comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ intepp̃tatur a nathematitacio.
Anatematita te gͦ. displicendotͥ. ut
placeas dõ. Anãthematita ⁊̃ diabo¬
bolo abrenuntiare. et in uirtutib
altum. ⁊ t tam̃ humilem: qr ñ in suꝑ¬
bis s in humilib memoria dĩẽ. Et
nota ꝯgruam ꝯunctõem u̾borum.
.s. iordanis. ⁊ hermoniim.⁊ monte.i.
Nemo enĩ currit adremissionẽ. qͣsi
ad iordanẽ: nisi qͥ sͥ displicet. et qͥ
se fatetur pecc̃orẽ. qd notat hermo¬
niim. Et nemo ꝯfitetur se peccorẽ
nͥ se humiliet. qd notatur in modi¬
Nam adhoc: Abyssus abyssum ĩuo¬
nant. Uñ benedicuntur catharacte.
adlitteram enĩ. catharacte st̃ hostia
fluuiorum. uñ aqͣ fluit. ¶ & iõ etiã

Expanded text:
nem, et interpretatur anathematizatio. nem, et interpretatur anathematizatio. Anathematiza te ergo, displicendo tibi, ut placeas Deo, anathematiza etiam diabobolo abrenuntiare, et in virtutibus altum et tamen humilem, quia non in superbis, sed in humilibus memoria Dei est. Et n Jordanis et Hermoniim a monte modico. Nemo enim currit ad remissionem quasi ad Jordanem, nisi qui sibi displicet, et qui sibi fatetur se peccatorem: quod notat Hermoniim, et nemo confitetur se peccatorem, nisi se humiliet: quod notatur in modinam ad hoc abyssus abyssum invonant. Unde benedicuntur cataractae. Ad litteram enim cataractae sunt ostia fluviorum, unde aqua fluit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
que ad dm̃ reficitur. Non ẽ. michi
firmitas ł spes in me. iõ ñꝙͣ p̃sumã
de me. s sꝑabo in dõ. Ecc̃e qui supͣ
corrigebat᷑ animã. ad ꝯditionem
bominũ reu̾sus: dicit hic animã
a se ꝯturbari. que nͥcarnis uitia es¬
sent. tranquilla ꝑman̾e̾t. Ecce ex qͣ
diu̾s itate ꝯstat homo. ꝓpterea. Qͣ
dicat. qr ad me ꝯturbatur aĩa. ꝓpt̾ea.
das. memor ero tui dñe .i. festino
ad te. qui excludis omnia mala.
dĩ: subdit. de t̾ra iordanis. In iorda¬
ne qui int̃p̃tatur descensio: dominꝰ
baptisma ꝯsecrauit. in quohumibi¬
ati lauantur. ⁊ fiunt t̾ra fructifera.
que reddit fructum tͥces imũ sexa¬
gesimũ. ⁊ centesimũ. descende gͦ
ut eleueris ⁊ ẽ. Memor ero tui de t̾ra
iordanis .s. de bãptismo uͥ ẽ. pecc̃oꝵ
remissio .i. qi in baptismo peccata
remisisti: et humiliasti: & t̾ram fru¬
ctiferam me fecisti: horum memor.
mał ñ turbatur. Et memorero tui
Hermon paruꝰ mons ẽ. iuxta iorda.¬

Expanded text:
quae ad Deum reficitur. Non est mihi firmitas, vel spes in me: ideo nunquam praesumam de me, sed sperabo in Deo. Ecce qui supra corrigebat animam ad conditionem hominis reversus, dicit hic animam a se conturbari: quae, nisi carnis vitia essent, tranquilla permaneret. Ecce ex qua diversitate constat homo: Propterea, quasi dicat, quia ad me conturbatur anima. Propterea, e, memor ero tui, id est festino ad te, qui excludis omnia mala. t memor Dei, subdit, de terra Jordanis. In Jordane qui interpretatur descensio, Dominus baptisma consecravit, in quo humiliati lavantur, et fiunt terra fructifera, quae reddit fructum tricesimum, sexagesimum, centesimum. Descende ergo ut eleveris. Et est, memor ero tui de terra Jordanis, id est de baptismo, ubi est peccatorum remissio, id est quia in baptismo peccata remisisti, et humiliasti, et terram fructiferam me fecisti. Horum memor malis non turbatur, et memor ero tuiHermon parvus mons est juxta Jorda
Abbreviated transcription (Latin):
Oobi dicat. Irridetur qui pauꝑẽ¬
⁊ mortuũ colit: s beatus ẽ. ineter¬
nis. qui intelligit xp̃m. Et si udr
eum egere eẽ. suꝑ egenum et pau
ꝑem. quia et ds̃ est .i. qui sic ẽre¬
dit hominẽ. ut etiam intelligat
eũdem dm̃ eẽ. Pot̃ etiam hoc acci
qd ⁊ ad eum ꝑtinet. ⁊hoc ẽ. Beatus
qui intelligit suꝑ egenum ⁊ pauꝑẽ.
Et nota qd̃ ñ ait qui dat. s qui intel¬
qui uero tacentẽ intelligit. Beatus
sine dubio ẽ. I. ñ beatus qui p̃oceu¬
pat uocem petituri. Inde exponit
hic beatitudinẽ. In die mala .i. iudi¬

Expanded text:
i dicat: Irridetur qui pauperem mortuum colit, sed beatus est in aeternis qui intelligit Christum, et si videt eum egenum esse super egenum et pauer. quia et Deus est, qui sic credit hominem ut etiam intelligat eumdem Deum esse. Potest etiam hoc accipquod et ad eum pertinet. Et hoc est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Et nota quod non ait, qui dat, sed qui intelqui vero tacentem intelligit, beatus sine dubio est. Unde beatus qui praeoccupat vocem petituri; in die exponit hic beatitudinem: in die mala, id est judi
Abbreviated transcription (Latin):
ciosa mĩa dĩ in temꝑe tribulatioĩs.
sicut nubes pluuiȩ in temꝑe sicci¬
tatis. Ergo ut formica in ꝓsꝑis: de¬
bemus discere et colligere. unde
uiuamꝰ in adu̾sitate. formica enĩ ꝑ
estatẽ colligit. qd̃ ꝑ hyemem ei ꝓsit.
Ita tu in ꝓsꝑis disce mĩã. hoc idẽ.

Expanded text:
cordia Dei in tempore tribulationis. Sicut nubes pluviae in tempore siccitatis. Ergo ut formica in prosperis debemus discere et colligere, unde vivamus in adversitate; formica enim per aestatem colligit, quod per hiemem ei prosit, ita tu in prosperis disce misericordiam.
Abbreviated transcription (Latin):
et in angłis reꝑꝑit prauitatem.S cãu̾¬
sam suȩ retributionis ab impiis seꝑa¬
ri: ut edis positis ad sinistram: ipse cũ
electis sit in dextera. Uñ addit. Et dis¬
cerne causam meã de gente ñ scã. quod
exponendo subdit . s. ab homine iniqͦ
et doloso erue me. in iudicio. Gens ñ
scã: iniquus ẽ. et dolosus. a quib in
iudicio separatur. Soz. Erue me:
Oyia tues ds̃ fortitudo mea. qͣre me
repulisti.⁊ qͣre tͥstis incedo dũ affugit
arrogo fortitudinem: qua opꝰ ẽ. eus:
int̾ hec scandala. Qsre gͦ me reppulisti:
cum ds̃ sit eius fortitudo. quare
modo uidetur repelli. Desidans
enim putat se repulsum. iõ quia
ñ statim ht̃ qd̃ optat. Et quare
tristis. Iõ tristis: quia et si non ui¬
citur. uel .i. saltem periclitatur. idẽ.
ꝑicła patitur. Incedo. Cau̾sam tris¬
ticie querit iste. que ẽ peccm: sic̃
causa leticie ẽ. iusticia. Uñ ysaias
ait. Omnẽ flatum ego feci ꝓpter pec¬
.i. in futo inimicus.ẜ eyt autẽ ex¬

Expanded text:
et in angelis reperit pravitatem , sed causam suae retributionis quaerit ab impiis separari, ut haedis positis ad sinistram ipse cum electis sit in dextera. Unde addit: Et discerne causam meam de gente non sancta, quod exponendo subdit, scilicet ab homine doloso et iniquo erue me in judicio, gens non sancta, est iniquus et dolosus, a quibus in judicio separatur. VERS. 2.-- « Quia tu es, Deus, fortitudo mea: quare me repulisti? et quare tristiarrogo fortitudinem, qua opus est inter haec scandala. Quare ergo me repulisti cum Deus sit ejus fortitudo, quare modo videtur repelli, desiderans enim putat se repulsum, quia non statim habet quod optat: Et quare tristis: ideo tristis, quia et si non vincitur, vel id est saltem periclitatur, id est pericula patitur; incedo, causam tristitiae quaerit iste, quae est peccatum, sicut causa laetitiae est justitia. Unde Isaias ait: Omnem flatum ego feci, propter pecest in futuro inimicus. Ut autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
mei. & quare ꝯtͥstatꝰ incedo: clum af¬
fligit me inunicus: Q re oblitus
fer ꝓmissa.⁊ hic ẽ labor. oblitus
uidetur. et ẽ. Qre oblitus es mei:
Qͣre me pateris nunc his miseriis
uexari: eyidebat iste que sit dub¬
cedo ꝑatrie.⁊ ꝑicła mundi hor̾rebat.
Et quare ꝯtristatus scđm sensum
carnis que horret has difficultates.
incedo ad te : Iõ ꝯtristatus: dum a.

Expanded text:
 incedo, dum affligit me inimicus? » Quare oblitus fert promissa. Et hic est labor, oblitus videtur, et est, Quare oblitus es mei? Quare nunc pateris me his miseriis vexari? Videbat iste quae sit dulcedo patriae, et pericula mundi horrebat. Et quare contristatus, secundum sensum carnis, quae horret has difficultates, incedo ad te, ideo contristatus, dum, id
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Et cum undiq sint mala. qͥd
gͦ agis in hac ꝑegͥnatione: dico tͥ.
Oratio ẽ. michi in his ꝯturbatiõĩb.
Et hec oratio ẽ. apud me.i. intꝰ habeo
qd offeram. ñ de longinquo afferam
thura ⁊ aromata. Non de grege ui¬
tulum ł arietem. In me ẽ. uñ dm̃
placem. ñ extra me quero. Cye ora¬
tio fit dõ uitȩ mee .i. quidat uitam.

Expanded text:
dicat: Et cum undique sint mala, quid ergo agis in hac peregrinatione? dico tibi: Oratio est mihi in his conturbationibus. Et haec oratio est apud me, id est intus habeo quod offeram, non de longinquo afferam Deo 92 thura et aromata, non de grege vitulum vel arietem, in me est unde Deum placem, non extra me quaero. Quae oratio fit Deo vitae meae, id est qui dat vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qrͣ dicat. Ita affugit inimicꝰ: dum .i.
quia ꝯfriguntur ossa mea. quia etã
fortes eccłiȩ cedunt scandalis. Nam
quasi ossa franguntur. dum uirtus
patientie affligitur et tepescit. Qed
irrident mali. Uñ sequitur. Et etiam
exꝓbrauert̃ michi qui tͥbulant me
inimici mei. Hoc modo exꝓbrauert:¬
hoc maxime in temptatiõib eccłȩ
dicitur fidelib. Qe d dicunt. Eybi ẽ.
d̾s tuus : Hec ẽ. exꝓbratio illa. ubiẽ.
ds̃ tuus: Qrͣ. uł nullus ẽ. ł de te nõ
curat. ⁊ si curat: liberet te si potest.
hoc anima mea turbata ẽ. adme: qͥd
ẽ. ꝯtra tͥbulationes frequentes. S ne
dicas iõ turbo. quia hic mala patior:

Expanded text:
 dicat: Ita affligit me inimicus, dum, id nfringuntur ossa mea, quia etiam fortes Ecclesiae cedunt scandalis; nam quasi ossa franguntur, dum virtus patientiae affligitur et tepescit quod irrident mali. Et etiam exprobraverunt mihi qui tribulant me inimici mei. Hoc modo exprobraveruHoc maxime in tentationibus Ecclesiae dicitur fidelibus, Quid dicunt? Ubi est Deus tuus? Haec est exprobratio illa, ubi est Deus tuus? quasi vel nullus est, vel de te non curat; et si curat, liberet te, si potest. c anima mea turbata est ad me, quid est contra tribulationes frequentes. Sed ne dicas: Ideo turbor, quia hic mala patior
Abbreviated transcription (Latin):
riguus. uñ omĩa bona fluunt. iiuũ.
ñ ad mortua simulacra gentiũ. & qͥd
Qoando ueniã : Qrͣ dicat. Euꝑio dis¬
solui. qr sitͣio in ꝑegͥnatõe. sitio in eur¬
su. satiabor in aduentu.S qñ ueniã :
hoc iõ ait. qr quod citiꝰ ẽ. dõ: tardum
ẽ. hominis desidio. Et apparebo. quia¬
& tunc ⁊ nos apparebimus: qui modo
latemꝰ. ante faciem dĩ. qr tẽ uidebimꝰ
eum sicuti ẽ. Talis autẽ ceruus dũ
curuit patitur insultantes. Uñ seqr᷑.
Fuerunt mͥ lacͥme meȩ panes die ac
nocte : dum dicitur mͥ cotidie uͥ est
in uia autem: fuert̃ michi lacͥme us
des picit. ac nocte .i. in adu̾sis. Et heȩ
tio. s panes .i. refectio. qr affuctioib
eruditur xp̃ianꝰ. Causa uero harum
lacͥmarum est insultatio uigis pͣuoꝵ.
eorum ds̃ digito ostenditur. ubi ẽ. ds̃ .t.¬

Expanded text:
riguus, unde omnia bona fluunt; vivit, non ad mortua simulacra gentium. Et quid quando veniam. Quasi diceret: Cupio dissolvi, quia sitio in peregrinatione, sitio in cursu; satiabor in adventu, sed quando veniam! Hoc ideo ait, quia quod citius est Deo, tarde est desiderio. Et apparebo, inquitet tunc et nos apparebimus, qui modo latemus ante faciem Dei, quia tunc videbimus eum sicuti est . Talis autem cervus, dum currit patitur insultantes. VERS. 3.-- « Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie: Ubi est in via autem, fuerunt mihi lacrymae despicit; ac nocte, id est in adversis: et hae tio, sed panes, id est refectio, quia afflictionibus eruditur Christianus. Causa vero harum 91 lacrymarum, id est insultatio jugis pravorum. eorum Deus digito ostenditur, ubi est Deus t
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝯͣuenit ħ uox cathecuminis &
etiam omĩb fidelib adhuc ꝑegͥnã¬
tib. quemadmodũ desid̾at ceruus.
Ecce exquisita cerui similitudo. Nam
eum scłm multas alias ꝓpͥetates cer¬
uus fideli ꝯferatur: ob hanc uelut
excellentiorem et exp̾ssiorem hic in
senio grauatus. excres centib pilis.
atq cornib: serpentẽ narib haurit.¬
ad bibendum ardentissime desidat.
Quo hausto: cornua ⁊ ꝑilos deponit.
no. ⁊ ꝑfecto. s diu̾so modo. Eathecu¬
similitudo. Qa sicut ceruus tracto
serpente: es tuans fontem querit.
ut estum extinguat: ita cathecumi¬
nus ueneno utiorum a t̾ra ꝯtͣctoꝵ
se estuare agnoscens: fontem bap
scit. factus nouus hõ. ꝑfecto autẽ¬
hoc modo ꝯuenit. Qea siẽ ceruus tra¬
hit serpentẽ. & tractũ ꝑhimit: quo
ꝑhempto. fontem causa bibendi
q̃uerit. Ita sideł ꝯsũptis in se uitis:
et peccatis: fontem ꝯtemplatõĩs
desicłat. uͥ reficiatur. S terq tam̃
tendit fontẽ. s. xp̃m̃. qͥ ẽ. fons aqͣr̃

Expanded text:
Et convenit haec vox catechumenis, et etiam omnibus fidelibus adhuc peregrinantibus. Quemadmodum desiderat cervus. Ecce exquisita cervi similitudo. Nam cum secundum multas alias proprietates, cervus fideli conferatur, ob hanc velut excellentiorem et expressiorem, hic in senio gravatus, excrescentibus pilis et cornibus, serpentem naribus hauritab bibendum ardentissime desiderat; quo hausto, cornua et pilos deponit. so modo. Catechusimilitudo, quia sicut cervus tracto serpente aestuans fontem quaerit, ut aestum exstinguat, ita catechumenus veneno vitiorum a terra contractorum, se aestuare agnoscens, fontem baptscit factus novus homo. Hier., Auhoc modo convenit, quia sicut cervus trahit serpentem, et tractum interimit, quo interempto, fontem causa bibendi quaerit: ita fidelis consumptis in se vitiis et peccatis, fontem comtemplationis desiderat, ubi reficiatur. Uterque tamen tendit f
Abbreviated transcription (Latin):
Uł ita ab illo loco. abyssus. Istẽ
memor dĩ. ãmirans quomodo omĩa
inuitent ad dm̃. etiam homines alt̾
alterum dicit dõ. abyssꝰ. Qt. debeo
ẽẽ. memor: q abyssus abysum ĩuo.
cati: cor sciri potest. ꝓfundum enim
ẽ. et inscrutabile cor hominis. Unde.
Accedet hõ ⁊ cor altũ: & alibi. Hõ ẽ. ⁊
quis cognos cet eum : Socat homo
hominẽ. ⁊ hoc ñ in sua uoce. s catha¬

Expanded text:
 ita ab illo loco, abyssus. Iste memor Dei, admirans quomodo omnia invitent ad Deum etiam homines, alter alterum, dicit Deo: Quasi debeo esse memor, quia, abyscati, cor sciri potest. Profundum enim enim et inscrutabile cor hominis . Unde, accedet homo ad cor altum, , et alibi: Homo est, et quis cognoscet eum? vocat homo hominem. Et hoc, non in sua voce, sed cata
Abbreviated transcription (Latin):
Qrͣ. ne dicat anima. ĩo ꝯturbo te
quia ibi ñ sum. quo ꝑ transitũ rap¬
ta sum. qr et hic grauor. inquit. po¬
tius. Sꝑa interim in dõ. Ecce salu¬
tare remedium. Sꝑa qm̃ adhuc.
et si non modo plene: tñ in futo᷑.
ꝯfitebor illi in re. Nondum enim
ex omni parte sum saluus. s ꝯfite¬
bor in spe. Quid: Adipse ẽ. saluta¬
re.⁊ c̃. b ita. Spera. et sꝑare potes.
quoniam adhuc in p̾senti. ꝯfitebor
illi .i. de peccatis penitentiã agã.
ut tibi non obsistam. Illi inquam
ꝯfitebor: qui ẽ salutarẽ. aquo s. ñ¬

Expanded text:
 Ne dicat anima, ideo conturbo te, quia ibi non sum, quo per transitum rapta sum; quia et hic gravor, inquit, potius, spera interim in Deo. Ecce salutare remedium, spera, quoniam adhuc, et si non modo plene, tamen in futuro confitebor illi in re, nondum enim ex omni parte sum salvus, sed confitebor in spe, quid? quod ipse est salutare, etc. Vel ita spera et sperare potes, quoniam adhuc in praesenti confitebor illi, id est de peccatis poenitentiam agam, ut tibi non obsistam. Illi, inquam, confitebor qui est salutare, a quo, scili
Abbreviated transcription (Latin):
ltadesidat anima mea ad te ds̃.
dicit cathecuminꝰ. Uł ita ut ꝑfecto
ꝯueniat. Oemadmnodum ceruus
ꝑeͣmpto serpente. desidat uenire
ad fontes aquarum: itaͣ ꝯsũptis ui¬
tiis. desicd̾at ardenti desicłio ampleꝰ
ꝙͣ ante anima mea uenire ad te ds̃.
Nota quia hic agit᷑ de cathecuminis
fontẽ baptismi petentibus. iõ hic
psalmꝰ in sabbato paschȩ.⁊ pentecos¬
tes cantat᷑. cum sacram̃tũ baptismi
celebrat᷑. Qa uͦ etiã de ꝑfectis dm̃ ui¬
dere cupientib agitur: iõ in exeqͥis
mortuorum cantatur. Qͦdenĩ ante
minat desidium suũ. qr pot̾at c̾uus
desid̾are fontẽ intelligi causabibẽdi.
ł lac yandi. & ostendit qr maxime
causa bibendi. fontẽ desidat. Qtͣ dicat.
Desid̾at anima mea ad te. Sitiuit¬

Expanded text:
ita desiderat anima mea ad te Deus, dicit catechumenus. Vel ita, ut perfecto conveniat, quemadmodum cervus, perempto serpente, desiderat venire ad fontes aquarum, ita consumptis vitiis, desiderat ardenti desiderio, amplius quam ante anima mea, venire ad te, Deus. Nota quod quia hic agitur de catechumenis fontem baptismi petentibus, ideo hic psalmus in Sabbato Paschae et Pentecostes cantatur, cum sacramentum baptismi celebratur. Quia vero etiam de perfectis Deum videre cupientibus agitur, ideo in exsequiis mortuorum cantatur. Quod eniminat desiderium suum, quia poterat cervus desiderare fontem intelligi causa bibendi, vel lavandi, et ostendit quia maxime causa bibendi, fontem desiderat. Quasi dicat: Desiderat anima mea ad te. Cassi
Abbreviated transcription (Latin):
Hec recordatꝰ sum. Qͣ dicat. Ita mͥ ĩꝑ¬
perant. et hec imꝑꝑia: recordatus¬
sum.⁊ effudi animã meã.i. let̾atus
sum pre gaudio. biquefacta ẽ. aĩa
mea.⁊ hoc inme. Non extra gestit. s ⁊
in se ꝯpuncta. reuertitur. Compuc̃tio
enim. alia ẽ. leticie. alla doloris. Qre
ita gaudebam: quoniã transibo ad
cogito. quod ⁊ si dm̃ modo uisibiliter
ñ uideam : tam̃ ꝑ eccłiam in qua st̃
ãmirabiles scĩ. ad ierłm celestem ꝑue¬
niam. Ego dico: existens in uoce exul¬
tationis et ꝯfessionis: sonus epulã¬
tis .l. caꝑtus suauitate laudis angłi¬
cȩ. que iam suscipitur m̃te . a re¬

Expanded text:
rdatus sum. Quasi dicat: Ita mihi improperant, et haec improperia, recordatusum et effudi animam meam, id est laetatus sum prae gaudio, liquefacta est anima mea. Et hoc, in me, non extra gestit, sed in se compuncta revertitur. Compunctio enim alia est laetitiae, alia est doloris. Quare ita gaudebam? Quoniam transibo ad si Deum modo visibiliter non videam, tamen per Ecclesiam, in qua sunt admirabiles sancti, ad Jerusalem coelestem perveniam. Ego dico, existens in voce exsultationis et confessionis sonus epulantis, id est captus suavitate laudis angelicae, quae suscipitur mente. PAR
Abbreviated transcription (Latin):
enim tus timui. Qͣdicat. Turbata ẽ.
anima mea.⁊ humiliatꝰ sum: qr abys¬
sus .i. iudiciũ qđ intulit ds̃ homini
peccanti. uñ ẽ. nob̃hic labor ⁊ mors:
inuocat abyssum .i. ostendit alid̃
iudiciũ quo mali dampnabuntur
Si enim ita seuere eũ puniuit. quid
inpenitentib in fut᷑o faciet: Hoc ti¬
& hoc: in uoce cat haractarum tuar̾.¬
torum. ħ hominib denuntiantiũ.
Quod inde patet: qr omĩa excelsa .t.
uel om̃s suspensiones tuȩ. alia litt̾a.
.s. dolores quos sentio iam in re
alterum de futo᷑ uidicio mͥ ẽ. S quo
crebriora sunt mala: eodultior erit

Expanded text:
nim tuis timui . Quasi dicat: Turbata est anima mea, et humiliatus sum, quia abyssus, id est judicium quod intulit Deus homini peccanti, unde est nobis hic labor et mors, invocat abyssum, id est ostendit aliud judicium, quo mali damnabuntur. Si enim ita severe eum punivit, quid in poenitentibus in futuro faciet? Hoc tiet hoc, in voce cataractarum tuartorum, haec hominibus denuntiantium: quod inde patet, quia omnia excelsa tua, vel, omnes suspensiones tuae, alia littera, id ui, scilicet dolores quos sentio; jam in re alterum de futuro judicio mihi est; sed quo crebriora sunt mala; eo dulcior erit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenit eẽ. filiis chore .i. xpi. ĩ intellectu.
.i. ut spũaliter intelligat᷑. Cõuenit enĩ
hic psalmꝰ omĩ xp̃iano. qui flãma di¬
uine caritatis accenditur. de qua re .i.
de caritate dĩ: hic ꝑsalmus pͥmus est.
Secuntur autẽ alii duo .s. octogesimꝰ
t̃cius.⁊ centesimꝰ tricesimꝰ t̾eus. Et
ẽ. psalmus iste ꝯtra tristicias scłi. ne¬
nos a dõ retrahant. uͥ ẽ. uox fidelis
dm̃ desiderantis. qui degerat inuitis.
et ad fontem baptisii tendit. Uł qui
exhaustis uitiis ad ꝯtemplationem
di ascendit. qui exquisito ceruiexẽ¬
plo. desidium suũ ostendit. ciuob¬
uiat malorum insultatio. S ne tͥsti¬
cia scłi animũ indesꝑationem trahe¬
ret. ł tedium. pꝰea ꝯsolatur aĩam suã.
Intentione monet. ne sełi tͥsticiȩ ꝙ̃ ꝙͣ
desidium huiꝰ fidelis dicitur eẽ. ad
dm̃. Scdo agit de ꝯturbationib. Cõtͣ¬

Expanded text:
id est Christi, in intellectu, id est ut spiritualiter intelligant. Convenit enim hic psalmus omni Christiano, qui flamma divinae charitatis accenditur, de qua re, id est de charitate Dei, hic psalmus primus est. Sequuntur autem alii duo, scilicet octogesimus tertius et centesimest psalmus iste contra tristitias saeculi, nenos a Deo retrahant, ubi est vox fidelis Deum desiderantis, qui degerat in vitiis, et ad fontem baptismi tendit; vel qui exhaustis vitiis ad contemplationem Dei ascendit, qui exquisito cervi exederium suum ostendit, cui obviat malorum insultatio. Sed ne tristitia saeculi, animum in desperationem traheret, vel taedium, postea consolatur animam suam. Intentio. Monet ne saeculi tristitiae quemquam derium hujus fidelis dicitur esse ad Deum. Secundo agit de perturbationib
Abbreviated transcription (Latin):
in caluo helyseo p̃signati. Dũ enĩ¬
helyseus ascendet de iericho in bethel.
egressi sunt de bethel quadraginta¬
duo pueri. irridentes helyseum et di¬
centes. Ascende calue. ascende calue.
Tunc uissit helyseus duos ursos exi¬
re de saltu. a quib pueri ini̾fecti sunt.
Ita et xp̃s cumascendet in bethel .i. cũ
carne assumpta ueniret ad synagogã.
quȩ pͥus erat domus dĩ:. Quȩ sonat
bethel: irrisus ẽ. a pariuilis. ascẽde
calue clamantib .i. a iudeis puerili
fatuitate clamantib. tolle tolle cru¬
cifige eum. Qui deuorant᷑ a duob ur¬
& ues pasiano. quos ds̃ ad des tructi¬
onem iudeorum misit. qͣdragesimo
illi ꝑueri quadraginta duo fuer̃t. a du
quib att̾ibuitur ꝑsalmus iste. Et ẽ.
sensus tẏtuli. Intellectꝰ huiꝰ psalmi
dirigens nos in finem .i. in xp̃m. ꝯue¬

Expanded text:
in calvo Eliseo praesignati. Dum Eliseus ascenderet de Jericho in Bethel egressi sunt de Bethel XLII pueri, irridentes Eliseum, et dicentes: Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltu, a quibus pueri interfecti sunt : ita et Christus, cum ascenderet in Bethel, id est cum carne assumpta veniret ad Synagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus uret Vespasiano, quos Deus ad destructionem Judaeorum misit XLII illi pueri quadraginta duo fuerunt a duaquibus attribuitur psalmus iste. Et est sensus tituli: Intellectus hujus psalmi dirigens nos in finem, id e
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad domũ dĩ. s quia ꝑstrepit mũdꝰ.
& caro grauat animã. ꝯparans hec
tͥstia illis iocundis. ait. Q re tͥstis es:
um: gͦ o anima mea cũ iocunda ui¬
deas. cum de dõ ñ dubites quẽ p̃set̃is.
quare tristis es: & quare ꝯturbas mes¬

Expanded text:
usque ad domum Dei, sed quia perstrepit mundus et caro gravat animam, comparans haec tristia illis jocundis, ait: Quare tristis es? um, ergo, o anima mea, cum jocunda videas, cum de Deo non dubites quae praesentis, quare tristis es? et quare conturbas me
Abbreviated transcription (Latin):
Et si dimittis eũ: ñ es amicꝰ cesaris.
Isti sunt mali coloni. qui oecisis ser¬
uis: deliberant occidere filiũ patͥs¬
familias dicentes. Occidamꝰ eum. ⁊ ha
nonne ht̃ et resum̃dieam: Et hoc ẽ.
Nuq̃uid qui dormit: Nõ quidẽ mor¬
tuus ẽ. necessitate. uel inuitus ut pu¬
tatis: s sponte dormit. cito uigilaturꝰ.
Non aditiet ut resurgat: Et nota qd̾
ait dormit. quia sic̃ de latere dormiẽ¬
tis ade. qui erat forma futi. assũꝑta ẽ.
cozia. de qua formata ẽ. eua: Ita dor¬
mit xp̃s sompno mortis. ut de lat̾e
dormientis. de quo ꝓfluxert̃ sangͥs
et aqua que sunt nr̃e redemptionis
sacram̃ta: formetur ei sponsa ⁊ eccłia.
¶ Qͣ dicat. Et unde dormitio illa: Ex
traditore. Et enim homo paeis mee¬

Expanded text:
 dimittis, non es amicus Caesaris . Isti sunt mali coloni, qui occisis servis deliberant occidere filium patrisfamilias, dicentes: Occidamus eum, et hnonne habet et resumendi eam? Et hoc est, nunquid qui dormit, non quidem mortuus est necessitate, vel invitus ut putatis, sed sponte dormit, cito evigilaturus, non adjiciet ut resurgat. Et nota quod ait, dormit, quia sicut de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur ei sponsa Ecclesia. dicat: Et unde dormitio illa? ex traditore. Etenim homo vel
Abbreviated transcription (Latin):
quietis sunt ei. ista bona temꝑa¬
lia. s ds̃ facit hec dolorib plena. ne
in eis spes habeatur. Et ideo hie dicit.
iste sermonem ad clm̃ exponit cõ
quia uniu̾sum stratũ eiꝰ. hominis .i.
mundanam felicitatẽ: u̾sastiinĩfir
num. qd homo infirmꝰ licet bonus
sibi eligit. in quo pauset. ut uxor f¬
lii. ⁊ cetã licita: cum laborem m̃tis
rem nisi et̃nȩ uite : his delectatiõĩb
miscet amara. ⁊ u̾tit in infirmitatẽ
stabulum uͥ samaritanꝰ mandat uul¬
neratũ curandũ. qui incidit in latro¬
nes: amemꝰ ꝓ domo et̾ne habitatio¬
nis. his autem trepidꝰ iste. miscdiã¬
petit. qr qui se peccas se seiebat: his
iure tradi timebat. Uñ subdit.¬

Expanded text:
quietis, sunt ista bona temporalia, sed Deus facit haec doloribus plena, ne in eis spes habeatur. Et ideo hic dicit, iste sermonem ad Deum, exponit consis universum stratum ejus, hominis, id est mundanam felicitatem, versasti in infnum, quod infirmus, licet bonus, sibi eligit in quo pauset, ut uxor, filii et caetera licita, cum laborem mentisrem nisi aeternae vitae, his delectationibus miscet amara, et vertit in infirmitatem stabulum ubi Samaritanus mandat vulneratum curandum qui incidit in latrones , amemus pro domo aeternae habitationis. petit, quia qui se peccasse sciebat, his jure tradi timebat. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Et enim hõ .ł. ita iuinge. Uerbum
quem eis illa oportunitas datur cru¬
quo tradidit eum. in quo sꝑaui ut
quia talis uidebatur ut cet̾i. Sic ⁊ esu
edebat panes meos. ecce ꝓpħia de
cum aliis magnificauit .i. magnifi¬
cam fecit. suꝑ me supplantationem.¬

Expanded text:
Etenim homo vel ita junge, verbum cuin. per quem eis illa opportunitas datur cruquo tradidit eum. In quo speravi, quia talis videbatur ut caeteri: Aug. sic esuriredebat panes meos . Ecce prophetia de cum aliis magnificavit, id est magnificam fecit super me supplantationem
Abbreviated transcription (Latin):
Nota qd uersicłs iste cantatur in
in tẽla. quia fide et oꝑatione tͥnita¬
tis: sanatur anima apecẽo. Qͣ dicat.¬
Uersasti. s ego seiens me peccasse
ꝑ flagella aĩam meã: qm̃ nullom᷑ ex¬
cuso peccm̃. s accuso dicens. Qia pec¬
caui tibi. Non accuso fortunã. Non
dico hoc michi fecit fatum. Non di¬
co adulterum me fecit uenꝰ. ⁊ latͦnẽ
mars. ⁊ auarum saturnus.S nẽ fa
muli dĩ his afflcti. iõ uideantur a dõ
deserti: cum ipse dñs talia ꝑtulerit.
Uñdicit. mimicimei dixerunt. Et
dicit hoc xp̃c inse. Uł aliter ab illo
loco. Dominus opem ferat illi. Et
dicitur lectus doloris cãro in qua
pecc̾m ẽ. in quo piꝰgemit tanquã
paraliticus in lecto. Impius gaudr.
tum. imꝑando carni. ñ seruiendo. S
unde dolor: Qea uniu̾sum stratum
eiꝰ.yniu̾sum stratum dicit uege¬
tationem & sensualitatẽ. que inpa¬
radiso subiecta erat rationi: et lectꝰ
et dolores inferat. Et hoc ẽ. uniu̾sũ

Expanded text:
Nota quia versiculus iste cantatur in Tertia, quia fide et operatione Trinitatis sanatur anima a peccato. CaVersasti, sed ego sciens me peccasse per flagella animam meam, quoniam nullo modo excuso peccatum, sed accuso dicens: Quia peccavi tibi, non accuso fortunam, non dico: Hoc mihi facit fatum; non dico: Adulterum me fecit Venus, et latronem Mars, et avarum Satumuli Dei his afflicti ideo videantur a Deo deserti, cum ipse Dominus talia pertulerit, unde dicit: Inimici mei dixerunt, Et dicit hoc Christus in se. Vel aliter ab illo loco, Dominus opem ferat illi. Aug. Et dicitur lectus doloris, caro in qua peccatum est, in quo pius gemit tanquam paralyticus in lecto, impius gaudet. tum imperando, carni non serviendo. Sed unde dolor? quia universum stratumersum stratum dicit vegetationem et sensualitatem, quae in paradiso erat subjecta rationi, et lectuset dolores inferat. Et hoc est, universu
Abbreviated transcription (Latin):
Adu̾sũ me susurrabant. inͦ aurib in¬
uicem murm᷑ando. Non enim audẽt
ꝯsilia de tegere. qui sotii sunt ĩ scelere
foras et loquebatur. Hic distingue.
Non mutatur sensꝰ. Sequitur in ipsũ.
.i. unoꝯsilio õs inimicimĩ adu̾sũme
susurrabant. ⁊ adu̾sum me cogitabãt¬
mala mͥ. siquis amplius alio inue¬
dunt. cum potiꝰ sͥ mala eẽnt. ITadẽ¬

Expanded text:
adversum me susurrabant, in auribus invicem murmurando. Non enim audent consilia detegere, qui socii sunt in scelere.foras et loquebatur. Hic distingue, nec mutatur sensus; in idipsum, in uno consilio: Omnes inimici mei adversum me susurrabant, l. int. Si quis amplius alio invedunt, cum potius sibi mala essent tande
Abbreviated transcription (Latin):
quia tediosꝰ erat eis. et grauis aduidẽ¬
dum. Timebant etiam ne ipsi ꝑcłent
locum et gentem. Et ꝑibit nomen eiꝰ
ut ñ sit de eofama: & nota qd̾ dlic̃t.
morietur et ꝑibit nom̃ eiꝰ. quia uidẽ¬
tes eum mori. scient se in eo falso spe
dici possunt. Nam et bodie fit tͥbula¬
tio. ut nom̃xp̃i extinguatur. s ꝑ mor¬
tem suam ⁊ suorũ. magis creuit ȩccłia.
Uñ. nͥ granum frum̃ti cadens in tra

Expanded text:
quia seditiosus erat eis, et gravis ad videndum . Timebant etiam ne ipsi perderent locum et gentem; et peribit nomen ejus, ut non sit de eo fama. Et nota quod dicunt morietur, et peribit nomen ejus quia, videntes eum mori, scient se in eo falso sperdici possunt. Nam hodie fit tribulatio, ut nomen Christi, exstinguatur, sed per mortem suam et suorum magis crevit Ecclesia. Unde: Nisi granum frumenti cade
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ dathan ⁊ abyron cum omĩ fami¬
lia sua uiui absorti sunt de t̾ra. Chore
thuribula aceꝑant. ut adolerent incẽ¬
sum in ꝯspectu dñi: diuino igne ꝑẽp¬
tisunt. qr officium a aron et filiorũ
eiꝰ sibi usurpauerant. fuert̃ ã qͥdam
filiorũ chore qui patͥs neqͥtiã ñ sunt
imitati. Uñ et p̾ea a dauid in mini¬
gaudio benedicti. ẜꝑter qd̾ etiã in ty¬
tulis psalmorũ sepe fit mentio eoꝵ:
maxime tam̃ ꝓpter nõĩs int̾p̃tatõem.
ex qua spũał intelligentia ps almi

Expanded text:
ron cum omni familia sua vivi absorpti sunt a terra. Core thuribula acceperant, ut adolerent incensum in conspectu Domini, divino igne perempti sunt, quia officium Aaron et filiorum ejus sibi usurpaverant . Fuerunt autem quidam filii Core qui patris nequitiam non sunt imitati. Unde et postea a David in minigaudio benedicti. Propter quod etiam in titulis psalmorum saepe fit mentio eorum, maxime tamen propter nominis interpretationem, 89 ex qua spiritualis intelligentia psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
Benedictus sit dñs. cui debetur dulia.
ds̃ cui debetur latͥa. Ds̃ dico: isrł .i. uidẽ¬
tium se qui ñ sunt uidei. s nos qui sumꝰ
minor filius .i. minor ppłs. ñ fide s tẽꝑe.
temꝑe. Iudei enim ft̃ capsarii nr̃i. qui
nobis codices portant. nos autẽ isrł.
Aliter putassent pagani ficta que di
onuã ȩt̾na sunt. fiat fiat. Geminatio
amen. qd aquila uere. ł sideliter tͣnstu¬
lit. hic dicit ieronimimꝰ pͥmũ librum

Expanded text:
benedictus, sit Dominus cui debetur dulia. Deus, cui debetur latria. Deus dico, Israel, id est videntium se, qui non sunt Judaei, sed nos qui sumus minor filius, id est minor populus, non fide sed tempore, ug. Judaei enim sunt capsarii nostri, qui nobis codices portant; nos autem Israel. Aliter putassent pagani ficta quae diomnia aeterna sunt. Fiat, fiat. Geminatio amen, quod Aquila vere, id est fideliter transtulit. Hic dicit Hieronymus primum librum
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝯfirmasti mȩ. głia impassibilitatis. ⁊¬
ultra ñ dñabitur. Confirmasti etiã dan¬
do nom̃. qd̃ ẽ. suꝑ omne nom̃. Confirma¬
sti dico: in ꝯspectu tuo in et̾̃nũ. In ꝯspec¬
¶ Hic ẽ. laudatiua ꝯclusio. exposita pas¬
sione & resurrectione. Quͣ dicat. Susce¬
pisti. ꝯfirmasti. uñ laus tͥ. ⁊ hoc ẽ. Hene¬

Expanded text:
firmasti me gloria impassibilitatis. non dominabitur . Confirmasti, etiam dando nomen, quod est super omne nomen . Confirmasti, dico, in conspectu tuo in aeternum.  Hic est laudativa conclusio, exposita passione et resurrectione. Quasi dicat: Suscepisti, confirmasti, unde laus tibi. Gl. in
Abbreviated transcription (Latin):
mi intellectꝰ attribuit᷑. qui credunt .xͦ.
et si pauꝑẽ. ⁊ mortuũ ẽẽ. tam̃ uer̃ dm̃.
& hoc ẽ. Intellectus psalmi huiꝰ ten
Sccdo xp̃c de sua passione agit. quȩ
scd̾m egenum fuit ib. In imicimĩ zẽ¬
Tercio agit de resurrectõne quȩ ẽ.
głia egeni. ad ꝯfirmandam sꝑem
ꝑsona. pꝰ ea inducit xp̃m loquẽtẽ.
et in m̃bris ⁊ in se. In menbris: ibi.
Ego dixi. In se. ibi. Inimici mĩ ⁊c̃. Ait

Expanded text:
i intellectus attribuitur, qui credunt Christum, et si pauperem et mortuum esse, tamen verum Deum. Et hoc est, intellectus psalmi hujus, teSecundo Christus de sua passione agit, quae secundum egenum fuit, ibi: Inimici meTertio agit de resurrectione, quae est gloria egeni ad confirmandam spem sua. Postea inducit Christum loquentem, et in membris et in se; in membris, ibi: Ego dixi; in se, ibi: Inimici mei, etc., ait
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs ꝯseruet eum. inter mala seculi.
ne ab hoc intellectu cadat. s in hoc
manentẽ uiuificet᷑. Uñ sequitur. &
tantum sibi in futo᷑ dari. ⁊ hic negli¬
git. subdit. Et beatum faciat eum ĩ
terra .i. in hac uita. Et bene in p̃senti

Expanded text:
Dominus conservet eum, inter mala saeculi, Hier. ne ab hoc intellectu cadat; sed in hoc manentem vivificet. Unde sequitur vivtantum in futuro dari, et hic negligi, subdit, et beatum faciat eum in terra, id est in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Eantate mente uiuendo dõ. et ꝓsalsilli¬
mum dicite nomini eiꝰ .i. recte oꝑ ami¬
ni głiȩ eiꝰ: et sic. iter facite ei incorda
credentium. Uł corda ur̃a parate ut
intret: qr impolluta uia eius. Ideo¬
iter facite ei qui ascendit suꝑ occasũ

Expanded text:
antate mente vivendo Deo, et psalmum dicite nomini ejus, id est recte operamini gloriae ejus. Et sic iter facite ei in corda credentium. Vel corda vestra parate ut intret, quia impolluta via ejus. Eter facite, qui ascendit super occasu
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Extulerunt se namq ignib
odiorum. insultãtes crucifixo: et in¬
de mox euanuerunt. Et in futuro
idẽ. anichilatur a facie ignis. In iudi¬
cio enim a facie dei tollentur mali:
qui ignis erit ad penam impiorum.
et ad lum̃ iustorum.ł. de penitentib
dici potest in bono. Qe si dicat. Odiẽ
fugiant et dissipentur: s alii sicut
deficit fumꝰ deficiant ñ ut᷑ in nichilũ
reducantur: s ut quieseant a pecca¬
tis suis. et sic pereant peccõres in eo
crimis penitentiȩ amoto igne sp̃s sẽ.
duritia eorum soluatur. Et eꝯtra:
Et iusti epulentur et exultent in cõ¬
spectu dei: & delectentur in leticia:
templatione dei hic et infuto᷑. s. qui
delitiis que sunt in ꝯspectu dei. Et ex¬
ultent. ł modo uł tẽ non tanquã corã
hominib ꝑuanam iactantiam: s in
ꝯspectu dei. qui sine errore inspicit.
Et delectentur in futuro in leticia: iã
non exultent in timore. hoc potest
eos delectare quod leti sunt : qr ñ est

Expanded text:
unt. Extulerunt namque se ignibus odiorum, et insultantes crucifixo; et inde mox evanuerunt, et in futuro.id est annihilatur a facie ignis. In judicio enim a facie Dei tollentur mali, qui erit ignis ad poenam impiorum et lumen justorum. Vel de poenitentibus dici potest in bono. Quasi dicat: Odientes fugiant et dissipentur; sed alii sicut deficit fumus deficiant, non ut in nihilum reducantur, sed ut quiescant a peccatis suis. Et sic pereant peccatores in eo crymis poenitentiae, admoto igne Spiritus sancti, duritia eorum solvatur. VERS. 3.-- « Et justi epulentur et exsultent in conspectu Dei: et delectentur in laetitia. templatione Dei hic et in futuro, scilideliciis quae sunt in conspectu Dei. Et exsultent vel modo, vel tunc, non tanquam coram hominibus per vanam jactantiam, sed in conspectu Dei, qui sine errore inspicit; et delectentur in futuro in laetitia: jam non exsultent cum tremore, hoc posset eos delectare quod laeti sunt, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊c̃.S Tercia pars uͥ: xp̃s de uirtute.
ac potentia sua: agit. dicens. ds̃ pat̾ ẽ:
qui p̃cuxit me uͥtute. ꝑhoc notat digni¬
tatẽ et fortitudinẽ. qd̾ ei ꝯuenit: quipo¬
testate sua uidicabit mũdũ. Et posuit
.i. firmauit uitã meã ĩmacłatam .i. sine
pecc̃o. qui ꝑfec̃ pedes meos taꝗͣ c̾uoꝵ.

Expanded text:
. Tertia pars ubi Christus de virtute ac potentia sua agit, dicens: Deus Pater est, qui praecinxit me virtute, per hoc notat dignitatem et fortitudinem, quod ei convenit qui potestate sua judicabit mundum; et posuit, id est firmavit viam meam immaculatam, id est sine peccato, qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
cladib humanigenĩs: ante aduentũ
xp̃i. et qualiter dominꝰ sit misertꝰ. Ibi.
circũdedunt me. Tercio xp̃e agit de
uirtute et potentia sua . Ibi. ds̃ qui p̃¬
cinxit me. Qrto: eccłia leta: mun̾a dĩ
laudat. ibi. Iiuit dñs. de spũali. gͦ
liberatione: xp̃c integer gracias agẽs:
ait. o dnẽ diligam te. qd tm̃ restatat:¬
de omnib erepto. et causam subdit.
dñs firmam̃tũ meũ. ueł dñe. alia lit¬
tera. qiͣ dicat. et o dñe : tues: firma¬
m̃tum iclest firmastime: et hoc ideo.
quia tu es: refugiũ meũ .i. qrꝰ ad te re¬
fugi. Refugi autẽ: et: .i. qr liberator
mĩs es. de inimicis meis .i. qr lib̾asti
tans ꝑsonam: ait. et Deus meus¬
Os m̃s .i. creator ẽ. et adutor ms. qͣi
tor qui pͥus adiutorium uocationis:
michi gratis p̾stitisti. ut ꝑ hoc : possẽ
sꝑare inte. & tues Protector m̃s &

Expanded text:
entum Christi, et qualiter Dominus sit misertus ibi, circumdederunt. Tertio, Christus agit de virtute ac potentia sua ibi, Deus qui praecinxit. Quarto, Ecclesia laeta munera Dei laudat ibi, vivit Dominus. De spirituali ergo liberatione Christus integer gratias agens, ait: O de omnibus erepto. Et causam subdit, inus firmamentum meum, vel Domine, alia littera, quasi dicat, et, o Domine, tu es firmamentum meum, id est firmasti me. Et hoc ideo, quia es refugium meum, quia ad te refugi; refugi autem, et, id est quia liberator meus es de inimicis, id est quia liberasti tans personam, ait, et VERSst Creator est, adjutor meus, quasi tor, qui prius adjutorium vocationis mihi gratis praestitisti, ut per hoc possem sperare in te.
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. ⁊ discipłtua correx̃. ł direx̃ me in
finẽ ⁊ d.t. ip. me .d. Hoc ꝙͣtũ adeffectũ.
qr effectus correcti ⁊ docti fuit ĩ xͦ. qͥ tñ
nec amalo correctꝰ nec qd̾ ignoraret
doctus fuit. Sequitur. Dila tasti gres¬
sus meos subtus me .i. oꝑa etiã inferoris
nature. s. humanitatis: notificastiꝑ
mundũ. ⁊ ñ st̃ infirmata uestigia mea
.l. signa que reliquit imitaturis. & qr
affuctionib fatigando. Et ꝯp̃hendam
illos .i. ueris rationib cͥeũueniã. Et non
ꝯũtar ab isto oꝑe: donec deficiant a re¬
riis affugam. nec potert̃ stare adu̾sũ
me. et eadent subtus pedes meos .i. su
bitiam illos mͥ. Et hoc ex eo: qr p̃eupcisti
nes. et subplantasti insurgentes ĩ me
ut sint subtus me .i. decipi fecisti inseq̃

Expanded text:
tuit; et disciplina tua correxit, vel, direxit me in finem et dis. etc., hoc quantum ad effectum, quia effectus correcti et docti fuit in Christo, qui tamen nec a malo correctus, nec quod ignoraret doctus fuit. Dilatasti gressus meos subtus me, id est opera etiam inferioris naturae, scilicet humanitatis notificasti per mundum, et non sunt infirmata vestigia mea, id est signa quae reliquit imitaturis. Et quafflictionibus fatigando, et comprehendam illos, id est veris rationibus circumveniam. Et non convertar ab isto opere, donec deficiant, a reriis affligam; nec poterunt stare, adversum me, et cadent subtus pedes meos, id est subjiciam illos mihi. Et hoc ex eo quia praecinxisti aeos. Et supplantasti insurgentes in me, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adsuꝑandos hostes: qui iter celi elau¬
dere nitunt᷑. Dem̃ mutans ꝑsonam:
subdit. Et posiusti ut arcum ereum.
brachia mea .i. delistimͥ in fatigabi¬
lem intentionẽ: bonorũ meorũ oꝑũ.¬
Et dedisti michi ꝓtectionem salutis
tuer et dextera tua suscepit me
p̃dicta: nͥ ad sit ꝓtectio dĩ. & dextera
tua .i. fauor gr̃e tue: suscep̃me. Bt¬

Expanded text:
superandos hostes, qui iter coeli claudere nituntur. Deinde mutans personam, subdit, et posuisti ut arcum aereum brachia mea, id est dedisti mihi infatigabilem intentionem bonorum operum Et dedisti mihi protectionem salutis tuae: et dextera tua suscepit me.praedicta nisi adsit protectio Dei; et dextera tua, id est favor gratiae tuae, suscepit me.
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Qͣ. Et qr p̃dicta ds̃ facit: patet.:
benedlictus ẽ. ds̃ m̃s. quia omnia bene¬
cdicit. et iõ: ex altet᷑ deus salutis mee .i.
sens ẽ. incorde meo. firma fide michi
tus sit. et exaltet᷑ ds̃ salutis mee .i. det¬
salutis meȩ sentiam. nec ipsam S alu¬
qui das uindictas mͥ. et subdis po¬

Expanded text:
et quia praedicta Deus facit, patet benedictus est Deus meus quia omnia benedicit. Et ideo exaltetur Deus salutis meae, id aesens est in corde meo firma fide mihi vtus sit. Et exaltetur Deus salutis meae,salutis meae sentiam; nec terrenam ipsam saluqui das vindictas mihi, et subdis po
Abbreviated transcription (Latin):
ł p̃cuxit: aͣsimili currentis. ne fluẽ¬
tes sinus cupiditatis: impediãt g̃ss.
tis sim. Et loquitur hic ȩccłia. Seqͦr. et
posuit ĩmacłatã uiã meã. Sciliet eari¬
tatẽ: qua ad illũ ascendã. Sic̃ enĩ ĩma

Expanded text:
xit, a simili currentis, ne fluentes sinus cupiditatis, impediant gressutute, ut fortis sim, et loquitur hic Ecclesia. Sequitur: Et posuit immaculatam viam meam, scilicet charitatem qua ad illum ascendam.
Abbreviated transcription (Latin):
Magnificans salutes. Ordolitt̾e respiẽ
ad illd̃ p̃dictũ: exaltet᷑ ds̃ salutis meȩ.
ds̃ dico: magnificãs .i. qui magnificat:
tes in eygłio genuit. et hoc: usq in scłm.
tis ad patrem accipi potest ab illo loco.
qui das mͥ uindictaᷤ. de uideis. et sub¬
cũdis. in passione clamãtib: cruc̃ifige
crucifige. et ab insurgẽtib in me paciẽ¬
tem: ex altab me. resurgentem uł a scẽ

Expanded text:
do litterae respicit ad illud praedictum, exaltetur Deus salutis meae. Deus dico, magnificans, id est qui magnificat stes in Evangelio genuit. Et hoc, usque in saecutis ad Patrem accipi potest ab illo loco, qui das mihi vindictas de Judaeis, et sub Judaeis, iracundis, in passione clamantibus: Crucifige, crucifige . Et ab insurgentibus in me, patientem, exaltabis me, resurgentem, vel asce
Abbreviated transcription (Latin):
uiã fidei: qua ueniat. q ĩpolluta ẽ. uia
eiꝰ. Uñ parate uiã dñi. rect̾as facite se¬
mitas dĩ nr̃i: & alibiclamat ꝓpħa. eligite
lapides de plateis. In de ẽ: quod in ꝑ̃ei¬
pus sollempnitatib: tẽpla manu fac¬
ta: mundat᷑. et ornant᷑. ut magnꝰ sacer¬
dos: cũ ꝓcessiõe intret. Ita ⁊ tu: adorna
tim ꝓcede de uirtute in uͥtutẽ faciat.
Sequitur et eloqͥa dñi st̃: examinata

Expanded text:
ei, qua veniat, quia impolluta est via ejus. Unde: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Et alibi clamat propheta: Eligite lapides de plateis . Inde est quod in praecipuis solemnitatibus templa manufacta mundantur et ornantur, ut magnus sacerdos cum processione intret, ita et tu adorna tim procedere de virtute in virtutem faciat. Sequitur, et eloquia Domini sunt examinata
Abbreviated transcription (Latin):
aqua .i. obscͤa doctͥna: ñ sic ascẽdit:
et descẽdit. ꝙ ũbra fig᷑ar̃ tecti: luce
transiert̃. qr p̃dicatores: de iudea ad
gentes transiert̃. Hic: in unũ redigit᷑
tiones. que ut grando dura corda
feriunt. s si ignis caritatis duritiam

Expanded text:
 est obscura doctrina, non sic ascendit, et descendit: quia umbra figurarum tecti, luce transierunt, quia praedicatores de Judaea ad gentes transierunt. Hic in unum redigitur tiones, quae velut grando dura corda feriunt; sed si ignis charitatis duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq una uoce utit᷑ caput c̃ m̃bris.
licet ea que dicũt᷑. ad diũsos referãt᷑.
duo st̃ incarne una.s. spõsꝰ et spõsa¬
ĩcarnatõis agat: eo usq narratõe du¬
cit: ut utat᷑ u̾b p̃sentis eccłie: de to¬
to orbe in baptismo collecte. Ibi. Misit
inuocabo. ⁊ ab inimicis meis saluuis
ero: Modo: qiͣ qͥs dicẽt: mir̃ ẽ. qͣre hoc
dicis. Qd.ii. tͥ ẽ. respondit. Bece: qͥd. sir¬
dedert̃ me dolores. ñ de reb mundi. s
mortis .i. diaboli. ꝑ quẽ mors intraũ
ne: regnabat. int̾ quos: rari erãt st.
qͥ rapidis iniqͥtatib. ꝯt̾bati st̃. Sñ sub¬
dit. Et torrentes miꝗtatis .i. iniqͥtateᷤ¬

Expanded text:
ideoque una voce utitur caput cum membris, licet ea quae dicuntur ad diversos referantur. duo sunt in carne una, scilicet sponsincarnationis agat, eo usque narrationem ducit, ut utatur verbis praesentis Ecclesiae de toto orbe in baptismo collectae, ibi, Misit invocabo, et ab inimicis salvus ero, modo quasi quis diceret: Mirum est quare hoc dicis. Quid enim tibi est? Resp. Ecce quid: Circumdederunt me dolores mortis, non de rebus mundi, sed mortis, id est diabone regnabat , inter quos rari erant justi, qui rapidis iniquitatibus conturbati sunt. Unde subdit, et torrentes iniquitatis conturbave
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii p̃uisa .i. cum nouissent: quid
minetur ds̃. Et pꝰ: ignis a facie eius
exarsit .i. flagrans caritaᷤ. pꝰpeniten¬
tiam de noticia eiꝰ ex arsit. Et ita: car¬
bones succensi st̃ .i. illi qui iam mor¬
tui erant: et extincti abigne dĩ: & a
luce iusticie: et frigidi : tenebrosiq re¬
manserant: rursꝰ accensi: & illumina¬

Expanded text:
judicii praevisa, id est cum novissent quid minetur Deus. Et post ignis a facie ejus exarsit, id est flagrans charitas, post poenitentiam de notitia ejus exarsit. Et ita carbones succensi sunt, id est illi, qui jam mortui erant exstincti ab igne Dei, et a luce justitiae, et frigidi tenebrosique remanserant. Rursus accensi, et illumina
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝯp̃hendẽ. Uolauit dico: suꝑ pennas
uirtutes aiar̃. qͥb se uelut pennis: a
trenis timorib: in auras lib tatis at¬
tollunt. & posuit tenebras latibulũ
suũ .i. occultã spem in corde credentiũ.
ubi latet: ñ deserens eos. Uł posuit te¬
nebras latibulũ suũ .i. obscuritatẽ sacͣ¬
m̃torũ: in quib latet. batuit enĩ diui¬
nitas: in carne. remissio pecc̃orũ: in
baptismoxe̾: in altari: subsacram̃to

Expanded text:
hendere: volavit dico super pennas virtutes animarum, quibus se velut pennis, a terrenis timoribus in auras libertatis attollunt. Et posuit tenebras latibulum suum, id est occultam spem in corde credentium, ubi latet, non deserens eos. Et posuit tenebras latibulum suum, id est obscuritatem sacramentorum, in quibus latet. Latuit enim divinitas in carne, remissio peccatorum in baptismo, Christus in altari sub sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
res: ad ferendas molestias. et descẽdit
ipse. passus in eis: cum qͥb ẽ. unũ. ẜt iõ:
in eis dr pati: sic̃ iꝑse ait. Ecce uenioro¬
mã iterũ erucifigi. Seqͣs. et caligo .s. te¬
simpliciter credunt. sunt: subpedib eiꝰ.

Expanded text:
res ad ferendas molestias. Et descendit, ipse passus in eis, cum quibus est unum. Et ideo in eis dicitur pati, sicut ipse ait: Ecce venio Romam iterum crucifigi. Sequitur: Et caligo simpliciter credunt, subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
deos. nec erat qui saluos fac̾et eos. Aliꝰ
enĩ ñ poterat. ss enĩ saluos fac̾et. qͣs
tu ñ face̾s: Postea: clamauert̃ ad dnm.
nec exaudiuit eos .i. ñ uidicauit eos dig¬
nos exauditione. Ac si dic̾e̾t. Aliꝰ ñ ptu
et p̃t̃ disꝑsionẽ: ꝯminuã eos ut pulue¬
rem a facie uenti .i. auferã uirtutes. uͥ¬
post cedant omĩ uẽto doet̾ne pͣue ⁊ sug¬
a spe firma: qiͣ a soliditate t̾rȩ. rãpiãt᷑.
Ecce: eadem oꝑatio patris ⁊ filii sup .i.¬
dix̾at patri: disꝑdidisti. hic ait: ꝯmi
incedentes ꝑ latas uias. que duẽt

Expanded text:
deos, nec erat qui salvos faceret eos. Alius enim non poterat; quis enim salvos faceret, quos tu non faceres? Postea, clamaverunt ad Dominum, nec exaudivit eos, id est non indicavit eos dignos exauditione. Ac si diceret: Alius enim nut pulverem ante faciem venti, id est auferam virtutes ut cedant omni vento doctrinae et suga spe firma, quasi a soliditate terrae rapiantur. Ecce eadem operatio Patris et Filii. Alcuindixerat Patri, disperdidisti. Hic ait, commicos, per latas vias, quae ducunt
Abbreviated transcription (Latin):
enutriui: et exaltaui: facti alieni: m̃
In multitudine uirtutis tue m̃tient᷑
t̾ͥ inimiei tui.ł. ita .filii: ñ mei dicẽdi:¬
tre diabolo estis: m̃titi ft̃ mͥ. de quib
ysaias. Ue genti peecatriei. filiis alie
dicauert̃ quasi uno ped debiles. quia
uetꝰ testam̃tũ tenentes: et nouum
respuentes: elaudi sunt effecti. unũ
pedem habentes. alt̾o carentes. Et ĩ

Expanded text:
enutrivi et exaltavi, facti alieni, menIn multitudine virtutis tuae mentientur tibi inimici tui. Vel ita Filii non mei dicenditre diabolo estis. Mentiti sunt mihi. De quibus Isaias. Vae genti peccatrici, filiis aliendicaverunt. Quasi dicat: Uno pede debiles, quia Vetus Testamentum tenentes, et Novum respuentes, claudi effecti sunt, unum pedem habentes, altero carentes. Et in