comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flagella quacsi fllios patter erudit atq
adpossersionem fucurȩ hereditactir . eru¬
diendo ꝓuehit: Ad est electis ut scriptũ
est iuxta est dñs his qui tribulato sunt
corde & humiles sp̃a saluabit: Adest
reꝓbis ut prȩmis sum est : uultus autem
dñi suꝑ facientes mala ut ꝑdat deterra
memoriam eorum: Vnde necesse est
ut semꝑ in operibus nequam paueant mali:
quorum &iam cogitationes singulȩ : cons¬
bectui districti iudicis patent. Semꝑ
in operatione iustitiȩ. & in his quȩ̃ ꝓpter
iustitiam patiuntur gaudeant boni: quib:
dm̃ diligentibus omnia cooperantur i
bonum & in quacumq: tribulatione posi¬
tis inum quam eius pi&ees ab est: cuicanit᷑
inpscalmo tibienim derelictus ẽ pauper
pupillo tueris adiutor. contere brachiũ
pebcatoris & maligni: Quam pi&atis
suȩ prȩsentiami non tantum nobis uer¬
bo promisit. sed &e uidentibus designa¬
uit indiciis: cum post resurrectionem

Expanded text:
flagella quasi filios pater erudit, atque flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit. Adest electis ut scriptum est: Juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut promissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper in operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent, semper in operatione justitiae et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest, cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
marcus ait : & dñs quidem postquam lo¬
quutus est eis ãs sumptus est incȩlũ & se¬
dit ad extris di Quiac enim ipse dr̃ & ho¬
moest as sumptus est incȩlum. humani¬
tate quam de terra suscȩperati mane
cum sc̃ir interra diuinitate quaterrã
pariter impl& & cȩlu: man& aute om¬
nibus diebus usque ad consummationem
sȩculi Ex quo intellegitur: quodusque ad fi¬
nem seculi: non sunt defuturi inmundo qui
diuinam aensione & in habitatione sint digni:
Nec dubi tandum eos posthuius sȩculi cesta¬
mina manere cum xp̃o in regno: qui inse¬
culo cestantes: xp̃m insui cordis hospitio.
meruerunt habere mansorẽ :
Notandum inter ea quod prȩsens ubique
diuinamaiestas alit elect issuis. alit ad est
rȩꝓbis: Ad est enim reꝓbis potentianatu¬
rȩ in compre hensibilis : qua omnia cognos¬
cit nouissima &antiqua intellegit cogita¬
tiones alonge &omnes uias singulorum p̃¬
uid&: Ad est electis gratiapie ꝓtectionis.
quac illos speciclit᷑ ꝑprȩsentia dona nel

Expanded text:
em postquam locutus est assumptus est in coelum, et sedit ad dexteram Dei . Quia enim ipse Deus et homo est, assumptus est in coelum humanitate, quam de terra susceperat, manet cum sanctis in terra divinitate, qua terram pariter implet et coelum. Manet autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea, quod praesens ubique divina majestas aliter adest electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tium fidem prȩdicat atq: commendat
beatiqui non uiderunt & crediderunt :
Pr&eriti temporis usus est uerbis tam¬
quam ille qui quoderat futurum. in
sua nouerat prȩdestinatione iam factũ¬
Sediam sermo iste ꝓlixitate cohibendus
est don abit dñs ut dehis quȩ restant aliãs
disputemus:

Expanded text:
tium fidem praedicat atque commendat. tium fidem praedicat atque commendat. Beati qui non viderunt, et crediderunt. Praeteriti temporis usus est verbis, tanquam ille qui quod erat futurum in sua noverat praedestinatione jam factuSed jam sermo iste a prolixitate cohibendus est: donabit Dominus ut de his quae restant alias disputemus.
Abbreviated transcription (Latin):
meus. Uidebat tangebatq hominem : &
conficebat urdm̃ quemnon uidebat neque
ngebat Seclpt hoc quodindebat atq
angebat illudiam remota dubitatione tre¬
ebat Dicit ei ihi: Quiccui distime credidisti
uonait teligistime sed ui distime: q̃m gene¬
relis quod am mnodo sensus e uisus. Nam & pali¬
os quat tuor sensus nominari sol&: uelut
cum dicimus. aude & uide quã bene son&.
ol fac. & uide quambene oleat gusta
& uide quã bene scipiat. tange & uide
quam bene caleat: Vbi que sonuit uide
cum uisus ꝓprie non neg&ur adoculos ꝑ¬
tinere : Vndeic ipse dñs infer inquet di¬
gitũ tuũ. & uide manus meas. quidaliud
ait quã tcinge &uide: nec tamen oculos
ille hedebat indigito: Ergosiue hntuendo.
siue &iam tangendo quia ui distime in qurt
credidisti: quamuis dicipossit . Ita non au¬
sum fuis sediscipulum t cngere cũ se offer¬
& t&igit thomas sed siue aspiciendo tan¬
tum siue &iam tangendo uiderit & cre¬
diderit : Illud quod sequitur magis gen¬

Expanded text:
etc. Videbat tangebatque hominem, et confitebatur Deum quem non videbat, neque tangebat. Sed per hoc quod videbat, atque tangebat, illud jam remota dubitatione credebat; dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Non ait Tetigisti me, sed vidisti me, quoniam generalis quodammodo sensus est visus. Nam et per alios quatuor sensus nominari solet, velut cum dicimus: Audi et vide quam bene sonet, Olfac et vide quam bene oleat, Gusta et vide quam bene sapiat, Tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unde et hic ipse Dominus: Infer, inquit, digitum tuum, et vide manus meas. Et quid aliud ait quam tange et vide? nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sive intuendo, sive etiam tangendo. Quia vidisti me, inquit, credidisti, quamvis dici posset, non ausum fuisse discipulum tangere cum se offertigit Thomas, sed sive aspiciendo tantum, sive etiam tangendo viderit et crediderit, illud quod sequitur, magis gen
Abbreviated transcription (Latin):
Rectissimus autem ordo prȩdicandi. & mo¬
dernis quoque prȩdicatoribus ecclesiȩ dili¬
gentis sime sectandus ut primo quidem
doceatur auditor de inde fidei sacramen¬
tis imbuatur. de inde seruandis dñimanda¬
tis extempore liberius instruature
Quia neque indoctus quisque &ignarus xpi¬
anȩ fidei. potest eiusdem fidei sacramentis
ablui : neque lauacro baptismi apeccatis
emundari sufficit si non post baptisma stu¬
deat quisque bonis operibus insistere:
Prius ergo docere gentes. id est scientia ueri¬
tatis instituere. acsibaptizare prȩcipit.
quia & sine fide in possibile est placeredõ.
&nisi quis renatus fuerit exaqua & spusco

Expanded text:
Rectissimus autem ordo praedicandi et moRectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacrablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instituere, ac sic baptizare praecipit, quia et sine fide impossibile est placere Deo ; et nisi quis renatus fuerit ex agu
Abbreviated transcription (Latin):
subiecisti sub pedibus eius. hoc est utique :¬
quod resurgens ipse dñr ait discipulis: Da
tãmihi omnis potestas. incȩlo & intente
Et quidem &iam prius quam amoste resur¬
ger& nouerant angelicȩ incȩlo uirtu¬
tes iure se subditas homini. quem asuo con¬
ditore speciclitꝰ assumptum es se uide¬
bant. sed cȩci in terrahomines. dedigna¬
bantur ei subici: quem communi secum mor¬
teditate cognouerant indutum : contẽ¬
nebant eius istutẽ inmira culis intellege¬
re diuinam : cui infirmitate in passionib:
inesse cernebant bumanam: Proptꝰ quod
benigne mediator ipsedi & hominum.
&iam hominibus interra notum fieriua¬
lens: quia dacta sit ei omnis potestas in cȩlo
& interra quactinus &ipsi cum angelis incȩlo:
uitam possent habere ꝑennem: Misit
doctores qui cunctis ꝑ orbem nationibus
doc&e omnes gentes. baptigantes eos in no
mine patris & filii & sp̃s sc̃i. docentes eos
seruare omnia quȩ cumq: mandecin uobis

Expanded text:
subjecisti sub pedibus ejus, hoc est utique subjecisti sub pedibus ejus, hoc est utique quod reest mihi omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem nationibus docete omnes gentes, baptizantes eomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
& conterriti existim abant se sp̃m uider
Videntes ergo dñm cognoscunt: & quia
huncđm̃ essedidicerant. denissis intenbẽ
uultib: adorant: Sedinerat mentib: eoꝵ
non contemnenda dubi& as. qui acse non
corpus in quo parsus est resuscitatum.
sed ipm quemfinita passione tradidit.
solum uidere pucabant : Vnde con¬
festim magistꝰ pius. &e os quiiam cre¬
diderunt infide confortat . & illos qui
adhuc dubitacuerunt ad fidei gratia
conuocat. omnibus scilic& intimans. ad
quant amgloriȩ magnificentiam. as¬
sumpta ꝓhominib: & mortidata humani¬
tas resurgendo ꝑuenerit : Data est
mihi inquit omnis potestas. incȩlo & in
humanitate quam suscipiendominor a¬
tus est paulominus ab angelis & inquare¬
surgendo amortuis. gloria & honore corona¬
tus est & constitutus suꝑ opere manuũ pa¬
tris. omnia que subiecta subpedibus eius:
pus prȩuadere uisa est eius pedibus subs¬
trata est : Quodergo psadmista dedño
resurgente amostuis. ait pactri. omnia

