comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ Dc̃qnũ cedeminutionẽ reiuocatũꝰ Uinculac aunciendo id cerd tacndo dicte eo qđ
constrintant adque retineant uel quẽ uiligeent: Conpedes dictȩ ꝗ contine cent pedes
peduc esunt lacquei quibus pedes inlacqueccut dictȩ cepedib capiendis: cenȩaũ qđ capi¬
endo teneant utrñq uestigic nȩ ꝓgredicctus: Item catenȩ qđ secapiendo tenecent plun¬
mis nodis : Manicesunt uincula quibͣ mcnus capiuntur lic& & manicȩ tonicarũ sunt:
Neruiboic ÷ torques deem pnorum quasiiugum boue ex genere uinculorũ: Ccer¬
cer inquocustodiuntur noxii & dictus carcer ꝙ eohomines coercecentur includeent que
quasicercer cebacendo scilic& locũ ccũ in quo sesuantur noxii carcerẽ dicimus numer otan¬
tum singulcn. undeuero emituntꝰ quadygoc carcens uocamus numero tantũ plurcdi,

Expanded text:
tum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vinciendo, id est artando dicta, eo quod tum. Damnum a diminutione rei vocatum. Vincula a vinciendo, id est artando dicta, eo quod constringant atque retineant; vel quia vi ligant. Conpedes dicti quia continent pedes. Peducae sunt laquei quibus pedes inlaqueantur, dictae a pedibus capiendis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damnatorum, quasi iugum in bove ex genere vinculorum est. Carcer, in quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali.
Abbreviated transcription (Latin):
penis in legibur conftituti s dupliciter maelum ccppellactur unum qđ homo fe cit
cclterum qđ pcctitur qđ fccit p ec crtum: qđ occtitur poence mcclũh tuneplenũ ÷ cum¬
& p̃restum ÷ &mpendit ut sit & dolos & metus: poenec dictee qđ puniad est cc̃u epithe tum ñn & sine
adiectione non hab& plenũ sensũ cedicis poena carceris poenc exilu poence mortis & imples
sensum: Suppliciũ ꝓphe dictum ñ quiquo modo punitur. sed itec dacmꝰ nat᷑ utbonc eius
consecrentur & inpublico redigcentio: Nc̃ supplicice dicebeentur supplicamentec & sup¬
pliciũ dr̃ decuius decmpncctione. deibectur celiquit dõ unde & supplicare: Iliii. genese
poenarũ in legibus continere tulius scqbit id ÷ dãnum uincula uerbere telionẽ ig nomini¬
cc̃exilium seruitutẽ & mortem: His nc̃que poenis uindicat᷑ omneꝑpetrectũ pecca¬

Expanded text:
7 De poenis in legibus constitutis. Dupliciter malum appellatur: unum, quod homo facit, 7 De poenis in legibus constitutis. Dupliciter malum appellatur: unum, quod homo facit, alterum, quod patitur. Quod facit, peccatum est est et inpendet, ut sit et dolor et metus. Poena dicta quod puniat. Est autem epithetum nomen, et sine adiectione non habet plenum sensum: adicis poena carceris, poena exilii, poena mortis, et inples sensum. Supplicium proprie dictum non qui quoquo modo punitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vindicatur omne perpetratum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ ucsioh & ecrũq trans fer runtꝰ & ecrũ quae in mobiles sunt: IN fcicctio÷ negrtio debi¬
tereicum c̃ creditore deposcitur itẽ & aebiuratio idtreicreditae Ab negoctio: Ambitus
iudicium ineum ÷ qui laer gitioꝵẽ honorẽ capit & ambit cmissurus dignitectẽ quã munere
inuccdit Peculatim iudicium in eosdectur qui frecudẽ ccerecii o fecciunt pecuniãe q publi¬
cam inter uertunt nẽe ãpecunia peculectũ t̃ dictũ iudiciũ: nonh sic iudicatur furtũrei pub¬
liae sicutrei puccte nãc illesic iudicat᷑ ut rec enlegus quifur est se erorũ : Repe tunderum ceccus¬
scctur quipecunices cesocuis coep̃it in hoc iudicio reus siaente monactur inboncees udiciũ redditur
Incesuiudicium inuirgines sae creetaes uel propinquaes stenguine constitutũ ÷ quienimta¬
libus miscuntur incestiid ÷ incastih abentur recctu maiestatirtenentur huqui regicem
mec ie facctemdes erunt ueluolauerunt uel quir ẽ publicam ꝓdidẽ uel &dm hostibus consense¬

Expanded text:
rerum, que transferuntur et eorum que immobilia sunt. Inficiatio est negatio debite rei cum a creditore deposcitur. Idem et abiuratio, idiudicium in eum est, qui largitione honorem capit et ambit, amissurus dignitatem, quam munere invadit. Peculatus iudicium in eos datur qui fraudem aerario faciunt, pecuniamque publicam intervertunt. Nam a pecunia peculatum esse dictum. Non autem sic iudicatur furtum rei publicae, sicut rei privatae. Nam ille sic iudicatur ut sacrilegus, quia fur est sacrorum. Repetundarum accusatur, qui pecunias a sociis cepit. In hoc iudicio reus si ante moriatur, in bona eius iudicium redditur. Incesti iudicium in virgines sacratas vel propinquas sanguine constitutum est. Qui enim talibus miscuntur incesti, id est incasti habentur. Maiestatis reatu tenentur hi qui regiam maiestatem laeserunt vel violaverunt, vel qui rempublicam prodiderunt vel cum hostibus consense
Abbreviated transcription (Latin):
oe fellicula nominatae hocẽ fellis effusio grecienĩ felcolen dnt melo ancoliã dicta coꝗ sit exnigrisap¬
guinis fece do mixtahbund anciafellis: Qrecienimd an mieliar nigrũ uocant felbrcolenapellant
deeruntꝗ sit frigida grecieñi frigorẽ flegmone a pellant q his quat tuorhumorib regunt sani
ex ipsirledunt᷑ in firmi dũcniampliusex tracur sunaturẽ creuer unt egritudine facunt ex san¬
guine aut felleacute passiones nascuntꝰ quas grecio seauocant ex flcomate uero & mel incolica uberes
causeprocedunt quas gracicronia dicunt:
DEACUTIS NÕBIS

Expanded text:
 fellicula nominata est, hoc est, fellis effusio: Graeci enim fel cholen dicunt. Melancholia dicta eo, quod sit ex nigri sanguinis fece, admista abundantia fellis: Graeci enim melan nigrum vocant, fel autem cholen appellant. ribus reguntur sani, ex ipsis laeduntur infirmi. Dum enim amplius extra cursum naturae creverint, aegritudines faciunt. Ex sanguine autem et felle acutae passiones nascuntur, quas Graeci ὀξέα vocant. Ex phlegmate vero et melancholia veteres causae procedunt, quas Graeci χρόνια dicunt. De acutis morbis
Abbreviated transcription (Latin):
carne p̃ciosus calculus solidatur. de qͥb
tradunt hi qui de animantiũ scripsert̃
naturis eoquod nocturno tempore litto
ra appetant. et ex cȩlesti rore margaritã
concipiunt. Sñ et oe celoe nominantur:
Murice coclea est maris dicta ab acumine
et asperitate. que alio nomine c̃colium
nominatur ꝑꝑ qd̾ circũcisa ferro lacri¬
mas purpurei coloris emittat. Ex qͥb:
purpura tinguitur. et iñ ostrum ap¬
pellatum. quod hec tintura ex teste
humore elicitur: Cancros uocari. quia
conchȩ sunt crura habentes inimica os
treis animalia: Corũ enĩ carnib uiut.
aꝑire non potest: explorat qñ ostrea
claustra testarũ aperiat: Tc̃ cancer la¬
tent̾ lapillum micit. adq impedita
conclusione ostreȩ carnes eradit Tradt̃
quidã decem cancris cũ ocimi mani¬
pulo alligatis omnes qui ibi sunt seor¬
piones ad eum locum coituros: Duo

Expanded text:
carne pretiosus calculus solidatur. De quibus carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi qui de animantium scripsere naturis eo quod nocturno tra appetunt, et ex coelesti rore margaretum concipiunt. Unde et coeloe nominantur. Murice cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio nomine conchylium nominatur. Propter quod circumcisa ferro lacrymas purpurei coloris emittat, ex quibus purpura tinguitur, et inde ostrum appelhumore elicitur. Cancros vocari, quia conchtreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt erire non potest, explorat, quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam, decem cancris cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
Torpedo ⁊ procul ⁊ elonginco uł si hasta
uirgaq attingatur. quãuis p̃ualidõ
lacertos torpescere. quamlib ad cursũ
ueloces alligare pedes: Tanta enĩ uis
eius est. ut etiam aura corporis affi¬
ciat m̃bra: Sepia dicit᷑ quia sepius
int̾clusa facilius capitur. in coeundo obsce¬
num genus Ore enim concipit sicut iuꝑa
Quius atram̃ti uis est tanta. ut lucerne
addito ȩchiopas uideri ablato lumine pͥ¬
ore quidam tradunt: Lulgo tradunt in
oceano mauritanie non procul a lixo flir¬
mine tantam multitudinem luliginũ
euocari ex aqua. ut etiã naues dimergere
possint : Conchȩ ⁊ coclȩȩ ex hac causa uoca
a incrementolune m̃¬
bra turgescunt. defectu euacuantur: Lu¬
na enim cũ in augm̃to suerit. auget
humorem: cum uͦ in defectu uenerit
humores minuuntur Hoc phisici dict᷑.
carũ genera multa sunt. It̾ quas ⁊ mar¬
garite fere que oeceloe dicuntur. in quars

Expanded text:
torpedo etiam procul et e longinquo, vel si hasta torpedo etiam procul et e longinquo, vel si hasta virgaque adtingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum veloces alligare pedes.' Tanta enim vis eius est ut etiam aura corporis sui adficiat membra. Sepia dicitur, quia sepibus interclusa facilius capitur: in coeundo obscenum genus; ore enim concipit sicut vipera. Cuius atramento tanta vis est ut lucernae addito Aethiopas videri ablato priori lumine quidam tradant. Lulligo. Tradunt in Oceano Mauretaniae, non procul a Lixo flumine, tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua ut etiam naves demergere possint. Conchae et cochleae hac ex causa voca incremento lunae mbra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; hoc enim Physici dicharum multa genera sunt; inter quas et margaritiferae, quae †oceloe† dicuntur, in quarum
Abbreviated transcription (Latin):
lenis est. ut quanto forcius p̃sseris: tanto
cicius elabitur : ferunt autẽ orientis
fluuium gangen anguillas trigenis
pedibus gignere: Anguille uino necate.
qui ex eo biberint tedium uini hñt. Ora¬
co marinus aculeos in brachiis ht̃ ad cau¬
dam spectantes. qui dum percusserte. qͣqͣ
ferit. uenenũ fundit. uñ ⁊ uocatus: Mure¬
nam greci mirenam uocant eo qd̃ compli¬
cet se in circulos Nanc feminini tantũ
sexus esse tradunt. et concipere a serpen¬
te. ob id a piscatorib tanquã a serpente
sibilo euocatur.⁊ capitur. Ictu autẽ fustiᷤ
difficult̃ int̾imitur. ferula protinꝰ:
capite percusso uix eam int̾imi. ca uda
statim exanimari: Congros. polippus.
.i. multipes. plurimos enĩ nexus ht̃. Iste
ingeniosus hamũ appetens brachiis cõ¬
plectitur. non morsu. nec prius di:¬
mittit. quã ȩscam circumroserit: Tor¬
pedo uocata eoquod corpus torpesc̾e faci¬
at si eam quisq uiuentem tangat. Par.

Expanded text:
lenis est ut quanto fortius presseris, tanto lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint taedium vini habent. Draco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum fundit unde et vocatus. Muraenam Graeci μύραιναν vocant, eo quod conplicet se in circulos. Hanc feminini tantum sexus esse tradunt et concipere a serpente: ob id a piscatoribus tamquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. capite percusso vix eam interimi, cauda statim exanimari. Congrus . . . Polypus, id est multipes; plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens brachiis conplectit, non morsu, nec prius dimittit quam escam circumroserit. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisque viventem tangat. Narra
Abbreviated transcription (Latin):
puniceis perpetius aliisq dscolorib
designatur. dictus hamio. quia ñ capr
nisi hamo Echenais paruus et semi¬
uenti. seuiant procelle : nauis tamen
quasi radicata in mari ita stare uidt᷑.
nec moueri ñ retinendo. s tantũm
adherendo Ffunc latini moram appel-
lauerunt. eo quod cogat stare nauigia:
Uramis copus uocatur ab oculo quem
in capite ht̃. a quo semꝑ supra intend̾:
Millago nominatus quia euolat suꝑ
aquam.: Quociens aũ cernit᷑ extra
mis acutis. Uñ ⁊ eius cute lignũ
politur: Ciuitas sirie que nunc tyrꝰ
dicit᷑ olim sarra uocabatur a pisce
qodam qui illic abundat. quem lingua
sua sar appellant: Ex quo cliriuatũ ÷
huius similitudinis pisciculos sarras¬
sardinasq uocari Allec pisciculus ad
liquorem salsamentorum idoneus. uñ ⁊
nuncupatus. Aforus pisciculus. qui ꝑꝑ
exiguitatem hamo capi non potest. An¬
quille similitudo anguis nom̃ dedit.
origo eius ex limo. Sñ ⁊ qñ capitur adeo

Expanded text:
puniceis perpetuis aliisque discoloribus puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parcet saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc latini laverunt, eo quod cogat stare navigia. 35. Uranoscopus vocatur ab oculo quem in capite habet, a quo semper supra intendit. 36. Milvago nominatus, quia evolat super aquam; quoties autem cernitur extra mis acutis; unde et ejus cute lignum politur. 38. Civitas Syriae, quae nunc. Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam, qui illic abundat, quem lingua sua sar appellant; ex quo derivatum est hujus similitudinis pisciculos sarsardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: Timum quippe flos appellatur.
Nam dum sit specie gratus ⁊ sapore
iocundus : tam̃ sicut flos flagrat. et
corpore odorem aspirat: Escarus dictus
eo quod escam solus ruminare ꝑhibetur:
Deniq alii pisces non ruminant. Tradt̃
aũ hunc ingeniosum esse: Uãq inclu¬
sum nassis non fronte erumpere. nec in¬
festis uiminibus caput inserere. s ad¬
uersum caude ictib crebris fores laxa¬
re. atq: ita retrorsum redire: Quem lucꝰ¬
tatum eius si forte alius escarus extrin¬
secus uideat adp̾hensa mordicuis cauda
aduuare nisus erumpentis Sparus
a lancea missile nom̃ accepit. quod eiꝰð̃
sigure sit: Terrestria enim prius in uen-¬
ta sunt quam marina: Nã spalus ÷
telum rusticanum missile a spargen¬
do dictum: Australis pi̾cis siue quia
aquarum undam ore suscipit. siue qr
tuc̃ piscis oritur. quo tpr tende in oc¬
casum pliades cȩper int: hamio saxa¬
tilis dextera sinistraq laterib uirgiꝰ

Expanded text:
cepit: thymum quippe flos appellatur: cepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit, sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine et granditate dentiũ
dictus: Repus a similitudine capi¬
tis nuncupatus: Lupũ ut dictum :
auiditas appellauit. piscem in capt᷑a
ingeniosum: Deniq rete circum.¬
datus fertur harenas arare cauda atq
ita conditus transire rete. Mullus
uocatus quod mollis sit atq tener¬
rimus. cuius cibo tradunt libidinẽ
inhibere. Oculorum aũ aciem hebe¬
tare : homines qͥuibus sepe pastus pis¬
cem olent. Mullus in uino necatus hi
qui inde biberint tedium uini habent:
Mugilis nom̃ ht̃. qd̾ sit multum agilis.
Nam ubi dispositas senserit piscatoꝵ
insidias confestĩ retrorsũ rediens ita
transilit rete ut uolare piscem uidea:
Melanurus eo quod caudã ni gram
habeat. et pennas nigras.⁊ in corpore
lineas nigras: Melan enĩ greci nigrũ
uocant. Glaucus a colore dictus. qd̃
albus sit. Greci enĩ albũ gleoͣcondi¬
cunt. Nic ȩstate raro apparet nisi tantũ
in nubilo: Timmalus ex flore nom̃ ac:¬

Expanded text:
multimultidictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum: denique rete circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugilis nomen habet quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens ita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore lineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen ac
Abbreviated transcription (Latin):
murinato sit. ab hoc naues ꝑfossas mͥg̾.
Serra ñcupata. quia serratam cristã
ht̃.⁊ subt̃natans naues secat. Scorpio
dictus quod ledit. dum manu tollit᷑.
Tradunt decem cancris cũ ocimi ma¬
nipulo colligatis omnes qui ibi st̃
scorpiones ad eum locum congrega¬
ri.: Aranea genus piscis dictum qd̃
aure feriat: ht̃ enĩ stimulos. equib
percutit.: Corco drillus a croceo coeliillo¬
lore dictus. gignit᷑ in nilo. animal
quadrupes in t̾ra et aqua ualens.
longitudine plerũq xxti coͥbitorũ
dentiũ ⁊ unquiũ inmanitate arma
oua in t̾ra foiri: Masculus et femina ui.¬
ces seruant: Hunc pisces quidam serra¬
tam habentes cristam tenera uentriũ
secantes interimunt: Sppotamus
uba. ⁊ hinnitu. rostro resupinato.a.¬
prinis dentibus. cauda toreuosa: Die
clepascitur. et hunc niluis gignit: Pha
grum. quem greci ideo nuncupant
quod duros dentes habeat. itaut hos¬
treis in mari alatur. Dentrix pro

Expanded text:
mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. Scorpio dictus, quia laedit dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibscorpiones ad eum locum congregari. 18. Aranea, genus piscis, dictus quod aure feriat, habet enim stimulos, quibus percutit. 19. Crocodilus, a creoceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra, et in aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium immanitate armatova in terra ovet; masculus et femina vices servant. Hunc, pisces quidam serratam 79 habentes, cristam tenera ventrium desecantes, interimunt. Solus ex auba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa ungudepascitur, et hunc Nilus gignit. 22. grum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant, quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. 23. Dentix, pro
Abbreviated transcription (Latin):
habent uocabulum. quod uoces hominũ
sequantur. uł quod ad sẏmphoniam gre¬
gatim conueniunt: Pichil in mari ue.¬
locius istis. nam plerumq salientes na:¬
ues transuolant. qñ aũ p̃ludunt in
fluctibus. et undarum se molibus sal¬
tu p̃cipiti ferunt. tempestate̾m signi¬
ficare uidentur: Ni proprie simones no¬
minantur Est et delphinum genus in
nilo dorso serrato. qui cocodrillos tene¬
ra uentrium secantes interimunt: Por¬
ci marini qui uulgo uocantur suil¬
li. quia dum escam querunt : more
suis t̾ram sub aquis fodiunt: Circa
guttur enim habent oris officium. ⁊
nisi rostrum harenis in mergant. pastũ
non colligunt. Corui a cordis uocedi¬
cti. quia grunniunt pectore. suaq
uoce proditi capiuntur: Tinni grecũ
nom̃ hñt: Hi in grediuntur ueris tẽ¬
pore. intrant dextro latere. sinistroq
ex eunt: hoc inde creduntur. quod dextriᷤᷤ
oculis acucius uideant quam sinis.¬
tris: Gladius dicitur eo quod rostro

Expanded text:
habent vocabulum, quod voces hominum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mare velocius istis; nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodillos tenera ventrium secantes interimunt. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis inmergunt, pastum non colligunt. Corvi a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiuntur. Thynni Graecum nomen habent. Hi ingrediuntur veris tempore, intrant dextro latere, laevo exeunt. Hoc inde creduntur quod dextris oculis acutius videant quam sinistris. Gladius dicitur eo quod rostro
Abbreviated transcription (Latin):
deant: lupi quod improba uoracita
te alios persequantur. A colore ut
umbre. quia colore umbreesunt
⁊ auiate. quia in capite colorem aur¬
habent. Et uarii a uarietate. quos
uulgo tructas uocant: A signra. ut
orbis quia rotundus est. totꝰq in ca¬
pite constat. ut solea quod sit instar
calciamentorum solus: A sexu. ut
musculus quod sit ballene. mascułꝰ. Ei
enim eus cohitu concipere ħ belua
ꝑhibetur. Hinc ⁊ musculi coclearum
quorũ lacte concipiunt ostreģ. Pal
a lene aũ sunt in mense magnitudiniᷤ
bestie ab emittendo ⁊ sundendo aqͥs
uocatȩ: Ceteris enĩ bestiis maris alciꝰ
ingentia genera beluarum et equa¬
lia moncium corpora. qualis cȩtus ex¬
cepit ionã cuius aluius tante magni¬
tu dinis fute ut instar abtineret infer
prima parte. postremo soluuntur in
piscem: Bocas dicunt esse boues mari¬
nas quasi boacas. Cerulei a colore uo
cati Nam cerulum est uiride cũ¬
finis nigro ut est mare: Delsines certũ

Expanded text:
deandeante alios persequantur. 6. A colore, ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, quia in capite auri colorem habent; et varii a varietate, quos vulgo tructas vocat. A figura, ut orbis, quia rotundus est, totusque in capite constat, ut solea, quod sit instar calciamentorum soliis. A sexu, ut musculus, quod sit balenae masculus, ejus enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc, et musculi cochlearum, quorum lacte concipiunt ostreae. 7. Balenae autem sunt immensae magnitudinis bestiae, ab emittendo, et fundendo aquas vocatae. Caeteris enim bestiis maris altius ingentia genera belluarum, et aequalia montium corpora: qualis cetus excepit Jonam, cujus alvus tantae magnitudinis fuit, ut instar obtineret infernequi sunt, postrema solvuntur in piscem. Bocas discunt esse boves marinos, quasi boacas. Cpellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphines certum
Abbreviated transcription (Latin):
isces dicti. uñ ⁊ pecus. a pascendo scł, pep
tilia id̾o dicuntur hec quea natant eo ꝓᷤᷤ
reptandi habeant speciem ⁊ naturam. quã¬
uis se in prafundum inmerꝗunt. tam̃ in
Amphiuia
sunt quedã genera piscium dicta eo qd̃
ambulandi in t̾ris usum. ⁊ natandi ĩ aqͥ
officium habeant: Amphi enim grece u¬
trũq dicitur .i. quia in aquis ⁊ t̾ris niuut̃.
ut foce. cocodrilli. ippotami. hoc est eqͥ
fluuiales: pecorib aũ et uolatilib et
bestus antea nomina homines impo¬
suerunt quam piscibus. quia prius
nitis generib paulatim nomina inst¬
posita sunt. aut ex similitudine t̾res¬
trium animalium. aut ex specie ꝓͥa
trium ut rane. uituli. leones ⁊ nigͥ
meruli ⁊ paui liuerso colore. dorso
⁊ collo picti.⁊ turdi albo uarii. ⁊ cęt̾a
que sibi iuxta species t̾restrium ani¬
malium nomina uendicauerunt.
Ex morib t̾restrium ut canes in ma¬
ria t̾renis canib ñcupati quod mor¬

Expanded text:
isces dicti unde et pecus, a pascendo scilicet. isces dicti unde et pecus, a pascendo scilicet. Reptilia ideo dicuntur haec quae natant, eo quod reptandi habeant speciem et naturam; quamvis se in profundum inmergant, tamen in Amphibia sunt quaedam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ etiam Graece utrumque dicitur, id est, quia in aquis, et in terris vivunt, ut phocae, crocoditi, hippopotami, hoc est, equi fluviales. 4. Pecoribus autem et bestiis, etbus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius nitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie proptrium: ut ranae et vituli et leones et nigri meruli et pavi diverso colore, dorso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vindicaverunt. Ex moribus terrestrium: ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mor
Abbreviated transcription (Latin):
lices lendex tarmus. ricinus. usia. cimex:
Emigraneꝰ uerniis capitis uocatus: liu̾bri¬
cus uermis intestinorũ dictꝰ quasi lũbicꝰ.
quia labitur. uł quod in lũbis sit: Asca
dicti. ũde ⁊ pedicosi dicuntur quib pe-¬
diculi in corpore efferuescunt: Pulices
uero uocati sunt quod ex puluere magis
eoquod hereat in aurib canum : Cenos
enim grece canis est. Usia est uermis porci
apƿellatus quia urit : Nã ubi momorderit.
ad eo locus ardet. ut uesice siant: Cime x
de similitu eline cuuisdam herbe uocatus.
cuius fȩcorem ht̃: proprie aũ uermis in car-¬
ne putrida nascitur. Tinea in uestimentis:
Eruca in holere. Teredo in ligno. Tarmꝰ
in lardo: Uermes non ut serpens aꝑtis
passibus uł squamarum nisibus repit. ꝙ
non ÷ͥ illi spine rigor ut colubri .s in
directũs corpusculi sui partes gradatim
porrigendo contractas contrahendo porrectaᷤ
motum explicat. sicq agitatus perlabit᷑.
De lis ciBuS.

Expanded text:
lices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. lices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. Hemicranius vermis capitis vocatus. Lumbricus vermis intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascardicti. Unde et peducosi dicuntur quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocati sunt quod ex pulvere magis eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem habet. Proprie autem vermis in carne putre nascitur; tinea in vestimentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor, ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus perlabitur. § 6 De piscibus.
Abbreviated transcription (Latin):
dictus qd̃ in limo uł de limo nascatur  Uñ ⁊
sordida semꝑ ⁊ inmunda habetur: Pon¬
bocis frondium uermis. ex cuius textura
bonbocium conficitur: Appellatus aũ ħ
nomine ab eo qd̃ euacuetur. dũ fila ge¬
nerat.⁊ aer solus in eoremaneat: Eru-¬
ca frondium sȩ uermis in oͥlere uł pã.
pino in uoluta ab erodendo dicta: de qͣ
meminit plautus: Imitatꝰ nequã bestiã
plicat seclem. nec aduolat. ut locusta.
eͥt huc illucq discurrens semipasta dimit¬
tat. s perman⁊ ꝑituris frugib ⁊ tardaͦ
lapsu pigris morsib uniu̾sa consumit:
qd̃ terendo edant: Nos nos t̾remites dicimꝰ:
Ita enĩ aput latinos ligni uermes uo¬
cantur. quos tempore in oportuno & sa
arbores gignunt: Tinea uestim̃torũ uer¬
mis dicta qd̃ teneat. ⁊ eo usq insedeat. q̃uo
erodat. Iñ ⁊ pertmax. qd̾ in eandẽ rem
identidẽ urgeat: Sermes carniũ. emigͣ¬
ne us. lumbricus. ascaride costi. pediculi. pu-¬

Expanded text:
dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo quod evacuetur dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis in holus, vel in pampino involuta, ab erodendo dicta. De qua meminit PlautusCist. 728: Imitatus nequam bestiam plicat se. Idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit.  quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde et pertinax, quod in eandem rem identidem urgeat. Vermes carnium: hemicranius, lumbricus, ascaridae, costi, peduculi, pu
Abbreviated transcription (Latin):
pio. St̃ aũ uermes aut t̾re aut aque
aut aeris. aut carniũ aut frondiũ
aeris ab aeris nutrim̃to cognomina¬
ta. que exiguo corpore longa fila d¬
ducit. ⁊ tele semꝑ intenta : ñ quã
desinit laborare. ꝑpetuum sustinẽs
in sua arte suspendiũ. Multipes t̾renus ex¬
multitudine pedũ uocatus. qii contractus
mis aquatilis. dicta quod sanguinem sugit.
patantib enim insidiatur cũq illabitur
uł ubi uspiam adherescit sanguinẽ haurit
et cum nimio cruore aduerer it euomit qd
aurit. ut recentionem demio sugat: Scorpio
uermis t̾renus qui pocius uermib ad scribit᷑
non serpentibus. animal armatum aculeo ⁊ ex
eo grece uocatum quãd caudam figat. ⁊ arcuato
uulnere uenena dissundat: Propriñ ẽ aũ
scorpionis. quod manus palmam non feri¬
at: Cantarida uermis t̾renus multipes. ex¬
multitudine pedum uocatus. qui contractꝰ
in globum complicatur. nascitur sub petris
Ex humore et t̾ra: Li unax uerinis lunt

Expanded text:
pio. Sunt autem vermes, aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium,aeris, ab aeris nutrimento cognominata, 73 quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta nunquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. 3. multitudine pedum vocatus, qui contractus mis aquatilis, dicta quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque labitur faucibus vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. Scorpio vermis terrenus, qui potius vermibus adscribitur, non serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum quod cauda figat et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non feriat. Cantharida vermis terrenus qui multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi,
Abbreviated transcription (Latin):
fistulis sunt ac perpetuis Alias durio-¬
res quas greci appellant tragos. et noᷤᷤ
hircosas dicere possumus ob asperita¬
tem sui. mollisimum genus earum
penicilie uocantur eoquod apte sint
ad oculorum tumores. et ad ext̃gẽ¬
das lippitudines utiles: Candide
sfungie cura fiunt. ꝑ estatem enĩ
ad solem st̃nuntur. ⁊ sicut cetera pu-¬
nica candorem bibunt: Animaliũ
omnium in aquis uiuentium
pentium cõmunium t̾re ⁊ aque
cancrorum. concarũ. locustarum
peloridum. polipporum. folearũ.
bacertorum. Et luligo  huc simi¬
lia. Ex quib multa quodam na¬
ture intellectu ordinem tempo¬
rum suorum agnoscunt.: Quedã
et pariunt catulos. Alie ponunt
oua sine masculi susceptione con¬
cepta que idem in sequenti sui se¬
minis iactu ꝑfunduntur. et que
hoc munere suerint afflata ge¬
nerabilia sunt. Aue uͦ ꝑsusa non suerint
sterilia ꝑseuerant. atq putrescunt:
DE AUIBUS.

Expanded text:
fistulis sunt ac perpetuis; alias duriofistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et sicut cera Punica candorem bibunt. Animalium omnium in aquis viventium pentium communium terrae et aquae, cancrorum, concharum, lucustarum, peloridum, polyporum, solearum, lacertorum, et lulliginum, et huic similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam et pariunt catulos; aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt. § 7 De avibus.
Abbreviated transcription (Latin):
peloris: Nane a garrulitate uocate.
eo quod circa genitales strepunt pa¬
ludes.⁊ sonos uocis ĩportunis clamo¬
ribredunt: Ex his quedã aquatice
dicuntur. quedã palustres . quedam
rubete ob id quod in ueprib uiuunt
grandiores cunctarum: Alie calamite
uocantur. qm̃ int̾ harundines fructi¬
cesq uiuunt. minime omniũ et
uiridissime. mute et sine uoce sunt E¬
gredule rane paruule in sicco uł agͥs¬
morantes. unde et ñcupate: Negant
quidam canes latrare quibus in os farana
uiua suerit data: fungua singere .i. nitida¬
re et ext̾gere dicta Afranus: Accedo ad
te. ut tibi ceruicem fingam linteo .÷. exIQ
cruore inherente petris. Uñ et dum abs¬
ciditur. sanguinem remitete. Nam
alia sunt uiuentia in aquis. et discur¬
runt ut pisces. Alia que stant sixa . ure
ostreȩ. hichini: Ssungie ex his alias ma.¬
res dici eoquos tenue̾s sint sistule spis¬
sioresq Alias feminas que maioribus

Expanded text:
peloris. Ranae a garrulitate vocatae, peloris. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportunis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae aquatice, quedam palustres, quedam rubete quia in vepribus vivunt, maxime cunctarum; alie calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane parve in agmorantes; unde et nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius415: Accedo ad te, ut tibi cervicem fingam linteo, id est cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aũ genera cancrorum. fluuiales. ⁊
marini: Ostrea dicta ÷ a testa qua mol.¬
licies interior carnis munitur . Greci
enim testam ostream dicunt: Ostrea
aũ neutrum. carnes eius feminino dict̃.
culi quasi masculi. Pelorides a peloro
a sede pelori Un ques a si militudine
humanarum unguium dicte. Testur¬
do dictus. eoquod tegmine teste sit ad¬
opertus in camere modum: Sunt aũ
quatuor genera terrestres ⁊ mariti¬
me lutarie.i. in ceno et paludib uiuen¬
tes: Quartũ genus. fluuiales. que in
dulci aqua uiuunt: Tradunt aliqͥ
quod incredibile ÷ tardius ire naugia
testudinis pedem dextrum uehentia:
Hichinus a t̾restri ichino nom̃ traxit.
quem uulgus siricum uocat. cuius te.¬
stula duplex spinis aculeata in modũ
castanearum. qñ adhuc cooꝑte de ar¬
borib cadunt: Caro eius mollis. ⁊ mi¬
neo similis: ris trib modis dicit᷑. ut
testudo ac peloris. ⁊ concilia: Nã⁊ qd̃
edimus. ⁊ ubi caro mest. utrũq dacit᷑

Expanded text:
sunt autem genera cancrorum: fluviales et marini. Ostrea dicta est a testa, quibus mollities interior carnis munitur; Graeci enim testam ὀστραo vocant. Ostrea autem neutrum, carnes eius feminino dicunt. culi quasi masculi. Pelorides a Peloro ab sede Pelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tegmine testae sit adopertus in camerae modum. Sunt autem quattuor genera: terrestres, maritimae, lutariae, id est in caeno et paludibus viventes; quartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tradunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. Echinus a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio similis, †uris† tribus modis: ut testudo ac peloris et cochlea. Nam et quod edimus et ubi caro inest utrumque dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
acollccionen naccepit nacolleciones greciapostoma suocant enpi idicta ab apostora
intr insetus uel in later euel in stomacũ cũdolore& febrib & tussi a habun dantibus
spumi s& pumt ralentis Ypaticus morbus ccoris passionenñ accipit grecieniiecor
⁊patẽ uocant licnosis abspene uocabulũ su sit grecieni spͥenlien uocant. Ud ropis nñ sup
sit ab a quo sohumorecutis nã grecuidro aqũa uo cauerunt ẽ eñĩhumor subcutancus
cũ inflacione turgente & anclito foctido nefresis ar eniũ languoren ñ accipit rene
eiĩ grecinefretindicunt paralesi sdictaa corporis inpensacione facta ex multa in fri¬
gidacione autin toto corpore aut in paste :. cacexia nñ sup̃sitacorporis in iuria cacesiã eñ

Expanded text:
collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria vel
Abbreviated transcription (Latin):
humano quedam monstra sunt gentium.
ut gigantes. cenophali. ci clopes. ⁊ cetera: Gi.¬
gantes dictos uixta greci sermonis ethi.¬
mologiam qui eos gegines existimant .i.
terrigenas. eoq̃uod eos fabulose parens
terra inmensa mole. et similes sibi genu¬
erit: Se enim t̾ra appellatur. gͥnes genꝰ.
licet eͦ ͥ terr& silios uulgus uocat. quorũ
genus incertum ÷ falso autem opinant᷑
quidam imperiti de scripturis sancti
pͣuaricatores angelos cum filiabus ho¬
minum ante diluuium concubuis.¬
se. et ex inele natos gigantes .i. nimiũ
grandes et fortes uiros de quib t̾ra cõ¬
pleta est Cenoͣphali appellantur eo qd̃
canina capita habeant. quosq ipsꝗ ͤ . la¬
tratus magis bestias quam homines
confitetur: Ni in india nascuntur:
Ciclopes quoq eadem india grgnit.
et dictos ciclopes eoquod unum oculũ
in lybia credunt truncos sine capi

Expanded text:
humano quaedam monstra sunt gentium, humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, etc. 13. Gigantes dicti juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est, terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra immensa mole et similes sibi genuerit; γῆ enim terra appellatur; γένος genus, licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. 14. Falso autem opinantur quidam imperiti de Scripturis sanctis, praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est, nimium grandes et fortes viros, de quibus terra completa est. 15. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. 16. Cyclopes quoque eadem India gignit, et dicti Cyclopes, eo quod unum oculum emmyas in Libya credunt truncos sine pi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex pasiphe memorant genitũ minio
uocant: Alia quȩ ex omni parte trans¬
sigurantur in aliene creacionis porten-¬
tum. ut ex muliere dicit historia uitu¬
lum generatum.: Alia que sine transfi¬
guracione mutacionem hñt locorum.
ut oculos in pectore. uł in fronte au¬
res. supra in timpore. Uł sicut aristoti¬
les tradidit quendam in sinistra parte
iecur. in dextra splenem habuisse Alia
secundũ connaturacionem. ut in alia
manu digiti plures connaturati et cohe¬
rentes reperiunt᷑. in alia manu minus.
siue in pedibus. Alia scd̃m inmaturam
et intemperatam creacionem. sicut hii
qui dentati nascuntur. siue barbati. si¬
ue cani: Alia complexu plurimarum
differentiarum. sicut illud quod p̃dixi¬
mus in alexandro multiforme porten:¬
tum. Alia cõmixtione generis. ut an
sinistrã muliebrem habentes: uicissim
coheundo et gignunt et pariunt: Sic̃
aũ in singulis gentib quelam monst᷑
sunt hominum: ita in uniuerso gene̾

Expanded text:
ut ex Pasiphut ex Pasiphvocant. 9. Alia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte, aures supra tempora, vel sicut Aristoteles tradidit, quemdam in sinistra parte jecur, in dextera splenem habuisse. 10. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut ii qui dentati nascuntur, sive barbati, vel cani. Alia complexu 33 plurimarum differentiarum, sicut illud quod praediximus in Alexandro multiforme portentum. 11. Alia commistione generis: ut ἀνδsinistram muliebrem habentes vicissim coeundo, et gignunt, et pariunt. 12. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in universo genere
Abbreviated transcription (Latin):
erem perisse serpentem: Iñ lucanus Ma-¬
tremq suus conterruit infans Portentu¬
osa uͦ leuem sumunt mutacionem exẽ¬
pli causa cum sex digitis nati: Portenta¬
aũ igitur uł portentuosa existunt. Alia
magnitudine tocius corporis ultra cõ¬
munem hominũ modum quantꝰ fuit
tition in nouem uigeribus iacens. ho.¬
mero testante: Alia paruitate tociꝰ
corporis ut nani. uł quos greci pigne¬
os uocant. eoquod sint statura cubita.¬
les: Alia magnitudine partiũ. ueluti
capite informi. aut suꝑ fluis m̃brorũ
partibus. ut bicipites et trimani . ł
scinodontes. quibus procedunt gemi¬
nidentes: Aliꝰ defectu partium in qͥb
altera pars plurimum defecit ab alta.
ut manꝰ a manu. ł pes a pede: Alia dis¬
cissione: ut sine manu aut capite ge¬
nerata: quos greci sterenoseos uocant:
Alia per numeria. qñ solum caput. aut
crus nascitur: Alia que in parte trans¬
fi gurantur. sicut qui leonis hñt iultũ
uł canis. uł taurinum caput aut corpꝰ.

Expanded text:
erem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem; ut exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel pormagnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
astes orationis primus a ristotler duastradidit nom & uerbum, deide dona¬
tur uii definiuit sed om̃s adilla duo principalia reuestuntur. id est ad nom̃
& uerbumquȩ significant ꝑ sonã & actum Reliquae adpendicer sunt & exbir

Expanded text:
artes orationis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum; deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est, ad nomen et verbum, quae significant personam et actum. Reliquae adpendices sunt et ex
Abbreviated transcription (Latin):
U estib atq cibis ueterẽ mutauat ulũ i
Deliciosa nuis fugiẽs nec uilta ualo
Sectatꝰ fuerat. medio modamine:

Expanded text:
estibus atque cibis veterem mutaverat usum: Deliciosa nimis fugiens, nec vilia valde Sectatus fuerat, medio moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
quentem qq̃ esse & Cesdc unium ponitur quotiẽs multiuersus in probantur nec ꝑ singolos
obolantur cera uniumenim fulmendicitur Crisonon haec sola ex uoluntate uniur¬
ritatir est obsollicitudinem ponitur ꝙancora superior ponitur ubialiquares magna
omni no est  ancora inferior ubi aliquidue lis sime uel in conuenientius denuntia¬
tumest: S cbronis not antumin fine libri apponitur Y alo gus nota ademenden¬
mitates paginum exponuntus ut ubilector in liminari. huius modisignum inuen erit

Expanded text:
quentem quoque esse. 21. Ceraunium   ponitur quoties multi versus improbantur, nec per singulos obelantur, ceraunus enim fulmen dicitur. 22. Chresimon  . Haec sola ex voluntate uniusritatis est, ob sollicitudinem ponitur. 24. Anchora   superior ponitur, ubi aliqua res magna omnino est. 25. Anchora inferior ubi aliquid vilissime, vel inconvenientius denuntiatum est. 26. Coronis   nota tantum in fine libri apponitur. 27. Alogus   nota ad menmitates paginarum exponuntur, ut, ubi lector in liminare huiusmodi signum invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
Cunt quȩdã & digitorum notae sunt & oculorum quibur secum taciti proculque distanter
Sconlocuntur sicut mos est militaris. Vt quotiens consentit exercitus qui a uocenon
potest manu promittat. aliquȩ auoce nonpossunt gladiorum motusalutant : en ni
us dequadã inpudica quasiinchoropila ludens da timdat sese : & cõmonem facit : Aliũ

Expanded text:
unt quaedam et digitorum notae, sunt et oculorum, quibus secum taciti proculque distantes conloquuntur. Sicut mos est militaris, ut quotiens consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat. Alii, quia voce non possunt, gladiorum motu salutant. Ennius de quadam inpudicaNaev. Com. 75: — Quasi in choro pila ludens datatim dat sese et communem facit. Aliu
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo diriuatũ nom̃ ducit: Hicteris greciappellant acuiusdã animalis nomineꝙ sitiolor
fellei hunc morbũ latiniaruatũ dñt a similitud inecelestis arcus &c uruginẽ uero uar¬
ro appellari agta coloreaurĩ Regiũ aut morbũ indeestimant dictũq: uino bono
ex regalibus cibis faciliuscur&: Cancera similitudinemaritimianimalis uocatũ uulnus
sicut medicidñt nullis medicam̃tis sanabile autergo p̃cidisol& a corpore membrũ ub nas¬
paruissima acpurulenta colleccio in capillis palpebrium constituta inmediolata & exutro¬
que conducta ordeigranũ similans. unde& nom̃ accipit̃ F urunculus ẽ tumor inacutũ sur

Expanded text:
ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nasparvissima, et purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepit. 17. Oscedo est qua infantum or