comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ nomĩa famosissima sũt¬
in terra. Et ponam locũ ppło
meo isrł. ⁊ plantabo eum. ⁊
hĩtabit sub eo. Hoc in loco tẽ¬
pus salomonis sermo descri¬
bit diuinus. quo filii israel
pacem eent habituri per cir¬
cuitũ. ⁊ non eent affligẽdi
⁊ oppͥmendi : sicut priori tẽ¬
pore funͣt oppressi ⁊ afflicti.
Qui si iniq aliquid gesẜit:
arguã eum in uirga uiroꝵ.
⁊ in plagis filioꝵ hoĩmi. uir¬
gam uiroꝵ: gladiũ uocat
inimicoꝵ. polage uo̾ filioꝵ
hominũ: sunt ĩcomodita¬
tes corpoꝵ humanoꝵ. quibꝰ
pro peccatis suis: a dño me¬
rito hoĩes flagellant᷑. Ista
est enim lex adam due deuͤ
Hoc est. Lex hoĩs est dũe de¬
us : ut tibi in simplicitate
cordis ⁊ puritate seruiat. et
cor tuũ: fecisti oña mag¬
ualia ħ. Propt̾ uerbũ tuũ qd̃
pinisisti abrahã. ysaac.et ia¬
cob. fecisti omĩa hec: mͥ ser¬
uo tuo. Quod dicit scd̾m cor
tuũ: incelligit᷑ scd̾m miẜi¬

Expanded text:
rum nomina sunt famosissima rum nomina sunt famosissima in terra. Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo. Hoc in loco tempus Salomonis sermo describit divinus, quo filii Israel pacem essent habituri per circuitum, et non essent affligendi et opprimendi sicut tempore Judicum fuerunt oppressi et afflicti. Qui si inique aliquid gesserit, arguam eum in virga virorum, et in plagis filiorum hominum. Virgam virorum, gladium vocat inimicorum. Plagae vero filiorum hominum sunt incommoditates corporum humanorum, quibus pro peccatis suis a Domino merito homines flagellantur. Ista est enim lex Adam, Domine Deus. Hoc est, lex hominis est, Domine Deus, ut tibi in simplicitate cordis et puritate serviat. Et cor tuum fecisti omnia magnalia haec: propter verbum tuum, quod promisisti Abraham, Isaac et Jacob, fecisti omnia haec mihi servo tuo. Quod dicit, secundum cor tuum, intelligitur secundum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
auid aũt uenit in cas¬
tra. que manaim hebͣ¬
ice legunt᷑. in quo loco ob¬
uii funͣt angłi dei iacob. si¬
cut in genesi scrib̾r. Et uo¬
cauit iacob nomĩ loci mana¬
im: id est castra.¬

Expanded text:
avid autem venit in castra, quae Manaim Hebraice leguntur: in quo loco obviam fuerunt angeli Dei Jacob, sicut in Genesi scribitur: « Et vocavit Jacob nomen loci Manaim, id est castra
Abbreviated transcription (Latin):
lum dĩi sac̾dotes. et domũ
ir ł generalr omnez pplm
asrł dicit.
t dixit ut doce̾t filio ᷤ iu¬
da archũ. Ecce scriptũ
estꝰ in libro iustoꝵ. Et dixit.
subaudit᷑ dd̾. Ut docẽt. sb̾au¬
dit᷑ deus. filios iuda archu.
reges uidelic iuda: docer
fortitudĩem. scilicet ut for¬
tes ⁊ intenti eeñt in timore
dñ: et in p̾ceptis dei. ne ꝑ
mobedĩam reges iuda a for¬
titudĩe ⁊ timore diũ sicut sa¬
ul recede̾nt: ⁊ eo modo quo
ille ꝑierat ꝑirent. Quod at̾
ait. ecce scriptũ est in libro
iustoꝵ: liber iustoꝵ liber sa¬
inuelis est. ubi continent᷑
ꝓph̾e iusti. samuel iuidelic.
Neliti tui isrł: suꝑ mon¬
tes tuos int̾fecti sunt. In
hebreo habet᷑ suꝑ excelsa tu¬
a. et est sensus. O saul. glori.¬
osi isrł suꝑ excelsa tua inter¬
fecti sunt: quia in pcc̃o mo¬
bedientie tue una tecũ ꝑie¬
runt. Inobedĩa namq tua:
pro ydolis id est excelsi ᷤ repu¬
tata est. Micut est illd̾ in li¬

Expanded text:
lum Domini, sacerdotes, et domum Israel generaliter omnem populum Israel dicit. Et dixit, ut doceret filios Juda arcum: Ecce scriptum est in libro Justorum. Et dixit, subauditur David, ut doceret, subauditur Deus, filios Juda arcum, reges videlicet Juda doceret fortitudinem, scilicet ut fortes et intenti essent in timore Domini, et in praeceptis Dei, ne per inobedientiam reges Juda a fortitudine et timore Domini, sicut Saul, recederent et eo modo, quo ipse perierat, perirent. Quod autem ait: Ecce scriptum est in libro Justorum: liber Justorum, liber Samuelis est, ubi continentur Prophetae justi, Samuel videlicet, Inclyti tui Israel super montes tuos interfecti sunt. In Hebraeo habetur, super excelsa tua. Et est sensus: O Saul, gloriosi Israel super excelsa tua interfecti sunt, quia in peccato inobedientiae tuae una tecum perierunt. Inobedientia namque tua pro idolis, id est, excelsis reputata est, sicut est illud in li
Abbreviated transcription (Latin):
ficii. Abysai : pat̾ meus sacͥ¬
ficiũ. Ideo aũt ex noĩe illius
unam lict̾am demptã hebre¬
i dicũt: eo ꝙ neci ab ner con¬
scius fuerit.
actũ est ergo u̾tente an¬
no. eo tp̃r quo solent re¬
gei ad bella ꝓced̾e̾. misit do
ioab ⁊ seruos suos cũ eo. Et
breo ita legit᷑. Eo tp̃r quo re¬
ges ad bella ꝓcesẜant: misit
dd̾ ioab. ⁊ cet᷑a. Hos reges dic̃
qui ꝓcesẜunt contͣ daiud in
pugnã. scilic rege roob. et
ge moab contra dd̾: a quo tͥ¬
umphati esse legunt᷑.
t dixit dd: Nõne ista est⁊
bethsabee filia heliam.ii¬
por urie ethei : Heliam: fi¬
lius fuit achitofel.
t uocauit uriam dd̾: ut
comedẽt corã se et bib̾et.
Et inebriauit eũ. Idcuto me¬
briasse dicit᷑: ut saltẽ ebriꝰ ĩ do¬
mũ suam descende̾t.

Expanded text:
ficii: et Abisai, pater meus sacrficii: et Abisai, pater meus sacrificium. Ideo autem ex nomine illius unam litteram demptam Hebraei dicunt, eo quod necis Abner conscius fuerit. Factum est ergo, revertente anno, eo tempore quo solent reges ad bella procedere: misit David Joab et servos suos cum eo, et braeo ita legitur: Eo tempore quo reges ad bella processerant, misit David Joab, et caetera. Hos reges dicit qui processerunt contra David in pugnam, scilicet regem Roob et Ige Moab contra David, a quo triumphati esse leguntur. Et dixit David: Nonne ista est Bethsabee filia Eliam, uxor Uriae Aethaei? Eliam filius fuit Achitophel. Et vocavit Uriam David, ut comederet coram se, et biberet, et inebriavit eum. Idcirco inebriasse eum dicitur, ut saltem ebrius in domum suam descenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qñdo fugit dauid a facie re
gis geth: uenit ad naas re¬
gẽ ammon. Qui fecit cũ eo
bona. De naas itaq uenit
in speluncã odollam. ubi ue
prem ⁊ matrẽ. ⁊ ome domĩ
suam. Quod u̾o dixit achis
rex geth. hiccine ing̾diet᷑
domũ meã. ab iit inde dd̾:⁊
fugit in speluncã odollam.
abut inde. sb̾audiend̾ est. de
domo naas: ⁊ in de fugisse illũ
in speluncã odollam. Si uero
querit᷑ cur ad eũ. id ẽ ad achiᷤ
dd̾ redierit. ante cuiꝰ faciem
fug̾at: incelligend̾ est iste a¬
chis. filius fuisse illuis achiᷤ
a quo fugit dd̾. Unde ⁊ in se¬
qñtib achis cũ quo dd̾ in p̾¬
liũ contͣ saul descendebat: fi¬
lius dicit̾ fuisse maoch. Nõ
ciũ a patre ħ nom̃ prõnomi¬
cũ sed a matre sumpsit. que
macha uocabat᷑. ⁊ idcirto ñ
a patre sumpsit ħ nomiẽ: eo
tradidit abysai frĩ suo.
Notand̾ ꝙ solũmodo in hoc lo¬
co in hebreo legat̾ abysa: in
cetĩs uero locis abysai. Aby¬
sa itaq int̾pretat̾ pat̾ sacri¬

Expanded text:
Quando fugit David a facie Achis regis Geth, venit ad Naas regem Ammon, qui fecit cum eo bona. De Naas itaque venit in speluncam Odollam, ubi venpatrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: Hiccine ingredietur domum meam? Abiit inde David et fugit in speluncam Odollam. Abiit inde, subaudiendum est, de domo Naas, et inde fugisse illum in speluncam Odollam. Si vero quaeritur, cur ad eum, id est, ad Achis David redierit, ante cujus faciem fugerat: intelligendus est iste Achis filius fuisse illius Achis, a quo fugit David. Unde et in subsequentibus Achis cum quo David in praelium contra Saul descendebat, filius dicitur fuisse Maoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur. Et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo tradidit Abisai fratri suo. Notandum quod solummodo in hoc loco in Hebraeo legatur Abisa, in caeteris vero locis Abisai. Abisa itaque interpretatur, pater sacri
Abbreviated transcription (Latin):
N die aũt tercia apparuit
homo uenienc de castris
saul. Et reliqͣ. Hominẽ
istũ amalechiten: hebre¬
i filiũ doech fuisse dicũt.
Amalechites eñ et ydu¬
incus: unũ sunt. quia
filius pͥmogenitꝰ esau
elipha fuit.⁊ huius fi

Expanded text:
n die autem tertia apparuit homo veniens de castris Saul, et reliqua. Hominem istum Amalecitem Hebraei filium Doech fuisse dicunt. Amalecites enim et Idumaeus unum est, quia filius primogenitus Esau Eliphaz fuit, et hujus fi
Abbreviated transcription (Latin):
lari ⁊ suꝑ morte amõ. Quã¬
diu enĩ putabat᷑ idem absa¬
lon reduci ut iude̾tur ab eo:
semꝑ mors amon filii sui a¬
nimo eiꝰ occurrebat. ꝙiue
alit̾. Consolatꝰ fuisse suꝑ a
mon int̾itu dicit᷑. eo ꝙ noue¬
rat eũ flagitiosũ ⁊ dignũ

Expanded text:
lari super mortem Ammon. Quanlari super mortem Ammon. Quandiu enim putabatur idem Absalon reduci, ut videretur ab eo, semper mors Ammon filii sui animo ejus occurrebat. Sive aliter consolatus fuisse super Ammon interitu dicitur, eo quod noverat eum flagitio
Abbreviated transcription (Latin):
egit suꝑ eos ferrata carpenta.
diuisit q cultris: ⁊ transduỹ
in typo laterũ. Serrauit eĩ
eos ferratis carpentis. ⁊ diui¬
sit cultris: sicut latere ᷤ diui¬
di solent. qui ex palei ᷤ ⁊ lu¬
to conficiunt᷑.
pat̾ maacha matͥs ab salõ.
quã dicũt hebrei a dauid ĩ
prelio captã.⁊ cesarie ⁊ un¬
guib p̾cisis scd̾m legem:
cam uxorẽ sibi dd̾ sociasse.
⁊ ex ea genasse thamar et
absalon. Cessauit itaq dd̾
rex: ꝑ sequi ab salon. In he¬
breo legit᷑. C̃essauit itaq rex
exire post ab salon. Uoluisse
idem dd̾ exire ꝑhibet᷑. ut re¬
duce̾t ab salon. s ꝑtracrans
in corde suo ꝙ quociens eñ
uid̾et. tociens dolore mortis
amon ei ad memoriã redu¬
c̾et: iocuto cessasse dr̾ exire
post absalon. sb̾audit᷑ ut e¬
um ad ꝓpͥa reuocaret. Quod
uero aĩt. eo ꝙ ꝯsolatꝰ ess su¬
ꝑ amon int̾itu: mtllĩgen
dũ est. qr postꝙͣ noluit exi¬
re post absalon ut reducet
eũ ⁊ uide̾t᷑ ab eo: cepit conso¬

Expanded text:
egit super eos ferrata carpenta, divisitque cultris et transduxit in typo laterum. Serravit enim eos ferratis carpentis, et divisit cultris, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiuntur.pater fuit Maacha matris Absalom, quam dicunt Hebraei a David in praelio captam , et caesarie et unguibus praecisis, secundum legemeam uxorem sibi David sociasse , et ex ea generasse Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Hebraeo legitur: « Cessavit itaque rex exire post Absalon. » Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalom. Sed pertractans in corde suo, quod quoties eum videret, toties dolorem mortis Amnon ei ad memoriam reduceret, idcirco cessasse dicitur exire post Absalom: subauditur, ut eum ad propria revocaret. Quod vero ait: eo quod consolatus esset super Amnon interitdum est quia postquam voluit exire post Absalon ut reduceret eum, et videretur ab eo, coepit conso
Abbreviated transcription (Latin):
meã michol: qmͣ de spõdi mͥ
centũ p̾putiis pbilistum.
langensq rex abuer ait.
Nequaꝙͣ ut mori solent
ignaui: mortuus est abuer.
Hoc est. Non ꝑisti in tua stul
titia sicut ignaui ꝑire solẽt:
qr fraude deceptus es. Manꝰ
tue nõ sunt ligate: ⁊ pedeᷤ tui
non st̃ compedib aggrauati.
Non es iure belli captus.⁊ ma¬
nus tue nõ sunt ligate: ⁊ pe¬
des compedib aggͣuati. sic̃ e¬
oꝵ manꝰ solent ligari. et pe¬
des uinciri: qui in prelio ca¬
pi solent. Dolo igit᷑ non ui¬
rib: ꝑemptus es.
uo aũt uiri pͥncipeᷤ latro¬
nũ. erant filio saul. No¬
men uni baana: ⁊ nom̃ alti̾
rechab. filii reminon berothi¬
te: de filiis benyamm. Duo
uiri isti pͥncipes erat suꝑ ex

Expanded text:
meam Michol, quam despondi mihi meam Michol, quam despondi mihi centum praeputiis Philistiim. Plangensque rex Abner, ait: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner: hoc est, non peristi in stultitia tua, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati. Non es jure belli captus, et manus tuae non sunt ligatae, et pedes compedibus aggravati, sicut eorum manus solent ligari, et pedes vinciri, qui in praelio capi solent. Dolo igitur, non viribus, peremptus es. Duo autem viri, principes latronum erant filio Saul: nomen uni Baana, et nomen alteri Rechab, filii Remnion Berothitae, de filiis Benjamin. Duo viri isti principes erant su
Abbreviated transcription (Latin):
quid ignoras ꝙ ad amaritu¬
dine tibi ꝓueniet. eo ꝙ po¬
pulũ hũc dełe interis:
dicet. Propt̾ te ⁊ ꝓpt̾ domũ
prĩs tui: dicor capud canis
esse contͣ iudã. eo ꝙ non re¬
duco domũ isrł ad do̾: que
scio unctũ esse in regem. et
regnaturũ fore suꝑ uniuer
esse: id est uilem. eo ꝙ a do¬
mo iuda sic hab̾et᷑ sic̃ latra¬
tus canie. ⁊ eo ꝙ pͥnceps ess
canũ: id est stulcoꝵ hoim̃i.¬
cens. Non indebis faciẽ
meam: añqmͣ adduxis mi¬
chol filiã saul. ⁊ sic uenies
⁊ uidebis me. Est enĩ hic de¬
fectus: ⁊ ncciͣa sb̃auditõ. qua
respondisse fert᷑ abner ad da¬
uid. se hanc rem penitꝰ nõ pꝰ¬
se face ut ei michol reducet:
eo ꝙ frat̾ cius rex eam hab̾e̾t
in potestate.et responso excu¬
satõnis ratõne pleno ab eo
dd̾ accepto: misisse pro ea ad
eius frẽm ysbosech legit̾. sic̃
seqũtia declarãt. Misit aute
dauid nuĩcios ad ysbosech fili¬
um saul dicens. Redde uxorẽ

Expanded text:
quid ignoras, quod ad amarituquid ignoras, quod ad amaritudinem tibi proveniet, eo quod populum hunc delere niteridiceret: Propter te, et propter domum patris tui, dicor caput canis esse contra Judam, eo quod non reduco domum Israel ad David, quem scio unctum esse regem, et regnaturum fore super univeesse, id est vilem, eo quod a domo Juda sic haberetur, sicut latratus canis, et eo quod princeos esset canum, id est stultorum homicens: Non videbit faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul, et sic venies, et videbis me. Est enim hic defectus, et necessaria subauditio, qua respondisse fertur Abner ad David, se hanc rem penitus non posse facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet in potestate: et responso excusationis ratione pleno ab eo David accepto, misisse pro ea ad ejus fratrem Isboseth legitur, sicut sequentia declarant. Misit autem David nuntios ad Isboseth filium Saul, dicens: Redde uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
saul flete.qui uestie¬
Bat dos coccino in delicus. qͥ
p̾bebat ornam̃ta aurea cui¬
tui ur̃o. Uestiebat eas cocci¬
no. ⁊ p̾bebat ornam̃ta aure¬
a cultui earũ: de predis hos¬
tiũ quas agebat.
uomodo cecid̾unt forte ᷤ
in prelio: Subaudit᷑
in pcc̃o tuo. Ionathan in ex¬
celus tuis ẽ octisꝰ. In hebreo
nõ habet̾ est. Est enĩ sensꝰ
O saul. ionathan in excelsis
tuis. id est in pcc̃o inobedĩe
tue occisus. subaudit᷑ est.
t nũc retribuet
duyit eũ ꝑ castra. In hebre¬
o habet᷑. Transduxit eũ in
manaim: que int̾pretat᷑
castra. Transduxit eũ. intł¬
ligend̾ est ultͣ iordanẽ: ⁊ in
manaim regẽ eum consti¬
tuisse suꝑ galaad.⁊ suꝑ iessu¬
ri. Hebreus asuri. id est suꝑ
tribum aser.
t exclamauit abuer ad
ioab: et ait. Num usq
ad int̾nitom̃ tuus mucro de¬
seuiet. Hebreus nõ habet
tuus. An ignoras ꝙ ꝑicłosa
sit desꝑatio: In hebreo ita
hẽt᷑. An ignoras ꝙ amarus
erit finic: Et est sensꝰ. Nũ¬

Expanded text:
Saul flete, qui vestiebat coccino in deliciis, qui praebebat ornamenta aurea cultui vestro. Vestiebat eas coccino, et praebebat ornamenta aurea cultui earum de praedis hostium quas agebat. Quomodo ceciderunt fortes in praelio? subauditur, in peccato tuo. Jonathan in excelsis tuis occisus est. In Hebraeo non habetur, est. Est enim sensus: O Saul, Jonathan in excelsis tuis, id est, in peccato inobedientiae tuae occisus, subauditur est. Et nunc retribuet duxit eum per castra. In Hebraeo habetur, transduxit eum in Manaim, quae interpretantur castra. Transduxit eum, intelligendum est ultra Jordanem, et in Manaim regem eum constituisse. Super Galaad et super Jessuri. Hebraeus, Assuri, id est, super tribum Aser. Et clamavit Abner ad Joab, et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet? Hebraeus non habet, tuus. An ignoras, quod periculosa sit desperatio? In Hebraeo ita habetur: An ignoras, quod amarus erit finis. Et est sensus: Num
Abbreviated transcription (Latin):
suspirasse. ⁊ eo intellex̃ ꝙ cor
eius u̾sum ess ad absalõ. Mi¬
sit thecuã. ⁊ tulit inde sapien¬
tem młierem. Ghecua ciui¬
tas est: de qua fuit amos pro¬
pħ̃a. Putat᷑ aũt cad̾ udua:
auia fuisse eiusd̾̃ amo ᷤ pro¬
ph̾e. Que respondit. Heu ⁊¬
mulier uidua ego sũ. Mor¬
tuus est aũt uir meus. ⁊ an¬
cille tue erant duo filii. qui
rixati sunt adũsus se ĩ agro.
nullusq erat qui eos prohi¬
be posset: ⁊ ꝑcussit alt̾ alt̾m.
⁊ int̾fecit eum. Et ecce con¬
surgens umu̾sa cognͣtõ ad¬
ũsuc ancillã tuã dicit. Gra¬
de eum qui ꝑcussit fr̃em su¬
um. In u̾tate autẽ ut he¬
brei tradũt: hec mlier duo
filios hũit. qui rixati st̃ in
agro suꝑ heditate prĩs sui.
⁊ altm ab alt̾o int̾emptũ.
Se ip̃am tam̃ cadẽ uidua ĩ¬

Expanded text:
ellexit quod cor ejus versum esset ad Absalom. « Misit Thecuam et tulit inde mulierem sapientem. » Thecua civitas est, de qua fuit Amos propheta. Putatur autem eadem vidua avia fuisse ejusdem Amos prophetae. Quae respondit: « Heu mulier vidua ego sum. Mortuus est autem vir meus, et ancillae tuae erant duo filii, qui rixati sunt adversus se in agro, nullusque erat qui eos prohibere posset. Et percussit alter alterum, et interfecit eum. Et ecce consurgens universa cognatio adversus ancillam tuam dicit, trade eum qui percussit fratrem suum. In veritate autem, ut Hebraei tradunt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditate patris sui, et alterum ab altero interemptum. Seipsam tamen eadem vidua i
Abbreviated transcription (Latin):
serit iebuseũ. ⁊ tetigit fis¬
tulã. ⁊ claudos ⁊ cecos odien¬
tes aĩam dd̾: sb̾audit᷑ erit
pͥnceps et dux. sicut lib̾ ꝑa¬
lipomenõ declarat hoc modo
dicens. Omĩs qui ꝑcusserit
iebuseũ in pͥmis: erit prin¬
ceps et dux. Ascendit igit᷑
incelligend̾ est. Qui fuerit
ut ad murũ ciuitatis usq

Expanded text:
serit Jebusaeum, et tetigerit fistulam, et claudos et caecos odientes animam David: subauditur, erit princeps et dux, sicut liber Paralipomenon declarat, hoc modo dicens, Omnis qui percusserit Jebusaeum in primis, erit princeps et dux. Ascendit igiturintelligendum est: Qui tantae ut ad murum civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut una int̾fic̾e̾nt ysbo sech.
⁊ eundẽ inphibosech ꝯstitue¬
runt regẽ.⁊ eiusdẽ consilu
extitisse. Et idcuto hic idem
inphibosech sub introducit᷑
hoc modo. Erat aũt ionache
filio saul: filius debił pedib.¬
eliũ quennus enĩ fuit: qũ ue
nit nũcius de saul ⁊ ionachan.
ex iezrahel. Et cet̾a sequẽtia.
Uidences autem baana et re¬
chab a imphibosech suũ pro¬
ditũ esse consiliũ: timore ꝓ¬
territi fuga lapsi sũt in getha¬
im. fuerũtq ibi aduene:us¬
q ad tempꝰ illud. Gempꝰ il¬
lud intelligend̾ est: qñ inde
reuersi. domũ ysbosech feruẽ¬
te die ingressi sunt. assumẽ¬
tes spicas tritici: ⁊ ꝑcutien¬
tes eum in inguine. Opica ᷤ
tritici: quasi causa p̾mitiaꝵ
tułunt. ut honorẽ regi de fer¬
re uid̾ent᷑: ⁊ eoꝵ dolus neqͣ¬
uid cum regnare cepiss:¬

Expanded text:
boseth, et eumdem Mifiboseth constituerunt regem: et ejusdem consilii exstitisse. Et idcirco hic idem Mifiboseth subintroducitur hoc modo. Erat autem Jonathae filio Saul filius debilis pedibus: quinquennis enim fuit quando venit nuntius de Saul, et Jonathan ex Jezrael, et caetera sequentia. Videntes vero Baana et Rechab a Mifiboseth suum proditum esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt in Gethaim: fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud intelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth fervente die ingressi sunt, assumentes spicas tritici, et percutientes cum in inguine. Spicas tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequvid cum regnare coepiss
Abbreviated transcription (Latin):
os suos in ꝑsona amon ⁊ ab¬
salon. cognatõm uero que
consurrex̃ adu̾sus filiu su¬
um: in ꝑsona cet̾oꝵ filioꝵ
dd̾. In me dũe mi rex iniqͥ¬
tas ⁊ in domũ patris mei:
rex aũc ⁊ tronꝰ eius sit ĩno¬
cens. Ac si dic̾e̾t. Poro eo ꝙ al¬
cer filius meus consurrexit
adũsus alt̾m: in me sit mi¬
quitas si tñ aliqua eẽ deb.
in te aũt o rex do nilla sit
iniquitas : qr absq culpa es:
eo ꝙ absalon dignũ morte
int̾fecit. Et sicut ego absq
culpa sum ꝓ eo ꝙ duo filu
mei ꝯsurre̾x̾unt adu̾su se.
⁊ int̾fectus est alt̾ ab altero:
ita ⁊ tu absq culpa es. ꝓ eo q
absalon amon dignũ mor¬
te int̾fecit. Que ait. Recor¬
det᷑ rex dnĩ dei sui: ut ñ mł

Expanded text:
Absalom: cognationem vero, quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeterorum filiorum David. In me, Domine mi rex, iniquitas: et in domo patris mei: rex autem, et thronus ejus sit innocens. Ac si diceret, pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. In te autem, o rex David, nulla sit iniquitas: quia absque culpa es, eo quod Absalom Amnon dignum morte interfecit. Et sicut ego absque culpa sum pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero: ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom et Amnon dignum morte interfecit. Quae ait: Recordetur rex Domini D
Abbreviated transcription (Latin):
inͥ domũ ad hĩtand̾: Ac si di¬
cec. Non potis mͥ domũ edifi¬
care. quia uir sangͥnũ es:
⁊ multũ sangiũem effudi¬
sti. Neq eiũ hĩtaui ĩ domo.
ex die qua eduxi filios isrl
de terra egipti usq ad die
hanc: sed ambłabam in tab̾¬
nacło ⁊ in tentorio. Ambłas¬
se se dũs dicit in tab̾naculo
⁊ in tentorio. quia nec moy¬
ses nec iosue potuerũt edifi¬
care domũ: eo ꝙ uiri funͣt
sanguinũ. sicut ⁊ dd̾. ꝑ cũc¬
ta loca que transiui: cũ om¬
nib filiis isrł. Nũquid loqñᷤ

Expanded text:
ad habitandum? Ac si diceret: Non poteris mihi domum aedificare, quia vir sanguinum es, et multum sanguinem effudisti. Neque enim habitavi in domo ex dic qua eduxi filios Israel de terra Aegypti usque ad diem hanc: sed ambulabam in tabernaculo, et in tentorio. Ambulasse se Dominus dicit in tabernaculo et in tentorio: quia nec Moyses, nec Josue potuerunt ei aedificare domum, eo quod viri fuerint sanguinum, sicut et David. Per cuncta loca quae transivi cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
rima temptatio
in mari rubro. ⁊¬
Unde scriptũ est
in psalmo. Et ir¬
ritau̾n̾t ascendẽ¬
tes in mari: mari rubro. Me.¬
cunda: de creatõne uituli. T¬
cia: qñ murmuraunͣt dicen¬
tes. Quare nos eduxisti de eg¬
iꝑto:Anime nr̃e nauseant:
luꝑ cibo isto leuissimo. Imi¬
sit eis ẜpentes ignito ᷤ. Quar¬
ta et quinta: ad aquas con¬
tradictõnis. Una aute mor¬
tem marie: alia post mortẽ
marie. Cexta: qũ mãna cõ¬
putruit eis. et u̾mibꝰ ebul¬
liuit. Meptima ⁊ ocraua: de
coturnicib. Nona: de chore.
Decima de exploratorib.

Expanded text:
rima tentatio in mari Rubro: unde scriptum est in psalmo, Et irritaverunt ascendentes in mari, mari Rubro. Secunda, de creatione vituli. Tertia, quod murmuraverint dicentes: Quare nos eduxisti de Aegypto? Animae nostrae nauseant super cibo levissimo. Et misit eis serpentes ignitos. Quarta et quinta, ad aquas contradictionis: una ante mortem Mariae, alia post mortem Mariae. Sexta, quando manna computruit eis, et vermibus ebullivit. Septima et octava, de coturnicibus. Nona, de Chore. Decima, de exploratorib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aꝑtissum sceleris ẽ aliquid
ey inde subtrahere oñi predonũ
ciedulitatem suꝑat Alter fame
torquetur et tũ qͥndicas qm̃
nentri ens satis sit aut di¬
inde statim ꝙ acceꝑis ant
si tuindus dispẽsator es dimuc¬
te largitore at sua ip̃e discu¬
buat. Nolo sub occasione
ña saculus tius plems sit.
Nemo mea quelius nĩsrnare
potest/ Optimꝰ dispẽsator ẽ
qui sibi inchibreffuat Dregis¬
ti que nepociane carissime
lapidatoam ungĩtatis libel¬
lo ꝙ̃ sc̃e enscochie rome scrp¬
sera i post ãnos decem iursũ
bethleem ora reserare et cõfo¬
diendñ me hugius omi pro¬
deie Aunt eñi nichil scribẽdũ
finit ne hom̃i indiciũ subneꝰ¬
daQuos obsecro ut quiescãt
et desmãt maledic̾e. Nõ em̃
ut aduersariis sedut ami¬
cis scripsimꝰ nec in mecti
sumꝰ in eos qui peccãt sed
ne pecent monumus neq
ĩ illos tñi sed et in nos ip̃os

Expanded text:
tissimi sceleris est aliquid exinde subtrahere, omnium praedonum crudelitatem superat. Alter fame torquetur, et tu judicas, quantum ventri ejus satis sit. Aut divide statim quod acceperis: aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea sacculus tuus plenus sit. nemo me melius mea seruare potest. optimus dispensator est, qui sibi nihil reseruat.. Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam uirginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Bethlem ora; reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum iudicium subda. Quos obsecro ut quiescant et desinant maledicere. Non enim ut adversariis, sed ut amicis scripsimus. Nec invecti sumus in eos qui peccant, sed ne peccent, monuimus: neque in illos tantum, sed in nos i
Abbreviated transcription (Latin):
monachũ erudierit hic de
lantur propteatocãtur cle¬
uci uel quia de sorte sunt
domnnui uel qr dñs ip̃e sors
id est pars cl̃icorũ est Qmi
añt nel ip̃e pars dñi ẽ uel
deũ pr̃em hc̃ talẽ se exhibe̾
deb ut et ip̃e possideat dñ

Expanded text:
monachum erudierit, hic clmonachum erudierit, hic cllatur, propterea uocantur clerici, uel quia de sorte sunt domini uel quia dominus ipse sors, id est pars, clericorum est. qui autem uel ipse pars domini est uel dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut et po
Abbreviated transcription (Latin):
tenciarũ flosculos uerboru
le nocuma et ꝑ fines capitu¬
lorũ singulorũ actuta q̃dã
brenter q̃ conclusa q̃ plan¬
sus et clamores excitent
andienciũ. Omplexeretur ne
modo sapĩa et abisac aña¬
q nũꝙͣ senescit ã m̃o requi¬
escat sum Inpoluta ẽ ungi¬
nitatis q ꝑpetue et q̃ insi¬
multitudinẽ marie cũ co¬
tidie generet sẽꝑqz parturi¬
at in cormpta ẽ hinic reor
pastor ẽẽ ceperit sapĩa decies¬
sente refugestet caritas mł¬
torñ. Endi igitur ut bt̃ns
ciprianꝯ ait nõ diferta sed
forcia audi frẽm collegiopa¬
trem semo qui te acrmabu¬
lis fidei usq ad prouectam
ducat etatem et ꝑ sunglõs
gradus uinendi precepta ꝯ¬
stitnẽs uite ceteros eindiat¬
¶ Scio quidem ab añculo
tuo btõ heliodoro qui nũc xͥ¬
et cotidie dice̾ normã q̃ uite
enis exẽplũ habere mrtutũ
red et nr̃a qualiacũq funt
suscipe et libellũ hñt libello
illi copulato ut cũ ille te

Expanded text:
tentiarum flosculos, uerborum tentiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqu# conclusa, quae plausus et clam ores excitent audien. tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag ncit, in meo requiescat sinu. Inpolluta est virginitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parturiat, incorrupta est. Hinc reor pastor esse coeperit, sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. Audi igitur, ut beatus Cyprianus ait, non diserta, sed fortia. Audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus vivendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. Scio quidem ab avunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc et cotidie discere normamque uitae eius exemplum habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo ostẽditurhabũdãtissimũ
et utra hũanã uoce diuini
simonis ĩ sembus touttrnu cõ¬
morari¶ Porro simãitis ĩ hu¬
gna nĩa coccnea dĩ ut signi¬
ficet calere sapĩami dĩna lectc̃e
Indicet sacramẽtũ tñ et fer¬
nor̃e oscũdit sapie. unde et
obstetrix illa in genesi coccinũ
lictat in manu phares qui
ab eo quidem pariẽtẽ dinise¬
rat duos ante ppłes seꝑantem
dinisoris idẽ phares sortitꝰ
est nomẽ Et raab meretrie
in tipo eccl̃ie resticulã miste¬
pemite doma eius saluaretur
ĩ alio loco de uiris sc̃is scup¬
turat ꝯmemorat hn sunt
qui uenerũt decalore doma
gelio Ignẽ inquit ueĩ mict̾e
ĩ t̾rã et quẽ uolo nt ardeat.
qui in discipulorũ cordibus
succensus cogebat eos dic̾e
Nõne cor añm aidens erat
in nobis dũ loqu̾etur ĩ uia
et aꝑiret nb̃ scripturas. S¬
norsum hec tain longore¬
petita pͥncipio. Aleame q̃ras
pueriles declamationes sen¬

Expanded text:
ex quo ostenditur abundantissimum ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam uocem diuini sermonis in senibus tomorari. Porro Sunamitis in lingua nostra coccinea dicitur: ut significet calere sapientiam et divina lectione indicet sacramentum, tamen et fervorem ostendit sapientiae. Unde et obstetrix illa in Genesi coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo quod parietem diviserat, duos ante populos separantem, divisoris, id est, Phares, sortitus est nomen. Et Rahab meretrix in typo Ecclesiae resticulam, mystepereunte domus ejus salvaretur,in alio loco de viris sanctis Scriptura commemorat: Hi sunt, qui venerunt de calore domus gelio: Ignem, inquit, veni mittere in terram, et quam volo ut ardeat . Qui in discipulorum corda succensus, 258 cogebat eos dicere: « Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sen
Abbreviated transcription (Latin):
certos philozophos pictagora
democutũ xenociatem renõnẽ
cleãtem qui iam etate lõgena
ĩ sapĩe scudus flornerũt. Ad poe¬
tas uemo homeiũ hesio dñ fimo¬
indem resicorũ qui grandes na¬
tu signeni nescio quid et soli¬
to dulcius uienia morte ceci¬
nerũt Rophocdes cũ ꝓpter nniniã
senectũtẽ. et rei familiaris
necligenciã afilus accusaret᷑
scripserat recitaĩt Indicibus et
tñi sapĩẽ ĩ etate iaui fracta
specien dedit ut seneutatem
tribunaliũ ĩ thesani amore
tissimus iam et senex grecas
kãs nec erubuerit nec despe¬
rauent discere certe homeins
refert ꝙ de lingna ne scous Iain¬
detinli et pene decrepiti dulcior
melle or̃o fluxent Sed et ip̃ms
abisag nom̃is saciamẽtũ sãpia
semuns indicat ãpliorẽ Siter¬
pretatur em̃i pater qña suꝑ¬
fliuis nel prĩs mei rugitus
alio aũt leco suꝑ flnus quasi
enpaturas .d. maris fluctus
resonat et ut ita dicã depe¬
lago ueniens fiemitus andit᷑

Expanded text:
 Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accusaretur scripserat. recitauit iudicibus: et tantum sapientiae in aetate iam fracta specimen dedit, ut seueritatem tribunalium in theatri fauoremus, censorius iam et senex, Graecas litteras nec erubuerit nec desperauerit discere. certe Homerus refert, quod de lingua Nestoris iaetuli et paene decrepiti dulcior melle oratio fluxerit. sed et ipsius \'Abisag nominis sacramentum sapientiam senum indicat ampliorem. interpretatur enim \'pater meus surugitus.alio autem loco \'superfluus\' quasi cupatur, cum maris fluctus resonant et, ut ita dicam, de pelago ueniens fremitus auditur.
Abbreviated transcription (Latin):
dinicis tumet nõ cõtrahit᷑ pan¬
ꝑtate et leta ꝯtẽpint et tristicia
Per diẽ sol nõ unt eñ neque
lima ꝑ noctem. Nolo te orare ĩ
angulis platearñ ne iter pre¬
cum tuarũ frangat anra popu¬
laris. nolo te dilatare fimbrias
et ostentin here filacteria et cõ¬
sciẽcia repugnãte pharisaica
ambicione cucũdari Inde pẽdet
mecũ lector Intellige qͥd taceã
et quid magis tacendo loquar
arũ quãto melius erat hec
nõ ĩcorpore sed ĩ corde gestare
et dñm hẽre factoĩe nõ aspectꝰ
homi uis scue qͣles dñs q̃rat
ciã his plagis celi ĩ dul clud̾e̾
hec te quadriga uelud anrigã
xp̃i ad met̃a cõcitũ ferat Wichil
hoc ĩ ouili p̾ciosius nichil hac
gẽmarũ uarietate disciucius
Exom̃i ꝑte decoraris cingeris
atq piotegeris et ornamẽto
tibi sunt et tutanuim Sonme
nertũtur ĩ scuta. Sane quoq¬
ne ant liuguã ant ames hẽas
prumientes idest ne aut ip̃e alus
detrahas ant alios audias de¬

Expanded text:
tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. ari. Quanto melius erat haec non in corpore, sed in corde gestare; et Deum habere fautorem, non aspectus hominum. uis scire, quales dominus quaerat inem. his plagis  caeli includere, haec te quadriga uelut aurigam Christi ad metam concitum ferat. nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum uarietate Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias de
Abbreviated transcription (Latin):
et cõtiadicentes reniicere. per¬
mane in his q̃ didicisti et cre¬
dita sunt tibi sciens a quo di¬
disceris ꝑatus sẽꝑ ad satiffatõ¬
nẽ om̃i poscenti te rationez
de ea q̃ inte est spe. No cõfim¬
cũ in eccła loqueris tacitus qͥl
respondeat. Cnr ergohec q̃ di¬
cis ip̃e nõ facis delicatus ingr̃
est qui plemis uentre de ieui¬
mis difputat Eccusarre ana¬
ricĩa et latro potest Racerdo¬
dent. Osto q subiectus põti¬
fici tuo et quasi aĩe parem̃tẽ
suscipe. Amare filiorũ timere
sernorũ estddi pater sum in¬
quid ubiẽ honor m̃s et si
dñs ego sum nbi ẽ tuuor iñs
plura tibi in eodem uiro obf¬
nanda funt noĩa monachus
pontifex amĩculus sed et ep̃i
sacerdotes se ẽẽ sciant nõ dñcs
ditum illud ẽ oratoris domieni¬
Our ergo te inquit hẽam
ut pͥncipẽ cũ tu que nõ hẽas
ut seuatorẽ. Quod aaron et
filies eins hoc ẽẽ ep̃m et pbres¬

Expanded text:
et contradicentes re vincere. Peret contradicentes re vincere. Permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. Non confuncum in ecclesia loqueris, tacitus quilibet respondeat: Cur ergo haec ipse non facis? Delicatus magister est, qui pleno ventre de ieiuniis disputat; accusare avaritiam et latro potest; sacerdodent. Esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice: amare filiorum, timere servorum est: Et si pater sum, inquit, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? Plura tibi in eodem viro observanda sunt nomina: monachus, pontifex, avunculus. Sed et episcopi sacerdotes se sciant esse, scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut senatorem? quod Aaron et filios eius, hoc episcopum et pres
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nes infermins inter
matrem et liberes Coria
cibario pane rugiẽtẽ saciare
uentem poterã nũc simi¬
lain et mella fastidioq
noiyet genera et noĩa pis¬
cñ iu quo lictore cõcalecta
sit calles daporibus a uiuii
discerno ꝓmucias et ciborũ
me raritas ac nouissime
dãpna ip̃a delectãt. Endio
pͥterea in senes et amis abs¬
que liberis quorũdã turpe.
smciu Ipsi aponũt macu¬
lã obsident lectũ purrulẽcias
scomachi et flegmata pul¬
monis maini ꝓpria susci¬
pm̃t panẽt ad introitum
medici trementibus q labus
an cõmodins hẽant suscitã¬
tur et si panlulũ senex ue¬
gecior fuerit peclitãtur simu¬
lata q leticia mẽs intrin¬
cecus auara torq̃tiir Dmmẽt
et umacem senem. mathu¬
doribus hẽditas cassa expeti
tur Minori labore margaritũ
¶ Diuias seriptinas sepuis
sacia lectio deponatur disce
quod doceas obtine eũ qͥ scd̾m
doctimã ẽ fidelem smonẽ ut
possis exortari ĩ doctrma sana

Expanded text:
quid nos inserimus inter quid nos inserimus inter matrem et liberos? gloricibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent et uiuacem senem Mathudoribus htur! Minori labore margaritum . Divinas scripturas saepius sacra lectio deponatur. Disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana
Abbreviated transcription (Latin):
suspiciones et quidquid ꝓ¬
labiliter fingi potest ne fui¬
gaturante deinta Crebra
munuscula et sudauola et
fasciolas et uestes ori applica¬
tas et oblatas ac degustatos
cibos blandas q et dulces kãs
sanctus amoi nõ ht̃ mel
cias et lepores et risu dignͣs
detestaminr quãto magis
In monachis et in clericis
dico quod ant inte aut In
sanctis uiris ista formidem
gradu et sexu et bom et mͣli
reꝑiantur malorũ ꝙ cõ¬
dempnatio laux bonorũ fit
pudet dicere sacerdotes ydo¬
lorũ mimi et anrige et
scorta he̾ditates capiũt so¬
lis clericis et monachis
hic lege prohibetur. et ꝓhi¬
beatur nõ aꝑsecutoribus
sed aprincipibus xp̃ianis
nec delege conqueror sed
doleo mernermus hãt legẽ
Canterum bonũ est sed quo
michi uulnus fit indigẽa
canterio proinda senera¬
q legis cancio et tamẽ nec
sic refrenatur anaricia p
fidei cõmissa legibus illudĩ¬
mus et q̃i maiora sint ĩ
gregis su eccłia q̃ illos ge¬
nuit mictuĩt et parit.

Expanded text:
suspiciones: et quidquid probabiliter fingi potest: ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas, sanctus amor non habet. M Al. divitias et lepores et risu dignas detestamur: quanto magis in clericis et in clericis dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem, gradu et sexu et boni et mali repperiantur malorumque condemnatio laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint impgregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt Osi possemꝰ intalẽ ascen¬
d̾e speculam dequa uniu̾sa
trram subtrũs pedibus ceru̾eꝰ
iam tibi ostẽd̾em tocius mũ¬
di ⁊minas. gũs gñtibꝰ et reg¬
ms regͣ collisa alios torq̃r a
slios necari alios obrun fluctibꝰ
alico ad fiitutẽ trahi hic
impcias ibi plãctũ illos nasti
illos mori alics aflile diui
ciis alicorauẽdicare et non
cuis mũdi hoĩes qͣui nũc
uniũt ĩ brem spacio defu¬
turos uicitur quo rei mag¬
intudine et iumus ẽ om̃e
ad nos et qͣi ecelo descẽdẽtes
paulisper nia. uideamus.
Sentis nehe obseciote qñ

Expanded text:
esset. o si possemus in talem ascenesset. o si possemus in talem ascendere speculam, de qua uniuersam terram sub nostris pedibus cerneremus! iam tibi ostenderem totius mundi ruinas, gentes gentibus et regnis regna conlisa; alios torqueri, alios necari, alios obrui fluctibus, alios ad seruitutem trahi; hic nuptias, ibi planctum; illos nasci, istos mori; alios affluere diendicare; et non tius mundi homines, qui nunc uiuunt, in breui spatio defuturos. uincitur sermo rei magnitudine et minus est omne, ad nos et quasi e caelo descendentes paulisper nostra uideamus. sentisne, obsecro te, quando
Abbreviated transcription (Latin):
una nocte deleta fũt yosaphat
prola udante suꝑabat Moyses
contra amalech nõ gladio
sed orone pugnaint Si erigi
aolumꝰ prosternamũs proch
pudor et stolida usq ad in¬
cedulitatẽ mens romanꝰ
excercitus nctor orbis et dñs
abhuis unicitur hos panet
horum t̾retur aspectu qui ĩ¬
gredi nõiualent om si t̾ra
tetigerint se mortues arbitã¬
tur et nõ intelligimiꝰ ꝓpħaꝵ
noces fugiẽt nulle uno per¬
sequẽte nec ãputanꝰ causas
morbi ut morbus ꝑit̾ au¬
feratm statiq cermiuꝰ sagu¬
tas
pilis tiaras galeis caballos e¬
quis cedere ¶ Oxcessimus cõ¬
solandi modũ et dũ unius
morte flere ꝓhibemꝰ totius orb
moituos plauximꝰ rerces ille
rex potẽtissiniꝰ qui subuertit
mõtes maua constraint ꝯde
sublin leco ĩfĩtam hõmm
młtitudĩem et inmimu̾abilẽ
uidisset excercitũ flesse dicitur
ꝙ post cc̃tũ ãnes nullꝰ eorimi
qnos tũc cernebat suꝑ fut̾u̾ꝰ

Expanded text:
una nocte deleta sunt; Iosaphat una nocte deleta sunt; Iosaphat pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnauit. si erigi uolumus, prosternamur. pro pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non intellegimus prophetarum uoces: fugient mille uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, statimque cernimus sagittas pilis, tiaras galeis, caballos equis cedere? Excessimus consolandi modum et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subuertit montes, maria constrauit, cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem uidisset exercitum, flesse dicitur, - quod post centum annos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius orontes enfratres q̃ pre¬
terflum̃t Giacti greges capti¬
norũ arabia femx palestina
eciptus tuore captine, Alon
mnichi si liugne cẽtũ suit oraq
cẽtũ feriea nox oĩa penarumi¬
historiã ꝓposu scribere sed mãs
bremt̾ flere misrias alioquim
ad hec merito explicãda et tu¬
chidides et salustius muti sũt
Nos miss qui aut patimur
aut pacientes frẽs mõs tãta
eos qz qui his carẽt flendos
pocius ꝙͣ beandos putanius
Glim offensũ sẽtumꝰ nec pla¬
camus dñ mĩs pcc̃is barbari
fortes sunt nũs uicus roma¬
nus suꝑat excercitus, Et qͣi
nõ hec sufic̾ent cladibus
plus pene bella cuillia quã
hoscilis mutro cõtẽpsit ¶
Misti ffraelite ad quormn
conꝑationẽ nabugodonosor
s̾uꝰ dei scribitur Infelices nos
qui tm̃ displicemꝰ deo ut ꝓ
rabie barbarorũ illius ĩnõs
ia desemat Ezechias egit
penitenciã et c̃ẽtũ occoẽĩta s
milia assinorũ ab amo ãgelo

Expanded text:
Cydnus, Orontes, Euphratesque praeCydnus, Orontes, Euphratesque praeterfluunt. Tracti greges captiuorum, Arabia, Phoenix, Palestina, Aegyptus timore captiuae. Non mihi si linguae centum sint oraque centuhistoriam proposui scribere, sed nostras breviter flere miserias. Alioquin ad haec merito explicanda, et Thucydides, et Sallustius muti sint Nos miseri, qui aut patimur, aut patientes fratres nostros tanta eosque qui his carent, flendos potius quam beatos putamus. OLIM OFFENSUM sentimus, nec placamus Deum. Nostris peccatis Barbari fortes sunt. Nostris vitiis Romanus superatur exercitus: et quasi non haec sufficerent cladibus, plus pene bella civilia, quam hostilis mucro consumpsit. miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor seruus dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeuiat. Ezechias egit paenitentiam, et centum octoginta quinque milia Assyriorum ab uno angelo
Abbreviated transcription (Latin):
ra Woandali marconianu uas¬
tãt trahũt rapiũt. Cenot ma¬
trone tot ungmes dei et igẽ¬
cia nobiliora q̃ corpora hiis bellis¬
fuere ludibro Capti ep̃i interfec¬
ti ꝓbri et dinersorũ officia clericoꝵ
subnerse eccł̃ie ad altaria y scabu¬
lati equi martirũ effosse reli¬
quie ubiq luctus nbiq gemitꝰ
et plurima mortis ymago ¶
Nomanꝰ orbis rnt et tñ cemure
m̃a eiecta nõ flectitur quid pu¬
tas nũc amini hẽre corĩthios
achemenses la cede moincs ar¬
chadas cũctã q̃ greciã quibus
imꝑant barbau et ceite pancas
urbes nominam ĩ quibꝰ olim
fuere regna nõ modica Immi¬
nis ablis malis uidebatur
ouens et tñ̃ inicus cõster¬
natus Ecce tibi ã no p̾t̾ito ex
ultinus cancasi unpibus minissi
ini nos nõ arabie sed septẽtu¬
ons iupi tantas brem puiu¬
cias p̾cuuerũt Quot monas¬
tena capta cante quãte flu¬
morĩ aque hũano cruore mu¬
tate sunt cobsessa anthiochia

Expanded text:
ni, Uandali, Marcomanni uasni, Uandali, Marcomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque corpora his beluisfuere ludibrio! capti episcopi, interfecti presbyteri et diuersorum officia clericorum, subuersae ecclesiae, ad altaria Christi stabulati equi, martyrum effossae reliquiae: ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant baurbes nominaui in quibus olim fuere regna non modica. Immunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus. Ecce et ibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus immissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi, tantas breui prouincias percurrerent; quanta monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt. Obsessa Antiochia
Abbreviated transcription (Latin):
tutis ꝙͣ hostili mucrone cõfos¬
si sũt dicat aliquis dregũ talis
ꝯdicio ẽ fermtq sũmes fulgo¬
ra quontes ad priuatas ueĩa
dignitates nec dehiis. loquar
qui excedũt biẽmnum atq
ut cet̾os p̾timietã sufficit m̃
tuum amper cõsulariũ diu̾sts
excitus scrbere. Abñdãciꝰ egẽs
pituite exulat infim caput
puo cõscãtinopolimi gestatũ ẽ
et abscisa manq dextera ad de¬
decus ĩ saciabilis anaricie hos¬
tiatun scipes mẽdicant Thi¬
masins p̾cipitans repẽte de
altissimo dignitatis gradu e¬
nasisse seputat ꝙ adnerse ui¬
uit inglorius. Nõ calamitate ᷤ
mmiserorũ s fragilẽ hñane cõ¬
dicionis statũ nario horret
sequi uicĩti et ãplius anii
st̃ ꝙ ĩ ter cõstinopolini et alpes
młias cotidie iomanꝰ sãgnus
effunditur. Sichiam traciam
macedoniam thessaliam dar¬
damam daciam epires daliua¬
ciam cũctasq pamonias gothꝰ
sarmara quadus halanis hu¬

Expanded text:
ruitutis quam hostili mucrone confosruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriuntque summos fulgura montes. ad priuatas ueniam dignitates nec de his loquar, qui excedunt biennium; atque, ut ceteros praetermittam, \'Sufficit nobis trium nuper consularium diuersos exitus scribere. Pityunte exultat; Rufini caput pilo Constantinopolim gestatum est et abscissa manu dextra ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit. Timasius praecipitatus repente de altissimo dignitatis gradu euasisse se putat quod aduerse uiuit inglorius. Non calamitates miserorum, sed fragilem humanae conditionis statum narro. Horret sequi. Viginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias cotidie Romanus sanguis effunditur. Scythiam, Thraciam, Macedoniam, Thessaliam, Dardaniam, Daciam, Epiros, Dalmatiam cunctasque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Hu
Abbreviated transcription (Latin):
liquit Imꝑiũ iulianꝰ ꝑditor
cercitus. xp̃m sencit ĩ media
ꝙ̃ puimũ ã gallia denegarat
dñqz romanes ꝓpagare qult
fines ꝑdidit ꝓpagates. Im¬
manus gustatis tm̃ regalibꝰ
boĩs fetore pninarũ suffocatꝰ
internt ostẽdons oĩbꝰ quid fit
hũana potencia ualẽtumanꝰ
uastato genitali solo et nłtã
prĩam delinquẽs romitu sã¬
gñis extiuctus est. huiꝯ ger¬
manꝯ ualeus gothico bello
uictus an tracia eñdẽ locũ et
mortis hm̃it et sepłcu grãriꝰ
ab excercitu suo proditus et
ab obuus ubibus nõ recep¬
tus ludibrio hosti fuit cruẽta¬
te q̃ manꝰ. uestigia parietes
tuilngdune testãtur Edoles¬
cens. ualentimans et pene
puer post fugã post exilia
post recuꝑatũ multo sagme
imꝑiũ haud procul ab urbe
deprocapio maxĩo engemo
qui utiq dñ rerũ potirenti
t̾iori gñtibus erãt. Dĩes capti
steterũt añ ora nctorũ et qd̾
potẽtissimis inondã missi¬
mũ ẽ prius ignomima sm¬

Expanded text:
t imperium. Iulianus, perditor ercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult fines, perdidit propagatos. louianus gustatis tantum regalibus bonis fetore prunarum suffocatus interiit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia se