comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post aliquantum uero temporis spatium quia magna opinio ipsius¬
cula uenis s& : quodego quoque quicum illo diufuerã satisnoram. Eru¬
bescebat eum uirgo memorata super ipsis solidis ad monere: ad
postremum cum forte ipsum in ecdesia repperiss& ad loquitur:
Quid inquit iubes prȩcorde lapidibus illis proquibus quingentos soli¬
dos dedimus : Cui illerespondit. Ix quomihi inquit illu daurũ dediste
Exeo illud propretio ipsorum lapidum dedi: & si uenire desideras
acuidere eosdem in ospitiomeo. illic enim iacent : Venia cuide si tibi¬
possunt placere: minus ncaurum referes quod dedisti. Quo illa liben¬
ter audito: prbi domum pergit: in cuius superioribus feminȩ debi¬
les habebantur: In inferioribus autem uiri: ubi primum igitur
cum ea intraprimi hospitiilimen st&it. dicit eidem. Quiduis primũ
uidere iacineiuis an smaragdos ditilla: quodiusseris ducit

Expanded text:
Post aliquantum vero temporis spatium, quia magna opinio ipsiusPost aliquantum vero temporis spatium, quia magna opinio ipsiusricula pervenisset, quod ego etiam qui cum illo diu fueram, satis agnoveram, erubescebat eum virgo memorata super ipsis solidis admonere. Ad postremum cum illum forte in ecclesia reperisset, alloquitur: Quid, inquit, jubes, precor, de lapidibus illis, pro quibus quingentos solidos dedimus? Cui ille respondit: Ex quo, inquit, mihi aurum dedisti, ex eo illud pro pretio ipsorum lapidum dedi, et si venire desideras, ac videre eosdem in hospitio meo illic enim jacent, veni et vide si possunt tibi placere; sin minus, aurum referes quod dedisti. Quo illa libenter audito, ad presbyteri domum pergit, in cujus superioribus feminae debiles habebantur; in inferioribus autem viri. Ubi autem cum ea intra primas fores ingressus, dicit eidem: Quid vis primum videre, hyacinthos an smaragdos? At illa: Quod jusseris. Ducit
Abbreviated transcription (Latin):
nutione sanguinis ut dici in prouerbiis sol& facere acupiditatis
tali ergaeam usus ingenio ẽ. Prȩerat
autẽ ut prius dixi incellulis fratrũ pauperũ atque debiliũ. idem que
in primis iuuentutis sue annis in lapidibus &margaritis probandis
uidebatur peritus fuisse Accessitigitur ad eam dicens. Capides adme
necessarii atquȩ prȩciosi smaragdi &iacincti subico uenerunt:
ꝑtsiuequis inuenerit eos siue furatus sit scire non possum. Statuere
autẽ ipsorũ prȩtium nequeo quia cuius lib& summam quantitatis
excedunt. Omnes autẽ simul quingentis solidis distrahuntur. Si
ergo cos tibi placuerit conparare : poteris unum exipsis. Quingentis
uendere solidis & reliquos neptistuȩ monilibus deputare. suspensa
pedes ipsius orat & p&it nequis memoratos lapides alter accip
ut hec diximus uideas. Ad quod illa non ad qui escens. sed magis quin¬
gentos solidos insinum ipsius fundens ãit. Quem ammodũ uis ipse
igitur quingentos solidos. pauperibus. debilibus moxdiuidit

Expanded text:
actione sanguinis ut dici in proverbiis solet facere a cupiditatis tali erga eam usus ingenio est. Praeerat autem, ut prius dixi, cellulis fratrum pauperum atque debilium, idemque in primis juventutis suae annis in lapidibus et margaritis probandis videbatur peritus. Accessit igitur ad eam, dicens: Lapides ad me necessarii atque pretiosi smaragdi et hyacinthi subito venerunt; et sive quis invenerit eos, sive furatus sit, scire non possum; statuere autem ipsorum pretium nequeo, quia cujuslibet summam quantitatis excedunt, omnes enim simul quingentis solidis distrahuntur. Si ergo eos tibi placuerit comparare, poteris unum ex ipsis quingentis vendere solidis, et reliquos neptis tuae monilibus deputare. Suspensa illius pedes orat et petit, ne quis memoratos lapides alter accipeut haec quae diximus videas. Ad quod illa non acquiescens, sed magis quingentos solidos in sinum illius fundens, ait: Quemadmodum vis, ipse igitur quingentos solidos, pauperibus debilibusque mox dividit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius aliquando discipulis. quod quotiens dom ansiunculasua
intadspeluncam solebat. uiginti& quattuor eundo orationes & totidem.
redeundo faciebat: dehoc ipso fama dispersit quod & mortuum suscitar&.
dum &quendam her&icum uiltdocere quires urrectionem corpo¬
rum negabat futuram : Quȩ fam a indesertis illis locis uera permansit:
Ad hunc aliquando filium iuuenem dȩmone laborantem lamentans
bibere feciss& eruere uaria un iuersa quȩdeuorauerat: Inerem
uel potata ueluti quodam ignis ardore solebat absumere est
autem & legio demonum quȩ flãmea nominatur: sicut enim
interhomines. ita& inter illos multa dis tantia non natura¬
lis subs tantiȩ sed diuersȩ acdissonȩ uoluntatis: isteigitur iuue¬
nis cumei iam tam Pnor mescibos materpropria parare non porset
edebat frequenter egestionem sui corporis acbibebat: Obquod
alterum diem coepit tantimali medicina procedere: Ait
autem ipsius matri: quantum inquit uis ut comedat filius

Expanded text:
ipsius aliquando discipulis, quod quoties de mansiuncula sua re ad speluncam solebat, viginti et quatuor eundo orationes, et totidem redeundo faciebat. De hoc ipso fama vulgavit, quod et mortuum suscitarit, dum quemdam haereticum vult docere, qui resurrectionem corporum negabat futuram. Quae fama in desertis illis locis, sicut est vera, permansit. Ad hunc aliquando filium juvenem daemone laborantem, lamentans bibere coegisset, ructando universa quae devoraverat, in aerem vel potata quasi quodam ignis ardore solebat absumere. Est autem et legio daemonum, quae flammea nominatur. Sicut enim inter homines, ita et inter illos multa est distantia, non naturalis substantiae, 951 sed diversae ac dissonae voluntatis. Iste igitur juvenis, cum ei tam enormes cibos mater propria parare non posset, edebat frequenter egestionem sui corporis ac bibebat. Ob quod alterum diem coepit tanti mali medicina procedere. Ait autem matri ipsius: Quantum vis ut comedat filius
Abbreviated transcription (Latin):
dsspicer&: hic mihi apud quem multum temporis feci in¬
terroganti quas animus ipsius defacto homicidiI cogita¬
tiones haber&. usque ad eo setristem non ẽe dicebat. utex
ipso homicidio quod ignarus ad miserat dõgratias acti¬
tar&: inde enim occasionem quandam salutis accłperat:
Dicebat autem scripturarum testimonia. ferens quodnũ
tantum ad secutus donumdĩ fuiss& : ut misteria cȩlestia
ac scã conscriber&. nisi faraosregis in &u propter homici

Expanded text:
despiceret. Hic mihi, apud quem multum temporis feci, interroganti quas animus ipsius de facto homicidii cogitationes haberet? usque adeo se tristem non esse dicebat, ut ex ipso homicidio quod ignarus admiserat, Deo gratias actitaret. Inde enim aiebat occasionem sibi salutis allatam: dicebat autem, Scripturarum testimonia proferens, quod nutantum assecutus donum Dei fuisset ut mysteria coelestia ac sancta conscriberet, nisi Pharaonis regis metu propter homici
Abbreviated transcription (Latin):
supercaput suum posita totum fluuium natandostrans
quattuor electos ađque iugulatos & fune conexos tenens

Expanded text:
super caput imposita, totum fluvium natando transmquatuor electos, atque jugulatos, et fune connexos tenens
Abbreviated transcription (Latin):
uxore custodiat ut secura conscientia ad dni
altare
& pat̾ ueniemꝰ. & mansionẽ apud eũ faciemꝰ. Similit̾ per
ꝓphetã dicit. Ego in habitabo in eis. & int̾ illos ãbulo. & ero
illorũ ds. Ecce audistis fr̃s quałes quales sint boni xp̃iam. Ideo

Expanded text:
uxore custodit, ut secura conscientia ad Domini uxore custodit, ut secura conscientia ad Domini altare et pater veniemus et mansionem apud eum faciemus; similiter et per prophetam dicit: Ego inhabitabo in eis et inter illos ambulabo et ero illorum Deus. 6. Ecce! audistis, fratres, quales sint christia
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. A & mimicos diligue ꝓpt̃ dm̃. Qui enĩ diligit sicut dicit
apłs. legẽ ĩpleuit. Nã qui uerꝰ xp̃ianꝰ ault esse. hec eũ p̃cep
ta necesse ẽ custodire.Si enĩ ñ custodit. ipse se circũuenit.
Iile itaq bonꝰ. xp̃ianꝰ ẽ. qͥ nulla filacteria ueł adinuenti¬
ones diaboli credit. sed om̃em sp̃e suã in solo xp̃o ponit. Qui
peregrios tãquã  ipsũ p̃m cũ gauho suscipit qͥa ipse
Edicit. Nospes fur& susce pistis me. & quãdni fecistis uni
hospitib pedes lauat & tãquã parentes carissimos diligit
frequentius uenit & oblationẽ quã in altari dõ offeratur
exhibet. qͥ de fructib suis ñ gustat n prius do osferat. qui
stateras dolosas & mensuras duplices ñ habet. qui pecuniã suã ñ
ad usurã tribuit. qͥ & ipse caste uiuit & filios uł uicinos suos
docet ut caste & cũ timore dĩ uiuant. A quotiens scẽ sollẽpni¬
tates adueniunt ante dies plures castitatẽ etiã cũ ꝓpria

Expanded text:
 sicut dicit Apostolus, legem implevit . Nam qui verus Christianus vult esse, haec ei necesse est praecepta custodire; si enim non custodit, ipse se circumvenit. Ille itaque bonus Christianus est, qui nulla phylacteria vel adinventiones diaboli credit, sed omnem spem suam in solo Christo ponit; qui peregrinos tanquam ipsum Christum cum gaudio suscipit; quia ipse est: Hospes fui, et suscepistis me; et: Quamdiu fecistis uni hospitibus pedes lavat et tamquam parentes carissimos diligit; frequentius venit, et oblationem quae in altari Deo offeratur exhibet; qui de fructibus suis non gustat, nisi prius Deo offerat, qui stateras dolosas et mensuras duplices non habet, qui pecuniam suam non ad usuram tribuit, qui et ipse caste vivit, et filios suos vel vicinos docet ut caste et cum Dei timore vivant, et quoties sanctae solemnitates adveniunt, ante dies plures castitatem etiam cum propria
Abbreviated transcription (Latin):
reꝗͥ̾ẽ sed p̃cipitabit᷑ in gehennã igius. unde nũ quã exiet
in scła sclorũ añ. Qua ꝓpt̾ om̃s alloqdͥor. uiris parit̃ & fe¬
minis dico :̃ torrigat se unꝰ qͥsq uitia sua dũ potest em̃der.
mala opera que gessit penitendo expiet. Nullus se in ebri&.
nullus in conuiuio suo cogat aliũ bibere plus quã oportet .:
qͥa uino multo deditos uehem̃ter a płs redarguit dicens

Expanded text:
bitur in gehennam ignis, unde nunquam exiet bitur in gehennam ignis, unde nunquam exiet in saecula saeculorum. Quapropter omnes alloquor, viris pariter et feminis dico, corrigat se unusquisque, et vitia sua dum potest emendet, mala opera quae gessit poenitendo expiet. Nullus se inebriet, nullus in convivio suo cogat alium plus bibere quam oportet, quia vino multo deditos vehementer Apostolus redarguit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
etis. Ante omia ubicũq estũ siue in domo seu in itinere
siue in coniuuio ũba tͥbia & lixuriosa nolite ex ore
ur̃o ꝓferre. Quia sicut dñs in euuargeliꝯ pnuntiat
de om̃i ũbo otioso qđ locuti fuerint homines suꝑ t̾rã
reddent rationẽ in die iudicii. fr̃s. dm̃ suꝑ om̃ia time
te: illũ int̾ omĩa adorate. illũ ultra om̃ia amate. ad
illius uos miscdiam tenete. de ciꝰ clemĩtia nũquã des¬
perate. QQuos bonos uidetis. illos imitamini: quos
malos conspicitis castigate & corrigite. ut dupliẜm
mercedẽ habere possitis. Ꝙ qͣ actenꝰextneus a supra dictis
malis uixisse cognoscit᷑. gaudeat qͥdẽ & dõ gr̃as agat. ac de
cetero obseruet. & ꝑseuerare in bonis operib festinet̾.
QQui uͦ usq nc̃ mala opera exercuit: cito se corrigat. &
ex toto corde penitentiã agat antequã de hac luce disce¬
datꝰ Qua si sine penitentia mortuus fuerit ñ ibit in

Expanded text:
etis. Ante omnia, ubicumque estis, sive in domo sive in itinere etis. Ante omnia, ubicumque estis, sive in domo sive in itinere sive in convivio verba turpia et luxoriosa nolite ex ore vestro proferre, quia sicut Dominus in euangelio praenuntiat: De omni verbo otioso, quod locuti fuerint homines super terram, reddent rationem in die iudicii. Ludos te, illum inter omnia adorate: illum ultra omnia amate, ad illius vos misericordiam tenete, de illius clementia nunquam desperate. 7. Quos bonos videtis, illos imitamini: quos malos conspicitis, castigate et corripite, ut duplicem mercedem habere possitis. Et qui hactenus idoneus a supra dictis malis vixisse cognoscitur, gaudeat quidem et Deo gratias agat, ac de caetero observet, et perseverare in bonis actibus festinet: qui vero usque nunc mala opera exercuit, cito se corrigat, et ex toto corde poenitentiam agat, antequam de hac luce discedat: quia si sine poenitentia mortuus fuerit, non ibit in
Abbreviated transcription (Latin):
rientespascite. nudos uestite. ariolos & magos sꝑm¬
te. Sit uob̾ e qualitas in pondere & in m̃sura. sit state¬
ra iusta iustus modius. equus & sextarius. Hec płus quã
de distis repetatis. Neq usuras ꝓfenerata pecdunia ex
gatis a qͦꝗ Quod si obseruaueritis. securi indie udic̃u
ante tribimal et̾ni iudicis uenientes dicetis. da dnẽ
QAdedimꝰ. Miserere. quia miscdiã fecimꝰ. Nosi pleums
qđ iussisti. tu redde qđ ꝓmisisti. Ante om̃ia illud de¬
nuntio atq contestor. ut nullas paga norũ sacrile¬
gas consuetudines obseruetis. Qui egrotat. in sola dĩ
m̾iscdi̾a confidat. & eucaristiã corporis as sanguinis xp̃i
cũ fide ac deuotione accipiat. Oleũq benedictũ fide¬
u̾abit eũ dñs. & ñ solũ corporis sed etiã sanitatẽ amme
recipiet. cõplebiturq in illo qđ dñs ꝓmisit dicens.
Omia enĩ quecũq petieritis in orat lne credentes. accipi¬

Expanded text:
rientes pascite, nudos vestite. Hariolos et magos sperientes pascite, nudos vestite. Hariolos et magos spernite: sit vobis aequalitas in pondere et in mensura, sit statera justa, justus modius, aequusque sextarius, nec plus quam dedistis repetatis, neque usuras pro fenerata pecunia a quoquam exigatis. Quod si observaveritis, securi in die judicii ante tribunal aeterni Judicis venientes dicetis: Ita, Domine, quia dedimus; miserere, quia misericordiam fecimus; nos implevimus quod jussisti, tu redde quod promisisti. Ante omnia autem illud denuntio atque contestor, ut nullas paganorum sacrilegas consuetudines observetis, non misericordia confidat et eucaristiam corporis ac sanguinis Christi cum fide et devotione accipiat oleumque benedictum fidevabit eum Dominus; et non solum corporis, sed etiam animae sanitatem recipieOmnia enim quaecumque petieritis in oratione credentes, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitatẽ in mente & ĩplete in operatione. Redimit animas
ur̃as de pena. dũ habetis in poteste remedia. Elemosinam
iuxta uires facite. pacẽ & caritatẽ habete. discordes ad
concordiã reuocatemendaciũ sugite. ꝑiuriũ ex pauescite. falsũ
testimoniũ ñ dicite. fur tũ ñ facite. Oblationes & decemas
eccłis offerte. luminaria sc̃ĩs locif iuxta qđ habetis exibete.
insinuate.Filios etiã quus ex baptismo suscepistis docete. &
castigatẽ ut. sẽꝑ cũ timore dĩ uiuant. Scitote uos fide ius¬
sollẽpintates pio affectu celebrate. Proximos ur̃os sicut uos
ipsos diligite. Quod uultis uobis ab aliis fieri. hoc & uos
alus facite. Quod uobis ñ uultis. nulli faciatis. Carnatẽ
ante ꝯmĩa habete. quia caritas operit multitudinẽ pecca¬
torũ. Estote hospitales. humiles. omnẽ sollicitudinẽ
uram ponentes in dm̃. qm̃ ipsi cura ẽ de uobis. Infirmos
iusitate. carceratos reqͥrite. peregrinos suscipite. esu¬
rientes

Expanded text:
 cogitate in mente, et implete in operatione; redimite animas vestras de poena, dum habetis in potestate remedia: eleemosynam juxta vires facite, pacem et charitatem habete, discordes ad concordiam revocate, mendacium fugite, perjurium expavescite, falsum testimonium non dicite, furtum non facite, oblationes et decimas ecclesiis offerte, luminaria sanctis locis juxta quod habetis exhibete, insinuate. Filios etiam quos ex baptismo suscepistis docete et castigate, ut semper cum timore Dei vivant; scitote vos fideiuslite, sanctorum sollemnitates pio affectu celebrate. Proximos vestros sicut vos ipsos diligite; quod vobis vultis ab aliis fieri, hoc et vos aliis facite; quod vobis non vultis, nulli faciatis; caritatem ante omnia habete, quia caritas operit multitudinem peccatorum. Estote hospitales, humiles, omnem sollicitudinem vestram ponentes in Deum, quoniam ipsi cura est de vobis. Infirmos visitate, carceratos requirite, peregrinos suscipite, esurientes
Abbreviated transcription (Latin):
labor & fatigatio corporalis : Ille quemammodum domitor
aequorum bonus productum me deciuitatis internis usque ad
quintum lapidem ad eaquȩ uocantur solitudin. loca doro theo
cuidam thebano monacho sexa gesimum inspelunca agenti annũ
cominendauit & tradidit : Iubens mihi ut tribus apud eum annis
morarer ad conterenda atque frangenda in licita menta uitiorũt
łtutrursum ad ipsum redirem obspiritalis scientiae notitiam
atqued octrinam : ego uero cumillic im÷ tres ut preceperat

Expanded text:
labor et fatigatio corporalis quemadmodum domitor labor et fatigatio corporalis quemadmodum domitor equorum bonus, productum me de civitatis internis usque ad quintum lapidem, ad ea quae vocantur solitudinum loca, Dorotheo cuidam Thebano monacho , sexagesimum in spelunca agenti annum commendavit et tradidit, jubens mihi ut tribus apud eum annis morarer, ad contundenda atque frangenda illicitamenta vitiorum tam praecepitque ut rursum ad ipsum redirem, ob spiritualis scientiae notitiam atque doctrinam. Ego vero cum illic implere tres, ut praeceperat
Abbreviated transcription (Latin):
uiuia obstupescer& Subito acmente mutata & sensibus spiritaliter
occupatis transmigrarealio uider&ur. Vtque interrogatus postea
causam ipsius stuporis hec dicer& ad alia quedam secogitatione tran¬
sissa: & inuitũ cuiusdamrei ad miracula raptum fuisse. Noui &iam
ꝗr memoratum uirum dum sumer& cibum sȩpelacrimatum ec̃ Itcum
admiraro forte curfler& : hoc exuoce eius audiui. Erubesco inquit
inrationabilum cibum sumens quirationabilis factus ad ño deberem
episcopo athanasio postea autem dem&rio epis copo perger&
mentum in sup̃missuis fecit. non saltłm unum solidum deroliquit.
non partem aliquam substantiae sororibus suis uirginibus dedit
sed xp̃o easdem commendauit hoc dicens. Quidos fecit inquiđ
uram quoque uitam ordinauit ut meam. Fr̾at autem cumsororib:
ad eum in principio iuuentutis & p&erom ut instituer& me ad mo¬
res uitam que monachorum impsi primi adhucardore a eui locatĩ
Euinontantum necessaria ess& doctrina uerborum quantum iugis

Expanded text:
ivia obstupesceret subito, ac mente mutata, et sensibus spiritualiter occupatis, transmigrasse alio videretur; ut qui interrogatus postea causam ipsius stuporis, haec diceret, ad alia quaedam se cogitatione translatum, et cujusdam theoriae miraculo raptum fuisse. Novi etiam ego, memoratum virum, dum sumeret cibum, saepius lacrymasse. Cumque admirarer forte cur fleret, hoc ex ore ejus audivi: Erubesco, inquit, irrationabilem cibum sumens, qui rationalis factus a Deo, deberem episcopo Athanasio, postea autem cum Demetrio episcopo pergeretmentum in supremis suis fecit, non saltem unum solidum dereliquit, non partem aliquam substantiae sororibus suis virginibus dedit, sed Christo easdem commendans. Qui vos fecit, inquit, vestram quoque vitam ordinabit ut meam. Erat autem cum sororibuad eum in principio juventutis, et peterem ut instrueret me ad mores vitamque monachorum in ipso primi adhuc ardore aevi locatum cui non tantum necessaria esset doctrina verborum, quantum jugis
Abbreviated transcription (Latin):
ticulas buccellati intralagaenam conprȩhendebam : totũ
tamen quicquid intrinsccus tenere potuis sem foras proferre
non poteram propterangustiasoris exigui: quod os lagenȩ¬
quantum uidiss& tenere: pertrienmum ergo sub hac obser¬
uationetuixit: Quattuoraut quinque tantum untias
rioolei : quod pertotum illi annum sufficiebat: Hic ipse desi¬
derauit aliquando sicut solebat referre: ut hortum in quoessent
pluimnum poterant factꝰ memorabatur: qui longo intempore¬
& in grandi potentia quadratis lapidibus supradictum ex trux¬
erant opus. in quo superposuerant memoriam predictorum.

Expanded text:
ticulas buccellati intra lagenam comprehendebam, totum ticulas buccellati intra lagenam comprehendebam, totum tamen quidquid intrinsecus tenere potuissem, foras proferre non poteram propter angustias oris exigui. Publicanm non sinebat. Per triennium ergo sub hac observatione vixit, quatuor aut quinque tantum uncias endens sextarium olei, quod per totum illi annum sufficiebat Aliam deravit aliquando sicut solebat referre hortum, in quo essentplurimum potuisse memorantur. Qui longo in tempore et grandi potentia suae artis quadratis lapidibus supradictum opus exstruxerant, in quo superposita fuerat memoria praedictorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rium ds̃ fecit. quem uirum ego in corpore uidere nom porui.
ante annum enim quam ad illas solitudines uenirem qui euit
in his locis quȩ cellȩ nominantur : in quibus cellis egoperan¬
nos nouem mansi: Ex quibus triennii tempore cumeo uixi.
& alia miracula suboculis meis fecitalia exore ipsius didici: ce
terauero aliorum relatione cognoui. Habebat autẽ hoc in
sio tȩ nihil cocticibi perquadra gesimam totam ederedice¬
rentur : statuit intrasensus suos ut perseptemannos nihil
quod coctum fuiss& ignegustar& s& crudo tantum holere
contentus e&. ita ut si forte umquam leguminis aliquid rep¬
periss& neque in de gustar&. qui acum amplius quam ual ebat¬
hoc imitatione feciss&. dereliquo id tamquam nihile&̃ graue
contempsit: de alio iterum quiunam tantum panis libram co
modicas buccellatum in lag  nã misit & statuit tantum ex eo
edere quantum poss& Indemanus ipsius una proferre : & ita
mihi l&us ipsepostta referebat hocdicens: plures quidem par¬

Expanded text:
um Deus fecit, quem virum ego in corpore videre non potui; ante annum enim quam ad illas solitudines introirem, ille tin his locis quae Cellae nominantur, in quibus Cellis ego per annos novem mansi; in quibus triennii tempus cum eo vixi, et illa quidem miracula sub oculis meis fecit, alia vertera autem aliorum relatione cognovi. Habebat itaque hoc in siotae nihil cocti cibi per quadragesimam totam edere dicerentur, statuit intra semetipsum, ut per septem annos nihil quod coctum fuisset igne, gustaret, sed crudo tantum olere contentus esset; ita ut si forte unquam leguminis aliquid reperisset, neque inde gustaret. Hoc ergo cum amplius quam volebat imitando fecisset, de reliquo, tanquam nihil esset grave, contempsit. De alio iterum qui unam tantum panis libram commodicas buccellatum in lagenas misit, et statuit tantum ex eo edere, quantum posset manus ipsius una proferre; et ita mihi laetus ipse postea referebat, hoc dicens: Plures quidem par
Abbreviated transcription (Latin):
cum ueniss& hecdixit: Que soinquit ut me inmansionetua suscipi¬
facias monachus enim eẽ desidero : Ait adipsum pachomius : senilibius
annis grauaris . & monachus eẽ iam non potes. neque interc&eros
incipies eis quos non potueris imitando sectarils: Noluit itaque
nec primo eum nec secundo die nec pertotam suscipere septima nã:
Dumque iugiter persister& in rogando ieiurss. ad postremum¬
dicit ipsi : suscipene in quit abba. & sime inieiunio uel in opere
audito : ille persua sit fratribus ut in monas terio reciper&ur: Est aut
illicunus numerus mansionis. habens &iam in prȩsentem diem usque
adquadringentos uiros. Cumigitur fuiss& ingressus. & postbre
ue tempus se per uenissent Quadragesimȩ dies. uider& que diuer¬
sos uariomore uiuentes alium uespertinis horis soluentem ieiu¬
nium. alium uero postbiduum. alios &iam postdies quinque gus¬

Expanded text:
cum venisset, haec dixit: Quaeso ut me in monasterio tuo suscipcum venisset, haec dixit: Quaeso ut me in monasterio tuo suscipias; monachus enim esse desidero. Ait illi magnus ille Pachomius: Senilibus annis gravaris, et monachus esse jam non potes, neque inter caeterincipies quos non potueris imitando sectari. Noluit itaque nec primo eum nec secundo die, nec per totam suscipere septimanam. Dumque jugiter persisteret in rogando jejunus, ad postremum, Suscipe me, inquit, abba, et si me in jejunio, vel in opere . Quo audito, ille persuasit fratribus ut in monasterio reciperetur. Est autem illic unius numerus mansionis, habens etiam usque in praesentem diem ad mille quadringentos viros. Cum igitur fuisset ingressus in ee tempus supervenissent quadragesimae dies, videretque diversos vario more viventes, alium vespertinis horis solventem jejunium, alium vero post biduum, alios etiam post dies quinque gus
Abbreviated transcription (Latin):
te non miserit ds̃: Curausa es huc uenire : habebatautẽ
diuerias in desertis locis cellas u nã in ingerior solitudime
nitriȩ : Ex quibus uͦn se fenestris erat. ubi pertotam quadra gesimam
sedere in tenebris dicebatur. alia cella angustior erat. adquam
niis laborantum curabat cateruas. ut numerus eẽ non poss& nob
coldiem suȩ red didit ciuitati: quȩ postea plurima ad solitudi
nt̃ cum fuiss& regressa transmisit. Nic ipsecum audiss& grandis
uitȩ conuersationem tabennensiotas habereuestemutata ad si¬
mili tudinẽ alicuius operarii sumpto habitu seculari intraquin¬
decim dies perdeserta iter faciens: Thebaidemus que peruenit :
cum que ueniss& ad as c&erium memoratorum omnium primum
quem archi mandritam nominant: requisiuit pacomium quendã
futurorum cuitamen demachario nihil fuerat reuelatum: ad quẽ

Expanded text:
te non miserit Deus meus, cur ausa es huc venire? Habebat autem te non miserit Deus meus, cur ausa es huc venire? Habebat autem diversas in desertis locis cellulas, in quibus virtutum Nitriae, ex quibus quaedam sine fenestris erant, ubi per totam quadragesimam sedere in tenebris hic beatissimus dicebatur. Alia cella angustior erat, in qua niis laborantium curabat catervas, ut numerus esse non posset, nobis columem suae reddidit civitati. Quae postea plurima ad solitudines, cum fuisset propriis pedibus regressa, transmisit. Hic idem cum audisset grandem vitae conversationem Tabennensiotas habere, veste mutata ad similitudinem alicujus operarii, sumpto habitu saeculari, intra quindecim dies per deserta iter faciens, Thebaidem usque pervenit. Cumque pervenisset ad monasterium memoratorum hominum, primum quidem, quem archimandritam vocitant, requisivit, Pachomium quemdam  prophetiae, cui tamen de Macario nihil fuerat revelatum. Ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
In grediar tantum dixit & uideam. continuo que discedam:
dicedat circaputeum catenaferrea longaam temporis u&ustate
consumpta mala &iam granata. Intrinsecus uacua acnimio solis ar¬
dies: Cuicumaqua quam portabat cum panibus deesse coepiss&¬
ei quȩ dam ut ipse referebat puella purol Inteo tecta ampullã
a se stadio separatam pertriduum ambulans supradictum
grandis apparuit Sunt autẽ illic plurimi huius modi gregis
interquos una debubalis cumpullosuo adstitit subito ut &
inquit & labia ferinis uberibus in osmeum expressurus ad¬
posui quousque ad sati&atem refectus est: idque sibi suffe¬
cisse dicebat dumusque adcellulam peruenir&. quo ipsa
&iam bestia ipsum secuta ẽ ubera eidem sua prebens: Nec pro¬
tices aspidisdente percussus ẽ : Cuius morsum nec esse ẽ
continuomors sequer&ur: correptam igituream & utra¬
que manu abore distentam scidit mediam. dicensei : cum

Expanded text:
Ingrediar 952 tantum ut videam, continuoque discedam. Ingrediar 952 tantum ut videam, continuoque discedam. dicebat circa puteum cum catena ferrea, longa jam temporis vetustate consumptum, mala etiam granata intrinsecus vacua, ac nimio solis ardies. Cui cum aqua quam portaverat cum panibus deesse coepisseparuit ei quaedam ut ipse referebat puella, puro linteo cooperta, a se stadio separata. Quam per triduum ambulans supradictum grandis apparuit sunt autem illic plurimi hujusmodi greges inter quos una de bubalis cum pullo suo astitit subito, ut e ergo, inquit, et labia ferinis uberibus in eos meum expressurus apposui, quousque ad satietatem refectus sum; idque sibi suffecisse dicebat, usque dum ad cellam perveniret. Quem ipsa etiam bestia subsecuta, ubera eidem sua praebebat, neque protices aspidis dente percussus est, cujus morsum necesse est continuo mors sequatur. Correptam igitur eam, et utraque manu ab ore distentam, scidit mediam, dicens ei: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
cer& uia: aestuquͦdam animi solas cȩli stellas quod inmari
nautis sol& fieridum perde serta ambulat sequebatur: f ascem
uero calamorum portauerat sccum. ut permillenos passur
singulos figer& quo facilius posse agnoscens sua suna reme¬
are: pernouem igitur diesitinere confecto prȩfatis ad pro¬
pinquauit locis: cuidae mon qui semperaduersum xp̃m athle¬
tas dimicare consueuit: collectos omnes expropriis locis cala¬
mos amille passibus ad ipsam memoriam quiescenti subito
ad caput posuit: cum que sc̃s macharius surrexiss& a somno. ag¬
nouit eos quos alibi reliauerat calamos: credo autẽ quod &
hoc permitentedõ ad examinationẽ memoratiuiri factumsit :
nespem aliquam haber& in calamis. sed magis in illanubis co
interdeserta monstrauit: Dicebat autẽ desupra dicto horto
septuaginta demones ad aduentum ipsius prosilisse claman¬
tes. & circaoculos eius acuultum coruorum more uolitantes.
nr̃a uenisti. in quibus manere non poteris .: quibus illerespondit:¬

Expanded text:
eret via, aestimatione quadam animi solas coeli stellas quod in mari nautis solet fieri dum per deserta ambulat, sequebatur. Fascem vero calamorum portaverat secum, ut per millenos passus singulos figeret, quo facilius posset agnoscens sua signa remeare. Per novem igitur dies itinere confecto, praefatis appropinquavit locis: cui ferocissimus daemon, qui semper adversum Christi athletas dimicare consuevit, collectos omnes ex propriis locis calamos a mille passibus praedictae memoriae quiescenti, subito ad caput posuit. Cumque sanctus Macarius surrexisset a somno, agnovit eos quos alibi reliquerat calamos. Credo autem quod et hoc permittente Deo ad examinationem memorati viri contigerit, ne spem aliquam haberet in calamis, sed magis in Dei gratia, qin deserto monstravit. Dicebat autem, de supradicto horto septuaginta daemones ad adventum ipsius prosiluisse clamantes, et circa oculos ejus ac vultum corvorum more volantes, nostra venisti, in quibus manere non poteris? numquid e
Abbreviated transcription (Latin):
num illic commanens paulus diuinam gratiam meruit Contraȩgri
tonium quidam fuiss& exibitus quem scelestus ultra omnes alios dȩ mon
urguebat tenens interc&eros inpuros sp̃s principatũ. qui& contra
ipsum sacrilega cȩlum uerba iaciebat: Uiso eo sc̃s antonius. hoc his
quiill mperduxerant dicit : Non ẽ istud opus inquit meum: nec dũ
enim diuinam gratiam contra principes diabolicȩ legionis accepr
antonius ad memoratum paulum cum eis qui aduenerant pergit: Dicit¬
que erabba paule Pelle inquit hunc daemonem ab hominis isti¬
habeo: Relicto que eo scs antonius. rursus ad propriam reuertitur
cellam. Tunc igitur adsurgens senex &orationem intentissime faci
nitatis proclamando multa dicebat: non ex eo d&estabilis senex:
Abrepta autem pelle quȩ humeros eius tegebat. ex eadem dor sum

Expanded text:
num illic commanens Paulus, divinam gratiam meruit contra aegrinum illic commanens Paulus, divinam gratiam meruit contra aegritonium quidam fuisset exhibitus, quem scelestus dirissime daemon urgebat, tenens inter caeteros impuros spiritus principatum, qui et contra ipsum sacrilega coelum verba jaciebat; viso eo sanctus Antonius, hoc iis qui eum perduxerant, dixit: Non est istud opus meum; necdum enim divinam gratiam contra principem diabolicae legionis accepi:us Antonius ad memoratum Paulum cum eis qui advenerant pergit; dicitque ei: Abba Paule, pelle hunc daemonem ab hominis istiexerceo. Relictoque eo sanctus Antonius rursus ad propriam revertitur cellam. Tunc igitur assurgens senex, et orationem intentissime facienitatis proclamando multa dicebat: Non exeo, detestabilis senex. Arrepta ergo pelle, qua humeros suos tegebat, verberabat eum
Abbreviated transcription (Latin):
& ego monachus eẽ desidero: postquȩ surrexit antonius. & dic¬
tis duodecim psalmis totidem que orationibus factis. paulis per
in principio noctis quieuit. Rursusque consurgens. a medio
antonius tam paratum ad omnia senem. Ait ipsi: sihuius modi
cotidie agereuitam potes. mecum manebis. Cui paulus hoc
dixit: si forte aliquid amplius iubcas. fortassis ignoro : Namista
quȩ uidi facileme impl&urum eẽ confido: sequent igitur
die. dixit ei: Ecceiam factus es monachus. Tum igitur sos an¬
tonius postea quam in omnib: sibi credidit satis factum :
postcertosmenses quia perfectum in eo iam animum eẽ¬
conprobass& eo quod habitar& in eo uera & tota simplicitas
gratia ipsum iuuante diuina unã eidem cellulam facit A tertio¬
lapide uel quarto. dicitque ei. Eccequia iam monachus effectus es:
solus mane: ut possis &iam dȩmones experiri. Intraunum igitur an¬

Expanded text:
et ego monachus esse desidero. Post quae surrexit Antonius, et dicet ego monachus esse desidero. Post quae surrexit Antonius, et dictis duodecim psalmis, totidemque orationibus factis, paulisper in principio noctis quievit. Rursusque consurgens a medio Antonius tam paratum ad omnia senem, ait illi: Ecce, frater, si hujusmodi quotidie agere vitam potes, mecum manebis. Cui Paulus hoc dixit: Si forte aliquid amplius jubeas ignoro; nam ista quae vidi facile me impleturum esse confido. Sequenti igitur die dixit ei: Ecce in nomine Domini jam factus es monachus. Tum igitur sanctus Antonius posteaquam in omnibus sibi ab eo credidit satisfactum, post certos menses, quia perfectam jam esse animam comprobasset, eo quod habitaret in eo vera et tota simplicitas, gratia eum juvante divina, unam ei cellulam fecit a tertio vel quarto lapide; dixitque ei: Ecce quia jam monachus effectus es, solus mane, ut possis etiam daemones experiri. Intra unum igitur an
Abbreviated transcription (Latin):
posuit potestatem. Pon eergo mensam inquit antonius. & panes
tes uocant: habentes senas untias tantum : & suam quidem
partem perfudit aqua. siccienim ipsi paximates erant:
atecibum tresposuit portiones. & salmum sc̃s antonius quem
consueuerat dicens orationes duodeam fecit: ut & si paulum
probar& : quirursus cumeo patienter aclibenter orauit: magis
tandem admandu candum nocte sederunt. Ad sumpto igitur uno
paximate sc̃s antonius. non contigit alium: sen ex uero tardius
comedens cum adhuc haber& exuno paximate aliquantulã
partem. expectatus ab antonio ẽ dumtotum quod edebat ad¬
sumer& : Cuirursus hoc dixitantonius : Manduca inquit senex
& alterum paximatem : Respondit hoc paulus: manducabor
& alterum sidem facere teuideł o: Ego autem tenon edente
non edam: ad bocdicit antonius: Mihi hoc inquit satis ẽ mona¬
chusenimsum. Respondit hoc paulus : mihi quoque sufficit: Nã

Expanded text:
posuit potestate. Pone ergo mensam, inquit Antonius, et panes posuit potestate. Pone ergo mensam, inquit Antonius, et panes tes vocant, habentes senas uncias, et suam quidem partem perfudit aqua, sicci enim ipsi paximates erant; ante illum autem tres posuit portiones. Et psalmum sanctus Antonius quem consueverat dicens, orationes quadraginta fecit, ut et sic Paulum probaret: qui rursus cum eo patienter ac libenter oravit. Eligebat tandem ad manducadum nocte sederunt. Sumpto igitur uno paximate, sanctus Antonius non contigit alium. Senex vero tardius comedens, cum adhuc haberet ex uno paximate aliquantulam partem, exspectatus ab Antonio est, dum totum quod edebat absumeret. Cui rursus hoc dixit Antonius: Manduca senex et alterum paximatem. Respondit ad hoc Paulus: Manducabo et hunc alterum, si idem facere te videro; te non edente, non edam. Ad hoc dicit Antonius: Mihi hoc satis est; monachus enim sum. Respondit ad hoc Paulus: Mihi quoque sufficit; nam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ei. uade inquit hinc senex quid nolestus es mihie habtutare
non potes mecum : Adquem paulus hocdixit : Aliud nom potest fieri ni siut hio
uiuam inqui T& moriar. Circum spiciens igitur hucat queilluc sc̃s antom¬
us uidensque quo dmhil secum aduitȩ alimenta portar&. Nonpanem.
quer& maculam t̃andem suscepit eum. Tali autem conuersatione
bat expertum : neccumadhuc iuuenis uider&ur: data sigitar pal¬
cortigias uocant non amusque horam cum maximo labore feciss& :
aitipsi: maleinquit̃ intexuisti. solue quod factum ẽ & rursus intexe
ille tanto labore inparemse uider&: ascõtandem antonio nec essi¬
& retexuit funes eosdem & rursus intexuit: inaximecum difficilios
iterati operis e& labor. eo quod tortum semel retorquere prius
& reuocare ad formam priorem & sic iterum intexere alit escoge¬
autem rursus istaresponsio molliuit antonium. quod ad nomen
cibi. Non protinus accucurrit . sed quodomnia in ipsius qui iubebat

Expanded text:
dicens ei: Vade, inquit, hinc senex, quid molestus es mihi? habitare non potes mecum. Ad quem Paulus hoc dixit: Aliud fieri non potest, nisi ut hic vivam, inquit, et moriar. Circumspiciens igitur huc atque illuc sanctus Antonius, vidensque quod nihil secum ad vitae alimenta portaret, non panemqueret maculam, tandem suscepit eum. Tali autem conversatione bat expertum, nec cum adhuc juvenis videretur. Infusos orgyias vocant, nonam usque horam cum maximo labore fecisset, ait illi: Male, inquit, intexuisti; solve quod factum est, et rursus intexe.ille tanto labori imparem se videret, a sancto tandem Antonio, necessi, detexuit funes eosdem, et rursus intexuit, maxime cum difficilior iterati operis esset labor, eo quod tortum semel restem retorquere prius et revocare ad formam priorem; et sic iterum intexere aliter cogeautem rursus et ista responsio flexit Antonium, quod ad nomen cibi non protinus accurrit, sed quod omnia in ipsius qui jubebat
Abbreviated transcription (Latin):
Iteruendemon contradiunlatem uociferari coepit & dicere: pon egro¬
dior. Iratus itaque tuncpaulus contra daemonem reluctantem.
egreditur cellam suam in ipsis mediis flammisdiei. Tales autẽ sunt
aestus egrptiorum ut babiloniȩ fornaces ardoribus prȩeẽ credant᷑:
uerbis : Tuuides inquit ihũ xp̃e qui subpontio pilato crucifixus es
quod non ego ante ex hac rupe descendam. non cibum sumam¬
ante non potũ. sic pro fectomoriturus : quam ex hoc homine in
hec uerba sui oris impler&: maximadaemon uoce proclamans
persequitur . & quo eam nescio: moxque inmundus sp̃s egressus
ex homine aTque in immanem draconem cubitorum septua ginta
conuersus in rubrum mare protinus deuolutus ẽ. ut implere¬

Expanded text:
erocior contra Divinitatem vociferari coepit, et dicere: Non egredior. Iratus itaque tunc Paulus contra daemonem reluctantem, egreditur cellam suam in ipsis mediis flammis diei: tales autem sunt aestus Aegyptiorum, ut Babyloniae fornacis ardoribus praeesse credantur. verbis: Tu vides, Jesu Christe, qui sub Pontio Pilato crucifixus es, quod non ante ego ex hac rupe descendam, non cibum ante sumam, non potum, sic profecto moriturus, quam ex hoc homine immhaec verba sui oris complesset, maxima daemon voce proclamans,prosequitur, et quo eam nescio. Moxque immundus spiritus egressus ex homine, atque in immanem draconem cubitorum septuaginta conversus, in Rubrum mare protinus devolutus est, ut implere
Abbreviated transcription (Latin):
apłi p̃dixert̃: pene iã conple̾ta st̃. Solꝰq dies iudicii &
horribilis anti p̃i aduentꝰ ad huc restat. Ecce bellũ super
bellũ. tribulatio suꝑ tribulationẽ. fames suꝑ famẽ. pesti¬
lentie suꝑ pestilentias. gens suꝑ gentẽ consurgit. Omĩa
queq dudũ st̃ p̃dicta. nos ĩa uidemꝰ ĩpleta. Quare ergo sumꝰ
lapidei & ferrtũ possidemꝰ pectꝰ. ut ꝓ remedio aninie nr̃e
mnĩ tot mala minime cogitemꝰ: Diu enĩ ẽ qđ uex diuma
poriaira. & tepide agit᷑ penitentia. Uenturũ ꝓphete
testant suppliciũ. & raro ab hominib dĩ ĩploratur auxi¬
liũi. ⁊ua ꝓpt̾ dilectissum moneo. ut uł iã mundo sini.¬
ente humana siniat᷑ malitia. soliusq dĩ toto nisu querat᷑
miscdia. Nlon nos iã diuitiarũ onera ad t̃rã pͥmant.e
quia cito om̃ia hic relinqͥmꝰ. Nec parit̾ & xp̃m uelimꝰ

Expanded text:
aedixerunt, pene jam completa sunt, solusque dies sui judicii et horribilis Antichristi adventus adhuc restat. Ecce bellum super bellum, tribulatio super tribulationem, fames super famem, pestilentia super pestilentiam, et gens super gentem consurgit: omnia eque dudum sunt praedicta, nos jam videmus impleta, quare ergo sumus lapidei et ferreum possidemus pectus, ut pro remedio animae nostrae inter tot mala minime cogitemus? Diu enim est quod vox divina proximat ira, et tepide agitur poenitentia; venturum prophetae testantur supplicium, et raro ab hominibus Dei imploratur auxilium. Quapropter, dilectissimi, moneo ut vel mundo jam finiente, humana finiatur malitia, soliusque Dei toto nisu quaeratur misericordia: non nos jam divitiarum onera ad terram premant, quia cito omnia hic relinquemus, nec pariter et Christum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dĩ facientes ab om̃i uos malo custodiatis. & demũ
liberi ab om̃i contagione peccati ad regna caelestia
tripudiantes ꝑuenire possitis p̃stante dño nr̃o iħu xp̃o.¬

Expanded text:
tem Dei facientes, ab omni vos malo custodiatis, atque demum tem Dei facientes, ab omni vos malo custodiatis, atque demum liberi ab omni contagione peccati, ad regna coelestia tripudiantes pervenire possitis, praestante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
conidie ad mortẽ ꝓperamꝰ. & dũ nescimꝰ securiq consistimꝰ.
repente mors ueniat. Ibi ergo festinemꝰ. ubi mors iã non
nos rex caelestis xp̃s & suꝑni ciues angłi ex pansis caritatis
bradiis ex pectant. Ibi in quã festinemꝰ. ubi sine fine uiuamꝰ.
u ubi anglicis agminib consortes esse possimꝰ. Ita postremo
in exilio istius mundi agamꝰ. ut ad futurũ iudiciũ cũ secura
conscientia bonis operib ornati ueniamꝰ. Ibiq gratis simũ musꝰ
dõ uras animas offeramꝰ. ut ꝓ hoc ab eo cõmertio gt̃nitatis
carissimi mandata bactenꝰ quasi lac uob gustanda por¬
reximꝰ. Ꝙ ecce mͦ sub testimonio dĩ & sc̃oꝵ angłorũ qͥ nos
loquentes audiunt absoluimꝰ debitũ nr̃m. caelestia uob̾
p̃cepta tradentes. Ac mͦ iã ur̃um ẽ cogitare quatenꝰ &
ãmonitio nr̃a affectũ habeat salutis. & nob  seꝑ uolunta¬

Expanded text:
quoniam quotidie ad mortem properamus, et dum nescimus securique consistimus quoniam quotidie ad mortem properamus, et dum nescimus securique consistimus repente mors veniet. Ibi ergo festinemus, ubi mors jam non nos Rex coelestis Christus et superni cives angeli, expansis charitatis brachiis, exspectant; ibi, inquam, festinemus, ubi sine fine vivamus, et ubi angelicis agminibus consortes esse possimus. Ita postremo in exsilio mundi istius agamus, ut ad futurum judicium cum secura conscientia bonis operibus ornati veniamus, ibique gratissimum Deo munus nostras animas offeramus, ut pro hoc ab eo commercio aeternitatiossimus. Haec nos, charissimi, mandata hactenus quasi lac vobis gustanda porreximus, et ecce modo sub testimonio Dei et sanctorum angelorum, qui nos loquentes audiunt, absolvimus debitum nostrum, coelestia vobis praecepta tradentes; amodo jam vestrum est cogitare, quatenus et admonitio nostra effectum habeat salutis, et vos semper volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nos fr̃s dieb ac noctib memoria refoueat. hec nos
fcupt a. srequent̾ sollicitent. debitũ uite sinẽ iãiaq affu¬
tir ĩ ertenꝰ uicuũq sꝑemꝰ mortis dic̃. quẽ longinquũ
esse nescimꝰ. Modo emedemꝰ qđ deliqͥmꝰ ne tc̃ penitere
menprantꝰ. quando iã ñ ualebimꝰ. Erit qͥdẽ & in inferno
penitentia. sed om̃ino infructuosa. Crit ibi penitentia
dolorẽ habens. sed iã medicinã ñ habens. Ibiq nullatenꝰ
poterit a dõ ꝓmęreri qđ̃ petit . qͥ hic noluerit au¬
dire qđ ds̃ iussit. Ideoq carissimi quantũ possumꝰ dĩ
p̃ceptis i om̃ib obtẽperemꝰ. ut ibi p̃miũ muneris
capiamꝰ. Ipsi dũ licet hic nos castigemꝰ. ipsi nobiscũ
de actib nr̃is rationẽ faciamꝰ. Ipsi nos iudici nr̃o accu
semiꝰ. atq emendationẽ nr̃am ñ ad extremũ uite
differamꝰ sed quotiens in peccatis labim. ꝑ penitentiã
resurgamꝰ. Ac totis uirib uoluntates pessimas¬

Expanded text:
ec nos, fratres, diebus ac noctibus memoria refoveat, haec nos praecepta frequenter sollicitent; debitum vitae finem iam iamque adfuturum putemus vicinumque speremus mortis diem, quem longinquum esse nescimus; modo emendimus que delinquimus, ne tunc penetire incipiamus, quando iam non valebimus. Erit quidem et in inferno penetentia, sed omnino infructuusa, et erit ibi penetentia dolorem habens, sed medicinam iam non habens. Ibi enim nullatenus poterit a Deo promerire quod petit, qui hic noluerit audire quod Deus iussit. Ideoque, karissimi, quantum possumus, praeceptis Dei in omnibus obtemperemus, ut ibi praemium muneris capiamus. Ipsi, dum licet, hic nos castigemus, ipsi nobiscum de actus nostros rationem faciamus, ipsi nos iudici nostro accusemus, atque emendationem nostram non ad extremum vitae differamus, sed quoties in peccatis labimur, per poenitentiam resurgamus, ac totis viribus voluntates pessimas
Abbreviated transcription (Latin):
ue eogitetis ac plu panima quã ꝓ corpore laboretis
ueuia carone auco tepore erit in hoc mundo. anima iꝰ si bẽ¬
sis  git sine fine regnabit in caelo. At si male egerita
sine mifdia ardebit m inferno. Nui uͦ ñ cogitat nͥ de

Expanded text:
ne cogitetis, ac plus pro anima quam pro corpore laboretis, ne cogitetis, ac plus pro anima quam pro corpore laboretis, quia caro pauco tempore erit in hoc mundo, anima vero, si bene agit, sine fine regnabit in coelo; at si male egerit, sine misericordia ardebit in inferno: qui vero non cogitat nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uincũ dnm nr̃um. conceptũ de sp̃u sc̃o. natũ ex maria
uirgine. passũ sub pontio pilato t̃tia die surrexisse a
mortuis. ascendisse in caelos. Promistis deinde credere uos
carnis resurrectionẽ & uitã et̃nã. Hec ꝓcul dubio
cautio & confessio ur̃a quã tc̃ ꝓmistis. sẽꝑ apud dm̃ te¬
netur. Qua ꝓpt̃ uos carissimi moneo. ut ista confessio
ut ꝓmissio ur̃a. sẽꝑ in ur̃a tene̾tur memoria. E hoc
qđ xp̃iani uocamini. ñ ad iudiciũ uobis sit sed potius¬
ad remediũ. lã ideo xp̃iani facti estis. ut sẽꝑ opera
xp̃i faciatis. idẽ. ut castitatẽ ametis. luxuriã & ebrietatẽ
fugiatis. humilitatẽ teneatis. suꝑbiã de testemini. Quia
dns xp̃s humilitatẽ & ostendit exeplis. & docuit ũbis di¬
cens. Siscite a me qͥa mitis sũ & humilis corde & inue¬
nietis reqͥẽ animab ur̃is. Inuidiã et̾iã respuatis caritatẽ in¬
inuicẽ habeatis. & sc̃ꝑ de futuro scło & de et̃na beatitudi¬

Expanded text:
ejus unicum Dominum nostrum, conceptum de Spiritu sancto, natum ex Maria virgine, passum sub Pontio Pilato, tertia die resurrexisse a mortuis, ascendisse in coelos; promisistis deinde credere vos carnis resurrectionem, vitam aeternam. Haec procul dubio cautio et confessio vestra, quae tunc promisistis, semper apud Deum tenetur. 3. Quapropter vos, karissimi, moneo, ut ista confessio vel promissio vestra semper in vestra teneatur memoria, et hoc quod christiani vocamini, non ad iudicium ad remedium. Nam ideo Christiani facti estis, ut semper opera Christi faciatis, id est, ut castitatem ametis, luxuriam et ebrietatem fugiatis, humilitatem teneatis, superbiam detestemini, quia Dominus Christus humilitatem et ostendit exemplis, et docuit verbis, dicens: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Invidiam etiam respuatis, charitatem invicem habeatis, et semper de futuro saeculo et de aeterna beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderate fr̃s quale pactũ cũ dño fecistis. & reqͥrite
apud uos ipsos si post ipsã ꝓmissignẽ oꝑa maligni di¬
aboli cui abrenuntiastis secuti estis. Abrenuntiastis enĩ
diabolo & om̃ib põpis & operib eiꝰ. id ẽ. idolis. sortib. au¬
guriis. furtis. fraudib. fornicationib. ebrietatibus. &

Expanded text:
onsiderate ergo quale pactum cum Deo fecistis, et requirite apud vos ipsos, si post ipsam promissionem opera maligni diaboli, cui renuntiavistis, secuti estis; abrenuntiastis enim diabolo, et omnibus pompis et operibus ejus, id est, idolis, sortibus, auguriis, furtis, fraudibus, fornicationibus, ebrietatibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sicut te ipsũ. Ꝙ qđ cũq uultis ut faciant uob homines& uos
facite eis. Hec ẽ enĩ lex & ꝓphete. & ad huc his maiora sed
&ualde fortia & fructifera dedit mandata dicens. Diligi¬
te inimicos ur̃os. benefacite his qͥ odert̃ uos. & orate pro
ꝑsequentib & calũmantib uos Ecce forte mandatũ.
de tude ł hominib durũ. sed magnũ habet p̃miũ. lu¬
dite quałe. Ut sitis in qͥt filii patris ur̃i qͥ in caelis ẽ. O
quanta gr̃a.Ter nos serui digni ñ sumꝰ. & ꝑ inimicorũ di¬
lectionẽ filu dĩ efficim. Ideo ergo fr̃s & amicos diligite in

Expanded text:
cut te ipsum; et: Quaecumque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis. Haec est enim lex et prophetae. Et adhuc his maiora, sed valde fortia atque fructifera dedit mandata, dicens: Diligite inimicos vestros, bene facite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Ecce! forte mandatum et videtur hominibus durum, sed magnum habet praemium: audite quale ut sitis, inquid, filii patris vestri, qui in caelis est. O quanta gratia! Per nos servi digni non sumus et per inimicorum dilectionem filii Dei efficimur. Ideo ergo fratres et amicos diligite in