comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem. resurrectionem dñiet ascensionem in celos. in
naturalis num̾i ꝓgressione ab uno usq ad .xU. et
collectis in unum omnium locoꝵ suinmitatib. cxx.
staut. solent ñ nunquam ad sigẽonem referri uite
future. que nunc in sabbatismo geritur animaꝵ fi¬
delium. ꝑficietur aut̃ in fine scłi resurrectione cor¬
poꝵ unmortalium. Quaꝓpt̾ apte num̾o centenario
et tricenario magna electoꝵ beatitudo in futura
uita designatur. Apte in hoc tercium domus dñi
cenacłm consuminatur. Quia post p̃sentes fideli-¬
um labore s. post acceptam in futuro requien anima¬
rum. plena totius ecłe felicitas in resurrectionis gła
complebitur. Ad quod i ysterium eque ꝑtinet ut di¬
ximus. qd̾ resurgens a mortius atq ad celos ascendens.
ꝙ qui oũsitate liuiguaꝵ ab in uicem oisereyauerant.
repente omnium cognitione loquelaꝵ cominunem
in laude sua fecit ħre sermonem. Nam et ecła

Expanded text:
nem, resurrectionem et ascensionem Domini in coelos, in nem, resurrectionem et ascensionem Domini in coelos, in naturalis numeri progressione ab uno usque ad XV, et collectis in unum omnium locorum summitatibus, CXX stant, solent nonnunquam ad significationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum fidelium, perficietur autem in fine saeculi resurrectione corporum immortalium. Quapropter apte numero centenario et vicenario, magna electorum beatitudo in futura vita designatur, apte in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur: quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur. Ad quod mysterium aeque pertinet, ut diximus, quod resurgens a mortuis atque ad coelos ascendens, que qui diversitate linguarum ab invicem discrepaverant, repente omnium cogitatione loquelarum communem in laude sua fecit habere sermonem. Nam et Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
cos sig̾cat. Hec gͦ qr quater hic pouituꝵ.
cxx. num̾um efficit. Cuius sacramentum
magnum ÷. Nam ieguntur ante diluuium.cxx. an¬
ni ad penitentiam homunib decreti. Et salomoniaci t̃pli
altitudo. cxx. cubitoꝵ erat. Et suꝑ .cxx. uiros in die
tricenarius nũs inuenitur. qr fides sc̃e trinitatis ⁊
ꝑfectio mandatoꝵ in singulis scĩ eugłis libris plenissi.¬
me p̃dicatur. ꝓ uide illud quod arta noe cum ex
dĩ p̃cepto construebatur. et ad saluationem electoꝵ ad
similitudinem scẽ crucis impiis in diluuio ꝑituris p̃¬
parabatur. in .cxx. anuoꝵ calculo penitentie tp̃s ho¬
minib ante decretum ÷. quio aliuo sig̃tat. quam qd̾ ita
tm̃ a fluctib huius scłi possumus ꝑmanere illesi. si eu¬
głice doctrine in fide scẽ trinitatis digne oꝑantes deuo¬
tis m̃tib obediamus: Hoc aut̃ quod omnis templi
altitudo . cxx. cubitoꝵ fuit. ad idem sacram̃tum re-¬
spicit. qd̃ et primitiua in ierusolimis ecła post passio¬

Expanded text:
cos significat. Haec ergo quia quater hic ponitur, CXX numerum efficit, cujus sacramentum magnum est. Nam leguntur ante diluvium CXX anni ad poenitentiam hominibus decreti; et Salomonici templi altitudo CXX cubitorum erat; et super CXX viros in die tricenarius numerus invenitur; quia fides sanctae Trinitatis et perfectio mandatorum in singulis sancti Evangelii libris plenissime praedicatur. Proinde illud quod arca Noe cum ex Dei praecepto construebatur, et ad salvationem electorum ad similitudinem sanctae crucis impiis diluvio perituris praeparabatur, in CXX annorum calculo poenitentiae tempus hominibus ante decretum est, quid aliud significat, quam quod ita tantum a fluctibus hujus saeculi possumus permanere illaesi, si evangelicae doctrinae in fide sanctae Trinitatis digne operantes devotis mentibus obediamus. Hoc autem quod omnis templi altitudo CXX cubitorum fuit, ad idem sacramentum respicit: quod et primitiva in Hierosolymis Ecclesia post passio
Abbreviated transcription (Latin):
Quineue uiuat apice ast sacra dicens de cruce et haec
Per singulas notas denis luteris supputatis. s hoc in ꝓnunciati¬
one. Cet̾um aut̃ inscripto .uiiii. graminata unicuiq uote depu¬
tantur. slam media littera singulaꝵ notaꝵ communis ÷ utriq
tramiti. ⁊ ei qui dextrorsum. ⁊ ei qui sinistrorsum uadit.¬

Expanded text:
Quinque juvat apice ast sacra dicere, de cruce et haec nam est, per singulas notas denis litteris supputatis, sed hoc in pronuntiatione. Caeterum autem in scripto IX, grammata unicuique notae deputantur. Nam media littera singularum notarum communis est utrique tramiti, et ei qui dextrorsum, et ei qui sinistrorsum FI
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ. nob̾ oscñoit: ac suo exemplo nos instruxit: Qui dilectam animam suam
in eruce moriens ꝓ amicis suis posuit. ⁊ nos id̾ fac̾e̾ docuit. Hc̃ amorẽ semꝑ
nał affectꝰ ꝓcul recedant: Q uatenꝰ głi scẽ crucis aucta ac mustiplicata
os imples mutum. ⁊ ce lestem facis rite resonare cantum.

Expanded text:
m Christus nobis ostendit, ac suo exemplo nos instruxit, qui dilectam animam suam in cruce moriens pro amicis suis posuit, et nos idem facere docuit. Hunc amorem semper nalis affectus procul recedant, quatenus gloria sanctae crucis aucta ac multiplicata,os implet mutum, et coelestem facit rite resonare cantum.
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne oator factis atq inandatis te apłis fuis bis¬
dare se ostñdit.
cum bina caritatis p̃cepta ẽstituit. Ut dm̃ ex toto corde diligamꝰ. laudemq
eiꝰ pleno affectu ꝓnuncienus. Omnem ꝙ scĩam ur̃am. atq intelłm in u̾itate eiꝰ
gr̃e deputenus. Et ꝓximos nr̃os tanquam nosmet ipsos ameinus. Nam post
in die pentecostes de celo in linguis igneis apparentem eund̾ sp̃m scm suꝑ¬

Expanded text:
aeternae dator, factis atque mandatis te apostolis dare se ostendit, cum bina charitatis praecepta constituit, ut Deum ex toto corde diligamus, laudemque ejus pleno affectu pronuntiemus, omnemque scientiam nostram atque intellectum in veritate ejus gratiae deputemus, et proximos nostros tanquam nosmetipsos amemus. Nam post , et item in die Pentecostes de coelo in linguis igneis apparentem eumdem Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam .i. ecłam sͥ in ꝑegrinatione istius mundi desponsauit. ⁊ sangͥnis
sui p̃cio comparauit. Cuicunq gͦ tu das intelłm. myst̾ĩa duuna ꝑ singła
testimonia ut̾usq testam̃ti plenit̾ capit. Et uitue doctꝰ omnia sagacit̾
simul cum eis omnium iregnar tefer. existis. ⁊ omnia petietras. Neo ⁊ ulla
c̃atura inuisibił in cspęctir ttio Ee qd̾ ysaias ꝓpħa duunitus inspiratus¬

Expanded text:
siam, sibi in peregrinatione istius mundi desponsavit, et sanguinis sui pretio comparavit. Cuicunque ergo tu das intellectum, mysteria divina per singula testimonia utriusque Testamenti pleniter capit, et intime doctus omnia sagaciterconsubstantialis simul, cum eis omnium rerum artifex existis, et omnia penetras, nec est ulla creatura invisibilis in conspectu tuo. Te q
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ut litt̾e que in medio crucis sunt. ⁊ utriq uersui
communes sunt. nouenarium exprimant num̾um.
Iue uͦ que in cornib circum posite s̃. sexa genariun.
St autem uersus hic in longitudine crucis su¬
preme. xxx. uiiii. lit terarum.
Forma sacrata crucis uenerando fulset amictu.

Expanded text:
fit, ut litterae quae in medio crucis sunt, utrique versui fit, ut litterae quae in medio crucis sunt, utrique versui communes sunt, novenarium exprimant numerum; illae vero quae in cornibus circumpositae sunt, sexagenarium. Est autem versus hic in longitudine crucis supremae XXXIX litterarum: Forma sacrata crucis venerando fulget amictu.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid in senario nͥ homo qui insexta die creatus ÷ insinuantiua:
Utraq .ii. creatura in crucis effigie denotatur. qi utraꝙ ꝑ
saluatorem in cruce reparatu. Et ab utraq inyst̾ium in-¬
carnationis dñi honorabatur. Quia in die natiuitatis
eius ad laudem ⁊ leticiam utraꝙ incitabatur. Uñ lucas
dicit. Et fubito facta ÷ cum angelo multitudo militie ce¬
iestis laudantium dm̃ ⁊ dicentium. Gła in excelsis dõ. ⁊ in
t̾ra pax hominib bone uoluntatis. Et paulo post. Et re¬
u̾si sunt inquit pastores laudantes ⁊ głificantes dm̃.
in omnib que audierant ⁊ uderant. sic̃ dictum ÷ ad illos.
uatuor gͦ cruces in hac pagina ꝑ .iiii. loca picte atq
conscripte sunt hoc modo. Longitudo .ii. crucis unius¬
cuiusq a sumino deorsum trib lineis singillatim legen¬
dis oescendens. unum u̾sum continet.xxxuiiii. litt̾aꝵ
Similit̾ in latitudine ꝑ transu̾sum tres linee a sinistra
in dexteram tendentes. unum uersum faciunt. Et ita

Expanded text:
 quid in senario, nisi homo qui in sexta die creatus est insinuatur? Utraque enim creatura in crucis effigie denotatur, quia utraque per Salvatorem in cruce reparatur, et ab utraque mysterium incarnationis Domini honorabatur, quia in die nativitatis ejus ad laudem et laetitiam utraque incitabatur. Unde Lucas dicit: Et subito facta est cum angelo multitudo coelestis militiae, laudantium Deum et dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Et paulo post: Et reversi sunt, inquit, pastores, laudantes et glorificantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, sicut dictum est ad illos. Quatuor ergo cruces in hac pagina, per quatuor loca pictae atque conscriptae sunt, hoc modo: longitudo enim crucis uniuscujusque a summo deorsum, tribus lineis singillatim legendis descendens, unum versum continet XXXIX litterarum; similiter in latitudine per transversum, tres lineae a sinistra in dexteram tendentes, unum versum faciunt, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ad istum computati.cclxxui. reꝑiuntur dies. qui sena¬
rium num̾um quadragies sexies ħnt. Quo nu̾o annoꝵ
t̃plum edificatum ÷. qr eo nũo senarioꝵ corpus dñi ꝑfe¬
ctum ÷. Qd̾ mortis passione distructum. triduo resuscitauit.
Dicebat .ii. hoc de t̃plo corporis sur. sicut euidentissimo ⁊ ro¬
bustissimo eugłioꝵ testimonio declaratur. ħ augustinus.
e cet̾o aut̃ illud intuendun ÷. quam congrue id̾ nũs forme
scẽ crucis ꝯueniat. in qua t̃plum dñici corporis a ui¬
deis soluebatur. ⁊ ab ipso dño resuscitandum parabatuꝵ
Ad hoc .ii. uenit xp̃c. ut in carne quam ꝓ mundi redempti¬
one susceꝑat moreret᷑. Ad hoc mortuus ÷. ut in ipsa resur¬
geret. Quappt̾ intueri libet. quomodo memoratus nũs id ÷
u̾saliter exprimat. ⁊ ꝑ singula crucis imaginem p̃fe¬
rat. Lx. enu ⁊ .ix. in uno quoq cornu ꝯsistunt. Qd̃ ⁊̃
ñ discrepat a suꝑioris rõnis fimilitudine qua dictum ÷.
ccl xxui num̾um .ix. m̃ses ⁊ .ui. dies complere. Sicut

Expanded text:
lo ergo die usque ad istum computati CCLXXVI reperiuntur dies, qui senarium numerum quadragies sexies habet. quo numero annorum templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus domini perfectum est, quod mortis passione destructum triduo resuscitauit. dicebat enim hoc de templo corporis sui, sicut euidentissime et robustissime euangelii testimonio declaratDe caetero autem illud intuendum est, quam congrue idem numerus formae sanctae crucis conveniat, in qua templum Dominici corporis a Judaeis solvebatur, et ab ipso Domino resuscitandum parabatur. Ad hoc enim venit Christus, ut in carne quam pro mundi redemptione susceperat moreretur; ad hoc mortuus est, ut in ipsa resurgeret. Quapropter intueri libet, quomodo memoratus numerus, iversaliter exprimat, et per singula crucis imaginem proferat. LX enim et IX in unoquoque cornu consistunt, quod etiam non discrepat a superioris rationis similitudine, qua dictum est CC LXXVI numerum, IX menses et VI dies complere. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑseuerantie. exempla ꝓponit. Hic temꝑantia in libidi-¬
nis ac ꝑtinacie insolentes unpetus frena discipline
inuicit. atq hinc pudicicie. ⁊ contiuentie. clem̃tie qͦ ⁊ so¬
brietatis multiplicia dona desiderantib impendit.
oc uidłi lignum ab ipso plantatum ÷ de quo dicit ꝓpħa.
ligni comparationem faciens. Et erit tanꝗͣ lignum qd̃
itus deficientium ppłoꝵ. Et de semet ipsa u̾itas dicit.
Si in iuridi ligno hec faciunt. in arido quid fiet: Lignũ
gͦ secus decursus aquaꝵ ÷ cum foliis ⁊ fructu qr ꝓtecti¬
onis sue nob̃ umbracłm ꝓferens apparuit creator in
carne. ⁊ humanum gñs ꝑ resurrõnem ad uitam erexit.
qd̾̃ ꝑ defectum cotidie ibat ad mortem. Iere .ii. istud li¬
in se uitem uerã coadunatam cunctis u̾tutib fecit abũ¬
dare Apso ħ testaute. Ego sum inquit uitis. ⁊ uos palmi¬
tes. Qui manet in me ⁊ ego in eo. hic fert fructũ mul

Expanded text:
perseverantiae exempla proponit. Hic emperantia in libidiperseverantiae exempla proponit. Hic emperantia in libidinis ac pertinaciae insolentes impetus frena disciplinae injicit, atque hinc pudicitiae et continentiae, clementiae quoque et sobrietatis multiplicia dona desiderantibus impendit. Hoc videlicet lignum ab ipso plantatum est, de quo dicit Propheta, ligni comparationem faciens: Et erit tanquam lignum quitus deficientium populorum. Et de semetipso Veritas dicit: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Lignum ergo secus decursus aquarum est cum foliis et fructu, quia protectionis suae nobis umbraculum proferens apparuit Creator in carne, et humanum genus per resurrectionem ad vitam erexit, quod per defectum quotidie ibat ad mortem. Vere enim istud liin se vitem veram coadunatam cunctis virtutibus fecit abundare, ipso hoc testante: Ego sum, inquit, vitis, et vos palmites. Qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum mul
Abbreviated transcription (Latin):
uantos gͦ ⁊ quales fructus lignum sc̃ẽ crucis
gmine suo ꝑferat. dignum: ⁊̃ in hoc sacro
carmine modo commemorare. Cuius fructus
et̾nus : ⁊ radix ꝑpetua. Cuius odor mundũ
replet. ⁊ sapor fideles saciat. Cuius splendor solem suꝑat.
⁊ candor niuem offuscat. Cuius cacum̃ polum excedit.
⁊ cuius infimum inferna penetrat. Cuius firmitas
ipso celsitudinem suam prudentia demonstrat. In ipso
soliditatem suam iusticia reuelat. In ipso potentiam suã
fortitudo ꝯsignat. In ipso moderamina sua temꝑantia
collaudat. H ic ⁊̃ prudentia acquisitionem sapie ⁊ com¬
p̃hensionem ueritatis deuotis concedit. atq hinc ꝓuidñ¬
tie. intelligentie. ⁊ memorie dona omnis fidelis ꝓcipit.
Hic iusticia fidei fundam̃tum posuit. atq hinc pietatis ⁊
religionis. gr̃e qͦ ⁊ uindicationis equitatem uni ciuꝙ
dis tribuit. Hic fortitudo blanda cuncta ⁊ adu̾sa ma-¬
gnificentissime contemnit. atq hinc fidentie. patientie.

Expanded text:
uantos ergo et quales fructus lignum sanctae crucis germine suo proferat, dignum est etiam in hoc sacro carmine modo commemorare, cujus fructus aeternus est et radix perpetua; cujus odor mundum replet, et sapor fideles saginat; cujus splendor solem superat, et candor nivem obfuscat; cujus cacumen polum excedit, et cujus infimum inferna penetrat; cujus firmitas ipso celsitudinem suam prudentia demonstrat, in ipso soliditatem suam justitia revelat, in ipso potentiam suam fortitudo consignat, in ipso moderamina sua temperantia collaudat. Hic etiam prudentia acquisitionem sapientiae et comprehensionem veritatis devotius concedit, atque hic providentiae, intelligentiae et memoriae dona, omnis fidelis percipit. Hic justitia fidei fundamentum posuit, atque hinc pietatis et religionis, gratiae quoque et vindicationis aequitatem unicuique distribuit. Hic fortitudo blanda et adversa magnificentissime contemnit, atque hinc fidentiae, patientiae et
Abbreviated transcription (Latin):
In latitudine uero iste. totidem utteraR ei cni.¬
Masnus uestit honos Laetus Loexor hoc nationi.
Infime quippe crucis in longituoine uensus hic est
Corporis erso saeni constructio in arte seata
In latit dine auoꝙ. ist
Enumero Radians &ue intus probat iisSe seats.
At in dextre crucis iongitudine me iegendu s
Nunc canam at exorans Lesum abdene et upa piars.

Expanded text:
In latitudine vero iste totidem litterarum: Magnus vestit honor laetus loquor hoc nationi. In fine quippe crucis, in longitudine hic versus est: Corporis ego sacri constructio in arte beata. In latitudine quoque iste: Enumero radians qua intus probat iisse beate. At in dextrae crucis longitudine hic legendus Nunc canam at exorans Iesum abdere et uda piare.
Abbreviated transcription (Latin):
n hac itãq pagina crũx dñi simul c̃um figuris serafim
⁊ cherubim circa se positis depicta ꝯscripta ꝙ cernitur
Que iõ in hoc opus hic introducta s̃. ut ostenderetur
qͣuta ꝓuisione ac dispensatione diuna clem̃ti᷑ humano
gñ semꝑ salutem suam ꝓcurau̾it. cum ⁊ in ipsis sp̃ibs
pliq aditis ꝯstructa .i. in ipsis cherubim uixta arcam
ultra uelum positis et̾nam ꝓpiciationem mundo intima¬
re decreuit. Proinde licet multa multi de habiti
⁊ situ hoꝵ animalium interp̃tatati fint. ⁊ alia atq
alia diu̾so stilo ñ diu̾sa fide scriptitarint. mͥ tñ ñ
in congrue uidetur. salua maioꝵ traditione ipsa
animalia. habitu suo sce crucis exemplari figurã.
cum ⁊ int̾ualla ipsius localiter seruent. ⁊ sursum.
atq deorsum. in dext̾am. atq sinistram. situ suo similit̾
portendant. Ueniq de serafim ꝓpħa ysaias interc
alia ita nairat dicens. Uidi dñm sedentem suꝑ solium¬

Expanded text:
n hac itaque pagina crux Domini, simul cum figuris seraphim et cherubim circa se positis, depicta conscriptaque cernitur. Quae ideo in hoc opus hic introducuntur, ut ostendatur, quanta provisione ac dispensatione, divina clementia humano generi semper salutem suam procuraverit, cum et in ipsis spiritibus plique aditis constructa, id est, in ipsis cherubim juxta arcam ultra velum positis, aeternam propitiationem mundo intimare decrevit. Proinde, licet multa multi de habitu et situ horum animalium interpretati sint, et alia atque alia diverso stylo non diversa fide scriptitarint; mihi tamen non incongrue videtur salva majorum traditione ipsa animalia habitu suo, sanctae crucis exemplari figuram, cum et intervalla ipsius localiter servent, et sursum atque deorsum, in dexteram atque sinistram situ suo similiter protendant. Denique seraphim propheta Isaias inter alia ita narrat dicens: Vidi Dominum sedentem su
Abbreviated transcription (Latin):
cata erant. quid aliud extensionȩ alaꝵ suaꝵ quamcrii:
cis xp̃i inaginem p̃ferebant᷑. De quib bene in libro re¬
gum narratur. qd facta ẽẽnt.a. cubitoꝵ altitudinis.
l .a. cubitos ħrent a summitate ale usq ad alterius¬
ale sumimitatem. Ad cuius ⁊̃ nistar humani corporis
forma comparari potest. Cuius pene tanta ÷ latituoo in
extensione brachioꝵ. a summitate digitoꝵ unius ma¬
nus. usq ad summitatem digitoꝵ alterius manus.
quanta altitudo siue longitudo a planta pedis usq ad
ũticem capitis. Hec gͦ iuxta artam ⁊ ppiciatorium
stabant. qr uetam ꝓpiciationem incarnatione saluatoris
humano gñi demonstrabant. Hec ⁊ in modum crucis
alas extensas semꝑ habebant. qͥd ppetuam nr̃am redempti¬
ouem in passione xp̃i saluandoꝵ rite uitmabant. In cru¬

Expanded text:
cata erant, quid aliud extensione alarum suarum quam crucis cata erant, quid aliud extensione alarum suarum quam crucis Christi imaginem praeferebant? De quibus bene in libro Regum narrat, quod facta essent decem cubitorum altitunis, et decem cubitos haberent a summitate alae usque ad alae alterius summitatem. Ad cujus etiam instar humani corporis forma comparari potest, cujus pene tanta latitudo est in extensione brachiorum a summitate digitorum unius manus usque ad summitatem digitorum alterius manus, quanta est altitudo sive longitudo a planta pedis usque ad verticem capitis. Haec ergo juxta arcam et propitiatorium stabant, quia veram propitiationem in incarnatione Salvatoris humano generi demonstrabant. Haec et in modum crucis alas extensas semper habebant, quia perpetuam nostram redemptionem in passione Christi salvandorum rite intimabant. In cru
Abbreviated transcription (Latin):
teni .i. faciem uelabant. qd sursum ad caput erecte sint.
necesse :. Et ob hoc supiorem partem crucis demonstreĩ.
manifestum ÷. Ille aut̃ q̃ infimam partem .i. pedes uela
totius crucis x signacłm exp̃ssum eẽ neino sapiens du¬
bitat. Bene qͦ ipsa incendentes uł ardentes int̾p̃tantur.
qe illam formam demonst̾nt. in qua suꝑate s̃ omnes ad¬
u̾sarie potestites. ⁊ totiꝰ minidi peccata ssumpta. atꝙ. de¬
leta s̃. Smino ignem illum elecais dĩ comm̃oant quem se
dũs in t̾ram mittẽ. ⁊ ut arderet uelle testatus esc.
Et m̾ito t̾na uoce ad laudem sc̃ẽ trinitatis omnes electos
cohortabantur. hoc ÷ eos qui ante aduentum saluatoris
fuerunt. ⁊ qui in p̃sentia incarnationis eius urerunt᷑.
qui q ad huc usq in finem mundi post ascensionem
eius in celos ad fidem conu̾tendi s̃. Qui os una passio
xĩi simul redemit de iudeis uidł⁊ atq gentib Ne
cetero cherubim illa que in tab̾naculo suie templo fabri¬

Expanded text:
t, faciem velabant, quod sursum ad caput erectae sint, necesse est et ob hoc superiorem partem crucis demonstrent manifestum est. Illae autem quae infimam partem, id est, pedes velabtotius crucis Christi signaculum expressum esse nemo sapiens dubitat. Bene quoque ipsa incedentes vel ardentes interpretantur, quia illam formam demonstrant, in qua superatae sunt omnes adversariae potestates, et totius mundi peccata consumpta atque deleta sunt, imo ignem illum electis Dei commendant, quem se Dominus in terram mittere et ut arderet se velle testatus est. Et merito trina voce ad laudem sanctae Trinitatis omnes electos cohortabantur, hoc est, eos qui ante adventum Salvatoris fuerunt, et qui in praesentia incarnationis ejus vixerunt, quique adhuc usque in finem mundi post ascensionem ejus in coelos ad fidem convertendi sunt; quia omnes una passio Christi simul redemit, de Judaeis videlicet atque gentibus. De caetero cherubim illa quae in tabernaculo sive templo fabri
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtute c̃stantie fortit̾ roborant᷑. et ꝑ ueram humilitatem illesi custodi¬
untur:Ut ꝑ discretionem in augm̃tum ꝓfic̾e ualeant. Et ꝑ longani¬
mem ꝑseu̾antiam usq ad congruam maturitatem ꝑueniant. Post hec
quid̃ iam ultimi iudicii falcis mutenda ÷. ut messis albens quam gra¬
num frum̃ti ꝑ aratrum crucis in t̾ra c̃ditum. głosam ⁊ multiplica¬¬
cit̾ collocetus

Expanded text:
virtute constantiae fortiter roborantur, et per veram humilitatem illaesi custodivirtute constantiae fortiter roborantur, et per veram humilitatem illaesi custodiuntur, ut per discretionem in augmentum proficere valeant, et per longanimem perseverantiam usque ad congruam maturitatem perveniant. Post haec quidem jam ultimi judicii falx mittenda est, ut messis albens, quam granum frumenti per aratrum crucis in terra conditum gloriosam et multiplicaiter collocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
maligni de penetralib humani cordis auferat. et fideles dĩ attñdentes
ad celestia p̃mia suꝑare caris concupiscentias doceat. Ipse q amor ꝑ
uniu̾sam mundi latitudinem scõs p̾dicatores ducit. arguentes uicia. ⁊ uir¬
ut ꝑ fidem plenam ⁊ baptismum lucen et̾nam conquir̾ent. Illosq qui
intentis aurib celestem doctͥnam capiebant. dedit in modum bone t̾re
uberem ex u̾bi semine u̾tutum fructum ꝓfeire. Et siqua incentiua narͣe
ne ullo impedim̃to diuinum germ̃ ⁊ spu̾ales delicias regiaͦ exhib̾ent.¬
Hos gͦ fructus pͥmum fides ⁊ religio xp̃iana ꝑ p̃dicatores eugłii p̃lañ¬
tauit. Deiñ gr̃a uͥtutum puros ⁊ ab ornii sorde alienos ostñdit. de¬
hinc patientia scõꝵ in tribłonib ꝓbauit. Pactum qͦ ⁊ societas u̾e con¬
cordie coadunatos ⁊ inseparabiles demonstrando stabiliuit. Ex in mͦ

Expanded text:
maligni de penetralibus humani cordis auferat, et fideles Dei attendentes maligni de penetralibus humani cordis auferat, et fideles Dei attendentes ad coelestia praemia, superare carnis concupiscentias doceat; ipseque amor per universam mundi latitudinem sanctos praedicatores ducit, arguentes vitia, et virut per fidem plenam et baptismum lucem aeternam conquirerent, illisque qui intentis auribus coelestem doctrinam capiebant, dedit in modum bonae terrae uberem ex verbi semine virtutum fructum proferre, et si qua incentiva naturane ullo impedimento divinum germen et spirituales delicias regi ChHos ergo fructus primum fides et religio Christiana per praedicatores Evangelii plantavit, deinde gratia virtutum puros et ab omni sorde alienos ostendit: dehinc patientia sanctorum in tribulationibus probavit; pactum quoque et societas verae concordiae coadunatos et inseparabiles demonstrando, stabilivit: exin modo
Abbreviated transcription (Latin):
conipotens uirtus omp̃tis patris. ⁊ summa sap̃ia tio fit.¬
xp̃e fili dĩ tu es uerus dñs. qui totum mundum adornas
decore scẽ crucis. dispensasq pie tius sc̃ĩs pia dona salutis.
N am quadriga uͥtutum .iiii. cornib scẽ crucis decent̾ aptata. ostendit
sacram seriem sp̃eꝵ ex ipsa ꝓcedentem in tͥumpho uictorie regis x c̃se
eratam. et ꝑ eius passionem ꝓficuam ẽẽ toto orbi. ad impetrandum fructũ¬
pietatis. ⁊ adipiscendam et̾nam beatitudinem. Uͥtus ÷ anuni habitus. nature
decus. uite rõ. moꝵ nobilitas. ⁊ lingue mod̾atio. H quippe cuncta o scã crux
religiosis hominib iusta laude ꝓbanda tu tradis. Cuncta simul benepla¬
cita dõ deꝓmens. ⁊ singula salubria eẽ ꝓdens. Tua scã prudentia tenerum
animam demonstrauit. De te iusticia bene feruens telo. diabłi ponipam
ad sectandum honȩstã ꝯsilia. ũtilia. hoc ÷ doct̾nam mandatoꝵ dĩ. ut fraudẽ

Expanded text:
nipotens virtus, et omnipotens Patris summa sapientia, Christe Fili Dei, tu es verus Dominus qui totum mundum adornas decore sanctae crucis, dispensasque pic tuis sanctis pia dona salutis. Nam quadriga virtutum, quatuor cornibus sanctae crucis decenter aptata, ostendit sacram seriem specierum ex ipsa procedentem, in triumpho victoriae regis Christi consecratam: et per ejus passionem proficuam esse toto orbi, ad impetrandum fructupietatis, et adipiscendam aeternam beatitudinem. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum nobilitas et linguae moderatio. Haec quippe cuncta, o sancta crux, religiosis hominibus justa laude probanda tu tradis: cuncta simul beneplacita Deo depromens, et singula salubria esse prodens. Tua sancta prudentia tenerum animam demonstravit; de te justitia bene zelo fervens, diaboli pompam ad sectandum utilia consilia, hoc est, doctrinam mandatorum Dei: ut fraudem
Abbreviated transcription (Latin):
arte crucis ꝯsistit. qr ad altiora uolans secretiora xͥ diuinitatis mystĩa ex¬
plorat. Et qͣsi in ipsum solem dĩtatis m̃tis ocłos figens. statun in pͥncipio eu¬
głii sui de diuinitate xͥ exorsus ÷ ita. In pͥncipio erat ũbum. ⁊ u̾bũ erat
apud dm̃ ⁊ ds̃ erat u̾bum.
p̾ta .iiii. flumina paradẏsi de uno fonte ꝓcedentia sigc̃ant. qr sic̃ ipsa
ex una matͥce fontis ꝓcedentia totam t̾ram rigauer̃. ita ab uno ue¬
emanantia. ⁊ ꝑ p̃dicatoꝵ ora diffluentia. totum mundum ad u̾ͥtu¬
tum fructus g̾minandum urigant. He s̃ diuini curriis.iiii.
rote. que seq̃bantur .iiii. animalia .iiii. facies ⁊ .iiii. alas ħntia.¬
Q d̃ aut̃ ꝓpħa dic. qd̾ apparu̾it rota una suꝑ t̾ram uixta animalia hus
Tanta .ii. similitudo erat rotaꝵ.iiii. seq̃ntium animalia .iiii. ut
una rota u̾issime crederetur. Tantaꝙ similitudo : in nar̃one

Expanded text:
arce crucis consistit, qui ad altiora volans, secretiora Christi divinitatis mysteria exarce crucis consistit, qui ad altiora volans, secretiora Christi divinitatis mysteria explorat, et quasi in ipsum deitatis solem, mentis oculos figens, statim in principio Evangelii sui de divinitate Christi exorsus est, ita: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. ipta, quatuor flumina paradisi de uno fonte procedentia significant, quia sicut ipsa ex una matrice fontis procedentia totam terram rigaverunt, ita ab uno veemanantia, et per praedicatorum ora diffluentia, totum mundum ad virtutum fructus germinandum irrigant. Haec sunt divini currus, quatuor rotae, quae sequebanturpropheta dicit: Quod apparuerit rota una super terram juxta animalia habens Tanta enim similitudo erat rotarum quatuor sequentium animalia quatuor ut una rota verissime crederetur, tantaque similitudo est in narratione
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in uno positꝰ sp̃ẽm hominis tenet. qr in pͥncipio eugłii sui genealogiã
saluatoris describens. ex t̾renis parentib eum caruẽ assum̾e intimaũ.
Marcus uͦ ⁊ lucas qͣsi iam altiꝰ constituti. regiam in eo potestatem ⁊ sac̾do¬
rate uiam dĩu. rectas facite semitas eiꝰ. slam amos dic̃. Dñs de syon ru¬
giet. ⁊ de irłm dabit uocẽ suã. Leo ÷ rex bestiaꝵ. Uñ salomon dic. Sic̃
fremitꝰ leonis ita furor regis. Et in genesi pat̾archa iacouse iuda uñ
mi ascendisti. regescens accubiusti ut leo. ⁊ qͣsi leena. &s suscitabit eũm:
litudinem tenet. qͥ a zacharia sac̾dote initium suns. ipsum dñm ⁊̃ de co¬
gnatione sac̃ootum scõm hominem natum testat᷑. cum angłm narrat ad
oraria mo matrem eiꝰ dixisse. Et ecce elisabet h cognata tua accep fiium
in senectute sua. Et a os ꝑ natan genea logiam saluatoris o ucens ipsum
sac̾dotem eẽ insinuauit. Ioħ̃is aut̃ sp̃em aquile in se os tñdit. Qͥ iure in

Expanded text:
jure in imo positus speciem hominis tenet; quia in principio Evangelii sui genealogiam Salvatoris describens, ex terrenis parentibus eum carnem assumere intimavit. Marcus vero et Lucas, quasi jam altius constituti, regiam in eo potestatem et sacerdonus de Sion rugiet, et de Hierusalem dabit vocem suam. Leo est rex bestiarum, unde Salomon dicit: Sicut fremitus leonis, ita furor regis. Et in Genesi patriarca Jacob de Juda unmi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena. litudinem tenet: qui a Zacharia sacerdote initium sumens, ipsum Dominum etiam de cognatione sacerdotum secundum hominem natum testatur, cum angelum narrat ad Mariam matrem ejus dixisse: Et ecce Elizabeth cognata tua concepit filium in senectute sua. Et a David per Nathan genealogiam Salvatoris ducens, ipsum sacerdotem esse insinuat. Joannes autem speciem aquilae in se ostendit, qui jure in
Abbreviated transcription (Latin):
mundi docendo discurrunt euglia. nec reg̾̃dient᷑ ab negare qd̾ do¬
cent. qr u̾itas tenorem obseruat rectitudinis. nec deflectit in ob¬
liqua falsitatis. In ipsis quippe.iiii. animalib s̃ sc̃pta sibi con¬
uenientia. hoc ÷ ius ⁊ autoritatem eoꝵ sig̃cantia. ꝗd de dño salua¬
tore p̃dicent. slam in sp̃e hominis deorsum scriptus ÷ hic u̾sus.

Expanded text:
mundi docendo discurrunt Evangelia, nec regredientur abnegare quod docent; quia veritas tenorem observat rectitudinis, nec deflectitur in obliqua falsitatis. In ipsis quippe quatuor animalibus sunt scripta sibi convenientia, hoc est, jus et auctoritatem eorum significantia, quid de Domino Salvatore praedicent. Nam in specie hominis deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
ic ꝙͦ .iiii. illa animalia ꝓpħica circa agnum stantia.
similitudinem crucis exprimunt. que uisio ieze¬
chieł atq apocalipsis ioħis comine morant. Que
ietechiel in medio ignis uł electri ẽẽ scribit. et ioħs
in medio sedis ⁊ in circuitu sedis. S ierechieł u̾ba
de his prius uideamꝰ. qui int̾ alia ita scͥpsit. Similitudo aut̃ uultꝰ eoꝵ
facies hominis ⁊ facies leonis a dextris ipsoꝵ .iiii. facies aut̃ bouis
a sinist̾s ipsoꝵ.iiii. Et facies aquile desuꝑ ipsoꝵ .iiii. ⁊ rłq. Ioħs uͦ ita
scͥpsit. Et in medio sedis ⁊ in circuitu sedis .iiii. animalia plena ocłis
añ ⁊ retro. Et anunal pͥmum simle leoni. Et scd̾m animal simile ui¬
tulo. Et i̾cium animal faciẽ ħns quasi hominis. Et qͣrtum animal si¬
mile aꝗle uolantis. Et paulo post sub introduxit aliam uisionẽ ita
dicens. Et uidi ⁊ exce in medio throni ⁊ .iiii. animalium ⁊ in medio
senioꝵ agnum stantẽ tanꝗͣ occisuni ħntem cornua .uii. ⁊ oculos

Expanded text:
 quatuor illa animalia prophetica circum Agnum stantia, similitudinem crucis exprimunt: quae visio Ezechielis atque Apocalypsis Joannis commemorant: quae Ezechiel in medio ignis vel electi esse scribit, et Joannes in medio sedis et in circuitu sedis. Sed Ezechielis verba de his prius videamus, qui inter alia ita scripsit: Similitudo autem vultus eorum facies hominis et facies leonis, a dextris ipsorum quatuor, facies autem bovis a sininimalia plena oculis ante et retro: et animal primum simile leoni; et animal secundum simile vitulo; et tertium animal faciem habens quasi hominis; et quartum animal simile aquilae volanti. Et paulo post subintroduxit aliam visionem ita dicens: Et vidi, et ecce in medio throni et quatuor animalium et in medio seniorum agnum st
Abbreviated transcription (Latin):
bat capitulum de ysaia ꝓpħa ad se ꝑtinens. Ita dicens. Sp̃s dñi¬
nem. p̃dicare annum dñi acceptum. ⁊ diem retributionis. Annũ
aut̃ acceptum ⁊ diem retributionis omne p̃dicõnis euis quo in
carne u̾satus ÷ tp̃s intellege. Qñ cecis lux uera que illumi¬
nat omnem hominen uenientem in hunc mundum. ad cogno¬
scendiun ueritatem. u̾bo ⁊ miraculis aꝑuit uisum. Et in cruce
moriens dimisit captiuos confractos ꝙ in remissionem. Quia
distructis unculis mortis. resurgens in gła. ascendens in¬
altum. captiuam duxit captiuitatem. dedit dona hominib.
uod aut̃ hec testimonia ad ipsum ꝑtineant. testatur
eugłista lucas cum subiungit. saluatorem hoc id̾ auditorib suis
affirmasse. ita dicens. Cepit aut̃ dr̃e ad illos. qr hodie imple¬
ta ÷ hec scriptura in aurib ur̃is. Et omnes testimonium illi

Expanded text:
bat capitulum de Isaia propheta ad se pertinens ita dicens: Spiribat capitulum de Isaia propheta ad se pertinens ita dicens: Spirinem, praedicare annum Domini acceptum et diem retributionis. Annum autem acceptum et diem retributionis, omne praedicationis ejus, quo in carne versatus est, tempus intellige, quando caecis lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, ad cognoscendum veritatem verbo et miraculis aperuit visum, et in cruce moriens dimisit captivos confractosque in remissionem, quia destructis vinculis mortis, resurgens in gloria, ascendens captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus. Quod autem haec testimonia ad ipsum pertineant, testatur evangelista Lucas, cum subjungit Salvatorem hoc idem auditoribus suis affirmasse ita dicens: Caepit autem dicere ad illos, quia hodie impleta est haec Script
Abbreviated transcription (Latin):
ex primitur in crucis figura. qr tota r̃õ illius sp̃ualit̾ cruci aptatur.
Nam seruitus indebita isrłitaꝵ in illo relaxatur. et ꝑ crucem
gñis humani captiuitas ⁊ seruitus qua peccato nequit̾ atq ydo¬
lis seruiebat destruitur. Et uere lib̾tati qua dõ soli seruitur ho¬
mo qui ad unaginem dĩ creatus ÷ redditur. n iubelec¬
ad antiquum possessorem uendita possessio reu̾titua Et in passio¬
ne dñi homini prior possessio .i. paradisus redditur. quam ꝑ
pomum uetitum ipse inale cominutauerat. escam accipiens. et
uitam ꝑdens.bi quippe p̃ceptum ÷ filiis ifrł. ut se abstinent
a rurali oꝑe. ⁊ hic concessum ÷ scĩs dĩ. ut uacent a t̾rena cupidi¬
tate. ¶langebant ꝙ buccina filii ifrł in ipso iubeleo .uiiiͦ. inse.
xͫ. die m̃sis ꝓpiciationis tp̃r in uniu̾sa t̾ra sua. Et scĩficauerunt
sp̃s scĩ grã repleti. legem sp̃ualit̾ int̾pretantes: ⁊ docentes in toto

Expanded text:
exprimitur in crucis figura, quia tota ratio illius spiritualiter cruci aptatur. exprimitur in crucis figura, quia tota ratio illius spiritualiter cruci aptatur. Nam servitus indebita Israelitarum in illo relaxatur, et per crucem generis humani captivitas et servitus, qua peccato nequiter atque idolis serviebat, destruitur, et verae libertati, qua Deo soli servitur, homo, qui ad imaginem Dei creatus est, redditur. In jubilead antiquum possessorem vendita possessio revertitur, et in passione Domini homini prior possessio, id est, paradisus redditur, quam per pomum vetitum ipse male commutaverat, escam accipiens et vitam perdens. Ibi quippe praeceptum est filiis Israel, ut se abstinerent a rurali opere, et hic concessum sanctis Dei, ut vacent a terrena cupiditate. Clangebantque buccina filii Israel in ipso jubilaeo, septimo mense, ima die mensis, propitiationis tempore in universa terra sua, et gratia repleti, legem spiritualiter interpretantes, et docentes in toto
Abbreviated transcription (Latin):
demonstret. Et quid aliud nob̃ ꝑ hos duos nu̾os infinuatur.
nisi ut hanc uitam scã ꝯu̾satione ducentes. orõnib ⁊ uigiliis
plena fide. spe integra. ꝑfecta caritate. ad illam que iceł ex¬
pectat nos patriam ꝓperemnus. ubi quies et̾na absꝙ ullo la-¬
bore possidetur. ubi ueꝵ gaudium sine ulla tristicia contine¬
tur. ubi quicquid boni hic ex parte ꝑcipimus totum atq inte¬
grum sine fine ꝑficietur. Porro aut̃ denarius nũs
creatoris atq creature sig̃cat scĩam.Nam triuitas crea-¬
toris ÷. Septenarius aut̃ nũs creaturam indicat. ꝓpt̾ uitam et
corpus. Nam in illa tria s̃. Unde ⁊̃ toto corde. tota anima. to¬
ta m̃te diligendus ÷ ds̃. In corpore aut̃ manifestissie.iiii.
apparent quib constat elem̃ta. Bene gͦ nũs ista sig̃cans
in crucis exprimitur nota qr in illa ꝑ mediatorem dei ⁊ homi¬
num reconciliati ⁊ coadunati sumus creatori nr̃o. ⁊ in filios
adoptioius et̃no pacri cransiati. H ecceꝙ inbelei nũ s

Expanded text:
demonstret. Quid aliud nobis per hos duos numeros insinuatur, nisi ut hanc vitam sancta conversione ducentes, orationibus et vigiliis plena fide, spe integra, perfecta charitate ad illam quae in coelis exspectat nos patriam properemus: ubi quies aeterna absque ullo labore possidetur; ubi verum gaudium sine ulla tristitia continetur; ubi quidquid boni hic ex parte aliqua percepimus, totum atque integrum sine fine perficietur. Porro autem denarius numerus creatoris atque creaturae significat scientiam. Nam Trinitas creatoris est. Septenarius autem numerus creaturam indicat propter vitam et corpus. Nam in illa tria sunt, unde etiam toto corde, tota anima, tota mente diligendus est Deus, in corpore autem manifestissima quatuor apparent, quibus constat, elementa. Bene ergo numerus ista significans in crucis exprimitur nota, quia in illa per mediatorem Dei et hominum reconciliati et coadunati sumus creatori nostro, et in filios adoptionis aeterno Patri translati. Recteque jubilaei numerus
Abbreviated transcription (Latin):
in illo mystico oꝑe quo tobi ocłos apusti. felle orbum liniens. scẽ
crucis potñtiam sig̃casti. que ꝑ amaritudinem mortis xp̃i peccatoꝵ
tenebris remotis. et̾nam lucem humano gn̾̃i reodidit: Credendũ
gͦ nob:. qd̾ facta angłoꝵ que uetus testam̃tum narrat. aduentum
⁊ głam sig̃cent redemptoris nr̃i. cum nouum testamentum statim
in primordio natiuitatis eiꝰ eos głam in ȩxcelsis dõ magno tpudio cecinis¬
se ⁊ pacem hominib adoptasse describat. Quappt̃ uos ꝙͦ p̃clari angłoꝵ
ex̾citus supplices obsecraius ut dignas grates saluatori nr̃o x p̃o uicessant̃
agatis. et scm̃ nom̃i eiꝰ in scłm benedicatis. qui nos ꝑ crucem a ꝑpetua mor¬
te lib̾auit. ⁊ ur̃in num̃um ne diminutus ꝓpt̾ ꝑoitos angłos reman̾et.
seĩs animab compleuit in arce celesti

Expanded text:
in illo mystico opere quo Tobiae oculos aperuisti, felle orbem liniens, sanctae in illo mystico opere quo Tobiae oculos aperuisti, felle orbem liniens, sanctae crucis potentiam significasti, quae per amaritudinem mortis Christi, peccatorum tenebris remotis, aeternam lucem humano generi reddidit? Credendum ergo nobis est quod facta angelorum quae Vetus Testamentum narrat, adventum et gloriam significent redemptoris nostri, cum Novum Testamentum statim in primordio nativitatis ejus, ejus gloriam in excelso, Deo magno tripudio cecinisse, et pacem hominibus adoptasse describat. Quapropter vos quoque, praeclari angelorum exercitus, supplices obsecramus ut dignas grates Salvatori nostro incessanter agatis, et sanctum nomen ejus in saeculum benedicatis, qui nos per crucem a perpetua morte liberavit, et vestrum numerum ne diminutus propter perditos angelos remaneret sanctis animabus complevit in arce coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
tuam laudem ꝑpetuo añ tribunal decantet dñi. Igit᷑ actus ipse
formõnis litt̾aꝵ. ⁊ hic modus positionis. uiiii. ordinum. necũ ⁊ sors
ipse quo pͥmitus ad laudandum redemptorem saera angłoꝵ agmi¬
na ordinant᷑. talit̾ suspensam uire statuit hanc crucem. aram scł⁊
pontificis ⁊ redemptoris nr̃i. ut ipsa u̾a uita in se ꝯtestans os tñdat
laudantem uͥtutum uen̾abilem senatum. sic̃ decet. ut in cruce que
ipsum bumilians. descendit de celoꝵ arce. ut ad se solidum funda¬
m̃tum fidei augm̃tumq bonoꝵ omnium ualide nos ducẽt. Et docu¬
it u̾b̾. factisq suis nob̾ docum̃ta reliquit. Et sic demum in scã cruce
nos redim̃s facta sua c̃summauit. Hoc tu gabriel archangłs al¬
tissimi ⁊ desponsator celestium nuptiaꝵ. letus claro famine uirgini
reuelabas. qñ regni xp̃i potentiam ⁊ saluationis eius opus lucułn¬
to sormone ꝓnunciaũas. Quio ⁊ tuõ rafael medicina dĩ: siunꝗd

Expanded text:
tuam laudem perpetuo ante tribunal decantet Domini. Igitur actus iste formationis litterarum, et hic modus positionis novem ordinum, nec non et sors ipsa qua primitus ad laudandum Redemptorem sacra angelorum agmina ordinantur, taliter suspensam jure statuit hanc crucem, aram scilicet pontificis et redemptoris nostri; ut ipsa vera vita in se contestans, ostendat laudantem virtutum venerabilem senatum, sicut decet, ut in cruce, quae  semetipsum humilians descendit de coelorum arce, ut ad se solidum fundamentum fidei argumentumque omnium bonorum valide nos duceret: et docuit verbis, factisque suis nobis documenta reliquit, et sic demum in sancta cruce nos redimens, facta sua consummavit. Hoc tu, Gabriel, archangelus Altissimi et desponsator coelestium nuptiarum, laetus claro famine Virgini revelabas, quando Christi regni potentiam et salvationis ejus opus luculento sermone pronuntiaveras. Quid et tu, o Raphael, medicina Dei? Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bisso. corporis eius inuiolatissimam castitatem. In cocco ꝙͦ p̃cipuam
ac ꝑfectam caritatem His qd̾ omnib homor xp̃c iũc inter ho¬
mines natus serenus resplendebat. qr totius decoris pulchritudine
ꝓficiebat gͥ puer ũc sapĩa ⁊ etate. et
grã. apud dm̃ ⁊ homines. Et uir factus ppłi testimonio laudatus
erat dicentis. Bene omnia fecit. ⁊ surdos fecit audire ⁊ nutos
loqui. Qui doctrina sua mundum illustrans. atq egrotos eius sauans.
ꝑ mortem destruxit mortem. Et triunphans resuirexit in gła.
Ascendit in celos. Sedet ad dexterani pͥatras. Inde uenturus
iudicare uiuos ⁊ mortuos. et seculum per ignem.

Expanded text:
et bysso corporis ejus inviolatissimam castitatem; in cocco quoque praecipuam et bysso corporis ejus inviolatissimam castitatem; in cocco quoque praecipuam ac perfectam charitatem. His quidem omnibus homo Christhomines natus serenus resplendebat, quia totius decoris pulchritudineigitur puer Jesus sapientia et aetate et gratia apud Deum et homines, et vir factus populi testimonio laudatus erat dicentis: Bene omnia fecit: et surdos fecit audire, et mutos loqui. Qui doctrina sua mundum illustrans atque aegrotos ejus sanans, per mortem destruxit mortem, et triumphans resurrexit in gloria, ascendit in coelos, sedet ad dexteram Dei Patris, inde venturus jud
Abbreviated transcription (Latin):
siue .ii. testam̃ta. que ꝑ eundem sp̃m scm̃ dictata atq conscripta .s̃. que
in una cruce aͥtꝙ̃ in una passione compacta atq adunata s̃. In eruce gͦ
xp̃i duo efficiuntur unum. qr omne diuortium ⁊ inunicicia in ipsa
dissoluta s̃. pacificataq sunt omina in ipsa que in celo ⁊ que in t̾ras̃.
purpureo. bissino. ⁊ coceineo. ut floris illuis iocundissimi decorem
monstrarem. quem ꝓphica locutio nairat de stirpe regia exortum.
Qui uidłi speciosus forma p̃ filiis hominum existens. omnium uirtutũ
decorem ui semet ipso ultra omnes mirabilit̾ ostendit. slec .ii. ullũ
fas ÷ scoꝵ eredere ad excellentiam claritatis eius puenire potu¬
isse. Quia illum solum sine peccatoͥ ⁊ macula constat natum eẽ. Et
qd̾ ceteris ex parte conferebat gr̃a iłli t illi totum ex integro p̾be¬
bat natura. In iacyncto quippe intelligimus celestem eius inter ho¬
mines conu̾sationem. In purpura. passionis sanguinem. In candore

Expanded text:
sive duo Testamenta, quae per eumdem Spiritum dictata atque conscripta sunt; quae in una cruce, id est, in una passione Christi compacta atque coadunata sunt. In cruce ergo Christi duo efficiuntur: unum quia omne divortium et inimicitia in ipsa dissoluta sunt, pacificataque omnia sunt in ipsa quae in coelo et quae in terra sunt. purpureo, byssino, et coccineo, ut floris illius jucundissimi decorem demonstrarem, quem prophetica locutio narrat de stirpe regia exortum; qui speciosus forma prae filiis hominum existens, omnium virtutum decorem in semetipso ultra omnes mirabiliter ostendit. Nec enim ullum sanctorum fas est credere, ad excellentiam charitatis ejus pervenire potuisse, quia illum solum sine peccati macula constat natum esse, et quod caeteris ex parte conferebat gratia, illi totum ex integro praebebat natura. In hyacintho quippe intelligimus coelestem ejus inter homines conversationem; in purpura passionis sanguinem; in candore
Abbreviated transcription (Latin):
illum in et̾ua tab̾nacula. Seuunet t̾rena. ut metat celestia. ꝑdat modo
animam suam in hoc mundo. ut u uitam et̾nam custodiat eam. Et his
similia. In sextum. ut intelligat dñi .i. tota cordis intentione illum
ꝑquirat. tractet. inspiciat. et õs malos cogitatus cordi suo adueni¬
entes subito euelłe festinet. et paruulos suos ad petram allidat xp̃m
Cum aut̃ in septimum ascenderit gradum.i. in sapĩam. iam ipsum ho¬
minem ex hibeat ꝑfectum. et ex seruili conditione in filium transit. et
apło. qd̾ neꝙ mors. neꝙ uita. neq angeli. neq principatus. neq in¬
stantia. neq futura. neꝙ altitudo. neꝙ ꝓfundum. neq creatura

Expanded text:
um in aeterna tabernacula: seminet terrena, ut metat coelestia; perdat modo um in aeterna tabernacula: seminet terrena, ut metat coelestia; perdat modo animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat eam, et his similia. In sextum, ut intelligat Deum, id est, tota cordis intentione illum perquirat, tractet, inspiciat, et omnes malos cogitatus cordi suo advenientes subito evellere festinet, et parvulos suos ad petram allidet Christum. Cum autem in septimum ascenderit gradum, id est, in sapientiam, jam ipsum hominem exhibebit perfectum, et ex servili conditione in filium transit: et Apostolo, quod neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futu
Abbreviated transcription (Latin):
scendere. Atq iõ dic̃ psalmista. Initium sapĩe timor dñi. Quia pri-¬
mitus debet homo ꝑ timorem a peccatis se coercere. sciens scriptum.
et̾num. iusti aut̃ in uitam et̾nam. et sic amore m̃cedis et̾ne. in ceteros
rectam. ⁊ nulli malum ꝓ malo. ẜ semꝑ qd̃ bonum ÷ reddens. neq maledi¬
b̾at. bona elig̾e. ⁊ mala reꝓbare. diu̾tere amalo. ⁊ fac̾e bonum. sequi pa¬
cem. ⁊ odium sꝑnere. In quartum. ut fortis sit. firmo iusticie incedens
gradu. ⁊ ñ patiatur se ullis corrumpi ꝓsꝑis. neq ullis affici ad uersis.
In quintum uͦ gradum. ut omnia uero ꝯsilio agat. ⁊ scd̃m id qd̾ scriptura diuina
docet obediens faciat .i. ut dimittat debita ꝓ xiiis sius. quatenus di¬
mittat sibi ds̃ peccata sua. misereatur alt̾us. ut sui misertus sit ds̃. fa¬
ciat amicos de mammona iniquitatis. ut cum deficiat. recipiant eũ¬

Expanded text:
scendere. Atque ideo dicit Psalmista: Initium sapientiae timor Domini, quia priscendere. Atque ideo dicit Psalmista: Initium sapientiae timor Domini, quia primitus debet homo per timorem a peccatis se coercere, sciens scriptum, aeternum, justi autem in vitam aeternam; et sic amore mercedis aeternae in caeteros rectam, et nulli malum pro malo, sed semper quod bonum est reddens; neque malediientiam habeat bona eligere et mala reprobare, divertere a malo, et facere bonum; sequi pacem et odium spernere. In quartum ut fortis sit, firmo justitiae incedens gradu, et non patiatur se ullis corrumpi prosperis atque ullis affici adversis. In quintum vero gradum, ut omnia vero consilio agat, et secundum id quod Scriptura divina docet obediens faciat, id est, ut dimittat debita proximis suis, quatenus dimittat sibi Deus peccata sua; misereatur alterius, ut sui misertus sit Deus; faciat amicos de mammona iniquitatis, ut cum deficiat recipiant e