comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc intimandum resuscitaũ
lazarum. quatuor dies iam in
monumento habentem: et so¬
rore attestante iam fetentem.
quia pessima noxios actus solet
fama comitari. Notandum
autẽ quod quanto grauior aiẽ
mors ingruerit: tanto accior
necesse ẽ. ut resurgere mereat᷑
penitentis feruor in sistat. Qd̃
occulte uolens ostendere dñs.
iacentem in conclaui mortuã.
modesta leuiq uoce resuscitat
dicens. puella surge. Quam
et ob facilitatem resuscitandi:
iam mortuam fuisse negaũat.
Delatum autẽ foras iuuenem.
pluribus ut reuiuiscere debeat
dictis corroborat cum ait: iu¬
uenis tibi dico surge. Quatri¬
duanus u̾o mortuus. ut lon¬
ga prem̃tis sepulchri claustra
deponere possz. ftemuit sp̃u iħx
turbauit se ipsum. lactimas fu¬
dit. rursum fremuit. ac magna
uoce clamauit. lazare ueni foras:
et sic tandem qui erat desꝑatꝰ.
discusso tenebrarum pondere
uite luciq redditur. S et hoc
notandum qd quia publica:
noxa. publico eget temedio:

Expanded text:
ad hoc intimandum resuscitavit ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio,
Abbreviated transcription (Latin):
tioni p̃bendo. latente tantũ co¬
gitatione pcc̃i sͥ mortem consu¬
escunt: s tales se uiuificare sig¬
nificans saluator. suscitauit fiꝰ¬
liam archisynagogi nõdum:
foras elatam. s indomo mortu¬
am: quasi uicium secteto ĩ cor¬
de tegentem. Alii nõ solum no¬
xie delectationi consentiendo:
s et ip̃m malum quo delectan¬
tur agendo: mortuum suum:
quasi extra portas efferunt.
Et hos se penitentes resusci¬
tare demonstrans: tesuscitauit
iuuenem filium uidue extra por¬
tas ciuitatis elatum. et reddidit
matri sue: quia resipiscentem a
pc̃ci tenebris animam. unitati
restituit ecc̃e: sicut et supra do¬
cuimus. Quidam u̾o nõ solum
cogitando uł fouendo illicita. s
et ip̃a pcc̃i consuetudine. se qua¬
si sepeliendo corrumpunt. Ueꝵ
nec ad hos erigendos minor fit
uirtus et gr̃a saluatoris: si tam̃
ad sint cogitationes sollicite. q̃
suꝑ eorum salute uelut deuote
xp̃o sorores inuigilent. Ham

Expanded text:
tioni praebendo, latente tantum cotioni praebendo, latente tantum cogitatione peccati, sibi mortem consciscunt. Sed tales vivificare significans Salvator, suscitaliam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde regentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum quo delectantur explendo, mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant, resuscitari demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a cati tenebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ plus sit dictum quam pu¬
ella surge. Tenens etgo ma¬
num puelle iħc: sanauit eam.
quiꝰ nisi prius mundate fuerĩt
manus iudeorum. que sãgͥne
plene sunt: synagoga eorum
mortua nõ consurgit.
continuo. Martus ita dicit. Et
confestim surrexit puella. ⁊ am¬
bulauit: sp̃ualiter insinuans.
quia quisquis amorte anime
xp̃o sibi manum confortante
resipiscit: non modo a sordibus
exurgere uitiorum. s et in bonis
contimio ꝓficere debet opibus.
Tiussit illi
dari manducare. Ad testi¬
monium quidem uite resuscita¬
tam manducare p̾cepit: ut non
fantasma. s ueritas crederetur.
Sed siquis a spũali morte resu¬
irexit. celesti necesse ẽ. mox pa¬
ne satietur. et diuini scilicet ũ¬
bi. et sacro scĩ altaris particeps
effectus. Ham iuxta moralez.
intellectum. tres illi mortui qͦs
saluator incorporib suscitaũ.
tria genera resurectionis aĩa¬
rum significant. Si quidem nõ¬
nulli consensum male delecta¬

Expanded text:
non plus sit dictum, quam Punon plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus, sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, synagoga eorum mortua non consurgit. surrexit continuo. Marcus ita dicit: Et confestim surrexit puella, et ambulavit. Et spiritaliter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere vitiorum, sed bonis continuo proficere debet operibus. Et jussit illi dari manducare. Ad testimonium quidem vitae resuscitatam manducare praecepit, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte resurrexit, coelesti necesse est mox pane satietur, et divini scilicet verbi, et sacrosancti altari particeps effectus. Nam juxta moralem intellectum, tres illi mortui, quos Salvator in corporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delecta
Abbreviated transcription (Latin):
a recepta uiuebat. et caro res¬
uscitanda quiescebat. Unde:
mos xp̃ianus obtinuit: ut mor¬
tui qui resirecturi cẽ non du¬
bitantur. dormientes uocẽtur.
Sicut apl̾s nolumus inquit
uos ignorare fr̃s de dormiẽtib.
ut non contristemini sicut et
ceteri qui spem nõ habent. S
et inparte allegorie cum aĩa q̃
peccauerit ip̃a moriatur: tamẽ
ea que resuscitarẽ a xp̃o merue¬
rit. nob̾ quidem mortua fuisse.
s ei ob dormisse dici potest.
Tderidebant eum: sciẽ¬
tes quia mortua ẽ. Qͥa
ubum resuscitantis deridẽ quã
credere malebant: merto foras
excluduntur indigni. qui mi¬
raculum tesurgentis uident.
Ise autem
tenens manum eius:¬
ex clamauit dicens. Puella
surge. In marcho scriptum est.
Ait illi. Thalitacumi quod ẽ
interp̃tatum. puella tibi dico
surge. Et confestim surrexit.
ubi diligens lector inquirat.
quare uerax euangelista dic¬
tum saluatoris exponens. int̾¬
posuerit de suo tibi dico: cum
insiro sermone quem posuit.

Expanded text:
a recepta vivebat, et caro resa recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus inquit vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑmisit intrare secum quẽ¬
quam: nisi petrum et iacobũ.
et ioh̃m. et patrem et matrẽ
puelle. Supra publice uidue
filius suscitatur: hic remouẽ¬
tur plures arbitri. Puto ergo
quod ineo quoq pietas ibi
dñi declaretur. Quia uidua
mater unici paciebatur mo¬
ras: et ideo ne amplius affi¬
ceretur maturitas additur.
Est etiam forma sapientie
in uidue filio. cito eccãm cre¬
dituram: in archismagoge:
filia credituros quidem u̾ide¬
os: sed ex plinibus pauciores.
Lebant
aute omnes: et plãge¬
bant illam. Numquid post̃
sinquit filii sponsi lugere:
quamdiu cum illis ẽ spõsꝰ:
uenit autẽ dies cũ auferet᷑
ab eis sponsus: et tunc ieiuna¬
bunt. Igitur quia synagoga:
sponsi leticiam qua uiuere pos¬
set amisit: quasi int̾ plangẽ¬
tes mortua iacens. ne hoc qͥdẽ
ip̃m quare plangatur ĩtellig̃.
Tille dixit.
Nolite flere: non est
nortua puella s dormit. Ho¬
minibus mortua. qui suscita¬
re nequiuerant: deo dormie¬
bat. in cuius ditione et anim¬

Expanded text:
non permisit intrare secum quemquam, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem, et patrem, et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo quod in eo quoque pietas ibi ni declaretur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inquit filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit. t ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus ditione et anim
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt illi. Dimitte turbas:
ut euntes in castella uillasq
que circa sunt diũtant. et iue-¬
niant escas. Die declinata: tur¬
bam saluator refecit. Quia uel
fine scłorum ꝓpinquante. uł cum
sol iusticie ꝓ nob̾ obcubuit: aui¬
cina spualis inedie sumus tabe
saluati.
It autem ad illos. uos da¬
te illis manducare. ⁊Dro¬
uocat apłos ad fractionem panis.
ut illis se non habere testantibꝯ.
magnitudo signi notior fiat:
simul insinuans. quia ꝑ eos co¬
tidie ieiuna nr̃a sunt corda pas¬
cenda. Quid enim agit petrus
cum ꝑ epłas loquitur: nisi ut
ũbi pabulo corda nr̃a male ie¬
nia sacientur: Quid paulus.
quid iohannes ꝑ epłas loquẽ¬
tes oꝑantur: nisi ut mentes:
nr̃e celestia alimenta ꝑcipiãt.
et medie sue fastidium quo:
moriebantur uincant:
Tilli dixerunt. Nõ sunt
nobis plusquã quinq:

Expanded text:
dixerunt illi, Dimitte turbas, dixerunt illi, Dimitte turbas, ut euntes in castella, villasque quae circa sunt, divertant et inveniant escas. Die declinata turbas Salvator reficit, quia vel fine saeculorum propinquante, vel cum Sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus tabe salvati. Ait autem ad illos: Vos date illis manducare. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus magnitudo signi notior fiat, simul insinuans quia per eos quotidie jejuna nostra sunt corda pascenda. Quid enim agit Petrus, cum per Epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur? Quid Paulus, quid Joannes per Epistolas loquentes operantur, nisi ut mentes nostrae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae fastidium, quo moriebantur, vincant? At illi dixerunt: Non sunt nobis plusquam quinq
Abbreviated transcription (Latin):
gebant sanabat. Temptat dñs
fidem turbarum: et ꝓbatam dig¬
no p̃inio recompensat. Petẽdo
enim solitudinem: an sequi:
curent explorat. Ille sequendo
et non iniumentis uehiculisq
diu̾sis. s ut aliis ꝓdunt euan¬
geliste ꝓprio labore pedũ iter
ampiendo deserti: quantam sa¬
lutis sue curam gerant osten¬
dunt. Rursum ip̃e ut potens
piusq saluator ac medicus ex¬
cipiendo fatigatos. docendo in¬
scios. sanando egrotos. reficiẽdo
ieinos: quantum deuotione
credentium delectetur ĩ sinuat.
Iuxta uo leges allegorie. petẽ¬
tem deserta gentium xp̃m.:
multe fidelium caterue telic¬
tis menibus prisce conuer¬
sationis. neglecto uariorum
dogiate munimine sequutur.
Et qui prius notus in uidea d̾.
pꝯtquã dentes iudeorum arma
et sagitte. et lingua eorum ma¬
chera accuta contra illum fc̃a
ẽ: exaltare inquit suꝑ celos d̾s.
et suꝑ omnem t̾ram gła tua.
Ies autẽ cepat declinare.
Et accedentes duodecim:

Expanded text:
gebant sanabat. Tentat Dominus gebant sanabat. Tentat Dominus fidem turbarum, et probatam digno praemio recompensat. Petendo enim solitudinem, an sequi curent explorat. Illae sequendo, et non in jumentis vehiculisve diversis, sed ut alii produnt Evangelistae, proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant, ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, reficiendo jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum multae fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum munimine sequuntur. Et qui prius notus in Judaea Deus, postquam dentes Judaeorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta contra illum facta est. Exaltare, inquit, super coelos Deus, et super omnem terram gloria tua . ies autem coeperat declinare, et accedentes duodecim,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi docentem intemplo quete¬
bant inquit eum apphendere.
et nemo misit in illum manus.
quia nõdum uenerat hora eiꝰ.
ac deinde ꝓximo pasche tẽpore.
crucis consummasse tropheum.
Quod occiso iohanne tempus
expectans. secessit seorsum ĩ lo¬
cum desertum qui ẽ bethsaida:
mistice docens quia derelicta
iudea. que ꝓphetie sibi nõ credẽ¬
do caput abstulerat: indeserto
ecc̃e que uirum nõ habebat.⁊
ubi eẽt pabula largituruo. Uñ¬
pulchre bethsayda domus fruc¬
tuum interp̃tatur. Ip̃a ẽ eñ de
qua isaẏas ait. Letabitur deser¬
ta et in uia: et exultabit solitudo.
et florebit quasi lilium. Et pau¬
lopost. Ip̃i uidebunt glam dñi:
et decorem et decorem dei nr̃i. Est
autem bethsayda in galilea. ci¬
uitas andree et petri. et philippi
apłorum. ꝓpe stagnum genesa-¬
reth: ut in locorum libris inue¬
nius.
Nod cum cognouissent:
turbe: secute sunt illum.
et exepit illos et loquebatur illis
de regno dei: et eos qui cura ĩdi¬

Expanded text:
Ubi docentem in templo quaereUbi docentem in templo quaerebant, inquit, eum apprehendere; et nemo misit in illum manus, quia nondum venerat hora ejus ; ac deinde proximi Paschae tempore crucis consummasse tropaeum. Quod occiso Joanne, tempus exspectans, secessit seorsum in locum desertum, qui est Bethsaida: mystice docens quia derelicta Judaea, quae prophetiae sibi non credendo caput abstulerat, in deserto Ecclesiae, quae virum non habebat, verbi esset pabula largiturus. Unpulchre Bethsaida domus fructuum interpretatur. Ipsa est enim, de qua Isaias ait: Laetabitur deserta et invia, et exultabit solitudo, et florebit quasi lilium ; et paulo post: Ipsi videbunt gloriam Domini, et decorem Dei nostri Ibid. Est autem Bethsaida in Galilaea civitas Andreae et Petri et Philippi apostolorum, prope stagnum Gennesareth, ut in locorum libris invenimus. uod cum cognovissent turbae, secutae sunt illum. Et excepit illos, et loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓph̾a putabatur xp̃m opor¬
tet agnosci: et me qui xp̃c es¬
timabar: quod eius sim pcursor
intelligi.
Treuersi apłi. narrauunt
illi quecumq fecerunt.
Non solum que ip̃i fecetunt
et docuerunt apłi dño narrãt:
s etiam que iohannes eis ĩdo¬
cendo occupatus sit passus. uel
sinuat. Unde sequitur.
E
Cassumptis illis secessit
seorsum in locum desertũ:
qui ẽ bethsayda. Hon timore:
mortis egit ut quidam arbitrã¬
tur: s parcens mnimicis suis ne
homicidio homicidium iunge¬
rent: simul et oportunum sue
passionis tempus expectans.
Ham non plusquam anni spa¬
tio iohannis et dñi passionez
distare: qui diligenter euãge¬
lia legerit inueniet. Si quidẽ
miraculum panum dñs ttib
consentientib euangelistis:
post decollationem iohannis
impleuit. Qd ioħs miraculum
descripturus. p̃misit ẽẽ ꝓximũ
pascha diem festum iudeorum.
Et post hec ad diem festum eoꝵ
scenophegie. iħm dicit ascẽdisse.

Expanded text:
qui propheta putabatur, Christum oporqui propheta putabatur, Christum oportet agnosci: et me, qui Christus aestimabar, quod ejus sim praecursor, intelligi. Et reversi apostoli, narraverunt illi quaecunque fecerunt. Non solum, quae ipsi fecerunt et docuerunt apostoli, Domino narrant, sed etiam quae Joannes eis in docendo occupatis sit passus, vel eus insinuat. Unde quod sequitur: Et assumptis illis secessit seorsum in locum desertum, qui est Bethsaida. Non timore mortis egit, ut quidam arbitrantur, sed parcens inimicis suis, ne homicidio homicidium jungerent, simul et opportunum suae passionis tempus exspectans, nam plusquam anni spatio Joannis et Domini passiones distare, qui diligenter Evangelia legerit, inveniet. Siquidem miraculum panum Dominus, tribus consentientibus evangelistis, post decollationem Joannis implevit. Quod Joannes miraculum descripturus praemisit esse proximum Pascha diem festum Judaeorum, et post haec, ad diem festum eorum Scenopegiae Jesum dicit ascendisse.
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo uirtutes oꝑantur ĩeo.
Sed intelligendum pot hãc
hesitationemꝰ eum confirmas¬
se in animo suo: quod ab aliis
dicebatur
E
Cait herodes. Iohannẽ¬
ego decollaui. Quis autem iste
ẽ de quo audio ego talia: Et
querebant uidere eum. Hec uer¬
ba sunt hesitantis herodis. de qͥbꝰ
supra memoratur: qui eum quẽ
fama magnum comꝑit. etiam
uidere desiderat: si forte an ip̃e
sit iohannes agnoscere possit.
Cuius ordinem causamq de¬
collationis. qm̃ alii euangeliste
plenissime describunt: lucas ĩ¬
oͬre suo commemorare potius
obstatum temporis intiman¬
dum. que habunde dicta uide¬
at: quam replicare curauit. ue¬
tum quia decollationis ioħis
tum. et tempore natiuitatis.
et passionis ordine declarant.
Nam iohannes capite minut.
dominus incruce ẽ sublimatꝰ.
Iohannes cum minui ĩcipent
dies: dominus cum crescere:
natus. ut etiam ꝑ hec appareret
quid sit. illum oportet crescere.
me autẽ minui. Hoc ẽ illum

Expanded text:
et ideo virtutes operantur in eo ; et ideo virtutes operantur in eo ; sed intelligendum post hanc haesitationem eum confirmasse in animo suo, quod ab aliis dicebatur. Et ait Herodes: Joanneego decollavi. Quis autem est iste, de quo audio ego talia? Et quaerebat videre eum. Haec verba sunt haesitantis Herodis, de quibus supra memoratur. Quia eum quem fama magnum comperit etiam videre desiderat, si forte, an ipse sit Joannes, agnoscere possit. Cujus alii ordinem causamque decollationis, quoniam Evangelistae plenissime describunt, Lucas more suo commemorare potius ob statum temporis intimandum, quae abunde dicta videret, quam replicare curavit. Verum quia decollationis Joannitum et tempore nativitatis, et passionis ordine declarant. Nam Joannes capite minutus, dominus est in cruce sublimatus. Joannes cum minui inciperent dies, Dominus cum crescere, natus. Ut etiam per haec appareret, quid sit, illum oportet crescere, me autem minui , hoc est, illum
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam agite: appinqua¬
bit enim regnum celorum.
Regnum enim celorum ia¬
nius ꝓpinquare ẽ: de his queq
quibus ab eo discesserat penitẽ.¬
Udiuit autem
herodes tetrarcha om̃ia
que fiebant ab eo: et hesitabat
eo quod diceretur a quibdam
quia iohannes surrexit amor¬
tuis. Quanta iudeorum inuidi
a contra dñm malicie furor ex¬
aterit: ex omnibꝰ pene locis e¬
uangelii docenur. Ecce enim
iohannem de quo dictum est.
quia signum fecit nullum: a
lo attestante credebant. Iħm
resurrectionem u̾o atq atq
ascensionem. angeli. apl̃i. uiri.
ac femine certatim p̃dicabant.¬
non resurrexisse s furtim fuisse
ablatum credere maluerunt.
Hec repugnare putandum ẽ.
quod lucas phibet hetodem he¬
sitasse. eo qd̾ diceretur a quibꝰ¬
dam quia iohannes surrexit
amortuis: cum matheus mar¬
chusq referant ip̃m herodem.
audita fama ihu dixisse pue¬
ris suis. Hic ẽ iohannes bap¬
cista. ip̃e sintexit amortius:

Expanded text:
« Poenitentiam agite, appropinqua« Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . » Regnum enim coelorum januis propinquare, est de his quemque quibus ab eo discesserat, poeniteAudivit autem Herodes tetrarcha omnia, quae fiebant ab eo et haesitabat, eo quod diceretur a quibusdam, quia Joannes surrexit a mortuis. Quanta Judaeorum invidia, qui contra dominum malitiae furor exstiterit ex omnibvangelii docemur; ecce enim Joannem de quo dictum est, quia signum fecit nullum, a lo attestante credebant. Jesuresurrectionem vero atque ascensionem, angeli, apostoli, viri ac feminae certatim pnon resurrexisse, sed furtim fuisse ablatum credere maluerunt. Nec repugnare putandum est, quod Lucas perhibet Herodem haesitasse, eo quod diceretur a quibusdam, quia Joannes surrexit a mortuis: cum Matthaeus Marcusque referant, ipsum Herodem audita fama Jesu dixisse pueris suis, Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ea mox que recipiunt euan¬
gelice p̃dicationis uestigia p᷑¬
gantur. Qui uo ꝑfidia uel neg¬
ligentia. uł etiam studio con¬
tempnunt: horum uitanda :¬
cõmunio: fugienda sỹnagoga
censetur: extutiendus pedum
puluis. ne gestis manibus et
pulueri comꝑandi. mentis cas¬
te uestigium polluatur.
Gressi autem circuibãt
ꝑ castella. euangelizan¬
tes et curantes ubiq. Quid
euangelizarent. uł quomodo
curarent apli: marcus expoĩt
plenius. Predicabant ĩquit
ut penitentiam agerent: et
ungebant oleo multos egro¬
tos et sanabant. Dicit et ia¬
cobus. Infirmatur quis ĩ uob̾.
inducat p̃sb̾ros ecc̃e. et orent:
suꝑ ip̃m. ungentes eum oleo in
nomine dñi: et si in pcc̃is sit di¬
mittentur ei. Unde patet ab:
nedictione consecrato oleo ꝑ¬
ungantur egroti. Predicabãt
autẽ ut penitentiam agerẽt.
Et supra. Misit illos inquit
euangelizare regnum dei.a
uidelicet utrumq iuxta iohã¬
nis baptiste. uł ip̃ius saluato
ris exemplum. predicabant

Expanded text:
e recipiunt evangelicae praedicationis vestigia purgantur. Qui vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio, contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur; excutiendus pedum pulvis, ne gestis manibus, et pulveri comparandis, mentis castae vestigium polluatur. gressi autem circumibant per castella evangelizantes, et curantes ubique. Quid evangelizarent, vel quomodo curarent apostoli, Marcus exponit plenius. Praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent, et ungebant oleo multos aegrotos, et sanabant . Dicit et Jacobus: Infirmatur quis in vobis, inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super ipsum, ungentes eum oleo in nomine Domimittentur ei. Unde patet ab inedictione consecrato oleo perungantur aegroti, praedicabant autem ut poenitentiam agerent; et supra, misit illos, inquit, evangelizare Regnum Domini. Quia videlicet utrumque juxta Joannis Baptistae vel ipsius Salvatoris exemplum praedicabant:
Abbreviated transcription (Latin):
diorum. fletus. esiniem. pauꝑ¬
tatemq pati desiderat: beatꝯ ẽ.
Multo autem beatior: qui has
int adu̾sa untutes setuare nõ
trepidat. Quia odiant licet ho¬
mines corde nefando: dilectũ
cor xp̃o ledere nequeunt. Se¬
parant et synagoga depellant.
xpx inuenit et confirma. Ex¬
probrent nomen crucifixi: ip̃e
cum mortuos sͥ conressuscitat.
et consedere facit incelestibus.
Teiecerint nomen
ur̃m tãquã malum: ꝓpter
filium hominis. Homẽ urm̃
quod dicit. nomen xp̃ianoru
significat. quod agentilib iu¬
deisq sepissime quantum ad
ipõs memoria ab rasum: et ab
hominibꝰ ẽ ciectum. Nulla iã
existente causa odii. nsi ꝓpter:
filium hominis. Quia udelic
nomen xp̃i credentes suum uo¬
luerint facere cognomen: atq
ideo nominis summi ꝑsecuto¬
res. hominum nõ immerito no¬
mine notantur. Beati ĩquit
entis cum uos oderint hoĩes.
Docens cos ab hominib in sec¬
tandos: s ultra homines eẽ be¬
andos.
Audete mn illa die et ex¬

Expanded text:
diorum, fletus, esuriem paupertatemque pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. Et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter Filium hominis. Nomen vestrum quod dicit, nomen Christianorum significat, quod a gentilibus Judaeisque saepissime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter Filium hominis, quia, videlicet, nomen Christi credentes suum voluerint facere cognomen, atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati, inquit, eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. audete in illa die, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
pulis. patrie̾ cotidie uoce sole¬
bant exprobrare: quod nec:
psalmis primo dauiticis al¬
lecti. nec threnis poea correpti
uoluerint annuere ꝓpheticis:
quotiẽs uictoria de hoste uel
futura precinebatur: uł facta
recolebatur: nec ad uirtutis:
oꝑa conabantur assurgere.
Ham saltationis uerbo: non
istrionicis motibus insinuat
corpore totatus: s impigri
deuotio cordis. et religiosa:
membrorum designatur agi¬
litas. Quotiẽs extidia uł fc̃a
ab hoste uł fienda. ꝓph̾arum la¬
menta resonabant: et nec sic
auditores ad penitentie reme¬
dia confugere curabant. Ca¬
nit psalmista. Exultate deo
ad uitori nr̃o: iubilate deo ia¬
cob. Sumite psalmum: et
date tympanum. E cetera.
Sed quid sequitur : Et nõ
audiuit populus meus uocẽ
meam: et isrł non intendit mͥ.
Clamat ꝓph̾a. Hec dicit dñs.

Expanded text:
pulis patria quotidie voce solepulis patria quotidie voce solebant exprobrare quod nec psalmis primo Davidicis allecti, nec threnis povoluerint annuere propheticis. Quoties victoria de hoste vel futura praecinebatur, vel facta recolebatur, nec ad virtutis opera consentiebant assurgere. Nam saltationis verbo non histrionicis motibus sinuati corporis rotatus, sed impigri devotio cordis, et religiosa membrorum designatur agilitas. Quoties excidia vel facta ab hoste, vel fienda prophetarum lamenta resonabant, et nec sic auditores ad poenitentiae remedia confugere curabant. Canit Psalmista: Exsultate Deo adjutori nostro, jubilate Deo Jacob, sumite psalmum, et date tympanum , et caetera. Sed quid sequitur? Et non audivit populus vocem meam, et Israel non intendit mihi . Clamat propheta: Haec dici
Abbreviated transcription (Latin):
hannis p̾dicatione baptismo¬
q p̃cesserunt. Sed tamẽ eidẽ
consilio nesciendo ac nolendo
seruientes. iuxta quod eis apos¬
tolus petrus de domino loq̃ns
ait. hunc de finito consilio et
pre scientia dei: traditum per
manus iniquorum. affigẽtes
int̾ emistis.
Ui ergo similes dicam
homines generationis :¬
huuls. et curi similes sunt: Si¬
miles sunt pueris sedentes in
foro: et loquentibꝯ ad inuicẽ
et dicentibus. Cantauimus
uobis tibiis: et nõ saltastis. La¬
mentauimus: et non ploras¬
tis. Generatio iudeorum com¬
paratur pueris sedentibus in
foro: quia doctores olim ꝓph̾as
accipiebat. De quibꝰ dicitur.
Ex ore infantium et lactan¬
tium: ꝑfecisti laudem. Et ali¬
bi. Declaratio. smonũ tuoꝵ
illuminat me: et intellectũ dat
pariulis. io est. humilibꝰ sp̃u.
Forum aut dñicum uł synago¬
ceptorum celestium iura con¬
debantur: ubi ad iuicem isti
coequales suos loquebantur.
Quia generis gentisq sue po¬

Expanded text:
annis praedicatione baptismoannis praedicatione baptismoque praecesserunt, sed tamen eidem consilio nesciendo ac nolendo servientes, juxta quod eis apostolus Petrus de Domino loquens, ait: Hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes, interemistis . Cui ergo similes dicam homines generationis hujus, et cui similes sunt? Similes sunt pueris sedentibus in foro, et loquentibus ad invicem, et dicentibus: Cantavimus vobis tibiis, et non saltastis. Lamentavimus, et non plorastis. Generatio Judaeorum comparatur pueris sedentibus in foro, quia doctores olim prophetas accipiebat. De quibus dicitur: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Et alibi, Declaratio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis , id est, humilibus spiritu. Forum autem dominicum, vel synagoceptorum coelestium jura recondebantur, ubi ad invicem juxta coaequales suos loquebantur: quia generis gentisque suae po
Abbreviated transcription (Latin):
tificatio dei ẽ: si non ad indig¬
nos et noxios. s ad innocẽtes
ꝑ ablutionem factus uideatur
et iustus sua mimeta transtu¬
soli peccaui. et malum corã te
feci: ut iustificeris insermonibꝰ
tuis et uincas cum iudicaris.
Ergo is qui peccat et conficet᷑
deo pctm: iustificat dm̃. Cedẽs
ei uincenti: et ab eo grãm spãs.
In baptismate igitur iustifica¬
tur deus: in quo ẽ. et confessio
et uenia pcc̃orum.
Harisei autẽ et legis ꝑi-¬
ti consilium tei spreue¬
tunt insemetipsos: nõ bapti-¬
zati ab eo. Quod dicit in semet¬
ipsos. uł contra semet ip̃os. signi¬
ficat. quia qui grãm dei respu¬
it. contra semet ipsum facit: uel
ad semetipsos missum dei con¬
silium stulti et ingrati uitupe¬
rantur noluisse reciꝑe. Consi¬
lium ergo dei ẽ. quo ꝑ passio¬
nem et mortem dñi ihu mũ¬
dum saluare decteuit. Sedħ
pharisei et legis ꝑiti spreuert.
respuentes secretum et salubre.
misterium. cirius auspitia ĩ io¬

Expanded text:
stificatio dei est, si non ad indigstificatio dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos uideatur et iustos sua munera transtusoli peccaui et malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis et uincas. dum iudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti et ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum.Pharisaei autem et legis perti, consilium Dei spreverunt in semetipsos, non baptizari ab eo. Quod dicit in semetipsos, vel contra semetipsos, significat quia qui gratiam Dei respuit, contra semetipsum facit, vel a semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperantur noluisse recipere. Consilium ergo Dei est, quo per passionem et mortem Domini Jesu mundum salvare decrevit. Sed hoc Pharisaei et legis periti spreverunt, respuentes secretum et salubre mysterium, cujus auspicia in Jo
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpitur. et aggrauat aiãz.
ant si regnum dei intelligi
uoluit huius temporis ecc̃am.
cuius filii sunt omnes. ab ĩs¬
titutione generis humani :¬
usq infinem. quot quot iusti.
et sc̃i ẽẽ potuerunt. Profecto
se ip̃m dominus significauit.
quod nascendi tempore mi¬
nor erat iohanne: maior aut̃
diuinitatis et̾nitate ⁊ dñica
potestate. Proide secundũ
priorem expositionem ita dis-¬
anguitur. Qui autẽ minor ẽ.
in regno dei. ac deinde sub in¬
fertur. maior ẽ illo. Scd̃m poste¬
norem ita. qui autem minor
est: ac deinde sub infertur. in
regno dei maior ẽ illo.
Comnis ppl̾s audiens
et publicani iustificaue¬
runt dm̃: baptizati baptismo
pcc̃a ꝓpria confitendo iustificãt
sicut scriptum ẽ. Dic tu iniqui¬
tates tuas: ut iustificeris. Et
iustificabitur in eo quia non
ꝑ contumatiam refutatur: sed
ꝑ iusticiam dei munus agnos¬
citur. Iustus eĩ dominus: et
iusticiam dilexit. In eo ergo iꝯ¬

Expanded text:
corrumpitur et aggravat animam . corrumpitur et aggravat animam . Aut si regnum Dei intelligi voluit hujus temporis Ecclesiam, cujus filii sunt omnes ab institutione generis humani usque, quotquot justi et sancti esse potuerunt, profecto seipsum Dominus significavit, quod nascendi tempore minor erat Joanne, major autem divinitatis aeternitate, et dominica potestate. Proinde secundum priorem expositionem, ita distinguitur: Qui autem minor est in regno Dei. Ac deinde subinfertur, major est illo. Secundum posteriorem, ita: Qui autem minor est, ac deinde subinfertur, in regno Dei, major est illo. Et omnis populus audiens et publicani, justificaverunt Deum baptizati baptismo peccata propria confitendo iustificant, sicut scriptum est: dic tu iniquitates tuas, ut iustificeris, et iustificatur in eo quia non per contumaciam refutatur, sed per iustitiam dei munus agnoscitur; iustus enim dominus et iustitias dilexit. in eo ergo iu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e annunciationis impendit.
ꝓfecto angelus existit.
Ico enim uobis. Maior
inter natos mulierum:
ꝓpha iohanne baptista nemo
ẽ. Inter mulierum inquit¬
natos. His ergo p̃fertur homini¬
bus: qui de mulieribus nati sũt.
et de concubitu uiri: et non ei qͥ
ẽ natus ex uirgine et sp̃u sco.:
Quamquã in hac sententia non
ceteris ꝓpħis et patriarchis. cunc¬
tisq hominibus iohannem pre¬
tulit: s iohanni ceteros exequa¬
uit. Hon enim statim sequitur.
ut si alii maiores eo non funt. il¬
le maior aliorum sit: uerum ut
equalitatem habeat cum ceteris
Ui autem minor est.
in regno dei: maior est
illo. Hec sententia duob mõis
potest intelligi. Aut enim reg¬
num dei appellauit quod non¬
dum accepimus. et in quo nõ¬
dum sumus. unde infinem dic¬
turus ẽ. uenite benedicti pr̃is
mei ꝑcipite regnum: quod ibi
sunt scĩ angeli: quilibet ĩ eis
minoꝵ. maior ẽ utiq quolibet
scõ et iusto portante corpꝰ qd̾

Expanded text:
sanctae annuntiationis impendit, sanctae annuntiationis impendit, profecto angelus existit. Dico enim vobis: Major inter natos mulierum propheta Joanne Baptista nemo est. Inter mulierum, inquitnatos. His ergo praefertur hominibus qui de mulieribus nati sunt et de concubitu viri, et non ei qui est natus ex Virgine et Spiritu sancto. Quanquam in sententia non caeteris prophetis et patriarchis, cunctisque hominibus Joannem praetulit, sed Joanni caeteros exaequavit. Non enim statim sequitur ut si alii majores eo non sunt, ille major aliorum sit, verum ut aequalitatem habeat cum caeteris ui autem minor est in regno Dei, major est illo. Haec sententia duobus modis potest intelligi. Aut enim regnum Dei appellavit, quod nondum accepimus, et in quo nondum sumus, unde in fine dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum ; et quot ibi sunt sancti angeli, quilibet in eis minor, major est utique quolibet sancto et justo, portante corpus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
a uentura ira:
Ed quid existis uidere:¬
Propham: Utiq dico uobis:
et plusqͣm ꝓph̾am. Propħe quip¬
pe ministerium ẽ. futura dicete:
non etiam demonstrare. Iohs gͦ
plusquam ꝓph̾a ẽ. quia eum quẽ
p̃currendo ꝓphauerat: etiam os¬
tendendo nunciabat.
Ic est de quo scriptum est.¬
Ecce mitto angłm meũ.
ante fatiem tuam: qui pparabit
uiam tuam ante te. Quod grece
angelus: latine nuntius dicit᷑.
Recte gͦ qui nuntiare suꝑnum
iudicem mittitur. angłs uocat᷑:
ut dignitatem seruet in nomine.
quam explet oꝑatione. Altum:
quidem nomen ẽ: si uita noĩe ĩ¬
ferior non ẽ. Sed et omnes qui
sacerdotis nomine censentur:
angeli uocantur: ꝓpħa attestã¬
te qui ait. Labia sacerdotis cus¬
todiunt scientiam. et legem re-¬
quirent ex ore eius: quia an¬
gelus dñi exercitum ẽ. Hec nõ
etiam uusquisq fidelium in
quantum sufficit. inquantum
grãm suꝑne aspirationis acce¬
pit: si a prauitate ꝓximum re¬
uocat: si echortari ad bene ope¬

Expanded text:
a ventura ira Sed quid existis videreProphetam? et jam dico vobis et plusquam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura dicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plusquam propheta est, quia eum, quem praecurrendo prophetaverat, etiam ostendendo nuntiabat. Hic est de quo scriptum est: Mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparavit viam tuam ante te. Quod Graece ἄγγελος, angelus Latine nuntius dicitur. Recte ergo, qui nuntiare supernum judicem mittitur, angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet operatione. Alium quidem nomen est, sed vitae nomine inferior non est. Sed et omnes qui sacerdotii nomine censentur, angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Nec non etiam unusquisque fidelium, in quantum sufficit, in quantum gratiae supernae aspirationis accipit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene ope
Abbreviated transcription (Latin):
di. ea quorum non usus sed
cõcupiscentia rep̾hendenda ẽ.
Non ẽ enim regnum dei esca
et potus: s iusticia et pax et
gaudium. Et quia solent ho¬
mines multum gaudere de
carnalib epulis: addidit ins¬
piritu scõ. Aliter. Iustificata ẽ
sapientia ab omnibus filiis
suis: id est. dei dispensatio atq
doctrina que suꝑbis resistit.
humilibus autẽ dat gr̃am.
Iuste fecisse asidelibꝰ suis:
comprobata ẽ. ex quorum nu¬
mero sunt et illi de quibus
supͣ dicitur. Et omnis ppłs
audiens. ⁊ publicani: iustifi¬
canunt dm̃. AmeN. Explicit¬

Expanded text:
di ea quorum non usus, sed di ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium. Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, In Spiritu sancto. Aliter. Justificata est sapientia ab omnibus filiis suis, id est, Dei dispensatio, atque doctrina, quae superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , juste fecisse, a fidelibus suis comprobata est. Ex quorum numero sunt et illi, de quibus supra dicitur: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum. Amen. LI
Abbreviated transcription (Latin):
baptista neq maducãs
panem. neq bibens uinum:
et dicitis demonium habet.
Uenit filius hominis mandu¬
cans et bibens: et dicitis. Ec¬
ce homo uorator et bibens
uinum: amicus publicanoꝵ
et poc̃orum. Sicut inquit tc̃:
sic et nunc utramq salutis
uiam respuistis. Nam quod
ait lamentauimus et non
plorastis: ad iohannem ꝑtinet.
cuius abstinentia a cibis et
potu. luctum penitentie sig¬
nificabat. Quod autẽ ait. ⁊¬
non saltastis: ad ip̃m dnm.
qui utendo cum ceteris cibo
et potu. leticiam regni figu-¬
rabat. At illi nec humiliari
cum iohanne: nec cũ xp̃o:
gaudere uoluerunt. dicẽtes
illum demonium habere:
uoracem et ebriosum. ⁊ amicũ
publicanorum et pcc̃orum.
Uod autẽ subiungit. ⁊
iustificata ẽ sapientia:
aib omnibus filiis suis. Osten
nec in abstinendo neq madu¬
cando eẽ iusticiam. s ĩ equani¬
mitate tolerandi in opiam. ⁊
temꝑantiam ꝑhabundantia¬
nõ se corrumpendi: atq opor¬
tue sumendi. uł non sumen¬

Expanded text:
Baptista neque manducans panem neque bibens uinum, et dicitis: Demonium habet. Venit Filius hominis manducans et bibens, et dicitis: Ecce homo deuorator et bibens uinum, amicus publicanorum um amicus. Sicut, inquit, tunc, sic et nunc utramque salutis viam respuitis. Nam quod ait: Lamentavimus, et non plorastis, ad Joannem pertinet, cujus abstinentia a cibis et potu luctum poenitentiae significabat. Quod autem ait: non saltastis, ad ipsum Deum pertinet, qui utendo cum caeteris cibo et potu, laetitiam regni figurabat. At illi nec humiliari cum Joanne, nec cum Christo gaudere voluerunt, dicentes illum daemonium habere; istum voracem, et ebriosum, et amicum publicanorum et peccatorum. Quod autem subjungit: Et iustificata est sapientia a filiis suis; ostendnec in abstinendo nec in manducando esse iusticiam, set in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam non se corrumpendi, atque opportune sumendi, vel non sumen
Abbreviated transcription (Latin):
corde ur̃o. in ieiunio. et fletu. et
planctu: et scindite corda ur̃a
et non uestimenta ur̃a. Ꝙ itez.
Uentrem meĩ uenttẽ meum
doleo: sensus cordis mei con¬
turbati sunt inme. Non tace¬
bo. quia uocem bucine audli¬
uit anima mea: clamorem
p̾lii. Ꝙ paulopꝰ. Quia stultꝰ
ppłs meus me nõ cognouit:¬

Expanded text:
et fletu, et planctu; et scindite corda vestra, et non vestimenta vestra . Et iterum: Ventrem meum, ventrem meum doleo, sensus cordis mei conturbati sunt in me: non tacebo, quia vocem buccinae audivit anima mea, clamorem praelii . Et paulo post, Quia stultus populus meus me non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
saurrzat. et non ẽ in dm̃ diues:¬
s stultus ẽ. et in nocte rapiẽtꝰ.
Ergo qui uult eẽ indm̃ diues.
non sibi thesaurizet: s paupe¬
rib possessa distribuat. Sic eĩ
sapiens et filius lucis eẽ mere¬
bitur. Unde bene psalmista
cum de auro quolibet diuite p̃¬
misiss: s et frustra conturbat᷑:
thesaurizat et ignorat cui cõgre¬
gabit ea. mox ubi cordis sui the¬
saurum locass. apuit dicens. Et
nunc que ẽ expectatio mea: non¬
ne dominus: et substantia mea
Ixitq ad discipulos suos.
Ideo dico uobis. Nolite
solliciti ẽẽ anime ur̃e quid man¬
ducetis: neq corpori ur̃o quid
uestiamini. Quod ait ideo dico¬
uobis: ad suꝑiora tespicit. Hoc ẽ.
ideo temporalium sollicitudinẽ
ueto: ne cum diuitibus scłi ub̾
thesaurizare conuincamini. Er¬
go qd̾ omnibus natura tribuit.
et iumentis ac bestiis. hominibꝰ
quoq commune ẽ: huius cura
penitus lib̾amur. s p̾cipitur nb̃
ne solliciti simus quid cõmda¬
mus. Et quia insudore uultus

Expanded text:
saurizat, et non est in Deum dives, stultus est et in nocte rapiendus, ergo qui vult esse in Deum dives, non sibi thesaurizet, sed pauperibus possessa distribuat. Sic enim sapiens et filius lucis esse merebitur. Unde bene Psalmista cum de avaro quolibet divite praemisisset: Sed et frustra conturbatur, thesaurizat et ignorat cui congregabit ea , mox ubi cordis sui thesaurum locasset, aperuit dicens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea Dixitque ad discipulos suos: Ideo dico vobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis, neque corpori quid vestiamini. Quod ait, Ideo dico, ad superiora respicit, hoc est, ideo temporalium sollicitudinem veto, ne cum divitibus saeculi vobis thesaurizare convincamini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus
Abbreviated transcription (Latin):
Stulte hac nocte aĩam tuã
repetunt ate. que autem parasti
cuius erunt: Qui multa tibi
deliciarum tempora stultus in
uita ꝓmittebas: ꝓxima hac noc¬
te morte p̾reptus. aliis congre¬
gata relinques. Hec deo ad ho¬
minem dicete ẽ: prauas eius
machinationes subita animad¬
ũsione compescere. Aliter. In :¬
nocte ablata ẽ anima: que in
obscuritate ẽ cordis. Anima mi¬
sera in nocte ablata ẽ: que con¬
siderationis lucem habete no¬
luit. ut quod potetat pati pre¬
uideret. Unde bene discipulis
fututa cogitantibus: paulus
apłs dicit. uos autẽ fr̃s non
estis in tenebris: ut uos dies
illa tãqͣm fur comphendat. Os̃

Expanded text:
Stulte, hac nocte animam tuam Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem parasti cujus erunt? Qui multa tibi deliciarum tempora stultus in vita promittebas, proxima hac nocte morte praereptus, aliis congregata relinques. Haec Deo ad hominem dicere est, pravas ejus machinationes subita animadversione compescere. Aliter: In nocte ablata est anima, quae in obscuritate est cordis, ac misera. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati, praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam f
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faciam quod non habeo :¬
quo congregem fructus meos:
Et dixit. hoc faciam. Destruã
horrea mea. et maiora faciam ::
et illuc cõgregabo omnia que
nata sunt michi bona mea. Nõ
in eo rephenditur iste diues qd̃
t̾ram coluetit: natos ue exea
fructus in horrea collegerit: s
quod omnem uite sue fiduciã
in ip̃a abundantia retum po¬
suerit: fructusq quos uberiores
solito tr̃a ꝓtulit. suos fructus.
et sua bona computans: non
pauꝑibi erogare iuxta impiũ
dñi dei dicentis. quod suꝑ ẽ
date elemosinam. s factis te¬
ceptaculis maiorib. sue infu¬
turum luxurie reseruare stu¬
duerit.¬
Anima inquiens habes
multa bona. posita in annos:
plurimos: requiesce. et comede:¬
et bibe epulare. Cui simile ẽ.¬
quod in ecc̃astico legitur. Est¬
qui locupletatur parce agendo:
et est pars mercedis illius. In eo
quod licit. in ueni requiem mi¬
chi. et nunc manducabo de bonis
meis solus: et nescit quod tempꝰ
p̃t̾eat et relinquat omnia aliis.
Ixit autem illi deus.

Expanded text:
od non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam, destruam horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi, et bona mea. Non in eo reprehenditur iste dives quod terram coluerit, natosve ex ea fructus in horrea collegerit, sed quod omnem vitae suae fiduciam in ipsa abundantia rerum posuerit, frustusque quos uberiores solito terra protulit, suos fructus et sua bona computans, non pauperibus erogare, juxta imperium Domini dicentis: Quod superest date eleemosynam, sed, factis receptaculis majoribus, suae in futurum luxuriae reservare studuerit.Anima, inquiens, habes multa posita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Cui simile quid in Ecclesiastico legitur: Estqui locupletatur parce agendo, et est pars mercedis illius in eo quod dicit: Inveni requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus, et nescit quod tempus praetereat, et relinquat omnia aliis . Dixit autem illi Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum. et quiq similes ĩ ui¬
die peste corrupti. maiestatem
blasphemant: sine fine ꝑibunt.
Lege beati augustini librum
primum de sermone dñi ĩmõ
Ui autem te¬
inducent uos insynago¬
gas et ad magistratus et potes¬
tates. Supra enim lixerat.
mittam ad illos ꝓphas et apłos:
et ex illis occident et ꝑsequent᷑.
Olite solliciti
eẽ qualiter aut quit res

Expanded text:
Judaeorum, et quique similis inviJudaeorum, et quique similis invidiae peste corrupti, majestatem blasphemant, sine fine peribunt. Lege beati Augustini librum primum de Sermone Domini in monte. Cum autem inducent vos in synagogas, et ad magistratus, et potestates. Supra enim dixerat: Mittam ad illos prophetas et apostolos, et ex illis occident et persequentur. Nolite solliciti esse qualiter aut quid r
Abbreviated transcription (Latin):
q mortalium satis supꝰ que labo¬
rant: et turbas et discipulos pre¬
ceptis pariter et exemplis muni¬
re satagit. Et notandum quod
nõ ait cauete ab auaritia: s ad¬
iunxit ab omni. Quia nõ nulla
simplicit᷑ hominib geri uident̾.
s internus arbiter qua intentio¬
ne fiant quia ceruit iudicat. Qͥs
enim cum frẽ hereditatem diui¬
putaret: S ip̃e ẽ testis et iudex:
ut scriptum ẽ.

Expanded text:
que mortalium satis superque laboque mortalium satis superque laborant, et turbas et discipulos praeceptis pariter et exemplis munire satagit. Et notandum quod non ait, Cavete ab avaritia, sed adjunxit, ab omni, quia nonnulla simpliciter hominibus geri videntur, sed internus arbiter qua intentione fiant, quia cernit, judicat. Quis enim cum fratre haereditatem diviputaret? Sed ipse est testis et judex, ut scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uidat mecum hereditatem..
Ac ille dixit ei. Homo qͥs me
constituit iudicem aut diuiso¬
rem supra uos: Merito refutatꝰ
hic ftat̃. qui magr̃o suꝑne pacis
imitatisq gaudia commnendãti.
t̾rene diuisionis uult ingere mo¬
lestiam: merito hominis uocabu¬
lo notatur. Cum enim sit ĩt uos
hominum diuisorem. ad quos:
tudinis credentium erat cor et
anima una: nec quisqͣm eorum:
que possidebant aliquid suum ẽẽ
dicebat: sed erant illis omnia com¬
munia. Solus autem fr̃nitatis:
diuisor et auctor dispensationis ẽ:
ille de quo supra dicitur. et qui nõ
colligit mecum disꝑgit. Et de
membris illius. Omne regnum
inse ip̃o diuisum desolabitur: et
domus supra domum cadet.
Ixitq ad illos. Uidete et ca¬
uete ab omni auaricia: qr
non in aͥbundantia cuiꝯ quã uita
ẽ. ex his que possidet. Sicut supra
dominus ad ũsum blasphemos et
ypocritas multa dixetat: sic ⁊ hĩc
ex occasione huius stulti petitoris
ad u̾sus auaricie pestẽ. qua pleri¬

Expanded text:
m haereditatem. At ille dixit ei: Homo, quis me constituit judicem aut divisorem supra vos? Merito refutatur hic frater, qui magistro supernae pacis unitatisque gaudia commendanti, terrenae divisionis vult ingerere molestiam. Merito hominis vocabulo notatur. Cum enim sit inter vos, hominum esse divisorem, ad quos etudinis credentianima una, nec quisquam eorum quae possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia. Solus autem fraternitatis divisor et auctor dissentivus est ille, de quo supra dicitur, qui non colligit mecum dispergit; et de membris illis: Omne regnum in se ipso divisum desolatur, et domus supra domum cadit . Dixitque ad illos: Videte et cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est, ex eis quae possidet. Sicut supra Dominus adversum blasphemos et hypocritas multa dixerat, sic et hic ex occasione hujus stulti petitoris, adversus avaritiae pestem, qua pleri