comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrodurit me rea incellã uinariã. ordinauit in me karitatẽ. Ut qͥdẽ
ꝓpositi capłi uidet᷑ sonare littera. habito ꝓuotis dulci admodũ familrariq
colloqͥo cũ dilecto. illo abeunte sponsa regredit᷑ ad adolescentulas. aspectu
ita ipsiꝰ. asfatuq refecta. atq accensa qͣtinꝰ ebrie simił appareret. & qͣsi
illis stupentib nouitatẽ ⁊q̃rentib xausã. respondit. mirũ minime eẽ
si umo estue̾rat. que incellã umarrã introiss. & scd̃m litterã ita. Sed̾m¬
spm qͦ ñ negat ebrrã. s amore ñ umo. nͥ ꝗͦ amor uinũ ẽ. Introduarit me
rer incellã uinariã. Q nͣdo presens ẽ sponsꝰ. ⁊ sponsa ad ipsũ sermonẽ di¬
rigit. tc̃ sponsus dr̃ aut dilectꝰ aut ꝗ̃ diligit ar̃a mea inqͥt. Loqͣns uero
de ipso. a dolescentuliꝰ regẽ nonutat. Ut qͥd ħ. ꝓptea credo qͥa ⁊ sponse
a manti atq dilecte ꝯueniat. familiariꝰ ꝗͦ ad se ẽ amoris nominib.y ad

Expanded text:
ntroduxit me rex in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem . Ut quidem propositi capituli videtur sonare littera, habito pro votis dulci admodum familiarique colloquio cum dilecto, illo abeunte sponsa regreditur ad adolescentulas, aspectu ita ipsius affatuque refecta atque accensa, quatenus ebriae similis appareret. Et quasi illis stupentibus novitatem, et quaerentibus causam, respondit mirum minime esse, si vino aestuaret, quae in cellam vinariam introisset. Et secundum litteram ita. Seo, nisi quod amor vinum est. Introduxit me rex in cellam vinariam. Quando praesens est sponsus, et sponsa ad ipsum sermonem dirigit; tunc sponsus dicitur aut dilectus, aut, quem diligit anima mea, inquit; loquens vero de ipso adolescentulis, regem nominat. Utquid hoc? Propterea credo, quia et sponsae amanti atque dilectae conveniat uti familiarius, quod ad se est, amoris nominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
catͥx queadmodũ phariseus exprobrabat. nesciens iusticiã. seu scĩ
purabit dñs peccatũ. An oblitꝰ erat quomͦ uel suam ip̃iꝰ uel alt̾ius
corporalem tangenelo leprã fugarat. ñ contraxerat : Si tactus apec¬
cat̾ce iustus. iusticiã imꝑtit. ñ ꝑdit: non sorde pecẽi qua illam niun-¬
dat. se inquinat. Cucurrit ⁊ publicanꝰ: qui cũ ꝓpiciationẽ pecc̃is
sius huiilit̾ imploraret: Descendit iustificatꝰ teste ip̃a iusticia:
Cucurrit petrus qui lapsus fleuit amare. quatinꝰ culpã dilueret.
recuꝑaret iusticiam. Cucurrit dd: qui reatũ agnoscens ⁊ confi

Expanded text:
ccputabit Dominus peccatum. An oblitus erat quomodo vel suam ipsius, vel alterius corporalem tangendo lepram fugarat, non contraxerat? Sic tactus a peccatrice justus justitiam impertit, non perdit; nec sorde peccati, qua illam mundat, sed inquinat. Cucurrit et Publicanus, qui cum propitiationem peccatis suis humiliter imploraret, descendit justificatus, teste ipsa Justitia . Cucurrit Petrus, qui lapsus flevit amare , quatenus culpam dilueret, recuperaret justitiam. Cucurrit David, qui reatum agnoscens et confi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ me. saluuꝰ non sũ. Pro his om̃ib currimꝰ pꝰte. Ditte nos. qr
clamamiꝰ pꝰte. Nec currimꝰ equalit̾ om̃s iuodore om̃iũ unguentoꝵ
s uideas alios uehem̃tius studus flaglare sapĩe: alios magis ad
penitentiam spe indulgentie animari: alios ampliꝰ ad uirtutũ
exccrciciũ. uite ⁊ conuersationis eiꝰ ꝓuocari exemplo. alios ad pi¬
etatẽ passionis memoria plus accendi. Putamꝰ uos de singulis
posse reꝑire exempla: Currebant modore sapientie qui nuissi fu¬
erant aphariseis: cum reuersi dicẽnt. nunquã homo sic locutꝰ
est: utiq ad mirantes doctrinã. ⁊ confitentes sapientiã. Currebat
in hoc ip̃o odore sẽs nichoderus. qui ueruens ad ihm̃ uocte. in
splendore multo sapĩe. Demultis quippe iustructꝰ. edoctꝰ q recessit. Ue¬
rũ modore usticie cucurrit maria maglalen .&. cui dimissa sunt
pecc̃a multa: qm̃ dilexit multũ. Iusta ꝓfecto ⁊ scã. ⁊ nõ iam pec¬

Expanded text:
urrimus post te: dimitte nos, quia clamamus post te. 9. Nec currimus aequaliter omnes in odore omnium unguentorum: sed videas alios vehementius studiis flagrare sapientiae, alios magis ad poenitentiam spe indulgentiae animari, alios amplius ad virtutum exercitium vitae et conversationis ejus provocari exemplo, alios ad pietatem passionis memoria plus accendi. Putamus nos de singulis posse reperire exempla? Currebant in odore sapientiae, qui missi fuerant a Pharisaeis, cum reversi dicerent: Nunquam homo locutus est ; utique admirantes doctrinam, et confitentes sapientiam. Currebat in hoc ipso odore sanctus Nicodemus, qui venit ad Jesum nocte , in splendore multo sapientiae: de multis quippe instructus edoctusque recessit. Verum in odore justitiae cucurrit Maria Magdalena, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dilexit multum . Justa profecto et sancta, et non jam pec
Abbreviated transcription (Latin):
xitur etiam in caluarie locũ. uͥ uerꝰ helyscꝰ. ab insensatis ł le¬
pueris irrisus. uisum suis insinuauit et̾nũ. de quib ait.
Eece ego ⁊ pueri mei. quos mͥ dedit dñs. Boni pueri. quos ꝑ contra¬
bium illorũ malignantiũ. ad laudem exeitat psalmista dicens. Lau¬
ꝑficeret᷑ laus q̃ ex ore d̾fecat inruidorũ. eoꝵ utiq de quib q̃uit᷑ ita
filios enutͥui et exaltaiii. ip̃i aũ sp̃uerũt me. ascendititaq erucem
caluus nr̃. mũdo ꝓmũdo expõĩtꝰ.⁊ reuelata facie. ac diseo oꝑta frõte.
Pur gationẽ pecc̃oꝵ faciens ꝓbrose ⁊ austere mortis. tã nõ erubuit
ignominiã. quã nec penã ex horruit. ut nos obꝓbrio sempit̃no eri¬
ꝑet. restituerer̃ glẽ. Nec mirũ. Qd enĩ ertibesc̾et qͥ ita lauit noᷤ a pcc̃is
non quidem ut aqua diluen. ⁊ retinens sordes. s ueluti solis radius
de siceãs. ⁊ petinẽs puritatẽ  Est qͥppe di sapientia u̾q attĩgẽs pro

Expanded text:
xitur etiam in Calvariae locum, ubi verus Elisaeus ab insensatis pueris irrisus, risum suis insinuavit aeternum, de quibus ait: Ecce ego, et pueri mei, quos mihi dedit Dominus . Boni pueri, quos per contrarium illorum malignantium ad laudem excitat Psalmista, dicens, Lauperficeretur laus, quae ex ore defecerat invidorum, eorum utique, de quibus queritur ita: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo expositus: et revelata facie ac discooperta fronte purgationem peccatorum faciens, probrosae et austerae mortis tam non erubuit ignominiam, quam nec poenam exhorruit, ut nos opprobrio sempiterno eriperet, restitueret gloriae. Nec mirum. Quid enim erubesceret, qui ita lavit nos a peccatis, non quidem ut aqua diluens et retinens sordes, sed veluti solis radius desiccans et retinens puritatem? Est quippe Dei sapientia ubique attingens pro
Abbreviated transcription (Latin):
plangendi racio. ñ tñ nulla. Plango pͥmũ suꝑ mea ipsiꝰ plaga. atq huiꝰ
iactura domus. Plango de inde suꝑ pauꝑm necessitatib quoꝵ .s. pat̾¬

Expanded text:
plangendi ratio, non tamen nulla. Plango primum super mea ipsius plaga, atque hujus plangendi ratio, non tamen nulla. Plango primum super mea ipsius plaga, atque hujus jactura domus; plango deinde super pauperum necessitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
iimanꝰ tuas cõmendo sp̃m meũ. &i repetens euncdẽ sermonẽ ac freqͣn¬
qua ingeminans pat̾ pat̾. conuersus adme exhilarata qͥdẽ facie:
quanta inꝗt dignatio dĩ patrẽ hominũ esse. quanta hominũ gła dei
filios. di esse. & heredes. Nam si filu. o heredes.: Sic cantabat quẽ nos
uigem: inqͥ ae meũ fateor luctũ pene incantũ conuertit. dũ inten
tus gle eꝰ sp̃e fere miserie obliuscor. s reuocat me ad me pungens
dolor. facileq a sereno illo intuitu tanquã aleui excitat somno: ꝑstrin¬
si oportunitas daret᷑. mͦ dic̾e̾t nobis. Nolite flere suꝑ me. s suꝑ uos ipsos
flete. Planx̃ m̾ito dauid suꝑ parricida filio. cui ꝑpetuosei ⁊ obstrue¬
tũ exitũ de uentre mortis: mole cͥminis. Merico suꝑ saul & suꝑ ionathã.¬
qͥb eqͦ absortis semebemersio iã nonsꝑat᷑. Et qͥdẽ resurgẽt. sñ ad ui¬

Expanded text:
in manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem, ac frequenin manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem, ac frequenter ingeminans: Pater, Pater, conversus ad me, exhilarata quidem facie: « Quanta, » inquit, « dignatio Dei, patrem hominum esse! quanta hominum gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctum pene in cantum convertit, dum intentus gloriae ejus, propriae fere miseriae obliviscor. 12. Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstrinsi opportunitas daretur, modo diceret nobis: Nolite flere super me, sed super vos ipsos flete. Planxit merito David super parricida filio , cui perpetuo sciret obstructum exitum de ventre mortis mole criminis. Merito super Saul et super Jonathaque 1359 absorptis semel, emersio jam non speratur. Et quidem resurgent, sed non ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
est mors uictoria tuaꝰ Ubi ẽ mors stimulus tuus: Iã ñ stimulus. s iu¬
bilus. Iam cantando morit᷑ homo. & moriendo cantat. Usurparis ad
leticiã mat̾ meroris. usurparis ad glłam. gle inimica. usurparis ad in¬
tooitũ regni. porta inferi. &. fouea ꝑlicionis. adinuentionẽ salutis.
e nt ab homuine peceatore. iuste nimirũ quia tu iniqͦ in hominẽ in no¬
centẽ. & iustũ potestate temeraria usurpasti. Mortua es omors: & ꝑ¬
forata haino quẽ incauta glutisti. euiꝰ uox ẽ in ppha. omors. ero mors
tua. morsus tuus ero inferne. illo inquã hamo ꝑforata tnseuntib
pomeniũ tui fidelib latũ. letũq exitũ pandis ad uitã. Girardꝰ te non¬
ñ an securꝰ s & letabundus. & laudans. Cũ gͦ suꝑuenissẽ & extrema
psaluu me audiente clara uoce cõplesset: suspiciens incelũ ait. Pat̃

Expanded text:
est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Jam non stimulus, sed juest, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Jam non stimulus, sed jubilus. Jam cantando moritur homo, et moriendo cantat. Usurparis ad laetitiam, mater moeroris; usurparis ad gloriam, gloriae inimica; usurparis ad introitum regni, porta inferi; et fovea perditionis, ad inventionem salutis: idque ab homine peccatore. Juste nimirum, quia tu inique in hominem innocentem et justum potestatem temeraria usurpasti. Mortua es, o mors, et perforata hamo quem incauta glutiisti, cujus illa vox est in propheta: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Illo, inquam, hamo perforata, transeuntibus per medium tui fidelibus latum laetumque exitum pandis ad vitam. Girardnon modo securus, sed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervenissem, et extrema jam psalmi, me audiente, clara voce complesset, suspiciens in coelum, ait: Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit mutuus amor. insibi p̾sentib. horror indicat separationis. & do¬
ablatus. Et ideo fortassis dolendũ mͥ potiꝰ suꝑ me: qͥbibo calicẽ amaritu¬
dinis. Et solus dolendus: qͥa solus bibo. hon enĩ & tu. Solus ego patior.
qͦd solent parit̾ pati. qͥ se diligunt cũ se amittunt. Utinã ñ te amiserĩ.
s p̃miserim: utinã ueltarde aliqñ sequar te. quocũq ieris. Non enim
dubiũ qͥn ad illos ieris. qͦs circa mediũ extreme noctis tue inuitabas
ad laudẽ. cũ inuultu &e uoce exultationis subito erupisti. in illud da¬
uiticũ stupentib qͥ assistebant. Laudate dñm de celis. laudate eũ in ex¬
celsis. Iam tͥ frat̃ mi nocte ad huc media diescebat. & nox siẽ dies illumi¬
nabit᷑. ꝓpsus illa nox illuminatio tua indeliciis tuis. accitꝰ sũ ego ad
id miraculi uidere exultantẽ inmorte hominẽ. & insultantẽ morti. Sͥ

Expanded text:
fecerit mutuus amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et dofecerit mutuus amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et doablatus. Et ideo fortassis dolendum mihi potius super me, qui bibo calicem amaritudinis. Et solus dolendus, quia solus bibo: non enim et tu. Solus ego patior quod solent pariter pati qui se diligunt, cum se amittunt. 11. Utinam non te amiserim, sed praemiserim! utinam vel tarde aliquando sequar te quocunque ieris! Non enim dubium quin ad illos ieris, quos circa medium extremae noctis tuae invitabas ad laudem, cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, et nox sicut dies illuminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua in deliciis tuis. Accitus sum ego ad id miraculi, videre exsultantem in morte hominem, et insultantem morti. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
arguere ille. qͥ uerb̾at qͦmͦ illos de qͥb ait. ꝑ cussi eos. & ñ doluer̃t. Affectĩ
meũ confessus sũ: & ñ negaui. Carnalẽ qͥs dixerit. ego humanũ non
nego: sic̃ nec me hominẽ. Sine hoc suffic̃ nec carnalẽ negauerĩ. nã &
ego carnalis sũ. uenundatꝰ subpeccato: ad ditꝰ morti. penis & erumpuis
obnoxius. ñ sũ fateor insensibilis. ad penas mortẽ horreo meã & meoꝵ
& grauit̾. Ignoscite filii. inmo si filii. uicẽ dolete paternã. Misereminl
de manu dñi. In uirga indignationis sue ꝑcussit me. digne ꝓmeritis
tamen contradico sermonib scĩ. N rep̃hendo iudiciũ qͦ recepit qͣsc
qd dignũ est: ille coronã quã meruit. ego quã debui penã. hũad¬
quia sentio penã. reprehendo sententiã. ᷤ humanũ est illud. hoc impiũ. Huma¬
nũ inquã &e necesse affici erga caros. siue delectabilit̾ cũ presto st: siũe cũ
abst̃ moleste. Ñ erit ociosa socialis ꝯuersatio: p̃sertĩ inter amicos. & qͥd ef¬

Expanded text:
os de quibus ait: Percussi eos, et non doluerunt . Affectum meum confessus sum, et non negavi. Carnalem quis dixerit: ego humanum non nego, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, nec carnalem negaverim. Nam et ego carnalis sum, venundatus sub peccato, addictus morti, poenis et aerumnis obnoxius. Non sum, fateor, insensibilis ad poenas, mortem horreo meam et meoret graviter. 10. Ignoscite, filii: imo si filii, vicem dolete paternam. Miseremini de manu Domini. In virga indignationis suae percussit me, digne pro meritis, tamen contradico sermonibus sancti; nec reprehendo judicium, quo recepit quisque quo dignus est: ille, coronam quam meruit; ego, quam debui poenam. quia sentio poenam, reprehendo sententiam? Humanum est illud, hoc impium. Humanum, inquam, et necesse affici erga charos, sive delectabiliter cum praesto sunt, sive cum absunt, moleste. Non erit otiosa socialis conversatio, praesertim inter amicos: et quid ef
Abbreviated transcription (Latin):
bam. respice paulisꝑ inferiꝰ. & inuenies aꝑte sub iungentẽ. qͥa erat c̃
eo ꝯponens om̃ia. deniq ait. Quecũq ait oꝑa pat̾ facit. hec & filiꝰ¬
facit. Et ipse itaq extendit celũ sic̃ pellẽ. Pulcherrima pellis q̃ is
dũ magni cuiusdã tentorii. uniu̾sã oꝑiens faciẽ t̾re. sol. lune. aq
stellarũ uarietate tam spectabilohumanos oblectat aspectꝰ. Qdh
pelle formosiꝰ.  Qͥd ornatiꝰ celo: Minine tam̃ uel ipsũ ullatenl
ꝯferendũ głe. & decori sponse eo ipso subcumbens qͦd p̃t̾i̾t. & hes
figura ipsiꝰ ut pote corporea. & corporeis subiacens sensib. Q  enĩ uideni
temporalia st̃: q̃ autẽ non uident᷑. eterna. S est racionał q̃dã spouse specle¬

Expanded text:
bam. Respice paulisper inferius, et invenies aperte subjungentem, quia eram cum bam. Respice paulisper inferius, et invenies aperte subjungentem, quia eram cum eo componens omnia . Denique ait: Quaecunque facit . Et ipse itaque extendit coelum sicut pellem. Pulcherrima pellis, quae in modum magni cujusdam tentorii universam operiens faciem terrae, solis, lunae atque stellarum varietate tam spectabili humanos oblectat aspectus. Quid hac pello formosius? quid 1361 ornatius coelo? Minime tamen vel ipsum ullatenus conferendum gloriae et decori sponsae, eo ipso succumbens, quod praeterit et haec figura ipsius, utpote corporea, et corporeis subjacens sensibus. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . 3. Sed est rationalis quaedam sponsae spec
Abbreviated transcription (Latin):
plusquã salomon hic. Hã usq ad eo is m̃s salomon: salomon ẽ ut ñ mͦ
pacificus. qͦd qͥdẽ salomon int̾pretat᷑. s & pax ipsa uocet᷑. paulo ꝑhibente
quia ipse est pax nr̃a. Apud istũ salomonẽ ñ dubito posse inueniri. quod
decori sponse om̃ino ꝯparare ñ dubitẽ. Et p̃sertĩ de pellib eiꝰ aduerte
in psalmo. Extendens ait celũ siẽ pellẽ. Non ille ꝓfecto salomon. & si
multũ sapiens. multũq potens extendit celũ sicut pellẽ. S is potiꝰ qͥnon
tam sapiens. ꝗͣ ipsa sapientia ẽ: ipse ꝑrsꝰ extendit & condidit. Istiꝰ siquidẽ
& ñ illiꝰ illa uox ẽ. Quando p̃parabas celos. haud dubiũ d̾s pat̾ eggo ad erã.
aderat sine dubio p̃paranti celos. sua uirtus. suaq sapientia. Nec putel
astitisse ociosã. & quasi ad spectacłm solũmͦ. qͥa dix̃ aderã. ñ etiã p̃para¬

Expanded text:
plus quam Salomon hic . Nam usque adeo is meus Salomon est, ut non modo plus quam Salomon hic . Nam usque adeo is meus Salomon est, ut non modo pacificus quod quidem Salomon interpretatur, sed et pax ipsa vocetur, Paulo perhibente quia ipse est pax nostra . Apud istum Salomonem non dubito posse inveniri quod decori sponsae omnino comparare non dubitem. Et praesertim de pellibus ejus adverte in Psalmo: Extendens, ait, coelum sicut pellem . Non ille profecto Salomon, etsi multum sapiens, multumque potens, extendit coelum sicut pellem; sed is potius qui non tam sapiens quam ipsa Sapientia est, ipse prorsus extendit et condidit. Istius siquidem, et non illius illa vox est: Quando praeparabat coelos, haud dubium quin Deus Pater, ego aderam. Aderat sine dubio praeparanti coelos sua virtus, suaque sapientia. Nec putes astitisse otiosam, et quasi ad spectandum solummodo, quia dixit, aderam, non etiam, praepara
Abbreviated transcription (Latin):
nes es istas sie & ab̾nacula cedar: & respice diceremꝰ fortassis ꝯpet̾et
sporale sea unde id ꝯgruere monstrarem : sic̃ ce monstrabimꝰ. at uͭ si
sooise elaritati quarũcũq decore pelliũ ꝯparandũ. putamꝰ. hic ꝓrso¬
siobis orꝰ est: eꝰ ad quẽ pulsastis aurilio. quatiiꝰ misteriũ hoc digne
tale inse ostendit ea q̃ p̃terit sigura huiꝰ mundi qͦd equare speciẽ anime
possit illiꝰ que exuta terreni hominis uetustatẽ eiꝰ qͥ de celo ẽ decorem
induit. ornata optimis morib ꝓmonilib ipso purior. sic̃ & excelsior
ethere. sole splendidior: Holi gͦ respicere ad istũ salomonẽ cũ iuda¬
gare cupis. cuiuscemodi se pellib similẽ indecore sponsa głetur.
Quid ẽ gͦ qͦd dic̃ formosa sũ sic̃ pelles salomonis: Magnũ ac mirabile
qͥddã ut ego estimo. si tñ non hunc. s illũ hic adtendamꝰ. de qͦ dr̃. Ecce

Expanded text:
pelles istas, sicut et tabernacula Cedar respicere diceremus, fortassis competeret, pelles istas, sicut et tabernacula Cedar respicere diceremus, fortassis competeret, nec deesset unde id congruere monstraremus, sicut et monstrabimus. At vero si sponsae claritati quarumcunque decorem pellium comparandum putamus, hic prorsus opus nobis est ejus ad quem pulsastis auxilio, quatenus mysterium hoc digne tale in se ostendit ea quae praeterit figura hujus mundi, quod aequare speciem animae possit illius, quae exuta terreni hominis vetustatem, ejus qui de coelo est, decorem induit, ornata optimis moribus pro monilibus, ipso purior sicut et excelsior aethere, sole splendidior? Noli ergo respicere ad istum Salomonem, cum indagare cupis cujusmodi se pellibus similem in decore sponsa glorietur. 2. Quid est ergo quod dicit: Formosa sum sicut pelles Salomonis? Magnum et mirabile quiddam, ut ego aestimo: si tamen non hunc, sed illum hic attendamus, de quo dicitur: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uia debitis humanitatis officiis. amicũ reuertentẽ inpatriam.
psecuti sumꝰ: redeo frẽs ad ppositũ eclificandi qͦd intermiserã.
Incongruũ nãꝙ est diu flere letantẽ. &. sedenti ad epulas. laerimas
multas uigerere inportunũ. S & si nr̃as deflemꝰ erumnas ne id qͥdem
oportet nimis: ñ tã amasse illũ. quã nr̃a quesisse de illo cõmoda uide¬
cinur. semnpet sane dilecti gaudiũ. mesticiã desolatoꝵ: & tolerabilius
fiat nobis quod nobiscũ non ẽ: qͥa cũ deo est. Fletꝰ gͦ orationib ur̃is uo¬
lo inlileẽ si possũ ꝓdere. qͥcqͥ illud ẽ: qͦd oꝑtũ illis pellib sentio. qͦ in
diss cissũ remansit. Porro diseussũ. declaratũ quomͦ nigra sit: sicut
caloemacula cedar. Quomͦ gͦ sic̃ pelles salomonis fermosa: Quasi uero
smomon i õi gla sua. qͥequã habuerit. ꝯdignũ decore sponse & gle
poles ins . eiꝰ ũt qͥdẽ siñ ad decorẽ sponse. s ad ngretlinẽ potiꝰ nescio qͦs

Expanded text:
uia debitis humanitatis officiis amicum revertentem in patriam prosecuti sumus, redeo, fratres, ad propositum aedificandi quod intermiseram. Incongruum namque est diu flere laetantem; et sedenti ad epulas lacrymas multas ingerere, importunum. Sed et si nostras defleamus aerumnas, ne id quidem oportet nimis, ne non tam amasse illum, quam nostra quaesisse de illo commoda videamur. Temperet sane dilecti gaudium moestitiam desolatorum; et tolerabilius fiat nobis quod nobiscum non est, quia cum Deo est. Fretus ergo orationibus vestris, volo in lucem, si possum, prodere quidquid illud est, quod opertum illis pellibus sentio, quae in discussum remansit: porro discussum et declaratum, quomodo nigra sit sicut tabernacula Cedar. Quomodo ergo sicut pelles Salomonis formosa , quasi vero Salomon in omni gloria sua quidquam habuerit condignum decore sponsae, es ejus? Et quidem si non ad decorem sponsae, sed ad nigredinem potius nescio quas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uolumꝰ. interĩ ñ expedit. Recordabor dñe pacti mei. & miserationis tue:
ut magis iustificeris insermonib tuis: & uincas cũ iudicaris. Cũ pro
causa eccłie anno p̃terito bit̾bi ee̾mꝰ. egrotauit ille. Et in ualescente lan¬
guore. cũ iã ꝓxuna uide̾tur uocatio. ego egerrime ferens comitẽ ꝑe¬
grinationis. & illũ comitẽ relinquere interra aliena: nec resignare his
qͥ mnͥ cõmiserant. qm̃ amabat᷑ ab om̃ib sic̃ erat amabilis ualde. conu̾sus
ad orationẽ cũ fletu & gemitu. expecta inquã dñe usq ad reditum.
Resticutũ amicis. tolle ia eũ siuis. & ñ causabor. Eraudisti me d̾s. qualuit:
opꝰ ꝑfecimꝰ qͦd in u̾xeras. rediuimus cũ exultatione reportantes mani¬
pulos pacis. Porro ego oblitus pene sũ mee conuentionis. s non tu.
Pudet singultũ hoꝵe qͥ p̃uaricationis me arguunt. Quid multa s Re¬
petisti ꝯmendatũ. recepisti tuũ. F inẽ uerbors indicunt lacrime:
tu illis dñe finẽ modũq indixeris.

Expanded text:
ntum non expedit. 14. Recordor, Domine, pacti mei et miserationis tuae, ut magis justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Cum pro causa Ecclesiae anno praeterito Viterbii essemus, aegrotavit ille, et invalescente languore, cum jam proxima videretur vocatio, ego aegerrime ferens comitem peregrinationis, et illum comitem in terra relinquere aliena, nec resignare his qui mihi cum commiserant, quoniam amabatur ab omnibus, sicut erat amabilis valde; conversus ad orationem cum fletu et gemitu: Exspecta, inquam, Domine, usque ad reditum. Restitutum amicis tolle jam eum, si vis, et non causabor. Exaudisti me, Deus: convaluit, opus perfecimus quod injunxeras, redivimus cum exsultatione reportantes manipulos pacis. Porro ego oblitus pene sum meae conventionis, sed non tu. Pudet singultuum horum, qui praevaricationis me arguunt. Quid plura? Repetiisti commendatum, recepisti tuum. Finem verborum indicunt lacrymae; tu illis, Domine, finem modumque indixeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ferientẽ. s ꝓuoco pietatẽ. seueritatẽ flectere satago. Unde & u̾ba mea
dolore st̃ plena: ñ tñ &s murmure. hũqͥd ñ plenũ iusticie ꝓtuli. qͣd¬

Expanded text:
ferientem, sed provoco pietatem, severitatem flectere satago. Unde et verba mea ferientem, sed provoco pietatem, severitatem flectere satago. Unde et verba mea dolore sunt plena, non tamen et murmure. Nunquid non plenum justitiae protuli, q
Abbreviated transcription (Latin):
tuo .G. zelo. ꝯsilio. & exemplo. robur ñ mediocre capiebat. Plango post¬
tremo & si non suꝑ te. ꝓpt̾ te tñ. hinc ꝓrsꝰ hinc afficior grauit᷑. qͥa uehem¬
ter amo. Et nemo mͥ molestus sit dicens. Ñ debere sic affici. cũ benignus
samuel suꝑ repbo rege. & piꝰ dauid suꝑ parricida filio satis fecerint affec¬
tioni. & ñ ad iniuriã fidei. ñ insuꝑni sugillatione iudicii. absalon filim:
senti est. desolationẽ ñ sentiã. plagã meã recentẽ. & grauẽ ñ doleam.
Ille fleuit ꝯpatiendo. & eggo paciendo ñ audeo: Et certe ad tumulũ lasa¬
ri nec flentes arguit. nec a fletu ꝓhibuit. insuꝑ & fleuit cũ flentibꝰ.
Et lacrimatus ẽ inquit ihe. fuerunt lacͥme ille testes ꝓfecto nature.
ñ indices diffidentie. Deniq & ꝓliit mox aduocẽ eiꝰ qͥ erat mortuus. nͤ
continuo putes ficdi p̃iudiciũ. dolentis affectũ. Sic nec fletꝰ utiq noster
infidelitatis ẽ signũ. s condicionis indiciũ. Nec qͥa ꝑcussus ploro. argils

Expanded text:
 zelo, consilio et exemplo robur non mediocre capiebat; plango postremo, etsi non super te, propter te tamen. Hinc prorsus, hinc afficior graviter, quia vehementer amo. Et nemo mihi molestus sit, dicens non debere sic affici; cum benignus Samuel super reprobo rege , et pius David super parricida filio satisfecerint affectioni, et non ad injuriam fidei, non in superni suggillationem judicii. Absalon fili miuae in praesenti est desolationem non sentiam? Plagam meam recentem, et gravem non doleam? Ille flevit compatiendo, et ego patiendo non audeam? Et certe ad tumulum Lazari nec flentes arguit, nec a fletu prohibuit, insuper et flevit cum flentibus: Et lacrymatus est, inquit, Jesus . Fuerunt lacrymae illae testes profecto naturae, non indices diffidentiae. Denique et prodiit mox ad vocem ejus qui erat mortuus, ne continuo putes fidei praejudicium dolentis affectum. 13. Sic nec fletus utique noster infidelitatis est signum, sed conditionis indicium; nec quia percussus ploro, arguo
Abbreviated transcription (Latin):
& fructũ nullũ. ñ culpamus affectũ. nisi cũ excedit mod̾. s causã. Ille ni¬
mirũ nature ẽ: & eiꝰ turbatio pena peccati. hec uanitas. & peccatũ. Et enĩ
ibi eausa sola nͥ fallor plorant᷑ dãpna głe. carnis uite p̃sentis incõmoda:
Et plorandi qͥ ita plorant. Nũqͥd ego sic: Similis mͥ affectꝰ. s altera causa.
dissimilisq intentio. Hulla mͥ sane querela de om̃ib q̃ sunt mundi. inihis
ꝓfecto q̃ sunt dĩ ademptũ doleo fidele auxiliũ. salutare ꝯsilium .G. lugeo.
necessitudo ñ defuit. s plꝰ iunx̃ societas sp̃c. ꝯsensus animoꝵ. moꝵb con¬
formitas. Cũ gͦ essemꝰ cor unũ & anima una. hanc meã parit᷑ atq ipsiꝰ
animã ꝑtransiuit gladius: & scindens mediã partẽ locauit incelo.:
partẽ inceno deseruit. Ego ego illa portio misera inluto iacens. trunca¬
mea ã me: & dr̃ mͥ ne senseris  Sentio sentio. uel inuitꝰ qͥa nec fortici¬

Expanded text:
nimirum naturae est, et ejus turbatio poena peccati: haec vanitas et peccatum. Etenim ibi sola, nisi fallor, plorantur damna gloriae carnis, vitae praesentis incommoda. Et plorandi qui ita plorant. Nunquid ego sic? Similis mihi affectus, sed altera causa, dissimilisque intentio. Nulla mihi sane querela de omnibus quae sunt mundi. In his profecto quae sunt Dei, ademptum doleo fidele auxilium, salutare consilium. Girardumnecessitudo non defuit; sed plus junxit societas spiritus, consensus animorum, morum conformitas. Cum ergo essemus cor unum et anima una, hanc meam pariter atque ipsius animam pertransivit gladius, et scindens, mediam partem locavit in coelo, partem in coeno deseruit. Ego, ego illa portio misera in luto jacens, truncamea a me; et dicitur mihi: Ne senseris? Sentio, sentio vel invitus, quia nec fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
tei frat̾uã salutẽ. emulari deconẽ domꝰ diũ. increm̃ta lucroꝵ eiꝰ in¬
cnasta sr ugũ iusticie eiꝰ. laudẽ.⁊ głam nomimis eiꝰ : Istiꝰ modi itaq
catio uio religiosis affectib qͥtiens is qͥ aminas regẽ. aut sfudio p̾di¬
tonis orosficio intendere habet hominẽ suũ intiore sensoiti ꝑ
moueri. tociens ꝓcerto sponsũ adee̾ intelligat. cociens se abillo aduineas
inuitari. Ad qͥd ñ ut euellat. ⁊ destritat. ⁊ edificet ⁊ plantet. Uerum qͣm
oꝑi huic sic om̃i rei subcelo ñ omẽ tempꝰ suppetit. ⁊ aptũ ẽ addit᷑ qͥ in ui

Expanded text:
lari fraternam salutem, aemulari decorem domus Domini, incrementa lucrorum ejus, inlari fraternam salutem, aemulari decorem domus Domini, incrementa lucrorum ejus, incrementa frugum justitiae ejus, laudem et gloriam nominis ejus? Istiusmodi itaque circa Deum religiosis affectibus quoties is qui animas regere, aut studio praedicationis ex officio intendere habet, hominem suum interiorem senserit moveri; toties pro certo sponsum adesse intelligat, toties se ab illo ad vineas invitari. Ad quid, nisi ut evellat et destruat, et aedificet et plantet? 4. Verum quoniam operi huic, sic
Abbreviated transcription (Latin):
bre mortis. ñt. m.q. t̃. i. es. Non itaq suscitat᷑ p̃t̾ qͣm uelit. qn fit pͥꝰ
ut uelit. qd̾ ñ ẽ aliud nͥ scĩ questus minissa auiditas. Animat᷑ ⁊̃ ad opꝰ
in uinctũ ⁊ detẽpors oyͦtumitate redit᷑ alacͥor. Tempꝰ faciendi inqͥt ospon¬
ła ꝗa yemips transiit. qn̾ oꝑari nemo poterat. Imber qͦq qͥ pundatione
facta opiebat t̾ram. culturas impediebat. ⁊ł sata necabat. ⁊ seri ueta¬
possint ub̾i̾orib fructib respondere colonis. ante omrã necesse ẽ
atñta sterilta.ꝓici. succidi noxia. amputari suꝑ flua. hec ruarta
lt eã Nunc ram uideamꝰ qͥd istiꝰ modi quasi hystorico scemate sp̃a¬
i mobis innuat᷑ intelligendũ. & umeas qͥdem animas e̾e̾ ł eccłiã.
abemꝰ tato audire. Ad has itaq reuisendas. corrigendas. instruen¬
o. saluand as. anrna ꝑfectiorisuitat᷑. que taiñ i d imnisterii sortita
qͥde si sua amnbitione s uocata adeo camꝗ̃ aaron. Porro inuitatio ipsa

Expanded text:
on itaque suscitatur praeterquam velit, quando fit prius ut velit: quod non est aliud, nisi sancti quaestus immissa aviditas. Animatur etiam ad opus injunctum, et de temporis opportunitate redditur alacrior. Tempus faciendi, inquit, o sponsa, quia hiems transiit, quando operari nemo poterat. Imber quoque, qui inundatione facta operiebat terram, culturas impediebat, et vel sata necabat, vel seri vetapossint uberioribus fructibus respondere colonis, ante omnia necesse est sarmenta sterilia projici, succidi noxia, putari superflua. Haec juxta litteram. 3. Nunc jam videamus, quid istiusmodi quasi historico schemate spiritualiter nobis innuatur intelligendum. Et vineas quidem animas esse vel Ecclesihabetis iterato audire. Ad has itaque revisendas, corrigendas, intruendas, salvandas, anima perfectior invitatur, quae tamen id ministerii sortita sit, non sua ambitione, sed vocata a Deo tanquam Aaron. Porro invitatio ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ipso accipere desiderrũ. qͦ trahat᷑ desideriũ bonoꝵ oꝑum. desideriũ fruc¬
tificandi sponso. qͥppe cui uiuere sponsus ẽ. ꝯmori lucrũ. Wẽ desideriũ
uehem̃s qd eam non tantũ surgere. s ⁊ surgere festinant̾ sollicitat.

Expanded text:
ipso accipere desiderium quo trahatur, desiderium bonorum operum, desiderium frucipso accipere desiderium quo trahatur, desiderium bonorum operum, desiderium fructificandi sponso; quippe cui vivere sponsus est, et mori lucrum. 2. Et est desiderium vehemens, quod eam non tantum surgere, sed et surgere festinanter sollicitat:
Abbreviated transcription (Latin):
hocdic : Absq dubio sponsus. & ñne ipse ẽ qͥ paulo ante suscita¬
ri dilectã tantoꝵe. ꝓhibebat. Qͦ pacto gͦ nc̃ ũ solum ut surgat ͦ ltn
acceleret iubet. Uenit inm̃te sintile qͥd exeũgłio. Ea nempe nocte q̃ dnt
tradebat᷑. cũ fatigatos ꝓductiorib ingiliis. discipłos q sec̾ erant
toriture demũ. ac reqͥesce̾ p̃cepisset impsa hora surgite eamꝰ in i qust
ecce appropinqͣbit qͥ me tradet. Nunc qͦ similit̾ uno pene
m̃to. ⁊ phibet suscitari sponsã.⁊ suscitat. surge inqͥens. ⁊ueni  Suid
ꝯ qͥa ñ sit inhac uta copia ꝯtẽplando nec drut̾nitas ocii. ũ officus
& oꝑis cogentior urget. instatitiorq utilitas. More gͥ suo sponsus u̾
dilectam paululũ simi ꝓprio qͥ euisse ꝑsensit. ad ea denuo que utili¬
ora uisa sunt trahere non cunctat᷑. Non tam̃ quasi inuitã nec etũ
qd̾ fieri uetuit. facere ullatenꝰ ipse. S trahi sane asponso. sponse ẽ ab̃

Expanded text:
hoc dicit? Absque dubio sponsus. Et nonne ipse est, qui paulo ante suscitari dilectam tantopere prohibebat? Quo pacto ergo nunc non solum ut surgat, sed ut et acceleret jubet? Venit in mentem simile quid ex Evangelio. Ea quippe nocte qua Dominus tradebatur, cum fatigatos productioribus vigiliis discipulos qui secum erant, dormire demum ac requiescere praecepisset, in ipsa hora: Surgite, eamus, inquit, ecce appropinquavit qui me tradet . Nunc quoque similiter uno pene momento et prohibet suscitari sponsam, et suscitat: Surge, inquiens, et veni. Quid et quia non sit in hac vita copia contemplandi, nec diuturnitas otii, ubi officii et operis cogentior urget instantiorque utilitas. More igitur suo sponsus, ubi dilectam paululum in sinu proprio quievisse persentit, ad ea denuo quae utiliora visa sunt, trahere non cunctatur. Non tamen quasi invitam: nec enim quod fieri vetuit, faceret ullatenus ipse; sed trahi sane a sponso sponsae, est ab
Abbreviated transcription (Latin):
solationis : non aut̃ ⁊ laboris. Quare: qm̃ infirme sunt: ⁊ uere¬
ex ee eeficiant. ne succũbant. Me inquit osponse corripe. me
tepotens ad sustiuendũ. ceterũ simuss eureemi. eurremꝰ eur¬

Expanded text:
solationis, non autem et laboris. Quare? Quoniam infirmae sunt, et veresolationis, non autem et laboris. Quare? Quoniam infirmae sunt, et vereor ne deficiant, ne succumbant. Me, inquit, o sponse, corripe, me a sum, et potens ad sustinendum. Caeterum simul curremus:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatur humilitatẽ: ista pusillanimitatẽ. consolat᷑. Iua cautos. ista
deuotos facit. Timorẽ dñi docet illa: ista ipm timorẽ infuso temꝑat
gaudio salutari sicut seriptũ est. Letet᷑ cor meũ. ut timeat nomen
tuũ. Item. seruite dño intimore. ⁊ exultate ei cũ tremore. Tral
mur eum tẽptationib. ⁊ tͥbulationib excercem᷑ currimꝰ: cum
int̾ris consolationib. ⁊ inspirationib uisitati. tanqmͦ in suaue¬
olentibunguentis respiramꝰ. Ergo qđ austerũ ⁊ durũ uidetur.
retinẽo michi tanqm forti. tanquã sane. tanquã ꝑfecte. ⁊ dico
singłarit᷑ trahe me. Quod suaue.⁊ clulce. tibi tanquã infirmo
ꝯmuuico: ⁊ dico curremꝰ. Noui ego adolescentulas delicatas. et
tesieris ẽẽ. ⁊ minꝰ idoneas sufferre temptationes: ⁊ ꝓpt̾ea mecũ
uslo uit curiant. s ñ ut mecũ trahant᷑. Uolo habere sotias con¬

Expanded text:
peratur humilitatem, ista pusillanimitatem consolatur; illa cautos, ista peratur humilitatem, ista pusillanimitatem consolatur; illa cautos, ista devotos facit. Timorem Domini docet illa; ista ipsum timorem infuso temperat gaudio salutari, sicut scriptum est: Laetetur cor meum ut timeat nomen tuum ; item: Servite Domino in timore, et exum tentationibus et tribulationibus exercemur; currimus, cum, internis consolationibus et inspirationibus visitati, tanquam in suaveolentibus unguentis respiramus. Ergo quod austerum et durum videtur, retineo mihi, tanquam forti, tanquam sanae, tanquam perfectae, et dico singulariter, Trahe me. Quod suave et dulce, tibi tanquam infirmo communico, et dico, Curremus. Novi ego adolescentulas delicatas et teneras esse, et minus idoneas sufferre tentationes: et propterea mecum volo ut currant, sed non ut mecum trahantur; volo habere socias con
Abbreviated transcription (Latin):
res fui. sicut ⁊ ip̃a est xp̃i: et id̾o non ait. singłariter currã s curre¬
mus. S oritur questio cur similit cũ se petut trahi. etiã adolescen¬
tulas non adunxit ut ñ trahe me. s trahe nos diceret. Quid enĩs
forte ne sponsa indiget trahi. & adolescentule ñ indigeut. Opuleͣ.
ofelix. obeata. edissere nobis huuis distinctionis rationẽ. Trahe
me ais. Quare me ⁊ non nos : Ad hoc bonũ inuides nobis : absit.
Neq enim ꝓtinis dixisses adolescentulas tecũ ẽe curs itãs. si sola
post sponsũ ire uoluisses. Cur gͦ pluralit̾ mox subuinctã curre¬
mꝰ. trahi te singłariter postulasti: Caritas inquid ita postulabat.
Disce ꝑ hoc uerbum ame in sp̃uali excercitio duplex auxiliũ de¬
suꝑ sꝑare: correptionẽ. ⁊ consolationẽ. Altera foris excercet. alt̾a
uisitat intꝰ. Illa repͥuiit in solentiam: ista infiduciã erigit. Illa o¬

Expanded text:
res sui. sicut et ipsa est Christi, Et ideo non ait singulariter, Curram; sed curreres sui. sicut et ipsa est Christi, Et ideo non ait singulariter, Curram; sed curremus. 10. Sed oritur quaestio, cur similiter, cum se petiit trahi, etiam adolescentulas non adjunxit, ut non, Trahe me; sed: Trahe nos diceret. Quid enim? fortene sponsa indiget trahi, et adolescentulae non indigent? O pulchra, o felix, o beata! edissere nobis hujus distinctionis rationem. Trahe me, ais. Quare, me; et non, Nos? An hoc bonum invides nobis? Absit! Neque enim protinus dixisses adolescentulas tecum esse cursuras, si sola post sponsum ire voluisses. Cur ergo pluraliter mox subjunctuza curremus, trahi te singulariter postulasti? Charitas, inquit, ita postulabat. Disce per hoc verbum a me in spirituali exercitio duplex auxilium desuper sperare: correptionem, et consolationem. Altera foris exercet, altera visitat intus. Illa reprimit insolentiam, ista in fiduciam erigit; illa o
Abbreviated transcription (Latin):
gigas adcurrendam uiam. non potest suis uirib : ꝓpt̾ea rogat se
trahi.
fessa sum inquid. deficio. noli me deserẽ. s trahe post te:
ne inacipiam uagari post amatores alios. nec eutrã quast inr incer¬
tum. Trahe me post te: ꝙ satius mͥ est ut me trahas. ut scilicet uin
qualemcũq mͥ aut t̾rendo minis. aut excercendo flagellis inferas.
quã parcens in meq me torpore male securã derelinquas. Trahe qͦ¬
dammͦ in uitã. ut facias uoluitariã. Trahe torpentẽ. ut reddas cur¬
rentẽ. Erit qñdo ñ indigebo tͣctore. qm̃ uoluntarie ⁊ cũ om̃i alacͥ¬
tate curremꝰ. Non curram ego sola. ⁊ si solam me trahi petierim:
current. ⁊ adolescentule mecũ. Curremꝰ parit. curremꝰ simul: egͦ
odore unguentoꝵ tuoꝵ. ille meo excitate exemplo. atq ortatil. ac
ꝑ hoc om̃s modore unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. habet sponsa imitato¬

Expanded text:
gigas ad currendam viam ; non potest suis viribus et propterea rogat se gigas ad currendam viam ; non potest suis viribus et propterea rogat se trahi. Fessa sum, inquit, deficio, noli me deserere, sed trahe me post te, ne incipiam vagari post amatores alios, ne curram quasi in incertum. Trahe me post te; quia satius mihi est ut me trahas, ut scilicet vim qualemcunque mihi, aut terrendo minis, aut exercendo flagellis inferas, quam parcens in meo me torpore male securam derelinquas. Trahe quodam modo invitam, ut facias voluntariam; trahe torpentem, ut reddas currentem. Erit quando non indigebo tractore, quoniam voluntarie et cum omni alacritate curremus. Non curram ego sola, etsi solam me trahi petierim: current et adolescentulae mecum. Curremus pariter, curremus simul; ego odore unguentorum tuorum, illae meo excitatae exemplo atque hortatu: ac per hoc omnes in odore unguentorum tuorum curremus. Habet sponsa imitato
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ congaudet gaudenti. ⁊ dolenti condolet. tu quoq cũ crescentẽ tuo mar¬
supio crescis parit animo. ⁊ cũ decrescente decrescis. Nam ⁊ contraheris tͥs¬
ticia cum illud exinanit᷑: ⁊ leticia soluĩs. aut certe inflaris suꝑbia. cũ im¬
pletur. hoc ille. Nos uero sponse curemꝰ emulari libertatẽ. atq constanti¬
am : que sicut bene instructa in om̃ib ⁊ erulita corde insapientia. scit
habundare. scit ⁊ penuriã pati. Cum se rogat trahi. ostendit quid desit
sibi: non pecunie. s uirtutis. Rursum cum se nichilominꝰ de spe gr̃e
redit᷑e consolat᷑: ⁊ si defic̾e. ñ tam̃ diffid̾e se ꝓbat: Dicit gͦ. Tra he me
post te: in odore unguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. E quid mirũ si indiget
trahi que post gigantẽ currit. que cõprehend̾e nitit᷑ eum. qui salit
in montib. tnsilit colles: Uelocit̾ ait cureit sermo eiꝰ. Non ualet
exequo currẽ. ñ potest pari cũ illo cełitate contend̾e. qui exultat ut

Expanded text:
et congaudet gaudenti, et dolenti condolet, tu quoque cum crescente tuo marsupio crescis pariter animo, et cum decrescente decrescis. Nam et contraheris tristitia, cum illud exinanitur; et laetitia solveris, aut certe inflaris superbia, cum impletur. Hoc ille. Nos vero sponsae curemus aemulari libertatem atque constantiam, quae sicut bene instructa in omnibus, et erudita corde in sapientia, scit et abundare, scit et penuriam pati. Cum se rogat trahi, ostendit quid desit sibi, non pecuniae, sed virtutis. Rursum cum se nihilominus de spe rediturae gratiae consolatur; etsi deficere, non tamen diffidere se probat. 9. Dicit ergo: Trahe me post te, in odore unguentorum tuorum curremus. Et quid mirum si indiget trahi, quae post gigantem currit, quae comprehendere nititur eum qui salit in montibus, transilit colles? Velociter, ait, currit sermo ejus . Non valet ex aequo currere, non potest pari cum illo celeritate contendere, qui exsultat ut
Abbreviated transcription (Latin):
ais uoluntarie fuimꝰ: ñ fuit uolentis. neq currentis s miseren¬
tis di.  euertat᷑ miseratio. ⁊ curremꝰ. Tn quide in urtute tua
tam qũã gigas ⁊ potens eurris: nos nisi unguenta tua spiraue¬
buat inori curcemꝰ. Tu quẽ pat̃ uuxit oleo leticie p̃consorti¬
bus tuis curris inip̃a unctione. nos in illiꝰ odore curremꝰ. Tu in
pleruarudine. nos modore. Tempꝰ eẽt ut ꝑ soluerẽ qd̾ de unguen¬
los spetisi louge sup᷑ ꝓmilłe me memini. si non huiꝰ sermonis
long ioido uetaret. differo gͥ nam ⁊ mat̾ie dignitas artari mo¬
besta breuitate non patit᷑. Rogate dniñ unctionis. ut uolumaria
onis mii beneplacita fac̾e diguet᷑. ad insinuendã ur̃is desiderus
inemoriã habundantie suquitatis suȩ. que ẽ insponso ecołie

Expanded text:
n fuit volentis, neque currentis, sed miserentis Dei . Revertatur miseratio, et curremus. Tu quidem in virtute tua, tanquam gigas et potens, curris: nos, nisi unguenta tua spiraverint, non curremus. Tu, quem Pater unxit oleo laetitiae prae consortibus tuis , curris in ipsa unctione; nos in illius odore curremus: tu in plenitudine, nos in odore. Tempus esset ut persolverem quod de unguentis sponsi longe supra promisisse me memini, si non hujus sermonis longitudo vetaret. Differo ergo: nam et materiae dignitas arctari molesta brevitate non patitur. Rogate Dominum unctionis, ut voluntaria oris mei beneplacita facere dignetur ad insinuandam vestris desideriis memoriam abundantiae suavitatis suae, quae est in sponso Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
te alt̾m occidendi. te potiꝰ occidi contigerit. moreris ho
uiuis homicida. Non aũ expedit siue mortuo siue uiuo. siue uictor
siue uicto. ẽe homicidam. Infelix uictoria. qua suꝑans hominera.
ne suꝑato. E st tam̃ qui nec uiciscendi ⁊elo. neo uineendi typo s tũn eua¬
dendi remedio int̾ficit hominẽ s ne hãc qͥdẽ bonã dixerĩ uic toriã: eũ
deduob mat in corꝑe. quã in anima leurꝰ sit mori. Non aũ qr eorpꝰ occi

Expanded text:
te alterum occidendi te potius occidi contigerit, moreris homvivis homicida. Non autem expedit sive mortuo, sive vivo; sive victori, sive victo, esse homicidam. Infelix victoria, qua superans hominem,ne superato. Est tamen qui nec ulciscendi zelo, nec vincendi typho, sed tantum evadendi remedio interficit hominem. Sed ne hanc quidem bonam dixerim victoriam: cum de duobus malis, in corpore quam in anima
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetit głari. ⁊dicere. qͥa ordinauit in me.R. S uͥ ille. aut qͣndo ista:
esieus dico qͦusq odoramꝰ ⁊ ñ gustamꝰ ꝓspicienteᷤ patriã. ⁊ ñ appre¬
hendentes. suspirante ⁊ delonge salutantes: Oueritas erulũ ꝑticria.
ciibi finis. iii deo te. s intrare non sinor carne retentꝰ s nec digirus
ad nitti peccatiᷤ sordens. O sapientia q̃ attingis afine usq: adfinẽ foiti¬
dei. in instituendis ⁊ ꝯtinendis reb. ⁊ dispones omĩa suauit̾ nibe¬
dudiss n ordinandis affectib. dirige actus nrõs ꝓ ut nr̃a temporalis
iiecositas poseit. ⁊ dispone affectꝰ mõs ꝓ ut tua u̾itas et̾na requixit.
epoasit unꝰquisq urm secure inte głari ⁊ dicere. qͥa ordinauit in
Ius hartiatẽ Tu es enĩ dei uirtꝰ. ⁊ dei sapientia. arp̃c sponsus eccłiȩ

Expanded text:
ubi ille, aut quando ista? Quod flens dico, quousque odoramus, et non gustamus, prospicientes patriam, et non apprehendentes, suspirantes, et de longe salutantes? O veritas exsulum patria, exsilii finis? video te, sed intrare non sinor carne retentus, sed nec dignus admitti, peccatis sordens. O Sapientia, quae attingis a fine usque ad finem fortiter in instituendis et continendis rebus; et disponis omnia suaviter in beandis et ordinandis affectibus! dirige actus nostros, prout nostra temporalis necessitas poscit; et dispone affectus nostros, prout tua veritas aeterna requirit, ut possit unusquisque nostrum secure in te gloriari et dicere, quia ordinavit in me charitatem. Tu es enim Dei virtus et Dei sapientia, Christus sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eũ tanta pompa. ⁊ eqͥtatu incedẽ. tantis hominũ erma¬
toꝵ stipari obsequiis. quatinꝰ duobꝰ ep̃is uniꝰ ałbatis suffici t
multitudo. ꝯ Mentior. si ñ uidi ab̾b̾em sexaginta eqͦs eo
ampliꝰ in suo duee̾ comitatu. Dicas si uideas transerites
ñ patres ẽẽ monasti̾oꝵ. s dominos castelloꝵ. ñ rector
anumndoꝵ. s pͥncipes ꝓuinciaꝵ. Tũ deinde gestari inbere
inappule. ciphi. bac ini. ean delabra. ⁊ mantice susfateiig s¬
te. ñ stram̃tis. s ornam̃tis lectoꝵ. U ixdeniq qudituor qua
a sua qͥspiã domo recelit. nͥ cũ tota supellectil sii. taauut
sit iturus ad ex̾citũ. uł transiturꝰ ꝑ desertũ. ubi ñ qa b
inueniri necessaria. Anñ posset eodẽ uasculo. ⁊ aq am
in tuo qd portas cunde labro. ⁊ hoc taireo uł sirs ptreg
An ñ posset dormiri nͥ suꝑ uariũ stratũ. aut siꝰ peregas
cooꝑtorio.a an ñ inꝰ aliqs minist̾ posset ⁊ uñtũ ligtir e

Expanded text:
 cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quatenus duobus episcopis unius abbatis multitudo sufficiat? Mentior, si non vidi abbatem sexaginta equos, et eo amplius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, bacini, candelabra, et manticae suffarcinatae, non stramentis, sed ornamentis lectulorum. Vix denique quatuor leucis a sua quispiam domo recedit, nisi cum tota supellectili sua, tanquam sit vel iturus ad exercitum, vel transiturus per desertum, ubi non valeant inveniri necessaria. Annon posset eodem vasculo et aqua min tuo quod portas candelabro, et hoc aureo, vel argenteo? Annon posset dormiri, nisi super varium stratum, aut sub peregrino coopertorio? Annon unus aliquis minister posset et jumentum ligare
Abbreviated transcription (Latin):
in iuria maiestatis facile illi posse assignari uidet᷑. Necego sane recor¬
dor usq mͦ adu̾tisse me incantico hoc pastũ usptã ꝑhiberi cũ pascentẽ
puto recordamini ⁊uos mecũ. Deniq postulauit s̃ aliqͣndo demon¬
strari. uͥ inmeridie pasc̾e̾t. n cubaret. & ncͣ qͥdẽ qd nec dũ cdiccerat ꝓhibeͭ
pasci s ñ similit̾ postulat locu̾ indicari sͥ. s ipsa tlicat assigrrana i

Expanded text:
injuria majestatis facile illi posse assignari videtur. Nec ego sane recordor usque modo advertisse me in hoc cantico pastum uspiam perhiberi, cum pascentem, puto, recordemini et vos mecum. Denique postulavit sibi aliquando demonstrari, ubi in meridie pasceret et cubaret . Et nunc quidem, quod necdum dixerat, perhibet pasci, sed non similiter postulat locum indicari sibi; sed ipsa indicat, assignans, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditio. Ingratitudo uentꝰ urets. siecans sͥ fontẽ pietatis. rorẽ inis die
fluenta gr̃e. ꝓpt̾ hoc deniq sponisa mox ut gr̃am de leua sensit. gia
egit. ñ expectans plenituditẽ que it deata ẽ. Neq eñ uͥ memorat
leuã iam esse sub capite suo. & seqituta ẽ adexc̾a se similit̾ aeil¬
pleratã. s amplexabit᷑ me in qͥt. Cet̾m q̃d putamꝰ uerbo sponsoeleiͥ
esse. siue dertam: Num id qͦ ᷤ qr̾ hominis. uerbũ istuis modi corporeas
partes habet inseduusas. ꝯline̾am̃ta distincta. ac distinguentia sł
sinistrã: dext̾am ᷤ Qnͣto mag̃ is qͥ di ⁊ d̾s ẽ sermo uarietatẽ ꝓrsus aħ¬
q̃m non admittit. s ẽ qͥẽ iusua tnirũ irat ura cam simpłer nei ͭ

Expanded text:
perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae, perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae, fluenta gratiae. Propter hoc denique sponsa mox ut gratiam de laeva sensit, gratias egit, non exspectans plenitudinem quae in dextera est. Neque enim ubi memorata est laevam jam esse sub capite suo, etiam secuta est a dextera se similiter amplexatam; sed, amplexabitur me, inquit. 7. Caeterum quid putamus Verbo sponso laevam esse, sive dexteram? Num id quod dicitur hominis verbum istiusmodi corporeas partes habet in se divisas, et lineamenta distincta, ac distinguentia inter sinistram et dexteram? Quanto magis is, qui Dei et Deus est, sermo varietatem prorsus aliquam non ad