Expanded text:
m videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum videre putabant. Unde confestim Magister pius et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus, scilicet, intimans, ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data est mihi, inquit, omnis potestas in coelo et in humanitate, quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis, gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta sub pedibus ejus pus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri: Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
lamus ad eum uiam nostram eiusq: uosti¬
gia side sequimur non ficta . Et ualen¬
tes inquit cum ador iuerunt. quidã uert
dubieetuerunto Si quȩ ranius unde du¬
bicecuerint qui uide utes dũni ado ra¬
uerunt. nulla magis eausa aco urrte
quamȩa cuius lucas meminit cuinenĩ

Expanded text:
lamus ad eum viam nostram, ejusque vestilamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas memi
Abbreviated transcription (Latin):
deria transire: Nomen uero galilie
quidmysterii sclutaris contineat. ..¬
brec pactrum expositione notissimũ e.
sed nonbre est sepius uerbo rep&ere.¬
Calilea quippe trani migratio facta
uelre uelatio dicitur: Vtraq autc̃
inter pr&atio nominis ad unum finẽ
respicit: Si quidem su prulegimus.
dixisse angelum mulieribus. ite dicite
discipulis eius quiec surrexit. &ecce p̃¬
cedit uos ingalilea ibi eum uidebitis:
& nunc e uan gelista nariante cogno¬
ingadilȩam ut uidecctur eabeis. se quncur
illiꝰ &indentes cum adorant: niiquia
iur rexitxp̃i amoriuis primitia dormi¬
entium sequuntur autem li qui sunt xpi.
& ipsiin suo ordine. aduiti demoste trans¬
migrant : Ibique eũ uidentes adorant
t es sine fine conlaudant cui uisioni
congruit illud. quod gullea niã reuela¬
tio interptatur: Tunc enimr euela¬
ta facie sicut a postolus testatu glociã
dñi spcculantes in eadem inagiuem
traiis formaniur quicumiq: inodo reue¬

Expanded text:
deria transire. Nomen vero Galilaeae deria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non ab re est saepius verbo  AlGalilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc, evangelista narrante, cognoin Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant,tes sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo reve
Abbreviated transcription (Latin):
Nuungelica lectio fratres carissi¬
mi quam modo audiuimus: &
iiyxta litter amgcudio plena
refulg& quit trium phum
redemptoris nostrisimul&
redemptionis nostrȩ dona
plano sermone describit:¬
& sihanc enuleatius ꝑtractare ueli¬
mus. gratiorem inlittera fructum
spirn clis sensus inditumȩsse compe¬
rimus: Sermo & enimdi aromatũ
more. quo suptilius quasi terendo &
cernendo discutitur. eomaiorem in
audiendũ piis quod discipuli abi er unt
ingalilecm in monte  ubi consiituerat
illis ihs. & uidentes eum ador auerunc
sed nonuacat amysterio quod dñis inga
lilcã postre surreccionem. uel quod in
monte discipulis apparuit: In monti &¬
enim apparuit. ut signific ar& quia cot¬
pus quodde communiꝰ huma nige neris
terranascendo suiceperat. resur¬
gendo iam suꝑ terrena omnia suble¬
uatum cȩlestiuistuit induerit:
nmonte cpparuit ut ammonor & fi¬
delos si illic celii tudinem resurrectio¬
nis eius cupiunt uidere. hicabinfimis
cupiditatibus ad iuꝑnastudeant desi¬

Expanded text:
ngelica lectio, fratres charissimi, quam modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem inaudiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt. Sedlilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desi
Abbreviated transcription (Latin):
uenitibs̃ & st&it in medio & dicites:
pax uobis: Et hoc cũ dixss& ostendit
eis manus & latus: Claui enimmanus fixe¬
nent. lancualctus a peruerat sibi ad dabi¬
tantiũ corda sananda uulnerũ sunt serua¬
ta uestigia: Moliautẽ corporis. ubidiuiuit
erat. ostic el ase nonobstiterunt: Ille qui ppe
non eis cipestis intrecre potuit. quon cescente
uirginitas matris. iuio lata ꝑieensit:
auisi sunt ergo discipuli uiscno: Dixit ergo
eis iterum pcex uobis. Iterectio confirmatio
est : Ipse quippedat ꝑ ꝓph&tom pͥmis sãpacẽ
suꝑ pacem: Sicut misit mepater inquit &
egomittouos: E quedem patrifiliũ nouimus
sed hic uerba mediatoris agnoscimus: Mediũ
quippe seostendit dicendo lleme. & ego uos:
hoccum dixis s& in sufflecuit & dixit eis: accipi¬
non patris salius esse sp̃m. sed & suu: Quorũ¬
incordibus nostris. pasticipũ suorũ peccata
dimittit. Eorum autem qui non sunt eius
remissione. acdetentione subiecit
Tomas ccutem unus ex duodecim quidicitur di¬

Expanded text:
et stetit in medio, et dicit eis: Pax vobis. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et latus. » Clavi enim manus fixerant, lancea latus ejus aperuerat: ubi ad dubitantium corda sananda, vulnerum sunt servata vestigia. Moli autem corporis ubi divinitas erat, ostia clausa non obstiterunt. Ille quippe non eis apertis intrare potuit, quo nascente virginitas matris inviolata permansit. Gavisi sunt ergo discipuli, viso Domino. Dixit ergo eis iterum: Pax vobis. Iteratio est. Ipse quippe per Prophetam promisit pacem super pacem. Sicut misit me Pater, inquit, et ego mitto vos. Aequalem Patri filium novimus, sed hic verba Mediatoris agnoscimus, medium quippe se ostendit dicendo. Ille me, et ego vos. Haec cum dixisset, insufflanit, et dixit eis: Accipinon Patris solius esse Spiritum, sed et suum. Ecclesin cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit: eorum autem qui non sunt ejus remissione ac detentione subjecit. 5. « Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Di
Abbreviated transcription (Latin):
sine operibus mostuccest: Quanta autem
merces piȩ conuersationis. quadepignus
futurȩ beatitudinis. &iam in prȩsenti fi¬
deles maneat: subsequent insinuat dicens:
&ecce ego uobis cum sum omnibus dieb.
usq: ad consummationem sȩculi: Lib&¬

Expanded text:
sine operibus mortua est . Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis, etiam in praesenti fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
turbauit seipsum lacrimas fudit :
rursum fremuit. ac uoce magna
clamauit : latare ueniforar : & sic
tandem quierat disperatur dis¬
curso tenebrarum pondere uitȩluci¬
que redditur: Ced hoc notandum
quia publica noxa publico eg& re¬
medio: leuia autempeccata leuiori
& secreta queunt pęnitentia deleri:
Duella in domo iacens. paucis arbitris¬
&urgit eisdem que nemiraculum
uulgarent indicitur: & stupuer
inquit parentes eius quibus prȩcepit
ne alicui dicerent quod factum erat:
Iuuenis &traportam turba multa
comitante atque intuente suscita¬
tur : latarus demonumento uocatus
intantum populis innotuit. ut ob eo¬
rum qui uidere testimonium plurimȩ
dno turbȩ cumpalmis occurnerent:
& multi propter illum abi rent giu¬
deis &crederent in ihm̃ : Quartum
uero mortuum dnrnuntiante dis¬
cipulo agnoscit: sedquia quiꝓeius
ereptione dnm prȩcarentur uiui
defuerant dimitte inquit. ut mortui

Expanded text:
turbavit seipsum, lacrymas fudit, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur Et stupuerunt, inquit, parentes ejus, quibus praecepit, ne alicui dicerent, quod factum erat. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum dominus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui
Abbreviated transcription (Latin):
uel faciendo in licita: sed & ipra
peccandi consu&udine sequasi sepe¬
liendo corrumpunt: uerum nec
adhos erigendos minor situistur
& gratia saluatorir sinon desint
cogitationes sollicite. quȩ super
eorum salute. uel ut deuotȩ xp̃o
sorores inuigilent: Namadhoc
intimandũ resuscitauit laģarũ
quat tuor dies iam in monumento
habentem. & sorore adtestante
iam fȩtentem quia pessima noxior
actus sol& fama commitari:
Notandum autem quod quanto
grauior animȩ mors ingruerit.
tanto acrior necesse est: ut resur¬
gere mereatur. pęnitentis feruor
insistat: Qđa ndo occulte uolens os¬
tendere dñssi acentem in conclauimor¬
tuam modesta leuique uoce resusci¬
tatdicens. puella surge : quam & ob
facilitatem resuscitandi i ammor¬
tuam fuisse negauerat: Delatum
autemforas iuuenem pluribus
ut ÷ eui uescere debeat dictis corrobo¬
rat. cum ait iuuenis tibi dico surge:
Qua driducinus uero mortuus. ut lon¬
ga prȩmentis sepulchri claustra

Expanded text:
vel faciendo illicita, sed et ipsa vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra
Abbreviated transcription (Latin):
est inoxpane satietur: & diuinisci¬
lic& uerbi & sacro sc̃i altaris par¬
ticeps effectus : Namunata mo¬
ralem intellectum. tres illimor¬
tui quos saluator incorporibur
suscitauit. tria genera resur¬
rectionis animarum significant :
Si quidem non nulli consensum malȩ
delectatione prebendo latente
tantum cogitatione peccati. sibi
mostem consciscunt: sed talerse
uiuificare significans saluator sus¬
citauit filiam archisina gogi. non¬
dum foras elatam sed indomomor¬
tuam. quasi uitium secrecum incor¬
de tegentem lu non solum natiģ
delectationi consentiendo. sed &ip¬
sum malum quodelectantur agen¬
domortuum suum quasi &trae por¬
tas efferunt: & hor sesi penite¬
ant resuscitare demonstrans.
surcitauit iuuenem filium uiduȩ.¬
suscitauit & traportam ciuitatis
elatum : & reddidit matrisuȩ
quia resipis centem a peccatitene¬
bris animam unitati nestituit
ecclesiȩ sicut & supra docuimus:
Quidamuero non solum cogitando

Expanded text:
est mox pane satietur, et divini, sciest mox pane satietur, et divini, scilicet, verbi et sacrosancti altaris particeps effectus. Nam, juxta moralem intellectum, tres illi mortui quos Salvator in corporibus suscitavit tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccatibris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando,
Abbreviated transcription (Latin):
eius clamauit dicens puella sunge :
in marco scriptum est: ait illi : talitha
cum i. quod est inter pr&atum puella
tibi dico surge: & confestim surneit :
libi diligens lector inquirat : quare
uerax euangelista dictum saluato¬
ris eponens inter posuerit desuo
tibi dico cum in srro sermone quod
posuit non plussit dictum quampu
sella surge : tenens ergo manum
puellȩ ilis. suscitauit eam : quianisi
prius mundatȩ fuerint manus
iudeorum quȩ sanguine plenȩ sunt.
sinagoga eorum mortua non con
dicit & confestim surr&it puella
& ambulauit : Spiritaliter in si¬
nuans quiaquis quis amorte
animȩ. xp̃o sibimanum confortan¬
te resipiscit: non modo a sordib
resurgere uitiorum sed & inbonis
continuo ꝓficere deb& operibus:
&iussitilli dare manducare :¬
d testimonium quidem uitȩ resus¬
citatam manducare prȩcipit.
ut non fantasma. sedueritascre¬
der&ur : Sed & siquis aspiritali
morte surrecit. cȩlestinecerse

Expanded text:
ejus, clamavit dicens: Puella, surge. ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, Synagoga eorum mortua non consdicit, et confestim surrexit puella, et ambulavit spiritualiter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere vitiorum, sed et in bonis continuo perficere debet operibus. Et jussit illi dari manducare. At testimonium quidem vitae resuscitatam manducare praecipit, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte surrexerit, coelesti necesse
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi lȩticiam qua uiuere porr&
amisit : quasi interplangentes mor¬
tua iacens. ne hoc quidem ipsum qua¬
re plangatur intellegit: At illelixit:
nolite flere non est mortua sed
dormit. Hominibus mortua ertet
qui suscitare nequiuerant : dõ dor¬
miebat. in cuius dicione & anima
recepta uiuebat. & caro resuscitan¬
dõ quiercebat: Unde mos xp̃ianir
obtinuit : ut mortui quire surrectu¬
ri esse non dubitantur. dormien¬
tes uocentur : sicut apostolus: nolu¬
mus uos inquit ignorare fr̃s de
dor mientibus : ut non contristemini
sicut & c&eri quispemnonhabent :
Sed& in parte allegoriȩ . cum anima
quȩ peccauerit ipsa moriatur
tamen ea quȩ resuscitare axp̃ome¬
ruerit nobis quidem mortua fuis¬
se. sed ei obdor misse dici potes:
&deridebant eum scientes quia
mortua esr&: Quia uerbum resus¬
citantis deridere quam credere
malebant meritosoras &dudun¬
tur indigni quimiraculũresurgen¬
tis uiderent: Ipseautem tenens manum

Expanded text:
sponsi laetitiam, qua vivere posset, sponsi laetitiam, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit. At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus inquit vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum
Abbreviated transcription (Latin):
audito hoc uerbo res pondit patri
puellȩ : nolitimere credetantum
& saluaerit. Pater puellȩ coecur
doctorum legir accipitur : de quo dñs
ait : superchathedram morsi sede¬
runt scribȩ & pharisei : quisicre¬
dere ipse uoluerit : &iam subiecta ei
sinagoga saluaerit: & cum ꝑuenis¬
s& domum non per misit secumquẽ¬
& iohannem & potrem & matrempu¬
ellȩ Supra publice uiduȩ pilius
surcitatur iueremouentur plurer ar¬
bitri: puto engo quod in eo quoque pie¬
tas ibi dñi decla r&ur quia uidua ma¬
ter unici non patiebatur moras. &ideo
neamplius apficer&ur maturita rad¬
ditur: est &iam forma sapientiȩ in
uiduȩ filio cito ecdesiam creditura
In archisina gogifilia credituror qui¬
dem uidȩor sed & pluribus pauciores
Flebant aute momnes & plangebant
illam: Numquid porsunt inquit
filu sponsilugere quamdiu cum illis
est sponsus : uenient autem dies. cum
auferetur ab eis sponsus : & tunciȩ¬
iunabunt : Igitur sina goga quia

Expanded text:
audito hoc verbo, respondit patri audito hoc verbo, respondit patri puellae: Noli timere. Crede tantum, et salva erit. Pater puellae, coetus doctorum legis accipitur, de quo Dominus ait: Super cathedram Moysi sederunt scribae et pharisaei . Qui si credere ipse voluerit, etiam subjecta ei synagoga salva erit. Et cum venisset domum, non permisit intrare secum quemet Joannem, et patrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, quod in eo quoque pietas ibi Domini declaretur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inquit filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad principem sinagogȩ dicens ei
quia mortua est filiatua noliueare
illum. Naluata aꝓfluuio sanguinis
muliere moxfilia principis mortua
nuntiatur : quiadum ecclesia auitio¬
rum labe mundata & obfideime¬
ritum filia est cognominata : conti¬
nuo sinagoga perfidiȩ simul inuidiȩ¬
queleto solutaest: Perfidiȩ quidem
quia inxp̃o credere noluit: inuidiȩ
uero quia ecdesiam crediderse do¬
luit: scriptum est enim in actibus
a postulorum: sequenti autem rabbato
pene uniuersa ciuitas conuenit audi¬
re uerbum dñi : Uidentes autem tur¬
bas iudei repl&i sunt gelo & contra¬
dicebant his quȩ a paulo dicebantur
maledicentes uiam dñi coram multi¬
tudine : Noliue are illum: Per eos
hodie que dicitur quia adeo destitu¬
tum sinagoga statum uident. utrer¬
taurari posse noncredant. Ideoque
prore suscitatione illius supplicandũ
esse non estiment: sedque in possibilia
sunt apud hominer porsibilia sunt
apud dm̃ unde sequitur: Ihy autem

Expanded text:
venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Juddicebant his, quae a Paulo dicebantur, maledicentes viam coram multitudine . Noli vexare illum, per eos hodieque dicitur, qui adeo destitutum synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant, ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Unde sequitur: Jesus autem,
Abbreviated transcription (Latin):
unde ciudam amanti quidem seđ
nondum plene credenti: dicit: noli
me tangere nondum enim ascendi
ad patrem meum Aperte docens
quid sit eum ueraciter tangere: pa¬
triscilic& ȩ qualemeredere. & dixit
iłm tetigitine aliquir namego noui
uir tutem de me &isse: Dicãt pelagi¬
us siplac& sesuo conamine saluari
Di camus autemnos quia uana salur
hominis. in dõ faciemus uirtutem
Nam sipse uirtutem quȩ ꝓpici&tur
omnibus iniquitatibus nostris. &
san& omner languores nostros. non
denobir ipsis sed deso nouit gire:
Non ergo lat& cum quifimbriam
t&igerat . idest in carnationis mer¬
teria donec admaiorae capienda ꝑue¬
niat. perfecte amando crediderat
At ipse dixit illi filia fidestua tesaluã
fecit. uade in pace. ideopilia quia
fidestua teraluam fecit: Nec dixit
fidestua tesaluam factura est : sed sal¬
uam fecit: in eo enim quod credidisti
iai salua factaes : Adhuc illoloquente

Expanded text:
Unde cuidam amanti quidem, sed Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc illo loquente,
Abbreviated transcription (Latin):
uere mundatus : quiuel &tremã
partẽ uerbi fidei manu contegerit
namrarus ualde quieius uel in pec¬
tore recumbere uel caput merea¬
tur pisticiꝰnardo perungere : cũ
& ile magnus fuerit quise indig¬
num dicebat eius calciamenta por¬
tare : magna & illa quȩ unguere peder
eius &ccpillis suis tergere promeruit :¬
& ait ihs: quis est quime t&igit Nonut
ipse quȩ nesciat doceatur. sed uistus
fidei quam nouerat.: immo quamipse
dederat in muliere dedar&ur inter¬
rogat : Negantibus autem omnib:
dixit perus & qui cum illo erant : prȩ¬
ceptor turba te cõnprimunt & af¬
fligunt & dicis quisme tetigit: quẽ
turbȩ comitantes passim cõnprimunt
una credula mulier dnm̃tangit
quia qui diuersis inordinate glome¬
rantium heresibus affligitur. solo
catholicȩ ecclesiȩ fidelitercorde
quȩritatur Nam sicut quidam ui¬
dentes non uident. & audientes non
audiunt : Ita&iam tangentes nontan¬
gunt quia non fideliter xpm̃tanguñ :

Expanded text:
vere mundandus, qui vel extremam vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uires &penderat : tantominus potuit
abiniquitatis suȩ sorde curari: linde
bene marcur dehac muliere scribens
ait : &fuerat multa perperra a com¬
pluribus medicis & ero gauerat omnia
sua nec quicquam profecerat. sed
magir deeriur habebat: sed hȩc ubi
populum iudȩorum egrotare uerũq
decelo cognouit aderse medicũ
coepit & ipsa languoris sui sperare pa¬
riter & queritare remedium: de¬
cessit rero & tetigit fimbriam ues¬
timenti eius : & confestim fluxus ste¬
tit sanguinis eius Accedit & dnm
tangit ecdesia quȩͥ ei perfidei ue¬
ritatem appropinquat: accedit
autem rero siue iuxta id quod ipse
ait. siquis mihi ministrat mesequa¬
tur : & alibi precipitur postdnm̃ dmn
tuum ambulabir: siue quia prȩsentẽ
in carne dñm nonuidens per actis
temporarie dis pensationis sacra¬
mentis eus iamperfidem coepitues¬
tigia subsequi: Tangit autem fim¬
briam uestimentieius . &undam res¬
tringit sanguinis: qui ab eatus &

Expanded text:
vires expenderat, tanto minus potuit vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sanguinis ejus. Accedit et Dominum tangit Ecclesia, quae ei per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia presentem in carne Dominum non videns, peractis temporariae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et
Abbreviated transcription (Latin):
tatione patrantur potest in tellegi
Vnde pulchre sacra refert historia
tempore quodauid adhuc puer
goliath gigantem strauit philistim
infinibus dommiꝰ idest sanguinum
fuisse castrametatos quia ui delic&
dnr aabellandũmundi principem
humilis apparens non modo operib:
infructubsis sed & religioni spurcis¬
simȩ delitosgentilium populos inuenit:
Ergo quamdiu sinagoga iuguit labo¬
rauit ecclesia : defectus illiur huius es
uistus quia illorum delicto salusfac¬
tuest gentibus: Quȩ in medicorero¬
gauerat omnem substantiam suam
nec abullo potuit curare : medicos
siue falsos hico logos siue philoso¬
phor legum que doctores secularium
quimulta de uirtutibus uitusque suptilirsi¬
me disserentes utilia seuiendi credendiq
instituta mortalibus dare promit¬
tebant : seucerte ipsos ip̃r inmundas
significat: quiuelua hominibur consu¬
lando seiam ꝓdõ colendos ingerebaũ:
Quibus uicissim audiendis gentilitas
quanto magis naturalis industriȩ

Expanded text:
tatione patrantur, potest intelligi. tatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Eccvirtus, quia illorum delicto salus facta est gentibus. Nec sine mysteromnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae
Abbreviated transcription (Latin):
ba comprimitur: quiagenti iude ȩ
salutaria monita prȩbenr quibus
ȩgram uitus eius conscientiam erigen&
noxia carnalium populorum est consue¬
tudine grauatus ⁊ & mulier quȩ dam
erat influxu sanguinis ab annis duo¬
decim: Mulier sanguine fluens & de¬
sia est & gentibus congregata : quȩ in¬
genito carnalium delectationum pol¬
Puta fluxu atquea coetuiamfuerat
segregata fidelium : Seddum uerbum
dĩ iudeam saluare decerner&: parec¬
tamiam promissam que aliis prȩ¬
ripuit specerta salutem: Notandũ
quod & archi sinagogi duo dennis sit
filia. & mulier hȩc ab annis duodecim
sanguine fluxerit : hoc est eodem quo
hȩc nata sit tempore. illa coeperit
infirmari: Vna enimpene eadem¬
que seculi huius etate : & sinagoga
in patri archis nasci. & gentiliumnatio
ꝑorbem coepit ido latriȩ sanie feda¬
rĩ nam & gemine fluxus sanguinis
hoc est & super idolatriȩ prostitutione
& superlis quicarnis acsanguinis oblec¬

Expanded text:
ba comprimitur, quia genti Judaeae ba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblec
Abbreviated transcription (Latin):
longesibi dignitatis gloria prȩfe¬
rendum esse cognouit : illud aposto¬
li sedula deuotione ꝓtestans : quia
quodinfirmum estđi fortius est ho¬
minibus. Nogauit eum intrare in
domum eius quia continuis gau¬
diorum uotir eius uidere desi de¬
eum super omnes singulari ter
magnum pia fide fateri: Quiap
lia unica eratilli fere annorum du¬
decim & hȩc moriebatur: Ipsa sina¬
goga quȩ sola legali institutione com¬
posita quasi unica mosinatuerat.
quasi duo decimo ȩtatis anno. hoc est
tempore pubertatis appropinquate
moriebatur : quia nobiliter apph&is
eddcata. postquam ad intelle ibiles an¬
nos peruenerat. postquam spiritedes
dõ fructus gignere debebat: subito
errorum languore consternata.
spiritalis uitȩ uias ingredi despera¬
biliter omisit : & sinon axp̃o succur¬
reydur hor ren dam pomnia cor¬
ruirr& in mortem: & contigit dum
ir& a turba comprimebatur gelpu¬
ellampergenr sanandam dñr atur¬

Expanded text:
longe sibi dignitatis gloria praefelonge sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desideeum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a tur
Abbreviated transcription (Latin):
Ic ce uir uenit cui nomen
erat lairus. & ipse
princepr sinagogȩ
priori lectioni
quam de abiectione sinagoge fide¬
que ecclesie atque iterum instaura¬
tione sinagoge sumus inter pr&ati:
consequenter archisinagogi filia mo
riens subiungitur. Quam̃dum suscitare
que ut post ueniens prior salute potia¬
tur : & in opia enim prȩueni& manus
eius dõ: & cumin trauerit plenitudo
gentium : tunc omnis isrł saluusti&
princeps itaque sinagoge nullus me¬
lius quamipse morses intellegiur.
Vndebene iairus idest inluminans
siue in luminatus uocatur : quia qui
accepit uerba uitȩ darenobis & ꝑ
hȩc ceeros inluminat. & ipse aspi
sco quo uitalia monita scribero.
uel docere possit inluminatur
& cecidit ad pedes ihũ rogans eum
ut intrar& indomum eius: Sicaput
xp̃i di pedes eius consequenter. in car¬
natio quaterram nostre mortalitis
tetigit. accipiendi sunt: Cecidit igi¬
tur archisinagogur adpedesihũ
quia legir lator cum tota patrum
progenie : xp̃m in carne a pparentẽ

Expanded text:
Ecce vir venit cui nomen erat Jairus, et ipse princeps synagogae erat. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae, fideque Ecclesiae, atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynagriens subjungitur, quam dum suscitare que ut praeveniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem
Abbreviated transcription (Latin):
magistrum uocat cuius non uultes se
discipulus, Simplicissimus interrogator
& malignissimus insidator de magnoman¬
dato interrogat qui necnim um obseruat.
Ille enim deb& interrogare demaiore
iustitia: quiiam minorem compleuit:¬

Expanded text:
Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qui minorem complevit
Abbreviated transcription (Latin):
I doctor: Nonuenerunt ut mul¬
Iti tudinẽ uincerent quemra¬
tione superare non poterant: aue¬
ritate nudus se esse professi sunt.
quimultitudinese armauerunt:
dicebantenim apudse: unus loquatur
proominibus &omner loquã m̃ia ꝑ
unum det siquidem ucerit omner
uideamur icrores siautem uetur
pueriti uel solus uideatur confunir¬

Expanded text:
 eum. Convenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
eum uniuerso orhi mirabilem. faciut
unum illud quodadomnes ei sufficit lau¬
der qiuis ualeat estimare : quantȩ sit glo¬
riȩ quod cum iner homines ager&
speciali quadam diuinitatis gratia.
& paradisus illi pen& rabilis & celum
ꝑuium fuit: Qui dergo fratres hoc
doctoro ꝑfectius: qui in cȩlo didicit
ueretiusi cuieleuato suꝑcelos oculis
uidere & approbare concessum est
quod post modum ꝓmitter& eredituris
Lcec sunt igitur a postolorũ pomi&
pauli stupenda merita: ꝑ hec inceden¬
tes miracula aposto latum suum dño
acdõ nostro effusione de uoti sangui

Expanded text:
eum universo orbi mirabilem faciunt, eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promitteret credituris? Haec sunt igitur apostolorum Petri et Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sangui