comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ñ inuenio ecce inquidlȩꝓnis accedens rogat l
eũdicens: Dñesiuis potes memundare: Etexte¬
denr ihs manũ suã tetigiteũ dicens : uolo munda¬
re.: Imperatiuo modo legendũ est : ñ introgatiuo:
qui udixeratillesiuis respondit dñr uolo : ꝓoter
in quid memundare & iprecait mundare : In lege
nõ licebat tangilȩꝓsum : qui aquicũ ꝗ t&igirr&:
in mundus totadie fiebat: Nã &bectur helis eus
hocsciens : cũ ad eũ nacimanuenis ra lȩꝓsus alie¬
nigiha. missus a regesuo mandat illiꝑdisci¬
pulũ suũ dicens. uade adiordanen fluuiũ & lu¬
uare sepcies & mundaberis alepratua: Ipreue
non fuit ca usuis ire a uidere lepra uł tungere illũ : &
sum: Neergodicerentiudaei quidmcgnũ fecitx p̃r
hoc fec qd se cerat helisturi Sedille quidem tangereau¬
nit ẽ uungelistu uerbi s ȩdicere uelocitate curatio¬
nis stec̃ari enĩ dicendo ediud qđ dicera ñ inuenit:
ianticem̃ fuit operantis auctoritar ut in egrenunr¬

Expanded text:
dens, rogabat eum dicens: Domine, si vis, potes me mundare . Et extendens Jesus manum suam, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Imperativo modo legendum est, non indicativo. Quia dixerat, ille, si vis, respondit Dominus, volo. Potes, inquit, me mundare, et ipse ait, Mundare. In lege non licebat tangi leprosum: quia quicunque tetigisset, immundus tota die fiebat. Nam et beatus Eliseus hoc sciens, cum ad eum Naaman venisset leprosus alienigena, missus a rege suo, mandat illi per discipulum suum, dicens: Vade ad Jordanem fluvium, et lavare septies, et mundaberis a lepra tua . Ipse vero non fuit ausus ire et videre lepram vel tangere illum. Et it leprosum. Ne ergo dicerent Judaei, quid magnum fecit Christus? hoc fecit quod fecerat Eliseus. Sed ille quidem tangere aunit evangelista verbis edicere velocitatem curationis. Statim enim dicendo, aliud quod diceret non invenit. Tanta enim fuit operantis auctoritas, ut in egressu ser
Abbreviated transcription (Latin):
& cum accerris scenturio rogans ꝓfamulo suo di¬
ctr ȩgo ueniã & curabo eũ E dactroni obsecrcoti
respondir hodie mecũ erinm para diro : & paraliti¬
codicir surgetolle grabãtũtuũ &uade in domãtuat
Etlus aro qua triducino mostuo & ic̃ s&renta dictra
lugure ueniforas. Et quilȩ psurmundar mostuar
suscitas pariditicos stringir coecos inlumineo la¬
tronerraluar meraricẽ castificas & huic misere
nihilrerpondir Onoucrer & ad mirtenda : cons

Expanded text:
et cum accessisset centurio, rogans pro famulo suo, dicis: Ego veniam et curabo eum . Et latroni obsecranti respondes: Hodie mecum eris in paradiso . Et paralytico dicis: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Et Lazaro quatriduano mortuo, et jam fetenti dicis: Lazare, veni foras . Et qui leprosos mundas, mortuos suscitas, paralyticos stringis, caecos illuminas, latrones salvas, meretricem castificas, huic miserae nihil respondes? O nova res et admiranda! Cons
Abbreviated transcription (Latin):
tecam qm̃clamatpostnos Ipse aut̃ rerpondensait
ñ sũmissus nisi cedoues ꝗ perierant domꝰ irrłł
Etcũ hocdixissa : peioremei ulcur eppecit : Medi¬
t gub nancias tantas operaturer ut unũ sidiures
angulũ & hunꝑ euntẽ orbis trarũ uniuersur de¬
cram transisti: & pp̃t iudaeos solas uenisti Gen¬
tes aut̃ in desolatione constitutar depicis. &illor¬
qͥdem contẽpnentes patrẽtuũ aidola adorantor
& incensa illis offerenter insuꝑ& filios suosdaemonib
consecrantes: hȩ c om̃ia dissimular & nosmiseros
expectantes tedespicir: & cesteo m̃s ꝓpħta & ipre
ꝓciuur tuus dauid secundũ carnẽdic: postula amȩ
& dubotibi genter hereditatẽ tucẽ & pomemone ta
terminort̃rae. Et es aics quite insedẽ maiestatis
tuae contẽplatus ẽ dic̃ EteriRadix iesse &qui
exurg& imperaregentib: in ipsũ genterspera¬
bunt: Etia cobpatri archa dic̃: Ñdefici& prin¬
ceps exiuda neꝗdux desemorib eiꝰ donecueniat¬

Expanded text:
espondens, ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Et cum hoc dixisset, pejus ejus ulcus effecit. Mediti, gubernantias tantas operatus es, ut unum salvares angulum, et hoc pereunte, orbis terrarum universus derespicit terram transisti, et propter Judaeos solos venisti? Gentes autem in desolatione constitutas despicis, et illos contemnentes patrem tuum, et idola adorantes, et incensa illis offerentes, insuper et filios suos daemonibus consecrantes, haec omnia dissimulas et nos miseros exspectantes te despicis? Et certe omnes prophetae et ipse proavus tuus David secundum carnem, dixit: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et Isaias qui te in sede majestatis tuae contemplatus dicit: Et erit radix Jesse, et qui exsurget imperare gentibus, in ipsum gentes sperabunt . Et Jacob patriarcha dicit: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femorib
Abbreviated transcription (Latin):
popło eiꝰ & reliqui om̃s aduentũtuũ scdiit a regen¬
tibus adnuntiar : Nã & ipse in aduentutuo micgos
aboriente uocasti
& principia gentilitatis ꝑillos cenare stcisq: & tuange¬
gens ab inferis: dicis discipulistuis : Eunter doceteom̃rs
gentes bapti & cntes eos innomin epatris & filii & sp̃sscĩ¬

Expanded text:
. Et reliqui omnes adventum tuum salutarem gentibus annuntiarunt. Nam et ipse in adventu tuo magos ab oriente vocasti, et principia gentilitatis per illos cessare fecisti, et evangegens ab inferis, dicis discipulis tuis: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus augere. Relin quidilla omnias dimise cdan¬
li falsitates : omnia purgam̃ta contẽpsit. Et uintada¬
lutarẽ animarũ nr̃a rũ portum: Miserere meidhes
lidauid filiam ea mede adaemoio uocat : eostipis¬
sionẽ quanticũ que ꝑ nactres uocateestis nõ possimp̃an
tẽpestatem quã sustinuit mulierilla: misereremei
filiamea male ad aemonio uexatur. Vidisti instana
mulieris uidisti uirilitatẽ uidist longanimita¬
tem Vidistifidem: quiaũt nõ respondit eisermno¬
nẽ. Onoua rerũ matheries rogatmulier obse¬
crat. dep̃catur : defl& casum suũ augie tragdedã
encrrat pasnonẽ : & amator hominũ nõreppon¬
dit ꝯ. Sermotac& fons clausus ẽ medicus medicam̃¬
tic recenuit: Quid nouũ : quid ad mirabile alosp¬
uocas ad sequendũ & hanc mifabilẽ in sequente abigss
sed considera medici sapienciã : qui aũt nõrespondar
uerbum qur nõ respondit : qui afidem illius amplus
Ipuo cabat : & unimã & animũ ꝑseuerancia exercebit

Expanded text:
ulnus augere. Reliquit illa omnia, dimisit diaboli falsitates, omnia purgamenta contempsit, et venit ad salutarem animarum nostrarum portum. Miserere mei, Domine fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Nostis passionem, quanticunque fuistis patrestempestatem, quam sustinuit mulier illa. Miserere mei, filia mea male a daemonio vexatur. Vidisti instantiam mulieris, vidisti virilitatem, vidisti longanimitatem, vidisti fidem? Qui non respondit ei sermonem. O nova rerum materies! Rogat mulier, obsecrat, deprecatur, deflet casum suum, auget tragoediam, enarrat passionem, et amator hominum non respondit. Sermo tacet, fons clausus est, medicus medicamenta retinuit. Quid tam novum? quid tam admirabile? alios provocas ad sequendum, et hanc miserabilem insequentem abigis? Sed considera medici sapientiam. Qui non respondit ei verbum. Cur non respondit? quia fidem illius amplius provocabat, et animum perseverantia exercebat,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ intrinsecus uideo: Grandis quidem uox exore
ꝓcedit sed maior est mentis. dimite eam qm̃damat
postnos alius euangelistadicit antenor: Diuersiqui¬
dem sermones: sed unc sentencia ẽ : nec est ien daciũ in
utrisque : Vtrumque enĩ faciebat mulier in causado¬
lore prius postergumdamabat. Et cũ uidisr&quia
nõ respondit : in ante cucurrit quasi canis dm̃uestigia
lãbens: dimite in quiunteã : theatrũ nob̵ clamori¬
brexcitauit : om̃e conuocauit uulgur: Et illi quidẽ

Expanded text:
autem intrinsecus video. Grandis quidem vox ex ore procedit, sed major est mentis. Dimitte eam, quoniam clamat post nos. Alius evangelista dicit, ante nos. Diversi quidem sermones, sed una sententia est: nec est mendacium in utrisque. Utrumque enim faciebat mulier in causa doloris: prius post tergum clamabat, et cum vidisset quia non respondit, ante cucurrit, quasi canis domini vestigia lambens. Dimitte, inquiunt, eam. Theatrum nobis clamoribus excitabit, omne convocabit vulg
Abbreviated transcription (Latin):
uocatilocum impleuit & sic ad sumũ fontẽ ꝑrex̃ ꝓpte¬
reccinquid descendit ꝓpterea carnẽ ad sũprit: & hono
factusẽ. ut eego ei audeã loqui. Sursũ in celis cherub
eũti emnt a seraphim mecuunt : & deor sum mererx
loquit cumeo misereremei : Nudus quidem sermo sedi¬
mensitatẽ sulutis continen ÷ misereremei : ꝓptereimqd
sum. Ead mirandarer sursũ tremor & deorsũ fiducu
misereremei. Nopus babeo mediactorẽmiserereme qd
quid mea maleadaemonio uoxat̃ egressaẽ cduocitr
filiue ñ ued fest in firmantem puellã. sed defes side de

Expanded text:
sic ad summum fontem perrexit. Propterea inquit descendit, propterea carnem assumpsit et homo factus est, ut et ego ei audeam loqui. Sursum in coelis Cherubim eum tremunt et Seraphim eum metuunt, et deorsum meretrix loquitur cum eo, miserere mei. Nudus quidem sermo, sed immensitatem salutis continens. Miserere mei. Propterea sum. O admiranda res! Sursum tremor, et deorsum fiducia: miserere mei. Non opus habeo mediatore, miserere mei. inquit, mea male a daemonio vexatur. Egressa est advocatrix filiae. Non affert infirmantem puellam, sed def
Abbreviated transcription (Latin):
sedentẽ intheloneo : & dix̃ ei seꝗeme: Ouistur sermonis
quas quidam introiit hamus : & captiuũ militẽ fec̃ ec ex
lita: uurũ ẽ operatꝰ: uenit uncinꝰ : & statĩ exurgens secutꝰ
ẽ cũ Iin ꝓ fundo melignitatis erat &urꝗ ud uerticẽur¬
nos arbitrii ereauit dr̃ ut uoluntate nr̃a cũ adiutoriodĩ
qđ uolumꝰ faciamꝰ: Sipublicanꝰer: potes fieri euangelita:
Siblasphemꝰer potes fieri a płs. Si latroes poterisparadi¬
sico lo nꝰ effici. simcegus es poterir dñm adorare: Necest
ullamalicia ꝗ poenitentia ñ soluat᷑ : Nideotã quã prin¬
cum haber ratis forciorẽte & potenciorẽte quã in fir¬
nitus tuacẽ:. Medicũ habes uoluntatetua siuolueris

Expanded text:
sedentem in teloneo, et dixit ei: Sequere me . O virtus sermonis! quasi quidam introiit hamus, et captivum militem fecit, et ex luto aurum est operatus. Venit uncinus, et statim exsurgens secutus est eum. In profundo malignitatis erat, et usque ad verticem vir arbitrii nos creavit Deus, ut voluntate nostra cum adjutorio Dei quod volumus faciamus. Si publicanus es, potes fieri evangelista. Si blasphemus es, potes fieri apostolus. Si latro es, potes paradisi colonus effici. Si magus es, poteris adorare. Non est ulla malitia, quae poenitentia non solvatur. Et ideo tanquam princum habes satis fortiorem te, et potentiorem quam infirmitas tua est. Medicum habes
Abbreviated transcription (Latin):
dñ ecdiuuame: Quires pondensait: nõ ẽ bonũ su¬
mere panẽ filioꝵ & mit tere canib: Considera
p̃cantis instantic̃: & dñi tẽperanciã: Oclem̃cia
medici in disperationẽ ad ducebatect̃ : ut ampli¬
quid sumere panẽ filioꝵ. quoꝵ filioꝵ iudieoꝵ
uidelic& : & mitte recanib: : quib:: sine dubio

Expanded text:
 adjuva me. Qui respondens, ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Considera precantis instantiam, et Domini temperantiam. O clementia medici! In desperationem adducebat eam, ut ampliquit, sumere panem filiorum. Quorum filiorum? Judaeorum videlicet; et mittere canibus: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ ligna & lupider legẽ acceper̃ ut fuis sent ingreni:
dũ acceper̃ filics eoꝵ in matrimonio neꝗ conubia
mutuo iungerent᷑ : ne ꝗ conuicia sociarent ne
ꝑ socinatem mutua auerterent illos amanda¬
tis dñi & de prauarent mores eoꝵ ⁊ dihiltibi in¬
quid & chananeis sed esto infinibituis & ingente
tua negocia exerte & conubia iunge: Quia lin¬
guãtũ a habes & legẽ que cibi ꝑmorrendata est
quã sic̃ macheriũ & sepem quandã in t̾uos &il¬
lorposui sic̃ enĩ uinea authostus macheriu
circũdat᷑ sic iudaeis lexditaẽ uttrans gredi
nõ licer&: ꝓibitũ itaqueerat idegeut ñ misce¬
rent᷑ chananeis neꝗullũ commutationẽ habe¬
rent cũ illis. neamiciciae causa impr&ãs occasiosi¬
er&. Cũ ergo ab hominabiles iudais essent cha¬
nanei tãquã ido laet rihae & in mundi cũo quib: nec
fubulcri fas erat Et quicc istamulier definib
bis areu&me depeccato eo qđ puarscauerin
legen qm̃ ergo homoerat & omia qleginun

Expanded text:
 ligna et lapides, legem acceperant, ut cum fuissent ingressi, non acciperent filias eorum in matrimonio, neque connubia mutuo jungerent, neque convivia sociarent, ne per societatem mutuam averterent illos a mandatis Domini, et depravarent mores eorum. Nihil tibi, inquit, et Chananaeis, sed esto in finibus tuis, et in gente tua negotia exerce et connubia junge: quia linguam tuam habes, et legem quae tibi per Moysen data est, quam sicut maceriam et sepem quamdam inter vos et illos posuit . Sicut enim vinea aut hortus maceria circumdatur, sic Judaeis lex data est, ut transgredi non liceret. Prohibitum itaque erat a lege, ut non miscerentur Chananaeis, neque ullam communionem haberent cum illis, ne amicitiae causa, impietatis occasio fieret. Cum ergo abominabiles Judaeis essent Chananaei, tanquam idololatrae et immundi, cum quibus nec fabulari fas erat, et quia ista mulier de finibubis arguet me ae peccato , eo quod praevaricaverim legem? quoniam ergo homo erat, et omnia quae legis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinacem: corpͥsines ensuuiuũ spectaculũ lam̃tabile
tadoloris: Cerno enĩ oculor eꝰ trans uersars aspectũ san¬
ģuineũ manꝰ intortar crim̃ dissolutũ contortũ col
tẽ Tostorẽ clausum & flugellare sonancia: : Neminẽ
introgantẽ : & illã cũ clamore loquentẽ adsũ sermo¬
cinatrex maloꝵ meoꝵ prestosũsti mulante natura
misereremei persima tẽpestar pamo & timor pamo
nutire timor demonis accedereñ porũ neꝗ con¬
tngere adigitie pamo exploditaimor miserere
men Considera mulieris philorophiã inspice animã

Expanded text:
pertinax corpus, sine sensu vivum, spectaculum lamentabile:pertinax corpus, sine sensu vivum, spectaculum lamentabile:ta doloribus. Cerno enim oculos ejus transversos, aspectum sanguineum, manus intortas, crinem dissolutum, contortem; tortorem clausum, et flagella resonantia; neminem interrogantem, et illam cum clamore loquentem. Adsum sermocinatrix malorum meorum, praesto sum stimulante natura. Miserere mei. Pessima tempestas, passio et timor. Passio naturae, timor daemonis. Accedere non possum neque contingere. Adigit me passio, explodit timor. Miserere mei. Considera mulieris philosophiam, inspice animam
Abbreviated transcription (Latin):
uudo ubsenciauid&: occultu inspicit onnia noutis
misereremei filia mece muleidaemonioueutt᷑ : F&
pessimꝰ: stimulis nature uisceramea disrũpit : qued
faciã misera : iudeprudentiã : Ñ dix̃ miserere flie
meae : sed mis erere mei : Illa enĩ in sensibilipernone
ten&ur: nescit quid hab& Nonsentit dolorẽ
uelatũ corbab& ne quis rimo spũ obducente
misereremei expectatricidiurnorum medorũ cotidie
cruciatus meonudeo : Vbiuadã quo ꝑgã inheremo re ñ ao¬
deo nec illũ solã relinꝗre Indo mosedere nõ porrit quia in¬
trinsecus ẽ inimicus. fluctus inportur̃ in tranquillitate tẽ¬
pestas ẽ & quo nomine eã uocabo inuenire nõporsum quo eã¬
mostuã dicam sed mou&t: uiuã appellẽ sed nescit quid faci¬
ad Inueni re nõ possum quo eam appellẽ nomine : miserere
mei. Si mostua esr& filia mea nõtalicpater& Tradi dis¬
sẽutiꝗ corpꝰ insinu t̃rae & tpr euoluto obliuionẽ maloꝵ ha¬
berẽ & dolor conquiescer&: Nunc aũt mostuũ habeo

Expanded text:
lta inspicit, omnia novit. Miserere mei, filia mea male a daemonio vexatur. Fletus pessimus, stimulus naturae viscera mea disrumpit. Quid faciam misera? Vide prudentiam. Non dixit, miserere filiae meae, sed, miserere mei. Illa enim insensibili passione tenetur, nescit quid habet, non sentit dolorem, velatum cor habet, nequissimo spiritu obducente. Miserere mei spectatricis diuturnorum malorum, quotidie cruciatus meos video. Ubi vadam? quo pergam? In eremum ire non audeo, nec illam solam relinquere; in domo sedere non possum quia intrinsecus est inimicus: Fluctus in portu sunt, in tranquillitate tempestas est: et quo nomine eam vocabo, invenire non possum. Mortuam dicam? sed movetur. Vivam appellem? sed nescit quid faciat. Invenire non possum, quo eam appellem nomine. Miserere mei. Si mortua esset filia mea, non talia paterer. Tradidissem utique corpus in sinum terrae, et tempore evoluto oblivionem malorum haberem, et dolor conquiesceret. Nunc autem mortuum habeo
Abbreviated transcription (Latin):
latere igitur suo xp̃r &dificauit ec claesiamssic̃
delatere cedam : eiꝰ coniux eua ꝓlectaẽ: Nã hac de
causa peculus quoque testatur dicens: de corpore
eius & ossib ei sumur latus uidelic& illud signis¬
cans: Nam sicut deillo latere dr̃ fecit femina
nem dedit unde repara reur eccła: Et sic̃ in so¬
pore quiescentes adae dr̃lateris mẽbra pacestẽ
su modo postmortẽ : cquã nob̵ donauit & sangui¬
nẽ. Et soporille nunc mors ẽ & discasmortem
nullc̃ soporis separatione discerni: Vid&equẽ¬
admodum: sponsam sibi xp̃r coniunex̃ : Tidue
quo uos cibo sacinatis enutrit : Ipre nob̵ cibi subs¬
tancia ẽ : at ꝗ nutrim̃tum: Nam sic̃ mulier as¬
fectionis natura cogente geni tumadere suilac¬
us fecunditatis festinat: sic & xp̃r quos ipse re¬
generat: suo sanguine semꝑ nutrit : Igit᷑ qm̃ nos¬

Expanded text:
s aedificavit Ecclesiam, sicut de latere Adam ejus conjux Eva prolata est. Nam hac de causa Paulus quoque testatur dicens: De corpore et de ossibus ejus sumus . Latus videlicet illud significans. Nam sicut de illo latere Deus fecit feminam nem dedit, unde repararetur Ecclesia. Et sicut in sopore quiescentis Adae Deus lateris membra patefecit, sic modo post mortem aquam nobis donavit et sanguinem: et sopor ille nunc mors est, ut discas mortem nulla soporis separatione discerni. Videte quemadmodum sponsam sibi Christus conjunxit, videte quo vos cibo satietatis enutrit. Ipse nobis cibi substantia est atque nutrimentum. Nam sicut mulier, affectionis natura cogente, genitum alere sui lactis fecunditate festinat, sic et Christus quos ipse regenerat suo sanguine semper nutrit. » Et in ho
Abbreviated transcription (Latin):
ergohii qui murmurant : qui laborẽ & aestatt̃
totadie postauer nisi qui iusticias legiseger
& seruitutis antique pensum reddiderioe
Videaũt quã apta sunt uerba quȩ apiare
dicuntur : ut aebhis quȩ in lege uxer̃ dicta uiđ¬
antur : quid enim ẽ qđ dic̃ decgro uenienn
nisi signĩficans delegis operib: uenientẽ & in
hir gloriantem : & quasi diuturnor laborer in¬
putantem : Vndeait : mandectũ tuũ nũ quã
p̃teriui : & non de disti nec hedum ꝓme ut epu¬
larer hoc est nec peccatorũ ꝓ nr̃a requietra
exipsis  Pro isto ccũt qui fornicaturẽ & sagi¬
nectum in quit illum uitulũ dedisti i deftfil¬
umtuũ dilectum sicut supradiximꝰ: sed quidei
res pondit pat̃: tusem ꝑmecũes: Oportuit aũt
ꝓ isto gractuluri : qui perierat & inuentur est:
mortuus fuerct &reuixit. Ostendenr& hoc
uerbo manifestebominẽ quipec cando uitã exce¬
derit : & ob noxiur mortificatur fuerit ex re¬
uersione salucri : ꝑ poenitenciã in adobti¬

Expanded text:
ui sunt autem hi qui murmurant, qui laborem et aestum toto die portaverunt, nisi qui justitias legis egerunt et servitutis antiquae pensum reddiderunt? Vide autem quam aperta sint verba quae a Patre dicuntur: ut ab his qui in lege vixerunt, dicta videantur. Quid enim est, quod de agro veniens dicit: nisi significans de legis operibus venientem, et in his gloriantem, et quasi diuturnos labores imputantem. Unde ait: Mandatum tuum numquam praeterivi: et non dedisti haedum pro me, ut epularer: hoc est nec peccatorem pro nostra requie ex ipsis. Pro isto autem qui fornicatus est, etiam saginatum, inquit, illum vitulum dedisti: id est, Filium tuum dilectum: sicut supra diximus. Sed quid ei respondet Pater? Tu semper mecum es, oportuit autem pro isto gratulari, qui perierat, et inventus est, mortuus fuerat, et revixit. Ostendens in hoc verbo manifeste hominem, qui peccando vita exciderit, et obnoxius mortificatus fuerit, ex reversione autem salutari per poenitentiam in adopti
Abbreviated transcription (Latin):
uincula petri: et pauli dilcctauit p̃dicacio¬
nis fiduciã Oratio: caminũ ignis extinex̃ :
Oratio : condusit horaleonũ oratio sediti¬
onem conpescuit: Oracio paradisum ap¬
peruit. Oracio: celi cardiner reserauit::
Oracio. sterilem fecundauit: Oracio cor¬
neli: celos poen&rauit: Oracio publica¬

Expanded text:
vincula Petri. Oratio Pauli dilatavit praedicationis fiduciam. Oratio caminum ignis exstinxit. Oratio conclusit ora leonum. Oratio seditionem compescuit. Oratio paradisum aperuit. Oratio coeli cardines reseravit. Oratio sterilem fecundavit. Oratio Cornelii coelos penetravit. Oratio publica
Abbreviated transcription (Latin):
claesi cesten dic̃ oritur sol &occiditsol aad
oriens quippe nom̃ est illi: occidituero quan¬
do postcrucem cedinferna descendit: Oritur
sol& occidit sol: & cdlo cũ suũ reuert&ur ipro
dicente : cum exadtatur fuero : uniuersos traam
adme: De hoc sole iusticiae & esccics ꝓnunciat
dicens: Indieb illis orietur soliusticia & sani¬
taserit inpinnis eiꝰ : Veniente enim soleiusticiaȩ
xp̃o ad tactum fimbriȩ uestim̃tieiꝰ fonspfluuis
sanguinis exsiccatus ẽ. Nigrasum &speciosa filia
hierłm. si quahic peccatis anima denigrata
netimeat : tantũ modo poenitenciã cegat & di¬
iat nigrasum ego & decora.: Eesi in nouis si mo
puã est & ut ita dicam siextremo habitupositus
neformid& tantum cum flecu poeniteat & con¬
puncto confiteant᷑ corde ad uesperũ enĩ demo¬
abitur fl&us & cdmcetutinũ l&icia: Imitere
iamque egechicm regẽ : quia egrotationem¬

Expanded text:
Turture: « Oritur sol et occidit sol, et ad Oriens quippe nomen illi. Occidit vero, quando post crucem ad inferna descendit. Oritur sol, et occidit sol, et ad locum suum revertitur, ipso dicente: Cum exaltatus fuero, universos traham ad me . De hoc sole justitiae et Isaias pronuntiat dicens: In diebus illis orietur sol justitiae, et sanitas erit in pennis ejus . Veniente enim sole justitiae, Christo, ad tactum fimbriae vestimenti ejus fons profluvii sanguinis exsiccatus est. Nigra sum et speciosa, filia Jerusalem. Si qua hic peccatis anima denigrata, ne timeat, tantummodo poenitentiam agat et dicat: Nigra sum ego, et decora. Et si in novissimo spiritu est, et. ut ita dicam, si in extremo halitu positus, ne formidet, tantum cum fletu poeniteat, et compuncto confiteatur corde. Ad vesperum enim demorabitur fletus, et, ad matutinum laetitia. Imitare namque Ezechiam rege
Abbreviated transcription (Latin):
facit mirabilicsolus: quifac̃ in uni uersa & conuer¬
tit uni uersc : Eccelibtatis serenitate ꝑfruunt᷑
quitenebant᷑ puulo ante captiui. & ciuer ecłe
sunt qui fuer̃ inperegrinacionis errore: Etius¬
ticie insorte uers antur: qui fuer̃ in confus ionepe¬
cati: N enĩ s̃ tantum liberi: sed & sc̃i Ntantum
sc̃i sed &iusti: Nec solum iusti: sed & filii: Nec
solum filii sed heredes: Nec solum hereder. sed
tantum: sed & tpłm: Nec tantũ tpłm : sedorga¬
na sp̃s: benedictus dr̃ : qui facit mirabilia
solus.. uides qđ sunt baptis matis largitatr
sed multis quidem uidetur celestem gr̃aciã in
peccatorũ tantũ remissione consistere : Nos
aũthonores conputauimꝰ: decim: acde causa
&icm infantulos baptis amꝰ: Nons int quo¬
in qui nati pec cato. ut eis ad dactur sc̃itasius¬
ticicc : ad optio hereditas: frat̃nita sxp̃i: iatis
membra sint om̃r ut sp̃rinbabitaciofiat: sed¬

Expanded text:
convertit universa!’ Ecce libertatis serenitate perfruuntur, qui tenebantur ante captivi; et cives ecclesiae sunt, qui fuerant in peregrinationis errore; et iustitiae in sorte versantur, qui fuerunt in confusione peccati. Non enim sunt tantum liberi sed et sancti, non tantum sancti sed et iusti, non solum iusti sed et filii, nec solum filii sed heredes, non solum heredes sed etantum sed et templum, nec tantum templum sed et organa spiritus. Benedictus Deus, qui facit mirabilia solus! Vides, quod sunt baptismatis largitates? Sed multis quidem videtur caelestem gratiam in peccatorum remissione tantum consistere; nos autem honores conputavimus decem. Hac de causa etiam infantulos baptizamus, ut non sint coinquinati peccato, ut eis detur sanctitas, iustitia, adoptio, hereditas, fraternitas Christi, ut eius membra sint omnes, ut spiritus inhabitatio flaut.
Abbreviated transcription (Latin):
am huiꝰ sanguinir scrutari uirtutẽ uolo
unde primũ cucurrit incipias : & dequo
fonte manauit : deipra primum crucepces¬
sit hatus illedominicum iniciũ fuit : mor¬
tuo & enim ait ibũ: & adhuc incrucepen¬
dente : cd ꝓximat milir latur lancia ꝑcus¬
sit & exinde coquafluxit & sanguis unũ
buptis matis simbolũ aliud sacram̃ti. Ideo¬
nonait exit sanguis & aqua sed exitaqr
primũ & sunguis. Quia prius bcp̃tis mate
diluimur & postea misterio dedicam᷑ ha¬
tur milir apparuit: & tpłi sc̃ipacri& ẽ pate¬
fecit: Etego thes aurũ p̃lcrũ inueni&
fulgenter diuicias megratulor reperire
sic & deillo agnofactumẽ: Iudai ouẽo cc¬
der̃ & ego fructum desa cram̃to cognoui:
Delatẽre sanguis & cequa nolotam facile
auditor transecs tantis. secr&a misteri
Restatenĩ mihi mistica atquesecr& dis
oratio: Dix ibaptis matir simbolũ & misteris
cquẽ illum & sanguinem de monstrari: Ex his

Expanded text:
am hujus sanguinis scrutari virtutem? Volo unde primum cucurrerit incipias, et de quo fonte manavit. De ipsa primum cruce processit, latus illi Dominicum initium fuit. Mortuo enim ait Jesu, et adhuc in cruce pendente, approximat miles, latus lancea percussit, et exinde aqua fluxit et sanguis. Unum baptismatis symbolum, aliud sacramenti. Non ait, exiit sanguis et aqua, sed, exiit aqua primum et sanguis: quia prius baptismate diluimur, et postea mysterio dedicamur, latus miles aperuit, et templi sancti parietem patefecit. Et ego thesaurum praeclarum inveni, et fulgentes divitias me gratulor reperire. Sic et de illo agno factum est, Judaei ovem occiderunt, et ego fructum de sacramento cognovi, de latere sanguis et aqua exivit. Nolo tam facile auditor transeas tanta secreta mysterii. Praestat enim mihi mystica atque secretalis oratio. Dixi baptismatis symbolum et mysteriorum aquam illam et sanguinem demonstrari. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
dñi respectu ꝑ homicidi¬
um separatiłs adõ
hȩcergo perȩ grinatione ꝑ maegnã ignoranciam
peregrinatos fuissenos sciensbeatis simꝰ paulus
dicit᷑ Vos quiccliquando longefuistis: nunc fac¬
ti estis ꝓpe: In hui modi ergo ꝓfectus peregrinatio¬
nem iunior ille filius absumit & deuorat dep̃dic¬
tam portionis suae depcctnahereditate substanti¬
am: Vtique spiriclib destitutis opibur idest
hocest sordidas & inmundar in animania
cogiaciones nutrire: & edit escas in ratio¬
nabiles prauȩ conuersacionis dulces quide magen¬
tibonorum : Qui a suacue ꝑuersis uid&ur omne
opus carne uo luptatis: qđs eductio desiderii &
corrupcio uita ẽ .÷ Quȩuiratem & fortitudinẽ
animȩ non modo nullum presttt: sed totã poe¬
nitus eneruat &perimit : huius modicibos
quasi porcinos & mededulces: qđ sunt carnaliũ
delectationum in lecebre siliquarum nomine

Expanded text:
Domini respectu, propter homicidiDomini respectu, propter homicidium separatus a Deo. Hac ergo peregrinatione per magnam ignorantiam peregrinatos fuisse nos sciens beatissimus Paulus, dicit: Vos qui aliquando longe fuistis, nunc autem facti estis prope . Hujusmodi ergo profectus, peregrinationem junior ille filius assumit, et devorat praedictae portionis suae de paterna haereditate substantiam: utique spiritualibhoc est, sordidas et immundas in anima sua cogitationes nutrire, ut ederet escas irrationabiles pravae conversationis: dulces quidem egenti bonorum, quia suave perversis videtur omne opus carneae voluptatis: quod seductio desiderii et corruptio vitae est, quae virtatem et fortitudinem animae, non modo nullam praestat, sed totum penitus enervat et perimit. Hujusmodi cibos, quasi porcinos et male dulces, prout sunt dilectio carnium illecebrae, siliquarum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ Vide enĩpat̃ iste quo¬
bere arbitrii auferat potestatẽ: Neque cdiũ mane¬
recupientẽ cogat ab scedere: neforte sequenciũ malo¬
rum quȩ postea his suo uicio accedent: iprepotius
auctores seui deatur si illis libertatẽ ꝓpriae uolun¬
tactis abs cederit : Ittcque & petentidat: quia ex
nob̵ non exdõ in opiȩ & offensionis nr̃ae causcꝓfi¬
ciscit᷑ : Ac cipiens autẽ pastem suam iunior pere¬
gre inquid cbitlonge: Qđ aũt aidonge nõlo¬
corum int̃capidinẽ : sed declinationẽ m̃tis exp̃sst :
Quienĩ obliuionẽ dĩ coeperit hicuere pereg¬
nari adõ dicit᷑ sicut e contra conuersatiose
culcris nõsolũ peregrinũ : sed alienum dohomi¬
nem facit: Et ut breuit̃ dicam sicutpere¬
grinantes a saȩculo p̃sentam᷑ cddñms
sic & ꝑmanentes in reb t̃renis acae¬
lestib exdlamur Denique& ca¬
in exiit a faciedñi & longȩeffici¬
tur:: Non quia & locus aliquis
foris ẽ& in conspectudĩ sed
quo suam̃te diuisus exirr& a

Expanded text:
 Vide ergo, pater iste quoc liberi arbitrii auferat potestatem: neque alium manere cupientem cogat abscedere, ne forte frequentium malorum, quae postea his suo vitio acciderent, ipse potius auctor esse videatur, si illis libertatem propriae voluntatis absciderit. Itaque et petenti dat, quia ex nobis, non a Deo, inopiae et offensionis nostrae causa proficiscitur. Accipiens autem partem suam junior, peregre, inquit, abiit longe. Quod ait, longe, non locorum intercapedinem, sed declinationem mentis expressit. Qui enim oblivionem Dei ceperit, hic vere peregrinari a Deo dicitur. Sicut econtracularis non solum peregrinum, sed alienum Deo hominem facit. Et ut breviter dicam, sicut peregrinantes a saeculo praesentamur ad Dominum, sic et permanentes in rebus terrenis a coelestibus exsulamur. Denique et Cain exiit a facie Domini, et longe efficitur , non quia locus aliquis foris esset a conspectu Dei, sed quod sua mente divisus esset a
Abbreviated transcription (Latin):
mauit: Necessariũ enimẽ ante õmia ꝑ con¬
taricausam: ꝓqua & quiduolens dȩꝓpositissal¬
uior ostendere huiꝰ modi parabolas adiu¬
daos obtauerit : sienĩ nob̵ causa tediũ con¬
parationẽ patuerit tunc & ea quȩ deipsis
sentimꝰ anrationabilit̃ congruant ueritati
faciledinoscit᷑  .s. itaque qui dicunt deduob.
filusistir : seniorẽ angelor ẽẽ & cr cangelos uł
omnem celimilitiam̃ : Iuniorẽ uero hominẽ

Expanded text:
mabit. Necessarium enim est ante omnia percuncmabit. Necessarium enim est ante omnia percunctari causam, pro qua, et quid volens de propositis Salvator ostendere, hujusmodi parabolas Judaeis aptaverit. Si enim vobis causa talium comparationum patuerit: tunc ea quae de ipsis sentimus, an rationabiliter congruant veritati, facile dignoscitur. III. Sunt itaque qui dicunt de duobus filiis istis, seniorem angelos esse et archangelos, vel omnem coeli militiam. Minorem vero ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
bolam : q̃ est depatre & duob filus : Nam
hui rei cauiã : & de oue & demuliere cõ¬
puratio nõb̵ contexto ordine supra recita
ex dimidio dutã sibi pat̃nȩ substanti aepor¬
cionẽ custodiuit & in sepcrabilẽ cpatre
suo uitã agere dilex̃: Quiruero iunior
qui in accepta similit ex dimidio patrinubs¬
tantiae peregre ꝓfectutrit in longinquã
regionẽ : & ꝓfiligatis illi cõmib: partis niae
facultatib : ad inopicm redactus : porcosali¬
enorpascereco actus sit : sed & quaditatem
poenitentiae eiꝰ nõ emit tamus & ȩdificata
patris ꝓnitam remissionẽ : modestamq̃ piexa¬
tem quire uertenti filio discessionis p̃terte leui
brat seduenientẽ clem̃ter suscepit & occur¬
rens scclutat & gratulans osculat᷑ : Etincum¬
bens requiescit in eũ : & uitulũ illũ saginatũ
ꝓl&icia recepti filii aepulandũ immolat: In
quo conpunctur senior dic̃patri: hȩcꝗ ꝑparter
digesta expositione sensib: ur̃ir plenius inti¬

Expanded text:
bolam, quae est de patre et duobus filiis . Nam unius rei causa et de ove et de muliere comparationes nobis contexto ordine supra recitatex dimidio datam sibi paternae substantiae portionem custodivit, et inseparabilem cum patre suo vitam agere dilexit. Quis vero junior, qui accepta similiter ex patre substantia, profectus est in longinquam regionem, et profligatis illic omnibus partis suae facultatibus ad inopiam redactus, porcos alienos pascere coactus est. Sed et qualitatem poenitentiae ejus non omittamus, et laetificati patris promptam remissionem modestamque pietatem, qui revertenti filio discessionis praeteritae robrat: sed venientem clementer suscipit, et occurrens salutat, et gratulans osculatur, incumbens requiescit in eo, et vitulum illum saginatum pro laetitia recepti filii epulandum immolat. In quo compunctus senior frater dicit patrdigesta sunt, expositio vestris sensibus inti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib: exorare: ꝓpt̃ qđ &iã hoc mistica ratio¬
ne dictum est: patrem dare : aliis immolan¬
dũ hunc uitulum: ipsũ uero gauđre & ȩpular
inuictima uitulidĩ:
siconim inquid dilex̃ hunc mundum: ut filiũ
suũ unicum ꝓsadute eiꝰ dara: d̃ ergo ipre immno¬
lauit: sed aluis immolandum trecdidit : Omit¬
tente enim patre consenciens filiur ab hominib:¬

Expanded text:
omnibus exorare. Propter quod etiam mystica ratioomnibus exorare. Propter quod etiam mystica ratione dictum est, Patrem dare aliis immolandum hunc vitolum, ipsumque gaudere, et epulari in victima vituli sui. Sic enim dilexit Pater hunc mundum ut filium ejus unicum pro salute sua daret . Non ergo ipse immolavit, sed aliis immolandum tradidit: emittente enim Patre, consentiens Filius ab hominib
Abbreviated transcription (Latin):
burxp̃r ecclaẽsic̃ sponsat cumom̃is anima res¬
piscens ꝑ anulum fidei iungit᷑ xp̃o ⁊ mandat
& calciamenta pedib ad poni cutꝓpt̃ commu¬
nienda uestigia ad corrigendam uiã : ut ꝑlu
bricũ mundi istius iterfixum incedat aut
ut ex cluso in euangelicis calciam̃tis carnea
contagionis luto: mundor peder : in maculata
conuersacione conseru& & dirigat aut ꝓpt̃
mortificationẽ membrorũ. Vitae enĩ nrae cun¬
sus inscripturis pes appellat᷑. Et mortificati¬
onis species calciam̃tis ponitur: quiadeani¬
maliũ mortuorũ pellib. conficiunt᷑ : addit
& uitulũ saginatum iugulandũ in conuiuii
exhibicionẽ sine dubio dñm nr̃m ih̃mxp̃m
quem dedit pat̃ inuictimã ꝓsalute nr̃a : quẽ
uitulum nominat : ꝓpt̃ hostiã corporis in ma¬
culati: saginatum aũt̃ ueredix̃ quia pin¬
guis &opimus intantũ ẽ ut ꝑtocius mundi
s alutem sufficiens sit adolore suauitatis &
nitorem immolationis addm mittere & ꝓ

Expanded text:
us Ecclesiam suam sponsat: cum omnis anima resipiscens per annulum fidei jungitur Christo. Mandat et calciamenta pedibus apponi: aut propter communienda vestigia ad currendam viam, ut per lubricum mundi istius iter fixus incedat: aut ut excluso in Evangelicis calciamentis carneae contagionis luto, mundos pedes immaculata conversatione conservet et dirigat: aut propter mortificationem membrorum. Vitae enim nostrae cursus in Scripturis pes appellatur. Et mortificationis species calciamentum apponitur, quia de animalium mortuorum pellibus conficitur. XI. Addidit et vitulum saginatum jugulandum in convivii exhibitiquem dedit Pater in victimam pro salute nostra: quem vitulum nominat propter hostiam corporis immaculati. Saginatum autem vere dixit: quia pinguis et opimus infantum est, ut pro totius mundi salute sufficiens sit odorem suavitatis et nidorem immolationis ad Deum mittere, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
dens creator ad quisitione populi credenter apu¬
latur: Videns ergo hanc laetiam patrirseni¬
lio post operationem uineat: coddñm murmu¬
rauerunt : qđ illis toto die in operib: labore con¬
sectis illum quiad duo decimã horã uenera

Expanded text:
dens creator, acquisitione populi credentis epulatur. XII. Videns hinc laetitiam Patris senilio post operationem vineae ad Dominum murmurant, quod illis tota die in operis labore confectis, illos, qui ad d
Abbreviated transcription (Latin):
uiucendum ipre declinccturum se esse ꝓmittit: tii¬
des quico creditorifidem p̃uidens xp̃r : lactent in
arborem quasi inpeccatorum tenebria obum¬
bratum solicito ut ouẽ ꝑditam requirit as¬
pectus & uenire cunctantem uocat &oeni¬
entem tam quã humeris surcipit & nõ auden¬
tes in uitare dñm. Derideranciur tecmensa¬
litiseram benedictionẽ peccatorir damũ ingre¬
ditur conuiuiũ que participat: Ostendenr
uinbili gratia in uisibilem sc̃ificacionẽ : quia dt
sapientiã familicerit concredentes ingreditur
credenterque participat sacram̃tio: Ergo oc¬
currens pat̃ filio reuertenti: suꝑ funditur collo
tentir exierat quã pat̃ l&ur excepit: Deinde
mix iubo ei stolum illam primã ꝓferris id est
pristinã gloriam quã exreductione dicboli
auda tos emi scrat reddi simul & anulũ siue¬

Expanded text:
ipse declinaturum se esse promittit. Vide quomodo credituri fidem praevidens Christus, latentem in arbore, quasi in peccatorum tenebris obumbratum, sollicite ut ovem perditam requirit aspectu: et venire cunctantem vocat, et venientem tamquam humeris suis suscipit: et non audentis invitare Dominum, desiderantis tamen salutiferam benedictionem, peccatoris domum ingreditur, conviviumque participat: ostendens visibili gratia invisibilem sanctificationem, quia Deus sapientia familiariter cor credentis ingreditur, credentemque participat sacramento. X. Ergo occurrens pater filio revertenti superfunditur collo tentis exierat, quem pater laetus excepit. Deinde mox jubet et stolam primam proferri, id est pristinam gloriam, quam ex seductione diaboli nudatus amiserat, reddi: simul et annulu
Abbreviated transcription (Latin):
arto dilapsum hominẽ : quasi erraticam ouem diligens
sustor inquirat: quẽ hominẽ &dragmam nominat
p̃mon&a. Et regulur similitudinẽ figuralit̃ indrag¬
tumquã nũmo imcego & inscriptio regis caelestis
usculpta sit. Querit ergo dragmam mulier ac¬
censalucerna & mundatat domo inuenit: hoc est
nomo inlumincctus uerbo & misericordic di glouã
nituresuae inqua adimaginem creatoris sui fac¬
pur est quã obscuratec peccatis domo cordir intene¬
a miserat & mundatis sensib reperit & gaudio
gaud& qđ omnem in mundicicm interioris aule
studis disciplinȩ spiritdis cbsterserit : Et contac¬
tas animȩ dereb & curis secularib sordes : Oratio¬
nibus & increpationib: expurgata discusserit:
secundum p̃dictum ordinem consequent̃ adnec¬
tit ꝓarabolam deduob filiis conlationẽ utmibi
uid&ur faciens : Noniudaeis tranr grersorib ne
degentib ꝑditis. sed populis eiꝰ qui ꝑpaenitentiã salu¬

Expanded text:
am, et hominem quasi erraticam ovem diligens pastor inquirit: quem hominem drachmam nominat, propter monetae regalis similitudinem: figuraliter in dractamquam nummo, imago et inscriptio regis coelestis insculpta sit. Quaerit ergo eam drachmam mulier, accensa lucerna et mundata domo invenit; hoc est, homo illuminatus verbo et misericordia Dei, gloriam naturae suae, in qua ad imaginem creatoris sui factus est, quam obscurata peccatis domo cordis, in teneamiserat: emendatis sensibus reperit: et gaudio gaudet quod omnem immunditiam interioris aulae, studiis disciplinae specialis absterserit: et contractas animae de rebus et curis saecularibus sordes, orationibus et increpationibus expurgatas excusserit. V. Secundum praedictum consequenter annectit parabolam, de duobus filiis collationem, ut mihi videor facere: non de Judaeis transgressoribus, nec de gentibus perditis, sed populi ejus, qui per patientia
Abbreviated transcription (Latin):
publicanas libent̃ doctrinȩ saluatoris inten¬
dere uideret : Ad hȩc ergo eoꝵ insolentiã¬
Incipitprimã depastore illo pacrabolã : ubi non aginta no ũ¬
uem ouib derelictis: ad unãquae oberrauerat requi¬
rendam cebut: Et subnectit huic clicm parteboleem
dedragia decima quc̃ ꝑ ditam intradomum suã accen¬
aducerna mulier inuenit : Deinde haec defiliis duobus
parabola subsequit᷑ secundũ dispensationẽ & ꝓuidentie
diuinȩ ordinẽ : hocrũ conparacionũ textũ faciens : Nam
quia ipse princeps & auctor sclutis nr̃ae seductum homi¬
nem &dolo dicboliꝑditum. seduccre cupiens ȩꝑfecto resti¬
tuet. Hoc estnumero centesimo reddere in quoꝑsecti¬
ons plenitudo numeratur: Hinc inicium conparatio¬
nisfacit i Subiungit aũt & mulierir ꝑsonam arguens
indeos : Docensaũt ec claesic̃ ut in tellegant harfiguras

Expanded text:
publicanos libenter doctrinae Salvatoris intenpublicanos libenter doctrinae Salvatoris intendere viderant. Ad hanc ergo incipit primam de pastore illam parabolam, ubi nonaginta et novem ovibus derelictis, ad unam quae aberraverat, requirendam abiit. Et subnectit huic aliam parabolam de drachma decima, quam perditam intra domum suam accensa lucerna mulier invenit. Deinde haec de filiis duobus parabola subsequitur, secundum dispensationem, et providentiae divinae ordinem, harum comparationum textum faciens. Nam quia ipse princeps et auctor salutis nostrae est, seductum hominem, et dolo diaboli perditum, salvare incipiens, et perfectioni restituere: hoc est numero centesimo reddere, in quo perfectionis plenitudo numeratur: hinc initium comparationis facit. Subjungit autem et mulieris personam, arguens Judaeos, docens autem Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
udit: & abtant quasi consequentia rerpicien¬
tes
cedeausam iđ scctum adam sed hic sennuipus
quidem uid&ur nescio tamen si uerurst piu
dicit cliquis: quare: quia iuniorfiliur. prus
adpoenitentiam uenit : sua sponte recordu¬
tus p̃terita ab undanciae: & patrissui sic hab&
series lectionts: Dñ saũt ueniens ad poeni¬
tentiam uocauit humanũ genus: cum sua s pon¬
te regredi: undececiderat᷑ nõ cogitar& : Dein¬
desenior filius sichorus ẽ angelorum celestiũ¬
sicut p̃dictũ ẽ: quo modo & reditu &salute fra¬
trissui inuituli immolatione tristat᷑ cũ neo¬
dem euangelio suo dicat dñs: la&icicm ẽẽmte¬
lo apud angelos suꝑ uno pec catore poeniten¬
cia ugentẽ : discucientis ergo huius pasabo¬
la rationẽ: nõ utillũ aliũ intellectũ uitupe¬
remus : sed magis ut cũ sensu illo qđ nossentimꝰ
desuperiori caura harparabolas introducen
sic̃ p̃factisumꝰ singularum in hirpcrabo lisꝑo¬
narum memoria facientes murmuribatt

Expanded text:
it: et aptant quasi scientia respicientis ad casum vel statum Adae. Sed hic sensus pius quidem videtur. Nescio tamen si verus sit. Dicit aliquis: quare? Quia minor filius et junior ad poenitentiam venit sua sponte, recordatus praeteritae abundantiae patris sui, sicut habet series lectionis. Dominus autem veniens, ad poenitentiam vocavit humanum genus, cum sua sponte regredi unde ceciderat, non cogitaret. Deinde senior filius, si chorus est coelestium angelorum, ut praedictum est: quomodo in reditu et salute fratris sui, et in vituli immolatione tristatur? Cum in eodem Evangelio dicat Dominus: Laetitiam esse in coelo apud angelos super uno peccatore poenitentiam agente. IV. Discutiemus ergo hujus parabolae rationem non ut illum alium intellectum vituperemus, sed magis ut cum sensu illo id quod nos sede superiore causa hanc parabolam introducens sicut praefati sumus singularum in his parabolis personarum memoriam facientes. Murmurabant
Abbreviated transcription (Latin):
ut querat ꝑditã & report& inuentã : Ei ueroqͥ
arbi trusui liberalita utitur : ut recognoscat unđ
ceciderit poenitentiaȩ & reuersionis : utilitatẽ
ad commodat: undebaec int̃pcrabolas supra¬
dictas racio distinctionir est pecđm ꝑ sonas ũłm̃tes
peccancium.: Vt pat̃ filiũ nõrequirat peregri¬
nantem : sed recipiat poenitentem: Pastor uero
adhanc exposicionẽ : Dicit scriptura diuidere
patrem exaequo filiis duobi substanciã suã : Et quã
substanciã hic euangelicus pat̃. diuiditfilio spiritali
sunt opes animȩ bene utenti . Dat aũthis pcat diuiti¬
as succs exaquo:: Nõ enĩquis quã autiustus aut peccator
nascit᷑ sed quȩ exdõ ẽ in prima ncctiuitate hominib:
substantia rationabilis : ȩqualit cunctis nascentib
dat᷑ desubsequenti acũt conuersatione unꝰquis ꝗ
plus autminꝰ buius substanciae possidere inuenie᷑ dã
sem& ipris ꝑ dissimilitudinẽ uoluntatũ neglegentes
deserunt: Diligenter aut̃ custodiunt nacturalia

Expanded text:
 perditam, et reportet inventam. Ei vero qui arbitrii sui libertate utitur, et recognoscit unde ceciderit, poenitentiae et reversionis utilitatem accommodat. Unde haec inter parabolas supradictas ratio distinctionis est, secundum personas vel mentes peccantium: pater filium non requirat peregrinantem, sed recipiat poenitentem. Pastor vero ad hanc expositionem. Dicit Scriptura: Dividere patrem ex aequo filiis duobus substantiam suam. Et quam substantiam hic evangelicus pater dividit filio spirituali,sunt opes animae bene viventi? Dat autem hic pater divitias suas ex aequo. Non enim quisquam aut justus, aut peccator nascitur: sed quae ex Deo est, in prima nativitate hominis portio substantiae rationalis, aequaliter cunctis nascentibus datur. De subsequente autem conversatione unusquisque plus aut minus hujus substantiae possidere invenitur, dum in semetipsis per dissimilitudinem voluntadeserunt, diligentes autem custodiunt naturale rationis
Abbreviated transcription (Latin):
bus aed inopiam: dehabundantia ad famẽ trans¬
tulerit : Hȩc in loco seruitut is & miseriae reminis¬
cens : incipit cogitare dereditu : & secumipse reputam
dicit. dicam patrimeo. Pec caui incelum & in con¬
pectutuo : suscipeme sic̃ unũ demercenncriistus
Ostendit scriptura hunc patrem: non hominẽ intelle¬
gi debere seddm̃. quando quidem non solũ celum
nominct in confessione peccatorum poenitens sup
cata abscondipossunt: scrutans inquid cordu&
renes dr̃: uerum nob̵ in hocloco celũ intellegatur
uers adfidem & confitentes uerteatẽdi in poe¬
nitencia errorissui iuste dicunt pec caui incelũ
nem quem sufcipit filius dĩ pralute nr̃a : Proinđ¬
& inpatrem dm̃ : om̃ia speculantẽ peccat: hisigi¬

Expanded text:
bus ad eleemosynam, de abundantia ad famem transierit: in hoc loco servitutis et miseriae reminiscens, incipit cogitare de reditu, et secum ipse reputans dicit: Dicam patri meo: Peccavi in coelum et in conspectu tuo, suscipe me, sicut unum de mercenariis tuis. Ostendit Scriptura haec, Patrem non hominem intelligi debere, sed Deum. Quandoquidem non solum coelum nominat in confessione peccatorum poenitens suppcata abscondi possunt, Scrutans, inquit, corda et renes Deus . Verum nobis hoc ex loco, coelum intelligiturversi ad fidem confitentes veritatem Dei, in poenitentia erroris sui juste dicunt: Peccavi in coelum nem, quem suscepit Filius Dei pro salute nostra. Proinde in Patrem Deum omnia speculantem peccat. I
Abbreviated transcription (Latin):
codtente dõ intrafines bectitudine eiꝰerimꝰ:
Dequa dicit᷑ becctus qui implebit desiđriũ
suũ Quclis aut sit huiꝰ concupiscentiae speci¬
es adiectio bectitudinis facile declarat
audire uolentib : Idest prudent̃ audienti¬
bi Qđsi nõ potuerimus cdplenã ueritatis
ipsius intellegentium ꝑuenire: nec sitam̃ lon¬
ge erimꝰ ub illabeatitudine: quã capiunt qiꝰ
implent desideriũ suũ : Neque enĩ si ñcepe¬
rimus idmunꝰ cuiꝰ prestandi potestas in alte¬
rius manuposita ẽ rep̃bensionẽ sustinebimꝰ :
sed siinhis quȩ agere p̃cepimꝰ pcreamꝰ p̃mium
de monstratũ est : nõ solũ nulliur periculi sed
& plurimȩ utilitaccir eẽ strutaridiuinasenp¬

Expanded text:
s beatitudinis ejus erimus: de qua dicitur: Beatus vir qui implevit desiderium suum . Qualis autem sit hujus concupiscentiae species, adjectio beatitudinis facile declarat audire volentibus, id est, prudenter audientibus. Quod si non potuerimus ad plenam veritatis ipsius intelligentiam pervenire: nec tamen sic longe erimus ab illa beatitudine, quam capiunt qui implent desiderium suum. Neque enim si non ceperimus id munus, cujus praestandi potestas in alterius manu posita est, reprehensionem sustinebimus; sed si in his quae agere praecipimur pareamus, praemium demonstratum est, non solum nullius periculi, sed et plurimae utilitatis esse, scrutari divinas
Abbreviated transcription (Latin):
tes tuae dic Nudus exiui deuentrematris
meae nudus & hinc abscedam : ad de &ilud
a postolicum: Nihil intulimus in huncmun¬
dum sed nec auferre quid possumꝰ : audisci
te maledici infamari. apud homines pon¬
tumelus honerari : recor dare & ante ocuor
pone uerbadñi quib: ait ueuobis cũbeneuob¬
dixerint om̃s homines: Et iterum. gau¬
dete & exul tate cum eiecerint nom̃ urm

Expanded text:
tes tuae, dic: Nudus exivi de utero matris meae, nudus et hinc abscedam Job I. Adde et illud apostolicum: Nihil intulimus in hunc mundum, sed nec auferre quid possumus . Audis te maledici et infamari apud homines et contumeliis onerari, recordare et ante oculos pone verbum Domini, quibus ait: Vae vobis, cum benedixerint vobis omnes homines . Et iterum. Gaudete et exsultate, cum ejecerint nomen ves
Abbreviated transcription (Latin):
tidicna sacrificia consũm abant: habences
&iã ꝓphaetus: alios defunctos clios cedhucsuꝑ¬
stices : quieos & deactib p̃sentib in formareni
& de antiquis dĩbeneficiis commonerent :
Que inegipto fecerat cũ eis : quȩ in deserto : quae

Expanded text:
tidiana sacrificia consummabant, habentes etiam prophetas alios defunctos, alios superstites, qui eos et de actibus praesentibus informarent, et de antiquis Dei beneficiis commonerent, quae in Aegypto fecerat cum eis, quae in deserto, quae