comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitatem. acdecorem ascendit.
Quamspeciosi suꝑ montes pedes euangelitan¬
tium pacem euangelitantiũ bona: filiam
autem principis eam uocat. illius utiq
de quo scriptum est: Omnis gloria cius filiae
regis abintus. Qui inter alia cȩlestiũ donorũ
ꝓmissaloquitur ei ipse ꝑ ꝓph&am
Patrem uocabisme & postme ingredi non
cessabis: Notandum autẽ quia hieronimus
hebraice constius ueritatis contra iouinia¬
num scribens defilia principis hoc in loco
filiam posuit aminadap: Ubi& hunc uersi¬
culum isrł uirginedõ dicata intellegi posse
declarat dicens. Speciosi facti sunt gressus
tui incalciam̃tis filia aminadap. quod in t̃¬
pr&atur. populi sponte seofferentis:
Virginitas enim uoluntaria .ẽ &ideogres¬
sus ecdesiae in castitatis pulchritudine con¬
laudantur : Vn de constat multũ errare. eos
qui supra quadrigas aminadap. suꝑ exercitu
ꝑsequentiũ ecdesiam. uel in mundorum spiri¬

Expanded text:
sublimitatem ac decorem ascendit, sublimitatem ac decorem ascendit, Quam speciosi super montes, pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Filiam autem principis eam vocat, illius utique de quo scriptum est: Omnis gloria ejus, filiae regis ab intus . Qui inter alia coelestium donorum promissa, loquitur ei ipse per prophetam: Patrem vocabis me, et post me ingredi non cessabis .--Notandum autem quia beatus Hieronymus Hebraicae conscius veritatis, contra Jovinianum scribens de filia principis, hoc in loco filiam posuit Aminadab, ubi et hunc versiculum in virgine Deo dicata, intelligi posse declaravit, dicens: « Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab! quod interpretatur, populi sponte se offerentis. Virginitas enim voluntaria est; et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. » Unde constat multum errare eos qui supra quadrigas Aminadab, super exercitum persequentium Ecclesiam, vel immundorum spiri
Abbreviated transcription (Latin):
uistutum his quos erudire uolebat p̃monstrar&
tuis: Idẽ dirige actus meos in angusto itene¬
re : quo ꝑueniatur aduitam : Hiautẽ gressus suT
incalciamentis cum idem actus nõi iustorũ
quinos addnm p̃cessere muniuntur exemplis:
Calciamenta namq exmortuorum pellibus
animalium cum o pera iustitiȩ quib priores
scõs indutos. eẽ legimus &iam nos imitati
confidentius acmundius uiam uistutis in¬
gredimur: De quib: calciamentis dic̃ apłs
Ettalciati pedes in p̃paratione euangelii pacis:
Quicumq: enimpacem cuangelitat aliis
ueritatis prius neces seest ipse gressus operũ
suorum exemplis p̃cedentiũ patrũ orno ac
robor&: Neuidelic& aliam quam lib& ui¬
uendi uel docendiuiam nisi eam quȩ a pa¬
tribus immo ab ipso dño tritaẽ suis sequa¬
cib: monstr& : Memor illius a postolici
p̃cepti Imitatores mei estote fr̃s. sicute ego
xp̃i. Sic enim doctor sic ad illam uistutum

Expanded text:
virtutum his quos erudiret, volebat praemonstrare. virtutum his quos erudiret, volebat praemonstrare. tuis , id est, dirige actus meos in angusto itinere, quo perveniatur ad vitam. Hi autem gressus sunt in calceamentis, cum iidem actus nostri justorum, qui nos ad Deum praecessere, muniuntur exemplis. Calceamur namque ex mortuorum pellibus animalium, cum opera justitiae, quibus priores sanctos indutos esse legimus, etiam nos imitati confidentius ac mundius viam virtutis ingredimur. De quibus calceamentis dicit Apostolus, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quicunque enim pacem evangelizat aliis veritatis, prius necesse est ipse gressus operum suorum, et exemplis praecedentium patrum ornet ac roboret, ne videlicet aliam quamlibet vivendi vel docendi viam, nisi eam quae a patribus, imo ab ipso Domino trita est, suis sequacibus monstret, memor illius apostolici praecepti: Imitatores mei estote, fratres, sicut et ego Christi . Sic enim docens, ad illam virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
in ea nisichoros dectorum qui corde &ani¬
maun alaudes auctoris suip̃dicent. Exi¬
dem sunt chori castrorum. quia serui endo
creatori: a cies repellent om̃s acdis turban
inimici: Haecait & adlaudandam ipsam
ecdesiam quamꝓsa lute sinagogae solli¬
citam eẽ. gaudebat. solita sedulcedine con¬
uertit ita subiciens Quam pulchrisunt gres¬
beneautem laudationi illius agressib fecit
exordium &inoris gratiam condusit.
Itanamq: finiuit &odor oristui sicut malo¬
rum guttur tuum quasiuinũ optimũ
quam supra aboculis incipiens. supcriorum
solum modomembrorum uid&ur cõmenda¬
tione finisse. Haec &enim inmutio & carmi¬
ni decorem ministrat: Aptum his qui canuntꝰ
misteriis. locum preb&. quia enim illam non
inotio residere securȩ qui&is. sed ad cestamen
cernebat p̃dicationis ꝓcedere solere merito
primã gressuum eius pulchritudinẽ miratꝰ.
id est operum constantiam ꝑquam exempla

Expanded text:
in ea, nisi choros electorum, qui corde et aniin ea, nisi choros electorum, qui corde et anima una laudes auctoris sui praedicent? Et iidem sunt chori castrorum, quia serviendo Creatori acies repellunt omnes, ac disturbant inimici. Haec ait, et ad laudandam ipsam Ecclesiam, quam pro salute Synagogae sollicitam esse gaudebat, solita se dulcedine convertit, ita subjiciens: Quam pulchri sunt gresBene autem laudationi illius a gressibus fecit exordium, et in oris gratiam conclusit. Ita namque finivit: Et odor oris tui, sicut malorum; guttur tuum, quasi vinum optimum. Quam supra ab oculis incipiens, superiorum solummodo membrorum videtur commendatione finisse: haec etenim immutatio, et carmini decorem ministrat, et aptum his quae canuntur mysteriis locum praebet: quia enim illam non in otio residere securae quietis, sed ad certamen cernebat praedicationis procedere solere, merito primum gressuum ejus pulchritudinem miratur, id est operum constantiam, per quam exempla
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut ꝑobsequium reuersionis ad dñm me¬
reatur uinculo noxiae captiuitatis absol¬
ui. & sui redemptoris acsaluatoris digna
conspectib reddi. Ad monente aut̃ eccłła
sunagogam. reuesti ad gratiã sui redemp
toris adnuens ipseredemptor deuotis il¬
lius hortamentis: suum repente sermonem
intermisc&. atq exhostationis illius solatia
adeffectũ iam ꝑuenturam eẽ ꝓtestatur:
Aitenim. Quidui debis insunamite uisi
choros castrorum acsia peste dicat.
Doles quidem si nagogam diutius fuisse
cuersam eamq: ad me reuesti precaris
& tefaciem eius mihi ornatam in tueri delec¬
tat: Verum scias. quia in ꝓximo est tempus:¬
in quonil in illa priscȩ infidelitatis atque
aduersionis sed sola uistutum acspiritalium
agonum opera cernas Quid ergo uidebis in¬
quid insunamite Nisichoros castrorum
hocest miliciam pacis: Inchoros & enim
uoces canentium consonant. Incastris arma¬
torum manus dimicant: Quidergo uideb

Expanded text:
tis, ut per obsequium reversionis ad Dominum metis, ut per obsequium reversionis ad Dominum mereatur vinculo noxiae captivitatis absolvi, et sui Redemptoris ac Salvatoris digna conspectibus reddi. Admonente autem Ecclesia Synagogam reverti ad gratiam sui Redetoris, adnuens ipse redemptor devotis illius hortamentis suum repente sermonem intermiscet atque exhortationis illius solatia ad effectum iam perventuram esse protestatur. Ait enim: 7,1 Qui videbis in Sunamite nisi choros castrorum? Ac si aperte dicat: doles quidem sinagogam diutius fuisse aversam eamque ad me reverti precaris et te faciem eius mihi ornatam intueri delectat; verum scias quia in in quo nil in illa priscae infidelitatis atque aversionis, sed sola virtutum ac spiritualium agonum opera cernas. Quid ergo videbis, inquit, in Sunamite, nisi choros castrorum, hoc est, militiam pacis? In choris etenim voces canentium consonant; in castris, amatorum manus dimicant. Quid ergo videbis
Abbreviated transcription (Latin):
digna efficere : Reuestere ad pacem nostre
germanitatis quamdiutius causa dissonae
relegionis spepnendam . ẽẽ ducebas
Neuertere neuestere ut intueamuste:
neuestere puritatem fidei. Neuestere ope¬
rum ꝑfectione. addominicam simul dilecti¬
onem ut oculis animisq gaudentib speciẽ
tua e castitatis quamdiu desiderabamus con¬
templemur : Et copulante ad inuicem
nos xp̃iamore unamdomũ fidei ambȩ in
ipso velut in angulari lapide construamus.
Nomen autem sunamitis nusquãme alias
legisse memini: & quidem uid&ur uocabu¬
lum eẽ alicuius feminarũ nobiliũ siue ꝓpũ
siue a loco diriuatum quȩ plurima sapien¬
tiae uelspeciti ueluistutis gloria tempore
illo fueritinsignes. Sinuero sunamitis
ut quidam ꝑhibent despecta siuecaptiua.
congruit hoc nomen sinagoga cũ obculpam
Quȩquantũ captiua fuit iugo peccati.
tantũ respectu diuinȩpiaatis ꝑmanebat
indigna: Sed postulatur reuesti sunami¬

Expanded text:
digna efficere. Revertere ad pacem nostrae digna efficere. Revertere ad pacem nostrae germanitatis, quam diutius causa dissonae religionis spernendam esse ducebas. Revertere revertere ut intueamur te Revertere puritate fidei, revertere operum perfectione, ad dominicam simul dilectionem, ut oculis animisque gaudentibus speciem tuae castitatis, quam diu desiderabamus, contemplemur et, copulante ad invicem nos Christi amore, unam domum fidei, ambae in ispo velut in angulari lapide, construamur. Nomen autem Sunamitis nusquam me alias legisse memini et quidem videtur vocabulum esse alicuius feminarum nobilium, sive proprium, sive a loco derivatum, quae plurima sapientiae vel speciei vel virtutis gloria tempore illo fuerit insignis. Sin vero Sunamitis, ut quidam perhibent, despecta sive captiva congruit hoc nomen sinagogae, cum ob culpam quae quantum captiva fuit jugo peccati, tantum respectu divinae pietatis permanebat indigna. Sed postulatur reverti Sunami
Abbreviated transcription (Latin):
leonis iuda adpredam filimi ascendisti
accubuisti udeo & quasileena: quis suscita
uiteam: &iterum: &mundabo eos &erunt
mihi in populum &ego ero eis indm̃ & ser¬
suusmeus dauid suꝑ eos Etin hoc ipso uolu¬
aminadap. qui interpreatur populimei
spontaneus. Apte ipsũ mediatorẽ dĩ & ho¬
minum designat qui cũ ds̃ ess& ante sęcula.
Indutus carne quando uoluit & quomodo uo¬
luit in populo eclesiae pius redemptor ap¬
paruit: factus ꝑspontaneã benignitatem
postio populisui cuius ꝑ potentiam natura¬
lem erat conditor &rector Confitente
autẽ sunagoga diutinam suae mentis tarditatẽ
qua ab intellegendis dominicae incarnationis
misteriis inpediebatur. ecdesia mox conso¬
lando & exhostando respondit:
Neuestere reuestere sunamites. Reuestere
reuestere. ut intue a muste : Reuestere adag¬
nitionem tui redemptoris a quo tanto tem¬
pore auersa misenabiliter errabas. & eius
inbuta sacramentis ingressus uitae cȩlestis

Expanded text:
leonis Juda. Ad praedam, fili mi, ascendistileonis Juda. Ad praedam, fili mi, ascendistit iterum: Et mundabo eos, et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum, et servus meus David super eos . Et in hoc ipso voluAminadab, qui interpretatur populi mei spontaneus, apte ipsum Mediatorem Dei et hominum designat, qui cum Deus esset ante saecula, unitus carni, quando voluit et quomodo voluit, in populo Ecclesiae pius Redemptor apparuit, factus per spontaneam benignitatem portio populi sui, cujus per potentiam naturalem erat Conditor et rector. Confitente autem Synagoga diutinam suae mentis tarditatem, qua ab intelligendis Dominicae incarnationis mysteriis impediebatur, Ecclesia mox consolando et exhortando respondet: evertere revertere sunamitis, revertere revertere ut intueamur te. Revertere ad agnitionem tui redemptoris, a quo tanto tempore aversa miserabiliter errabas; et eius imbuta sacramentis ingressus vitae caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
pari. consensu scriberent. Sed quis eos sp̃s
ager& quidutilitatis &ueritatis. quantũ
glorie & salutis ipsorum scripturx continer&
heu quam sero anim aduestere : ac nosseme¬
rui: Quod autem quadrigas aminadap. p̃¬
cones. Noui testamenti cognominat:
Yocabulo aminadap dnm̃ saluatorem signi¬
ficat: qui quasi currui p̃sidens corda p̃dicato¬
rum suigratia sp̃s impleuit: Perquos ad
credituros insepopulos. prȩeunte doctrine
salutaris sermonem ꝑueniro: Aminadap
namq: quierat ab nepos iudae patriarchȩ
& ꝑsonasua & nomine dm̃m̃ indicat saluato
ꝑsona uidelic& quia ꝑ ipsum genelo rem¬
gia dominicae incarnationis ab abraham
addauid regem ꝑdauid ad io seph descendit
&mariam eadumtaxat ratione. quae
ipsius iudȩ nomen aliquando &dauid &
salomonis &aliorum patrum ex quib xp̃s.
secundum carnẽ in ipsius significationem
a ꝓph&is adsumitur ut estillud: Catulus

Expanded text:
pari consensu scriberent, sed quis eos spiritus pari consensu scriberent, sed quis eos spiritus ageret, quid utilitatis et veritatis, quantum gloriae et salutis ipsorum scriptura contineret, heu quam sero animadvertere ac nosse merui! Quod autem quadrigas Aminadab praecones Novi Testamenti cognominat, vocabulo Aminadab, Dominum Salvatorem significat, qui quasi currui praesidens corda praedicatorum sui gratia Spiritus implevit, per quos ad credituros in se populos, praeeunte doctrinae salutaris sermone, perveniret. Aminadab namque, qui erat abnepos Judae patriarchae, et persona sua et nomine Dominum indicat Salvatorem: persona videlicet, quia per ipsum genealogia Dominicae incarnationis ab Abraham ad David regem, per David ad Joseph descendit et Mariam, ea duntaxat ratione qua et ipsius Judae nomen aliquando et David, et Salomonis, et aliorum patrum, ex quibus Christus secundum carnem in ipsius significationem a prophetis assumitur; ut est illud, Catulus
Abbreviated transcription (Latin):
predicat: Atilla salubrip enitudine conpunc¬
ta ꝓfiteur sec ausa ꝓfanȩ cecitatis. &ignoran¬
tiae diutius exsortem tantȩ ꝑdurasse salutis.
hocmodo respondens: Nesciui anima mea
Nesciui donagratiae spiritalis. quib: in lustra¬
ta es adnõ adꝓferendos. fidei fructus Inom¬
nib: gentibus: Conturbauitme sollicitudo
mentis interna ꝓpt̃ subitam introductionem
scriptos sciebam totũ subitomundũ euangelii
predicatio compler&: quae citatarum
instar quadrigarũ inbreui Non solũ iudeam
& samariam sed &gentiũ fines uniuersarum
meadmirante acstupe facta ꝑuolauit :
quã merito non currib: absolute. sed qua¬
drigis conparem : quianimirum .iIIIͦ. scripto¬
rum auetonitate memoriae cõmendata est:
quomodo siunus quadrigas concordi. quattuor
equorum uelocitate uideas ad cursum paratas
sed unius aurige regimine. ut recto tramite
curant ẽẽ gubernatas: Et quidem dudum¬
agnoui audieram quia iiiiͣ auctores deihũ

Expanded text:
praedicat. At illa salubri plenitudine compuncpraedicat. At illa salubri plenitudine compuncta profitetur se causa profanae caecitatis et ignorantiae diutius exsortem tantae perdurasse salutis, hoc modo respondens: XXVIII. Nescivi, anima mea Nescivi dona gratiae spiritualis, quibus illustrata es a Domino ad proferendos fidei fructus in omnibus gentibus. Conturbavit me sollicitudo mentis interna, propter subitam introductionem scriptos sciebam, totum subito mundum Evangelii praedicatio compleret. Quae citarum instar quadrigarum, in brevi non solum Judaeam et Samariam, sed et gentium fines universarum me admirante ac stupefacta pervolavit, quam merito non curribus absolute, sed quadrigis comparem; quia nimirum quatuor scriptorum auctoritate memoriae commendata est, quomodo si unas quadrigas concordi quatuor equorum videas velocitate ad cursum paratas, sed unius aurigae regimine, ut recto tramite currant, esse gubernatas. Et quidem dudum audieram quia quatuor auctores de Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
Vtuideat poma conuallis. cum doctores ecclesiae
dealtitudine secr&esuae quia etis acdiuinȩ
contemplationis qua sepedonantur ad consi¬
derandum eiusdem ecllẽstatum aciem mentis
reflectunt : Vt quantum quiq: fideliũ inbonis
actib iamꝓficiant. Quantum adhuc auxilio
docentium aegeant. sollester explorent.
& quȩ opus habent adculturam: eis fructus
uitalis inpendant: Vt inspicerem sifloruis s&¬
Inspicit sifloruerit uinea cum sollicita scruta¬
tur sicubi corda eorum quos erudit. Noua
sibiuis tutum studia quib spiritaliter debri¬
antur subeunda ꝓponat. Tuxta illud psalmistis
Ambulabunt deuistute inuistutem. Inspicit
simala punica germinauerint. cumsedulo ad¬
tendit. si quipossint inueniri. quiadimitat¬
onem dominicȩ passionis ꝓprio desiderent
cruore diffundiam monitionem sequentes apͥ¬
peiriquiait. Apoigitur passo in carne. &uos
eadem cogitatione armameni: Sic ecclesia
labores suos euangelicos sinagogae minenti

Expanded text:
videat poma convallis, cum doctores Ecclesiae, videat poma convallis, cum doctores Ecclesiae, de altitudine suae secretae quietis ac divinae contemplationis, qua saepe donantur, ad considerandum ejusdem Ecclesiae statum, aciem mentis reflectunt, ut quantum quique fidelium in bonis actibus jam proficiant, quantum adhuc auxilio docentium egeant, solerter explorent, et quae opus habent ad culturam, eis fructus vitales impendant. Ut inspicerem si floruissInspicit si floruit vinea, cum sollicite scrutatur sicubi corda eorum, quos erudit, nova sibi virtutum studia, quibus spiritualiter debriamur, subeunda proponant, juxta illud Psalmistae, Ambulabunt de virtute in virtutem . Inspicit si mala punica germinaverint, cum sedulo attendit si qui possint inveniri qui ad imitationem Dominicae passionis proprio desiderent cruore diffundi; admonitionem sequentes apristo igitur passo in carne, et vos eadem cogitatione armamini. Sic Ecclesia labores suos evangelicos Synagogae miranti
Abbreviated transcription (Latin):
rat defendere quorũ ipsa plerumq: sensus
& corda ignorat: Potest &ita intellegi: quia
sicutnux: siue amigdalum a marissimum
hab& corticem & testa durissima accingitur
&d&ractis austerioribus &duris. fructus dul¬
cissimus repperiatur: Si comnis correptio
& labor continentiae. quascã exerc&ur ecđł
amara quidem uideur ad presens. sed fructum
parit infuturo dulcissimũ. Iuxta illud a postoli
Quia omnis disciplina in presenti quidem uide¬
t̃ non eẽ gaudii sedmem oris: Postea autem
fructum pacatissimũ exercitatis ꝑ eam reddit
iustitiae : Poma autem conuallis fructus humi¬
litatis dicit. Quale ẽ illud inpsalmo.
Etcon ualles habundabunt frumento. Quia
nimirum humiles exuberant refectione gra¬
tiae cȩlestis: poma conuallis. bonao pera dicit
fideliũ ecclesiae. In ꝓfundis quidem terrarum
exibita. Sed ad celeste regnũ ꝓficientib meri¬
tis. suos operarios ꝑducentia. De quib item

Expanded text:
rat defendere, quorum ipsa plerumque sensus rat defendere, quorum ipsa plerumque sensus et corda ignorat. Potest et ita intelligi: Quia sicut nux, sive amygdalum, amarissimum habet corticem, et testa durissima circumcingitur, et detractis austerioribus et duris, fructus dulcissimus intus reperitur, sic omnis correptio et labor continentiae, qua sancta exercetur Ecclesia, amara quidem videtur ad praesens, sed fructum parit in futuro dulcissimum, juxta illud apostoli Pauli: Quia omnis disciplina in praesenti quidem videtur non esse gaudii, sed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Poma autem convallis, fructus humilitatis dicit, quale est illud in psalmo: Et convalles abundabunt frumento , quia nimirum humiles exuberant refectione gratiae coelestis. Poma convallis, bona opera dicit fidelium sanctae Ecclesiae, in profundis terrarum exhibita, sed ad coeleste regnum proficientibus meritis, suos operarios perducentia. De quibus item
Abbreviated transcription (Latin):
& in exertitio minorũ ubi locus & hora congruerit.
sesollester accingit: Haec terribilis omnib: ad¬
uersariis utacies. docte acfirmiter ordinata
ꝓcedit. Haec ꝓsequente paucis credentium tur¬
ba exiudeis &agones eclesiae digna cumue¬
neratione admirante: adnuit ipsa laudanti.
& continuo quȩ sibi sit causa militaris paratus
insinuat: Respondens ex uocedoctorum
ducum uidelic& suaemilitiae spiritalis:
conuallis: Hortus &enim nucũ ẽ ecđł p̃sens
ubi nostras alter utrum conscientias minime
ualemus intueri. Siquidem nuces. poma
omã quaeduriore sunt corio tecta  quomodo
econtra omnia mollia. generaliter mala uo¬
cantur. Atq: ideo nucib: rectȩ comparatur
haecuita iustorum ubiita suauitatem fructus
spiritalis. intimo incorde conseruant ut
hanc ꝓximis quanta sit foris in notescere
nequeant: unde necesse ẽ. ut ecdesia mater
in doctorib: suis aciem semꝑ caute ordinatam te¬
neat dumꝑillis belligerare eosq: abhoste cu¬

Expanded text:
 in exercitio minorum, ubi locus et hora congruerit, se solerter accingit, haec terribilis est omnibus adversariis ut castrorum acies docte ac firmiter ordinata procedit. Haec prosequente paucis credentium turba ex Judaeis, et agones Ecclesiae digna cum veneratione admirante, annuit ipsa laudanti, et continuo quae sibi sit causa militaris apparatus, insinuat, respondens ex voce doctorum, ducum videlicet suae militiae spiritualis. XXVII. c. Hortus etenim nucum est Ecclesia praesens, ubi nostras alterutrum conscientias minime valemus intueri. Siquidem nuces, poma omnia, quae duriori sunt corio tecta; quomodo contra, omnia mollia generaliter mala vocantur. Atque ideo nucibus recte comparatur haec vita justorum, ubi ita suavitatem fructus spiritualis intimo in corde conservant, ut hanc proximis, quanta ipsa sit, foras innotescere nequeant. Unde necesse est ut Ecclesia mater in doctoribus suis aciem semper caute ordinatam teneat, dum pro illis belligerare, eosque ab hoste cu
Abbreviated transcription (Latin):
& psalmi ꝓmiserunt dabis : Ibime potiora quã
in lege& ꝓph&is legebam sperare donadocebis
Velceste altius intellegendũ ibime docebis In
illam domomatrismeae: inquã teducere. l&i¬
fico oculorũ comitatu simul & laude uerbo¬
rm desidero. Ibi&enim docuit acdoc& eccł
Ibidocebit omnẽ ecdesiam. cumꝑacto uniuer¬
sali iudicio Nus quã sc̃iillius nisierunt om̃s
incȩlo cumipso: Quidibidoceat. ipse in cu¬
angł designat cũ in illo sermonedũlcissimo
aclargissimo quẽ cũ eaultim ũ ante passionẽ
habuit dicit inter alia. Hȩc in ꝓuerbus lo¬
cutus sumuobis: uenithora cũiam non inꝓ
uerbiis loquaruobis sed palam de patre ad

Expanded text:
et psalmi promiserunt, dabis: ibi me potiora quam et psalmi promiserunt, dabis: ibi me potiora quam in lege et prophetis legebam, sperare dona docebis; vel certe altius intelligendum: ibi me docebis in illa domo matris meae, in quam te ducere laetifico oculorum comitatu, simul et laude verborum desidero. Ibi enim docuit ac docet EccIbi docebit omnem Ecclesiam, cum, peracto universali judicio, nusquam sancti illius erunt, nisi omnes in coelo cum ipso. Quid ibi doceat, ipse in Evangelio designat, cum in illo sermone dulcissimo ac largissimo, quem cum ea ultimum ante passionem habuit, dicit inter alia: Haec in proverbiis locutus sum vobis: venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam
Abbreviated transcription (Latin):
Tequoq ad cȩlos ꝑ acta dispensatione carnis
red euntem : lacuis ducam luminib: lȩa omnib:
uocep̃dicabo: Haec est enim domus matris ei:
felicitas scilic& patriae cȩlestis: Ad cuius in ha¬
bitationem naturx humana creata ẽ. Ad quã
ꝑ p&uo possidendam sinemo peccas s& totũ
genus humanũ dedeliciis paradisi inquo po¬
situs .ẽ. homo primus: sine media morte tran¬
sir&inhanc ergo domũ sed nm̃ introducere
eccłꝓmittit: Non id suauiftute ꝑ ficere ualens
sed suis uotis ut ꝑficiatur exoptans. suis p̃¬
coniis ꝑficiendum siue ꝑfectũ p̃dicans:
quomodo necpsalmista exaltare illum ad
cȩlos potuit. quitͥm̃ dixit: Exaltabo tedñe
meȩ naturam fragilitatis suscipere dignatus
es. Nectetuȩ p̃conia uistutis qua hanc clan¬
ficasti: infatigabilimentis delectatione ꝓfieo
condito: Ibime docebis. In ipsa carnis substantia
inquate foris inuenturasum. & osculatura

Expanded text:
te quoque ad coelos, peracta dispensatione carnis te quoque ad coelos, peracta dispensatione carnis redeuntem laetis ducam luminibus, laeta omnibus voce praedicabo. Haec est enim domus matris ejus, felicitas scilicet patriae coelestis, ad cujus inhabitationem natura humana creata est, ad quam perpetuo possidendam, si nemo peccasset, totum genus humanum de deliciis paradisi, in quo positus est homo primus, sine media morte transiret. In hanc ergo domum se Dominum introducere Ecclesia promittit, non id sua virtute perficere valens, sed suis votis, ut perficiatur, exoptans, suis praeconiis perficiendum, sive perfectum praedicans; quomodo Psalmista exaltare illum ad coelos potuit, qui tamen dixit, Exaltabo te, Dommeae naturam fragilitatis suscipere dignatus es, recte tuae praeconia virtutis, qui hanc clarificasti, infatigabili mentis delectatione profiteor. bi me docebis, in ipsa carnis substantia, in qua te foris inventura sum et osculatura;
Abbreviated transcription (Latin):
sum & frm̃tuorũ habentiũ testimoniũ ihũ dm̃
adora. Vn de merito aduentũ eiusdem dñ iihũ
suspirans : Antiqua illa el ectorũ multitudo. di¬
cebat. Quismihid& tefratrẽmeum. suggentẽ
ubera matris meȩ &inueni amteforis & de¬
osculer &iam me nemo dispiciat : ubi & apte
subiungitur: Ad p̃hendamte & adducam.
si nagoga quem admodum paulus ait:
Nos quiuiuimus qui residuisumus. in aduentu
dni non p̃ueniemus eosquidormierunt.
uicũ cestũ haber& diem usq iudicii incarne
durare non posse ꝓpt̃ consortiũ tam̃ unius
erdemq: fraternitatis illorũ senu mero iungit.
quiin aduentu iudicis uiui inueniunt in carne:
& hicergo plebs antiquadi ex ꝑsona loquitur
illius suae pastis quȩ eũ in carne apparentem
essoc uisura : Adp̃hendamte & ducã indomũ
matris meȩ : Promtatẽ acfidelideuotione
uenientem excipiam. & desideriis inhiantib
tua monita conplector. tua prestolor ꝓmissa

Expanded text:
sum, et fratrum tuorum, habentium testimonium Jesu: Deum sum, et fratrum tuorum, habentium testimonium Jesu: Deum adora . Unde merito adventum ejusdem Domini Jesu suspirans antiqua illa electorum multitudo dicebat, Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et deosculer, et jam nemo me despiciat? Ubi et apte subjungitur: Apprehendam te, etc. Synagoga, quemadmodum Paulus ait, Nos qui vivimus, qui residui sumus in adventu Domini, non praeveniemus eos qui dormierunt . Qui cum certum haberet, diem usque judicii in carne se durare non posse, propter consortium tamen unius ejusdemque fraternitatis, illorum se numero jungit, qui in adventu Judicis vivi invenientur in carne. Et hic ergo plebs antiqua Dei ex persona loquitur illius suae partis, quae eum in carne apparentem esset visura: Apprehendam te, et ducam in domum matris meae: prompta te ac fideli devotione venientem excipiam, et desideriis inhiantibus tua monita complectar, tua praestolabor promissa,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. quia suodominatu ꝑ om̃a posso
tione quondam ẽ uictus ꝓto plaustus.
ꝑtransiuit &iam bene faciendo & sanando
omnes oppressos adiabolo Atq: adultimũ
moriendo destruxit eũ qui habebat mortis
imperium. Omnẽq secũ iustorũ p̃cedentiũ
multitudinem ab inferis deducens. Adillius
regni quod ꝓto plaustus amiserat gaudia
ꝑduxerit. Acsuȩ uictoriȩ signũ fidelium
frontib in posuit. Iam non ẽ eis despectui
bonorũ uita hominũ. quia seꝑ hominẽ uictos
cẽ uident humanũq genus ad regnũ quã ipsi
suꝑbiendo amiserant. dolent eẽ trans latũ:
lic& & descis credere angelis. quiaminus uitã
nebant. ut &iam ipsehomo fieri atq: intes
homines conuersari. acmori dignatur.
Hincẽ enim quod ante in carnationem eius ado¬
rari seab hominib patienterferunt. Iohannẽs
uero in apocalipsi ad orareseincipientẽ ꝓhib&
angelus dicens. Videne feceris conseruustuus

Expanded text:
hominum qui a suo dominatu per omnia posset hominum qui a suo dominatu per omnia posset tione quondam victus est protoplastus, pertransivit etiam benefaciendo et curando omnes oppressos a diabolo, atque ad ultimum moriendo destruxit eum qui habebat mortis imperium, omnemque secum justorum praecedentium multitudinem ab inferis educens, ad illius regni quod protoplastus amiserat gaudia perduxit, ac suae victoriae signum fidelium frontibus imposuit. Jam non est eis despectui bonorum vita hominum, quia se per hominem victos esse vident, humanumque genus ad regnum, quod ipsi superbiendo amiserant, dolent esse translatum. Licet et de sanctis credere angelis, quia minus vitam nebant, ut etiam ipse homo fieri, inter homines conversari ac mori dignaretur. Hinc est enim quod ante incarnationem ejus adorari se ab hominibus patienter ferunt; Joannem vero in Apocalypsi adorare se incipientem prohibet angelus, dicens, Vide ne feceris, conservus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
num acmutuȩ cõmerciũ allocutionis quã in
hoc carmine sinagoga ante omnia
Quȩrebat Ita incipiens: Oscul&urme osculo
orissui: Beneautẽ optando subiungit &iã
menemo despiciat: Des pectanamq: erat
exterib hominib eccdesia quasi parua &
nullius preii que diubreuissimis iudeae¬
& terminis claudebatur : Adubi ueniente
incarnednõ ꝑ omnes coepitgentes delatari:
terribilis iammundo effecta ẽ: quasi orbem
inpl&ura uniuersũ: &cultũ omniũ deiectura
deoũ: Namq: eam non fuis sedespectui sed
terrori potius ut aciem castrorũ ordinatam :¬
ꝑ idmaxime ꝓbatũ .ẽ. quod eibellũ puplice
toto orbeindictum ẽ: Inquo tom̃ bello ipsa
siue uiuendo seumoriendo superans magis. ẽ
factamundo omni terribilis : Despecta erat
&iam inmundis spiritib ecđ quia segen:
humanũ decepisse acdepatria cęlesti in
hocexilium aerum nãq multifariam
deraxisse iactabant : Nullumq fuisse

Expanded text:
num, ac mutuae commercium allocutionis, quod in num, ac mutuae commercium allocutionis, quod in hoc carmine Synagoga ante omnia quaerebat, ita incipiens: Osculetur me osculo oris sui. Bene autem optando subjungit, Et jam nemo me despiciat: despecta namque erat externis hominibus Ecclesia, quasi parva et nullius pretii, quandiu brevissimis Judaeae terminis claudebatur; at ubi, veniente in carne Domino, per omnes coepit gentes dilatari, terribilis jam mundo effecta est, quasi orbem impletura universum, et cultum omnium dejectura deorum; namque eam non fuisse despectui, sed terrori potius, ut aciem castrorum ordinatam, per id maxime probatum est quo ei bellum publice toto orbi indictum est: in quo tamen bello ipsa, sive vivendo, seu moriendo superans, magis est facta mundo omni terribilis. Despecta erat etiam immundis spiritibus Ecclesia, quia se genus humanum decepisse, ac de patria coelesti in hoc exsilium aerumnamque multifariam detraxisse jactabant, nullumque fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
sit quoq: inueniri. Uerbum caro factũ .ẽ & ha¬
bitabit in nobis: Viderunt namq: patriarchȩ
platione mentis spiritali. Non in oculiscarna¬
lis intuitu: Viderunt eũ sed inmagine: sed
in angelicȩ forma substantiae: Adipsc̃eius
naturam quȩ ꝑ angelos se quomodo uoluit
ostendebat. nequaquam uidere ualebant.
Deniq legifer ipsequiaudire meruit osten¬
damomnebonũtibi. Nursum audiuit.
Non poteris uidere faciem meam: Non enim
uidebithomo faciẽm eã &uiu& : Felices aũ
qui interse conferre meruerunt. Inuenimꝰ
scripsitmoses in lege& ꝓphecȩ Inuenimus
ihm̃ filiũioseph anatar& h: Nam & talib
apte conuenit quod ait: Vtinueniã teforis
& deosculer: Inuentũ quippedilectũ deosc¬
latã sinagoga. In eis quihunc facie ad faciem
inueritate ad sumte carnis uidere: quicum
eo ore ados loquimeruerunt: hoc estnamq
osculũ idẽ amantissimũ illud oris illius do¬

Expanded text:
que possit inveniri, Verbum caro factum est, et haque possit inveniri, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Viderunt namque patriarchaeplatione mentis spirituali, non in oculi carnalis intuitu. Viderunt eum, sed in imagine, sed in angelicae forma substantiae; at ipsam ejus naturam, quae per angelos se quomodo voluit ostendebat, nequaquam videre valebant. Denique legifer ipse, qui audire meruit, Ostendam omne bonum tibi , rursum audivit, Non poteris videre faciem meam, non enim videbit homo faciem, et vivet . Felices, qui inter se conferre meruerunt, Invenimusscripsit Moyses in lege, et prophetae, invenimus Jesum, filium Joseph a Nazareth. Nam et talibus apte convenit, quod ait: Ut inveniam te foris, ac deosculer . Inventum quippe dilectum deosculata est Synagoga, in eis qui nunc facie ad faciem in veritate assumptae carnis videre, qui cum eo ore ad os loqui meruerunt. Hoc est namque osculum, id est, amantissimum illud oris illius do
Abbreviated transcription (Latin):
multiꝓphecȩ &iusticupi eban tuiderequȩuos
uid&is & nonuiderunt. & audire quȩ auditis
& non audierunt. Quod autem ait. su gen¬
temubera matris meȩ : Non deipsa gloriosa
dĩgen&rice specialiter ual& intellegi
Dequauera citer dictũ. ẽ: Heatus uenter qui
teportauit. &ubera quȩ suxisti: Et dequa
ipseinpsalmo: De uentreinquit matris meae
dsmeus estu: Quod ẽ aꝑtedicere:. Quimeus
ante scła pater eras. ex quo eẽ homo coepi
es &dsmeus: Non enim potuit salomon. uel
aliquis illius a eui iustus beatam mariam
sibi matrem dicere Quȩ lanto post tempore
nascitura erat inmundo: Sed matrẽsuã dicit
si nagoga. humanȩ naturȩ substantiam
dequa &ipsa nata erat. & redemptorẽomniũ
nasci acnutriri desiderabat, Decuius natiui¬
tate adhuc ingenti feruens amore subiecit:
dsspici& : Intus quippe eratdilectus
quia in principio eratuerbum & uerbũ erat
apuddm̃ &ds̃ erat uerbum: Sed ut foris pos¬

Expanded text:
Multi prophetae et justi cupiebant videre quae vos Multi prophetae et justi cupiebant videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt . Quod ait, Sugentem ubera matris meae, non de ipsa gloriosa Dei genitrice specialiter valet intelligi, de qua veraciter dictum est, Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti ; et de qua ipse in Psalmo, De ventre, inquit, matris meae, Deus meus, es tu ; quod est aperte dicere, Qui meus ante saecula Pater eras, ex quo esse homo coepi, es et Deus meus. Non enim potuit Salomon vel aliquis illius aevi justus beatam Mariam sibi matrem dicere, quae tanto post tempore nascitura erat in mundo. Sed matrem suam dicit Synagoga humanae naturae substantiam, de qua et ipsa nata erat, et Redemptorem omnium nasci ac nutriri desiderabat. De cujus nativitate adhuc ingenti fervens amore subjecit: . Intus quippe erat dilectus, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Sed ut foris quo
Abbreviated transcription (Latin):
matris meȩ : &inmultis enim &i nomnib:
& in hoc maxime loco testatur hoc carmen
quinil carnale&iuxta litteram resone. sed
totum se spiritaliter actipice uell& intellegi
Quȩenim potest eẽ feminarũ quȩ dilectorem
dilectũq suum Repente desider& Non esse
iuuenem ut fuerat. sed inaetate infantili fra¬
tremsibi denuonasci suaeq gen&ricis uben¬
b paruulum nutriri Quẽiam adultũ deperi¬
re consuerat.. Ergo antiquorũ uoxest ista ius
acdebitis uenerantur obsequiis. in hominis
quoq: habitu & in hominib: consubstantialem
uiderecupiebat: Vtquȩ in ꝓph&lia nouerant:
inipso dequo p̃cinnebantur conpleauideren
Desiderabant illam aptissimã sui conditoris uo¬
cem audi .e. quã extensis indiscipulos manib
ꝓtulitdicens: Eccema termea & fratres mei:
Cupiebant delectabile illud accipere nuntiũ
quod post triumphũ resurrectionis acceperuꝰ
idem discipuli : Itenuntiate fratrib meis ing
lecto quialibi eisdem discipulis dicit:

Expanded text:
tc.? Et in multis enim, et in omnibus, et in hoc maxime loco testatur hoc carmen, quia nil carnale et juxta litteram resonet, sed totum se spiritualiter ac typice velit intelligi: quae enim potest esse feminarum quae dilectorem dilectumque suum repente desideret non esse juvenem, ut fuerat, sed in aetate infantili fratrem sibi denuo nasci, suaeque genitricis uberibus parvulum nutriri, quem jam adultum reperire consueverat? Ergo antiquorum vox est ista jusac debitis venerabantur obsequiis, in hominis quoque habitu, et hominibus consubstantialem videre cupiebant, ut quae in prophetia noverant in ipso, de quo praecinebantur, completa viderent. Desiderabant illam aptissimam sui Conditoris vocem audire, quam extensis in discipulos manibus protulit dicens, Ecce mater mea et fratres mei . Cupiebant delectabile illud accipere nuntium, quod post triumphum resurrectionis acceperunt iidem discipuli, Ite nuntiare fratribus meis ut lecto, qui alibi eisdem discipulis dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
taciturnitatis. quiordinem necessariũ tenere
nescit errat. Haecnamq: & huius modi quam
plura. sicut utiliter sȩpe tenentur . Ita non¬
numquam ꝓtempore salubriter intermitentur:
C&erum sunt excellentiora uistutum dona
sinequib aduitam ꝑ ueniri non potest Utfi¬
des spes caritas. Quȩ &i deo nullis umquam
consideratu temporis Audoci. ueladmonentũ
cordib debent ab eẽ. fidelium, Quȩcumq ergo

Expanded text:
taciturnitatis, qui ordinem necessarium tenere taciturnitatis, qui ordinem necessarium tenere nescit, errat. Haec namque et hujusmodi quam plurima, sicut utiliter saepe tenentur, ita et nonnunquam pro tempore salubriter intermittuntur. Caeterum sunt excellentiora virtutum dona, sine quibus ad vitam perveniri non potest, ut fides, spes, charitas; quae et ideo nullius unquam consideratu temporis aut loci, vel admonentium cordibus debeant a
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: Item pulchra utluna. In noc te uitȩ prȩ¬
sentis. ubiuariante temporũ statu Nuncclara
mundo Nunc despecta atq: obp̃ssa. Nunc
uistutum candoreplena. Nunc prauorum de¬
honestatauitiis. Multifarium. lunȩ crescentis
acdecrescentis iter imitatur: Electa ut sol
indie futurȩ beatitudinis. ubi manente statu
acernitatis uaralucis in cõmotabilis uisione
cla rebit: Impl&a ipsius ꝓmissione quadicit:
Fulgebunt sicut sol inregno patris eorum:
sitatum Nebulis potuitumquam cohiberi.
quineclunȩ insepulchritudinem premonstrar&
& solis. Iun ȩ ui delic& in laboriosa interim luce
ordinata: quia quo ꝑfectius ordinẽ in se uistu¬
tum collocat. Eoterribilior aeris potestatibus.
&ecd omnis & anima quȩq fidelis existit :
Nam&in quib: dam bonis actib: uerbi gratia
uigiliis ieiuniis laboremanuũ meditatione
scripturarum. uerbo predicationis. modestia

Expanded text:
Domine . Item pulchra ut luna, in nocie vitae praeDomine . Item pulchra ut luna, in nocie vitae praesentis, ubi, variante temporum, statu, nunc clara mundo, nunc despecta atque oppressa; nunc virtutum candore plena, nunc pravorum dehonestata vitiis multifarium lunae crescentis ac decrescentis iter imitatur. Electa ut sol, in die futurae beatitudinis, ubi, manente statu aeternitatis, vera lucis incommutabilis visione clarebit, impleta ipsius promissione, qua dicitur: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum .sitatum nebulis potuit unquam cohiberi, quin et lunae in se pulchritudinem praemonstraret et solis: lunae videlicet, in laboriosa interim luce um acies ordinata, quia quo perfectius ordinem in se virtutum collocat, eo terribilior aeriis potestatibus, et Ecclesia omnis et anima quaeque fidelis existit: nam et in quibusdam bonis actibus, verbi gratia, vigiliis, jejuniis, labore manuum, meditatione Scripturarum, verbo praedicationis, modestia
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ꝓgreditur inquit quia non uno in loco con¬
sistere non paruo tempore passa est apparere :
sed ꝑ totũ orbem suam fidem famãq extendere :¬
ꝑ tota labentis scłi tempora ꝓcorona uitȩ ꝑpe¬
tuae cestare non desistit: Progreditur autẽ
quasi aurora consurgens quia ueriiam lumi¬
nis in ea ostus mundo post tenebras ignorantiae
longemonstratur: Ammonentib: eius p̃conib:
acdicentib: quia nox p̃cessit. dies autem ad pro¬
pinquauit : Abiciamus ergo opera tenebrarum
&induamus nos armalucis: Ꝙ c&era
ordinata: Pulchraxuduna quia a soleiustitiȩ
inlustrata Noctem sȩculi huius ipsa sublimis
incedens. scientiae cȩlestis & euuangelicȩ con¬
uersationis luce ꝑfudit: Electa utsol. quia
imaginem inseeiusdem sui conditoris atq: in¬
lustra recepit: ambulando in omniiustitia
& scĩtate &ueritate. &illi ueraciter gratias agen¬
do quia signatum est suꝑnos lumen uultus tui

Expanded text:
Quae progreditur, inquit, quia non uno in loco conQuae progreditur, inquit, quia non uno in loco consistere, non parvo tempore passa est apparere, sed per totum orbem, suam fidem famamque extendere, per tota labentis saeculi tempora, pro corona vitae perpetuae certare non desistit. Progreditur autem, quasi aurora consurgens, quia veri jam luminis in ea ortus mundo post tenebras ignorantiae longe monstratur, admonentibus ejus praeconibus ac dicentibus quia nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus arma lucis, et caetera tc. Pulchra ut luna, quia a Sole justitiae illustrata noctem saeculi hujus, ipsa sublimis incedens, scientiae coelestis et evangelicae conversationis luce perfudit; electa ut sol, quia imaginem in se ejusdem sui Conditoris atque illustratoris recipit, ambulando in omni justitia, et sanctitate, et veritate, et illi veraciter gratias agendo, quia signatum est super nos lumen vultus tui,
Abbreviated transcription (Latin):
& filiȩquas ipsadõ ꝑ sp̃m genuit atq nutriuit
moxutuiderunt idesuteius castitatem uitae
dedicerunt: ut dona ꝓmissȩ illi hereditatis
audierunt. Merito beatificare noncessant :
sed& reginȩ & concubine p̃conus iustis extollus
idẽ siue eaequaeuere eius sunt regnipasticipes.
scuillȩ animȩ quacei nomine tenus adhȩren¬
tes c&crum spesunt &animo terrestresꝑ ennieã
laude dignam. eẽ fatentur.: Om̃s ꝓcesto intel¬
legentes quianil absq cius sociecate. ueri
& inconcussi bonipossit inueniri.
Verum quia ante finẽmundi iudȩa quoq: ad
gratiam sui redemptoris aggredandoc. & can
tura cumceeris apte ex uoceipsius synagogae
admirantis subiungitur: Quȩ est istaque ꝓ¬
ergo hȩc conuersa ad fidem xp̃i sunagoga
Stupens ecclesiam diuina gratia tantis ꝑ esse
sublimatam . utnullis mundani imperii uitib
ualeat. cum sit ipsa humillima superari:

Expanded text:
et filiae, quas ipsa Deo per Spiritum genuit atque nutrivit, et filiae, quas ipsa Deo per Spiritum genuit atque nutrivit, mox ut viderunt, id est, ut ejus castitatem vitae didicerunt, ut dona promissae illi haereditatis audierunt, merito beatificare non cessant. Sed et reginae et concubinae praeconiis justis extollunt, id est, sive hae quae vere ejus sunt regni participes, sive illae animae quae ei nomine tenus adhaerentes, caeterum spe sunt et animo terrestres, perenni eam laude dignam esse fatentur, omnes pro certo intelligentes, quia nil absque ejus societate veri et inconcussi boni possit inveniri. Verum quia ante finem mundi, Judaea quoque ad gratiam sui Redemptoris aggreganda, et eamdtura cum caeteris, apte ex voce ipsius Synagogae admirantis subjungitur: XXVI. Quae est ista quae pergo haec conversa ad fidem Christi Synagoga, stupens Ecclesiam divina gratia tantisper esse sublimatam, ut nullis mundani imperii viribus valeat, cum sit ipsa humillima, superari.
Abbreviated transcription (Latin):
tractant : ab electorum soste iniudicio secernens
sinistra in paste conlocat. Potest aptissime
uocabulo matris & genericis ecclesiae gratia
ta est designata intellegi quia uidelic& sp̃s
ebraice. genere feminino ru ha noncupatur:
hanc autem ecdesiã matrẽ ac gen&ricem recte
talem nostram generationem a carnali distin¬
matri acgenerici una columba xp̃i Acꝑ fecta
electa est quianimirũ relictis gchismaticorum
turbis omnib: solam quã in unitate catholicȩ
pacis. Nunc alit &custodit tuncad gaudia cȩ¬
lestispatriȩ ecđ gratia spiritalis subleuat:
Viderunt illam filiae & beatissimã predica¬
Vid&hic easdem filias dicere quas supra add¬
lescentulas nuncupauerat. Qui auidelic& hic
filias reginas & concubinas. illicreginas con¬
cubinas addliscentulas simul ad mediũ dedux̃:
Magna ergo laus ẽ unitati catholicae. quam
& gratia mat̃quȩgenuit in ꝑp&uum elegit.

Expanded text:
trectant, ab electorum sorte in judicio secernens, trectant, ab electorum sorte in judicio secernens, sinistra in parte collocat. Potest aptissime vocabulo matris et genitricis Ecclesiae, gratiata est, designata intelligi, quia videlicet spiritus Hebraice genere femineo ruga nuncupatur. Hanc autem Ecclesiae matrem ac genitricem recte tualem nostram generationem a carnali distinmatri ac genitrici una colomba Christi ac perfecta electa est, quia nimirum relictis schismaticorum turbis omnibus, solam, quam in unitate catholicae pacis nunc alit et custodit, tunc ad gaudia coelestis patriae Ecclesiam gratia spiritualis sublevat. Viderunt illam filiae, et beatissimam praedicahic easdem filias dicere, quas supra adolescentulas nuncupaverat, quia videlicet hic filias, reginas et concubinas, illic reginas, concubinas, adolescentulas simul ad medium deduxit. Magna ergo laus est unitati catholicae, quam et gratia mater, quae genuit, in perpetuum elegit,
Abbreviated transcription (Latin):
nib: iustorũ populis. generici suae¬
Mater & generix eclesiae prȩsentis. ipsa est
dequa apłs ait Quȩ autem sursum ẽ hierusa¬
lem. libera est quȩ estmater omniũ nr̃m.
ꝑfectum. Desursum ẽ: descendens depatrelu¬
minũ Vn de &in apocalipsi dicit iohannes:¬
E ostendit mihi ciuitatẽ scam hierusalem descen¬
dentem decelo adõ: Descendit namq: decȩlo
adõ ciuitas scã hierusalem quia quicquid boni
nouit agitsperat ecdesia presens. totũ hocde¬
suꝑ siue ꝑ ipsum cęli regem seu ꝑcȩlestium minis¬
teria ciuiũ percepit : Vn a ergo estmatrisuae
electa gen&rice suae. quianimirũ suꝑna illa
ciuitas hocsolum dehumana conuersatione
adꝓbat. quod inunitate suȩ fidei. & dilectionis
dõ seruisse considerat: C&erum donatistae
ul sialiqui alii abunitate secatholica siue aꝑta
ꝓfessione : seu ꝓfana actione segregant. hosquia
columbinȩ simplicitatis habere ꝑfectionẽ de¬

Expanded text:
nibus justorum populis ipsanibus justorum populis ipsaMater et genitrix Ecclesiae praesentis, ipsa est de qua Apostolus ait: Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater omnium nostrum : perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Unde et in Apocalypsi dicitcivitatem sanctam Jerusalem descendentem de coelo a Deo . Descendit namque de coelo a Deo civitas sancta Jerusalem, quia quidquid boni novit, agit. Sperat Ecclesia praesens; totum hoc desuper, seu per ipsum coeli regem, seu per coelestium ministeria civium percepit. Una ergo est matri suae electa genitricis, seu quia nimirum superna illa civitas hos solum de humana conversatione approbat, quos in unitate suae fidei et dilectionis Deo servire considerat. Caeterum Donatistae, vel si aliqui alii ab unitate se catholica, seu aperta praecisione, sive profana actione segregant, hos quia columbinae simplicitatis habere perfectionem de
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃putio collecta: Sed sicut vnus dñs vna
fides unum baptisma. unusds̃ & pater omniũ :
Itaest una catholica dectorum omnium
multitudo ꝑ omnia & mundi loca &tempora
scłi eidem unidõ & patrisubiecta.
Quaeundecatholica sit apellata lucas doc&
dicens: Eclesiae quidem om̃s ꝑtotã iudeam
&galileam & samariam habebant pacem
edificatȩ & ambulantes intimore dñĩ ex consola¬
tione sci sp̃s replebantur. Quod enim hocdo co
latine grececatholos unde liquido pat&. quia
inde catholica uocatur ecđ quod ꝑtotas mundi
pastes Inuna pace inunotimore dñi ȩdificesur
Sp̃s eenim suꝑ dñm inspecie columbȩdiscendit
ut e suam simplicitatem eeius inquo descende¬
batdñi hac specie monstrarex. Quius simpli¬
citatis & sp̃s quia pasticipem fecit ec clesiã suam
dñs recte hanccolumbam Nuncu pat suam rec¬
te & ꝑfectam nominat non solum qui a exom¬

Expanded text:
de praeputio collecta; sed sicut unus Dominus, una de praeputio collecta; sed sicut unus Dominus, una fides, unum baptismum, unus Deus Pater omnium, id est, una catholica electorum omnium multitudo per omnia, et mundi loca, et tempora saeculi, eidem uni Deo et Patri subjecta. Quae unde catholica sit appellata, Lucas docet, dicens: Ecclesiae quidem omnes per totam Judaeam, et Galilaeam, et Samariam habebant pacem aedificatae, et ambulantes in timore Domini, et consolatione sancti Spiritus replebantur . Quod enim hoc loco Latine, Graece catholos. Unde liquido patet quia inde catholica vocatur Ecclesia, quod per totas mundi partes in una pace, in uno Domini timore aedificetur,s etenim super Dominum in specie columbae descendit, ut et suam simplicitatem, et ejus in quem descendebat, Domini hac specie monstraret. Cujus simplicitatis spiritus, quia participem fecit Ecclesiam suam Dominus, recte hanc columbam nuncupat suam, recte et perfectam nominat, non solum quia ex om