comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucishiuur &uides. clausus e. hanlucem nꝰ minuistai
Aptus ehanduce nꝰ acxstr hacdata similitudine
sns intellegite quia sipia ẽ anima ẽ pi&as apud
dm̃ cuius sit paraicepsanima Sie casta anima
ẽ castitasapuddm̃ cuius eparticepsanima: Siẽ
bonaanima e bonitas apud dm̃ cuiure parci¬
cepsanima Sie uerax anima: euentasapud
dm̃ ciuus ẽ parmiceps atiima. Cuius paraiceps
sin fuentanima: omns homomendax. Siomni
hamomendax nullus homode suo uerax. pat̃ au
modo uerax ẽ dr̃ ñ paricipando. sed generando
uentatem. Uideo uos intellex isse & gaudeo
sufficiat uobhodie caetera quandodñi placu¬
ent sicdonauent exponemusX¬

Expanded text:
lucis hujus, et vides: clausus est? hanc lucem non minuisti: lucis hujus, et vides: clausus est? hanc lucem non minuisti: apertus est? hanc lucem non auxisti. Hac data similitudine, fratres, intelligite quia si pia est anima, est pietas apud Deum, cujus fit particeps anima; si est casta anima, est castitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est bona anima, est bonitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est verax anima, est veritas apud Deum, cujus est particeps anima. Cujus particeps si non fuerit anima, omnis homo mendax : si omnis homo mendax, nullus homo de suo verax. Pater autem modo verax est Deus, non participando, sed generando veritatem. Video vos intellexisse et gaudeo: sufficiat vobis hodie; caetera quando Domino placuerit, sicut donaverit, exponemus
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dixi ut intentos uosfacerem. Otisani¬
ma qmres ẽ mutabilis & quamuis magna
ereatura tam̃ creatura qua uis corpare
melior tam̃ facta. Omnis ergo animaqm̃
ratae Modo casta Modobona Modo mala
um nom̃ sibi tenuit ego sumqui sum hoc&
filius dicendo nisi eredidentis. quiaega sũ¬
adhocꝑtin& utctuquis es principium dt igrt
in commutabilr ẽ animamutabihr Quandoca¬
pitanima exdõunde sit bona paricipando fit
bana quomodotuqͣs oculqͣs partoicipando uid& na
lumine subtracto ñ uid & cuius paraticeps factus
iud&. Quia ergo anima participando sitbonasi
mutata coepentes mal& bonitas man& cuiun
erat paraicepr bonabanitatis enim cuius dampar¬
ticeps facta ẽ cumbonae& quamutata in peius
integrabanitas ꝓman& Sipecedatanim a&
malasiat ñ minuitꝰ banitas Sireuentatur& bon
fiat inꝰ crescitbanitas. faus e oculustuus paraicep

Expanded text:
ideo dixi, ut intentos vos facerem. Omnis aniideo dixi, ut intentos vos facerem. Omnis anima quoniam res est mutabilis, et quamvis magna creatura, tamen creatura; quamvis corpore melior, tamen facta: omnis ergo anima quora est, modo casta; modo bona, modo mala; um nomen sibi tenuit, Ego sum qui sum . Hoc est Filius, dicendo, Nisi credideritis quia ego suad hoc pertinet et, Tu quis es? Principium . Deus igitur incommutabilis est, anima mutabilis. Quando capit anima ex Deo unde sit bona, participando fit bona: quomodo tuus oculus participando videt. Nam lumine subtracto non videt, cujus particeps factus videt. Quia ergo anima participando fit bona, si mutata coeperit esse mala, bonitas manet cujus erat particeps bona. Bonitatis enim cujusdam particeps facta est cum bona esset; qua mutata in pejus, integra bonitas permanet. Si recedat anima et mala fiat, non minuitur bonitas; si revertatur et bona fiat, non crescit bonitas. Factus est oculus tuus particeps
Abbreviated transcription (Latin):
sus eum cuius seruus es: Multa in quid habeo
de uobloqui& iudicare: Sed qui memisi tueraꝵ
e. tamqͥ dicer& ideo uerumiudicoquia filius
ueracis uentar sum. Pat̾ uerax. filius uenas
quidputamus eẽ amplius cogitemus si posse¬
mus quid estamplius uerax auuentas. Be
tus ẽ impius ipse ꝑdiditpi& atem pi&a tinibil
enum facit pulchris ñ pulcer fec pulchiita¬
castus castitas inteqra ꝑseuerat. Siergo plus
pi&as quampius plus pulchritadoquam
pulcheri plus castitas qua castus. Numquid
dictun sumur plus uertas qua uerax Si hoc
dixermus filium incipiemus dicere pa¬
pat̃ quid . insi quod ait ipsa uentas quimemi¬
sit uera ẽ silius uentas patuerax quid
plus sitquero. sed equalitatemin ueniolle¬
rax enimpat̃ ñ ab eauentate uerax ẽ cuius
pat̃ coepit. sed qua tota genuit. Uideo
planiur ẽe dicend & cercte neuos durtenean
hodiehucusq tractar&cur: c̃uifiero qimuolo
dicere adiubͥ antedõ sermaclaudatur. hoc

Expanded text:
apud eum cujus es servus? Multa, inquit, habeo de vobis loqui et judicare, sed qui me misit, verax est. Tanquam diceret: Ideo verum dico, quia Filius veracis veritas sum. Pater verax, Filius veritas, quid putamus esse amplius? Cogitemus si possimus, quid est amplius, verax an veritas. De tus est impius. Ipse perdidit pietatem, pietati nihil enim facit pulchrum, non pulcher facit pulchritucastus, castitas integra perseverat. Si ergo plus pietas quam pius, plus pulchritudo quam pulcher, plus castitas quam castus; numquid dicturi sumus plus veritas quam verax? Si hoc dixerimus, Filium incipiemus dicere PaPater quid, nisi quod ait ipsa veritas, Qui me misit, verax est? Filius veritas, Pater verax: quid plus sit quaero, sed aequalitatem invenio. Verax enim Pater non ab ea veritate verax est cujus partem cepit, sed quam totam genuit. 8. Video planius esse dicendum. Et certe ne vos diu teneam, hodie huc usque tractetur: cum finiero quod volo dicere, adjuvante Deo, sermo claudatur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipsedrꝰ Num quid erro in uerbo quandodico uios
homines duaranimas autares homines tres
animar aut multe shominesi multa sanimas
Recteutiq dico accedantaddm̃ una animꝰ eꝰ
omnium. Siaccedentes addm multa eani¬
mae ꝑcantatem una anima ẽ & multacor¬
daunumcor Quid agͣipse fans cantatis in
patre & filio non ne ibi maqistiinitas unusdr̃
inde enim nob cantasuenit deipsospusco sic¬

Expanded text:
ipse Deus? Numquid erro in verbo, quando dico duos ipse Deus? Numquid erro in verbo, quando dico duos homines duas animas, aut tres homines tres animas, aut multos homines multas animas? Recte utique dico. Accedant ad Deum, una anima est omnium. Si accedentes ad Deum, multae animae per charitatem una anima est, et multa corda unum cor; quid agit ipse fons charitatis in Patre et Filio? Nonne ibi magis Trinitas unus est Deus? Inde enim nobis charitas venit, de ipso S
Abbreviated transcription (Latin):
misie inde spmscm . qua impl&i quiaderant in cõ¬
dauiuno dmuiumgentium linguis coeper loqui.
Mira culo ex temti dni intfectores. ot punstido¬
luerunt. dolentes matatisunt. mutati credider. ac¬
cesserunt corpondñ udestnumeru fidelium tna
milia haminum  It alio facto quode miraculo
accesser̃ alia quinq: milia sada e plebruna
ñ parua inqua om̃s accepto spusco quo
amor spintalis accensus e camate ipsa &
feruore sp̃s inunum redacti coeper̃ in ipsa
soci& atis unitate uendere omnia quae ha¬
bebant & p̃tia ponere ad pedesapostolorum:
ut distrbueretur unicuiq sic̃ cuiq opus erat.
Rihoc deillis sempturadic quoderateis anima
una & corunum indm̃ Adtendite ergo frs
& hic agnoscite nustenuntiinitatis quomo¬
dodicanus & pat̃ ẽ & filius ẽ & sp̃sser e &¬
tam unurdre. Ecce illi totmihaerant : &
corunumerat. Eccetotinilia erant & una
anima erat. Sedubundor& quanta inagis

Expanded text:
m sanctum: quo impleti qui aderant in conclavi uno, omnium gentium linguis coeperunt loqui. Miraculo exterriti Domini interfectores, compuncti doluerunt, dolentes mutati sunt, mutati crediderunt: accesserunt corpori Domini, id est numero fidelium, tria millia hominum. Item alio facto quodam miraculo, accesserunt alia quinque millia; facta est plebs una non parva: in qua omnes accepto Spiritu sancto, quo amor spiritualis accensus est, charitate ipsa et fervore spiritus in unum redacti, coeperunt in ipsa societatis unitate vendere omnia quae habebant, et pretia ponere ad pedes Apostolorum, ut distribueretur unicuique, sicut cuique opus erat. Et hoc de illis Scriptura dicit, quod erat eis anima una et cor unum in Deum . Attendite ergo, fratres, et hinc agnoscite mysterium Trinitatis, quomodo dicamus, Et Pater est, et Filius est, etamen unus Deus est. Ecce illi tot millia erant, et cor unum erat; ecce tot millia erant, et una anima erat. Sed ubi? In Deo. Quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
audifts cũ exalta bentis silium haminis tunc
cognose&is quia egt sum & ameipso facionihil
Sed sic docuitmepat̃ haecloquor. Quide hoc nihil
etum aliud iud&ur dixissenisi eos postpassione
ib ialiquos quos ipsenouerat quor ipsecu caecte¬
ris sc̃ir suis ante consaitutionem mundi p̃sciendo
elegerat. postpassionem sua ẽe credituros ipsi
s̃ illiquasassidue com̃damus & adimitatiane
cum magna exoritatione ꝓponimus Missoit
quenitaqua maratuũ ꝑ sequentesiud a ei contem¬
pserant conpunti suntcorde & qui seuiente soc
cider̃ mutatic rediderunt. & que m sanquinẽ
seuiendo fuder̃. credendo biber̃ illatna milia¬
&illaquinq milia iuda eorum quos ibi in debat
quando dicebat. Ca exaltauentis filium homi¬
nis tunc agnosc&is quia egasum: Tamquam
dicens differo cognitionem uram utimpleam
passioneminea Ordne uro cognoscitir qui
sim n quia omnes tuncerant creditun exhis
quiaudiebant id est postdñi passionem ñ paulo e¬

Expanded text:
averitis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum, et a me ipso facio nihil: sed sicut docuit me Pater, haec loquor. « Quid est hoc? Nihil enim aliud videtur dixisse, nisi eos post passionem ibi aliquos quos ipse noverat, quos ipse cum caeteris sanctis suis ante mundi constitutionem praesciendo elegerat, post passionem suam esse credituros. Ipsi sunt illi quos assidue commendamus et ad imitationem cum magna exhortatione proponimus. Misso dquem tanquam mortuum persequentes Judaei contempserunt, compuncti sunt corde ; ciderunt, mutati crediderunt, et quem sanguinem seuiendo fuderunt, credendo biberunt. Item iet illa quinque millia Judaeorum quos ibi videbat, quando dicebat: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum; tanquam dicens: Differo cognitionem vestram, ut impleam passionem meam; ordine vestro cognoscetis qui sim. Non quia omnes tunc erant credituri ex his qui audiebant, id est, post Domini passionem: nam paulo
Abbreviated transcription (Latin):
esco euangelio secund iohannem
quod gestare nos uidecis inmanib
iommulta audiuit cantas ur̃a.
quaedodonante sicut potaimus
disputauimus cõ m̃dante s uobis
maximeistum euangelistam
dedm̃diuinitate : Secunđ quam
aequalis eꝰ patiy & fihus unicusdi¬

Expanded text:
o Evangelio secundum Joannem, quod gestare nos videtis in manibus, jam multa audivit Charitas vestra, quae Deo donante sicut potuimus disputavimus, commendantes vobis maxime istum evangelistam de Domini divinitate, secundum quam aequalis est Patri et Filius unicus
Abbreviated transcription (Latin):
spr aut pat̃ e aut filius tiinitas unus dr̃ tninitas
una &ernitas una potestas una maiestas tresp
sonae. Sed ñ tresdu. Non mihi calumniator
respandeat Quidergd tres. Si enimtres ait.
exprimeumino dunumera. Nã ego comiple
ita quae dico potestir desimilitudinib agnoste¬
se condidianis homo & alt homo. Sulle sitpater

Expanded text:
s aut Pater est aut Filius. Trinitas unus Deus: Trinitas, una aeternitas, una potestas, una majestas; tres, sed non dii. Non mihi calumniator respondeat: Quid ergo tres? Si enim tres, ait,exprime. Imo tu numera: nam ego compleo est, Filius est. 4. Ista quae dico potestis de similitudinibus agnoscere quotidianis. Homo et alter homo, si ille sit pater
Abbreviated transcription (Latin):
Quidergo & pat piincipiuꝰ & flius pyncipium
quomadan duopiincipia: Quo mododiciinus
patrem dm & filium dm̃ nec tam̃ dicimus duoi
ne pat̃. Sps ausc̃s patiis& filii. Sp̃s nec pat̃ esti
neo filius Qua uisergo sic̃ aures catholicaesur
erudite in gremio matiis ecclesi ae. nec illequie
pat̃ sit filiur. nec illequiẽ filius sit pat̃ : nec sprser
& absurda istauidentur haminib salita trahentib
ad insolitauisibilia ad inuisibila :creaturam com¬
parantib: creaton. Interrogantenimnos aliquan¬
do ifideles & dicunt. patrem quem dicitis dm̃di¬
citis Respondemus dm. Spmsem quem dicitit᷑ dñ
dicitis: Respondemus dm̃ fulumquemdicitis dm̃¬

Expanded text:
Quid ergo Pater principium, et Filius principium, quomodo non duo principia? quomodo dicimus Patrem Deum, Filium Deum, et tamen dicimus non duos  autem sanctus Patris et Filii Spiritus, nec Pater est nec Filius. Quamvis ergo, sicut aures catholicae sunt eruditae in gremio matris Ecclesiae, nec ille qui est Pater sit Filius, nec ille qui est Filius sit Pater, nec Spirituateamur. 3. Et absurda ista videntur hominibus solita trahentibus ad insolita, visibilia ad invisibilia, creaturam comparantibus Creatori. Interrogant enim nos aliquando infideles et dicunt: Patrem quem dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. Filium quem dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: Amen quippe int̃p̃tatur uerum &
tamen ñẽ int̃p̃tatum cum potuirs & dici uen
dico uob nec grecus hocint̃ pres ausus eꝰ facere
neclatinur : Nahoc uerbum quod est amen
nec grecum e neclatinum sed heb reum. Sic
mansit nẽ in t̃p̃tatum ut hanaremhaber&
uelamentasecreiti nute& negatumi sed ne
uilescerea nudatum nee semeł tam̃ sedbis adno

Expanded text:
vobis. Amen quippe interpretatur, Verum: et vobis. Amen quippe interpretatur, Verum: et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis. Nec graecus hoc interpres ausus est facere, nec latinus: nam hoc verbum quod est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne vilesceret nudatum. Nec se
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicentis lic& reddere anbutum caesa
nutsi dixisr& lic& tenentis eum quasi
inaleoptass& liberitati seminis habrahoes
regesterrae Quiꝰd plyber& regibus tnbuto
ꝑsoluiimen toplato numino iucti estis &
captioni urde uosipsiestis respondere¬
hab& & imaginem caesans. quiasicut
quent caesar innummo imaginem su¬
amꝰ sic dr̃quentin homine sua Haec
ergo sespondit iudaeis : Mou& enim
mefratres hominumuana suꝑbia qui
&iam deipsa qua carnalit̃ intellegeban
sualiberaate mentitis unt dicentes
mus ne& nos ipsi serui inueniamur Respon¬
ditenimeirih̃. Amen amendi couobis
quiao mnis qui facit peccatum seruus e
peccati. Seruus ẽ ut in ã hominis & ñ pbeca¬
ti. Quis non subhis uerbis contre mescat e
tenda & deilla seruitute uitonda: AmeN
amendico uobir. uentas dic: & qualee dñidĩ¬
nn dicere amen amendico uobs multuiti co¬
mendat quoditaꝓnuntiat quodam modo
si dicifas ẽ iurarehuius e a menamendico

Expanded text:
ut diceretis, Licet reddere tributum Caesari? ut diceretis, Licet reddere tributum Caesari? ut si dixisset, Licet; teneretis eum quasi male optasset libertati seminis Abrahae: sreges terrae, quod prohiberet regibus tributa persolvi. Merito prolato nummo victi estis, et captioni vehaberet imaginem Caesaris . Quia sicut quaerit Caesar in nummo imaginem suam, sic Deus quaerit in homine suam. Haec ergo respondit Judaeis. Movet enim me, fratres, hominum vana superbia, quia etiam de ipsa, quam carnaliter intelligebant, sua libertate mentiti sunt dicentes,mus, ne et nos ipsi servi inveniamur. Respondit enim eis Jesus: Amen, amen dico vobis, quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati. Servus est, utinam hominis et non peccati. Quis non sub his verbis contremiscat? Prtenda, et de illa servitute vitanda. Amen, amen dico vobis, Veritas dicit: et quale est D dicere, Amen, amen dico vobis? Multum commendat quod ita pronuntiat; quodammodo, si dici fas est, juratio ejus est, Amen, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
ba erantnꝰdam credentor: Responderur
ei Sem̃ habrahaesumur. & neminiser¬
uiuimus umquo ⁊ quo modo tu dicis libe
ritas liberabituos : In quotamen uerbo ill
quia sicꝰ dixi pat& in grecon intellexer̃
nisilibergatem. & extulerunt se qd
semen een habrahae & dixerunt: Se¬
menhabrahae sumus : & neminis eruiui¬
musumqua quo modotudicis libonen¬
tis Opellis inflata ne ista magnitudo
sedtumor &hocipsum sec undum hu¬
ustempons liberiatem quomodo uerx
dixistis neminiseruiuimus umquam
pulus quiina eqyptalateros faciebate
regibus duns non saltim in auro & argen¬
to sed inlutoseruiebat. Sinemini seruir¬
tis uinquar Oingratiquid est quod a¬
due uob inputat᷑ dr̃ quod uordedomoser¬
uitutis liberauit anforte patresun ser
uierunt uosaũ quilo quimini neminium¬
quamseruistis squoirodo ergo soluebatis
iamtnibuta romanis Vnð e& ipsiuen¬
tati laqueum quasi captionis ꝓ posuistis

Expanded text:
ba erant nondum credentes: responderunt ba erant nondum credentes: responderunt ei, Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam; quomodo tu dicis, Lritas liberabit vos. In quo tamen verbo illi, quia, sicut dixi, patet in graeco, non intellexerunt nisi libertatem; et extulerunt se quod semen essent Abrahae, et dixerunt, Semen Abrahae sumus; et nemini servivimus unquam; quomodo tu dicis, Liberi eritis? O pellis inflata! Non est ista magnitudo, sed tumor. Et hoc ipsum secundum hujus temporis libertatem quomodo verum dixistis, Nemini servivimus unquam? pulus qui in Aegypto lateres faciebat, et regibus duris non saltem in auro et argento, sed in luto serviebat ? Si nemini servistis unquam, o ingrati, quid est quod assidue vobis imputat Deus quod vos de domo servitutis liberavit ? An forte patres vestri servierunt, vos autem qui loquimini, nemini unquam servistis? Quomodo ergo solvebatis jam tributa Romanis, unde et ipsi Veritati laqueum quasi captionis proposuistis,
Abbreviated transcription (Latin):
ferer&ur differ&ur utincar nepa¬
ropeccati redimer&ur Stansitaq
conspicuur secundam infirmitatem
maiestatem diuinitatis occaltur dĩx
adeos qui ei cumhaec loquer&ur cre¬
diderant: Simansentis in uerbo meo
uere discipulimeientis. Qui enimpse¬
uerauent usq infinemhic saluus ent &
cognos cetis uentatem quae modouor
liberabituor Hoc uerbum dñr aliber¬
facit. Si cliberat nihil est aliu qram
liberam facit. Ho cinuerbo grecola¬
nius cna in latina consu& ũdine psere¬
ꝗ dicimus hominem liberan quod aq
liberitatem non pertin& sed tantum
ads alutem Sic quisquain dicitur
lberan ab infirmitate susi tate dicitur
ñ tamen t̃ ꝓpne: Sicau pasuit dñr hoc
uerbumut dicer& uentar liberabit
uos ut ingreca lingua nemodubit&
eum delbercate dixisse : Deniq &ui¬
daei sic intellexerunt & responder̃
ei nꝰ illiquuam crediderant sed quintur¬

Expanded text:
ferretur; differretur, ut in carne paferretur; differretur, ut in carne paro peccati redimeretur. Stans itaque conspicuus secundum infirmitatem majestatem divinitatis occultus, dixit ad eos qui ei, eum haec loqueretur, crediderant, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et cognoscetis veritatem, quae modo vos liberabit vos. Hoc verbum Dominus a liberm, id est, divitem facit: sic liberat nihil est aliud quam liberum facit. Hoc in verbo graeco planius est. Nam in latina consuetudine plerumque dicimus hominem liberari, quod ad libertatem non pertinet, sed tantum ad salutem: sicut quisquam dicitur liberari ab infirmitate; usitate dicitur, non tamen proprie. Sic autem posuit Dominus hoc verbum, ut diceret, Et veritas liberabit vos, ut in graeca lingua nemo dubitet eum de libertate dixisse. 2. Deniqudaei sic intellexerunt, et responderunt ei: non illi qui jam crediderant, sed illi qui in tur
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ihs̃ xp̃s iudaeierant ex magnaquide
Parcte inimici. sed &iamamici ex quadam
parae iamfacti & fatum Namquos damibini¬
debat sicutiam diximus qui post ciur pano¬
nem fuerant creditun hosintuens dixerat
umex altabentis filiam hominis tunc cognor¬
clis quia ego sum ł rantibi &am quiba et¬
illo loquente continuo crediderunt ipds¬
locutusẽ quod audiuimur hodie Di¬
cebat ergo ihr̃ adeos quier edi deram
ei iudaeos. Simansentis inuerbo meo
uere discipuli mei entis Manendoen¬
tis quia enim nunc credentes estis ma¬
nendo uidentes entis : Ideo sequitur& :
cognos c&isuentatem s uentasin cõ¬
mutabilis ẽ: Uentas panis e : Mentes
refficit n&c defecit inutatues centem
nipsa inuescen temutatur ipsa euen¬
tas uerbumdi ds apud dñ unigenitus
filius : Haecuentas carne iñ duta ẽ¬
ꝓꝑnos utdeman auirginenas cer&cin
&impleretur ꝓph&iae : Ventas de
tera orita ẽ : Haecergouentas cum
iud aeis loquer ecur lã tebatincarne
Latebat aũ ñ ut negar & ursedutdif¬

Expanded text:
s Christus, Judaei erant, ex magna quidem parte inimici, sed etiam amici ex quadam parte jam facti, et futuri: nam quosdam ibi videbat, sicuti jam diximus, qui post ejus passionem fuerant credituri. Hos intuens dixerat: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Erant ibi etiam qui haec loquente illo continuo crediderunt; ipslocutus est quod audivimus hodie: Dicebat ergo Jesus ad eos qui crediderant ei, Judaeos: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Manendo eritis: quia enim nunc credentes estis, manendo videntes eritis. Ideo sequitur, Et cognoscetis veritatem. Veritas incommutabilis est. Veritas panis est, mentes reficit nec deficit: mutat vescentem, non ipsa in vescentem mutatur. Ipsa est veritas Verbum Dei, Deus apud Deum unigenitus Filius. Haec Veritas carne induta eine nasceretur, et impleretur prophetia: Veritas de terra orta est . Haec ergo veritas cum Judaeis loqueretur, latebat in carne; latebat autem, non ut negaretur, sed ut dif
Abbreviated transcription (Latin):
qued amiũstificat & laudat. Nullalaudat:
oditomnia quo modo odit medicus egntuo¬
nemegrati & id agit curando utegntudope¬
latur. aegerleb&ur Sic di gratia sua hoc
in nob̵ aitꝰ ut p&catum confumatur. hon
liber& ur sed quando consumitur in quier
siminuitur. quare nꝰ consummitur
nurur au inuita ꝓ ficientium q

Expanded text:
quaedam justificat et laudat: nulla laudat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua hoc in nobis agit, ut peccatum consumatur, homo liberetur. Sed quando consumitur, inquies? Si minuitur, quare non consumitur? Minuitur autem in vita proficientium, q
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sine p&cato audiipsum somio hannem
cuius & hoc euangelium e in epistola sua dice¬
Solus hocdicere patuit in mortuis lib̵ desolo dic
potuit qui ñ nouerat pacatum. desolo dicipo¬
tuit & enim exꝑtus ẽ. omnias ecundum simi¬
litudinem sine peccato solus dicere potuit.
Ecceueni& piinceps mundi & in menihilinue¬
ni& que cumq alium lic&iustum discussen
ñ omni modo ẽ si ne peccato. Nec qualis erat
iob cuichĩs talecestimonium ꝑ hybebat utdiabo¬
lus inuider& & postolar& temptanđ temp̃la
superar&ur ut ille ꝓbar&ur. Ideo auille ꝓbatis
e ñ quia latebatdm̃ coronandus. sed ut in notes¬
cer& hominib iinmitãdus. Riam ipse iobqu
dic Quis enimmundus nec infans cuius ẽ un¬
us diquita suꝑ terra. Sed planem ulti iustidicti
sin equerella quod intellegitur sin eenmine
Nulla enim querella iustoe e deeis in rebus hu
mum. Nergo ds quedam pdccata dampnat.

Expanded text:
tamen sine peccato: audi ipsum sanctum Joannem, tamen sine peccato: audi ipsum sanctum Joannem, cujus et hoc Evangelium est, in Epistola sua dice. Solus hoc dicere potuit in mortuis liber, de solo dici potuit qui non noverat peccatum; de solo dici potuit: etenim expertus est omnia secundum similitudinem sine peccato . Solus dicere potuit, Ecce veniet princeps mundi, et in me nihil inveniet. Quemcumque alium licet justum discusseris, non omnimodo est sine peccato. Nec qualis erat Job, cui Dominus tale testimonium perhibebat, ut diabolus invideret, et postularet tentandum, tentans superaretur, ut ille probaretur . Ideo autem ille probatus est, non quia latebat Deum coronandus, sed ut innotesceret hominibus imitandus. Etiam ipse Job quid dicit? Quis enim mundus? Nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Sed plane multi justi dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine: nulla enim querela justa est de his in rebus hummum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc& a postolus dic. Vor ausse in liberaatem
uocati estis tantum neliberatatem in occa¬
sianem carnis d&is sed ꝑcantatem seruite
redemptussum &ipsa redẽptione liberef¬
fectus. facio quod uolo. nemo m ȩphybeat
a uoluntatemea si libsum. Sed susta ualuntate
peccatum facis seruus espeecati. Nolierguli¬
berctate abuti adliberep&canđ sed utere ad non
p&ecand. Entenim uoluntas tua liberasi fuent
piaens lib̵ si fuens seruus. lib̵ p& cati seruur
iustitiae: Dicente a postolo. Cumseruiess&is
pexcati. liben eratis iustitiae: Nunc aulibe¬
rati apeccato seru alifadtido hab&is fructũ
urm in scificationem finem uero ui tamae¬
t̃nam hoc conemur utidagamus pnmali¬
beritas e .c. arere enminib Int̾endi tefrs mei in¬
tendite neforite possimꝑ ducere uab ad sensũ
& qualis modo sit & qualis futura sit istaliber¬
tas quemlib& ualdeiustum discutias inhac
uita quam lusiamsit dignusiusti uocabulonẽ

Expanded text:
in libertatem vocati estis; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite redemptus sum, et ipsa redemptione liber effectus sum, faciam quod volo; nemo me prohibeat a voluntate mea, si liber sum. Sed si ista voluntate peccatum facis, servus es peccati. Noli ergo libertate abuti ad libere peccandum, sed utere ad non peccandum. Erit enim voluntas tua libera, si fuerit pia. Eris liber, si fueris servus; liber peccati, servus justitiae: dicente Apostolo, Cum servi essetis peccati, liberi eratis justitiae: nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam . Hoc conemur, id agamus. 9. Prima libertas est carere criminibus. Intendite, fratres mei, intendite; ne forte possim perducere vobis ad sensum et qualis modo sit, et qualis futura sit ista libertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est
Abbreviated transcription (Latin):
tuquises quia dixerat supra
dñꝵ nisi credidentis quia ego sũ
moneminimn peccatis uns
adhocergo ill tuquis es belu¬
Hoti querentes norse inquem
deberent crederei ne in suo peccatomonrent᷑
Respondit dicentib: tuquis es Rait principiũ
qui & loquor uobis Sised dñr ee piincipiũ

Expanded text:
Tu quis es? quia dixerat supra Dominus: Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ad hoc ergo illi, Tu quis es? Veluti quaerentes nosse, in quem deberent credere, ne in suo peccato morerentur. Respondit dicentibus Tu quis es? et ait: Principium, qui et loquor vobis . Quare se dic
Abbreviated transcription (Latin):
adsibium eu& filius quadhomo ẽ ad seipsum ẽ quad
aufiliure ad patrem ẽ. pat̾ enim nomẽ didumad
aliquid & filius adaliquid. sed istiduo homines sina
Atuerapat̃ dr ad aliquidẽ pat̃ : idestadfilium & fil¬
usd adaliquid est filiusi destad patrem. Sednꝰ quo¬
modo illiduo homines sunt sic isti duo di. Quare
hoc nita e ibiquia illudaliud hocãualiud est quia
illi diuinitas ẽ. ẽ ibialiquidin effabile : quod uerbis
explican ñ possit ut᷑num erus sit & aumerus ñ sit
Vid& cenim sed ñ quasi appar& numerus. pat᷑&
numerus itads̃ neo recedit anumeroneccapitur
numero quiatres sunt tam̃ ẽ numerus. Siquens
quit tres ñ ẽ numerus : undedictum ẽ. Magnus
dñs dr̃ner & magna uirauseius & sapientia e eius
ñ e numerus. ubi cogitare coepens incipis num erare
ubinumerabens qu idnumerauens ñ potestresponde¬
re. Pat̃ pat̃ ẽ. filius filiure spsscrs pssese¬
& ipseanips: tresergo onini potentes n sed unus

Expanded text:
ilius quod homo est, ad seipsum est; quod autem filius est, ad patrem est. Pater enim nomen est dictum ad aliquid, et filius ad aliquid: sed isti duo homines sunt. At vero Pater Deus ad aliquid est Pater, id est ad Filium; et Filius Deus ad aliquid est Filius, id est ad Patrem: sed non quomodo illi duo homines sunt, sic isti duo dii. Quare hoc non ita est ibi? Quia illud aliud, hoc autem aliud est: quia illa divinitas est. Est ibi aliquid ineffabile, quod verbis explicari non possit, ut et numerus sit, et numerus non sit. Videte enim si non quasi apparet numerus, Pater numerus. Ita Deus nec recedit a numero, nec capitur numero. Quia tres sunt, tanquam est numerus: si quaeris quid tres, non est numerus. Unde dictum est, Magnus Dominus noster et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Ubi cogitare coeperis, incipis numerare: ubi numeraveris, quid numeraveris non potes respondere. Pater, Pater est; Filius, Filius esnipotens. Tres ergo omnipotentes? Non; sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
quodait ego ñ iudi coquemqua eccemodo
dic multohabeo deuoł loqui & iudicare
Sedaliud est ñ iudico aliud habeo iudi¬
care. Ñ iudicod ad p̃sens ueneratenim
utsaluar& munđ n utiudicar& mundũ
dicare iudicium futurumdic. Ideo enim
ascendit ut ueniatiudi care uiuos& mor

Expanded text:
quod ait, Ego non judico quemquam : ecce modo dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare. Sed aliud est, non judico; aliud, habeo judicare. Non judico, dixit ad praesens; venerat enim ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum : dicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mort
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inluminant᷑ corda usumhabent̃ quia clauem
fids̃ ñ habent Marergo fr̃s fide p̃cedente quae
sanatoculos cordis nr̃i quo dintellegimus. sine
obscuntate capiamus. Quodnꝰ intellegimus
si ne dubitatia necredamur. Afundamtofide ñ
recedamur ut ad culm̃ ꝑfestianis ueniamus ds̃

Expanded text:
n illuminantur: cor clausum habent, quia clavim fidei non habent. Nos ergo, fratres, fide praecedente, quae sanat oculum cordis nostri, quod intelligimus, sine obscuritate capiamus; quod non intelligimus, sine dubitatione credamus: a fundamento fidei non recedamus, ut ad culmen perfectionis veniamus. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sui quod & illis nuquid & tu gallileus es ⁊de
batur quidenazar& h ciuitateerant parenłes
eius. Secunđ mana dixi parentes n secundum
lem semen: Neniquesiuit interra nisimatrem
qua habebatdesuꝑ patre. Nautraq eiusnati¬
titas mirabilis fuit diuinasine matrehumana
sine patre : Qui dergo ill quasilegis doctores
adnichodemum dixerunt Scrutare senptus¬
rar & uidequia ꝓph&a agallilea nꝰ surg& Sed
dñs ꝓph& arum in desurexit Reuersi sunt
inquiꝰ euangelistaunusquisꝗ indama sua¬
frucduosũ. in montem unguenti in montem
chiismatis. Tbi enĩ decebat docere xp̃m.
nisiin monte malib& : chistieni nom̃

Expanded text:
sui, quod et illis: Numquid etsui, quod et illis: Numquid etbatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine Patre homine. Quid ergo illi quasi legis doctores ad Nicodemum? Scrutare Scripturas, et vide quia propheta a Galilaea non surget. Sed Dominus prophetarum inde surrexit. Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suafructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tis uidimus enĩ delectatas uos eẽ sermanib Ilii¬
ur Num quidaliquir depiincipib crediditineũ
autexphanseis sed turba haec quae ñ nouit legẽ
maledictis. Qui nꝰ nouerant legemi psicredebar
ineum quimiseratlegem & euni quimis erat :¬
legem contempnebantilh qui dacebant lart̃
utimple&ur quod dixerat ipsedis : Egoueni
ut n uidentes uideant & uidentes caeeisian
populinescientes legem & in audaremlegir
credentes : Ni codsmus tam̃ unus exphansacis
qui adan in nocte uenerat & ipsenquidem in
credulus sed timidus hã ide o nodteuenerat
adlucẽ quia in luminare uolebat. & scinti¬
mebat. Respanditiudaeis Mũ quidlexnra ius¬
acathomine nisi audient ab ipsopnus&cor¬
nouent quid faciat uolebantenĩ illiꝑuersi
ante ẽ damnatores qua cognitores. Sciebatit
ni codsmus uł potius credebat quiasitactal mi¬
do eumuellent patient audire. foresimibs
fierentillis quimissi suntaenere: & maluerun
credere. illis respanderunt & p̃iudicio cardis

Expanded text:
enim delectatos vos esse sermonibus illius. Numquid aliquis de principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit Legem, maledicti sunt. Qui non noverant Legem, ipsi credebant in eum qui miserat Legem; et eum qui miserat Legem, contemnebant illi qui docebant Legem: ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fianpopuli nescientes Legem, et in auctorem Legis crequi ad Dominum nocte venerat, et ipse quidem non incredulus, sed timidus nam ideo et nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat respondit Judaeis: Nunquid lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius et cognoverit quid faciat? Volebant enim illi perverse ante esse damnatores quam cognitores. Sciebat enim Nicodemus, vel potius credebat, quia si tantummodo eum vellent patienter audire, forte similes fierent illis qui missi sunt tenere, et maluerunt credere. Illi responderunt, ex praejudicio cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesi giuscera dissipent : sic̃ in relgiori ñ
compatiant᷑ infirmis: Sĩ c̃ sinc affectione
fama scorum iaculareconentur : Sicde
tractores cupiditates pessimar n̾refre¬
uent. Sic inetinenter: exerccant liter Sic
ininiter nesciant sub uenire : Sic sinebo¬
nꝗnitate indicent inimici spiorum
quaco coultanda cognouennt: Sĩc ꝓdito¬
res: humana uererũn diã inuerecundo
& aquatione ꝑturbent: Sic ꝓcaces ñ in¬
tellorant neꝗ̃ qua elocunturineꝗ dequib
affirmant. Sic caecatilaatiar carna¬
lesspinta lib̵ gaudiis ante ponant: Sic
uoluptatiũ amatorer magir qua dĩ hȩc
emꝰ atꝗ huius modiuitia siue unihamini
accedant omnia siue his aha illis alia
dominenturi ex illa radicequodam¬
modo pululantcũ sunt hominerseip¬
sor amantes :quoduitium maxime ca¬
uen ẽ eis qui pascunt ouoi xpinesua
piditatũ suarum conferant ꝓ quibys an¬
quir fusus ẽxm. cuius amorin eo qui

Expanded text:
Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua piditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt ciusno ea quesunt nr̃a qu&ramus. Nes¬
cioquoenim in acplic abili modo quisquis seipsis
amatupsescamat : qui enim non potest uiuero deso.
moritur utiq amando scͥñ rgo scamatiquinc
uiuat so amat cũ uero ille diligitur deq̃oui¬
uitunꝰ ñ se diligbidom agirdiligit. qui pp̃ea se.
nondibgitiuteũ diligat de quouiuit: N sint
ergoscipsor amantes qui parcunt ouerxp̃ine
tamqua suar n tamq ipsius easpascant &
ueł int exills sualucra conquirere sic ama¬
tores pecunis uelcas dominar sic̃ clatruel
glonan dehonorb: quos ab eis sumunt: sicut
suꝑbiuel intantũ ꝓgredi ut &iamhereser
faciant sicblapsemi : Neccedant scir pactrib:
sic̃ parentib n oboedientor & cis qui illos cor¬
ngereuolunt: qui apenre noluntimalaꝓbo¬
nis reddant: Sic ingratiinter ficiantani¬
mas & suas & alienar Sic scelesti : materne

Expanded text:
quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nesquae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique amando se: non ergo se amat, qui ne vivat se amat. Cum vero ille diligitur de quo vivitur, non se diligendo magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna
Abbreviated transcription (Latin):
metn tuũ : lucrameañ tua : Nesis in eor
soci&a tequi ꝑtinent ad tempora penculo¬
sa seipsos amantes & cetera quae huic
malorum initiõ nectuntur : Cũ enidixur&
apostolur erunt enim homines se ipsos
amanter : Secutur adiunexit: amatores
pecuniae. elati suꝑbiblapsem parentib
noboedientes. ingratis celesti in religiosi.
sineaffectione : d&ractores in õtinentes.
inmites. Sineb enignitate. ꝓditores. ꝓca.¬
ces. cecatiuo lu ptatium amatoares ma¬
gir qua dĩ habenter speciem pi&atis uir¬
tutem aueius ab negantes : haec omniap¬
mala ab eo uelut fante manante qđ p
mum posuit seipsos amanter Mentodi¬
citur p&rodilgis me : & respond&
Amote. eique referaur pasceagnos mes¬
os & hociterum hoc tertio: ubi &iam
demonstratur unil atꝗ idem ee a more.
& dilestionem : Nam &iam dñrnouir¬
sime non ait diligis mesed amasme : Nergonoss
sedipsũ amemus &einpascendis obibus eius ta

Expanded text:
meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatorepecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes. ingrati, scelesti, inreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, uoluptatium amatores magis quam dei, habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abmala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea
Abbreviated transcription (Latin):
nousꝗ ad mortem crucis: uerbaciur
audisti quemiamuerace ꝓbasti passu¬
rum te ipse praedix quitepra edierat nega
gat uec semel sediterum ac teraio utrũ
p&rur eũ diligat nec aliud totiens audit
ap&ro qua sediligi Nec aliud totiens com¬
mendat p&ro qua suas oues parci Reddi¬
turnegationi tnnae anna e fessio. nemioꝵ
amonlinqua seruiat quã timon : & plus
uocis eliquisse uideatur mors inminens.
que uita praesens : Sit amoris officium
pascere dominiouꝰ gregems. fit  ctimons
indicium Negare pastorem : qui hoc animo
diuel dominandiiuel ad quirendi cuptꝰato
Noboediendi & sub ueniendi: & dõ placendi
cantate : Contrahor ergo uigilat tatiennn¬
culcata istauox xpiquos a pastolur gemit
aliud diligis me pasceouesmeas quã sidi¬
cerectur Si medilgirñ tepͥas cere te co¬
gita tiues meas irtsic mear pascenꝰsic tuas :
glonam meam in eis quaere. n tuã dominiũ

Expanded text:
no usque ad mortem crucis. Verba ejus no usque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti; passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negatgat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; nec aliud toties audit a Petro, quam se diligi; nec aliud toties commendat Petro, quam suas oves pasci. Redditur negationi trinae trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens, quam vita praesens. Sit amoris officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo di, vel dominandi, vel acquirendi cupiditate, non obediendi et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hos ergo vigilat toties inculcata ista vox Christi, quos Apostolus gemit aliud, Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur, Si me diligis, non te pascere cogita: sed oves meas, sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; dominium
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc inuenit exitum illenegator & a małor
praesumendo elatus: negando ꝓstratur :
flendo purgatur confitendo ꝓbatur paii¬
endocoronatur huno inuenit exitum ut
ꝓ eius nomine ꝑfesta dilestione monr&r:
sũ quose monturum ꝑuersa festinatione
pmiserat faciat eius resumedione firma¬
tis : quodmmature pollicebatur infirm
perat humana temnentar : cũ istũdisposu¬
iss& ordinem uentas : Animam sua posi¬
pasiturur ꝓsuis omnib in quib erat& p&rus
quodeoceiã factuẽ : Nunciam firmitas cor¬
dis ad suscipienda mortem ꝓ nominedñ
uera ipiodonante sumatur ñ fals anob̵
errantib: p̃sumatur : Nuncẽ utunta e huus
ñm&uamꝑ intertum quiare surgente
dño uitaealtenur praecessi texemplum:
lunc ẽ p&re ut mortem ñ timeas iuurt
quem mortuũ dolebas & quem ꝓ nobis
mon carnal amore ꝓhrbebas Ausur
e praeuenire dactorem formidastieb
ꝑsecutorem i& pra&io ꝓte fuso nunc ẽ
utsequan semptorem & sequansamni¬

Expanded text:
unc invenit exitum ille negator, et amator praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus. Hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Faciet ejus resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmuperat humana temeritas, cum istum disposuisset ordinem veritas. Animam suam posipositurus pro suis omnibus, in quibus erat et Petrus; quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus interitum; quia resurgente Domino vitae alterius praecessit exemplum. Nunc est, Petre, ut mortem non timeas; quia vivit quem mortuum dolebas, et quem pro nobis mori carnali amore prohibebas . Ausus es praevenire ductorem, formidasti ejus persecutorem: jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem, et sequaris omni
Abbreviated transcription (Latin):
utamner qui hanc spemgermꝵ perillum
septenanum numerũ discipulorũ ꝑquempo¬
test hocloconra uniuersitas in tellegi figurat
tanto sacram̃tonos cõmunicare nosseme
&idembeatitudoni sociam hoc dñi prandĩ
ẽcũdiscipulirur ad quos iohanner enanghi¬
magnaut existimo & rerumm agnarũ c̃ten¬
platione conludiohicenĩ ecclesi a quals
insolisbo nirfatura ẽ : signisicatur ꝑ captur
centũ quinquaginta trium pisciũ. &leis
quihaec credunt sperantediligunt partici¬
patio tantȩ beatitudinir ꝑhoc prandium
hocia tertio inquit manifestature ihr̃di
adipsar de monstrationer sed ad dierrefen
debemꝵ idest pnmodie cliresorexit &i poll
dies osto quando discipulus t hamar uidie
credidit & hõ die quando ho ed epircib fees
Postquot audier id fecent dictumnie alaios¬
pymodie n semel unurẽ sic euangelislia
omnium testimonia conlata demonstras
Sedsic dictũ ẽ. secundũ dier numerandaes is
& haer tertia: & de inde quotiens uolus

Expanded text:
omnes qui hanc spem gerimus, per illum septenarium numerum discipulorum, per quem potest hoc loco nostra universitas intelligi figurata, tanto Sacramento nos communicare nossemus, et eidem beatitudini sociari. Hoc Domini prandium est cum discipulis suis, ad quod Joannes Evangmagna, ut existimo, et rerum magnarum contemplatione concludit. Hic enim Ecclesia qualis in solis bonis futura est, significatur per capturam centum quinquaginta trium piscium et eis qui haec credunt, sperant, diligunt, participatio tantae beatitudinis per hoc prandium. Hoc jam tertio, inquit, manifestatus est ad ipsas demonstrationes, sed ad dies referre debemus id est primo die, cum surrexit; et post dies octo, quando discipulus Thomas vidit et credidit, et hodie quando hoc de piscibus fecit; post quot autem dies id fecerit, dictum nomo die non semel visus est, sicut Evangelistarum omnium testimonia collata demonstrant: sed, sicut dictum est, secundum dies numerandae suntet haec tertia; et deinde quoties voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
suo ex ipsis ouibi tamul tossibimartires
fecit quanto magis debentusq ad mo
pueritate certare &usq ad sanguinẽ alo¬
suspeccatis qiubus ouesipsu pascendas hos
Sebero imit ando pastori hercrepastoris
Sieum multȩ & iã initate osunt oues sub quo
pastore uno in grege un a& pastores ipsisumo u&

Expanded text:
s, ex ipsis ovibus tam multos martyres fecit, quanto magis debent usque ad mortem pro veritate certare, et usque ad sanguinem adversus peccatum, quibus oves ipsas pascendas, hoc debere imitando pastori haerere pastores, si eum multae etiam imitatae sunt oves? sub quo pastore uno, in grege uno, et pastores ipsi sunt oves.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fier& & de inde quamodo fier& Nerũ
crucifixus sedutiꝗ orucisigendur quo
posget praeter mortis molestiãẽ ui tam con¬
cupistebat aeernani : Ad qua molestia
nolens duftos ẽ. Sed ab eauolens eductus e:
Nolens ad eamuenit. sed dolens eamucit :¬
& reliquid hunc infirmitatis affectũ quo
nemo u ult morusꝗ adeo naturalemat

Expanded text:
 fieret, et deinde quomodo fieret. Non enim crucifixus, sed utique crucifigendus quo  si fieri posset, praeter mortis molestiam vitam concupiscebat aeternam: ad quam molestiam nolens ductus est, sed ab ea volens eductus est: nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit hunc infirmitatis affectum quo nemo vult mori, usque adeo natur
Abbreviated transcription (Latin):
qua nuir : ꝓpnos consolandor &iaminse
trans figur auit ipses aluatordicems Pas
si sidpotest trans eat ame calixiste qui
utꝗ monuenerat nechabebat mortime¬
ces i tatem sed uoluntatem: potestate po¬
siturus anima sua &rursus eam poaso¬
tesumpturur : Sed molestia quantas¬
ꝗ sit mortis deb& camuincere uirans¬
nsquo amaturille quicuinsi tuitamꝰ¬

Expanded text:
r nos consolandos hunc etiam in se transfiguravit ipse Salvator, dicens, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste : qui utique mori venerat, nec habebat mortis necessitatem, sed voluntatem, potestate positurus animam suam, et rursus eam potestate sumpturus. Sed molestia quantacumque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui cum sit vit
Abbreviated transcription (Latin):
manifestabitse discipulissuis. Beatuo
hannis a postoli euangeliũ terminatur.
inquoia ꝑtractauim utualuim parte
pnoremusꝙ ad eomlou̾ubi narratũ est
quae secuntur ẽsideranda sunt. & quanti
Sadiuuat dñs sic̃ res postulare uidebitur
disserenda : ꝑ acta quippeilla piscatione¬
dic eirihr̃ uenite prand&e & ne moaudo¬
batdis cumbentiũ interro gare eo. tuquis er
Scientes quia dñre. Siergo sciebant quid
opuserat ut intenx garentꝰ Siaun opur
erat quaredictũ ẽ ñ audebant quasi opui
ce Sed timore aliquoñ auderent. Sensus
ero hicẽ tanta erat euidentia caritatir
qua if irillir discipulir apparebat uteorũ ñ
solũ negare sed nedubitare quidem ullus
auder& Qm̃siquis qua dubi tar& utique
interrogare deb&&. Sic ergo dictue. Nemo
audebatintenꝰ gare tuquirer Acsi dicere¬
tur nemo audebat dubitare ad ipsee&&
nnt de quo prandiũ aliquit suaue acsalu¬
bre dicu&nos sipas cat&nor Supdius
narratum ẽ quod istidis cipul quandodes¬

Expanded text:
eati Joannis apostoli Evangelium terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda Venite, prandete. Et nemo audebat discumbentium interrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat ut interrogarent? si autem non opus erat, quare dictum est, non audebant; quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: tanta erat evidentia veritatis, qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed nec dubitare quidem ullus auderet; quoniam si quisquam dubitaret, utique interrogare deberet. Sic ergo dictum est, Nemo audebat eum interrogare, Tu quis es? ac si diceretur, Nemo audebat dubitare quod ipse erent: de quo prandio aliquid suave ac salubre dicemus et nos, si pascat et nos. Superius narratum est quod isti discipuli, quando des