comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uia uero mñtibꝰ bene ꝯpoĩtis
⁊ diuino cultiu mãcipatis alioͦ¬
ciens negligetia subrepit. noc̃e
ẽ ut ad eande dec̾gẽtũ uigis adhi
ecculorum lippitudinem austgat.

Expanded text:
uia vero mentibus bene compositis, t divino cultui mancipatis aliquoties negligentia subrepit, necesse est ut ad eam detergendam jugis adhiboculorum lippitudinem abstergat
Abbreviated transcription (Latin):
em. qͣm c̃atorem solum. Qm̃ q¬
storemdicit mnagestatẽ confi¬
stetur. qui saluatorem intlligit
pecͣtez uen̾atur. Et maiꝯ bon¬
iestatem inuemiat qͣm ocło cor¬
dis contemplet᷑. ⁊ hũanittẽ qͣm
brulo carnis speculetur ut totꝰ
Io in d̾o bt̃ificet᷑. hiis iõnibus
ammꝰ confortatꝰ ad ampliorẽ
religiomis diuine amorẽ exci¬
tatur: deuotione mũdat᷑ et pͦi¬
ficat᷑. ut mũdo corde iam quodã¬
mͦ rgotare incipiat id ad qd̾ fide
et deuotõe cognoscẽdum festi¬
nat. Ita mũda conscĩa ĩuisibli¬
m docum̃tis ⁊ secreta ac famili¬
aniusitatõe de dõ suo cotidie er¬
udit᷑ et c̾tificatur in tm̃ ut iam
quodãm eum ꝑcontempłonẽ
p̾sentẽ hr̃e incipiat. ⁊ nulla iã
ide̾ ab eiꝯ fide et dilectõe ⁊̃ sito¬
tus mũdo ĩuĩcła uertatur auel¬
li queat. Isti sunt gͦ tres gradꝰ
pmotõnis fidei quib fides cres¬
reus ad ꝑfc̃m conscẽdit. primꝯ
per pietatem elig̾e. Scd̾s ꝑ iõe̾¬

Expanded text:
rem quam creatorem solum, qui creatorem dicit majestatem confitetur; qui Salvatorem intelligit, pietatem veneratur. Et maximum bonjestatem inveniat quam oculo cordis contempletur; et humanitatem quam oculo carnis speculetur, ut totus homo in Deo beatificetur. His rationibus animus confortatus, ad ampliorem religionis divinae devotionem excitatur; devotione autem mundatur et purificatur ut mundo corde jam quodammodo praegustare incipiat, id ad quod fide et devotione cognoscendum festinat. Ita munda conscientia invisibilibus documentis, et secreta et familiari visitatione de Deo suo quotidie eruditur et certificatur; in tantum ut jam quodammodo eum per contemplationem praesentem habere incipiat; et nulla jam ratione ab ejus fide et dilectione etiam si totus mundus in miracula vertatur avelli queat. Isti ergo sunt tres gradus promotionis fidei, quibus fides crescens ad perfectum conscendit. Primus per pietatem eligere; secundus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ant. si p̃mia iustis et pocoribo
torm̃ta reposita sint. ⁊ si post fi¬
nem operis sequatur premiũ
iuste retributionis. Taligͦ cõ¬
sideratione incorde oborta mͣg¬
no mox trepidationis motui
de dubio uite mortalis conser¬
entiam ip̃a conentitur ⁊ qͣnto
mag̾ sͥ erranti piculum imumne¬

Expanded text:
ant; an praemia justis et peccatoribus ant; an praemia justis et peccatoribus tormenta reposita sint; et an post finem operis sequatur praemium justae retributionis. Tali consideratione in corde oborta, magno mox trepidationis motu de dubio vitae mortalis conscientia ipsa concutitur; et quanto magis sibi erranti periculum im
Abbreviated transcription (Latin):
rum quidem adhuc scienti s
multuz confitenti dcm̃m ẽ. Mui¬
lier maguͣ ẽ fides .t. Illa namq
apuel deum fides magna repu¬
tatur que et siminus uigeat sci¬
entia per costantiam tñ fortis
ostenditur. Cum ergo fides co
munda conscĩa intiꝯ iam gꝯ¬
tare incipuint quoel fi decre¬
dunt. In primis sola pietas
facit elct̾oe In scdis iõ adiũ¬
git approlutionẽ. In t̾ciis pu¬
ritas intlligentie apprehen¬
dit certitudinẽ. Quartum eĩ ge¬
fidei nõ ꝯͣdre̾ qui consuetudĩe
uiuẽdi mag̾ qͣm u̾tute cclẽdi
fi deles nominantur. Soł eniz
transcũtib intenti nũqͣm m̃¬
tem ad futura cogitanda sub¬
menta cum cetis si delib usu
pcipiunt qͣre cũ xͥanis sit hoo
uł que spes xͥano sit in expecta¬
tione futuroru bonorum nõ
attendunt. hii qͣmins nomĩe
fideles dicantur.re tũ ⁊u̾itate
lõge sunt afide. Tamenhiꝰ ali
ad sui consideratõem excitãt᷑
ut qͣre hõ natus sit et si alia pͦ
hanc uitam sequatur inquir¬

Expanded text:
um quidem adhuc scienti sed multum confidenti, dictum est: Mulier magna est fides tua . Illa namque apud Deum fides magna reputatur, quae etsi minus vigeat scientia, per constantiam tamen foris ostenditur. Cum ergo fides cogmunda conscientia interius jam gustare incipiunt quod fide credunt. In primis, sola pietas facit electionem: in secundis, ratio adjungit approbationem; in tertiis, puritas intelligentiae apprehendit certitudinem. Quartum gefidei non contradicere, qui consuetudine vivendi magis quam virtute credendi fideles nominantur. Solis enim transeuntibus intenti nunquam mentem ad futura cogitanda submenta cum caeteris fidelibus usu percipiunt, quare tavel quae spes Christiano sit in exspectatione bonorum futurorum non attendunt. Hi, quamvis nomine fideles dicantur, re tamen et veritate longe sunt a fide. Tamen hujusmoad sui considerationem excitantur, ut quare homo natus sit, an alia post hanc vitam sequatur inquir
Abbreviated transcription (Latin):
sas eẽ hominũ estimͣtce̾s suꝑ
hiis inquib salus hominisꝯ
stat. paganm plures uintͣte
diuinitatis scindũt. Iudei c̾ato¬
reui confitentur. saluatore nõ
cognoscunt. ⁊ in hiis om̃ib meͥ
fluctuat et nͥ pietͣte in suo tene
tis dubiis sinum aliꝙͥ reliqͥt᷑¬
dubietas non tollitur: s muit.
Accelit adhanc alia ro maior
meliꝯ ẽẽ confit̾iunũ principi¬
um qm młta. qm̃uͥ multitudo
ẽ aut pluralitas suꝑflua ẽ aũ¬

Expanded text:
sas esse hominum existimationes, super his in quibus salus hominis constat. Pagani in plures unitatem divinitatis scindunt. Judaei creatorem confitentur, salvatorem non agnoscunt. Et in his omnibus mens fluctuat; et nisi pietate in suo tenertis dubiis si unum aliquid relinquitudubietas non tollitur, sed mutatur. Accedit ad hanc alia ratio major, melius est confiteri unum principium quam multa; quia ubi multitudo est, aut pluralitas superflua e
Abbreviated transcription (Latin):
indicio iudicau̾itis in eoiudi¬
cabimini. Tanqͣm dice̾tur. in qͣ
uoluntͣte bene fec̾itis. in ip̃ali¬
b̾abuniui. uł in qua uolunttͣe
Ex qualitatibꝯ quippe. uolu¬
tatum. non ex temporum spa¬
ciis. suĩ recte fcã siue poc̃a meti¬
mur. Alioquin maius pocõ ha¬
Ret᷑ arborem deicere q̃m homini¬
em occit̾e̾. Ild̾ emm fit longa
mora ictib multis. hoc uno ic¬
tu breuissimo tempore. In hac
quippe sententia ad hoc solum
eadem mensura ẽ. ut qd̾ non p̃¬
stitit ei ñ prestetur. atq ita ꝙ
ip̃e uidicatur erit et̾imm qͣmu¬
is qd̾ iudicauerit etinĩ ee̾ ne¬
quiu̾it In eadem gͥ mensura ꝙͣ

Expanded text:
judicio judicaveritis, in eo judijudicio judicaveritis, in eo judicabimini, tanquam si diceretur: In qua voluntate benefeceritis in ipsa liberamini, vel in qua voluntate ex qualitatibus quippe uoluntatum non ex temporum spatiis siue recte facta sine peccata metimur. alioquin maius peccatum haberetur arborem deicere quam hominem occidere; illud enim fit longa mora ictibtu, brevissimo tempore. In hac quippe sententia ad hoc solum eadem mensura est, ut quod praestitit, ei non praestetur. Atque ita quod ipse judicatur erit aeternum quamvis quod judicaverit aeternum esse nequiverit. In eadem igitur mensu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c nr̃. in qua mensura messi fu¬
eritis in eadem remetietur uob̾.
ei temporale peccatũ supplicio
punitur eterno. Neq attẽdũt
s ppt̾ uicissi tu dinẽ mali .i. ut
qui mala fecerit mala paciatur
inde qui nidieat et con dẽpnat
dicatur iuste in eadem mensu¬
ra recipit. qͣmuis in hec qd̾ de¬
dit. iudicio enim fecit. iudicio ⁊¬
quisquam existit ꝙ ccdesserat.
taincito necentium fuuenda est¬
non temporis lõgitudine.s
iniquitatis ⁊ impietͣtis mag¬
nitudine meciendũ de eodẽ
feceris pacieris. non ut si stuprũ
fecerit stuprum paciatur. s ꝙ pec¬
cato isto facit legihec eilex faciat.
idest quia legem talia prohibẽ¬
tem de suauita abstulit. auferat
icum ⁊̃ ip̃a lex de hominũ uita qͣm
regit. Idẽ. Nolite uidicare. ⁊ non
iudicabimim. In quo enimuidi¬
cio iudicau̾itis iudicabimini.
Nunquid siin quo urdicioni¬
dicabunt iniquo iudicabũt᷑.
absit. Nulla quippe iniquitas
pp̃ deum. S ita dictumest. In qͦ

Expanded text:
r: in qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur nobis, si temporale peccatum supplicio punitur aeterno? nec attendunt sed propter uicissitudinem mali, id est ut qui mala fecerit mala patiatur, inde qui iudicat et condemnat ndemnatur iuste, in eadem mensura recipit, quamuis non hoc quod dedit. Iudicio enim fecit, iudicio quisquam exstitit qui censeret tam cito nocentium finienda esnon temporis longitudine, sed iniquitatis et impietatis magnitudine metiendum. Qui feceris, patieris. Non ut si stuprum fecerit, stuprum patiatur, sed quod peccato isto facit legi, hoc ei lex faciat, id est quia legem talia prohibentem de sua vita abstulit; auferat eum etiam ipsa lex de hominum vita quam regit. Idem: Nolite judicare et non judicabimini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Nunquid si iniquo judicio judicabunt, iniquo judicabuntur? Absit! Nulla quippe iniquitas apud Deum, sed ita dictum est: In quo
Abbreviated transcription (Latin):
et edinitur ueracitꝰ in deo ad
hec ttia refferũtur. et cõstant in h¬
iis trib im p̃o. quib ut dcmẽ si
quid tollas. perfc̃m non ẽ quoel re¬
linquitur. Si quid adicere com̃s.
maius non ẽ quod explicatur.
Si enim fortem dicis et incorup
totum hoc potentie est. Si proui¬
dum si inspectorem. si scrutantẽ
ooculta et intelligentem. hoc tot̃
dapientieest. Si pium. si mãsue¬
tum si misericordem. si pacientez.
hoc totum bonitatis ẽ. ⁊ non pot̾
his adicereuentas quicqͣm quia
totum in hiis continetur ꝙ ꝑfec¬
cum est et uerum. Ideo hecttia
trimt᷑tem monstrau̾unt insimu¬
ciendum trib quia hoc perfcĩn
dẽ. ⁊ nicħ tollendum. qm̃ sic cost¬
unumerant et deusunus erant. s
distinta inuenta sunt ħ u̾noni
mago fcã sunt. et secuta ẽ consi¬
d̾atio ꝓpͥetate inuentam ħ usq
ad in effabilemt̾uitatem.⁊ distin¬
xit ibi ꝓpriumꝙ ꝓprium hic etͣt
tantu. ⁊ diffẽns inuentum est.
Ibi autem inunoerat totum.⁊

Expanded text:
eduntur veraciter in Deo: ad haec tria referuntur et constant in his tribus in ipso, quibus, ut dictum est, si quid tollas perfectum non est quod relinquitur; si quid adjicere coneris, majus non est quod explicatur. Si enim fortem dicis et incorruptotum hoc potentiae est; si providum, si inspectorem, si scrutantem occulta, et intelligentem, hoc totum sapientiae est; si pium, si mansuetum, si misericordem, si patientem, totum hoc bonitatis est. Et non potest his adjicere veritas quidquam, quia totum in his continetur quod perfectum est et verum: ideo tria haec veritatem monstraverunt in simuciendum tribus; quia hoc perfectum est, et nihil tollendum quoniam sic constunum; et Deo unum erant, sed distinctamago facta sunt. Et secuta est consideratio proprietatem inventam hic usque ad ineffabilem Trinitatem; et distinxit ibi proprium quod proprium hic erat tantum, et differens inventum est; ibi autem in uno erat totum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem simul tribiuint u̾tñ di
usum accipiat potestatem tñ
ex̾cende iusticie ꝑ eccłiasticas
ꝑsoãs aut iudicia sccularia ex̾ce¬
cas ꝑsonas ꝑ quas iuira ⁊ iudi¬
cia ad t̾renam pott̾atẽ ꝑtinẽ¬
tia secundum tenorẽ legũ ⁊ de¬
bitum uiris terreni ex̾ceat. Sic
camen ut et ip̃m quoel potesta¬
tem h̃t aprincipe tr̃eno se hr̾̃e
agnoscat et ip̃is possonies nũ¬
qͣmita aregia pottate elongari
posse intlligat. quĩ si i̾ postula¬
uerit ⁊ necc̃itas. et illis ip̃a pott̾as
debeat procinium ⁊ illi ip̃e possõ¬
nes debeant innecc̃itate obreqũ
Sic̃ eĩ regia pott̾as pr̾ociniu ꝙ
debet alteri non pot̾ dare. sic ipsa
possõ etiam ab eccłiasticis ꝑsõis
obtenta. olyequium qd̾ regie po¬
cestati po patrocinio debetur. iu¬
re negare nõ pot sicut scriptũ ẽ.
Re delite que sunt cesaris cesari.
et que sunt clĩ dõ¬

Expanded text:
tatem simul tribuunt. Ubi tamenusum accipiat; potestatem tamen exercendae justitiae per ecclesiasticas personas, aut judicia saecularia sonas per quas jura ac judicia ad terrenam potestatem pertinentia secundum tenorem legum, et debitum juris terreni exerceat. Sic tamen ut et ipsum quod potestatem habet a principe terreno se habere agnoscat; et ipsas possessiquam ita a regia potestate elongari posse intelligat, quando si ratio postulaverit et necessitas, et illis ipsa potestas debeat patrocinium, et illi ipse possessiones debeant in necessitate obsequium. Sicut enim regia potestas patrocinium quod debet alteri non potest dare; sic ipsa possessio etiam ab ecclesiasticis personis obtenta, obsequium quod regiae potestati pro patrocinio debetur jure negare non potest. Sicut scriptum est: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei D
Abbreviated transcription (Latin):
ãt trenis bomis ad trena ui¬
tam pertinentib. q̃uł possidẽt p̾la¬
ti in subiectis uł sb̾iecti possidẽt
Saluo tamẽ iure tr̃ene pot̾tatis. Sͦ
eĩ rãbile ẽ et bonũ. quia sic d̾¬
nr̃ pacis amͣtor ẽ. ⁊ nich̾ in ordinͣ¬
tum approbare pot̾ uera iusticia.
apualis quid̃ pottas non ideo
possidet ut terrene in suo iure p᷑¬
iudicium faciat. sic̃ ip̃a t̾rena
pot̾tas que sp̃uali debẽtur nũꝙͣ
siũ culpa usurpat. Sic ergo qͣnͣdo
tatem eccliis xͥ cõcecliuitur. hii
ꝗd̾ qui largitores sunt mun̾is.
hoc solum cc̾cecle pꝯsunt ĩ eis ꝙ
possident. quia nec subiectã id
quod siis suꝑioribo debetur ad
aliam possunt transfere poc̾ta¬
tem. nec p̾lati in hiis que iuste
a subiectis possidentur alienos
p̾lati id quod subiectorũ ẽ tri¬
buant. nec subiecti id qd̾ ẽ p̃¬
latorum ĩmutare presumant.
litatem. aliqñ ⁊ utilitatẽ ⁊ potes¬
tatem. utilitatem siñ pott̾ate cõ¬
cedunt. qũ fructum quidẽ pos¬

Expanded text:
terrenis bonis ad terrenam vitam pertinentibus, quae vel possident praelati in subjectis, vel subjecti possident salvo tamen jure terrenae potestatis. Sic enim rationabile est et bonum; quia Deus noster pacis amator est, et nihil inordinatum approbare potest vera justitia. Spiritualis siquidem potestas non ideo praesidet ut terrenae in suo jure praejudicium faciat, sicut ipsa terrena potestas quod spirituali debetur, nunquam sine culpa usurpat. Sic igitur, quanstatem Ecclesiis Christi conceduntur, ii quidem largitores sunt muneris, hoc solum concedere possunt in ea quod possident; quia nec subjecti id quod suis superioribus debetur ad aliam possunt transferre potestatem, nec praelati in his quae juste a subjectis possidentur alienos praelati id quod subditorum est aliis tribuant, nec subjecti id quod praelatorum est immutare praesumant. litatem; aliquando et utilitatem et potestatem. Utilitatem sine potestate concedunt, quando fructum quidem pos
Abbreviated transcription (Latin):
aduitoriu gen̾ationis de
tur. quiainconsortium c̾abatur
dilectioms. ne forte si fuisset de
capite feã preferenda uderet᷑ iuro
ad dominationez. aut si depeli¬
bo subicienda ad seruitute. &
ergo uiro nec domina. nec ancil¬
la paraluturs socia. nee decapi¬
te. nec de peclibꝰ. s de latere fu̾at
pelucenda. ut urxͣ se ponendam
cogno rẽt qͣm de uixta se sũptã
didiscisset.

Expanded text:
torium generationis. D. nderetur quia in consortium creabatur dilectionis; ne capite facta praeferenda videretur viro ad damnationem, aut si de pedibus, subjicienda ad servitutem. Quia igitur viro nec domina nec ancilla parabatur sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda ut juxta se ponendam cognosceret; quam de juxta se sumptam didicisset.
Abbreviated transcription (Latin):
dam sa cramenti res ẽ. ut nec se
paratione irritum fiat. quia ui
tur si altĩ nupcerit. Et item qi¬
int̾ueniente diuorcio non ab
pp̃ biꝰ assertiones uidetur illis
non ẽẽ dicendum coningium
etiam qñ ẽ. qd̾ aliqñ ita discidi¬
um et separatõem adinitrit.
Ut duisi abinuicem coniuges
non applłentur. S mͥ inc̾im ñ
apparet qua rr̃e probare pysint.¬

Expanded text:
dam sacramenti res est, ut nec ipsa separatione irritum fiat: quandoqutur, si alteri nupserit; et ille interueniente diuortio non aboi assertiones videtur illis non esse dicendum conjugium, etiam quando est, quod aliquando ita dissidium et separationem admittit, ut divisi adinvicem conjuges non appellentur. Sed mihi interim non apparet qua ratione possint
Abbreviated transcription (Latin):
nis cetonario ꝑficitur quedam
medicina qͣntum ad suamna¬
q̃ntum ad illorum qualitͣte
et nr̃am infirutt᷑empertinet
corruptionem anmariloper¬
tis potentiam euident̾ ostedit
cumin eodem nrm precurat
remedium a quo inf̾iruttis
et coruptionis contraximus
morbum. Non itaq istis ascri¬
batur ꝙ ꝑ ista nob̾ ministrat᷑.
neq mn illis insibilemitauen̾e¬
mur sp̃em ut minsiblem eisi
subicẽ conumeamur u̾itatẽ h¬

Expanded text:
nis octonario perficitur. Quae tamen nis octonario perficitur. Quae tamen medicina quantum ad suam na omnia quantum ad illorum qualitatem et nostram infirmitatem pertinet corruptionem animarum opertis potentiam evidenter ostendit; cum in eodem nostrum procurat remedium a quo infirmitatis et corruptionis traximus morbum? Non itaque istis ascribatur, quod per ista nobis administratur, neque in illis visibilem ita veneramur speciem, et invisibilem eis subjice
Abbreviated transcription (Latin):
non solum p̾ens s et futura
annuncietur. qui terrentur cõ¬
fitentur. plorant et orant ⁊ mi¬
sericordiam impetrant. Remit¬
titur ẜmo ꝓpħ̾icus qui nos delõ¬
gioriinte spacio indulto c̾tos eff̃i¬
ciat. Quia eadem nos descuipt᷑a
de et̾ne uuite promission e conso¬
la tur penirentes. que doppetue
mortis dampnatione cerret ã
rorõ persistentes. Apporatur me¬
dicina curandis ullueribus
nris que cum ex sin qualitate
morbo contraria osten ditin:
incuratione egroti non me¬
dicine. s medentis uirto em¬
deutissime declaratur. Ista me¬
dietua ip̃a sunt ꝯa cramenta q̃
dum foris nob̾ ꝑ ministro sa¬
cre dispensationis corporalit
adhibentur uulua ꝯmuniaru
nr̃arum minsibilit̾ curantur.¬
cura ut curati ⁊ sauati ad ppetue
uite repromissiones pertinge
possimus. QQue quidem uita
quin decim annoꝵ mimi̾o sig¬
nata ẽ que et in p̃renti per reqͥẽ
mentis septenario in choatur.
et infuturo ꝑ ĩmortalit̾tẽ car¬

Expanded text:
non solum praesens, sed et futura non solum praesens, sed et futura annuntietur. Qui terrentur confitentur, plorant et orant, et misericordiam impetrant. Remittitur sermo propheticus qui nos de longioris vitae spatio indulto certos efficiat. Quia eadem nos scriptura aeternae vitae promissione consolatur poenitentes quae de perpetuae mortis damnatione terret in peccato persistentes. Apponitur medicina curandis ulceribus nostris, quae cum ex sui qualitate morbo contraria ostenditur; in curatione aegroti non medicinae, sed medentis virtus evidentissime declaratur. Ipsa medicina, ipsa sunt sacramenta, quae dum foris nobis per ministros sacrae dispensationis corporaliter adhibentur, vulnera animarum nostrarum invisibiliter curantur, ut curati et sanati ad perpetuae vitae repromissionem portingere possimus. Quae quidem vita quindecim annorum numero signata est, quae et in praesenti per requiem mentis septenario inchoatur, et in futuro per mortalitatem car
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio uero quantũ ad obedie¬
tem uecc̾itatis. Uis scire quia n
istis iusibsib specieba ad curã¬
dos mor bos sp̃uales remediũ
deus nou suiuit. s solum sacra¬
mentun coustituit. Accipe aa¬
cramentum de sacram̃to. egrot¬
auit ezechias ⁊ inissꝯ ẽ ad eum
ysayas ꝓph̃a qui ennortem ĩmi¬
uentem pclieet. Quo audito per¬
territus ⁊ cerrore compunetus
lacͥias cum p̃oe fudit et miscłiã
impetrauit. Remttitur conti¬
illiꝯ adiciendos annunciat.⁊ ad
uirtutem sa cramenti ampliꝯ co¬
mendandam iuilm eiꝯ curãdo
nouam nouomͦ medicinam p̃¬
pararet. Apposita ẽ medicina fo¬
ns. ut uirtus eculta intꝰ oparet᷑¬
⁊ non erat sanitas ex mochicĩ
quĩ secundum se contraria er
te mostraretur qm̃ ex illa non
erat qd̾ per illamerat. Magn¬
um de sacramentis sacrañitũ
com̃datum ẽ. Eger est genus
humamu quod languet ⁊ĩtꝰ
per iniquitatem.⁊ foris ꝑ mor¬
calitatem. ad qm sermo ꝓphicꝰ
uuttitur. ut ei mors immine̾s

Expanded text:
ceptio vero quantum ad obedientem necessitatis. Vis scire quod in istis visibilibus speciebus ad curandos morbos spiritalis remedium Deus non sumit, sed solum sacramentum constituit? Accipe sacramentum de sacramento. Aegrotavit Ezechias et missus est ad eum Isaias propheta, qui ei mortem imminentem praediceret. Quo audito terrore et dolore compunctus, lacrymas cum prece fudit et misericordiam impetravit. Remittitur contiillius adjiciendos annuntiet, et ad virtutem amplius sacramenti commendandam vulneri ejus curando novam novo modo medicinam praeparet. Apposita est medicina foris, ut virtus occulta intus operaretur et non erat sanitas ex medicina, quoniam secundum se contraria sanitati erte monstraretur, quoniam ex illa non erat quod per illam erat. Magnum de sacramentis sacramentum commendatum est. Aeger est genus humanum, quod languet et intus per iniquitatem, et foris per mortalitatem. Ad quem sermo propheticus mittitur, ut ei mors imminens
Abbreviated transcription (Latin):
cum sacram̃tis habeo fide et di¬
lectionem et uirtutes ahias ⁊ bo¬
nus ero ⁊ sufficiet mͥ. uides ergo
si dilectionem dei habere potes ⁊
pcepta eius contempne. Si er¬
go diloctõez dei habes. stude ai¬
tage conare qͣntum potes ꝑfice̾
mantata eiꝯ.⁊ si meidis inne¬
cessitatem quere piette. Si enim
necc̃itas non ẽ que precendat᷑.
contemptus non excusatur.ui¬
de ergo quia samenta dei mecli¬

Expanded text:
cum sacramentis? Habebo fidem et dilectionem et virtutes alias; et bonus ero, et sufficiet mihi. Vide ergo si dilectionem Dei habere potes, et praecepta ejus contemnere? Si ergo dilectionem Dei habes, stude, satage, conare, quantum potes perficere mandata ejus; et si incidis in necessitatem, quaere pietatem. Si enim necessitas non est quae praetendatur: contemptus non excusatur. Vide ergo quod sacramenta Dei medi
Abbreviated transcription (Latin):
modli sacramentis ustificato
legiinus ⁊ c̾elimꝰ saluatos q̃m¬
adincdum ierennas inutero
auccificatus legitur. ⁊ ioh̾es
hec sacramenta habuisse non
legunꝯ de q̾rĩb tamen salite
neqͣqͣm dubitamus. Et qui
ex illis sacramenta ista post
iustificationẽ susceperunt sig¬
na mag̾ iusticie sue hũerunt᷑
In istis qͣm causam ex istis qui
uero ꝑ sp̃m dei quicquid conf̾¬
cur mistis sineistis perreperũt
dampnablit̾ istis non caruerut
quia ut ista non perciperent
ul rõ temporis sine istis popos¬
contemptꝰ religionis effecit.

Expanded text:
modi sacramentis justificatos legimus et credimus salvatos. Quemadmodum Jeremias in utero sanctificatus legitur, et Joannes haec sacramenta habuisse non legimus, de quorum tamen salute nequaquam dubitamus, et qui ex illis sacramenta ista post justificationem susceperunt signa magis justitiae suae habuerunt in istis quam causam ex istis. Qui vero per spiritum Dei qui quidquid confertur in istis, sine istis perceperunt, damnabiliter istis non caruerunt, quia ut ista non perciperent, vel ratio temporis non poposcontemptus religionis eff
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis non mbuelanc
sic et rceptis ei ꝯmõi nõ tene¬
bantur. Quicumq ergo rẽ sa¬
cramẽci in siderecta et caritate
uera habuerunt aacramentis
istis dampnabilit̾ nõ caruert̃.
quia ea ul pro tempore suscipe
ñ debuerunt. uł ꝓ ĩminente
neccitate suscipere ñ potuer̾t.
Quid gͥ t̾ uidetur tu quicũꝙ
acramenta dei uen̾aris ⁊ cumi
s aicramenta des honoiarepu¬
tas deum inhonoras. facmnẽtis
indicis neccͣitatez et auctoris
cicramentorũ tollis pot̾tate et
negas piette. Dicis mͥ quiaꝗ
non habet sacramenta dei aal¬
uan non pot. ⁊ ego dico tibi qr¬
qui non habet u̾tute sacramento¬
cum dei perire non pot̾. Aut ue

Expanded text:
acramentis non imbuebantur, sicut et praeceptis ejusmodi non tenebantur. Quicunque ergo rem sacramenti in fide recta et charitate vera habuerunt, sacramentis istis damnabiliter non caruerunt; quia ea vel pro tempore suscipere non debuerunt, vel pro imminente necessitate suscipere non potuerunt. Quid igitur tibi videtur, tu quicunque sacramenta Dei veneraris, et cum te sacramenta Dei honorare putas Deum inhonoras? Sacramentis indicis necessitatem, et auctori sacramentorum tollis potestatem, et negas pietatem. Dicis mihi quod qui non habet sacramenta Dei salvari non potest, et ego dico tibi qui habet virtutem sacramentorum Dei perire non
Abbreviated transcription (Latin):
Astitutio sacramẽntoru
quantum ad deumn auctor¬
em dispensationis ẽ. qͣntũ uero
ad hominem obedientem neccͣit᷑¬
tis qm̃ in pott̾ate dei ẽ. ⁊ pret̾ ist¬
a hominem saluare. s in poct̃ate
homimis nonẽ. sine istis ad sa¬
lutem peruenure. potuit eĩ deus
hominem saluare ⁊ siista uon ins¬
cituisset. s homo nullathenus
saluari posset si ista contempue¬
res. dicit scriptura. non pot̾ sal¬
uari qui baptizatus non fui̾t. Qͥ
hec uł hoc non fecent: saluariñ
saluari non pot homo qui caret

Expanded text:
stitutio sacramentorum quantum ad Deum auctorem dispensationis est, quantum vero ad hominem obedientem necessitatis. Quoniam in potestate Dei est praeter ista hominem salvare, sed in potestate hominis non est sine istis ad salutem pervenire. Potuit enim Deus hominem salvare etiam si ista non instituisset, sed homo nullatenus salvari posset si ista contemneret. Dicit enim Scriptura: Non potest salvari qui baptizatus non fuerit ; qui hoc vel hoc non fecerit salvari non salva
Abbreviated transcription (Latin):
hiis saluan non pot̾. S deus si¬
ne hiis saluare pot̾. homo ꝗppe
pinehus saluari poss. si sine
hiis saluan inpottate hom̃is
Secundum suam electõne alia¬
ua ad salurem peruenire. Qd̾
quia bonum ouiniuo inpossib¬

Expanded text:
s sine his salvare potest. Homo quippe sine his salvari posset si sine his salvari in potestate hominis secundum suam electionem alia ad salutem via pervenire. Quod quia homini omnino impossib
Abbreviated transcription (Latin):
facit non saluatur es egodico
qm̃ qui hoc fac̃ ñ dampnatur.
Quis eigo mediꝯ locus erit eiꝰ¬
moli homines capiens. nec ai¬
luanda quia aquam non hñt.
nee dampnandes quia fidem ha¬
bent. Est homo qui fidez ht̃ ⁊¬
cum fide dilectõe. a qͣm nõ h̾t
lens hc̃ ergo aqua abyens dãp

Expanded text:
c non salvatur, et ego dico quod qui hoc facit non damnatur. Quis ergo erit medius locus ejusmodi homines capiens, nec salvandos quia aquam non habent, nec damnandos quia fidem habent? Est homo qui habet fidem, et cum fide dilectionem, aquam non habet; lens. Hunc erg
Abbreviated transcription (Latin):
cduplici natura compactꝰ¬
cio pparauit. Unum usible. al¬
suogen̾e pestm. Anum cam
carnis ad iccunditatem fon̾e¬
tur. In alt̾o sensus mentis ad
facilitatem repleretur. Cami
usiblia. sp̃m inuisiblia. Car
mad sola̾tium. sp̃uiad gandi¬
um. Ex hiis bonis unum ded¬
it. aluid ꝓmisit. unum ut gra
querendum ꝓposint.ut ex do¬
no gratuito probaretur et exoel¬
lentia promissionis. ⁊ fides pro¬
mittentis. Se enim tale ⁊ tant¬
uinẽ quoel gratis dedit. quale
⁊ quantum eẽ putandum ẽ illd̾̃
pro quo seruiciumq̾ritur. Rur¬
sum si tanta bonitas illi merat
ut nicħ m̾itis cammulta daret
quomͦ malicia ei meẽ pot̾it ut si¬
uientes non remim̾et. ad hoci
spectat ꝙ uisibilia omnia gratis
data sunt homini ⁊ contimno e̾

Expanded text:
duplici natura factor praeparavit: Unum visibile, alsuo gencarnis ad jucunditatem foveretur, in altero sensus mentis ad felicitatem repleretur. Carni visibilia, spiritui invisibilia; carni ad solatium, spiritui ad gaudium. Ex his bonis unum dedit, alterum promisit. Unum ut gratquaerendum proposuit, ut ex dono gratuito probaretur et excellentia promissionis, et fides promittentis. Si enim tale et tantum est quod gratis dedit, quale et quantum esse putandum est illud pro quo servitium quaerit? Rursum si bonitas tanta illi inerat ut nihil meritis tam multa daret, quomodo malitia ei inesse poterit ut servientes non remuneraret? Ad hoc spectabat quod visibilia omnia gratis data
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ taus feã est. ut nullum ei bo¬
num pret̾ suminũ suffic̾et. Et
rusum magnalib̾tas ꝙ inter¬
imarbitrio suo diuissa ẽ. ut
ad ip̃m bonum siuucogi ũ pꝰsit.
quatimis uorla uoluntt̃e ad il¬
iuo iret. ꝙ sola dilectione posside̾
deberet. Ut ergo int̾ioris uite bo¬
num q̃rere addiscẽt extĩor uita
re per se non sufficiẽs. alio p̃t̾ se
et extra se bono sustentante in¬
dig̾et.

Expanded text:
quod talis facta est, ut nullum ei boquod talis facta est, ut nullum ei bonum praeter summum sufficeret. Et rursum magna libertas, quod interim arbitrio suo dimissa est ut ad ipsum bonum summum cogi non possit, quatenus sola voluntate ad illud iret, quod sola dilectione possidere deberet. Ut ergo interioris vitae bonum quaerere addisceret; exterior vita se stare non sufficiens alio praeter se et extra se bono sustentante indigerettuntur; ista autem quasi modica et
Abbreviated transcription (Latin):
minis a se fcĩ seruicio indiget.
sita gloriosiꝯ possid̾et.⁊ quia plo
erat summe bonittͣi ⁊ m̾itum.
dare et pmiũ. qͣm sine m̾ito sol¬
ump̃mium .i. dro cemporalibꝰ
aucem ⁊ transitoriis homo ser¬
uire non debuit. ne clignitas
humane condicionis ad inlit᷑¬
tem deduceretur. si prohiis q̃
subiecta illi fuant fuire ooge¬
retur. pp̃ hoc inuisiblia qͣiiiat̾ur
tuntur. Ista autem qi moclica ⁊
transicoria gratis int̾m̾endũ
adiciuntur. Ista int̾im ad solaci¬
uii. Illa postea ad gaudium.
Ista ad sustentationemIlla ad
glificationez. siñ illis non pot̾
homo br̾ificari in pãtria. ꝯme
istis non pot̾ sustentari ĩuia.
pp̃ quoel ⁊ taus fcus est h̾ ut
intim uit ad tempꝰ istis indige¬
ret. Quatenus ꝑ istaindigen¬
tiam suam in illis agngre̾t.et
ut intllige̾t quia quod ip̃e ert.
bonum sibi sufficiẽs non erat.
rabere bonum a quo erat. hocãt¬
illibonum funt. quod ip̃e sibi suf¬
ficiens non fuit. Magna quip¬
re clignitas humane cc̾clitioĩs.

Expanded text:
minis a se facti servitio indigeret, sita gloriosius possideret. Et quia plus erat summae bonitati et meritum dare et praemium, quam sine merito solum praemium; pro temporalibus autem et transitoriis homo servire non debuit ne dignitas humanae conditionis ad utilitatem deduceretur, si pro his quae subjecta illi fuerant, servire cogeretur. Propter hoc invisibilia quasi vera tuntur; ista autem quasi modica et transitoria gratis inter merendum adjiciuntur. Ista interim ad solatium, illa postea ad gaudium; ista ad sustentationem, illa ad glorificationem. Sine illis non potest homo beatificari in patria, sine istis non potest sustentari in via. Propter quod talis factus est homo ut interim nunc ad tempus istis indigeret, quatenus per ista indigentiam suam in illis agnosceret, et ut intelligeret ipsa quia quod erat bonum sibi sufficiens, non erat retur bonum a quo erat. Hoc autem bonum illi fuit, quod ipse sibi sufficiens non fuit. Magna quippe dignitas humanae conditionis,
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ⁊ uidebatur hoc qͣi nomen ĩ¬
flationis ⁊ tumoris. et const̾ue kã
conscĩa humana ad deum pro ri¬
gore et crudelitate. ⁊ subyecuta ẽ
scriptuna. ⁊ temꝑauit dcm̃ suum.
sp̃m beniguuz nominãs. ne crude¬
lis putaretur quimittis erat. et
diuinorum ueritͣtem non secłm
humana estimare disce̾t. cum contͣ
huecum de dõ dici auoiret. deus gͦ
criuitas. tn̾a hac uirtute omina oꝑa
sua consũmauit ut perfectum ꝑ¬
fecta sequerentur. ⁊ enunarent᷑
auccorem sinim cuncta que fe¬
cerat. Quicquid eĩ intempore ap¬
paruit. ante tempora in et̾intatẽ
dispositum fuit. ⁊ ip̃a dispõitio e¬
et̾ua. coet̾nam habiit cãm oĩm
rerum uoluntt̃em c̾atoris. qua fac¬

Expanded text:
Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris; et consternebatur conscientia humana ad Deum pro rigore et crudelitate; et subsecuta est Scriptura, et temperavit dictum suum Spiritum benignum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; et divinorum veritatem non secundum humana aestimare disceret, cum contra aedam de Deo dici audiret. Deus ergo Trinitas trina hac virtute omnia opera sua consummavit, ut perfectum perfecta sequerentur, et aemularentur auctorem suum cuncta quae fecerat. Quidquid enim in tempore apparuit, ante tempora in aeternitate dispositum fuit; et ipsa dispositio aeterna, coaeternam habuit causam omnium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
quia solus h ẽ p̃r solus hocẽẽ di¬
cebatur.s quia minꝯ hoc eẽ so¬
lus pat̾ putabatur. Rursus cũ
dicẽs scriptura filium deũ. ne pu¬
taret homo quia humana nou̾at
diuia non nou̾at. minoratõe
filio quasi adhuc insia perfectio¬
neui etatis consumiate adlidit
sapientẽ. nonq singłarit̾ ħ ip̃e
erat qd̾ ẽẽ comime omnib erat.

Expanded text:
quia solus hoc est Pater, solus hoc esse diquia solus hoc est Pater, solus hoc esse dicebatur; sed quia minus hoc esse solus Pater putabatur. Rursum cum diceret Scriptura Filium Deum, ne putaret homo qui humana noverat, divina non noverat, minorationem Filio, quasi adhuc infra perfectionem aetatis consummatae, addidit sapientem; non quia singulariter hoc ipse erat quod e
Abbreviated transcription (Latin):
secundum comũio nem nature
erunt. Nommando erat in t̾ͥm¬
tate patet et filio. ⁊ sumpta sunt
urabula ab usu huino cui pri¬
mo data sunt. ⁊ ꝙ secundũ aliqͥd
tantũ simule erat. in toto siliter
dicendum erat. Et cauit puidẽ¬
tia el aquii sacti. neplena siłitu¬
do cͥcderetur int̾ dispana. si ĩ diuini¬
tate pater pͥor aut filiꝯ post̾i̾or
dicetur. Sie eĩ oe in hominibus
nacuni habet. ut pat̾ ẽẽ nonpꝰsit
centia assignata ẽ. ⁊ sapientia fili
o.nĩqr magis erat.s quia minus
eẽ cͥcli poterat. Dix̾at enim scrip¬
tura sacra quia deus pat̾ ẽ: ⁊ au¬
diuit ħ homo qui lxminẽ prem
uidenit. deumpatreniq uiderat.
et cogitare cepit scdin hominem:
quem uderat euũ quoͦlam ꝓlix¬
um.⁊ multitudinem annorum p̃¬
c̾itorum. ⁊ senectutis defcm. Et oc¬
currit scriptura. ⁊ dixit patrẽ po¬
tentenineccłe̾t in potentẽ. aut
minꝯ potentem. nec solum potẽ¬
rem.s ⁊̃ omni potentẽ. Nongͦ

Expanded text:
munionem naturae erant. Nominandus erat in Trinitate Pater et Filius; et sumpta sunt vocabula ipsa ab usu humano, cui primo data sunt. Et quod secundum aliquid tantum simile erat, in toto similiter dicendum erat. Et cavit prudentia eloquii sacri ne plena similitudo crederetur inter disparia, si in deitate Pater prior aut Filius posterior diceretur. Sic enim se in hominibus natura habet ut Pater esse non possit,tentia assignata est, et sapientia Filio; non quia magis erat, sed quia minus esse credi poterat. Dixerat enim Scriptura sancta quod Deus Pater est; et audivit hoc homo, qui hominem Patrem viderat, Deum Patrem non viderat; et cogitare coepit secundum hominem quem viderat aerum quoddam prolixum et multitudinem annorum praeteritorum et senectutis defectum; et occurrit Scriptura et dixit Patrem potentem ne crederes impotentem aut minus potentem; nec solum potentem, sed etiam omnipotentem. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Texander pp̃ quintus abtõ
petro instituit ut sal ⁊ aqͣ be¬
nelicentur: ad asꝑgedum pplm
⁊ habitacula eorum. Illo utiq
eremplo quo elizeo ꝓpħa salin
a qua misisse legitur. ut hoc cõ¬
dũto fontes amari in dulceli¬
nemu̾tentur: hac gͥ aqua scĩfi¬
cata fideles aspguntur. ⁊ bĩtac¬
ula fi delum lustrantur ab illu¬
sione et infestatione maligno¬
rum sp̃uum. ħ ẽ autem signti¬
signat de p̾t̾itis.sal disctõe ⁊
cautelam de futuris. Que du¬
o si simul misoeantur amara cõ¬
scĩa in dulcȩdinem u̾tit᷑ atq il¬
lusiones ⁊ infestationes demo¬
num amplio ei ñ dominant᷑. Nos
itaq supra dcãm iustitutoe se¬
cuti ꝑ singulos dies dñcos sal
⁊ a quam illis miscendo bñdicimꝰ.¬

Expanded text:
exander papa quintus a beato Petro constituit ut sal et aqua benedicerentur ad aspergendum populum et habitacula eorum. Illo utique exemplo quo Elisaeus propheta sal in aquam misisse legitur, ut hoc condimento fontes amari in dulcedinem verterentur. Hac igitur aqua sanctificata fideles asperguntur, et habitacula fidelium lustrantur ab illusione et infestatione malignorum spirituum. Haec est autem signifiicat de praeteritis sal discretionem et cautelam de futuris, quae duo si simul misceantur, amara conscientia in dulcedinem vertitur, atque illaesiones et infestationes daemonum amplius ei non dominantur. Nos itaque supradictam institutionem secuti, per singulos dies dominicos sal et aquam
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾t non plane effundam s
Subtraham mag̃ de sp̃umeo
dixisse debuerat. quid ẽ si fili¬
pares facimꝰ inscĩa. nunꝙͥ nõ
⁊ superiores om̃s ingr̃a conse¬
quent̾ fati necc̃e ẽ. ut pote qͥs
non lectio sicut nos aut p̃licatõ
s ip̃aunctio docuerit omnes
de om̃ib. Esto tũ tolemusnꝙ.
nr̃am iniuriam ⁊ apłi quoq su¬
am ut et ip̃is quoq minimiã¬
tiquorum iustorum comparẽ
m̾to non ferimo ut domino
uidelicet gł̾ie sentiatur uł fal¬
li ũqͣm potuisse. uł falłe uoluis¬
se. Et qui dem ip̃e protestatꝰ
ẽ. Int̾ natos mulieꝵ nonsur¬
rexit maior iohãne baptista.
Wide aũt sinon u̾e fłin fati co

Expanded text:
non plane effundam; sed subtraham magis de Spiritu meo dixisse debuerat. Quid enim? Si filipares facimus in scientia, nunquid non et superiores omnes in gratia, consequenter fateri necesse est? Utpote quos non lectio sicut nos aut praedicatio, sed ipsa unctio docuerit omnes de omnibus? Esto tamen, toleremus nos nostram injuriam, et apostoli quoque suam, ut et ipsi quoque minimi antiquorum justorum comparentmerito non ferimus, ut Dominus videlicet gloriae sentiatur, vel falli unquam potuisse, vel fallere voluisse, et quidem ipse protestatus est: Inter natos mulierum non surrexisse majorem Joanne Baptista . Vide autem si non
Abbreviated transcription (Latin):
g. suam. postremo ꝙ est mistĩ¬
te putetur soł mał abscr̃elitũ
subiecit. nouissims tempori¬
bo sancris reuelatum si om̃s
hoc ab iniuo boni cognou̾unt
quomͦ uel mali hoc ignorare
potuernt. Maxime cum ab
ip̃is bonis qui hoc ꝑcepissẽt ꝗ
ue boniut mali essent quibꝯ
hoc reuelandim uł celandu
foret: discm̃i non potuiss at¬
q uihuncin odum conseq̃s
esse manifeste agnoximus
ut si bonis om̃ib ħ reuelata ꝯ¬
fitemitr. malis quoq nõ igłi¬
ota fuisse ñ negemus. dubite¬
mꝯ.porro si hoc stare debebit
quis nuideat qͣm iu effabłr il¬
la pͥora tempora postiorib se¬
cuł prefẽnda sint cum fides q

Expanded text:
 suam? Postremo quod est mysterte putetur solis malis absconditum, subjecit novissimis temporibus sanctis revelatum. Si omnes hoc ab initio boni cognoverunt, quomodo vel mali hoc ignorare potuerunt, maxime cum ab ipsis bonis qui hoc percepissent, qui vere boni vel mali essent; quibus hoc revelandum vel celandum foret discerni non potuisset. Atque in hunc modum consequens esse manifeste agnoscimus, ut si bonis omnibus haec revelata confitemur, malis quoque non ignota fuisse non dubitemus. Porro si hoc stare debebit, quis non videat quam ineffabiliter priora illa tempora posterioribus saeculis praeferenda sint, cum fides q
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ qͣnta deuecione id qd̃ cͥclitur
dilgat᷑. ħ idcͥco cõm emor auimꝰ
quia agnouim ꝯ quorlam miꝰ
ee discretos qui himĩne posiblit᷑¬
tis mensuram necciũt qr suã pos¬
aiblic̾te ñ accendũt. Et si atten¬
dunt maiori stulticia estimãt
ampliꝯ aliquid accepisse aff̾mãt
fidelem nulla rõe ẽẽ dicendum
qin magna q̃dam ⁊ multa ⁊ sb¬
lunna fidei sacramenta ñ aguoue¬
ns. ⁊ de maiesta tec̾atoris et de h¬
umilicc̃e saluatoris qͣrundam dis¬
positionum profundit᷑te ⁊ recũ
gestarum seriem memoria nõ cõ¬
prebenderit. Iram quoq diuinit᷑¬
is nͣturam rudibꝰ animis ⁊ urx
ad ea que uidẽt sufficientibꝯ ex¬
plicandam. ⁊ corpoream ab ĩ corpo¬
rranatura subtili quadam consi¬

Expanded text:
quanta devotione id quod creditur, diligatur. Hoc idcirco commemoramus, quia agnovimus quosdam esse minus discretos, qui humanae possibilitatis mensuram nesciunt; quia suam passibilitatem non attendunt, et si attendunt, majori stultitia existimant amplius aliquid accepisse. Affirmant fidelem nulla ratione esse dicendum, qui non magna quaedam et multa et sublimia fidei sacramenta agnoverit; et de majestate creatoris, et de humilitate Salvatoris quorumdam disputationem, profunditatem, rerum gestarum seriem memoria comprehenderit. Ipsam quoque divinitatis naturam rudibus animis, et vix ad ea quae vident sufficientibus explicandam, et corpoream ab incorporea natura subtili quadam consi
Abbreviated transcription (Latin):
plesse pociꝰ ⁊ ditasse secula illa
multitudine ꝑfcõrum qͣm salu¬
andorum tanta fuisse paucita¬
uinon pauci tunc fient et osi
uichomimꝰ repleta spu prophe¬
tico nec dureuelata mistĩa iã
cune penetrarẽt. si inꝙͣ ħ reci¬
pitur bũ dicimus quidẽ deu
ui donis suis. s quid tempore
gracie reseruanunsit non uide¬
diun ui quo tot et tante dei ppͦ
diuicie sp̃e affluebant ut illd̾
prorsꝯ mno̾dibili felicita te cer¬
ueretur impletum quod moy¬
ses obtabat cum diceret. Qͥs
dabit ut omnes ꝓpħent. Que¬
so quid simile attulit eũgłiu.
Frustra głiatur paulus de pri¬
scciis suis crapłis accepisse cũ
nicħ tale in dieb sius potu̾t
expermi. deniq aiebat. Nũqͥ
omnes ꝓphe. frustra inꝙͣ gliat᷑
de euanglio suo qd non ab ho¬

Expanded text:
plesse potius et ditasse saecula illa multitudine perfectorum, quam salvandorum tanta fuisse paucitai non pauci tunc fierent, et omnes nihilominus repleti spiritu prophetico, necdum revelata mysteria jam tunc penetrarent: si, inquam, hoc recipitur, benedicimus quidem Deum in donis suis; sed quid tempori gratiae reservatum sit, non videdum, in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant; ut illud prorsus incredibili felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat, cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de priat cum suis coapostolis accepisse; cum nil tale in diebus suis potuerit experiri. Denique aiebat: Numquid omnes prophetae? Frustra, inquam, gloriatur de Evangelio suo,
Abbreviated transcription (Latin):
uidens singulis ꝓut uolebat
idq abxq preuidicio. sue scĩta¬
simpliciores quiq ͥiͤ. iusti si¬
ne detrimento aalitis salua¬
uescire potunt. qͣntum certa spe
et fide uti promissa fu̾at firnis¬
sime tenuerunt. Quanti holie
ant et arlent̾ desid̾ant. form
aitũ acstatum ne cogitareq¬
dem uł tenint norunt. Ita ergo
multiante saluatoris aduen¬
cum deum ommpotẽtẽ tenẽtes
et cdiligentes sue salutis gra¬
cuitum promissorez teu̾entes
inpromissione si demspantes
certissimum redlitorez. In hac
fide et expectatõe saluati sunt.
licet qũ ⁊ qualit̾.⁊ quo orcline
salus promissafiet ignorarẽt.
Nam ⁊ ip̃i apłis quos uistos
fuisse nemo est qui ambiguas
p̃sentente saluatore et regnũ
celorum mainfeste iamluce p̃¬
dicante unst̾umpassionis ĩ tm̃¬

Expanded text:
volebat; idque absque praejudicio suae sanctitasimpliciores quique justi sine detrimento salutis, salvaescire potuerunt, quam tamen certa spe et fide uti promissa fuerat firmissime tenuerunt. Quanti hodieqant, et ardenter desiderant; formam tamen ac statum ne cogitare quidem vel tenuiter norunt; ita ergo multi ante Salvatoris adventum, Deum omnipotentem tenentes et diligentes, suae salutis gratuitum promissorem, credentes in promissione fidelem, sperantes certissimum redditorem, in hac fide et exspectatione salvati sunt; licet quando et qualiter et quo ordine salus repromissa fieret, ignorarent. Nam et ipsis apostolis quos justos fuisse nemo est qui ambigat; praesente salvatore et regnum coelorum manifesta jam luce praedicante, mysterium passionis in t
Abbreviated transcription (Latin):
legem deus c̾ate c̾clebat᷑ et ab
eo salus et redemptio expectauut᷑.
cis paucis. quibꝯ. hoc scire suigu¬
larit̃ in numi̾e datum erat acete¬
tis etiam fidelido non cognesce¬
batut. oub lege aũt ꝑsẽa redecap¬
coris mittẽta p̃licebatur et uen¬

Expanded text:
legem Deus creator credebatur, et ab eo salus et redemptio exspectabaturtis paucis quibus hoc scire singulariter in munere datum erat, a caeteris etiam fidelibus non cognoscebatur. Sub lege autem persona Redemptoris mittenda praedicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
dũt ad iusticiam homins ꝑtin¬
ere ut in hac uita siũ pugna
uiuat. cum peciꝰ iustus ẽe nͥõ po¬
sit si non pugnͣt. deq eĩ ad iꝯ¬
ticiam huuis uite pertinet nõ
cemptari. S a temptatione nou sr̃¬
iri. nec ut quibonus ẽ ũqͣm ea¬
dat. s cum ceciderit ut resurg¬
at. Similit̾ sunt qui dicunt fi
tificandam putant hii fidez u̾a
imnultitudine ceg̾tionis pociꝰ
qͣm inmͣgnitudine deuecionis
cumpietas du̾na non atrendat

Expanded text:
dicunt ad justitiam hominis pertindicunt ad justitiam hominis pertinere ut in hac vita sine pugna vivat, cum potius justus esse non possit si non pugnet. Neque enim ad justitiam hujus vitae pertinet non tentari, sed a tentatione non superari, nec ut qui bonus est nunquam cadat; sed, cum ceciderit ut resurgat. Similiter sunt qui dicunt fidt. Et beatificandam putant hi fidem veram in multitudine cognitionis potius quam in magnitudine devotionis, cum pietas divina non atten
Abbreviated transcription (Latin):
estunationes hominum ⁊ tñ di¬
u̾sa fide. derecta fide disputatur.
nec paruũ hoc ẽẽ periculũ putãd̾
ẽ. Quo emim de hiis que cclenda
sunt fide bñ seutire possumꝯ si
de ip̃a fi de male sentimꝰ. ꝓpt̾ea cũ¬
si deranda sũt cliligent̾ qtte sin¬
gła que dicunt᷑ ut ea dicamꝯ et
sentiamus in quibꝯ dum fidez
rectam astrũe initim sane fider
obiiare non conuincanuur. St̃
homines quiqͣi quadam piettͣe
impii in deum efficiũt᷑. ⁊ dũultͣ
id qd̾ inu̾itate ẽ sentĩt ĩ ipãm
ueritatem ostendunt. ħ autẽ
ignorantia multo: parit errores
tam de bomtͣte ꝙͣ de u̾ittͣe. Dñt
alii bonitͣtͣi diuine ñeẽ conueĩ¬
ens ut moꝑa sua crudel ẽẽ di¬
catur. ⁊ut aliquid exhiis que fe¬
cit ꝑurx ꝑmittat qui nich̾ at hoc
fecit ut pereat. Ita dunise hon¬
orareputant bonittͣe. offẽclũt
u̾itatem. qui eĩ piꝰ fuit ut nõ ex¬
istentia c̾aret iustus ẽ ut erran¬
tia et delinquentia uidicet. Alii

Expanded text:
niones hominum et tam diversa fide de recta fide disputatur, nec parvum hoc esse periculum putandum est. Quomodo enim de iis quae credenda sunt fide bene sentire possumus, si de ipsa fide male sentimus? Propterea consideranda sunt diligenter singula quae dicuntur, ut ea dicamus et sentiamus in quibus dum fidem rectam asserere nitimur sanae fidei obviare non convincamur. Sunt homines qui quasi quadam pietate impii in Deum efficiuntur, et dum ultra id quod in veritate est sentiunt in ipsam veritatem offendunt. Haec autem ignorantia multos parit errores, tam de bonitate quam de veritate. Dicunt alii bonitati divinae non esse conveniens ut in opera sua crudelis esse dicatur, et ut aliquid ex his quae fecit perire permittat qui nihil ad hoc fecit ut pereat. Ita dum se honorare putant bonitatem, offendunt veritatem. Qui enim pius fuit ut non existentia crearet, justus est ut errantia et delinquentia judicet. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittens ⁊ ip̃e post̾i̾s. Sigͦ ut
ait et sanctus gregoriꝯ papͣ
occund̃ iucrem̃ta temporum
ceuit et sc̃ĩa sp̃ualiumpatru⁊
⁊qͣnto uiciniores aduentin
aaluatoris excit̾init. tanto mi¬
instĩum saluatoris plenius
perceperũt. Non ẽ dubium
quin hiis qui ⁊p̃centes fu̾nt
multo ampliꝯ contulerit rez
ip̃arum exibitio atq presen¬
tia exhibentis. deniq ⁊ audi¬
unt. Btĩ oculi qui uidẽt que
uos uidecis. ⁊c̃. It̃ uo aute
dixi amicos. quia õia quec̃z¬

Expanded text:
 ipse posteris. Si ergo, ut ait etiam sanctus papa Gregorius, secundum incrementa temporum crevit et scientia spiritualium patrum; et quanto viciniores adventui Salvatoris exstiterunt, tanto mysterium salutis plenius perceperunt : non est dubium, quin his qui et praesentes fuerunt, multo amplius contulerit rerum ipsarum exhibitio, atque praesentia exhibentis. Denique et audiunt, Beati oculi qui vident quae vos videtis ; item: Vos autem dixi amicos, quia omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾bum qd̾ siu̾um ẽ quis non
libꝰ non solum illuminatoe
remagnitõe abstulit. Quer̾ca
confiteamur⁊ cognitionẽ eorũ
que ad fidem ꝑtiu̾ẽt. sic̃ in uno
eodemq tp̃r scd̾m capacitatẽdi¬
u̾sorum diffentẽs agnesamꝰ.
ita quoq per succõne tempoꝵ
abuitio int̾mẽtis quibꝯdam
auctam imip̃is fclibꝰ uon du¬
fuisse pcedentium ⁊ subyequen¬
tium in quibꝰ tñ eade cognitõ
non faut. sie inclubitant confi¬
temur q̃ma diũ. in hiis ques in

Expanded text:
bum. Quod si verum est, quis non ti non solum illuminationerem agnitionem abstulit? Quocirca confiteamur: et cognitionem eorum quae ad fidem pertinent, sicut in uno eodemque tempore secundum capacitatem diversorum differentem agnoscimus, ita quoque per successionem temporum ab initio incrementis quibusdam auctam in ipsis fidelibus non dufidem praecedentium et subsequentium: in quibus tamen eadem cognitio non fuit, sic indubitanter confitemur, quemadmodum in his quos in