comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expulsir̃. Quid ergo &iãom̃s
destir podauid : om̃r perierunt
et detribuiuda: non. Namere¬
diderunt in dealiqui: et multa
milia hominum crediderunt
inde et hoc iã postresurretuonẽ
dñi sȩuicrunt ut crucifierint
et postoie coeperunt uidere fieri
miracula in nomine crucifixi:
It plur contremuerunt tantum
posse eius nomen : qui quari int̃
manureor um nihil poterat:
It conpuncticorde iãcredenterdi¬
uinitatẽ occultã fuisse in illo
Que c& er is similem hominibur
put auer̃ : et consiliũ petenter ab
a postolir audierunt. Agite pae¬
nitentiã et baptizetur unurquir¬

Expanded text:
expulsi sunt. Quid ergo? etiam expulsi sunt. Quid ergo? etiam de stirpe David omnes perierunt, et de tribu Juda? Non: nam crediderunt inde aliqui, et multa millia hominum crediderunt inde, et hoc jam post resurrectionem Domini. Saevierunt, ut crucifigerent, et postea coeperunt videre fieri miracula in nomine crucifixi; et plus contremuerunt tantum posse ejus nomen, qui quasi inter manus eorum nihil poterat; et compuncti corde, jam credentes divinitatem occultam fuisse in illo quem caeteris similem hominibus putaverunt, et consilium petentes ab Apostolis, audierunt, «Agite poenitentiam, et baptizetur unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
gat et ecdesia. Non aut̃ audera
sibi resurrectionẽ cor pur ꝓmit¬
tere : nisi pribs exsurger& caput
ł x surgedne in requiem tũa : tu
& archascificationis tuat. &cor¬
intellectum ẽ. a quib:da archa
scĩficationir: ut hoc dicer &: ex¬
surgedñe in requiem tuã : tu&
archa scificationis tuae : Cum
corpore ex surge : ut palpent
qui ñ credebant. Ex surgednẽ
genie amortuir. et cunte ad patrẽ
regale illud sacer dotium induatur.
fide : qr iustur ex fide uiuit. Et accepto
pignore sp̃iscĩ lȩtentur membra
spe resurreccionis : quȩ p̃cessit
incapite. Cis eñi apostolus dicit:
Erucifixus ẽ dñr iniudȩa : crua¬
fixusẽ aiudacis: ab ipsis turbatus
dor miuit. Int̾quoꝵ saeuientiũ
manꝰ dor miuit : ad eo siudicandor
surrexit. Et dicit quodamloco:
ex suscitame : et reddam illir:
Et reddidit: et redditur usest.
Nam quanta postea iudȩi passir̃
occisodño norunt. Eipsi deipsa
ciuitate ubullũ occiderunt om̃s

Expanded text:
get et Ecclesia. Non autem auderet get et Ecclesia. Non autem auderet sibi resurrectionem corpus promittere, nisi prius resurgeret caput. «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae.» Et cor a quibusdam arca sanctificationis; ut hoc diceret, «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» Cum corpore exsurge, ut palpent qui non credebant. «Exsurge, Domgente a mortuis, et eunte ad Patrem, regale illud sacerdotium induatur fidem, quia justus ex fide vivit ; et accepto pignore Spiritus sancti, laetentur membra spe resurrectionis, quae praecessit in capite: eis enim Apostolus dicit, Crucifixus est Dominus in Judaea; crucifixus est a Judaeis; ab ipsis turbatus dormivit. Inter quorum saevientium manus dormivit, ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, «Et suscita me, et reddam illis» . Et reddidit, et redditurus est. Nam quanta postea Judaei passi sunt occiso Domino, norunt ipsi. De ipsa civitate, ubi illum occiderunt, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
non moueant me: ibicetider t̃
quio perantur iniquitatom : ox¬
pulsis̃ nec potuerunt stare.
Ergo domurdi cuius pedesstant.
unde illegaudens io hanner
Quid ait: Quihab& sponsam
sponsus ẽ. Amicur aut sponsi
stat et auditeum. si non stat
non audit eum: & gaudio gauda
ꝓp̃t̃ uocem sponsi. Merito
stat qr ꝓpt̃ uocem s ponsi gaud&
Nam siꝓpĩ uocem suã gauder&
cader&. Iamuidetis ergoquare
ceciderint : quia uocem suam
gaudent. Amicus aũt̃ ille spon¬
sidicebat: hic est qui bapti ⁊ at
quidam dicunt: nor baptiza¬
mus: ad uocem suam gauisi
stare non potuerunt. & non ꝑ¬
tinont adistam domum dequa
Iamnostis quis dormiuit : et
quis resurroxit. Ipse enim
quȩ dam locodicit in psalmo
dor miui conturbatus. Bene
surgens amortus iã non morit᷑:
ot mors ei ulira ñ dominabitur
dormiuit : ipsidicitur exurge
dñe in requiẽ tuam
TUET ARCASCĨFICATIONISTUȨ
d est ex surge : ut exsurgat & ar
cascificationis tuae : quã scĩ ficasti

Expanded text:
non moveat me. Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, nec potuerunt stare» . Ergo domus Dei, cujus pedes stant. Unde ille gaudens Joannes quid ait? «Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi stat et audit eum.» Si non stat, non audit eum. «Et gaudio gaudet propter vocem sponsi» . Merito stat, quia propter vocem sponsi gaudet: nam si propter vocem suam gauderet, caderet. Jam videtis ergo quare ceciderint qui ad vocem suam gaudent. Amicus enim ille sponsi dicebat: «Hic est qui baptizat» . Quidam dicunt, Nos baptizamus: ad vocem suam gavisi, stare non potuerunt; et non pertinent ad istam domum de qua Jam nostis quis dormivit, et quis resurrexit. Ipse enim quodam loco dicit in psalmo: «Dormivi conturbatus» . Bene surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur dormivit, ipsi dicitur, «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» id est, exsurge, ut exsurgat et arca sanctificationis tuae, quam sanctificasti.
Abbreviated transcription (Latin):
sacculorum laudabunt te.
Intaber naculo ad huc gemimꝰ.
indomolaudabimur. Quarea
quiagemitus e. peregrinantiũ:
laudatio iam in patria cõma¬
nentium. Hic primo quaerat᷑
sedem dñi audiuimꝰ in eufrata.
inuenimurEAMIN CAPIS
SALTU UM
Ibi audiuit: ubi inuenit. An
alibiaudiuit: et alibi inuenit
Quaeramus ergo quid sit oufrati
ubi audiuit. It&̃ quȩ ramur
quid sit incampir saltum. ubi
inuenit. Eufrata uerbũ ebrȩo
int̃p̃tatur latine s̃ peculum
sicut tradiderunt qui uerba
hebrȩa scriptur is posita in alia
linguam trans tulor unt. ut ad
nor ꝑuenir& intellectus Nan
exhȩbrea transtulerunt in
nob in latinã
ł uerunt enim qui uigilauert̃
inreripturir. si ergo eufrata
sptuluãlladomur quae inuenta ẽ incã¬
pirsiłuum inspeculo audita est.
Speculum imaginem hab&.
Omnir prophetia i mago futu¬
rorum domurergodĩ future
in imagine ꝓphetiȩ prȩdicata est:
Audiuimur enim illã inspe¬
culuidest audiuimur in eufra¬

Expanded text:
saeculorum laudabunt te» . saeculorum laudabunt te» . In tabernaculo adhuc gemimus, in domo laudabimus. Quare? Quia gemitus est peregrinantium, laudatio jam in patria commanentium. Hic primo quaeraturSedem Domini. «Audivimus in Ephrata. Invenimus eam in campis saltuum.» Ibi audivit, ubi invenit; an alibi audivit, et alibi invenit? Quaeramus ergo quid sit «Ephrata,» ubi audivit; item quaeramus quid sit «in campis saltuum,» ubi invenit. Ephrata verbum hebraeum interpretatur latine, Speculum, sicut tradiderunt qui verba hebraea in Scripturis posita in aliam linguam transtulerunt, ut ad nos perveniret intellectus. Nam ex hebraea transtulerunt in nobis in latinaunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est. Speculum imaginem habet: omnis prophetia imago futurorum. Domus ergo Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. Audivimus enim illam in speculo, id est, «Audivimu
Abbreviated transcription (Latin):
naculum dõ iacob. Quãquã
aliquando dicit᷑ taber naculũ
dĩ domusdĩ et do murdi tab¬
naculumdĩ: dis tinctiur tam̃
lum eclesia scdm̃ hoc tẽpus
Domus auĩ. ecdesia cadestir
hierus alem quo ibimus. Tab¬
naculum eni tã quã militan¬
tium et pugnantium: taber¬
nacula militum in procinctu
in expeditione. Unde contu¬
bernaler dicunt᷑ milites: qua¬
sit abernacula eadom habenter:
cũ quo pugnemur. taber nacu¬
lum dõ facimur. Cum aut̃
transierit tempbł pugnȩ.
et uenerit pax illa quae p̃¬
cellit omnom intellectum. sic̃
dicit apostolur. et pax xp̃i.
quae praecellit omnẽ intelletũ :
Quantũ cumq enim cogitaue¬
ris depaceilla minus eam capit
animus adhuc inistacor porir
grauidine constitutur. Cũ
uenerit illa patria: iadomur
erit. Nullur aduersariur
tomptabit: ut taber naculũ
uocetur. Non ꝓcede mus
adpugnandum: sed ꝑmanebimꝰ
adlaudandum. Quidenimdi¬
citur deilla domo: Beatiqui
habitant indomotua. in sacculũ

Expanded text:
naculum Deo Jacob.» Quanquam naculum Deo Jacob.» Quanquam aliquando dicitur tabernaculum Dei domus Dei, et domus Dei tabernaculum Dei: distinctius tamen lum Ecclesia secundum hoc tempus; domus autem Ecclesia coelestis Jerusalem, quo ibimus. Tabernaculum enim tanquam militantium et pugnantium: tabernacula militum in procinctu, in expeditione; unde contubernales dicuntur milites, quasi tabernacula eadem habentes ecum quo pugnemus, tabernaculum Deo facimus. Cum autem transierit tempus pugnae, et venerit pax illa quae praecellit omnem intellectum, sicut dicit Apostolus, «Et pax Christi quae praecellit omnem intellectum» ; quantumcumque enim cogitaveris de pace illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis gravedine constitutus: cum venerit illa patria, jam domus erit, nullus adversarius tentabit, ut tabernaculum vocetur. Non procedemus ad pugnandum, sed permanebimus ad laudandum. Quid enim dicitur de illa domo? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquantum r&rahunt seab
amore temporalium et rur¬
sur reuoluunt᷑ in eum quaridor¬
mitantes: Caput crebro i noli¬
nant. Euigila oxcute somn ũ
dormitando casurures. Non
uult psalmus oculis suis dare
somn ũ nec palpebris dormita
tionẽ oum qui uult inuenire locũ
riburmeis. Arequie timpoꝵ
somnus uenit adoculos. Tem¬
pora circa oculor s̃. Vel uti
futurur somnus grauidotim¬
porumest: Namomnibur
dor mitur is. grauari tẽpora
incipiunt. Et cũ senser it sibi
grauari timpora: iam ĩmineçet
somnus. Quisidandurẽ oculir
datrequiem timporibus sur
et uenit somnus. si nonde¬
derit requiem timporibus siur
nonuenit somnus. Cum ergo
coeperit te aliquid temporale
delectare ad peccatum : iam
grauantur tibitim pora
Vis euigilare et nondor mire
Nec dor mitare noli credero
tali delectationi. maioror do¬
lores habebit quã suauitater
Ista cogitatione quasi confri¬
cant frontem: excutis somnũ
et paras locum dño donec
inueniar locum dño taber¬

Expanded text:
Aliquantum retrahunt se ab Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum qui vult invenire locum ribus meis.» A requie temporum somnus venit ad oculos. Tempora circa oculos sunt. Veluti futurus somnus, gravedo temporum est. Nam hominibus dormituris gravari tempora incipiunt; et cum senserint sibi gravari tempora, jam imminet somnus: qui si dandus est oculis, dant requiem temporibus suis, et venit somnus; si non dederint requiem temporibus suis, non venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec inveniam locum Domino, taber
Abbreviated transcription (Latin):
qui dieisums uigelemus et so¬
briisimur: Nam qui dor miunt
noc tedor miunt: et qui in ebrian
nocte ebrusunt. Noc temdicons
iniquitatom: in qua illi obdor¬
miunt cupiendo ista terrena
ł tom̃s istȩ felicitater quaeuidenꝰ
scłisõnia sunt dormientium.
Et quomodo quiuid& thesaurs
in somnis dormienr diuesest :
sed euigilauit et pauporerit:
sic omia ista uanahuius seculi
Dequibus omr̃ gaudent : in somno
gaudent. Euigilabunt quan¬
donolunt: si non modo euigilant
quando utile est : et inuenient.
somnia fuirso illa et transire
sic̃ dicit scriptura ueluti somniũ
ex surgentis Et alioloco Dor¬
mierunt somnũ suũ et nihil in¬
uenor unt om̃s uir idiuitiarum
inmanibur suir. Dor mierunt
somnũ suum. Finiturẽ somnur
et nihilinuenerunt in manibur
suir: quia in somnis uidebant
diuitias transituras. Isit ergo
qui uult inuenire locum dño:
dixit etiam. sidedero somnum
oculis moir: Sunt auẽ quidam
qui non dormiunt : sed dor mitant

Expanded text:
qui diei sumus, vigilemus, et sobrii simus: nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt» . Noctem dicens iniquitatem, in qua illi obdormiunt cupiendo ista terrena. Et omnes istae felicitates quae videntur saeculi, somnia sunt dormientium. Et quomodo qui videt thesauros in somnis, dormiens dives est; sed evigilabit, et pauper erit: sic omnia ista vana hujus saeculi, de quibus homines gaudent, in somno gaudent: evigilabunt quando nolunt, si non modo evigilant quando utile est; et invenient somnia fuisse illa, et transisse, sicut dicit Scriptura, «veluti somnium exsurgentis» : et alio loco, «Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis» . «Dormierunt somnum suum,» finitus est somnus, «et nihil invenerunt in manibus suis;» quia in somnis videbant divitias transitorias. Iste ergo qui vult invenire locum Domino, dixit etiam, «Si dedero somnum oculis meis.» Sunt autem quidam qui non dormiunt, sed dormitant.
Abbreviated transcription (Latin):
firmauit. Quidẽ. ñ peni tebit eũ
non mutabit. Non enĩ dolorem
paeni tentiat pant᷑ dr̃: aut in aliquo
fallitur. ut uelit corrigere in
quoerrauit: sed quo modo homi¬
nẽ cũ pȩnit& mutar e uult qđ
fecit: Sic ubi audir qr pęnit& dm̃.
mutationẽ ipsã spera. Aliter
illã fecit quãuis nomine paeni¬
tentiae appell&: aliter tu
Tuenĩ facis : qr er rauerar. ille
aũt facit: qr uindicat: aut quia
liberat. Mut auit regnũ saul
cũ peniter & eum sicut dictum᷑
et in eo ipso loco ubiscriptura
dicit. pacnituit eum: ibi paulo
postdicitur Non enĩsicẽ ut
homo: ut paeniteat cum Cũ
ergomutat opera succꝑ in com¬
mutabile consiliũ suũ ꝓpt̃ ipsã
ñ consilu sedoperis mutationẽ
paeniterediutur. hoc autẽ
sicꝓmisit : ut ñ mutar & quo modo
dicit᷑ ⁊ illud
Iurauit dñs et non penitebit

Expanded text:
firmavit. Quid est, «non poenitebit eum?» Non mutabit. Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dicit, «Poenituit eum;» ibi paulo post dicitur, «Non enim sic est ut homo, ut poeniteat eum» . Cum ergo mutat opera sua per incommutabile consilium suum; propter ipsam, non consilii, sed operis mutationem, poenitere dicitur. Hoc autem sic promisit, ut non mutaret. Quomodo dicitur et illud, «Juravit Dominus, et
Abbreviated transcription (Latin):
scribebat iste qui dicebat.
si introiero in taber naculũ
domurmeȩ. Priua tum hoc
orat. Sciebat priuato seim¬
pediri: ne facer& locũ dño.
Et ea que cõmemorat quȩ ad
seipsum ꝑtinebant : ñ introibo
in tabernaculum domus moȩ.
donec inueniam : quid Cũ
inuenerir locum dño intra¬
bis intaber naculum tuum.
An ipsũ erit tabernaculũ tuũ
ubi inuenerir locũ dño : quare
qui a ipseerir locur dñi : unũ

Expanded text:
scribebat iste, qui dicebat, scribebat iste, qui dicebat, «Si introiero in tabernaculum domus meae.» Privatum hoc erat. Sciebat privato se impediri, ne faceret locum Domino, et ea commemorat quae ad seipsum pertinebant: non introibo «in tabernaculum domus meae, donec inveniam:» quid? cum inveneris locum Domino, intrabis in tabernaculum tuum? An ipsum erit tabernaculum tuum, ubi inveneris locum Domino? Quare? Quia ipse eris locus Domini, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
Multiauĩ no faciant locũ dnõ
suac quęrunt sua diligunt. Po¬
testate sua gaudent : priuatũ suũ
concupiscunt. Qui aut̃ uult fa¬
cere locum dño : non de priuato
sed de communi deb& gaudere.
hoc illi fecerunt derebur sur
priuatir: Fecerunt illar com¬
munes quod habebant suum.
Num quid amiserunt : sisoli
haberent et unur quir que
suum haber&. hoc solum haber&
quod suum habebat. Cum autẽ
quod proprium erat cõmune
fecit. et eaquȩ erant ceteroꝵ
ipsius facta sunt. Intendat ca¬
ritas urã quia propt̃ illa quae
singuli possidomur ex istunt
liter : inimicitiȩ : discordiȩ
bella inter hominer tumultus.
dirrensioner aduersum re:
scandala: peccata: iniquita¬
ter: homicidia: propter qua:
propter ipsa quȩ singuli possidem̃.
Numquid propter istaquȩ cõ¬
munit̃ possidemus litigamus.
Aerem istum cõmuniter du¬
cimur : solem communiter om̃s
uidemur. Beatiergo qui sic facum
locum dno: ut priuato suo ñ
gaudeant. Talem enim de¬

Expanded text:
Multi autem ne faciant locum Domino, Multi autem ne faciant locum Domino, sua quaerunt, sua diligunt, potestate sua gaudent, privatum suum concupiscunt. Qui autem vult facere locum Domino, non de privato, sed de communi debet gaudere. Hoc illi fecerunt de rebus suis privatis; fecerunt illas communes. Quod habebant suum, numquid amiserunt? Si soli haberent, et unusquisque suum haberet; hoc solum haberet quod suum habebat: cum autem quod proprium erat, commune fecit; et ea quae erant caeterorum, ipsius facta sunt. Intendat Charitas vestra: quia propter illa quae singuli possidemus, existunt lites, inimicitiae, discordiae, bella inter homines, tumultus, dissensiones adversum se, scandala, peccata, iniquitates, homicidia. Propter quae? Propter ipsa quae singuli possidemus. Numquid propter ista quae communiter possidemus, litigamus? Aerem istum communiter ducimus, solem communiter omnes videmus. Beati ergo qui sic faciunt locum Domino, ut privato suo non gaudeant. Talem ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
biquȩrebat locum dño
simansuetus erat insaequȩrebat
Quomodo ẽ. enĩ locus dnĩ
Audiprophetam. Suꝑ quem
roquierc& sps meur : suꝑ humi¬
lom et quietum et trementẽ
uerbamea. Vis et goesse locur
et tremens uerbadĩ et tupse
efficieris quodquerir. Sienĩ
interonfiat quod quȩrir: in
altero quid tibi prodest. Ope¬
ratur quidẽ ds̃ aliquandoꝑ
ouangelistam salutem alterur
tantũ si ipsedicit et non facit.
Et fit lingua eius in alio locui dĩ
unũ locum faciunt dño
Incorde onim hab& locumdis:
quia unumẽ. cor omnium in
caritate copulato rum.
Quammultamilia credider
fratres mei : quando pretiarerĩ
suarum posuerunt adpeder
a postolorum. Sed quid de illis
dicit seriptura: Certe factis̃
tomplum dĩ. Non tantum tẽplu
dĩs inguli sed et om̃s simultem
plumdĩ. Facti sunt ergo locus
dño et ut noueritis quia uñ
locus facturẽ dño in omnibus
scriptura dicit. Erat illirani¬
mauna & cor unum in dm̃

Expanded text:
bi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaerebat. Quomodo est enim locus Domini? Audi prophetam: «Super quem requiescet Spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» . Vis esse locus et tremens verba Dei, et tu ipse efficieris quod quaeris. Si enim in te non fiat quod quaeris, in altero quid tibi prodest? Operatur quidem Deus aliquando per evangelistam salutem alterius tantum, si ipse dicit et non facit; et fit per linguam ejus in alio locus Domino, unum locum faciunt Domino. In corde enim habet locum Dominus; quia unum cor est omnium in charitate copulatorum. 5. Quam multa millia crediderunt, fratres mei, quando pretia rerum suarum posuerunt ad pedes Apostolorum! Sed quid de illis dicit Scriptura? Certe facti sunt templum Dei; non tantum templum Dei singuli, sed et omnes templum Dei simul. Facti sunt ergo locus Domino. Et ut noveritis quia unus locus factus est Domino in omnibus, Scriptura dicit: «Erat illis anima una et cor unum in Deum» .
Abbreviated transcription (Latin):
pisiluarum. Nonenim quẽ¬
ad modum uulgo dicitur sal¬
tur ille uerbi gratia centuriar
habenr tot saltur. proprio locus
ad huc incultur et silues ter
dicitur. Nam et quidam co¬
dicor in campis siluȩ habent
Quiergo erant campis altuum
nisigonter incultȩ : qui erant
campi saltuum. nisi ubiadhuc
uepres erant idolatriȩ sic ta¬
men quomodoue prer ibi erant
idolatriȩ: ibi inueni murlocũ
dño tabornaculum dõ iacob
Quod audiuimur in eufrata
inuenimꝰ in cãpis saltuum
Quod prȩdicatum ẽ in imagine
iudȩ ir : manifestum ẽ infidegentiũ

Expanded text:
Non enim quemadmodum vulgo dicitur, Saltus ille, verbi gratia, centurias habens tot. Saltus proprie, locus adhuc incultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, «in campis silvae,» habent. Qui ergo erant campi saltuum, nisi gentes incultae? qui erant campi saltuum, nisi ubi adhuc vepres erant idololatriae? Sic tamen quomodo vepres ibi erant idololatriae, ibi invenimus locum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Quod «audivimus in Ephrata, invenimus in» «campis saltuum;» quod praedicatum est in imagine Judaeis manifestatum e
Abbreviated transcription (Latin):
Indese euimtendit homoad
hominẽ cõsint ambocaro
Quidẽ. homo fr̃s e caro. & quo
ẽ alter homo: altera caro. & ta¬
mencarodiuer : extendit se
contra carnem pauperem.
Quꝰ si aliquid illa caro ad tulerir
quandonaturẽ aut aliquid au¬
ferat quandomoritur. Ad hoc
plur habuit ut plurtumoa
Iste autẽ qui uult inuenire
locum dño dicit. Si ascendero
suꝑlectum stratimei : sidedero¬

Expanded text:
inde se enim tendit homo ad inde se enim tendit homo ad hominem, cum ambo sint caro. Quid est homo, fratres? Caro. Et quid est alter homo? Altera caro. Et tamen caro dives extendit se contra carnem pauperem; quasi aliquid illa caro attulerit quando nata est, aut aliquid auferat quando moritur. Ad hoc plus habuit, ut plus tumeret. Iste autem qui vult invenire locum Domino, dicit, «Si ascendero super lectum strati mei.» 8. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
murlocum dño. Si uell& apud te
hos picium habere aliquir se¬
nator nondico sonator. pro¬
curator alicuiur magni scđm
scłm. et dicer &. offendit me
quidam indomotua. et si ama¬
res hoc: auferres tamenne
cũ offonderor ad cuius a micitiã
ambirer. Et quid tibi ꝓdest
hominir amicitia: forte ibi
non solum nullum auxiliũ
sed et periculum in uonirer
Nam multi non periclitabant᷑
ante quã maioribus iungo¬
rentur. Exoptarunt maio¬
rum amicitias. ut maiora
pericula incurreront. Se¬
curus opta amicitiam xpĩ
horpitari apud te uult : fac
illilocum. Quid ẽ fac illilocũ
noli amarete ipsum : illũ ama
Sitea maueris cludis contra
illum: supsum amauerir
aperis illi. si aut̃ a peruerir
et intrauerit non perior
amandote sed inuenirir
intaber naculũ domurmeae:
si ascendero suꝑlectum stra¬
timei. Priuata enĩrer ipsa
ubi homo ad qui ercit : suꝑbor
facit. Id eodixit. si a scendero.
Inre quã priuatam quisque
possid& : necer se est suꝑb: sit

Expanded text:
locum Domino. Si vellet apud te hospitium habere aliquis senator, non dico senator, procurator alicujus magni secundum saeculum, et diceret, Offendit me quiddam in domo tua; etsi amares hoc, auferres tamen ne eum offenderes, ad cujus amicitiam ambires. Et quid tibi prodest hominis amicitia? Forte ibi non solum nullum auxilium, sed et periculum invenires. Nam multi non periclitabantur antequam majoribus jungerentur; exoptarunt majorum amicitias, ut majora pericula incurrerent. Securus opta amicitiam Christi: hospitari apud te vult; fac illi locum. Quid est, fac illi locum? Noli amare teipsum, illum ama. Si te amaveris, claudis contra illum; si ipsum amaveris, aperis illi: si autem aperueris et intraverit, non peries amando te, sed invenieris in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei.» Privata enim res ipsa, ubi homo acquiescit, superbos facit; ideo dixit, «Si ascendero.» In re quam privatam quisque possidet, necesse est superbus sit:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ xpm̃flor&. Ne mohominũ
illã sibias sumat : quia ipsescĩficat
Alioquin nonerit uerum suꝑ
ipsũ aut̃ flor ebit scĩ ficatio mea
Gloria scĩficationir florebit:
scĩficatio ergo xp̃i: in ipso xp̃o.
Potestar scĩficatio nirdĩ: in xp̃o.
Elorebit enim quoddixit : ad
gloriam uult ꝑtinere. Quando
enim florent arboror : tunc
pulcheȩ sunt. Ergo scĩficatio
inbaptismo. Vnde flor& et da¬
pulchritudini : quia in xp̃oflor&
Nampone illam in hominis poter¬
tate : quomodo flor& quando o mĩs
caro faenum : et omĩs claritar

Expanded text:
um floret. Nemo hominum illam sibi assumat, quia ipse sanctificat; alioquin non erit verum, «Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Gloria sanctificationis florebit. Sanctificatio ergo Christi in ipso Christo, potestas sanctificationis Dei in Christo. «Florebit» enim quod dixit, ad gloriam vult pertinere: quando enim florent arbores, tunc pulchrae sunt. Ergo sanctificatio in Baptismo; inde flopulchritudini? Quia in Christo floret: nam pone illam in hominis potestate; quomodo floret, quando omnis caro fenum, et omnis claritas
Abbreviated transcription (Latin):
nasci habeni in rebus humanis
usque infine sđi congregati
in unũ fideles innumerabilor
sedd nõnumerati. Dequibus
dicit apostolus : Nouit dñs
quisunt eius : uranu illaqͣ
modo gemunt int̃palear : quȩ
massamunã factura sunt. quan¬
do arca infinefuerit uentilata:
mis ergonumerur fideliũ scoꝵ
exomnibur cõmutandorum
ue fiant a equales angelis dĩ :
a diuncti & iã ipsi angelis qui
modo ñ ꝑ egrinant᷑ sed ex per¬
tant nos quando a ꝑ egrina¬
tione redeamur : oñt simul
unam domum di faciunt &
unãciuitatẽ : ipsa ẽ hierusalẽ
abet cus todes: quo modo habet
aedificantes laborantes ut
aedificetur sic habet et custo¬
dienter: Na aduirtodiam
ꝑtin& : quod dicit apostolur:
Timeo nesicut serpenr euam
seduxit astutia sua sic et urȩ

Expanded text:
nasci habent in rebus humanis nasci habent in rebus humanis usque in finem, congregati in unum, fideles innumerabiles, sed Deo numerati. De quibus dicit apostolus: 'Novit Dominus, qui sunt eius'; grana iila, quae modo gemunt inter paleam, quae massam unam factura sunt, quando area in fine fuerit ventilata. Omnis ergo numerus fidelium sanctorum ex hominibus commutandorum, ut adjuncti etiam ipsi Angelis, qui modo non peregrinantur, sed exspectant nos quando a peregrinatione redeamus; omnes simul unam domum Dei faciunt, et unam civitatem. Ipsa est Jerusalem. Habet custodes: quomodo habet aedificantes, laborantes ut aedificetur; sic habet et custodientes. Nam ad custodiam pertinet quod dicit Apostolus: «Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia
Abbreviated transcription (Latin):
adificauerunt. sed nisidñs
aedificauerit domum inua¬
nũ labor auerunt aedifican¬
teream. Ideo quor damuido¬
tesruere a połi et proprio
paulur ait. Dier obseruatir
et annor et menser et tẽpor
imeouor: ne force sinecaura
laborauerĩ inuor. qua
nouerat se intus ađo aedifia¬
ri plangebat istor: quia sine
causa laborauerat in eir
nos ergo loquimur foris illo
aedificat intur. Quomodo
audiatir nos aduertimur
quid cogitetir: Ille solus no¬
uit qui cogitationer urã r nouit
pseaedificat : ipse mon&: ipse
terr &: ipse intellectum a peru
ipsead fidem applicat sensum
urm: Et tamen labor amur
& nor tam quamoperarii
Sed nisi dñs aedificauerit domĩ
inuanũ labor auerunt aedifi¬
canter eam. Quae aut̃ domis.
populur dĩ Et qui dlicit apos¬
tolus : Templum enĩ dĩ semo
quae est domurdĩ ñ solumqu
modo r̃ sed et qui ance nor funi
edamdor mierunt. et qui post
nrõs futurisunt adhucqui

Expanded text:
aedificaverunt: sed «nisi Dominus aedificaverunt: sed «nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt, aedificantes eam.» Ideo quosdam videntes ruere Apostoli, et proprie Paulus ait: «Dies observatis, et annos, et menses, et tempora; timeo vos», «ne forte sine causa laboraverim in vos» . Quia noverat se intus a Domino aedificari, plangebat istos, quia sine causa laboraverat in eis. Nos ergo loquimur foris, ille aedificat intus. Quomodo audiatis, nos advertimus; quid cogitetis, ille solus novit qui cogitationes vestras videt. Ipse aedificat, ipse monet, ipse terret, ipse intellectum aperit, ipse ad fidem applicat sensum vestrum: et tamen laboramus et nos tanquam operarii; sed «nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam.» 3. Quae autem domus Templum Dei. Et quid dicit aptolus: 'Templum enim Dei sanctquae est domus Dei, non solum qui modo sunt, sed et qui ante nos fuerunt, et iam dormierunt, et qui post nos futuri sunt, adhuc qui
Abbreviated transcription (Latin):
utra que unum. Ille est uerur
pacificur quiduor parieter
ediuer souenienter. inseco¬
pulauit quibur factus est
lapis angularis : Uenientẽ
populũ excircũcisione cre¬
dentium: et uenientẽ populũ
ex p̃puciogentium et ipsoꝵ
credentium. Fecit unam
ecclesiã deduobur populir
factur ẽ. illis lapir angularir.
Et id eouerur pacificur: quia
e go ille uerur salo mon
Salomonaut̃ ille filiur dauid
demuliere bar sabeae rex
in isrł. figurã gestabat huiur
pacifici quando tẽ plum ae¬
dificauit. Id cone illũ puter
salomonem qui ȩdificauit
domumdõ : aliũ salo monẽ
tibiostendens istascriptura:
T ic coepit inpsalmo. NiISi
Dñs atditicaut rit domũ
INUANŨ LABORAUERUÑ
Ons ergo aedificat domum
ficando sedsinon ille acdi¬
fica: inuanũ laborauerunt
aedificanter eam. Qui sunt
quilab orant aedificanter.
omr̃ qui in ecclesia p̃dicant
uerbum dĩ ministrisacra¬
m̃torum dĩ. Omrcurrimꝰ
om̃i laboramur om̃s aedifi¬
camur modo et antenos
cucurrerunt laborauer

Expanded text:
que unum.» Ipse est verus pacificus, qui duos parietes e diverso venientes in se copulavit, quibus factus est lapis angularis, venienti populo ex circumcisione credentium, et venienti populo ex praeputio Gentium et ipsorum credentium; fecit unam Ecclesiam de duobus populis, factus est illis lapis angularis , et ideo vere pacificus. Quia ergo ille verus Salomon; Salomon autem ille filius David de muliere Bethsabee , rex Israel, figuram gestabat hujus pacifici, quando templum aedificavit: ideo ne illum putes Salomonem qui aedificavit domum Deo, alium Salomonem tibi ostendens Scriptura sic coepit in Psalmo: «Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt Dominus ergo aedificat domum,ficando; sed si non ille aedificet, «in vanum laboraverunt aedificantes eam.» Qui sunt qui laborant aedificantes? Omnes qui in Ecclesia praedicant verbum Dei, ministri Sacramentorum Dei. Omnes currimus, omnes laboramus, omnes aedificamus modo; et ante nos cucurrerunt, laboraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quare sit additũ salomonis
quantũ inspirauerit dñsdicã
caritatiurae. salo monerat
mulieruma mator fuit et re¬
ꝓbaturẽ adõ. Et us que ad eo
laqueus illi fuit illa cupiditar
ut amulicrib: & iãidolis sacri¬
ficare cogeret᷑. Sic de illoscrip¬
turatestis ẽ sedillo cadente.
quae ꝑ illũ dictar̃ delerentur
iudicarent᷑ qui a ipsedixerat
ñꝑ illum dicta erant. Optime
igit᷑ & iã hoc egit miser icordia
dĩ et spĩ eius: ut quicquidboni
ꝑsalomonẽ dictũ ẽ. dõ tribueret᷑
occatũ aut̃ hominir homini.
quidmirũqr in populodĩ cecidit
salomon: inparadiso ncetidit
adam: ñ cetidit decaelo angelur
etdiabolur factusest: Ideo docem
innullo hominũ spemeẽ ponenda
Quia etiste salomon aedificaue¬
rat templũ dño intx poquidẽ
et figura futurae eclesiae &
corporis dnĩ. Vndedicit in
euuangelio. soluitae tẽ plũ
hoc et intriduo excitabo illud.

Expanded text:
quare sit additum, «Salomonis,» quare sit additum, «Salomonis,» quantum inspiraverit Dominus, dicam Charitati vestrae. 2. Salomon erat mulierum amator fuit, et reprobatus est a Deo: et usque adeo laqueus illi fuit illa cupiditas, ut a mulieribus etiam idolis sacrificare cogeretur, sicut de illo Scriptura testis est . Sed si illo cadente, quae per illum dicta sunt, delerentur; judicaretur quia ipse dixerat, non per illum dicta erant. Optime igitur etiam hoc egit misericordia Dei et Spiritus ejus, ut quidquid boni per Salomonem dictum est, Deo tribueretur; peccatum autem hominis homini. Quid mirum quia in populo Dei cecidit Salomon? In paradiso non cecidit Adam? Non cecidit de coelo angelus, et diabolus factus est? Ideo docemur in nullo hominum spem esse ponendam. Quia et iste Salomon aedificaverat templum Domino , in typo quidem et in figura futurae Ecclesiae et corporis Domini; unde dicit in Evangelio, «Solvite templum hoc, et in triduo excitabo illud»
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ omĩa cantica quibus ẽ titut
canticũ graduũ is tepsal mur
aliquid ampliur intitulo accepi
qđ additũ ẽ. salo monis. sic
enĩ p̃notat᷑ canticũ graduum
salomonis. Itaq fecit nos in¬
tentos inusi tatior titulur ae¬
ter is. ut quęram quare sit ad¬
ditum salomonir. Nã quid
sit canticũ gra duum: ño pure
sepe repetere. plura enim
cendentir uox inaffectum pic¬
tatir & caritatir ad illã suꝑiũ
hierus alem cuisur piramus
quãdiuꝑ egrinamur et ubilȩ¬
cabimur cũ a ꝑ egrinatione re¬
dierimur. Ascendit adhane
omis qui ꝓficit cadit ab hac omi
qui defȩicit. Nec pedib ascen¬
dere quaerar: nec pedibur tẽ.
descendere puter. Amandodi
ascendis: amando rłm cadis
Sunt ergo ista cantica a manuũ
quodam scõ desiderio flag lamu
Ardeni qui ista cantant excorde
Quorũ etiã cor ardenr in uenitur
in moribur. in bona conuersa¬
tione ino porib: scđm p̃cepta
dĩ in contẽ ptu temporalium
incaritate aet̃norum. sed

Expanded text:
 omnia cantica quibus est titulus, «Canticum graduum,» iste psalmus aliquid amplius in titulo accepit, quod additum est, «Salomonis.» Sic enim praenotatur: «Canticum graduum Salomonis.» Itaque fecit nos intentos inusitatior titulus caeteris, ut quaeramus quare sit additum, «Salomonis.» Nam quid sit «Canticum graduum,» non opus est saepe repetere; plura enim ascendentis vox in affectu pietatis et charitatis ad illam supernam Jerusalem, cui suspiramus quamdiu peregrinamur, et ubi laetabimur cum a peregrinatione redierimus. Ascendit ad hanc omnis qui proficit; cadit ab hac omnis qui deficit. Nec pedibus ascendere quaeras, nec pedibus te descendere putes: amando Deum, ascendis; amando saeculum, cadis. Sunt ergo ista cantica amantium, quodam sancto desiderio flagrantium. Ardent qui ista cantant ex corde, quorum etiam cor ardens invenitur in moribus, in bona conversatione, in operibus secundum praecepta Dei, in contemptu temporalium, in charitate aeternorum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
leuauit inium̃tũ in carnẽsuã.
ꝑduxit ad stabulum id adeccłeam
Cõmondauit stabulario id est
apostolo. Dedit duos denarios
undecurar &ur caritatẽ di
et caritatẽ ꝓximi. In his enĩ¬
duobur p̃ceptir totalex pen¬
d& et ꝓphetȩ. dixit aut̃ s̃ tabu¬
lario. si quid amplius eroga¬
ueris inredeundo reddamtibi.
Amplius crogauit apostolur.
qr cũ omnib: a postolis ꝑmissũ
ẽ ut aui perent tã quã militer
stipendia a prouincialibus xpĩ.¬
xp̃i ille manib: suir labora¬
uit: et annonar suas ꝓuinci¬
alibur donauit. Omĩa facta
s̃ : sidoscendimus et uulnera¬
tisumus. ascendamus: cante¬
mus et ꝓficiamur ut ꝑue¬

Expanded text:
levavit in jumentum, in carne sua; levavit in jumentum, in carne sua; perduxit ad stabulum, id est ad Ecclesiam; commendavit stabulario, id est Apostolo; dedit duos denarios unde curaretur, charitatem Dei et charitatem proximi: in his duobus enim praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Dixit autem stabulario: «Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi» . Amplius erogavit Apostolus; quia cum omnibus Apostolis permissum esset ut acciperent tanquam milites Christi stipendia a provincialibus Christi, ille manibus suis laboravit, et annonas suas provincialibus donavit . Omnia facta sunt: si descendimus, et vulnerati sumus; ascendamus, cantemus, et proficiamus, ut perve
Abbreviated transcription (Latin):
in lacrimir ingaudio mit tent
stopsalmoe xortatiuor fueri¬
mus maxime ad faciendam
misericordiam. qr hinc arcen¬
ditur. Et uidetir qr illocantat
canticũ graduũ: qui ascendit.
Mem̃ tote : nolite amare descen¬
dere : et ñ ascendere : sed de as¬
censione cogitate. Qui a qui
descendebat ab hier usalem
inhiericho. incidit in latroner:
Hnon descender&: ñinuder &
in latrones. lamergo adam
descondit: incidit in latrones:
Om̃s enĩ nor adam sumus sed
transiit sacerdor et contẽpsit.
ransut leuita et contẽ psit.
qr lex sanare non potuit. Tran¬
siit samaritanur quidam
dixit non sũ samaritanur
sed dixit. Ego demonium
ñ habeo samarites enĩ in t̃¬
p̃tatur custor: sidicer& ñ sũ
samaritanur dicer & ñ sũcustos:
&quis alius custodir& aeinde
ponens similitudine. Tran sut
samariter & fecit cũ illo miseri¬
cordiã siuit scitir. lacebat
aui inuia uulneratur quia des¬
cendit. Transienr samaritañ
ñ nor contẽpsit. Curauit xor

Expanded text:
in lacrymis, in gaudio metent.» 15. in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensione cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in JerNon descenderet, et non incideret in latrones. Jam ergo Adam descendit, et incidit in latrones: omnes enim nos Adam sumus. Sed transiit sacerdos, et contempsit; transiit Levita, et contempsit; quia Lex sanare non potuit. Transiit Samaritanus quidamdixit, Non sunt Samaritanus; sed dixit, «Ego daemonium non habeo» . Samarites enim interpretatur, Custos. Si diceret, Non sum Samaritanus; diceret, Non sum custos. Et quis alius custodiret? Deinde ponens similitudinem: «Transiit Samarites, et fecit cum illo misericordiam,» sicut scitis. Jacebat autem in via vulneratus, quia descendit. Transiens Samaritanus non nos contempsit: curavit nos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut tufaciar misericor diam
Qui enĩ ut faciat miser icordiam
optat eẽ miseros: crudelem habet
misericordiã. quomodo si me¬
dicus ut exercer & ar tem suam:
oꝑor̃tet et̃ multor agrotor cru¬
delis medicna eẽt. Melius ẽ.
ut om̃s sanisint: quã ut exerceat᷑
ars medici. Melius ẽ ergo ut
om̃s beati regnent in illa patria
quã ut sit quibur inpendat᷑ mise¬
ricordia. Tamen quã diu est
quibus inpendat᷑ ñdeficiamur
in ista aerumna mit tere semi¬
na: Et sicũ fletu seminamur : ta¬
m̃ cũgaudiometemur. In illa enĩ
resurrectione mortuorum:
recipiet quirq: manipulos suor
đ fructũ semin ir. coronã gaudioꝵ
et exultationir. Tuncerit triũ¬
pihus letantium : et ipsi morti in¬
sultantiũ in qua gemebatur.
uncdicent morti. V biẽ morr
contentiotua : ubi ẽ mors aculetr
tuur: sedquar eiam gaudent :
qui a por tant mani pulorsuor.¬
I uia eunter ibant et flebant mitten¬
ter seminasua. Qua remittenter
semina sua : quia quiseminant

Expanded text:
ut tu facias misericordiam. ut tu facias misericordiam. Qui enim ut faciat misericordiam optat esse miseros, crudelem habet misericordiam: quomodo si medicus ut exerceret artem suam, optaret esse multos aegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent in illa patria, quam ut sint quibus impendatur misericordia. Tamen quamdiu sunt quibus impendatur, non deficiamus in ista aerumna mittere semina. Etsi cum fletu seminamus, tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultantium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gaudent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua.» Quare, «mittentes semina sua?» Quia «qui seminant
Abbreviated transcription (Latin):
In eo qđ hab&. diuerest. In eo
qđ illeñ haba pauꝑ est. sic uor
at gite : sicuos amate: Nolite
aduor solos adtendere : sed ad¬
tendite indigenter circauor
ed quia cũ laboribus et aerũ nis
fiunt ista inistauita nolite defia
n lacrimis seminatir ingaudio
metetis. quidenim ers̃mei
ipse agricola quando ꝓceditũ
aratro & portat semen ñneab¬
quando frigidur est uentur. &
hymber deterr& ÷ adtendit ca
uidet tristem. Tremit frigor
et tamon ꝓcedit : et seminat.
Cim& enĩ. necũ tristem diem ad¬
tendit: et oxpectat diem lȩtum:
tepus transeat : et non inuenur
quod metat. Nolitedifferre sti
mei : seminate in hieme seminin
bona opera : Et cũ ploratir: quia
qui seminant in lacrimir : ingas¬
dometent. Mit tunt semina su
bonã uoluntatem : & bona opera
FUNTES IBANT ET ELE DANI
MIT EENTES SEMINA SUA
Quare flebant : quia in t̃ mis eros
erant : et miserierant: Melus
ẽ frs mei ut nullur sit miser quõ

Expanded text:
in eo quod habet, dives est; in eo in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus transeat, et non inveniat quod metat. Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam voluntatem et bona operauntes ibant, et flebant, mittentes semina sua.» Quare flebant? Quia inter miseros erant, et miseri erant. Melius est, fratres mei, ut nullus sit miser, quam
Abbreviated transcription (Latin):
liquando & diue inuenit᷑ pauꝑ
et a paupere prestat᷑ illi aliquid
enit nescio quis ad flumen
tanto delitior. quanto di cior.
transire non potest. sinudatir
mẽbrir transir& friges cera
grotar& morer et᷑. Accedit
pauꝑ exercitaciope corpor
traicit diuitem. Ely mosinam
fecit in diuitem Ergo nolite
cos tantum putare pauperes.
quiñ habent pecuniam. In quo
quis que pauꝑ ẽ.: ibi illum uidr
Quia fortetu in eo diueres in quo
ille pauꝑ est: Et habes unde ac¬
cõmodes. Fortemembratua
ac cõmodas. et plur ẽ quã sipe¬
cuniam ac cõmodarer. Consilio
indig& tuplenuser consilio.
Inconsilio ille pauꝑ tudiuer es:
Ece nec laboras: nec aliquidꝑdis:
Das consilium et prestitisti el r¬
mosinam. Mo do fr̃i mei con
loquimur. quasi pauperes ad
nor estis. et qr nobis dr̃dignat᷑
ẽ. dare : damur in de uobis
Et om̃r abillo accipimur qui soł
ẽ diuer. sic se ergoten& corpur
xp̃i : membra socia sic tonpin¬
gunt᷑ et adunantur incarita¬

Expanded text:
liquando et dives invenitur pauper, et a paupere praestatur illi aliquid. Venit nescio quis ad flumen, tanto delicatior quanto ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pauperes, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares. Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, nec aliquid perdis; das consilium, et praesitisti eleemosynam. Modo, fratres mei, cum loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis Deus dignatus est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo accipimus, qui solus est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charita
Abbreviated transcription (Latin):
bone uoluntatir. Tantũ illud rimeat
ne habeat ot ñ faciat. sienĩ haber
et ñ facit: intus gelauit. Ndũ solutãs
peccataeius : sicut torrenter in aus¬
tro qr uoluntas frigida est. Quid
ualent tantabona quaepossidem :
Accedit uolunt as feruens ia soluta
calore austri: Et sinihil habe¬
at: totũ illi conputatur. quar¬
tasibi pres tant mendici. intendat
caritas ur̃a quo modo fiat el ymo¬
sina. Certemendicir̃ in quosfa¬
cis ely mosinã mendici aegent.
Adtenditis forte fr̃s urõs siali¬
mendici qui ꝓfes sionẽ habent
petendi in aerumna : et ipsiha¬
bent quod sibi prȩstent inuicẽ
non illor deseruit dr̃ : Vndep¬
bent̃ qui a faciunt aelr̃ mosin as.
iste ñ potest ambulare : qui
potesł ambulare : pedes suor
ac cõmodet claudo. Quiuid&.
oculos suor accõmodet caeco.
Et qui iuuenis ẽ. et sanus : uirer
suar ac cõmodet ułseni uł egroto¬

Expanded text:
bonae voluntatis:» tantum illud timeat, bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri; etsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Charitas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis forte fratres vestros, si alimendici, qui professionem habent petendi, in aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, unde probentur, quia faciunt eleemosynas. Iste non potest ambulare; qui potest ambulare, pedes suos accommodat claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accommodat vel seni
Abbreviated transcription (Latin):
moniisui. si adtendasquid de¬
der diuersa inuenier. Si ad¬
tendar unde deder̃: paria inuens
uic quid habuit dedit illa: et qđ
habuit dodit ille: E ac aliquom.
ñ habere uel duor nummor
E aliquid uiliur qđ semine mus
ut metamus illã mersem : est
aquae frigidae ñduobur nũmis
sed gransconstat. Tam̃ aliquan¬
do sic gratis constat. ut habeat illũ
aliur et alius ñhabeat. siergoille
quiillũ habet det illiquiñ habet. tan¬
tũ dedit sideplena caritate dedit
quod dedit: Tantũ dedit: quantũ
illa induobus minutir : Euantũ
Tacheus indimidioren suarum.
̃ enĩ sine causa ad didit frigidae.
ut pauperemostender&: ideo dixit
calicẽ aquae frigidae : noquis uł in de
causaretur. qđ lignũ ñ habuer t unde
cale fucera aquam. Calicẽ a quae
frigidae quidederit uni exmini¬
ntir ñ ꝑd& mer cedemsuam. Quid
sinec hoc habeat: socurus sit. Et si
net hoc habeat paxint̃ra hominibur

Expanded text:
monii sui. Si attendas quid demonii sui. Si attendas quid dederunt, diversa invenies: si attendas unde dederunt, paria invenies; quidquid habuit dedit illa, et quod habuit dedit ille. 12. Fac aliquem non habere vel duos nummos: est aliquid vilius quod seminemus, ut metamus illam messem? Est: aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis constat; tamen aliquando sic gratis constat, ut habeat illum alius, et alius non habeat: si ergo ille qui illum habet, dederit illi qui non habet; tantum dedit, si de plena charitate dedit quod dedit, tantum dedit, quantum illa in duobus minutis, quantum Zacchaeus in dimidio rerum suarum. Non enim sine causa addidit, «frigidae,» ut pauperem ostenderet. Ideo dixit, «Calicem aquae frigidae,» ne quis vel inde causaretur quod lignum non habuerit unde calefaceret aquam. «Calicem aquae frigidae qui dederit uni ex minimis, non perdet mercedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit, etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
quã xp̃s qui insouoluit semina¬
ri. Terraurã : ecclesia ẽ se¬
mina te quantum potertir:
sed parum haber: unde faciar
haber uoluntatem: Quomodo
nihileet̃ qđ haber sin adessa
bona uoluntar : sic & qr ñ haber
nolieẽ tristir si ost tibibona
uoluntar. Quid enĩ seminas
misericordiam, & quid metir
pacem. : iũ quid aut̃ dixerunt
angeli. pax intra diuitibur
hominibur.  red pax in t̾ra homini¬
bona e uoluntatir. In ⁊ acheo mag¬
na uoluntar: in ⁊ acheo caritar
magna: surcepit dnm̃ inhor¬
picio gaudenr surcepit: et dimi¬
dium patrimonii sui paupe¬
ribur ꝓmisit sedaturum
t cui aliquid abstulerat: qua¬
druplum redditurum. Vt in¬
ellegar ꝓpterea sibi cum tenuiriꝰ
dimidium. Nut haber & quod
porsidera sedut haber & una
debita redderet. Magnauo in¬
tar. multum dedit : multũ sem in an¬
rgouidua illa quaeduominuta
sed parem uoluntatem habebat
Misit duo minuta de tantauoluntate.
dequanta ⁊ acheur dimidiũ patri¬

Expanded text:
quam Christus, qui in se voluit seminaquam Christus, qui in se voluit seminari. Terra vestra Ecclesia est; seminate quantum potestis. Sed parum habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset quod habes, si non adesset bona voluntas; sic et quia non habes, noli esse tristis, si est tibi bona voluntas. Quid enim seminas? Misericordiam. Et quid metes? Pacem. Numquid autem dixerunt Angeli, Pax in terra divitibus hominibus? Sed, «Pax in terra hominuntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, in Zacchaeo charitas magna. Suscepit Dominum hospitio, gaudens suscepit, et dimidium patrimonii sui pauperibus promisit se daturum, et si cui aliquid abstulerat, quadruplum redditurum ; ut intelligas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde debita redderet. Magna voluntas; multum dedit, multum semina. Vidua illa quae duo minuta sed parem voluntate. Misit duo minuta de tanta voluntate, de quanta Zacchaeus dimidium patri