comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit pͥma crelendi uia. Ip̃e .n. pͥmꝰ publi¬
te predicauit. unũ deũ tm̃ ẽe. Hũc loc̃y
uocauit iob tenebras. pro tedio expectã¬
didicens. ⁊ in tenebris straui lectulum
meũ. Nota qd̾ diues dixit se cruciau ĩ
lequaces ẽẽ solent. Nec mirũ si aĩa tns¬
latiue dicat᷑ hr̃e mẽbra cũ diuinitas eo¬
dẽ tropo ꝑ mebra distinguat᷑. Fuert aũ
qͥ dicerent. ⁊ angłos ⁊ aĩas corpora hr̃e
aera. alioqͥn aĩe igñe urentẽ ñ senti¬
rent. qd̾ suꝑ genesim inuenies. Alii di¬
cunt. qd̃ ad sentiendã ustionẽ ignis. ñ÷
necesse hr̃i corpora. Est .n. qͥdã spẽs igni
uł ꝑpetuã bonoꝵ ⁊ maloꝵ dissimilitudi¬
ñe post hãc uitã notat. Cũq diues ro¬
garet de mittendo lararo ad fr̃s suos.
aucliuit. hñt moysen ⁊ ꝓpħas. Uñ coni¬

Expanded text:
fuit prima credendi via, ipse enim primus publice praedicavit unum tantum Deum esse. Hunc locum vocavit Job tenebras, pro taedio exspectandi, dicens: « Et in tenebris stravi lectulum meum . » Nota quod dives dixit se cruciari inloquaces esse solent. Nec mirum si anima translative dicatur membra habere cum divinitas eodem tropo per membra distinguatur. Fuerunt tamen qui dicerent, et angelos, et animas, corpora habere aerea. Alioquin animae ignem urentem non sentirent, quod super Genesim invenies. Alii dicunt, quod ad sentiendam ustionem ignis, non est necesse habere corpora, est enim quaedam species ignis vel perpetuam bonorum et malorum, dissimilitudinem post hanc vitam notat. Cumque dives rogaret, de mittendo Lazaro ad fratres suos, audivit, habent Moysen et prophetas. Un
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia ẽ iniqͥtatis .i. ꝯtra eqͥtatem.
In pecunia .n. non seruamꝰ eqͥtatẽ.
ꝙͣ ꝓximo debemiꝰ ꝙ̃ scił sicut nos di¬
ligere tenem᷑. ⁊ nota qd̾ ñ om̃s par¬
peres possunt nos reciꝑe in et̾na tab̾¬
nacula. s qr largimͣ eis recipiem᷑ ab

Expanded text:
t contra aequitatem. In ea enim non servamus aequitatem, quam proximo debemus, quem scilicet sicut nos diligere tenemur. Et nota quod non omnes pauperes possunt nos recipere in aeterna tabernacula, sed quia largimur his, recipiemur ab
Abbreviated transcription (Latin):
recepͭ qͦ dñs moysi de iugi sacficio.
⁊ de sacrificiis legaliũ sollempnita¬
tum. S qr ñ offerebat᷑ hostia sine liba¬
m̃tis suis: de his breuit̾ p̾mittendũ÷.
Libam̃ uł libam̃tũ erat simila oleo cõ¬
glutinata.⁊ uinũ que cũ hostia adole¬

Expanded text:
ecepitque Dominus Moysi de jugi sacrificio, et de sacrificiis legalium solemnitatum. Sed quia non offerebatur hostia sine libamentis, de his breviter praemittendum est. Libamen, vel libamentum, erat simila oleo glutinata, et vinum; quae cum hostia adole
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sedit pro tͥbunali in loco qui dr̃ grece
listhostratos. hebraice gabatha. qd̾ sonat
uarietate pauim̃ti. Erat añ parasceue.
hora qͣi sexta. Grecis admixti iuidei. cre¬
Bro utebant᷑ grecis uocabulis. Parasce
riã sextã qr in ea p̾parabant necessaria
sabb̾o. sicut ⁊ in deserto duplo collige¬
bat᷑ manna. Poterat gͦ sexta ẽe incepta.
rusq ad eiꝰ cõpletionẽ ꝑacta sunt ea. qͦ
legunt᷑ usq ad tenebras. ⁊ a sexta com¬
pleta facte sunt tenebre. marcꝰ dicit ho¬
ra tertia malens intelligere hor̃a. qya
lingnis crucifixer̾t eñ iuudet. Uel iohes
uocauit horã sextã. p̃parationẽ dñce
mortis. Postꝙͣ .n in nocte iudicauieriure

Expanded text:
t sedit pro tribunali in loco qui dicitur Graece lithostrotos, Hebraice Gabatha, quod sonat varietatem pavimenti. Erat autem parasceve hora quasi sexta. « Graecis admisti Judaei, crebro utebantur Graecis vocabulis. Parascevriam sextam, quia in ea parabant necessaria Sabbato, sicut et in deserto duplo colligebant manna. Poterat ergo hora sexta esse incepta, et usque ad ejus completionem peracta sunt ea, quae leguntur usque ad tenebras, et a sexta completa factae sunt tenebrae. Marcus dicit hora tertia, malens intelligere horam, qua linguis crucifixerunt eum Judaei. Vel Joannes vocat horam sextam praeparationem Dominicae mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ih̾c in multis. nichil respondit. ꝑ
diẽ aũ festũ pasche ꝯsuenerat p̃ses. no¬
uit̾ introducta consuetudine. dimitt̾e
uiñ de uinctis quẽcũq petissent. ĩ me¬
moriã qd ea die egressi erant de seruitr¬
de phauaionis. egyptiis ⁊̃ cõpellentib eos
constat ⁊ tunc eã fuisse qͥntãdecimam.
Cũq optionẽ decliss eligendi iħ̾m ĩ no¬
centẽ. aut barrabã latronẽ. elegerunt
barrabã. Scribit᷑ harrabas ⁊ sonat fi¬
liꝰ magistri. scribit᷑ barrabbas. ⁊ sonat
didit iħ̾m flagellatũ uͭ c̾cifig̾ẽi

Expanded text:
t eum in multis, nihil respondit. Per diem autem festum Paschae consueverat praeses, noviter introducta consuetudine, dimittere unum de vinctis quemcunque petissent, in memoriam quod ea die egres si erant de servitute Pharaonis, Aegyptiis etiam compellentibus eos CCumque optionem dedisset eligendi Jesum innocentem, aut Barrabam latronem, elegerunt Barrabam. Scribitur Barrabas, et sonat, filius magistri, scribitur etiam Barabas, et sonat,didit Jesum flagellatum, ut crucifige
Abbreviated transcription (Latin):
un ꝓpagate sunt in engaddi uinee bal¬
lanti ñ preberet. que regina gratis su¬
scipiens ad ꝓpͥa remeauit. Tradũt qͥdã
eam rescͥpsisse salomoni. qd̾ p̾sentiałr
ei dicere timuit. se uidisse .s. qddã lig.¬
nũ ĩ domo saltus. in quo suspendendꝰ
ret. ⁊ certis indiciis illd̾ regi indicauit.
Qd timens salomon in ꝓfundissimiᷤᷤ
t̾re uiscerib occultauit illud. s qͣm cuꝰ¬

Expanded text:
nde propagatae sunt in Engaddi vineae balanti non praeberet. Quae regina gratis suscipiens ad propria remeavit. Tradunt quidam eam rescripsisse Salomoni, quod praesentialiter ei dicere timuit, se vidisse scilicet quoddam lignum in domo Saltus, in quo suspendendusorum periret, et certis indiciis illud regi indicavit. Quod timens Salomon in profundissimis terrae visceribus occultavit illud. Pro cu
Abbreviated transcription (Latin):
prat losepħ uenisse ad salomone. Que
pg la ad salomoñe: locuta est unu̾isa
qo a dat in corde suo. sles fiuit sermo qͥ
qͥss laccret. s docuit eam in sib his gre
mosuicirat ⁊ ammirans ñ habebat ultra
pnł dicens famã regis minorẽ ẽẽ uerita
q fieiͥntiã ministrantiũ in templo.
citio uͦ ordinẽ ⁊ distinttionẽ seruienti¬
ansati in mensa. nam ⁊ pincerne siłi
cutu⁊ distincto ab aliis ornabant᷑. siłit̾
euanu latores ⁊ clapiferi. ut in tãta mł¬
tituaime ministroꝵ nullus dubitaret.
quis cuiꝰ rei ministerio fungeret᷑. Dedit

Expanded text:
at Josephus venisse ad Salomonem. Quae ingressa ad eum locuta est universa quae habebat in corde suo. Nec fuit sermo, qui regem lateret, sed docuit eam in omnibus his quae proposuerat. Et admirans, non habebat ultra spiritum, dicens famam regis minorem esse veritatquentiam ministrantium in templo; tertium vero ordinem, et distinctionem servientium regi in mensa. Nam et pincernae simili cultu et distincto ab aliis ornabantur, similiter et panum latores, et dapiferi, ut in tanta multitudine ministrorum, nullus dubitaret quis cujus rei ministerio fungeretur. Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
dit. homo de gente ur̃a qͥ fu̾i̾t ĩmundꝰ.
suꝑ anima hominis. siue in uia ꝓcul.
causis tẽꝑe suo ñ fec̾it phase. ext̾mi¬
nabit᷑ aĩa eiꝰ de ppłis suis. ꝑegͥnꝰ qͦ ⁊ adͤ¬
uena si fu̾it apd̾ uos. faciat phase dñi.¬
ñ posset fac̾e̾ phase: qͥd faceret: Potest di¬
ci qr t̾cio faceret. qr qd̵ in uno dictũ ÷
similit̾ in aliis dat᷑ intelligi. uł forte
De tubis argenteis ⁊ modo clangẽdi ĩe

Expanded text:
dit ei: Homo de gente vestra, qui fuerit immundus super anima hominis, sive in via procul, causis, tempore suo non fecerit Phase, exterminabitur anima ejus de populis suis. Peregrinus quoque advena, si fuerit apon posset facere Phase, quid faceret? Potest dici, quia tertio faceret, quia quod in uno dictum est, similiter datur in aliis intelligi, vel forte t. CAP. XII. De tubis argenteis, et modo clangendi i
Abbreviated transcription (Latin):
no redier̃t ad eandẽ cades. eo anno re¬
liqͣs mansiones .ix. tnseger̃t. Qd̃ si in¬
ueneris .x. hꝰ anni fuisse mansiones.
scito qr int̾ has it̾m numerat᷑ cades
repetita.

Expanded text:
no redierunt ad eamdem Cades. Eo anno reliquas novem mansiones transegerunt. Quod si invenires decem hujus anni fuisse mansiones, scito quod inter has iterum numeratur Cades repetita.
Abbreviated transcription (Latin):
curruier̾t mont̾e seyr. ⁊ redier̃t fere
usq ad mare rubrũ. ⁊ cͥca fines synal.
⁊ ꝓstrata st̃ cadauera eoꝵ in deserto.
Tandẽ post młtos labores. ⁊ annos xxͣxuiͦii.
rediert̾ ad cades uñ miserant explo¬
ratores. uł in qͣ redier̃t ad eos. ut
dictũ ÷. que est in deserto sin. nͨ ÷ illud
desertũ. ad qd uener̃t octaua mãsione
ut dic̃ iheronimꝰ. por .n. syn seͥbit᷑ ꝑ sa¬

Expanded text:
montem Seir, redierunt fere, usque ad mare Rubrum, et circa fines Sinai, et prostrata sunt cadavera eorum in deserto. Tandem post multos labores, et annos triginta octo redierunt ad Cades, unde miserant exploratores, vel in qua redierunt ad eos, ut dictum est, quae est in deserto Sin, nec illud est desertum, ad quod venerunt octava mansione, ut dicit Hieronymus. Prior enim scribitur S
Abbreviated transcription (Latin):
gno ĩ tẽplo dñi.
Ap̃i .n. gñatio sic erat.¬
de t̾ra. Scd̾a de latere¬
uiri. Tercia ex uiro et¬
femina. Quarta sic e¬
ho de femina. Uñ ⁊ ap
propͥata cirtũlocutione ꝓ nõre xp̃ fus
hõis dictꝰ est. Prima ⁊ sed̾a gñatio ue¬
runt. In t̾cia de ruina gn̾am᷑. In qͣs¬
ta de ruina suscitam᷑. Ectaua u dieur¬
cũciderunt pu̾m. ⁊ declarauer̾t nom¬
eiꝰ ẽẽ iħm qͦd impositũ erat ei ab an¬
gelo pͥusꝙͣ ꝯciperet᷑¬

Expanded text:
i enim generatio sic eratde terra, secunda de latereviri, tertia ex viro efemina, quarta sic o de femina. Unde et propriata circumlocutione pro nomine Chrisis dictus est. Prima et secunda generatio ruerunt, in tertia de ruina generamur, in quarta de ruina suscitamur. Octavo die circumciderunt puerum, et declaraverunt nomen ejus Jesum, quod impositum erat ei ab angelo priusquam conciperet
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. int̾ angłm ⁊ hominẽ. inter
iudeũ ⁊ gentilẽ. Pro hac młtitdĩe
angłoꝵ. uł pio grege pastoꝵ. uolũt
qͥda locũ illũ ꝓphetice dictũ turr̃ gre¬
gis. ⁊ tu turris gregis nebulosa. cũ tñ
ibi pauit gregẽ cũ rachel parturiret. Et
tnͣseuntes pastores usq bethleem. inue¬
ner̾t u̾bũ qd̾ factũ erat ad eos. ⁊ qͥ au¬
diebant mirabant᷑ suꝑ his que diceban¬

Expanded text:
hominem, inter angelum et hominem, inter Judaeum et gentilem. Pro hac multitudine angelorum, vel pro grege pastorum volunt quidam illum locum prophetice dictum turrim gregis, ibi. Et tu, turris gregis nebulosa , cum tamgregem ibi pavit, cum Rachel parturiret. « Et transeuntes pastores, usque Bethlehem invenerunt verbum, quod factum erat ad eos, et qui audiebant, mirabantur super his quae diceban
Abbreviated transcription (Latin):
fuit antiqͥorib in utroq solstitio. uigi¬
lias noctis custodire ob solis uenerati
bitantiũ moleuerat. ⁊ ecce angłs dm̃
stetit iuxta illos. anñtians eis salua
dor̃e na ᷑ tũ in bethlẽe ⁊ in signũ posi¬
tũ ꝑuerũ in p̾sepio ñtiauit. ⁊ facta¬

Expanded text:
fuit antiquioribus, in utroque solstitio, vigilias noctis custodire ob solis veneratiobitantium inoleverat. « Et ecce angelus Domini stetit juxta illos, annuntians eis natum Salvatorem in Bethlehem, et in signum positum puerum in praesepio nuntiavit. «
Abbreviated transcription (Latin):
aduenerat dies t̾ciꝰ: ⁊ ante solis ortũ
ceperũt audiri tonitrua ac micare
fulgͣa. ⁊ nubes dep̃ssa oꝑuit montẽ
⁊ clangor bucine ꝑstrepebat. fuma¬
bat mons. qr dñs descenderat in ig
ne. ⁊ fumꝰ ferebat᷑ qͣi de fornace. ⁊
mons tremuit ut aiunt hebrei. Ei¬
muit ppłs: s ⁊ moysen ira dei ꝑisse
putabant. Tandẽ letꝰ apparuit moy¬
ses: ⁊ serenꝰ aer cũ eo reu̾sus ÷ inter
eos ⁊ ait. Hodie ñ audietis moysen
filiũ amr̃a ⁊ iocabeth: s illũ qui ꝓ
uob̾ ꝑcussit egyptũ. qͥ ꝑ mare it̃ de¬
dit qͣ cibũ de celo: potũ de petͣ ꝯces¬

Expanded text:
lis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabat mons, quia descenderat Dominus in igne, et fumus ferebatur, quasi de fornace ; » et mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
chananeã optinuit. ysaac natꝰ ÷ de
senib. iacob ꝓle ditatꝰ ÷. ioseph su¬
blimatꝰ. fiant gͦ u̾ba ħ uob̾ amabi¬
liora. ꝙͣ filii uł uxores. Et eduxit
ppłm in occursũ dñi: ad radice m̃o¬
tis. Ascender̃t aũ dño iubente moy¬
ses ⁊ aaron ultra t̾minos. sac̾dotes .i.¬

Expanded text:
Chananaeam obtinuit, Isaac natus est de senibus, Jacob prole ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderunt autem, Domino jubente, Moyses et Aaron, ultra terminos, sacerdotes, i
Abbreviated transcription (Latin):
ħ liberat te qr cũ patre meo sepe laborasti.
⁊ portasti archã corã eo. Abiecto gͦ abyathar
tnslatũ est sacerdotiũ ad sadoch. ⁊ de domo
ythamar ad domũ elearar. sic̃ samuel he¬
li p̃lixerat. fuer̾t aũ post phinees filiũ
eleatari. pͥuati sacerdotio .u. ioseph qͥ genu¬
it ioathã. qui maroth. qͥ asophi. qui achi¬
tobi. achobi aũ qͥ genuit sadoch. Porro
ioab fugit in tab̾nacłm dñi. ⁊ app̾hendit
cornui altaris. ⁊ misit rex banaiam uͭ ad¬
uocaret ẽñ t̃ ait ioab. Non egrediar. s
moriar hͥ. Qd cũ reñciass banaias regi:
dixit ei rex. fac ei sicut locutꝰ est. ⁊ int̾fe¬
cit eũ banaias ad cormi altaris. ⁊ sepultꝰ
est in domo fua in deserto: ⁊ ꝯstituit rex¬
uͭ semei ⁊ ait. Habita in ihrłm: ⁊ ñ egre¬
dieris in: quacũq die tͣnsieris torrentẽ
cedron. scito te int̾ficiendũ. Qui respõ¬
dit. Bonus est sermo regis: sic faciã. ⁊
habitauit in ihrl̃m tͥb annis. Fãctũ ẽ

Expanded text:
sti, et portasti arcam coram eo. » Abjecto igitur Abiathar, translatum est sacerdotium ad Sadoc, et de domo Ithamar ad domum Eleazari, sicut Samuel praedixerat Heli . Fuerunt autem post Phinees filii Eleazar privati sacerdotio quinque. Joseph qui genuit Joathan, qui Mareoth, qui Asophi, qui Achitob. Achitob autem genuit Sadoc. Porro Joab fugit in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. Et misit rex Banaiam, ut advocaret eum. Et ait Joab: « Non egrediar, sed moriar hic. » Quod cum renuntiasset Banaias regi, dixit ei rex: « Fac ei sicut locutus est, » Et interfecit eum Banaias ad cornu altaris, « et sepultus est in domo sua in deserto. Et constituit rexm, non egredieris inde. Quacunque die transieris torrentem Cedron, scito te interficiendum. Qui respondit. Bonus est sermo regis, sic faciam. » Et habitavit in Jerusalem tribus annis. Factum est
Abbreviated transcription (Latin):
ctio hystorie
quã scͥpsit
moyses. gre¬
ce d̾r leuiti¬
cus. qͥa de
electione e
ministerio
leuitaꝵ agit. lanne offertoriꝰ uł sa
ferebantur ex lege tractat: hebrai¬
more hebreoꝵ qͥ a pͥncipiis libroꝵ
noĩant eos. sicut nos officia missaꝵ.
uł ewãgłia. uidelicet cũ dicimꝰ dñi¬
ca qua cantat᷑. ppłs syon. uł legitrr.
erunt signa in sole & luna. incho¬
at enim sic liber iste. Incipit lib̾ le

Expanded text:
ctio historiae, quam scripsit Moyses, Graece dicitur Leviticus, quia de electione et ministerio levitarum agit; latine Offertorius, vel e his quae offerebantur ex lege tractat. Hebraimore Hebraeorum, quia principiis librorum nominant eos, sicut nos officia missarum, et Evangelia, videlicet cum dicimus Dominica qua cantatur: Populus Sion; vel legitur: Erunt signa in sole, et luna. Inchoatur autem sic liber iste. « Vocavit aute
Abbreviated transcription (Latin):
.xxiiͦ. Tot annos dic̃ iosephꝰ usq ad nati¬
uitatẽ thare. s usq ad natiuitatem
abre extendit᷑ hec etas. Porro arã ge
Et est nom̃ ciuitatis hur scd̃m iose¬
phũ: ⁊ ibi hactenꝰ sepult᷑a eiꝰ osten¬
dit᷑. Hebrei hur ign̾ẽ dicunt: inde
fabulant᷑ qd̾ chaldei in igñe ꝑ quẽ
traiciebant ꝑuulos ꝓiecer̃t abram
⁊ aram. qͥa nolebant᷑ ignẽ adorare.
⁊ aram ibi expirante. abrã dei auxcilio
liberatũ dicunt. Uñ dr Ego sũ qͥ edu¬
iei te de hur chaldeoꝵ. Thare gͦ odio ha¬
bens t̾rã ꝑꝑ luctũ arã. nec ualens susti¬
nere inuirias que fiebant ei. uͭ ignẽ
coleret. statuit ꝑegͥnari. ⁊ dedit na-¬
chor melchã uicorẽ. abre uͦ saray. qͥ ⁊
loth fratrẽ uxoris in filiũ adoptauit.
qr saray sterilis erat

Expanded text:
. Et tot annos dicit Josephus, usque ad nativitatem Thare, sed usque ad nativitatem Abrae extenditur haec aetas. Porro Aran genEt est nomen civitatis Hur, secundum Josephum, ubi et hactenus sepultura ejus ostenditur. Hebraei Hur ignem dicunt, inde fabulantur, quod Chaldaei in ignem, per quem trajiciebant parvulos projecerant Abram, et Aran, quia nolebant ignem adorare, et Aran ibi exspirante, Abram Dei auxilio est liberatus. Unde dicitur: Ego sum qui eduxi te de Hur Chaldaeorum . Thare ergo odio habens terram, propter luctum Aran, nec valens sustinere injurias quae fiebant ei, ut ignem coleret, statuit peregrinari, et dedit Nachor Melcham uxorem. Abrae vero Sarai, qui et Lot fratrem uxoris in filium adoptavit, quia Sarai sterilis erat
Abbreviated transcription (Latin):
liis eiꝰ remanente lingͣ antiqͣ. alii qͣsi
ab eo diuisi st̃. Phalec genuit uen. uł ra¬
gan. qͥ sarug. qͥ nachor. qͥ thare. Thare
genitꝰ ⁊ abr̃a ultimꝰ fuit: ⁊ forte ñ geny¬
it eos cũ eẽt huiꝰ tẽporis. s tunc cepit

Expanded text:
filiis ejus remanente lingua antiqua, alii quasi filiis ejus remanente lingua antiqua, alii quasi ab eo divisi sunt. Phaleg genuit Reu, vel Regau, qui Sarug, qui Nachor, qui Thare. Thare genitus, et Abram ultimus fuit, et forte non genuit eos cum esset hujus temporis
Abbreviated transcription (Latin):
tesimo inundasse diluuiũ. Ergo post di¬
luuiũ centenariꝰ erat. sem. ⁊ biennio pꝰt.
centũ ⁊ duoꝵ annoꝵ S mos ⁊ sacre scͥ¬
pture sepe limites numeroꝵ ponere.
pancis annis si suꝑfueriit tacitis. Pot̾
gͦ dici qd̃ sem centũ ainoꝵ erat ⁊ duoꝵ.
s duos tacuit scͥptura. uł noe cũ genuit
anni deerant. ad sexcentos cũ inundauit
diluuiũ. Uł ita legat᷑ littera. Sem centũ
annoꝵ erat post diluuiũ. ⁊ erat byen¬
nio post diluuiũ qñ genuit arfaxat.
Iosephꝰ aũ dicit. Sem filiꝰ arfaxat natꝰ :
post annos .xii. facti dilunii. qd̃ forte ui¬
qͣ heber. a qͦ hebrei didi sunt scd̃m iose¬
phũ. Tñ augustinꝰ dicit merito queri.
utrũ ab heber dicti sunt hebrei uł ab a¬
brahã qͣͣ abrahe. Heber genuit pha¬
lec. ⁊ etham. Phai̾ec hebraice diuisio:
eo qd in dieb eiꝰ ꝓ diuisione linguaꝵ ⁊
diuise sunt gentes. ⁊ diuisio t̾raꝵ fr̃a.
s subito p̾cipue facta dr᷑. qr in isto ⁊ fi

Expanded text:
o post diluvium centenarius erat Sem, et biennio post, centum et duorum annorum. Sed mos est sacrae Scripturae, saepe limites numerorum ponere, paucis annis, si superfuerint, tacitis. Potest ergo dici quod Sem centum annorum erat, et duorum, sed duos tacuit Scriptura, vel Noe, cum genuit  deerant ad sexcentos cum inundavit diluvium: vel ita legatur littera. Sem centum annorum erat post diluvium, et erat biennio post diluvium, quando genuit Arphaxad. Josephus autem dicit, Sem filius Arphaxad natus est, post annos duodecim facti diluvii, quod forte viqui Heber a quo Hebraei dicti sunt, secundum Josephum. Tamen Augustinus dicit: « Merito quaeritur utrum ab Heber dicti sunt Hebraei, vel ab Abraham quasi Abrahaei. Heber genuit Phaleg, et Jectan. Phaleg Hebraice divisio, eo quod in diebus ejus, pro divisione linguarum, divisae sunt gentes, et divisio terrarum facta, sed sub isto praecipue facta dicitur, quia in isto, et in
Abbreviated transcription (Latin):
T Apłis. ⁊ aplicis uiris incũbit uigilare suꝑ
se. ⁊ suꝑ gregẽ. ⁊ etiã cuiq fideli ꝓ modulo
suo. Tunc simile erit regnũ celoꝵ decẽ uir¬
ginib .i. tunc separabunt᷑ fatui. a prudẽ¬
tib. Media aũ nocte clamor fc̃s ẽ. Tradit̾o he

Expanded text:
t apostolicis viris incumbit. Vigilare super se et super gregem, etiam cuique fideli pro modulo suo. « Tunc simile erit regnum coelorum decem virginibus, » id est tunc separabuntur fatui a prudentibus. « Media autem nocte clamor factus est, E
Abbreviated transcription (Latin):
corda ur̃a curis huiꝰ scl̃i. ne suꝑueniat in
uos repentina dies illa. sicut in dieb noe
⁊ loch. repentinꝰ interitꝰ tulit nescientes:
De die aũ illa ⁊ hora nemo scit. neq filius
neq angłs. nisi solus p̃r. Hic exclamat arriꝰ
Non sunt equales. qui nouit. ⁊ qui ignorat.
Ieronimꝰ respondet in minori breuiario.
suꝑ psalmos. Humanitas filii dicit seig¬
norare finẽ mundi. Qd̃ gregoriꝰ in registrs
qͣi exponens ait. Nouit unigenitꝰ dei hor̃a
iudicii. s ñ ex nat᷑a humanitatis. Tam̃ ĩ
sic exponit᷑. Non nouit. subaudi nobis.
quib expedit incertos ẽẽ. ut sic uiuamꝰ
quasi in ꝓximo iudicandi. Uel filiꝰ hic dr
adoptõe. Tunc duo erunt in agro .i. p̃la
una assumet᷑. ⁊ altera relinquet᷑. Qd̃ de ꝯ¬
iugatis dictũ est. qui sunt in rota huiꝰ
mundi. Suo in lecto: unus assumetur.
⁊ alter relinquet᷑. Qd̃ de speculatruis dic¬

Expanded text:
ne superveniat in vos dies illa repentina, sicut in diebus Noe et Lot repentinus interitus tulit nescientes. De die autem illa et hora nemo scit, neque Filius, neque angelus, nisi solus Pater . » Hic exclamat Arius: Non sunt aequales, qui novit, et qui ignorat. Hieronymus respondit in minori breviario super Psalmos: Humanitas Filii dicit se ignorare finem mundi. Quod Gregorius in Registro quasi exponens ait: Novit Unigenitus Dei horam judicii, sed non ex natura humanitatis. Tamen etiam sic exponitur: Non novit, subaudi, nobis, quibus expedit incertos esse, ut sic vivamus quasi in proximo judicandi. Vel Filius hic dicitur adoptione. « Tunc duo erunt in agro, » id estuna assumetur, et altera relinquetur. » Quod de conjugatis dictum est, qui sunt in rota hujus mundi. « Duo in lecto, unus assumetur et alter relinquetur. » Quod de contemplativis, si
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ. ⁊ ex̾citui uenalia p̃̾pararet. ⁊
redderet sͥ tributa que pͥus dario ꝯfe¬
rebat. ł respondit iadus se dario sac¬
m̃tũ dedisse. nec eo uiuente posse tͣnscẽ¬
dere ꝯstituta. Tunc cõminatꝰ est alexan¬

Expanded text:
ilium et exercitum, venalia praepararet, et redderet sibi tributa quae prius Dario conferebat. Et respondit Jaddus se Dario sacramentum dedisse, nec, eo vivente, posse transcendere constituta. Tunc comminatus est Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dei. descendit de equo. ⁊ adiit ad eũ so¬
lus ⁊ nom̃ adorauit.⁊ pontificẽ uenerat᷑
est. ⁊ obstupuer̃t pͥncipes ex̾citꝰ. ⁊ ludisi¬
catã regis ment̾ẽ putauer̾t. Solus par¬
themiꝰ quesiuit ab eo. cur sacerdotẽ gen-¬
tis iuidee adorass. ⁊ resporidit. ñ h̾c ado-¬
raui. s deũ cui pͥncipatũ sac̾dotii gerit.
Nã ꝑ sompniiũ in tali habitu deũ ꝓspexi.
ad huc in licia ciuitate macedonie ꝯstitutꝰ.
Cũq mecũ cogitar̃e utrũ asyam possem
obtinere. iussit me ꝯfidere. nã ip̃e ex̾citõ
meũ ꝑduceret. ⁊ ꝑ saꝵ mͥ traderet pͥnci-¬
patũ. Nũc aũ pͥmo uidi in hoc sacerdote¬

Expanded text:
um solus, et nomen Dei adoravit, et pontificem veneratus est. Et obstupuerunt principes exercitus, et ludificatam regis mentem putaverunt. Solus Parmenio quaesivit ab eo, cur sacerdotem gentis Judaeae adorasset? Et respondit. Non hunc adoravi, sed Deum, qui principatum sacerdotum gerit. Nam per somnium in tali habitu Deum prospexi, adhuc in Lycaea civitate Macedoniae constitutus. Dumque mecum cogitarem utrum Asiam possem obtinere, jussit me confidere: nam ipse exercitum meum perduceret, et Persarum mihi traderet principatum. Nunc au
Abbreviated transcription (Latin):
ret. sertisq ciuitatẽ ornaret. ⁊ ip̃e pontifi¬
calib indutꝰ ⁊ reliqͥ sacerdotes cũ eo legiti¬
mi stolis incluti obuiã exirent alexandro.
⁊ surgens a soꝑore oracłm oĩb indicauit.
audiensq ñ longe a ciuitate ẽẽ alexandrũ.
ꝓcessit cũ sacerdotib ⁊ ciuiũ młtitudine

Expanded text:
est cortinis, civitatem ornaret, et ipse pontificalibus indutus, et reliqui sacerdotes cum eo legitimis stolis induti, obviam exirent Alexandro. Et surgens a sopore, oraculum omnibus indicavit. Audiensque non longe esse a civitate Alexandrum, processit cum sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
neratus sũ. ⁊ ing̾ssus ẽ urbẽ alexanders
⁊ in tẽplo sacͥficauͭ deo. scd̃m sac̾dotis ostẽ¬
uisꝰ est. ⁊ in trastinũ ꝯuocans ppłm a
sic pet̾e que uellent. ⁊ ip̃is petentib
ad alias ciuitates ꝓfestus est. Tuc sana¬
rite uidentes eiꝰ minificentiã cirea iudos
cognatos se dyxer̃t ẽẽ iudeoꝵ. originẽ suas
ab effrapm ⁊ manasse recensentes. ⁊ posa¬
lauerunt. ut tẽplũ eoꝵ in garasim henor¬
ret. qd̃ in reditu se facturũ ꝓmisit. Cũq.
peterent ab eo relaxatioriẽ septimi ãm.¬

Expanded text:
ingressus est urbem Alexander, et in templo sacrificavit Deo, secundum sacerdotis ostenvisus est. Et in crastinum convocans populum, jussit petere quae vellet. Et ipsis petentibus ad alias civitates profectus est. Tunc Samaritae videntes ejus munificentiam circa Judaeos, cognatos se dixerunt esse Judaeorum, originem suam ab Ephrain et Manasse recensentes. Et postulaverunt ut templum eorum in Garizim honoraret: quod in reditu se facturum promisit. Cumque peterent ab eo relaxationem septimi a
Abbreviated transcription (Latin):
sub silentio preterimꝰ qͣlit̾ alexand̾ danuai
cit ⁊ porũ ⁊ quomͦ ꝯsuluit arbores solis ili
ne ⁊ cetera admiratione digna. que par¬
tori suo aristotili ꝑ epłam inclicauit. da
que cura ppłm dei gesta sunt festinante
De reclusione dece tribrum. ⁊ morte ale

Expanded text:
sub silentio pertransimus qualiter Alexander Darium vicit et Porum, et quomodo consuluit: arbores solis, et lunae, et caetera admiratione digna, quae praeceptori suo Aristoteli per epistolam indicavit, ad ea quae circa populum Dei gesta sunt testinantes. CAP. V. De reclusione decem tribuum, et morte Ale
Abbreviated transcription (Latin):
dro. Propt̾ea dixit ei se habere generum
manassen frẽm pͥncipis sacerdotũ gentis
iudee. multosq alios cũ eo p̾sentes ex
ea gente. qͦs uelle aiebat sub eo tẽplũ con¬
stitutis ocis edificare. qd̾ ꝓfuturũ alexãd
testabat᷑. qr potentia uideoꝵ in duo diui¬
sa ñ rebellaret. Concedente uͦ alexandro õi
studio edlificauit saraballa teplũ. ⁊ altare
qd ꝑmansit usq ad destructionẽ factam
ꝑ romanos. ⁊ in eo manassen ꝯstituit
pontific̃e. Porro dũ alexander erat ĩ ob¬

Expanded text:
dro. Praeterea dixit ei se habere generum dro. Praeterea dixit ei se habere generum Manassem, fratrem principis sacerdotum gentis Judaeae, multosque alios cum eo potentes ex ea gente, quos velle aiebat sub eo templum constitutis locis aedificare: quod profuturum Alexandro testabatur, quia potentia Judaeorum in duo divisa non rebellaret. Concedente vero Alexandro, in studio aedificavit Saraballa templum et altare, quod permansit, usque ad destructionem factam per Romanos, et in eo Manassem constituit pontificem. Porro dum Alexander erat in ob
Abbreviated transcription (Latin):
philippꝰ rex machedonũ ꝑ insidras
ꝑemptus ẽ. & pausania trabente genus
syriã. tnͣsiit hellespontũ. ⁊ ꝯgregati sunt
adu̾sus eũ duces darii. qͥ erant tns flum̃.
isuꝑ granicũ fluuiũ expugnauit eos. Cũꝙ
philie. Cunc dariꝰ filiꝰ arsanis delectũ colle¬
git ex̾citũ. ⁊ trãsiũ eufraten. ⁊ montẽ ci¬
licie taurũ. sperans in cilicia macedones
expugnare. Tunc gauisꝰ ⁊ saraballa. putãs
qd p̾t uictoriã eccuireret dario. ⁊ edifica¬
tionẽ tẽpli ab eo impetaret. ip̃e qͥdẽ lon¬
geuꝰ a p̃liis uacabat. S alit̾ ꝙͣ sꝑaret
euenit. nã uictus est dariꝰ a macedonib.
⁊ capta matre eiꝰ uxore ⁊ filiis ad ꝑsas fo¬
giens remeauit cũ paucis. Eunc alexand̾
cepit aspinare ad monarchiã orientis.
⁊ intrans syriã cepit damascũ. ⁊ suburga¬
ta sẏeone. tỹrũ obsidebat. Tunc sarabal¬
la eligens de siis. uñi. in alexand̾ ꝓfectꝰ
ei contraderet. ⁊ grate susceptꝰ ẽ ab alexã¬

Expanded text:
Philippus rex Macedonum per insidias peremptus est a Pausania trahente genus Syriam, transiit Hellespontum. Et congregati sunt adversus eum duces Darii, qui erant trans flumen, et super Granicum fluvium expugnavit eos. Cumque unc Darius, filius Arsami, electum collegit exercitum, et transivit Euphratem, et montem Ciliciae Taurum, sperans in Cilicia Macedones expugnare. Tunc gavisus est Saraballa, putans quod post victoriam occurreret Dario, et aedificationem templi ab eo impetraret, quod pogaevus a praeliis vacabat, sed aliter quam speraret evenit. Nam victus est Darius a Macedonibus, et capta matre ejus, uxore et filiis, ad Persas fugiens, remeavit cum paucis. Tunc Alexander coepit aspirare ad monarchiam Orientis, et intrans Syriam cepit Damascum, et subjugata Sidone Tyrum obsidebat. Tunc Saraballa eligens de suis octo millia in Alexandriam profectus ei contraderet; et grate susceptus est ab Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
miunũ .i. ñ uiderant uirtutes eiꝰ quas
fecerat eis in exitu de egypto. in deser¬
to ⁊ in ĩg̾ssu in t̾rã ꝓmissionis. fecertq
malũ in conspectu dñi. ⁊ seruier̾t ba¬
al ⁊ astaroth ⁊ diis t̾re. contraxer̃t ꝙ
ꝯiugia cũ alienigenis. Qũaobrẽ indi¬
gnata est diuinitas ⁊ ñ deleuit genteᷤᷤ
de medio eoꝵ. ut eẽnt eis in aculeum
⁊ latorẽ. ⁊ tradidit eos dñs in manus
cusan rasathaym regis mesopotamie¬
⁊ syrie. seruieruntq ei octo annis. e
clamauer̃t ad dñm. Qui suscitanit e¬

Expanded text:
id est non viderant virtutes ejus, quas fecerat eis in exitu de Aegypto in deserto, et in ingressu terrae promissionis. « Feceruntque malum in conspectu Domini, et servierunt Baal et Astharoth, et diis terrae, contraxeruntque conjugia cum alienigenis . » Quamobrem indignata divinitas, non delevit gentes de medio eorum, ut essent eis in aculeum Israel tradidit eos in manus Cusankasathaim regis Mesopotamiae, servierunt quoque ei octo annis. Et clamaverunt ad Dominum, qui suscitavit e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝑ necessariis obseqͥis exhibendis. Hic
pharisey impietatem sub nõie pieta¬
tis docebant. dicentes filios melius
facere. si deo uero uouerent. que pa¬
rentib offerenda erant. instruenteᷤ
eos qͥd egenis parentib responderẽt.
Op̃r. corban qd̾ est ex me tͥ ꝓderir: Cor

Expanded text:
etiam pro necessariis obsequiis exhibendis. Hi Pharisaei impietatem sub nomine pietatis docebant, dicentes, filios melius facere si Deo vero Patri voverent quae parentibus offerenda erant, instruentes eos quod parentibus egenis responderent. O pater, « corban quod est ex me, tibi pr
Abbreviated transcription (Latin):
ad se tͥbis. ait ilł. Non qd̾ intrat in os co¬
inqͥnat homin̾e. intellige ap̃õ deũ. sed
qd ꝓcedit ex ore. Nimũ intellige de ore
carnis. scd̾m de ore cordis. Nã ⁊ uomirtꝰ
inqͥnat hominẽ. Uñ ⁊ qͥdã libri habent.
s qd̾ ꝓcedit ex corde. Quare gͦ ydoloti¬
uescm: Pro scandalo uitando. Cib .n.
in se mundꝰ est. ⁊ dixer̃t ei discipul.
Scalon. uł scandalon. offendicłm pediᷤ.
pes offendit᷑. ⁊ respondit. Sinite illos.
ceci sunt duces cecoꝵ. Non .n. a u̾tate
ꝓ scandalo recedendũ est.

Expanded text:
is: Non quod intrat in os coinquinat hominem, » intellige apud Deum, « sed quod procedit ex ore . » Primum intellige de ore carnis, secundum de ore cordis. Nam, et vomitus inquinat hominem. Unde, et quidam libri habent, « sed quod procedit ex corde. » Quare ergo idolothvescimur pro scandalo vitando. Cibus enim in se mun» Scalon, vel scandalon offendiculum pedis, Et respondit: « Sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum. » Non enim a veritate pro scandalo recedendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
datis. ñ aĩas. Stulti. ñne d̾s utrũq fec̃:
Hoc ꝯtra manicheos. qͥ aĩas tm̃ a deo
creatas dicunt. carnẽ u a dyabolo. ⁊ ad¬
didit. Date elemosinã. ⁊ ecce om̃ia m̃da
sunt uob̃. Quidã uͦ scribe ⁊ pharysei.
uenientes a iherosolimis. uidentes

Expanded text:
datis, et non animas: stulti, nonne Deus utrumque fecit? Hoc contra Manichaeos, qui animas tantum a Deo creatas dicunt, carnem vero a diabolo. Et addidit: « Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Quidam quoque Scribae et Pharisaei, venientes a Jerosolymis, vide
Abbreviated transcription (Latin):
biit itaq moyses solus tenens
ron dño iubente desertũ syna. ⁊ occͣ¬
rit moysi in montẽ dei. Dixq ei moy¬
ses u̾ba dm̃i: ⁊ signa qͦ mandauerat.
uener̃tq siml̾ ⁊ ꝯgregauer̃t semores
isrł. locutꝰq ÷ eis aaron oĩa u̾ba dñi.

Expanded text:
biit itaque Moyses solus, tenens ron, Domino jubente, desertum Sinai; « et occurrit Moysi in monte Dei; dixitque Moyses verba Domini, et signa quae mandaverat. Veneruntque simul, et congregaverunt seniores Israel. Locu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. In qͦ nͨ ꝯtrarietas: nͨ duplicitas
intelligenda est. Eo .n. ordine forsi¬
tan ppłs educeret᷑. si pharao ppłm
dimisisset. Tunc moyses scd̾m iose¬
phũ. cõmemoraũ ei qͣnta fecerat e¬
gyptiił opp̾ssis ab echiopib ⁊ cõmemo¬
rauit labores ⁊ ꝑicła qͤ pro eis tulerat.
nẽ. pͥarit̃q que sͥ ꝯtigerant in syna
exposuit. Ꝙ rex deridens seruũ suũ fu¬
gitiuũ uocauͣ: ⁊ ꝓ seditõe eũ recdis¬
se. Tunc ait rex seruis suis. Młtus est
ppłs. qͣnto maior si dederitis ei reqͥẽ
palee ad ꝯficiendos lateres que cõnu¬
nute lucto miscebant᷑. ut solidiores es¬

Expanded text:
non contrarietas, nec duplicitas intelligenda est. Eo enim ordine forsitan populus educeretur, si Pharao populum dimisisset. Tunc Moyses, secundum Josephum, commemoravit ei quanta fecerat Aegyptiis oppressis ab Aethiopibus, et commemoravit labores, et pericula quae pro eis tulerat, nem, pariterque quae sibi contingebant in signa exposuit. Quem rex deridens, servum suum fugitivum vocavit, et pro seditione eum rediisse. Tunc ait rex servis suis: « Multus est populus: quanto major si dederitis ei requiempaleae ad conficiendos lateres, quae comminutae luto miscebantur, ut solidiores es
Abbreviated transcription (Latin):
alonge. Ioħes notꝰ pontifiçi. intro¬
duxit petrũ. Quẽ cũ intuita eẽt ancil¬
la ostiaria. dixit. Nũqͥd ⁊ tu ex discipłis
es hõis istiꝰ : Dicit ille. Non noui illũ ne¬
ꝙ scio qͥd dicis. Quidã uolentes excusa¬
re petrũ. dicunt qr bñdixit se ñ nosse il¬
lũ. quẽ nemo ꝑfecte nouit nisi p̃r. Et
dixit se nescire falsa eoꝵ ꝯsilia ⁊ dolos.
S stultũ ẽ excusare quẽ dñs accusauit.
Ip̃e .n. se reũ lacͥmis indicauit. Stabat ãb

Expanded text:
annes vero notus pontifici introduxit Petrum. Quem cum intuita esset ancilla ostiaria, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non novi illum, neque scio quid dicis. . » Quidam volentes excusare Petrum dicunt, quod bene dixit, se non nosse illum, quem nemo perfecte novit, nisi Pater. Et  quid dicis, » dixit se nescire falsa eorum consilia et dolos. Sed stultum est excusare, quem Dominus accusavit. Ipse etiam se reum lacrymis indicavit. Stabat autem
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũ petreꝰ
stans in atͥo. ⁊ calefaciens se. Et di¬
cente alia ancilla. ⁊ ħ cũ iħu erat. dixe¬
runt qͥ astabant. Uere ex illis es. nã et
galpleus es ⁊ loquela tua .i. ydioma ga¬
hylee manifestũ te sacit. Tunc negauit
petrꝰ cũ iuram̃to. ł an hanc negatio¬
ne exierat ⁊ cantauerat gallꝰ. ⁊ qͣi post
hora. cognat᷑ malchi dicebat eũ se uidiᷤ¬
se in horto cũ iħ̾u. ł tunc cepit anate¬
matizare petrꝰ ⁊ iurare. qr ñ nouisset
hominẽ. ⁊ statĩ gallꝰ cantauit: ł ꝯu̾sꝰ¬

Expanded text:
rat autem Petrus stans in atrio, et calefaciens se, et dicente alia ancilla: Et hic cum Jesu erat, dixerunt, qui astabant: Vere tu ex illis es, nam et Galilaeus es, et loquela tua, id est idioma Galilaeae, manifestum te facit. Tunc negavit Petrus cum juramento, et ante hanc negationem exierat, et cantaverat gallus. Et quasi post horam cognatus Malchi dicebat eum se vidisse in horto cum Jesu. Et tunc Petrus coepit anathematizare, et jurare, quia non novisset hominem, et statim gallus canta
Abbreviated transcription (Latin):
pellat. Scłm hunc ordiñẽ ioħis iude¬
tur tͥna petͥ negatio inchoata in aco
anne. ⁊ consũmata in atͥo cayphe. Se¬
ꝯdĩi alios. qr ñ faciunt mencionẽ d
anna. udenir tota facta in atͥo cayphe.
Augustinꝰ in libro de concordia euuã¬
gelistaꝵ. asserit totã factã in atrio
anne. ⁊ que dicta sunt m̃n. post mis¬
sũ iħm ad caypħa. recapitulando dc̃a.

Expanded text:
esia. Secundum hunc ordinem Joannis videtur Petri trina negatio inchoata in atrio Annae, et consummata in atrio Caiphae. Secundum alios, qui non faciunt mentionem de Anna, videtur tota facta in atrio Caiphae. Augustinus in libro De concordia evangelistarum, asserit totam factam in atrio Annae, et quae dicta sunt inde post missum Jesum ad Caipham, recapitulando dicta.
Abbreviated transcription (Latin):
cito scilicet morieris.merito.
s omnis qͥ occiderit chaĩ supplendũ
est. liberabit eũ a labore ⁊ miseria. ⁊
tunc addit᷑ imꝑsonalit̾ septuplum
puniet᷑ .i. punitio fiet de eo dũ uiuet.
in pena. usq ad septimũ lamech. qd̾
consonat translationi .lox. Om̃is qui
occiderit chaim. sept̾e uindictas exsol¬
uet. Tradunt qͥdam penã eius duras¬
se usq ad septimã eiꝰ gn̾ationẽ: qr .uii.
peccata cõmisit. ñ recte diuisit. fratri
inuidit. dolose egit. uocans in agrum
occidit. ꝓcacit negauit. desꝑauit. pñ¬

Expanded text:
cito, scilicet morieris. Sed omnis qui occiderit Caym – supplendum est – liberabit eum a labore et miseria». Et tunc additur impersonaliter: «Septuplum punietur, idest punitio fiet de eo dum vivet in pena, usque ad septimum Lamech qconsonat translationi Septuaginta: Omnis qui occiderit Cain septem vindictas exsolvet. Tradunt quidam poenam ejus durasse, usque ad septimam ejus generationem, quia septem peccata commisit. Non recte divisit, fratri invidit, dolose egit, vocans in agrum occidit, procaciter negavit, desperavit, p
Abbreviated transcription (Latin):
Nuidens itaq chaim fr̃i
suo: dixit ad eũ. Egrediam᷑ foras in
campũ: uł transeamꝰ ut dicit ieroni¬
mus qr ħ suꝑflue in samaritanoꝵ
⁊ tunc surrex̾it adu̾sus abel. ⁊ int̾fe¬
cerit eũ. ⁊ ait dñs ad eũ. Ubi ⁊ abel
frat̃ tuus : Non ignorans: s incre¬
pando imꝑperans frĩcidiũ. Qͥ cũ uel¬
let occultare fcm̃: dixit dẽ uox san¬
guinis frats tui clamat ad me de t̾ra:
idest notoriũ est qd̾ fecisti. qr effusio
sangͥnis hoc indicat: nͨ eget accusa¬
tore. qd̾ in euidenti est. Iñ ⁊ qd̾ in ec¬
cdesia quoꝵdã mos ÷. etiã si nemo ac¬
cuset qd̾ ꝓ sangͥnis effusione suspe¬
cti in loco sacro trahunt᷑ in causã.
qr sangͥs clamat: qd̾ si negauerint.
qr sciens iste penã pͥme p̾uaricatõ¬
nis. tñ fratͥ cidiũ addit. Timens ergo
chaĩ ne uel bestie eũ deuorarent.
si egrederet᷑ ab hominib. uel si ma
maior est iniqͥtas mea quã ut ue¬
niam merear: omnis qui inre¬
nerit me occidet me¬
Ex timore ħ dixit.¬

Expanded text:
nvidens itaque Cain fratri suo dixit ad eum: Egrediamur foras in agrum, vel transeamus . Dicit Hieronymus, qui hoc furtive in Samaritanorum Et tunc consurrexit adversus Abel, et interfecit eum, et dixit Dominus ad eum. Ubi est Abel frater tuus? Non ignorando, sed increpando improperans fratricidium. Qui cum vellet occultare factum, dixit Deus: Vox sanguinis fratris tui Abel clamat ad me de terra, id est notorium est quod fecisti, quia effusio sanguinis hoc indicat, nec eget accusatore quod in evidenti est. Inde est quod in Ecclesia quorumdam mos est, etiam si nemo accuset, pro sanguinis effusione suspecti in loco sacro trahuntur in causam, quia sanguis clamat, quod si negaverint, quia sciens iste poenam primae praevaricationis, inde fratricidium addidit. Timens ergo Cain, ne vel bestiae devorarent eum, si egrederetur ab hominibus, vel si manMajor est iniquitas mea, quam ut veniam merear. Omnis qui invenerit me occidet meEx timore hoc dixi
Abbreviated transcription (Latin):
dño punitꝰ. it excõmunicatꝰ. ⁊ indig¬
nus miscdia ñ int̾siceret᷑. Tunc egres¬
sus a facie dñi habitauit ad plagam
orientalẽ. eden .i. deliciaꝵ: ñ in delici¬
is. s uersus t̾rã deliciaꝵ. Iosephꝰ ait.
Et multa ꝑagrans t̾rã cũ uxore sua
chaum collocatus est
in loco qui nayda ñ¬
cupat᷑: quo ei etiã fi¬
lii nati sunt. Ierom¬
terra nayda. ut uul¬
habitauit in t̾ra¬

Expanded text:
Domino punitus excommunicatus, et indignus misericordia, nec interficeretur. Tunc egressus a facie Domini, habitavit ad plagam orientalem Eden, id est deliciarum, non in deliciis, sed versus terram deliciarum. Josephus ait: « Et multam peragrans terram cum uxore sua Chalmana, collocatus est n loco, qui Nayda ncupatur in quo ei etiam flii nati sunt. » Hieroterra Nayda, ut vulhabitavit in terr
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s m̃s in bonũ. Hucusq sũpta ẽ series
historie ab annualib hebreoꝵ p̾ter hest᷑.
que uͦ pꝰt hec apd̾ iudeos gesta sunt de
scͥptis iosephi ⁊ affricani exhibent᷑. ⁊ de
libro machabeoꝵ. ꝙ̃ qͥdã ab hebreis scri¬
ptũ autumant. qͥdã a grecis. ⁊ mortuꝰ
est neemias uir benignꝰ ⁊ sepultꝰ iuxͣ

Expanded text:
n bonum. » Hucusque sumpta est series historiae ab annalibus Hebraeorum praeter Esther. Quae vero post hoc apud Judaeos gesta sunt, de scriptis Josephi et Africani exhibentur, et de libro Machabaeorum, quem quidam ab Hebraeis scriptum autumant, quidam a Graecis. Et mortuus est Nehemias vir ben
Abbreviated transcription (Latin):
cessit a ꝑsis. Ea etate solis defestio facta ÷.
⁊ ignis de ethua erupit. plato natꝰ ÷. ypocra¬
tes modicꝰ claruit. dyonisiꝰ in sicilia tyranni¬
dẽ exercuit. Post dariũ regnauit artaxerses.
qͥ cognominatꝰ ÷ est mennõ darii ⁊ parasiti¬
dis filiꝰ. hic ab hebreis d̾r assuerꝰ. sub ħ histo¬
ria hester conscripta est.

Expanded text:
entia. Ea aetate solis defectio facta est, et ignis de Aetna erupit. Plato natus est, Hippocrates medicus claruit, Dionysius in Sicilia tyrannidem exercuit. Post Darium regnavit Artaxerxes, qui cognominatus est Mennon, Darii et Parasitidis filius. Hic ab Hebraeis dicitur Assuerus. Sub hoc historia Esther conscripta est.
Abbreviated transcription (Latin):
habitabant in garophilatiis circa tẽplum.
s in domib ꝓpͥis cũ oĩ domosua. ⁊ custodĩã
uasoꝵ dñi posuerant in domib seq̾stratiᷤ
a tẽplo. ⁊ elificauit de ꝓpͥo garophilatia ĩ
quib excubabant sac̾dotes ⁊ reponebant᷑
uasa. Ret̾a inuenit ppłm calcant̾e torcu¬
laria in sabb̃o. ⁊ inferentes in ihrłm uinũ
⁊ iuias. ficus. ⁊ om̃e onꝰ. Eentes qͦ inferebãt
pisces ⁊ uenalia. ⁊ uendebant in sabbatis
filiis iuda. ⁊ obiurgauit optimates dicẽs.
Cur ꝓphanatis diẽ salbati ⁊ inducitis ir̃a
dei suꝑ isrł. ⁊ suꝑ ciuitate hanc: ⁊ adiu¬
rauit eos de custodia sabbati. ⁊ p̾cepit clau¬
di portas in sabb̾o. ne intrarent negociato¬
res. ⁊ manser̾t extra ihrłm semel ⁊ bis. ł cõ¬
testatꝰ est eis neemias qd̾̃ si deinceps uene¬
rint. manũ mitteret in eos. ⁊ recesserũt.
⁊ fecit neemias in ihrłm bibliothecã ꝯgre¬

Expanded text:
habitabant in gazophylaciis circa templum, habitabant in gazophylaciis circa templum, sed in domibus propriis cum omni domo sua, et custodiam vasorum Domini posuerant in domibus sequestratis a templo. Et aedificavit de proprio gazophylacia, in quibus excubabant sacerdotes, et reponebantur vasa. Praeterea invenit populum calcantes torcularia in Sabbato, et inferentes in Jerusalem vinum, et uvas, ficus, et omne onus. Gentes quoque inferebant pisces, et venalia, et vendebant in Sabbatis filiis Juda. Et objurgavit optimates, dicens: « Cur profanatis diem Sabbati, et inducitis iram Dei super Israel, et super civitatem hanc? » Et adjuravit eos de custodia Sabbati, et praecepit claudi portas in Sabbato, ne intrarent negotiatores: et manserunt extra Jerusalem semel et bis. Et contestatus est eos Nehemias, quod si deinceps venirent, manum mitteret in eos, et recesserunt. Et fecit Nehemias in Jerusalem bibliothecam, congre
Abbreviated transcription (Latin):
Post aliqͦt tẽpꝰ ꝯg̾gati sunt in ihrl̃m ad de¬
dicatione muri. ⁊ ascender̃t sac̾dotes ⁊ le¬
uite ⁊ cantores cũ musicis instrum̃tis. ⁊
psallentes incedebant ꝑ murũ. Esdras uͦ
iͥredebat. neemias ⁊ oꝑtimates cũ eo suꝑ
alterã ꝑtẽ muri incedebant psallentes. re¬
liqͣ u młttudo seqͦbat᷑ eos suꝑ t̾rã ⁊ ducebãt
choros. his expletis rediit neemias ad regẽ¬
anno .xͦxii. regni sui. ⁊ mortuꝰ ⁊ esclras in
senectute ueneranda ⁊ cũ młra liberalitate
sepultꝰ in ihrłm. Hunc qͥdã hebreoꝵ autu¬
mant fuisse malachiã. s malachias pꝰt re¬
g̾ssũ captiuitatis natꝰ ⁊ in iudea in sophis.
Quẽ qr oꝑrime uite fuit. ⁊ aspectu decorus.
dei apparens iterabat. ⁊ mortuꝰ est dñ adħ
iuuenis eẽt. ⁊ sepultꝰ in agͦ suo. Porro cͤca fi¬
ñẽ dieꝵ suoꝵ rediit neemias in ihrłm. ex
bñplacito regis. ⁊ intellex̃ mala qͦ siebant
in ea. S acerdotes nãq in dieb uicis sue ñ

Expanded text:
Post aliquod tempus congregati sunt in Jerusalem ad dedicationem muri, et ascenderunt sacerdotes, et levitae, cantores cum musicis instrumentis, et psallentes incedebant per murum . Esdras vero praecedebat, Nehemias, et optimates cum eo super alteram partem muri incedebant psallentes. Reliqua vero multitudo sequebatur eos super terram, et ducebant choros. His expletis rediit Nehemias ad regesimo regni sui, et mortuus est Esdras in senectute veneranda, et cum multa liberalitate sepultus in Jerusalem. Hunc quidam Hebraeorum autumant fuisse Malachiam. Sed Malachias post regressum captivitatis natus est in Judaea in Sophis. Quem quia vitae optimae fuit, et aspectu decorus, Dei apparens iterabat. Et mortuus est dum adhuc juvenis esset, et sepultus in agro suo. Porro circa finem dierum suorum rediit Nehemias in Jerusalem ex beneplacito regis, et intellexit mala quae fiebant in ea . Sacerdotes namque in diebus vicis suae non
Abbreviated transcription (Latin):
cetunt collectã iuͣ ritũ statuentes. ut qͥs¬
qdaret t̾ciã parte syli ꝑ amnñ ad oleũ ⁊
panes ꝓpositionis ad ligna. ⁊ sacͥficia sempi
nitubunt accłiã dei. seꝑauer̾t ab eccł̃ia aliȩ¬
iigenas. ⁊ in emundationẽ sui statuerũt
auis suas hoĩes ⁊ ium̃ta usq ad pũos seꝑ¬
tẽnes. ⁊ ꝯueneẽt octies ad audiendã legẽ
q̃ter in die. ⁊ qͣter in nocte. lectõe t̾minata
ꝓstn̾ebat᷑ ppłs ad orandũ. ⁊ fiebant pretes
su eũ ⁊ tandẽ bñdictio sac̾dotał. Ex his
supͣ gradꝰ legit᷑. ⁊ leuite ꝓclamationes faci¬
unt in ppło. ⁊ octies conuenit᷑ ad eccł̃iam.
⁊ si ñ penitꝰ eo m qͦ illi. Semel .n. in nocte
dẽ dixi tͥ. Singłis aũ horis qͣi legit᷑ lectio.

Expanded text:
cerunt collectam, juxta ritum, statuentes ut quisque daret tertiam partem sicli per annum ad oleum, et panes propositionis ad ligna, et sacrificia sempitintrabunt ecclesiam Dei , separaverunt ab ecclesia alienigenas, et in mundatione sua statuerunt animas suas homines et jumenta, usque ad pueros septennes, et convenerunt octies ad audiendam legem, quater in die et quater in nocte. Lectione terminata prosternebatur populus ad orandum, et fiebant preces super eum, et tandem benedictio sacerdotalis. Ex his, supra gradus legitur, et levitae proclamationes faciunt in populo, et octies convenitur ad ecclesiam, etsi non penitus eo modo quo illi. Semel enim in nocte dem dixi tibi . » Singulis autem horis legitur lectio,
Abbreviated transcription (Latin):
complices filii quereret. ut eos
cu filio exqͥsitis ꝑimeret suppliciis gͣ¬
aũ in ihrl̃m duo sophiste qͦs ñ pauci ado¬
lescentũ sectabant᷑. cũ leges exponerent.
His oportimũ uisũ est. rege tabescente.
ut aqlam aureã deicerent. ꝙͣ rex suꝑ ma¬
ximã portã tẽpli ꝯtra pałas leges posue¬
rat. Qua deiesta rex cõmotꝰ magnity
tionẽ ꝓcedens in om̃s iherosolimitaᷤᷤ.
iniuria hanc refundere nitebatur.
s ad p̾ces ppłi in solos auctores ultꝰ
est. Illos gͥ qui funib demissi aquilã
ꝯciderant. uiuos incendit cũ duob so¬
phistis. De hinc uariis affligebat᷑ lan¬
guorib. Nam febris ñ mediccͥs erat. pex¬
rigo intolerabilis in om̃i corporis suꝑ¬
ficie. assidus uexabat᷑ coli torm̃tis. pe¬
des int̾cute uitio tymuer̃t. putredo
desticłoꝵ u̾mes generabat. creber anhe¬
litꝰ ⁊ int̾rupta suspiria. que ad uindi¬
etã dei ab om̃ib referebat᷑. Ip̃e uͦ ior¬
dane tnsiens: apd̃ calluren aqͥs calidis

Expanded text:
complices filii quaereret pater, ut eos cum filio exquisitis perimeret suppliciis, grautem in Jerusalem duo sophistae, quos non pauci adolescentium sectabantur, cum leges exponerent, his opportunum visum est rege tabescente, ut aquilam auream dejicerent, quam rex super maximam portam templi contra patrias leges posuerat. Qua dejecta, rex commotus, animi cionem procedens in omnes Jerosolymitas injuriam hanc infundere nitebatur. Sed ad preces populi in solos auctores ultus est. Illos ergo, qui in funibus demissi, aquilam conciderant, vivos incendit cum duobus sophistis. Dehinc variis affligebatur languoribus. Nam febris non mediocris erat, prurigo intolerabilis in omni corporis superficie, assiduis vexabatur colli tormentis, pedes intercutaneo vitio tumuerant, putredo testiculorum vermes generabat, creber anhelitus et interrupta suspiria, quae ad vindictam Dei ab omnibus referebantur. Ipse vero Jordanem transiens apud Callionem calidis aquis