comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an Romao ete quis non at si fas sit¬
dicitensis fas/ une cum a dicameient
et nos trum. Eetud uiuere trislo asperi
ee nucibus facimus quecunq recietis:
cum sapimus patruos/¬

Expanded text:
s non—ali, si fas dicere—sed fas tunc cum ad canitiem et nostrum istud vivere triste aspexi ac nucibus facimus quaecumque relictis, cum sapimus patruos
Abbreviated transcription (Latin):
satyricr crun damue do superie do magna
quod sare lançe. Mon porlit magu messall¬
cippa propago. Composi tums fuo fusq¬
Incoctum gegeroso pectus gonesto. Itic:¬
cedo ue ad moneam templis et farre letabo.

Expanded text:
ae. quin damus id superis, de magna quod dare lance non possit magni Messalippa propago: compositum ius fasqincoctum generoso pectus honesto. cedo ut admoveam templis, et farre litabo.
Abbreviated transcription (Latin):
noste yoeteranus. Non pndor ad
moren discinese uniere nas tun Sed stapet
uicio fibrisq Inereuit oppimum pmĩgue
Cares cuspa nescit quid perdat et acto e¬
Demesus summa rur sus non buccas la
unda

Expanded text:
pudet ad morem discincti vivere Nattae? sed stupet hic vitio et fibris increvit opimum pingue, caret culpa, nescit quid perdat, et alto demersus summa rursus non bullit in unda
Abbreviated transcription (Latin):
gentos quos uite decorat honestas nature uicumy niuine Secolorat
Mam Sctor. uiotitis abs crygit gn prole maculam genture et pudicitia
morum pndor orignus aboletur ⁊ otum Igiture farinue uniuosis pñtious
et fucurio ⁊ licot talis filius naturoalis̃ tałrs Tnne urrrati uꝰ tune¬
solute ex felirita ropula traribit originem Talions tuneh uirtutum dom
et morum uanistate corusc̃as ꝙ oñ Ioso supplint meoita et urotutans
ꝑd ꝓ ortus odiosũs adietit udco ꝙ supeo snus imodi Sefc̃tu nataliumm quit¬

Expanded text:
genitos, quos vite decorat honestas, nature vicium minime decolorat, nam decor virtutis abstergit in prole maculam geniture et pudicicia morum pudor originis aboletur. Notum igitur facimus universis, presentibus et futuristinia, ex illicita copula traxerit originem, talibus tamen virtutum donis et morum venustate coruscat quod in ipso supplent merita et virtutes id quod ortus odiosus adjecit, adeo quod super deffectu natalium hu
Abbreviated transcription (French):
lement de terre le roy tygran qui ua¬
incus a genoilliez deuant ses piez te
noit sa couronne sus ses genoulz en
lui mercis criant Aincois lui mist la
couronne sus son chief et le loua et

Expanded text:
lement de terre le roi Tigrane qui s'estoit agenolliez devant ses piez et tenoit sa corone sor ses genouz en priant merci, ançois li mist la corone seur son chi
Abbreviated transcription (French):
auemis sont despourneus. ¶Item
ceulz qui se combatent doient tous¬
iours tachier aseur. pouoir de met¬
tre leuis a nemis uers terre et te¬
nir en la per fonde mer. ¶ Item
au mast de la nef on doit lier un¬

Expanded text:
e.  Item, ceulx qui se combatent doivent tousjours à  leur povoir tendre à mettre leurs ennemiz vers terre  et eulx tenir en la parfonde mer. Item au mast de  la nef doit avo
Abbreviated transcription (French):
doiuent estre mieulz armez que
Car ilz ne se meuuent pas tant¬
Ilz doment estre bien garnis de
uaisseauhx pleins de poiz noire et
de roisine. souffre et ceille tout ce

Expanded text:
doivent estre mieulx et plus fort armez que ; car ilz ne se  meuvent mye tant doivent  estre garniz de vaisseaulx plains de poix noire, de  raisine, de souffre et d'huylle et tout ce
Abbreviated transcription (Latin):
ristotil Grandia uero et multa si prosꝑa sit
beatiorum uita esficiunt Nam et cum decorate
apta sunt et eorium usuis bonq studiolus q existit¬
Si antem aduerso beatum conterunt quidem at ꝙ
Inquinant Mam et tristiaiam afferunt et oꝑã¬
nones multas impediunt. E emꝑo essent dadala¬

Expanded text:
ro – inquit – et multa, si prospera sint, beatiorem vitam efficiunt. Nam et condecorare acta sunt et eorum usus bonus studiosusque existitSin autem adversa, beatum conterunt quidem atque inquinant. Nam et tristitiam afferunt et operationem multas impediunt». Quam quidem sententia
Abbreviated transcription (Latin):
a̧ixtlo mort Sed Iam bella uocant alias noua
furgere uixet. Caliope maiorq chelim michi tẽdat
apollos Eatalem popula ultro postentibo horam
Aomouet atra dies stigusq emissa tenebris. Nore
meroo ureos inuitat hiatu. Ail uulgar legens
ler que dieuiluna uita frimera ꝑrecipuos anuis
armusq oruendo Angue notat Iamq in miseros
pensum onnie soxorum Sc̃inditur et fureis rapu¬

Expanded text:
autae. Sed iam bella vocant: alias nova suggere vires, Calliope, maiorque chelyn mihi tendat Apollo, fatalem populis ultro poscentibus horam admovet atra dies, Stygiisque emissa tenebris Mors nigroque viros invitat hyatu. Nil vulgare legens, sed que dignissima vita, Funera precipuos annis animisque cruento ungue notat; iamque in miseros pensum omne Sororum scinditur, et Furiae rapu
Abbreviated transcription (Latin):
toleos diu Elebat ut ammislim conpanx cum regia
lunoiixim ad hersiliam decendere lunite crreno Im¬
parat et uacue suasit mandata refferre. O et de latio
o et degente sabmo. Peciꝑuum matrona decq: digni¬
sua tanti. Inte fuisse uiri conunx nnch esse qui¬
emii diste tuos fletꝰ et lit tibi cura uiuendi rssent¬

Expanded text:
Quirini. Flebat ut amissum coniunx, cum regia Iuno Irin ad Hersiliam descendere limite curvo imperat et vacuae sua sic mandata referre: “O et de Latio, o et de gente Sabina praecipuum, matrona, decus, dignissima tanti ante fuisse viri, coniunx nunc esse Quirini, siste tuos fletus et, si tibi cura videndi con
Abbreviated transcription (Latin):
On diu Uis magna mentis blandus adq anpun
calor. Amor est iuuente gienitur luxu et dao Nu¬
tritur inter leta fortune bona Quem si fouere
atq alere desistas cadit Breuiq uires ꝑerdit extictꝰ¬
diu. deun esse amorem tuepi leruias fauens fixit
libido ut liberior foret Tuitailum furrori ininiuiis

Expanded text:
 vis magna mentis blandus atque animi calor Amor est; iuventa gignitur, luxu otio nutritur inter laeta Fortunae bona. quem si fovere atque alere desistas, cadit brevique vires perdit extincts. Deum esse amorem turpis et vitio favens finxit libido, quoque liberior foret titulum furori numinis
Abbreviated transcription (Latin):
aquestos uersos dieut ⁊lio gesta canens transactis
tempora reddit. Dula loquis calamos suterꝑe fla¬
tibus urget. Comita la ciuio gaudet sermone Talia.
Nelpemone tragiao proclamat mesta beati. Terai¬
ure affectum citara mouet. Imperat auget. Pectra
gexens Erato saltat ꝑede carmine uultu. Signat
cuncto manu loquitur Polmmia gestu. rania et¬
Polum motꝯ sceutatur et astra Carmina ualop

Expanded text:
et, intus habet. Clio gesta canens transactis tempora reddit. Dulciloquis calamos Euterpe flatibus urget. Comica lasciuo gaudet sermone Thalia. Melpomene tragico proclamat maesta boatu. Terpsichore affectus citharis mouet imperat auget. Plectra gerens Erato saltat pede carmine uultu. Signat cuncta manu loquiturque Polymnia gestu. Vrania poli motus scrutatur et astra. Carmina Calliope
Abbreviated transcription (Latin):
quo mortis genere uita ista fuiatur quando
ille cui finitur omꝑlis mori non cogitur cum
autem unicurq mortaliũ lub cotidianis uite
huiq casibꝰ inmimerabiles mortes quodãmodo
continentur ꝙͣ dm incertum est que natura¬
rerum uentura sit quero utrũ lanctiꝯ lit unã¬
ꝑ peti mortem moriendo an omnes timere

Expanded text:
quo mortis genere vita ista finiatur, quando ille cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mortalium sub quotidianis vitae hujus casibus innumerabiles mortes quodammodo comminentur, quandiu incertum est quaenam earum ventura sit, quaero utrum satius sit, unam perpeti moriendo, an omnes timere
Abbreviated transcription (Latin):
num: et mexcatum eum qui haberetur maxĩo
ludorum apꝑaratu tonꝗ grece celebritate. Nam¬
et ut illi alii crꝑoribꝰ exercaitatꝭ gloriam et no¬
bilitarẽ orone pererent. Alni emendi aut uen
eorum idq uel maxime In genuũ qui nec plansũ
nec lu xum quererent. sed uisendi caula uenixẽt
rudiolq prospicerent. quit hageretur et quo
modo Item nos quali in mercatis quadam ce¬
lebritate ex urbe aliqua in hanc uitam ex alia
uiro et natura ꝑfectos: alios gorie seruire. alios
pecunie. raroi esse quol dam qui ceteris omnibus
ꝑeo in hilo habetis. xerum nosteam naturam stu¬
diose prtuerentur hos se appellare laꝑienae studio

Expanded text:
num et mercatum eum, qui haberetur maxumo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate; nam ut illic alii corporibus exercitatis gloriam et nobilitatem coronae peterent, alii emendi aut vendeorum, idque vel maxime ingenuum, qui nec plausum nec lucrum quaererent, sed visendi causa venirent studioseque perspicerent, quid ageretur et quo modo, item nos quasi in mercatus quandam celebritatem ex urbe aliqua sic in hanc vitam ex alia vita et natura profectos alios gloriae servire, alios pecuniae, raros esse quosdam, qui ceteris omnibus pro nihilo habitis rerum naturam studiose intuerentur; hos se appellare sapientiae studio
Abbreviated transcription (Latin):
aquesta forma/. Quin et luꝑremo cum lũine
uita xeliquit⁊ Non tamen omne malum mi¬
seris nec funditꝰ ommes/ Corꝑore excedũt pes¬
tes penitusq necesse est/ Nulta diu concreta
modis in olecere inpeis/ Ergo exercentur penis
ueterumq maloriun Suꝑli ia exꝑendunt alie
panduntur inanes/ Suspenso aduentos alii
sub gurgite uasto / In festum eluitur stelꝯ aut
exuritur Iemi/ Quisq luos ꝑatimur manes
exinde ꝑer amplum. Nitimur eliluum et

Expanded text:
e caeco. Quin et supremo cum lumine vita reliquit, non tamen omne malum miseris nec funditus omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. Ergo exercentur poenis, veterumque malorum supplicia expendunt: aliae panduntur inanes suspensae ad ventos; aliis sub gurgite vasto infectum eluitur scelus, aut exuritur igni; quisque suos patimur Manes; exinde per amplum mittimur Elysium, et
Abbreviated transcription (Latin):
luallum dient Quem mnihi dabie qui aliquod ꝑre¬
cium tempori ponat. quit diem extimet qui intolli¬
garse quotidie in hoc enpui fallimure ꝙ mortem ꝓs¬
picimꝯs magna ipars eniui iam ꝑreteriit quic quit
etatis recro est mors tenet/ ultunameut saur

Expanded text:
am fit. Quem mihi dabis, qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem estimet, qui intelligat se quotidie mori. In hoc omnes fallimur, quod mortem prospicimus. Magna pars eius iam preteriit, quicquid etatis est mors tenet, dum differtur
Abbreviated transcription (Latin):
preposit / Si ergo deo quanto lumilioe tanto fit
quisq ꝑroꝑiquior nulla est ab illo alia lon¬
einquiras ꝙͣ eius dilimilitudo In corꝑorali uero
illi etexno et ia cõmutabili conto est anpia ho¬
ininis dilimilior quanto rerum temporalium

Expanded text:
ri.\' Si ergo deo quanto similior, tanto fit quisque propinquior, nulla est ab illo alia longinquitas quam eius dissimilitudo. Incorporali uero illi aeterno et incommutabili tanto est anima hominis dissimilior, quanto rerum temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
niie quid eniui salui est muhieri amissa ꝑudiscicia
uestigia uiri aliem Collatine in lecto tuo sunt ceterũ
corpꝯ tantum uidlatum aniiꝯ pasoris mors testis erit
S dare dextras fidemq aud imꝑune adultero tore exi
est Torquinꝯ qui hostis ꝓ hospide priore nocte ui ax¬
matꝰ mihi libiq li uos uiri estis pestifferum huit abs¬
tulit gandiumt uos uideritis quid illi debeaturr. Sgo
me si peccato absauo suplicio non libero nec ulła in

Expanded text:
it; 'quid enim salui est mulieri amissa pudicitia? uestigia uiri alieni, Collatine, in lecto sunt tuo; ceterum corpus est tantum uiolatum, animus insons; mors testis erit. sed date dexteras fidemque haud impune adultero fore. Sex. est Tarquinius qui hostis pro hospite priore nocte ui armatus mihi sibique, si uos uiri estis, pestiferum hinc absinquit, videritis, quid illi debeatur: ego me etsi peccato absolvo, supplicio non libero; nec ulla deinde
Abbreviated transcription (Latin):
aut auꝯ hic tus ut ego qui te genui cole iustriã
et pietatem que cum magna In parentibꝰ et ꝑro¬
ꝑincuss tum in patria maxima est. Quare
ea uia uita est in celum et in hunc cetum eorũ
qui iam uiioerunt et corꝑore lassati illum incolũt

Expanded text:
ut avus hic tuus, ut et ego qui te genui, cole iusticiam et pietatem, que cum magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima est. Et ea vita via est in celum et in hunc cetum eorum qui iam vixerunt et corpore relaxati illum incolunt
Abbreviated transcription (Latin):
seguex Tuli. Nam qui se humanꝑs uinis conta¬
iiassent et se totos libidimba dedissent quibꝯ
uelint lecati domesticis uiais at q flagiais sepi¬
quinassent. ubi rei ꝑublice uiolande fraudes in ex¬
piabiles concepissenr hiis demum quoddam iteꝵ¬
ttex esse le dusum adconalio deorum. Quiantenr
le in tegros castosq seruasent quibusq fuisset anrrna¬
cum corꝑoribꝰ contagio. seq ab iis semꝑ se uocauislem
essentq in orꝑoribꝰ humanis uitam imꝑari deorũ¬

Expanded text:
cedentium, nam qui se humanis vitiis contaminassent, et se totos libidinibus dedissent, quibus caecati velut domesticis vitiis, atque flagitiis se inquinassent, vel in republica violanda fraudes inexpiabiles concepissent, iis demum quoddam itsse, seclusum a concilio Deorum. Quiautem se integros, castosque fervavissent, quibus minima fuisset cum corporibus contagio, sefeque ab his semper sevocassent, essentq
Abbreviated transcription (French):
Non tam iuno Teoianis aquibꝰ rouia carnalem¬
ducis originetu artes uidetur. Inuidilse Lomanas
ꝙͣ isti demones quos aduch deos putas omin genere
hominum sedes inuident semꝑiternas hon Intue¬
que ꝑ noure al home quant se troba en la agonia ola
mort lo demoni li aparex reduhintli a memoria
tots los seꝯ peccats/, de mostrant li aquells esser tals¬

Expanded text:
Non tam Iuno Troianis, a quibus carnalem originem ducis, arces uidetur inuidisse Romanas, quam isti daemones, quos adhuc deos putas, omni generi hominum sedes inuident sempiternas. EtNon tam Iuno Troianis, a quibus carnalem originem ducis, arces uidetur inuidisse Romanas, quam isti daemones, quos adhuc deos putas, omni generi hominum sedes inuident sempiternas. Et tu
Abbreviated transcription (Latin):
ranionis est particeps: ꝑ quam consequenaia ceruit
causas rerum uidet eaxumq progressq et quasi an¬
te cessionis non ignorat similitudmes umꝑat. rebꝰꝙ
presentibꝰ adiungit atq annectit futuris. facile
tonq uite ciresum uidet ad eamqz regendam ꝑriꝑat

Expanded text:
rationis est particeps, per quam consequentia cernit, causas rerum videt earumque praegressus et quasi antecessiones non ignorat, similitudines comparat rebusque praesentibus adiungit atque annectit futuras, facile totius vitae cursum videt ad eamque degendam praeparat
Abbreviated transcription (Latin):
ualeriꝯ sala consulibꝰ. Mar. Pomꝑoniq pretor
senator consulir q̃d uerba facta sunt de philosoffis
et rethoribꝰ De ea xe ita censuerunt. ut N. Ppom¬
ponia pretor anmaduerteret cuxaretqz ut si ei
re . P. fideq sue uidexetux uti Rome ne essent de
eisdem interiecto temꝑore. ¶h. domiaq en obar¬
bꝯ. L. Lucinꝰ Crassꝰ censsores item dixerunt
reuunaatum est nobis esse homines qui nouũ
genꝯ discipline instituherunt ad quos iuuentꝰ
in ludum conueniat eos sibi nomen imꝑosin se
latino rhe tores. ibi omnes adolocentulos dies to¬
tos desidere. Maiores nostei que libros suos dicere
et quos in ludos Inumnitari uellent instituherum
hec nouaq ꝑrerer consuetudinem ac morem ma¬
ioeum fiunt neq ꝑlacant neq recte uidentur¬
Qua ꝑroꝑter et his qui eos ludos habent et his
qui eo ueniee consueuerunt uidetur faaundum
et stendamꝰ nostram sentenam esse nobis non

Expanded text:
Valerio Messala coss. M. Pomponius praetor senatum consuluit. Quod verba facta sunt de philosophis et rhetoribus, de ea re ita censuerunt, ut M. Pomponius praetor animadverteret curaretque, ut ei e re p. fideque sua videretur, uti Romae ne essent." De eisdem interiecto tempore Cn. Domitius Aenobarbus, L. Licinius Crassus censores ita edixerunt: "Renuntiatum est nobis, esse homines qui novum genus disciplinae instituerunt, ad quos iuventus in ludum conveniat; eos sibi nomen imposuisse Latinos rhetoras; ibi homines adolescentulos dies totos desidere. Maiores nostri, quae liberos suos discere et quos in ludos itare vellent, instituerunt. Haec nova, quae praeter consuetudinem ac morem maioQuapropter et his qui eos ludos habent, et his qui eo venire consuerunt, visum est faciundum, ut ostenderemus nostram sententiam, nobis non
Abbreviated transcription (Latin):
neq tecta magniffica neq oꝑes: neq Imꝑia: neꝙ
eas, quibꝰ maxime astricti sunt uoluptates in bo¬
iiis Rebus aut exꝑetendis esse duxi Lupppe cum
tamen maxime deliderare quibus abundarent
Neq enim unꝗͣ ex pletur neq laciatur cuꝑiditas
sitis Neque ea solum habent libidine augendi
euciantur sedeciam amictendi metu de que

Expanded text:
neque tecta magnifica neque opes neque imperia neque eas, quibus maxime astricti sunt, voluptates in bonis rebus aut expetendis esse duxi, quippe cum tamen desiderare maxime, quibus abundarent; neque enim umquam expletur nec satiatur cupiditatis sitis, neque solum ea qui habent libidine augendi cruciantur, sed etiam amittendi metu. in quo
Abbreviated transcription (Latin):
Iu amoris xota iuiser examinor: feror. differor
distra hor deripior. Ita nullam mentem aupun
habeo ubisiu. ibi nonsum. ubi non sum ibi est
aupiꝰ Ita michi omnia ingenia sunt Quod
lubet non lubet ian id continuo Ita mei ãmor
lassi aupaumi ludifficat fugat. agit aꝑetit. raꝑ¬
rat. retinet. lactat. laxgitur: quod dat: non dat
deludit modo quod suasit dissuadet: quod duasit
id ostendat. Maritunis enꝑm modis mecum
exꝑitur ita meum frangit amantem aupmm¬

Expanded text:
i amoris totus miser. Exanimor, feror, differor, distrahor, diripior, ita nullam mentem Animi habeo, ubi sum, ibi non sum, ubi non sum ibi est animus, Ita michi omnia ingenia sunt, quod lubet non lubet, iam id continuo Iam amor lassum animi ludificat, fugat, agit, appetit, Raptat, retinet, iactat, largitur, quod dat non dat, deludit, Modo quod suasit dissuadet, quod dissuasit id ostentat. Maritimis modis mecum experitur, ita meum fatigat amantem Anim
Abbreviated transcription (Latin):
iste qui uullgo appellatur amor: Nec hercule iiiemo
quo nomine alio possit appellari. tante leuitatis est
ut nichil uideam. qͣd ꝑutem conferendum. Quẽ cecli
deuz quidem summum ꝑutat ut stultam aut
rerum esse imꝑitum extummet cum in manũ sit quẽ
esse dementem uelit quẽ laꝑe. quẽ insanire. quem pn
morbum inicii. quẽ cõtra amari: quẽ expeti: que
accersiri O preclaram emendatricẽ uite poeticam
que amorẽ Rlagicy et leurtatis auctorõ in cõsilio deor¬
collocandum ꝑutat// Narra apres lo Poeta¬

Expanded text:
iste, qui volgo appellatur amor—nec hercule invenio, quo nomine alio possit appellari—, tantae levitatis est, ut nihil videam quod putem conferendum. quem Caecilius deum qui non summum putet, aut stultum aut rerum esse imperitum existumat, Cui i/n manu sit, quem e/sse demente/m velit, Quem sa/pere, quem sana/ri, quem in morbum i/nici, Quem co/ntra amari, quem e/xpeti, quem er. o praeclaram emendatricem vitae poëticam, quae amo- rem flagitii et levitatis auctorem in concilio deorconlocandum putet!
Abbreviated transcription (Latin):
late sangnine diuum Tros Anchisade facilis de cen¬
lꝯ auermi Noctes adq dies patet atri ianna ditis
Sed reuocare gxadum suꝑasq enadere ad aurum
Hoc oꝑo hic labor est ꝑanais quos equa amant su¬
ꝑiter aut ardens euexit ad ethera uirtus. La¬

Expanded text:
Sate sanguine divom, Tros Anchisiade, facilis descensus Averno; noctes atque dies patet atri ian- sed revocare gradum superasque evadere ad auras, hic opus, hic labor est. Pauci, quos equs amavit Iupiter aut ardens evexit in ethera virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero causam iustam deus ipse dederit ut tũch
Soceati, nn ch uathom seꝑe multis. Ne ille me dig
fidiq uir sapiens letꝯ exiis tenebris in lucem illamr
exceslerit, nec tamen illa uincula caxceris xuꝑit¬
Legis enpn uetant sed tanꝙͣ a magistratu aut ab
ali qua potestate legitima: sic a deo euocatꝰ at ꝙ

Expanded text:
cum vero causam iustam deus ipse dederit, ut tunc Socrati, nunc Catoni, saepe multis, ne ille me Dius Fidius vir sapiens laetus ex his tenebris in lucem illam excesserit, nec tamen ille vincla carceris ruperit—leges enim vetant—, sed tamquam a magistratu aut ab aliqua potestate legitima, sic a deo evocatus atque
Abbreviated transcription (Latin):
Massamissa iatuentem in me bona et principio in sꝑa¬
nia adungendam amiciciam mecum ueuisse Et pos¬
tea in affrica te ip̃m sꝑem oumem tuam et te in fide
meam courilisse At qui nulla earum uirtꝰ ꝓpter qͣs
tibi appetendꝰ uisq sum in qua ego eque temꝑanna
ac continencia libiduum gloriatꝰ fuerim hanc te
quoq ad ceteras tuas eximias uirtutes Massamisse
a diacisse uelin. Nam michi non est rede tautum ab
hostibꝯ armatis etatis nostre ꝑericulum: quantum
a crecunfusis undique uoluptatiba qui eas tẽ panaa
ua trenauit ac domit multo maiq deca maioremq uicto¬
riam sibi ꝑeꝑerit ꝙͣq nos Siꝑhace uicto hẽmq Que
me absente strenue ac fortiter fecistis libenter et cõme¬
me dicente erubecere malo. Siꝑhax populi Romani
ausꝑiciis uictꝰ captꝰq est Itaq ip̃m coniunx Regnũ
ager oꝑpida homines qui incolunt quic quid demꝙ
Siꝑhacis fuit preda populi Romani est Regem et¬
coniugem eis eciam si non iut uiuis uartaginensis

Expanded text:
Masinissa, intuentem in me bona et principio in Hispania ad iungendam mecum amicitiam uenisse et postea in Africa te ipsum spesque omnes tuas in fidem meam commisisse. atqui nulla earum uirtus est propter quas tibi adpetendus uisus sim qua ego aeque ac temperantia et continentia libidinum gloriatus fuerim. hanc te quoque ad ceteras tuas eximias uirtutes, Masinissa, adiecisse uelim. non est, non—mihi crede—tantum ab hostibus armatis aetati nostrae periculi quantum ab circumfusis undique uoluptatibus. qui eas temperantia sua frenauit ac domuit multo maius decus maioremque uictoriam sibi peperit quam nos Syphace uicto habemus. quae me absente strenue ac fortiter fecisti libenter et commeme dicente erubescere malo. Syphax populi Romani auspiciis uictus captusque est. itaque ipse coniunx regnum ager oppida homines qui incolunt, quicquid denique Syphacis fuit, praeda populi, Romani est; et regem coniugemque eius, etiamsi non ciuis Carthaginiensis
Abbreviated transcription (Latin):
bordiriaus de terra. a unũ quaneia de prato pro lidiprio de falute
auinarũ parcta medrũ in alemosinam sene ulla aquisitine pngimis
moae. Ipsi autem me or fratrem meñ lucium de hoe betrhsrlo cua
reguta rerestituat nos. et oscutati put. Se ilidem couueninus
donum hoc a dominis nostuis carralibas serraturos. Noe donan

Expanded text:
ato, pro beneficio et salute animarum parentum meorum in helemosinam, sine ulla requisitione progenie mee. Ipsi autem me et fratrem meum Lucium de hoc beneficio cum regula revestierunt nos et osculati sunt. Et ibidem convenimus donum hoc a dominis nostris carnalibus servaturos. Hoc donum
Abbreviated transcription (Latin):
illo tradidit s. Benigno habendas. ac ur. llalmo Abas. Sibiqz
subii las monae les. Sed quia pradista etelesia is quo as ipho
Abb̃ate willlmo monas horuui ordo regularis rol lo candus esst¬
inper terra consisir quan somes o⁊zo ee nobis tener
benepcrali dono. iphons conitis precibus in quanibus nostris

Expanded text:
illo tradidit sancto Benigno habendas, ac Vuillelmo abbati sibique subjectis monachis. Sed, quia predicta ȩcclesia, in qua ab ipso abbate Willelmo monachorum ordo regularis collocandus estsuper terram consistit, quam comes Otto ex nobis tenet beneficiali dono
Abbreviated transcription (Latin):
solertra. gnonsaui auessit ad Lementinus mansuetidinis nosta duscissinia
ae ailediszana goresitis soxor. uira. petens or fusplicans ut Abbatia
lomanis qua constrncta habetur ni honore B. petri Apostolorum
principas. et est fita in Comitatu laltense. per prauepru nostra
iegalis dignitates es in uita qua conaelerenni. erur habaer pocr
decescum suum potestatera relinquendi enieñq uoluerit hereden
suun. Qnam peschonen intimo ee corde fascepinnis. S por

Expanded text:
it ad clementiam magnitudinis nostrae dulcissima ac dilectissima Adaleydis soror nostra petens et subplicans, ut abbatiam Romanis, quȩ constructa habetur in honore beati Petri apostolorum principis, et est sita in comitatu Waldense, per praeceptum nostrae regalis dignitatis ei in vita sua concederemus et ut haberet post discessum suum potestatem relinquendi cuicumque voluerit heredum suorum. Quam petitionem intimo ex corde suscepimus et p
Abbreviated transcription (Latin):
houanis oitem largiaiur sum rixitiz: cum autem Deus eday
à corpore uocare dignatus fuerst. habuat licentiam. et omren
faeultatem relinquere eani cnieñq elegent de heredibus fnis.
ayne in hac nostra largiho firmior habeatur. er pe cuiza Pecula
inconuulse sorretur. manu nosta sulterfirmarionis. en de
annli nostri imprescione gitlari pracepinras.

Expanded text:
omanis eidem largimus dum vixerit. Cum autem Deus eam a corpore vocare dignatus fuerit, habeat licentiam et omnem facultatem relinquere eam quemcumque elegerit de heredibus suis. Adque ut haec nostra largitio firmior habeatur et per cuncta secula inconvulsȩ servetur, manu nostra subter firmavimus et de anuli nostri inpraessione sigillari praecepimus.
Abbreviated transcription (Latin):
grebus quib. ad uixerint. e quali seumyr ex ipsis quatnor
supershes exentent qureto illos ordine cnni omiu emelior¬
ahone teneaut or possideant. Si auteus ex inslifuto ceusu
negligentes eliqui d exshiterit sid ipsun eis emendare
liceat. si quod tenuernis non amittant.¬
fieri a adfirmari rogarit.¬

Expanded text:
diebus quibus advixerint, et qualiscumque ex ipsis quatuor super nos extiterit quieto illos ordine cum omni emelioratione teneant et possideant. Si autem ex instituto censu negligens aliquis extiterit, id ipsum eis emendare liceat et quod voluerint non amittant.oberti a
Abbreviated transcription (Latin):
ni uilla Apeir rel Poha. perpetuatiter habenduni. Otermnu
etiaui eider s. Martino nn alio loco alterum mansun illorũ
indominicatuni. cum ecc lesia consbenlta in honore s. Marrae
cum terris cultis et incultis. sitris. pratis. aquis. aquarũ ue¬
decursib.. paseues er alis mansis ad ipsir perpneurl. et
cum mancipiis ei Idem pergnentib. pranchin. Magenpid
rentgard. ragencin. Radechin. Celega. Otraro. Eorauii
er molensino ĩ. fito in pago Bracbanusse sin uilla quatrenal
himilite pepeturo habendum. Delerat et am in fento¬

Expanded text:
in villa a Peiz vel Petia, perpetualiter habendum; obtulerunt in villa a Peiz vel Petia, perpetualiter habendum; obtulerunt etiam eidem sancto Martino in alio loco, alterum mansum illorum indominicatum, cum ecclesia constructa in honore sanctae Mariae, cum terris cultis et incultis, silvis, pratis, aquis, pascuis et aliis mansis, ad ipsos pertinentibus et cum mancipiis eisdem pertinentibus, Franchin, Magenfrid, Leutgard, Ragenein, Brodechin, Gelegt, Otoard, Edran et molendino I sito in pago Bracbantisse, in villa Guatremal similiter perpetualiter habendum. Dederunt etiam in terti
Abbreviated transcription (Latin):
Nos igntur. Roscers in des nomine gregis atparerũ inclisi
lontisroris crescti s mrartiu allas. nec non et turiri aoitee
Nueo. eui post nes cunn seniore nostto reze raeoro cnres horre
nostros inipetratos habemns. percognituns et mani fechum g
rolunins suer Serib nostris esussem Si Nlartiri Abbatib. quoma¬
quutbertus seli et uxor eius bertaids offereuter deo er sn
idrest manfuni ĩ. indominicatuus. enu ferris cultis. et incultis.
pratis. sitris. cutturis dominicatis. pascuss et farinarro.
ad quem pertnent alii mansi u. Imiliter cun omuili corũ
utilitatib. et adiacentiis cum mancipuis utriaspa sexus in essse
cõmauemib.. Eringereo uolz er Gerbaldo a uyoro esns Ernẽg:¬
ardi. godino etian Ingilgeno er uxore eius Adalburgi. Gro¬
sino seniqz er eins bxore gelia: Adalardun insuper atqi
sulpitiun. cum omnib. aliis rebus pradisto monso pertineas.
et camba ĩ. Est autem ipse mansus. ad queni ali pertnoꝵ.
situs in pago uel comitasu tainoesose. ni uicaria Barsarisa

Expanded text:
rerum incliti confessoris Christi beati Martini abbas necnon et filius noster Hugo, cui post nos cum seniore nostro rege Karolo omnes honores nostras impetratas habemus, percognitum et manifestum esse volumus successoribus nostris ejusdem Sancti Martini abbatibus quoGumbertus scilicet et uxor ejus Bertaidis, offerentes deo et sancto id est mansum unum indominicatum, cura terris cultis et incultis, pratis, silvis, culturis dominicatis, pascuis et farinario, ad quem pertinentalii mansi quinque, similiter cum omnibus eorum utilitatibus et adjacentiis, cum mancipiis utriusque sexus in eisdem commanentibus, Eringerio videlicet et Gerbaldo et uxore ejus Ermengardi, Godomo etiam, Ingilgerio et uxore ejus Adalburgi, Brodoino denique et uxore ejus Gelia, Adalardum insuper atque Sulpicium cum omnibus aliis rebus praedicto manso pertinentibus et camba I. Est autem ipse mansus ad quem alii pertinent situs in pago vel Comitatu Hainoense, in vicaria Banciasense,
Abbreviated transcription (Latin):
campis silris paseuis er enm locis dnob. ad u. Eccliha
qua quondam uli fuernut readificandug. unam in
honore s. fareldis. er atteraui in honore S. salri. fitiu
Ini pago er no lomitatu Austrobannens Iuyer fluniam
scaldi ni uilla Laueianis.cum alis ex mansib. ad
ipsuns pertinenrib.. er mancipiis ad ipsos aspiesenrib. xx
quoruui hae sunt nomina. Ingelber. ntem Engelbor. Erad
quarrimbert. huitbert. Salamon. Tembelt. Hidon peges
sieart. Adalreu. Mleurin. tatelon. Homenes. mucbra

Expanded text:
silvis, pratis, pascuis et cum locis duobus ad duas ecclesias, quae quondam ibi fuerunt reaedificandas, unam in honore sanctae Fareldis et alteram in honore sancti Salvi, situm in pago et in comitatu Austrobannensi super fluvium Scaldi in villa Lancianis cum aliis sex mansibus ad ipsum pertinentibus et mancipiis ad ipsos aspicientibus XX, quorum haec sunt nomina, Ingelbert, item Ingelbert, Erad, Guarembert, Guibert, Salomon, Teinbalt, Aldon, Restet Sicart, Adalven, Aleuvi
Abbreviated transcription (Latin):
cum x. aliis mangis quos S. Martino condonabunt
aa iplos aspicienril y eis o duob tantum infaurl.
s. martini cauonicorm. noshocũq oliora trdelium
snb cerisiuui inshtutione concederemas. Quorun
deprecahonem non ndelitam ogno sentes. concessinius eis
ipsas sus omus integritate quas ex rebus S Mensni poss dabau
ni quibusenioz adaceaut locis. eo siquideri iatieuis ordine
or fonore ur Sudeaut ipsi oi post disassum iesorun
luo preescispre filis stephanus uolz atqr parberam redosto

Expanded text:
cem aliis mansis quos Sancto Martino condonabant, ad ipsos aspicientibus eis et duobus tantum infantibus sancti Martini canonicorum nostrorumque aliorum fidelium sub censum institutione concederemus. Quorum deprecationem non indebitam cognoscentes, concessimus eis ipsas sub omni integritate, quas ex rebus Sancti Martini possidebant, in quibuscunque adjaceant locis, eo siquidem rationis ordine et tenore et studeant ipsi et post discessum ipsorum duo praescripti filii, Steph
Abbreviated transcription (Latin):
ocrapones requirendas ullo uonquan tempore ingredi audar
uel ca qua iuporcus me monata sunt penitus enciger prasgauia
st quiequid de cehus ipsorum fisure noster sperice poterar.
nos pro aterna reniuuorahone pradidos mouastenis cone:¬
edruans. us perennibus temporbns in alimonia pauperum. E
R penslia serdoruus. uol auallarums chrisein esdero meuastori
aeo famalontam profisat in augmontum. Et quandquidem io

Expanded text:
mpore ingredi audeat, vel ea que superius memorata sunt penitus exigere presumat. Et quicquid de rebus ipsorum fiscus noster sperare poterat, nos pro eterna remuneracione predictis monasteriis concedimus, ut perhennibus temporibus in alimonia pauperum et stipendia servorum vel ancillarum Christi, in eisdem monasteriis Deo fam
Abbreviated transcription (Latin):
ttruponicos dirina repropieiante clementia. Imp. Augustas.
Cum petitionibus ferporum dei quaz aunbus elemenza nostre
compeltente eos qualibet necessitate insinuare stduceriit ftidoreu
impersalis h cellentiae. esus amore cuius milihae pexter doferdire
noscuntur. acõmodare enramus. illius proculdubio mfericadiaus
conciliare credimus cninz honore et amore ia Efinto procurcrus
Sqi sur notum este uolumus omusbus fidelitus sancta do. ecclipias

Expanded text:
pitiante clementia, imperator Augustus. Cum petitionibus servorum Dei, quas auribus clementiae nostrae, compellente eos qualibet necessitate, insinuare studuerunt, favorem imperialis excellentiae ejus amore, cujus militiae jugiter deservire noscuntur, accommodare curamus; illius procul dubio misericordiam conciliari credimus, cujus honore et amore id efficaciter procuramus. Igitur notum esse volumus omnibus fidelibus sanctae Dei Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
tegosho stabilos haberetur. haue nostran auctrritaten qrea
spatum monasteriã s. genedisa es peltores atpy monachas illc
per tempora labentra degentes feri degessmus. per qnã prisicm
atp iubemus ut memoratie uilluta cun omni saregntte in
pestorum ey nydleu monasteris potistate et qubanatione eduip¬

Expanded text:
beretur, hanc nostram auctoritatem circa præfatum monasterium sancti Benedicti et rectores atque monachos illic per tempora labentia degentes fieri decrevimus, per quam præcipimus atque jubemus ut memoratæ villulæ cum omni integritate in rectorum ejusdem monasterii potestate et gubernatione
Abbreviated transcription (Latin):
per auitorstatis suae pracesstũ delegassor. eop pmne deuina docabien
rebus humanis seempto. quidam yassallus ipsius nomuno
qys leharius qui memoratam uillam me benepciano poosocsaii
postquai legitima traditio ato. uestitura de endons uilla cum
omnobus ad se persnentibus uel ospris emibus ad parteen antedoa
monastery S. Benedisr fasta fuidit. quasdam uiautas an
nemoratam pallam ospnssente uel porznentes quarñ oocata
lathonts tilla. et frodoms uilla. yure beneficiario ad habendun
de pure fapedici monasterii olapsaz esse. Sed cun aabane
causam ai ligentins ynresaigandam no lisꝙ. renũ eiandã arissos
or ttosonin iltustem Comitem destnassauns. ee tap ie soram
relurione quamq. ⁊ memorari qui nortrsi poua leshone inci
carius nobis hatesorer memoratas rer dillatas dipure

Expanded text:
er auctoritatis suæ præceptum delegasset, eoque tunc divina vocatione rebus humanis exempto, quidam vassallus ipsius, nomine Gysleharius, qui memoratam villam jure beneficiario possederat, postquam legitima traditio atque vestitura de eadem villa, cum omnibus ad se pertinentibus vel aspicientibus, ad partem antedicti monasterii sancti Benedmemoratam villam aspicientes vel pertinentes, quarum vocabula Catonisvilla, et Frodonisvilla, jure beneficiario ad habendum de jure sæpedicti monasterii elapsas esse; sed cum ad hanc causam diligentius investigandam nobisque renuntiandam missos et Hugonem inlustrem comitem, destinassemus et tam ex eorum relatione quam et ex memorati avi nostri præcepti lectione luce clarius nobis pa
Abbreviated transcription (Latin):
gerrasis a Srortose adpcadit. una cum teris. depuubus
adifir̃is. mancipuis. uineis. silris. aquis. ⁊ ol aquarun
decurgibus. tarinariis. pecutis. pocrniis. mobitibus
inimobilibus.  el reliquos quibusaiqz bene peris ad iysarg
rasaui des per qua cRrmenta trachidir et delegarit
geu quod nostus et tuturis temporibus ael enndem locum
tadoluni fueret. et hoc ad praiens ilidens recto ordie
oilesur esse pebelumn uel domus natnui. itta de eautea
inspata ppsa epstola douabionis per hioe pea cgrte perste

Expanded text:
Geruasii et Prothasii aedificavit, una cum terris, domibus, ędificiis, mancipiis, vineis, silvis, pratis,  aquis aquarumve decursibus, farinariis, peculiis, pecuniis, mobilibus et immobilibus vel reliquis quibuscumque beneficiis ad ipsa casa Dei perseu quod nostris et futuris temporibus ad eumdem locum traditum fuerit, et hoc ad praesens ibidem recti ordine videtur esse possessum vel dominatum, ita et inantea, inspecta ipsa epist
Abbreviated transcription (Latin):
ponnol .s. na cnm abbate suio nomine Grello mos traui
oliir praioniiam humilte de precans ine es proptez multrn
amorem er nelitatem ipsius. Galli facere es pislbamus
praceptu m super elartam preana querra ipse Epo scopus
iamistus poninus Dom no lus praedicto gõno ballo abbas
de monasteniolo quod uocatur Axisora ubi domuns paar¬
irer ure quoeser corpue. quod Ante casicori suo dẽno ia rocõs
nonaulles iam transactis annis ipse domaus parilephos per
consen sil chuldabers regis penᶜ srumenta ehactarom
nia socuno et cum monachulois publue wadisit: pcur in fuis

Expanded text:
o nomine Gallo nostram adiit presentiam, humiliter deprecans, ut ei propter multum amorem et utilitatem ipsius Galli facere ei iubissemus preceptum super cartam precarię, quam ipse episcopus iamdictus domnus Domnolus predicto domno Gallo abbate de monasteriolo, qui vocatur Anisola, ibi domnus Carelephus requiescit in corpore, quod antecessori suo domno Innocente nonnullos iam transactos annos ipse domnus Carelephus per consensum Childeberti regis per strumenta cartarum una secu
Abbreviated transcription (Latin):
sancta dei genitricis diana et sauitorund Martyrum herdosu
er Prothasi legitine fecez: ⁊ satudido domno Innocẽt per
scuptionems Iaisturam tradidir. et pos rea per precanam
iure bene figanio ab es perceper. sicue in ipsin chans
precanis continetur insertuns. quas nobis ostendetos et
has precarias quas Damaua Demnolos memorito Galle
abbar fecir er censum sibi ce ions. suecesporibi situs in
ens eotnetir smnptun. sotoere censuos. I sas enim arre
nos relegentes petregnnes Celsitudiai aostos ue super

Expanded text:
torum martyrum Geruasii et Prothasii legitime fecit et iamdicto domno Innocente per scripturam tradidit et postea per precariam iure beneficiario ab eo percepit, sicut in ipsis cartis et precariis continent insertum ; quas nobis ostendentes, et suas precarias, quas domnus Domnolus memorato Gallo abbate fecit et censum sibi et suis successoribus, sicut in eis continetur scriptum, solvere censuit : ipsos enim ante nos relegentes petierunt celsitudini nostrae, ut super
Abbreviated transcription (Latin):
ongruum nobis fuet ue dohun desizerabile ni charitatis restra
nolihiaui apponeremis: quia y consensus uester desidersum contis
aello uiquan tempore contaurresate a nobis panter fagiata pesea¬
corcuelł. Cum pro salute popule del eustodia caditahs reli muids
douno ac ureneralibs s. uincenti Margiris inter codente poũparore

Expanded text:
Congruum nobis fuit ut votum desiderabile in charitatis vestrae notitiam poneremus: quia si consensus vester desiderium cordis ullo unquam tempore contconvelli, cum pro salute populi, velut custodiam civitatis, reliquias domni ac venerabilis sancti Vincentii martyris intercedente
Abbreviated transcription (Latin):
uncty coneiderantibus liquet. quod ita Dei diopeudão quilurcaniia
ditisus ronrulit ut ex rebuequa trauertorre porsidentur si eis beue u tauhata
remprer maucurr ualeant prania prouierer. quod urdelicet diuinus ẜermo porsitile
Lycitutu est prouidere cupieus patune numo perue apariun duxi utex
atiquantuluni ini petrar. quipe. qui adeo in lus rideor exdoeuiese ne forfael
totanuas cioaui corporis in su premio redarguay ex penduse.quierotice
coin supema sait tancta rapuerit iquiddam nuli: gaudeam fceraeefe
quo sorbicẽt oauea uulla specie rel nõdo congrientus polse freu uide tui¬
aqia tuuu suusdi actio non as tenfrus sed continue peragatur enonentia
pirtellione congregatos ex propriyo lumptibue surtentert laserem ntuns

Expanded text:
ne considerantibus liquet, quod ita Dei dispensatio quibusque ditibus consulit, vt ex rebus quæ transitorie possidentur, si eis bene vtantur, semper mansura valeant præmia promereri. Quod videlicet diuinus sermo possibile licitū est, prouidere cupiens, ratum, imo pernecessarium duxi, ut ex aliquantulum impertiar.totum ad curam corporis in suppremo redarguar expendisse quin pocius cum subprema sors cuncta rapuerit quiddam michi gaudeam reservasse. Quae scilicet causa nulla specie vel modo congruentius posse fievtque huiusmodi actio, non ad tempus, sed continue peragatur, monastica professione congregatos ex propriis sumptibus substentem. Ea s
Abbreviated transcription (French):
orums esus consisit lene. Iysius dero nosti pattis iulpis pigenilus
enidam Entfido nomune. prediltin menasteriuns concessun N
in benesidani Sed non pose longa tempora. non por leneffesoin. fel
rer propretateus in posteram esus progemems terisit. ques croscens
mutaplcata. praefatun monostenums et ess eccrelentia lestree¬
caleris cos plitibus: iie nos per cuncdontes. s monastenus pico et
per pnsilegia constritam est ier eanum regiars e uedallaren
dari hcerese ulis cumites cormanter i udi cantlas. quo d qu llasera

Expanded text:
s exigentibus cuidam Lvitfrido nomine predictum monasterium concessum est in beneficium. Sed non post longa tempora non per bene ficium, sed per proprietatem in posteram eius progeniem divisit, que crescens multiplicata prefatum monasterium et eius accedentia destrceterisque compluribus illic nos percunctantibus, si monasterium, quod per privilegia constructum est, per manum regiam in proprietatem dari liceret. Illis cunctis communiter iudicantibus, quod nu
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet oporcaebiuns. Egitur notum sit omnibus fidelbus sauerte
Dei etclogia prefeuulos sesler atqr futuris. quia ni cdflicdu
altercahons fraterna. quaudo me nohssima concertalio agi las
ur rires resistendi penes me restaurarentur in fyatreui.¬
coprs facraussini e uincenti confessous eueisti memersili
ueneratiore percolitur. ibi que mu nifreuns largitore ni Baiius
in qus conm eniorasione adorans. S precasus suns ui qui sustegis
ninuimen dcosna protetione adipiscorer. quatenusesepisnem

Expanded text:
te Dei ecclesie presentibus scilicet atque futuris, quia in conflictu altercationis fraterne, quando me notissima concertatio agebat ut vires resistendi penes me restaurarentur, in Necorpus sacratissimum beati Vincentii, confessoris Christi, memorabili veneratione percolitur, ibique munificum largitorem Deum in ejus commemoratione adorans deprecatus sum ut ejus suffragiis munimen divine protectionis adipiscerer quatinus per suam
Abbreviated transcription (Latin):
In nomire ommipotenay dei d setrutons nesti resa Christi Mlocharus
droma prae ueniente clementia ex. Dum ntlitatib. ecclesaram da pio
farore con iulimus. moremr prede csssorum xeguinins regum uehued
emobimensa tosius regni a Reo nobis commissi congru ere liquido credinus.
Stoinde nos ent omaum santae tes ecc lefite. nostorraq fdeluns prae senze¬

Expanded text:
su Christi. Hlotharius divina praeveniente clementia rex. Dum utilitatibus eclesiarum dei pio favore consulimus, morem prodecessorum exequimur regum idque ad emolumentum totius regni a deo nobis commissi congruere liquido credimus. Proinde noverit omnium sanctae dei ecclesiae nostrorumque fidelium presen
Abbreviated transcription (Latin):
timlantian conprmaremus. Atay drrsno tacz amore. ho rranu
aiquilalis decernimus aprces fieri. per quas sancima atꝗ deceratio
udri liud quod in isso monasterio coniacere digmosatur. Sed et cella
et honores. Pausi constuehini. quae uertira dictur ti llamip pos
pnpinenm eoruatatu. qua Nogerolis dictur. cnnre capella pl in heda
uldine nomire. in codem semitatu dellao sunmauallis. que cengesur
um capella pibi iuby ecta ᵗ. uicum cum capella in codem Comtatus sed

Expanded text:
famulantium confirmaremus. Itaque nos divino tacti amore hos regie dignitatis decrevimus apices fieri, per quos sancimus atque decernimus, ut illud quod in ipso monasterio coniacere dinoscitur, sed et cella in honore sancti Pauli constructa quae Uertima dicitur, villamque in Pipenensi comitatu quae Nogerolis dicitur cum capella sibi subiecta Uluinc nomine, in eodemque comitatu villam Summauallis quae censetur cum
Abbreviated transcription (Latin):
minissi nostti inferne cis unquaus iuggesser aut ob caphionem
agrestium animaliuui. eo conditionis pacto. er ita ab hodrerna
die et deinceps libere luear eis poui. so licet uspe ad haui
salinariciani. et omnilus supraditis. Iecur in tempore dreis
poraradias nexrcei ouoxcuri mei fecerunt. Cunltis itaquo
et praezensibus et futuas notum sir quod ob amorem puissia
conditens omnes malas et possinas conguetudines eru
ini ussens calummias frue tenus remiltinus ad aures
et manue morsta fimanus, et procemius nosstorur laido

Expanded text:
ministri nostri inferre eis unquam suggesserant ob captionem agrestium animalium: eo conditionis pacto, ut ita ab hodierna die et deinceps libere liceat eis frui, scilicet usque ad viam salinariciam, et omnibus supradictis, sicut in tempore Ducis Burgundie Henrici avunculi mei fecerunt. Cunctis itaque et presentibus et futuris notum sit quod ob amorem piissimi conditoris omnes malas et pessimas consuetudines et injustas calumnias fine-tenus remittimus eis, atque et manu nostra firmamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uobil proptatea dono et contedo ad bastliram stte sereis burdisli
satritareui illiui soc et aslodium liberuus Se ominem malam exuedicnt̃
ddo omneui rapinan. e uillam sti Macharii ubi ieze beatus
nacharins tamamlatun eius corpus requi escit. cum hecma. et enu
omues res. in de terra et de mare. et enm insatia songuinis ere
onmes res⁊ es cnne pesagio. et cobiam satorteaem stemmanas her
asarias cuin decima et cuin omnes q̃ns et consuetbines. di cum prope
azaceontens in sulam. et ẽni paduenza in terra et in mare. et alterau
na aquas de ligna et de tenras. Et alteram uillam pue tocastire.
solacr eii oratorio etae ser genincos Manae cura dernus de¬
coli aquor duses ot terais de muure salssa uspue ca mare ue
qmtanda et denore de syort uspae ad erara cuni uueco cum
ntutaneis enm pmeta. cum piscatiene. eumi cnmeda porata
uillas raun fussity canguins et de onmes res. cunn eetlosis  enu

Expanded text:
sunt vobis , propterea concedo ad basilicam S. Crucis Burdegalae salvitatem illius loci et allodium liberum de omnem malam exactionem et de omnem rapinam, et villam S. Macharii ubi ipse B. Macharius tumulatum ejus corpus requiescit, cum decima et cum omnes res, jus de terra et ex mare, et cum justitia sanguinis et de omnes ecima, et omne jus et consuetudines, et eam prope adjacentem insulam, et cum paduensa in terra et in mare, et alteram m paduensa, de aquas et de ligna, et de terras, et alteram villam quae vocatur Solaco cum oratorio S. Genitr. Mariae, cum decimis et aquis dulcis, et terris de mare Salissa usque ad mare de Girauda et de Ubre de Syort usque ad Grava, cum marisco, et cum montaneis, cum pineta, cum piscatione, cum cuncta prata villas cum justiciis sanguinis, et de omnes res cum ecclesiis earum
Abbreviated transcription (Latin):
Aifacus. Nelueratus. Bergas. Pronigus. Colinicas: Nlũbdaias:
Eseq̃has. Ey ronus. Cortellas. Tremolendas Uillarius: Itimenus
Corellas. Norgies. Ryeziaens. Dincitu. Marcennacus. haunae.
fedenarus. ulgias. Dusnis. xseiron. Salons. tusciniacus.
auteuil nos tiae tantae auctorteti obriare. or donagionẽ ligal:¬
iter factam patratan qualibet occasione tentandut estũgere
non piatralar mn has qua cupit locum habzro. Sẽd noodit
s composituruui auri libres mille. inedretateu pra sanpto
monasteno. et medreditem nostra camoii. Uqr hoc benus

Expanded text:
fiacus, Aschiriacus, Bargas, Provisus, Colonicas, Plumberias, Escuntias, Gironus, Corcellas, Tremolendus, Villarius, Primenius Corcellas, Norgias, Asiriacus, Dinantus, Mercenniacus, Pamerias, Fedeniacus, Ulgias, Dusmus, Nerron, Saloné, Missiniacus, autem tantæ nostræ auctoritati obviare et donationem legaliter patratam qualibet occasione tentaverit effringere, non prævaleat in his quæ cupit locum habere; sed noverit se compositurum auri libras mille, medietatem prescripto Monasterio, et mediet
Abbreviated transcription (Latin):
consortrun Tam Ranoruui pxtraueuos frat Acum Dco hau a Abrin
perra ueoos absorbeae. et nuniquani ad staui resurottioneus ciu
iusdos apparear. sed in locys laqueis poena perpetua erci eeuo.
ut si aliquis ad uersariorun adhuroxerit si saltitates olagent
auille luras anti coattus fatubus componar. Itar donasio qupe

Expanded text:
Abiron terra vivos absorbeat, et nunquam ad sanctam resurrectionem cum justos appareat, sed in Cocheti laqueis poena perpetua crucietur. Et si aliquis adversariorum assurrexerit, si salvitates violaverit, mille libras auri coactus fratribus componat. Haec donatio quippe
Abbreviated transcription (Latin):
poranae ridsetur. Rems. rineis. pragi. pilris. aquis. cquarumre
decursil. piseatorhs. omnilus ferris utunsii hexus. pro nostru
monasterià Clumaci quod M construda in honore BB. Petr dTaus¬
spistolorũ pot pracepas̃ socundum morem regium concoddenus.
quod de fecimus. y oluimui namque ae frmiter detnimus ur fupe¬

Expanded text:
detur, terras, vineas, prata, silvas, aquas, aquarumque decursus, piscatorias, omnes servos utriusque sexus, pro nostro monasterium Cluniacum, quod est constructum in honore beatorum Petri et Papostolorum, per praeceptum secundum morem regium concederemus; quod et fecimus. Volumus namque, ac firmiter decernimus, ut supe