comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corrupuit: mox młtos monachoꝵ eccux. I¬
it. Suꝑ stites pͥmo sibi quisq timere oia¬
tõnes ⁊ elemosinas largiores fac̾e. s ꝓ¬
cessu tꝑis ait ẽ natura oĩũ pedetẽptun
metu dempto omitt̾e. p̃sertĩ celłariꝰ. qͥ pa¬
spei ẽẽ si cid̃ uiui neqͥssent mortui ꝯsum̃¬
ent. Itaq cũ qͣdã nocte ꝓpt̾ netessaria diu
soporẽ distuliss. tandẽ elatiatis morarũ
uexib in dormitoriũ ꝑgebat ⁊ ecte uidet
u tapitulo abbatẽ ⁊ om̃s qͥ obierãt illo
anuo: eo qͦ decesserãt ordĩe sedere. Tremens
⁊ effug̾e gestiens. ui retractꝰ est increpitus:¬
⁊ more monastico flagellatꝰ audunt u̾ba
arbatis in hãc sñiam. Stultꝰ ẽ de alt̾ius
morte emolumẽto uhiare: cũ sors cuiꝰ ꝙ
ut careat saltẽ uuiꝰ anni post mortẽ sti¬
pendio. Scito gͦ te citissime obiturũ s
referetur ꝯmodũ. In mͦ ⁊ alios corrige ex¬
empto qͦs corrupisti u̾bo abiit ille: ⁊
nichil se uanũ udisse t̃a retentib pla¬

Expanded text:
corripuit, mox multos monachorum exstinxit. Superstites primo quidem sibi timere, orationes et eleemosynas largiores facere; sed processu temporis, ut est natura omnium, pedetentim metu dempto omittere, praesertim cellerarius qui paspei esse, si quod vivi nequissent, mortui consumerent. Ita cum quadam nocte propter necessaria diu soporem distulisset, tandem elaqueatis morarum nexibus in dormitorium pergebat; et ecce videt in capitulo abbatem, et omnes qui obierant illo anno, eo quo decesserant ordine sedere. Tremens et effugere gestiens, vi retroactus, increpitus, more monastico flagellatus, audivit verba abbatis in hanc sententiam: « Stultum est, de alterius morte emolumento inhiare; cum sors cujusque ut careat saltem unius anni post mortem stipendio. Scito ergo te citissime obiturum: sereferetur commodum. I modo, et alios tuo corrige exemplo; quos corrupisti verbo. Abiit ille, et nil se vanum vidisse, tam recentibus pla
Abbreviated transcription (Latin):
młto tꝑe reclusus tͥ ⁊̃ hͦ uicẽdiũ sepe p̃¬
dixerat. ꝓpt̾ ꝓpositũ reclusionis etire
uolẽs se comburi passus ẽ. actor. Hoc
sic refert petrꝰ damianꝰ. In qͣdam urbe
tenconita erat qͥdã seruꝰ dei iuixta mona¬
st̾iũ in cellula: cui reuelatũ ẽ qr iusi ppłs
tota ciuuitas incẽdio ꝑiret. ꝓuulgata ẽ
uisio. Noluerũt ꝯu̾ti. Ille autẽ p̃ciosa q̃
monast̾u iͦsit auferti. ut salua eeñt. Tan¬
dẽ a uii urbis regionib subito ignis ex

Expanded text:
mpore reclusus, qui etiam hoc incendium saepe praedixerat, propter propositum reclusionis exire nolens, se comburi passus. Hoc sic refert Petrus Damianus: In quadam urbe Teutonica erat quidam servus Dei juxta monasterium in cellula: cui revelatum est quia, nisi ptota civitas incendio periret. Promulgata est visio. Noluerunt converti. Ille autem pretiosa quaeque monasterii jussit auferre, ut salva essent. Tandem a septem urbis regio
Abbreviated transcription (Latin):
Astuo .uͭ. frederitꝰ filiꝰ gothelonis du
ne eccłie qͥa exosus erat imꝑatori herito
ꝓ odio fr̃is godefridi regis ptꝰ legatõnẽ
ꝯstantino polita nam apd̃ cassinenses.
monach̃. ⁊ postea ałbas fõs alt̾atꝰ uoĩe

Expanded text:
antur. Fredericus filius Gothelonis ducRomanae, quia exosus erat imperatori Henrico, pro odio fratris sui Godefridi ducis, post legationem Constantinopolitanam apud Cassinenses monachus et post abbas factus alteratus nomine
Abbreviated transcription (Latin):
porta uite. Malachias amitꝰ ñr dormit
⁊ ego lugeã: luctꝰ iste: se usli ñ rõne tu¬
et᷑ Si dũs dedit dilecto suo sompnũ.
Et talẽ sõpnũ in qͦ heditas dñi filũ
m̃ces fructꝰ uentͥs. qͥd hoꝵ uidet᷑ fle¬
tum indic̾e. Ego ne fleam illũ qͥ fle¬
tũ euasit. Ille tͥpudiat. ille tͥumphat.
ille in troductꝰ ẽ in gaudiũ dñi sui ⁊
ego eũ plangã. Cupio mͥ ħ: ñ illi in¬
uideo. Int̾im parant᷑ exeqͥe: offt᷑ ꝑ eo¬
sacͥficiũ. ꝯsumant᷑ ex more oĩa cũ sũ¬
ma deuotõe. Etabat eminꝰ puer cue
emortuũ pendebat alat̾e brachiũ:
magis illi ĩpedim̃to ꝙͣ usui. Qͦ
comꝑto m̾ui ut acce d̾et ⁊ app̃hen¬
di aridã manũ. ⁊ applitui ad manũ
ep̃i: ⁊ uiuificauit eã. Nempe iunebat
in mortuo gr̃a sanitatũ: ⁊ mauꝰ fuit
mortue manni. qd̃ mortuo hõr hely¬
seus. Puer ille de longe uen̾at:⁊ ma¬
nũ ꝙͣ pendentẽ atculerat. sanã ĩ patͥã
reportauit. Iam oĩb ute ꝑ actil ĩ ip̃o

Expanded text:
porta vitae? Malachias amicus noster dormit, et ego lugeam? Luctus iste usu se, non ratione tuetur. Si Dominus dedit dilecto suo somnum, et talem somnum, in quo haereditas Domini, filii merces, fructus ventris, quid horum videtur fletum indicere? Egone fleam illum, qui fletum evasit? Ille tripudiat, ille triumphat, ille introductus est in gaudium Domini sui; et ego eum plangam? Cupio mihi haec, non illi invideo. Interim parantur exsesacrificium; consummantur ex more omnia cum summa devotione. Stabat eminus puer, cui emortuum pendebat a latere brachium, magis illi impedimento, quam usui. Quo comperto, innui ut accederet: et apprehensam aridam manum applicui ad manum Episcopi, et vivificavit eam. Nempe vivebat in mortuo gratia sanitatum: et manus ejus fuit mortuae manui, quod mortuo homini Elisaeus . Puer ille de longe venerat, et manum quam pendentem attulerat, sanam in patriam reportavit. Jam omnibus rite peractis, in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
rugata frotis: ñ tecõditi ocłi. neq na¬
res extenuate. Nõ ꝯtͣcta labia ũo ad¬
usti dentes. ñ collũ exesũ ⁊ gͣcile. nou
turui hum̾i. ñ caro exĩanita ĩcorꝑe
reliqͦ. ħ erat gr̃a corꝑis eiꝰ: ⁊ ħ gła uul

Expanded text:
rugata frons, non reconditi oculi, non nares extenuatae, non contracta labia, non adusti dentes, non collum exesum et gracile, non curvi humeri, non caro exinanita in corpore reliquo. Haec erat gratia corporis e
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ dare doñ usuras qͣs a debitorib
sius acceꝑat redd̾et sic̃ deo ꝓmiserat.
Uñ ꝓtinꝰ ꝑ totã urbẽ fecit clamate p̃co¬
nes. ut quitũꝙ ei usuras dederat uenirz
nati sũt ceti. claudi. surdi. muti .xix. Qͣ¬

Expanded text:
as, quas a debitoribus suis acceperat, redderet, sicut Deo promiserat. Unde protinus per totam urbem fecit clamare praecones, ut quicunque ei usuras dederat, veniret, nati sunt, caeci, claudi, surdi, muti. P
Abbreviated transcription (Latin):
pat archiep̃m qũe huga rex p̃fecerat
⁊ q̾sdam pͥmates capit ⁊ landuna re¬
legat. Nsluo. uiiͦi. karolus dux mori¬
tur otto faiꝰ eiꝰ succedit ei in ducatu lo¬
thauensiũ. Esluo iͦx. rentis synodo
tocius frantie cõgtegata. armulfus ne¬
pos katoli ducis qũe ip̃e karolus
ep̃m renus substituerat om̃ũ iuditõ
exordinatꝰ dãpnat᷑: ⁊ a delgariꝰ p̾sbr
qui urb̃e ꝓdidit. ⁊ portas karolo as
uentilantib. ñ potuisse degͣdari arnul¬
fũ absq scientia ⁊ auctoritate p̃p toma¬
ni gerbertus depositus ad ottonẽ un¬
ꝑatorẽ se cõtulit. Qẽ imꝑator recep¬
tũ. pͥmo eũ rauenne arrhiepm ⁊ pos

Expanded text:
pat; archiepiscopum, quem Hugo rex prefecerat, et quosdam primates capit et Lauduno relegat. 991. 8. 4. Karolus dux moritur. Otto, filius ejus, succedit ei in ducatu Lothariensium. 992. 9. 5. Remis synodo totius Franciae congregata, Arnulfus, nepos Karoli ducis, quem ipse Karolus episcopum Remis substituerat, omnium judicio exordinatus dampnatur, et Adelgarius presbyter, qui urbem prodidit et portas Karolo apem causam ventilantibus, non potuisse degradari Arnulfum absque scientia et auctoritate papae Romani, Gerbertus depositus ad Ottonem imperatorem se contulit. Quem imperator receptum, primo eum Ravennae archiepis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣꝵ freguẽs ac diut᷑na uitͣ solitũ.
Eitas postea feruentissima: płi ꝙ ꝑ
riciosa Unde ⁊ fruges minorate funt.
karolus dux montẽ atutũ expugnat.
suessiorus usꝙ uastando ꝑ accedit. Re
mis inde aggredit᷑. ⁊ laudimũ cũ młta
p̃da reu̾tit᷑. Siccitas magna u̾ualis

Expanded text:
quarum frequens et diutina ultra solitum: aestas postea ferventissima, pluribusque perniciosa; unde et fruges immoratae sunt. Carolus dux Montem acutum expugnat, Suessionis usque vastando procedit. Inde Remis aggreditur, et Laudunum cum multa praeda revertitur. Siccitas mag
Abbreviated transcription (Latin):
nere: neq amator pecunie dicet
aliqñ sufficit n libidinosus satiabit᷑
uoluptate. Sic ⁊ crudelis quis semper
sangͥñe sitit: ⁊ ambitosus aut huma¬
ne laudis cupidus adeptis dignitatũ
trarer: Primꝰ siqͥdẽ. buctis tum̃tib ma¬
rinã masticabat harenã. Scd̃s sulphu¬
reo astans latui: exalantẽ tet̾rimum¬
⁊ fecidissimũ gestiebat haurire uaporẽ
Tercius fornati intubãs uehem̃t̾ accẽ¬
se: micantes scintillas hyantib ex¬
ciꝑe faucib letabat᷑. Qͣtus supͣ pimua¬
culũ templi residens. leuioris aure
influere uideret᷑ fiabello sibi uentũ
ciebat at si totũ sꝑaret aerẽ deglutire
Qntꝰ seorsũ positus: ridebat cet̾os: ip̃e
quo ridendꝰ ⁊ mãcie ꝓprias .n. carneᷤ
incredibili studio sugg̃e laborabat:
ñc manũ ñc brachũori imponens.
miseratꝰ hoĩes. tam q mieserie scisti¬
tatꝰ a singłis: unã oĩb ẽẽ repperio ua¬
lidissimã utiq fame. Tũc macilenti

Expanded text:
erum nec amator pecuniae dicet aliquando, Sufficit; nec libidinosus satiabitur voluptate. Sic et crudelis quisque semper sanguinem sitit, et ambitiosus aut cupidus laudis humanae, adeptis dignitatum trarer? Primus siquidem buccis tumentibus marinam masticabat arenam. Secundus sulphureo astans lacui, exhalantem teterrinum fetidissimumque gestiebat haurire vaporem. Porro tertius fornaci incubans vehementer accensae, micantes scintillas hiantibus excipere faucibus laetabatur. Quartus supra pinnaculum templi residens, lenioris auraeinfluere videretur, flabello sibi ventum ipse ciebat, ac si totum speraret 297 aerem deglutire. Quintus seorsum positus ridebat caeteros, ipse quoque ridendus, et maxime. Proprias enim carnes incredibili quodam studio sugere laborabat; nunc manusamque miseriae sciscitatus a singulis, unam omnibus esse reperio, validissimam utique famem. Tunc vero macilentis
Abbreviated transcription (Latin):
ues in diuise remanẽt: qr spiritales
semꝑ unitatis uintulũ tenent. Suꝑ
corꝑa uͦ diuisa uolucres descendunt
qͥa indiuisione carnaliũ demones
desiderii sui pastum q̃rũt. Ego ã nõ¬
q̾etat ⁊ matulat sacrificiũ hũiliati
cordis: musca curiositatis sacri orõ
ficate carms¬

Expanded text:
es indivisae remanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corpora vero divisa volucres descendunt, quia in divisione carnalium daemones desiderii sui pastum quaerunt. Sunquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificiuficatae car
Abbreviated transcription (Latin):
cõsisto ad altare extensis ma¬
nib .q. cruci affixꝰ: crucẽ simulans.
⁊ tũ portãs. Cuiꝰ crucẽ: forsitan latͦ¬
nis: s utinã illiꝰ tui dcm̃ est. hodie
metũ eris in ꝑa. Tres sũt siqͥdẽ truteᷤ
Prima latronis desꝑantis: scd̃a uͦ
orantis. t̾cia xͥ. Prinus meruit crutẽ:
s ũ ꝓfuit ei ad salutẽ. Scd̃s uͦ me¬
ruit. s tñ ad salutẽ ꝓfuit. Tertius
ñ meruit: portauit eã tñ. s uobis
assiduꝰ. or̃o in lingua: puritas ĩ m̃te
portantes aliena pcc̃a . q sua: hi sũt
qͥ portant crutẽ ñ ꝓ suis s ꝓ pcc̃is a¬
lienis. Prima gͥ crux dyaboli: scd̾a cꝰ¬
qͣtuor sunt dimiensiones. Incrute ete¬
nim dyaboli est altitudo. qua extolli¬
cruce uͦ iusti: ꝓfundũ est hũilitatis
longitudo assiduitas laboris. altitudo
ã xͥ. ht̃. ꝓfundũ timoris: altitudi¬
nẽ spei: latitudinẽ caritatis: lon¬
gitudinẽ ꝑseuerantis. Primã timeo:¬

Expanded text:
consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latroniristi. Primus meruit crucem, sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena peccata quasi sua; hi sunt, qui portant crucem, non pro suis, sed pro peccatis alienis. Prima igitur crux diaboli, secunda cuquatuor sunt dimensiones. In cruce etenim diaboli est altitudo, qua extollicruce justi, profundum est humilitatis, longitudo assiduitas laboris, altitudo tur habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prim
Abbreviated transcription (Latin):
lare ĩ magnis n in mirabilib suꝑ te
Inte cõsistito. ne infra deici sinas. nõ:
atcolli supͣ nõ euad̾e in longuis: ñ ex¬
tendi in latiꝰ. Tene mediũ: si nõ uis ꝑ¬
dere modũ locus medius tutus est: medi¬
ũ sedes modi ⁊ modus uirtus. Omnen
in uno qd̃ infra sit. Demq ⁊ longitudo
ext̾mimũ hẽre solet: ⁊ dilatatio scis¬
suram. ⁊ altitudo ruinã: ⁊ ꝓfindũ ab¬
ꝓuttit uitã. latũ. cũ in suꝑfluas
animus discendit᷑ turas. Altũ cũ de se
plus p̃surnit. Pfundũ: cũ se plus deicit
Qi gͥ longa sibi metit᷑ tꝑa: ingredit᷑¬
iter ext̾minii. in p̃senti a se exulans ꝑ
obliuionẽ: in alia ꝑ in anẽ sollicitu¬
q̃d nͥ ruiuosa p̃cipitatõ est ⁊ qͥd pusil¬
lanumiratis deiectõ nisi desꝑata q̃dã
ab sortio. In hanc fortis ñ deiciet᷑: pru¬
dens longioris uite nõ abducet᷑ in cer¬
to. modestꝰ moderabit᷑ curas: tẽpetabͭ
a suꝑfluis nõ deerit necͣus. Porro

Expanded text:
n mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus. Omnem infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum abpromittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 t in praesenti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem sollicituquid nisi ruinosa praecipitatio est? lanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ licet eũ uł adult̾are uł fornicari: uł q̃¬
dicũt qui dño ꝓhibente argentũ ⁊ aur
sibi thesauri⁊ ant q̃stũ ex calũpna fa¬
cientes ⁊ q̃rentes habundariciã singłarẽ
de młtoꝵ inopia. de trapinis diuitias bea
titudinẽ de calamitate. Nõ ħebit diui¬
cias qͣs nõie possidet alieno: nͨ sibi pͥua¬
cũ uͨ ip̃e suꝰ sit s sb̾ditoꝵ¬

Expanded text:
 licet eum vel adulterari vel fornicari vel qudicunt, qui domino prohibente, argentum et aurum sibi thesaurizant, questum ex calumnia facientes et querentes abundantiam singularem de multotitudinem de calamitate? Non enim habebit divitias, quas nomine possidet alieno: et sibi privacum nec ipse suus sit, sed subdito
Abbreviated transcription (Latin):
ue tͥ cl̃ice. iriors in olla. mors ĩolla
carnium: Mors in hi deliciis est. nõ
mͦ qͥa secꝰ introitũ delectatõnis poĩa
est. S ob id maxĩe q ppłi cõstat ẽẽ
pcc̃a q̃ comedis. Sũptꝰ ectĩasticos gͣtis
uł ⁊̃ mendicare. Pcc̃a .n. ppłĩ comedis:
ac si tͥ ꝓpͥa minꝰ sufficere uiderent᷑ De¬
nient uenient: añ tͥbunal xp̃i. Audiet᷑
ppłoꝵ q̃rela gͣuis: accusatio dura: qͦꝵ
uixe sripendus nͨ diluere pcc̃a. qͥb fcĩ
sũt duces: ⁊ fraudulenti mediatores.

Expanded text:
 clerice: Mors in olla . Mors in ollis carnium: mors in hujusmodi deliciis est. Non modo, quia secus introitum delectationis posita sed ob id maxime, quia populi constat esse peccata quae comedis . Sumptus ecclesiasticos gratis aut etiam mendicare. Peccata enim populi comedis, ac si propria tibi minus sufficere viderentnient, venient ante tribunal Christi: audietur populorum querela gravis, accusatio dura, quorum vixere stipendiis, nec diluere peccata; quibus facti sunt duces caeci, fraudulenti mediatores.
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃ĩe sibi ampla palatia fabritent:
uintantes qͣdrata iotundis. Nec locu
cultatib eccĩe cõsangͥneos suos.
Aut neptes ue filias dix̾um nuptiis
tͥdant Res pauperũ nõ pauꝑib dare:
par sacͥlegii crim̃e ẽẽ dinoscitur. Saue

Expanded text:
Ecclesiae ampla palatia fabricet, mutans quadrata rotundis; nec loculcultatibus Ecclesiae consanguineos suos, aut neptes ne filias dixerim nuptui tradat. Res pauperum non pauperibus dare, par sacrilegio crimen esse dignoscitur. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sagitta qͣm iecerat galterꝰ tirians
nules quidã de frantia qui ceruũ uole¬
bat ꝑtut̾e. qui ꝓpt̾ regemi stabat. Obũt
nonas augusti. Nullũ suo tꝑe cõuentũ
eccłiastitũ sieri ꝑmisit. Satros honore
sut iuris ẽẽ dictabat. Eo die quo mortuꝰ
est: tres ep̃atꝰ. ⁊ .xii. abbatias uacantes.
in manu sua tenebat Ie crouitis Asi

Expanded text:
tus sagitta, quam jecerat Galterus Tiriaus tus sagitta, quam jecerat Galterus Tiriaus miles quidam de Francia, qui cervum volebat percutere; qui prope regem stabat. Obiit Nonas Augusti. Nullum suo tempore conventum ecclesiasticum fieri permisit. Sacros honores sui juris esse dictitabat. Eo die quo mortuus est, tres episcopatus, et 12 abbatias vacantes in manu sua tenebat. 1101. SI
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Cũq ibi loq̃ret᷑ cũ hugone abbate cluni¬
acensi: respondit abbas ꝓxima nocte re¬
gem guilłm ante dm̃i ductũ. ⁊ adiudicatũ
dãpnatõi. Idẽ ret pͥdie qͣm periret uidit ꝑ
quietẽ se flebothonii ictu sanguinẽ emͣ¬
tere radiũ ꝙ cruoris in delũ usq ꝓtendi
ita ut lucẽ obnubilaret. ⁊ diẽ int̾plolaret¬
Eadẽ nocte monathꝰ quida tͣusmarinus
uidit ꝑ sõpnũ: td̾ idem rex in eccłiam qͣm¬
dã intrauerat. suꝑbe ⁊ in solent̾ ut sole¬
bat circũstante desꝑiciens. Tunc tru¬
fixũ morditus app̃hendens. brachia illi
corrosit: crura pene truncauit. Crucifre¬
ũ diu tolerasse. s tandẽ regẽ ita pede depu¬
lisse. ut supinus caderet. Ex cuiꝰ iacentis
ore tanta flamina effusa est: ut fumeo¬
ꝵ uoluminũ orbes ⁊̃ sydera lamberẽt.
Hoc sompniũ cũ quida ei retulisset:
respondit. Monachus ẽ ⁊ causa nr̃mo¬
ꝵ monachilit̾ sõpuiat. Date ei centũ
solidos. Eadẽ die ꝑtussũ est in saltu p̾tꝰ¬

Expanded text:
cum. Cumque ibi loqueretur cum Hugone abbate Cluniacensis, respondit abbas, proxima nocte regem Guillelmum ante Deum ductum et adjudicatum damnationi. Idem rex pridie quam periret, vidit per quietem se phlebotomiae ictu sanguinem emittere, radiumque cruoris in coelum usque pertendi, ita ut lucem obnubilaret. Eadem nocte monachus quidam transmarinus vidit per somnium, quod idem rex in ecclesiam quamdam intraverat, superbe et insolenter, ut solebat, circumstantes despiciens; tunc crucifixum mordicus apprehendens, brachia illi corrosit, crura pene truncavit; crucifixum diu tolerasse, sed tandem regem pede ita depulisse, ut supinus caderet. Ex cujus jacentis ore tanta flamma effusa est, ut fumeorum voluminum orbes etiam sidera lamberent. Hoc somnium cum quidam ei retulisset, respondit: Monachus est, et causa nummorum monachiliter somniat. Date ei centum solidos. Eadem die percussus in saltu pec
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sica ꝑtussit ictu acͥcipiti. In qͦ uulu̾e
ũmes iuinati. carnẽ rodebant ult̾osam.
Qui ueniẽs ad scm̃: sanatꝰ est. De gallia
tisapina sanate sũt due mulieres: una
ceca ⁊ alt̾a demonica. Que autẽ fu̾at ce¬
ta obtuait sco oculos argenteos cũ lapi¬
dib p̃ciosis.

Expanded text:
ejus sica percussit ictu ancipiti. In quo vulnere vermes innati, tibiam reddebant ulcerosam. Qui veniens ad sanctum, sanatus est. De Gallia Cisalpina sanatae sunt duae mulieres, una caeca et altera daemoniaca. Quae autem fuerat caeca, obtulit sancto oculos argenteos, cum lapidibus pretiosis.
Abbreviated transcription (Latin):
auferre corpus sci nicholai amirrea
licie a tͣcis desolata: p̾otupauerũt os
sibi tumbã sc̃i. Qua esfrasta ossa sci ni¬
tholai in olei liquore natantia ĩtegro
num̾o extraxerũt: ⁊ barũ cũ gła detu¬
ierũt. Eacta la ẽ aũ hec tͣnslatõ.
archidiaconꝰ barine eccłie: iubente ursi¬
one. barerisis ⁊ camisine eccl̃ie archiep̃o
Missus ẽ tũc tꝑis quid̃a ex palatinis
magnatib ab imꝑatore suo. cui parebat
t̾ra mirreoꝵ. Hic ueniens orauit scm̃ ni¬
cholaũ. ut ei aliqͣm sui partitłam digna¬
ret᷑ ostendere. qm̃ osculari ualeret. Minis¬
ter gͥ eccłie cũ penitulo extͣciss aliqͥd de
liqͦre urne: deus unꝰ ẽ extͣctꝰ. Quem in
aurea pixide magnatꝰ ille abscondit. et
suꝑ altare qd̾ erat ibi posuit. Paululũ
post aspiciens. uidit de pixide oleũ mana¬
re: ⁊ inuoluit eam pallio putans sit pos¬
se stare oleũ. s tanto magis manauit.

Expanded text:
auferre corpus sancti Nicholai a Myrea Lyciae a Turcis desolata, preoccupaverunt eos ostendi tumbam sancti. Qua effracta, ossa Nicolai in olei liquore natantia integro numero extraxerunt, et Barim cum gloria detulerunt. Facta est haec translatio archidiaconus Barinae ecclesiae, jubente Ursione Barensis et Canusinae ecclesiae archiepiscopo. Missus est tunc temporis quidam ex Palatinis magnatibus ab imperatore suo, cui parebat terra Myraeorum. Hic veniens oravit sanctum Nicolaum, ut ei aliquam sui particulam dignaretur ostendere, quam osculari valeret. Minister igitur ecclesiae cum peniculo extraxisset aliquid de liquore urnae, dens unus extractus est; quem in aurea pyxide magnatus ille abscondit, et super altare quod ibi erat posuit. Paululum post aspiciens, vidit de pyxide oleum manare, et involvit eam pallio, putans sic posse stare oleum; sed tanto magis manavit.
Abbreviated transcription (Latin):
in fautula una toto corꝑe debilis. ⁊ pu¬
chio: uxorẽ suam oĩb membris debilẽ p̃¬
ter linguam sanam reduxit. Dana est
muilier de diamatia leprosa. ancillula se¬
pontiui cuiꝰdã dorso uituruata. Danata
est ibi mulier feta. ⁊ lacte carẽs. Danatꝰ¬
est puerulus cuiꝰda de mac̾iensib: qͥ nũ¬
ꝙͣ gressus potãt mouere naturales. Da¬
natꝰ quidã pauꝑ carenti manẽs pedib
nõ ualẽs incedere. ⁊ uix potẽs sedere: dicẽ¬
te ad ueũ in sõpnis quadã ymagine.¬

Expanded text:
infantula una toto corpore debilis; et puinfantula una toto corpore debilis; et puchio uxorem suam omnibus membris debilem, praeter linguam, sanam reduxit. Sanata est mulier de Dalmatia leprosa. Ancillula Sipontini cujusdam dorso incurvata sanata est. Sanata est mulier feta, et lacte carens; sanatus puerulus cujusdam de Maceriensibus, qui nunquam gressus potuerat movere naturales; sanatus quidam pauper Tarenti manens, pedibus non valens incedere, et vix potens sedere; dicente ad eum in somnis quadam imagine
Abbreviated transcription (Latin):
in uisione apparuit: dicẽs. Etce postulatõi
tue satisfeti. D nũc ferre nõ poteris. qi
nõ ꝑmitto uł minimã ꝑtitulã amem¬
bris aliis seꝑare. In crastino dentẽ ubi
posuerat nõ inuenit. Igit᷑ barenses cũ
uen̾ũt deuide eu lota matri portus scige¬
orgũ ab armis portib .u. miliariis dis¬
tat. Primo positũ ẽ corpꝰ sc̃i nicholai a
tnͣsferentib in eccłia scĩ bñdicti: ubi pͥmo
die plusqͣm .xxx. infirmi sũt sanati. Ho¬
mo cͥdã de anchonitanis partib curua¬
to corꝑe manuũ ⁊ pedũ carens officiis
osculans capsellam sanatꝰ est. Sat̾tos
de cam̾ino t̾ritorio guttã patiens ĩ spi¬
na ueniẽs bar̃ ad scm̃ ex tͦ uenit ad locũ
unde ber̃ pͥmo pͥost aspici: cepit paulatĩ
erigi ꝑuenit ꝙ totus sanꝰ. Parentes ad¬
uexerũt pueꝵ demoniatũ ab amalpha:
qͥ sanatꝰ est. in loco supͣdicto uñ barũ pri¬
mo uidet᷑. uͥ trux erat posita ab his qui
sanati erant. Sanati sũt de qͦdã castello

Expanded text:
icens: « Ecce postulationi tuae satisfeci, sed extra ferre non poteris, quia non permitto sic minutam particulam a membris aliis separari. » In crastino dentem ubi posuerat non invenit. Igitur Barenses cum venerunt, deinde ad loca Macri . . . portus sancti Georgii a Barinis quinque milliariis distat. Positum est corpus sancti Nicolai a transferentibus in ecclesia Sancti Benedicti: ubi primo die plusquam triginta infirmi sanati sunt. Homo quidam de Anconitanis partibus curvato corpore, manuum et pedum carens officiis, osculans capsellam sanatus est. Sacerdos de Camerino territorio, guttam patiens in spina, veniens Barum ad sanctum; ex quo venit ad eum locum, unde Barum potest aspici, coepit paulatim erigi, pervenitque totus sanus. Parentes advexerunt pulchrum daemoniacum ab Amalfa, qui sanatus est in loco supradicto, unde Barum primo videtur; ubi crux erat posita ab iis qui sanati erant. Sanati sunt de quodam castello
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ tͣditõib inpõite legis ⁊ nõ sp̃õte
inꝑfectoĩs uos cõsilus ⁊ suasionib
mantipatis. lib̾i quidẽ estis a debito ñ
tas cogit. parẽ nos in singłis q̃ ĩuint¬
t᷑ ut indifficiliorib quidẽ agendis obe¬
ditio gratior ꝙͣ gͣuior p̃uaritatõ indi

Expanded text:
ionibus impositae legis, et non sponte etiam perfectionis vos consiliis et suasionibus mancipatis; liberi quidem estis a debito, notas cogit parem in singulis, quae injunctur, ut in difficilioribus quidem agendis obeditio gratior, quam gravior praevaricatio judi
Abbreviated transcription (Latin):
tractatũ. hũili satisfactõne placat. Cui
recõtiliatꝰ archiep̃t: p̃dixit se ꝓpe diẽ
moriturũ. Et ñ młto post mortus: mag¬
uis cepit clarere u̾tutib Peregrinus ei¬
us dicta ẽ agrippina: ab agrippa gen̾o
augusti. Postea atraiano qui ibi ĩ ĩꝑi-¬
ũ allectus. colonias ciuiũ romatioꝵ es
deduxit: colonia. In hac fuit qͥdã ep̃c cla
uenit: comitib hac ⁊ illac disꝑsis. Ibi
habebat eccłiam pbr̃ ille agrestie: defor-¬
nus uaide ⁊ qͣi portentũ nature. Imꝑa¬
tor se militẽ mentitus. supplicit̾ missã
rogat. Ille cõfestim se parat. Imꝑator ĩ¬
t̾um cogitabat: qͣre ds a quo formosa cũt¬
ta ꝓcedũt: tã de formẽ homunẽ ꝯficere
satramenta sua sineret. Uentũ ẽ ad illũ

Expanded text:
tractatum humili satisfactione placat: cui reconciliatus archiepiscopus, praedixit se propediem moriturum; qui non multo post mortuus, magnis coepit clarere virtutibus; cui Pilegrimus epius dicta est Agrippina ab Agrippa genero Augusti: postea a Trajano, qui ibi in imperium allectus, colonias civium Romanorum eo deduxit, Colonia. In hac fuit quidam episcopus, clarvenit, comitibus hac et illac dispersis: ibi habebat ecclesiam presbyter ille agrestis, deformis valde, et quasi portentum naturae. Imperator se militem mentitus suppliciter missam rogat. Ille confestim se parat. Imperator interim cogitabat, quare Deus, a quo formosa cuncta procedunt, tam deformem hominem conficere sacramenta sua sineret. Ventum est ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
estimans. inuitũ fecit eñ epm̃. Huiꝰ hoc
sermone. amatores suos incendebat. ¶x
unus diues ⁊ generosus eam abduxit: ⁊
loto iuste ꝯuigis habuit. Mandat ep̃c
ut mulier monassio restituat᷑. ⁊ fit. Ite¬
rum absente pontifice: repetit᷑. Ex ꝯmu-¬
uicati raptor: ita ut iullus ciuiũ¬

Expanded text:
aestimans, invitum eum fecit episcopum. Hujus hic sermone amatores suos incendebat: quorum unus dives et generosus eam abduxit, et loco justae conjugis habuit. Mandat episcopus, ut mulier monasterio restituatur, et fit. Iterum, absente pontifice, repetitur; excommunicatur raptor, ita ut nullus civiu
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ sc̃i corpꝰ cũ sͥ minacit᷑ ostendi p̃ciꝑet
ieofstanꝰ adolescẽs. fame ut dicebat inc̾¬
tũ ocłoꝵ fide explorare desid̾ans. mox
ut uidit auiẽs effectꝰ ẽ: ⁊ post modicũ
u̾mib scaturiens. mortuꝰ ẽ. Eteldrita
ut beda actor ait: duob iuris nupta
uͥgo ꝑmansit. Pat̾ eiꝰ fuit aima: rex ori¬
entaliũ angloꝵ. Habuit qͦ alias duas
filias: irhelburgã ⁊ sexburbã. Qraꝵ
pͥma ĩ moriast̾io gallie qd̃ dicit᷑ brigis
scĩmomalis pͥmũ. Post abbatissa fuit.
semꝑ ircorrupta ante mortẽ ⁊ post mor¬
tẽ. sic̃ ⁊ soror sua. alt̾a ercomb̾to regi
cantuarioꝵ iycor data ẽ. Ex quo genuit
filias suas duas: ercõgotã de qͣ beda mł¬
ta scͥpsit. ⁊ hec menildã q̃ uilfio regi m̾¬
cioꝵ data ẽ in ꝯiugẽ. ex quo habuit fili¬
am w̾eburgã uͥginẽ. Mat̾ apd̾ belinũ
ptꝰ inrẽm sexburgã. albatissa fuit. filia
apd̃ cuutatẽ legionũ pausat. Q maxĩe

Expanded text:
us sancti corpus cum sibi minaciter ostendi praeciperet, Leostanus adolescens famae, ut dicebat, incertum oculorum fide explorare desiderans; mox ut vidit, amens effectus est: post modicum vermibus scaturiens mortuus est. Etheldrita, ut Beda auctor est, duobus viris nupta virgo permansit. Pater ejus fuit Anna rex orientalium Anglorum. Habuit quoque alias duas filias, Ethelburgam, et Sexburgam; quarum prima in monasterio Galliae, quod dicitur Brigis, sanctimonialis primum, post abbatissa fuit, semper incorrupta, ante mortem, et post mortem, sicut et soror sua. Altera Ercumberto regi Cantuariorum uxor data est: ex quo genuit filias duas, Ercumgotam, de qua Beda multa scripsit, et Hermenildam, quae Vulfio regi Merciorum data est in conjugem: ex quo habuit filiam Witerburgam virginem: mater apud Belinum post matrem Sexburgam abbatissa fuit. Filia apud civitatem Legionem pausat, quae maxime
Abbreviated transcription (Latin):
Quesitꝰ ẽ dies mortis eiꝰ ⁊ ita ĩuẽt᷑. Ex
tũc int̾ martyres annum̾atꝰ ẽ. Dutes
danoꝵ huiguar ⁊ hulba. orientalium
angloꝵ de populabant᷑ ꝓuintiã quoꝵ
pͥmꝰ regẽ edmundũ nõ resistentẽ s ꝓ¬
iectis armis solo ꝓstratũ ⁊ orantẽ pt᷑
aliqͣ torm̃ta decapitauit. Caput alit
tore int̾ dumeta ꝓiectũ ẽ. Qd̃ dũ tiues
q̃rerẽt: audierũt uocẽ capitis om̃s ad

Expanded text:
situs est dies mortis ejus; ita inventus. Ex tunc inter martyres annumeratus est. Duces Danorum Hinguar et Hubba orientalium Anglorum depopulabantur provinciam: quorum primus regem Edmundum non resistentem, sed projectis armis solo prostratum et orantem post aliqua tormenta decapitavit; caput autem a lictore inter dumeta projectum est. Quod dum cives quaererent, audierunt vocem capitis omnes a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ certissimũ inqͥt habere me in dieb fi¬
lii tui pontificali infula nõ ẽẽ sb̃lunan¬
dũ. Ince fluctuantes aĩos gerẽs. cubitu¬
lo se dedit: ibi tp secũ młta uoluenti sĩꝑ¬
nꝰ obrepsit. Et ecce assũt xp̃i apłi: petruᷤᷤ¬

Expanded text:
 Certissimum, inquit, habeto in diebus filii tui pontificali infula me non esse sublimandum. Inde fluctuantes animos gerens cubiculo se dedit, ibique secum multa volventi somnus obrepsit; et ecce adsunt principe
Abbreviated transcription (Latin):
tro uissus leuã extende: Modicũ ferule¬
crepitantis ictũ excepit. hoc ab illo au¬
diens. hoc tibi sit ⁊ pena ab iecti: ⁊ sig¬
nũ ulteriꝰ nõ abiciendi põtificatus
Ad cuiꝰ uirgule tactũ eigilans grãs¬

Expanded text:
tro jussus laevam extendere, modicum crepitantis ferulae ictum excepit, hoc ab illo audiens: Hoc tibi sit, et poena abjecti, et signum ulterius non abjiciendi pontificatus. Ad cujus virgulae tactum
Abbreviated transcription (Latin):
niss mitreã. nisus archã sci nicholai
cõt̾ere: ꝑ ea cõtriuit aliã. Et ꝓ tem̾i¬
tate p̾sũpta. totã amisit classẽ. rem¬
pestate meuitabili ꝑ sequẽte. Pridie
kl. se bruarii luna .xoͣii. fc̃a est eclyp¬
sis solis in medio die staute utͦcr sy¬
eclipsis lune: ⁊ apparuerũt acies iu
eadẽ nocte mire magnitud̾is. ⁊ sol stetit
syderis q̃ a nob̃ .uiii. dies cõspicit᷑. Si
gͣndo pͥmũ intͣuit ur exiit: nubib in¬
pediertib annotari nõ potuit. It̾e .xiͦ.¬
.kł. septẽbri lune fuit eclypsis hora
noctis .iii. sole ini .uͣ. ꝑte uirg̾is existẽ¬
te luna in .xͣ. ꝑte pisciũ. Sicꝙ ab an¬
ni suꝑioris septẽbri usq ad septẽbr̃e
p̾sentis: luna ter obscurata ẽ. ⁊ sol se¬
mel legatꝰ regis ꝑsaꝵ noĩe abdella
detulit imꝑatori karolo mun̾a. pa¬
Etãt em̃ oĩa bissina tã tentoria qͣm
a pallia mlta seri ta p̾ciosa. ⁊ odo¬
res aromatũ: ⁊ unguenta ⁊ balsa¬

Expanded text:
Mirream, nisus arcam sancti Nicolai conterere, pro ea contrivit aliam; et pro temeritate praesumpta totam amisit classem, tempestate inevitabili persequente. Pridie Kalendas Februarii, luna 17, facta est eclipsis solis in medio die, stante utroque sieclipsis lunae, et apparuerunt acies in eadem nocte mirae magnitudinis: et sol stetit sideris, quae a nobis octo dies conspicitur: sed quando primum intravit vel exiit nubibus impedientibus adnotari non potuit. Ites hora noctis tertia, sole in quinta parte Virginis existente, luna in quinta parte Piscium: sicque ab anni superioris Septembri usque ad Septembrem praesentis luna ter obscurata est, et sol semel. Legatus regis Persarum, nomine Abdella, detulit imperatori Carolo munitudinis, omnia bissina, tam tentoria quam a pallia multa sericae pretiosa, et odores aromatum, et unguenta, et balsa
Abbreviated transcription (Latin):
eietũti. Intrauit int̾ epulas discũbẽ¬
tiũ: tuturrit ad pedes ihũ. effundebat
suꝑ eos torrentes lacrimarũ. Tu uͦ¬
ubi affectꝰ uehemẽtior ĩtanduit ⁊ ue¬
ld carbo latͥmaꝵ ymbre resꝑsus fortuᷤ
exarsit: uideres ab illa sacratis uesti¬
giis crebra ⁊ insaciabilia oscła ĩfigi
uideres effuse unctoĩs suauitate totã
domũ ĩpleri. Qͥd igit᷑ illa nͥ ĩ torrentib
ualliũ reqͥescebat. de qͣ tot ⁊ tãti gr̃e tor¬
rentes effluebãt. Uñ ⁊̃ dimissis ei pccis
mstis. qr młtũ dilex̾at: ĩa sit̃ columba
q̃ lacte ẽ lota residebat ad pedes ihesu
uyxta fluenta pͥeuissima. c̃ qͥdẽ soror eiꝰ
marcha satag̃et circa fretuẽs minist̾i¬
ũ. Q memorẽ de sepult᷑e offitio ꝙ p̃ue¬
uit. de pedib ascendẽs. ad unctõnẽ capi¬
tis. tũ in eam fremeret alld̃ auaricie se¬
pulcrũ fetẽs odorẽ pietatis fre nõ susti¬
nens: Nõ potuit amor tantꝰ xͦ ⁊̃ moriẽ

Expanded text:
ium; intravit inter epulas discumbentium, cucurrit ad pedes Jesu; effundebat super eos torrentes lacrymarum: ad ubi affectus vehementior incanduit, et velut carbo lacrymarum umbra respersus fortius exarsit, videres ab illa sacratis vestigiis creberrima et insatiabilia oscula infigi, videres effusae unctionis suavitate totam domum compleri. Quid igitur illa nisi in torrentibus vallium requiescebat, de qua tot et tanti gratiae torrentes effluebant? Unde etiam dimissis ei peccatis multis, quia multum dilexerat, jam sicut columba quae lacte est lota, residebat ad pedes Jesu juxta fluenta plenissima, cum quidem soror ejus Martha satageret circa frequens ministerium. Quid memorem de sepulturae officio quod praevenit, de pedibus ascendens ad unctionem capitis, cum in eam fremeret illud avaritiae sepulcrum fetens, odorem pietatis ferre non sustinens? Non potuit amor tantus Christo etia
Abbreviated transcription (Latin):
ã fc̃m multitudo ut errata
cornigat statutis horis ad capitulũ
confluit: sic mentis rõ cogitatões di¬
u̾sas ad secretũ cordis q̃n cõuocat.
ut incorigibiles eiciat: corripiat in¬
quietas. negligentes emendet: instru¬
at simplioͥres nutiget iracundas: uo¬
luꝑtuosas restringat pigras excitet.
cõsolet᷑ pusilanimes. doceat indiscre¬
tas. In hoc spiritali capitulo: ab batis
locũ possidet rõ cõscientia culpas ac
tia cõfitet᷑ hũilitas se ip̃am iudicat:
tradicũt: more u̾o simplitiũ uͥtutes

Expanded text:
atrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas acctia confitetur, humilitas seipsam judicat, tradicunt, more vero simplicium virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
qui plantat g̾mina uirtutũ. Exit ⁊¬
clarior fulget: sic xͦ post irrigatõnẽ
lacruaꝵ benugnior apparet. egͤdit᷑¬
muitat .i. ut memoriã pcc̃i fetentẽ
reddat. Iutrat ⁊ in uineã: ut cͥcũfodi¬
at eã. ut suc tidat sarmenta u suꝑ
fluitatis in crem̃ta: ut ꝙ luxuriat
in palmitib. hũndet in fructib. Egre
diam᷑ inqͥd in agrũ Egredit᷑ aĩmꝰ a ꝯ¬
templatõe ad sui circũspectõem: a cura
ger uirtutũ qui prius erat neprum
⁊ spinaꝵ. Cõmorem᷑ inquit ĩuill̃ .i. ĩ

Expanded text:
qui plantat gramina virtutum. Exit et pluviam clarior fulget: sic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extest, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Undediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, egreditur a cura ger virtutum qui prius fuerat veprium et spinarum. Commoremur, inquit, in villis,
Abbreviated transcription (Latin):
uitum: a uico in agrũ. In ꝯtẽplatõe
gͥ quies ẽ: in cet̾is labor. In meditatõe
amittamꝰ: in memoria del necũ dãp¬
ẽ cordis: in agenda cura eoꝵ labor oꝑ
atoĩs. In uno monemur: ĩ alio docem᷑
ĩ t̾cio monem᷑. ĩ qͣrto merem᷑. Mon

Expanded text:
uasi a vico in agrum. In contemplatione igitur quies est, in caeteris labor. In meditationeamittamus; in memoria delictorum la labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet
Abbreviated transcription (Latin):
circũstantib fr̃b. subito sp̃m emisit.
Et cũ ab eiꝰ discipłis exeqͥe pararẽt᷑. uiuꝰ
rediit. ill̾ q atconitis ⁊ ad mirantib ait.
d̾õ grãs. Ociatis qr in his .xl. annis unũ
tantũ diem nõ memini me cibũ sũpsisse:
nisi pͥus fleiuis se hodie aũt sb̃lata me¬
rore cõsolatꝰ est me ds̃: ⁊ int̾ choros ange¬
loꝵ tͥbuit mͥ reqͥetõis locũ ħ dicẽs: ꝑ pe¬

Expanded text:
circunstantibus fratribus subito spiritum emisit. Et cum ab eius discipulis exequiæ pararentur, viuus rediit, illisque attonitis & admirantibus, ait, Deo gratias. Sciatis quia in his xl. annis vnum tantum diem non memini me cibum sumpsisse, nisi prius fleuissem. Hodie autem, sublato mœrore, consolatus est me Deus, & inter choros Angelorum tribuit m
Abbreviated transcription (Latin):
perit id qd̾ magis eleg̾am ꝑd̾e. uł cũ
aliud qd̃ magis placeat suꝑuen̾it co¬
gor ꝯmutare. Sic ad huc desid̾us in¬
certa fluctuo. dũ nec sine a more ẽẽ po¬
sũ nͨ ueꝵ amorem inuenio. hom Sau¬
deo qd saltẽ in amore temꝑaliũ ñ fige¬
rie: s doleo qd̃ in amore et̾noꝵ nõdũ
bilia idcirto amari deb̾e existimas trr
illis q̃dam sui gn̾is decorẽ in ẽẽ ꝯspita¬
ris cur te ip̃am potiꝰ ñ diligis q̃ sp̃e tu¬
a omniũ uisibiliũ decorem uintis. Aĩa¬
Otulus cuncta uidet se ip̃m ñ uidet. ⁊¬
eo lumine quo reliqua ceruimus:
ĩpam inqͣ positũ. ẽ lum̃ faciem ñ uidemꝰ¬

Expanded text:
perit id quod mihi elegeram perdere, vel cum aliud, quod magis placeat, supervenerit, cogor commutare; sic adhuc desideriis incerta fluctuo, dum nec sine amore esse possum, nec verum amorem invenio. HOMO. Gaudeo quod saltem in amorem temporalium non figeris, sed doleo quod in amore aeternorum nondum bilia idcirco amari debere existimas, quia illis quemdam sui generis decorem inesse conspicaris, cur teipsam potius non diligis, quae specie tua omnino visibilium decorem et Oculus cuncta videt, seipsum non videt, et eo lumine, quo reliqua cernimus, ipsam, in qua positum est lumen, faciem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ mͥ timor erit. otulta q̃rere nͦ
illi pudor uera respond̾e. Dic mͥ q̃so
aĩa mea. qͥd ẽ qd̃ st̃ oĩa diligis. Ego
scio qd̾ uita tua dilectõ ẽ: ⁊ scio qd̃
sine dilectõne ẽẽ ñ potes. Certus sũ¬
gͦ qd̃ aut hoꝵ q̃ uident᷑ aliqͥd amas
aut si iam post posiusti uniu̾sa ħ.
amma. Sicut amare nõ possum
nich̾ ad huc amare potui. Et tñ mł¬

Expanded text:
 timor erit occulta quaerere, nec illi pudor vera respondere. Dic mihi, quaeso, anima mea, quid est quod super omnia diligis? Ego scio, quod vita tua dilectio est et scio quod sine dilectione esse non potes. Sed d aut horum quae videntur aliquid amas, aut si jam postposuisti universa haec, gas. ANIMA. Sicut amare non possum nihil adhuc amare non potui, et tam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.⁊ ignis quidem fom̃tũ q̃rit ut arce¬
at s caue ne id iuitias qd̾ fumũ potiꝰ
aut fetorem ministrat. Ga uis amorĩ
ẽ. ut talem te cẽ necesse sit. qͣle est illd̾
qd̃ amas. Et tui ꝑ affectũ ꝯuing̾is: ĩ¬

Expanded text:
est, et ignis quidem fomentum quaerit ut ardeat. Sed cave ne id injicias, quod fumum potius aut fetorem ministrat. Ea vis amoris est, ut talem esse necesse sit, quale illud est quod amas, et qui per affectum
Abbreviated transcription (Latin):
morsꝰ ⁊ lac̾atõnes cauũ ursoꝵ leonũ
serpentiũ ⁊ aĩaliũ alioꝵ ĩnum̾abi¬
liũ incognitoꝵ ⁊ mõstruosoꝵ feroti¬
tatẽ: demonũ ictus. ardorẽ ignis: as¬
ꝑitatẽ frgoris. fetorẽ sulphuris:
caliginẽ ocłoꝵ fluxũ lacrimaꝵ ar¬
dentiũ: stridorẽ dentiũ: copiam tri¬
bulatõnũ. Ibi se miẜa aĩa de p̾t̾itis
accusabat: ⁊ p̾ninua tristicia ⁊ des¬
ꝑatõe genas ꝓprias lacerabat. Et
cũ se putaret ibi et̾nalit̾ dampnatã:
nescis tuo ordine extra bestiã se ẽẽ
sensit. Et cũ longiꝰ a bestia iaceret de¬
bilis aꝑiens oculos. iudit ꝓpe illũ
qͥ añtedebat angelũ lucis. Tune illa
gaudens licet afflicta multũ lauda¬
uit dñm de sua miseritordia. Angłs
aũ tetigit illam ⁊ confortauit x¬

Expanded text:
 leonum, serpentium et animalium aliorum innumerabilium incognitorum et monstruosorum ferocitatem, daemonum ictus, ardorem ignis, asperitatem frigoris, fetorem sulphuris, caliginem oculorum, fluxum lacrymarum ardentium, stridorem dentium, copiam tribulationum. Ibi se misera anima de praeteritis accusabat; et prae nimia tristitia et desperatione genas proprias lacerabat: et cum se putaret ibi aeternaliter damnatam, nescio quo ordine extra bestiam se esse sensit: et cum longius a bestia jaceret debilis, aperiens oculos, vidit prope illum, qui antecedebat, angelum lucis. Tunc illa gaudens, licet afflicta, multum laudavit Dominum de sua misericordia; angelus autem tetigit illam, et confortavit
Abbreviated transcription (Latin):
expłe nõ possumꝰ. Hoc torm̃tũ ñ pos¬
sunt uitare: nisi electi. Hec bestia uo¬
cat᷑ acħons: ⁊ deuorat oĩs auaros.
De hac scͥptũ ẽ. Absorbebit fluuiũ ⁊
iordanis in os eiꝰ. Hi uͦ qui in ore eiuͤ

Expanded text:
ere non possumus. Hoc tormentum non possunt vitare, nisi electi. Haec bestia vocatur Acheron, et devorat omnes avaros. De hac scriptum est: Absorbebit fluvium et Jordanis in os ejus . Hi vero qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui os illud in similitudiuẽ triũ por¬
taꝵ diuidebãt. flãma in extingnibił
ex ore illo exibat: q̃ utres partes ꝑ
illas tres portas diuidebat᷑. ⁊ ꝯͣ ip̃am
exhibat. ⁊ planctus młtitudĩs de uentͤ
eꝰ ꝑ idẽ os audiebat᷑. Intꝰ .n. erãt młta
nulia uiroꝵ ac mulieꝵ: dira torm̃ta

Expanded text:
qui os illud in similitudinem trium portarum dividebant. Flamma inexstinguibilis ex ore illo exibat, quae in tres partes per illas tres portas dividebatur, et contra exibat, et planctus multitudinis de ventre ejus per idem os audiebatur. Intus enim erant multa millia viro
Abbreviated transcription (Latin):
mãt. Hunc qͥdẽ errorẽ multiplex ꝯfu¬
sio sequit᷑. Mala siqͥdẽ ⁊ pestilens curio¬
sitas. q̃ secretũ alienũ in probe scrutari
ꝯtendit: sepe ꝙͣuis nich̾ inueniat qd
iuste rep̃hendere possit. ꝑu̾sa tñ suspita¬
ri ũ desistit Si uͦ aliqͥd dignũ rep̃hensi

Expanded text:
mant. Et hunc quidem errorem multiplex confumant. Et hunc quidem errorem multiplex confusio sequitur. Mala siquidem et pestilens curiositas, quae secretum alienum improbe scrutari contendit, saepe, quamvis nihil inveniat quod juste reprehendere possit, perversa tamen suspicari non desistit. S
Abbreviated transcription (Latin):
amatorẽ iusticie: qͥ ꝯsensũ p̃bet tulpe
aliene. Eum aũ delicto alieno õiuo
ꝯsentire qͥ negligit dũ potest delinq̃n¬
tẽ arguere. Hoc gͥ male ꝓuida mens
errore decepta totã se curiositari dedit.
⁊ paulatĩ crescente morbo dũ pͥmũ
errata alioꝵ in mod̾ata ꝓseqͥ assuesçit
postremo ad hoc deducit᷑. ut qͥtqͥd id̾it
uł aꝑte calũpmari uł sinistre int̾p̃.¬
tari conet᷑. Ut si forte aliquos ꝓ ꝯnu¬
ni utilitate aliqͣntulũ sollititari ui¬
d̾irit: hos cupidos uocant. Qros pro¬
uitos ẽẽ ꝑ spet̾int auaros nominant
Eos aũ qui se affabiles ⁊ hylares oĩ¬
b p̃bẽt. uitio adulatõis in s̾uire dicũt
in uidia tabescere credunt: ⁊ quos ala¬
cres ⁊ deuotos inministrando ꝑ spex̾int
leues ⁊ inquietos ẽẽ asserunt. Qros
debiles aut gͣues inuen̾int: qͣi pigios
⁊ merces accusant. Ab strenuos: morbo
ypocrisis laborare. ⁊ eos qͥ plus neces¬
sitati in dulgent. luxui de seruire existi¬

Expanded text:
amatorem justitiae, qui consensum praebet culpae alienae. Eum autem delicto alieno omnimodo consentire, qui negligit, non potest, delinquentem arguere. Hoc igitur male provida mens errore decepta, totam se curiositati dedit, et paulatim crescente morbo, dum primum errata aliorum immoderate persequi assuescit, postremo ad hoc deducitur, ut quidquid viderit vel aperte calumniari, vel sinistre interpretari conetur; unde, si forte aliquos pro communi utilitate aliquantulum sollicitari viderint, hos cupidos vocant. Quos providos esse perspexerint, avaros nominant. Eos autem qui se affabiles et hilares omnibus praebent, vitio adulationis inservire dicunt. invidia tabescere credunt. Et quos alacres et devotos in ministrando perspexerint, leves et inquietos esse asserunt. Quos debiles aut graves invenerint, quasi pigros et inertes accusant. Abstemios, morbo hypocrisis laborare, et eos qui plus necessitati indulgent, luxui deservire existi
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯtemplatõne ex crescunt. s dũ uidẽt
alios simplitores ftẽs t̾renis actõib ot¬
cupari eos in ꝯꝑatõne sua despitiunt. ⁊
dũ ip̃i st̃es sũt a bono oꝑe: bona tñ o
ꝑa in aliis. ñ ꝑtimescũt iudicare. Netesse

Expanded text:
in contemplatione excrescunt, sed dum vident alios simpliciores fratres terrenis actionibus occupari, eos in comparatione sui despiciunt, et cum ipsi steriles sint a bono opere, bona tamen opera in aliis non pertimescunt
Abbreviated transcription (Latin):
Contẽptꝰ aũ iram eccitat qr cypo suꝑ¬
bie infiatꝰ cũmꝰ in tołabile ẽẽ credit. qͥtqͥd
ab eo sustinet ꝙͣ despicit. De iuide ira ĩ dig
tediũ giguit ⁊ suffocato gaudio init̾no
in sem ip̃a ꝯscientia tabescit. fit sͥ ip̃i
gͣuis aĩniꝰ: ⁊ cu plumbũ ĩmobilis per¬
manõs sursũ erigi ñ ualet. ⁊ qͥ prius
pennis ꝯtẽplatõis celos penetrare ꝯ¬
sueu̾at nũc gͣmi p̾ssus pond̾e̾ sb̃ se cadit
P horrescit tenebs suas qͣs intꝰ patit᷑.
Igit᷑ relicta ꝯscĩa foris fundit᷑ t̾renis
se inmiscet actõib ut uł occupatꝰ obli¬
uidicat omne malũ eo ip̃o qd intꝰ tol̾ato
iam miser ⁊̃ dolores sue occupatõis foriꝰ
amat ⁊ qr uam dulceditiẽ longo tedio

Expanded text:
Contemptus autem iram excitat, quia typo superbiae inflatus animus intolerabile esse credit, quidquid ab eo sustinet, quam despicit. Deinde ira in indigntur illud, et suffocato gaudio interno in semetipsa conscientia tabescit. Fit sibi ipsi gravis animus et quasi plumbum immobilis permanens sursum erigi non valet. Et qui prius pennis contemplationis coelos penetrare consueverat, nunc gravis pressus pondere sub se cadit. Perhorrescit tenebras suas, quas intus patitur, Igitur relicta conscientia foras funditus terrenis se immiscet actionibus, ut vel occupatus oblius esse judicat omne malum eo ipso quod intus tolerat, jam miser etiam dolores suae occupationis foris amat. Et quia veram dulcedinem lo
Abbreviated transcription (Latin):
bibit. Igit᷑ iste qui ꝑ sapĩam excreu̾at de
altitudine sua suꝑbiuit. ⁊ id̾o bonũ est
ei ut p̾cidat᷑ ⁊ assuescat in latũ expau¬
dẽ ramos suos. Honũ est ei ut int̾mis¬
so studio ꝯtemplatõis ad tẽpꝰ forĩs exi¬
re ꝯpellatur: ⁊ ext̾iora dispensanda suᷤ¬
ti regiminis inparem ẽẽ agnouit: tũt
sciat. qͥd de his sensisse debuerat. nͦs pͥ¬
uis in eodẽ loco positos in ꝯsid̾ate despi¬

Expanded text:
. Igitur iste, qui per sapientiam excreverat, de altitudine sua superbivit, et ideo bonum est ei ut praecidatur, et assuescat in latum expandere ramos suos. Bonum est ei, ut intermisso studio contemplationis ad tempus foras exire compellatur, et exteriora dispensanda susti regiminis imparem esse agnoverit, tunc sciat quid de iis sensisse debuerat, quos prius in eodem loco positos inconsiderate despi
Abbreviated transcription (Latin):
dãmͦ ꝯcepra leticia foras trahit᷑ ⁊ nd̾
de gaudio intꝰ latuit ruptis uelut mo¬
dectie claustris qͣdam leuitate ⁊ inꝯti¬
uentia lubrice m̃tis ꝓpalat᷑. Spũale
gaudiũ neqͣꝙͣ aĩm ad risum dissoluit.
s ea tm̃ letitia q̃ a carnis blanduẽ¬
apperit᷑. Nam tri pͥmũ ad aĩm in gra¬
diendo ĩ ordinatũ gaudiũ tlaustra
cõtinentie rupit. eadẽ ꝑtꝰ modũ uia
qͣ lapsũ est. tũ introrsũ excresc̾e ceꝑit
sine modestia fatile erumpit lubrica

Expanded text:
odammodo concepta laetitia foras trahitur, et quod de gaudio intus latuit, ruptis velut modestiae claustris, quadam levitate et incontinentia lubricae mentis propalatur. Egaudium nequaquam animum ad risum dissolvit; sed ea tantum laetitia quae a carnis blandimenaperitur. Nam quia primum ad animum ingrediendo inordinatum gaudium claustra continentiae rupit: eadem postmodum via qua illapsum est, cum introrsum excrescere coeperit, sine modestia facile erumpit. Lubrica
Abbreviated transcription (Latin):
ad mores hoĩm: p̾post̾o quidẽ ordĩe u¬
sus ẽ: qr pͥus uita ꝓpria corrigenda
erat ꝑ cutũspectõnẽ moꝵ. ac inde cet̾is
q̃ extͣ ꝓpͥam nat᷑am fuerũt studiũ ad¬
hibendũ ut pͥmũ int̾iores cordis ocłi
magna apparere uoluit pͥmũ ext̾iora

Expanded text:
ad mores hominum, praepostero quidem ordine usus; quia prius vita propria corrigenda erat per circumspectionem morum; ac deinde caeteris quae extra propriam naturam fuerunt, studium adhibendum, ut primum interiores cordis oculi magna apparere voluit, primum exteriora