comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nemopotest clauder eaum psexp̃s illuduuilt aperire : Vnde legimus in actibus
apłorũ quiacumcesis discipulis denuntiarent iudȩi neloquerentur in nomini
ihũ ꝓtinus illo os aperiente nemopotuit daudere: underes pondert:
Nonpossums q̃ indimus & cudiuimus non loqui : Hogisi anis clausumaperire
tem ptauerant apł  sed qui a eo daudente nemo aperit. phibuit eos sp̃s ihũ
ne inasialo querent᷑ uerbumdi : siuehostiũ istud possumus intellegere
sacram scripturam quamipsex p̃saperit fidelil in secredentib ei nemo daudit
claudit iudeis in in fidelitate ꝑ manentib: & nemoaperit: hoc hostĩ tc̃ ipse
redemptor nr̃ primuma peruit quando pestresur recuonem suã duob in
uia ambulantibus ut intellegerent scripturas sens uima peruit. atq. inse ad¬
impleta quae scripta erant inlegemorsi & ꝓphȩtis & psalmis edoutit :

Expanded text:
nemo potest claudere cui ipse Christus illud vult aperire. Unde legimus in Actibus nemo potest claudere cui ipse Christus illud vult aperire. Unde legimus in Actibus apostolorum, quia cum caesis discipulis denuntiarent Judaei, ne loquerentur in nomine Jesu, protinus illo os aperiente, nemo poterat claudere. Unde responderunt: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hoc Asianis clausum aperire tentaverant apostoli, sed quia, eo claudente, nemo aperit, prohibuit eos spiritus Jesu, ne in Asia loquerentur verbum Dei. Sive istud ostium possumus intelligere sacram Scripturam, quam ipse Christus aperit fidelibus in se credentibus, et nemo claudit. Claudit Judaeis in infidelitate permanentibus, et nemo aperit. Hoc ostium ipse Redemptor noster tunc primum aperuit, quando post resurrectionem suam duobus in via ambulantibus, ut intelligerent Scripturas, sensum aperuit, atque in se adimpleta quae scripta erant in lege Moysi et prophetis et psalmis edocuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mitur. q̃ sem & ipscm seruat tumin fide &operebono proficit &a uoluntate
suicreatorisnum quã recedit: Ipsa est enĩ dñihereditas dequa ꝑpsalmistam
paterna adfilium uocedicitur : postuldame &daibo tibi gentes heredita¬
inter homines scõs dicimus &uera ces. ad comparationẽ tam̃ eius nullus est
scs̃ & uerus qui a ipseest scitas &ueritas : undescriptum est : ecce int̃s cõs nemo
des cendit :hostium autẽ qđ cadem clauis aperit uellauditĩpsum intelle¬
gimus dĩ & hominum mediatorem ꝑqu&m aduitã aeternã qͦ ipse est in¬
tramus ipsodocente quiait : Egosum hostiũ ꝑmesi quis introierit saluabit : &ctr̃ :¬
si cenim ipseclauis simul& hostiumdicitur. sicut pasto hostiarius simul & hostiũ
uocatur : Quare cumdauis đd hostium a perit. seipsũ utiq: aperit qui ÷ secun
im pͥm credentib: pate factumest : causum uero in fidelib: man& : Istud hostiũ

Expanded text:
mitur, quae semetipsam salvat cum in fide et opere bono proficit, et a voluntate mitur, quae semetipsam salvat cum in fide et opere bono proficit, et a voluntate sui Creatoris nunquam recedit. Ipsa est enim Domini haereditas, de qua per Psalmistam paterna ad Filium voce dicitur: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditainter homines sanctos dicimus et veraces, ad comparationem tamen illius nullus est sanctus et verus, quia ipse est sanctitas et veritas. Unde scriptum est: Ecce inter sanctos nemo descendit. Ostium autem quod eadem clavis aperit vel claudit, ipsum intelligimus Dei et hominum mediatorem, per quem ad vitam aeternam, quae ipse est, intramus, ipso docente, qui ait: Ego sum ostium: per me si quis introierit, salvabitur , eSic enim ipse clavis et ostium dicitur, sicut pastor ostiarius simul et ostium vocatur. Quare cum clavis David ostium aperit, seipsum aperit utique, qui in Christum credentibus patefactum est, clausum vero infidelibus manet. Istud ostium
Abbreviated transcription (Latin):
duritam cordiseius ꝑ gr̃am none molliri : Dicatur ergo deuictore: nondelebo
cuius adꝓbat opera in prȩsenti : Quae confessio tunccoram patre & angelis eius
implebitur cumaddextera positis dixeritiustis: Venite benedicti patris mer.
ceor que ab eo laud abilia inpublicum ꝓferentur: hinc inei angelio iđ ̧̃dñs
ait : Quime confessus fuerit coram hominib: confitebor etego eumcorã¬
patremeo qui ÷ in caelis &corã angelis eius : EIANGELO PHILA DELPHHE
ecđae scribe : Phila delphia iuxta qđ beatus beda exponit Interpretatur
dflectalio fraterna : quo nomine uniuer salis ecđa designatur. quȩ in dilectio¬
nedĩ & ꝓximiuersatur quȩq: ad nõ diligi probatu  dicit :Narrabo nomen tu¬
um fratribus incis : & cõa : uel scđm aut bertum ambrosiũ philadel phia
inter pretatur saluans hereditatem dñi : Quo n omine ipsa quoq: ecła ex pri¬

Expanded text:
duritiam cordis ejus per gratiam non emolliri. Dicatur ergo de victore: Non delebo duritiam cordis ejus per gratiam non emolliri. Dicatur ergo de victore: Non delebo cujus approbat opera in praesenti. Quae confessio tunc coram Patre et angelis ejus implebitur, cum ad dexteram positis dixerit justis: Venite, benedicti Patris mei . Quae tunc ab eo laudabilis in publicum proferetur, cum in Evangelio idem Dominus dicit: Qui me confessus fuerit coram hominib et coram angelis ejus. Et angelo Philadelphiae Ecclesiae scribe. Philadelphia, juxta quod Beda exponit, interpretatur dilectio fraterna. Quo nomine universalis Ecclesia designatur, quae in dilectione Dei et proximi versatur, quaeque a Domino diligi probatur, quae dicit: Narrabo nomen tuum fratribus meis , etc. Vel, secundum Ansbertum Ambrosium, Philadelphia interpretatur salvans haereditatem Domini. Quo nomine ipsa quoque Ecclesia expri
Abbreviated transcription (Latin):
iugo detenti fide necdũ fuert̃ uestiti. Hortant᷑ autẽ ut uincant .÷. ut credant inxp̃m
quia haec estuictoria quae uincit mundũ fides nr̃a : quatinꝰ in abrenuntiatione
antiqͥ hostis ꝑlauachrũ regenerationis cȩlestis uitȩ munditiã ab ipso in quẽ
credider ꝑcipiant : ETNONDE Lebon omeneius delibro uitȩ. hoc ẽ scribã nom̃
eius in libro uitae : Sic enĩ dr̃ non delebo. tam quã diceret᷑ scribam:
uo contra dereꝓbis qui ñ uincunt dr̃. deleant᷑ delibrouiuentiũ : qđ exponens¬
sub iungit. & cumiustis non scribant᷑ . L.ibrũ aut̃ uitȩ quos cribunt᷑ electi
p̃destinationẽ om̃ipotentis dĩ debemꝰ intelligerequapraesciti & p̃destinatis p̃
om̃s scĩ ante om̃a sđa aduitã p̃ordinati. sicut scriptũ est : Nouit dñs qui sunt erus
repbationis nequa quan scribi sicut & phara oniscor adño indurari dicit᷑. peo qđ est

