comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terito p̾senctum uenerat latrix. fr̃¬
nitas tua cautius nouit. qr .s. mari
remouisse ꝯsortio. Uosq hic positos
asserit ꝓmisisse: ut si ꝓbare se liberã
ea macła seruilis inuenta est. hiis
gͦ cognitis sñ mora aliqͣ suo eã uo
lumus marito restitui nec ult̾ius
exqͥrat: qͥb eã possit abic̾e. Nam si
a uob̾ qd̃ ñ credimus mĩme fu̾it
adimpletũ: cãq reciꝑe forte distu¬
lerit uos illud cognoscatis cũ distͥc
ditionis dolũ passa est ñ cogit᷑ ad¬
herere ei cunis fraude decepta ẽ. Si
u̾o lib̃am acceꝑit ⁊ ille ut c̃am pre
nec uxorẽ dimittere nec illa ob iũ¬
culũ riugii in seruitutẽ redigi po¬
terit. Unde in tribur̃. ꝯcił.
discedat ab ea ꝙͣ tp̃re lib̾tatis acce

Expanded text:
terito praesentium venerit latrix, fraternitas tua cautius novit, quia sciliceremovisse consortio, vosque hic positos asserunt promisisse, ut, si probare se liberam ea macula servilis inventa est. His ergo cognitis, sine mora aliqua suo per voui, nec ulterius exquirat, quibus eam possit abjicere. Nam si a vobis quod non credimus minime fuerit adimpletum, eamque recipere forte distulerit, nos illud cognoscatis cum districonae et conditionis dolum passa est, non cogitur adhaerere ei, cujus fraude decepta est; si vero liberum acceperit, et ille, ut causam prle uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in servitutem redigi poterit. Unde in Triburiensi Condiscedat ab ea, quam libertatis te
Abbreviated transcription (Latin):
si statĩ discedentib illis pessimo ꝯcilia¬
bulo eoꝵ abrenunciauit. ⁊ ad eccͣam re¬
diit: iste talis potest hr̃e colorẽ aliꝙ̃
excusatois. Ceterũ qui post mensem
aut amplius redierunt. cũ se ꝯsidera¬
rent ab hereticis ordinatos: certe qr nͥl
ab eis acceꝑunt rei sunt usurpate dig
tatis: reformat catholice manus ĩposi¬
tio: cũ sat̾fc̃ione ⁊ medicina pnĩe. S dãp
senserunt: legimus. medicinã u̾o autẽ
ticam ex hac hesi nominatĩ ñ legimꝰ.
nͥ qd̃ sicut usurpatum est ĩ nouatia¬
nis uel donatistis minorib utiq he¬
reticis: ñ canonice s ex ĩtuitu pieta¬
tis ita ⁊̃ ex hiis posse fieri colligimus.
Ideo ⁊̃ quia aliorsum per om̃ia orth¬

Expanded text:
si statim discedentibus illis pessimo conciliabulo eorum abrenunciavit et ad ecclesiam rediit, iste talis potest habere colorem aliquem excusationis. Ceterum, qui post mensem aut amplius redierunt, quum se considerarent ab haereticis ordinatos, quamvis nihil ab eis acceperunt, rei sunt usurpatae digtatis reformat catholicae manus impositio cum satisfactione et medicina poenitentiae: sticam ex hac haeresi nominatim non legimus, nisi quod, sicut usurpatum est in Novatianis vel Donatistis, minoribus utique haereticis, non canonice, sed ex intuitu pietatis, ita etiam ex his posse fieri colligimus, ideo etiam, quia aliorsum per omnia orth
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣmentis discrepare. ⁊ ob id ꝯtentio¬
nes ⁊ enuilationes inter uos fieri.
damus. Nam si hoc agere cito neglex̾i¬
tis: ⁊ uicissĩ reconcliari ñ studueritiꝰ
ab apłice sedis ⁊ tocius ecce cõione:
uos pelli ñ dubitetis. ¶ Qui au̾t tur

Expanded text:
sacramentis discrepare, et ob id contentiones et aemulationes inter vos fieri; re vicissim mandamus. Nam si hoc agere cito neglexeritis, et vicissim reconciliari non studueritis, ab apostolicae sedis et totius Ecclesiae communione vos pelli non d
Abbreviated transcription (Latin):
nathema sit. Item.¬
Et aũt scͥpsimus ñ abscidentes eos qͥ
hĩtum eius ⁊ in suꝑbiam efferuntur
u̾sus scͥpturaᷤᷤ ⁊ ecc̃asticas canones ⁊ no¬
ua introducunt p̾cepta. Nos añt et
uͥ̾gmitatẽ cũ humilitate admiramur
⁊ ꝯtinenciã cũ castitate ⁊ religionẽ deo
acceptissimã dm̃is ⁊ renunciatões scłari¬
um negocioꝵ atq actuũ cũ hũilitate
mus ⁊ diuites cũ iusticia ⁊ oꝑib boniᷤ¬

Expanded text:
nathema sit. Haec autem scripsimus non abscidentes eos quihabitum ejus et in superbiam efferuntur versus Scripturas et ecclesiasticos canones et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum huet continentiam cum castitate et religione Deo acceptissimam dicimus, et renuntiationem saecularium negotiorum atque actuum cum humilitate mus, et divites cum justitia et operibus boni
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥs negaret se int̾fecisse eũ quẽ sub
oculis iudicis in ꝯspectu multoꝵ ini̾fe¬
cerat. hic qr se reũ negat: sñ examina¬
tione feriri ñ potest. Aliq̃n ip̃a euiden
⁊ t̾tiã correctionẽ sñ examinatione dãp¬
nandus est si incorrigibłis excit̾it. In
hoc itaq ultĩo casu intsłigenda ẽ aut¬
toritas illa ambrosii ⁊ nicholai. Ma¬
nifesta accusatione ñ indigent. forni
publice uxorẽ suam dimiserat: ⁊ a¬
uam suꝑduxat. Unde idem nicho¬
laus scribit archiep̃is ⁊ ep̃is per galli
Celus qd̾ lotharius rex ꝯmisit si tn
rex u̾aciter dici possit qui nlło salu¬
bri regimine corporis appetitus refre¬
nat. s lubrica eneruatione magis
illicitis eius motib cedit ĩ duab fe¬
minis teb̾ga .s. ⁊ gualdrada ꝯmisit
gualdũ ⁊ guntarium in tali fc̃o eũ
husse tutores atq fautores: pene totꝰ
orbis undiq ad lumina seu sedem con¬
fluens apłicam refẽbat. Igitur decernẽ
regimine ep̃atus alienati: indubitan¬

