comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aruis huiꝰ diligentissimus fuit et in filio ut epistolis
apperer rent loquẽdi asper quoq eeartor: aut iuic
cesaris editi fiegerũt de aualogia libri: Aur ideo minꝰ
messala nuidus: quia quosdam totos libellos nõ ꝟbis
modo sinigulis : sed eciã iuteris dedit. Non obstant
he disciplin̾t per illas eũibus. sed cuica illas horẽtib
Snperest lemno in quã puer ut strat: ubi sufpendere
sprti debrat. quo loco uersum distĩgucre ubi clari¬
danu scusus: unde maipiat quãdo artollenda. uel

Expanded text:
artis huius diligentissimus fuit et in filio ut epistolis artis huius diligentissimus fuit et in filio ut epistolis apparet recte loquendi asper quoque exactor? aut vim C. Caesaris fregerunt editi de analogia libri? aut ideo minus Messala nitidus, quia quosdam totos libellos non verbis modo singulis sed etiam litteris dedit? non obstant hae disciplinae per illas euntibus sed circa illas haerentibus. superest lectio, in qua puer ut sciat, ubi suspendere spiritum debeat, quo loco versum distinguere, ubi claudatur sensus, unde incipiat, quando attollenda vel
Abbreviated transcription (Latin):
sed hic quoq uereor ne modũ tã parue questionis exces¬
serint. Indiciũ antẽ siuiꝰ grãmaticus mẽponar his oib.
Nam hoc ualere plurimũ debet. ego insi qd̵ coniuciudo
obtu̾ierit sic stubendum quidq indico quomodo sonat
Nic eĩm est nfus u̾iteraꝵ ut custodiant uocos: et uelin
depositu reddant legẽtibus Itaq id exprimere debent
qd dictimi sumꝰ: he fere sum rinendate loquedi stribidi¬
q partes : duas reliquas partes significamꝰ oruare ꝙ
dicendi nõ equidt᷑ giãmancis aũfero. sed cũ mibi officia
rethoris suꝑfunt moiori operi reserno. Redit auie illa
cogitario quosda fore qui hec que diximꝰ parua minui
et impedimẽta quoq manis aliquid agentibus putet
int ipse usq ad exeremã aufietarẽ et ineptas cauilla¬
ciones destrudendũ. arq his ingemia concidi et cõmi¬
nui credo sed inhil ex grãmatica nocuerit: insi quod
suꝑnacim est/ An ideo . M. tullus orator quod idem

Expanded text:
dum tam parvae quaestionis excesserint. iudicium autem suum grammaticus interponat his omnibus; nam hoc valere plurimum debet. ego nisi quod consuetudo obtinuerit sic scribendum quidque iudico, quomodo sonat. hic enim est usus litterarum, ut custodiant voces et velut depositum reddant legentibus, itaque id exprimere debent quod dicturi sumus. hae fere sunt emendate loquendi scribendique partes; duas reliquas significanter ornateque dicendi non equidem grammaticis aufero, sed cum mihi officia rhetoris supersint, maiori operi reservo. redit autem illa cogitatio, quosdam fore, qui haec quae diximus parva nimium et impedimenta quoque maius aliquid agentibus putent. nec ipse ad extremam usque anxietatem et ineptas cavillationes descendendum atque iis ingenia concidi et comminui credo. sed nihil ex grammatice nocuerit, nisi quod supervacuum est. an ideo minor est M. Tullius orator, quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
ta: sed illa iurari uetat religio: et conseerans utendũ
est: oracio uero quonis sũma untus est perspicuitas
quam sit uiciosa si egeat interprete: ergo ut nouorũ
optima erur maxime uetera: ita uettrũ maxtint no¬
ua. similis arca aictoritarẽ racio: Nam eciã si potest
uideri nhil peccare qui utitur his uerbis que sumi au
tradideru᷑. multũ tamt᷑ reffert nõ solũ quid dixerint.
sed eciam quid perinaserint neq eñm tubi chinabũdũ
et lurchinabudũ iam in nobis quiiquã ferat. u̾cet caro
r aucor: nec hos lodices quãquã id pollioni placet
gladiola ac qui messala dixit nec parriadamĩ quod in
celio uix tollerabile uidetur. nec collos mihi caluuis per¬
suaserit que nec ipsi iam dicereur. Duperest igit consue¬
tudo nã fuerit pene ridiculũ malle sermonẽ quo loquin
sunt homñes quã quo loquautꝰ et sane quid est aliud
uetus sermo quã uetus loquẽdi coninecudo sed hunc ipi

Expanded text:
ta. sed illa mutari vetat religio et consecratis utendum ta. sed illa mutari vetat religio et consecratis utendum est; oratio vero, cuius summa virtus est perspicuitas, quam sit vitiosa, si egeat interprete? ergo , ut novorum optima erunt maxime vetera, ita veterum maxime nova. similis circa auctoritatem ratio. nam etiamsi potest videri nihil peccare, qui utitur iis verbis, quae summi auctores tradiderunt, multum tamen refert non solum, quid dixerint, sed etiam quid persuaserint. neque enim tuburchinabundum et lurchinabundum iam in nobis quisquam ferat, licet Cato sit auctor, nec hos lodices, quanquam id Pollioni placet, nec gladiola, atqui Messala dixit, nec parricidatum, quod in Caelio vix tolerabile videtur, nec collos mihi Calvus persuaserit; quae nec ipsi iam dicerent. superest igitur consuetudo; nam fuerit paene ridiculum malle sermonem, quo locuti sint homines, quam quo loquantur. et sane quid est aliud vetus sermo quam vetus loquendi consuetudo? sed huic ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sed hoc tanti fuit uertere ue inerula quia sola uolar. q̃si
mera uolens nomiaret᷑. Quidã non dubicanciũr echi¬
mologie subucere omem nomĩs cam ut ex habim quẽ¬
admodum dixi longos et rusfõs ex sono scertere mm̃are
eciã derinata ut a uelocirate diciti ueloxe et composira
pleraq his similia que sine dubio aliũde ongnie̾ duaũ
sed arre non egeur, quous in hoc opere nõ est usus inisi
in dubiis. Uerba et a uetustate repetita non solũ ma¬
gnos assertores habent: sed eciã afferũt oratiomi aliquã¬
marestatẽ non sine delectacione. Nam et aucoritatem
antiquitans habent et quia ini̾missa sũt graciã noui¬
tati sumilẽ parant ses opus est modo ut neq crebra suit
hec: ne mainfeste: quia nihil est odiosius affectacione
nec unq ab uliunis eciã obluteratis repetita tẽporil
qualia sunt copper et antigerio et exanclare et prosa¬
pia et sallioꝵ carimã uix saceidotibus suis saris ĩrellet¬

Expanded text:
sola volat, quasi mera volans nominaretur. quidam non dubitaverunt etymologine subiicere omnem nominis causam: ut ex habitu, quemadmodum dixi, Longos et Rufos, ex sono strepere, murmurare; etiam derivata, ut a uelocitate dicitur velox, et composita pluraque his similia, quae sine dubio aliunde originem ducunt, sed arte non egent, cuius in hoc opere non est usus nisi in dubiis. verba a vetustate repetita non solum magnos assertores habent sed etiam adferunt orationi maiestatem aliquam non sine delectatione; nam et auctoritatem antiquitatis habent et, quia intermissa sunt, gratiam novitati similem parant. sed opus est modo, ut neque crebra sint haec neque manifesta, quia nihil est odiosius adfectatione, nec utique ab ultimis et iam oblitteratis repetita temporibus, qualia sunt topper et antegerio et exanclare et prosapia et Saliorum carmina vix sacerdotibus suis satis intellec
Abbreviated transcription (Latin):
ominee ecia indignas lectione scedas excunt amlib
quoq fabulis accõmodare opcrã potest: At qui pleui
siit huiꝰ modi impedimẽtis grãmaticoꝵ cõmentarii
ux ipĩs qui cõposuerut sans noti Nam chydimo qͦq
q̃uo nemo plura scripsit acadisse compertũ est. ut quom
hystorie quomidam tanꝙͣ uane repugnaret ipsuns
roferretur liber qui eã continebat: quod eurut pr¬
cipue in fabulosis usq ad deridicula quedã : quedã
eciam pudenda unde improbissimo quoiq pleraq
fingendi licencia est/ a dco ut de libris totis et anto¬
bus ut fuccurut mentiant᷑ turo quia ĩneniri qui
nũꝙͣ fuere non possunt. Ilam in nocioribus frequẽtis¬
sume depichendumitꝰ a curiosis. Ex quo nihi inter
u̾tuces grãmanc habebit᷑ aliqua nescire.

Expanded text:
omnes etiam indignas lectione scidas excutit, anilibus omnes etiam indignas lectione scidas excutit, anilibus quoque fabulis accommodare operam potest. atqui pleni sunt huiusmodi impedimentis grammaticorum commentarii, vix ipsis qui composuerunt satis noti. nam DidyMo, quo nemo plura scripsit, accidisse compertum est, ut, cum historiae cuidam tanquam vanae repugnaret, ipsius proferretur liber, qui eam continebat. quod evenit praecipue in fabulosis usque ad deridicula quaedam, quaedam etiam pudenda; unde improbissimo cuique pleraque fingendi licentia est, adeo ut de libris totis et auctoribus, ut succurrit, mentiantur tuto, quia inveniri qui nunquam fuere non possunt: nam in notioribus frequentissime deprehenduntur a curiosis. ex quo mihi inter virtutes grammatici habebitur aliqua nescire.
Abbreviated transcription (Latin):
it cõmoneat arcificialiũ et memoriã agiret. Id quoq
inter puima rudimeta non mule demõstraze quot queq
uerba modis inrelligenda suit circa glossemata eciã
idest uoces nmꝰ nsiratas non ultinia eius professionis
uligencia est: Cumuero iã maiori cura doceat trop
omines quib p̾cipue non potina modo. sed ecia oracio
tatum in eum locũ differo. quo uihi de oruatu orõius
dicendũ erit. precipue uers illa insigat amnus que in
cecononna uiius q in decore rerũ. quid persone quoiq
cõuenerit: quid in seusibus laudandũ quid in uerbis:
ubi copia prolabilis ubi modus his accedit enarracio
hystoriaꝵ dilgens quidẽ illa nõ tamct usq ad suꝑua¬
ciuiꝰ laborẽ occupata. Nam receptas: aut certe claris
aucoribus menioratas exposinsse sans est. persequi qͥde̾
quid quisq nequã uel cõtauptissimoꝵ hom̃ dixerit:
uit nine miserie aut mains iactacie est. et detinet
atq obrinit ingemia melius aliis uacatua. Nam qui

Expanded text:
at artificialium et memoriam agitet. id quoque inter prima rudimenta non inutile demonstrare, quot quaeque verba modis intelligenda sint. circa glossemata etiam, id est voces minus usitatas, non ultima eius professionis diligentia est. enimvero iam maiore cura doceat tropos omnes, quibus praecipue non poema modo sed etiam oratio tractatum in eum locum differo, quo mihi de ornatu orationis dicendum erit. praecipue vero illa infigat animis, quae in oeconomia virtus, quae in decore rerum, quid personae cuique convenerit, quid in sensibus laudandum, quid in verbis, ubi copia probabilis, ubi modus. his accedet enarratio historiarum, diligens quidem illa non tamen usque ad supervacuum laborem occupata. nam receptas aut certe claris auctoribus memoratas exposuisse satis est. persequi quidem, quid quis unquam vel contemptissimorum hominum dixerit, aut nimiae miseriae aut inanis iactantiae est et detinet atque obruit ingenia melius aliis uacatura. nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
comes sacor. Actum id est topos Si qd̾ eo referũt sciens
comuiserit. an nisaens neccessirate an casu: et talia.
nuneꝵ qui cadit᷑ in speaẽ quãtirane an chrasybolo tri¬
triginta premia debeant᷑: quia tot tyrãnoe substulerit᷑
Cansa quoi plurime fubiacent lues: quociens factũ
non negarui. sed quia iusta iõne sit factũ deffenditi¬
Teottor . quomi id qd̵ aliomodo fieri licet alio dĩ factuͫ
hune est adulrer lous cesus : uel faine necatus. occa¬
sionẽ facroꝵ quod est apercius quã it uel nũ pretandã
uel exemplo fir demõstrandũ tameꝰ &bopuo er¬

Expanded text:
comissator. actum , id est πρῆξιν, quod eo referunt, sciens comissator. actum , id est πρῆξιν, quod eo referunt, sciens commiserit an insciens? necessitate an casu? et talia. numerum , qui cadit inspeciem quantitatis, an Thrasybulo triginta praemia debeantur, quia tot tyrannos sustulerit? causam , cui plurimae subiacent lites, quotiens factum non negatur, sed quia iusta ratione sit factum, defenditur. τρόπον, cum id, quod alio modo fieri licet, alio dicitur factum; hinc est adulter loris caesus vel fame necatus. occasionem factorum, quod est apertius, quam ut vel interpretandum vel exemplo sit demonstrandum, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
quoiue aꝑtus mielletꝰ est quãntate que duplicine
a posteriorb duusa est quã magnũ et quã multu
sir ad aliquid unde ducte translacio et comparatio.
Post hec ubi. et quãdo. deinde facrie. pan. habere
quod est quasi armatũ esse uestiũ esse nouissime
asaꝰgi qd̵ est composuũ esst quodã modo : ut calere¬
facere stare. naia: sed ex his om̃ib prima quatuor ad
status pertinere cerria ad quosdam locos argumentoꝵ
uidcnt᷑. alii nomiẽ elemẽta posuerũt ꝓsꝑãm in qua. de
amino corpore extra posuis querat: quod ꝑtinere ad
cõiectine et qualitans instruẽta uideo tempus quod
xgyor uocant ex quo questio an is quẽ dũ addictat᷑
marer peperir. sermie sir natus. locus unde cõcronersia
uidetiu an fas fuerit tyrãnũ in templo ocadere. an
exulauerit qui domi latunt tempus ireꝵ qd̾ Rosipore
appellant hanc ance̾ uideri uolut̃ speciẽ illiꝰ temporis.
ut estatem uel hyemẽ: huic subiict᷑. Ale in pestilẽcia

Expanded text:
us intellectus est. quantitatem , quae dupliciter a posterioribus divisa est, quam magnum et quam multum sit? ad aliquid, unde ducta est translatio et comparatio. post haec ubi et quando ; deinde facere , pati , habere , quod est quasi armatum esse, vestitum esse. novissime κεῖσθαι, quod est compositum esse quodam modo, ut calere, stare, irasci. sed ex iis omnibus prima quattuor ad status pertinere, cetera ad quosdam locos argumentorum videntur. alii novem elementa posuerunt, Personam, in qua de animo, corpore, extra positis quaeratur, quod pertinere ad coniecturae et qualitatis instrumenta video. tempus , quod χρόνον vocant, ex quo quaestio, an is quem, dum addicta est, mater peperit, servus sit natus. locum , unde controversia videtur, an fas fuerit tyrannum in templo occidere. an exulaverit, qui domi latuit. tempus iterum, quod καιρόν appellant; hanc autem videri volunt speciem illius temporis, ut aestatem vel hiemem; huic subiicitur ille in pestilentia
Abbreviated transcription (Latin):
oel capur generale dicere maller quom hoc nihi nõ
ert pugna. nõ magis quã si aliud ad huc quo idem
incelligatur emie rei nomt̾ inuenerit quãꝙͣ tora uo¬
lumã in hãc dispucacõem impendisse młtos sciã nob̃
statum dici placet. Sed quom in aliis omib inrer
nihi stndiui eiuoq deneisa rradendi fuisst/ adeo nẽe
qui sicimines Iaet que nonia uet qui geuerales. qui¬
uespecialee sim stame cõnenit. Ac primiũ austoteles
dẽtem elemẽtu instituit: crca que uersari uidear᷑ omiit
questio Ro roe quã plantus essenciã uocat neq sant¬

Expanded text:
vel caput generale dicere malet cum hoc mihi non vel caput generale dicere malet cum hoc mihi non erit pugna, non magis, quam si aliud adhuc, quo idem intelligatur, eius rei nomen invenerit, quanquam tota volumina in hanc disputationem impendisse multos sciam; nobis statum dici placet. sed cum in aliis omnibus inter mihi studium quoque diversa tradendi fuisse; adeo, nec qui sit numerus nec quae nomina nec qui generales quive speciales sint status, convenit. ac primum Aristoteles elementa decem constituit, circa quae versari videatur omnis quaestio. οὐσίαν, quam Pla
Abbreviated transcription (Latin):
qui se preror in horne oscenderat. neq erat productus.
sedit in qͣtuoidecim ordinib. Nempe mũcio est artem
liditram excerciusti. depulsio nẽ excercn art̾ ludiciã.
Questio quid sit arte̾ ludiciã exceroert. se accusabitur
theatrali lege depulsio erit rei si exatatus fuerit d
speccaculis. aget m̃ruaꝵ. depułsio erit accrsaroris.
ficquẽcius tanrẽ illud accdet quod est a pluriis tra¬
ditũ. Effugeru has questiones qui dixerũt statin
esse id qd̵ appaieat ex mur̾tione et depulsionẽ ut fecisti
non fra. aut recte feci. Uideanns tamẽ utrũ id sit
scarut anm eo status hermagoras stanũ uocat per
quẽ fubiecta iee intelligatui. et ad quẽ ꝓbaciones
eciã parciũ refferant᷑. Mostra opiio semꝑ hec fuit
quom essent frcquẽter in cansa diuersi q̃stionũ status
in eo credere statum cause qd̾ esset in ea potissimũ et ĩ
quo maxime res uerceretur: id si quis generalẽ qoẽm

Expanded text:
qui se praetori in hortis ostenderat neque erat productus, qui se praetori in hortis ostenderat neque erat productus, sedit in quattuordecim ordinibus. nempe intentio est: artem ludicram exercuisti; depulsio: non exercui artem ludicram; quaestio: quid sit artem ludicram exercere? si accusabitur theatrali lege, depulsio erit rei; si excitatus fuerit de spectaculis et aget iniuriarum, depulsio erit accusatoris. frequentius tamen illud accidet, quod est a plurimis traditum. effugerunt has quaestiones qui dixerunt, status esse id, quod appareat ex intentione et depulsione, ut fecisti , non feci aut recte feci. viderimus tamen, utrum id sit status an in eo status. Hermagoras statum vocat, per quem subiecta res intelligatur et ad quem probationes etiam partium referantur. nostra opinio semper haec fuit: cum essent frequenter in causa diversi quaestionum status, in eo credere status causae, quod esset in ea potentissimum et in quo maxime res verteretur. id si quis generalem quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt etur sylloggino totana noctiumo ab eo est
qui intendit sed qĩa uidituu illis quo q cuecofitatem
hoe status exequendi facere qui diegatiris cõn si dics
non fea: cõgit adueiiariũ cõiitura ute et sedicar nõ
haber legemi. sillogisino cõcedamꝰ ex depulsiont nala
statu Achilonimꝰ ioe eo reneuterer᷑ ut modoris qui agu
modo ie cum quo agit᷑. statũ faciat. Ii c̃ accuratds
inrencio honniem ocaidisti si negat ieue faciar stacres
qui negat : quid st conficetur sed imie a se adulterum
dicit occisum. Nempe legem esse certũ est qua ꝑcructar
nsi aliquid accusaroi respondet nulla lie est. nõ fui
inquit adulter eigo depulẜo mapit esse accufaroris ille
statum faciet. ico erit quidã status ex p̾ma depulsione.
sed ea fier ab accuisarore nõ a reo. Quid qd cade q̃stio
potest cũdem uel accusarorẽ facere uel reu qui artẽ iudi¬
ciam excereuetit in quatuoidca pͥmis oidinib nõ sedc̃at.

Expanded text:
dixerunt et in syllogismo tota ratiocinatio ab eo est dixerunt et in syllogismo tota ratiocinatio ab eo est qui intendit. sed quia videtur illic quoque necessitatem hos status exsequendi facere qui negat, is enim si dicat, non feci, coget adversarium coniectura uti; et si dicat, non habes legem, sr, ut modo is qui agit, modo is cum quo agitur, statum faciat. sit enim accusatoris intentio, hominem occidisti. si negat reus, faciat statum qui negat. quid si confitetur, sed iure a se adulterum dicit occisum? nempe legem esse certum est quae permittat. nisi aliquid accusator respondet, nulla lis est. nonfuit , inquit, adulter; ergo depulsio incipit esse actoris, ille statum faciet. ita erit quidem status ex prima depulsione, sed ea fiet ab accusatore non a reo. quid ? quod eadem quaestio potest eundem vel accusatorem facere vel reum: Qui artem ludicram exercuerit, in quattuordecim primis ordinibus ne sedeat;
Abbreviated transcription (Latin):
Ll scatum crediderunt primã eius cum quo
ageretui deprecaciõem quã feurẽciam his xbis
cicero complectitui. in quo primũ insistit qͣsi ad
repugnãdum congressa deffenio. Inde rursus
alia questio. an eum semper is faciat qui respondet: quoi
rei precipne repugnar cõrueline celsus dicens nõ a depul¬
sione sumi. sed ab eo qui ꝓposicionẽ suam confirnet, ut
si homẽz occisum reus negat: status ab accusatore nas¬
catui. quia ie uelit probare si une eccisum reus dicit trãi¬
lara probacõis neccessitate ida a reo fiat. et sit eius in¬
tencio quoi non accedo equidẽ. nam est uero propius qd̾
conira diat᷑ nullã esse utem Ii is cum quo agatur ihil
respondeat. Ideo ficri statũ a respondente. inea camen
sentẽcia uariũ idest et acadit pro condicõne causarum.
quia et uideu potest proposicio aliquãdo statum facere
ut in cõiecturalibus cansis. utitur cñn cõiectina magie
qui agit quo moti quidẽ eñdem a reo inficialem esse¬

Expanded text:
 status crediderunt primam eius, cum quo ageretur, deprecationem. quam sententiam his verbis Cicero complectitur: in quo primum insistit quasi ad repugnandum congressa defensio. unde rursus alia quaestio, an eum semper is faciat qui respondet. cui rei praecipue repugnat Cornelius Celsus dicens non a depulsione sumi, sed ab eo qui propositionem suam confirmet; ut, si hominem occisum reus negat, status ab accusatore nascatur, quia is velit probare; si iure occisum reus dicit, translata probationis necessitate idem a reo fiat, et sit eius intentio. cui non accedo equidem; nam est vero propius quod contra dicitur, nullam esse litem, si is, cum quo agatur, nihil respondeat, ideoque fieri statum a respondente. mea tamen sententia varium id est, et accidit pro condicione causarum, quia et videri potest propositio aliquando statum facere, ut in coniecturalibus causis; utitur enim coniectura magis qui agit, quo moti quidam eundem a reo infitialem esse
Abbreviated transcription (French):
qualie fu quoiusq ia natiua queri potest. ses unetuĩq
mrodo sequtret᷑ sũma cõfusio. Ueq nuiest uiũ quisa
statum patiat: annullũ si omẽs cause sunt condicronis
ensdem. Comectina dicta est a cõiectu idest duactoire
quadã iacionie ad uerirate. Uude eciã somnoꝵ atoꝵ

Expanded text:
atura, quaeri potest. sed utrocunque modo sequetur summa confusio. neque interest, unum quis statum faciat an nullum, si omnes causae sunt condicionis eiusdem. coniectura dicta est a coniectu, id est directione quadam rationis ad veritatem, unde etiam somniorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
statur sans ostrudi nec omes cõtinrmyõtos sedo quod
apparebir diligẽcius legentibus que de utiaqi re dicam
erũt eim̃ pluia młro quã que his elemẽtis cõpreherediõs.
A pud plures auctores leci placuisse quibusda uniũaor̃o
starũ esse cõiectinalem sed quib placuerit neq illi tra¬
diderũt neq ego usꝙͣ repere potui: raciõem tane hais
seqrum diciuit᷑. qdres omiis sigine colligerer. Quomo

Expanded text:
status satis ostendi nec omnes contineri locos credo, quod apparebit diligentius legentibus, quae de utraque re dicam. erunt enim plura multo, quam quae his elementis comprehenduntur. apud plures auctores legi, placuisse quibusdam, unum omnino statum esse coniecturalem. sed quibus placuerit, neque illi tradiderunt neque ego usquam reperire potui. rationem tamen hanc secuti dicuntur, quod res omnis sig
Abbreviated transcription (Latin):
impetu parẽ tubuit. cum hoc igit᷑ nemo morcaliũ
conrendet. hũc ut deũ honniẽs intuebunt̾ hãc uimi et
celeuratẽ in pericle muat᷑. eupolis hãc fluminib
aristophanes cõperat. Hec est uere dicẽdi faculias.
sed neqi his tribus quasi formis incluia eloquẽcia ẽ.
tum est. ira hoꝵ interualla sunt. atq inter hecipsa
nuxxtũ quidã ex dnobus mediũ est. quoꝵ et tubtili
plerus aliquid atq subtilius et uehemẽti reurissiꝰ
acqi ireheniẽans inuenit᷑ ut illud leue aut astẽd̾e̾t
ad forciora aut tenuiora sũmictit᷑. ac sic prope ñmi¬
merabies species reperiũt᷑. que utiq aliquo mouit̃
touter se distenant. sicut quatuor uentos gentra¬
licei totidem mũdi cordinib accepunꝰ flare. quom
inrerim plurum medii et eoꝵ uatia eciã regionu¬

Expanded text:
impetu parem tribuit. cum hoc igitur nemo mortalium impetu parem tribuit. cum hoc igitur nemo mortalium contendet; hunc ut deum homines intuebuntur. hanc vim et celeritatem in Pericle miratur Eupolis, hanc fulminibus Aristophanes comparat, haec est vere dicendi facultas. sed neque his tribus quasi formis inclusa eloquentia est. tum est, ita horum inter se intervalla sunt, atque inter haec ipsa mixture quiddam ex duobus medium est eorum. nam et subtili plenius aliquid atque subtilius et vehementi remissius atque vehementius invenitur, ut illud lene aut ascendit ad fortiora aut ad tenuiora summittitur. ac sic prope innumerabiles species reperiuntur, quae utique aliquo momento inter se differant: sicut quattuor ventos generaliter a totidem mundi cardinibus accepimus flare, cum interim plurimi medii et eo
Abbreviated transcription (Latin):
monrẽq deducet. Uos eĩm̃ albaui tumuli arq luci
os inquã albanoꝵ obruce a resacroꝵ p .i. socie et et¬
les hic irã hic mericordiã inpirabit. hic dicit teuidet
appellaunt et fleuit et ꝑ om̃es affectus tractat᷑. iraq
illhuc sequet᷑ nec doceu desiderabit. Quare si ex trib
his generibus necessario su eligendũ unũ qͥs dubiret
hũc preferre omib et ualidissimũ alioquĩ et maxĩs
quibusq cansis accõmodanistimũ. nã et homẽrus
breue quidẽ eum iucũditate et propriã id cũ est nõ
enare uerbis et carẽtẽ iuꝑuaciuis eloquẽtiã Nenelae
dedit que iune iurtutes generis illiꝰ primi et ex ore
nrestoris dixit dulcorẽ melle profluere sermõnẽ qua
certe delectacõne nihil fuigi maiꝰ põt. sed sũma regres¬
sus est in ulixe facũdiã et magniudinẽ illi intisset
im orõnẽ nbibus hiberuis et copia uerboꝵ atq

Expanded text:
monemque deducet. Vos enim Albani tumuli atque luci: monemque deducet. Vos enim Albani tumuli atque luci: vos, inquam, Albanorum obrutae arae, sacrorum uales. Hic iram, hic misericordiam inspirabit, hoc dicente iudex deos appellabit et flebit et per omnes adfectus tractatus huc atque illuc sequetur nec doceri desiderabit. quare si ex tribus his generibus necessario sit eligendum unum, quis dubitet hoc praeferre omnibus et validissimum alioqui et maximis quibusque causis accommodatissimum? nam et Homerus brevem quidem cum iucunditate et propriam, id enim est non deerrare uerbis, et carentem supervacuis eloquentiam Menelao dedit, quae sunt virtutes generis illius primi, et ex ore Nestoris dixit dulciorem melle profluere sermonem, qua certe delectatione nihil fingi maius potest; sed summam expressurus in Ulixe facundiam et magnitudinem illi vocis et vim orationis niuibus hibernis et copia verborum atque
Abbreviated transcription (Latin):
ex duobus. alii floridũ. nãq id appellãt. addiderũt
quoꝵ tamẽ ea fere raciõ est. it pniũ docedi secũdũ
admonẽdi. terciũ illud utrocũq noĩe delectandi.
sine aliud intei cõciliandi p̾stare iudeat᷑ officiũ. In
docendo aucẽ acumẽ in cõciliãdo lenitas ĩ mouẽdo
probandiq cõsistet. sed quod eciã detractis ceterisn
crebrior et tigurie eut iucudior egressionibz amoe¬
mis composicõne aptus. sentẽcus dulcis. lemor
amẽ ut amius luadus quidẽ et uirẽtib utrino
silius mũbratus. At ille qui saxa deuoluat. et põ¬
ten . indignet᷑. et ripas sibi faciat multus. et torrẽs.
indicẽ uel intẽtẽ contra feret. cogetq ne qua rapit.
tur hec et amplificacõnib ex tollet orõem. et ĩ suꝑ¬
cionũ quoq eriget. que caribdis tã uoiay. et occ¬
anus nredius fidius ip̃e. nota sunt eñm iã studiosis
hec lumina hic deos ip̃os in cõgressum prope suũ ser¬

Expanded text:
 appellant addiderunt. Quorum tamen ea fere ratio est. ut primum docendi, secundum movendi, tertium illud, utrocumque nomine, dele ctandi, sive aliud interconciliandi piaestare videtur officium. in docen do autem acumeo, in interconciliando lenitas, in movendoprobandique consistet; sed quod etiam detractis ceteris crebrior, et figuris erit iucundior, egressionibus amoenus, compositione aptus, sententiis dulcis. lenior tamen; ut amnis lucidus quidam, et vitentibus utrimque filuis inumbratus. At ille qui saxa devoluat, et pontem dedignetur, et ripas sibi faciat multas, ut torrens Iudicem. vel contra nitentem, feret, cogertque ire qua rapit. tur. Hic et amplisicationibus extollet orationem, et visuperlationum quoque eriget. Quae charyb dis tam vorax etc. Ocennus medius fidius ipse etc. Philip. 2. Nota sunt enim iam studiosis haec lumina. Hic Deos ipsos in congressum prope suum ser
Abbreviated transcription (Latin):
sic pocius oportet stribi ut dixerũt. Quid ergto
semper su ages orator. ut stribet si licebit seiuꝑ
data multũ ex eo quod potuit dici recidetur edicio
habebit omnã que autẽ iecũdũ natiã indicãciũ
dicca sunt nõ ira posteris tradent᷑. ne uideaut᷑ pro¬
posin fuisse nõ temporis. Nã id quoq płraũ refere
quomodo audire index uelir. aq ius miliꝰ sepe ip̃e
rectus est. dicẽtes ut cicero papit Ideoq instãdum
his que placere incellexeris. ne silentiũ ab his q̃
nõ reapientmi. sermo ip̃e qui faale iudicẽ doceat
optãdut nec idmirũ sit quom eciã testiũ ꝑsonis
aliqua mutẽt prudenter eũ qui quom incerro¬
gasset rusticũ testem ad amphionẽ negãt et detra

Expanded text:
sic potius oportuit scribi, ut dixerunt. quid ergo? semper sic aget orator, ut scribet? si licebit, sempedata, multum ex eo, quod oportuit dici, recidetur; editio habebit omnia. quae tamen secundum naturam iudicantium dicta sunt, non ita posteris tradentur, ne videantur propositi fuisse, non temporis. nam id quoque plurimum refert, quomodo audire iudex velit, atque eius vultus saepe ipse rector est dicentis, ut Cicero praecipit. ideoque instandum iis quae non recipientur. sermo ipse, qui facillime iudicem doceat, aptandus. nec id mirum sit, cum etiam testium personis aliqua mutentur. prudenter enim, qui cum interrogasset rusticum testem, an Amphionem nosset, nega
Abbreviated transcription (Latin):
syllabã et ille eũ sic optime norat huiꝰ medi casꝰ
efficiur ut aliquãdo dicat᷑ alicer quã seribit᷑. quom
dicere quomodo stribendũ est nõ licet altera ẽ diui¬
sio que in tris partis et ip̃a destendit qua discer¬
in posse eciã recte dicẽdi generoe mẽ se uident᷑. Nãq

Expanded text:
di casus efficient, ut aliquando dicatur liter quam scribitur, cum dicere, quomodo scribendum est, non licet. altera est divisio, quae in tres partes et ipsa discedit, qua discerni posse etiam recte dicendi genera inter se videntur. namque
Abbreviated transcription (Latin):
fornns inclusam
racio ist. qui cum in chychaia qͥuq eõfiouierũt sonos
plurima deinde narietate cõplent spacia illa neruoꝵ
atq ne quos incerposuerũt inserũt alios ut panci
ilitransitus młros gradus habeant. plures igitur
eciã eloquẽcie facies. sed stultissimũ q̃rere ad quam
rectutus se sit orator quom onũĩs species q̃ modo recta
est. habeat usum arq id ip̃m nõ su oratoris qd̾ uulgo
genus dicendi nocant uretur eñm it ree exiget oĩb
nec pro causa modo. sed pro ꝑtibus canse nã ut nõ
eodẽ modo pro reo capitis et in certanue herediratit

Expanded text:
m ratio est, qui, cum in cithara quinque constituerunt sonos, plurima deinde varietate complent spatia illa nervorum, atque his, quos interposuerunt, inserunt alios, ut pauci illi transitus multos gradus habeant. plures igitur etiam eloquentiae faces, sed stultissimum quaerere, ad quam se recturus sit orator, cum omnis species, quae modo recta est, habeat usum, atque id ipsum non sit oratoris, quod vulgo genus dicendi vocant. utetur enim, ut res exiget, omnibus, nec pro causa modo, sed pro partibus causae. nam ut non eodem modo pro reo capitis et in certamine hereditati
Abbreviated transcription (Latin):
racõne digna si infelix usq ad ultumũ sollicitudo per¬
sequit᷑ ac oratorẽ macerat et coquit egre uerba uertẽ¬
um et ꝑpc̃oẽdis coauginẽtandisq eis in tabescentẽ ir
ille et sublinus et locuplex circũfluẽtib udiq eloꝙ̃cie
copiis imperat. desunt eĩm in aduersa inti qui ꝑienit
in sũũ scandenti circa imia laboi est. Ceterũ quãtũ
processeris. mollier̾ diues. at letius solũ et si hec quoq
iam lenus suprema ꝑseuerãtibus studiis euastris ide
fuictus illaborati offerũt. se se et omiã sponte proueuit.
habet modũ. sine quo nihil nec laudabile. nec salutare
⁊. et intor ille cultũ mulẽ et inuẽcio iudiciũ sie eri
magna nõ nimia subluma nõ abrupta forcia nõ te-¬
meraria seuera nõ tristicia grauia nõ tarda leta nõ
luxuriosa incũra nõ dissoluta forcia nõ tunida suuł¬

Expanded text:
ratione digna, si infelix usque ad ultimum solicitudo perratione digna, si infelix usque ad ultimum solicitudo persequitur, ac oratorem macerat ac coquit, aegre verba vertentem, et perpendendis coagmentandisque cis intabescentem. Nitidus ille, et sublimis, et locuples, circumfluentibus undique eloquentiae copiis imperat. Desinit enim in adverta niti; qui per venit in summum. Scandenti circma ima labor est: ceterum, quantum processeris, mollietnr dives et laetius solum. Et si haec quoque iam lenius supina perseverantibus studiis evaseris, inde fructus illaborati offerunt sese et omnia sponte proveniunt;habeat modum, sine quo nihil nec laudabile nec salutare est, et nitor ille cultum virilem et inventio iudicium. sic erunt magna non nimia, sublimia non abrupta, fortia non temeraria, severa non tristia, gravia non tarda, laeta non luxuriosa, iucunda non dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
stimẽt populare acqr plansibile. quod quidẽ placere
multis nec inficior nec miror. Est eñ iucũdioris¬
agenciũ parata uulgi corona est. Ubi uero qͥd exqui¬
sicius dictũ accidit auribus imperitoꝵ qualecũq id̾
quod modo se ip̃i posse desperent habet adiinacionẽ. neqr
ĩerito. nã ue illud quidẽ tacile est. Sed euauescũt hec
atq moriũt᷑ comparacõne melioꝵ: ut laua tiucta. fuco
tu melioris obruat᷑ ut oiidiꝰ ait. si uero iudiciũ his cor
ruptis acrius adhibeas. ut bucinũ purpura iã illd̾ quo
fefellerat exuat mẽtitũ colorẽ et quadã iux euarrabili
fedirate palescat. Luceat igit᷑̾ hec cria solem et ur q̃dã
exigna aĩalia igniculi iudent᷑ in tenebris. demq mala
mulei probant. nemo improbat bona. Neq uero omĩa
ma de pbus loonun lumꝰiorotor optime tãtũ sed e¬
eciã facilime faciet. neq eĩm ius suma dicẽdi ess adimi¬

Expanded text:
stimant populare atque plausibile. quod quidem placere stimant populare atque plausibile. quod quidem placere multis nec infitior nec miror. Est enim iucuagentium parata vulgi corona est. Ubi vero quid exquisitius dictum accidit auribus imperitorum, qualecumque id sic; modo sic ipsi posse desperent, habet admirationem. neque immerito; nam ne illud quidem facile est. sed evanescunt hac atque emoriuntur comparatione meliorum, ut lana tincta fuco  conspectu melioris obruatur, ut Ovidius ait. si vero iudicium ruptis aerius adhibeas, ut buccinis purpuram: iam illud quod fefellerat, exvat mentitum colorem, et quadam vix enarrabili foeditate pallescat, Luceat igitur haec citra solem, ut quaedam exigua animalia, igniculi videnturin tenebris. Denique mala multi probant. nemo improbat bona. Neque vero omnia ista, de quibus locuti sumus, orator optime tantum; sed etiam facillime facier. Neque enim vis summa dicendi est admi
Abbreviated transcription (Latin):
et de iterne ac sponsionibus et de cerca credita dicet
semabit discruimã uitã ex differẽcia ꝑsonaꝵ locorim.
ad docendũ alias ad mouẽdum adhibebit artis. non
unus color prohemii. narracõns: argumẽtoꝵ egrei¬
siomis per oracõis seruabitur. dicet idẽ graniter seue¬
ie acriter urehementer cõcitate copiose: amare: conuier
remisse: subtilitei blãde lenicer. dularei. breuiter. ui¬
bane. nõ nibiq simul. sed ubicũq par sibi sic fier quom
ꝓptei quod inmeĩe repertus ẽ nius oracõnis. ur dicat
militer. et ad essiciendũ qd̾ intendit poteurer. tñ lau¬
dem quoq: nec doctoꝵ modo. sed eciã uulgi consequat᷑.
Sallunt enm̃ plurimũ qui niciosum et corruptũ dicedi
enus. quod aut uboꝵ licẽcia resultat aut puerilib
sentẽciolis lascuuat. aut in modico tumore turgescit.
aut mambus locis bracchat᷑ aut casuris si lenirer
excuciant flosculis intẽt. aut precipicia pro subluni¬
bus habet. aut specie libertatis insanit. magis exi¬

Expanded text:
et de interdictis ac sponsionibus et de certa credita dicet,servabit discrimina, multa ex differentia personarum, locorum ad docendum alias ad movendum adhibebit artes. non unus color prooemii, narrationis, argumentorum, egressionis, perorationis servabitur. dicet idem graviter, severe, acriter, vehementer, concitate, copiose, amare, comiter, remisse, subtiliter, blande, leniter, dulciter, breviter, urbane, non ubique similis, sed ubique par sibi. sic fiet cum id, propter quod maxime repertus est usus orationis, ut dicat utiliter et ad efficiendum quod intendit potenter, tum laudem quoque nec doctorum modo sed etiam vulgi consequatur. falluntur enim plurimum, qui vitiosum et corruptum dicendi genus, quod aut verborum licentia exultat aut puerilibus sententiolis lascivit aut immodico tumore turgescit aut inanibus locis bacchatur aut casuris, si leviter excutiantur, flosculis nitet aut praecipitia pro sublimibus habet aut specie libertatis insanit, magis exi
Abbreviated transcription (Latin):
eloquetit agere ceperũt. parũ in inta dig̾tatis ha¬
nerũt. parũ ad posteros glorit tradiderũt. Alioqͥi
pessune de reb hũanis ꝑducte ĩ sũmũ artes mererẽt᷑
eloquẽtia parir fructꝰ ac si quis studia utilitaee sola
meneaur. perre illi ꝑfecte par est. Neqz erar diftrale
neteribus. uel nouis exemplis palã facere. nõ aliũ¬
de maiores. opes. honores. amicicias. latidẽ psentẽ
futmã hõĩb cõtigisse si tamẽ dignu luceris ess ab
opere pulcherimo. quois tractatꝰ acq ip̃a passio
plenissimã studus graciã refert. Hac miorẽ exigere
mercede more eoꝵ. qui a se nõ u̾tutes. sed uoluptatẽ
que fit ex iurtutib peti dicũt. Ipãm igit᷑ orãdi ma¬
iestatẽm: qua inhil dii ĩmortales meliꝰ hõmi dederũt
riatis carẽt toto aĩmo petamꝰ antami᷑q semper ad
optima. qd faciẽtes aut euademꝰ in sũmũ aur certe

Expanded text:
eloquentiae agere coeperunt, parum ad vita dignitatis haeloquentiae agere coeperunt, parum ad vita dignitatis habuerunt, parum ad posteros gloriae tradiderunt? alioqui pessime de rebus humanis perductae ad summum artes mererentur, eloquentia parit fructus ac, si quis haec studia utilitate sola metiatur, paene illi perfectae par est. neque erat difficile vel veteribus vel novis exemplis palam facere, non aliunde maiores opes, honores, amicitias, laudem praesentem, futuram hominibus contigisse, nisi indignum litteris esset, ab opere pulcherrimo, cuius tractatus atque ipsa possessio plenissimam studiis gratiam refert, hanc minorem exigere mercedem, more eorum, qui a se non virtutes sed voluptatem, quae fit ex virtutibus, peti dicunt. ipsam igitur orandi maiestatem, qua nihil dii immortales melius homini dederunt posteritatis carent, toto animo petamus nitamurque semper ad optima, quod facientes aut evademus ad summum aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
postir quom onna quas magna sunt atq adiuira¬
bilia tempus aliquod quo primũ esticerentur ha¬
burunt Nõ i poetas ab homero et ungilio tan¬
tum uastigium accepit eloquencia a demosthent
ani acetont. demiq qͥtquid est optinũ auie non fu¬
eiar uerũ eciã si quie sũma desperet. quod quor faciat.¬
quoi ingeniũ: ualitudo. facultas: praeceptor n
deerunt. tanrẽ est ut cicero ait pulchrum in s¬
dis tercusqz consistere. Ileqz eim̃ si quis a chiblis
gloriam in bellicis consequi non potost. aiacis. aut
diomedis laudem aspernabitur neq qui homeri
nõ fuerunt. quin imo si hauc cogitacionem he
habinsient: ut nemo se meliorẽ fore. eoq optimus
fuistei arburaret᷑ hi ip̃i que sunt optimi nõ fuissẽt
neq post lucreciũ ac Naciũ iurgiliꝰ. nec post crassũ
et hortensiu cicero. Sed nec illi post eos incer̃t.
an pollio et messalla. qui iã ciceront arcem tenente

Expanded text:
posse; tum omnia, quae magna sunt atque admiraposse; tum omnia, quae magna sunt atque admirabilia, tempus aliquod quo primum efficerentur habuisse. nam et poesis ab Homero et Vergilio tantum fastigium accepit et eloquentia a Demosthene atque Cicerone. denique quidquid est optimum, ante non fuerat. verum etiam si quis summa desperet quod cur faciat,i ingenium, valetudo, facultas, praeceptores non deerunt?, tamen est, ut Cicero ait, pulchrum ad secundis tertiisque consistere. neque enim, si quis Achillis gloriam ad bellicis consequi non potest, Aiacis aut Diomedis laudem aspernabitur, nec qui Homeri non fuerunt, Tyrtaei. Quin immo si hanc cogitationem homines habuissent, ut nemo se meliorem fore eo qui optimus fuisset, arbitraretur, ii ipsi, qui sunt optimi, non fuissent, neque post Lucretium ac Macrum Vergilius nec post Crassum et Hortensium Cicero, sed nec illi, qui post eos fuerAn Pollio et Messala, qui iam Cicerone arcem tenente
Abbreviated transcription (Latin):
quer anoinas de quo quisq uellet inbebat. que tãdẽ
aus e̾igua luieris plamnis defit. quod seculis aris¬
toccles didicie ut nõ solũ que ad phylosophos aeq ora¬
tores ꝑturent stiencia cõplectereturr sed auulĩ satoꝵ¬
q nõatras om̃es ꝑquiret illis cũm hec ĩuemenda
furint nobis cognoscruda turt. Tot nos p̾ceptoribus
toi ꝯeempłis instuieit autiquitas ut posset iuuderi ulla
force nastendi etas felicior quã nostra quoi ooceude
r  seculo luteras etate grecas iẽ declinata didicit.
ur esset hõrrib docuur̃tõ. ea quon petupi posse que
sene cõcupissent quõ mulra oene ounoi ⁊ adiore nar¬
cum eciã corueliũs celsois medioat uir ingenis non
solum de his omib euscripserie artibus. sed ãplius
iea noso proposro: ut eum leisie omña illa credanus
At perficere tanti᷑ opus arduũ. et nemo ꝓsecii ãti
onna iusticit ad exorio cionẽ studioꝵ nõ capere id
reium namrõ in ꝯͥcquid nõ est factũ. ne fieri qͥde

Expanded text:
tores de quo quisque vellet iubebat. quae tandem ars digna litteris Platoni defuit? quot sacculis Aristoteles didicit, ut non solum, quae ad philosophos atque oratores pertinent, scientia complecteretur, sed animalum satorumque naturas omnes perquireret? illis haec invenienda fuerunt, nobis cognoscenda sunt. tot nos praeceptoribus, tot exemplis instruxit antiquitas, ut possit videri nulla sorte nascendi aetas felicior quam nostra, cui docendae rudi saeculo, litteras Graecas aetate iam declinata; didicit, ut esset hominibus documento ea quoque percipi posse quae senes concupissent. quam multa, paene omnia, tradidit Varcum etiam Cornelius Celsus, mediocri vir ingenio, non solum de his omnibus conscripserit artibus, sed amplius vel ipso proposito, ut eum scisse omnia illa credamus. at perficere tantum opus arduum et nemo perfecit. ante omnia sufficit ad exhortationem studiorum, capere id rerum naturam nec, quidquid non est factum, ne fieri quidem
Abbreviated transcription (Latin):
promptũ est in uere intuẽti mirũ fit illdmagis
malos esse tã multos. nã ut aqua piiab ut
sicta reriens cucũtusus nobis iprritus uoluea¬
bus cõnenit. ia certe faaluis esse oportebat secũ¬
duum natinã quã contia eã uiuere. cetera uero
enã si etatẽ nostrã nõ spacio senectutis. sed tpor̃e
adulescentie meciam abunde młros ad diicendũ
annos habent. omĩa enm̃̃ breniora reddet ordo
et racis et modus ded culpa ẽ in preceptoribus
prima qui libenter detineut puerũ xti cupi
partim eciã inscipiencia tradendi uel negligencia
proxima in nobis qui morari in eo quod nobis diie¬

Expanded text:
promptum est, ut vere intuenti mirum sit illud magis promptum est, ut vere intuenti mirum sit illud magis malos esse tam multos. nam ut aqua piscibus, ut sicca terrenis, circumfusus nobis spiritus volucribus convenit, ita certe facilius esse oportebat secundum naturam quam contra eam vivere. cetera vero, etiamsi aetatem nostram non spatio senectutis sed tempore adolescentiae metiamur, abunde multos ad discendum annos habent. omnia enim breviora reddet ordo et ratio et modus. sed culpa est ad praeceptoribus prima, qui libenter detinent quos occupaverunpartim etiam inscientia tradendi vel negligentia. proxima ad nobis, qui morari ad eo quod novi
Abbreviated transcription (Latin):
rebant᷑ adiecerm quiqz hec operi nostro necessa¬
ra esse crediderint uelut pondus rei ꝓhorrescaz
et desperent ante experimẽtũ. tum qui priũ
remicient sibi quãta sie humani ingeri uis quã
potens esticiendi que uelit. cũ maria trãstire sy¬
deuĩ curius miosq cognoscere mũdũ ip̃m pene
dimetir m̃ores. sed difficiliores arres potutrnt.
tũ cogitẽt quãtã rẽ petant quãq null ꝰsit hoc pre¬
posito prenno labor recusandus. Quod st mente
cõcipeunt huit quoq parti sacilius accedent urip̃m
id quod prins quodq maiꝰ est u bora ur brd
facrie easd̃em que iurentẽ docent artes accpiet.
Neq em̃m cunt tã perplexa aut tam munerosae
sune que preniũt ur nõ pantoꝵ ad modũ anoꝵ
mita̾one discant᷑ lõgam em̃ fecit operã qreod
repugnamꝰ bienis est instiruco ite hoiresterbe¬
areqni si credas. natia cm nos adauẽtẽ opti¬
mã genint. adeoq discere mreliora uolent buse

Expanded text:
debantur, adiecerim, quique haec operi nostro necessadebantur, adiecerim, quique haec operi nostro necessaria esse crediderint, velut moram rei perhorrescant et desperent ante experimentum. qui primum renuntient sibi, quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi quae velit, cum maria transire, siderum cursus numerosque cognoscere, mundum ipsum paene dimetiri, minores, sed difficiliores artes potuerint. tum cogitent, quantam rem petant, quamque nullus sit hoc proposito praemio labor recusandus. quod si mente conceperint, huic quoque parti facilius accedent, ut ipsum id, quod prius quodque maius est, ut boni viri facile eas, quae virtutem docent, artes accipiet. neque enim aut tam perplexa aut tam numerosa sunt quae praecipiuntur, ut non paucorum admodum annorum intentione discantur. longam enim facit operam quod repugnamus; brevis est institution vitae honestae beataeque, si credas. natura enim nos ad mentem optimam genuit, adeoque discere meliora uolentibus
Abbreviated transcription (Latin):
celiũ deductũ a patre cicero profitet᷑. sic paniam hii¬
tiũ dolabellã in morẽ preceptoris excercnt. qͦctidie
diceus audieusq. Ac nestio an eũ tñc beatissimũ
credi oporteat fore quom iã secretus et cõseciatus
iber undia procul a cõtẽcionib fomã in tuto a¬
locarit. et senciat uiuꝰ eã que post fata prestari
magis solet uenerationẽ. et quid apud posteros
tuturꝰ sit idebit. conicius sũ mei quãtũ medio¬
critate ualui queq autea scierim queq operis
huiusce gracia potuerim inqͥrere candide me atq
simpliciter in notieiã eoꝵ. si qui forte cognosiere
uoluissent. protulisse. Atq id uiro bono saitis¬
est docuisse quod saree. Uereor tamẽ. ne aut magna
nimũ indear exigere qui eũdem uirũ bonũ esse. et
dicendi peritũ uelim. aut multa qui tot artibus
in puericia discendis. morũ quoq precepta et stiẽ¬
ciam iuris cuulis. Preterta que de eloquẽtia tra¬

Expanded text:
Caelium deductum a patre Cicero profitetur; sic Pansam, HirCaelium deductum a patre Cicero profitetur; sic Pansam, Hirtium, Dolabellam ad morem praeceptoris exercuit cotidie dicens audiensque. ac nescio an eum tum beatissimum credi oporteat fore, cum iam secretus et consecratus, liber invidia, procul contentionibus famam ad tuto collocarit et sentiet vivus eam, quae post fata praestari magis solet, venerationem et, quid apud posteros futurus sit, videbit. conscius sum mihi, quantum mediocritate valui, quaeque antea scierim, quaeque operis huiusce gratia potuerim inquirere, candide me atque simpliciter ad notitiam eorum, si qui forte cognoscere voluissent, protulisse. atque id viro bono satisest, docuisse quod scierit. vereor tamen, ne aut magna nimium videar exigere, qui eundem virum bonum esse et dicendi peritum velim, aut multa, qui tot artibus ad pueritia discendis morum quoque praecepta et scientiam iris civilis praeter ea, quae de eloquentia tra
Abbreviated transcription (Latin):
ccasio illi fuit dicẽdo malle eũ desticere quã desu
ieq erant illa qualiacũq mala. sed im̃ora. Quare
autequã in has etatis nemat insidias receptui canet
in portu. et inregra naue ꝑucniet. Neq eim imĩoree
eum quom id fecerit studiorũ fructus ꝑsequencer.
aur ille mouumẽta reꝵ posteris ut ⁊ crassus in
libus aceronis destinata q̃rẽtibus reddet. aut eloꝙ̃:¬
cie cõponet artẽ. aut pulcherimis uire preceptĩs
dignũ os dabit. Frequẽtabũt uero eius donũ optii
unenes more notorũ. et uere dicẽdi mã uelut ex ora¬
curlo poteur hos ille formabit quasi eloquẽcie parẽs
et ur uetus guberuator lutora et portus. et que tẽ¬
pestatũ sigua. quid secũdis flaribus quid aduersis
ratis poscat docebit. nõ humanitatis solũ coniĩ
ductus ofticio sed amore quodã operis. nemo eim
minui uelit id in quo maxrmnꝰ fuit. quid porro est
honestius quã docere quod optime scias, sic ad se

Expanded text:
icere quam desinere. icere quam desinere. neque erant ilia qualiacunque mala sed minora. quare antequam ad has aetatis veniat insidias, receptui canet et ad portum integra nave perveniet. neque enim minores eum, cum id fecerit, studiorum fructus prosequentur. aut ille monumenta rerum posteris aut, ut L. Crassus ad libris Ciceronis destinat, iura quaerentibus reddet aut eloquentiae component artem aut pulcherrimis vitae praeceptis dignum os dabit. frequentabunt vero eius domum optimi iuvenes more veterum et vere dicendi viam velut ex oraculo petent. hos ille formabit quasi eloquentiae parens, et ut vetus gubernator litora et portus et quae tempestatum signa, quid secundis flatibus, quid adversis ratio poscat, docebit, non humanitatis solum communi ductus officio, sed amore quodam operis. nemo enim minui velit id, ad quo maximus fuit. quid porro est honestius quam docere quod optime scias? sic ad se