratis .i. amputatis capitibus
mus tuas hmmio reuocante lacernas imde lacernatiie
Aceroras raui lacerare.⁊ scindere frangere Onde
hoc laceramen laccramuĩs &s hoc laceramientũ et la¬
cer ralacerum.i laceratus Unde lacerosus sa sum

Expanded text:
r lacerna quia sit laceratis, idest amputatis capitibus ‘humero revocante lacernam’; unde lacernatus -aterna. L 9 LACERO -as, scindere, frangere; unde hoc laceramen et hoc laceramentum et lacer -a -um, idest laceratus, unde lacerosus -a -um,
Abbreviated transcription (Latin):
aboro laboras rauiratum .a. laborem ferre Et laborare
labore aliquid facere Et ẜm hoc iuenitur eius passiuũ
inbercia psona ut uestis laboratur Et hinc laboratus ta¬
tum ꝑticipiumi Laboro cõponitur collaboro ras .i. sił la¬
borare Item elaboro ras.⁊ ualde laborareltem aboĩbus
ratus laboro et enis compoita sunt neutra et ꝑducũt

Expanded text:
 LABORO -as, laborem ferre, et laborare, labore aliquid facere, et secundum hoc invenitur eius passivum in tertia persona, ut ‘vestis laboratur’; et hinc laboratus participium. Et a laboro hoborare; elaboro -as, idest valde laborare; et ab omnibus ratus. Laboro et composita eius omnia neutra sunt
Abbreviated transcription (Latin):
S ingultio tis tim tire .i. protrahere sꝑm̃ et anhelitũ
cum difficultate Et deberet facere suꝑinũ singulti¬
tum facit aut̃ singultum iinde singulto tasfrequen¬
tatim Et hunc hie singultus tus.tur. ꝓtractio anelito
uiolente cõmocoĩs oris scomachi exsꝑasmosa eius
disposicõne ꝓueniẽs iinde singultuosus sa sum sin¬

Expanded text:
SINGULTIO -tis -tivi, protrahere spiritum et anelitum cum difficultate, et deberet facere supinum singultitum, facit autem singultum, unde singulto -as frequentativum, et hic singultus -tus, protractio aneliviolente commocionis stomaci ex spasmosa eius disposicione proveniens. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
qdͣ ẽ ualde et emmens et hec unctura equippol¬
let suplatiuo et ita significacõnem suplatum
contrahit asius componẽn uus Et comꝑatur
psupplecõm cũ nõ habeat uim suplatiui exi¬
nnus magis eximius ssimus unde̾ hec exmue¬
tas eximietatis .x sublimitas magnitudo nobi¬
litas claritas

Expanded text:
dest valde eminens, et hec iunctura equipollet superlativo et ita significationem superlativi contrahit a suis componentibus, et comparatur per suppletionem, cum non habet vim superlativi: eximius, magis eximius, eximissimus. Unde hec eximietas -tis, sublimitas, magnitudo, nobilitas, claritas
Abbreviated transcription (Latin):
mos et consuetudo soloc censiũ Cum enĩsoloecenses
inconf.no grecie et barbarie siti eeñt ꝑtim barba¬
rorum more ꝑtim grecorũ loquẽtes linguam hẽbãt
confusam. Cum em̃ utrãq uellent sibi defendere utrãq
corrumpehant Hi cũ romam uenirent et linguam
latinam addiscepent eam maxime corrumpebant
soloccistice loqui Et soloecistico cas meodem sensu et

Expanded text:
mos et consuetudo Soloecensium. Cum enim Soloecenses in confinio Grecie et Barbarie siti essent, partim Barbarorum more, partim Grecorum loquentes, linguam habebant confusam; cum enim utramque sibi vellent defendere, utramque corrumpebant. Hii, cum Romam venirent ut linguam latinam addiscerent, eam maxime corrumpebant, soloecistice loqui, et soloecistico -as in eodem sensu, et
Abbreviated transcription (Latin):
generandum aꝑta Unde ꝑuer drͣ apuritate quia
purus ẽ nec dum lauguiem et florem genarum
hł Tercia ctas ẽ adolescencia adgignendum apta
et adulta que porrigitur usq ad xxuiir annos q̃¬
uentus firmissima om̃i ctatum fimc̃s̃ inqnͣquage¬
nacio auiuentute insenectutem non dum senectus
usq infinem dicta quia sit terminus sexte etatis

Expanded text:
generandum apta, unde puer dicitur a puritate, quia purus est necdum lanuginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur usque ad XXVIII annosventus, firmissima omnium etatum, finiens in quinquagenatio a juventute in senectutem, nondum senectus, icta, quod sit terminus sextae aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
et non bñ moedit qͥa infallacia sua antrxps̃ gradi¬
etur sed uixta breue tempus uite pñtis insua fal
tũ ẽ robur datũ ẽ ei contranige sacrificium ꝓpter
pctm̃ et ꝓsternetur ueritas interra et faciet et ꝓspe¬
rabiturẽ q dalomon ait incedit feliciter hoc daniel

Expanded text:
et non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus gradiet non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi tum est: Robur datum est ei contra juge sacrificium, propter peccata, et prosternetur veritas in terra, et faciet et prosperabitur . Quod Salomon ait: Incedit feliciter , hoc Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
Gallus succiictus lumbos .i. ppodicatores sancti
inter huius noctis tenebras um mane nũciantes
cincti et aries nec ẽ rex qui resistat ei Quẽ alium¬
in hoc loco arietem accipimus ñ p̾mũ inter eccĩam
ordinem sacerdotum dequibus scriptũ ẽ aufferte
dnõ filios axietum Qui ꝑexempla sua gradientẽ
ppłm qiͣ subsequentẽ omũ gregem trahũt Quibu
spuałr recteq uiuentibus nullus rex sufficit oĩo
desiderant et anxie currere et moriendo ꝑuenire
gregum quisunt ductores sequenciũ ppłorum
se deum cẽ mencietur sed elcuatus in sublime stul¬
tus apparebit quia ipã elacõne sua ꝑaduentum
dictum ẽ qd̾ incedit feliciter Tria quippe incderẽ
bñdicit et qrͣtum feliciter Nonem̃ ome ꝙ feliciter
bñ neq inhac uita omẽ ꝙ bñ feliciter dam leo et
gallus et axies bñ moedunt sed nõ hoc feliciter qa
psecucom bella pacunitur. Quartũ uero feliciter

Expanded text:
Gallus succinctus lumbos, id est, praedicatores sancti, inter hujus noctis tenebras, verum mane nuntiantes.  vestri praecincti . Et aries: nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus, nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum, de quibus scriptum est, Afferte Domino filios arietum ? qui per exempla sua gradientem populum, quasi subsequentem ovium gregem trahunt. Quibus spiritualiter recteque viventibus nullus rex sufficit omnin eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo pervenire.gregum, quia ductores sequentium populorumDeum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum tum quod incedit feliciter: tria quippe incedere bene, dixit, et quartum feliciter; non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non hic feliciter, quia persecutionum bella patiuntur; quartum vero feliciter,
Abbreviated transcription (Latin):
leonthophomis quedam bestia mobica sic dicta
quia st capiatur et exuratur et eius cmere carne
asꝑse ponantur ꝑuias leones necant si qnͣtulũ¬
cum̃q exillis sumpserint
pardus et dr̃ hic leopardus leopardi ꝙ reglariu
diceretur leonis pardi et exultaq ꝑte dedmaretur
et nascitur leopardus eradulterio leene et pardi

Expanded text:
hic leontofonus, quedam bestia modica, sic dicta quia, si capiatur et exuratur et eius cinere carnes asperse ponantur per vias, leones necant si quantulumcumque sumpserint pardus et dicitur hic leopardus leopardi, quod regularius diceretur leonis pardi, ut ex utraque parte declinaretur. Et nascitur leopardus ex adulterio leene et pardi
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ regula oiã enĩ noĩa ꝯpoĩta apudlatiõs inlentus de¬
smencia sunt ꝯpoĩta ex pcedentibus diccoĩbus et lentos
rem pleram rei appellate ꝑdiccõnem p̃cedentẽ
ĩcomposicõne ut ꝓmolentũs plenus umo som¬
nolentus plenus somino lutulentus plenus luto

Expanded text:
enim regula: omnia nomina composita apud Latinos in -lentus desinentia sunt composita ex precedentibus dictionibus et lentos rem plenam rei appellate per dictionem precedentem in compositione, ut vinolentus, plenus vino, somnolentus, plenus somno. Lentus comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
uigilant oculi cum ambulant cauda sua cooꝑiunt
uestigia sua ne eos uenator ĩueĩat Cimi genuuerint
catulos tribus diebus et tribus noctibus catulus
dormure fertur Tunc demde prĩs rugitu uł fremiti
ueluti tremefactus eubilis fac̾tus locus suscitare drꝰ
catulum et dormentem Cixca homĩem enĩ eorum
natura ẽ ut insi lesi nequeant irasci patet enĩ eoꝵ
obiuos repatriare ꝑmittunt homũem non nisi in
ci aliaꝵ feraꝵ gembus miscere se nescit sed quasi
rex quidam płimorũ dedignatur consorciũ Qui ccĩa
cibum fastidit hesternũ eciam sue esce ipãs reliq̾¬
as aduersatur Quc autem ei se sociare fera audeat
cuius uoci tantus naliter mest terror ut multa
dere rugientis eius sonitu uelud quadam ui atto¬
nita atq icta deficiant leo gallum et maxime al¬
bum feretur leo eger simeam q̃rit ut cam deuoret

Expanded text:
vigilant oculi; cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur; tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura est ut nisi laesi nequeant irasci. Patet enim eorobvios repatriare permittunt; hominem non nisi in cia aliarum ferarum generibus miscere se nescit: sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. Qui etiam cibum fastidit hesternum, et ipsas suae escae reliquias aversatur. Quae autem se ei sociare fera audeat, cujus voci tantus naturaliter inest terror; ut multa dere, rugientis ejus sonitu velut quadam vi attonita atque icta deficiant? Nam de pardi sua. leo aeger simiam quaerit, ut deuoret
Abbreviated transcription (Latin):
cũ omĩbus suia compoĩtis Et mutuor aris depo
Et differunt quia mutuo mutuas dantis ẽ quasi
mutuo dare ut mutuo denarios tibi .i. mutuodo
tibi Sed mutuor recipientis ẽ qĩ mutuo accipio
ut mutuor denarios adte iinde illud mutuabit᷑.¬
pctor et non soluet Et in Exo. p̃cepit dño filio istl
ut mutuantur pasa auicinis suis et spoliarent
egpptum Quilibet ergo caueat abuti istis u̾bis
stem mutuo comodo accomodo differunt quia
comodamus uł accomodamus illas res que eedem
et huioi Sed mutuamus illas res que transeu
inpossessionem recipientis ut denarios utacco¬
ad comodum et utilitatem et siłiter uilum quem
re et dare et ẽ ethia Scd mutuo denarios tib
cum sunt mei daudo fiunt tui Exhis patet que

Expanded text:
tuor -aris deponens, et differunt quia mutuo -as dantis est, quasi mutuo dare, ut ‘mutuo tibi denarios’, idest mutuo do tibi; sed mutuor recipientis est, quasi mutuo accipio, ut ‘mutuor denarios a te’, idest mutupeccator et non solvet’, et alibi ‘precepit Dominus filiis Israel ut mutuarentur vasa a vicinis suis et spoliarent Egiptum’; quilibet ergo caveat abuti istis verbis. Item mutuo et commodo vel accommodo differunt, quia commodamus vel accommodamus illas res que eedem mantellum et huiusmodi, sed mutuamus illas res que transeunt in possessionem recipientis, ut denarios; ut ‘accoad commodum et utilitatem, ad similem usum ad quem re et dare, et est ethimologia; sed ‘mutuo denarios tibi’, idest cum sint mei dando fiunt tui. Ex his patet que
Abbreviated transcription (Latin):
brie .i. extremitas uestis suꝑsticiosi enĩigrĩ in
fimbriis que inquatuor angulis palliorũ pende¬
bant acutissimaa spinas ligabant ut earũ acu¬
leis pungerentur et exhac cõmocõne traherert᷑
ad officia dei iinde fimbriatus fimbriata fimbatũ¬
.i. fimbriis ornatus Et fimbriofimbas fimbriis

Expanded text:
-e, extremitas vestis: superstitiosi magistri in fimbriis que in quatuor angulis palliorum pendebant acutissimas spinas ligabant ut earum aculeis pungerentur et ex hac commotione retraherentur ad officia dei; unde fimbriatus -a -um, fimbriis ornatus; et fimbrio -as, fimbriis
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtm̃ ille cuius ẽ et adeo ꝓprium ẽ peculiũ ꝙ l
filio de cofacepe quioꝙ̾ nult p̃ter uoluntatem prĩs
Unde dñs Exo. xix adfilios iłrł eritis mͥ ipeculiũ¬
decunctis gentibus Et hinc hic et hec peculiaris¬
familiaris iinde peculiaxiter et hͨ peculiaĩtas tatis¬
Deculor apecu. dr̾ peculor laris. urem publicam fura¬
ri iindehic peculator toris rei publice fraudator et
furator & hic peculatus tus peculatui furtum de
coĩ tectum pecore et gn̾aliter decoĩ re. et pecularis
me qiͣ pecudia quia eris substancia antiquorũ in
ampliata est ad alia Unde pecumniosus sasum pecu¬
ma plenus qi pecudiosus ꝓprie quid̃ olim sic diceba¬
tur qui płimam hẽbat pecuniã .i peçora sed modo
sitas tatis Item apecuma hoc pecuniariũ rii Et debet¬

Expanded text:
sed tantum ille cuius est, et adeo proprium est peculium quod licet filio de eo facere quicquid vult preter voluntatem patris; unde Dde cunctis gentibus’. Et hinc hic et hec peculiarisfamiliaris; unde peculiariter et hec peculiaritas. Itdantia pecuum, et peculor -aris, rem publicam furari, unde hic peculator, rei publice fraudator et furator, et hic peculatus -tus, furtum de communi pecore et generaliter de communi re, et pecuarius quasi pecudia, quia omnis substantia antiquorum in ampliata est ad alia; unde pecuniosus -a -um, pecunia plenus, quasi pecudiosus. Proprie olim sic dicebatur qui plurimam haberet pecuniam, idest pecora, sed modo sitas -tis. Item a pecunia hoc pecuniarium, locu
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc pecu ideclinabile in singulari sed ipliꝰ hec pe¬
pecus ẽẽ aĩalꝙ hũana effigie caret et humana lingua
adusum homm̃ aliquo mõ spectant sic̃ que sunt adue¬
scendum apta ut oues et sues aut musu hoĩ como¬
da ut equi boues Et olim pecora generaliter. ꝓoĩbus
aiãlibus pecudes uocantur tantũ illa aĩalia que edũt
qĩ pecuedos uocantur sed modo pecora dicimus ma¬
iores ut boues equos asinos pecudes uero minora
ut oues capras porcos pecora antõ diemina qnã¬

Expanded text:
ulari, sed in plurali peus omne animal quod humana effigie caret et humana lingua,ad usum hominum aliquo modo spectant, sicut que sunt ad vescendum apta, ut oves et sues, aut in usu hominum commoda, ut equi et boves; et olim pecora generaliter pro animalibus, pecudes vero tantum illa animalia que eduntur, quasi pecuedes. Sed modo pecora dicimus maiora, ut boves, equos, asinos; pecudes minora, ut oves, capras, porcos; pecua vero dicimus c
Abbreviated transcription (Latin):
feccione iusticie ĩfiue quisquis negat nos orare
debere ne intremus intentacõnem negat autẽ
hoc qui tendit adnõ peccandum gracie dei ad
huãnam suffice̾ uoluntatem ab auribus oũ re¬
mouendorũ eł exore oim̃ anathematirandum eẽ

Expanded text:
ersuadet. Sed plane quisquis negat nos orare debere, ne intremus in tentationem negat autem hoc qui contendit ad non peccandum gratiae Dei adhumanam sufficere voluntatem, ab auribus omnium removendum et ore omnium anathematizandum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sił ꝑectere depecto depectis ualde uł multũ pectere
Dectoralis apectus pectoris dr hic et hec pectoralis et¬
hoc pectorale adpectus ꝑtinens et hoc pectorale lis
lergo ipectore solent sibi pectere capillos uł dicit᷑
pectus aplecto plectis qd̾ ẽ flecto quia sit flexum
et abaspectu rmotum s hoĩes patens et erectum
uł pote ꝓlemum rõne et iõ non decebat latere E

Expanded text:
simul pectere, depecto -is, valde vel in iusum pectere ens pectus, et hic et hec pectoralis -le, ad pectus pertinens, et hoc pectorale -lis, lieres in pectore solent sibi pectere capillos; vel dicitur pectus a plecto -is quod est flecto -is, quia sit plexum et ab aspectu remotum, sed homines patens et erectum utpote plenum ratione, et ideo non decebat latere. Q
Abbreviated transcription (Latin):
delictum ẽ pctm̃ uero ẽ facẽ malum Aliid ẽ declĩar
abono aliud facere pialum pctm̃ uero ẽ ꝑpetracio ma¬
eĩ aliud sonat delictum nsi depelictum et qͥd dere¬
linqͥd qui deliquit nͥ bonũ uł delictum ẽ ꝙ ignorant
fit pctm̃ qd̾ scienter cõmittitur indrñter tamen et
pctm̃ noĩe delc̾tĩ et delictũ noiẽ ꝑctĩ appellatur Sit tͥ¬

Expanded text:
peccatum est, facere malum. Aliud est enim declicare a bono, aliud est facere malum. Peccatum ergo est perpetratio mamen. Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum? et qui derelinquit, quid derelinquit nisi bonum? Vel delictum est quod ignoranter fit, peccatum quod scienter committitur. Indifferenter tamen et peccatum nomine delicti, et delictum nomine peccati appellitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia nuĩquam bella bonis nũꝙ̃ discemuã desunt et
cl̃ quo certet mens pia semper ht̃ et Bñhardus in¬
increduli et subuersores sunt tecum iuide ergo quõ
cante ambules inter spinas plenus ẽ murdus spi¬
nis interra sunt mnaere sunt incarne tua sũt u̾sari
nhis et mĩme ledi diuine potencie ẽ non uirtutis
uero et bomi Si ꝑfecti sunt inter se pugnare non pñt
ꝓficientes autemͣ nõdum q perfecti ita pñt ut bonui
quisq ex ea ꝑte fulget pugnet contra alteꝵ qua eciã
contra semctipm̃ Et ĩ unoquippe hoĩe caro cõcupiscit

Expanded text:
 Numquam bella bonis, numquam discrimina desunt, Et cum quo certet, mens pia semper habet. De casu Ioincreduli et subversores sunt tecum: vide quomodo caute ambules inter spinas. Plenus est mundus spinis: in terra sunt, in aere sunt, in carne tua sunt. Versari in his et minime laedi, divinae potentiae est, non virtutis uero et boni, si perfecti sunt, inter se pugnare non possunt. Proficientes autem nondumque perfecti ita possunt, ut bonus quisque ex ea parte pugnet contra alterum, qua etiam contra semet ipsum; et in uno quippe homine caro concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde Crisostoꝰ inxebus secularibus alter paupaseit
alter ditescit ltem pauperare .i. pauperẽ facere ẽt ẜn
hoc ẽ actiuũ Et cõponitur depaupero ras ualde pau¬
perare uł apaupertate remouere et ex paupero ras
in eodem sensu Et ẽ actiuũ cum oĩbus sius cõpoĩs¬
paupus ra rum in pauper est

Expanded text:
um ‘in rebus secularibus alter pauperascit alter ditescit’. Item pauperare pauperem facere, et secundum hoc est activum, et componitur depaupero -as, valde pauperare vel a paupertate removere, et expaupero -as in eodem sensu; et est activum cum omnibus suis compospaup
Abbreviated transcription (Latin):
o elos amelon rotundum dr hec melos quedam insula
ex nũo cydadum omĩ rotunditissima Unde hoc melimũ
genus coloris quia eiusdem metalli ferax sit melos
melodiama tio incodem sensu et dr᷑ melos uł melo¬
dra qĩ melleaoda .i dulcis cantuꝵ et uidetur eẽ ethua

Expanded text:
m nos cirrum vocamus; et hec Melos, quedam insula ex numero Cicladum, omnium rotundissima; unde hoc melinum, genus coloris, quia eius metalli ferax sit Melos. melodiama -tis in eodem sensu, et dicitur melos vel melodia quasi mellea oda, idest dulcis cantus, et videtur esse ethimologia
Abbreviated transcription (Latin):
cet puer apimio puis quia pueri u̾beribus solẽt
coherceri uł puer dr̾ apuritate uł aparnitate et
pilorum et aliarũ rerum Et notandũ ꝙ tribus¬
modis dr̃ puer nfĩtate ẜ ut ꝓuer natus ẽ nobis/
etate ut decẽnis nouẽnis obsequio et fidei puritate
lude dñs ad lerenniã puer meus estu noli timere
Item notandum ꝙ antiq̃ dicebant hic puerus
ri et hic et hec puer pueri Et apuer hec puera .i.
puella et ħ puerulus et inde puerculus culi dimi¬
mitim et puerula et puercula diminutiã sunt siłit¬
et hec puellula oiã dimimitiã Item apuellus hec pu¬
puellariter et puellaritas tatis Et nota ꝙ puellus
ilam apuer ꝓuerculus Et apuerus puerculus ꝓp̾e dr̃¬
scd̾a etas qiͣ pura et non adgignendũ apta et durat ascp¬
tenmo usq ad quatuordecem annũ Sed pubertas est
etas adulta que iam gignere pt̃ et incipit aquarto

Expanded text:
citur a punio -is, quia pueri verberibus solent coerceri; vel puer dicitur a puritate vel parvitate et pilorum et aliarum rerum; vel puer a parimodis: nativitate, ut ‘puer natus est nobis’, etate, ut ‘decennis’, ‘novennis’, obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad Ieremiam ‘puer meus es tu, noli timere’. Item notandum quod antiqui dicebant hic puerus -ri et hic et hec puer -ri. Et a puer hec puera, idest puella; et hic puerulus -li et hic puerculus diminutiva, et puerula et puercula similitet hec puella, et hinc puellula, omnia diminutiva. Item a puellus vel pupuellariter, puellaritas. Et nota quod puellus nam a puer puerculus et a puerus puerulus procunda etas, quasi pura et nondum ad gignendum apta, et durat a septennio usque ad XIIII annos , sed pubertas est etas adulta, que iam gignere potest, et incipit a
Abbreviated transcription (Latin):
calibus .i. ferieus quia fit deferro Et cdanus dicit᷑
uestis purpurea qua utebantur senatores quia qui¬
busdam claius aureis uł dealia mateĩa erat ornata
.& pariata.e intali ueste sepe denotatur dignitas
Clauus ã drͣgubernaculum naius sc temo uł ma¬

Expanded text:
calibus idest ferreus, quia sit de ferro, et clavus dicitur vestis purpurea qua utebantur senatores, quia quibusdam clavis aureis vel de alia materia erat ornata et variata, et in tali veste sepe denotatur dignitas; clavus etiam dicitur gubernaculum navis scilicet temo vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
Dipera re femĩ genis quoddam gems serpentum¬
dum uenter eius ad pͥtum ingenũit catuli nõ
expectantes naͣm ne solucionem corrosis eiuslat̾i¬
bus ui erumpunt cũ irĩs intibu fertur autem
ꝙ masculus ore mserto uipere semen expuat Illa
antem ex uoluptate libidinis m̃ rabiem u̾sa caput
masculi ore receptum p̃cidat ita fit ut pens utqꝙ
peat masculus dum ooit feiã dum ꝑturĩt Ꝙ fer¬
tũr sine nulua cẽ sic̃ masculus sine u̾irga Ariss

Expanded text:
ipera -e, quoddam genus serpentiumcum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, vi erumpunt cum matris interitu; fertur autem quod masculus ore inserto vipere semen expuat, illa autem, ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum precidat: ita fit ut parens uterque pereat, masculus dum coit, femina dum parturit, que fertur esse sine vulva, sicut masculus sine virga.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ q̃ orbs aborbe.⁊. arotinditate quia olimurbe
urbes solebant fieri rotunde et fuint adhuc et so¬
la roma ꝑexcellenciam urbs dr̾ cetera opida uł
cũ adimicto urbs bonomia urbs ianua opidum
ad hĩtatores ꝑtinet ciuitas ad leges urb ad utrũq

Expanded text:
quasi orbs ab orbe, idest rotunditate, quia olim urbes rotunde solebant fieri et fiunt adhuc. Et sola Roma per excellentiam Urbs dicitur, cetera oppida, vel cum adiuncto, urbs Bononia, urbs Parma: oppidum ad habitatores pertinet, civitas ad leges, urbs ad utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
ELABORE
.i. signum bellicum
qd̾ ex aurofit et lapi¬
dibus p̃ciosis muer¬
illum sctẽ crucis tnͣs¬
formatum inter alia
bellica signa p̃ciosius
erat ꝙ impatõr et cõ¬
sules adorabant hoc
constancius fieri iuissit

Expanded text:
labare.  signum bellicum, quod ex auro et lapidibus pretiosis in vexillum sancte Crucis transformatum est. Inter alia bellica signa erat pretiosius, quod imperator et consules adorabant: hoc bis Constantinus iussit
Abbreviated transcription (Latin):
cia purgacõnes que olim fiebant fici paiãbus
defumctorũ Unde februatus ta. tum .i. purgatus
et februo as sacrificare uł purgare & hic februus
februi .i. pluto februi eciam dnr̃ manes quia eis
fiebant hiuiõi purgacõnes Et afebriuis uł febrius
hic februarius februarn quidam mensis sic dict
qi sacrificatorius uł purgatorius siue purgatunis
feciale qĩ fedialis .i sacerdos ꝑquem federa so¬
lebant fieri uł quia bella annũciabat qui pocius
dicebatur scłaris iinde olim feciales uocabantur fe¬
diales quia ꝑcos federa fiebant sic̃ ꝑscłares bella
Fecialis gͦ ipẽ dicebat᷑ uł qui legacõne utebat᷑ ꝓfedẽ

Expanded text:
cia, purgationes que olim solebant fieri pro animabus defunctorum; unde februatus -a -um, idest purgatus, et februo -as idest sacrificare vel purgare, et hic Februus idest Pluto; februi etiam dicuntur manes, quia eis fiebant huiusmodi purgationes; et a Februus vel februis hic Februarius -rii, quidam mensis sic dictus quasi sacrificatorius vel purgatorius, quia -le, quasi fedialis, idest sacerdos per quem federa fiebant vel qui bella annuntiabat, qui potius dicebatur secularis, unde olim fetiales vocabantur fediales quia per eos federa fiebant sicut per seculares bella; fetialis ergo proprie dicebatur ille qui legatione utebatur pro federe
Abbreviated transcription (Latin):
et dure cutis quiã fecis pͥlus faciant quã aln¬
Et componitur defeco cas .i. purgare qiͣ deorsũ a fece
.i. purgare qͣi extra fecem pone aber & feco cas feco
ꝑfecem facere neutrũ est ꝓdeputare deturpare actuĩ
Compoĩta uero abeo oiã sunt actiua et ꝓducit hanc

Expanded text:
cis faciant quam alet componitur defeco -as, idest purgare, quasi deorsum a fece idest purgare, quasi extra fecem ponere. Feco pro fecem facere neutrum est, pro deturpare activum. Composita ab eo omnia sunt activa et producunt hanc
Abbreviated transcription (Latin):
debitum Quidam tamen inhac significacõne sub¬
trahunt e et dicunt quietotas ꝙ magis uulgare
quietus ta tum qui quietem non habet sedqͥ mole¬
stat uł molestatur iinde inquieto tas molestare
inquietũ facere. Et sunt actiua quieto et inquicto¬
uerbiũ ẽ ordinis Et ꝯponitur qn̾eciã .i. insuper ad¬

Expanded text:
debitum; quidam tamen in hac significatione subtrahunt -e- et dicunt quito -as, quod magis vulgare quietus -a -um, qui quietem non habet, scilicet qui molestat vel molestatur; unde inquieto -as, molestare, inquietum facere. Et sunt activa quieto et inquietoverbium est ordinis; et componitur quinetiam, idest insuper, ad
Abbreviated transcription (Latin):
iulis uł inicialis quia mundamis malus ẽ et in
p̾mo gradu ena mundo deseritur ẜuilis uero uł
micialis inꝑfecta caritate nõ ẽ millus ergotimor
istorum fuit in xxpõ Quis ergo fuit timor ille quo
penam minuit pt timor ille dici naturalis siue
humamis qͥ oĩbus hoĩbus mest quohorret᷑ mors
nis nalibus sed quia excorrupta natura ꝑ pctm̃
naturalis Et ẽ iste timor in hoĩe effectus pcti uide

Expanded text:
in primo gradu cum mundo deseritur; servilis vero, vel initialis, in perfecta charitate non est. Nullus ergo timorum istorum fuit in Christo. Quis ergo fuit timor iste quo poenam timuit? Potest timor ille dici naturalis vel humanus, qui omnibus hominibus inest, quo horretur mors nis naturalibus; sed quia ex corrupta natura per peccnaturalis; et est iste timor, effectus peccati, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se sꝑgit alienas talem seq credit qĩ ẽ se foris au¬
dit uł q̃i intus discernere debuit subiectos despi¬
cit cosq equales sibi nec ordine non agnoscit
et quos forte ptãtis excesserit tnͣscendilse seeciã
uite mitis eredit cunctis se existimat amplius
sapere quibus se uidet amplius posse uide eciã

Expanded text:
se spargit alienas, talemque se credit qualem foris ause spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam
Abbreviated transcription (Latin):
et enm noe dñs filiis q eius dicẽt Crescite & mpilti¬
plicanũ et replete terram ꝓtimis adĩxit et tͥror
nr̃ ac tremor sit super cuncta aiãlia t̾re quorum
tis aĩalibus nõ aut̃ hoĩbus cetĩs p̃latus ẽ et ibcirao¬
ei dr̾ut abaiãlibus non ab hoĩe timeatur quia con¬
tra nam suꝑbire ẽ abequali uelle tunere et tñ noc̃e
est ut rectores asubditis timeantur qñ abeisdem
deum mĩme timeri deprehendunt ut hũana sal¬
tem formidine peccare metuant qui dina uidicia
nõ formidant ⁊equaꝙͣ namq p̃poĩti ex hoc q̃sito
tiniore suꝑbunt in quo nõ suam gloriã sed subdi
dũantur quia uidelicet ex qua ꝑte bestiales sunt
subditi exea debent eciam formidim iace̾ subtrac̾ti
dum ad motũ uelociter iussa ꝯplentur dum om̃s
subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt
male gestis autẽ nuilla auctoritate contradunt
dum pͥlerumq laudant ã ꝙ repbare debuerunt¬
Sed seductus abhis que nfra suppetunt sꝑ am̃ꝯ

Expanded text:
filiisque ejus diceret: « Crescite et multiplicamini, et replete terram, » protinus adjunxit: « Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. » Quorum tis animalibus, non autem hominibus caeteris natura pra timeatur. Quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri; et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timordominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super s
Abbreviated transcription (Latin):
Humanus timorut dicit Cassiodorus ẽ qñtimemꝰ
pati ꝑicula carnis uł ꝑdere bona mundi ꝓpter
eñ mundo deseritur quem dñs ꝓhibet ĩ euange¬
lio dicens nolite timere eos qui occidunt corpus
cis et penas metuit et timore facit qtqͥdboni facit
timet ne perdat amplexus pulcerrimi sponsi Sed
timet ne mittatur ingehennam. Bonus ẽ istetĩo
et utilis licet insufficiens ꝑ quẽ fit paulatui cõ¬
lis timor qñ meipit ꝙ durum erat amari et sic
incipit excludi ẜlulis timor a caritate Et succedit
sponsus tardet ne discedat ne eum offendamus
ne eo careamus Timor iste de amore uenit ille q̃d̾
ẜuilis est utilis sed non ꝑmanẽs ĩeternum ut ist¬

Expanded text:
Humanus timor est, ut ait Cassiodorus, quando timemus pati pericula carnis, vel perdere bona mundi, proptcum mundo deseritur; quem Dominus prohibet in Evangelio, dicens: Nolite timere eos qui occidunt corpusiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit,timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim conlis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitasponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus, timor iste de amore venit. Ille quidem servilis, utilis est, sed non permanens in aeternum, ut is
Abbreviated transcription (Latin):
sic dieit natura tigris interpellat ferocitatem et in¬
nimentem eam prede reflectit ⁊ iam ubi uacium
rapte sobolis cubłe receꝑit ilico uestigiis raptoris
instat atq ille ꝙius ęquo uectus fugati uidens tñ
uelocitate fere se posse p̾uenra nec euadendi ullũ
suppetẽ sibi posse subsidium thecam huiꝰ moĩ frau¬
de molitur ubi se contiguũ uidĩt speram de uitro
piicit ac illa ymagine su ludit et sobolem puta
reuocat impetum colligere fetum desiderans rir¬
sus ĩam spe retenta totis se ad comp̃hendendioxi
equitem uitibus fundit Et iracundie stimło uelo¬
cior fugienti ĩminet ĩterum ille spere obiectuse¬
quentem rctardat nec tñ sedulitatem nicĩo me¬
diacio frandis excludit cessam u̾sat ymaginem
et qĩ lactatura fetus residet sic pietatis sue studio
decepta et uindictam amittit et plem De natu

Expanded text:
ctu. haec tigridis interpellat ferocitatem et inminentem eam praedae reflectit. namque ubi uacuum raptae subolis cubile reppererit, ilico uestigiis raptoris insistit. at ille quamuis equo uectus fugaci, uidens tamen uelocitate ferae se posse praeuerti nec euadendi ullum subpetere sibi posse subsidium technam huiusmodi fraude molitur. ubi se contingi uiderit, sphaeram de uitro proicit; at tunc imagine sui luditur et subolem putat. reuocat impetum colligere fetum desiderans. rursus inani specie retenta totis se ad conprehendendum equitem uiribus fundit et iracundiae stimulo uelocior fugienti inminet. iterum ille sphaerae obiectu sequentem retardat nec tamen sedulitatem matris memoria fraudis excludit. cassam uersat imaginem et quasi lactatura fetus residet. sic pietatis suae studio decepta et uindictam amittit et subolem. qu
Abbreviated transcription (Latin):
uł curuare Et ꝯponitur insinuo as .i. denũciare sig
cum rep̃hendimus et damnamiꝰ que maximede¬
fende̾ intendimus Est ergo insinuare ad aliud p̃ten¬
dere quã u̾ba uidentur sonare iinde hec insinuacio
illa callida et latens orõ iinde quidam solent exordia¬
xi ꝑ pnͥ ͫ ut cumcã ẽ turpis et aiͣ auditorũ sut alienati
Est ẽnĩ insinuacio orõ quadam dissiłacõe & c̾ciuooẽ
tumul docilem Sinuo et eius ꝯpoĩta sunt actiua
se naͣlis portus uł litus exesum fluctibus Actuũ ⁊

Expanded text:
et curvare; et componitur insinuo -as, idest denuntiare, sigcum reprehendimus et damnamus quem maxime defendere intendimus; est ergo insinuare ad aliud tendere quam verba videantur sonare. Unde hec insinuatio, ita callida et latens oratio; unde quidam solent exordiionem, ut cum causa est turpis et animi auditorum sunt alienati: est enim insinuatio oratio quadam simulatione et circuitione tum et docilem. Sinuo et eius composita activa s, scilicet naturalis portus vel litus exesum fluctibus; unde
Abbreviated transcription (Latin):
limcis extractus fertur maerem concitat᷑ q pp̃
ipm aee Estaut̃ t̾status ore ꝑuo .& artis fistolis
ꝑquas attrahit sꝑm̃ et linguam exerit ł mautẽ
siquem ligañĩt occidit aquo nec clephas turus
c̃sui corꝑis magnitudiẽ ham carca semitas delite¬
scens ꝑ quas clephantes soliti gradiũt᷑ crura
corũ nodis alligat ac suffocatos ꝑiit Signit

Expanded text:
 aerem, concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo et arctis fistulis, per quas trahit spiritum et linguam exerit; vim autem si quem ligaverit, occidit. A quo nec elephas tutus est sui corporis magnitudine; nam circa semitas delitescens per quas elephantes solito gradiuntur, crura eorum nodis illigat ac suffocatos perimit. Gignitur
Abbreviated transcription (Latin):
erme termon calorem dicunt greci iinde terme te¬
marum loca calida sc balnea quia caleant
suras distinguit iinde dr̃ terminus qͣi terre meta
liã termialium uł t̾nĩaliorũ dicuntur festa t̾mini
quem antiqui deum eẽ putauerũt et tͥminosus sa
termĩosum termĩo plenus et termineus. nea neũ
adt̾minum ꝑtinens item terminus dr̾ finis¬

Expanded text:
T 82 TERMON calorem dicunt Greci, unde terme -arum, loca calida, scilicet balnea quia caleantsuras distinguit, unde dicitur terminus quasi terre meta; lia -lium vel -liorum dicuntur festa Termini, quem antiqui deum esse putaverunt; et terminosus -a -um, terminis plenus, et termineus -a -um, ad terminum pertinens
Abbreviated transcription (Latin):
epeo tepes tepui tepere ẽẽ uł fiei̾ tepidum se calere
uł frigere cum enĩres aninuo çalore cessat dr̾teꝑe
ditatem temꝑatum iinde hic tepor teporis et tepe¬
sco scis inchoa. Et tepidus da dimi. Et ꝯꝑatur iinde
hec tepiditas tatis Et tepidulus la lum aliquantulũ
tepidus Et tepido das tepidum facere .& ẽ actuium

Expanded text:
EPEO -es -ui, esse vel fieri tepidum, scilicet calere vel frigere; cum enim res a nimio calore cessat dicitur ditatem temperatum. Unde hic tepor -ris, et tepesco -scis inchoativum, et tepidus -a -um, et comparatur; unde hec tepiditas -tis, et tepidulus, aliquantulum tepidus, et tepido -as, tepidum facere, et est activum
Abbreviated transcription (Latin):
aufferre Et componitur decortico eas discortico cis
excortico cas ineodem sensu .i. cortices aufferre incor¬
correpta quia pͥus excoriis .i. expellibus fuerunt
facte ut intabernaculo Cortina eciã digebatur lo¬
cus olimi intemplo Unde tubant᷑ responsa ułpo¬
cius mensa intemplo appollinis supra quãsta¬
bat phebus qui dicebat oracula Et dicebatur cor¬
tina quia corio phetonis erat tecta uł cortina qͣi
certina quia certa ibi dabantur rñsa ułcortina qrͣ
corditina quia ibi homn tenebantur corda Acortina¬
nas extendit uł ẜuat uł facit Et hec cortinaria riẽ
ieodem sensu Et adiectiue cortinarius ria riũ qd
adcortinam pertinet¬

Expanded text:
auferre; et componitur decortico -as, discortico -as, excortico -as, in eodem sensu, idest corticem auferre; incorprius ex coriis et ex pellibus fuerunt facte ut in tabernaculo. Cortina etiam dicebatur locus in templo unde dabantur responsa, vel potius mensa in templo Apollinis super quam stabat Phebas que dicebat oracula, et dicebatur cortina quia corio Phytonis erat tecta; vel cortina quasi certina, quia ibi certa dabantur responsa; vel cortina quasi corditina, quia ibi hominum tenebantur corda; vel dinas extendit vel servat vel facit; et hec cortinaria, in eodem sensu; et cortinarius -a -um, quod ad cortinam pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
nitur eñ in et dr̃ illibitus ta. tum .i. non libitus
et hic libitus libitus libitui et hoc libitũ libiti
patenas mero plenas aris infundebãt itam ꝓprie
libare ẽ fundere unde panem ĩmolamus calicem
libamus et ẽ sumptum alib̾o q̃ usũ uitis ĩuenit
et libare ponitur ꝓparumꝑ gustare contingere

Expanded text:
nitur illibitus -a -um, idest non libitus; et hic libitus -tus et hoc libitum -tipateras mero plenas aris infundebant: nam libare proprie est fundere, unde panem immolamus, calicem libamus; et est sumptum ex Libero qui usum vitis invenit; et libare ponitur pro parumper degustare, contingere
Abbreviated transcription (Latin):
usu liceo lices licui .i. extimari app̃ciari sic̃ mõ¬
app̾cio as actimũ ut licencius possimus loqui
item inuenitur liceor liceris deponens liceo igit᷑
et liceor liceris depo hñt significacõnes cõtra¬
rias sius uocibus quia liceo ĩ actina uoce signi¬
ficat passionem abalio illatam .i. app̃ciari unde
et construitur cum ablatĩo interpoita a uł ab
pposicõne admodũ ꝑassiuorũ Item liceor liceris
licitus significat accõnem tnͣseuntem .i. app̃cia
re iinde construitur cum actõ admodũ actuorũ
Item utrumq construtur cũ ablatõ uł gtõ desig¬
nante p̃enim ut liceo ate tribus obolis uł triũ
obolorum liceor te tribus obuł uł triũ obuloꝵ¬
cũ gtio uł ablatiõ p̃ciũ designante construũt᷑
p̃dicta u̾ba iuxta illam regulã uba ad p̾̃tinen
p̾ciũ ꝑtinencia indifferenter et ineodem sensu
construmitur cum gtĩs et ablatĩs p̃ciũ designã¬
tibus ut emi istum equũ duobus denariis uł

Expanded text:
usu. Liceo -ces -cui, idest extimari, appretiari, sit appretio -as activum ut licentius possimus loqui; item invenitur liceor -ris deponens: liceo ergo et liceor habent significationes contrarias suis vocibus, quia liceo in activa voce significat passionem ab alio illatam, idest appretiari; unde et construitur cum ablativo interposita a vel ab prepositione ad modum passivorum. Item liceor -ris licitus significat actionem transitive in pare; unde construitur cum accusativo ad modum activorum. Item utrumque construitur cum ablativo vel genitivo designante pretium, ut ‘liceo a te tribus obolis’ vel ‘trium obolorum’ et ‘liceor te tribus obolis’ vel ‘trium oboloCum genitivo vel ablativo pretium designante construuntur predicta verba iuxta illam regulam: verba ad pretium pertinentia indifferenter et in eodem sensu construuntur cum genitivis et ablativis pretium designantibus, ut ‘emi equum istum duobus denariis’ vel
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. unciis et inde habetur ꝑfecti ponderis genus
quia tot constat unciis quot mensibus amius Et
Uigniti solidi quia tm̃ solent ponderarẽ ltem libra
dr᷑ qd̾dam signũ incelo inqd̾ solutrat ĩseptembri
et dr᷑ libra quia tuẽ dies et noctes equantur Libra

Expanded text:
; et inde habetur perfecti ponderis genus quia tot constat unciis quot mensibus annus. Diviginti soldi quia tantum solent ponderare. Item Libra dicitur quoddam signum in celo quod sol intrat in septembri et dicitur Libra quia tunc dies et noctes equantur. Libero
Abbreviated transcription (Latin):
at istos maquilonem tam solennem obeunde fecũ¬
corpore tm̃i ualiditatis assimie ut maximas nauiũ
plemus currentes uelis ĩmediis fluctibus sistat
sic breius piseiculus hechimis tanta facilitate
memoratur nauem ingentẽ statuere ut qi̾radi¬
catam maxi hẽre uideas neq moue̾ aliquã diu

Expanded text:
at istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecuncorpore tantum ualiditatis adsumere, ut maximas hic plenis currentes uelis in mediis fluctibus sistant, sicut breuis pisciculus echeneis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut quasi radicatam marlmari haerere uideas nec mouerimoneri; aliquamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. puus et semmpedalis pisciculus sic dcũs qͥa
herendõ nauem retineat licet enĩ ruant uenti licet
seiuant ꝓcelle uaius tñ qiͣ radicata ĩ mari stare
uidetur nec moueri non retinendo sed tm̃mõ adhe¬
rendo ut dicit btũs Augs non contingit hoc ex ꝓp̾a
fortitudine sed ex natura eius hinc latim moran
appellant qui cogat morari nauigiũ Et hinc dr᷑
hic hechius uas ad siłitudinem illius piscis frm̃¬
nus aĩal exignũ uile ac despicabile marinũ loqͥt᷑
pleꝵ q udexfuture tempestatis aut transquilitas
ut mincius solet eẽ nauigantibus deniq cũ pcel¬
lam uentorũ p̃senẜit calculum ualidũ axrip̾it cũ¬
qr uelud sabirram uehut et tanꝙp̃ anchorã trahit
ne excueiatur fluctibus itaq non suis seliberat
uiribus sedalieno stabilit et regit pondere quo
iudicio naute uelud signũ future ꝑturbacoĩatabe¬
scunt et gͥ p̃cauent ne eos imꝑatos turbo ĩpuisits
illurs ĩfusum ingenĩ eẽ huioi atq untutẽ cũ uide¬

Expanded text:
-ni, parvus et semipedalis pisciculus, sic dictus quia herendo navem retineat: licet ruant venti, licet seviant procelle, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo sed tantummodo adherendo, ut enim dicit beatus Augustinus ‘non contingit hoc ex propria fortitudine, sed ex natura eius’; hunc Latini moram appellant, quia cogat morari navigia; et hinc dicitur hic hechinnus, vas ad similitudinem illius piscis fanimal exiguum, vile ac despicabile; maritimum plerumque index futurae tempestatis, aut tranquillitatis annuntius solet esse navigantibus. Denique cum procellam ventorum praesenserit, calculum validum arripit, eumque velut saburram vehit, et tanquam anchoram trahit, ne excutiatur fluctibus. Itaque non suis se libeuiribus, sed alieno stabilit et regit pondere. quo indicio nautae uelut signum futurae perturbationis capessunt et sibi excitet, ne eos inparatos turbo inprouisus illis infusum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uide
Abbreviated transcription (Latin):
hechinus iste terrenis quam uulgo iriem̃ uocant
siqͥdnnsidiarũ p̃senserit spinis sius clauditur atq
insua arma se colligit ut quicũq eum dũ cõtinge
putauit uiu̾naretur ĩtem hechimus futuri ꝓuides
gt̃mas sibi respirandi uias muut et qñ boream
flaturũ colligerit septẽtrionalem obstruat qñ nochũ
cognouĩt detegi aeris nubila adseptẽtrionalem se
conferat ut flatus delinet obiuos et eregione no

Expanded text:
echinus iste terrenus, quem uulgo iricium uocant, si quid insidiarum praesenserit, spinis suis clauditur atque in sua se arma colligit, ut quicumque eum contingendum putauerit uulneretur. idemque echinus futuri prouidens geminas sibi respirandi uias munit, ut quando boream flaturum nutriendum, septentrionalem obstruat, quando noto cognouerit detergi aeris nubila, ad septentrionalem se conferat, ut flatus declinet obuios et e regione no
Abbreviated transcription (Latin):
zelans et qui incustodienda castitate in nullo mẽtis
cruciatu tangitur quõ irascitur qui mulciscend̾ uicii
nris nulla perturbacõne ami cõmouctur Nio ẽ peĩ¬
futurũ nichilẽ anteciius oculos ꝑ̃tita nulla sirat ꝑ̃¬
sencia nõ fnseunt futura nõ menũt quiꝑꝑe qui onẽ
qmobis fuit et eĩt in euis ꝓspectu p̾sto ẽ Et onẽ ꝙ pũs¬

Expanded text:
zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenifuturum est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt. Quippe quia quod nobis fuit, et erit, in ejus prospectu praesto est: et omne qu
Abbreviated transcription (Latin):
semor nõ mõ pp̃ etatem siue senectutẽ sed. ꝓpt̾
honorẽ et dignitatem quã accepit p̃sb̾r uocat
uł ideo uł quia illo utitur officio et si nõ etate tñ
sensu et discrecõe semor debet ẽẽ ideo aut̃ p̃sb̾ri sa¬
cerdotes uocantur quia sacrum dant sic̃ epĩ qui
licet sunt sacerdotes tñ pontificatus apicẽ nõ hñt
quia nec crismate frontẽ signant nec ꝑaclitum
spiũ dant ꝙ solis debetur epis Unde et apud uetẽs
idem epĩ et p̃sb̾ri fuerunt quia illud nomẽ ẽ dig¬
nitatis etatis et officii Et ap̃sb̾r ħ p̃sbit᷑culus cu

Expanded text:
 etate sive senectute, sed propter honorem et dignitatem quam accepit presbiter vocatur, vel ideo quia illo utitur officio et, si non etate, tamen sensu et discretione senior debet esse. Ideo presbiteri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant, qui, licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent, quia nec crismate frontem signant nec Paraclitum Spiritum dant, quod solis debetur episcopis; unde et apud veteres iidem episcopi et presbiteri fuerunt, quia illud nomen est dignitatis, hoc etatis et officii. Et a presbiter presbiterulus -li
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃e descenditur ex eis qͥbuldam gradibꝰ fctĩs
ascendat qui pt̃ adĩcõmutabilitatẽ dei ut indeat
sine zelo zelantem sine ira rrascentem sine dolore
et pnĩa penitentẽ et sine miseria misericordem sine
p̃usionibus p̃scientem inllo enĩnec p̃t̾ita noc futu¬
ra inueniri queunt sed cũcta mutabilia ĩmutabiłi
durant et que iuse ipĩs sił existere nõ pnt̃ illis sił oiã

Expanded text:
itatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Ad p̃sb̾rm aũt pertinet sacrm̃ cors et sangͥnis dnĩ
maltari dei conficere orõnes dice̾ et dona dei bñdi¬
cere Qͣ cũ ordinant᷑ minigũt᷑ ei manus ut ĩtelli¬
gat se accepisse grãm ꝯsecrandi et caritatis opera
utrumq latus quia debet eẽ mimitus armis iusti¬
cie contra adusa et ꝓspera. Accipit eciã et caligem
cũ uino et patenam cum hostiis Et ꝑhͦsciat se ac¬
cepisse ptãtem placabiles deo hostias offe̾ndi hic
ordo afiliis a aron sumpsit miciũ. Sios enĩ pon¬
tifices et alcõres sacerdotes instituit deus ꝑmoysen¬

Expanded text:
Ad presbyterum autem pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis manus, ut intelligant se accepisse gratiam consecrandi, et charitatis opera utrumque tenet latus, quia debent esse muniti armis justitiae contra adversa et prospera. Accipiunt etiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
apertis cisdem fidei oculis dauid amos dauelere
petrum paulum matheum intueor Et scũs iste
spus quantus et qualis sit artifer considerare
uolo seo in ipa mea consideracione deficio Imples
storem armentariũ sicomoros uellicanet no
sppctam facit Implet᷑ abstimentẽ pueꝵ et iudiaẽ
tetigisse docusse ẽ nam hũanũ am̃i subito ut illi¬
strat ĩmutat abnegat repente ꝙ erat exhibet repen¬
te quod nõ erat

Expanded text:
apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Impletstorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat, immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat