comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina erempli istius uiri ñ recedunt. Uideant enĩ quia¬
a mar tiuo semel tantũ in uita iam ipse sc̃s. septuage.¬
nario ñ uidua libera. ñ uirgo lasciuiens. s sub uiro uiuens
ipso uito pariter supplicante. regina seruiuit & ministiauit.¬
ec edenti ñ cũ epulante discubuit. nec ausa est partia.¬
pare conuiunũ. s deferebat obsequium. Disce gͥ discipli¬
nam. Seruat tͥ matrona ñ imꝑet. & seruiat ñ recun¬
bat. sicut martha illa ministrauit dño: nec tamen est
ascita conuiuio. ĩmo prelata ministranti: quȩ uerbum
potius audiebat. S in martino ista regina utrũq com¬
pleuit. & ministrauit: cit martha: & audiuit ut maria.
Qđ si quis hoc uti uoluerit exemplo: ꝑ omĩa teneat ȩxen¬
plum. Talis causa sit. talisq ꝑsona. tale obsequiũ. tale
cõiuitiũ: & in om̃i uita semei tantum. P reosare inquid
postumianus nros istos ut margini ñ egrediantur ex¬

Expanded text:
ciplina exempli istius non recedant. uideant enim, quiciplina exempli istius non recedant. uideant enim, quia Martino semel tantum in uita iam septuagenario non uidua libera, non uirgo lasciuiens, sed sub uiro uiuens, ipso uiro pariter supplicante, regina seruiuit et ministrauit edenti, non cum epulante discubuit : nec ausa participare conuiuium, sed deferebat obsequium. disce igitur disciplinam: seruiat tibi matrona, non imperet, et seruiat, non recumbat: sicut Martha illa ministrauit Domino, nec tamen est adscita conuiuio: immo praelata est ministranti, quae uerbum potius audiebat. sed in Martino ista regina utrumque compleuit: et ministrauit ut Martha, et audiuit ut Maria. quodsi quis hoc uti uoluerit exemplo, per omnia teneat: talis causa sit talisque persona, tale obsequium, tale conuiuium, et in omni uita semel tantum. Praeclare, inquit Postumianus, nostros istos, ut Martini non egrediantur ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiit audire sapientẽ : ista ñ tantũ audisse cositentansed¬
& meruit seruire sapienti. Ad hȩc postumiatius iam du¬
dũ inquit galle audiens te loquentẽ. uehementer ⁊d¬
miror reginȩ fidem. S ubi est illud qđ nulta unquam
femina fe̾rebatur ꝓpius astitisse martino: Eeoe istarre:¬
gina non solũ asticit. s etiã minustrauit. & uehxorrne
isto aliquantulũ se cueantur exemplo. qui libent̃ simi¬
nes inserentur. Tum gallus quid cu inqua. ñ mdos qłso
asEati doc ere graminati . locum. tempus. ꝑsanaml . ꝑxo¬
pone enim tibi ante oculos captum in palatio. impera¬
toris precibus ambiri. reginȩ fide cogi. tẽporis necessitate
constringi: ut clausos carcere liberaret eyiliss datos resti
ꝓ his onũ Ibus non aliquantulum de rigore ppositi relara¬
ra .Uermtamen quia occafione huꝰ erempli male ussi¬
ros esse aliqu eos arbitaaris: illi uere felices erunt si a dis¬

Expanded text:
tiit audire sapientem, ista non tantum audisse contentatiit audire sapientem, ista non tantum audisse contenta meruit seruire sapienti. Ad haec Postumianus, iam dudum, inquit, Galle, audiens te loquentem uehementer admiror reginae fidem: sed ubi illud est, quod nulla umquam femina ferebatur propius adstitisse Martino? ecce ista regina non solum adstitit, sed etiam ministrauit. et uereor ne isto aliquantulum se tueantur exemplo qui libenter feminis inseruntur. Tum Gallus, quid tu, inquit, non uides, quod solent docere grammatici, locum, tempus et personam? propone enim tibi ante oculos captum in palatio imperatoris precibus ambiri, reginae fide cogi, temporis necessitate constringi, ut clausos carcere liberaret, exiliis datos restitupro his omnibus non aliquantulum de rigore propositi relaxaret? uerumtamen quia occasione huius exempli male usuros esse aliquos arbitraris, illi uero felices erunt, si a dis
Abbreviated transcription (Latin):
poposcit. dem martinũ uterq cõpelluniit. ux i remetisom
omnib ministris. p̃beret sola conuiuium. Nea potunt. uir
beatus. obstinatius reluctari. Componitur castusnginȩ
manibus apparatus. sellulam ipsa consteriut puensam ad¬
mouet. aquã manibus suẜministrat. cibũ quẽ ipsa cȩre¬
rat. apponit. Ipsa illo sedente. eminus scdni famud antiũ
disciplinã. solo fira consistit ĩmobilis. ꝑ omũa ministimi.¬
tis modestiam & humilitatẽ ex hibens seruientis. Nis¬
cuit ipsa bibituro: & ipsa porrexit. Finita cenula srg¬
menta panis assumpti. micasq collegit: satis fidelitr
las reliquias imꝑialibus epulis anteponens. Brata nuler
tante pietatis affeclu. illi merito cõparanda. que usacti
a finib t̾re auilire salomonem: Si quidem simplice sõ¬
quamur historiam. S fides regiunarum est confertsa.
qđ mͥ licet separata misterii maiestate dixissȩ. Iua. epe¬

Expanded text:
poposcit, deinde Martinum uterque compellunt, ut ei remotis poposcit, deinde Martinum uterque compellunt, ut ei remotis omnibus ministris praeberet sola convivium: nec potuit vir beatus obstinatius reluctari. Componitur castus reginae manibus apparatus: sellulam ipsa consternit, mensam admovet, aquam manibus subministrat: cibum quem ipsa coxerat, apponit; ipsa, illo sedente, eminus secundum famulantium disciplinam solo fixa consistit inmobilis, per omnia ministrantis modestiam et humilitatem exhibens seruientis: miscuit ipsa bibituro et ipsa porrexit. finita cenula fragmenta panis absumpti micasque collegit, satis fideliter illas reliquias imperialibus epulis anteponens. beata mulier, tantae pietatis adfectu illi merito conparanda, quae uenit a finibus terrae audire Salomonem, siquidem simplicem sequamur historiam. sed fides reginarum est conferenda, quod mihi liceat separata mysterii maiestate dixisse: illa expe
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis exemplum. uii¬
ax imus imꝑator rem puplicam gubernabat. uix
om̃i merito uitȩ predicandus. si ei uel diadema non
legictime tumultuante milite inpositum repudiare :¬
uel armis ciuilibus abstinere licuisset. S magnũ imꝑi¬
um nec sine periculo rennui: nec sine armis potuit te¬
neri. Hic martinũ sepius euocatũ. receptũq intra pa-¬
lacium: uenerabiliter. hono rabat. T ocus illi cum eoseꝵ¬
mo de presentibus. de futuris. de sidelium gła : de eter¬
nitate scõrii. Cum interim diebus as nocꝰtibuf ac noc̾¬
tibus de ore martini regina pendebat. ȩuuangelico ułło
non inferior exemplo. pedes scĩ flecu rigabar: crihe
tergebat. Martinus quẽ nulla. utquam feinina don¬
tigisset: istius assiduitatem. ĩmo potius. seruitutẽ. non
poterat cuadere. Aon illa opes regni. non imꝑii digni¬
tatem. ñ diadema ñ purpurã cogitabat. diuelli a mar¬
tini pedibus solo strata non poterat: Rostremo a iuiro suo

