comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ rela & simplices filiidĩ sinerep̃hension
a cob: ap̃ đ Nolite d&rahere alterutrũ
fr̃s mei: Qui d&rahit fratri. aut qui iudi¬
cat fratrem suum. d&rach& legẽ & iudicat
legem. Salomon .*. Remoue ate os pra¬
Qui d&rtchit alicui regi ipse se infuturũ
obligat. Qui autim& p̃ceptum in pace
uersatur. Cum d&ractorib: ne cõmiscea¬
ris. qm̃ sepente consurgit ꝓditio eorum
Et ruina utriusq quis nouit. Tumultus
murmurationum non abs cond&ur
Aug̃s đ Neergo d&rechas neaudias d&ro¬
heNtem
ieronimus đ Num quam ulli d&rahere Accu¬
samur saepe quod facimus & contranos m& ipsos
innr̃auitia inuenimus. Non .ẽ. d&rachere ue
rum dicere. Caue ne linguam aut aures habe¬
as prurienter id ẽ autneipse aliis d&nx has.
aut alio audias d&rachentes. Melior quoq:
solatiũ ẽ bonos capere dum peccantiũ multi¬
tudiñ. putant minui pecçatoꝵ ERegoꝵ
Caeloꝵ & enim regnũ nullus murmurans acci¬
pit . Nullus qui accipit murmurare potest

Expanded text:
et simplices filii Dei sine reprehensione . JACOBUS. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei; qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum detrahit legi, et judicat legem . SALOMON. Remove a te os pra. Qui detrahit alicui rei, ipse sese in futurum obligat . Qui autem timet praeceptum, in pace versatur . Cum detractoribus ne commiscearis: quoniam repente consurget perditio illorum, et ruinam utriusque quis novit ? Tumultus murmurationum non abscondetur . AUGUSTINUS. Ne ergo detrahas, nec audias detrahentem. HIERONYMUS. Nunquam ulli detrahes. Accusamus saepe quod facimus, et contra nosmetipsos nostra vitia invenimus. Noli detrahere, sed verum dicere. Cave ne linguam aut aures habeas prurientes: id est, ut nec ipse aliis detrahas, aut alios detrahentes audias. Malorum quoque solatium est bonos capere, dum peccantium multitudine putant minui peccata. GREGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ossa. Hies fił sirach .d. Fili in boni ñdes
quaerelam & omne datum nondes tristi¬
tiam uerbi mala. Omnis plaga tristitia
cordis .ẽ. Tristitiã ñdes anima&uae.
Iocunditas cordis. haec .ẽ. uita hominis.
Pristitiã expelleate. MMultos enim occidit
tristitia. & ñ .ẽ. utilitas in illa. Cor prauũ
dabit tristitiã & homo peritus resistit illi
tristitia enim festinat mors. Tristitia
cordis. flectit ceruicem Non dederis in
tristitia cortuum sed repelle eã ate:
Isiđ .d. Vis aũt nũ quã ee tristis: bene
uiue. Secr&a conscientia tristitiã le¬
uiter sustin&. Bonauita gaudium
Conscientia aũ rei semꝑ inpoena ẽ
Reus ani¬
mus num quam securus .ẽ. Sicut inuestim̃to
tinea & uermis deuorat lignum: Ita tristitia¬

Expanded text:
ossa. JESUS SIRACH. Fili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali . Omnis plaga tristitia cordis est. Tristitiam non des animae tuae. Jucunditas cordis, haec vita hominis est . Tristitiam expelle a te, multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa . Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistit illi . Ad tristitiam enim festinat mors. Tristitia cordis flectit cervicem . Non dederis in tristitiam cor tuum, sed repelle eam a te . ISIDORUS. Vis autem nunquam esse tristis? bene vive. Secreta conscientia tristitiam leviter sustinet. Bona vita gaudium Conscientia autem rei semper in poena est. Reus animus nunquam securus est. Sicut vestimentum tinea, et vermis devorat lignum, ita tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
tor quod non &x uoluntate datur. quod exppria
exmunere quanto se obligatiorem eõ conrpicit
in redden daratione. quierge sacros ordiner
tribuit tunc ab omni munere manur& cu¬
tit quando in diuinir reb: Non rolum nullam
pecuniam sed &iam humanam gratiã non
requirit ⁊ospħð Nondebemur recu¬
sare uitae isti
mais seruare debemus qđ a dõ nr̃o accipimus:¬

Expanded text:
ter, quod non ex voluntate datur: quod enim ex ex munere, quantum obligatiorem esse se conspicit in reddenda ratione. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit: quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gloriam non requirit. JOSEPHUS. Non debemus recusare vitae istimagis seruare debemus quod a deo nostro accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
natio dnĩ ẽ omnis arro gaens:. Et iãsi
manu admanũ fuerit: Non erit in noc enr
Quise iactat & dilatat: iurgiaconeitat:
qui s perat in dño subleuatur: Grẽgoꝵ d.
Inomne quo d scit sose menr. dep̃mat
Nequod. uirtus. scientiae congregat
uentus lactionis tollat: Miranda
quippe actio cui clationoneleuat sed
grauat: Dũ ꝑ suꝑnam gratiam adaltio¬
ra intollegenducimur quantos ubtili¬
us lenamur tanto semꝑ humilitate
nos m& ipsor intellectu nr̃o p̃mere demus
V al de quippeelata mens r&unditur. sup¬
se suꝑ que mre eetollit suꝑ ponatur
droganter uirinitrascam̃ eclenam quam¬
uus dm̃ uiuendo refugiunt eum tam̃ uera¬
citercredendo confitentur: In dogd
Deiustitiae uiltute. nullatione suꝑbias
Debonis factis ñ &tollaris & deboꝵ ope¬
ure nonglorieris: Elatio excds ordeicit
& ad rogantia sublimer. humibauit
Quod manifestan potes admittere tacendo

Expanded text:
is arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublevatur . GREGORIUS. In omne quod scit sese mens deprimat, ne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo
Abbreviated transcription (Latin):
minat parce & met&: Ronum aut̃ facun¬
ter non dificiamur. Dumtẽ pur habemꝰ
operemus bonum ad omner homines maxi¬
me autem ad domesticos fidei.
Sał .D. Redentio anime uiri. diuitiar sus
qui autem miserebitur pauperibeatur
erit Quic alumniatur pau perem ex pro¬
brat factorie ius honorat aut̃ eũ
qui mirere bitur pauperi. hie r̃ fłsiradi

Expanded text:
facientes non deficiamus: dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . SALOMON. Redemptio animae viri, divitiae suae . Qui autem miserebitur pauperi, beatus erit . Qui calumniatur pauperem, exprobrat factori ejus: honorat autem eum qui miseretur pauperis . JESUS SIR
Abbreviated transcription (Latin):
mus misericor diam s in anima contribu¬
lata& spũ humilitatis. Inxitũ tuũ cogita
sine contro uernia salus ẽ. Dirciplina sine
miscricor dia multũ distuitur siuna sine
sericorr ipse N fuerit. Neque in petra¬
bit diuma pi& ate alquidmprecib quiad
p̃cem pauperis non fuerit humanur:
aenaemiseriae uoc abulum sortita ẽ:
Nullus autem in alio. ẽẽ mircricoꝵ spotest
qui praue uiuendo in romisericors ñ ẽ¬

Expanded text:
mus misericordiam, sed in anima conturbata et spiritu humilitatis. In exitu tuo cogita sine controversia, salus est. Disciplina sine misericordia multum destituitur, si una sinsericors ipse non fuerit. Neque enim impetrabit a divina pietate aliquid in precibus, qui ad preces pauperis non fuerit humanus. iendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alio esse misericors potest, qui prave vivendo in se misericors non e
Abbreviated transcription (Latin):
Conpassio quippehomini & rectitudo & uitur
debetur : Vt in uno eodem que hom no  &di¬
ligamur bonum quod factur ẽ & ꝑsequamiõ
mala quȩ fȩcit : Nedũ culpas incauteremit
debemur exibere ꝓximir quã : in dignir hob¬
a. redenitor nro conspicimur exibere
Minur ꝓximũ amare conuincitur : qͥ non cum
eo in necesitate illius & iameaquȩ sibi s̃ pastt ÷
Nulla quȩ porsumur fratrib: inpoderebona
recuse

Expanded text:
Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum debemus exhibere proximis quod indignis noba Creatore nostro conspicimus exhiberi. Minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius, etiam ea quae sibi sunt partitur. Nulla quae possumus fratribus impendere bona, recuse
Abbreviated transcription (Latin):
tur: E stote ergo miscricor dessicut
ap̃.d. E stote autem inuicem benignimi
ipsũ ad pi&atem Namcor poralis gert¬
citatio. ad modicum utilis. ẽ : Hi& as
autẽ a dom̃a utilirẽ: Sał de miseri¬

Expanded text:
 misericordes, sicut US. Estote autem invicem benigni, eipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est, pietas autem ad omnia utilis
Abbreviated transcription (Latin):
habentes autem alimenta & quib teganur
hif contentir ramur Eałd pallax
gratia & uanae. pul clritudo: Omni
tempore uestim̃ tatuar int p̃tiosa &oleo
decapite tuo non de ficiat: Augd .c
adpulchritudinem redꝓptor necesaria
tegumentum: Nedum ex quirsitis in¬
dumentir uestierir in alteramturpitu¬
dinem sumar: Hier̃ .di Plu marũ mol¬
licier iuuenilia membra ñ foue ant:
Quic qui denĩ in corporanrã defendere po¬
test & humñ succur rere inbicilitate.
hoc una a pellan daẽ tonica: Eregdse
Nemo quippe uertim̃taptiora. Nisi adima¬
nẽ gloriã querit : Videlic& ut homor abilior
ris uestib: in dui ubi ab aliis. non porrit uidere
Prorola in anigloria uestimentũ p̃tiosus
que ritur Effredi Ornatur quippe
uestium indicat q̃ alt ꝙ cique terrenarunt
sapiamus & ꝑstudium clarioris amictus
ab& na claritate nudi cõ dinur camur:
h a uare manus ac pedes in periur remor

Expanded text:
Habentes autem alimenta, et quibus tegamur, his contenti simus . SALOMON. Fallax gratia, et vana est pulchritudo . Omni tempore vestimenta tua sint candida, et oleum de capite tuo non deficiat . AUGUSTINad pulchritudinem, sed propter necessarium tegumentum, ne dum exquisitis indumentis vestiris, in alteram turpitudinem cadas. HIERONYMUS. Plumarum mollities juvenilia membra non foveat. Quidquid enim corpora nostra defendere potest, et humanae succurrere imbecillitati, hoc emo quippe vestimenta pretiosa, nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior sis vestibus ibi indui, ubi ab aliis non possit videri. Pro sola enim inani gloria vestimentum pretiosum quaeritur. EPHRAEM. Ornatus quippe vestium indicat qualiter ea quae aeterna sunt sapiamus, et per studium clarioris amictus, ab aeterna claritate nudi esse dignoscamur. Lavare faciem, manus ac pedes impensius, ser
Abbreviated transcription (Latin):
Peritus anteuiam. siclingua in rep̃hensi¬
bilis Quaeritur ut doctus. merito sus¬
cias In nocens enim absq sermone con¬
uersatio Quanto exemplo ꝓdest tan¬
tosilentionocent La tratucanum ba¬
culumq pastoris luporum rabierde¬

Expanded text:
peritus. Ante vita, sic lingua irreprehensibilis quaeritur, ut doctus merito sus INNOCENS ENIM et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam et latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies de
Abbreviated transcription (Latin):
licite occurrentib: delectemꝰ Non est
timendum sibonamalaq: incogitatione
ueniant sed magis glorio sumẽ simens
mala abonis intellecturatione discernit
Nihiliuuat qđ in terbonum & malum sen¬
sum prudentiore dircernimus. nisi opere
uit mala cogitata caueamus autbona in¬
llecta faciamus In ipso cogitationis
initio. resiste euadendi iter Caputco
gitationisclude c&era superantꝰ. Si
s preueris cogitationea corde. ñprum¬
pit inopere. Si cogitatione non con
senseris operacito resistis Non enĩ
potest corpus corrumpi. nisi prius cor¬
ruptus sitanimus. Nih il potest caro
facere nisi quod uoluerit animus
Munda enimcogitationeanimum. & ca¬
ronon peccat. Melius ẽ. utuiteruui¬
um quamutemendes. In librocle¬
mentis dicit. Diabolus enimnisi
quis uoluptatib eiꝰ sesponte subdide¬
rit potestatemaduersus hominem
non hab& Inuitas patrum dicit
Sicut ignis tabefacit cera.ita & uigilia
bona cogitationes pessimas. aaauiiii

Expanded text:
licite occurrentibus delectemur. Non est licite occurrentibus delectemur. Non est timendum, si bona et mala in cogitationem veniant: sed magis gloriandum est, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. Nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cogitata caveamus, aut bona intellecta faciamus. In ipso cogitationis initio resiste, et evades gitationis exclude, et caetera superantur. Si expuleris cogitationem a corde, non prorumpit in opere. Si cogitationi non cosenseris, operi cito resistes. Non enim potest corpus corrumpi, nisi prius corruptus sit animus. Nihil potest caro facere, nisi quod voluerit animus. Munda enim a cogitatione animum, et caro non peccabit: melius est ut vites vitium quam ut emendes. EX LIBRO CLEMENTIS. Diabolus enim, nisi quis voluntatibus ejus se sponte subdiderit, potestatem adversus hominem non habebit. EX VITIS PATRUM. Sicut ignis tepefacit ceram, ita et vigiliae bon
Abbreviated transcription (Latin):
doei non solu mopere. uerum &iã loquu¬
tiones atq in suꝑcogitationes iniqui¬
tates replicantTunc enim in capite
oculos habemus cumuitae redemptoris
nr̃ita cite cogitationi conspicimus.
Quid ꝓdest qđ contra hostium insidias to¬
taciuitas custoditur. siunum foramen
aptum relinquitꝰ unde abhostib: intre¬
tur Omne enim qđ subtili tercogita¬
mͦ. quasimente coquimus Quiergo
in pace subigere carnis desideria nolumꝰ¬
quando in bello ꝓdõ ipsam carnem darein
Mensnra a carnalidelectatione absciden¬
da ẽ & a carniscura neces saria. absciden¬
da non ẽ. Isiđr đ Siꝑtitaẽ causa
geritꝰ Aliud iniustitia qđ cogitatio¬
nead mittitur Prius aute mactio
postmodum desideria Vicirsim
autem & a cogitationeo pera ꝓcedun
& aboperecogitationascitꝰ Quam uis¬
sibi ab o peremalo quis qui suac& ꝓso¬
lius tamen prauȩ cogitationis malitia ñ
erit in nocens Non enimsolum factir
sed & cogitatio nib delinquimꝰ. si eis in¬

Expanded text:
do ei non solum operis, verum etiam cogitdo ei non solum operis, verum etiam cogitationis, atque insuper locutionis iniquitates replicant. Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus. Quid prodest quod contra hostium insidias tota civitas custoditur, si unum foramen apertum relinquatur, unde ab hostibus intretur. Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Quiin pace subigere carnis desideria nolumuquomodo in bello pro Deo ipsam carnem daremus? Mens nostra a carnali delectatione abigenda est, et a carnis cura necessaria abscindenda non est? ISIDORUS. Bipertita est causa geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio postmodum desideria Vicissim et a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis il
Abbreviated transcription (Latin):
tatiosensummulta cogitantem
Non ẽ cogitatus peccatorum prudentia
Quiminorat᷑ corde cagitatinania
& uirim pri Iens & errans cogitat stulta
nt& empus. senec tamadducit cogitatis
ug đ. Nemopotest adiabolo decipi
nisi quis ep̃beremaluerit suae uolun¬
tatis ad sensum Hieronimus dix̃
Potestas quippediaboli non intemeri¬
tate illius atq iactantia sed intua ẽ
uoluntate. Diabolus ꝑ eaq̃ patere
uid&. aut ceste non firmiter clausa
q̃rit in rumpere & ad ipsa marcem
titia .ẽ.
Nonsinas cogitationes malas incord& uo
crescere Helarius đ. Non om̃s male
cogitationes nr̃ae semꝑ diaboli institu
excitantur. sed aliquotiens & nr̃imu
pite reguntur mem bra. Ita& cogita¬
tiones mente disponuntꝰ. Dumenim
in cogitationeuo luntas ñ rep̃mitꝰ & iã
in actione dominat᷑ Omniaenim
corda scrutatur dñs & uniuersi sm̃tiũ
cogitationib: intellegit Maligniquip¬
pe sp̃sundiq animamangustant. quan¬

Expanded text:
tatio sensum multa cogitantem . tatio sensum multa cogitantem . Non est cogitatus impiorum prudentia. Qui minoratur corde, cogitat inania, et vir imprudens et errans cogitat stultitiam . Ante tempus ad senectutem ducit cogitatus. AUGUSTINUS. Nemo potest a diabolo decipi, nisi qui praebere voluerit suae voluntatis assensum. HIERONYMUS. Potestas quippe diaboli, non in temeritate illius atque jactantia, sed in tua est voluntate. Diabolus per ea quae patere videt, aut certe non firmiter clausa, quaerit irrumpere, et ad ipsam arcem titia est. Non sinas cogitationes malas in corde tuo crescere. HILARIUS. Non omnes cogitationes nostrae malae per diaboli instigationem excitantur, sed aliquoties et nostro pite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Dum enim in cogitatione voluntas non reprimitur, etiam in agnitione dominatur. Omnia enim corda scrutatur Dominus, et universas mentium cogitationes intelligit. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quan
Abbreviated transcription (Latin):
iimquã aduenas. & peregrinos ut
abstencatis uura carnalib desideruir
q̃ militant aduersur animam. Pau¬
lus ap̃ .đ. Caritas non cogitat malũ
Ngaud& suꝑ iniquitate. conzaud&
autemueritati. Caro & sanguis.
Cm̃i mundemus nos abomni in qui¬
mento carnis. & sp̃s ꝓficientes . ⁊ct¬
ficatione intimore sp̃r. Dicoautem
Spũambulate. & desideria carnirnon ꝑ¬
fici&is Salomon đ Qui autem con¬
fidit in cogitationib: suis. impieagit.
Cogitationes iustorum iudicia. consi¬
lia autemimpiorum. fraudulenta
Dolos incorde cogitantium mala
Abominatio sunt dño cogitationes male
Reuela dño operatua & dirigentꝰ cogi¬
tationestuȩ Qui ad tonitis oculis co¬
gitat prauamordens labia sua ꝑfic̃
ialum Non p̃terit dñ momnis cogita¬
tus & non abs condit se ab eoullus seri
ncogitationib enimimpu interroga¬
tioerit Impuautem secundum qd eo¬
gitauerunt correptionem habebunt
Corpus enim qđ corrumpit᷑ ad grauat
animam & dep̃mit terrena in habi¬

Expanded text:
tanquam advenas et peregrinos, abstinere vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . PAULUS. Charitas non cogitat malum, non gaudet super iniquitatem, congaudet autem veritati . Caro et sanguis mi, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore spiritus. Dico autem spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis . SALOMON. Qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit . Cogitationes justorum, judicia: consilia impiorum fraudulenta . Dolus in corde cogitantium mala . Abominatio est a Domino cogitatio mala . Revela Domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae . Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum . Non praeterit Dominum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo . In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Impii autem secundum quae cogitaverunt, correptionem habebunt . Corpus autem quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena habi
Abbreviated transcription (Latin):
lat Nugs d Omnium erit in uoluntatȩ
quod unus quisq habebit in reributione
Omne enim opus p̃cedit uoluntas nr̃a Dum
cogitamus quod operare debeamus. Nihil
enim aliud nr̃um quaerit ds̃ nisi uoluntate
bona Malum ꝓprii arbitrii. germinatio: ẽ
uoluntatis Eregoꝵ d Ante dñinamq ocu¬
los num quam ẽ uacuã manus amunere si fue¬
tus non patitur tenebrar ultionis qui inc liben¬
ter sustenuit te nebras uolunt ater
Uoluntas autembonaest. si sic aduersa al¬
teri sicuł nr̃a ꝑtimes cere : Nulliqtͥ
iustempendideriderat denegare Semꝑ¬
inuidia bonauoluntat e discordat:
Ds̃ em̃ ꝑmultas uolunter alio rum : inali¬
is multao peraturbona. Cibr̃ .u. Nec &¬
cusat obp̃ssum necesitar criminis ubi
duarcomicar d& non habenti & quiha

Expanded text:
us enim erit in voluntate quod unusquisque habebit in retributione. Omne opus praecedit voluntas nostra, dum cogitamus quod operari debemus. Nihil enim aliud nostrum quaerit Deus, nisi voluntatem bonam. Malum proprii arbitrii, germinatio est voluntatis. GREGORIUS. Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si cortus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluntatis. Voluntas autem bona est, sic adversa alterius sicut nostra pertimescere: nulli quod tibi juste impendi desideras, denegare: neinvidia a bona voluntate discordat. Deus enim per multas voluntates aliorum in aliis multa operatur bona. CYPRIANUS. Nec excusat oppressum necessitas criminis, ubi qua
Abbreviated transcription (Latin):
quod potentes exsistimꝰ ñ alterius. si
potius diuinomuneresumus Vtamur
ergo optime diuinis beneficuis . quate¬
nur& dõ non paeniteat dedisse & nob̵
accepis sesitutile In diuisionedonor
diuersipci unt diuersa dĩmunera
Tontamen concedunt uniomnia. ut sit
ꝓutilitatis studio. quod alterad mir&
in altero It̃ dicit. Muneragratiarꝰ
aliuista. aliauͦ donantꝰ illa. Necdatꝰ
itahabereuni ut non egeat alteri
Auferre dr̃dicit᷑ hominidonum quod
homonon habuit idẽ qđ accipere
non meruit Eusebius đ Si cutgra¬
tis gratia accipitꝰ a dõ. itagratis eadẽ

Expanded text:
quod potentes existimus, non alterius, sed quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In divisione bonorum diversi percipiunt diversa Dei munera, non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro utilitatis studio, quod alter admiretur in altero. Item dicit: Munera gratiarum alia isti, alia vero donantur illi, nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. Auferre Deus dicitur homini donum quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. EUSEBIUS. Sicut gratia gratis accipitur a Deo, ita gratis eadem
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam Cratiadatus. in conspec tu
omnisuiuentis Esedatus. cuiñẽ uti¬
lir Etẽ datus. cuius r&ributioduplexẽ
Cregr̃ .đ Dñs enim qui talenta contu¬
lit. rationemposituru sredit  is
quinunc piȩspiritalia don a tribuit. dis¬
tricte in iudiciomeritaex quir& Bo¬
num quod intranquillitate sumitur
intribulationemanifestatꝰ. Suntnãq
ñ nulli qui donum intellegentia e ꝑce¬
perunt. sed solaq: carnis. s̃. sapiunt
Isiđr .đ. Interdum peccantib nobsua
dr̃dona ñ r&rahit. Vt ad spemdiui¬
nȩ ꝓpiciationis menshumana consurgat
Ab illo enim nobomniabonagratia p̃ue¬
nientedonantꝰ. Pro fectur hominis
donum dĩ .ẽ. Nec a se potest quisquã
sed ad ño corrigi Nonenim quicqua
Cum quirq: aliquod donumdĩ accipit
non app&itamplius quod meruit
Nedum alterius membriofficiu marripere
temptat id quod meruit ꝑdat Contꝰbat
enimcorporis ordinem totum. qui ñ su¬
um contentus officium subripitalienũ
Q uodenim sapientes sumus qđ diuites

Expanded text:
tu omnis viventis. Est datus, cui non est utilis; et est datus, cui retributio duplex est GREGORIUS. Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit: quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret. Bonum quod in tranquillitate sumitur, in tribulatione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed sola quae carnis sunt, sapiunt. ISIDORUS. Interdum peccantibus nobis, sua Deus dona retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. Quod enim sapientes sumus, quod divites,
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nec in multitudine sacrificioꝵ non
ꝓpitiabitꝰ dõpeccatis. Qui aufest sacrifi¬
cium ex substantia pauperis. quasi qui uic¬
tim& filiũ in cons pectu patris sui. Non ap¬
parebis ante cons pectũ di uacuus. Oblatio
iusti in pinguat altare & õdor suauitatis ẽ
incons pectu altissimi Sacrificiũ iusti
acceptũ ẽ & memoriã illius non obliuis cec¬
dñs Noli offerre munera praua non enim
suscipit illa dr̃. Bonum animum gloria
reddis dm̃ & minuas primitias manuu
tuarum: Creg̃s d Magna pur gatione
sacrificioꝵ diluendae s̃ culpae conuitioꝵ¬

Expanded text:
um, nec in multitudine sacrificiorum, propitiabitur Deus peccatis . Qui offert sacrificium ex substantia pauperis, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui . Non apparebis in conspectu Dei vacuus . Oblaiusti inpinguat altare, et odor suauitatis est in conspectu altissimi. sacrificium iusti acceptum est, et memoriam eius non obliuiscenus . Noli offerre munera prava, non enim suscipiet illa Deus . Bono animo gloriam redde Deo, et non minuas primitias manuum tuarum . GREGORIUS. Magna purgatione sacrificiorum diluendae sunt culpae convicio
Abbreviated transcription (Latin):
in dexiustitiae .ẽ. Qui autem m̃titur
testisẽ fraudulentis Iurationi non ad qui¬
escaeostuum Virmultum iurans. re¬
plebitꝰ iniquitate & non desceditadomo
illius plaga Si inuacuum iura uerituir
uerbum peccati Isiđr .đ. Sic̃ menti¬
usumiurandi facimur ꝑ iurii crimen
rant. ut ꝑfidem sacramenti fidem
faciant uerbi. Sic q̃ fallendidum ꝑ¬
iurant & mentiuntur hominemin¬
cautum decipiunt Interdum& fal¬
siscriminis seducti decipimur. &
credimurdum plorant quib: creden¬
dumnonerat Plerumq sineiura¬
mentolo qui disponimꝰ sed incre¬
dulitate eorum quin oncredunt
qđ dicimꝰ iurare conpellimur.
taliq necesstate i urandiconiuecudinem
facimus Sunt multiad credendumpu
qui non mouentꝰad fidem uerbi Eraui
autem delinquunt. quisibiloquentes
iurarecogunt Quacumq: aste uerbo
qui siur&. ds̃ tamen qui conscientiae
testis ẽ i ta hocaccipit. sicutillecuiiu¬
ratur intellegit. Dupliciter autem re¬
us fit. qui& dĩ nomen inuanum ad su¬

Expanded text:
 est . SALOMON. Qui autem mentitur testis est fraudulentus . Jurationi non assuescat os tuum . Vir multum jurans replebitur iniquitate, et non discedit a domo illius plaga . Si in vacuum juraverit vir, verbum peccati . ISIDORUS. Sicut mentiusum jurandi facimus perjurii crimen rant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verbi, sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, homines decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti, decipimur: et credimus dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellimur. Talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quis juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assu
Abbreviated transcription (Latin):
tius uerius ꝓpin quamur. Quis quir
malor nonto lorat ⁊pseribi ꝑ into leran¬
tiã suamtestis ẽ qui a bonur ñ ẽ Ponus
non fuit quẽ malorum prauitas ñ ꝓbauit auluil
errũnre amimiȩ. Nequa quam ꝑducitur
ad subtilitaten acumins: si hoc noneraierit
alienae lima prauitadir. Tanto ergo
glega murcurã ꝓximi: Sienim & quad
inpendi nobir recte uolumꝰ : alus in ꝑtimur
& quod nobis ficrinolumur hoc aliis face
re debitamus. Caritatis iura in len seruamꝰ
Basił d Quodtibi accede renonuir. Necꝓxi¬
motuo cupias cuenire. Condore in alie¬
nircalamitatibus satiare fletib: in alienir
maerorib: Intribulatioñ alteriur
& tu esto tristir: Talis esto aliis: qualir
intuir. ut ne alit̃ te nealit̃ alios penrer
et nc alior iudicare ut iudicare cupir¬

Expanded text:
tius Deo propinquamur. Quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ferrum nostrae animae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo gligamus curam proximi. Sic enim et quod impendi nobis recte volumus, aliis impertiamur: et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitemus. Charitatis jura illaesi servemus. BASILIUS. Quod tibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupi
Abbreviated transcription (Latin):
non stabit Necesse ẽ enim. ut uenian
scandala Uerum tamen: uaeilli
hominiꝑ quemscandalum uenit
dasunt sed malumẽ hom ini quip
offendiculum manducat Inpacł
autemuo cauitnos dr̃ Non enimẽ
dirrensionis dr̃ sed pacis. Pax fra¬
trib & caritascum fideadõpatre

Expanded text:
iant scandala . Verumtamen vae homini illi per quem scandalum venit da sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat . In pace autem vocavit nos Deus . Non enim dissensionis est Deus, sed pacis . Pax fratribus, et charitas cum fide, a Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
sitat similisẽ fluctuimaris. quia uen¬
tomou&ꝰ &circum festur Salomonõ
Expectatio iustorum laxitia. spesautẽ
impiorum peribit Spesquidiffestur
affligitanimam Origenis. dix̃ Neq¬
enimsalus eẽ. cuiquam potest. nisi pri¬
us sibi ꝓpitium faciat dm̃. Isidorus d¬
Quimaleagere non desistunt uana spe
indulgentiam dedĩpi&atere quir̃
Quamrecte quaererent sia bactione
prauacessarent m&uendum ualde
est. ut neq ꝑspemueniȩ quam ꝓmit¬
tit dr̃ ꝑ seueranter peccemus neq qr
iustipeccatiad stringit ueniam dis¬
peremus Sed utroq periealo eui¬
tato & amalo declinemus. & depie¬
tatedĩ ueniamsperemꝰ Omnis quippȩiustur
spe & formidinenit& Qx nunc illum
ad gaudiumspeserigit nuncad formidi¬
nem terror gehennȩ adducit Quie¬
nimueniam depeccato disperat: plus
Disperatio augit peccatum Dis peratio
peior .ẽ. omnipeccato. Corrigeigitꝰ teip¬
sum & indulgentia ehab&o spem Nul¬
latam grauis ẽ culpa q̃ non habeatueniã

Expanded text:
luctui maris, qui a vento movetur et circumfertur . SALOMON. Exspectatio justorum, laetitia: spes impiorum peribit . Spes quae differtur, affligit animam . ORIGENES. Neque salus esse cuiquam potest, nisi prius sibi propitium faciat Dominum. ISIDORUS Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus: sed, utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet; quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae adducit. Qui enim veniam de peccato desperat, plus e se damnat. Desperatio auget peccatum. Desperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur teipsum, et indulgentiae habeto spem. Nulla tam gravis est culpa, quae non habeat veniam.
Abbreviated transcription (Latin):
trinam non uiuit: &iam ipsam fidẽ
quam uerbo colit obosta temptatione
facileꝑdit Ds̃ sicreditꝰ. merito inuo¬
catur & quaeritꝰ. Ac ꝑ hoc tunc ꝑ fec¬
telaudatꝰ quando & creditꝰ Pidesnẽ¬
qua quamui extor quitur sedratio¬
neatq exemplis suad&ur. Incorde
res picit dĩ fide ubise non possuntho¬
mines eccusare Fidesenim q̃ corde
r&en&ꝰ confessiõne oris adsalutẽ
ꝓfestur Multifide tantum xp̃i¬
sentiunt Multi quidem fidemxp̃i
excordenonamant sed ñ humanoter
rore eadem ꝑhypochrisintenere se
simulant Et qui ẽẽ non possunt
aꝑtemali ꝑterrorem ficte nos¬
cuntur boni.xxxiiii degpe

Expanded text:
trinam non vivit, etiam ipsam fidem trinam non vivit, etiam ipsam fidem quam verbo colit, oborta tentatione facile perdit. Deus si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando et creditur. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur in corde. Respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare: fides enim quae corde retinetur confessione oris ad salutem  Multi fide tantum Christisentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed rore, eamdem per hypocrisim tenere se simulant: et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte noscuntur boni. CAPUT XXXIII. De spe
Abbreviated transcription (Latin):
autem in possibile ẽ placeredõ¬
re enimo post& accedentema dõ. quia ẽ&
inquirentib: sere muneratorfit Gał đ¬
us ut & in bonis illiur la&eris. Aũg dix̃
Si enimiustus ẽ. qui ex fideuiuit Iniquus
ẽ autem qui non hab& fidem Homini
fideli totus mundus diuitiae. Infide¬
ipsaluxtenebrescit Usq ad eo p̃ual&
fides ut om̃s suꝑmare pedib: faciatam¬
bulare. Magnaẽ fides sed nihilꝓdest
si non habuerit caritatem Hieronim đ
Quid ꝓdest sumpieagens dm̃ uoceiun¬
uocas que moperib: negas Dr̃ in bonis
operib: fidelium non tantum conside¬
rat oblationis magnitudinem quan¬
tum fide ueritatem Cregr. dixit¬
le& enimuere credit qui exerc& ope¬
rando qđ credit ꝑfidemnamq ab
omni potenti dõ cognoscimur. Quidꝓ
dest si eidem redemptori nr̃o ꝑfidemiun¬
gimur si ab eo morib disiunga mur
si đr đ. Beatus ẽ autẽ qui & rec te
creden dob eneuiuit & beneui uendo
fidem rectamcustodit Xp̃ĩanus enĩ
malus dum secundum euangeliidoc¬

Expanded text:
autem inpossibile placere credere enim oportet accedentem ad Deum quia est et inquirentibus se remunerator fit bonis illius laeteris . AUGUSTINUS. Si enim justus est qui ex fide vivit, iniquus est qui non habet fidem. Homini fideli, totus mundus divitiae; infideipsa lux tenebrae fit: usque adeo praevalet fides, ut homines super mare pedibus faciat ambulare. Magna est fides, sed nihil prodest, si non habuerit charitatem. HIERONYMUS. Quid prodest si impie agens Deum voce invocas quem operibus negas? Deus in bonis operibus fidelium non tantum considerat oblationis magnitudinem, quantum fide veritatem. GREGORIUS. Ille enim vere credit qui exercet operando quod credit: per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur. Quid dest si eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? ISIDORUS. Beatus est autem qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Christianus enim malus, dum secundum Evangelii doc
Abbreviated transcription (Latin):
quamtimearis Nonsis terribilis
in subiectis suis. sic eis dominare : ut
ł delectentur seruire Uaria euolun
Promalo merito plebsaufestur doc¬
trinapdicationis Probonoanimo
audientistribuitur sermodoctoris¬

Expanded text:
ege, non sis terribilis in subjectis. Sic eis dominare, ut tibi delectentur servire; et inPro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori
Abbreviated transcription (Latin):
re
Lucem tenebris ꝑmiscere. ueritatem
mendacio Iracundi doctores ꝑrabiem¬
furoris disciplinae modum ad inma¬
nitatem crudelitatis conuestunt
Et unde emendare subditos poterant.
in depotius uulnerant. Suꝑbi docto
nouerunt Sacerdotes populorũ
iniquitate damnantꝰ si eos autigno¬
rantes ñ erudiunt aut peccantes non

Expanded text:
re, lucem tenebris commiscere, veritatem mendacio mutare. Iracundi doctores furoris, disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt: et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. Ideo: « Sacerdotes populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non
Abbreviated transcription (Latin):
uerba castigatus non corrigit᷑ acri¬
us necesse ẽ ut arguatꝰ Cuidolore¬
enim abscidenda s̃. quaeleniter sana¬
rinon possunt᷑ Quiammonitus
seer&o corrigi depeccatoneg legit pub¬
li cearguendusẽ. Vt uulnus quod
occultȩ sanari nescit manifestedebeater in¬
dare Palam suntar guendi qui palã
nocent Vt dumaꝑta obiurgatione sa¬
nantꝰ hi qui eosimitando deliquerant
corrigantur. Dumunus corripitur
plurimiemendant᷑ Melius ẽ ut ꝓmul¬
torem saluationem unꝰ condemn&ꝰ quã
puniur licentiam multi periclitentur

Expanded text:
verba castigatus non corrigitur, acriverba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolorenim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur
Abbreviated transcription (Latin):
illum Est correptiomendax. Inore
contumeliosi. Corripe ꝓximum
ante quam commineris &dalocum
timorialtissimi Peccatorhomo.
diuitauit correptionem Quiodit
increpationem uestigium ẽ pec ca¬
toris. Nam quitim& dm̃ con¬
eniter castigatus exhib&
reuerentiã castiganti. Aspe¬
tita temnimiae increpationis offen¬
sus nec increpationem recipit. nec
salutem Sustenent aequanimit̃
ut infirmos quo semendare nonpo¬
tuerint castigatos blande pi&atepor¬
tandi sunt qui increparȩ ꝓsua infir¬
mnitate nom possunt Prodiuersitate pec¬
cantium alii postandi sunt. alii castigan
di qui a modus diuersus ẽ peccatorum
Tunc enim ꝓpteruos melius corrigimꝰ
cum ea q̃ benegessisse. credent male
demonstramus Creg̃r .đ. Suntñ¬
nulli qui increpationis uerba audiuñ
diat de supplicio unus quisq: quodti¬
meat Vt siamoradregnum nontra¬
ter accipient iusti. quotiens
desuis excessib: arguntur
Pleriq malisimi lecsibi in
malum defendunt quiblanda

Expanded text:
. Est correptio mendax in ira . Est correptio mendax in ira contumeliosi . Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi Peccator homo devitat correptionem . Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris . Nam qui timet Deum, conLeniter castigatus exhibet reverentiam castiganti: aspera autem increpatione offensus, nec increpationem recipit, nec salutem. Sustenta aequanimiter, ut infirmos, quos emendare non potueris, castigatos. Blanda pietate portandi sunt qui increpari pro sua infirmitate non possunt. Pro diversitate peccantium, alii portandi, alii castigandi sunt, quia modus diversus est peccatorum. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt mala demonstravimus. GREGORIUS. Sunt nonnulli qui increpationis verba audiunt,diat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad regnum non trater accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda
Abbreviated transcription (Latin):
pacatis simum exercitatis. ꝑ eam redd&
ciplinam patristui. & nedemittas legẽ
matristuae. ut addatꝰ gratia. capitituo
& torques collotuo. Tenedisciplinã
nedimittas eam custodi illam. quia
ipsa ẽ. uitatua Accipedisciplinam
& nolite abicere eam . Noliarguere
derisorem neoderitte. Argue sapi¬
enti & diligitte Quidiligit discipli¬
nam. diligit scientiam Quiautem
odit increpationes. insi piens. ẽ. Uiauita
custodientidi sciplinam. Quiautemin¬
crepationes relin quit errat Ae gestas.
& ig nominia ei qui deserit disciplinã.
Qui autem ad qui escit argenti. gloria¬
bitur Stultus in rid& disciplinam pa¬
tris sui. qui autem custodit increpatio
apud prudentem quamcentum pla¬
geapud stultum Hiẽs filiussi rachđ
Virprudenr& disciplinatus non mur¬
murabit correptus Priusquam in¬
terroges neuituperes quem quam
& cum in terrogaueris corripeiustȩ
Quio ditcor reptionem . minu&. uita
Corripeamicum sae pe enim fit com¬
missio & non in omni uerbo credas

Expanded text:
exercitatis per eam reddit ciplinam patris tui, et non dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua . Accipite disciplinam, et nolite abjicere eam. Noli ergo arguere derisorem, ne oderit te . Argue sapientem, et amabit te . Qui diligit disciplinam, diligit scientiam . Qui autem odit increpationem, insipiens est . Via vitae custodienti disciplinam . Qui autem increpationes reliquerit, erratserit disciplinam . Qui autem acquiescit arguenti, gloriabitur . Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationapud prudentem, quam centum plagae apud stultum . JESUS SIRACH. Vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus . Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste . Qui odit correptionem, minuetur vita . Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas
Abbreviated transcription (Latin):
uterga subiectos saeuiat furor ipse
deamoresit non de crudelitate
Quatenus & iura disciplinae contradelin
tate diligat. quos foris quasi insequen¬
lis qui suꝑninutu sarbitrio ut debe¬
Sed diuinȩ dispositione subditus atq
auitio obstinationis alienus cumsibi
regiminis culmenimperator. suã
bonis p̃uentur ẽ quib: aliis p̃sit . & ex
corde deb& fugire & inuitus oboedi
re Ipsa quippe in magisterio lin¬
gua confunditur quando aliud discitꝰ

Expanded text:
ut erga subjectos saeviat, furor ipse ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris tate diligat, quos foris quasi insequenlis, qui superni nutus arbitrio, ut debe. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedi Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quienimlocum p̃dicationis suscipit.
mala inferrenon deb& sed tolerare
Vt ex ipsa suamansu&udine irã saeui¬
entium mitig& & peccatorum uulne¬
ra in aliisipsead flictionib uulnera¬
cura spiritalia p̃cepta ꝑscrutantꝰ sedq̃
intellegendo pen&rant uiuendo
conculcant. Hepentedocent quodñ
opere sed meditationedidicerunt
Et quos uerbis p̃dicant o perib inpue¬
nant Nemoqui ppe amplius. ineccle
si a noc& quam quiꝑuersȩagens. nomen
temnamq: huncredar guere nullus p̃¬
sumit A quam qui ppelimpidissimã
pastores bibunt. cumfluenta uerita¬
tis recte intellegentes hauriunt Sed
tionis studiamale ui uendo corrumpe¬
bibunt cum subiectiquiq: non sectant᷑
uerba q̃ audiunt sedsola q̃ conspiciun
exempla prauitatis imitantꝰ quanto
aliorum Illidebent curã pastoralem
suscipere. quiiam in suo corporesciuN
fluxa luxoriȩ domare Vt dumaliis
fostia p̃dicant ipsia derideriis mollib:
eneruiter non succumbant Eiquan
do doctorezelus rectitudini s ecigit

Expanded text:
Qui enim locum praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneracura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant; repente docent 4 quae non opere, sed meditatione didicerunt; et quod verbis praedicant, moribus impugnasia nocet, quam qui, perverse agens, nomen tem namque hunc redarguere nullus prt . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sedctae meditationis studia male vivendo corrumpeedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. a illi debent curam pastoralem suscipere qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae domare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bendo zelus rectitudinis exigit
Abbreviated transcription (Latin):
nediscatꝰ Eum primȩ s̃ adolescen¬
tiae. ueliu uentutis nr̃ae. tempora
nob̵ adhuc in p̃dicationeces sandũ ẽ.
V tuomerlinguae nrae ꝓscindere Ñ aude¬
ant terram cordisalieni. Doctrinae¬

Expanded text:
ia cum prima sint adolescentiae, vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat uthic uellaudes uel mune¬
ris mercedem recipiat. a& naꝓcul
dubio mercede sepriuat Sic exer¬
ceatꝰ zelus rectitudinis contrapraua
acta ꝓximorum quatenus inferuore
districtionis nullomodo rel inquatur
uistus mansu&udinis Sacerdos¬
enim ñ distatapopulo quando nul¬
la euitae suae merito uulgitranscen¬

Expanded text:
praedicat, ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. ceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinisenim non distat a populo, quando nullo vitae suae merito vulgi transcen
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatiointe mostuaẽ. Hero¬
nimus dix̃. Uaeilliqui tunchabu¬
crit terminum luxoriae. quando
Luxoria inimi cadõ ꝑditio ẽ. paternae here¬
ditatis substantiam Tornicatio ñ so
lat. Interaepulas & in lecebras uolup¬
tatum. &iam ferreasmentes libido
domat Difficile eniminterdiuitias
seruatur pudicitia . Nitenscutis sor¬
didum ostenditanimum & inserico
& in pannis libido dominatur. Nec¬

Expanded text:
fornicatio in te mortua est. HIERONYMUS. Vae illis qui tunc habuerunt terminum luxuriae, quando vitae. Luxuria inimica Deo, perditio paternae haereditatis, vel substantiae. Fornicatio non sollat inter epulas et illecebras voluptatum. Etiam ferreas mentes libido domat. Diffservatur pudicitia: nitens cutis sordidum ostendit animum; et in sericis et in pannis libido dominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
locus beneregitur. cumis quip̃ẽ uttus
potius quam fratrib dominatur
Necerse est ut cum peccati uul nꝰ insub¬
ditis corrigendo restringimur
magna sollicitudine &iam distrio¬
tio ipramoder&. Quatenus siciu¬
ra disciplinae contradelinquentes
exerceat. ut pi&atisuiscera ñ amit

Expanded text:
locus tunc bene regitur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominaturNecesse est, ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna sollicitudine etiam ipsa districtio moderetur, quatinus sic iura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amit
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq: quidum mentire senesciun
qui nondidicerunt. docere concupescunt
Qui pondus magisterii tanto leuius aesti¬
mant. quanto ui magnitud in is illius
spiritalia p̃cepta cognouer̃cordis se
medicos ꝓfiterinonin&uunt Qui
dumpigmentorum uimnesciunt uide¬
rimedicina carnis non erubescunt

Expanded text:
rum, qui dum mentiri se nesciunt, quae non didicerunt docere concupiscunt: qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
offerremihi. Si tardius da repec¬
catum .ẽ. quanto magis peius est.
non de disse: Demilitia. denegotio
deartificio. redde decimas: Cũ enim
decimas dando & terrena& cȩlestia possir
munera ꝓmereri. Quare ꝑa uaritiã dupli¬
Ctebenedictione defraudas. Haec
enimẽ . dñĩ iustissima consu&udo ut si
tuillidecimam nondederis. tuaddeci¬
mam reuoceris. Dabi simpio militi
qđ non uisdare sacerdoti. Benefacere
dr̃ semꝑparatus . ẽ. sed hominum ma¬
litia ꝓhib& : Decimae & enim. ex debito
requirunt᷑: Et qui eadare noluerit.
res alienas inuasit: Et quantipau¬
peres in locirubi ipsehabitat. illo de¬
cimas non dante mostuifuerint: tan¬
torum homicidiorum reus ant&ribu¬
nal a& niiudicisappacrebit. Quiarẽ
adnõ pauperib delegatam suisusib
reseruauit: Quiergo sibi autp̃miũ
conparari. aut peccatorum desi derat
indulgentiã ꝓmereri. Ped d&is de¬

Expanded text:
offerre mihi . Si tardius dare pecofferre mihi . Si tardius dare peccatum est, quanto magis est non dedisse? De militia, de negotio, de artificio, redde decimas. Cum enim decimas dando, et ex terrenis coelestia possis promereri, quare per avaritiam duplici te benedictione defraudas? Haec est enim Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus semper paratus est sed hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requirantur, et qui eas dare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimam non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Deo pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, reddat de