Expanded text:
jugo detenti, fide necdum fuerunt vestiti, hortantur autem ut vincant, id est ut credant in Christum, jugo detenti, fide necdum fuerunt vestiti, hortantur autem ut vincant, id est ut credant in Christum, quia haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra , quatenus in abrenuntiatione antiqui hostis per lavacrum regenerationis coelestis vitae munditiam ab ipso in quem crediderunt percipiant. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Hoc est, scribam nomen ejus in libro vitae. Sic enim dicitur: Non delebo, tanquam diceretur, scribam. uo contra de reprobis qui non vincunt, dsubjungit: Et cum justis non scribantur. Librum autem vitae, quo scribuntur electi, praedestinationem omnipotentis Dei debemus intelligere, quia praesciti et praedestinati sunt omnes sancti ante omnia saecula ad vitam praeordinati, sicut scriptum est: Cognovit Dominus qui sunt ejus reprobationis nequaquam scribi, sicut et Pharaonis cor a Domino indurari dicitur, pro eo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate condigni: Sed num quid illi desperandi sunt. qdi postbapti smĩt
maculis criminum uitã coinquinant: Hon utique quia & illi si poeni tentã
xgerint lacrimarum fl&ibus prioris uitae maculas de tergunt : qđ ẽ scđm baptisimi
genus : dicut enim sunt duomartrriigenera sic sunt & duohaptismata. Hȩc itaque
uestimenta i alus inmaculata seruant᷑ in aliis postiniculas candidant᷑ quia
& abi ut dictũ est postlauacri undã nullũ crim̃ admit tunti & alii ad missum
paenitentiae fl&ibus abstergunt. Vnde ađ monendi sunt illine post bapis mũ
maculas criminis eidem suꝑ inducant. exortandi st̃ isti quib hoc contigit ut
sine tarditate easdem maculas lacrimarũ undis deluant. Vnde in hac eadẽ
apocali psidicitur : Beatus qui custodit uestimenta sua. nenudus ãbul&. Qui
eas aut h: maculatas serua uert̃ . aut post maculas abluerunt. Potest&iã
haec exortationis senteatia & illis aptari. quiad huc diabolicȩ dominationis

Expanded text:
dignitate condigni. Sed nunquid illi desperandi sunt, qui post baptismum maculis criminum vitam coinquinant? Non utique, quia et illi si poenitentiam egerint, lacrymarum fletibus prioris vitae maculas detergunt, quod est secundum baptismi genus. Sicut enim sunt duo martyrii genera, sic sunt duo baptismata. Haec itaque vestimenta in aliis immaculata servantur, in aliis post maculas candidantur, quia et alii, ut dictum est, post lavacri undam nullum crimen admittunt, et alii admissum poenitentiae fletibus abstergunt. Unde admonendi sunt illi, ut ne post baptismum maculas criminis easdem semper inducant; exhortandi sunt isti, quibus hoc contingit, ut sine tarditate easdem maculas lacrymarum undis diluant. Unde in hac eadem Apocalypsi dicitur: Beatus qui custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Qui eas aut immaculatas servaverunt, aut post maculas abluerunt. Potest etiam haec exhortationis sententia et illis aptari, qui adhuc diabolicae dominationis
Abbreviated transcription (Latin):
sub÷ ũbunt : Cito sedñs ad remuner andũ uenireꝓmittit : Cito enĩ fic õne qđ tran¬
sit &ideo omne p̃sens tẽpus inde ad finemcitius tendit unde quas icrescere
uidetur Indeq defectum patit᷑ unde augm̃tũ ꝑcipere uidetur
TENE QVODHABES EC aelestis uitȩ conuersationẽ & fidẽ ꝑquã regmiꝑci¬
pias decorẽ VINEΜO AlIus accipiat coronamtuã : In hac sententia ostendit᷑
qm̃ remuneratio que suꝑbientib: aliquib: iusto dĩiudicio aufertur. aluis
misericordit̃ tribuitur : Cum enĩ certus sit dõnimerus electorũ suorũ
dũ alii remunerationt̃ sibi ꝓmissã obsiuiꝑdunt neglegentiã neillorũ locus
uacuus remaneat: alii in locũ eorũ subrogant᷑ : Sicut uerbi gratia gentes
iud ȩis in in fidelitate ꝑmanentib: in locim illorũ substitutȩs̃ Ideo uidendũ ÷
unicuiq: quistat neuel suꝑbiendo uel alio quo lib& modocadat neuidelic&

Expanded text:
succumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod transuccumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod transit, et ideo omne praesens tempus inde ad finem citius tendit, unde quasi crescere videtur, indeque defectum patitur, unde augmentum percipere videtur. Tene quod habes. Id est, coelestis vitae conversationem et fidem, per quam regni percipias decorem. Ut nemo accipiat coronam tuam. In hac sententia ostenditur, quantum remuneratio quae superbientibus aliquibus justo Dei judicio aufertur, aliis misericorditer tribuitur. Cum enim certus sit Deo numerus electorum suorum, dum alii remunerationem sibi promissam, ob sui perdunt negligentiam, ne illorum locus vacuus remaneat, alii in locum eorum subrogantur, sicut, verbi gratia, gentes Judaeis in infidelitate permanentibus in locum illorum substitutae sunt. Ideo videndum est unicuique qui st
Abbreviated transcription (Latin):
& ingustis sibiproponit xp̃isponse prop̃t qđ prinai paliter quoq hancabora
temptationis seruaturum se gẽ ꝓmtttit : Hor a aut̃ temrta tionisintellegit᷑
omne presens tempus in quo & iacđa uariis temptationibus ex ercet taruen
non superatur : de quateꝑiptatione p̃catiur cotidie liberaridiens Neindu
s terram s̃ terrena diligentes mundidesideriis aestuantes & uincunt :
electi autem quorũ conuersatio bn caelis: ad hoc temptantur ut ꝓbati coro¬
nentur : Fut seductidã pnent̃ : Possumus &hantͥorã que ñiã uenisse autin
pͦ senti eẽ seduentura eẽ p̃dicitꝰ referremelius ad tẽpora antixp̃i : Tunc
& hinc tormenta seuenientillinc miracula suadebunt : Vnde merito de
illo tempore ad nõdicitur : Erittunc tribulatio qualis non fuit sed nec fi&:
A quatẽ ptatione liberabunturelecti ÷ non decipient᷑ ꝓptereautiq q electist᷑:
VENIΟCΙTO Neelecticum uiderint se tribulatione tẽptationis arteri

Expanded text:
it sponsa Christi, propter quod principaliter quoque hanc ab hora tentationis se servaturum esse promittit. Hora autem tentationis intelligitur omne praesens tempus, in quo, etsi Ecclesia variis tentationibus exercetur, tamen non superatur. De qua tentatione precamur quotidie liberari, dicentes: Ns terram, id est, terrena diligentes, mundi desideriis aestuantes, et vincuntur. Electi autem quorum conversatio in coelis est, ad hoc tentantur, ut probati coronentur, non ut seducti damnentur. Possumus et hanc horam quae non jam venisse aut in praesenti esse, sed futura esse praedicitur, referre melius ad tempora Antichristi. Tunnabit, et hinc tormenta saevient, illinc miracula suadebunt. Unde merito de illo tempore a Domino dicitur: Erit tunc tribulatio qualis non fuit, sed nec fiet . A qua tentatione liberabuntur electi, id est non decipientur, propterea utique quia electi sunt. Venio cito, ne electi, cum viderint se tribulatione tentationis atteri,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃iqui auidelic& comparatione illius quiest sinepeccato homine siniustist̃
Lic& enim sint scĩ tamen quia homines sunt puripeccato carer enon possunt.
& aliquandomentiuntur : xp̃s aut essentialiter ẽ scs iuerus qr peccatũ n fecit¬
testimoniũ ꝑhibuit dicens Ego & pater unũ sumus Similit̃ &psepat̃ ait hic: filius
m̃s dilectus necñeiã & spsscsde quohisdem dñs dicit discipulis Cũ uenerit¬

Expanded text:
, qui videlicet comparatione illius, qui est sine peccato, homines injusti sunt. Licet enim isti sint sancti, tamen quia homines sunt puri, peccato carere non possunt, et aliquando mentiuntur. Christus autem essentialiter est sanctus, et verus, quitestimonium perhibuit, dicens: Ego et Pater unum sumus . Similiter et ipse Pater ait: Hic est Filius meus dilectus . Ne
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ gloria solidantur : quam in primo adam amisisse ac foras exissȩꝓbarta
Vnde dns ineuangelio dicit : & eum quiuenitadmne non eiciã foras : &¬

Expanded text:
sanctorum gloria solidantur, qui in primo Adam amisisse ac foras exisse probantur. sanctorum gloria solidantur, qui in primo Adam amisisse ac foras exisse probantur. Unde Dominus in Evangelio dicit: Et eum qui venit ad me non ejiciam foras .
Abbreviated transcription (Latin):
rio se cum mere tricib: dissipauit: Abumita tesi quidem fideratq: operationis
deutroq: intellegere populo: Primenĩ homo ad imaginẽ dĩ conditus. in pa¬
radisi deliciis positus est quasi quaedã columna firmitatis sed audiens diaboli
uocema para dỹsi felicitate aderum nã scłi & aquiete ad laborem exiit : quo
scilic& ruente nos quoq: pariter ruimus: quo ex eunte nos quoq: simulexuimus ⁊
unde ÷: hom . descendebat abhierusalem in hiericã : &cr̃ : cuius miseriã
intuens auctor humanigeneris : ad hocunde exierat effusione sui
satiguinis hominem cũ sua ꝓgenie reduxit: Quae uidelic& introductio non
solum in his intellegenda est quiiã cor porib: inspecuelaetantur icaelis.
uerum &iuam dehisqui ad huc cõmorantes in carne ꝑfidẽ ambulant spe gauden¬
tes inerris: Ab hocģaudio speinone gredient᷑ amplius quia in super nlaa

Expanded text:
riose cum meretricibus dissipavit. Ab unitate siquidem fidei atque operationis riose cum meretricibus dissipavit. Ab unitate siquidem fidei atque operationis de utroque modo intelligere populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi deliciis est positus, quasi quaedam columna felicitatis, sed audiens diaboli vocem a paradisi felicitate ad aerumnam saeculi, et a quiete ad laborem exiit Quo scilicet ruente, nos quoque pariter ruimus, quo exeunte, nos quoque simul exivimus. Unde est Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho . Cujus miseriam intuens auctor humani generis, ad hoc unde exierat effusione sui sanguinis, hominem cum sua progenie reduxit. Quae videlicet introductio non solum in his intelligenda est, qui jam exuti corporibus in specie laetantur in coelis, verum etiam de his qui adhuc commorantes in carne per fidem ambulant, spe gaudentes in terris. Ab hoc gaudio spei non egredientur amplius, quia in superna
Abbreviated transcription (Latin):
illud apłi : templumdĩ scmest : qdestis uos : & beatus petrus loquit᷑ fide libus :
etuos tamquam lcpides uiui suꝑ aedi ficamini indomũ spiritalẽ : colũpneaũt
huius templi non solũ sunt quiꝑ fectiores iuxta qđ paulus dicit Petrus& ia cob
de antiquo hoste triũphantes atq operationis firmitate pollentes : Vnde
& ipsa etđã generaditer ab apło colũna & firmam̃tũ ueritatis appellatur
Diciter godñs ÷ Quiuicerit subaudis tẽptam̃ tadiabolica & concupiscentias
mundanas & delectationes carnis. faciamillum columnã intẽplodĩ mei io
faciam eum fortem in operebono ut nullamtim eat iacturã sed in suprobore
fortitudinis suae .÷. exemplo & doctrina et desiã sustineat : qđ aũ dicitur
& foras non egredietur amplius: aꝑte agnoscit᷑ quiaiã dudũ in p̃cedentibus
humanigeneris membris exierat. In illo scilic& iuniore fratrequirelicta
domopat̃na habiit in regionem longinquã ibiq: substantiã suã uiuendo lixu¬

Expanded text:
uitur fidelibus: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domos spiritales . Columnae autem hujus templi non solum sunt quique perfectiores, juxta quod Paulus dicit: Petrus et Jacode antiquo hoste triumphantes, atque operationis firmitate pollentes. Unde et ipsa Ecclesia generaliter ab Apostolo columna et firmamentum veritatis appellatur. Dicit ergo Dominus: Qui vicerit, subaudis tentamenta diabolica, et concupiscentias mundanas, et delectationes carnis, faciam illum columnam in templo Dei mei, id est faciam eum fortem in opere bono, ut nullam timeat jacturam, sed insuper robore fortitudinis suae, id est exemplo et doctrina Ecclesiam sustineat. Quod autem dicitur: Et foras non egredietur amplius, aperte cognoscitur, quia jamdudum in praecedentibus humani generis membris exierat, in illo scilicet juniori fratre qui, relicta domo paterna, abiit in regionem longinquam, ibique substantiam suam vivendo luxu
Abbreviated transcription (Latin):
qd aliatrans latio hab& intio uiarum suarũ : Si hocuerũ ÷ utiq qđ nefas:
cogitare dspat̃stultus erat ante quã suã sapientiã generar& & certe ipsi
negare nom possunt qđ ipsesitdi sapientia sicut apłs dicit Ideoq illisstultisi¬
mis hominib: &ratione carentib: dicendũ ÷ Sidsstultus erat undeergo tã sapi¬
ent̃ mnac̃ didi & nos que mad medũ ireauit sulle antequam erearet᷑ sine sapien¬
tia fuit ut pote insipiens &ne sces qud facer& : Nergo ipsa sapientia creata
cest apatre sed ante quã cuncta fierenter at cũ patre : Neq ex alia substantia
dspater genuitfiliũ sed ex ipsc̃ ueluti consilium generatur bi mente

Expanded text:
d alia translatio habet, in initio viarum . Si hoc verum est, utique quod nefas est cogitare, Deus Pater stultus erat, antequam sapientiam suam generaret. Certe ipsi negare non possunt quod ipse sit Dei sapientia, sicut Apostolus ait . Ideoque illis stultissimis hominibus et ratione carentibus dicendum est: Si Deus stultus erat, unde ergo tam sapienter omnia condidit? Et nos quemadmodum creavit, si ille antequam crearetur sine sapientia fuit, utpote insipiens et nesciens quid faceret? Non ergo ipsa sapientia creata est a Patre, sed antequam cuncta fierent, erat cum Patre, neque ex alia substantia Deus Pater genuit Filium, sed ex seipso, veluti consilium generatur in mente.
Abbreviated transcription (Latin):
Duatur erg& Quiuicerit faciamillũ colũnã intẽ plodĩme:: Acsidicere t
electorum numerũ quem uic torem eẽ p̃nos comanda torũmecrũ pceptis
adstringes incaelestispatriae aedificio qđ utiq exipsis constatelectisin¬
flexibib amor esolidabo & foras nonegredietur: sinullis ininicisua sicnib:
uel terrorib ab illa caeles tis patria communi felicitate auelletur: qđ
nitatis formam accipiendũ ÷ Inqua &iam non solum patre sedo uia seipso
minores sẽprobatur: FI SCRIBAM SORER ELLUM nom dimer & nom̃ cuu¬
tatisdĩ mei nouehieru salẽ q̃ue descendit decaelo adõmeo : Calam quenenuis ad

Expanded text:
ui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei; acsi diceretur: Electorum numerum quem victorem esse praenosco, mandatorum meorum praeceptis astringens in coelestis patriae aedificio, quod utique ex ipsis constat electis inflexibili amore solidabo. Et foras non egredietur, subaudis, nullis inimici suasionibus vel terroribus ab illa coelestis patriae communi felicitate avelletur. Quod dum humanitatis formam accipiendum est, in qua etiam non solum Patre, sed etiam seipso minor esse probatur. Et scribam super illum nomen Dei mei, et nomen civitatis novae Jerusalem, quae descendit
Abbreviated transcription (Latin):
suam quando ipsicumea una fuerint effectiecđa : Vnde ꝑprophaetã adlȩ¬
rus alemdicitur :ueniant adte cur ui filii eorũ qui humilia uert̃ te:

Expanded text:
suam, quando ipsi cum ea una fuerint effecti Ecclesia. Unde per prophetam ad Jesuam, quando ipsi cum ea una fuerint effecti Ecclesia. Unde per prophetam ad Jerusalem dicitur: Venient ad te curri filii eorum qui humiliaverunt te,
Abbreviated transcription (Latin):
do sicut dicita pls cumplenitudo gentiũ intrauerit tuncom̃is isrł saluus fi&
Modo aut̃ sunt sinagogasatanȩ hocest congregationes diaboli & dicunt se
iudȩ os eẽ hocest confitentes sed mentiuntur quia cotidiex p̃m blasphe¬
mant insuis synagogis : iudȩus namq: int̃pretatur confitens &i deo iude orũ
nominis expressigx p̃i ÷ confessiq: Dicuntitaq: seideos eẽ sed mentiunt᷑.
quia sicut apłs dicit Non qui in manifestȩ iudeds neq: q̃ in carne circũcifio.
sed qui in abs condito iudeus &circumcisio non carnis sed sp̃s ihuius nominis
dignitatem tunc ꝑ diderunt . quando xp̃m negantes dixer̃ : hunc nescimꝰ
unꝰdesit: eccefaciam illos utueniant gressib: fidei & adorent ante pedes
tuos id est uenerentur operatua: & uener ante simitent᷑ : Qui modo
quia non credunt ecłae opera non solum non uenerent᷑ sed &iam despi¬
ciunt : FISCIENT quIA E GΟDILEXITE : Tuncscient qđ xp̃s diligat ecđam

Expanded text:
it: Cum plenitudo gentium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit . Modo autem in Synagoga Satanae, hoc est, congregatione diaboli dicunt se Judaeos esse, hoc est confitentes, sed mentiuntur, quia quotidie Christum blasphemant in Synagogis. Judaeus namque interpretatur confitens, et ideonominis expressio, Christi est confessio. Dicunt itaque Judaeos se esse, sed mentiuntur, quia sicut Apostolus dicit : Non qui in manifesto Judaeus, non quae in carne circumcisio, sed qui in abscondito Judaeus, et circumcisio non carnis sed spiritus. Hujus nominis dignitatem tunc perdiderunt, quando Christum negantes dixerunt: Hunc nescimus unde sit . Ecce faciam illos ut veniant gressibus fidei et adorent ante pedes tuos. Id est, ut venerentur opera tua, et venerantes imitentur, qui modo, quia non credunt, et Ecclesiae opera non solum non venerantur, sed etiam despiciunt. Et scient quia ego dilexi te. Tunc scient quod Christus diligat Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Lali itaq: modo
ds̃ suos electos quib daturus est hereditatẽ¬
quã filuicũ suisiniquis patribyibierit tribulatiomagna quã nulla car¬
nis explica reual& lingua : Vbi & deficiens quis que ñ deficit & moriens
semꝑuiuit ET SCIENTOMS ECCIE SIAE qui aego sũ scrutans renes & cor¬
da: inrenib: delectatio de signat᷑ concupistentiae carnalis qui astuma

Expanded text:
Tali itaque modo Deus suos electos, quibus daturus est haereditatesuis patribus iniquis, ibi erit tribulatio magna, quam nulla carnis explicat lingua, ubi et deficiens quisque non defecit, et moriens semper vivit. Et scient omnes Ecclesiae quia ego sum scrutans cores. In renibus d
Abbreviated transcription (Latin):
gor ꝓsperant᷑ si quidẽ iniqui ad tempus aeterna mortẽ plectendi : affligunt᷑
ad modicũ electi ꝑ ennibus bonis uegetandi Dicitergo quosamo arguo &
castigo ꝑ flagel lascilic& corporis ꝑdamna temporaliã rerũ : ꝑuarias & diuer¬
sasafflctiones corporũ & animarũ ł contraquos despicio inlecto i insecu¬
ritate peccandimanere ꝑmitto. Agit uero hocđ somp̃s more pipatris duos

Expanded text:
go . Prosperantur siquidem ad tempus iniqui aeterna morte plectendi: affliguntur go . Prosperantur siquidem ad tempus iniqui aeterna morte plectendi: affliguntur ad modicum electi, perennibus bonis vegetandi. Dicit ergo, quos amo, arguo et castigo, per flagella scilicet corporis, per damna temporalium rerum, per varias et diversas afflictiones corporum et animarum. Etiam quos despicio in lecto, id est securitate peccandi manere permitto. Agit vero hoc omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quamoriunt᷑ & iusti  sed illam quȩ post mortẽ corporis sequitur animã id ÷
dammationẽ ꝑ petuam Nam & ꝑ lectũ quoie ⁊ abelmitti cõmina : ł ae terna
pena potest intellegi quamiserire ꝓbicrucian di trabent᷑ : & qui mȩchant᷑
cũ ea hocest qui fornicationẽ illius quocũq: modo imitant᷑er̃ intribulatio pe¬
& hocideo quia pȩnitentiã agereneglegunt Deindere pentinus suꝑueniãt interi¬
tus Porrofilii scđm prȩcedentẽ sententiam uelimitatores malorũ intellegunt᷑
uł opera illorũ ꝑuersa. Quȩ tunc dabunt᷑ in mortẽ quando postlȩtitiã tẽpo¬
ralem ꝓhis miseripeccatores ꝑpetuis torm̃tis tradent᷑ crucian didũ ꝑ inpuni¬
tatẽ scelerũ ad mortẽ ꝑ uenerint animarũ Quo contraelecti affliguntur
hicin postmoduletentur quib: ꝑꝓphaetã dicit᷑ : hifraeliã ñ iras cartibi
quia relus m̃ srecessitate : & in hac apo calipsi Ego quos amoarguo & casti¬

Expanded text:
ed illam quae post mortem corporis sequitur animam, id est damnationem perpetuam. Nam et per lectum quo Jezabel mitti comminatur, aeterna poena potest intelligi, qua miseri et reprobi cruciandi tradentur. Et qui moechantur cum ea, hoc est qui fornicationem illius quocunque modo imitantur, erunt in tribulationxstinguetur; et hoc ideo quia poenitentiam agere negligunt, donec eis repentinus superveniat interitus. Porro filii secundum praecedentem sententiam, vel imitatores malorum intelliguntur, vel opera illorum perversa quae tunc dabuntur in mortem, quando post laetitiam temporalem pro his miseri peccatores perpetuis tormentis tradentur cruciandi, dum per impunitatem scelerum ad mortem pervenerint animarum. Quo contra electi affliguntur hic, ut postmodum laetentur. Quibus per Prophetam dicitur: Israel, jam non irascar tibi, quia zelus meus recessit a te ; et in hac Apocalypsi: Ego quos amo, arguo et casti
Abbreviated transcription (Latin):
peccata libere & si netimore peccare : & quimecbant᷑ cũ ea hoc est cũ seipsis
qui a sicut supra dictũ ẽ quod est meretrix hoc s & illi qui cũ ea fornicati
admaximam tribulationẽ gebersae Qua sienĩ quȩdam sunt peccatorũ
supplicia ipsauitioruͥ incrementa : & hoc fi&nisi pȩnitentia egeritab:
operibus suis Dumenĩpeccatores quidã deꝑpetratis criminib: noluñ agere
pȩnitentiam fit ut ad ali a rua ñ crimina&ia grauiora Vnde paulus de-
quibidã dm̃cognoscentib & ñ glorificantibi : dicit Propt̃ quodtradidit il

Expanded text:
peccata, libere et sine timore peccare, et qui moechantur cum ea, id est cum seipsis, quia supradictum est quod est meretrix. Hoc sunt illi qui cum ea fornicantur, enturi sunt ad maximam tribulationem gehennae. Quasi enim quaedam sunt peccatorum supplicia, ipsa vitiorum incrementa, et hoc fiet nisi poenitentiam egerint ab operibus suis. Dum enim peccatores quidam de perpetratis criminibus nolunt agere poenitentiam, fit ut ad alia ruant etiam crimina graviora. Unde Paulus de quibusdam Deum cognoscentibus et non glorificantibus dicit: Prop
Abbreviated transcription (Latin):
niet᷑ : Vnde Puercentũ annorũ morie tͥ: & peccator cenũ annorũ male¬
dictuserit : Sed quȩ rendũ nobis ẽ cũ in praecȩdenti uersiculoneglegenti
p̃dicatori atq: ab ex ortatione torpentidictũ sithabeo aduersũste quod
ꝑmatis muli erẽiet abel qͣ sedicit ꝓpheten docere & seducere seruos meos
curnon subiungit᷑ deditibi & illi aut certe subuno dediuobi stẽpusut poe¬
nitenti ã ageretis : Ad quod dicendũ quia in angelo om ne corpus ecđȩ cõ¬
p̃hendit᷑: & quando ipse increpat᷑ ad eos increpatioꝑtin& qui reis: ideoq:
aspece p̃dicatorũ qui superius suera nrep̃hensi redit sermo adgene¬
ralitatẽ populi & In eo partẽ speciei reꝓbã quasi ex occultom pȩnitentẽ
redarguit quã supra aꝑte increpauerat : Hoc aũt idcirto nepar sspe
ta : in ꝑ uersisitaq: doctorib unusidẽq: angelus & preatiuacit᷑ nitatis¬

Expanded text:
nde est: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Sed quaerendum nobis est, cum in praecedenti versiculo negligenti praedicatori atque ab exhortatione torpenti dictum sit: Habeo adversus te quod permittis mulierem Jezabel, quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, cur non subjungitur, dedi tibi et illi, aut certe sub uno, dedi vobis ut poenitentiam ageretis? Ad quod dicendum est quia in angelo omne corpus Ecclesiae comprehenditur, et quando ipse increpatur, ad eos increpatio pertinet, qui rei sunt. Ideoque a specie praedicatorum qui superius fuerant reprehensi, redit sermo ad generalitatem populi, et in eo partem speciei reprobam, quasi ex occulto impoenitentem redarguit, quam supra aperte increpaverat. Hoc autem idcirco ne pars specta. In perversis itaque doctoribus unus idemque angelus, et pro reatu tacit
Abbreviated transcription (Latin):
tap̃terita homine s ad maiora ruunt facinora: Dũq: si netimore audact̃pec¬
cant qua s̃ inlecto ÷ in peccandi securitate quie scun : in qua se curita tequi¬

Expanded text:
ta praeterita homines ad majora ruunt facinora, dumque sine timore audacter pecta praeterita homines ad majora ruunt facinora, dumque sine timore audacter peccant, quasi in lecto, id est, in peccandi securitate quiescunt. In qua securitate D
Abbreviated transcription (Latin):
ab exortatione prȩdicatorũ in notes citsilentiũ : Ineo uero quod
subiungit & dedi illi tempus ut poenitentiã ager& & ñ uult pȩ¬
niteria fornicatione sua. aspecie adgenus transienst & speciem
& genus simul asubuino conp̃hendit : ECCEΡONΟEΑΜ IN LeCtũ
& qui mechant᷑ cũ ea intribulatione maximaer̃ nisi paenitentiã
egerint ab operib: eius & filios eius interficiã in mortẽ : Quod ẽ iet abel
hoc sum quimebant᷑ cũ ea hocetiã filueius exfornicatione ꝓcreati id:
unũ corpus satinȩ Sed quia reꝓbi reꝓbis succedunt diuidit᷑ genus inspe¬
cies ut ostendat᷑ quibi succes pibi totũ corpusdiaboliꝓfici aquib: increm̃tis¬
eius subolesco alescat Perlectũ quoie⁊ ab el cũ suis omnib ponit᷑ intellegit᷑
ñ ut qui e scat sed ut febre languescat ut frene sim sustineat : quatinus eałã
dicat uelagat quȩ alriaudire erubescant. Sȩpeenĩ iusto đi uidicio ꝓpt̃ pecca¬

Expanded text:
ab exhortatione praedicatorum innotescit silentium. In eo vero quod subjungit: et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua, a specie ad genus transiens, et speciem et genus simul sub uno comprehendit. Ecce pono eam in lecto, et qui maechantur cum eo in tribulatione maxima erunt, nisi poenitentiam egerint ab opehoc sunt qui moechantur cum ea, hoc etiam filii ejus ex fornicatione procreati, id est unum corpus Satanae. Sed quia reprobi reprobis succedunt, dividitur genus in species, ut ostendatur quibus successibus totum corpus diaboli proficiat, quibus incrementis coalescat. Perfectum autem quo Jezabel cum suis omnibus ponitur, intelligitur non ut quiescat, sed ut febre languescat, ut phrenesim sustineat, quatenus ea jam dicat, vel agat, quae alii audire erubescant. Saepe enim justo Dei judicio propter pecca
Abbreviated transcription (Latin):
dehis intellegi quis inecaritate uirtutes reliquas habe resei acta tt : Notandũ ue¬
singulis superioris intellegentiae congruitsensib: Et illis enĩ potestaptari
qui reli quis uirtutib: uigens sed uno facinore tabescuns & illis quiuitã ab
omni crimine custodiuñs sed gloriã dehumanã requir̃ : Sed& illis qui sine ma

Expanded text:
his intelligi, qui sine charitate virtutes reliquas habere se jactant. Notandum vehis intelligi, qui sine charitate virtutes reliquas habere se jactant. Notandum vengulis superioris intelligentiae congruit sensibus: et illis enim potest aptari, qui reliquis virtutibus vigent, sed uno facinore tabescunt, et illis qui vitam ab omni crimine custodiunt, sed gloriam humanam inde requirunt. Sed et illis qui sine mat
Abbreviated transcription (Latin):
in oftensione: ꝑ hoc ergo quod exterius p̃cedit in publicũ uiuia pud homines
arbitrant᷑ Ideoq: nom̃ babent qđ uiuaNT ꝑhoc aut̃ qđ lat& interius apud dm̃
mortuideputant᷑ : undepia admonitio subinferc quadicit᷑ : estouigilanfox
c̃firmacȩteraq: moritura eraN: Ac si diceret᷑ : Siuis ui uere cauene laudẽ¬
in euangelio dicit᷑. Atenditene iuftitiã ur̃a faciatis corã hominib: : NENI
INVE nio o peratua plena corã dõmeo : Illius opera plenañs̃ corãdo qui uir¬
tutes adño sibi data suitiis cõmaculat : uł qui debonisqͣ operat᷑ exteriur
humanã glori ã q̃ritꝑelationẽ m̃tis : hinc ineuangeliodicit᷑ : Sioculus
tuus fuerii simplex totũ corpustuũ lucidũ erit : Si aut̃ nequã fuerit &iã cor¬
pustuũ tene bro sũerit : Cuncta aut̃ haec q̃ subpͣliciintellectu discus simpossũq̃

Expanded text:
in ostensione. Per hoc ergo quod exterius procedit in publicum, vivi apud homines in ostensione. Per hoc ergo quod exterius procedit in publicum, vivi apud homines arbitrantur. Ideoque nomen habent quod vivant. Per hoc autem quod latet interius, apud Deum mortui deputantur. Unde pia admonitio subinfertur, qua dicitur: Esto vigilans et confirma caetera quae moritura erant, acsi diceretur: Si vis vivere, cavein Evangelio dicitur. Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus . Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. Illius opera plena non sunt coram Deo, qui virtutes sibi a Domino datas vitiis commaculat, vel qui de bonis quae operatur exterius hufuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit . Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Cuncta autem haec quae sub duplici intellectu discussimus, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
nã benigna exortatio dirigit᷑ qua dr̃ : Estouigilans & c̃firmacetera q̃ mo¬
rituraerant: Acsi dicere t᷑ Siuis ut in illis qͣbeneges sistiuiuas ab hisq̃male¬
nuiues: Hincpsalmista admone dicens Declina amalo & facbonũ Na&
in hoc qđ dicit᷑ c̃ firmaceteraqͦ: morituraeratT ostendit quia sia peccati somnoꝑ
pȩnitentiae lam̃tũ ꝑfectẽ qui seuigilat nec illa qͣ &iã mortuus beneges sit
postui ues opera amittecatqi in eo illa uiui ficat quo ipsea peccati somnoeui¬
gilat : Sienĩ dicit᷑ esto uigi lans & c̃firmacaeteraq: morituraeran tãquã di¬
ceret᷑ : Siex ea parte quamortuus esreuiui scis & cȩtera q̃ adhuc inteuigens
nemoriatit᷑ c̃firmas : Pos sadbaec alit̃ intellegi : Suñ enĩ multi qui uitã abomni
criminecus todiu nuirtutib: &iã seruiuN sed tam̃ bumanã laudẽ requir̃ : Ideo¬
q: qui a intentio recta ñ p̃cedit in cogitatione prauum ẽ omneopus qđ sequit᷑

Expanded text:
nam benigna haec exhortatio dirigitur. VERS. 2.-- Esto vigilans, et confirma caetera, quae moritura erant. Ac si diceret: Ideo igitur, vives. Hinc Psalmista admonet dicens: Declina a malo et fac bonum . Nam et in hoc quod dicitur, confirma caetera quae moritura erant, ostenditur quia si a peccati somno per poenitentiae lamentum perfecte quis evigilat, nec illa quae etiam mortuus bene gessit, post vivens opera amittit, atque ideo illa vivificat, quod ipse a peccati somno evigilat. Sic enim dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, tanquam diceretur: Si ex eaab omni crimine custodiunt, virtutibus etiam serviunt, sed tamen humanam laudem requirunt. Ideoque quia intentio recta non praecedit in cogitatione, pravum est omne opus quod sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
iungit esto uigilans & c̃firma cȩteraq: moritura era Ñ : ex parte bunc
iã mortuũ exparte uero adhucuiuum essedemonstrat .i. ex partecri¬
minib: mortuũ ex parte uero operib boni suiuum eẽ ostendit : Dica tergo
Nom̃ habes quođuiuas sed mortuuses Ac si diceret᷑ Ideo teui uere putas qui a
an quib: dãboris operib exerciti ũ babes sed ad tendequia ui uereñ uales
siuiti a p̃ua luerint uirtu tibi quibiuiuereui debaris Suñ eñi ñ nulliqui
elȩ mosinisinsistut ꝓauperũ curãger̃ sed ipsi arapinamanus cohercent :¬

Expanded text:
ma caetera quae moritura erant. Ex parte hunc jam mortuum, ex parte vero adhuc vivum esse demonstrat, id est, ex parte criminibus mortuum, ex parte autem vivum bonis operibus ostendit. Dicatur ergo: Nomen habes quod vivas, sed mortuus es. Acsi diceretur: Ideo te vivere putas, quia in quibusdam bonis operibus exercitium habes. Sed attende, quia visi vitia praevaluerunt virtutibus quibus vivere videbaris. Sunt enim nonnulli qui eleemosynis insistunt, pauperum curam gerunt, sed ipsi a rapina manus non ret
Abbreviated transcription (Latin):
docti fuerint. fulgebuñ sicit stellae firmam̃ti Xp̃s itaq: uiuus appa¬
rens postmortẽ matutina nobis stella factusẽ qui a dũ in sem& ipso
exemplũ nobis resurectionis p̃buit quaelux sequere t᷑ in dicauit¬
audiens uocẽ filiidĩ & configuratũ corporilaritatis suae corpes humili¬
tatisnrẽ reformabit: Aortalitatis & enĩ tenebris resurrectione in ful¬
gentedepressis quasi quidã luciferapparebit qui ꝑfectũ ȩ t̃nitatis diem de
pretat᷑ pricipipul critudinis apta subauditeratq: ornata Et hic quoq dicen¬
dũ quia sicut superius exabundanti disseruim qđ uni ec đae dicit᷑ utiq:om

Expanded text:
docti fuerint fulgebunt sicut stellae firmamenti . Christus itaque appadocti fuerint fulgebunt sicut stellae firmamenti . Christus itaque apparens vivus post mortem matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequeretur indicavitaudient vocem Filii Dei, et configuratum corpori claritatis suae, corpus humilitatis nostrae reformabit . Mortalitatis etenim tenebris resurrectione fulgente depressis, quasi quidam lucifer apparebit, quae perfectum aeternitatis diemde pretatur principi pulchritudinis, apta subaudis atque ornata. Et hic quoque dicendum, quia sicut superius ex abundanti disseruimus, quod uni ecclesiae dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi figulo bumani generis dicit᷑ : Verte impios & ñer ÷ poste uersi
los & ñ ȩdificabis eos: ETDABOILI ST̃ELIAMATVTINAM QuiIHa¬
b&r aurẽ audiat quid s p̃s̃ dicatecclȩsiis : Stellã matutinã quantũ
ad litterã appellat luciferũ quioriens suo ortũ uicinũ solis demons¬
trat aduentũ: Spiritalit̃ uero stel lamatutin ax p̃s intellegit᷑ : Qui sur
gens a mortustenebras huius sđi fugauit : & iucesi dei totũ repleuit
mundũ & fulgore suiluminis ł luminauit tenebras nr̃e mortalita¬
tis : De hacstella petrus fidelib dicit : Donec diesillucescat & lucifer
oriat᷑ cordibi uris : Nã inscriptura sacra cũ singularinumero stella
matuti na ponit᷑ ꝑ hanc homox p̃siħsfigurat᷑ : Cũ uero pluralit̃ astra
matutina int̃serunt᷑ angelicã creaturam designañ undeẽ : cũ me lau¬
darent simula sera matutina : Sed & cũ simplicit ac sine ad ditam̃¬
to stel laeponunt᷑ doctores ecđe ñ nun quã ex primunt : Vnde ẽqui

Expanded text:
ipsi figulo humani generis dicitur: Verte impios et non erunt , id estlos, et non aedificabis eos . Et dabo illi stellam matutinam. Qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Stellam matutinam quantum ad litteram, appellat luciferum, qui oriens suo ortu vicinum solis demonstrat agens a mortuis tenebras hujus saeculi fugavit, et luce fidei totum replevit mundum, et fulgore sui luminis illuminavit tenebras nostrae mortalitatis. De hac stella Petrus fidelibus dicit: Donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Nam in Scriptura sacra cum singulari numero stella matutina ponitur, per hanc homo Christus figuratur. Cum vero pluraliter astra matutina interseruntur, angelicae creaturae designantur. Unde est: Cum me laudarent simul astra matutina . Sed et cum simpliciter ac sine additamento stellae ponuntur, doctores Ecclesiae nonnunquam exprimuntur; unde est: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
soruat operando qđ credit : Vigilat quia se corporisneglegentias¬
re pellit : Vigilat q̃ui & bonadesiderabiliter ꝓuid& & mala solertercauer:
lligilatqui ex hisq̃ gerit ñ bumanã laudẽ sed dĩglori ã requirit : Siergo
nongilaueris ut solo conditoris amorecuncta ꝑagas si neglentia rũtor¬
porusate m̃ excusseris at q: aduentũ suꝑniiu dicis prestolaristudueris:
ueniã adte tã quã fur subito & insperate : unde soquit᷑ : & nescies
quando ueniam : Sicutenĩ furin ꝓuisus aduenion sdormiente siugulat & bona
illom̃ dep̃dat᷑ siccaelestis iudex uel cotidiespecialit quib:dã reprobis insperał occur¬
riteosq a selicitate p̃sentis scłi inpenitentes anĩ aduersionis sententia ꝑimit:
Vł generalit̃ in dieiu dicii hoc facturus estquandor epente uenien sadiuciũ om̃s
euuan gelio ipseloquit᷑ dicens : Siscir& pat̃ familias quabora furuentu¬

Expanded text:
servat operando quod credit. Vigilat, qui a se corporis eservat operando quod credit. Vigilat, qui a se corporis erepellit. Vigilat qui et bona desiderabiliter providet, et mala solerter cavet. Vigilat qui ex iis quae gerit non humanam laudem, sed Dei gloriam requirit. Si ergo non vigilaveris, ut solo conditoris amore cuncta peragas, si negligentiarum torpores a te non excusseris, atque adventum superni judicis praestolari non studueris, veniam ad te tanquam fur, id est subito et insperato. Unde sSicut enim fur improviso adveniens, dormientes jugulat, et bona illorum depraedatur: sic coelestis judex vel quotidie specialiter quibusdam reprobis insperatus occurrit, eosque a felicitate praesentis saeculi impoenitentes animadversionis sententia perimit: vel generaliter in die judicii hoc facturus est, quando repente veniens ad judicium, omnes  quod in Evangelio ipse loquitur, dicens: Si sciret paterfamilias qua hora fur ventu
Abbreviated transcription (Latin):
cuns : Dicat᷑ ergoin m̃ te babe qualit̃ acceperis ascis pͣdicaterib: & qualit̃ audieris
qui asiquistotam legẽ seruauerit offenderit aut̃ inuno factus est omniũ
reus : Vel in mente habe ut praua intentio ñ p̃ced at uirtutũ opera scilic&
utgloriã requiras humanã suis ut ad mercedẽ retributionis ipsao peraꝑue¬
man : Vd in m̃te habe qualit̃ acceperis & audierisquia si omnib: uirtu¬
tib: habundaueris caritatẽ aut̃ ñ habueri fmibiles : Vnde est illud a płi:
Si linguis bominũ loquar & angelorũ caritatẽ aũt ñ habeã factus sũ
ueluta es sonans autũbalũ tinniens : Et serua qualit̃ accepisti & audisti a sc̃ĩs
p̃dicatorib & penitentiã age ut & eaq̃ mala sensi stilacrimarũ gemiti¬
bi deluas& q̃ a p̃dicatorib: accepisti operũ executioneadimpleas Si
ERCONONVGILAVERISueniã ad tẽquã fur & nesciesquando ueniã .V.¬
gilat qui adaspectũ diuini lumini soculo sm̃tis a ꝑtosten& : uigilat qui

Expanded text:
cant. Dicatur ergo: In mente habe qualiter acceperis a sanctis praedicatoribus, et qualiter audieris, quia si quis totam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus ; vel in mente habe, ut prava intentio non praecedat virtutum opera, scilicet ut gloriam requiras humanam, si vis ut ad mercedem retributionis ipsa opera perveniant, vel in mente habe qualiter acceperis et audieris, quia si omnibus virtutibus abundaveris, charitatem autem non habueris, nihil es. Unde est illud Apostoli: Si linguis homniens . Et serva. Qualiter accepisti, et audisti a sanctis praedicatoribus. Et poenitentiam age. Ut et ea quae male sensisti, lacrymarum gemitibus diluas, et quae a praedicatoribus accepisti, operum exsecutione adimpleas. Si ergo non vigilaveris, veniam ad te tanquam fur, et nescies quando veniam. Viim, qui ad aspectum veri luminis oculos apertos tenet. Vigilat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
terito p̃senti & futuro : Qui eras scilic& ĩustus es & eris : Quae iustitia in
hoc manifestatur. quod subdit᷑: Qui haec inquid iudicasti quia sangui¬
nem scõrum & ꝓphetarum effuderunt. & sanguinem de distieis bibere :
iustũ est enim apudte ut quia sanguinẽ scõrumtu orum effuderunt
ipsi sanguinembibant. hoc ẽ uindictam effusis anguinis sustinȩant.¬
& intui cogniti onem minime perueni ant hi qui bonasi bi adnunti¬
antes nonsolũ non audiert̃ uerã etiam crudeliter ꝑemerunt: Quod
in tellegendũ est tã de iude is quã de gentibus: iude i enĩ fudert̃ sanguinẽ
scõ rum ꝓphetarum. sicut interfecert̃ hie rechiel: diai am secuert.
ieremiã lapidauerunt: unde & stephanus eis incontione quã cum
illis habuit in properat illis dicens: quem prophetarum non sunt

Expanded text:
terito, praesenti et futuro. Qui eras sanctus, justus es et eris. Quae justitia in hoc manifestatur, cum subditur: qui haec, inquit judicasti quia sanguinem sanctorum et prophetarum effuderunt et sanguinem eis dedisti bibere. Justum enim est apud te, ut quia sanguinem sanctorum tuorum effuderunt, ipsi sanguinem bibant. Hoc est vindictam effusi sanguinis sustineant, et in tui cognitionem minime perveniant hi qui, bona sibi annuntiantes, non solum non audierunt, verum etiam crudeliter peremerunt. Quod intelligendum est tam de Judaeis quam de gentibus. Judaei enim fuderunt sanguinem sanctorum prophetarum, sicut interfecerunt Ezechielem, et Isaiam secuerunt, Jeremiam lapidaverunt. Unde et Stephanus eis in contentione, quam cum illis habuit improperat, dicens: Quem prophetarum non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italiter intellegunt : Tale & illud comnes declinauerint:
si imul in utiles facti sunt non ẽ qui faciat bonum non tusque ad¬
unum : Nam & in hocmare ÷ insacra scriptura continecur uita
pisciumꝰ cl trium qui capiti sunt rete apłorum : hoc ẽ enim
pisces rete a postolorum capi. quod ÷ in electorum parte aquas
in sanguinem minime conuerti : omnis enimanima mor¬
tua in mari ꝓhis tatitum accipienda ÷: qui in lege nichil aliud
nisi litteram adtendunt sicut iudaei: Qui maxime ex eo tem¬
pore sunt mortui : quo coeperunt ui uere fideles ꝑsensus sp̃itales:
Et tertius effudit phialam suam superflumina & fontes
a quarum & facta suint sanguis: Quod est primus angłs¬

Expanded text:
spiritualiter intelligunt. Tale est et illud, Omnes declinaverunt, spiritualiter intelligunt. Tale est et illud, Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque adunum . Nam et in hoc mari, id est in sacra Scriptura, continetur vita piscium centum quinquaginta trium qui capti sunt reti apostolorum. Hoc est enim pisces reti apostolorum capi, quod est, in electorum parte aquas in sanguinem minime converti. Omnis ergo anima mortua in mari, pro his tantum accipienda est, qui in lege nihil aliud nisi litteram attendunt, sicut Judaei, qui maxime ex eo tempore non sunt mortui, quo coeperunt vivere fideles per sensus spirituales. Et tertius effudit phialam suam super flumina et super fontes aquarum, et factus est sanguis. Quod est primus ang
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris testamenti aquaẽ. Conuersa deinceps inuinum xp̃imuptias:
Data ÷ itaq: iudaeis scriptura .i. dulcis aqua qua sal uaripossent
credentes in xp̃m sibi ꝓmissum sed illiuerterunt eandem
scripturam in a maritu dinem in fidelitatis. negantes xp̃m&
morti tradentes & in sanguinem hoc ÷ in carnalem intellectum :
tui hominis quia ueraciter in sui ꝑniciem ipsi uerterunt legem
dum eam sem ꝑcarnaliter uoluerunt intellegere & nũquam
ad spirita lem sensum transire : Sed haclabe illi periculo sius peri
reꝓbantur : Qui insui condempnationem ante faciem pilatix p̃m
negantes dixisse referuntur : Sangus huius suꝑnos & suꝑfilios
nr̃os : Et omnis anima mortua : in mari : hic a toto pars intelle¬
gitur : Ne que enimomnes sub carnali sensu legis moriuntur.
quimino multidõ gratias. ea q̃ illis infigura contingebant

Expanded text:
Veteris Testamenti aqua est, conversa deinceps in vivum per Christi nuptias. Veteris Testamenti aqua est, conversa deinceps in vivum per Christi nuptias. Data est quippe Judaeis Scriptura dulcis aqua, qua salvari possent credentes in Christum sibi promissum, sed illi verterunt eamdem Scripturam in amaritudinem infidelitatis, negantes Christum, et morti tradentes, et in sanguinem, hoc est, in carnalem intellectum vetui hominis, quia veraciter in sui perniciem ipsi verterunt legem, dum eam semper carnaliter voluerunt intelligere, et nunquam ad spiritualem sensum transire. Sed hac labe illi periculosius perire probantur, qui in sui damnationem ante faciem Pilati Christum negantes, dixisse referuntur: Sanguis hujus super nos et super filios nostros . Et omnis anima vivens mortua est in mari. Hic a toto pars intelligitur. Neque enim omnes sub carnali sensu legis moriuntur, quia nunc multi Dei gratia ea quae illis in figura contingebant,