comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
membris suis Na & pecrus pastor & pau¬
lus pastor &ca&en apostolipastores & bo¬
ni epipastores Ostiũ uero nemonrnise dic
Hoc sibi ipse ꝓpriaetenuit qua intrento ues:
Deniꝗ paulur a postolus bonipastoris implebrt
intrabat. a tubi ouer in disciplinate coeper
facere crmata & alia hostia sibi ponere tĩ qua
intrarent ut congregarentur. sed qua ess aren
ut diuiderentur: dicentes alii egosum paul
Expas uescens ad eos quidixer̃ ego sum paul
tamqua cdamans adoues Mserȩquaitiso¬
ñ sumostium : numquid paulus inquid ꝓuob
crucifixus ẽ. aut in nomine pauh bapti ati
estis Qui uero dicebant ego sum xp̃ianuene¬
rantostiũ. Deuno au̾ouili & uno pastore i a
qui demassiduo sol&is audire: Multum eni
cõmendauimus unumouile p̃dicantes uni
& donatum nulla sequer&ur. Nerum¬
tam̃ unde hocypriaedixerit dñrsatis appa¬
r& łoquebaturenimapudiudeor a¬

Expanded text:
membris suis: nam et Petrus pastor, et Paumembris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur, sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli;  Christi: expavescens ad eos qui dixerunt, Ego sum Pauli, tanquam clamans ad oves, Miserae, qua itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Qui vero dicebant, Ego sum Christi, invenerant ostium. 4. De uno autem ovili et uno pastore, jam quidem assidue soletis audire: multum enim commendavimus unum ovile, praedicantes unitderentur, et Donatum nulla sequeretur. Verumtamen unde hoc proprie dixerit Dominus, satis apparet. Loquebatur enim apud Judaeos, m
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo nouit filium nisi pat̃. neq patre
quisqua nouit nisi filius & cui uoluent
filius reuelare. Sic ergo ipse ꝑ senouit
patrem nos auꝑ illũ nouimus patrem
Rideo pastor ꝑseipsumintrat : lumeni
cũ alia monstrat quae uidenturinlu¬
mine Num quidaliquo alio indig&
ut monstr&ur lumen : Ergo & aliade¬
monstrat &i seipsum quecumꝗ in telle¬
gimus intellectu in tellegimus & ipsu
intellectum unde nisi intellestu intelle¬
gimus Numquidsi coculo carnis &
ali auides & ipsum qua uisenim uide¬
ant homines oculis sus ñ tamen uiden
oculossuos Oculus cornis aliauid&
pseintrat adte & adpatremi sp¬
se est ostiũ qui añ ẽ quꝰ ueniatur ad
patrem nisiꝑ ipsum: unus enim ds̃
uelim dicere & ipsum uerbununde
diconisi uerbo : Ac ꝑhoc ꝑuerbum & alio di¬
cuntur quae ñ sunt quoduerbum& ipser
uerbum diciñpoaest nisi ꝑ uerbum adiu¬
bantedo exemplo ab undabimus : Ten&e
tor ostiumpandendo sepastor intrando
ꝑse: & quidem fr̃s quod pastorem dedit &

Expanded text:
i Pater; neque Patrem quisquam novit, nis Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos autem per illum novimus Patrem; et ideo pastor per seipsum intrat. Lumen cum alia monstrat quae videntur in lumine, numquid aliquo alio indiget ut monstretur? Lumen ergo et alia demonstrat et seipsum. Quaecumque intelligimus, intellectu intelligimus; et ipsum intellectum unde, nisi intellectu, intelligimus? Numquid sic oculo carnis et alia vides et ipsum? Quamvis enim videant homines oculis suis, non tamen vident oculos suos. Oculper se intrat ad te. Et ad Patrem ipse est ostium; quia non est qua veniatur ad Patrem, nisi per ipsum. Unus enim Deusvelim dicere et ipsum verbum, unde dico, nisi verbo? Ac per hoc per verbum et alia dicuntur, quae non sunt quod verbum; et ipsum verbum dici non potest, nisi per verbum. Adjuvante Domino exemplis abundavimus. Tenete tor: ostium pandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et
Abbreviated transcription (Latin):
hi cadhuo querenda & discutienda nobi scum
sed onerare uos ñ ẽ c̃silui. Dominica enim
cibaria cũ seruis ministramus. in pascius do¬
minicis ouespascimus & simulpascimur:
sic̃ nẽ neganđ quad neces sarium ẽ Sicñe
cor infirmum pabuli multitudine p̃gra¬
uandum Ñ sitergo molestũ cantatiuras
quia omnia quaehio discutienda adhuc¬
arbitror. hodie ñ discutio. Sunti terumno¬
bis in nomine dñi dieb reddendi sermoner.
ea demlectio r&itabitur. & diligentius illo
adiubante aractabitur xł uii.¬

Expanded text:
hic adhuc quaerenda, et discutienda vobiscum, hic adhuc quaerenda, et discutienda vobiscum, sed onerare vos non est consilii. Dominica enim cibaria conservis ministramus; in pascuis dominicis oves pascimus, et simul pascimur. Sicut non est negandum quod necessarium est, sic non est cor infirmum pabuli multitudine praegravandum. Non sit ergo molestum Charitati vestrae, quia omnia quae hic adhuc discutienda arbitror, hodie non discutio: sed iterum nobis in nomine Domini diebus reddendi sermonis eadem lectio recitabitur, et diligentius, illo adjuvante, tractabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dulterium ꝑsuadet at utaces ñ increpan o
mercennari lupumueni entemin disti& fa
gisti. Respond& for& & dic&. Eccehic sum ñ
fugii fugistiquia tacuisti : ł acuistiquiatimu¬
istii fuga animitimor est corporest&isti
spufugisti quod illeñ faciebat qui dicebat.
& sicorpore absens sum sp̃u uobiscum sum
Quomodo enim spu fugiebat quieua corpo¬
re absens pornicatores lititeris arguebat:
affediones nrae motus animorum suntle¬
titia animidiffusio. Tristitia animi con¬
tractio cupiditas animi ꝓgressio łimor n¬
mifuga ẽ. Diffundens enim animo cum
dilectarisi contrabens animo: cummoles¬
taris: ꝑgrederis animo : cũ app&is fugis
animo cum m&uis. Ecceunde ille mercen¬
narius uisolupodicitur fugere. Quare s
squia ñ ẽ ei curadeo uib: Quare ñ ẽ eicuradeo¬
iub quia mercennarius ẽ. Quidest mer¬
cennarius ẽ temporalem mercedemquerens
&indomo in a&ernum ñ habitabit. Sunt

Expanded text:
dulterium persuasit; tu taces, non increpas: o dulterium persuasit; tu taces, non increpas: o mercenarie, lupum venientem vidisti, et fugisti. Respondet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, quia timuistispiritu fugisti, quod ille non faciebat, qui dicebat: Etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Quomodo enim spiritu fugiebat, qui etiam corpore absens, fornicatores litteris arguebat? Affectiones nostrae motus animorum sunt: laetitia, animi diffusio; tristitia, animi contractio; cupiditas, animi progressio; timor, animi fuga est. Diffunderis enim animo, cum delectaris; contraheris animo, cum molestaris; progrederis animo, cum appetis; fugis animo, cum metuis. Ecce unde mercenarius ille viso lupo dicitur fugere. Quare? Quia non est ei cura de ovibus. Quare non est illi cura de ovibus? Quia mercenarius est. Quid est, mercenarius est? Temporalem mercedem quaerit, et in domo in aeternum non habitabit. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quentes cuader&: Nergo ill cura fuit
deobib quas lupoueniente deserebat .S
fuitplane sed eas paftori incaelo sedena
oratio nib commendabat. seau utilitali
earum sugiendo seruabat. Sic quoda
lo coait Manere in carne necessan¬
ẽẽ utiꝙ uolebas quostua membra ẽẽ¬
formabas. Siuos ꝑsecuti fuerint sugite
Inuiria ergo illis facis quando rep̃hendir
mercennarior qui uident lupum ueniente
& fugiunt Rogamus indices nob. quidhabe¬
at altitudo questionis pulsemus. Aderit qui
aperiat seostiarius ẽ ostii quodest ipse. Quin
ẽ mercenmariur quiuid&lupum & fugitis¬
re aud& arguere: ecce nescio quis p&cauit
grauit̃ p&cauit increpandur est ex cõmu¬
ncandus ẽ. Sed ex comimunicatus inimi¬
cus erit insidi abitur nocebit cumpotuerit.
quod sectatur humanae amicititiae cõmo¬
ditatemi &inimicitiarum humanarum
incurrit molestia tac& ñ comgit. Eccelu¬
pus quigutadrad henditdiabolus fidelia¬

Expanded text:
quentis evaderet . Non ergo illi cura fuit quentis evaderet . Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? Fuit plane, sed eas pastori in coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne necessaresse utique volebas, quos tua membra essformabas, Si vos persecuti fuerint, fugite. Injuriam ergo illis facis, quando reprehendis mercenarios, qui vident lupum venientem et fugiunt. Rogamus indices nobis quid habeat altitudo quaestionis: pulsemus, aderit qui aperiat se ostiarius ostii, quod est ipse. 8. Quis est mercenarius, qui videt lupum venire audet arguere . Ecce nescio quis peccavit, graviter peccavit; increpandus est, excommunicandus est: sed excommunicatus, inimicus erit, insidiabitur, nocebit cum potuerit. i, ne perdat quod sectatur, humanae amicitiae commoditatem, et inimicitiarum humanarum incurrat molestiam, tacet, non corripit. Ecce lupus ovi guttur apprehendit: diabolus fideli a
Abbreviated transcription (Latin):
tinant̃ exoptant.Mihi hid̾managloria
cui mercennarios inuidere uidẽo: minu¬
atur. & tam̃ ꝑlinguas & mercennario¬
rum & filiorum diuina xp̃igloria dif¬
fam&ur. cum siueoccasione siue uen¬
tate xp̃s adnunti&ur. Vidimur qui
si ti&iam inercennariur: quis ẽ lupus
nisi diabolus & quid dictũ ẽ demercen¬
nario cũ uider& lupum uenientem fu
ouib: Numquid taliserat a postolus pa¬
ulus absit Numquid talis p&rur d̃
absit Nuinquid tales c&eriapostols
excepto iuda filio ꝑditionirs absit
Pastores ergo illi plane pastores: &un¬
de unus pastoriani dixi pastores quia
membra pastorisIllo capite gaudeban
sub illo capite concordabant. una spu
inunius corporis conpage uiuebant
Acperhocomnes ad unurri pastoremꝑłi¬
nebano. Siergo pastores ñ mercennan
Quare fugiebant quando ꝑsecutionem
patiebantur : Expone nobis odñe au
di inepistola fugientem paulum ꝑmu
sum insporita sũbmis sũ ut manus ꝑse¬

Expanded text:
tinanter exoptant: mihi humana gloria, tinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios invidere video, minuatur; et tamen per linguas et mercenariorum et filiorum divina Christi gloria diffametur, cum sive occasione, sive veritate Christus annuntietur. 7. Vidimus qui sit etiam mercenarius. Quis est lupus, nisi diabolus? Et quid dictum est de mercenario? Cum viderit lupum venientem, fuovibus. Numquid talis erat apostolus Paulus? Absit. Numquid talis Petrus? Absit. Numquid tales caeteri Apostoli, excepto Juda filio perditionis? Absit. Pastores ergo illi? Plane pastores. Et unde unus pastor? Jam dixi, pastores, quia membra pastoris. Illo capite gaudebant, sub illo capite concordabant, uno spiritu in unius corporis compage vivebant: ac per hoc omnes ad unum pastorem pertinebant. Si ergo pastores, non mercenarii, quare fugiebant quando persecutionem patiebantur? Expone nobis, o Domine. Vidi in Epistola fugientem Paulum: per murum in sporta submissus est, ut manus perse
Abbreviated transcription (Latin):
extra inueni auite. quere onginem
uue. uitis hanc ꝓtulit ex radice
Cathedra ergo moisi siuitis erat fan¬
seoruni mores spinȩ erant. Doc¬
tnnauera ꝑ malos. palmer insepe.
Botrum inter spinar. Cautelege
nedumquens fructum laceres
manũ. & cumaudir bona dicen¬
teni neimitens mala facienten
Quaedicunt facite elegite uuar.
quae au faciunt facere noliter
cauecte spinas &iamꝑ mercenna¬
rios uocem pastons audite. Sed
nolite eẽ mercennani cumsitis
filiosq distinguens uidecte quid
dixerit quida ꝑ inidia & conten¬
tionem quid& uero & ꝑbona uolũ¬
tatem xp̃m p̃dicant quida excan
Ncaste existimantes tnbulatione
suscitari uinculis meir. istimer¬
cennanierant paulo a postolo inui¬
debant̃. Quare inuidebanthu si quia
temporalia requirebant Sed quid
adiungat adctendite: quid enir
nunti&uruentas a siliis ueritate adnin¬
ti&ur. sulu & erna hereditatem pa¬
trispatient̃ & pectant Mcrcennarii
temporalẽ mercedem conducentis fes¬

Expanded text:
extra invenis a vite quaere originem extra invenis a vite quaere originem uvae, vitis hanc protulit ex radice. Cathedra ergo Moysi vitis erat: Pharisaeorum mores spinae erant. Doctrina vera per malos, palmes in sepe, botrus inter spinas. Caute lege, ne dum quaeris fructum, laceres manum: et cum audis bona dicentem, ne imiteris mala facientem. Quae dicunt facite, legite uvas: quae autem faciunt, facere nolite, cavete spinas. Etiam per mercenarios vocem pastoris audite, sed nolite esse mercenarii, cum sitis filiosque distinguens, videte quid dixerit: « Quidam per invidiam et contentionem; quidam vero et per bonam voluntatem non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. » Isti mercenarii erant, Paulo apostolo invidebant. Quare invidebant, nisi quia temporalia requirebant? Sed quid adjungat, attendite: Quid enim?nuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis fes
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratos. Senbe in quid& phansei
cathedra moisi sedent. quaedicant facite.
quae aũ faciunt facere nolite: Quidd aliud dĩx
nisi ꝑines cennarios uocem pastons audite
Sedendo enim cathedra morsi silegemdĩ
docent ergo dr̃ ꝑ illos doc&. Suauero illi
si uel ent docere. nolite audire. nolite face¬
ullus tamen mercennarius ausus ẽ dice¬
quod enimmale facit ñ p̃dicat decathe¬
dra xp̃i. indeledit unde malafacit. ñ an¬
debonadĩc. Botrum carpe spinamcaue :
bene quia in tellexistir. Sed p̃ptardio¬
res dica hocidem planius. quo modo
dixibotrum carpe spina caue. Cũ
dic dñs numquid colligunt despinis
uuam aut d&nbulis ficum: ueru ẽom¬
Botrũ carpe spina caue. quia botrur
aliquando dera diceuitis exortus
pendet insepe. crescit palmes insen¬
turspinis & poriat fructũ spina ñ suũ
N enimspinae uitis ad tullit. sed spi¬
nis palmes incubuit. Nolunterroga¬
re nisi radices: querera dicẽ spine

Expanded text:
onstratos: Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Quid aliud dixit, nisi, Per mercenarios vocem pastoris audite? Sedendo enim cathedram Moysi legem Dei docent: ergo per illos Deus docet. Sua vero illi si velint docere, nolite audire, nolite facesu Christi: nullus tamen mercenarius ausus est diceQuod enim facit male, non praedicat de cathedra Christi: inde laedit unde mala facit, non unde bona dicit. Botrum carpe, spinam cave. Bene, quia intellexistis; sed propter tardiores dicam hoc idem planius. Quomodo dixi, Botrum carpe, spinam cave; cum Dominus dicat, Numquid colligunt de spinis uvam, aut de tribulis ficum ? Verum est omBotrum carpe, spinam cave. Quia botrus aliquando de radice vitis exortus, pendet in sepe, crescit palmes, inseritur spinis, et portat fructum spina non suum. Non enim spinam vitis attulit, sed spinis palmes incubuit. Noli interrogare nisi radices. Quaere radicem spinae,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ solacaro sepulta ẽ. Si eni eratibi
animanerat morituur. Siau̾ueramors
eratu teius uera sit resuirectiosine anima
ñ ẽ sepultanisi caro. Disceho o&ia inapos¬
tolicis uerbis hoesentite inquit in uobis

Expanded text:
ola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima non est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis verbis. Hoc sentite, inquit, in vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
unus homo anima & corpus Sicinus xpr
uerbum & homo Vid& equiddix erim
& intellegite. Anima & corpus duaeres
s̃. Sed unas homo. Uerbum & lomodue
res sunt. Sed unus xp̃s. Ergo dehomine
dĩc. Itemsiquis respondeat. Rome nise¬
pulchro & inse uerumdio : Ilu dinihi
deanima hoede eius carne fespon¬
d& Nec tam̃ ideo duos digiinur apos
tolos paulo runum quirequiercitin
xp̃o alterum quie positur in sepul¬
inxp̃o. cundem apastolũ paulũ dicim
morcuũ iacepe insepulchro Moritur
aliquis dicinxbon homo fidelis homo in
pace ẽ cũdño & continuo eamus ad exse¬
quia sipsius sepeliamus illũ. cumsepul¬
turus es quemiam dixeras in pace ee
cumdo cu aliudsi tanima quac inmor¬
talit̃ uig&: aliud corpus quod corruptibi¬
lit̃ iac&. Sed ex quo consoraiũ carnis & ani¬
machominis nom̃ accepit ia & singulum
atq separatũ utruin lib& eorum nõmen
hominis tenuit nemoergotirub&
quando auditdnm dixisse ponoanima

Expanded text:
unus homo anima et corpus; sic unus Christus Verbum et homo. Videte quid dixerim, et intelligite. Anima et corpus duae res sunt, sed unus homo: Verbum et homo duae res sunt, sed unus Christus. Ergo de hominedicit. Item si quis respondeat, Romae in sepulcro; et ipse verum dicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondet. Nec tamen ideo duos dicimus aptolos Paulos, unum qui requiescit in Christo, alterum qui est positus in sepulisto, eumdemque apostolum Paulum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum, utrumlibet eorum nomen hominis tenuit. 13. Nemo ergo titubet, quando audit Dominum dixisse, Pono animam
Abbreviated transcription (Latin):
dixer̃ contra manicheor qui salum sinehomine
dm. Exacoccasione de anima instruamur uor
animaminquid inqua distamus a pecore quod
uerbume ponitanima & sumitea iterum.
Anexeo quod anima homana ẽ ipsa seponit
mam ponit &iterum sumit: Inaꝓpasuito i¬

Expanded text:
dixerunt; contra Manichaeos, qui solum sine homine Deum: ex hac occasione de anima instruamus vos animam, inquam, in qua distamus a pecore, quodVerbum est, ponit animam, et sumit eam iterum? An ex eo quod anima humana est, ipsa se ponitmam ponit, et iterum sumit? Tria proposui, om
Abbreviated transcription (Latin):
& pastorembonum D intrare postiumi quo¬
modo ipse ꝑ seipsum intr&. Sienimne¬
mopastor bonus ẽnisi quipostium in trat&
ipse ẽ p̃cipuae pastorbonus & ipse ẽostium
ntellegere n possum nisi& psum ꝑse ipsum
adoues suas intrare & uocem sua illis dare
ursequantur eum. Easqu intrantes & ecun¬
tes pascua inuenire quod estuita& erna cito
ergo dico ego querens intrare aduor id est
xp̃mintro xpminmelibent auditis
quia oues xp̃i estis. sanguine xpi compa¬
ratiestis agnoscitis p̃aiu urm quod ñ ame
datur. sed ꝑme p̃dicatur. Ille quippe
emit quip̃tio sum sanguine fudit. Ptiosus
sanguir ẽ illius sine p&ccato s eo tamen
ipse&a suorum sanquinẽ p̃tiosum ꝓqui¬
b dedit sanguinis ptium Na sisuorum
sanguinẽ ñ facer& p̃tiosum ñ dicer &ur

Expanded text:
orem bonum dixit intrare per ostium, quomodo ipse per seipsum intret. Si enim nemo pastor bonus est, nisi qui per ostium intrat, et ipse est praecipue pastor bonus, et ipse est ostium; intelligere non possum, nisi et ipsum per seipsum ad oves suas intrare, et vocem suam illis dare ut sequantur eum, easque intrantes et exeuntes pascua invenire, quod est vita aeterna. 2. Cito ergo dico. Ego quaerens intrare ad vos, id est Christum in me libenter audistis? Quia oves Christi estis, sanguine Christi comparati estis. Agnoscitis pretium vestrum: quod non a me datur, sed per me praedicatur. Ille quippe emit, qui pretiosum sanguinem fudit: pretiosus sanguis est illius sine peccato. Fecit tamen ipse etiam suorum sanguinem pretiosum, pro quibus dedit sanguinis pretium: nam si suorum sangui
Abbreviated transcription (Latin):
sineillis ipsisineillo unde potuer Cũ ipse
dixerit sinemenihilpoestis facere S
Nincau ostendimus quod aliifecernt quia
ips ea postolur iohannes quihoc quod au¬
distis euangelium p̃dicauit in epistolasua

Expanded text:
sine illis; ipsi sine illo unde potuerunt, cum ipse dixerit, Sine me nihil potestis facere ? Hinc autem ostendimus quod et alii fecerint, quia ipse apostolus Joannes, qui hoc quod audistis Evangelium praedicavit, in Epistola sua
Abbreviated transcription (Latin):
ui sermonẽ dinrin solum libent sed&b&
diligent̃ auditis promissioris nrae
scul dubio meministis ipsa quippe
lestio euangelia & hodielesta ẽ. quae
Tlecta fuerat ꝓxima dominica die
Pp̃terea qm̃ inquib da nece sstatib
irniorati ñ potuimus omnia discu¬
ttre quae uris sensib debebamur.
ꝓinde quaeia dicta atq trastata sunt
hodie n  querimus neadhuceadem repe¬
tencdo adilla quae ñdũ dicta sunt ꝑueniremini¬
me ꝑmittamur . Nostina in nomin ed̃i qui sit¬
pastorbonus & quemadmođ pastores boni memi
uercennarius ferendus quis lupus& fures &
latrones cauendi quae sinto ues qđ sito ftiun
quo & oues ingrediuntur & pastor quo modo
sitintellegendus ostiarius. Nuostis&iami
qm̃quisquir ñ postiũ intrauerit fuses&
latro nec uenit nisiut fur&ur. &occidat& ꝑ

Expanded text:
ui sermonem Dei nostri non solum libenter, sed etiam diligenter auditis, promissionis nostrae procul dubio meministis. Ipsa quippe lectio evangelica et hodie lecta est, quae lecta fuerat proximo dominico die: propterea quoniam in quibusdam necessitatibus immorati, non potuimus omnia discutere quae vestris sensibus debebamus. Proinde quae jam dicta atque tractata sunt, hodie non quaerimus; ne adhuc eadem repetendo, ad illa quae nondum dicta sunt pervenire minime permittamur. Nostis jam in nominepastor bonus, et quemadmodum pastores boni membrquis sit mercenarius ferendus, qui lupus et fures et latrones cavendi, quae sint oves, quod sit ostium quo et oves ingrediuntur et pastor, quomodo sit intelligendus ostiarius. Nostis etiam quando quisque non per ostium intraverit, fur est et latro, nec veni
Abbreviated transcription (Latin):
quot quot &ia postnos fuennt oues
eius. Quis ad eas missur ẽ& ostendit
Omnis ergo audiunt uocem pastoNs
suidicentis. Eg̃o sum pastorbonus nisi
essent pastoresmal Sed pastores inahips r
fures & latrones aut cerae ut multum
mercennani. Omnerenim hic ꝑsonas quas
posuit requirers distinguere. nost e debemus.
Aperuit enimia duas resdñs quas quodammodo
cdausas ꝓposuerat ianiscinus quia ostiumip¬
se ẽ. Scimus quia pastor ipse ẽ fures & latro¬
nes qui sint in hosterna lectione patefac¬
tume. Hodie au audiuimus mercenna¬
rium Audiuimus & lupumher
nominatus & hostiarius . Inbonit
ergo ostium ẽ & ostianus pastor. &õms
Inmalis fures & latrones mercennani
lupus: ostiũ dnmxpͥmaccipimus paro¬
rem ipsumostiarium quenshaec enim
duo ipse exposuit: ostiariũ nobis queren
dũ reliquit: & quid ait deostiario. Huic
inquit ostarius aperit cui aperit paston:
Quida perii paston ostium & quis ẽ sp̃sum
ostium ipse pastor Num quid sĩ¬

Expanded text:
quotquot etiam post nos fuerint oves ejus, quis ad eas missus esset, ostendit. Omnes ergo audiunt vocem pastoris sui dicentis, Ego sum pastor bonus. Non adderet, bonus, nisi essent pastores mall. Sed pastores mali, ipsi sunt fures et latrones: aut certe, ut multum, mercenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, distinguere, nosse debemus. Aperuit enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat: jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. Fures et latrones qui sint, in hesterna lectione patefactum est; hodie autem audivimus mercerium, audivimus et lupum: heri nominatus ergo ostium est, ostiarius, pastor et oves: in malis, fures et latrones, mercenarius et lupus. Ostium Dominumrem ipsum: ostiarium quem? Haec enim duo ipse exposuit; ostiarium nobis reliquit quaerendum. Et quid ait de ostiario? Huic, inquit, ostiarius aperit. Cui aperit? Pastori. Quid aperit pastori? Ostium. Et quis est ipsum ostium? Ipse pastor. Numquid, si
Abbreviated transcription (Latin):
quid quia ego pono anima mea. utĩterũ
suꝑtma eam quidait. Propterea inepa¬
ter diligit. quia morior ut resurgat᷑
cumagno em̃ ponderedidũ ẽ. ego
quia egoponoinquit ponoanimam
mea: ego pono. quid est egopono ego
illa pono ñgloriantur iudei Seere
potuer potestate habere ñ potuer. Se¬
uiant quantũ possunt. Si ergo noluero
ponere anima inea quids euiendo fac¬
turi suntunares ponsione ꝓstratis̃.
quando eis didũ ẽ quemqueritis dixer
cecider. quicecider ad una uocem xpi
mnoritun quid faciunt sub uoce iudica¬
suma eam Nglorientur iudei quasĩ
p̃ualuerint ipse posuit animanisua
quia uolui dormiui quid est dormiui.d
inorduus sum. Nonnedoriniuit qui
quando uoluit desepul chiro taniꝗde
lecto suifexit Sed amatda reglona
patii ut nos edific& glona dare creaton
Na quodaddicit. Ex sunexi ꝗidnis sur¬

Expanded text:
ter, quia ego pono animam meam, et iterum sumo eam. « Quid ait: Propterea me Pater diligit? Quia morior, ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est: Ego. Quia ego, inquit, pono animam meam. Ego pono. Quid est: ego pono? Egollam pono. Non glorientur Judaei. Saevire potuerunt, potestatem habere non potuerunt. Saeviant quantum possunt; si ego noluero ponere animam meam, quid saeviendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt, quando eis dictum est: Quem quaeritis? dixerceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub vocem judicasumam eam. Non glorientur Judaei, quasi praevaluerint; ipse posuit animam suam. Quia volui, dormivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nam quod addidit, exsurrexi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
se in eis qui cumillo eotempore fuerant
ñ inuenitꝰ Non eiuminecclesia xp̃ila no
p̃aer pauluinapostolum & timo theumi
nemo erat quigermane de grege sollici¬
tus e&. Sed contigerat ut illa tempore
quoti moiheum misit circa se alium defi¬
lus ñ haber& sed soli mercennaru cum
menipse germane degrege sollicitus
maluit filium mitaere &intermer¬
cennar ios remanere. Inuenimus & mer¬
cennarios ñ eos discutit iusĩ dñs quicorins¬
picit ipsediscutit: Tamenal iquando intelle¬
guntur a nob̵ ñ enimfrustradix ipsed ñs
&iam delupis. Exfructib eorum cognosce¬
tis eos multos interrogant tempiatio¬
nes & tuncapparent cogitationer : Mul¬
lios & mercennarios p̃positiau quifilus
ue & ipsi membra sunt ipsius unius ouis
quia sic̃ ouis adimmo lanđ ductus ẽ. Nudi¬
te aũ quia & mercennarii neces sariisum:
ulti quippe inecclesia cominoda teryena

Expanded text:
se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum men ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mercenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Multos interrogant tentationes, et tunc apparent cogitationes: mulfilios et mercenarios. Praepositi autem qui filii  propriae? Nam et ipsi membra sunt ipsius unius ovis; quia sicut ovis ad immolandum ductus est. 6. Audite autem, quia et mercenarii necessarii sunt. Multi quip
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ pastor cuius ñs oues ꝓpne uidit lupum
ueniente & dimitait oues & fugit & lu¬
pus rapit & disꝑgitouer. Nhicbona ꝑsona
mercennarius gerit & tamen in aliquo
utilis eꝰ nec mercennarius dicer&ur. nisi
acciper& a conducente mercedẽ: Quis est
ergo istemercennariur & culpabilis & ne¬
cessarius  Mic uero fus luceat nobir ipse
dñr ut & mercennarios intellegamus. &
mercennani ñsimur Quis ẽ ergo mercen¬
narius. Sunt in ecclesia quidam p̃positi¬
de quib: apostolur paulusdic : sua querentes
ñ quae ihuxp̾i. Quid est suaquerentes non
lueris in hiantes honores ab hominib: ape¬
tenter. Haec quando amantur ap̃posito
& p̃p̃ haec seruitur dõ : quis quistalirẽ
mercennarius ẽ. Int̃filios senꝰ conpui&¬
ceper̃ mercedem sua Audid&i motheo
sco quid dicat a postolus paulus. Spero
uobis ut & egobono animositn cũcogno¬
bero quae circ auos sint Neminem eni
pastor ingemuit: quesiuit aliquem qui
sinc trit̃ diliger& gregem xp̃i &circa

Expanded text:
 videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit; et lupus rapit, et dispergit oves. Non hic bonam personam mercenarius gerit, et tamen in aliquo utilis est: nec mercenarius diceretur, nisi acciperet a conducente mercedem. Quis est ergo iste mercenarius, et culpabilis et necessarius? Hic vero, fratres, luceat nobis ipse Dominus, ut et mercenarios intelligamus, et mercenarii non simus. Quis est ergo mercenarius? Sunt in Ecclesia quidam pde quibus Paulus apostolus dicit Sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Quid est: sua quaerentes? non ctantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposito, et propter haec servitur Deo, quisquis talis est, mercenarius est, inter filios se non compuerceperunt mercedem suam . Audi de Timotheo sancto quid dicat apostolus Paulus: « Spervobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa
Abbreviated transcription (Latin):
in quicd significans qua morite da¬
rificaturus ẽ& dm̃ Ad hocergo ꝑtin&
pasce oues meas ut ponasanima tua
pobib meis iamillud quod ait Sic
nescitꝰ ipse enimagnoscit patremꝑse:
nos ꝑ illum: quia ipse ꝑse agnoscit
Nouimus quia & nos ꝑillum &iam
hoc nouimus quia & hocpillum noui¬
mus ipse enimd. Dinne mouiditum

Expanded text:
ixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum . Ad hoc ergo pertinet, Pasce oves meas: ut ponas animam tuam pro ovibus meis. 3. Jam illud quod ait, Sicnescit? Ipse enim agnoscit Patrem per se, nos per illum. Quia ipse per se agnoscit, novimus: quia et nos per illum, etiam hoc novimus; quia et hoc per illum novimus. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
tor qua p&ra superqua seder pastor
uerbum & uerbũ erat apudđdm̃ &d
erat uerbũ. Siqueras ame ꝓpn&ate
filius unicus de patre i nedernum
ab eater no genitur aequalis gignenti ꝑqua
factas omniacum patre in commutabi¬
lir & accepta forma hominis ñ mutatus
exncarnatione homo filius hominis
& filius dĩ : Hoc totũ quod dixi ñ simili¬
tudo sed rere. Nergopigeat pos fr̃s
Siudest enĩ ostuioqua intramur quir
ẽostiarius q uia pent
Quis ergos e apeñ
nis c̃ quise ipsum exponit : Ecce durdixe
rat ostium ñ intellexgamus: Quando ñ in¬
telleximus clausumerat qui aperuit ipse ẽ
ostiarius. nulla ẽ ergo necentas aliquid
aliud querere nulla necenitar sed foritas¬
se ẽ uoluntar Siẽ uoluntas noli exorbita
nabitur ostiariur ee sp̃s scs quando ipsũm¬

Expanded text:
tor quam petra, super quam sedet pastor;tor quam petra, super quam sedet pastor;Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Si quaeras a me proprietatem; Filius unicus de Patre in aeternum ab aeterno genitus, aequalis gignenti, per quem facta sunt omnia, cum Patre incommutabilis, et accepta forma hominis non mutatus, ex incarnatione homo, filius hominis et Filius Dei. Hoc totum quod dixi, non similitudo, sed res Quid est enim ostium? Quo intramus. Quid est ostiarius? Qui aperit. Quis ergo se aperit? nisi qui seipsum exponit? Chrrat ostium, non intellexeramus; quando non intelleximus, clausum erat: qui aperuit, ipse est ostiarius. Nulla est ergo necessitas aliquid aliud quaerere, nulla necessitas: sed fortasse est voluntas. Si est voluntas, noli exorbitarnabitur ostiarius esse Spiritus sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
inbonitate & insimplicitate cordir
querite illũ ostiarium forite ferat¬
ipsum dnii deb emus accipere:
Multos unt eniminterse diuer¬
se in reb humanis. pastor: &
ostium qua ostianur
dñs & pastorem sedix. & ostium.
Cornon ergo intellegamus ipsum
consueumus norse & uidere pasto¬
res. nec ostiume. ñ enĩ cums berfec.
Si au secundali quam s̃militudinem
& ostiur& pastor est. audeo dicere
& ouis ẽ. Ouis nempe subpastore ẽ
Tamen ille & pastor est & ouis. Vbiẽ
pastor. Eccehi chabes lege cuange¬
lium. Ego sum pastor bonus tibiẽ
ouis: interroga ꝓpħam. Sicut ouir
adimmolandum ductus e. Inter¬
roga amicums ponsi. Ecce agnus di.
eccequi tollit peccatum mundi ad¬
hucaliquit secundistane similitudinẽ
mirabilius sum dicturus. & agnus en ĩ
& ouis & pastor int̃ seamica sunt con¬
traleones au apastorib ouescustodi¬
risolent & tamende xp̃o cunsitouis
deresupra p&rał & inde cõmissa sibi
p&ora custodire. Utiq meliorpas¬

Expanded text:
in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum . Ostiarium forte ipsum Dominum debemus accipere. Multo sunt enim inter se diversa in rebus humanis pastor et ostium, quam ostiarius Dominus et pastorem se dixit, et ostium. Cur ergo non intelligamus ipsum consuevimus nosse et videre pastores; nec ostium est, non enim eum faber fecit: si autem secundum aliquam similitudinem, et ostium et pastor est; audeo dicere, et ovis est: ovis nempe sub pastore est, tamen ille et pastor est et ovis. Ubi est pastor? Ecce hic habes, lege Evangelium: Ego sum pastor bonus. Ubi est ovis? Interroga propnetam: Sicut ovis ad immolandum ductus est . Interroga amicum sponsi: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Adhuc aliquid secundum istas similitudines mirabilius sum dicturus. Et agnus enim et ovis et pastor inter se amica sunt; contra leones autem a pastoribus oves custodiri solent: et tamen de Christo, cum sit ovis dere supra petram, et inde commissa sibi pecora custodire: utique melior pas
Abbreviated transcription (Latin):
tor& ostium. Sienim diceret ego sum pastor
& ñ diceret egosuostium quesi tuneram
quid e & ostium & forae aliud putante
ante ostium remansuri. Gratia illiur
& misen cordia nob̵ ex posuit pastorem
seipsum dixit. exposuitostium scipsã
dixostiarium querendum nobis reli¬
quid quemnos dicturi sumur ostiariũ .
quemlib& inuenerimuñ cauendum
e nemaior existimectur quam ipsũ
ehominumostio. Ostiarius enim ostio.
ñ ostium p̃ponitur ostiario. qui a ostia¬
rius ostium̃ ñ ostium custodit ostian¬
um. N audeo dicere alique mostiom¬
iorem. Audiuiiam enim quidsitor¬
tium ñ melat& ñ sum dimissur con¬
iecturae meae. ñ mihihumana ẽ re¬
laxata suspicio. Ds dix ueritar dix
mutari ñ potest quod in mutabilisd
Dicam ergo in huius ꝓfunditate quer¬
tionis quid mihiuideatur. Elegat

Expanded text:
tor et ostium? Si enim diceret, Ego sum pastor, et non diceret, Ego sum ostium; quaesituri eramus quid esset ostium, et forte aliud putantes ante ostium remansuri. Gratia illius et misericordia nobis exposuit pastorem, seipsum dixit; exposuit ostium, seipsum dixit: ostiarium quaerendum nobis reliquit. Quem nos dicturi sumus ostiarium? Quemlibet invenerimus, cavendum est ne major existimetur quam ipsum inum major est ostio. Ostiarius enim ostio, non ostium praeponitur ostiario; quia ostiarius ostium, non ostium custodit ostiarium. Non audeo dicere aliquem ostio majorem; audivi enim jam quid sit ostium: non me latet, non sum dimissus conjecturae meae, non mihi humana est relaxata suspicio; Deus dixit, veritas dixit, mutari non potest quod immutabilis dixit. 3. Dicam ergo in hujus profunditate quaestion
Abbreviated transcription (Latin):
e quianẽ abstructore conpositur nec pas¬
torest quiacusta souium quadrupedum
dinen. Quid ergo ꝓpriaẽ  In principio erat
uerbum & uerbu meratapud dm̃ & drerat
uebum. Quiddehomine qui apparuit

Expanded text:
 quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum dinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
quilegem dni ñ acceperat : Asinã uero
quia utrũq uimentum dño adductum ẽ
plebemeius quaeueniebat expopulo
ihł ñ indomitã plane sed quaep̃sepe ag¬
nouit : Haeen cognouer̃ discipulieiur
pymu sed quando glonficatus ẽ ilirid
ẽ quando uirautem sude resiectionis
ostendit : Tunc recordatis quia haec
nalia fecer̃ eiqua illa quae erant sempła
deeo : Recolentes quippe secunđ scypturã:
quae ante passione uel in dñi passione com¬
pl& a sunt ibi & hoc inuener̃ quod secundum
quando lazarum uocauitdemonumento &sus¬
citauiteum a moranis Propterea & obuiamue¬
nitei turba quia audi er̃ eum fecissehocsignum

Expanded text:
qui Legem Domini non acceperat. Asinam vero qui Legem Domini non acceperat. Asinam vero quia utrumque jumentum Domino adductum est plebem ejus quae veniebat ex populo Israel, non indomitam plane, sed quae praesepe gnoverunt discipuli ejus primum: sed quando glorificatus est Jesus, id est, quando virtutem suae resurrectionis ostendit: tunc recordati sunt quia haec non alia fecerunt ei, quam illa quae erant scripta de eo. Recolentes quippe secundum Scripturam, quae ante passionem vel in Domini passione completa sunt, ibi et hoc invenerunt, ut secundum quando Lazarum vocavit de monumento, et suscitavit eum a mortuis. Propterea et obviam venit ei turba, q
Abbreviated transcription (Latin):
sit factũ apud alios euangelistas plenis¬
simelegitur: Adhyb&ur auhine facto ꝓphȩ¬
ticũ testimomu ut apparer& quod ma¬
ligni principes iud a eoruꝰ eum nintelle¬
gebant in quo implebantur quaelegebanꝰ
r& tuus uenit sed ens suꝑpullum asinae:
Tnillo ergo populo eratfiliasion: ipsa est
hyerusalemi quaẽsion: in illo inquã populo
reꝓbo& caeco eratitam̃ filia sion cuidicer&
nolitimere &ccerox tuus uenit sed ens suꝑ
pullũ asinae:. Haec filiasion cui diuinitu
ista dicuntur. In illis eratouib quae uocem
pastons audiebant : In illa erat multitu¬
dine quae dñn ueniente tantade uolio¬
ne laud abat: tanto agmine deducebat:
Cidictu e nolitimere illu agnosce quia
te laudatur : & nolite trepidare : cum
patitur. Quia ille sanguis funditur ꝑ
quemtuum delictum Deleatur: & uita
redinatur: Sed pullũ asinae in quone¬
mosedit: hoceniꝰ apud euangelistas in¬
uenitur antellegimus populũ gentium

Expanded text:
sit factum, apud alios evangelistas plenissit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur . Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret quod maligni principes Judaeorum eum non intelligebant, in quo implebantur quae legebantrex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus quae vocem pastoris audiebant; in illa erat multitudine quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Ei dictum est, Noli timere: illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum patitur; quia ille sanguis funditur, per quem tuum delictum deleatur, et vita reddatur. Sed pullum asinae in quo nemo sederat hoc enim apud alios evangelistas invenitur intelligimus populum Gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
morae morucis : Nitaq amit ait diui¬
nitatem quando nos doc& humilitate:
I nilla patr e aequalis in hac nobsimilis:¬
Perquod patni ẽ a equalis nor utessemus
creauit: ꝑ quod nobis ẽ similis nepenrem
redemit: har ei laudes turb a dicebat:
Osannabeneditus qui uenit in nomine
dñi rex ihł: qua crucem mentis in uiden¬
tia pyncipium iuda eorũ ꝑ p&i poterat.
quando regem suum xp̃ intanta multi¬
tudo clamabat: Sed quid fuit dño rege
eẽ ihł Quid magnum fuit regi saeculo¬
ter debellandos. Sedrex ilł quodmenłes
regat quod in & ernũ consulat quod
in regnũ caelorum credentos speran¬
tes amantesq ꝑducat : Diergo filius ae¬
qualis patii uerbum ꝑ quod faca sunt
omnia quodrex ee uoluit iħł dignatio
e: n ꝓmotio : Miserationis indiciũme ñ
pocestatis augm̃tũ. Qui enĩ appellatus s̾
interra rexiuda eo run incadis ẽ dñs an¬
gelorũ: & inuenit ihs asellũ & sedit suꝑ
eum: Hicbreuit dictus ẽ na quemad modũ

Expanded text:
autem crucis . Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem. In illa Patri est aequalis, in hac nobper quod Patri est aequalis, nos ut essemus creavit; per quod nobis est similis, ne periremus redemit. 4. Has ei laudes turba dicebat, Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Quam crucem mentis invidentia principum Judaeorum perpeti poterat, quando regem suum Christum tanta multitudo clamabat? Sed quid fuit Domino regem esse Israel? Quid magnum fuit regi saeculoter debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio; miserationis indicium est, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra rex Judaeorum, in coelis est Dominus Angelorum. 5. Et invenit Jesus asellum, et sedit super eum. Hic breviter dictum est: nam quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a expectatione nsinimur nisi aliquid
inde dicamus accipite quod potuenmus
& ubi ur̃ae expectationin sufficeremus
abillo incrementum poscite quinos plan¬
are posuit &ngare quia sic dicaposto¬
lus. Neq quiplantat e aliquit neq quin
gat. Sed quunc rementum datdr̃. Quid&
ergo int̃semusitant & ubipos sunt ab¬
quando ꝓclamant & turbulenta discep¬
atione contendunt dicentes. quid fecer̃
udaei uel quaeculpa eorum fuit sineces¬
seerat ut sermo esaiȩ ꝓph&ae im¬

Expanded text:
vestra expectatione non sinimur, nisi aliquid vestra expectatione non sinimur, nisi aliquid inde dicamus, accipite quod potuerimus: et ubi vestrae exspectationi non suffecerimus, ab illo incrementum poscite qui nos plantare posuit et rigare; quia, sicut dicit Apostolus, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incremenergo inter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt dicentes: quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae im
Abbreviated transcription (Latin):
solus ẽ pat̃ sibrachiumeius ẽ filius. ñ enĩ
duae seduna ꝑsona e homo & brachiu eius.
nintellegentes neq adueritentes quomodo
uerba dereb aliis adres alias transferantir
ypaliqua similitudinem &ia in locutioni¬
b: cotuidianis deuisibilib: & notissimis reb:
quantu magis ut nob in effabilia qualit̃ cũq
dicantur quaedicisicuti sunt omni non poss:
Vam&homoalterum hominem ꝑquem
sol& agere quicquidagit brachium suum
appellat & siei auferatur dolens dicbra¬
chium ꝑ didi& ei qui abstulent dic brachiu
meu mihi abstulisti Intellegantergo quo¬
modo dictus sit filius brachium patns ꝑost
quod pater operatus ẽ omnia. nehocn in¬
tellegendo & insui errons tenebis ꝑmanen
sissimisinus ꝑscrutentur & excutient᷑
ut dignũ ẽ. nec mearumuinum ee arbi¬
tror. nec angustiarum temporis necurae
capacitatis tam̃ qui atransire ad alia

Expanded text:
solus est Pater, si brachium ejus est Filius; non enim solus est Pater, si brachium ejus est Filius; non enim duae, sed una persona est homo et brachium ejus. Non intelligentes neque advertentes, quomodo verba de rebus aliis ad res alias transferantur, propter aliquam similitudinem etiam in locutionibus quotidianis de visibilibus et notissimis rebus; quanto magis ut nobis ineffabilia qualitercumque dicantur, quae dici sicuti sunt, omnino non possunt? Nam et homo alterum hominem per quem solet agere quidquid agit, brachium suum appellat: et si ei auferatur, dolens dicit, Brachium perdidi; et ei qui abstulerit, dicit Brachium meum mihi abstulisti. Intelligant ergo quomodo dictus sit Filius Patris brachium, per quod Pater operatus est omnia; ne hoc non intelligendo, et in sui erroris tenebris permanendsissimi sinus perscrutentur et excutiantur ut dignum est, nec mearum virium esse arbitror, nec angustiarum temporis, nec vestrae capacitatis. Tamen quia transire ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dictum ẽ. Sic etũ tuumbrachium ꝑ quod
operans Sicdibrachium diade eius uerbi
quia peruerbum operatus e mundum.
Quurerũ homo brachiumutaliquidoper&
extendit. Nisiquia ñ continuo fit quoddix¬
rit: Si autanta pofestate p̃ualer& ut sine
ullo motu corpons sui quod dicer& fiera:
brachiumeius uerbum eius ee quia uerbu
ris membrum Itanẽ cogitabile: uel sonabi
actransitonum uerbum quiacũ oniniaf
ipsum facta sunt diuerbumerat: Cuergo
audiimus brachiumdi patiis eẽ difilu
n nobis obstrepat consu&udo carnalis sed
quantu millo donante possumus di uirtutẽ.
& sapientia cogitemus ꝑ qua factas̃ omnio.
alequippebrachium nec posrectum extendi¬
iur. nec collestum contrahitur. None enĩ
ipse qui pat̃. sed unu sunt ips e&pat̃ & a equa¬
lis patn ubiq totus ẽ sic pat̃ . Nealiquapate¬
at occasio dettestabili eron eorum quidicinꝰ
solu ee patrem. Sed ꝓdiuersitate causarum

Expanded text:
ni dictus est. Sicut enim tuum brachium, per quod operaris, sic Dei brachium dictum est ejus verbum, quia per verbum operatus est mundum . Cur enim homo brachium, ut aliquid operetur extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo motu corporis sui quod diceret fieret, brachium ejus verbum ejus esset. Curis membrum, ita non est cogitabile vel sonabile ac transitorium verbum; quia cum omnia per ipsum facta sunt, Dei Verbum erat. 3. Cum ergo audimus brachium Dei Patris esse Dei Filium, non nobis obstrepat consuetudo carnalis: sed quantum illo donante possumus, Virtutem Dei et Sapientiam cogitemus, per quam facta sunt omnia. Tale quippe brachium nec porrectum extenditur, nec collectum contrahitur. Non est enim ipse qui Pater, sed unum sunt ipse et Pater; et aequalis Patri ubique totus est sicut Pater: ne aliqua pateat occasio detestabili errori eorum, qui dicunt solum esse Patrem, sed pro diversitate causarum
Abbreviated transcription (Latin):
ilmuiderẽ : Venit phylyppus & dicandrete:
Andreas rursum & phylyppus dicunt ihu Au¬
diamus quid dñr adista responder& : Ecceuo¬
lunteum iuda eio ccidere gentile suidere :
Sed& ia illi euda eis erant qui clasabant:
duopan&es dediuersouenientes & inunam
fidem xpi pacisosculo concurrentes : Audia¬
mus ergo uoce lapidisangulans: Ihr auin¬
tanputat ideo sedixiss eglonficatum quia
gentiles eum uolebant uĩdere : Nitaẽ Sed
restionem sua i n omnib: gentib̵ credituros
sione igituristorum gentiliũ qui eum uidere
cupiebant ad nuntĩat futura plenitudine
gentium & ꝓmititit iamiam ꝙ ad ee horam
glonficationis suae quã fadam in caelsgen¬
tes fuerant crediturae : unde p̃dictũ e ex alt¬

Expanded text:
videre. Venit Philippus, et dicit Andreae: Andreas rursum et Philippus dicunt Jesu. » Audiamus quid Dominus ad ista responderit. Ecce volunt eum Judaei occidere, Gentiles videre: sed etiam illi ex Judaeis erant qui clamabant, parietes duo de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes: audiamus ergo vocem lapidis angularitan putat ideo se dixisse glorificatum, quia gentiles eum volebant videre. Non ita est: sed rectionem suam in omnibus gentibus credituros;sione igitur istorum gentilium qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem gentium, et promittit jam jamque adesse horam glorificationis suae, qua facta in coelis, gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est: Exalt
Abbreviated transcription (Latin):
postse cũ intellexissentiuda eiq
desua morae dixirr& & ꝓpasuis sen
ei questionem quomododicer& se
utitotum discerent ne conp̃henderentur
a tenebns. & cũ haec ẽ& locutus abs condit
seab eis. Haec in sup en orib dominicis lectu¬
nib uerb̵ quedi dicistis. Dende intulit euan¬
gelista unde hodi ernu capitulu recitatum

Expanded text:
ssent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum
Abbreviated transcription (Latin):
untatem meruisse respondeodic
epotest. iniquonꝰ potest. hocomnino
as religiosorum in concus sumde
nuio latuq: seruare. Sic a postolus
Cu eandem ipsa tractar& defficil¬
a. questionem. Quidergo dicemus in

Expanded text:
voluntatem meruisse respondeo. Sic enim cere potest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare. Sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam quaestionem: « Quid ergo dicem