comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scandalũ hec fecisti ⁊ tacui. Existimasti iniquȩ qd ero tui. simi
arguam te statuã contra faciẽ tuã. Ut inte uideaᷤᷤ ꝯdempnata
toreeiꝰ cur inbaptismate dix̾im unu̾sa peccata dimitti : &
mortuo bi̾marito: nouĩi uirũ inxp̃o resurgere atq istius modi
acerdotes in eccłiis ẽẽ non nulloᷤᷤ : cui breui sermone respondeo.
Habet libellum: quẽ incrim̃ uocant. Illi respondeat : hunc sua
disputatione subu̾tat. ⁊ scͥpta scriptis arguat. Quid austerita¬
te frontis. ⁊ contracti rugatisq narib. concaua uerba trutinat᷑
scitatẽ apud uulgꝰ ignobile simulato rigore mentitꝰ᷑: Audiat no
iterum ꝓclamantes. Uet̾em adam in lauacro totum mori.ino
uum cum xp̃o in baptismate suscitari. Pire coitũ : ⁊ nasci suꝑ celestẽ.
hec dicunuis inon quo ipsi ꝓpicio xp̃o hac questione teneamur: s in¬
iogati a fr̃ibiquid nob̾ uideretur. respondimꝰ s nulli p̃uidicante

Expanded text:
timasti, inique, quod ero tui similis; arguam te, et statuam contra faciem tuam ; ut in te videas condemnata, tore ejus, cur in baptismate dixerim universa peccata dimitti, et mortuo bimarito, novum virum in Christo resurgere: atque istiusmodi Sacerdotes in Ecclesiis esse nonnullos. Cui 489 brevi sermone respondebo: habent libellum , quem in crimen vocant: ille respondeat, hunc sua disputatione subvertat, et scripta scriptis arguat. Quid austeritate frontis, et contractis rugatisque naribus, concava verba trutinatur, et sanctitatem apud vulgus ignobile simulato rigore mentitur? Audiat nos iterum proclamantes, Veterem Adam in lavacro totum mori, et novum cum Christo in baptismate suscitari: perire choicum, et nasci supercoelestem. Haec dicimus, non quod ipsi, propitio Christo, hac quaestione teneamur, sed interrogati a fratribus, quid nobis videretur, respondimus, nulli praejudicantes
Abbreviated transcription (Latin):
dest apud notos parit̾ uignotoᷤᷤ. in noᷤᷤ maledicta congerere.
Anquia origeniste. non sumus. uincelo noᷤ peccasse nescimus. in
tris argiumit percatoꝵ ⁊ ideo inconcordiã radiumꝰ : ut nichil
loqui contra hereticoᷤ nonliceret. Ne si illoᷤᷤ descripsero : tu te. adpe¬
titũ putes. Quamdu non renniuebã laudationẽ tuã : sequebari
me ut magistrũ fr̃ẽm ⁊ collegã uocabaᷤᷤ. catholicũ in omnib
fatebaris. Postꝗͣ non cognoui laudes tuaᷤᷤ ⁊ me indignũ tanti
uiri p̃conio uidicaui: ilico u̾tis stilum ⁊ omnia pruis laudata ui
tuꝑas. decadẽ ore:⁊ dulce ꝓferenᷤᷤ ⁊ amarũ sentis ne qd taceam.
Qđ estuanti pectori uerba ñ cõmodẽ. ⁊ cũ psalmista loquar. Pon
dñe custodiã ori meo ⁊ostiũ munitũ labiis meis. nedeclines
corm̃m inu̾ba malitie.& alibi cum consisteret aduersum me
peccator: obmu tui ⁊ humiliatus sum isilui abonis. ⁊ rursũ.

Expanded text:
dest, apud notos pariter et ignotos in nos maledicta congerere? dest, apud notos pariter et ignotos in nos maledicta congerere? An quia Origenistae non sumus, et in coelo nos peccasse nescimus, in terris arguimur peccatores? Et ideo in concordiam redivimus, ut mihi loqui contra haereticos non liceret, ne, si illos descripsero, tu te appetitum putes? Quamdiu non renuebam laudationem tuam, sequebaris me ut magistrum, fratrem et collegam vocabas, et catholicum in omnibus fatebaris. Postquam non agnovi laudes tuas, et me indignum tanti viri praeconio judicavi, illico vertis stylum, et omnia laudata prius vituperas, de eodem ore et dulce proferens et amarum. Sentisne quid taceam, quod aestuanti pectori verba non commodem? et cum Psalmista loquar: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium munitum labiis meis. Non declines cor meum in verba malitiae . Et alibi: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis . Et rursus:
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti in sompniis diuites: aꝑtis ođis ixpente mendicist̃: sen¬
entes flumina bibunt: ⁊ exꝑresti siccis faucibus estuant sc u
ame sompnii exigis sponsionẽ : ego te ueriꝰ strictuisq amueniaꝙ.
Fecisti ne omnia:quȩ inbaptisiate ꝓmisisti Q uicqͥd monachi
uocabulum flagitat : nr̃m utq compleuit : laue queso. ne ꝑte
hem tuam : festucam meã uideaᷤᷤ. Inuitus loquor ⁊retractantẽ
linguã. dolor inu̾ba cõpellit. Non tͥ sufficiunt que deuigilante
am fingis. nisi ⁊ sompnia orimineri .  tantũ habes curiofitatem
neoꝵ actuũ : ut quȩ dormiens fec̾im: dix̾im uediscutia.¶ Prẽt¬
mitto quȩ ꝯtͣ me loquens tuum ꝓpositũ deturpasti: quȩ indepõ
illud apłi maledici regnũ dei nonpossidebunt : ⁊ mordentes
uicẽ consunti estis abinuicẽ: iam nunc sentireᷤᷤ: deparuula subdo¬
laq concordia magnam inmundo ortã eẽ discordiã. Quid tibi ꝓ¬

Expanded text:
Quanti in somnis divites, apertis oculis repente mendici sunt? SitQuanti in somnis divites, apertis oculis repente mendici sunt? Sitientes flumina bibunt; et experrecti, siccis faucibus aestuant. Tu a me somnii exigis sponsionem: ego te verius strictiusque conveniam. Fecisti omnia quae in baptismate promisisti? Quidquid monachi vocabulum flagitat, nostrum uterque complevit? Cave, quaeso, ne per trabem tuam, festucam meam videas. Invitus loquor, et retrectantem linguam dolor in verba compellit. Non tibi sufficiunt quae de vigilante confingis, 488 nisi et somnia crimineris. Tantam habes curiositatem meorum actuum, ut quid dormiens fecerim, dixerimve, discutias. Praetermitto, quae contra me loquens, propositum tuum deturpasti: quae in depomillud Apostoli, Maledici regnum Dei non possidebunt ; et, Mordentes invicem consumpti estis ab invicem , jam nunc sentires de parvula subdolaque concordia, magnam in mundo ortam esse discordiam. Quid tibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
scientie deliram̃ta: contempni. In hao parte opicureus es
necqueris quomͦ. s quid loquaris uid enim adte ꝑtinet:
Si alius non intelligat:. quid uelis dicere : qr non ad omnes. sẽd
adtuo loqueris ¶Deniq ⁊ego scripta tua relegens quamꝗͣ.
nt̃dũ non intellegã quid loquaris. Reraditum me legere
putẽ. tam̃ non doleo nec me petutet tarditatiꝰ. Idenim in
legendo patior: qͥ ti patis inscribendo. Hec dicereᷤm. si qͥpiã¬
uigilans ꝓmisissem. Nunc aũt nouii in prudentie genus.
obicit michi sompniũ inini. Utinã celebritaᷤᷤ locitisc̃oꝵ deto¬
to orbe conuentus  sineret me diuinaᷤᷤ scripturas legere. In¬
tantũ spatii ñ habeo exĩna meditandi .s. tam̃ qͥsominiũ cri¬
nec corona martirii incelũ leuat.Quocies uidisses me
mortuum ⁊ insepulcro positũ : quotiẽs uolare super t̾ra ⁊ montes̃:
ac maria natatu aeris: tranffretare: Iogat megͦ non uiuere:

Expanded text:
scientiae deliramenta contemnis, in hac parte Epicureus es: scientiae deliramenta contemnis, in hac parte Epicureus es: nec quaeris quomodo, sed quid loquaris. Quid enim ad te pertinet, si alius non intelligat quid velis dicere, quia non ad omnes, sed ad tuos loqueris? Denique et ego scripta tua relegens, quamquam interdum non intelligam quid loquaris, et Heraclitum me legere putem: tamen non doleo, nec me poenitet tarditatis: id enim in legendo patior, quod tu pateris in scribendo. 31. Somnium defendi impudentiae genus, objicit mihi somnium meum. Utinam celebritas loci, et sanctorum de toto orbe conventus, sineret me divinas Scripturas legere! Intantum spatium non habeo externa meditandi. Sed tamen qui somnium crinec corona martyrii in coelum levat. Quoties vidi me mortuum, et in sepulcro positum! Quoties volare super terras, et montes ac maria natatu aeris transfretare? Cogat ergo me non vivere,
Abbreviated transcription (Latin):
nulla sententia sit ssoritaꝵ gradus pseudo meni argutias Iso¬
phismatũ fraudes urare possum me pꝰꝗͣ egressus de scola sum.
hec numꝗͣ omnino legisse. Bibendũ gͥ mͥ erit deletheo gur¬
giteuixta fabulas poetaꝵ: nearguar scire qͥ didici. Enti
atq rabbi: responde curscribere aliqua ausus sis: ⁊ uirum
dissertissimũ gregoriũ pari eloquii splendore trãsferreͦ. Un¬
de de tibi tanta uerboꝵ copia sententiaꝵ lum̃ translation
uarietas hõmini quioratoriam uix pͥmis labriᷤᷤ in aduleᷤ¬
centia degustasti: Paut ego fallor aut tu ciceronẽ occulte
lectitas. udeo tam dissertus es michi qui ͣ lectioniᷤᷤ euis crim̃
intendis: ut solus int̃ eccłasticoᷤᷤ uactatores: eloquentie
mine głeris. Licet magis philosophoᷤᷤ sequi uidearis spinaᷤᷤ
cleantis: ⁊ contorta chrisippi monexarte ꝗͣ nescis. s de in genii mag¬
nitudine puq̃m stoici logicam sibi uindicant q ⁊tu huius

Expanded text:
nulla sententia fit, soritarum gradus, pseudomeni argutias, sonulla sententia fit, soritarum gradus, pseudomeni argutias, sophismatum fraudes. Jurare possum me postquam egressus de schola sum, haec numquam omnino legisse. Bibendum igitur mihi erit de Lethaeo gurgite juxta fabulas poetarum, ne arguar scire quod didici. En tu atque Rabbi, responde, cur scribere aliqua ausus sis, et virum disertissimum Gregorium pari eloquii splendore transferre. Unde tibi tanta verborum copia, sententiarum 487 lumen, translationum varietas, homini, qui oratoriam vix primis labris in adolescentia degustasti? Aut ego fallor, aut tu Ciceronem occulte lectitas. Et ideo tam disertus es, mihique lectionis ejus crimen intendis, ut solus inter ecclesiasticos tractatores eloquentiae flumine glorieris. Licet magis philosophos sequi videaris, spinas Cleantis, et contorta Chrysippi, non ex arte quam nescis, sed de ingenii magnitudine. Et quoniam Stoici logicam sibi vindicant, et tu hujus
Abbreviated transcription (Latin):
summouea: ⁊ imiteris aliquando crassũ quẽ semel inuita diat
risisse luciliꝰ M emini me puerũ curasse ꝑcellulaᷤ seruulorum¬
diẽ feriatũ duxisse lusibus ⁊ ad orbiliũ seuientẽ. dȩauie sinu tractũ
Sẽẽ captiuũ. & quo magis stupeaᷤᷤ nunecano ⁊ recaluo capite:
s epem uideor insomnis cõmatulus i ⁊ sumpta toga: ante rethorẽ:
controuersiam declamare. Cumq exꝑrectus fuero: gratulor
me dicendi ꝑicło lib̾atiĩ. Crede michi multa adpurũ recordat᷑
infantia. Isididicisses lit̾taᷤᷤ. oleret testa ingenioli tui : quo se¬
mel fuisset imbuta. Lanaꝵ concͥilia nulle que deluunt. pe iã
asini ⁊ bruta animalia.quam uii in longo itinere/ nouerũ
scd̾o deuertirła smirariᷤᷤ si ego latinas littas non sim oblitus. cũ
tu grecaᷤᷤ sine magistro didiceriᷤᷤ. Septem modoᷤᷤ condusionũ¬
s dialectica me elemta docuerunt quid significet. azicona.¬
Inos ꝓnunciatũ possumus dicere quomͦ absq uerbo ⁊ nomin

Expanded text:
sum moveam, et imiteris aliquando Crassum, quem semel in vita dicit risisse Lucilius, memini me puerum cursitasse per cellulas servulorumdiem feriatum duxisse lusibus, et ad Orbilium saevientem de aviae sinu tractum esse captivum. Et quo magis stupeas, nunc cano et recalvo capite, saepe mihi videor in somnis comatulus, et sumpta toga, ante rhetorem controversiolam declamare. Cumque experrectus fuero, gratulor me dicendi periculo liberatum. Crede mihi, multa ad purum recordatur infantia. Si litteras didicisses, oleret testa ingenioli tui, quo semel fuisset imbuta. Lanarum conchylia nullae aquae diluunt. Etiam asini et bruta animalia, quamvis in longo itinere, noverunt secundo diverticula. Miraris si ego litteras Latinas non sum oblitus, quum tu Graecas sine magistro didiceris? Septem modos conclusionum dialectica me elementa docuerunt; quid significet nos pronuntiatum possumus dicere: quomodo absque verbo et nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseu̾ant: Prorimaᷤᷤ aũt ⁊ amicas. uiduas cẽ imatrimonio con¬
tinentes. Quȩ om̃s. cum leticia ⁊ exultatione aucentur ad tẽ¬
plum. ⁊ intalamũ regis. Intemplum: quasi sacerdoteᷤᷤ dĩ. Inta lamũ.
quasi sponsa regis ⁊ sponsi. hoc templũ ⁊ ioħs uider in apocalipsi:
ꝓpħa defiderit. Unũ petii adño. hoc requirã: ut inhabitẽ in
domo dñi om̃s dies uitȩ mex̧. & itũ. Dne dilexi decorẽ domus tuȩ:¬
⁊ locũ habitationis głe tuȩ. & in alio loco. qr transibo in locum

Expanded text:
 matrimonio continentes, quae omnes cum laetitia et exultatione ducuntur in templum et in thalamum regis: in templum quasi sacerdotes dei, in thalamum quasi sponsae regis et sponsi. hoc templum et Iohannes uidit m Apocalypsi et propheta desiderat: unum petii a domino, hoc requiram, ut habitem in domo domini omnes dies uitae meae. et iterum: domine, dilexi decorem domus tuae et lo
Abbreviated transcription (Latin):
cui supra dr̃ obluuscere ppłm tuum ⁊ domum patris tui: Deb¬
mus sponsam patͥs nosse. ͣ consequent̃ nou̾imus ⁊ filioᷤᷤ. & patrib
tuis dequib in ieremia locuta es. qͣm falsa possederunt patres

Expanded text:
tris tui, » debemus sponsae patres nosse: ut consequenter noverimus et filios. Pro patribus tuis, de quibus in Jeremia locuta es: « Quam falsa possederunt patres
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ẽ. In eo uͦ qͥ dr̃ nob̃ ꝑsonaꝵ diuersitas indicatur. Legimus in cantica
lumba mea. quia ecce hyenis transiit pluuia habiit sibi. Quando enim
anima in cogitationũ tranquillitate consistit. quando supͣ petram fundata ẽ:
⁊ fides eiꝰ alta radice fixa ẽ: uniuersi temptationũ fluctus sibi ꝑtranseunt.
⁊ ei non ꝑtranseunt qui temptat᷑. Notandũ ẽ aut̃. quomͦ adit qd dñs dixerat.
quem mittã⁊ quis ibit nob̾ : Propħa ex partẽ respondit. Ecce ego mitte me.
⁊ desequenti tacuerit. Intelligens nullũ hominũ dignũ ẽẽ qui deo ꝓgeret.
⁊ omne it̃ suum faceret eiꝰ ẽe quimitteret. Quam humilitatẽ dñs adu̾tens.
q se sequendi putaret indignũ. imꝑauit sequentia dicens. Uade. Septua¬
ginta. O dixi. Ecce ego sum mitteme. Aaquila ⁊ theodocion. Ecce adsummit¬
deme. Siminacꝰ. Ecce mitte me. Ds̃ qui uocat ea que ñ sunt. quasisint:
& qui dix̃ ego sũ qui sũ: & alibi Qest misit me Quoscũq uocauerit

Expanded text:
obis\', personarum diuersitas indicatur. legimus in Canticislumba mea, quia ecce hiems transiit, pluuia abiit sibi. quando enim anima in cogitationum tranquillitate consedit, quando supra petram fundata est et fides eius alta radice fixa est, uniuersi temptationum fluctus sibi pertranseunt et ei non peaquem mittam, et quis ibit nobis, Propheta ex parte responderit: Ecce ego, mitte me, et de sequenti tacuerit, intelligens nullum hominem dignum esse, qui Deo pergeret, et omne iter suum ejus faceret esse, qui mitteret. Quam humilitatem Dominus advertens quod se secundis putaret indignum, imperavit sequentia, dicens: Vade. 21. Septuaginta: Et dixit: Ecce ego sum, mitte me. Aquila et Theodotion: Ecce adsum, mitte me. Symmachus: Ecce, mitte me. Deus qui vocat ea quae non sunt, quasi sint, et qui dixit: Ego sum qui sum; et alibi: Qui est, misit me , quoscumque vocaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
mitã aut quis ibitꝰ nob: Decomparatione ysaie ⁊ moisi. quomͦ alius nmistiũ
recusarit. alius ultro se offerens dira ꝑpessus sit: In alio loco dispittauimꝰ: s ne
uderemur aliquid p̃tisse eoꝵ quȩ uidei uocant deuterosis. ⁊ inquib unuier¬
sam scientiã ponunt: Nunc breuit̾ illud attingimus quare inhebreo sit po-¬
situm. ⁊ quisibit nob̾: Sic̃ enĩ ingenesi dr̃. faciamus honiiiẽ adimaginem ⁊
similitudinẽ ntam: ita ⁊ hic puto dictũ quis ibit nob̾. Nob̾ autẽ quib aliis

Expanded text:
mittam et quis ibit nobis? de conparatione Esaiae et Moysi, quomodo alius ministerium recusarit, alius ultro se offerens dura perpessus sit, in alio loco disputauimus. sed ne uideremur aliquid praeterisse eorum, quas Iudaei uocant δευτερώσεις et in quibus uniuersam scientiam ponunt, nunc breuiter illud adtingimus, quare in Hebraeo sit positum: et quis ibit nobis? sicut enim in Genesi dicitur: faciamus hominem ad imaginem et similitud
Abbreviated transcription (Latin):
creatura dãpnet᷑. Siquidẽ ⁊ dñs uim potator ẽ appellatꝰ: W timoteo dolẽti
ne inflamor calore ⁊ tenuato sanguine suculent ualidoq sũ corpore.
libent̃ cattebo poculũ in quo suspicio ueugni ẽ. Pulere dicit᷑ apud
grecos .s nescio utrũ apudnos eque resonet. Pingis uent̃ ñ gignit
sensũ nen tenuẽ. tantũ tͥ ieuinioꝵ impone quantũ ferre potes. Sint
tibi ieiunia. pura casta. simplicia. modata. ⁊ ñ suꝑsticiosa. Quid ꝓdest
eo ñ uesci: ⁊ molestias quasdã difficultatesq ciboꝵ querere: Caricas.
piꝑ.nuces. palmaꝵ fructꝰ. similia. mel.pistatia : tot sortoꝵ cultura ue¬
xatur. ut cibatio ñ uescam᷑ pane. audio p̃tea quosdã comtͣ rerũ homi¬
nimq naturã. aꝗͣ ñ biberene uescipane: S sorbitiuncłas delicataᷤᷤ.¬
i contrita olera. bletaꝵq sucũ. ñ calice bibe s conca. Propudor. ñ erubesci¬
mus istummodi ineptiis. nec tedet fu ꝑsticionꝑ̾ Insuꝑ ⁊ĩ famã abstinẽ¬

Expanded text:
 damnetur. Si quidem et Dominus vini potator est appellatus : et Timotheo dolenti et inflammor calore sanguinis, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non uesci et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere? caricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mei, pistatia, tota hortorum cultura nexatur, ut cibario nou uescamur pane. audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam aquam non bibere nec uesci pane, sed sorbitiunculas delicatas et contrita holera betarumque sucum non calice sorbere, sed conca. pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! insuper etiam famam abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
Caue ne hominũ iãmusculos aucuꝑis. ne in offensã dei ppłoꝵ laudẽ uite¬
cõmutes. Si adhuc inqͥt apłs hominib placerẽ. xp̃i seruus ñcẽm. Desinit
iafinistris xp̃i miles gradit᷑: nec laude extollit᷑. uec uituꝑatione fra¬
gitur. Nondiuiciis tumet. ñ contrahit᷑ pauꝑtate. Et leta cotempnit
⁊ tristia. ꝑ diem sol non uret eũ. neq luna ꝑ noctẽ. Nolo te orare in
angłi plateaꝵ. ne restũ it̃ p̃cũ tuaꝵ frangat aura ppłaris. Nolote di¬

Expanded text:
Cave ne hominum rumusculos aucuperis: ne in offensam Dei, populorum laudem commutes. Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem . Desiit et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta contemnit et tristia. per diem sol non uret eum neque luna per noctem. nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis; nolo te di
Abbreviated transcription (Latin):
Discat detractor. dũ te uidet ñlibent̃ audire. ñ facile detrahere. Cum detrac¬
quis nouit : Tam uidelicet eiꝰ qui detrahit. ꝗ̃ illuis qui aurẽ accomodat de¬
trahenti. Offitũ gͦ tui ẽ uisitate languentes. nossedomos matronaꝵ ac liberoᷤᷤ
agat᷑. alia domꝰ perte nou̾it. Hypoerates adiurat discipło ᷤᷤ a ᷤteꝗͣ doceat: ĩ
in uerbis suis uirare cõpellit: Extorquet sacram̃to silentiũ. sermonem.
incessũ. mansuetudinẽ. habitũ. moresq descͥh it. Quantomagiᷤᷤ nos quib

Expanded text:
discat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: cum detracdiscat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: cum detracruinam utriusque quis nouit? tam uidelicet eius, qui detrahit, quam illius, qui aurem adcommodat detrahenti. Officii tui est uisitare languentes, nosse domos, matronas ac liberos agatur in alia, per te nouerit. Hippocrates adiurat discipulos, antequam doceat,; et in uerba sua iurare conpellit; extorquet sacramento silentium, sermonem, incessum, habitum moresque describit: quanto magis nos, quib
Abbreviated transcription (Latin):
hałie fautorẽ.ñ aspectus hominũ. uis scire quales añs querat ornatus:
Habeto iusticiã. prudentiã. tẽ ꝑantiã. fortitudinẽ. hisceli plagis inclu¬
dere. hec te quadriga uel ut aurigã xp̃i admetã concitũ ferat.
ichil hoc monili p̃ciosius. nichil hacꝰ gemaꝵ uarietate distinctiꝰ. ł com̃i
parte decoraris: Cingeris. atq ꝓtegeris.ibruam̃ta tibi sunt. ⁊ myͦnimi¬
n& geminȩ uertunt᷑ inscuta. Caue quoq ne aut lingaã aut aures
habeas prurientes. idest ne aut ipse aliis decrahaᷤ. aut alio audias
detrahentes. sedens inquit aduersus frẽm tuũ detrahebas.⁊ aduersꝰ filiũ mats
tuos ⁊ scito quia cuncta que aliis loqueris. tua sententia uidicabis. Et in
his ipse dep̾hendendꝰ eris. que in aliis arguebas. Neq uͦ illa iusta ẽ excusa
tio. referentib aliis iniuriã fac̾e ñ possũ. Nemo inuito auditorilibent̃ ref¬
fert. Sagtita in lapide nũꝗͣ figitur. Intdũ resiliens: ꝑcitit dirigentẽ

Expanded text:
habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, haec te quadriga uelut aurigam Christi ad metam concitum ferat. nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum uarietate distinctius. ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeIis; et ornamento tibi sunt et tutamini: gemmae uertuntur in scuta. Caue quoque, ne aut linguam aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas aut alios audias detrahentes. sedens, inquit, aduersus fratrem tuum loquebaris et aduersus filium matris tuos, et scito quia per cuncta, quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris, et in his ipse deprehenderis, quae in aliis arguebas. « Neque tio: \'referentibus aliis iniuriam facere non possum\'. nemo inuito auditori libenter refert. sagitta in lapide numquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem.
Abbreviated transcription (Latin):
N ec inuecti sumꝰ in eoᷤ qͥ peccãt. s ne peccent monuimꝰ. Neq in illos tantum .s
⁊ in nos ipsos seueri iudices fumtꝰ .uolentesq festucã deocule altiꝰ tollere:
nrãm priꝰ trabem eiecimꝰ. Nullũ lesi nullus. nullꝰ nom mea scriptura desis¬
natꝰ ẽ.Neminẽ specialit̃ m̃s sermo pulsauit. Generalis duri disputatio ẽ¬

Expanded text:
nėc inuecti sumus in eos, qui peccant, sed, ne peccent, monuimus. neque in illos tantum, sed nėc inuecti sumus in eos, qui peccant, sed, ne peccent, monuimus. neque in illos tantum, sed et in nos ipsos seueri iudices fuimus uolentesque festucam de oculo alterius tollere nostram prius trabem eiecimus. nullum laesi, nullus saltim descriptione signatus est, neminem specialiter meus sermo pulsauit: generalis de uitiis disputatio es
Abbreviated transcription (Latin):
donũ crudelitatẽ suꝑat. alt̾ fame torquet᷑. ⁊ iii. uidicas quoniã uentri eius
satis sit: aut diuide statĩ qͥ accsꝑis. aut si timidꝰ dispensato es: dimitte
largitorẽ ut ipse sua distribuat. Noloͣ subocrasione mea. saculus tuus
plenus sit. Nemo mea meliꝰ me seruare potest. Ipse ẽ obtimꝰ dispensator
qui nicħ fibi reseruat. Coegisti me nepociane bem̃e. lapidato iã uirginitatis
libello. quem sc̃e eustochie rome scripser̃ã. pꝰ annos decẽ rursũ bethleem or&
reserare.⁊ confodiendũ me linguis hominũ ꝓdero. Aut. enĩ nicħ scribendum
fuit. ne hominũ uiditiũ sulniemꝰ. qͥ tu facere musteaut scribenteᷤᷤ noᷤ
nosse aduersum noᷤ cunctoꝵ maledicoꝵ tela eẽ torquerda: Quos obsecro ut qui¬
escant ⁊ desinant maledicere. Non enĩ ut aduersarii. s ue amici scripsĩ

Expanded text:
aedonum crudelitatem superat. Alter fame torquetur, et tu judicas, quantum ventri ejus aedonum crudelitatem superat. Alter fame torquetur, et tu judicas, quantum ventri ejus satis sit. Aut divide statim quod acceperis: aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo, sub occasione mea, saplenus sit. Nemo me melius mea servare potest. Optimus dispensator est, qui sibi nihil reservat. Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam virginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Betheem ora reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. Aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum iudicium subiremus, quod tu facere prohibuisti, aut scribentes nosse orum aduersum nos maledicorum tela torquenda. quos obsecro, quiescant et desinant maledicere; non enim ut aduersarii, sed ut amici scripsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
C onsolatores nos in merorib sius. pociꝰ quam ꝯuiuas in ꝓsꝑis nou̾int: Elere¬
fientib. Facile cõtẽpnit᷑ dericꝰ. qui sepe uocatꝰ ad prandiũ ñ recusat. Nũꝗͣ
mͦ.⁊̃ ipse qͥ dep̃cat᷑ ut tribuat: Cum acceꝑis iuliorẽ te udicat. Et mirum
inmodũ. sieã rogantẽ contẽpseris. plus te postea. uenerat᷑. Predicator con¬
tinentie. nuptias ne cõciliet. Ꝙ apłm legit suꝑ ẽ. ut ⁊ qͥhabent uyores
sic sint quasi ñ hñtes. Cur uirginẽ cogit ut nubat: qͥdemonogamia sacer
dosẽ: Quare uiduã ortat᷑ ut bigania sit : Procuratores atq dispensato¬
res domoꝵ alienaꝵ atq uillaꝵ. quom eẽ possunt clerici: Qui ꝓpͥas iubẽt᷑¬
contẽpnere facultates: amico raꝑe quippiã. furtũ ẽ. Ecłam fraudate sacri¬
legurẽ. accepisse pauꝑib erogandũ.: iesurientib plirimis uł cautũ ẽẽ uelle
uł tumdũ. aut qd aꝑtissum sceleris ẽ ex inde aliquid subtrahere. omniũ p̃¬

Expanded text:
uam conuiuas in prosperis nouerint. facile contemnitur. clericus, qui saepe uocatus ad prandium non recusat. Numquam m ipse, qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, uiliorem te indicat et mirum in modum, si rogantem contempseris, plus miratur. praedicator continentiae, nuptias ne conciliet. qui apostolum legit: superest, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habentes, cur uirginem codos est, quare viduam hortatur ut digama sit? Procuratores et dispensatores domorum alienarum atque villarum, quomcontemnere facultates? Amico rapere quippiam furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. Accepisse pauperibus erogandum, et esurientibus plurimis, vel cautum esse velle vel timidum, aut quod apertissimi sceleris est aliquid exinde subtrahere, omnium pr
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾e in homine. aielus ẽ sꝑare in dño.ꝗͣ sꝑare in pͥncipib. Numꝗ̃ uinũ
redoleas. ne audias illud philosophi. hoc ñ ẽ osculũ porrigere. s ꝓpinare.
U inolentos sacerdotes ⁊ apłs dampnat:⁊ uetꝰ lex ꝓhibet. Qui altarioser.¬
iuũt uinũ ⁊ sicerã ñbibant. Sicera hebreo sermone. omius pocio nun-¬
cupatur que inhebriarspot̃: Siue illa que ferm̃to cõficit᷑. siue pomoꝵ
fusco aut faui deqnqunt᷑ indulcẽ. ⁊ barbarã potionẽ: aut palmaꝵ fruc¬
tus expͥmunt᷑ in licorẽ. coctisq frugib aqua pinguor colorantur. Qcqͥd¬

Expanded text:
fidere in homine, melius est sperare in domino quam sperare in principibus. numquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et siceram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugib
Abbreviated transcription (Latin):
faciat homo. anus uit̾im quedã quȩ eccłe sustentabatur opib de¬
bitum celoᷤ sp̃m reddit. Ꝙ quasi deindustria ordine ogurrente
rerum: uicariũ tunulo corpus oꝑitur. Dubia adluce. inliitor
diaboluꝰ occurrit. querit quadauer. occise. sepulcrũ sibi monᷤ¬
trari petit. Uiuere pitat. quam mori potuissę miraretur. Re¬
cens aclericis cespis ostenditur.⁊ dudũ suꝑ iecta humus. cum
hiᷤᷤ uocib ingerit᷑ flagitanti. Erue scił ossa iam condita Infe
nouum sepulchrã bellum. & sic ħ parũ ẽ. auibus ferisq lanian¬
da membra discerpe. Septies ꝑcussa: debet aliqͥd morte plꝰ¬
ꝑpeti. ł ali iuuidia carnifice confuso. clam domi multer refo¬
panderet uiam. cum quib dã uirginib adsecretiorẽ uillulam
secto crine transmitit᷑. Ibi paulatĩ uirili habitu ueste mutata.
incicatricẽ uulnꝰ obducit᷑. & ouere uis sũmũ. sũma malitia: pꝰ

Expanded text:
 13. Anus interim quaedam, quae Ecclesiae sustentabatur opibus, debitum coelo spiritum reddidit, et quasi de industria ordine currente rerum, vicarium tumulo corpus operitur. Dubia adhuc luce, in lictore diabolus occurrit, quaerit cadaver occisae, sepulcrum sibi monstrari petit: vivere putat, quam mori potuisse miratur. Recens a Clericis cespes ostenditur, et dudum superjecta humus cum his vocibus ingeritur flagitanti. Erue scilicet ossa jam condita. Infer novum sepulcro bellum; et si hoc parum est, avibus ferisque lanianda membra discerpe. Septies percussa debet aliquid plus morte perpeti. 14. Tali ergo invidia carnifice confuso, clam domi mulier refoonis panderet viam, cum quibusdam virginibus ad secretiorem villulam secto crine transmittitur. Ibi paulatim virili habitu, veste mutata, in cicatricem vulnus obducitur. Et, o vere Jus summum, summa malitia! post
Abbreviated transcription (Latin):
tium eius pulsau̾it. dicat. Ego murus: ⁊ubera mea turriᷤᷤ. Laui pedes meos.
non possum inquinare eo. Nonuescatur inpublico: id est inparentum con¬
uiuio: nec uideat ciboᷤᷤ quos desid̾et. W licet quidã putent maioris
ẽẽ uirtutis p̃sentẽ contẽpnere uoluptatẽ: tam̃ se u rioriᷤᷤ arbitror continen¬
tie: nescire q queraᷤᷤ. Legi quondam inscoł puer. Egre rep̃hendaᷤᷤ qͥ sinas
consuescere. Discat iam nunc nuinũ nonbibere: in quo ẽ luxuria. ante
annoᷤᷤ robuste etatis ꝑicłosa ẽ teneriᷤᷤ abstinentia grauis. Usq adid tempꝰ
sinecessitaᷤ postularit. ⁊ balneaᷤᷤ adetatis ꝑiclosa ẽ teneriᷤᷤ abstinentia gra
uif. Usq ad id tempꝰ sinecessitaᷤ postularit. ⁊ balneaᷤᷤ ad eat: ⁊ itino modico
utatur ꝓpt̾ stomachum.⁊ carmũ edulio sustentetur : ne prius deficiant

Expanded text:
tium eius pulsauerit, dicat: ego murus et ubera mea turris. laui pedes meos, tium eius pulsauerit, dicat: ego murus et ubera mea turris. laui pedes meos, non possum in quinare eo s. Non uescatur in publico, id est in parentum conuiuio, nec uideat cibos, quos desideret. et licet quidam putent maioris esse uirtutis praesentem contemnere uoluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. legi quondam in scholis puer: aegre reprehendas, quod sinas consuescere. discat iam tunc et uinum non bibere, m quo est luxuria. ante annos robustae aetatis periculosa est teneris grauis abstinentia. usque ad id tempus, si necessitas postularit. Usque ad id tempus, si necessitas postularit, et balneas adeat et vino modico utatur propter stomachum et carnium edulio sustentetur, ne prius deficiant
Abbreviated transcription (Latin):
cala cepit cẽ. ⁊ in exemplũ sponsi sui crescere sapientia etateꝰ ⁊gora apud
dm̃ ⁊ homines : ꝑgat cum parentib ad templum ueri pat̾s. s cum illis non
egrediatur ẽ templo. Querant eã initinere scłi inturbaᷤ ⁊ frequentiã ꝓpinquoꝵ.
⁊ nisꝗͣ alibi reꝑiant nisi mabdito scripturaꝵ : ꝓpħaᷤᷤ ⁊ apłoᷤ despalib nuptiis sc
citantẽ: Imitet᷑ mariã quam gabriel solam incubido suo repꝑit:⁊ ideo for¬
sitantimore ꝑtrita ẽ. quia uirũ quem ñ solebat aspex̃. Emuletur eam deqͣ
dr̃. Omniᷤ grã  filie regiᷤᷤ abintus. Loquatur ⁊ ipsa electo caritatiᷤᷤ iaculo ui¬
nerata. Introdux̃ me rex incubiłm suum. Numꝗͣ exeat foraᷤ. ne inueniant
eam qui circum eunt ciutatẽ: nepcutiant ⁊ uulnerent. ⁊ auferant teriᷤᷤ¬
trum pudicicie:⁊ nudam in sanguine derelinquant: quin pocius cumaliqͥs hõ¬

Expanded text:
cula esse coeperit et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate et gratia apud cula esse coeperit et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate et gratia apud deum et homines, pergat cum parentibus ad templum ueri patris, sed cum illis non egrediatur e templo. quaerant eam in itinere saeculi, inter turbas et frequentiam propinquorum et nusquam alibi repperiant nisi iiscitantem. imitetur Mariam, quam Gabriel solam in cubiculo suo repperit et ideo forsitan timore perterrita est, quia uirum, quem non solebat, aspexit. aemuletur eam, de qua dicitur: omnis gloria filiae regis ab intus; loquatur et ipsa electo caritatis iaculo uulnerata: introduxit me rex in cubiculum suum. numquam exeat foras, ne mueniant eam, qui circumeunt ciuitatem, ne percutiant et uulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelinquant; quin potius, cum aliquis os
Abbreviated transcription (Latin):
tibuᷤ. s anima que peccauerit ipsa moriet᷑. hoc dehiis ar̃. qui posfũt
saꝑe dequib in euuangłio scriptum ẽ. łtatẽ habet loquatur ꝓse.
Quu aũt paruulus ẽ ⁊ sapit ut paruulus. donec ad anno ᷤ sapientie ue¬
niat.⁊ pitagore littera eum ꝑducat adbiuiũ. tam bona euts qͣm
nolucrint maxime eo tpr̃ẽ quo contra dicere non pot̾ant qui accep¬
tura erant. sic̃ eregione salus infantiũ. maioꝵ lucrũ ẽ. Offerre nec ne
ailiã potestatis tue fuit. quamꝗͣ sit tua conditio. que prius eã uousti
ꝑ concipeᷤ. Ut aut oblatã ñ negliga : adꝑicłm tuũ ꝑtinet. Qui olau¬
dam ⁊ initilã ⁊ qua libet sorde macłatã obtulerit hostiã. sacrilogii
reus ẽ. Q uanto magis qui parcẽ corporis sui ⁊ illibate anime pꝰmerateiꝰ
regiis amplexib paiat: sinegligens fuerit puuiet᷑  P ostꝗ̃ gratiuo¬

Expanded text:
tibus, sed anima, quae peccauerit, ipsa morietur.? hoc de his dicitur, qui possunt tibus, sed anima, quae peccauerit, ipsa morietur.? hoc de his dicitur, qui possunt sapere, de quibus in Qui autem parvulus est, et sapit ut parvulus, donec ad annos sapientiae veniat, et Pythagorae littera eum perducat ad bivium, tam bona ejus quam noluerint, maxime eo tempore, quo contradicere non poterant qui accepturi erant, sicut e regione salus infantium, majorum lucrum est. Offere necne filiam, potestatis tuae fuit quanquam alia sit tua conditio, quae prius eam vovisti, quam conceperis; ut autem oblatam neglegas, ad periculum tuum pertinet. qui claudam et mutilam et qualibet sorde maculatam obtulerit hostiam, sacrilegii reus est; quanto magis, qui partem corporis sui et inlibatae animae puritatem regiis amplexibus parat, si neglegens fuerit, punietur! Postquam grandi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃ciosissima or nam̃ta defendit. ꝙ hoc retuli. non quo insultare uelĩ.
calamitatib alieniꝰ. s ut te moneã cum quanto metu ⁊ cautione ser¬
ditoᷤᷤ. at e contrario demuliere scribit᷑. q̃ salua sit ꝑfilioꝵ generationẽ.
siꝑmanserit infide ⁊ caritate.⁊ sc̃ificatione cumpudicicia. Si ꝑfecta
etas ⁊sui uiris imputat᷑ parentib. qͣnto magis lactens ⁊ fragilis. ⁊ que
uixta sententiã dñi ignorat dext̃am ⁊ sinistrã. idest boni acmali nes
differentiã : sollicita ꝓuideᷤᷤ ne filia ꝑcutiat᷑ auiꝑa: Cur ñ eadem
cura ꝓuideas neferiat᷑ amalleo uniuerse t̃re: Nebibat deaureo calice
babiloniᷤᷤ. ne egrediat᷑ cum dina ⁊ uelit uid̾e filiaᷤᷤ regioniᷤ aliene. ne
ludat pedib netrahat tunica:. Uenena nondantur. nisi melle circũ¬
litta. Et uicia non decipunt: nisi subspecie umbraq uirtutum.

Expanded text:
et pretiosissima ornamenta defendit. et hoc retuli, non quod insultare uelim et pretiosissima ornamenta defendit. et hoc retuli, non quod insultare uelim calamitatibus infelicium, sed ut te moneam, cum quanto metu et cautione serditos. at e contrario de muliere scribitur, quod salua fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et caritate et sanctificatione cum pudicitia. si perfecta aetas et sui iuris inputatur parentibus, quanto magis lactans et fragilis et quae iuxta sententiam domini ignorat dexteram aut sinistram, id est boni ac mali nescit differentiam! sollicita prouides, ne filia percutiatur a uipera; cur non eadem cura prouideas, ne feriatur a malleo uniuersae terrae, ne bibat de aureo calice Babylonis, ne egrediatur cum Dina et uelit uidere filias regionis alienae, ne ludat pedibus, ne trahat tunicas ? uenena non dantur nisi melle circumlita et uitia non decipiunt nisi sub specie umbraque uirtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
nec collũ margaritiᷤᷤ ⁊ auro p̾maᷤᷤ neccaput gẽmiꝰ houereᷤᷤ nec capillum
inrufes. ⁊ ei aliquid de gehenne ignib auspiceris. Habet aliaᷤ marga¬
ritas: quib p̾ea uenditis emptura eꝰ p̃ciosissima margarita̾. Pretextata
nobilissima quondã femina. iubente uiro bymetio qui patriuis custo¬
chii uirginis fuit. habitũ eius cultũq mutauit:⁊ neglectum crinem
facie minantẽ penaᷤᷤ: ⁊ hec uerba frangentẽ. ⁊ u ne ausa es uiri imꝑium
p̃ferre xp̃o  Tucaput iurginis dei. sacrilegis attrectare manib que ia
nunc arescent. ut sentiaᷤ excruciata quid feceri: i finito mense quinto
ad inferna duce̾riᷤᷤ. Sin aũt ꝑseueraueriᷤᷤ inscelere.⁊ marito simul orba¬
bis ⁊ filiis. Omnia ꝑordinẽ impleta sunt: ⁊ serã misere penitentiã. ue¬
lox signatiit int̾nꝰ sic ulciscitur. xp̃s uolatores templi sui: sic gẽmaᷤᷤ

Expanded text:
ne collum margaritis et auro premas, ne caput gemmis oneres, ne capillum ne collum margaritis et auro premas, ne caput gemmis oneres, ne capillum inrufes et ei aliquid de gehennae ignibus auspiceris. habet alias margaritas, quibus postea uenditis emptura est pretiosissimum margaritum. rraetextata, nobilissima quondam femina, iubente uiro Hymetio, qui patruus Eustochiae uirginis fuit, habitum eius cultumque mutauit et neglectum crinem facie minitantem poenas et haec uerba frangentem: \'tune ausa es uiri imperium praeferre Christo ? tu caput uirginis dei sacrilegis adtrectare manibus ? quae iam nunc arescent, ut sentias excruciata, quid feceris, et finito mense quinto ad inferna ducaris. sin autem perseueraueris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis\'. omnia per ordinem expleta sunt et seram miserae paenitentiam uelox signauit interitus. sic ulciscitur Christus uiolatores templi sui, sic gemmas
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ⁊ mnincessu leotudiᷤ pedagogi sui non potiusse carere uiciis:
quib paruulꝰ ad huc fuerat infectꝰ. Procluis ẽ enim maloꝵ emula¬
tio. quoꝵ uirtutes assequi nequed.cito imitenꝰ nicia. Nugrix ipsa
nonsit temulenta. ñ sit lascuia. ũgarruela.habeat molestam ge¬
rulã. nutriciũ grauẽ. Cum auũ uierit. inpectꝰ eiꝰ transiliat. ⁊ collo
pendeat. nolenti alł dͥecantet. iapiat eam atua: patrem risib rarg¬
noscit. sit omnib amabilis: i uniuersa ꝓpinquitaᷤᷤ rosam exse genitamgau¬
deat. Discat statĩ ꝗͣ aiuam habeat. tałtam atit̾a ꝗͣ amitã. Cui imꝑatori
cui exercitui tirunła nutriatur. Illaᷤᷤ desid̾et. ad illaᷤᷤ tibi minitetur
ab scessũ. Ipse habitus ⁊ uestitus. doceat eam cui ꝓmissa sit. Caue ne
aures eiꝰ ꝑfores. nec cerussa ⁊ purpurisso consectata xp̃o ora depinguas

Expanded text:
ribus et in incessu Leonidis, paedribus et in incessu Leonidis, paedquibus adhuc parvulus fuerat infectus. PROCLIVIS est enim malorum aemulatio, et quorum virtutes assequi nequeas, cito imitaris vitia. Nutrix ipsa non sit temulenta, non lasciva, non garrula: habeat modestam gerulam, nutricium gravem. Cum avum viderit, in pectus ejus transiliat, collpendeat, nolenti alleluia decantet. rapiat eam auia, patrem risibus recognoscat, sit omnibus amabilis et uniuersa propinquitas rosam ex se natam gaudeat. discat statim, quam habeat et alteram auiam, quam amitam, cui imperatori, cui exercitui tiruncula nutriatur. illas desideret, ad illas tibi minitetur abscessum. Ipse habitus et uestitus doceat eam, cui promissa sit. caue, ne aures perfores, ne cerussa et purpurisso consecrata Christo ora depingas,
Abbreviated transcription (Latin):
uilitate initia ei tradet littaꝵ.Auͦnsunt contepuenda quasi parua . sine qͥb
magna constare non possunt. Ipse elem̃toꝵ soniis. ⁊ parua institu¬
tio p̃ceptoriᷤᷤ alit̃ de erudito: alit̃ derustico ore ꝓfertur. Unde ⁊ tibi
piudendũ ẽ. ne ineptiᷤᷤ blanditiis feminaꝵ dimidiata dicere filiam
consuescaᷤ uerba: ⁊inauro atq inpurpura lude. quoꝵ alt̾um ling̾e.
altũ morib officit. Nec discat inteneit. qd ei pꝰea dediscendum ẽ. Grac¬
coꝵ eloquio multum ab infantia sermo mats inscribi᷑ ꝓntulisse. Or¬
tensis oratio in pat̾no sinu coaluit. difficult̾ eradit᷑. q rudeᷤᷤ animi
ꝑbiber̃. lanaꝵ conchilia. qͥd inpͥstimim candorẽ reuoret. Rudis
testa. dui ⁊ saporẽ retiuet ⁊ hod orẽ. quo pͥmũ imbita ẽ. Gieca nar¬
rat historia. alexandrũ potentissiinum regẽ orb̾q dñatorẽ. un mo¬

Expanded text:
uilitate initia ei traderet litterarum. non sunt contemnenda quasi parua, sine quibus uilitate initia ei traderet litterarum. non sunt contemnenda quasi parua, sine quibus magna constare non possunt. ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptoris aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. unde et tibi est prouidendum, ne meptis blanditiis feminarum dimidiata dicere filiam uerba consuescas et in auro atque in purpura ludere, quorum alterum linguae, alterum moribus officit, ne discat in. tenero, quod ei postea dediscendum est. Graccorum eloquentiae multum ab infantia sermo matris scribitur contulisse, Hortensiae oratio in paterno sinu coaluit. difficulter eraditur, quod rudes animi perbiberunt. lanarum conchylia quis in pristinum candorem reuocet ? rudis testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in mo
Abbreviated transcription (Latin):
marginib trabantur uestigia. ⁊ foras nonquerant euagari. Sillaba ᷤᷤ¬
uingat adp̃miũ. ⁊ quib illa etas deliniri pot̾ mumiscłis imiitetur.
Babeat ⁊ indiscendo sociaᷤᷤ quibus inuideat. quaꝵ laudih mordeatirr.
Ion est obunganda si tardiorsit: s laudib exottandũ ingeniuꝯ
ut ⁊ uicisse se gaudeat. ⁊ uictã doleat. Cauendum iu pͥmiᷤᷤ. ne oderit stu¬
dia. ne amaritudo eoꝵ ꝑcepta in infantia.ultra rudeᷤᷤ annos transeat.
psa nomina ꝑ que consuescit paulatim uerba contexere. non sint fo¬
patriarcarum series. dematheo lucaq descendat. ut dũ aliud agi.
future memorie p̃paret᷑. Magister ꝓbe etatsᷤ. uute atq eruditioni
est eligendꝰ. Nec poto erubescere doctus uir idfacere. ł in ꝓpinqua
ł in nobili uirgine. qͥ aristotileᷤ fecit in philippi filio: ut ipse librario

Expanded text:
marginibus trahantur vestigia, ut foras non queant evagari. Syllabas jmarginibus trahantur vestigia, ut foras non queant evagari. Syllabas jungat ad praemium, et quibus illa aetas deliniri potest, munusculis invitetur. Habeat in discendo socias, quibus invideat, quarum laudibus mordeatur. Non objurganda est, si tardior sit; sed laudibus excitandum est ingenium, et ut vicisse gaudeat, et victa doleat. Cavendum imprimis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum, praecepta in infantia, ultra rudes annos transeat. Ipsa nomina, per quae consuescit paulatim verba contexere, non sint fopatriarcharum series, de Matthaeo Lucaque descendat: ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. Magister probae aetatis et vitae, atque eruditionis est eligendus nec, puto, erubescit doctus uir id facere uel in propinqua uel in nobili uirgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum
Abbreviated transcription (Latin):
uest̾: ⁊ ĩtipũ penitetiȩ p̃dicate. tortuosissimi aĩał uestit᷑ exuiuis s ic
erudiẽda ẽ aĩa. q̃ futura ẽ tẽplũ dĩ. Nicħ aliud discat audire. nicħ
loqͥ nͥ qͣ adtimorẽ dĩ ꝑtinet. Tpia u̾ba ñ ĩtelligat: cãtica mũdi ignori
Adhuc tenera lingͣ psalmis dulcib imbuatur. ł roculsit eta
lasqua pueroꝵ: ipse puelle ⁊ pedisseque ascłarib consortiis aroeant᷑.
e q male didicerint peius doceant. ł iant ei lutere ł buxee ł ebin¬
neȩ: ⁊ sus nominib appellent᷑ꝰ. Ludant in eis. ut ⁊ lusus euiᷤᷤ eruditio¬
sit:⁊ non solum ordinẽ teneat ht̃taꝵ ait memoria nominũ in canti¬
um transeat: s ipse int̾ se crebro ordo turbetur. ⁊ mediis ultima. pͥmi
media misceant᷑: ut eas non sono tamum. s isu nou̾it. sum uͦ ceꝑit
trem̃ti manustilũ incera ducere. ł alt̃iꝰ suꝑposita manu teneri regan¬
ur articłi. ł in tabula sculpantur helemta : ut ꝑeoᷤᷤ desulcoᷤᷤ inclusa

Expanded text:
estri et in typum paenitentiae praedicat tortuosissimi animalis vestitus exuviis. Sic erudienda est anima, quae futura est templum domini. Nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem Dei pertinet. Turpia verba non intellegat, cantica mundi ignoret, adhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbuatur. Procul sit aetas lasciva puerorum, ipsae puellae et pedisequae a saecularium consortiis arceantur, ne, quod mali didicerint, peius doceant. Fiant ei litterae vel buxeae vel eburneae et suis nominibus appellentur. Ludat in eis, ut et lusus eisit. Et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat: sed et ipse inter se crebro ordo turbetur, et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sono tantum, sed et visu noverit. Cum vero coeperit trementi manu stylum in cera ducere, vel alterius superposita manu teneri regantur articuli, vel in tabula sculpantur elementa; ut per eosdem sulcos inclusa
Abbreviated transcription (Latin):
crat Ẽ. quam ante uotis ꝗͣ utero suscepisti. Uidimus aliqͥd temporib
ł uluctuosam fecuaitatẽ uitalihiis libͦ iꝰ cõmutasti. ł ĩdens loqͦr.
accepturã te filiᷤ. que pͥmũ fetum dño iesdidist. Ista sunt pͥmog¬
nita que offeruntur in lege. Sic natus samuel: sic ortꝰ ẽ samsoe.
sic iobe ꝓpħa ad introitum marie exultauit ⁊ lusit. Ausiebait em̃
phõ uirguus. uerba dñi ꝑtonantiᷤ. ideutero mat̾s in occursum eius
gestiebat erumꝑe. Igitur quȩ deꝓmissione nata ẽ: dignã habeat o¬
tu suo institutionẽ parentũ. Samuel natritur intemplo: ioħs inso¬

Expanded text:
a, quam ante uotis quam utero suscepisti. uidimus aliquid tempoributu luctuosam fecunditatem uitalibus liberis conmutasti. fidens loquor accepturam te filios, quae primum foetum domino reddidisti. ista sunt primogenita, quae offeruntur in lege. sic natus Samuel, sic ortus est Samson, sic Iohannes propheta ad introitum Mariae exultauit et lusit. audiebat enim per os uirginis uerba domini pertonantis et de utero matris in occgestiebat erumpere. Igitur, quae de repromissione nata est, dignam habeat ortu suo institutionem parentum. Samuel nutritur in templo, Iohannes in so
Abbreviated transcription (Latin):
aufert᷑ ex studio: minꝰ fit ab eo d tollit᷑. Et ubiminꝰe. ꝑfectũ ñ potest dici. Ex hac suppu¬
in qͦͤre ẽ. S de hoc gradu pulsuꝰ. ꝓuocabiᷤ ad cleriooᷤᷤ. An de hi aliqͥd audeã dicere. qͥ ceri
xp̃i corpꝰ sacro ore c̃ficiunt. ꝑ qͦs noᷤ etiã xp̃iani sumꝰ. qͥ claues regni oeloꝵ habenteᷤ qͦ dã¬
mͦ ant̃ iudicii diẽ udicant. qͥ sponsã dni sobria castitate c̃seruant. S alia ut ant̃ p̃strĩ.¬
cerĩ monachoꝵs uita ᷤ alia clericors. Clerici oue ᷤᷤ pascunt. ego pascor. Illi de altario u¬
uuN: mͥ qͣsi ĩ fructuose arbori securi ponit᷑ ad radicẽ: si muinꝰ ad altare ñ defero. Nec
possũ obtend̾e pauꝑtatẽ. cũ audiã ĩ eũgło anũ uiduã duo qͤ sola sͥ suꝑ erant era mit

Expanded text:
aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. ex hac suppuaufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. ex hac suppuicorum. Sed de hoc gradu pulsus; provocabis ad Clericos. An de his aliquid audeam dicere, qui certe etiam Christiani sumus, qui claues regni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate conseruant. sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum. clerici oues pascunt, ego pascor; illi de altario uiuunt, mihi quasi infructuosae arbori securis ponitur ad radices, si munus ad altare non defero. nec possum obtendere paupertatem, cum in euangelio anum uideam duo, quae sola sibi supererant, aera mit
Abbreviated transcription (Latin):
fore dõ pollicitꝰ sit ant̃: m̃titꝰ ẽ. Os aut̃ qd m̃tit᷑. occidit aĩam. Igit᷑ ut c̃eludã si
ꝑfectꝰ es. cur bona pat̃na desidas. Si ꝑfectꝰ ũ es: dñm fefellisti. Duniᷤ eñ głm uoci¬
sũ. ⁊ tollat crueẽ suã.⁊ seqͣt᷑ me. Et ego honustꝰ auro. arbitror me xpm̃ seqͥ Q dic̃
se ĩ xp̃o manere : debet qͦmͦ ille abulaũ.⁊ ipse abulare. Qđ si nicħ habes ut responsu¬
ũ te scio. cur tã bene paratꝰ ad bella ñ militaᷤᷤ nͥ forte ĩ patͥa tua te arbitrareriᷤᷤ hoc
facẽ. cũ in sua dñs signa ñ fecerit. Cur id: Cũ auctoritate sume rationẽ Nemo ꝓ-¬
bat. Qͥppe qͥ ne atbiᷤ reg ẽstitueret᷑ aufugit. S ubi honor ñ ẽ: ibi c̃tẽptꝰ ẽ. Ubi c̃cẽp¬
tꝰ ẽ: ibi freqͣns iniuria. Ubi aut̃ ĩuiria: ibi ⁊ indignatio. U̾bi ⁊ indignatio. ibiqͥe
nulla. Ubi qͥes ñ ẽ. ibi menᷤᷤa ꝓposito sepe deducit᷑. Ubi aut̃ ꝑ inqͥetudinẽ aliqͥd

Expanded text:
re Deo pollicitus sit, ante, mentitus est. Os autem quod mentitur, occidit animam. Igitur ut concludam, si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es, Deum fefellisti. Divinis evangelium vocisibi, et tollat crucem suam, et sequatur mei et ego onustus ause in Christo manere, debet, quomodo ille ambulauit, et ipse ambularet. Quodsi nihil habes, ut responsurum te scio, cur tam bene paratus ad bella non militas? nisi forte in patria tua te arbitraris hoc facere, cum in sua dominus signa non fecerit. et cur id? cum auctoritate sume rationem: nemo prne a turbis rex constitueretur, aufugit. sed nbi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
arrideat. licet uix suma iacentiᷤ elem̃ti spiumea t̃ga eriᷤpent᷑: agnoᷤᷤ hic cãpꝰ montes

Expanded text:
adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes