comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit ad eum. Transi ꝑ mediam ciuitatem in medio ierłm.
Et signa taũ suꝑ frontes uiroꝵ gem̃tium ⁊ dolentium suꝑ
cunctis abominationib q̃ fiunt in medio eiꝰ. Et dix̃ ilł audiente
ocłs ur̃. neq misereamini. Senem. adolescentulum. ⁊ uirginẽ.
paruulum. ⁊ mulieres int̾ficite usq ad int̾nicionem. Omnem aut̃
suꝑ quem uid̾itis tau. ne occidatis. ⁊ rłq. Recte .ii. omnis iniquꝰ
mucrone infidelitatis int̾ficit᷑. qui signium fidĩ bono oꝑe in se-¬
met ipso ostend̾e neglexisse conuincit᷑. Et m̾ito iustꝰ quisq bonũ
opꝰ oꝑando ꝑ crucis xͥ potentiam lib̾at᷑. qui dñi fidẽ ꝗͣ in baptismo
ꝑcepit inuiolatam usq in fineni mandata xͥ implendo conseruare
cognoscit᷑. Neĩ grex ille dealbatoꝵ in eiꝰd̃ num̾i quantitate
annum̾atur. Et sce uͥginitatis in electis copiosa num̾ositas intima¬
tur. S finitum tñ num̃um ꝓ infinito hic positum qͥsq sanum

Expanded text:
t Dominus ad eum, Transi per mediam civitatem in medio Jerusalem, et signa Tau super frontem virorum gementium et dolentium super cunctis abominationibus quae fiunt in medio ejus. Et illis dixit audiente oculus vester, neque misereamini, senem, adolescentulum, et virginem, parvulum, et mulieres interficite, usque ad internecionem; omnem autem super quem videritis Tau ne occidatis, et reliqua. Recte enim omnis iniquus mucrone infidelitatis interficitur, qui signum fidei bono opere in semetipso ostendere neglexisse convincitur, et merito juste quisque bonorum opus operando per crucis Christi potentiam liberatur: quia Domini fidem, quam in baptismo percepit, inviolatam usque in finem mandata Christi implendo conservasse cognoscitur. Deinde grex ille dealbatorum in ejusdem numeri quantitate annumeratur, et sanctae virginitatis in electis copiosa numerositas intimatur. Sed finitum tamen numerum pro infinito hic positum, quisque sanum
Abbreviated transcription (Latin):
ontinet gͦ hec figura sc̃e erucis in .iiii.
pluralitatem milsenario multiplicato in apo¬
calypsi multitudo illa signatoꝵ ex omni tribu
uidłi in signatoꝵ milib innumerabilis sig̃catur totius ede
multitudo. que de patriarchis uł ꝓsapta carnis. uł fidei est
imitõne ꝓgeuita. Si .N. inquit uos xp̃i. gͦ abrae sem̃ estis.
Ad augm̃tum aut̃ ꝑfectionis ꝑtinet. ⁊ ipsa . xii. duodecies
multiplicari. ⁊ ad suminam in illenario ꝑfici. Qui ÷ denarius
nũs quadratus solidus. sigc̃ans stabilem ecłe uitam. Ex quo
gͥ dñs passus ÷. contritum ÷ imꝑium mundani principatus.
Et ad hoc gentium confractum ÷ imꝑium. ut signo fioei cui
restit̾ant facies scõꝵ lib̾e subd̾entur. Signum itaq fidei :
crux xp̃i. Ad cuius similitudinem tau uitt̾a formata ÷. De qͣ

Expanded text:
ontinet ergo haec figura sanctae crucis in quatuor dum cujus pluralitatem millenario multiplicato in Apocalypsi multitudo illa signatorum, ex omni tribu videlicet in signatorum millibus innumerabilis significatur totius Ecclesiae multitudo, quae de patriarchis, vel prosapia carnis, vel fidei est imitatione progenita. Si enim, inquit, vos Christi, ergo Abrahae semen estis. Ad augmentum autem perfectionis pertinet et ipsa XII duodecies multiplicari, et ad summam millenario perfici, qui est denarius numerus quadratus solidus, significans stabilem Ecclesiae vitam. Ex quo igitur Dominus passus est, contritum est imperium mundani principatus, et ad hoc gentium confractum est imperium, ut signo fidei cui restiterant facies sanctorum libere denotarentur. Signum itaque fidei est crux Christi, ad cujus similitudinem Tau littera formata est, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
U. anguloꝵ figuram faciat. slam. xXXU. pentagonus ÷.
S ad intimandum aliqd̾ sacram̃tum ita positus :. Quina
pentagoni cum adherentib sibi .iiii. unitatib .iiii. cornua¬
crucis complent. Quia passione xp̃i ⁊ resurrectione
completa. lex simui ⁊ eugłm in totam mundi latitudinem
p̃dicanda doctorib commissa sunt. Uñ in exemplum da¬
tos utriusq testam̃ti patres fideles ubiq in uniu̾so orbe
castitatem seruando imitari satagebant. Qui agno sociati
suꝑ montem syon quasi canticum nouum in eytharis suis
cantabant. Ergo .iIIi. unitates que pentagonis extrinse¬
cus adherent in .iiii. litt̾is unum nomen conficientibus
id÷ erux demonstrauimus. Ut et pentagonis suis
ad u̾sus complendos cohererent. ⁊ ad ius suum demonstran¬
dum sibi mutuo uno nomine nec terentur. Est quoq
hic uersus in eminentiore parte crucis.
Immaculata cohons cantas ta uocibus illic.

Expanded text:
ue angulorum figuram facit, nam XXXV pentagonus est; sed ad intimandum aliquod sacramentum ita positus est. Quinuor pentagoni cum adhaerentibus sibi quatuor unitatibus IV cornua complent, quia passione Christi et resurrectione completa lex simul et Evangelium, in totam mundi latitudinem praedicanda doctoribus commissa sunt: unum in exemplum datos utriusque testamenti patres, fideles ubique in universo orbe castitatem servando imitare satagebant, qui agno sociati super montem Sion quasi canticum novum in citharis suis cantabant. Ergo quatuor unitates quae pentagonis extrinsecus adhaerent, in quatuor litteris unum nomen conficientibus, id est, crux, demonstravimus: ut et pentagonis suis ad versus complendos cohaererent, et ad jus suum demonstrandum sibi mutuo uno nomine necterentur. Est quoque hic versus in eminentiori parte crucis: Immaculata cohors cantas tu vocibus illic.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui simul fiunt. Mcccxxuii. Et ad huc remanent
UIII. Qui augentur. si Nuttera que in medio .uiii. lit
teraꝵ sita ÷. uicem claui optinens. cum num̾o octonario
de ꝑ addatur.
Sunt quoq.iii. uers us in monogrammate in maiorib
litteris cum minoribus intus conscripti.
primus ab s incipiens. per omnes litteras maiores ⁊ in
circuitu uadit. que  delte figuram supra in ꝑ osten-¬
dunt. et duo nomina greca tenent. hoc est. osoter. iesus.
in nouem litteris comprehensa.
Nam alma decet Radiane seripra hinc &uod nomine easti.
Secundus quoque in reliqua parte .P. id est in linea
que recta deor sum uadit. et nomen alethia tenet.
in. uI. litteris grecis scriptum. iste.
Sancta salutaris laudat haec scriptio cristU m
Tercius quoque est qui in chi litera .uiii. litteris
in quibus sunt tria nomina notata hoc est theos.
Crierus homo est placidus nempe arbiter hic euogue mundi es⁊.

Expanded text:
qui simul fiunt MCCCXXVII, et adhuc remanent VIII, qui augentur, si Η littera quae in medio litterarum octo sita est vicem clavi obtinens, cum numero octonario de Ρ addatur. Sunt quoque tres versus in monogrammate, in majoribus litteris cum minoribus intus conscripti, quorum primus ab O incipiens per omnes majores litteras in circuitu vadit, quae Δ figuram supra in Ρ ostendunt, et duo nomina graeca tenent, hoc est, Ο. ϞΟΤΗΡ. ΙΗϞΥϞ. in novem litteris comprehensa: Nam alma decet radiant scripta hinc quod nomine Christi. Secundus quoque in reliqua parte Ρ, id est, in linea, quae recta deorsum vadit, et nomen ΑΛΗΘΙΑ tenet, in sex litteris Graecis scriptus est, iste: Sancta salutaris laudat haec scriptio Christum. Tertius quoque, qui in X littera VIII litteris, in quibus sunt tria nomina notata, hoc est, ΤΗΕΟϞ. Christus homo est placidus nempe arbiter hic quoque mundi est.
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex factus scd̃m ordinem me lchisedech. in ara crucis
immaculatam se obtulit hostiam deo. agnum uidłi illum
qui ab stulit peccata mundi. Cuius sanguinis asꝑsione
omnium sordes ablute s̃. Huius eiusdem ꝙ num̾i seni¬
ores in circuitu sedis illius de qua apocalipsis narrat.
unde ꝓcedunt fulgura uoces. ⁊ tonitrua sedisse descri-
de patriarchis ⁊ apłis gn̾atam. Que ob iudiciariam
eius in xp̃o dignitatem. in circuitu illius sedis sedisse cer¬
nituꝵ. De qua dicit saluator. regni sui potentiam de¬
monstrans. Et ego inquit si exaltatus fuero a terra.
omnia traham ad me ipsum. Traxit quippe ad se cuncta
saluator. cum in cruce positus. omnem sibi subiecit pote¬
statem. De qua resurgens tercia die discipulis suis
locutus ÷.Data ÷ inquit michi omnis potestas in celo
et in t̾ra. De qua ⁊ apłs testatus ÷. Ap̃c inquit factus:

Expanded text:
pontifex factus secundum ordinem Melchisedech, in ara crucis pontifex factus secundum ordinem Melchisedech, in ara crucis immaculatam se obtulit hostiam Deo, agnum videlicet illum qui abstulit peccata mundi, cujus sanguinis aspersionomnium sordes ablutae sunt. Hujus ejusdemque numeri seniores in circuitu sedis illius potentissimae, de qua Apocalypsis narrat, unde procedunt fulgura, voces et tonitrua, sedisse describude patriarchis et apostolis generatam, quae ob judiciariam ejus in Christo dignitatem in circuitu illius sedisse cernitur. De qua dicit Salvator regni sui potentiam demonstrans: Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum. Traxit quippe ad se cuncta Salvator, cum in cruce positus, omnem sib subjecit potestatem, de qua resurgens tertia die, discipulis suis locutus est: Data est, inquit, mihi omnis potestas in coelo et in terra. De qua Apostolus testatus
Abbreviated transcription (Latin):
Dece erucis dñi. iiii. cornua senarius
nũs decenter concludit. ⁊ totam ꝑfe¬
ctionem ꝑpetrati oꝑis ostendit. Quia
in ipsa rez conditor consuminationis
sue fecit indicium. cum accepto poculo
consummatum ÷ dixit. Recte .n. ibi con¬
summatum ẽẽ scriptum ÷. ubi humanum genus lib̾atum
ẽ. Quia ñ solum hominib passionis xp̃i factum ꝓfuit.
geloꝵ turbis. cum in eo num̃i sui plenitudinem adepti s̃.
Quater .ii. seui. xxiiii. reddunt. Quo num̾o horaꝵ
celestis spere ambitus circunfertur. Et naturalis diei
cursus in dicio siderum circueuntium dep̾henditur.
Quo num̾o libri uet̾is testam̃ti in canonicam au¬
toritatem apud hebreos recipiuntur. Ruth ⁊ chynoth li¬
broꝵ uice connum̾atis. Quo num̾o in sortes leuiti¬
ca tribus ꝑ dauid distributa ÷. Et cunctos filios aaron
ꝑ uices deo ministrare decretum ÷. Et m̾ito. ut nũs ele¬
ctoꝵ pontificum p̃monstraret et̾num xxp̃i sacerdotium. qͥ

Expanded text:
ce crucis Domini quatuor cornua senarius numerus decenter concludit, et totam perfectionem perpetrati operis ostendit: quia in ipsa rerum conditor consummationis suae fecit judicium, cum, accepto poculo, Consummatum est, dixit. Recte enim consummatum esse scriptum est, ubi humanum genus liberatum est; quia non solum hominibus passionis Christi factum profuit, stibus angelorum turbis, cum in eo numeri sui plenitudinem adepti sunt. Quater enim seni XXIV reddunt; quo numero horarum coelestis spherae ambitus circumfertur, et naturalis diei cursus judicio siderum circumeuntium deprehenditur; quo numero libri Veteris Testamenti in canonicam auctoritatem apud Hebraeos recipiuntur, Ruth et Cynoth librorum vice connumeratis; quo numero in sortes Levitica tribus per David distributa est, et cunctos filios Aaron per vices Deo ministrare decretum est, et merito, ut numerus electorum pontificum praemonstraret aeternum Christi sacerdotium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
res filii deserte magis quam eiꝰ que ħt uirum. Et it̃ id ꝓpħa
dic̃. Et ñ dicat eunuchus. ecce ego lignum aridum. Hec dicit
dñs. Eunuchis qui custodierunt sabbata mea. ⁊ eleger̃ que uo¬
lui. ⁊ tenuer̃ fedus meuin. dabo eis in domo mea ⁊ in muris
meis locum. ⁊ nom̃ melius filiis ⁊ filiab. Nom̃ sempit̾num¬
dabo eis qd̾ ñ ꝑibit. Et it. Beate stiles que ñ genuer̃. ⁊ ubera
que ñ lactauer̃. et rłi. Habent quippe nom̃ eius ⁊ nom̃ pa¬
tris eius scriptum in frontib suis. Quia in confessione scẽ
trinitatis dedicata ecła. fronte sua fidei gestat insigne. qd ꝑ
sc̃e crucis mysfium in xp̃ianoꝵ frontib pingitur. et freq̃nti¬
manus inscriptione signatur. Ee¬

Expanded text:
s filii desertae magis quam ejus quae habet virum. Et item idem Propheta dicit: Et non dicat eunuchus, Ecce lignum aridum; haec dicit Dominus eunuchis qui custodierunt sabbata mea, et elegerunt quae volui, et tenuerunt foedus meum: Dabo eis in domo mea et in muris meis locum, dabo eis quod non peribit. Et item: Beatae steriles quae non genuerunt, et ubera quae non lactaverunt, et reliqua. Habent quippe nomen ejus et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis, quia in confessione sanctae Trinitatis dedicata Ecclesia fronte sua fidei suae gestat insigne, quod per sanctae crucis mysterium in Christianorum frontibus pingitur, et freqmanus inscriptione signatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsq credentes ꝓm̾eri posse p̃dicant. O crux b̾ndicta dĩ quis bene
mystia tua noscens tanta ⁊ tam p̃clara dona salutis satis enarrare ua¬
ualet: Cui nulla lingua c̾ature ad laudes debitas ce lebrandas idonca :
Te paiͥs et̾ni hostia in odorem suauissimum oblata sacram aram dica¬
uerat. Uiuificantem exaltasti serpentem.⁊ uitale. signium demonststi
ppło. qͦ saluari lesus ab hostib possit. Et quid ampliꝰ deteidr̃e possum.
nisi hoc qd̾ cuncta bona ded̾as. ⁊ mala cuncta auferebas:

Expanded text:
quosque credentes promereri posse praedicant. O crux benedicta Dei! quis bene quosque credentes promereri posse praedicant. O crux benedicta Dei! quis bene mysteria tua noscens, tanta et tam praeclara dona salutis satis enarrare valet, cui nulla lingua creaturae ad laudes debitas celebrandas idonea est. Te Patris aeterni hostia, in odorem suavissimum oblata, sacram aram dicaverat: vivificantem exaltasti serpentem, et vitale signum demonstrasti populo, quo salvari laesus ab hostibus possit. Et quid amplius de te dicere possum, nisi hoc quod cuncta bona dederas et mala cuncta auferebas.
Abbreviated transcription (Latin):
lauoes uict̾toes redemptori suo occuintabit. Et itiñe rium oies g̃diens.
dño miscd̾it̾ eos dueñte. ꝑuenit ad fontem mara. qui ꝑ lignum mysticum
⁊ reducto insultabant. sulm̾isi maris fluctili.. sera penitũtia doluer̃.
Isrłite aut̃ uisis magualib. ductori suo tͥunfanti dõ uidłi patrum suoꝵ
canticiun głe concinebant. et in c̃ditoris sui amore feruentes. laudes tri¬
unifales exoluebant. Porro mare orientale hoc testat᷑. cum orbitas curruũ
egẏptioꝵ hac tenus ꝓfundo ⁊ ii littore seruait. Deniq uet̾is legis abyssum
scã crux imuussa dulcauit. ⁊ petram solidissimai excidens. fontem ui¬
uentis aque ꝓduxit. Ad huius instar moyses manus extendens. in ama¬
lech uictoriam cepit. Et ꝑ eam u̾t amalech memoria deleta: sub celo.
Duo gͦ uiri exploratores t̾re reꝓmissionis. qui botrum in uecte portaban᷑
duos ppłos sigc̃ant. qui gaudia suꝑna ꝑ passionem xͥ in cruce c̃pleta

Expanded text:
es Redemptori suo decantabat, et itinere trium dierum gradiens, ino misericorditer eos ducente, pervenit ad fontem Marat, qui per lignum mysticum uasi jam capto et reducto insultabant, submersi maris fluctibus sera poenitentia doluerunt: Israelitae autem visis magnalibus, ductori suo triumphanti, Deo videlicet patrum suorum, canticum gloriae concinebant, et in conditoris sui amore ferventes laudes triumphales exsolvebant. Porro mare orientale hoc testatur, cum orbitas curruum Aegyptiorum hactenus in profundo et in littore servat. Denique veteris legis abyssum sancta crux immissa dulcavit, et petram solidissimam excidens fontem viventis aquae produxit. Ad hujus instar Moyses manus extendens in Amalec victoriam cepit, et per eam veri Amalec memoria deleta est sub coelo. Duo ergo viri exploratores terrae repromissionis, qui botrum in vecte portabant, duos populos significant, qui gaudia superna per passionem Christi in cruce completa
Abbreviated transcription (Latin):
ut sis mͥ in hoc carmine doctor ⁊ rector Et inchoato opi piꝰ
⁊ possim fidelit̾ pand̾e ad scẽ crucis et̾nam laudem. ⁊ ad głam
noui testam̃ti quid lex psca fig̾is sig̃cet mͦ in gra ipsis reb spũasit᷑
obseruanoum. Nam ecum pͥmum ħ maxima reꝵ machina ab iniusibili
⁊ unpenetrabili ꝓfunditate ssisii dĩ uisibił effecta: ⁊ paridisus cum
g̾mine suo floridus ⁊ iocundis apparuit. statim in ligno uite qd ĩ in me¬
dio paradisi uitale lignum scẽ erucis p̃figurabat᷑ qs in medio gn̾tium
positum p̾cedentes ⁊ subseq̃ntes se uiuificat ⁊ scĩficat gn̾ones. Cuius
beneficio recreati quiꝙ boni ⁊ scĩ uiri spũales ⁊ uitales ututum pfer
fructꝰ. Hoc ⁊̃ lignum passionis x̃ p̃figitrabat ysaac pacarcha cum pat̾
imponente ꝓpͥis hun̾us ligna portabat ad locum immołonus sue. sic lib̾
genesis testat᷑. Sic ⁊ exodus. ⁊ cet̾i libri legis eoisserunt. qd̾ forti com¬

Expanded text:
ut sis mihi in hoc carmine doctor et rector, inchoato operi pius  possim fideliter pandere ad sanctae crucis aeternam laudem, et ad gloriam Novi Testamenti, quid lex prisca figuris significet, modo in gratia ipsis rebus spiritualiter observandum. Nam cum primum haec maxima rerum machina ab invisibili et impenetrabili profunditate visibilis effecta est, et paradisus cum germine suo floridus et jocundus apparuit, statim in ligno vitae, quod est in medio paradisi, vitale lignum sanctae crucis praefigurabatur: quod in medio gentium positum praecedentes et subsequentes se vivificat et sanctificat generationes, cujus beneficio recreati quique boni et sancti viri spirituales et vitales virtutum proferunt fructus. Hoc etiam lignum passionis Christi praefigurabat Isaac patriarcha, cum patre imponente propriis humeris ligna portabat ad locum immolationis suae, sicut liber Genesis testatur. Sic et Exodus et caeteri libri legis edisserunt, quod forti com
Abbreviated transcription (Latin):
fides x̾ toto orbe t̾raꝵ relucet. atq bona corda hominum. uotaꝙ pia scõꝵ
patent. Iusti qͦ diuino inun̾e polłntes ꝑ inystica signa olim iã pat̾b tra¬
dita bonum ⁊ salubrem coniiciunt radium. Et ꝓiñ mandatis dĩ obedire ꝑ¬
it hatc spẽm formando. ꝑ hauc se pand̾e celos mundo. Et uult. ut seq̃n¬
IIII. plagis mundi ⁊ ambitu occeani in habitu scẽ crucis siunctos ⁊ coad¬
unatos saluator salubres fec̃. Signaq.xii. cum.xii. m̃sib suis ipse dña¬
tor sustĩtans reg̃ ⁊ gub̾nat. Ac duodena spacia horaꝵ oriente sole dispoñ
ordinabilit̾ trahi. ⁊ ꝑduci ad occasum. Ad ħ qͦ uniu̾sa demonstnda distri¬
butio duodenarii nũi q̃drangulam sc̃ẽ crucis formam complet. Oĩa nanq uin

Expanded text:
fides Christi toto orbe terrarum relucet, atque bona corda hominum votaque pia sanctorum fides Christi toto orbe terrarum relucet, atque bona corda hominum votaque pia sanctorum patent: justi quoque divino munere pollentes, per mystica signa, olim jam patribus tradita, bonum et salubrem conjiciunt radium, et proinde mandatis Dei obedire pit, hanc speciem formando, per hanc se pandere coelos mundo, et vult ut sequentequatuor plagis mundi et ambitu Oceani in habitu sanctae crucis conjunctos et coadunatos, Salvator salubres fecit, signaque duodecim cum mensibus suis ipse dominator sustentans, regit et gubernat, ac duodena spatia horarum oriente sole disponit ordinabiliter trahi et perduci ad occasum. Ad haec quoque universa demonstranda distributio duodenarii numeri, quadrangulam sanctae crucis formam complet. Omnia namque vin
Abbreviated transcription (Latin):
itaq saluator nr̃. xͦ rex mitissimus. in ceł regnat. c̃silium
optimum. uͥtus dĩ patͥs. suiima ⁊ u̾a ħ̾ndictio. lum̃ de lium¬
ne. ⁊ ex dõ genitore duuna ꝓles genita. Hinc uidłi totiꝰ
uiris origo ÷. Ad hc̃ fabꝵ tota celi ⁊ t̾re fabrica respic̃. ad hc̃ ꝑtinet onnus
uͥtutum decor. A cuiꝰ bonitate ⁊ u̾itate oinne boniun ueꝵ ꝙ fit. Ipse ꝙ mi¬
rabił solus mirabilia fac̃. a cuĩ iusticia ordinat᷑ ꝗcꝗd in ceł uł in t̾ris uste
dec̾nit᷑. ꝓbat᷑. ⁊ ꝓfert᷑. ꝗcꝗd honoris ħnt angeli boni. ⁊ ꝗcqd pene sufferunt
cis sue honoris ⁊ potestatis ꝓpͥe in dicia demonstrat. Qꝓpt̾ c̃gruit. ut nos
t̃rigene ⁊ paradisi exules notemꝰ hos radios qͦs diffundit ħ scẽ crucis
sp̃ẽs. ꝑ quam xͦ nos saluat. ⁊ reddit splendorem luminis quẽ ꝓtoplastus
peccans olim iã amiserat. &ͦ tqͦt gͦ a pͥncipio hos radios rite agnoscñtes

Expanded text:
istus, rex mitissimus, in coelis regnat: consilium optimum, virtus Dei Patris summa, et benedictio vera, lumen de lumne, et ex Deo genitore divina proles genita. Hinc videlicet totius juris origo est: ad hunc fabrum tota coeli et terrae fabrica respicit, ad hunc pertinet omnis virtutum decor, a cujus bonitate et veritate omne bonum verumque fit, ipseque mirabilis solus mirabilia facit: a cujus justitia ordinatur quidquid in coelis vetur et profertur, quidquid honoris habent angeli boni, et quidquid poenae sufferunt cis suae honoris et potestatis propriae judicia demonstrat. Quapropter congruit ut nos terrigenae et paradisi exsules notemus hos radios quos diffundit haec sancstus nos salvat et reddit splendorem luminis quem protoplastus peccans olim jam amiserat. Quotquot ergo a principio hos radios rite agnoscentes
Abbreviated transcription (Latin):
celestem mundo intulit gñonem. ⁊ et̾nam siuis ꝓmisit beatitudinem. Hic:
tenet et̾num. ⁊ secum regnare uult cetꝰ głosos scõꝵ. Ipse ⁊̃ ꝑ nom̃ adam
quo .iiii. plagas orb̾ p̃signatas ħt. potestatis sue qͣdñat᷑ in toto orbe t̾raꝵ
nob̾ dedit indiciũ. sã anatole. disis. arctos.⁊ niesembria.iiii.mundi partes
subsistñtia dñm suũ recognoscant. ⁊ laudib deuotis ꝯcinant. qd iñc.xͦ

Expanded text:
lo coelestis, coelestem mundo intulit generationem et aeternam suis promisit beatitudinem. Hic elo coelestis, coelestem mundo intulit generationem et aeternam suis promisit beatitudinem. Hic etenet aeternum, et secum regnare vult coetus gloriosos sanctorum. Ipse etiamnatur in toto orbe terrarum, nobis dedit indicium. Nam anatole, dysis, arctos et mesembria, quatuor mundi partes subsistentia Dominum suum recognoscant, et laudibus devotis concinant, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cruce mors uicta ÷ dirissima. ⁊ peccatoꝵ nr̃oꝵ uincula s̃ resoluta.
adam decorem immortalitatis nob abstulit. cum pomum ligni uetit c̃ẽ
p̃ceptumgustauit. Et scd̾̃s adam saluator uidł ⁊ nr̃ omnem uenustatem
⁊ omnem głam atq honorem suꝑne claritatis nob̾ adueniens secum at¬
tulit. Unius ob noxam multa ⁊ innum̾abilia ꝑpessi sunius mala ⁊ tp̃rat
mortis incidimus disc̾mina. Sic ⁊ ob uniꝰ gram fidelia saluant᷑ agmina. et
luce potiunt᷑ et̾na. Deniq sic̃ ꝑ lignum p̃uaricõnis mors int̾iuit in totum
orbem t̾raꝵ. ⁊ in infernum os descender̃. ⁊̃ ipsi electi. ĩta ri ꝑ lignum dñi¬
demonstuit. ipsamq relictis ydoloꝵ cultib honorabilem ẽẽ oĩb uoluit.
ꝑhanc sui sacram̃ti nob patefecit arcanum. ⁊ ad custodiendum ius sue uo¬
luntatis nob̾cum firmau̾at pactum. Primꝰ hõ de t̾ra t̾renus t̾renam gna¬

Expanded text:
cruce mors victa est directissima, et peccatorum nostrorum vincula sunt resoluta. Adam decorem immortalitatis nobis abstulit, cum pomum ligni vetiti contra praeceptum gustavit; et secundus Adam, salvator videlicet noster, omnem venustatem et omnem gloriam atque honorem supernae claritatis nobis adveniens secum attulit. Unius ob noxam multa et innumerabilia perpessi sumus mala, et temporalis mortis incidimus discrimina: sic et unius ob gratiam fidelia salvantur agmina et luce potiuntur aeterna. Denique sicut per lignum praevaricationis mors introivit in totum orbem terrarum, et in infernum omnes descenderunt, etiam ipsi electi, ita et per lignum Domidemonstravit, ipsamque, relictis idolorum cultibus, honorabilem esse omnibus voluit. Per hanc sui sacramenti nobis patefecit arcanum, et ad custodiendum jus suae voluntatis nobiscum firmaverat pactum. Primus homo, de terra terrenus, terrenam genera
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a diuina possum ad utilitatem ꝓximi scribendo uelle conferre. Bo¬
nitas omp̃tis dei mͥ ocedat. ut quicquid boni m̃te teneam. oꝑe ꝑfi¬
ciam. Et quicunq nr̃m taborem fr̃ne accipiat. dõ largiente eterni
gaudii nob̾cum particeps existat.
De prima fibura. in qua xp̃i imaso manus
in modum expandit cRacis.

Expanded text:
 quidquid gratia divina possum, ad utilitatem proximi scribendo velle conferre. Bonitas omnipotentis Dei mihi concedat ut quidquid boni mente teneam, opere perficiam: et quicunque nostrum laborem fraterne accipiat, Deo largiente, aeterni gaudii nobiscum particeps existat.  prima figura, in qua Christi imago manus in modum expandit crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt omnes lutẽ que in ł conscripte s̃ numero.xu. Qua¬
riun prima: Onum̃um notans. Lxx. Sed̾a Ecc. signi¬
ficans. Tercia. Ncum .uiii. num̾o Quarta Pcentum
exprimens. Quinta I decem. Sexta Nuiiĩ. Septe¬
ma ¶cc. octaua Y. cccc. nona Ccc decima Runum.
Undecima f. xxx.ouodecima Nuiii. Tercia decima
uinta decima. A
unum demonstrans. Que copulate omnes faciunt
num̾um. MccLU. Et adhuc remanent ad supradictam ple¬
nitudinem num̾i.U. Que in ipso çadhuc caracterẽ P
inueniri possunt ita. Si diuidatur ipsum Pid ÷ ut sup̃
gnet. et infima que i lttenam format. unum num̾um pote

Expanded text:
fiunt omnes litterae, quae in Ρ conscriptae sunt, numero XV, quarum prima est Ο, numerum notans LXX; secunda Ϟ, CC significans; tertia Η, cum VIII numero; quarta Ρ, centum exprimens; quinta Ι decem; sexta Η, octo; septima Ϟ, CC; octava Υ, CCCC; nona Ϟ, CC; decima Α, unum; undecima Λ, XXX; duodecima Η, VIII; tertiadecima uintadecima Α, unum demonstrans. Quae copulatae omnes, faciunt numerum MCCLX, et adhuc remanent ad supradictam plenitudinem numeri V, quae in ipso adhuc caractere Ρ inveniri possunt, ita, si dividatur ipsum Ρ, id est, ut gnet, et infima, quae Ι Latinam format, unum numerum pote
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ in latitudine tres summule alium uersum tenent. Ita.
Masna bona et sancta hic superasti craimina saecli.

Expanded text:
Item in latitudine tres summulae alium versum tenent ita: Magna bona et sancta hic superasti crimina saecli.
Abbreviated transcription (Latin):
ib angłoꝵ. in celesti beatituoine ipsi ꝑpetua claritate sulgeint.
Quappt̾ moneo. ut quicquio canamus. uł ꝗcꝗo scribamꝰ. in redẽptoris
laudem totum ũtamꝰ. Quatenꝰ hac una spe quam ꝑ eum in eo hinseti
tium auide ⁊ seuentis mortis ꝑpetueꝙ damnõnis seuto fidei repei¬
lentes possimus euade. Et sic regnum di suꝑna luce nitentes leca m̃e¬

Expanded text:
nibus angelorum, in coelesti beatitudine ipsi perpetua claritate fulgeant. nibus angelorum, in coelesti beatitudine ipsi perpetua claritate fulgeant. Quapropter moneo ut quidquid canamus et quidquid scribamus, in Redemptoris laudem totum vertamus: quatenus hac una spe, quam per eum in eo habemus, exitum avidae et saevientis mortis perpetuaeque damnationis scuto fidei repellentes possimus evadere, et sic regnum Dei superna luce nitentes laeti mere
Abbreviated transcription (Latin):
tara dt̃ aitissimi. ordine potenti dilataris porbem desce noistad uii¬
fero tendis ad celestia. H oecus ⁊ honor: toti mundi. Sen q. uerus
i nominatus nr̃ ꝓ cuius nom̃ solius tota saluatur ercatita cursum si¬
derum ad huius formam tempat. Ipsum ꝙ regnum celidonat. cum
in hac sede positꝰ. elaustra celi nob̾ aꝑit. ħ qiuipe humailumi gsion
laudans cantib ex ponit. cum p̃dicat fidelit̃ qd xp̃o a uideis crucifi
xo media die lum̃ sid̾um obscuratum sit. slam iudea frendens iicet
inuidia estuaret. meliore tũ usu in arbore crucis he fructum ȩxtulit.
ad ex iiii. plagis munoi ⁊ ex quadrifioo occeani limbo. gt̃e ⁊ ppli un¬
dic. efluentes spũales delicias appet̾ent. q̃ in sc̃a eruce demonsttant᷑.
Ut sacris ⁊ mysticis donis repleti epulis ꝓ oona pat̾s simmi aocentupli¬
cem bonoꝵ opum pueniant fructum. Et int̾mixtisplendidis. ir oidi¬

Expanded text:
et ara Dei altissimi, ordine potenti dilataris per orbem: descendisti ad inet ara Dei altissimi, ordine potenti dilataris per orbem: descendisti ad inferos, tendis ad coelestia. Haec decus et honor est totius mundi. Sem quoque verus idem nominatus noster, per cujus nomen solius tota salvatur creatura, cursum siderum ad hujus formam temperat, ipsumque regnum coeli donat, cum in hac sede positus claustra coeli nobis aperit. Haec quippe humanum genus laudans cantibus exponit, cum praedicat fideliter pro Christo a Judaeis crucifixo, quod media die lumen siderum obscuratum sit. Nam Judaea frendens licet invidia aestuaret, meliore tamen usu in arbore crucis hunc fructum extulit, quod ex quatuor plagis mundi et ex quadrifico Oceani limbo gentes et populi undique confluentes spirituales delicias appeterent quae in sancta cruce demonstrantur, ut sacris et mysticis epulis repleti, per dona summi Patris ad centuplicem bonorum operum perveniant fructum, et intermixti splendidis novem ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ol ⁊ luna en nc̃ competenti ordine dñm iñm xp̃m
Q do. series. laus. ⁊ ꝓbitas. spũali lumine ꝑ cuncta tpra
uos illustrans. Hos ꝙͦ hoc t̾mino quem ipsa in .iiii he¬
ragoũs ⁊ monade iit̾ eos posita portendit. dies ⁊ noctes tͥotius anni
solaris connium̾atis. equatis ꝙ ad ꝑfectionem eiꝰ numi cursum ur̃m.
Predieta sͦ fig̃a eius he in se t̾eies denos. ⁊ decies senos ata insup qn¬
quies unitatem. His quape num̃is tota soł ⁊ lune cur sum suum no¬
scit̃ indere. iui o uicissitudines tp̃ꝑ his icludunt᷑. Q uas oini no¬
e boomadib s monade unus parit̾ amplectitur annus. As hanc diem
horaꝵ supuaeuus sup̃ nun̾um c̃tum dieꝵ quem in dispositione .ui. angu
Qd in equinoctis rite dinosci pot̃. O sacrum gerin qs Tara luie fioes
eapie cordai hominum in tenebris infioelitatis posita allamas eu
nua latitid iniem sui regni demonstrat. Tu regis sorasim scent don

Expanded text:
ol et luna, en nunc competenti ordine Dominum Jesum Cordo, series, laus et probitas, spirituali lumine per cuncta tempora vos illustrans. Vos quoque hoc termino, quem ipsa in quatuor hexagonis et monade inter eos posito portendit, dies et noctes totius anni solaris connumeratis aequatisque ad perfectionem ejus numeri cursum vestrum. Praedicta ergo figura ejus habet in se tricies denos et decies senos, atque insuper quinquies unitatem. His quippe numeris rota solis et lunae cursum suum noscitur indere, quatuor vicissitudines temporum his includuntur; quos omnebdomadibus et monade unus pariter amplectitur annus. Ad hanc diem horarum supervacuus supra numerum certum dierum, quem in dispositione sex anguloquod in aequinoctiis rite dignosci potest. O sacrum germen, quod clara luce fidei et sapientiae corda hominum in tenebris infidelitatis posita illuminas: nua latitudinem sui regni demonstrat. Tu regis fortissimi sceptrum
Abbreviated transcription (Latin):
rubescite a matre et
patre de fornicatione:
et a presidente et potente
de mendacio: Auidice et
principe de delicto:a sy¬
nagoga et plebe de iniqͥ¬
tate: A socio et amico de
iniusticia: a loco in quo ha¬
bitas de furto: De ueritate
dei et testamento: de dis¬
cubitu in panibus: et ab
offuscatione dati et accep¬
ti: N salutantibus de silen¬
tio: a respectu mulieris for¬
nicarie:et ab auersione uul¬
tus cognati: Ne auertas fa¬
ciem a proximo tuo: et ab
auferendo partẽ et non
restituendo: Ne respicias
mulierem alieni uiri: et
ne scruteris ancillam eius:
neq steteris ad lectum eius:
Ab amicis de sermonibus

Expanded text:
rubescite a patre et a matre de fornicatione; et a praesidente et a potente de mendacio; a principe et a judice de delicto; a synagoga et plebe de iniquitate; a socio et amico de injustitia; et de loco in quo habitas, de furto, de veritate Dei et testamento, de discubitu in panibus et ab offuscatione dati et accepti a salutantibus de silentio a respectu mulieris fornicariae et ab aversione vultus cognati ne avertas faciem a proximo tuo ab auferendo partem et non restituendo ne respicias mulierem alieni viri et ne scruteris ancillam eius neque steteris ad lectum eius ab amicis de sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
go quoq in his finẽ faciã
sermonis. Et si quidem bene.
et ut historie competit: hoc
et ipse uelim.Si autẽ minꝰ
digne: concedendum ẽ mͥ:
Sicut enim uinum semꝑ
bibere. aut semper aquam
contrarium est. alternis au¬
tem uti delectabile: ita le¬
gentibus si semꝑ exactus
sit sermo. non erit gratus:
Hic ergo erit consummatuᷤ:

Expanded text:
go quoque in his finem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est, alternis autem uti delectabile, ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consummatus
Abbreviated transcription (Latin):
tui quos dilexisti dñe. qm̃
non natiuitatis fructus
pascunt homines: sed ser¬
mo tuus hos qui in te cre¬
diderint conseruat: Quod
enim abigne non poterat
exterminari. statim ab
exiguo radio solis calefactũ
tabescebat: ut notum om¬
nibus esset. qm̃ oportet
preuenire solem ad bene

Expanded text:
tui quos dilexisti Domine quoniam tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad bene
Abbreviated transcription (Latin):
pore in aqua supra uirti¬
tem ignis exardebat un¬
nem exterminaret: Pro
quibus angelorum esca
nutristi populum tuum:
t paratum panẽt
de cȩlo prestitisti illis
sine labore: omne delecta¬
mentum in se habenten
et omnis saporis suauita¬
tem: Substantiã enĩ tuã
⁊dulcedinem tuam quan
in filios habes ostendebasi
et deseruiens uniuscuusq
uoluntati. ad quod quis
uolebat conuertebatir
Nix autem et glacies susti¬
nebant uim ignis. et non
tabescebant: ut scirent
qm̃ fructus inimicorum
exterminabat ignis ardenᷤ
in grandine et pluuia co¬
ruscans: hoc autem itertĩ
ut nutrirentur iusti.: igniᷤ¬
etiam suȩ uirtutis oblitus
reatura enim tibi facto¬
ri deseruiens. excandes¬
cit in tormentum aduer¬
sus iniustos: et lenior fit
ad benefaciendũ. pro his qͥ
in te confidunt
ropter hoc et tunc in
omnia transfigurata
omnium nutrici gratiȩ
tuȩ deseruiebant. ad uolun¬
tatem horum qui a te defi¬
derati sunt: ut scirent filii

Expanded text:
pore in aqua super virtupore in aqua super virtutem ignis ardebat unem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum t paratum panem e caelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem et omnis saporis suavitatem substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii
Abbreviated transcription (Latin):
ria enim sermonũ tuorũ
examinabant᷑ et saluabant᷑:
ne in altam incidentes ob¬
liuionem. non possent iti
tuo adiutorio: Et enim ne¬
q herba. neq malagma
sanauit illos: sed tuus do¬
mine sermo qui sanat
omnia:
uenim uite et mortis
habes potestatem: et de¬
ducis ad portas mortis et
reducis: Homo autem occi¬
dit quidem per malitiam
animam suam: et cum exi¬
erit spiritus non reuertet᷑.
nec reuocabit animã quȩ
recepta est: sed tuam manũ
effugere impossibile est:
Negantes enim nosse te im¬
pii. per fortitudinẽ brachii
tui flagellati sunt: nouis
aquis et grandinibus et
pluuiis persecutionẽ pas¬
si. et per ignem cõsũmati:¬
Quod enim mirabile erat:
in aqua quȩ omnia extin¬
guit. plus ignis ualebat:
Uindex est enim orbis iu¬
storum: Q uodam enim
tempore mansuetabatur
ignis. ne comburerentur
quȩ ad impios missa erãt
animalia: sed ut ipsi ui¬
dentes scirent. qm̃ dei iu¬
dicio patiuntur persecu¬
tionem: Et quodam tem¬

Expanded text:
ria enim sermonum tuorum ria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia enim vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem passi et per ignem consummatiquod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tem
Abbreviated transcription (Latin):
a necessaria concupiscen¬
tia auerterentur: hi autẽ
in breui inopes facti: no¬
uam gustauerunt escam:
Oportebat enim illis qui¬
dem sine excusatione su¬
peruenire interitum exer¬
centibus tyrannidem:his
autem tantum ostendere
quemadmodũ inimici il¬
lorum exterminabantur:
illis seua bestiarum ira:
morsibus peruersorũ colu¬
brorum exterminabant᷑.
Sed non inperpetuũ per¬
mansit ira tua: sed ad cor¬
reptionem in breui turba¬
ti sunt: signum habentes
salutis. ad cominemoratio¬
nem mandati legis tuȩ:
Qui enim conuersus est.
non per hoc quod uidebat
sanabatur: sed per te om¬
nium saluatorem: Et in
hoc autem ostendisti ini¬
micis nostris: quia tu es
qui liberas ab omni malo:
Illos enim locustarum et
muscarum occiderunt mor¬
sus: et non est inuenta sa¬
nitas animȩ illorum: quia
digni erant ab huiusmodi
exterminari:
ilios autem tuos. nec
draconum uenenatorum
uicerunt dentes: miseri¬
cordia enim tua aduenienᷤ
sanabat illos: In memo¬

Expanded text:
a necessaria concupiscena necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti, novam gustaverunt escam. Oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem: his autem tantum ostendere, quemadmodum inimici illorum exterminarentur. illis saeva bestiarum ira, morsibus perversorum colubrorum exterminabantur. Sed non in perpetuum permansit ira tua, sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memo
Abbreviated transcription (Latin):
aures ad audiendũ:neq
digiti manuum ad tras¬
tandum: sed et pedes eorũ
pigri ad ambulandum:
homo enim fecit illos: et
qui spiritum mutuatus
estͥ finxit illos: Nemo eni
sibi similem homo potesit
deum fingere: Cum sit e¬
nim mortalis: mortuil
fingit manibus iniquis
Melior est enim ipse ho cͦs
colit: quia ipse quidem
uixit cum esset mortalis:
illi autem nunquam: Sed
et animalia miserrima
colunt: Insensata enim cõ¬
parata his: aliis sunt dete¬
riora: Sed nec aspectu ali¬
quis ex his animalibus:
bona potest conspicere:
Effugerunt autem dei lau¬
dem: et benedictionẽ eius:
Propter hȩc per his simi¬
lia passi sunt dignae torm̃¬
ta: et per multitudinẽ be¬
suarum exterminati sunt
Pro quibus tormentis bene
disposuisti populum tuũ:
quibus dedisti concupiscen¬
tiam delectamenti sui no-¬
uum saporem: escam pa¬
rans eis ortigometram: ut
illi quidem concupiscentes
escam. propter ea quȩ illis
ostensa et missa sunt. etiã

Expanded text:
aures ad audiendum nec aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene dispquibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui, novum saporem, escam parans eis ortygometram: ut illi quidem concupiscentes escam propter ea, quae illis ostensa et missa sunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
titus debitũ animȩ quã
habebat: Sed est illi cura.
non quia laboraturus est.
nec qm̃ breuis illi uita est:
sed concertatur aurificibꝰ
et argentariis: sed et era-¬
rios imitatur. et gloriam
prȩfert: qm̃ res superua¬
cuas fingit: Cinis est cor
eius. et terra superuacua
spes illuis: et luto uilior
uita illius: qm̃ ignorauit
qui se finxit: et qui inspi¬
rauit illi animam quȩ
operatur: et qui insuffla¬
uit ei spiritum uitalem:
Sed estimauerunt lusum
esse uitam nostram : et
conuersationẽ uite compo¬
sitam ad lucrum: et opor
tere undecumq etiam ex
malo ac quirere: Hic enim
super omnes scit se delin¬
quere:qui ex terre mate¬
ria fragilia uasa et sculpti¬
lia fingit:
mnes enim insipien¬
tes et infelices supra mo¬
dum animȩ superbi sunt.
inimici populi tui et in¬
pe rantes illi: qm̃ omnia
idola nationum estima¬
uerunt deos: quibus nes
oculorum uisus est ad ui¬
dendum. neq nares ad
percipiendũ spiritũ: neq

Expanded text:
titus debitum animae quem titus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius spes illius, et luto vilior vita ejus: quoniam ignoravit qui se finxit, et qui inspiravit illi animam quae operatur, et qui insufflavit ei spiritum vitalem. Sed et aestimaverunt lusum esse vitam nostram, et conversationem vitae compositam ad lucrum, et oportere undecumque etiam ex malo adquirere hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum spiritum neque
Abbreviated transcription (Latin):
si peccauerimus tui sumꝰ:
scientes magnitudinẽ tuã
Et si non peccauerimus:
scimus qm̃ apud te sumuᷤ
computati: Nosse enim te:
consummata iusticia est:
et scire iusticiam et uirtu¬
tem tuam. radix est im¬
mortalitatis:
on enim in errorem in¬
duxit nos hominum
male artis excogitatio
nec umbra picturȩ labor
sine fructu: effigies sculpta
per uarios colores: cuius
aspectus insensato dat cõ¬
cupiscentiam: et diligit
mortuȩ imaginis effigiem
sine anima: Malorũ ama¬
tores: digni qui spem in
talibus habent: et qui fa¬
ciunt illos. et qui diligũt.
et qui colunt: Sed et figu¬
lus mollem terram pre¬
mens laboriose. fingit ad
usus nostros unũquodq
uas: et de eodem luto fin¬
git quȩ munda sunt in
usum uasa: similiter et
quȩ his sunt contraria:
Korum autem uasorum
qui sit usus: uidex est fi¬
gulus: Et cum labore ua¬
luto: ille qui paulo ante
de terra factus fuerat: et
post pusillum se ducit
unde  acceptus est: repe¬

Expanded text:
si peccaverimus tui sumus si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore valuto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repe
Abbreviated transcription (Latin):
mundas iam custodiunt
sed alius alium per inui¬
diam occidit: aut adula¬
rans contristat: Et omnia
commixta sunt: sangus:
homicidium: furtumet
fictio: corruptio et in fidl¬
litas: turbatio et periun¬
um: tumultus bonorũ:
dñi immemoratio: ani¬
marum inquinatio: na¬
tiuitatis immutatio: nu¬
ptiarum inconstantia:
mȩchice et impudicicia
Infandorum enim idolorũ
cultura. omnis mali cau¬
sa est: et initium et finis:
Aut enim dum lȩtantur
insaniunt:aut certe ua¬
ticinantur falsa: aut ui¬
uunt iniuste. aut peie¬
rant cito: Dum enim con¬
fidunt in idolis quȩ sunt
sine anima: male iuran¬
tes noceri se non sperant:
ltraq ergo illis euenient
digne: qm̃ male senserũt
de deo. attendentes idõlis:
et iniuste iurauerunt in
dolo:contemnentes iusti¬
ciam : Non enim iurantiũ
est uirtus: sed peccantiũ
pena perambulat semper
in iniustorũ preuaricatio¬
u autem deus noster
suauis et uerus es:
patiens. et misericordia
disponens omnia: St enĩ

Expanded text:
mundas iam custodiunt mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbatio et periurium tumultus bonorum Domini inmemoratio animarum inquinatio nativitatis inmutatio nuptiarum inconstantia moechiae et inpudicitia infandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis Aut enim dum laetantur insaniunt, aut certe vaticinantur falsa, aut vivunt injuste, aut pejerant cito. Dum enim confidunt in idolis quae ssine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricatiou autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim
Abbreviated transcription (Latin):
ter quod longe essent: e
longinquo figura illorũ
allata. euidentẽ imaginẽ
regis quem honorare uo¬
lebant fecerunt: ut illũ
qui aberat tanquã pre¬
sentem colerent sua soll¬
citudine: Prouexit autẽ
ad horum culturam et
hos qui ignorabant:ar¬
tificis eximia diligentia:
Ille enim uolens placere
illi qui se assumpsit: ela¬
borauit arte sua ut simi¬
litudinem in melius figu
raret: Multitudo autem
hominum adducta per
speciem operis. eum qui¬
ante tempus tanquã ho¬
mo honoratus fuerat: nũc
deum estimauerunt. Et
hȩc fuit uite humanȩ de¬
ceptio: qm̃ aut affectui.
aut regibus deseruientes
homines.incommunica¬
bile nomen lapidibus et
lignis imposuerunt: Et
non suffecerat errasse eos
circa dei scientiam: sed et
in magno uiuentes insci¬
entiȩ bello. tot et tam mas¬
na mala pacem appellant.
Aut enim filios suos sacri¬
ficantes. aut obscura sacn.¬
ficia facientes. aut insanie
plenas uigilias habentes
neq uitam. neq nuptias

Expanded text:
hoc quod longe essent, e hoc quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius firaret, multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, quiante tempus tanquam homo honoratus fuerat, nunc ut deum adoraverunt; et hec fuit vite humane deceptio, quoniam aut affectui aut regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias