comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facinore manifesto deprehensus penas legib
& uidicio dedisset. Fodem tpr̃e . el cepasi.
fratres fuerunt ꝗ multa opera ignoti hono¬
res & repentini questores celeriter facti st̃
opidano quodã & in cõdito gnͣe dicendi ad¬
damus huc et̃ ne quem uocalẽ pterisse udeam
C. cosconiũ calidianũ qui nullo acumine eã
tñ uerborum copiam siquam habebat prebe¬
bat populo: cũ multa cõcursatione: magnoq
clamore. Quod id̃ faciebat . Q. arrius qui fuit
M.crassi quasi secundarum Is om̃ib exem¬
plo debet ẽẽ ꝙͣtum in hac urbe polleat młtarũ
ordire tp̃ri: multorũq uel honori uel pericu¬
lo seriure. his:N. reb infimo loco natus &
honores & pecunia: & gr̃ãm cõsecutus & ĩ pa¬
tronorũ sine doctrina: sine ingenio aliquẽ
numerũ ꝑuenerat s ut pugiles in excitati
& si pugnos e plagas olympiorũ cupidi fer
pere functus. Labores & magnos excepisset

Expanded text:
facinore manifesto deprehensus poenas legibus facinore manifesto deprehensus poenas legibus et iudicio dedisset. eodem tempore C. L. Caepasii fratres fuerunt, qui multa opera, ignoti homines et repentini, quae— stores celeriter facti sunt, oppidano quodam et incondito genere dicendi. Addamus huc etiam, ne quem vocalem praeterisse videamur, C. Cosconium Calidianum, qui nullo acumine eam tamen verborum copiam, si quam habebat, praebebat populo cum multa concursatione magnoque clamore. Quod idem faciebat Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum. Is omnibus exemplo debet esse quantum in hac urbe polleat multorum oboedire tempori multorumque vel honori vel periculo servire. His enim rebus infimo loco natus et honores et pecuniam et gratiam consecutus etiam in patronorum—sine doctrina, sine ingenio— aliquem numerum pervenerat. Sed ut pugiles inexercitati, etiam si pugnos et plagas Olympiorum cupidi ferrpere functus labores etiam magnos excepisset,
Abbreviated transcription (Latin):
splendorẽ & in motu sũma dignitatem No¬
ster item ȩqualis :D. sillanus iuictricus tuus
studii ꝗđ ille habuit nõ multum sed acumi¬
nis & orationis satis & Pompeius. A F ꝗ
bithinicus dictus est. biennio ꝙ̃ nos fortasse
maior. sũmo studio dicendi multaq doctrina
in credibili q labore atq industria quod scire
possum. fuit aũt mecum tum. M. pisone tũ
amicitia tum studiis excitationibq cõune¬
tus huius actio nõ satis comendabat oratio¬
nem In hac .n. satis erat ceƿie. In illa aũt
leporis parum Erat eius equalis. ꝑ anto¬
ruus uoce pacuta atq magnã nec alia re
ulla probabilis ee L: octauius reatinus
qui quom młtas iam causas diceret adole¬
scens est mortuus is tñ ad dicendũ uenerat
magis audacter ꝙͣ parate &c: staienus ꝗ se
ip̃e adoptauerat: & de staieno elium fece¬
rat feruido quodam et petulanti & furioso
gnͣe dicendi quod ꝗa multis gratum eis erat
et probabatur ascendisset ad honores nisi in

Expanded text:
splendorem et in motu summam dignitatem. Noster item aequalis D. Silanus vitricus tuus studi ille quidem habuit non multum sed acuminis et orationis satis. Q. Pompeius A. F., qui Bithynicus dictus est, biennio quam nos fortasse maior, summo studio discendi multaque doctrina, incredibili labore atque industria; quod scire possum: fuit enim mecum et cum M. Pisone cum amicitia tum studiis exercitationibusque coniunctus. Huius actio non satis commendabat orationem; in hac enim satis erat copiae, in illa autem leporis parum. Erat eius aequalis P. Autronius voce peracuta atque magna nec alia re ulla probabilis, et L. Octavius Reatinus, qui cum multas iam causas diceret, adulescens est mortuus—is tamen ad dicendum veniebat magis audacter quam parate—; et C. Staienus, qui se ipse adoptaverat et de Staieno Aelium fecerat, fervido quodam et petulanti et furioso genere dicendi; quod quia multis gratum erat et probabatur, ascendisset ad honores, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
liquis patronis eius ȩtatis nemo p̾ter carbonẽ
& pomponiũ: qͦrum utrunq facile suꝑabat
Inferioris aũt etatis erat proximus. L. sisenna
doctus uir et studiis optimis deditus bene la¬
tine loquens: gnarus .r.e. nõ sine facetiis sed
neq laboris multi nec satis u̾satus ĩ causis
interiectusq inter duas ȩtates hortensi & sul¬
picii nec maioris cõsequi poterat & minori
necesse erat cȩdere: hurꝰ oĩs facultas ex hysto¬
ria istius ꝑcip̃i potest. Quȩ cũ facile oĩs iuncat
suꝑiores tum indicat tñ ꝙ̃tum absit a sũmo
ꝙ̃q genus hoc scriptiois nõ dũ sit satis latinis
litteris illustratũ nãq hortensi admodũ ado¬
lescentis ingeniũ ut phidiȩ signũ simul aspec¬
ꝗ om̃s intelligentia añ ibant. Iudicio discessit
probatus un uiginti annos natus erat eo tpr̃e
Est aũt. L. paulo. C. Marcello coñs: mortuus
ex qͦ uidemꝰ eũ in patronoꝵ nuͣo anõs qͣtuor

Expanded text:
liquis patronis eius aetatis nemo praeter Carbonem liquis patronis eius aetatis nemo praeter Carbonem et Pomponium, quorum utrumque facile superabat. Inferioris autem aetatis erat proximus L. Sisenna, doctus vir et studiis optimis deditus, bene Latine loquens, gnarus rei publicae, non sine facetiis sed neque laboris multi nec satis versatus in causis; interiectusque inter duas aetates Hortensi et Sulpici nec maiorem consequi poterat et minori necesse erat cedere. Huius omnis facultas ex historia ipsius perspici potest, quae cum facile omnis vincat superiores, tum indicat tamen quantum absit a summo quamque genus hoc scriptionis nondum sit satis Latinis litteris inlustratum. Nam Q. Hortensi admodum adulescentis ingenium ut Phidiae signum simul aspecqui omnis intellegentia anteibant, iudicio discessit probatus. Vndeviginti annos natus erat eo tempore, est autem L. Paullo C. Marcello consulibus mortuus: ex quo videmus eum in patronorum numero annos quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
ti reuertamur:. Cõiunctus igitur sulpitio ȩta¬
ti.P. antiscius fuit: rabula sane probabilis
ꝗ ml̃tos cum tacuiss& annos neq cõtemni
solum sed irrideri etiã solitus e̾eͬt intribu¬
natu pͥmũ contra. C. iulii illã cõsulatus pe¬
titionẽ exordinariã uerã cãm cũ ageret eiꝰ
E dicebat: Itaq post tribunatũ pͥmo multe ad¬
Z eum cause deiñ om̃s max. q̃cunq erant de¬
⁊ ferebant᷑. Rẽ uidebat acute componebat dili¬
E genter: memoria ualebat uerbis nõ ille qđ
ornatis utebatur s tñ nõ abiectis. Expedi¬
ta aũt erat & ꝑfacile currens orõ &erat eius
E qđ̃. tanꝙ̃ habitus nõ in urbanꝰ actio paulũ cũ
uicio uotis tũ ẽt ineptiis claudicabat hic tem¬
poribus floruit his quib inter profectioe re¬
ditũq L. sillȩ sine uire fuit: & sine ulla digni
ab oratorib q̃dam inforo solitudo sulpitius
occiderat Cotta aberat. & curio uiuebat e re¬

Expanded text:
ti revertamur. Coniunctus igitur Sulpici aetati revertamur. Coniunctus igitur Sulpici aetati P. Antistius fuit, rabula sane probabilis, qui multos cum tacuisset annos neque contemni solum sed inrideri etiam solitus esset, in tribunatu primum contra C. Iuli illam consulatus petitionem extraordinariam veram causam agens est  dicebat. Itaque post tribunatum primo multae ad eum causae, deinde omnes maximae quaecumque erant deferebantur. Rem videbat acute, componebat diligenter, memoria valebat; verbis non ille quidem ornatis utebatur sed tamen non abiectis; expedita autem erat et perfacile currens oratio; et erat eius quidam tamquam habitus non inurbanus; actio paulum cum vitio vocis tum etiam ineptiis claudicabat. Hic temporibus floruit eis quibus inter profectionem reditumque L. Sullae sine iure fuit et sine ulla dignitab oratoribus quaedam in foro solitudo. Sulpicius occiderat, Cotta aberat et Curio, vivebat e re
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ. Nuꝑ .L. quinotius fuit: aptior et pa¬
tiȩ tñ & motu atq ip̃o amictu capiebãt hoĩes
ꝙ̃ꝙ̃ aut dicendi copia aut mediccritate prudẽ¬
tie longe aũt post natos hoĩes improbissimus
.C. seruiluis glauca sed ꝑacutus & callidus.
cũ pͥmisq ridiculus is ex sum̃is et fortunȩ
& uitȩ sordibus in pretura coñs factus eẽt
si rationem eius hr̃i licere iudicatũ eẽt: nã
& plebem tenebat et equestrẽ ordinẽ bñficio
fectus hõ simillimꝰ atheniensis hiperboli uiꝰ
improbitatẽ ueteres atticorũ comediȩ nota¬
uerunt. Q Sex̃. Titiꝰ cõsecutus hõ loquax sa¬
ne & satis acutus: S tã solutus & mollis ⁊̃
gestu ut saltatio q̃dam nasceretur Cui salu¬
tationi titiꝰ nomen eẽt. Ita cauendũ ẽ neꝗd
in agendo dicendo ue facias: cuiꝰ imitatio ri¬
deatur: sed a populo suꝑiorẽ ȩtatẽ reuecti
sumꝰ Nũc ad ea dequa aliꝙͣtum sumus locu¬

Expanded text:
ordinem, nuper L. Quinctius fuit; aptior etiam Paordinem, nuper L. Quinctius fuit; aptior etiam Pacie tamen et motu atque ipso amictu capiebat homines quam aut dicendi copia aut mediocritate prudentiae. Longe autem post natos homines improbissimus C. Servilius Glaucia, sed peracutus et callidus cum primisque ridiculus. Is ex summis et fortunae et vitae sordibus in praetura consul factus esset, si rationem eius haberi licere iudicatum esset. Nam et plebem tenebat et equestrem ordinem beneficio fectus; homo simillimus Atheniensis Hyperboli, cuius improbitatem veteres Atticorum comoediae notaverunt. quos Sex. Titius consecutus est homo loquax sane et satis acutus, sed tam solutus et mollis in gestu ut saltatio quaedam nasceretur cui saltationi Titius nomen esset. Ita cavendum est ne quid in agendo dicendove facias, cuius imitatio rideatur. sed ad paulo superiorem aetatem revecti sumus; nunc ad eam de qua aliquantum sumus locu
Abbreviated transcription (Latin):
pratorẽ dicere auderes. Gn. Pompeiꝰ lateri¬
bus pugnans incitatus aiõs: acer. acerbus
criminosus Multũ ab his aberat. L fusius
tñ excusatione. M. aquili diligentiȩ fructũ
ceperat: Nã. M. Drusũ tuũ magnũ auun¬
culum: grauem oratorem Ita dũtaxat cũ
de .r. P. diceret.L. aũt lucullũ & acutũ prem¬
q tuũ brutẽ uiris qͦ &. Puiͭ. & Priuati sa¬
ne peritum. M. lucullũ: M: octauiũ: GN
filios qui tantũ auctoritate dicendoq ua¬
luit ut legem semproniã frumentariã ppłi
freq̃ntis suffragiis abrogauerit. M. oc tauiũ
M. F m. catonẽ prẽm: Q ẽt catulum filiũ
cemus eodẽ. Q cepionẽ referrem nisi nimis
ȩquestri ordinis deditus a senatu dissedisse
CN carbonẽ: M: mariũ: & ex eodem gͣne cõ¬
pluris minĩe dignos elegantis conuentus
aurib aptissimos cognoui turbulentis cogi¬
tationib. Quo ingͣne᷑ ut inhis perturbẽ etatũ

Expanded text:
oratorem dicere auderes, Cn. Pomponius laterioratorem dicere auderes, Cn. Pomponius lateribus pugnans, incitans animos, acer acerbus criminosus. Multum ab his aberat L. Fufius, tamen ex accusatione M'. Aquili diligentiae fructum ceperat. Nam M. Drusum tuum magnum avunculum, gravem oratorem ita dumtaxat cum de re publica diceret, L. autem Lucullum etiam acutum, patremque tuum, Brute, iuris quoque et publici et privati sane peritum, M. Lucullum, M. Octavium Cn. F., qui tantum auctoritate dicendoque valuit ut legem Semproniam frumentariam populi frequentis suffragiis abrogaverit, Cn. Octavium M. F., M. Catonem patrem, Q. etiam Catulum filium cemus. Eodem Q. Caepionem referrem, nisi nimis equestri ordini deditus a senatu dissedisset. Cn. Carbonem M. Marium et ex eodem genere compluris minime dignos elegantis conventus auribus aptissimos cognovi turbulentis contionibus. Quo in genere, ut in his perturbem aetatum
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi solitam affluere mentẽ. Itaq cũ ei
nec offitiũ deet. & flagaret studio dicendi
per pauce: ad eũ cause deferebant᷑. Orator at¬
uiis eius ȩqualib proximꝰ optimꝰ nuͣabatur
p̾p uerborũ uarietatẽ ut andixi et expeditam
ac ꝓfluentem quodamõ celeritatẽ Itaq etꝰ ortes
aspiciendas tñ censeo. sũt ille qđ languidiores
Uerũtam possunt augere: id bonum quod in illo
mediocriter fuisse cocedimus qđ ħt tantã ui
ut solum sine aliis in curione spetiẽ oratoĩs
alicuiꝰ effecerit: Sed ad instituta redeamus
In eodem igitur nuͣo: eiusdem etatis .C. carbo
fuit illiꝰ ȩloquentissimi uiri filiꝰ nõ satis acu¬
tus orator. sed tñ orator numeratus est erat
in uerbis grauitas & facilis dicebat & aucto¬
ritatem naturalẽ quandã habebat or̃o acuti¬
or. Q Uarus reb inueniendis nec minus
uerbis expeditus fortis uͦ actor: & uehemes
inubis nec inops: nec abictus & quẽ plane

Expanded text:
dicenti solitam effluere mentem. itaque cum ei dicenti solitam effluere mentem. itaque cum ei nec officium deesset et flagraret studio dicendi, perpaucae ad eum causae deferebantur. Orator ais aequalibus proximus optimis numerabatur propter verborum bonitatem, ut ante dixi, et expeditam ac profluentem quodam modo celeritatem. Itaque eius orationes aspiciendas tamen censeo. Sunt illae quidem languidiores, verum tamen possunt augere et quasi alere id bonum quod in illo mediocriter fuisse concedimus: quod habet tantam vim ut solum sine aliis in Curione speciem oratoris alicuius effecerit. Sed ad instituta redeamus. In eodem igitur numero eiusdem aetatis C. Carbo fuit illius eloquentissimi viri filius. Non satis acutus orator, sed tamen orator numeratus est. Erat in verbis gravitas et facile dicebat et auctoritatem naturalem quandam habebat oratio. Acutior Q. Varius rebus inveniendis nec minus verbis expeditus; fortis vero actor et vehemens et verbis nec inops nec abiectus et quem plane
Abbreviated transcription (Latin):
ueheretur ĩ cȩsarẽ curio disputatioq ẽẽ inter
cõns ut ẽ cõsuetudo dialogorũ: cũ sermo eẽt
institritus senatu misso quẽ senatũ cȩsar cons
habuiss& reprehendit eas res quas idẽ cȩsar
año post et deinceps reliquis annis admini¬
strauiss& in gallia. Tum brutus admirans
tantam ne fuisse obliuuionẽ inꝗt inscripto.
p̾sertim ut ne legens ꝗđ unꝙ̃ senserit ꝙͣtum
flagitii cõmisissex. Quid aũt inꝙ̃ brute sul¬
pitius ꝙ̃ si ea iuctuperare uolebat. q̃ uituꝑa
nõ eo tp̃re instituere sermonẽ cũ illarũ rerũ
iã tpra preterissent: S ita totus errat ut in
eodẽ sermone dicat in senatu se cȩsarẽ coñs
nõ accedere: S id dicat ip̃o consule: exiens
e senatu iam qui hac parte aiq custos est
Coeterarum ingenii partiũ tam debilis eẽt ut
ne in scripto ꝗdem meminissex quod paulo
añ posuissex huic minime mirũ est. ex tpre

Expanded text:
veheretur in Caesarem Curio disputatioque esset inter veheretur in Caesarem Curio disputatioque esset inter eos, ut est consuetudo dialogorum, cum sermo esset institutus senatu misso, quem senatum Caesar consul habuisset, reprendit eas res quas idem Caesar anno post et deinceps reliquis annis administravisset in Gallia. Tum Brutus admirans: Tantamne fuisse oblivionem, inquit, in scripto praesertim, ut ne legens quidem umquam senserit quantum flagiti commisisset? Quid autem, inquam, Brute, stultius quam, si ea vituperarenon eo tempore instituere sermonem, cum illarum rerum iam tempora praeterissent? Sed ita totus errat ut in eodem sermone dicat in senatum se Caesare consule non accedere et id dicat ipso consule exiens e senatu. Iam, qui hac parte animi, quae custos est ceterarum ingeni partium, tam debilis esset ut ne in scripto quidem meminisset quid paulo ante posuisset, huic minime mirum est ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
in eo oratoris simile quicꝙ̃ is cũ tri . ꝑl. cui¬
rionem: & octauium. cons: produx isset
curioq młta dixiss&r sedentẽ. Gn. octauio
collega ꝗ deuinctus erat fasciis et mltis me¬
dicamentis p̾p̾ dolorẽ artiũ delibutus nũꝙ̃
se suo more. iactaussex hodie te istic musce
comedissent. memoria aũt ista fuit. nulla
rit aliquotiẽs tria cum preposiusset aut qͣr¬
tum adder& aut tertiũ querer& ꝗ iniudi¬
cio pͥuato uł maxͦ cum protitinia cotte per¬
orauissem ille conͣ me pro seriuio Neiio du¬
cer& subito totam cãm oblitus ẽ. Idq uene¬
ficiis & cantionib titĩniȩ factũ ẽẽ dicebat
Magna hȩc ĩmemoris ingenii signa sed niħ
bro ubi se exeuntẽ e senatu & cũ pansa
nr̃o & cum Curione filio colloquentẽ facit
Quom senatũ caesar: coñs. habuiss& oĩsq ille
sermo ductus e percontatione filii quid in
senatu eẽt actum in qͦ multis uerbis cũ in¬

Expanded text:
in eo oratoris simile quicquam. is cum tribunus plebis Cuin eo oratoris simile quicquam. is cum tribunus plebis Curionem et Octavium consules produxisset Curioque multa dixisset sedente Cn. Octavio conlega, qui devinctus erat fasciis et multis medicamentis propter dolorem artuum delibutus, 'numqse suo more iactavisset, hodie te istic muscae comedissent.' Memoria autem ita fuit nulla, ut aliquotiens, tria cum proposuisset, aut quartum adderet aut tertium quaereret; qui in iudicio privato vel maximo, cum ego pro Titinia Cottae peroravissem, ille contra me pro Ser. Naevio diceret, subito totam causam oblitus est idque veneficiis et cantionibus Titiniae factum esse dicebat. Magna haec immemoris ingeni signa; sed nihbro, ubi se exeuntem e senatu et cum Pansa nostro et cum Curione filio conloquentem facit cum senatum Caesar consul habuisset omnisque ille sermo ductus est e percontatione fili quid in senatu esset actum. In quo multis verbis cum in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. una plane: clauderet orator ẽẽ nõ possei
S tñ alius in alia excellebat magis repetebat
loco locari memoriaq ea comp̾hendebat: An¬
tonius aũt excellebat actione. erantq ei q̃dã
ex his paria cũ crasso quedã ẽt suꝑiora At
crassi magis nitebat oratio: Nec uero sulpi¬
tio. neq cottȩ dicere possumus. Neq cui¬
ꝙͣ hono oratori rẽ ullã ex illis quinq ꝑtib
dlane atq omĩno defuisse. Itaq in Curione
hoc uerissime uidicari põt. Nulla re una ma¬
gis orator est. com̃dari: ꝙ̃ uerborum splendo¬
re & copia: Nã cũ tardus ad cogitandum
tũ instruendo dissipatus fuit: Reliqua duo
sũt agere & meminisse inutroq cachinos
irridentiũ cõmouebat: Motus erat is quẽ &
.c. lulus imꝑpetuĩ notauit. Cũ ex eo rnrutrã¬
que partem toto corpore uaccillante quesi¬
uit. Qius loquetur eluntre: & on. scicintꝰ ho
impurus sed ad modũ ridiculus neq aliud

Expanded text:
enim una plane clauderet, orator esse non posset; enim una plane clauderet, orator esse non posset; sed tamen alius in alia excellebat magis. Reperiebat loco locari, memoriaque ea comprendebat Antonius, excellebat autem actione; erantque ei quaedam ex his paria cum Crasso, quaedam etiam superiora; at Crassi magis nitebat oratio. Nec vero Sulpicio neque Cottae dicere possumus neque cuiquam bono oratori rem ullam ex illis quinque partibus plane atque omnino defuisse. itaque in Curione hoc verissime iudicari potest, nulla re una magis oratorem commendari quam verborum splendore et copia. Nam cum tardus in cogitando tum in struendo dissipatus fuit. Reliqua duo sunt, agere et meminisse: in utroque cachinnos inridentium commovebat. Motus erat is, quem et C. Iulius in perpetuum notavit, cum ex eo in utramque partem toto corpore vacillante quaesivit quis loqueretur e luntre, et Cn. Sicinius homo impurus, sed admodum ridiculus,—neque aliud
Abbreviated transcription (Latin):
terius ouĩm sapientissimi. C. Lęli . O. gene¬
rosam inꝗt stirpem & tanꝙ̃ in unã arborẽ
plura gnͣa sic in istam domum młtorũ
insitam atq illuminatam sapientiã. siłr
igitur suspicor ut conferamꝰ parua magniᷤ
Curionis & si pupillus relictus ẽ: patrio fu¬
isse instituto puro sermone ad suefactam
domum: E eo magis hoc udicio ꝙ nemi¬
nem ex his quid qui aliqͦ in nũo fuere co¬
ꝯnoui om̃i gnͣe honestarũ artiũ tã indoctũ
t᷑am rudẽ nullũ ille poetam nouerat nullũ
legerat oratorem nullã memoriã antiꝗtatis
collegerat: nõ publicũ. ⁊us: nõ pͥuatum et
& magnis ꝗđ oratorib quos parum his instruc¬
tos artibus iudimus ut sulpitium: ut An¬
toniũ. Sed ei tñ unum illud habebant dicẽ¬
di opus elaboratum. idq quom cõstaret ex
quinq notissimis partib nemo in aliqua
parte. earũ omĩno niħ poterat. In quãcunq

Expanded text:
terius omnium sapientissimi, C. Laeli.—O geneterius omnium sapientissimi, C. Laeli.—O generosam, inquit, stirpem et tamquam in unam arborem plura genera, sic in istam domum multorum insitam atque inluminatam sapientiam!— similiter igitur suspicor, ut conferamus parva magnis, Curionis, etsi pupillus relictus est, patrio fuisse institute puro sermone adsuefactam domum; et eo magis hoc iudico quod neminem ex his quidem, qui aliquo in numero fuerunt, cognovi in omni genere honestarum artium tam indoctum, tam rudem. nullum ille poetam noverat, nullum legerat oratorem, nullam memoriam antiquitatis conlegerat; non publicum ius, non privatum et magnis quidem oratoribus, quos parum his instructos artibus vidimus, ut Sulpicium, ut Antonium. Sed ei tamen unum illud habebant dicendi opus elaboratum; idque cum constaret ex quinque notissimis partibus, nemo in aliqua parte earum omnino nihil poterat: in quacumque
Abbreviated transcription (Latin):
Leliȩ filiȩ sȩpe sermo: ergo illam prĩs ele¬
gantia tinctam uidimus & filias eius mu¬
tias ambas quarũ sermo mihi fuit notus
& neptes lacinias. quas nõ quid ambas
hanc uero scipionis ẽt tu brute credo audi¬
sti loq̃ntem Ego uͦ ac lubenter. ꝗđ inquit
brutus. Et eo lubentius quodl crassi erat
filia. Quid crassum inꝙ̃ illum cẽses istius
laciniȩ filium crassi testamento qui fuit adop
sane bene et loqui uidere & dicere. Recte
mꝙ̃ tu iudicas brute .N. istius genus est ex
ip̃ius sapientiȩ stirpe gnͣatum. nam & de duo¬
bus auis: iam diximus scipione & crasso
et de tribus proauis. Q metello cuuis qͣtu
or filii ꝑ scipione qui ex dñatu grachi pͥ¬
uatus in libertatem rem. L iundicauit. Q
sceuola: Aubxre. qui peritissimꝰ idemq
percomis habitus est: Iam duorum ab¬
auorum ꝙͣ est illustre nomen. P. scipiois
ꝗb cõsul fuit. qui est corculum dictus. Al¬

Expanded text:
Laeliae C. F. saepe sermo: ergo illam patris eleLaeliae C. F. saepe sermo: ergo illam patris elegantia tinctam vidimus et filias eius Avis ambas, quarum sermo mihi fuit notus, et neptes Licinias, quas nos quidem ambas, hanc vero Scipionis etiam tu, Brute, credo, aliquando audisti loquentem. Ego vero ac libenter quidem, inquit Brutus; et eo libentius, quod L. Crassi erat filia. Quid Crassum, inquam, ilium censes, istius Liciniae filium, Crassi testamento qui fuit adoptsane bene et loqui videtur et dicere. Recte, inquam, iudicas, Brute. Etenim istius genus est ex ipsius sapientiae stirpe generatum. Nam et de duobus avis iam diximus, Scipione et Crasso, et de tribus proavis, Q. Metello, cuius quattuor illi filii, P. Scipione, qui ex dominatu Ti. Gracchi privatus in libertatem rem publicam vindicavit, Q. Scaevola augure, qui peritissimus iuris idemque percomis est habitus. Iam duorum abavorum quam est inlustre nomen, P. Scipionis, qui bis consul fuit, qui est Corculum dictus, al
Abbreviated transcription (Latin):
loco locata suam & iuim et dignitatẽ ten&
Quom aũt difficile sit in longa oratione nõ
aliq̃n aliꝗd ita dicere ut sibi ip̃e nõ conueiãt
ꝙ̃to difficilius cauere neꝗd dicas qđ nõ con¬
ueniat eius orõni ꝗ añ te dixit. S quia & la¬
bor mlto maior ẽ totam cãm ꝙͣ partem dicẽ
& quia plures in euntur gratiȩ sũmo tpre
dicas proplurib Iccirco hanc cõsuetudinẽ
libenter asciuimꝰ: Frant tñ quib uideretur
illius ȩtatis tertius. curius. ꝗa splendidiori
bus fortasse uerb̃s utebatur: & quia latiẽ
non pexime loquebatur: Usu credo aliquo
domestico: nam litterarum admodum niħ
sciebat: S magni interterest quo ꝗsq au¬
diat. quotidie domi ꝗb loquatur a ꝑuero
quẽ admodũ pr̃es. pedagogi: matres ti lo¬
quantur. Legimus epistolas corneliȩ mrĩs
gracchorum apparet filios nõ tam gremio
educatos ꝙ̃ in sermone mris. Auditus ẽ nob̾

Expanded text:
loco locata suam et vim et dignitatem tenent. loco locata suam et vim et dignitatem tenent. Cum autem difficile sit in longa oratione non aliquando aliquid ita dicere ut sibi ipse non conveniat, quanto difficilius cavere, ne quid dicas quod non conveniat eius orationi qui ante te dixerit ? Sed quia et labor multo maior est totam causam quam partem dicere et quia plures ineuntur gratiae si uno tempore dicas pro pluribus, idcirco hanc consuetudinem libenter adscivimus. erant tamen quibus videretur illius aetatis tertius Curio, quia splbus fortasse verbis utebatur, et quia latine non pessime loquebatur, usu credo aliquo domestico; nam literarum admodum nihil sciebat. Sed magni interest quos quisque audiat quotidie domi, quibuscum loquatur a puero, quemadmodum patres paedagogique, matres etiam loquantur. Legimus epistolas Corneliae mGracchorum: apparet filios non tam in gremio educatos quam in sermone matris. Auditus est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nemini p̾p̾ea ꝙ antonius qui maxĩe ex¬
petebatur facilis in causis recipiendis erat
studiosior crassus: S tñ recipiebat olim horp¬
ꝗ neutrũ habebat confugiebat ad philippũ
fere ut ad cȩsarem: cotta sulpitius. expetebã¬
tur: Itaq ab his sex ꝑatronis: cause illustres
agebantur: neq tum młta ꝙͣ nr̃a etate ui¬
dicia fiebant: neq hoc qđ nũc fit: ut causȩ
singłe defenderent᷑: a: plurib ꝗͦ niħ est uitio¬
siis respondem his quos nõ audiuimus ĩ
qͦ primũ sȩꝑe aliter est dictũ aliter ad nos
relatum deinde magni interest. coram ui¬
dere me quemadmodũ aduersarius de qua¬
q re asseuer& Maxĩe aũt quemadmodum
queq res audiatur sed niħ uitiosius ꝙͣ cũ
unũ corpus debeat ẽẽ defensionis nasci de
integro causam cum sit ab altero perorata
Oiũm aũt cãꝵ unũ est naturale pͥncipiũ una
peroratio relique partes qͣi membra suo q̃q:

Expanded text:
nemini, propterea quod Antonius, qui maxime exnemini, propterea quod Antonius, qui maxime expetebatur, facilis in causis recipiendis erat; fastidiosior Crassus, sed tamen recipiebat. Horum qui neutrum habebat, confugiebat ad Philippum fere aut ad Caesarem; †Cotta† Sulpicius expetebantur. Ita ab his sex patronis causae inlustres agebantur; neque tam multa quam nostra aetate iudicia fiebant, neque hoc quod nunc fit, ut causae singulae defenderentur a pluribus, quo nihil est vitiosius. Respondemus eis quos non audivimus: in quo primum saepe aliter est dictum aliter ad nos relatum; deinde magni interest coram videre me, quem ad modum adversarius de quaque re adseveret, maxime autem, quem ad modum quaeque res audiatur. Sed nil vitiosius quam, cum unum corpus debeat esse defensionis, nasci de integro causam, cum sit ab altero perorata. omnium enim causarum unum est naturale principium, una peroratio; reliquae partes quasi membra suo quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
antiꝗtatisq nr̃ȩ & in inuentis reb & in actis
scriptorumq ueterum litterate peritus quã
scientiã uarro noster acceptam ab illo auctãq
per sese uir ingenio p̾stans omĩq doc trina
plurib & illustrib litteris explicauit sed
idem ęlius stoycus uoluit. Orator aũt nec
studuit unꝙͣ nec fuit scribebat tñ orõnes
quas alii didicerẽt ut .Q. Metello ł. Q. ca¬
pione: ut o. Lompeio Ruffo ꝙͣꝙͣ is et̃ ip̃e
scripsit eas ꝗb est pro se usus sed nõ sine
ȩlio: His .ii. scriptis ẽt ip̃e interfui cũ eẽm
apud elium. adolescens: cumq audire stu¬
diose solerem Cottam aũt miror sum̃um
ip̃m oratorem minĩeq ineptum ȩlianas eui
oratiunculas uoluisse ex istimari suas his
duob erusd̃: etatis ad numerabatur nemo
tertius s mͥ placebat Pomponitis maxĩe
uel dicam minĩe displicebat locus erat oĩo
ĩ maximis causis: p̾ter eos de ꝗb supͣdixi

Expanded text:
antiquitatisque nostrae et in inventis rebus et in actis antiquitatisque nostrae et in inventis rebus et in actis scriptorumque veterum litterate peritus. Quam scientiam Varro noster acceptam ab illo auctamque per sese, vir ingenio praestans omnique doctrina, pluribus et inlustrioribus litteris explicavit. sed idem Aelius Stoicus esse voluit, orator autem nec studuit umquam nec fuit. Scribebat tamen orationes, quas alii dicerent; ut Q. Metello †F., ut Q. Caepioni, ut Q. Pompeio Rufo, quamquam is etiam ipse scripsit eas, quibus pro se est usus, sed non sine Aelio. his enim scriptis etiam ipse interfui, cum essem apud Aelium adulescens eumque audire perstudiose solerem. Cottam autem miror summum ipsum oratorem minimeque ineptum Aelianas levis oratiunculas voluisse existimari suas. his duobus eiusdem aetatis adnumerabatur nemo tertius, sed mihi placebat Pomponius maxime, vel dicam, minime displicebat. Locus erat omnino in maximis causis praeter eos de quibus supra dixi
Abbreviated transcription (Latin):
alteri defuit Atq inhis oratorib illd̃ aĩad¬
u̾tendũ ẽ posse eẽ sũmos qui inter se sint
dissimiles: Niħ ii ẽ tam dissimile ꝙͣ Cotta
sulpitio: & uterq eqͣlibus suis plurimũ pre¬
stitit. Quare hoc doctoris intelligentis ẽ ui¬
dere qͦ ferat na sua. quẽq &i ea duce utẽtez
sic instituere ut isocratẽ in acerrimo ingenio theo¬
pompi & lenissimo ephori dixisse traditum ẽ al¬
teri. se calcaria adhibere alteri frenos: S ulpitii
orationes quȩ feruntur eas post mortẽ eius
scripsisse P camictꝰ putatur equalis meus ho
exͣ nr̃m ordinẽ meo uidicio disertissimus ip̃tꝰ
sulpitii nulla orõ est. sȩpeq ex eo audiui quo
se scribere neq cõsueuisse neq posse diceret
cocte pro se lege uaria quȩ inscribitur: eam
L. ęlius scripsit cotte rogatu fuit is omo
uir egregius & Eques. Ro. cũ pͥmis honestuͤ
idq eruditissimꝰ et grȩcis litteris et latinis

Expanded text:
alteri defuit. atque in his oratoribus illud animadalteri defuit. atque in his oratoribus illud animadvertendum est, posse esse summos, qui inter se sint dissimiles.' Nihil enim tam dissimile quam Cotta Sulpicio, et uterque aequalibus suis plurimum praestitit. Qua re hoc doctoris intellegentis est videre, quo ferat natura sua quemque, et ea duce utentem sic instituere, ut Isocratem in acerrimo ingenio Theopompi et lenissimo Ephori dixisse traditum est, alteri se calcaria adhibere alteri frenos. sulpici orationes quae feruntur, eas post mortem eius scripsisse P. Cannutius putatur aequalis meus, homo extra nostrum ordinem meo iudicio disertissimus. Ipsius Sulpici nulla oratio est, saepeque ex eo audivi, cum se scribere neque consuesse neque posse diceret. Cottae pro se lege Varia quae inscribitur, eam L. Aelius scripsit Cottae rogatu. Fuit is omnino vir egregius et eques Romanus cum primis honestus idemque eruditissimus et Graecis litteris et Latinis,
Abbreviated transcription (Latin):
laudantur: Sed cauenda ẽ presso illi ora¬
tori mnopia & iecunitas. Amplo at infla¬
tũ & corruptũ orõnis genus. Inueniebat
igit᷑ acute Cotta dicebat pure ac solute &
ut ad infirmitatẽ laterũ: ꝓscienter cõtem̃p¬
tionem om̃eꝰ remiserat sic ad uiriũ imbeccil¬
litatem dicendi accomodabat genꝰ niħ erat
in eius or̃one nisi sinceꝵ: nihil nͥ siccũ &
sanum: Illudq maximũ ꝙ cũ cõtentice orõ¬
nis flectere aiõs uidicũ uix poss& nec oĩo
eo gnͣe diceree tractando tñ impellebat ut iđ
facerẽt a se cõmoti qđ a sulpitio cõcitati fu
uerim grandis & ut ita dicam tragicus ora¬
tor. uox tũ magna tũ suauis &splendidã
gestus aũt & corporis motus ita uenustus
uolebat imitari: Cotta malebat Antonium
S ad ius aderat antoni: crassi: ab illo lepos
O. magnam inꝗt artem brutus siꝗđ istis cũ
sũmi eẽnt oratores due rex maxiẽ alter

Expanded text:
laudantur. sed cavenda est presso illi oralaudantur. sed cavenda est presso illi oratori inopia et ieiunitas, amplo autem inflatum et cor- ruptum orationis genus. Inveniebat igitur acute Cotta, dicebat pure ac solute; et ut ad infirmitatem laterum perscienter contentionem omnem remiserat, sic ad virium imbecillitatem dicendi accommodabat genus. Nihil erat in eius oratione nisi sincerum, nihil nisi siccum atque sanum; illudque maximum, quod cum contentione orationis flectere animos iudicum vix posset nec omnino eo genere diceret, tractando tamen impellebat ut idem facerent a se commoti quod a Sulpicio concitati. fuidem ego audiverim, grandis et, ut ita dicam, tragicus orator. Vox cum magna tum suavis et splendida; gestus et motus corporis ita venustus volebat imitari; Cotta malebat Antonium; sed ab hoc vis aberat Antoni, Crassi ab illo lepos. o magnam, inquit, artem! Brutus: si quidem istis, cum summi essent oratores, duae res maximae altera
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit oratorem mea cã nõ adee ꝗ possit
aĩs iudicũ ad mouere orationẽ tanꝙ̃ fidib
manuũ Idem si preteriens: aspexit erectos
intuentes uidices ut aut doctori de re: idq
e uultu probare uideatur: aut auẽ cantu
aliquo sic illos uiderit orõne qͣi suspensos
teneri aut id cũ maxͣ opus est: misericor¬
dia: odio: motu ai aliqͦ perturbatos ẽẽ uehe¬
mentiꝰ ea si p̾teriens ut dixi aspexerit: Si
niħ audiuerit: tñ oratorem uersari in illo
iudicio & opus oratoriũ fieri aut perfectũ
iam eẽ profecto intelliget cũ hec diseruissẽ
uterq assensus ẽ. & egoꝰ tanꝙ̃ de integro or¬
diens: qñ igitur inꝙͣ a cotta & sulpitio:
hec oĩs fluxit orõ quoꝰ hos maxͤ. iuditio
illorũ hoĩum illius ȩtatis dixissem ꝓbatos
reuertar ad eos ipos tũ reliqͦs ut institu
presseq alterũ sublate ampleq dicentium
& si id melius est: ꝙ splendidiꝰ & magnifi¬
centiꝰ tñ in bonis oĩa q̃ sũma sunt: iure

Expanded text:
t oratorem in ea causa non adesse, qui possit animis iudicum admovere orationem tamquam fidibus manum. Idem si praeteriens aspexerit erectos intuentis iudices, ut aut doceri de re idque etiam vultu probare videantur, aut ut avem cantu aliquo sic illos viderit oratione quasi suspensos teneri aut, id quod maxime opus est, misericordia odio motu animi aliquo perturbatos esse vehementius: ea si praeteriens, ut dixi, aspexerit, si nihil audiverit, tamen oratorem versari in illo iudicio et opus oratorium fieri aut perfectum iam esse profecto intelleget. cum haec disseruissem, uterque adsensus est; et ego tamquam de integro ordiens: Quando igitur, inquam, a Cotta et Sulpicio haec omnis fluxit oratio, cum hos maxime iudicio illorum hominum et illius aetatis dixissem probatos, revertar ad eos ipsos; tum reliquos, ut institui, presseque, alterum sublate ampleque dicentium; etsi id melius est quod splendidius et magnificentius, tamen in bonis omnia quae summa sunt iure
Abbreviated transcription (Latin):
si est optimũ suauiter dicere: nihil ẽ qđ
meliꝰ hoc q̃rendũ putes: S cũ a nob̾ paulo
añ dictum sit. Tria uideri e̾ẽ ꝗ̃ orator ef¬
ficere deber&: ut docerdi ut delectaret:ut
moner&: Duo sũme tenuit ut & rẽ illustra¬
ret. disserendo: & aĩos eorũ ꝗ audirã deiũ¬
ceret uoluptate.aberat tertia illa lauis qua
ꝓmouerei atq ĩcitarei aĩos ꝙ̃ plurimũ poller̃
diximꝰ. nec erat ulla ius atq cõtentio sine cõ¬

Expanded text:
si est optimum suaviter dicere, nihil est quod si est optimum suaviter dicere, nihil est quod melius hoc quaerendum putes. Sed cum a nobis paulo ante dictum sit tria videri esse quae orator efficere deberet, ut doceret, ut delectaret, ut moveret: duo summe tenuit, ut et rem illustraret disserendo et animos eorum qui audirent devinciret voluptate; aberat tertia illa laus, qua permoveret atque incitaret animos, quam plurimum pollere diximus; nec erat ulla vis atque contentio
Abbreviated transcription (Latin):
us oratoris eȩq inpotestate fuerũt q̃ pͥmũ
ita pura erat ut niħ liꝗdius: ita libere
fluebat ut nusꝙ̃ adherescer& nullũ nͥ loco po¬
sitũ & tãꝙ̃ in uerniculato emblemate: ut ait
luciliꝰ structum uerbũ uidens. nec uͦ nullũ
aut durũ aut insolens: aut humile aut in
longius ductũ ac nõ proyͥa uerba rerũ sed
pleraq translata sic tñ ut ea nõ irruisse in
alienum locũ sed in migrasse in suũ diceres
nͨ uͦ hec soluta nec diffluentia sed astricta
nis: nõ aꝑte nec eod mͦ semꝑ. sed uarie dis¬
simłant̾ q cõclusis. Erãt aũt & u̾boꝵ. et
snĩaꝵ illa lumĩa quȩ uocãt grȩci schema¬
ta ꝗb tanꝙ̃ in signibus in ornatu distin¬
guebatur oĩs or̃o. Qua de re igitur aũt
illđ̃ qđ multis locis inuiris consultorũ
includitur formulis &uͥ ẽẽ uidebat acce¬
debat ordo rerũ plenͦ artis Actio liberalis
totũq dicendi & placidũ & sanũ genꝰ qđ

Expanded text:
us oratoris aeque in potestate fuerit: quae primum us oratoris aeque in potestate fuerit: quae primum ita pura erat ut nihil liquidius, ta libere fluebat ut nusquam adhaeresceret; nullum nisi loco positum et tamquam in vermiculato emblemate, ut ait Lucilius, structum verbum videres; nec vero ullum aut durum aut insolens aut humile aut in longius ductum; ac non propria verba rerum sed pleraque translata, sic tamen ut ea non inruisse in alienum locum sed immigrasse in suum diceres; nec vero haec soluta nec diffluentia sed astricta numeris, non aperte nec eodem modo semper sed varie dissimulanterque conclusis. erant autem etilla lumina quae vocant Graeci sxh/mata, quibus tamquam insignibus in ornatu distinguebatur omnis oratio. QVA DE RE AGITVR autem illud quod multis locis in iuris consultorum includitur formulis, id ubi esset videbat. accedebat ordo rerum plenus artis, actio liberalis totumque dicendi placidum et sanum genus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
& q̃ nõ erat e disciplina motus quidam
uideretur accedere. Uereor ne amore ui¬
dear plura ꝙ̃ fuerĩt in illo dicere qđ non
ita est: Alia.ii. de illo maiora dici possũt
Nam nec cõtinentia nec pietate: nͨ ullo gnͣe
popularem turbulentamq dementiã a sena-¬
eadem: in primis faceta: & perurbana co¬
mendabat orõ: graues eius cõciones aliqͦt
si illa erant in eo meliora quȩ dixi non
cõtemnende tñ: saneq tolerabiles hic cũ
sumã uoluptate bonorum ȩdilis curulis
factus eẽt. nescio quõ discessu meo discessit
a sese: cetiditq posteaꝙ̃ eos mutari cȩpit
quos ip̃e puerterat: sed de .M. calidio di¬
camus aliꝗd ꝗ nõ fuit orator unus e młtis
potius int̾ młtos prope singłaris fuit. ita
recõditas exquisitaso sentẽtias mollis &
pellucens uestiebat or̃o.: niħ tam teneꝵ ꝙͣ il¬
lius cõprehensio u̾boꝵ: niħ tã flexibile: ni¬
hil qđ magis ip̃iꝰ arbitrio fingeretur ut nlłi¬

Expanded text:
etiam, quae non erat, et e disciplina motus quidam etiam, quae non erat, et e disciplina motus quidam videretur accedere. Vereor ne amore videar plura quam fuerint in illo dicere; quod non ita est; alia enim de illo maiora dici possunt. Nam nec continentia nec pietate nec ullo generitorum popularem turbulentamque dementiam a senaeadem in primis faceta et perurbana commendabat oratio. Graves eius contiones aliquot siones, etsi illa erant in eo meliora quae dixi, non contemnendae tamen saneque tolerabiles. Hic cum summa voluntate bonorum aedilis curulis factus esset, nescio quo modo discessu meo discessit a sese ceciditque, postea quam eos imitari coepit quos ipse perverterat. Sed de M. Calidio dicamus aliquid, qui non fuit orator unus e multis, potius inter multos prope singularis fuit: ita reconditas exquisitasque sententias mollis et perlucens vestiebat oratio. Nihil tam tenerum quam illius comprensio verborum, nihil tam flexibile, nihil quod magis ipsius arbitrio fingeretur, ut nulli
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ dñandi genus & acre & expeditũ fuit
Tacciũ Pisaurensẽ cuiꝰ accusationi respondi
pro.A. cluentio qui & accurate dicebat¬
& satis copiose: eratq p̾terea & doctus her¬
magore preceptoris ꝗb & si ornam̃ta nõ
salis opima dicendi sed tñ ut astȩ uelitib
amentate sic apta quedam & parata sin¬
gulis causarum gnͣib argumento tradunt
Studio aũt neminem nec industria maiore
cognoui ꝙͣꝙͣ ne ingenio quid̃ ꝗ p̾stiteterit
facile dix̾im .c. Disoni genero meo nullũ
tp̃s illi unꝙͣ uacabat aut a forensi dictio¬
ne aut a com̾tatione domestica aut a scri¬
bendo aut a cogitando: itaq tantos pro¬
cessus efficiebat᷑ ut euolare nõ ex currer̃
uideretur:erat uerborũ & dilectus elega¬
ns & apta & quasi rotunda cõstructioᷤ
cumq argum̃ta excogitabantur ab eo młca
& firma ad proband tũ cõcinẽ acuteq sẽ¬
tentiȩ gestusq nͣa ita uenustus ut ars.

Expanded text:
situm dicendi genus et acre et expeditum fuit; situm dicendi genus et acre et expeditum fuit; T. Accium Pisaurensem, cuius accusationi respondi pro A. Cluentio, qui et accurate dicebat et satis copiose, eratque praeterea doctus Hermagorae praeceptis, quibus etsi ornamenta non satis opima dicendi, tamen, ut hastae velitibus amentatae, sic apta quaedam et parata singulis causarum generibus argumenta traduntur. studio autem neminem nec industria maiore cognovi, quamquam ne ingenio quidem qui praestiterit facile dixerim C. Pisoni genero meo. Nullum tempus illi umquam vacabat aut a forensi dictione aut a commentatione domestica aut a scribendo aut a cogitando. Itaque tantos processus efficiebat ut evolare, non excurrere videretur; eratque verborum et dilectus elegans et apta et quasi rotunda constructio; cumque argumenta excogitabantur ab eo multa et firma ad probandum tum concinnae acutaeque sententiae; gestusque natura ita venustus ut ars
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ o̾i dignitate optiner&. L. at lentulus
satis erat fortis orator si mõ orator sed cogi¬
tandi nõ ferebat laborẽ uox canora uerba.
nõ orrida sane ut plana eẽt ai & terroris or̃o
Quereres iniudiciis fortasse melius in r .ł. qđ
& acerrimus. s bene uiris piͦ. leges atq in¬
stituta cognouerat: Hoc loco Atritus: Puta¬
rem te inquit ambitiosũ ẽẽ si ut dixisti. ii
qͦs iam dui colligis uiuerent Om̃s .N. cõme¬
moras ꝗ ausi aliqn sunt stantes loqui ut
mihi imprudens. M. seriulium p̾terisse ui¬
deare. Nõ inꝙ̃ ego istuc ignoro Pomponi
multos fuisse qui u̾bũ nunꝙ̃ in puͦ fecissẽ
cũ melius aliꝙ̃to possent ꝙͣ isti oratores quos
colligo dicere: S hic cõmemorandis et illud
assequor ut intelligatis primũ ex õi nuͣo
ꝙ̃ nõ młti ausi sint dicere deinde ex his
ip̃is ꝗ pauci fuerint laude digni: Itaq ne
accusante defendi .C. corneliũ in qͦ et cõpo¬

Expanded text:
eaque omni dignitate obtineret. L. autem Lentulus eaque omni dignitate obtineret. L. autem Lentulus satis erat fortis orator, si modo orator, sed cogitandi non ferebat laborem; vox canora, verba non horrida sane, ut plena esset animi et terroris oratio; quaereres in iudiciis fortasse melius, in re publiet acer nimis, sed bene iuris publici leges atque instituta cognoverat. Hoc loco Atticus: Putarem te, inquit, ambitiosum esse, si, ut dixisti, ei quos iam diu conligis viverent. Omnis enim commemoras, qui ausi aliquando sunt stantes loqui, ut mihi imprudens M. Servilium praeterisse videare. non, inquam, ego istuc ignoro, Pomponi, multos fuisse qui verbum numquam in publico fecissent, cum melius aliquanto possent quam isti oratores quos conligo dicere; sed his comme- morandis etiam illud adsequor, ut intellegatis primum ex omni numero quam non multi ausi sint dicere, deinde ex eis ipsis quam pauci fuerint laude digni. itaque neaccusante defendi C. Cornelium, in quo et compo
Abbreviated transcription (Latin):
mõm dilex̾at. ne ego inꝗt ut obmittã cȩt̾a
q̃ sunt innuͣabilia de istis duob qnom cogi¬
to doleo niħ ꝑpetuã tuã auctoritatẽ de p̾a¬
ce ualuisse. Nã nec istos excellentes uiros
set. Sileamꝰ inꝙ̃ brute de istis ne augeamꝰ
dolorem: nã & p̾teritorũ recordatio ẽ acer¬
ba & acerbior expectatio: Reliqͦrum itaq
omittamꝰ lugere et tantũ ꝗd ꝗsq dicendo
scriptitauit acturate cũ p̾sertim nõ e̾e̾t ora¬
tor et egit młta cõstanter. Appuis claudiꝰ
socer tuus collega & familiaris meus his
iam & satis stucdiosus et ualde tũ doctus
tũ et excitatus orator & tũ auguralis: tũ
it: .L. domitiꝰ nlłã ille quid arte. sed lati¬
ne tñ & młta cũ lib̾tate dicebat. Duo p̾te¬
rea Lentrili cõsulares qͦrũ eublius ille nr̃aꝵ
na. Instrum̃ta nature deerant: s& tantus ai
splendor & tanta magnitudo ut sibi oĩa
q̃ claroꝵ iurorũ ẽẽñ nõ dubitar& ascisscer̃

Expanded text:
m dilexerat—: Ne ego, inquit, ut omittam cetera m dilexerat—: Ne ego, inquit, ut omittam cetera quae sunt innumerabilia, de istis duobus cum cogito, doleo nihil tuam perpetuam auctoritatem de pace valuisse! Nam nec istos excellentis viros set. Sileamus, inquam, Brute, de istis, ne augeamus dolorem. Nam et praeteritorum recordatio est acerba et acerbior exspectatio reliquorum. Itaque omittamus lugere et tantum quid quisque dicendo scriptitavit accurate, cum praesertim non esset orator, et egit multa constanter; Appius Claudius socer tuus, conlega et familiaris meus: hic iam et satis studiosus et valde cum doctus tum etiam exercitatus orator et cum auguralis tum oit. L. Domitius nulla ille quidem arte, sed Latine tamen et multa cum libertate dicebat. duo praeterea Lentuli consulares, quorum Publius ille nostrarum na; instrumenta naturae deerant; sed tantus animi splendor et tanta magnitude ut sibi omnia, quae clarorum virorum essent, non dubitaret asciscere
Abbreviated transcription (Latin):
questioĩs eẽt mortuus est in qͦ fateor uul¬
gi uidiciũ a udicio meo dissensisse nã ppło
nõ erat satis uendibilis p̾ceps qͥdam & tũ
Iecirco obscura quia ꝑacuta. tũ rapida et ce¬
leritate: cecata orõ: S neq u̾bis aptiorẽ cito
u̾bis dixxim neq sententuis crebriorẽ. Pre-
leone traditam tenuit disciplina. Reliqui
sunt qui mortui sũt.L. sorquatus quem
nõ tam cito rhetorẽ dixisses & si nõ deerat
oratio quã ut grȩci dicunt politicon: Errãt
in eo plurimȩ littere ȩe uulgares sed in¬
teriores quedam & recõdite diuina memo¬
ria sũma uerborum & grauitas & elegan¬
tia Atq hec oĩa uitȩ decorabat grauitas
& integritas: Me quiđ ad modum delecta¬
bat & triari in illa ętate plena litterate se¬
nectutis orõ ꝙͣta serieritas inuultu ꝙͣtũ
pondus in uerbis ꝙͣ niħ nõ cõsideratum
exibat ex ore Tum. Brͦ. Torquati & Triari
mentione cõmotus.Utͣunq .ti. eorum ad¬

Expanded text:
quaestionis esset, est mortuus; in quo fateor vulquaestionis esset, est mortuus; in quo fateor vulgi iudicium a iudicio meo dissensisse. Nam populo non erat satis vendibilis: praeceps quaedam et cum idcirco obscura quia peracuta, tum rapida et celeritate caecata oratio; sed neque verbis aptiorem cito alium dixerim neque sententiis crebriorem. Praetleone traditam tenuit disciplinam. Reliqui sunt, qui mortui sint, L. Torquatus, quem tu non tam cito rhetorem dixisses, etsi non deerat oratio, quam, ut Graeci dicunt, politiko/n. Erant in eo plurimae litterae nec eae vulgares, sed interiores quaedam et reconditae, divina memoria, summa verborum et gravitas et elegantia; atque haec omnia vitae decorabat gravitas et integritas. Me quidem admodum delectabat etiam Triari in illa aetate plena litteratae senectutis oratio. Quanta severitas in vult ! quantum pondus in verbis! quam nihil non consideratum exibat ex ore! tum Brutus Torquati et Triari mentione commotus—utrumque enim eorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
rata und̃ sumerẽt qui uelĩt scribere histo¬
riam ineptis gratum fortasse fecit ꝗ uolũt
illa calamistris inurere: Sanos qdđ hoĩes
Ascribendo deterruit: Niħ est N in histo¬
ria. pura & illustri breuitate dulciꝰ. Sed
ad eos si placet ꝗ uita excessert᷑ reu̾tam¬
.C. sintius igͣ .&. pomyei illiꝰ ꝗ censor fuit
ex filia nepos: questoriꝰ mortuꝰ est. ꝑro¬
babilis orator. Iã uͦ ẽt probatus ex inopi
ad ornandũ. S ad inueniendũ ex pedita
hermagore disciplina ea dat rationescer¬
tas & p̾recepta dicendi q̃ si minorẽ hñt ap¬
paratum sũt .n. exilia tñ hñt ordinem
& qͣsdã errare ĩ dicendo nõ patientes uias
has ille totiens & paratus ad cͣas ueniens
t̾iboꝵ nõ egens ip̃a illa cõparaticẽ disciplina¬
q dicendi Ẽ inpatronoꝵ nuͣm ꝑuenerat.
Erat & uir doctus inpͥmis .C. uiselluis uar¬
ro cõsobrinꝰ meus ꝗ fuit cũ sicinio ȩtate cõ¬
uinotus: Is cũ post curulem edilitatẽ uidex

Expanded text:
rata, unde sumerent qui vellent scribere historiam, ineptis gratum fortasse fecit, qui illa volent calamistris inurere: sanos quidem homines a scribendo deterruit; nihil est enim in historia pura et inlustri brevitate dulcius. Sed ad eos, si placet, qui vita excesserunt, revertamur. C. Sicinius igitur Q. Pompei illius, qui censor fuit, ex filia nepos, quaestorius mortuus est; probabilis orator, iam vero etiam probatus, ex hac inopi ad ornandum, sed ad inveniendum expedita Hermagorae disciplina. Ea dat rationes certas et praecepta dicendi, quae si minorem habent apparatum—sunt enim exilia—, tamen habent ordinem et quasdam errare in dicendo non patieas veniens, verborum non egens, ipsa illa comparatione disciplinaue dicendi iam in patronorum numerum pervenerat. erat etiam vir doctus in primis C. Visellius Varro, consobrinus meus, qui fuit cum Sicinio aetate coniunctus. Is, cum post curulem aedilitatem iudex