comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rarium fuit uetanti sublimitate mire¬
posttimuit : quistamen ambigat i¬
imitabilis fuirse fidei : quod eum des¬
cendente denaui tremula & in concer¬
sahumanis grersibus maris unda sur¬
tinuit: ediam ueniamur adbeatissi¬
mum paulum cuius tanta est nihil¬
ominus fidei plenitudo : ut peculiarẽ
quodam modo eum sibiducem. ad inlu¬
minanda gentium corda cunctorum.
prȩscius saluator elegerat Grot
enim tamprecipuus in doctrina ani¬
miuistute tampotens. in nocentia &in¬
tegritate tam sc̃r ut uno eodem que
tempore hinc cum sacerdotes acprin¬
ciper iudeorum ꝑ emulationem legis
antique data in xp̃ianos ꝑsequendi
auctoritate dirigerent. Hincillum
adecclosiȩ solatium atque omniumcre¬
dentium firmamentum : xp̃s uocar&
ecȩlo. Cuius obhoc sunt adño cȩcatioculi
ut surcepta gratia ueritatis. cęlestracie
& lumine clariore fulgerent: pariter
cepr futurus. xpm quem ꝑ sequebatur
cȩcandi inluminandi que habere uirtu¬
tem. Ut autem pr&eream c&era que

Expanded text:
arium fuit, ne tanti sublimitate mirapost timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgerent; pariterqceps futurus Christum, quem persequebatur, caecandi illuminandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae
Abbreviated transcription (Latin):
m&uebant inguȩ omnes unitȩ sunt:
incergo humilitas ustutẽ meruit:
inigne simul & linguis: Quur aliquar¬
do in columba : aliquando uero iniꝗ¬
ne monst ratur: Quur suꝑ unigenitũ
filium apparuit in colum bȩ specie.
& suꝑ discipulos inignem : itaut neque
pulos monstrar&ur in columba Per
quat tuor itaque hec qua pƿositimus
soluendo redeamus: patrinom que
quia incorporeus & in effabilis atq:
muisibilis ignis ẽ dr̃ : quia adtestante
paulo Dr̃ noster ignis consumens est

Expanded text:
metuebant linguae omnes unitae sunt. metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut nequepulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit: Nequirendum uero nobis
Ecurde codem spũ dicatur sugge¬
re uobomnia: cum suggerere ee sole
at minoris sed quia suggerere ali¬
quando dicimus subministrare in ui¬
sibilis sp̃r suggerere dicitur Non quod
noł scientiam abimo inferat. sed ab
ccculto: pacemeam rel inquo uobis
pacem meam do uolis hic relinquoil¬
biede sequentib relinquo ꝑuenientib¬
oris subbreuitate discussimus : punc
in contem platione tantȩ festiuitaur
aninum transferamus: sed quia cũ lec¬
tione euangelica uobis ẽ&iam atuum
apostolorum lectio recitata : & caergo
aliquid in usum nr̃e conaemplationis trec¬
hamus : pudistis &enim quia sp̃r sc̃r suꝑ
omniumq: linguarũ scientiam dedit
quid scilic& hoc miniculo designans
nisi quod sc̃a ecclesia eodem spũ repl&a
omnium gentium erat uoce locuturor
Quiuero contradm̃ turrem edificare
conatis̃ communionẽ unius linguȩ
ꝑdiderunt: In his aũ quidm̃ humiliter

Expanded text:
tempsit. Requirendum vero nobis tempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibonis sub brevitate discussimus, nunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sanctomniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
us ociosus ẽ sermo doccoris: ne moergo
docenti homini tribuat. quod &xore docen¬
tis intelleit: quia nisi intus sit qui doce
doctoris lingua &terius inuacui
laborat Ec ceunam loquentis uocem
omnes pariter auditis necta men
paritor sensum auditȩ uocis ꝑcipitis
Cumergo uox dispar nsit. quur incor¬
dib uestris. disparest uocis intelle¬
gentia. nisiꝗa ꝑhoc quoduox loquen¬
dis cõmuniter ammon&. Est magis¬
ter interior. qui de uocis intellogen¬
tia quordam specialit doc& dehac
unctione sp̃rrursum ꝑ iohannem dici¬
tur sicut unctio eius doc&uos deom¬
nib: Peruocemergo nͥ instruitur
quan domens ꝑspm nanungitur
sed cur ista de doctrina hominulo¬
ꝗ mur quando &ipse conditor. non
Aderuditione hominis loꝗtur sieide
nomini ꝑunetionẽ spr non loquatur:
Cerdecam prius quam fratricidium
opere ꝑ p&raer& audiuit. peccastr qui¬
esce se dqui a culpis suis gigentib uoce

Expanded text:
1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce
Abbreviated transcription (Latin):
se se ꝑhib& quia quim uisi bili semperpo¬
tes tacte prȩerat : corpora liiam uisio ne
recedebat. Pa raclitus autem sp̃s sẽr
quem mittit pater in nomine mneo illeuos
doceliit omnia & sugger& uobis omnia
quȩ cum que dixero uobis: Nostis plus¬
rimi fratres mei: quod greca locutione pari¬
interuenit Qui unius sub stantiȩ̨ cum pa¬
tre & filio. ee orare ꝓdelinquentibus ꝑ¬
hib&ur: quia eos quos repleuerit ex oran¬
ter facit: unde & pau lur dicit ipse enim
sp̃s. postulat pronobis gemitib in encrra¬
bilibus. Minor uero est qui pos tulat
quam qui postulatur: quo modo ergo sp̃s
postula redicitur quiminor non est : sed is¬
se sp̃s postulat quia ad postulan dumeos
quos repleuerit in flaminat consolator au¬
tem is dem sp̃s uocatur. qui a depeccat ꝑ¬
petratione mȩrentibus dumspemue ne
preparat: ab aeflistione ntutor mien¬
ten leuat: dequo recte promit titur apseuos
ammna qua nisi isdem sp̃s cordi adsit auidien

Expanded text:
se perhibet, quia qui invisibili semper pose perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spirquem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraintervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos a nisi idem Spiritus cordi adsit audientis,
Abbreviated transcription (Latin):
nicur quanto inferius delectatur
unde & adhuc subditur: quinꝰ dili¬
gitme: sermones meus nͥseruat.
duos moipsos ergo fr̃s carissimi
introrsur redite sid m̃uere a matis
& quirite: nectuinen sibi aliqͥscre¬
dat quic quid sibi animus sineoperir
ad cescatione nes ponderit dedilestiane
conditoris linguamens & unta requrꝰ¬
tur uumquã estdiꝰ amor otiosus pe¬
petur &enim magna siest÷ siue ꝓuopi¬
nari rennuit. amor non est: & serno¬
nem que m audistis nonest meus sed eius quiia¬
sit me patris: Scitis fratres carissimi. quia sp¬
se quiloquitur unigenitus filius. uerbum pa¬
quem loquitur filius. non est filii sed patrii
Quia ipse filius. uerbum .ẽ. patris: Hȩc
locutus sum uobis apuduos manens quan¬
do non maner& apud eos. quia sensurus
cȩlum promittit dicens. Ecceego uobis
cum omnibus diȩbus usque ad consum ma¬
tionem sȩculi: Se uerbum in carnatum
& ma n&. & recedit: recedit corporema¬
n& diuinitate, apudeos ergo tune mansis¬

Expanded text:
gitur, quanto inferius delectatur. gitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ad vosmetipsos ergo, fratres charissimi, introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Paquem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansis
Abbreviated transcription (Latin):
sate fr̃r carirsimi quanta sit pista
sollemntar habere in cordir hospitio
aduedum dĩ certe sidomũ ur̃m quis¬
quam diues ac prȩpotens amicus in¬
turne omnifestinantia domus tota
mundar&ur. nequid fortasse ess&
quod oculos amici intrantis offende¬
r& : Tergiat ergo sordes pracui oƿe¬
ris quido prȩparat domum mentis:
Ceduid&e quidueritas dicat Uemi¬
emus & mansionẽ apudeum faciemus:
In quorundã & enim cordauenit. &
mansionem non facit: quia ꝑconpunc¬
tionem quidemdi respectũ percipiut
sed temptationis tempore. hoc ipsum
quodcon puncti fuerant obliuiscun¬
tun: sicq ad ꝑƿ&renda peccata re¬
deunt: Acr hȩc minime planxisseũ:
quiergodm̃ uere diligit. qui eius
mandata custodit: ineicorde dñs
& uenit & mansionem facit. quiasic
eum diuinitatis amor pen&rat. ut
al hoc amore temptationis tempore
non recedat: Ille ergo uereamat
cuius uidelic& mentẽ delectatio pnt¬
ua & consensu non superae: nam
tonco ꝗͥsq: a suꝑno amore disiun¬

Expanded text:
sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim cordamansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjun
Abbreviated transcription (Latin):
Sierumliamo adimaginem & sumili¬
tudi nom dĩ factus husut nature bio¬
nore mansir&. nec diabolica freu¬
de dicoptus. alege sibi posita ꝑconcu¬
piscentium deua apr& crtator mundi
creaturo nfiere: Neque aut sempi¬
ternus temporalitatem subir&
aut ȩqualis dõ patri filiur dr̃ for¬
mam serui & similitudinem carnir¬
peccati assumer& : Sedquia in ui¬
dia diaboli mors introiit mor¬
bemtene. & aliter solu captiuitas
nũmana nͥ potuit. nisi causam nrõem
ille susciper&. quisine maiestatis suȩ
damno. & uerus homo fier& & solus
peccati contagium nhaber&. Diuisit
sibiopus nostre reparationis. mĩse¬
ricordia trinitatis ut pat ꝓpicia¬

Expanded text:
Si enim homo ad imaginem et similiSi enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnipeccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet sine majestatis suae damno, et 397 verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet: divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis, ut Pater propitia
Abbreviated transcription (Latin):
num orbe uene raebilẽ
ille scĩ sp̃r consecrauit
aduen¬
tus quo post resurrec¬
gesimo die in apostolor populum¬
que credentiũ. sicut speraobatur
influxitꝰ: Sporabatur aũ qui a illũ
dñr ihr sponderat ad futurum
Non ut tune primum scõrum eẽ hab¬
tator inciper& sedut sacrata sibi
pector. & feruentius accendera
& copiosius inundar&: cumulans sua
dona ñ inclidans necideo nouus optre
qui aditior largitates flũ quamenĩ ĩ¬
tione omnium perũ agit diuinamo¬
deratio. & totius uenitꝰ ꝓuidentia tri¬
nitatis. Una e ibi benignitas misericor¬
die una ẽ censura iustitiȩ nec aliquid est
mactione diuisũ ubi nihil est in uolun¬
tate diuersum: quȩ ergo inluminat
alia mittentis. alia ꝓmittentis : simul
nobis & unitas manifestatur & tri¬
nitas. ut essentia habens aqualitate
& non recipiens solitudine : & eius subs¬
tantiȩ. & non eiusdem intellegatur
eẽ ꝑsone Quoder gos alua co opera¬
tione in sepa racbilis dẽitaus quȩdã

Expanded text:
rbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrecgesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim tione omnium rerum agit divina moderatio ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva cooperatione inseparabilis Deitatis, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
negare ꝑsonȩ: Hanc autem fidem. nonter¬
rona sapientia repperit nec opinio hu¬
mana ꝑ sua sit: sedipse unigenitus docuit
ipse sp̃r scr instituit: dequo nihil ost ali¬
ter quam depatre & filio sentiendũs
quia lic& non sit patͥ non sit filius. non
tamene a patre filio que diuisus &
sicut ꝓpriam hab& intrinitate ꝑsoƿã
lta unam hab& in patris & filii dẽitate
substantiam : omnia implentem om¬
na continente. & cumpatre & filio
uniuersa moderante : in sȩcula amen

Expanded text:
AP. III. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
ligatur ꝓximus. ecelo uero ut diligatur
dr̃ Sed cur prius interae post modum
ecelo nisi quod pateter datur intellegi
quia iuxta iohannis uocem. quifratrẽ
non diligit quemuida: dm̃ quem nonui¬
d& quomodo potest diligere . Diligam
ergo ꝓximũ fraetres. amemus eũ qui
iuxtanos est : ut ꝑuenire ualeamus ad
amorem illius qui supernos ẽ: medi¬
t&urmens in ꝓximo quod &hibeat
dõ ut ꝑfecte mereatur indogaude¬
re cum ꝓximo: sunc ad illam suꝑ¬
ne frequentiȩ la&itiã ꝑuenimus.
dequa nunc scĩ sp̃r pignus accipimus¬
si adistum finem toto amore tenda¬
mus in quosine fine l& abimur: ⁊bi
suꝑnorũ ciuium soci&as sc̃a : ibi sollẽ¬
nitas certa ibi requies securae: ibi pax
uera. quȩ nõbiam non relinquit ur

Expanded text:
ligatur proximus, e coelo vero ut diligatur ligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo solemiustitiȩ in seipso uidere non
possumus in lustratos monter clarita¬
te illius indeamus . scõs uidelic& aposto¬
lor quiuistutib: enicañt miraculis co¬
ruscant : Quos nati solis claritas ꝑ¬
fudit & cumin seipso sit inuisibilis per
eor nob̵ quasi ꝑ in lustratos monte sse
uisibilem p̾buit: Virtus enim diuinita¬
tis inse quas sol incȩlo est: iustur di¬
uinitatis in hominib: sol intenit: solẽ
ergo iustitiȩ intueamur inteme. que
uidere nonpossumus incȩlo: uedum
in offenso pede operis ꝑhuno interoe
gradimur ad intuendum illum quan¬
doque oculos &incȩlũ leuemus: sed
in offenso pede iter nr̃m in terra
agii si dr̃ acꝓximus inte gramen¬
tẽ diligatur : nec ds enim uere sine
primo : nec pximus uere diligitur
sine dõ: Hinc est quod sicut in alio
sunmnone iam diximus isdem sp̃t se¬
cundo legitur dis cipulis dat us pri¬
us adño intere degente. post modũ
adño celo presidende : Intenit quippe i fedi¬

Expanded text:
ergo solem justitiae in seipso videre non ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum omino coelo praesidente. In terra quippe datur ut di
Abbreviated transcription (Latin):
ualeo quem ignoro  hec & nos conce¬
dimus quia mens uisibilib: intenta
uidere nescit in uisibilem : Nulla
enim nisi ausibilia cogitat eaque
ecũnonagit eorum imagines i¬
tnonsus trahit : dum que irima¬
tiibus corporeis iac& rqdere ud
incorporda ponual& unde ficuut
tanto deerius creatorẽ nesciat
quanto uicogitatione nia familiarius
corpoream creatunem portat Sed
cumdhm̃ uidere ñ porsumus habemus
aliquid quod agamus unde iterfiat
qua adeum nortre intellegentiȩ ocu¬
los ueniat: certe quẽ in se uidere nullo
modo ualemus. Hunc inserius suis ui¬
dere iampossumus: quos dum miyoe
conspicimus agere certum nõb fit in
corum mentib: dm̃ habitare: in reat̃i
incorporea a rebuscorponelib usũ
trchamus: Nemo & enim nostrum ori¬
entem clare solem in spera illius in¬
tendendo ual& conspicere quiaten¬
si in eius pacdiis oculi reuerbereur
sed sole mlustratos montes aspicim.
& quia iam sol ortus en uidemus: quia

Expanded text:
valeo quem ignoro? Hoc et nos concevaleo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
scõ spredicatores nr̃orsquales ho¬
dierna die repperit quales pecro
Certe qui inuno conclaui ꝓiudeorum&u
nesi debant natuitatirsue singulilin¬
guam nouerañ & tamen nec ea ipsa
& in sualingua loquim&uebant : Inflam¬
matum & enim cor: des pecit tormen¬
ta corporis: quȩ ante m&uebat uicit
uim carnalis formidinis: pamore con¬
ditoris: & qui prius suis aduersarur
sub̵ cumbebant formidine : eis iampre¬
erant auetoritate: quiergo in tante
eos celsitudinis culmen ereat quidali¬
ud dixerim nisi qđ mentes cerrenorũ
qualissit hodierna sollemnitas. de
aduentu sp̃r scĩ sicut enĩ illa itaquoq
& hec est hon orabilis In illa quippe dr̃
in se ꝑmanens sem&ipsum creauit ho¬
minem in ista uero homines uenientẽ
desuꝑ susceperunt dm̃: Inuilla dynatu¬
peliter factus e homo : inista homi¬
nes factirunt ꝑ adoptionem dii
Ciergo remanere carnales in moste
dicat portasse carnali cogitauo¬
ne apud se aliquis quomodo diligere

Expanded text:
sanctos praedicatores nostros quales hosanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum ti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorin se permanens semetipsum creavit hominem. In ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere
Abbreviated transcription (Latin):
non loqui & illiquidem ibant gauden¬
ter a conspectu concilii qñm digniha¬
biti sunt ꝓ nomineihũ contumelias
pati. Eccegaud& p&rus in uerberib
qante in uerbis timebat: & qui prius
ancillȩ uocem requisitus timuit :
postaduentũ sc̃i sp̃s. uires principũ
caesus premit: lib& oculos fidei inuir¬
tute opificis huius attollere atq
sparsim patrestestamenti noui ac ue¬
teris considerare : Ecce aꝑtis eisdẽ
oculis fidei dauid. amos. danihelem
deratione deficio: Impl&namq: crt¬
hare dũpuerũ & psalmistam facit:¬
Impls pastore armentarium sic omo¬
ror uellicanem & ꝓph&am facit : Im¬
pl& abstinente puerũ & iudicem senũ
facit : Impl& piscatore & predicatorẽ
& euangelistã pacit Oqualis ẽ asti¬
f& iste spr: nulla ad discendum morto
agitur inomne qđ uoluerit: moxte¬
tigerit mentẽ doc&: solumque t&igis¬
se docuirse est: nam humanũ animũ
subito ut in lustrat immutat: ab ne¬
gat hunc repente quodertit &hib&
repente quod non erot Hensemus

Expanded text:
loqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, deratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, Implet pastorem armentarium, siccomóros vellicantem, et prophetam facit. Implet abstinentem puerum et iudicem senum facit. Implet piscatorem et predicatorem et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus
Abbreviated transcription (Latin):
pellamus : Discedat a corde. quod spatio
& tenditur: quod fine concluditur
& quicquid noaser ꝑ ubĩque aertto¬
concepta nlul ꝑdistanam arculle
cansmnhil ꝑgrreduis queret acsiquic
dignumꝰ do senserait nullihoc ibi aude at
patris in iuria est Qđ unidemitur alteriae que detraitur : Nancum
illis sempiternita ssit communis aditas : nec omni potens pat᷑ nec in cõmu¬
tabils estimatur sia ut minorem se genuit . aut quem non habuit. habendo

Expanded text:
pellamus. Discedat a corde, quod spatio pellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec toconcepta, nihil per distnihil per gradus quaerat: ac si quid dignum de Deo senserit, nulli hoc ibi audeat nPatris injuria est; quod uni demitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo
Abbreviated transcription (Latin):
UI. inspũ seo  Sugitur duce gratia dileo¬
tissimi. fideliter sapienterque nosca¬
mus quid patri quid filio quid spũ sco
in repanrtione nostrao ꝓprium qui d.ue.
cõmune sit: eaquȩ ꝓ nobis humiliter &
corporaliter gesta sunt ita ꝓcul dubio
suscipiemus ut nihil indignũ deuna
adque eadem trinitatis gloria sen¬
ii tiamus ⁊ quauis enim nulla mens ad
cogitandũ dedõ nulla adloquendum
lingua sufficiat. tamen quantũcũq
illud est. quodhumano intellectu deer¬
sentia paterne deitatis ađ tingitur
nisi unũ atque idem esse: uel deuni¬
genito eius uel despũ sco cogitaturnon
pie sapitur sed nimis carnalie caliga¬
tur &i psũ quod depatre congruen¬
ter sentiri uidebatur amitatur
quia delota trinitate receditur
siinea unitas non ten&ur Nulla autẽ
patione uere est unum quod aliqua¬
iii. est in ȩqualitate diuersum Cuergo
ab animo formas uisibilium rerum
& &ates tempordium naturorũ : ꝓcul
corpore locorum & loca corporum re¬

Expanded text:
igniret. Si igitur duce gratia, dilectissimi, fideliter sapienterque noscamus, quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium, quidve commune sit; ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt, ita proculdubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejus, vel de Spiritu sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ab animo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum re
Abbreviated transcription (Latin):
p&rus negauit intenao: quensus pen¬
sum latro ẽ confessus meruce: Sed
uir iste tantȩ formidinis: qual is post
aduentũ spr &istat. audiamus fit con¬
uentus magistratus adque seniorũ.
cesis denuntiatur a postolis ne in nomine
ihũ loqui debeant: Perus magna aucto¬
nitate respondit. Oboedire oport&
dõ. magis quam hominib: : &rursus si
iustum est in conspectudĩ uos potius¬

Expanded text:
trus negavit intrus negavit insum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
guarum : aliuntꝰ pr&atio sermonũ : Hȩc
aũomnia operatur unus atque idem
sp̃r diuidens singulis ꝓut uult quot
ergo sunt bona predicanium : cotsunt
ornamenta coelorum: Hinc rursum
scriptũ est : uerbo dñi caeli firmatisuit
bum enim dñi filius ẽ patris: sed eosdem
cȩlos uidelic& scõr a postolus ut tota
simul trinitas ostendatur operarta
repente de scĩ sp̃s diuinitate adiungitur.
& spuoris eius omnis uirtus eorũ. Calorum
igitur uirtus de spii sumpta ẽ: Quia mundi
huius potestatib: contricire ñ prȩ sumereu
nisi eos sci sp̃s fortitudo solidass& quales
namq: doctores scae ecclesiȩ. ante aduen¬
tum huius sp̃s fuerint scimus : & postad¬
uentũ illius cuius fortitudinis sint facti
conspicimus. Certe iste ipse pastor eccle¬
siȩ adcuius sacratissimũ corpus sedem
quante debilitatis. quantȩque foridinis
ante aduentũ spyfuerit : ancilla hostia¬
ria requisita dicat: unaenĩ mulieris
uoce ꝑcussus dũmoritimuit. uitam

Expanded text:
rum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firmati sunt mini, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsunse ꝑ penitentiã punirent necipsi
quippe ẽẽ ƿoterent sine peccato. qui
aderebaũ caelesti magisterio Iohanne
adtestate quiait. sidixerimus quia
peccatũ non habemus nor ipsos sedu¬
cimus. &ueritas in nõb̵ non ẽ: Inigne
ergouenit in hominib: incoluba uero
apparuit in dño : quia peccata nostre
quȩ pie dñs ꝑmansu&u dinẽ tolerat uos
ꝑzelum rectitudinis debemus caute
conspicere: & ardore semꝑ penitenie
cremare Igitur ꝑcolũbam sp̃r inre¬
demptoremonstratus ẽ. ꝑignẽ uero
in hominib: quia quanto noferi iudi¬
cis facta est seueritas temperita
tantoerga sed eb& fieri nostre in fir¬
minas accensa Quat tuoritaq: ꝓposi¬
temem &plea ratione ad dona ciur¬
dem sp̃r contemplanda tyaenseamus
Densto quippe spũ scriptum ẽ : sp̃s eius or¬
nauit caelos ornament a enim caelorũ s
uirtutes p̃dicantium Quȩ uidelic& orna¬
menta: Paulus enumerat dicens: alnida¬

Expanded text:
ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimuspeccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii da
Abbreviated transcription (Latin):
dinem doc& iste sp̃s & simplicitatem
& inigne monst pore debutt sinq
lumba quatenus omnecorsuadi
eius grxtia tangitur & mansudiu¬
dimip lenitate tim quillum i& zelo
iusticiȩ accensum fiat &x trenũ uero
querendume : quur in ipso redem ptore nro
medi atoredi & hominũ ꝑ columbam
apparuit: in discipulis uers ꝑignie. Ceste
unigenitus filius iude ẽgeneris humani
sed quis eius iustitiam ferre siprius quã
nos ꝑmansu&ũ dinem colliger& culpas
nraer ꝑ :elum rectitudinis : & aminant
uoliurs& Homoergo ꝓhominib: fac¬
tur mitem sehominib: prebuit: noluit
peccatores ferire sed colligere prius
uoluit mansu&e corrigere: ut haber
quos post modu iniuditio saluare: Incolu¬
baergo apparere suꝑ eum debuit sp̃s
tolerer& qð contra suꝑ discipulos
uthi quierat̃ simplicit homines atq
ideo peccatores. eos contra sem& ipsos
spiritales feruor accender&: & pec¬
cata quȩ ds ꝑ mansu&udinem parcer&

Expanded text:
dinem docet iste Spiritus et simplicitatem, dinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum et zelo justitiquaerendum est, cur in ipso Redemptore nostro Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem. Certe unigenitus Filius judex est generis humani; sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectituvoluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere super eum debuit Spiritoleraret. At contra super discipulos ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret,
Abbreviated transcription (Latin):
Quouacuari nimis ꝑniciosum est. nimis¬
que mostiferũ : qui anum quã ueniam
mer&ur qui abinter cessore deserit᷑
Omnes ergo dilectissimi qui in dnmihm̃
crediderrił. infusum sibi habebañ
testatem: Cumpost resupseltione suaã
dñr insufflauit & dixit. Accipite
spm̃ scm̃ quorum remiseritis peccata
pemittentur: Ꝙ quorũ d&enueritis
d&enta erunt: Sedilli ꝑfectioniquȩ
ertet discipulas conferenda: maior
gractia & abundantior inspiractio
seruabatur. ꝑ quã & quȩ non dum
acceperant sumerent. & & cellen¬
tius possent habere quȩ sumpserat:
Propt᷑ qđ dñs dicebat: ad hucmul¬
ta habeo uobis dicere. sed non potes¬
tis illa postare modo: cumeni uenerit

Expanded text:
quo vacuari nimis exitiabile est nimisquo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectissimi, qui in Dominum Jesum crediderant, infusum sibi habebant testatem, quando post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritrum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit
Abbreviated transcription (Latin):
groctia nulla um quam instituta sa¬
crmenta. nullas̃ celebrata myste¬
ria: uteadem semꝑ fuerit uistus
charis matum. quamuis noneadem
fuerit mensura donorum: Ipsiquoq
spũ non carebant : nec potentia huius
uistutis aberat ab operib: saluatons:
& cum discipulis dar& infismitatum
curationẽ. & eiciendorum demonũ
potestatem eius utiq sp̃s largiebatiu
effectus. In quo ipsum inmundis spi¬
nitib imipertentem. iudȩorum ne¬
gabat impi&as. & diuina beneficia
diabolo deputabat. Vnde taliter
blasphemantes merito illam dñi
&cipere sententiã qua aitꝰ omne
peccatum & blas phemia remit titur
uerbum contrao filium hominis rm̃it
titur ei qui autem dixerit contro
hoc seculo neq infuturo Vndemani¬
festum ẽ peccatorum remirsionem
sine sc̃ĩ sp̃r aduocatione nonsieri nec
dicente apostolo qui denĩ oremus sicut
oport& nescimus. sed ipse sp̃s postulat
ꝓnobis: gemitib: inenamtebilib: : & nemo
potest dicere dnm ihm̃ nisu inspũ scõ

Expanded text:
atia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensura donorum. CAP. IV. Icto Spiritu non carebant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur verbum contra Filium hominis, remittitur ei; qui autem dixerit contra hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo po
Abbreviated transcription (Latin):
citatũ est: sed hoc illeaures que sepius audierunt ego & pater unũ su¬
nec deilla hocessentia intellegunt quã sempit᷑nã cũ patre & eius dẽ
mana ꝓuectio: Et qui denuntiatosibi dñi turbabantur abscessu
ȩterna gaudia honoris sui incitantur augmento : sidiligeretis me in¬
quit gauderetis atique quia uado ad patrem: Hoc est siꝑfec ta scien¬
tia uideretis quid uobis glorie confertur. ꝑ hoc qđ exdõpatre geni¬
tus &iã ex homine matresumnatus : qđ dñs aeternorũ unus uoliu
ermor taliũ qđ uisibilẽ me in uisibilis prebui qđ formã seruim
formadisempiter nus accepi gauderetis quia uado ad patrem
Vobis enimlaec prestatur ascensio & suꝑomnes caelos ad patris
dexteram collocanda ur̃a im me humilita seleuatur: Egoautẽ
qui sam cũ patre qđ pater est : in diuiduus cũgenitore pmanso
tsac abislo adussueniens non recedo que ad modã & uos adil¬
lu rediens nonrdinquo: G audete ergo quia uadoa a petrt̃

Expanded text:
 est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum su nec de illa hoc essentia intelligunt, quam sempiternam cum Patre et ejusdem rnatione Verbi humana provectio, et qui denuntiato sibi Domini turbabantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex hesse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
tus st nihil a distum ꝓrsus deilla uirtute
Dicente eni beato a postolo iohanne. non¬
dum enĩ erat sprdatus. quia ilis nonduerat
clarificatus: dñi ascensio dandi sp̃r fuit poc
tio: que ille necesse est ut neg& datuquiad
consersũ patesnȩ detere : uerum in xp̃o ho¬
minem negatesie ꝓuectum. Nos autem
cionabili obsequio celebremus. Confitentes
cũbeato paulo apostolo. qđ dñrilip a scen

Expanded text:
tus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute tus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute Dicente beato apostolo Joanne: nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat clarificatus , Domini ascensio dandi Spiritus erat ratio, quem ille necesse est neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem, tionabili obsequio celebremus; confitentes cum beato Paulo apostolo, quod Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ autenł redert ios : Nolite cogitare
quomodo aut quidlo quamini: nonenim
ꝓmissio dñi. ꝑtot &atum inter ualla
differri nec ille sp̃s ueritatis quem
mundus n accipit impiorũ. ita septi¬
formem illam donorũ suorum conti¬
nuit largitatem ut tot ecdesȩ gene¬
poctioner sua inspirtione fraudar&
Donec ꝓdigiosus turpium mendatiorũ
ut futurt p̃diceret hcne falsicates eius
ipse rerũ ꝓͥcessus urguere facrilegarũ
it prudeciiam fabularũ in preerites
p&or sit &ater: & quafinilul nos desem¬
pitennitate creatoris in bil deor dine
rum iniuriam naturaris conpuuatn
mendatiorũ manstn conceeuit : quib tandẽ¬
suas insinuaturus insanias nsimultum
insĩpientib. &nimium alumine ueritatis
auersis: qui siue ꝑ ignorintię cȩcitatẽ. siue
ꝑturpitudinis app&itũ. Adillansacra
sed &ecramenta ꝑ ueniuił : que ꝓpt̃ cõmu¬
nem uerecundiam ñ sunt nr̃o sermone ꝓ¬
menda cũiam abundantissime ipsor ũ siđ

Expanded text:
Cum autem tradent vos, nolite cogitare Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamipromissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine rum injuriam naturarum, compugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tansuas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint
Abbreviated transcription (Latin):
nes quib: manicheonum confutatur
impi&as : hac aꝑtissime sententia to¬
tum sacrilege falsitatis dogma ps¬
quendam adque sublimem sequi ui¬
depentur austorem : imagistro
suo mani sem apparuisse spm̃ ere
cum non prius uenisse quam hic in¬
sclicium deceptor orbr&ur: in quo
ita sps di manserit. ut mnoliud fue¬
nit manis ipre quam spr qui ꝑininis¬
cenium corporee uocis & linguit.
discipulor suor inducer& inomnẽ ueritũ¬
tem & numquam cognita prȩerito
falsum quamque sit uanun si pra
euangelice pꝰdicationis declanet
auctoritas. Manis igitur. minister
falsitatis diabolicȩ : & conditor suꝑ¬
stitionis obscene. eocempore dam¬
nandus in nocuit. qo post resunec¬
tionem dr̃ ducentesimus & soxage¬
simus annus impl&us est ꝓboimpe¬
netore & paulino consulib cumoc¬
tada iam in xp̾ianos ꝑ secutio de seuĩ¬
r&. Et innumerte marcerum milia
ipsis suis uictorus. ꝓbaissent imple¬
tomẽe quod dñr ꝓmisseraet dicens

Expanded text:
nes quibus Manichaeorum confutatur nes quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosquemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum tum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numquam cognita praeteritofalsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia que au chiui apatremeo nota
intellegentie uolebat intellogi. aut
minus aliquid quam scm̃ spm̃ a patre
didicisse. cumipsesit ueritas. & nihil
pater dicere : nihil sp̃r possit docere
sine uerbo ideo que sit dictum. de meo
accipi&. qñm quod accepit spr. patre
dante dat & pilius. Nonita que alia¬
enet insinuanda ueritas. nec alia
pͥdicanda doctrina. sed oportebat
capacitatẽ eorum quido cebantur
augeni & multiplicari constantiã
caritatis illius quȩ omne formidinẽ
foris mitter&. & furorem ꝑsequen¬
tium non timere. Quod utique a posto¬
tia sunt repl&i: ardentius uelle &
efficacius posse coeperunt : ꝓficien¬
tes a p̃ceptorũ scientia. adtoleston¬
tiam passionum : ut subnulla iamtem¬
pestate trepidantes fluctus sȩculi
& elationes mundi fide suꝑ gredien¬
dceur quȩcumque audierit loque¬
tur. & futura adnuntiabit uobis
Non segni intelloctu dilectis simi.
nectransitorio accipiamus auditu:
Preer alias enĩ ueritatis loquutio¬

Expanded text:
Omnia quae audivi a Patre meo, nota is scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non timeret. Quod utique apostotia sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediendicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutio
Abbreviated transcription (Latin):
tres carissimi euangelicȩ uerba
lectionis subbreuitate transcur¬
rere : ut post. dutius liceat in conte¬
platione tantȩ sollemnitatis im
ris apparentib linguis igneis inturfac¬
tasunt conda flã mantia: quiadum
dmn inignis uisione suscipiunt: ꝑ amorẽ
sua uiter arserunt: Ipsenamq serspr¬

Expanded text:
tres charissimi, evangelicae verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Sp