comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta sufficient exhibeat alia imbrium. alia uentor.
al a marinis. aluͣ autem terrestribus animalibus uel¬
singulis qubasq et terra gignentibus presit. et cẽ inlis
singulis sacrament᷑s in ffabiba dicune dispensationis ut
ordine sua cuncta et competenti ꝑ unamquamq uirta¬
ttm dirimantur offitio. Sic enim et apłs paulus dicit.
igitur imitationem epedendum est etiam hic scriptu
rã reserre sertes duci ꝑ hiesum etheredita tem ꝑ unã¬
quamq tribum diuina dispensatione decerni: stꝑ
in esfabilem prouidentiam dĩ ac presentiam inbissor
Em̃ quidan lex umbram dicitur habeit futuroꝵ bonorum.
eo sicut dicit apłs dehis qui ad dñm nr̃m ibm xp̃m uene¬
runt. quia accessistis ad sion montem et ad ciuitatim
dr̃iquentis hierusalem celestem. est aliqua incelis ciuntas
que dicitur hicrusalem et monssion. Non est utq sine
causa quod beniamin in sorts sua accepit hncus alin et mon¬

Expanded text:
us fluminum fluenta sufficienter exhibeat, alia imbrium, alia ventorum, us fluminum fluenta sufficienter exhibeat, alia imbrium, alia ventorum, alia marinis, alia autem terrestribus animalibus singulis quibusque a terra gignentibus praesit: et esse in his singulis sacramenta meffabilia divinae dispensationis, ut ordini suo cuncta et competenti per unamquamquam virtutem dirimantur officio. Sic enim et Apostolus dicit: igitur imitationem credendum est etiam his Scripturre sortes, et duci per Jesum haereditatem, et per unamquamque tribum divina dispensatione decerni; et per ineffabilem providentiam Dei a praesentibus in his sortQuoniam quidem lex umbram dicitur habere futurorum bonorum, et sicut dicit Apostolus de his qui ad Dominum Jesum Christum venerunt, quia « accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . » Est aliqua in coelis civitas quae dicitur Jerusalem et mons Sion. Non est utique hoc sine causa quod Benjamin in sorte sua accepit Jerusalem et mon
Abbreviated transcription (Latin):
nationem carumquȩ suꝑterramsunt. Sed et ibi &a¬
si secundum numgrum anglorum dĩ dieantus sortes
cnam ids fuisse credenda est Quo ꝓmerito et iurtius¬
te sua unus quissque angłs illam uł illam gentem in
diuasiono susciperit. Et quid dico demagnis et gen¬
palib is rebus dum nec ꝑsingulos quidem nr̃m absꝰ
huius modi sorte quȩ dĩ iuditio dispensant᷑ euo nir
dicendum est Uerbi causa aut alius nr̃m talem¬
ł talem uitam statm anatiuitat sortiatur uel certe illad qł
cirta homines geri exscripturs scĩs sepe dociumus quod et
boni angeli ad sint hominibus et contrarii Quod nonutiq
fortuitu et absque iliditio ille angelus illias animȩ. uerbi
causa petri custos esse soratus fitĩ et alius paulus nel alilis
dubitandum non est. quod iuditio dĩ qui uel illorum dig
mistica xp̃i d ispensatione directa ł goautẽ quantum
adopiniontin mtam spectat puto audentes dicendũ:
enam dehis urtatbus quȩ mundi haius ministeria sas¬

Expanded text:
uper terram. Sed et ibi etiamsi secundum numerum angelorum Dei dicantur sorte gentes tiam ibi fuisse credendum est, ut pro merito et virtute unusquisque angelus etiam et illam gentem in divisionem susciperet. Et quid dico de magnis et de generalibus rebus, cum ne per singulos quidem nostrum, absque hujusmodi sorte quae Dei judicio dispensatur, evenire dicendum est? Verbi causa, ut alius quidem nostrum talem vel talem vitam novitate sortitur; vel certo illud quod erga homines geri ex Scripturis sanctis saepe docuimus, quod et boni angeli adsint hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus illius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius dubitandum non est quod judicio Dei, qui vel illorum dignmystica Christi dispensatione directa. Ego autem, in quantum ad opinionem meam spectat, puto audenter dicendum etiam de his virtutibus quae mundi hujus ministeria sus
Abbreviated transcription (Latin):
naue nuno sorte bereditatem dis tribuenti noio¬
id aliquani gratiam sed secundum quod scit dõ pla
cere ductum prebeat sortis: Et illi quidem faciat
cuenere quȩ prima sunt. quem scit apud dm̃ pri¬
mum locum tenert. Quo hoc quod in occaltis abet᷑
apud dm̃o sortis gubernatione etiam hominibus
demanstret᷑ alium uͦ facere secundiloci. aliũ
tertu. quod ita gestum non solum in t̾ris arbitro.
uorum etam incelestibus. Et huius modi sortem
quo apud dm̃ ineritorum contemplatione distinguit᷑
etiam illo tempore habitam cum di uidereo excel¬
sus gintes et disseminaret filios adam. et constitu¬
tet sines gentium secundum numerum angeloꝵ
dĩ et facta est portio dĩ iacob. funiculum here¬
ditatis tius his rahel. Vides enim qua ethic par¬
tem et funiculum hisrahel dm̃ dicit esse sortiłm
Non ergo sortuitu arbitrandũ est ꝑ fortem uenis¬
se illi quidim angelo illã gente susciꝑt. uerbi

Expanded text:
Nave nunc sorte haereditatem distribuendi, noNave nunc sorte haereditatem distribuendi, non aliquam gratiam, sed secundum hoc quod scit placere Deo, ducatum praebeat sortis, et illi quidem faciat evenire quae prima sunt, quem scit apud Dominum primum locum tenere, ut hoc quod in occultis apud Deum habetur, sortis gubernatione etiam hominibus demonstretur: alium vero facere secundi loci, et alium tertii. Quod non solum in terris arbitror, verum etiam in coelestibus; et hujusmodi sorte quae apud Domimum meritorum contemplatione distinguitur, etiam illo tempore habeatur; cum dividerit Excelsus gentes, et disseminaverit filios Adam , et constituerit filios gentium secundum numerum angelorum Dei; et facta est portio Domini Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel. Vides ergo et hic partem et funiculum Domini Israel dicit esse sortem. Nunc ergo fortuito arbitrandum venisse sortem illi quid
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante spera uimus in xp̃o. Sed etad tessalonicenses
hȩc scribentem gratias agentes dõ patri. quiidoneos
nos fecit in parte sortis scõ cum in luminȩ Tam multis¬
igitur ex scripturis sc̃is de commemoratione sortium
testimonus congregatis. quo ex multorum locorum con¬
gregatione iurtutem dĩ possimus diligentius ad prehen¬
dere. mihi quidem exlis omnibus uel euidens ad huc sen¬
sus adliquidum patere non potuit tiel etiam derẽtar¬
ta enuntiandi et proferendi archani metus insedit.
llud tamen in quantum res patitur contigisse sufficit¬
quod nobis ab apostolis sors ducta designat. Quia ubi
exside integra et oratione premissa sors ducitur ea
quȩ uoluntatis dĩ continet in occulto sors homini¬
bus ded arat in manifesto. Secundum interiorem
uero intellectum sicut paulus uidetur indicare
sed et in supnus iurtutibus sors agxiur. et p̃sideat
aliqua curtus huic officio quȩ uerbi causa iesufilio

Expanded text:
qui ante speravimus in Christo ; » sed ad Colossenses qui ante speravimus in Christo ; » sed ad Colossenses haec scribentem: « Gratias agentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine . » Tam multis ex Scripturis sanctis de commemoratione sortium testimoniis congregatis, quo ex multorum locorum consideratione virtutem rei possimus diligentius apprehendere, mihi quidem ex his omnibus vel evidens adhuc sensus ad liquidum patere non potuit, vel etiam de re tanta enuntiandi et proferendi animi metus insedit. Illud autem, in quantum res patitur, contigisse sufficiquod nobis ab apostolis sors ducta designat; quia ubi fide integra ac oratione praemissa sors dicitur, ea quae Dei voluntas continet in occulto sors hominibus declarat in manifesto. Secundum interiorem vero intellectum, sicut Paulus videtur indicare sed et in supernis virtutibus sors agitur; et praesideat aliqua virtus huic officio, quae verbi causa Jesu filio
Abbreviated transcription (Latin):
loco uide alium subrogari conuenientes a postoli. qͥui atique
multo sapientiores erant quamh qui nunc episcopos aut
presbiteros ueldia conos ordinant. elegeruint duos etftatu¬
erunt in medio. Nec tamen de cis sibimetiapsis iuditium
ꝑmiserunt ut illum faceret quem ipsi uoluissent. sed oran¬
tes inquit miserunt sortem. ut exillis duobus quosstatuer̃
in conspectudĩ. id est ioseph qui uocabat᷑ barnabas qui cog¬
nominatus est iustus. et mathiam. Cecidit inquit sors
recedente namq: oratione. non iam casu sed pudentia sors di¬
uium iuditium deftrebatur. Sed adhucquȩrtbam in nouo
testamento. sicubi sors in xp̃o uel in eclesia nominatur iđ
inrebus misticis et quȩ ad animam perti nere iudeant᷑.
nuenio paulum ad ephesios scribentem dicere dexpo.
dum ꝓpositum cius qui omnia operatur secundum
consilium uoluntatis eius. ut simus in laudem gloriģcius

Expanded text:
locum Judae alium subrogari, convenientes apostoli qui utique locum Judae alium subrogari, convenientes apostoli qui utique multo sapientiores erant quam hi qui nunc episcopos, vel presbyteros, vel diaconos ordinant et elegerunt duos, et statuerunt in medio, nec tamen de his sibimetipsis judicium permiserunt, ut illum facerent quem ipsi voluissent; « sed orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui vocabatur Barnabas, qui cognominatus est Justus, et Mathiam. « Cecidit, inquit, sorslis . » Praecedente namque ratione, non jam casu sed prudentia sors divinum judicium deferebat. Sed adhuc quaerebam in Novo Testamento si sors in Christo vel in Ecclesia nominatur, vel in rebus mysticis quae ad animam pertinere videantur. Invenio Paulum ad Ephesios scribentem, dicere de Chrdum propositum ejus qui omnia operatur secundum consilium voluntatis ejus, ut simus in laudem gloriae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Quecgͦ sit ratio sortium a pod inemet ipsũ requireluam. ut gemalas
isfunonus scripture qđ latibat agnoscert Inueniebã sine
i scripturis etiã gentils homine susos ee sortibus tunb cunaui¬
girit ionas er rompestis surgeret : Aiunt namq hiy qͥ naui¬
gibist : Alitamꝰ sortẽ etsciam ciũ causa hȩotanta malitia e
Quasisors tantum ualeret ur ꝓdeqt eumposset cui caulipicdũ
nauiganib imminertt li quaniuis genules eent etalita.¬
acognitionedi nontamen in hac epimo ne fallunturi sed qd
uerts g ddis inuenio et salomonẽ in ꝓuerbus dicentẽ. Con¬
ffacdieliones colibet sors. et intr poroites defint Lcliti
cessare ostentdens. congadictio nes ubi mittitus sors. Sed
cũ hec intestamento ueteri non paucis referrido sertibas
inuenire : conuertime etia ad nouũ testimentũ ut uide¬
rẽ si forte uelibi contẽptiunt᷑ sertes. autncibi qͥdẽ
tarum usus abiciatur. Et in uenio quod aliquando cum d eesset¬
in numero a postolorum unus a postolus et esset necessarius in

Expanded text:
emetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum quod latebat agnoscerem. Inveniebam sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus. Hinc cum navigaret Jonas, et tempestas urgeret; aiunt namque illi qui navigabant: « Mittamus sortem, et sciamus cujus causa haec tanta malitia , » quasi sors tantum valeret ut prodere posset cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent et alione falluntur, sed quod ergo de his invenio et Salomonem in Proverbiis dicentem « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens contradictiones ubi mittitur sors. Sed cum haec in Veteri Testamento non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi contemnuntur sortes, aut num ibi quidem earum usus alibi dicitur; et invenio quod aliquando cum deesset numero apostolorum unus, et esset necessarium in
Abbreviated transcription (Latin):
tribus manasso. que poposcerant transiuordanen accipere tors¬
ram illam quam ceperunt filiusrł. Dedit autem etiam hesas
sccundum pretptum dñ calepfilio esfonc et tribui iuda sorteus
Dedit autem et tribui efrem et illi que sapererat dimidie tribuis
manasso. Et postbiȩt inquit congregaut mnedesiuam filius ispł et s
dixit Mittam sortem et prostram in conspectu dñi sortem sis
prius seribentes terram: ad tuleritis mihi descriptionem ciuss
Et ita post hec sortibus missis hereditas populo dĩ distribuitur

