comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubinullus occurrit auditus. Sitantares. sibeatus paulus siuas electio¬
nis quãuis in imperiosauirtute &angelorũ soci&ate pronuntiansse
nihilesse nisi caritatem habuerit. Videte annondicantur mar¬
deunitatecatholica prȩter pastem a fricae. in qua incendium de
scintilla conflatumest aboperariis unitatis quaerimͥni nescio
quaesse commissa. hoc nonqueritur. italiał. hispania. Non panonia
Nongalatia nongrecia. Noncũ tot prouintiissuis asia. quianihil
illic fuerat emendandum: Nullus illic missus est: ut itadixerim
sastor. & hic in africa iamdudũ populo inunitatemanente uestis
fuerat sana o Nemula manu inimic discissaest pendebant quod ad¬
quid se super alterum pannũ alter pannus extollit. Cum meliorẽ
se probare non poterit: Quidenim sidicat contemptus pannus. quid
te tantũ extollis: Nonnepares creuimus: inmanibus conficientiũ
simul fuimus: apud lotorem pariter mundati sumus: Inimicus

Expanded text:
ubi nullus occurrit auditus. si tanta res, si beatus Paulus, si uas electionis quamuis in imperiosa uirtute et angelorum societate pronuntiat se nihil esse, nisi caritatem habuerit, uidete, an non dicantur marde unitate Catholica, praeter partem Africae, in qua incendium de scintilla conflatum est. Ab operariis unitatis querimini nescio quae esse commissa. Hoc non queritur Italia, non Gallia, non Hispania, non Pannonia, non Galatia, non Graecia, non cum tot provinciis suis Asia; quia nihil illic fuerat emendandum, nullus illuc missus est ut ita dixerim sartor; et hic in Africa jamdudum populo in unitate 66 manente, vestis fuerat sana; aemula manu inimici discissa est. Pendebant quodamquid se super alterum pannum alter pannus extollit, cum meliorem se probare non poterit? quid enim? si dicat contemptus pannus: \'quid te tantum extollis? nonne pares creuimus, in manibus conficientium simul fuimus, apud lotorem pariter mundati sumus? inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
Contritio & infelicitas inuiiseorũ. &uiã pacis non cognouerunt. Non
esttimordĩ anteoculos eorũ. Indixistispenitentiã plebibus. Nec enĩ
acta est abaliquõ sed ãuobis ex act& Pecdebualibus tempbrũ spatiis.
sed egistis omnia propersonis. alter annototo. altermense. alter
uix totadie imperantibus uobis paenitentiã gessit: si unitati con¬
sentire ut uultis peccatumest Si est similis culpã. quare nonest
aequalis proeadem reatu paenitentia dubiononest populum.
coegistis flectere & inlinare ceruices & sericapitũ inuictam massam
isrł qui sarciunt ceruicalia. Idẽ. mẽbra ceruicis. ut subponant subcu¬
bito: & submanu. Utiq subcubitib & submanib: urĩs. Et cum
supereorum uelearum capita uelamina. penitentiae tenditis. quae
impi&as ur̃a. & furor oftensus est & superbia demonstrata. &iam
stultitia fuerat releuanda. sedhanc insexto libro demonstrabo hu.¬

Expanded text:
contritio et infelicitas in uiis eorum et uiam pacis -non cognouerunt, non contritio et infelicitas in uiis eorum et uiam pacis -non cognouerunt, non est timor dei ante oculos eorum. indixistis paenitentiam plebibus; nec enim acta est ab aliquo, sed a uobis exacta, nec aequalibus temporum spatiis, sed egistis omnia pro personis, alter anno toto, alter mense, alter uix tota die imperantibus uobis paenitentiam gessit. si unitati consentire, ut uultis, peccatum est, si est similis culpa, quare non est aequalis pro eodem reatu paenitentia ? dubium non est populum coegistis flectere et inclinare ceruices et serie capitum iuncta massam Israhel, quae sarciunt ceruicalia, id est membra ceruicis, ut subponant sub cubito et sub manu. utique sub cubitis et sub manibus uestris et cum super eorum uel earum capita uelamina paenitentiae tenditis. quae inpietas uestra et furor ostensus est et superbia demonstrata; etiam stultitia fuerat reuelanda; sed hanc in sexto libro demonstrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
aut ut genua fierent imperauit. & facitisuos hodie post unitatem.
quod anullo factumest. postturificationem. quia scriptum est
Netetigeritis unctosmeos. Neque in proph&as meos manũ miseritis
Oleum suum defenditds̃: quia si peccatum est hominis. uñctiõ est tameni
Diuinitatis. I N& &igeritis inquit unctosmeos. Heonedum peccatũ hominis
ꝑcutitur. &oleum quoddĩ est feriatur. Iudiciosuod s̃. seruauit remsuam
& tamenuos passim in ruistis in alienam. Corrumpentes omnium feli¬
citatem: nequemaior infelicitas. quãdĩ sacerdotes uiuere necesse
quod fuerant: Matronae puerisimul. & uirgines a uobis coactae
Nullo in terueniente peccato. salua in nocentia & pudicitia. uobis docen¬
tibus paenitentiã gerere didicerunt. Nũ quid minor est infelicitas.
contritos sexu uex astis aetates:. Vere deuobis dictu ẽst. in psalmo. XIIi

Expanded text:
aut, ut genua figerent imperauit. et facitis uos hodie post unitatem, aut, ut genua figerent imperauit. et facitis uos hodie post unitatem, quod a nullo factum est post turificationem, quia scriptum est: ne tetigeritis unctos meos neque in prophetas meos manum miseritis. oleum suum defendit deus, quia, si peccatum est hominis, unctio est tamen. diuinitatis. ne tetigeritis, inquit, unctos meos: ideo, ne, dum peccatum hominis percutitur, et oleum, quod dei est, feriatur. iudicio suo deus seruauit rem suam et tamen uos passim inruistis in alienam corrumpentes omnium felicitatem. nam quae maior infelicitas, quam dei sacerdotes uiuere nec esse, quod fuerant ? Matronae, pueri simul et uirgines a uobis coactae nullo interueniente peccato, salua innocentia et pudicitia uobis docentibus paenitentiam gerere didicerunt. numquid minor est infelicitas ? contriuistis sexus, uexastis aetates; uere de uobis dictum est in psalmo XIII:
Abbreviated transcription (Latin):
reus. qui alterũ subducto cibo Necauerit. Innocentẽ seiudicet. qui
spirandi phibita facultate suffocauerit. uiuere cupientem. Nechis
multa sunt genera. sed unũ nomenest mostis. Maledictionibustuis
cum fiducia hominẽ
siper te mortuus fuerit qui uiuebat. Quisquis talis ex nobis est. frustra
se. quid perloca aliqua feceritis. cũ eos quilegemdĩ praedicabant. id. ẽ.
ꝓph&cas uellaus occidere. Contraiussionẽ dĩ dicentis. & in ꝓph&as
ncos manũ nemiseritis. Deuteriũ parteniũ donatũ. & getulicũ.
dĩ epõs. linguae gladio iugulastis. fundentes sanguinem ni corporis
sedhonoris: Vixerunt postea homines. sed a uobis occisi sunt Inhono¬
rib: dĩ sacerdotes: multis notu est & probatum. per secutionis tẽpore
epõs aliquos. in estia confessione nominis dĩ delapsos turificasse.
Et tamen pullus eorum quieuaserunt. aut manũ lapsis in posuit.

Expanded text:
reus, qui alterum subducto cibo necauerit, innocentem se iudicet, qui reus, qui alterum subducto cibo necauerit, innocentem se iudicet, qui spirandi prohibita facultate suffocauerit uiuere cupientem. necis multa sunt genera, sed unum nomen est mortis. maledictionibus tuis cum fiducia hominem per te mortuus fuerit, qui uiuebat. quisquis talis ex uobis est, frustra se, quid per loca aliqua feceritis, cum eos, qui legem dei praedicabant, id est prophetas uelletis occidere contra iussionem dei dicentis: et in prophetas meos manum ne miseritis. Deuterium, Partenium, Donatum et Getulicum, dei episcopos, linguae gladio iugulastis, fundentes sanguinem non corporis sed honoris. uixerunt postea homines, sed a uobis occisi sunt in honoribus dei sacerdotes. multis notum est et probatum persecutionis tempore episcopos aliquos inertia a confessione nominis dei delapsos turificasse, et tamen nullus eorum, qui euaserunt, aut manum lapsis inposuit
Abbreviated transcription (Latin):
tapta fames in nataest: ut guituraurã sepulchra patentia faceretis VNicuiq
sepulchro sufficit unũ fu nus. &clauditur. gutturiurõ honorũ funera
minime suffecerunt. &adhucpatent . dũ aliquos queritis deuorare.
ut merto deuobis dictumsit: Sepulchrũ patens est guttur eorum. Nam
&demaledictione praesumitis. cũ scriptũ sit. benedicite . & nolite male
maledicta praetenditis. & quia aliqui homines plusmali mereri posst̃
quãboni. Quicquid iudiciũdĩ aut peccatimeritũ fecerit amansurĩs
maledictionib: uindicatis. merito qui a deuobis dictũ est: õs corum
maledictione & amaritudine plenũ est. Cloriamini quod uobis male¬
dicentibus aliqui homines mori potuerunt. cestenonlicet occidere.
Uideo uos putatis in nocentes. quia ferrousi non estis. iNnocentẽ se
&cuenerarius iudicet Si in solo ferro est homicidium. Nonsibi uideat᷑

Expanded text:
tanta fames innata est, ut guttura vestra sepulcra patentia faceretis. Unicuique tanta fames innata est, ut guttura vestra sepulcra patentia faceretis. Unicuique sepulcro sufficit unum funus, et clauditur: gutturi vestro honorum funera minime suffecerunt, et adhuc patent, dum aliquos quaeritis devorare; ut merito de vobis dictum sit: sepulcrum patens est guttur eorum ; nam et de maledictione praesumitis, cum scriptum sit: Benedicite et nolite maledimaledicta praetenditis; et quia aliqui hoquam boni, quicquid iudicium dei aut peccati meritum fecerit, amaris uestris maledictionibus uindicatis, merito quia de nobis dictum est: os eorum maledictione et amaritudine plenum est. gloriamini, quod uobis maledicentibus aliqui homines mori potuerunt. certe non licet occidere. an ideo uos putatis innocentes, quia ferro usi non estis ? innocentem se et uenenarius iudicet, si in solo ferro est homicidium. non sibi uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
torũ poterat bellum perconpendium mittere cedem: &puerieius &
occasio suadebat. aduictoriã oportunitas hostabatur. Stringere
iamcoeperat ferrum. Ireiam coeperat armata manus hostiles in iugu¬
los: Sed obstabat plena diuinorũ memori am andatorum. hortan¬
tibus sepueris. &occasionibus contradicit: Tamquã & hocdicer&. si ne
causa meuictoria prouocas. frustrameoccasio intriumphos inuitas
uolebathostem uincere: sed prius est dnĩ diuina praecepta seruare
manũ. &dum timuit oleũ seruauit inimicũ. Et cum conpler&
obseruantiam. uindi cauit occisum. Vos necd m timetis Nec fr̃s
agnoscitis. Incordeliuoris. acuitis nouaculas linguae. & diuina
praecepta calcates. miserorũ properastis incapita. ut incaptiuita¬
tem caecos & inperitos populos. iugulatis ducibus traher&is
Esuritis honores innocentium sacerdotum. undefurori uestro

Expanded text:
torum poterat bellum per conpendium remittere in caedem; et pueri eius et torum poterat bellum per conpendium remittere in caedem; et pueri eius et occasio suadebant, ad uictoriam opportunitas hortabatur. stringere iam coeperat ferrum, ire iam coeperat armata manus hostiles in iugulos, sed obstabat plena diuinorum memoria mandatorum, hortantibus se pueris et occasionibus contradicit, tamquam et hoc diceret: sine causa me, uictoria, prouocas, frustra me, occasio, in triumphos inuitas\'. uolebat hostem uincere, sed prius est domini diuina praecepta seruare. manum; et dum timuit oleum, servavit inimicum. Et ut compleret observantiam, vindicavit occisum . Vos nec Deum timetis, nec fratres agnoscitis, in cote livoris acuistis novaculas linguae; et divina praecepta calcantes, miserorum properastis in capita, ut in captivitatem caecos et imperitos populos, jugulatis ducibus, traheretis. Esuritis honores innocentium sacerdotum: unde furori vestro
Abbreviated transcription (Latin):
bat Qui tecũ paulo antecurrebat: quid in potestate aliena in ruis.
quid temerarius dĩ tribunal ascendis. &cũ ipsesis reus. in alterum
quide seruo alieno iudices. Oleum sacerdoti adõ conlatũ. Non debuisse uos
tangere. Apuero dĩ dauid disceredebuistis. qui sicper samuhelem un¬
guitur. ut sauli quodiãdudũ datum fuerat minime tolleretur. Deniq
uelcũ dõ iubente ueleuentu procurante unaeos spelunca conluder&.
uenerat in potestatem pueridauid saulqui peccauerat. uid& non ui¬
denis. Ideo quod a maiorelumine. ut fieriad solet in caligine clausi aeris
alterum. iux ta se uiderenon potuit: Innumerabiles antiquũ regem se¬
quebantur exercitus. sedipserex inpotestate uenerat aliena. Occasi¬
oneuictoriae. dauidhabebat in manib incautum & securum aduersa¬
rium sinelabore poterat iugulare. Et sine sanguine & conflictu mul¬

Expanded text:
bat, qui tecum paulo ante currebat. quid in potestatem alienam inruis, bat, qui tecum paulo ante currebat. quid in potestatem alienam inruis, quid temerarius dei tribunal ascendis ? et cum ipse sis reus, in alterum  tu quis es, qui de seruo alieno iudices? oleum sacerdoti a deo conlatum non debuisse uos tangere a puero dei Dauid discere debuistis, qui sic per Samuelem ungitur, ut Sauli, quod iamdudum datum fuen.fc, minime tolleretur. denique uel cum deo iubente uel euentu procurante una eos spelunca concluderet, uenerat in potestatem pueri Dauid Saul, qui peccauerat. uidetur non uidens ideo, quod a maiori lumine, ut fieri adsolet, in caligine clausi aeris alterum iuxta se uidere non potuit. innumerabiles antiquum regem sequebantur exercitus, sed ipse rex in potestatem uenerat alienam. occasionem uictoriae Dauid habebat in manibus: incautum et securum aduersarium sine labore poterat iugulare et sine sanguine et conflictu mul
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis: Extendistis enĩ manũ & superomnecaput mortifera
uelamina praetendistis. utcũ sint supradixi sicut quattuor gene
Necuni parcere uoluistis euestistis animas hominũ. hos actus urõs
oditds̃. in ezechielẽ proph&am cũ dicit: Vae facientibus uelamen
mas. Inuenistis pueros depenitentia sauciastis. Nealiqui ordinari
potuissent. Agnosciteuos animas euestisse. Inuenistis fideles ap¬
tiquos. fecistis penitentes: Agnoscite uos animas euestisse. Inuenis
tis diacõs prbõs. epõs fecistis. laicos. Agnoscite uos animas euestisse.
Socius & comes ur̃. iamdudũ fuerat. cui nunc manus inferre cona¬
tuses. pariter currebatis: Facillũ peccasse. cũ peccatũ non ẽẽ const&
Iacebat. ut aestimas siapostolũ legist. tũ uide cuistes: & illecui ia¬
ceat. Siseruus es. dominũ recognosce: & intellege quia non tibi i ace¬

Expanded text:
dignitatis. extendistis enim manum et super omne caput mortifera dignitatis. extendistis enim manum et super omne caput mortifera uelamina praetendistis, ut, cum sint, sicut supra dixi, quattuor genernec uni parcere uoluistis, euertistis animas hominum. hos actus uestros dolet deus in Ezechiele propheta, cum dicit: uae facientibus uelamen mas. inuenistis pueros; de paenitentia sauciastis, ne aliqui ordinari potuissent: agnoscite uos animas euertisse. inuenistis fideles antiquos; fecistis paenitentes: agnoscite uos animas euertisse. inuenistis diaconos, presbyteros, episcopos; fecistis laicos: agnoscite uos animas euertisse. Socius et comes uester iamdudum fuerat, cui nunc manus inferre conatus es: pariter currebatis . fac illum peccasse, cum peccatum non esse constet; iacebat, ut aestimas; • si apostolum legisti, tu uide, cui stes, et ille cui iaceat; si seruus es, dominum recognosce et intellege, quia non tibi iace
Abbreviated transcription (Latin):
potuitds̃ oleum quod dederat auferre. sed cũ uoluit docere nondebere
contingi Oleum &iam peccatorẽ. ipse quidederat. penitentiã gessit
Igiturds̃ si ut tedoceret. quod dedit auferrenon potuit. perquod
noluit. Tuquis es. ut auferas quod non dedisti. & qui parare debeas
aures ad audiendum. parasti nouaculã addelinquendum. & cum
poss&is cẽfiliidĩ. filii hominũ esseuoluistis. & ad infigendũ morsũ
honoribus alienis. Dentes urõs in sagittas. & arma uestistis
Linguas acuistis ingladios. implestis quod deuobis inpsalmo. lui.
scriptũ est. Filii hominũ denteseorũ arma & sagittae. & linguae
corũ gladius acutus. Ergo linguasurãs acuistis ingladios. quas
mouistis in mortes. Non corporum sed honorum. Iugulastis non
mẽbra sed nomina. quid prodest. quiaui uunthomines. & honore
auobis occisi sunt: Ualent quidem mẽbris. sederepta portant funera

Expanded text:
potuit deus oleum quod dederat, auferre. sed cum uoluit docere non debere potuit deus oleum quod dederat, auferre. sed cum uoluit docere non debere contingi oleum etiam in peccatore, ipse qui dederat, paenitentiam gessit. igitur deus si, ut te doceret, quod dedit, auferre non potuit, per quod noluit, tu quis es, ut auferas, quod non dedisti? et qui parare debebas aures ad audiendum, parasti nouaculam ad delinquendum. et cum possetis esse filii dei, filii hominum esse uoluistis et ad infigendum morsum honoribus alienis dentes uestros in sagittas et arma uertistis, linguas acuistis in gladios, inplestis, quod de uobis in psalmo LVI scriptum est: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus. Ergo linguas uestras acuistis in gladios, quas mouistis in mortes non corporum sed honorum, iugulastis non membra, sed nomina. quid prodest, quia uiuunt homines et honores a uobis occisi sunt? ualent quidem membris sed ereptae portant funera
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi ut dedõtaceretur. Dumper errorem homines. desolodiabolo lo¬
quebantur. O sacrilegium impi&as commissum. dũ homines peruos
iurantes libenter auditis. Et uocẽdĩ auribus. nonad mittitisuris.
qui in .c.iiii. psalmo sicait. Netetigeritis unctosmeos. Neque in
proph&as meos manũ miseritis. Unctos autẽ esse &reges & sacerdotes.
& libriregnorum indicant. & dauid inpsalmo. CxXXU. sic ait
tra isdem uirib: conatiestis praecepta contemnere. quib quidm̃timent
mandata conantur implere. Doc&e ubi uobis mandatũ est. radere
capita sacerdotũ. Cũ e contrariosint. totexempla proposita fieri
Nondebere. Saul antequam pectaret unguimeruit. postunctionẽ
nonleuiter offendit: hocd s̃ cumdiceret. propter oleum non tangen¬
dum uolens exemplaproponere paenitentiã suam professus est
sicenĩlegitur: Dixissednm̃. penit& me un xissesaul in regem: &utiq.

Expanded text:
nisi ut de deo taceretur, dum per errorem homines de solo diabolo lonisi ut de deo taceretur, dum per errorem homines de solo diabolo loquebantur. sacrilegium inpietati conmixtum, dum homines per uos iurantes libenter auditis et uocem dei auribus non admittitis uestris, qui in CIIII psalmo sic ait: ne tetigeritis unctos meos neque in prophetas meos manum miseritis. unctos autem esse et reges et sacerdotes et libri Regnorum indicant et Dauid in psalmo CXXXII sic ait:tra isdem uiribus conati estis praecepta contemnere, quibus, qui deum timent, mandata conantur inplere. docete, ubi uobis mandatum est radere capita sacerdotum, cum e contrario sint tot exempla proposita fieri non debere. Saul antequam peccaret, ungi meruit, post unctionem non leuiter offendit. hoc deus cum uideret, propter oleum non tangendum uolens exempla proponere paenitentiam suam professus est. sic enim legitur dixisse dominum: paenitet me unxisse Saul in regem. et utique
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant ordinati. Etuos contraopus dĩ. hostiliter militantes. di¬
uinũ opus militiae uectibus destruentes. Appar&ergo deuobis
dictũ esse . IN .X. psalmo. Quõ. quẽtu per fecisti. ipsidestruxerunt
fecituos superbos impi&as urã. sed accusat uos prospiciens decaelo
iustitia & iniqua uos gerentes errorhominũ laudat. ut deuobis
ex orcitarespm̃ scm̃. Altaria frangere. eucharistiam animalib: pro¬
icere : & ut inerrorem uos ur populus mittat. Laudando felices
appellant. & benenominant. & peruos iurant. & personas urãs
iam prodõ haberenoscuntur. Soletds̃ ad probandam fidem. in iura¬
tionem abhominibus nominari. Sed cum peruos iuratur. iã apud
mori. imperate nubibus. pluitesi potestis. ut peruos plenius iuretur. &
dedõ sileatur. Nam& priorib seculis. ut templa fabricarentur. & idola
fierent. quid aurõ populo diabolus potuit amplius facere. Nihilaliud

Expanded text:
fuerant ordinati. et uos contra opus dei hostiliter militatis difuerant ordinati. et uos contra opus dei hostiliter militatis diuinum opus malitiae uectibus destruentes! apparet ergo de uobis dictum esse in X psalmo: quoniam quae tu perfecisti, ipsi destruxerunt. fecit uos superbos inpietas uestra, sed accusat uos prospiciens de caelo iustitia; et iniqua uos gerentes error hominum  exorcizare spiritum sanctum, altaria frangere, eucharistiam animalibus proicere ? et ut in errorem uos uester populus mittat, laudando felices appellant et bene nominant et per uos iurant et personas uestras iam pro deo habere noscuntur. Solet deus ad probandam fidem in iuratione ab hominibus nominari. sed cum per uos iuratur, iam apud mori, imperate nubibus, pluite, si potestis, ut per uos plenius iuretur et de deo sileatur. nam et prioribus saeculis ut templa fabricarentur et idola fierent, quid a uestro populo diabolus potuit amplius facere? nihil aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
ruer&is simplicissimorum hominũmentes. Talibus consiliisurĩs non¬
nullorũ animi iugulati sunt. & subnube simplicitatibus. obcaecato¬
astuti aelumine utmiseros sterner&is. Sagiitas defaretra pectoris
uri seductionib: praemisistis: ut deuobis sp̃s scs. perdauid ꝓphecã.
inpsalmo predixit. Quõ eccepeccatores intenderunt arcum. Parauer̃
sagittas in faretrasua. ad sagittandos obscura luna rectoscorde.
Quid a uobisminus factumest. urĩs consiliis sagittati sunt in nocen¬
tes . Ex armatifideles honore nominissui spoliati sunt sacerdotes
Oimpi&as in audita quẽ iugulaueris. interpenitentiae tormenta.
seuire inconparatione operis urĩ. Latronũ leuior uid&ur in mani¬
tas. uosuiuũ facitis homicidium. latro iugulatis dat demorte con¬
pendium. paupestate sensussui circũ uenti sunt. quos decipere po¬
tuistis perfectienĩ fuerant illi. operescilic&dĩ. qui in eius nomine

Expanded text:
rueretis simplicissimorum hominum mentes. Talibus consiliis vestris, nonrueretis simplicissimorum hominum mentes. Talibus consiliis vestris, nonnullorum animi jugulati sunt, et sub nube simplicitatis, obcaecatoastutiae lumine, ut miseros sterneretis, sagittas de pharetra pectoris vestri, seductionibus praemisistis: ut de vobis Spiritus sanctus per David prophetam psalmo praedixerit: quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, parauerunt sagittas in pharetra sua ad sagittandos in obscura luna rectos corde. quid a uobis minus factum est uestris consiliis? sagittati sunt innocentes, exarmati fideles, honore nominis sui spoliati sunt sacerdotes. o inpietas inaudita, quem iugulaueris inter paenitentiae tormenta seruare! in conparatione operis uestri latronum leuior uidetur inmanitas. uos uiuum facitis homicidium, latro iugulatis dat de morte conpendium; paupertate sensus sui circumuenti sunt, quos decipere potuistis. perfecti enim fuerant illi, opere scilicet dei, qui in eius nomine
Abbreviated transcription (Latin):
nanda superbia. Ds̃ paratus est ignoscere. & reus festinat indulgen¬
tiam recusare. Publicanus humilis. hominẽ seesse cognoscens. sic
rogauit dicens. Propitius esto dnẽ mihi peccatori: Siciustificari me
ruit. sic superbia infariseo magistro uro detemplo. dampnata des¬
cendit. Meliora inuenta sunt peccata cum humilitate. quã in nocen¬
tia cum superbia. Dein de cũ uobis traditionis & scismatis grauia
peccata nondesint: Insuper & super uos esse gratulamini: Nunc quõ¬
erubescenda gaudiaurã probauimus. & furor ur̃ totlocis ostensus est.
Restat deprofunda impietateurã aliquid dicere: namomã qua ea uob̃¬
autfiunt aut facta sunt. quispoterit explicare : Siccuncta maligni¬
tatequadã ordinasse uos constat. ut in una specie operisurĩ. species
Quando poss& turba hominũ stare quaerectorẽsuum auob̃ elisũ eẽ
conspicer&. Non aliter quã quocũq. casu pastoreocciso lupicrassant

Expanded text:
nanda superbia! deus paratus est ignoscere et reus festinat indulgennanda superbia! deus paratus est ignoscere et reus festinat indulgentiam recusare. publicanus humilis hominem se esse cognoscens sic rogauit dicens: propitius esto, domine, mihi peccatori. sic iustificari meruit humilitas, sic superbia in pharisaeo, magistro uestro, de templo damnata descendit. meliora inuenta sunt peccata cum humilitate quam innocentia cum superbia. deinde cum uobis traditionis et scismatis grauia peccata non desint, insuper et superbos uos esse gratulamini. Nunc quoerubescenda gaudia vestra probavimus, et furor vester tot locis ostensus est; restat de profunda impietate vestra aliquid dicere. Nam omnia, quae a vobis fiunt aut facta sunt, quis poterit explicare? sic cuncta malignitate quadam ordinasse vos constat, ut in una specie operis vestri, species Quomodo posset turba hominum stare, quae rectorem suum a vobis elisum esse conspiceret? Non aliter, quam quocumque casu, pastore occiso, lupi grassan
Abbreviated transcription (Latin):
dũpeccata confiteris tua. si sc̃ses. dum dimitatis aliena. hoc modo
&uos ipsos decipitis. &ueritas in uobis nonest. sed ut apparethoc
uobis dictat nutrix urã superbia. quã xp̃s in euangelio testifi¬
catur: quia &si nomina urã nondixit. persimilitudinẽ tameN
urõs mores ostendit. sicenim scriptumest. Dicebatihs̃ hanc
similitudinem propter eos. qui sescõs putant & contẽpnere
c&eros. hocdeuobis diccũ esse ipsa rẽs. euidenter ostendit.
dũuos quasi scõs extollitis. & nos manifeste aperteq contemnitis. Duo
inquit. ascenderunt intẽplũ adorare. unus fariscus. & unus publicanus
Cariscus tumidus superbus inflatus. talis qualis &uos uidemus.
Non humiliato corpore. non indinataceruice. sed erecta facie. Ettumen¬
tipectore. gratias in quittibids̃. qui anihil peccaui. hoc est diceredõ.
non habeo quodignoscas. hoc insanus furor. hoc punienda &damp¬

Expanded text:
dum peccata confiteris tua? si sanctus es, dum dimittis aliena? hoc modo dum peccata confiteris tua? si sanctus es, dum dimittis aliena? hoc modo et uos ipsos decipitis, et ueritas in uobis non est. sed ut apparet, hoc uobis dictat nutrix uestra superbia, quam Christus in euangelio testificatur; quia etsi nomina uestra non dixit, per similitudinem tamen uestros mores ostendit; sic enim scriptum est: dicebat Iesus hanc similitudinem propter eos, qui se sanctos putant et contemnunt ceteros. hoc de uobis dictum esse ipsa res euidenter ostendit, dum uos quasi sanctos extollitis et nos manifesto aperteque contemnitis : duo, inquit, ascenderunt in templum adorare, unus pharisaeus et alter publicanus. pharisaeus tumidus, superbus, inflatus, talis, quales et uos uidemus, non humiliato corpore, non inclinata ceruice sed erecta facie et tumenti pectore gratias, inquit, tibi, deus, quia nihil peccaui. hoc est dicere deo: non in me habeo, quod ignoscas. o insanus furor, o punienda et dam
Abbreviated transcription (Latin):
data sed promissa. Deniq sic ait. sanctieritis. quia ego sc̃ssum.
Solusest perfectus & sc̃s deniq nondixit scĩestis. sed dixit scĩ eritis
Vndeestergo quod uobis perfectam sanctitatem desuperbia uindicatis.
Nisi ut appareat. quia uos ipsos decipitis &ueritas in uobis nonest.
niohannis scolaesse noluistis cũ enĩ seducitis aliquos. promitatis uos
indulgentiam peccatorumes sedaturos. & cũ uultis donarepeccata: uram̃
ꝓfitemini innocentiam. & remissionẽ peccatorum sicdatis. q̃si nullum
habeatis ipsipeccatum. Nonestista praesumptio: sed deceptio. necue¬
ritas sedmendacium: &enim inter uicinamomenta. dum manus
inponitis & delictadonatis. mox ad altare conuersi dominicã oratio¬
nem praeter mitterenon potestis. &utiq dicitis: Pater noster
quies incaelis. dimitte nobis debita &peccata Nrã. Quiduocaris

Expanded text:
data sed promissa; denique sic ait: sancti eritis, quia ego sanctus sum. data sed promissa; denique sic ait: sancti eritis, quia ego sanctus sum. solus est ergo perfectus et sanctus. denique non dixit: sancti estis, sed dixit: sancti eritis. unde est ergo, quod uobis perfectam sanctitatem de superbia uindicatis? nisi ut appareat, quia uos ipsos decipitis et ueritas in uobis non est. in Iohannis schola esse noluistis. cum enim seducitis aliquos, promittitis uos indulgentiam peccatorum esse daturos, et cum uultis donare peccata, uestram profitemini innocentiam et remissionem peccatorum sic datis, quasi nullum habeatis ipsi peccatum. non est ista praesumptio sed deceptio, nec ueritas sed mendacium. etenim inter uicina momenta dum manus inponitis et delicta donatis, mox ad altare conuersi dominicam orationem praetermittere non potestis et utique dicitis: pater noster, qui es in caelis, dimitte nobis debita et peccata nostra. quid uocaris,
Abbreviated transcription (Latin):
dam uelidonea uidebatur. Eccequales frater parmeniane defendis.
ecceproqualibus iamdudum. dotes operari dixist Etiam uos ipsi qui
scĩ & innocentes uideri abhominibus uultis. Dicite undeest ista sancti¬
tas quã uobis licentius usurpatis. quã iohannes apostolus ꝓfiteri nonau¬
d& quiait. Sidixerimus quia peccatum non habemus. Nosipsos decipi¬
mus. & ueritas in nobis nonest. Hoc quidixit sapienter. seaddĩ gratiã
reseruabit. Estenim xp̃iam hominis. quod bonũ est uelle. & indõ qd̃
beneuoluerit currere sed homini nonest datum perficere. ut post
spacia quaedebethomo implere. Rest& aliquid dõ ũbi deficienti succurrat.
quia ipsesolus est perfectio. & perfectussolus dĩfilius xp̃s. E&eriom̃s semi¬
perfectisumus. qui anrm̃ est uelle. Nrm̃ estcurrere dĩ perficere. Vnde
beatissimus apostolus paulus quiait. Nequeuolentis neq currentis. sed

Expanded text:
dam uel idonea uidebatur. ecce quales, frater Parmeniane, defendis, dam uel idonea uidebatur. ecce quales, frater Parmeniane, defendis, ecce pro qualibus iamdudum dotes operari dixisti. Etiam uos ipsi, qui sancti et innocentes uideri ab hominibus uultis, dicite: unde est ista sanctitas, quam uobis licentius usurpatis? quam Iohannes apostolus profiteri non audet, qui ait: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. hoc qui dixit, sapienter se ad dei gratiam reseruauit. est enim christiani hominis, quod bonum est, uelle et in eo, quod bene uoluerit, currere: sed homini non est datum perficere, ut post spatia, quae debet homo inplere, restet aliquid deo, ubi deficienti succurrat; quia ipse solus est perfectio et perfectus solus dei filius Christus. ceteri omnes semiperfecti sumus, quia nostrum est uelle, nostrum est currere, dei perficere. unde beatissimus apostolus Paulus ait: neque uolentis neque currentis sed
Abbreviated transcription (Latin):
parmeniane epõs celas. etcũ protuis erubesceredebueras. Catholicos in¬
nocentes accusas: Interea supra memoratus felix. intercriminasua & faci¬
nora. Nefanda abeo conprachensapuella Cui mitrã ipsemposuerat. aqua
paulo anteuocabatur Nefariȩ incestareminime dubitauit. & quasi de
peccato sanctior fieret. sedi uelociter properauit. Sicdonatum annorum
septuaginta epm̃. hominẽ in nocentem spoliare ausus est episcopali nomine
&officio & honore uenit scismaticus adepm̃ catholicum. ad in nocentem
reus. addĩ sacerdotem sacrilegus. incestus ad castum. Adepm̃ iam non ep̃s.
sed deplacito. & de coniurationeurã securus. ur̃is legibus & decretis armatus
Manus quas paulo antepeccata crassauerant. capiti in nocentis iniecit. &¬
deillalingua aususest ferresententiam. quaeiam nec ad poenitentiam agen¬

Expanded text:
Parmeniane, episcopos celas, et cum pro tuis erubescere debueras, catholicos inParmeniane, episcopos celas, et cum pro tuis erubescere debueras, catholicos innocentes accusas. interea Felix supra memoratus inter crimina sua et facinora nefanda ab eo conprehensa puella, cui mitram ipse inposuerat, a qua paulo ante pater uocabatur, nefarie incestare minime dubitauit. et quasi de peccato sanctior fieret, Tysedim uelociter properauit. sic Donatum annorum septuaginta episcopum, hominem innocentem, spoliare ausus est episcopali nomine et officio et honora. uenit scismaticus ad episcopum catholicum, ad innocentem reus, ad dei sacerdotem sacrilegus, incestus ad castum, ad episcopum iam non episcopus; sed de placito et de coniuratione uestra securus uestris legibus et decretis armatus manus, quas paulo ante peccata grauauerant, capiti innocentis iniecit et de illa lingua ausus est ferre sententiam, quae iam nec ad paenitentiam agen
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i uiolarent:. Iusserunt eucharistiam canibus fundi. Nonsine signo
diuini iudicii. Namidem canes accensi rabie ipsos dominossuos. q̃si
latrones scĩ corporis. reosdente uindice. tamquã ignotos & in imi¬
cos laniauerunt ompullam quoq crismatis perfenestram ut
frangerent. iaccauerunt. &cũ casu adiuuar& abiecto nondefuit
manus angelica quaeampullam spiritali subuectione deduceret:
dõmuniente in lesa inter saxa
consedit: & possent ista nonfieri. simandataxpĩ in memoria
haberetis quiait: Nedederitis scm̃ canibus. Nequemiseritis margarita surãs
anteporcos. neinculcent eas pedibussuis. & conuersi elidant uos: Quidtale
ab operariis unitatis fieripotuit. undenobis catholicis. uanam inuidiam fa¬
cerelaboratis: inde reuestentes urbanus formensis. & felix idicrensis: inuene¬
runt matres. quas decastimonialibus fecerunt mulieres. Eccequales frater

Expanded text:
episcopi uiolarent. iusserunt eucharistiam canibus fundi, non sine signo episcopi uiolarent. iusserunt eucharistiam canibus fundi, non sine signo ++ diuini iudicii; nam idem canes accensi rabie ipsos dominos suos quasi latrones, sancti corporis reos, dente uindice tamquam ignotos et inimicos laniauerunt. ampullam quoque chrismatis per fenestram, ut frangerent, iactauerunt, et cum casum adiuuaret abiectio, non defuit manus angelica, quae ampullam spiritali subuectione deduceret: muniente inlaesa inter saxa consedit. et possent ista non fieri, si mandata Christi in memoria haberetis, qui ait: ne dederitis sanctum canibus neque miseritis margaritas uestras ante porcos, ne inculcent eas pedibus suis et conuersi elidant uos. quid tale ab operariis unitatis fieri potuit, unde nobis catholicis uanam inuidiam facere laboratis? inde reuertentes Urbanus Formensis et Felix Idicrensis inuenerunt matres, quas de castimonialibus fecerant mulieres. ecce quales, frater
Abbreviated transcription (Latin):
pacepositorũ animos perturbantes. Nonnullorũ officialium & fauore
& furore riuante. &athenio praeside praesente. cũ signis catholica fre¬
quentia exturbata. &cruentata desedibussuis expulsaest. Lacerati sunt
uiri. tracte sunt matronae. infantes necati sunt. ab ad dictisunt pastus:
Ecceurã a ecclesia ep̃ĩs ducibus cruentis morsibus pastaest Posthoc &iã
illud ad didisti: quantũ uult consumat. edacitas uulturum. tamen
maiorest numerus columbarũ. Vbiest quod uulgodicitur. memoriã
custodem habere esse mendacem. oblituses quid paulo antedixisti.
Aecclesiãunã catholicam xp̃i incanticis canticorum dictam. Si una
est apuduos aecclesia. una est columba. Quidest quod dicere uoluisti.
numerus maiorest columbarum. & quod uobis leueuid&ur. facinus
in mane commissumest. ut omnia sacro sancta. supra memorati ur̃ĩ

Expanded text:
pace positorum animos perturbantes ? nonnullorum officialium et fauore pace positorum animos perturbantes ? nonnullorum officialium et fauore et furore iuuante et Athenio praeside praesente cum signis catholica frequentia exturbata et cruentata de sedibus suis expulsa est: lacerati sunt uiri, tractae sunt matronae, infantes necati sunt, abacti sunt partus. ecce uestra ecclesia episcopis ducibus cruentis morsibus pasta est. post hoc etiam illud addidisti: \'quantum uult consumat edacitas uulturum, tamen maior est numerus columbarum\'. ubi est, quod uulgo dicitur, memoriam custodem habere esse mendacis? oblitus es, quia paulo ante dixisti ecclesiam unam columbam Christi in canticis canticorum dictam. si una est apud uos ecclesia, una est columba; si una est columba, quid est, quod dicere uoluisti: numerus maior est columbarum ?\' Et quod uobis leue uidetur, facinus inmane commissum est, ut omnia sacrosancta supra memorati uestri
Abbreviated transcription (Latin):
citis nondebuisse fieri. uos fecistis. Com memorasti &beatissimũ
aplm̃ paulũ dixisse. sineruga & sinesorde aecclesiam essedebere. epĩs
urĩs iubentibus & praesentibus. supra altare catholici diaconi occisi st̃
Si militer & apud carpos. Non diuidentur in expiabiles sordes. In
mauritaniae ciuitatibus uobis intrantibus. quassatio populi facta est
Mostui sunt inuteris matrum quifuerant nascituri. non tibi uide¬
tur ruga quae nom possit ullis satis factionibus tendi. aut explanari.
Quid talea nobis admissum est. nos expectamus uindicem dm̃. &
inuidiam facitis macario. Quidsialiquid asperefecit prounitate.
leueesse uideri poter it.
Dũuos prodissensione tantamala. acerua
cruenta. & hostilia feceritis: qui commemorem thipasam cesariensis
mauritaniaeciuitatem ad quẽ denumidia urbanus formensis. felixf
edierensis. duȩ facula eincensae liuoribus cucurrerunt: qui&horum in

Expanded text:
citis non debuisse fieri, uos fecistis. commemorasti et beatissimum citis non debuisse fieri, uos fecistis. commemorasti et beatissimum apostolum Paulum dixisse sine ruga et sine sorde ecclesiam esse debere. episcopis uestris iubentibus et praesentibus supra altare catholici diaconi occisi sunt; similiter et apud Carpos. non tibi uidentur inexpiabiles sordes? in Mauritaniae ciuitatibus uobis intrantibus quassatio populi facta est, mortui sunt in uteris matrum, qui fuerant nascituri. non tibi uidetur ruga, quae non possit ullis satisfactionibus tendi aut explanari? quid tale a nobis admissum est? nos expectamus uindicem deum. et inuidiam facitis Macario, qui si aliquid aspere fecit pro unitate, leue esse uideri poterit, dum uos pro dissensione tanta mala, acerba, cruenta et hostilia feceritis. quid commemorem Tipasam Caesariensis Mauritaniae ciuitatem, ad quam de Numidia Urbanus Formensis et Felix Idicrensis, duae faculae incensae liuoribus, cucurrerunt quietorum et in
Abbreviated transcription (Latin):
ritate concurrerunt. ad castellũ lemellensi. ubicũ contra in portuni¬
tatẽsuam. uiderent basilicam clausam. praesentes iusserunt comites
suos. ut ascenderent culmina. Nud arent tecta. lactarent tegulas. im¬
periaeorum. sinemora completa sunt. &cum alta re defenderent
diaconi catholici. tegulis plurimi cruentati sunt. Duo occisi sunt
primus filius ianuarii. & donatus filius. Nini. urguentibus & praesen¬
tibus coepĩsurĩs supramemoratis. ut sine dubio deuobis dictumsit.
ueloces pedes eorum adeffundendũ sanguinẽ. Dequare. primosus
ep̃s catholicus locisupramemorati in conciliourõ apud theuestinã
ciuitatem questus est. & querelas eius dissimulanter audistis
Ecce auobis factumest. quod dixisti aecclesiam nonesse. quae cruentis
morsibus pascitur. & aliud sunt militesmissi. aliud ep̃i ordinati. quod
contranos inuidioseloquimini. ab aliis factum est nonanobis quod di¬

Expanded text:
ritate concurrerunt ad castellum Lemellefense? ubi cum contra inportuniritate concurrerunt ad castellum Lemellefense? ubi cum contra inportunitatem suam uiderent basilicam clausam, praesentes iusserunt comites suos, ut ascenderent culmina, nudarent tecta, iactarent tegulas imperia eorum sine mora conpleta sunt; et cum altare defenderent diaconi catholioi, tegulis plurimi cruentati sunt, duo occisi sunt, Primus, filius Ianuarii, et Donatus, filius Nini, urgentibus et praesentibus coepiscopis uestris supra memoratis, ut sine dubio de uobis dictum sit: ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. de qua re Primosus episcopus catholicus loci supra memorati in concilio uestro apud Thenestinam ciuitatem questus est et querelas eius dissimulanter audistis. ecce a uobis factum est, quod dixisti: ecclesiam non esse, quae cruentis morsibus pascitur\' et aliud sunt milites missi, aliud episcopi ordinati\'. quod contra nos inuidiose loquimini, ab aliis factum est, non a nobis; quod di
Abbreviated transcription (Latin):
bescitis. quiuno tẽpore cũ inimico communia gaudia possid&is: Ueniftis
rabidi. uenistis irati mẽbrac laniantes aecclesiae. subtiles in seductionibus.
incedib immanes. filiospacis ad bella ꝓuocantes. desedibussuis multos
fecistis extorres. Cũ conducta manu uenientes. basilicas in uasistis. mul¬
tiexnũ mero urõ perlocaplurima. quae sub nominib dicerelongum est.
cruentas operati sunt cedes. Ettam atroces. ut decalibus factis illius tẽporis
iudicib relatio mitter&ur. sed interuenit &occurrit iudicium dĩ ut ille
quiuos iamdudum redireiusserat impr̃. profanus & sacrilegos moret᷑.
qui persecutionẽ uobis prouocantib iam miserat autmittere disponebat
Operata est apudloca su pradicta in catholicos trucidatio. memoram ini
perloca singula. quid fuerint urĩ discursus. Nonnedenumero ur̃o fuer̃
felix diabensis. & ianuarius flumeni piscensis. & ceteriquitota cele¬

Expanded text:
bescitis, qui uno tempore cum inimico communia gaudia possidetis! uenistis bescitis, qui uno tempore cum inimico communia gaudia possidetis! uenistis rabidi, uenistis irati membra laniantes ecclesiae, subtiles in seductionibus, in caedibus inmanes, filios pacis ad bella prouocantes. de sedibus suis multos fecistis extorres, cum conducta manu uenientes basilicas inuasistis; multi ex numero uestro per loca plurima, quae sub nominibus dicere longum est, cruentas operati sunt caedes et tam atroces, ut de talibus factis ab illius temporis iudicibus relatio mitteretur. sed interuenit et occurrit iudicium dei, ut ille, qui uos iamdudum redire iusserat, imperator profanus et sacrilegus moreretur, qui persecutionem uobis prouocantibus iam miserat aut mittere disponebat. Operata est apud loca supra dicta in catholicos trucidatio, memoramini per loca singula, qui fuerint uestri discursus. nonne de numero uestro fuerunt Felix Zabensis et Ianuarius Flumenpiscensis et ceteri, qui tota cele
Abbreviated transcription (Latin):
intẽplis hoceodem tẽpore. duces & principesurõs merita religauerant
sua. in aecclesia nulla fuerant scismata. Nec paganis licebat exercere sacri¬
legia. Pax adõplacita. apudom̃s xp̃ianos populos habitabat. diabolus
merebat intẽplis. uosin regionib alienis. Dein deutomnib notumest.
secutus alius imp̃r. uobiscũ uota sinistra concipiens :. Ex famulodĩ. fac¬
tus est minister in imici. Apostatã se edictissuis. testatusest. quem
precibus rogastis. utreuestipossecis quas praecessi uos negatis misisse nos
legimus. Nec difficultatẽ praebuit quẽrogastis. iraepraecepit prouotosuo
quos intellexerat addisturbandam pacẽcum furore esseuenturos. Eru¬
bescite siullus est pudor. eademuoceuobis libestas est reddita. quauoce
idolorũ patefieri iussa sunt templa. Isdem poene momentis ur̃ furor In
africam reuestitur. quibus diabolus. desuis carcerib relaxat᷑. Et noneru¬

Expanded text:
in templis. hoc eodem tempore duces et principes uestros merita relegauerant in templis. hoc eodem tempore duces et principes uestros merita relegauerant sua, in ecclesia nulla fuerant scismata nec paganis licebat exercere sacrilegia: pax deo placita apud omnes christianos populos habitabat; diabolus maerebat in templis, uos in regionibus alienis. Deinde, ut omnibus notum est, secutus alius imperator, uobiscum uota sinistra concipiens ex famulo dei factus est minister inimici, apostatam se edictis suis testatus est, quem precibus rogastis, ut reuerti possetis, quas preces, si uos negatis misisse, nos legimus. nec difficultatem praebuit, quem rogastis: ire praecepit pro uoto suo, quos intellexerat ad disturbandam pacem cum furore esse uenturos. erubescite, si ullus est pudor: eadem uoce uobis libertas est reddita, qua uoce idolorum patefieri iussa sunt templa. Isdem paene momentis uester furor in Africam reuertitur, quibus diabolus de suis carceribus relaxatur. et non eru
Abbreviated transcription (Latin):
tiamuram̃. & gaudia criminosa. quod uobis ad pristinierroris libestatẽ
factam esseconstitit. Recensite tẽpora discutite rationem rerum. dissi¬
milia uota &personas diuersas adtendite. redeat in memoriã constan¬
tinus impr̃ xpĩanus. quem famulatũ ex hibueritdõ. quaehabuerit
uota: ut remotis scismatib inter mortua omni dissen sione. subto
tocaelo filiossuos gaudens. inunouider& scã mater aecclesia:
Reddiderat unam communionẽ. maritis uxores parentib: filios fr̃ib
fratres quibus rebusds̃ se la&ari testatur dumdicit. Quambonum
& quã iocundum. habitare fratres in unum. Etenim cuma frica¬
nos populos &corientales. & ceteros trans marinos pax una coniun¬
geret. &ipsaunitas repraesentatis omnib: mẽbris corpus accclesiae
coagolaret. Dolebathocdiabolus. qui semper defratrũ pacetorqu&ur.
Illo tẽpore subimperatore xpĩano. desestus in idolis. tãquã inclusus iacebat

Expanded text:
tiam uestram et gaudia criminosa, quod uobis ad pristini erroris libertatem tiam uestram et gaudia criminosa, quod uobis ad pristini erroris libertatem redire datum esse constiterit. recensete tempora, discutite rationem rerum, dissimilia uota et personas diuersas adtendite. redeat in memoriam Constantinus imperator christianus, quem famulatum exhibuerit deo, quae habuerit uota? ut remotis scismatibus ito coelo filios suos gaudens, in uno videret sancta mater Ecclesia. Reddiderat unam comfratres. quibus rebus deus se laetari testatur, dum dicit: ecce quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum. etenim cum Africanos populos et orientales et ceteros transmarinos pax una coniungeret et ipsa unitas repraesentatis omnibus membris corpus ecclesiae coagularet, dolebat hoc diabolus, qui semper de fratrum pace torquetur. illo tempore sub imperatore christiano desertus in idolis tamquam inclusus latebat
Abbreviated transcription (Latin):
epõs. prbrõs. diacop̃is. ministros. & turba fidelium. dicitecuigenere homi¬
num inaecdesia nrã hocpossitascribi. quod ab icere uoluisti. Specialiter
nomina in aliqueministrũ ostende. aliquẽdiaconũ nomine suo indica.
hoc abaliquo factumesse prbo proba. hoc epõs ad mississe doce: aliquem
nrm̃ cuiquã insidiatũ esse. Quisnrm̃ quequam persecutus est. quẽ a nob̃
persecutũesse aut dicere poteris. aut probare qui a tibi unitas displic&. hoc
si crimeni putas arguenos tesalonicensib corinthis galatis. septẽ aecclesiis
quaesunt in asia communicasse. sinefastibiuid&ur. autsireatum putas
memoriis apostolorũ ecscorũ omniũ communicasse. hocnos fecisse nonsolũ
non negamus sed &iam gloriamur: sed ut ostendã pastem uram̃. ut dixi
ur̃ iam rabidus commemorandus est furor. Iam urã recexenda impi&as.
lam stultitia demonstranda. In quo prius est ostendere erubescendam la&i¬

Expanded text:
presbyteros, diaconos, ministros et turbam fidelium. dicite, cui generi hominum in ecclesia. nostra hoc possit adscribi, quod obicere uoluisti; specialiter nomina aliquem ministrum, ostende aliquem diaconum nomine\' suo, indica hoc ab aliquo factum esse presbytero, proba hoc episcopos admisisse, doce aliquem nostrum cuiquam insidiatum esse. quis nostrum quemquam persecutus est? quem a nobis persecutum esse aut dicere poteris aut probare? quia tibi unitas displicet, hoc si crimen putas, argue nos Thessalonicensibus, Corinthiis, Galatis, septem ecclesiis, quae sunt in Asia, communicasse. si nefas tibi uidetur aut si reatum putas memoriis apostolorum et sanctorum omnium communicasse, hoc nos fecisse non solum non negamus sed etiam gloriamur. Sed ut ostendam partem uestram, ut dixisti,uester iam rabidus commemorandus est furor, iam uestra retexenda inpietas, iam stultitia demonstranda. in quo prius est ostendere erubescendam laeti
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisti. Innumerandodotes inquarũ numero satis errast: & in
dicendo quia ipsaest hostus conclusus. & fons signatus. &unica spon¬
sa. hocnos denrõ dicimus. Namtudealieno locutuses: quicquid de
laudibus aecclesiae dicerepotuisti Nospriores eandem loquimur.
traditores uobiscum &ipsi damnamus. Cos uideli& quod si ne mi¬
nis inprimo libro demonstrauimus. & cumsit nobiscum uni uerso
terrarũ orbe communio. Ex uniuersis pͥuintiis nobiscũ. sic. iam du¬
dum duas aecclesias comparare uoluisti. Quasi sola habeat a frica
populos xp̃anos. in qua uitio urõ. dua euidentur pastes effectae
&dum in memor factuses xpĩdicentis. unã essesponsam suam :
Tu in africanondixisti. duas essepastes. sed duas aecclesi as ceste una
est: quae ex uoce xpimeruit indicari. quiait. unaest columba
mea. una est sponsamea. Et cuhiuus uocis. oblitus. ad inuidiam

Expanded text:
uoluisti in numerando dotes, in quarum numero satis errasti, et in uoluisti in numerando dotes, in quarum numero satis errasti, et in dicendo, quia ipsa est hortus conclusus et fons signatus et unica sponsa. hoc nos de nostro dicimus, nam tu de alieno locutus es. quicquid de laudibus ecclesiae dicere potuisti, et nos priores eadem loquimur. traditores uobiscum et ipsi damnamus, eos uidelicet, quos, si meministi, in primo libro demonstrauimus. et cum sit nobis cum uniuerso terrarum orbe communio et uniuersis prouinciis nobiscum, sic iamdudum duas ecclesias conparare uoluisti, quasi sola habeat Africa populos christianos, in qua uitio uestro duae uidentur partes effectae; et dum inmemor factus es Christi dicentis unam esse sponsam suam; tu in Africa non dixisti duas esse partes sed duas ecclesias. certe una est, quae ex uoce Christi meruit indicari, qui ait: una est columba mea, una est sponsa mea. Et tu huius uocis oblitus ad inuidiam