comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
en inueritate nonst&it dediabulodutũ ÷ ergost aredeb& amicussponsi & audire quidest stare ꝑmantre
inepistola adroianos dicens estimantes sec ẽ sapientes stulti facti fint : Ergo ds̃ qđ dat gratiao
agentib tulit non agentib noluit eẽ hoc iois gratus eẽ uoluit confessusẽ accepisse seogaudere se
illum oport& exaltari meaut̃ humiliari Magnũ hoc sacram̃ tũẽ ante quã uenir& dñsit̃s homi¬
nes gloriebantur dese. Venitille homo ut minuer&ur hominis gloria & auger&ur gloriadĩ & enĩ¬
uenitille si nepeccato & inuenitom̃s cumpeccato si sicuenitille ut dimitter&peccata ds̃ largiatur
homo confiteatur. & enim confessio hominis humilitas hominis miseratiodĩ altitudo dĩ siergo
uenitille dimittere peccata agnoscat homo humilitatẽ suã & ds̃ faciat misericordiã suã Illũ o porta¬

Expanded text:
Et in veritate non stetit . De diabolo dictum est. Ergo stare debet amicus sponsi, et audire. Quid est stare? PermanEt in veritate non stetit . De diabolo dictum est. Ergo stare debet amicus sponsi, et audire. Quid est stare? Permanin Epistola ad Romanos dicens: Existimantes se esse sapientes, stulti facti sunt . Ergo Deus quod dat gratias agentibus, tollit non agentibus. Noluit esse hoc Joannes, gratus esse voluit: confessus est accepisse se, et gaudere se Illum oportet exaltari, me autem humiliari? Magnum hoc Sacramentum est, antequam veniret Dominus Jesus, homines gloriabantur de se: venit ille homo, ut minuervenit ille sine peccato, et invenit omnes cum peccato. Si sic venit ille ut dimitteret peccata, Deus largiatur, homo confiteatur. Etenim confessio hominis, humilitas hominis: miseratio Dei, altitudo Dei. Si ergo venit ille dimittere homini peccata, agnoscat homo humilitatem suam, et Deus faciat misericordiam suam. Illum oport
Abbreviated transcription (Latin):
dñi in solida p& rastabat dumait nonsum egoxp̃s non sumegosponsus sed amicuss ponsi: quigloriã
illius quaerit quimisiteum. merito non cadit meritostat. merito audit uocem sponsi & gaudio gau¬
discipulos multos facer& iũs & perferr&uradeũ ueluti ut instigar&ur. quasi inuido enim narra¬
uerunt ecceille faut plures discipulos quamtu. ille confessus ẽ quidẽ& & inde meruit ad eumꝑti
nere quia non est ausus dicere quodestille hocergo dixit ioħs. non potest homo accipere quic qui
ego non sumxps sed quia missussum anteillũ quia hab& sponsam sponsur ẽ amicus aũt sponsi quistat
& auditeum & gaudio gau d& ꝓpt̃ uoaem sponsi. Non sibi gaudiu facit dese. quienĩ uult gaudere de se
tristiserit quia ũt de dõuult gaudere semꝑ gaudebit qui ad s̃ sempit̃ nus ẽ : Vis habere gaudiũ sem¬

Expanded text:
Domini in solida petra stabat, dum ait: Non sum ego Christus, non sum ego sponsus, sed amicus sponsi. Qui gloriam Domini in solida petra stabat, dum ait: Non sum ego Christus, non sum ego sponsus, sed amicus sponsi. Qui gloriam illius quaerit qui misit eum, merito non cadit, merito stat, merito audit vocem sponsi, et gaudio gaudiscipulos multos faceret Jesus, et perferretur ad eum, veluti ut instigaretur, quasi invido enim narraverunt: Ecce ille facit plures discipulos quam tu, ille confessus est quid esset, et inde meruit pertinere ad eum, quia non est ausus se dicere, quod est ille. Hoc ergo dicit Joannes, Non potest homo accipere quidquam, nte illum. Qui habet sponsam, sponsus est, amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non sibi gaudium facit de se. Qui vult gaudere de se, tristis erit; qui autem de Deo vult gaudere, semper gaudebit, quia Deus sempiternus est. Vis ergo habere gaudium sem
Abbreviated transcription (Latin):
ille dequodictur rexomnis terra eds̃ & ad orabunt eum oms reges terrae om̃s gentes seruientei Ale
sponsusuerus sponsa uero scã ecclesia ex omnib: congregata gentib: dequa apłsait. desponsaui uos
c integritas estmentis caritatis perfectio unitas catholicae fidei pacis conco¬
dia castita sincorpore & anima quiani hilual& corporis castitas sinecatholicae fide. Inte gritate. Cuius
uirginis idestuniuersalis ecclesiae: amici sunt praedicatores euangelicae ueritatis. &ideo dicit iste iobis
amicussponsi quistat & audit & gaudio gaud& ꝓpt̃ uocem sponsi: stat enim qui in fide recta ꝑman&
& qđ credit praedicat : quarestat : qui a non cadit quare non cadit : qui a humilis ẽ iste praecursor

Expanded text:
Ille de quo dicitur: Rex omnis terrae Deus; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . Ille Ille de quo dicitur: Rex omnis terrae Deus; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . Ille sponsus verus; sponsa vero sancta Ecclesia, ex omnibus congregata gentibus, de qua Apostolus ait: Desponsavi vos petua permanet. Virginitas haec integritas est mentis, charitatis perfectio, unitas catholicae fidei, pacis concordia, castitas in corde et anima; quia nihil valet corporis castitas sine catholicae fidei integritate; cujus virginis, id est, universalis Ecclesiae, amici sunt praedicatores evangelicae veritatis. Et ideo dicit iste Joannes, amicus sponsi: Qui stat et audit, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Stat enim, qui in fide recta permanet, et quod credit, praedicat. « Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Iste praecursor
Abbreviated transcription (Latin):
datum decaelo : Vos mihi testimonium perhib&is quod dixerĩ non sum egoxp̃s. simeo testimonio
non meum tantum modo penitentia dabatur & fide sineum de quo querimoniã nunchab&is. non po¬
test homo aliquid accpere nis. fueratillidatũ de caelo: Ministerium accepi qđ mihi datum fuit dieca elo
are non me ex altare. Ego uoxlamantis ille uerbũ patris qui post me
uenit ante mefactus est Id est dignitate prelatus ẽ mihi: Cuiuse gononsũ dignus corrigiam celdamtta
cus soluere. Id est natiuitatis illius qua exuirgine natus uenit in mundũ enarraremysteriũ. Audstis
test monum incum credte testimoniomeo concurrite adillũ incuius baptismo remissio ẽst peccatoꝵ
Ite iobs tantae auctoritatis habebatur. ut a populoxp̃s putabatur. Sedille falsumres puitho norem ut soli dõ
sam sponsus est ego non sumsponsus sed quid sum : amicussponsi gaudens inuoceillius quis ests ponsus

Expanded text:
datum de coelo. Vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim: Ego non sum Christus. Si meo testimonio non meum in quo tantummodo poenitentia dabatur, et fides in eum de quo querimoniam nunc habetis. Non potest homo aliquid accipere, nisi fuerit illi datum de coelo. Ministerutem minui. Veniebam illi viam parare, non me exaltare. Ego vox clamantis, ille Verbum patris. Qui post me venit, ante me factus est, id est, dignitate praelatus est mihi. Cujus ego non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere, id est, nativitatis illius qui ex virgine natus venit in mundum enarrare mysterium. Audistis testimonium meum; credite testimonio meo. Concurrite ad illum, in cujus baptismo est remissio peccatorum. Iste Joannes tantae auctoritatis habebatur, ut a populo Christus putaretur; sed ille falsum respuit honorem, ut solidam -- Qui habet sponsam, sponsus est. Ego non sum sponsus. Sed quid sum? Amicus sponsi, gaudens in vocem illius. Quis est sponsus?
Abbreviated transcription (Latin):
aitem qui non iunt oius partici pesten& Adeo postea quam dixit. accipite spm̃ scm̃ hoc continuo de peccatorũ rẽmissione
quibus dam ꝑdessent : Idcirco hunc postresurre ctionẽ dñi patent᷑ acceperunt ut ꝓdesse non paucis sed pluribus possent
t homas autem unus exduo decim qui dicitur didimus nonerat cume is quando uenit ihs: Iste unus discipulus defurt
praebuit manus ostendit oc ostensa suorum uulnerum ꝗ catrice infidelitatis illius uulnus sanauit : quid fr̃scarissim
quid interhaec anim aduertitis fum quid ca su gestum creditis ut electusille discipulus tuncde cõꝵ post haecueniens dudir&
audiens dubitar& dubitans palpar& palpanscreder& non hoccasu sed diuina dispensatione gestumest. egit namq

Expanded text:
autem qui non sunt ejus participes, tenet. Ideo posteaquam dixit: Accipite Spiritum sanctum, hoc continuo de peccatorum remissionequibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut non prodessent paucis, sed pluribus profuissent. Thomas autem unus de duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quando venit Jesus. Iste unus dispraebuit, manus ostendit, et ostensa suorum vulnerum cicatrice, infidelitatis illius vulnus sanavit. Quid, fratres charissimi, quid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditur, ut electus ille discipulus tunc deesset, post haec veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namq
Abbreviated transcription (Latin):
offenderit in uno factus ẽ omnium reus. Dehac&iam &ipsaueritas ait. In hocenĩ cognosent om̃s

Expanded text:
offenderit in uno, factus est omnium reus . De hac etiam et ipsa Veritas ait: In hoc enim cognoscent omoffenderit in uno, factus est omnium reus . De hac etiam et ipsa Veritas ait: In hoc enim cognoscent om
Abbreviated transcription (Latin):
tati hxp̃o & in caritate praeceptorum euis uiuentes. quaro omnium gentium lingius non loquantur.
Dum certum ẽ spm̃ scm eos accepisse quia ipsa eđa quȩ ẽ corpus xp̃i omnium gentiũ linguis loquitur
quod tunc i primitiua eccła prae signatum .ẽ. quae biiudaea una tantum moda gente iitiata ẽ. Nunc
uero ex omnibus gentibus congregata. quomodo uero unustunchomo loquobatur lingius. It a modo untas
scaẽ ecdesiae omnib loquitur linguis. Accipimus ergo & nos spm scm̃ siamamus ec clesiam
si caritate compaginam᷑. si catholi conomine & fidegaudemus. Igitur quantum quisq amat eccles ãn
consistimus quã apostolus omnib: uirtitib fiduti alit̃ prȩposuit quicumq: ipsa hab& cuncta habebitbon
quia sincilla nihil ꝓderit quicquid habere potuerit homo. Dequabeaitus lacob a postolus ait. Quant̃

Expanded text:
zati in Christo, et in charitate praeceptorum ejus viventes, quare omnium gentium linguis non loquantur, zati in Christo, et in charitate praeceptorum ejus viventes, quare omnium gentium linguis non loquantur, dum certum est Spiritum sanctum eos accepisse? Quia ipsa Ecclesia, quae est corpus Christi, omnium gentium linguis loquitur. Quod tunc in primitiva Ecclesia praesignatum est, quae in Judaea una tantummodo gente initiata est, nunc vero ex omnibus gentibus congregata. Quomodo vero unus tunc homo loquebatur omnibus linguis, ita modo unitas sanctae Ecclesiae omnibus loquitur linguis. « Accipimus ergo et nos Spiritum sanctum, si amamus Ecclesiam, si charitate compaginamur, si catholico nomine et fide gaudemus. Igitur quantum quisque amat Ecclesiam Cconsistimus, quam Apostolus omnibus virtutibus fiducialiter praeposuit. Quicunque ipsam habet, cuncta habebit bona; quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potuerit homo » . De qua beatus Jacobus apostolus ait: Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ q̃ repl&us ẽ spũ scõ & ꝓph& auitdicens. Quid ẽ quod dicit sp̃s scs̃ necdũ fueratdatus Multa
ergo indicia praetedentis sps sc̃i habemus ant e quam dñs glori ficar&ur resurrectione carnissuae
erat donationis huius quiomnino antea non apparuerat deipsohicdr̃ Nus quam ent̃ legim anteacon¬
gregatos homines accepto spũ sc̃o linguis omniũ gentiũ loquutos fuisse Eostresurrectionem aũt suã
orunum quando apparuit discipulis suis dgc̃ illis dccipite spm scm̃ Dehoc ergo dictum ẽ Nonorat sp̃sdatus
qui lĩ non dumerat glorificatus : & in sufflauit in faciem eorũ Quo flatu primum hominẽ quemfecit
auuificauit & delimo herexit quo flatu animam iem bris eius dedit. significans ent̃ eundom essespm̃
cumcis quadraginta diebus ut liberactuum apłorum demonstrat ipsi s uidentibus &uidendo deducentib
uno in loco congregati accepto omniumgentium linguis locuti sunt. Quaerit aliquis forsitan sibapti¬

Expanded text:
tu sancto, et prophetavit . Quid est, quod dicit: Spiritus sanctus necdum fuerat datus? « Multa ergo indicia praecedentis  Aug., praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis suae; erat donationis  Aug., dationis hujus, qui omnino antea non apparuerat: de ipso hic dicitur. Nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam primum, quando apparuit discipulis suis, dquia Jesus nondum erat glorificatus. Et insufflavit in faciem eorum . Quo flatu primum hominem quem fecit, vivificavit, et de limo erexit; quo flatu animam membris ejus dedit; significans enim eumdem esse spircommoratus cum eis XL diebus, ut liber Actuum apostolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo deducentibuuno in loco congregati. Quo accepto Spiritu sancto, omnium gentium linguis locuti sunt. Quaerit aliquis forsitan, si bapti
Abbreviated transcription (Latin):
consulere ideo non siceat quia manat uidebimus quid nuncsit qđ bibunt qui credunt indm̃ quia utiq xp̃ian
sinonde seramus fontem ex posuit euan golista & dix̃ undedñs damass& ad qualem potum inuitasse& qui dbibentib
propinass& dicens. Hocaũt dicebat despũ quem accepturierant credenter in cum s Ñdum ertĩ erat sp̃s datus

Expanded text:
consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani si non deseramus fontem. 5. Exposuit Evangelista, ut dixi, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invitasset, quid bibentibus propinasset, dicens, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Nondum enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
sed affectibus nec migrando sed amando ueniamus. Quam quam secđm interiorem hominem & quia mat
mnigrat. & aliud ẽ migrare corpore: aliud corde. Migrat qui motu corporis mutat lo cũ migrat corde
siquis sitit ueniat ad me&bibat & quicredit in me flumina deuentro eĩ fluent aqua euiuae. Consequentert
exposuit euangelistadicens : Hoc aut̃ dix̃ despũ quemaccepturi erant credentes in eum. Hoc tantum sciamus
quod decaritate hocda mabat dñsihs̃. Clama tergo &dicit ut ueniamꝰ & bibamꝰ suntus sitit anim & dict
bibito ergo isto liquore reuiuescit purgata conscientia . & hauriens fontem habebit &iam ipsa fonsent Quid ẽ
fons uł quid ẽ fluuus  quiamanant deuentre interioris hominis beniuolentia qui aualt consulerȩpxmo
Sienim put& quia quod bibit solupsi deb& sufficere nonfluit a quauiua douentre q̃ Siacẽt primo festinat

Expanded text:
sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Sed aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore, qui motu corporis mutat locum; migrat corde,Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; et Qui credit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae, consequenter exposuit Evangelista, dicens: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. Hoc tantum sciamus, quod de charitate hoc clamabat Dominus Jesus. « Clamat ergo et dicit, ut veniamus et bibamus, si intus sitit animus  AugBibito ergo isto liquore, reviviscit purgata conscientia, et hauriens fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, vel quid est fluvius qui emanat de ventre interioriSi enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat
Abbreviated transcription (Latin):
tiumbona. In his pedibus xp̃s iturus erat adgentes. & ꝑ eos docturus gentes ut fidem accopis sent
dicentem. & ubi sumego uos non potestis uenire. Quare non potestis uenire quia non uultis credere
Quid ẽ quod dixit ubisum ego  nisi insinupatris quo sempiternus patrisum interra loquebatur
sed in patrissinu se ẽẽ monstrabat interc&eras dispensationes dni m̃i &doctrinae salutis nrãe. &d¬
bitationes iudaeorũ dedño ihũ xp̃o quaed xx̃ quibus alii confunderent᷑. d lii docerent᷑ Nouissi mo
festiuitatis illius die Tunc enim ista agebantur quae appellatur scenophegia id ẽ tabernacu¬
lorum constructio. Dequa festiuitate lam antea mominit caritas urã fuis sedissertum. Nocatdñs
xp̃s & hoc nonutcumq loquendo sed lamando ut quisititueniat ad eũ . si sitimus ueniamꝰ & ũ pedibis

Expanded text:
tium bona ! In his pedibus Christus iturus erat ad gentes, et eas docturus gentes quae fidem accepissenttium bona ! In his pedibus Christus iturus erat ad gentes, et eas docturus gentes quae fidem accepissentdicentem: Et ubi ego sum, vos non potestis venire. Quare non potestis venire? quia non vultis credere. Quid est quod dixit: Ubi sum ego? nisi, in sinu Patris, consempiternus Patri sum. In terra loquebatur, sed in Patris sinu se esse monstrabat. Inter caeteras dispensationes Domini nostri, et doctrinas omino Jesu Christo quae dixit, quibus alii confunderentur, alii docerentur; novissimo festivitatis illius die tunc enim ista agebantur, quae appellantur Scenopegia, id est, tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit charitas vestra fuisse dissertum, vocat Dominus Christus, et hoc non utcunque loquendo, sed clamando, ut qui sitit veniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus,
Abbreviated transcription (Latin):
non potestis uenire. hiciam resurrectionem suam praedixit. Noluerunt enim agnoscere
pruesentem. & poste aquaesierunt cum uiderent multitudinem lamoredentem
Magna enim signa facta sunt &iamcum dñs resurrex̃ . & ascendit in caelum. Tunc per
discipulos facta sunt magna sed illeꝑ illos qui & ꝑseipsum ipsequippeillis dixerat sine me
uihil potestis facere. Quare non potuer̃ uenire quia non uoluerunt credere quia nullus sinefide
saluari potest. Dycer̃ ergo iudaei. Non adipsum sed ad seipsos quo hic iturus .ẽ quia non iueniemꝰ eũ
num quid in dispersionemgentiũ iturus .ẽ. & docturus gentes non enĩ sciebant quod dixer̃ sed quia ille
uoluit proph&auerunt Iturus enimerat dñs ad gentes non praesentia corporissui sed potestate diuna
indiscipulissuis De quibus dix̃ ꝓpħa quam pulcħri sunt pedes euangelitantiũ pacem eu angelitan¬

Expanded text:
non potestis venire. Hic jam resurrectionem suam praedixit. Noluerunt enim agnoscere non potestis venire. Hic jam resurrectionem suam praedixit. Noluerunt enim agnoscere praesentem, et postea quaesierunt, cum viderent multitudinem jam credentem. Magna enim signa facta sunt, et jam Dominus resurrexit, et ascendit in coelum: tunc per discipulos facta sunt magna, sed ille per illos fecit, qui et per seipsum. Ipse quippe illis dixerat: Sine me nihil potestis facere . Quare non potuerunt venire? quia noluerunt credere: quia nullus sine fide salvari potest. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum, sed ad semetipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? Numquid in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? Non enim sciebant quod dixerunt: sed quia ille voluit, prophetaverunt. Iturus enim erat Dominus ad gentes, non praesentia corporis sui, sed potestate divina in discipulis suis, de quibus dixit propheta: Quam pulchri sunt pedes evangelizantium pacem, evangelizan
Abbreviated transcription (Latin):
& id eomedicum nonsolum non agnoscebant. sed &iam occidere cupiebant. Erat quaed amturbac
qua e suam egritudinem cito uidit & illius medicinam sinedilatione cognouit: quae commota
mira culis credidit principibus infidelitate manentibus. id eo audita multitudinis fidemur mura¬
bant qui axp̃s glorificabatur. Ecitomiserunt ministros ut eum conpraehenderent quemad¬
prȩhendere non potuerunt. Adhucnolentem ut conprehender&ur. sed audierunt docentem
qui uenerant ad prehendere. dixitergo i hs̃. Ad huc modicum tempus uobiscumsum quod modo
uultis facere facturiestis sed nonmodo. quia modonolo. Quare adhuc modonolo quia adhuc
modicum tempus uobiscum sum. & tuncuado ad eum quimisitme. impleredebeo dispensationẽ
meam. & sic ꝑuenire ad passionem meam. Quaeritis me & non inueni&is. &ubi sumego uos

Expanded text:
et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba, et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba, quae suam aegritudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit, quae commota miraculis credidit, principibus in infidelitate manentibus. Ideo audita multitudinis fide murmurabant, quia Christus glorificabatur; et cito miserunt ministros ut eum comprehenderent: quem apprehendere non potuerunt, adhuc nolentem ut comprehenderetur; sed audierunt docentem, qui venerant apprehendere. Dixit ergo Jesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum. Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo. Quod modo nolo, quare adhuc modo nolo? quia adhuc modicum tempus vobiscum sum. Et tunc vado ad eum qui misit me. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. Quaeretis me, et non invenietis: et ubi sum ego, vos
Abbreviated transcription (Latin):
lloc ẽ quia nolebat qui enimuo luntatenatus .ẽ uoluntatepassus .ẽ. sicut horã prȩuidebat
sibinatiuitatis suae. Ita horam prae distinauit passionis sude Si hora mortis nrãe illius ẽ¬
uoluntas quanto magis hora pas sionis suae inarbitrio uoluntatis sua euenit. Magnaigitur
Faccum eẽ interomã ꝑ quem facta sunt om̃a. factum eẽ qđ fecit factum .ẽ quod fecerat
factus enim homo qui hominem fecerat neperir& qđ fecerat Scđm hancdispensationem
lam uenerat horanatiuitatis & natuserat sed nondum uenerat hora passionis idehondũ passus erat
qua ne dum uenerat hora inqua patiuolius soc. Id eo in erucelegitur eum dxis se dumomã ꝑfacta suer
scđm scripturas proph&arum consum matũ ẽ. & indinato capite tradidit sp̃m dũ uero uol suer
consummata fuerant quaed oeo scripta sunt : & consummatis omnibus potestate ꝓpria enists puolut
D&urba autem multi crediderunt heum humiles & pauperes saluos faciebat dñs principe sin sa niebãn

Expanded text:
» Hoc est quia nolebat; qui enim voluntate natus est, voluntate passus est. Sicut horam praevidebat sibi nativitatis suae, ita horam praedestinavit passionis suae. Si hora mortis nosvoluntas, quanto magis hora passionis suae in arbitrio voluntatis suae venit? Magna igiturfactum esse inter omnia, « per quem facta sunt omnia : » factum esse quod fecit. Factus est quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret quod fecerat. Secundum hanc dispensationem, jam venerat hora nativitatis et natus erat, sed nondum venit hora passionis. Ideo nondum passus erat, quia nondum venerat hora in qua pati voluisset. Ideo in cruce legitur eum dixisse, dum omnia perfecta sunt m Scripturas Prophetarum, Consummatum est; et inclinato capite tradidit spiritum . Dum vero voluit, consummata fuerunt quae de eo scripta sunt; et consummatis omnibus, potestate propria emisit spiritum. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus : principes insaniebant,
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam tocognouit mundus uero ꝑ xp̃m reconciliauit sibi ñ merito sed gratia cognouit quid ẽ oñi eũ cognoscere nisiuita aet̃ no

Expanded text:
icordiam, te cognovit: mundus vero, quem per Chrisicordiam, te cognovit: mundus vero, quem per Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Vt &ipsi i nob̵ unum sint. Id ẽ. ea caritate nos diligant & una fido noscredant. Et inuna speinos confidant. Vt sit unitas
corporis bi capite. et sit unus d s̃ omnia inomnibus quienim orat pronob mortuus ẽ ꝓnobis &uiut pronob ut nosuiuam̃ iillo
mosũtus ẽ filius homunis. ut nos essemꝰ filiid÷ in qua natiuitate unum debom̃ eẽ dequa & subdidit. ut siunt unũ sicut
ti nossum. illiinsua natura unum in caritate nos in nr̃ã unum sum̃ꝰ iunitate substantiae & gloriae. Ego meis & tulime ego
euistime ut ussem quod semꝑfiu. dilexi stime sicut unicum. illos utiq sicut ad optiuos. dilexistieos ut ꝑme hite eẽnt dilegasti
quia uistus es ideote non cognouit mundus uero qr damnandus ẽ ꝑ iustitiam tenon cognouit. ile uero qui s aluandus oret ꝑmiser¬

Expanded text:
Ut et ipsi in nobis unum sint. Id est, una charitate nos diligant, et una fide nos credant, et in una spe in nobis confidant; ut sit unitas Ut et ipsi in nobis unum sint. Id est, una charitate nos diligant, et una fide nos credant, et in una spe in nobis confidant; ut sit unitas corporis in capite, et sit unus Deus omnia in omnibus. Qui enim orat pro nobis, mortuus est pro nobis, et vivit proest Filius hominis, ut nos essemus Filii Dei: in qua nativitate unum debemus esse, de qua et subdidit: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. Illi in sua natura unum in charitate; nos in nostra unum sumus in unitate substantiae et gloriae. Ego in eis, et tu in mdilexisti me, ut essem quod semper fui; dilexisti me sicut unicum, illos utique sicut adoptivos. Dilexisti eos, ut per me in te essent; dilexisti  non cognovit. Quia justus es, ideo te non cognovit. Mundus vero, qui damnandus est per justitiam, te non cognovit; ille vero, qui salvandus erat per miser
Abbreviated transcription (Latin):
quos ait in secredituros ꝑ uerbum eorũ qui ipsos cum incarneui uerent apłos audier̃. Sed & postobitum corum
xp̃i erat. ꝑ uerba a postolicȩ praedicationis credituri erunt: sequitur : u tom̃s unum sint unum in caritate unũ
infide unum inpace quia munum regnũ futuri sunt. Lic& in eo regno mansiones diuer sae sint : ꝓpt̃ merita scõ tũ
diuersa Tam̃ quicumq in eo regnoerit beatuserio. & sufficit sibi quod hab&. Et in cogaud&. quod possido
sicut tupater hime . &ego inte Hoc ẽ qđ paulo antedexit . ego in patre & pater ime Nam totus pator in filio ẽ
& totus filius in patre & quifiliũ hab& hab& & patrem. Et qui patrem hab& hab& & filium Vndo subiecit

Expanded text:
quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, Christi erit, per verba apostolicae praedicationis credituri erunt. Sequitur: Ut omnes unum sint. Unum in charitate, unum in fide, unum in pace; quia in unum regnum futuri sunt. Licet in eo regno mansiones diversae sint, propter merita sanctorum diversa: tamen quicunque in eo regno erit, beatus erit, et sufficiet sibi quod habuerit, et in eo gaudet quod possidet. Sicut et tu Pater in me, et ego in te. Hoc est, quod paulo ante dixit: Ego in Patre, et Pater in me. Nam totus Pater in Filio est, et totus Filius in Patre: et qui Filium babet, habet et Patrem; et qui Patrem habet, habet et Filium. Unde subjecit:
Abbreviated transcription (Latin):
iatis scĩficata .ẽ munitate ꝑsonae uerbidĩ. Et quia illecaput ẽ omniũ stõrum & illi membra & mnembra quoq ꝑ capi
quitunccorporali prae sentia cumeo erant : sed &iam pro omnib fidelib qui ꝑ eorum uerba credituri erant
quicedituri sunt ꝑ uerbum eorum inme ubi om̃s suos intellegi uoluit. Non solum hii quituncerant incarne. sed &iã
qui futuri erant . quot quot enim postea credider hieum ꝑ uerbum a płorum si ne dubio credider̃. & donecueni at
credituri sunt . Ipsis enimdixorat et uos testimoniũ ꝑ hib&is qr ab initiomecum ostis. Et ꝑuos euangeliũ ministratũ ẽ¬
& antequam scriber&ur. &utiq quisquis hixp̃mredit euageliũ credit nĩ itaq hiicantũ intellegendi sunt

Expanded text:
tatis sanctificata est in unitate personae Verbi Dei; et quia ille caput est omnium sanctorum, et illi membra, et membra quoque per capitatis sanctificata est in unitate personae Verbi Dei; et quia ille caput est omnium sanctorum, et illi membra, et membra quoque per capiqui tunc corporali praesentia cum eo erant, sed etiam pro omnibus fidelibus qui per eorum verbum credituri erant credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum eos qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat: Et vos testimonium perhibetis, quia ab initio mecum estis, et per vos Evangelium ministratum eet antequam scriberetur, et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inunigenito suo suos heredes eiusq coberedes sed nunc adliuc dea postolis loquit᷑ Namsecutus adiungit Sia
me misistuin mundum e egomis eos inmundũ quos misitnisi a postolos suos Nam& ipsum nom̃ a posto locũ quo e
cum ẽ nib nusi mis sos significat hi latino misitergo ds̃ filiũ suũ absq peccato conceptum & natum nusu ergofilus
discipulos suos quos ipse scĩ ficauit uł ꝑbaptis misa cram̃tũ uł ꝑ sangiunis sui redemptionem ut praedicar&r mundẽ susicu
tionem & ablutionem remissionem peccatorũ suorum. Vnde & subietit & proeis ego scĩ fico meipsum id iẽ. inco qi nonuene
facere uoluntatem meã sed uo luntatẽ eĩ quimis come patris. Sc̃ĩ ficatio fideliũ ẽ oboediontia filii quioba adiens pauti usq
admortem mortẽ autem crucis propter qđ &d s̃ ex altauitillum. Quod uoro ait ut sint ipsi sc̃ificati in uoriate hoc ẽ
in morpso sicut ego scĩficatus sum in uerbodĩ. Vt &ipsi sint in ueritate quae ẽ. uerbumdi sc̃ificat Nam susceptiohumani¬

Expanded text:
in unigenito suo, suos haeredes, ejusque cohaeredes. Sed nunc adhuc de apostolis loquitur, nam secutus adjungit: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Quos misit, nisi aposcum est, nihil nisi missos significat in Latino. Misit ergo Dominus Filium suum absque peccato conceptum et natum; misit Filius discipulos suos quos ipse sanctificavit, vel per baptismi sacramentum, vel per sanguinis sui redemtionem et ablutionem remissionemque peccatorum suorum. Unde et subjecit: Et pro eis ego sanctifico meipsum. Id est, in eo quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus, qui misit me Patris. Sanctificatioro ait: Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Hoc est, in meipso; sicut et ego sanctificatus sum in Verbo Dei. Ut et ipsi sint in veritate, quae est Verbum Dei, sanctificati. Nam susceptio humani
Abbreviated transcription (Latin):
ubiait . Vt sint unum sicut &nos. Hoc gaudium suum id ẽ ase ieos conlatum in eis dicit implendum ꝓpter
cis sermonemtuum in prioribus expositum .ẽ. et mundus eos odio habuit. significat passiones quas in mundo
habituriorant. a ꝑ secutoribus quos hic mundi nomine de monstrat. De inde causam subicions Cur eos oderit
mundus quia non sunt in quit demundo sicut &ego non sumdemundo sed aliter illi alitorego. illi regenera¬
tione ego generatione. illi aeguerunt scđa natiuitate . quiainpeccatis natisunt. Ego quia sinepeccãto
natus sum ñ egui regenerationẽ. Don atum .ẽ ergo eis ut domundo non eent. Ego ueronum quam fui
adhuc enĩ necessariũ fuit quamuis lam non eent demundo Vt impleat quod dictum ẽ inomnemterrã
quod superius orauit ut fer& demalo ꝑsidiat in quoce tidit udis pdtor. Saneuficantur it aq in aerinato iorader ̃mat

Expanded text:
ubi ait ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est a se in eos collatum, in eis dicit implendum, propter ubi ait ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est a se in eos collatum, in eis dicit implendum, propter eis sermonem tuum; in prioribus expositum est. Et mundus eos odio habuit. Significat passiones quas in mundo habituri erant a persecutoribus, quos hic mundi nomine demonstrat. Deinde causam subjiciens, cur eos oderit mundus, quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Sed aliter illi, aliter ego. Illi regeneratione, ego generatione. Illi eguerunt secunda nativitate, quia in peccatis nati sunt: ego quia sine peccato natus sum, non egui regeneratione. Donatum est ergo eis ut de mundo non essent; ego vero nunquam fui . Adhuc enim necessarium fuit, quamvis jam non essent de mundo, esse tamen in mundo; quod superius oravit, ut fieret de malo perfidiae in quo cecidit Judas proditor. Sanctificantur itaque in veritate ha
Abbreviated transcription (Latin):
na praesontia constitutus. sed &iam pater in nomine filii seruabat . quos in nomine filii p&entes ex audiebat
ilis quippe idem filius docerat. Am̃ amendi co uob̵. Si quid p&ieritis patrem in nomine meo dabit uobis
sentia filii sed numquam spiritalis custodia de erat. Dequadicit Ecce ego uo̵ cum sum omnibus diebus
usq ad am summationem saeculi Quos dedistimihi custodiui & nemo exhis perut nisi filius perditionis
Vt scriptura impleatur. filius ꝑditionis dictus ẽ traditor xpi. De quo hipsalmo centesimo octauo
maxime prophoatur Nuncautem inquit ad teuenio & haecloquor imundo ut habeant gaudiũ meũ
impl&um in sem& ipsis. Eccehimundo loqui sedicit . qui paulo antedixerat. lam non sum inmundo. Ergo & qr
non natura ibat hic adhuc erat. et quia fuerat ab iturus hic quodam modo lamnonerat. Quid sit autem
hoc gaudiũ de quoait ut habeant gaudium meum impl&um insem&ipsis. Lam superius expressum est

Expanded text:
na praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat, quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis sentia Filii. Sed nunquam spiritalis custodia deerat, de qua dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Quos dedisti mihi, custodivi; et nemo ex his periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. « Filius perditionis dictus traditor Christi, de quo in psalmo centesimo octavo maxime prophetatur. Nunc autem ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. « Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: Jam non sum in mundo. Ergo et quia non natura ibat  Aug., quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quid sit autem hoc gaudium, de quo ait: Ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia si cutdicit apostdus. Caecitas exparteisrahol facta est doneo plenitudo gentium intraro . Exoccnssoneigitur istorum
gentilium qui eum ui derecupiebunt ad nuntiat futuram plenitudinem gentium & promittitiam lamq adensehor
lis genter fuerant crediturae. unde predictum est. Ex altare sipercaelor dr̃
& superomnem terram gloriatua. Haec estgentium plenitudo de quadicita postolus. Cȩcitas exparce in ł facta est
doneo plenitudo gentium intrar&: sed alticudinem glorificationis oportuit ut̃ preceder& humilitas passonis
Ideo secitusa diunxit amen amendicouobis Nisi granum frumenti cadens interram mortuum fueriti psĩsolum
manebit : Siaut̃ mortuum fuerit multũ fructum adfert. Seaut̃ dicebat ipsum eẽ mortificandũ in infidelitate iudaeoꝵ

Expanded text:
quia, sicut dicit Apostolus, Caecitas ex parte in Israel facta est donec plenitudo Gentium intraret . Ex occasioquia, sicut dicit Apostolus, Caecitas ex parte in Israel facta est donec plenitudo Gentium intraret . Ex occasiogentilium qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem gentium, et promittit jam jamque adesse horlis, gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terram gloriam tuam . Haec est gentium plenitudo, de qua dicit Apostolus: Caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret. Sed altitudinem glorificationis oportuit ut praecederet humilitas passionis. Ideo secutus adjunxit: Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet. Si autem mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
cenderant ut adorarent indiefesto. hiergo accerser̃ adphilippum quierat ab & saida galileae & roga
banteum dicentes. Dñe uolumus iħ̃muidere uene philippus & dicit andreae andreas rursus &phr
lippus dicuntihũ Vi deamus quiddñs adistam rorponderit. ecceuoluerunt eum uda ei occideregentiles
uidere sed &iam illi exudaeis erant quidamabant. benedictus quiuen it in nominedm̃ rexisił. ecceilli
tio uelutpari&es dediuerso uenientes & inunam fidem xp̃i pacis osculo concur¬
renter audiamus ergo uocem lapidis angularis. Ihĩ autem inquitres pondit eir dicens. Venithora ut darifiat᷑
filius hominis. Hic quis quam forsi tanputat . Ideo sedixisseglorificatum quia gentiler eum uolebant uidere:
Nonita ese sodui debat ipsos gentiler postpassionem & resur retionem suam in omnibus gentibus eredituros

Expanded text:
cenderant, ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philippumcenderant, ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philippumbant eum, dicentes: Domine, volumus Jesum videre. Venit Philippus et dicit Andreae. Andreas rursum et lippus dicunt Jesu. Videamus quid Dominus ad ista responderit. Ecce voluerunt eum Judaei occidere, gentiles videre. Sed etiam illi ex Judaeis erant qui clamabant: Benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel. Ecce illitio, velut parietes duo de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes: audiamus ergo vocem lapidis angularis. Jesus autem, inquit, respondit eis dicens: Venit hora ut glorificetur Filius hominis. Hic quisquam forsitan putat ideo se dixisse glorificatum, quia Gentiles eum volebant videre. Non ita est. Sed videbat ipsos Gentiles post passionem et resurrectionem suam in omnibus gentibus credituros:
Abbreviated transcription (Latin):
quilegei dñi non acceperant dsinam uero qui autrumq inuentum d ño adductũ ẽ. plebem cius quae ueniebat
expopulo isrł noni domitatamens sed quae pẽsope dñi agnouit: haec non cognouer̃ discipuli eius primũ sed quand
glorificatus est : Id est quando uirtutẽ sude resurrectionis ostendit : Tuncre cordati sunt quia haec erant scripta
deeo : recolentes quippe secumdũ scripturã quae ante passionẽ uel in dñi passione completa sunt ibi & hoc
inuener᷑ ut secundũ eloquia ꝓph&arũ inpullo &sinae sederet. testimoniũ ergo ꝑhibebat turba quaeerat
cum eo quando la zarum uocauit demonumentum & suscita uit eum amortuis. Propterea & obuiam uenienti
ei turba qui audierunt eum fecis se hoc signum. pharisa ei ergo dixer̃ adsem& ipios uid&ir quianihil
proficimur : Ecce mundus totus post eum abiit. Turba turbauit turbam quid autem inuides cȩcat᷑ba
quia post eum uadit mundus perquem factus est mundus : Erant autem gentiles quidam exhis qui as¬

Expanded text:
qui legem Domini non acceperat; asinam vero quia utrumque jumentum Domino adductum est, plebem ejus, quae veniebat ex populo Israel, non indomita tamen, sed quae praesepe Domini agnovit. Haec non cognoverunt discipuli ejus primum, sed quando glorificatus est Jesus. Id est, quando virtutem suae resurrectionide eo. Recolentes quippe secundum Scripturam, quae ante passionem sive in passione Domini completa sunt, ibi et hoc invenerunt, ut secundum eloquia prophetarum in pullo asinae sederet. « Testimonium ergo perhibebcum eo quando Lazarum vocavit de monumento et suscitavit eum a mortuis; propterea et obviam venit ei turba, qui audierunt eum fecisse hoc signum. Pharisaei ergo dixerunt ad semetipsos: Videtis quia nihil proficimus; ecce mundus totus post eum abit. Turba turbavit turbam. Quid autem invides, caeca turba, quia post eum vadit mundus per quem factus est mundus? Erant autem gentiles quidam ex his, qui as
Abbreviated transcription (Latin):
ilis portans spineam coronam &purpureum uestimentũ & diciteis eccehomo : hicappar& non ignoradiber loimici
haec amilitib facta siue iusserit ea siuo ꝑ miserit. Illa scilic&ꝵ causa quã supra diximus uthaec oius ludibria inuimic
libentissime biberent & ulterius sanguinem non sitirent. e greditur ad eos ilis̃ portans spineã coronã & purpure
uestimtun onclarus impero sed plenũs obpbrio & diat eis ecce homo Si regi inuidetis lam parcite qui a dere
uidetis flagellatus est spinis coronatus est iudibriosa ueste a mietus est a maris conuitis inlasus esturalupis
cesus est feru& igno minia friges ct inuidia sed non fregescit in ardesit potius & incresctte cum eionmuicus¬
sent cum pontices & ministri clamabant dicentes crucifige cruofige ditei pilatus accopte cun uos corr

Expanded text:
Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum. Et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum. Et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa, quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis, Ecce homo: si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis; flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris conviciis illusus est, alapis caesus est; fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius et increscit. 3. « Cum ergo vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, cr
Abbreviated transcription (Latin):
ł unc adp̃henditpilatus ihm & flagellauit. hocpilatus non ob aliud fecisse credendũ est nisi ut eius inurus ludar
satiati sufficore sibi existimarent &usq ad eius mortẽ seuire desisterent. ad hoc ꝑtin& quad idin pies
cohortem suã ꝑmisit facere quae secuntur : Et milites plectentes coronã despinis in posuer capitienis es ueste
purpureã circũ dederunt eum & ueniebant adeum & dicebant. Auerex iudaeorũ & dabante alapas Sic
implebantur quaede se p̃dixerat xp̃s sic martyres informabantur ad omnia quae ꝑsecutorib libuis set facere
ꝑferenda sic paulis ꝑ occultata tremendaq potentia comm̃dabatur prius imitanda pationtia sicragnũ
quod de hoc mundo nonerat superbum mundum non atrocitate pugnandi. sed patiendi humiltiate uincebat:
Sedillud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia ut mirabili pul¬

Expanded text:
unc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. « Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei unc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. « Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati, sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet, quod idem praeses cohortem suam permisit facere quae sequuntur. Et milites plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt eum, et veniimplebantur, quae de se praedixerat Christus; sic martyres informabantur ad omnia, quae persecutoribus libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sed  Aug., sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumeli
Abbreviated transcription (Latin):
unum in pascha & ideo non expectauit ut responder & ei iħs quid est ueritas nemor a fier& cũ recoluis
morem quo possiteis ꝑ pascha dimiti. haec uero consu&udo dimittendi fortassis ꝓpt̃ pascha ap
iudeos remansit ob memoriã berationis illorũ ex egypto qua in pascha lberatis a seruituite
lamauer̃ rursum om̃s dicentes non bunc sedbarabban erataut̃ barabbas latro: barabbas iste fibubi iginnaora
interp̃tatur. id est diaboli quimagister fuit uel hunc latroni inscoleresuo ueliudȩis in impieta r fidie su
non rep̃hendimus oiudei quod ꝑ paschaliberatis nocentẽ. sed quod occidistis in nocentẽ : quod tam inspor &
uerum pascha nonfier& sed umbra ueritatis aiudaeis errantib tenebatur & mirabili dispensanone diunae sapi

Expanded text:
unus in Pascha: et ideo non exspectavit, ut responderet ei Jesus quid esset veritas, ne mora fieret, cum recoluisset unus in Pascha: et ideo non exspectavit, ut responderet ei Jesus quid esset veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo possit eis per Pascha dimitti. » Haec vero consuetudo dimittendi, fortassis propter Pascha apud Judaeos remansit, ob memoriam liberationis illorum ex Aegypto, qua in Pascha liberati sunt a servitutelamaverunt rursum, omnes dicentes: « Non hunc, sed Barabbam. Erat Barabbas latro. » Barabbas iste filius magistri eorum interpretatur, id est diaboli, qui magister fuit vel huic latroni in scelere suo, vel Judaeis in impietate perfidiae suae. Non reprehendimus, o Judaei, quod per Pascha liberatis nocentem, sed quod occidistis innocentem. Quod tamen nisi fieret, verum Pascha non fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hib& sibi eius quippe uoxest egosum ueritas. hic commendat gratiam ꝑ quã uocatisumus ait itaq
omnis qui est ex ueritate audituocẽ meã. non ideo est exueritate quia eius audit uocẽ sedideo audit
quia exuerttater. id est quia hoc illi de oũ erato qt ẽcanlatae quiq eis dati uode. sedidea neeeno¬
quia exueritate : id est quia hoc illi domũ exueritate conlatũ ẽ quod quid est aliud quã donante xp̃o
credere in xp̃m. Sequitur. dicit eipilatus quidest ueritas. nec expectauit audire quidresponder&eiihs̃
quia forte dignus non fuit audire : sed cumhoc dixisset Iterũ exut adiudeos & dix̃ eis nullã inuenio in eo causã
est autem consuetudo ut unũ dimittã uobis in pascha uulti sergodimittã uobis regẽ iudeoꝵ credo cũ dixisset
li uenisse continuo consuetudinẽ iudeoꝵ quasolebat eis di mittere

Expanded text:
perhibet sibi: ejus quippe vox est: « Ego sum veritas . » Hic commendat gratiam, per quam vocati sumus. Ait itaque: « perhibet sibi: ejus quippe vox est: « Ego sum veritas . » Hic commendat gratiam, per quam vocati sumus. Ait itaque: « Omnis qui est ex veritate audit vocem meam. » Non ideo est ex veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit quia ex veritate est, id est, quia hoc illi donum ex veritate collatum est. Quod quid ehoc illi donum ex veritate collatum est. Quod quid est aliud quam, donante Christo, credere in Christum? Sequitur: « Dicit ei Pilatus: Quid est veritas? » Nec exspectavit audire quid responderet ei Jesus, quia forte dignus non fuit audire, sed: « Cum haec dixisset, iterum exiit ad Judaeos, et dixit eis: Ego nullam invenio in eo causam. Est consueli venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
in mundũ ut testimoniũ ꝑ hibeam ueritati : non est ꝓducenda huius ꝓ nominis syllaba quod ait in hocnatussũ tã¬
quã dixorit in hac renatussum sed corripienda tã quã dixerit in hanc rem natussum uel ad hocnatus sum
eumtemporalem natiuitatem suam hic com merasse quidin carnatus uenit in mundũ non illã sine initio qua ds̃
erat ꝑ quẽ pat̃ condiditin mundũ in hocergose dixitnatũ id est ꝓpt̃ hocnatũ & ad hoc uenisse in mundũ utiq
nascendo deuirgine ut testimoniũ ꝑ hibeat ueritati sed qui a non omniũ ẽ fides adiunx̃ atq ait: Om̃is qui ẽ
excltut ueritate audit uocem meã. Audit utiq interioribus auribus. Idest ob audit meae uoci quod
tantundem ualer& sidicer& credit mihi cumitaq xp̃s testimoniũ ꝑ hib& ueritate ꝓfecto testimoniũ

Expanded text:
in mundum, ut testimonium perhibeam veritati. « Non est producenda hujus pronominis syllaba, quod ait: In hoc natus sum, tanin mundum, ut testimonium perhibeam veritati. « Non est producenda hujus pronominis syllaba, quod ait: In hoc natus sum, tanquam dixerit in hac re natus sum; sed corripienda, tanquam dixerit in hanc rem natus sum, vel ad hoc natus sumeum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum; non illam sine initio qua Deus erat, per quem Pater condidit mundum. In hoc ergo se dixit natum, id est propter hoc natum, et ad hoc venisse in mundum, utique nascendo de Virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides , adjunxit, atque ait: Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. Audit utique interioribus auribus, id est, obaudit meae voci: quod tantumdem valeret si diceret, Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veritati, profecto testimonium