comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait paulus: lacuobis potumdedi nonescam: Niterum:
ix sunt uino qr rudimenta nouitestamenti. quoscũ¬
q exaqua & spũregenerrnt mox uitȩcȩlestis intro¬
itu aptos reddunt quod longa legis obseruatio ne qua¬
quam facereualebat : ne in his quidẽ quigustu suꝑnȩsuaui¬
tatis accensi ueraciter diceredõ poterant : & poculumtu
dicit: nihilenim ad ꝑfectum ad duxit lex, siaute mube
rexp̃i. Id ÷ primordiadominicȩ fidei meliora sunt ui¬
si sacurmenta in carnationis eius aduitã mittunt quan¬
tum diuinitatis eius agnitio. quantum uisio glorificat:
nam &ipse sponsus non solumlac sed & uinum se habere
significat cumin sequentib: dicit: bibȩuinũ cum lacte
meo, Quantum uinolegis. uinum preceller& suum mis¬
tice in euangelio significat. Ubideficiente in nuptiis ec¬
clesiȩ trpicis uinou&ere: nouum ipse deaqua fecit
uinum maioreprorsus laude dignissimum & iureube¬

Expanded text:
ait Paulus: « Lac vobis potum dedi non escam . » Et iterum: ait Paulus: « Lac vobis potum dedi non escam . » Et iterum: ra sunt vino, quia rudimenta Novi Testamenti quoscunque ex aqua et spiritu regenerant, mox vitae coelestis introitu aptos reddunt, quod longa legis observatio nequaquam facere valebat, nec in his quidem qui gustu supernae suavitatis accensi veraciter dicere Deo poterant: « Et poculum tuudicit: « Nihil enim ad perfectum adduxit lex . » Si autem ubera Christi, id est primordia Dominicae fidei, meliora sunt Si sacramenta incarnationis ejus ad vitam mittunt, quantum divinitatis ejus agnitio, quantum visio glorificat? Nam et ipse sponsus non solum lac, sed vinum se habere significat, cum in sequentibus dicit: Bibi vinum meum cum lacte meo. Quantum vino legis vinum praecelleret suum, mystice in Evangelio significat, ubi, deficiente in nuptiis Ecclesiae typicis vino vetere, novum ipse de aqua fecit vinum, majore prorsus laude dignissimum. Et jure ube
Abbreviated transcription (Latin):
do sicut in euangelio legimus sed ente in monteihũ accesserun:
ad euin discipulierus &a peruit orsuũ dicens: beati pauperes
spũ quimipsorũ ÷ regnumcȩloꝵ A peruit enim tuncos suum
ut in audita saeculo gaudia cȩlestis regniꝓmittera: qui toties
antea ꝓph&ccrum our a perueraut. quib: suum saeculo polli¬
cer& aduentum, postquam autem sonagogadñm̃ uenire
desidenens. predicantib: eum ꝓph&is ait. oscul& meos¬
culoorissui, id ÷ ipsa mihidona suȩ doctrinȩimꝑtiat:
Repente adipsum cuius desiderio. flagnebat uerba con¬
uestens subdit: QUIAMELIONASVNUB ERATUAUINO:
Acsipatenterdicer&: Id eote aduenir tui sosculis recre¬
aricupio qrtuȩ dulcstudo prerentiȩ: cuncti s nconpa¬
rrbibt̃ eisquȩ ꝑ prȩcones aduentus tui misistimunerib:
antecellit: Uinum quippeferuorem scientiȩ legcelis:
ubenr uero dicit rudimente euangelicȩ fidei: dequib:¬

Expanded text:
do sicut in evangelio legimus, sedente in monte Iesu: accesserunt do sicut in evangelio legimus, sedente in monte Iesu: accesserunt ad eum discipuli eius, et aperuit os suum dicens: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum caelorum. Aperuit enim tunc os suum, ut inaudita saeculo gaudia caelestis regni promitteret, qui toties antea prophetarum ora aperuerat, quibus suum saeculo polliceretur adventum. Postquam autem sinagoga dominum venire desiderans, praedicantibus eum prophetis ait: Osculetur me osculo oris sui, id est ipse mihi dona suae doctrinae impertiat. Repente ad ipsum, cuius desiderio flagrabat, verba convertens subdit: Quia meliora sunt ubera tua vino, ac si patenter diceret: ideo te advenire, tuis osculis recreari cupio, quia tuae dulcedo praesentiae cunctis incomparabiliter eis, quae praecones adventus tui misisti, muneribus antecellit. Vinum quippe fervorem scientiae legalis, ubera vero dicit rudimenta evangelicae fidei, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
eandem dñi acredemptoris incarnationẽ passionem. &
resurrectionem futunam adhuc expectans : ꝓ eius segna¬
tiam quẽ magnopere aduenire cupiebat. saluanda mes¬
secredebat: Huius ergouox In amoris cantico prima resonat
Cuicum ꝓph&ȩ sci creberrime & uiamuiuendi monstriren
& eius ꝓmitterent aduentum quitam quam sponsus suoꝓ
cedens d& halcmo mundũ omnem nouȩ benedictionis gra¬
tiadonar&. coepit tiun scensis preconumuocibus. Ipsius se¬
gis magis ac saluatoris sui desidenre presenti amdicens
oscul etur me. osculo oris sui.:
Quod ÷ aꝑtedicere : Obsecro non semꝑ ad meerudiendã
angelos non ꝓph&ces destin& Ueniatiamaliquando
ipsequitam diu primissis ÷ & prȩsentia esuȩ meluce in¬
form& acuelut osculum offerens ꝓpriome allo quens
ore confost&. sed & meioris pacienter ad tactũ suscipiat
Id÷ interrogantẽ me deciia salutis. audireatq erudire non spnat
Quod ꝓfecto desideriumeius. tuncimpl&umes seconstat. quan¬

Expanded text:
 passionem ac resurrectionem futuram adhuc exspectans, per ejus se gratiam, quam magnopere advenire cupiebat, salvandam esse credebat. Hujus ergo vox in amoris cantico prima resonat; cui cum prophetae sancti creberrime, et viam vivendi monstrarent, et ejus promitterent adventum, qui tanquam sponsus suo procedens de thalamo, mundum omnem novae benedictionis gratia donaret, coepit, transcensis praeconum vocibus, ipsius magis Regis ac Salvatoris sui desiderare praesentiam, dicens: Osculetur me osculo oris sui Quod est aperte dicere: obsecro non semper ad me erudiendam angelos non prophetas destinet, veniat iam aliquando ipse, qui tamdiu promissus est, et praesentiae suae me luce informet ac velut osculum offerens proprio me alloquens ore confortet. Sed et mei oris patienter attactum suscipiat, id est interrogantem me de via salutis audire atque erudire non spernat. Quod profecto desiderium eius tunc impletum esse constat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
XProrinostrȩ in diequando allo quenda ÷ UOXI. Si
murus ÷ aedifice mursuꝑeum ꝓpugnacula argente a¬
xl ii siostium ÷ conpingamus illud tabulis cȩdrinis, eccle
Egomurus &ubenmea sicut t̾ris. ex qua facta sũ++¬
Vin eaftuit pacifico in eaquae hab & populos. traxdidit eã
custodib: uiradfest ꝓfructueius mille argente os

Expanded text:
n die quando adloquenda est si murus est aedificemus super eum propugnacula argentea si ostium est conpingamus illud tabulis cedrinis ego murus et ubera mea sicut turris ex quo facta suvinea fuit Pacifico in ea quae habet populos tradidit eam custodibus vir adfert pro fructu eius mille argenteos
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectus meus candidus & rubicundus elec CleGΙΛΕTExpΟ¬
tus exmilib: Caput eius auru moptimum: comaceius sicut
elatȩ palmarum: Nigrȩ quasicoruus. Oculicius sicut colũ¬
bȩsuꝑriuulos aquarum: quae lacte sunt lotae & resident
iuxta fluenta plenissima: Genȩillius sicut a reolȩ aromatũ
consitȩ apigmentacriis : labia illius lilia diftllantia murrã
primam manus illius tornatiles aureae plenae iacinthis
ventereius eburneus. distinctus saphiris. Crurr illius co¬
lumnȩ marmoreae: quȩ fundatȩ sunt suꝑbasses aureas, Spe¬
cies eius ut libani electu s utcedri: Eutt̃ illius suauis simumn¬

Expanded text:
Dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex millibus. Caput ejus aurum optimum: Comae ejus sicut elatae palmarum, nigrae quasi corvus. Oculi ejus sicut columbae super rivulos aquarum, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Genae illius sicut areolae aromatum consitae a pigmentariis. Labia illius lilia distillantia myrrham primam. Manus illius tornatiles aureae, plenae hyacinthis. Venter ejus eburneus, distinctus sapphiris. Crura illius columnae marmoreae, quae fundatae sunt super bases aureas. Species ejus ut Libani, electus ut cedri. Guttur illius sua
Abbreviated transcription (Latin):
tib: meis comedi fauũ cũ melle meo bibeuinũ cum lacte meo¬
aminicaris simi: e godormio & cormeum uigilat: Uoxdilec¬
timei pulsantis. A perimihi soror mea amica mea colũba
mea in maculatamea qr caputm eũ plenum ÷ rore & cin¬
cinnimei guttis noctium, expoliauime tonicamea. quo¬
modo induarilla. lauipedes meos quo modo in quin aboeos¬
XXII dilectus meus misit manum suam ꝑ forrmen: &uent̃ meus
intremuit. ad tactũ eius surrexiut aperirẽ dilecto meo
manus meae stillauerunt m irrũ digitimei plenim irne
batissima persulumostiimei aperuidi lectomeo atile
declinauentt atqu& iensiertt : anima mea liq facte c est
ut locutus ÷ Quȩ siui & non inueniillum. uocaui& non respon
dit mihi, Inuenerunt mecustodes quicircũ eunt ciuitatem
ꝑcusserunt me & uubienuerunt me: tulerunt mihi palli¬

Expanded text:
um cum melle meo bibi vinum meum cum lacte meoamini carissimi ego dormio et cor meum vigilat vox dilecti mei pulsantis aperi mihi soror mea amica mea columba mea inmaculata mea quia caput meum plenum est rore et cincinni mei guttis noctium expoliavi me tunica mea quomodo induar illa lavi pedes meos quomodo inquinabo illos dilectus meus miintremuit ad tactum ejus. Surrexi, ut aperirem dilecto meo; manus meae stillaverunt myrrham, et digiti mei pleni myrrha probatissima. Pessulum ostii mei aperui dilecto meo: at ille declinaverat, atque transierat. Anima mea liquefacta est, ut locutus est: quaesivi, et non inveni illum: vocavi, et non respdit mihi. Invenerunt me custodes qui circumeunt civitatem; percusserunt me, vulneraverunt me. Tulerunt mihi palli
Abbreviated transcription (Latin):
onubene tua uino Nõdorunguentoꝵ tuor suꝑ om̃a
a romatce, fauus destillans labiatua sponsa mel& lac
sub linguatuc &odoruestimentor tuoꝵ. sicut odorturis. Bostus
conclusus soror measponsa. hortus condusus. fonssignatus
Emis sionestuae paradisus maloꝵ punicoꝵ. cum pomorũ fruc¬
tib copricũnardo nardus &chrocus fistula & cinamo mũ
cumuniuersis lignis libani: murn & aloe cumomnib: primis
unguentis. fons hostorũ puteus a quarũ uiuentium qua eflu¬
unt imp&udelibano, ΥΟΧΘΡΟΝSΙ. Surgea quilo &ue¬
niauster ꝑflahostũ meum & fluant aromatacillius. ex d e

Expanded text:
 omnia aromata favus distillans labia tua sponsa mel et lac sub lingua tua et odor vestimentorum tuorum sicut odor turis hortus conclusus soror mea sponsa hortus conclusus fons signatus emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus cypri cum nardo nardus et crocus fistula et cinnamomum cum universis lignis Libani murra et aloe cum omnibus primis unguentis fons hortorum puteus aquarum viventium quae fluunt impetu de Libano surge aquilo et veni auster perfla hortum meum et fluant aromata illius ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciens ꝑcancellos. & dilectus meus loquitꝰ mihi
urge ꝓperr amica mec colũbamea. formoscme a
&ueni : iamenimhiems traxn sut imberhabiit & recersit:
flores appccruerunt interra. tempusputationis aduenit
uortturis audita ÷ interra nostia. ficus ꝓtulit giossursuos
uinea eflorent̃ dederumodorem X̃ Surgeami¬
camec. sponsamec &ueni colũbamea in fonrminibus
p&rȩ in cauerna maceriȩ ostende mihi faciemtuam:

Expanded text:
spiciens per cancellos et dilectus meus loquitur mihi surge propera amica mea formonsa mea et veni iam enim hiemps transiit imber abiit et recessit flores apparuerunt in terra tempus putationis advenit vox turturis audita est in terra nostra ficus protulit grossos suos vineae florent dederunt odorem surge amica mea speciosa mea et veni columba mea in foraminibus petrae in caverna maceriae os
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ec desiȩ typumtenuit conpl&te÷. quando recũ¬
bente incenadño caput pedesq: illius unguento nard
ꝑfudit. &domus impl&a ÷ exodoreunguenti: ut euan¬
gelia scã testant : Inquoꝵ uno &iamipsius nardiqui¬
lis sit nature designatꝰ. cum dicitꝰ: Uenit mulier ha¬
bens a labastrũ unguenti nardispicati prȩ ciosi qua
uidelic& cacumina eius in aristassespargunt. Ideo¬
q: gemina dote pigmentccrii nardispicas acfolia
celebini: de quoscribunt fisilogi. qr sit principa¬
lis inunguentis: ynde merito ipsadominici corpo¬
ris unctioni prȩpacrata ÷ frutex ÷ aut̃ ut aiunt
grarui & citessaredice sed breui acnigra. frtegiliq
quãuis pingui sitũ redolente utci pressũ aspero
sapore folio paruo densaque : suni aut̃ multa

Expanded text:
quae Ecclesiae typum tenuit, completa est, quando recumquae Ecclesiae typum tenuit, completa est, quando recumbente in coena Domino, caput pedesque illius unguento nardi perfudit, et domus impleta est ex odore unguenti, ut Evangelia sancta testantur. In quorum uno etiam ipsius nardi, qualis sit natura, designatur, cum dicitur: Venit mulier habens alabastrum unguenti nardi spicati pretiosi : quia videlicet cacumina ejus in aristas se spargunt; ideoque gemina dote pigmentarii nardi spicas ac folia celebrant. De quo scribunt physiologi quia sit principalis in unguentis. Unde merito ipsa Dominici corporis unctioni praeparata est. Frutex est autem, ut aiunt, gravi et crassa radice, sed brevi ac nigra fragilique, quamvis pingui sit, redolens ut cypressus, aspero sapore, folio parvo densoque. Sunt autem multa
Abbreviated transcription (Latin):
naridignatus ÷: In quo uidelic& accubitu & ecclesiã suã
cutali cibo reficere. Mipsis bonis eius actib: reficiuoluit:
Vndedicit: Ego sum panis uiuus quidecȩlo discendi si
quis manducauerit ex hoc pane uiu& in &ernũ: Qrur¬
sũ decirdentib: insepopulis. Ad discipulos loquitꝰ: Ego
cibũ habeo manducare quemuos nescitis. Odor ue¬
ronardi fłaghantiam designat bonȩ actionis: Dum
es s& rex in accubitusuo uardus inquit mea dedit o¬
dopem suum Qua cũdĩfilius in carne apparuit : ec¬
desia inuistutũ cȩlestium feruore ex creuit: Nonqr & ante
eius incarnationem spiritales acdõ deuotos uiros non ha¬
buit sed quia absq ulla dubi &ate tunc astiorib: seur¬
tutũ studiis mancipauit. cum regnicȩlestis aditũ cunc¬
tis recteuiuentib moxut carnis uincula soluerent pate¬
recognouit: Notandũ aut̃ qui huius figunt uersiculi
&iamiuxta lit te rom in operib: mariȩ magdalenȩ

Expanded text:
nari dignatus est. In quo videlicet accubitu et Ecclesiam suam nari dignatus est. In quo videlicet accubitu et Ecclesiam suam vitali cibo reficere, et ipse bonis ejus actibus refici voluit. Unde dicit: Ego sum panis vivus, qui descendi de coelo. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Et rursum de credentibus in se populis, ad discipulos loquitur: Ego habeo cibum manducare, quem vos nescitis . Odor vero nardi fragrantiam designat bonae actionis. Dum esset rex in accubitu suo, nardus, inquit, mea dedit odorem suum: quia cum Dei Filius in carne apparuit, Ecclesia in virtutum coelestium fervore excrevit, non quia et ante ejus incarnationem spirituales ac Deo devotos viros non habuit, sed quia absque ulla dubietate tunc arctioribus se virtutum studiis mancipavit, cum regni coelestis aditum, cunctis recte viventibus, mox ut carnis vincula solverentur, patere cognovit. Notandum etiam juxta litteram in operibus Mariae Magdalenae,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc enĩ sicut isaias ait: regẽ in decoresuo uidebunt oco¬
liscõrũ. Unde &cpostolus: Vi ta inquit uestrit abs
cubitu id ÷ in absconditosuo rexxp̃s: non solũ ante
in carnationẽ & p̃ascensionẽ suã incelos uerũ
&iam hoc tempore quo uisibilis mundo apparebat
in carne. quia nec tunc uelclarificationẽ ad sumptae
humanitatis. Uela &ernã diuinitatis gloriã suis fidelib
secũ incarne cõmanentib ostendebat: Quod omnib:
clectis in prȩmio fidei: infuture potius uita ꝓmisit : Ue¬
rum nostra editio quȩ ex hebreo fontetitens fusa ÷
extremam huius uersiculi pastẽ quadicitꝰ: quo ad¬
usq rex in recubitusuo ÷: sequentiuersui dequo hinc
disputandum ÷ iungit: Acceptis uero ecclesia tan¬
tis a conditore suo munerib: siuȩ ꝓmissis continuo ns¬
pondit: & qua hec deuotione operũ susceperit sub
ꝑquam pnobis humiliari. &ut noserigeremur ipseincli¬

Expanded text:
Tunc enim, sicut Isaias ait: Regem in decore suo videbunt ocuTunc enim, sicut Isaias ait: Regem in decore suo videbunt oculi sanctorum . Unde et Apostolus: Vita, inquit, vestra absccubitu suo, id est, in abscondito suo rex Christus, non solum ante incarnationem et ascensionem suam in coelos, verum etiam eo tempore, quo visibilsumptae humanitatis, vel aeternam divinitatis gloriam, suis fidelibus secum in carne commanentibus ostendebat, quod omnibus electis in praemio fidei in futura potius vita promisit. Verum nostra editio, quae ex Hebraeo fonte transfusa est, extremam hujus versiculi partem, qua dicitur: Quoadusque rex in recubitu suo est, sequenti versui, de quo hinc disputandum est, jungit. Acceptis vero Ecclesia tantis a Conditore suo muneribus sive promissis, continuo respondit, et qua haec devotione operum susceperit, subdper quam pro nobis humiliari, et ut nos erigeremur, ipse incli
Abbreviated transcription (Latin):
pondens eidicer& Non poterisuidere faciẽ meam
non enĩ uidebit mehomo & uiuet Nonergonegata nob
uisio faciei diuine sed in hac ad huc mostclitate uiuen¬
tib: negata: infuturo aut̃ mundi cordib: ꝓmissa est:
Huius aut̃ faciei & ꝑp&uȩ beatitudinis. in prȩsenti simi¬
litudo non solũ patrib: apparentes in angelis dño osten¬
sa ÷ sed & uobis patrũ scripta legentibus hodie queos
nos semꝑ animo r&inere & adhȩc uidenda iugit̃ sus¬
piurres atcgimus: hae aut̃ similitudines. cũ distinet¬
onib fiunt argenti qr cũnitore spiritaliũ dictorũ
celestia nobis archana panduntꝰ : & qnm in hac solũ¬
modo uita non aut̃ & in fatunr taliũ similitudinum
solatus & auxilus indigemus apte subiungitꝰ: Quo¬
adusq rex in recubitusuo ÷ Id ÷ quo adusque xp̃s
in secr&osuo ÷ & necdũ nobis ingloria patris sui
appar& ut reddat unicuique secundũ opus eius

Expanded text:
pondens ei diceret, Non poteris videre faciem meam; pondens ei diceret, Non poteris videre faciem meam; non enim videbit me homo, et vivet . Non ergo negata nobis visio faciei divinae, sed in hac adhuc mortalitate viventibus negata; in futuro autem mundis cordibus promissa est. Hujus autem faciei, et perpetuae beatitudinis, in praesenti, similitudo non solum patribus, apparente in angelis Domino, ostensa est, sed et nobis patrum scripta legentibus hodie non obnos semper animo retinere, et ad haec videnda jugiter suspirare satagimus. Hae autem similitudines cum distinctionibus fiunt argenti, quia cum nitore spiritualium dictorum, coelestia nobis arcana panduntur. Et quoniam in hac solummodo vita, non autem et in futura talium similitudinum solatiis et auxiliis indigemus, apte subjungitur: Quoadusque rex in recubitu suo est. Id est, quoadusque Christus in secreto suo est, et necdum nobis in gloria Patris sui apparet, ut reddat unicuique secundum opus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
lus superiori quodideo sint pulchiȩ sicut t̃turis genȩscẽ
ecdesiȩ id ÷ pudor eius in uiolatus ꝑseuer&: qr frequens
scripturȩ diuinȩ meditatio. ea merit re nonsinat: Hunc
locũ antiquatiuns latio sichab&: similitudines auri faci¬
enĩtibi cumdisitinctionib: argenti. quo adusq rexinre¬
cubitu suo ÷ Inquanimirũ sententia nomine a urila
ipsaclaritecs incorruptibilis in hacuita nobis ꝑscriptunrs
sca s ostenditꝰ: dicente a postolo. Quiauidemus nunc ꝑspe¬
culum. & in enigmate id ÷ in similitu dinibus tuncaut̃
facie ad faciẽ : Deniq: moc ses ipse adquẽ ĩn exodo legim
loq batꝰ ds̃ facie ad faciem sicut lo quisol& homo ada¬
micũ suũ sciensse non ipsa meius gloriã uidisse. precatus ÷
dicens siergo in uenigntiã in conspectutuo ostende
mihiuiai tuã ut sciamte: Mrursum Ostende mihi
inqui gloriamtuã: Quodipsũ & dñs ostendit: cũ res¬

Expanded text:
lus superiori, quod ideo sunt pulchrae sicut turturis genae sanctae lus superiori, quod ideo sunt pulchrae sicut turturis genae sanctae Ecclesiae, id est, pudor ejus inviolatus perseveret; quia frequens Scripturae divinae meditatio eam errare non sinat. Hunc locum antiqua translatio sic habet: Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoadusque rex in recubitu suo est. In qua nimirum sententia nomine auri claipsa claritas incorruptibilis, in hac vita nobis per Scripturas sanctas ostenditur, dicente Apostolo quia Videmus nunc per speculum in aenigmate, id est, similitudinibus; tunc autem facie ad faciem . Denique Moyses ipse, ad quem, ut in Exodo legimus, loquebatur Deus de facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum , sciens se non ipsam ejus gloriam vidisse, precatus est, dicens: Si ego inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi viam tuam, ut sciam te, et rursum, Ostende mihi, inquit, gloriam tuam; quod ipsum et Dominus ostendit, cum res
Abbreviated transcription (Latin):
tis patrũ dictis atq actibus magis magisq &iam ipsi
uistutibus fulgere contendant: Aurũ quippe dequofa¬
ciendas dicit murenulas claritas ÷ sensus spiritalis
argentũ quo uermiculatas asserit uitoreloquiicȩ¬
lestis accipitꝰ: Quod aut̃ numero pluitrli p̃mittit fa¬
ciemus tibi deillis dicitꝰ ꝑ quos nobis scriptunt sa¬
cux agente & co opeyentedĩ spũ ministrcta ÷: quo¬
rũ plurimi eotempore quo hȩc salo monprȩcinnebat
adhuc futuo erant : Murenulas ergo aureas uermi¬
culataes argento sponsȩ collo circũdat: qr apices
diuinos ecdesia imbuendis prepapruit eis. quos fideli¬
b: suis magisterii iure p̃ficer& murenulas fabrili aste
conpositas collo circũdat cũ animaquȩq: fidelis inom¬
nibusq: loquitꝰ & ait. immo inomne quoduiuit & quod spi¬
int continue scripturis scis intendit sensũ que suũ & uerba
diligenter adearũ exempla dirigit sicq iungit᷑ hicuersicu¬

Expanded text:
tis patrum dictis atque actibus, magis magisque etiam ipsi tis patrum dictis atque actibus, magis magisque etiam ipsi virtutibus fulgere contendunt. Aurum quippe, de quo faciendas dicit murenulas, claritas est sensus spiritualis; argentum, quo vermiculatas asserit, nitor eloquii coelestis accipitur. Quod autem numero plurali promittit, Faciemus tibi, de illis dicit per quos nobis Scriptura sacra, agente et cooperante Dei Spiritu, ministrata est; quorum plurimi eo tempore, quo haec Salomon praecinebat, adhuc futuri erant. Murenulas ergo aureas, vermiculatas argento, sponsae collo circumdat, quia apices divinos ecclesia imbuendos praeparavit eis quos fidelibus suis magisterii jure praeficeret. Murenulas fabrili arte compositas collo circumdat, cum anima quaeque fidelis in omnibus quae loquitur et agit, imo in omni quod vivit, et quod spirat, continue Scripturis sanctis intendit, sensumque suum et verba diligenter ad earum exempla dirigit. Sicque jungitur hic versicu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcollũnãque &
teincollo ecdesiȩ doctorũ ꝑsona de signat qui& uer¬
bo a edificationis rudes instituunt. & eiusdẽ instituti¬
onis officio cibũ salutis in cõmissasibiscȩ ecdesi ae
membur tuxns mittunt : Quoduidelic& collũ recte mu¬
nibb adsimilatꝰ endnilia aut̃ sunt ornamenta. quȩ uir¬
ginũ solent collopendere quamuis & monilium uoca¬
bulo plerum que omnia matronarũ ornamenta desig¬
nentꝰ: qr doctorum spiritalium constantia cȩlestiũ uir¬
tutũ mõnitꝰ simul& de corrt in signibus ut potequiea quȩ
uerbo docent operib: ostendant: Murenulȩ quoque s̃
ornamenta colliuirginalis. catenulȩ uidelic& auricon¬
textȩ uirgulis: & interdũ &iam additis argentiur¬
gulis uariatȩ uthȩ sententiȩ ꝓbant quȩ ad similitudi¬
nẽ murȩ nȩ serpentis nomen accipiunt: haeaut̃ apte con¬
textũ diuinarũ significat scripturaerũ quib: scȩ ecde¬
siȩ uenustas augescit cum singuli quique fideliũ ꝑspee¬

Expanded text:
collum namque et te in collo Ecclesiae doctorum persona designatur, qui et verbo aedificationis rudes instituunt, et ejusdem institutionis officio, cibum salutis in commissa sibi sanctae Ecclesiae membra transmittunt. Quod videlicet collum recte monilibus assimilatur. Monilia autem sunt ornamenta, quae virginum solent collo pendere. Quamvis et monilium vocabulo plerumque omnia matronarum ornamenta designentur: quia doctorum spiritualium constantia coelestium virtutum munitur, simul et decoratur insignibus, ut pote qui ea quae verbo docent, operibus ostendunt. Murenulae quoque sunt ornamenta colli virginalis; catenulae videlicet auri contextae virgulis, et interdum etiam additis argenti virgulis variatae, ut haec sententia probat, quae a similitudine murenae serpentis nomen accipiunt. Hae autem apte contextum divinarum significant Scripturarum, quibus sanctae Ecclesiae venustas augescit, cum singuli quique fidelium, perspec
Abbreviated transcription (Latin):
Sugnore ste
opulchir intermulieres. egredere &cbi pꝰuestigia gre¬
gum & pasce haed ostuos. iuxta ta berna culcpasto¬
rum, Equitatui meo incussub phanronis: adsimila¬
uite amica mec, pulchrȩ sunt gen&uesicut tꝰturis
collumtuum sicut munilico: Murenulas aureccs facie

Expanded text:
te o pulchra inter mulieres egredere et abi post vestigia gregum et pasce hedos tuos iuxta tabernacula pastorum equitatui meo in curribus Pharaonis adsimilavi te amica mea pulchrae sunt genae tuae sicut turturis collum tuum sicut monilia murenulas aureas fa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tecum. UOXETΕSΙΕ Hlectus meus descendit in
hostum suum ad areo lam aromatis ut pascatꝰ in hostis & li¬
lia colligat Egodilecto meo & dilectus meus mihi qui pascit¬
VIIincerlilia. VOXXI. Pulhiresamicamea suauis &e decone si¬
cuthierusalem terribilis ut castroꝵ acies ordinatee. Auesteo¬
culostuos ame quipsi me a uolare fecerunt. Capillitui sicut

Expanded text:
in hortum suum ad areolam aromatis ut pascatur in hortis et lilia colligat ego dilecto meo et dilectus meus mihi qui pascitur inter lilia pulchra es amica mea suavis et decora sicut Hierusalem terribilis ut castrorum acies ordinata averte oculos tuos a me quia ipsi me avolare fecerunt capill
Abbreviated transcription (Latin):
quia egosum flos uistutũ: A quo solo omnis sp̃s fructus
oriatur. &in quosolo floridã hacbere requiem ualeas:
los sũ autem cãpi. Quia ꝑtotius orbis latitudinẽ odo¬
rismei grrtiã in notescere cupio: Quod nequa quã ua¬
l& impleri: Sinontu in termissa aliquotiens qui&e
qua delectaris. accingaris ad p̃candiofficiũ quo ex¬
erceris. Liliũ quoq: sum conualliũ magisquã montium q
illis nimirum uel claritatem glorificȩ meȩ humanitatis.
uel splendorem &ernȩ ditatis pandere acreuelaresoleo

Expanded text:
 ego sum flos virtutum, a quo solo omnis spiritus fructus oriatur, et in quo solo floridam habere requiem valeas. Flos sum autem campi, quia per totius orbis latitudinem, odoris mei gratiam innotescere cupio. Quod nequaquam valet impleri, si non tu intermissa aliquoties quiete qua delectaris, accingaris ad praedicandi officium quo exercearis. Lilium quoque sum convallium magis quam montium, quia in illis nimirum, vel claritatem glorificae meae humanitatis, vel splendorem aeternae deitatis pandere ac revelare soleo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlic& aerni & ciuitatis eius subfigure sponsi & spon¬
sedescripsit Quisq legerecupit meminis sed eb& in pri¬
mis quodomnis electoꝵ congregatio genero lit̃ ecclesia uo¬
catur: E te ÷ nunc causa discr&ionis specialit ea fide¬
lium postio qua e in carnationis dominicȩ tempone preces¬
sit sunagoga que uero hanc secuta ÷ ecclesia nuncupat.
Nam queu&us scriptum : fidelemtemporis illius plebem
utroq sol& designare uocabul& : Utrũq hoc grecũ ÷ no¬
men& si nagoga congregatio latine ec desiadicitꝰ con¬
uocatio, Quo nomine magirfideles temporis huius ob
ampliorem spiritalis scientiȩ cognitionem appellceri
placuit qr conuocari ꝓprium ÷ eoꝵ qͥ audire ac discer¬
nerenorunt: Congregari autem & lccpides uel alia
q lib& insensibiliapos sunt. Uturq autẽ hȩc postio

Expanded text:
licet aeterni, et civitatis ejus, sub figura sponsi et sponsae descripsit, quisquis legere cupit, meminisse debet in primis quod omnis electorum congregatio generaliter Ecclesia vocatur. Et tamen nunc causa discretionis specialiter ea fidelium portio quae incarnationis Dominicae tempora praecessit, Synagoga; quae vero hanc secuta est, Ecclesia nuncupatur. Namque vetus Scriptura fidelem temporis illius plebem utroque solet designare vocabulo. Utrumque autem Graecum est nomen: Synagoga congregatio Latine, et Ecclesia dicitur convocatio. Quo nomine magis fideles temporis hujus, ob ampliorem spiritualis scientiae cognitionem, appellari placuit. Quia convocari proprium est eorum qui audire ac discernere norunt; congregari autem et lapides, vel alia quaelibet insensibilia possunt. Utraque autem haec portio
Abbreviated transcription (Latin):
cit sibi rex sed c mon delignis libani. columnaseius fecit
argenteccs recdinatoꝵ aureunta scensum purpdreum
media caritate constracuit : ꝓpt̃ filias hierus alem egre¬
dimini & uid&e filia es ion regem salã monem indiade¬
mate
quã coronauiteũ matersua. Indie disponsionis illius.
uam pulchreces amicamea quã pulchnres. Oculitui
columbarũ absqueeo quod intrinsetus lat& capillitui
sicut greges capntrum quȩ a scenderunt demonte galaad:
Dentestui ssicut grextonsarum. quȩ ascenderunt delecuacro
sicut furgmen malipunici itagen&uiae: absq coquod
intrinsecus lat&. sicut trisdauid collumtuũ: quae ȩdi¬

Expanded text:
ecit argenteas reclinatorium aureum ascensum purpureum media caritate constravit propter filias Hierusalem egredimini et videte filiae Sion regem Salomonem in diademate quo coronavit eum mater sua in die disponsionis illius ra es amica mea quam pulchra es oculi tui columbarum absque eo quod isicut grex caprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Dentes tui sicut grex tonsarum quae ascenderunt de lavacro. Sicut fragmen mali Punici, ita genae tuae absque eo quod intrinsecus latet. Sicut turris David collum tuum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mũ quodipsepotauit ruminant: cũ uerbum
gratiae quam docuit Ee rebro meditatu scru¬
tari acsibim& alter utrũ conferre lecantus
Quidam hoc responsum ecclesiae ad sermonẽ
dñi. Ita sub inlatũ intellegunt: Ntcũ illelau¬
dans eam dixissoc guitustuũ. Id ẽ suauitas
tuȩ confessionis. quasiuinũ obtimũ statim
ipsa adnuens uerbiseius adicer&: Dignum
dilectomeo adpotandũ labiisq & dentibus
illius ruminandum : Acsia ꝑtedicere:
Iammultũ cupio ut dilectus mcus sobesti exa¬
mine affectum: Ac sincerita tẽmentis quam
erga cum habeo duudic&: Confido enim
quia esitanta hanc discussione examin&
quantũ examinaresol& potum si uecibum: qui
hunc sollicitus gustare uelmasticare studuerit
Iam dignam eã suis laudib conꝓbat
Hinc eenim primus ecđ pastor in terroganti
dem caritatis ardore subiciens ait
Ego dilectomeo & non alteri cuiq: totũ meȩ
seruitutis acd euotionis munus inpendo.

Expanded text:
mum quod ipse potavit ruminant, cum verbum mum quod ipse potavit ruminant, cum verbum gratiae quod docent crebro meditatu scrutari ac sibimet alterutrum conferre laetantur. Quidam hoc responsum Ecclesiae ad sermonem Domini ita subillatum intelligunt, ut cum ille laudans eam dixisset, Guttur tuum, id est, suavitas tuae confessionis, quasi vinum optimum, statim ipsa annuens verbis ejus adjiceret, Dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ruminandum. Ac si aperte diceret: Jam multum cupio ut dilectus meus solerti examine affectum ac sinceritatem mentis, quam erga eum habeo, dijudicet. Confido enim quia etsi tanta hanc discussione examinet, quanta examinare solet potum sive cibum, quia hunc sollicitus gustare vel masticare studuerit, jam dignam eam suis laudibus comprobabit. Hinc enim primus Ecclesiae pastor interroganti dem charitatis ardore subjiciens, ait: Ego dilecto meo, et non alteri. Cui totum meae servitutis ac devotionis munus impendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Vinũ inquit optimũ cuigutturmeũ conparauit
dignũ ẽ ipsidilectomeo. ad potandũ. qui acuan¬
gelii quodinoremeo ponere dignatus ẽ: tantȩ ẽ
sublimitatis qui non ꝑalium quempiam quã p
dilectum ipsum sponsum a credemptorẽ meũ
mundo debeatpredicari ⁊ Ipsequippeprimus
in carne apparens ꝑmisteriũ regenerationis.
humano generi Itercȩlestis aperuit Ipse
sacramentũ suȩ passionis. nesurrectionis.
ascensionis quomundus saluar&ur
Prius p̃dicauit Acde in de p̃dicandũ suis fide¬
lib reliquit: Ipsecalicem salutaris potauit
acsic potandum ecclesiae porrexit.
Neq absurde positum deb&uideri quod dicitus:
Tabiisq edentib illius ruminandũ cũ deuino
dicatur. Constat autẽ quia ruminatiocrbo po¬
tius quam poculo conuenit: Figurate enim
loquens labia dilecti & dentes appellat doc¬
tores scõs ut supra ꝓbatum ẽ Quiuinũ opti¬

Expanded text:
etc. Vinum, inquit, optimum, cui guttur meum comparavit, etc. Vinum, inquit, optimum, cui guttur meum comparavit, dignum est ipsi dilecto meo ad potandum, quia verbum Evangelii, quod in ore meo ponere dignatus est, tantae est sublimitatis, quae non per alium quempiam quam per ipsum dilectum suum sponsum ac Redemptorem meum mundo debeat praedicari. Ipse quippe primus in carne apparens per mysterium regenerationis humano generi iter coeleste aperuit; ipse sacramentum suae passionis, resurrectionis, ascensionis, quo mundus salvaretur, prius praedicavit, ac deinde praedicandum suis fidelibus reliquit; ipse calicem salutaris potavit, ac sic potandum Ecclesiae porrexit. Neque absurde positum debet videri, quod dicitur, Labiisque et dentibus illius ruminandum, cum de vino dicatur. Constat autem, quia ruminatio cibo potius quam poculo convenit. Figurate enim loquens labia dilecti et dentes appellat doctores sanctos, ut supra probatum est, quia vinum opti
Abbreviated transcription (Latin):
seuꝑ eos qui audiere ꝑuenit. plena eẽ ꝓbatur
uistutis elgratiȩ. Quod autẽ odorem oris eigut¬
tur sponsȩmalis Acuino conparat optimo. Ita
potest distingui: quiamalatotam uim in ipsa No¬
uitate r&ineant: Vinũ uero p̃tium deu&us tate
consequatur: Ideoq recte utriq huicspeciei
Vox ecđ loquentis & fama conferatꝰ. Cui: &x pͥn¬
cipium & ꝑfectionem const& eẽ minaendam:
tem quiamaior ẽ uistus & flagrantia uinioptimi
quãmalorũ rectedicitur. &odor oristui sicut
malorũ: gintustuũ. quasiuinũ optimũ:
Prestat gratiaemalorũ tantũ p̃sens allocutio scãe
sermodȩsseminare. Acten autẽ dicta laude
sponsȩ: ubi adhocuentũ ẽ utguiturei: sicutuinũ
optimũ dicer&ur. yapuit illa uerbũ de orespon¬
si &ipsahoc potius magnoducta amore cõpleri.
sategit: Intellexit nãq quia uocabulo uini opti¬
miuerbũ designar& euangelii . Inquosolo salus eẽt

Expanded text:
sive per eos qui audiere, pervenit, plena esse probatur sive per eos qui audiere, pervenit, plena esse probatur virtutis et gratiae. Quod autem odorem oris et gutturis sponsae malis ac vino comparat optimo, ita potest distingui, quod mala totam vim in ipsa novitate retineant, vinum vero pretium de vetustate consequatur. Ideoque recte utrique huic speciei vox Ecclesiae loquentis, et fama conferatur, cujus et principium et perfectionem constat esse mirandam. Item quia major est virtus et fragrantia vini optimi quam malorum, recte dicitur: Et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum quasi vinum optimum, praestat gratiae malorum. Tantum praesens allocutio sanctasermo disseminare. Hactenus autem dicta laude sponsae, ubi ad hoc ventum est ut guttur ejus sicut vinum esse optimum diceretur, rapuit illa verbum de ore sponsi, et ipsa hoc potius magno ducta amore compleri satagit. Intellexit namque quia vocabulo vini optimi verbum designaret Evangelii, in quo solo salus esset
Abbreviated transcription (Latin):
mundi credentis: cuisen sui conuenit apteqđ seqͥtur
quam eatenus habuerunt scientiam doctrinȩ sa¬
lutaris acceperunt. cũ apparens postresurrectio¬
nẽ a peruitillis sensũ ut intellegerent scripturam:¬
Vel cũ misso de suꝑ spũ notitiã illis omniũ tribuit
linguarũ : Quando ab ifridentib: falso dictum ẽ
quia musto plenisuntisti: Sed illi uera citer sic̃botn
uineȩ erant efecti: quia spiritaliũ erant charis¬
matũ gratia refecti. Conpl&a ueritatis selentia
quadicebat, Quiauinũ nouũ inutres nouos mi¬
tendũ ẽ & ambo conseruantꝰ. Vtriq: aũ. sensui
congruit apte qđ subdit. Et odor oristui sicut
Inodore quippe oris famã bonȩ locutionis : ingu¬
tureuero ipsũ uocis dõ deditȩ officiũ : utrũq a ũ
in ecđ catholica utrũq in anima quaeq electa
laudedignũ ẽ quia &uox ipsa ꝙ̃ p̃sentes instris
& famalo quelȩ quȩ ad absentes. siue ꝑ litteras

Expanded text:
mundi credentis. Cui sensui convenit apte quod sequitur: mundi credentis. Cui sensui convenit apte quod sequitur: quam eatenus habuerint scientiam doctrinae salutaris acceperunt, cum apparens post resurrectionem aperuit illis sensus, ut intelligerent Scripturas; cum, misso desuper Spiritu, notitiam illis omnium tribuit linguarum; quando ab irridentibus falso dictum est quia musto pleni sunt isti . Sed illi veraciter sicut botri vineae erant affecti, quia spiritualium erant charismatum gratia refecti, completa veraciter sententia, qua dicebat quia vinum novum in utres novos mittendum est, et ambo conservantur . Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et odor oris tui sicut dore quippe oris fama bonae locutionis, in gutture vero ipsum vocis Deo deditae officium. Utrumque autem in Ecclesia catholica, utrumque in anima quaque electa laude dignum est, quia et vox ipsa, quae praesentes instruit, et fama loquelae, quae ad absentes, sive per litteras,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiiurestatura sponsȩ adsimilatur quia scã ecła
ꝑpassionẽ sui redemptoris. ut recta stabilis.
& in mobilis consistere possit erigitur: Iure
huic conparatur. quia & hi quidominicȩ in¬
carnationis tempora p̃cesserunt scĩ: misteria
passionis eius uel ꝓpheando uel &iam patiendo
signabant: Etnostritẽporis scĩ id ẽ sacro scȩ̃
passionis triumphũ om̃s quidẽ credendo ac con¬
fitendo. ꝑlurimiaũ &iãmoriendo clarificant:
Quod autẽ aitsponsus: Dixi ascendam in palmã
adp̃hendam fructus eius Illo a euo congruit.
quando haec salomon canebat: Eũse ascensurũ
in arborem p̃dicer& spontesua moriens destruc¬
tomortis imperio aduitam uictor redir&.
Fructus autẽ palmȩquos seadp̃hensurũ. eẽ dixit.
Posteriores suntgloriȩ quȩ crucis sequebantur
ascensum: hoc est claritas resurrectionis el as¬
censionis ei: ad cȩlos aduentus scĩ sp̃s. & salus

Expanded text:
cui jure statura sponsae assimilatur, quia sanctacui jure statura sponsae assimilatur, quia sanctapassionem sui Redemptoris, ut recta et stabilis et immobilis consistere possit, erigitur. Jure huic comparatur, quia et qui Dominicae incarnationis tempora praecesserunt, sancti mysteria passionis ejus vel prophetando, vel etiam patiendo signabant, et nostri temporis sancti eumdem sacrosanctae passionis triumphum, omnes quidem credendo ac confitendo, plurimi autem etiam moriendo clarificant. Quod autem ait sponsus, Dixi, Ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, illo aevo congruit quando Salomon haec canebat, cum se Dominus in arborem praedicaret, sponsae suae moriens, destructo mortis imperio ad vitam victor rediret. Fructus autem palmae, quos se apprehensurum dixit esse, posteriores sunt gloriae quae crucis sequebantur ascensum, hoc est claritas resurrectionis et ascensionis ejus ad coelos, adventus sancti Spiritus, et salus
Abbreviated transcription (Latin):
Ad prehendam fructus eius Adp̃hendit nam que
uistutes animȩ fidelis. ut eos saluberrimo suae
conpunctionis atactũ ampliori semꝑbenedictio¬
ne fecund& : Possunt &iam fructus palmȩ sin¬
p̃hendit. cum suos infidesua acdilectione con¬
fortat. & neum quã possint decidere sua illos
ad ꝑfectũ uitȩ maturitatem ꝓtectione tutatus:
Iuxta illud psalmiste : Et dedisti ꝓtectionẽs alutis
tuae: & dexteratua suscepitme Potest autẽ
in eo quod sequitur. Eterunt uberatua sicut
botrus crprip&iam hoc intellegi: quod hi qui
parua quenorunt beniuole ac̃simpliciter
adnuntiare ꝓximis Neglegunt: interdum
potiori sapientiȩ munere debrientur:
Ehoc ascendente in palmã dñõ acfructus eius
adp̃hendente: qr sinonei : gratia ꝓfectum no¬
bis tribuerit sinon corda nr̃a illius dextera¬
munierit. Nec magna habere Nec paruabona
ualemus: Apte autẽ palmȩ nomine : &iam uicto¬
rio sissima ual&crucis. arbor designari.

Expanded text:
Apprehendam fructus ejus. Apprehendit namque Apprehendam fructus ejus. Apprehendit namque virtutes animae fidelis, ut eas saluberrimo suae compunctionis attactu, ampliori semper benedictione fecundet. Possunt etiam fructus palmae sinprehendit, cum suos in fide sua et dilectione confortat, et ne unquam possint deficere, sua illos ad perfectam vitae maturitatem protectione tutatur, juxta illud Psalmistae: Et dedisti mihi protectionem salutis tuae, et dextera tua suscepit me . Potest autem in eo quod sequitur, Et erunt ubera tua sicut botrus Cypri, etiam hoc intelligi, quod hi qui parva quae norunt benevole ac simpliciter annuntiare proximis, non negligunt, interdum potiori sapientiae munere debrientur; et hoc ascendente in palmam Domino, ac fructus ejus apprehendente, quia nisi ejus gratia profectum nobis tribuerit, nisi corda nostra illius gratiamunierit, nec magna habere, nec parva bona valemus. Apte autem palmae nomine etiam victoriosissima valet crucis arbor designari,
Abbreviated transcription (Latin):
hortus dñiqui& palma ẽ: Sed distat inter ascen¬
derednm̃ & descendered nm in illam:
Descendit namq: in illam dũcȩlestẽcius gratiam
desuꝑmittit. qua& ipsa cęlestis possit effici
atq ad suꝑna trans ferri: Ascendituero ine¬
andem cũ cogitationẽ suae maiestatis fidelib
magis magisq reuelat: Cũ amorem patriȩ cȩ¬
lestis ꝓficientib eis quasi quib dam gradibus
ad alta tendentib inspirat cũ eis quib prius
dicebat. Cum feceritis omãquȩ p̃cepta suntuob
imfacere. fecimus: Potiora donans adiec erit:
Iamnon dicam uos seruos. quia seruus. Nescit.
quid faciat dominus eius: Uos autẽ dixi amicos
Etiterum: Nuntiate fratrib meis:
Descendit ergo inhortũ suũ dñs. cũ cęlestia dona
fidelib largitur : Ascendit in palmã cũ augm̃ta
uistutum ꝓficientib: eisdem electis suis. Doneceos
ad ꝑfectum ꝓueat dignanter inpendit:
De quib hicuistũtib apte subiungiture

Expanded text:
hortus Domini, quae et palma est. Sed distat inter ascenhortus Domini, quae et palma est. Sed distat inter ascendere et descendere Dominum in illam: descendit namque in illam, dum coelestem ei gratiam desuper mittit, qua ut ipsa coelestis possit effici, atque ad superna transferri; ascendit vero in eamdem, cum cognitionem suae majestatis fidelibus magis magisque revelat, cum amorem patriae coelestis proficientibus eis, quasi quibusdam gradibus ad alta tendentibus inspirat; cum eis, quibus prius dicebat, Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, mus , potiora donans adjecerit, Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos . Et iterum: Ite, nuntiate fratribus meis . Descendit ergo in hortum suum Dominus, cum coelestia dona fidelibus largitur; ascendit in palmam, cum augmenta virtutum proficientibus eisdem electis suis, donec eos ad perfectum provehat, dignanter impendit: de quibus virtutibus apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi. Sed & hȩc ubera adaequantur bo¬
tris. quod dicit apostolus. Siueenĩmente ex¬
cedim dõ siue temperantes sumus uobis.
Vberũ namque officiũ gerunt. Cum sua dicta
infirmis ꝓut audire ualent temperant :
Conferuntur autem botris. cũmente excedentes
ad sublimia in ebriantur abubtate domusdĩ:
Illius uidelic& dom quȩ non manufacta sedẽ
Merna incȩlis: Verum quia scĩ quiq: omne qđ
bonũ habent hoc de suꝑna gratia largiente
ꝑceperunt. Necte subditur Dixi ascendam
dñs in eam ascendere suamq: eam gratiam dona¬
re dignatus . ẽ: Vtenim doctores & humilia
paruulis. & sublimia p̃dicentꝑ fectis. ute con¬
descendant actemperantes sint rudibus:
& ipsi contemplatione calestiũ sublimit̃ debrien¬
tur Non hoc sui meriti sed estdoni. cȩlestis.
Dicos tum est autẽ hoc dedño Dilectus meus dis¬
cendit inhortũ suũ: & nuncipsedicit ascendam
in palmã : Eadem autẽ ecclesia siue anima ꝑfecta:

Expanded text:
hujusmodi. Sed et haec ubera adaequantur botris, quia dicit Apostolus, Sive enim mente excedimus, Deo; sive temperantes sumus, vobis . Uberum namque officium gerunt, cum sua dicta infirmis, prout audire valent, temperant; conferuntur autem botris, cum mente excedentes, ad sublimia inebriantur ab ubertate domus Dei, illius videlicet domus Dei quae non manufacta, sed est aeterna in coelis. Verum quia sancti quique, omne quod bonum habent, hoc superna gratia largiente perceperunt, recte subditur: Dixi, Ascendam s in eam ascendere, suaque eam gratia donare dignatus est. Ut enim doctores et humilia parvulis, et sublimia praedicent perfectis, ut et condescendant ac temperantes sint rudibus, et ipsi in contemplatione coelestium sublimiter debrientur, non hoc sui meriti, sed est doni coelestis. Dictum est autem supra de Domino, Dilectus meus descendit in hortum suum ; et nunc ipse dicit, Ascendam in palmam. Eadem autem Ecclesia, sive anima perfecta,
Abbreviated transcription (Latin):
Itempoma Noua & uetam iusti sunt. testa¬
menti Noui &ueeris Quorũ nullus potuit
quamuis eximia sc̃itate insignis. Regnied
ta cȩlestis. ante in carnationẽ passionẽ. re¬
surrectionẽ ascensionẽ dñi saluatoris intrare :
Dixit ecđ temporis illius quȩ nunc discreionis
gratia si nagoga uocatur: Om̃a poma no
ua eu&ia dilectemi seruauitibi : Acsiaꝑte
dicat. Scio cestissime quia nemo nisi ꝑ
gratiamtuã potest saluari: Nemo mortaliũ
potest ꝑ fecte iam beatus fieri. Prius quam
tumor talis effectus iter uerȩbeatitudinis
adcȩlestia pandas: Quoscũq enimiustos
uidi cuncto stuo sacro scõ aduentui fidei cer¬
ta seruaui ꝑ quem eos ad ꝑfectam felicitatẽ
ꝑuenturos ẽẽ dedici, Cuisimilẽ noui
quoq: testam̃ti ecđide ꝓmit sententiã uoce
primisui pastoris. Ita eos qualit̃ sapiebant
contestans: Quid temptatis dñm in ponere

Expanded text:
Item poma nova et vetera, justi sunt TestaItem poma nova et vetera, justi sunt Testamenti Novi et Veteris, quorum nullus potuit, quamvis eximia sanctitate insignis, regni edita adyta coelestis ante incarnatam passionem, resurrectionem, ascensionem Domini Salvatoris intrare. Dixit Ecclesia temporis illius, quae nunc discretionis gratia Synagoga vocatur, Omnia poma nova et vetera, dilecte mi, servavi tibi. Ac si aperte dicat: Scio certissime quia nemo nisi per gratiam tuam potest salvari, nemo mortalium potest perfecte jam beatus fieri, priusquam tu, mortalis effectus, iter verae beatitudinis ad coelestia pandas. Quoscunque enim justos vidi, cunctos tuo sacrosancto adventui fide certa servavi, per quem eos ad perfectam felicitatem perventuros esse didici. Cui simile Novi quoque Testamenti Ecclesia depromit sententiam voce sui primi pastoris, ita eos qui aliter sapiebant, contes
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ : ꝓfestministros idoneos quihȩc &esu¬
rientib: sitientib q p̃dicando ad portent
& in suꝑ &ciam fastidientib: ipsi pliando Id ẽ
prius operando dulcia reddant:
Profest quasiuineas cateruas electorũ in nu¬
meras ꝓfest ut mala punica mastrrum.
agmina confessionis inuictȩ fulgore p̃tiosa
ꝓfest spiritalia charismata. quib p̃cordia
pigrorũ ad contuenda atq: imitanda bonorũ
exempla succendat: Oma poma Noua & ueta
&u&eris : quȩ omnia dilecto suo seruauit
ecdesia Quia ipsũ eẽ solũ nouit. quiutrius
q & p̃ceptadar& & seruantib: p̃mia digna
redder&: Solum eẽ. nouit eum qui& mi¬
nora ꝑ angelos antiquissuis famulis: & ma¬
iora ꝑseipsũ nobis uelmandata eder&
uel pollic&ur prȩmia: Inqua sentia fostiter
r&undit ecłi sectas fotinianorũ quid ñm
saluatorem antemariã fuisse negant :
Refellit& insaniã manicheorũ qui aliũ legis
alium eẽ dm̃ euangelii dogmatizant:

Expanded text:
vitae, profert ministros idoneos, qui haec et esuvitae, profert ministros idoneos, qui haec et esurientibus sitientibusque praedicando apportent; et insuper eam fastidientibus ipsi praelibando, id est, prius operando, dulcia reddant. Profert quasi vineas, catervas electorum innumeras; profert et mala punica, martyrum agmina confessionis invictae fulgore pretiosa; profert spiritualia charismata, quibus praecordia pigrorum ad contuenda atque imitanda bonorum exempla succendat. Omnia poma nova et i, quae omnia dilecto suo servavit Ecclesia, quia ipsum solum esse novit qui utrisque et praecepta daret, et servantibus praemia digna redderet; solum esse novit eum qui et minora per angelos antiquis suis famulis, et majora per seipsum nobis, vel mandata ederet, vel polliceretur praemia. In qua sententia fortiter retundit Ecclesia sectas Photinianorum, qui Dominum Salvatorem ante Mariam fuisse negant; refellit et insaniam Manichaeorum, qui alium legis, alium esse Deum Evangelii dogmatizant.