comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tu oĩum dilectissĩ sũma u̾tutu ⁊
totius plenitudo iustitie de illo am¬
ore nasatur quo deus ꝓximꝰq dili¬
gitur in nullis ꝓfecto ħ amor sb̾ h¬
mius excellere clariusq fulgere ꝙ
in btissimis martynibus ĩuenitũ
tuo tam ꝓpinq sũt ĩmitatione ca-¬
ntatis ꝙͣ silitudine passionis. ꝙͣ¬
uis eĩ illi dilectioni qua dñs nos
reclemit. nlła cuiꝰꝙͣ benignitas po¬
ss̾it equari qr aliud est ꝓ iusto hõie
mori sua nccͣitate morituri. aliud ꝓ
tũ uniu̾sis hoĩbus q̃ marty res ꝯtu¬
lem̃t quoꝵ fortitudine itaeiũs lar¬
gitor usus est dñs ut penam mortis
et atrocitate crucis / nlłi scõꝵ uellet
ẽẽ t̾ibilem. s młtis fecit ĩ mitabilẽ
Si gͦ nullus bonus sibi soli bonus¬
est. nec cuiꝙͣ sapienti sibi tm̃ ami
rore/ qui eaꝵ cdarus est lumine ad
nulloꝵ dei est utilior forma ꝙ mar¬
tirũ. sit eloquentia gͦ facilis ad exor¬

Expanded text:
um omnium, dilectissimi, summa virtutum et totius plenitudo justitiae de illo amore nascatur quo Deus proximusque diligitur; in nullis profecto hic amor sublimius excellere, clariusque fulgere, quam in beatissimis martyribus invenitur; tuo tam propinqui sunt imitatione charitatis quam similitudine passionis. Quamvis enim illi dilectioni, qua Dominus nos redemit , nulla cujusquam benignitas possit aequari, quia aliud est pro justo mori hominem sua necessitate moriturum, aliud pro tamen universis hominibus etiam martyres contulerunt, quorum fortitudine ita ejus largitor usus est Dominus, ut poenam mortis et atrocitatem crucis nullis non vellet esse terribilem, sed multis fecisset imitabilem. Si ergo nullus bonus sibi soli est bonus, nec cuiquam sapienti sibi tantum erore, qui earum clarus est lumine, ad nulla est utilior forma, quam martyrum invicta patientia; facilis ad exor
Abbreviated transcription (Latin):
ductus. ⁊fugitans que situs et
mala in puentia ꝓtulisti nt disce¬
res. quid disceres lrãs. qrͣ ut he¬
retur pecunia. aut ut ꝯpraretur
dicisti. intantis penis. ⁊ ama
ciebat ut disçeres. qͥd litteras. Ro

Expanded text:
ductus, et fugitans quaesitus, et mala in pueritia pertulisti? Ut disceres. Quid disceres? Litteras. Quare? Ut haberetur pecunia, aut ut compararetur dicisti in tantis poenis, et amabciebat; ut disceres, quid? Litteras. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
s. uelud amores corpoꝵ mo¬
mnt̾a sunt põderum. siue deõsũ
granitatẽ siuẽ ẜsu lenitate ⁊¬
nitantur. ita ẽ corpus põdẽ sic̃
animus amore feitur quocũq

Expanded text:
 uelut amores corporum momenta sunt ponderum, siue deorsum grauitate sine sursum leuitate nitantur. Ita enim corpus pondere, sicut animus amore fertur, quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
rit. S tñ ut cã iussioĩs huius nõ
diutius regramus. si hoc ip̃a mag̾
est utilitas hoĩ ꝙ deo ẜuit iubẽdo
d̾s̃ utile facit ꝗd go inbẽ uoluent
de quo metuẽdu nõ ẽ ut iubẽ ꝙ ĩ
utile ẽ possit. nec fieni pot̾ ut nolũ¬
tas propͥa nisi gr̃adi ruine põdẽ suꝑ
hoĩe cadat si ea uolu̾tati supiori
extollẽdo ẏponat hoc exꝑtus est hõ
cõ tẽpnes preceptu dei et hoc expi¬
mẽto didicit qd ĩ tͥeẽt in t̾ bonũ ⁊¬

Expanded text:
am iussionis huius non diutius requiramus, si haec ipsa magna est utilitas homini quod deo seruit, iubendo deus utile facit quidquid iubere uoluerit, de quo metuendum non est, ne iubere quod inutile est possit. Nec fieri potest ut uoluntas propria non grandi ruinae pondere super hominem cadat, si eam uoluntati superioris excontemnens praeceptum Dei; et hoc experimento didicit quid interesset inter bonum
Abbreviated transcription (Latin):
net ad corporĩs mortem .i. sepatio¬
nem anime acorpore cum eam pa¬
tiunt᷑ qui moriẽtes appellantur.
nulli bona est. ħt enim asperum fẽ¬
sẽsum. ⁊ contra naturam uis ip̃a q̃
exip̃o in erat anime cãnisq cõple¬
xiii. quã totam molestia non nũ¬
quam unus ictus coporis uł aĩme
raptus in t̾cipit. nec eam sentin pẽ¬
ueniẽte celeritate ꝑ mictit. Quid
tũ illd̾ est in moriẽtib ꝙ cum gra¬
uoensu adimit sesum pie fidełr¬
q tollerando auget meĩtum pati¬
entie. nõ au fert uocabulum pene.
ita cum erhoĩb primis ꝑ petua ꝓ
pagine proculdubio sit mors pea
nascẽtis. tñ si pro iustitia pietate¬
q pendat᷑ fit głia renascẽtis. Et
cum sit mors peccati retributio
aliquãdo in petrat. ut nil retribua¬
ꝑcepto regenerationis lauacto pro
ep̃i confessione moriuntur tineiᷤᷤ
ual ad dimittẽda pecc̃a. ꝙͣtum si
abluẽnt sacro fonte baptismatis

Expanded text:
net ad corporis mortem, id est separationem animae a corpore, cum eam patiuntur, qui morientes appellantur, nulli bona est. Habet enim asperum sensum et contra naturam uis ipsa, quex ipso inerat animae carnisque conplexu. Quam totam molestiam nonnumquam unus ictus corporis uel animae raptus intercipit nec eam sentiri praeueniente celeritate permittit. Quidquid tamen illud est in morientibus, quod cum graui sensu adimit sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine procul dubio sit mors poena nascentis. tamen si pro pietate iustitiaque pendatur, fit gloria renascentis; et cum sit mors peccati retributio, aliquando inpetrat, ut nihil retribuapercepto regenerationis lauacro pro Christi confessione moriuntur, tantum eis ualet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismatis
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sicut nõ nulli dicunt ꝗ hebre¬
am linguã nouerunt. mag̃ affe
indicans ꝙͣ rem aliꝙ̃ signi ficãs
sicut sunt inligua latina quas
int̾iectioẽs nocant. uelud cũ do¬
lẽtes dicimus. heu. uł cum delec
.o. nichil siganficat ni si nuyan¬
tis afcm. ꝙ iõ credẽdum ẽ ita ẽẽ.
qr neq grecus neq latinus hoc ĩ¬
terp̾tãi potuit. sicut illd̾ qui dixe¬
Na.
aues uolarent et a suis primor¬
diis extẽtes ad plumas et pẽnaᷤ¬

Expanded text:
sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectO, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixens.aues uolarent, si a suis primordiis existentes ad plumas et pen
Abbreviated transcription (Latin):
uanos et amenos colores amãt
oculi nõ teneant hec aĩam mea
teneat eam deus ꝗ fecit hec bona

Expanded text:
os et amoenos colores amant oculi. non teneant haec animam meam; teneat eam deus, qui fecit haec bona
Abbreviated transcription (Latin):
Inidꝙ fuit quada ꝑ fectã nom¬
tate se restituit. sit mens mĩca
infimaac sese referens Sibi uenꝰ
fla reciargnit.modo ad corpaã
scerit. Uirtutes eligit. dema
diligit. Mens uniuersoꝵ capi
ẽ oĩm reꝵ similitudme ĩsignit
turali dignitate. Idcuto munsis
sẜ̃u passiones colligit ⁊ sine ꝓ
Num ad stibiliã ad̾scendat rr si
militudines ad seipam thit.S
sentia cogno scit absentia intellig̃
ignota m̾qrit ⁊ in uẽtis u̾satur.
ronale ⁊ intellectuale quo rõcis¬

Expanded text:
quod fuit quadam perfecta novitate se restituit: sic mens nunc cinfima, nunc sese referens sibi, veris falsa redarguit; modo ad corporalscernit, virtutes eligit, Deumque diligit. Mens universorum capax, et omnium rerum similitudine insignitturali dignitate. Idcirco invisisensuum passiones colligit. Et sive per sensus ad sensibilia exeat, similitudines ad se ipsam trahit, praesentia cognoscit, absentia intelligit, ignota inquirit, et in inventis versatur. Rationale et intellectuale lu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego martyr tuꝰ ꝑatõr s disc̾ne cam.
mea de gente nõ scã. latronũ hoĩ¬
titalia qualaego possũt hre talem
cam̃ ño possũt. ego in fornace pur¬
gor illi cinerescunt. Om̃s gͦ quiu¬
iimus in hoc scło laboremus ut
bona cãm habeamꝰ. ut si qd nob̾ ac¬
cidit in ħ scło cum bona cã exeamꝰ¬

Expanded text:
 ego martyr tuus patior: sed discerne causam meam de gente non sancta, latronum, homiti talia, qualia ego, possunt: habere talem causam non possunt. Ego in fornace purgor; illi cinerescunt. Et vivimus in hoc saeculo, laboremus ut bonam causam habeamus: ut si quid nobis acciderit in hoc saeculo, cum bona causa
Abbreviated transcription (Latin):
tunc enĩ mors ẽ acquisitii peccã¬
do. nũc inplet᷑ iustitiam moriẽdo
alt̾utru apẽsecutore propoĩtur. ũ
aut desant fidem. aut su fferãt mõ¬
tem. Iusti enim malunt credemdo
morerẽt᷑. peccabũt aũt isti nisi
moriãtur mortui sunt illi qr pocca¬
uerunt. nõ peccãt isti qr moriuntũ

Expanded text:
sita peccando, nunc inpletur iustitia moriendo. alterutrum a persecutore proponitur, ut aut deserant fidem aut sufferant mortem. Iusti enim malunt credendo morerentur; peccabunt autem isti, nisi moriantur. Mortui ergo sunt illi, quia peccauerunt; non peccant isti, quia mo
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtum cõtinuo inmortalitas cor¬
retur que tunc est fides qnͣ expecra¬
tur inspe ꝙ in re non dum tenetur.
fidei autem robore atq certamine
in maiorib dum taxat etatib eriã
mortis fuerat supãdus timor. qd̃ ĩ
scĩs maitirib maxime eminuit ciꝰ
nulla gła. qr nec ip̃m omũno poss
eẽ cẽtam si post lauacrum regene
potius cireret. ne a corpore solue¬
rentur. acꝙ itã non inuisibili pre¬
mio probaretur fides s iam neci
fides eẽt con festim sui oꝑis que¬
rendo et sumẽdo mẽçedem. Nunc
uõ maiori et mirabiliori gr̃a sal¬
uatoris in usus iustitie pecci pe¬
na cõuersa est. tunc enim dcm ẽz

Expanded text:
equeretur immortalitas corretur, quae tunc est fides, quando exspectatur in spe, quod in re non videtur . » Fidei autem robore atque cein majoribus duntaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit: cujus nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenerpotius curreret, ne a corpore solueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, confestim sui operis quaerendo et sumendo mercedem. Nunc uero maiore et mirabiliore gratia Saluatoris in usus iustitiae peccati poena conuersa est. Tunc enim dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
mala uincũtur a bonis. ut ꝙͣm
sinantur esse ad demostrandu
ꝙͣ possit aipĩs bñ uti iustitia ꝓin¬
dencissima creatoris. Bona tñ
sine malis esse possunt / sicut ip̃e
sine bonis esse nõ possũt qm̃ nat᷑e᷑
in quib sũt. in ꝙͣtũ nate᷑ st̃ utiq bo¬
ne sũt. detrabitur porro malum
nõ aliqͣ nat᷑a que accesẜat uł ulla
eius ꝑte sbiecta lata s ea queui¬
tiata atq de prauata fuerat. san¬
ata atq correcta.

Expanded text:
mala vincuntur a bonis, ut quamvis sinantur esse ad demonstrandum quam possit et ipsis bene uti justitia providentissima Creatoris; bona tamen sine malis esse possint, sicut Deus sine bonis esse non possint, quoniam naturae in quibus sunt, in quantum naturae sunt, utique bonae sunt. Detrahitur porro malum, non aliqua natura quae accesserat vel ulla ejus parte sublata, sed ea quae vitiata ac depravata fuerat, sanata atque correcta.
Abbreviated transcription (Latin):
piscatoris ⁊ ꝑsecutoris sacratiꝰ
retia euasit scłi aste quo exp̃do¬
git ecçe xp̃s duos unũ piscato¬
rem alium crassatore.allu uo¬
cat exlitore.istũ clamat ex thẽ
illum accersit expoĩto. istũ ter¬
ret de celo. dũ eni beatissimu¬
retia misit in uerbo. cepit petr
discipulu. et cum petius circũ¬
retia. stabat enim petrus mo¬
bilitate gurgitis pendulus et
int obscuras aquas inqeti ma¬
ris uictu quẽ non hebat artifi¬
tio reꝗrebat. natabat suꝑ ãbigr¬
am unda ut posset inuenire ĩ¬
captura. uaĩo fertur. refertur¬
q uestigio stat mobił et moe̾t
stabił. nmatur ĩter cecos fluc¬
et sb̃ obͣscura unda fugitinam
ceca piscib in man custodia ut
dum insidiatur gregib petrus
equoreis. ip̃e inretia incidit ɨ¬
saluatoris fit de predoe p̾da.
de piscatore piscatio. de pirata
captitas. dum eni petius in

Expanded text:
Piscatoris et persecutoris sacratissretia evasit saeculi, iste quo ex praedogit ecce duos, unum piscatorem, alterum grassatorem. Illum vocat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dum enim Petrus liretia misit in verbo. Cepit Christus, discipulum, Petrus piscicueum . Stabat Petrus mobilitate gurgitis pendulus, et inter obscuras aquas inquieti maris, victum quem non habebat, artificio requirebat. Nutabat super ambiguam undam, ut posset indagare capturam. Vario fertur referturque vestigio, stat mobilis, et movetur stabilis. Rimatur inter caecos maret sub obscura unda fugitivam aeca piscibus in mari custodia: et dum insidiatur Petrus gregibus aequoris, ipse in retia incidit Salvatoris. Fit de praedone praeda, de piscatore piscatio, de pirata captivitas. Venite, in
Abbreviated transcription (Latin):
ẜcẽ. oͦ. Caritati ure debitores no¬
eẽ sçio. exactores uos ẽẽ sentio⁊
Quẽ admodum nos ut ista ꝑci¬
piatis oramus. sie et nos orate
ut ea uobis explicare ualeamus

Expanded text:
endo. Charitati vestrae debitores noe scio, exactores vos esse sentio. Quemadmodum nos, ut ista percipiatis, oramus: sic et vos orate, ut ea vobis explicare valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
tur possunt intelligi plura pẽt¬
cata. Si unũ pec̾cm in sua quasi i¬
mẽbra singula diuidatur. sã et
suꝑ est illic. qr hõ insua potius
ee qͣ indei potestate dilexit. Et
sacilegiu ꝙ deo nõ credidit ho
micidi̾u qr se p̾cpitauit innior¬
te. Et fornicatio spũał qr in tegͥ

Expanded text:
tur, possint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia estillic, quia homo in sua potius esse, quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se praecipitavit in mortem; et fornicatio spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Multi sunt ꝗ sciunt se peccasse in
fratrib suis. ⁊ nolunt dicẽ dimit¬
te michi. nõ erubescunt peccare. ⁊
enibescunt rogare. non enbescũt
et reuocatis aduos et cõ sideratiꝰ¬
ad uos. ⁊ iustũ irditium fertis ĩ
nõ debuisse dice̾ ꝙ dixi stis petite

Expanded text:
m, qui sciunt se peccasse in fratres suos, et nolunt dicere, Dimitte mihi. Non erubuerunt peccare, et erubescunt rogare: non erubueruntet revocatis vos ad vos, et consideratis vos, et justum judicium fertis in non debuisse dicere quod dixistis; petite
Abbreviated transcription (Latin):
et turbans. ⁊ tu uis eũ ꝑdẽ qnͣ ip̃e
disposuit te liberare. O iudeor t̾ra in¬
pia non ꝯgruis celo. Celum demõst̃t
ur adoretur. et tu queris ut in fans
occidatur. ille tibi adnũptiat dĩn ho¬
minẽ suscepisse prote. ⁊ tu uis ꝑdẽ
eum qui uenir redimẽ te.

Expanded text:
e disposuit liberare! O Judaeorum terra impia, non congruis coelo. Coelum demonstrat, ut adoretur; tu quaeris, ut infans necetur. Ille tibi annuntiat Deum hominem suscepisse pro te, et tu vis perdere eum qui venit redimere te.
Abbreviated transcription (Latin):
gelum eam salutãtẽ. Aue in ꝗo gr̃a
plena dũs tecum. Qñ angłus ista
uirginẽ sic salutanit. tẽ eam spũs
scũs fecũdauit. Tuc illa femina u¬
num sine uiro cõcepit tc̃ repleta est
gr̃a cũc dm̃ suscepit ut meẽt ina
qui fecit eam. Neq enĩ diletissimi
credẽdũ est ꝙ illo iam ẜ̃sẽte iamꝓ
tegẽte potẽat illi femie dñan cõru¬
ꝑtio/ in qua non erat ardoris libito
accedat. Ecce ꝙͣ portat nascit᷑ non¬
dũ loquif᷑ ꝯ totũ cõcitat mudũ. Cla¬
mat celum noui sydeĩs ĩradiãs sul¬
gore.clamat tra t̾bataq ꝑ hetodem
ueniũt magi ad moĩti. inquirunt
iudei tũbati. querũt ubi eẽt qui ubiq̃
totus est. Queĩtur inmũdo fabrica¬
tor mũdi. Ad hoc aũt quẽbat᷑ nõ ut ag¬
sceretur s ut occidẽt᷑. qr mũdus ꝑ enꝰ
fc̃s est et mũdus eum nõ ꝯgnouit

Expanded text:
 gratia plena, Dominus tecum . Quando Angelus istam virginem sic salutavit, tunc eam Spiritus sanctus fecundavit: tunc illa femina virum sine viro concepit, tunc repleta est gratia, tunc Dominum suscepit, ut esset in ea qui fecerat eam. Neque enim, dilectissimi, credendum est, quod illo jam praesente ac protegente poterat illi feminae dominari corruptio, in qua non erat ardoris libido.accedat. Ecce quem portat nascitur; nondum loquitur, et totum concutit mundum. Clamat coelum, novi sideris radians fulgore: clamat terra, turbata per Herodem; veniunt Magi admoniti, inquirunt Judaei turbati; quaerunt ubi esset qui ubique totus est, quaeritur in mundo fabricator mundi. Ad hoc autem quaerebatur, non ut agnosceretur, sed ut occideretur : quia mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
suum genuit gnitorẽ. qr creauit cẽ¬
atura factorem sic uoluit nasci excel¬
sus huilis. ut imp̃a humilitate oñ¬
dẽdẽt maiegiestatẽ. Portat filium
mat̾. filium in tacta. mirabatur et
ip̃a in aspectu sue prolis. ꝙ anplexuꝰ
no strinxerat mai̾talis. S in credu¬
le audi p̃dictũ cõgnosce ĩpletum da¬
uid ꝓpħ̇a dicit. mater sion dicet ho
et hõ fẽs est in ea ⁊ ĩpe fundauit cã
altissimus ip̃e q fũdanteam altis¬
simus ip̃e inea fc̃s est hõ altissimus.
qr talẽ matrem creauit altissimus
qr sic se in ea formauit. ut procedẽs
ex eius uteõ ⁊ filiũ ei redderet ⁊inte¬
gritatẽ nõ cõrũpẽt. Que est gr̃a ma¬
tris huius et mͣginis̃. que ẽ gr̃a hui

Expanded text:
suum genuit genitorem, quia creavit creatura factorem? Sic voluit nasci excelsus humilis, ut in ipsa humilitate ostenderet majestatem. Portabat filium mater intacta, mirabatur et ipsa in aspectu suae prolis, quam amplexus non strinxerat maritalis. Sed, incredule, audi praedictum, cognosce impletum. David propheta dicit, Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ipse qui fundavit eam Altissimus, ipse in ea factus est homo: Altissimus, quia talem matrem creavit; Altissimus, quia sic se in ea formavit, ut procedens ex ejus utero, et filium ejus redderet, et integritatem non corrumperet. Quae est gratia matris hujus e
Abbreviated transcription (Latin):
den etiam illos quibus deus loqueb¬
atur aliꝗd ex huana dispositione a¬
gere uoluisse. in qua sibi deũ tñ iud̾¬
rent ẽẽ rectorem eoꝵ. q̃ ex illiꝰ aquo
regebantur ꝓuidentia consilia fuisse
mutata.

Expanded text:
deri etiam illos cum quibus deus loquebatur, aliquid ex humana dispositione agere uoluisse, in qua sibi deum tamen fiderent esse rectorem, eorumque ex illius a quo regebantur prouidentia consilia fuisse mutata.
Abbreviated transcription (Latin):
to disceptaiͣ pot. utru oĩu mał
actib et multiplicatis delictis
originalib. ꝗ nascit᷑ implicetur
ut tanto plenius quanto poster̃
qsq nascatur. An pp̃ea deus int̾tiã
et quãtar generatioe de peccis ɨ
parentu eoꝵ postenus ꝯminetũ
generatoꝵ cul pas nõ extẽdit ul¬
terius moderatioe miẜatioĩs ⁊¬
sue. ne illis ab regnatioĩs gr̃a
nõ cõfertur nimia sartina ⁊ ip̃a
sua et̾na dãpnatiõe p̃merẽtur
si cogerẽtur ab initio gn̾is huai
oiũm p̾cedẽtiu pentũ suor origĩa¬
li t̾ pecc̃a cõtrae̾ et penas pro eis
debitas pendẽ. an aliqd aliud de
re tanta inscriptius sactis diligẽ¬
tius ꝑscrutatis. atq tractatis ua¬
leat uł non ualeat repui tenere
affirmaẽ nõ audeo

Expanded text:
to disceptari potest utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto pejus, quanto posterius quisque nascatur. An propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur, generatorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere: an aliud aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo
Abbreviated transcription (Latin):
deus meminisse qnͣ facit. tũc ob¬
linisci qñ nõ facit. Nãn obliui¬
o cadit in deum. qr ulło mõ mu¬
tatur. nec recordatio qr nõ obli¬
iuscitur.¬

Expanded text:
Deus meminisse, quando facit; tunc oblivisci, quando non facit. Nam neque oblivio cadit in Deum, quia nullo modo mutatur; neque recordatio, quia nihil obliviscitur
Abbreviated transcription (Latin):
biles iptie. thorus in maculatus
ħ deo p̾stante fidelit̾ iuste q uiuẽ¬
ut sine ullo inquieto libidiuis ar
dore sine ullo laboe atq dolore pa¬
nendi fetus exeoꝵ semine gignẽt᷑
nõ ut moriẽtib ꝑentib filii succe¬
derent. s ut illis ꝯ genuissẽt ĩ aliqͦ
forme statumanẽtib. ⁊ exligno i¬
uite ꝙ ibi plantatum erat corpora¬
lem uigorẽ sumẽtib ⁊ illiquigi¬
gnẽnt ad eũdẽ ꝑducẽnt statu. do¬
nec cẽto nuõ inpleto fieret illa cõ¬
mutatio ut sine ulla morte alia
et solo spñ uimficãte sine ulł ali¬
m̃toꝵ corporalib sb̃stẽtaculis niue¬
rent potuit hoc fien siño p̃ceptitr̃aᷤᷤ¬
gressio mortis suplitiũ mẽretur.

Expanded text:
t thorus immaculatus. Hoc Deo praestante fideliter justeque vivenut sine ullo inquietae ardore libidinis, sine ullo labore ac dolore pariendi, fetus ex eorum semine gigneretur, non ut morientibus parentibus filii succederent, sed ut illis qui genuissent in aliquo formae statu manentibus, et ex ligno vitae quod ibi plantatum erat corporalem vigorem sumentibus, et illi qui gignerentur ad eumdem perducerentur statum, donec certo numero impletomutatio, ut sine ulla morte animaet solo spiritu vivificante sine ullis alimentorum corporalium sustentaculis viver. Potuit hoc fieri, si non praecepti transgressio mortis supplicium mereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩs ⁊nenos inducas inteptatio
nẽ s libera nos amalo am̃. quis
non uideat ad p̾sentis iute indigẽ¬
ubi nos sẽꝑ sꝑamus futuros. et
noĩs dei scĩficatio et nom̃ eius et
uolutas eius in nostro spu a corpo¬
re ꝑ fecte atq in mortalit ꝑmane¬
bunt. Panis uõ cotidianus ideo ⁊¬
gatur modo. hic est etiam q̃ pos¬
cimus remissio. ubi est cõmissio
peccandum allicint uł inpellũt
hic est deniq malũ unde cupimu
liberan. illic aũt nichil horum est.
non septem s.u. cõplexus ẽ nec
ab isto umꝙ̃ discrepauit. s quo iste
septem sunt in telligẽde ip̃e suabẽ¬
nitate nos cõmonuit. Nom qppe
dei scĩficatur spu. dei aut regnum
in carnis reẜrectioe uẽturum ẽ. ostr̃¬
dens quippe t̾tiã petitioẽm duarum
supior eẽ quodã modo repetioẽm.a
mag̾ eam p̾t̾mitẽdo feẽ intelligi.a
de inide tres alias adiũgit. de pane
cotidiano. de remissioe pecõꝵ detẽpta¬
ticẽ uitãda. At nõ ꝙ ille inultimo

Expanded text:
s inducas in tentationem; et: Sed libera nos a malo. Quis non videat ad praesentis vitae indigenubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus, in nostro spiritu et corpore perfecte atque inimortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo gatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commpeccandum vel alliciunt vel impellunt, hic denique malum unde cupimus liberari, illic autem nihil horum est. non septem, sed quinque complexus est, nec ab ipso utique discrepavit, sed quomodo ista septem sunt intelligenda, ipse sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei autem regnum in carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodammodo repetitionem, magis eam praemittendo fecit intelligi; deinde tres alias adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
na nlłs demare põt. hõ domat fe¬
ram anoncomat lingnam. dom¬
at leonem et nõ frenãt ẜ monem.
domat ip̃e ⁊ nõ domat se ipĩn. do¬
mat qd timebat. ⁊ nec se domet. ṅ
cimet ꝙ timere debebat. Domat¬
domare põt ad deum cõfugiendum
est qui domet lingua nr̃a. Si eĩ cu
eam domare uoluens nõ poces. qr
bestis quas domamꝰ. Eq̾ nõ sedo¬

Expanded text:
num domare potest. Et homo domat feram, non domat linguam: domat leonem, et non refrenat sermonem: domat ipse, et non domat se ipsum: domat quod timebat; et ut se domet, non timet quod timere debebat. domare potest, ad Deum confugiendum est, qui domet linguam nostram. Si enim tu eam domare volueris, non potes, quia bestiis quas domamus. Equus non se do
Abbreviated transcription (Latin):
nõ faciat. Malum hoc loco nõ pe¬
ccatu s pena incelligenda est. du¬
płr eñ appellatur malu. unũ ꝙ
hõ facit. alt̾m ꝙ hõ patitur pena¬
diceret. diuina enĩ ꝓuidentia cũ¬
tamoderante ⁊gubernante. Ita
hõ male facit ꝙ uułt. ut malepati¬
atur ꝙ nõ uułt.

Expanded text:
non faciet. malum hoc loco non peccatum, sed poena intellegenda est. dupliciter enim appellatur malum: unum quod homo facit. alterum quod patitur; quodiceret. diuina enim prouidentia cuncta moderante et gubernante ita homo male facit. quod uult. ut male patiatur, quod non uult.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜpentes facere potuit ubi ad mu¬
scas minutissimas uentum ẽ oĩo
defecit. Scinifes eĩ muscule sũt
breuissime. qua tertia plaga sup¬
hus egiptioꝵ ppłs ceclebatur. I bi
certe deficientes magi dixenĩt .
Digicus dei est hic uñ intelligidat᷑
ne ipos qͥdẽ trãsg̾ssores angłos et
ginemtaꝙͣ insui gnͣs carcerẽ ab
illius sb̃limis etheree pitatis hĩ¬
tatione detiusas ꝑquas magite¬
artes possũt qcqd possũt ualere.
aliquid nisidata desuꝑ potate dat᷑
aũt illis uł ad fallendos fallaces
sĩc egyptios ⁊ in ipos q̃ magos d¬
ata ẽst. ut in eoꝵ spñu seductĩoe
uiderent᷑ admirandi quib fiebat¬
dos fideles/ ne tale ad facile ꝓ ma¬
cenda ꝓbanda m̾anifestandam

Expanded text:
ntia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptius populus caedebatur. ibi certe deficiDigitus Dei est hoc. Unde et intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos, et ginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magiartes possunt quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem, vel ad fallendos fallaces, in Egipcios; in ipsos eciam magos data est, ut in eorum spirituum operacione viderentur ammirandi, a quibus fiebdum fideles, ne tale aliquid facere pro marcend
Abbreviated transcription (Latin):
ez. Hoc itaq cum fa¬
cit deus non psonaꝵ acceptioe fac̃.
non iniustia. s iustitia in enãrabi¬
re miquitas apud deum. cõtinu¬
o sbiunxit. atq ait. Dix enim i¬
scriptura pħaoni. qr ad hoc te ex¬
citaui ut ostendam inte potẽtiar
mea et ut anuntietur nom me¬
um in uniu̾sa t̾ra. Quib dictis
Ad utrunq cõcludẽs .i. et ad mi¬
sencordia et ad iditium. Ergo
uult indurat. mifetur enĩ ma¬
gna bonitate. et obdurat nulla
ini quitate. ut nec liberatus de
sius mentis gloriet. nec dapna¬
tus nisi desuis meĩtis cõquerat᷑
Sola enim gra redeptos disce̾nit
aꝑditis. quos inunã ꝑdictiom
cocreauerat massam ab orngine
ducta cã comunis.

Expanded text:
. Haec itaque cum facit Deus, non personarum acceptione facit, non injustitia, sed justitia inenarrabipe iniquitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens, id est, et ad misericordiam et ad judicium: Ergo, vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis.
Abbreviated transcription (Latin):
ffecũditatẽ
feie uẽien¬
do afferens
ĩtegritatez
nascẽdo nõ
dicat quis
taceat: Et
nõ ualemꝰ
silere nõ si¬
nimͣ Sonã¬
do p̾dicamꝰ
quẽ nͨ cogi¬
tãdo cõpre¬
hẽdimꝰ. Ca¬
tũ quippe dĩ
donũ. nec
effari possu¬
ad eius enr̈¬
rãdã magͥ¬
li. Et tñ lau¬
dape copelli¬
m ne tacẽ¬
do remane¬
amꝰ ĩgrati.
ficelit̾ cre¬
di.

Expanded text:
fecunditatem feminae veniendo afferens, integritatem nascendo non dicat? quis taceat? Et non valemus, silere non sinimur; sonando praedicamus, quod nec cogitando comprehendimus. Tantum quippe Dei donum nec effari possuad ejus enarrandam magnli; et tamen laudare compellimur, ne tacendo remaneamus ingrati. fideliter credi.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. qui sẽtẽtiã p̃uaĩcatioĩs ade ex¬
cluderet. ut penã mortis enꝑet et
iutã pẽpetuam credẽtib cõdonaret
Portauit inutero filium mat̾ oĩb
qui sunt aute nutrim̃to maiorem
et hunc fudit in forma ẜui itris ꝙ̃¬
hũt angłi in ꝑatorẽ incelis. Peꝑit
siliũ mat̾ a quo ip̃a nuturet᷑ potiꝰ
ꝙͣ nutriret. mortali aluo in mortalẽ
su scepit hospitẽ. ⁊ in terestri hospi¬
tio celestẽ uirgo inꝑatorẽ excepit
beata uirginitas desinit iam esse
mortis ancilla. qr illũ in tra se ge¬
stat in mẽte / ꝙ maĩa portauit ĩuẽ¬
tre. Aulli uirginitas ẜuituti sucrẽ¬
bit. qr illũ diligit qui humano ge¬
neri actulit libertatẽ. Celestis ꝓpa¬
go g̾minabat in utero.⁊ in eximio

Expanded text:
ret, qui sententiam praevaricationis excluderet, poenam mortis eriperet, et vitam perpetuam credentibus condonaret. Portavit in utero filium mater omnibus, quae sunt ante nutrimenta, majorem, et hunc fudit forma servi in t Angeli imperatorem in coelis. Peperit filium mater, a quo ipsa nutriretur potius quam nutriret: mortali alvo immortalem suscepit hospitem, et in terrestri hospitio coelestem virgo imperatorem suscepit. Beata virginitas desinit esse jam mortis ancilla; quia illum intra se gestat in mente, quem Maria portavit in ventre. Nulli virginitas servituti succumbit: quia illum diligit, qui humano generi attulit libertatem. Coelestis propago germinabat in utero, et in eximio
Abbreviated transcription (Latin):
S non oe ꝙ prescit predestinat
scĩa predestinat᷑. pre .i. priusquã
sit uire pre ordinat. hoc cum ip̃o
auctore ẽẽ cepeit. Nocat. ordiat
disponit. uñ et sequitur. Na
quos ꝑdestinauit. hos et uoca
uit. ⁊c̃. Iam igitur aꝑtius disse¬
ramus quid loq̾uamiu. quo cir¬
ṗdestinatioe deus in quo non ẽ
iniquitas utat᷑. Masse itaq i
humani genens que in adam
et ene puaricatioe.dapnabili
mortasis q fca est. nõ excõdic¬
bito pena cruciatusq gehẽne

Expanded text:
omne quod praescit praedestinat.aescientia praedestinat, id est priusquam sit in se praeordinat: hoc cum ipso auctore esse coeperit, vocat, ordinat et disponit. Unde et sequitur: « Quos praedestinavit, hos et vo Jam igitur apertius disseramus quod loquimur, quomopraedestinatione Deus, in quo non est iniquitas, utatur. Massae itaque humani generis, quae in Adam et Evae praevaricatione damnabilis mortalisque facta est, non condembito
Abbreviated transcription (Latin):
bñ intelligamus ꝙ dicimus. qr
magni festam illã ẽẽ deus uoluit
si ergo non oraueĩo spẽ nõ hẽbiti
si alit̾ ꝙͣ magist̾ ueĩtatis docuit
oraueĩtis. ño exaudiemini. aut
si in oratioe mẽtiti fuentis nõ in¬
petrabitis. ergo orãdũ et uerum
dicẽdum est et sic orãdũ ẽ quõ ille
docuit. Ueł noł cotidie dicturus es

Expanded text:
bene intelligamus quod dicimus, quia manifestam illam esse Deus voluit. Si ergo non oraveritis, spem non habebitis: si aliter quam Magister docuit oraveritis, non exaudiemini; aut si in oratione mentiti fueritis, non impetrabitis. Ergo, et orandum, et verum dicendum est, et sic orandum est, quomodo ille docuit. Velis nolis, quotidie dicturus es:
Abbreviated transcription (Latin):
cõsideratice profemmnus. qr si seruta¬
n uolueinus secretum dei ꝙ iu
stitie ip̃ius solius notũ ẽ coprehẽ¬
dẽ nõ ualemus et impletũ in nob̾
ꝙ scriptũ e deffecerũt sctuptãtes
scruptio quare qr accedet hõ ad i

Expanded text:
consideratione proferimus: quia si scrutari voluerimus secretum Dei, quod justitiae ipsius solius notum est, comprehendere non valemus, et impletur in nobis quod scriptum est, Defecerunt scrutantes scrutationem. Quare? Quia accedit, i
Abbreviated transcription (Latin):
est. Adusu me infultabant q
sedebant in porta ⁊ in mepsal
qdei seclent isti. ⁊ ꝗd aliud cap
crecdant. s nõ õs posse ma ui¬
festan. Et tã etĩa ip̃i cũ al iquai
maritata inuenitur ad ultera.
nec ꝓiciunt uxores suas nec accu¬
sant matres / cũ auter de aliquib
qui sciñ nom̃ ꝓfitentur aliquid
n patuerit. instant satagunt ut¬

Expanded text:
me insultabant qui sedebant in porta». Et infra: liud sedent isti et quid aliud captcredant, sed non omnes posse manifestari? Et tamen etiam ipsi, cum aliqua maritata invenitur adultera, nec projiciunt uxores suas, nec accusant matres suas. Cum autem de aliquibus qui sanctum nomen profitentur, aliquid ri patuerit, instant, satagunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ ꝙͣ queso frat mi camalis amor
amore celeste ate excludat. Nũ¬
ꝙͣ queso te hͦmõi fluctuagi ac i¬
misabilis scłi dulcedo deccipiat.
nulla te seducat corporis pulcritu¬
do. ne intret mors mnaĩaz tuaz per
fenestras occuloꝵ tuoꝵ dic michi¬
queso qualis ꝓ fectus ẽ inpulcri¬
tudine cams. nõne sic̃ fenu esta¬
tis. ardore ꝑcussum arescit et pau¬
lati decore pristum s amittit
do tunc recognosces ꝙͣ uanũ est
ꝙ aña in auit diligebas. Cum iu¬
dens totum corpus cõtabesce̾. et
infecore cõu̾su nõ ne claude na¬
res tuas. ut nõ sostineas fectore

Expanded text:
uam, quaeso, frater mi, carnalis amor amorem coelestem a te excludat: nunquam, quaeso, te, hujus fluctivagi ac miserabilis saeculi dulcedo decipiat. Nulla te seducat corporis pulchritudo; ne intret mors in animam tuam per fenestras oculorum tuorum . C qualis profectus est in pulchritudine carnis? Nonne sicut fenum aestatis ardore percussum arescit, et paulatim decorem pristinum amittit?do? Tunc recognosces quia vanum est quod antea inaniter diligebas. Cum videris totum corpus intumescere, et in fetorem esse conversum, nonne claudes nares tuas, ne sustine
Abbreviated transcription (Latin):
pulẽtie. Ybi blandoꝵ u̾ba q corda
auditoꝵ moliebãt. Ubi ẜnoes
dulces q̃ amai̾tudine amãtib
infundebãt. Ibi in moderatus
risus et iocus tuipis. Abi in effẽ¬
nata et in utilis leticia. Iste ẽ fini
pulcrtudins camis. et eius de¬
llectatioĩs. mũdus enim trãsit ⁊
cõcupiscẽtia ens. O ꝙ̃ felicissimy

Expanded text:
uae corda audientium molliebant? Ubi sermones dulces, qui amaritudinem amantibus infundebant? Ubi immoderatus risus et jocus turpis? Ubi effrenata et inutilis laetitia? Iste est finis pulchritudinis carnis et oblectationis. Mundus enim peribit et concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. uł ad emine̾tiam lic refers
⁊ ip̃am mai̾festatione qr omĩaqͥ¬
to clarius notasũt tanto magis
ĩmectio ẽẽ dicũt᷑ uł certe ad inten¬
ores ecclie qr it̾iora sũt meĩa. me

Expanded text:
uel ad eminentiam licet referas et ipsam manifestationem, quia omnia quanto clarius nota sunt, tanto magis in medio esse dicuntur, uel certe ad interiores ecclesiae, quia interiora sunt media. ne
Abbreviated transcription (Latin):
tissimos cum bifica hilaĩtate tran¬
simus qñ alicui forte q errãdo la boã¬
uerat de mostramus uia ꝙ̃to alacriꝰ
et cum gaudio maiori in doctrina
salutan etia illa q̃ ꝑpnos retexere

Expanded text:
tissimos cum benefica hilaritate transimus, quando alicui forte qui errando laboraverat, demonstramus viam: quanto alacrius et cum gaudio majore in doctrina salutari, eti
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre erant suꝑ abbissum cu
dixit deus fiat lux et fcã est lux.
s qr ille cenebre nõdu erant nox
quippe deus inter lucem et prius¬
tenebras et post lucẽ nocauit diẽ
Dies unus. manifestum ẽ illoᷤ
des a lucecepisse ⁊ transacta luce
usq ad mane synglos t̾minatos s
postꝙͣ creatus hõ aluce iustitie ad
pcr̃iteneb as declinauit a quib eũ
xp̃i gratia lib̾auit. ftm̃ est ut nc
dies a noctib conputemus. qr nõ
aluce adtenebras s atencbris ad
lucez uenit conamur. cideo adi¬
uuante fien speramus sicut ap̃¬
łs dicit. nos precessit dies appin¬

Expanded text:
tenebrae erant super abyssum, cum dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux. Sed quia illae tenebrae nondum erant nox, quippe Deus inter lucem et tenebras, et prius lucem uocauit diem, ratus est dies unus. manifestum est illos dies a luce coepisse et transacta luce usque ad mane singulos terminatos. sed posteaquam creatus homo a luce iustitiae ad peccati tenebras declinauit, a quibus eum Christi gratia liberat, factum est, ut nunc dies a noctibus computemus, quia non a luce ad tenebras, sed a tenebris ad lucem uenire conamur et domino adiuuante fieri speramus. sic et apostolus dixit: nox praecessit, dies a
Abbreviated transcription (Latin):
iit. Si qui enii nõ dum sunt i¬
nocati quos gra sua pdestina¬
uit eligendos. accipient eãdẽ
gra qua electi ẽẽ uelint ⁊ sit
Siqui aut obediunt s in regnũ
eius et gła pͥdestinati nõ sunt
tyrales sunt. nec usq in finẽ
iñeade c bedientia ꝑmanebũt
Quam ius ergo hec uera sint
nõ tn isto modo diçenda sunt
audiẽtib multis.

Expanded text:
xit. Si qui enim nondum sunt xit. Si qui enim nondum sunt vocati, quos gratia sua praedestinavit eligendos, accipient eamdem gratiam, qua electi esse velint, et sint; si qui autem obediunt, sed in regnum ejus et gloriam praedestinati non sunt, temporales sunt, nec usque in finem in eadem obedientia permanebunt. Quamvis ergo haec vera sint, non tamen isto modo dicenda sunt audientibus multis
Abbreviated transcription (Latin):
tñ non ita po pulis predicanda
est ut apud impita uł tardio¬
ris intelligentiẽ multitudine
redargui q̃uodã modo ip̃a sua
predicatiõe uideatur sicuit redã¬
gui uidetur et prescia dei qua
ceite negare non possunt. Si di¬
catur hoi̾b. Siue curratis siue
dormiatis. ꝙ uos presciuit ds̃¬
qui falli non pot hoc entis. Dolo¬
utile medicam̃tum sic alliga¬
re ut aut nõ prosit aut obnit.
S dicendu est. Sic ciunte ut
cõẜhedatis. atq in iyo cursu
uro ita nos eẽ precognitos ⁊¬
nouentis ut legiti̾e currẽti
Et si quo alio modo dei prescła
predican põt ut hoĩs segnitia
repelletur. Quam us ergoita
se hãt de predestinatioe difrini¬
ta sentẽtia nolũtatis dei. ut
alii ex inficelitate accepta uo¬
limptate obediendi conuertãt
ad fidem uł ꝑseuerent in fide
ceteri uero qui in peccor dãpua¬
bilium delectatioe remorantur
si et ip̃i predestinati st̃ iõ non¬
dum ẜrexerunt qr nõ dum eo
adiuloriu eratie mi ẜantis ere

Expanded text:
n non ita populis praedicanda est, ut apud imperitam vel tardioris intelligentiae multitudinem redargui quodam modo ipsa sua praedicatione videatur: sicut redargui videtur et praescientia Dei quam certe negare non possunt, si dicatur hominibus, « Sive curratis, sive dormiatis, quod vos praescivit qui falli non potest, hoc eritis. » Doloutile medicamentum sic alligare, ut aut non prosit, aut obsit Sed dicendum est, Sic currite, ut comprehendatis , atque ut ipso cursu vestro ita vos esse praecognitos noveritis, ut legitime curreretis: et si quo alio modo Dei praescientia praedicari potest, ut hominis segnitia repellatur. 58. Quamvis ergo ita se habeat de praedestinatione definita sententia voluntatis Dei, ut alii ex infidelitate, accepta voluntate obediendi, convertantur ad fidem, vel perseverent in fide; caeteri vero qui in peccatorum damnabilium delectatione remorantur, si et ipsi praedestinati sunt, ideo nondum surrexerunt, quia nondum eos adjutorium gratiae miserantis ere
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ spłr fatiẽtes aĩe uututibãbu¬
lamus. et diumo profecturepro¬
misse nob̾ t̾re uicĩores efficimũ.ata
ut citius ꝑueniat qui deuotius ie¬
uinat. pedes enĩ quida aĩe ꝑnices
sũt fides atq ieiuṅ. Ꝯ cito de hu¬
milib ad altiora cõscẽdũt. cito de
t̾renis ad celestia gradiu̾tur. Ibide¬
infra. In hoc quadragenatio et dua¬
li nũo isrł ppłus relinquẽs egiptum
rubermanis fluẽta trãsiuit et nos
quoq ip̃o nũo relĩquẽtes mũdi egy¬
ptũ gehene ardẽtis stãgna tͣn simũ
illos in fluctib unda sb̾stẽtat.nos
ignis flãma nõ unit. illis solidatũ
aqua nobis refrigescit incẽdiu aqͣ
bap̃i gehẽna mitescit.

Expanded text:
iter facientes animae virtutibus ambulamus, et diurno profectu repromissae nobis terrae viciniores efficimur, ita ut citius 115 pervemat, qui devotius jejunavit. Pedes quidam animae pernices sunt fides atque jejunium: qui cito de humilibus ad altiora conscendunt, cito de terrenis ad coelestia gradiuntur. DeIn hoc ergo quadragenario et duali numero Israel populus relinquens Aegyptum, Rubri maris fluenta transcendit: et nos quoque in ipso numero relinquentes mundi Aegyptum, gehennae ardentis stagna transimus: illos in fluctibus unda sustentat, nos ignis flamma non urit: illis solidatur aqua, nobis refrigescit incendium; et baptismi gehenna mitescit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsq diligat. qd̾ ĩuito nõ possit anfi¬
emn. Na cu ea diligũtur que possu¬
mus ꝯͣ uoluntate am̾tere neccͣe est
ut pro hiis miẜime laboremꝰ et ut ħ
adipiscamur in angustiis terrenaꝵ
empnaꝵ. cu sibi quisq illarapere et
pͥuenire alt̾m aut extorqueri alteri
cupit. ĩnistitias machinamͦ¬

Expanded text:
gat quod invito non possit auferri. Nam cum ea diliguntur quae possumus contra voluntatem amittere, necesse est ut pro his miserrime laboremus; et ut haec adipiscamur, in angustiis terrenarum aerumnarum, cum sibi quisque illa rapere et praevenire alterum, aut extorquere alteri cupit, injustitias machinem
Abbreviated transcription (Latin):
Pegiinus cecto indigens uenit ad
patriam tuam nõ suscipitim ille tũc
cdamat in hũana esse ciuitatem illã
facile apud barbaros. sibi esse potuis¬
se reffugium. sencit iniqtatem qrt
patitur. tu forte nõ sentis. s opporte̾
ut te cogites peregiinu a uide asi
quo tibi possit displicere. ꝗ cibi nõ
prestit̾it. ꝙ tu inꝑatriatua nõ uis ꝑe¬
grino p̾stare

Expanded text:
Peregrinus tecto indigens venit in Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facile apud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites peregrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria tua non vis peregrino praestare
Abbreviated transcription (Latin):
qui tetũ fcũs est sotius cuus est ⁊ õs
facti ad yninagine dei. non terenis
cupiditatibus conterant qd ille form¬
auit. Q uod gͥͦ tibi nõ uis fieri nolia¬
lteri facere iudicas enĩ in alum eẽ ĩ eo
quod pati nõ ins et ħ te cogit nosse
lex intima in ip̃o tuo corde conscrp¬
ta faciebas et tlamabatur inter manͦ
tuas. am̃o cogeris redire ad cortuu
cũ ħ pateris inter manus alienas. E
itum bonum est: Nõ. Int̾rogo. Adul
iscere rem proximi bonũ ẽ. uox oĩ¬
um est. Aut si ad huc nõ conficeris
accechit qui concupiscat rez tuam . p¬
laceat tibi et responde ꝗd uis. Om̃s
gͦ de hiis rebus incerogati. clamant
ret bona nõ esse. Rursu de bñficiis
nõ solum de nõ nocendo ueꝵ q̃ de pr¬
estando atq cribuendo. Incerogatur
omis aĩa exiniens. famẽ pateris ã¬
lius ħt panem ⁊ reclũdat ei ultra suffi¬
cieuenti a nouit ce ẽgere nõ dat dis¬
plicet cibi exunenti. displiceat ⁊ sa¬
tiato cũ alteꝵ exiuire congnoueris

Expanded text:
Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo pati non vis: et hoc te cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: Aduliscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris.
Abbreviated transcription (Latin):
ntas scriꝑsit ꝙ tibi nõ us fieri alii ñ
re pmissus est. ut esset ũde id̾icar̃t
et quibus no eet dataẽlexs ne sib i ħo¬
iẽs aliquid defuisse quer erentur. scri¬
ptum est intabulis ꝙ in cordibus ñ
legebant. nõ eĩ scriptũ ño habebant
ħ legere nolebant. appo situm ẽ gculi
eoꝵ ꝙ inconscientia iudere cogeretur
et quasi forĩsec̃ amota noce dẽi. ad in¬
terio: a sua hõ conpulsus ẽdicente sc̃¬
ptura. In cogitationibus eni imꝑii
interogatio᷑ erit. ibi interogatio ibii
lex. s quia hoĩes appetences ea que fo¬
ns sunt. ⁊̃ a se ipis ex ules facti sunt i
Data est ei etia scͥptalee non qr mcte
dibus scripta nõ ezat s qr fugitiuns
eras corlis tui. ab illo qui ubĩq ẽ con
Turernt legem scriptam incordib
suis. rechitẽ preuancato: es ad cor. ꝗs
em̃ te docuit nolle accechi ab altero ad ux¬
oremtuam. qs te tocuit nolle tibi fur¬
tunfieri. quis te tocuit nolle ĩuna

Expanded text:
scripsit: Quod tibi non vis fieri, ne re permissus est, ut esset unde judicarentur et quibus Lex non esset data. Sed ne sibi homines aliquid defuisse quaererentur, scriptum est et in tabulis quod in cordibus non legebant. Non enim scriptum non habebant, sed legere nolebant. Oppositum est oculis eorum quod in conscientia videre cogerentur; et quasi forinsecus admota voce Dei, ad interiora sua homo compulsus est, dicente Scriptura: In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Ubi interrogatio, ibi lex. Sed quia homines appetentes ea quae foris sunt, etiam a seipsis exsules facti sunt, data est etiam conscripta lex: non quia in cordibus scripta non erat; sed quia tu fugitivus eras cordis tui, ab illo qui ubique est comseruerunt legem scriptam in cordibus suis ? Redite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab altero ad uxorem tuam? quis te docuit, nolle tibi furtum fieri? quis te docuit, nolle injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
corpore tam cõmptibili ad iustitiã
tende licẽt. et de poĩta oĩ suꝑbia
undeo nõ collum sbdẽ. nichili
de se fidere. Illi uni se regẽdum
tuendum q cõmictẽ. Ita ip̃o
duce hõ bone uolumtatis mole¬
cias hiuĩ ite musum forcitudi¬
nis uertit. In copiã nõ uolũpta¬
tum ꝓspeĩs q sucessib tp̃aliũ te¬

Expanded text:
ptibili ad justitiam tendere liceret, et deposita omni superbia uni Deo vero collum subdere, nihil de seipso fidere, illi uni se regendum tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum prosperisque successibus temporalium, te
Abbreviated transcription (Latin):
odnisiq nichil est na ip ip̃am
io nichilu tendinus du nos.
nicħ facere ꝑ pccm̃ nõ formidamꝰ
St iuste quidem hoc dñe. Nam
digna factis recipimus dũ ad ni¬
cMhilum deuenimus sicut aqua oͥ¬
currens q sine te fcm̃ est nichil.
et nos faciendo nicħ ftĩ sumus¬

Expanded text:
 nam per ipsam ad nihilum tendimus, dum nos nihil facere per peccatum non formidamus. Et juste quidem hoc, Domine; nam digna factis recipimus, dum ad nihilum devenimus sicut aqua decurrens: quia sine te factum est nihil, et nos faciendo nihil, facti sumus
Abbreviated transcription (Latin):
lux/qr es ui aueritas ⁊ uĩta. ĩ qua
nõ sunt tenebre. nec error nec ua¬
nitas nec mors lux sine quaten¬
ebre/ uia sine quaerror uentas sĩ
quauanitas uita sine qua mors
dic u̾bum dic dne fiat lux ut uide¬
am lucem ⁊ uicem tenebras. ui¬
deam uiam ⁊ uice ĩuium. Uide¬
am ueritate et uitem uanitate
uideam uitam et uitem morte.¬

Expanded text:
lux; qui es via, veritas et vita ; in quo non sunt tenebrae, error, vanitas, neque mors; lux sine qua tenebrae, via sine qua error, veritas sine qua vanitas, vita sine qua mors; dic verbum, dic, Domine, Fiat lux, ut videam lucem, et vitem tenebras; videam viam, et vitem invium; videam veritatem, et vitem vanitatem; videam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Sane quedam ꝙͣ uis in nomine
tn facit. neq enim / qr nõ statim¬
cum illo in et̾nitate regnamus
diffeitur enim ꝙ petimus non
negatur.ueruntn oramtes tãꝙͣ
semimãtes nõ deficiamus. tp̃e ẽi
pro prio metemus.

Expanded text:
Sane quaedam quamvis in nomine tamen facit. Neque enim quia cum illo in aeternitate regnamus. Differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes, tanquam seminantes non deficiamus : tempore enim proprio metemus.
Abbreviated transcription (Latin):
origines pecc̃oꝵ unaspõtanea co¬
gitatioẽ aliͣ ꝑ suasioe altenus.
quo ꝑtinẽ̾ arbitror ꝙ ꝓpħa dicit
ab occłtis meis mu̾da me dñe
et abalienis ꝑce ẜuuo tuo utrũq
uolutãiu ẽ quide. sic̃ propria
cogitatioẽ non peccat inuitus.
ita dum cõsentit male suadẽti
non utiq nisi uolũtate cõsentit
G tñ grauius est nõ solum nul¬
lo suadente propria cogitatiõe i¬
peccare. s etia pecc̃m alten ꝑ in¬
uidẽtia dolu q suade ꝙͣ ad pec¬
catu alt̾ius suasiõe traduci. Et¬

Expanded text:
origines peccatorum, una spontanea cogitatione, alia persuasione alterius, quo pertinere arbitror quod Propheta dicit: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo : utrumque voluntarium est quidem. Nam sicut propria cogitatione non peccat invitus, ita dum consentit male suadenti, non utique nisi voluntate consentit: sed tamen gravius est, non solum nullo suadente propria cogitatione peccare, sed etiam peccandum alteri per invidentiam dolumque suadere, quam ad peccandum alt