comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nam & terra uisibilis & lux
sed terra nisiluce inlustrata uideri
non potest. Ergo & illa quae indisci¬
plinis traduntur. quae quisquis in¬
tellꝑgit uerissima esse nulla dubita¬
tione concedit. Credendum ẽ eanon
porse intellegi nisi abalio quasi suo
sole inlustrentur. Ergo quomodo
inherc sole tria quaedam lic& anim¬
auestere quod est. quod fulg&. quod
inluminat. it cinillo secretissimodõ
quemuis intellegere. tria quaedam
sunt. quod ẽ quod intellegitur & quod
c&era facit intellegi. Haaecduo idest
teipsum & dm̃ut intellegis. docerete
audeo. sed respondequom odo huec
ucceperis. ut ꝓbulia anut uera.H
Planeut probulia & spem quod faten¬
dumẽ muiore surrexi. Nam p̃ter
illaduo delinea & pila. nihil cibstedic¬
tum est quod mescire audeam dicere.
RNon ẽ mirandum nonenim quic quã
ẽ adhuc ita expositum. ut abstesit flu
aggredienda uicest: Videamus tam̃

Expanded text:
runt. Nam et terra visibilis, et lux; runt. Nam et terra visibilis, et lux; sed terra, nisi luce illustrata, videri non potest. Ergo et illa quae in disciplinis traduntur, quae quisquis intelligit, verissima esse nulla dubitatione concedit, credendum est ea non posse intelligi, nisi ab alio quasi suo sole illustrentur. Ergo quomodo in hoc sole tria quaedam licet animadvertere; quod est, quod fulget, quod illuminat: ita in illo secretissimo Deo quem vis intelligere, tria quaedam sunt; quod est, quod intelligitur, et quod etera facit intelligi. Haec duo, id est, teipsum et Deum, ut intelligas, docere te audeo. Sed responde quomodo haec acceperis; ut probabilia, an ut vera? A. Plane ut probabilia; et in spem, quod fatendum est, majorem surrexi: nam praeter illa duo de linea et pila, nihil abs te dictum est quod me scire audeam dicere. R. Non est mirandum: non enim quidquam est adhuc ita expositum, ut abs te sit flAggredienda est via: videamus tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
potius uerum eẽ creditur: item quia
inista uitam quamquam dõ intellec¬
to animaiam beatasit: Tamen multas
molestius corporis sustin&. speran¬
dumẽ ei postmostem omnicista in¬
commoda Non futura: Er gonec spes
sedcum post hanc uitum totam se ir
dm̃ collegerit. Caritus restut quue
ibi teneatur. namneq dicendu est fidẽ
habere quod illus int uera quando
nulla falsorum interpellatione sol¬
licitatur. Neq: quicquum sperandũ
ci restat cum totum secura possideat.
R.Pricigitur adanimam ꝑtinent. Vt sa¬
nasit. ut aspiciat. ut uideat. Aliaue¬
rotria fides. sp̃es curitus. primo
illorum trium & secundo sem ꝑ sunt
necessuria: Testio uero in hacuita om¬
nic post hancuitam solacaritas: Nunc¬
accipe quantum adpresens tempus
exposcit Ex illa similitudine sensi¬
bilium &umdedõ aliquid nunc me
docente : intellegibilis nemphe ds̃ est.
intellegibilia & ĩtm illa disciplinarũ
spectamina. Tamen plurimum diffe¬

Expanded text:
potius verum esse creditur. Item quia potius verum esse creditur. Item quia in ista vita, quanquam Deo intellecto anima jam beata sit; tamen, quia multas molestias corporis sustinet, sperandum est ei post mortem omnia ista incommoda non futura. Ergo nec spes,it. Sed cum post hanc vitam tota se in Deum collegerit, charitas restat qua ibi teneatur. Nam neque dicenda est fidem habere quod illa sint vera, quando nulla falsorum interpellatione sollicitatur; neque quidquam sperandum ei restat, cum totum secura possideat. Tria igitur ad animam pertinent, ut sana sit, ut aspiciat, ut videat. Alia vero tria, fides, spes et charitas, primo illorum trium et secundo semper sunt necessaria: tertio vero in hac vita, omnia; post hanc vitam, sola charitas. accipe, quantum praesens tempus exposcit, ex illa similitudine sensibilium etiam de Deo aliquid nunc me docente. Intelligibilis nempe Deus est, intelligibilia etiam illa disciplinarum spectamina; tamen plurimum diffe
Abbreviated transcription (Latin):
fecta uistus. ractio ꝑuenien sadsinem
suum quam beata uita consequitur.
Ipscautem uisio intellectus ẽ ille qui
inanima est: Qui cõnfit ex intellegente
& eo quod intellegitur ut in oculis uidere.
quod dicitur ex ipso sensu constat atq:
sensibili. quorum detracto quolib&.
dm̃ uidere hoc ẽ dm̃ intellegere conti¬
gerit. Videmus utrum adhucei tria
illasint necessariu : Fides quaare
sit necessurica cumiam uideat᷑. spes
nihi lominus quicaamten&. Curita¬
tiuero non solum nihil d&rahetur
sed add&ur &iam plurimum: Nã
& illum singularem ueramq pul¬
chritudinem cum uiderit plus ama¬
bit: & nisiamore oculum in fixerit
Neccspiciendo uspicm declinauerit
munere in illabeccaissima uisione
non poterit. seddum in hoc corpore
ẽ anima &ium siplenissime uidecet
hocẽ intellegat dm̃ : Tam̃ quic&iam
corporis sensus utuntur opere ꝓprio.
Nihilquidem ualentes adfullendum
dicifides ea quahis resistitur & illud

Expanded text:
fecta virtus, ratio perveniens ad finem fecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa autem visio, intellectus est ille qui in anima est, qui conficitur ex intelligente et eo quod intelligitur: ut in oculis videre quod dicitur, ex ipso sensu constat atque sensibili, quorum detracto quolibet, Deum videre, hoc est Deum intelligere contigerit, videamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil detrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam singularem veramque pulchritudinem cum viderit, plus amabit; et nisnec ab aspiciendo uspiam declinaverit, manere in illa beatissima visione non poterit. Sed dum in hoc corpore est anima, etiamsi plenissime videat, hoc est intelligat Deum; tamen quia etiam corporis sensus utuntur opere proprio, si nihil quidem valent ad fallendum,dici fides ea qua his resistitur, et illud
Abbreviated transcription (Latin):
interim eẽ contemtam. Donne medicũ
illum nihi lominus respuit.ħ Pror¬
sus ituest. RErgotestia caritas necessa¬
riuest H Nihilomninotam necessariũ.
Rsi netrib istis igitur anima nullie scna¬
tur. ut possit dm̃ suum uidere idestin¬
oculos quidrestat: H Vtaspiciat.
RAspectus animueratio est. Sed quia
non sequitur ut omnis qui caspicit uide¬
at Aspectus rectus utq ꝑfectus id est
quem uisio sequitur. uirtus uocatur.
Est enim uistus uelreeta uel ꝑfectura¬
tio sed &ipse cspectus quamuis ium
sanos oculos conuertere inlucemñ
potest nisitricilla ꝑ manetant fides
quacredatur itaserem habere cd
quam conuestendus aspectus ẽ ut
uisa facett becctum. sp̃es. qua cumbene
aspexerit. seui surum esse presumut.
curitus quauidere ꝑfruis desider&¬
Iamaspectum sequitur ipsa uisio dĩ
qui estsinis aspectus : Nonqđiam
non sit sed quod nihil amplius habeat
quose intendat. &haec est uere per¬

Expanded text:
interim esse contentam; nonne medicum interim esse contentam; nonne medicum illum nihilominus respuit? A. Prorsus ita est. R. Ergo tertia charitas necessaria est. A. Nihil omnino tam necessarium. Sine tribus istis igitur anima nulla sanatur, ut possit Deum suum videre, id est inoculos, quid restat? A. Ut aspiciat. R. Aspectus animae, ratio est: sed quia non sequitur ut omnis qui aspicit videat, aspectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, virtus vocatur; est enim virtus vel recta vel perfecta ratio. Sed et ipse aspectus quamvis jam sanos oculos convertere in lucem non potest, nisi tria illa permaneant: fides, qua credat ita se rem habere, ad quam convertendus aspectus est, ut visa faciat beatum; spes qua cum bene aspexerit, se visurum esse praesumat; charitas, qua videre perfruique desiderJam aspectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus; non quod jam non sit, sed quod nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere per
Abbreviated transcription (Latin):
b iam beneuti possit. Ut aspiciat: ut uideat
oculis sunȩmens est ab omni labecorpo¬
ris pura. idest acupiditatibus rerum
mostalium tami remota atq purguta:
Quod& nihil aliud pruestat quamsides
primo quodenim adhuc ei demonstrari
non potest uicis inquinatȩ atq: egro tanti
quiauidere nequit nisi scina sinoncre¬
dut aliter sẽnoneẽ uisuram: Nondat
operam suue scnitati: Sed quid sicre¬
dat quidem itaserem habere ut dicitir
atq it a seuidere potuerit esseuisurã
scinuritamen sẽposse desper&. Nonne
prorsus sesuhicit atq contemnit. Nec p̃¬
ceptis medicioptemperat. H Omnino
ituẽ. presestim quiccea praecepta neces¬
se ẽ ut morb dura sentiut. RErgosi¬
dei spes adicienda est. Hita credo R
quidsi & credat ita sehabere omnia & sẽ
sper& possesanaria Ipsumtamen quae
ꝓmittitur lucem non am& nondeside¬
r&. suisq: tenebris quaeium consuetu¬
dine iocunde sunt searbitr&ur debere

Expanded text:
bus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videat. bus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videat. Oculi sani mens est ab omni labe corporis pura, id est, a cupiditatibus rerum mortalium jam remota atque purgata: quod ei nihil aliud praestat quam fides primo. Quod enim adhuc ei demonstrari non potest vitiis inquinatae atque aegrotanti, quia videre nequit nisi sana, si non credat aliter se non esse visuram, non dat operam suae sanitati. Sed quid, si credat quidem ita se rem habere ut dicitur, atque ita se, si videre potuerit, esse visuram, sanari se tamen posse desperet; nonne se prorsus abjicit atque contemnit, nec praeceptis medici obtemperat? A. Omnino ita est, praesertim quia ea praecepta necesse est ut morbus dura sentiat. R. Ergo fidei spes adjicienda est. A. Ita credo. R. Quid, si et credat ita se habere omnia, et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret, suisque tenebris, quae jam consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere
Abbreviated transcription (Latin):
utrum tam tibi certum sit terram te
uidere. quam caelum. Tam tibi cestum
esse respondere debere. quã uis non
tam terrce. quã caeli pulchritudine
ctq splendore le&e ris HMo u&
me facteor. haec similitudo. adducor¬
qua eut adsentidr quantum in suo genere
accelo terram tantum ub intellegibilidi
maiestate spectamina illa disciplinarũ
uera &cesta differre. RBenemoueris
promittit enim ratio quaete cumloquitꝰ
Itasedemonstratura ađmtuae menti ut
oculqͥs soldemonstratur. Nãmentes
qua sisuis sunt sensus animis. Disciplinarũ
autem quaeq certissima teclic sunt quu¬
liccilla quaesole in lustrantur ut uideri
possit. ueluti terrue stut quae terrena
omnia. ds̃ autem ẽ ipsẽ qui in lus trat.
Ego autem ratio itasummentib ut in ocu¬
lis estaspectus. Non enim hoc est habere
oculos quod aspicere. Autitem hoc ẽaspi¬
cere quoduidere : Ergo anim ae tribus qui¬
b dam reb: opus est ut oculos habeat qui¬

Expanded text:
utrum tibi tam certum sit terram te utrum tibi tam certum sit terram te videre quam coelum, tam tibi certum esse respondere debere, quamvis non tam terrae quam coeli pulchritudine atque splendore laeteris. A. Movet me, fateor, haec similitudo, adducorque ut assentiar quantum in suo genere a coelo terram, tantum ab intelligibili Dei majestate spectamina illa disciplinarum vera et certa differre. CAPUPromittit enim ratio quae tecum loquitur, ita se demonstraturam Deum tuae menti, ut oculis sol demonstratur. Nam mentis quasi sui sunt oculi sensus animae; disciplinarum autem quaeque certissima talia sunt, qualia illa quae sole illustrantur, ut videri possint, veluti terra est atque terrena omnia: Deus autem est ipse qui illustrat. Ego autem ratio ita sum in mentibus, ut in oculis est aspectus. Non enim hoc est habere oculos quod aspicere; aut item hoc est aspicere quod videre. Ergo animae tribus quibusdam rebus opus est ut oculos habeat qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ita me uelledm̃ scire. ut haecscio. Non
solum enim res sed ipsa &icm scientia
mihiuid&ur eẽ dissimilis. primo quia
linea & pela tantum interse differur
ut tam̃ eurum cognitionem unadisci¬
plina continecat. Nullus autem geo me¬
tres dm̃ sedocere ꝓfessus est. Deinde sidi
& isturum rerum scientia pur ess&.
Tantum guuderem quo dista noui Quan¬
tum međo cognitum guuisurum esse
pruesummo. Nunc autem ꝑmultum haec
in illius comparatione contemno. ut Ñ¬
num quam uidecctur mihi Cullum in¬
tellexero & modo illo quouideri potest ui¬
dero . Haec omnia demea notitia esse
peritura sĩ quidem nuncpreillius a mo¬
re ium uix mihiueniunt inmentem
RE stoplus te acmulto plus quam deistis
dõ cognito gauisurum. Perum tamen nĩ
intellectus dissimilitudine nisi forte alio
uisu terram.Alio serenum eccelum in¬
tueris. cumtam̃ multo plus illius quã
huius cospectus teꝑmulceat. Oculi autẽ
si non fulluntur. credote interrogatũ

Expanded text:
ita me velle Deum scire, ut haec scio. Non ita me velle Deum scire, ut haec scio. Non solum enim res, sed ipsa etiam scientia mihi videtur esse dissimilis. Primo, quia nec linea et pila tantum inter se differunt, ut tamen eorum cognitionem una disciplina non contineat: nullus autem geometres Deum se docere professus est. Deinde, si Dei et istarum rerum scientia par esset, tantum gauderem quod ista novi, quantum me Deo cognito gavisurum esse praesumo. Nunc autem permultum haec in illius comparatione contemno, ut nonnunquam videatur mihi si illum intellexero, et modo illo quo videri potest videro, haec omnia de mea notitia esse peritura: siquidem nunc prae illius amore jam vix mihi veniunt in mentem. R. Esto plus te ac multo plus quam de istis Deo cognito gavisurum, rerum tamen non intellectus dissimilitudine; nisi forte alio visu terram, alio serenum coelum intueris, cum tamen multo plus illius quam hujus aspectus te permulceat. Oculi autem si non falluntur, credo te interrogatum
Abbreviated transcription (Latin):
quum interse differunt. H Quis non uide¬
at differre plurimum. RAdsiuequȩ
illudatq hoc nosti. & tamen interse ut
fiteris plurimum differunt. Estergo
differentium rerum scientia in differens.
HQuis enim negicuit. RTupaulo ante.
Num cumte rogassem quomodo uelles
dm̃ nosse ut possis dicere satis est. Res¬
pondisti teideonequire. hoc explicare
qui anihil haberes perceptum similit̃
ctq dm̃ cupis ꝑcipere nihilenim tescire
dõsimile: Quidergo nunclinea uel
sphera simile sunt dõ R quis hoc dixe¬
rit Sedego quacesi ueram non quid tales
scires sed quid scires sic quomodo dm̃ scire
desideras. Sicenim nostilineam ut nosti
spheram Cum se non sic habet linea ut
se hab& sphera. Qua mobrem responde
utrum tibi satis sit sicdm̃ nosse ut pȩlum
illam geomariccm nosti . Hoc est itu
dedõ nihil ut deilla dubitare: HQuuesõ¬
te quamuis uehementer urgeusatq:
conuincus. Non caudeo tamendicere

Expanded text:
quam inter se differunt? A. Quis non videquam inter se differunt? A. Quis non videat differre plurimum? R. At si aeque illud atque hoc nosti, et tamen inter se, ut fateris, plurimum differunt, est ergo differentium rerum scientia indifferens? A. Quis enim negavit? R. Tu paulo ante. Nam cum te rogassem quomodo velis Deum nosse, ut possis dicere, Satis est; respondisti te ideo nequire hoc explicare, quia nihil haberes perceptum, similiter atque Deum cupis percipere, nihil enim te scire Deo simile. Quid ergo nunc? linea vel sphaera similes sunt? A. Quis hoc dixerit? R. Sed ego quaesiveram, non quid tale scires, sed quid scires sic, quomodo Deum scire desideras. Sic enim nosti lineam ut nosti sphaeram, cum se non sic habeat linea ut se habet sphaera. Quamobrem responde utrum tibi satis sit sic Deum nosse, ut pilam illam geometricam nosti; hoc est, ita de Deo nihil, ut de illa, dubitare. CAPUte, quamvis vehementer urgeas atque convincas, non audeo tamen dicere
Abbreviated transcription (Latin):
eccre: scientiam: H Donsi stoici sinan
quiscientiam tribuunt nullinisi sapienti
Perceptione scne istorum mehabere
non nego quã &ium stultitiae concedurł
Sed necistos quicquam ꝑtimesco. Pror¬
sus huec quace interrogasti scientiate¬
neo. p̾erge modo uideam quor sum istu
quueris : RNeꝓpe otiosi sumus: Intentus
tuntum accipe: nequidtłmere. concedus:
gacudentem testudeo reddere derebus quib:
nullum casum ꝑtimescus. & quasi paruũ
negotium sit pruecipitari iubes H It ađs
faxit ut dicis : Ituq arbitriotuo rogato
& obiurgato grauius. si quicquam tule
posthiec RErgolineam induas lincas
ꝑ longum scindi manifestum tibiest. H¬
Hullo modo possemanifestum RQuid
trans uersim. HQuidnisi infinite secari
posse R Quid spheram ex unaquulib&
paste amedione duos quidem pares cir¬
culos habere posse pariter lucet : H
Pariter omnino. RQuidlinea sphera
unum necdiquidtibi uidentur eẽ Anquic¬

Expanded text:
cari scientiam? A. Non, si Stoici sinant, cari scientiam? A. Non, si Stoici sinant, qui scientiam tribuunt nulli, nisi sapienti. Perceptionem sane istorum me habere non nego, quam etiam stultitiae concedunt: sed nec istos quidquam pertimesco. Prorsus haec quae interrogasti scientia teneo: perge modo; videam quorsum ista quaeris. R. Ne propera, otiosi sumus. Intentus tantum accipe, ne quid temere concedas. Gaudentem te studeo reddere de rebus quibus nullum casum pertimescas, et quasi parvum negotium sit, praecipitare jubes? A. Ita Deus faxit, ut dicis. Itaque arbitrio tuo rogato, et objurgato gravius, si quidquam tale posthac. 10. R. Ergo lineam in duas lineas per longum scindi, manifestum tibi est nullo modo posse? A. Manifestum. R. Quid, transversim? A. Quid, nisi infinite secari posse? R. Quid, sphaeram ex una qualibet parte a medio, ne duos quidem pares circulos habere posse pariter lucet? A. Pariter omnino. R. Quid linea et sphaera? unumne aliquid tibi videntur esse, an quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessione uereris achademicos. H Don
omnino. illienim sapientem errare no¬
luerunt. Ego autem supiens Non sũm.
Itaq: adhuc non uereor earum rerum
quas noui scientiam profiteri. quod si
ut cupio peruenero ad sapientiam.
faciam quod illa monuerit. Rihil
rennuo. sed ut quuerere. coeperam ita
utlineam nosti. nosti &iam pdͥelam
quam spheram nominant .H. Noui.
RAeque utrumq: nosti. an aliud alio ma¬
gis aut minus. :HAeque prorsus. nam
in utroq: nihilstllor RQuidhaec sensi¬
b: ne ꝑcepistian intellectu : H Immo sensum
in hoc negotio quasinauem sũmex per¬
tus. Namcum ipsȩ meudlocum quo
tendebam peruexerint. ubi eos demisi
&icamuelut in sõlopositus coepi cogita¬
tione ista uoluere: Diu mihi uestigia
titubarunt: quacrecitius mihi uid&ur
interra posse Nauigare. quam geome¬
tricm sensibus ꝑcipi : Quamuis pri¬
modiscentes aliquantum adiuuare
uideantur. RErgo istarum rerum dis¬
ciplincm si quactibi ẽ Nondubitts uo¬

Expanded text:
professione vereris Academicos? A. Non professione vereris Academicos? A. Non omnino. Illi enim sapientem errare noluerunt; ego autem sapiens non sum. Itaque adhuc non vereor earum rerum quas novi, scientiam profiteri. Quod si, ut cupio, pervenero ad sapientiam, faciam quod illa monuerit. R. Nihil renuo: sed, ut quaerere coeperam, ita ut lineam nosti, nosti etiam pilam quam sphaeram nominant? A. Novi. R. Aeque utrumque nosti, an aliud alio magis aut minus? A. Aeque prorsus. Nam in utroque nihil fallor. R. Quid haec, sensibusne percepisti, an intellectu? A. Imo sensus in hoc negotio quasi navim sum expertus. Nam cum ipsi me ad locum quo tendebam pervexerint, ubi eos dimisi, et jam velut in solo positus coepi cogitatione ista volvere, diu mihi vestigia titubarunt. Quare citius mihi videtur in terra posse navigari, quam geometricam sensibus percipi, quamvis primo discentes aliquantum adjuvare videantur. R. Ergo istarum rerum disciplinam, si qua tibi est, non dubitas vo
Abbreviated transcription (Latin):
dixero ignotum Cum presertim utcredo
Neipsequidem senouerit. RSiergo ista
quue scire uis ex eo sunt genereq intellec¬
tus cd sequitur: cumdicerem inpudenter
te uelle dm̃ scire cum alypium nescius
Don debuisti cenamtuam mihi & lunã
p̃ro ferre: ꝓsimili. si haecut dixisti ad
responde si eaquae dedõdixerunt plato
& plotinus uera sunt. satis netibi ẽ it adm
scire ut illi sciebant: H Noncontinuo si
eccq̃: dixerunt uera sunt. &iam sc̃is se illos
ea necesse est: Nammulti copiose dicur
quuenesciunt. Altego ipse omnia quae
oraui mediiscire cupere: quod non cupe¬
rem sicn scirem. Numigitur eominus
illadicere potui: Dixienim non quae in¬
tellectu conprehendi. Sed quae undecun¬
qͥe collecta memorice mandaui & quib
cd commodaui quantam potuifidem soi¬
reautem aliud est: R Dicquaeso  scis ne
scltim ingeo m&ricam disciplinam quid
siclineu.h. Istuc plane scio R.Nec inista

Expanded text:
dixero ignotum, cum praesertim, ut credo, dixero ignotum, cum praesertim, ut credo, ne ipse quidem se noverit? R. Si ergo ista quae scire vis, ex eo sunt genere quae intellectus assequitur, cum dicerem impudenter te velle Deum scire, cum Alypium nescias, non debuisti mihi coenam tuam et lunam proferre pro simili, si haec, ut dixisti, adresponde: si ea quae de Deo dixerunt Plato et Plotinus vera sunt, satisne tibi est ita Deum scire, ut illi sciebant? A. Non continuo, si ea quae dixerunt, vera sunt, etiam scisse illos ea necesse est. Nam multi copiose dicunt quae nesciunt, ut ego ipse omnia quae oravi, me dixi scire cupere, quod non cuperem si jam scirem: num igitur eo minus illa dicere potui? Dixi enim non quae tellectu comprehendi, sed quae undecumque collecta memoriae mandavi, et quibus accommodavi quantam potui fidem: scire autem aliud est. R. Dic, quaeso, scisne saltem in geometrica disciplina quid sit linea? A. Istud plane scio. R. Nec in ista
Abbreviated transcription (Latin):
seram stlsumerit. REtcredis hoc fieri
posse ħ Noncredo sed ego quid sciam
quuero nonquid credam. Omneautem
quod scimus recte fortasse &iam crede¬
redicimur. at non omne quod credimus.
&iam scire RRespuisigitur inac causa
omne testimonium sensuum H. Prorsus
respuo .: RQuidillum familiarem tuũ
quemte adhuc ignorare dixisti. sen suuis
noscere anintellectu : H. Sensuquidem
quod in eo noui. sitamen sensu aliquid
noscitur. Et uile ẽ & satis ẽ. illam uero
partem quamihi amicus ẽ Id ẽ ipsum
amicum intellecctu adsequi cupio:
RPotestenim alter nosci ħ Nullomodo
Ramicum igitur tuum &uehement̃ fami¬
licrem audes tibidicere. eẽ ignotum:
h Quinni aud eamillam enimꝰ legem mi¬
citice iussimam esse arbitror qua pre¬
scribitur ut non minus. it anec plusquisq
amicum quã se ipsum diligut. Itaq
cũmmetipsum ignorem. qua potest
ame cffici cotumeliam. quemmihi esse

Expanded text:
seram, falsum erit. R. Et credis hoc fieri seram, falsum erit. R. Et credis hoc fieri posse? A. Non credo. Sed ego quid sciam quaero, non quid credam. Omne autem quod scimus, recte fortasse etiam credere dicimur; at non omne quod credimus, etiam scire. R. Respuis igitur in hac causa omne testimonium sensuum? A. Prorsus respuo. R. Quid? illum familiarem tuum quem te adhuc ignorare dixisti, sensu vis nosse, an intellectu? A. Sensu quidem quod in eo novi, si tamen sensu aliquid noscitur, et vile est, et satis est: illam vero partem qua mihi amicus est, id est ipsum animum, intellectu assequi cupio. R. Potestne aliter nosci? A. Nullo modo. R. Amicum igitur tuum et vehementer familiarem, audes tibi dicere esse ignotum? A. Quidni audeam? Illam enim legem amicitiae justissimam esse arbitror, qua praescribitur ut sicut non minus, ita nec plus quisque amicum quam seipsum diligat. Itaque cum memetipsum ignorem, qua potest a me affici contumelia, quem mihi esse
Abbreviated transcription (Latin):
in latronib: : Lic& enimmihi in quouis cma¬
re rationem. Cumillum iurce oderim
qui mede utitur eo quod amo: itaq: tanto
magis amo amicos meas. quantoma¬
gis beneut untur anima rationadi. uel
ceste quantum desiderant eabene uti.
faccicm tesicłm nosse quomodo nosti
eẽ non dicerem. RQuur quueso ħ Quia
dm̃ nec sic quidem noui quomodo alypiũ.
& tamen alspium non sctis noui. Rui¬
deergo nempudenter uelis satis dm̃nossẽ.
qui alypium non sactis nosti . H Non sequi¬
tur: nã in conparatione siderum quide.
cenam eauilius. &t am̃ crus quidsim
cenaturus ignoro. quocutẽ signo luna
futura sit. Non in pudenter mescirepro¬
fiteor R Ergo uel itadm nosse tibi satis
est ut nosti quocrus signoluncacursura
sit : H Non ẽ satis : Namhoc sensib: cdp¬
bo. ignoro autem utrum uel ds̃ uel cliqua
naturae occulta cause subito lunce
ordinem cursumq commut&: quod
si acciderit. totum illud quod praesũp¬

Expanded text:
in latronibus. Licet enim mihi in quovis amain latronibus. Licet enim mihi in quovis amare rationem, cum illum jure oderim qui male utitur eo quod amo. Itaque tanto magis amo amicos meos, quanto magis bene utuntur anima rationali, vel certe quantum desiderant ea bene uti.Faciam te sic Deum nosse, quomodo nosti esse non dicerem. R. Cur, quaeso? A. Quia Deum ne sic quidem novi quomodo Alypium, et tamen Alypium non satis novi. R. Vide ergo ne impudenter velis satis Deum nosse, qui Alypium non satis nosti. A. Non sequitur. Nam in comparatione siderum, quid est mea coena vilius? et tamen cras quid sim coenaturus ignoro; quo autem signo luna futura sit, non impudenter me scire profiteor. R. Ergo vel ita Deum nosse tibi satis est, ut nosti quo cras signo luna cursura sit? A. Non est satis: nam hoc sensibus approbo. Ignoro autem utrum vel Deus vel aliqua naturae occulta causa subito lunae ordinem cursumque commutet: quod si acciderit, totum illud quod praesump
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicam sut est
Non enimcredo me
scire aliquid sic quomodo sciredm̃ desi¬
dero : R Quidergo agimus. non necen¬
ses prius tibi eẽ sciendum quomodotibi
dm̃scire sictissit. Quo cum ꝑueneris non
amplius quaerus. H Censeo quidem sed
quo pacto fieripossit non uideo. Quid
enim dõ simile umquam intellexi ut
possim dicere quomodo hoc intellego
siuiolo intellegeredm: R Quinon dum
dm̃nosti unde nosti nihilte nosse dõsi¬
mile  Hquia sĩadiquid dõsimile sci¬
rem sine dubio idamarem. Nunc autẽ
nihil celiud amoquum dm̃ &cenimã.
quorum neutrum scio : R Nonigitur
amus amicostuos. H Quopacto eos
possum amuns animam non amure.
Rhoc modo ergo & pulices & cimices
amas. HANimum me amure dixi
Non animalic: RAut homines Nons
amicitui aut eos nonamus. omnis
enimhomo animal. & unimadia te
non amaredixisti. Het hominos sunt
& eosumo. Non eoquod animalid sedeo
quod homines sunt. Id ẽ ex eoquod ratio¬
nades animas habent qua scmo&ium

Expanded text:
ut dicam, Sat est: non enim credo me scire aliquid sic, quomodo scire Deum desidero. R. Quid ergo agimus? Nonne censes prius tibi esse sciendum, quomodo tibi Deum scire satis sit, quo cum perveneris non amplius quaeras? A. Censeo quidem; sed quo pacto fieri possit, non video. Quid enim Deo simile unquam intellexi, ut possim dicere, Quomodo hoc intelligo, sic volo intelligere Deum? R. Qui nondum Deum nosti, unde nosti nihil te nosse Deo simile? A. Quia si aliquid Deo simile scirem, sine dubio id amarem; nunc autem nihil aliud amo quam Deum et animam, quorum neutrum scio. R. Non igitur amas amicos tuos? A. Quo pacto eos possum, amans animam, non amare? R. Hoc modo ergo et pulices et cimices amas? A. Animam me amare dixi, non animalia. R. Aut homines non sunt amici tui, aut eos non amas: omnis enim homo est animal, et animalia te non amare dixisti. A. Et homines sunt, et eos amo, non eo quod animalia, sed eo quod homines sunt; id est, ex eo quod rationales animas habent, quas amo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uerasit necesse est. HConcedo istucR
Quid illud cdterum. non ne concedis hoc
genus uerum eẽ arborem quod nascatur
& intereat. H Nega renon possum R
Concluditur ergo cliquid quod uerum sit
interire : H Non contra uenio. Rquid
illud nontibi uidetur intereuntibus re¬
bueris ueritatem non interire. ut ñ
mori casto mortuo castitatẽ HIã
& hoc concedo. & magnopere quid mo¬
quidquid ẽ edicubi eẽ cogitur. HNihil
me sicducit aadconsentiendum Rfateris
autem eẽueritatem. H Rateor. Rergo
ubisit necesseẽ quaceramus. Ponenimẽ
in loco. nisiforte auteẽ in loco aliquidali¬
ud pr&er corpus. aut uerit atem corpus
eẽ arbitruris. HNihilhorũ puto. Rubi

Expanded text:
t, vera sit necesse est. A. Concedo istud. R. t, vera sit necesse est. A. Concedo istud. R. Quid illud alterum? nonne concedis hoc genus rerum esse arborem, quod nascatur et intereat? A. Negare non possum. R. Concluditur ergo aliquid quod verum sit, interire. A. Non contravenio. R. Quid illud? nonne tibi videtur intereuntibus rebus veris veritatem non interire, ut non mori casto mortuo castitatem? A. Jam et hoc concedo, et magnopere quid moQuidquid est, alicubi esse cogitur? A. Nihil me sic ducit ad consentiendum. R. Fateris autem esse veritatem? A. Fateor. R. Ergo ubi sit, necesse est quaeramus; non est enim in loco, nisi forte aut esse in loco aliquid aliud praeter corpus, aut veritatem corpus esse arbitraris. A. Nihil horum puto. R. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
custitus aliud castum. & multa in hunc
modumiitacredo aliudẽẽ ueritatẽ &
aliud quoduerum dicitur. RQuidho¬
rum putas eẽ prestantius .MLeritatẽ ut̃¬
opinor. non enim casto ccstitus. sed
castitate sit castum. Itu&iam siquid¬
uerum est. ueritate utiq uerumest.
RQuid cum ctastus cliquis moritur cen¬
ses mori &iam castitatem. H. Nullo
modo :RErgocum interit aliquid
quoduerum est non interit ueritus.
HQuomodo autem interit aliquiduerũ.
Non enim uideo: RMiror teistuc quae¬
rere: nonneante oculos nostros milia
rerum uidemus interire. nisi forte
putas hanc arborem Haudẽ e arbo¬
rem. sedueram non eẽ. aut ceste inte¬
rire non posse. Quumuis enim noncre¬
dus sensibus possisq: respondere: i gno¬
rate prorsus utrum crborsit. Tam̃
illud non negabis ut opinor uerũ esse
arborẽ si arbor ẽ: Nonenim hoc sensig sed¬
& intellegentia iudicactur sienim
fulsa arbor ẽ. non ẽ arbor: siurbor

Expanded text:
castitas, aliud castum, et multa in hunc castitas, aliud castum, et multa in hunc modum; ita credo aliud esse veritatem, et aliud quod verum dicitur. R. Quod horum duorum putas esse praestantius! A. Veritatem opinor. Non enim casto castitas, sed castitate fit castum; ita etiam, si quidverum est, veritate utique verum est. 28. R. Quid? cum castus aliquis moritur, censes mori etiam castitatem? A. Nullo modo. R. Ergo, cum interit aliquid quod verum est, non interit veritas. A. Quomodo autem interit aliquid verum? Non enim video. R. Miror te istud quaerere: nonne ante oculos nostros millia rerum videmus interire? Nisi forte putas hanc arborem, aut esse arborem, sed veram non esse, aut certe interire non posse. Quamvis enim non credas sensibus, possisque respondere, ignorare te prorsus utrum arbor sit; tamen illud non negabis, ut opinor, veram esse arborem, si arbor est: non enim hoc sensu, sed intelligentia judicatur. Si enim falsa arbor est, non est arbor; si autem arbor
Abbreviated transcription (Latin):
cecitati meae blandiri audent᷑. RCon¬
cludumus sĩplac& hoc primum uolu¬
men. ut icm in secundo aliquam quȩ
commoda occurrerit caggrediumur
uiam: Nonenim huio caffectioni tuue.
amoderataeaexercitatione cessandũ
est. HNon sinum omnino concludi
hunc libellum  pisimihi modicum quo
intentus sim deuicinialucis apperue¬
ris. RCerit tibuille medicus morem:
Nam nescio quisme quo deducumͣ fulgor
inuitat & tangit. Itaq accipe intentus.
HDic orote acrape qͥouis. RUnimam
RAnimam
tecerte dicis & dm̃ uelle cognoscere. H
Hoc est totum negotium meum. RNI¬
hil neamplius. H Xibilprorsus. R
Quid ueritatem nonuis conprehendere:
E quasi uero possum haec nisiꝑ illum cog¬
noscere: RErgo prius ipsucogoscenda
est perquum possunt illa cognosci.H
Nihilabnuo: Rprimo itaq illud uidea¬
mus cum duo uerba sint ueritas. &ue¬
rum utrum tibi &iam res duue istis
uerbis si gnificuri an una uideatur.
Hucceres uidentur. Namut cliud ẽ

Expanded text:
caecitati meae adhuc blandiri audent. Ccaecitati meae adhuc blandiri audent. Ccludamus, si placet, hoc primum volumen, ut jam in secundo aliquam, quae commoda occurrerit, aggrediamur viam. Non enim huic affectioni tuae a moderata exercitatione cessandum est. A. Non sinam omnino concludi hunc libellum, nisi mihi modicum quo intentus sim de vicinia lucis aperueris. R. Gerit tibi ille medicus morem. Nam nescio quis me quo te ducam fulgor invitat et tangit. Itaque accipe intentus. A. Duc, oro te, ac rape quo vis. R. Animam te certe dicis, et Deum velle cognoscere? A. Hoc est totum negotium meum. R. Nihilne amplius? A. Nihil prorsus. R. Quid? veritatem non vis comprehendere? A. Quasi vero possim haec nisi per illam cognoscere. R. Ergo prius ipsa cognoscenda est, per quam possunt illa cognosci. A. Nihil abnuo. R. Primo itaque illud videamus, cum duo verba sint veritas et verum, utrum tibi etiam res duae istis verbis significari, an una videatur. A. Duae res videntur. Nam, ut aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
quidcrucias. quid tantum fodis calte quȩ
descendis: ium flere nonduro iumiam
nihil ꝓmitto. Nihil presumo : ne medeis¬
tis rebus interroges. cestedicis quod
ille ipse quem uidere: ardeo Nouerit
quando sim sunds : faciut quod pluc&.
Quando pluc& sese ostendat : Iamme
totum eiusclementiae. curaeq: cõmitto.
semel deillo credidi quod sic ergase
tudinem uidero pronunciabo:. Pror¬
sus nihil adiud facias. sediam cohib&e
alacrimis & stringe animũ multum
omnino fleuisti. & hoc omninomor¬
b iste pectoristui grauiter accepit.
ħModumuis habere lacrimasmeas.
cum miseriue mecce modum non
uideum: aut ucdũdinem corporis
considerure meiubes. cumego ipse ta¬
beconfectussim sed quaesote sĩ quid in
meuales ut me temptes ꝑccliqua con¬
pendia ducere: ut ueluicinitate non¬
nulla lucisillius quam siquid ꝓficitolle¬
rare iumpossum. Pigeat meoculos¬
refferre udillas tenebrcs qͦs reliquis
sita menreliquiue & huc dicendȩ sut q̃

Expanded text:
Quid crucias? quid tantum fodis alteque Quid crucias? quid tantum fodis alteque descendis? Jam flere non duro, jamjam nihil promitto, nihil praesumo, ne me de istis rebus interroges. Certe dicis quod ille ipse quem videre ardeo, noverit quando sim sanus; faciat quod placet: quando placet sese ostendat; jam me totum ejus clementiae curaeque committo. Semel de illo credidi quod sic erga se tudinem videro, pronuntiabo. R. Prosus nihil aliud facias. Sed jam cohibe te a lacrymis, et stringe animum. Multum omnino flevisti, et hoc omnino morbus iste pectoris tui graviter accipit. A. Modum vis habere lacrymas meas, cum miseriae meae modum non videam? aut valetudinem corporis considerare me jubes, cum ego ipse tabe confectus sim? Sed, quaeso te, si quid in me vales, ut me tentes per aliqua compendia ducere, ut vel vicinitate nonnulla lucis illius, quam, si quid profeci, tolerare jam possum, pigeat oculosreferre ad illas tenebras, quas reliqui; si tamen relictae dicendae sunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi qui sanantur: Nos autem quantũ
emerserimus uidemur nobis uidere
quantum autem mersieramus . Et qͦđ
ꝓgressi fueramus. Nec cogitare nec
sentire ꝑmittimur: & in comparatio¬
ne grauioris morbi. scnas eẽ non
credimus: Non ne uides quae ueluti
securi haesternodie ꝓnunciaueramꝰ
nullanos ium pestedetiner: Nihilq
amcre nisi sapientiam. c& erauero
non nisi propteripsum quuerere
aut uelle : quãtisordidus : quã  foedus
quũ execrabilis. quã horribilis conplexis
semineus uidebatur. quando internos
deuxoris cupiditate quaesitum est.
cesteista nocte uigiluntes cumrursus
ecdem nobiscum ageremus. sensisti
quamte cliter quum presumserus ima¬
ginitue illȩblandiciue &amuria
suauitus titillauerit. longequidem
longe minus quam sol&. sed item longe
aliter quam putcuueras. ut tibi secratis¬
simus ille medicus utrumq monstrar&.
&unde cura eius eu caseris. & quid curan¬
dum remanecit : H Tace obsecrotuce

Expanded text:
ipsi qui sanantur. Nos autem quantum ipsi qui sanantur. Nos autem quantum emerserimus, videmur nobis videre: quantum autem mersi eramus, et quo progressi fueramus, nec cogitare, nec sentire permittimur, et in comparatione gravioris morbi sanos esse nos credimus. Nonne vides quam veluti securi hesterno die pronuntiaveramus, nulla jam nos peste detineri, nihilque amare nisi sapientiam; caetera vero non nisi propter istam quaerere aut velle? Quam tibi sordidus, quam foedus, quam exsecrabilis, quam horribilis complexus femineus videbatur, quando inter nos de uxoris cupiditate quaesitum est! Certe ista nocte vigilantes, cum rursus eadem nobiscum ageremus, sensisti quam te aliter quam praesumpseras, imaginatae illae blanditiae et amara suavitas titillaverit; longe quidem longe minus quam solet, sed item longe aliter quam putaveras; ut sic tibi secretissimus ille medicus utrumque demonstraret, et unde cura ejus evaseris, et quid curandum remaneat. 26. A. Tace, obsecro, tace.
Abbreviated transcription (Latin):
tisq opusest ut adillã lucem abhistene¬
bris euolemus. quae ser ne ostendere
quidem dignatur in hac cauea inclusis.
nisitades fuerint ut ista ueleffructa uel
dissoluta possint in auras suas euade¬
re: Itaq quando fueristulis ut nihil
te prorsus terrenorum delect&. mihi
crede eodem momento. eodenspungto
temporis uidebis quod cupis : H Quan¬
do istucerit orote. Nonenim puto pos¬
se mihi huecinsummum uenire con¬
temitum. Nisiuidero illud in cuius con¬
paratione istasor descant RHoc mo¬
re tum tenebras non aamabo cum
solem uidero. Uid&ur enim quasi
& hoc ador dinem ꝑtinere quod lon¬
reẽ secds: amut enimtenebras eoquod
scnds non est solem autem nisi sunus
uidere non potest: & in eo scepe fulli¬
tur animus ut sanum seput&. & sese
iuctut : Et quia nondum uid&. ueluti
iure conquueritur : Nouit autem illa
pulchritudo quando seostendat. Ipsa
enĩ&medici fungitur munere : meli¬
usq intellegit qui sint suni quã idem

Expanded text:
tisque opus est, ut ad illam lucem ab his tenetisque opus est, ut ad illam lucem ab his tenebris evolemus: quae se ne ostendere quidem dignatur in hac cavea inclusis, nisi tales fuerint ut ista vel effracta vel dissoluta possint in auras suas evadere. Itaque, quando fueris talis ut nihil te prorsus terrenorum delectet, mihi crede, eodem momento, eodem puncto temporis videbis quod cupis. A. Quando istud erit, oro te? Non enim puto posse mihi haec in summum venire contemptum, nisi videro illud in cujus comparatione ista sordescant. 25. R. Hoc more: Tum tenebras non amabo, cum solem videro. Videtur enim quasi et hoc ad ordinem pertinere, quod longe est secus. Amat enim tenebras, eo quod sanus non est; solem autem nisi sanus videre non potest. Et in eo saepe fallitur animus, ut sanum se putet et sese jactet; et quia nondum videt, veluti jure conqueritur. Novit autem illa pulchritudo quando se ostendat. Ipsa enim medici fungitur munere, meliusque intelligit qusint sani, quam iidem
Abbreviated transcription (Latin):
inde luna. Deindecurorae fulgor. &
albescentis cuelinitor : In quib: seucitius
seutardius siue ꝑ totum ordinem siue
quib:dim contemtis ꝓsuaquisq uaditu¬
dines suescens si netrepidatione & cum
magna uoluptate solem uidebit: tade
aliquid sapientiae studiosissimis Nec
acute icm tacm̃ uidentibus magistri
optimi fuciunt. faam ordine quod am
adecm ꝑuenire bonae disciplinue offi¬
cium est: sine ordine autem uix credibi¬
lis felicitatis. sed hodie sactis ut puto
scripsimus. parcendumẽ ualitu dini &¬
ciliodie H. Daquueso in quã iam sipo¬
tes illum ordinem: duc. age quauis ꝑ q̃:uis.
quomodouis. Impera quae uisdura
quae lib& ardua quae tam̃ in mea potes¬
tate sinc. ꝑquem me quodesiderio ꝑuentu¬
rum eẽ non dubitem: RUnum ẽ quod¬
tibi possum praecipere Nihilam plius no¬
uipaenitus esse ista sensibilia fugienda.
cauendumq: magnopere dumhoccor¬
pusugimus. nequoeorum uiscopinnae
nostrae in pediatur. quib: integris ꝑfec¬

Expanded text:
inde luna, deinde aurorae fulgor, et inde luna, deinde aurorae fulgor, et albescentis coeli nitor. In quibus seu citius seu tardius, sive per totum ordinem, sive quibusdam contemptis, pro sua quisque valetudine assuescens, sine trepidatione et cum magna voluptate solem videbit. Tale aliquid sapientiae studiosissimis, nec acute, jam tamen videntibus, magistri optimi faciunt. Nam ordine quodam ad eam pervenire bonae disciplinae officium est, sine ordine autem vix credibilis felicitatis. Sed hodie satis, ut puto, scripsimus; parcendum est valetudinilio die: Da, quaeso, inquam, jam si potes, illum ordinem. Duc, age qua vis, per quae vis, quomodo vis. Impera quaevis dura, quaelibet ardua, quae tamen in mea potestate sint, per quae me quo desidero, perventurum esse non dubitem. R. Unum est quodtibi possum praecipere nihil plus novi. Penitus esse ista sensibilia fugienda, cavendumque magnopere, dum hoc corpus agimus, ne quo eorum visco pennae nostrae impediantur, quibus integris perfec
Abbreviated transcription (Latin):
trisnos doceat quantum potest quomo¬
doseillud habit&: Nam sunt non nulli
oculitam sani &uidiquise mox ut a pesti
fuerint in ipsum solem sineulla trepida¬
tione conuestant: his quodam modo ip
sasanitas duxẽ. nec dd̾ctore indigent sed
sola fortasse admonitione: hiscredere
sperare. Amuresctis ẽ: Aliiuero ipso
quem uidere uehementer desiderant
fulgore feriuntur . &eo non uiso scepe
intenebras cum delectatione reddeur.
Quib: periculo sum ẽ quauis icc̃talibus
ut sanirecte dicipossint uelle ostendere
quod cadhuc uidere nonualent. Ergoisti
exercendi sunt prius. &eorum amor
utilit̃ differendus atq: nutriendus est.
Primo enim quaedam illis de monstran¬
dasunt quae non ꝑselucent. sedꝑ lucem
uideri possunt. ut uestis cut paries aut
aliquid horum Deinde quodnon ꝑse
quidem. sed tamen ꝑ illam lucem pulchri¬
Nectamen ituradiatum ut oculos ledat:
Tunc fostusse terrenus iste ignis modes¬
te demonstrandus ẽ: Deinde sidera. de¬

Expanded text:
ris nos doceat quantum potest, quomodo se illud habeat. Nam sunt nonnulli oculi tam sani et vegeti, qui se, mox ut aperti fuerint, in ipsum solem sine ulla trepidatione convertant. His quodammodo ipsa lux sanitas est, nec doctore indigent, sed sola fortasse admonitione. His credere, sperare, amare satis est. Alii vero ipso quem videre vehementer desiderant, fulgore feriuntur, et eo non viso saepe in tenebras cum delectatione redeunt. Quibus periculosum est, quamvis jam talibus ut sani recte dici possint, velle ostendere quod adhuc videre non valent. Ergo isti exercendi sunt prius, et eorum amor utiliter differendus atque nutriendus est. Primo enim quaedam illis demonstranda sunt quae non per se lucent, sed per lucem videri possint, ut vestis, aut paries, aut aliquid horum. Deinde quod non per se quidem, sed tamen per illam lucem pulchrinec tamen ita radiatum ut oculos laedat. Tunc fortasse terrenus iste ignis modeste demonstrandus est, deinde sidera, de
Abbreviated transcription (Latin):
Prums quid hoc planius. quid crebrius
disciplinis liberadibus eruditi. siquidẽ
illassine dubio inse obliuione obrutas
erunt discendo. & quodũ modo refodi¬
unt. Nontam̃ contemtisunt nec sete¬
nendo nectotam faciem ueritatis cu¬
ius quidum in illis astib ium splendor
subruit la&ut la&issimue atq plenis¬
simȩ intueantur: sẽdexhis quidam fulsi
colores utq formãe uel ut inspeculũ
cogitationis effundur. ftlluntq: in qui¬
rentes suepȩ ac decipiunt. putantes¬
illud totum esse quod norunt uel qđ
inquirunt : Ipsȩ sunt illȩ imaginatio¬
nes magna cautione uitandȩ quue
dephenduntur fullaces cum cogitatio¬
nis uuriuto quusi speculo uariantur:
cum illa fucies ueritatis una&immu¬
tubilis maneat qulm enim alterius
utq ul terius magni tudinis quadra¬
tum sibi cogitatio depingit & quasian¬
te oculos prefret᷑. sed mens interior
quae uult uerum uidere. adillud sẽpo¬
tius conuestat sĩ potest secundum qđ

Expanded text:
rum? A. Quid hoc planius? aut quid crebrius rum? A. Quid hoc planius? aut quid crebrius disciplinis liberalibus eruditi; siquidem illas sine dubio in se oblivione obrutas eruunt discendo, et quodammodo refodiunt: nec tamen contenti sunt, nec se tenent donec totam faciem veritatis, cujus quidam in illis artibus splendor jam subrutilat, latissime atque plenissime intueantur. Sed ex his quidam falsi colores atque formae, velut in speculum cogitationis se fundunt, falluntque inquirentes saepe, ac decipiunt putaillud totum esse quod norunt vel quod inquirunt. Ipsae sunt illae imaginationes magna cautione vitandae; quae deprehenduntur fallaces, cum cogitationis variato quasi speculo variantur, cum illa facies veritatis una et immutabilis maneat. Tum enim alterius atque alterius magnitudinis quadratum sibi cogitatio depingit, et quasi ante oculos praefert; sed mens interior quae vult verum videre, ad illud se potius convertat, si potest, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
non dũ uerũ uider̃. fallitamen decipi quice
non possunt. & quidquaerant sutisnor
at sitibi quispium dicatte post paucos
dies risisse quamnatus es: non audes
dicere stdsum eẽ. & siccuctor sit cuifidis
habenda est. Non recordaturus sedcre¬
diturus es. totum enim. tempus illudua¬
lidiss̃matibi obliuione sepultumẽ. An
aliter putas m Prorsus consentioR
Haec igitur ubilla obliuione plurimũ
differt sed illa medicaẽ. Nũ estadiure¬
cordactioni reuisendȩq ueritati ꝓprior
citq uicinior. cuisimile ẽ quandouide¬
mus cliquid certosquae recognoscimꝰ
nos iduidisse aliquando atq: nosse affir¬
quem nobis in notutiam uenerit sũta¬
gimus repetere utq: recolere. ut side ho¬
mine nobis contigerit &ium quuerimic
ubieum nouerimus. quod cumille cõ¬
mem orauerit. repente totares memo¬
rice quasi lumen infunditur: nihilq am¬
plius ut reminis camur laboratur.
an hocgenus ignotum tibi est aut obscu¬

Expanded text:
nondum verum vident; falli tamen decipique nondum verum vident; falli tamen decipique non possunt; et quid quaerant, satis norunt. At si tibi quispiam dicat te post paucos dies risisse quam natus es, non audes dicere falsum esse: et si auctor sit cui fides habenda est, non recordaturus, sed crediturus es; totum enim tempus illud validissima oblivione tibi sepultum est: an aliter putas? A. Prorsus consentio. R. Haec igitur ab illa oblivione plurimum differt, sed illa media est. Nam est alia recordationi revisendaeque veritati propior atque vicinior: cui simile est quando videmus aliquid, certoque recognoscimus id nos vidisse aliquando, atque nosse affirquem nobis in notitiam venerit, satagimus repetere atque recolere. Ut si de homine nobis contigerit, etiam quaerimus ubi eum noverimus: quod cum ille commemoraverit, repente tota res memoriae quasi lumen infunditur, nihilque amplius, ut reminiscamur, laboratur. An hoc genus ignotum tibi est, aut obscu
Abbreviated transcription (Latin):
libens. sed illuds altem imp&rem ante quã¬
terminum uolum ini statuis. ut quid int̃¬
sit interueram sĩ gurãꝗ intellegentia
continetur. & eum quam sibi fingit cogita¬
tio quae grecae phantasia siuephantas¬
ma dicitur breuiterex ponus Rhoc
quaeris quiꝰd uidere mnisimundis simus¬
oculꝰ non potest. & ad cuius rei uisionem parũ
es exercitutus . Neq nunc ꝑistos cricuit¬
mitus aliud quã exercitationem tuam
ut illud uidere sis idoneus operamur: ta¬
m̃ inter eẽ plurimum quomodo possit
doceri fortasse breuiter plunum facio.
ficenimte aliquid esseoblitum. aliosq te
elle quasiin memoricm reuoci
Dicuntergo illinum quidnam hoc estaut
illud diuersũ uelud similia ꝓferentes.
Tuuero nec illud uides quod recorduri
cupis. &tam̃ uides Non hoc eẽ quod dici¬
tur : Num quinnam tibi cum hoceuenit
omnimodo uid&ur obliuio: Nu ipsu
discr&io quam non ammititur quod
fulso ammoneris. parsquuedum recor¬
dationis est HIt ccuidetur RTalesergo

Expanded text:
libens. Sed illud saltem impetrem, antequaterminum volumini statuas, ut quid intersit inter veram figuram, quae intelligentia continetur, et cam quam sibi fingit cogitatio, quae graece sive phantasia sive phantasma dicitur, breviter exponas. R. Hoc quaeris quod videre nisi mundissimus non potest, et ad cujus rei visionem parum es exercitatus; neque nunc per istos circuitus aliud quam exercitationem tuam, ut illud videre sis idoneus, operamur: tamen interesse plurimum quomodo possit doceri, fortasse breviter planum facio. Fac enim te aliquid esse oblitum, aliosque te velle quasi in memoriam revocare. Dicunt ergo illi: Numquidnam hoc est, aut illud? diversa velut similia proferentes. Tu vero nec illud vides quod recordari cupis, et tamen vides non hoc esse quod dicitur. Numquidnam tibi cum hoc evenit, omni modo videtur oblivio? Nam ipsa discretio, qua non admittitur quod falso admoneris, pars quaedam recordationis est. A. Ita videtur. R. Tales ergo