Expanded text:
si quis negaret se interfecisse eum, quem sub oculis iudicis in conspectu multorum interfecerat. Hic quia reum se negat, sine examinatione feriri non potest. Aliquando ipsa operis et tertiam correctionem, sine examinatione damnandus est, si incorrigibilis extiterit. In hoc itaque ultimo casu intelligenda est auctoritas illa Ambrosii et Nicnifesta accusatione non indigent. Fornicpublice uxorem suam dimiserat, et aliam superduxerat. Unde idem Nicolaus Papa scribit Archiepiscopis et Epicelus, quod Lotharius rex si tamen rex veraciter dici possit, qui nullo salubri regimine corporis appetitus refrenat, sed lubrica enervatione magis illicitis ejus motibus cedit in duabus feminis Theutberga et Waldrada commisit, utgaudum et Guntharium in tali facto eum habuisse tutores atque fautores, pene totus orbis undique ad limina seu sedem confluens apostolicam referebat. Igitur decernentregimine episcopatus alienati indubitan
Abbreviated transcription (Latin):
pere epleu̾int. an non est ita ut sciã.
ut nob̃ exemplũ daret ne p̾cipites in
discutiendis ⁊ iudicandrs negociis ẽẽ¬
genterq indiscussa quoquo mͦ iudice¬
care ut ñ iudicemini. In quo eĩ udi¬
cio iudicau̾tus: iudicabimini. ⁊ reliqͣ
Mala u̾o audita nlłm moueant nec
inquirat ne p̾cipitantur quis aliqͥd
agat. Si eĩ deus cognitor oĩm sodo
iudicare uoluit qͣm ip̃e ea cum fideli¬
b testib diligent inuestigans q̃ au¬

Expanded text:
pere compleverint, an non est ita ut sciam . ut nobis exemplum daret ne praecipites in discutiendis et judicandis negotiis essegenterque indiscussa quaeque qure ut non judicamini, in quo enim judicaveritis, judicabimini, et reliqua . Mala audita nullum moveant, nec inquirat, nec praecipitando quidquam agat. Si enim Dominus cognitor omnium, Sojudicare voluit, quam ipbus testibus diligenter investigans, quae au
Abbreviated transcription (Latin):
b dam inqͥsitõib plusqͣm nct̃e ẽ. ex̾ten¬
tes ex nimia subtilitate fallũtur. Unde
huic quo subditur uł grandi uł torto
naso. Nasus etenĩ grandis ⁊ tortus est.
discretõrs subtilitas ĩmod̾ata q̃ dũ plus¬
qͣm decet extreu̾it acdionis sue rectitudi¬
nem ip̃am ⁊fundit. Fracto aũt pede uł
manu ẽ. qui uiã dñi pergere õi modo ñ
ualet. atq a bonis actib fũditus exsors
uacat qͣtinus ħ non ut claudrs caltẽ cũ
infirmitate teneat. s ab hiis omĩ modo
alienus existat. O ilbus u̾o est quẽ t̾re¬
ne sollicitudinus pondus depͥmit ne un¬
qͣm ad suꝑna respiciat s solis hiis q̃ ĩ¬

Expanded text:
busdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltim cum infirmitatem teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, s
Abbreviated transcription (Latin):
cite pedib ur̃is. ut ñ claudicans quis erret
qͥ ad tenendã mensuram discretõis ydo¬
neus ñ est. Naso quippe odores fetoresq
disc̾nimus. Riecte ergo per nasũ discretõ
est in libano. qr nimirũ sc̃a ecca que ex
cãis singłis tẽptam̃ta ꝓdcant per disc ͤ¬

Expanded text:
e pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores foetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio est in Libano, quia nimirum sancta ecclesia quae ex causis singulis tentamenta prodeant per disc
Abbreviated transcription (Latin):
sentis uite tenebris pressus dũ uenturã
lucem nequaquam diligendo ꝯspicit qͦ
gressũ oꝑis porrigat nescit. Hinc etenĩ
rũ suoꝵ seruabit ⁊ ĩpii intenebris con¬
ticescent. ¶laudus u̾o ẽ quidẽ quo ꝓg̾e
debeat. aspicit. s ꝑ insirmitatẽ m̃tis uite
uiam perfecte non ualet ten̾e quã in
siderium eius nititur. illuc gressus oꝑis
efficactt̃ ñ sequntur. Hinc etenĩ paulus¬

Expanded text:
sentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim rum suorum servabit, et impii in tenebris conticescentdebeat, aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videsiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Parvo autem nas
Abbreviated transcription (Latin):
te symonis hesi etungunt utrũ pos¬
exͣ ordinẽ ⁊ sacerdotalẽ fi̾ gradũ. Qd̃
nos quidẽ ꝯuictis ⁊ hiis qui tam de¬
testabile nefas qd̃ iam multis ẽ. dãp¬
natũ ꝯciliis ꝑegisse noscũtur ⁊ nlła
possumus pnĩa subuenire ⁊ tot sp̃u¬
alib patrib obuiare s ĩ illoꝵ pr̃m
me sentencia ꝯuenire omĩb certum

Expanded text:
te Simonis haeresi conjungunt, utrum pos ordinem et sacerdotalem fieri gradum? Quod nos quidem convictis et iis, qui tam detestabile nefas quod jam multis est damnatum conciliis peregisse noscuntur, nulla possumus poenitentia subvenire, et tot spiritualibus Patribus obviare, sed in illorum Patrum me sententi
Abbreviated transcription (Latin):
catholice dyacono thessaloricẽsi nõie
fotino qui cõicau̾at acatio. Et qr uo¬
luit occulte reuotare acaciũ ⁊ ñ potu¬
it nutu diuino ꝑcussus ẽ. ¶ Hinc ⁊̃
de maxĩo ep̃o in ꝯstantinopolitana

Expanded text:
catholicae diacono Thessalonicensi, nomine Photino, qui communicaverat Acacio; et quia voluit occulte revocare Acacium, et non potuit, nutu divino percussus est. Hinc etiam de Maximo Episcopo in Constantinopolitana
Abbreviated transcription (Latin):
petrentur idcͥco statuimus. ut si i pur¬
qñ ip̃i fr̃es de talib expurgare se de ent.¬
bent: missa ab albate celebretur uel ab a¬
liquo ex p̾sentib fr̃ib ⁊ sic expleta mis¬
sa: om̃s cõicent ĩ hec u̾ba. Corpus dñi sit
ꝯcil̾. ut ille qui negau̾it ꝓbabili se iu-¬
dicio expurget ⁊ qui ꝓfessus fu̾it: dig

Expanded text:
petrentur. Idcirco statuimus, ut quando ipsi fratres de talibus se expurgare debuerint, missa ab abbate celebretur, vel ab aliquo praesentibus fratribus, et sic expleta missa, omnes communicent in haec verba: Corpus Domini sit concilio, ut ille, qui negaverit, probabili se judicio expurget, et qui professus fuerit dig
Abbreviated transcription (Latin):
Rib siquidẽ modis iuram̃ta ⁊tracta. tͦ.¬
soluenda sunt pͥmo cũ quis male iu¬
rat. Scd̃o: tũ quis incaute iurat non
putans hoc ee pcc̃m. Tercio: si pueri uł
puelle in domo parentum se uiram̃to
ꝯstͥnxerint pr̃ib postqͣm audierint ⁊tͣ¬
dicentib. ¶Ecce qd̃ iuram̃ta illicita
laudabiliter soluuntur dãpnabiliter
obseruantur qd̾ tunc intelligendũ ẽ.
q̃n iuram̃itũ illicitũ deseritur. ut ad bo¬
nũ redeatur. Cet̾m si ꝓpt̾ea deseritur ut

Expanded text:
ribus siquidem modis juramenta contracta solvenda sunt. Primo, quum quis male jurat. Secundo, quum quis incaute jurat, non putans hoc esse peccatum. Tertio, si pueri vel puellae in domo parentum se juramento constrinxerint, patribus postquam audierint, contrianus: Ecce, quod iuramenta illicita laudabiliter solvuntur et damnabiliter observantur. Quod tunc intelligendum est, quando iuramentum illicitum deseritur, ut ad bonum redeatur. Ceterum si propterea deseritur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adicit: totã testimonii fidẽ ꝑtis mẽ¬
datio decolorat. Nich̾ igitur qd̾̃ bo¬
num uidetur addendũ est. Itẽ felix
n. Absens ꝑ aliũ nec accusare nͥͨ¬

Expanded text:
adicit, totam testimonii fidem partis mendacio decolorat. nihil igitur uel quod bonum uiI. Absens per alium nec accusare, n
Abbreviated transcription (Latin):
Rogeniem suam unũq usq ad septi¬
mam seruare dec̾nimus gn̾ationem
⁊ qͣmdiu se agnoscant affinitate ꝓpin¬
quos: ad riugalẽ copulã acced̾e denega¬
mus. Qd̃ si fec̾int separent᷑. Item ni¬

Expanded text:
rogeniem suam unumquemque ad septimam observare decrevimus generationem; et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedere denegamus. Quod si fecerint, separentur. Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pellatione possederit. qͣmiuis ẜm
ius legis eius ñ uideatur eẽ dyocesis
admittenda tñ ñ est ⁊ͣ eũ actio repoᷤᷤ¬
cendr s hoc intͣ unã ꝓuinciam. exͣ
u̾o nlło modo ne dum dyocesis de¬
fenditur ꝓuinciarum termini ꝯ¬

Expanded text:
interpellatione possederit, quamvis secundum jus legis ejus videatur esse dioecesis, admittenda non est contra eum actio reposcendi: sed hoc intra unam parochiam, extra vero nullo modo: ne, dum dioecesis defenditur, provinciarum termini c
Abbreviated transcription (Latin):
uerint sac̾dotem qualem ẽẽ ñ liceat ⁊̃¬
si aliquo modo dampnũ ꝓprii honoris
euaserint ordinatõis ius ult̾ius nõ ha¬
bebunt. nec unqͣm eidem sacͣmento int̾¬
erunt qd̃ neglecto diuino iudicio: ĩm̾i¬

Expanded text:
erint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec unquam ei sacramento intererunt, quod neglecto divino judicio immeri
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. De dormientib aut nolumus
uos ꝯtristari sicut ⁊ cet̾i qui spem non
h̃nt. Et dñs ñ fleuit lazarũ mortuũ. s¬
suscitandũ. Si aũt potest hoc ep̃c om̃ib
Sic eĩ xp̃ianoꝵ per õem mundũ huma¬
ri oportet corpora defunctoꝵ. ¶De mor
uiuis g̾untur. ysaias ex persona ppłi af¬
flicti ait. Abraham pr̃ nr̃ nesciuit augͦ¬
isti meminisse ⁊ que illos quib ħ in¬
dicant: oportet audire possunt ⁊̃ ab an¬
gelis qui reb que hic aguntur presto
sunt audire: aliqͥd mortui .s. qd̃ unum¬
qͣmq illoꝵ audire deb̾e iudicat cui cũc
aliquos ex mortuis uenire credũt sicut
econtͣrio paulũ ex iuius in padisũ raptũ
ẽe diuina scͥptura testatur. ¶ De hus¬

Expanded text:
dicens: De dormientibus nolo vos contristari sicut ceteri qui spem nonnt. Et Dominus non flevit Lazarum mortuum, sresuscitandum. Si autem potest hoc episcopus omSic enim Christianorum per omnem mundum humari oportet corpora defunctorum. XI Parvivis geruntur? Esaias ex persona populi afflicti ait: Abraham pater noster nescivit. Augista meminisse, et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire. Possunt et ab angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere judicat cui cunctquoque ad vivos aliquos ex mortuis venire credunt, sicut e contrario Paulum ex vivis in paradisum raptum esse divina Scriptura testatur. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
rat synodus meunda catholi tamen.¬
ci pontifices fu̾ant undiq iam depulsi
soli remanserant socii perfidoꝵ. cũ q̃b
nec iam licebat hr̃e ꝯuentum dicente
psalmista. Non sedi cũ ꝯsilio uanita¬
tis ⁊ cũ iniqua g̾entib ñ introibo. ⁊
Nec ecͣcͣastici moris est cum hiis qͥ pollu¬
tam hñt cõionem ꝑmixtamq cũ per

Expanded text:
rat synodus ineunda? Catholici pontifices fuerant undique jam depulsi, solique remanserant socii perfidorum, cum quibus nec licebat habere conventum, dicente Psalmista: « Non sedi in concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo , » nec ecclesiastici moris est cum his qui pollutam habent communionem permistamque, cum per
Abbreviated transcription (Latin):
ximeq iustoꝵ. ubi ⁊ illũ salubrit̾ dis¬
citeir qͣnta possit ẽẽ remun̾atio pro
elemosinis qͣs uiuẽtib ⁊ sencientib
exhibemus si n hoc apud deũ perit ꝙ
ex animis hõim m̃bris officiis diligẽ¬

Expanded text:
m. Ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro eleemosynis, quas viventibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud Deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligen
Abbreviated transcription (Latin):
us diei sollempnitas per singłos ãnos
est celebranda. ita ip̃ius sc̃i cͥsmatis con¬
fectio per singłos annos ẽ agenda. ⁊ de
anno in annũ renouanda ⁊ fidelib¬
est tradenda qr nouũ sacͣmentũ est et

Expanded text:
us diei solemnitas per singulos annos est celebranda, ita ipsius sancti chrismatis confectio per singulos annos est agenda, et de anno in annum renovanda et fidelibus tradenda, quia novum sacratum est
Abbreviated transcription (Latin):
apl̃s arguere obsetrare uel ĩ ripiant¬
crepare in om̃i paciencia precipiat exͣ
hanc doctrinam nouimus quosdam
ex frib tantis cedib inhonoratos efer
ecͣcasticos meruerunt .i. ꝓb̃ri. albates
mortalib culpis. nlłis debent u̾berib
subiac̾e. non est dignũ ut passim u¬
nusquisq p̾latus honorabiliora mẽ¬
bra sua ꝓut uolu̾int ⁊ ei placuerint
u̾berib subiciat ⁊ dolori nedum ĩcauti
subdita ꝑcutit membra ip̃e quoq
debitam sibi subditoꝵ reu̾enciam sb̃¬
cit leuiter castigatus: reu̾enciam ex¬
hibet castiganti asperitatis aũt ni¬
nue increpatio nec increpationẽ reci¬
pit nec salutẽ. Et ideo si quis alit̾ quã
dictum est p̾dc̃os honorabłes subditos
lnũa percepte potestatis elatus malicia
modũ quem intulerit excõicationis
pariter ⁊ exilii snĩam sustinebit. in¬

Expanded text:
lus arguere, obsecrare vel increpare in omni patientia praecipiat, extra hanc doctrinam novimus quosdam ex fratribus tantis caedibus in honoratos effereccmortalibus culpis, nullis debent verberibus subjacere, non est dignum, ut passim unusquisque praelatus honorabiliora membra sua prout voluerit et ei placuerit verberibus subjiciat et dolori, ne dum incaute subdita percutit membra, ipse quoque debitam sibi subditorum reverentiam sit: Leviter castigatus reverentiam exhibet castiganti, asperitatis autem nimiae increpatio nec correctionem recipit, nec salutem. Et ideo, si quis aliter, quam dictum est, praedictos honorabiles subditos, licentia perceptae potestatis elatus, malitiaverberum, quae intulerit, excommunicationis pariter et exsilii sententiam sustinebit. I
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam eius a morte. Hinc ⁊ beatus g̾g̾
endo sanasse quem crebra admoniti¬
one curare ñ poterat. Hinc ⁊ dñs fla¬
gello fc̃o de resticulis male ꝯu̾santes
illum sathane corꝑaliter uexandũ tͣ¬
didit ⁊ magũ illum corporali cecita¬
te dampnauit. Hinc ⁊̃ in canonibus
Pueri qui ante rõnabłes annos ir
stulis: retrudi iubentur. Hinc ⁊̃ gg̾.¬

Expanded text:
imam ejus a morte. Hinc etiam B. Gregoendo sanasse, quem crebra admonitione curare non poterat. Hinc gello facto de funiculis male versantes illum satanae corporaliter vexandum tradidit, et magum illum corporali caecitate damnavit. Hinc etiam in canonibus pueri, qui ante rationales annos irrstulis retrudi praecipiuntur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
briare nlłatenus p̾sumat nec p̾catꝰ
aut alios ad bibendum cog̾e uł se
aliena precatione ingurgitare. nec
plausus ⁊ risus inconditos ⁊ fabu¬
las manes ibi referre aut cãtare p̾¬
sumant uel turpia iota uel urso uł
tornatricib ante se fieri paciantur¬

Expanded text:
briare nullatenus praesumat, nec precatus aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare, nec plausus et risus inconditos et fabulas inanes ibi referre aut cantare praesumat, vel turpia joca, vel urso, vel tornatricibus ante se facer
Abbreviated transcription (Latin):
¶DAM ¶E¬
nis lapsus phibetur:
ante qͣm sacerdotalẽ
bñdictionẽ seq̃retur
postqͣm u̾o sac̾dotũt
dicitur. Ep̃c aũt die dĩco cam exami¬
nat sacerdos inficiatur cͥmen sibi il¬
latũ. Quoꝵdam cłicoꝵ sͥ patrocinia
q̃rit. Illi uero ñ sine precio sibi pa¬
audiencia solus in illum snĩa fert.
Queritur aũt an ea que m̃te aliena¬
ta fuint sint ĩputanda. Scd̾o an ꝓ
ĩpensis patrociniis liceat cłicis mun̾a
exigere. Cercio an ex mlieris ⁊fessiõe
iste sit ꝯdempnandus. Quarto an di
da. Sexto: an eius ⁊fessio cruciatib
sit oxtorq̃nda. Septimo: an absq sy¬
nodali audiencia: ep̃c ualeat sac̾dotẽ
dãpnare. O ctauo si sponte ꝯfessus
aut ab aliis ruictus fuerit qd̃ ante¬

Expanded text:
dam sacenis lapsus esse perhibetur ante quam sacerdotalem benedictionem consequeretur. Postquam vero sacerdotium dicitur. Episcopus autem die Dominico causam examinat. Sacerdos inficiatur crimen sibi illatum; quorundam clericorum sibi patrocinia quaerit; illi vero non sine pretio sibi pallum sententia ferit. Quaeritur autem an ea, quae mente alienata fiunt, sint imputanda? Secundo, an pro impensis patrociniis liceat clericis munera exigere? Tertio, an ex mulieris confessione iste sit condemnandus? Quarto, an dida? Sexto, an ejus confessio cruciatibus sit extorquenda? Septimo, an absque synodali audientia episcopus valeat sacerdotem damnare? Octavo, si sponte confessus aut ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
plicati sunt a nob̾ ñ uideantur in¬
iuste defendi nec opĩonem male a¬
genciũ ex indiscrete defensionis ansu
in nos ullo modo tͣnsferamus. Sed
qͣntũ de cet ecͣcam admonendo u̾bũ
int̾cessionis adhibendo quib ualetis
succurrite ut ⁊ aliis opẽ feratis ⁊ opi¬

Expanded text:
plicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus: sed quantum decet Ecclesiam admonendo, et verbum intercessionis adhibendo, quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ eĩ qd̃ furto ablatum ẽ. s mens
furantis attenditur. Qũo in forni¬
catõe ñ idtuco diu̾sa sit fornicatio
si młier pultͣ aut deformis an ãcilla
aut ĩgenua pauꝑ aut opulenta. s
qͣliscũq itia fu̾it una formatio ẽ. ita

Expanded text:
 quod furto ablatum est, sed mens furantis attenditur. Quomodo in fornicatione non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier sit pulchra aut deformis, ancilla aut ingenua, paupercula aut opulenta, sed qualiscunque illa fuerit, una est fornicatio: ita
Abbreviated transcription (Latin):
bilius ep̃i aut pb̃ri aut dyaconi of¬
ficio si perfunctorie atq adultorie res
agatur s nichil est apud deũ misera¬
bilius ⁊ tͥstius ⁊ dãpnabilius. Item
nichil est in hac utta ⁊ maxime ħ
offõ si apud deum nichil beatius
si eo modo mlitetur quo nẽ imꝑa¬
tor iubet. Quis aũt sit modus nec
uis michi facta ẽ. merito pcc̃oꝵ meo¬
rum. Nam quid aliud estimẽ nesci
O ut scd̃s locus gub̾naculoꝵ michi
trad̾e̾tur qui remũ tenere ñ noue

Expanded text:
iscopi, aut presbyteri, aut diaconi officio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur: sed nihil apud Deum miserius, et tristius, et damnabilius. Item nihil esse in hac vita, et maxime hoc cio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo noster imperator iubet. quis autem iste sit modus, necuis mihi facta est merito peccatorum meorum — nam quid aliud existimem nescio —, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non noue
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis ostendens se ñ hĩtare in cor¬
dib eoꝵ qui suꝑbie singularitatẽ ĩ¬
secuti sunt a corporis xp̃i compage se¬
met ip̃os arrũpunt. In quib aũt
scissuras refugiens locum non ht¬

Expanded text:
ctis ostendens, se non habitare in cordibus eorum, qui superbiae singularitatem secuti a corporis Christi compage semetipsos abrumpunt. In quibus autescissuras refugiens locum non h
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾tus xp̃i. apparet qd̾̃ hi qui extra
eccͣam sunt ñ ligare possũt nec solu̾e
nec reconciliando eccastice cõioni red¬
dere nec excõrcando etus societate pͥ¬
uare. qua ip̃i heresi uł scismate pol¬
luti siue siũa notati penitus carere

Expanded text:
 Christi: apparet, quod hi, qui extra ecclesiam sunt, nec ligare possunt, nec solvere, nec reconciliando ecclesiasticae communioni reddere, nec excommunicando ejus societate privare, qua ipsi, haeresi vel schismate polluti sive sententia notati, penitus carere
Abbreviated transcription (Latin):
a synodo ⁊firmatũ est: ut monachus ꝙ̃
canonica clectio. a ngo regule monasti¬
ce ꝓfessionis absoluit ⁊ sacͣ ordinatio de
monacho ep̃m facit: uelut legittimus
heres pr̃nam sibi hereditatẽ postea iure
uendicandi potestatẽ heat. S quicqͥd ac¬
qͥsierat uł hr̃e uisus fu̾at: monast̾io relĩ¬
quat. ⁊ albatis sui qui fu̾at ẜm regłam
sc̃i bñdc̃i arbitrio. postqͣm eĩ ep̃c ordina¬

Expanded text:
firmatum, ut monachus, quem canonica electio a jugo regulae monasticae professionis absolvit, et sacra ordinatio de monacho episcopum facit, velut legitimus heres paternam sibi hereditatem postea jure vendicandi potestatem habeat; sed quicquid acquisierat, vel habere visus fuerat, monasterio relinquat, et abbatis sui, qui fuerat secundum Regulam S. Benedicti, arbitrio. Postquam enim episcopus ordin
Abbreviated transcription (Latin):
Oc t̃m sibi in monast̾iiᷤ
uendicent sac̾dotes: qd̃ precipiunt cano¬
nes .i. monachos ad ꝯu̾satõem sc̃am pre¬
monere. albates aliaq officia instituere
atq gͣ regulã acta: corrig̾e. Qd̃ si aliqͥd
in monachos canonib int̾dcm̃ p̾sũp¬
serit: aut usurpare quicqͣm de mona¬
sterii reb temptau̾it ñ deerit ab eis snĩa¬

Expanded text:
tum sibi in monasterio vendicent sacerdotes, quod praecipiunt canones, id est monachos ad conversationem sanctam praemonere, abbates aliaque officia instituere, atque extra regulam facta corrigere. Quod si aliquid in monachos canonibus interdictum praesumserint, aut usurpare quippiam de monasterii rebus tentaverint, non deerit ab illi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uetus lex ꝓhibet. Sac̾dotes qͥ mĩstrãt
in templo dei ꝓhibentur uinũ ⁊ sice¬
ram bibere ne crapula ⁊ ebrietate ag¬
grauẽtur corda eoꝵ. Sicera hebreo ser¬
mone oĩs pocio nũcupatur q̃ inebrias¬

Expanded text:
us lex prohibet. Sacerdotes, qui ministrant in templo Dei, prohibentur vinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate aggraventur corda eorum. Sicera hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebria
Abbreviated transcription (Latin):
corum ⁊ h̾eticoꝵ dissentionib quib
ñ nunqͣm ecca dei ꝯcussa periclitabat᷑.
Contra quos legib fidelissimoꝵ ĩꝑa¬
toꝵ freq̃nter eccłia dei munita legit᷑.
Rep̾sentabatur ergo elcĩo catholico¬
borata nlłs hereticoꝵ uł scismaticoꝵ
aud̾et ⁊tire. ut ⁊ ip̃i pͥncipes tanqͣm
deuotissimi filii in eũ ꝯsentirent ꝙ̃
sibi in pr̃em eligi uid̾ent ⁊ ei in oĩb
suffragatores exist̾ent. sicut ualẽtini¬
anus beato ambrosio legit᷑ dixisse. No¬
li timere qr d̃s qui te elegit semꝑ te¬
tuus ut meũ ordinẽ decet sẽper existã.¬

Expanded text:
corum dissensionibus, quibus nonnunquam ecclesia Dei concussa periclitabatur, contra quos legibus fidelissimorum imperatorum frequenter ecclesia munita legitur. Repraesentabatur ergo electioborata nullus haereticorum vel schismaticorum auderet contraire, et ut ipsi principes tanquam devotissimi filii in eum consentirent, quem sibi in patrem eligi viderent, ut ei in omnibus suffragatores exsisterent, sicut Valentinianus B. Ambrosio supra legitur dixisse: Noli timere, tuus, ut meo ordini decet, semper exista
Abbreviated transcription (Latin):
brata ẽ. a .c. liii. ep̃is religiosis ⁊ abba¬
tib. Adrianus aũt ppͣ cũ uniu̾sa
synodo tradidit karolo ius ⁊ potes¬
tatẽ eligendi pontificẽ ⁊ ordinãdi
apłicam sedem ⁊ dignitatem quo
patriciatus ei rcesserunt. In suꝑ ar¬
ep̃c a nemine ⁊secretur. Et qͥcũq ꝯͣ
hoc decretũ ag̾et anath̾atis uincło¬
eñ innodauit ⁊ nͥ resipisc̾et bona
rome in ecca sc̃i saluatoris ad exem¬
plũ bĩ adriani apłice sedis antisti¬
tis qui dño karolo uictoriosissĩo
regi francoꝵ ac longobardoꝵ patri¬
ciatus dignitatẽ ac ordinationem
sit. Ego quo leo sermis seruoꝵ dei
ep̃c cum cuncto clero ac romano po¬
roboramus ⁊ per nr̃am apłicam

Expanded text:
brata est a CLIII episcopis religiosis et abbatibus. Hadrianus autem Papa cum universa synodo tradiderunt Carolo jus et potestatem eligendi Pontificem, et ordinandi apostolicam sedem. Dignitatem quoque patriciatus ei concesserunt. Insuper arepiscopus, a nemine consecretur. Et quicumque contra hoc decretum faceret, anathematis vinculo innodavit, et nisi resipisceret, bona Romae in ecclesia Sancti Salvatoris ad exemplum beati Adriani apostolicae sedis episcopi, qui, domino Carolo victoriosissimo regi Francorum et Longobardorum, patriciatus dignitatem ac apostolicae ssit. Ego quoque Leo, servus servorum Dei episcopus, cum cuncto clero ac populo Rorobar
Abbreviated transcription (Latin):
capłi stepħi pape legitur est eleclio. ⁊
fidelis ppłi ẽ huiliter ⁊ sentire desideri
p̾ficient᷑ antistites cum ppłs pariter
in cum adclamau̾it quem clerus cõ¬
muni noto cleg̾it. Wnde celestinꝰ pͣpͣ.¬
¶ Ota ciuium. testĩonia ppłoꝵ. honora¬
torũ arbit̾um elcĩo cl̾icoꝵ in ordina¬
tionib sac̃dotũ ꝯstituantur. ⁊ ĩfra. ꝑ
pacem ⁊ quietem sac̾dotes qui futuri
sunt postulentur teneatur subsctip¬
tio cłicoꝵ honoratoꝵ testĩoniu. ordĩs

Expanded text:
i Stephani Papae legitur est electio, et fidelis populi est humiliter consentire. Desideripraeficietur antistes, quum populus pariter in eum acclamaverit, quem clerus communi toto elegerit. Unde Coelestinus Pap honoratorum arbitrium, electio clericorum in ordinationibus sacerdotum constituantur. Et infra: Per pacem et quietem sacerdotes, qui futuri sunt, postulentur. Teneatur subscriptio clericorum, honoratorum testimonium, ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
ytalie in perpetuum sͥ facultatem
eligendi successorẽ atq sũme sedis
apłice pontificẽ ordinandi ac per
hoc archiep̃os seu ep̃os ut ip̃i ab eo ĩ¬
uestituram accipiant ⁊ ꝯsecratõem
xcessit ⁊ ut nemo deinceps cuiꝰtumq
dignitatis uł religionis uł patriciũ¬

Expanded text:
taliae, in perpetuum facultatem eligendi successorem, atque summae sedis apostolicae Pontificem ordinandi, ac per hoc archiepiscopos seu episcopos, ut ipsi ab eo investituram accipiant et consecrationem, oncessit; et ut nemo deinceps cujusque dignitatis vel religiositati
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e se dicens: arguitur a dño ꝙ nõ
torũ est: ibi uir qui ꝓpͥe unus ẽ. esse
desistit. Tna costa a principio in u
lamech sanguinarius atq homici¬
da unã carnem ĩ duas diuisit u¬
xores. fr̃icidiũ ⁊ bigamiam eadem
cathaclismi pena deleuit. de altero
septies ⁊ de alt̾o septuagies septies
iundicatũ ẽ. qͣntum distant ĩ nu̾o
gamia hinc ⁊̃ oñditur qd̃ bigamꝰ ad
clerũ eligi ñ potest. ⁊ idẽ apłs ad thy¬
mocħm. uidua inqͥt eligat᷑ ñ mĩor

Expanded text:
habere dicens, arguitur a Domino, quotorum est, ibi vir, qui proprie unus est, esse desiit. Una costa a principio in unLamech sanguinarius et homicida, unam carnem in duas divisit uxores: fratricidium et digamiam, eadem cataclysmi poena delevit. De altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. Quantum distant in numero, gamia, hinc ostenditur, quod digamus in clerum eligi non potest, et ideo Apostolus ad Timotheum: Vidua, inquit, eligatur
Abbreviated transcription (Latin):
duos huit uiros ⁊̃ si amis est ⁊ decre¬
pita ⁊ egens ecc̃e stipes ñ m̾etur acci¬
pere. Si aũt panis illi tollitur ełie
quib uiduis ꝯceditur. ut si uelint
denuo nubant: quidã añt int̾pretã¬
tur super hiis uidius qͣs amissis ma¬
ritis sic inuenerat fides .xͥ. ¶ Terũ¬

Expanded text:
duos habuit viros, etiamsi anus est, et decrepita, et egens, ecclesiae stipes non meretur accipere; si autem panis illi tollitur eleemquibus viduis conceditur ut, si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas amissis maritis sic invenerit fides Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ħ tales adiuuare pocest. Nam ⁊ chore
⁊ dathan ⁊ abiron cũ sacerdote aaron
⁊ moysen eundẽ dñm nou̾ant pari le¬
ge ⁊religione uiuentes unũ ⁊ uerũ
dm qui colendus atq inuocandus fu¬
erat: inuocabant tñ qr loci sui mist̾i
sac̾dociũ legittimũ dignatione dei at
ordinatione p̾fecerat sacrificandi sibi
lnũam uendicau̾nt diuinitus ꝑcussi
penas statĩ ꝓ illicitis conatib pepende.¬
runt nec potunt rata ẽẽ ⁊ ꝓficere sacri¬
ficia irregiose ⁊ illicite ⁊ ccͣ ius diuine
dispõnis oblata. Turribula quo ip̃a ĩ
quib incensũ illicite fu̾at oblatũ ne ĩ
usu de cet̾o eẽnt sac̾dotib s pociꝰ indigna¬
tiles ꝓducũtur ⁊ affigũtur altari ẜm¬

Expanded text:
 hoc adiuuare tales potest. nam et Core et Dathan et Abiron cum sacerdote Aaron et Moyse eundem Deum nouerant, pari lege et religione uiuentes, unum et uerum Deum qui colendus adque inuocandus fuerat inuocabant: tamen quia loci sui minisacerdotium legitimum dignatione Dei atque ordinatione perceperat, sacrificandi sibi licentiam vendicaverunt, divinitus percussi poenas statim pro illicitis conatibus rependerunt, nec potuerunt rata esse et proficere sacrificia irreligiose et illicite contra jus divinae dispositionis oblata. Thuribula quoque ipsa in quibus incensum illicite fuerat oblatum, ne in usum de cetero essent sacerdotibus, sed potius indignatiles producuntur et adfiguntur altari
Abbreviated transcription (Latin):
bile unitatis sacͣmentũ. ⁊ qͣm sñ spesĩt
⁊ ꝑditõem sibi maximã de indignatõe
dei adqͥrant qͥ scisma faciunt ⁊ relicto
trib scisse sunt ⁊ relicto rege suo: al¬
terũ sͥ foris ꝯstituerunt ⁊ indignatꝰ
est inquit dñs om̃i semini isrł. et de¬
moliuit eos ⁊ dedit eos in direptõem do

Expanded text:
bile unitatis sacramentum, et quam sine spe sint et perditionem sibi maximam de indignatione Dei acquirant qui schisma faciunt, et relicto tribus scissae sunt, et relicto rege suo, alterum sibi foris constituerunt: Et indignatus est, inquit, Dominus in omni semine Israel, et dimovit eos, et dedit e
Abbreviated transcription (Latin):
luerit. ꝓuidendũ est ne innocens damp¬
netur aut ꝑdat cõionem ⁊ ideo hẽat po¬
testatem is qui eiectus ẽ. ut ep̃os finiti¬
mos int̾pellet ⁊ cã eius audiatur ac di¬
uel iniuste eũ abiecit patenter accipiat
ut negociũ discutiatur uł ꝓbetur eius¬

Expanded text:
luerit, providendum est, ne innocens damnetur, aut perdat communionem. Et ideo habeat potestatem is, qui abiectus est, ut episcopos finitimos interpellet, et causa eius audiatur, ac diaut iniuste eum abiecit, patienter accipiat, ut negocium discutiatur, ut vel
Abbreviated transcription (Latin):
trinam mersionem unius m̾gui¬
misterii celebret: s scmel mergat ĩ bap¬
tismate qd̃ dari a quibdã iubetur in
morte dñi: deponatur. Non eĩ dixit do
minus in morte mea baptizate s eũ¬
tes docete om̃s gentes baptirãtes eos

Expanded text:
trinam mersionem unius mysterii celebret, sed semel mergat in baptismate, quod dari a quibusdam jubetur in morte Domini, deponatur. Non enim dixit nobis Dominus: in morte mea baptizate; sed: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos
Abbreviated transcription (Latin):
brisq arencia temꝑat arua. Inseran¬
tur fructuose arbores uel gemis uel
surculis ut ꝑuo pͦt tempore laboris
tui dulcia poma decerpas apum fa¬
bricare aluearia ad qͣs remittũt noᷤ¬
ac regiam disciplinam in paruis
ut manus opetur cibos ⁊ anima¬
lectione saturetur. In desid̾us est oĩs
ociosus egyptioꝵ monast̾ia hñc mo¬
rem tenent ut nlłm absq opere ⁊ la¬
tore suscipiant non tam ꝓꝑter uict
nccia qͣm propter anime salutẽ ue
uagentur ꝑuitiosis cogitatõib ⁊ ĩ
tur ministrant eccłus adeunt bal¬
nea unguenta ñ spernunt et in
presenti opusculo ñ de cłitis dispu¬
tare s monachũ instruere. Item ĩ

Expanded text:
brisque arentia temperat arua. inseranbrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt ac regiam disciput et manus operetur cibos, lectione saturetur. In desideriis est omnis otiosus . Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter victia quam propter animae salutem, ne vagentur perniciosis cogitationibus, et rebus: ministrant Ecclesiae, adeunt balnea, unguenta non spernunt: et tamen in praesenti opusculo non me de clericis disputare, sed monachum instruere. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
de manu tua aut oculis tuis rum
liber psaltii discedat. dicatur ad uer¬
bum or̃o sine int̾missione uigilet sẽ¬
sus nec uagis cogitatõib patẽs sit cor¬
pus pariterq animus tendat ad dñm
Iram uince pacĩa. ama scĩam scrip¬
turarx ⁊ carnis uicia ñ amabis nec
uacet mens tua uariis ꝑturbatõib
q̃ si in pcc̃ore insederint dñabũtur
tui. ⁊ te ceducent ad delictũ maxim̃
facito aliquid oꝑis: ut te semꝑ dya¬
bentes potestatem de euͣngelio uiu̾e
laborabant manib sus ne quẽ gra¬
uarent ⁊ aliis tribuebant refrigeria
nalia cur tu in usus tuos successura
ñ p̾pares uł fiscellam texe iuncco uł
canistrũ lentis plecte iuminib. Se¬
ratur humus areole. cquo limite
diuidantur in quib cũ olerũ fu̾nt
iactata semina ul plante per ordi¬
nem posite aque ducantur irrigne
hic pulcherrimoꝵ u̾suum spectator
assistas. Ecce suꝑcilio cliuosi trami¬
tis undam. elicit illa cadens rancũ
per leuia murmur. saxaciet scathe¬

Expanded text:
de manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uquae si pectori insederint, dominabuntur tui, et deducent te ad delictum maximum. Facito aliquid operis, ut semper te diabentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria,nalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scate
Abbreviated transcription (Latin):
nos hẽatur ut qͥcũq de pontificali or¬
nequaqͣm ad pontificatũ resurgat. Mo
nachoꝵ eĩ uita subiectõis ht̃ u̾bñ ⁊ dis¬
cipłatus ñ docendi ñ p̾sidendi uł pascen
Unde liberius ppͣ. scribit om̃ib ep̃is. P

Expanded text:
nos habetur, ut quicunque de pontificali ornequaquam jam ad pontificatum rnachorum enim vita subjectionis habet verbum et discipulatus, non docendi, vel praesidendi, vel pascendUnde Liberius Papa scribit omnibus Episcop
Abbreviated transcription (Latin):
de monachis ⁊ puellis dei aut sclati¬
b seruari p̾cipimus ⁊ hunc tenorẽ
quẽ nicena synodus int̾ eos qͥ lapsi
sunt uł fu̾int: seruandũ ẽẽ estitu¬
timore aut ꝑicło se ut rebaptirent᷑
hereticis ĩpie dederũt. si tn eos ex corde
peniteat: trib ãnis inter audientes

Expanded text:
et monachis, aut puellis Dei, aut saecularibus, servari praecipimus hunc tenorem, quem Nicaena synodus circa eos qui lapsi sunt, vel fuerint, servandum esse constitutimore aut periculo, se, ut rebaptizentur, haereticis impie dediderunt, si tamen eos ex corde poeniteat, tribus annis inter audientes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nunc aũt ex quo in eccl̃iis: sicut in
romano imꝑio creuit auaricia: pe¬
riit lex de sacerdote ⁊uisio de ꝓpheta
Singli quiq per potenciam ep̃alis
nõis qͣm sͥ ip̃i illicite absq eccͣa uen¬

Expanded text:
Nunc autem ex quo in ecclesiis, sicut in Romano imperio, crevit avaritia, periit lex de sacerdote et visio de propheta; singuli quique per potentiam episcopalis nominis, quam sibi ipsi illicite absque ecc
Abbreviated transcription (Latin):
desolatus iuste putatur ad hanc igno
dit alienas. Solus occidit uniu̾sos n
a cl̾icis. hinc pͥncipium litis. hinc de¬
tͣctionis c̃a. hinc origo fit cͥminis. Et¬
eĩ si unusquisq ita in hoc mũdo iu¬
sibili aliqͥd possid̾e̾ iubetur. ut sua tm̃¬

Expanded text:
desolatus juste putatur ad hanc ignomdit alienas, solus occidit universos. a clericis, hinc principum lites, hinc detractionis causa, hinc origo criminis. Etenim si unusquisque in hoc mundo visibili aliquid possidere jubetur, ut sua t
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam. ut hoc sibi uendicet qd sui i¬
ris eẽ cognoscitur. Aliena ñ rapiat.
aliena non tangat. cqualẽ se ceteris
faciat. ⁊ sicut sñ hiis in minist̾io non
uiuit: ita in dispensatione ñ uiuat
Certe ut ip̃e nosti qͥ uisibilit̾ in hoc
mundo ius inuadit alienũ. accusat᷑
fertur ultionis snĩa: si ñ cedant᷑ uni¬
u̾sa. Moderatio eĩ dei ac pietas solum
nr̃m reditũ reqͥrit. ac nos cupit lon
mortẽ illicite ꝑduramꝰ. assidue pec
pitulo sac̾dotũ auaricia rep̾hendit᷑
dyaconoꝵ dignitas siue offm̃n ꝯmen¬
datur. S qr ut supͣdc̃m est dyaconi ĩ

Expanded text:
sticiam, ut hoc sibi tantum vendicet, quod sui iuris esse cognoscit, aliena non rapiat, aliena non tangat, equalem faciat, et sicut sine his in ministerio non vivit, ita in dispensatione non vivat? § 8. Certe, ut ipse nosti, qui visibiliter in hoc mundo jus invadit alienum, accusaturparte ultionis sententia, si non redduntur universa. Moderatio enim Dei ac pietas solum nostrum reditum quaerit, ac nos cupit sua mortem illicite perduramus, assidue peccpitulo sacerdotum avaritia reprehenditur, diaconorum dignitas sive officium commendatur. Sed quia ut supra dictum est diacon
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. septẽ angeli ecͣcarum. hii sunt
septẽ candelabra aurea. hii sunt uoces
pacem annũciantes bona dissentões
⁊ riras ⁊ scandala resecantes. docentes:
soli deo colloq̃ntes in templo. nich de
mundo penitus cogitantes. dicentes pa¬
tri ⁊ mr̃i ñ noui uos: ⁊ filios suos nõ
agnoscentes. Sine hiis: sac̾dos nom̃ ht¬
ñ offm̃. hic m̃ister dei dr̃ . qr scriptũ est
maior est qͥ ministrat qͣm cui mĩstra¬
tur. Et sicut est in sacerdote ministra¬
traditus fi̾t a dyaconib. Ita eĩ deus¬
nr̃ omp̃t uniu̾sa disposuit ut qͥ maio¬
rem se credid̾it: mĩor ẽẽt. ⁊ qͥ uide̾tur
minor: maior extit̾et. Deniq qͣm ħ
u̾m sit cu ip̃e perpende leuite ꝯponũt¬
menta bñdicunt: assistunt. leuite: añ
sac̾dotes orant. ut ⁊ si distinctio locoꝵ
ante poni. Si huilitatẽ diligunt: ⁊ dy¬
acones maiores se ee in co qd sunt hu¬
miles: recognoscant. Tunc dem̃ ⁊ au¬
res heamus ad dñm. dyaconus cla¬

Expanded text:
gimus, septem angeli ecclesiarum, hi sunt septem candelabra aurea, hi voces pacem, annunciantes bona, dissensiones et rixas et scandala resecantes, docentes, soli Deo colloquentes, initus de mundo cogitantes, dicentes patri et matri „non novi vos" et filios suos non agnoscentes, sine hiis sacerdos nomen hdicitur, quia scriptum est: Quis major est, qui ministrat, an cui ministratur? Et sicut in sacerdotio ministratraditus fuerit a diacono. Et paunipotens universa disposuit, ut qui majorem se esse crediderit minor sit, et qui videretur minor major exsisteret. Denique quam hoc verum sit ipse perpende.  Levitae inmenta benedicunt, assistunt, Levitae ante sacerdotes orant, ut si distanteponi. Si humilitatem diligunt, majores se esse in eo quod sunt humiles, cognoscant. Tunc deinde ut aures habeamus ad Dominum, diaconus accla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in .uii. gen̾is gradir uxorẽ duce uel ĩ¬
cesti macła copulari pret̾ea ergo illud qͦ¬
adiecimus. qm̃ sicut ñ licet cuiqͣm xp̃ia¬
no de sua ranguinitate uxorem duce.¬
sic ⁊ ñ liceat de ⁊sangumitate uxoris su

Expanded text:
imum generis gradum uxorem ducere, vel incesti macula copulari. Praeterea quoque illud adjecimus, quoniam, sicut non licet cuiquam Christiano de sua consanguinitate, sic etiam nec licet de consanguinitate uxoris suae
Abbreviated transcription (Latin):
carni si a t̾renis celestia suꝑentur si
diuinis p̾ferantur hũana. ¶ Ecce ꝙ¬
postponende sũt. ubi asit euͣngłicis
atq canonicis decretis ñ obuiau̾nt:
oĩ reu̾encia digne heantur. Wnde¬

Expanded text:
carni? si a terrenis coelestia superentur? si divinis praeferantur humana? CAP. postponende sunt. Ubi autem evangelicis atque canonicis decretis non obviaverint, omni reverentia digne habeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
misse peculiares que ꝑ dies
sollempnes a sac̾dotib fiunt ñ ita in
publico fiant: ut per eas ppłs a publi¬
cis missacũ sollempniis que hora t̾cia
tes qui in circuitu urbis aut in eadem
urbe sunt ⁊ ppłs in unũ admissarum
publicã celebrationẽ rueniant. Item¬

Expanded text:
missae peculiares, quae per dies solennes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico fiant, ut propter eas populus a publicis missarum solennibus, quae hora tertia tes, qui in circuitu urbis, aut in eadem urbe sunt, et populus in unum ad missarum publicam celebrationem conveniant, ex
Abbreviated transcription (Latin):
quappter excellencie nr̃e mense nonẽ¬
brio prescntis anni scd̃a in dictõe petrũ
frẽm et coep̃m a gremio sce romane
ecẽe tͣnsmittimus ut fr̃ib eiusdẽ ꝓuĩ¬
accipiant: ne post ħ mẽbra dyaboli fi¬

Expanded text:
ense novembri praesentis anni, secunda indictione, Petrum et coepiscopum a gremio sanctae Romanae Ecclesiae transmittimus, ut fratribus ejusdem provinaccipiant, ne posthac membra diaboli, fi
Abbreviated transcription (Latin):
uidelz ecc̃e a neqͥssimis p̾donib sint
dep̾date atq nocturnis incendiis mo¬
re furũ ebuste ⁊ dũ idẽ maligni iuxͣ
nr̃i p̾decessoris bonifacii decreta pro e
munitate illud emendare nolu̾int:
dũ ⁊ scl̃i leges hec eadem ita se hr̃e uo¬
luerint lege uulgari teste in qͣ sic scri¬
bitur. Si quis manu armata us ad
qͣtuor hõies in uicũ alt̾us ad malefa¬
ciendũ uen̾it. ille qui pͥor est ꝓ illicita
p̾sumptione ꝯponat solidos nõgẽtos
seqͣces u̾o eius umusquisq solidos octo¬

Expanded text:
iae, a nequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae, et dum iidem maligni juxta nostri praedecessoris Bonifacii decreta pro violata emunitate illud emendare noluerint, dum et saeculi leges haec eadem ita se habere voluerint, lege vulgari teste, in qua sic scribitur: Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille, qui prior est, pro illicita praesumptione componat solidos nongentos, sequaces vero ejus unusquisque solidos octo
Abbreviated transcription (Latin):
cur inf̾ior ẽẽ debebit cũ in ip̃ius u̾itatiᷤᷤ
p̾sencia a zacheo collaudatũ sit. ut si
aliquem defraudaret: in qͣdruplum
restitueret. Et qr sũmũ in reb bonũ ẽ.
iusticiam colere. ac sua cuiq iura ser¬
uare ⁊ in subditos ñ sin̾e qd̾ potestatiᷤᷤ
est fieri. s qd̾ equũ est custodiri qd̃ ⁊¬

Expanded text:
cur inferior esse debebit? Cum in ipsius veritatis praesentia a Zacchaeo collaudatum sit, si aliquem defraudaret, ut in quadruplum restitueret. Et quia summum in regibus bonum est justitiam colere, ac sua cuique jura servare, et in subjectos non sinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est custodiri; q
Abbreviated transcription (Latin):
Leges eĩ scl̃i accusatores p̾sentes exi¬
gunt: ⁊ ñ ꝑ scͥpta absentes. uñ ca¬
nonica pr̃m ꝯstituta ñ semel sed se¬
pissime clamant: nec accusatões nͣ
testĩonia ulla per scͥpta posse ꝓferre

Expanded text:
leges enim saeculi accusatores praesentes exigunt, et non per scripta absentes. Unde canonica Patrum constituta non semel, sed saepissime clamant nec accusationes, nec testimonia ulla per scripta posse proferri,
Abbreviated transcription (Latin):
seorsũ uiu̾ent. Malui eĩ hr̃e claudos ꝙͣ
plang̾e mortuos. Qui eĩ ypocrita est
mortuus est. Qũo ergo quicũq uolu¬
issent extͣ man̾e ⁊ de suo uiu̾e nõ tol¬
lerem cłicatũ eis. Ita modo qr placuit

Expanded text:
ere. Malui enim habere vel claudos, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicumque voluisset extra manere et de suo vivere, non ei tollerem clericatum: ita modo quia placuit
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis ⁊moniti pastoralisn
officii debitũ persoluentes cc̃cas cũ bo¬
nis suis tam ꝑsonis qͣm possõnib
cłicos uidel ac monachos eoꝵq ruer¬
sos oratores quo cũ suis nichominꝰ
reb qͣs ferunt tutos ⁊ sñ molestia ẽe
statuimus. Si quis aut etra ħ fac̾e
p̾sumpserit. ⁊ postqͣm facinus suum

Expanded text:
exemplis commoniti, pastoralis officii debitum persolventes, ecclesias cum bonis suis, tam personis quam possessionibus, clericos videlicet ac monachos, eorumque conversos, oratores quoque cum suis nihilominus rebus, quas ferunt, tutos et sine molestia esse statuimus. Si quis autem contra hoc facere praesumserit, et postquam facinus suum