comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ int̾ sc̃e moniales feminas: soror eiꝰ eũ ro¬
gauit dicrus: Queso te. ut ista nocte me noͣ deseras.
ut usq mane. aliqͥd de celestis uitȩ gaudiis loqmͣ:
tra cellã : nullatenꝰ possũ : Tanta erat uͦ serenitas:
ut nulla maere nubes apparerez uiii.¬
crͣ monialis aut̃ femina cũ uerba frĩs ne¬
gantis audiss& : insertas digitis manus. Suꝑ
te coruscacionis. & tonitrui uirtutis: tanteq
mundacio pluie erupit: ut neq uenerabilis
benedictus. nrq fr̃s qͥ cũ eo adherãt extra loci lim̃
quo cõsederãt pede mouere potiussentU

Expanded text:
nctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamutra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus supertae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
cente intendente: uocauit rex matrẽ eiꝰ : isuadebat illi ut
adulescenti fierꝙ insalutẽ: Sũ aũt multis eã uerb̾ c̾ẽt orta.
tꝰ ꝓmisit suas uram filio suo Itaq inclinata ad illũ irri¬
dens crudelẽ tirannũ : ait patria uoce Fili miserere mĩ.
la dĩ. nomĩ ũ genus. ita fit ut nõ timeas carnificẽ istũ: s¬
cõdignꝰ frĩbꝰ tͦuis effectꝰ: suscipe mortẽ. ut illa misera¬
tione eũ fratRibꝰ cius te recipiã Cũ ħ illa ad huc dice

Expanded text:
cente non intendente uocauit matrem et suadebat, ut adolescenti fieret in salutem. cum autem multis esset hortsuscepit suadere se filium. Itaque inclinata ad illum derisit crudelem tyrannum, et ait patria voce: Fili, miserere mei, la Deus et hominum genus ita fit ut non timeas carnificem istum sed dignus fratribus tuis effectus suscipe mortem ut in illa miserati
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ: ab austro usq ad aquilonẽ : ut sciat omis caro qe
ego dñs eduxi gladũ meũ deuagina sua inrenocabile̾
Et tu fili hominis : ingemisce in cõtricione lũboꝵ
amaritudinibꝰ ingemisces corã eis Cũq dixerint adte qua¬
re ingemiscis: Dices: Pro auditu quia uenit ⁊tabescet om̃o
cor. ⁊dis soluent᷑ uniuersȩ manꝰ: ⁊ infir mabit᷑ omĩs sp̃ẽ. ⁊ ꝑcũq¬

Expanded text:
carnem ab austro ad aquilonem ut sciat omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua inrevocabilem et tu fili hominis ingemesce in contritione lumborum et in amaritudinibus ingemesce coram eis cumque dixerint ad te quare tu gemis dices pro auditu quia venit et tabescet omne cor et dissolventur universae manus et infirmabitur omnis spiritus e
Abbreviated transcription (Latin):
genis fluris:: Quod udelie& genꝰ ab ortu adfi ẽ de¬
fluit. ad sicẽ n quasi aquę moresꝰ usq ad cõpetente̾ t̾¬
minũ ex carnis liqͦre ꝑcurrit. Qiid ꝑiordanẽ. nͥ bap¬
tizatoꝵ ordosignatur: Quia enĩ in iordane flu¬
mine ipse auetor redẽptionis nr̃e bapti ⁊ are dignatꝰ:
recde ior danis nomine eoꝵ multitudo expͥmit᷑. qui
intra sacramtũ baptisiuati tenent SiUi.mat̃. Am̃ isn

Expanded text:
generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. An
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. ⁊ suꝑbiꝰã. & uiã pͣuã. ⁊ os bilinguę de testatur
M eũ ẽ cõsiliũ ⁊ equitas. ma ẽ prud entia : ma ẽ forti¬
tudo: Perme reges regnãt. ⁊ legũ conditorẽ tꝰadis¬
cernũt. Perme principe imꝑant. ⁊ potente̾ decer¬
nũt iꝰ ticiã: Ego diligentes me diligo.⁊ qͥmane ui¬
gilant ad me : inuenient me Mecũ sũt diicie¬

Expanded text:
iam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divi
Abbreviated transcription (Latin):
cia sẽpit᷑na suꝑ capita eoꝵ: Gaudiũ ⁊ leticiã obtine¬
bunt: fugi& dolor & geiitꝰ. Ego ego. ipse eoͬ sola¬
bor uo̾: s Quis tu ut timeres ab homine mortali ⁊ afi¬
lio hominis. qͥ qͣsi fenũ ita areseqt  oblitꝰ es dñi fac¬
toris tui. qͥte tendit cęlos nfundauit t̾rã. ⁊ formidas¬
ci uigit᷑ tota die a facie furoris eiꝰ qͥte tribulauit: &

Expanded text:
ita eorum gaudium et laetitiam tenebunt fugiet dolor et gemitus ego ego ipse consolabor vos quis tu ut timeres ab homine mortali et a filio hominis qui quasi faenum ita arescet et oblitus es Domini factoris tui qui tetendit caelos et fundavit terram et formidasti iugiter tota die a facie furoris eius qui te tr
Abbreviated transcription (Latin):
gerrunȩ iurginitatis: P alpauit sant̃ ⁊ ai ex clamauit:
didisti. cũ paulꝰ apłs dicat. est enĩ sides sꝑandoꝵ subł¬
stantia rerũ: argumentũ ñ apparentũ: P rofectoliquet.
qr fides illarũ rerũ  arguientũ ẽ. que apparere
nõ ꝓo̾sũt Que enĩsut apparentia. fidẽ. non hñtt
set agnitione A Tẽnati. uuttl d uerus

Expanded text:
autem, et exclamavit: didisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agni
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. ut impleat᷑ in nobiqͦ ipse ait in engłio Beati paci.¬
fier quoniã filui dei uoe abuncu eictir¬
ec̃ suꝑflue iuderi debet. si ad ha̾e ĩmitationẽ ineę¬
lesti patria subtiliꝰ inclaganda. exrehꝰ. uisibilibꝰ aliquod
exẽplũ sũmamꝰ.Ttadũ enĩ pbilosofitiatura e̾e̾ aqͥlaꝵ.

Expanded text:
mur, ut impleatur in nobis quod ipse ait in Evangelio: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Nec superfluum videri debet, si ad hanc imitationem coelestis Patris subtilius indagandam, ex rebus visibilibus aliquod exemplum sum
Abbreviated transcription (Latin):
intantũ ut ipsa bona nr̃a oꝑa filio̾ dĩ nõ e̾e̾ demonstrẽt: Sic̃
em̃ inhumana natiuitate pat̾m uultꝰ similitudinẽ frequent᷑
infilioꝵ facie inspicimꝰ. ita qͥ filii dĩ ẽẽ uolumꝰ. cȩlestẽ patrẽ int̃¬
riꝰ ĩmitari debemꝰ: Unde apłs ait: Siportauimꝰ imaginẽ t̾re.¬
ni : portemꝰ nimaginẽ cȩlesti: Et sic̃ filiis regũ cultꝰ p̃ciosior ⁊
dignitas sub limior cõmendat᷑. sic in nb qͥ filii sumꝰ dĩ. ĩnris boniꝰ
opibꝰ uirtutꝰ florere debẽt. incaritate fulgidi. in humilitate
p̃eipui. incastitate rutili appareamꝰ. ut ĩpleat᷑ iliud qͦd dñs di¬

Expanded text:
n tantum ut ipsa bona nostra opera filios Dei nos esse demonstrent. Sicut enim in humana nativitate paterni vultus similitudinem frequenter in filiorum facie inspicimus, ita si filii Dei esse volumus, coelestem Patrem in terris imitari debemus. Unde Apostolus ait: « Si portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . » Et sicut filiis regum cultus pretiosior et dignitas sublimior commendatur, sic in nobis, qui filii sumus Dei, in bonis operibus virtutes florere debent, ut charitate fulgidi, in humilitate praecipui, castitate lucidi appareamus, ut impleatur quod Dominus ai
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ eiuangelium apĩ factũe̾. ut ꝑfilium pat̾ inno¬
tecer & gentib ꝓfecto pairẽ clarificaun & siliuꝰ.ui
icut tantũ mͦ mortuis suiss& silius. necre su¬
rrecxise ꝓcul dubio. necapatre clarificatus eẽt. nec
pairẽ clarisicass. Nunc aitĩ resurreccione clari.¬
sicatus apatre. resur rectionis sue p̃dicatione clarisi¬
cat patrẽ. hoc quippe aperit ordo ipseũborum. Gla¬
risica in quid siluĩtiu. ut siliustuus clarisi¬
ceite Acci aꝑte diceret. Resuscitame. ut int᷑es¬
caris toto orbiꝑme

Expanded text:
lium Pater innotesceret gentibus, profecto Patrem clarificavit et Filium. Si autem tantummodo mortuus fuisset Filius, nec resurrexisset, procul dubio nec a Patre clarificatus esset, nec Patrem clarificasset. Nunc autem resurrectione clarificatus a Patre, resurrectionis suae praedicatione clarificet Patrem. Hoc quippe aperit ordo ipse verborum. Clarifica, inquit, Filium tuum ut Filius tuus clarificet te, tanquam diceret: Resuscita me, ut innotescas toti orbi pe
Abbreviated transcription (Latin):
nepte penimus negat᷑ qd̃ deidẽ apło paulo cõtigisse
pbat̃ cuit̃ petenti responsũ ẽ. Susirit tͥ grã mã. nã
uirnis min sirmitate ꝑsicit̃. Uel utilia quidẽ & que
adueram salutẽ respiciant penmus s sipsimale iu¬
uendo auditũ a nob̾ iusti uidices aũtimꝰ inridentes.
millut salamonis. Qui aũtit aurẽ suam ne auddi
at legẽ oratio euiꝰ siat ex se crabilis. Ueldũ ꝓpecan¬
tib quib quã ut resipiscant oramꝰ & salubrit̾ peni¬
mus atq ex nr̃o merito digni sumꝰ auditu ipsorũ
tam̃ ꝑ uersitas ne impetre mus obsistit. Fit enam
al iquando. ut salutaria porsus & p̃cib solliritis &
de uotis queramꝰ accionib. nectam̃ statim que peti¬
mꝰ optine amꝰ.s in suturũ petitionis nr̃e disferat¬

Expanded text:
ontigisse probatur, cui tunc petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur. Vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant, petimus, sed ipsi male vivendo auditum nobis justi judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui aat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vel dum pro peccantibus quibusquam ut resipiscant oramus, etsi salubriter petimus, atque ex nostro merito digni simus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis et devotis quaeramus actionibus, nec tamen statim quae petimus obtine
Abbreviated transcription (Latin):
re cõgruo sumꝰ accepturi. Qͦdpia ꝓuisione nr̃i
cõ ditoris. costat accitari ut uidelic& de siderianrẽ
deuooronis dilatione crescant & cre mento cotidi¬
ano magis magisq ꝓfecti tandẽ ꝓfectus capiam gau¬
dia que requirunt. Int̾q notanũ quia cũ ꝓpecantib
oramꝰ. Et sierrũ saluationẽ impetrare nequimꝰ. ne¬
catam tam̃ fructu p̃cis nr̃e pͥuam̾. quia& simi nõ sũ
dignisaluari. nos tam̃ amoris quẽ illis impendimꝰ

Expanded text:
turi, quia pia provisione nostri conditoris constat actitari, ut videlicet desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et cremento quotidiano magis magisque provecta tandem perfectius capiant gaudia, quae requirunt. Inter quae notandum, quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem il
Abbreviated transcription (Latin):
petimꝰ dabit. nob̾ tam̃ cũ ꝓaliorũ erratibus misc d̾tĩ
int̾ uenimꝰ p̃miũ nr̃e benignitatis restituet. Sequii
usq mͦ nõ petistis quicam in nomine mͦ. Nõpetier ea¬
tenus innomine sal uatoris quia dũ ipsum saluato¬
rem usibili p̃sentia cõplecterem̃. minus adinui¬
sibilia salutis dona m̃tis intuitũ erecxerãt. S &
nrã fragilitas patrẽ petens nõ in nomine iħu idẽ
saluatoris petit. dũ cõtrarationẽ suepent salutis
nõ ut apłoꝵ simplicitas corporali insusii saluato¬
ĩ ris abet̾ne salutis petiti one retardata s obstaculũ
ꝓpͥe cupiditatis abintuitu dommisce uoluntai¬

Expanded text:
petimus dabit, nobis tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum Salvatorem visibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jesu, id est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae petit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salvatoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae volunta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã & abseondit pecumã dnĩ sui. Talentũ intra
ab scondere ẽ: acceptũ ingemũ int̾reniꝰ actibꝰ in¬
plicare. lucrũ sp̃ale nõ querere. eor at̾renis cogi¬
cationibꝰ nũpꝗͣ leuare: Sunt nãq nõ nulli.
qͥ donũ intelligentie perceꝑũt. s ed tam̃ sola que

Expanded text:
terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum in
Abbreviated transcription (Latin):
tus tantum mͦ de signat᷑ .S his qͥ qͥnq talenta
acceꝑat: alia quinq iucratꝰ est : qr sũt nõ nul
li. qui ⁊ si uit̾na ac mistica penetrare nesciũt
ꝓ intentione tam̃ suꝑnȩ patriȩ docent rec¬
teqͦs possunt. ae ipsis exterioribꝰ quȩ acce¬
ꝑunt: dũq se a carnis petulantia a terrena¬
rũ rerũ ambitu. atq anisibiliũ uoluptate cũ¬
todiunt. ab hi &iã alios ãmonendo cõpescũt.
& s unt nõ nulli qͥ qͣsi duobꝰ talentiᷤ ditati. in¬
tellectũ atq oꝑationẽ ꝑcipi unt. subtilia de in
ternis incelli gunt. mira in excĩoribꝰ oꝑant᷑. Cũq
intelligendo ⁊ oꝑando aliis p̃dieant. quasi dupli¬
gatũ de negocio. lucrũ reportant: bẽ.xi.¬
Enie aũti alia qͥnq uł alia duo unluerũ uenise
referunt᷑. q dũ utriq serui p̃die atio impendi¬
tur. quas accepta tal enta geminant᷑ S hiꝰ qͥ
unũ talentũ talentĩt̃ acceꝑatꝰ. habiens fodit in

Expanded text:
ctus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum aternis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque vel alia duo in lucrum venisse referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in
Abbreviated transcription (Latin):
uitq om̾nes filios tarsis. ⁊ filios isrł. qui erant con¬
tra faciẽ deserti. ⁊ ad austrũ t̾rȩ theleon. tͣnsiit
eufraten. ⁊ uenit ad mesopotamiã. & fregit om̃s
ciuitates exelsas quȩ erãt ibi. atorrente mambre.
usq qͦ ꝑueniat᷑ admar̾e. Et occupauit terminos eiꝰ.
acilicia usq adfines iaph&. qui s̃ ad austrũ. Ad dur̃q¬

Expanded text:
mnes filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austru
Abbreviated transcription (Latin):
bus sufficerẽt copiose. Boũ quoq ⁊ armenta. gii¬
gesq ouiũ. quoꝵ ñ erat nuimerꝰ Frumenti
ex omni siria. intransitu suo parari constitin
Aurũ uͦ ⁊̃ argentũ de domo regis ad supnisit mi¬
tũ nimis. & ꝓfectꝰ est ipse ⁊ omnis exereitꝰ. eu
quadrigis ⁊ equitibꝰ usagittarus. qui eo oꝑuer̃ fac

Expanded text:
ose boum quoque armenta gregesque ovium quorum non erat numerus frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit aurum vero et argentum de domo regis adsumpsit multum nimis et profectus est ipse et omnis exercitus cum quadrigis et equitibus et sagittariis qu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is infrontib fidẽ suȩ incar nacionis ad fir̃ Ut qui
ȩccłam fidelit̾ ingrͥedi uoluerit. lum̃ ueritatis palam
signa querentes exterius aꝑtis lucis ianius. noluerint intrare cre.¬
dendo: Deniq p̃cepit. nec oꝑa tantũ modo. s ncogitaciones ipsas
ȩtiã eordif intencione mundare ⁊ castigare meminerint: Nãseqͥ¬
t᷑. Luena corporis tui. ẽ oculus tuus: Corpꝰ quippe dicit oꝑa.
quȩ palam cunctis apparent
sucis antenebrarĩr sit̃ oꝑa discernunt᷑. Sic̃ ipse consequent᷑ ex¬
pasuit dicens: Sio culus tuus fuerit simplex. totũ corpus tuũ
luciaus erit: Si etiã neꝗͣ fuerit. ĩ corpus tuũ tenebrosũ erit:
Si in quid pura rectaq intencione quȩ potes agere bona studue:¬
ris lucis ꝓfecto sunt oꝑa quȩ facis. ȩtiã sicorã hominib in ꝑfectio¬
nis aliquid habe uideantur. qm̃ diligentib dm̃ omĩa eo oꝑant᷑.

Expanded text:
in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint; nam sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent, lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Deum, omnia cooperantur
Abbreviated transcription (Latin):
tisq sorore suasalome. ⁊ iuro eiꝰ noĩe alexandro: dirͣ
Noui uideoᷤᷤ. de ma morte gauisuro: S honorabiles
erequias hab̾e potero ex planctu lugentiũ. si uo̾ meis
uolueritis parere p̃ceptis. mox ut ego spm ex alauero
om̃s pͥncip̃e iudeoꝵ quo incustodia reclusi int̾ficiatiꝰ. Sic
fiat . ut qui de mea morte gaudere cupi unt : suoꝵ ci¬
uũ interitũ iugere cogant᷑: &ne ambo asanguini ef¬
fusione manũ retͣherent. singulis quinquagena drac¬
mas argenti dari iussit: Cũq dolor e ingenti angus¬
ciaret᷑. antipatrẽ filiũ suũ quẽ qͣsi de nece pat̾na
tͣctͥante uinculis religa uerat : iussit intficere. eo
tis malis ob sessꝰ & quia se ui uere nõ posse cogni¬
uerat. mortẽ acce lerare cupiebat Unc¬
Unde quadã die

Expanded text:
rem suam Salomen, et virum ejus nomine Alexandrum, dixit: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed honorabiles exsequias habere potero ex planctu lugentium, si vos meis volueritis parere praeceptis, ut mox cum ego spiritum exhalavero, omnes principes Judaeorum, quos in custodia reclusi, interficiatis. Sicque fiat, ut qui de mea morte gaudere cupiunt, suorum civium interitum lugere cogantur. Et ne ab eorum sanguinis effusione manum retraherent, singulis quinquagenas argenti drachmas dari jussit. Cumque dolore ingenti angustiaretur, Antipatrum filium suum, quem quasi de nece paterna tractantem vinculis religaverat, jussit interficere, eo tantis malis obsessus, et quia se vivere non posse cognoverat, mortem accelerare cupiebat. Unde quadam die
Abbreviated transcription (Latin):
olxo. asanal Icune int̃ sectorũ. ab adipe
tium. Sagitta iꝰnatan nunꝗam reddiit
tõrsũ ꝙ cladius saul nõẽ reuersus
inanis Saul& ionatan. amabileslesꝙ de
inuitasua. in morte quoq nõ sunt duusi:
lis uelociores ie onibus sornores: Filiĩ rł suꝑ¬

Expanded text:
oleo. A sanguine interfectorum, ab adipe fortium, sagitta Jonathan numquam rediit retrorsum, et gladius Saul non est reversus inanis. Saul et Jonathan amabiles et decori in vita sua, in morte quoque non sunt divisi, aquilis velociores, leonibus fortiores. Filiae Is
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inflacione grauarentur: Interiora qͦq iuscera tan.¬
o dolore urebantur ut ꝑsecretũ nature digerere ui¬
erentur Prurigo qͦq tociꝰ corporis intantũ intolerabi.¬
is erat ut & iã uerenda putͥda uermib scaturirent: In.¬
erat ei eiã anelit̾ fetid̾. intantũ ut uix medicoꝵ aliqͥs
adibendus medicanunib adeũ accedere poss&e Deniq

Expanded text:
inflatione pedum gravarentur, interiora quoque viscera tantinflatione pedum gravarentur, interiora quoque viscera tanto dolore urebantur, ut per secretum naturae digerere videretur. Prurigo quoque totius corporis in tantum intolerabilis erat, ut etiam verenda putrida vermibus scaturirent. Inerat etiam et anhelitus fetidus, in tantum ut vix medicorum aliquis pro adhibendis medicaminibus ad eum accedere pos
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur herodes qͥ tantoꝵ celer̃ se fecerat actorẽ. ut nec.
abipsiꝰ dñi ꝑsecutione manũ retraher&. ñ poterat re-¬
manere ĩ ultus. Quia enĩ fraudulent̃ regnũ uideoꝵ pͥmꝰ
exgentilib adhept̾ fuerat. ñ solũ udeis multa mala in.¬
tulerat. uer̃ & iã ifiliis ꝓpͥis paricida extiterat Et su.¬
ꝑ om̃ia mala que longũrẽ mimerare. cũ saluatore mũ.¬
di natũ audiss&. fellis iniudia cõmot̾. ut unũ ꝑdere
poss& quẽ ad regnandũ audierat. natũ om̃s pueros in.
bethlȩẽ ⁊ ĩ oĩb finib eiꝰ ĩ t̃ficere iussit tantaq rabie̾ eiꝰ
inimũ succenderat. ut nec ꝓpt̾ multitudinẽ morien.¬
tiũ necꝓpt̃ paruuiloꝵ in nocentiã. asua seuicia cessaros:¬
op̃t qđ diuina ultione ꝑcussus. inmedicabilẽ passus ẽ
rat enĩ febris acerrima suspiria & anelit᷑ assidui:
Spanmꝰ qͦq tociꝰ corporis. ita ut uix respirare posset:
ropic̾ morb corpꝰ eiꝰ attenuauerat. ita ut uestigia p̃e.¬

Expanded text:
Igitur Herodes, qui tantorum scelerum se fecerat auctorem, ut nec ab ipsius Domini persecutione manum traheret non poterat remanere inultus. Quia enim fraudulenter regnum Judaeorum primus ex gentibus adeptus fuerat, non solum Judaeis multa mala intulerat, verum etiam in filiis propriis patricida exstiterat. Et super omnia mala, quae longum est enumerare, cum Salvatorem mundi natum audisset, fellis invidia commotus, ut unum perdere posset, quem ad regnandum audierat natum, omnes pueros in Bethlehem, et in omnibus finibus ejus interficere jussit. Tantaque rabies ejus animum succenderat, ut nec propter multitudinem morientium, nec propter parvulorum innocentiam, sua saevitia cessarcussus, immedicabilem passus est rat enim febris, acerrima suspiria, et anhelitus assidui, spasmus quoque totius corporis, ita ut vix respirare posset. Hydropis morbus corpus attenuaverat, ita ut vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
ut posita suꝑ candelabro lucerna clarescer&. qͥtenꝰ
om̃ib qͥ in domo dĩ st̃ luceros. cuidã prbitero lõgius
manenti qͥ refectionẽ s in paschali festiuitate paraue¬
rat. ꝑuisionẽ dñs apparere dignatꝰ ẽ dicens: Tu tͥ de

Expanded text:
ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
cu se t̾didit. tͥbq annis excepto romano monaco
nominib in cognitꝰ mansit: Q uidelic& romanꝰ nõ lõge
in monasterio. sub dõ clati patͥs regula degebat: S pie
eiꝰdẽ patͥs sui occulis furabat᷑ horas. & quẽ iͥ admandu¬
candũ subriꝑe poterat: dieb certis benedicto panẽ se¬
rebat: Adeundẽ uͦ specũ. a romani cella it̾ nõ erat. ꝗe
ercessa desuꝑ rupis eminebat: S ex eadẽ rupie in lon¬
gissimo sune ligatũ. romanꝰ deponere panẽ cõsuruerat:
In qͦ & iã resti paruulũ tintinnabulũ inseruit. ut ad so¬
nũ tintinnabuli uir dĩ cognoscer&. qͥndo s̃ romanꝰ panẽ
pͣbera quẽ edens acciper&: S anticꝰ hostis uniꝰ carita¬
tẽ in idens. alt̾ius refectione. cũ quadã die sub mit¬
ti pant̃ cõspicer&: iactauit lapidẽ ꝙ tintinnabulũ fre¬
git: Romanꝰ tam̃. modis cõgruentib ministrare ñ desti
re. & benedicti uitã iuexẽplo hominib de mõstrare.

Expanded text:
monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiet Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare,
Abbreviated transcription (Latin):
Ante sertũ uͦ sui eritꝰ diẽ: aꝑiri iͥ sepultu erira¬
rã iub&: Qui mox correptꝰ febrib acricepit
ardore fatigari Cũq ꝑdies singulos langor ing̾ue¬
cera serto dit portarise inoratoriũ ad discpłs fec̃
ibiq eritũ suũ dñei corporis & sanguinis ꝑcepcione

Expanded text:
Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et s
Abbreviated transcription (Latin):
bus de memoria funditꝰ tollerent᷑: Cep̃ secũ mirari
qͥs eẽt. qͥ suerit  Et cũ ad aninũ rediebat infirmitaᷤ
nichil erhis que mȩminerat. recognoscere pͣhuabat
uq in disposicione monasterii occupata mẽs
ẽe : obliuiscebat᷑ funditꝰ egritudinis suȩ: Siuͦ
redir& egritudo ad memoriã. cũ tã forte̾ se eͣe
sentir&: mirabat᷑ si nõ comedissm Qͥ aduesꝑũ ueni
ens cognou̾ s tantã fortitudinẽ ꝑ manere. ut ad diẽ
ano langore tabescer&. nullã tam̃ corporis suo cu¬
piebat com̾dare qͥetẽ. qͦ minꝰ aut orar&s. aut legera
aut scriber&: aut dictara& In huiꝰ sac̾ monasterii

Expanded text:
etur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui veni cognovit sibi tantam fortitudinem permanere, ut ad diem ano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
bus pascebat᷑ Ubi hu̾c demore quedã scribentẽ
angelꝰ diũ reꝑhiens. misereri s flebilit̾ sub habitu
naufragi postulabat: Cui gregoriꝰ ex intimo corde
cõpaciens. bis t̾nis nũmismatib datis abire pͣc epit: Hec
multo pꝰ eadẽ die idẽ naufragꝰ rediit. seq multa ꝑdidis
iterũ idẽ adiutoriũ naufragꝰ in portimis uocib reqͥre¬
bat: Cui lib̾alissimꝰ pat̾ ac fercito uestiario. alia sex
nũmismata dari pͣcipiens. cognoũ inuestiario nichil
nũmismatũ un̾ poss& cõsolari naufragũ remansisse: qͥd

Expanded text:
us pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidissidentidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
diis relicta domo. rebq pat̾s soli do̾ placere deside¬
ecessit gͥ scient᷑ nescius & sapitnt᷑ in doctus: hui
gͦ omĩa gesta nõ didici sed pauca que narro. qua¬
tuor dicpłis illiꝰ refferentib agnoui: Cõstantino
scilic& reuerentissimo ualde uiro. qͥ ei in monasteii
regimine successit: Ualentiniano qͦq qͥ anns mul¬
tis lateranensi monasterio pͣfuit : Sĩplicio qͥ cõgre¬
gacionẽ illius post eũ t̾cius rerit. Onorato &iui

Expanded text:
esideigitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tacionĩe trait. infirnuore̾s cõtranos ꝓximũ excitat: qͥ ea
ipsa quȩ diligitꝰ auferre molit Nẽc curat anticꝰ hostiꝰ.
hec faciens. ut t̾ręna tollat sed ut caritate̾ ui nob̾ feri¬
at: Nã iodio repente ex ardescimꝰ ut dũ foris inuicti
ẽẽ cupimꝰ: intꝰ grait̾ ferim̃: Dũ parua foris defendimꝰ:
in tꝰ ãmit timꝰ maxima Qui dũ re diligimꝰ tẽporalẽ.:
uerã ãmittimꝰ dilectionẽ: Omnis qͥppe qui nr̃a tollit:

Expanded text:
mum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuerat specie sed ineo retineret᷑ & mͥte U.
andẽ patre orbatꝰ ubi lib̾ã disponendar̾ rerũ suaꝵ
nactꝰ ẽ facultat ẽ. sex monasteria insicilia fabri
cãs. sufficientib frib cumulau̾ Quib tantũ p̾dieꝵ
cõtulit. quantũ poss& ad uictũ cotidianũ dõ illic
militanciũ sine indigencia suffragari Sepdimũ ĩ¬
monasteriũ in ꝓprio domate fabracauit In qͦ re¬
lictis cericis auro gr̃misq radiantib goxis. simulq¬
sitaul. supellectilib reliqͥs musũ paũpii. ꝑ rosatis.
ex hiuiꝰ mundi naufragio nudꝰ euasit: Oui desidera¬
tũ monasticũ capiensꝰ in dum̾tũ. pͥmũ subisariono
dcinde sub marimiano: urnerabiliũ patrũ reginui¬
ne multis s sociatis fr̃ib regulari tramite militaũ
Post uͦ cũ sub ee mall& srͣm uocatiua cõcordia im¬
minente pͣ ee̾ nõ rennuit. sic̾ ĩcõsequentib appareb̾

Expanded text:
proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monass, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, inmonasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hu monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
uocaretur. Nã relicta quȩ docturꝰ erat dũ inius
ouib adĩpleũ. ÷ metipsi utiq se ugilasse ꝑdocuit:
dũ uͦ recta quȩ faciebat docendo qͦq disseruit.
iqͥdẽ inerãt ei cũ acerba &ate. mat᷑a iã studia.
Uauditurꝰ incognita religiosĩ sensib uidagator
sollertissimꝰ ad herebat Sũptaq doctrine semina
tenaci memorie ruminanda: quȩ pꝰ in ppłos mel¬
lito declamar& gutture congerebat: ini¬
eniq docibilis ad olescens. cũ trãs nusso comu¬
nt̾ stilo surgentis infanciȩ ad biuiu̾̃ pita gorice lit t̾r
ꝑueniss&. incunctant̾ sin̾istrũ ramũ cũ icłi uoluptade
relinquere. ꝙ dextrũ cȩpit cũ cȩlesti desiderio totis
uirib anelare: Se: cũ couersionis suȩ grͣam lõgiꝰ ꝓtra¬
hens. totũ se xp̃m samulat᷑ũ putara&. si sub pͥtoris ur¬
bani habitii mundo specietenꝰ deseruir&. ceꝑunt mul¬
ta cõt̾ eũ ex eiꝰdẽ scłi cura sucrrescere. ita ut nõ iã sic̃

Expanded text:
sonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, idem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relilare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tate paschali cũ alim̃tis. quȩ ͥ parauerat ad locũ teten¬
dit & uirũ dĩ ꝑ abruta monciũ ꝑ cõcaua ualliũ. ꝑ defossa
t̾rarũ quesiuit. eũꝙ latere inspecũ rrpperit Cũq ora¬
post dulcia uite colloqͥa his qͥ aduenerat p̃sbit᷑ dir̃
Surge &. sũmamꝰ cibũ. qͥa hodir pascha ẽ: Cui ur
dĩ respõdit dicens: Scio q pascha ẽ hodre. quia uidere
& merui Nõge qͥppe ab hominib positꝰ quia die rodr̾
paschalis eẽt sollẽpnitas: ignorabat: Uenerabił aut̃
prbt̃. rursus asserunt dicẽs Ueracit᷑ hodie ressur¬
rectionis dnĩce paschał dies ẽ. abstineretibi minimt
So̾sruit. quia & ego ads missus sũ ut dona omptis dñi

Expanded text:
ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque orapost dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lectorẽ requit ᷑. Nã x ipse numus pasti ppłi: ppłm significabat sublege
constitutũ: Tur enĩ qͥnq mila erãt : nͥ q sublege erãt : que lex qͥnq libri
moysi explicat᷑ : Uñ & qͥnq illis porticib languidi ꝓdebant᷑ : ñ sanabant᷑
Ille aũt ibi curaũ languidũ : qui & hic turbas deqͥnq panibꝰ pauit: Nã
& suꝑ fȩnũ discũbebat̃ . carnalit̾ sapiebant : & incarnalibꝰ quiescebant:
ducare : Intelligunt᷑ ergo quȩdã secreciora intelligentiȩ que multi¬
tudo nõ potest caꝑe Qogͦ restat : nͥ ut secretiora intelligentiȩ quȩ
factũ est &e utilit̾ : ꝙ sp̃ale factũ ẽ. Iui tũc uider̃ ammirati sũt. noᷤ

Expanded text:
lectorem requirunt: nam et iste numerus pasti populi, populum significabat sub Lege lectorem requirunt: nam et iste numerus pasti populi, populum significabat sub Lege constitutum. Cur enim quinque millia erant, nisi quia sub Lege erant, quae Lex quinque libris Moysi explicatur? Unde et quinque illis porticibus languidi prodebantur, non sanabantur. Ille autem ibi curavit languidum , qui et hic turbas de quinque panibus pavit. Nam et super fenum discumbebant: carnaliter ergo sapiebant, et in carnalibus quiescebant. ducare? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae factum est; et utiliter, quia spirituale factum est. Qui tunc vi
Abbreviated transcription (Latin):
la significabat᷑ uenit aliqñ qui ꝑmedullã ordei ostendebatꝰ: ꝓpaleã uͦ
or dei occultabat᷑: Uenit ipse unꝰ utrãq: ꝑsonã inse portans sacdotiꝰ e ra¬
Ose Dac̾dotiꝰ ꝑuictimã : quã se ipsũ obtulit : ꝓnb dõ regis quia regonꝰ
ti sut : nichil ueri: Quinq enĩ illi libri moẏsi ꝗ̃ multo libroꝰ cũ ex¬
ponunt. tãq̃ frangendo : id ẽ disserendo fecunt : Si qͥa in illo ordeo
ignorantia pͥmi ppłi tegebatꝰ : de quo pͥmo ppło dictũ ẽ. Quã diui legit᷑
moyses uelam̃ supͣcorda eoꝵ positũ ẽ: Nondũ enĩ ab latũ erat uelam̃.
quia nõdũ uenerat xp̃c Nondũ uelũ templi fuerat illo incruee penden¬
te consci sũ Siua gͦ ignorantia ppłi erat inlege : propt̾ ea tẽptatio illa dñi ig¬
nor antiã discipłi demonstͣbat: Nichil igit᷑ uacat : omĩa innuũt : s intes¬

Expanded text:
illas significabatur: venit aliquando qui per medullam hordei ostendebatur, per paleam vero illas significabatur: venit aliquando qui per medullam hordei ostendebatur, per paleam vero hordei occultabatur. Venit ipse unus utramque personam in se portans, sacerdotis et regis: sacerdotis per victimam, quam seipsum obtulit pro nobis Deo; regis, quia regimur ti sunt. Nihil verius. Quinque enim illi libri Moysi, quam multos libros, cum exponuntur, tanquam frangendo, id est disserendo, fecerunt? Sed quia in illo hordeo ignorantia primi populi tegebatur, de quo primo populo dictum est, Quamdiu legitur Moyses, velamen supra corda eorum positum est : nondum enim ablatum erat velamen, quia nondum venerat Christus; nondum velum templi fuerat illo in cruce pendente conscissum: quia ergo ignorantia populi erat in Lege, propterea illa Domini tentatio ignorantiam discipuli demonstrabat. 6. Nihil igitur vacat, omnia innuunt, sed intel
Abbreviated transcription (Latin):
discũbent᷑: Nõ iã qͥnq panẽ : s qͦd adiecat qͥcreau̾at: qͦs auctũ
erit : & de piscibꝰ quantũ sufficiebat Parũ ÷ turbã illã fuisse
saciatã: &̃ fragmenta residerũt: & ipsa colligi uissa sunt: neꝑi¬
ret E impleuer duodecĩ cõphino fragm̃toꝵ Preuit᷑̃ ut curramꝰ.
aduet̾ testamtũ ꝑtinent: Nostis aut̃ ordeũ: ita creatũ ut ad medullã
eĩ uir ꝓuemat᷑: Uestit᷑ enĩ eadẽ medulla. tegmine paleȩ : & ipsa palea
tenar : & inherens : ut cũ labore exuat᷑: Calis ÷ litt̾a uet̾is testam̃ti.
uestita tegminibꝰ carnaliũ sacͣm̃toꝵ : s si ad ei medullã ꝑueniat᷑ pasc̃
& saciat. Ferebat gͦ puer quidĩ qͥna pane̾ e duo pisceꝰ. Siqueramꝰ quis fue¬
aꝑta pasce̾bat: Duo ant̃ pisce uident᷑ nob̵ significart duas illas in ue¬
teri testam̃to sublime ꝑsonas quȩ unguebant᷑ ad ppłm signisicandũ :
& regendũ : sac̾dotꝰ e regiꝰ. & ipse in ministerio uenit Aliqñ qui ꝑil

Expanded text:
bentes. Non jam quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt: et ipsa colligi jussa sunt, ne perirent; et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. 5. Breviter ut curramus, ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medullam perveniatur, pascit et satiat. Ferebat ergo puer quidam quinque panes et duos pisces. Si quaeramus quis fueaperta pascebant. Duo autem pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamotis et regis. Et ipse in mysterio venit aliquando, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
esuriens pasceret᷑: Nisi bonitati adee potestas. ieuina illa
turba & csuriens remaneret. Deniq & discipłi qui erat̃
emerent᷑ panes ad turbas pascendas. łait scriptura. hoc aũ
dicebat tẽptans eũ. discipłm scilic& philippũ quẽ int̾roga¬
u̾at. ipse enĩ sciebat quid eẽt facturꝰ. Cui gͦ bono tẽpta¬

Expanded text:
esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid e
Abbreviated transcription (Latin):
seritoris ardieulũ. qͣ pariles decorasq fec̃: nͥ &iã legeremꝰ qͥd nob
pillas indieauerit: ita factũ ħ qͥtantũ inspiẽ d el ectat᷑ pul esretu¬
dinẽ fucti. ut admiret᷑ artificẽ: Qu cã incelex : quasi legit:
alit̾̃ enĩ uidet᷑ pictura: alit̾ uident littere: Pictura euuuderis ħ.¬
nosti leg̾e : quid putamꝰ eẽ quod hic scriptũ ẽ Int̾rogas quid̃
quȩ uidisti: Alio ille ocłos ht̃ : alios tu. nõne si milit̾ apice
udetiꝰ s nõ similit̾ signa cognoscitis Eu gͦ uide̾ e lau¬
das: ille uid& elaudat: legit & intellig̾. Quia gͦ iudimꝰ
quia laudauim: legam & intelligam. Dñs in monte. mul¬
tomagis intelligam: ꝙ dñs in monte u̾bũ ÷ in alto. Pro in¬
de nõ quasi humilit̃ iacae qͦd in monte factũ ÷ nec tͣnse¬
unt̾ p̃tẽundũ ÷ s scipiendũ. Curbas uidit : esurient agnou¬
miscdit pauit. nõ solũ ꝓbonitate uerũ &̃ ꝓ potestat᷑e:
Quid ent̃ sola ꝓdess bonitas ubi nõ erat panis unde turba

Expanded text:
eas pariles, aequales decorasque fecit, nisi etiam legeremus quid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum inspicit, defectatur pulchritudine facti ut admiretur artificem; qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum viderisnosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. 3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Dominus in monte Verbum est in alto. Proinde non quasi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnoiter pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratione ignorantiȩ discipłi aliqͥo significauit Appa¬
rebit gͦ cũ ipsũ sacm̃tũ deqͥnq panib ceꝑit nob loqui
& qͥd significae. Indicare ibi enĩ uidebimꝰ quare dñs
inħ facto ignorantiã discipłi uoluit int̾rogando qͦd scie¬
bat ostendere: Nã int̾ rogam aliqn̾ qͦd nescimꝰ. audi re
uolentꝰ. ut discamꝰ aliqn int̾ rogamꝰ qͦd scimꝰ scire uot¬
lent̾ utrũ & ille sciat quẽ int̾ rogam. Utrũq ħ noue¬
rat dñs : & qͦd int̾ rogabat sciebat. Quid enĩ e̾et facturꝰ
ꝓse nou̾at : & hoc nescire pbilipũ sciebat similit᷑. Siare
itaq uit̾ rogabat: nͥ q illiꝰ ignorantiã de monst̾bat : ⁊ hoc
quare fec̾it ut dix: post intelligim : andreas ait: Est hic
puer quidã: qui hab&e quinq panee ⁊i duos pisces h
ħ̃ quid sũt ad cantos: Cũ dixiss philippꝰ uint̃ togatꝰ: ducen
ctoꝵ denarioꝵ pane nõ suffic̾e : quibꝰ tan ta illa turba refi¬

Expanded text:
 significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, ostendere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimlentes utrum et ille sciat quem interrogamus. Utrumque hoc noverat Dominus: et quod interrogabat sciebat, et quid esset facturus ipse noverat, et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? Cum dixisset Philippus interrogattorum denariorum panes non sufficere, quibus tanta illa turba refi
Abbreviated transcription (Latin):
Um diu gens lango bardoꝵ infidelitatis suę
tenebris carere noluiss ⁊ iugũ dnĩ ferre detrectans eos qui fere.¬
bant inpugnare de creuisset : italiã uenit nominis apianr inpug
culto ds iuidicio eiꝰ mueroni tͣdidit feriendos: Quȩ gens longe la¬
ceq suȩ cedis extendens crudelitatẽ: bene uentanã aggressa est ex¬
pugnare prouinciã:I. Cuius urbes t̾rȩ coequans: mo-¬
nasteria uillasq de populans : nõ minimas xpianoꝵ strages de-¬
dit: Oues enĩ dominicas ab ouilibꝰ exclusas: di uersa cede lacerãs:
ouilia dñi euertebat : ita ut inheremi uastitatẽ loca priꝰ deside¬
rabilia cõuersa uiderent᷑: Nde intẽetera facinori
s̃ua.monasterii eximii patris benedicti de populans : rebꝰ omnibꝰ
in habile reodidit: Quod qͦmͦ acciderit. legenti gregorii scđm

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam venit nominis Christiani grcultum Dei judicium ejus mucroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tor gregis s cõmissi sollicite curã exibuit: Igͥ cũ processu tẽporis euol.
Igͥ cũ processu teporis euol.¬
uentibꝰ annis supͣdictꝰ ieo de bodꝰ corpore exceptꝰ: sic̃ credimꝰ cȩli cas
recessisset ad sedes. iam dictꝰ nu molus gregis sͥ eõmi̾si eustodias obtime
seruans. ⁊ lectioni assidue studiũ dans . int̾ cet̾a reꝑit inlibris beati ae
p̃cellentissimi uiri romani antistitis gregorii quomͦ sc̃s ac deo dilectꝰ
benedictꝰ. agonis sui cursũ inbene uentana ꝓuincia cõsũmauerit:
ecordansq quia is dẽ uenerabilis pat or aculo di uino cõmonitꝰ.
puidensq futuro casꝰ : p̃dixerit illud monasteriũ. funditꝰ eu̾tendũ:
nãq sibi reuelatũ diuinitꝰ dicebat. ut p̃dictꝰ uir illuc ꝑgens. corpꝰ sc̃i iã¬

Expanded text:
. Igitur cum processu temporis evolventibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, jamdictus Mummolus gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac praecellentissimi viri Gregorii Romani antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia consummaverit: recordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus, praedixerit illud monasterium funditus evertendum, namque sibi fuisse revelatum divinitus dicebat, ut praedictus vir illuc pergens, corpus ja
Abbreviated transcription (Latin):
est clodoueus : filus dagobti: Quiq ut erat uir nobilissimꝰ. re¬
rũ amministracione publicarũ : miro callebat ingenio iIII
Ii sdẽ &iã cũ egregiis poller& moribꝰ. rex peticionibꝰq iustis:
iser uicio dĩ abtis assensum p̃ber&: int̾ pellatꝰ ẽ ab one memoriȩ
leo debodo patre monasterii scĩ aniani: qͦd est sitũ ꝓpe męnia urbis an¬
relianȩ. at monasterium or dini monastico cõgruens s licer& cõstrue¬
re inagro floriacensi. datis peodẽ agro in mutua incissitudine p̃duꝰ
quȩ s̃ apparentibꝰ uire hereditario relictis possidebat:
ãq isdẽ ager floriacensis scilieet: regalis tẽ fiscus erat Qbꝰ
auditis rex : libentissime eiꝰ p̃cibꝰ annuit  idesideriũ illiꝰ qͦs diu
dilacione creauerat : cõpleri uidicauit: Igit᷑ ab utrisq par mu

Expanded text:
est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Idem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus jure haereditario relicta possidebat. Namque idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat. Quibus auditis rex libentissime ejus precibus annuit, et desiderium illius quod diu dilatione creverat compleri judicavit. Ig
Abbreviated transcription (Latin):
id eamꝰ ex quo ad ductꝰ ẽ ad anania & ananias: int̾p̃tat᷑ uuis:
Ecce lupus rapax ad ducit᷑ ad oue̾ sequendã : nõ rapiendã: S ne
repenciũ ouis ex panescer& lupũ : ipse pastor de cȩlo qͥ omĩa faciebat.
nunciauit lupũ uenturũ oui: s nõseuiturũ: &tam̃ tã ĩmanis fa-¬
ma lupũ illũ pcesserat : ut nõ possit ouis audito eiꝰ nomine cõtur:¬

Expanded text:
ideamus ergo. Adductus est ad Ananiam, et Ananias interpretatur Ovis. Ecce lupus rapax adducitur ad ovem sequendam, non rapiendam. Sed ne repentinum ovis expavesceret lupum, ipse pastor de coelo, qui haec omnia faciebat, nuntiavit ovi lupum venturum, sed non saeviturum. Et tamen tam immanis fama lupum illum praecesserat, ut non posset ovis audito ejus nomine no