comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc utrũ situerum uonnisi ꝑpurgatae animae
lic& tanta dĩ prouidentia iustitiaq guberna¬
riomã ut nullimors inique accidere porsit
&iã sieã forte iniquus intulerit: Vehem̃ t̃
aut̃ formidatur mors in hoc iam gradu.
cum & illud eo creditur infirmius. quosollici¬
cius qͣrit᷑ & eo ipsominus uid&ur. quo tran-¬
quillitas propt̃ m&ũ minor .ẽ. muesti gandis
obscuris simis rebus pnecessaria: deinde quo
magis sentit anima eo ipso qͦđ proficit quantũ
Intersit interpurã & contaminatã eomagistim&
ne deposito. Corpore minus eã dr̃ possit quã se ipsa¬
ferre pollutã : Nihil aut̃ difficilius quã & me¬
tuere mortẽ & ab in lecebris huius mundi sicut
pericula ipsa postulant temperare: Tanta ẽ
tamen anima u&iã hoc possit: adiuuante sane
iustitia summi& ueridĩ qua haec uniuersitas
sustentat᷑ & regitur : Qua &iã factũ ẽ: ut non
modo sint om̃a sita sint ut omnino melius eẽ
non possint : Cui se  in opere tamdificili mun¬

Expanded text:
hoc utrum sit verum, non nisi perpurgatae animae licet tanta Dei providentia justitiaque gubernari omnia, ut nulli mors inique accidere possit, etiamsi eam forte iniquus intulerit. Vehementer autem formidatur mors in hoc jam gradu, cum et illud eo creditur infirmius, quo sollicitius quaeritur; et eo ipso minus videtur, quo tranquillitas propter metum minor est, investigandis obscurissimis rebus pernecessaria. Deinde quo magis magisque sentit anima, eo ipso quo proficit, quantum intersit inter puram et contaminatam; eo magis timet, ne, deposito isto corpore, minus eam possit Deus quam seipsaferre pollutam. Nihil autem difficilius quam et metuere mortem, et ab illecebris hujus mundi, sicut pericula ipsa postulant, temperare. Tanta est tamen anima, ut etiam hoc possit adjuvante sane justitia summi et veri Dei, qua haec universitas sustentatur et regitur; qua etiam factum est, ut non modo sint omnia, sed ita sint, ut omnino melius esse non possint. Cui sese in opere tam difficili mun
Abbreviated transcription (Latin):
Corporta ista sunt utmihi uid&ur : & de consu&u¬
dine corporum sicanimã quaerimur : Id eoq bene
praecipitur &iam inmrsterur. ut omnia corpo

Expanded text:
corporea. » Ista sunt, ut mihi videtur, et de consuetudine corporum sic animam quaerimus, ideoque bene praecipitur etiam in mysteriis, ut omnia corpo
Abbreviated transcription (Latin):
custodiendam dedit dum nor ipsos nobis taler dedit¬
qualibus nibil pons& p̃teripsum ante poni: Hac
autem actione nihibmihiuidetur operosius. & nihil
est ces sationi similius : neq: tamen cam suscipere

Expanded text:
custodiendam dedit, dum nos ipsos nobis tales deditqualibus nihil possit praeter ipsum anteponi. Hac autem actione nihil mihi videtur operosius, et nihil est cessationi similius: neque tamen eam suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire aliqua huiusmodi sꝑatia. qualia in ani-¬
ma requirir : Vt non solũ non tibi exeo animani-¬
hil eẽuideatur. qd in ea ñ in uenir. longitudinem
siue aliquid tale : se eo p̃tiosiorem & pluris existi¬
mandast. quonihil horum hab& : Deindeutrũ
Auerenihilhorum habeatuidebimus: Utere quo
uis ordincac modo: ego audire & discereparatur
respondeas : fortas seenim ea quaetedocere conor
ipsciam nosti : Credo enĩ ñ tedubitare hanc arborẽ
non ec̃ omni nonihil: Quir dubitauerit :¬
Quid illud ñ dubitar iustitiã multo eẽ hac arboremelio¬
re : Ridiculum istud quidem: quasi . quasi uero
ulla sit comparatio : ÑO Liberalitermetũ agis¬
sed illudnuno adtende : cũ const& lta eẽ hanc ar¬
borem a&heriorem. quã estiustitia. ut nec con-¬
paranda quidem tibi uideatur. & hoclignum
non eenihil confessus sis plac& netibiutipsam
iustitiã nihileẽ credamus. Quis hoc demens cre-¬
diderit Rec t eomnino sed fortasse arbor haec

Expanded text:
invenire aliqua hujusmodi spatia, qualia in anima requiris: ut non solum non tibi ex eo anima nihil esse videatur, quod in ea non invenis longitudinem, sive aliquid tale; sed eo pretiosior et pluris aestimanda sit, quo nihil horum habet. Deinde utrum vere nihil horum habeat, videbimus. E. Utere quo vis ordine ac modo, ego audire et discere paratusrespondeas; fortasse enim ea quae te docere conor, ipse jam nosti: credo enim non te dubitare hanc arborem non esse omnino nihil. E. Quis dubitaveritQuid illud? num dubitas justitiam multo esse hac arbore meliorem? E. Ridiculum istud quidem est, quasi vero ulla sit comparatio. A. Liberaliter mecum agised illud nunc attende: cum constet ita hanc arborem esse deteriorem quam est justitia, ut nec comparanda quidem tibi videatur, et hoc lignum non esse nihil confessus sis; placetne tibi ut ipsam justitiam nihil esse credamus? E. Quis hoc demens crediderit? A. Recte omnino: sed fortasse arbor haec
Abbreviated transcription (Latin):
posito ñ conspiciat. paruos acleues calamos laxo ar¬
cu quantũ potest iaculatos uiderit non longe is et giox

Expanded text:
posito non conspiciat, parvos ac leves calamos, laxo arcu quantum potest jaculatos, viderit non longe ire, mox
Abbreviated transcription (Latin):
trahi solent : neq ullo modo eodẽ tẽpore simulaugeri. quio¬
quã & minui potest Nullũ igit᷑ crescentis animae argu-¬
m̃tũ ẽ uires inmaiore a&ate maiores : multa alia dicipos¬
s̃ : sed sitibiiam satis factũ ẽ : modũ ad hibeo utalia trans

Expanded text:
trui solent; neque ullo modo eodem tempore simul augeri quidquam et minui potest. Nullum igitur crescentis animae argumentum est, vires in majori aetate majores. Multa alia dici possunt; sed si jam tibi satisfactum est, modum adhibeo, ut ad alia trans
Abbreviated transcription (Latin):
torm̃to aut iactu aut inpulsu aut repulsu eo quo ñ
sponte ferrentur ui aliena ire cogunt᷑ : Nã si alto

Expanded text:
tormento aut jactu aut impulsu aut repulsu, eo quo non sponte ferrentur, vi aliena ire coguntur. Nam si ex alto
Abbreviated transcription (Latin):
utrum apsum uentum cuius mentionẽ fecisti. habe¬
realiquã longitudinẽ. latitudinẽ. & altitudinẽ
sentias : De indeuidebimus utrum talealiquid ani¬
masic uc ho modo &iam quanta sicu inuestigo¬
repossimus: Quid hoca ere longiusꝰ latius. &
altius. facile lnueniri potest: qͥuecom motum uen¬
sed nũ quid nã animamtuamputas eẽ nisi in cor¬
por&uo : Ita pato: &C Intrinsecus tantum : ut tam¬
quã utrem impleat: antantum forinsecus. uelut
tectoriũ : an & in trinsecus & extrinsetur cameẽ
arbitnrris : AD Hoc sentio qđ ultimam requi¬
sisti: Nam nisic& intrinsecus : nihillnuis cerib
nr̃is uitalehaber&ur : nisi c& ex trinsetur : non
&iã incutel cuiter pors& sentre pungentem:
Quidergo amplius qua eris quanta sit̃ anima:
cumuideas eẽ tantam quantã ipsa spatia cor¬
poris patiuntur: AD si hocratio doc&
nihilam plics requiro . Recte facir. nihilque¬
rere amplius quam do c& ratio: sed haecratio
uid&ur̃ netibi firmissima. Quando aliã

Expanded text:
utrum ipsum ventum cujus mentionem fecisti, habere aliquam longitudinem, latitudinem et altitudinem sentias. Deinde videbimus utrum tale aliquid anima sit, ut hoc modo etiam quanta sit, investigare possimus. E. Quid hoc aere longius, et latius, et altius facile inveniri potest, quem commotum, vensed numquidnam animam tuam putas esse nisi in corpore tuo? E. Ita puto. A. Intrinsecus tantum, ut tquam utrem impleat; an tantum forinsecus, velut tectorium; an et intrinsecus et extrinsecus eam esse arbitraris? E. Hoc sentio quod ultimum requisisti. Nam nisi esset intrinsecus, nihil in visceribus nostris vitale haberetur; nisi esset extrinsecus, non etiam in cute leviter possit sentire pungentem. A. Quid ergo amplius quaeris quanta sit anima, cum videas esse tantam quantam ipsa spatia corporis patiuntur? E. Si hoc ratio docet, nihil amplius requiro. A. Recte facis nihil quaerere amplius quam docet ratio. Sed haec ratio videturne tibi firmissima? E. Quando aliam
Abbreviated transcription (Latin):
que interrogatus cesta & in dubia eẽ respondistini¬
hil est quod istum uermiculum pueriliter m&uamꝰ :
quio quam uiuacitatis & nu merositatis eius causã
non ualeamus afferesienim apud tealiquo fifum

Expanded text:
quae interrogatus certa et indubia esse respondisti; nihil est quod istum vermiculum pueriliter metuamus, quanquam vivacitatis et numerositatis ejus causam non valeamus afferre. Si enim apud te de aliquo fixum
Abbreviated transcription (Latin):
quã sapientis simus & ꝑ fectis simus uł praesus
quae lib& anima rationis compos atque beatis simani
amanda tantũ modo & nnamitanda ẽ : cique ꝓmerit atq
or dine qđei congruit deferendũ: nãdnm dm̃tuũ ad ora

Expanded text:
quam sapientissimus et perfectissimus, vel prorsus quaelibet anima rationis compos atque beatissima est amanda tantummodo atque imitanda est, eique pro merito atque ordine quod ei congruit deferendum. Nam Dominum Deum tuum adora
Abbreviated transcription (Latin):
Vid &urmihi eẽsimilirdõ : d eanima enimni si
fallor requiris humana:
Id ipsum est quod abste explicari uellem. quẽ¬
ad modum sit anima dõ similis: cum dm̃ a nul¬
lo factum eẽ credamus : Animamuero. ab ip¬
so dõ factamͤ supradixeris:

Expanded text:
Videtur mihi esse similis Deo. De anima enim, nisi fallor, requiris humana. E. Idipsum est quod abs te explicari vellem, quemadmodum sit anima similis Deo; cum Deum a nullo factum esse credamus, animam vero ab ipDeo factam supra dixeris
Abbreviated transcription (Latin):
altum ubi homines nonloquerentur. sed nutu
membrorum q: motu. cogitationes su assibim&
ex promendas signarent : non necense sȩum
talia eẽ facturum. neque loquuturum quilo¬
quentem neminem audierit : AD Nolo me
hoc interroges quod fieri non potest: qui senĩ

Expanded text:
altum ubi homines non loquerentur, sed nutibus altum ubi homines non loquerentur, sed nutibus membrorumque motu cogitationes suas sibimet expromendas signarent; nonne censes eum talia esse facturum, neque locuturum, qui loquentem neminem audierit? E. Nolo me hoc interroges, quod fieri non potest. Qui eni
Abbreviated transcription (Latin):
iam satis egimus : Nam id potestissimum eẽ
maximeq: infiguris dominari ratio docebat
potentia uero atq dominatus non ne osten¬
tat quandam magnitudinem : & inpuncto
tamen nullum spatium repperiebamus: ñ
igitur magnum uel in gentem animum cum
audiamus autdicimus quantum loci occup&
sed quantum possit cogitandum est:. Quam ob¬
rem siiã primum argumentum tuum quo tibi
ꝑa&atom cum corpore animuscrescere uideba¬
tur satis discussum est : transeamus ad aliud:¬
ADNescio utrum omnia quae me non frustra mo¬
uere assolent ꝑ socuti fuerimus: & fieri pote st
utre cordatio nem meam aliqua fugiant : uerũ¬
tamen quod nunc inmentem uenit : uideamus.
qualesit. quod puer in fans non laquitur: atq:
id crescendo aissequitus: XC Facile estistuo :
nam credo uideritibi ealingua quemq: loqui:
qualo quuntur homines. interquos natus
ed d catusq: sit: AD Ne moi dignorat:
M Constitue ergo quempiam. ib inatum atq

Expanded text:
jam satis egimus: nam id potentissimum esse, jam satis egimus: nam id potentissimum esse, maximeque in figuris dominari ratio docebat. Potentia vero atque dominatus nonne ostentant quamdam magnitudinem? et in puncto tamen nullum spatium reperiebamus. Non igitur magnum vel ingentem animum cum audimus aut dicimus, quantum loci occupet, sed quantum possit, cogitandum est. Quamobrem si jam primum argumentum tuum, quo tibi per aetatem cum corpore animus crescere videbatur, satis discussum est; transeamus ad aliudNescio utrum omnia quae me non frustra movere assolent, persecuti fuerimus; et fieri potest ut recordationem meam aliqua fugiant: verumtamen quod nunc in mentem venit videamus quale sit, quod puer infans non loquitur, atque in crescendo assequitur. A. Facile est istud: nam credo videri tibi ea lingua quemque loqui, qua loquuntur homines inter quos natus educatusque sit. E. Nemo id ignorat. A. Constitue ergo quempiam ibi natum atque
Abbreviated transcription (Latin):
arbi trandumest. longo tempore animam
fieri longiorem qui a eã uidemꝰ usurerum
atq assiduitate multa didicisse : quodsite
illud mou& quod solemus eam quam greci
interp̃tari : anim aduesterelic& acorpore
ad animum mult a uerba trans ferri: sicut ab
animo ad corpus : Namsi montem in probum¬
& in iustissimam tellurem dixit uirgilius quae
ueba cernis ab animo adcorpora eẽ translata :
quidmirum si mutua uice longanimitatem
dicimꝰ cumlonga nisi corporea eẽ non possint
ea uero quae int̃uistutes appellatur animi
magnitudo ad nullum spatium. sed aduim
quandam id est ad potestatem potentiam ꝗ:
animi relata recte intellegitur uistus : Eo
pluris existimanda quo plura contemnit :
sed dehac postloquemur: cumquerfmus quan-¬
ta sit anima sicut quaeriassol& quantus fu-¬
erit hercules: factorum excellentia non mole
membrorum: It aenim supra distribuimus :
Iopost& autem nuncte recordari quod depuncta

Expanded text:
arbitrandum est longo tempore animam arbitrandum est longo tempore animam fieri longiorem, quia eam videmus usu rerum atque assiduitate multa didicisse? 30. Quod si te illud movet, quod solemus eam quam Graeci interpretari; animadvertere licet a corpore ad animum multa verba transferri, sicut ab animo ad corpus: nam si montem improbum, et justissimam tellurem dixit Virgilius , quae verba cernis ab animo ad corpora esse translata; quid mirum si mutua vice longanimitatem dicimus, cum longa nisi corpora esse non possint? Ea vero inter virtutes quae appellatur animi magnitudo, ad nullum spatium, sed ad vim quamdam, id est ad potestatem potentiamque animi relata recte intelligitur; virtus eo pluris aestimanda, quo plura contemnit. Sed de hac post loquemur, cum quaeremus quanta sit anima, sicut quaeri assolet, quantus fuerit Hercules, factorum excellentia, non mole membrorum: ita enim supra distribuimus. Oportet autem nunc te recordari quod de puncto
Abbreviated transcription (Latin):
&iam si non mem brorum spatio. atceste tẽ
& hictibi similtratione respondeo: ut enim
membrorum magnitudo ideonihilaffest
argumenti. curanimam adiuu&. quod multi
exilioribus breui oribusq membris. prudenti¬
ores inueniuntur quibusdam magna mole
corporis praeditis : It a qm̃ iuniores non nullos
senioribus plerisq: magis industrios at que
strenuos uidemus non uideo curputanda
sint spatia temporis in a&atibus incrementa
uicorporibus sic animis dare : cum &ipsacor¬
pora quibus pestempus crescere atq ampli¬
ora spatia tenere concessum ẽ saepesintauno¬
siora. breuiora : non modo senilia quae
magnitudine temporis contrahuntur. atq
minuuntur : sed &iam puerorum: quor
anim aduestimus his breuiores eẽ corpore
quibus sunt a&atemaiores: siigitur por¬
recta in plurimum tempora . neipsis quidẽ
corporibus magnitudinis afferunt causam.
sed omnis illa seminis ui est & quorundam
naturae numerorum. sane occultorum &
difficilium ad dinoscendum : quantominus

Expanded text:
iamsi non membrorum spatio, at certe temet hic tibi simili ratione respondeo. Ut enim membrorum magnitudo ideo nihil affert argumenti cur animam adjuvet, quod multi exilioribus brevioribusque membris prudentiores inveniuntur quibusdam magna mole corporis praeditis; ita quoniam juniores nonnullos senioribus plerisque magis industrios atque strenuos videmus, non video cur putanda sint spatia temporis in aetatibus incrementa ut corporibus, sic animis dare; cum et ipsa corpora, quibus per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est, saepe sint annosiora breviora, non modo senilia, quae magnitudine temporis contrahuntur atque minuuntur; sed etiam puerorum, quos animadvertimus his breviores esse corpore quibus sunt aetate majores. Si igitur porrecta in plurimum tempora, ne ipsis quidem corporibus magnitudinis afferunt causam; sed omnis illa seminis vis est, et quorumdam naturae numerorum sane occultorum, et difficilium ad dignoscendum: quanto minus
Abbreviated transcription (Latin):
dines ualent plurimũ : & siepͤcitationes tantũ
affer̃ ut celeberrimoͣ creditũ sit. hominẽ tollen-¬
do cotidie uitulũ paruũ egisse ut eũ &iã taurũ sine
sensumaioris gneris qđ paulatim addebat᷑ tollera¬
re acsustinere poss& nequaquã amplior tͥs a&atis
uires cũ corpore animã creuisses signi ficant: qđ
siamplius aliquiꝰdanimaliũ maiora corpora. eo
ipso quomaiora sunt habent uirium : illa causa ẽ qđ lege
naturue cȩdunt pondera minora maiorib: : Non mo¬
do cũ ad ꝓpriũ locũ suonutuferuntur. ut humida &t̃re¬
nacorpora in ipsius mundi mediũ locũ qui ẽ infimus
rursus aerea &ignea sursũ uersus : sed &iã cũ aliquo

Expanded text:
dines valent plurimum; et si exercitationes tantum afferunt, ut celeberrime creditum sit, hominem tollendo quotidie vitulum parvum, egisse ut eum etiam taurum sine sensu majoris oneris, quod paulatim addebatur, tollere ac sustinere posset: nequaquam amplioris aetatis vires cum corpore animam crevisse signamplius aliquid animalium majora corpora, eo ipso quo majora sunt, habent virium; illa causa est, quod lege naturae cedunt pondera minora majoribus, non modo cum ad proprium locum suopte nutu feruntur, ut humida et terrena corpora in ipsius mundi medium locum qui est infimus, rursus aeria et ignea sursum versus; sed etiam cum aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
lior uideatur & pulchrior. eane quae paribus an
quae imparibus lineis constat: AT Quis dubit&
ca mȩ est meliorem : inqua ȩqualitas prae ual&:
aõ Nescio utrum quispiam non preponat: XG Vide
nunc infigura qe tribus angulis paribus ꝑfecta est
quid in easit angulo contrarium: idẽ ex altent paste
contra positum utrum linea a nangulus : aõ Line c̃
uideo: XG. Ouid ergo si & angulus angulo & linea
lineae contraria sit: nonne fateris acqualitatem
eẽ potiorem in ea figura in qua id accidit.

Expanded text:
lior videatur et pulchrior? eane quae paribus, an lior videatur et pulchrior? eane quae paribus, an quae imparibus lineis constat? E. Quis dubitet eam esse meliorem in qua aequalitas praevalet? E. Nescio utrum quispiam non praeponat. A. Vide nunc in figura quae tribus angulis paribus perfecta est, quid in ea sit angulo contrarium, id est ex altera parte contra positum; utrum linea an angulus. E. Lineam video. A. Quid ergo? si et angulus angulo, et linea lineae contraria sit, nonne fateris aequalitatem esse potiorem in ea figura in qua id accidit
Abbreviated transcription (Latin):
latibi aduers&ur oratio. de haccesententia de¬
uocabit: AD plane siquis mihi hoc falsum ee mons¬
tra uerit: nihilerit quod me scire posse confidã :
AG Nuncergo illud responde: quomodo tribus li¬
neis figuntom fȩceris : AD Cum sefinib: iungunt :
Nõ quid ubi se iungunt. non ne uid &urtibi angul&s
fieri : AÕ Ita est : co Quodergo anguluͥs haeo
figura constat: Aõ Totidẽ quod lineis & Quid:
ipsas lineas parer constituisti animpares. ⁊¬
AD̃ Pares. XE Quid anguli tantundem omnes pa-¬
tent : anest alius alio contractior uel a pestior
ad &iam ipsospares es se uideo: &õ Potest nefieri
ut in sigur quae cribusrectis paribus lineis fac¬
tasit impares anguli sit: annon potes t
ab̃ Nullo prorsus modo : XG̃. Quid si reccis lin eistrib
s ed imparibus figunt const& possunt &iam inista pares
ene anguli : analud intellogis Ao ommino nonponunt :
NG̃ Rectedicis : sed dic quaeso qua enam tibi figunt me¬

Expanded text:
la tibi adversetur ratio, de hac te sententia dela tibi adversetur ratio, de hac te sententia devocabit? E. Plane si quis mihi hoc falsum esse monstraverit, nihil erit quod me scire posse confidam. A. Nunc ergo illud responde, quomodo tribus lineis figuram feceris? E. Cum se finibus jungunt. A. Quid? ubi se jungunt, nonne videtur tibi angulus fieri? E. Ita est. A. Quot ergo angulis haec figura constat? E. Totidem quot lineis. A. Quid? ipsas lineas pares constituis, an impares? E. Pares. A. Quid? anguli tantumdem omnes patent, an est alius alio contractior vel apertior? E. Etiam ipsos pares esse video. A. Potestne fieri, ut in figura, quae tribus rectis paribus lineis facta sit, impares anguli sint; an non potest? E. Nullo prorsus modo. A. Quid? si rectis lineis tribus, sed imparibus figura constet, possunt etiam in ista pares e anguli, an aliud intelligis? E. Omnino non possunt. A. Recte dicis: sed dic, quaeso, quaenam tibi figura me
Abbreviated transcription (Latin):
perducat: Ñ G. Ds hoc faci&: qui hoc desolis
talis rebus aut ceste de his maxime de p̃candus ẽ :
Ised adrem quam institueram redeamus: Nam
si & quid sit linea. & quid sitfigura iamtibi notũ
est : dic quod abste quaero id. ẽ utrum putes
ullam figuram fieriposse silinea ex utraque
paste aut ex alten per infinitum ducatur
ADNullo modo idfieri posse confirmo:
ÑG Ouidigitur agendum ẽ. ut figurũ faciamus
NÕ Quid nisi ut illa lineie infinita non sic. &
ducatur in circulum ut ex alia parce secontin¬
gat. Nonenim uideo quomodo alit̃ possit.
exuna linea concludi aliquod spatium: quodnis.
fiat : secundum tuam descriptionem siguncii
nonerit : N Quidsiratis lineis figuram facere
uelimꝰ : pͥotest fieri ut deunalinea fiat. anñ potest .
AD̃ Nullo modo : VO quid duabur : ab nehoc quidt̃ :
NO quid tribus A Video posse: NO Beneigitur
nosti actenes cum figura eibtis lineis rectis fa¬
cienda .ẽminus quam tribus non posse : Ansiul¬

Expanded text:
eri. 13. A. Deus hoc faciet, qui aut de solis talibus rebus, aut certe de his maxime deprecandus est. Sed ad rem quam institueram redeamus. Nam si et quid sit linea, et quid sit figura jam tibi notum est, dic quod abs te quaero, id est utrum putes ullam figuram fieri posse, si linea ex utraque parte, aut ex altera per infinitum ducatur? E. Nullo modo id fieri posse confirmo. A. Quid igitur agendum est ut figuram faciamus? E. Quid, nisi ut illa linea infinita non sit, et ducatur in circulum, ut ex alia parte se contingat? non enim video, quomodo aliter possit ex una linea concludi aliquod spatium; quod nisi fiat, secundum tuam descriptionem, figura non erit. A. Quid, si rectis lineis figuram facere velim? potest fieri ut de una linea fiat, an non potest? E. Nullo modo. A. Quid, duabus? E. Ne hoc quidem. A. Quid, tribus? E. Video posse. A. Bene igitur nosti ac tenes, cum figura lineis rectis facienda est, minus quam tribus non posse. An si ul
Abbreviated transcription (Latin):
impulsus infixus uter uerese nisi emendcndo
qđ dixi tomnino non porsit. non ualens ostenderȩ
quomerito anima sit facta peccatrix: quam di¬
cerenontimuit. Ante omnesuum peccatum me¬
ruisse fiere peccatricem. Quirtam immane sup¬
plicium mer&ur sinepeccato ut in aliena in qui¬
tate conceptur antequam exeat deuis ceribur
matririam non sit sine peccato dehac aut̃
poena paruulorum animas qui regenerant᷑
Inxp̃o nullis eorum p̃cedentibus meritir gra¬
tuita liberat gratia. Alio quin gratiaiam nẽ
gratia. proinde iste homo ualde in telle¬
genrcui dirplic& intanta pro fundi tate &¬
si non doota tamen cauta nr̃a cunctatio.
dicat si potest in hancpo enã quo ꝑ uenerit ani¬
mamerito dequa poenaliberat gratia sine me¬
rito. Dicat ut qđ dixit aliquasiu aluerit ra¬
tione defendat. Non enim hoc exigerem nisi

Expanded text:
inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando quod dixit omnino non possit non ualens ostendere, quo merito anima sit facta peccatrix, quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quis tam immane supplicium meretur sine peccato, ut in aliena iniquitate conceptus, antequam exeat de uisceribus matris, iam non sit sine peccato? de hac autem poena paruulorum animas, qui regenerantur in Christo, nullis eorum praecedentibus meritis gratuita liberat gratia; alioquin gratia iam non est gratia. proinde iste homo ualde intellegens, cui displicet in tanta profunditate etsi non docta, tamen cauta nostra cunetatio. dicat, si potest, in hanc poenam quo peruenerit anima merito, de qua poena liberat gratia sine merito; dicat, ut quod dixit aliqua, si ualucrit, ratione defendat. non enim hoc exigerem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
aut quomodo in originali peccato eẽnisi ꝑ car¬
nẽ sideparente non trahitur. Vi demus ergo
eam ꝑ gratiã liberari a peccato. sed non uide¬
mus undemeruit herere peccato: Quid est
ergo quod dicit si pec catrix ẽẽ meruit nonta¬
men in peccato remannit: Si enim ab illo quae¬
rã quur non in peccatoremanserit. rectissimerer
dicit. unde anima paruuli fueritliberata pec¬
catrix sic &iamdicat. Vndemerueriteẽ pecca¬
trix: sed quid dicit. Cui hoc quod plocutur est
contigit : Nam que uti stam qua estionem sibi
proponer& ait. alia subb trahuntur ob pro¬
bria querulis murmurationibur oblatrantũ
& excussi quasi quodã turbi neidem tidẽ in terim¬
mania saxa conlidimur. Hoc si ego deillo dicerẽ
forsitan suc censer&. uerba sunteius: quib p̃mis¬
sir proposuit questionem in qua ipra saxo quib
conlisur naufragauit ostender&. Ad hocenim
pductusẽ & tam horrendir cautibus in latus

Expanded text:
aut quoquo modo in originali peccato esse nisi per caraut quoquo modo in originali peccato esse nisi per carnem, si de parente non trahitur. uidemus ergo cani per gratiam liberari a peccato, sed non uidemus unde meruerit haerere peccato. quid est ergo quod dicit: \'si peccatrix esse meruit, non tamen in peccato remansit\'? si enim ab illo quaeram, cur non in peccato remanserit, rectissime resergo dicit. unde anima paruuli fuerit liberata peccatrix, sic etiam dicat, unde meruerit esse peccatrix. Sed quid dicit, cui hoc quod praelocutus est contigit? namque, ut istam quaestionem sibi proponeret, ait: alia substruuntur obprobria querulis murmurationibus oblatrantum et excussi quasi quodam turbine identidem inter immania saxa conlidimur — hoc si ego de illo dicerem forsitan succenseret; uerba sunt eius—: quibus praemissis proposuit quaestionem, in qua ipsa saxa, quibus conlisus naufragauit, ostenderet. ad hoc enim perductus est et tam horrendis cautibus inlatus,
Abbreviated transcription (Latin):
pli cuitipsepeccato uulnussanat quod intulitno¬
bis non quod inuenit in nobis: Auertat autem
dr̃ & omnino abnit ut dicamur quandola¬
uacro regenerationis ds̃ mundat animas par¬
uulorum tunc eum mala sua corrigere quaeillir ip¬
sefecit. Cum ear nullum hab entes peccatum pec¬
catricicarnis cuius originalipeccato contamina¬
rentur amiscuit. quas tamen ipseaccusans dic̃
inquinari meruirse ꝑ carnem nec potest dicere
unde tantum mali meruerint ante carnem. Hanc
ergo quaestionem frustra seputans dep̃scien¬
tiadĩ porsedis soluere adhuc seinuoluit et
dicit. anima sipec catrix eẽ meruit quae pecca¬
trix ẽẽ non potuit. tamen neque in peccato re¬
mansit quia in xp̃o p̃figuratam in peccato
eẽ non debuit sicut eẽ non potuit. Quid. ẽ quod
dicit peccatrixẽẽ non potuit uel in peccato eẽñ
potuit nisi credo si non uenir& in carnem: Ne¬
que enimpo tuit originali peccato ẽẽpeccatrix.

Expanded text:
plicuit ipse peccato, uulnus sanat quod intulit noplicuit ipse peccato, uulnus sanat quod intulit nobis, non quod inuenit in nobis. auertat autem deus et omnino absit, ut dicamus, quando lauacro regenerationis deus mundat animas paruulorum, tunc eum mala sua corrigere, quae illis ipse fecit, cum eas nullum habentes peccatum peccatrici carni, cuius originali peccato contaminarentur, ammiscuit. quas tamen iste accusans dicit inquinari meruisse per carnem nec potest dicere, unde tantum mali meruerint ante carnem. Hanc ergo quaestionem frustra se putans de praescientia dei posse dissoluere adhuc sese inuoluit et dicit: anima si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato remansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit. quid est quod dicit \'peccatrix esse non potuit\' uel \'in peccato esse non potuit\' nisi, credo, si non ueniret in carnem? neque enim potuit originali peccato esse peccatrix
Abbreviated transcription (Latin):
quid meruerit ut iudicar&ur damnanda post car¬
nem sed quid meruerit ante carnem itadamna¬
ri utinquinanda mitter&ur in carnem : Ex¬
plic& hoc si potest qui. ẽ ausus dicereinquinari
animã meruirse ꝑcirnem: Item alio loco cum can¬
dem quascipse implicuerat uel ut explicandam
proponer& questionem tam quam ex ꝑsona ad¬
uersariorum. Aut quur inquiunt ds̃ animam
tam in iusta anim aduersione multauit. utin
corpur. tam peccti religare uoluerit. cũ con¬
sortio carnir pec catrix eẽ incipit. Quae peccatrix
eẽ non potuit. In huiur qua estio nirtam quam
scopolosa gurgite. debuitutique cauerenaufra¬
gium nec eo secommittere undesenoneru& tran¬
seundo sed forteredeundo idest penitendo: nã
dep̃scientiadĩ senti tur liberare sed frustra: p̃¬
scientia quiꝑ pedĩ eos quor sanaturds ẽ. pec ca¬
tores p̃noscit non facit. Namsiear animar libe¬
rata peccato quar innocenter & mundas in¬

Expanded text:
quid meruerit, ut iudicaretur danmanda post carquid meruerit, ut iudicaretur danmanda post carnem. sed quid meruerit ante carnem ita damnari, ut inquinanda mitteretur in carnem. explicet hoc, si potest, qui est ausus dicere inquinari animam meruisse per carnem. Item alio loco, cum eandem, qua se ipse inplicuerat, uelut explicandam proponeret quaestionem, tamquam ex persona aduersariorum ait: cur, inquiunt, deus animam tam iniusta animaduersione multauit, ut in corpus eam peccati relegare uoluerit, cum consortio carnis peccatrix esse incipit, quae peccatrix esse non potuit? in huius quaestionis tamquam scopuloso gurgite debuit utique cauere naufragium nec eo se committere, unde se non erueret transeundo, sed forte redeundo, id est paenitendo. nam de praescientia dei se nititur liberare, sed frustra. praescientia quippe dei eos quos sanaturus est peccatores praenoscit, non facit. nam si eas animas liberat a peccato, quas innocentes et mundas in
Abbreviated transcription (Latin):
quamuira fuerat paulir ꝑ amisis seꝑ carnẽ ut ꝑ eã
incipiat renasciꝑquem meruera tinquinari. Cernir
nempehominẽ ausum surcipere quodui rereiur ex¬
cedit intã inmane p̃cipitium decidisse. ut dicer&
in quinarianimam meruirse ꝑcarnem : cumdicere
nullo modo porritunde hocmeritum traxerit ante
carnem : sienim acarne incipit meritum haberepeccor¬
ti dicatsi potest unde ante peccatum sutm carneme¬
ruerit in quinari : Nam hoc meritum quo in carne pec¬
catrice missa est ut inquinar&ur ex illa profecto
aut ex sem& ipsa habuit aut quod uero multo am¬
pliur abhorr& exdõ. Ex carne quippe meritum
non pocuit habere ante carnem. quo merito inqui¬
nanda mitter&ur in carnem : siergo asem & ipra
hoc meritum habuit. quomodo habuit quae ante
carnem nihil male fecit si autem hoc meritum
exdõ dicitur habuisse. quis hoc audiat. quis ferat
quis dici in pune ꝑ mittat. Non enim hoc loco q̃rit᷑

Expanded text:
quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. cernis nempe hominem ausum suscipere quod uires eius excedit in tam immane praecipitium decidisse, ut diceret inquinari animam meruisse per carnem, cum dicere nullo modo possit, unde hoc meritum traxerit ante carnem. si enim a carne incipit meritum habere peccati, dicat, si potest, unde ante peccatum suum carne meruerit inquinari. nam hoc meritum, quo in carnem peceatricem missa est, ut inquinaretur ex illa, profecto aut ex semet ipsa habuit aut — quod a uero multo amplius abhorret — ex deo. ex carne quippe meritum non potuit habere ante carnem, quo merito inquinanda mitteretur in carnem. si ergo a semet ipsa hoc meritum habuit, quomodo habuit, quae ante carnem nihil mali fecit? si autem hoc meritum ex deo dicitur habuisse, quis hoc audiat, quis ferat, quis dici inpune permittat? non enim hoc loco quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
uero eam non sp̃m sed corpusẽe contendit quid
aliud uult efficere quã nos non exanima &cor¬
pore sed ex duohus uel &iam tribus constare cor¬
poribur. Cumenim sp̃u anima & corpore consta¬
renos dicit. & om̃a haectria corpora eẽ as serit
ꝓfecto extribus corporib nosputat eẽconpac¬
tos. In qua opinione quanta eum sequatur ab¬
surditas. illi potius quã tibi demonstrandũ puto
Verũ iste tolerabilis error ehominis qui non¬
dum cõgnouit eẽ aliquid quod cum corpus non
sit corporis tamen quandã similitudinem gere¬
repossit. Illud plane quis ferat quod in secun¬
do libro cũ quaestionẽ dificillimã soluereconar&
deorginali peccato quatenus ad corpus animãq
ꝑtineat sianima non de parentibus trahitur. sed
adõ noua in sufflortur. hancergo tam molestam &
tam profundam enitens enodare questionẽ meri¬
to inquid ꝑ carnem prircam reparath abitudinem

Expanded text:
uero \'eam non spiritum, sed corpus esse\' contendit, quid uero \'eam non spiritum, sed corpus esse\' contendit, quid aliud uult efficere quam nos non ex anima et corpore, sed ex duobus uel etiam tribus constare corporibus? cum enim \'spiritu, anima et corpore constare nos\' dicit et \'omnia haec tria corpora esse\' asserit, profecto ex tribus corporibus nos putat esse conpactos. in qua opinione quanta eum sequatur absurditas, illi potius quam tibi demonstrandum puto. uerum iste tolerabilis error est hominis, qui nondum cognouit esse aliquid, quod cum corpus non sit corporis tamen quandam similitudinem gerere possit. Illud plane quis ferat, quod in secundo libro, cum quaestionem difficillimam soluere conaretur de originali peccato, quatenus ad corpus animamque pertineat, si anima non de parentibus trahitur, sed a deo noua insufflatur, hanc ergo tam molestam et tam profundam enitens enodare quaestionem: merito, inquit, per carnem priscam reparat habitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
non potest denibilo flatũ facere. sed quemd cisto aere
ducit buncreddit itadõputandũ est aura s aliquas citũ¬
fus asiũ fuisse quarũ exiguã quandã pasticula spirando
aher& &rspiraure funder& Quando i hominis faciem sufflauit eiq
de subiacenti realiqua flabili poss& et̃ qđ flauit
sed absit ut negemus omni potentẽ denibilo flatũuite.
sacere potuis se quod fier& homo in animã uiuam
atque in eis contrudamur angustias. utueliam fu¬
isse aliquid quod ipsenonẽ&. undeflatũ facer&
opinemur uel quod mutabile factum uidemus de
scipso fecisse credamus: Quod enim deipsoe neces¬
seẽ ut eiusdem naturaesit cuius ipseẽ. Ac ꝑ hoc &iã
inmutabile sit. Anima uero quod omnes fatent᷑
mutabilis . ẽ. Nonergo deipso quia nonẽ inmu¬
tabilir sicut ipse. Si autem denulla aliare fac¬
ta ẽ denihilo facta ẽ ꝓculdubio sed abipso. qđ

Expanded text:
non potest de nihilo flatum facere, sed quem de isto acre non potest de nihilo flatum facere, sed quem de isto acre ducit, hunc reddit, ita deo putandum est auras aliquas circumfusas iam fuisse, quarum exiguam quandam particulam spirando traheret et respirando refunderet, quando in hominis faciem sufflauit eique de subiacenti re aliqua flabili posset esse quod flauit. sed absit, ut negemus omnipotentem dc nihilo flatum uitae facere potuisse, quo fieret homo in animam uiuam. atque in eas contrudamur angustias, ut uel iam fuisse aliquid, quod ipse non esset, unde flatum faceret, opinemur uel quod mutabile factum uidemus dc se ipso eum fecisse credamus. quod enim de ipso est, necesse est ut eiusdem naturae sit, cuius ipse est, ac per hoc etiam inmutabile sit; anima uero, quod omnes fatentur, mutabilis est: non ergo de ipso, quia non est inmutabilis sicut ipse. si autem de nulla alia re facta est, de nihilo facta est procul dubio, sed ab ipso. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Animanidicit adõquidem factã necdĩ eẽ partem siuenatu¬
ram qđ omninouerũ est sedcũ eã non uult exnihilo fac¬
tam fateri & aliam nullamcreaturã undesit facea cõme¬
morat atq itaillidata uictorẽ dm̃ utneq ex nullis extanti b
so eam fecisse credatur. nesate osere uolui qđ dedinasse
seputat ut scilic& nibil aliudanima quãdinatura sit acsi
consequent̃ & dedĩnatura fiataliquid ab eodẽ dõ.
cui faciem demateria dequa facit sitipse qui facit.
acꝑ hoc & dĩ sitnatura mutabilis & mutata indeten us
ciusdẽ ipsius dĩ. ab eodem ipso dõnaturadã netur qđ
ptua fideli intellegentia quam nonsit operandum
& quam sit corde catholico secludendũ longeque
fugiendũ uides. Itaquippe anima uł deflatu facta
uł dĩ flatus factus ẽipsa ut non deipsit sad abipso deni¬
bilo creatasit: Neque enimsicuthomo quando sufflait

Expanded text:
\'animam\' dicit \'a deo quidem factam nec dei esse partem sine natu\'animam\' dicit \'a deo quidem factam nec dei esse partem sine naturam\', quod omnino uerum est. sed cum eam non uult ex nihilo factam fateri et aliam nullam creaturam unde sit facta commemorat atque ita illi dat auctorem deum, ut neque ex nullis exstantibus, so eam fecisse\' credatur, nescit eo se reuolui, quod declinasse se putat, ut scilicet nihil aliud anima quam dei natura sit ac sic consequenter et de dei natura fiat aliquid ab eodem deo, cui faciendo materia, de qua facit, sit ipse qui facit, ac per hoc et dei sit natura mutabilis et mutata in deterius eiusdem ipsius dei ab eodem ipso deo natura damnetur. quod pro tua fideli intellegentia quam non sit opinandum et quam sit a corde catholico secludendum longcque fugiendum uides. ita quippe anima uel de flatu facta uel dei flatus factus est ipsa, ut non de ipso sit, sed ab ipso de nihilo creata sit. neque enim sicut homo, quando sufflat,
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis & ipsoelo qui o habeat multa em̃danda & ani¬
ma ex undantia reprim̃da qđ in illotibi quo quent
uiro graui sicuttua indicant scripta displicuit so hoc
uł facile corrigit᷑ ułsinedetrim̃to fidei aleuib m̃tib
amatur tolerat᷑ a grauibus habemus enĩ iam quosdam
spumeo insermone sed infide sanos: Nonitaque dispe¬
randũ ẽ &iam hoc inisto quãuis sittollerabilesi ꝑman¬
serit possetam̃ expurgari & tẽperari atq ad integrũ
& solidũ uel ꝑduci ułreuocari modum. Presertim quid in¬
uenis c̃ẽꝑibet᷑ ut qđ minꝰ hab& peritia subpleat diligentia
& quod cruditas loquacitatis eructat etatis maturitas de¬
quoquat Illut moles tũest & periculo sũ uł ꝑnitiosum si
cũ laudatur eloquentia ꝑ suadeat᷑ insipientia & in p̃tioso
poculo bibatur pestifera potio: Vtenimiam incipiam
demonstrare quae p̃cipue sint in cius disputatio ne uitandet

Expanded text:
quamuis et in ipso eloquio habeat multa emendanda et a niquamuis et in ipso eloquio habeat multa emendanda et a nimia exundantia reprimenda, quod in illo tibi quoque ut uiro graui, sicut tua indicant scripta, displicuit. sed hoc uel facile corrigitur uel sine detrimento fidei a lenibus mentibus amatur, toleratur a granibus; habemus enim iam quosdam spumeos in sermone, sed in fide sanos. non itaque desperandum est etiam hoc in isto, quamuis sit tolerabile, si permanserit posse tamen expurgari et temperari atque ad integrum et solidum uel perduci uel reuocari modum. praesertim quia iuuenis esse perhibetur, ut quod minus habet peritia suppleat diligentia et quod cruditas loquacitatis eructat. aetatis maturitas deeoquat. illud molestum est et periculosum uel perniciosum, si, cum laudatur eloquentia persuadeatur insipientia et in pretioso poculo bibatur pestifera potio. Vt enim iam incipiam demonstrare, quae praecipue sint in eius disputatione uitanda,
Abbreviated transcription (Latin):
cestus melius arbir& meliora senore quã in exẽ¬
plorata culpare Fostassisenim amorẽ eifecit
scientes ad meꝑ uenire porse qd scripsit dũ inei s reb
erraremeñ uult inquibus sepotius errare ñputat:
Etideo debeo &iam eius habere gratã beniuolentiã cũ
menes seẽ in ꝓbaresententiã acꝑhoc in eis quae ñr ec¬
te sapit ad huclemt̃ coerigenđ mihiuidȩt᷑ ñas peredete slands¬
pre sertm qui a sicut audio nuꝑ catholicus factus est qđ ei
gratulandus ẽCaruitenim donatistarũ uł potius rogati¬
starum diuisione &errore quo antea tenebatur sitam̃
catholi caueritatẽ sicuto post& intellegat ut ueredeillius
conuersione gaudeam hab& enim eloquiũ quo possit
explicare qu& sentit. undecũillo agendũ ẽ ei qu ae obtan¬
dum utrecta sentiat: nefaciat ẽẽ delectabilia quae sunt
inutilia & que deserta dixerit ueradixisse uideatur

Expanded text:
certus, melius arbitror meliora sentire quam inexcertus, melius arbitror meliora sentire quam inexplorata culpare. fortassis enim amore mei fecit sciens ad me peruenire posse quod scripsit, dum in eis rebus errare me non uult, in quibus se potius errare non putat. et ideo debeo etiam eius habere gratam beniuolentiam, cuius me necesse est inprobare sententiam. ac per hoc in eis quae non recte sapit adhuc leniter corrigendus mihi uidetur, non aspere detestanduspraesertim quia, sicut audio, nuper catholicus factus est, quod ei gratulandum est. caruit enim Donatistarum uel potius Rogatistarum diuisione et errore, quo antea tenebatur, si tamen catholicam ueritatem sicut oportet intellegat, ut uere de illius conuersione gaudeamus. I Habet enim eloquium, quo possit explicare quae sentit. unde cum illo agendum est eique optandum, ut recta sentiat. ne faciat esse delectabilia, quae sunt inutilia et quae diserta dixerit uera dixisse uideatur;
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ putastime sicaccepturũ quasi tumihi iniuriã fecens
notũ faciendo qđ alius fecit: quantũ aut̃ hoc absit ab ani¬
momeo: urdeutne ab illo quidemme pas sũ iniuriã coequa¬
rer. Cũenim ualit̃ quaedã quãergo saper& nũquã debuit
reticȩre: Vndemihi gratũẽẽ deb& qđ itanontacuit ut id&iã
legere possimus: Deberestu quidẽ tantũ scribere pocius
adme quã ad alterũ deme: sed quod mihi eẽt ignotus
Non est ausus semihi ingerere inmeorũ refutatione dictoꝵ
N ȩc consulendũ meputauit ubi sibi uidetur minime dubi¬
tandam sed plane cognitã. & ceftam tenere sententiã
Obtem perauit aut̃ amicosuo a quose utseribere dicit oẽ
compulsũ & siquid int̃dis putandũ qđ in meã c̃tumoliã
redundar& expressit ñeũ c̃uniciantis uoluntate cre¬
di desim sed diuersa sentientis necessitate fecis se
Vbi enim mihi animꝰ ergame hominis ignotus ẽ & in¬

Expanded text:
quidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris quidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius fecit. quantum autem hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem me passum iniuriam conquerar. cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere ? unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. debuisse quis dixerit eum scribere potius ad me quam ad alterum de me; sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. nec consulendum me putauit, ubi sibi uidetur minime dubitandam, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. obtemperauit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse conpulsum. et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit, non eum conuiciantis uoluntate crediderim, sed diuersa sentientis necessitate fecisse. ubi enim mihi animus erga me hominis ignotus est et in
Abbreviated transcription (Latin):
inceritatẽ tuã erganos renate frater karis sime
& frat̃nã beniuolentiã. acmutiae dilectionis affeccũ.
ꝓbatũ quidẽ & ante a tenebamꝰ: uerũ nunc ꝓbatiorẽ
nobis amica diligentia demorstrasti qđ mibi duos
libros eius quidem hominis quẽ penitus ignorabtc̃.
nectam̃ ideocontẽ nendi uicentii uictoris. sic enim
p̃notatũ ibinom̃eus inueni ꝓxime p̃terita aestate
misisti quãuis mihi eo qđ absens fuis sẽ. in autũni
fine sintredditi quomodo enim tubaris simꝰ meus
posses uł deberes in meã ñ ꝑferrenocitiã : Cũ in
manustuas uenis sent cuius lib& hominis quales¬
cũq littere lic& ad aliũ scribentis ibi tam̃ nomeni
cõmemorar et᷑ & legeret᷑ meũ itaut contra diceret᷑
uerbis meis quae in quibusdã opusculis edidissem
Hocitaque fecisti qđ sinceri simus & dilectissimus
amicus meus facere debuisti : sedbinc angor paululũ
qđ adhuc tua sc̃itatiminus quãuellẽ cognitus sum. Quando

Expanded text:
inceritatem tuam erga nos, Renate frater charissime, et fraternam benevolentiam, ac mutuae dilectionis affectum probatum quidem et antea tenebamus: verum nunc probatiorem nobis amica diligentia demonstrasti, quod mihi dulibros eius quidem hominis, quem penitus ignorabam. nec tamen ideo contemnendi, Vincentii Victoris — sic enim praenotatum ibi nomen eius inueni — proxime praeterita aestate misisti, quamuis mihi eo quod absens fuissem in autumni fine sint redditi. quomodo enim tu carissimus meus posses ucl deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas uenissent cuiuslibet hominis qualescumque litterae licet ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur et legeretur meum, ita ut contradiceretur uerbis meis quae in quibusdam opusculis edidissem? hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae sanctitati minus quam uellem cognitus sum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
an tẽ die ciio mam illud superius temereme dedis se confia¬
teor : cumerim rationem internos uerũ quatramus ud¬
que fiap irogando & res pendendo: quomodo porst adit¬
ma percinire qua condaditur ratiõmi sialiquid pnus¬
conceder&ur  conaediareete qui pori quodne¬
areure ita ista tationis ꝑͣ uenitet inme aliquid ognui
discet̃ nac campner sesrationem nominarem: Quam¬
dirtn srustrambi uen las santieris. antirationem necq rac¬
no esso in nobis aliquã scientiã unde ipsa ratio sumnat
&x ordium: As c̃. Gemm echinorẽ. Becȩ quideor at instirui

Expanded text:
ante dixi: nam illud superius temere me dedisse confiteor. Cum enim ratione inter nos verum quaeramus, idque fiat rogando et respondendo; quomodo posset ad summam pervenire qua concluditur ratio, nisi prius aliquid concederetur? Concedi autem recte qui posset quod nesciretur? Ita ista ratio nidiscerem, nec eam prorsus rationem nominarem. Quamobrem frustra mihi non assentiris ante rationem necessario esse in nobis aliquam scientiam, unde ipsa ratio sumat exordium. A. Geram tibi morem, et te quidem ut institui
Abbreviated transcription (Latin):
dubites dandũ fuisse. animã multo quã totũ corpus
ẽ es semeliorem acpotentiorem. AD. Hinc uero du¬
bitarena farium puto ΛC A gesi corpus potestibi
patialiquid ubi non ẽ propter quandã cumanima

Expanded text:
dubitas dandum fuisse, animam multo quam totum corpus est, esse meliorem ac potentiorem. E. Hinc vero dubitare nefarium puto. A. Age, si corpus potest ibi pati aliquid ubi non est, propter quamdam cum anima
Abbreviated transcription (Latin):
homo animal quad rupes ẽ siue omne animal quad ra-¬
pes homo ẽ quidicit atq affirmat : insanit profecco
atur: AD Uerumdicis XG Quid si in hoc
&iamuitio ista nostra de prachenditur : putas nequic¬
quam magis eẽ quod sit & plodendũ atq ex terminandũ
deanim& : A D Quis id recur& sed nollem si ficripo¬
test &iam hictam diud&ineri : atq interrogat iuncu-¬
lis agitari NG̃ Nihil ẽ quod m&uas ĩam enim con¬
fectũ ẽ negotium : antibi nondum ꝑsua sum . ẽ. cumde
differentia ferarum & hominũ ager&ur. aliud ẽẽ
sentire. aliud scre : AD Immomaxime NG̃ Aliud
ergosensus. aliud scientia. AD Ita est. XG̃ Non aũ
sentimus ratione : sed aut uisu. aut auditu. aut olfactu.
aut gustatu. aut tactu. AD̃ Assentior M Et omne
qđ scimus. ratione scimus : nullus igitur sensus. scientiaẽ :
quicquid autem non latet: ad scientiã ꝑtin&: ad nullum
ergo sensum ꝑtin& non latere : ut nullus homo quadru¬
perrecedi potest : Quam obrem ista nr̃a definitio suscep

Expanded text:
homo animal est quadrupes; sive, omne animal quadrupes homo est, qui dicit atque affirmat, insanit profecto, atur. E. Verum dicis. A. Quid? si in hoc vitio ista nostra deprehenditur, putasne quidquam magis esse quod sit explodendum atque exterminandum de anima? E. Quis id recuset? Sed nollem, si fieri potest, etiam hic tamdiu detineri, atque interrogatiunculis agitari. A. Nihil est quod metuas, jam enim confectum est negotium: an tibi nondum persuasum est, cum de differentia ferarum et hominum ageretur, aliud esse sentire, aliud scire? E. Imo maxime. A. Aliud ergo sensus, aliud scientia. E. Ita est. A. Non autem sentimus ratione, sed aut visu, aut auditu, aut olfactu, aut gustatu, aut tactu. E. Assentior. A. Et omne quod scimus, ratione scimus: nullus igitur sensus scientia est. Quidquid autem non latet, ad scientiam pertinet: ad nullum ergo sensum pertinet non latere, ut nullus homo quadrupes recte dici potest. Quamobrem ista nostra definitio suscep
Abbreviated transcription (Latin):
quo magis nos huiur definitionis pudeat: nam me¬
ministi ut opinor. Tertium definitionis uitium
tibi demonstratum. quo prorsur nihil ẽ turpius
cum ex neutra parte uera ẽ qualis illa hominis ẽ.
homo ẽ animal quad rupes : Nam siue omnis

Expanded text:
quo magis nos hujus definitionis pudeat. Nam meministi, ut opinor, tertium definitionis vitium tibi demonstratum, quo prorsus nihil est turpius; cum ex neutra parte vera est, qualis est illa hominis, homo est animal quadrupes: nam sive, omnis