comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am tͣnsũb̾ans p̃datus ẽ. Regemq eorũ
pren uirib sͥ imparẽ ⁊ ideo ꝑ latibula
⁊ diuortia delitescentẽ: comp̃h̾ndit.
⁊ uinctũ uictoriosus secũ reduxit.
Rutrici reg anno .xiiii. Romani
amputauert̃ linguã leoni pape. ⁊
ocłos sͥ eruerũt. eumq a sede sua fuga
susq papa effectus ẽ. Post tͥennũ uͦ
karolus rex factus ẽ imꝑator: ⁊ aleo¬
ne papa sacratus. dampnauit morti
illos qui papã de honestauerant. s pꝰea
p̾cib pape mortẽ indulsit ⁊ mexilium
eos retrudit. Post tͥennium quoq defec̃
brithric rex westsexe. Hoc intempore
fute magnũ p̾lium in nordhumbre ap̾
Wellehare: inquo ꝑiit alric filius he
num det̾minare nimietas ꝓlixitatis
necessario ꝓbibet. Gens enim angloꝵ
libro p̃rogatiua singlaris excellentie
notauimꝰ: regnauit .xxxuii. ann̾. ⁊¬
uii. menses suꝑ uestsexe. Quẽ iuuenil
quidem etare brithric p̾cessor eiꝰ ⁊ offa rex
m̃censis abhac t̾ra fugauerant. Exula¬

Expanded text:
am transverberans praedatus est, regemque eorum Pren viribus sibi imparem, et ideo per latibula et divortia delitescentem comprehendit, et victum victoriosus secum reduxit. Brictrici regis anno XIV Romani amputaverunt linguam Leonis papae, et oculos sibi eruerunt, susque papa effectus est. Post triennium vero Carolus rex factus imperator et a Leone papa sacratus damnavit morti illos, qui papam dehonestaverant; sed postea precibus papae mortem indulsit, et in exsilium eos retrusit. Post triennium quoque defecit Brithric rex Westsere. Hoc in tempore fuit magnum praelium in Nordhumbre apud Wellehare, in quo periit Alric filius Hebnum determinare nimietas prolixitatis necessario prohibet. Gens enim AngloruII praerogativa singularis excellentiae notavimus, regnavit XXXVII annis ili quidem aetate Brictrich praecessor ejus et Offa rex Merce ab hac terra fugaverant: exsula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgensq romã in albis mortuus ẽ ⁊ in¬
signia regn cõmutauit. Ine regnauit
xxxuii. anñ. uicitq p̾lio gerentẽ regem
ualensem domuitq bello australes saxo¬
nes. Romãq petens se felicit̾ regnode po
delhardꝰ cognatus reg̃ ine reg s suit.
nums ab eodem traditũ rexit in pace .xiiii.
cit ꝙ britannos bis lege prelii & regem
sus ⁊ post ea oocisus ẽ.

Expanded text:
is mortuus est, et insignia regni commutavit. Ine regnavit XXXVII annis; vicitque praelio Gerentem regem Walensem, domuitque bello australes Saxones, Romamque petens se feliciter regno deposuit. Adelhardus, cognatus regis Ine, regnum sibi ab eodem traditum rexit in pace quatuordcitque Britannos bis lege praelii et regesus, et postea occisus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Os redus nepos reg̃ p̃dicti regñ .i. annꝰ ⁊aͭ
regno fugatꝰ ẽ a suis ⁊ pꝰ tͥenniũ occisus.
Ardulf regñ .xii. ann. ⁊ a sius fugatꝰ ẽ a
regno suo. Post ea nordhumbriũ apparet
insania nequitie p̾occupati: aliqͣntiꝑ
sine rege fuert.⁊ eogbͥcto regi ꝯcordatist᷑.
ec est adbreuiatio regum
merce in hoc libro p̃dictorum.
Renred cognatus eiꝰ regñ .u. anñ romã¬
ꝙ petiit ⁊ uictoriosus monachatũ suscep̾.
eolred filiꝰ adelredi reg̾ regñ .uiii. ann̾.
uit nordhumbre uicitq gentẽ Wallie.
pͥfurtq regib om̃ib anglie. S tandẽ
a cudredo rege uictus ⁊ pꝰea occisus ẽ
Beornred .i. anno regñ tenuit.s offa
ualidꝰ eum aufugauit.
Offa .xxxix. ann̾ regñ. is regẽ westsexe
kine cuulf bello minorauit ⁊ chentenses
⁊ nordhumbras.
Cegferd filiꝰ offe regis uno ad plenum
anno uiuere ñ suffecit.
Cenw ls regñ .xui. anñ pacifice ⁊ mor¬
tuus est communi morte.
eola lf trib annis regñ tenuit. quod

Expanded text:
Osred, nepos regis praedicti, regnavit uno anno et a regno fugatus est a suis, et post triennium occisus. Ardulf regnavit XII annis, et a suis fugatus est a regno suo. Postea Nordhumbri, ut apparet, insania nequitiae praeoccupati aliquantisper sine rege fuerunt, et Egbrichto regi concordati sunt. Haec est abbreviatio regum Merce in hoc libro praedictorumCenred, cognatus ejus, regnavit V annis, Romamque petiit, et victoriosus monachatum suscepit. Ceolred, filius Edelredi regis, regnavit octo annis, vit Nordhumbre, vicitque gentem Walliae, praefuitque regibus omnibus Angliae. Sed tandem a Cudredo rege victus, et postea occisus est. Beornred uno anno regnum tenuit, sed Offa validus eum aufugavit. Offa XXXIX annis regnavit. Is regem Westsere Kinewolf bello minoravit, et Centenses, et Nordhumbras. Egferd, filius Offae regis, uno ad plenum anno vivere non suffecit. Cenwolf regnavit XXVI annis pacifice, et mortuus est communi morte. Ceolwolf tribus annis regnum tenuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nec multopꝰ obiit enbaldꝰ archiep̃s ap̃
eboracum. Eui succ̃ alt̾ enbaldꝰ. His dieb
adrianus papa ⁊ rex magnus offa uite
metas attig̾unt. Post ea ecgfert filiꝰ offa
qui uocatur alio nõie pren. adeptꝰ ẽ reg¬
num chentense. Gens uͦ pagana pda¬
uerunt nordhumbre ⁊ monaft̾ium etg¬
fert spoliauerunt ap̃ donemuthe. Tuẽ
uͦ occurrentib eis nobilissimis ⁊ bello as¬
suetissums anglorum: ducib eoꝵ oceisis

Expanded text:
Nec multo post obiit Eubaldus archiepiscopus apud Eboracum, cui successit alter Eubaldus. His diebus Adrianus papa et rex magnus Offa vitae metas attigerunt. Postea Egfert filius Offae ict vocatus alio nomine Pren adeptus est regnum Centense; gens vero pagana praedaverunt Nordhumbre, et monasterium Egfert spoliaverunt apud Donemuth. Tunc vero, occurrentibus eis nobilissimis et bello assuetissimis Anglorum, ducib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ a regno fugatus & delred filiꝰ mol itẽ
regno ẽ restitutꝰ. Osredus uͦ .iiii. anno
postqͣm rex fuerat: c̃ ꝯgregatis uirib
rediret. ut & delred ꝑ quem expulsus
osred tͥpudians ⁊ letabundꝰ rex fieret:
quam parum existimabat se annosed̃õ
pestate offa rex m̃ce p̾cepit amputari
caput scĩ & delbricthi. His ⁊̃ dieb iam.¬
brith archiep̃s ultͣ ñ uixit. & abbas
ep̾m apud winterne.
rihtici reg̾ anno. x uisi sunt flam¬
mei dracones uolantes ꝑaera. Qd
signum due ꝑestes secute st̃. Prim maxi¬
ma fames. post ea gens pagana anorua¬
gia ⁊ dacia ueniens que prius gentem
nordhumbrensem misere destruxerũt.¬
⁊ post in lindiffarnensi ꝓuintia eccł̃ias
xp̃i cum in habitantib horribilit̾ exter¬
minaint in idib ianuarii. Qua etiam
tempestate sigga dux qui alfuold re-
nordhumbͥ regem suũ & delred occi¬
d̾unit. Qui anno eo quo rex os redꝰ occisus
fuerat in suꝑbiam elatus: sua relicta
nouam duxͥat uxorem. ignorans qd̵ ⁊ ip̃e

Expanded text:
et a regno fugatus, et Edelred filius Mol item regno est restitutus. Ofredus vero IV anno postquam rex fuerat, cum congregatis viribus rediret, ut Edelred, per quem expulsus Osred tripudians et laetabundus rex fieret, quam parum aestimabat se, anno II ersa. Ea tempestate Offa rex Merce praecepit amputari caput S. Edelbricti. His etiam Lambrih archiepiscopus ultra non vixit, et abbas episcopum apud Witerne. Brictrici anno X visi sunt flammei dracones, volantes per aera, quod signum duae pestes secutae sunt: primo maxima fames, postea gens pagana a Norwegia et Dacia veniens, quae prius gentem Nordumbrensem misere destruxerunt, et post in Lindisfarnensi provincia ecclesias Christi cum inhabitantibus horribiliter destruxerunt in Idibus Januarii. Qua etiam tempestate Sigga dux, qui Alfwold regeNordhumbri regem suum Edelred occiderunt, qui anno eo, quo rex Ofredus occisus fuerat, in superbiam elatus, sua relicta novam duxerat uxorem, ignorans quod et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
paruit signum crucis in uestib quod
dictu ⁊ auditu scłis om̃ib uideri potest
mirabile. factum ne gͥ fuit ad demon-¬
strationẽ motionis ierosolimitane cũ
potiꝰ factum ẽ ad correctionẽ gentium.
ne plagam dacoꝵ que ꝑxime secuta ẽ cor¬
recti ꝑferrent: Nos aũ nich temere di¬
finimus: s dei secreta deo relinquimꝰ.
Rthtricꝰ anno regni sui qͣrto:
duxit in uxorem eadburh filiã offa
uectus in suꝑbiam. his aũ dieb uenert̃¬
daci cum tͥb pupib in bͥtanniam p̾da:¬
tionis causa. Quod p̾positus regis illi̾
ꝑuntie uidens: occurriteis debito
securiꝰ. ut comp̃hensos ad regiũ duc̃et
castrum. Nesciebat aũ qui ẽẽt qui ap¬
pulerant uł cur appulissent. Statim
uͦ immixtus eis occisus ẽ. hic fuit pͥmꝰ
angloꝵ cesus a dacis. pꝰ quem multa mi¬
lia miliũ ab eis dem cesa sunt. Et he ẽ
pupes pͥme fuerunt quas huc daci ad¬
duxerunt. Anno sequenti ꝯuenit dei¬
lium apud nordhumbre in sincenhale.

Expanded text:
paruit signum crucis in vestibus, quod dictu et auditu saeculis omnibus videri potest mirabile. Factumne igitur fuit ad demonstrationem motionis Ierosolymitanae cumpotius factum est ad correctionem gentium, ne plagam Dacorum, quae proxime secuta est, correcti perferrent? Nos autem nihil temere definimus, sed Domini secreta Domino relinquimus. Brictricus anno regni sui quarto duxit in vectus in superbiam. His autem diebus venerDaci cum tribus puppibus in Britanniam praedicationis causa. Quod praepositus regis illius provinciae videns, occurrit eis debito securius, ut comprehensos ad regium duceret castrum. Nesciebat autem qui essent, qui appulerant, vel cur appulissent. Statim vero immistus eis occisus est. Hic primus fuit Anglorum caesus a Dacis, post quem multa millia millium ab iisdem caesa sunt, et hae puppes primae fuerunt, quas huc Daci adduxerunt. Anno sequenti convenit concilium apud Nordhumbre in Wincenhale.
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ domino suo eẽ eis. seꝙ dñi socioꝵꝙ
sanguinẽ ulturos. Irrumpentesq gͣui
plio inportam: uiuenem.⁊ lxxx.iiii. qui
cum eoerant int̾fecerunt. Remansitq
solus filiosus uiuenis uuln̾atus tamen.
kine u It gͥ .xxxi. anno regni sui sepul¬
tus ẽ apud Winceastre. Iuuenis aũ ap̾
acsenminster.
Ribtric qui etiam de ꝓgenie certiei
sepe dicti regis erat:post kineylf reg.¬
nauit suꝑ westsexe .xui. annis. Cuiꝰ anno
sco misit adrianꝰ papa legatos in bͥtan¬
niam ad renouandam fidem quã p̃di¬
cauerat augustinꝰ. Ip̃i uͦ honorifice ã
regib ⁊ popło suscepti: suꝑ fundam̃tũ
stabile edificauerunt pulchre xp̃i mĩa¬
oopante. Tenerunt aũ ꝯciliũ ap̃ ceal¬
thide ubi iamber dimisit partẽ ep̾atus
sui. Ibi ⁊̃ sigebrit electus electus ẽ ab offa
rege. Eodeam anno ecgfert sacratus ẽ u¬

Expanded text:
riorem domino suo esse iis, seque domini sociorumque riorem domino suo esse iis, seque domini sociorumque sanguinem ulturos, irrumpentesque gravi praelio in portam juvenem et LXXXIV, qui cum eo erant, interfecerunt. Remansitque solus filiolus juvenis, vulneratus tamen. Kinwlf igitur XXXI anno regni sui sepultus est apud Wincestre, juvenis autem apud Acsemminster. Brictrich, qui etiam de progenie Certici saepe dicti regis erat, post Kinwlfum regnavit super Westsere sexdecim annis, cujus anno secundo Adrianus papa misit legatos in Britanniam ad renovandam fidem quam praedicaverat Augustinus. Ipsi vero honorifice a regibus et populis suscepti, super fundamentum stabile aedificaverunt, pulchre Christiooperante. Tenuerunt autem concilium apud Cealtide, ubi Jambert dimisit partem episcopatus sui. Ibi etiam Higebrit electus est ab Offa rege. Eodem anno, Egfert  al. E
Abbreviated transcription (Latin):
alemundo ep̃o hagustoldensi defuncto T̃il¬
beht succ̃. karolus eo anno romã ut.
Circa hoc tempꝰ ꝯciliũ fuit apud ade.
inewlf cũ regnass .xxui. anñ ⁊ ꝯtͣ
set p̾lia. ⁊ eos ex om̃i parte domass: tan¬
dem exulare statuit adolescentẽ. kine¬
hard frẽm sigebricti. Ipe aũ impetiie
regem ap̾ meretune uͥ priuate ꝑrexerat.
ad quandã mulierẽ. Rex aũ id comꝑien.
in ostio se uirilit̾ defendebat donec ꝯspecto
uiuene foras exiliens uuln̾auit eũ. ⁊ õs
socii eiꝰ in regem pugnantes int̾fecerunt
eum. Elamore aut audito: milites regis
quiin urbe erant in uiuenẽ cucurre¬
runt. renuentesq oblatas ab eo t̾ras
⁊ peccuniam: pugnando om̃s mortui
erant: in atͥo uͥ rex occisus erat obsed̾unt
uiuenẽ ⁊ suos. Quidix̃ eis. Cognati ur̃i
necũ sunt. uob̃q dabo t̾ram ⁊ pecunrã
sołm cor ur̾m ne pugnetis contͣnos. Idem
Illi aũ respondunt. nullã pectuniã ca¬

Expanded text:
Alcmundo episcopo Haugustoldensi defuncto TilAlcmundo episcopo Haugustoldensi defuncto Tilbeth successit. Carolus eo anno Romam ivit. Circa hoc tempus concilium fuit apud Acle. Kinewlf, cum regnasset XXVI annis, et set praelia, et eos ex omni parte domasset, tandem exsulare statuit adolescentem Kineard, fratrem Sigeberti. Ipse autem impetiit regem apud Weretune, ubi private perrexerat ad quamdam mulierem. Rex autem id comperiens in ostio viriliter se defendebat, donec conspecto juvene foras exsiliens vulneravit eum, et omnes socii ejus in regem pugnantes interfecerunt eum. Clamore autem audito, milites regis, qui in urbe erant, in juvenem cucurrerunt, renuentesque oblatas ab eo terras et pecuniam, pugnando omnes mortuierant in atrio, ubi rex occisus erat, obsederunt juvenem et suos. Qui dixit eis: « Cognati vestri mecum sunt, vobisque dabo terram et pecuniam secundum cor vestrum, ne pugnetis contra nos; idem Illi autem responderunt nullam pecuniam cha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ offa rex castrũ idẽ in sua uira redegit.
Eõdem anno & delb̃t sacratus ẽ ap̃ eouer¬
wic ep̃c in winterne. Anno sequente¬
& delbald ⁊ herebert duces regis nordhym¬
bre rebellantes dño suo. occid̾unt alduf
filium bose regał ex̃citus pͥmatẽ marti
ꝯgressib ap̾ kingescliue. Et post ea du¬
ces regis kine ulf ⁊ eggan plio ingenti
occid̾unt duces p̾dicti ap̃ helathirnum.
Rex aũ p̾dictus &delred ducib suis i spe
amissa fugitã facie eoꝵ. Ili uͦ ꝯstituert̃
alfwold in regem qui regnauit .x. annis.
Anno aũ hos sequente pͥncipes ⁊ p̾positi
nordhymbre quãndã consulẽ ⁊ iusticia¬
rium suũ quia rigidior equo extiterat
busserunt. Codem anno &dbert archiep̃e
ob̃. in cͤastre. Eui succ̃ enbald. Eodem anno
hanebald factus ẽ ep̃c lindisfarnensis.
Podem anno antiqͥ saxones ⁊ franci pͥug
mo rex nordhumbre alfuold misit romã
ꝓpt̾ paiiũ. ⁊ dedit embaldo archiep̃o. Tunc

Expanded text:
 Offa rex castrum idem in jura sua redegit.  Offa rex castrum idem in jura sua redegit. Eodem anno Edelbert sacratus est apud Eouerwic episc. in Witterne. Anno sequente, Edelbald, et Herbert duces regis Nordhumbre rebellantes domino suo, occiderunt Aldulf filium Bose regalis exercitus primatem, Martis congressibus apud Kingsclive, et postea duces regis Kinewlf et Eggan praelio ingenti occiderunt duces praedictos apud Hilathirnum. Rex autem praedictus Adelred, ducibus suis et spe amissis, fugit a facie eorum; illi vero constituerunt Alfwld in regem, qui regnavit decem annis. Anno autem hunc sequente principes et praepositi Nordhumbre, quemdam consulem et justitiarium suum, quia rigidior aequo exstiterat, combusserunt. Eodem anno Edbert archiepisc. obiit in Cestre, cui successit Enbald. Eodem anno Kinebold factus est episcopus Lindisfarnensis. Eodem anno antiqui Saxones, et Franci pugnamo rex Nordhumbre Alfwd misit Romam propter pallium, et dedit Embaldo archiepiscopo. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat: karolo regi magno fraucoꝵ sub¬
iectum ẽ. pꝰ .xxx. annos regni eiꝰ quod inb
anno receꝑat ⁊ successorib eiꝰ usq ad hũc
diem exinde contigit.
meclfi regis anno .xx. pugnauit
rex offa cum mercencib contͣchen¬
tenses ap̃ ottanforde. Clade aũ horrenda
utrũq ꝑacta: belli successorib offa clarꝰ.
effuisit. Eodem anno nordhumbͥ fuga¬
uerunt regem alredi abeoWeruic ineb¬
domada paschali. ⁊ elegerunt sͥ in regem
&delred filiũ mol qui reinauit .iiii. an.
hoc aũ anno uisa fuerant in celo rubea
signa pꝰ occasum sot ⁊ horrendi serpentes
uisi sunt in sudsexe cũ magna ãmiratiõe.
Scd̃o aũ obhoc anno saxones antiqui un
gens angloꝵ descendit. ad fidem ꝯu̾sist.
Quo anno Wiehwine ep̃s Wint̾ne . xͦiiͦii.
anno ep̃atus sui morte affectus ẽ.
inesylf .xx.iiii.anno regni fui pug¬
nauit cont᷑ offam cirea benetune.
martis aũ casu minoratus: loco secessit.¬

Expanded text:
fuerat, Carolo regi magno Francorum subfuerat, Carolo regi magno Francorum subjectum est post XXX annos regni ejus, quod in hoc anno incoeperat et successoribus ejus usque ad hunc diem exinde contigit. Kinewlfi regis anno XX pugnavit rex Offa cum Mercensibus contra Centenses apud Oxenford; clade autem horrenda utrinque peracta, belli successibus Offa clarus effulsit. Eodem anno Nordhumbri fugaverunt regem eorum Alred ab Eouerwic in hebdomada paschali, et elegerunt sibi in regem Edelred filium Mol, qui regnavit annis IV. Hoc autem anno visa fuerant in coelo rubea signa post occasum solis, et horrendi serpentes visi fuerunt in Sudsere cum magna admiratione. Secunda autem ab hoc anno Saxones antiqui, unde gens Anglorum descendit, ad fidem conversi sunt. Quo anno Witwine episcopus Witterne XXIV anno episcopatus sui morte affectus est. Kinewlf XXIV anno regni sui pugnavit contra Offam circa Benetune; Martis autem casu minoratus loco secessit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tudbrictus archiep̾s uite demptus ẽ.
ine sxit cum .ui. annis imꝑasset:
& delbrich rex ohentensis uiuen
ui metas attigit. Eodem anno celwlt
qui monachus s rex quondã ñ hie obiit
s hinc abiit. stipendia mirabilia re¬
cepturꝰ. Anno uͦ sequente mol rex nord
tium sp̃to: uire dei octisus ẽ. Anno uͦ se¬
quente iambeth factus ẽ archieys chen
tensis. Tunc ĩ fridiald ep̃c ceastrensis
uiu̾e destitit. qui factus fuerat ep̃s.ui.
anno regni ceolels. Eo tempore With wi¬
ne factus ẽ ep̃s W iterne. Mol uͦ cum .ui.
annis regnasset: regnũ uordhumbredi-¬
misit. Postquẽ alred.uiii.annis regnauit.
Cuiꝰ reg̃ anno scdo animas emisert̃ eegb̃t
ep̃s fuiss xxxiiii. annis. Eogb̃to archiep̾c
succ̃. adelbert. frideb̃to ep̃o succ̃. alemund.
Anno .iiii. alredi regis obierunt pipinꝰ rex
uͦ regis anno.xu. incepit fieri mu¬
tatio dextere excelsi. Imꝑium nãq ro¬
manũ quod tot annis in se p̾cellentissimuĩ

Expanded text:
Cudbrictus archiepiscopus vitae demptus est. Cudbrictus archiepiscopus vitae demptus est. Kinewlf cum VI annis regnasset, Edelbricht rex Centensis metas vivendi attigit. Eodem anno Ceowlfus, tunc monachus, sed quondam rex non hic obiit, sed hinc abiit, stipendia mirabilia recepturus. Anno vero sequente, Mol, rex Nordtium spreto, jure Dei occisus est. Anno vero sequente, Jambeth factus est archiepisc. Eborac. Tunc etiam Fridwald, episc. Ceastrensis, vivere destitit, qui factus fuerat episc. VI anno regni Ceolwolf. Eo tempore Witwine factus est episc. Witern. Mol vero, cum VI annis regnasset, regnum Nordhumbre dimisit: post quem Alred VIII annis regnavit. Cujus regni anno II animas emiserunt Egbertepiscopus fuisset XXXIV annis. Edberto archiepisc. successit Adelbert; Frideberto episcopo successit Alcmund. Anno IV Alredi regis, obierunt Pippinus revero regis anno XV, incoepit fieri mutatio dextrae Excelsi ; imperium namque Romanum, quod tot annis in se praecellentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
mo nast̾iũ qd̃ ostruerat multisq modis
ditau̾at. Deditq uicario beati petri ro¬
mane urbis pontifici redditũ statutũ
de singlis domib regni su inec̃num.
inewlfi regis anno t̾eio eadbert
rex nordhymbre uidens pdictorũ¬
regum & delboldi scił ⁊ sigeb̾ti uitam
erũpnosam ⁊ finem infaustũ: cedulfr
sum: meliorẽ partẽ eligit que ñ aufe¬
retur abeo. Regno nãq relicto tonsu¬
ram capitis et̾num diadema generatu¬
ram suscepit. furuasq uestes etheresi
splendorem collaturas indutt. Iste ẽ octa¬
uus regnum illorum qui regna sua ꝓ
xp̃o sponte dimiserunt. immo ut ueriꝰ
dicam ꝓ regno et̾no cõmutauerunt.
Quib octo bĩtudinum iocunditas ꝑ¬
hennis multiplici delectam̃to ineffa¬
biliter iocundatur. Quoꝵ strenutatẽ
imitari: beatorum c̃. Succ̃ aũ ei m reg¬
no osuulf fuius suus. S cum tino an¬
no regnasset: a familia sua nefanda
ꝓditione occisus ẽ. Postquẽ mol & delsuold
regnauit .ui. annis. Circa hoc tempus

Expanded text:
monasterium quod construxerat, multisque modis ditaverat, deditque vicario beati Petri Romanae urbis pontifici redditum statutum de singulis domibus regni sui in aeternum. Kinewlfi regis anno tertio Eadbert rex Nordhumbre videns regum praedictorum Edelboldi scilicet et Sigeberti vitam aerumnosam et finem infaustum, Ceolwlfisum, meliorem partem elegit, quae non auferetur ab eo. Regno namque relicto, tonsuram capitis aeternum diadema generaturam suscepit, furvasque vestes aethereum splendorem collaturas induit. Iste est octavus regum illorum, qui regna sua pro Christo sponte dimiserunt, imo, ut verius dicam, pro regno aeterno commutarunt, quibus octo beatitudinum jucunditas perennis multiplici delectamento ineffabiliter jucundatur, quorum strenuitatem imitari beatorum est . Successit autem in regno Osulf filius suus; sed cum uno anno regnasset a familia sua nefanda proditione occisus est. Post quem Mol Edelwold regnavit sex annis. Circa hoc tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliũ uͦ cita disterminatione p̃oceupat.
ne popłs suus nimia tyrannide oppres¬
sus ñ respiret. ⁊ ĩmod̾ata pͥncipis neqͥ¬
tia citissimas ultionis et̾ne debito pe-¬
nas incurrat. ueluti sigeb̾tum hunc de
quo tͣectamus. Qui qͣnto neqͥor excitre:
tanto uilius ã subulco int̾fectus: a
dolore in dolorem tͣnsiit. Uñ dei iusticie
inecylsi regis anno pmo & delboldo
regi m̃ce succ̃. bronred in regnũ s
breui. Offa enim eodem aufugauit eũ.
regnauitq suꝑ m̃ce .xxxix. annis. Offa
uiuenis nobilissimus fuit. filiꝰ qͥdem
Wingferd. f canwlf. f osmod. f epa. f

Expanded text:
alium vero cita disterminatione praeoccupat, alium vero cita disterminatione praeoccupat, ne populus suus nimia tyrannide oppressus non respiret, et immoderata principis nequitia, citissimas ultionis aeternae debito poenas incurrat, veluti Sigebertum hunc, de quo tractamus. Qui quanto nequior exstitit, tanto vilius a subulco interfectus, a dolore in dolorem transiit. Unde domini justitiae Kinewlfi regis, anno primo Edelboldo regi Meree successit Beornred in regnum, sed brevi. Offa enim eodem anno fugavit eum, regnavitque super Merce XXXIX annis. Offa, juvenis nobilissimus fuit; filius quidem Wingferd, filii Eanwlf, filii Osmod, filii Epa, f
Abbreviated transcription (Latin):
regni cum incorrigibił suꝑbie ⁊ ne¬
quitie eẽt. ꝯgregati sunt ꝓceres ⁊ ppłs
totiꝰ regni ⁊ ꝓuida delib̾atione ⁊ unani¬
mi ꝯsensu. oĩum expulsus ẽ a regno. ki-¬
neclf uͦ iuuenis egregius de regiastir¬
pe oruindus electus ẽ. in regem. Sigeb̾tꝰ
uͦ rex fugatꝰ a suis ñ minora meritis me¬
tuens: in siluã magnã que uocaturan¬
dredes wald fugiens se abscondte. Ubi
porcarius tumbre ꝯsulis nequrẽ ut di¬
ximus int̾fecti: regem absconsũ inuenite
Inuentũ cognouit cognitũ dñi sui uin¬
dex occidit. Ecce manifestũ dei iuidiciũ.
Eoce qͦm dei iusticia ñ solum futuro in¬
scło. uerũ ⁊̃ in isto: digna m̾itis recõpen¬
sat. Eligens nãq reges imꝓbos ad contͥ¬
tionem ꝓneritã subiectoꝵ. aliũ diu insa-¬
mre ꝑmittit. ut ⁊ popłs pͣuus dii uexe¬
tur. ⁊ rex pͣuior inet̃num acriꝰ cruciet᷑:
ueluti & delboldũ regem m̃ce p̃fatum.

Expanded text:
sui, cum incorrigibilis superbiae et nesui, cum incorrigibilis superbiae et nequitiae esset, congregati sunt proceres et populus totius regni, et provida deliberatione, et unanimi consensu omnium expulsus est a regno. Kinewlf vero, juvenis egregius de regia stirpe oriundus, electus est in regem. Sigebertus vero rex fugatus a suis non minora meritis metuens, in silvam magnam, quae vocatur Andredeswald, fugiens se abscondit, ubi quidam porcarius Cumbrae consulis, nequiter, ut diximus, interfecti, regem absconsum invenit, inventum cognovit, cognitum domini sui vindex occidit. Ecce manifestum Domini judicium, ecce quomodo Domini justitia non solum in futuro saeculo, verum etiam in isto digna meritis recompensat. Eligens namque reges improbos ad contritionem promeritam subjectorum, alium diu insanire permittit, ut et poputur, et rex pravior in aeternum acrius crucietur, veluti Edelboldum regem Merce praefatum;
Abbreviated transcription (Latin):
xiiii. anno regni sui pugnauit
contͣ bͥtannos. Qui uictors regis &e delbal¬
di ut dictum ẽ frustra restantes. etto
fugam inceꝑunt. elademq maximã sñ
hostium detͥmento digne ꝑtułunt. An¬
no sequente cudredus rex magnꝰ ⁊ ex¬
celsus tot ꝓsꝑitatib. ⁊ uictoriis potuꝰ
mortis indem̃tia leticiam finiunt.
igebtus regis p̃dieti cognatus: sucẽ¬
ei s breui regnũ tenuit. Nãq ex
p̾cessoris sui euentib tumefactus ⁊ imso¬
lens: ⁊̃ suis intolerabił fuit. Cum aũ
om̃ib modis male tͣctaret eos. legesꝙ
uł ad cõmodũ suũ depͣuaret. uł ꝑcom¬
modo suo deuitatet: cumbra consul el
nobilissimus p̃ce totius popłi q̃rimoniaᷤ
eorum regi fero intimauit. Quẽ q regẽ
suaserat ut legib popłm reg̾et ⁊ in hu¬
manitate deposita deo ⁊ hominib amd¬
bilis appareret: inox impia nece iussit
int̃fici popłoq seuior ⁊ intolerabilior
tyrannidẽ augmentauit.
igebtus rex in pͥncipio sccł̃i anni sui

Expanded text:
regni sui pugnavit contra Britannos, qui victori regis Edelboldi, ut praedictum est, frustra resistentes cito fugam inceperunt, clademque maximam sine hostium detrimento digne pertulerunt. Anno sequente, Cudredus rex magnus et excelsus, tot prosperitatibus et victoriis potitus, mortis inclementia laetitiam finivit. igebertus regis praedicti cognatus sucempore regnum tenuit. Namque ex praecessoris sui eventibus tumefactus et insolens, etiam suis intolerabilis fuit. Cum autem omnibus modis male tractaret eos, legesque vel ad commodum suum depravaret, vel pro commodo suo devitaret, Cumbra consul ejus nobilissimus prece totius populi querimonias eorum regi fero intimavit. Quem, quia regem suaserat ut levius populum regeret, et inhumanitate deposita, Deo et hominibus amabilis appareret, mox impia nece jussit interfici, populoque saevior et intolerabilior tyrannidem augmentavit. Sigebertus rex in principio secundi anni regni
Abbreviated transcription (Latin):
ctus: hominib ultͣ ñ apparuit. Ascendit
Anno eodem uen̾abił beda. semꝑ m̃te m-¬
habitata celi conscendit palatia. Qregia
uirtute sua ⁊ alioꝵ uitia compescens:
cum regib ipsis inferior ñ sit: dignissi¬
me regũ in ordine qͣi rex poratur.
mudham & ingiruum a benedie¬
to abb̃e eiusdem loci ac deinde ceolfrido
educatus ⁊ eruditus: semꝑ scͥꝑturis studu¬
sue senex annis ⁊ sapia ⁊ plenus dierum
ñ inuano consumꝑtorũ. quod apparet
inoꝑm suoꝵ numo. Scͥꝑsit gͦ a pͥncipio
genesis usq ad natiuitatem ysaac li¬
bros .iii.De tabnacło ⁊ uasis eius ⁊ uestib
mortẽ saulis .iiiiͬ. De edificatiõe templi
.xxx. questionũ. In ꝓu̾bia salomonis
.III. In cantica canticorũ .ui. In esdram

Expanded text:
ctus, hominibus ultra non apparuit. Ascendit ctus, hominibus ultra non apparuit. Ascendit Anno eodem venerabilis Beda semper mente inhabitata coeli conscendit palatia. Qui regia virtute sua et aliorum vitia compescens, cum regibus ipsis inferior non sit, dignissime regum in ordine quasi rex ponatur. mudham et Ingirvum, a Benedicto abbate ejusdem loci, ac deinde Ceolfrido educatus et eruditus, semper Scripturis studusuae, senex annis et sapientia, et plenus dierum non in vano consumptorum: quod apparet in operum suorum numero. Scripsit ergo, a principio Genesis usque ad nativitatem Isaac, libros tres; de tabernaculo et vasis ejus et vestibus, mortem Saulis, libros III. De aedificatione templi,XXX quaestionum. In Proverbia Salomonis, libros III. In Cantica canticorum, libros VII
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit. Qua regi missa quantu pͥfrr¬
rit finis beatus regis ostendit.
delhardo regnante .u. anno: brictsil.¬
ous archiep̾s pene .xxxuii.antꝰ ob i
tadwyinus qui fuerat pb̾rt̃ ap̃ bren dune m
m̃ce factu ẽ archiep̾s. Illũ aũ cũ setuerunt
urri beate memorie Igwald londorienss¬
ep̃s. ⁊ damel Mitoniensis epͥ̃s. ⁊ aldutf
rouensis ep̃s. ⁊ alduine licedfeldensis ep̃s.
Post bienniũ uͦ ad elbold rex m̃oe fortissi¬
mus aggregato t̾ribili ex̾citu: obsedit
sumertune castris dispositis ꝑgirum.
Cũq ñ eẽt qui auxiliũ inclusis ferret ueł
includentib resiffe̾ posset: eam recepit m
suam. Adelbalo gͥ rex m̃censis maxima
uirtute suꝑ reges coetaneos ꝓnectus om̃s
ꝓurntias anglie usq ad hymbrã flumen
cum suis regib qͥ subiectas eẽ uoluit ⁊fic̃.
Codem anno sol obscuratus ẽ.
delhardi regis anno ostatio. lad wiuꝰ
archiep̃s uir religione ⁊ pruentia
insignis. sacris quoq litt̾is nobilit̃ inftru¬

Expanded text:
scripsit: qua regi missa, quantum profecerit finis beatus regis ostendit. Adelardo regnante quinque annis, Britwoldus archiepiscopus pene XXXVIII annis obiit, et Tadwinus, qui fuerat presbyter apud Bredune in Merce factus est archiepiscopus. Illum autem sacraverunt viri beatae memoriae IDaniel Vintoniensis episcopus, et Aldulf Rovensis episcopus, et Aldwine Licesfeldensis episcopus. Post biennium vero Aedelbold rex Merce fortissimus, congregato terribili exercitu, obsedit Sumerton castris dispositis per gyrum; cumque non esset qui auxilium inclusis inferret, vel includentibus resistere posset, eam recepit in suam. Edelbald igitur rex Mercensis maxima virtute super reges coaetaneos provectus, omnes provincias Angliae usque ad Humbram flumen cum suis regibus sibi subjectas esse voluit, et fecit. Eodem anno sol obscuratus est. Adelhardi regis anno VIII, Tadwinus archiepiscopus, vir religione et prudentia insignis sacris quoque litteris nobiliter instru
Abbreviated transcription (Latin):
apocalipsim. iii. Item incapitła lectionũ.
in totum nouum testam̃tum excepto euͣn¬
głio. Item librũ epł̃arum ad diũsos. Item
dehystoriis sc̃oꝵ. Item de uita sc̃ĩ euthb̃ti pͥ¬
mũ herorice. postea plano sermone. Itẽ
de uita abbatum monasterii. Item mar-
tuologium. Item librũ hymnorũ. Iten
stuctum int̾cessionis inueniat amen.
Destatu aũ eccłiastico in suo trmpore
sdem beda ait. In p̃senti cantuarensis ar¬
chiep̾c ẽ tadeyine. Rouensis ep̃c: aldulf᷑.
londoniensis: Iguyaldus. Suꝑ orientales¬
uͦ anglos: sunt edb̃tus. hedhelat ep̃i ꝓuin¬

Expanded text:
Apocalypsim, tres. Item capitula lectionum in totum Novum Testamentum, excepto Evangelio; item librum Epistolarum ad diversos; item De historiis sanctorum; item De vita sancti Cutberti primum heroice, postea plano sermone; item De vita abbatum monasterii sui, duos; item Martyrologium; item librum Hymnorum; item fructum intercessionis inveniat. De statu autem ecclesiastico in suo tempore ita idem Beda ait: In praesenti Cantuariensis archiepiscopus est Tadwine; Rovensis episcopus Aldulfus; Londoniensis Ingualdus. Super orientales Anglos sunt Edbertus et Hedhelac epi
Abbreviated transcription (Latin):
noctis p̃currebat exortum: ut utroq tp̃r
mala mortalib immin̾e signarent. Por¬
tabant aũ faciem ignis cont᷑ aquilonẽ¬
qͣi ad accedendũ ad clinẽ: apparebãtq
mense ianuario ⁊ duob ferme septima¬
nis ꝑmanebant. Quo tempore gͣuissima
sarracenoꝵ lues gallias ⁊ hispanias late.
misera cede uastabat. Et ip̃i ñ multopost
in eadem ꝓuintia dignas sue ꝑfidie penas
luebant. Et eodem quoq anno osricus rex
nordhumbre utta discedens: regnũ quod
.xi. annos gubnauerat. cheolaoleo reudͥ
fñ illius quiante se regnauerat tenreai
regiz. Rexaũ ceoliulf.uiii. annis regnim
tenuit. Hic ẽ rex ille cui beda uur ss¬

Expanded text:
noctis praecurrebat exortum, ut utroque tempore noctis praecurrebat exortum, ut utroque tempore mala mortalibus imminere signarent. Portabant auquasi ad accendendum adclinem: apparebantque mense Januario, et duabus ferme septimanis permanebant. Quo tempore gravissima Sarracenorum lues Gallias misera caede vastabat. Et ipsi post non multo in eadem provincia dignas suae perfidiae poenas luebant. Eodem quoque anno Osricus rex Dordhumbre vita discedens, regnum, quod XI annis gubernaverat, Ceolwolfo reliquit fratri illius, qui ante se regnaverat tempore Cenredi regis. Rex autem Ceolwolf VIII annis regnum tenuit. Hic est rex ille, cui Beda vir s
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionem: oꝑa ⁊ finis oꝑm: in p̃senti
tͣctatu demonstrant. Quatuor gͦͥ reges p̾¬
dic̾ti luminaria sunt om̃ib regib t̾re.
Ut boni quos inutentur habeant. mali
unde excusentur ñ hãnt. Uos ĩ qui rege
ñ estis: reges p̃dictos unitemini. ut cel
reges efficiamini. Si enĩ cum illi maiorã
relinquerint. tios minora relinquerere
nolueritis: scĩ reges p̃dicti. ur̃e dampnatio¬
nis iudices erunt.
delhard rex Westsexe pͥmo anno reg¬
ni sui pugnauit contra os Wald u¬
uenem de regia stirpe regnum idem s adqui
galib turmis pondꝰ p̃lii du ꝑtulisset ⁊ ultͣ
ñ posset: fuga regi regnum reliquit. Rexgͥ
p̃dictus in regno confortatus ẽ.
delhardi regis anno .iii. apparuerunt
due comete circa solem t̾ribiles. Una
quippe solem p̾cedebat orientẽ. alia seque¬
batur occidentẽ. qͣi orienti simul ⁊ occiden¬
ti dire cladis p̃sage uł cerde una diei alt̾a

Expanded text:
distinctionem opera et finis operum in praesenti distinctionem opera et finis operum in praesenti tractatu demonstrant. Quatuor ergo reges praedicti luminaria sunt omnibus regibus terrae, ut boni quos imitentur habeant, mali unde excusentur non habeant. Vos etiam, qui reges non estis, reges praedictos imitamini, ut coeli reges efficiamini. Si enim cum illi majora reliquerunt, vos minora relinquere nolueritis, sancti reges praedicti vestrae damnationis judices erunt. Adelhard rex Westsere primo anno regni sui pugnavit contra Oswald juvenem de regia stirpe, regnum idem sibi acquirgalibus turmis, pondus praelii diu pertulisset, et ultra non posset, fuga regi regnum reliquit. Rex igitur praedictus in regno confortatus est. Adelhardi regis anno tertio, apparuerunt duae cometae circa solem terribiles; una quippe solem praecedebat orientem, alia sequebatur occidentem, quasi orienti simul et occidenti dirae cladis praesagae; vel certe una diei, altera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dimidio. Anastasius qui regñ .iii. annis.
mã ꝓfectus ẽ. Apłici aũ in eiꝰ tempore hĩ
fuerunt sergiꝰ pp̃. Ioħ̃s. aliꝰ ioħs. Sisinniꝰ.
constantinus. Gregorius. Cuiꝰ tempore
rex ine sponte uictor cupiditatis exula
clodoueus. Rex childeb̾tus. Rex dagob̃tus.
Temꝑe ⁊ huiꝰ regis celi palacia conscende¬
runt. Sc̃s heddi ep̃s Wincestrensis. Sc̃s
gudlac heremita croilaudensis. Sc̃s ioħs
wala ⁊ ine magniᷤ uirib qd̾̃ cõmune fu-¬
it eis eum beltis. maiores uͦ scĩtate qd̃
ꝓprium ẽ angloꝵ ⁊hominũ s paucoꝵ:
egregie fecerunt. Uñ beatos dicent eos
om̃s gen̾ationes. Sic̃ ⁊ duo reges contigiu
m̃ce fecerunt. scił & delred. ⁊ cenred. Qͥ
relictis om̃ib bonis falsis uerũ ⁊ sũmũ
bonũ qd̃ d̾s ẽ adepti sunt. Reges gͦ t̾re
p̾sentes imitamini reges pͣdictos. sapi¬
entes ⁊ beatos. ñ furiosos ⁊ infelices. &

Expanded text:
et dimidio; Anastasius, qui regnavit tribus annis; et dimidio; Anastasius, qui regnavit tribus annis; mam profectus est. Apostolici autem in ejus tempore hi fuerunt: Sergius papa, Joannes, alius Joannes, Sisinnius, Constantinus, Gregorius, cujus tempore rex Ine sponte victor cupiditatis exsulaClodoveus, rex Childebertus, rex Dagobertus. Tempore etiam hujus regis coeli palatia conscenderunt sanctus Heddi, episcopus Wincestrensis; sanctus Gutlacus, eremita Croilandensis; sanctus Jowalla et Ine, magni viribus, quod commune fuit eis cum belluis; majores vero sanctitate, quod proprium est angelorum et hominum sed paucorum, egregie fecerunt. Unde beatos dicent eos omnes generationes, sicut et duo reges contigui Merce fecerunt, scilicet Edelred et Cenred: qui, relictis omnibus bonis falsis, verum et summum bonum, quod Deus est, adepti sunt. Reges ergo terrae praesentes imitamini reges praedictos sapientes et beatos, non furiosos et infelices, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
acastus qus uocatur tantune. Qd̃ qͥdem
rex ine ꝯstruxerat. S quia uiuenis p̃dic̃¬
tus ealdbrith castrũ introierat qui regiuis
hostis erat ꝯ delburh regina uxor mne cas-¬
trum cepitarmis captũq destrux̃. ⁊ eũ
fug̾e compulit in sudreie ⁊ sudsexe. Codẽ
anno wicred rex chentensis cũ ꝑ .xxx.¬
.iiii. annos pene regnass defunctus ẽ tres
filios & dib̾tum &edb̃tum. ailrcũ relinqͥns
heredes. Cira hoc tempꝰ tobias rouensis
ep̃c theodori archiep̃i ⁊ abb̃is adriani dis-¬
cipłs: exspirauit. Cui succ̃ aldulfꝰ.
Ne rex potens ⁊ felix relinquens adhe¬
lardo cognato suo regnũ romã petiit. ⁊
ibi ꝑegͥnans int̾ris: stipendia ꝓmerute
incelis. huiꝰ aũ reg̾ tẽpore ut mundiuo¬
lubilitas quã uelox sit ex hinc ꝑpendatur:
fuert̃ imꝑactores. Iustinianꝰ minorqͥ regna-¬
uit .x. annis. leo qui regnauit .iii. annis.
Tybius. qͥ regñ. uii. annis. Iustinianꝰ scd̾o
qui regñ.ui. añ. Philippus qui regñ anno

Expanded text:
 quod vocatur Cantune, quod quidem rex Ine construxerat, sed quia juvenis praedictus Ealbriht castrum introierat, qui regius hostis erat, Edelburh regina, uxor Ine, castrum cepit armis, captumque destruxit, et eum fugere compulit in Sudrei. Eodem anno Withred, rex Centensis, cum per XXXIV annos pene regnasset, defunctus est, tres filios, Edilbertum, Edbertum, Aeilricum, relinquens haeredes. Circa hoc tempus Thobias Rovensis episcopus, Theodori archiepiscopi et abbatis Adriani discipulus, exspiravit, cui successit Aldulfus. Ine, rex potens et felix, relinquens Adelardo cognato suo regnum, Romam petiit, et ibi peregrinans in terris stipendia promeruit in coelis. Hujus autem regis tempore, ut mundi volubilitas quam velox sit ex hinc perpendatur, fuerunt imperatores Justinianus minor, qui regnavit decem annis; Leo, qui regnavit tribus annis; Tiberius, qui regnavit VII annis; Justinianus secundus, qui regnavit sex annis; Philippus, qui regnavit anno
Abbreviated transcription (Latin):
uidicarent eum beatissimũ: ipse quiso¬
lus animi sui secreta nouat: uidicabat
se miserrimũ. Cum gͦ paruo spatio idest
.uiii. anñ regnass: ꝑ maximũ uisum ẽ ei
⁊ ualde anxiatus ẽ quod tanto temꝑe uitã
suam amiseret. curis uairis ⁊ decipuł fra¬
dicare certauit. Exemplũq assumens ex
historia beati uiri p̃dicti sex reges fortisi¬
mos uir uere fortissimus ꝑsecritus ẽ. Scił¬
& delredum regem m̃ce. Et cenredũ succes¬
sorem eius. Necñ cedwallam regẽ U estsexe.
glequi monachꝰ effectus ẽ. quẽ pꝰea penda
occidit. ⁊ sebbi regem est sexe qui monachꝰ
effectus: diem iocundũ mortis sue p̃uidit.
uidit ⁊ gauisus ẽ. Isti ñ deuorauerunt
subas suas cũ metricib. s euntes cum la¬
bore om̃ia sua seminauert̃. ut uenientes
ueniant cum exultatione suos deo mani¬
pulos afferentes. Compleuit gͦ ceolelt
ebdomaclã regũ ꝑfectoꝵ ⁊ hãbitu mona¬

Expanded text:
judicarent eum beatissimum, ipse qui sojudicarent eum beatissimum, ipse qui solus animi sui secreta noverat judicabat se miserrimum; cum ergo parvo spatio, id est octo annis regnasset, permaximum visum est ei, et valde anxiatus est quod tanto tempore vitam suam amiserit curis vanis et disciplinis fradicare certavit. Exemplumque assumens ex historia beati viri praedicta, sex reges fortissimos vir vere fortissimus prosecutus est, scilicet Edelredum regem Merce, et Cenredum successorem ejus, nec non Cedwallam regem Westsere, egle, qui monachus effectus est, quem postea Penda occidit, et Sebbi regem Estsere, qui monachus effectus diem jucundum mortis suae praevidit, vidit et gavisus est. Isti non devorarunt substantias suas cum meretricibus, sed euntes cum dolore semina sua seminaverunt, ut venientes veniant cum exsultatione suos Deo manipulos afferentes . Complevit ergo Ceolwolfus hebdomadam regum perfectorum, et, habitu mona
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃ore possideri. cum dolore amicti. Et qr
quibdam minꝰ callidis uł etate teneris ui¬
dentib temporalia pulchra ⁊ delectabilia
cum audierint p̃dicari ea deserenda &
temꝑnenda. uidetur friuolũ ⁊ contͣ ra¬
tionem: qr necdum ꝑcepunt quomͦ mor-¬
deant mundi diuitie. quomͦ ad nichilũ
deueniant ⁊ fructũ tandem nisi seram
penitudinẽ generent: hoꝵ nicħ regem
callentẽ ⁊ exꝑtum impediebat. Senserat.
enim in seip̾o regnum sͥ cum labore fuis¬
se ꝑ quisitum. cum timore possessũ. no¬
luit uͦ cum timore amitt̾e. Sponte gͦ diui¬
tiarum ñ seruus s dominus. nͣ magnꝰ
niles abietit. Maxime aũ accend̾at eum
qd̃ cum pueri uł mulieres uulgͦq ut
etiam ditiores ꝓsilirent ad eum conspici¬
endum ⁊ eiꝰ beatitudinẽ mnirandam. ip̃e
horribilib curis necis ⁊ ꝑdicionis ⁊ multi¬
mode calamitatis intus cruciabat᷑. &
animo ⁊ corpore decoquebatur. Cumq alii

Expanded text:
timore possideri, cum dolore amitti. Et quia timore possideri, cum dolore amitti. Et quia quibusdam minus callidis, vel aetate teneris videntibus temporalia pulchra et delectabilia, cum audierint praedicari ea deserenda et temnenda, videtur frivolum et contra rationem, quia nondum perceperunt quomodo mordeant mundi divitiae, quomodo ad nihilum deveniant, et fructum tandem nullum nisi seram poenitudinem generent. Horum nihil regem callentem et expertum impediebat. Senserat enim in seipso regnum sibi cum labore fuisse perquisitum, cum timore possessum; noluit vero cum dolore amittere. Sponte igitur divitiarum non servus, sed dominus, quasi magnus viles abjecit. Maxime autem accenderat eum quod, cum pueri vel mulieres vulgusque vel etiam ditiores prosilirent ad eum conspiciendum et ejus beatitudinem mirandam, ipse horribilibus curis necis et proditionis et multimodae calamitatis intus cruciabatur, et animo et corpore decoquebatur. Cumque alii
Abbreviated transcription (Latin):
delhardi regis anno .xͦ Nothelinus ar¬
chiep̃s accepit palliũ apapa. Nec lon¬
lictis possessionib splendidis ⁊ deliciarum
uoluptatib: romã ꝓfecti sunt. Quod his tẽ¬
porib plures de gente anglorum nobiles.
ignobiles. clerici. laici. uiri ac femine cer¬
tatim fac̾e ꝯsueuerunt. Eo ⁊̃ tempore all¬
Ualdus aindisfarnensis ep̃s uiuendi fi¬
nem fecit. Post quem ep̃atus honorem chi¬
ne wlf ademptus ẽ. Nec segnius uenabi¬
lis acca prb̃r ⁊ hagustaldensis pꝰea p̾sul:
corporeis reb exustus ẽ.
delhard regis anno.xi: ceoluulf
rex nobilissmius nordhymbre:
nobilissime. fecit. Cheoslt nãq furt
Ułf gͥ cum sepe uiuenti bede colloqrie¬
retur.⁊ sepe añ mortẽ eiꝰ ⁊ pꝰ mortẽ histo¬
riam eiꝰ ad se scͥptam ocłis adhib̾et: cepit
diligent̾ regum singłoꝵ facta ⁊ finẽ secũ
discut̾e. Uiditq luce clarius regina t̾rena
⁊ res humanas: cum labore ꝑquiri. cum

Expanded text:
delardi regis anno decimo Nottelmus ardelardi regis anno decimo Nottelmus archiepiscopus accepit pallium a papa; nec lonlictis possessionibus splendidis et deliciarum voluptatibus, Romam profecti sunt. Quod iis temporibus plures de gente Anglorum nobiles, ignobiles, clerici, laici, viri ac feminae, certatim facere consueverunt. Eo etiam tempore Adilwaldus Lindisfarnensis episcopus vivendi finem fecit; post quem episcopatus honorem Chenewolf adeptus est. Nec segnius venerabilis Acca presbyter et Haugustaldensis postea praesul corporeis rebus exutus est. Adelardi regis anno XI Ceolwolf rex nobilissimus Nordhumbre nobilissime fecit. Ceolwolf namque fuit wolf igitur, cum saepe viventi Bedae colloqueretur, et saepe ante mortem ejus, et post mortem historiam ejus ad se scriptam oculis adhiberet, coepit diligenter regum singulorum facta et finem secum discutere, viditque luce clarius regna terrena et res humanas cum labore perquiri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiuntia lindisfaroꝵ. chimb̃tus. Uecta in-¬
sula ad danihelem epͥm uuente ꝑtinet.
Et ꝓuintia australium saxonũ iam aliqͦt
annis sine ep̃o eundem incolit. Subuͦ rege
ceol sifo sunt . iiͦii. ep̃i. Wilfrid eboracensiᷤᷤ
& deluold lindisfarnensis. acea haigustol¬
densis. witelinꝰ in candida casa. Que nuꝑ
Rex estangloꝵ: selred. Riex nordhymbre ceol¬
Wlf. Rex m̃ce: ad elbald maxinus oĩum.
anno aduentus angloꝵ circtẽ. cͦo.lxx.x.¬
dcc. tͥresimo qͣrto. In cuiꝰ regno ꝑpetuo exul¬
tet t̾ra & ꝯgratulante in fide eiꝰ bͥtannia:
letentur insule multe ⁊ confiteantur me
texenda: secuti sumꝰ. Et maxime in his oĩb
que de reb eccłiasticis dicta sunt. In aliis
etiam semꝑ qͣntuncũq potuimus. hinc
gͥ que inscͥptis ueterũ diligenti scrutinio
collectis inuenire potuimꝰ: ad instructio¬
nem post̾itatis litͥtis mandare studuimꝰ.
ra lex hystorie ẽ sunplicit᷑. id quod fama
uulgante colligitur. seͥbendo posteris¬
notificare.

Expanded text:
incia Lindisfarorum Chinebertus. Vecta insula ad Danielem episcopum Ventae pertinet; et provincia australium Saxonum, jam aliquot annis sine episcopo, eumdem colit. Sub rege vero Ceolwolfo sunt quatuor episcopi, Wilfrid Eboracensis, Edelwold Lindisfarnensis, Acca Haugustaldensis, Wettelmus in Candida Casa, quae nuper rex Estanglorum Selred; rex Dordhumbre Ceolwolfus; rex Merce Edelbaldus maximus omnium. Anno adventus Angloimo tricesimo quarto, in cujus regno perpetuo exsultet terra, et congratulante in fide ejus Britannia laetentur multae insulae , et confiteantur memtexenda secuti sumus, et maxime in iis omnibus, quae de rebus ecclesiasticis dicta sunt; in aliis etiam semper quantumcunque potuimus. Hinc igitur, quae in scriptis veterum diligenti scrutinio collectis invenire potuimus, ad instructionem posteritatis litteris mandare studuimus.  lex hystoriae simpliciter ea que fama vulgante colligitur notificare.
Abbreviated transcription (Latin):
Brichricus regnꝰ . xui. ann. Cuiꝰ temꝑe
primũ dacorũ seuitia bͥtanniã laces
Eegbrietus regñ .xxxuii. añ s siuit.
⁊ p̃dauit in bͥtannia ab oriente usq in
occidentem. uiẽq marte beorhnulf regẽ
m̃ce. ⁊ baldred regem cantie ⁊ regem
wilaf ⁊ dacos.
ec ẽ adbreuiatio de regib nordhum¬
bre in hoc libro p̾signatis.
Alfridus fr̃ regis ecgłridi doctus in scͥp¬
turis. strenus in belł. regñ .xx. ann̾.¬

Expanded text:
tempore primum Dacorum saevitia Britanniam lacessivit. Egbrichtus regnavit XXXVII annis et praedavit in Britannia ab oriente usque ad occidentem, vicitque Marte Beornwolfum regem Merce, et Balred regem Cantiae, et regem Wilaf, et Dacos. Haec est abbreviatio de regibus Hordhumbre in hoc libro praesignatis. Alfridus, frater regis Egfridi, doctus in Scripturis, strenuus in bellis, regna
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ ordine postqͣm om̃s bͥtanniarum
ꝓuintie fidem xp̾i susceꝑant: theodorus
archiep̃s ad ꝯfirmandam fidem tam re¬
centiũ quam uet̾m ꝯcilium ꝯstituit eum
ep̃is bͥtanne de fide catholica tͣctaturꝰ.
Et tͣctarunt sẏnodalib litt̾is et̾ne memo¬
rie cõmendauit. Quas littͥas in exordio
sequentis libͥ quem de gestis regum an¬
glorum fideliuim usq ad aduentũ ⁊ bella
dacoꝵ ꝑdueturi sumus: dignũ duxi p̃po¬
nere. Huiꝰ nãq libri partes om̃s scd̃m or¬
dinem ꝓpositum ꝑtͣctare sunt. Expł. lib̾¬

Expanded text:
Hoc ergo ordine, postquam omnes Britanniarum Hoc ergo ordine, postquam omnes Britanniarum provinciae fidem Christi susceperant, Theodorus archiepiscopus, ad confirmandam fidem tam recentium quam veterum, concilium constituit cum episcopis Britanniae de fide catholica tractaturus; et tractatum synodalibus litteris aeternae memoriae commendavit. Quas litteras in exordio sequentis libri, quem de gestis regum Anglorum fidelium usque ad adventum et bella Dacorum perducturi sumus, dignum duxi proponere. Hujus namque libri partes omnes secundum ordinem et propositum pertractatae sunt. LIB
Abbreviated transcription (Latin):
.Ii .cc.l. xp̃ianos fecit ⁊ lib̾os.
Nterea cedwalla uiuenis de regio gen̾e
geuissoꝵ exulans int̾fecit regẽ adel¬
Walh. S mox expulsus ẽ a ducib reg̾
berct̾uno &anduno qui pꝰ regnauie¬
runt. d cum cedse alla eẽt rex geuissoꝵ
pͥorem occidit ⁊ ꝓiuntiã gͣuit̃ uexauit: tã
ip̃e quam successor eiꝰ. Uñ toto illo tp̃r re¬
uocato domũ Wilfrido ꝓpͥo caruit antisti¬
te. ⁊ ep̃o syente subiecti sunt.
edwalla rex debellauit insulam
uectam. adhuc idolatram ⁊ sed̾m
uotum qͣrtam parcãẽ dedit Wilfrido ep̃o.
qui tunc forte de gente sua suꝑueniens
aderat. Est aũ insula mille ducentarũ fa¬
miliarũ. uñ data ẽ ep̃o possessio trecenta¬
rum familiarũ. Duos aũ filios arwaldi
regis insule iam occisi. pꝰ patrẽ occidendos:
fecit abbas hredforst .i. uadum harundi¬
nis prius baptizari ꝯcessione cede alth.
Sic ꝯũsa ẽ uecta ultima regionũ b̾tannie.

Expanded text:
CCL Christianos fecit et liberos. CCL Christianos fecit et liberos. Interea Cedwalla, juvenis de regio genere Gevissorum exsulans, interfecit regem Adelwald. Sed mox expulsus est a ducibus regis Berctuno et Anduno, qui prius regnaverunt. Sed cum Cedwalla esset rex Gevissorum, priorem occidit et provinciam graviter vexavit tam ipse quam successor ejus. Unde toto illo tempore revocato, domum Wilfrido proprio caruit antistite, et episcopo Wentae subjecti sunt. Cedwalla rex debellavit insulam Vectam adhuc idololatram, et secundum votum quartam partem dedit Wilfrido episcopo, qui tunc forte de gente sua superveniens aderat. Est autem insula mille ducentarum familiarum: unde data est episcopo possessio trecentarum familiarum. Duos autem filios Arwaldi regis insulae jam occisi, post patrem occidendos fecit abbas Redford, id est vadum arundinis, prius baptizari concessione Cedwallae. Sic conversa est Vecta ultima regio Britanniae.