Expanded text:
fidelis exemplum. Maximus imperator rempublicam gubernabat, uir omni uita merito praedicandus, si ei uel diadema non legitime tumultuante milite inpositum repudiare uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis potuit retineri. hic Martinum saepius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totus illi cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de fidelium gloria, de aeternitate sanctorum, cum interim diebus ac noctibus tibus de ore Martini regina pendebat, Evangelico illo non inferior exemplo pedes Sancti fletu rigabat, crine tergebat Martinus, quem nulla umquam femina contigisset, istius assiduitatem, immo potius servitutem non poterat evadere. Non illa opes regni, non imperii dignitatem, non diadema, non purpuram cogitabat: divelli a Martini pedibus solo strata non poterat. Postremo a viro suo
Abbreviated transcription (Latin):
dum manime gallus nec dum explicitis quȩ statuerat refer¬
re loqueretut. puer familiaris ingressus est: nuntians refri
adbus esse melius audire : an ex optatissimo nob̾ uiro. qͥ of¬
sicii causa ad nos ueniebat oc currere. Tum gallus. Etiam¬
si ñ ob aduientũ scĩssimi sacerdotis relinquenda nobis hec es¬
set oratio. ner ipsa cogebat huc usq ꝓtractũ finire sermo¬
nem. Uerũ quia de martini uirtutibus nequaquã expli¬
sari unuersa potuerunt. hec uos hodie audisse susficiat:
crasreliqua dicemus. lta parit᷑ accepta galli sponsione sur-¬
reumus.

Expanded text:
cum maxime Gallus, necdum explicitis quae statuerat refercum maxime Gallus, necdum explicitis quae statuerat referre, loqueretur, puer familiaris ingressus est, nuntians, Refriadhuc esset melius audire, an exoptatissimo nobis uiro, qui officii causa ad nos ueniebat, occurrere. tum Gallus: etiamsi non ob aduentum sanctissimi sacerdotis relinquenda nobis haec esset oratio, nox ipsa cogebat hucusque prolatum finire sermonem. uerum quia de Martini uirtutibus nequaquam explicari uniuersa potuerunt, haec uos hodie audisse sufficiat, cras reliqua dicemus. ita pariter accepta hac Galli sponsione surreximus.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc audient credituros. Nam nisi in estimabilem uitã atq
urtutem martinꝰ egisset. nequaquã apud nos tanca gła p̃¬
ditus haberetur. Quãquã minime mirũ si in oꝑibꝰ martini
infirmitas humana dubitauerit. cum multos hodieq uidea¬
mus. ne euuangłus quidem credidisse. A martino sẽpe an¬
gelos uisos familiariter. & sensimꝰ. & erꝑti sumus. Rem
minimã dicturus sum: s tamen dicam. Apud nemausum
episcoporum synodus habebat᷑. ad quã quide ire noluerat.:
si quid gestũ esset scire cupiebat. Casu cũ eo iste sulpicus
nauigabat. si procul ut semꝑ ã ceteris in remota nauis par¬
te residebat: ibi ei angłs quid gestũ esset in synodo nuntia¬
uit. Nos postea tẽpus habiti concilũ sollicite reqͥrentes. satis¬
cõꝑtum habuimus. ipsũ diem fuisse conuentus. & ea ibi ab
episcopis fuisse decreta: quȩ martino angelus nuntiarat. Nec¬

Expanded text:
haec audient, credituros. nam nisi inaestimabilem uitam adque haec audient, credituros. nam nisi inaestimabilem uitam adque uirtutem Martinditus haberetur: quamquam minime mirum, si in operibus Martini infirmitas humana dubitaverit, cum multos hodieque videamus nec Evangeliis quidem credidisse. A Martino gelos uisos familiariter et sensimus et experti sumus. rem minimam dicturus eum, sed tamen dicam. apud Nemausum episcoporum synodus habebatur, ad quam quidem ire noluerat, sed quid gestum esset scire cupiebat. casu cum eo iste Sulpicius. nauigabat, sed procul, ut semper, a ceteris in remota nauis parte residebat. ibi angelus, quid gestum esset in synodo, ei nuntiauit. nos postea tecompertum habuimus, ipsum diem fuisse conventus, et ea ibi ab episcopis fuisse decreta quae Martino angelus nuntiarat.
Abbreviated transcription (Latin):
se. uel cũ quibus fuisset in cellula collo quutus : tenuem e¬
nim nos licet & upr intellectũ sermotinantium sonũ ꝑferibꝰ¬
A. audisse. Tum ille diu maltũꝙ cunclatus. ẜ nichi etat qđ¬
prneꝓfulpicius ñ extorqueret inuto. inoredibiliori farie diclas
̃re ⁊ispmm. si xp̃o teste non mentior: nisi ꝗtusquã est ta saerilegus. ut
inepareenũ estimet fuisse mentitum. Dicam inquit ueb̾is se pes que¬
se nulli dicatis. Agnes. tecta. & maria. mecũ fucripint. Refo¬
rebat autẽ nob̾ uultũ. atꝙ habitũ singularum. Nec. il illo ca¬
tum die: setfrequenter se ab eis confessus ẽ uisitati. Petrias
ã & paulum. apłis underi a se. seritis nonnatauat dam ue¬
de temones ꝓ ut arb eum̃m. quis uensset. siesmomatnbus incd¬
pabat. mercurium manine patiebat᷑ infestum. ioueni brutũ
tis incredibilia uidebantur: ne dũ ego confidam. om̃s qui

Expanded text:
se, vel cum quibus fuisset in cellula collocutus: tenuem ese, vel cum quibus fuisset in cellula collocutus: tenuem enim nos licet et vix intellectum, sermocinantium sonum pro foribus audisse. Tum ille diu multumque cunctatus sed nihil erat quod ei Sulpicius non extorqueret invito. Incredibiliora forte dicturus sum, sed Christo teste non mentior: nisi quisquam est tam sacrilegus, ut Martinum aestimet fuisse mentitum: Dicam, inquit, vobis; sed vos quaeso nulli dicatis. Agnes, Thecla et Maria mecum fuerunt. Referebat autem nobis vultum atque habitum singularum. Nec vero illo tantum die, sed frequenter se ab eis confessus est visitari: Petrum etiam et Paulum apostolos videri a se saepius non negavit. Jam vero daemones, prout ad eum quisque uenisset, suis nominibus increpabat. Mercurium maxime patiebatur infestum, Iouem brutum atis incredibilia uidebantur, nedum ego confidam omnes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Michil allis quȩ ad martinum uidendum ex longiqͥuis re¬
gionibus sepe uenerunt arbitrer dero gandum. Si quidẽ
hoc beattm uirũ frequenter affectu. etiã angłi frequen¬
tarint.
epet e RUm id qđ dicturus sum postu taruit.¬
qramiane. hoc ts. me. autẽ intuebatur teste recto ꝑhi¬
heo. A uodam die ego & iste sulpicius ꝓ foribus illuis ex¬
cubantes. iam ꝑ aliquod horas cũ silentio sedebamus. in¬
genti honore & tremore ac si ante angłi tabernaculũ
mandatas excubias duceremus: cũ quidem clauso cellulȩ
sue hostio nos ibi esse nesciret. Interim collo quentiũ mur¬
mur audiuimus. & mox horrore quodã circũ fundunur
ac obstupentes. nec ignorare potiumꝰ. nescio quid fuisse
diunum. Post duas ferae horas. ad nos martinus egredit.
Actum eũ iste sulpicius sicut apud eũ nemo familiarius lo¬
quebatur cepit orare. ut ꝑ quitentibus indicaret. quia il.¬
lud diuini fiusset horroris. quod fatebam̃ nos ambo sensis¬

Expanded text:
nihil illis quae ad Martinum videndum ex longinquis regionibus saepe venerunt, arbitrer derogandum; siquidem hoc beatum virum frequenter affectu etiam angeli frequentarint. XIII. Caeterum id quod dicturus sum, Postumiane, hoc tibi me autem intuebatur teste recte perhibeo. Quodam die ego et iste Sulpicius pro foribus illius excubantes, jam per aliquot horas cum silentio sedebamus, ingenti horrore et tremore ac si ante angeli tabernaculum mandatas excubias duceremus, cum quidem clauso cellulae suae ostio nos ibi esse nesciret. Interim colloquentium murmur audimus, et mox horrore quodam circumfundimur ac stupore; nec ignorare potuimus nescio quid fuisse divinum. Post duas fere horas ad nos Martinus egreditur: ac tum eum iste Sulpicius sicut apud eum nemo familiarius loquebatur coepit orare, ut pie quaerentibus indicaret, quid illud divini fuisset horroris quod fatebamur nos ambo sensis
Abbreviated transcription (Latin):
ardegisilus quiclam. ex ande¬
gauensis urbis territorio baudul¬
si filius gemensis uici incola. dũ hu¬
moris seui iaculo sauciat᷑ : debilitatuᷤ
occubuit. Isꝙ cum a patre paupere
sine oꝑis bñficio pasceret᷑. ut basilice
sancdi martini limina oscularet᷑. pa¬
trem obortis lacrimis efflagitat Qui
sine mora in naui positum. quia ue¬
hi altera euectione non poterat. añ
pecdes sauoti idest foris sepulcrum fili¬
um deuotus posuit. Qui ꝑ dies aliqͥs
orationi uacans. et sancti auxiliũ pos¬
cuus. a mota debilitate sanitati res¬
tituit᷑: sic ꝙ cum genitore dontui in¬
columis restitutus est

Expanded text:
audegisilus quidam ex Andegavensis urbis territorio, Baudulfi filius, vici Geinensis incola, dum humoris saevi jaculo sauciatur, debilitatus occubuit. Isque cum a patre paupere sine operis beneficio pasceretur, ut basilicae sancti Martini limina oscularetur , patrem lacrymis obortis efflagitat. Qui nec mora in navi positum, quia vehi altera evectione non poterat, ante pedes Sancti, id est, foris sepulcrum, filium devotus exposuit. Qui per dies aliquot orationi vacans, et Sancti auxilium poscens, amota debilitate sanitati restituitur, sicque cum genitore domi incolumis restitutus est
Abbreviated transcription (Latin):
centes. Nñi cognouimꝰ quia magnꝰ
es. ⁊ facis mirtibilia solꝰ. qui nobił
or̃one cõfesoris tui parnulũ restituis.
Nam ⁊ lao illi mairẽ qm priꝰ fece¬
rant tesiepentiã exhibibant. Hec ab
ip̃ius floetatii ore ita gesta cognoni.
Uleritꝰ epat ab urbe pictana
agro degouis illiꝰ qui ad scãm
basiicam ꝑtinibat : inius pecdis nsu
dehiłis. Quẽ ut ip̃e asfetebat. ꝑ hicur¬
sum demionii merictiam ꝑdiderat.
tenso pcirresum nestigio. gressũ q̃nẽ
pede intebat᷑ agere. Fuste ãmrinicu¬
lante esicubu. ad antecdictã basi¬
licã nnt᷑ post anner auenit fusa

Expanded text:
es: „Nunc cognovimus, quia magnus Deus es et facis mirabilia solus, qui nobis parvulum confessoris tui oratione restituis". Nam et loco illi maiorem, quam prius fecerant, reverentiam exhibebant'. Haec ab ipsius Florenti ore ita gesta cognovi. 9. Clericus erat ab urbe Pectava agro regionis illius, qui ad sanctam basilicam pertenebat, unius pedidebilis, quem, ut ipse asserebat, per incursum daemonii meridiani perdiderat. tenso retrorsum vestigio, gressum, quem pede nitebatur agere, fuste adminiculante perficiebat. Ad antedictam basilicam novem post annos advenit, fusa
Abbreviated transcription (Latin):
uit colla  tarnamꝰ. lum̃ accen¬
cdimus: aihonoris alicuiꝰ grãm
exhibemus Et hec clicens: relic¬
tͥo ante alti. ¶re puerulo abierunt.
Mane auitẽ  fc̃o uetuentes: inue¬
nerunt eñ E ab altare conu̾sum
hec nuran s suscep̃ eum mat̾
inulnis: ⁊ cegnostẽs eum resumpsis

Expanded text:
ultra colla curvamus, lumen accenultra colla curvamus, lumen accendimur aut honoris alicuius gratiam exhibemus". Et haec dicens, relicto ante altare infantulo, abierunt. Mane autem facto venientes, invenerunt eum ad altare conversum. Haec mirantes, suscepit eum mater in ulni
Abbreviated transcription (Latin):
tum uͦ temporis hic nascit᷑. Cum aũt
trium m̃sitim spacio eẽt. a febre pul¬
satꝰ. intantũ exinanitꝰ ẽ. ut nec pa¬
pillam suge̾: neq ullum alim̃tum
ualerer acciꝑe. Int̾ea ꝑclutante mor¬
do. cido negato. palpitatite tantum
ta. ip̃e qͦ exalat᷑ sp̃s. Tunc matir
mesta simisi ⁊ auus de unice ac pͥ¬
megraite sobolis morte: app̃hensũ
rat᷑ brachia arite altate deati mar¬
tini iam exanume corpꝰesm spe ñ ra¬
certi deposuerunt : ⁊ tamꝗͣ si scm̃ ui
sibilib cernerẽt oculis. auꝰ alloquit᷑
dicens. Spes nobis erat maxima be¬
atissime confessor tua hic pignora de¬
portare. quo morbi depelletent᷑. febres
extinguerent᷑. fugarent᷑ tenebre:⁊
alie q infirmitates emunclareat᷑. ꝓ
n qͥd de te legant᷑ plurima. que uil
uiuens feceris:. uł pt᷑ transitũ oꝑi¬
ddos suscitasse. leprã oscło depraisse
cligito ppessisse. n alia multa fecis¬
se. hic ꝑparedit iuctꝰ tua. si ⁊ nũc
iuixta fue qr̃an. hunc resuscitaue¬

Expanded text:
tempus infans his nascitur. Cum autem trium mensium esset a febre pulsatus, in tantum exinanitur, ut neque papillam sugere, neque ullum alimentum valeret accipere. Interea perdurante morbo, cibo abnegato, palpitante tantum ra, ipse quoque exalatur spiritus. Tunc mater maesta vel avia de unicae ac primogenitae subolis morte adprehensum inter brachia ante altare beati Martini iam exanime corpusculum spe non incerti deposuerunt, et, tamquam si sanctum visibilibus cernerent oculis, avus alloquitur, dicens: „Spes nobis erat maxima, beatissime confessor, tua hic pignora deportare, qua morbi depellerentur, febres extinguerentur, fugarentur tenebrae, et aliae quoque infirmitates emundarentur, pro eo quod de te legantur plurima, quao vel vivens feceris vel post transitum opetuos suscitasse, lepram osculo depulisse, digito conpressisse et alia multa fecisse; hic apparebit virtus tua, si et nunc iuxta fidem nostram hunc resuscitave
Abbreviated transcription (Latin):
silicã construxit in honore beati mar̃¬
cini antistitis. ꝑfectaq ac eleganti
oꝑẽ exornata. turonis clericos religio¬
s̃s destinat. expetit pontificis reliqͥas
ut scilicet locum quẽ in eiꝰ nomine
eclificau̾at eiꝰ reliquiis ꝯsecraret. Qdͦ
cum feciss ꝑ singłos annos uenie¬

Expanded text:
silicam construxit in honore beati Martini antistitis: perfectaque, ac eleganti opere exornata, Turonis clericos religiosos destinavit, expetens Pontificis reliquias, ut scilicet locum, quem in ejus nomine aedificaverat, ejus reliquiis consecraret. Quod cum fecisset,
Abbreviated transcription (Latin):
culo incurrit. Etat enĩ subitaneꝰ
uissimã clabat. ut pletiaq eclip¬
sim gen̾atet : nec e rat qd eum
mitigare posset. nͥ cũ diutissime
cont᷑ ignẽ tintꝰ. a ¶ uapore foci
qͥd parum ꝓfuus in susum: qui¬
escebat. Quid plura. st ordinati¬
onẽ meã aduenit turonis: uel ad
occursum antistitis sc̃i.uł causa
desiderii mei. Cumq ibi dẽ duos uł̃
tres axnos. m̃ses. ꝯmora Ita fuisset.
assidue beati pontificis auxlium
p̃cabat᷑. Tandẽ respiciente miseratõe
t̾ritorio digatis in palmã defixs¬

Expanded text:
at enim subitaneus, avissimam dabat, ut plerumque eclypsim generaret, nec erat quod eum mitigare posset, nisi cum diutissime contra ignem tentus a vapore foci quod parumper fuisset infusum, quiescebat. Quid plura? Post ordinationem meam advenit Turonus vel ad occursum antistitis sancti vel causa desiderii mei. Cumque ibidem per duos aut tres menses commorata fuisset, assidue beati pontificis auxilium precabatur; tandem respterritorio, digitis in palma defix
Abbreviated transcription (Latin):
heoda ũ uoiliacharii qͣndã pb̃ti
filia. cdum ab humore pedũ freqñtiꝰ
laboraret: uniꝰ peglis usum qui in dedi¬
litate redactꝰ fuat ꝑdidit. Ptͦ hec ac
beatã uenit basilicã : in qua clum cre¬
bras effudit p̃ces. ammnota debilitate
incolumitati donatur.

Expanded text:
heoda vero, Wiliacharii quondam presbyteri filia, dum ab humore pedum frequentius laboraret, unius pedis usum, qui in debilitatem redactus fuerat, perdidit. Post haec ad beatam advenit basilicam, in qua dum crebras effunderet preces, amota debilitate, incolumitati donatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tqm̃ sermo clausulã petit. unũ
uobis adhuc p̃clarum miracłm.
prius quã liber finẽ accipiat enarra¬
bo. Adolescens quicłã nomine securus.
siccata compage diriguerat: ut mons¬
trũ aliqͦd simularet. Erat autẽ et
iugo seruitutis innexus. Quẽ cum
eum antẽ beatũ sepulcrũ. ut uel a
p̃tereuntib pasceret᷑: qui labore ꝓpͥo
ali nõ poterat. Iacente autẽ illo in eo
loco ꝑ multos dies directus ẽ pes eius
qui fuerat debilis. manꝰq eiꝰ sicca in¬
fectis sanguine uenis sanata ẽ. ⁊ ita
omui corꝑe accepta beati ꝯfessoris ope
isse renatum. Qui puerulus a iustino
comite redemptꝰ ⁊ ingenuus dimus
ẽ. npostea baptismũ consetutꝰ. usq
incolumis. Qs uinꝗͣ ista sic ex orcłĩe
inquit̾e aut refre pot̾it : uł saucdare

Expanded text:
m sermo clausulam petit, unum vobis adhuc praeclarum miraculum priusquam liber finem accipiat, enarrabo. Adolescens quidam, nomine Securus, siccata compage diriguerat, ut monstrum aliquod simularet: erat autem et jugo servitutis innexus. Quem cum eum ante beatum sepulcrum, ut vel a praetereuntibus pasceretur, qui labore proprio ali non poterat. Jacente autem eo in loco illo per multos dies, directus est pes ejus qui fuerat debilis, manusque ejus sicca, infectis sanguine venis, sanata est: et ita omni corpore, accepta beati Confessoris ope,isse renatum. Qui puerulus a Justino comite redemptus, et ingenuus dimissus est: et postea baptismum consecutus, usque incolumis. Quis unquam ista sic ex ordine inquirere, aut referre poterit, ut ex ae
Abbreviated transcription (Latin):
comeria quedã ceta atq cõtracta
longo temꝑe male uuiens. cum
iter illut ꝑ manus alioꝵ creb̾s oc¬
cursib utitur quo acl bafiicã itur
tandẽ ab eiꝰ pietate respecta. iacens ad
scm ostium lum̃ pariter gressumq
ucepit. O si titum ꝓderetur in pu¬
Aico q̃d singłi quiq clũ fidelit̾ post̃t
latentet acciptint: ⁊ retiait ocets¬
tum mlitoꝵ conscĩa. q̃ fidelit̾
cĩo. clam quesita sanitas ẽ a deptas
Qa sihec ut cliximus cuncta publi¬
catent᷑. nõ solum uibs. s nec ip̃m ut¬

Expanded text:
omeria quaedam caeca atque contracta, longo tempere male vivens, dum iter illud per manus aliorum crebris occursibus utitur, quo ad beati basilicam itur, tandem ab eius pietate respecta, iacens ad sanctum ostium, lumen pariter gressumque recepit. O si totum proderetur in publico, quod singuli quique, dum fideliter poscunt, latenter accipiunt, tum multorum conscientia, quod fideliter poscendo clam quaesita sanitas est adepta! Quod si haec, ut diximus, cuncta publicarentur, non solum 1034 libros, sed nec ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
prudentis consilio. Nec mora ꝓceclitur
ad basilicam sancti: fusa ꝙ oratione in¬
uitat inuitat abbatem secum cdoniũ
accetlere. Quo aocedente: traclidit ei
onicm̃ possessionem suam. dicens. Sĩt
hec omĩa penes sancti ditionem. que ha¬
bere uidear: et hoc tantum eruide u
tar. ut de hiis ctum iuxero alar. Con¬
signatis q reb coegit abbatem ibi ma¬
nere. Mirum dictu. post triginita ut
diximus curricula antioꝵ. in ip̃a qua
res suas basilice tractidit nocte. cog¬
nouit uimem suam. Que concipiens
peꝑit filium. S et deinceps alios ha¬
buit. Quod non ambigit᷑ uirtute sc̃i
le ꝓmissionem: s eis alia loca tribuenᷤ

Expanded text:
prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam sancti, fusaquc oratione, invitat abbatem secum domi accedere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: 'Sint haec omnia penes sancti Martini ditione quae habere videor, et hoc tantum exitar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque rebus coegit abbatem manere ibi. Mirum dictu! post triginta, ut diximus, annorum curricula, in ipsa qua res suas basilicae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute nem homo ille, sed eis alia loca tribuen
Abbreviated transcription (Latin):
retentib aliis hic acd pedes scĩ decum¬
b̾et immobilis: tũt sensit qiͣ pupu¬
giss aliqͥs oculos eiꝰ ab spicclo: et
statim sanguis ab his etumpens
elut̾t̾. Et exclamał uoce magna ait.
Grãs t̾ ago scẽ cbntessor dei. qͥa uir¬
tute tui lum̃ feciꝑe merui. O acd¬
nurabilit gr̃a. o uirtꝰ imm̃sa. Mul¬
timoclis enim altctid dou̾a tua spar¬
gis in ppłos. Namͣ qui alpẽ petierat
lum̃ recepit: n⁊ clut ẽxt̾ a tuce. iurta¬
multoꝵ criminũ peneb᷑ a nrĩs insibꝙ¬

Expanded text:
edentibus aliis hic ad pedes Sancti decubaret immobilis, tunc sensit quasi pupugisset aliquis oculos ejus a spiculo, et statim sanguis ab his erumpens elucere, et exclamans voce magna, ait: Gratias tibi ago, sancte Confessor Dei, quia virtute tua lumen recipere merui. O admirabilis gratia! o virtus immensa! multimodis enim affectibus dona tua spargis in populis. Nam qui stipem petierat, lumen recepit, et diu extera luce, virtumultorum criminum tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
Intuuerat enim ualde. ⁊ totũ
palati complȩuerat antrum. Dei¬
de post clie t̾cio. labium m exslire
grauit̾ cepit. Accessi iterũ querere
sospitatẽ ad tumulũ. tactoq labio
a dependdentib uelis. ꝓtinis stetit
uene pulsꝰ. Et crtio m hoc ex ha¬
bundantia sanguinis exenisse. nõ
tam minuere stuchũ poꝵ etatẽ

Expanded text:
Intumuerat enim valde, et totum palati impleverat antrum. Deinde post diem tertium labium mihi exsilire graviter coepit. Accessi iterum quaerere sospitatem ad-tumulum: tactoque labio a dependentibus velis, protinus stetit venae pulsus. Et credo mihi haec ex abundantia sanguinis evenisse: non ta
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec silencdum hoc putatu
q̃o sepuis in morte p̃cipues ꝑten¬
ta pietatis dextera stilleuaut. Demq
genitoris cinis nr̃i setuus. a mclice
ꝓ furti scilere comp̃bemꝰ patibuo
cliiulicat᷑. Qui aum aucetet᷑. nom̃
beaxi. antistitis inuocabat dicens.
Lib̾a me sc̃e confessor martiue ab
uit uocẽ dicentẽ. libepetꝰ ꝰ ecce
a quatuo pattib celi coneualis sti

Expanded text:
ec hoc silendum putavi, quod saepius in morte praecipites, extenta pietatis dextera, sublevavit. Denique Genitoris civis nostri servus a iudice pro furti scelere conprehensus, patibulo diiudicatar. Qui cum duceretur, nomen beaLibera me, sancte confessor Martine, abvit vocem dicentem: Liberemus eum. Et ecce a quatuor partibus coeli concussus sti
Abbreviated transcription (Latin):
peterent desertasq regiones. eo nimirum cirea aues illasus
imperio. qͦ demoties fugarẽ con suerat Ita grege facto. om̃s in
unũ ille uolucres congregate relicto flumine. montes siluasq
petierunt: non sine admtrationȩ multorum: qͥ tantã in mar¬
tino uirtutẽ uiderint. ut etiã auib imꝑaret. ł. uii.¬
liquandiu gͦ in uico illo uel in eccłia ad quã ierat cõmoratus
pace inter clericos restituta eĩã regredi ad monasteriũ co¬
gitaret: uirib corꝑis cepit repente destitui. Gonuocatisq¬
uox plangenitũ & ur. nos prt̾ deseris: aut cui nos desolatos
relitiquis : Inuadent gregẽtuũ lupi rapaces. Et quis eos
ut totus semꝑ in dño miscdĩȩ uisceribus affluebat. lacrimas¬
se ꝑhibetur. Conuersusq ad dñm. hac tantũ flentib uoce
respondit. Dñe si adhuc ppłe tuassũ necessarips: ñ recusela¬
borẽ: fiat uoluntas tua. Nimirit̃ int̾ fpt̃ amorẽq positis
dubitauit. pene qͥd. mallet: quia nec hos deserere. ne

Expanded text:
peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisquox una plangentium: cur nos, pater, deseris? aut cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a
Abbreviated transcription (Latin):
esti qđ heie usꝙ certaui. Sisi adhuc in eodẽ labore ꝓ castris
tuorq̃ stare me p̃cipis ̃ rettiso: nec fatiscentẽ causabor eta¬
tare. Ounia tua aeuotꝰ implebo: sub signis tuis qͦ adesꝙ
luntas tna. hos uͦ quibus timeo. ipse custodias. ł. uiii.
UIEUm meffabilem. nec labore uictũ nec morte uin¬
cenditm: qui in nullã se partẽ. ꝓnior inclinauerit: nec
In orationibus & uigiliis fatiscentes artꝰ sꝑuiseoͬͣ ebat: no
ã disciptilis rogaret᷑ ut saltem uilia sibi fineret stram̃¬
ta subponi: non decet inquit filii xp̃ianũ nusi incine.¬
nere mori. Ego si aliud uob̾ exemplum relinquo. ipse¬
ꝓcẽgitii. Oculis ac manib in cęlũ semꝑ intentꝰ. inuic̾.¬
ta ab oratione spm ñ relarabat. Et cũ a prbis qͥ tum
d eũ conflurerant rogaret᷑. ut corpusculũ lateris mu¬
monȩ releuaret. sinite inquit. sinite fr̃s me cęlũ potiꝰ
espicere quã tertã. de. feio iam itinere iturus ad ds̃m

Expanded text:
is tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusquluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire ca discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Ia & tinus igitur obitũ suũ longe ante presciuit. dixitq
fratribus dissobacionẽ sui corporis ĩmineres interea. causa
Wtitit. qua dondattusem diocesim iusitaret. Nam clericis
renit᷑ se eccłiȩ illius discordantibus. pact̃ cupiens reformareli¬
cet finc̃ dicrũ suorũ ñ ignoraret. ꝓficisoi camen ob qluseno¬

Expanded text:
artinus igitur obitum suum longe ante praesciit dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob is
Abbreviated transcription (Latin):
seĩ antistitis reliquias. nec ñ et cle¬
rus deuotus. & uulgi undequaq
concurrens frequentia. Reuersis u̾o
deductorib illis martim exercitus
aggressum carpit iter. optato potit᷑
triumpho. Debitum officii pensũ
ab abbate ⁊ monachis nec ñ et acle

Expanded text:
i Antistitis reliquias, necnon & Clerus deuotus, & vulgi vndequaque decurrens frequentia. Reuersis vero deductoribus illis Martini, exercitus aggressum capit iter, & optato potitur triumpho. Debitum seruitij pensum ab Abbate, & Monachis, necnon & Cle
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ p̃cdarus. quem &e ingenita liberali¬
manitas. ad melius incitabat: regͥssus
ad ꝓpria scĩ bñficio haut ingratus ex¬
titit Nempe eccłiam in honore dõ¬
ni martini in ꝓp̾o fundauit allodio.
eamꝙ de ꝓpriis redicib sua munificẽ¬
tia ampliauit: ut conuentu mona¬
choꝵ inibi congregato. et p̃lato eis pa¬
tre abbatiam fore in perpetuũ con¬
stitueret. In qua usꝙ hodie ad honorẽ
dei et signipotentis martini floret
religio. xpĩ ꝙ seruitus liberalis in die ᷤᷤ
exsoluit᷑. Creditor quoq illustrisi.
marchisii. et si sanguinis generositate
inferior: moꝵ tamen nobilitate p̃ci¬
pue circa martini bonorẽ se ꝓbauit
it: cui tantum redituum acqͥsiuit
quantũ conuentui monachoꝵ ibidẽ
dõ & brato martino seruientiũ. ple¬
nissimo sup̃tu sufficere potuisset.
Florent aũt hodieq ambe eccłie que

Expanded text:
igitur praeclarus, quem et ingenuitas et liberaliigitur praeclarus, quem et ingenuitas et liberalihumanitas ad melius incitabat, regressus ad propria, sancti beneficiis haud ingratus exstitit. Nempe ecclesiam in honore domni Martini in proprio fundavit allodio, eamque de propriis redditibus sua munificentia ampliavit, ut conventu monachorum inibi congregato, et praelato eis Patre abbatiam fore in perpetuum constitueret, in qua usque hodie in honorem Dei et laudem sancti Martini floret religio, Christique servitus liberalis in dies exsolvitur. Crediturque quod illustris Marchisii, etsi sanguinis generositate inferior, morum tamen nobilitate, praecipue circa Martini honorem, se probavit it, cui tantum reddituum acquisivit quantum conventui monachorum ibidem Deo et beato Martino servientium plenissimos sumptus sufficere potuisset. Florent autem hodieque ambae ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
circũ quaq ꝓspicere. ne forte ad sui tep̃¬
tationem. pecuniam tantã qͥs opposuiss
herebat gͥ stupens. Iuem seruientes sui
qui orationis eius finẽ eminus p̃stola¬
bant᷑. sollicitũ ꝑpendentes ꝓprius acce¬
dunt. Neminem affuisse sese excuban¬
tib qui ea deposuerit non minus mira¬
culo quam gaudio affecti. ꝓtestantur.
Tunc marchisius. Signipotens inquit
martinus de celestib credo thesauris mͥ
exiberet ne eius usitatio mͥ fiat occa¬
sio fidei infringende. his dictis colligi
pecuniam &e ad hospitium iubet de¬
in ip̃ius eccłie introitu. aclest in ꝓuisus
ille cui debitor tenebat᷑. Tum ubi ex¬
clamat. p̃ gaudio miracłm explicat
martinũ extollit. martiunũ exclamat
Martim facit audiri mirabilia. Tandẽ
creditori reconsigitat pecumam. plibs
urbana concurrit ⁊ rustica. clero p̃co¬
nante p̃sente marchisio simus aꝓtes
tini pietas in comitume laudat᷑. Uir

Expanded text:
circumquaque prospicere, ne forte ad sui tencircumquaque prospicere, ne forte ad sui tentationem pecuniam tantam quis apposuisset. Haerebat igitur stupens. Quem servientes sui, qui ejus orationis fidem eminus praestolabantur, sollicitum perpendentes propius accedunt, neminem adfuisse sese excubantibus qui ea deposuerit, non minus miraculo quam gaudio affecti protestabantur. Tunc Marchisius: Signipotens, inquit, Martinus de coelestibus, credo, thesauris mihi exhiberet, ne ejus visitatio mihi fiat occasio fidei infringendae. His dictis, pecuniam colligi et ad hospitium jubet dein ipsius ecclesiae introitu adest improvisus ille cui debitor tenebatur. Tunc vir exclamat prae gaudio; miraculum explicat; Martinum attollit; Martinum inclamat; Martini facit audiri mirabilia. Tandem creditori reconsignat pecuniam. Plebs urbana concurrit et rustica, clero praeconante, praesente Marchisio simul et protini pietas in communi laudatur. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
orat. genutib. ut in tanta necessitate
constituto subueniat ne scilicer qui
sese & sua negotia: ob euis deuotionẽ ob¬
litus fuerat. ab ip̃o obliuiscat᷑ ne fide¬
uissoꝵ. & suam ipĩus fidem perielita
ꝓtenebat cduꝑsatigatus. tãclem obdor¬
miuit. Cum ece sigmpotens. martinꝰ
ut totus scmꝑ uliscerib caritatis astłu¬
cbat. ddeuetũ sibi miseratus ei astitit
pontificalib redimitus infulis. duob pa¬
riter epĩs comitatus. Nisum q est uro
quod cluo illi martino ꝓ eo supplicarẽt
Quoꝵ p̃cib sc̃s liberali hilaritate an¬
nuens. fidere iubet auxilium pollicet᷑
Nec mora uisio sõpnus ꝙ pariter termi¬
nant᷑. Homo excitus congratulari ceꝑat
uisioni. S martini ꝓmissio reuertitur
in effectum. Nam repente luo uasa
erea ꝓpt̾ se posita uir illustris repperit.
sũmã nũmoꝵ cõtinentia ꝓ quib sollici¬
tus martino supplicauerat᷑. Que simul
aspexit adseruante nemine. mirari secũ

Expanded text:
orat gemitibus ut in tanta necessitate orat gemitibus ut in tanta necessitate constituto subveniat; ne scilicet, qui sese et sua negotia ob ejus devotionem oblitus fuerat, ab ipso obliviscatur, ne fidejussorum et suam ipsius fidem periclitarpraetendebat, diu fatigatus, tandem obdormivit; cum ecce signipotens ille Martinus, ut totus semper visceribus charitatis affluebat, devotum sibi miseratus, in visu ei astitit pontificalibus redimitus infulis, duobus pariter episcopis comitatus visumque est viro quod duo illi pro eo Martino supplicarent, quorum precibus sanctus liberali hilaritate annuens fidem jubet, auxilium pollicetur. Nec mora; visio somnusque pariter terminantur. Homo excitus congratulari coeperat visioni. Sed Martini promissio revertitur in effectum. Nam repente duo vasa aurea prope se posita vir illustris reperit summam nummorum continentia pro quibus sollicitus Martino supplicaverat. Quae simul ut aspexit, servante nemine, mirari secum,
Abbreviated transcription (Latin):
Archisius de monte ferrato
bonefacius nomine. hanc gͥbo¬
ne deuotionis consuetudinem fecerat
ut amnis singulis ad diem festum bea¬
ti martini ueniens. tumulũ eius sacro¬
scm̃ expeteret. Non eum itieris longi¬
tudo uel asꝑitas. non interiacentium
hostium insidie. non belloꝵ frequens
incursio. non cleniq ulla poterant. un¬
pedire negotia: quin ad sc̃i suffragia
ꝓmerenda occurre̾t. adeo fidele uiro ꝓ¬
positum erat. Pro more gͥ aliqũ uenerat
cum subito posito in oratione negotiũ
ꝑiculosũ satis ꝑculit eius memoriam.
Mutuo siquidem sexaguta milia soli¬
doꝵ in patria sua a quoclam burgense
accepat: sub fidei sacramento scilicet in¬
terpositis. fideuissorib multis. oe tunc
eiuselem reddencde pecunie dies condic¬
tus instabat. Quid saceret Si enuim mo¬
re auium ꝑuicib alis euolare posset
nec sic quidem ad p̃fixum poterat oc¬
currere dicm. Quocd gͥ solum sibi res¬
tabat. ad martini susfragia poscenda
totus conuertit. illum uotis. illum ex¬

Expanded text:
archisius de Monteferrato, Bonifacius nomine, bonae devotionis consuetudinem fecerat ut annis singulis ad diem festum beati Martini, tumulum ejus sacrosanctum expeteret. Non enim itineris longitudo et asperitas, non interjacentium hostium insidiae, non bellorum frequens incursio, non denique ulla poterant impedire negotia quin ad sancti suffragia promerenda occurreret. Adeo fideli viro propositum erat! Pro more igitur aliquando venerat, cum subito posito in oratione negotium periculosum satis perculit ejus memoriam. Mutuo siquidem sexaginta solidorum millia in patria sua a quodam Burgense acceperat, sub fidei suae sacramento scilicet, interpositis simul fideijussoribus multis, et tunc ejusdem reddendae pecuniae dies condictus instabat. Quid faceret? Si enim more avium pernicibus alis evolare posset, nec sic quidem ad praefixum poterat occurrere diem. Quod igitur solum sibi restabat, ad Martini suffragia poscenda totus convertitur. Illum votis, illum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tem in sollẽpnitare sc̃i laurentĩ¬
cũ andiras puer de oratorio. septẽ
uenisset. statim in conspcũ ppłi dͥcũ¬
nas sur geuitͥcis. ignotũ diẽ subito

Expanded text:
tea in solemnitate beati Laurenticum Andreas puer, de Oratorio septenniervenisset, statim in conspectu populi circunas suae genitricis ignotum diem subito
Abbreviated transcription (Latin):
cantarent. quidã paraliticus cde uico
qui dicit᷑ puteolus. ꝑ multos annos.
omĩ menbrõe offitio destitutus. ad
tumbam sc̃i cum aliis qmͣ plurib ex¬
cubans diu optate redditus ẽ sanita¬
ti. Quem alerinus de charantiaco.
iur nobilis cdñs eius multi ꝙ alii cũ
illo utriusq sexus. et diuerse etatis

Expanded text:
cantarent, quidam paralyticus de vico qui dicitur Puteolus, per multos annos omni membrorum officio destitutus, ad tumbam sancti cum aliis quampluribus excubans, diu optatae redditus est sanitati. Quem Alermus de Carenciaco, vir nobilis, dominus ejus, multique alii cum illo utriusque sexus et diversae aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ deserta posito ꝑalyticꝰ def̾e̾ntium
iilatꝰ manib. Osculatꝰ uͦ fidelit̾ uelũ
qͦ capsa scõꝵ pignoꝵ cooꝑta erat. mox
in pedes restitit: ac ꝓpͥis gressib domũ
reu̾sꝰ ẽ. Hec enim agis beatissime cõ¬
fessor. nͨ tͥ sat ẽ ꝓp̾am edem exornare
aclisti. uirtutib trem̃dis illustres. S
n deinceps cetꝰ quicła ãminicło dedu¬
cente in occursum earũ ꝓpat. Adire

Expanded text:
rta posito paralyticus, deferentium inlatus manibus; osculatus vero fideliter velum, quo capsa sanctorum pignorum cooperta erat, mox in pedes constitit ac propriis gressibus domi regressus est. Haec enim agis, beatissime confessor, nec tibi sat est propriam aedem exornare adisti, virtutibus tremendis inlustres. Sed et deinceps caecus quidam, adminiculo deducente, in occursum earum velociter pr
Abbreviated transcription (Latin):
totius incolõmtatẽ corꝑis beato medi
tem huic simle non debeo reticere
miracłm Ip̃o clie alia mulier ap̃ pon¬
tem chari lugebat ꝑuulũ. iã ĩminen¬
te mortis articło desperatũ. ẽ umq ⁊
insans. solam mortẽ opperiret᷑. ce mat̾
de sepultura iam eiꝰ cogitaret. ãmonet᷑
a fidelib quatinus infantulũ deuouẽᷤ
ad memoriã scĩ uiri afferret. Quod cũ
fecisset ⁊ puer sanitatẽ recepit : ce ma

Expanded text:
totius incolumitatem corporis beato mediaItem huic simile non debeo reticere miraculum. Ipso die alia mulier apud Pontem Cari lugebat parvulum jam imminente mortis periculo desperatum. Cumque et infans solam necem operiret et mater de sepultura ipsius jam cogitaret, admonetur a fidelibus quatenus infantulum devovens ad memoriam sancti viri afferret. Quod cum fecisset, puerulus sanitatem recepit, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ugresso itaꝙ beato archip̃sule
martino ꝓpͥe parrochie fines. mi¬
rum in modum res manimate et
insensibiles. pastoris sui sentientes
aduentum. grata congratulationis
sue signa p̃tendant. Uiuuerse siqͥ¬
clem arbores & frutecta tempore bru¬
mali repugnante licet natura. re¬
diuuus reuestita folħis. & florib uir¬
nant. & in sui ornatu. quante meri¬
toꝵ excellentie sit pater patrie repa¬
trians. demonstrarũt. Itidem cdextͣ
leuaq in eccłiis eiusdem parrochie
sine humano amminicło signa di¬
uinitus pulsabant᷑. luminaria tã
cereoꝵ quã lampadaꝵ. diuinĩtus
accendebant᷑᷑ in duab maxime ba¬
silicis que nonimi eius dicate di¬
ius monastertũ aicit᷑. in qua uiuẽs
in corpore. lectiom. meclitationi ui¬
giliis. icumiis ee orationib clie noc¬
tuꝙ deo incũbebat. que et ade¬

Expanded text:
gresso itaque beato Archipræsule Martino propriæ parrochiæ fines, mirum in modum res inanimatæ & insensibiles, Pastoris sui sentientes aduentum, grata congratulationis suæ signa prætendūt. Vniuersæ siquidem arbores, & fructeta tēpore brumali, repugnante licet natura, rediuiuis vestita foliis, & floribus vernant, & in sui ornatu, quantæ meritorum excellentiæ sit pater patriæ repatrians demonstrarunt. Itidem dextera leuaq. in Ecclesiis eiusdem parrochiæ sine humano adminiculo signa diuinitatis pulsabantur. Luminaria tam cereorum quam lampadarum diuinitus accendebantur: in duabus maxime Ecclesiis, quæ nomini eius dicatæ suius-Monasterium nuncupatur, in qua viuens in corpore lectioni, meditationi, vigiliis, ieiuniis, & orationibus, die noctuque Deo incumbebat. In a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuen̾a̾nt. ⁊ ecce debilis quiciã cõ¬
tracto brachio assuit. Dumq bea¬
tũ sepulctũ labiis osculat᷑. lacrimis
implorat: fidẽ nõ clissisꝰ solitum
p̃stolat᷑ atilum. Deniq sac̾dotib
qui aduen̾ant. ad agencla sollẽp¬
ma ꝓcedentib. cum lector cui le¬
gent᷑ti erat officium acineniss. et
arrepto libͦ. uitã scĩ cepis legere
confessoris. ꝓtinus hic claecto dra¬
chio sanus erigit᷑: ⁊ s̃pectantib
cunctis p̃sicdia que fudelit̾ petiit
impetrauio.

Expanded text:
nerant, et ecce debilis quidam contracto brachio adfuit. Dumque beatum sepulcrum labiis osculatur, lacrymism implorat, fide non diffisus solitum praestolat auxilium. Denique sacerdotibus qui advenerant ad agenda solemnia procedentibus, cum lector, cui legendi erat officium, advenisset, et arrepto libro, vitam sancti coepisset legere confessoris, protinus hic directo brachio sanus erigitur, spectantibus cunctis, praesidia, qua fideliter petiit, impetravit.
Abbreviated transcription (Latin):
Is etenim clieb. ad beati uiri ba¬
sulicã quidã ex energuminis. cum
młtos se cruciatꝰ demonũ ꝑferre de¬
clamaret. ⁊ uim eis eici de acquisito
uascło ꝑ beatũ antistitẽ fieri faterit᷑

Expanded text:
is etenim diebus ad beati Viri basilicam quidam ex energumenis, cum multos se cruciatus daemonum perferre declamaret, et vi se ejici de acquisito vasculo per beatum Antistitem fateretur,
Abbreviated transcription (Latin):
feniss. ⁊cleritꝰ quida cuiꝰ ocłm nu¬
ss te tra ꝯtexat. ac lum̃ ne uidere
poss arcebat: edem beati ꝯfessoris ad¬
iuit. uigilata cum reliqͥs nocte. illu¬
ciscente celo cdũ ad basilicã ꝓcedit:
ussum quẽ olim ꝑolid̾at reciꝑe meruit.
In eadẽ uͦ festiuitate tres energumim
multã se collidentes. ac beatũ antistitẽ
declamantes. fatentes crimina. ⁊ ut
tũ nescio qͥd ex ore ꝓiciunt: ⁊ sic uir¬
tute sc̃i mundati sunt.

Expanded text:
uidam, cujus oculum nubes tetra contexerat, ac ne lumen videre posset arcebat, aedem beati Confessoris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, illucescente coelo, dum de basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, recipere meruit. In eadem vero festivitate tres energumeni multum se collidentes, ac beatum Antistitem declamantes, fatentes crimina, et uttum nescio quid ex ore projiciunt, et sic virtute Sancti mundati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
petiit. ubi cum tota qͥlra gestina tesi¬
derit assielue orans ac dep̃cans. ut eñ
uirtꝰ sc̃i antistuis usitaret: aduenit
dies ula clñica ante scm̃ pascha. ĩ qui
dens iherosolimis uenit. turba ꝑse¬
q̃nte atq clamante osanna .b. qͣuĩ.¬

Expanded text:
petiit. Ubi cum tota quadragisima resedisset, assidue orans ac depraecans, ut eum virtus sancti antistitis visitaret, advenit dies illa dominica ante sanctum pascha, in qua dens, Hierusolymis venit, turba prosequente atque clamante: Osanna, benedi
Abbreviated transcription (Latin):
uitate die erant .iiͦii. uincti ĩ carcere.
Cumq eos seuicia uidicis ita eos con¬
string̾et. ut nec uictꝰ necessaria ulli p̃¬
beres lice̾t: antistitis beati p̃sidia puro
pides eoꝵ ꝯclusi coartabant᷑. ꝯfractisq
cathenis lib̾atos se sentiunt: nec mo¬
rati ostiũ petunt. Quo aꝑto. scãm et

Expanded text:
 erant quatuor vincti in carcere. Cumque eos saevitia judicis ita constringeret, ut nec victus necessaria ulli praebere liceret, Antistitis beati praesidia corpedes eorum conclusi coarctabantur, confractisque catenis liberatos se sentiunt. Nec mora ostium petunt, quo aperto, eccle
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Tunc conturbati acq eyterriti. quid facerent nesi
ebant. Dicit eis unꝰ ex clericis. Scitis quia pꝰ hunc triduũ
natalis cpiscopatus eiꝰ esse consuełat. & forsitan in bac die
tinuatione duxerunt. Quarta autẽ die acot spto
autẽ om̃s exterriti.iã in hoc stantes ut terra uasculit̃ qđ de¬
eis. Usquequo conturbamin & tardatis : Non uidetis dõnũ
martinum stantem. uoẜq uiuare paratũ. si manꝰ apponitis:
Func iactans pallium qͦ uteb̾atur. posuit manũ ad sarco fagũ:
cũ reliquis sacerdotibus crucibꝰ paratis & cereis. impositaq an¬
tiphona. dederunt ouncti uoces psallentiũ in excelso. Tamen ad
senis conatũ ꝓtinꝰ saitofagum in sũma leuitate cõmotũ. in loco
ubi nunc adoratur. dño annuente ꝑducitur. Qđ ad uolun¬

Expanded text:
erunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid ferunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid febant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die tinuatione duxerautem omnes exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod deeis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur. Quo ad volun