comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Si ueram peniten¬
tiam d̾o obtuleris uerũ
sequeris. Dicit hermoge¬
uero deo penitetitiam oł¬
fero ut omnes codices me¬
os in quib erat illicita
p̾sumptio abiecerim et
omnib simul renuncia¬

Expanded text:
«Si ueram Deo penitentiam obtuleris, ueram sequeris». Dicit ei maDeo ueram penitentiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renuncia
Abbreviated transcription (Latin):
pontificum capito¬
lii cuturrit ad cesarem
adu̾sus beatum apolli¬
narem. Qui mox eclixit
ut quis quis temerario
ore cliis iniuriam infer¬
ret aut satisfaciat aut
urbe priuetur. Q uissio
mox ꝑeurrit ad demon¬
stenem patricium qui
apollinarem iussit sibi
uem auditum trali¬
dit in custoclia cui¬
dam centurioni occulte
xp̃iano cegitans quib
cruciatib eum perderet
Qui metlia nocte laxa¬
uit eum ut fugeret. Cũq
fugisset a paganis ceg¬
nitum est et sequentes eũ
non longe a porta appre¬
henderunt et tamdiu fu¬
estimaretur mortuus.
xinde collectus le uiͣ¬
est a discipulis et
perductus in uico ubilep¬
si morabantur et septẽ
dies suꝑiuxit admonẽs
sempet eccłiam ne a fide
xp̃i discederet. Et martyr
gloriosissimus apollina¬
ris in laudem xp̃i defun¬
ctus sepultus est foras
murum et clausim ĩ ar¬
cha saxea sub terra corpͭ
eius missum est. Ant¬

Expanded text:
pontificum capitolii cucurrit ad Caesarem adversus beatum Apollinarem. Qui mox edixit, ut si diis quis temerario ore injuriam inferret, aut satisfaciat, aut urbe privetur. Quae jussio mox percurrit ad Demosthenem patricium. Qui, Apollinarem sibi quem auditum tradidit in custodia cuidam centurioni occulte Christiano cogitans quibus cruciatibus eum perderet. Qui media nocte laxavit eum, ut fugeret. Cumque fuisset paganis cognitum, sequentes eum, non longe a porta apprehenderunt; et tandiu aestimaretur mortuus. Exinde collectus est a discipulis, et perductus est in vicum, ubi leprosi morabantur, et septem dies supervixit, admonens semper Ecclesiam, ne a fide Christi descenderet. Ita martyr gloriosissimus Apollinaris in laude Christi defunctus, sepultus est foris murum, et clausum in arca saxea sub terra corpus ejus missum est.
Abbreviated transcription (Latin):
gister uolumꝰ ut quodcũ¬
q petierimus facias no¬
hec matrem filiorũ
⁊ ebedei dominum postu¬
lasse pro illis Set martꝰ
ipsorum desiderium atq
consilium uolens aꝑire
legentib tacet de interue¬
mente matre et ip̃os pociꝰ
clicit postulare ꝙ ipsorũ
rogatu ꝑ matrem noue¬
rat ẽẽ postulatum. Deni¬
q dominus scđ̃m utrũꝙ
euuangelistam si matri
set ipsis rendit. Nescitis¬
otestis bibere ca u¬
licem quem ego bi¬
bo aut baptismũ quo e¬
go baptizor baptizari
At illi clixerunt ei. Pos¬
sumus. Nesciunt quid
petant qui sedem głie
adomino quã nundũ
merebantur inquirũt.
Iam enun delectabat eos
culmen honoris: s priꝰ
xp̃o. Nomine enĩ calicis
siue baptismi passionem
designat martyrii quo ⁊
ip̃m et illos clicebat cõ¬
summari. Ilx autem ait
eis. Caliceni quem quidẽ
ego bibo bibetis et baptis¬
mo quo ego baptizor bap¬

Expanded text:
er, volumus ut quodcunque petierimus, facias noec matrem filiorum Zebedaei Dominum postulasse pro illis; sed Marcus ipsorum desiderium atque consilium volens aperire legentibus, tacet de interveniente matre, et ipsos potius dicit postulare, quod ipsorum rogatu per matrem noverat esse postulatum. Denique Dominus secundum utrumque evangelistam, non matri, sed ipsis respondit: Nescitisotestis bibere calicem quem ego bibo? aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? At itti dixerunt ei: Possumus. Nesciunt quid petant, qui sedem gloriae a Domino quam nondum merebantur inquirunt. Jam enim delectabat eos culmen honoris, sed priuChristo. Nomine enim calicis sive baptismi, passionem designat martyrii, qua et ipsum, et illos decebat consumus. Jesus autem ait eis: Calicem quidem, quem ego bibo, bibetis: et baptismo, quo ego baptizor, bap
Abbreviated transcription (Latin):
echoc solum ei suffecit
ad sue dampnatiõis
interitum: uerumetiam
syriam et palestinam cũ
subiugasset et egyptum
regna ꝙ q̃ extra ⁊ infra li¬
nĩtaneum glomerabant᷑
per circulum et suo crude¬
lissimo subiugasset dña¬
eccl̃ias xp̃i subuertit. to¬
tamq finitimã regionẽ
uastauit incẽdit atꝙ p̃dauite

Expanded text:
ec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominaecclesias Christi subvertit, totamque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit.
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi domine d̾s
nr̃ cum sc̃orum tuorũ
ilł. t patrocinio supplican¬
tos ut quorum celebramus
triumphũ possimus retine
constantiam. Per. In siat̾¬

Expanded text:
xaudi, Domine Deus noster, cum sanctorum tuorum tibi patrocinio supplicantes; ut quorum celebramus triumphos, possimus retinere constantiam. Per, et
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens rufus et
pulcher aspectu. Et clixit
phylisteus ad dauid. Nũ¬
quid ego canis sum cũ tu
uenis ad me cum baculo:
ueni ad me et dabo carnosz
tuas uolatilib celi et
bestiis terre. Lco. ii
ixit autem dauid ad
phylisteum. Tuue¬
uis ad me cum glaclio ⁊
put tuum ate. Et dabo
cadauera castrorum phi¬
listum hodie uolatilib
celi et bestiis terre ut sci
dominus deus in isrł.

Expanded text:
adolescens, rufus, et pulcher aspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numquid ego canis sum, quod tu venis ad me cum baculo ad David: Veni ad me, et dabo carnes tuas volatilibus coeli et bestiis terrae h. agri. ixit autem David ad Philisthaeum: Tu venis atuum a te, et dabo cadavera castrorum Philisthiim hodie volatilibus coeli et bestiis terrae, ut sciaDominus « Deus in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
A qua quia mali cũ bonis
reꝓbri cum electis admixti
sunt recte similiter uirgi¬
nib prudentib ⁊ fatius
esse perhi¬

Expanded text:
 qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt: recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhi
Abbreviated transcription (Latin):
peculiariter in eccłia
recitandus iudetur ille li¬
ber qui de ortu eius atis
uita scriptus inueniebat᷑
si nõ inclicassent eum pa¬
tres inter apocrifa nume¬
randũ. Ac quoniã magni
ac sapientib uiris ita ui¬
sum est. nos alia quedã
set nõ aliena legentes ec¬
clesiasticum morẽ debitiᷤ¬
officiis

Expanded text:
peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitofficiis
Abbreviated transcription (Latin):
per quam promeruit ma¬
ri a di ci et esse. e uis
dilecta exquo pascuntur
me there. sancti. u̾ An¬
ge lico pollet decore hec
et hic per xpͥristini. Ex̾ ꝙͦ.

Expanded text:
per quam promeruit Maria dici, et esse ejus dilecta. Et quo pascuntur aethere sancti. V\. Angelico pollet decore haec et hi per Christum. Et. R\.
Abbreviated transcription (Latin):
Re Recordare domi ne
testamenti tu i et dic an¬
gelo. percutien ti cesset¬
iam manus tu a ut nõ
desoletur terra et ne perdaez¬
omnem animam ui¬
uam. u. Quiescat domine¬
ira tua apopulo mo ⁊ a ciui

Expanded text:
 Recordare, Domine, Testamenti tui, et dic angelo percutienti: Cessetjam manus tua, ut non desoletur terra, et ne perdaomnem animam vivam. Vers. Quiescat, Domineira tua a populo tuo, et a civi
Abbreviated transcription (Latin):
ta tur furor tuus domi¬
ne a populo tuo et a ciuia¬
te sancta tu a. Exͥaudi.
preuaricati sunt pa¬
ctum meum usq ad hãc
diem et filii dura facie
et indomabili corde sunt
ad quos ego te mitto. Et
clices ad eos. Hec clicit do¬
minus deus. Si forte uł
ipsi aucliant uel si forte
quiescant quia domus
exasperans est et scient
quia ꝓpheta fuerit ĩ me¬
dio eoꝵ.¬
R. Qui celorum con¬
tines thro nos et abyssoz
intueris domine rex re¬
gum montes ponde ras t̾¬
ram palmo concludis exau¬
bus no stris. ̾. Qui re¬

Expanded text:
tatur furor tuus, Domine, a populo tuo et a civitate sancta tua. Exaudi. praevaricati sunt pactum meum usque ad diem hanc et filii dura facie et indomabili corde sunt ad quos ego mitto te et dices ad eos haec dicit Domiipsi audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. Et scient quia propheta fuerit in medio eo. Qui coelorum contines thronos, et abyssos intueris, Domine Rex regum; montes ponderas, terram palmo concludis. Exaubus nostris. Anti
Abbreviated transcription (Latin):
u gͦ fili hominis ne
timeas eos neq ser¬
mones eorum metuas
Qm̃ increluli et subũ¬
sores sunt tecum. et cũ
scorpionib habitas. fili¬

Expanded text:
ergo fili hominis ne timeas eos neque sermones eorum metuas quoniam increduli et subversores sunt tecum et cum scorpionibus habitas
Abbreviated transcription (French):
ne sẽniinator casci con¬
sili i suscipe seminũ frustꝰ¬
quos in cetilia semi nasti ce¬
cilia famula tu a quasi
apis tibi argumento sa de¬
seruit. U̾ Uam sponsum
quem quasi loonem fer ocẽ

Expanded text:
tor casti consilii, suscipe seminum fructuquos in Caeciliam seminasti. Caecilia famula tua, quasi ovis apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasi leonem acce
Abbreviated transcription (Latin):
actor est fidei debita religi¬
one ueneramur. Apli nã¬
ꝙ lanno sermone dicũt᷑
ui gͦ honorant
missos manifestũ
est eos honorare mitten¬
tem qm̃ clignitas que
defertur miistris. illi
sine dubio cuius mini¬
stri sunt exhibetur ut
aic ip̃e saluator discipu¬
lis suis. Qui uos audit
me audit et qui uos rici¬
pit me recipit.L Ego ꝓte.¬
os uero eccłiarũ ⁊ cni¬
omniũ reuerentissi¬
mos pr̃es petrum lico ⁊
paulum pussimis stu¬
diis honoremus. quib
xp̃i prestante gr̃a. factꝰ
est hoclie de mor̃te natalis

Expanded text:
hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur go honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit . VeNos vero Ecclesiarum omnium reverentissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis,
Abbreviated transcription (Latin):
te cede fedauit. Isti sunt
qui te ad hanc gł̾am ꝑ¬
uexerunt ut gẽns sc̃a po¬
pulus electus.cuitas sa¬
cerdotalis et regia per sa¬
cram beati petri sedem ca¬
put orbis effecta latius
presides regione diuina
qͣmͣ dominatione t̾rena.
tre apłe uenire ñ metius
⁊ consorte głe tue paulo
apło aliarum adhuc ec¬
clesiarum orclinationib
eccupato siluam istam
frequentium bestiarum
et trubulentissime ꝓfũ¬
ditatis occeanum constã¬
tior qm cum suꝑ mare
gradereris ingrederis nec
mundi dñam times romã
qui in cayphe domo expa¬
uans sacerdotis ancillã.
Nunquid aut uilicio pi¬
lati aut seuicia uideorũ
minor erat uel in claudio
potestas uel in nerone cru¬
delitas
icebat gͦ maliciam
formidinis iuis amo¬
ris. nec estimabas terrori¬
consulis quos susceperas
cliligendos. Hunc autem
intrepide caritatis affe¬
ctum: iam tunc profecto
conceperas q̃n ꝓfessio tu¬
i amoris ĩ clñm trine in¬
terrogationis est solidata.
misterio nec aliud ab hac

Expanded text:
te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. tre apostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabas s quos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit solam ministrare
iube̾ illi ut me adiuuet. p̃¬
dens dixit statim illi domiy
ũnum extat certe neccesse.
heo optimam sibi partem
elegit que non auferetur.
p. Cantate d̾ .ii. u̾ Di¬
que erat ihosolimis: et¬
omnes dispersi sunt per
regiones uidee et samarie

Expanded text:
reliquit me solam ministrare; jube illi, ut me adjuvet. dens dixit statim illi Dominus: Unum exstat certe necessarium. Haec optimam sibi partem elegit, quae non auferetur.dique erat Hierosolimis: eomnes dispersi sunt per regiones Judee et Samarie:
Abbreviated transcription (Latin):
que piarum undis lacrima¬
rũm tebsisti tuorum
maculas crimi num asst¬
due te exorare deposcimus
pro nosteis ex cessibus.
glomerata iamq eterna ĩ¬
mortalitate incluta. Assidꝰ.¬

Expanded text:
quae piarum undis lacrymarum tersisti tuorum maculas criminum. Assidue te exorare deposcimus pro nostris excessibus. V\. glomerata, jamque aeterna immortalitate induta. Assid
Abbreviated transcription (Latin):
Beata es uirgo ma¬
ria dei gem trix que cre¬
didi sti domi num.
perfecta sunt in te que dic¬
ta sunt ti bi ecce exaltata
es sũper choros ange¬
lor um intercede pro
bisͣ ad dominum de¬
maria gratia plena do¬
minus te cum. Intercede.

Expanded text:
Beata es, virgo Maria Dei genitrix, quae credidisti Dominum. Perfecta sunt in te quae dicta sunt tibi. Ecce exaltata es super choros angelorum, intercede pro nobis ad Dominum DeMaria, gratia plena, Dominus tecum. Inter cede.
Abbreviated transcription (Latin):
aut unum oclit et alte¬
rum diliget ut fĩ debec
odic scilicet clyabolum.¬
et diliget deum. Aut uni
adherebit et alterum cõ¬

Expanded text:
aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet, odiet scilicet diabolum, diliget Deum; aut uni adhaerebit, et alterum co
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Non potestis deo ser¬
iure et mammone. Au¬
dicit hoc auarus audi¬
at qii censecur hoc uoca¬
bulo xp̃ianꝰ non posse
simul mãmone. idest
t tamen nõ l¬
dixit qui habet cli¬
uicias set qui seruit cli¬
uiciis. Qui enun cliui¬
ciacum seruus est li¬
uicias custodit ut seruꝰ

Expanded text:
testis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonae, hoc est Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed qui servit divitiis. Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut ser
Abbreviated transcription (Latin):
fructib eorum cognosce¬
tis eos de manifestis dem̃
est. que non possunt bo¬
no animo fieri. sicut sũt
stupra. blasphemie. uel
furta. uel ebrietates. et
si qua sunt alia de qui¬
b nobis iudicare per

Expanded text:
oscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare per
Abbreviated transcription (Latin):
etiam iumenta saluat
temporalia bona largi¬
endo uel celestia dona si¬
gulari gratia qua elcõs
solum głificat inspirã¬
do. S siue hoc siue illud
siue utrũq intłligas:
magna tͥ bonitate fit. qͣ
nobis imitanda p̾cipit᷑¬
si filii dei esse uolumus.¬

Expanded text:
etiam jumenta salvat, temporalia bona largiendo vel coelestia bona singulari gratia, qua electos solum glorificat inspirando. Sed sive hoc sive illud sive utrumque intelligas, magna Dei bonitate fit, quae nobis imitanda praecipitusi filii Dei esse volumus
Abbreviated transcription (Latin):
bsagrabat in beatis marty¬
ri b gloriosus ardor quia
trucidati ferro collis submlissis
ã maxĩmiano perempti sunt
quos multitudo angelorum̃
cum gaudio susceperunt. pe¬

Expanded text:
agrabat in beatissimis martyribus gloriosus odor, quia trucidati ferro, collis submissis, a Maximiano perempti sunt, quos multitudo angelorum cum gaudio suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
acietis ꝙ similitudi¬
et similituline muriũ
quia demoliti sunt ter¬
ram et dabitis deo israhel
gl̾am si forte releuet ma¬
num suam auobis et
corsuum: Nonne postꝙͣ
percussus ẽ tunc dimisit
eos et abierunt. łco uͣ
unc gͦ arripite et fa
stro et recludite uitulos
olletisq archam clñi¬

Expanded text:
acietisque similitudiet similitudines murium qui demoliti sunt terram et dabitis Deo Israhel gloriam si forte relevet manum suam a vobis et cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit eos et abierunt nunc ergNunc ergo arripite et facstro et recludite vitulos olletisque arcam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
euerint consilio meo et
detraxerint uiiu̾se corre¬
ctioni mee
omedent igitur fructꝰ
uue sue sius consiliis
saturabuntur. auersio
ꝑuulorum intͥficiet eos
et prosꝑitas stultoꝵ per¬
det illos. Lectie¬
ui autem auclierit¬
me absq terrore re¬
quiescet et habundantia.
ꝑfruetur malorum timo¬
re sublato. ⁊co iir¬
ili misi suscepis ser¬
mones meos et man¬
data mea absconderis pe

Expanded text:
everint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos: et prosperitas stultorum perdet illos. Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Cap. IIili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ligno hunc deus suscitauit
ac principem et saluatorem
exaltaiit ad dandam peni¬
tentiam in remissionem pec

Expanded text:
 hunc Deus suscitavit, ac « principem et Salvatorem exaltavit, ad dandam poenitentiam in remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit. Hortor uosut a¬
deorum nr̃orum iniuriis
tempantes ad inmoland̾
eis deuotistudeatis insist̾e̾.
ut expedicio mea grauit᷑
eruasius dixit. uicto¬
riai de celo debes a¬
deo ommpotenti reqͥrere
nõ a simulacris mutis ⁊
uanis que oculos hñt si¬
ne lumrie.aures sine au¬
ditunares sirie odoratu.
os sine sermone.manus
sine tactu. pedes sine gces
flatu ẽẽ noscuntur. scani.¬
comes astasis iuis¬
sit eum plumbatis tam
sibi astare ꝓthasium cui

Expanded text:
us dixit: Hortor vos ut deorum nostrorum injurias temperantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut expeditio mea gnaviter ervasius dixit: Victoriam de coelo debes ab omnipotente Deo requirere, non de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressflatu esse noscuntur. Icomes Astasius jussit eum tamdiu plumbatis tundsibi astare Protasium, cui
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cum beatissimꝰ
consosationibus
ad quiescerent et uerba car¬
nificum animo ꝑseueran¬
ti transirent capitalerri¬
uissi sunt subire sentenci¬
an ea indelicet ratione
ut si codẽ montequo decol¬
lati sunt sacrificiis ydolo¬

Expanded text:
ui cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis co
Abbreviated transcription (Latin):
darissimi s et facultatibꝰ
tranquillinus nomine et
mater marcia uocabatur
que illos sequebat᷑ cum
uxorib eoruir et filiis. In¬
mio enim in suis nepotib
ducebant affectu.

Expanded text:
clarissimi viri, sed et facultatibus Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
respondisse ihesum
ad hoc respicit ꝙ premis¬
sum est. Et ip̃i obserua¬
bant eum. Dominꝰ enĩ
qui contra se dici quicͥ
clixerunt uident. Nlai si
licet sabbato curare qua¬
re saluatorem an curat
obseruant: Si nõ licet

Expanded text:
respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enimqui contra se dictum quidquid dixerint, vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet,
Abbreviated transcription (Latin):
ta una super terram ui.
rta ea habens quatuor
facies. Aspectus quoq¬
rotarum et opus erat
quasi uisio maris ⁊ una
similitudo ipsarum qͦ¬
tuor. Et aspectus earum
et opera quasi si sit rota
in mediosc

Expanded text:
ta una super terram juxta At. habentia quatuor facies. Et aspectus rotarum, et opus earum, quasi visio maris: Et una similitudo ipsarum quatuor: et aspectus earum et opera, quasi sit rota in medio
Abbreviated transcription (Latin):
er quatuor partes
eorum euntes ibant
et non reu̾tebantur cũ
ambularent. S tatura qͦ
erat rotis et altitudo et
horribilis aspectus et to¬
tum corpus plenũ oculis
in circuitu ipsarũ qͣtuor
Cumq ambularent aĩa¬
lia ambulabant parit̾
⁊ rote iuxta

Expanded text:
Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus: et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta
Abbreviated transcription (French):
A facie furoris tui deus con¬
turbata est omnis terra¬
set tu domine miserepe.
et ne faci as consũ¬
mati onem. ̾. Qui re¬

Expanded text:
A facie furoris tui, Deus, conturbata est omnis terrased tu, Domine, miserere. Et ne facias consumationem. Vers. Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
Dominus possedit me ini¬
cio iuarum suarum ante¬
quam quicquam faceret a
principio necdum erant
abyssi ⁊ ego parturiebar
quando preparabat celos
ader̾am cum eõ disponens

Expanded text:
Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio: necdum erant abyssi, et ego parturiebar; quando praeparabat coelos, aderam, cum eo componens
Abbreviated transcription (Latin):
oposcit namq ut
descenderet et sana¬
ret filium eius. Corꝑa¬
lem gͦ presentiam dnĩ
querebat qui ꝑ sp̃m nũ¬
qua deerat. m inus itac
in illo credidit quem nõ
putauit posse salutẽ da¬
re nisi presens esset ⁊ corꝑe
Si enim ꝑfecte creclicliss
ꝓculclubio sciret quia ñ
eẽt locus ubinon ess d̾s.

Expanded text:
 ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
palmã cum fructu ueni¬
plenus clixit ad ualeria¬
omnes facultates eius.
et interfice eum crudeli ex¬
ualerianus prefectꝰ exqui¬
sita omni facultate eius
inuenit in domo ypoliti
onniem familiam xp̃ĩanã

Expanded text:
palmam cum fructu veniplenus Decius dixit Valeriaomnes facultates ejus, et interfice eum crudeli exValerianus itaque, exquisita omni facultate ejus, invenit in domo Hippolyti omnem familiam Christianam,
Abbreviated transcription (Latin):
eunm uestiri ueste militari
qua aute gentilis utebat᷑
amicus et in conspectu nr̃o
utere milicia pristina. qũa
semꝑ habiuisti. Tunc beatꝰ¬
Milicia mea hes est xp̃i

Expanded text:
eum Decius vestiri militare veste, qua gentilis utebatur, amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti. » Cum beaMilitia mea hec est, chri
Abbreviated transcription (French):
raterna nos domine
mixm tuorum corona
letificet que ⁊fidei nr̃e prebe¬
at incitamenta uirtutum.
et multiplici nos suffragio
consoletur

Expanded text:
Fraterna nos, Domine, martyrum tuorum corona laetificet, quae et fidei nostrae praebeat incitamenta virtutum, et multiplici nos suffragio consoletur
Abbreviated transcription (Latin):
tua quia nõ egimus se¬
cundũ precepta tua et ñ
ambulauimꝰ sinceriter
coram te. Et nunc dñe se¬
cundũ uoluntatẽ tuam
fac mecum et precipe in
pace recipi sp̃m lncum.
Expeclit enim mn mori
magis qͣm uiuere. Salbo¬

Expanded text:
tua quia non egimus secundum praecepta tua et non ambulavimus sinceriter coram te et nunc Domine secundum voluntatem tuam fac mecum et praecipe in pace recipi spiritum meum expedit enim mihi mori magis quam vivere ea
Abbreviated transcription (Latin):
paratur diuiti auaro.
qui qnͣto copiosior est
diuiciis quib non bene
utitur tanto ardencius
alia concupiscit.

Expanded text:
paratur et diviti avaro, qui quanto copiosior est divitiis quibus non bene utitur, tanto ardentius alia concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
espons. O beatum uirum¬
in cuius transitu sanctoꝵum
canit nume rus angeloꝵ
exultat chorus omniumq ce¬
le sti um uirtutum oceur clt
psallentium ex cerci
assumplit cum ange lis.
dies in februm teneretur.
non tamen a dei opere cessa¬
bat. peruox in orationib ⁊
uigiliis fatiscentes artus
spũi seruire cogebat. nobi¬
li illo stratu suo in ciuere
et cilicio recubans. Et cũ
a discipulis rogaretur ut
saltem uilia s sineret stra¬
menta supponi. non decet
si in crrĩe

Expanded text:
esp. O beatum virumin cujus transitu sanctorum canit numerus, angelorum exsultat chorus, omniumque coelestium virtutum occurrit psallentium exercitusassumpsit cum angelis.dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, si in cinere
Abbreviated transcription (Latin):
Da michi do mi ne R
sedium tuarum assistricẽ¬
sapi enti am et noli
me reprobare a pueris
tu is quoniara seruus
tuus sum e go et filius
an cille tu e.UMute¬
illam a sede magnitudinis
tue ut mecum sit et me cũ¬
tem et omnem pulcritudi¬
nem dilexi sapienti¬
am et propo su i pro lu
habere illam uener̾t
michi omnia bo na pa¬
riter cum il la. U̾ Dixi

Expanded text:
Da mihi, Domine, sedium tuarum assistricesapientiam; et noli me reprobare a pueris tuis, quoniam servus tuus sum ego, et filius ancillae tuae.illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit et mecutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam et proposui pro duce habere eam: venerunt mihi omnia bona pariter cum illa; nam in
Abbreviated transcription (French):
foratur dolori bus et qui
me come lunt non dormi¬
unt a multitucline eo¬
rum consumitur uestimẽ¬
sum luto et assimilatus
silm fauille et cine ri.
U O custos hominum
quare posiusti me contrari¬
um ti bi et factus sum mi

Expanded text:
foratur doloribus, et qui me comedumt non dormiunt. A multitudine eorum consumitur vestimensum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. ers. O custos hominum! quare posuisti me contrarium tibi, et fac
Abbreviated transcription (Latin):
consummato aũ omni o¬
pere suo fixit se in or̃one
et permansit in dei opere
annis trib et mensib
sex et sic in dño emisit spi¬
ritum transiuitq ad gau¬
dia angelorum.R. Scẽ¬

Expanded text:
Consummato autem omni opere suo, fixit se in oratione, atque permansit in Dei opere annis tribus et mensibus sex, et sic in Domino emisit spiritum, transivitque ad gaudia angelorum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
terum atq iterum l. uꝰ¬
ꝓstratus ante pedos omniũ
rogabat ut a pastorali sede
absoluerent eum. Illi aũt
gis petebant ut eos nõ dese¬
doenum sic allocutus est.
Sep̾cor te sc̃e pater ut ora¬
tionem ad dominũ pro me
facias. ut michi locum ad
habitãdũ tius precib de¬
monstret. Confido enim
ꝙ te deus exaudiet et quod
rogaueris impetrabis.¬
beatus audoenus:
rendit ei. Noli noli frater
ista referre. Quis ego sũ
ut hec agam. Non meis
mitis s tua fide hoc imple¬
bitiur. Si fidem habueris
quicquid rogau̾is conseq̃¬

Expanded text:
terum atque iterum postratus ante pedes omnium, rogabat ut a pastorali sede absolverent eum; illi autem gis petebant ut eos non desedoenum, sic eum allocutus est: « Deprecor te, sancte Pater, ut orationem ad Dominum pro me facias, mihique locum ad habitandum tuis precibus demonstres: confido enim  exaudiet, et quod rogaveris impetrabis.beatus Audoenus respondit ei: « Noli, noli, frater ista referre; quis ego sum ut haec agam? non meis meritis, sed tua fide hoc adimplebitur. Si fidem habueris, quidquid petieris, consequ
Abbreviated transcription (Latin):
ercia uero hora diei
post lecdionis dispu¬
tationem in capitulo ãn
pedes omnium ꝓstratus
rogabat ut a pastorali cu¬
ra illum absoluerent et
meliorem quẽcumq uel
lent prem supet se elig̾ent
deum. et super patrem ge¬
remarum clamantiũ ⁊
dicentiũ. Cur nos pater
deseris aut cui noz desola¬

Expanded text:
ertia vero hora diei post lectionis disputationem, in capitulo ante pedes omnium prostratus rogabat ut a pastorali cura illum absolverent, et meliorem quemcunque Patrem super se eligerent. ntium Dominum, et super Patrem Geremarum lamentantium et dicentium: Cur nos, Pater, deseris? aut cui nos desola
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit utrisq angelus
dm̃ clicens eis. Exaudiuit
ad locum qui flauiacꝰ nũeu¬
patur et ibi inuenietis de¬
siderium ur̃m.

Expanded text:
um utrisque angelus Domini, dicens eis; Exaudivit ad locum qui Flaviacus nuncupatur, et ibi invenietis desiderium vestrum.
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo in primo
galli cantu ad dei laudes
surgere et usq ad crepus¬
culum lucis in dei lauli¬
b noctem periugilẽ cluce.
Completo aũt officio suo
reu̾tens in dormitorium
instratu suo se collocare
E

Expanded text:
consuetudo in primo galli cantu ad laudem Dei surgere, et usque ad crepusculum lucis in Dei laudibus noctem pervigilem ducere; completo autem officio suo revertens in dormitorium in strato suo collocare se
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiosi atq ꝓterui
consilium inter se acceꝑũt
ut cultellum sub lecti ster¬
niis imponerent: ut sc̃s
uir rediens ab eccłia suꝑ
cultellum se cum impetu
corporis uiuceret ⁊ sic seinz¬
ip̃m interficeret. Ꝙ ⁊ fece¬
runt. manubriũi cultellũ
solo adheserunt: acumen¬
uero fetri nudum ĩ aeris
spacium erexerunt. O
infandum nefas in om̃i
tempore cunctis horrendũ¬

Expanded text:
invidiosi atque protervi, consilium inter se acceperunt, ut cultellum sub lectisternio ponerent, ut sanctus vir rediens ab ecclesia super cultellum se cum impetu corporis injiceret, et sic semetipsum interficeret; quod et fecerunt. Manubrium cultelli solo fixerunt; acumen ferri nudum in aeris spatium erexerunt. O infandum nefas, in omni tempore cunctis horrendu
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sc̃o exhortãte fecit hoc ꝙꝑ
solitus non erat facere.
Non enim consuetudinẽ
habebat lectum tangere s
cum toto corpore in mecliu
lecti inibat. Tetigit ma-¬
nu lectum et circũ ducens
manum inuenit qd̃ erat
absconditum. R. Iste ho¬

Expanded text:
sancto eum hortante, fecit hoc quod solitus non erat facere: non enim in consuetudinem habebat lectum tangere, sed cum toto corpore se in medium lecti injiciebat. Tetigit manu lectum, et circumducens manum, invenit quod erat absconditum. St
Abbreviated transcription (Latin):
transeas per illam¬
et declina et desere illam
Nõ enim dormiunt impi¬
nͥmalefecerint et nõ rapit᷑
sonus ab eis nisi supplantaue
impie tatis. et uinũ
iniquitatis bibunt. Iustoꝵ
autem semita quasi lux
splendens ꝓcedit et crescit
usq ad perfectam liem.
teneb̾sa uesciunt ubi
corruant. fili mi asculta
sermones meos et ad elo¬
quia mea inclina aurem
tuam. Ne recedant ab ocu¬
lis tiuis custodi ea in medio
cordis tui. uita enĩ sunt
inuenientib ea et unũ¬
se carnis sanitas. Icõ.u
nini custoclia serua
cor tuum. quia ex ip¬
so uita ꝓcedit. Remoue a
te os prauum et detrahen¬
tia labia sint ꝓcul a te. O¬
culi tui recta uideant et
palpebre tue precedant
gressus tuos.
irige semitam pecli¬
b tuis et omnes uie¬
tue stabilientur. Ne decli¬
nes ad dexteram et ad si¬
nistram autem pedem
tuum a malo. Uias enim
que a dextris sunt nouit
sunt que sunt a sinistͤs

Expanded text:
transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nimalefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. mpietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carnni custodia serua cor tuum, quia ex ipso uita procedit. remoue a te os prauum, et detrahentia labia sint procul a te. oculi tui recta uideant et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. dirige semitam pedius tuis, et omnes uiatuae stabilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit sunt quae a sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
um gͦ moreret᷑ cepit
flere. Etcumi fratres
requiessent clicentes. qͥd
fles. pater nunquid tu
et tunes. Ille responclit.
In uĩtate timeo. Et iste
tuor qui nune est me¬
cũ semper in me fuit ex
quo fõs sum monachus.
Cum autem uidisset ab¬
bas pemẽ quia transiit¬
dixit. Beatuses abbas ar¬
seni quia tetantum in
hoc scło plansisti. Qui e¬
nun hic se non planserit
illuc in ꝓpetuum lugebit.

Expanded text:
um ergo moreretur , coepit flere, et cum fratres illius requirerent dicentes: Quid fles, Pater? nunquid et tu times? Ille respondit: In veritate timeo; et iste timor qui nunc mecum est, semper in me fuit ex quo factus sum monachus. Cum autem vidisset abbas Poemen quia transiitdixit: Beatus es, abba Arseni, quia te tantum in hoc saeculo planxisti. Qui enim hic se non planxerit, illic in perpetuum lugebit.
Abbreviated transcription (Latin):
O. q̃uantus luctus omniu̾m
quanta piecipue lamenta mo¬
uachorum ac uirginum chorĩ¬
quia pium est gaudero martiuo
et puim estꝰ flere martuiuin.¬

Expanded text:
O quantus erat luctus omnium! quanta praecipue lamenta monachorum et virginum dicentiuquia pium est gaudere Martino, et pium est flere Martin
Abbreviated transcription (Latin):
martinus turonum
epc plenus uirtutib ⁊ sc̃i¬
tate prebens infirmis mł¬
ta beneficia octogesimo pri¬
mo etatis sue anno. ep̃atus
autem uicesimo sexto apd̾
condatensem dyocesis sue
uicum excedens a scło mi¬

Expanded text:
Martinus Turonorum episcopus, plenus virtutibus et sanctitate, praebens infirmis multa beneficia, octogesimo et primo aetatis suae anno, episcopatus autem vigesimo sexto apud Condatensem dioecesis suae vicum excedens a s
Abbreviated transcription (Latin):
sciret misccłiam dñi maxi¬
me in temptationib ad fu¬
ed magis illi dolere
esset indignus. Q uid lon¬
est martinum uitã
postea religiosam agens
uitam uisus est adeo ut
hec que supra retulimus
ab ip̃o audita dicantur.

Expanded text:
sciret misericordiam Domini maxime in tentationibus adfue magis illi dolere,esset indignus; e Martinum uiae rpostea religiosam agens uitam uisus est, adeo ut haec, quae supra rettulimus, ex ipso audita dicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ransiit autem media
consulib. Multi enim in
eius transitu psallentiũ¬
uoces audierunt in celo ꝙ
in libro uirtutum eius
primo plenius exposium
Am cum primusl
sc̃s dei aput conda¬
tensem ut cliximus uicũ
egrotare cepisset: pictaui
ppł̃i ad eius transitum
sicut turonici conuener̃t¬

Expanded text:
ransiit autem media consulibus. Multi enim in ejus transitu psallentium audierunt in coelo, quod in libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convener
Abbreviated transcription (Latin):
Etce sacerdos.
beatum uiru̾m
cluu̾s anim̾a pir̾adysum pos¬
sidet unde exultant angeli le¬
tantur archangeli chorus scõꝵ
pioclamat turba uirginum¬
inuitat mane nobiscum in eter¬

Expanded text:
Ecce sacerdos. Ant. O beatum virum: cujus anima paradisum possidet, unde exsultant angeli, latantur archangeli, chorus sanctorum proclamat, turba virginuminvitat; mane nobiscum in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ctus precib ⁊ lacͥmis
ut rediret mestus ut ferũt
ꝑegrinationem illam in¬
gressus est contestatꝰ frẽs
multa se adu̾sa passurũ
quod postea ꝓbauit euent᷑
t primum La¬
inter alpes deuia
secutas incidit in latͦnes
Cumq unus securim ele¬
uatam in caput eius la¬
borasset ictum ferientis
dextere sustinuit alter
uinctis tamen post ter¬
gum manib uni seruan¬
dus et custodiendꝰ tradit᷑.
ui cum eum łco¬
ad remotiora luxis¬
set percunctari ab eo ce¬
pit quisnam esset. Rnd̾
rebat etiam ab eo an ti¬
meret. Tu aũt.

Expanded text:
ctus precibus et lacrimis ut rediret. maestus, ut ferunt , peregrinationem illam ingressus est, contestatus fratribus, multa se aduersa passurum: quod postea probauit euentus. ac primum inter Alpes deuia secutus incidit in latrones. cumque unus securi eleuata in caput eius librasset ictum, ferientis dexteram sustinuit alter: uinctis tamen post tergum manibus uni adseruandus et spoliandus traditur. qui cum eum ad remotiora duxisset, percontari ab eo coepit, quisnam esset. respondit rebat etiam ab eo an timeret. tum uero
Abbreviated transcription (Latin):
ost excessum beati mar̾
ad epatum succedit. lẽ¬
uadam die lum
quidam infirmus me
adhuc dyaconus impleta
ui suppliciter ait. Etde¬
ego prestolor beatum
dirum ⁊ nescio ubi sit uł
quid operis agat. Cui bri¬
illum queris prospere enii¬
nus ecce celum solite sic̾
amens respicit. In act beati¬

Expanded text:
ost excessum beati Martiad episcopatum succedit. tamen die dum quidam infirmus medadhuc diaconum in platea ui simpliciter ait: 'Ecceego praestolor beatum virum et nescio, ubi sit vel quid operis agat'. Cui Briillum quaeris, prospice eminus; ecce! caelum solite sicut amens respicit'. Cumque pa
Abbreviated transcription (Latin):
ec locutus
dyabolum uidet ꝓpe
assistere. Q uid hic inqͥt
astas cruenta bestia: Ni¬
chil in me fu neste reꝑies.
abrahe me sinus recipiet.
Cum hac ergo uoce fanga¬

Expanded text:
ec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcusserunt q glaclio et
euasi ego solus ut nunci¬
tur uenit alter ⁊ clixit
Ignis dei cecidit de celo ⁊
tactas oues pueros q cõ¬
sumpsit et effugi ego so¬
lus ut nunciarem tibi

Expanded text:
 et evasi ego solus, ut nuntivi? Venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut annuntiarem tibi
Abbreviated transcription (Latin):
on oculum ⁊¬
uoluptati nõ aurẽ
ludibrio nõ animũ com¬
modans leuitati semper
se regebat anchora gra¬
uitatis. Qui inter ĩpsa¬
nouelle iuuentutis exor¬
dia tanto fidei feruore
flagrauit ut parẽtos ad
quoꝵ desiderium solet
infantia festinant̾ recꝰ
uelut hostes anime car¬
nales affectus deuitaret
credens sͥ sufficere si om¬
nem clilectoẽm in soloce¬

Expanded text:
on oculum voluptati, non aurem ludibrio, non animum accommodans voluptati, semper se regens anchora gravitatis, novellae iuventutis exordia tanto fidei fervore flagravit, ut parentes ad quorum desiderium solet infantia festinanter recuvelut hostes animae carnales affectus effugisset, credens sibi sufficere, si omnem dilectionem in solo cae
Abbreviated transcription (Latin):
cuius fide clucor ad decolla¬
toẽm exurge sanus et bene¬
dic saluatorem tuum. Et
protinus exurrexit ⁊ cepit
gaudens currere et beneli

Expanded text:
cujus amore ducor ad decollationem, exsurge sanus et benedic Salvatorem tuum. » Qui protinus surrexit, et gaudens currere, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
consuetuclius est a¬
put xpĩanos sc̃orum pa¬
trum dios natalicio ob¬
seruare cliligenter et tñc¬
precipie uirtutes eorum
assignatas litteris ĩ eccłia
recitare ad dei laudem ex
cuius munere sunt et
ad instrumenta minoꝵ.

Expanded text:
is est apud Christianos sanctorum Patrum dies natalitios observare diligenter, et praecipue virtutes eorum assignatas litteris in Ecclesia recitare ad laudem Dei, ex cujus munere sunt, et ad instrumenta minorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uid in phylisteum in funda ⁊
lapide in nommne dñi. p̾s¬
Magnif. a Nonne iste est
dauid de quo canebant in
choro dicentes saul percussit
mille ⁊ dauid decem milia
A Iratus rex saul dixit mi¬
chi mille dederunt et filio
ysai dederunt decem milia. p̾
diens et regrecliens et pergens
ad imperim regis. p̾ Magñ.

Expanded text:
funda et lapide, in nomine DominiAnt. Nonne iste est David, de quo canebant in choro dicentes: Saul percussit mille, et David decem millia  Iratus Saul dixit: Mihi mille dederunt, et filio Isai dederunt decem millia. Andiens et regrediens, et pergens ad imperium regis. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
enturus in carne do¬
minus et redemptor.
nr̃ multos dispensatiõis
sue testes premisit ⁊ nũti¬
os qui cliuersis temporib
du̾sis israelitice plebis
carnationis eiꝰ myst̾ium

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis carnationis mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
eatus uir leufredꝰ.
infra gallias pago
ebroicensi exortus est sã¬
gunis nobilitate corspi¬
cuus parerctib xp̃ia nissi¬
mus natus. Hic in adoles¬
centia sua cum uanã huiꝰ
mundi gloriam ex̾cere pos¬
set totã miliciã suã clño¬
deo seruite regi deuouit
magi cupiens pauꝑ xp̃m
ox ergo adhuc pueru¬
lus diuino sp̃u tactꝰ
estuarat aĩo assidue pen¬
tes deprecans ut accessum
poss hr̃e ad aliquẽ locum
ubi excicia litt̾atũ inscolis
inuenirentur. Ic. in¬
dhec cũ pr nullo mͦ
assentiret.⁊unicifilii dr̃et
se nõ posse absentiã sustin̾e
puerille dõ deuotꝰ occasionẽ
inuenit qua id qo̾ deside¬

Expanded text:
eatus vir Leutfredus infra Gallias pago Ebrocensi exortus est, sanguinis nobilitate conspicuus, parentibus christianissimis natus. Hic in adolescentia sua, cum in vana mundi huius gloria excrescere posset, totam militiam suam Domino vero regi devovit, magis cupiens pauper Chrox ergo adhuc puerulus, divino spiritu tactus, aestuabat animo, assidue parentes deprecans, nt accessum posset habere ad aliquem locum, ubi exercitia litterarum in scolis invenirentur. Ad haec cum pater nullo modo assentiret et unici filii diceret se non posse absentiam sustinere, puer ille Deo devotus occasionem invenit, qua id quod deside
Abbreviated transcription (Latin):
concluli multos in
manuꝰ paucorum et nõ
est cdiffr̃a in conspectud̃i
celi liberare in multis ⁊
in paucis. Quia non in
multitudine exercitus
uictoria belli sed de celo
ad nos in multitucline
contumaci: nos autem

Expanded text:
concludi multos in manus paucorum; et non est differentia in conspectu Dei coeli liberare in multis vel in paucis, quia non in multitudine exercitus victoria belli, sed de coelo ad nos in multitudine co
Abbreviated transcription (Latin):
mnium quidem bonoꝵ
fidelium xp̃ianorum.
maxime tamen gloriosorum
martyrum uox est: si deus
ꝑro nobis quis contra nos.¬

Expanded text:
mnium quidem bonorum fidelium Christianorum, maxime tamen gloriosorum martyrum est vox ista: Si Deus pro nobis, quis contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
abruebantur obꝓbriis.
falsis arguebantur.
criminib. custodiis uitolera¬
bilib includebantur ungit¬
lis exarabant᷑. ferro perime¬

Expanded text:
Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perime
Abbreviated transcription (Latin):
remebat muncdus adu̾¬
sus eos. ppłi medirabant᷑
inania principos ⁊uenielãt
in unum. excogitabant᷑ noni
cruciatus et penas increli¬
biles uniuentebat ingeniosi
crudeluas.

Expanded text:
remebat mundus advesus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas.
Abbreviated transcription (Latin):
no
ldeus pro nobis quis con¬
tra nos  Totus mundus
contra uos. ⁊ dicitis quis cõ¬
na nos. Respondent et ipsi.
Et quis est totus mundus

Expanded text:
nt Deus pro nobis, quis contra nos? Totus mundus contra vos, et dicitis: Quis contra nos? Respondent tibi: Et quis est totus mundus
Abbreviated transcription (Latin):
maledicere. possunt ca¬
lumpniari. possunt falsis
obprobriis agitare. postre¬
pus perimere. uerũetiam di¬
laniare. Tu aũ.¬

Expanded text:
maledicere possunt, calumniari possunt, falsis opprobriis agitare possunt, postrelum perimere, sed etiam laniare; et qu
Abbreviated transcription (Latin):
Acratissimus itaq uir
cum his aclamatio¬
nib se urgeri conspiceret
de infirmitatis sue et eta¬
tis tempore conqueri cep̃
et quia ecclesiasticus or¬
do infirmam etatem ad
hanc nõ reciperet cligni¬
tatem uoce publica fate¬

Expanded text:
acratissimus quidem vir cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fate
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qui uen̾ant ad eum ꝑi¬
pedes eius dep̾cabantu.
ut eis inclulgentiam da¬
ret. et benedictc̃em suam

Expanded text:
vero qui venerant ad eum peripedes eius, deprecantes, ut eis indulgentiam daret et benedictionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
um gͦ reniti conare¬
qui aderant descenclit su
si ip̃e sol motus de celõ.
super eum ceciderit. ut quia
illuminandarũ lux para¬
batur animarum ip̃e qͦ
cum ad hoc opus ascisceret᷑
lumine debuit declarari

Expanded text:
 reniti conarequi aderant, descendit subsi ipse sol de coelo motus super eum ceciderit: et quia illuminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus ascisceretur, lumine debuit declarari
Abbreviated transcription (Latin):
gitur beatus leodegarius
er progenie celsa francoꝵ
ac nobilissima exortus a
prime etatis infantia a
suo ad imbuenclũ studiiᷤ¬

Expanded text:
gitur beatus Leodegarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primaevae aetatis infantia a suo, ad imbuendum li
Abbreviated transcription (Latin):
thii comꝑta crudelta¬
te gentilium sequentes do¬
ctoris gentium magiste¬
rium ut labore manuum
sͥ presentis uite s̃ neccessa¬
ria ꝓuiderent sutoriam
artem que quiete exerre¬
ri potest didicerunt.¬
cunctos huius artis arti¬
fices cliuina gr̃a preue¬
nerunt ut multi uidentes
eorum opera mirarentur
arit̾ ac diligerent. Nam¬
et illud scupendum impiiꝰ
ualde erat miraculum ꝙ
cum omnib pene elegan¬
tuis operarentur artificib
anullo mercedem peracti o¬
peris exigerent coactiue
sti sunt sancti dei crispi nus
et crispinia nus uobiles pro¬
genie re b cli̾tati egressi sũt
ronia propter amorem xpristi¬
.
felique runt omnia secuti
sunt doͥminum. ⁊ peruene r̃t¬
ad premia regni que piomisit¬
do minus. diligen¬

Expanded text:
hi conperta cru| delitate gentilium ut sequentes doctoris gencium| magisterium labore manu\u/m sibi presentes uitae| necessaria prouiderent. Suturum artem que quiete| exercere potest dedicerunt.c| tus huius artis artifices diuina gracia+ preuene| runt. Vt multi uidentes eorum opera mirarentur pa| riter ac diligerent. Nam illud stupendum impiis| ualde erat miraculum ut \cum/ omnibus pene elegancius| operarentur artificibus a nullo mercedem per“ac”ti| operis exigerint quoacticie Isti sunt sancti Dei Crispinus et Crispinianus nobili progenie rebusque ditati. Egressi sunt Roma propter amorem Christi. Reliquerunt omnia, secuti sunt Dominum, et pervenerunad praemia regni, quae promisitominus diligen
Abbreviated transcription (Latin):
t in mense primo an¬
ni centesimi quinqͥ¬
gesimi sccłi applicauer̃t
exercitus ad ierususalem
et surrexerunt et abier̃t
in beroeam iugniti milia
peditum et cluo milia
equitum. Et iudas po¬
milia uiri cũ eo electi.
Et uiderunt multitudi¬
nem exercitus quia mul¬
ti sunt timuerunt ualde.¬
t multi sub¬
traxerunt se de castris¬
uide et non remanserunt
ex eis nisi octingenti uiri.
Et uiclit uidas qd̃ defluxit
exercitus suus et bellum
ꝑurgebat eum confractꝰ
est corde quia non habebat
tempus congregandi eos
et clissolutus est. Et dixit
hiis qui resiclui erant. ꝯͦ¬
gamus et eamus ad adu¬
sarios nr̃os si pot̾imus pug¬
nare adusus eos. S albo¬

Expanded text:
t mense primo anni centesimi quinquagesimi et secundi adplicuerunt exercitum ad Hierusalem et surrexerunt et abierunt in Berea viginti milia virorum et duo milia equitum et Iudas camilia viri cum eo electi et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri et vidit Iudas quod defluxit exercitus suus et bellum perurguebat eum confractus est corde quia non habebat tempus congregandi eos et dissolutus est et dixit his qui residui erant surgamus et eamus ad adversarios nostros si poterimus pugnare adversus eos et a