comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liur. Modo audix egotrclarificaiu
terra . opus consum̃ maur quos dedi
hiut faciant & nunc elan sica ie ⁊ ana
pnor ipse patremelansi cauemt:&quon
inde ut clarific& ur exposeit engam
legendumẽ utroq uerbo supenur usum
secund id quod futurum erat Coq orum
quod futurum erat clanfica filiumutat
clarific& filius Mod ouero usuni fiur
uerbo p̃tenti tem pons de futur gubiai
ego teclarificaui supergen a opusconso
maui quodde distimihi ut faciam. Denu
dicendo & nuncclanifica inecupat᷑ apuo
rat quidostendit Nis supenur ubi ai
ego te clan ficaui suꝑterra. ita locutum
fuisse tamq fecirre quod facturu

Expanded text:
 Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me; tanquam prior ipse Patrem clarificaverit, a quo deinde ut clarificetur exposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifica Filium, ut te clarificet Filius: modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait, Ego te clarificavi smmavi, quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud rat, quid ostendit, nisi superius ubi ait: Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturu
Abbreviated transcription (Latin):
filiieius. ut sit pnmogenitur in mul¬
tis fratiib: quarau p̃destin auit
illos & uocabit nisi forae ipsum pre¬
distinatum dicere formid abimus
quia de nobis tantum ut efficiamur
conformesi maginis eius. hocdixisse
uid&ura postolus. Quasi uero quir¬
qua regulanisd& fidelit̃ intuens
filium di negaturus e Pred estinatu
qui eumnegare hominem ñ potest.
Reste quippo dicitur non p̃destinatus¬
termino sempit̃nus : Illud aup̃desti¬
nanđ erat quod nondum erat ut sic
suo tempore fier& quem ad modũ
anteo mnnia tempora p̃distinatum
erat ut fier&. Quis quis igitur difili¬
um p̃distinatum negat hunc eundẽ
filium hominis negat. Sed ꝑꝑconten¬
tiosos &iamhine audiamur a postol
insuarum exordiolite grarum Nam
& in pnima epistolarum eius ẽ ad
romanos & ipsius epistolae pnnci¬
pium e ubilegitur. Paulur seruus¬

Expanded text:
se primogenitus in multis fratribus: quos autem praedestinavit, illos et vocavit » . 8. Nisi forte ipsum praedestinatum dicere formidabimus, quia de nobis tantum ut efficiamur conformes imaginis ejus, hoc dixisse videtur Apostolus. Quasi vero quisquam regulam fidei fideliter intuens, Filium Dei negaturus est praedestinatum, qui eum negare hominem non potest. Recte quippe dicitur non praetermino, sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Apostolum in suarum exordio Litterarum. Nam et in prima Epistolarum ejus, quae est ad Romanos, et ipsius Epistolae principium est, ubi legitur
Abbreviated transcription (Latin):
nabeatis: quae non recentiora paulo supe¬
us ab codita s. ed omna debemus acci¬
pere siue quecumq illis lociture exauo¬
quo postcaenar Sorsut huncadm̃i¬
calpee eplme morauit causam cureus
quiporo ur utadeum finem redissime
reforantur uelomnia quaelocutur est
ois uel ea maxime quaedix iam ꝓois mo¬
oiturus tamqua uerbano uissima : postea¬
qua de conuiuio sco illȩ qui eum suerat
raditurus egressus eꝰ: Hancergo causa
piani sumus: Haec enimpax finemtem¬
onis adianisq finis ipsa entꝰ ꝑphancsa¬
cramentis eius inbuimur. ꝑphanemira¬
ꝑphanc speeiuspignus accipimus ꝑphanc
in eum credimus & speramus & eius a mo¬
re quantum donat accendimurꝰ hac pa
ce in pressun somnib: consolamur. hac p̃s
in hac felicit᷑ sineulla tibulatione req¬
nemuf: Mento ad eam clausit uerba
quae parum intellegentib discipuliseran
ꝓuerbia intellecturs ea quando eis dedis

Expanded text:
, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecunque illis locutus equo post coenam exorsus est hunc admirquippe commemoravit causam, cur eis sit locutus, ut ad eum finem rectissime referantur, vel omnia quae locutus est eis, vel ea maxime quae dixit jam pro eis moriturus, tanquam verba novissima, posteaquam de convivio sancto ille, qui eum fuerat traditurus, egressus est. Hanc enim causam Christiani sumus. Haec enim pax finem temonis actionisque finis ipsa erit. Propter hanc sacramentis ejus imbuimur, propter hanc miraeius pignus accepimus, propter hanc in eum credimus et speramus et eius amore, quace in pressuris omnibus consolamur, hac a prin hac feliciter sine ulla tribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dedisset
Abbreviated transcription (Latin):
astis quicquam in namine meo duobus
nodis intellegipo test. uel quia nonin no¬
niine meo peastis quod nomenn sicut
nqnoscendume cognouistis uel non peur¬
tis quicqua ꝗin incomparationem rei
quam p&ere debuistis : ꝓnihilo habendum
÷ quod p&cistis. Vt igitur in cius nomine
non nihil sed gaudium plenum p&ant
qons aliquid aliud p&unt idemaliquid
niluil est exoraa turdicens P&ite& ac

Expanded text:
tistis quidquam in nomine meo, duobus tistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi potest, vel, quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est, cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei, quam petere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant, quoniam si aliquid aliud petunt, id aliquid nihil est, exhortatur, dicens: Petite, et
Abbreviated transcription (Latin):
quit ñ p&istis quic quam innomine¬
s meo. pesite & accipielis ut gaudium
urm sitplenum hoc quod dicitga¬
dium plenum ꝓfecto non carnalȩ
sed spiritalegaudium e & quand
tantument ũtaliqui dei iamnonsit
addenđ ꝓ culdubio tunc ent plenu
quicquid ergo p&itur quod ꝑtineo
adhocgaudium : consequendum ho
e in nominexp̃i p&endum. Sidiui¬
nam intellegius gratia. siuere
beatam poscimus uitam. quiqu
aũ aliud p&itur nihil peitor No
quia nulla omnino res ẽ sed quia
inslantir ei comparatione qui¬
quia aliud concupiscitur nihile
qeq: enimprorsus nulla res est homo de
qud ait a postolus. qui seputataliqui drẽe
quod equis quimiana presunt᷑ nibilest&ua
Siuergo reste intellegipotestr Amenam
dier hos Siquiꝰ p&uientis patremin nomine
due dabit gobis Vt hoc quodait Siquid
non quod lib& intellegatur. sed aliquid
quo dinbeatae uitae comparationesit
ubil & quod sequitur usq modo nonpe¬

Expanded text:
quit, non petistis quidquam in nominequit, non petistis quidquam in nomine meo. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Hoc quod dicit gaudium plenum, profecto non carnale, sed spirituale gaudium est: et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est in nomine Christi petendum, si divinam intelligimus gratiam, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud petitur, nihil petitur: non quia nulla omnino res est, sed quia in tantae rei comparatione quidquid aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostquod est, si quis vana praesumit, nihil est etiam. Sic ergo recte intelligi potest: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, ut hoc quod ait, Si quid, non quodlibet intelligatur, sed aliquid quod non in beatae vitae comparatione sit nihil; et quod sequitur: Usque modo non pe
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt. Nec p&it in nomine saluati¬
ris quicquid p&itu contrarationen
salutis Nenimselmlitterarom ad
syllabarum sed quod sonur ipresigni¬
ficat & quod eo fono recte acueraoit
intellegitur hocaccipiendũt e redito¬
re cum dicit in nomine meo ainde
qui hoc sentit dexpo quod ñ e debnico
dĩ filio sentiendum: ñ p&it in eiuno¬
mine. &iam sintaceat inlitgens
ro quod ẽ deillo sentiendum sentiti
ipse in eius nomine pit& accipit
quod p&it : Sinon contrasuara salu¬
tem sempicernam p&it : accipit
aũ quando d eb& accipere
Quedamenim non negantur sedur
congruo denturtempore differun¬
tur: Ita sane intellegenđ ẽ quod
ait dabit uobis ut eabeneficia sign¬
ficata sciantur his uerbis quae ad
eos qui p&unt ꝓpriaeꝑtinent e¬
diuntur quippe omner sci ꝓseipsis
non aup omnib: ex audiuntur uelam¬
cisuel inimicis suis uel quib lib&
aliis qui a nonutcumq dictum est
dabit sed dabit uobis. usq modo in¬

Expanded text:
piunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiamsi non taceat litteris ro quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra suam salutem sempiternam petit. Accipit autem quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore differuntur. Ita sane intelligendum est quod ait, dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur vel amicis vel inimicis suis, vel quibuslibet aliis: quia non utcumque dictum est, dabit; sed dabit vobis. 2. Usque modo, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inppria. Ecceinitium pressurae ra
neo modo ꝑseueraturae. quodeniadu
ti ut rel inquanteum. sed utinillo pace
habeant ꝑ manentes in eo ñ eni quando con¬
phensuse tantu modo carnesua eius carno
uerum &iammente reliquer̃. fidem ad
hocꝑtin& quodait modo creditr ecceue¬
nithora ut disꝑgamini in ꝓpriae mereb¬
quatis tamꝗ dicere tuncita ꝑturbainin
utesiam quodͥam modo creditis relinqua¬
tis. uener̃ eniꝰ adtanta disperatione ma
suae pnistinȩ fidei utita dixenm in ortten
quanta apparuit in illo eleopa. qui post
eius resurestionem cũ illo relo qui nescien
& quidei contingetuarrant nos inquit spe¬
rabamus quod ipse fuerat redeinpturus
rendo Riam ipsam fidem qua in eum ante¬
e crediderant. in cauero pressura qua post
deciuitate in ciuitatem : ab ipso non refu
ger. Seduthabentos pressura in mundo
sillo pacem tenerent non ab ipsore fugen
lo nenimuitiss& ille mnundum simembis

Expanded text:
 propria. Ecce initium pressurae, sed  propria. Ecce initium pressurae, sed non eo modo perseveraturae. Quod enim aturi, ut relinquant eum, sed ut in illo pacem habeant permanentes in eo. Non enim quando comprehensus est, tantummodo carne sua ejus carnem, verum etiam mente reliquerunt fidem. Ad hoc pertinet quod ait: Modo creditis; ecce venit hora ut dispergamini in propria, et me relinquatis. Tanquam diceret: Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae pristinae fidei ut ita dixerim mortem, quanta apparuit in illo Cleopa, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans: Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus erendo etiam ipsam fidem qua in eum crediderant. In ea vero pressura quam postde civitate in civitagerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso refugae lo? Non enim vicisset ille mundum, si ejus
Abbreviated transcription (Latin):
q: modo nos semus uel quib: nꝰ circum¬
uenir&ur fraudib: uel quib: apud eũ ꝓ¬
ficeretor &cessib preuid ereauit
cogitationes hominum & ideo ñ
opus habere utcum quis intentga¬
r& magnu donerat. Sed magnum
paruulis erat quieidi cebant. In hocere¬
dimus quia adõ existi. Multo aumanis
erat adquod in tellegenđ eos uolebat
extendi& crescere: quad cuill dixis¬
sentuerum que dixissent adõ existi.
tille pat̾ mecũ ẽ. nec sic apatre filium
cogitarent exsisse ut putarent &ia
recessisse. Deinde sermonemistum
magnũ ꝓlixumq concludent. Haec
inquidlo cutus sum uobis ut in mepa¬
cemhabeatis in mundo ꝑssura habe¬
bitis. Sed considite ego uicimund¬
dumillud initium fuerathabitura
ista p̃ssura quo superius ut eosos¬
tender& paruulos quib: adhuc
n intellegentib. & aliud ꝓ alio senti¬
entib ꝓuerbia. quoammodo eent
quecumq magna& diuina dixis¬
s& ait. mod ocreditis ea uenitho¬

Expanded text:
que modo nossemus vel quibus non circumque modo nossemus vel quibus non circumveniretur fraudibus, vel quibus apud eum proficeretur accessibus. Praevidere autem cogitationes hominum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat, sed magnum parvulis erat qui ei dicebant: In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem majus erat ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixissent, verumque dixissent: A Deo existi, ait ille: Pater mecum est, ne sic a Patre Filium cogitarent exisse, ut putarent etiam recessisse. Deinde sermonem istum magnum prolixumque concludens: Haec, inquit, locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de quo superius ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus et aliud pro alio sentientibus, proverbia quodammodo essent quaecumque magna et divina dixisset, ait, Modo creditis? Ecce venit ho
Abbreviated transcription (Latin):
fuisre. Sed hoccito soluitur quia
hoc non ei sed illis potius opuserat.
quos intendgabat uela quibus
inten⁊gabatur. Neq eniali¬
quas ille inten gabat ut ab eis
aliquid discer&. Sed eos potius
ut docere: quuntendgabant
eum uolentos ab illo ab quid
dircere: Illis ꝓfecto idopus
erat. ui stirent aliqua ab illo: qui
nouerat omnia. nimirumergo prap¬
ierea non opuserat ut eumquis in¬
terrogar& qmnos quando intemꝰ¬
gamur ab eis quiuolunt aliquid a no¬
bisscire ex ipsis interro gationib: eo¬
rum cognoscimus quid uel int dicere.
pus e ergo nob̵ ab eis interro garrquos
docere aliquid uolumus ut in quisitio¬
nes eorum quib respondendu me noue¬
rimus. Illiauneid quidemopuserat¬
qui omnia nouerat. nec opus habebat
quod ab eo quisq scire uelle : & ꝑ eius
cognoscere inteirogationem quia
interrogari ut uel eis func aderant.
uel qui haec siuedicta fuerant auditu¬
ri :̃ Siuescrpta lectun: qualere esa
quib: interr o gabatur oftender&. eo¬

Expanded text:
fuisse? Sed hoc cito solvitur: quia fuisse? Sed hoc cito solvitur: quia hoc non ei, sed illis potius opus erat quos interrogabat, vel a quibus interrogabatur. Neque enim aliquos ille interrogabat, ut ab eis aliquid disceret, sed eos potius ut doceret. Et qui interrogabant eum, volentes ab eo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo qui noverat omnia. Nimirum ergo propterea non opus erat ut eum quis interrogaret. Quoniam nos quando interrogamur ab eis qui volunt aliquid a nobis scire, ex ipsis interrogationibus eorum cognoscimus quid velint discere; opus est ergo nobis ab eis interrogari, quos docere aliquid volumus, ut inquisitiones eorum quibus respondendum est noverimus: illi auqui omnia noverat; nec opus habebat quod ab eo quisque scire velit per ejus cognoscere interrogationem, quiainterrogari, ut vel eis qui tunc erant vel qui haec sive dicta fuerant audituri, sive scripta lecturi, quales essent a quibus interrogabatur ostenderet, eo
Abbreviated transcription (Latin):
uado ad patrem. Nunc dic pat̾ mecum
e quis uadatad eum quicu̾illo e Sed
hoc in tellegenti e uerbumnꝰ in telle¬
genti ꝓ uerbium. Sic tamen quo modo
dim eum capiunt solidum eybum:
saltim lac euꝰ ñ denegł: alimentum
ge hocalimento ẽ quod sciebant eum
nosse omnia nec opus ei ee ut eum
qui sintens g&. quod quidem cur
dixennt quen potest. Vid & urenĩ
potius fuissedicent n opus e tibi
utquemqua intendges sedot quis
te intendg&. Dixer̃ qui ppe scim ⁊
quia nostio Amnia & utiq qui no¬
uitomnia magis a nescientib
intengansol& ut inten gan¬
tes audiant quod uolunt ab eoquino¬
uit omnia. non ipse intem gare
tam quam uolens aliquid scire qui
nouitomnia quid sibi ergo uult
quod ei quem sciebant norreomnia
cũdicere debuisse uideantur. Nopus
ẽ tibi utquem quã intemges. dicen¬
dum potius putauer̃ ñ opus ẽ tibi
utquiste intendg& quid quod
utrumꝗ legimus factũ & intend¬
gasre scilic& dñm& intens gatũ

Expanded text:
c dicit: Pater mecum est. Quis vadit ad eum, qui cum illo est? Sed hoc intelligenti est verbum, non intelligenti proverbium; sic tamen quomodo  quia nondum eum capiunt, solidum cibum, saltem lacteum non denegat alimentum. Ex hoc alimento est quod sciebant eum nosse omnia, nec opus ei esse ut eum quis interroget. Quod quidem cur dixerint quaeri potest. Videtur enim potius fuisse dicendum, Non opus est tibi ut quemquam interroges; non, ut quis te interroget. Dixerunt quippe, Scimus quia nosti omnia: et utique qui novit omnia, magis a nescientibus interrogari solet, ut interrogantes audiant quod volunt, ab eo qui novit omnia; non ipse interrogare, tanquam volens aliquid scire, qui novit omnia. Quid sibi ergo vult, quod ei quem sciebant nosse omnia, cum dicere debuisse videantur, Non opus est tibi ut quemquam interroges, dicendum potius putaverunt, Non opus est tibi ut quis te interroget? Quid quod utrumque legimus factum, et interrogasse scilicet Dominum, et interrogatum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhoc nonideo dictũ ẽ quia fuerat
moriturus &donec resurger&
ab eorum conspecub reccssurus
sed quod e& iturus ad patrem
quod fecit postea quamresure¬
xit. & cumeis ꝑ qua drinta dies
conuersatus ascenditincaeluma
illis ergo ait. Modi cum&iam non
uidebitis me: qui cum corporalit᷑̃
tuncuidebant quiaiturus erat
ad patrem &t cum de inceps mor¬
talemuisur inerant qualencum
ista loquer&ur uidebant. quodue¬
ro addiditie i terum modicum
& uidebitis me. uniuorsae ꝓmifit
Et clesiae fic̵ uniuerse ꝓmisitec¬

Expanded text:
per hoc non ideo dictum est, quia fuerat per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus; sed quod esset iturus ad Patrem, quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quadraginta dies conversatus ascendit in coelum . Illis ergo ait, Modicum et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erant ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur videbant. Quod vero addidit, et iterum modicum et videbitis me, universae promisit Ecclesiae: sicut universae promisit
Abbreviated transcription (Latin):
& non refertur ad aliud hiuc fer
iuractio. Adhunc enim refertur
quicquidbeneagitur. quia ꝑphunc
finis qui sufficit nobis eternu sigi¬
tur erit. neq enim nab sufficit fĩ¬
nis nisi cuius ẽ nullus finis. hocins¬
piratum erat phrlippo quandodix¬
dñe ostende nobis patrem & suf¬
ficit nobis in qua ostensione se
pinisit & filius dicens. noncredis
quia ego in patre & pater in me
ẽ. Ddiocitaꝙ quod sufficit nobis
rectissime audiuimus gaudium
existimo intellegi Modicum &ua
nonuidebitis ine & iterium mo¬
dicum & ui debitisme : Modicũ
ẽ enim hoc tatum spatium. quo p̃¬
sens ꝑuolat sacculum. Vndedicit
idem ipse euangel ista mepistol
sua nouissima hora eit. id eo
namq ad didit: quia uado ad pa¬
trem quod ad priorenis ententia
re ferendum est. ubi ait modicũ
&uam non iudebitis me nonad
postenorem ubiait. & uterum
modicum & uid ebitis me. eun¬
do quippe ad patrem facturur
erat ui non eum uiderent. hac

Expanded text:
; non refert; non refertvit actio: ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc finis qui sufficit nobis. Aeternus igitur erit: neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudiumexistimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
ł quo resurexit eisꝙ sue carnem cer¬
nienbam tangendamq monstrauit. Sed
potius adillud unde iam dixerat quidi
resinrexerat. iam se illis in carne mons¬
trauerat. lamsedebat ad dexteram
patis. quando dicebat idem ipse a pos¬
tolus iohannes cuius & hoc euangel¬
umẽ in epistol sua. Dilectis siminunc
e quod enmus. Scimus quia cumma¬
nifestatum fuent si miles ei enmus.
qm ui debimus ẽumsicutie ista uisio
nonuitaehinus ẽ. sed futurae : non
temporalis. sed &erne hacc e auuita
& erna dicente ipsa uita ut cognos¬
caniite inquit uaum uerum dm̃. &
nunc ꝑspeculum inenigmate ⁊ tunc
aucognos coe facicad facieni nunc
scio exparae: t uno aucognosca
sicut & cognitus sum. hunc totius
laboris sufructum ecclesia nunc
parunt desiderando tunce pan¬
tunra cernendo. parauntgignen¬
do q e mendo paritura lectando
parturitorando paritura lau¬
dando & ideo iasculum qm̃ ad
istum frueum contemplatianis
cunstao fficia referuntur actionis

Expanded text:
dum quo resurrexit, eisque suam carnem cerdum quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstravit : sed potius ad illud unde jam dixerat, Qui dresurrexerat, jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat idem ipse apostolus Joannes, cujus est hoc Evangelium, in Epistola sua: Dilectissimi, nunc est quod erimus; scimus quia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ista visio non vitae hujus est, sed futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec est vita aeterna, dicente ipsa Vita, Ut cognoscant te, inquit, unum verum Deum, et eculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo. Parturit gemendo, paritura laetando. Parturit orando, paritura laudando; et ideo masculum, quoniam ad istum fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis.
Abbreviated transcription (Latin):
motoll& a uob nec ista similitudo
ad intellenđ uid&ur ẽe difficilis
ꝗin conparatio eius in ꝓmtu e eo¬
demipso exponente curdictasit
Parauntio quippeanistide parctus
auga udio conparatur. quod tunc
magis ee consueuit quando non pu¬
ella sed puer nascitur. quoduero ait
usq inisto in euangelii capitulo unde
hodie disputauimus uel ud̃ facih inie¬
lectu amnia cucumerunt acrior nes¬
saria ẽ in hisquae se quuntur intentio
Quid estenim quod ait. & in illodie i
non rogabitis quicquam. hoc uerbun
quod est rogare non solum petere
uerum & iam in terogare signisi ca
& grecum euangelium undehoc transla¬
tumeꝰ talehab& uerbum quod utrumꝗ.
possit in tellegi. ⁊thaec ambiguitas necꝰ
pedesoluatur quamqua & si soluer&ur¬
gatum & discipulis arcensurus incaelum
dib: nr̃is aduidenda quae dic. puto eni
quodait ⁊ terum auui debouos. & gaude¬
bit corurm & gaudium ur̃m nemnotol¬
les auobis nadillud tempus ee referen¬

Expanded text:
mo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis, quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur, quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer nascitur. Quod vero aitusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum quod utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas nec inde solvatur: quanquam etsi solvergatus est a discipulis ascensurus in coelum,dibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod ait, Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, non ad illud tempus esse referen
Abbreviated transcription (Latin):
sebaudi & loqu&ur. Simile
e ei hoc  quod desemdupsodix
non possum ameipso facerequio¬
quo sic audio udico Sedulud cũ
exponeremus. secun dumhominẽ
suam qua factus ẽ oboediens usque
quo uiuos & mortuos iudicabit.
quia hoc ꝑ id facturus ẽ quod filius
quemqua sed omne iudicium de¬
dit filio quia iniudicio nͥ forma
di qua a equalis ẽ patri mec ab im¬
piis uideri potest. Sed forma homi¬
nis apparebit qua mino ratus e &i¬
am modico minus ab angelis. Qua¬
uisiam inclaritate n in pristina
sithumilitate uenturun conspi¬
cuur tamen futurus bonis & malp
Hinc ait & illud & potestatem dedit
ei iudicium facere qm filius homi
nis e in quib: uerbis eius manifestat᷑
nꝰ eam forma p̃sentandamee iu
dicio inqua cume& n rapinamar¬
bi tratus e ẽe se aequalem dõ. Sedil¬
lamqua cum sem& ipsum exinanir¬
s& accepit. Sem& ipsumeni exina¬
niuit formanis erui accipiemsi in
quauideur &iamad faciem du¬

Expanded text:
Simile enim est hoc ei, quod de seipso dixit: Non possum a me facere quidquam; sicut audio, judico . Sed illud cum exponeremus, secundum hominem suam, qua factus est obediens usque quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia in judicio non forma Dei qua aequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab Angelis; quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicinis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse in judicio in qua cum esset non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exinanivit, formam servi accipiens . In qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedat sic ꝓcedit depatre. ab ipsohab& pa¬
tre. Hicutcumq etia illud intellegitus
quantum atalib: quales nos sumur mn¬
tellegi potest. Curnꝰ dicatur natus eẽ.
sed potius ꝓcedere sprscr qmsi & ipse¬

Expanded text:
procedat, sicut procedit de patre, ab ipso habet patre. hic utcumque etiam illud intellegitur, quantum a talibus, quales nos sumus. intellegi potest, cur non dicatur natus esse, sed potius procedere spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
ista quatituor iomina grega ANałΟAΗ
quod estonens Oncitc quod est occiden
foctioni ddominiii corporis aptissime ⁊gruit Tradunt nãq phisicio
dior̃ spitio soriẽ hum anicorporis inutoro matris ꝑficii Suscot̃ nãq: sen
urimis serdieb: a conceptione bactis hab& similitudi ab̃ Nouõ seqntib: uer

Expanded text:
ista quatuor nomina sua: Ἀνατολή, ista quatuor nomina sua: Ἀνατολή, quod est Oriens, Δύσις, quod est Occidenfectioni Dominici corporis aptissime congruit. Tradunt namque physici, tot dierum spatio formam humani corporis in utero matris perfici. Susceptum namque semen primis sex a conceptione diebus, lactis similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
RS meidic̃ apostolus quie ũ excitauit amorauis
dequedic depatre factus in quiqoboediens usque
admorae᷑ moratem aũ crucis. Prpter quod&
dr̃ eumexcitauit a morituir & deditei nom̃
quod est suꝑomnemnom̃ resuscitatus& ex alto¬
tus ẽ dñs. Nesuscitauiteum quis pat̃ cuidicit
inpsalmis excitame& redda illis. Ergo pat̃ eũ
resuscitauit ñ seipse. Quid aufacit pat̃ sine
uerbo: quid facit pat̃ sin eunicosuo : Na audi qui
quod induo pat̃ resuscit&Sed quomodo cũ
pat̾ resuscitat. & filius suscitatꝰ Siccũfilius susti¬
tat. & pat̃ suscitat quia filiurd. ego & pat̃ ano
sumus: Quidergo sibi uult numerus xLui intns
Audistis iamhesterno die inquatauor lratensgi¬
cis quatauor uerborum grecorum Si enĩ ista
paretium mundi oneitts. occidentir aquilo¬
nis & mendiani quod estaotus orbis Vnde
dic̃ dñs aquatuoruentis colleturum se elec¬
tossuos cumuenentadiudiciũ Siergo facia

Expanded text:
s mei, dicit Apostolus, Qui eum excitavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et Deus illum excitavit a mortuis, et dedit ei nomen quod est super omne nomen » . Resuscitatus et exaltatus est Dominus. Resuscitavit eum, quis? Pater, cui dixit in Psalmis, Excita me, et reddam illis. . Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico suo? Nam audi quiquod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater suscitat: quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus . 12. Quid ergo sibi vult numerus quadragenaraudistis jam hesterno die in quatuor litteris graecis quatuor verborum graecorum. Si enim istapartium mundi, Orientis, Occidentis, Aquilonis et Meridiani, quod est totus orbis; unde dicit Dominus a quatuor ventis collecturum se electos suos, cum venerit ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
Dormitada ut fiat eba montur xpr ut fiatecclese
Dormientiadae fit eua ddelatert morauox p̃
lancea ꝑ cutitur latur ut ꝓfluant racram enta
quib: form&ur &cclesia cui ñ appareat. quia in il¬
lis t unc factis futura figurata sunt. quandoquiden
dic apostolus ipsum ada forma futun ẽẽ. Quiem
quit forma futun praefigurabantur omnia mystico
Neq enĩ uere ñ poterat ds uiqilanti costam educere
faemina ꝙ formare Anforite nedoler&latus
quando costa d& racta ẽ ꝓ̃phoco portebat ut ille
dormir& : Nuis est quisic dormiat ut eionsa ñ eui¬
gilanti euellantur Anquia dr̃ euellebat ꝓpterea
homo ñ sentiebat. Potera t ergo & uigilantisi ne
dolore euellere qui potuit dormienti Sedpculdu¬
biohr da pyima implebatur ꝓph&ia illius tem¬
Quare ergo in arca inclusa runt omnia animabi
nisi ut signarentur omnes gentes ñ enĩ deerat
dõ rursur ereare genus animalium quando enim

Expanded text:
Dormit Adam ut fiat Eva: moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormit Adam ut fiat Eva: moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormienti Adae fit Eva de latere : mortuo Christo lancea percutitur latus , ut profluant sacramenta, quibus formetur Ecclesia. Cui non appareat quia in illis tunc factis futura figurata sunt, quandoquidem dicit Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma futuri . Praefigurabantur omnia mystice. Neque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamque formare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc oportebat ut ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ei ossa non evigilanti evellantur? An quia Deus evellebat, propterea homo non sentiebat? Poterat ergo et vigilanti sine dolore evellere, qui potuit dormienti. Sed procul dubio hydria prima implebatur: prophetia illius temQuare enim in arca inclusa sunt omnia animalia , nisi ut significarentur omnes gentes? Non enim deerat Deo rursus creare omne genus animali
Abbreviated transcription (Latin):
audico inxpo & in decles aquod est hocsa¬
cram̃tũ magnum. Erunt duo in carne
una. cumdeada: & eua senpturageneos
lequereatr. Unde uentũ ẽ adhaec uerba
Propterea selinquit homo patrem uel ma¬
trem & adherebituxon suae : &t erunt
duo incarneuna. Sicergo xp̃s adhesit
ecdesiae ut oine duo in carne una. quo¬
modoreliquit patrem. Quomodoma¬
trem reliquit pãt quia cũ in forma dĩe ẽẽ ñ rapina
arbitratus ẽ ẽẽse ȩqualirdo. Sed sem& psum ex
in aniuit forma seruiaccipiens Hoce en ĩ relin¬
quit patrem nꝰquia deseruit & recessit apatro
Sedquia ñ in ea forma apparuit hominib inqua
aequalis ẽ patni. Quo modo rel inquit matrem
relinquendo synagoga iudaeorum dequa secis
carnemnature &inherendo ecclesiae qua exo¬
nib gentib congregauit: Ergo pnma hrona habe
bat ꝓph&ia dexp̃o sedi quando ista quaeloquor non
p̃dicabantur in populis adhuc aquaerat inunum
iprasententia erunt duo in carneuna Sacram̃tu
magnũ in xp̃o & in ecclesia ianilic& nob ubique

Expanded text:
Christo et in Ecclesia. Quod est hoc sacramentum magnum, Erunt duo in carne una? Cum de Adam et Eva Scriptura Geneseos loqueretur, unde ventum est ad haec verba, Propterea relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una . Si ergo Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem, quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exit formam servi accipiens . Hoc est enim, reliquit patrem, non quia deseruit, et recessit a Patre, sed quia non in ea forma apparuit hominibus in qua aequalis est Patri. Quomodo reliquit matrem? Relinquendo Synagogam Judaeorum de qua secundum carnem natus est, et inhaerendo Ecclesiae quam ex omnibus gentibus congregavit, ut pace novi te Christo: sed quando ista quae loquor non praedicabantur in populis, adhuc aqua erat, in vinum una sententia, Erunt duo in carne una; sacramentum magnum in Christo et in Ecclesia; jam licet nobis ubique
Abbreviated transcription (Latin):
Reforaatiomentis nrae saecunđ imagine eius quicrea¬
uit nos & conueratur a qua inuius. utiammani festa¬
tum xp̃m inlege & ꝓph&is sapiamus. Ideo erantibi
sex hr dae quas iussit implen aqua. Sexergo ille
hrdnae sex a&ater significant quib ñ defuit ꝓph&a
lla ergo tempora sex quasi anticulis distributa. atꝙ
distinta quasi uasa eẽn: in ania nisi ax poimplerent᷑.
Quid dixitempora: quae in anit̃ curerent. nisi ineis
Uenae s hydhae. sedutaquainuinum conueraatur

Expanded text:
reformatio mentis nostrae, secundum imaginem ejus qui creareformatio mentis nostrae, secundum imaginem ejus qui creavit nos ; et convertitur aqua in vinum, ut jam manifestatum Christum in Lege et Prophetis sapiamus. Ideo erant ibi sex hydriae, quas jussit impleri aqua. Sex ergo illae hydriae, sex aetates significant, quibus non defuit prophetia. Illa ergo tempora sex, quasi articulis distributa atque distincta, quasi vasa essent inania, nisi a Christo implerentur. Quid dixi, tempora quae inaniter currerent, nisi in eis plenae sunt hydriae: sed ut aqua in vinum convertatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ner ihi xp̃s. & sapit quod non sapiebat in ebn¬
atquod non inebnabat. Su amius sis r& inde aqua
effundi & sicipse mititerea uinũ ex occultis crealur
sinib unde fecit & panẽ quando raturauit aot
milia. Nemĩquinq panes habebant quinq miha
hominum satuntate aut saltim duodecim co¬
phrnos plenor sedomnipotentia dñi quasi fans
panis erat sic posr& & effara aqua uinũ infunde¬
re. Quod si feciss&. uide recur senpturas u&eres
improbarre. Cũ aũ ipsa aqua conueraitinumnũ
ostendit nob̵ quod& scmptura u&us ab ipro est: Na
abłegem ex quib temponb nair&ꝰ idest ab exo¬
dio m̃undi Inpyncipio fec dr̃ caeluł & terrans
inde usque ad hoc tempus quod nuncagimus sexta & as
braa usq addauid. Quanta ad auid usqiad trans inigra¬
tione babellonia : Quinta a trans migratione babrllos¬
niae usꝙ adiohanne baptista : Sexta in de usꝙ ad sine
saeculi. Propterea & sexta fẽc dr̃ hominẽ adimagine
sua. quia sexta ista a&ate manifestatur ꝑeuangelium

Expanded text:
s Christus, et sapit quod non sapiebat, inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos , sed omnipotentia Domini quasi fons panis erat; sic posset et effusa aqua vinum infundere: quod si fecisset, videretur Scripturas veteres improbasse. Cum autem ipsam aquam convertit in vinum, ostendit nobis quod et Scriptura vetus ab ipso est: nam autem Legem ex quibus temporibus narret, id est, ab exordio mundi: In principio fecit Deus coelum et terram . Inde usque ad hoc tempus quod nunc agimus, sexta aetabraham usque ad David: quarta a David usque ad transmigrationem in Babyloniam: quinta a transmigratione in Babyloniam usque ad Joannem Baptistam : sexta inde usque ad finem saeculi. Propterea et sexta die fecit Deus hominem ad imaginem suam
Abbreviated transcription (Latin):
Inpyncipio erat uerbum. & uorbumeratapud
dĩto Siergo separationem nuides inluce
quid separationem quens in opere : Vide dm
uide uerbum eius inhere uerbo dicenti quia
ipsedicens ñ sillabis dic sed splendore sapien¬
tiae falgere hoc e dicere quid dictum est
desapientia ipsius candor estlucis a&ernes
Ad tende candorem solis incaelo est. & ex¬
pandit candorem ꝑ terras omnes ꝑ mana
omnia & utiq corporalis lux est. Sisẽparas
candarem solis a sole separa uerbum apa¬
tre. Desoleloquar lucernae una flammula
tenuis quae uno flatupassit extingui. Spar¬
qi tlucensua suꝑ cuncta quae subiacent ui¬
deslucem sparsam a flammula genera¬
tam emissionem uides separationem ñ uides. Intai¬
inseparabilit̃ sibi coherere tnnita temhanc unũ
dm̃i & omnia opera unius dĩ. Haec ee patiir
quuntur quae ꝑtinenta d sermonem dñinnihũ
uoł adestote ut audiatis. .XI.¬

Expanded text:
In principio erat Verbum, et Verbum erat apud In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. Si ergo separationem non vides in luce, quid separationem quaeris in opere? Vide Deum, vide Verbum ejus inhaerere Verbo dicenti: quia ipse dicens non syllabis dicit; sed splendore sapientiae fulgere, hoc est dicere. Quid dictum est de Sapientia ipsius? Candor est lucis aeternae . Attende candorem solis. In coelo est, et expandit candorem per terras omnes, per maria omnia: et utique corporalis lux est. Si separas candorem solis a sole, separa Verbum a Patre. De sole loquor. Lucernae una flammula tenuis, quae uno flatu possit exstingui, spargit lucem suam super cuncta quae subjacent. Vides lucem sparsam a flammula generatam, emissionem vides, separationem non vides. Intelinseparabiliter sibi cohaerere, Trinitatem hanc unum Deum; et omnia opera unius Dei, haec esse Patriquuntur, quae pertinent ad sermonem ipsius Domivobis, adestote ut audiatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Modo obliuiscitur Modor&cordatur. Modo
uulti Nodo nuult. Modo peccat. Modoius¬
turẽ. Transi ergo omnenmutabilitatem
ñ solu momne quoduid&ur sed & omne quod
mutatur t̃ransifti enim carnem quae uide¬
tur transi caelum solem lunam & stellas
istis transactis ueneras a danimũ tuum. sed&
tibiin uenisti inmutabilitatem animi tui.
Numquit in utabilis ẽ dr̃ transi ergo & animũ
tuum effunde suꝑ te animaitua ut contn¬
gasdin de quo tibi dic&tur ubi ẽ drtuus. nepu¬
teste aliquid futurum quod homa nꝰ possit.
hoc facit ipse iohannes euangelista. Transcen¬
ditcarnem. transcendit ter̃a quam calcauis
Ttranscendit in ana quae uidebat Transcendit
aerem ubi alites uolitant. Transcendit
solem trnscenditluna: Transcenditstel¬
las transcendit omnissps qui nꝰ uidentur
Tratscendit mente in sua ipsamrationem
animisui. Transcendensista omnia suꝑse ef¬
fundens animamsua quoꝑuenit quiduidit.

Expanded text:
modo obliviscitur, modo recordatur; modo modo obliviscitur, modo recordatur; modo vult, modo non vult; modo peccat, modo justus est. Transi ergo omnem mutabilitatem; non solum omne quod videtur, sed et omne quod mutatur. Transisti enim carnem quae videtur, transisti coelum, solem, lunam, et stellas r. Jam enim istis transactis veneras ad animum tuum, sed et ibi invenisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? Transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam, ut contingas Deum, de quo tibi dicitur, Ubi est Deus tuus? 13. Ne putes te aliquid facturum quod homo non possit. Hoc fecit ipse Joannes evangelista. Transcendit carnem, transcendit terram quam calcabat, transcendit maria quae videbat, transcendit aerem ubi alites volitant, transcendit solem, transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit omnes spiritus qui non videntur, transcendit mentem suam ipsa ratione animi sui. Transcendens ista omnia, super se effundens animam suam, quo pervenit? Quid vidit?
Abbreviated transcription (Latin):
unde considerasti ipre considerator appa¬
reat ipse enim considerator istorat
oniium disciiminator distin&on &
quodammodo ad pensor in librꝰe sapien¬
tis animus ẽ sinedubio melior esttũt¬
pus quo ista omnia cogitastr quanusta
omnia quae cogi tasti. Anutius ergo iste
corpora ipsum animum pnino utiude¬
as quotrans eas. compara illuit carn
absit nec dignans compararo: compara
illum fulgõnr solixluna stellarum
maior fulgor est animipiino caelontatẽ
acumupsius uide Videsinꝰ uehom̃entior¬
atumi scintilla e animi cogitantis qua
splenddor solir lucentis Solemonon¬
temtiudes animimatur ipsi un quama
tardus e adanimum tuum. Citopettust
cogitare quod facturus e sol. quamille fac
turus e aboritu ad occidentem uenturus
e. Iamexalia parite erasontur ubihoc
fecit cogitatiotua. Adhucillectardus est:
& tuomnia ꝑagrasti magnaergo res est
ipseanimus mutabilis eꝰ quamuis melior sit
omni corpore : Modo nout modoñ nouit

Expanded text:
Unde considerasti? Ipse considerator appaUnde considerasti? Ipse considerator appareat. Ipse enim considerator istorum omnium, discriminator, distinctor et quodammodo appensor in libra sapientiae, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti. Animus ergo iste ra ipsum animum primo, ut videas quo transeas; compara illum carni. Absit, ne digneris comparare. Compara illum fulgori solis, lunae, stellarum: major fulgor est animi. Primo celeritatem animi ipsius vide. Vide si non vehementior scintilla est animi cogitantis, quam splendor solis lucentis. Solem orientem tu vides animo: motus ipsius quam tardus est ad animum tuum? Cito tu potuisti cogitare quod facturus est sol. Ab oriente ad occidentem venturus est, jam ex alia parte cras oritur. Ubi hoc fecit cogitatio tua, adhuc ille tardus est, et tu omnia peragrasti. Magna ergo res est m; quia et ipse animus mutabilis est, quamvis melior sit omni corpore. Modo novit, modo non novit;
Abbreviated transcription (Latin):
sum & effudis uꝑme animatameam
utergo ad tingerem dm ieum de quo
mihidicebatur ubie dr tuus. ñ effudi ani¬
maminaeam suꝑ carnemmoa Sed saꝑ
me transcendie ut illua tangerem
Ille enim ẽ suꝑme quifec me nemocum
adtingit nisi quis etransient cogita
corpus moritale ẽ. terrenume fragile
ẽ. coruptibile ẽ. abice sed fordecaro
temporalis ẽ. Alia corpora cogita cae¬
lestia corpora cogitameliora splendida
lunt᷑ abonente adoccidentenstan
uidentur ocolis ñ solum ab hotime sed
&iama pecore transi& ipsa &quoo¬
do inquies transeo caelostia corpora
Cumambulo interra n carnearansir
sedmente abice& ipsaqua uir lucoan
corporasunt. Quauir de caclo fulgean
corpora sunt Ueni qt᷑a forie uͦ teputos
habere quo ear cum consideras istaom̃a
& altra caelestia corpora quoitarurns
inquis & quid mentem transiturursu
Consderastuista omnia considera uunqur

Expanded text:
 effudi super me animam meam . Ut ergo attingerem Deum meum, de quo mihi dicebatur, Ubi est Deus tuus? non effudi animam meam super carnem meam, sed super me: transcendi me, ut illum tangerem. Ille enim est super me, qui fecit me: nemo eum attingit, nisi qui transierit se. 12. Cogita corpus; mortale est, terrenum est, fragile est, corruptibile est: abjice. Sed forte caro temporalis est. Alia corpora cogita, coelestia corpora cogita; majora, meliora, splendida vuntur ab oriente ad occidentem, non stant; videntur oculis, non solum ab homine, sed etiam a pecore: transi et ipsa. Et quomodo, inquies, transeo coelestia corpora, cum ambulo in terra? Non carne transis, sed mente. Abjice et ipsa: quamvis luceant, corpora sunt; quamvis de coelo fulgeant, corpora sunt. Veni, quoniam forte non te putas habere quo eas, cum consideras ista omnia. Et ultra coelestia corpora quo iturus sum, inquis, et quid mente transiturus sum? Considerasti ista omnia? Consideravi, inquis.
Abbreviated transcription (Latin):
idem abutroq factume. Sed nuncquid simiht̃
quomodo ñ similit̃. aitaliquis ecce uerbũ
quod fecit animus ineus man& in me quod fec
linquamea ꝑcussio aere & transiit. & ñ ẽ cõ
dixens uerbum in animotuo & souuent ꝑlin¬
qua tuam. Redi adanimum taum & uide
quia ibi ẽ uerbum quod fecisti. Num quit sicut
mansit in animo tuo mansit linguatua quod
sonuit ꝑlingua tua fec linguasonans. fecit
animus cogitans. Seo quod s̃ onuit linguatran¬
sut. quod cogitauit animus ꝑmanet. Hocergo
fecit corpur quod fecit animun sed ñ simili tom
secuenimanimus quae aen& animus. fecitent̃
lingua quaesonat. & ꝑaerem aurem uerbent.
Numꝰ quit sequores syllabas. & facisutmaneant:
ñ ergosicpat̃ & fibur sed haec eadem facit & simi¬
quimontur eumden filius hominei fet quimo¬
ntur. Quecumq fecit instantia haec sec & fili¬
usinstantia qulasimilit̃ fecit & que cumque¬

Expanded text:
idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et simiqui moritur, eumdem Filius hominem fecit qui moritur. Quaecumque fecit Pater stantia, haec fecit et Filius stantia; qu
Abbreviated transcription (Latin):
quid sibi duplicar& in illa simplici diuiniatem
similia sed quecumq inquid pat̃ facit. haecea¬
dem& filiur facit similit. Qua eille haec & ipse
mundam pat̾. munduni filiur mundum spsscs¬
Vnus mundus factus e a patre ꝑfilium inspusco
facit quare addidit similit̃ facit. ne aliurpar¬
nus intellectus uel error in animo nascer&ur
Iides hominis opus. atimus eꝰ in homne &cerp
animus imperatcorpon. Sed inultã int̃ẽ int̾
corpus & anima. Corpus uisibileẽ. atumusin¬
uisibilis. In t̃potentiam uirtutemꝗ animi&
cuiustuslic& celestis multum int̃ ẽ. Imperat
tamen animus corponsuo & facit corpus . & quod
uid&ur animus facere hoc facit& corpar. Vi¬
d&ur ergo corpur hocidem facere quod anu
sed ñ similit̃. quomodo hocidem facit sed non
similit̃ facit animus. Uerbum apud seiub&
linquaot ꝓferat uerbum quod fecitanimur
secit animus fecit& lingua. fecit dũs corpons
pit quod facer&. & iubente dno fecithoc

Expanded text:
quid sibi duplicaret in illa simplici divinitate quid sibi duplicaret in illa simplici divinitate similia: sed, Quaecumque, inquit, Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Quae ille, haec et ipse: mundnus mundus factus est a Patre per Filium in Spiritu sancto. facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virstis corporis multum interest. Imperat tamen animus corpori suo, et facit corpus: et quod videtur animus facere, hoc facit et corpus. Videtur ergo corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit animus: fecit animus, fecit et lingua; fecit dominus corpopit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc