comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti m̾cennarii indomo patris mei abũ¬
dant panibꝰ. Longe quippe a se discesse¬
rat. quando peccabat. ⁊ si nõ esurisset ĩ
semetipsum minime rediss. Quia p᷑t¬
quam t̾rens rebꝰ indiguit: tunc cogita¬
re cepit. quid de spiritalibꝰ amisit. Pau¬
peres ergo ⁊ debiles. ⁊ ceci ⁊ claudi uocã¬
tur. ⁊ ueniunt: qui a infirmi quiq atq in
hoc mundo despecti plerumq tanto cele¬
rius uocem d̾i audiunt: quanto ⁊ in hoc
mundo nõ habent ubi delectent᷑. Quod:
bene a malechitarum puer ille egiptius
designat. qui amalechitis predantibus
atq currentibꝰ eger remansit in uia. fa
me sitiq aruit. quem tam̃ dauit inueĩt.
eicibum potumq prebuit. qui ilico cõua¬
lescens. dux dauid factus ẽ: conuniãtes
a malechitis reperit. ⁊ cos qui se debilem
reliquerant cum magna fortitudine pro¬
strauit. Ama lechite quippe ppłs lambẽs
uocatur. Et quid plambentẽ ppłin. nisi

Expanded text:
nti mercenarii in domo patris mei abunnti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalecitarum puer ille Aegyptius designat , qui Amalecitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit. Quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est. Convivantes Amalecitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalecita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uenire su ꝑbi renuunt: panꝑes eli¬
gunt᷑. Cur hoc: quia uixta pauli uocem
infirma mundi elegit d̾s. ut ꝯfundat for¬
tia. S notandum nob est quomodo des¬
dicio suo. apud semetipsos infirmi sunt.
Nam paupes ⁊ quasi fortes sunt: qui ⁊
positi in pauꝑtate suꝑbiunt. Ceciuero
sunt: qui nullum ingenii lumẽ habent.
Claudi quoq sunt: qui rectos gressꝰ mo
patione nõ hiit. Sed dum moꝵ uicia in
membroꝵ debilitate signantur: ꝓfecto
liquet. quia sic̃ p̾catores fuerunt qui uo¬
cati uenre noluerunt: Ita hi quoq pec¬
catores sunt qui iuitant᷑ ⁊ ueniunt. S
pec̃cores suꝑbi respuuntur. ut peccatoreᷤ
humiles eligant᷑. Hos itaq eligit d̃s qͦs
despicit mundus: quia plerumq ip̃a des¬
peccio hominẽ reuocat ad semetipsum.
Is enim qui patrẽ reliquit. ⁊ patrẽ sub¬
stancie quã ꝑcepat ꝓdige expendit: pꝰ¬
quam esurire cepit. in se reu̾sus dix̃. Qnͣ¬

Expanded text:
ergo venire superbi renuunt, pauperes eliergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo desdicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlis. s desideria expetunt uoluptatis. &
idcuro ꝑ rem iustam significari potest nõ
in ꝯgiue res iniusta. Ad cenam uos ergo
eterni comiiui sũmus pat̾ familias iu¬
ras. Seo dum alius auancie. alius curiosi¬
tati. alius uoluptati carnis ẽ deditꝰ᷑. nimi¬
runi reꝓbi simul om̃s excusant. Dũ hũc
rerrena cura occupat. illum alieni actus
sagax cogitatio deuastat. alterius etiam
mentẽ uoluptaᷤ carnis inquinat: fastidi¬
osus quisq adeterne uite epulas nõ festi¬
nas. Sequit᷑. Reuersus ẜuus nunciat ħ
domino suo. Tunc iratus pat̾ familias.
dixit seruo suo. Exi cito in plateas. et ui¬
cos cuntatis: ⁊ paupes. debiles. cecos.
claudos. introduc huc. Ecce qui terrene
substancie plus iusto incubat: uenire ad
domincã cenam recusat. Qui labori cun¬
ositatis insudat. p̾parata uite alimenta
fastidit. Qui carnalibꝰ desideriis inseru¬
it. spiritalis conuiuii epulas respuit. Qa

Expanded text:
prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Dum enim dic̃ rogo. ⁊ tam̃ uenire contẽp¬
nit: humilitas sonat ĩnuoce. suꝑbia in
accione. Et ecce hoc diuidicat prauus qͥs¬
q cum. audit. nec tam̃ ea diuidicat agere
desistit. Nam dum cuilibet pu̾se agenti
dicimus. conuertere. dm̃ sequere. mundũ
relinque: ubi hunc nisi ad dñicam cenã
uocamus: S cum respond ora pro me
quia peccator sum. hoc facere nõ possum:
quid aliud agit. nisi ⁊ rogat ⁊ excusat:
Dicens namq peccator sum: humilita¬
tem insimiat. Subiungens aũt. cõuerti
non possum: suꝑbiam demonstrat. Ro¬
gandoigitur excusat. qui ⁊ humilitatẽ
suꝑducit inuoce: ⁊ su ꝑbiam exercet in ac¬
cione. Alius autẽ dixit. Uxorem duxi. ⁊
ideo nõ possum uenire. Quid puxorẽ i¬
si uoluptas carnis accipit᷑: Nam quam¬
ius bonum sit diugium. atq ad ꝓpagan¬
dam sobolem. ꝓuidencia diuina constitu-¬
tum: non nulli tam̃ ꝑ hoc fecunditatem

Expanded text:
Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemDum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
s sola ext̾iora cognoseunt. ⁊ deserentes
intumna. ea que extra sunt tangunt: recte
ꝑ eos curiositas designatur. que dum a¬
lienam querit uitam discutere: sẽꝑ sua
intuna nesciens. studet exteriora cogita¬
re. Graue namq curiositatis ẽ uicium.
Que dum cuiꝰlibet mentẽ ad inuestigan¬
dam uitam ꝓximi exteruis ducit: semꝑ
ei sua intima abscondit. ut aliena sciens
sua nesci̾t. Et curiosi animus qͣnto peritie
fuerit aliem meriti: tanto fiat ignaruᷤ sui.
Propt̾ hoc namq ⁊ dehisdem quinq u¬
gis boum dr̃. Eo ꝓbare illa. rogo te habe.
me excusatum. Ipsa enum excusantis uer¬
ba. a uicn sui significatione nõ discrepãt
dum dicit. eo ꝓbare: qui a udeliez aliquã¬
do ꝑtinere ꝓbatio adcuriositatẽ solet. S
notandum qd̃ ⁊ is qui ꝓpter uillam. ⁊ is
qui ꝓpt̾ ꝓbanda iuga boum a cena sium
uitatoris excusat: humilitatis uerba per¬
muiscet dicẽs rogo te habe me excusatum.

Expanded text:
sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum est quod et is qui propter villam et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, humilitatis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tis enum fortasse sibi cogitationibꝰ dic̃t.
Excusare nolumꝰ. ad illud enim suꝑne re¬
fectionis conuiuiũ. ⁊ uocari ⁊ ꝑuenire gra¬
tulamur. Loquentes nob talia m̃tes uĩr
uerum dicunt: si nõ plus terrena quã ce¬
lestia diligunt. si nõ amplius rebꝰ corpora¬
libus quam spiritalibꝰ occupant᷑. Unde
hic quoq ipsa excusantium causa subiũ.¬
gitur: cum ꝓtinus subinfert᷑. Primus
dixit. Uillam emi. ⁊ necesse habeo exire
⁊ indere illam: rogo te habe me excusatũ.
Quid ꝑ uillam. nisi terrena substantia
de signatur: Exit ergo uidere illam: qui
sola exteriora cogitat ꝓpt̾ substanciam.
.Alter dixit. Iuga boum emi qͥnq. ⁊ eo
ꝓbare illa: rogo te habe me excusatum.
Quid inquinq iugis boum. nisi quinq
corporis sensus accipimus: Qui recte qͦ¬
q iuga uocati sunt: quia inutroq sexu
geminant᷑. Qui uidelicet corporales sẽ¬
sus quia interna comp̾hendere nescuĩt.

Expanded text:
tis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: tis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ure fastidium. incena di ille uobis
singularis agnus occisus ẽ. Sed quid a¬
gimus qui hoc quod subiungit᷑. ad huc
fieri amultis uidemꝰ: Et ceperunt simł.
om̃s excusare. Offert d̾s quod rogari de¬
buit. non rogatus dare uult. qd̾ uix spa¬
ri poterat quia dignaret᷑ largiri postu.¬
latus. Contempiit᷑ uero. paratas delici¬
as refectionis et̾ne denunciat: ⁊ tamẽ
simul om̃s excusant. Ponamus añ ocłõ
m̃tis minima. ut possuimꝰ digne pensa¬
re maiora. Si quispiam potens adinui¬
tandum que libet pauꝑem mitteret: q̃d
fr̃s rogo quid pauꝑ ille feciss. insi de ea¬
dem sua inuitatione gauderet: Respõ¬
e sum humile redderet. uestem mutare e.
ire quantocuis festinaret: ne pͥor se ad po¬
tentis conuinũ alter occurrẽt. Homo
ergo diues inuitat. ⁊ pauꝑ occutrere fe¬
stinat: add̾i inuitamur cominuũ ⁊ ex¬
cus amus. S ecce int̾ hec estimare possũ.
quid sibi corda ur̃a respondeant. Oceul¬

Expanded text:
mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occul
Abbreviated transcription (Latin):
pter me hoc in loco despiciat: ⁊ si adinuitã¬
dum nequaquã dignus appareo. s tamen
magne sunt delicie quas ꝓmitto. Sepe
frẽs mei solet euenire qd̃ dico. ut ꝑsona
potens famulũ habeat despectum. Cũq
ꝑ eum suis forte uel extraneis aliquodreᷤ¬
ponsum mandat. nõ despicitur ꝑsona lo¬
quentis serui: qui a seruatur incorde reue¬
rentia mutentis domini. nec pensant qͣ
audiunt ꝑ quẽ: s quid uł aquo audiãt.
Ita ergo fr̃es. ita uos agite. ⁊ si nos forsitan
digne despicitis. in mente tam̃ ur̃a uocan¬
tis domini reuerentiã seruate. Conuiue
fieri sũmi patris familias libenter obedi¬
te. corda ur̃a discutite: atq ex eis mortale
fastidiũ repellite. Ad repellendum quip¬
pe namq fastidiũ ur̃m. iam parata sũt
om̃ia. S si adhuc carnales estis. fortasses
epulas carnales inquiritis. E cre ip̃e car¬
nales epule. in spũalia uobis alimenta
conu̾se sunt. Ad abstergendum namq

Expanded text:
pter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitanpter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ nos sumꝰ sic iam dudum paulꝰ
testat᷑ dicẽs. Nos sumus in quos fines se¬
culoꝵ deuenerunt. Si ergo hora cene ẽ¬
iancũ uocamur: tantominꝰ debemus
mus quia nichil est quod restat: eo debe:¬
mus ꝑtimescere ne tempus gr̃e qd̾ p̾sto
est pereat. Id circo aũt hoc conuiuium
prandium cena restat. post cenam uero
comuuiũ nullum restat. Et quia et̾nũ
dei conuiuiũ nob in extremo p̾ͥp arabit᷑:
rectum fuit ut hoc nõ prandiũ s cena uo¬
caretur. S quis ꝑ hunc seruum qui a pa¬
tre familias adinuitandũ mittitur. nisi
p̾dicatoꝵ ordo signatur: de quo uideli¬
cet ordine. quamuis ad huc indigni nos¬
existimus. quamuis peccatoꝵ nr̃oꝵ pon¬
deribꝰ grauamur. nos tam̃ mistis die bꝰ
summis. ⁊ cũ de edificatione ur̃a uobis a
liquid loquor. hoc ẽ quod ago. Seruus
enim sum sũmi patris familias. Cum
uos admoneo ad contemptũ seculi. inui¬
care uos uenio ad cenam dei. Nemome ꝓ¬

Expanded text:
nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus mus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat, et quia aeternum Dei convivium vobis in extremo praeparabitur: rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefapraedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me pro
Abbreviated transcription (Latin):
rumpna. huc fastidiosi iã ueninus. ne¬
scinius qͥd desid̾are debeamꝰ. Tantoq se
campliꝰ fastidii nr̃i morbꝰ ex aggerat.
qͣnto magis ab esu illius dulcedinis a¬
nimꝰ elongat. Et eo iam internas de¬
Aicias nõ appetit. quo eas comedere dui
longeq desueuit. Eastidio ergo nr̃o ta¬
bescimus. ⁊ longa inedie peste fatiga¬
mur. ꝙ quia gustare initus nolumus
paratam dulcedinẽ: amamus foris
miseri famẽ nrãm. S suꝑna nos pie¬
tas nec deserentes se deserit. Contẽꝑ¬
tas enim illas delicias ad memorie mẽ
ocłos reuocat: casq nob ꝓponit. n pro¬
missione. T or ꝑorem extutit: acq us
fastidium nr̃m repellere debeamus in¬
uitat. Nam homo quidam fecit ce nã
magnam: ⁊ uocauit multos. Quis iste
cat multos. s pauciueniunt: quia nõ¬
nunquã ipsi qui ei ꝑfidem subiecti st̃:
eterno eius conuiuio male uiuendo cõ
tradicunt. Misit autẽ seruum suũ ho¬
ra cene. dicere inuitatis ut uenirẽt. Qd
hora cene nisi fuus est mundi: In quo

Expanded text:
 venimus, nescimus quid desiderare debemus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat, et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur; et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram; sed superna nos pietas nec deserentes se deserit, contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponens in promissionem, torporem excutit, atque ut fastidium nit ei: Homo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos. Quis iste ia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus convivio male vivenSequitur: Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ u̾tunt. A⁊ contra spũales delicie
cum nõ habent᷑ infastidio sunt: cũ u̾o
habentur in desiderio. Tantoq acome¬
dente ampliꝰ esuriunt᷑: qnͣto ⁊ abesu¬
riente amplius comedunt᷑. In illis ap¬
petus placet. expenentia difplicet.
inistis apetitus uilis ẽ. experientia ma¬
gis placet. In illis appetitus saturitatẽ.
saturitas fastidium generat: in istis
apetitus saturitatẽ. saturitas appetitũ
parit. Augent enĩ sp̃uales delicie desis¬
ium inmente dũ saciant: quia quanto
magis carum sapor ꝑcipitur. eo ampli
cognoscit᷑ quod auidius amet᷑. ꝙ idc̃¬
co non habite a mari nõ possunt: quia e¬
arum sapor ignorat᷑. Quis enum amare
ualeat quod ignorat: Proinde psala
me gustatis. S cibum uite ex palato
cordis cangite. ut ꝓbantes eiꝰ dulcedi¬
nem amare ualeatis. Has autẽ homo
delicias tunc amisit: cũ in paradisopec¬
cauit. Ex traxit enĩ os a cibo eterne dl¬

Expanded text:
tatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dul
Abbreviated transcription (Latin):
poralis imusu: eterna in desiderio. Si restẽ¬
poralis initinere: desideret᷑ eterna inpuẽ¬
tione. Quasi ex latere respiciat᷑. quicquid
in hunc mundũ agitur. Ante nos autem
tendant mentis ocli. dum tota intentiõe
illa conspiciunt ad que puenimꝰ. Extirpẽ¬
tur funditus uicia. ñ solum ab actu oꝑis.
s etiam acogitatione cordis enulsa. Non
nos uoluptas carnis. nõ sollicitudo curiosi¬
tatis. nõ estus ambicionis a dominica ce¬
na p̾pediat. S ipsa quoq que honesta ĩ
mundo agimus. quasi ex quodam men¬
tis latere tangamus: ut terrena que li¬
bet sic nr̃o corpori ẜuiant. que nr̃o cordi
minime obsistant. Non ergo fr̃s audem᷑
simultis om̃ia etiam retinendo relinqui¬
tis. si sic temporalia geritis. ut tamĩ tota
m̃te adeterna tendatis. Hinc ⁊ eĩ pau¬
lus apłs dic̃. Tempꝰ breue reliquũ est.
ut qͥ habent uxores tanquam nõ habẽ¬
tes sint. ⁊ qui flent tanꝙͣ non flentes. ⁊

Expanded text:
poralis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. Hinc Paulus apostolus dicit: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, tanquam non habentes sint
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑmiracula. uocat plerumq ꝑ flagel¬
la. uocat aliquando ꝑmundi huiꝰ pros¬
pera. uocat aliquando ꝑ adu̾sa. Nemo⁊
tempnat. ne dum uocatus excusat: cũ uo¬
luerit introire nõualeat. Audite quid sa¬
piencia psalomonẽ dicat. Tunc inuoca¬
bunt me ⁊ nõ exaudiam. mane consurgẽt
et nõ inuemient me. Hinc est quod fa¬
tue uirgines tarde uenientes clamãt.
Domine domine aꝑi nob. sz iam tũc adi¬
tum querentibꝰ dicitur. Amen dico uob̃.
linquere om̃ia debemus. curas mundi post¬
ponere. solis desid̾us eterns inhiare: S
hec paucis dat.a sunt. Amonere uos uo¬
lo ut relinquatis om̃ia: s nõ p̾sumo. Si
ergo cuncta mundi relinquere ñ potestis.
sic tenete que huius mundi sunt. ut tam̃
ꝑea nõ teneann in mundo. ut terrena
res possideatur nõ possideat. ut sic mẽtis
uĩe sit domino qd habetis: ne si mensurã
terrenarũ rerum amore uincitur. a rebus
sius magis ipsa possideat᷑. Sit ergo res tẽ¬

Expanded text:
flagella, vocat aliquando per mundi hujus prospera, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant: Domine, Domine, aperi nobis; sed jam tunc aditum quaerentibus dicitur: Amen, dico vobis, linquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res tem
Abbreviated transcription (Latin):
grantia odoris emanauit. ac si exputres¬
centi carne illi. ꝓu̾mibꝰ. aromata ferbuis¬
sent. Hec igitur dixi. ut euicino exemplo
ostenderem. posse non nullos ⁊ sclarem h¬
abitum gerere: ⁊ secularẽ animũ nõ ha¬
bere. Quos enim ta les inmundo necessi¬
tas ligat. ut ex omni parte exur amũdo
non possint: sic debent ea que mundi fũt
tenere. ut cameneis nesciant ex mẽtis frac¬
cione succumbere. Hec eigo cogitate. ⁊ cum
relinquere cuncta que mundi sunt nõ po¬
testis. exteriora bene exterius: ad eterna fe
tis retardet. nullius uos rei in hoc mundo
delectatio implicet. Si bonum diligit᷑. me
in bonis melioribꝰ. id est in celestibꝰ de lecte¬
tur. Simalũ metuitur. mala animo et̾na
pponantur: ut dum illue esse conspiẽ. et
ampluis qd̾ diligat. ⁊ ampliꝰ qd̾ ꝑtimecat:
hic omnino nõ here at. Adhec agenda habe¬
mus. mediatorem d̾i ⁊ hominũ adiutorem
nĩm. ꝑ quẽ cicius cuncta obtinebimꝰ: si ad

Expanded text:
grantia odoris emanavit, ac si ex putresgrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardtis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
ma aeris tempestas obsisteret. ne ad sepe¬
liendum eum duci potuiss. eumq cõuix̃
sua cum fletu uehementissimo requirerz
dicẽs̃. quid faciam. quomodo te ad sepeli¬
endum eicio. que hostium domꝰ huius &¬
gredi. p̾minia tempestate nõ possum: tũc
ille respondit. Noli mulier flere. quiamox
ut ego de functus fuero: aeris serenitas re¬
dit. Cuius ꝓtinus ⁊ uoce mors. ⁊ mortem
serenitas ẽ secuta. Cuiꝰ manꝰ ac pedes po¬
dagre humore tumescentes. ⁊ uersi ĩuul¬
neribꝰ fuerant.q ꝓfluenti sanie patebãt.
Sed cum corpꝰ illuis ex more ad lauandũ
fuiss detectum: ita manꝰ pedesq illius
sam reꝑti sunt: ac si uinquã uulneris in¬
chil habuissent. Ductus itaq ac se pultuꝰ
est. eiusq coniugi uisum ẽ. ut quarto die
insepulcro illius. marmor qd suꝑpositum
fuerat mut.ari debuiss. Q uod uidelicet
marmor corpori eius suꝑ positum dum fu¬
isset ablatum: tanta ex eius corpore flaͣ¬

Expanded text:
ma aeris tempestas obsisteret ne ad sepema aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fra
Abbreviated transcription (Latin):
git. ꝙ tamen hec eadem nõ sinit sue mẽ¬
ti dominari: ut subiecta foris seruiant.
⁊ nunquã intentionẽ anuni. ad alia tẽ¬
dentes frangant. Quicumq igitur taleᷤ
sunt: eis ꝓfecto terrena om̃ia nõ ad desid̾¬
ium s ad usum ad sunt. Quia rebꝰ quidẽ
necessariis utuntur. s nichil habere cũ
peccato cupiunt. De ipsis quoq rebꝰ aptiꝰ
cotidie merce des adquirũt. ⁊ plus gandẽt
bono oꝑe quã bona possessione. Ac ne
aliquibꝰ ista difficilia esse uideant: it̃
de ꝑsona refero quam multiur̃m noue¬
runt. Quã uidelicet rem ipse ante trien¬
nium mcentum cellensi urbe. aꝑsonis fi¬
delibꝰ didici. Nuꝑnamq in cadẽ ciuita¬
uitatẽ p̾cipue studens. exercendi comitatꝰ
actibꝰ occupatus. agebat terrena ⁊ tempo¬
ralia: s ut post ex fide eiꝰ claruit. magis
ex debito quã ex intentione. Nam cum ꝓ¬
pinquante mortis eius tempore. grauissi¬

Expanded text:
git, et tamen haec eadem non sinit suae mengit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissi
Abbreviated transcription (Latin):
utuntur hoc mundo tanquã non utant᷑.
Preterit enuim figura huius mundi. I xo¬
rem namq habet s quasi nõ habeus: qui
sic sĩt debita catnis ex soluere. ut tamen
ꝑ eam mundo tota mente nõ cogatur in¬
herere. Nam cum isdem rursum egreguiꝰ
p̾dicator dicat. qui habet uxorẽ cogitat
que sunt huius mundi. quomodo place¬
at uxori: ille uxorẽ hñs quasi nõ habet
qui sic studet placere coniugi: ut tamẽ
non displiceat conditori. Elec quoq sed
tanquã nõ fleat: qui sic temporalibꝰ dã¬
pnis affligit᷑ ut tam̃ deeternis lucris sẽ¬
ꝑ animũ consoletur. Q audet uͦ s tanꝙͣ
non gaudet: qui sic de tẽporalibꝰ bonis hi¬
leuat. hanc continuo pondere prouidi
timoris p̾mat. Emit añt s quasi nõ pos¬
sidens: qui ⁊ ad usum terrena p̾parat. ⁊
tam̃ cauta cogitatione p̾uidet qđ hec
cicius relunquat. Mundo quoq utitur
s quasi nõ utatur: qui ⁊ necessaria cunc¬
ta exterius ad uite sue ministeriũ redi¬

Expanded text:
 non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redi
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ redeunt. acq a p̾sentis uite de sideri¬
is corrigunt᷑: quid isti fr̃s kñu inisi compel¬
luntͤ ut intrent: S ualde est tremenda
sententia. que ꝓtinus subinfertur. Intẽ¬
ta hanc cordis. aure ꝑcipite frͣ̃s ⁊ domini
mei: inquantũ peccatores fr̃s mei. in quã¬
tum iusti. dñi mei. Intenta hanc aure
ꝑcipite. ut tanto eam minus senciatisinex¬
amine: quanto nunc audistis formi do¬
losius inp̾dicatione. Ait enim. Dico au¬
tem uob. quod nemo uiroꝵ illoꝵ qui uo¬
cati sunt gustabunt cenã meam. Ecce
uocat pse. uocat ꝑ angłos. uocat ꝑpatre̾.¬

Expanded text:
morem redeunt, atque a praesentis vitae desiderimorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt gustabit coenam meam. Ecce vocat per se, vocat per ang
Abbreviated transcription (Latin):
cos. queret ⁊ nõ inueniet eos: quia malig¬
nos sp̃s quibꝰ se in suis desiderus. animas
subdunt. ad desiderioꝵ suoꝵ effectũ mi¬
nine comp̾hendunt. S de hac salubri
adu̾sitate quanta utilitas nascat᷑. adiũ¬
git cum subdit᷑. ⁊ dicit. Iadam ⁊ reu̾tar
ad uirum meũ priorẽ. quia bene mͥerat
tunc. magis quã nunc. Postquam ergo
luas suas spinis septas inuenit. pꝰtquã
amatores suos adp̾hendere nõ ualet. ad
amorem uiri prioris redit: quia plerũq
post quã in hoc mundo nõ possumꝰ obtine¬
re que uolumus. post quã interrenis desi¬
deriis deinpossibilitate lassamur: tunc
admentẽ dñi reducimꝰ. tunc placere inci¬
pit quod displicuerat: ⁊ is cuiꝰ nob amara
fuerant p̾cepta. repente dulcescit iume¬
moria. Et peccatrix anima que adultera
conata ẽ eẽ. nec tam̃ aꝑto opere potuit:
discernit esse fidelis coniux. Qui ergo h¬
uius mundi adu̾sitatibꝰ fracti ad dei a¬

Expanded text:
eos; quaeret, et non inveniet eos; quia maligeos; quaeret, et non inveniet eos; quia malignos spiritus quibus se in suis desideriis anima subdidit ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed ex hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur adjungit cum subditur: Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei a
Abbreviated transcription (Latin):
dam ⁊ reu̾tar ad uirum meũ priorẽ. quia
bene m̃ erat tunc: magis quam nũc. Uir
uniuscuiꝰq fidelis amie d̾s est. quia hec
indelicet ei est coniuncta ꝑfidem. S illa
qui comiuncta do fuerat anima. amator¬
es suos sequit᷑: quando mens que iam ꝑ
fidem credidit. ad huc se inmũdis spiribꝰ
inoꝑatione substeruit. mundi glamque¬
rit. carnali delectatione pascit᷑: exquisi¬
tis uoluptatibus nutrit᷑. S plerũq om¬
mpotens d̾s talem anmã mic d̾iter rep̾i¬
cit: ⁊ euis uoluptatibꝰ a maritudines per¬
miscez nde dicit. Ecce ego sepiam uias
tuas spinis. Uie enim nr̃e spinis septe s:
quando in hoc qd̃ male cupimꝰ. dolorum
puncciones inuenimꝰ. Et sepiam easma
ceria. ⁊ semitas suas nõ inueniet. Uie nr̃e
maceria sepiunt᷑: cum desid̾iis nr̃is dure
in hoc mundo obiectiones resistũt. Et
semitas nrãs inuenire nõ possumꝰ: quia
hoc qd̾ male querunꝰ᷑ adipisci ꝓhibem᷑.
Et sequit᷑ amatores suos ⁊ nõ ad p̾hendet

Expanded text:
priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Vir uniuscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria et semitas suas non inveniet. Viae enim nostrae maceria sepiuntur, cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus, adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet
Abbreviated transcription (Latin):
In carne enĩ ambulantes: ñ scd̾m carnẽ
militamꝰ. Priores ⁊ enĩ patres. ꝯiugris
utebant᷑. filios ꝓcreabãt. substantia poᷤ¬
sidebãt. curis rei familiaris intendebat.
stantias deserere. ziugia ñ appetere. fili¬
os ñ ꝓcreare. nichil int̾ra q̃rere. nil possi¬
dere. ñ eos ꝑt̾ram ulut hoiẽs ambulan¬
tes. s ut nubes uolantes noĩauit. Uo
lant enĩ qui t̾ram qͣsi ñ tangũt. qr ĩ ip̃a
nil appetunt. Q ad fẽnestras suas qͣsico¬
lumbe sũt: qr ꝑmansuetudis sue sp̃m ĩ
ħ mundo ꝑ ocłos d̃i nil concupiscũt. Cõ¬
sid̃emus gͦ qñte altitudinis sp̃uał edificui¬
porte s̃: q̃s ⁊ spũales parres ãmirant᷑. qñ¬
to itaq nos in eaꝵ ãmiratione humilia¬
ri necesse ẽ qui pauim̃tum sumꝰ: S qr
sub longitudinis applłone altitudine por¬
tarũ audiuimꝰ: nc̃ aliꝙ de eaꝵ altitudine
cognoscamꝰ. Sequitur.¬

Expanded text:
m carnem militamus ? Priores enim patres conjugiis utebantur, filios procreabant, substantias possidebant, curis rei familiaris intendebant.evidentes substantias deserere, conjugia non appetere, filios non procreare, nil in terra quaerere, nihil possidere, non eos per terram velut homines ambulantes, sed ut lantur. Qui terram quasi non tangunt, quia in ipsa nil appetunt. Qui et ad fenestras suas quasi columbae sunt, quia per mansuetudinis suae spiritum in hoc mundo per oculos nil concupiscunt. Consideremus ergo quantae altitudinis istae spiriportae sunt, quas et spiritales patres admirantur. Quantum itaque nos in earum admiratione humiliari necesse est, qui pavimentum sumus? Sed quia sub longitudinis appellatione altitudinem portarum audivimus, nunc aliquid de earum latitudine cognoscamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ exortatioe obmutesce̾t: quẽ in semetip¬
so p̾mũ ferre fructũ boni oꝑis ñ uderet:
S paulꝰ ꝑ mansuetudinẽ sic inu̾tutum
ũtice solidatꝰ ꝑsticit. p̾dicaui. dilex̃. ⁊ bo¬
nũ qd̾ ceꝑat expleuit. atq portando. ⁊ ꝑ¬
in eadẽ epła scͥbit. De minist̾io qd̾ fit in
scõs. ex habundanti ẽ in scbere uob. Sci¬

Expanded text:
uem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat, explevit, atque portando et pin eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere vobis. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
iuim̃tum sumꝰ ⁊ despecti in nr̃is moribꝰ
iacemꝰ. Rcce aũt dũ de clnobꝰ ducibꝰ ce¬
lestis exercitꝰ loqͣ: martir qͦ stephanus
memorie occurrit. qui tentꝰ ꝓcreatoris
stetit. fiducialit̾ docuit. ⁊ zelo ueritatis ꝑ¬
secutores suos fortit̾ incre pauit dicẽs. Uoᷤ
pides currerẽt: ut eum lapidibꝰ necarẽt:
flexo genu ꝓ eisdem ꝑsecutoribꝰ orauit di¬
cẽs. Dñe ne statuas illis ħ peccatũ. Que
itaq ẽ ista uirtꝰ. sic zelo feruere. ut eis aq̃¬
bꝰ tenebat᷑ ꝑfidie sue ꝓperia fiduciliter
diceret. ⁊ sic diligere ut inmorte qͦ ꝓ eis
a q̃ͥbꝰ moriebat᷑ orarz: Sic quippe ex zelo
in ferbuit. ac si mansuetudĩs ml haberz.
Et sic mansuetꝰ in eoꝵ dilectione ꝑstitit.
ac si cͣc cos feruoris nil habuiss. Pensemꝰ

Expanded text:
specti in nostris moribus jacemus. 14. Ecce autem dum de duobus ducibus coelestis exercitus loquor, martyr quoque Stephanus memoriae occurrit, qui tentus pro Creatostetit, fiducialiter docuit, et ex zelo veritatis persecutores suos fortiter increpavit, dicens: Vos pides currerent, et eum lapidibus necarent, flexo genu pro eisdem persecutoribus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae itaque ista virtus est sic zelo fervere, ut eis a quibus terrebatur perfidiae suae improperia fiducialiter diceret, et sic diligere, ut in morte quoque pro eis a quibus moriebatur oraret? Sic quippe ex zelo inferbuit, ac si mansuetudinis nihil haberet, et sic mansuetus in eorum dilectione perstitit, ac si contra eos fervoris nihil habuisset. Pensemus
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: euͣgłm int̾roga. in quo u̾itas p̾di¬
catoribꝰ dic̾. Nos amici m̃i estis. Isaias
q̃q eoꝵ uitã intuens ait. Q sũt isti qͥ
ut nũbes uolãt. ⁊ sic̃ columbe ad fenests̃
suas: Recte aũ p̾dicatores scĩ nubes
applłati sũt qr u̾bis pluunt. miraculis
coruscant. Q uolare quoq ut mibes

Expanded text:
dicat Evangelium interroga, in quo Veritas praedicatoribus dicit: Vos amici mei estis . Isaias quoque eorum vitam intuens, ait: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Recte autem praedicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis pluunt, miraculis coruscant. Qui volare quoque ut nubes
Abbreviated transcription (Latin):
tarde fecerant: atq id̾o ħ magist̾ nõ sine
rep̾hensione laudabat. Medicꝰ quippe ẽ¬
pucrida inueniunt᷑: mord. S ħ toleran¬
do atq p̾dicando expleuit qd̾ cep̃: ⁊ ĩra
longanimitatis uirtꝰ discipuloꝵ durici¬

Expanded text:
tarde fecerant, atque ideo hoc magister non sine reprehensione laudabat. Medicus quippe eputrida inveniuntur mordet. Sed haec tolerando atque praedicando, explevit quod coepit. Et mira longanimitatis virtute discipulorum duriti
Abbreviated transcription (Latin):
oms: oꝑatꝰ ẽ ⁊ in int̾ gentes. Patet gͦ de
fuisse. S si eusd̃e epłe u̾ba pensare uolu¬
issent: longe alit̾ sentire potuerãt. In ea
quippe scptum ẽ. Uoce de lapsa ad eum
muꝰ cemodi. magnifica gła. hic ẽ filui
ñs dilectꝰ in quomn complacui. Atq ad¬
uingitur. Et hanc uocẽ nos audiuimus.
⁊ ꝓtinꝰ agnoscũt: qr cum uox ista de celo
uenit. petrꝰ apłs inmontẽ cũ dño stetit.
tro diximꝰ. nũc si placet ad pauli mansue¬
tudinẽ conu̾tam᷑. Et pensemꝰ si possumsꝰ
suetudis in studio longͣnimitatis. Tace¬
amus aũt qd̾ t̾ iuirgi cesus ẽ: qr semel la¬
pidatꝰ ẽ. qr t̾ naufragium fec̾. qr nocte ⁊
die in ꝓfundum maris fuit. qr auideis qͣn¬
No. quies quadragenas una minꝰ accep̾. Mi¬
nus enĩ adiracundiã animũ ꝯmouent:
ea mala q̃nb ab aptis adu̾sanis irrogan¬
tur. ħ plus solet dolere: qd̾ aꝓpriis pati¬

Expanded text:
est et mihi inter gentes . Patet ergo de fuisse. Sed si ejusdem Epistolae verba pensare voluissent, longe aliter sentire potuerant. In ea quippe scriptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo ubjungitur: Et hanc vocem nos audivimus, tinus agnoscent quia cum vox ista de coelo venit, Petrus apostolus in monte cum Domino stetit. tro diximus, nunc si placet, ad Pauli mansuetudinem convertamur, et pensemus si possumus suetudinis in studio longanimitatis. Taceamus autem quod ter virgis caesus est, quia semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac die in profundo maris fuit, quia a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit . Minus enim animum ad iracundiam commovent ea mala, quae nobis ab apertis adversariis irrogantur: hoc plus solet dolere, quod a propriis pati
Abbreviated transcription (Latin):
celi p̾dicai̾t. Insistebat u̾bo ꝓuita au¬
dientium. insistebat labori manuũ ꝓuitͣ
corporis sui. De t̾ris quoq alus ei stipen¬
dia a disciplis mittebant᷑. ut cormthus p̾
dicare suffic̾et. Ipse quippe ad eosdẽ corĩ¬

Expanded text:
eli praedicavit. Insistebat verbo pro vita audientium, insistebat labori manuum pro vita corporis sui. De terris quoque aliis ei stipendia a discipaedicare sufficeret. Ipse quippe ad eosdem Corin
Abbreviated transcription (Latin):
Icatus ẽ: nõ qd̃ claues regni celestis acce¬
Ipit. ñ qd̾ peccata q̃cumq int̾ra soluer
eeñt soluta incelo. ñ qd inmari pedibꝰ
ambulauit. ñ qd paraliticos in iħu no¬
mine uibendo crex̾at. ñ qd̃ egros corpo¬
ris sui umbra sanauerat: ñ qd m̃tientes
u̾bo accid̾at qd̾ mortuos oratione suscit᷑¬
bat. Ne gͥ increpationis u̾ba dedignare¬
tur audire: oĩa dona q̃ acceꝑat: qͣsi ame¬
moria reppulit. ut unũ fortit̾ humilita¬
tis donĩ teneret. Qs rogo ur̃m. si ul ex¬
tremũ aliq̃d signũ feciss. aminori frẽ
increpatꝰ increpatioĩs u̾ba pacient̾ au¬
se de actione nr̃a rep̾hendit. statim intu¬
mescimꝰ. magnos qͦsdam nos taciti cogi¬
tamꝰ uirtutes nob̃ ad aĩmũ deducimus.
ꝙ̃ quas ñ habemus. At cͣcͣ petrꝰ cũ uirtu¬
Ĩtibꝰ humił in rep̾hensione ꝑmansit: s¬

Expanded text:
catus est, non quod claves regni coelestis accepit, non quod peccata quaecunque in terra solveret essent soluta in coelo; non quod in mari pedibus ambulavit, non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat, non quod aegros corporis sui umbra sanaverat, non quod mentientes verbo occiderat, non quod mortuos oratione suscitabat. Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis ergo nostrum si vel extremum aliquod signum fecisset, a minore fratre increpatus, increpationis verba patienter au fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumescimus, magnos quosdam nos taciti cogitamus, virtutes nobis ad animum deducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit. S
Abbreviated transcription (Latin):
Tenim taceamꝰ de ostensiõe signoꝵ.
loqͣmur de uirtutibꝰ cordium. Certe
no fidei ardore succens. p̾cepta legis tr¬
nen carnalit̾ noluit circumcisionẽ ingẽ¬
tibꝰ fieri uitauit. Et cũ petrꝰ apłs seruari
adhuc incircumcisione legis consuetu¬
dine uellet: ei infaciem restitit: eumq
s qd̾ ẽ maiꝰ ypocrisin .i. simulationem
nõet dicẽs Cum ueniss petrꝰ antiochi¬
am infaciem ei restitit: qr rep̾hensibil
erat. Et paulo pꝰ. Et simu latioĩ enis
bꝰdam detrahi de pauli sc̃ptis agnoᷤcet:

Expanded text:
enim taceamus de ostensione signorum, loquamur de virtutibus cordium. Certe no fidei ardore succensus, praecepta legis tenere carnaliter noluit, circumcisionem in gentibus fieri vetuit. Et cum Petrus apostolus servari adhuc in circumcisione legis consuetudinem vellet, ei in faciem restitit, eumquesimulationem nominat, dicens: « Cum venisset Petrus Antiochiam, in faciem ei restiti, quod reprehensibilis erat . » Et paulo post: « Et simulationi ejus ibusdam detrahi de Pauli scriptis agnosceret,
Abbreviated transcription (Latin):
sit dices. Alias eccłias expoliaui. accipi¬
ẽs stipendiũ administ̾ium ur̃m. Pense¬
mus gͦ si possumꝰ cuiꝰ ħ mansuetudis fue¬
rit. panẽ sp̃s p̾dicare. ⁊ panẽ carnis nõ
acciꝑe. corda audientiũ de diutiis eter¬
nis instruere. ⁊ int̾ eosdẽ discipulos fide¬
les ⁊ habundantes fame laborare. int̾ sa¬
erga se corda auditoꝵ tenatiũ: nec ap̾di¬
catioẽ desistẽ. Nam sic̃ apłoꝵ acta testã¬
tur. anno ⁊ sex m̃sibꝰ ꝯtinuo ineadẽ cun

Expanded text:
ias spoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum . Pensemus ergo, si possumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, panem spiritus praedicare, et panem carnis non accipere; corda audientium de divitiis aeternis instruere, et inter eosdem discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter saerga se corda auditorum tenacium, nec a praedicatione desistere. Nam sicut apostolorum Acta testantur, anno et sex mensibus continu
Abbreviated transcription (Latin):
cus m̃s maledixiss m: sub portassẽ utiq
Tu uͦ hõ unanimis dux m̃s ⁊ notꝰ m̃s. q̃
siml mecũ ducces capiebas cibos. Pense¬
mus gͦ si possumꝰ: paulꝰ apls qui tantũ
paciẽs int̾ ꝑsecutores. qnͣtum mansuetꝰ
int̾ disciplos fuerit: certe corintũ uenies.
ab idoloꝵ seruicio corintos retrax̃. quis
eẽ d̾s uerꝰ innotuit. et̾ne eiᷤ inte gaudia
p̾dicaũ. ⁊ cum magnã multicudinẽ pp

Expanded text:
maledixisset mihi, supportassem utique. Tu vero unanimis dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Pensemus ergo, si possumus, Paulus apostolus, qui tantum patiens inter persecutores, quantum mansuetus inter discipulos fuerit. Certe Corinthum veniens, ab idolorum servitio Corinthios retraxit, quis esset verus Deus innotuit, et aeternae eis vitae gaudia p
Abbreviated transcription (Latin):
gist̾ gentiũ sua negligẽs. aliena curãs.
impleuit qd p̾dicau̾at. ut nemo ꝙ suũ
ẽ querat. s qd̃ alt̾ius. ⁊ ñ que sua sunt
singuli cogitantes: s que alioꝵ. Qñta
itaq ista mansuetudĩs uirtꝰ ẽ: quanta

Expanded text:
aliena curans, implevit quod praedicaverat: Nemo quod suum est, quaerat; sed quod alterius : et non quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae aliorum. Quanta itaque ista mansuetudinis est virtus! quanta