comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui ex famulis ec¬
clesic seruituri
uocantur in cleꝵ ab ep̃is
sius: neccesse est ut libex¬
tatie⁊ percipiant domĩ.
et si honeste uite claruc¬
rint meritis adiuti: tũc
dennĩ maiorib fungã¬
tur offitiis. Q uos udro
flagitii sordidauerit in¬
corrigibilis noxa: perpe¬
tua seruitus conditionis
autem ordinandi a om̃s
sius lihertatẽ conscquũ¬
tur: ab corum prõcimo
penitus eebent esse alic¬
mi: ut in nullo corũ ob¬
scquiis mucmantur ob¬
noxii. Unde in conci.
C

Expanded text:
ui ex familiis ecclesiae servituri devocantur in clerum ab episcopis suis, necesse est ut libertatis percipiant donum, et si honestae vitae claruerint meritis, tunc demum majoribus fungantur officiis. Quos vero flagitii sordidaverit incorrigibilis noxa, perpetua servitus conditionis autem ordinandi a dominis suis libertatem consequuntur, ab eorum patrocinio penitus debent esse alieni, ut in nullo eorum obsequiis inveniantur obnoxii. Unde in Concilio c
Abbreviated transcription (Latin):
Ales ad ministe¬
rium cligantur
clerici: qui digne pos¬
sent dm̃ca sacramenta
tractare: melius est cm̃
dm̃ sa cerdotium pau¬
cos habere mĩstros qui
possint digne opues

Expanded text:
ales ad ministerium eligantur clerici, qui digne possint Dominica sacramenta tractare. Melius est enim Domini sacerdoti paucos habere ministros qui possint digne opus
Abbreviated transcription (Latin):
Emtentes uel ĩscii
litterax aut aliqͥ
membror dãna perpessi:
ad sacros ordines aspirar
non audeant. Ouisquis
autem talium consecra¬
tor extiterit factũ suum
ipse dissoluet. ¶orpore¬

Expanded text:
tentes vel inscii literarum, aut aliqua membrorum damna perpessi, ad sacros ordines aspirare non audeant. Quisquis autem talium consecrator exstiterit, factum suum ipse dissolvet. Gr
Abbreviated transcription (Latin):
operum: quales fiustis
dudum in actione uitioꝵ
nec dchiliores uos halxat
sanc ta lihertas acris. qͦs
m carne ualidos habuit
Usus temere uoluptatis.¬
cros ordmnes u surarii pro¬
moueri non dehent. Na

Expanded text:
operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatis.cros ordines usurarii, promoveri non debent.
Abbreviated transcription (Latin):
querere tanto magis dis¬
siulant: quantomagis
ca retribui tardius putãt
Hi itaq quasi malarũ
arbor more deorsum ua¬
sti sunt: sursum angu¬
sti: quia fortes i ĩserio¬
ra subsis tunt: sed ad su¬
periora deficiunt: atq cõ¬
tra ex qualitate palmar
&xsignatur proficiens ui¬
ta uistoꝵ: qui nequaꝙ̃
sunt in terrenis deside¬
riis fortes: & in celestib
cbiles: seo longius atq
distantius studiosos ma¬
gis dro se exhibent quã
Seculo fuisse memmerĩt
¶Nam cum quibuldã
per predicatorem nostrũ
propter infixmitatẽ car¬
ms uestre. sicut enim ex¬
hibuistis membra uest
scruire ĩmundicie et &¬
miquitati ad miquita¬
tatem: ita nunc exhihete
membra uestra seruire
iusticie m sanc ti ficatiõe

Expanded text:
quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per praedicatorem nostrum propter infirmitatem carnis uestrae; sicut enim exhibuistis membra uestra deseruire inmunditiae et iniquitati ad iniustitiam, sic nunc exhibete membra uestra deseruire iustitiae in sanctificatione
Abbreviated transcription (Latin):
tur litteris grecis ut canonica do¬
cet auctoritas confirmare sata¬
gimus. Sancta trimitas: Uestrã
Rea ti tudinem ad regimẽ sue sctẽ
ccc lesie perpetua liter hene ualere
concedat.
ne. X. continet hec formata e¬
pistola sũmam numeri. M.ccc.
RU grccam in nomine illius
primam ponimus: quia greci eã
in quibusoam locis pro.yͦ. conso¬
nante ponunt sicui est

Expanded text:
tur, literis graecis, ut canonica dotur, literis graecis, ut canonica docet auctoritas, confirmare satagimus. Sancta Trinitas vestram beatitudinem ad regimen sanctae suae ecclesiae perpetualiter bene valere concedat, ne X. Continet haec formata epistola summam numeri MCCCXV. Y. graecam in nomine illius primam poninus, quia Graeci eam in quibusdam locis pro Y. consonante ponunt, sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
anctissimo in xp̃o frat᷑.
summa dulcedine carita¬
tis amplectendo. A.illius ciuita¬
tis ep̃o .u. illius ecclesie presul per¬
petue beatitudmis optat in ⁊p̃o
De cetero
nouerit sancta fraternitas ur̃a
ꝙ iste clericus her. nomine nr̃a
in parrochia instructus ac deton¬
sus puitatem nram rogauit: qua¬
tenus illi cõmendaticias litteras scͥ¬
beremus: quih U estre celsi tudim
cõmendatus sub tuitione uestri re¬
giminis degere posset: cuius uolun¬
tati cõsentientes secundũ canoĩcã
auctoritatem litteras ei diisso¬
rias dedimus: per quas et ipsi con¬
cedimus ut sub uestro ministerio
diuine seruituti in sistens sue ser¬
uiat utilitati: et uobis licentiam
tribiumus: ut si dignũ cum iudi¬
caueritis: aod sacros ordines pro¬
moueatis: commendatũ ergo cum
cure uestre luscipite: et nostris ex
partib absolutum in uestrarum
ouium mimero custodite. Quas
litteras ut uigore ueritatis fixma¬
te indubitanter a uobis suscipiã¬

Expanded text:
anctissimo in Christo fratri summa dulcedine caritatis amplectendo A., illius civitatis episcopo, Y., illius ecclesiae praesul, perpetuae beatitudinis optat in Christo De cetero noverit sancta fraternitas vestra, quod iste clericus, Hermannus nomine, nostra in parochia instructus ac detonsus, parvitatem nostram rogavit, quatenus illi commendatitias literas conscriberemus, quibus vestrae celsitudini commendatus sub tuitione vestri regiminis degere posset; cujus voluntati consentientes secundum canonicam auctoritatem literas ei dimissorias dedimus, per quas et ipsi concedimus, ut sub vestro magisterio divinae servituti insistens suae deserviat utilitati, et vobis licentiam tribuimus, ut, si dignum eum judicaveritis, ad sacros ordines promoveatis. Commendatum ergo eum curae vestrae suscipite, et nostris ex partibus absolutum in vestrarum ovium numero custodite. Quas literas, ut vigore veritatis firmatae indubitanter a vobis suscipian
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia: que ista bo
in discrimien adducere.
Polluitur enim ex Yno
peccatore populus: sicut
ex una oue morbidaᷤᷤ
umuersus grex infici¬
tur.sic et Uno fornicã¬
te uel aliuol quodcũq
scelus cõmittente plebs
etiam alibi dicitur. Rec¬
torem subditis: pietas
matrem: disciplina ue¬
ro patrem exhibeat.
qui sermone mutili m¬
firmoꝵ conscientiam

Expanded text:
eritum. Quae ista bonin discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus. Sicut ex una morbida universus grex inficitur, sic etiam uno fornicante vel aliud quodcunque scelus committente plebs etiam alibi dicitur: Rectorem subditis pietas matrem, disciplina vero patrem exhibeat. qui sermone inutili infirmorum conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
et quod specialiter ad ciꝰ.
ministeriũ pertinet super
ommes presbiteros mor¬
dinc positos curam agere
et assidue in ecclesia star.
et qñ episcopi sui absen¬
tia cõtigerit: ipse uicceiꝰ.
missar solemna celebret:
et collectas dicat uel cui
primiceriũ pertinent aco
liti: exorciste: psalmistt:
atq lectores. signũ quoq
dandũ pro officio clcricoꝵ
pro uite honestate: et offi¬
cium cantandi et peragei¬
di sollicite lectiones:
psalmum: laudes: respõ
quoq et modus canendi
i choro pro solemitate
et tempore. Ordmatio qͦ
pro lumĩarib &xportan¬
dis: si quid etiam necces¬
sarium fuerit pro repara¬
tione hasilicaꝵ que sũt
in urle ipse genũciat sa¬
cerdoti: epistolas episco¬
pipro dieb iciumorũ¬

Expanded text:
et quod specialiter ad ejus ministerium pertinet supra omnes presbyteros in ordine positos curam agere, et assidue in ecclesia stare, et, quando episcopi sui absentia contigerit, ipse vice ejus missarum solennia celebret et collectas dicat, vel cuiprimicerium plythi, exorcistae, psalmistae, atque lectores. Signum quoque dandum pro officio clericorum, pro vitae honestate et officium cantandi, et peragendi sollicite lectiones, psalmum, laudes, offertoquoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore; ordinatio quoque pro luminaribus deferendis. Si quid etiam necessarium fuerit pro reparatione basilicarum quae sunt in urbe, ipse denuntiet sacerdoti. Epistolas episcopi pro diebus jejunioru
Abbreviated transcription (Latin):
Lericus maledi¬
cus maxime in
sacerdotib cogatur ad
postulandam ueniam:
si noluerit: degradetur:
nec unquam absq sa¬

Expanded text:
lericus maledicus, maximeque in sacerdotibus, cogatur ad postulandam veniam. Si noluerit, degradetur, nec unquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Orbat acumen
legentiũ et defi¬
cere cogit. Qui cos a legẽ¬
ois sccularib libris oim̃bꝰ¬
modis existimat prohibe̾¬
dos in quib si quaꝰ muen¬
ta sunt unlia quasi sua
Sumere licet: alioqui moy¬
ses et oamel sapientia et
liticris cgyptioꝵ chaloxo¬
rumq non paterentur
crudiri: quor tamẽ super¬
stitiones simul et delicias
Hortebant: nec etiã ipse

Expanded text:
rbat acumen legencium et deficere cogit, qui eos a legendis secularibus libris omnimodis estimat prohibendos, in quibus si qua inventa sunt utilia, quasi sua sumere licet. Alioquin Moyses et Daniel sapiencia et litteris Egipciorum Caldeorumque non paterentur erudiri, quorum tamen supersticiones simul et delicias horrebant. Nec ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dyacom uel sub¬
diacom: qui in crimĩe for¬
nicationis iaccant: inter¬
dicimus eis ex parte dei
patris ommpotentis et scĩ
petri auc toritate: ecclie
introitum usq dum peni¬
teant et emendent. Si qui
uero in peccato suo perse¬
uerare maluerint: nuillus
dic tio eoꝵ uertetur in
maledic tioẽm et oratio
in peccatum: testante
domino per prophetam
Maledicam inquit bene¬
dictiomb uestris. Qui
uero huic saluberrimo
precepto obedire nolue¬
unt: idolatrie pe tm̃
mcurrent. Sa muele te¬
stante. et beato gregorio
instruente. Peccatũ aro¬
liandi est non obedire
et scelus idolatric non ac¬
quiescere. Peccatum igr̃
pagantatis incurcit qͦuis¬
asserit sedi apostolice obe¬
dire contemnt. ¶Item¬

Expanded text:
diaconi, vel subdiaconi qui in crimine fornicationis jaceant, interdicimus eis ex Dei parte omnipotentis, et sancti Petri auctoritate ecclesiae introitum usque dum poeniteant et emendent. Si qui vero in peccato suo perseverare maluerint, nullus vdictio eorum convertitur in maledictionem, et oratio in peccatum, Domino testante per prophetam: Maledicam, inquit, benedictionibus vestris . Qui vero huic saluberrimo praecepto obedire noluerint, idololatriae peccatum incurrunt Samuele testante et beato Gregorio instruente: Peccatum ariolandi est, non obedire: et scelus idololatriae, non acquiescere . Peccatum igitur paganitatis incurrit quisasserit, sedi apostolicae obedire contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
Go solis cis sc̃p¬
torũ qui iam
canonici appellantur
didici hunc timorẽ ho¬
norẽq referre: ut nul¬
lum corũ scribendo er¬
rasse audcam credere:
aut si aliquid mcis of¬
fendero quod uideatur
cõtrariũ ueritati: nichil
aliud existimẽ: ꝙͣ mẽ
dosũ esse codicem: uel
non esse assecutũ inter
pretem quod dictum
est: uel me mime intel¬
lexisse nõ ambigã. Ali¬
os autem ita lego ut
quanta libet sanctita¬
te. ꝙtaue doc trma pol¬
leant. non ideo uerum
putem: quia ipsi ita sc̃¬
serũt: sed quia michi
per alios aue tores uel
canonicauel¬

Expanded text:
m solis eis scriptorum qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque referre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam credere, vel si aliquid in eis offendero quod videatur contrarium veritati, nihil aliud existimem, quam vel mendosum esse codicem, vel non esse assecutum intpretem, quod dictum est: vel me minime intellexisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate, quantumve doctrina polleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita senserunt: sed quia mihi per alios authores vel canonica
Abbreviated transcription (Latin):
nerit: benedictione uiati¬
ci non priuentur. deiceps
autem ab corum consilii
cautus existe. Te quoq
sollicite custodi ne sieis
in malo discipulus fueris:
quih in bono magister
esse debiusti:neq simpli¬
citati tue neq ulterius Se¬
percussor esse prohibetur.
ne uidelicet propriis ma¬
mhus aliquem cedat
CInde m agat hen. cõci.
legitur

Expanded text:
nerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe; te quoque solicite custodi, ne, si eis in malo discipulus fueris, quibus in bono magister esse debuisti, nec simplicitati tuae ulterius, nec sepercussor esse prohibetur, ne videlicet propriis manibus aliquem caedat. Unde in Agathensi Concilio legitur
Abbreviated transcription (Latin):
unt sciunt: dubni autẽ
de tanta peruersitate
fuerannis: sed filius nr̃
cyriacus abbasa nobis
uisse perhibuit: et quia
ad huc canis tuis par
cimus: hortamur ut
aliquando resipiscas mi¬
ser senex: atq a tanta
leuitate moꝵ et operũ
peruersitate compescere:
et quanto morti uicimi
ox effeceris: tanto lolli
plicitatẽ tuam cum sene

Expanded text:
unt sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus, sed filius noster Cyriacus abbas a nobisvisse perhibuit. Et quia adhuc cimus; ortamur: tamen aliquando resipiscere miser senex, atque a tanta levitate morum operum perversitatem compescere, et qor efficeris, tanto fieri sollicplicitatem tuam cum sene
Abbreviated transcription (Latin):
feminã sibi potius eligit
sicut sponte ob fornicatio¬
nem dimittit offitiũ: ita
ob preuaricationem di¬
pulo mediolanensi¬

Expanded text:
feminam sibi potius eligit, sicut sponte ob fornicationem dimittit officium, ita ob praevaricationem dipulo Mediolanensi
Abbreviated transcription (Latin):
incestus in sua parrochia
precio uel precib inter¬
uemente consenlerit: uel
cõmissum auc toritate
offitii sui non impugna¬
uerit: ab offitio suspenda¬

Expanded text:
incestus in sua parrochia precibus vel precio intervenientibus consenserit, vel commissa auctoritate sui officii non impugnaverit, ab officio suspenda
Abbreviated transcription (Latin):
sepius rogaremus quam
ipse nobiscum positus co¬
gnouisti: quib non so¬
lum inferiores clerici ex
curialibus. Ucrum etiã
in sacerdotio cõstituti
igens molestia ut red¬
derentur in stabat. Etẽ¬

Expanded text:
saepius rogaremus, quam ipse nobiscum positus cognovisti: quibus non solum inferiores clerici ex curialibus, verum etiam jam in sacerdotio constituti ingens molestia, ut redderentur, imminebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Reterea frequẽter
quidam ex frĩbo
mĩs curiales: uel quibus¬
libet publicis functiom¬
bus occupatos: clcricos
facere contendunt: pro¬
quibus postea maior est¬
de reuocandis cis aliqͥd
ab imperatore precipit᷑.
quam gratia nascatur ex
accito. Constat em̃ cos
uoluptates exhibere: qͣs
mteresse. Sit certe in exẽ¬

Expanded text:
eterea frequenter quidam ex fratribus nostris curiales, vel quoslibet publicis functionibus occupatos, clericos facere contendunt, quibus postea major de revocandis eis aliquid ab imperatore praecipitur, quam gratia nascitur de adscitis. Constat enim eos voluptates exhibere, quasinteresse. Sit certe in exe
Abbreviated transcription (Latin):
recipiebat suscepit et an¬
gelos. Nõ eĩ ex uita eoꝵ
accipis mercedem tibi re¬
tributurus est deus: sed ex
ipsa conuiuiã despiciẽda
siis celebrari: nec clericos
ad ea conuocatos partes
ex eis sibi tollere oportet.
Inde in laodicensi cõci
partes sibi non tollant.

Expanded text:
recipiebat, suscepit et angelos. Non enim ex vita eorum, quos accipis mercedem tibi retributurus est Deus, sed ex ipsa convivia despicienda siis celebrari, nec clericos ad ea convocatos ex eis partes sibi tollere oportet. Unde in Laodicensi Concilpartes sibi non tollant.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid molictur: hunc
ex cõmunicatiom subia¬
cere decernimus: et insi
respuerit irreuocabili exi¬
lio pumiri: uel ultimis
suppliciis afficiꝰ. ¶tem
¶Precepto
principiũ maximo re¬

Expanded text:
aliquid molietur, hunc excommunicationi subjacere decernimus, et, nisi resipuerit, irrevocabili exsilio puniri, vel ultimis suppliciis affici. C. Praecepto principum Maximo re
Abbreviated transcription (Latin):
positos tardius requisi¬
ucxit: et infirmos tardi.
uisitauerit. Si discordes
ad concordiam reuocare
neglexeritͤ. Si plus aut ꝓ¬
xiinium aut uxorẽ: aut
filium aut seruũ exaspe¬
rauerit quã oportet. Si
luntate: aut ex neccessi¬
tate adulariꝰ uoluerit.
Si pauperib esurientib
mimiũ deliciosa uel sũp¬
tuosa conuiuia prepara¬
uerit. Si se aut mecclĩa:
aut extra ecclesiam fabu¬
lis oiosis de quib indic
iudicĩ ratio reddenda
est occupauerit. Sidum
incaute iuramus et cũ
hoc per aliquã neccessi¬
tatem implere nõ poteri¬
mus: utiq periuramus:
et cum omm facilitate
uel temeritate maledici¬
mus: qm̃ scriptũ est. Neq
maledici regnũ dei possi¬
¶ Que sunt uemalia pec¬
cata que per hanc uitam

Expanded text:
positos tardius requisierit; quoties infirmos tardius visitaverit; si discordes ad concordiam revocare neglexerit; si plus aut proximum, aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit, quam oportet; si oluntate, aut ex necessitate adulari voluerit; si pauperibus esurientibus, nimium deliciosa vel sumptuosa convivia sibi praeparaverit; si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis de quibus in die judicii ratio reddenda est occupaverit; si dum incaute juramus, et quum hoc per aliquam necessitatem implere non poterimus, utique perjuramus, et cum omni facilitate vel temeritate maledicimus, quum scriptum sit: Neque maledici regnum Dei possi Quae sunt venalia peccata, q
Abbreviated transcription (Latin):
digne emendauerit: et
si habucrit spatiũ lon¬
go tempore penitentiam¬
non egerit: et largas ele¬
mosmas non erogauerit:
et a peccatis ipsis nõ ab¬
stinucrit: illo transitorio
igne de quo apostolus¬
ait.purgari non poterit.
sed eterna illum flãma
sme ullo remedio cru
nota sint tamen quia
longũ est ut ommia re¬
plicentur: opus est ut ex
eis uel aliqua nomme¬
mus: quotiens aliquis
in cybo aut in potu plꝰ.
accipitꝰ quam neccesse
est ad imuta peccata
nouerit pertinere: quo¬
tiens plus loquitur qm
oportet: plus tacet quã
expedit: quotiens pau¬
peres importune peten-¬
tes &xasperat: quotiens
aliis icuinantib pran¬
dere uoluerit: aut som¬
no deditus tardius ad
ccdesiam surgit: quo¬
tiens excepto filior de
siccrio uxore suã cogno

Expanded text:
digne se emendaverit, et, si habuerit spatium, longo tempore poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et a peccatis ipsis abstinuerit; illo transitorio igne de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo nota sint, tamen quia longum est, ut omnia replicentur, opus est, ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Quoties excepto desiderio filiorum uxorem suam cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tenet in eligendo sacerdo¬
tem iudicium: ita graui
semccip̃m afficit danmo
qui ad sue dignitatis col¬
legium sublimat moligñ.
Non enim in cuiusquã
persona pretermittendũ
est: quod institutis genc¬
ralib continetur: nec pu¬
tandus est honor ille le
torum uenerabiles san¬
ctiones cum de elec tioc̃
cos demum sacris ad mi¬
censuerunt: quoꝵ oĩs
etas a puerilib exordi¬
isusq ad perfectiores
annos per discipline sti
potest de cius prouec tioẽ
dubitari: cui pro labori¬
brmultis pro moribus
castis: pro actiomb stre¬
mus: celsioris loci premi

Expanded text:
tur in eligendo sacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur, nec putandus est honor ille legtrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum eos demum idoneos sacris admicensuerunt, quorum omnis aetas a puerilibis usque ad perfectiores annos per disciplinae eccposset de ejus provectione dubitari, cui pro laboribus multis, pro moribus castis, pro actibus strenuis celsioris loci praemi
Abbreviated transcription (Latin):
tumͤ sit: nichilq prepo¬
sterum:quantomagisc
la borandum est:ut me
lectionc cius qui supra
ommes gradus cõstituit᷑
non erretur. nam totius
familie dm̃ status et or¬
do mitabit: si quod reqͥ¬
ritur in corpore: non mͥ¬
uentur i capite: ubi est
illa beati pauli apli per
spin dei emissa preceptio.
qua in persona thimocha¬
Unicuiq nr̃m dicitur.
posueris: neq cõmumas
peccatis aliens. Quis est¬
est cito manus imponcre:
nisi ante maturitatem¬
etatis: ante tempus era¬
expcrientiam disciplme
sacerdotalem honorem
tribucre non comproba¬
tis. Et quid est cõmum¬
Care peccatis alienis: insi
talem effici uoluntatem
qualis est qui non me¬
ruit ordinari. ¶ Sicui
enim bom operis sibi cõ¬
parat fruc tũ qui rectũ¬

Expanded text:
tum, nihilque praeposterum, quanto magis elaborandum est, ut in electione ejus, qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status, et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore non inveniatur in capite. Ubi est illa beati Pauli Apostoli per spiritum Dei emissa praeceptio: qua in persona Timothunicuique nostrum dicitur: posueris, neque communicaveris peccatis alienis . Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus exaexperientiam disciplinae, sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem, qualis ille est, qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum qui rectu
Abbreviated transcription (Latin):
bi nec imperator iura põ¬
tificatus arripuit: nec põ¬
tifex nomen imperatori¬
um usurpauit᷑. qm̃ idẽ
mediator dei et homimii
propriis et dignitatibꝰ
distinctis: offitia ꝓtãtis
utriusq discreuitꝰ propa
uolens medicmali hu¬
militate sursum efferri.¬

Expanded text:
bi nec Imperator iura Pontificatus arripuit, nec Pontifex nomen imperatorium usurpavit, quoniam idem mediator Dei et hominum, propriis et dignitatibus distinctis officia potestatis utriusque discrevit, propria volens medicinali humilitate sursum efferri
Abbreviated transcription (Latin):
petitio aut uoluntas ac¬
cesserit: qui aliquio sibi
in eo uendicant potestatis
cebet enim esse ĩmuns ab
aliis qui diuine militic
est aggregandus: ut a
castris dominicis quib
millius necessitatis uin¬
culis abstrahatur. ¶tẽ¬

Expanded text:
petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus ; ut a castris dominicis quibus nullis necessitatis vinculis abstrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cium: uel pontificem sũ¬
me sedis apostolice aut
quecũq ep̃m ordinãdi
Habeat facłtatẽ absq ꝯsẽsu
ipsius imperatoris. quod
tamen fiat absq omni
pecuma: et ut ipse sit pa¬
tricius et rex. Q. si a cle¬
ro et populo quis eliga¬
tur epũs: insi a supradi¬
Cto rege laudetur. et mue¬
stiatur: non consecretur
Si quis contra hanc apo¬

Expanded text:
tificem ae sedis apostolicae, aut quemcunque episcopum ordinandi habeat facultatem absque consensu ipsius imperatoris quod tamen fiat absque omni pecunia, et ut ipse sit patricius et rex. Quod si a clero et populo quis eligatur episcopus, nisi a supradicto rege laudetur et investiatur, non consecretur. Si quis contra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
a mĩsterio. patet ꝙ nec
oya com nec suboyacoĩ
sunt prohibendi a con¬
iugio. Sed quod de ele¬
ctione obiicitur: uerũ
quidẽ est in episcopatũ
nõ eligendum esse nisi
in sacris ordimib cõsti

Expanded text:
a ministerio: patet, quod nec diaconi, nec subdiaconi sunt prohibendi a conjugio. Sed quod de electione objicitur, verum quidem est in episcopatum non eligendum, nisi in sacris ordinib
Abbreviated transcription (Latin):
fateretur quantulaess
presentis temporis habita
rerum descriptione sub'¬
stantiam: et inchilunꝙͣ
per se aut per filios et uxo¬
rem siue quãlibet propi¬
quam aut domesticam
uel extrancam forte perso¬
nam de reb audeat usur¬
pare ecclesie: et unuersa
sui ep̃atus quesita tẽpore:
ccclesie sue domimo so¬
ciaret: nichil ultra id qđ
clectus in ep̾atũ prohibe¬
tur habere uxorẽ et filios:
eligi autẽ ad episcopatũ
non debet: nisi aut sacer
dos aut dyaconus: sub¬
dyaconus uero nõ inisi
neccessitate cogente ᷤ
Siue ergo prelbiter siue
dyaconus siue subdyaco¬
nus fuerit: apparet ꝙ i
prefatis ordimib cõsti¬
tuti licite matrimomo
uti possũt. Quia ergo
auctoritate grego. qui
relictã dyacom marito
tradidit pumienous est.
tem i neocesari. cõci.

Expanded text:
fateretur, quantula esset, praesentis temporis habita rerum descriptione substantiam, et nihil unquam per se, aut per filios et uxorem, sive quamlibet propinquam aut domesticam vel extraneam forte personam de rebus usurparet ecclesiae, et universa sui episcopatus quaesita tempore ecclesiae suae dominio sociaret, nihil ultra id, quelectus in episcopatum non prohibetur habere uxorem et filios. Eligi autem ad episcopatum non debus; subdiaconus vero non, nisi necessitate cogente. Sive ergo presbyter, sive diaconus, sive subdiaconus fuerit, apparet, quod in praefatis ordinibus constituti licite matrimonio uti possunt. § 1. Quia ergo auctoritate Gregorii, qui relictam diaconi marito tradidit, puniendus est; item
Abbreviated transcription (Latin):
ritatib de cotmentia
clericoꝵ. ¶ En laicali
uero habitu uel mini¬
norib ordinib cõsti¬
tutis potuit habere uxo¬
rem et filios. sed postea
ex consensu uxoris cõ¬
tinentiam professus:
subdyaconatũ uel dya¬
conatũ uel presbiterii
gradũ adeptus fuerat:
et tamen uxori et filiis
neccessaria miistrare
oportehit. ¶Illud
autem gregorir duob
modis soluitur. uel qͥa
ecclesia illa cui dyaco¬
nus ille militauerat:
nõdũ continentie uo¬
tum susceperat᷑ in dya¬
comb et reliquis mini¬
stris. Uel quia sicut
de electo in episcopũ¬

Expanded text:
ritatibus de continentia clericorum. § 2. In laicali enim habitu, vel in minoribus ordinibus constitutus potuit habere uxorem et filios: et si postea ex consensu uxoris continentiam professus subdiaconatum vel diaconatum vel presbyterii gradum adeptus fuerat, attamen uxori et filiis ipsum necessaria subministrare oportebat. § 3. Illud autem Gregorii duobus modis solvitur: vel quia ecclesia illa, cui diaconus ille ministraverat, nondum continentiae votum susceperat in diaconis et reliquis ministris; vel quia sicut de electo in episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
Anones qui di¬
cuntur apłõꝵ seu quia
coscẽ nec sedes aplica
recepit: nec sanc ti pr̃es
illis assensũ prebuert:
ꝓ eo ꝙ ab hercticis sub
noĩe aplõꝵ cõpositi di¬
noscũtur: ꝙͣuis in cis
remota atq inter apocri¬
pha ceputata ⁊ epheri¬
nus autẽ e cõtra scribit
tencias apli
prescripserũt cũ aliis¬
ꝙͣ plurimis epĩs quas
seruandas esse cẽsuerũt

Expanded text:
anones, qui dicuntur apostolorum, seu quia eosdem nec sedes apostolica recepit, nec sancti Patres illis assensum praebuerunt, pro eo quod ab haereticis sub nomine apostolorum compositi dignoscuntur, quamvis in eis remota atque inter apocrypha deputata. Zephyrinus autem contra scribit tentias apostoli praescripserunt cum aliis plurimis episcopis, et servandas censuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ante ingressum epĩ m
gredi et sedere̾ in tribu¬
na libus ͦ. sed cum ep̃õ mn¬
gredi: insi forte aut egro¬
tet epus: aut in peregrma¬
tionis cõmodo eum esse
Epũs non dm̃n sed
collegam se phr̃oꝵ co

Expanded text:
ante ingressum episcopi ingredi, et sedere in tribunalibus, sed cum episcopo ingredi, nisi forte aut aegrotet episcopus, aut in peregrinationis commodo eum abesse opus non dominum, sed collega
Abbreviated transcription (Latin):
lquis de alteris
monasterii con¬
uentu repertũ uel ad
clericatum promoueri
uoluerit: uel in suo me¬
nasterio maiorem  per¬
sonam monasterii con
qui hoc fecerit a cetcror
cõmunione scuinctus:
suc tantũmodo plebis
cõmunione contentus
sit. Et ille neq clericus
positus perscueret.
Distinctio.lix.

Expanded text:
quis de alterius monasterio repertum, vel ad clericatum promovere voluerit, vel in suo monasterio majorem suo monasterio qui hoc fecerit, a ceterorum communione sejunctus, suae tantum plebis communione contentus sit, et ille neque clericus, positus perseveret. DISTINCTIO LIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens in saloniã na¬
talem fratrem nostrũ:
tis admonitũ studeas
adhortari. ut supra me¬
moratum archidyaco¬
nem in statu suo susci¬
piat.Q si facere hoc cõ¬
tumaciter Ut consue¬
uit forte distulerit:
usum ei pallii qui ab
hac sede concessus sibi
cadem pertinacia amis
minici corporis et san

Expanded text:
conveniens in Salonam, Naconveniens in Salonam, Natalem fratrem coepiscoptis admonitum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si facere hoc contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ehac sede concessus est, eadem pertinacia minici quoque corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
memorie predecessore meo
missa supplicatiõe poposce¬
rat: ut ab an tistite suo ꝓ¬
gradus ordinem contra
morem nullomodo coge
beat.pro qua re tunc etiã
sancte memorie prede¬
cessor noster scriptis suis
natali fratri et coepiscopo
nostro interdixerat: ne
predictum honoratum
archidiaconẽ inuitum
proueheret: ne ue dolorẽ
concepte ingratitudinis
in corde retmneret. cũq e¬
fuerant interdicta: non
solum mandata dei ne¬
gligens: sed etiam scrip¬
prefatũ archi dyaconẽ
quasi ad fortiorem ho¬
norem prouehens: cona¬
tus est callide degradare
Unde actum est ut eodẽ
archidyaconatus sub¬
ret qui eius obtemperare
morib posset: quẽ ho¬
noratum archi dyaconẽ
arbitra murantistiti suo
aliunde displicere non
posse: nisi ꝙ eũ sacra ua¬
prohibuerat: quã cau¬
sam subtili uoluimus
& tũc sancte memo¬
rie predecessor meus:
personam suam ad idi¬
tium postposuit destĩa¬
re. Unde experientiam
tuam presentis precepti
auctoritate duximus
fulciendam.quãtenus

Expanded text:
memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo igradus ordinem, contra morem, nullatenus cogers perhibebat. Pro qua re tunc jam sanctae memoriae decessor noster, scriptis suis Natali, fratri coepiscopoque nostro interdixerat ne praedictum Honoratum archidiaconum invitum proveheret, neve dolorem conceptae ingratitudinis diutius in corde retineret. Cumque efuerint interdicta, non solum mandata Dei negligens, sed scrippraefatum archidiaconum quasi ad fortiorem honorem provehens, conatus est arte callida degradare. Unde actum est ut eo de archidiaconatus locret qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa saprohibeat. Quam causam subtili voluimus, et tunc sanctae memoriae decessor meus, personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
guimis eundem antistitem
Edhibenda est etiam
disciplina qua nolentes
promoueri ad sacros ordi
siquidem ordimb consti¬
tuti. paulatim per singlõs
obedire epĩs: dolcant sibi
illos esse prelatos: quos
habebant subiectos.
iuctori ẽpõ. ¶ Cum ma¬
iores ordinari cõtempse¬
rint: de mmoribus pro¬
moueantur ordimbus.
onsuluit dilec¬
tio tua de suoꝵ

Expanded text:
guinis eumdem antistitem Adhibenda est etiam disciplina, qua nolentes promoveri ad sacros ordinsiquidem ordinibus constituti paulatim per singulos obedire episcopis doleant sibi illos esse praelatos, quos prius habebant subjectos ICTORI EPISCOPO. Cum majores ordinare contempserint de minoribus promoveantur ordinibus. Consuluit dilectio tua de suo
Abbreviated transcription (Latin):
stico prouectus: si in cõscc¬
lere muemtur quo abiiciẽ¬
dus comprobetur: depo¬
situs prouidentia ep̃i be¬
ne prouiso loco cõstituat᷑.
ubi peccata lugeat: et ul¬
terius non cõmittat ¶Atẽ¬
EEetrudũtux in mona¬
sterium phrĩ qͥ penitẽtiã
agere contemmint

Expanded text:
stico provectus, si in eo scelere invenitur, quo abjiciendus comprobatur, depositus providentia episcopi bene proviso loco constituatur, ubi peccata lugeat et ulterius non committatRetrudantur in monasterium presbyteri, qui poenitentiam agere cont
Abbreviated transcription (Latin):
ries annexa declarat. qui
zelo fidei atq discipline
ductus non patitur eccle¬
siam pollui ab indignis
pbr̃is: quos in presbiterio
filios asserit procreasse. et¬

Expanded text:
ries annexa declarat. Qui zelo fidei et disciplinae ductus, non patitur ecclesiam pollui ab indignis presbyteris, quos in presbyterio filios asserit procreasse,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib incrementũ nõ susceperunt. sed a summis uolunt habere principium:
mimcis castris etatem:
si hi qui futuri sunt sa¬
cerdotes ex laicis requi¬
rantur. qui uacantes se¬
culo et omnem cccliã¬
sticum ordiem nescien¬
tes: saltu prepostero in a¬
ĩincderata cupiditate
transcendere: et in aliud
uite genus calcata re¬
uerentia ecclesiastice di¬
sciplme transire: talib
itaq fratres carissimi ne¬
cesse est ut obuicmus.
His itaq fraternitatẽ
Uestram cccrctis cõmo¬
nemus: ne quis laicũ
ad clericatus ordinem¬
admittat et smat ficri:
Unde et illum decipiat:
et sibi causas generet:
quib reus constitutoꝵ
decretalium fiat. Etẽ¬
Lco. ¶ Rudibo et impe¬
ritis: gubernacula ccclẽ
non sunt cõmittenda.

Expanded text:
re incrementum, sed a summis volunt habere principium, icis castris aetatem, si qui his praefuturi sunt ex laicis requiruntur? qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in aimmoderata cupiditate transcendere, et in aliud vitae genus, calcata reverentia ecclesiasticae disciplinae, transire. Talibus itaque, fratres charissimicesse est obviemus, hisque fraternitatem vestram epistolis commonemus, ne quis laicum ad ordinem clericatus admittat, et sinat fieri unde et illum decipiat, et sibi causas generet, quibus reus constitutorum decretalium fiat. C. VIII. Rudibus et imperitis gubernacula ecclesiae non sunt committenda.
Abbreviated transcription (Latin):
nes permittas accedere.
sed si quos huiusmodi
repereris non auoleas ꝓ¬
ENon fiat sacerdos cuiꝰ.
uxorem eiudenter con¬
stat adulteriũ admisisse

Expanded text:
nes permittas accedere: sed si quos hujusmodi repereris, non audeas Non fiat sacerdos, cujus uxorem evidenter constat adulterium admisisse
Abbreviated transcription (Latin):
Rccipimus ne
Unquã illicias
Ordinationes facias. nec
bigamũ aut qui uirgi¬
nem non est sortitus u¬
xorem aut ignorantem
litterasͤ. Uel qualihet ꝑte
corporis uiciatums. uel
pemtẽtie uel curie. aut
cui libet conditiom ob¬
noxiũ ad sacros ordi

Expanded text:
cipimus, ne unquam illicitas ordinationes facias, nec bigamum aut qui virginem non est sortitus uxorem, aut ignorantem litteras, vel in qualibet parte corporis vitiatum, vel poenitentiae, vel curiae aut cuilibet conditioni obnoxium, ad sacros ordi
Abbreviated transcription (Latin):
sto subicctus
pontifici tuo et
honorent clericos quasi
clericos: ut ip̃sis ep̃is¬
a clericis quasi ep̃is ho¬
nor oeferatur.  Scitũ¬
est᷑ illud oratoris domi¬
cii. Cur ergo inquit te
habcam ut principentꝰ
cum tu me nõ habxas
ut senatorem ¶Q uod¬
autem aaron et filios
cius: hoc esse ep̃m̃ et pres¬
biteros noucrimus¬
cordemur semper ꝙ apo¬
stolus petrus prccipit᷑¬

Expanded text:
sto subjectus pontifici tuo, ethonorent clericos quasi clericos, ut et ipa Clericis, quasi Episcopis honor deferatur. Scitum illud est oratoris Domitii; Cur ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut Senatorem? Quod Aaron et filios ejus, hoc esse Episcopum et Presbyteros noverimuscordemur semper quid Apostolus Petrus praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
resbiteroꝵᷤ filios
a sacris ministe
nicis religiose probati fuc¬
rint conuersari. Sed¬
hoc intelligendũ estͤ de
illis qui paterne inconti¬
nentie imitatores fuerint
uer si mor honestas cos
cõmen dabiles fccerit exẽ¬
plis et auctoritatib: nõ
solum sacerdotes: sed e¬
tiam summi sacerdotes
fieri possunt. ¶noc da

Expanded text:
resbyterorum filios a sacri altaris ministernicis regularibus religiose probati fuerint conversari. hoc intelligendum est de illis, qui paternae incontinentiae imitatores fuerint. Verum si morum honestas eos commendabiles fecerit, exemplis auctoritatibus non solum sacerdotes, sed etiam summi sacerdotes fieri possunt.  Unde Da
Abbreviated transcription (Latin):
Ccolitus cumor¬
dinatur ab ep̃o
quidem doccatur: quale
i officio suo agero olebeat
sed ab archidia̾cono acci¬
piat cero ferariuᷤ cũ cereo.
ut sciat se ad accedendatce¬
clesic lũaria mancipari:
accipiat et Urccolu̾ uacuũ
ad suggerendũ unnũ in
cucharistiam sangiũs
Esta ordinetur.

Expanded text:
colythus quum ordinatur, ab episcopo quidem doceatur, qualiter in officio suo agere debeat: sed ab archidiacono accipiat ceroferarium cum cereo, ut sciat se ad accendenda ecclesiae luminaria mancipari; accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in eucharistiam sanguiniscista ordinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
supra petram fidci mox
nascentis erexit: qͥbtõ
gero terrem simul et ce¬
lestis imperii uira cõmi¬
sit. Nõ ergo quelibet ter¬
rena sententia: sed illud
Uerbũ quo cõstructũ
est celũ et terra: per qd̃
demq onnĩa cõoita sut
clementa: romanã fun¬
dauit eccłiam. Illius cer¬
te priuilegio fungitur
cuius auctoritate ful¬
citur. Unde nõ dubiũ¬
est: quia quisq cuilibet
eclic ius suũ detrahit
iniusticiam facit: qui
autem romanc ecclesie
priuilegiũ ab ip̃o sũmo
omi ecclĩaꝵ capite tra¬
ditũ auferre conaturs
hic proculoubio in he¬
resim lahr̃. et cum ille
uocetur miustus: hic
est dicendus hereticus.
Fidem quippe uiolat
qui aduersus illã agit

Expanded text:
super petram fidei mox nascentis erexit, qui beato gero terreni simul et caelestis imperii iura commisit. Non ergo quaelibet terrena sententia, sed illud verbum, per quod constructum est caelum et terra, per quod denique omnia condita sunt elementa, Romanam fundavit aecclesiam. Illius certe privilegio fungitur, illius auctoritate fulcitur. Unde non dubium, quia quisquis cuilibet aecclesiae ius suum detrahit, iniustitiam facit; qui autem Romanae aecclesiae privilegium ab ipso summo omnium aecclesiarum capite traditum auferre conatur, hic procul dubio in heresim labitur; et cum ille notetur iniustus, hic est procul dubio dicendus hereticus. Fidem quippe violat, qui adversus illam agit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ullus cͥpũs propt
opprobriumꝰ senectutis:
Uel nobilitatẽ gencris:
a paruulis uel mimnis cru¬
ditis: si quid forte est uti¬
litatis aut salutis inqui¬
rere negligat. Qui enm
rebellider uiuit: et discere
atq agere bona recusat:
magis dyaboli quã xp̃i
membrũ esse ostenditur
et potius inficelis quam
fidelis esse monstratur
Distinctio. XXXIX

Expanded text:
ullus episcopus propter opprobrium senectutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fidelis monstratur. DISTINCTIO XXXIX
Abbreviated transcription (Latin):
l subliaconus se¬
cundam uxorem
duxerit inter lectores uł
hostiarios Habeatur: ita
ut apostolum non legat.
Neccessitate tamen exigẽ¬
te bigamus usq ad sub¬
dyaconatũ potest promo¬
ieri ¶ Ande martinꝰ. papa
ait.
.¶Uiduam ducens
Uxore: subdyaconus fie

Expanded text:
 subdiaconus secundam uxorem duxerit, inter lectores vel ostiarios habeatur, ita ut Apostolum non legat. Gratian. Necessitate tamen exigente bigamus usque ad subdiaconatum potest promoveri. Unde Martinus Papa ait: C. XVIII. Viduam ducens uxorem, subdiaconus,
Abbreviated transcription (Latin):
in speculũ et excmplũ
est: ab omib quicꝙͥ
statuit: quicqͥd ordi¬
et irrefragabiliter ob¬
seruandum estoc̃
Da pontificalibus
fit alienus officiis qͥ

Expanded text:
in speculum et exemplum est, ab omnibus, quidquid statuit, quidquid ordiet irrefragabiliter observandum est. A pontificalibus sit alienus of
Abbreviated transcription (Latin):
lcut hi qui per
insaniam mẽte
translati sunt: non iam
Uinculis cupiditatis a¬
stricta: semper aurũ
semper argentum uixt.
semper reoitus compu¬
rum quã solem. ipsa cius
oratio et supplicatio ad
deum aurum querit. Et
post pauca. Interoũ eẽt
usure arte nequissima
ex ip̃so auro aurumna
Un quam nec finis ade¬
xit cupiditati &e infra.
miustum est si cũ alie¬
naͦ non iuadam: pro¬
pria diligentius seruo:
Oimpudens dic tu: qͥd
propria dicis que ex qͥbꝰ
reconditis in hũc mun¬
dum detulisti: quã do

Expanded text:
cut ii, qui per insaniam mente translati sunt, non jam l vinculis cupiditatis adstricta semper aurum, semper argentum videt, semper reditus computur quam solem; ipsa ejus oratio et supplicatio ad Dominum aurum quaerit. Et post pauca: § 1. Interdum etiam usurae arte nequissima ex ipso auro aurum naunquam, nec finis aderit cupiditati. Et infra: injustum est, si quum aliena non invadam, propria diligentius servo? O impudens dictum! Propria dicis? quae? ex quibus reconditis in hunc mundum detulisti? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
supradicti imperato¬
ris. Ip̃e cm̃ dedit facul¬
tatem cristianis libere
congregari: sub hoc ctiã
sancti patres in concilio
niceno de omĩ orbe ter¬
rarum cõuementes: iux
fidem euangelicã et apo¬
stolicã sedin post apłosͤ
Rymbolũ tradiolerũt.¬
¶ Inter cetera autẽ con¬
silia quatuor sũt ue¬
nerabiles synodi que
totã principaliter ficẽ
cõplec tuntur quasi qͣ¬
tuor cuangelia uel to¬
tidem paradisi flunnĩa
¶az prior nicena
synodus. Ccc.XUiii.
cp̃oꝵ sub cõstantio
augusto imperatore
peracta est: in qua ar¬
riane perfidie condẽ¬
nata est blaphemia.
quã ode mequalitate¬
sanc te trmmitatis iodem

Expanded text:
supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregari. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes juxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem conplectunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paradisi flumina. Harum prior Nicaensynodus CCCXVIII episcoporum sub Constantino Augusto imperatore peracta est, in qua Arianae perfidiae condemnata est blasphemia, quam de inaequalitate Trinitatis idem
Abbreviated transcription (Latin):
N mandatis ha¬
bemus ut uenic̃¬
tes ad ciuitatem discam
prius quis in ca dignus
sit ut apud cum cybũ
sumamus: quanto ma¬
gis nosse oporter quis
qualisue sit is cui immor¬
talitatis uerba credenda
sunt. Solliciti enim ole
tas nostras mittamus
ante porcos. Sed ob ali¬
as causas utile est iuiri
huiu smodi habere no
ticiam. Si enim sciam qͥa
i his de quib non p̃t
dubitari ꝙͣ hona sint.
emendatus est et incul¬
pabilis: hoc est si sobriꝰ.
si misericors: si iustus
si mitis et humanus est:
que utiq bona esse nul¬
lus ambigit. tunc conse¬
quens uidebitur: ut ei

Expanded text:
n mandatis habemus, ut venientes ad civitatem discamus prius, quis in ea dignus sit, ut apud eum cibum sumamus; quanto magis nosse convenit, quis qualisve sit is, cui immortalitatis verba credenda sunt? Soliciti enim et tas nostras mittamus ante porcos. Sed et ob alias causas utile est viri hujus habere me notitiam. Si enim sciam, quia in his de quibus non potest dubitari quod bona sint, emendatus est et inculpabilis hoc est, si sobrius, si misericors, si justus, si mitis, et humanus, quae utique bona esse nullus ambigit, tunc consequens videbitur, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte estiment nos res¬
ponsionis penuria decli¬
nare certamen. et fides cor
ledatur: non intelligen¬
tium propositũ nr̃m.¬

Expanded text:
ne forte existiment nos responsionis penuria declinare certamen, et fides eorum laedatur, non intelligentia propositi n
Abbreviated transcription (Latin):
qui obtmet bona uirtu¬
tum. ctiam quod oeest
fidei et scientie confe¬
ratur: et in quibus ma¬
batur: que est in reliqͥs
probabilis emencetur
Si uero in his que palã
sunt peccatis inuolutꝰ
permanetꝰ. et inquinat᷑.
nõ me opportet aliqͥd
de secretiorib et remo¬
tis diuine scientie pro¬
loqui: sed magis pro¬
testari et conuenire il¬
lum ut peccare desmat
et actus suos a uitiis e¬
menolet. Q si ingesserit
se et prouocauerit nos
dicere ea que eũ minꝰ
recte agentẽ non opor¬
teat audire pruox̃ter
cum dehemus eluderẽ:
nam nichil ommnino
responcere: auditoꝵ¬

Expanded text:
qui obtinet bona virtutum etiam quod deest fidei et scientiae conferatur, et in quibus mavita, quae est in reliquis probabilis, emendetur. Si vero in his quae palam sunt peccata involutus permanet inquinatus, non me oportet aliquid de secretioribus et remotis divinae scientiae proloqui, sed magis protestari et convenire eum, ut peccare desinat et actus suos a vitiis emendet. Quod si ingesserit se, et provocaverit nos dicere quae eum minus recte agentem non oporteat audire, prudenter eum debemus eludere. Nam nihil omnino respondere, audito
Abbreviated transcription (Latin):
fecerĩt: et ille qͥ indigne
accesserit ab altari re¬
mouebitur: et illi qui
bunt. Igitur per tres
continuos dies diligẽ
ter examinentur. et sic
sabbato qui probati
mo nuslũ epũs ordĩare
presumat. Inde in
concilio carthag mẽsi
Sine clericoꝵ suorũ
concilio epũs clericos
non ordinet.Sea¬
Piscopus smne cõ¬
silio elericorũs
suor clericos non ordi¬
net: ita ut ciuiũ cõui¬
uentiam et testim̃ que
ri debeat de his qui siẽ
exannatioe prouec ti

Expanded text:
fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui bunt. Igitur per tres contter examinentur, et sic sabbato qui probati nio, nullum episcopus ordinare praesumat. Unde in Concilio Carthagin. IV,  suorum concilio episcopus clericos non ordinet. Episcopus sine concilio clericorum suorum clericos non ordinet, ita ut civium conniventiam et testimonium ri debeat de his qui sine examinatione provecti
Abbreviated transcription (Latin):
Ene ualet sacerdo
restitui ad hono¬
rem suũ post peractam
penitentiã: licet in hoc di¬
uersi diuersa sentiantoi¬
centes: non posse restiui
ad honorẽ: sed sic dictu
est propter snmilataspe¬
nntentias quoꝵ damet
propter affectatas bo¬¬
norũ dignitates.

Expanded text:
ene valet sacerdos restitui ad honorem suum post peractam poenitentiam, licet in hoc diversi diversa sentiant, dicentes, non posse restitui ad honorem. Sed sic dictum est propter simulatas poenitentias quorundam, et propter affectatas honorum dignitates.
Abbreviated transcription (Latin):
ancillamꝰ suam: ita ut ĩ¬
fra certum diem animã
cum cruciatu emittat:
eo ꝙ incertum sit uolũ¬
tate an casu occiderit:
si uoluntate post septẽ
annos: si casu post .U. an¬
norum tempora. acta
legitima pemtentia ad
cõminunonẽ placuit
admitti. Q si infra tem¬
pora constituta fuerit ĩ¬
firmata: accipiat cõmu¬
¶De his qui uolunta¬
te uel casu homicidium
faciunt.

Expanded text:
ancillam suam, ita ut intra tertium diem animam cum cruciatu effundat, eo quod incertum sit, voluntate, an casu occiderit: si voluntate, post septem annos, si casu, post quinque annorum tempora acta legitima poenitentia ad communionem placuit admitti. Quod si intra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat commuDe his, qui voluntate vel casu homicidium faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
it sancto concilio ut
metropolitanc sedis au¬
ctoritate concti unius¬
cuiusq prouĩcie ciucs
rec toresq eccliar Unũ
eundẽq in psallenco
tencant modũ: quẽ a
metropolitana sede co
gnouerint institutũ:
nec aliqua diucrsita¬
te cuiusq oromis uel
officii a metropolita¬
na sece patiantur dis
iungi. Sic em̃ iustũ¬

Expanded text:
it sancto concilio, ut metropolitane sedis auctoritate coacti uniuscuiusque provincie cives rectoresque ecclesiarum, unum eundemque in psallendo teneant modum quem in metropognoverint institutum, nec aliqua diversitate cujusque ordinis vel officii a metropolitana se patiantur sede disjungi. Sic enim justu
Abbreviated transcription (Latin):
Uedam capitula
sunt que ad hono¬
rem uestre reuerentie uo¬
bis obseruauims: deco¬
rum esse iudicantes a uo¬
bis hec regulariter potiꝰ
firmari Per synodũ quã
nr̃a lege sanciri ¶tem
¶ Sy nodi cõuentu iipe¬
ratores intcresse non cõ¬
uenit: in si ubi de fide

Expanded text:
edam capitula sunt, quae ad honorem vestrae reverentiae vobis servavimus, decorum esse indicantes, a vobis haec regulariter potius firmari per synodum, quam nostra lege sanciri.  Synodali conventui imperatores interesse non convenit, nisi ubi de fide