comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrigenis patrocinari desistit.Ii.
Iropositionẽ sequatur ordine
suo narratio: ianiq referamus
unũ de pretaxatis oraculis. ac de¬
inde paucis expediamus. Dixit
eternus ad ueterem. as̃ ad serpen¬
tem. Inimicitias ponã inter te &
mulierẽ. & semen tuũ & semen
uid est fr̃s in hoc loco caput ser¬
pentis conterere. nisi principalẽ
diaboli suggestionẽ idest concu¬
piscentiam resistendo superare:
igͦ queratur quȩnam mulier
huuismodi uictoriam oꝑata sit:
ꝓfecto non repperitur in linea ge¬
nerationis humanȩ. donec ꝑueni¬
atur ad illam de qua nc̃ agimus
scarum sc̃am. At si in terrogetur
in quo serpentis caput uel ipsa
contriuerit: nimirũ in eo quod
urginitatẽ simul & humilitatẽ
sacrificauit dõ. Uirginitate naͣq
seruata ꝓbatur extinxisse concu¬
piscentiam carnis. humilitate que
fecit pauꝑẽ spũ concupiscentiã
mentis: sicq. principali suggesti¬
one diaboli uicta. uitiosũ caput

Expanded text:
terrigenis patrocinari desistit. terrigenis patrocinari desistit. Propositionem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aeternus ad veterem, Deus ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum, et semen id est, fratres, in hoc loco serpentis caput conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam de qua agimus sanctarum sanctam. At si interrogetur, in quo serpentis caput vel ipsa contriverit? nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput
Abbreviated transcription (Latin):
pprobatȩ consuetudinis est
apud xpͣianos. scõꝵ patrum
dies natalitios obseruare di¬
assignatas litteris in ęccła recrtat
ad dĩ laudem ex cuius munere
sunt. & ad instrum̃ta minoꝵ. Inter
om̃s autẽ scõs memoria beatisimn
uirginis eo frequentius agitur
atq. festiuius. quo maiorẽ gram
apud dm̃ creditur inuenisse. Ui
post alia quȩdã ipsius antiquiori
sollep̃nia non fuit contenta deno¬
tio fideliũ. quin natiuitatis solẽp
suꝑ adderet hodiernũ. Hac itaq
die peculialiter in eccła recitanal
esse uidebatur ille liber. qui de
ortu eiꝰ atq uita scriptus inuenids
si ñ uidicassent eũ patres inter
apocripha numerandũ. At qũ
magnis ac sapientib uirris ta uli
est. nos alia quȩdã sed non alens
igentes. ȩccłasticum morẽ debitis
asicis exequamur. Beata gͥ mat᷑
onculis enuntiata est. & designata
amaculis. Nata uͦ ꝓgeniȩ diuinitꝰ
oninata. priuilegio uirtutum
inĩgnis enituit: saluatorẽ edidit.
aquo glorificata in celo nũquam

Expanded text:
pprobatae consuetudinis est apud Christianos sanctorum Patrum dies natalitios observare diassignatas litteris in Ecclesia recitare ad laudem Dei, ex cujus munere sunt, et ad instrumenta minorum. Inter omnes sanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domoraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
.UIII. dñi cõmendans. non minus se
in speculatiua uirtute qͦd ꝑ pauciꝰ
est imitabile. consũmatũ fuisse
significat. Unde dicit. Siue eñi
mente excedimus dõ. siue sobrii
sumus uobis. Que stetit & ait.
Dñẽ. non est tibi cure qͦd soror

Expanded text:
Domini commendans, non minus se Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit et ait: Domine, non est tib
Abbreviated transcription (Latin):
nobis qualiter subsistere ualeant
qudere. Contemplatiua uero
sa est. caritatẽ quidẽ dĩ &e pxi¬
m tota mͣte retinere. sed abexte.¬
niore actione quiescere. soli desi¬
aerio conditoris inherere. ut
ni iuam agere libeat: sed calcatis
curis om̃ib ad uidendã faciem
sui creatoris animus mn ardescat:
ia ut iam nouerit carnis corrup¬
tibilis pondus cũ merore portare.
totisq desideriis appetere. illis
hymnidicis angłoꝵ choris int̾eẽ.
admisceri celestib ciuibus. de
ec̃a in conspectu dĩ incorrupti¬
one gaudere. Quȩ etiã sedens
secus pedes dñi audiebat uerbũ
llius: martha autẽ satagebat
circa frequens ministerium.
ec utriq uitȩ congruere nemo
quis dubitet. & contẽplatiue
quidẽ uniformis ꝑfectio est.
exutam mentẽ a cunctis habere
terrenis. eamq quantũ humana
riũ. gentiũ magister edocet. qui
creberrimis epistolarũ dictis
suos ꝓ xp̃o terra mariq labores
sua pericula cõmemorat: in qͥb
etiã uisiones & reuelationes

Expanded text:
er subsistere valeant providere. Contemplativa vero vita est charitatem quidem Dei proximi tota mente retinere, sed ab 1326 exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudedes Domini, audiebat verbum illius, Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo est qui dubitet. Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana rium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes
Abbreviated transcription (Latin):
natur : Nũ quid adhuc flagellat
Nũqͥd adhuc crucifigitur: Nũqd
adhuc lancea uulneratur:: Tran¬
siuit deniq Et euangłm sic loqut̃
quando pascha fecit cũ discipłis sius
Quid dicit euangłista: Cũ autẽ ue¬
nisset hora ut transiret iħc de
hoc mundo ad patrem. Ergo ille

Expanded text:
natur? numquid adhuc flagellatur? natur? numquid adhuc flagellatur? numquid adhuc crucifigitur? numquid adhuc lancea vulneratur? Transivit. Denique et Evangelium sic loquitur, quando Pascha fecit cum discipulis suis. Quid dicit Evangelium? Cum autem venisset hora, ut Jesus transiret de hoc mundo ad
Abbreviated transcription (Latin):
des: Mortuũ quẽ sepelias: Om̃ia
ista ibi ñerunt. Sed quid ibi erit:
Quod maria elegit. Ibi pascimur.
ñ pascimꝰ. Ideo hoc ibi erit plenũ
atq. ꝑfectũ. qͦd hic elegit maria.
De illa mensa opulenta. de uerbo
dñi micas colligebat. Nam uultis uii.¬
nosse quid ibi erit: Dñs ipse dicit
de seruis sius. Amen dico uobis
quia faciet eos recu̾bere. & transi¬
bit. & ministrabit illis. Recũbere
qͥd est. nisi uacare : Recũbere qͥdẽ
nisi requiescere: Quid est transi¬
bit & ministrabit eis: Prius tran¬
sut. & sic ministrat. Sed ubi: In
illo conuiuio suꝑno. de qͦ dicit.
Amen dico uobis. multi aboriente
& occidente uenient. & recũbent
cũ abraham. & i saac. & iacob. in
regno celoꝵ. Ibi dñs pascit. sed
prus hinc transit. Nam ut noue¬
ritis. pascha transitus int̾pretat᷑.
Uenit dñs. fecit diuina. passus est
humana. Num qͥd adhuc cons¬
puitur: Nũquid adhuc expalma.¬
tur: Nũquiã adhuc spinis coro¬

Expanded text:
des? mortuum, quem sepelias? Omnia des? mortuum, quem sepelias? Omnia ista ibi non erunt: sed quid ibi erit? Quod Maria elegit: ibi pascemur, non pascemus. Ideo hoc ibi erit plenum atque perfectum, quod hic elegit Maria: de illa mensa opulenta, de verbo Domini micas colligebat. Nam vultis nosse quid ibi erit? Dominus ipse dicit de servis suis: Amen dico vobis, quia faciet eos recumbere, et transibit, et ministrabit illis . Recumbere quid est, nisi vacare? Recumbere quid est, nisi requiescere? Quid est, Transibit, et ministrabit illis? Prius transit, et sic ministrat. Sed ubi? In illo convivio superno, de quo dicit: Amen dico vobis, multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno coelorum . Ibi Dominus pascit, sed prius hinc transit. Nam ut noveritis, Pascha Transitus interpretatur. Venit Dominus, fecit divina, passus est humana. Numquid adhuc conspuitur? numquid adhuc expalmatur? numquid adhuc spinis coro
Abbreviated transcription (Latin):
suauitate᷑. Uult homo occurrere
quando ministrat. & aliquando
non potest. Queritur qͦd de est.
paratur qđ adest. Distendit᷑ animꝰ.
N am si martha illa sufficeret. adu¬
toriũ sororis ñ posceret. Multa
sunt. diuersa sunt. quia & carna¬
lia sunt. quia & temporalia sunt:¬
& si bona sunt transitoria sunt.
orem. Quȩ non auferetur ab ea.
A te auferetur aliquando onus ne¬
cessitatis: ęt̾na dulcedo ueritatis
ñ auferetur ab ea. Quod elegit nͣ
auferetur. sed tam augetur. In
hac aute uita augetur: in alia
uita ꝑficietur: Nunquã aufert᷑.
in bono ministerio benedicta. pro
isto labore tuo mercedẽ queris
quietẽ : mͦ occupata es çirca multũ
ministeriũ. Pascere uis mortalia
corpora. licet scoꝵ. Nũqͥd cũ ueneriᷤ
ad illam patriam inuenies peregrinũ.
quẽ suscipias hospitio: Inuenies
esurientẽ cui panẽ frangas: Siti¬
entẽ cui potũ porrigas: Egrũ
quẽ uisites. litigantẽ quẽ concor¬

Expanded text:
suavitatem. Vult homo occurrere suavitatem. Vult homo occurrere quando ministrat; et aliquando non potest: quaeritur quod deest, paratur quod adest; distenditur animus. Nam si Martha ad illa sufficeret, adjutorium sororis non posceret. Multa sunt, diversa sunt, quia carnalia sunt, quia temporalia sunt: etsi bona sunt, transitoria sunt. orem: Quae non auferetur ab ea. A te auferetur aliquando onus necessitatis: aeterna est dulcedo veritatis. Non auferetur ab ea quod elegit. Non aufertur, sed tamen augetur. In hac autem vita augetur, in alia vita perficietur, nunquam aufereturin bono ministerio benedicta, pro isto labore tuo mercedem quaeris, quietem. Modo occupata es circa multum ministerium, pascere vis mortalia corpora, licet sanctorum: numquid cum veneris ad illam patriam, invenies peregrinum, quem suscipias hospitio? invenies esurientem, cui panem frangas? sitientem, cui potum porrigas? aegrum, quem visites? litigantem, quem concor
Abbreviated transcription (Latin):
ilud suꝑnuͣ. unũ ubi pater &
silius & sp̃s sc̃s sunt. Unũ uidete
nobis cõmendare unitatẽ. Certe
trinitas est dĩ nr᷑. Pater ñ est filiꝰ.
filius non est pater. sp̃s sc̃s nec pat̃
est nec filius. sed amboꝵ sp̃s. Et
tamen ista tria non tres du. non
tres om̃ipotentes. sed unus ds̃
om̃ps. Ipsa trinitas unus ds. quia
unũ est necessariũ. Ad hoc unũ
non nos ꝑducit. nisi multi habea
ria circa pauꝑes. & maxime
circa seruos dĩ. Seruitia debita.
obsequia religiosa reddunt᷑ eni.
non dantur dicente apło. Si nos
uobis spualia seminauimus. ma¬
gnũ est si carnalia ur̃a metamus :
Bona sunt exhortamur ad hȩc. &
in uerbo dñi edificamus uos.
Nolite pigri ẽẽ adsuscipiendos
scõs. Aliquando nescientes. susci¬
piendo quos nesciunt angelos
susceperunt. Bona sunt hȩc.
melius est tamen qͦd elegit maria.
Illud em̃ habet ex necessitate oc¬
cupatione̾: illud autẽ ex caritate

Expanded text:
illud supernum, unum ubi Pater et illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus: et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi multi habeamria circa pauperes, et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt, exhortamur ad haec, et in verbo Domini aedificamus vos, nolite pigri esse ad suscipiendos sanctos. Aliquando nescientes, suscipiendo quos nesciebant, Angelos susceperunt . Bona sunt haec: melius est tamen quod elegit Maria. Illud enim habet ex necessitate occupationem: istud autem ex charitate
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ est dilectionis: aut forte
mouende intentionis. ut auai¬
ret attentius. Bis uocata est
martha martha. audit circa
multa es occupata. Unũ autem
opus est. id est unuͣ necessarium
est. Non unu opus quasi singu¬
lare opus. sed opus est. expedit
delectat nisi unũ. Ecce do ꝓptu
quã multi estis. Quis uos ferre
nisi unũ saperetis: Unde in
multis quies ista: Da unum a
popłs est. Tolle unũ & turbat.
Quid est eñi turba. nisi multitud
turbata: Sed audite apłm. Mẽ
cro autẽ uos fr̃s. Multitudimi dͥ¬
cebat. sed om̃s unũ facere uolela.
Obsecro autẽ uos fr̃s. ut idipsum
dicatis om̃s. & non sint in uobi
scismata. Sitis autẽ ꝑfecti in eos
sensu. & in eadem scientia.E
alio loco. Unanimes. unũ serl
pitrem de suis. Ut sint unũ. sicut
e nos unũ sumus. Et in actibus
ppłoꝵ. Multitudinis autẽ creden¬
Eggo magnificate dñm mecũ. &¬
exaltemus nomen eiꝰ inunum.
Quia unũ est necessariũ. Unum

Expanded text:
dicium est dilectionis, aut forte dicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit,delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis autem perfecti in eodem sensu, et in eadem scientia . Et alio loco: Unanimes, unum sentit Dominus ad Patrem de suis: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus . Et in Actibus Apostolorum: Multitudinis autem credenErgo magnificate Domunum . Quia unum est necessarium, unum
Abbreviated transcription (Latin):
tem: & sedit ipsa ad pedes dñi &
uacans audiebat uerbũ eiꝰ. Auris
fidelissima audierat. uacate & ui¬
dete: qm̃ ego sũ dñs. Illa turbabat᷑.
illa epulabatur. Illa multa dispo¬
nebat. ista unũ aspiciebat. Utrũq
officiũ bonuͣ. sed tamen qͥd sit me¬
lius quid nos dicamus. habemus
quẽ int̾rogemus. Patenter audia¬
mus quid sit melius. Iam cũ lege¬
retur audiuimus. & me cõmemo¬
rante iterũ audiamus. Intͣpellat
martha hospitem. ad iudicem de¬
ponit postulationẽ pͥarũ quere¬
larũ quod eam soror deseruerat.
& sic laborantẽ in ministerio ad¬
iuuare neglexerit. Non respon¬
dente illa. sed tamen p̾sente iudi¬
cat dñs. Maria causam suã tãquã
ociosa iudici maluit comittere.
nec in respondendo uoluit labo¬
rare. Si enĩ pararet respondendi
sermonẽ. remitteret audiendi
intentionẽ. Respondt gͦ dñs qui
in uerbo non laborabat. quia
uerbũ erat. Quid gͦ dixit. Mairdi
martha. Repetitio nominis. in¬

Expanded text:
tem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et tem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis in
Abbreviated transcription (Latin):
prestitit uiduȩ. quẽ prius coruo
ministrante pascebat : Numqͥd
pascendo defecerat. quando ad
uiduã ꝑ obsequiũ exhibitũ seruo
suo benedicere disponebat. Sic gͦ
susceptus est dñs tamquã bospes.
qui in sua ꝓpria uenit. & sui eũ
non receperunt. Sed quotquod
receperunt eũ. dedit eis potestatẽ
filios dĩ fieri: adoptans seruos
& fr̃s faciens: redimens captiuos.
& faciens coheredes. Ne quis tam̃
ur̃m forsitan dicat. obeati qui
xp̃m suscipere in domũ ꝓpriam
meruerunt. Noli dolere. noli
murmurare. quia tẽporib natꝰ es.
quando iam dñm non uides in
carne. Non tͥ abstulit istam digna-¬
tionẽ. Cũ uni inquit ex minimis
meis fecistis. mͥ fecistis. Hoc de dño¬
tempore dixerimus: ueniamus
ad causam quã de duunitate pro¬
posui. Martha dnm pascere dis¬
ponens & pͣparans. circa multũ
ministeriũ occupabatur. Maria
Deseruit quodãmͦ sororem suam.
circa multũ ministeriũ laboran¬

Expanded text:
praestitit viduae, quem prius corvo praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam, per obsequium exhibitum servo suo, benedicere disponebat. Sic ergo susceptus est Dominus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . tempore dixerimus: veniamus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Maria Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium laboran
Abbreviated transcription (Latin):
ex euangelio recitata sunt. am¬
monent nos esse unũ aliquid qͦ
tendamus: quando in huius scłi
multitudine laboramus. Tendamꝰ
autẽ adhuc peregrinantes: non¬
dũ manentes. Adhuc inuia: ñdũ
in patria. Adhuc desiderando
nondũ fruendo. Tamen tendamꝰ.
& sine pigritia & sine int̾missione
tendamus: ut aliquando ꝑuenire
carne. sed etiã religione germanȩ.
in carne presente concorditer
seruierunt. Suscepit eũ maria:
sicut solent suscipi peregrini. Sed
tamen suscepit famula dñm.
egra saluatorẽ. creatura creatorẽ.
uscepit autẽ sp̃u pascenda. in carne
pascendũ. Uoluit eñi dñs formã
serui accipere. & accepta forma
serui. in illa pasci aseruis: digna¬
tione. non conditione. Nam &
ista dignatio fuit. se p̃bere pascen¬
dum. Habebat carnẽ. in qua¬
esuriret quidẽ & sitiret : sed ne¬
scitis quia in heremo esurienti.
angłi ministrabant: Ergo quod
pasci uoluit. pascenti prestitit.
Quid autẽ mirũ si & de scõ belia

Expanded text:
ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando pervenircarne, sed etiam religione germanae; in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in quaesuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia
Abbreviated transcription (Latin):
Una gͦ & sola est theorya. id est con¬
templatio dĩ. cui merito omnia
iustificationũ merita. uniuersa
uirtutũ studia post ponuntur.
Maria optimã parte elegit. quȩ nͣ
auferetur abea. Ecce pars marthe
non repͣhenditur: sed mariȩ lau¬
datur. Neq. eni bonam partem
elegisse mariã dicit. sed optimã:
ut etiam pars marthe indicaret᷑
bona. Quare autẽ pars mariȩ sit
optima subinfertur cũ dicitur :¬
quȩ non auferetur ab ea. Actiua
etenĩ uita cũ corpore deficit.
Quis eni in ęt̾na patria panẽ esu¬
rienti porrigat. ubi nemo esurit:
Quis potũ tribuat sitienti. ubi nemo
sitit: Quis mortuũ sepeliat. ubi
nemo moritur: Cũ presenti gͦ
scło uita aufertur actiua: contem¬
platiua autẽ hic incipitur ut in
cȩlesti patria ꝑficiatur: quia amo¬
ris ignis qui hic ardere inchoat.
cũ ipsum quẽ amat uiderit. in
amore amplius ignescit. Contẽ¬
platiua gͦ uita minime auferꝰ
quia subtracta presentis scłibo¬

Expanded text:
Una ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat ubi nemo esurit? quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa: contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amor ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum, quem amat, viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis s
Abbreviated transcription (Latin):
re : Dic gͦ illi ut me adiuuet. Ex
illoꝵ ꝑsona loquitur qͥ adhuc
diuinȩ contẽplationis ignari.
solũ qͦd didicere fraterne dilecti¬
onis opus dõ placitũ ducunt:
ideoq cunctos qui xp̃o deuoti
esse uelint. huic mancipandos
autumant. Et bene martha stetisse.
maria secus pedes dñi sedisse
describitur. quia uita actiua la¬
borioso desudat in certamine:
contẽplatiua uero pacatis uitioꝵ
tumultib optata iam in xp̃o mͣtis
quietȩ ꝑfruitur. Et respondens
dixit illi dñs. Martha martha.
sollicita es. & turbaris erga plu¬
rima. Porro unũ est necessariũ.

Expanded text:
Dic ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum e
Abbreviated transcription (Latin):
do quidem suo exemplo xpianos
fieri imitatores iubet dicendo. Imi¬
tatores mei estote. sicut & ego xp̃i.
Aliquando uero de se resipiscens. ad
ipsius nos imitationẽ extendit
dicens. Estote imitatores dĩ. sicut
filii kiñi. Iam uero de monstrans
quia nichil ita hanc imitationem
pariat. quã si ita uiuat aliquis ut
bonũ eiꝰ incõmune ꝓficiat. atq
uniuersis utiliora ꝓuideat. adiun¬
xit. Ambulate in caritate. Ideo
cũ dixisset imitatores dĩ estote.
continuo de caritate disseruit:
quia hȩc precipue uirtus homines

Expanded text:
do quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habeas qͦd habebas. Ita dũ semꝑ
amissionẽ eoꝵ metuis: apud̃ consci¬
entiam tuã nudus & pauꝑ es. Ego
autẽ quocũq iero. meȩ diuitiȩ
me sequentur: nec separari a
possunt bona. qm̃ ñ terreno si
sed thesauro pectoris retinent
Tu cũ recedis e scło. relinquendo
tuas diuitias ꝑdidisti: ego autes
cũ mͥ de hoc mundo migrare ꝗ¬
tingit: diuitias meas mecũ ad¬
radẏ sum ueho. Tuas diuitias pos
mortẽ exemplo illius purpurat
diuitis. ignis & tenebrȩ subseque
meas diuitias exemplo larari siu
abrahȩ & beatitudo suscipiet. Inn

Expanded text:
non habeas quae habebas. Ita dum semper non habeas quae habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autem quocunque iero, meae divitiae me sequuntur, nec separari a me possunt bona, quoniam non terreno specu, sed thesauro pectoris retinentur. Tu cum recedis a saeculo, relinquendo tuas divitias, perdidisti; ego autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequuntur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipie
Abbreviated transcription (Latin):
esse non dominos: & alienũ atten¬
dere diligenter: ñ ꝓpriũ conue¬
nienter expendere. Quid gͥ fr̃s pu¬
tatis habere aurũ. eẽ diuitias.: Ego
dixerim maiores esse. aurũ non
habere. diuitias. Pretiosior eni mens
est quȩ aurũ despicit. quã quȩ
aurũ requirit. Maiores plane sunt
diuitiȩ nͣ habere aurũ. sed aurum
habentib eminere. Qui eni ꝓprus
habundat bonis. scłi thesauros non
requirit. Bona enͣi sunt ꝓpria. ho¬
nestas. sobrietas. miscdia. castitas:
que bona om̃ia. auro magis sunt
preciosa. Ut sciatis quia his ista ui¬
liora sunt metalla. auri talenta emi
possunt. argenti uasa cõparari
possunt: honestas sola nͣ potest emi.
Honestas eñĩ ñ emitur sed adquirit᷑:
quia ñ constat pretio sed uirtute.
Tu gͥ qui aurũ possides. si placet bona¬
nr̃a inuicẽ conferamus. Tu cũ pere¬
gre ꝓficisceris. thesauri tui necessa¬
rio domi remanent. Quib longe¬
a te positis. semꝑ trepidus. semper
incertus es. ne cũ domũ redieris.

Expanded text:
esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? Ego dixerim majores esse divitias aurum non habere: pretiosior enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt nestas, sobrietas, misericordia, castitas, quae bona omni auro magis sunt pretiosa, ut sciatis, quia his ipsa viliora sunt metalla. Auri talenta erui possunt, argenti vasa comparari possunt, honestas sola non potest erui; honestas enim quia non constat pretio, sed virtute. Tu igitur, qui aurum possides, si placet, bona invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui necessario 267 domi remanent, quiba te positis semper trepidare, et semper incertus es, ne, cum domum redieris,
Abbreviated transcription (Latin):
sub eoꝵ uoluit intimare uocabulo.
Ue uobis legis peritis. quia tulistis claue̾
scientiȩ. Ipsi ñ introistis. & eos qͥ in¬
troibant ꝓhibuistis. Clauis scientiȩ
humilitas xp̃i est. quã legis periti
nec ipsi in lege & ꝓpħis intelligere
nec ab aliis intelligi uolebant. Intͣre
est eñi ñ esse contentũ suꝑficie lit¬
tere. sed usq ad intelligentiȩ sacra¬
tioris archana penetrare. Aliter
om̃is doctor qͥ auditores qͦs uerbo
edificat. exemplo scandalizat. nec
ipse regnũ dĩ intrat. nec eos qui po¬
terant intrare ꝑmittit. Cũ hec ad
illos diceret. ceperunt pharisei &
legis periti grauiter insistere. Et

Expanded text:
sub eorum voluit intimare vocabulo. sub eorum voluit intimare vocabulo. Vae vobis legisperitis, quia tulistis clavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti graviter insister
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ resurrectionẽq. salua¬
toris. ab aliis sint nationibus
interempti: & ipse dñs iudȩis licet
acclamantib. aromano tamen pre¬
side. romanisq. sit militib crucifixus.
Sed moris est scripturarũ duas sepe
generationes hominũ. bonoꝵ scilieet
maloꝵq. cõputare. hoc est eoꝵ qͥ non
ex sanguinib neq ex uoluntate.¬
uiri. sed ex dõ nati sunt. & eoꝵ qͥbus
dicitur. uos ex patre. diabolo estis. &
alibi. serpentes. generatio uiperarũ.
a sanguine abel usq ad sanguinem
rachariȩ qui perut inter altare &
edem. Quare a sanguine abel qͥ
primꝰ martyrũ passus est. mirum
non est: sed quare usq ad sanguinẽ
rachariȩ querendũ est. cũ & multi
post eũ usq ad natiuitatẽ xp̃i. & ipso
ꝑempti. nisi forte quia abel pastor
ouiũ. ⁊acharias sacerdos fuit: & hic
in campo. ille in atrio templi necatꝰ
est. utrusq gradus martyres & laici
scilicet & altaris officio mancipati.

Expanded text:
post mortem resurrectionemque Salvapost mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntateviri, sed ex Deo nati sunt ; et eorum quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Et alibi: Serpentes, generatio viperarum . A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae, qui periit inter altare et aedem. Quare a sanguine Abel qui primus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso  perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati,
Abbreviated transcription (Latin):
intam dĩ seipsũ dicit. Ipse est eni
d̃ uiitus. & dĩ sapientia. sicut apłs
docet. Deniq in matheo ita habes.
ideo ecce ego mitto ad uos ꝓph̃as
& sapientes & scribas. Si autem
adem sapientia dĩ ꝓphetas quȩ
apłos mifit. cessent heretici xp̃o
erurgine pͥncipiũ dare. Omit¬
tant aliũ legis & ꝓphetarũ. aliũ
noui testam̃ti dñm p̾dicare. quã¬
uis sepe etiã apłica scriptura pro¬
phetas ñ eos solũ qui futurã xp̃i
incarnationẽ. sed & eos qͥ uentura
celestis regni gaudia prȩdicent ap¬
pellat: ꝓphete inquit duo aut tres
dicant. & ceteri diuidicent. Sed
nequaquã hoc crediderim apłis
in cathalogi ordine p̾ferendos. ut
inquiratur sanguis om̃iũ ꝓpheta¬
rũ. qͥ effusus est a constitutione
mundi. & ageneratione ista. Quȩ¬
ritur quomͦ sanguis om̃iũ ꝓphe¬
tarũ atq. iustoꝵ ab una udeoꝵ ge¬
neratione requiratur. cũ & multi
scõꝵ siue ante incarnationẽ seu

Expanded text:
entiam Dei seipsum dicit, ipse est enim entiam Dei seipsum dicit, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, sicut Apostolus docet . Denique in Matthaeo ita habes: Ideo ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes et scribas. Si autem eadem sapientia Dei prophetas quae apostolos misit, cessent haeretici Christo ex Virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptura prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur quomodo sanguis omnium prophetarum atque justorum ab una Judaeorum generatione requiratur, cum et multi sanctorum sive ante incarnationem, seu
Abbreviated transcription (Latin):
menta ꝓphetaru. patres
autẽ ur̃i occiderunt illos. Ad
monum̃ta ꝓphetarũ ornares
sed inter fectores ꝓphetarũ ims¬
tari. sceleris est. Iudȩi gͦ ꝓpbeto¬
rum monum̃ta edificando pat
suoꝵ facta qͥ eos occiderant ars¬
ebant: sed paterna facinora ems
cuntur. in seipsos sententia red¬
adinit. eadem uidelicet ipsi
in parentib dapnabant
iates. Profecto testificamini.¬
inquidẽ ipsi eos occiderunt.
uos uitẽ edificatis eoꝵ sepulchra.
oulabant quidẽ se obfauorem
usgi captandũ patrũ suoꝵ hor¬
tꝰ ꝑfidiam. memorias. ꝓpheta¬
ñ qͥabeis occisi sunt magnifice
mando. Sed ipso oꝑe testifican¬
ur. quantũ paternȩ nequitiȩ
onsentiant dñm qͥ ab eisdem ꝓ¬
pitis est p̃nuntiatus iniuriis
igendo. ubi se pariter & filios
homicidarũ. & ad suȩ dapͥnationiᷤ
iugmentũ scientes peccare decla¬
rant. Unde recte subiungitur.
npterea & sapientia dĩ dixit. init¬
tm ad illos ꝓphetas & apłos. & ex
lis occident. & ꝑsequentur. Sapi¬

Expanded text:
patres autem vestri occiderunt illos. Non monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna facinora aemulius insequuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profecto testificaminiquidem ipsi eos occiderunt, vos autem aedificatis eorum sepulcra. Simulabant quidem se, ob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjungitur: Propterea et sapientia Dei dixit: Mittam ad illos prophetas et apostolos, et ex illis occident et persequentur. Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
estis. hoc est maioris apud dm̃ meriti.
dignitatis & estimationis: quã innu¬
mera passerũ uel corpora uel genera
cõputamini. Dico autẽ uobis. om̃is
quicũq confessus fuerit me coram
hominibus. & filius hominis confite¬
bitur illũ coram angłis dĩ. In nł scoꝵ¬

Expanded text:
estis, hoc est majoris apud Deum meriti, estis, hoc est majoris apud Deum meriti, dignitatis, et aestimationis, quam innumera passerum, vel corpora, vel genera computamini. Dico autem vobis, omnis quicunque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illu
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ carnis ñ credentib occur¬
rit informitas. Sed queadmodũ
si statua cuiuslibet solubilis metalli
aut igne liquesceret aut contere¬
retur in puluerẽ aut confunderet᷑
in massam. & eam uellet artifex
rursus ex illius materiȩ quantita¬
te reparare. nichil interesset ad eiꝰ
integritatẽ quȩ particula materiȩ
cui mẽbro statuȩ redderetur dum
tamen totũ ex quo constituta fue¬
rat resumeret: ita ds̃ mirabiliter atq neffabilit̃
artifex de toto quo caro nr̃a consti¬
terat eam mirabili & ineffabili ce-¬
leritate restituet: nec aliquid atti¬
nebit ad eiꝰ redintegritate̾ utrũ
capilli ad capillos redeant. & un¬
gues adungues an quicquid eoꝵ
perierat mutetur in carne̾. & in
partes alias corporis reuocetur.
curante artificis ꝓuidentia ne qͥd
indecens fiat. Nolite gͦ timere:
multis passerib pluris estis. Non
plures estis legendũ. qͦd ad cõpa.¬
rationẽ numeri ꝑtinet. sed pluris

Expanded text:
rectionem carnis non credentibus occurrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerit resumeret: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia, ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris
Abbreviated transcription (Latin):
t apłs. nunqͥd de bobus cura
ui cũ utiq bos passere pretio¬
Ds existat: Sed aliud cura.
sia e capilli capitis uri om̃s
imerati sunt: non in actu cõ¬
itationis sed in facultate cogni¬
pnis accipitur. Non enͣi sollicitã
s turare numerantis intendit
cubam. sed cui cognita sunt
m̃a. quasi numerata sunt om̃ia.
ne tamen numerata dicuntur.
iu quȩ uolumus seruare. nume¬
amus. Ubi immensam dĩ erga
omies ostendit ꝓuidentiam.
mneffabilem signat affectũ. quo
xhil nrͣm dm̃ lateat. & parua
ũ ociosaq dicta eiꝰ scientiã nͣ
gant. Derident intelligentiã
lesasticam in hoc loco qui carniᷤᷤ
surrectionẽ negant. quasi nos
sam terrenam materiã quȩ dis-¬
dente anima fit cadauer : ita
surrectione reparandam dica¬
ius. ut ea que dilabuntur in
us atq alias aliarũ rerũ species
tis redit qͦd tam crebra tonsura
detraxit. si unguib qͦd totiens
dempsit exsectio immoderata &
indecens cogitantib. & ideo resur¬

Expanded text:
tolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utique bos passere pretiosior existat. Sed aliud cura, ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species tis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resur
Abbreviated transcription (Latin):
unde cũq ꝑcipiant. Quos si aut
honestas conuicerit. aut retruderit
iudicantis auctoritas. cur res alie¬
nas diripiant. dapͥnũ sibi fecisse
queruntur. Sine causa inquiunt
militamus. sine causa laboramus.
Hodiȩ domũ domũ referre nil potui.
iniqͥtas iudicis mala me facere non
ꝑmisit. Cunctos gͥ pene homines
agitat auaritia. nullũ de his quietũ
esse ꝑmittit. Hi enĩ qͥ nichil habent.
cupiditate torquentur: illi qui
diuitias possident. sollicitudine
cruciantur. Nec ipsis enĩ bene est.
qui recondito auro incubant .ĩmo
ipsis est grauius. Semꝑ eñi sunt.
anxii. mesti. solliciti. ne hoc seruus
auferat. ne fur effodiat. Atq ideo
retrudentes illud. tenebris ita abs¬
condunt. ut om̃iũ subterfugiat
notitionẽ. Nichil ex eo ꝓferentes
aliquando ad usum. ne aꝑtio late¬
brarũ sit causa ꝓdendi. Seruant
autẽ llud. & non utuntur. Seruant
inquã. Custodes gͦ dixerim istos

Expanded text:
undecunque percipiant. Quod si aut undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitucruciantur. Nec ipsis enim bene est, qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius, semper enim sunt anxii, moesti, solliciti, ne hoc servus auferat, ne fur effodiat, atque ideo retrudentes illud tenebris, ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne apertio tenebrarum sit causa perdendi, servant autem illud et non utuntur, servant inquam, custodes ergo dixerim istos
Abbreviated transcription (Latin):
ti posidere ꝓhibet. ñ habent¬
hacipiditatẽ qua pena condep¬
: Et si qui ꝓpria retinent
paitere iubentur: illi qͥ aliena
Atiqunt. quã grauiter feriunt᷑.
dist eñi pleriq fr̃s. qui cũ humili
ogeniti fuerint. & nullas a pa¬
mntibo diuitias consecuti sint.
tnta auaritiȩ cupiditate iactant᷑.
t putent se sine causa natos. nisi
durĩ qͦꝰ quo pacto possederint.
tstinantes eñi sicut ait ꝓpheta
uti hominũ cõpositã ad lucrũ.
tor: at ita huiusmodi homines
aũ luerũ auri quęrunt. dapnũ
ulitis inueniunt. Requiramus
imbutꝰ. Pauci admodũ sapientes.
abhac pestilentia se defendunt. Si
negociatorẽ cogites. ꝓpter auari¬
tiam primus in culpa est.Si mili
tantẽ respicias. cupiditas est illi¬
tota causa militiȩ. Si officia singula
peruteris: inuenies homines non
honestate. adduci ad obsequium.
sed ad predam ueluti ad nego ciũ
ꝓuocari. Om̃s gͥ pene lucris ac
negociis student. & cũ pͥmo surgt᷑
disuculo. ñ cogitant nisi ut aliquid

Expanded text:
 possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cupiditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim, sicut ait propheta , vitam hominum compositam airere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus,imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
saluator dicere. qͥ uult post me ue
tollat cruce̾ sua̾ & sequatur me.
Munqͥd eñĩ om̃s martyres qͥseciti
dñm crucifixi sunt: Nunqͥd ons
gines qui iuxta a pocalẏpsim secu
agnũ dĩ. crucifixi sunt ut sequant
Nunqͥd paulus apłs crucifixus fuet
cũ dicebat. mͥ autẽ absit glari nisi

Expanded text:
Salvator dicere, Qui vult post me venire, Salvator dicere, Qui vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . Numquid enim omnes martyres, qui secutinum, crucifixi sunt? Nunquid omnes virgines, qui juxta Apocalypsim sequuntur Agnum Dei, crucifixi sunt, ut sequantur? Nunquid Paulus apostolus crucifixus fuerat, cum dicit: Mihi autem absit gloriari, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere nobis deberent ad ꝓfec¬
tum salutis nre martyrũ exem¬
pla scoꝵ. qui ꝓpter. adipiscendam
celestem coronã. om̃ib se mandatis
dñicis subdiderunt: & ita cunctis
deuinxerunt se legibus saluatoris:
ut ꝓpter ante actam uitã mereren¬
tur ad hanc martyrii głam ꝑuenire.
Non eñi illo intẽpore tantũ ꝑfecerunt
preceptũ dñi qͦ confessionis suppli¬
ciũ ꝑtulerunt: sed necesse est illos
prius scđm euangłm uixisse xp̃i. ut
xp̃i passionib potirentur. Necesse
est eñi inquã ut inicia bona fuerint.
quoꝵ finis est optimus subsecutus:
& martẏres eos ñ solũ fuisse cũ passi
sunt. sed etiã martyres xp̃i fuisse
cũ uiuerent. Martyr eñĩ grece. lati
bus mandatũ xp̃i facimus: totiens
xp̃o testimoniũ ꝑhibemus. Unde &
crux dñi ñ illa tantũ dicitur. quȩ
passionis tempore ligni affirior
construitur: sed illa quȩ totius
curriculo cunctarũ discipliar
uirtutib coaptatur. De qua mͥ u

Expanded text:
ufficere nobis deberent ad profectum salutis nostrae martyrum exempla sanctorum, qui propter adipiscendem coelestem coronam omnibus se mandatis dominicis subdiderunt; et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter anteactam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse fuit illos prius secundum Evangelium vixisse, ut Christi passionibus potirentur. Necesse est, inquam, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, sed etiam tunc martyres Christi esse cum viverent. Martyr enim graece, latinbus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ ualeat simulatio durare.
dnm̃q potius semꝑ uideat plic¬
dum. dñm qui semꝑ punire u
liberare queat ẽẽ timendũ. Ne
quinq passeres ueneunt dipona
& unus ex illis non est in obliua
coram dõ: Si minutissima inqt
animalia & quelibet quȩ paet
feruntur uolatilia ds̃ obluisti
potest. uos qui ad imaginẽ fati
estis creatoris non debetis ceris
ab his qui occidunt corpus que
qui irrationabilia gubernat n¬
nabilia curare ñ desinit. Pigoli
quo quinq passeres ueneunt l
uenduntur. genus est pondet
leuissimi ex auob assib õpol¬

Expanded text:
illorum valeat simulatio durare. illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Danimalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia, Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est, venduntur, genus est ponderis levissimi ex duobus assibus compo
Abbreviated transcription (Latin):
tis altitudinis. Ergo predicabitur
in tectis. cunctis audientib palam
dicetur. Dico autẽ uobis amicis meiᷤᷤ
ne terreamini abhis qui occidunt
corpus. & post hȩc ñ habent ampliꝰ
quid faciant. Si ꝑsecutores scõꝵ ocei¬
sis corporib nͣ habent amplius
quid contra illos agant. gͦ suꝑua¬
cua furiunt insania. qui mortua
martyrũ mẽbra feris auibusq
discerpenda ꝓiciunt. uel in auras
extenuari uel in undas solui. uel
ꝑ flãmas incinerẽ faciunt redigi.¬
ix
cũ nequaquã om̃ipotentis dĩ
ea resuscitando uiuificet obsiste
possint. Timete eũ qui post qua
ciderit habet potestatem mittes
in gehennã. Quia duo sunt ges
ꝑsecutoꝵ unũ palam seuientius
alterũ ficte fraudulenterq blis¬
dientiũ. contra utrumq nos n¬
nire atq instituere uolens salus
& supra ab hẏpocrisi phariseor
attendere. & hic acarnificũ cedle
pͣcepit nͣ timere: quia uidelicet
post morte nec hoꝵ crudelitas n

Expanded text:
tis altitudinis. Ergo praedicabitur tis altitudinis. Ergo praedicabitur in tectis, cunctis audientibus palam dicetur. Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec