comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te una ade anima credibile uideri cetems nasci. Sed ñ conuentt.
qͥa solidõ hoc possibile fuit ut simplex generar&: nec ceteris con
cederus Qđ tam inisticũ est in causas aluatoris ut ñ solũ a solis
gere lib ut uideis. uerũ etiã abipsus qui xp̃ianos se dicunt inere¬
dibile putet᷑. Et fotiniam einĩ & arriam hanc fidẽ sꝑnunt.. & ñ
eredunt dm̃ generaisse. Nam si eo tempore qͦseminat᷑ corpus. & an
ma generat᷑ ex anima: de ad ã costam legimꝰ sliblatã. ñ tam̃ animã
natã ex anima. Sed si costa secũ habuit animã.iam ũ nata. ẽ i sed
det racta in partẽ. Serd nec hoc scriptum .ẽ. Proph&a enĩ ⁊ achariis¬
ab ircoetrt. Qui plasmas inqͥt animã honunisin eñ. Nec esaus
ablos disseutiens ant. Sic dicit dñsds. qui fecit ce finxit te inu¬
roi di gͦ unutero fingit᷑ iam formato corpore tribuit᷑. Cũeni
orñia membra impla corporis. figurata dicit᷑ in corpori. Ut

Expanded text:
et ex una Adae anima credibile uideri ceteras nasci? sed non conuenit, et ex una Adae anima credibile uideri ceteras nasci? sed non conuenit, quia soli deo hoc possibcederetur. Quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis, verum etiam ab ipsis qui Christianos se dicunt, incredibile reputetur. Photiniani enim et Ariani hanc fidem spernunt, nec credunt Deum generasse. Nam si eo tempore quo seminatur corpus, etiam anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus, non tamen animam natam ex anima: sed si costa secum habuit animam, jam non nata est, sed detracta in partem. Seinter caeterea: Qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. Nec Isaias ab his dissentiens, ait: Sic dicit Dominus Deus qui fecit te, et finxit te in utero. Si ergo in utero fingitur, jam formato corpori tribuitur. Cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore: ut
Abbreviated transcription (Latin):
readdere ꝓmiserit iNtertiam & quartam ꝓgeniem.
Sihil uiiuste dm̃ facere aut dicere. qͥ dubitat: in sanus ẽ. ltaq qi
uerba dñi ñ supprimant᷑. sed om̃ia quȩ ad eandẽ questionẽ ꝑti¬
uent ꝓponant᷑. lucebit qđ obscurũ uidet᷑. & piũ estunabit᷑. qđ mini¬
ne iustũ putat᷑. Quienĩ uerba supprimit questionis. aut inꝑitus est.
aut tergiuersator. qui calũpniȩ magis studeat quã doctrinȩ. Porro
ẽ. qͥ in pat̾nis malis uersatiseriner̃ idolis. sieut & patres illorũ. Iste enĩ
inimicus dĩ est. qͥ honorẽ nominis eiꝰ undicat creaturx. Siciit enĩ iustorũ
filui & ipsi nsti nobilitant inse genus iustitiȩ. dũ & patrũ & sua itstitia
sublimant᷑. ita & nequissuorũ & ipsi filunequissera. crementũ fa¬
ciunt malitiȩ. qͥa & malorũ filn sunt. & nequitiã illorũ exemplaruñ
ad ꝑditionẽ multorũ. Cum terrore gͦ locutus iudet᷑ ds̃. sed uerũ est

Expanded text:
reddere promiserit in tertiam et quartam progeniem ? reddere promiserit in tertiam et quartam progeniem ? Nihil injuste Deum facere aut dicere, qui dubitat, insanus est. Itaque si verba Domini non supprimantur, sed omnia quae ad eamdem quaestionem pertinent, proponantur; lucebit quod obscurum videtur, et pium aestimabitur quod minime justum putatur. Qui enim verba supprimit quaestionis, aut imperitus est, aut tergiversator, qui calumniae magis studeat quam doctrinae. Porro est, qui in paternis malis versati servierint idolis, sicut et patres illorum. Ille enim inimicus Dei est, qui honorem nominis ejus vindicat creaturae. Sicut enim justorum filii et ipsi justi nobilitant in se genus justitiae, dum et patrum et sua justitia sublimantur; ita et nequissimorum, et ipsi filii nequissimi crementum faciunt malitiae, quia et malorum filii sunt, et nequitiam illorum exemplarunt ad perditionem multorum. Cum terrore ergo locutus uidetur deus, sed uerum est,
Abbreviated transcription (Latin):
idest in isaac una. altera miacob. tertiam leui. qͣrta in ger¬
son. & chaat. & merari. Cũ uitrassent aut̃ filiuisrł in egr̃ptũ.
chaat genuit amram. Hȩe. ẽ. prima generatio. facta inegyp¬
to. Aniram. genuit a aron. & moysen. & mariã. que.ẽ. scda
generatiofacta in egypto. Et aaron genuit elearar & fr̃s eiꝰ..
quȩ. ẽ. generatio tertia. Eleazar autͣ genuit finees. quarta
generatione. Hȩ sunt generationes qͣt tuor. ꝓcreatę in egrpto.
nde ait dñs ad abrahã. Peregrinũ erit sem̃ tuũ. & seruitio õppri¬
ment eos. ego aut̃ liberaboros. Quarta generatione. Extent
inde. Uicde siñ aꝑtũ est. qͥa ñ aliud significauit dĩ. quã quod
gestũ est in xgypto. Moyses aut̃ ut etiã illã generationẽ pone¬
r& quȩ eũiacob patre suo intrauit inegrptũ. Ex quaistȩ qͣt tuor
originẽ habent. dix̃. qͥnta generatione exier̃ filiusrł de terra

Expanded text:
 In Isaac una, altera in Jacob, tertia in Levi, quarta in Ger In Isaac una, altera in Jacob, tertia in Levi, quarta in Gerson, et Caath, et Merari. Cum intrassent autem filii Israel in Aegyptum, Caath genuit Amram: haec est prima generatio facta in Aegypto. Amram autem genuit Aaron et Moysen et Mariam, quae est secunda generatio facta in Aegypto. Et Aaron genuit Eleazar et fratres ejus, quae est generatio tertia. Eleazar autem genuit Phinees quarta generatione. Hae sunt generationes quatuor procreatae in Aegypto. unde ait deus ad Abraham: peregrinum erit semen tuum, et seruitio oppriment eos; ego autem liberabo eos, quarta generatione exient inde. uide si non apertum est, quia non aliud significauit deus, quam quod gestum est in Aegypto. Moyses autem ut etiam illam generationem poneret, quae cum Iacob patre suo intrauit in Aegyptum, ex qua istae quattuor originem habent, dixit: quinta progenie exierunt filii Israhel de terra
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ sensus requirat᷑. inuenietur. ec̃. ñ dispar. Sic enĩ lex
ꝓgenie. & moyses seripsit qͥnta ꝓgenie. Quãuis utrũq mor̃ses
retulerit. & fallere eũ in possibile. ẽ. in qͦ tanta uirtus oꝑatasit.
ac ꝑ hoc inuestigandus. ẽ. sensus. qͥa ñotiose aliqͥd aut in ꝓuide
diuina loquit᷑ scriptura. Itaq dux partes sunt: quȩ singuli
memorar̃. Ds̃ enĩ quat tuor generationes significauit quȩ nat
suq megypto. moyses aut̃ addens his unã ex qua illȩ ortũ acceꝑui
cũ intrassent in egypto. qͥnta inqͥt generatione exter̃ filu
quȩ illic natȩ sunt: simul cõplexus.ẽ. Nam ab abrahã usq ad
exitũ filiorũ isrł de egypto. gererationes sunt octo. Ducentis
erĩ quindecĩ annis a ꝓmissione facta abrahȩ. habitauer̃ in
chanaan. & ducentis qͥndecĩ inegypto. Husunt anni. qͦscom¬
p̃hendit apłs ad galathas dicens. Post. cc̃cc.xxx. annos. facta
ẽ. lex. Igitur hȩ quatcuor generationes natȩ sunt inchanaan.¬

Expanded text:
si autem sensus requiratur, inuenietur esse non dispar. sic enim lex progenie, et Moyses scripsit: quinta progenie, quamuis utrumque Moyses retulerit et fallere eum inpossibile sit, in quo tanta uirtus operata sit. ac per hoc inuestigandus est sensus, quia non otiose aliquid aut inprouide diuina loquitur scriptura. itaque duae partes sunt, quas singuli memorauerunt. deus enim quattuor generationes significauit, quae natae sunt in Aegypto; Moyses autem addens his unam, ex qua hae ortum acceperunt, cum intrassent in Aegyptum: quinta, inquit, generatione exierunt filii quae illic natae sunt, simul complexus est. Nam ab Abraham usque ad exitum filiorum Israel de Aegypto, generationes sunt octo. Ducentis enim quindecim annis a promissione facta Abrahae, habitaverunt in Chanaan, et ducentis quindecim in Aegypto. Hi sunt anni quos comprehendit Apostolus ad Galest Lex Igitur hae quatuor generationes natae sunt in Chanaan.
Abbreviated transcription (Latin):
eisione infantis pacatus est
fuerat prȩt̃missũ. cessauit abira. lecireo gͦ sie in festũ in se
angłm uidit morses & paratũ ad uindictã.: quauiri sublimis
cuipa graue peccatũ est. Quanto enĩ ꝑsona eiꝰ sublimis est
tanto magis leue eiꝰ delictũ. acerbissimũ est peccatũ Pergeba
itaq ad filios isrł. missus adõ abrahe. & signũ iustitię abrahe
s̃ ferebit. in quo głari sciebat iudeos. ut aut ipse sollicitator dic¬
rrtur. aut ñ ab eodẽ dõ missus. qui abrahã elegerat. In madian
enĩ habitans. filios suos miime circũcidit: quos aut ducere secũ
adegrptũ non debuit. qͥceteros ibat in deeducere:. aut certe
circumcisos assumere. ꝓpt̃ quȩ supradiximꝰ. Sephora gͦ uxor
morsi qđ cõpenhio loquit᷑ seriptura: ñ ignorams qua causa
uirosuo infestus augłsꝰ uidebat᷑. accipiens circũcidit filiũ
suũ. & recessit angłs. Ea enĩratione mitigata.ẽ. ira. qua fue¬
rat aecensa. Nam aliqͣnta cõpendio loquitur scriptum. quȩ

Expanded text:
ISIONE INFANTIS PACATUS EST?fuerat praetermissum, cessauit ab ira. idcirco ergo sic infestum angelum in se uidit Moyses et paratum ad uindictam, quia uiri sublimis culpa graue peccatum est. quanto enim persona eius suspicabilis est, tanto magis leue delictum eius acerbissimum est peccatum. pergebat itaque ad filios Israhel missus a deo Abra- I hae et signunon ferebat, in quo gloriari sciebat Judaeos, ut aut ipse sollicitator diceretur, aut non ab eodem Deo missus, qui Abraham elegerat. In Madian enim habitans filios suos minime circumcidit: quos aut ducere secum ad Aegyptum non debuit, qui caeteros ibat inde educere; aut certe circumcisos assumere, propter quae supra diximus. Sephora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, non ignorans qua causa uiro suo infestus angelus uidebatur, accipiens circumcidit filium suum, et recessit angelus. ea enim ratione mitigata est ira, qua fuerat et accensa. nam aliquanta conpendio loquitur scriptura, quae
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pocestas. nisi adõ. Qux enĩ sunt: adõ ordinate sunt. Hine.
unde gentilẽ in potestati tam̃ positũ honorificamus. lie& ipse u¬
dignussit : qui dĩ ordinẽ tenens. gras agit diabolo. Pote stas ta
exigit. quã meret᷑ honorẽ. Nam ideo pharaoni future famis som
niũ reuelatum .ẽ. & nabuchodonosor aliis secũ astantib filiũ di

Expanded text:
stas nisi a deo; quae enim sunt, a deo ordinatae sunt. hinc est unde gentilem, in potestate tamen positum, honorificamus, licet ipse indignus sit, qui dei ordinem tenens gratias agit diabolo. potestas enim exigit, quia meretur honorem. nium revelatum est : et Nabuchodonosor aliis secum assistentibus solus fi
Abbreviated transcription (Latin):
na psente humantedẽ. dignũ esse maiorẽ fliũ suũ benedicenu
magos putabat: sed dĩ quĩ occultorũ cognitor. henoe enau¬
dictiont mereri otendit. ut in benedictione ñ hominis ostenda
eẽ benesitiũ sed di sequit᷑ benrdictio. Deniq dictum . ẽ. a dõui
numeris ad moysen & uronsa cerdotẽs. Vosponite nom̃ inci
suꝑ filios isrł. ego dñs benedicã eos. ut grãm traditio ꝑministe¬
riũ ordinati trans fundat hominib nec uoluntas sacerdotis ob¬
esse aut ꝓacs s possit. sed meritũ benedictionẽ poscentis. Quant
auẽ dignitas sit ordinis sacerdotalis. hitic aduertamꝰ. dictũ est
autt̃ de nequissimo caipha int̃ fectore saluatoris: int̃ cetera. Hoe
aut a sema ipso ñdit̃ sed cũ ess& princeps sac̃docũ annullius¬
gna aut uidigna. sed ordinẽ traditionis: ut quã uis aliqͥs boui meriti
ste fenm possic benedicere nisi fuerit ordinatus ut officiũ mi¬
nisteru gihibeat. Uĩ autẽ est effectũ tribuere benedictionis

Expanded text:
aesentem humanitatem dignum est, majorem filium suum benedicendum magis pu tabat, sed Deus, qui occultorum cognitor est, minorem benedictionem mereri ostendit; ut in benedictione non hominis ostenderet  meritum, quam Dei sequitur benedictio. Denique dictum est a Deo in Numeris ad Moysen et Aaron sacerdotes: 'Vos ponite nomen meum super filios Israhel, ego Dominus benedicam eis', ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quant a autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc advertamus: Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvatoris inter cetera: 'Hoc autem a semetipso non dixit, sed, cum esset princeps sacerdotum anngni vel indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officii ministerium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis
Abbreviated transcription (Latin):
rihonorificũ est. saluator autẽ opus dĩ faciens. nulli¬
fecerit ds. sed illorũ testimoniũ refutauit aliquando. & iactu¬
tiã pressit: ne uidetur qđ prudentib absurdu est ipse sibi ut
seductor testimoniũ ꝑhibere. Ut quid circũcisio & p̃cepta
signũ uideret᷑. scirent᷑ eius filii esse. qui dõ credeus hocsit̃
gnu̾ acceꝑat. Precepta aut̃ sabbatorũ. & p̃teritorũ testimoni
data sunt & futurorũ. quȩ haberent figurã. Futur enĩ sabb
dam impl&am factum .ẽ. ꝑscarũ aut̃ lex ñ in primordio legisd¬
auẽ. sed eũ duee ꝑfidia dĩuerbis & ꝓmussis fidẽ nollent dare. a
duritiã cordissii acceper̃ precepta ũbona. sicut dicit ꝓphoa
iheremias ld enĩ actum.c̃ ut ceriux eorũ premeretur ad ꝓfi¬
ctũ illorũ. Suꝑbis eiuĩ hominib & contumacib. ñ deliuit tor
ercatura subici. Postea aut̃ miscđia dĩueniente. redddita .c̃. libei

Expanded text:
RI HONORIFICUM EST\'; SALUATOR AUTEM OPUS DEI FACIENS: \RI HONORIFICUM EST\'; SALUATOR AUTEM OPUS DEI FACIENS: \fecerit deus -, sed illorum testimonium refutauit aliquando et iactantiam pressit, ne uideretur, quod prudentibus absurdum est, ipse sibi ut seductor testimonium perhibere. LI. UT QVID CIRCUMCISIO ET PRAECEPTA signum uideretur, scirentur eius filii esse, qui deo credens hoc gnum acceperat; praecepta autem sabbatorum et praeteritorum testimonio data sunt et futurorum quae haberent figuram. futuri enim sabbaadam impletam factum est; escarum autem lex non in primordio legis data est, sed cum duce perfidia dei uerbis et promissis fidem nollent dare, ad duritiam cordis sui acceperunt praecepta non bona, sicut dicit propheta Hieremias. id enim actum est, ut ceruix eorum premeretur ad profectum illorum —- superbis enim hominibus et contumacibus non debuit tota creatura subici —, postea autem misericordia dei ueniente reddita est libertas
Abbreviated transcription (Latin):
Ianifestune ẽ. holocaustis dm̃ non delectri sed ꝓsatusfa¬
etioni peceati. gemitu & dolore cordis ueniã posseme¬
reri. Saerifitiũ aut᷑ em testimoniũ peccati uoluit poste utt
fe peco aor poblationẽ sacrifitii confiteretur peccasse. R¬
missio autem quomͦ obtineretur. ipse alio loco ostendit di¬
rens frange esurienti panem tuũ. siuideris nudũ uesti
& do mesticos seminis tui ñ despicies. Aut certe cor congritũ
& humiliatũ. dis̃ non sꝑnit. Primũ gͦ confitendũ delictum
moriuit. deinde quo modo ignoscĩ possit ostendit. Namnũ¬
quã ꝓ manifesto delicto sacrifitiũ mandauit. seã ꝓ ignora¬
tis quia etiam cũ neseit homo peccat. & eũse putat᷑ recte
agere. intentione quadã delinquit. Tale peccatũ. dixit
ꝑ sacriftciũ posse purgari.Cur Salomon sp̃msapientie
denee.postea uero quã mulierib niiũ coepit uti cabat¬
& ꝑhoe pedcare sibabuit spm sapientie regni meri¬
cohabuit. steut & uabrehodonosor merito regni in ca¬

Expanded text:
anifestum est holocaustis deum non delectari, sed pro satisfactione peccati gemitu et dolore cordis ueniam posse mereri. sacrificium autem testimonium peccati uoluit esse, ut se peccator per oblationem sacrificii confiteretur peccasse. remissio autem quo modo obtineretur, ipse alio loco ostendit dicens: frange esurienti panem tuum; si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies, aut certe: cor contritum et humiliatum deus non spernit. primum ergo confitendum delictum monuit, deinde quo modo ignosci possit ostendit. nam numquam pro manifesto delicto sacrificium mandauit, sed pro ignoratis, quia etiam cum nescit homo peccat et, cum se putat recte agere, intentione quadam delinquit. tale peccatum dixit per sacrificium posse purgari. XLVIIII. CUR SALOMON SPIRITUM SAPIENTIAE postea uero quam mulieribus nimium coepit uti et per hoc peccare, si habuit spiritum sapientiae, regni merito habuit, sicut et Nabuchodonosor merito regni in ca
Abbreviated transcription (Latin):
dederat potestatẽ: ut auctoritas creatoris reuerentiã illi fa¬
cer& ꝑ legẽ. ne dominatio tanta extoller& illũ. & in memor
fiera dĩ condicoris sui. Uetus lex dm iurasse allegat. sicen
mines ad spem in auditã. quã iure iurando ꝓmissio illis faer&
uus nere oportuit quẽ mentiri fas ñ ess& arbitrari. Ideo gͤ
Ans nec seruos iãurare p̃cepit sed tales se instituere. ut ser¬
motub ilorũ fides habeat᷑. Sacram̃tum enĩ iuris irandi. ait
ꝑsilia ex egit. aut fallatia in constantis. ut quia fallere homines
solent. temore forte dĩ reuerrant᷑: aut certe satis erit & qui
fallitur. quia ex hoc offensam ad quirit. Cur in lege etiã ipi

Expanded text:
dederat potestatem, ut auctoritas creatoris reuerentiam illi fadederat potestatem, ut auctoritas creatoris reuerentiam illi faceret per legem, ne dominatio tanta extolleret illum et inmemor fieret dei conditoris sui. XLVII. UETUS LEX DEUM I oportuit provocare homines ad spem inauditam, quam jurejurando promissio illis fieret,utique jurare oportuit, quem mentiri fas non esset arbitrari. Ideo ergo Dominus nec servos jam jurare praecepit, sed tales se instituere, ut sermonibus illorum fides habeatur. Sacramentum enim jurisjurandi aut perfidia exegit, aut fallacia inconstantis; ut quia fallere homines solent, timore forte Dei revereantur: aut certe satis erit, et qui fallitur, quia ex hoc offensam acquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
& passa est caro. aliquid mȩstitię apud uiferos anima eius pi¬
taretur. ostenlit scriptura ñ potuisse animã eiꝰ turbari
apudinferos. qͥa adhoc descendit. hoc est pati se ꝑ misit.
ue consundera tenebras. & principes earũ remiter& he¬
beces Unde & ipse dñs ait. Tristis.ẽ. aiirna mea usq ad mor¬
rẽ. Pernuila est enĩ quod naturȩ suȩ erat ut trestaret᷑. tro¬
phea ꝓtinus referens. & spolia eorũ aquib contristata fuerit
usq ad mortẽ. post morte̾ iam ingt̾no gaudio consticita. Po¬
test & de toto homine intelligi. quia qui peccatũ nescut.: aleu
flagellari non potuit. Cur adã in mundo positus manda¬
tũ accepit uł legẽ. cũ ipse dominiũ ceterorũ haber&.
uãuis dñs in mundo positussit. adã tam̃ quia ñ utiq ex se
sed adõ accepit. debuit huiꝰ rei significationẽ ex lege acciꝑe
ut ipse qui dñł uidetur. ꝑlegẽ ei subiectus essoꝵ qui illi hane

Expanded text:
 passa est caro aliquid maestitiae, apud inferos anima eius pu passa est caro aliquid maestitiae, apud inferos anima eius putaretur, ostendit scriptura non potuisse animam eius turbari apud inferos, quia ad hoc descendit, hoc est pati se permisit, ut confunderet tenebras et principes earum remitteret hebetes. unde et ipse dominus ait: tristis est anima mea usque ad mortem. permissa est enim, quod naturae suae erat, ut tristaretur, tropaea protinus referens et spolia eorum, a quibus contristata fuerat usque ad mortem, post mortem iam in aeterno gaudio constituta. potest et de toto homine intellegi, quia qui peccatum nesciit a lege flagellari non potuit. XLVI. CUR ADAM IN MUNDO POSITUS MANDATUM ACCEPIT UEL LEGEM, CUM IPSE DOMINIUM CETERORUM HABERET?. Quamuis dominus in mundo positus sit Adam, tamen quia non utique ex se, sed a deo accepit, debuit huius rei significationem ex lege accipere, ut ipse, qui dominus uidetur, per legem ei subiectus esset, qui illi hanc
Abbreviated transcription (Latin):
riã. Sed dũ causa ꝑ quã missa .ẽ. in samaria unenta. ẽ. in ihe¬
rusalẽ. missa illuc. uenit eciã in locũ in quo eadẽ res erat. Non
tabernacłm suũ id est corpus suũ in quo habitautt xp̃s
quia a pilato flagellis cęsus est. quomodo ergo in psal¬
mo de xp̃o. flagellum Non apꝓp̃m quabit taberna¬
culo tuo. quippe eũ templũ corpus suũ dixerit
t filii homis & dĩ filii corpus. templũ esse in telligit᷑. Ds tam̃
id est dĩ filius quãuis in carne uenerit. in aiumatam̃ habitauit
Ergo ꝑam anuna quã corpus tabernałm est filudĩ. lic& unussit
as̃ & homo. filius dĩ. & filius hominis. Ergo ex hac parte. flagel¬
lũ ñ apꝓpinquasse dicit᷑ tabernacło eiꝰ id est mume eiꝰ in qua
habitat diuinitas eiꝰ. uimunis fuit a poena inferm uł principũ
eius. nequia hic quasi percator cũ sit uinocens erucifrxus est.¬

Expanded text:
ariam; sed dum causa per quam missa est in Samariam, inventa est in Jeariam; sed dum causa per quam missa est in Samariam, inventa est in Jerusalem, missa illuctabernaculum suum , id est corpus suum in quo habitavit Christus, qui a Pilato flagellis caesus est: quomodo ergo dicitur in Psalmo de Christo, Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo ? quippe cum templum corpus suum dixerit. Et filii hominis, et Dei Filii corpus templum esse intelligitur. Deus tamen, id est dei filius, quamuis in carne uenerit, in anima tamen habitauit, ergo tam anima quam corpus tabernaculum est filii dei, licet unus sit deus et homo filius dei et filius hominis. ergo ex hac parte flagellum non appropinquasse dicitur tabernaculo eius, id est, anima eius, in qua habitat diuinitas eius, inmunis fuit a poena inferni uel principum eius. ne, quia hic quasi peccator, cum sit innocens, crucifixus est et
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob quia curnali frecas erait auxilio desꝑans dẽ adiuito uoꝗ P
idole om̃ diligebat. tradit᷑ morti. dũ excitat᷑ aduerliseos rex
roluimi enĩ ipsicapti sult e transinigrati a salmanasat regeasy¬
tribi remanser᷑ &. dimidia i irerlimn robcoun fiuio Alon. qurfixe
in templo dñi ꝑ saẽdotes dñi sacrificabant. Hos gͦ dicit
popłm isrł ꝓpt̾ tribũ uida & leua. qui & ipsi cũ exemplo
samarie territi recte agere debuerint. maligne feceruñ
idolis seruientes. Tam̃ futr̃ aliquanti reges in iherłm: qu
post excessũ salomonis & filueius roboam. uiã secuti sunt
dauid. recte ambulantes in conspectu dĩ. Om̃s aut̃ reges
samarie. maligne egerunt in conspectu dñi usq ad t̾rans¬
migrationem suã. ideoq carnalinomine nuncupati sun
& quia iherłm eorũ impietatẽ secuta. ẽ: traditur etiã ipsa
in captiuitatẽ nabuchodonosor regibabylonie. & hoc est
misisse mortẽ iniacob. & uenisse in isrł. Missa est enũ in san¬

Expanded text:
acob, quia carnali fretus erat auxilio, desperans de adjutorio Dei idola enim diligebat traditur morti, dum excitatur adversus eos rex s missa est: primi enim ipsi capti sunt, et transmigrati a Salmanasar rege Assytribus remanserunt, et dimidia in Jerusalem Roboam filio Salomonis, quae in templo Domini per sacerdotes Domini sacrificabant. Hos ergo dicit populum Israel propter tribum Juda et Levi, qui et ipsi cum exemplo Samariae territi recte agere debuerunt, maligne fecerunt idolis servientes. Tamen fuerunt aliquanti reges in Jerusalem, qui post excessum Salomonis et filii ejus Roboam, viam secuti sunt David, recte ambulantes in conspectu Dei. Omnes autem reges Samariae maligne egerunt in conspectu Domini usque ad transmigrationem suam. Ideoque carnali nomine nuncupati sunt. Et quia Jerusalem eorum impietatem secuta est, traditur etiam ipsa in captivitatem Nabuchodonosor regi Babyloniae: et hoc est misisse mortem in Jacob, et venisse in Israel. Missa est enim in Sam
Abbreviated transcription (Latin):
udest aera. Quã terrã tenebrosã. materiã dixit utuisum. sicut in geu¬
silegitur. Terra aut̃ erat i qͥt inuisibilis & u cõposita. Ex hac ergo
confusione ereauit orbẽ iustituto firm am̃to: ut ut traipsũ aquis
congregatis in unũ. habitatio fier& generi humano. Distinctis enim
edreitts substautus. in concauo domũ habitabilẽ fecit. Quid¬

Expanded text:
id est aera, aquam, terram tenebrosam, materiam dixit inui. sam, sicut in Genesi legitur: terra autem erat, inquit, inuisibilis et inconposita. ex hac ergo confusione creauit orbem instituto firmamento, ut intra ipsum aquis congregatis in unum habitatio fieret generi humano. distinctis enim et discretis substantiis in concauo domum habitabilem fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligentia enĩ hic necessaria est: que disceruat resuirius
nominis. Nam dĩ utiq sp̃s dicit᷑. & ania hominis sp̃s dicita
& uentus similit̾. & aer. & anima pecoris. & angłi. & quȩ cũq
acceper̃ ut uiuan ꝑ substantiã ꝓpriã. Sediam ꝑ intelligen¬
uam discernis. altẽ dm̃ sp̃m dici. & alit̾ ereaturã. sicut alite
urcelligis xp̃ra diei filiũ dĩ. & alit̾ homines uocari filios dĩ.
Q uotrens cũq aut̃ sp̃m qui ꝓpric de dõ est uult scriptura sigui¬

Expanded text:
Intelligentia enim hic necessaria est quae discernat res unius nominis. Nam Deus utique spiritus dicitur, et anima hominis spiritus dicitur, et ventus similiter, et aer, et anima pecoris, et angeli, et quaecumque acceperunt ut vivant per substantiam propriam. Sed jam per intelligentiam discernis aliter Deum spiritum dici, et aliter creaturam: sicut aliter intelligis Christum dici Filium Dei, et aliter homines vocari filios Dei. Quotiescumque autem spiritum qui proprie de Deo est, vult Scriptura signi
Abbreviated transcription (Latin):
enebius ignor autiã significat. & gentilitatẽ. quia spes. ẽ. potu
tn gentili quã in apostat᷑a. Hune enim dicit leonẽ mortuũ. hoc es
ap̃ianũ apostatã : qui quãditim fide durauit leo erat. At ubire¬
cessit. mortuus dicit᷑. Canẽ uͦgentilẽdixit. de quo est spes ut creda
Quandiu enĩ uiuit. spatur de illo. Illius aut̃ spes. pibit. Nam canẽ
gentilẽ significari. saluator ostendit dicens. Nonlie& accipe panẽ
filiorũ. & inittere canibus. In sapientia. qui ereauit in quit

Expanded text:
enebrae ignorantiam significant et gentilitatem: quia spes est in gentili potius, quam in apostata. Hunc enim dicit leonem mortuum, hoc est, christianum apostatam: quoniam quamdiu in fide duravit, leo erat; at ubi recessit, mortuus dicitur. Canem vero, gentilem dixit de quo spes est, ut credat: quamdiu enim vivit, speratur de illo. Illius autem spes peribit. Nam canem, gentilem significari Salvator ostendit dicens, Non licet panem accipere filiorum, et mittere canib
Abbreviated transcription (Latin):
Iorst ado ut in noiussimis dieb cũ mysteriuunius dĩmasi fem¬
dum ẽ. daretur credentib A principio quidẽ predicata eft timi¬
tas sed quasi sub uelamine erat intelligentia eiꝰ. Dĩeñ patrrs
primũ ꝑsona sine cunctatione & figitra p̃dicata & manuifestata. ẽ
eunt sicut & sabellius ipsũ dicit patrẽ. quẽ & filiũ. De dõ aute m
patris ꝑsona nemo dubitat. Cũ gͦ truutatis fit manifestatio recine
demũ sp̃s iẽs datur eredentib ut &̃ ꝑsona ei manifestistan di quacei¬
pientes illũ signũhabeant quia filii dĩ sunt. ꝓ id̾ qđ sp̃m dĩ quide
aõ utiq est habent in se. P erfectionis enĩ siguisieado
ꝑfectio. hoc tribuit donũ. Aditeniens enĩ filius
dĩ & hec adaꝑiens ac mani festins. plus aliquid
debuit dare. & dignũ fuit tribuere ꝑfectioni
hanc credentib. quia nec infilionec in patri
solo ꝑfectio. ẽ. uł salus. sed in nomine patris
quia de plenitudine eiꝰ nos om̃s accepimuis gram

Expanded text:
iebus, cum mysterium unius dei manifestatum est, daretur credentibus. a principio quidem praedicata est trinitas, sed quasi sub uelamine erat intellegentia eius. dei enim patris primum persona sine cunctatione et figura praedicata et manifestata est, trem dicunt, sicut et Sabellius ipsum dicit patrem quem et filium. de dei autem patris persona nemo dubitat. Cum ergo trinitatis fit manifestatio, tunc demum spiritus sanctus datur credentibus, ut et persona eius manifesta sit et accipientes illui, qui de Deo utique est, habent in se. Perfectionis enim significatio fectio hoc tribuit donum. Adveniens enim Filius Dei, et haec adaperiens ac manifestans, plus aliquid debuit dare, et dignum fuit tribuere perfectionem hanc credentibus; quia nec in Filio, nec in Patre solo perfectio est vel salus, sed in nomine Patris quia de plenitudine ejus nos omnes accepimus, gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ dñi p̃dicans. & tempus gra plenũ in exultatione uocis
obtestams. iherłm cęlestem qux idco deserta dicta .c̃. quia ui habitan¬
ces filios ꝑ fidẽ generatos ũhabebat. letari debere hortat᷑. Tempus
enĩ uenerat ut haber& filios olim p̾dictos. & mulco plures quã
& complexũ generat filiũ. sed ꝑ solã fideia sp̃ualtt̃. Uncte nec
parturire dĩcit᷑. Qux̧ erĩ parturit. dolores patitur. Hȩc enĩ.
exclamat in lȩtitiã salutis humanę. Iherłm u terrera ideo
uirũ habuisse dicta est. quia carualit generabat. Cuitas enĩ
quali in matrem est significata. sicut &̃ habitatio celestis illa
ad quã uocamur. mater ur̃a dicitur. An sp̃s qui suꝑ aquas

Expanded text:
adventum Domini praedicans, et tempus gratiae plenum in exsultatione vocis obtestans, Jerusalem coelestem, quae ideo deserta dicta est, quia inhabitantes filios per fidem generatos non habebat, laetari debere hortatur. Tempus enim venerat, ut haberet filios olim praedictos et multo plures quam et complexum generat filium, sed per solam fidem spiritualiter. Unde nec parturire dicitur; quae enim parturit, dolores patitur. Haec enim exclamat in laetitiam salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnaliter generabat. Civitas enim quasi in matrem est significata, sicut et habitatio coelestis illa ad quam vocamur, mater nostra dicitur. LXI. --An spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ adierba ꝑtin& indetur contrariũsicausa aut homi¬
Uiisor pecorũ impiciat᷑. manifestabitur ee non dispar. um¬
niueura gerce di quati om̃ium opifex. sed ũseruat pecor oppt
ipsa sed ꝓ pt̃ homines seruat pecora. ñ homines ꝓer u eoais
Itaq qui hominũ curã gerit. eustodit pecora ut nonilli curas
debon se& ae hominib Quȩ enĩspes in pecoribuso Slexiotũ
facttus ado & animatus sp̃m scm̃ accepit. quia ser ipt

Expanded text:
causa autem hominis et pecorum inspiciatur, manifestabitur esse non dispar. omnium curam gerit deus quasi omnium opifex, sed non seruat pecora propter ipsa, sed propter homines seruat pecora, non homines propter pecora. itaque qui hominum curam gerit, custodit pecora, ut non illi cura sit de bobus, sed de hominibus. quae enim spes in pecoribus? XLII. SI ADAM FACTUS A DEO ET ANIMATUS SPIRITUM SANCTUM ACCEPIT, QVIA SCRIPTUM
Abbreviated transcription (Latin):
quia dieise sp̃s legitur: inualida & manis affertio est. Non
solũ eram ordo hoc non patitur. & ratio abnuit: sed & uer ba
ipsa infirma ꝓbantur adhanc assertionẽ adstruendã. His enĩ¬
uerbis. aliud dictum significatur frequent᷑ inlege. Ait aut̃ dũs¬
Et in subiectis. Sed delemi inquit om̃ia. ab homnine usq ad pe¬
cus hoc utiq dixit. quia diluuiũ inducere habuit nꝑ t̃ram
Iutnquid hie sp̃s sẽs potest intelligi: De animab enm dpe¬

Expanded text:
tus esse legitur, inualida et inanis adsertio est. non solum enim ordo hoc non patitur et ratio abnuet, sed et uerba ipsa infirma verbis aliud dictum significatur frequenter in Lege. Ait autem DEt in subjectis: Sed delebo, inquit, omnia ab homine usque ad pecus . Hoc utique dixit, quia diluvium inducere habuit super terram. Nunquid hic Spiritus sanctus potest intelligi? De animabus enim dix
Abbreviated transcription (Latin):
ut se auxilio credant reuocari aberrorob posse diumio. iͥcatm¬
tesenĩ aduitoriũ. non aliis sed sbi hoc pęnitus ab stuile uie
q̃uia ẽuellendi longius a ab eccłe ꝓculsunt remouendiuisee r ib
ne diu inultus multa occupans insanabilis posterror increser
Si enĩ diu subhac fuerint inpunitate uersati. necesle ẽ. multoi
in hoc sue prauitate mentis inducant. decipiantq in nouentes. isł
porisinprudentes. qui fidẽ catholicã nuno secuntur. Putadiis
enim eos recte sentire: quos adhuc uident in ȩecła ꝑ durare.
eparetur gͦ a sano corpor uilnuo asenĩ remotoq morb
sȩuuentis afflatu. cautius quȩ sunt sincera ꝑduxent.&grep
purior abhac malipecoris contagione purgeti .r. sitq cotius
corporis illibata ꝑfectio quã uos sequi & tenere ac in illos ꝓnun

Expanded text:
ut se auxilio credant reuocari ab erroribus posse diuino. neganut se auxilio credant reuocari ab erroribus posse diuino. negantes enim adiutorium non aliis sed sibi hoc penitus abstulerunt. qui auelleudi sunt longius et ab ecclesiae procul remouendi uisceribus, ne diutius multa occupans insanabilis post error increscat. si enim diu fuerint sub hac impunitate uersati, necesse est multos in hanc suae prauitatem mentis inducant decipiantque innocentes uel potius inprudentes, qui fidem catholicam nunc sequuntur; putabunt enim eos recte sentire, quos adhuc uident in ecclesia perdurare. Separetur ergo a sano corpore uulnus insanum remotoque morbi saeuientis afflatu cautius, quae sunt sincera, perdurent et grex purior ab hac mali pecoris contagione purgetur. sit totius corporis inlibata perfectio, quam uos sequi et tenere hac in illos pron
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sibi quẽ ad modũ possit illũ & post ista corrigere multa serua¬
uit. cotidiana prestat illi remedia. quib nisi. fisi. fretiq nitamur
nullatenus humanos uincere possũmuserrores. Necesse est enim.
ut quo auxili ante uincimus. eo iterũ adiuu aie uine muis. Sed
possim plura dicere. nisiuos constar& cucta dixiise. Quisquis
ergo huic assentiens uidetur. ẽẽ. sententie. qua dicat aatuto. io
nob̾is non opus. eẽ. diu̾ino: inimicũ se catholice fidei & oĩbene¬
fitiis ꝓfitetur ingratũ. nec nr̃a cõmunione sunt aigta. quam
p̃dicando talit̾ polluer̃. Ipsi enĩ sua spontedũ secuñtur illa quȩ
quẽ admodũ dĩmiscdiam consequam. quẽ ad modũ ferre põs uiaꝰ
ista iactantes.: Quis rogo tantus illorũpectora error obcȩcat. ut
si ip̃si nullã dĩgrãm sentiunt quia nec digni sunt nec merent᷑. nec
de aliis considerant quid cotidie singulis grĩ diuinalargitur
sunt quidẽ isti om̃i cȩcitate dignissimi. qui nec hoc sib : eliquerun.

Expanded text:
tionem sibi, quem ad modum 10 posset illum et post ista corrigere, multa seruauit. cotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos uincere poterimus errores. necesse est enim, ut, quo auxiliante uincimus, eo iterum non adiuuante uincamur. sed possem plura dicere, nisi uos constaret cuncta dixisse. Quisquis ergo huic adsentiens uidetur esse sententiae, quo dicat adiutorio nobis non opus esse diuino, inimicum se a catholicae fidei et dei beneficiis profitetur ingratum. nec nostra communione sunt digni, quam praedicando taliter polluerunt. sic enim sua sponte, dum sequuntur illa, quae quem ad modum dei misericordiam consequamur, quem ad modum ferre possumus ista iactantes? quis, rogo, tantus illorum pectora error obcaecat, ut, si ipsi nullam dei gratiam sentiunt, quia nec digni sunt nec merentur, nec de aliis considerent, quid cotidie singulis gratia diuina largitur? sunt quidem isti omnes caecitate dignissimi, qui nec hoc sibi reliquerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
UII Quȩ decẽ uerba in tabulis datasunt. aut singule tabule
quot uerba habuerunt.¬
Si om̃ia dr̃ bona fecit & bonaualde. quid est ut dicat ad
noe de mundis & inmundis indue tecũ in archam. eũ in
absoluto sit. unmundũ bonũ dici non posse.¬
turi essent de potestate egyptiorũ. & quid est ut econtra
lex dicat. quinta ꝓgenie exier̃ filu isrł de terra xgypti¬
quod ualde uidetur contrarium
I Siuir iusti uoluntas bona .ẽ. quid est ut esau quẽ uoluit.
sed iacob quẽ noluit benedixit¬

Expanded text:
I. QVAE DECEM UERBA IN TABULIS DATA SUNT, AUT SINGULAE TABULAE QVOTENA UERBA HABUERUNTSI OMNIA DEUS BONA FECIT ET BONA UALDE, QVID EST UT DICAT AD NOE: \'DE MUNDIS ET INMUNDIS INDUC TECUM IN ARCAM,\' CUM IN ABSOLUTO SIT INMUNDUM BONUM DICI NON POSSETURI ESSENT DE POTESTATE AEGVPTIORUM, QVID EST UT E CONTRA LEX DICAT: \'QVINTA PROGENIE EXIERUNT FILII ISRAHEL DE TERRA AEGVPT\'? UALDE UIDETUR CONTRARIUMI UIRI IUSTI UOLUNTAS BONA EST, QVID EST UT ISAAC NON ESAU QVEM UOLUIT, SED IACOB QVEM NOLUIT BENEDIX
Abbreviated transcription (Latin):
carint: & opus sibi esse eius aux̃ilio cognouerint: ut hac labe
inqua sui cordis in curuatione corruerant liltrenus & quar
simlucẽ de foeda tetri caligine remotis abaicatisq Mibus
quib totus ne uerũ aspicer&̾ foedabatur & caligalat ãpectus..
dampnent hec que huc usq senser̃. & aliquando nimũ reclis
dis putationib commodantes. ab hac aliquantulũ cabe corre¬
te ueris se sanandos consilis tribuant atq sub miotant. Qđ
s fecepint in potestati pontificũ erit istis aligu tenius subueiare
as eilib aliquã curam prȩstare uulnerib Aliquando sol& lap¬
sis cũ resipuerint ȩccła non negare uenia .ii iuis reuocati prȩ¬

Expanded text:
carint, et opus sibi ejus auxilio esse cognoverint, ut hac labe, in quam sui cordis incurvatione corruerant, liberentur, et quasi in lucem de foeda tracti caligine, remotis abdicatisque omnibus, quibus totus, ne verum aspiceret, foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec, quae hucusque senserunt, et aliquando animum rectis disputationibus commodantes ab hac aliquantulum labe correcti ueris se sanandos consiliis tribuant atque submittant, — quod si fecerint, erit in potestate pontificum istis aliquatenus subuenire et talibus aliquam curam praestare uulneribus, quam solet lapsis, cum resipuerint, ecclesia non negare, ut a suis reuocati pr
Abbreviated transcription (Latin):
cipitus. intra ouile dñi reducant᷑. ne foris positi. & tanto p̃sidio
a fide munitionis exclusi. pericłis om̃ib exponant᷑ deuorandilu¬
porũ dentib atq uexandi: quib obsistere hac qua illos in se irr¬
tauerant doctrinȩ ꝑuersitate non possint. Sed satis ur̃is moni
nec quicquã suꝑ esse duximus qđ dicamus. cum prxt̾missũ a uob
nihil consta esse uł suppressũ. qđ illi refutati & penitus agno¬
scant᷑ esse conuicti. Ideo quõq a nobis testimoniã nulla poni¬
tur. quia & his plena relatio est. & satis constat tot doctissi¬
mos sacerdotes cuncta dixisse. nec dec& credere uos aliquid

Expanded text:
cipitiis intra ouile domini redigantur, ne foris positi et tanto praesidio a fide munitionis exclusi periculis omnibus exponantur deuorandi luporum dentibus atque uexandi, quibus obsistere hac, qua illos in se inritauerant, doctrinae peruersitate non possunt. sed satis uestris monnec quicquam superesse duximus, quod dicamus, cum nihil praetermissum a uobis, nihil constet esse suppressum, quo illi refutati et penitus agnoscantur esse conuicti. ideoque a nobis testimonia nulla ponuntur, quia et his plena relatio est et satis constat tot doctissimos sacerdotes cuncta dixisse nec decet credere uos aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Quid .ẽ. ut dicat salomon. iustifica inquit animã tuã ante obito
tuũ. & in psalmo ñ iustificabit᷑ ait in conspectu dĩ om̃is hõ uiuens.¬
Et qͥd ioseph post ꝓph&iã adiurat filios isrł. ut cũ adõ liberarent᷑.
cineres eius de egypto transferrent.¬
In phitonissa samubel excitauerit. & ipse abea uisus sit. & locut
sit ad saul. quȩ hystoria refert in libro regnorum.

Expanded text:
I. QVID EST UT DICAT SOLOMON: \'IUSTIFICA ANIMAM TUAM ANTE OBITUM TUUM\', ET IN PSALMO: \'NON IUSTIFICABITUR,\' AIT, \'IN CONSPECTU DEI OMNIS HOMO UIUENS\UT QVID IOSEPH POST PROFETIAM ADIURAT FILIOS ISRAHEL UT, CUM A DEO LIBERARENTUR, CINERES EIUS DE AEGVPTO TRANSFERRENTN PITHONISSA SAMUHEL EXCITAUERIT ET IPSE AB EA UISUS SIT ET LOCUTUS SIT AD SAUL, QVAE HISTORIA REFERT IN LIBRO REGNORUM.
Abbreviated transcription (Latin):
insula pathinos in qua fuerat adomitiano imꝑatore relegatus
uidit reuelationẽ sicut dicit in die dñico. Post sicut dixi seriplit
euangłm. qđ hereticis amarũ est. quos uuentre significauit.
Sunt enĩ carnales. qͥamale intelligunt xp̃m. In ore aut̃ qꝗđ dicit erit
dulce tamquã mel. quasi om̃ium xep̃ianorũ unũ facit corpus. ut sin¬
guli membra sint alt̃ alterius. itaut in ore qđ utiq capitis pars est
honombiliores & fideliores signific&. quib ueritas quȩ de xp̃o est.
dulcis .ẽ. In uentre hereticos signifio&. qͥa carnales sunt. Ueritas

Expanded text:
insula Pathmos, in quam fuerat a Domitiano imperatore relegatus, insula Pathmos, in quam fuerat a Domitiano imperatore relegatus, vidit revelationem, sicut dicit, in die dominico: post, sicut dixi, scripsit Evangelium, quod haereticis amarum est, quos in ventre significavit. Sunt enim carnales, quia male intelligunt Christum. In ore autem tuo, quod dicit, erit dulcis tanquam mel: quasi omnium Christianorum unum facit corpus, ut singuli membra sint alter alterius: ita ut in ore, quod utique capitis pars est, honorabiliores et fideliores significet, quibus veritas quae de Christo est, dulcis est; in ventre haereticos significat, quia carnales sunt. Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sensũ. ꝑ sequebat᷑ iterba librorũ moysi qͥdix̃. Quia ꝓphoram
ec hac parte assensit. qui mundũ dicunt factũ adõ. & hominũ
genus. Ait enĩ. Sicut quidã ex uobisdixer̃. Huius & enĩ genus
sumus. Sic gͦ factus. ẽ. om̃ib om̃ia. ut saluti eorũ ꝓficera.
cabit uentrem tuum. sed inore tuo erit dulee
⁊ amarũ facit uentrem cũ sit dulcis.¬
requent̾ qui cõpendiũ quęrit. sol& errare: idest ut ñ om̃ia
ad causã dicta ꝓponas. sed aliqua reprimas: ut obscurior
fiat sensus. Nam dictũ est iohanni. Uade & accipe librũ qui. ẽ
inmani angłi. & deuora illũ. & erit in ore tuo dulcis quasimeł.
sedamaricabit uentrẽtuũ. Et ait. Oportae in qͥc te ꝓph&are iterũ
poplis & linguis. & gentib multis. Quantũ gͦ ad ueriꝑtin& ratio¬
nẽ: post exiliũ. euangłm seripsis se ꝓbat᷑. In exilio enĩ positus in

Expanded text:
ergo sensum persequebatur uerba librorum Moysi, qui dixit, quia prophetam ergo sensum persequebatur uerba librorum Moysi, qui dixit, quia prophetam ex hac parte assensit, quia mundum dicunt factum a Deo, et hominum genus. Ait enim: Sicut quidam ex vobis dixerunt, Hujus etenim genus sumus . Sic ergo factus est omnibus omnia, ut saluti eorum proficeret.  ILLUM, ET AMARICABIT UENTREM TUUM, SED IN ORE TUO ERIT DULCE I AMARUM FACIT UENTREM. CUM SIT DULCISrequenter, qui compendium quaerit, solet errare. Quid est ut non omnia ad causam dicta proponas, sed aliqua reprimas, ut obscurior fiat sensus? Nam dictum est Joanni, Vade, et accipe librum, qui est in manu angeli, et devora illum; et erit in ore tuo dulcis tanquam mel, sed amaricabit ventrem tuum. Et ait, Oportet, inquit, te prophetare iterum populis et gentibus multis. Quantum ergo ad veri pertinet rationem, post exsilium Evangelium scripsisse probatur. In exsilio enim positus in
Abbreviated transcription (Latin):
Adulator ille .ẽ qͥrdeodat consensũ. ne offendat eũ quẽ opta
Chabere ꝓpitiũ. Qui enĩ ꝓpt̾ scandalũ aliqͥd facit qđ ñ quidẽ
uult cũ paulus apłscir eũcidit cimotheũ ꝓpt̃ udeos. & pu¬
rificatus intrauit in templũ. Talẽ se utiq prestitit: ne illi qͥ
ȩmuli erant traditionis pat̾nx scandalũ passi. aut occident
illũ. aut religionẽ nrãm sibi inimicã putarent. Minus ergo
admittere uoluit. ut plus possit lucrari. Grauit̃ enĩ potuerat
peccare. si ñ iudeũ se feciss& intemplũire adorandũ. Subiecit
gͦ se ut illis ꝓdess&: is aut̃ qui sub lege erant id est sam arita¬
ns hac ratione consensit. qͥa constat illos libros moysi recte
confiteri adõ esse. & circũcisionẽ. & sabbata data adõ. Ex
his aut̃ ostendebat illis xp̃m. quẽ sꝑabant hunc. Ee. quẽ p̃dica¬
bat. Sic enĩ habes. dicente samaritide ad dñm. Scio qͥa messias
uenit. Cũ gͦ uenerit. ille nobis annuntiabit om̃ia. luxtahunc

Expanded text:
Adulator ille est, qui ideo dat consensum, ne offendat eum, quem optat -habere propitium. qui enim propter scandalum aliquid facit, quod non quidem Paulus apostolus circumcidit Timotheum propter Iudaeos et purificatus intrauit in templum, talem se utique praestitit, ne illi, qui aemuli erant traditionis paternae, scandalum passi aut occiderent illum aut religionem nostram sibi inimicam putarent. minus ergo admittere uoluit, ut plus posset lucrari. grauiter enim potuerat peccare si non Iudaeum se fecisset in templum ire ad orandum; subiecit ergo se, ut illis prodesset. his autem qui sub lege erant, id est Samaritanis, hac ratione consensit, qua constat illos libros Moysi recte confiteri a deo esse et circumcisionem et sabbata data a deo. ei his autem ostendebat illis Christum, quem sperabant hunc esse quem praedicabat. sic enim habes dicente Samaritide ad dominum: scio quia Messias uenit; cum ergo uenerit, ille nobis adnuntiabit omnia. iuxta hunc
Abbreviated transcription (Latin):
si solũ in mundo sed& ineelo diutes
sunt. ne pauei temporis aluttie ex¬
cludant eternas. Illiuero quos pau¬
ptcitis cau̾sa despiciendos putant. si
suturc̃ dĩulitui contemplent᷑. illie
semꝑdiuites er̃. ubi diuites scłi angebunt: poenitentes se pau¬
cum uideainus impios aliquantos longeuos.
ignũ erat qͥdẽ om̃s impios ñ solũ citius hac luce carere. uerũ
ẽtiã nec unius mom̃ti temporis uita frui. qui conditoris sui im¬

Expanded text:
non solum in mundo, sed et in caelo diuites non solum in mundo, sed et in caelo diuites sint, ne pauci temporis diuitiae excludant aeternas, illi uero quos paupertatis causa despiciendos putant, si futurum dei iudicium contemplantur, illic semper diuites erunt, ubi diuites saeculi egebunt paenitentes se pauCUM UIDEAMUS IMPIOS ALIQVANTOS LONGAEUOS. Dignum erat quidem omnes impios non solum citius hac luce carere, uerum etiam nec unius momenti temporis uita frui, qui conditoris sui i
Abbreviated transcription (Latin):
inui eẽ dliscrepant ñ tam̃ nature substantiȩ. Nec enĩ quia occasionis ꝓ¬
uentus quordã faciunt umundo aut ꝓspos indiuitiis aut infaustos
in pauꝓ tatte. iceirco despiciendi sunt quos ñ dĩ humiliauit. aut susci¬
piendisuni quib ueritas ñ dedit testimoniũ. Contẽpnendi plane
sauiter fed eor rupcores morũ. & sacrilegi in lege di. Honor aindi uero
diligentes dm̃: & distipline cultores. Hu eni diuites apud am̃ haben¬
tenth bone conuersationnꝰ sunt Et quanto in inundo corttẽ paibi¬
les spore harxo magis holionsicentiores in celo. Nam qͣbe nestib
tempor is t abert i ampliandis facultatib sirecognoseant sccũ
fonellig ant solunentẽ qui terram om̃ib decdit. & sgx̃o se it e¬
sirri eunctis oritiuib&. et plituias in diseretas
effundit iniquitas aut̃ temporis. aut fore¬
tutte occasiones. aut indigentia quib dã
abnegat. quȩ dis̃ om̃ib dedit ipsi minis¬
trent᷑ eis. ut ꝑficientes dĩuoluntatẽ

Expanded text:
crepant, non tamen naturae substantia. nec enim quia occasiones prouentus quosdam faciunt in mundo aut prosperos in diuitiis aut infaustos in paupertate, idcirco despiciendi sunt quos non deus humiliauit, aut suspiciendi quibus ueritas non dedit testimonium. contemnendi plane sunt, sed corruptores morum et sacrilegi in legem dei, honorandi uero diligentes deum et disciplinae cultores. Hi enim diuites apud deum habentur, qui bonae conuersationis sunt, et quanto in mundo contemptibiles sunt, tanto magis htemporis habent in ampliandis facultatibus, si se cognoscant, et Dei intelligant voluntatem, qui terram omnibus dedit, et solem suum cunctis oriri jubet, et pluvias indiscretas effundit ; iniquitas autem temporis, aut fortuitae occasionis, aut indigentia quibusdam abnegat quae Deus omnibus dedit; ipsi ministrant eis, ut perficientes Dei voluntatem,
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si diabelus sapientior erat bestuis. de qͦ dicit apłs int̃ ceteri. an
guoratis altitudine sathane. Usq adeo aut̃ natura serpens sapien¬
tior fuit. ut diceret᷑ illi supra pectus & uentrẽ tuũ repes. & terrã
edes mĩib dieb uite tux̧. Hec longę sunt a conditione
aut̃ serpentes prudentes sunt. confirmat in
euangłio dñs dicens. Estote prudentes sicut
serpentes. lgit᷑ quia claruit uere serpen¬
rił locutũ esse cũ eua. ilbud suꝑ est. ut dis¬
ternat᷑ an potuerit tam prudens. eẽ. &
asturus. ut dolo faller& eam. Si enim
seteris bestas prudentior erat. ñ tamen
hominib. Quippe cũ nullũ animal ratio¬
Nobilc sit nia holno. lprq ser pentẽ subtilitatĩ estam cõposuiss. inpos

Expanded text:
mirum si diabolus sapientior erat bestiis, de quo dicit Apostolus inter caetera, An ignoratis altitudinem satanae ? Usque adeo autem natura serpens fuit, ut diceretur illi, Supra pectus et ventrem tuum repes, et terram edes omnibus diebus vitae tuae . Haec longe sunt a conditione autem serpentes prudentes sunt, confirmat in euangelio dominus dicens: estote astuti ut serpentes. Igitur quia claruit uere serpentem locutum esse cum Eua, illud superest ut discernatur, an potuerit tam prudens esse et astutus, ut dolo falleret eam. si enim ceteris bestiis prudentior erat, non tamen hominibus, quippe cum nullum animal rationabile sit nisi homo. itaque serpentem subtilitatem istam co