comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te moriat᷑. Seminauit ysaac in t̾ra il¬
la ⁊ inuenit centuplũ estimatũ. idẽ
estimauit scdm qd̾ recordabat᷑ olim de
semine iacto centuplũ recepisse. nͨ de
una sp̃e ħ ẽẽ potuit. s forte in õi gn̾e o
inuenit in illo anno centuplũ. Obħ
inuidentes ei palestini. puteos qͦs fode¬
rat pat̾ eiꝰ obstruxer̃t. replentes humo.
de a nob̾: qr potentior nob̃ factꝰ es Et
receclens ysaac uenit in agrũ qͥ dr pha¬
rã: idest conuallis: ⁊ habitauit iuxta
alueũ ꝑ quẽ torrens qñq influebat.
⁊ eruderauit ibi puteos. qͦs olim ibidẽ
runt eos phylister. Et cũ inueniss aꝙͣ
uiuã: iurgati sunt pastores gerare ad¬
uersꝰ eũ dicentes. Nr̃a ⁊ aqͣ. Et ob hoc
uocauit puteũ escom .i. calũpniã uł¬

Expanded text:
te moriatur. Seminavit Isaac in terra illa, et invenit centuplum aestimatum, id est aestimavit, secundum quod recordabatur de jacto olim semine centuplum recepisse. Nec de una specie hoc esse potuit, sed forte in omni genere opum Invenit in illo anno centuplum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, puteos, quos foderat pater ejus, obstruxerunt, replentes humo, de a nobis; quia potentior nostri factus es. Et recedens Isaac venit in agrum, qui dicitur Phata, id est convallis, et habitavit juxta alveum per quem torrens quandoque influebat, et eruderavit ibi puteos, quos olim ibidem runt eos Philisthaei. Et cum invenisset aquam vivam, jurgati sunt pastores Gerarae adversus eum dicentes: Nostra est aqua. Et ob hoc vocavit puteum Eschom, id est calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
fodit terciũ puteũ: ꝓ qͦ ñ contender̃t.
Ob ħ uocauit eũ robcoth .i. latitudinẽ.
qr dilatatꝰ creuerat suꝑ terrã. ⁊̃ ex illo
loco ascendit in bersabee: ⁊ apparuit
ei dñs in ip̃a nocte: ꝓmittens eique
ꝓmiserat patͥ eiꝰ. Et edificans altare. i
uocauit ibi nom̃ dñi. ⁊ p̾cepit seruis¬
suis ut ibidẽ foderent puteũ. Uerisile

Expanded text:
 non contenderunt. Ob hoc vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Dominus in ipsa nocte, promittens ei quae promiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi
Abbreviated transcription (Latin):
capharnaũ. accesserunt qͥstores
census capitis ⁊ missus a dño petrꝰ ad
mare. tulit piscem. in cuiꝰ ore inuenit
tñ ea que data ei erant in usus par¬
perũ. in ꝓpriũ usũ noluit expendere.

Expanded text:
Capharnaum accesserunt quaestores census capitis, et missus a Domino Petrus ad mare, tulit piscem in cujus ore invenit tamen ea, quae data erant ei in usus pauperum, in usum proprium noluit expendere.
Abbreviated transcription (Latin):
cia catonis. iuxta legẽ uxoꝵ faciet ei. nͨ
sñ libello repudii egrediet᷑. Si uͦ ñ sibi
s filio eã emerit. in modũ p̃dictum
faciet ei ꝓ filio sic̃ ꝓ se. Si tͥa ista nõ
fec̾it .i. si nͨ ip̃e eã humiliau̾it sñ ag¬
nominatõe. nͨ eã agnominau̾it nͨ fi¬

Expanded text:
 duxerit, juxta legem uxorum faciet ei, « nec sine libello repudii egredietur. Si vero non sibi, sed filio eam emerit, in modum praedictum faciet ei pro filio, sicut pro se. Si tria ista non fecerit, » id est si nec ipse eam humiliaverit, sine agnominatione, n
Abbreviated transcription (Latin):
Uide nemini dixeris. Quasi diceret. Uide
ꝙͣ manifeste ⁊ plene curatus es. nemini
dixeris .i. nemini necesse habes dicere. a¬
deo res euidens est. s ostende te sacerdo
di ad cuiꝰ arbitũ reuocand̾ es. Ecce ñ¬

Expanded text:
Vide nemini dixeris, » quasi dicat: Vide quam manifeste, et plene mundatus es. Nemini dixeris, id est nemini necesse habes dicere, adeo res evidens est, sed « ostende te sacerdoti , » ad cujus arbitrium revocandus es. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
morrea. de reliquis .xxxuiii. tres consti¬
tuit ciuitates refugii. hebron de iuda.
Tũc locuti sunt filii ioseph ad iosue.
Cur dedisti nobis qͣi possessionẽ uniꝰ
funicłi. cũ srmꝰ tante młtitudinis:
Responditq iosue ad effraym ⁊ manaᷤ¬
sen. Popłs młtꝰ es ⁊ fortis. ⁊ ñ eris con¬
tentus sorte tua. s tnͣsibis ad montẽ
⁊ pot̾is ultra t̾minos t̾re ꝓmissionis ꝓ¬
cedere ⁊ parare tͥ locum.¬

Expanded text:
morrhaea. De reliquis triginta octo tres constituit civitates refugii, Hebron de Juda, Tunc locuti sunt filii Joseph ad Josue: « Cur dedisti nobis quasi possessionem unius funiculi, cum simus tantae multitudinis? » Responditque Josue ad Ephraim et Manasse: « Populus multus es, et fortis, non eris contentus sorte tua, sed transibis ad montem, et poteris ultra terminos terrae promissionis procedere, et parare tibi locum
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ auctores. Legit᷑ .n. qd iudał. hũit
t̾rã sine sorte. ⁊ qd̃ obtinuit iherusalẽ
nec potuit inde eice uun re iebuseũ. que
de concessione dicta sunt. Alibi legit᷑ qd̾
benyamin possedit irł̃m: qd de tradite
dictũ est. Itẽ legit᷑ qͦd iosue locutꝰ est

Expanded text:
untur auctores. Legitur enim quod Judas habuit terram sine sorte, et quod obtinuit Jerusalem, nec potuit inde ejicere Jebusaeum, quae de concessione dicta sunt. Alibi legitur quod Benjamin possedit Jerusalem, quod de traditione dictum est. Iterum legitur quod Josue locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
me ambiguũ ⁊. utrũ p̾cesserit p̾dictã
obsilionẽ uł secuta sit. Igit᷑ mulier
intrauit t̾rã philistiim. ⁊ ꝯtͥbules occu¬
ꝑauer̾t bona eiꝰ. que finita fame re¬
gressa est. ⁊ intrauit ut int̾pellaret
reg̾e ꝓ domo sua. ⁊ agͥs. ⁊ tunc loqͣba¬
tur rex cũ gyeri. qͦyens ab eo magna

Expanded text:
me ambiguum est utrum praecesserit praedictam obsidionem, vel secuta sit. Igitur mulier intravit terra Philisthiim, et contribules occupaverunt bona ejus. Quae finita fame regressa est, et intravit, ut interpellaret regem pro domo sua et agris. Et tunc rex loquebatur cum Giezi, quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
regni cũ patre disceptabant. Ob hoc
pat̾ offensꝰ antipatrũ illis p̃ponere
p̾sentiens p̃r. a se eos eiecit. Hi uͦ: ro¬
mã nauigauer̃t. ut paiͥs iniuria de¬
ferrent ad cesarẽ