Expanded text:
tribui Manassae, quae poposcerant trans Jordanem, accipere tertribui Manassae, quae poposcerant trans Jordanem, accipere terram illam quam poposcerant filii Israel. Dedit autem ipse Jesus secundum praeceptuquae supererat tribui Manasse, et post haec congregavit in ecclesia filios Israel et dixit: Mittam sortem, et proferam in conspectu Domini, si prius describentes terram, et tuleritis mihi descriptionem ejus. Et ita post haec sortibus missis haereditas populo Dei distribuitur;
Abbreviated transcription (Latin):
A consuetudine quidem hominum cum aliquid sorte diui¬
ditur fortuitu uidetur sors illi adillum uelalia adillum de ue
nirt. Scriptura aitemscã nonita est Et aliquotiens querebam
apud memetipsum. sido rẽtanta actalpatres sc̃i sortibus iudi¬
tium comimnisissent. Quod si esset hoc apud sc̃os ita gestum nam
de alis homimibus uel gentibus nihil mirum uideris si nihil ha¬
betur eximium inhis que ascis dicuntur sorte diusa Sedude¬
quid uirtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipimus
igitur aleutaco. ibi scriptum est. Et accipient in quit duassor¬
tes sors una dño. et sors alia apomipeo hoc est transmissori
Es suꝑ quemcumq uenerit sors apoinpei accipieo hireum illam:
et ad ducet cum in locumheremi uiuum. et dimittet eum uiuũ¬
ibi in dinissione sua. Alium uero hyrcum immolant dño. et
reliqua qug ibisunt. quȩ utiq sciunt. quilegunt. Et iterum
ubi morsessortem diuisit tribiu ruben et tribuigad et dimidis

Expanded text:
 consuetudine quidem hominum cum aliquid sorte dividitur, fortuito videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere; in Scriptura autem sancta non ita est: et aliquotiens quaerebam apud memetipsum si de re tanta ac tali Patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videris, si nihil haberetur eximium in his quae a sanctis dicuntur sorte divisa. Sed videquid virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamus igitur a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, inquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque venerit sors, Apopompaei accipient hircum illum et abducent in locum eremi vivum, et dimittent illum in dimissionem suam, alium vero hircum immolabunt Domino, » et reliqua, quae ibi sunt, quae utique sciunt, qui legunt. Et iterum: ubi Moyses sorte divisit tribui Ruben et tribui Gad et dimidiae
Abbreviated transcription (Latin):
omnes eicere hoc idem autem etiam in his quoifruc¬
tificant sentiendum. qui effrem fili nominantur
Qui et ipsi chananeos uagis eclucubras cogitationes semper
debent eicere de animabus suas. Potẽs autem ds̃ quiꝰ
de precemur. ut eiciens a nobis malas cogitationes. bo¬
nas inserat. dͥ gia hierusalem ciuitati caelesti In quib:
nichil pollutum inueniatur aut sordidum quod nosin
die iudien ee conscientiȩ cogitationibus arguat. Sedin¬

Expanded text:
omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui frucomnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus deprecemur, ut ejiciens a nobis malas cogitationes, bonas inserat et dignas in Jerusalem civitati coeleste, in quibus nihil pollutum inveniatur aut sordidum quod nos in die judicii ex conscientiae cogitationibus arguat, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tumest. Aut minus rectũ De hierusalẽ frequen¬
ter diximus quod uisio pacis inter pretatur
iergo incorde nr̃o hicrusalẽ & dificata est. hioc
incorde. si quidẽ fixi ita et stabiles sumus in
hac uisione pacisut numquã ꝓrsus ella cogitatio
mala uel alicnius peccati consilium ascendat ini
cor nostrum: si hoc ita fieri possit. poteramus di¬
cere quia in hierusalem sumus. et nullus alius
habitat nobiscũ nisi illi soli qui sc̃i sunt
unc uero cũ etiam si ad grandẽ profectũ uenumnꝰ.
et summis nos met ipsos studus ex colamus. tamen
non puto cui quam tantum in corde puritatis
euenire ut numquã aduersȩ cogitationis con¬
tagione maculetur. Certum est etiam habi¬
tare iebuseos cumfiliis iuda inhierus alea
Nontamen ideo haec dicimus ut neglegamus
quantum fieri potest eicere eos Sed sas agu¬
dum est nobis et temptandum cotidie: eos eicere de he¬
rusalem. Sed sicut scriptum ẽ non possumus simal

Expanded text:
tum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequentum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis interpretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, hoc ervemus in corde; si quidem ita fixi et stabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in Jerusalem: non tamen diximus haec ut negligamus, quantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem. Sed, sicut scriptum est, non possumus simul
Abbreviated transcription (Latin):
tificat et erescit inside .⁊ non potest exterminare chana¬
ne um semenpessimam. semen maledictum semen semꝑ¬
ignobile. semper incertum. Hoc enuĩ interpretatur
chananeus Et certum est qua cũeo qui fructificat et
crescit semꝑ habitat chananeus Nuniquã eñĩ
temptati onum motus cessont ab eo. Sedtu siuere fruc¬
tificas indõ. et uidestalẽ aliquẽ inquietũ. turbi¬
dii mobilẽ. scito quia chananeus est: Et si non
potes eũ eicere de ecła. quia non potuerunt
filii effrem disꝑdere chananeos. illud obser¬
ua quod apłs ammonet dicens. Subtrahite uos
ab omni fratre inquiete ambulate. Sed qm̃ salo¬
mon sapienter suad& haec quȩ legimus describi
incorde tripliciter. etiam aliud prerer illa quę
diximus quod cordimeo decurrit : ad aures
uras proferam Et uos facite quod scriptũ est. ut
uno dicente ceteri examinent Me ergo dicen¬
te quod sentio nos discernite et examinate. si rec¬

Expanded text:
tificat et crescit in fide, non potest exterminare Chanatificat et crescit in fide, non potest exterminare Chananaeum semen pessimum, semen maledictum, semen semper mobile, semper incertum: hoc enim interpretatur Chananaeus. Et certum est quia cum eo qui fructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, et vides talem aliquem inquietum, turbidum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illud observa quod Apostolus monet dicens: « Subtrahite vos ab omni fratre inquiete ambulante . » Sed quoniam Salomon suadet haec quae legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rec
Abbreviated transcription (Latin):
illis etiam triticums. Mouet me tamen quod dixit quia non
potuerunt eicere hiebus eos. id est cosqui interp̃tantur coneul¬
catio. Et ideo uideamus qui sint ineđi conculcantes. Illi
scrius margaritas ur̃as ante portos nesorte conculcent caspedib
suas et conuersi rumpant uos. Iste ẽ ergo hebuseis conculcatio
qui indigni audiunt uerba di. Et cum audierint. neq ut in¬
fideles discedunt neque permanent acsideles sed ꝑcepta misterioꝵ
noticia. et fidei secretioribus ꝓscrutatis. conuersi postio dum in¬
pugiunt nos. et contradic tionibus suis corda nr̃a d srumpunt.
conculcantes uerbi dominici margaritas. et ornamenta fidei
maculantes. De istis ergo dicitur. quia nom potuerunt fili
iuda eicere hiebuscum de hierusalem. usque in hodies num
scriptura. Et non disꝑpdit effrem cananeum. qui habitabat
Srer. Et habitauit chananeus inefrem usq in hodier num
dum. Effrem interpretatur fructificatio. Qui ergo fruc¬

Expanded text:
ipsis etiam triticum. Movet me tamen quod dixit, quia non ipsis etiam triticum. Movet me tamen quod dixit, quia non potuerunt ejicere Hiebusaeos, id est eos qui interpretantur conculcatio. Et ideo videamus qui sunt in ecclesia conculcantes. Illi ras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent ut fideles, sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos, et contradictionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur, quia non potuerunt filii Juda ejicere Hiebusaeum de Hierusalem usque in hodiernum m Chananaeum qui habitabat in Gazer; et habitavit Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem. » Ephraim interpretatur fructificatio. Qui ergo fruc
Abbreviated transcription (Latin):
dum interris est itaut neq impiusinea quisquam¬
neq peccutor sc ssdere undtur Se osnt inea
omnessc̃i cetbeati in quibus nulla prersas peccat m acula
d eprehendatur. Sed sicut dicitur deziz anis. ne forte
ta peccata sunt. Neque enim dicimus dehis qui manifeste
et cuidenter eriminosi sunt ut non de ecdesia expellantur
Audi ergo scripturam dicentem Quia non potuerunt filii
uda dispdere hiebuscos. sed habitauerunt cũm ipsis in
uos qui fideles estis ut ita uitam ur̃am conuersationemq
seruetis. ne inaliquo et ipsi scandalum patiamini uel alis
scandalum fatiatis. Sed sit uobis sũmistudii. summȩ cau¬
tele: nequis in hanc sanetam conuersationem uram pollutus
introcat. neque hiebuseus habitet uobiscum. Vides enim
quia dicit scriptura. quod non potuerunt eicere fili iuda
hȩ bustos dehierusalem. hiebuseds autem interpretatꝰ concul¬
catio. Esto ergo quu non possumus eiccre istos qui nos conculant.
possumus ne forte eradicantes ⁊i tania era dicemussimul cum

Expanded text:
ile est ita ut neque impius in ea, nec quisquam peccator residere videatur; sed sint in ea omnes sancti et beati, et in quibus nulla prorsus peccati macula deprehenditur. Sed sicut dicitur de zizaniis: « Ne forta peccata sunt. Neque enim dicimus de his qui manifeste et evidenter criminosi sunt, et non de Ecclesia expellunturAudi ergo scripturam dicentem, quia non potuerunt filii Juda disperdere Hiebusaeos, sed habitaverunt cum ipsis usquvos, qui fideles estis, ut ita vitam vestram et conversationem servetis, ne in aliquo vel ipsi scandalum patiamini, vel aliis scandalum faciatis: sed sit vobis summi studii summaeque cautelae, ne quis in hanc sanctam congregationem vestram pollutus introeat, ne quis Hiebusaeus habitet vobiscum. Vides ergo, quia dicit scriptura, quod non potuerunt ejicere filii Juda Hiebusaeos de Hierusalem. Hiebusaeus autem interpretatur conculcatio. Ergo, quia non possumus ejicere istos, qui nos conculcant, possumus, ne forte eradicantes zizania eradicemus simul cum
Abbreviated transcription (Latin):
solis sorte peennitatis accipies. Sed et site tradideris
legidĩ et in ipsa meditaberis die ac nocte et ñ recededib
lgis denu tua sict dicit᷑ ad hicsũ. et si memorsis inqͥdiat
ris. et eruditionem legis diuinȩ uł legendo
uel audiendo optinueris. tuş portionis efficitur
cutas lit terarum. Et hȩx qui dem nos propos¬
sibilitate sensus gͥrĩ. uł etiam prouri auditus capaci¬
tatediscussimus Summa uero scientiş & profundior¬
aclucidior horũ intellegentia apud illos erit qui
ueram hereditatem. uer et unigeniti filiidĩ quȩ¬
et repromissa est his quieum ꝑfecte dilexerint con¬

Expanded text:
solis sorte haereditatis accipies: sed et si te tradideris solis sorte haereditatis accipies: sed et si te tradideris legi Dei, ut in ipsa mediteris die ac nocte, et non recedat liber legis de manu tua, sicut dicitur ad Jesum; et si memor sis praeceptris, et eruditionem divinae legis vel legendo vel audiendo obtinueris, tuae portionis efficitur civitas litterarum. Et haec quidem nos proibilitate sensus nostri, vel etiam pro auditus vestri capacitate, discussimus: summa vera scientia, et profundior horum intelligentia apud illos erit qui veram haereditatem veri et unigeniti Filii Dei, quae repromissa est his qui eum perfecte dilexerint, con
Abbreviated transcription (Latin):
omia quȩ in hoc mundo proincerto sui et lubrico
marinis fluctibus cõparantur. ut possit aiudeȩ t̃ã
pucnire & ad fontem solis accedere. Quis aut̃ est
fonssolis. uel cuius solis : Illius sine dubio deqͦscrip
inuenies in terran uidee. Quem fontem : Illum
Nuus igitur solis cũ talem qualẽ diximus inuenẽ¬
ris fontem. anueniesctiã ciuitatt̃ eius. Est enim
inqiđibi et ciuitassolis. Dicitur et in egipto ciui¬
talsolis. Sed istaciuitas quȩ inegipto ẽ huuissolis
nom̃ accepit. quempater cęlestis oriri uibet suꝑ
bonos & malos. Illauͦ ciuitas quȩ in uidegest. scõꝵ
tantum modo efficitur. quia ciuitas dĩ est.
Etsonsille dequo superius diximus. fluuiuseffectꝰ.
lȩtificat cui tatem dĩ. Sed tu si ex omni parte
munitussis. et continentiȩ muro circũdatus.
sipacientiȩ & magnanmitatis turrib confirmatus
ueris. efficieris etiam tĩ ciuitas solis. uł ciuitatẽ

Expanded text:
omnia quae in hoc mundo, pro incerto usu et lubrico, omnia quae in hoc mundo, pro incerto usu et lubrico, marinis fluctibus comparantur, ut possit ad Judae terram pervenire et fontem solis accedere. Quis est autem fons solis, vel civitas solis? Illius sine dubio de quo scrinvenies in terra Judae. Quem fontem? Illum cum talem qualem diximus inveneris fontem, invenies etiam civitatem ejus: Est enim, inquit, ibi et civitas solis. Dicitur esse in Aegypto civitas solis; sed ista civitas solis quae in Aegypto est, hujus solis nomen accepit quem Pater coelestis oriri jubet super bonos et malos; illa vero civitas quae in Judaea est, sanctorum tantummodo efficitur, quia civitas Dei est: et fons ille, de quo superius diximus, fluvius effectus laetificat civitatem Dei. Sed et tu si ex omni parte munitus sis, et continentiae muro circumdatus, si patientiae et magnanimitatis turribus circumdatus verit, efficeris etiam et tu civitas solis, vel civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
puenire inheredi tatem filiorũ iuda. Sedet
ascendere nosoportet ascensium colliũ ac rabin.
quoq interp̃tatur scospiones T anseundi ergo nob̵ sun
et calcandi scorpiones illi sine dubio dequib saluato
dicit. Ecce dedi uobis potestatem calcandi suꝑ
serpentes & scorpiones. Quiergo uult et desiderae
ingredi inbereditatẽ tribus uidȩ. oportet cum
ascendere ascensiones istas. et calcare atq cuudss
scorpiones qui obsistunt. Vnde arbitror ꝗđ stud
uteragenti et hie rechieli prophete dicbit dͥñl
Fili hominis in medio scorpionũ tuhabitas
ẜtsunt inquit fines usq cades. Cades ints ꝑ̃ ato
tucamur imagines. Dicitur ergo aborientis partibus
qbus uidȩ esse maresalsũ. Et post hoc inparit euis
nominatur fonssolis. & ciuitassolis et in eadem tribuesses
etiam᷑ uitas litterarũ. Oportet igitur omnẽ qͥuult
in trout in partem filio uida transire pͥusmare salsũ

Expanded text:
pervenire in haereditatem filiorum Juda; sed pervenire in haereditatem filiorum Juda; sed ascendere nos oportet ad ascensum collium Acrabin, quod interpretatur scorpionis. Transeundi nobis sunt et calcandi scorpiones illi sine dubio, de quibus Salvator dicit: « Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . » Qui ergo vult et desiderat ingredi haereditatem tribus Juda, oportet eum ascendere in ascensiones istas, et calcare atque evadere scorpiones qui obsistunt: unde arbitror quod istud iter agendi sunt, quia Ezechieli prophetae dicebat Dominus: « Fili hominis, in medio scorpionum tu ambulas . » Et sunt, inquit, fines usque ad Cades. Cades interpretatucantur contueamur imagines. Dicitur ergo, ab oriente fines Judae esse mare salsum; et post hoc in parte ejus nominatur fons solis, et civitas, et in hac eadem tribu esse etiam civitas litterarum. Oportet igitur omnem qui vult introire in partem filiorum Juda, transire prius mare salsum
Abbreviated transcription (Latin):
Osed adeser inquit sin. inter pretat᷑ aut̃ sin tẽptationes
Post tẽptationes ergo consequunt᷑ fuiꝰ es hereditatis iud
Occidenset oriens nominatur. et uicinalo caea quȩ
supradiximus immo confinia. Sed et uallis egipa
uicina occidentalibus partib: designant᷑ quȩ est
adeserto adoccidentẽ. ab oriente uͦ cinguntur
fines maris also. sost hoc acollib inquit qui ten¬
Sduntur ad occidentẽ et inde ascenditur ab occi¬
S dente usq ad cadesbarnaer. et sicꝑ tenditur ad
Soccidentem cades. Et hufines eorũ ab africo et inde
ꝑrexit usq ad uallemȩgipti. Uides quomodo in
occidentis partibus et africũ etȩgiptũ nominat
et oc casum sine dubio ethȩc amia sciat sibi unusquisq
euadonda esse & transeunda. ut ita dẽrnũ possit ad
tribũ regiã ꝑuenire dequadicit apostolus. Certũ est
qđ tẽptationes significaret: et idẽo necesse est
nol transi re heremũ temptationẽ. ut sic possimus

Expanded text:
sed a deserto, inquit, Sina: interpretatur autem Sina, tentationes. sed a deserto, inquit, Sina: interpretatur autem Sina, tentationes. Post tentationes ergo consequuntur fines haereditatis Judae. Occidens et oriens nominantur, et vicina loca ea quae supra diximus imo confinia; sed et vallis Aegypti vicina occidentalibus partibus designatur, quae est a deserto ad occidentem; ab oriente vero cinguntur fines mari salso. Post hoc a collibus, inquit, qui tenduntur ad occidentem; et inde ascenditur ab occidente usque Barne, et sic pertenditur ad occidentem Cades. Et hi sunt fines eorum ab Africo; et inde perrexit usque ad vallem Aegypti. Vides quomodo in occidentis partibus, et Africum, et Aegyptum nominat, et occasum? sine dubio, ut haec omnia sciat unusquisque evadenda esse et transeunda, ut ita demum possit ad tribum regiam pervenire, de qua dicit Apostolus: Certum est quod tentationes significat; et ideo necesse est nos transire eremum tentationum, ut sic possimus
Abbreviated transcription (Latin):
et tu dignusuis effici qui heredi tatẽ consequaris
omina bella finige et in pace consistere. uteciã detuȩ
carnis terra dicatur quia cessauit abllis. łum de
inde cum consuctudo sit scȩ sprture quattuor
partes orbis terre quas axes et plagis nominant
appellare. indesciptione finium trib uida duȩ
tantum inodo nomi nantur et duȩ reticentur.
Sic enim scriptũ est. Et factisunt fines trib. filioꝵ¬
uida scđm plebeseorum. a finib idumeȩ adeserto
sina ad occidentem: At cũ descripsisset fines ab occi¬
dente tumꝰ inde dicit. et aboriente omnẽ inqđ
mare salsum. Etalias duas partes reticuit. ad est.
seꝓtentrionis uł meridiam. uide ergosi nonreple¬
tesunt ista misteriis. licet nos singula uł senti¬
rD ł explicare nequeamꝰ. Tam put dr̃o p̃bere
eorũ a finib idumeȩ deserto sinad occidentem
Igitur fincs iudeȩ proximist̃ finiib: idumeȩ. Ielumca
uero uͦ sicut sepe ũ diximus interp̃tat᷑ terrȩ na
Post terrena ergo stañ consequuntur fines uideȩ

Expanded text:
vis dignus effici, qui haereditatem consequaris omnia bella finire et in pace consistere, ut de carnis tuae terra dicatur: quia cessavit terra a be» etc. Consuetudo est Scripturae quatuor adeo partes orbis terrae, quas agrum et plagas nominant, appellare; et in distributione finium tribus Judae duae tantummodo nominantur, et duae reticentur. Hinc enim scriptum est: Et facti sunt fines tribus filioundum plebes eorum a finibus Idumaeae, a deserto Sin ad occidentem. Et cum descripsisset fines ab occidentem, tum deinde et ab oriente; omne, inquit, mare salsum. Et alias duas partes reticuit, id est, septentrionis vel meridiani. Vide ergo, si non repleta sunt mysteriis, licet singula vel sentire vel explicare nequeamus. Tamen prout eorum, a finibus Idumaeae, a deserto Sina, ad occidentem. Igitur fines Judae proximi sunt finibus Idumaeae. Idumaea vero, sicut jam diximus saepe, interpretatur terrena. Post terrena ergo statim consequuntur fines Judae,
Abbreviated transcription (Latin):
ter sit illius erroris quisine consilio geru
quid enim tam sine consilio est quam relinquered
qui nos fecit. et sequi deos quos nos fecimus
nprecipitium et prosundum insern. Hos ergo gentilita¬
ns sensus tamquam filios enach uetustiesreas abscidit
le quȩ etiã scđm literã diñ uerũ et creatorẽ

Expanded text:
ter sit illius erroris qui sine consilio agitur. ter sit illius erroris qui sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fecit esse, et sequi deos quos fecimus?  ostenduntur in praecipitium et profundum inferni. Hos ergo gentilitatis sensus tanquam filios Enach vetusti erroris abscidit lex, quae etiam secundum litteram Dominum verum et creatorem
Abbreviated transcription (Latin):
intellegamus esse ciuitatem lit terarum. quẽ postmodum
efficit᷑ dabir quod est loquela:. Haec et enim quȩ prius
in litteris erat. et secundum litteram intellegebatur. modo
in ecclesus xp̃i reuelante dño loquela effecta est . Loquentib
de ea et disserentibus primo sc̃is apłis. et remouentibus su ꝑfi¬
Sed et singuli quiq doctoris eclesiarum litterarum legis loque¬
tres filii enach. quoschaleb incuius persona uir¬
tutẽ ad scripseramus interimit. In anis humili¬
tas accipienda est. quȩ om̃s huuis sȩculi poetȩ
uel philososi dediuinitate senserunt
uia et humilia et dõ indigna sunt quȩ senserunt
ligna et lapides deos uel astruere uel putare:
Huius ergo inanis humilitatis filius primus est qu
dicitur extrame. hoc est susi Primus sensuseꝵ
et extra ueritatem. et extra deum est
Secundus uero achimaan id est frater sine
silio Certum est enim quia et iste fra¬

Expanded text:
intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: haec est enim quae prius in litteris erat, et secundum litteram intelligebatur, modo in Ecclesiis, revelante Domino, loquela effecta est, loquentibus de ea et disserentibus primo apostolis, et removentibus de Sed et singuli quoque doctores Ecclesiarum litteram legis, loque sunt autem tres filii Enach quos Caleb, in cujus persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae senserunt. ligna et lapides deos vel astruere vel putare. Hujus ergo inanis humilitatis primus filius est qui dicitur extra me, hoc est, primus sensus eorum et extra veritatem, et extra Dominum est. Secundus vero Ahiman, id est, frater sine consilio; certum est quia et iste fra
Abbreviated transcription (Latin):
coepit uel excidit chaleb Et interemit
tresfilios enach. quierat filii in anis humilita¬
tis. et illis interfectis ipse habitat ciurtatẽ. et
facit quȩ ineonsequentibus scripta sunt: Qui
Aut sunt isti tres filii inanis humilitatis quos gx terim¬
nauit chaleb: Primus susi qui interpretatur extra me hoc
frater meus extra consilium. uelut si dicamusfrat̃ sme con¬
silio. Omnes et enim fratres qui de humilitate mani nascun¬
tur.certum est quia extra consilium sunt Tertius thala¬
min. qui interpretatur p̃cipitium uel suspensio. Quod de¬
signat nihil neo stabilitatis sed uaga et in preceps ruentia
lstas ergo tresfilios enach. ex terminat et interficit caleb. &
post istos ascendit etiam indabir. Nomen autem erat da¬
bir prius ciuitas lit terarum. Dabir interp̃tatur loquela sca
nomen dabir pͥus erat cuntas litterarum. Igitur ciuitatẽ¬
intellige omne testamenti ueteris instrumentum. Id est
et hanc ipsam quam nunc disserere conamur scripturam.

Expanded text:
 vel excidit Caleb, et interemit tres filios Enach, qui erant filii inanis humilitatis. Illis interfectis ipse habuit civitatem, et fecit quae in consequentibus scripta sunt. Qui autem sunt filii inanis humilitatis quos exterminavit Caleb? Primus Susi, qui interpretatur extra me, hoc frater meus extra consilium, et frater sine consilio: omnes enim fratres qui de humilitate inani nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir erat prius civitas litterarum. Ita civitateintelligo omne Veteris Instrumenti testamentum, et hanc ipsam quam nunc disserere conamur Scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
talites diximus litterarũ Acc epta ergo filia eius¬
ego fr̃eius unioꝵ ab duco eã de domo patrissui
uȩ cũ uenerit mecũ sedens suꝑ asinũ. illum sine du¬
bio quẽ soluerunt discipuli saluatoris. dicit adpa¬
trẽ suũ. Da mihibenedicto nẽ pater. Et accepit
coneclam superiorem. et conielam inferiortm. Q uode
siui ꝑsectionẽ secuntur: quia aci pant centuplum in
ocꝰ ergo estaccepise in bene dictio nem conegla isuperio¬
remut coneglam in feriorem.QNuã beneditionem
oremus ut et nos consequi mereamus ꝑ xp̃m dnt̃m nrni¬

Expanded text:
raliter diximus litterarum. Accepta ergo litteraliter diximus litterarum. Accepta ergo litteego frater ejus junior abduco eam de domo patris sui: quae cum veniret mecum sedens super asinum, illum sine dubio quem solverant discipuli Salvatoris, dicit ad patrem suum: Da mihi benedictionem, pater; et accepit Gonethlam inferiorem et Gonethlam superiorem: qsui perfectionem sequuntur, accipiant centuplum in Hoc est ergo accepisse in benedictione Gonethlam inferiorem et Gonethlam superiorem: quam benedictionem oremus ut et nos consequi mereamur. Juxta tr
Abbreviated transcription (Latin):
qui excisa ac di rupta legis littera. sensu in easpiri¬
talẽ requiro Excido aut littera. cũ iam non scđm¬
neq pascha cũ iudeis obseruo. neq sabbatũ sc đm
in tera curo. Promissunaq mihi est. quia si excis¬
dero ciuitatem litterarũ. Accepturussum filiam
fratrismei maioris Eram namq prius filius cenels
qui interpretatur spretio Quis enim erat spre¬
tio sicut nos gentes alienati a conuersatione isfahel.
spem non habentes et sine dõ in hoc mnundo: Mam
prior ille frater meus cuius nunc accipio filiam.
pro eo quod excidi ciuitatẽ lit terarũ. ille filius
ieffone fuit. quunterpretatur conuersio
Dat mihi ergofiliã suam id est scientiam sui uel in¬
tellegentiam. mihi minori fr̃i dat lex scđm quod
scriptum est. Aufe retur auobis regnũ dĩ. et da¬
bitur genti facienti fructũ eius Sciendũ tam enẽ
aliud esse legẽ cui nunc ꝑsonã dedimus chaleb.
aliud litte rã ueteris testamenti. quã ciuitatẽ figu¬

Expanded text:
qui excisa ac diruta legis littera, sensum in ea spiritalem requiro. Excido autem litteram, cum jam non sneque pascha cum Judaeis observo, neque sabbatum secundum litteram curo. Promissum namque est mihi quia si excidero civitatem litterarum, accepturus sim filiam fratris mei majoris. Eram namque prius filius Cenez, qui interpretatur spretio. Quis enim erat ita spretus sicut nos gentes, alienati a conversatione Israel, spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo eramus? Nam prior ille frater meus, cujus nunc filiam accipio, pro eo quod excidi civitatem litterarum, ille filius Jeffone fuit, qui interpretatur conversio. Dat mihi ergo filiam suam, scientiam sive intelligentiam mihi juniori fratri dat lex, secundum quod scriptum est: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . » Sciendum tamen est aliud esse legem, cui nunc personam dedimus Caleb, aliud litteram Veteris Testamenti, quam civitatem figu
Abbreviated transcription (Latin):
eonuaas ponit: ut eternitatẽ seculi per hoc signisicet
sicur dicit Nolite recedere adnio in hodierno die
oc est do dec seculu mstat. Ostendant ergo mimi quo¬
modoi ebusers donee seculum stat ha bitet cumfils
uda in iherusalem : Quppe cum ne ipsi quidem filis
uida habitent in ⁊herus alem: Ideo ergone istud uerum
esse poterit quod hiesubei cu miudeis habrrent in
iherusa lem: quandoqui dem ne ipsi quidem habrant
in el. Sed nos intellegimus hec spiritaliter : ad su¬
mentes euangibi parabolam quȩdicit de aranris
sinut ed utraque crescere. ne fore uolente s eradicart
Rizania qa dicarent simulcũ ipsis etiam tracum.
Sicut ergo meuangelio permittuntur Azania simul
cũ tritico co alescert eodem modo etiamsi d iniheru¬
rus alem id est metclesia sunt quidã ihesubei ist
qui ignoblem et degenerem  etugo uitã ducunt qͥ et

Expanded text:
eo ponit ut aeternitatem saeculi per hoc significet; sicut dicit: « Nolite recedere a Domihoc est donec saeculum stat; ostendat ergo mihi, quomodo Hiebusaeus, donec saeculum stat, habitet cum filiis Juda in Hierusalem, quippe quum ne ipsi quidem filii Juda habitent in Jerusalem. Ideo ergo nec istud. verum esse poterit, quod Hiebusaei cum Judaeis habitent in Jerusalem, quandoquidem ne ipsi quidem habitant in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis et triticum . » Sicut ergo in Evangelio permittuntur zizania simul cum tritico coalescere, eodem modo etiam qui hic in Jerusalem, id est, in Ecclesia sunt Jebusaei, isti qui ignobilem et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluta Primum ergo discutiamus quare metropolĩ
Accepit caleb et illã quȩ prima inter ceteras
om̃s in terra rȩꝓmissionis metropolis nominatur.
et metropolis enach. Enach interpretat᷑ humili¬
esse certũ est: Una laudabilẽ dequa dicit salua¬
tor. discite ame quia mitissũ et humilis corde. &
inuenietis requiem animab ur̃is Et de hac humi
sicut illa quã de inlicito coitu dicit scriptura. quia¬
miliauit thamar sororẽ suam. Est ergo hȩc hu

Expanded text:
um. » Primo ergo discutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omnes in terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach interpretatur humilies certum est, unam laudabilem, de qua dicit Salvator: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris ; » et de hac humilsicut illa quam de illicito concubitu dicit Scriptura qmiliavit Thamar sororem suam . Est
Abbreviated transcription (Latin):
moisi gederetis utiq. et mihi. Deme enĩ ille scripsit.
Deme enĩ qđ dicit. hoc ẽ detaleph qui cor est.
Certũ ẽ quia decorde scripserit moyses quippe
quiomnia prudenter sapienterq conscripsit.
Ait ergo hodie ualeo sicut ualebã tunc
Sc̃s quippe similiter ualit. & in prȩsentibus
et in prȩ teritis. et in nouis et in ueterib et
ineuangeliis et inlege. hocc̃ ergo qđ dicit ualere se
ho die subhiesu. sicut tunc cu moyse: Quia in
utriusq testam̃ti mistrus. coruigilans ualet
Seduideamꝰ etiã petitionẽ eiusquã primã poposcit
hunc sicut dixit dñs indic illa. Nihil humile.
uel deiatum sc̃s requirit. nihil qđ indemer sis
conuallib iaccat Sed montẽ quȩrit excelsũ
t montẽ in quo ciuitates magne et mnunitȩ sunt

Expanded text:
Moysi, crederetis utique et mihi, de me enim ille scripsit ; » de me vero quid dixit, hoc est de Caleb, qui cor est? Certum est quia de corde scripsit Moyses, qui omnia prudenter sapienterque conscripsit. Ait ergo: Hodie valeo sicut valebam. Tunc sanctus quippe similiter valet in praesentibus, et in praeteritis, et in novissimis, et in veteribus, et in Evangeliis, et in lege. Hoc est ergo quod dicit valere se hodie sub Jesu sicut tunc sub Moyse, quia in utriusque Testamenti mysteriis cor vigilans valet. Sed videamus etiam petitionem ejus quam poscit hunc sicut dicit Dominus in die illa. » Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet; sed montem quaerit excelsum, et montem in quo civitates magnae et munitae, et
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ c̃. Ciuitates munitas occupauit sapiens.
& destruxit munitionẽ inqua cfidebant utipu
Putascũ hȩc diceret salo monhot nos uolebat docere
quia sapiens caperet ciuitates et munitions destrueret
ex lapidib constructas: An illud indicat qđ ciuitates
et murisunt impioa dogmata et sallogismi filosephoꝵ
quib adstruunt impiaqueq et diuinȩ legi con¬
traria que apud paganos uelbarbaros obseruant:
Sed et illa uthis deputanda sunt. & ciuitates.
imunitȩ esse atq in montilius conlocate : quę
heretia scripturarũ ad sertiomb uelud in altis
montibus conlocant. Ista s ergo ciuitates sapiens
quis quã uerbũ ueritatis predicans destruxit.
et uerbi s mendacu. uerbis ueritatis sub uertit
sicut a postolus paulus dicebat. Cogitationes
destruenies ec omnẽ altitudinẽ extollente se
ad uersus screntiepadi. Itactiã nunc sapientissi¬
mus hicca leph adstitit ante hiesũ. promittitua
lere se adbellũ et promptũ esse ad proclium.

Expanded text:
sicut scriptum est: « Civitates munitas occupabit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon hoc nos volebat docere quia sapiens caperet civitates et munitiones destrueret ex lapidibus constructis? An illud potius indicat quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia quaeque et divinae legis contraria quae apud paganos vel barbaros observantur? Sed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse atque in montibus collocatas, quae haeretici assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans destruit, et urbes mendaces veritatis ariete subvertit; sicdestruentes, et omnem altitudinem quae extollit se adversum scientiam Dei . » Ita etiam nunc sapientissimus hic Caleb assistit ante Jesum, et promittit se valere ad bellum, et promptum esse ad praelium,
Abbreviated transcription (Latin):
nib intellectin operã tibuit: Quinonaliud
ali quꝰd menbrũ corporis ełs essedicitur.
nsuillud qđ est in nobis prȩclarius cor.
Io est qui omnia cum ratione et prouidentia
gerit et i tacuncta dispensat. quas iñ sit aliud niscor
In t̃p̃tatur aut̃ et zephone patereius conuersio:
hiocrgo caleph filius ẽ anuersionis : Qid nisi is qui
adđm conuersus et talẽ ex sefructũ ꝓferret et cor
filiũ generaret᷑ : est ergo om̃is qͥdiuinis sensib
uaatꝰ et prudent̃ cuncta ac̃ rationabili t̃ agit caleph
hic pͥmocruditus quidẽ a moyse. sccundo uͦ ab hicsu
cu assistebat dicit. Tunostiuebũ qđ locutus est
dñs deme ad moisen hominẽ dĩ. su nosti uebũ qd
bocutus est dñs. Quis enĩ alius nosse potest uerbũ
qđ locutus ẽ dñs ad moisen nisi hiesussolus : Ne¬
mo sic in tellexit legẽ. sicut docuit hiesus. Ipse
enĩ omiã docuit etaperuit. Ipse reuelauit
paulo quialexspiritalis ẽ. Sicut locutus est¬

Expanded text:
operam tribuit? Quia non aliud aliquod membrum corporis Ecclesiae esse dicitur, nisi illud quod est nobis praeclarius cor, id est, qui omnia cum ratione et providentia gerit, et ita cuncta dispensat, quasi non sit aliud nisi cor. Interpretatur autem et Jeffone pater ejus conversio. Hic ergo Caleb filius est conversionis. Qui nisi is qui ad Dominum conversus talem ex se fructum proferet, et cor filium generarit. Est ergo omnis qui divinis sensibus vacat, et prudenter cuncta ac rationabiliter agit, Caleb. Hic primo quidem eruditus a Moyse, secundo vero a Jesu cui assistebat, dicend locutus est. Quis enim alius potest nosse verbum quod locutus est Dominus ad Moysen, nisi solus Jesus? Nemo sic intellexit legem sicut docuit Jesus: ipse enim omnia docuit et aperuit, ipse revelavit Paulo, « quia lex spiritalis est . » CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
a facie corum. quia qastina die adhanc horam tradã
cos in manustuas. uideo quod hodie non possitnus
illos om̃s opprimero nec cunctos interficero. sed gosti
noꝑimentur. id est post comsumationem huiussecili
T̃ unc & enimomnis urtus contraria destructur. & tur
penitus uincetur cum uideris hisqui a sinistris sunt dici
suncenim et nossiuicerimus & obtinuert. ius poticrimus
sequentes ilim̃ ducem: ꝑcipiemus regnum quod prȩ pa¬
rauit paterscis suis. Et his quimandata cius & iustitias

Expanded text:
a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam eos in manus tuas. » Video quod hodie non possumus omnes illos opprimere, nec cunctos interficere; sed crastino perimentur, id est, post consummationem hujus saeculi. Tunc etenim omnis virtus contraria destruetur, et tunc penitus vincetur, cum videris his qui a sinistris sunt dici: Tunc enim et nos, si vicerimus, et obtinere poterimus sequentes Jesum ducem, percipiemus regnum quod praeparavit Pater sanctis suis, et his qui mandata ejus et justitias