comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓximi. sacramentu toto orbe
p̃dicandu.
t statim introeuites illud in¬
nemientes pullum ligatum
sup quem nemo ad huc homuui
sedit. soluite illum ⁊ ad ducite. et¬
a siquis uob̾ dixerit. quid facitis
dicite. quia duo uccͣario est. ⁊ cr̃¬
tumo illum diuuttet huc. IN¬
troeuntes mundi p̾dicatores scĩ
iuuenerunt populũ natõnũ pfi¬
die iunculis iuretitũ. fimicuł eni
peccatorum suoꝵ uuꝯ quisq con¬
tricto erat. Nec so lum natonu
uerum etiam uideoꝵ. Ommes
em̃ p᷑cauerunt et egent głam
dei. Uude bene aput matheum a¬
sina cum pullo alligata repperit᷑
Asina quiipe que sb̾uigalis fuit
et edomita sinagogam qr iugu̾
legis traxerat.: Pullꝯ asmne lasci¬
nus et liber populũ natõnũ sig¬
nificat. Sequitur. Quem nemo
ad huc hominu sedit. Quia ne¬
mo ratonabilium doctoꝵ fremi
correptonis quo uellinguam co¬
hibere amalo. uel martam uite
uiam ire cogeretur.Nemo in¬
dumenta salutis quib spitalit̾

Expanded text:
et proximi, sacramentum toto orbe et proximi, sacramentum toto orbe praedicandum. Et statim introeuntes illud, invenietis pullum ligatum super quem nemo adhuc hominum sedit. Solvite illum, et adducite. Et si quis vobis dixerit: Quid facitis? dicite: Quia Domino necessarius est, et continuo illum dimittet huc. Introeuntes mundum praedicatores sancti invenerunt populum nationum perfidiae vinculis irretitum. Funiculis enim peccatorum suorum unusquisque constrictus erat; neverum etiam Judaeorum. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Unde bene apud Matthaeum asina quoque cum pullo alligata reperitur. Asina quippe, quae subjugalis fuit et edomita Synagogam quae jugum legis traxerat, pullus asinae lascivus et liber populum nationum significat. Super quem nemo adhuc hominum sedit, quia nemo rationabilium doctorum frenum correptionis, quo vel linguam cohibere a malo, vel in arctam vitae viam ire cogeretur, nemo indumenta salutis quibus spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
spm gre inhabitare esfecit. Mͦ¬
rum p̃ia actone de lectatꝰ ip̃e qiͣ
odorifero dilibitꝰ est ungento.
Hius et enun cnutas hec imẽ¬
te oliueti posita eẽ refertur. ut
saluanda ee desiãt que ꝑ uuc¬
tone spitalium crismatum et
sciencie pietatisq ppetua luce re¬
fouet. Unde alibi cum dixiss. nõ
potest cuutas abscondi spin mõ¬
tem posita. Continuo sb̾iecit. neq
ascendunt lucernai et pomit
eam sb̾modio. quia idem mons
oliueti. id est simimo spitalium
distributor grarum qui cuutͣtẽ
suaui ut emineat exaltat. hanc
quoq oleo exultatõnis ut luce̾
poisit. Nec desficiat inpũgnat
⁊ que idem lumem sbmodio po¬
uit noluit. misit discipulos in
castellum que contra eos est. ħ
eit doctores qui intocta hac harbari
tetio orbis leca. quasi contrapositi
castelli meuia enuange lizando pe¬
netrarent destinaint. Recte aut
duo mittunt᷑. sine ꝓpt̾ scienciam ue¬
ritatis et opatõnis nuidiciam. seu¬
ipt̾ gemine dilectõnis dei uide licz

Expanded text:
e inhabitaret, effecit, quorum pia actione delectatus, ipse quasi odorifero delibutus est unguento. Hinc etenim civitas haec in monte Oliveti posita esse refertur, ut salvandam esse designet, qui nos unctione spiritalium charismatum, et scientiae pietatisque perpetua luce, refovet. Unde alibi cum dixisset: Non potest civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio . Quia mons idem Oliveti, id est, summus spiritalium distributor gratiarum, qui civitatem suam ut emineat exaltat, hanc quoque oleo exsultationis ut lucere possit, ne deficiat, impinguat. Et quia idem lumen sub modio poni noluit, misit discipulos in castellum quod contra eos erat, est doctores qui indocta ac barbara totius orbis loca, quasi contra positi castelli moenia, evangelizando penetrarent, destinavit. Recte autem duo mittuntur, sive propter scientiam veritatis, et operationis munditiam, seu geminae dilectionis, Dei videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
manente inscła resurexione sal¬
uam᷑. Quem enĩ priores mrĩ ex
iudaico ppło crediderunt. Atq
amauerunt uenturum: hunc
nos euenisse credimꝯ et amainꝯ
Q̾iusq de siderio accendim᷑ ut nͥ
eum facie ad faciem contẽp lem᷑
Benedictum ꝙ uenit regnu
patris nrĩ dauid osanna meye

Expanded text:
te in saecula resurrectione salvamur. Quem enim priores nostri ex Judaico populo crediderunt atque amaverunt venturum, hunc nos et venisse credimus et amamus, ejusque desiderio accendimur, ut eum facie ad faciem contemplemur. Benedictum quod venit regnum patris nostri David, Osanna in e
Abbreviated transcription (Latin):
ne qui aute sex dies passe uene¬
riuit bethaniam ubi cena ei
facta et discumbentibꝰ multis
Soror eum lazari maria ungu¬
ento nustico ꝑfuderit q̃ crasti¬
nũ asino sedens obiuaute cu
palnus pluuima turba uenent
iherosolima. ubi nĩ pt̾ ennda si¬
lentio est.: Noutantũ concordi¬
a inre ln uerui etiam intempora¬
libn uetens ac noui testamenti
umnbre et ueritatis legis ⁊ eui¬
angelis. Scriptum uamq iule¬
ge est. dicente donuro ad moy¬
sen et a aron. Mensis iste ub̾
principatũ mensiui prim ꝯ erit
in mensil anui. loquimin ad
mun̾sum cetum. filiorum isr ł¬

Expanded text:
nes quod ante sex dies Paschae venenes quod ante sex dies Paschae venerit Bethaniam, ubi coena ei facta, et discumbentibus multis soror eum Lazari Maria unguento mystico perfuderit; atque in crastinum asino sedens, obviante cum palmis plurima turba, venerit Jerosolymam. Ubi non praetereunda silentio est non tantum concordia in rebus, verum etiam in temporibus Veteris et Novi Testamenti, umbrae et veritatis, legis et Evangelii. Scriptum namque in lege est, dicente Domino ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ monstrat ut cum forte iullim a¬
aut opidam. aut alium quẽ libet
lecum in quost domꝰ oratonis
deo consecrata intiamꝮ prinio ad
hanc diuertamꝰ. Et postquam noꝰ
domiue poratõmi studia comenda¬
uerunꝯ sic de ude adagenda ea pp̃
qr uenimꝰ temporalia negctia
secedamꝰ.ad apinquante at̃
tempore passionis ad ꝓpin¬
qua uo luit domino loco paᷤᷤ¬
ssionis ubiq ꝓximꝰ manere
ubi costituto ac p̃finito aute
scla tempore inueniri posset
I quos cadem erat passio com¬
plenda. Quo etiam ꝑ hoc cun¬
cͥtis intiaret audientibꝰ qr
nõ riuuit mortẽ ut ꝓfani pu¬
tauere set sua sponte subiret.
Cuiꝯ hora ꝓximante uiare pi¬
dus locum adut: In quo se eẽ
passurum et ꝑse ipm. et per
ꝓp hetariu suor hora longe
ante pdixerat. Notandum
uero quo hic introitꝰ eiꝰ ĩ ihe¬
suralem aute quĩqr dies pasche
inquo nustium sacro sancte p¬
assionis sue imp lere decreu̾at
factꝰ est. Uarrat enu ihoan¬

Expanded text:
praemonstrat. Ut cum forte villam praemonstrat. Ut cum forte villam aut oppidum, aut alium quemlibet locum in quo sit domus orationis Deo consecrata, intramus, primo ad hanc divertamus; et postquam nos Domino per orationum studia commendaverimus, sic deinde ad agenda ea propter quae venimus temporalia negotia secedamus. Appropinquante autem tempore passionis, appropinquare voluit Dominus loco passionis, ibique proximus manere, ubi constituto ac praefinito ante saecula tempore inveniri posset ab eis per quos eadem erat passio complenda. Quo etiam per hoc cunctis intimaret audientibus quod non invitus mortem, ut profani putavere, sed sua sponte subiret. jus hora proximante intrepidus locum adiit, in quo se passurum, et per seipsum, et per prophetarum suorum ora, longe ante praedixerat. Notandum vero quod hic introitus ejus in Jerusalem ante quinque dies Paschae, in quo mysterium sacrosanctae passionis suae implere decreverat, factus est. Narrat enim Joan
Abbreviated transcription (Latin):
nissime ꝑcanticum loquit᷑ ad extͤ¬
mum inferens. Uinea dnĩ saba¬
oth. domꝰ isrłem et inpsalmo ui¬
neaui inquid deegipto transtuliᷤᷤ¬
ti. egecisti gendes et plantasti eam
Et sepem cirtum dedit eam. uel
murum urbis uel ange lorum au¬
xilia. Et fõdit iuea lacum siuetor¬
cular. Aut altare aut illa torcula¬
ria. Quorum et trespalmi titu¬
lo p̾notant᷑. Octauꝰ ⁊ octogesimꝰ¬

Expanded text:
nissime per canticum loquitur, ad extrenissime per canticum loquitur, ad extremum inferens: Vinea Domini Sabaoth, domus est Israel. Et in psalmo, Vineam inquit de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes et plantasti eam. Et sepem circumdedit ei, vel murum urbis, vel angelorum auxilia. Et fodit in ea lacum, sive torcular, aut altare, aut illa torcularia quorum et tres psalmi titulo praenotantur, octavus, et octogesim
Abbreviated transcription (Latin):
mꝯ. Respondens ih̾us ait illic. Ne¬
q ego dico uobis in qua potestate
hec faciam. Nonuo b̾ dico qr scio
quia non uultis fateri quod scitis.
Iuitissime repulsi utiq confusi ab¬
scesserunt. Et imp letum est quod
uip saliuo ꝑ ꝓp hetam dicit. Ueꝯ
pat̾ paraui lucernam xp̃o meo. id
est ip̃m ioh̾m. Iuimitos eiꝰ indua
consussione. Notandum aut ꝙ
duas obcansas maxime sciencia ue¬
ritatis est. occultanda querentibo
Cum uide li cet bisqui querit aut
minꝯ capaxest. ad iitelligenduz
quod querit. aut hodio uel contepti
ip̃iꝯ ueritatis indigno est. Qui de be¬
uobis dicere s non potestis illa por¬
tare modo.. Propt aliud uero dis¬
cipulis p̾cepit. Nolite sanctum¬
dare canibo neq utatis marga¬
rabolis loqui. uineam pastiuauit
homo et circum de dit sepe et fodit
lacum et edificauit turrem. ho
iste qui pastinauit uineam ipe ẽ.
qui no alia parabola conduxit oꝑ¬
arios inuineam suam. Qui p lan¬
tauit uineam dequa et ysaias ꝑle¬

Expanded text:
us ait illis: Neque ego dico vobis in qua potestate haec facio. Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime repulsi utique confusi abscesserunt, et impletum est quod in psalmo per Prophetam dicit Deus Pater: Paravi lucernam Christo meo , id est ipsum Joannem: Inimicos ejus induam confusione . Notandum autem quia duas ob causas maxime scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum videlicet is qui quaerit aut minus capax est ad intelligendum quod quaerit, aut odio vel contemptu ipsius veritatis indignus est cui debevobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Propter aliud vero discipulis praecipit: Nolite dare sanctum canibus neque mittatis margarabolis loqui: Vineam pastinavit homo, et circumdedit sepem, et fodit lacum, et aedificavit turrim. Homo iste qui pastinavit vineam ipse est qui in aliqua parabola conduxit operarios in vineam suam. Qui plantavit vineam de qua Isaias ple
Abbreviated transcription (Latin):
et hauia est uillula siue ci¬
uitas inlatere montis oli¬
ueti quasi stadiis quidecim ab
ie brlm sicut io hannes enuãge¬
luta manifestat. ubi lazaro ẽ sus¬
citatꝰ amortuis. C iꝯ et monu¬
mentũ eccã nunc ibidem. cons¬
tructa demostrat. bethauia aut
domꝯ obediencia edicit᷑. Et apte
dominꝰ iheroiõ lima uenturꝰ ac
mundu suo sanguine redemptꝰ
primo bet haniam p sencie sue di¬
gnatone sẜ luatum. Ibiq amu¬
liere deuota. nustico crismate ꝑ¬
mictꝰ est. Quia nimirũ multqs

Expanded text:
ethania est villula sive civitas in latere montis Oliveti, quasi stadiis quindecim a Jerusalem, sicut Joannes evangelista manifestat, ubi Lazarus est suscitatus a mortuis, cujus et monumentum ecclesia nunc ibidem constructa demonstrat. Bethania autem domus obedientiae dicitur. Et apte Dominus Jerosolymam venturus, ac mundum suo sanguine redempturus, primo Bethaniam praesentiae suae dignatione sublimavit, ibique a muliere devota mystico chrismate perunctus est, quia nimir
Abbreviated transcription (Latin):
niores. ⁊dicunt illi. inq̃ potestate
hec facis et quis tibi de dit hauc
potestatem ut ista facias. Uiuer¬
sis modis eaudem quam supͣ cal¬
lumniam struunt. qnͣ dixeriit
inbekebuc principe demomiorũ
eicit hic demonia. Quando enĩ
dicunt inqua potestate hec facis
de dei dubitant potestatem et sb̾¬
inte lligi uolunt dyabo li ee que
faciat. Ad dentes quoq quistibi
de dit hanc potestarem manfes¬
stusune dei filium negant quẽ
putant non suis set aliens uiri¬
bꝯ significare. Ilz aut respondẽs
ait. Introgabo uos et ego uinum
ue bum. et respondente m' et di¬
cam uobis in qua potestate hec
faciam. Haptismũ iohis dece lo
erat auex omnib respondente mͥ¬

Expanded text:
niores, et dicunt illi: In qua potestate niores, et dicunt illi: In qua potestate haec facis? Et quis tibi dedit hanc potestatem ut ista facias? Diversis modis eamdem quam supra calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Quando enim dicunt, In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse quae faciat. Addentes quoque: Quis tibi dedit hanc potestatem? manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Jesus autem respondens ait: Interrogabo vos et ega unum verbum, et respondete mihi, et dicam vobis in qua potestate haec faciam. Baptismus Joannis de coelo erat, an ex hominib
Abbreviated transcription (Latin):
it ut dolorem expulsionis sue d̾
fide libꝯ iundicaret in ꝑfidis.
Et cum stabitis ad orandũ dunit¬
tite si quid habetis ad usꝯ aliquẽ
ut et pat̾ ur̃ qui incelis est duni¬
itat uobis peccata uestra et
Oranda disticto de precan¬
cium que ꝑ feam habet fi
Q uomodo fecit paulo de elymo
mago quẽ ecculis et arte priuau
lippis. dequa spm malignũ motẽ
uide licet suꝑbusum eiecit s idem
mons in mare ꝓiectꝰ. Quantũ
furibundi ignis huic intulerit sb̾¬
secuta conte̾stim contra eum gẽ¬
tilium ꝑsecutõ ꝑ decuit. Quiuꝰ
tante fastigium ꝑ fectõnis uec¬
dum consendere queunt. postu¬
tuam et absq dubio impera b̃t
que petunt. si tamen. si inse p̾cau¬
til alus primo ip̃i dimittunt.
suit aut hoc facere contempmit
Non so lum orando uirtutes fa¬
cere s nec suoꝵ possunt ueniam
consequi pocorum. Et cum ain¬
bularet iutemplo accedunt ad
eum sũmi sac̾dotes et scribe et se¬

Expanded text:
it, ut dolorem expulsionis suae de it, ut dolorem expulsionis suae de fidelibus vindicaret in perfidis. Et cum stabitis ad orandum dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra, Notanda distinctio deprecantium. Qui perfectam habet fidQuomodo fecit Paulus de Helyma mago, quem et oculis et arte nefandalippis, de qua spiritum malignum, montem videlicet superbissimum, ejecit. Sed idem mons in mare projectus quantum furibundi ignis huic intulerit, subsecuta confestim contra eum gentilium persecutio perdocuit. Qui vero tantae fastigium perfectionis necdum conscendere queunt, postutuam, et absque dubio impetrabunt quod petunt, si tamen in se peccantibus aliis primo ipsi dimittunt. Sin autem hoc facere contemnunt, non solum orando virtutes facere, sed nec suorum possunt veniam consequi peccatorum. Et cum ambularet in templo, accedundotes, et scribae, et se
Abbreviated transcription (Latin):
quantu opꝰ habuerant. Pote¬
rat ergo hic poterat alius quieiꝯ¬
dem meriti uersi oportunitatis ex¬
ilłet. impetrare ad nõ merito fid̾i
ut etiam mons tolleret᷑. et nutte¬
retur in mare. Uerum qr mou¬
tis nomine: Non miq̃. diabo lus
ũgnificatur uide licet ꝓpt̾ sup bi
am qua se contra din engit ⁊ eẽ
uult similis altissimo. Nons ad
p̃ceptum eorum. qui fortes fides
bꝯ sanctis in muud sp̃ȩ ab eorum
corde repellit᷑. Qui ad uitam sut
pordinati et uitur bulentis. Ama¬
rsq infideliũ mentib uesam am
sue tyrannidis exercere ꝑmittitur
Non coibi et antea sedemq reg¬
nuĩ nõ habuerit. set qr tanto acriꝰ
inem quos li cet deseuit. Quanto
ampliꝯ se dolet alesione piorium
fiusse depulsum. Cui simule est
illud apocalipsis. et secundꝰ ange¬
mons magnꝯ igne ardens missꝰ
est in mare. quia pdicante u̾buz
dectore ueritatis. Antiquis hostis
in uidie facib accensꝰ pusorum
animos graniꝯ corrupturꝯ adi¬

Expanded text:
quantum opus habuerant. Potequantum opus habuerant. Poterat ergo hic, poterat alius quis ejusdem meriti vir, si opportunitas exegisset, impetrare a Domino, merito fidei, ut etiam mons tolleretur et mitteretur in mare. Verum quia montis nomine nonnunquam diabolus significatur, videlicam, qua se contra Deum erigit, et esse vult similis Altissimo, mons ad praeceptum eorum qui fortes fide bus sanctis immundus spiritus ab eorum corde repellitur qui ad vitam sunt praeordinati, et in turbulentis amarisque infidelium mentibus vesaniam suae tyrannidis exercere permittitur, non quo ibi et antea sedem regnumque non habuerit, sed quia tanto acrius in eos quos licet desevit, quanto amplius redolet a laesione piorum fuisse devulsum. Cui simile est illud Apocalypsis: Et secundus angemons igne ardens missus est in mare, quia, praedicante verbum doctore veritatis, antiquus hostis invidiae facibus accensus, perversorum animos gravius corrupturus adi
Abbreviated transcription (Latin):
fiat fiet ei. Solent gentiles qui
contra eccͣam maledicta scripse¬
re In ꝓperare nrĩs quia nõ ha bue¬
ruit plenam fidem dei. Quia nũ¬
quai que montes transferre po¬
tueruit quil respondendum nõ
omuia scripta oe que ingła eccã¬
sunt gesta sicut etiam de factis ip¬
siꝯ xp̃i dei et donuni nrĩ scriptura¬
nam cestat. Uonde et hoc fieri potu¬
issem ut mons ablatꝰ det̾ra mitte¬
retur minare siue cecitas id fieri po¬
possuset. Quomodo legiꝯ fc̃m
p̃cilbi beati patris gregorii. Neces¬
sarie ponti autitistis. Ueri meritiꝰ
et uirtutib eximii. ut mons int̾ra
tantũ loco cedere. quantũ inco le ci¬
uitatis hopo habent᷑. Cum enum¬
uolens edificare eccaͣm iulcco ap¬
to uideret eum augustiorem esse
rupe maris ex alia monte ꝓximo
coartaretur. uenit noc te ad locũ
et genib flexis ad monuit dum
ꝓmissionis sue ut montẽ longiꝰ
iuxta fidem petentis ageret. Et
mane facto reu̾sꝯ inuenit montẽ
spatus reliquisse structoribꝰ eccã

Expanded text:
 fiet. Solent gentiles, qui contra Ecclesiam maledicta scripsere, improperare nostris quod non habuerint plenam fidem Dei, quia nunquam montes transferre potuerint. Quibus respondendum, non omnia scripta esse quae in Ecclesia gesta sunt, sicut etiam de factis ipsius Christi Dei et Domini nostri Scriptura testatur. Unde et hoc quoque fieri potuisse, ut mons ablatus de terra mitteretur in mare, si necessitas id fieri poposcisset. Quomodo legimus factum precibus beati patris Gregorii, Neocaesariae Ponti antistitis, viri meritis et virtutibus eximii, ut mons in terra tantum loco cederet, quantum incolae civitatis opus habebant. Cum enimvolens aedificare Ecclesiam in loco apto, videret eum angustiorem esse, rupe maris, ex alia monte proximo coarctaretur, venit nocte ad locum, et genibus flexis admonuit Dominum promissionis suae, ut montem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto reversus invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
in eccla uo ob̾ sue studium saluato¬
nis. s ut res eccłe cercius exinciuita¬
te dinosceret accepit. Quod exito
ꝑsonam ficti fratris uequiuit inp¬
son a apti hostis acer bissime con¬
tur bauit. Sequit᷑. et dixit eis zoro¬
babel iosue et re liqui principes pa¬
trum isrł. Non est nobis et uob̾
ut edificemo domum deo nro. Set
uos ipĩ soli edificemꝰ dno deo nostio
mu diũ que est ecclã aqua ipĩ pro¬
bantur ee alieni. S eoꝵ so lum mo¬
do qui xp̃o uero regi ac sac̾doti ad he¬
rentes prncipes patrum uocari me¬
ruerunt. Obscuram uide licet piã
quam habent erga eo quidin uide
est igitur ut ppłs terre impediret¬
qui oꝑario u̾itatis turbare atq opti
no celestem temptabant impedi¬
retur. Populum aut uida id est
confitentem et glorificantem eum
qui iutegra mente duõ deo suo edifi¬
care. hec est ad eius uoluntatem fa¬
ciendani glam q querendam. omui
quos posset auimos atq hora conu̾¬

Expanded text:
in Ecclesia, non ob suae studium salvatioin Ecclesia, non ob suae studium salvationis, sed ut res Ecclesiae certius ex vicinitate dignosceret, accepit; quod exitu persona ficti fratris nequit, in persona aperti hostis acerbissime t nos huc. Et dixit eis Zorobabel. et Josue, et reliqui principes patrum Israel: Non est vobis et nobis ut aedificemus domum Deo nostro, sed nos ipsi soli aedificabimus Domino Deo nostro mum Domini, quae est Ecclesia, a qua ipsi probantur esse alieni; sed eorum solummodo qui Christo vero regi ac sacerdoti adhaerentes, principes patrum vocari meruerunt, ob curam videlicet piam, quam habent erga eos qui Deum videre est igitur, ut populus terrae impediretqui operarios veritatis turbabant, atque opus Ecclesiae tentabant impedire. Populum autem Juda, id est, confitentem, et glorificantem eum qui integra mente Domino Deo suo aedificare, hoc est ejus voluntatem faciendam, gloriam quaerendam, omnium quos posset animos atque ora conve
Abbreviated transcription (Latin):
Que enĩ partipatio iusticie cũ
iiquidates. Aut que sccietas
luci ad cene bras. Que aut con¬
uento xp̃i ad belial. Intrastis nã¬
q tr̾am filioꝵ isrł. Non aiosue
iutroducti. nõ iheroso liiorum
imꝑio subditi. Set arege ꝑfido
ab hoste ppłi dei intraui eiꝯ ad¬
ducti. Non ut inhac duo. set
eidem regi aduersario seruiatis
Sic et enuim heretici sic falsi ca¬
tolici cum pacem eccłe uel uiue¬
do puerse uel etiam docendo ni¬
pugnant. Ab ihero so limoꝵ sut
regno ꝓsui extranei et ad genti¬
lium magis quorum poca nõ de se¬
nuit sortem ꝑditam ꝑtinent.⁊I
Iuimo ut aꝑtius dicam. tales no
donuno ihu set diabo lo duce cuiꝰ
figuram addau rex assur tenuit
saucte eccłe fines intioeunt. Nͦ
enim nisi diabo lo instigante agit᷑
Quni quis sacramenta ecelã ꝑci¬
piet. Ryon ut ptre ire deo cunsei¬
creturas. nandus. iec ut censectes
do alics exfarailiaritate cortumpat
acrius idem dampnands. Sic fecit
simon ille magus qui baptismum

Expanded text:
e enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas lucis ad tenebras? quae autem conventio Christi ad Belial ? Intrastis namque terram filiorum Israel, non a Josue introducti, non Jerosolymorum imperio subditi, sed a rege perfido, ab hoste populi Dei, in terram ejus adducti, non ut in hac Domino, sed eidem regi adversario serviatis. Sic etenim haeretici, sic falsi catholici, cum pacem Ecclesiae, vel vivendo perverse, vel etiam docendo impugnant, ab Jerosolymorum sunt regno prorsus extranei, et ad gentilium magis, quorum peccata non deserunt, sortem perditam pertinent; imo, ut apertius dicam, tales non Domino Jesu, sed diabolo duce, cujus figuram Assorhaddan rex Assur tenuit, sanctae Ecclesiae fines introeunt. Quo enim nisi diabolo instigante agitur, cum quis sacramenta Eccpit, non ut per haec ipse Deo consecretur sanandus, sed ut consecratus Deo alios ex familiaritate corrumpat, acrius indamnandus? Sic fecit Simon ille Magus , qui baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
tem rebellem et pessimani qua
edificant extruentes murcs eius
et parietes componentes. Arta
Figuram tenet uel alicinꝰ gen¬
tiliũ principum eccłe. utiq mi¬
mici et ꝑ secutores uel ip̃io auti¬
qui hostis omiui bonoꝵ aduersa¬
iii que uidei qui accusabantur
ad regem uires eccasticos. saman¬
tam qui accusabant heretites ut
semꝑ designant. Unde congru
llem ac pessunam micupant.
Talen namq heretici catho lica
quan iupugnant unitatem ui¬
dicant. Ne aut uera re bellize
et muros et parietes que recte fi¬
dei lapidibo testimonin aduers¬

Expanded text:
tem rebellem et pessimam, quam aedificant, exstruentes muros ejus, et parietes componentes. Nunc figuram tenet vel alicujus gentilium principum, Ecclesiae utique inimici et persecutoris; vel ipsius antiqui hostis omnium bonorum, adversariique Judaeis qui accusabant apud regem viros ecclesiasticos: Samaritani, qui accusabant, haereticos, ut semper, designant. Unde congruallem ac pessimam nuncupant. Talem namque haeretici catholicam, quam impugnant, unitatem judicant. Re autem vera rebellis est, et muros parietesque rectae fidei lapidibus testimonior
Abbreviated transcription (Latin):
fluuũ id est incordilꝰ eorum qui
iam deo renari sunt ꝑ babtissiu
possessionem locumq habere nõ
possit. Intelligaut et enĩ etiam
hii qui fidem rectam nõ uitelligñt
q unam in eandem que mentem
lux sunl et tenebre iquitas ⁊
uistitia xp̃c. et belial possidẽ neq̃¬
unt. Uerbum misit rex adre¬
uni betħ leem et sansei scriba
ad reliques qui erant inconsilio
eorum habitatore samatie en
ceteris transfluuũ salutem dicẽs
et pacem. Accusatonem quam
misistis ad nos̾ manifeste lec ta
ait. Nunc ergo audite senten¬
ciam. ut ꝓhibeatis uires illes et
urbs illa non edificetur. Patet littẽ si¬
libentissime fauet uotis eorum
qui eccłam ꝑseciutur. et eam
edificare ꝓ hibent. Habitant
aũt hostes iheroso limorum in
samaria que int̾ptatur custos.
Non quia p̾cepta fidei et uen¬
tatis ulla ratone possint custo¬
dire. qui uisione uere pacis obs¬
timata mente ꝓ bautur cõtra ire
Set quia ipĩ custodiam pene se

Expanded text:
fluvium, id est, in cordibus eorum qui fluvium, id est, in cordibus eorum qui jam Deo renati sunt per baptismum, possessionem locumque habere non possit. Intelliguntur etiam hi qui fidem rectam non intelligunt, quod unam eamdemque mentem lux simul et tenebrae, iniquitas et justitia, Christus et Belial, possidere nequ. Verbum misit rex ad Reum Beelteem, et Samsai scribam, et ad reliquos qui erant in consilio eorum habitatores Samariae, et caeteris trans fluvium, salutem dicens et pacem. Accusatio, quam misistis ad nos, manifeste lecta ant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec silibentissime favet votis eorum qui Ecclesiam persequuntur, et eam aedificari prohibent. Habitant autem hostes Hierosolymorum in Samaria, quae interpretatur custos; non quia praecepta fidei et veritatis ulla ratione possint custodire, qui visioni verae pacis obstinata mente probantur contraire, sed quia ipsi custodiam penes se
Abbreviated transcription (Latin):
mentore riui sancti babtunatis
insuuiat. uel quia uno dequatuor
fluminibo e que de uno fonte para¬
disi carentia totum orbem irrigat
Infiguram imixum quatuor eu¬
uanglistanum qr ab uo fonte ui¬
te id est dño saluatorem infpira¬
ti consena uoce gentilꝰ cunctis
lauacrum salutis p̃dicant. Uel
quia eufrates sugifer int̾ptat᷑.
quod uccabulum aptissime cõgni¬
it illo sacramento quo orbis ab la¬
tus et sanctificatꝰ. fructum ani¬
marum trcenũ saxagemi et cen¬
tenũ. deo gignere consuenit. Que¬
rit ergo ꝑsarum rox qui int̾ptant᷑
temptantes possessionem trans flu¬
niu cum antiquis hostis extitatis
temp tatonum uicur sibo eccle fi¬
nes iurupe et eqs etiam qui sacro
sunt fonte redempti sibi sub iuga¬
re con aut᷑. Inuant eum samarite
cum inpugnantes eccłe heretici
ꝓ regno diabo li militant. et qua¬
si colentes dicunt. Qm̃ si cuutaᷤ
illa edificata fuit et muri ip̃iꝰ ius¬
taurati. Perfidem utiq rectam
et opa resigiosa iustorum ille trãs

Expanded text:
rivum sancti baptismatis insinuat, vel quia unus de quatuor fluminibus est, quae de uno paradisi fonte orientia totum orbem irrigant; in figuram nimirum quatuor evangelistarum, qui ab uno fonte vitae, id est, Domino Salvatore inspirati, consona voce gentibus cunctis lavacrum salutis praedicant; vel quia Euphrates frugifer interpretatur; quod vocabulum aptissime congruit illi sacramento, quo orbis ablutus et sanctificatus, fructum animarum tricenum, sexagenum, et centenum Deo gignere consuevit. Quaerit ergo rex Persarum, qui interpretantur tentantes, possessionem trans fluvium, cum antiquus hostis, excitatis tentationum incursibus, Ecclesiae fines irrumpere, et eos etiam qui sacro sunt fonte redempti, sibi subjugare conatur. Juvant eum Samaritae, cum impugnantes Ecclesiam haeretici, pro regno diaboli militant, et quasi dolentes dicuntur: Quoniam si civitas illa aedificata fuerit, et muri ipsius instaurati, per fidem utique rectam, et opera religiosa justorum, ille trans
Abbreviated transcription (Latin):
ordo istorie quod hostes ppłi pͥ
re temptabant ne ad huc tam
eos extoto ab oꝑe domo dei retra¬
here ualebant. Paiusꝙͣ et re¬
gali auxilio fulti auctoritate
illis publica obsisterent. Quo¬
rum notanda in accusando fra¬
udulencia quod ecs qui indoniu
dei edificabaut ciuitatem contra
regnum psarum coificare quere¬
bant᷑. Et p̾cipiente rege ne cuu¬
tas edificaretur. ipi mox acepto re¬
galiũ litt̾arum auetoritate ne tẽ¬
Eẜlum edificaretur noxia uirtute
restatuerunt. Cum neq ipi al¬
quid deconstruetõne templi si
tantum modo ciuitatis accusaie
seq rex aliud quani ꝓbibuissi¬

Expanded text:
ordo historiae, quod hostes populi Dre tentabant, nec adhuc tamen eos ex toto ab opere domus Domini retrahere valebant, priusquam regali auxilio fulti, auctoritate illis publica obsisterent. Quorum notanda in accusando fraudulentia, quod eos qui domum Dei aedificabant, civitatem contra regnum Persarum aedificare querebantur; et praecipiente rege ne civitas aedificaretur, ipsi mox accepta regalium litterarum auctoritate, ne templum aedificaretur, noxia virtute restiterunt; cum neque ipsi aliquid de constructione templi, sed tantummodo civitatis accusassent, neque rex aliud quam civi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de sac̾dotibo et leilites et pri¬
cipes patrum et seniores qui uide¬
rant temp lum prioris cum fundatꝰ
eet et hec templum iuecrulis eo¬
rum. flebant uox magna. et mł
temp lum prius fundatum et hec
temp lo corani occulis e suis. par¬
timi fletus. partimi gaudii ueces
enuttebant. Gandii quidem qr
templum duii ꝙ destructum suerat
iam restauran cepisset. Eletus uꝰ
quia delebant ceruentes. quantu
paupies ceptus illiꝯ temporis ama¬
ginficentissima quondami salomo¬
ius potentia. qua prio temp lum
fundatum est distaret. Letabaut
multu quia soluti acaptiuitate.
temp lum edificandi facultatem
accepant. s flebant uoce magna
qr prius templum obsua sce lera
nouerant ee desertum. Ciꝯ nec
magnitudine ip̃i. nec decorem ulla¬
penus equirnt ualebuut. Na
quia ꝓp badiceli se pua ar¬

Expanded text:
etiam de sacerdotibus, et levitis, et principes patrum, et seniores qui viderant templum priusquam fundatum esset, et hoc templum in oculis eorum, flebant voce magna . In templum prius fundatum, et hoc templum coram oculis suis, partim fletus, partim gaudii voces emittebant. Gaudii quidem, quia templum Domini, quod destructum fuerat, jam restaurari coepisset. Fletus vero, quia dolebant, cernentes quantum paries coeptus illius temporis a magnificentissima quondam Salomonis potentia, qua prius templum fundatum est, distaret. Laetabantur multum, quia soluti a captivitate, templum reaedificandi facultatem acceperant. Sed flebant voce magna, quia prius templum ob sua scelera noverant esse dirutum, cujus nec magnitudinem ipsi, nec decorem ullatenus aequiparare valebant Nam quia
Abbreviated transcription (Latin):
sephus putat eẽ cam bisen filiuz
cii. qui poit patrem .xxx. annisi
impio functam ip̃e cecto annus reg¬
nauit. et post eum magi uno au¬
no regnantes daruĩ filui staspi reg¬
ni habuere suctessorem. ciuꝯ se d̾o
auno quo templii e dificari ꝑnu¬
sit. Dixt ad zac hariam ꝓpħa¬
exercituu usquequo tuno misere¬
iratus es. Iste septua gessimꝰ an¬
mis est alłuerus aut cui parit̾ epis¬
tolam accusatõnis missa dicit᷑. Ido
fortasse an a liquid rescripserit. aut
respondit taceatur. ⁊ Quia uł res
eodem quo regnare cepit auno de¬
cedens artarxersi potius apicem reg¬
uatli et hec curandi re liquid. uł
contemporaneas quidem erant ar¬
tarxersi. s quasi minoris potencie

Expanded text:
at esse Cambysen filium Cyri, qui post patrem triginta annis imperio functum ipse octo annis regnavit; et post eum Magi, uno anno regnantes, Darium filium Hystaspis regni habuere successorem. Cujus secundo anno, templum quo aedificari permisit, dixit per Zachariam pexercituum, usquequo tu non misereiratus es? Iste septuagesimus annus est . Assuerus autem, cui pariter epistola accusationis missa dicitur, ideo fortasse an aliquid rescripserit, aut responderit, tacetur, quia vel eodem quo regnare coepit anno decedens, Artaxerxi potius apicem regnandi, et haec curandi reliquit; vel contemporaneus quidem erat Artaxerxi, sed quasi minoris pote
Abbreviated transcription (Latin):
te. Uenite post me faciam ues
fien piscatores homuni. Idem st̃
et coangustiati. qr p̾ssuram hũt
in mundo. Bam et siconfidentes
quia dũs uicerit mundum. Lato¬
ni ergo et cementarii. lapides et
cementũ ꝓpantes sidoni et tyrii
cedres de libauo. ad opus temp li
de ferentes. scc̃s p̃ dicatores in sui¬
aut. qui mentes audicorm suoꝵ
stitiuuit. Nit ant principes

Expanded text:
te: Venite post me, et faciam vos te: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Iidem sunt et coangustiati, quia pressuram habent in mundo; tametsi confidentes, quia Dominus vicerit mundum . Latomi ergo et caementarii, lapides et caementum. praeparantes; Sidonii et Tyrii, cedros de Libano ad opus templi deferentes, sanctos praedicatores insinuant, qui mentes auditorum suorum nstitu
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem quod est iunculũ per¬
fectonis. Set et sidomi tiruq qͥ
cede bant lingna cedrina de liba¬
no ad structuram templi cosdem
sanctes pdicatores figurate denũ¬
ciant. Qui honnubo quonda
dos securi sermonis dei destatu pͥs¬
ce conu̾ satonis deiciunt. ut salu¬
brit̾ prostratos. et uelut abamore
corruptiuo ingeniti e sensus ex¬
cootes ab onũ uitiorum fortitudi¬
ne corrigant. atq mornatum si¬
ne monumnentum sc̃e eccłe sub¬
luit̾ erigant. Dequo tipice di¬
citur in psalino qui iuscribit᷑ in
consummatone ta b̾naculi. Dox
diũ confringentis cedres. Uox qͥ¬
ppe diũ confriungit cedres. ut con¬
sumetur tab̾naculũ cum suꝑua
iuspiratone corda sup borum hu¬
miliant᷑. Ut his queq correctiᷤᷤ
sauete ecc le minerus ꝑ ficiatur
Uude bene sidomi uenatores.ti¬
ru co augustiati int̾p̃tant᷑. De¬
natores quippe sunt sancti p̃ di¬
catores. cuni uagos atq hereti¬
cos malorum sensu retibus fid̾i
xp̃o subiciendes capiunt ipo dicẽ¬

Expanded text:
habete, quod est vinculum perfectionis . Sed et Sidonii Tyriique, qui caedebant ligna cedrina de Libano ad structuram templi, eosdem sanctos praedicatores figurate denuntiant, qui homines quondam dos, securi sermonis Dei de statu priscae conversationis dejiciunt, ut salubriter prostratos, et velut ab humore corruptivo ingeniti sensus excoctos, ab omni vitiorum tortitudine corrigant, atque in ornatum sive munimentum sanctae Ecclesiae sublimiter erigant. De quo typice dicitur in psalmo qui inscribitur, In consummatione tabernaculi: Vox Domini confringentis cedros . Vox quippe Domini confringit cedros, ut consummetur tabernaculum, cum superna inspiratione corda superborum humiliantur, ut, his quoque correctis, sanctae Ecclesiae numerus perficiatur. Unde bene Sidonii venatores, Tyrii coangustiati interpretantur. Venatores quippe sunt sancti praedicatores, cum vagos atque erraticos malorum sensus retibus fidei Christo subjiciendos capiunt, ipso dicen
Abbreviated transcription (Latin):
inpugnatom ab opando repulsi.N
uł consiliando. edictis illiꝯ contra ire.
Inꝓintum aut ẽ allegorico sensus
quia eccłam heretici ꝓut temporis
oꝑtunitas ad nserit. nunc consilus ma¬
lignorum docmatum muc acerbiore:
gladiorum pugna uscciuit᷑. et aliꝙͣ¬
do etiam suffragio gentiltũ principũ
eam uexare non metuant. Impe duit
enum manꝰ ppli uide cumi eccla ui¬
Imemibus nus infirmioribo abopibe
pie ꝓfessioius retardant. Mestiu¬
ere nitini consilui opandi. cum
ot iam auimes eorum ab intento¬
ne sp̃a bone actõnis reuccare sata¬
gunt. Accusant eos ad reges cũ
primui quoq trenorum contͣ ec¬
uctare fidei tempe arriane ꝑ fidie

Expanded text:
impugnatione ab operando repulsi. Nimpugnatione ab operando repulsi. Nvel consiliando, edictis illius contraire. In promptu est autem allegoricus sensus: quia Ecclesiam haeretici, prout temporis opportunitas artiserit, nunc consiliis malignorum dogmatum, nunc acerbiore gladiorum pugna insequuntur, et aliquando etiam suffragio gentilium principum eam vexare non metuunt. Impediunt enim manus populi Judae, cum Ecclesimembris suis infirmioribus ab operibus piae professionis retardant. Destruere nituntur consilium operandi, cum etiam animos eorum ab intentione ipsa bonae actionis revocare satagunt. Accusant eos ad reges, cum principum quoque terrenorum contra Ecnoceat fidei, tempore Arianae
Abbreviated transcription (Latin):
Fuss bic mattirium ꝑ assus. ꝓ lures
in afuca ep̃i leguis abscisis. asua pro¬
niucia ciecti. Alii atq alii diuersis
penis nexm uel int̾empti. domum
denuo sapientibꝰ architectis iredifi¬
cande post captiuitatem eiꝯdem domꝰ
copia sub pet̾et. Idest donec cato licis
patubo restaurande. post dep hensasac
suꝑatas hereses eeccłe facultas daret᷑
Conduxerunt au̾t ad uersum ees cõ¬
tanda distinctõ uerborum. quia con¬
siliarios quidem dicit dato p̾cio coduc¬
tos ad uersum instauratores temꝑ lii
ut destrueretur consilui eorum. Non
tame destructum dicit consiliũ eoꝵ
tum ad artaxersen epla accu satonis
ipo iunbente ꝓhibuerunt oos ut scrip¬
tura dicit. Inbracho et robore ibiem
sequit᷑. Tunc euĩ int̾missum est opꝰ
domo dei in ihrłm et non fiebant nsz
ad annũ scd̃m daui regis ꝑ sarum. U
Nnde colligit᷑ quia toto quidem tẽpe
cui opis cepto quaniuis segnio iusto
ustabant. Illo aute mortuo non cõ¬
silus prauis indpediti. set apta sunt

Expanded text:
Eusebius martyrium passus; plures in Africa episcopi linguis abscisis, a sua provincia ejecti, alii atque alii diversis poenis vexati vel interempti, domum denuo sapientibus architectis reaedificandae post captivitatem ejusdem domus copia suppeteret; id est, donec catholicis Patribus restaurandae, post deprehensas ac superatas haereses, Ecclesiae facultas daretur. Conduxerunt autem adversum eos contanda distinctio verborum; quia consiliarios quidem, dicit, dato pretio conduxerunt adversum instauratores templi, ut destrueretur consilium eorum; non tamen destructum dicit consilium eoruta ad Artaxerxen epistola accusationis, ipso jubente prohibuerunt eos, ut Scriptura dicit, In brachio et robore. Ibi enim sequitur: Tunc intermissum est opus domus Dei in Hierusalem, et non fiebat usque ad annum secundum Darii regis Persarum . Unde colligitur, quia toto quidem tempore Cyri operi coepto, quamvis segnius justo, instabant; illo autem mortuo, non consiliis pravis impediti, sed aperta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis onubo sint uiuideam reuersu¬
n atq in toto orbe regnaturi. nõ
uite lligentes dicta ꝓpharum
qui regnũ et diuitias ihrłm ai¬
uitatis dei nõ uugeniti indee en¬
piniseruit. hec de suꝑficie lit̾te
paucis suit dicta. sp̃ali aut sensu
sa c̾dotes le uite cantores ianito¬
res et nathinnei inur bibꝰ sius
Nnuisus q isrł inciuitatibꝰ suis
habitant reuetentes de babilone
Cum et nunistri altaris saneti
ac doctores. et ipa dei plebs i suis
siuguli gradibus deo fide lit̾ ser¬
uiunt. Due qui eodem gradu
aliquando uitus sordidato uel ꝑ¬
dito ꝑpenitentiam correcti sut
sen qui nuꝑ deregno cliabo li ad
ecclam uenientes bonũ sibi gͣ¬
dum bene ministranto ad quisie¬
runt. suas et eium ciuitates in¬
troierunt leuite uł filii i srł. Nõ
so lumi illi qui easdem cuutates
quondam captiuati amiserant
uerũ etiam hi decaptiuorũ stir¬
pe ꝓgeniti. ad ipas se cuutates
expatua successione ꝑtinere di¬

Expanded text:
tis hominibus sint in Judaeam reversutis hominibus sint in Judaeam reversuri, atque in toto orbe regnaturi; non intelligentes dicta prophetarum, qui regnum et divitias Jerusalem civitatis Dei, non uni genti Judaeae caiserint. Haec de superficie litterae paucis sint dicta. Spirituali autem sensu, sacerdotes, Levitae, cantores, janitores et Nathinnei in urbibus suis, universusque Israel in civitatibus suis habitant, revertentes de Babylone; cum et ministri altaris sancti, ac doctores, et ipsa Dei plebs in suis singuli gradibus Deo fideliter serviunt; sive qui eodem gradu aliquando vitiis sordidato vel perdito, per poenitentiam correcti sunt; seu qui nuper de regno diaboli ad Ecclesiam venientes, bonum sibi gradum bene ministrando acquisierunt. Suas etenim civitates introierunt Levitae, vel filii Israel; non solum illi qui easdem civitates quondam captivati amiserant, verum etiam hi qui de captivorum stirpe progeniti, ad ipsas se civitates ex paterna successione pertinere di
Abbreviated transcription (Latin):
meumi simul capruiti inbabilo¬
na ac sunuł sunt patriam re¬
nussi. suasq ingili ciuitates quaᷤ
uacuas cum agris ac uillulis in¬
greisi repiunt. Nou enĩ eas
cum ip̃i ibabi lonia seruirent
sicut uec duarum tribuũ tras
quisꝙͣ colonus iutrarat dicente
scriptura. Siquis euaserat gla¬
dium ductus iubabilonẽn. ser¬
uiut regi et filis eiꝯ conec i¬
peraret rex psarui et comp le¬
retur sermo diũ. exore iheremi¬
e et ce le braret tr̾a salbata sua
Cunctis eiũ diebꝯ deso latonis e¬
git sabbatum usq dumi comp le¬
pletissimo to itaq hoc longissiuio
sabbaro recepit t̾ra uidea cumi
re liquiis isrł habitatores suos
Porro maior pars decem trbu¬
um que trans uugrata eraͭ aba¬
slinis ultra medorum montes.
Nunq̃ domũ redut que nec si
rediret suas potat ciuitates ing̾¬
di quippe samante eas posse dere
Dequibo hodie uidei multũ iu¬
daice et infide lit̾ sibi ꝓmittunt
ꝙ ueniente ac regnante xpõ suo
Hii etiam cum ceteris sue gen¬

Expanded text:
 simul captivati in Babyloniam, ac simul sunt in patriam remissi, suasque singuli civitates, quas vacuas cum agris ac villulis ingressi reperiunt. Non enim eas, cum ipsi in Babylonia servirent, sicut nec duarum tribuum terras quisquam colonus intrarat, dicente Scriptura: Si quis evaserat gladium, ductus in Babylonem, servivit regi et filiis ejus, donec imperaret rex Persarum, et compleretur sermo Domini ex ore Jeremiae, et celebraret terra sabbata sua. Cunctis enim diebus desolationis egit sabbatum, usquedum complepleto itaque hoc longissimo sabbato, recepit terra Judaea cum reliquis Israel habitatores suos. Porro major pars decem tribuum, quae transmigrata erat ab Assyriis ultra Medorum montes, nunquam domum rediit; quae nec si rediret, suas poterat civitates ingredi, quippe Samaritae quas possidere. De quibus hodie Judaei multum Judaice et infideliter sibi promittunt, quod veniente ac regnante Christo suo, hi etiam cum caeteris suae gen
Abbreviated transcription (Latin):
qr diũ et saluatoris un̾ figura
complent. Nosue uide licet ꝓpt
sac̾docium zoro balel ppt̾ regnũ
quia ille de sac̾dotali hic destir
um diũ uidencii. Uerus et

Expanded text:
i et Salvatoris nostri figuram complent. Josue videlicet propter sacerdotium, Zorobabel propter regnum; quia ille de sacerdotali, hic de regum Dominum videntium; verus et
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ donũ sancti sp̃c fidelibꝰ
datur. ut mandatũ nonũ mu¬
ntue dilectõnis implere et cl¬
ticum nouũ suꝑne laudis me
dificatone domo diñ ualeant
resonare. de cino uidelz nisis ob¬
seruatone dnis ita mistice p̃ce¬
pit. Mense septuno pͥma die
mensis erit nobis salbatũ me¬
moriale clangentibo tubis et
uexabit᷑ sẽm̃em. Onmne opus
seruile non facietis ineo et osfe¬
rtis holccanstum dño salbatũ
quippe memoriale id est reqͥ¬
es erit prima mensis huiꝯ diei
Cum mens acçensa diuino a¬
more atemporalibo sese uilece¬
bris abstinuerit. et incontem¬
plandam dei uoluntatẽ con¬
tenderit. Clangunt tubis sa¬
c̾ dotes. cum fide̾ les ea quani
concepint flagrancia int̾ne su¬
auitatis etiami ꝓrimis p̃ dicare
satagunt. Ome opo seruile nõ
fit uitali salło. cum ab omi de¬
leoctatoue et contagione poene
quantũ uib ac uita pot meus s

Expanded text:
quia per donum sanctus Spiritus fidelibus quia per donum sanctus Spiritus fidelibus datur, ut mandatum novum mutuae dilectionis implere, et canticum novum supernae laudis in aedificatione domus Domini valeant resonare. De cujus videlicet mensis observatione Dominus ita mystice praecepit: Mense septimo, prima die mensis erit vobis sabbatum memoriale, clangentibus tubis, et vocabitur sanctum; omne opus servile non facietis in eo, et offeretis holocaustum Domino . Sabbatum quippe memoriale, id est, requies erit prima mensis hujus die, cum mens accensa divinitus, a temporalibus sese illecebris abstinuerit, et in contemplanda Dei voluntate contenderit. Clangunt tubis sacerdotes, cum fideles eam quam coeperint flagrantiam internae suavitatis, etiam proximis praedicare satagunt. Omne opus servile non fit in tali sabbato, cum ab omni delectatione et contagio peccati, quantum in hac vita potest,
Abbreviated transcription (Latin):
loci. A primo die mensis septimi
mino. Sepius dictum est septi¬
mũ mensem sepci formem grã
sp̃alis inlustratonem designare
NInde bene nunc dicitur. Quĩ
aprimo die mensis septuni cep¬
unt osferre ho loc austum duo.
Quia minirum ab ip̃o exordio
diuine iuspiratonis necesse est
hum aa consciencia uimutet᷑
Neneglectis infiuus delectatõ¬
ibo. in ea que dui sunt sola co¬
cat. A nuo adie primo mensis
septimi hoc est apruma inlust¬
tõne gre ce lestis osfere baut ho¬
lo caustum uirtutũ dño. qui su¬
ꝑ ueniente iigneis lugus
spũ sancto. mox uelud abeo qd̾
fuerant imnucati. Nouis ia
intimi ardoris facibꝰ ardere. et
omiu lingius genciũ magna¬
lia dei p̃dicare cepunt. Atq
ad eo sunt hoc holocansto dedi¬
ti. iiuuo ip̃i ho locaustum fcĩ.
ut faciliꝯ eccidi ab eis qui contͣ¬
ria sapiebant. quam asua in¬
tentone possent reuocar. Non
mento id est mensis septimꝰ
apud he breos nouꝯ anno ucca¬
tur suo nobis nomine iudicas

Expanded text:
loci. A primo die mensis septimi etc. Saepius dictum est, septimum mensem, septiformem gratiae spiritualis illustrationem designare. Unde bene nunc dicitur: Quoniam a primo die mensis septimi coeperunt offerre holocaustum Domino, quia nimirum ab ipso exordio divinae inspirationis, necesse est humana conscientia immutetur, ac neglectis infimis delectationibus, in ea quae Domini sunt, sola cocat. A die primo mensis septimi, hoc est a prima illustratione gratiae coelestis, offerebant holocausta virtutum Domino, qui superveniente in igneis linguis Spiritu sancto, mox velut ab eo quod fuerant immutati, novis jam intimi amoris facibus ardere, et omnium linguis gentium magnalia Dei praedicare coeperunt; atque adeo sunt hoc holocausto dediti, imo ipsi holocaustum factum, ut facilius occidi ab eis, qui contraria sapiebant, quam a sua intentione possent revocari. Unde merito idem mensis septimus apud Hebraeos novus annus vocatur; suo nobis nomine indicans,
Abbreviated transcription (Latin):
bilone. id est confussione p̃ sentis
exilii se fuisse transiigrates. Deꝵ
quia crescentibꝰ bonorum ꝓfectilꝰ
crescit parit in udia malorum.
Neq uinquani iit̾ angmenta
Piorum de erunt temptamenta
pͣuorum. que uel bonum ficte ostẽ¬
tando uł apte malum ingerendo
sanctes lecere conent. Recte sb¬
niugitur. Audierunt aut hostes

Expanded text:
bylonem, id est, confusionem praesentis bylonem, id est, confusionem praesentis exsilii se fuisse transmigratos. Verum quia, crescentibus bonorum profectibus, crescit pariter invidia malorum, neque unquam inter augmenta piorum deerunt tentamenta pravorum, qui vel bonum ficte ostentando, vel aperte malum ingerendo, sanctos laedere conentur, recte subjungitur: Audierunt autem hostes
Abbreviated transcription (Latin):
tum opo ꝑficere ualuerunt. Qui
ꝙ rex opi lentissimꝰ nullum omi¬
modis habens aduersanũ.Iumo
po tentusumũ ac ditissimũ rege¬
tyn habens adiutorem. hoc cum
apͣti ficibꝰ dectissimis put uoluit
fecit. Item maior erit gła domꝯ
illio nouissime quam prime. Qi
a mpriore domo cultores ueteris
testamenti legis et ꝓpharum scͥp¬
turas pplis p̃dicabant. In secun¬
testamenti ac regni celestis euan¬
edificatone temp li spiritalis fletꝰ¬
suil et leticia principibꝰ nascit᷑
Sandent iamq dectores sai in
salute penitencui. lugent qui a
imꝙͣ penitenda comiserint. et no
semꝑ mauctoris sui uoluntate ꝑ¬
stiterint et exultant ipĩ de sua
salute quia ppenitenciam amor¬
te anme surrexeruntA Lugent se
unqͣ. peccando. uitam amme ꝑ didi¬
sse. Letant᷑ et neop hici grã sui re¬
temptoris se ee collectos. Uolent
se cum toto genere humano in pri¬
mo ꝑente pisse. et quasi cormpto
ab ostili templo dei statu uide licet
corporis et amme in mortalis iuba¬

Expanded text:
ficere valuerunt, quam quod rex opulentissimus, nullum omnino habens adversarium, imo potentissimum ac ditissimum Tyri regem habens adjutorem, hoc cum artificibus doctissimis, prout voluit, fecit. Item major erit gloria domus illius novissimae quam primae; quia in priore domo cultores Veteris Testamenti, legis et prophetarum scripta populis praedicabant. In secunTestamenti et regni coelestis inaedificatione templi spiritualis, etus et laetitia simul principibus nascitur. Gaudent namque doctores sancti in salute poenitentium; lugent, quia unquam poenitenda commiserint, et non semper in Auctoris sui voluntate perstiterint. Exsultant ipsi de sua salute qui per poenitentiam a morte animae surrexerunt; lugent se unquam peccando vitam animae perdidisse. Laetantur et neophyti gratia sui Redemptoris se esse collectos; dolent se cum toto genere humano in primo parente perisse, et quasi corrupto ab hostibus templo Dei, statu videlicet corporis et animae immortalis, in Ba