comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di pot̾ dm̃ patrem oꝑationem u̾bori suorũ
sonantiũ atq transeuntiũ a sue sapienti¬
cum rectissime dicamͦ nõ patrem nec sp̾m
niꝰ caro erat illa ⁊ plante fluctib initen
filium uerissime dicimꝰ ipsam suscepisse car
carnationem ad solũ filium ꝑtinentem qͥs¬
qͥs negat cooꝑatũ patrem aut sp̃m sanctũ
nõ recte sapit. Itẽ dicimꝰ nec patrem nec
mn linguns uelut igneis apparuisse. ⁊ dedis¬
se promĩtiare illis in qͦs uen̾at młtis ⁊ uariis
linguis magnalia dei: aquo cn miraculo ad
n ũbi unigenti seꝑare non possumꝰ. Ita sin¬
gł̃orũ qͦ intrinitate oꝑa trinitas oꝑat᷑: uni¬
cuiq oꝑanti cooꝑantib cluob ꝯueniente ĩtri¬
bus agendi cõcorctia non inuno deficiente es¬
ficatia peragencti. Que cũ ita sint: hinc est
⁊ solus hoc implere non pot̾at : atq illd̾ ad¬
uitorium tamqͣm huic oꝑi non sufficiens
assumebat s spͥm diuisũ in semet ipsum eo

Expanded text:
suorum sonantium atque transeuntium a sua sapienticum rectissime dicamus non Patrem, nec Spirmus caro erat illa, et plantae fluctibus innitentFilium verissime dicimus ipsam suscepisse carnn hanc incarnationem ad solum Filium pertinentem, quisquis negat cooperatum Patrem, aut Spiritum, non recte sapit. Item dicimus nec Patrem, nec guis velut igneis apparuisse, et dedisse pronuntiare illis in quos venerat, multis et variis linguis magnalia Dei : a quo tamen miraculo ad et Verbi unigeniti separare non possumus. Ita singulorum quoque in Trinitate opera Trinitas ocuique operanti cooperantibus duobus, conveniente in tribus agendi concordia, non in uno deficiente efficacia peragendi. Quae cum ita sint, hinc est et solus hoc implere non poterat, atque illud adjutorium tanquam huic operi non sufficiens assumebat, sed Spiritum divisum in semetipsum eo
Abbreviated transcription (Latin):
mam. Et sic opoetebat ꝑliguas om̃ium
gentiũ significari istam societatẽ filiorũ
dei ⁊ menbrorũ xͥ fut᷑am n om̃ib gentib
ut quẽad modũ tunc illeppparebat accepis¬
se sp̃m sc̾m qͥ loquebat᷑ linpus omniũ gen¬
tiũ. ita nunc ille se agnotat accepisse sp̾m
sc̃m qui tenetur iuncło pacis eccłe que diffim

Expanded text:
mani, sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus. Ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum qui loquebatur 80 linguis omnium gentium: ita nunc ille se agnoscat accepisse Spiritum sanctum qui tenetur in vinculo pacis Ecclesiae qui
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis: ut cruti apocestate sp̾c minũdi.
templum deinceps efficiamur sp̃c sancti:
⁊ aqͦ mundomur accipiendo indulgentiã.
ipsum accipiamꝰ habitatorẽ : ad faciendam.
augendam. ꝑficiendamq iusticiam. Nam
⁊ in pͥmo ciꝰ aduentu cũ hi qͥ cum acceꝑant
linguis omniũ gentir̃ loquerentur. ⁊ stu¬
pentes cos qͥ aderant alloqueret᷑ apłs petrus.
ꝯpuncti sunt code. dix̾it ad petrũ ⁊ ad
⁊ baptiectur unqͥsq ur̃m in nomine oñi
nr̃i iħu ꝟͥ: in renissionem peccatorum. et
accipietis donini sancti sp̃c. Utiq in eccła
utrumq fc̃m est: icͥest ⁊ pec̾corũ remissio.
⁊ donihuiꝰ accertio in qͦ erat sp̾c sc̃s. Ideo¬

Expanded text:
in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primevo eius adventu, cum hi, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos, qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus, compuncti sunt corde et dixerunt ad Petrum et adt baptizetur unusquisque vestrum in nomine Jesu Christi, in remissionem peccatorum; et accipietis donum Spiritus sancti . Utique in Ecclesia utrumque factum est; id est, et peccatorum remissio, et doni
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ foris ꝓculdubio nõ habebant. nõ eis
repetit᷑ lauacrum carnis. Non enim defu¬
it etiã foris positis. ista forma pietatis: s ac¬
cedit eis que nisi intus nõ pot̾ dari unitas
sp̾c in uincło pacis. Tales qͥppe erant ante quam
catholici essent : de qͣub dicit apłs. Habentes
formam pietatis: uirtutẽ aut̃ eiꝰ ab negan¬
tes. Pot̾ enim eẽ usibilis forma palmitis
etiam p̾ter uitem: s inuisibilẽ uitam ra¬
dicis habere nõ pot̾ nisi in uite. Prõinde
corꝑalia sacͣmta que portant ⁊ celebrant
etiã segregati ab unitate corꝑis xͥ. formam
possunt exib̾e pietatis: uͥtus uͦ pietatis inui¬
sibilis ⁊ spiritalis ita in eis nõ pot̾ eẽ. quẽad¬
modum sensus nõ seqͥt᷑ hõis m̃brum. q̃n am¬
putat᷑ a corꝑe. Qͤ cum ita sint: remissio pec¬
catorum q̃m nõ datur nͥ in sp̃u scõ. in illa
hoc enim fit remissio peccatorũ : ne pͥnceps
peccati sp̃c qui inse ipsum diuisus ẽ regnet

Expanded text:
quem foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non enim defuit etiam foris positis ista forma pietatis: sed accedit eis, quae nisi intus non potest dari, unitas Spiritus in vinculo pacis. Tales quippe erant, antequam catholici essent, de qualibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibetiam praeter vitem, sed invisibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, quoniam non datur nisi in Spiritu sancto, in illaHoc enim fit remissione peccatorum, ne princeps peccati, spiritus qui in se ipsum divisus est, regnet
Abbreviated transcription (Latin):
illi nõ habeant qͥ sunt ad eccła segregati: iui¬
das apłs aꝑtissime declarauit dicens. qͥ se iꝑ¬
sos segregant aĩales sp̃m nõ habentes. unde
ebantur: paulus apłs arguens int̾ ct̾a ait.
Animalis aut̾ ho: nõ ꝑcipit en qͥ st̾ sp̾c dei.
Stulticia est enim illi: ⁊ nõ pot̾ scire qm spi¬
ritalit̾ diuidicat᷑. Ostendit qͥd dix̾it nõ ꝑci¬
pit: id est scientia nõ capit. Netũ hos m ec¬
ciła ꝯstitutos paruulos dicit. nõdũ spiritaleᷤᷤ
s adhuc carnales: ⁊ lacte alendos nõ esca.
non desꝑat᷑: s eo cenditur ut sit aliq̾n qͦd nõ¬
dũ est. Adhuc enim inqͥt estis carnales. Et os¬
tendens unde carnales sint: cum enim sit
inqͥt int̾ uos emulatio ⁊ ꝯtentio. nõne car¬
nales estis. ⁊ scłm hominẽ ambulatis Atq
id ipsũ planius aꝑiens. cũ enĩ qͥs licat. ego
qͥdem inqͥt sũ pauli. alius aut̾ apollo. nõne
uĩcło pacis. & tñ qͥa eos isti int̾ se dnud̾e¬

Expanded text:
a segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde ebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquit, inter vos aemulatio, et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Atque idipsum planius aperiens: Cum enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se divide
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutũ : ubiq ÷ utiq ⁊ expulsio demonioꝵ.
Cũ uͦ adiungit ⁊ dicit diuidens ꝓpͥa unicuiq
ꝓ ut utult: nõne manifestat etiam sc̃i sp̾c
potestatem. s apatre ⁊ filio plane inctiui¬
duam: Si gͦ hec itadicunt᷑ ut tñ inseꝑa¬
bilit̾ intelligatur oꝑatio trinitatis. ita ut
cũ oꝑatio patͥs dr̾. nõ etiam sine filio ꝯi
sp̃u scõ intelligatur oꝑari. ⁊ cũ oꝑatio filii¬
credentib. uł etiam ut possunt intelli¬
gentib. ⁊ illud ideo dictum ẽe de patre ip̃e
facit oꝑa. qͦd abillo sit origo etiã oꝑũ. aquo
÷ existentia cooꝑantium ꝑsonarum: qr
de illo ꝓcedit. de qͦ natus ẽ filus. et cũ quo
illi ꝯmunis est idem sp̃c: et illud qͦd ait
dñs si opera nõ fecissem in eis que nemo a¬
lius fecit. nõ ad patrem uł filiũ reculisse. sp̃m
qͦd nõ sint in illis oꝑib cooꝑati. sed ad om¬
ires aqͥbus legunt᷑ młta sc̃a miracła ⁊ tam
a nullo que filius fecit : ⁊ qͦd ait apłs de¬

Expanded text:
 utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patris dicitur, non eam sine Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum ocredentibus, vel etiam ut possunt intelligentibus. Et illud ideo dictum est de Patre, ipse facit opera , quod ab illo sit origo etiam operum a quo est exsistentia cooperantium personarum: quia et de illo procedit, de quo natus est Filius, et cum quo illi communis est idem Spiritus. Et illud quod ait Dominus: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , non ad Patrem vel Spiritum retulisse, quod ei non sint in illis operibus cooperati, sed ad homines, a quibus leguntur multa facta miracula, et tamen a nullo, quae Filius fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe ita loqͥ scͥpt᷑e : int̾fec̾unt in gladio id÷
gladio. Succencterunt in igrr: id ÷ igni.
Et accepit iħc cultros petͥnos in qͥb mcide¬
testatem: illd̾ attendant qͦd oictũ ee a dño
legitur. Sp̾c uͥ uult spirat. Illd̃ uͦ qͦd apłs¬

Expanded text:
quippe ita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus citestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat . Illud vero quod Apos
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ arbor bona: mala inuenta÷ ⁊ bona facta
est. Et si qn uenit malas arbores eradicare uel¬
lit q remanere que non digne e̾ent cradica
ri. uenit p̾rogare miscd̾m: ut pꝰtea ex̾ceret
tabo tͥ dñe. Dedit gͦ credentib remissionem
pec̾corũ: noluit cum eis ⁊ de p̾t̾itis cartis ha¬
bere rationem. Pechit remissionem pec̾corum:
fecit arbores bonas. distulit securiim. dedit

Expanded text:
id est, arbor bona, mala inventa est et bona facta est. Et si quando venit, malas arbores eradicare vellet; quae remaneret, quae non digna esset eradicari? Sed venit praerogare misericordiam, ut postea exerceret tabo tibi, Domine . Dedit ergo credentibus remissionem peccatorum, noluit cum eis et de praeteritis chartis habere rationem. Dedit remissionem peccatorum, fecit arbores bonas. Distulit securim, dedit
Abbreviated transcription (Latin):
in me manẽs ipse facit oꝑa ⁊ Ita enim dictum ẽ.
ipse facit oꝑa: tmqm filius nõ faciat. s pater ma¬
nens infilio. Cur gͦ alio loco dicit pater meus
enim ille fec̾it hec ⁊ filius similit̾ facit e Qd aut̃
alio loco dicit. si oꝑa nõ fecissem in eis que ne¬
mo alius fecit : ita dicit qͣsi solus faciat. Si
aut̾ hec ita cdñr. ut tn̾ inseꝑabilia sint oꝑa
patͥs ⁊ filii. qͥd credendũ ÷ de spũ sc̃o. nisi qr
⁊ ipse parit̾ oꝑat᷑ : Nam in eo ipso loco un̾ exor¬
ta est ista questio qͣm discittimꝰ. cũ filius eiceret
demonia ipse tñ ait. Si ego in sp̾u sc̃o eitio
ctemonia: gͥ ꝑuenit inuos regnũ dei. Hic for¬

Expanded text:
in me manens, ipse facit opera ? Ita enim dictum est, Ipse facit opera; tanquam Filius non faciat, sed Pater manens in Filio. Cur ergo alio loco dicit, Pater meus enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Quod autem alio loco dicit, Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit , ita dicit quasi solus faciat. Si autem haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilia sint opera Patris et Filii; quid credendum est de Spiritu sancto, nisi quia et ipse pariter operatur? Nam in eo ipso loco, unde exorta est ista quaestio quam discutimus, cum Filius ejiceret daemonia, ipse tamen ait, Si ego in Spiritu sancto ejicio daemonia, igitur pervenit in vos regnum Dei. C
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥcqͥd tñ in enus diffilcultate app̃hendere non
ualui. nõ imputet᷑ ipsi u̾itati que salubriter
etiam cũ occultatur exercet pios. s infirmi¬
tatimee qui uł intelligenda cõspic̾e̾. uł intel¬
lecta explicare non potui. De his aut̾ que foe¬
te potuimꝰ. ⁊ cogitando inuestigare. ⁊ expedi
re dicendo. illi ft̾ agende gratie aqͦ quesiui

Expanded text:
 in ejus difficultate apprehendere non valui, non imputetur ipsi veritati, quae salubriter pios, etiam cum occultatur, exercet; sed infirmitati meae, qui vel intelligenda conspicere, vel intellecta explicare non potui. De his autem quae forte potuimus et cogitando vestigare, et dicendo expedire, illi sunt agendae gratiae, a q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdũ qͣm ⁊ ipse unigenitꝰ filius eqͣlis ÷ patri
i spui sc̃o. Nam si. hoc ꝓpt̾ea dictũ esset ꝓ¬
fecto de omni creatura blasphemia tacere¬
t᷑: ut hec sola remissibilis uideret᷑. que ꝯtͣ
filium hõis dicitur. qͣsi cũ homo solum putat᷑.
Cum uͦ p̾missum sit omme percatũ ⁊ blasphemia
remittetur hominib. qͦd etiam ap̃d alium eu̾¬
głistam ita positum est. om̃ia dimitent᷑ filiis
hominum peccata ⁊ blasphemie. qͥbus blasphe¬
mau̾int. ꝓculdubio ⁊ illa blasphemia que ꝯtͣ
patrem dr̾. ista gen̾aliter ꝯduditur. et tñ hec
sola inremissibilis diffinitur. que dicit᷑ ꝯtraspi¬
ritum scm. Nũqͥd nam ⁊ pater formam s̾ui
accepit qͦ sit maior sp̾s sc̃s  Nõ utiq. S ideo
pꝰt uniu̾salem ꝯmemorationẽ omniũ pecc̾oꝵ
om̃isq blasphemie eminentiꝰ uoluit expͥm̾e.

Expanded text:
dum quam et ipse unigenitus Filius aequalis est Patri et Spiritui sancto. Nam si hoc propterea dictum esset, profecto de omni caetera blasphemia taceretur, ut haec sola remissibilis videretur, quae contra Filium hominis dicitur, quasi cum homo solus putatur. Cum vero praemissum sit, Omne peccatum, et blasphemia remittetur hominibus; quod etiam apud alium evangelistam ita positum est, Omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemauerint — procul dubio et illa blasphemia, quae contra patrem dicitur, ista generalitate concluditur; et tamen haec sola inremissibilis definitur, quae dicitur contra spiritum sanctum. numquidnam et pater formam serui accepit, qua sit maior spiritus sanctus ? non utique; sed ideo post uniuersalem commemorationem omnium peccatorum omnisque blasphemiae eminent
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło: que ualebat infut᷑o. S ista mi¬
penitentia. uł coe impenitens qͣm diui qͥsq in
hac carne uiuit : nõ pot̾ iudicari. De nullo g
desꝑandũ est qͣm di patientia dei ad peniten-¬
tiam adlucit. nec de hac uita rapit impiũ.
qui nõ uult moetem impii taritum. qͣntum¬
ut reu̾tatur ⁊ uiuat. Paganꝰ ẽ hodie. uude
infidelis est hodie. qͥd si cras credit in xp̃mꝰ he¬
reticꝰ ÷ hodie. qͥd si cras seqͥtur catholicam u̾ita¬
tem: Scismaticꝰ ÷ hodie. qͥd si cras amplecta¬
tur eatholicam pacem s Qd si isti qͦ inquo¬
cumq gen̾e erroris notas. ⁊ tãqͣm desꝑatissi moᷤᷤ
dãpnas. anteqͣm simant istam uitam agant
Hec enim blasphenia sp̃c. cui unqͦͣm ÷ nulla re¬
missio. quã nõ omnem s qͣndam intelleximꝰ.
eam q ꝑseu̾antem duritiam cordis inpeniten

Expanded text:
in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde eus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunthaec enim blasphemia spiritus, cui numquam est ulla remissio — quam non omnem, sed quandam intellegimus eamque perseuerantem dur
Abbreviated transcription (Latin):
Aut facite arborem bonam. ⁊ fructũ
ius bonimi: aut facite arborem malam ⁊ fruc¬
tum eiꝰ malum. De stuctu enim arbor cognosci¬
tiir. Ubi ait facite arborem bonam ⁊ fructũ
eius bonum: hoc itaq non ẽ ammonitio s p̃¬
ceptũ salubre. cui obedientia necessaria est.
Qđ aut᷑ dicit facite arborem malam. ⁊ fructũ
euis malum: nõ p̃ceptum ẽ ut facias. s mo¬
nitio ut caueas. Contra hos enum dꝑxt qͥ pu¬
tabant se cum mali e̾ent bona loqͥ ꝑosse: uł
bona oꝑa habere. Hoc cdñs ihus dicit non pos¬
se. Prius ÷ enim mutanctus homo: ut oꝑamu¬
tentur. Si enuim manet h̾o ineo qͦd maluis est:
bona opera hab̾e non potest. Si manet in eo
qͦd bonus ÷ : mala opera habere non potest.

Expanded text:
Aut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum; aut facite arborem malam, et fructum ejus malum. De fructu enim arbor cognoscitur. Ubi ait, Facite arborem bonam, et fructum ejus bonum: hoc utique non est admonitio, sed praeceptum salubre, cui obedientia necessaria est. Quod autem dicit, Facite arborem malam, et fructum ejus malum: non praeceptum est, ut facias; sed monitio, ut caveas. Contra hos enim dixit, qui putabant se, cum mali essent, loqui bona posse, vel bona opera habere. Hoc Dominus Jesus dicit non posse. Prius est enim mutandus homo, ut opera mutentur. Si enim manet homo in eo quod malus est, bona opera habere non potest: si manet in eo quod bonus est, mala opera habere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
gent̾. atq instant̾ audierit: nõ u̾borum sũ¬
bi audiendi studiosissim nũcupat᷑: ita eo
more qͥ scͥpt᷑e locunt᷑ ⁊ quẽ nouit eccłastica
ꝯsuetudo. qͥsqͥs uniu̾sa sua uita qͣm in ista
gͣit carne qͦncalibet longitudine ꝓcendacur
quecũq ũba uł ore. uł sola cogitatiõe locut᷑
fuerit. corde impenitenti. ꝯtra remissionẽ pec¬
catorum que sit in eccła: u̾bũ dicit ꝯtra sp̃m
sc̾m. Ideo aut̾ non solum u̾bum qͦd dictũ fu
erit ꝯtra silium hõis: s omne ꝓrsus peccatum
⁊ blasphemia remictetur hominibus: qͥa ubi
hoc peccatum nõ fuerit cordis impenitentis
dimittunt᷑ eis: inqͥbus hoc non ẽ qͦd nũqͣm
uncło istiꝰ impeditur. Nõ gͦ. ꝓpt̾ea qͥcũq dixe¬
rit u̾bũ ꝯtra filium hõis remittetur ei. qͥ aut̃
chixerit ꝯtra spm scm̾: nõ remitet᷑. qͥa ĩ trini¬

Expanded text:
genter atque instanter audierit, non uerborum, sed uerbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more, quo scriptura loquitur et quem nouit ecclesiastica consuetudo, quisquis uniuersa sua uita, quam in ista gerat carne, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque uerba uel ore uel sola cogitatione locutus fuerit corde impaenitenti contra remissionem peccatorum, quae fit in ecclesia, uerbum dicit contra spiritum sanctum. ideo autem noerit contra Filium hominis, sed omne prorsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus: quia ubi hoc peccatum non fuerit cordis impoenitentisdimittuntur eis, in quibus hoc non est quod nunquvinculo istius impeditur. Non ergo propterea quicunque dixerit verbum contra Filium hominis remittetur ei, qui autem dixerit contra Sp
Abbreviated transcription (Latin):
tantia ꝑsonarum. tñ ꝓpter ipsam incduuduã
⁊ inseꝑabilem et̾nitatis. ueritatis. bonitatiᷤᷤ
essentiam uł naturam. noͣ ẽẽ tres deos s uñ
⁊ in engiate p̾sertim talib quales adhuc su
mus uidere ꝯcedit᷑: insinuatur nobis in pa¬
tre auctoritas. in filio natiuitas. in sp̃u sancto
habere ꝯmunionẽ. ⁊ int̾ nos ⁊ secũ: ⁊ ꝑ illd̾
etiã dilig̾emꝰ : Sic̃ aut̃ ueritate discimꝰ ita e¬
tiã cdiligunꝰ: ut ⁊ pleniꝰ cognoscamꝰ. ⁊ beati
cognito ꝑfruam᷑. Caritas poero diffusa ẽ in
bonorũ : caritas cooꝑuit multitudinẽ pecca¬
torũ. Est gͦ pater filio u̾itati origo uerax: ⁊
tre bono ⁊ filio bono effusa bonitas. Om̃iũ
ẽ aut̃ nõ impar dunitas: nec seꝑabilis umi¬
tas. Primũ gͦ inos ad accipiendam uitã
et̾nam qͣ in nouissimo oabit᷑ de bonitate d̾i.
munꝰ uenit ab initio fidei: remissio pec̾coꝵ.
Illis enĩ manentibꝰ manent qͦddam᷑ inimiti¬

Expanded text:
pter ipsam individuam et inseparabilem aeternitatis, veritatis, bonitatis essentiam vel naturam, non esse tres deos, sed unum et in aenigmate, praesertim talibumus uidere conceditur, insinuatur nobis in patre auctoritas, in filio natiuitas, in spiritu sancto habere communionem et inter nos et secum, per illud etiam diligeremus? sicut autem ueritate discimus, ita caritate diligimus, ut et plenius cognoscamus et beati cognito perfruamur. caritas porro diffusa est inbonorum, caritas cooperit multitudinem peccatorum. est ergo pater filio ueritati origo uerax et tre bono et filio bono effusa bonitas. omnium est autem non impar diuinitas nec separabilis unitas. primo ergo iaeternam, quae in novissimo dabitur, de bonitate Dei munus venit ab initio fidei, remissio peccatorum. Illis enim manentibus, manent quodam modo inimici
Abbreviated transcription (Latin):
iecit. si cui dimisitis pec̾ca dimittent᷑ illi.
si cui tenueritis: tenebunt᷑. Nam ⁊ illa re¬
gen̾atio ubi fit om̃iũ p̃titoeũ remisio pec¬
catorum in spũ sc̃o fit: dicente dño. Nisi qͥs renatꝰ
fuerit ex aqͦ ⁊ sp̾u: nõ pot̾ intͦire in regnum d̾i.
S aliud ÷ nasci de sp̾u: ⁊ aliud renasci de sp̾i
sic̃ aliud ÷ nasci de carne : qͦd fit cum parit
mat̾. ⁊ aliudĩ pasci de carne: qͦd fit cum lactat
filium. ad hoc ꝯu̾ssum ut cũ uoluptate bib̾et.
unde est natus ut uiueret ͥ ͥ ͭ inde accipiat ui

Expanded text:
jecit, Si cui dimiseritis peccata, dimittentur illi; si cui tenueritis, tenebuntur . Nam et illa regeneratio, ubi fit omnium praeteritorum remissio peccatorum, in Spiritu sancto fit, dicente Domino, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei . Sed aliud est, nasci de Spiritu; aliud, pasci de Spiritu: sicut aliud est, nasci de carne, quod fit cum parit mater; aliud est, pasci de carne, quod fit cum lactat infantem, ad hoc conversum ut cum voluptate biberet, unde natus est ut viveret; ut inde accipiat vi
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it ꝯtra spm̾ scm̃ nõ remutet᷑ ei neq inhoc
scło neq insuturo. Hec enĩ qͣmuis ꝓlixa sit
⁊ plurimis u̾bis ꝯstecta. ⁊ ꝓducta blasphemi¬
a: solet tũ scͥptura ⁊ͥ multa u̾ba u̾bũ appel¬
plici honore honorent᷑: maxime qui laborãt
in u̾bo ⁊ doctrina. Nõ ait in u̾bis : s in u̾bo ⁊
doctrina. Et sc̃s iacobus Estote inqͥt facto¬
res u̾bi ⁊ nõ auctitores tm̃. Nõ ait ⁊ ipse u̾¬
borum s u̾bi: qmuis tam̃ multa u̾ba d̾ scͥp¬
turis sc̃is. in eccła celebrit̾ ⁊ sollempnit̾ le¬
gantur. dicant᷑ ⁊ audiant᷑. Sic̃ gͦ qͣntum¬

Expanded text:
 remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Haec enim quamvis prolixa sit, et plurimis verbis contexta et producta blasphemia; solet tamen Scriptura etiam multa verba verbum appelhonore honorentur, maxime qui laborant in uerbo et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et sanctus Iacobus: estote, inquit, factores uerbi, et non auditores tantum; non ait et ipse: "uerborum" sed: uerbi, quamuis tam multa uerba de scripturis sanctis in ecclesia celebriter et sollemniter legantur, dicantur, audiantur. sicut ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi legit᷑ qui blasphemau̾it. qͦmodo intelligo
qͣnciã blasphemiam ubi nõ legitur blasphemia
gen̾aliter dici uidetur qui blasphemau̾it :
Huic ꝯtradictioni: sic respondemꝰ. Qͥa etiam hic
si dic̾ctur qui blasphemauerit quãꝯq blasphe
phenuam querendam putaremꝰ: qu om̃em
sionis si se correxeruit aufãtur: restatutiq
ut in eo qͦd scͥptum ÷. qui blasphemauerit
in sp̃m sc̃m nõ ht̃ remissionem in et̾num.
ille intelligatur qui nõ om̃imͦ s co modo
blasphemau̾it ut ei numqͣm possit ignosci.
Sic̃ enĩ in eo qͦd dictum ẽ. d̾s nemunem teͣ̃p¬
tat. nõ omni s qͦdã teptacionis mͦ d̾s neminẽ¬

Expanded text:
ubi legitur, Qui blasphemaverit, quomodo intelligo quamdam blasphemiam, ubi non legitur blasphemia; generaliter dici videtur, Qui blasphemaverit? Huic contradictioni sic respondemus: Quia etiam hic si diceretur, Qui blasphemaverit quamcumque blasphemphemiam quaerendam putaremus, quando osionis, si se correxerint, auferatur; restat utique ut in eo quod scriptum est, Qui blasphemaverit nctum, non habet remissionem in aeternum, ille intellegatur qui non omni modo, sed eo modo blasphemauerit, ut ei numquam possit ignosci. Sicut enim in eo quod dictum est: deus neminem temtat, non omni, sed quodam temtationis modo
Abbreviated transcription (Latin):
gregati pariuili appellantur in xp̃o. qͦs utiq
uł angłos uł deos ẽẽ cupiebat: qͦs arguebat qr
homines erant. id÷ in his ꝯtentionib nõ que
dei sunt s que sunt hominũ sapiebant. De
illis u qͥ sunt ab eccła segregati nõ dictum ÷
ea que sunt sp̃c nõ ꝑcipientes. ne ad scienti
hntes. Non est aut̾ ꝯsequens. ut qͥ ht. etiam
c̾ intellig̾e ⁊ nosse. Nam qͦmodo essent par¬
uuli i xp̃o. nisi renati ex sp̃u sc̃os Nec mirũ
uideri debet qͦd qͥsq aliqͥd habeat: ⁊ qͦd ht
ignorat. ut enĩ taceam de om̃npotentis di¬
uinitate. atq in ꝯmittabilis trinitatis uni
nõ ht animam: ꝑ ostremo ut c̾tissime no¬
ait. Nescitis qͥa templum dei estis. ⁊ sp̃c dei
ab eccł̃a seꝑatis: qui dicti sunt sp̾m nõ ħntes.
S nec ille dicendus est eẽ in eccła ⁊ ad istam so
ꝯmixtione ficto corde miscetur. Sanctus
enuim sp̾c discipline fugiet fictũ. Quaꝓpter¬

Expanded text:
regati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scientiae tum non habentes. Non est autem consequens ut qui habet, etiam est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis dvinitate atque incommutabilis Trinitatis unitnon habet animam? Postremo ut certissime noait: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei ab ecclesia segregatis, qui dicti sunt Spiritum non habentes. Sed nec ille dicendus est esse in ecclesia, et ad istam soci ficto corde miscetur. Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet fictum. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
nisset. ⁊ locutꝰ eis fuisset : falsam qͦd absit sen
ne ueritas mͣtiret᷑. nec rursus diffinite dixit.
sinon uenissem ⁊ locutꝰ eis fussem: qͦddã
peccatum nõ hab̾erent: ne pium studiũ
parum exerceret᷑. In omni qͥppe copia scͥp-¬
turarum sc̃arum pascu᷑ aꝑtis: ex̾cemur
obscͦis. Illinc fames pellit᷑. hinc fastidium.
uenisset agnoscimꝰ. S t̾n qͥa dictũ ÷ si nõ ue¬
nissem peccatũ nõ hab̾ent. unͥ neccesse est.
etiã si nõ omne. aliqͦd tn̾ eos ex aduentu do
mini qͦd nõ habebant ꝯtraxisse peccatum:
illd̃ ipsum ꝓfecto ÷. qͦd in p̾sentem sibiq
loquentem. nõ credid̾unt. eũq mimicum
deputantes qͣm uera dicebat. insuꝑ occiderũt.
Hoc paccatum tam magnũ ⁊ hoerendum si nõ
uenisset ⁊ locutus eis fuisset: utiq nõ haberẽt.
Sic̃ gͦ ibi cum audimꝰ pc̃cm non haberent. nͥ
omne: s aliqͦd peccatum intelligimꝰ: ita in
hodierna lectione cum audimꝰ sp̃c blasphemia

Expanded text:
nisset et locutus eis fuisset, falsam, quod absit, senne Veritas mentiretur; nec rursus definite dixit, Si non venissem et locutus eis fuissem, quoddam peccatum non haberent, ne pium studium non parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum, pascimur apertis, exercemur obscuris. Illinc famis expellitur, hinc fastidium. uenisset, agnoscimus; sed tamen quia dictum est: si non uenissem, peccatum non haberent. unde necesse est, etiam si non omne, aliquod tamen eos ex aduemini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia
Abbreviated transcription (Latin):
bilemq deꝓmsit. Qͥs nam sit iste blasphe-¬
mandi modꝰ. uł potiꝰ immod̾atio. que nã
lat ut dicamus. itrãmq expectationem tã¬
diu s necessario oerentam. nõ ult̾ius diffaͥ¬
mꝰ. Nosti Rm̃i in illa inuisibili ⁊ in corruptibr

Expanded text:
nitas Deus. Quisnam sit autem iste blasphemandi modus, vel potius immoderatio, quaenam lat ut dicamus, vestramque exspectationem tamdiu, sed necessario detentam, non ulterius differamus. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
ipse autem sciebat qͥd ẽẽt facturus. est enĩ
tẽꝑtacio adducens pcc̃m qͦ d̾s neminem tẽp¬
tat. ⁊ est tẽptatio probans fidem. qua ⁊ d̾s
tẽptare dignat᷑: ita cum audimꝰ qͥ blasphe¬
mau̾it in sp̃m sc̾m. non om̃e blasphemaͬ¬
di genꝰ debemꝰ acciꝑe sicuił nec ibi om̃e tẽp

Expanded text:
m sciebat quid esset facturus . Est enim tentatio adducens peccatum, qua Deus neminem tentat: et est tentatio probans fidem, qua et Deus tentare dignatur. Ita cum audimus, Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non omne blasphemandi genus debemus accipere, sicut nec ibi omne te
Abbreviated transcription (Latin):
Item qͦd scͥptum est nõ habet remissionem inet̾¬
nũ. s reus erit et̾ni delicti: qͥd ÷ aliud qͣm id
qͦd sccłm matħum legitur nõ remitet᷑ ei neq
in hoc scło neq in sut᷑o : Aliis qͥppe u̾bis. ⁊ alio
loquendi mͦ: cadem ipsa ȩxp̃ssa ÷ sententia.
scm̃: nec aliud aliqͥd qͦm blasphemia intelli¬
gͣctur: planius alii dix̾unt qͥ blasphemau̾it
in sp̃m scͣm. Eadem tñ res ab omnib dicta
÷ nec aliqͥs corum a loquentis uolu̾̃tate disces¬
sit. ꝓpt̾ qͣm intelligendam u̾ba dn̾r. sͥbunt᷑¬
aliqͥs. Ecce accepi ⁊ intellexi. qͥa cum dr̃ blasphe¬
mia nec expͥmit᷑ om̃is : aut quedam pot̾ qͥ dẽ
intelligi aut om̃is: s nõ ÷ necesse ut om̃is. Nisi

Expanded text:
est, Non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti; quid est aliud, quam id quod secundum Matthaeum legitur, Non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro? Aliis quippe verbis et alio loquendi modo eadem ipsa est expressa sententia. m, ne aliud aliquid quam blasphemiam intelligeremus planius alii dixerunt: Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Eadem tamen res ab omnibus dicta est: nec aliquis eorum a loquentis voluntate discessit, propter quam intelligendam verba dicuntaliquis: Ecce accepi et intellexi, quia cum dicitur blasphemia, nec exprimitur omnis aut quaedam, potest quaedam intelligi, aut omnis; sed non est necesse ut omnis; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio scđm ioħem ualde gͣue ostendit pecca-¬
tum uͥ ait de ipso sp̾u sc̾o cũ eũ se esse missu
rum ꝓmitt̾et ille arguei mũdũ d e peccato
⁊ de iusticia ⁊ de uidicio. De peccato qͥdẽ
qr nõ crediderunt in me: tn̾ si nõ dix̾it

Expanded text:
elio secundum Joannem valde grave ostendit esse peccatum, ubi ait de ipso Spiritu sancto, cum eum se missurum esse promitteret, Ille arguet mundum de peccato, et de justitia, et judicio; de peccato quidem, quia non crediderunt in me : tamen si non dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
hominum peccata ⁊ blasphenne quib blas¬
phemau̾int. Qui aut̾ blasphemau̾it in
sp̾m sc̃m : nõ habet remissionem in et̾nũ:
s reus erit et̾ni delicti. Apd̃ lucam ita.:
Omnis qui dicit u̾bum in filium hõis
remittetur ei. Ei autem qui in spm sc̃m blasphe¬
mau̾it : noͣ remittetur. Nũqͥd ꝓpt̾ nõnullam
u̾borum diu̾sitatem recedit᷑ ab eudem u̾itate
sententie : Nam neq alia causa. cur cũgłiste
casdem res nõ eodem mͦ dicant. nisi ut inde
discamus res u̾bis nõ rebus ũba prepon̾e. nicħ¬
q aliud in loquentes querere nisi uolu̾tatem
ꝓpter qͣm insinuandam u̾ba ꝓmũnt᷑. Qd i
ad rem int̾est utrũ dicat᷑ sp̾c blasphemia ñ
remittetur. an dicat᷑ qui blasphemau̾it in
sp̃m sc̃m nõ ci remittet᷑. nͥ foxte qͦd eadem res
destruit aliꝰ s eiponit: Sp̃c aut̃ blasphemi¬
a clause dictum ÷: qͥa nõ expͥssum ÷ cuiꝰ spi¬

Expanded text:
hominum peccata et blasphemiae, quibus blashominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverint: qui autem blasphemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti . Apud Lucam ita: Omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur ei: ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur . Numquid propter nonnullam verborum diversitatem receditur ab ejusdem veritate sententiae? Nam neque alia causa est cur Evangelistae eadem non eodem modo dicant, nisi ut inde discamus res verbis, non rebus verba praeponere, nihilque aliud in loquente quaerere, nisi voluntatem, propter quam insinuandam verba promuntur. Quid enim ad rem interest, utrum dicatur, Spiritus blasphemia non remittetur; an dicatur, Qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non ei remittetur? Nisi forte quod eadem res destruit alius, sed exponit. Spiritus autem blasphemia, clause dictum est; quia non expressum est, cujus spi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is sp̾c. s sp̾c sc̃i blasphemiã necesse ÷ intel¬
ligamus. Qd ⁊ si planiꝰ alibi nõ diceret. qui
tam uecoes esset ut aliud intelligeret s Scłm
hanc regulam locutionis ⁊ illł accipitur. nisi
qͥs renatuis fuerit ex aqͥ ⁊ sp̃u. Non enimait
lig̾e cogitur. Qͦ circa cum audis. sp̃c aut̃ blas¬
phemia non remutetur. sic̃ non om̃em sp̃m
ita nõ omnis sp̃c blasphemiam opoetet ac¬
cipias. Audire iam uelle uos uideo. qm̃ nõ
÷ omnis. que nam sit illa blasphemia sp̾c qͤ
non remittstur. ⁊ qͦd sit u̾bum qm̾ non ẽ
ñ remittetur neq in hoc scło: neq infut᷑o.
Iam ⁊ ego uellem dicere: qͦd intentissime
expectatis audire. S tolerate aliqͣntas ma¬
ioris diligentie moras : donec aduiuante
dño totum qͦd ocurrit expediam. Alii qͥppe
duo eũgłiste. marcꝰ ilucas. cum de hacre
loquerentur. nõ dixerunt blasphemiam
seu u̾bum: ut intellig̾emꝰ nõ om̃em blasphe¬
Am̃ dico uobis qm̃ omnia dimittent᷑ filiis

Expanded text:
s sancti blasphemiam necesse est intellegamus. quod etsi planius alibi non diceret, quis tam uecors esset, ut aliud intellegeret? secundum hanc regulam locutionis et illud accipitur: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. non enim aitlegere cogitur. quocirca cum audis: spiritus autem blasphemia non remittetur, sicut non omnem spiritum, ita non omnem blasphemiam oportet accipias. Audire iam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, quaenam sit illa blasphemia spiritus, quae non remittetur, et quod sit uerbum — quoniam n remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. iam et ego uellem dicere quod intentissime exspectatis audire; sed tolerate aliquantas maioris diligentiae moras, donec adiuuante domino totum quod occurrerit expediam. alii quippe duo euangelistae Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt blasphemiam seu uerbum, ut intellegeremus non omnem blaspheAmen dico vobis, quoniam omnia dimittuntur filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnem blasphemiã. uł om̃e u̾bũ intelliga¬
mꝰ: s necesse ÷ plane ut quõdam blasphemiã
pulsando. si qͥd recti intellectus acceꝑimꝰ. nõ
uiliter hagabeamꝰ. h oc ut manifestiꝰ uicdea¬
atis illd̾ atcendite. qͦd idem uͦpse ait. de uide¬
is. Si nõ uenissem . ⁊ locutꝰ eis suissem:
peccatum nõ haberent. Neq enim dic¬
tum ÷ ut sine ullo oĩo peccato uellent
intelligi fut᷑os fuisse uideos: si non uenis¬
set ⁊ locutꝰ cis fuisset. Plenos qͥppe inuenit
oncratosq peccatis: ꝓpter qͦd dicͣit. uenite
ad me om̃s qui laboretis ⁊ on̾atis estis. Un¬
de nͥ sarcinis peccatoeum. ⁊ transgressioni¬
b legis : Qm̃ lex sub intrauit: ut habun¬
daret delictum. Cum gͦ ipse etiam alibi di
cat. nõ ueni uocare uistos s peccatoees : qͦ¬
mͦ si nõ uenisset peccatum noͣ hab̾e̾nt. nisi
qͥa ista sentencia nec uniu̾salit̾ nec ꝑticła¬
riter. s in diffinite ꝓnu̾tiata nõ om̃e pec

Expanded text:
omnem blasphemiam uel omne uerbum intellegamus, sed necesse est plane, ut quandam blasphemiam tendo, pulsando si quid recti intellectus acceperimus, non uiliter habeamus. Hoc ut manifestius uideatis, illud attendite quod ait idem ipse de Iudaeis: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. neque enim ita dictum est, ut sine ullo omnino peccato uellet intellegi futuros fuisse Iudaeos, si non uenisset et locutus eis fuisset; plenos quippe inuenit oneratosque peccatis. propter quod dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, nisi sarcinis peccatorum ex transgressionibus legis? quoniam lex subintrauit, ut abundaret delictumcat, Non veni vocare justos, sed peccatores ; quomodo, si non venisset, peccatum non haberent, nisi quia sententia ista nec universaliter nec particulariter, sed indefinite pronunti
Abbreviated transcription (Latin):
p̾c in cruce: ap̾c apd̾ info̾s. subueniens quib da᷑
Ea aut̃ ipsa die: ap̃c in paradiso cũ latͦne ꝯftten¬
te Et ibi latͦ qͥd meruit. nisi qr illam uiam
tenuit uͥ ostendit salutare suum s A qua tͥ pes
ñ ereat: In eo enuim qͦd se accusauit dm̃ lauda¬
uItiꝰ ⁊ uitam suam beatam fecit Presũpsit qͥdc̃ ado¬
mino ÷ ⁊ ait illi: Qñe mento mei dum uen̾is in reg¬
num tuũ: Consid̾abat enim facinora sua: ⁊ pro
doe Cum uen̾is in regnũ tuũ Am̃¬

Expanded text:
 in cruce, Christus apud inferos subveniens quibusdam: ea autem ipsa die Christus in paradiso cum latrone confitente. Et ibi latro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. Praesumpsit quidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro do? Cum veneris in regnum tuum: Am
Abbreviated transcription (Latin):
qui dixerit ubum. Illud cium si chxisset: nicħ
nobis omuino reman̾et. unde disputare posse¬
ficationi eccłe ꝯtradicunt. uel paganorum. uł
iudeorum. aut quorũlibet hereticorum. nõ nul¬
lorum etiam in ipsa catholica imꝑitorũ: qͤm¬
quẽ eccła lucraretur. S absit ut hoc dñs
dic̾et. Absit inꝗͣ ut u̾itas dic̾et. om̃em blas

Expanded text:
Qui dixerit verbum. Illud enim si dixissset, nihil nobis omnino remaneret unde disputare posseficationi Ecclesiae contradicunt, vel Paganorum, vel Judaeorum, vel quorumlibet haereticorum, nonnullorum etiam in ipsa Catholica imperitorum, quemquam Ecclesia lucraretur. Sed absit ut hoc Dominus diceret: absit, inquam, ut Veritas diceret, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
dituri sunt. et ciecturi sunt demones nõ in de¬
monum pͥncipe. s in simplici sc̃itate qͥ c̾te uł
fuerunt. uł hoc sunt qd etiam uos estis. idẽ
peccatores ⁊ impũ. ⁊ idõ in domo diaboli. ⁊ ua-¬
sa diaboli. qͦmͦ ab illo posst̾ eruĩ. qͦs p̃ ualente ũ¬
qͥtate foctit̾ obtinebat. nͥ alligaretur iꝰticie mẽẽ

Expanded text:
dituri sunt, et ejecturi daemones, non in daedituri sunt, et ejecturi daemones, non in daemonum principe, sed in simplici sanctitate; qui certe vel fuerunt, vel hoc sunt quod etiam vos estis, id est, peccatores atque impii; et ideo in domo diaboli, et vasa diaboli: quomodo ab illo possent erui, quos praevalente iniquitate fortiter obtinebat, nisi alligaretur justitiae meae
Abbreviated transcription (Latin):
abono magistro didicisse ut in pͥncipe demonum
eic̾ent demones. Ideo inqͥt ipsi udices ur̃i erũt
Ipsi inqͥt ipsi. ignobilia ⁊ ꝯtẽptibilia huiꝰ mũdi:
in quib nõ artificiosa malignitas .s sancta sim¬
plicitas meẽ uirtutis apparet. Ipsi testes mei: er̃t
iudices ur̃i. Deinde subiũxit. Si autem ego in
sp̃u dei eicio demones. gͥ ꝑuenit in uos regnũ
dei. Qd ÷ hoc eꝰ Si ego inqͥt insp̃u dei eicio de
monia: nec alit̾ possunt ⁊ filii ur̃i eicere. qͥb
nõ malignam doctͥnam s fidem simplicẽ dedi.
ꝓculdubio ꝑuenit in uos regnum dei. qͦ subũ¬
titur regnum diaboli. cũ qͦ ⁊ uos subu̾timini
unt. ut ostenderet gram suam in cis ẽe nõ m̾itũ
illorum. aut qͦmodo pot̾ qͥsqͣm inquit intrare
in domũ fortis ⁊ uasa euis diriꝑe. nͥ prius alli¬
gau̾it fortem. et sic domũ cius oiripiet s filii in¬
qͥt ur̃i qui uel credid̾unt in me. uel adhuc cre¬

Expanded text:
a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquit, ipsi judices vestri erunt. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Deinde subjungit: Si autem ego in Spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Quid est hoc? Si ego, inquit, in Spiritu Dei daemones ejicio, nec aliter possunt et filii vestri ejicere, quibus non malignam doctrinam, sed fidem simplicem dedi; procul dubio pervenit in vos regnum Dei, quo subvertitur regnum diaboli, cum quo et vos subvertiminiunt? ut ostenderet gratiam in eis suam, non meritum illorum: Aut quomodo potest quisquam, inquit, intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, et sic domum ejus diripiet? Filii, inquit, vestri, qui vel crediderunt in me, vel adhuc cre
Abbreviated transcription (Latin):
Iħe aut̾ sciens cogitaiones eorum: dixit eis. Om̃e
tfegnum diuisum tra se desolabit᷑: ⁊ om̃is ciui¬
tas uel domꝰ duuisa ꝯrase: nõ stabit. Et si satanaᷤᷤ
satanã cicit adu̾sun se duisus est. Qmodo ergo
stabit regnum eiui: Hoc dicens ex ipsorum ꝯ¬
fessione uolebat upelligi: qͦd in eum nõ credc̃¬
do in regno chiabol eẽ clegissent. qͦd utiq ad¬
u̾sum se diuisum tare nõ posset. Eligant gͦ
pharisci: qͥd uolucent. Si sathanas sathanam
non potest eicere: nicħ ꝯtra chñm qͦd chioent inue¬
nire potuerunt. Si aucem potest: multomagis
sibi ꝓspitiant ⁊ recedant de regno euis. qͦd adu̾sũ
se diuisum: stare nõ potest. In quo aut̃ dñs xp̃s
ment: attendat qͦd seqͥtur. Et si ego inqͥd inbeelze¬
bub cicio demonia filii ur̃i in quo eiciunt s Ideo
ipsi iudices ur̃i crunt. Dixit hoc utiq de discipłis
suis. illiꝰ ppłi filiis: qui c̾ce discipłi dñi nr̃i sħu. xͥ
bene sibi ꝯscii fuerant. nicħ se malarum artiũ¬

Expanded text:
dixit eis: Omne regnum divisum contra se, desolabitur; et omnis civitas vel domus divisa contra se, non stabit. Et si satanas satanam ejicit, adversum se divisus est: quomodo ergo stabit regnum ejus? Hoc dicens, ex ipsorum confessione volebat intelligi quod in eum non credendo, in regno diaboli esse delegissent, quod utiqversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Cment, attendant quod sequitur: Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsisuis, illius populi filiis, qui certe discipuli Domini Jesu Christi bene sibi conscii fuerant, ni
Abbreviated transcription (Latin):
pans ait. Qͥs enim te disc̾int: Hoc est a massa
ꝑditionis ex adã. ex uasis ire qͥs te disc̾nit e Et ne
qͥsqͣm dic̾et iusticia mea. qͥd eͥnim habes inqͥt
qͦd nõ accepustis Nnde ⁊ idem de se ipso dicit.
Fuimus c̃num ⁊ nos aliqͥn nat᷑aliter fili ire. sic̃
⁊ cet̾i. Ergo ⁊ ipse uas erat in domo illius male
fortis cũ esset eccłe ꝑsecutor. blasphemꝰ. iniuriosꝰ.

Expanded text:
A massa perditionis ex Adam et a vasis irae quis te discernit? Et ne quisquam diceret, Justitia mea: Quid enim habes, inquit, quod non accepisti ? Unde et de se ipso dicit, Fuimus enim et nos aliquando naturaliter filii irae, sicut et caeteri . Ergo et ipse vas erat in domo illius male fo
Abbreviated transcription (Latin):
de recenti cũglica lectione ꝓposita.
cui soluende qͣntum ad nos attinet im¬
pares sumꝰ. s sufficientia nr̃a ex deo est: qͣntũ
euis aduitorium uel acriꝑe uel capere possumꝰ.
cius molem hum̾is nr̃is infirmis uideritis¬
positam. oretis pro laloribus nr̃is: acq in
auxilio qͦd nobis p̾betur inueniatis edificati¬
onem mentibus nr̃is Cum domino fuisset
oblatus demonium habens. cecus ⁊ mutus.
⁊ curasset eum ita us loqueret᷑ ⁊ uideret.⁊
stuꝑent om̃s turbe dcentes. nũqͥd hic ÷ filius
dauid: pharisei audentes dix̾unt. hic ñ eicit

Expanded text:
de recenti evangelica lectione proposita, cui solvendae, quantum ad nos attinet, impares sumus: sed sufficientia nostra ex Deo est, quantum ejus adjutorium vel accipere vel capere possumus.ejus molem humeris nostris impositam videritis, oretis pro laboribus nostris, atque in auxilio quod nobis praebetur, inveniatis aedificationem mentibus vestris. Cum Domino fuisset oblatus daemonium habens, caecus et mutus, et curasset eum ita ut loqueretur et videret, et stuperent omnes turbae, dicentes, Numquid hic est filius David? Pharisaei audientes
Abbreviated transcription (Latin):
illi sp̃u sco maledyerunt: aut nõ eum
ẽe dicentes. aut ẽẽ quidem s deum non
ẽẽ. s esse creaturam aut ad demones eici¬
dos nicħ ualere: nõ sta indigna. nõ ali¬
qͥd simile de sp̃u sc̃o locuti st̃ e saducei aut̃¬

Expanded text:
illi Spiritui sancto maledixerunt, aut non eum esse dicentes, aut esse quidem, sed Deum non esse, sed esse creaturam; aut ad daemones ejiciendos nihil valere: non ista indigna, non aliquid simile de Spiritu sancto locuti sunt. Sadducaei
Abbreviated transcription (Latin):
s sic non uenit. Non enim eum uirgo libi¬
dine: s ficte ꝯcepit. uenit in u̾ginem: qui
erat ante uirginem. Quã creauit elegit: qͣm
eligeret creauit. Attulit uirgini feꝯditatẽ:
nõ abstulit integritatem. Qͥgͦ sine pruritu
foliorum ficiuenit ad te: cũ esses sub arbore
fici uidit te. Para te uidere sublimit̾: a qͦui
sus es micd̾iter. S qͥa magnum fastigium
est: cde fundamento cogita. Quo inqͥs funda-¬
mento e Disce ab illo: qm mitts c̃̾: ⁊ humi¬
lis coede. Hoc inte fode fundam̃tum humi¬
litatis: ⁊ ꝑ uenies ad fastigium caritatis. Cõ¬

Expanded text:
sed sic non venit. Non enim eum virgo libised sic non venit. Non enim eum virgo libidine, sed fide concepit. Venit in virginem, qui erat ante virginem. Quam creavit elegit, quam eligeret creavit. Attulit virgini fecunditatem, non abstulit integritatem. Qui ergo sine pruritu foliorum ficus venit ad te, cum esses sub arbore fici, vidit te. Para te videre sublimiter, a quo visus es misericorditer. Sed quia magnum fastigium est, de fundamento cogita. Quo, inquis, fundamento? Disce ab illo, quoniam mitis est, et humilis corde. Hoc in te fodi fundamentum humilitatis, et pervenies ad fastigium charitatis. Con
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo nõ est ÷ noli laborare. fuge ad p̾sentem:
nesentias uenientem. Presume te uisurũbe¬
ne uiuendo: aqͦ uideris ⁊ uiuendo. Male ir
uiuendo iuderi potes: iudere nõ potes. Bene
aut̃ iuuendo: ⁊ uideris: ⁊uides. Qndo enim
misericordit̾ uidit ut uocaret indignum e
Nathanahel ait cdño: quẽ nondum sciebat. In¬
d me nosti. Ait ei dñs. Cum esses sub arbore fici:
udite. uidet te xp̾c in umbra tua : non te ui¬
debit in luce suas Quid est enim cum esses sub
arbore fici uicdi te e Qͥd sibi uult hoc e Qͥo sig¬
nisicat e Recordare originale peccatum ade:
in qͦ om̃s morim᷑. Qtido pͥmo peccauit : de fo¬
liis ficulneis succintoria sibi fecit. significans
in ipsis foliis pruritum libidinis quo peccã¬
do ꝑuenit. Inde nacun᷑ : sic nascimͦ. In car¬
ne pectati nascim᷑: qͣm sola sanat similitu¬
do carnis peccati. Ideo misit d̾s silium suum
insimilitudinem carnis peccati. Inde uen̾:

Expanded text:
ab illo non est; noli laborare: fuge ad praesentem, ab illo non est; noli laborare: fuge ad praesentem, ne sentias venientem. Praesume te visurum bene vivendo, a quo videris et male vivendo. Male enim vivendo videri potes, videre non potes: bene autem vivendo et videris, et vides. Quanto enim misericorditer vidit ut vocaret indignum? Nathanael ait Domino, quem nondum sciebat: Unde me nosti? Ait ei Dominus: Cum esses sub arbore fici, vidi te . Videt te Christus in umbra tua: non te videbit in luce sua? Quid est enim, Cum esse sub arbore fici, vidi te? Quid sibi hoc vult? quid significat? Recordare originale peccatum Adae, in quo omnes morimur. Quando primo peccavit, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecit , significans in illis foliis pruritum libidinis, quo peccando pervenit. Inde nascimur, sic nascimur, in carne peccati nascimur, quam sola sanat similitudo carnis peccati. Ideo misit Deus filium suum in similitudinem carnis peccati . Inde venit,