comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in infenon parte uaę quan alasen uorat pectis. et concauitatis
mię in cuius eltino est foranen. quod est exhremitas nemni ubi
inupit uuea sel medu tohus glatialis s. hunor niteus esst in
onficio foramiis. Nam extremitas nerui continet medu. est¬
humor uiteuo. et uiea consolida cun uriun ferenha sphęr
glecialis. et hamor albugintas contenhus in uata contingit ꝙgn
anttnorio glaualis. et ille repletgtotanen usggad con tactum
caneę non ꝙ contingat corn eam in puncto. sẽd ꝑ appluationen

Expanded text:
in inferiori parte uveae, quod Alhazen vocat punctum concavitatis uveae, in cujus ultimo est foramen quod est extremitas nervi, ubi incipit uvea. Sed medium totius glacialis, scilicet humor vitreus, est in orificio foraminis. Nam extremitas nervi continet medium srcumferentia sphaerae glacialis. Et humor albugineus contentus in uvea contingit sphaeram anterioris glacialis, et ille replet foramen usque ad contactum corneae, non quod contingat corneam in puncto, sed per applicationem
Abbreviated transcription (Latin):
nem in uenissuis. et artenis bene digeshun quo fiat. es nisna.¬
sur iuheus hunor quattnus uibtus podit nubue hunore eñ¬
stallini. Nam ut quic  diut 3 libro mediunę hunor uibrus¬
est netimenti in stalli. et hoi diut constantnus. Unde quia
installinus est nimio albuo. et clamo ei no compenie sanquis
ꝓ nubimento inmeͭ sed indiget nibimento ñe instr sanquine

Expanded text:
nem in venis suis et arteriis bene digestum, quo fiat et nutriatur vitreus humor, quatenus vitreus possit nutrire humorem crystallinum. Nam, ut est nutrimentum crystallini. Et hoc dicit Constantinus. Unde quia crystallinus est nimis albus et clarus, ei non competit sanguis pro nutrimento immediato, sed indiget nutrimento medio inter sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
apua auihrem perspechaę sed uoiatur apad alios humor instis.¬
linus na glauialio nel grandinosus quia est sinilis ers etsotim
corpas conteatum infra telan si uosatir ab hat parte suia Dcinde
uersus anttnuo ouuli ex trian unos humor similis alugini oui
ad corneam itas huius humio con exitas sphę nia fapgie
concauitatim cornee et uoiatir humor albuginens. Erunt ior

Expanded text:
apud auctorem perspectivae. Sed vocatur apud alios humor crystallinus, vel glacialis, vel grandinosus, quia est similis eis, et totum corpus contentum infra telam sic vocatur ab hac parte sua. Deinde versus anterius oculi extra telam unus humor similis albumini oviad corneam, ita quod hujus humoris convexitas sphaerica tangit concavitatem corneae, et vocatur humor albugineus. Erunt
Abbreviated transcription (Latin):
dilur uo sꝯ al lranean nan nor conpletir hȩe tunila ses
lefiut ci pomo sphęre. et est reglota carne pinqui et alba sicut
uidenas exetinuo in oculio et uoratur consolidatiua seu io iuniti¬
ua sonsyderandum ieto diligentit ꝙ uno modo dicuntir s. funicę
fanca alio modo sex et ihagq coñoyderatio uera est. et tationalis
nan si intigras tunitas congyderemnus sunt tantum hres si famen
congy deremus partes posteñores distractasa pnonbus. et nomine
et it sic sunt sexe nan ꝯ. hartes sunt a posteñon et .3. ab anstuini.

Expanded text:
ditur usque ad corneam. Nam non completur haec tunica, sed deficit ei portio sphaerae, et est repleta carne pingui et alba, sicut videmus exterius in oculis, et vocatur consolidativa seu conjunctiva. Considerandum vero diligenter, quod uno modo dicuntur tres tunicae tantum, alio modo sex: et utraque consideratio vera est et rationabilis. Nam si integras tunicas consideremus, sunt tantum tres. Si vero consideremus partes posteriores distinctas a prioribus et nomine et re, sic sunt sex. Nam tres partes sunt a posteriori, et tres ab
Abbreviated transcription (Latin):
reducuntur ad primas. et urcantar ab eio. De primis i gr
dicdum est ꝙ sunt sensibilia ꝓpña. et solo tadda ꝑceptibi.¬
lia. De aliis fit hec mentio. supra enim humiditas
est. que ã fauli transit ad omnes figuras mals termi.¬
nabiles d se. et bene termino alieno. ut in aer maxime es
dende in aqua. Sicil s contrano. et hor maxme inter¬
ra. secundo in igne. Nie uero nocatit humidu ꝓ liguido e
lubnco. et sicui uocatuar aridà. et coaqulatuam. Et Sic est
dd multio aliis quę tedutuntur ad species. et modos prinui¬
pales nisibiliu supenuo enumeratas et hȩc omnia patent
ex pumo ꝑths d̃ optiuis et ex secuando et alauen ã aspedtib
et ex alis auetoribuo ꝑ spectuę et Sł sensibilio ci muna
d quor aliguibus exͣt arist q  a aie et prinupio đ den¬
su. et sensato ut đ magnitutine et figura. mote quiete et
namero et non pole sunt ista sensibilia eomunia sed cra
preduta. hoc uulgus naturaliu no consideret hȩi quia licet¬

Expanded text:
ucuntur ad primas, et causantur ab eis. De primis ergo dictum est, quod sunt sensibilia propria, et solo tactu perceptibilia. De aliis fit hic mentio. Prima enim humiditas est, quae de facili transit in omnes figuras male {terminabilis} de se, et bene termino alieno, ut in aere maxime, et deinde in aqua. Siccum e contrario, et hoc maxime in terra, secundario in igne. Hic vero vocatur humiditas pro liquido et lubrico, et siccum vocatur aridum et coagulatum. Et est sic de multis aliis, quae reducuntur ad species et modos visibilium principales superius enumeratos. Et haec omnia patent ex primo Ptolemaei de opticis et ex secundo Alhazen de aspectibus, et ex aliis auctoribus perspectivae. Et sunt sensibilia communia, de quorum alisu et Sensato, ut de magnitudine, et figura, motu, quiete et numero; sed non solum sunt ista sensibilia communia sed omnia praedicta, licet vulgus naturalium non consideret hoc, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ui si a dura. et similiter a eute sranei ingua exfenus inuos.¬
uihar et i sti hes nenui suat concaui. et coniurrunt in foramen
et fit unus nenus habeno tres tunicas neruales. et iste nenus
su compasitis uadit iferm ad oculu et uferaꝙ oculus habet nełr
situm consimilen respecta con cursuo toz in foramine. et equa.
habet tres funicas pamitulas. et hes hunores. et una felam ad
modun telę aranee et prima funia eius fit ex hunua neni in¬
trnon quę uenit a pia matr secundu omnes auetores. et expan.¬
ditir ab exhrmitate nenu ubi ingreditar Foramen assis. et ra¬
mificatur ad modun tetio coniaui in patti prina sui. quȩ ideo
constantini habers ueros etartinas. et nenos subhiles. Dcinse
pars eus seuanda est spissire ut diut Auie. et expandit sphgule
usqo ad anterius oculi habens foramen in medio sui anteniono
partio nt ses iuuio. et colono. et cętenr iusibilu ualcant ꝑhan sir

Expanded text:
i, sic a dura, et similiter a cute cranii, in qua exterius involi, sic a dura, et similiter a cute cranii, in qua exterius involvitur, et isti tres nervi sunt concavi, et concurrunt in foramine, et fit unus nervus habens tres tunicas nervales, et iste nervus sic compositus vadit ad utrumque oculum, et uterque oculus habet naturaliter situm consimilem respectu conhabet tres tunicas seu panniculos, et tres humores, et unam telam ad modum telae araneae. Et prima ejus tunica fit ex tunica nervi {interiori}, quae venit a pia matre secundum omnes auctores, et expanditur ab extremitate nervi, ubi ingreditur foramen ossis, et ramificatur ad modum retis concavi in prima parte sui, quae ideo Constantinum, habens venas et arterias et nervos subtiles. Deinde pars ejus secunda est spissior, ut dicit Avicenna, et expanditur sphaerice usque ad anterius oculi habens foramen in medio suae anterioris partis, ut species lucis et coloris et caeterorum visibilium valeant pertransire
Abbreviated transcription (Latin):
quanto minus perforatur. Etgo ci nafita faut meliori molo quo
potist conuursis ent in foramine cranei a quo loco itts diuida¬
fur et neraus. qui uenit e dexha parte ualit ad snishi oculum
et qui a anistro uadit ad dexha ut recta sit exfensio neruoꝵ ab
ongine sia ad oculos. N am si illa quę uenit a dexhra parte
antrnons cerebn usꝗꝗ ad lexti oculun iam fieret angulus
in nero communi ut concurnunt. et fieret neruus curuus
foramen oculi et expandit se in concanitate ouis al nola mdru.¬
menti quo ponitar uinu in doliis. sit igitir abe. traneum. ⁊ d sit
dextra pars antenoris coniauifatio cerebn et e sit sinisra. Iste¬
partis dico muolutę pia mattͣ a cuius fundo exeunt a deghio et
smnishio duo nenu concurientes in foramen itanei. et pastta se
diuidentrs ut nenus. qui uenit a dexho uadit ad sinistnum oculum
qui sit f. et qui a smnioro uadit as deshum qui sit ꝙ. et ingrediulur
foramina odsiu concaues ut in illa soncauitate exepandantur

Expanded text:
quanto minus perforatur. Ergo cum natura facit meliori modo quo potest, concursus erit in foramine cranii, a quo loco iterum dividuntur. Et nervus, qui venit a dextra parte, vadit ad sinistrum oculum, et qui a sinistra vadit ad dextrum, ut recta sit extensio nervorum ab origine sua ad oculos. Nam si ille qui venit a dextra parte anterioris cerebri, iret ad dextrum oculum, jam fieret angulus in nervo communi ubi concurrunt et fieret nervus curvus foramen oculi et expandit se in concavitate ossis ad modum instrumenti, quo ponitur vinum in doliis. Sit ergo a b c cranium, et d sit dextra pars anterioris concavitatis cerebri, et e sit sinistra, {involutae} pia matre, a cujus fundo exeant a dextris et sinistris duo nervi concurrentes in foramine cranii, et postea se dividentes, ut nervus, qui venit a dextro, vadat ad sinistrum oculum qui sit f, et qui a sinistro, vadat ad dextrum, qui sit g, et ingrediantur foramina ossium concavorum, ut in illa concavitate expandantur,
Abbreviated transcription (Latin):
T inde saeo sentritię Auicemȩ quę plena et persecta e
ad habendi est. et licet translatore s libror Auilemȩ ut
in sibro isso đ anina et sibro đ aialibus. et in libns me¬
diuue ałr transhuilo nunt. et uocabula mutauenut ita uf
ubigo no sit cadem intentio Auitennę franglata. quoniam
in libro đ aialibus Auicenne repentur ꝙ estimasio est in lo¬
co tationis in bnhio. et sic aliquarlo inuenhar alibi lon hane.¬
tas respectu pridictor tamen non est uix đ hoc quia liuersi
interpittas diuerificautur in uocabulio et aliguando a parte
rei habent omen diuersitatem. sed tenenda est euis sentr¬
tia in libro đ aĩa. quia ibi es principali intentione disutit
uins dde alibi aut ex magio inudenti faut mentionen. It.
iste liber est ielius tran glatus longe qq alii quod manisis.¬
Stun est quia pauca. ned nulla habet uoiabula aliar liguat
sel alii cius libri habeat infinita. si quio ueto cougrderet

Expanded text:
 hoc sententiae Avicennae, quae plana et perfecta est, adhaerendum est. Et licet translatores librorum Avicennae, ut in illo libro de Anima et in libro de Animalibus et in libris medicinae, aliter transtulerunt et vocabula mutaverunt, ita ut ubique non sit eadem intentio Avicennae translata, quoniam in libro de Animalibus Avicennae reperitur quod aestimatio est loco rationis in brutis, et sic aliquando invenitur alibi contrarietas respectu praedictorum, tamen non est vis de hoc quod diversi interpretes diversificantur in vocabulis, et aliquando a parte rei habent aliquam diversitatem; sed tenenda est ejus sententia in libro de Anima, quia ibi ex principali intentione discutit vires animae, alibi autem magis ex incidenti facit mentionem. Item ille liber est melius translatus longe quam alii; quod manifestum est, quia pauca vel nulla habet vocabula aliarum linguarum, sed alii ejus libri habent infinita. Si quis vero consider
Abbreviated transcription (Latin):
d aialibus. et in hor corrigit Austotelen pia intri pritation
et reuernda. nam medulla in aliis louis tospons sentu non
habet et idto nci sţe ses est uas. et arta uir tuti seusiti.¬
uar contineno nemos subhiles in quibus sensuo et spẽs
sengibiles. consistunt. sed congeletanda est ut Gis follatir dubi¬
senabiliu et inquo magio naguificantir et dishaquatur ope¬
rationes sensuum et hor est cerbmi. Nam leso lapite acuidit
manifesta lęsio uirtiti sensitiuar. et lęsio capitis est nobis
magio manifista io cordio. et plunts atudit et ideo seundu
manisistiarem sonsyderationem poninas uirhuitts sensiliues in

Expanded text:
 Animalibus; et in hoc corrigit Aristotelem pia interpretatione et reverenda. Nam medulla in aliis locis corporis sensum non habet, et ideo nec hic. Sed est vas et arca virtutum sensitivarum, continens nervos subtiles in quibus sensus et species sensibiles consistunt. Sed considerandum est, ut omnis tollatur dubisensibilium, et in quo magis manifestantur et distinguuntur operationes sensuum, et hoc est cerebrum. Nam laeso capite accidit manifesta laesio virtutum sensitivarum, et laesio capitis est nobis magis manifesta quam cordis, et pluries accidit, et ideo secundum manifestiorem considerationem ponimus virtutes sensitivas in
Abbreviated transcription (Latin):
perse. Na bnita aninalia utuntat solo seisu quia no
habent intelladti. et si guis nunqo uident lupe fugit eul
Statim. Et omns aial hinet ad regiti leonis et si nengq au¬
dierit ꝑrius. nei uident. et suc est đ multio quȩ uuit ñouua
et contaria complexioni aialid eodem modo ł uirtitibuo
et conueniendino na et si agnus nurqq uilent ꝗnũ¬

Expanded text:
bruta animalia utuntur solo sensu, quia non habent intellectum. Et ovis, si nunquam viderit lupum, fugit eum statim, et omne animal timet ad rugitum leonis, etsi nunquam audiverit prius nec viderit, et sic est de multis quae sunt nociva et contraria complexioni animalium. Et eodem modo de utilibus et convenientibus. Nam si agnus nunquam viderit agnu
Abbreviated transcription (Latin):
mę fauei. et fletus. comprebenditur exx fiqura faciei
cum motu la ibrymaꝵ. Et siuit humiditas. et siccitas. quȩ
midi et ege motu unius partio altenue ante alia. Et situi.¬
fas comprbenditur ex retentione partiul sui et ege pri¬
natione liquiditatio. Hoc tame consrderandun est q̃de¬

Expanded text:
et sicut fletus, qui comprehenditur ex figura faciei cum motu lachrymarum; et sicut humiditas et siccitas, quae midi, et ex motu unius partis illius ante aliam, et siccitas comprehenditur ex retentione partium sicci, et ex privatione liquiditatis. Hic tamen considerandum, q
Abbreviated transcription (Latin):
No spects. seu uirtutis uenients a nbus. hiet inmitent et
alserat senmo partiuularts. et sensl commune et imayi¬
nasionen. suut aerem. per quem hanseunt. tamen nulla ullar
longe nobilur et potintior. et hȩi uõcatur ex̾timatio seu uir¬
fus estimatiua. ut duit Auicen. ꝓͦ de anina quam aiut
sentirfarmas insensatas cirra sersibilo mattnam. sensibi¬
lio mattnia uocatur his illa quę a sensibus patticularibus.
patur ꝑ se quia ipsi uulgantir notantur sensus quas
alie uirtutro anine sensitus passint e quo bene diui sensus

Expanded text:
enientes a rebus, licet immutent et alterent sensus particulares et sensum communem et imaginationem, sicut aerem per quem transeunt, tamen nulla illarulonge nobilior et potentior, et haec vocatur aestimatio seu virtus aestimativa, ut dicit Avicenna primo de Anima, quam dicit sentire formas insensatas circa sensibilem materiam. Sensibilis materia vocatur hic illa, quae a sensibus particularibus pitur per se, quia illi vulgo vocantur sensus, quamvis aliae virtutes animae sensitivae possint aeque bene dici sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
cit ꝙ aliua est reciper aliud est retiner sicut patet in hia¬
in mrapiere exemplis. Et sic est in oygano sensus esmunio. et imaguas¬
sea gn tanta iunis conponitir ex hio duabus suluiet
quę ociupat fantam cellula prima uocatur fantasia siue
uirtis fantastiia. Nam in iiᵈ.  anina. et A somno et uigilia
et libro đ sertu et sensato pates ꝙ gantasia et sertus io¬
munis sunt iden seaun din substantia differentes secundu et¬

Expanded text:
cit quod aliud est recipere et aliud retinere, sicut patet in his exemplis. Et sic est in organo sensus communis et imaginatamen tota virtus composita ex his duabus, scilicet, quae occupat totam cellulam primam, vocatur phantasia {seu virtus fantastica}. Nam ex secundo de Anima et de Somno et Vigilia et libro de Sensu et Sensato patet quod phantasia et sensus communis sunt idem secundum subjectum, differentes secundum es
Abbreviated transcription (Latin):
anochi otuli lib .3. et propter hoc enstallins est n nedio
cos et humor uiters replet tota con cauitati neni usqq el sectio¬
nen commino. et est megis spissus q̃q antenor glacalis uter g
tanen est diapbanas quatinus spes tey transeat in eis et hum̃or
ustallinus uocatur pupilla. et in ea est uirtus inguuaisiut in
subiecto quod primo inmutatur. licet noͥ tadia li quando neruus
communio estorganù radicale. et ibi conpletir uisio qm pottest
nirtes nisiua ut seguentia denonstrabunt.
Congragan du uen demueps T figura oculi et partuicius et
Acentis tunicaz. et humozĩueniendis nan hȩe sunt oĩa
necessana. sine quibus modus nidendi no patiscil. oculus
iqr totus accelit ad forma sphonia. et hunicę simiłr et hu¬
morts ꝓꝑt prpnetates sphẽnce tiguie laudabiles quia est
masis elongata ab impeqo sigura habeno angulos et est

Expanded text:
od est vitreus, et propter hoc crystallinus est in medio eorum. Et humor vitreus replet totam concavitatem nervi usque ad sectionem communem, et est magis spissus quam anterior glacialis, uterque tamen est diaphanus, quatenus species rerum pertranseant in eis. Et humor crystallinus vocatur pupilla, et in ea est virtus visiva, sicut in subjecto quod primo immutatur, licet non radicaliter, quoniam nervus communis est organum radicale, et ibi completur visio, quantum potest virtus visiva, ut sequentia demonstrabunt.randum vero deinceps est de figura oculi et partium ejus, et de centris tunicarum et humorum inveniendis: nam haec sunt omnino necessaria, sine quibus modus videndi non patescit. Oculus ergo totus accedit ad formam sphaericam, et tunicae similiter et humores propter proprietates sphaericae figurae laudabiles, quia est magis elongata ab impedimentis quam figura habens angulos, et est
Abbreviated transcription (Latin):
et aliua postenuo quod est neiui coniaui exhemitrs et bge
pars eius secunda uoratar naca. quomam est similis uue toq
Aimittit in antinion parte sua foranea. siut telinquitur in uua
quando te nouetar suspenconu euis ut dicit auic in libio no
mediunȩ et funiia nẽni. quę uenit a dura masr seundũ oes
expanditur secunda tunica ocusi. quę babet duas partis
Nam prima pats com ponitur ex uenis et nenus et arferiio
et uoiatur secundina. nan est similis secundinę. et secundu
pars expandibir usgo ad anfinug oculi et lgr apparee eius
subtilibus corhialibus Et sunt siut costices ut si exionietir
unus eor non proster hoc lȩ duntit alii. et factum est ita ut. sic tuu¬

Expanded text:
et aliud posterius quod est nervi concavi extremitas. Et haec pars ejus secunda vocatur uvea, quoniam est similis {uvae}, eo quod dimittit in anteriori parte sua foramen, sicut relinquitur in uva quando removetur suspensorium ejus, ut dicit Avicenna tertio libro Medicinae. expanditur tunica oculi secunda, quae habet duas partes. Nam prima pars componitur ex venis et nervis et arteriis, et vocatur secundina, quia est similis secundinae; et secunda pars expanditur usque ad anterius oculi, et ibi apparet ejus subtilibus corticalibus, et sunt sicut cortices, ut, si excorticetur unus eorum, non propter hoc laedantur alii. Et factum est ita, ut sit hae
Abbreviated transcription (Latin):
ticulan uel e.  deternimetur cum aliio in sutaha comuni
sedđ solo uisu scientia separata constituitur asua phas ut
sit speuialio ubilitas sapientis ꝓ iusum quę no reperia.¬
tur in aliio sensibus: Et quod in uniuerzoli consingit¬
ta uolo in parniulan exbiber reuoluenio libros hui¬

Expanded text:
capitulo determinetur cum aliis in scientia communi. Sed de solo visu scientia separata constituitur apud philosopsit specialis utilitas sapientiae per visum, quae non reperiatur in aliis sensibus. Et quod nunc in universali jam tetigi, volo in particulari exhibere revolvendo radices hu
Abbreviated transcription (Latin):
dt anima indicat d sensibug patticularibus. nam no lom.¬
y plet iudicium A uisibili anteqe speues conueniant adsub
iectum communen. et sitđ audibili. et aliis. ut patit ex fine
Aseriu. et sensato. et u d anima. et iudicat đ diuersita.¬
te sensibiliu ut ꝙ in lacte sit album et iulce. quod non

Expanded text:
de singulis sensibilibus particularibus. Nam non completur judicium de visibili antequam species veniat ad sensum communem, et sic de audibili et aliis, ut patet ex fine de Sensu et Sensato, et secundo de Anima, et judicat de diversitate sensibilium, ut quod in lacte
Abbreviated transcription (Latin):
suis Nan hi sufficiuit et cerhius ꝑhractant. quę uolunus
mabo uia u entatem. Concordant igitir omnes ꝙ duȩ suit par¬
tes anteriono coniauitatio tertn gues uiant uertiulos uel
coniauitatis uel nͣozelas. et hi uentiiali no pasuit eue ism¬
menta sensis commenis. et imagiations T quibas dicti est
prius. nam illi sunt orlia aliui sundun pnus et postenus hi
aut sunt pasiti secundi dextui et ssinistrum ut diut constantius
nam tota cellula cerebri potest diuidi i partim antenion es pash.¬
notem. ut supenus dictum est. et nibilomins secuniu de xhrum
dexhum et sinistrum. ubi suit duo ncihiuuli quo da modo di¬
plea unus đ lexto uenticulo. alius ł sinisto et sunt ner¬
ui opfiu .i. con caui secundu dichs aubtorrs. et inchoatur conia.¬
las similes sunnitatibus mamillaz secunduꝙ docet. ꝓrsti

Expanded text:
suis; nam hi sufficiunt et certius pertractant quae volumus. mabo unam veritatem. Concordant ergo omnes, quod duae sunt partes anterioris concavitatis cerebri, quas vocantcellulas. Et hi ventriculi non possunt esse instrumenta sensus communis et imaginationis de quibus dictum est prius. Nam illi sunt ordinati secundum prius et posterius, hi autem sunt positi secundum dextrum et sinistrum, ut dicit Constantinus. Nam tota cellula cerebri potest dividi in partem anteriorem et posteriorem ut superius dictum est. Et nihilominus secundum dextrum dextrum et sinistrum, ubi sunt duo ventriculi quodammodo diplex, unus de dextro ventriculo, et alius de sinistro, et sunt nervi optici, id est concavi secundum dictos auctores. Et inchoatur concalas similes summitatibus mamillarum, secundum quod docet Avi
Abbreviated transcription (Latin):
palihntido. et hurpitido. Item sinilitido ctian diuenitis
nn omubus hio et in omuibus compasits exhio. et alie¬
preter hec sunt aliqua quę collocantar sub aligua uel ali¬
quibus iotaz ut ordinatio sub site. et siriptura. et pictura
nuib figura. et sub ordinazone. et sitis reentudo et cur¬
uitas et concauitas. et con uexitao. quę̧ collocantur sub.
fiqura et mulhitudo. et paruitas. quę collosantur subo nuo
et siuit equalitis aug̃mentu. et diminitio imequalis lo la¬

Expanded text:
itudo, item similitudo et diversitas in omnibus his, et in omnibus compositis ex his. Et praeter haec sunt aliqua, quae collocantur sub aliqua vel aliquibus istarum, ut ordinatio sub situ, et scriptura et pictura sub figura et ordinatione; et sicut rectitudo et curtas, et concavitas et {convexio}, quae collocantur sub figura; et multitudo et paucitas, quae collocantur sub numero; et sicut aequalitas, et augmentum, et dimin
Abbreviated transcription (Latin):
tus illa distinctiua sit inter uirtutts anine. Quat oriana
sunt in rebus distineta. multago alia infenuo racta¬
da supponunt certificationem uirtutun animę sensitiuȩ ileo
oportet a partibus cenbn. et uirtitibus aĩg inchoar ut in¬
uenianus ea quę ad uisum sunt necessaria ut auctores
pero sectuę dant nobis uian ad illua ostendentes quo¬
molo a pelluulio cenbn. et cute et tranci descentunt
neni uisibiles. sed nullus explicat omnia necessana
in hai parte Dico igitur siut des naturales. et medui
et ꝑspecdiuui concedint ꝙ cereoni inuolutur in duplui
cauitati ossio capitis quod traneu uocatuir. nan hec dunor
Flegma domiaatur. et habet tres distinctiones. quę uocaetur
calami. et cellule. et partis. et diuisiines. In prima cellula
sunt ⁊ uittutio. et est una sensus comnunio in antenor¬
eius patte constitugns ut Auicenna duit primo qd̃ aia pm
est suit gons respedtu sensuu pariulariu. et sicut certrri

Expanded text:
stinctiva sit inter virtutes animae quarum organa sunt in cerebro distincta, multa que alia inferius tractanda supponunt certificationem virtutum animae sensitivae, ideo oportet a partibus cerebri et virtutibus animae inchoare, ut inveniamus ea quae ad visum sunt necessaria. Et auctores perspectivae dant nobis viam ad hoc, ostendentes quomodo a pelliculis cerebri et cute cranii descendunt nervi visuales; sed nullus explicat omnia necessaria in hac parte. Dico ergo, sicut omnes naturales et medici et perspectivi concordant, quod cerebrum involvitur duplici ncavitati ossis capitis, quod cranium vocatur. Nam haec durior phlegma dominatur, et habet tres distinctiones, quae vocantur thalami, et cellulae, et partes, et {divisiones. In} prima cellula sunt duae virtutes: et est una sensus communis in anterejus parte consistens, ut Avicenna dicit primo de Anima, qui est sicut fons r
Abbreviated transcription (Latin):
replent quol oportet tiplen. sel quia antenor glauielis in sua lor¬
uexitate seiat uucam oportet simiłt ꝙ eus centiu sit aliud ab uuca
et sicut in neruis in pnfunlo. et quĩa totis oulus. et comta. et:
humor albuginers habent aliud centra ab uuca. et in profundo oculo
siut anstnos glauialis. et hec requirintur ut fiat uĩsuo in glaria.¬
li. Melius enim dicit Macen ꝙ antenot glacialis habeat ile centu¬
cum istio. et ideo totas oculuz et cornta. et hunor albugintuo. et
anttnor glacialis sunt contenbice De artenoni ueroglauali certus
manifestibitir in sega crtbus ꝙ oportet ipsum haber idem centrum
consolidatiua estimaturꝓ habeat centrum aliud: bn intenus nab
in profundo sed auctor perspechuę non diuit hoc sed se uuea
et de hunore uilito ꝙ nte ad muiiem nce ꝙ cum ali habet cenm̃

Expanded text:
tet repleri. Et quia anterior glacialis in sua convexitate secat uveam, oportet similiter quod ejus centrum sit aliud ab uvea, et sit interius in profundo; et quia totus oculus, et cornea, et humor albugineus habent aliud centrum ab uvea et in profundo oculi, sicut anterior glacialis, et haec requiruntur ut fiat visus in glaciali, melius est, idem cum istis. Et ideo totus oculus, et cornea, et humor albugineus, et anterior glacialis sunt concentrici. De anteriori vero glaciali {certius} manifestabitur in sequentibus, quod oportet ipsum habere idem centrum consolidativa aestimatur, quod habeat centrum aliud ab omnibus his interius in profundo. Sed auctor perspectivae non dicit hoc, sed solum de uvea, et de humore vitreo, quod nec ad invicem nec cum aliis habeant ce
Abbreviated transcription (Latin):
mmiuro. et bene commistio. et est sua humiditas uisiasa
inseparabilio ab ipso ꝑꝑ liquefachone calidi. et ꝑꝑ hor ex
cedit ad numeni diaphoni ꝑꝑ colorem aquę quia nallus
iolor est magis nceptiuuo fnmę. et colono in to quod
minuo ieceptiua suat gamę. et colone. into uen quod
na qo femin. et ꝑꝑ hoi inter omura metalla argenti
bene politum esst melius speuulu. quia hor in colore magio
accedit ad diaphonꝙ. et habet subtile tentum bene lom¬
mistu.. stagnum aut et plambun sunt magis ex argeato
uiuo no puro. neq beñt comnisto cu sulphiure et ꝑpr
hoc in sũperficiebũs. eat semꝑ iemanent partes obscuꝵ et ter.¬
restres impedientes luminis icestionen. et ideo ex eio noge¬
neratir spetuli. Inter omnia aut melius speculun est exui¬
proportio reflexionio. quia si multa nimis fient reflexio
sitũt in speculo opposito soli inmediate non resulfat colot
et figura. uel obscure resultabit. Et hoi est ideo. quia

Expanded text:
sua humiditas viscosa, non separabilis ab ipso per liquationem calidi; et propter hoc ex cedit ad naturam diaphani per colorem aquae, qui, quia nullus color est, magis est receptivum formae et coloris. In eo vero quod minus receptiva sunt formae et coloris. In eo vero quod propter hoc inter omnia metalla argentum bene politum est melius speculum, quia hoc in colore magis accedit ad diaphanum et habet subtile terreum bene commixtum. Stagnum autem et plumbum sunt magis ex argento | vivo non puro neque bene commixto cum sulphure, et propter hoc in superficiebus eorum semper remanent partes obscurae terrestres impedientes luminis receptibilitatem, et ideo ex eis non generatur speculum. Inter omnia autem melius speculum est ex viproportio reflexionis, quia si multa nimis fieret reflexio, sicut in speculo exposito soli immediate, non resultat color et figura, vel obscure resultabit. Et hoc est ideo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
imaginio. duendum ꝙ tria oportet concurrer in natura spe¬
culi s. et planiul et transpanalam. et suꝑfiuien. et aliga
flexio. aer eñim. qui est trandpanns fantun non est
speculum. Aqua uero quę est trañspartas et spicia aliquo
modo terminat lucen. quȩ al shuut harmas inuisibiles. et
rifiecnt eas a superficie plana. et ꝑ consequers congregat
ibiden foman abshattan a lucẽ reflexa. et ꝑꝑ hoi ĩpsa
est specula sed aliquantula obstui. Metalla uero in su¬
le sit ualde et slphar. et sinilitir commiscentur ꝑ calia
digerens et inflarinans tuni fit auz. et in superfiuie poli¬
ta ꝑꝑ subtile aquer est radii nceptiua. et rflexiuli ꝓꝑ¬
subrile tinu teminata. et sio speculu efficĩtur. Similiter
esta argento ꝑꝑ casde cansas preter hoc solu. quia cali.¬
du in primo non adeo bene comniscens. necadeo bene di¬
genas. neqq adeo bene inflammano. sicut in auro ꝑa

Expanded text:
et concurrere in naturam speculi, scilicet planitiem et transparentiam in superficie, et aliquid flexio. Aër enim, qui est transparens tantum, non est speculum. Aqua vero, quia est transparens et spissum, aliquo modo terminat lucem, quae abstrahit formas visibiles, et reflectit eam a superficie plana, et per consequens congregat ibidem formam abstractam a luce reflexa; et propter hoc ipsa est speculum, sed aliquantulum obscurum. 11 Metalla le est valde et sulphur similiter, et commiscentur per calidum digerens et inflammans , tunc fit aurum, quod in superficie polita propter subtile aqueum est radii receptivum et reflexivum culum efficitur. Similiter est de argento propter easdem causas praeter hoc solum quod calidum in ipso non est adeo bene commiscens neque adeo bene digerens neque adeo inflammans sicut in auro. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas. et hoi est color. Sed non gportit q. illua quod re¬
ceptun est in oculo. et in spinta uisibili. uel speculo sit
stans figura. quia suũt dictum est non babel teminu qua¬
titatio secundun ecse fiquiz. sel pohus similitidinen illiua
et speuen. quę apfa nata est represertar fiqura secudum
esse quantitato deteminate. Aᵈ illua quod quęntur utra
recipalur forma ista. ut in superficie. uel in puncto dicen¬
dum quod in puncto. sicut bene denonshati est ꝑ proposi.¬
celi. quę tota resustat in una acie parua ouili quod no
posset fien si recipertir in ipso. ul in superfiue Pt
caden rato est de speculo quę de ouulo. Aa alud aut quod
conha obiilihur patit solutio ꝑ preduta. imago enin. quę¬
resultat in speuulo non habet longitudine. et lalitudine
secundu longitudinis. et latitudinio distantia. sel posiuo

Expanded text:
et hoc est color. Sed non oportet quod id quod receptum est in oculo in spiritu visibili vel in speculo, sit constans figura’, quia, sicut dictum est, non habet terminum quantitatis secundum esse figurae, sed potius similitudinem illius et speciem, quae apta nata est repraesentare figuram secundum esse quanti terminati. 8 Ad id autem quod quaeritur, utrum recipiatur forma illa ut in superficie vel ut in puncto, dicendum quod ut in puncto, sicut bene et demonstrative probatat in una parva acie oculi, quod non posset fieri, si reciperetur in ipso ut in superficie . Et eadem ratio est de speculo, quae de oculo. 9 Ad id autem quod contra obicitur, patet solutio per praedicta. Imago enim resultans in speculo non habet longitudinem et latitudinem secundum esse longitudinis et latitud
Abbreviated transcription (Latin):
sit pramento dicimis q sit in pramento qualitatis seuldunis.¬
ta specie. quę̧ est habitus. uel dispositio. Est enim non propnie
imago uel forma. sed speuies mmagmio. uel fomę. et falis
species. et talio fama potrst esse i anima. ut in subicito
culi uel aspicientios. et oportet ꝙ longinido. et lasitudo ali¬
iuius eus et extra ipsum. quod  inconuenieno eost dicer. et¬
ꝑꝑ hoi necesse est duer ꝙ in rei uentate non est longa nte
lata. sed species longitudinis. Et lasitudinio. ꝑ qua iegno.¬
sutur fiqura aspicientio. Et cu tales species sint habitus
uel dispositionto ent ista sigura habitis. uel dispositio sd

Expanded text:
it, dicimus quod est in praedicamento qualitatis secundum illam speciem, quae est habitus vel dispositio. Est enim non proprie imago vel forma, sed species imaginis et formae, et talis species, quae potest esse in anima ut in subiecto; culi, sed aspicientis, oporteret quod longitudo et latitudo alicuius esset extra ipsum, quod est inconveniens. Et propter hoc necesse est dicere quod in veritate non est longum neque latum, sed species longi et lati, per quam cognoscatur figura aspicientis. Et cum tales species sint habitus vel dispositiones, erit illa forma habitus vel dispositio ,
Abbreviated transcription (Latin):
asparet in superficie si ipeun est totui in superfiue una ale¬
cuius quan lifatio ipsun toti non ent in minmi. Si ergo forma
speculi est tota in speulo aluuius quantitatio. ut in super¬
Nue. tune non ent tota in minori quod est conta sen sum ꝗ
si ppeulu prangatir in mille parte in qualibet idtas parte¬

Expanded text:
si ipsum est totum in superficie una alicuius quantitatis, ipsum totum non erit in minori; si igitur forma speculi est tota in speculo alicuius quantitatis ut in superficie, tunc non erit tota in minori, quod est contra sensum, quia si speculum frangatur in decem partes, in qualibet illarum parti
Abbreviated transcription (Latin):
no tanti resultabit fõma. sed eta distantiã. quy̨ est intir
aspicienten. et speculi. et ꝑꝑ hoc guando distantia est nrgra
cemitur foma propinquã in Meculo. quando uero parua e
distantia uidetur acceder ad superfiuen. Ad aliua duerdun
una pars speculi non est sub alia. et ꝑꝑ hoi non fit reflexio
ab una parte suꝑ alia. sed in concauo una paro sub alias¬

Expanded text:
non tantum resultat forma, sed etiam distantia, quae est inter aspicientem et speculum. Et propter hoc quando distantia est magna, tunc videtur forma profundata in speculo, quando vero parva est distantia, videtur accedere ad superficiem. 13 Ad aliud dicendum ano, quia ibi una pars speculi non est sub alia, et propter hoc non fit reflexio ab una parte super aliam. Sed in concavo una pars sub alia
Abbreviated transcription (Latin):
tribno modis in speilo s. ex mota aspicientio ex motu specu¬
li. et ex motu aeno intamelii. Et hoc conuenit ideo qua re¬
eta ospositio exigitur ad immutatioren medii. et ita posest in¬
mutan. nel ex parte situs aspiuontio. uel ex parti speculi et
ideo comimpitit una. et generatir altera medu ait̾ quod e

Expanded text:
ulo, scilicet ex motu aspicientis et ex motu speculi et ex motu aëris intermedii. Et hoc contingit ideo, quia recta oppositio exigitur ad immutationem speculi, et illa potest immutari vel ex parte situs aspicientis vel ex parte speculi, et ideo corrumpitur una et generatur alia. Medium autem quod e
Abbreviated transcription (Latin):
ert quia modo est in ma parte specili. modo in alia. esgo
mouetur. et est corpus mobile. Quęstar ultrnae si est in
quo est tanq in sabiecto. ee uidetur ꝙ non in speculo
noto speculo moneretur et ipsa. hoc aut uidetur esse fal¬
sum. quia nos uidenio speiulo manente innoto appatens
ista forna ueniens. et niedens. et uarians situn ad no¬
hun aspiuienho. et ꝑꝑr hoc dicit auctor sex princ. ꝙ i
hur falsun. quia tunc uidertur sme speculo. quod falsun
est. Pretirca unumquodq est in uño. ut in subitito a quo
ni distat ꝑ situ. et loui. forma speculi non distat a speulo
ꝑ situ. et loui. ergo est in isto ut in subiecto. Ad ppedicta
ma ista nihil est absolute sed tra compasitio quȩda aspi¬
cientis ad speiale. siut in unbra pnuatio luuo ex obire¬
chi corpons opati ad lucen pesultans. sed conhra hoc eos
ꝙ in umbra non resultat hͦ opau expresse secunda oia
Lincanenta. sed con fuse secundun ca tartun. quę puno in.¬

Expanded text:
ia modo est in una parte speculi, modo in alia; ergo movetur et est corpus mobile. 4 Quaeritur ulterius, si est, in quo sit sicut in subiecto . Et videtur quod non in speculo. eculo, moto speculo mo|veretur et ipsa. Hoc autem videmus esse falsum, quia nos videmus quod speculo manente immoto apparet forma illa veniens et recedens et varians situm ad motum aspicientis. Et propter hoc dicit auctor sex principiorutur falsum, quia tunc videretur etiam sine speculo, quod falsum est. Praeterea, unumquodque est in illo ut in subiecto, a quo non distat per situm et locum; forma spe est in ipso ut in subiecto. Ad praedicta ma illa nihil est absolute, sed tantum est comparatio quaedam aspicientis ad speculum, sicut etiam umbra privatio lucis est ex obiectu corporis opaci ad lumen resultans. Sed contra hoc est quod in umbra non resultat imago rei opacae expresse secundum omnia lineamenta, sed confuse secundum ea tantum quae primo in
Abbreviated transcription (Latin):
hol magio debetar aen. si tertio modo funi non posses
esse speculu corpas cum non esset ferminani in astrrapar.¬
te et hoi pidetur esse falsum in aqua. quia aqua est spe¬
culum aspiciensigs in ipsam: Pretira de netallis uidetur
fien speiule quando sunt polita. et titia sicut se fino au.¬
to. et argerto. et de quibasdan lapidibus polilio. Et qui¬

Expanded text:
agis deberetur aëri. Si tertio modo, tunc non posset esse speculum corpus, quod non esset terminatum in altera parte, et hoc videmus esse falsum in aqua, quia aqua est speculum aspicientis in ipsam. 11 Praeterea, de metallis videmus fieri specula, quando sunt polita et tersa, sicut de ferro, argento et auro, et de quibusdam etiam lapidibus politis. Et quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
dihir ꝙno. quia diutur in ui. pinuisiis quod ingacsibile est no¬
capuo corpor mouen. sed si forna quę eot in speulo est aut
ens copns. aut non coriu .⁊. si corpuo tuni duo corpora ent
i eolen loso. quia speiale ꝓꝑ ipsan non ocupat maiore lau.
cundum quantitaten pnofunditatio corpons illius quodul for
ma sit impossibile est illan forma corpas ese. si uero dilas¬
ꝙ non sit corpus cum uileatur mouen mota louali su ꝑspecule
mou ebitur non corpus motu corpons. quol naltis rationibus im¬
passibile esse probatur. Dicitur enin in ui princitiis quod
impossibile non corpus corpor mouen hoi est mote corpons¬

Expanded text:
uia dicitur in sex principiis quod ‘impossibile est non-corpus corpore moveri’; sed si forma, quae videtur in speculo, est, aut erit corpus aut non-corpus; si corpus, tunc duo corpora erunt in eodem loco, quia speculum propter ipsam non occupat maiorem locum. cundum quantitatem profunditatis illius corporlam corpus esse. 3 Si vero dicitur quod sit non-corpus, cum videatur moveri motu locali super speculum, movebitur noncorpus motu corporis, quod multis rationibus impossibile esse probatur. Dicitur enim in sex principiis quod ‘impossibile est non-corpus corpore moveri’, hoc est motu corpo
Abbreviated transcription (Latin):
te in egtessione radi a uisu. et conuerzione eius ad ocula¬
tus luminosa imprimers meo cui occurrit ex fito aere
lunen pincale. cuius us auitas apud papilla exiotit. et
quanto plus elorgatur dilatatur eius basio. et ess Sigura. qua
lumen ilud continet pyramis columnea eius uꝯ acumen apuo
comprebendit illud. super quod cadit lunea illui radiale et
suꝑ quod non cadit ipsi in uiso non comprebendis. uerbign

Expanded text:
In egressione radii a visu et conversione eius ad ocultus luminosa imprimens in eo cui occurrit ex toto aëre lumen pineale, cuius videlicet acuitas apud pupillam existit; et quanto plus elongatur, dilatatur eius basis. Et est figura, quam lumen illud continet, pyramis columnea, cuius videlicet acucomprehendit illud, super quod cadit lumen illud radiale, et super quod non cadit, ipsum non comprehendit ’. Secun
Abbreviated transcription (Latin):
tractionis. quȩ est no. et ibispactio usqe ad r. Iunchu n
glauali. et su udebitur p. per radium Frachun s. pr. et iles
minas bent uidifur ꝙͥ res. quę sunt in base prramilio. quo¬
niam ille uidendir ꝑ radias nitos. et perpenditulares.
Polen modo est de q. uisibili ut patet in ꝑgura. similitr
quie qud uidetur ꝑ radios rictas. et reflezas uidehut iubo¬

Expanded text:
fractionis qui est n o, et ibit fractio usque ad k punctum in glaciali, et sic videbitur p per radium fractum scilicet p k. Et ideo minus bene videtur quam res quae sunt in basi pyramidis, quoniam illae videntur per radios rectos et perpendiculares. Et eodem modo est de q visibili, ut patet ex figura. Similiter quicquid videtur per radios rectos et reflexos, videtu
Abbreviated transcription (Latin):
clanficantur. et uiuificantur. nunc obuiureatur et debili¬
tentur. et si est in parte A de colonbus iridis. maa ueni.
tate non sunt. nisi secundum apparintiam. quan falit ca¬
sus luus ad angulos determinatos. et gen eraho eius est ꝑ
reflexionen. et non ꝑ frachonem. quonian uanatur se¬
cundum aspectum rũdentis. ut suentia expenmentalis

Expanded text:
clarificentur et vivificentur, nunc obscurentur et debiliclarificentur et vivificentur, nunc obscurentur et debilitentur. Et sic est in parte de coloribus iridis: nam in rei veritate non sunt nisi secundum apparentiam quantum facit casus lucis ad angulos determinatos. Et generatio ejus est per reflexionem non per fractionem; quoniam variatur secundum aspectum videnti
Abbreviated transcription (Latin):
sus color et diuera lusis relucentia in rebus lutidis. Intili¬
gendum est ꝓ hoi est proptir casun. et reflexionem ad argu.¬
los diuersos. Nam quando mudit ᷑ reflectitar ad angulos nitas
torhot est actio lulis. et quando ad angulos mines neetos debi¬
lior et est quando ad meltum acutos tune multun debilior. Et
sie lux cadens diuersimode potest uel manisestar. uel oucel
uersio modis. ut patit in collo columbę. et cauda pauonis et
mustis rebuo. non tamen dus quando uen colores sunt in
cauda pauonio. et collo columbę. luet aliᵈ negant maxi.¬
me de collo columbę. Iigura enim determinata tolon.¬
louo in cauda pauonio manifeste continet coloten certi
spiositidinen. et ꝓꝑr ear magnam curuitatim non percipi¬
mus sue colotes ueros. qui sunt in eis. non tamen nego
quin ꝑ diuersun casun lucis ad diuersos angulos non ma¬
nisestatur magro colores illi nure magio otiultantur nuc

Expanded text:
sus color et diversa lucis relucentia in rebus lucidis, intellisus color et diversa lucis relucentia in rebus lucidis, intelligendum est quod hoc est propter casum et reflexionem ad angulos diversos. Nam quando incidit et reflectitur ad angulos rectos fortior est actio lucis, et quando ad angulos minus rectos debilior, et quando ad angulos multum acutos tunc multo debilior, et sic lux cadens diversimode potest vel manifestare, vel occulversis modis, ut patet in collo columbae et {cauda} pavonis, et multis rebus. Non tamen dico, quin veri colores sint in cauda pavonis et collo columbae, licet aliqui negant, maxime de collo columbae; figura enim determinata coloribus in cauda pavonis {manifeste} continet colorem certumspissitudinem, et {propter earum} magnam vicinitatem, non percipimus sic colores veros qui sunt in eis. Non tamen nego, quin per diversum casum lucis ad diversos angulos nunc manifestentur magis colores illi, nunc magis occultentur, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
huni lioribus humilora. sed consideranaunq male sigu¬
ramr T modo in libra T spetulio. quia carhutn7 debene e¬
dem in centum sphere. quod ibi non senatur. it ideo hic pono
rettan figurationem. In eculio columnanbus intra politis
aicidunt similia. ut in speculis ion iauo. fam in quansitate rri
uise qo in nunero imagium q̃q in euertion. uicnum fit et
diuen mode reflexio in bio. ut in columnari liuo extenonb
a longitidine. et latitidine situ. et medis uixta hȩc diueri.¬
hiantur imagines. Et n anatir nihilominuo lola mmagi¬
nan setundum diuenitatem situs respecta iolnng. siuuit in
concauis sphencis. In prtamidalibus concanio atudut
sinilia. ut in columnio. et sphęntis concamo. Uanafur
etan in bio reflexio ut in prranidalibus extra politios
sa lorgiti dins lahitidie medio siti. et uixta hȩ c
natenlibus. nam cun sepe dictin sit ꝙ ex diuerritate casus lu¬
cis. et reflexionio a colonbus. et itbus ad ouli appant duer¬

Expanded text:
derandum quod male figuratur demonstratio in libro de Speculis, quia catheti debent cadere in centrum sphaerae, quod ibi non servatur, et ideo hic pono rectam figurationem. In speculis columnaribus intra politis accidunt similia ut in speculis concavis tam in quantitate rei visae, quam in numero imaginum: quoniam eversione visibilium fit etut in columnaribus exterioribus, a longitudine, latitudine, a situ medio; et juxta hoc diversificantur imagines et variantur nihilominus loca imaginum, secundum diversitatem situs respectu columnae, sicut in concavis sphaericis. In pyramidalibus concavis accidunt similia ut in columnaribus et sphaericis concavis; variatur etiam in his reflexio, ut in pyramidalibus extra politis, a longitudine, latitudine et medio modo; et juxta hoc naturalibus. Nam cum saepe dictum sit quod ex diversitate casus lucis et reflexionis a coloribus et rebus ad oculum apparet diver
Abbreviated transcription (Latin):
de speue. siut esset de alia mnatena impressa in speulo ui¬
delicet de parte speuli alia signata. in qua imprimentir ge¬
cies sed nen oportit ꝙ habçat oculus situm deterninati. ut nu¬
deat nͣa fura in speculo uel aliam eius partem assignatan. er¬
go net in uisu farto pernflexionen exigitar deterrima.¬
has oculi situs quod falsum est. nam nisi oclus git in e non
uidebit aliquis per reflexionem ad e. si enim alibi esset spes
hȩc reflexa non ueniret ad eum propter ęqualitatin angu¬
lor inuidentie. et reflexionis. miltio igitut modio hoi oste¬
di pofest. sed quia cemssini est omnibus suentibus perope.¬
Ctua. ileo non oportet. ampliuo immorani. Et ex hoi tunc qua¬
si infinita pertractant. nam primo sequitur. ꝓ species non fi¬
quratur in eubstantia speuuli. nec imprimitur in eo ut esti¬
mat uulguo. sed solu hransit ꝑ eius superficiem uogo adqr¬
positan partem. sed secundum ęqualitatem angulot inuiden¬
sis. et reflexionis. et cum ita sit hunc si lumen quod uenit

Expanded text:
de specie sicut esset de macula aliqua impressa in speculo vel de parte speculi aliqua signata, in qua imprimeretur species, sed non oportet quod habeat situm determinatum, ut videat maculam in speculo, vel aliquam partem ejus signatam; ergo nec in visu facto per reflexionem exigitur determinatus oculi situs; quod falsum est. Nam nisi oculus sit in o, non videbit aliquid per reflexionem ad o. Si enim esset alibi species haec reflexa, non veniret ad eum, propter aequalitatem angulorum incidentiae et reflexionis. Multis ergo modis hoc ostendi potest, sed quia certissimum est omnibus scientibus perspectivam, ideo non oportet amplius immorari. Et ex hoc tunc patent infinita pertractanti: nam primo sequitur, quod species non infigitur in substantia speculi, nec imprimitur in eo, ut aestimat vulgus, sed solum transit per ejus superficiem usque in oppositam partem secundum aequalitatem angulorum incidentiae et reflexionis. Et cum ita sit, tunc si lumen, quod venit
Abbreviated transcription (Latin):
sires sit inter ouilum. et centrum. tunc imago ent propinquior
et centum imago ent rnotior. et minor. et sub minoni an-¬
gulo uidebitur. Si uero oculus sit in medio densiosi. et cen-¬
hun sit inter oculum. et rem ent mmago propinquior. et ninor
et sub minon angulo uidebitir. et quantitas anguli sub quo
uid ctir . cognosutur esse minor ꝙz debet esse. Si medium
cessus recti. et tirminantur extra ipsum ad alium pun¬
faciunt est minor qo angulus ouili. sub quo uidetrtis et
ideo angulus. sub q̃uo uidetr res est maior qo si esset medul
unum func uidertuar esse sub argulo. bat. contento sub lincio
recho et in figura sequente sib angulo opq. conttato ex lincis
rectio uidentur si melium esset unun. et ita sub maioni an.¬
gulo qo sit angulus contentus ex lineis pachio sub quo ui-¬
detur tes ꝑ mesia duo. et seuundun hunc modum intelligen¬
aun est in aliis omnibuo sequentibus Riquns¬

Expanded text:
g. fig. Si res sit inter oculum et centrum, tunc imago erit propinquior g. fig. Si res sit inter oculum et centrum, tunc imago erit propinquior or, et sub minori angulo videbitur. Si vero oculus sit in medio densiori, et centrum sit inter oculum et rem, erit imago propinquior et minor et sub minori angulo videbitur, et quantitas anguli sub quo videtur res cognoscitur esse minor quam deberet esse, si medium cessus recti, et terminantur extra ipsum ad alium punfaciunt est minor quam angulus sub quo videtur res, et ideo angulus sub quo videtur res est major quam si esset medium unum. Nam tunc videtur sub angulo b c a contento sub lineis rectis. Et in figura sequenti sub angulo o a p contento ex lineis rectis videretur, si medium esset unum, et ita sub majori angulo quam sit angulus contentus ex lineis fractis sub quo videtur res per duo media. Et secundum hunc modum intelligendum est, in aliis omnibus sequentibus figu