comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pudicicia. Sicut eĩ om̃s bonos moreᷤᷤ
pcurat et custodit ĩ uiris prutẽcia: sic
in feĩa cũctos honestos actus fouet.
nutrit. et custodit pudicicia. Sertus¬
Quia nichil ꝓficit dũandi hr̃e potesta¬
tẽ. si dñs ip̃e nõ hẽat uirtutis rigorem.

Expanded text:
pudicitia. Sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in viris prudentia; sic et in feminis cunctos honestos actus nutrit, et fovet, et custodit pudicitia. Puquia nihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat virtutis rigorem.
Abbreviated transcription (Latin):
qui gradus sui honorẽ inter hõies reqͥ¬
rit. s mĩsterii sui dignitatẽ coram deo
ꝓ quo legatõne fungitur nõ custodit.
plebs sine disciplina. Que dũ discipli¬
ne ex̾citatõib nõ seruit dño. cõi se ꝑdi¬
tõis laqueo cõstringit. Duodecimus¬

Expanded text:
qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. plebs sine disciplina, quae, cum disciplinae exercitationibus non servit, communi se perditionis laqueo constringit: i
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd qñ dicimꝰ tͥgnitadies.
u̾bi grã transierunt dicimꝰ et
nectes. Nõne ip̃o noĩe dieꝵ in¬
cludimꝰ et noctes. Ingenesi qͥd
dies unus. Ergo dies totꝰ cũ
sua nocte est. Nox enĩ diei ser¬
uit. nõ dies nocti. Qͥcqͥd facis ĩ
carne mortali iusticie d ẜuire
Quidq̇̈d facis ex pcepto dĩ. non
pp̃ emolum̃ta carnis fiat ne dieᷤᷤ

Expanded text:
 dicimus, Triginta dies, verbi causa, transierunt, non dicimus et noctes? nonne et in ipso nomine dierum includimus noctes? In Genesi quid dies unus . Ergo dies totus cum sua nocte est; nox enim diei servit, non dies nocti. Quidquid facis in carne mortali, justitiae debet servire; quidquid facis ex praecepto Dei, non propter emolumenta ca
Abbreviated transcription (Latin):
tate. lict̾is tius caroiꝰ respõdisse.
ꝙͣ debui. Cuiꝰ rei cãs nollẽ q̃re¬
res ne molestius me feras diu¬
cius excus ãtẽ. ꝙ̃ ꝑtulisti tardiꝰ
rescribetẽ. Cũ ego te mͥali ofte¬
siom mee facile ignosc̾e ꝙ̃ de mea

Expanded text:
itate, litteris tuis tardius respondisse. quam debui. cuius rei causas nollem quaereres, ne molestius me feras diutius excusantem. quam pertulisti tardius rescribentem, cum ego te malim offensioni meae facile ignoscere quam de mea
Abbreviated transcription (Latin):
Nõie aq̃. młta sigͥficant᷑
quibusdã cõsiliũ significat. Ha¬
bes quodam loco dcm. Rons
uite. cõsiliũ possitẽtis eũ. Ergo
ꝑ diu̾sa loca scripturaꝵ. nomen

Expanded text:
significat, ocis consilium significat. Habes quodam loco dictum, Fons vitae consilium, possidentibus eum . Ergo per diversa loca Scripturarum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
humana oppinio ꝙ quadã
arte mulieꝵ et põtate demo¬
nuim hommes cõn̾ti possũt
iniupos et iumenta. et que¬
oꝑa iteꝵ ad se redire. nec fieri
meis mentem bestialem s
rõnalem humanam q ẜuãi¬
I uc sic intelligendum est.
qm̃ demones nacuras nõ
creant. S aliquid tale face
possunt. ut uideantur esse
que non sunt. Nulla enim
arte uł potestate aĩmus sed
nec corpͥus quidem aliqua
rõne in menbra et liniam̃¬
Sed phancasticum honuĩs
ꝙ etiam cogitando siue sõpni¬
ando ꝑ reꝵ in nũabilium ge¬
pus non sit corporr similes
formas mira celeritate capͭ
ESopitis enim et oppres¬
sis corporeis hominum sen¬
sib ad alienum sensum fi¬
gura corporea ꝑduci potest.
Ita tũ ꝙ corpora ip̃a hominũ
alicubi iaceant uiuentia
quidez. E ed mulco graniꝰ
sius sensib obfacis. Phan¬
tasticum autem illud ueluci
que onera siuera sunt cor¬
pora portantur a demõib
ut iudatur hominib ꝑtĩ
uera hominum corpora. ꝑtĩ¬

Expanded text:
humana opinio, quod quadam arte mulierum et potestate daemonum homines converti possint in lupos et jumenta, et quaeopera iterum ad se redire, nec fieri in eis mentem bestialem, sed rationalem humanamque servari. Hoc sic intelligendum est, quoniam daemones naturas non creant, sed aliquid tale facere possunt, ut videantur esse quod non sunt. Nulla enim arte vel potestate animus, sed nec corpus quidem aliqua e in membra et liniamesed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia gepus non sit, corporum similes formas mira celeritate capit, sopitis aut oppressis corporeis hominis sensibus, ad aliorum sensuum figuras corporeas perduci potest: ita tamen quod corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera onerum corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
cu abstinere. et unde subsistec
genus hũmanum Utina
hoc om̃s ueslent. Dum taxat
in caritate de corde puro et
conscientia bona. et fide non
ficta. quia muito citiis dĩ ci¬
uitas compleretur. et accelera
ret cerminus secli. Quid enĩ
aliud hortari uidetur apis o

Expanded text:
tu continere, unde subsisteret genus humanum? utinam omnes hoc uellent dumtaxat in caritate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta! multo citius dei ciuiretur terminus saeculi. Quid enim aliud hortari apparet Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
De remissione aũt pcc̃oꝵ utru
per bap̃m apud hereticos fiat. ꝙ
michinidẽtur iam in alio uolu¬
mine scripsi. s etiam hic breuiter
cõmemoro sic fit illic remissio
tursus debita redeant per heresis
aut scismatis obstinationem.
et scismatici ẽ e desinant. et eoꝵ
que milles redierant pcc̃or pur¬
gationem in unitatis uincło ca¬
ritate oꝑante mereantur. Si aũt
ꝙuis apud heretices uł scismatico
discordie feditatem. et dissenti¬
oms miquitatem. tunc incipit
ualere icem baptismus ad dim¬
tenda pcc̃a. cum ad ecc̃ie pacem
uen̾it. ut n̾e dimissa non recine¬
antur. neq ut ille bap̃s qĩ alienꝰ
aut alius improbetur. aut alter
tradatur. sed ut item qui foris
dem

Expanded text:
De remissione autem peccatorum, utrum per baptismum aput haereticos fiat, quid mihi uideretur iam in alio uolumine scripsi; sed etiam hic breuiter commemoro. si fit illic remissio ursus debita redeunt per haeresis aut schismatis obstinationem, et schismatici esse iam desinant et eorum quae in illos redierant peccatorum purgationem in unitatis uinculo caritate operante mereantur. si autem, quamuis aput haereticos uel schismaticos discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut alter tradatur, sed ut idem ipse, qui tem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Discite ꝯ miẜi et cãs cogͦscite rerum.
Qd̾ sumꝰ. et qͥdnã uicturi gigiim᷑ ordo¬
¶ Quis datus ẽ. aut mete. qd molł ferꝰ et uñ.¬
¶ Otile nũmus h. prie. carisq ꝓpiquis.
¶Otũ elargiri deceat. qũe te deus ẽẽ.
¶Iussit. et humana quaꝑte locatꝰ es ĩre.¬

Expanded text:
Discite, o miseri, et causas cognoscite rerum. Quid sumus, et quidnam victuri gignimur, ordo Quis datus, aut metae quam mollis flexus, et unr utile nummus habet, patriae carisque propinquis quantum elargiri deceat, quem te deus esse iussit et humana qua parte Iocatus es in re
Abbreviated transcription (Latin):
xb. Actõ in hac uita pia est.
eisq usq ad islicita instigantib cogẽ¬
tib ue nõ ced̾e. Et ubi ceditur. indiu̾gẽ¬
tiam. atq ut nõ cedatur adiutorium
dei. afftureligiose pietatis exposcere.
In ꝑadyso autẽ. si nemo p̾casset non
eet actõ pietatis. expugnare uitia. s fe¬
licitatis eẽt mansio. uicia nõ hr̃e. Ati¬

Expanded text:
. Actio in hac vita pia est Deisque usque ad illicita instigantibus cogentibusve non cedere; et ubi ceditur, indulgentiam, atque ut non cedatur, adjutorium Dei, affectu religiosae pietatis exposcere. In paradiso autem, si nemo peccasset, non esset actio pietatis expugnare vitia: quia felicitatis esset permansio vitia non habe
Abbreviated transcription (Latin):
Nec m laudibus
caritatis quod dictum est oĩa
credit. sic accipientoum est ut
caritati cĩpiam derogemus si
quod audierit non statim cre¬
dcõit quidquid eadem caritas
admonet non facilet aliquid
mali de frẽ ẽẽ credendum. et
cum tale aliquio dicitur. hoc
ad se mag̾ mag̾ nirdicat ꝑui¬
nere non credat. Postremo
ip̃a caritas que omnĩa credit.
non om̃i spuĩ credit. ac pħu¬

Expanded text:
nec in laudibus caritatis quod dictum est: omnia credit, sic accipiendum est, ut caritati cuiuspiam derogemus, si non quod audierit statim crediderit. quid quod eadem caritas admonet non facile de fratre mali aliquid esse credendum et, cum tale aliquid dicitur, hoc ad se magis iudicat pertinere ne credat ? postremo ipsa caritas, quae omnia credit, non omni spiritui credit ac p
Abbreviated transcription (Latin):
tant xp̃ianam religionem pp̃ea
irridendam potius qm̃ tenen¬
dam. quia in ea non res que
uideatur ostenditur. sed fides
reꝵ que non uidentur hõib
iiꝑatur. Nos gͦ ad hos refel¬
rendos qui prudentur fibi in¬
dentur nolle credere quod
uidere non possunt. et si nõ
ualemus humanis aspectibꝰ
mostrare dĩna que credimꝰ
tamen humanis mentibus
etiam illa que non indentur
credenda ẽẽ mostramꝰ. ac pͥ¬
mũ isti ques occulis carneis
sic stulticia fecit obnoxics ut
qd̃ ꝑ eos non cernunt non exi
stiment eẽ credendum . admo¬
nendi sunt ꝙͣ multa non solũ
credant. ueꝵ etiam sciant q̃
talib occłis uideri non possũt
q̃ cũ sint inuͣabilia. in ip̃o aĩo
nrõ cuiꝰ ĩuisibił est natura
ut alia taceam fides ip̃a qua
credimus siue cognitio qua
nos uł credere aliquid uel ñ
crede nouimꝰ cum prorsus
aliena sit ab istoꝵ aspectib
mroum tam claꝵ. Quio¬
ue tam certum int̾ioribus
uisib animoꝵ. Quomodo
ergo credendum non ẽ quod

Expanded text:
tant christianam religionem propterea ridendam potius quam tenendam, quia in ea, non res quae videatur ostenditur, sed fides rerum quae non videntur, hominibus imperatur. Nos ergo ad hos refellendos, qui prudenter sibi videntur nolle credere quod videre non possunt, etsi non valemus humanis aspectibus monstrare divina quae credimus, tamen humanis mentibus etiam illa quae non videntur credenda esse monstramus. Ac primum isti, quos oculis carneis sic stultitia fecit obnoxios, ut quod per eos non cernunt, non sibi existiment esse credendum, admonendi sunt quam multa non solum credant, verum etiam sciant, quae talibus oculis videri non possunt. Quae cum sint innumerabilia in ipso animo nostro, cujus invisibilis est natura, ut alia taceam, fides ipsa qua credimus, sive cogitatio qua nos vel credere aliquid, vel non credere novimus, cum prorsus aliena sit ab istorum conspectibus m, tam clarum, quid tam certum est interioribus visibus animorum? Quomodo ergo credendum non est quod
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis cogente apud fratreᷤᷤ
uł apud extraneos hospitatur
ubi mulieres intersint. oĩo
se arctet. ne passibilitate anqͣ
uicietur semotus ac secretus
deo uacet uł sibi. nenitus ca¬
piatur adyabolo. et qui foris
capi nõ potuit. apud sucs ca¬
dat. qui hostes etfugit ad tp̃s
pro salutarib cansis ꝓcedat
conspectu cito festinet. ubiq
gustanda ẽ cum mulieribus
non continuanda pñtia. S
gitiua. proteruitatis cẽptam̃
ta sunt representari semꝑ in
medium. et ꝑdicionis medi¬
tatio et freq̃ntatum int̾ mu¬
lieres celebrare processumi. de
damen imposuit dicens. In
medio musieꝵ noli assidiuis
ẽẽ. Sic igit᷑ ambulate sic agi¬
te ut semꝑ in cłicis ecc̃ĩe senͣ¬
tus candidꝰ constet. S eu̾itas
in nobis contra feminas ui¬
geat. auctoritas polleat uigor
teneatur. grauitas uen̾etur.

Expanded text:
rofectione cogente apud fratres rofectione cogente apud fratres uel apud extraneos hospitatur, ubi mulieres intersunt, omnino se artet, ne passibilitate aliqua uitietur. semotus ac secretus Deo uacet et sibi, ne intus capiatur a diabolo, et qui foris capi non potuit apud suos cadat. qui hostes effugit, ad tempus pro salutaribus causis procedat conspectu festinet. ubique gustanda est cum mulieribus, non continuanda praesentia,gitiua. proteruitatis enim iam coepta sunt repraesentari semper in medium, et perditionis meditatio est frequentatiuum inter mulieres celebrare processum. de deramen inposuit dicens : in medio mulierum noli assiduus esse. sic igitur ambulate, sic agite, ut semper in clericis ecclesiae senatus candidus constet. seueritas in nobis circa feminas uigeat, auctoritas polleat, uigor teneatur, grauitas ueneretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uos qnͣtum ualeo et ultra
qmͣ ualeo. ut hinc sint stu¬
dia õĩum cłicoꝵ ut singula¬
ritatis in acusabił se cessione
fungantur. ne aut ip̃i ꝑ feĩ¬
nas. aut femine per ilos ad
ignominiosa ludribria pro¬
uocentur. Si quis ht mat̾m
aut filiam. uł sororem uł cõ¬
ugem uł cognatam. sic it Re
sibi adhibeat alienas qd̾si nõ
possunt ip̃e que sunt proxime
sine famulaꝵ ministerio ur si¬
ne amicaꝵ solatio intẽe expedi
ut migrẽt ad alio domiciliũ
neantur. Humanum est enm
ut nec csicus illas neciis feĩnis
fraudet. nec ip̃e clĩcum ꝑ ĩportu¬
nas feminas sordident. Assignͣ¬
ri possunt sanctis mulieribus
cum quib uiuant. dummo
cum cierico femina nlla cõma¬
neat non despecta. non netula
sine affinitate peculiariter sus¬
cipienda ẽ. ad domesticum ob¬
seqͥum. quia mag̾ cito delinqͥ¬
tur ubisine suspictione secu¬
rum põt ẽẽ delictum. Maxĩe
gens speciosam efficit quid¬
quid fedum uł horridum fu¬
erit. Si quis autem modo ꝑ¬

Expanded text:
uos quantum ualeo et ultra quam ualeo haec sint studia omnium clericorum, ut singularitatis inaccusabilis secessione fungantur, ne aut ipsi per feminas aut feminae per illos ad ignominiosa ludibria prouocentur. si quis habet matrem uel filiam uel sororem uel coniugem uel cognatam, sic habeatsibi adhibeat alienas. quod si non possint ipsae quae sunt proximae sine famularum ministerio uel sine amicarum esse solacio, expedit ut migrent ad aliud domicilium neantur. humanum est enim, ut nec clericus illas necessariis feminis fraudet nec ipsae clericum per inportunas feminas sordident. adsignari possunt sanctis mulieribus, cum quibus uiuant, dummodo cum clerico femina nulla commaneat. non despecta, non uetula sine adfinitate peculiariter suscipienda est ad domesticum obsequium: quia magis illic cito delinquitur, ubi sine suspicione securum potest esse delictum, maxime gens speciosum efficit quicquid foedum uel horridum fuerit. Si quia autem modo p
Abbreviated transcription (Latin):
uigiis. Aullius uiri poste¬
roris m̾uuer ee uxor esse¬
incipit. nisi prioris ẽẽ desierit.
Esse aũt deficiet uxor prioris
simoriatur uir eius. non si for¬
nicetur. licite itaq dimittitur
coniux ob cãm formeationis.
Seo manet uincłm prioris
pp̃ quod fit reus adulcerii qͥ
onnissam duxerit etiam ob
cãm fornicationis. sicut enĩ
manente in se sacro regenera¬
tionis excomuĩcatur cuꝰ qmͣ
reus criminis etiam illo sacͣ¬
mento caret et si nonqmͣ re¬
concilierur deo Ita manente
in se ninculo federis coniuga¬
lis uxor dimittitur ob cãm for¬
nicationis.nec carebit illo inĩ¬
culo etiam simĩqm reconcili¬
etur uiro. Carebit autem. Si
mortuus fuerit uir eius. Re
nõ excomuicatꝰ io numqmͣ ca¬
rebit regenerations sacrõ
etiam sin̾on reconcilietur. qr¬

Expanded text:
unt. nullius uiri posterioris mulier uxor esseincipit, nisi prioris esse desiuerit. esse autem desinet uxor prioris, si moriatur uir eius, non si fornicetur. licite itaque dimittitur coniux ob causam fornicationis; sed manet uinculum pudoris, propter quod fit reus adulterii, qui dimissam duxerit etiam ob hanc causam fornicationis. Sicut enim manente in se sacramento regenerationis excommunicatur cuiusquam reus criminis nec illo sacramento caret, etiamsi numquam reconcilietur deo, ita manente in se uinculo foederis coniugalis uxor dimittitur ob causam fornicationis nec carebit illo uinculo, etiamsi numquam reconcilietur uiro; carebit autem, si mortuus fuerit uir eius. reus uero excommunicatus ideo numquam carebit regenerationis sacramento etiam non reconciliatus, q
Abbreviated transcription (French):
gustim doctrina tãq manus mr̃is
et uln a nutricis instable̾ regit par¬
uulũ: qũe si audias et sequaris. ut
tursũ te sermone salõis alliciam fi¬
li. coronam accipies gr̃aꝵ. Et infra¬

Expanded text:
gustini doctrina, tamquam manus matris et ulna nutricis, instabilem regat parvulum. Quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis alliciam: Fili, coronam accipies gratiar
Abbreviated transcription (Latin):
.Cherubin sedes dei ẽ. sicut scri¬
ꝑture tradunt. Celestis quedã
sedes sublimis quam ncs nõ
uidemꝰ. Sed u̾bum dei nouit
Sedsi tu uis ut sedeat in te deꝰ.
Sibonus eris sedes dei eris. sic
em̃ scriptum est. Sedes sapĩe

Expanded text:
Cherubim sedes Dei est, sicut Scripturae tradunt, coelestis quaedam sedes sublimis, quam nos non videmus; sed verbum Dei novit sed tu si vis ut sedeat in te Deus, si bonus eris, sedes Dei eris; sic. enim scriptum est, «Sedes sapie
Abbreviated transcription (Latin):
ps̃. R9. Qñ portas infirim̃i¬
tatem frĩs tui non te hone¬
rant peccata ip̃nis. Porro si
consentia̾nt.iam tua te pre¬
munt. non alterius. Quis¬
quis enim consenẜit. non

Expanded text:
. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit pec
Abbreviated transcription (Latin):
Monendum ne pitura bñfi¬
cia et transemicia expectentur
adeo quib et imiprobi homines
hũmdare possunt. Sed firiaet
sempiterna pro quib accipiẽdis
om̃a que inhoc munco bona pu¬
tantur. etiam mala penitus cõ¬
tempuenda sunt. Hic p̾stantis¬
simum illud et iicum exem¬
plum dominici hominis ꝓponen¬
dum qui cum se tot miraculis
tantam reꝵ potestatem hr̃e mõ¬
straret. et ea spreuit. que mas¬
na bona. et ea sustinuit q̃ mag

Expanded text:
monendumque, ne peritura beneficia et transeuntia expectentur a deo, quibus etiam praui homines abundare possunt, sed firma et sempiterna, pro quibus accipiendis omnia, quae in hoc mundo bona putantur et mala, penitus contemnenda sunt. hic praestantissimum illud et unicum exemplum dominici hominis proponendum est, qui cum se tot miraculis tantam rerum potestatem habere monstraret, et ea spreuit quae magna bona, et ea sustinuit quae mag
Abbreviated transcription (Latin):
illos homines ante pccm̃
ica genitalibo menbris ao
ꝓcrcandes filios imꝑare potu¬
issesicut ceteris que in quo¬
libet oꝑe aĩa sine usia mole¬
stia. et qiͣ pruitu libioinis
ineffabiliter q laudandus qͥ
etĩmĩmis sus oꝑib magnꝰ
ẽ. apibus donauit ut sic op¬
ciem liquorẽq. Cur incredi¬
bile uideat᷑ primis hoĩbus
talia fecisse corpora ut si nõ
peccassent et morbum quẽ¬
dam quo morerentur con
cepissent. eo nutu imꝑarẽt
menbris quib fetus exori¬
tur. quo pedib cum ambu¬
latur. ut neq cum ardore
seminaretur neq cum do¬
lore pareretur. Nunc nero
tñsgredienco p̾ceptum. mo¬
tum legis illius qui repu¬
gnat legi m̃tis in menbris
contempte mortis hr̃e me¬
ruerunt.¬

Expanded text:
illos homines ante peccatum ita genitalibus membris ad procreandos filios imperare potuisse sicut ceteris, quae in quolibet opere anima sine ulla molestia et quasi pruritu uoluptatis ineffabiliterque laudandus, qui et in minimis suis operibus magnus est, apibus donauit, ut sic opciem liquoremque mellis, cur incredibile uideatur primis hominibus talia fecisse corpora, ut, si non peccassent et morbum quendam, quo morerentur, continuo concepissent, eo nutu inperarent membris, quibus fetus exoritur, quo pedibus, cum ambulatur. ut neque cum ardore seminaretur neque cum dolore pareretur. nunc uero transgrediendo praeceptum motum legis illius, quae repugnat legi mentis, in membris conceptae mortis habere meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tibi custodem qui non dorm
neq dormitauit. et nõ mo¬
uebitur pes tius. Deus mũ¬
ꝙ est dormiens. siuis ergo¬
hre custodem non dormien¬
tem deuni elige custodem.
ne des ad mouendum pedez

Expanded text:
tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem
Abbreviated transcription (Latin):
beiuolecia et caritate cõsensio.
xlui. Uera amicicia nõ ẽ pẽsanda
tẽꝑalib cõmodis. s gratuito a¬
more putanda. Nemo eĩ p̃t ue
raciter amicus eẽ hõis. msi fuit
ip̃ius pͥmitus u̾itatis. Qrut di

Expanded text:
. tiam vera amicitia, non pensanda temporalibus commodis, sed gratuito amore putanda. Nemo enim potest veraciter amicus esse hominis, nisi fuerit ipsius primitus veritatis: quod
Abbreviated transcription (Latin):
corporeũ uł passibilem uł
paipabilẽ. et nuslã tui ꝑte.
corporeis occłis posse sentire.
nichil de sba tua acq natura.
nullo mõ ẽẽ uiolabile aut
cõpoĩtũ aut fictũ. Aut maiꝰ
aut inferiꝰ. Sed ꝑ oẽ modũ.
ex oĩ ꝑte sine deformitate ꝑsone
Sine qnͣcitate magnũ. Sine
qualitate bonũ. Sine tẽpore sẽ¬
pit̾nũ. Sine morte uitã Sñ
infirmicate fortem. Sine men¬
datio u̾itate. Sine loco ubiq
cotũ. Sine situ ubiq pñtem
Sine extensione oĩa implẽtẽ.
Sine cõcractõe ubi concurrẽtẽ
Sine motu oĩa tnͣscendẽtem.
Sine statu oĩa intra manen¬
tem. Sine indigentia omĩa
creãtẽ. Dine labore oĩa regẽ¬
tem. Sine tui initio oĩb ñi¬
tiũ dantẽ. Sine tui mutatõe
oia mirabilia facientẽ acq sẽ¬
ꝑ et ubiq regnantem. Sine
te dici põt. Multa eĩ dicimꝰ
s pleue to ꝙ es dice̾ non pos¬

Expanded text:
corporeum vel passibilem vel palpabilem, nullam tui partem corporeis oculis posse sentiri, nihil de substantia tua atque natura ullo modo esse violabile, aut composititium, aut fictum, aut majus aut inferius; sed per omnem ex omni parte sine deformitate perfectum, sine quantitate magnum, sine qualitate bonum, sine tempore sempiternum, sine morte vitam, sine infirmitate fortem, sine mendacio veritatem, sine loco ubique totum, sine situ ubique praesentem, sine extensione omnia implentem, sine contractione ubique occurrentem, sine motu omnia transcendentem, sine statu intra omnia manentem, sine indigentia omnia creantem, sine labore omnia regentem, sine tui initio omnibus initium dantem, sine tui mutatione omnia mutabilia facientem, atque semper et ubique regnantem, sine te dici potest. Multa enim dicimus; sed plene id quod es dicere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
luit creare unum de quo mul¬
titudo ꝓpagaretur suffic̾et. ut
hac admonitione etiam in
multis concors unitas ẜna¬
retur. Qd u̾o femina illa ex
eius latere facta est. et hinc
satis significatum est ꝙͣ cara
mariti et uxoris debeat᷑ esse
cõuunctio.¬

Expanded text:
luit unum, de quo multitudo propagaretur, ut hac admonitione etiam in multis concors unitas seruaretur. Quod uero femina illi ex eius latere facta est, etiam hic satis significatum est quam cara mariti et uxoris debeat esse coniunctio.
Abbreviated transcription (Latin):
quedam miquitas quam
defensio pcc̃oꝵ. qñ quisq de¬
fendit pcc̃a sua magnam ĩiqͥ¬
tatem oꝑatur. Hoc defendit
quod deus odit. Et uide qm
cerit sͥ uult. imputari. si qͥd
mali deo. Nam hoc modo de¬
fendunt homines pcc̃a ex dei
psona quod peius est dicen¬
tes. Sidens noluisset non
id fecissem. quid uis faciam¬
faciam faco meo. Iam queris
quid sit fatum meum. Cur¬
rit ad stellas: queris quis¬
fecerit et ordinau̾it stellas ds̃.
Ergo adhoc peccatum tuum
d̾fendis ut deum acuses Idõ

Expanded text:
quaedam iniquitas, quamdefensio peccatorum. Quando quisquam defendit peccata sua, magnam iniquitatem operatur. Hoc defendit quod Deus odit. Et videte qcerit, sibi vult imputare; si quid mali, Deo. Nam hoc modo defendunt homines peccata ex Dei persona quod pejus estt? Si Deus noluisset, non id fecissem. Quid vis faciam fato meo? Jam quaeris quid sit fatum: curris ad stellas. Quaeris quisfecerit et ordinaverit stellas: Deus est. Ergo ad hoc peccatum tuum defendis, ut Deum accuses. Id
Abbreviated transcription (Latin):
lutus est gauoet quiauisita¬
tus ẽ ecustat qr ignotam in¬
cẽ post scła longa uidit. et
post ꝓfunoe noctis caliginẽ
respirauit. O qmͣ pulchra lux
que de candido celi fastigio
mortis subita claritate uesti¬
sti.

Expanded text:
s est: gaudeat, quia visitatus est: resultet, quia ignotam lucem post saecula longa vidit, et in profundae noctis caligine respiravit. O pulchra lux, quae de candido coeli fastigio prom umbra mortis subita claritate vestisti!
Abbreviated transcription (Latin):
tatõis studio. s eciam fidei qua ec̃ca
sis membris corꝑis xp̃i uigiłantis¬
sima industria tua. et adu̾sus h̾eti
tute pugnante. nlło modo michi ue¬
rendũ putaui.ne onerosũt᷑. nelim¬
portunꝰ essem. ĩ eo ꝙ ad młtoꝵ salutẽ
ac ꝓinde ad pietatẽ tuam ꝑtinet. cũ
pocius reũ futurũ ẽẽ crederẽ. si ea que
ualde ꝑnitõsa eẽ intelligo ad sp̃ale
patronũ fidei nõ referrẽ. Tribue ergo
nobis ĩhac cã pp̃a bĩssime. et ꝑatero¬
ptĩe. ꝙͣtũ iuuante dño potes diligen¬
ciam pietatis tuer ut que ĩ istis que¬
stionib obscuriora. et ad ꝑcipiendũ
difficiliora st̃. ꝙͣ lucidissimis expõib¬

Expanded text:
t tunc, studio, sed etiam fidei, qua Ecclesia rsis membris corporis Christi vigilantissima industria tua, et adversus haerevirtute pugnante, nullo modo mihi verendum putavi ne onerosus tibi, aut importunus essem in eo quod ad multorum salutem, ac perinde ad pietatem tuam pertinet: cum potius reum futurum esse me crederem, si ea, quae valde perniciosa esse intelligo, ad specialem patronum fidei non referrem. 2. Multi ergonobis in hac causa, papa beatissime, pater optime, quantum juvante Domino potes, diligentiam pietatis tuae, ut quae in istis quaestionibus obscuriora et ad percipiendum difficiliore sunt quam lucidissimis expositi
Abbreviated transcription (Latin):
piendo uix cau̾e dioi cerit mł
ta ĩnoxia eo ꝙ sĩt mexpta for¬
midet. Unde cognosc̾e facile
est qnͣto possint maiorib cor¬
porib sensus acrior ẽẽ. non ĩo
tñ demones qr in eo p̾dicti st̃.
lonis homĩb sponendes prudẽ
quisq consenẜit

Expanded text:
experiendo cavere didicerit, et experiendo cavere didicerit, et multa innoxia quod sint inexperta formidet. Unde conjicere facile est, quanto possit in aeriis corporibus sensus acrior esse: nec ideo tamen daemones, qui eo praediti sunt, bonis hominibus praeponendos prudens quisque censuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũt se abistis cupi¬
dicatib mundant. nec eis se
sed inquirunt et amãt aliqͥd
qd̃ in eodẽ modo semꝑ est eiꝰ
cuiꝰ ꝑticipatione btĩ sũt. pri¬
mum cõsid̾ant. non ĩo sibi p̃po¬
nendos eẽ demones quo acrio¬
re sensu corporis p̾ualent ae
rei. hoc est subtilioris elem̃ti.
qr nec in ip̃is terrenis corpo¬
rib bestias sibi p̾ponendas pu¬
tant que acrius multa p̾sen¬
tiũt uelut sagacem canem.
quia latente feram olfatu ac̾¬
rimo sic ĩuenit. ut adeam ca¬
piendã ducatum ꝙ̃dam hoĩ
p̾beat. non utiq prudentõre
intellectu aĩ. sed acutiore cors
cadau̾e ex inꝑnisa longitudi¬
ne subuolant. nec acquilam
quia sublimiter uolans de
canto interuallo sub fluctib
natantem piscem dicit᷑ ꝓui¬
dere. et grauiter aqͥs usesa
exertis pedib atq unguibꝰ ra¬
ꝑe. nec alia multa aĩantium q̃¬
grana inter herbas saluti sue
norias pascendo circuerut.
nec aliquid hoꝵ quo ledantur
attingunt. cum eas homo ex

Expanded text:
Qui autem se ab eis cupiditatibus mundant, nec eis se sed inquirunt et amant aliquid quod eodem modo semper est, cujus participatione beati sint; primum considerant non ideo sibi praeponendos esse daemones, quod acriore sensu corporis praevalent, aerii scilicet, hoc est subtilioris elementi: quia nec in ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa praesentiunt; velut sagacem canem, quia latentem feram olfactu acerrimo sic invenit, ut ad eam capiendam ducatum quemdam homini praebeat, non utique prudentiore intellectu animi, sed acutiore corporis cadavere ex improvisa longinquitate advolat; nec aquilam, quia sublimiter volans de tanto intervallo sub fluctibus natantem piscem dicitur pervidere, et graviter aquis illisa exertis pedibus atque unguibus rapere: nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant, nec aliquid eorum quo laedantur attingunt; cum eas homo vix
Abbreviated transcription (Latin):
bitẽ. Quare sic nobis obsauit lu¬
cẽ. et obouxit tenebras: Otquio no¬
bis abstulit uitã et inflixit mortem
erũpnosam: Unte sumꝰ expulsi:
Quo sumꝰ impulsi: Unte precipi¬
tati: Quo obruti: Apr̃iaã exiliũ:
auisione dei.ĩ cecitate mẽtis. a io¬
cũoitate ĩmortalitatis ĩ amaritu¬
dĩe et horrorẽ mortis. Misera mu¬
tato ẽ. De ꝙͣto bono. ĩ ꝙͣtũ malũ: G¬
ue dãpnũ ẽ. grauis dolor. graue to¬

Expanded text:
 Quare sic nobis obseravit lucem, et obduxit nos tenebris? Ut quid nobis abstulit vitam, et inflixit mortem? Aerumnosi, unde sumus expulsi, quo sumus impulsi! Unde praecipitati, quo obruti! A patria in exsilium, a visione Dei, in caecitatem nostram; a jucunditate immortalitatis, in amaritudinem et honorem mortis. Misera mutatio! De quanto bono in quantum malum! Grave damnum, gravis dolor, grave to
Abbreviated transcription (Latin):
buetur unicuiq. sicut cuiq opꝰ
erit. G aofilaciũ accẽdite. et
om̃s hebimꝰ. Ualte me delc̃at
si ip̃m fu̾it p̾sepe nr̃m. ut nos
simus iumẽta dei. nos ager di.
Nemo det birrũ. lineam. tuĩcã.¬
nisi ĩ cõe. De cõi accepi et mi¬
chiip̃i. cũsciam cõe me uelle
hr̃e quicqͥo hẽo. Nolo tłia of¬
ferat scĩtas ur̃a. quib ego solꝰ
qͣi decẽtius utatur. Offeratur
michi u̾bi gr̃a birrũ p̾ciosũ.
hõies. Quia ĩuei preciosas ne¬
stes quas nõ possez hr̃e. uel ĩ to¬
mo pr̃is mei. nel ĩ illa scłati ꝓ¬
fessione mea nõ deçet. Talez
debeo. qualẽ possũ. Si hu̾it fri
hẽbit Ecce audistis quo uui¬

Expanded text:
t cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectat, si ipsum fuerit praesepe nostrum, ut nos simus jumenta Dei, vos ager Dei. Nemo det birrum, vel lineam tunicanisi in commune. De communi accipiam mihi ipsi, cum sciam commune me velle habere quidquid habeo. Nolo talia offerat sanctitas vestra, quibus ego solus quasi decentius utar. Offeratur mihi, verbi gratia, birrum pretiosum. homines, quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet. Talem debeo talem volo accipere, quia in commune acci
Abbreviated transcription (Latin):
co ip̃m mifrimum ẽ. Nec tm̃
miserum est. non adipisci qd̃
nelis qnͣtum adipisci uelle qd̾
non oporteat. Quio tibuintẽt᷑
hec uerba. Nõne ab ip̃a u̾itate
ꝑ queml hominẽ dicta sunt.
Possumus gͦ hic dicere quod
apłs ait de quodam ꝓpħa. cre¬
tensi cum eius illi smña placuis¬
set. Testimoniũ ueꝵ est. Ille gͥ
bt̃s est qui omia que mlt ht̃
nec aliquid uult quod nonde¬
cet.

Expanded text:
 ipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod uelis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid tibi uidentur haec uerba? nonne ab ipsa ueritate per quemlibet hominem dicta sunt? possumus ergo hic dicere, quod apostolus ait de quodam propheta Cretensi, cum eius illi sententia placuisset: Testimonium hoc uerum est. Ille igitur beatus est, qui omnia, quae uult, habet nec aliquid uult, quod non decet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ ingenia otiaq contricta sut
qui tamen eami tanto minus
ĩuenire potuerunt qnͣto minꝰ¬
eius fontem honorau̾nt. eiq graͣs
non egerunt. Attende itaq utrũ
tatem uiuit. Sed absit ut hoc ue¬
rum eẽ credamus. Quid si ne
qͥter uelit uniere. nõne tanto
misior ẽẽ cõuincitur qnͣto faciliꝰ
mala uoluntas eius impletur.
Merito hanc sinam etiam ip̃i qui
sme dei cultu ꝓphãti sunt respu¬
erunt. Nam quidam eoꝵ uir e¬
loꝙtissimus aĩe. Ecce alii non

Expanded text:
 ingenia otiaque contrita sunt, qui tamen eam tanto minus invenire potuerunt, quanto minejus fontem honoraverunt, eique gratias non egerunt. Prius itaque tatem. sed absit, ut hoc uerum esse credamus. quid, si enim nequiter uelit uiuere? nonne tanto miserior esse conuincitur, quanto facilius mala uoluntas eius impletur? merito hanc sententiam etiam ipsi, qui sine dei cultu philosophati sunt, respuerunt. nam quidam eorum uir eloquentissimus ait: \'Ecce autem alii non
Abbreviated transcription (Latin):
Illũ deum
colimꝰ qui naturis ase creatis
sbsistendi et monendi ñitiafi¬
nes q constituit. qui reꝵ cãs
ht̃ nouit atq disponit. Qm
uim seĩnũ condidit. Qui cõ¬
uoluit uiuentib ĩdidit Dm
ẜimonis facultatẽ. usũq dona¬
uit. Qui mnimꝰ futura dicẽdi.
ques placet malas ualituome
cũ sit emendand̃ castiganoũq
genꝰ humanũ exordiis ꝓgressi¬
dihiꝰ ignem uehem̃tissimũ ee
molentissimũ pro ĩmense nat᷑e
tẽpanĩto et creauit. et regit.
Oui uniu̾saꝵ aquaꝵ creator
et gubernator est. Quisolem
feci᷑e cõrliũ clarissimũ luminũ.
eiq uim congͣam et motum
dedit. Qui ip̃is eciã inferis
onãtõem suam potestatẽq nõ
substrahit. Qui semina et an¬
menta mortaliũ siue arida sũ
liquida naturis cõpetentib
actributa sb̃stituit. Qui t̾ra
finidat. acq fecũdat. Oui fru¬
ctꝰ eiꝰ aĩalib homũb q largit᷑.¬

Expanded text:
illum Deum colimus, qui naturis a se creatis et subsistendi et mouendi initia finesque constituit; qui rerum causas habet, nouit adque disponit; qui uim seminum condidit; qui ratuoluit uiuentibus indidit; qui sermonis facultatem usumque donauit; qui munus futura dicendi quos placcum sic emendandum et castigandum est genus humanum, exordiis progressidi huius ignem uehementissimum et uiolentissimum pro inmensae naturae temperamento et creauit et regit; qui uniuersarum aquarum creator et gubernator est; qui solem fecit corporalium clarissimum luminum eique uim congruam et motum dedit; qui ipsis etiam inferis dominationem suam potestatemque non subtrahit; qui semina et alimenta mortalium, siue arida siue liquida, naturis conpetentibus adtributa substituit; qui terram fundat adque fecundat; qui fructus eius animalibus hom
Abbreviated transcription (Latin):
s et̃ seꝙ̃tes nouit atq oroinat
Qui lue modũ statuit suum
et arciũ uaĩaꝵ ad adinuãdã
uitam naturã concessit. Qc
cõũctoẽm maris et femine
ad adiutoriũ ꝓpagãde prołis
instituit. Qui hominiũ cecibus
quẽ fecis et lumĩb adhitẽnt
ad facillimos usus muꝰ terre¬
deus Idem ubiq totꝰ nullis in¬
chisus locis. mullis uincłis alli¬
gatus ĩ nullas partes sectilis
celũ et cerram p̾sence potẽtia
non iudigẽte natura. Sicita¬
q administrãs omia q̃ creauit
ut etiã ip̃a ꝓpͥos ex̾cere et age̾
possit sine ip̃o. non tñ sunt ꝙ¬
ip̃e.

Expanded text:
sequentes nouit adque ordinat; qui lunae statuit modum suum;as artium uariarum ad adiuuandam uitam naturamque concessit; qui coniunctionem maris et feminae ad adiutorium propagandae prolis instituit; qui hominum coetibus, quem focis et luminibus adhiberent, ad facillimos usus muDeus, id est ubique totus, nullus inclusus locis, nullis vinculis alligatus, in nullas partes sectilis, caelum et terram praesente potentia, non indigente natura. Sic itaque administrat omnia, quae creauit, ut etiam ipsa proprios exerere et agere possint sine ipso, non sunt quod ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei suã
implent uoluntatẽ / qñ di¬
destatem. agite Iudei nesci¬
entes nuptias agni. Date
pͥmiũ peccumie nebuloni
inde. agite ut ille qui natꝰ
est de uirgine. apontio pi¬
lato suspendatur in cruce.
ascendat sponsus nr̃ thala¬
mi sui lignum. adscendat
sponsꝰ nr chalami suilec¬
tum. Dormiat moriendo
aꝑiatur latus. et eccĩa pro¬
deat uirgo
oDt quomͦ
eua facta ex latere ade dor¬
mientis. Ita et eccłia for¬
metur ex latere xp̃i incru¬
ce pendentis. Percussimi
est eis latus ut euange¬
lium loquitur. Et statimi
manauit sanguis et aqua
que sunt ecc̃e geminasa¬
cramenta. Aqua inqua ẽ
sponsa purificata. Et san¬
guis ex quo inuenitur es̃
do tata

Expanded text:
udaei suam impleant voluntatem, quando ditestatem. Agite, Judaei, nescientes nuptias Agni, date praemium pecuniae malo nebuloni Judae: agite ut ille qui natus est de virgine, a Pontio Pilato suspendatur in cruce. Ascendat sponsus noster thalami sui lignum, ascendat sponsus noster thalami sui lectum. Dormiat moriendo, aperiatur ejus latus, et Ecclesia prodeat virgo: ut quomodo Eva facta est ex latere Adae dormientis, ita et Ecclesia formetur ex latere Christi in cruce pendentis. Percussum est enim ejus latus, ut Evangelium loquitur, et statim manavit sanguis et aqua , quae sunt Ecclesiae gemina Sacramenta. Aqua, in qua est sponsa purificata: sanguis, ex quo invenitur esse dotata
Abbreviated transcription (Latin):
ibi: cuiꝰ caro inde nõ feruorẽ nulneris.
s mat̾iam medicamĩs trarit. Nam
cũ ip̃a decimatõ ad p̾figurandam ⁊¬
medicinam ꝑtinuerit. Illud in abra¬
he carne decuabatur. qd̃ curabatur
nõ illud unde curabatur. Eatẽ nã grt
caro nõ abrahe tm̃. s ip̃rus primi t̾¬
reniq hõis simł hẽbat et uulnus p̾¬
uaricatõis. et medicamẽtũ uulne¬
ris. Uulnus p̾uaricatõis ĩ lege mem¬
broꝵ repugnante legi mentis. que
ꝑ cõe inte ꝓpagatam carnẽ semĩali
rõne q̃i transctibitur. Medicamentũ
at uulneris in eo ꝙ inte sine oꝑe cõ¬
cupĩali ĩ sola mat̾ia cõrli ꝑ diuinar
cõceptõis formatoisq ratõnẽ de u
gĩe assũptũ ẽ. pp̃ mortis sine iniquita¬
t̾e cõsortiũ. et resurrectois sine falsita¬
te exẽplũ.

Expanded text:
est cuius caro inde non fernorem uulneris, sed materiem medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur quod curabatur, non illud unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de irgine sumptum est, propter mortis sine iniquitate consortium, et resurrectionis sine falsitate exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
piscẽçiam carnalez. xp̃s u̾o ẜm sb̾am
corꝑale. Cũ eĩ sit ĩseĩe et iunsibłis cor¬
pulẽcia. et ĩnisibłis rõ. utraq cõcur¬
rerũt ex abraham.uł etiam ex ip̃o a¬
dam usq ad corpus marie. Quia et
ip̃m ip̃o modo cõceptũ et erortũ est.

Expanded text:
am corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est.
Abbreviated transcription (Latin):
stice significatõis modo admo¬
net ut pes neq tectus sit ne
midus ad terram .i. ut neq ec¬
cultetur euangłium neq ter¬
renis comodis iitatur.

Expanded text:
sticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit neque nudus ad terram, id est nec occultetur euangelium nec terrenis commodis innitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos ecc̃a regitur atest pace
salua ptas discipline adusus
iprobos aut nepharios excen¬
da. tũc rursus ne uecordia segͥ¬
tiaq dormiamꝰ. aliis aculeis p̾¬
ceptoꝵ que ad seu̾itatẽ coh̾tõis
ꝑtĩent. excitanoi sumꝰ. ut gres¬
sus nr̃os ĩ uia dñi ex utiuqr te¬
stimõiis illo duce atq aduito¬
re dirigẽtes. Nec patĩe nõie
torpescamꝰ.nec obtẽtu diligẽ¬
cie seuiamꝰ¬

Expanded text:
per quos ecclesia regitur, adest pace salva potestas disciplinae adversus improbos aut nefarios exserendae; item rursus, ne socordia segnitieque dormiamus, aliis aculeis preceptorum, quae ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in via Domini ex utrisque testimoniis illo duce atque adiutore dirigentes nec patientiae nomine torpescamus nec obtentu diligentiae saeviam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ꝑcantẽ coram õib argu¬
e. ut cet̾i tĩorẽ hẽant. cũ ille oi¬
nõ ꝑtẽdos. s corrigẽtos. curan¬
dosq suscepimꝰ. Et aliꝰ sic. aliu
u̾o sic. sanandus. Ita et etiã est
ratõ difsimłandi. et tolerandi
malos ĩ ecc̃a. Et rursus rõ casii¬
gandi. corripiẽdi. no admittẽdi
uel a cõione remouẽdi. Eitãt
aut hoies nõ ẜuãtes modum.
Et cũ ĩ unã ꝑtẽ. ꝓ cliuiter ire ce¬
peit. nõ recipuit dĩne au̾ctis¬

Expanded text:
dicit: peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant, cum ille dinon perdendos, sed corrigendos curandosque suscepimus, et alius sic, alius autem sic sanandus est. ita etiam est ratio dissimulandi et tolerandi malos in ecclesia; et est rursus ratio castigandi, corripiendi, non admittendi uel a communione remouendi. Errant autem homines non seruantes modum; et cum in unam partem procliuiter ire coeperint, non respiciunt diuinae auct
Abbreviated transcription (Latin):
sanam doctrinam ꝑtin̾e arbit¬
mur. ex utrisq testimõiis uitaz
smaniq moterari. ut et caneᷤ
siue ꝑ aliꝙͣ excusabłe ncc̃itatez
siue ꝑ occultas obreptões ĩue¬
nimꝰ ĩ ecc̃a malos quos ecc̃asti¬
ca disciplina cornge aut coher¬
c̾e nõ possumꝰ. tũc ne ascẽdat ĩ
cor nr̃m ĩpia et ꝑuitiosa p̾sũp¬
ꝑtõ. qua estĩemus nos ab hũs
eẽ seꝑantos. ut ꝑccis eor nõ
ĩquinemur. atq ita pꝰ nos tra¬
he conemꝰ ueluti mũtos scõs¬
q discipłos abunitatis cõpa¬
ge qͣi a malorr cõsorçio segte.¬
gatos uẽiant ĩ mẽcẽ. ille desc¬
p̾turis sisicudĩes. et dĩna mi

Expanded text:
sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes siue per aliquam excusabilem necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumtio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur, atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis compage quasi a malorum consortio segregatos. ueniant in mentem illae de scripturis similitudines et d
Abbreviated transcription (Latin):
aouocato dr̃. Redde qd̃ accepisti.
qr cõtra u̾itatẽ fecisti.Iniquitati af¬
fuisti.iudicẽ fefellisti. Iustã cãm op¬
pressisti. de falsitate iudicasti. Qͦs
uites młos honestissios. et diser¬
tifsios uiros. nõ solũ ĩpune. ueꝵ
eciam głose uiteri sibi cõmitt̾e

Expanded text:
aduocato: Redde, quod accepisti, quando contra ueritatem stetisti, iniquitati adfuisti, iudicem fefellisti, iustam causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos uiros non solum impune uerum etiam gloriose uideri sibi committe
Abbreviated transcription (Latin):
Dominũ
uelut prudent̾ium. et sapi¬
enciũ negotium fuit ppłm
in religionib fallere. Et in
ip̃o non solum collere. Sed
iitari etiã demones. quibꝰ
maxima ẽ fallendi cupiditas
Sicut enĩ demones nisi eoᷤ
quos fallendo deceꝑint possi¬
dere non possunt. Sic et hoĩ¬
nes pͥncipes non sane iusti
s demonũ similes ea que
uana eẽ nouerant religioĩs
tati artiꝰ alligantes quo siłr
subdites possid̾e̾nt. Quis aũt
infirmus et indoctus enadet
sunul fallaces et principes ci¬
uitatis et demones

Expanded text:
ominum uelut prudentium et sapientium negotium fuit populum in religionibus fallere, et in eo ipso non solum colere sed imitari etiam daemones, quibus maxima est fallendi cupiditas. Sicut enim daemones nisi eos, quos fallendo deceperint, possidere non possunt, sic et homines principes, non sane iusti, sed daemonum similes, ea, quae uana esse nouerant, religionis tati velut arctius alligantes, quo similiter subditos possiderent. Quis autem infirmus et indoctus evaderet simul fallaces et principes civitatis et daemones
Abbreviated transcription (Latin):
Porro si cogintio dei ẽ nita et̾¬
na canto mag̾ aduiuere ten¬
dimus qnͣtomag̾ in hac cogͥ¬
cione ꝓficimus. Non autem
moriemuir inuita eterna.
Tune ergo dei cognitio ꝑfca¬

Expanded text:
Porro si cognitio Dei est vita aeterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
ingredi festinas quo uisurꝰ
es pençes tues patriarchas
b̾titudinem. Ad tanti gͥ itine¬
ris ne difficias in uia Subsi¬
dium grande uiaticiim est
tibi neccessariũ. In mͦo cun¬
tatis suꝑne apponendꝰ ẽ lapis
unus incuiꝰ edificio nõ au

Expanded text:
ingredi festinas: quo visurus es parentes tuos, Patriarchas beatitudinem. Ad tanti igitur itineris, ne deficias in via, subsidium grande viaticum tibi est necessarium. In muro civitatis supernae apponendus es lapis vivus, in cujus aedificio no
Abbreviated transcription (Latin):
uertat se ad illũ aquo creatus ẽ. Rie¬
cedento eĩ frigescit. accetẽdo feruescͥ
Recedẽto tenebrescit. accedẽto clare¬
scit. A quo eĩ h ut sit. aput illũ h
similis deo ut ao illũ stent. fortitu¬
dĩeq suam sicut scriptũ ẽ ad illũ cu-¬
stodiat. nõ ab illo recedat ei coh̾en¬
do signetur. taꝙͣ ex anulo cera. illi af¬
fixus hẽat ymagĩe eiꝰ. faciens qd di¬
ctũ e. Michi aute adħere deo bonũ ẽ.
et nere custodiet simlitudĩe et y
magĩem ad qũa fcũs ẽ. Porto autẽ
si puerse uoluerit iutari deũ. nt
quomodo deus nõ h aquo formet᷑
nõ h aquo regatur. sic ip̃e uelit sua
potestate uti. Et ut qũo deus nlło
stat nisi ut recedens ab eius calore
torpescat. reçetẽs a u̾itate uanescat.
reçedẽs ab eo qd̾ sũme atq incõmuta¬
błr ẽ. ĩ deterius mutatus deficiat. H
dyabolus fecit. Imitari eĩ deũ noluit.
s puerse nõ eẽ subillius pt̃ate. s hr̃e

Expanded text:
onvertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, sicut scriptum est, ad illum custodiat , non ab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod dictum est, Mihi adhaerere Deo bonum est ; vere custodit similitmaginem ad quam factus est. Porro autem si perverse voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non habet a quo formetur, non habet a quo regatur, sic ipse velit sua potestate uti, ut quomodo Deus, nullo stat, fratres, nisi ut recedens ab ejus calore torpescat, recedens a veritate vanescat, recedens ab eo quod summe atque incommutabiliter est, in deterius mutatus deficiat. 7. Hoc diabolus fecit: imitari Deum voluit, sed perverse; non esse sub illius potestate, sed habe
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa. Omẽm enĩ creaturã suã
excedit . om̃e facturã p̾terit
uniu̾sa p̾cellit. Si enĩ queras
magnitudĩem maior ẽ. Si pł¬
cͥtudinẽ pulcͥor. Si dulcedĩe¬
dłcedinez dulcior. Si splendo¬
rem fulgidior. Si iustitiam
iustior. Si fortitudĩẽ fortior
sipietatẽ clemẽtior. Nulla
eni rõ patitur. ut uł factura
fcori suo equetur. uł opꝰ arti¬
fici cõpetur. Sic legitur in

Expanded text:
omnia? Omnem enim creaturam suam excedit, omnem facturam praeterit, universa praecellit. Si enim quaeras magnitudinem, major est; si pulchritudinem, pulchrior; si dulcedinem, dulcior; si splendorem, fulgidior; si justitiam, justior; si fortitudinem, fortior; si pietatem, clementior. Nulla enim ratio patitur, ut vel factura factori suo aequetur, vel opus artifici comparetur: sicut legitur in
Abbreviated transcription (Latin):
Non caret regia potestate qͥ
corporisuo nouit rationabłr
inpare. Uere enim dñator ẽ
terre qui carnem suam regit
legib discipline

Expanded text:
Non caret regia potestate, qui corpori suo noverit rationabiliter imperare. Vere dominator est terrae qui carnem suam regit legibus disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
ama ex toco corde caput tuũ
inimica eẽ. et pes pedem odis¬
se. sic cetera menbra sine ĩc¬
ture xp̃i. cõgaucẽt si crescere
pfectum et in anginentũ
corporis xp̃i. Om̃is emin
humisr ambulare et ꝑsene
corruptus est mente et spũ
De talib in eiangłio ip̃a
ueritas dicit. Non omnis
qui dicit michi domine do¬
mine intrabit in regnũ ce¬
loꝵ. S qui facit notũtatem
patris mei. Nam ciuitas si¬
fuerit inuma parte munita
et in alia ꝑte destructa aditũ
et unam hũerit tabulã ꝑfo¬
ratam. aque fluctibꝰ in ꝓsũ

Expanded text:
Ama ex toto corde caput tuum,Ama ex toto corde caput tuum,inimica esse, vel pes pedem odisse, vel caetera membra suae juncturae non congaudere? Crescere rfectum, in augmentum corporis Christi. Omnis enim humiliter ambulare et persevcorruptus est mente et spiritu. De talibus in Evangelio ipsa Veritas dicit, Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum; sed qui facit voluntatem Patris mei fuerit in una parte munita, et in alia destructa, aditumet unam habuerit tabulam perforatam, aquae fluctibus