comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Von solum autem tangentes et portantes aut accipientes quipiam exeis polluimur:
portat autem peccata quidicit malum bonum. et amarũ dulce. et tenebras lucem
quod esaiae prophetae rep̃henditur uoce: quia perhoc ex ercens aliumad iniquitatẽ
et inuitans ad malum. a quo prohibere debuerat. supersem & ipsum quodã modo suscep
iugum: Non autem opost& quempiam peccatum alterius. insem& ipsum trans ferre:
Obhoc enim& diuidait. et abalienis parceseruotuo. Sienim alienorum participes effici¬
amur peccatorum: in mundi usq aduesperam ꝑmanemus: id estusq dumagamus pęnitentũ
Hancenim aduesperam dauidait. aduesperam demorabitur fletus. et ad matutinum
letitia: Propterea lauari quoq uestimenta logis lator p̃cepit. a pestedemonstrans qđ
manus excunctis animantib quae incedunt quad rupedia inmundum erit: quitetige¬

Expanded text:
non solum autem tangentes, sed et portantes aut accipientes quidpiam ex eis polluimur. non solum autem tangentes, sed et portantes aut accipientes quidpiam ex eis polluimur. Portat autem peccata, qui dicit malum bonum, et amarum dulce, et tenebras lucem: quod Isaiae prophetae reprehenditur voce, quia per hoc exercens alium ad iniquitatem, et invitans ad malum, a quo prohibere debuerat, super semetipsum quodammodo suscipit jugum . Non autem oportet quempiam peccatum alterius in semetipsum transferre. Ob hoc enim et David ait: Et ab alienis parce servo tuo . Si enim alienorum participes efficiamur peccatorum, immundi usque ad vesperam permanemus, id est, usque dum agamus poenitentiam, hanc enim vesperam David ait: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia. Propterea lavari quoque vestimenta legislator praecepit, aperte demonstrans quod manus ex cunctis animantibus quae incedunt quadrupedia, immundum erit; qui tetige
Abbreviated transcription (Latin):
ex secrabile erit uobis : Itquicũq morticina eorum tetigerit: polluet᷑ & inmuN¬
duserit usq ad uesperum: et si necesse fuerit ut post& quippiam horũ mostuum
lauabit uestimentec sua et inmunduserit usq ad solis occasum : Omne quidẽ animil
quod hab& ungulam sed nondiuidit eam necruminat. inmundum erit: Et quic¬
quid tetigerit illud contaminabitur: Quod reptilia uolatilium quae inquat
tuor ambulant pedes eos quiabutuntur euangelicãuitã. et uitam sectantur sor¬
didam &in mundam significent: Diuidere aũ ungulam sicut hic Lex dicunt
sed non ruminare : id est legẽ quem ã modũ opost& meditari. eclitterã diuidere ab
spũ. sed nonea quaeinea scripta sunt operari: neq ita conuersari in p̃cedentib:
ostendimus : Vnde Necessariae corum mosticina. id estactiones in quibus perrati
morte intereunt fugere p̃cepit : et pullo modo pastici paritalibus nec contingere ea

Expanded text:
exsecrabile erit vobis, et quicunque morticina eorum tetigerit polluitur, et immunexsecrabile erit vobis, et quicunque morticina eorum tetigerit polluitur, et immundus usque ad vesperum et si necesse fuerit ut portet quippiam horum mortuum lavabit vestimenta sua et inmundus erit usque ad solis occasum omne animal quod habet quidem ungulam sed non dividit eam nec ruminat inmundum erit et quicquid tetigerit illud contaminatuor ambulant pedes, eos qui abutuntur evangelicam vitam, et vitam sectantur sordidam et immundam significent. Dividere autem ungulam, sicut hic Septuaginta dicunt, sed non ruminare, id est legem quemadmodum oportet meditari, et litteram dividere ab spiritu, sed non ea quae in ea scripta sunt operari, neque ita conversari in praecedentibus ostendimus; unde necessarie eorum morticina, id est, actiones in quibus peccati morte intereunt, fugere praecepit, et nullo modo participari talibus, nec contingere ea;
Abbreviated transcription (Latin):
siueattacus. eẽqui prohuius modi attacum dicunt: exilere possimus et emicare:
sic enim apte conueni&. quod in eodem propheta sequitur. Solostus et eleuatus
est: et non est inuentus locuscius . qũo osto iustitiae sole qui inluminat abscon¬
dita : emicant atq exiliant hiquicum peccatorib conuersant᷑ ad solatiũ iustitiae:
et noniam locus illorum ille eẽ cognoscitur cuius habitum pridem de monstra¬
bant : cũ quodam modo uenerantur quos et erat Necesse saluari. Ophiomaci aũ
ab appellatione manifestatur et uistus: quem imitari hominem et intelligibili¬
b repugnare serpentibus : Reminiscentes quod nonsit Nobis conluctatio ad¬
uersus carnem et sanguinem. sed aduersus principes et potestates. aduersus
mundi rectores tenebrarum harum. contra sp̃italia Nequitiae inglestibus. Hi
sunt quippe intelligibiles serpentes et uenenatidracones.
QUICQUID EXUOLUCRIB QUATTUOR TANTUM HABET Pedes.

Expanded text:
sive attacus esse qui pro hujusmodi attacum dicunt, exsilire possimus et emicare: sive attacus esse qui pro hujusmodi attacum dicunt, exsilire possimus et emicare: sic enim apte conveniet, quod in eodem propheta sequitur: Sol ortus et elevatus est, et non est inventus locus ejus: quoniam orto justitiae sole qui illuminat abscondita, emicant atque exsiliunt hi qui cum peccatoribus conversantur ad solatium justitiae, et non jam locus illorum ille esse cognoscitur, cujus habitum pridem demonstrabant, cum quodammodo venerarentur quos et erat necesse salvari. Ophiomaci autem ab appellatione manifestatur et virtus, quem imitari bonum est, et intelligibilibus repugnare serpentibus: reminiscentes quod non sit nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus : hi sunt quippe intelligibiles serpentes et venenati dracones. Quidquid ex volucribus quatuor tantum habet pedes
Abbreviated transcription (Latin):
sicut atte lauus cõmixtus tibi sicut locusta quae transcindit maceriam indie frigoris : Exqͥb
cernis quia &si peccatoribus cõmisceamur: Et siindiegelu siue pruinae. idest abundantiȩ
peccati: cumenim inquit abundauerit peccatum. refrigescit caritas multorũ. Transi¬
leamus macheriam spinosam. uidelic& peccatorũ coacerbationem: Nonsimiles effec¬
ti eis sed subicientes eos nobis ut fiant doctrinae oboedientes a ꝑte saluamus & saluabim᷑:
Vndeait paulus. factussum iudacis sicut iudacus. Isqui sublege sunt quasi subloge essem.
cum ipse sublegenonessem. his quisi nel egesunt quasi sinedegeessem : cum ipses inedegedĩ pon
essem. sed sublexe essem xp̃i: Omnib. omnia factussum. ut omnes lucri facerem. Sed
tamen in morem bruci impetum facere et euolare Necessehabemus. ut sicut lucusta

Expanded text:
sicut attelaus commixtus tibi, sicut locusta quae transcendit maceriam in die frigoris. Ex quibus sicut attelaus commixtus tibi, sicut locusta quae transcendit maceriam in die frigoris. Ex quibus cernis quia et si peccatoribus commisceamur, et si in die gelu sive pruinae, id est, abundantiae peccati: Cum enim, inquit, abundaverit peccatum, refrigescet charitas multorum, transiliamus maceriam, spinosam videlicet peccatorum coacervationem, non similes effecti eis, sed subjicientes eos nobis, ut fiant doctrinae obedientes, aperte salvamus et salvabimur. Unde ait Paulus: Factus sum Judaeis sicut Judaeus; his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum ipse sub lege non essem; his qui sine lege sunt, quasi sine lege essem, cum ipse sine lege Dei non essem, sed sub legem esse Christi: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Sed tamen in morem bruchi impetum facere et evolare necesse habemus, ut sicut locusta
Abbreviated transcription (Latin):
cherubim dequib dictum est: Et crura eorum crura recta et pennati pedes cori
recte &indecdinabilit̃ ineuangelicis pedib dequib dictũ est. Calciatepedes in
p̃paratione euangelii pacis : Hic quam uis suꝑ terram ambul&. quam uis cum pe¬
catorib dispensationiscuiusdam gratia iuuaminisq conuersetur : Illud implens
apostolicum. si quis uos uocat infidelium ad cuenam et uultis ire. omne quod uobis
ad positum fuerit comedite. Nihil interrogantes propter conscientiam. tamep uolatile
ꝑman& et mundus est : scien sa terra emicare atq exilire et ponadhȩrere saccularib: actio¬
nibus: Bencautemtaliũ animalium : etiam uocabula protulit legis lator . brucum &lo¬
custam attacum atq ophiomacum Nominans: Cuius autem operationis sint siue uistutis.
naum propheta satis explanat: Aitenim. brucus expansus est et auolauit. custodestui

Expanded text:
cherubin. De quibus dictum est: Et crura eorum crura recta, et pinnati pedes eorum . cherubin. De quibus dictum est: Et crura eorum crura recta, et pinnati pedes eorum . Recte et indeclinabiliter in evangelicis pedibus, de quibus dictum est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis ; hic quamvis super terram ambulet, quamvis cum peccatoribus, dispensationis cujusdam gratia juvaminisque, conversetur, illud implens apostolicum: Si quis vos vocat infidelium ad coenam, et vultis ire, omne quod vobis appositum fuerit comedite, nihil interrogantes propter conscientiam , tamen volatile permanet et mundus est, sciens a terra emicare atque exsilire, et non adhaerere saecularibus actionibus. Bene autem talium animalium etiam vocabula protulit legislator, bruchum et locustum, attacum atque ophiomacum nominans. Cujus autem operationis sint sive virtutis, Nahum propheta satis explanat, ait enim: Bruchus expansus est et avolavit; custodes tui
Abbreviated transcription (Latin):
cularib hominib ut doceant eos atq instruant ꝑmiscentur. Itautcum adulteris aliquan¬
do &cum publicanis habitent: Et tam en inmundis eorum non cõmisceantur actionibus:
Resiliunt enim ab eis & auolant: et cum societatẽ peccati ipsorum refugiant: peccatorib
tamen ut eos a peccatorum sordib liberent atq reuocent plerũq cohabitant : sicut dñs qui
peccatum nonfecit nec in oreeius dolus fuit : cum peccatorib comedebat &bibebat. Doc¬
trinacos institutioneq iustificans. et ad sui prouocans aemulationem. Nihileorũ ipse
imitans. Nec abeis inquinatur: propter quod dixer̃ cantica canticorum. ec ceiste
uenit saliens in montib: transiliens suꝑcollens : Opost& ergonos habere crura
sublimiora pedibus: Nonqualia iuda eorum pedes habent qui in utriusq uestigiis
suis in lege uidelic& et proph&is daudicant : sed qualia habent ea quae dicuntur

Expanded text:
cularibus hominibus, ut doceant eos atque instruant, permiscentur; ita ut et cum adulteris aliquancularibus hominibus, ut doceant eos atque instruant, permiscentur; ita ut et cum adulteris aliquando et cum publicanis habitent, et tamen immundis eorum non commisceantur actionibus: resiliunt enim ab eis et avolant, et cum societatem peccati ipsorum refugiant, peccatoribus tamen, ut eos a peccatorum sordibus liberent atque revocent, plerumque cohabitant; sicut Dominus: Qui peccatum non fecit, nec in ore ejus dolus fuit , cum peccatoribus comedebat et bibebat, doctrina eos institutioneque justificans, et ad sui provocans aemulationem, nihil eorum ipse imitans, nec ab eis inquinatus; propter quod dixerunt Cantica canticorum: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens super colles . Oportet ergo nos habere crura sublimiora pedibus, non qualia Judaeorum pedes habent, qui in utrisque vestigiis suis, in lege videlicet et prophetis, claudicant, sed qualia habent ea quae dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
promitentes. quaeducit ad caelos sed reptilib conparantur. quia pascuntur terram. et
concupiscentiis operamdant etiam si inquattuor ambulant pedes. Id est & si euangelicã
simulant praedicationem quadicit: Nonueni uocareiustos sed peccatores ippaenitentiam
Et non habent necesse sani medicum. sed quimale habent: a quo latro saluatus est : Et adultera
iustificata est: Et quiplus debeant. plus diligere ignoscentẽ dicuntur: sed tamen quia non
secundum ueritatẽ socialem amplectunt᷑ uitã: abutuntur autem conpassione p̃dicationis
prosuis uoluptatibus : In mundi sunt atq ab ominabiles ut pate qui intali conuersation
et intanta scientia turpem quandã ingrediuntur et inmundam uitam. Quib. autem
sunt crura excelsiora pedum ut ꝑea exilient a terra: in termunda propterca ponuntur:
quiacum sint incarne Non sccundum carnẽmilitant: sed a sordidsexiliunt actionib et sae¬

Expanded text:
promittentes quae ducit ad coelos; sed reptilibus comparantur, quia pascuntur terram, et promittentes quae ducit ad coelos; sed reptilibus comparantur, quia pascuntur terram, et concupiscentiis operam dant, etiamsi in quatuor ambulant pedes, id est, etsi evangelicam simulant praedicationem, quae dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam ; et: Non habent necesse sani medicum, sed qui male habent ; a quo latro salvatus est, et adultera justificata. Et qui plus debebant, plus diligere ignoscentem dicuntur: sed tamen quia non secundum veritatem socialem amplectuntur vitam, abutuntur autem compassione praedicationis pro suis voluptatibus, immundi sunt atque abominabiles, ut pote qui in tali conversatione et in tanta scientia turpem quamdam ingrediuntur et immundam vitam. Quibus autem sunt crura excelsiora pedum, ut per ea exsilient a terra, inter munda propterea ponuntur, quia cum sint in carne, non secundum carnem militant, sed a sordidis exsiliunt actionibus, et sae
Abbreviated transcription (Latin):
quod etinaquila considerantes. sincaliqua dubietate repperimus: Propter altitudinc̃
enim uolatus cius figuram eius morses i ndm̃ mor ses sumpsit : quia uero rapax acibo eiꝰ
abstinendum dixit: proph&a autem dauid lugens hominem inpeccato constitutum:
Nocticoraci hunc sicut in nocteui uentẽ conparauit: ꝑpellicanũ autem ut pote ꝑ animal
amans sollicitudinem figurauit eum qui forsan amicis desolatus est aut cognatis aliori¬
q similium societatedestitutus.
abominabileerit uobis : Quicquid autẽ ambulat quidem suꝑ quattuor pedes. sed hab& lon¬
giora retrocrura perquaesalit suꝑterrã comederedebetis: ut estbrucus ingenere suo.
attacus atq ophiomacus ac locusta singula iuxta genussuum i &bomnimundos cẽ
peccato atq actione sordida eos qui contemplatiuã uitam polliantur opost&: Propt̃ ca
quicũq quidem uolatilibus similessunt : supernorum uidelic& ad sequi contemplation

Expanded text:
Quod et in aquila considerantes, sine aliqua dubietate reperimus: propter altitudinem Quod et in aquila considerantes, sine aliqua dubietate reperimus: propter altitudinem enim volatus ejus, figuram ejus in Deum Moyses sumpsit; quia vero rapax, a cibo ejus abstinendum dixit. Propheta autem David, lugens hominem in peccato constitutum, nycticoraci hunc sicut in nocte viventem comparavit; per pelicanum autem, ut pote per animal amans solitudinem, figuravit eum qui forsan amicis desolatus est aut cognatis, aliorumque similium societate destitutus. abominabile erit vobis. Quidquid autem ambulat quidem super quatuor pedes, sed habet longiora retro crura, per quae salit super terram, comedere debetis: ut est bruchus in genere suo, attacus atque ophiomachus, ac locusta, singula juxta genus suum. Ab omni mundos ecce peccato atque actione sordida eos qui contemplativam vitam pollicentur oportet; propterea quicunque quidem volatilibus similes sunt supernorum, videlicet assequi contemplationem
Abbreviated transcription (Latin):
plationi uacantes. posuit legis lator: Sed inquies quomadohorũ animalium Noncib
sedimitatio prohib&ur. cum pellicano & necticoraci dauid proph&a sem& ipsum
comparauerit dicens. Similis factus sum pellicano in solitudine. factussum sicut
Necticorax indomicilio : ꝑ aquilã autẽ morses ipsum signific& dm̃ dicentẽ adisrahel.
quo modo postauerim uos suꝑ alas aquilarum: Nam & prophae. lconem xp̃m
appellant. Leonem autẽ ediuerso eẽ petrus diabolũ dicit: Nectamen secundũ
hocleo xp̃s secundũ quod diabolus dicit᷑ : Absit a nobis ab sit istec impietas: sed quia
simul regiũ Nec non rapax atq inmiteest animal: cũ que dignitatem laudabilẽ
uituperabilem tamen operationemgerat: quod quidẽ laudibilehab&. hoc in xp̃i
regnoaccipitur: quod autẽ uituperabileim diabolo: id est rapacitas. inmansu&udo

Expanded text:
plationi vacantes posuit legislator. Sed, inquies, Quomodo horum animalium non cibus plationi vacantes posuit legislator. Sed, inquies, Quomodo horum animalium non cibus sed imitatio prohibetur; cur pelicano et nycticoraci David propheta semetipsum comparaverit, dicens: Similis factus sum pelicano in solitudine, factus sum sicut nycticorax in domicilio ; per aquilam autem Moyses ipsum significet Deum dicentem ad Israel, Quomodo portaverim vos super alas aquilarum ? nam et prophetae leonem Christum appellant; leonem autem e diverso Petrus esse diabolum dicit: nec tamen secundum hoc leo Christus secundum quod diabolus dicitur, absit a nobis, absit ista impietas; sed quia simul regium, nec non rapax atque immite est animal, cumque dignitatem laudabilem, vituperabilem tamen operationem gerat, quod quidem laudabile habet, hoc in Christi regno accipitur, quod autem vituperabile in diabolo, id est, rapacitas, immansuetudo.
Abbreviated transcription (Latin):
cibum adõ expectat: Vndeait dñs. Nolite solliciti eẽ anima euỹȩ quid manducetis. Neq
corpori quid induamini. scitenim pater uester caelestis quia omnib. his necesse hab&is
V pupa lugubraeanimal. a mansq luctum ẽ: sacculi autem tristitia mortemoperatur . pp̃t
quod o post& eum qui diligit dm̃ semꝑ gaudere. sincin termissi oneorare i n omnib gratias age¬
re. quia gaudium fructus est sp̃s: Vespestiliones circaterrãrũ uolant. it aut pinnis pid
pedib utantur quando ambulant: quod in dignum est in eis qui contemplationidant ope¬
ram: Quorum enim est uolatus circaterram. horum &iam contemplatio proculdubio
interrenis occupatur. Nonergo incredulussis nec dubites. quod etiãhȩ Niunc denu¬
merata sunt animalia : ad ostensionem figurãq eorum a quib abstinere debent contẽ¬

Expanded text:
cibum a Deo exspectat: unde ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis, neque cibum a Deo exspectat: unde ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis, neque corpori quid induamini. Scit enim Pater vester coelestis quia omnibus his necesse habetis . Upupa lugubre animal amansque luctuum est: saeculi autem tristitia mortem operatur, propter quod oportet eum qui diligit Deum semper gaudere, sine intermissione orare, in omnibus gratias agere, quia gaudium fructus est spiritus. Vespertiliones circa terram volant, ita ut pennis pro pedibus utantur quando ambulant, quod indignum est in eis qui contemplationi dant operam; quorum enim est volatus circa terram, horum etiam contemplatio procul dubio in terrenis occupatur. Non ergo incredulus sis nec dubites, quod etiam haec quae nunc dinumerata sunt animalia ad ostensionem figuramque eorum a quibus abstinere debent contem
Abbreviated transcription (Latin):
paulusdicit. sicircum cidemini xp̃s uobis Nihil prodest : Accipiter interra pacis auis
est: hab& autem quiddam aliud propter quod alegis latore positus est. Mansuescit quippe
et cooperatur ad rapacitatem: Quem imitantur. hi quimansu&i quidem uidentur esse
et sensu tranquilli : sunt autem cum potentibus & auaris atq. rapacibus: Necticorax
animal est: quod in nocte tantũ modo repit atq operatur. sic sunt gentes in intelligibi¬
les noctis operibus: quae sunt fornicatio. inmunditia. inpudicitia. idolorum cultus
et caradrius longieẽ colli: Trahereq cibum exaltitudine terrae : atq harũ dicuntur
animalia imitari. Nec de in feriorib: euellere cibum sed declestibus: Ille siquidẽ contẽ¬
plationi uacat qui ad superiora mentecontendit: et non solum intelligibilẽ sed & sensibilẽ

Expanded text:
Paulus dicit: Si circumcidimini, Christus vobis nihil prodest . Accipiter inter rapaces aves Paulus dicit: Si circumcidimini, Christus vobis nihil prodest . Accipiter inter rapaces aves est; habet autem quiddam aliud, propter quod a legislatore positus est; mansuescit quippe et cooperatur ad rapacitatem; quem imitantur hi qui mansueti quidem videntur esse et sensu tranquilli, sunt autem cum potentibus et avaris atque rapacibus. Nycticorax animal est quod in nocte tantummodo rapit atque operatur, sicut sunt gentes intelligibiles noctis operibus, quae sunt: fornicatio, immunditia, impudicitia, idolorum cultus, et charadrius, longi esse colli, trahereque cibum ex altitudine terrae atque aquarum dicuntur: quae animalia imitari, nec de inferioribus evellere cibum, sed de coelestibus. Ille siquidem contemplationi vacat, qui ad superiora mente contendit, et non solum intelligibilem, sed et sensibilem
Abbreviated transcription (Latin):
Nutriri eum qui contemplationidat operam: Coruini uero generis animalia sun
affectionis expesta: quod manifestum est exeo quodemissus a noe exprima
eum coruus a uolatione trans gressus est: cui similis iudas circa suum magistrum fuit & dp̃m
Structio auis quidem est: sed uolare nonpotest : totãq uitam suam circaterram occupat.
quales sunt quidam dõmilitantes & saeculi Negotiis implicantes: Noctuam uero proqua
Lxx glaucum dixerunt. hanc asserunt in nocte acutieẽ uisus. soleautem apparente mi¬
nus ut ilitateo culorum frui: Tales sunt quilegis gloriantur contemplatione &scien¬
tia . lucem euangelicae conuersationis caperenonualentes: larus animalest iN
utroq uiuens idestaqua & terra: Quisicut auisquidem uolat: ut aquatilae aũ natat :
Cui non male conparantur hi quisimul circum cisionem uenerantur & baptisma. Ad quos

Expanded text:
nutriri eum, qui contemplationi dat operam. Corvini ergo generis animalia sunt nutriri eum, qui contemplationi dat operam. Corvini ergo generis animalia sunt affectionis expertia: quod manifestum est ex eo quod emissus a Noe ex prima eum corvus avolatione transgressus est . Cui similis Judas circa suum magistrum fuit et Dominum. Struthio avis quidem est, sed volare non potest, totamque vitam suam circa terram occupat: quales sunt quidam Deo militantes et saeculi negotiis se implicantes. Noctuam vero, pro qua LXX Glaucum dixerunt, hanc asserunt in nocte acuti esse visus, sole autem apparente minus uttia, lucem evangelicae conversationis capere non valentes. Larus animal est in utroque vivens, id est aqua et terra; qui sicut avis quidem volat, ut aquatile autem natat: cui non male comparantur hi qui simul circumcisionem venerantur et baptisma, ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
sed frustra inflantur: audi paulum dicentem. Si quis alia doc& et Nonad quiescit
Nihil sciens. sed languescens circaquaestiones et pugnas uerhorum: Exquibus ori¬
untur inuidiae contentiones. blasphemiae suspitiones malȩ conflictationes. homi¬
num mente corruptorũ. et quiueritate priuati sunt existimantium questũ cẽ
pietatem: Ios ergo significant ea quaenunc denumerata sunt animalia : uictũ
exrapina conquirentia: quaedam autem ex his alias auesinuadunt. et exuena¬
tionibus earum nutriuntur: alia uero indomos ingredientia diripiunt quae
repererint. Nequidem gerentium se obsoniis parcentia: quibus sunt similes qui¬
dam qui penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas oneratas peccatis. quos
paulus arguit. Uultur. rixis etbellis gaud& propter cadauera proeliorum: In¬
tantum ut sequatur exercitum: Nonergo opost& aliorum casibus pasci. atq

Expanded text:
sed frustra inflantur: audi Paulum dicentem: Si quis alia docet et non acquiescitsed frustra inflantur: audi Paulum dicentem: Si quis alia docet et non acquiescitae, superbus est nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugnas verborum, ex quibus oriuntur invidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum, et quia veritate privati sunt, existimantes quaestum esse pietatem . Hos ergo significant ea, quae nunc denumerata sunt, animalia victum ex rapina conquirentia. Quaedam autem ex his alias aves invadunt et ex venationibus earum nutriuntur. Alia vero in domos ingredientia diripiunt, quae repererint, ne quidem gerentium se obsoniis parcentia. Quibus sunt similes quidam, qui penetrant domos et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quos Paulus arguit . Vultur rixis et bellis gaudet propter cadavera praeliorum, intantum, ut etiam sequatur exercitum. Non ergo oportet aliorum casibus pasci atque
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiorum proprium eis legis capitulum deputauit: ita & in in quisitioneciborum
fines eis proprios dedit: quos producens & terribiliores faciens: Non sicut depecoribus
& depiscib etiam dehis sancit: ibi enimait. baec sunt animalia quaec omedere deb&is
decunctis animantib terrae: & rursus. haec sunt quaegignentur in aquis & uescilici¬
Mereabominatione dignum est &ualdeinter inlicita atq nimis euitanda connumerandũ
contemplationi uacantem quem piam. spontetales habere maculas. quales ꝑdenumeratas
aues legislator significat: Aitenim. aquilam et grifem &alictum et miluum. ac uul¬
turem iuxtecgenus suum: rapaces. & cibum alienũ malesectantes quaestib.q. iniustis gau¬
dentes ꝑp̃dicta significat: Quia enim quidam inueniuntur inecclesiis intereos quiputan¬
tur contemplationioperamdare: quiNumquam quemam modum debent ad hoc uacant

Expanded text:
sacrificiorum proprium eis legis capitulum deputavit, ita et in inquisitione ciborum sacrificiorum proprium eis legis capitulum deputavit, ita et in inquisitione ciborum fines eis proprios dedit, quos producens et terribiliores faciens, non sicut de pecoribus et de piscibus, etiam de his sancit. Ibi enim ait: Haec sunt animalia quae comedere debetis, de cunctis animantibus terrae; et rursus: Haec sunt quae gignuntur in aquis, et vesci licida sunt vobis. Vere abominatione dignum est et valde inter illicita atque nimis evitanda connumerandum, contemplationi vacantem quempiam, sponte tales habere maculas quales peaves legislator significat. Ait enim: Aquilam et gryphen et haliaeetum et milvum ac vulturem juxta genus suum. Rapaces et eibum alienum male sectantes, quaestibusque injustis gaudentes per praedicta significat. Quia enim quidam inveniuntur in ecclesiis inter eos, qui putantur contemplationi operam dare, qui non quemadmodum debent ad hoc vacant,
Abbreviated transcription (Latin):
nominat᷑ ẽ fornicat᷑ aut auarus aut idolis seriuens. Aut maledic : Xebrios Arapax cumhiuus modi
habens sordidã et in mundam: idolorum autem cultor: in his quisquamas habent Non computat᷑
Duram quippe et inmorem testȩm atq in sanabilem habere uidetur: diuinorum ignorantiã:
alias nequaquã postquam do coniunctus est ultra seruis s& idolis: Haec sunt quaed eauib¬
comedere non debetis & uitanda sunt uobis: Aquilam et grifem et alietum & miluum
ac uulturem iuxta genussuum: ctomne coru inigeneris insimilitudinem suam. strutio¬
nem & noctuam &larum &accipitrem. iuxtacgenus suum: Bubonem et mergulum
&ibiN csgnum &onocrotalum & porfirionem erudionem. et caradrium uuxta ge¬
nussuum Upupam quoq et uespestilionem: Nec eorum quiad contemplationem
uacant uitam in hoclegis lator in discussam reliquid: sed quẽ ammodũ inoblluione

Expanded text:
nominatur, est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebrinominatur, est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebrihabens sordidam et immundam; idolorum autem cultor in his qui squamas habent non computatur, duram quippe et in morem testae, atque insanabilem habere videtur divinorum ignorantiam; alias nequaquam postquam Deo conjunctus est ultra servisset idolis. Praetereacomedere non debetis, et vitanda sunt vobis: Aquilam, et gryphem, et haliaetum, et milvum ac vulturem juxta genus suum, et omne corvini generis in similitudinem suam: struthionem et noctuam, et larum et accipitrem juxta genus suum: bubonem, et mergulum, et ibin, cygnum et onocrotalum et porphyrionem, herodionem et charadrium juxta genus suum, upupam quoque et vespertilionem. Nec eorum qui ad contemplationem vacant vitam, in hoc legislator indiscussam reliquit; sed quemadmodum in oblatione
Abbreviated transcription (Latin):
sostitisi NT in baptismatae: uocationem tamen regenerationẽq corruperuNt : dum
pinnulas etsquamas Non habent : sublimem uidelic&uitam. cognitionẽq diuino¬
rum quaccelestis est sed cor cecum inignorantia detinentur : & propterece iphis
quisquamas habent nona dnumerantur: Intendeautem quantec subtilitate sermo¬
num : ut uidelic& maximaꝑcos mesteria et am mirabilia significans. legis lator
utatur: pinnulisenim squamas coniunxit : quia quem amodũ piscibus quibus suNt
squamȩ hi i sunt omnimodo pinnulae : sic quib: ignorantia temporalis est & qua ȩ
propter cito careri possit his et cognitio sublimis et uitacelestis adicitur : Horum
ergo qui non sunt tales: Nec carnes comedere . sed nec mosticina tangere. pecaliquã¬
communionem omnino cumeis habereo port&: quod testatur paulus dicens sisqufrtat̃

Expanded text:
sortiti sint in baptismate, vocationem tamen regenerationemque corruperunt, dum sortiti sint in baptismate, vocationem tamen regenerationemque corruperunt, dum pinnulas et squamas non habent, sublimem videlicet vitam cognitionemque divinorum, quae coelestis est, sed cor caecum in ignorantia detinent, et propterea in his qui squamas habent non annumerantur. Intende autem quanta subtilitate sermonum, ut videlicet maxima per eos mysteria et admirabilia significans, legislator utatur. Pinnulis enim squamas conjunxit; quia quemadmodum piscibus quibus sunt squamae, his sunt omnimodo et pinnulae, sic quibus ignorantia temporalis est, et quae propterea cito careri possit, his et cognitio sublimis et vita coelestis addicitur. Horum ergo qui non sunt tales, nec carnes comedere, sed nec moconjunctionem omnino cum eis habere oportet. Quod testatur Paulus, dicens: « Si is qui frater
Abbreviated transcription (Latin):
descripta sunt : ina postolorum actibus : cum enim ÷elo iudaico ȩcclesiam persequerctur
ignorar&q: cum quem ꝑsequebatur. facile caruit ⁊ elo propter ignorantiam: postquã
cognouit quem ꝑ sequeretur. Vocatus axp̃o & postquã ei ab annania euangelizatumẽ:¬
Nam squamȩ ceciderunt aboculis eius. et mox uidit: Ergo inmodum squamarum
suꝑ iacebant instantes ei temporales ignorantiae: VN denimis logis lator consequeł
subdidit: Quicquidautem pinnulas autsquamas Nonhab&. eorum quaemaquis
mouentur et uiuunt : a bominabi leuobis et exsetrandum erit: Suntenim qua edam
piscium genera testam propellehabentia: quorum squama auferri Non potest : Tales
sunt qui necsquamas ignorantiae uerbodĩ deponere: Neccultrum sp̃s suscipere
paciuntur: Hi&si in mari inueniantur baptismatis : et siin fluminb penitentiae
abominabiles sunt in omnib quae mouentur etuiuunt inaquis: Et cum uitam

Expanded text:
scripta sunt in apostolorum Actibus ; cum enim zelo Judaico Ecclesiam persequeretur, scripta sunt in apostolorum Actibus ; cum enim zelo Judaico Ecclesiam persequeretur, ignoraretque eum quem persequebatur, facile caruit zelo propter ignorantiam; postquam cognovit quem persequeretur, vocatus a Christo, et postquam ei ab Anania evangelizatum est, squamae ceciderunt ab oculis ejus, et mox vidit. Ergo in modum squamarum superjacebant instantes ei temporales ignorantiae. Unde nimis consequenter legislator subdidit: Quidquid autem pinnulas aut squamas non habet eorum quae in aquis moventur et vivunt, abominabile vobis et exsecrandum erit. Sicut enim quaedam piscium genera testam pro pelle habentia, quorum squama auferri non potest, tales sunt qui nec squamas ignorantiae verbo Dei deponere, nec cultrum spiritus suscipere patiuntur; hi etsi in mari inveniantur baptismatis, etsi in fluminibus poenitentiae, abominabiles sunt in omnibus quae moventur et vivunt in aquis. Et cum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
onis uerba Aiunt enim. quaegignuntur inaquis &uescilicitum est: intelleguntur
ꝑ haec hi qui exgentibus saluati sunt : ut poteregenerationem habentes inaqua baptis¬
matis: Dequib etesaias dicebat Eccegentes quasi stellae situlae. Siueut lxx sic̃aquȩ
squamas tam inmari quam in fluminibus &staognis comedetis: Eadem &iam hisqui ex
gentibus s̃ demeditationelegis aliis precepit uerbis: Vultenim cos habere in meditati¬
onelegis pinnulas uitamq sublimem atq cad estem : sed ex positionem logis huic similem.
propter quod non pinnulam habere. sed pĩnnula scos uult. Quia autem ignorantia
diuinac scripturae gentes obtinuerat : Nonenim susceperantlegem : Neq prophetas :
Nec alia in eiserat scientia diuina subtilior: Neergo hoc morbo ꝑmanente et perpetio
laborarent :squamas eos habereuult quae facilea uferentur : Quia autem squamȩ tem¬
poralem et quae facilecareatur ignorantiam significant: de monstrãtca quaede paulo

Expanded text:
na. Haec sunt quae gignuntur in aquis, et vesci licitum est. Intelliguntur per haec hi qui ex gentibus salvati sunt, ut pote regenerationem habentes in aqua baptismatis. De quibus et Isaias dicebat: Ecce gentes quasi stellae situlae , sive, ut Septuagintasquamas, tam in mari quam in fluminibus et stagnis, comedetis. Eadem etiam his qui ex gentibus sunt de meditatione legis aliis praecepit verbis: vult enim eos habere in meditatione legis pinnulas, vitamque sublimem atque coelestem, sed expositionem legis huic similem, propter quod non pinnulam habere, sed pinnulas eos vult. Quia autem ignorantia divinae Scripturae gentes obtinuerat, non enim susceperant legem neque prophetas, nec alia in eis erat scientia divina subtilior, ne ergo hoc morbo permanenti et perpetuo laborarent, squamas eos habere vult, quae facile auferrentur. Quia autem squamae temporalem et qua facile careatur ignorantiam significant, demonstrant ea quae de Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
meus & dsmeus. hicignẽ alienȩ doctrinȩ auferre & eicereillũ cũtanicis a facies c̃orũ potes tqr ꝑsonȩ sc̃orũ
s̃ sacerdotes Tonicȩ aut̃ sacerdotũ c̃uersatio &uita quȩ in sacerdotiundibant habitu : Ergocũ sacerdotio
qđ ei foste obuenit a postione sacerdotali expellunt iñ solũ ut̃ asicerdotũ sed & populrunde ad diditex¬
tuxtab naculũ : Iabernaculũ enĩ dĩecolesiȩ populus ÷ : filiaut̃ patruia aron siue frxtris a aronhi quihȩo
ficereposs̃ itionabilit̃ nominant : sienĩ pat̃ intellegibilis ⁊ arondauid ÷ : & ꝑ eũ edem õne corpus ꝓphe¬
tarũ credit ꝓph&iȩ quippeeũ mani festũ faciunt atq quodã modo ignorantib: pariunt : fract̃autẽ

Expanded text:
meus, et Deus meus , hic ignem alienae doctrinae auferre et ejicere illum cum tunicis a meus, et Deus meus , hic ignem alienae doctrinae auferre et ejicere illum cum tunicis a sunt sacerdotes. Tunicae autem sacerdotum conversatio et vita, quae in sacerdotii induuntur habitu; ergo cum sacerdotio quod ei sorte obvenit, a portione sacerdotali expelluntur, non solum autem a sacerdotum, sed et populi, unde addidit, extra tabernaculum. Tabernaculum enim Dei Ecclesiae populus est; filii autem patrui Aaron sive fratris Aaron, hi qui haec facere possunt rationabiliter nominantur. Si enim pater intelligibilis Aaron David est, et per eum idem omne corpus prophetarum creditur. Prophetiae quippe eum manifestum faciunt, atque quodammodo ignorantibus pariunt, frater autem
Abbreviated transcription (Latin):
iaronȩoclesi auidelic&qr corpus intellegibilis aaron ecclesia ÷ unde ipsedix̃ saulesiule quid me ꝑse¬
queris : Itẽ discipulis de suscipientib: eosdix̃ quiuos suscipit mesuscipit : Uocauitaut̃ moses misa hel
& helsaphan filiosoꝵihel patruiaaron &aitadeos. Ite tollite frsuros deconspectuscũ arii & asposta¬
teextix castra : Statĩq ꝑgentes tuler̃ eos sicutiacebant uestitos lineis tonicis & eicier̃ fora s ut sibi fue¬
raet imperatũ: Abhisquieos eiecer̃ eosqui sublati si ue eiectis intellege : quiaut̃ fuer̃ qui sustule r̃imisa¬
hel & helsa phansi uemis addai & helisaphan : quorũ unus ad trectatiodĩ idẽ misaddai: helis aphanaut̃ dĩmei
specula int̃p̃tat᷑ꝰ quicũq: ergo scit ad trectane dm̃ insuꝑaut̃ & speculari : & xpͥi quidem carnẽ c̃trectare specu¬
lariaut̃ ꝑoculo s m̃tis diuinitatẽ sicutt homas manuc̃trectans carnẽ & fides peculans diuinitatẽ dicebat Dns

Expanded text:
aron: Ecclesia videlicet, quia corpus intelligibilis Aaron, Ecclesia est; unde ipse dixit, Saule, Saule, quid me persequeris? Item discipulis de suscipientibus eos, dixit: Qui vos suscipit, me suscipit. Vocavit autem Moyses Misael et Elsaphan filios Oziel patrui Aaron, et ait ad eos: Ite, tollite fratres vestros de conspectu sanctuarii, et asportate extra castra; statimque pergentes, tulerunt eos sicut jacebant vestitos lineis tunicis, et ejecerunt foras, ut sibi fuerat imperatum. Ab his qui eos ejecerunt, eos qui sublati sive ejecti sunt intellige. Qui autem fuerunt qui sustulerunt? Misael et Elsaphan, sive Misaddai, Helisaphan, quorum unus attrectatio Dei, id est, misaddai, helisaphan autem Dei mei specula interpretatur. Quicunque ergo scit attrectare Deum, insuper autem et speculari, et Christi quidem carnem contrectari, speculari autem per oculos mentis divinitatem, sicut Thomas manu contrectans carnem, et fide speculans divinitatem, dicebat: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
prepprete e uidenter illudostendit & ad probat consideranti euuudĩmagi ꝑfeicionẽ
prnerinostro tribuit: Nam formationem quidem dies ostendunt mundacions

Expanded text:
praecepit, evidenter illud ostendit et approbat consideranti quia Dei imago perfectionem praecepit, evidenter illud ostendit et approbat consideranti quia Dei imago perfectionem generi nostro tribuit, nam formationem quidem dies ostendunt, mundationis
Abbreviated transcription (Latin):
culitestimonii & trade& sacerdoti qui offer&illa commdño : &rogabit proea : & sicmunda¬
bitur a profliuuo sanguinis sui: Ista est lex parientis masculum acfeminami quod
si non in ueneritmanis eius Nec poterit offerre agnum : sum& duos tustures autluos
pullos columbe unum in holo caustũ & alterũ propeecato: orabitq proca sa quciorc̃
suuhas rolunites iniotam hicintentionẽ suam logis lator a peruit.: quia pollutionẽ
uoninotu naturales faciunt. sed percatum: dequo duuid dicebat. ecceeon suai
iniquitatis conceptussum &indelictis peperit mematerinca Endo non suae
matris percatũ aliquod accusans . sed matrẽ uaturam appellat in muniditiere
peccatiadam et cuae inomne genus nt̃m descendisie significansi &pro prent
quando conplei fuerint dies purgationis secundũ pdictũ molitu seri fiealar
qnopecato uib &Cofferri: quia &agnũ anni culum inholo caustũtunc onolar

Expanded text:
culi testimonii, et tradet sacerdoti, qui offeret illa coram Domino, et rogabit pro ea, et sic mundaculi testimonii, et tradet sacerdoti, qui offeret illa coram Domino, et rogabit pro ea, et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui: ista est lex parientis masculum aut feminam. Quod si non invenerit manus ejus, nec poterit offerre agnum, sumet duos turtures, aut duos pullos columbae, unum in holocaustum, et alterum pro peccato, orabitque pro ea sacerdos, et sic mundabitur. Totam hic intentionem suam legislator aperuit, quia pollutionem non motus naturales faciunt, sed peccatum, de quo David dicebat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea ; non suae matris peccatum aliquod accusans, sed matrem naturam appellat, immunditiam peccati Adam et Evae in omne genus nostrum descendisse significans: et propterea quando completi fuerint dies purificationis secundum praedictum mpro peccato jubet offerri. Qui et agnum anniculum in holocaustum tunc immolari
Abbreviated transcription (Latin):
bit . scã non tangens: usq dum compleantur dies octagintã. Quattuorenim &de¬
cem suꝑsexaginta sex addita. octoginta faciunt. inquib femina in utero format᷑
Ergo sine aliqua dub itationelegis lator ostendit. quia in mundũ factũ maledicto nr̃m
suscipientes semen mulieres dieb. formacionis pariendorũ paruulorũ. descĩs u&iant̾ib::
quod si dicis quam obrem non magis in utero habentes dieb. formationis descĩs matrer
prohibentur : frustra hoc interrogas: Incestum est enim eiquae grauida est utrũ mayẽ
seufeminam paritura est: &unde manifestum esse poterat quod dieb. opostebat eã
descĩs prohibere. Ergo manifesta est causa: proqua hec logis lator in illis dispo¬
suit: Cumq expl&i fuerint diespurgationis eius profilio siue profilia : defer&
agnũ annicułum in holo caustũ &pullũ colũbȩ siue tusturem propeccato ad ostiũ tab̃na¬

Expanded text:
bit, sancta non tangens, usque dum compleantur dies octuaginta. Quatuor enim et debit, sancta non tangens, usque dum compleantur dies octuaginta. Quatuor enim et decem super sexaginta sex addita, octuaginta faciunt, in quibus femina in utero formatur. Ergo sine aliqua dubitatione legislator ostendit, quia immundum facto maledicto nostrum suscipientes semen mulieres diebus formationis pariendorum parvulorum de sanctis vetantur. Quod si dicis: Quamobrem non magis in utero habentes diebus formationis de sanctis matres prohibentur? Frustra hoc interrogas. Incertum est enim ei quae gravida utrum marem seu feminam paritura est, et unde manifestum esse poterat quot diebus oportebat eam de sanctis prohibere; ergo manifestata est causa, pro qua haec legislator in illis disposuit: Cumque expleti fuerint dies purgationis ejus, pro filio sive pro filia, deferet agnum anniculum in holocaustum, et pullum columbae, sive turturem pro peccato, ad ostium taberna
Abbreviated transcription (Latin):
minȩ dicuntur : tantundẽ numerum adimpletionem dierum purificationis carũ quae sem̃
dib iuxta ritum fluxus menstrui: perquodillum noͥs transmittit sensum. id est ut ip
septem quidem diebus essehumanam uitã E luxus autẽ menstruu̾s. afflictionẽ eius
&dolorem et miseriam intellegamus: Dixit autẽduab: eb domadib recte quia
duplo genus muliebre multatum est : Hab& enim &adam maledictionem : insudore
uultus sui manducans panem suum: Hab& etiam ipsam terram spinas & tribulos
germinantem . quaecum exterra ostasit interrã reuestitur : Hab& etiã poenam
specialem in tristitia paries filios. & aduirũtuũ conuersatiotua. et ipsetui domina¬
bitur: et propterea duab. inquit ebdomadibus inmundaerit. iuxtaritũ fluxus
menstrui: S exaginta autem & sex dieb in sanguine mundo id est purificationis sede¬

Expanded text:
minae dicuntur, tantumdem numerum ad impletionem dierum purificationis earum quae semen minae dicuntur, tantumdem numerum ad impletionem dierum purificationis earum quae semen dibus, juxta ritum fluxus menstrui; propter quod ad illum nos transmittit sensum, id est, ut in septem quidem diebus esse humanam vitam, fluxus autem menstruus afflictionem ejus et dolorem et miseriam intelligamus. Dixit autem duabus hebdomadibus. Recte, quia duplo genus muliebre mulctatum est. Habet enim et cum Adam maledictionem: in sudore vultus sui manducans panem suum; habet etiam ipsam terram, spinas et tribulos germinantem, quae cum ex terra orta sit in terra revertitur; habet etiam poenam specialem: In tristitia paries filios, et ad virum tuum conversio tua, et ipse tui dominabitur. Et propterea, Duobus, inquit, hebdomadibus immunda erit, juxta ritum fluxus menstrui: sexaginta autem et sex diebus in sanguine mundo, id est, purificationis, sede
Abbreviated transcription (Latin):
sedere: quia autem ꝑsuccessionem adae trans gredientis lesus est necessariae quae
semen suscepit & concepit: omne scm non tangit & inscũario non ingredi&ur usq dum
compleatur dies purgationis eius. id est usq dum conpleantur dics quad recginta iniqui¬
bus puerformatur : Ipsa quippe imago dĩ mundacio est naturae nr̃ȩ quamuis fuerit sor¬
didata: Ergonequaquam ingrediinscũ arið: Nec omne scm̃ non tangere precepti fue¬
ramus: nisi imago dĩ Semel nostro donata generi scorum nobis prestitis s& ingressum:
propterquam saluandam. ipse quoq incarnatus est dñs. suam imaginẽ saluare uolens:
Sed inqua draginta dieb ad celum eam sustulit. secundum quod eam. hominem plasmans in
uulua donat. & tunc aduerum scũ arium natura nostra ingreditur : A ꝑte autẽ hȩç ꝓbantur
ꝑ eaquaedegenere femineo sanciuntur: Quia enim octogensima dic formari in utero fe¬

Expanded text:
sedere. Quia autem per successionem Adae transgredientis laesus est, necessarieque sedere. Quia autem per successionem Adae transgredientis laesus est, necessarieque semen suscepit, et concepit, omne sanctum non tangit, et in sanctuario non ingredietur, usque dum compleantur dies purificationis ejus, id est, usque dum compleantur dies quadraginta, in quibus puer formatur: ipsa quippe imago Dei, mundatio est naturae nostrae, quamvis fuerit sordidata. Ergo nequaquam ingredi in sanctuarium, nec omne sanctum tangere praecepti fueramus, nisi imago Dei semel nostro donata generi, sanctorum nobis praestitisset ingressum, propter quam salvandam, ipse quoque incarnatus est Dominus, suam imaginem salvare volens; sed in quadraginta diebus ad coelum eam sustulit, secundum quod eam hominem plasmans in vulva donat; et tunc ad verum sanctuarium natura nostra ingreditur. Aperte autem haec probantur per ea quae de genere femineo sanciuntur. Quia enim octogesima die formari in utero fe
Abbreviated transcription (Latin):
ficationis suae manere mulierem precepit : N insanguine sordido. sed insanguine mun¬
do idest purificationis eius. sicut in his quae secuntur ostendit: hoc omine scm̃ Non
tangit & in scũ arið non ingreditur usq dum impleantur diespurgationis eius: Si
ergo insanguine mundo triginta tresdies sed &omne scm non tangit &inscũ arið pon
ingreditur. undehuius modi causam nisi exdierũ ꝑscrutatione reperiem ui sstrigin¬
tec quippe& tres dies ideo tradidit. ut adiectus septem cuncti quad ragintae fiant: ali
udergo ꝑhoclegis lator significat: Quiergo in dieb quadraiginta masculus dicitus
infans formari duo hȩc ꝑea quaedicta sunt probantur : id est quia ipsec quidem substantia
generis humani munda est sicut adõ creata. Omniaenim quaefecit ds̃ bona ualde et
multo magis homo: propter quod ait . in sanguine mundo siuepuri ficationis mulier ẽ

Expanded text:
ficationis suae manere mulierem praecepit, non sanguine sordido, sed in sanguine munficationis suae manere mulierem praecepit, non sanguine sordido, sed in sanguine mundo, id est, purificationis ejus, sicut in his quae sequuntur ostenditur: Haec omne sanctum non tanget, et in sanctuario non ingredietur, usque dum impleantur dies purificationis ejus. Si ergo in sanguine mundo triginta tres dies, sed et omne sanctum non tangit, et in sanctuario non ingredietur, unde hujusmodi causam, nisi ex dierum perscrutatione reperiemus? Triginta quippe et tres dies ideo tradidit, ut adjecti septem, cuncti quadraginta fiant. Quier hoc legislator significat. Quia ergo in diebus quadraginta masculus dicitur infans formari, duo haec per ea quae dicta sunt probantur, id est, quia ipsa quidem substantia generis humani munda est, sicut a Deo creata. Omnia enim quae fecit Deus, bona valde, et multo magis homo; propter quod ait, in sanguine mundo, sive purificationis mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
mundi modis gmnibus exinmundis efficimur: Seminatur igitur ait paulus ip
mođ propter quem in fantem octauodie iub& circum cidi: Incircumcisum autẽ
periredepopulo suo ostendit: quia ante circũ cisionem abominabilem hab& carnem
& inmundam propter causas uidelic& quas superius diximus mundatus autem
ꝑcircum cisionem qua ei maginem gerit resurrectionis mostuorũ.: Illud autem Ni¬
mis quaerendum est quam obrem puerũ circũ cidi lex p̃cipiens ipsius quidẽ inmun¬
diciam tac&: matrẽ autem inmundam eẽ dicit usqueindiem inquo in fans circũ ciditur:
Octaua quippe precepit diecircũcidi: septem autem dieb. ait matremesse inmundam
aut foste quia in oboedientiae causa ȩua seducta exutit : Trans gressio autẽ siue iN¬
oboedientiae inmunditiã nobis sordẽq contraxit: ideo hoc quod est amplius legis¬
lator in mulierẽ conuestit sed & querendum est cur huius rei gratia insanguine puri¬

Expanded text:
mundi modis omnibus ex immundis efficimur. Seminatur igitur, ait Paulus, imundi modis omnibus ex immundis efficimur. Seminatur igitur, ait Paulus, imodus propter quem infantem octavo die jubet circumcidi; incircumcisum autem perire de populo suo ostendit, quia ante circumcisionem abominabilem habet carnem et immundam, propter causas videlicet quas superius diximus: mundatur autem per circumsionem, quae imaginem gerit resurrectionis mortuorum. Illud autem nimis quaerendum est, quamobrem puerum circumcidi lex praecipiens, ipsius quidem immunditiam facet, matrem autem immundam esse dicit, usque ad diem in quo infans circumciditur: octava quippe praecepit die circumcidi; septem autem diebus ait matrem esse immundam. Aut forte, quia inobedientiae causa Eva seducta exstitit, transgressio autem suae inobedientiae immunditiam nobis sordemque contraxit; ideo hoc, quod est amplius, legislator in muliere convertit. Sed et quaerendum est cur hujus rei gratia in sanguine puri