Expanded text:
regni disceptabant. Ob hoc pater offensus Antipatrem illis praeponere praesentiens pater a se eos rejecit. Hi vero Romam navigaverunt, ut patris injuriam deferrent ad Caesarem.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ascendebant᷑ oues. qr i̾mi fetꝰ me¬
liores st̃ ponebat urgas ut in om¬
spectu eaꝵ conciperent. In serotina
uꝰ ad missura .i. ea que fiebat in ex¬
tremitate ueris det̾iores st̾ fetus:
qr in tarde appetentib coitũ minus
uiget nat᷑a. Et ideo tunc ñ appone¬
bat uirgas: ⁊ ita que serotina erant
facta sunt laban: ⁊ que pͥmi tẽporis
iacob. uł forte serotina admissura di¬
cta est in autũpno. qr nat᷑a ouium
mesopotamie ⁊ ytalie eadẽ ẽẽ tradi¬
tur. ita ut bis in anno pariant. Uñ
.n. tociꝰ corporis extremã concussione:
in feruore cortꝰ extremo uoluptatis.
Nec mirũ siłem conspecte ymagini

Expanded text:
cum accendebantur oves, quia verni fetus meliores sunt, ponebat virgas, ut in conspectu earum conciperent. In serotina enim admissura, id est in ea quae fiebat in extremitate veris, deteriores sunt fetus, quia in tarde appetentibus coitum minus viget natura, et ideo tunc non apponebat virgas, et ita quae serotina erant facta sunt Laban, et qui primi temporis Jacob. Vel forte serotina admissura dicta est in autumno, quia natura ovium Mesopotamiae, et Italiae eadem esse traditur, ut bis in anno pariant, unde enim totius corporis extremam concussionem in fervore coitus extremo. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
timã annoꝵ cõplere sub illo: ꝓ eiꝰ
neqͥtia. Sicors .n. laban plures na¬
sci diu̾sus ores aiebat beinceps
unicolores sint m̾ces tua. Itẽ cum
uidebat uracolores młtiplicari. im¬
mutabat m̾cedẽ. ⁊ addidi iacob.
D̾s tulit sub̾am patͥs ũri. ⁊ dedit̾

Expanded text:
ti annorum complere sub illo, pro ejus nequitia; videns enim Laban plures nasci diversicolores aiebat: Deinceps unicolores sint merces tua. Item, cum videbat unicolores multiplicari, mutabat mercedem. Et addidit Jacob: Deus tulit s
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ꝯtͣ nat᷑am arte naturali pugna¬
uit. Tulit .n. uirgas uirides populeas
qͣs . lox. stiraceas uocant. ⁊ amigdali¬
nas ⁊ plataninas. qͣs ꝑ loca discorticanᷤ.
uariũ uirgaꝵ fecit colorẽ. Forte tres em̃t
canales. ⁊ tres uirgas tm̃ eiꝰdẽ longitu¬
dinis cũ canalib tulit: cuiq canali su

Expanded text:
tus, contra naturam arte naturali pugnavit. Tulit enim virgas virides populeas, quas LXX stiraceas vocant, et amygdalinas, et plataninas, quas per loca discorticans, varium virgarum fecit colorem. Forte tres erant canales, et tres virgas tantum ejusdem longitudinis cum canalibus tulit, cuique canali
Abbreviated transcription (Latin):
qr pulchrimũ peꝑiss utͥq parenti.
generi qͦ eoꝵ toti dissimilẽ: nͥ monu¬
iss ypochras quer̃e ne forte talis
pictura eẽt in cubicło. Ditatꝰ ÷ gͦ ia¬
cob: ultra modũ. Postꝙͣ audiuit u̾

Expanded text:
 puerum peperisset, utrique parenti, generi quoque eorum toti dissimilem, nisi monuisset Hippocrates quaerere, ne forte talis pictura esset in cubiculo. Ditatus est ergo Jacob ultra modum. Postquam autem
Abbreviated transcription (Latin):
.xiiii. seruitii ꝓ uxorib sius.
iacob dix̃ socero suo. Da mͥ liberos
in conspectu tuo. ut adħ mͥ serui¬
as .uii. annis. ⁊ constitue mercedẽ
qͣm dẽ tͥ. Scio .n. qr ꝑꝑ te bñdiot

Expanded text:
im servitii pro uxoribus, Jacob dixit socero suo: Da mihi uxoresin conspetu tuo, ut adhuc servias mihi septem annis, et constitue mercedem, quam dem tibi. S
Abbreviated transcription (Latin):
in canalib uirge. Obseruabat ergo
iacob tp̃s quo peoria ascendebant᷑. ⁊ in
feruore diei cũ ad potandũ auide ꝑge¬
rent. in ip̃a auiditate potandi faciebat
oues ⁊ capras ascendi: ut tales fetus
conciperent qͣles umbras arietũ ⁊ hyr¬
coꝵ suꝑ so ascender tũ i aquaꝵ spe¬
culo indebant nirgis nabi posi¬
tis uapꝰ erat ñibraꝵ color. Sie aũ õs¬

Expanded text:
irgae. Observabat ergo Jacob tempus in quo pecora accendebantur, et in fervore diei, cum ad potandum avida pergerent, in ipsa aviditate potandi, faciebat oves, et capras ascendi, ut tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum super se ascendentium in aquarum speculo videbant. Ex virgis enim ibi positis varius erat umbra
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽa domu mee. Si fecĩs qd̾ postr¬
lo: adħ pascam pecora tua. Separa
greges uarios ⁊ sparso uellere. ⁊ tra¬
de in manu filioꝵ tuoꝵ: unicolorẽ
uͦ trade mͥ. ꝙ qd̾ ex unicolorib uariũ
natũ fu̾it. sit m̃ces mea. qd̃ uniꝰ colo¬
ris tuũ. Respondebit mͥ cras insticia
mea. idest in sut᷑o. Qiͣ diceret. Tecũ fe¬
cit nat᷑a ut alba ex albis. iigͣ ex nigͥs
nascant᷑. mecũ iustitia mea. dum
unicolores tradidit iacob. E seꝑauit
it̾ tũ dieꝑ int̾ iacob ⁊ filios suos. ne
qͥs ex uicinitate pecoris nasceret᷑ dolꝰ.
legit᷑ qd̾ laban unicolorẽ gregẽ tradi¬
ones erant. ł ꝑ anticipationẽ dictũ ÷¬
.i. unicolorẽ gregẽ post natũ sub cu¬
stodia ⁊acob. dedit filiis suis cũ diu̾¬
si colore priꝰ dato. Ieronimꝰ qͦ dic̃ us¬

Expanded text:
ideam domui meae, si feceris quod postulo, adhuc pascam et pecora tua: separa greges varios, et sparso vellere, et trade in manu filiorum tuorum, unicolores vero trade mihi, et quod ex unicoloribus varium natum fuerit, sit merces mea, et quod unius coloris tuum: respondebitque mihi cras justitia mea, id est in futuro, quasi dicat: Tecum facit natura, ut alba ex albis, nigra ex nigris nascantur; mecum justitia mea, dum Unicolores tradidit Jacob, et separavit iter trium dierum inter Jacob et filios suos, ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur doluslegitur quod Laban unicolorem gregem tradiones erant. Vel per anticipationem dictum est, unicolorem gregem post natum sub custodia Jacob, dedit filiis suis, eum diversicolore prius dato. Hieronymus quoque dicit, us
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sc̃ificabitur hodie in uasis. qͣi diceret.
forte in uia hac aliqͥd immundicie ꝯtra¬
ximꝰ. s mundicia corpoꝵ sufficit ad eam
mundandã. Hebreus ht sunt uasa pu¬
cioꝵ scã. ⁊ dicunt de uasis ad edendum.
qͣt diceret. in uasis mundis. licet tͥ ponere
panes mundos. Sequit᷑ Porro uia hec la
aret. Cur queris de immundicia. cũ ⁊̃ si m̃¬
di essent uesci ñ deberent: S ipsa scĩficabr᷑

Expanded text:
tur hodie in vasis, » quasi dicat, forte in via hac aliquid immunditiae contraximus; sed munditia corporum sufficit ad eam mundandam. Hebraeus habet: « Sunt vasa puerorum sancta » et dicunt de vasis ad edendum, quasi dicat: In vasis mundis licet tibi ponere panes mundos. Sequitur: « Porro via haec » lcat: Cur quaeris de munditia, cum etiam, si mundi essent, vesci non deberent? « Sed et ipsa santificab
Abbreviated transcription (Latin):
Et dedit eis panes ꝓpositionis qui sublati
fuerant ut ponerent᷑ calidi. ex hoc ꝑpen¬
ditur qr sabbatũ erat. Cũq quesiss ab
pallio in tabernaculo. erat .n. ibi tuncͤ
archa cũ aliqͦ suo tabernacło. Et conside¬
rauit omnia hec doech idumeus poten¬
tissimꝰ pastoꝵ saulis. qui erat ad oran¬
dũ obligatus uoto.

Expanded text:
et dedit eis panes propositionis, qui sublati fuerant, ut ponerentur calidi. Ex hoc perpenditur quod Sabbatum erat. Cumque quaesisset ab pallio in tabernaculo. Erat enim tunc ibi arca cum aliquo suo tabernaculo. Et consideravit haec omnia Doeg Idumaeus potentissimus pastorum Saul, qui erat ad orandum obligatus voto.
Abbreviated transcription (Latin):
senatꝰ. cesar monar¬
chiam herodis filiis distribuit. medĩa
sub nõie tetͣichie. pollicitꝰ facturũ se¬
eũ reg̃e. si se dignũ p̾buiss. Medĩa uͦ
ꝑtẽ in duas secuit tetrarchias. Cessit¬
ꝙ in parte herodis terrarche regio tns
flum̃ ⁊ galylea. Iturea uͦ ⁊ traconiti¬
dis. ⁊ auranitis: philippo destinata st̃.
factus est gͥ archelaus qͣi dyarchꝰ. monar¬
chꝰ uͦ nũꝙͣ fuit. Cũ gͦ eũ legeris monͣr¬
chũ fuisse nouẽ annis post patrem.
intellige scd̃m opinioñe uulgi dictũ.
⁊ scłm su iastantĩa qua se futurrũ re¬
ge sccłm ꝓmissũ cesaris iactitabat. Et
sic remissi sunt in iudẽa tres fr̃s. cum
expectantes.

Expanded text:
senatus Caesar monarchiam Herodis distribuit, mediam sub nomine tetrarchae, pollicitus se facturum eum regem, si se dignum praebuisset. Mediam vero partem in duas secuit tetrarchias, cessitque in partem Herodis tetrarchae regio trans flumen, et Galilaea. Ituraea vero et Trachonitis, et Auranitis Philippo destinata est. Factus est igitur Archelaus quasi diarchus, monarchus vero nunquam fuit. Cum ergo eum legeris monarchum fuisse novem annis, post patrem intellige, secundum opinionem vulgi dictam, et secundum sui jactantiam, qua se futurum regem secundum promissum Caesaris jactabat. Et sic remissi sunt in Judaeam tres fratres, cum exspectantes.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑis a nathali usq ad pascha. qd̾ ꝓ
anno dimidio cõputat᷑. Chusostomꝰ
tñ dicit eũ iã cõpleuisse tͥcesimũ ant̃.
in omelia decima in matħm sic diceis.
legẽ ueterẽ soluturꝰ. Propt̾ea usq in
hanc etat̃e. que om̃ia solet caꝑe pcc̃a
in legis obseruatõe ꝑmansit. ne qͥs dice¬
baptisma enãgłiũ docturꝰ. qͣĩ cumului
ainsis obseruationib legis imponens. Hoc
q iusticia. ⁊ scd̾m hanc opinionẽ uixit
Uqͣutũ est a natali usq ad pascha. Io¬
harmes aũ ꝓhibebat iħm dicens. Ego a
debes baptitari: ⁊ tu uenis ad me.: Cur
drait se baptitandũ iohes. si in utero scĩfi¬
catis. mundatꝰ erat ab originali peccato.¬
uł salte in circũcisione: S ꝑ se genꝰ hu¬

Expanded text:
ascha, quod pro dimidio anno computatur. Chrysostomus tamen dixit eum jam complevisse tricesimum annum, in homilia decima in Matthaeum, sic dicens: « legem veterem soluturus. Propterea usque ad hanc aetatem quae omnia solet capere peccata in legis observatione permansit, ne quis dicebaptisma Evangelium docturus, quasi cumulum cunctis observationibus legis imponens. » Honem justitiam. » Et secundum hanc opinionem, vixit uantum est a Natali usque ad Pascha. Joannes autem prohibebat Jesum dicens: « Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me. » Cur dixit se baptizandum Joannes, si in utero sanctificatus, et mundatus erat ab originali, vel saltem in circumcisione? Sed per se genus hu
Abbreviated transcription (Latin):
hicut quis accepta esficati medicina ꝑ cau¬
sm curat᷑ ẽe cdr ꝑ effectus plenitudine cu
tas subdere se maiori ꝑꝑ deũ. habundans:
sibdere se par. Suꝑhabundans. subdere se
uinori. Qł diceret. Ideo subdo me tͥ mi¬
nori. ne dedignent᷑ maiores a minorib
baptiari ⁊ regi. Qd̃ intelligens ioh̃anes

Expanded text:
sicut quis accepta efficaci medicina, per causam curatus dicitur, per effectus plenitudinem cutas, subdere se majori propter Deum; abundans, subdere se pari; superabundans, subdere se minori. Quasi dicat: Ideo modo subdo me tibi minori, ne dedignentur majores a minoribus baptizari, et regi. Quod intelligens Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
unc uenit iħc a galilea
in iordanẽ ad iohanñe. ut bapu¬
ioħis approbaret. ut onñe humilitate
impleret ⁊ implendã doceret. ut tastu
sui corporis uim regeneratiuã ꝯfercet
aqͥs. ⁊ si forte ñ stat̃i. De ui .n. ⁊ insti¬
tutione baptismi tͥplex est opinio. ut
in sententiis habet᷑ ⁊ ip̃e iħc erat inci¬
piens qͣi annoꝵ tͥginta. idẽ tͥcesimũ a¬
nũ inceꝑat. tredecĩ tm̃ dieb anni tͥcesi

Expanded text:
unc venit Jesus a Galilaea in Jordanem ad Joannem, ut baptJoannis approbaret; ut omnem humilitatem impleret, et implendam doceret; ut tactu sui corporis vim regenerativam conferret aquis, etsi forte non statim. De vi enim et institutione baptismi triplex est opinio, ut in Sententiis habetur. Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta, id est tricesimum annum inceperat tredecim tan
Abbreviated transcription (Latin):
uben pͥmogenitꝰ m̃s fortitu ben.
do mea ⁊ quẽ genui in etate ro¬
bustã. pͥncipiũdoloris mei .i. sollicitudi¬
nis mee. circa meos filios. Uñ alii hñt
capłm liberis meis. pͥor in donis. maior in
imꝑio. supplere ẽẽ debueras. effusꝰ es sic̃
aqua .i. in uilem lybidinẽ. Non crescas: qr
ascendisti cubile patͥs tui. uł ita distin¬
gue. Effusꝰ es sicut aqͣ ñ crescas. qr as¬
cendisti cubile pr̃is tui. Ac si diceret.
Lege pͥmogeniture honor tͥ p̃ aliis dĩbe¬
batur ⁊ duplicitas in possessione. s suf¬
ficiat dͥ ꝓ cͥmine tuo parẽ ẽẽ cet̾is. Nongͦ
supertrescens sic̃ aqͣ bulliens suꝑegredit
uel sĩ fluiiꝰ mundans.

Expanded text:
uben primogenitus meus, fortitudo mea, id est quem genuit in aetate robusta, principium doloris mei, id est sollicitudinis meae circa meos filios, unde alii habent capitulum liberis meis. Prior in donis, major in imperio supple esse debuerat, effusus es sicut aqua, id est in vilem libidinem. Non crescas, quia ascendisti cubile patris tui . Vel ita distingue: Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, ac si diceret: Lege primogeniturae honor tibi prae aliis debebatur, et duplicitas in possessione, sed sufficiat tibi pro crimine tuo, parem esse caeteris. Non ergo super excresces, sicut aqua bulliens super egreditur, vel sicut fluvius inundans.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓcreandos lib̾oᷤᷤ
.n. de similib na¬
tͣalit̾ nascunt᷑. S
ne uideret᷑ ade su¬
ꝑflua mulieris
formatõ putanti
sͥ in animantib
ẽẽ siłe ideo. addu¬
xit d̾s ad adã oĩa
t̾re aĩantia ⁊ aeriᷤ.
In qͥb intelligẽda
sũt ⁊ aqͦ aĩantia.
A parte totũ acci¬

Expanded text:
creandos liberos, enim de similibus naturaliter nascuntur. Sed ne videretur Adae superflua mulieris formatio, putanti sibi in animantibus esse simile, ideo adduxit Deus ad Adam omnia terrae animantia et aeris. In quibus intelligenda sunt, et aquae animantia. A parte totum acci
Abbreviated transcription (Latin):
uod uidens pharao aliũ excogita¬
zephore. ⁊ phue. que p̾erant młtitudi¬
ni obstetͥcũ: ut masculos hebreoꝵ in
obstetͥcando int̾ficerent ⁊ abortũ esse
fcm̃ mentirent᷑. feminas aũ seruarent.¬
tũ qr fragilis sexꝰ nocere ñ poterat. ⁊ ly¬
bidini egyptioꝵ deseruirent: tñ qr qdã
sacroꝵ scriba regi p̃dixerat eo tp̃r in isrł
mascłm nasciturũ. qͥ regnũ egypti hu¬
miliaret. ⁊ uirtute uniu̾sos transcen¬
deret. Timuer̃t gͦ obstetͥces deũ. ⁊ serua¬
uer̃t mares. que cũ a rege redargueren¬
tur mentite sunt dicentes hebree sci
edificauit illis domos .i. locupletauit
eas cũ eent pauꝑes. uł fecũdau eas
cũ eent steriles. Irgustinꝰ dic̃. obste¬
trices uenialit peccasse. gregoriꝰ uidet᷑
uelle qd̾ mortalit̾. Dic .n. qd̾ m̾ces beni¬
gnitatis eaꝵ potuit in et̾na uita re¬
tribui. s ꝓ culpa mendacii in t̾rena
cõpensationẽ declinata est.

Expanded text:
uod videns Pharao alium excogitaSephorae, et Phuae, quae praeerant multitudini obstetricum, ut masculos Hebraeorum in obstetricando interficerent, et abortum factum esse mentirentur; feminas autum quia fragilis sexus nocero non poterat, et libidini Aegyptiorum deservirent: tum quia quidam sacrorum scriba regi praedixerat eo tempore in Israel masculum nasciturum, qui regnum Aegypti humiliaret, et virtute universos transcenderet. « Timuerunt vero obstetrices Deum, et servaverunt mares . » Quae cum a rege arguerentur, mentitae sunt dicentes: « Hebraeaeaedificavit illis domos, » id est locupletavit eas, cum essent pauperes, vel fecundavit eas, cum essent steriles. Augustinus dicit obstetrices venialiter peccasse. Gregorius videtur velle quod mortaliter. Dicit enim quod merces benignitatis earum potuit in aeterna vita retribui, sed pro culpa mendacii in terrenam compensationem declinata est.
Abbreviated transcription (Latin):
cem̃tarii yrã. dolatos uͦ p̃̾ꝑauer̃t biblii
polientes. ⁊ sculpentes nõ solũ lapideᷤ.
s ⁊ ligna. Est aũ biblos ciuitas pheni¬
cis. de qua erechiel. senes biblii ⁊ pru¬
dentes eiꝰ. ⁊ sic om̃ia extra urbẽ dedola¬
ta ⁊ ꝑfecta st̃. qd̃ malleus ⁊ secrris ⁊
omne ferram̃tũ ñ st̃̾ audita in domo

Expanded text:
caementarii Hiram. Dolatos vero praeparaverunt Biblii caementarii Hiram. Dolatos vero praeparaverunt Biblii polientes, et sculpentes non solum lapides, sed et ligna. Est autem Biblos civitas Phoenicis, de qua Ezechiel: « Senes Biblii, et prudentes ejus . » Et sic omnia extra urbem dedolata et perfecta sunt, quod malleus, et securis, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
cidant mͥ cedros de lybano. ⁊ m̃cedẽ eoꝵ
dabo tͥ ꝙͣ petieris. t̃ rescͥpsit ei yrã dicẽs.
herui mei deponent ligna de lybano us¬
q ad mare. ⁊ deferent in ratib usq ad lo¬
cũ quẽ signaueris mͥ. ⁊ tu de portu tolleᷤ
ea. prebebisq necc̃ia in cibos domui meeꝰ.
Itaq dabat yrã salomoni ligna cedri-¬
na. ⁊ abiegna qͣb habundabant sydo¬
iii. salomon aũ supplebat inopĩa eoꝵ
cibis. prebens yra singłis annis. choroᷤ
q uini mensurã. Porro salomon elegit
oꝑarios de isrł ꝓselitos. de israelitis .n.
te indictio est det̾minata collectio ho¬
se pͥores ad laborẽ denuo remearent.⁊
p̾erat adurã huic indictioni. Statuit
lapidicina laꝑides gndes ⁊ p̾tonsos .i.
marmoreos scopulabant. ⁊ quadrabant.
qͥ adeo grandes fuer̃t in fundam̃to. ut
dicit iosephꝰ. qd̾ młti ex eis habebant in
longitudine cubitos .xx. in latitudine
.x. in altitudine .u. Quadratos qͥdem
lapides dolauer̃t cem̃tarii salomonis ⁊

Expanded text:
cidant mihi cedros de Libano, et mercedem eorum dabo tibi quam petieris . Et rescripsit ei Hiram dicens: « Servi mei deponent ligna de Libano usque ad mare, et deferent ea in ratibus, usque ad locum quem signaveris mihi, et tu de portu tolles ea, praebebisque necessaria in cibos domui meae. » Itaque Hiram dabat Salomoni ligna cedrina, et abiegna quibus abundant Sidonii. Salomon autem supplebat inopiam eorum in cibis, praebens Hiram singulis annis coros que vini mensuram. Porro « Salomon elegit operarios de Israel » proselytos. De Israelitis enim te indictio est, determinata hominum collense priores ad laborem denuo remearent; « et praeerat Aduram huic indictioni. » Statuilapidicina lapides grandes, et pretiosos, id est marmoreos scopulabant, et quadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamento, ut dicit Josephus, quod multi ex eis habebant in longitudine cubitos viginti, in latitudine decem, in altitudine quinque. Quadratos quidem lapides dolaverunt caementarii Salomonis, et
Abbreviated transcription (Latin):
portarent. h̃c. Fabulant᷑ iudei ad eru¬
derandos lapides celeriꝰ habuisse salomo¬
sa marmora facile secabant᷑. quẽ inue¬
nit hoc mͦ. Erat salomoni strucio hñs
pullũ. ⁊ inclusus pullꝰ sub uase uitͦo.
quẽ cũ uideret strutio. s habere neqͥ¬
ret. de deserto tulit u̾micłm. cuiꝰ sange
liniuit uitrũ ⁊ ꝯfractũ ẽ. uidens aũ
salomon cacum̃ montis moria. angu

Expanded text:
ptem millia. Fabulantur Judaei, ad eruderandos lapides celerius, habuisse Salomosa marmora facile secabantur, quem invenit hoc modo. Erat Salomoni struthio habens pullum, et inclusus est pullus sub vase vitreo. Quem cum videret struthio, sed habere nequiret, de deserto tulit vermiculum, cujus sanguine linivit vitrum, et fractum est. Videns autem Salomon cacumen montis Moria, u
Abbreviated transcription (Latin):
tiis ⁊: ⁊ ꝯditꝰ aromatib repositꝰ est
in loculo in egypto. Nec motus donͦ e¬
gressi sunt filii isrł de egypto. Alii
frs̃ sccłm iosephũ qͥsq in obitu suo de¬
ferebant᷑. ⁊ sepeliebant᷑ in hebron. ⁊ pꝰt
translati sunt in sychem

Expanded text:
t, et conditus aromatibus, repositus in loco, in Aegypto, nec motus donec egressi sunt filii Israel de Aegypto . Alii fratres, secundum Josephum, quisque in obitu suo deferebatur, et sepeliebatur in Hebron, et post translati sunt in Sichem
Abbreviated transcription (Latin):
annos. ⁊ uidit filios effraym: usq in
t̾ciam generationẽ. Etiã de machir
filio manasse nati sunt filii in ge¬
nib ioseph. Aitq frĩb suis. D̾s adhͤ
uisitabit nos: ⁊ reducet ad t̾rã: ꝓ qͣ
iurauit pr̃ib nr̃is. Asportate ossa m̾a

Expanded text:
annis, et vidit filios Ephraim usque in tertiam generationem. Et etiam de Machir filio Manasse nati sunt filii in genibus Joseph. Aitque fratribus suis: Deus adhuc visitavit vos, et reducet ad terram, pro qua juravit patribus vestris. Asportate ossa mea
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ iorã ⁊ ierabel metũ occidistis. uł potiꝰ
samaritas qui eos occiderant cõmendaũ
qͣi diceret. Iuste fecistis implendo u̾bũ do¬
mini. qd uidet᷑ uelle littera seqͦns. addidit
enĩ. Si ego int̾feci dñm meũ. qͥs ꝑrussit
eũ ⁊ istos : Dñs fecit qd̾ locutꝰ est in ma¬
nu helye. Tunc ꝑcussit iheu om̃s reliqͥe
de domo achab in ietrael. ⁊ obtimates
eiꝰ. ⁊ notos ⁊ sacerdotes. ⁊ ibat in sama
tandos iorã ⁊ atatiã. nescientes qd oc¬
cisi eent. ⁊ occidit eos iher. Tunc egssu¬
est in octuisũ ileu. ionadab filiꝰ recab. ⁊
b̃ndiycit ei ꝓ ultione dñi ꝙͣ fecerat. soõe
impositũ currui suo dux̃ ihex in sama¬
riam ⁊ ꝑcussit om̃s qui reliqͥ fuerant
de achab:. usꝙ ad unũ. Congregauit g̃
ihex ppłm samarie: ⁊ ait in dolo. Ampli¬
are uolo cultũ baal. uocate om̃s ꝓpħas
eiꝰ ⁊ sacerdotes. qͥcũq defiu̾it ñ uiuet saiͥ¬
ficiũ .n. grande michi ÷ baal. ł uener̾t

Expanded text:
nisi Joram et Jezabel mecum occidistis. Vel potius Samaritas qui eos occiderant, commendavit. Quasi diceret: Juste fecistis implendo verbum Domini: quod videtur velle littera sequens, addit enim: « Si ego interfeci Dominum meum, quis percussit eum et istos? Dominus fecit quod locutus est in manu Eliae. Tunc percussit Jehu omnes reliquos de domo Achab in Jezrahel, et optimates ejus, et notos et sacerdotes, et ibat in Samartandos Joram et Ochoziam; nescientes quod occisi essent, et occidit eos Jehu. Tunc egt in occursum Jehu Jonadab, filius Rechab, et benedixit ei pro ultione Domini quam fecerat. Quem impositum currui suo, duxit Jehu in Samariam, et percussit omnes, qui reliqui fuerant de Achab, usque ad unum. Congregavit ergo Jehu populum Samariae, et ait in dolo. « Ampliare volo cultum Baal, vocate omnes prophetas ejus et sacerdotes. Quicunque defuerit, non vivet. Sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
tenendam in manib. ut cumss deu¬
ip̃o habitu regni disciplina le uom¬
gis dei seruanda cõmitteret᷑. A uiis¬
ꝑ portã eqͦꝵ ⁊ int̾fecta est ibi. dedie¬
runtq regẽ ꝑ portã scrutarioꝵ in pi¬
latiũ. ⁊ sedit supͣ thronũ regiũ. ⁊ lepa¬

Expanded text:
tenendam in manibus, ut cum tenendam in manibus, ut cum ipso habitu regni, disciplina legis Dei servanda, committeretur. Aper portam equorum, et interfecta est ibi, deduxeruntque regem per portam scutariorum, in palatium,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ domũ armoꝵ ꝙͣ qͦndã fecerat dd̾.
dedit singłis arma. ⁊ p̾cepit eg̾ssuris
ut circũ starent regẽ in atͥo interiori.
⁊ custodirent. Ingͥssuris uͦ dixit. ut de¬
scenderent ad domũ regiã. ne serui re¬
gine egredientes ex ea. unctionẽ re¬
gis impedirent. s hanc turmã diuisit
in tͤs partes. p̃cipiens ut una obserua¬
ret excubias regis. ⁊ porticus domꝰ re¬
gie. alia obseruaret port̾a seyr. ꝑ qͣm
ascendebat᷑ de ciuitate in domũ regiã.
tercia pars obseruaret domũ messa. qͦ
d̾r porta scutarioꝵ .i. custodũ regis. ꝑ
ꝙͣ de domo regis ascendebat᷑ in tẽplum.
b ⁊ leuitis. posuit ad custodiendã
atͥoꝵ tẽpli ex om̃i parte. Tunc ipse
cũ reliqͥs sacerdotib ⁊ leuitis ⁊ semori¬
b ꝓduxit filiũ regis. ⁊ unxit eũ in
regẽ ⁊ ĩ posuit suꝑ eũ diadema. ⁊ te¬
⁊ testunomũ .i. legẽ dei dedit eĩ ps¬

Expanded text:
tus et domum armorum, quam quondam fecerat David, tus et domum armorum, quam quondam fecerat David, dedit singulis arma, et praecepit egressuris, ut circumstarent regem in atrio interiori, et custodirent. Ingressuris vero dixit, ut ascenderent ad domum regiam, ne servi reginae egredientes ex ea, unctionem regis impedirent. Sed hanc turmam divisit in tres partes, praecipiens ut una observaret excubias regis, id est porticus domus regiae; alia pars observaret portam Seir, per quam ascendebatur de civitate in domum regiam, tertia pars observaret domum Messa, quae dicitur porta Scutariorum, id est custodum regis, per quam de domo regia ascendebatur in templum. bus et levitis posuit ad custodiam atriorum templi ex omni parte. Tunc ipse cum reliquis sacerdotibus, et levitis et senioribus produxit filium regis, et unxit eum in regem, et imposuit super eum diadema, et testimonium, id est legem Dei dedit ei
Abbreviated transcription (Latin):
lens regnare int̾fecit om̃e sem̃ regium
in ihrłm. Erat aũ iosaba soror acharie
ex patre. ⁊ uxor ioiade sũmi sacerdotis.
que furata est iohas filiũ acharie lac¬
tentẽ ne int̾ficeret᷑. ⁊ abscondit eũ .ui.
aius in domo dñi .i. in domunculis
ebdomadarioꝵ. Anno aũ .uii. ioiada
collegit centuriones. ⁊ pͥncipes leuitaꝵ.
⁊ milites. ⁊ ostendit eis secreto filiũ re¬
liã. ⁊ qd̃ puerũ in sabbato constituerẽt
regẽ. ⁊ fecerunt in hunc modũ. Uigĩ¬
ti qͣtuor erant sũmi sacerdotes. quoꝵ
dẽ ianitores. Dilucło uͭ sabb̃i pontifex
qͥ ministrauerat cũ cũ turma sua e¬
grediebat᷑ ad ꝓpͥa. poritifex uͦ qͥ miniꝰ¬
straturꝰ erat ingrediebat᷑ cũ tͣma sua.
tunc aũ ioiada ꝓ ampliando e̾xccitu re¬
tinuit egressuros. ⁊ recepit ing̾ssuros.
faciens ex eis cluas turmas. Adiunxit
qͦ t̾ciam tͣmã de cent᷑ionib ⁊ leuitis.
quos ꝯuocauerat. ⁊ intrans domũ sal¬

Expanded text:
lens regnare interfecit omne semen regium in Jerusalem . Erat autem Josaba, soror Ochoziae ex patre et uxor Joiadae summi sacerdotis, quae furata est Joas filium Ochoziae lactentem, ne interficeretur, et abscondit eum septem annis in domo Domini, id est in domunculis hebdomadariorum. Anno autem septimo Joiada collegit centuriones, et principes levitarum, et milites, et ostendit eis secreto filium reliam, et quod puerum in Sabbato constituerent regem. Et fecerunt in hunc modum: Viginti quatuor erant summi sacerdotes, quoruotidem janitores. Diluculo vero Sabbati pontifex, qui ministraverat, cum turma sua egrediebatur ad propria; pontifex vero, qui ministraturus erat ingrediebatur cum turma sua. Tunc autem Joiada pro ampliando exercitu retinuit egressuros, et recepit ingressuros, faciens ex eis duas turmas. Adjunxit quoque tertiam turmam de centurionibus, et levitis quos convocaverat, et intrans domum sal
Abbreviated transcription (Latin):
maua. ⁊ scͥpsit iher ad nuttios eoꝵ. et
ad optimates ciuitatis dicens. Eligite
qũe uultis de filiis achab. ⁊ constitui¬
te regẽ suꝑ uos. ⁊ pugnate ꝓ domo
dñ ur̃i. Qui ꝑterriti rescͥpserũt ei. S
ui tui sumꝰ: fac qd̾ tͥ placet. ⁊ scͥpsit
eis scdo. Si mei estis. tollite capita fi¬

Expanded text:
maria. Et scripsit Jehu ad nutritios eorum, et ad optimates civitatis dicens: Eligite quem vultis de filiis Achab, et constituite regem super vos, et pugnate pro domo Domini vestri . Qui perterriti rescripserunt ei: « Servi tui sumus, fac quod tibi placet. » Et scripsit eis secundo: « Si mei estis, tollite capita fi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ a te o pͥnceps. ⁊ait iher. Ad que: Et re¬
spondit. Ad te o pͥnceps. forte ñ cognos¬
cens ihey hoc qͣi p̃sagiũ in mente suapo¬
suerat ip̃m ẽe iher qui pͥmꝰ responderet.
Cũq induxiss eũ in cubiculũ. fudit ole¬
ũ suꝑ cap̃ eiꝰ ⁊ ait. Hec dicit dñs. Unxi te
rege̾ suꝑ isrł. ⁊ ꝑcuties omnẽ domũ a¬
chab in ultionẽ sangͥnis seruoꝵ meoꝵ
de manu iezabel. Quo facto citissimꝰ
aufugit ꝓpħa. Cũq regressꝰ eẽt iheu
Hec diuit dñs. Unxi te regẽ suꝑ isił. fẽ¬
stinauer̃t itaq tollere uestes suas. ⁊ sbͥ¬
sternere ei siłitudinẽ tͥbunalis. ⁊ canẽ¬
tes tuba dixerunt. Negnabit iheu. Con¬
ħ annũtiet in ierrael: s om̃s ascenda¬

Expanded text:
 est, o princeps. Et ait Jehu: Ad quem? Qui respondit: Ad te, o princeps. » Forte non cognoscens Jehu, hoc quasi praesagium in mente sua posuerat, ipsum esse Jehu, qui primus respondisset. Cumque induxisset eum in cubiculum, fudit oleum super caput ejus, et ait: « Haec dicit Dominus: Unxi te in regem super Israel, et percuties omnem domum Achab in ultione sanguinis servorum meorum de manu Jezabel. » Quo facto citissime aufugit propheta. Cumque regressus esset Jehu Haec dicit Dominus: Unxi te in regem super Israel. Festinaverunt itaque tollere vestes suas, et substernere ei in similitudinem tribunalis, et canentes tuba dixerunt: Regnabit Jehu. Con nuntiet hoc in Jezrael, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
uestes. date uestes oĩb seruis baal.E
dederũt. Cũq ꝑscrutatꝰ eẽt ihey diligẽ¬
ter ne qͥs deẽt. uł aliꝰ int̾eẽt. dixit mi¬
litib sius. Ingredimini ⁊ ꝑcutite eos:
nulłus euadat ⁊ ꝑcusser̾t eos. statuãꝙ
bual cominuer̾t. ÷ destruxert templiues.
⁊ fececũt ꝓ eo latͥnas .i. subt̾raneos cu¬
nułos ad mundandas uias urbis. ⁊

Expanded text:
estes omnibus servis Baal. Et dederunt. Cumque perscrutatus esset Jehu diligenter, ne quis deesset, vel alius interesset, dixit militibus suis. Ingredimini et percutite eos, nullus evadat. Et percusserunt eos, statuamque Baal comminuerunt, et destruxerunt templum ejus, et fecerunt pro eo latrinas, id est subterraneos cuniculos ad
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ iher. usq in agrũ naboth ieraeli¬
de. ⁊ ait iorã. Est ne pax iheu: Q respõdit
Que pax: Ad huc uigent fornicationes
matus tue. qͣi diceret. Que pax ẽẽ po¬
Q inter nos. cum iugit offendanꝰ deũ¬

Expanded text:
hu, usque in agrum Naboth Jezrahelitae. Et ait Joram: « Est ne pax, Jehu? Qui respondit: Quae pax? adhuc vigent fornicationes matris tuae. » Quasi dicat: Quae pax potest esse inter nos, cum jugiter offendamus Deu
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ suũ. Tunc recessit edom ne eẽt
sub iuda. nã ⁊ regẽ suũ tributariũ
occiderunt ydumei. nouũ creantes qͥ
ñ teneret᷑ tͥbuta reddere. Cũq iorã .ui.
fr̃s suos occidiss cõpelleretq ierosoli¬
mitas ⁊̃ ydolatrare. tulit ad eũ hely
minatio in hunc modũ. Arabes ir¬
ruentes in iudã. uastauer̾t ꝓuinci¬
am.⁊ domos regias. ⁊ uxores regis
abduxer̾t. filiosq occider̾t p̾ter ocho¬
riã: ⁊ ip̃e tandẽ cronic̃ã incidit egͥtu¬
dinẽ int̾na corruptõe uisc̾a effundẽs.¬

Expanded text:
m ne esset sub Juda. Nam et regem suum tributarium occiderunt Idumaei, novum creantes, qui non teneretur tributa reddere. Cumque Joram sex fratres suos occidisset, compelleretque Jerosolymitas etiam idololatrare, tulit ad eum Eliasutem comminatio in hunc modum: Arabes irruentes in Judam, vastaverunt provinciam, et domos regias, et uxorem regis abduxerunt, filiosque occiderunt, praeter Ochoziam: et ipse tandem chronicam incidit aegritudinem, interna corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ factã. misit ñciũ in occursũ eoꝵ
qui ait. Hec dicit rex. Pacata st̃ om̃iaͬ
pace. qͥ terrã ⁊ pac̃e turbas: ⁊ adhesit ñ¬
cius eis. Misit ⁊ iorã scd̾m nũtiũ. qͥ siłi¬
ter ñ est reu̾sus ad eũ. ⁊ ascendens iorã

Expanded text:
pacem factam, misit nuntium in occursum eorum. Qui ait: « Haec dicit rex: Pacata sunt omnia? pace, qui terram, et pacem turbas. Et adhaesit nuntius ei. Misit et Joram secundum nuntium, qui similiter non est
Abbreviated transcription (Latin):
pharan ab ortu ⁊ occasu. meridie ⁊ aqͥ¬
lone. ⁊ nõiauit. pͥncipes tͥbuũ qͥ tͦnsi¬
to iordane cũ iosue ⁊ eleazaro terrã di¬
uiderent. pͥcepitq leuitas in oĩb tͥbub
disꝑsos hr̃e. xluiii. ciuitates. ad inhabi¬
dandũ. ⁊ a muris forinsecꝰ ꝑ cͥcuitũ ters¬
rã nlle passuũ obtin̾e̾. in qua subur ⁊¬
bana eẽnt ad pecora eoꝵ alenda. ex qͥb
ciuitatib sex ẽẽnt refugii. tres ultra
iordañe. ⁊ tres citra. de quib in deutero¬
nomio dicet᷑.¬

Expanded text:
 ab ortu et occasu, meridie et aquilone . Et nominavit principes tribuum, qui, transito Jordane, cum Josue et Eleazaro terram dividerent. Praecepitque Levitas in omnibus tribubus dispersos habere civitates ad inhabitandum, et a muris forinsecus per circumitum, terram mille passuum obtinere, in qua suburbana essent, ad pecora eorum alenda . Ex quibus civitatibus sex essent refugii, tres ultra Jordanem, et tres citra, de quibus in Deuteronomio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si satiatꝰ fu̾it ⁊ ñsuaN
sedebit aĩo eiꝰ. dimittat eã liberã. Nõ
.n. licet ei. aut reuocare eã in seruitu¬
tẽ. aut uenundare alii. Maleficũ uͦ
suspensũ in patibło. eadẽ die iussit
deponi. ⁊ cadau̾ cadẽ die sepeliri. qui
maledictꝰ erat om̃is pendens in ligno
.i. sufficit ad penã. qd̾ turp̃e ⁊ maledi¬
ctã suscepit mortẽ. nec ultra ius tende¬
ret᷑ pena: abhominabłe qͦ dixͥ apd deũ.
si aut mulier ueste uirili. aut iir ueste

Expanded text:
d si satiatus fuerit, et nec sederit animo ejus, dimittat eam liberam. Non enim licet ei, aut revocare eam in servitutem, aut venundare alii. Maleficum quoque suspensum in patibulo ea die jussit deponi, et cadaver ea die sepelire, quia maledictus erat omnis pendens in ligno, id est sufficit ad poenam quia turpem et maledictam suscepit mortem, ne ultra jus tenderetur poena. Abominabile quoque dixit apud Dominum, si aut mulier veste virili, aut vir veste
Abbreviated transcription (Latin):
nec scortator in isrł. Non offeres
mercedẽ ꝓstibuli. nͨ p̾ciũ cã nuis in do¬
dẽ ꝓ coitu canis uenaticii uł custodis gͣ¬
gn᷑m ñ licebat offerri. qr ex his quẽ
de contumelia ꝓcedunt diuinitas ñ de¬
lestat᷑. Itẽ ñ fenerabis pecuniã ad
usurã. nͨ fruges. nͨ aliqͥd aliud fratri
tuo. s alieno. S qd dcm̃ ⁊ de fr̃e. p̾ce¬
ptũ est: qd de alieno. ꝑmissio: sic per¬
missio fuit qd̾ seqͥt᷑ de libello repudii.
Uir apd̾ quẽ uxor sua ñ inueniebat gra

Expanded text:
offeres mercedem prostibuli, nec pretium canis in dodem pro coitu canis venatici, vel custodis gregum, non licebat offerri, quia ex his quae de contumelia procedunt, Divinitas non delectatur. Item non foenerabis pecuniam ad usuram, nec fruges, nec aliquid aliud fratri tuo, sed alieno. Sed quod dictum est de fratre praeceptum est; quod de alieno permissio, sicut et permissio fuit, quod sequitur de libello repudii. Vir apud quem uxor sua non inveniebat gra
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ. nec ei qͥsꝙͣ necessitatis publi¬
ce iniunget᷑. ut uno anno letet᷑ cũ
uxore sua. Potest aũ intlłigi anniiꝰ
iste nuptialis. non usualis. decẽ scił mei¬
sium tm̃. iuxta quẽ numerũ d̾r annꝰ lu¬
ctus. qr mortuo uiro. ñ licet uxori ada¬
concepit de pͥmo & poss fieri dubiũ. tui
liberi ancillas ducerent uxores. de h¬

Expanded text:
bellum, nec ei quidquam necessitatis publicae injungitur, ut uno anno laetetur cum uxore sua . Potest autem intelligi annus iste nuptialis, non usualis decem mensium tamen, juxta quem numerum dicitur annus luctus, quia mortuo viro non licet uxori traconcepit de primo, et posset fieri dubium cui vliberi ancillas ducerent uxores.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. scͥbebat qd̾ ñꝙͣ conueniebat
cũ ea. & causã ob ꝙͣ displicebat ei mu¬
lier ne conuenirent. ⁊ tradebat li bellũ
in qͦ scͥpta erant hec mulieri. ut corã
sacerdotib legeret᷑. et cũ uirass ue¬
rũ ẽẽ qd̾ scͥpserat. licebat utͥq alii co¬
pulari. Qd̃ si ingrederet᷑ mulier ad al¬
terũ. qͥ iterũ daret ei libellũ repudii.
pͥori uiro ñ licebat eã reciꝑe. qr ab
hominabilẽ fecerat eã cora dño Mo¬
do pro nlła feditate uxor excludit᷑. nͥ¬

Expanded text:
eniunt, scribebat quod nunquam conveniebat cum ea, et causam ob quam displicebat ei mulier, ne conveniret, et tradebat libellum, in quo scripta erant haec mulieri, ut coram sacerdotibus legeretur. Et cum jurasset verum esse, quod scripserat, licebat utrique alii copulari. Quod si ingrederetur mulier ad alterum, qui iterum daret ei libellum repudii, viro priori non licebat eam recipere, quia abominabilem fecerat eam coram Domino. Modo pro nulla foeditate excluditur
Abbreviated transcription (Latin):
possibile ÷ .ni. uiro ꝓdiote tales filios hr̃e:
cũ ⁊̃ regib talis filioꝵ copia ualde sit
tite unũ ex nob̃ qͥ adducat eũ. Timebat .n.
ne forte ⁊ in illũ aliqͥd deliqͥssent. ⁊ tradi¬
dit eos uinctos custodie tͥb dieb. Terna
aũ die edux̃ eos. ⁊ retinens sẏmeon li¬
gansq illis p̾sentib: alios abire ꝑmi¬
sit. Qͥ ꝯq̃rebant᷑ adinuicẽ. Merito ħ pa¬
tim᷑. qr peceauimꝰ in frẽm nr̃m. nesci¬
entes qr intelligeret eos ioseph. qͥa ꝑ
intͣptẽ loq̾bat᷑ eis. Iussitq ioseph mi¬
nistris suis uͭ implerent saccos eoꝵ.
⁊ reponerent singłoꝵ pecunias in sac¬
cis suuis. datis supra cybariis in uia.
De reditu eoꝵ ad patrem.

Expanded text:
possibile est enim viro idiotae tales filios esse, cum etiam regibus talis filiorum copia valde sit tite unum ex vobis, qui adducat eum. Timebat enim ne forte et in illum aliquid deliquissent; et tradidit eos vinctos custodiae tribus diebus. Tertio autem die eduxit eos, et retinens Simeon, ligansque eum illis praesentibus, alios abire permisit. Qui conquerebantur ad invicem: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, nescientes, quia intelligeret eos Joseph, quod per interpretem loquebatur eis. Jussitque Joseph ministris suis, ut implerent saccos eorum, et reponerent singulorum pecunias in saccis suis, datis supra cibariis in via. De reditu fratrum ad patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
Oseph collegit granũ .uii. annis. Quib
tnsactis uenerunt anni inopie: ⁊ cla¬
mauͭ ppłs ad pharaonẽ alim̃ta petẽs.
Qͥb ille respondit. Ite ad ioseph. Aꝑu¬
itq ioseph horrea. ⁊ uendidit egyptii.
Alie ⁊̃ ꝓuintie ueniebant in egẏptũ
uͭ emerent escas. Pecunia uͦ tradebat᷑
archariis regis. Audiẽs aũ iacob qd es¬
ce uenderent᷑ in egyptũ. misit illuc .xͨ.
filios suos. beniamin domi retento. Qͥ

Expanded text:
oseph collegit granum septem annis. Quibus transactis, venerunt anni inopiae. Et clamavit populus ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit: Ite ad Joseph. Aperuitque Joseph horrea, et vendidit Aegyptiis. Aliae etiam provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas . Pecunia vero tradebatur arcariis regis. Audiente autem Jacob quod escae venderentur in Aegypto, misit illuc decem filios suos, Benjamin domi retin
Abbreviated transcription (Latin):
pniũ ⁊ ꝯiecturã eiꝰ indicaueritis mi¬
chi. ꝑibitis. ⁊ domꝰ ur̃e puplicabunt᷑.
⁊ dixer̾t. Non est homo suꝑ t̾rã qͥ ser¬
monẽ tuũ possit implere. exceptis di
rent᷑ omnes sapientes babylonis. Eq̃
querebat᷑ daniel ⁊ socii eiꝰ ut ꝑirent

Expanded text:
mihi, peribitis, et domus vestrae publicabuntur. Et dixerunt. « Non est homo super terram, qui sermonem tuum possit implere exceptis diisrentur omnes sapientes Babylonis. Et quaerebatur Daniel, et socii ejus, ut perirent.
Abbreviated transcription (Latin):
telligendũ est de regno romanoꝵ.
Porro qr uidisti partẽ pedũ testeam.
partẽ ferreã. sicut ferrũ ñ potest mi¬
sceri teste. sic er̃t in eo ciuiles discor¬
die. ⁊ pars solidabit᷑. pars altera conte¬
retur. Tunc suscitabit d̾s regnũ celi
it indicare. ħ aũ refer̾t hebrei ad re¬
gũ suũ qd̾ expectant. Tunc rex ceci
dit danieli pͥncipatũ suꝑ omnes ꝓ¬
uincias babylonis. ⁊ suꝑ cunctos sapi¬
entes. Obtinuit aũ daniel a rege ut
tres socii eiꝰ pͥncipatũ haberent suꝑ
ꝓuincias. ip̃e uͦ p̾esset in babylone
⁊ staret in forib regis¬

Expanded text:
endum est de imperio Romanorum. « Porro quia vidisti partem pedum testeam, partem ferream, sicut ferrum non potest misceri testae, sic erunt in eo civiles discordiae, et pars solidabitur, pars altera conteretur. Tunc suscitabit Deus regnum coelit indicare. Hoc autem referunt Hebraei ad regnum suum, quod exspectant. » Tunc rex ceciddit Danieli principatum super omnes provincias Babylonis, et super cunctos sapientes. Obtinuit autem Daniel a rege, ut tres socii ejus principatum haberent super provincias, ipse vero praeesset in Babylone, et staret in foribus regi
Abbreviated transcription (Latin):
Actũ est aũ
cũ nabugo¬
donosor du¬
xiss in ba¬
bylonem no¬
biliores pu¬
Seros iudeoꝵ
⁊ quosdam de semine regio. pulchri¬
ores inter eos ⁊ doctiores qui stare poᷤ¬
sent in palatio regis. ut ait iosephus
castrauit. qd̾ ⁊̃ aliis gentib qͣs uasta¬
uerat fecisse dinoscit᷑. ⁊ tradidit eos
p̃posito eunuchoꝵ ⁊ fecit erudiri ꝓui¬
cialib litteris pariter ⁊ caldeis. Est aũ
bree. Et iussit eis ministrari cibos de
mensa sua. fuer̾t aũ int̾ eos qͣtuor op¬
timi de filiis iuda. danel. ananias.
misael ⁊ ararias. ⁊ mutauit rex eis
noĩa. ⁊ dicti sunt baltha sar. ⁊ sydrach.
mysach ⁊ abdenago. Balthassar aũ e
rat nom̃ regii generis. qd imposuit
danieli. ut dicit epiphaniꝰ. eo qd̾ iã
cogitaret de eiꝰ adoptatõe. Istis qͣtuor
p̃positꝰ eunuchoꝵ speciale posuit ꝓcu¬
ratore malasar. Hi ꝓposuer̾t ñ conta

Expanded text:
actum est autem, cum Nabuchodonosor duxisset in Babylonem nobiliores pueros Judaeorum et quosdam de semine regio, pulchriores inter eos et doctiores, qui stare possent in palatio regis, ut ait Josephus, castravit, quod etiam aliis gentibus quas vastaverat fecisse dignoscitur . Et tradidit eos praeposito eunuchorum, et fecit eos erudiri provincialibus litteris, pariter et Chaldaeis. Est autem inqua Hebraeae, et jussit eis ministrari cibos de mensa sua. Fuerunt autem inter eos quatuor optimi de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et Azarias, et mutavit eis rex nomina, et dicti sunt, Baltasar, Sidrach, Misach, et Abdenago. Baltasar autem erat nomen regii generis, quod imposuit Danieli, ut dicit Epiphanius, eo quod jam cogitaret de ejus adoptione. Istis quatuor praepositus eunuchorum specialem posuit procuratorem Malasar. Hi proposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ in eis uł ip̃e aliqͥd uidit. uł uisu
cũdo regni sui uidit nabugodonoso
git ab eo sompniũ. nec ⁊ intelligendꝰ
scd̾s annꝰ regni ab origine. s a ꝯsũm¬
tione. Consũmatũ aũ eiꝰ regnũ clt pͥtis¬

Expanded text:
eo quod in eis, vel ipse aliquid viderit, vel visum cundo regni sui vidit Nabuchodonosogit ab eo somnium . Nec est intelligendus secundus annus regni ab origine, sed a consummatione. Consummatum autem ejus regnum di
Abbreviated transcription (Latin):
post hec contẽplare uultꝰ nr̃os ⁊ reli¬
quoꝵ qͥ uescunt᷑ ꝙybo regio. ⁊ sic̃ ui¬
deris sic facias nobcũ. Porro malasar
tollebat cỹbaria ⁊ uinũ eoꝵ ⁊ dabat
eis legumina. Propt̾ hec aĩe eoꝵ erãt
nã. ⁊ p̾cipue danieli intelligentiã
uisionũ ⁊ sompnioꝵ. ⁊ exastis tͥb
annis statuti sũt in conspectu naby¬
godonosor. ⁊ de om̃ib que sciscitatꝰ
est rex ab eis. inuenit in eis decuplĩ
suꝑ cunctos ariolos ⁊ magos qͥ erano
in regno eiꝰ ⁊̃ fuit damel in honoret¬

Expanded text:
post haec contemplare vultus nostros, et reliquorum qui vescuntur cibo regio, et sicut videris, sic facias nobiscum. » Porro Malasar tollebat cibaria et vinum eorum, et dabat eis legumina. Propter hoc animae eorum erant cipue Danieli intelligentiam visionum et somniorum. Et exactis tribus annis statuti sunt in conspectu Nabuchodonosor, et de omnibus, quae sciscitatus est rex ab eis, invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos, qui erant in regno ejus. Et fuit Daniel in honore
Abbreviated transcription (Latin):
se. In exponendo .n. scͥpt᷑as .xxx. dies
ꝓ mense ponimꝰ. qͣi medĩa int̾ lima¬
res ⁊ solares menses eligendo uiã. Lu¬
nares . n. infra tͥcenariũ inueniuntur
qͣdã: ultra uͦ non. Solares uͦ płes hũc
nũm excełt. A phase qͥdẽ .xui. dies pri¬
mi m̃sis restabant flucert postea .xxx.¬

Expanded text:
se. In exponendo enim Scripturas triginta dies pro mense ponimus, quasi mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase quidem sexdecim dies primi mensis restabant, fluxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
buit proprie ser.¬
Post recapitulati¬
hominis formatõe¬
diffusius agit.⁊ pͥ¬
us de uiro. ⁊ qr due¬
sunt hominis par¬
tes de utraq agit.¬
Ad carnẽ .n. spectat
qͦd d̃r. formauit hominẽ de limo t̾re:
ad aiãm ⁊ inspirauit. ⁊ cet̾a. Qiͣ dice

Expanded text:
buit proprie serPost recapitulatihominis formatiffusius agit, us de viro. Et qusunt hominis partes, de utraque agiAd carnem enim spectat dicitur, formavit hominem de limo terrae. Ad a