comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatum sicut cilicis es acilia nuncupati : unde primum aduec teces unt:
uel uinum uocatas̃: uinde & caupones : ⁊itȩrss ab utero¬
er Mulgariumuas In quo mulguntur pecor a idẽ & mulcrum ab eo ꝙ ineo
mulgitur lac: I abrum uocatum eoq in eolauationem fier so litũ est
In fantium : cuius diminutiuũ labellum idem & albeun ꝙ in eo alla¬
tionem fieri solitum est: Pelues uocatae ꝙ pedes ibi laei tur
s. fon. uas appellatumꝙ aquas sufflando fundat: ut untur ii hosorientes
ꝑ ubi senserint domim ardore currunt eqnis sonr plenos aquis &
exangent incendia .s. & cum aras expressis ad suiperi

Expanded text:
tatum, sicut cilicises a Cilicia nuncupatae, unde primum advectae sunt. Dtatum, sicut cilicises a Cilicia nuncupatae, unde primum advectae sunt. Dvel vinum vocatas; unde et caupones. Utres ab utero. Mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mulgitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labationem fieri solitum est infantium, cuius diminutivum labellum. Idem et albeum, quod in eo ablutionem fieri solitum est. Pelves vocatae quod pedes ibi laventur. Sifon vas appellatum quod aquas sufflando fundat; utuntur enim hos in oriente. Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum sifonibus plenis aquis et extingunt incendia, sed et camaras expressis ad superior
Abbreviated transcription (Latin):
Eno forumuas ferens uinum eno i uinum est. de quo est illud uertitur
enoforifundus sententia nobis: Flasce exgreco uocabulo dictae haec
prouehends acrecondendis fialis primum factaesunt unde & nuncpa¬
tae postea inusum uinitran sierant manente grecouocabulo unde sup̃¬
serunt initiu Hagoena & sigila greca nomina sunt. Inflexa expar¬
te ut fierent latina illii laginos nos lagomna illi sicele nos siculam
dicimus: Cantarus
Ydria genus uasis a quatilis
perdiriuationem uocata id rosi greci aquamdicunt : Situla quodsi¬
tientibus apta sit adbibendum ꝗͣ uas greci cadum uocant: Catinum
uas fictile ꝙ melius neutro dr̃ ꝗ masculinum sicut & salinum dr̃ uas¬
aptum salibus. Orca est anforae species cuius minore uocabulo artius
diminutiuo orciolus est: Scipus in quomanus lauamus: Serio la est
orcarumordo directus ũ uas fictile uini apud siriam primum ex cogi¬

Expanded text:
enophorum vas ferens vinum; οἲνος enim vinum est. De quo est illudLucil. 139: Vertitur oenophori fundus, sententia nobis. Flascae ex Graeco vocabulo dictae. Haec pro vehendis ac recondendis fialis primum factae sunt, unde et nuncupatae; postea in usum vini transierunt, manente Graeco vocabulo unde sumpserunt initium. Lagoena et Sicula Graeca nomina sunt, inflexa ex parte ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος, nos lagoena; illi Σικελή, nos Siculam dicimus. Cantharus. Hydria genus vasis aquatilis per derivationem vocata; ὑδωρ enim Graeci aquam dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. Catinum vas fictile, quod melius neutro dicitur quam masculino; sicut et salinum daptum salibus. Orca est amphorae species, cujus minore vocabulo urceus, diminutivo urceolus est. Scyphus in quo manus lavamus. 6. Seriola est orcarum ordo directus, vel vas fictile vini, apud Syriam primum excogi
Abbreviated transcription (Latin):
prodimur Perfidus quia fraudulentus est & sine fide quasi perdens fidem
Periurus quia perpere iurat idẽm maleiurat. periurus autem in uerbo R
non hab& peuero & peiero dicimus. Praeuaricator malefidei preuaricator¬
lȩfidei aduocatđs & quiuel in ea usando nocetur uel in defenden
tura pra&ereat aut in utiliter dubiaeq: ponat mercede gratia lica corrus¬
tus cicero quid enim tam praeuarum id est ualde uarum pallax dolosus & fal¬
lax apelle idest uultu foris enim ut fallat adrid& sed ne quitiam intuf ger&

Expanded text:
prodimur. Perfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus ger
Abbreviated transcription (Latin):
arboris ꝑaccensus tede nidore flagrat nascitur at̃ in insulis
ocicens septen trionalis sicut gummis densaturq: ut cristallum ri¬
gore ũ tempore: ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarꝰ
niunilia uocariat aquibusdam arpaga eoq ad critu digitor̃
xcepta caloris anima folia paleas q: &uestium fimbria sra¬
piat sicut magnes ferrum quoquũ que at̃ modo liber
tngutur nam ancusae radicae concilioq inficiuntur li¬
rius uoratus ꝙ fiat exurina lincis bestiae tẽpore indurata

Expanded text:
arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata.
Abbreviated transcription (Latin):
subterius nigro medio candido superius mineo haec sola insignan¬
do nibil cerae euellit repperitur ãt apud in dos & arabes de¬
ta torrentibus genera e quinq: Ematides robore sanguineus
hac propterea ematides uocatus emat quippe sanguis est gignitur
inae Hipia quidẽ s principalis in arabia &inafrica inuenitur
dequa promittunt magi quiddã ad co arguendas barbarorum in¬
sidias Sucinus quem appellant greci electron fului cerfiq colo¬
ris fercur arboris sucus esse &obid sucinum appellari: Eleo¬
trum at uocar fabulosa argumentatio dedit ꝑq phe conte ful¬
minis ictu interemꝑo sorores eꝰ luctu mutatas in arbores populos
lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta eridanum am¬
nem & electrum appellatum qnm̃ soluocitatus sit elector plurimi
dixere constat at̃ eum non esses cumpupuli spi

Expanded text:
subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signansubterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae
Abbreviated transcription (Latin):
Iulor ailius gignitur in maniforma ramosus colore uiridis. & ma¬
onin eisibens inde eꝰ candidece suba qua & molles de tractoce
confestim durantur & rubescunt taetuq protenus lapidescunt
scanue occupari eueliq r&ibus sol& ã acriferramento prȩcidiqua
decausa corallius uocitatus quantum at̃ apud nos margari¬
tum indicum preciosum est tantum apud indos corallium
hunc magi fulminibus resistere adfirmant sic redur Sar¬
dus dicta eo q reperta sit primum a sardis haec rubrumh ab&
colorem mar moribus prȩstans sed inter gemmas uilissima gene¬
ra eꝰ quinq: Onix appellata q habeat in sepermixtum cando¬
rem insimilitudinem unguis humanece grecini ungem onicẽdi¬
cunt hanc india ũ arabia gignit distant aẽt̃ inuicem ꝑ indica
gniculos hab& albis cingentibus zonis: Arabica at̃ nigra est cui
candidis zonis genera eꝰquinq: Sardonis exduorum nominã soci&a¬
te uocataẽ ni ex anicis candore & sardo constatat̃ tribus colorib:

Expanded text:
orallius gignitur in mari, forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum habet colorem marmoribus praestans, sed inter gemmas vilissima. Genera eius quinque. Onyx appellata quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus;
Abbreviated transcription (Latin):
mus fr&a concita terris. It lector acolligendo animo qͦ legit
alatitudine
plex quasi locis plenus & possessionẽs plurimarum possessor quemad modum
doc& tullius derepublica in libro secundo multaq: editione ouium & bobtim quod
tunc erat res inpecore & in locorum possessiomibus ex quo pecuniosi & locuple¬
tes uocabantur. Liberalis dictus ab eo quod diligenter don & nec murmur&

Expanded text:
mus freta concita terris. Item lector, a colligendo animo quae legit, latitudine. Locuples, quasi locis plenus, et possessionum plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de Republica in libro secundo16: 'multaque editione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' Liberalis dictus ab eo quod libenter donet nec murmur
Abbreviated transcription (Latin):
do uocatus est consecrat enim & scĩficat sacer dotes autem gentilium fla¬
mines dicebantur. hi incapite habebant pilleum in quoerat breuis uirga
desuꝑhabens lanȩ aliquid Quod cum per ȩstum ferre non possent filotantũ
capita religare coeperunt. Nam nudis paenitus eos capitibus incedere
ne faserat. Unde afilo quo utebantur flamine dieti sunt quasi filamines
uerum festis daebus filo deposito pilleum inponebant ꝓsacerdotueminentia
Praes biter grecae latine senior inter pra&atur non proaeatẽ uel cre¬
uitam senec tutem sed propter honorem & dignitatem quam acceperũ
enbitere nomin antur Ideo autem & praesbiteres sacerdotes uo¬
tantus quia sa crumdant sicuit & ep̃r Quilic& sint sacerdetes tamȩ
peraditum spmdant quod solis deberi episcopis lectio actuum a postolon
pemonstrat unde & apud u&eres idem episcopi & praesbiteres fuerunt

Expanded text:
do vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotes autem gentilium flado vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. Sacerdotes autem gentilium flamines dicebantur. Ii in capite habebant pileum, in quo erat brevis virga desuper habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent: filo tantum capita religare coeperunt. Nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior, interpretatur: non pro aetate vel decrepita senectute: sed propter honorem et dignitatem, quam acceperunt, presbyteri nominantur. Ideo autem et presbyteri sacerdotes vocantur, quia sacrum dant, sicut episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen , nec Paracletum Spiritum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres idem episcopi et presbyteri fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Occatio est cumrustici satione facta bubus dimissis grandes glebas
cedant alegionibus frangunt & dicta occatio qrͣ obceatio qͦd
operiat semina : occare igitur ẽ operire terrã semina uites uel
arbores: Rucatio est a terra berbaes uellere namrus terraest:
dolcus asole uocatus ꝙͣ proscissis solem capiat: uercectum dic
r uereactum ⁊ dest uerno aratum: proscissio est ara
prima cumadhucdurus agerest: Satio dicta qnͣseminis actio
qn satarum actio. Serereat uocatum qͣ h sereno caelo faci
arosere nudus: Messis am&endo idẽ ar&idendo dicta. Seger
autem desemine dictaꝙ lacimꝰ siue a sectione :

Expanded text:
Occatio est cum rustici satione facta, bobus dimissis, grandes glebas Occatio est cum rustici satione facta, bobus dimissis, grandes glebas cedunt ac ligonibus frangunt. Et dicta occatio, quasi obcecatio, quod operit semina. Occare igitur est operire terram, semina, vites, vel arbores. RuSulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo facie1, 299: Nudus ara, sere nudus. Messis a metendo, id est a recidendo, dicta. Seges autem de semine dicta quod iacimus, sive a sectione
Abbreviated transcription (Latin):
merus dicit eum praecipitatum deaere interras quod omnefulmen
deaere cadit. Id circo autem uulcanus defaemore iunonis fingitur
natus quod fulmina deimo aere mascuntur. Claud usautem dici¬
tur uulcanus quia pernaturam num quam rectus est ignis sed quro si
daudus eius modi speciem nͣotum qi hab& : Ideo autem in falbrorun
fonolce eu nclem uuil canum aue trem dicunt quia sine igne nullũ
mecalligenus fundi extendi qua e potest. pluton grece latine
te uelditis pater quem alii orcum uocant quasi receptorem
tueru unde & orea nuncupatur uas quod recepit aquas ipse
grece caron. Liberum aliberamento appellatum uolunt quo
quasi maris. In quo eodo pereius beneficium emissis seminibus li¬
cerentur quodidem uel muli ebri & delicato corpore pingitur dicur¬
enim mulieres ei ad tributas & uinum propter excitandam libi dñ
unde & fros eius pampino cingitur sed ideo coronam uiteam &cor¬

Expanded text:
merus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen merus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Iunonis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascantur. Claudus autem dicitur Vulcanus, quia per naturam nunquam rectus est ignis, sed quasi claudus ejusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eumdem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per ejus beneficium emissis seminibus liberentur. Quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur, dicunt mulieres ei attributas, et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons ejus pampino cingitur, sed ideo coronam viteam et cor
Abbreviated transcription (Latin):
uis maxima in brachiis & lumbis vnde interdum & erecti in sistunt. Lupusga
diriuatione in linguam nostram tranfertur. lupos enim illi li cosdicunt lii¬
cos auiem grece amorsibus appellatur quod rabie rapacitatis quaeq: in uenerit
trucid&. Alii lupos uocatus aiunt quasileo pos quod quasi leonis ita sitiuirtus in
pedibus unde & quid pede praesserit non uiust. Rapax autem bestia & crasris

Expanded text:
vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt: λύκος autem Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonis, ita sit illi virtus in pedibus; unde et quidquid pede presserit non vivit. Rapax autem bestia et cruoris
Abbreviated transcription (Latin):
re n&calis egestio transeat inusum humanum linces dicit plinius secundus etra
unum non admittere. Castores a castrando dicti sunt nam testiculi quorum apti
sunt medi caminibus propter quos cum prȩenserint uenatorent ipsi secastrant
& morsibus uires suas amputant. De quibus cicero inscauriana redimunt se
aparte corporis propter quod maxime exp&untur iuuenalis quise eunuelim
ipsefacit cupiens euadere damno testiculi ipsisunt &fibri qui&iam pontici
canes uocantur. Vrsus ferturdictus quodi oresuo form& fetus quasi ars¬
nam aiunt eos informes generare partus & carnem quandam nasci quam mate
lambendo in membra componit. Vnde est illud sic format lingua fr&um cum proto¬
lit ursa sed hoc inmaturitas partus facit denique trqcensimo die generat unde
euenit ut precipitata fecunditas informes procre& ursorum caput inualidum

Expanded text:
rae ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces dicit Plinius Secunduscf. N. H. 8, 43 extra rae ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces dicit Plinius Secunduscf. N. H. 8, 43 extra unum non admittere fetum. Castores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuvenalis12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Nam aiunt eos informes generare partus, et quamdam carnem nasci quam matelambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum;
Abbreviated transcription (Latin):
a qulis similes equis uehementer infesti Nam & homines uisos discerpunt
Amedeon non hab& unum colore sed diuersa est uari&ate consparsus ut para
dictus autem itahuius cameleontis corpusculum ad colores quosuidq facillin
conuersione uariatur quod aliorum animalium non estita ad conuersionem facuo
corpulentiam. Cameleo pardus dictus quod dumsit ut pardus albis maculis super
parsus collo e quo similis pedibus bubulis capite tamen camel o est similis hunc &hi¬
opia gignit. N incis dictus quia in luporum genere nbmqratur bestia maui¬
lis terga distincta ut pardus sassimilis lupo Vnde &illgli cõsis tel in¬
cis huius urinam conuertere induritiam preciosi lapidis dicunt quiligi rius
appellatur quod &cipsas linces sentire hoc documento probatur niam eges¬
tum liqͣrem apenis in quantum potuerint contegunt inuidia quad amnatu¬

Expanded text:
aquilis similes; equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. aquilis similes; equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. amelaeon non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus chamelaeontis corpusculum ad colores diversos facillima conversione variatur, quod aliorum anicorpulentia. Cameleopardus dictus, quod, dum sit, ut pardus, albis maculis asperaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam natu
Abbreviated transcription (Latin):
qui a nullum animabum grandius uidebant lucas quia in lucania illos primus pirrus
in prelio obiecit romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est in eis enĩ
persȩ & indiligneis turribus conlocatis tam quam demuro iaculis dimicant . Intel¬
lectus autem & memoria multa uigene ciregatim incedunt motu quoualent salutant.
murem sugiunt a uersicoeunt quando autem parturiunt in aquis uel in sulis dimittint
f &us propter dracones qui a mimici sunt & abeis in plicati necantur . biennio autem
poriãnt f &us n&c am plius quam semel gignunt n&c plures sed tantum unum uiuunt a
annos trecentos : apud solam africam &indiam elefanti prius nascebantur nunc sola
tos indiagignit. Cris es uocatur quod sit animal pinnatum & qua hrupes hoc genus
ferum ii perboreis nascitur montibus omneparte corporis lees sant alis & facie

Expanded text:
quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est; in eis enim Persae et Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt nec plures, sed tantum unum; vivunt autem annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. Grypes vocatur, quod sit animal pinnatum et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor Ita acutum & uali¬
dum ut quid quid inp&ierit aut uentil& aut perfor& Nam & cum uelefantis saepe
certamen hab& & inuentre uulneratũ pros tern& tantȩ autem esse fortitudinis
ut nulla uenantium uirtute capiatur sed sicut adserunt quinaturas animalium scrip¬
serunt Nirgo puella proponitur qua e uenientisinum aperit in quoille omnifero¬
citate deposita caput ponit sic que soporatus uelut mermis capitur. Elefantum greci
amagitudine corporis uocatum putant quod formam montis praeferat grece enim
mons elesio dicitur apud indos autem a uoce hãro uocatur. Vnde & uox eius barritus
& dentes ebur postrum autem proboscida dicitur qm̃ illo pabulum oriadmou& & est
angui similis uallo munitus eburno hos ibouerlucas dictos ab antiquis romanis ꝑobes

Expanded text:
eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et valieo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephantis saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem esse fortitudinis ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella praeponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput ponit, sicque soporatus velut inermis capitur. Elephantum Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis praeferat; Graece enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur; unde et vox eius barritus, et dentes ebur. Rostrum autem proboscida dicitur, quoniam illo pabulum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves,
Abbreviated transcription (Latin):
collent odiui temporum moras itaque oneratim fecibus uuluam tam quã
obstantem partui unguabus lacerant effundit illa partum seu potius dimitat
dolore cogente ita postea corruptis & cica tricosis sedibus genitales emen in fu¬
sum nonert acceptum sedirritum resilit nam plinius dicit animalia cum
acutis unguibus frequenter parere non posse uitiantur enim intrins ecus. semno¬
uentibus catulis : Pardus secundus post panterẽ est genus uarium ac uelocissi¬
mum & praeceps ad sanguinem saltuenim admortem puit. Leo pardus ex ad¬
ulterio leene & pardi nascitur & tertiam originem efficit sicut & plenius inna¬
turali Istoria dicit leonem cumparda Aut pardum cumlenena concũbere & ex
utroq: coitu degeneres partus creari ut mulas & asinas. Rinoceror a grecis
uocatus latine interpra&atur in nare cornu idem &monoceron id est uni cornus

Expanded text:
pollent, odiunt temporum moras; itaque oneratam foetibus vulvam tamquam pollent, odiunt temporum moras; itaque oneratam foetibus vulvam tamquam obstantem partui unguibus lacerant: effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed inritum resilit. Nam PliniusN. H. 8, 43 dicit animalia cum acutis unguibus frequentur parere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantherem est, genus varium ac velocissimum et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit; sicut et Plinius in Naturali Historia8, 42 dicit, leonem cum parda, aut pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus et burdo. Rhinoceron a Graecis vocatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus,
Abbreviated transcription (Latin):
diebus & tribus noctibus catulus dormire fertur. tunc deinde patris fremituus
rugitu ueluti treme factus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem cis
Tigris uocata propter uolucrem fugam Itaenim n ominant persȩ & medi sagit tam
estenimbestia uaris distista maculis uirtutẽ &uelocitatm irabplis excuius nomi
flumem
tigris appellatur quod ins rapodis simus sit omnium fluui orum
Sas magif hirtania gignit. Panter dictus sine quo d omnium animalium sit ami¬
tiss excepto dra conisi ue que& a sugeneris socia ete gaud& & ad eandem similitu¬
dinem qui& quid accipit reddit. pamenm grece omine diciar bestia minuti sorbi¬
alis suꝑ ꝯpicta ita ut oculatis ex fuluo circulis nigra uel alba distinguatur
uari&ate h& semel omnino parturit cuius causȩratio manifesta est
pamcum in utero matris coaluere catuli maturisq: ad nascendũ uiribus

Expanded text:
diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur: tunc deinde patris fremitu vel diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur: tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. Circa Tigris vocata propter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hyrcania gignit. Panther dictus, sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. Bestia minutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis, nigra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit; cuius causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli maturisque ad nascendum viribus
Abbreviated transcription (Latin):
Sestꝗ arum uocabula proorie conuenit leonibus pardis tigsibus lupis & ud pibus
Destiȩdicte aui qua seuiunt. ferȩ appellatȩ eo quodnaturali utantur libertate & des¬
deriosuo ferantur sunt enim liberȩ eorum uoluptater &huc ad queillut uagantur e q̃po
animus duxenit &feruntur. Leonis uo cabulã exgreca origine inflexumest in latin
grece enim leo uocatur & est nomen nodim quia exparte corruptum leena uero ti¬
leo autem grecelatine rex inter precatur eo quod princeps sit omnium bestparum cuius
genus trifarium dicitur equibus breber & iuba crispa inbellersunt longi & comasit¬
plicia cresanimos eorum frons & cauda indicatiuirtus eorum inpectore firmit& in capiti
septi auenatoribus terram contuentur. Quominus conspectis uenabulis terre antur
rotarum timent strepitus sedignermagis. cum dormierint uigilant oculi cum ambula¬
cauda sua eooperiunt uestigia sua nebs uenator inueniat. cum genuerst catulum ari

Expanded text:
estiarum vocabulum proprie convenit leonibus, pardis, tigribus, lupis, vulpibus,Bestiae dictae a vi, qua saeviunt: ferae appellatae, eo quod naturali utantur libertate et desiderio suo ferantur. Sunt enim liberae eorum voluntates, et huc atque illuc vagantur, et quo animus duxerit, eo feruntur. Leonis vocabulum ex Graeca origine inflexum est in Latinum. Graece enim leon vocatur, et est nomen nothum, quia ex parte corruptum est: leaena vero tLeo autem Graece, Latine rex interpretatur, eo quod princeps sit omnium bestiarum. Cuius genus trifarium dicitur. E quibus breves et iuba crispa inbelles sunt; longi et coma simplici acres. Animos eorum frons et cauda indicat. Virtus eorum in pectore; firmitas in capite. Septi a venatoribus terram contuentur, quo minus conspectis venabulis terreantur. Rotarum timent strepitus, sed ignecauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus
Abbreviated transcription (Latin):
mis ingens non quod non habeat formam sed quod ultra formam magnitu¬
dinem habeat Inu&erator eo quod sit multi u&erisq: usus in malitia¬
nis quia nom bonus sed crudelis atque terribilis manum enimbonum dia
ficus ut est in prouerbio u&eri inmunem ciues oderesui It̃ inmunis qui
non facit munia idest officio non fungitur est enim omni prafuilegio uacuus
Indeminis eo quod sine daminatione uiuat. et sine ulla culpa atq: periculo
ners sine arte & ob hoc neo peris quidem ullius Inermis uelsine arma uelsine
uiribus nam semper arma pro uiribus Ighabus ignarus uiae

Expanded text:
mis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magnitumis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magnitudinem habeat. Inveterator, eo quod sit multi veterisque usus in malitia. Inmanis, quia non bonus sed crudelis, atque terribilis. Manum enim bonum dicficus, ut est in proverbio veteri: 'Inmunem cives odere sui.' Item inmunis, qui non facit munia, id est officio non fungitur. Est enim omni privilegio vacuus. Indemnis, eo quod sine damno vivat, et sine ulla culpa atque periculo. Iners, sine arte, et ob hoc ne operis quidem ullius. Inermis, vel sine arma, vel sine viribus. Nam semper arma pro viribus accipiuntur. I
Abbreviated transcription (Latin):
nomine censeatur Inimicus quia non amicus sed aduers ar
res inimicos faciunt fraus & terror : terrorem nontiment fraudis malim
quod pas si sunt Inuidus dictus abmdendo felicitatẽ alterm Inuidiosus
est qui abalio patitur inuidiã In uisus odiosus ab inuidia & relodictus. Intesta¬
bilis cui testimonium nonual& & quod dixerit inritum probatum quesit
In famis nonbonȩ fame . In probus dictus quodinstat &iam prbibenti Inpor¬
tuns in qui&us qui a non hab& portum id est qui&em unde &m porcuni qua¬
si inmaufragium citoferuntur In frenis hoc est qui frenis non regitur ut
numide infreni Infrendens propriae est interse conprimens dentes Nam
rendere significant dentibus frendere unde fer en der infantes quin & dã
sine habent In glubiosus agula &uoracitatedictus In gloriosus quod sit
sms dora id est sine triumphis It higloriosus in memor gloriae Infor¬

Expanded text:
nomine censeatur. Inimicus, quia non amicus, sed adversarius. Duae autem res inimicos faciunt: fraus et terror. Terror, quod timent. Fraudes, malum quod passi sunt. Invidus dictus ab intuendo felicitatem alterius. Invidiosus est qui ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ob invidia et zelo dictus. Intestabilis, cuius testimonium non valet et quod dixerit inritum inprobatumque sit. Infamis, non bonae famae. Inprobus dictus quod instat etiam prohibenti. Inportunus, inquietus; quia non habet portum, id est quietem. Unde et inportuni quasi in naufragium cito feruntur. Infrenis, hoc est qui frenis non regitur, ut Virg. Aen. 4, 41: Numidae infreni. Infrendens proprie est inter se conprimens dentes. Nam et frendere significat dentibus frangere, unde nefrendes infantes, qui necdum dentes habent. Ingluviosus a gula et voracitate dictus. Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine triumphis. Item inglorius inmemor gloriae. Infor
Abbreviated transcription (Latin):
currifrum : Rotabulum dictum a proruendostercora siue igns panis
Ipauperum mittuntur compositum est at̃ delingue persa & greca gari

Expanded text:
currifrum. Rotabulum dictum a proruendo stercora, sive ignem, panis pauperum mittuntur. Compositum est autem nomen ex lingua Per
Abbreviated transcription (Latin):
enimerat xp̃s suꝑ quod funda mentum &iam ipse aedificatus est p&rus
Cefas dictus eo quod in capite sit constitutus a postolorũ cefalim grecae capũ
dicitur & ipsud nomen in p&ro surum est. Q monbariona in linguã nram̃
sonat filius columbȩ & est nomen surum pariter & hebreum ꝑar quippe
sura lingua filius. Iona hebraicae columba. utroq sermodicitur bar iona¬
Alii simpliciter accipiunt quod simon idest p&rus filius sit iohannis iuxta

Expanded text:
erat, super quod fundamentum etiam ipse aedificatus est Petrus. Cephas dictus eo quod in capite sit constitutus apostolorum. Cephale Graece caput dicitur, et ipsum nomen in Petro situm est. Simon Barjona in linguam nostram sonat filius columbae. Est et nomen Syrum pariter et Hebraeum. Bar quippe Syra lingua filius: jona Hebraice columba: utroque sermoAlii simpliciter accipiunt, quod Simon, id est Petrus, filius sit Iohannis, iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
bonus s&&iam & malus potest nam inuenimus saulem regem
proph&ass& persequebatur enim scm̃ dauid &impl&urspũs cõ
Aostolimissi inter pra& antur hoc enimeorum nomenaindicait
summundum itaut quidam persos indosq pen&rarent docentes
signis & prodigiis creder&ur illis in his quae dicebant &uiderant habent aus
pleriq ex his causas suorum uocabulorum. P&rus a p&ra nomen accept
hoc est axp̃o super quemest fundata ȩc clesia nonenim a p&ro p&ra sed p&u
a p&ra nomen sortitus est. sicut non xp̃s axp̃i ano sed xp̃ianus a xp̃o uocatur

Expanded text:
bonus, sed etiam malus potest. Nam invenimus Saulem regem bonus, sed etiam malus potest. Nam invenimus Saulem regem prophetasse. Persequebatur enim sanctum David, et impletus spiritu, 1. Apostoli missi interpretantur: hoc enim eorum nomen indicat. sum mundum, ita ut quidam Persas, Indosque penetrarent, docentessignis et prodigiis crederetur illis in iis quae dicebant et viderant. Habent autem plerique ex iis causas suorum vocabulorum. 2. Petrus a petra nomen accepit, hoc est, a Christo super quem est fundata Ecclesia. Non enim a Petro petra, sed Petrus a petra nomen sortitus est, sicut non Christus a Christiano,
Abbreviated transcription (Latin):
salomonem in pro uerbus & apud balaam cum euocar&ur ab al ac
tria genera uisionum essedixerunt. Vnum secundum oculos cor¬
oris sicut uidit abraham tres uiros subilicem mamre &mon ses
ignem in rubo & discipuli trans figuratum dm̃ in montem inter
morsen &eliam &c&era huius modi. Alterum secundum spm̃
quodi maginamur ea quae ꝑ corpus sentimus sicut uidit p&rus dis¬
cum illum summitati decaelo cum̃ uariis animalibus & sicut ȩsaias
corporea circum terminat sed quem admodum figur
non propria multa dicuntur ita &iam figurate multa monstrantur
Tertium autem genus uisionis est quod neque corporeis sensibus neq:
illa parte animae quae corporalium rerũ imagines capiuntur sed
per intuitũ mentis quo intellecta conspicitur ueritas sicut danihel
praeditus mente uidit quod balda sar uiderat corpore sine quogenere
illa duo uel infructuosa sunt uel &iam inerrorẽ mittunt omnia tam̃
ha& genera sp̃s scĩ moderatur habere autem proph&ia non solũ

Expanded text:
Salomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, et Moyses ignem in rubo, et discipuli transfiguratum Dominum in monte inter Moysen et Heliam, et cetera huiusmodi. Alterum secundum spiritum, quo imaginamur ea quae per corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de caelo cum variis animalibus, et sicut Esaias  Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate, non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa monstrantur. Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae qua corporalium rerum iper intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas; sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore: sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus moderatur. Habere autem prophetiam non solum
Abbreviated transcription (Latin):
biusissimo smaragdo quidcom uitrum arte inficiunt
none oculos subdole q̃dam falsa uiriditas quo ad usq
non est qui prob& simulatum & arguat sic & alia alio
uque alio modoneq est sine fraude ullauita mortaliu
Omnes ãt nontrans lucidas gemmas caecas appellari eoq de¬
tate sua obscurentur
metallis quis quid intrinsecus ⁊tin&ur absconditor inuitro
uero quilibex liquorũs pecies qualis est interius talis exenus
declaratur & quodam modo clausus pat& cuius origo haec fut
In parte siriae qfenices uocatur finitima iudeae cir caradicẽ

Expanded text:
pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quaedam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio 284 modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. 28. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellant, eo quod densitate sua obscurentur.metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor, vel species, qualis est interius, talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cujus origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Judaeae, circa radice
Abbreviated transcription (Latin):
papaue exprimit s unt & q̃dã genimae quas gentiles in super¬
stitionibus quibusdam utuntur : ł iperea suffita omnes bes¬
tias euo caretradunt: Ana citidaẽ hnigromantia
dremonum imagines euocaredicunt: Sinocitidoce uml¬
Colonitis oculus est
ictus : Hienia lapis inoculis hien ae besticoe in u
quisi sub lingua hominis sub ditus fuerit futura eum prȩcine¬
re dicunt : Sed &corallus tempestate & grandini resiste¬
refertur : Pontica est gemma qͣdam libore perlucida
babens stellas rubeas interdum & aureasdicunt pereã
Interrogare decemones & fugare : Inquibus damgem¬
marum generibus ueras a falsis discernere magna difficul¬
tasest qͣuippe cum inuentus sit ex uero genere alterius
in alia falsa trans ducere ut sardonices qͣternis glutinantir
gemmis ita ut deprehendi non possint figunt᷑ n eaos exdi¬
uersogenere nigro candido minioq colore ꝑ&pro lapide

Expanded text:
papaver exprimit. 21. Sunt et quaedam gemmae quibus gentiles in superpapaver exprimit. 21. Sunt et quaedam gemmae quibus gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. 22. Liparia suffita omnes bestias evocari tradunt. 283 Ananchitide in hydromantia daemonum imagines evocari dicunt. Synocitide umlonites oculus est ictus. 25. Hyaenia lapis in oculis Hyaenae bestiae invenitur, qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallium tempestati et grandini resistere fertur. 26. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogari daemones, et fugari. 27. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe cum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere, ut sardonices, quae ternis glutinantur gemmis, ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere, nigro, candido minioque colore. Nam et pro lapide
Abbreviated transcription (Latin):
aẽsi solis opposita aridam materiã accendat nascitur inconico ostra¬
cidis lapidosus colore testatio durior altera acatesimilis nisi qͣ ac ades
politura pinguiscit duriori tanta inẽ uis ut alicoe gemmoe scalpantꝰ
fragmentasei: Colosa p&ra similis est linguae bumanȩ unde & nom̃
sumpsit fertur at̃ deficiente luna caelo cadere cuius non modica
magi tribuunt potestatem ꝑ ex eo lundres motus excitari putant
sunt & quadam gemmarum genera cognominata ab anim alibus :
Ecites uipersas maculas exprimit carcinͥe marini caneri colorsest:
Scorpitis scorpionem & colore &efigie referk: Mirmilitis for¬
micereptates effigiem imitatur: Paos pauoniẽ similis : Hiera¬
citis accipitris coloris : Etitis aquilȩ : Egoptalmos caprino oculo
similis : Lic coptalmus quattuor colorum exrutilo sanguinea in
medisim nigrum candito cingit ut luporum oculd̃s Meconites

Expanded text:
aut si soli adposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. Ostraaut si soli adposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. Ostracites lapidosus colore, testacio durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis eius. Glossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur autem deficiente luna camagi tribuunt potestatem. Nam ex eo lunares motus excitari putant. 18. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus. Echites vipereas maculas exprimit. Carcinias marini cancri coloris est. 19. Scorpitis scorpionem et colore et effigie refert. Myrmicites formicae reptantis effigiem imitatur. Taos pavoni est similis. Hieracites accipitris coloris. Aetites aquilae. Aegopthalmos caprino oculo similis. 20. Lycopthalmus quatuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum candido cingit, ut luporum oculus. Meconites
Abbreviated transcription (Latin):
tes seris magipotaent nomen inpositum ab eo ͣ animorum imp&us
ũ iracundias domare & refrenarae dicatur sicredi mus gignitur
inmar trubro calcis aerei coloris est: calco fanus nigraẽ sed lap¬
di inlisa aeris tinnitum reddit : balaniter duogenera sunt subuinid
& corintiꝗe aeris similitudinem mediam secante flammea uenoo
Sederitis a contemplatione ferri nihil desonant in ma leficls quoq ÷ modo
inferatur discor dias excidi : Ideus dactilus ex insula cr&aest piamei
coloris causa nominis eiqr pollicem humanum exprimit Rabiopicis
Ferrei coloris est quidum teritur nigrum sucum emit t̾it ot¬
*milanitius ineufrate alued egitur proconnessio marmoris similis medio
colore glauco uelatioculi pupilla internitens : Arabica expatria dicta as¬
pectu eburnea est: Efestitis speculi naturam hab& in reddendis imaginib:
quaq rutil& experimentum ẽ si feruente aqua statim additarefrigerati

Expanded text:
tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. Sideritis a contemplatione ferri nihil dissonat. In maleficiis quoquo modo inferatur discordias excitat. Idaeus dactylus ex insula Creta est, ferrei coloris. Causa nominis eius quia pollicem humanum exprimit. Aethiopicus ferrei coloris est, qui dum teritur, nigrum sucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria dicta aspectu eburnea est. Hephaestitis speculi naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutilet. Experimentum eius, si ferventi aqua statim addita refrigerat,
Abbreviated transcription (Latin):
exs p&cie m& allorum ũ lapidum cognominata: Crisopis aurum
tantum uid&ur esse: Crisolidus auro similis est cum marinicolori¬
similitudine hunc & aetbiopia gignit: Cris electrus similis au¬
ro .s. in colorem electri uergens matutino. tantum aspectu locundus¬
rapacissimus igniũ & siuxta fuerit celerime ardescens: Crualu¬
sis exauro &agne uocata aurea est n die & noctu ignea hanc a& hio¬
pia gignit: Ammocrissus arenis auro inter mixtds nunc bra¬
tearum nunc pul ueris bab& quattulas gignitur inpersida:
Leo crissus colore aureo Inter uenienti candida uenc Melec¬
trisis dicta q ueluti per aurum sic haec gemma trans iuceu:
Criso collagignitur in india ubi formicȩ eruunt aurum est at̃ auro simi¬
lis & bab& nacuram magnstis nisi ꝙͣ augere aurum traditur unde &
nuncupatur: Argirites similis argento habens stgmata aurea : andi¬
dama argenti nitorem hab& & pene adamans quadrata semper

Expanded text:
ex specie metallorum vel lapidum cognominata. Chrysopis aurum ex specie metallorum vel lapidum cognominata. Chrysopis aurum tantum videtur esse. Chrysolisimilitudine, hunc Aethiopia gignit. 3. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri rapacissimus ignium, et, si iuxta fuerit, celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, et noctu ignea. Hanc Aethiopia gignit. Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc brattearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Persida. Leucochrysus colore aureo interveniente candida vena. Melichrysus dicta quod veluti per aurum sincerum mel, sic haec gemma transluceat. Chrysocolla gignitur in India, ubi formicae eruunt aurum. Est autem auro similis et habet naturam magnetis, nisi quod augere aurum traditur; unde et nuncupatur. Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper
Abbreviated transcription (Latin):
excerebro draconis eruitur q̃ nisi uiuenti abscis a fuerit ñ ingemms¬
cit linde &eam magi dormientibus draq conibus amputant audã
cis iuiri explorant draconum specus spargunt ibi gramina
medicata ad incitandum dra conum soporem atq: ita somno sono¬
tis capita desecant & gemmas d&rabunt sunt at̃ candore trans¬
lucido usus earum orientes reges prȩcipue glori antur: Gris¬
soptasius & hiopicus est quem lapidem luxcelat prodit obscuri tar
nocte i igneus est. die aureus Flogites exper sida est ostent ar
intrase quasi flammas estuantes qnon exeant : Sirtites uocata
qum̃ inlitore sirtium inuenta primumest. in parte lucaniae. color
huius croceus intus stellas ⁊tinens languidas & subnubilorenites¬
d&: Er mis cion inter gratissucos aspicitur exigneo colore ra¬
dians auro portantem secum in extremitatibus caditam lucem
DEAUREIS
Sunt quȩdam gemmarum genera

Expanded text:
ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmesex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammas aestuantes, quae non exeant. Syrtitis vocata quoniam in litore Syrtium inventa primum est. In parte Lucaniae color huius croceus, intus stellas continens languidas, et sub nubilo renitentes. Hormiscion inter gratissimas aspicitur, ex igneo colore radians auro portantem secum in extremitatibus candidam lucem. De aureis . Sunt quaedam gemmarum genera
Abbreviated transcription (Latin):
igne intus fulgente aure& ȩguttue Constat inter omnes quantus
numerus stillarum accedit tanto & pretium accedere: Lig¬
nis exeodem genere ardentium est appellata alucer narum fla¬
grantia gignitur inmultis locis s probatissima apud indus qui¬
dam ecom remissiorem carbunculum essedixerunt huiusdu¬
plex facies una qͣpurpura radiat altera q̃ cocciruboris a solee cale¬
fact& adigitorum atcritu paleas & cartarum fila adseraperedr̃
sculpteris resistit acsiquando sculpta est dum signa in primit
quasi quodam animali morsu partemcerer& temptat genera
osuntuor: Carcedonia hoc q & lignis facere dr̃ quam ꝗͣ multũ
dii predictis nascitur apudnasamonas imbrȩoferunt
diumo inuenitur ad repercus sum luncce plena omnia at genera
sculꝓturae resistunt : Ala bandina dicta ab alabando asiaa
regione cuius color ad calcedonium uadit sedrarus : Dra contipo

Expanded text:
igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius quattuor. Carchedonia hoc quod et lychnis facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites