comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũ factꝰ est:⁊ mundus eũ nõ cogno¬
uit. In sua ꝓpͥa uenit: qͥa omĩa ista
ꝑ ipsũ facta sũt. ł sui eũ nõ receper̃.
Qui sui: Homines qͦs fec̃: iudei quos
pͥmitꝰ fec̃ suꝑ om̃s gentes eẽ: qͥa alie
gentes idola adorabrĩt: ⁊ demonibꝰ
seruiebãt. Ille aut ppłs erat natꝰ de
semine abrahe. Et ipsi maxime sui.
qͥa ⁊ ꝑ carnẽ quã susciꝑe dignatꝰ ẽ
cognati. In sua ꝓpͥa uenit. ⁊ sui eũ
nõ receper̃. Non receper̃ omnino:
nullus recepit: Nullus gͦ saluus factꝰ
ẽ. Nemo enĩ saluus fiet: nisi qͥ xp̃m
receꝑit uenientẽ. Sed addidit. Quot-¬
qͦt aũt receper eũ. qͥd eis p̃stitit: Mag¬
na beniuolentia: magna miscdia.
Unicus natꝰ ẽ.:⁊ noluit remanere
unus. ¶ulti homines cũ filios non
habuerĩt. ꝑacta etate. adoptant sibi.
luoluntate faciunt quod natura nõ
potuer᷑. hoc faeuĩt homines. Si aũt
aliqͥs habeat filiũ unicũ gaudet ad
illũ magis qͥa solus omĩa possesfurꝰ

Expanded text:
us eum non cognovit. 12. In sua propria venit: quia omnia ista per eum facta sunt. Et sui eum non receperunt. Qui sui? Homines quos fecit. Judaei quos primitus fecit super omnes gentes esse. Quia aliae gentes idola adorabant, et daemonibus serviebant; ille autem populus natus erat de semine Abrahae: et ipsi maxime sui; quia et per carnem quam suscipere dignatus est, cognati. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Non receperunt omnino, nullus recepit? Nullus ergo salvus factus est? Nemo enim salvus fiet, nisi qui Christum receperit venientem. 13. Sed addidit: Quotquot autem receperunt eum. Quid eis praestitit? Magna benevolentia! Magna misericordia! Unicus natus est, et noluit manere unus. Multi homines cum filios non habuerint, peracta aetate adoptant sibi; et voluntate faciunt quod natura non potuerunt: hoc faciunt homines. Si autem aliquis habeat filium unicum, gaudet ad illum magis; quia solus omnia possessurus
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ scripturaꝵ ⁊ maxi-¬
me scĩ eugłii nullũ locũ
p̃termittentes. ꝑtractemꝰ
pacitate pascam᷑: ⁊ ministremꝰ uobis
unde ⁊ nos pascim᷑. Capitulũ pͥmũ
p̃terito die dnĩco tractatũ ẽẽ me¬
minimꝰ : id ẽ in pͥncipio erat uerbũ:
⁊ uerbũ erat apud deũ. ⁊ ds̃ erat
uerbũ. Hoc erat in pͥncipio apud deũ.

Expanded text:
 Scripturarum, et maxime sancti Evangelii, nullum locum praetermittentes pertractemus, pacitate pascamur, et ministremus vobis unde et nos pascimur. Capitulum primum praeterito die dominico tractatum esse meminimus, id est, « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ho
Abbreviated transcription (Latin):
fantes desereret grã saluatoris in¬
fantis. qͥ uenerat querere qͦd ꝑierat:
nõ solũ in carne nascendo. uerũ
etiã in cruce pendendoͥ adinferos
descendendo:⁊ in celos ascendendo:
⁊ ad dexterã patris sedendo. Nã
qͥ potuit natꝰ habere p̃dicatores
langłos. narratores celos. adorato¬
n res magos:ł potuit. ⁊ illis ne ꝓ eo
hic morerent᷑ p̃stare. si sciret illa
morte ꝑituros:⁊ nõ potiꝰ maiori
felicitate uicturos. Absit absit.
ut ad liberandos homines xp̃s
ueniens. de illoꝵ p̃mio qͥ ꝓ eo int̾¬
ficerent᷑ nichil egerit. qui pendens
in ligno. ꝓ eis a quibꝰ int̾ficiebat᷑

Expanded text:
fantes desereret gratia Salvatoris infantes desereret gratia Salvatoris infantis, qui venerat quaerere quod perierat, non solum in carne nascendo, verum etiam in cruce pendendo ad inferos descendendo, et in coelis ascendendo, et ad dexteram Patris sedendo. Nam qui potuit natus habere praedicatores Angelos, narratores coelos, adoratores Magos, potuit et illis ne pro eo hic morerentur praestare, si sciret illa morte perituros, et non potius majore felicitate victuros. Absit, absit, ut ad liberandos homines Christus veniens, de illorum praemio qui pro eo interficerentur nihil egerit, qui pendens in ligno pro eis a quibus interficiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq herodes timet successorẽ:
magi desiderãt redẽptorẽ. Illi cu-¬
piunt inuenire regnũ: metuit ille
finire regnũ. Utriq postremo quer̃.
des ille quẽ cupit occidere. Ile in
quẽ peccatũ grande cõmittat. illi qͥ
omỹa eoꝵ peccata dimiittat. Necat
qͥppe herodes paruulos multos: dũ
ad uniꝰ uult mortẽ ꝑuenire. Et cũ
seuientissimã ⁊ cruentissimã cedẽ
in tot innocentibꝰ fec̃: se ipsũ tanta
magis illũ ad orantibꝰ. paruulis ꝓ
illo morientibꝰ: siue iacebat. siue sur¬
credentes inueniebat:⁊ nondũ
passus. etiã martỹres faciebat.
B paruil beati. mͦ natrͥ nunquã
tẽptati: nondũ luctati. iã coronati.
Iue de urã corona dubitarit in pas¬
sione ꝓ xpõ. qͥ etiã baptismũ par-¬
uulis ꝓdesse nõ existimat. xp̃i. Nõ
habebatis quidẽ etatẽ qua in xp̃m
passurũ crederetis: sed habebatis
earnẽ in qua ꝓ xp̃o passuro passi¬
onẽ sustineretis. Nullo mͦ istos in¬

Expanded text:
Denique Herodes timet: Denique Herodes timet: Magi desiderant. Regem illi cupiunt invenire, regnum metuit ille finire. Utrique postremo quaerunt: e; ille, quem vellet occidere: ille, in quem peccatum grande committat; illi, qui omnia sibi peccata dimittat. Necat quippe Herodes parvulos multos, dum vult ad unius mortem pervenire. Et cum saevientissimam et cruentissimam caedem in tot innocentibus perfecit; se ipsum tanta Magis illum adorantibus, parvulis pro illo morientibus, sive jacebat, sive sucredentes inveniebat; et nondum passus, etiam martyres faciebat. O parvuli beati, modo nati, nunquam tentati, nondum luctati, jam coronati! Ille de vestra corona dubitaverit in passione pro Christo, qui etiam Baptismum parvulis prodesse non existimat Christi. Non habebatis quidem aetatem, qua in Christum passurum crederetis: sed habebatis carnem, in qua pro Christo passuro passionem sustineretis. Nullo modo istos in
Abbreviated transcription (Latin):
quesier̃. R eqͥrebant aũt nõ aliquẽ
uirilis etatis. siue grandeuũ huma¬
nis ocł̃is in excelsa conspicuũ: exerci¬
tibꝰ potentẽ:. armis terrentẽ: pur-¬
pura nitentẽ: diademate reful-¬
gentẽ: uel de cruce sibi exsultan¬
tẽ. in qua unuersos martyres re-¬
dimeret confitentes: uel ab infe¬
ris resurgentẽ. aut in celos ascen¬
dentẽ: sed recens natũ. in cunis ia¬
centẽ: uberibꝰ inhiantẽ. nullo or¬
natu corporis. nullis mẽbroꝵ ui¬
ribꝰ. nullis parentũ opibꝰ. nõ sua
etate. nõ suoꝵ potestate p̃stantẽ.
ab herode homine. xp̃m deũ et
hominẽ:a t̾reno rege homine. regẽ
celoꝵ qͥ condiderat hominẽ. A gran¬
di paruulũ: a claro latentẽab
excelso humilẽ: a loquente infan¬
tẽ. lab opulento inopẽ: a forti infir¬
mũ. Et tam̃ quãuis ab herode ꝑse-¬
quente sibi ⁊ aliis xp̃m dominantẽ:
a contẽnente adorandũ ꝓfecto in
quo nulla pompa regia uidebat᷑.
sed uera dei maiestas adorabat᷑.¬

Expanded text:
liquem virilis aetatis, sive grandaevum, humanis oculis, in excelsa sede conspicuum, exercitibus potentem, armis terrentem, purpura nitentem, diademate refulgentem vel de cruce sibi exsultantem, in qua universos martyres redimeret confitentes, vel ab inferis resurgentem, aut in coelos ascendentem; sed recens natum, in cunis jacentem, uberibus inhiantem, nullo ornatu corporis, nullis membrorum viribus, nullis parentum opibus, non sua aetate, non suorum potestate praestantem. ab Herode homine, Christum Deum et hominem; a terreno rege homine, regem coelorum qui condiderat hominem: a grandi parvulum, a claro latentem, ab excelso humilem, a loquente infantem, ab opulento inopem, a forti infirmum; et tamen quamvis ab Herode persequente, sibi et aliis Christum dominantem, a contemnente adorandum: profecto in quo nulla pompa regia videbatur, sed vera majestas adorabat
Abbreviated transcription (Latin):
te enĩ ꝓdibit rex: qͥ recturiis et
ppłm meũ isrł. Audier̃ ⁊ abiens
inqͥsttores: dixer̃ ⁊ remanser du
tores. ł contrariis affectibꝰ separi¬
ti. illi facti sũt adoratores. slhꝑ
secutores. Nũc̃ quoq iudei simile
aliqͥd nob̃ exhibere nõ desimint.
.Nõnulli enĩ paganoꝵ ut noue¬
rint xp̃m ante ꝓphetatũ. qͥndo
eis de scripturis testimonia clara
ꝓferimꝰ : suspecti ne forte a xp̃a¬
nis ista conficta sint. malunt cre¬
dere codic ibꝰ iudeoꝵ :⁊ sic̃ tune
magi fecer̃. istos dimittunt mant̃
lectitare. ipsi ꝑgũt fidelit̾ adora

Expanded text:
rex, qui recturus est populum meum Israel . Audierunt et abierunt inquisitores; dixerunt et remanserunt doctores: et contrariis affectibus separati, illi facti sunt adoratores, illi persecutores. Nunc quoque Judaei simile aliquid nobis exhibere non desinunt. Nonnulli enim paganorum ut noverint Christum ante prophetatum, quando eis de Scripturis testimonia clara proferimus, suspecti ne forte a Christianis ista conficta sint, malunt credere codicibus Judaeorum: et sicut tunc Magi fecerunt, istos dimittunt inaniter lectitare, ipsi pergunt fideliter adora
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ festũ diẽ dñĩ. nõ solũ quo ex
iudeis ẽ natus: uerũ etiã qͦ ẽ gentil
manifestatꝰ. Iuuat intueri om̃a.
⁊ in unũ adducta conspectũ ani¬
mo cernere. spectaculo spiritali.
Nascit᷑ xp̃s. Uirgo concipit: uino
parit. uirgo nutrit. Adest fecun¬
ditas:. nec abest integritas. Angi
annunciãt : pastores głificãt: id
enarrant: magi desiderat. regs̃
formidant: iudei demonstrant.
gentes adorant. F rustrant᷑ seuna¬
tes  coronant᷑ infantes: admi al̃
credentes. Que ẽ ista humils cel¬
situdo: infirmi fortitudo. par¬
iuili magnitudo: ꝓfecto ilus uels¬
bũ fec̃ hec omĩa. ꝑ qͦo facta sunt.
omĩa. Uerbũ qͦd longe erat a nob̾.
caro factũ ẽ ut habitaret in nob̾.
Agnoscamꝰ itaq in tprẽ. ꝑ quẽ facta
sut tpra: ⁊ celebrantes eiꝰ festa tẽ

Expanded text:
no, festum diem Domini; non solum quo est ex Judaeis natus, verum etiam quo est Gentibus manifestatus. Juvat intueri omnia, et in unum adducta conspectum, animo cernere spectaculo spirituali. Nascitur Christus: virgo concipit, virgo parit, virgo nutrit; adest fecunditas, nec abest integritas. Angeli annuntiant, pastores glorificant, coeli enarrant, Magi desiderant, reges formidant, Judaei demonstrant, Gentes adorant: frustrantur saevientes, coronantur infantes, admirantur credentes. Quae est ista humilis celsitudo, infirmi fortitudo, parvuli magnitudo? Profecto illud Verbum fecit haec omnia, per quod facta sunt omnia. Verbum quod longe erat a nobis, caro factum est, ut habitaret in nobis . Agnoscamus itaque in tempore, per quem facta sunt tempora: et celebr
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝓphetiã indicẽ ꝓtuler̃: beth¬
leẽ qiiitatẽ designauer̃. quã ipsi¬
I nõ inuener̃: Similes facti fabris
arce noe. aliis ubi euaderent p̃s¬
titer̃: ⁊ ipsi diluuio ꝑier̃. Simi¬
les lapidibꝰ miliariis uiã ostender̃.
nec ambulare potuer̃: qͥa stolidi
in uia remanser̃. Quesitũ ẽ ab
eis. ubi xp̃s nasceret᷑. Responder̃.
in bethleẽ uide. Sic eñ scriptũ

Expanded text:
indicem protulerunt, Bethlehem civitatem designaverunt quam ipsi non invenerunt? Similes fabris Arcae Noe, aliis ubi evaderent praestiterunt, et ipsi diluvio perierunt: similes lapidibus milliariis, viam ostenderunt, nec ambulare potuerunt quia stolidi in via remanserunt. Quaesitum est ab eis, ubi Christus nasceretur: responderunt, In Bethlehem Judae. Sic enim scri
Abbreviated transcription (Latin):
olle migitas quã hodie
celebramꝰ. ꝓpt̾ manes¬
tationẽ dñ epẏphanie
grecũ nom̃ accepit. Hodierno qͥpe
die magis adorantibꝰ tanquã þͥih¬
ciis gentiũ cõmendat᷑ manifestili
qͥ ante paucos dies traditꝰ enã iss
lapis ille angularis. qͥ uelut par¬
etes duos circũcisionis uidelies
de diuerso uenientes. in suz ls¬
tate copulauit:⁊ factꝰ ẽ pax urã.
Ifecit utraq unũ. Ut pastoribꝰ iu¬
deoꝵ nunciaret᷑. angłi uener de
celo. et ut a magis gentiũ adoraret᷑.
stella refulsit e celo. Siue gͦ ꝑ angłos.
sue ꝑ stellã. celi enarrauer̃ głam
ser ut in eiꝰ qͥ natꝰ ẽ grã enarrarẽt¬

Expanded text:
olemnitas quam hodie celebramus, propter manifestationem Domini Epiphaniae graecum nomen accepit. Hodierno quippe die Magis adorantibus tanquam primitiis Gentium, commendatur manifestatus, qui ante paucos dies traditur etiam natus. Lapis ille angularis, qui velut parietes duos, circumcisionis videlicet de diverso venientes in sua unitate copulavit, et factus est pax nostra, qui fecit utraque unum ; ut pastoribus Judaeorum nuntiaretur, Angeli venerunt de coelo; et ut a magis Gentium adoraretur, stella refulsit e coelo. Sive ergo per Angelos, sive per stellam, coeli enarraverunt gloriam Dei: ut in ejus qui natus est gratia, enarra
Abbreviated transcription (Latin):
iã abbas ille meus dormierat
in dnõ: ad hec delatꝰ loca. me mo¬
nachis reddo: hanc trado uirgi¬
nibꝰ. diligens eã ut sororẽ: nõ tam̃
me ei credens ut sorori. Hec michi
senex malchus adolescentulo re¬
tulit: hec ego uob̾ narraui senex.
Castis hẏstoriã castitatis expono.
uirgines uirginitatẽ eustodire ex¬
hortor. Uos narrate posteris. ut
sciant inter gladios. int̾ deserta
⁊ bestias. pudiciciã nunquã ẽẽ
captiuã ⁊ hominẽ xp̃o deditũ
posse mori : nõ posse aũt suꝑari:.

Expanded text:
t quia jam abbas ille meus dormierat t quia jam abbas ille meus dormierat in Domino; ad haec delatus loca me monachis reddo, hanc trado virginibus, diligens eam ut sororem, non tamen ei me credens ut sorori. Haec mihi senex Malchus adolescentulo retulit. Haec ergo vobis narravi senex, castis historiam castitatis exposui. Virgines castitatem custodire exhortor. Vos narrate posteris, ut sciant inter gladios, et inter deserta et bestias, pudicitiam numquam esse captivam: et hominem Christo deditum posse mori, non posse superari.
Abbreviated transcription (Latin):
rabido serui increpans secordiã: priꝰ
a fera tenet᷑ quã nras latebras p̃te¬
risset.Quis hoc unquã crederet: ut
Sublato aut illo metu. similis ante
ocłos nr̃os uersabat᷑ interitꝰ: nisi qͦd
hominũ sustinere. P auemꝰ intrin¬
setus ⁊ ne mouere qͥdẽ nos ausi. p̃s¬
tolam᷑ euentũ rei: int̾ tanta ꝑicula
pudicicie tantũ conscientia ꝓ muro
seyti. Leena insidias cauens.⁊ uisã
se ẽẽ sentiens. app̃hensũ mordicus
catulũ matutina effert:. nobisq¬
concedit hospitiũ. sieq tam̃ satis
creduli statim erũpimꝰͥ sed expec¬
tanꝰ diu:⁊ egredi cogitantes. ilhꝰ
nob̾ sẽꝑ figuramꝰ occursũ. Sub tali
Sterrore ⁊ illa transacta die: eximꝰ
ad uesꝑũ. Uidemꝰq camelos quos
ob nimiã uelocitatẽ dromedarios
locant. p̃teritos cibos in ore reuol¬
mo tandẽ die ad romana ꝑ deser-¬
tũ castra uenimꝰ. Bblatiq tribuno.
rei ordinẽ pandimꝰ Inde trans¬

Expanded text:
rabido servi increpans socordiam, prius rabido servi increpans socordiam, prius a fera tenetur, quam ad nostras latebras perveniret. Quis hoc umquam crederet, ut Sublato autem illo metu, similis ante oculos nostros versabatur interitus; nisi quod hominis sustinere. Pavemus intrinsecus; et ne movere quidem nos ausi, praestolabamur eventum rei, inter tanta pericula, pudicitiae tantum conscientia pro muro septi. Leaena insidias cavens, et visam esse se sentiens, apprehensum mordicus catulum matutina effert, nobisque cedit hospitium. Neque tamen satis creduli, statim erumpimus: sed exspectantes diu, et egredi cogitantes, illius nobis figurabamus occursum. Perirrore, et illa transacta die, egredimur ad vesperam; vidimusque camelos, quos ob nimiam velocitatem dromedarios vocant, praeteritos cibos in ore volma tandem die ad Romana per desertum castra venimus. Oblatique tribuno, rem ordine pandimus: inde trans
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ salutẽ : si despicit peccatores:
habemꝰ sepulchrũ. Qd putas nob̃
fuisse animi. qͥd terroris: cũ ante
conseruus: ⁊ uestigio indice iã
ad latebras ꝑuenissent: O mul¬
to grauior expectata mors quã il¬
lata. Rursus cũ labore ⁊ timore
lingua balbittit: ⁊ qͣsi claman¬
te dño mutire nõ audeo. Nit¬
tit seruũi: ut nos de specu ꝓtra¬
hat. Ipse camelos tenet: ⁊ euasi¬
nato gladio nr̃m expectat aduen¬
tũ. Intea tribꝰ ferme aut qͣtuor ciui¬
bitis introgresso famulo. nob̾ ex
oceulto tergũ eiꝰ uidentibꝰ : nam
ocłoꝵ istiꝰmodi natura ẽ. ut poll
solẽ umbrã intrantibꝰ ceca sint uia
uox ꝑ antrũ sonat. Exite furel¬
feri. exite morituri. Quid statis
loquebat᷑ : ⁊ ecce ꝑ tenebras alpl¬
cimꝰ leenã inuasisse hominẽ: ⁊ gut¬
ture suffocato cruentũ intro trahe¬
catꝰ ẽ duos uni refistere. ꝓ irã dif-¬
ferre nõ ualens: sic̃ tenebat gla¬
nũ ad spelunquã uenit : ⁊ clamore

Expanded text:
bemus salutem; si despicit peccatores, habemus sepulcrum. Quid putas fuisse nobis animi, quid terroris, cum ante conservus, et vestigio indice jam ad latebras pervenissent? O multo gravior exspectata, quam illata mors! Rursus cum labore et timore lingua balbutit; et quasi clamante domino, mutire non audeo. Mittit servum, ut nos de specu trahat: ipse camelos tenet; et evaginato gladio, nostrum exspectat adventum. Interea tribus ferme vel quatuor cubitis introgresso famulo, nobis ex occulto tergum ejus videntibus nam oculorum istiusmodi natura est, ut post solem umbras intrantibus, caeca sint omnia vox per antrum sonat: Exite, furciferi; exite, morituri: quid statis? loquebatur, et ecce per tenebras aspicimus leaenam invasisse hominem, et gutture suffocato, cruentum intro trahecatus est duos uni resistere. Sed et iram differre non valens, sicut tenebat gladium ad speluncam 48 venit; et clamore
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ uenerit nrĩ gaudii pleni¬
tudo: nec mͦ tam̃ sine gaudio re¬
licti sumꝰ: qͥa spe salui facti sumꝰ.
Ideo ⁊ ipse apłs qͥ ait. si qͦd nõ ui¬
demꝰ sꝑamꝰ ꝑ patientiã expectamꝰ :
dic̃ alio loco. Spe gaudentes: In
tribulatione patientes. Habentes
gͦ talẽ spẽ: multa fidutia utimͦ.
p sermo nr̃ in grã sit conditꝰ sale :
ut sciamꝰ quẽadmodũ oporteat nos¬
unicuiq respondere. Dicendũ ẽ
enĩ eis qͥ cũ ꝑdidissent uel nũquã
suscepissent sustinentiã. nob̾ sus¬
tinentibꝰ dnm. qͥa qͦd nõ uidemꝰ
sꝑantes. ꝑ patientiã ex pectamꝰ: etiã¬
insultare audent: cũ imitari debe
dicimꝰ ubi erũt cũ hec uita tran¬
sierit: sed mͦ ubi sũt cũ hesternũ
diem hodiernꝰ abstulerit:⁊ hodi¬
ernũ crastinꝰ ablaturus sit. Quid
eoꝵ que diligitis nõ trancurrit.
⁊ transuolat : qͥd nõ fugit pene
ante quã capit᷑ cũ ex ipso hodier¬
no die nulla possit uel hora re-¬

Expanded text:
nondum venerit nostri gaudii plenitudo: nec modo tamen sine gaudio relicti sumus; quia spe salvi facti sumus. Ideo et ipse Apostolus, qui ait, Si quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam, nobis sustinentibus Dominum quia quod non videmus sperantes, per patientiam exspectamus etiainsultare audent, cum imitari deberdicimus, ubi erunt, cum haec vita transierit; sed modo ubi sunt? Cum hesternum diem hodiernus abstulerit, et hodiernum crastinus ablaturus sit, quid eorum quae diligitis, non transcurrit et transvolat? Quid non fugit pene antequam capitur, cum ex ipso hodierno die nulla possit vel hora re
Abbreviated transcription (Latin):
nos secreto cubitare. inuadimꝰ iter:
utres ⁊ partẽ carniũ portantes.
Cũq ꝑuenissemꝰ ad fluuiũ: nã decẽ
milibꝰ aberat: inflatis ⁊ ascensis
utribꝰ. aqͥs nos credimꝰ. Paulatĩq
pedibꝰ subremigantes transimꝰ:
deorsũ flumine deferente.⁊ multo
longiꝰ quã conscenderamꝰ in alte¬
tigiũ sequentes ꝑderent. Sed int̾
hec madefacte carnes:⁊ ex parte
lapse: uix tridui cibũ pollicebant᷑.
Bibimꝰ usq ad sacietatẽ: future
nos siti p̃parantes. Currimꝰ: sẽꝑ
late uagantiũ sarracenoꝵ.¬
ardorẽ solis ni¬
aspectu ꝓcul respicimꝰ duos ca-¬
nere nigrescentẽ. Dũq timemꝰ.
⁊ uestigiis ꝑ arenas nos ꝓditos
intelligimꝰ : offert᷑ ad dexterã
spelunca longe sub t̃ra penetras
Igit᷑ tim̃tes uenenata animalia
solent qͥppe uiꝑe. regul ⁊ scorpi¬
ones. ceteraq huiꝰcemodi feruorẽ
solis declinantia umbras petere:
intramꝰ quidẽ speluncã: sed stat̃

Expanded text:
nos secreto cubitare, invadimus iter, nos secreto cubitare, invadimus iter, utres et partes carnium portantes. Cumque pervenissemus ad fluvium, nam decem millibus aberat; inflatis conscensisque utribus, aquis nos credimus, paulatim pedibus subremigantes, ut deorsum nos flumine deferente, et multo longius quam conscenderamus, in altetigium sequentes perderent. Sed inter haec madefactae carnes, et ex parte lapsae, vix tridui cibum pollicebantur. Bibimus usque ad satietatem, futurae nos siti praeparantes. Currimus, postlate vagantium Saracenoardorem solis niprospectu procul aspicimus duos canere nigrescentem. Dumque timemus, et vestigiis per arenas nos proditos intelligimus, offertur ad dexteram nostram spelunca longe sub terram penetrans. Igitur timentes venenata animalia nam solent viperae, reguli, et scorpiones, caeteraque hujuscemodi, fervorem solis declinantia, umbras petere intravimus quidem speluncam; sed statim
Abbreviated transcription (Latin):
bã horrea uerteret: illata semina
p̃cidebãt. He luctu celebri corpora
defũcta portabat. Quodq magis
mirũ eẽt: in tanto agmine egre¬
concidisse: suppositis humeris ad¬
iuuabãt. Quid multa:. Pulchrũ
mͥ spectaculũ dies illa p̃buit. Un¬
de recordatꝰ salomonis ad formice
sollertiã nos mittentis.⁊ pigras
m̃tes sub tali exẽplo suscitantis:
cepi tedere
captiuitatis.
⁊ monasterii
cellulas que¬
rere : ac formicarum illaꝵ solli-¬
in mediũ  ⁊ cũ nichil cuiꝰquã
gresso ad cubile occurrit muher:¬
⁊ tristiciã animi uultꝰ dissimu¬
lare nõ potuit Int̾rogat eur ita
exanimatꝰ sim. audit causas:
Hortor ad fugã: nõ asꝑnat᷑. Peto
silentii fidẽ ͥ tribuit: ⁊ iugi
susurrio int̾ metũ ⁊ spẽ medii fluc¬
tuamꝰ. Erant mͥ in grege duo hir-¬
ci mire magnitudinis. Quibꝰ occisis.
utres facio: eoꝵq carnes uiatico
p̃paro. U pͥmo uesꝑe putantibꝰ dnĩs

Expanded text:
bam horrea verteret, illata semina bam horrea verteret, illata semina praecidebant; hae luctu celebri, corpora defuncta deportabant. Quodque magis mirum est in tanto agmine, egret onere concidisse, suppositis humeris adjuvabant. Quid multa? pulchrum mihi spectaculum dies illa praebuit. Unde recordatus Salomonis , ad formicarum solertiam nos mittentis, et pigras mentes tali exemplo suscitantis, coepi taedere captivitatis, et monasterii cellulas quaerere, ac formicarum illain medium, cumque nihil cujusquam gresso ad cubile occurrit mulier: tristitiam animi vultu dissimulare non potui. Rogat cur ita exanimatus sim. Audit causas: hortor ad fugam: non aspernatur. Peto silentium: fidem tribuit: et jugi susurro inter spem et metum medii fluctuamus. Erant mihi in grege duo hirci mirae magnitudinis, quibus occisis, utres facio, eorumque carnes viatico praeparo. Et primo vesperi, putantibus dominis
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm. Facile ꝑsuadebimꝰ nuptias:
cũ nos uiderint sic amare. Fateor
obstupui: ⁊ admiratꝰ uirtutis fe-¬
minã. coniuge plus amaui. Nũ-¬
quã tam̃ illixs nudũ corpris in¬
tuitus: sũ. nunquã carnẽ tetigi.
tmens ne in pace ꝑderẽ. qͦd in
pͣlio seruauerã. Transeunt in tali
matͥmonio dies plurimi. amabi¬
liores nos dno fecer̃ nuptie. Nulla
suge suspicio. Interdũ ⁊ m̃se toto
solus in heremo sedeo. ⁊ p̃ter celũ
terrãq nichil uidẽrẽ: cepi mecũ
lacitꝰ uoluere.⁊ int̾ multa mona¬
haximeq uultꝰ patrif mei. qui
me erudierat: tenuerat. ꝑdiderat.
Sicq cogitans:. aspicio formicaꝵ gre¬
gẽ angusto calle feruerẽ. Uideres
onera maiora quã corpora. Alie her¬
baꝵ quedã semina forcipe oris tra-¬
hebat̃. Alie egerebãt humũ de fo-¬
ueis: ⁊ aquaꝵ meatꝰ aggeribꝰ ex¬
cludebãt. Ille uenture hiemis me¬
mores. ne madefacta humꝰ in her-¬

Expanded text:
fratrem. Facile suadebimus nuptias, fratrem. Facile suadebimus nuptias, cum nos viderint sic amare. Fateor, obstupui; et admiratus virtutem feminae, conjugem plus amavi. Numquam tamen illius nudum corpus intuitus sum: numquam ejus carnem attigi; timens in pace perdere, quod in praelio servaveram. Transeunt in tali matrimonio dies plurimi: amabiliores nos dominis fecerant nuptiae. Nulla fugae suspicio, interdum et mense toto solus in eremo sedeo, et praeter coelum terramque nihil video, coepi mecum tacitus volvere, et inter multa, contmaximeque vultum Patris mei, qui me erudierat, tenuerat, perdiderat. Sicque cogitans, aspicio formicarum gregem angusto calle fervere. Videres onera majora quam corpora. Aliae herbarum quaedam semina 46 forcipe oris trahebant; aliae egerebant humum de foveis; et aquarum meatus aggeribus excludebant. Illae venturae hiemis memores, ne madefacta humus in her
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facio. qͦd ne facerẽ illa con-¬
tẽpsi: Nisi qͦd forte ꝓptẽa hec
sustineo: qͥa rursũ patriã desi¬
deraui. Quid agimꝰ anima : Ie¬
rimꝰ. an uincimus: Expectamꝰ ma¬
nũ dnĩ: an ꝓprio mucrone cõ¬
fodim᷑: Uerte in te gladiũ. tua
testis in heremo Ipse mͥ ero E
ꝑsecutor ⁊ martyr. Sic fatꝰ edis
in tenebris quoq micantẽ gll¬
diũ ⁊ aciimine contͤ me uersi.
uale inquã infelix mulier. has¬
ritũ. Tuc̃ illa ꝓuoluta pedibus
huiꝰ hore necessitatẽ rogo. ne ef¬
fundas sanguinẽ tuũ in sangui¬
nẽ meũ. Uel si mori placet. in
me primũ uerte mucronẽ. Sic
nod̾ potiꝰ coniungam᷑. Etiã sr uir
meus ad me rediret. seruarẽ cas-¬
titatẽ quã me captiuitas docuit:
uel interirẽ ante quã ꝑderẽ. Cur
moreris ne mͥ iungaris: Ego mo¬
rerer si iungi uelles. Habeto me
gͦ coniugẽ pudicicie:⁊ magis ani¬
me copulã amato quã corporis.
Sperent dnĩ maritũ: xp̃s nouerit

Expanded text:
hoc facio, quod ne facerem, illa conhoc facio, quod ne facerem, illa contempsi: nisi quod forte propterea haec sustineo, quia patriam desideravi. Quid agimus, anima? perimus, an vincimus? Exspectamus manum Domini, an proprio mucrone confodimur? Verte in te gladium; tua testis in eremo, ipse mihi ero et persecutor et martyr. Sic fatus, eduxi in tenebris quoque micantem gladium, et acumine contra me verso: Vale, inquam, infelix mulier: haritum. Tunc illa pedibus hujus horae necessitatem adjuro, ne effundas sanguinem tuum in crimen meum. Vel si mori placet, in me primum verte mucronem. Sic nobis potius conjungamur. Etiam si vir meus ad me rediret, servarem castitatem, quam me captivitas docuit; vel interirem potius quam perderem. Cur moreris, ne mihi jungaris? Ego morerer, si mihi jungi velles. Habeto me ergo conjugem pudicitiae; et magis animae copulam amato, quam corporis. Sperent domini maritum, Christus noverit
Abbreviated transcription (Latin):
ceret:tradidit mͥ illã scilicet con-¬
seruã mecũ aliqͣndo captiuã. Et
cũ ego refutarẽ. dicerẽq me xp̃i
anũ. nec mͥ licere uxorẽ uiuen¬
tis hominis acciꝑe: siquidẽ captꝰ
nobiscũ uir eiꝰ ab alio dnõ fuerat
abductꝰ : heros ille implacabilis.
in furorẽ uersus: euaginato me
cepit petere gladio. U̾ nisi fes¬
tinꝰ brachio tenere mulierẽ
p̃occupassẽ: ilico fudissẽ sangui¬
nẽ. Iã uenerat tenebrosior soli¬
to.⁊ mͥ nimitĩ matura nox. Du¬
cor in speluncã semirutã cũ no¬
ua coniuge: ꝓnubente nobeũ
tristicia. uterq detestam᷑ alte¬
rutrũ: nec fatem᷑. Tũc uͦ sensi
captiuitatẽ meã: ꝓstratꝰq hui¬
mi monachũ cepi plangere quẽ
ꝑdebã. dicens. Huccine miser
seruatꝰ sũ : Ad hoc me mea sce¬
lera ꝑduxere : ut incanescente
iã capite. uirgo maritꝰ fierẽ:
Cuid ꝓdest parentes. patriã. rẽ
familiarẽ contẽpsisse ꝓ dnõ.si

Expanded text:
ceret, tradidit mihi illam conceret, tradidit mihi illam conservam meam, aliquando captivam. Et cum ego refutarem, diceremque me Chrianum, nec licere mihi uxorem viventis mariti accipere siquidem captus nobiscum vir ejus, ab alio domino fuerat abductus, herus ille implacabilis in furorem versus, evaginato me coepit petere gladio. Et nisi confestim brachia tendens, mulierem praeoccupassem, illico fudisset sanguinem. Jam igitur venerat tenebrosior solito, et mihi nimium matura nox. Duco in speluncam semirutam, novam conjugem: et pronubante nobis moestitia, uterque detestamur alterum, nec fatemur. Tunc vere sensi captivitatem meam; prostratusque humi monachum coepi plangere, quem perdebam, dicens: Huccine miser servatus sum? ad hoc me mea scelera perduxerunt, ut incanescente jam capite, 45 virgo maritus fierem? Quid prodest parentes, patriam, rem familiarem contempsisse pro Domino, si
Abbreviated transcription (Latin):
Tandẽ grandi an ne transmisso:
ꝑuenimꝰ ad interiorẽ solitudinẽ.
Ubi dominã eiꝰq liberos ex more
gentis ad orare iussi: ceruices flec¬
timꝰ. Hoc qͣsi clausus carcere:
mutato habitu id ẽ nudus ambu¬
ri patiebat᷑. Tradunt᷑ mͥ pascende
oues: ⁊ maloꝵ cõparatione hoc
fruor solatio: qͦd dnõs meos ⁊ con¬
seruos rariꝰ uideo. Uidebar mͥ aliqͥd
habere scĩ iacob. recordabar moy-¬
dã fuere pastores. Uescebar recen¬
ti caseo ⁊ lacte. Orabã igit᷑: cane¬
bã psalmos qͦs in monasterio didi-¬
cerã. Belectabat me captinitas
mea : agebãq dei iudicio grãs: qͦd
monachũ quẽ in patria fuerã ꝑ-¬
diturus. in heremo inuenerã.
Onichil tutũ unquã apud diabo¬
lũ. O multiplices ⁊ ineffabiles eiꝰ
insidie. Sic qͦq me latentẽ inue-¬
nit inuidia. Dñs enĩ uidens gre-¬
gẽ suũ crescere. nichilq in me in¬
fidelit᷑. seruiendũ : ⁊ uolens me
remunerare qͦ fidũ sibi magis fa¬

Expanded text:
Tandem grandi amne transmisso, pervenimus ad interiorem solitudinem, ubi dominam liberosque ex more gentis adorare jussi, cervices flectimus. Hic quasi clausus carcere, mutato habitu, id est, nudus amburi patiebatur. Traduntur mihi pascendae oves, et in malorum comparatione hoc fruor solatio, quod dominos meos, et conservos rarius video. Videbar mihi aliquid habere sancti Jacob, recordabar Moydam fuere pastores. Vescebar recenti caseo et lacte: orabam jugiter, canebam psalmos, quos in monasterio didiceram. Delectabat me captivitas mea; agebamque Dei judicio gratias, quod monachum, quem in patria fueram perditurus, in eremo inveneram.nihil umquam tutum apud diabolum! o multiplices et ineffabiles ejus insidiae! Sic quoque latentem me invenit invidia. Dominus videns gregem suum crescere, nihilque in me defideliter serviendum, et volens me remunerare, quo fidum sibi magis fa
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd dicitis. qͥs huc inde uenit: ⁊ qͥd
apud inferos gerat᷑. qͥs hominibꝰ
indicauit : Et hinc uob̾ os clausit
⁊ ultͣ nõ morit᷑. die t̾cio resurrexit.
U̾ ante quã moreret᷑ qͣlis uita mori¬
entes excipiat. tanquã ille quẽ ii¬
chil lateret ⁊ in pauꝑe qͥescente.
⁊ in diuite ardente narrauit. Sed
illi ista nõ credutt: qͥ dicũt. Quis
huc inde reuersus ẽ: Credituros
se uolũt uideri: siqͥs parentũ suoꝵ
reuinisceret: Sed maledictꝰ omĩ
qͥ spem suã ponit in homine. dco
gͦ ds̾ homo factꝰ. mori ⁊ resurgeis
uoluit. ut et qͥd futurũ eẽt homis
in hominis carne ostenderet᷑: ⁊ ded
tam̃ nõ homimi crederet᷑. Et ceri
eccła fideliũ toto orbe diffusa. i
ante ocłos eoꝵ ẽ. Legat eñ ansa

Expanded text:
quod dicitis, Quis huc inde venit, et quid apud inferos geratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis vita morientes excipiat, tanquam ille quem nihil lateret, et in paupere quiescente et in divite ardente narravit . Sed illi ista non credunt, qui dicunt, Quis huc inde reversus est? Credituros se volunt videri, si quis parentum suorum revivisceret. Sed maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Ideo ergo Deus homo factus, mori et resurgere voluit; ut et quod futurum esset homini, in hominis carne ostenderetur, et Deo tamen, non homini crederetur. Et certe Ecclesia fidelium toto orbe diffusa, jam ante oculos e
Abbreviated transcription (Latin):
eras enĩ moriem᷑. Illi se adhiic cras
dicũt morituros: ueritas aũt̃ illos
iã cũ ista dicũt:. inuenit mortuos.
pirando moriunt᷑:⁊ hodie biben¬
do sepeliunt᷑. Sed sic̃ dic̃ idẽ apłs.
ne corrũpant mores urõs bonos col-¬
loqͥa mala. sobrii estote iusti.⁊ no¬

Expanded text:
dhuc cras dicunt morituros, veritas autem illos jam cum ista dicunt, invenit mortuos. pirando moriuntur, et hodie bibendo sepeliuntur. Sed sicut dicit idem apostolus, ne corrumpant vestros mores bonos colloquia mala; sobrii estote
Abbreviated transcription (Latin):
locis congregat uiatoꝵ. ut im¬
minens ꝑiculũ auxilio mutuo
declinet᷑. Erant in comitatu meo
uiri. femine : senes iuuenes et
paruuliꝰ. numero cireiter septua¬
ginta. Et ecce subito equoꝵ came¬
loꝵq sessores hismahelite irruunt:
crinitis uittatisq capitibꝰ. ac semi¬
nudo corpore: pallia ⁊ latas cali¬
gas trahentes. Pendebant ex hu-¬
mero faretre: ⁊ laxos arcus ui¬
brantes. hastiha longa portabat.
Nõ enĩ ad pugnandũ. sed ad p̃dan¬
dũ uenerant. Rapim᷑: dissipam᷑.
in diuersa distrahim᷑. Ego interĩ
longuo postliminio hereditariꝰ
possessor. ⁊ sero mei consilii pe¬
nitens. cũ altera muhercula in
uniꝰ heri seruitutẽ sortito uenio.
Ducim᷑. immo portam᷑ subli¬
mes in camelis.⁊ ꝑ uastã here¬
mũ sẽꝑ ruinã tim̃tes. heremus
potiꝰ quã sedemꝰ. Cibus semicriide¬

Expanded text:
locis viatorum congregat, ut imlocis viatorum congregat, ut imminens periculum auxilio mutuo declinetur. Erant in comitatu meo viri, feminae, senes, juvenes, parvuli, numero circiter septuaginta. Et ecce subito equorum camelorumque sessores Ismaelitae irruunt, crinitis vittatisque capitibus, ac seminudo corpore, pallia et latas caligas trahentes: pendebant ex humero pharetrae; laxos arcus vibrantes, hastilia longa portabant; non enim ad pugnandum, sed ad praedam venerant. Rapimur, dispergimur, in diversa trahimur. Ego interim longo postliminio haereditarius possessor, et sero mei consilii poenitens, cum altera muliercula in unius heri servitutem sortitus venio. Ducimur, immo portamur sublimes in camelis; et per vastam 44 eremum semper ruinam timentes, pendemus potius quam sedemus. Carnes semicrud
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli ẽẽ tẽptationẽ: ⁊ sub ho-¬
neste rei occasione antiqͥ hostis
astutias: hoc ẽẽ reuerti canẽ ad
uomitũ suũ. Sic enim multos
monachoꝵ ẽẽ deceptosꝰ: nunquã
diabolũ aꝑta fronte se ꝓdere.
Iponebat mͥ exempla de scriptu-¬
ris plurima: int̾ que illud ab mi
nitatis supplantauerit.Et cũ sua¬
dere nõ posset. ꝓuolutꝰ genibꝰ ob¬
secrabat ne se desererẽ:ne me
ꝓderẽ: ne aratrũ tenens post ter¬
gũ respicerẽ. Ue misero mͣ. Uici
nõ meã utilitatẽ sed suũ solatiũ
querere. ꝓsecutꝰ gͦ me de monas-¬
terio quasi funꝰ efferret. ⁊ ad ex-¬
tremũ uale dicens: uideo te at fili
sathane notatũ cauterio: nõ que¬
ro causas: excusationes nõ recipio.
Duis que de ouili egredit᷑. cito lupi
ꝑgentibꝰ. uicina ẽ publico itineri
solitudo: ꝑ quã sarraceni incer¬
tis sedibꝰ sẽꝑ huc atq illuc uagant᷑.
Que suspicio frequentiã in illis

Expanded text:
diaboli esse tentationem, et sub hodiaboli esse tentationem, et sub honestae rei occasione, latere antiqui hostis insidias. Hoc esse, reverti canem ad vomitum suum. Sic multos monachorum esse deceptos, numquam diabolum aperta fronte se prodere. Proponebat mihi exempla de Scripturis plurima: inter quae illud, quod nitatis supplantaverit. Et cum persuadere non posset, provulutus genibus obsecrabat, ne se desererem, ne me perderem, nec, aratrum tenens, post tergum respicerem. Vae misero mihi, vici  Mss. utilitatem, sed suum solatium quaerere. Prosecutus ergo me de monasterio, quasi funus efferret, et ad extremum valedicens: Video, ait, te filii Satanae cauterio notatum: non quaero causas excusationes non recipio. Ovis quae de ovilibus egreditur, lupipergentibus, vicina est publico itineri solitudo, per quam Saraceni incertis sedibus huc atque illuc semper vagantur. Quae suspicio frequentiam in illis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ potiꝰ uelle respondi. Quantis pat᷑
minis. qͣntisq mat̾ blanditiis ꝑsecu¬
ti sũt ut pudiciciã ꝑderẽ: hec res
sola inditio ẽ qͦd domũ ⁊ parentes
fugiꝰ  qͥa ad orientẽ ire nõ poterã
litũ custodiã. ad occidentẽ uerti
pedes : pauxillulũ nescio qͥd ponis
uiatici. qͦd me ab inopia tantũ de¬
fenderet. Quid multa:. Pueni tan¬
dem ad heremũ calcidos: que int̾
Iminas ⁊ beroeã. magis aũt ad
austrũ sita ẽ. Ubi reꝑtis mona¬
chis. eoꝵ me magisterio tradidł
manuũ labore uictũ queritans.
lasciuiãq carnis refrenans iesl¬
niis. Post multos annos incidĩe
michi cogitatio. ut ad patriã ꝑ-¬
larer uiduitatẽ eiꝰ.R exinde ue¬
nundata possessiuncula partẽ ero¬
garẽ pauꝑibꝰ: ex parte monaste¬
nũ construerẽ. Quid erubesco cõ¬
fiter infidelitatẽ meãs Partem
in sũptuũ meoꝵ solatiũ reserua¬
rẽ. Clamare hoc cepit abbas m̃s

Expanded text:
me velle esse respondi. Quantis pater me velle esse respondi. Quantis pater minis, quantis mater blanditiis persecuti sint, ut pudicitiam proderem, haec res sola indicio est, quod et domum et parentes fugi. Et quia ad Orientem ire non poteram, litum custodiam, ad Occidentem verti pedes, pauxillulum nescio quid portans viatici, quod me ab inopia tantum defensaret. Quid multa? Perveni tandem ad eremum Chalcidos, quae inter Immas et Beroam magis ad austrum sita est. Ibi repertis monachis, eorum me magisterio tradidi, manuum labore victum quaeritans, lasciviamque carnis refrenans jejuniis. Post multos annos incidit mihi desiderium, ut ad patriam pelarer viduitatem ejus, et exinde venundata possessiuncula, partem erogarem pauperibus, partem monasterio constituerem; quid erubesco confiteri infidelitatem meam? partem in sumptuum meorum solatia reservarem. Clamare coepit abbas meus,
Abbreviated transcription (Latin):
haud grandis ab oriente distat ui¬
culuis. Hic post multos dnõs uel
patronos. dũ ego adolescentulus
morarer in sẏria. ad pape euagrii
necessarii mei possessionẽ deuolutꝰ
ẽ. Quẽ idcirco nũc nominaui. ut os¬
tenderẽ unde nossẽ qͦd scripturꝰ sũ.
Erat illic senex quidã nomine mal
chuis: quẽ nos latine regẽ possumꝰ
dicere. Syrus natione ⁊ lngua.
⁊ reuera eiusdẽ loci indigena. Anꝰ
quoq in eiꝰ contubernio ualde de
terentes. ut zachariã ⁊ elisabeth
de engłio crederes: nisi qͦd ioh̃es i
medio nõ erat. De his cũ curiose as
la matrimonii. sanguinis an sps
om̃s uoce cõsona scõs ⁊ deo placrtos.
⁊ mira nescio que respondebãt Qui
cupiditate illectꝰ. ad orsus sũ homi¬
nẽ: ⁊ curiosius sciscitans rerũ fidẽ.
qͥt mi nate nisiuenz agelli colonuis.
solus parentibꝰ fui. Qui cũ me qͣsi
stirpẽ generis sui.⁊ heredẽ famiste
ad nuptias cogerent: monachũ me

Expanded text:
haud grandis ad Orientem distat vihaud grandis ad Orientem distat viculus. Hic post multos vel dominos, vel patronos, dum ego adolescentulus morarer in Syria, ad papae Evagrii necessarii mei possessionem devolutus est, quem idcirco nunc nominavi, ut ostenderem, unde nossem quid scripturus sum. Eratchus, quem nos Latine regem possumus dicere, Syrus natione 42 et lingua, ut revera ejusdem loci indigena. Anus quoque in ejus contubernio valde decterentes, ut Zachariam et Elisabeth de Evangelio crederes, nisi quod Joannes in medio non erat. De his cum curiose ab la: matrimonii, sanguinis, an spiritus? omnes voce consona, sanctos et Deo placitos, et mira nescio quae respondebant. Qua cupiditate illectus, adorsus sum hominem, et curiosius sciscitans rerum fidem,  -- Ego, inquit, mi nate, Nisibeni agelli colonus, solus parentibus fui. Qui cum me quasi stirpem generis sui, et haeredem familiae suae ad nuptias cogerent, monachum potius
Abbreviated transcription (Latin):
UI nauali p̃lio dimica¬
turi sũt: ante in portu
et in tranqͥllo mari
flectunt gubernacula ͥ
remos trahunt  ferreas manus
⁊ uncos p̃parant: dispositũq ꝑ
tabulas militẽ pendente gradu
⁊ labenti uestigio stare firmit̃ as¬
suescũt: ut qͦd simulata pugna
didicerint. in uero certamine nõ
ꝑtimescant. Ita ⁊ ego qͥ hu tacui.
silere qͥppe me fecit cui ms sermo
suppliciũ ẽ. priꝰ exerceri cupio in
paruo oꝑe ⁊ ueluti quandã rubi¬
ginẽ lingue abstergere: ut uenire
re enĩ disposui. si tam̃ dñs uitã de-¬
derit: ⁊ si uituꝑatores mei saltim
fugientẽ me ⁊ clausũ ꝑseqͥ desierĩt.
ab aduentu saluatoris usq ad nrãm
etatẽ. id ẽ ab apłis usq ad huiꝰ tẽ
nata sit:⁊ adulta ꝑsecutionibꝰ cre¬
uerit martyriis coronata sit. et
postquã ad xpĩanos pͥncipes uene-¬
rit. potentia quidẽ ⁊ diuitiis ma¬
ior sed uirtutibꝰ minor sit facta.
Uerũ hec alias. Nuẽ qͦd imminet
me milibꝰ ab antiochia urbe syrie.

Expanded text:
ui navali praelio dimicaturi sunt, ante in portu et in tranquillo mari flectunt gubernacula, remos trahunt, ferreas manus, et uncos praeparant, dispositumque per tabulata militem, pendente gradu, et labente vestigio stare firmiter assuescunt, ut quod in simulacro pugnae didicerint, in vero certamine non pertimescant. Ita et ego qui diu tacui silere quippe me fecit, cui meus sermo supplicium est, prius exerceri cupio in parvo opere, et veluti quamdam rubiginem linguae abstergere, ut venire re enim disposui si tamen vitam Dominus dederit; et si vituperatores mei saltem fugientem me, et inclusum persequi desierint ab adventu Salvatoris usque ad nostram aetatem, id est, ab apnata sit, et adulta, persecutionibus creverit, et martyriis coronata sit; et postquam ad Christianos principes venerit, potentia quidem et divitiis major, sed virtutibus minor facta sit. Verum haec alias. Nunc quod imminet me millibus ab Antiochia urbe Syriae,
Abbreviated transcription (Latin):
capit corporis eccłe. ꝓͥmogenitꝰ
ipse: pͥmatũ tenens. ł de nob̾ dic-¬
bra. Si aut qͦd nõ uidemꝰ sꝑamꝰ.
ꝑ patientiã expectamꝰ securi qm̃
qui resurrexit caput nr̃m. seruat
resurrectione gaudeamꝰ. Ita enĩ ue¬
rũ ẽ. qͦd flagellat omnẽ filiũ quẽ
recipit: ut nec ꝓprio filio peꝑcerit.
sed ꝓ nobis omĩbꝰ tradidit eũ. Intu¬
entes gͦ eũ qͥ sine peccati merito
flagellatꝰ ẽ: qͥ mortuus ẽ ꝓpt̾ delic¬
ta nr̃ã.⁊ resurrexit ꝓpt̾ iustifica-¬
tionẽ nrãm: nõ timeamꝰ ne abici

Expanded text:
t corporis Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et de nobis scriptbra . Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus, securi; quoniam qui resurrexit caput nostrum est, resurrectione gaudeamus. Ita enim verum est quod flagellat omnem filium quem recipit, ut nec Unico suo pepercerit, sed pro nobis omnibus tradiderit eum. Intuentes ergo eum, qui sine peccati merito flagellatus est, qui mortuus est propter delicta nostra. et resurrexit propter justificationem nostram , non timeamus n
Abbreviated transcription (Latin):
tas patris ⁊ filii. scdm equalitatẽ
forme dei. in qua cũ eẽt nõ rapi¬
nã arbitratꝰ ẽ ẽẽ equalis deo. Et
singularit᷑ obedientẽ scdm qͦd
semet ipsũ euacuauit formã
serui accipiens. Nã ipse dilexit
oblationẽ ⁊ hostiã deo in odorẽ
suauitatis. Sic gͦ pat̾ ꝓprio filio
nõ peꝑcit. sed ꝓ nobis omĩbꝰ tͣdidit
eũ: ut ⁊ ipse filiꝰ traderet semet
formã serui in obꝓbriũ hominũ
⁊ abiectionẽ plebis. in contume¬
lias. in flagella. in mortẽ crucis.
docuit nos exemplo sue passio¬
nisꝰ. cũ qͣnta patientia in illo am¬
bulemꝰ: ⁊ firmauit nos exẽplo sue
resurrectionis:. qͥd ab illo pacient̃
spare debeamꝰ. Si enĩ qͦd nõ uidemꝰ¬

Expanded text:
ntas Patris et Filii secundum aequalitatem ntas Patris et Filii secundum aequalitatem formae Dei, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est, esse aequalis Deo: et singulariter obedientem, secundum quod semetipsum evacuavit formam servi accipiens . Nam ipse dilexit em suavitatis . Sic ergo Pater proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, ut et ipse Filius traderet semetiformam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim quod no
Abbreviated transcription (Latin):
talibꝰ colloqͥis mores urĩ corrũpamꝰ¬
⁊ euertat᷑ spes. ⁊ eneruet᷑ paten¬
tia:⁊ diuertatis in uias prauas.
Immo uͦ mites atq mansueti te¬
suetos uias suas. Patientiã qͥpe
in laboribꝰ huiꝰ uite. sine qͣ nõ po¬
test custodiri spes future uite.
nemo potest ꝑpetuo retinere.
nisi mitis atq mansuetꝰ. Qui nõ
resistit uoluntati deiꝰ. cuiꝰ iugũ
suaue ẽ ⁊ sarcina leuis. Sed cre¬
dentibꝰ deo:⁊ sꝑantibꝰ in eũ ⁊ di¬
ligentibꝰ eũ. Ita qͥ ppe mittes atq
mansueti. nõ solũ cõsolationes
eiꝰ amabitis: seo etiã flagella eꝰ
tanquã boni filii tolera bitis ut
entiã expectetis. Sic agite. sic an¬
bulate. In xpõ enĩ ambulatia
dixit. Ego sũ uia. Quomͦ in illĩ
ambulandĩt sit. discite nõ solũ
eiꝰ uerbo: sed etiã eiꝰ exemplo.
huix enĩ ꝓprio filio nõ peꝑeit pat̃.
sed ꝓ nob̾ omibꝰ tradidit eũ. Nõ
utiq nolentẽ neq recusantẽ: sed
parit᷑ uolentẽ. Quia una ẽ uolu¬

Expanded text:
 corrumpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti teansuetos vias suas . Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitis atque mansuetus; qui non resistit voluntati Dei, cujus jugum lene est et sarcina levis, sed credentibus Deo, et sperantibus in eum, et diligentibus eum. Ita quippe mites atque mansueti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut ientiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non solum ejus verbo, sed etiam ejus exemplo. Huic enim proprio Filio non pepercit Pater, sed pro nobis omnibus tradidit illum : non utique nopariter volentem; quia una est volu
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. uel cũ peccarit attendat.
Poterat uidere qͥa uoluptas transi-¬
tura sine prudentia desiderat᷑: uel
cũ transierit cũ penitentia cogitet᷑.
Nos irridetis qͥa sꝑamꝰ etͣna que nõ
uidemꝰ. cũ uos eis que uident᷑ tẽpo¬
ralibꝰ subditi. nesciatis qͣlis dies uob̾
crastinꝰ illuscescat. quẽ sepe bonũ
sꝑantes. malũ inuenietis: nec si bonꝰ
fuerit eũ ne fugiat tenere poteri¬
tis. Nos irridetis qͥ sꝑamꝰ et̃na. que
cũ uenerint nõ transibũt: qͥa nec
ipsa ueniũt. sed sẽꝑ manent. Nos
aũt ad illa ueniemꝰ. cũ ꝑ uiã dnĩ¬
cã ista que transeunt transierimꝰ.
A uob̾ uͦ tẽporalia nec sꝑari aliqͣndo
desinũt. ⁊ tam̃ crebro sꝑata uos
fallũt. Nec cessant uos inflãmar
uentura:ł corrũꝑe uenientia. tor¬
quere tͣnseuntia. Nõne ipfa sũt
que cõcupita inardescut : adepta
uilescũt : amissa uanescũt: I tm
eis ⁊ nos scđm ꝑegrinationis nẽ
necessitatẽ. Sed nõ in eis gaudia

Expanded text:
peccat, vel cum peccaret attendat. Poterat videre quia voluptas transitura sine prudentia desideratur; vel cum transierit, cum poenitentia cogitatur. Nos irridetis, quia speramus aeterna, quae non videmus; cum vos eis quae videntur temporalibus subditi, nesciatis qualis vobis dies crastinus illucescat: quem saepe bonum sperantes, malum invenitis; nec, si bonus fuerit, eum ne fugiat tenere poteritis. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed no
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iussit qͥd fecerit. Nonne post
tanta que in eũ cõmiser̃ impii
iudei qͥ retribuebant ei mala ꝓ
bonis. pendens in cruce ait pat̾
ignosce illis qͥa nesciũt qͥd faci¬
unt: Orauit in homine: qͥ exau-¬
diuit cũ patre. Nam ⁊ mͦ orat in¬

Expanded text:
hoc jussit, quid fecerit. Nonne post tanta quae in eum commiserunt impii Judaei, qui retribuebant ei mala pro bonis, pendens in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Oravit in homine, qui exaudivit cum Patre. Nam et mo
Abbreviated transcription (Latin):
xpõ regnas. Ambo ibi uos uidetis:
ambo mͦ sermonẽ nr̃m auditis. Am¬
bo ꝓ nob̃ orate. Ambos uos exaudiet
qͥ uos coronauit. Unũ priꝰ: alterũ pos¬
teã. Unũ qͥ ꝑsecutionẽ passus ẽ: alterũ
qͥ ꝑsecutꝰ est. Ille tuc̃ agnꝰ erat. ille aũt
lupus erat. Modo aũt ambo agni sũt.
Agni agnoscant nos. ⁊ in grege xp̃i ui¬
deant nos. Orationibꝰ suis cõmendent
nos: ut qͥetã ⁊ tranqͥllã uitã impetrent

Expanded text:
Christo regnas. Ambo ibi vos videtis; Christo regnas. Ambo ibi vos videtis; ambo modo sermonem nostrum auditis; ambo pro nobis orate. Ambos vos exaudiet, qui vos coronavit, unum prius, alterum postea: unum qui persecutionem passus est, alterum qui persecutus est. Ille tunc agnus erat, ille autem lupus erat: modo autem ambo agni sunt. Agni agnoscant nos, et in grege Christi videant nos: orationibus suis commendent nos, ut quietam et tranquillam vitam impetrent