comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diu sacrilega mente uixisti : & plurimor
tibi nefaria conspi ratione homines
aggregasti & inimicum tedus romanis
& sacris religionibus constitiusti. nco
sensum cerimoniarum suurum reuo¬
care potuerunt: & id eocum sis nequis¬
simi criminis auctor & signi fenide¬
prebensus eris ipsedocumento. Cumhi
quos scolore tuo tecum aggregasic
anguina tuo satientur disciplinata et
his dictis decretum ex tabella recitauit
Tuscium orprianum : gladio anim¬
aduerti pluc&: Ses̃ crprianus haec
uudiens dixit: Gratius ago doorp̃to¬

Expanded text:
Diu sacrilega mente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sanguine tuo sanctientur disciplinae. Et his dictis, decretum ex tabella recitavit: Tascium Cyprianum gladio animadverti placet. Sanctus Cyprianus, hoc audiens
Abbreviated transcription (Latin):
alerii maximi & leuantes eum incurriculũ¬
suum duxerunt ad pro consulem in locum
ubi proreparanda sanitate dogebut: &col¬
lectus ab adstatore officii secessit inos pitiũ
omis populus fratrum: Quod cum peris¬
s& beatissimus martrr: prȩcepit casto¬
diri puellus. quȩ aduenerant audire
uerbum dĩ. Qm̃ ante ostium principis

Expanded text:
erat, et levantes eum in curriculo, duxerunt ad proconsulem in locum Sexti, ubi pro reparanda sanitate degebat, collectusque ab astatore officii, secessit in hospitium omnis populus fratrum. Quod cum comperisset beatissimus martyr, praecepit custodiri puellas quae advenerant audire verbum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
propter gentilium curiositatem : cum¬
tum est: Sꝗlne agentilibus tolleretur:
nocte aduenientes ex eodem loco ubi positũ
fuerat sublutum est. & indecum cereir
& scoluribus inurea cuiusdam candidi

Expanded text:
propter gentilium curiositatem tum est. Sed ne a gentilibus tolleretur, nocte adveniente ex eodem loco, ubi positum fuerat, sublatum est. Et inde cum cereis et scolacibus, in area cujusdam Candidi
Abbreviated transcription (Latin):
eet nudu suudelu. &iam loca inquę
seceder&. offerebant: Ille iam mundũ
sus pensa ad caelum mente neglexerat:
neo suadelir blandientibus annuebat:
fecisset fortasse. tunc &iam quod
aplurimis & fidelib: petebatur : si &
diuino imperio iuberetur: Sed nec
illu sublimis tantiuiri gloria sine
preconio transeunda est : quilam scło tu¬
mescente defidutia principum & in fos¬
tationem nominis anȩlunte Ille ser¬
uos dĩ prout dubat᷑ occasio. exhortitio¬
nibus dominicis instruebat. & ad calcan¬
dus passiones huus tem poris contem¬
plictione superuenturȩ claritatis anima¬
abat: Uidelic& tunta illi fuit cupido
sermonis ut optaret sic sibi passionis
uota contingere ut dum dedõ loquitur
in ipso sermonis opere necaretur & hi
erant cotidiani actus destinati ad plas¬

Expanded text:
esset nuda suadela, etiam loca in quae esset nuda suadela, etiam loca in quae secederet offerebant. ille iam mundum suspensa ad caelum mente neglexerat nec suadelis blandientibus adnuebat. fecisset fortasse tunc etiam quod a plurimis et fidelibus petebatur, si et diuino imperio iuberetur. sed nec illa sublimis tanti uiri gloria sine praeconio transeunda est, quia iam saeculo tumescente et de fiducia principum infestationem nominis anhelante ille seruos Dei, prout dabatur occasio, exhortationibus dominicis instruebat et ad calcandas passiones huius temporis contemplatione superuenturae claritatis animabat. uidelicet tanta illi fuit cupido sermonis, ut optaret sic sibi passionis nota contingere, ut dum de Deo loquitur in ipso sermonis opere necaretur. Et hi erant quotidiani actus destinati ad pla
Abbreviated transcription (Latin):
uero res illi aut quȩ uoluntas ordinan¬
da nisi edesi asticistatus: Tunc sum ma
accepta dilatio est : ut quic quid circa pau¬
perum fouendorum supprema iudicia
disponendum fuerat ordinaretur:
& puto propter nihil aliud. immouere
propter hoc tantum &iam indulgentia
ut presens. & presentes pauperes. nouis¬
simȩ dispensationis extremir&ut plenius
dixerim totis sumptibus ministrarot:
Ordinatis ergo tam pie rebus & sic uolun¬
tate disposita preximabat dies crasti¬
nus: iam dexp̃obono & pacifico sicerdote
ac propterea beatissimo martrre
nuncius uenerat : Sperabatur iamiam¬
que carnifex ueniens quide uota scĩsimȩ
uictimȩ colla percuter& ., Et sic erant
omnes dies illi cotidiana expectatione
moriendi ut corona singulis possit ad¬
scribi: Conueniebunt interim plures
egregii. & clarissimi ordinis & sangui¬
nis sed & saeculuri nobilitate generosi
qui propter amicitiam eius antiquum
secessum sub inde suuderent: & ne parũ

Expanded text:
uero res illi aut quae uoluntas ordinanuero res illi aut quae uoluntas ordinanda nisi ecclesiastici status? summa accepta dilatio est, ut quidquid circa pauperum fouendorum suprema indicia disponendum fuerat ordinaretur. et puto propter nihil aliud, immo uero propter hoc tantum etiam indulgentia ut praesens et praesentes pauperes nouissimae dispensationis extremis et ut plenius diaerim totis sumptibus ministraret. ordinatis ergo tam pie rebus et sic uoluntate disposita proximabat dies crastinus. Iam de Xisto bono et pacifico sacerdote ac propterea beatissimo martyre nuntius uenerat. sperabatur iam iamque carnifex ueniens, qui deuota sanctissimae uictimae colla percuteret : et sic erant omnes dies illi quotidiana expectatione moriendi, ut corona singulis posset adscribi. conueniebant interim plures egregii et clarissimi ordinis et sanguinis, sed et saeculi nobilitate generosi, qui propter amicitiam eius antiquam secessum subinde suaderent: et ne parum
Abbreviated transcription (Latin):
osse quod maius est: Quod uero nutu po¬
tius & non sermone palictum est: reprȩ¬
sentationi temporis. seruubatur sermo¬
nis expressio: sol& enim tunt uerbis
quod cumq: proferri: quotiens quic quid
pro fertur impletur Nam & uere ne mo
cogno uit. quarehoc ostensum fuiss&
Nisiquia post eodem die quouiderat. coro¬
nutus ẽ : Medio nihilominus tempore.
imminens passio procerto omnibus scre¬
butur  passionis tamen dies certus ab isdẽ
omnibur. quasi scilic& ignorantibus
tacebatur : Sane & inscripturis tile ali¬
quid inuenio : Nam Zacharias sacerdor
promissosibr ꝑ angelum filio quia non
crediderat omͦ motuit itu ut de filii
nomino scripturus potius quũ reluturur
nututabulus postular&: Merito & hic ubi
dĩ nuntius passionem antestitis imminen¬
tem nutu potius ex praessit & ifidem ad¬
monuit & sacerdotem. Dilictionis autem.
potendȩ ratio: deordinatione rerum &
uoluntatis dispositione ueniebat: quȩ

Expanded text:
esse quod maius est. quod uero nutu poesse quod maius est. quod uero nutu potius et non sermone prolatum est, repraesentationi temporis seruabatur sermonis expressio: solet enim tunc uerbis quodcumque proferri, quotiens quidquid profertur impletur. nam et uere nemo cognouit quare hoc ostensum fuisset, nisi post eodem die quo id uiderat coronatus est. medio nihilo minus tempore imminens passio pro certo omnibus sciebatur: passionis tamen dies certus ab eisdem omnibus quasi scilicet ignorantibus tacebatur. sane et in scripturis tale aliquid inuenio. nam Zacharias sacerdos promisso sibi per angelum filio quia non crediderat obmutuit, ita ut de filii nomine scripturus potius quam relaturus nutu tabulas postularet. merito et hic, ubi Dei nuntius passionem antistitis imminentem nutu potius expressit, et fidem admonuit et sacerdotem muniuit. dilationis autem petendae ratio de ordinatione rerum et de uoluntatis dispositione ueniebat. quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ego quam uis non eẽt lectu sententia &
sidegaudio dilationis acceptȩ lȩto ad modũ
corde resipiscometutamenimpetrationis
incertȩ sic tremebam. ut reliquiȩ formidinis
cor exultans adhuc toto pauore pulsarent
Quidhac reuelatione manifestͥus Quid
hac  dilatione felicius u Ante illi predic¬
ta sunt omnia quȩ cumq: de tam stã promis
sione mutil atum ẽ: singulu deniq scđm
quod ostensa sunt recognos cite : Dilictionem
petit crastini cum de passionis sententia
cogitaretur: Postuluns ut ressuus dieillo
quod impetrauerat ordinaret, Hic dies
unus. significabut annum quo ille post
uisionem acturus in sueculo fuerat: Nam
ut manifestius dicam. Eodie post exactum
annum coronatus est: Quod illi ante annũ
fuerat ostensum: Diem aut̃ dni & sinon
annum indiuinis litteris legimus pro¬
missionitum̃ futurorum debitum illud
tempus accipimus. Vnde nihil inter est
si nunc subdiei. significatione solus annus
osten sus ẽ. Quia illud plenius debet

Expanded text:
ego quamuis non esset lecta sententia, et sic de gaudio dilationis acceptae laeto admodum corda resipisco: motu tamen interpretationis incertae sic tremebam, ut reliquiae formidinis cor exultans adhuc toto pauore pulsarent\\ Quid hac reuelatione manifestius, quid hac dignatione felicius? ante illi praedicta sunt omnia quaecumque possione mutilatum. singula denique secundum quod ostensa sunt recognoscite. dilationem petit crastini, cum de passionis sententia cogitaretur, postulans ut res suas die illo quo inpetrauerat ordinaret. hic dies unus significabat annum, quo ille post uisionem acturus in saeculo fuerat. nam, ut manifestius dicam, eo die post exactum annum coronatus est, quo hoc illi ante annum fuerat ostensum. diem autem Domini, etsi non annum in diuinis litteris legimus, promissioni tamen futurorum debitum illud tempus accipimus. unde nihil interest, si nunc sub diei significatione solus annus ostensus est, quia illud plenius debet
Abbreviated transcription (Latin):
mugnotrihumfo. lecantes. Eo quod re¬
cepissent. putrem quemam misisse plun¬
gebant.. Oliguber nutorẽ: quem recep¬
to collocuer̃ in sedem priscinum: ut fru¬
crecur. cum suis lecitium: quicumsi emulao¬
ti sũ mogaudio trepudiirent
Et cupions incrastinum. ebroind̃. cum
mugnus honorem inuncrib ad propria
distinare : Idem uero ebroinus ñ ẽ passus.
ueł puululum requi es cer. sugacit̃ noifte sed

Expanded text:
magno triumpho, letantes, eo quod recipissent patrem, quem amisisse plangebant olim gubernatorem. Quem recepto collocaverunt in sedem pristinam, ut frueretur cum suis letitiam. Qui cum simul letati summo gaudio trepudiarent , cupiens in crastinum Ebruinum cum magnis honorum muneribus ad propria distinare. Idem vero Ebroinus non est passus vel paulolum requiescere; fugaciter nocte
Abbreviated transcription (Latin):
crum uelamen uini sodalibur suis & scogro
trauit. nammorum continentiam imenur
sobri ac tatem. uerborum. moderinone
senilem antecessit &atem. erat aũt carita¬
ite pradita uulcupulcra. sed pulcrior menti
castitat integra elymosmis laga. itiumis
xoratior lus iedita curis patiperum ac pi¬
regrinorum ꝓuida. infirmis ac segubus.
piao iuuenbus utrodisuplina &tłoꝗ stre¬
nuce. erga e desi asticae stu dioflia scc pasto
ralem. habebat curam. & persuos nuntios
bonitestimonii uiros. scõrum patrocinia
uł sc̃a uolumina. deurberome & d&rans¬
marinir regionibur ignaros homines
addocendum. diuini regis carmina. sibi &.
suis meditandum. do inspirante meruis¬
set habere hiritaq omnibus iuxtadiuinũ
ordinem dispositis. plena dierum. & per¬
fecte a&ate: & hemplum boni operis pos¬
teris relinquens. suboles adque. & eis ui¬
dens nepotes. plus minur sexagensimo
&atis suae anno itamemoriat beatx pest
obitum uiri clccris simi. pippini dñi sui

Expanded text:
crum velamen cum consodalibus suis et sancto crum velamen cum consodalibus suis et sancto tituit; nam morum continentiam, mentes sobrietatem, verborum moderationem senilem antecessit aetatem. Erat autem caritate predita, vultu pulcra, sed pulcrior mente, castitate integra, aelimosinis larga, ieiuniis et orationibus dedita, curis pauperum ac peregrinorum provida, infirmis ac senibus pia, iuvenibus vero disciplina extitit strenua. ralem habebat curam, et per suos nuntios, boni testimonii viros sanctorum patrocinia vel sancta volumina de urbe Roma et de transmarinis regionibus gignaros homines ad docendum divini legis carmina, sibi et suis meditandum, Deo inspirante, meruisset habere. 3. His itaque omnibus iuxta divinum ordinem dispositis, plena dierum et perfecta aetate, exemplum boni operis posteris relinquens, soboles adque ex eis videns nepotes, plus minus sexagessimum aetatis suae annum Itta memorie beate, post obitum viri clarissimi Pippini domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
dam. ei adiuure debuerat. non paruaĩ
sustinuit temptationem. quales iniurias
uł ignobilitater & penurias. propter no¬
menxp̃i supradicta. famiula xp̃i cum
filico succ perpes saest scribere longum
est ũper singulc narratur sed hoctan¬
tum quantam deuotionem. & qualti
desiderium habebant. insediuinum. ut non
uiolatorer animarum. filiam suam suam¬
Ad in lecebras huuis mundi. uoluptater per
uim raperent. ferrum tiisuris arripu¬
it. &capillos scãe puellȩ adinstir corone
abs cisit. sc̃a aũt famula xp̃i ger&rudir.
agins dõ gratias gaudebat. eoqudmerũ¬
iss& in hac breui uita. ꝓxp̃o in capitecoro¬
nam accipere. ut illic perp&uam. corona
corporis & anime integritatem. dignue&
habere. drinde misericorsđr adiutor intri¬
bulationibur ipsor aduersarior ad pacir
concordiam. reuocauit. cersarunt iurgia.
pars diaboli uictarst. mater familias it ta
sili amsuam. dĩ elictam ger&rudẽ scccer¬
dotibus dñitradidit ad accipiendum sic¬

Expanded text:
are. iuvare debuerant, non parvam sustinuit temptationem. Quales iniurias vel ignobilitates et penurias propter nomen Christi supradicta famula Christi cum filia sua perpessa est, scribere longum est, si per singula narretur; sed hoc tantum, quantum devotionem et qualem desiderium habebant in se divinum. Ut non violatores animarum filiam suam ad inlecebras huius mundi voluptates per vim raperent, ferrum tonsoris arripuit et capillos sanctae puellae ad instar coronae abscisit. Sancta autem famula Christi Geretrudis agens Deo gratias, gaudebat, eo quod meruisset in hac brevi vita pro Christo in capite coronam accipere, ut illic perpetuam coronam corporis et animae integritatem digna esset habere. Deinde misericors Deus, adiutor in tribulationibus ipsos adversarios ad pacis concordiam revocavit. Cessaverunt iurgia, pars diaboli victa est. Materfamilias Itta filiam suam Dei electam Geretrudem sacerdotibus Domini tradidit ad accipiendum sa
Abbreviated transcription (Latin):
cumcatidiȩsupra dicta matrerfamiliar
itades: uł desucc orfience filico quide &
factura cogitar& Adueniens uirdĩ ad
domum suam. Amandus ep̃s uerbumdi
predicanr dedñi iussione. regabit utmo¬
ut intellexit ignote notitiam. ac salutrm.
animarum pertinentem scccrumi uelam̃
accepit & scm& ips am do tradidit. & omnia

Expanded text:
supradicta materfamilias Itta, de se vel de sua orfana filia quid esset factura, cogitaret, adveniens vir Dei ad domum suam Amandus episcopus, verbum Dei praedicans, de Domini iussione rogabat, ut mout intellexit ignoti noticiam ad salutem animarum pertinentem, sacrum velamen accepit et semet ipsam Deo tradidit et o
Abbreviated transcription (Latin):
scarum quinginum p̃cedenitum. & hemplec
cordis nr̃ tenebrar flaminaccaritatir & ardo¬
re sce compunctionir uecleant inluminare
propterta omnium opifice. sp̃u scõ adiuuan¬
te debeatir sime uirginir adque nmatrir
famili aȩ̨ ger&rudis & hemplo uel conuer¬
sanone. quar secmndum dm̃ & disciplinãe re¬
gulariter uixt sub axecȩli iuxta idquiod
udimus ułꝑido neos testes audiuinus. ad¬
iuuante xr̃o adque recera puella dominica
abb as scãt congrogationẽ. niuia linsis mo

Expanded text:
mpla cordis nostri tenebras flamme caritatis et ardore sanctae conpunctionis valeant inluminare. Propterea, omnium opifice Spiritu sancto adiuvante, de beatissimae virginis atque Christi matris familiae Geretrudis exemplum vel conversationem, que secundum Deum et disciplinam regulariter vixit sub axe celi, iuxta id quod vidimus vel per idoneos testes audivimus, adiuvante Christo adque sacre puelle Dominicane ab
Abbreviated transcription (Latin):
ren tum. scã di puellas gercerudir secuipe¬
Li beate memoriae gen&ricit suae it tam¬
edie noctu que uerbo & sapientice cõ carahoni¬
unbur amata. super suarcoaantar crer¬
uineracenitium suit sicut periustum
seur racem hominem comperi quipre¬
sent aderat duri pippinur genitor suur
regem degobertum domuisur aonobi¬
lȩ̃ pradum inuitarr& aduenutr ibi¬
dem unur pestiser homo. filiur ducir
austrasiorum quia rege & aparentibur
puelle postulcerr& ut sibi ipse puella in
matrimonium fuirr& promirsa. secundũ
morem scłi ꝓp̃t terrenam. ambitionem &
mituam amititiam. pleccuit regi & patri
puelle. suasit ut in succ prerentia illucum
matre sua fuis s& ȩuocata illiraũt igno¬
rantibur ꝓp̃t quam cauram. r&uocar& in¬
fanem. interrogata inter aepular arege n
illum puerum auro fabricatum siricirin¬
dutum. uoluirs& haberesponsum atilla quasi
furore repl&a respuit illum cumiuram̃
ro dixit. necillum nec alium terrenum ni¬
ipse r& & procerss tius ualdemirarent᷑

Expanded text:
ecus pedes beatae memoriae genetricis suae Ittane die noctuque verbo et sapientia Deo cara, hominibus amata super suas coaetaneas cresvitio initium fuit, sicut per iustum et veracem hominem conperi, qui praesens aderat. Dum Pippinus, genitor suus, regem Dagobertum domui sue ad nobilem prandium invitasset, adveniens ibidem unus pestifer homo, filius ducis Austrasiorum, qui a rege et a parentibus puellae postulasset, ut sibi ipsa puella in matrimonium fuisset promissa secundum morem saeculi propter terrenam ambitionem et mutuam amicitiam. Placuit regi, et patri puellae suasit, ut in sua praesentia illa cum matre sua fuisset evocata. Illis autem ignorantibus, propter quam causam rex vocaret infantem, interrogata inter epulas a rege, si illum puerum auro fabricatum, siricis indutum voluisset habere sponsum, at illa quasi furore repleta, respuit illum cum iuramento et dixit, nec illum nec alium terrenum niipse rex et proceres eius valde mirarentur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aplica bñe dictone. Lic fili Carissiẽ. tue celssitudim tã ꝑ nũcios quos sepe ad ẽã trasinisĩ̃
qras płene potuerit ẽẽ notũ. Q ͦᷤ dudũ apłica sede uaccañ ꝑ obitũ fãlias recordacõis g̾goni
pp̃e .xi. p̃decesẜ nr̃i qui in urrbe decessit. Romane ecãie Card. de quo ꝵ  nuo tũt eras. Barcho
loneũ olim bareñ Archiepm ꝑ uioletia ⁊ impressionẽ romam ppłi in aplita sedem intrudẽ
coatti fue tñit. Nuiia tũ dilecti filii fernando ordĩs fr̃m minoꝵ ꝓfessor confessor tuꝯ. Rodericꝯ
Gr̃nardi audĩe tue anditor ac Aluarꝯ melendi legũ doctor Ambaxiators cui quos pio p̾mi¬
ssorxo ueritate p̾ẜtim abissie eo eisder Cardinalibꝰ qui bic tesident inquitenti huc nonissiẽ A¬
tinasti Iaque eirta Cardi eosdem dum fucenda ꝑ eos in urse p̃dca tomãi pontisic ymineret
elcro ꝑ p̾sarũ połm̃ scã fuerũt. tibi mitti m stͥptis postusarũt instant̃. ⁊. dos totis de sideriio affet¬

Expanded text:
licam benedictionem.Licet, fili carissime, tue celsitudini tam per nuntios, quos sepe ad eam transmisimus, quam alias plene potuerit esse notum quod, dudum apostolica Sede vacante per obitum felicis recordationis Gregorii pape XI, predecesopum, per violentiam et impressionem Romani populi in apostolicam Sedem intrudere coacti fuerunt, quia tamen dilecti filii Fernandus, ordinis fratrum Minorum professor, confessor tuus, Rodericus Bernardi audientie tue auditor ac Alvarus Melendi, legum doctor, ambaxiatores tui, quos pro premissorum veritate presertim ab illis ex eisdem cardinalibus, qui hic resident, inquirenda huc novissime destinasti, illa que circa cardinales eosdem, dum facienda per eos in Urbe predicta romani pontificis imminereter prefatum populum facta fuerunt tibi mitti in scriptis postularunt instanter, nos totis desideriis affec
Abbreviated transcription (Latin):
emptꝰ c̃ ialiruuis seruitutis enicte no¬
mine aliquid emꝑtor auendittre.
fecutus ẽ dem̃ totꝰ fundus euincitirr ob
reliquuẽ slamsialiud obseruaummꝰ
seruititub aliquib euitis ⁊ mox ꝓpͥe

Expanded text:
est et alicuius seruitutis euictae nomine aliquid emptor a uenditore consecutus est, deinde totus fundus euincitur, ob reliquum est: nam si aliud obseruabimus, seruitutibus aliquibus et mox p
Abbreviated transcription (Latin):
qͣł in ea rc p̃toris inꝑium uersetim
¶alto autem distinguit isiexre fam¬
iuari operis nom nũciatõ sit fiã litit
pacisc psidere publica nõucent q̃dis¬
tinctõ ueraest ¶ Et inccitus gͥ om̃ib
adcditum p̃ioris ꝑtinentib que ñ ad
publicam icsionenis adrem fatau̾ate
rispitiunt. patisci lices nam ⁊defurto pa¬
cisci lex ꝑmnt ¶ Metsiquis pacisatur
nedepossiti agat scdmpomponiũualet pa¬
ctimitẽ siquis pactus sit utex causa
ocpossiti om̃e ꝑrculum ꝑ̃stet pompoꝰ ait
fatam: nõcẽ seruandam ⁊ gnaliter q¬
nociens scm̃ pactũ auirt cõi remotum
cst seruari h nonoportet uet legaciu
nisirandũ de ħ ad actum nequis agat

Expanded text:
ium uersetur: Labeo autem distinguit, ut si ex re familiari operis noui nuntiatio sit facta, liceat pacisci, si de re publica, non liceat: quae distinctio uera est. et in ceteris igitur omnibus ad edictum praetoris pertinentibus, quae non ad publicam laesionem, sed ad rem familiarem respiciunt, pacisci licet: nam et de furto pacisci lex permittit. Sed et si quis paciscatur, ne depositi agat, secundum Pomponium valet pactum. item si quis pactus sit, ut ex causa depositi omne periculum praestet, Pomponius ait factam non esse seruandam.Et generaliter quotiens pactum a iure communi remotum est, seruari hoc non oportet: nec legari, nec iusiurandum de hoc adactum ne quis agat
Abbreviated transcription (Latin):
ip ⁊ uris gentiumo uentionisqne¬
dam actõnes pariunti quedaecepĩ
stant. s transseunt inpprium notũ
eloganter aristo celso sꝵ eẽ obligatõ¬
nem utͥpita deditib rem ut mͥalian

Expanded text:
Iuris gentium conuentiones quaedam actiones pariunt, quaedam excestant, sed transeunt in proprium nomen eleganter Aristo Celso respondit esse obligationem. ut puta dedi tibi rem ut mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nõnt ꝑ sonate pactũ fa sat demo¬
maloait prce pattut nõseratinũ.
auidagiit ⁊ aliud agi simulatiẜ si
etaueq̃ tuis a pactum fcm̃ dicatur: nith
sͥ ꝙ seluel remissit creditor debntori

Expanded text:
non ut personale pactum fiat, sed ut demomalo ait praetor pactum se non seruaturum. aliud agitur et aliud agi simulatur.Sed si fraudandi causa pactum factum dicatur, nihil si quod semel remisit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uniᷤ tutorpłium pupilloꝵ noĩt im¬
ũdebrtũ p̃tc̃denciũ. si ꝯucnerit pia¬
cuit. imuus loco tõ nam difficiłe est ut ⁊¬
unus homo duoꝵ nitem sustincat. Nã
net is qui płes actõnes nt adn̾sus cum:
qui unam actõnem ħ̃t płium ꝑsona¬
rum ioco accipitim ¶Cumulum de¬
unti i adpiines simmas referomus

Expanded text:
rium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si conuenerit, placuit unius loco esse. nam difficile est, ut unus homo duorum uicem sustineat. nam nec is, qui plures actiones habet, aduersus eum, qui unam actionem habet, plurium personarum loco accipitur.Cumulum debiti et ad plures summas referemus,
Abbreviated transcription (Latin):
aluis deficient ibius iurandum defẽns audi¬
endusest q̃n enim pupillo denegabitur
actõ ¶ ꝓdigus sideferat ius iurandum:⁊
qui ad ħ habiles sunt quinon ꝯpelluntur
rome iuditumactipere.⁊ nͨ iurare ꝯpel¬
cessabit nisi dehot quo iurau̾it aduersa

Expanded text:
aliis deficientibus iusiurandum deferens audiendus est: quandoque enim pupillo denegabitur actio.Prodigus si deferat iusiurandum, qui ad haec habiles sunt.Qui non compelluntur Romae iudicium accipere, nec iurare compelcessabit, nisi de hac quoque iurauerit aduersa
Abbreviated transcription (Latin):
ctuatio scruitus debertur fructuarius ascr¬
nitutem s nsum fiuctum uendicare debet
agisiue uendicet quis ustimf. siue alu
ctus desinat ocberi ⁊ puto desinere. Nam
⁊ simortuus fu̾it fuctuariu hedi cus
actõnem p̃ccccprum ointaxat fructu
titano quiuicit om̃is causa restituendaest
nõ siseriu fuit ususf. iogatus quid quid
crre fruttuarius cxoperis suisa sctutus est
possessor debebit restituere s si forte tempo¬
re usust᷑. amissus est alio quidam possidẽ¬
te alio autem seliti offerante nõ susfitit
cum usumf̃ iter̃ renonare uerum ca¬
uere quo eum deeuictõne ususf. oportet
Quid. ir siseruum aut fundum is qui pꝰ¬
ssidebat ꝑignoriocdit isquiabco qui pig¬
noriaccepit uire uti ꝓhibetur debebit itã¬
que hr̃e cautitm ¶ Sicut fructitario in
iem ꝯfessoriam agenti fruitus p̾standi st̃¬

Expanded text:
io seruitus debeatur, fructuarius non seruitutem, sed usum fructum uindicare debet agi, siue uindicet quis usum fructum siue alii ctus desinant deberi? et puto desinere: nam et si mortuus fuerit fructuarius, heredi eius actionem praeteritorum dumtaxat fructuu scribit.Fructuario qui uicit omnis causa restituenda est: o si servi fuerit usus fructus legatus, quidquid ex re fructuarii vel ex operis suis consecutus est, possessor debebit restituere. Sed et si forte tempore usus fructus amissus est alio quidem possidente, alio autem liti se offerente, non sufficit eum usum fructum iterum renovare, verum cavere quoque eum de evictione usus fructus oportet: quid enim si servum aut fundum is qui possidebat pignori dedit isque ab eo qui pignori accepit iure uti prohibetur? debebit itaque habere cautum. Sicut fructuario in rem confessoriam agenti fructus praestandi su
Abbreviated transcription (Latin):
cium actõ negatiua oño ⁊ petat adu̾sus
fructuarium. oagit in destrouire ag̾r
uidetur ꝙ̃ͣ alient ⁊ inito se negat ius
tendi nd hãt iuincet tam iure quo possesso¬
rs sunt pociores licet nullum iuis hañt.
intem actõ nsufructuario ꝯptatan nĩ adu¬

Expanded text:
m actio negativa domino competat adversus fructuarium, magis tamen de suo iure agere videtur quam alieno, cum invito se negat ius tendi non habet, vincet tamen iure, quo possessores sunt potiores, licet nullum ius habeant. in rem actio usufructuario competat an etiam adv
Abbreviated transcription (Latin):
minis uł eet sit quib utifrui quis nõ po
usmf᷑. loci leget ita ut ħcids cogantur ui¬
am p̃stare inutilitir ħ ad uctum uideatur
itec suisust. it̃ legato ĩ ter ad emptum si
iutilis est ad empto q scmꝑ sequitur usũ¬
fꝰ. s isi usust̃. sit segatus ad qm̃ ad mnis ñ
ẽ ꝑ h̾editarium fundum extestam̃to u¬
tiq agendo fructuarius ꝯstquetur ut csi
adrtu sibi p̃stetur ususf utrum aũt ad¬
itus tm̃ ⁊ iter anuero nua debeatur frut¬
tuauoigato ciisufructu pomponius. ł¬
uͦ. digest̃ dubiitat ⁊tccte putat ꝓut usu

Expanded text:
miniculis eget, sine quibus uti frui quis non potusum fructum loci leget ita, ne heres cogatur viam praestare, inutiliter hoc adiectum videatur: item si usu fructu legato iter ademptum sit, inutilis est ademptio, quia semper sequitur usu si usus fructus sit legatus, ad quem aditus non est per hereditarium fundum, ex testamento utique agendo fructuarius consequetur, ut cum aditu sibi praestetur usus fructus.Utrum autem aditus tantum et iter an uero et uia debeatur fructuario legato ei usu fructus, Pomponius libro quinto dubitat: et recte putat, prout usu
Abbreviated transcription (Latin):
restitibende sunt s medĩastim scõm minis¬
terium: ⁊ta melascribit ¶ Simiior an¬
nis . ⁊ uł debił seriuis fit uelquis alius
cuiuis nulla opera ec̃ apud dnm potuit
nulla extimms fiet Item uolumptatis is
affcctõnis extimatõ nõ habebitum ueluti
sidecesserit eum dñs autem indelitus hu̾t¬

Expanded text:
 sed mediastini secundum ministerium: et ita Mela scribit.Si minor annis quinque uel debilis seruus sit uel quis alius, cuius nulla opera esse apud dominum potuit, nulla aestimatio fiet.Item uoluptatis uel affectionis aestimatio non habebitur, ueluti si dilexerit eum dominus aut in deliciis h
Abbreviated transcription (Latin):
Sabitare posse ꝓciss auttude inquilino
natat nouelleꝰ inquilinũ diciquicum
at dum ip̃e quo in habutat nõ erit in
iidendum erit. Quid n si cã sꝑatiose do¬
mus usussit relictus hõi medio crint
portunitła ꝯ tentus sit s ⁊ cum his quoᷤ
locoscruoꝵ moptris habet habutabit li¬
cet leberisint isł serui alieni ¶ Mistie¬
ri ainitin sinsus relctus sit posse eami
tũmarito habntare qm̃ qnͥtus mutus
prumis admissit ne ci matrimonio su¬
o carendum foret cumuti uult domo
ram ꝑcc̃tium qum uxor cum maute
possit nabrtare nce fiit oubrttum
quid crad siuidite iogatus sit amupte¬

Expanded text:
habitare posse. Proculus autem de inquilino notat non belle inquilinum dici, qui cum at, dum ipse quoque inhabitat, non erit ei invidendum: quid enim si tam spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula contentus sit? sed et cum his, quos loco seruorum in operis habet, habitabit, licet liberi sint uel serui alieni. Mulieri autem si usus relictus sit, posse eam et cum marito habitare Quintus Mucius primus admisit, ne ei matrimonio carendum foret, cum uti uult domo. nam per contrarium quin uxor cum marito possit habitare, nec fuit dubitatum. quid ergo si uiduae legatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
us trã picume legatus sit in hac spocie
nsusapellaiõne ⁊̃ fructuum ⁊ tinerim¬
agis accipicudum est stipulatõ istaerit
interponenda ⁊ quidam auunt ñ añ hñt
iuutti poni stipulatõnem qmͣ data fuit
pocuua ego autem puto suie postea sũ¬

Expanded text:
sus tantum pecuniae legatus sit, quia in hac specie usus appellatione etiam fructum contineri magis accipiendum est, stipulatio ista erit interponenda. et quidam aiunt non ante hanc interponi stipulationem, quam data fuerit pecunia: ego autem puto
Abbreviated transcription (Latin):
sꝰ petitus sit qui arbores deutiss aut ediffiti¬
um demolitus cẽt aut aliquo modo utatur¬
fitiss aut seruitures inponendo aut ui¬
cinorum p̃dia sib̾ando adiudicis religio¬
nem ꝑtinere ut inspitiat quał ante iu¬
dicium acceptum fundus fu̾it ⁊ usuf¬
ructuario ħ ꝙ intecest abe seructur

Expanded text:
s sit, qui arbores deiecisset aut aedificium demolitus esset aut aliquo modo fecisset aut seruitutes imponendo aut uicinorum praedia liberando, ad iudicis religionem pertinet, ut inspiciat, qualis ante iudicium acceptum fundus fuerit, ut usufructuario hoc quod interest
Abbreviated transcription (Latin):
um pecuua ecat relicta ticio ita nt post
mortem legataru adiacium rediret ꝙͣ ꝙ
adscriptum sit ut usum euis ticius let
ꝓprietatem tamen legatam iusus mẽ¬
cione facta: qr erat restitucõa ad co

Expanded text:
um pecunia erat relicta Titio ita, ut post mortem legatarii ad Maevium rediret, quamquam adscriptum sit, ut usum eius Titius haberet, proprietatem tamen ei legatam et usus mentionem factam, quia erat restituenda ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
ussit ꝑlegatario satis dare placebat u¬
nc cẽ actõnis quo iegatum nec refr¬
incerti usust̃. itiq noĩe partem petirm¬
c petendam abto quisans atceperit acohe¬
de interti que codem cogendum siscrtis si

Expanded text:
iussit pro legatario satisdare: placebat utile esse cautionis quoque legatum nec refrincerti. usus fructus itaque nomine partem pecuniae petendam ab eo, qui satis accepit a coherede, incertique cum eodem agendum
Abbreviated transcription (Latin):
actõne interti q cohedisatis dedit ullu¬
ꝓmittere finito autem usuf. sitoħ̾
mandan non acturos nõ eium suitt¬
pisse mandatum s uolumptati parius¬
se demq caucionis leggato lib̃os ¶ De illo
net duu tractandum suit scd̃m legatũ¬

Expanded text:
actione incerti, quia coheredi satisdedit. illupromittere. finito autem usu fructu simandati non acturos: non enim suscepisse mandatum, sed voluntati paruisse: denique cautionis legato liberatos. de illo nec diu tractandum fuit secundum legatu
Abbreviated transcription (Latin):
tus exponcre coꝵ qͥ alire potestati subet¬
tisunt quiinsoudum tribuunt actõnẽ
¶ Est autra triplex ħedtm̃m autemerũ de
peulio aut deuiremuerso aut ꝙ uissu
hĩt ormiractõ ¶ uerba autemedũ tali¬

Expanded text:
tus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuunt actionem,. Est autem triplex hoc edictum: aut enim de peculio aut de in rem uerso aut quod iussu hinc oritur actio. Uerba autem edicti tali
Abbreviated transcription (Latin):
amus si magͥ est ut u detie ¶ Itẽ siqͥs
ronit ꝓmisserit ⁊ mox tomam inlcgatõ¬
nemiuenerit: nõ c̃ cogendus ardit᷑ siuãm
ꝯtestat᷑us eet. nñt eam exeetere net int̃ est
tic quo inlegatõne fuit anñs si tunt
initt. ione cõꝓmittat. puto cogendum
to nonpecte dubictant. qui utiq nullo mͦ
dubiitabunt. sideeire inlegatõne ⁊ ꝓm¬

Expanded text:
amus: sed magis est, ut non detur. Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem uenerit: non est cogendus arbiter sentencontestatus esset, nunc eam exercere: nec interest, tunc quoque in legatione fuerit an non. sed si nunc in legatione compromittat, puto cogendum to non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione comprom
Abbreviated transcription (Latin):
latõ neciuis dolisu p̃mium ferat:
¶S siciudem ⁊ promiso aditiatur int
siquid. in uleare doło scm̃ sit exstipuli¬
tu ⁊ ueniri quidolo fccit põt n õ siarbitr¬
um quis corrupit uł petcimiꝰ uł am¬
bnt̃e ut ad uocatum adu̾st partis uła
liquem ex his quib cansam suarti⁊m¬
isserat. cxcoli cl iusula poterit ⁊ ueniri.
ił si aduersarium tͥlide tirtumuent
rit ⁊ oĩo si inhat lite dolo mala uersa¬
tus c̃locum habebit exftipulatuactõ
⁊ au iõ siuelit dedoio actõne m extere
adu̾sarius ictõnem nõ debebi. ħabeat ex
stipulatu ac̾tt̃ẽ ꝙ si hurus modi clausuł¬
a inꝓꝓmusso ascripta nõẽ. tunt dedoio
actõuł exceptõ. iocirm habebri s autem

Expanded text:
ferat. sed si quidem compromisso adiciatur 'ut quid dolo in ea re factum sit', ex stipultu conueniri qui dolo fecit potest: et ideo si arbitrum quis corrupit uel pecunia uel ambitione, uel aduocatum diuersae partis, uel aliquem ex his, quibus causam suam commiserat, ex doli clausula poterit conueniri, uel si aduersarium callide circumuenit, et omnino si in hac lite dolose uersatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et ideo si uelit de dolo actionem exercere aduersarius, non debebit, cum habeat ex stipulatu actionem. quod si huiusmodi clausula in compro- misso adscripta non est, tunc de dolo actio uel exceptio locum habebit. hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
distinguemus inꝯpro¬
muło. an minor anmaior sit pena ꝙͣ reᷤ
Aitiua agirur. Non togetur arbit̾ snĩam
dare nisi penia ⁊ ꝓmissa sit ¶ Sitmusties
alieno noĩt ꝯ ꝓmitut nonerit penaꝰ ꝑi
issa pp̃ intercessionem ¶ Sũm a relẽ ut
p̃tor se non interponat sũ ab initio nulł¬
um sit ꝯprussum siue sit. s pendeat an
txeo pena exigi potist. siue posten pena
deficiat. ¶Cim ꝓmisso solluto die mo¬
rte. acceptilatos iuiditõ pactõt. sat̾dotio
obueniente. uidebimnus ancogatur arbi
untare sacͥdotes. oporie  cecerum sipost¬
ei susceꝑit ip̃e quo õimodo siuãm fer¬
re debet it̃ non ẽ cogendus side ncgõtͣn
crat ⁊ prissum nisi posicriore casu ali¬
quid uͥtigantium intersit: ¶ꝯus indi¬
st inc̾te scribit si ꝑ errorem de famoso de¬
licto ad̾ arbitriura itumẽ uł deeo de

Expanded text:
distinguemus in compromissis, minor an maior sit poena quam res de qua agitur. Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit. Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecuniissa propter intercessionem. Summa rei est, ut praetor se non interponat, siue initio nullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eo poena exigi potest: siue postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbituacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet. Item non est cogendus, si de negotio erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›rorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, uel de
Abbreviated transcription (Latin):
dem Siquis sicsoluerit utsi apparu¬
iss ec̃indebitmus faltidia eratiserit red̃a¬
tur repetitõ lotum habebit. negm eninis¬
tractũ est intereos. ¶Sit qui extestamento
solutimisit ꝙ post ea falsumu ino ffcõ sũ
emptc̃em ꝯtinent legatorum solutoꝵ. uł
dimim̃t tõnem ꝑ ħ qi aliis quo legatare¬
licta sunt. Nam diuus adrianus cirtã
ĩtff̃cõsimmuł falsum testamtmum rescrip¬
sitactõnem damdã ei scd̃m ꝙ̃ de ħeditate

Expanded text:
 Si quis sic soluerit, ut, si apparuisset esse indebitum uel Falcidia emerserit, reddatur, repetitio locum habebit: negotium enim contractum est inter eos. Si quid ex testamento solutum sit, quod postea falsum uel inofficiosum emptionem continent legatorum solutorum uel deminutionem per hoc, quia aliis quoque legata relicta sunt. nam diuus Hadrianus circa inofficiosum et falsum testamentum rescripsit actionem dandam ei, secundum quem de hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ułinttm is mouere cum possis tñsisoluis
noiposse tererete. qm̃ subiata ẽꝓrima cãst
pristina causa id ẽturpitudo st̃ et̃t̃porro
antenisi tentis ⁊ actipientis turpis tausa
ent possessorem potioremeẽ etideo. repenci¬
ontuicessare. tãmet si erstipulatõne. solu¬

Expanded text:
olueris, non posse te repetere, quoniam sublata proxima causa pristina causa, id est turpitudo, superesset: porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessare, tametsi ex stipulatione solu
Abbreviated transcription (Latin):
actc̃em qr nonspecialiter locus sater.
uiram elegerit uenditor. ħerit emꝑ¬
ta. ¶ quiuendidit nectsse non bt
simdum emptoris faccre. ut cogitur
qui sundum scipulanti spopondit.
omp̃ S isticus emam ab cocui bouil
inttrotm̃ sit u cui tempus addelib̾an¬
dum deh̾editatt ita darum sirutcidim¬
tuenoi potestas m̃sit dñs nouero dis¬
simileacq si adebitore scieus credito
ulla dubit atõ ÷ nam emptõ est etuẽ¬
dirõ. s res emꝑtorr auffcrri adr̃opõt¬
cum peculio distrahitur ⁊er sureñ¬
. sit extẽptunisiut exemptum sit ne
cumpetusio uenent: noncum pctulio
distractus uideturim̃ siqua res fu̾it¬
sicuritaris pocultris a seruo sbreptas

Expanded text:
actionem, quia non specialiter locus sacer utram eliget uenditor, haec erit empta. Qui uendidit necesse non habet fundum emptoris facere, ut cogitur qui fundum stipulanti spopondit.m. Si sciens emam ab eo cui bonis interdictum sit uel cui tempus ad deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens creditorulla dubitatio est: nam emptio est et uenditio: sed res emptori auferri potcum peculio distrahitur: et ideo siue non sit exceptum, siue exceptum sit, ne cum peculio ueneat, non cum peculio distractus uidetur. unde si qua res fuerit peculiaris a seruo subrepta,
Abbreviated transcription (Latin):
itiio anuero si arbituo umilom nanisi
arbituum om̃ uenditoris accipiamusu
tuditõ milia est quamadmodum siquis
ita uenoiderit. siuolim̃ stipislanti sitir
⁊laciit itaq uetprib magis inumdoni
us accipit fingi ãt se nonaccepisse ⁊
inplectaꝯ ditõ emptõis est ⁊ exempto.
uenditorꝯuentri potest. ¶huismodi
emptõ quanti tucum emaistiquint᷑̃ p̃¬

Expanded text:
itrio, an uero si arbitrio uiri boni? nam si arbitrium domini accipiamus, uenditio nulla est, quemadmodum si quis ita uendiderit, si uoluerit, uel stipulanti sic placuit itaque ueteribus magis in uiri boni uel accepit, fingit autem se non accepisse, impleta condicio emptionis est et ex empto uenditor conueniri potest. Huiusmodi emptio 'quanti tu
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł ꝙ Q uia difficise dignoscipot̾ ub̾
entem teemerr non posse nec tinus cũq
rei si sciasalienatõem interotm̃i eẽutsa¬
cra aut religiosa lota aut qͥiͥoꝵ ⁊ mertiũ
nonsit ut publita que noi inpecitnia
pinis s inpublico usuhsitur utest.
campus martiꝰ. ¶Sifudus annua.
bina trima die eilege uetit uitsimdi
cinstatutam ꝑtium sotuta nontẽt find¬
us inemptus foretaut si emptor inteam

Expanded text:
inum. quia difficile dinosci potest liber entem te emere non posse nec cuiuscumque rei si scias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›us. Si fundus annua bima trima die ea lege uenisset, ut, si statutum pecunia soluta non esset, fundus inemptus fo
Abbreviated transcription (Latin):
io tabatur s unus quisq scõmnetessi¬
titem temporum. at rerumutib inuti¬
na ꝑmutabat qm̃ pierumq cuenit ut
quod alteri super est antridesitss qr ion se¬
mꝑ nonfacue ton currebat utum tuere
com hrẽm ꝙ tuactipere uelleselata materi¬
a est cuis plublita ac ꝑpetua extimatõ di¬
ssitultatib ꝑmutatõnim equalitare ꝙͣ¬
titaus sbncniret. eaq matecia forma
publica ꝑcussa. usium dñum qr non
tam ex sistantia p̃bit quamex quantita¬
te. nit ultra merx iprum erit Alterura p̃¬
ciuim uocatur. ¶Sansine mĩmis
uenditõ dici hodie possit dubit atur.
uelut. si toͣgam dediut tuicam accipetẽ

Expanded text:
abatur, sed unusquisque secundum necessitatem temporum ac rerum utilibus inutilia permutabat, quando plerumque evenit, ut quod alteri superest alteri desit. sed quia non semper nec facile concurrebat, ut, cum tu cem haberem quod tu accipere velles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subveniret. eaque materia forma publica percussa usum dominiumque non tam ex substantia praebet quam ex quantitate nec ultra merx utrumque, sed alterum pretium vocatur. Sed an sine nummis venditio dici hodieque possit, dubitatur, veluti si ego togam dedi, ut tunicam acciperem.
Abbreviated transcription (Latin):
sigͥedo me sumdumemere putarem
cornelianum. tum te uendere sempron¬
stamim. putastiq inorpore disensi¬
mus craptõ num est ¶ dem est siego me¬
⁊ stichum tu pyamphilium ab seatem
ut̃dere putasiasti nam citm ituo⁊ põ¬
it dissetitiatur. aparet nullam cẽ emꝑ¬
tõrensplie si ⁊̃ nomine dissentiani¬
uerum dciorporeꝯ sticͥ nulla dubit atẽ
est. quĩ ualen ctpto isucodito nichu
nim facit error nõis cumatoꝵ pore¬

Expanded text:
go me fundum emere putarem Cornelianum, tu mihi te uendere Sempronianum putasti, quia in corpo‹re› dissensi‹m›us, emptio nulla est. idem est, si ego me Stichum, tu Pamphilum absentem uendere putasti: nam cum in corpore dissentiatur, apparet nullam esse emptio‹nem. Pla›ne si in nomine dissentiauerum de corpore constet, nulla dubitatio est, quin ualeat emptio et uenditio: nihil enim facit error nominis, cum de cor
Abbreviated transcription (Latin):
it inempto eo stõ restituereat᷑ ⁊ utcpian¬
ti minioris postea aluueniss utio empio
uenditori pstaret ad diem petrinia nonso¬
luta platet uendioriexnendite touoĩt
inpto fundofcõ dicatur actc̃em exirendi¬
dofutirameẽs memptis ouim nuendit¬

Expanded text:
it, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine mpto fundo facto dicatur actionem ex uendito futuram esse: in emptis enim et uendit
Abbreviated transcription (Latin):
fidei emptori ꝙ ad petuliares unũno sacti¬
net siertant. uendicare tos domuus pr¬
test. s actõne depetulio tenetur uẽditori:
ut p̾ciũ soluat. ẜsiꝯsunttisunt: actõdepe¬
culio enanescit. ¶O adicere debuit iuł.
non aliter dño seruruendanditore ex
ẽpto tenerꝙͣ si ei p̃tium solidum ⁊ qͤq
s sitamen. actõnesquas aduersus eumynt.¬
elsus Sietint᷑ atitium mut uam pecu¬
mansroganeris ertgomeũ debit oremt

Expanded text:
emptori. quod ad peculiares nummos attinet, si exstant, uindicare eos dominus potest, sed actione de peculio tenetur uenditori, ut pretium soluat: si consumpti sint, actio de peculio euanescit. sed adicere debuit Iulianus non aliter domino serui uenditorem ex empto teneri, quam si ei pretium solidum et quaesem, si tamen actiones, quas aduersus eumet me et Titium mutuam pecuniam rogaueris et ego meum debitorem
Abbreviated transcription (Latin):
iggo y stipulatus aticio deinceps. stiꝑulex
ascio quantominus aticio ꝯ sequipossi side¬
iem ꝑeciero atit non uberabitur seiusalioq¬
uim nͭͨ quic ꝙͣ mithi cauetur at si iudicatũ
ficetit nitns inchil ultͣ scins terpebitur s si
ꝯseio egtro quamuntumq ẽ quominus a

Expanded text:
us a Titio deinceps stipuler a Seio, quanto minus a Titio consequi possim: si decem petiero a Titio, non liberatur Seius, alioquin nequicquam mihi cauetur: at si iudicatum fecerit Titius, nihil ultra Seius tenebitur. sed si cum Seio egero, quantumcumque est quo minus a
Abbreviated transcription (Latin):
dnõne delata. Namsireus iurau̾it. nẽĩe ei
ius uirãd deferente. ꝑtor idius irandum
nõ tuebitur sibienim uirauit alioquim fa¬
ciliuᷤᷤ quisq ad iꝰmrãd̾ decurrens nẽit sibi
ciet ei ius uirandum sũ inꝑsonã suĩ inxt̃¬

Expanded text:
one delata": nam si reus iuraverit nemine ei iusiurandum deferente, praetor id iusiurandum non tuebitur: sibi enim iuravit: alioquin facillimus quisque ad iusiurandum decurrens nemine sibi ciet ei iusiurandum, sive in personam sive in
Abbreviated transcription (Latin):
sone ff̾ut uiratum p̃tor id ius iurandumtu¬
ebitur. ut puta detislitͥ uisiurandum ⁊ iut¬
asti inptcestare incate nontẽ. tuendumerit
insuandums uñ marcelł. scribit ⁊̃ dẽo uira¬
ri posscemp̃gnãs sit mulier uł non sit iurrs¬
imrando standin demq ait si depossessione
erat questioseruari opteresiforte qĩ p̃¬
gr̃as ire inpossessionem uolebat ettumti
itͣ dit̾entur. uł ip̃aiurauat sep̃gnantems

Expanded text:
tum, praetor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier uel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat quaestio, seruari oportere, si forte quasi praegnas ire in possessionem uolebat et, cum ei contradiceretur, uel ipsa iurauit se praegnatem
Abbreviated transcription (Latin):
iulitri iuranti uisuirandum neꝯneniat᷑.
q̃ĩ calũpnit causa uentris nomine fu̾it in
possessiont. neut nimpatiatur in possessio¬
tress anuisiurandum eousq ꝑsit. ntpost
ait ueritarem eẽ querendam qr ius iuran¬
dum alteri neq ꝑdest: n nocet. tatris gͥ
liusiurandum partui non ꝑfitiet nec nõ¬
tebit simat detulerit etiretłex eo p̃gña
nonẽt/ Iurari autem oportet ut de latũ ni

Expanded text:
ri iuranti iusiurandum, ne conueniatur quasi calumniae causa uentris nomine fuerit in possessionem neue uim patiatur in possessione. sed an iusiurandum eo usque prosit, ut post ait ueritatem esse quaerendam, quia iusiurandum alteri neque prodest neque nocet: matris igitur iusiurandum partui non proficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iuretur ex eo praegnas non esse. Iurari autem oportet, ut delatu
Abbreviated transcription (Latin):
prtumas ip̃e credidiss cas non eximiore par¬
it qm̃ exqua hes ip̃e sit alignatas eẽ nam ⁊ si
tͥinh dacerim nummosanos sticho credas de¬
inde mortuo me ignorans dederis: accipitu¬
tis non faciesneq enim sicut illud receptũ
c̃ut debit ori solusnts ei liltrentur quez

Expanded text:
idisset, eas non ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: nam et si tibi in hoc dederim nummos, ut eos Sticho credas, deinde mortuo me ignorans dederis, accipientis non facies: neque enim sicut illud receptum est, ut debitores soluentes ei liberentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitttre iusscrim: tu stipulatus sis p ̃.¬
utares eumtiti debittorẽ eẽ. an nuchie
obligatis. sb̃sisto. si quidemnullum neg¬
ocium ieciẽ ꝯtritisti s ꝓprius est. it ob¬
ligari te existimem. ñ qr ptunam tͥcre¬
didi ħ enimnisi int̾ꝯ sencitates fi̾ non
potest s q petimia mea ad te ꝑueuit eami
mͥ a te redrbonimmet equimẽ

Expanded text:
mittere iusserim, tu stipulatus sis, cum putares eum Titii debitorem esse, an mihi obligaris? subsisto, si quidem nullum negotium mecum contraxisti: sed propius est ut obligari te existimem, non quia pecuniam tibi credidi hoc enim nisi inter consentientes fieri non potest: sed quia pecunia mea ad te peruenit, eam mihi a te reddi bonum et aequum
Abbreviated transcription (Latin):
nitam dedeut fide ussorem ꝙ asteꝑit
crempio eo quo situtor pupilirant curator
uutius pecimniam altuitius crẽdit amsti¬
ꝑulnis fu̾it actõnem dari militi cuius
pccuma fuerit platuit:
alioquin ip̃i soliqui ꝯtraux̾unt. non ti¬
nus accẽp̾it. non amintit exastĩe euis debi¬
te quantitans in quampignus nõ susfi¬

Expanded text:
dedit fideiussoremque accepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuuenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fuerit, actionem dari militi cuius pecunia fuerit placuit. alioquin ipsi soli qui contraxerunt, non cinus accepit, non amittit exactionem eius debiti quantitatis, in quam pignus non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
ne acceꝑit tͣrre sicos actiꝑit ⁊ sumpserit.
licet ꝯditc̃e teneatur. tamendoli exte pit̃¬
ne impotent. qr scd̾m uolim tatem dan¬
tis numin siit ꝯsimptisnã siego õde
ponens ⁊ dedero t tuquasi mutuam accipi¬

Expanded text:
ne acceperit. quare si eos consumpserit, licet condictione teneatur, tamen doli exceptione uti poterit, quia secundum uoluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens