comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Usq adeo quidam propriũ notum q requirit
Preterea teneri tremulis cum uocib haedi
Cornigeras norũt matres agni q petuloi
ostremo quod iut trumẽtũ nõ tamen omne
Aiul suo genere inter se simile esse iudebis
Quando inter curat ꝗ̃din distantia cormuis
Conchaꝵ q genus paribi ratione udenius
Pingere telluris grenuu qua molib undis
Litoris incurui bibulam pauit equor hartnan
Quare etia atq ctiã simili iatioe necessẽ spi
Natura quonia constat neq facta manu sR
Snius ad certum formam primordia reg
Dissimu inter se quaedom uolitare figuira
Per facile al animi iationa epsouere nobis
Quare fulmineus multo penatralius ignis
Quam noster fluat et tedis tenrstib ortus
Dicere cuim possis colestẽ fulminis ignem
Dubtilam magis et paruisi constaar figuris
Atq ideo transire foramina quȩ neꝗt ignis
Noster e lignis ortus teclaq erratus
C retora lumen ꝑ cornu transit at imber

Expanded text:
usque adeo quiddam proprium notumque requirit. usque adeo quiddam proprium notumque requirit. praeterea teneri tremulis cum vocibus haedicornigeras norunt matres agnique petulci Postremo quodvis frumentum non tamen omne quidque suo genere inter se simile esse videbis, quin intercurrat quaedam distantia formis. concharumque genus parili ratione videmus pingere telluris gremium, qua mollibus undis litoris incurvi bibulam pavit aequor harenam. quare etiam atque etiam simili ratione necessest, natura quoniam constant neque facta manu sunt unius ad certam formam primordia rerum, dissimili inter se quaedam volitare figura. Perfacile est animi ratione exsolvere nobis quare fulmineus multo penetralior ignis quam noster fluat e taedis terrestribus ortus; dicere enim possis caelestem fulminis ignem subtilem magis e parvis constare figuris atque ideo transire foramina quae nequit ignis noster hic e lignis ortus taedaque creatus. praeterea lumen per cornum transit, at imber
Abbreviated transcription (Latin):
Concelebrant circũ ipsas fontis q̃ lacusq̃
U qus ꝑ uolgant nemora auia ꝑ uolitãtes
Quoꝵ unũ quod us generatim sumere ꝑge
Inueones tamen inter se distare figuris
Nec ratione alia proles cognoscere matrem
Noc mater posset prolem quod posse uidemus
Nec minus atq homines inter se uota cluere
Nam saepe aute deum iuitalus dilubra decora
Turi cremas pripter mattatus concidit aras
Sanguinis expirans calidum depectorr flumen
At mater iurides saltus orbata ꝑ agrans
N on quid humi pedib uestigia p̃sła bisulcis
Oinia conuiltent oculis lota siqueat ulquami
Conspicere amissum faetũ complet q quaerelis
Frondiferũ nomus ad fistens ꝵ crrbra reiusit
Ad stabulũ tesiderio ꝑ fixa iuuenci
Nec tenerac salices atq herbae rore iugentes
Nluuina q ulla queunt fummis labencia ripis
Oblectare animum sbitam q auertere curã
Nec utuloꝵ alię species ꝑ: pabula lacta
criuarr queunt mimuz curã q leuare

Expanded text:
concelebrant circum ripas fontisque lacusque, concelebrant circum ripas fontisque lacusque, et quae pervolgant nemora avia pervolitantes, quorum unum quidvis generatim sumere perge; invenies tamen inter se differre figuris. nec ratione alia proles cognoscere matrem nec mater posset prolem; quod posse videmus nec minus atque homines inter se nota cluere. nam saepe ante deum vitulus delubra decora turicremas propter mactatus concidit aras sanguinis expirans calidum de pectore flumen; at mater viridis saltus orbata peragrans novit humi pedibus vestigia pressa bisulcis, omnia convisens oculis loca, si queat usquam conspicere amissum fetum, completque querellis frondiferum nemus adsistens et crebra revisit ad stabulum desiderio perfixa iuvenci, nec tenerae salices atque herbae rore vigentes fluminaque ulla queunt summis labentia ripis oblectare animum subitamque avertere curam, nec vitulorum aliae species per pabula laeta derivare queunt animum curaque levare;
Abbreviated transcription (Latin):
Fulgur ubi ad caelum se tollit totaq curum
Aers renitescit tellus sb̾terq uirum ui
Excitur redib soĩtus clamonẽ quoꝵ montes
Icti reiectant uoces ad sidera mundi
U circum uolitant equites moctiosq repentẽ
Tramittunt ch ualido quatientos impetu campos
U tamen est quidam locus altis montib unde
Stare uidentur. & incampis cõrsisterr fulgar¬
Nunc age iam de inceps cunctaꝵ epordia rey
Qualia sint de quaon longe distantia formis
Oex ti pe̾  multigenis quã sut uariata figuris
Non quo multa ꝑaron paꝵ similt sint predicta forma
det quia no nolgo paria omnibi ominia constaoit
Nec mirum. Nami cum sit coꝵ cepia tanta
Ut neque finis utis docui neq summa sit ulla
Dobent nimiꝵ nõ omtab omaia prortum
Esse pari fillo qꝵ simili q affecta sigura
Preterra gonus humaũ matae ꝙ natantes
quamigerũ pecides eͦx leta arbusta feraeq
R uarie uoluores lactantia quae loca aquaꝵ

Expanded text:
fulgor ubi ad caelum se tollit totaque circum fulgor ubi ad caelum se tollit totaque circum aere renidescit tellus supterque virum vi excitur pedibus sonitus clamoreque montes icti reiectant voces ad sidera mundi et circum volitant equites mediosque repente tramittunt valido quatientes impete campos; et tamen est quidam locus altis montibus, unde stare videntur et in campis consistere fulNunc age, iam deinceps cunctarum exordia rerum qualia sint et quam longe distantia formis, percipe, multigenis quam sint variata figuris; non quo multa parum simili sint praedita forma, sed quia non volgo paria omnibus omnia constant. nec mirum; nam cum sit eorum copia tanta, ut neque finis, uti docui, neque summa sit ulla, debent ni mirum non omnibus omnia prorsum esse pari filo similique adfecta figura. Praeterea genus humanum mutaeque natantes squamigerum pecudes et laeta armenta feraeque et variae volucres, laetantia quae loca aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
Quantuz cuiq data est ꝑ fadera naturas
N ec roꝵ sumiamꝰ cõmutara ulla potest uis
Nam nen quo pffit᷑ possit genus ullum mitorii
N aturani reru niutare et uertera motus
Illud inhis rabus nõ est nurabile quare¬
Q uinia cum reruni primordia fuit inmotu
Dumina tamen summa uideatur stare quiete
Preter ꝗͣ siꝗo ꝓprio dat conpore motus
Oninis enini longe nostris ab sensibrs intra
P rimoꝵ natura iacet : quappter ubi ipfum
Ceruere iam nequeas motus quoq alurpere debent
P rasertim cũ quar possiuius cernere aduoit
Dera tamen motus spatio reducta locoꝵ
Nam sõpe incolli tondentes pabula lacta
Lanigero raptant pecides quo quauq nocates
Lnuitant᷑ gemiuantes rora recenti
R satiat igni ludunt blanderq coruscant
Onnua q̃ nobis longe confusa uidentur
U ueluti inuiridi cantor consistere colli¬
I. rgtorea magne lagiones cũ loca curtu
Camporio complẽt belli simnulachya cientes

Expanded text:
quantum cuique datum est per foedera naturai. quantum cuique datum est per foedera naturai. nec rerum summam commutare ulla potest vis; nam neque quo possit genus ullum materiainaturam rerum mutare et vertere motus. Illud in his rebus non est mirabile, quare, omnia cum rerum primordia sint in motu, summa tamen summa videatur stare quiete, praeter quam siquid proprio dat corpore motus. omnis enim longe nostris ab sensibus infra primorum natura iacet; qua propter, ubi ipsa cernere iam nequeas, motus quoque surpere debent; praesertim cum, quae possimus cernere, celent saepe tamen motus spatio diducta locorum. nam saepe in colli tondentes pabula laeta lanigerae reptant pecudes, quo quamque vocantes invitant herbae gemmantes rore recenti, et satiati agni ludunt blandeque coruscant; omnia quae nobis longe confusa videntur et velut in viridi candor consistere colli. praeterea magnae legiones cum loca cursu camporum complent belli simulacra cientes,
Abbreviated transcription (Latin):
Quidla quod contra pugnari obstareq possit
Cuiꝰ ad mbrtrium quoq eona materiai
Cogitur interoa Neoti ꝑ menbra ꝑ artus
Et proieota rotranatut retroq rosidet
Quara insẽminib quoq ide fateare necesse sti
Naliam p̃ter plagas et poncera enusam
Notibus und haec et nobis inata potẽttas
De nihilo quõĩam tieri inhil possẽ uidenꝰ
Lonous enim ꝓhibrt ne plagis omnia frant
Exteria quasi ui: s res ip̃a nocossicua
Andestinum habrat cunctis ⁊ reb agendis
X ae uiota quasi rogatur ferẽ patique
Lid facit exiguum dinamon priuapioꝵ
Noc iagione loci certa nec tempore certo
Nec stipata magis fultumꝰ quam iateriai
Copia: nec porro indiorib interuallis
N am naque. alaugescit ꝗeq neq deperit inde
Qua ꝑꝑ quo nũc inmotu principiaꝵ
Corpora R in codez antencta ętate fuore
post hact semꝑ siuuli ratione feretur
Et quae consueriunt gigni gignentur aadem
Conditione: et erunt & crescunt ui q ualebut

Expanded text:
quiddam quod contra pugnare obstareque possit? cuius ad arbitrium quoque copia materiai cogitur inter dum flecti per membra per artus et proiecta refrenatur retroque residit. quare in seminibus quoque idem fateare necessest, esse aliam praeter plagas et pondera causam motibus, unde haec est nobis innata potestas, de nihilo quoniam fieri nihil posse videmus. pondus enim prohibet ne plagis omnia fiant externa quasi vi; sed ne res ipsa necessum intestinum habeat cunctis in rebus agendis et devicta quasi cogatur ferre patique, id facit exiguum clinamen principiorum nec regione loci certa nec tempore certo. Nec stipata magis fuit umquam materiai copia nec porro maioribus intervallis; nam neque adaugescit quicquam neque deperit inde. qua propter quo nunc in motu principiorum corpora sunt, in eodem ante acta aetate fuere et post haec semper simili ratione ferentur, et quae consuerint gigni gignentur eadem condicione et erunt et crescent vique valebunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝑp neq natali priuatae uidetlane¬
Ese die rutirra animar. nec funeus ex ꝑs
Sarmine preterea linquãt᷑ necne anirnu
crpore ⁊ oxanirno quod si licquñt ⁊ n sut
Haud erit tͣmerito immortalis possit hadea
Partib amrissis quoniam libata ⁊ ecessit
Sin ita recessit sinceris mẽbris ablata ꝓfugit
Et nullis ꝑtis ĩ corpore liquetuit ex
Inde cadauera rantenti iu uiuere uormos
Etpirãt atq unde animatum corpre copia tanta¬
Aaeuod s forte animas oxtun pecus mnsinuatur
Credis nec ieputas cur milia multa mimaꝵo
Conuoniant unde una receꝓit. hoc tamenẽ
Ut querendum uideatut ⁊ m̃ distii momagenũ

Expanded text:
quapropter neque natali privata videtur esse die natura animae nec funeris expers. Semina praeterea linquontur necne animai corpore in exanimo? quod si lincuntur et insunt, haut erit ut merito inmortalis possit haberi, partibus amissis quoniam libata recessit. sin ita sinceris membris ablata profugit, ut nullas partis in corpore liquerit ex se, unde cadavera rancenti iam viscere vermes expirant atque unde animantum copia tanta? quod si forte animas extrinsecus insinuari? credis nec reputas cur milia multa animarum conveniant unde una recesserit, hoc tamen est ut quaerendum videatur et in discrimen agendum,
Abbreviated transcription (Latin):
Nũt ea quo pacto inter se se mixta quihq
Compta modis iugeant ⁊ itionĩ ⁊ eodere hãtem
Abstrait ⁊̃ iuitum patui ẜmoris egestas
S br̃ ut potero cummatim attingere targam.
iater eñ cursant primerdia pͥncipior
Notib inter se nnhail est secermer unũ
possit noc spatio fieri duisa põtas
S quasi multa eius unus corpors extãt
Quod genus ĩ quoius animantũ insteͤ uulgo
Est ẽdor/ ⁊ quidam calor ⁊ sapie ⁊ tamen exbis

Expanded text:
Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque compta modis vigeant rationem reddere aventem abstrahit invitum patrii sermonis egestas; sed tamen, ut potero summatim attingere, tangam. enim cursant primordia principiorum motibus inter se, nihil ut secernier unum possit nec spatio fieri divisa potestas, sed quasi multae vis unius corporis extant. quod genus in quovis animantum viscere volgo est odor et quidam color et sa
Abbreviated transcription (Latin):
Temus ti quȩ dam del mnoribondis de strit aura
Pixta naport uapor perro trhit acre secũ
Nec talor e quiss cui non sit mixtus ⁊ier
Fara quod enis eĩ constat naturi necessee
Acuis ĩ cereñ primordia multa mnoueri
lam triplex animi est igitur naturareꝑt
Sensifiros mutus quedam que mõte uobutat
Attrbuatar ea est or̃no nomenus exꝑs
Q ua neq iibilius quitꝗͣ n tenuuis exeat¬
I loc magis e paruis ⁊ leuih ex crementis
Censifuros raotus que dedit pͥma ꝑartus
Prima scietur ẽ ꝑuis ꝑfecta figiras
nde calor motus ⁊uenti ceta potestas
Accipit inde aer ine cm̃ta mobilitant
uũa postremis datur ossib atq medullis
Siue uoluptas est: suit ẽ contrarius ardor
Nec temere hut dolor uss põt penetareni acre
ꝓmanore maliã quando omĩa ꝑturbentur
Clso deo uitae desit locus atq anuae animai
diffugiant ꝑtees ꝑ culinas corporis om̃is
S plerũq fit quasi tsũmo corpore finis
Motib hãt obrem uitam retinere uilem

Expanded text:
quaedam moribundos deserit aura mixta vapore, vapor porro trahit aeraaëra secum; nec calor est quisquam, cui non sit mixtus et aeraër; rara quod eius enim constat natura, necessest aerisaëris inter eum primordia multa moveri. iam triplex animi est igitur natura repesensiferos motus, quae denique mente volutat. adtribuatur; east omnino nominis expers; qua neque mobilius quicquam neque tenvius extat nec magis e parvis et levibus ex elementis; sensiferos motus quae didit prima per artus. prima cietur enim, parvis perfecta figuris, inde calor motus et venti caeca potestas accipit, inde aeraër, inde omnia mobilitantunt omnia, postremis datur ossibus atque medullis sive voluptas est sive est contrarius ardor. nec temere huc dolor usque potest penetrare neque acre permanare malum, quin omnia perturbentur usque adeo ut vitae desit locus atque animai diffugiant partes per caulas corporis omnis. sed plerumque fit in summo quasi corpore finis motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Re cras accipitor fugaus uoniente clamta
Despierẽt hoies saperet fero sec la feraꝵs
Illud eĩs falsa fertar rõe quod aiunt
Immortalem aĩa mutato corpone flecti
Quod mutat᷑ eĩz dissoluit᷑ interit ergo
Traiciũtus eĩs ꝑ artes atq ondine migrat
Quare disselui quoq dbẽt posse partusi
Deniq ut ĩt̾eãt una cũ conpone tuncte

Expanded text:
piter fugiens veniente columba, desiperent homines, saperent fera saecla ferarum. illud enim falsa fertur ratione, quod aiunt inmortalem animam mutato corpore flecti; quod mutatur enim, dissolvitur, interit ergo; traiciuntur enim partes atque ordine migrant; quare dissolui quoque debent posse per artus, denique ut intereant un
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ꝑtis animas nec leti lege solutas
Ham neq tantoore ad necti potiusst pritandãst
Corpcub nostus extarisetus insinuitas
Quod fieri totum contia manifesta docetres
ossq ute dentes quoq sersa partitipentur
Moribus ntm̃ditat selidae gelidn stidor aquai
Et lapis oppressus subitis efrul efiugib aper
Incdumas posse ⁊ saluas ox dluore sere
Omih enerius atq esh ossih articulis
Quõi iiforte putas extrinsecus insinuatam
permtanare animam nobis ꝑ mõtia polete
Danto quiꝑ migis cum corpore frisa pabit
Quod ꝓrurat eq̃ dispolutur interit ego
Dispertitur ergo ꝑ caulas corporis otũp
Ut cib ĩ menbia atq artus cum ducit om̃is
Despent atq aliam naturam sufficit ex per
Sicasannt atq animꝰ quis est integia retas̃
durri quasi ꝓ caulis ociũs diduntit ⁊ aitus
particulit quih haec mimi nitira. neit
Quae nũt ⁊̃ nostio deminaitur cõpors nata

Expanded text:
leti lege solutas; nam neque tanto opere adnecti potuisse putandumst corporibus nostris extrinsecus insinuatas, quod fieri totum contra manifesta docet resossaque, uti dentes quoque sensu participentur; morbus ut indicat et gelidai stringor aquai et lapis oppressus subitis e frugibus asperincolumes posse et salvas exsolvere sese omnibus e nervis atque ossibus articulisque, quod si forte putas extrinsecus insinuatam permanare animam nobis per membra solere, tanto quique magis cum corpore fusa peribit; quod permanat enim, dissolvitur, interit ergo; dut cibus, in membra atque artus cum diditur omnis, disperit atque aliam naturam sufficit ex se, sic anima atque animus quamvis est integra recens dum quasi per caulas omnis diduntur in artus particulae quibus haec animi natura creatur, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Iure ieytur poreũt amni rare facda fiuendo
Dunt: o cum apternis sbcunbũt omĩa plagis
Quãdo ꝗ dem grand̃ cibus aouio denie fit
Nec tuditantia reuꝰ cessant eptriusecus ullam
Corpora conficere et plagis infesta dauire¬
Die igitur magni quoq curam moroua niuud
Sy pngnata labunt labem putris ꝙ̃ ruiue¬
Suinia debet anim ibus intogna nenouando
Et fubira cibus et omiua ibstantane

Expanded text:
iure igitur pereunt, cum rarefacta fluendo iure igitur pereunt, cum rarefacta fluendo sunt et cum externis succumbunt omnia plagis, quando quidem grandi cibus aevo denique defit, nec tuditantia rem cessant extrinsecus ullam corpora conficere et plagis infesta domare igitur magni quoque circum moenia mundi expugnata dabunt labem putrisque ruinas; omnia debet enim cibus integrare novando et fulcire cibus, cibus omnia sustentare,
Abbreviated transcription (Latin):
Uitales uanas ꝙ qd tluit atq modit iecodit
Ominib his aetas debet contistere robus
H ic natura siuis retrenat uiribus auctam
Nam quaacuuo uid̾es hilar grandescere ad auc̾tum
Paulitim ꝙ gradus aetatis stadere abultar¬
ꝑ lura sibi adsumuiunt q rase conpora nuttunt
Dum ficile inuenas cibus omnes inuitut. o dum
Non ita s latae Rispersa &multan remibtat
Et plus dispendi faciant q uestitur detas
Uauu otrte fluera atq recadare capora rebus
Nulta manus dandum est s plura nocedera delet
Donea alascendi suminum tetigere taciuuen
Inde minutatiuꝰ uires ꝵ robur edultum
Frangit & imparteni reiorem ligtur etas
Eiuppe o enim quanto est res amplius ingiriis adempi
N quo latior est meũctas ꝑ nudiq partes
Plura modo disfergit aetas & cripora nurttit
N oc facile inuenas cibus omuis deditur ri
Nec satis est ꝓ quami larees epteluat aꝵ nestuat aettus
Inde queant tanturi Id oriri al ac subpeditare

Expanded text:
vitalis venas quam quod fluit atque recedit. vitalis venas quam quod fluit atque recedit. omnibus hic aetas debet consistere rebus, hic natura suis refrenat viribus auctum. nam quae cumque vides hilaro grandescere adauctu paulatimque gradus aetatis scandere adultae, plura sibi adsumunt quam de se corpora mittunt, dum facile in venas cibus omnis inditur et dum non ita sunt late dispessa, ut multa remittant et plus dispendi faciant quam vescitur aetas. nam certe fluere atque recedere corpora rebus multa manus dandum est; sed plura accedere debent, donec alescendi summum tetigere cacumen. inde minutatim vires et robur adultum frangit et in partem peiorem liquitur aetas. quippe etenim quanto est res amplior, augmine adempto, et quo latior est, in cunctas undique partis plura modo dispargit et a se corpora mittit, nec facile in venas cibus omnis diditur ei nec satis est, pro quam largos exaestuat aestus, unde queat tantum suboriri ac subpeditare.
Abbreviated transcription (Latin):
Inbumanu ualibas potis est moderanter habrnas
Quis ꝑiter caclos om̃is conuertort omnos
I gnib actharors terra suffira fancis
O mnib inctat nolocis esse om̃i teupore p̾to
Nubibus ut tenobras facut cueli q sereua
Concutiat sonitu tum fuliuiua miltat ad aodis
daspa suas disturbet: & deserta deredhis decõs¬
daeuiat eyercens taeluz quo saere nocentes
materit oꝑanunat q indignos inq merontes
Primigoorum maris ẽt terre solis q choortum
A ddita corpora sunt extrinsecus adelita cirrum
Denir a que magnum iaculando contulit ouine
Unte mare o rerrae possent augescere ⁊ unde
A ppararet ipatium caeli drmus alta ꝙ telta
Tallert atcrris pee procul ⁊ cosungerat ier
Nam sua cuiq locis ex om̃ib̃ omĩq plicis
Corpora distribuunt et ad sua stcli recedunt
Humor ad humore tereno corpore tenn
Crescit. & igñe ignes pirtudiuit acchera q¬
Deniq id oxtremum crecend̃ ꝑfite finem
Ounia ytuxit roꝵ natura crzatrix
Ut tit ubi nighilo iam plus est qd̵ dratur intra

Expanded text:
as, quis pariter caelos omnis convertere et omnis ignibus aetheriis terras suffire feracis, omnibus inve locis esse omni tempore praesto, nubibus ut tenebras faciat caelique serena concutiat sonitu, tum fulmina mittat et aedis saepe suas disturbet et in deserta recedens saeviat exercens telum, quod saepe nocentes praeterit exanimatque indignos inque merentes? primigenum maris et terrae solisque coortum addita corpora sunt extrinsecus, addita circum semina, quae magnum iaculando contulit omne, unde mare et terrae possent augescere et unde appareret spatium caeli domus altaque tecta tolleret a terris procul et consurgeret aer. nam sua cuique, locis ex omnibus, omnia plagis corpora distribuuntur et ad sua saecla recedunt, umor ad umorem, terreno corpore terra crescit et ignem ignes procududonique ad extremum crescendi perfica finem omnia perduxit rerum natura creatrix; ut fit ubi nihilo iam plus est quod datur intra
Abbreviated transcription (Latin):
Ctapes d magis ins uinis opine libent
Sed tai las esto q̃uis fatore nttle cenpus
Quia subeant atq possit ua milla midi tur
Haud igitur facuntaniime si corpria raitus
Nec tñ est ut qui cum ꝓfectis insinuent
Coipoub noq eñ poterunt qubtiliter osp
Conuexie neq cum sensu tontagia fient
Deniq air acus muolentua tuste leonc
Seminũ oquit unlies dilus ⁊ figa cemos
A patuh datur ⁊ patuus pauor matatait¬

Expanded text:
ine laborat, sed tamen his esto quamvis facere utile corpus, cum subeant; at qua possint via nulla videtur. haut igitur faciunt animae sibi corpora et artus. nec tamen est ut qui cum perfectis insinuentur corporibus; neque enim poterunt suptiliter esse conexae neque consensu contagia fient. Denique cur acris violentia triste leonum seminium sequitur, volpes dolus, et fuga cervos? a patribus datur et a patrius pa
Abbreviated transcription (Latin):
At quod mobile tantooꝑe est constare rotũlis
Per quã seminibus debet ꝑ quãq minutis¬
n omne uti paruo possit impulsa moueri
Fiq mouetur aqua ⁊ tantillo noraine fiutat
Qiippe nolubilibus par ius creata figiris
At contra mellis constantior est natura
Et pigu latices magis ⁊ co cunctatior actus
paret magis eis interse mugis om̃is materiai
Copianimeium quia non tam leuib extat
Corporb. neqtam subcilibus atq rotundis
Nãq papauerum aura põt suspensa leuisq
Cogore. ut al sc̃mo tibi uffluat alcus aceruus
At contra lapidum comoctum spicarũq
Nulla põt igitur par ussima corpora ꝑ quã
Et leuissim sunt ita mobilitate fiuũt
At contra quę cũq magis cum pondere magno
Aspera q ĩ ueniunt eo stabilita migis sũt
Nũt igitur qũia mimi natura repta
Mohilis. eg̾gie ꝑ quã constare necess ẽ
Corporib ꝑuis N leuih atq rotundis
C ux tbi cognita res ĩ multis o bñ reb

Expanded text:
at quod mobile tanto operest, constare rutundis at quod mobile tanto operest, constare rutundis perquam seminibus debet perquamque minutis, momine uti parvo possint inpulsa moveri. namque movetur aqua et tantillo momine flutat, quippe volubilibus parvisque creata figuris. at contra mellis constantior est natura et pigri latices magis et cunctantior actus: haeret enim inter se magis omnis materiai copia, ni mirum quia non tam levibus extat corporibus neque tam suptilibus atque rutundis. namque papaveris aura potest suspensa levisque cogere ut ab summo tibi diffluat altus acervus, at contra lapidum coniectum spicarumque noenu potest. igitur parvissima corpora pro quam et levissima sunt, ita mobilitate fruuntur; at contra quae cumque magis cum pondere magno asperaque inveniuntur, eo stabilita magis sunt. nunc igitur quoniamst animi natura reperta mobilis egregie, perquam constare necessest corporibus parvis et levibus atque rutundis. quae tibi cognita res in multis, o bone, rebus
Abbreviated transcription (Latin):
Quep nibil fieri sine tactu posse iudems
Hec tattum porro sine corpore nõ ne fatendũ est
eppporca natara animũ constare inimaq e
pieterer pauter fungi iem tõpoie ⁊ una
Consentize animũ nobis ⁊ corpore ternis
Siminus offendisuitam ius horrdda leti
Ossih ac nernis disclusis intus adacta
Attamen ⁊ sequitur larguor toeraeq petitui
Suuus ⁊ interra mentes qui gigntur aestus
Intordum ꝙ quasi exurgendi interta uolutas
Ego corpoidam nituram animi esse necestee
ceporeis quoniam telis ictuq laborat
stibi nũt animus quali sit cõpore zunde
Constiterit porgam ⁊ationem ⁊ eddere dictis
principio ẽẽ no per sutilam atq minutis
der quam cõporb factum constare id ita esse
Hinc licot aouertas animiũ ut ꝑniostire posis¬
Nil adro fieri celeri iatione uidetur
A si mons fieri proporiat ⁊ inchoat ipsa.
Ocius ergo animus quamires ipsa ꝑciet ulla
ante oculos quoꝵ ĩ prõptu natura indetur

Expanded text:
quorum nil fieri sine tactu posse videmus quorum nil fieri sine tactu posse videmus nec tactum porro sine corpore, nonne fatendumst corporea natura animum constare animamque? praeterea pariter fungi cum corpore et una consentire animum nobis in corpore cernis. si minus offendit vitam vis horrida teli ossibus ac nervis disclusis intus adacta, at tamen insequitur languor terraeque petitus suavis et in terra mentis qui gignitur aestus inter dumque quasi exsurgendi incerta voluntas. ergo corpoream naturam animi esse necessest, corporeis quoniam telis ictuque laborat. Is tibi nunc animus quali sit corpore et unde constiterit pergam rationem reddere dictis. principio esse aio persuptilem atque minutis perquam corporibus factum constare. id ita esse hinc licet advertas animum, ut pernoscere possNil adeo fieri celeri ratione videtur, quam si mens fieri proponit et inchoat ipsa; ocius ergo animus quam res se perciet ulla, ante oculos quorum in promptu natura videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
paret: ⁊ ad numen mẽtis nomen q mouetur
Idq sibi solam ꝑ se sapit ⁊ sibi gaudet
ũ neq ⁊ es animam n copus cõmouet una
Et quasi cura caput aut oculus temptante dolore
Laeditur ĩ nobisi nõ om̃i concrucianut
Corpire: sic animus nõ nũꝗͣ laeditur ipse
Laeticiaq uiget cur extera ꝑs auims¬
Por membia atq artus nulla rouitato cretur
Neum ubi uenienti migis ẽ cõmota motu mẽp
Consentire animam totam ꝓ mẽbra udemꝰ
Sudoresq ita palloremq existere toto
Eorpore x infungi linguam uocerrq aboreu
Caligare otulos sonare aures succidere artus
Deniq contidere ex animo terrere iudemꝰ
Sape homines facile ut qui uis iñc noste posit
Esse aniram cum animo conuinttam quȩ cũ anami
Percussa est extim copus propellit ⁊ icit
Haec cadem ⁊atio natitiam animi atq animat
orporeã dotet esse ubi eĩ pro pellere mebra
Corripere ex sõrio cõpus mutareq ualtũ
Atq hominem totum regere ac uerstre iudetur

Expanded text:
ur. idque sibi solum per se sapit et sibi gaudet, cum neque res animam neque corpus commovet una. et quasi, cum caput aut oculus temptante dolore laeditur in nobis, non omni concruciamur corpore, sic animus nonnumquam laeditur ipse laetitiaque viget, cum cetera pars animper membra atque artus nulla novitate cietur; verum ubi vementi magis est commota metu mens, consentire animam totam per membra videmus sudoresque ita palloremque existere toto corpore et infringi linguam vocemque aboriri, caligare oculos, sonere auris, succidere artus, denique concidere ex animi terrore videmus saepe homines; facile ut quivis hinc noscere possit esse animam cum animo coniunctam, quae cum animi vi percussa est, exim corpus propellit et icit. Haec eadem ratio naturam animi atque animai corpoream docet esse; ubi enim propellere membra, corripere ex somno corpus mutareque vultum atque hominem totum regere ac versare videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum porro qualanq igni flmmata crrouant᷑
diuil praeterea tamen hlec iucorporr tradunt
Inde ionẽ iacere & lumen ibmittere possut
⁊ intillas q agere ac late dafferre fauilen
Eꝑtera contĩmuli mentis intione ꝑ agrũs
nuenies igitur multaꝵ somin reꝵ
Corpora caelare: & uarias cohilera figuray
Daniq multa uides q̃uib oꝵ color o sipor uua

Expanded text:
Tum porro quae cumque igni flammata cremantur. Tum porro quae cumque igni flammata cremantur. si nil praeterea, tamen haec in corpore tradunt, unde ignem iacere et lumen submittere possint scintillasque agere ac late differre favillam. cetera consimili mentis ratione peragrans invenies igitur multarum semina rerum corpore celare et varias cohibere figuras. Denique multa vides, quibus et color et sap
Abbreviated transcription (Latin):
Nam priuata dolore omni pͥuata ꝑiclis
I p̃a suis pollens opib nihil indiga nosti
Nec boia ꝓmeritis capitur noq tangitur im¬
M uilta mocdis maltis ettot iuluina soli
Hic siꝗs mare noptunus caerorr q nocate
Constituet Bruges & bacohi nimime abuti
Nauult quam latiois ꝓprium ꝓfarre nocamon
Concediius ut hic carnꝵ dictitet orben
Esse deum matra dum uera ntam ipla
d iepe iaq ep uno toudentes ꝙaiuiaa campo
Lanigerae pecudes& equoꝵ. duellica proles
Buccerias q groges aode i tegniie caeli
Exrrio q sitim seduntes tlumine aquai
Dissumihi niuunt ipotia retinẽte parate
Naturã &ꝵ mores geueratim quaeq nuitantur
Tanta est in quouis guere horbie materiai
Dissimilis ratio tanta est ĩflumine quoq
Nic̃ porro quenuis animante exõnib una
Ossa auor uenae calor. humor uisera nerui
Constituunt. quae st porro distantia longe
Dissimili ꝑ recta figurat prinapioꝵ

Expanded text:
nam priuata dolore omni, priuata periclis, nam priuata dolore omni, priuata periclis, ipsa suis pollens opibus, nil indiga nostri, nec bene promeritis capitur neque tangitur it in lumina solis. hic siquis mare Neptunum Cereremque vocare constituet fruges et Bacchi nomine abuti mavolt quam laticis proprium proferre vocamen, concedamus ut hic terrarum dictitet orbem esse deum matrem, dum vera re taepe itaque ex uno tondentes gramina campo lanigerae pecudes et equorum duellica proles buceriaeque greges eodem sub tegmine caeli ex unoque sitim sedantes flumine aquai dissimili vivont specie retinentque parentum naturam et mores generatim quaeque imitantur. tanta est in quovis genere herbae materiai dissimilis ratio, tanta est in flumine quoque. Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unam ossa cruor venae calor umor viscera nervi constituunt, quae sunt porro distantia longe, dissimili perfecta figura principiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Tego cum primu magnas inuecta ꝑ urbeꝵ
Ruuiticat tacita mortalis muta salua
Aera atq argento sternunit ite ominia nurum
auzitica stipe ditantes ningunt q rosirum
Lorib umbinutes matrẽ comitũ ꝙ catorua
ic srmata miuꝰ tiretas nomine grier
Euonin temonat Phirigios intor sae farto caleruas
T udiuit iu nuueꝵ ꝙ opultantio sangure tuceti
Terrificas capitum quatientes numoe auitis
Piteos referunt curetas qrs iouis ulu
Ne saturiꝰ eum malis mandaret adeptus
ẜternũ q darẽt matri sb petore ulius
Propterea magnã armati matrẽ comieantur
A. ut quia significant diuam praedicte ut armis
Ac uirtute ueluit patriam defrudere terram
Praesidio q parent decori q parentib esse
Qurie bene et ꝙuuie ꝙuit disposta fẽrantur
Louge st tamen auera ratione repulsa¬
Muis enim ꝑse diuuz natura necelse asp
Inmortali acuo sumina cum pice fruatur
Demota ẽ nostris rebus seuinctaq longe

Expanded text:
ergo cum primum magnas invecta per urbis ergo cum primum magnas invecta per urbis munificat tacita mortalis muta salute, aere atque argento sternunt iter omne viarum largifica stipe ditantes ninguntque rosarum floribus umbrantes matrem comitumque catervam. hic armata manus, Curetas nomine Grai quos memorant, Phrygias inter si forte catervas ludunt in numerumque exultant sanguine laeti terrificas capitum quatientes numine cristas, Dictaeos referunt Curetas, qui Iovis illum ne Saturnus eum malis mandaret adeptus aeternumque daret matri sub pectore volnus. propterea magnam armati matrem comitantur, aut quia significant divam praedicere ut armis ac virtute velint patriam defendere terram praesidioque parent decorique parentibus esse. quae bene et eximie quamvis disposta ferantur, longe sunt tamen a vera ratione repulsmnis enim per se diuum natura necesse est inmortali aeuo summa cum pace fruatur semota a nostris rebus seiunctaque longe.,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedibus incurru biiugos aggtare leones
Aeris inspatio magnã pendere docentes
Tallurem neque posse iuterra sistere terram
O sticiis debet melligri uicta parentum
Murali quę caput  cipere corona sũmũ
Eximnis antniba munita locis p sostinet nrbes
Qo nũc iusiguiꝰ ꝓmugnas p̃dicta terras
Houorifice fertur diuinȩ matuis imago
Flant uane gentes antiquo more sacroꝵ
deam uocitit᷑ matrem Phuygias q cateruas
daut conuites qr ꝑrimũ cxilis ainib edant
Pcuterrat ordes frugas ctpiss huoi
Eallos ad rribuunt qr numen qui uolariit
Hatri & ingnati genitorib inuoiti
Dignificare uolunt inignos osse putandas
Iuram ꝓgeniem qui iͥoras lumnus edit
Limpana tenta touãt᷑ palnus ⁊ cinbale curum
Foncaua rauci sono q minant᷑ cornta cantu
Etrigio stimulat numero caua tibia menti
Tolla q praeportant uiolenti signa furons
Luaratos aĩos atq impia pactora nogi
Sonterrere mctu quae possint numine diue

Expanded text:
sedibus in curru biiugos agitare leones, sedibus in curru biiugos agitare leones, aeris in spatio magnam pendere docentes tellurem neque posse in terra sistere terram. officiis debet molliri victa parentum. muralique caput summum cinxere corona, eximiis munita locis quia sustinet urbes. quo nunc insigni per magnas praedita terras horrifice fertur divinae matris imago. hanc variae gentes antiquo more sacrorum Idaeam vocitant matrem Phrygiasque catervas dant comites, quia primum ex illis finibus edunt per terrarum orbes fruges coepisse creari. Gallos attribuunt, quia, numen qui violarint Matris et ingrati genitoribus inventi sint, significare volunt indignos esse putandos, vivam progeniem qui in oras luminis edant. tympana tenta tonant palmis et cymbala circum concava, raucisonoque minantur cornua cantu, et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis, telaque praeportant, violenti signa furoris, ingratos animos atque impia pectora volgi conterrere metu quae possint numine divae.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nox ulla diom naqz uates aurora soquuta eist
Quae nõ audiarit mixtos uagitib egris
Ploratus mortis comites et funaris atri
Illud ĩ his obsignatu quoq robus habere
Conuout & memori mautatũ mente tenere¬
N ihil essẽ improptu quoꝵ natura uidetur.
Ques genera yuno consistat priuoipioꝵ¬
Mac qaꝙͣ Dnsõ ꝓmixto semina constasis
R que enns nugis ius multas possidgre ise
Rincipio tellus habet inse corpora prima
Uubo mare inmensiez uoluentos frigora frutes
Assibua ronouent habet ignos unde oriautur
Nani multis iuccẽssa locis ardẽt sola terrae
Ex unis uero furit ignibꝰ impetas aetene
Tum porro nittidas fruges arbusta q laeta
Sentib humauis habet unde eptollere possie
Unde etiã fluuios fr̃odes ⁊ pabula lata
Montiuago generi possit prabere ferati¬
na deuni mater mater q fera
Y nostri genitrix haec dicta ẜ at corporis uua
Hanc neteres gratũ docti cecine  poctar

Expanded text:
nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast, nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast, quae non audierit mixtos vagitibus aegris ploratus, mortis comites et funeris atri. Illud in his obsignatum quoque rebus habere convenit et memori mandatum mente tenere, nil esse, in promptu quorum natura videtur, quod genere ex uno consistat principioam quod non permixto semine constet. et quod cumque magis vis multas possidet in se ras. Principio tellus habet in se corpora prima, unde mare inmensum volventes frigora fontes adsidue renovent, habet ignes unde oriantur; nam multis succensa locis ardent sola terrae, ex imis vero furit ignibus impetus Aetnae. tum porro nitidas fruges arbustaque laeta gentibus humanis habet unde extollere possit, unde etiam fluvios frondes et pabula laeta montivago generi possit praebere feraruna deum mater materque ferarum et nostri genetrix haec dicta est corporis una. Hanc veteres Graium docti cecinere poetae
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uideant᷑ & indiciuz mortalibus õdant
Infid maris iusiłias iiris ꝑ doluq
Et uitair uolint na ue ullo trmpore credant
Subdola cum ridet placid̃ pelacia ponti
Dic tibi si intiuita semel pͥmordia quaedam
Loustitues aeuum debebunt sparsã ꝑ ominem
Disiectare estus diuersĩ materiai
Nunꝙͣ inconcilium ut possint conpulsa coire
Noc remorari incoualio uet crescere ad auer
Quoꝵ utrũq palam tieri manitẽsta doect res
Et res ygigni et geuitas progrescere posse
Esso igitur geuere inquoui primordia roꝵ
Infinita palani ost unde onuia suppeditantur
N ec suꝑar queunt ĩotus ĩtaq epttiales
P crpetuo: neq ĩ acternus ferelire. salutem¬
Nec porro roꝵ gouitabes auctifici quar
Nonus parpetuo possunt seruara craata
Sit oquo geritut cereanuue principioꝵ
Ex int̾inito contractũ tempore bellum
Nunc hit nũc illia suꝑant ritalia reꝵ
Et suꝑantur ite miscetur funere uigor
Quem pueri tollunt iisentis luminis oras

Expanded text:
t indicium mortalibus edant, infidi maris insidias virisque dolumque ut vitare velint, neve ullo tempore credant, subdola cum ridet placidi pellacia ponti, sic tibi si finita semel primordia quaedam constitues, aevom debebunt sparsa per omnem disiectare aestus diversi materiai, numquam in concilium ut possint compulsa coire nec remorari in concilio nec crescere adaucta; quorum utrumque palam fieri manifesta docet res, et res progigni et genitas procrescere posse. esse igitur genere in quovis primordia rerum infinita palam est, unde omnia suppeditantur. Nec superare queunt motus itaque exitiales perpetuo neque in aeternum sepelire salutemnec porro rerum genitales auctificique motus perpetuo possunt servare creata. sic aequo geritur certamine principiorum ex infinito contractum tempore bellum. nunc hic nunc illic superant vitalia rerum et superantur item. miscetur funere vagor, quem pueri tollunt visentis luminis oras;
Abbreviated transcription (Latin):
Ex puore ex aĩo rationeri s magit aci
Tubicio ꝑpende et si tibi uera iudeitur
Dede manus aut si faltum ⁊ acangere ꝯtra
Qudeit quim rationez animꝰ cum sum̾a loci sit
Iutĩuita foris hec i eytra moema mundi
Quid si tibi porro quo ꝓspicera usq uolit mens
Atq auiii tactus libero quo uolet pp̃e¬
Nulla est fiuis uti docui res ip̃a ꝙ ꝓlr
Uociferatur et olucet natura ꝓtunb
Nullo iam pacto uerissimile esse putaulum ⁊
Uudiq cum uorsum spatium uacet intrtuui
damiq innumero numexo sum̃a q ꝓfinidt

Expanded text:
expuere ex animo rationem, sed magis acri expuere ex animo rationem, sed magis acri iudicio perpende, et si tibi vera videntur, dede manus, aut, si falsum est, accingere contra. quaerit enim rationem animus, cum summa loci sit infinita foris haec extra moenia mundi, quid sit ibi porro, quo prospicere usque velit mens atque animi iactus liber quo pnulla est finis; uti docui, res ipsaque per se vociferatur, et elucet natura profundi. nullo iam pacto veri simile esse putandumst, undique cum vorsum spatium vacet infinitum seminaque innumero numero summa
Abbreviated transcription (Latin):
Dic ipsis in rebus iton iam matoriai
Intaa ualla uias counepris pendera pligas
Concursus motus orbo positura figurꝵ
Cum ꝓmutantut mutari res q̃noq debent
Nunc animũ nobis ad hibueram ad iationem
Naui tibi uaomentas noua res molitur adaures
A ceodere. o noua se ipecies ostendere reꝵ
ded neq tam bacilis r̃ea uullariest quãdo ca pͥmam
Aifficilis nugio ad oradeudus coustet item q¬
N ihil ad eo magnũ aeq tam iirabile ꝯcq
Quod nõ paulatim minuant nuiratier omues
Frincipio cachi clarum puruni q colorem
Queq intẽ cohibent pallatia sidera passun
Lunãq & sous pracclara luce nitorem
Omuia quae nine si primũ mortalib essent
Ex imꝑuiso si sint obiecta capente
Quid magis his rabus poterat mirabile dici:
A ut mĩnus inte quo clauderrut tore credoro gentas
N il ut opinor ita hace iecrel miranda fuisset
Quam tibr iam namo fessus saciate uedend
Duspicere ĩ caeli dignatur lucida templa
Desine qua ꝓpter nouitate apteritus ipla

Expanded text:
teriai intervalla vias conexus pondera plagas concursus motus ordo positura figurae cum permutantur, mutari res quoque debent. Nunc animum nobis adhibe veram ad rationem. nam tibi vehementer nova res molitur ad auris accedere et nova se species ostendere rerum. sed neque tam facilis res ulla est, quin ea primum difficilis magis ad credendum constet, itemque nil adeo magnum neque tam mirabile quicquam, quod non paulatim minuant mirarier omnes, principio caeli clarum purumque colorem quaeque in se cohibet, palantia sidera passim, lunamque et solis praeclara luce nitorem; omnia quae nunc si primum mortalibus essent ex improviso si sint obiecta repente, quid magis his rebus poterat mirabile dici, aut minus ante quod auderent fore credere gentes? nil, ut opinor; ita haec species miranda fuisset. quam tibi iam nemo fessus satiate videndi, suspicere in caeli dignatur lucida templa. desine qua propter novitate exterritus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uam sine odore ullo qugdam sonitu q remota
Ne minus hec animum cognoscerr posle sagaber
Q quaa st aliis rebus priuata nomaque
Sed ne forte putes solo spoluta colorr
Corpora pͥma manere ctiari sareta tẽporis
Sunt ac trigoris omnino ealil q uaporis
Et sonitu scerila qt fuoo et una farunt
N ec iacuit ullum proprium deccipore odorez
Diont anurazmi blucdum est acte q liquare
& uuti forem nectar ꝗ nribus halat halit
Cum faacere instituas cum pͥms querora pir est
Quos licet ac possis repbrire inolentis olius
Naturam nulam quaie mittat narib auram
Quun ninunt ut noffit mixetos incerpote oderes
Concottas q suo contractus perdere uiro¬
I ropteraa cundem debent ꝓͥmordia ru
Non ad hitre siuim giayiendis rebus õdorem
Nor sonitus quortim mhi abse muattert reesunt
Nec sumthrnationte saporem deniq quanprau
Net frigus neqi ⁊tem calidi tersum ꝑ marenuo
etqa ⁊ quar cuuqi ita sre tamen nt mortalia constont

Expanded text:
quam sine odore ullo quaedam sonituque remota, quam sine odore ullo quaedam sonituque remota, nec minus haec animum cognoscere posse sagacem quam quae sunt aliis rebus privata notare. Sed ne forte putes solo spoliata colore corpora prima manere, etiam secreta teporis sunt ac frigoris omnino calidique vaporis, et sonitu sterila et suco ieiuna feruntur, nec iaciunt ullum proprium de corpore odorem. sicut amaracini blandum stactaeque liquorem et nardi florem, nectar qui naribus halat, cum facere instituas, cum primis quaerere par est, quod licet ac possis reperire, inolentis olivi naturam, nullam quae mittat naribus auram, quam minime ut possit mixtos in corpore odores concoctosque suo contractans perdere viro, propter eandem rem debent primordia rerum non adhibere suum gignundis rebus odorem nec sonitum, quoniam nihil ab se mittere possunt, nec simili ratione saporem denique quemquam nec frigus neque item calidum tepidumque vaporem, cetera, quae cum ita sunt tamen ut mortalia
Abbreviated transcription (Latin):
Praetara quoniã nõ eertis certa figuris
Amantura cddoris & omnia pͥncipioꝵ
fiormamant queuut in quouis osse nitore¬
Ouimignis pertusa coleribus ingonore onim
Conuenielat enim coruos quoꝵ sere uoluntes
Exaliis album piunis uctare colorez
Et nigros fieri nigro de seniiue agnos
Aut alio quouis uno uarioq colore
Qum etiam quanto inpartes res q̃uaeq minutas
D istrahitur magis hoc magis est ut cernore poss
E uanescore paulatim singuida colerez
Et git ubi inparuas partes diserpitut auram
Purpura poenictiui q color carissiuus multo
Filatim cum stractamꝰ est disꝑditur omnis
Noscera ut hic̃ possis prius om̃e efflare colorez
Particulas ꝙ̃ discendunt ad lenima reꝵ
poitremo quonia nõ omuia crrpora uocez
Mitterr concedis : neq oore propterea sit
Ut nd̃ omnib ad tribua ionitus & ores
Dic coulis : quoniton nõ ominia ceruere quimꝰ
Lxcire licet quebam cam constare orba coote

Expanded text:
Praeterea quoniam non certis certa figuris Praeterea quoniam non certis certa figuris est natura coloris et omnia principiorum formamenta queunt in quovis esse nitores perfusa coloribus in genere omni? conveniebat enim corvos quoque saepe volantis ex albis album pinnis iactare colorem et nigros fieri nigro de semine cycnos aut alio quovis uno varioque colore. Quin etiam quanto in partes res quaeque minutas distrahitur magis, hoc magis est ut cernere possis evanescere paulatim stinguique colorem; ut fit ubi in parvas partis discerpitur austrum: purpura poeniceusque color clarissimus multo, filatim cum distractum est, disperditur omnis; noscere ut hinc possis prius omnem efflare colorem particulas, quam discedant ad semina rerum. Postremo quoniam non omnia corpora vocem mittere concedis neque odorem, propterea fit ut non omnibus adtribuas sonitus et odores: sic oculis quoniam non omnia cernere quimus, scire licet quaedam tam constare orba colore
Abbreviated transcription (Latin):
Neq nigna oluene denignis sca uariisea
Quixpe & enim multo procliuius e orient
⁊andida de nũlo quam nigro nate colore
Ant alio quouis qui cõntra pugnet & obstet
fraeterea quoniam nequeunt dina luce eolores
Essẽi neq ĩ lucem epistunt primorsia
Qualis enim cacois potarit color esse tenebris¬
N iuine qui ĩ ip̃o mutatur proptera qd̾
Recta aut obliqua ꝑcustus iucs retulqet¬
Quesita ceruices cirtum colu q coroiut
Namq alia tit ut cliroł sit rbra pyropo
Cauda q pauõis larga cum luce repleta est
Consimili mutat ratione obuertã colores
Qui quoniem que delam gignuntur luminis ictre
Laire liort sine eo fieri nõ possa putanduz
quoniam plage quodclam gnus ercipit infe
Pnpula cum sontirr edlorem dicitar albrum
At q aliude porro nigrũ cum & etera sr̃ntit
Mec refert ea quar taugia quo forte colore
Predita. Ruerum quali magis apta figurte
Seire licet achil principiis opus esse odlore
ed uanis formis ueriantes aders tactał

Expanded text:
e nigra cluent de nigris, sed variis ex. quippe etenim multo proclivius exorientur candida de nullo quam nigro nata colore aut alio quovis, qui contra pugnet et obstet. Praeterea quoniam nequeunt sine luce colores esse neque in lucem existunt primordia qualis enim caecis poterit color esse tenebris? lumine quin ipso mutatur propterea quod recta aut obliqua percussus luce refulgetquae sita cervices circum collumque coronat; namque alias fit uti claro sit rubra pyropo,caudaque pavonis, larga cum luce repleta est, consimili mutat ratione obversa colores; qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu, scire licet, sine eo fieri non posse putandum est. Et quoniam plagae quoddam genus excipit in se pupula, cum sentire colorem dicitur album, atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit, nec refert ea quae tangas quo forte colore praedita sint, verum quali magis apta figura, scire licet nihil principiis opus esse colore, sed variis formis variantes edere tactus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quatenus om̃ip ubi etcrs iun cõpore cessit
Ertema membios cirtũ cȩsura tames se
Inclumen p̃stat noc defit porurs huũ
Quoa gonus est baccta cũ flos euaruut aut cũ
Spirtus urguenti suaues diffugit i auras
Aut alisuo ciuriam sutrus de cõpore cessit
Nilal oculis tn esse mener ⁊es ĩpã uidetur
propterea ny detrattũ de pondero quicqͣ¬

Expanded text:
corpore cessit, extima membrorum circumcaesura tamen se incolumem praestat nec defit ponderis hilum. quod genus est, Bacchi cum flos evanuit aut cum spiritus unguenti suavis diffugit in auras aut aliquo cum iam sucus de corpore cessit; nil oculis tamen esse minor res ipsa videtur propterea ne
Abbreviated transcription (Latin):
Magnaꝵ retꝵ fierent eyorfine semper
Tarra maris & caeli generis q animanoum
Quare etiam atq etiam calis faterrr naceste Est
Esse alios alibi congre slus materiay
Quils hic all nudo complopi cum tenet aethet
Pixterea gum nuteries ost niultre ꝑ atte
Csui locus est p̃sto nac nas net enus merasur
Ulla geri debent nimirum & cantiari nt
Nnc̃ & sominib si tanta d copiae quintam
Enumerare aetas animantum nõ queat tĩar
cades nacura monet quae somina nor
onioere ĩ loca quo quent simuli rarce
Atay coniecta huc sunt comest necosle ã confiteare
Esse abios aliis terraꝵ imꝑtib orbis
I uarias homiu gentes & feda ferari¬
Tuc accedit ut insum̃a res nułla sit nuia
Unica q gignantur et muiea sola qua drescat
Sumdoi alio ouius si ꝵ scli pomult ꝑ iote¬

Expanded text:
exordia semper, terrai maris et caeli generisque animantum. quare etiam atque etiam talis fateare necesse est esse alios alibi congressus materiai, qualis hic est, avido complexu quem tenet aether. Praeterea cum materies est multa parata, cum locus est praesto nec res nec causa moratur ulla, geri debent ni mirum et confieri res. nunc et seminibus si tanta est copia, quantam enumerare aetas animantum non queat omnis, quis eadem natura manet, quae semina rerum conicere in loca quaeque queat simili ratione atque huc sunt coniecta, necesse est confiteare esse alios aliis terrarum in partibus orbis et varias hominum gentis et saecla ferarHuc accedit ut in summa res nulla sit una, unica quae gignatur et unica solaque crescat, quin aliquoius siet saecli p