comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
labatur cotidie splendide.
nisi iudaicum populũ
signat qui cultum uite
extcrius habuit. qui accep¬
te legis deliciis ad nitorẽ
usus est non ad utilita¬
tem: Quem uero lazarus
ulccribus plenus: nisi
gentilem populum figͤa¬
siter exprimit: Qui dum
concisus ad deum pcc̃a
sua confiteri non crubu¬
it. Huic uulnus in cute
fuit. in cutis quippe uuil¬
nere. uinus a iusceribus
trahitur. et foras crum¬
pit. Quid est ergo peccato¬
rum confessio. nisi que¬
dam uulnerum ruptio:
Quia peccati uius salu¬
briter aperitur in confessi¬
one: quod pestifere latebat
in mente. Uulnera eter̃
cutis in superficiem tra¬
hunt humorem putre¬
dinis. Et confitendo pes¬
cata nr̃a. quid alud agi¬
mus: nisi malum quod
in nobis latebat aperimꝰ.
uulneratus cupie¬
bat saturari de micis que
cadebant de mensa diuitiͤ.
it nemo illi dabat. Quia
gentilem quemqz ad co¬
gnicionem legis admit¬
tere superbus ille populuᷤᷤ
despiciebat. Qui dum doc¬
trinam legis non ad ca¬
ritatem habuit. sed ade¬

Expanded text:
otidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad e
Abbreviated transcription (Latin):
unt nainq pleriq¬
contmentes qui ab
exteriori se appetitu custedi¬
unt: et spe ad interiora ra¬
piuntur. Camem macerãt:
et toto desiderio ad supernã
patriam hanclant. Etemã
patriam expetunt. pro labo¬
ribus suis recipere huma-¬
nas laudes nolunt. Hii ni¬
mirum gloriam suam ñ
i ore hominum ponunt:
sed intra conscienciam con¬
tegunt.

Expanded text:
unt namque pleriqucontinentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sis opidi oriunda reful¬
sit. ingenuitatis tamen
genus meritum uendi¬
cabat. Illam ad predictã
urbem condicio egestatis.
et m opie causa cõnuexe¬
rat. et illic cuidam blesico¬
le uiro adnectitur puella
coniugio. Horum auitꝰ
soboles digna concedit
salus maxĩa populis

Expanded text:
itrix oriunda refulsit, ingenuitatis tamen genus et meritum vindicabat. Illam ad predictam urbem conditio egestatis et inopiae causa convexerat. Illic cuidam Belsicole viro adnectitur puella coniugio. Horum Avitus sobolis digna conceditur, salus maxima populis
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq etatis in facieru¬
dimenta transisset ami¬
ciacensis monasterii cõ¬
gregacionem deuotus
illico conualuit deposi¬
taqz coma monachi ꝓ¬
fessionem suscepit . Ic.ii.

Expanded text:
Cumque aetatis infantiae rudimenta transisset, ad Miciacensis monasterii congregationem devotus ilico convolavit, depositaque coma, monachi professionem suscepit. – Sed
Abbreviated transcription (Latin):
am. et consolabatur cos:
diidebatqz unicuq ꝓut
poterat de facultatibus sinͤ
Esurientes alebat. nudisq
uestimenta prebebat. et mor¬
tius atq occisis scpulturã
sollicitus exibebat. demq
cum reucrsus esset rex sc̃na¬
cheribfugiens a uidea. ꝓpt̾
plagami quam circa eum
deus fecerat. propter blas¬
phemiam suam. et iratuᷤ
multos occiderit ex filiis is¬
racl: thobias sepeliebat cor¬
pora corum. At ubi mĩci¬
atum est regi iussit cum
occidi: et tuu̾t omnem sub¬
stanciam suam. Thobyas
ucro cum filio suo. et cum
uxore sua fugiens mduᷤ
latuit: quia multi dilige¬
bant cum.¬

Expanded text:
ur eos dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurientes alebat nudis vestimenta praebebat et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum
Abbreviated transcription (Latin):
qui crant in captiuitase. et
mointa salutis dabat cis.
Cum autem uenisset in
rages ciitatem medorũ.
et cxhis quibus honorat¬
talenta argenti. et cum ml̾¬
ta turba gẽneris sui gabe¬
lum egaĩtem uideret qui
crat ex tribu cius: sub cyro¬
grapho dedit illi neinora

Expanded text:
ant in captivitate et monita salutis dabat eis cum autem venisset in Rages civitatem Medorum et ex his quibus honorattalenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit
Abbreviated transcription (Latin):
a tuncre deum docuit. ctab¬
stincre ab omni peccato.i¬
gitur cũ ꝑ captiuitatemn de¬
uenisset cum uxore sua ⁊
filio in ciuitatem niniue.¬
et cum omni tribu suast
omnes ederent er cibis gẽ¬
tilium: iste custodiuit a¬
nimam suam. et nũqmͣ
contaminatus est in escis
corum. Et quoniam me¬
mor fuit domini. in toto
corde suo. dedit illi dominꝰ
graciam in conspectu sal¬
manasar regis: et dedit ci
potestatem ut quocumq

Expanded text:
a timere Deum docuit, et aba timere Deum docuit, et abstinere ab omni peccato. Igitur, cum per captivitatem devenisset cum uxore sua, et filio in civitatem Ninivem cum omni tribu sua, cum omnes ederent ex cibis gentilium, iste custodivit animam suam et numquam contaminatus est in escis eorum. Et quoniam memor fuit Domini in toto corde suo, dedit illi Deus gratiam in conspectu Salmanasar regis, et dedit illi potestatem qu
Abbreviated transcription (Latin):
Thobias ex
tribu et cun¬
tate neptalĩ.
que est in su¬
perioribus galilec supra
naason post uiam que
ducit ad orientem. in sini¬
stro. habens ciuitatem se¬
pheth cum captus esset in
diebus salmanasar regiᷤᷤ
assyriorum: in captiuita¬
te tamen positus. uiam
ueritatis non descruit. ita
ut omnia que habere pote¬
rat cotidie cum captiuis
fratribus qui erant ex cuiᷤ
gencre imꝑtiret. Cumq es¬
set iumoromnbus in tri¬
bu neptalim: nichil tamẽ
puerile gessit in opere. De¬
uitulos aurcos quos iero¬
boam fecerat rex isracl: hic
solus fu giebat consorcia
omniuuret pergebat ad ie¬
rusalem ad templum do¬
mini. et ibi adorabat dñm
deum isracl. omnia primi¬
tiua sua et decumas fideli¬
ter offerens. ita ut in tercio
anno prosclitis et adueniᷤ
ministraret omem decĩa¬
cioncn. Hec et his sumulia
secundum legem dei. puc¬
rulus obserabat. Cum
uero factus fuisset uir ac¬
cepit uxorem annam de
tribu sua. genuitq ex ca
filium nomen suum ĩpo¬
nens ai: quem ab infanci¬

Expanded text:
Tobias ex tribu et civitate Nepthalim quae est in superioribus Galileae supra Naasson post viam quae ducit ad occidentem in sinistro habens civitatem Sephet cum captus esset in diebus Salmanassar regis Assyriorum in captivitate tamen positus viam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. Devitulos aureos, quos Jeroboam fecerat rex Israel, hic solus fugiebat consortia omnium, sed pergebat in Jerusalem ad templum Domini, et ibi adorabat Dominum Deum Israel, omnia primitiva sua et decimas suas fideliter offerens, ita ut in tertio anno proselytis, et advenis ministraret omnem decimationem. Haec et his similia secundum legem Dei puerulus observabat. Cum vero factus esset vir, accepit uxorem Annam de tribu sua, genuitque ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infanti
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quid tam pium fide¬
lium affectibus. tam me¬
dicinale moribus: quid
sic interficit peccata. cruci¬
figit uicia. uirtutes nutrit
et roborat: sicut xp̃i cruci¬

Expanded text:
id enim tam pium fidelium affectibus, tam medicinale moribus; quid sic interficit peccata, crucifigit vitia, virtutes nutrit et roborat, sicut cruci
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus: regem salomo
nem ubiqz enim rex est.
licet enim regnum eius
non sit de hoc mundo: ta¬
men rex est. cciam in hoc
mundo. Interrogatus si¬
quidem ergo rex es tu: in
quit. In hoc natus sum.
et in hoc ueni in mũdũ:

Expanded text:
ete regem Salomonem: nam ubique rex est. Licet enim regnum ejus non sit de hoc mundo, tamen rex est etiam in hoc mundo. Iuterrogatus siquidem, Ergo rex es tu? Ego, inquit, in hoc natus sum, et in hoc veni in mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Tolle tecum unum de pu¬
cris. et consurgens uade
et quere asinas. Qui cum
transissent per montem
cffraym. et ꝑterram saly¬
sa. et non muenissent trã¬
sierunt eciam ꝑ terram sa¬
lym et non erant. s⁊ ꝑ ter
ram gemini. et mumĩne
reppererunt. Cum autẽ ue¬
nissent in terram suphy
et non inuenissent: dixit
saul ad pucrum suum qͥ
crat cum eo. Dem et reuer¬
tamur ne forte dimiserit
pater meus asmas et sol¬
licitus sit pronobis. Qui
ait ei. Ecce est uir dei in ci¬
uitate hac. uir nobilis.⁊
omne quod loquitur abs¬
qz ambiguitate euenit.
Nunc ergo camus illus.
si forte indicet nobis de
uia nr̃a propter quam
uenimus. Dixitqz saul
ad puerum suum qui e¬
quid feremus ad uirum

Expanded text:
Tolle tecum unum de puTolle tecum unum de pueris, et consurgens vade, et quaere asinas. Qui cum traEphraim, et per terram Salisa, et non invenissent; transierunt etiam per terram Salim, et non erant: sed et per terram Jemini, et minime repererunt. Cum autem venissent in terram Suph, et non invenissent, dixit Saul ad puerum suum qui erat cum eo: Veni et revertamur, ne forte dimiserit pater meus asinas, et solicitus sit pro nobis. Qui ait: Ecce est vir Dei in civitate hac, vir nobilis: omne quod loquitur, absque ambiguitate venit. Nunc ergo eamus illuc, si forte indicet nobis de via nostra, propter quam venimus. Dixitque Saul ad puerum suum: Equid feremus ad virum
Abbreviated transcription (Latin):
Seruos eciam ur̃os et an¬
cillas. et iuuenes optimos
et a sinos auferet. et ponct ĩ
opere suo. Greges uros adde¬
cimabit: nos q̃z critis ei ser¬
ui. Et clamabitis in illa di¬
e a facie regis ñri. queme¬
lgistis uobis. Et non cx¬
audiet nos donnins in die
gem. Noluit autem popu¬
lus audire uocem samue¬
lis: sed dixcrunt. Nequaꝙͣ
Rex enm erit suy nos. et e¬
rimus nos quoqz sicut õs
gentes. et iudicabit nos rex
nr. et egredictur ante nos.
et pugnabit pro nobis¬
el omnia uerba populi: ⁊
locutus est ea in auribus
domini. Drxit autem dñs
ad samuelem. Audi uocẽ
corum et constitue suꝑ cos
regem. Et ait samuel ad
uiros isrł̾. Dadat unusqͥs¬
q in ciuitatem suam. Et
erat uir de beniamin noĩs
cys filius abyhel. filii seor.
filii lechor. filii asỹa. filii ui¬
ri gemini. fortis robore. Et
crãt ei filius nocabulo saul.
clectus et bonus. et non e¬
rat uir de filiis israel me¬
lior illo. ab humero et sur
ad saul filium suum. a¬

Expanded text:
servos etiam vestros et anservos etiam vestros et ancillas et iuvenes optimos et asinos auferet et ponet in opere suo greges vestros addecimabit vosque eritis ei servi et clamabitis in die illa a facie regis vestri quem elegistis vobis et non exaudiet vos Dominus in die luit autem populus audire vocem Samuhel sed dixerunt nequaquam rex enim erit super nos et erimus nos quoque sicut omnes gentes et iudicabit nos rex noster et egredietur ante nos et pugnabit bella nostrhel omnia verba populi et locutus est ea in auribus Domini dixit autem Dominus ad Samuhel audi vocem eorum et constitue super eos regem et ait Samuhel ad viros Israhel vadat unusquisque in civitatem suam et erat vir de Beniamin nomine Cis filius Abihel filii Seror filii Bechoreth filii Afia filii viri Iemierat ei filius vocabulo Saul, electus et bonus, et non erat vir de filiis Israel melior illo. Ab humero et sursad Saul filium suum:
Abbreviated transcription (Latin):
muclem. Audi uocem ppłi:
in omnibus que locuntur
tibi. Non emm te abicccĩt
sed me. ne regnẽ super cos
iuxta omnia opera sua que
fecerunt a die qua eduxi cos
de egypto. usqz ad diem hãc
sicũt derelinquerunt me. et
seruierunt diis alienis sic
facient eciam tibi. Nunc
audi uoces corum. Uerũp¬
tamen contestare cos: et p̾¬
dic eis uis regis. qui regͤ¬
turus est super eos. Dixit
itaqz samuel omnia uer¬
ba domini ad populum
qui pecierat a se regem: et
ait. Boc crit ius regis qui
imperaturus est nobis.
Filios uros tollet et ponct
in curribus suis. Facietq
sibi equites. et precursores
quadrigarum suarum:. ⁊
constituet sibi tribunos et
centuriones. et aratores a¬
grorum suorum. et messo¬
res segetum. et fabros ar¬
morum et curruum suor.
filias quoq ur̃as faciet
sibi unguentarias. et foca¬
rias et panificas. Agros
quoqz ñros et iuineas et o¬
liueta optima tollet: et da¬
bit seruis suis. Sz et segeteᷤ¬
nchis et famnulis suis.

Expanded text:
muelem: Audi vocem populi muelem: Audi vocem populi in omnibus quae loquuntur tibi: non enim te abjecerunt, sed me, ne regnem super eos. Juxta omnia opera sua, quae fecerunt a die quo eduxi eos de Aegypto usque ad diem hanc: sicut dereliquerunt me, et servierunt diis alienis, sic facient etiam tibi. Nunc ergo audi vocem eorum: verumtamen contestare eos, et praedic eis jus regis, qui regnaturus est super eos. Dixit itaque Samuel omnia verba Domini ad populum, qui petierat a se regem, et ait: Hoc erit jus regis, qui imperaturus est vobis: Filios vestros tollet, et ponet in curribus suis, facietque sibi equites et praecursores quadrigarum suarum, et constituet sibi tribunos, et centuriones, et aratores agrorum suorum, et messores segetum, et fabros armorum et curruum suorum. Filias quoque vestras faciet sibi unguentarias, et focarias, et panificas. Agros quoque vestros, et vineas, et oliveta optima tollet, et dabit servis suis. Sed segeteuchis et famulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
quoqz samuel isrl cuns¬
tis diebus uite sue et i¬
bat per singulos annos
cutuiens bẽthel. et galgal.
et masphat. et iudicabat¬
in israclem in supra dictis
locis: reuertebaturqz in rã¬
atha. Ibi cium erat dñs ciꝰ.
et ibi iudicabat israclem.
Edificauit eciam ibi alta¬
re dommo. Factum est au¬
tem cum senuisset samuel.
filios suos posuit iidices
isrl̃. fuitqz nomen filii sui
primogeniti iohel. et nom̃
secundi abya. iudicum ĩ
bersabee. Et non ambula¬
uerunt filii eius in uiis clꝰ.
sed declinauerunt post a¬
uariciam. Acceperuntq
munera. et peruerterunt
iudicium. Congregati er¬
go uniuersi maiores na¬
tu israel. uenerunt ad sa¬
muel in ramatha: dixeĩt¬
qz ei. Ccce tu seniusti. et fili¬
i tui non ambulant in
uiis tius. Constitue nob̾
regen ut uidicet nos: sic̃¬
et uinuerse habent nacio¬
nes. Displicuitqz sermo in
oculis samuelis. co quod
dixissent da nobis regem
ut indicet nos. Et orauit
samuel ad dominum. Di¬
rit autem dominus ad sa¬

Expanded text:
quoque Samuhel Israhel cunctis diebus vitae suae et ibat per singulos annos circumiens Bethel et Galgal et Masphat et iudicabat Israhelem in supradictis locis revertebaturque in Ramatha ibi enim erat domus eius et ibi iudicabat Israhelem aedificavit etiam ibi altare Domino factum est autem cum senuisset Samuhel posuit filios suos iudices Israhel fuitque nomen filii eius primogeniti Iohel et nomen secundi Abia iudicum in Bersabee et non ambulaverunt filii illius in viis eius sed declinaverunt post avaritiam acceperuntque munera et perverterunt iudicium congregati ergo universi maiores natu Israhel venerunt ad Samuhel in Ramatha dixeruntque ei ecce tu senuisti et filii tui non ambulant in viis tuis constitue nobis regem ut iudicet nos sicut universae habent nationes disoculis Samuelis, ea quod dixissent: Da nobis regem ut judicet nos. Et oravit Samuel ad Dominum. Dixitque Dominus ad Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriam confesso¬
ris reductus ibiqz a ml¬
tis adductus culpe sue sa¬
tisfaciens. iux post lon¬
gum spacium recupera¬
re potuit salutem. Sed qͥ
bilia. que illic dominuᷤ
xp̃c operatur assidue. uer¬
bis ualeat explicare:Si
quis cium crigente cau¬
sa quacumqz fuerit ob
culpani uinctus nel ca¬
thenatus si contingent
ut peragerem publicũ.
qui basilice cius proxim
est. ducatur ad strictus:
mox ut contra candem
ecclesiam uentum fu̾it:
confestun disruptis om¬
nibus uinculis soluit
reus. nec patitur ulteriꝰ
tencri adstrictus. ad quod
declarandum: unum
tantum ex multis com¬
memorabo.

Expanded text:
ad memoriam confessoad memoriam confessoris reductus, ibique a multis edoctus, culpae suae satisfaciens, vix post longum spatium recuperare potuit salutem. CAPUT Xbilia quae illic Dominus Christus operatur assidue verbis valeat explicare? si quis enim exigente causa quamcunque fuerit ob culpam vinctus, vel catenatus, si contigerit ut per aggerem publicum, qui basilicae ejus proximus est, ducatur astrictus, mox ut contra eamdem ecclesiam ventum fuerit, confestim disruptis omnibus vinculis solvitur reus, nec patitur ulterius teneri astrictus. Ad quod declarandum unum tantum ex multis commemorabo.
Abbreviated transcription (Latin):
cd cum uirbeatuᷤᷤ
migrauit ad do¬
minum: ille ut pote in¬
solers. et stultus uemẽs
die quadam ad cius tũ
clato: dixisse illico fritur.
Ecee qui michi minas
uerberum poslicebaris tu
iam mortuus iaces: sed
ego quidem adhuc con¬
listo uiuens. Post que il¬
ba uisum ci fuit asticis¬
se rrpente sanctum cligiũ
manq uirgam gr̃stã¬
tem percussisse capũt eiꝰ
acqz dixisse. Agnosce scrue
neqmͣ. quoniam non sũ
mortuus uc tu glorians:
sed ueraciter nunc uino
is dictis contimio
ex percucientis uer¬
bere: cepit caput hominis
magns per urbem uoci¬
bus inclamare. ac ꝑom
nes platras ciuitatis. ca
que sibi contigerant la¬
crimabili uoce proferre.
Concurrebant autem plĩ-¬
mi ciues ad hoc spectaculũ
stupentes et non nulli ei¬
dem mederi cupientes. n¬
chil penitus prestare pote¬
rant iiuaminis. Sede
contrario quantum plꝰ¬
conabantur aliquid c iu¬
uaminis prebere: tanto
amplius dolor multipli¬
cabatur in uulnere. lc .iiii.¬
andem ergo post ĩ¬
mensis cruciatus

Expanded text:
d cum vir beatus migrasset ad Dominum, ille ut pote insolens et stultus veniens die quadam ad ejus tumbrationis elato dixisse illico fertur: Ecce qui minas mihi verborum pollicebaris, tu jam mortuus jaces; sed ego quidem adhuc consisto vivens. Post quae verba visum ei fuit astitisse repente sanctum Eligium manu virgam gestantem, et percussisse caput ejus, atque dixisse: Agnosce, serve nequam, quoniam non sum mortuus ut tu gloriaris, sed veraciter nunc vivo is dictis continuo ex percutientis verbere coepit caput hominis magnis per urbem vocibus inclamare, ac per omnes plateas civitatis ea quae sibi contigerant lacrymabili voce proferre. Concurrebant autem plurimi cives ad hoc spectaculum stupentes, et nonnulli eidem mederi cupientes nihil penitus praestare poterant juvaminis, sed e contrario quanto pluconabantur aliquid ei juvaminis praebere, tanto amplius dolor multiplicabatur in vulnere. Tandem ergo post imensos cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
pauca fuisti fideł. supͣ młta
te constituam: intra ĩgau
dium domini tui. Pauca
quippe sunt bona omnia
presentis uite: quãlibet ml¬
ta uideantur. S tuns fidel̾
seruus supra multa consti¬
tuitur: quando deuicta õi
corruptionis molestia. de
cterius gaudiis in illa cele¬
sti sede gloriatur. T̃unc ad do¬
nũ sui gaudium. ꝑ fecte in¬
tromittitur: quando ineter¬
na illa patria assumptus.
atq anglorum cetibus ad¬
mixtus: sic interius. gaudet
de munere: ut non sit iam
quod exterius doleat de cor¬
ruꝑcione.

Expanded text:
pauca fuisti fidelis, supra multa pauca fuisti fidelis, supra multa tedium domini tui . Pauca quippe sunt bona omnia praesentis vitae, quamlibet multa videantur. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admistus, sic interius gaudet de munere ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione.
Abbreviated transcription (Latin):
ene autem alia qͥn¬
qz uel alia duo ĩ lu¬
crum uenisse refcruntur:
quia dum utriq serui pre¬
dicacio impenditur: qua¬
si accepta talenta geminã¬
tur. Sz is qui unum talẽ¬
tum acceperat abiens fodit
in terra: et abscondit pecu¬
mam domini sui. Talentũ
in terra abscondere est: as¬
ceptum ingenium et int̾¬
renis accibus implicare:
lucrum spiritale non que¬
rere: cor a terrenis cogitacio¬
nibus nunqmͣ leuare. Sũt
nainqz non nulli qui do¬
num intelligencie pertepe¬
runt: sed tamen sola que
canus sunt sapiunt. de qͥ
bus per prophetam dicitͤ
lenta contulit: racionem
positurus redit: quia is qͥ
nunc spiritalia dona tri¬
buit: districte in iudicio
merita exquirit: qͥd quisq
accepit considerat. et quod
lucrum de acceptis reportet
Eruus qui genuĩa¬
ta talenta retulit a
domino laudatur atq ad
eternam remuneracionem
producitur: cum ei uoce do¬
minica dicitur. Euge ser¬
ue bone et fidelis. quĩa suꝑ

Expanded text:
ene autem alia quiene autem alia quique, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt; de quibus per prophetam loquitulenta contulit, rationem positurus redit; quia is qui nunc pie spiritualia bona tribuit, districte in judicio merita exquirit. Quidquid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis talentis reportet ervus qui geminata talenta retulit, a domino laudatur atque ad aeternam remunerationem perducitur cum ei voce dominica dicitur: Euge, serve bone et fidelis, quia super
Abbreviated transcription (Latin):
sunt corporis sensus.
iudelicit iusus. auditus. gu¬
stus. odoratus et tactus. Qn¬
q igitur talentis: donum
quinq sensuum id est exte¬
norum sciencia exprimitur.
Ouobus uero. intellectus et
operacio designatur. Unius
autem talenti nomine: in¬
tellectus tantummodo desi-¬
gnatur. Sz is qui quinq
taleuta acceperat. alia qͥnq
lucratus est: quia sunt nõ¬
nulli. qui et si interna ac mi¬
stica penetrart nesciunt: pro
intencione tamen superne
patrie docent recta quod possũt:
de ipsis ecterioribus que ac¬
cexeunt: dumq se a carnis
petulancia. a terrenarum re¬
nun ambitu. atqz a uisi¬
bilium uoluptate custodi¬
unt: ab hiis cciam alios ã¬
moncndo compescunt. Et
sunt non nulli. qui quasi
duobus talentis ditati in-¬
tellectum atq operacionẽ
percipiunt: subtilia de in¬
ternis intelligunt. mira
de exterioribus operantur.
Cumqz et intelligendo eto¬
perando aliis predicant: qiͣ
dupplicatum de negocio lu¬
crum reportant.

Expanded text:
sunt corporissunt corporisvidelicet visus, auditus, gustus, odoratus, et tactus; quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est, exteriorum scientia exprimitur; duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant.
Abbreviated transcription (Latin):
monct ne nos qui plus ce¬
teris in hoc mundo accepis¬
se aliquid cemunur: ab ac¬
tore mundi grauius inde
iudicemur. Cum ecuim au¬
gentur dona: raciones cri¬
am crescunt donorum. Tã¬
to crgo esse humilior quis¬
qz debet ex munere quanto
se obligaciorem esse conspi¬
cit in reddenda racione. Etce
homo qui peregre proficisci¬
tur seruos suos uocat: eisq
ad negocium talentã parti¬
tur. Post multum utro tepo¬
poris positis racioriem
reuertitur: benie operantes
pro apportato lucro remu¬
rerat: seruum uero a bono
opere torpentem dãpnat.
Quis itaqz iste homo ẽ qui
peregre proficiscitur nisi re
demptor ñr. qui in ea carne
quam assumpserat abiit
in cclum: Camis enim locᷤ
proprie terra est: que quasi
ad peregrinandum ducit ͤ
dum per redemptorẽ nr̃m
in celo collocatur. Sz homo
iste peregre proficiscens ser
uis boira sua tradidit: qͥa
fidelibus suis spiritalia do¬
na concessit. Et uni quidẽ
quinqz talenta. alii duo.
alii uero commisit nnum.
Quinq¬

Expanded text:
 ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior que debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitudemptor noster, qui in ea carne, quam assumpserat, abiit in coelum. Carnis enim locus proprie terra est, quae ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinq
Abbreviated transcription (Latin):
hesauius autem: ce¬
leste est desiderium.
ager uero in quo thesaurꝰ
absconditur disciplina
studii celestis: quem profec¬
to agrum uenditis omni¬
bus comparat. qui uolup¬
tatibus carnis renunciãs
cuncta sua terrena desideria
per discipline celestis custo¬
diam calcat: ut nichil iã
ꝙ caro blanditur libeat:
nichil quod camalem ni¬
tam trucidat: spiritus per¬
horrescat.

Expanded text:
hesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat.
Abbreviated transcription (Latin):
pro domino ipsam carnẽ
daremus: ruisus simile re
gnum celorum sagene in
mare msse dicitur: ex om̃i
genere piscium congregã¬
ti que impleta ad littus e¬
ducitur: et in uasis boni
pisces eliguntur mali au¬
tem proiciuntur foras. Scã
eclesia sagene comparatur
quia et piscatoribus ẽ com¬
missa et percam quisqz ad
eternum regnum a presẽtis
scculi fluctibus trahitur: ne
nn eterne mortis profunda
mergatur. Que ex omni
gencrre piscium congregat:
quia ad peccatorum ueniã.
sapientes et fatuos. liberos
et seruos: diuites. et paupes.
fortes et infirmos uccat.
Unde et per psalmistam deo
dicitur. Ad teomnis caro

Expanded text:
pro Domino ipsam carnem pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
nia uidelicet sicut
mors corpus intere¬
mit: sicab amore rerum
corporalium eterne uite ca¬
ritas occidit. Nam quem
perfecte absorbuerit: ad ter¬
rena foris desideria uelut
in sensibilem reddidit. Ne¬
qz enini sancta hec cuins ho¬
dic natalicia celebramus
mori pro domino potus¬
set in corpore: si prius a ter¬
renis desideriis mortua nõ
fuisset in mente. Crectus
namq in uirtutis culini-¬
ne animus. tormenta deri¬
sit. premia calcauit: ante
armatos reges et presides
ducta stetit: feriente robu¬
stior: iudicante sublimior.
nos barbati et debileᷤ
dicimus: qui ire ad regna
celestia puellas per ferrum
uidemus: quos ira superat
supebia inflat: ambicio
ꝑturbat. luxuria ĩ qͥnat. Qͥ
si adipisci regna celoꝵ ꝑ bel¬
sũ nob̾ t᷑pe sit: ꝙ deũ nolumꝰ
saltẽ ꝑ pacem seq̃. Ecce nul-¬
li nr̃m h̾tẽpore dic̾ deꝰ ꝓ me
morere: s illicita tãtũmodo
in te desideria occide. lecciouii.¬
ui ergo in pace subi¬
cere carnis desidena
nolunius quando ĩ bello

Expanded text:
ia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per belsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia ccrnimus.
quia pleriqz dum bene mi¬
inustrant exteriora que acci¬
piunt: per adimictam gͣn¬
ami ad intellectum quõq
misticum perducuntur:
ut etiam ad interna intel¬
ligenda polleant. qui exte¬
nora fideliter ad ministrãt
Erueralis cnim mox sen¬
tencia sulditur: qua dicit.
Omni enim habenti dabit
et habundabit: ei auteut
qui non habet eriam quod

Expanded text:
Ecclesia cernimus, Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
rate ut ex eo quod audistis
cciam alia studeatis intelli¬
gere que non audistis: qͣti¬
nus alia ex aliis colligẽtes:
eciam illa discatis ex nob¬
met ip̃is: que nec dum ex
predicatoris ore didicistis.
seruum qua seten¬
cia feriat audiamus.Tol¬
lite ab eo talentumr: et da¬
te ci qui habet decem talc̃ta.
Oportunum ualde indeba¬
tur ut cum malo seruo
unum talentum tollitur:
ci pocius qui duo qmͣ qui¬
quinqz talenta acceperat
daretur.¬
lli enim dari debuit:¬
qui minus ꝙͣ qui
plus habuit. S sic̃
supenius diximus. ꝑ qnͣq
talenta quinq uidelicet
sensus: id est exteriorum
sciencia designatur. Pani¬
duo autem intellettus
et optracio exprimitur. le.¬
lus ergo habu .iii.¬
it qui duo ꝙͣ qui
quinq talenta acceperat:
quia qui per talenta qͥnq
exteriorum ad ministra¬
cionem meruit: ab intel¬
lectu internorum adhuc
uacuus fuit. Unum ergo
talentum quod intellectũ
significari diximus illi
dari debuit qui benc exteno¬
ra que acceperat minist̾uit.

Expanded text:
rate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei poquinque talenta acceperat, dareturlli enim dari debuitqui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est, exteriorum scientia designatur; peduo autem talenta intellectus et operatio exprimitur: plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta percepit: quia qui per talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit.
Abbreviated transcription (Latin):
dabit: quia quisquis can¬
tatem non habet: etiam do¬
na que percepisse uidebat
amittit. Unde necesse ẽ fr̃es¬
mei: ut per omne quod a¬
gitis erga caritatis custodi¬
am uigiletis. Caritas autẽ
uera est: et amicum dilig̾e
n deo: et mimicum dili¬
gere propter deum. Quam
quisquis non habet:om̃e
bonum amittit quod ha

Expanded text:
dabit: quia quisquis ctem non habet, etiam quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est ut per omne quod agimus, erga charitatis studia vigilemus. Charitas autem vera est et amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum, quam quisquis non habet omne bonum amittit quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
officiis non desiit predicã¬
dis manifestari miraculis.
igit qͣdã ice dñ fessꝰ cibum
assum eret in grediente n¬
amãdo monacho in fem¬
le cum lumine carbone
decidente flamina fenum
corripuit. et arida mtri¬
menta uorans ignis al¬
lambit.

Expanded text:
officiis, non desiit praedicantis manifestari miraculis. 4. Igitur quadam vice dum cibum fessus acciperet, ingrediente Amando monacho in fenile cum lumine, carbone decidente, flamma fenum corripuit, et arida nutrimenta vorax ignis allambit.
Abbreviated transcription (Latin):
cq̃uenti eciam die
cum anno destina¬
erinde monachi cum sa¬
turarentur cibo: terrentur
miraculo. Cuius boms
operib inflaminatus e¬
piscopus: sanctum uirũ¬

Expanded text:
quenti etiam die cum annona distinaexinde monachi cum saturarentur cibo, terrerentur miraculo. Cuius bonis operibus inflammatus episcopus sanctum viru
Abbreviated transcription (Latin):
ruit mec pusillanmita¬
ti a deo ter de reuelacione
reliquiarum beati et glo¬
riosi prothomarturis ste¬
phani et prum diacom
tp̃i: et nichodemi qui in
cuuanglio scriptus est:
et ganialielis qui in ac
iussus a sancto et dei cui¬
tore patre auito pb̃ro: ut
secundum consumma¬
ta interroganti. quasi fi¬
lius patri obediens: et si c̃
cognoui cum omni sin¬
plicitate impiger indica¬
rem omnem ueritatem.
sceuc hoc est sexta
feria que est tercio nonas
decembris: consulatu ho¬
norii decies et theodo sii sepci¬
es augustorum: aduem¬
ente nocte dormiens in cu¬
bili meo in loco sancti bap¬
tisterii: in quo consuctu¬
do erat michi dormire et
custodire ecclesiastica que
erant in ministerio: hora
tercia noctis que est custo
qua si mextasi effectus se¬
miuigilans uidi uirũ
senem longum ieropre¬
pem. hoc est dignum sac̾¬
dotem: canuin barbam
prolixam habentem. pal¬
liatum alba stola. cui ĩ¬
crant gemmule auree ha¬
bentem intrinsecus sãcte
crucis signum: et uirgã

Expanded text:
ruit meae pusillitati a Deo ter, de revelatione reliquiarum beati et gloriosi protomartyris Stephani et primi diaconi Christi, et Nicodemi qui in Evangelio scriptus est, et Gamalielis qui in Actjussus a sancto et Dei cultore patre Avito presbytero, ut secundum fidem consummatam interroganti quasi filius patri obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger integre indicarem omnem veritatem. sceve, hoc est sexta feria, quae est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam
Abbreviated transcription (Latin):
c antem dicebat ip̃m¬
esse mortificandũ:
et multiplicandum. rat¬
Mortificandum infidelita¬
te ideorum: multi plican¬
dum fide omnium ppłorũ.¬
Et qui amat animam su¬
am: perdet cam. Quod duo¬
bus modis intelligi potest.
Qui amat perdet: id est si
amas perde. Si cupis uitã

Expanded text:
 autem dicebat ipsuesse mortificandum et multiplicandum. Mortificandum in infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Qui amat animam suam perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quod supra dic¬
tum est qui amat
subintelligitur in hoc mũ¬
do: ipse itaq perdet. Qui au¬
tem odit ntiq in hoc mũdo:
m uitam eternain custodit
cam. Magna nura senten¬
cia queniadinodũ homi¬
nis in anima sua amor
percat: odium ne pereat. Si
male amaueris: tũc odi¬
sti. Si bene ederis: tũc ama¬
sti. Felices qui ederunt cu¬
stodiendo: ne perdant hic
amando. Hic anime noĩe
uita presens designatur.
nel eciam huins uite de¬
lectacio que perdenda est. ut
feliciter inuenias nolun¬
tatem tuam in regno der:
quam fortiter uicisti ĩ hoc

Expanded text:
rgo quod supra dictum est, qui amat, subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet; qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum nis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat? Si male amaveris, tunc odisti, si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant hic amando. Hic animae nomine vita praesens designatur, vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est, ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius cum uoccm balan¬
tis uir eus audisset dixit.
eudete ne forte furtiuus
sit: reddite cum dominis
sius: quia non licet nobis
aliquid ex furto edere. aut
contingere. Id hec uxor eiᷤ
irata respondit. Manifeste
uana est spes tua facta: et¬
clemosinc tuc modo appa¬
ruerunt. Atq his et aliis
brabat ei. Tunc thobyas
ingemuit: et cepit orare
cum lacrimis dicens.iu¬
domine memor esto mci
ne uindictam sumas de
pec̃is mcis. noq remini¬
scaris delicta mea uel parẽ¬
tum meorum: quomain
non obeduumus precep¬
tis tus. et traditi sumus
in direccionei et captini¬
tatem et mortem. et in fa¬
bulam. et in obprobriũ
omnibus naciombus
in quibus dispersisti nos.
t nunc

Expanded text:
us cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis brabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iuDomine memor esto mei ne vindictam sumas de peccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel parentum meorum qunon obedivimus praeceptis tuis, ideo traditi sumus in direptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
d hanc ipsamstini.
intencionem refirẽ¬
dum est quod consequẽ¬
ter eeponit dicens. Aut e¬
nim unum odio habebit.
et altcrum diliget. aut al¬
terum pacictur et alterum
contempnet. Que uerba
diligenter consideranda
sunt. Nam qui sunt duo
domini ostendit deincepᷤ
cum dicit. Non potestis
deo scruire et mamone.
Nam mamona apudhx¬
breos diuicie appellari di-¬
cuntur. Congruit et pu¬
nicum nomen. Nam lu¬
crum punice mamon
dicitur. scd qui scruit ma¬
qz seruit. qui rebus istis
terrenis merito sue ꝑuer¬
sitatis prepositus magi¬
stratus huius scculi a do¬
mino dicitur.¬

Expanded text:
d hanc ipsam intentionem referendum est, quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba diligenter consideranda sunt: nam qui sint duo docum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos divitiae appellari dicuntur. Congruit et punicum nomen: nam lucrum, punice mammon dicitur. Sed qui servit maque servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, magistratus hujus saeculi a Domino dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tce nulli ñrm hoc tẽ¬
pore dicit deus pro
memorere. sed illicita tan¬
tummodo in te desideria oc¬
cide. Qui ergo in pacc subig̾e
carnis desideria nolumus:
quando in bello prodeo ip¬
sain carnem daremus: Rur¬
sum simile regnum celoꝵ
sagene in mare misse dicitͤ¬
et er omni genere piscium
congreganti. Que imple¬
ta ad littus educitur et in
uasis boni pisces eligunt:
mali autem proiciuntur
foras. Sancta ceclesia et sa¬
gene comparãtur. quia et
piscatoribus est commnis-¬
sa: et per cam quisqz ad cter¬
num regnum a presenti se
mortis profunda mergat.¬

Expanded text:
ce nulli nostrum hoc tepore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis smortis profunda mergat
Abbreviated transcription (Latin):
inter montes. Et fecerunt
filii ifrad secundum quod
constituerat eis saccrdos
domini heliachim: et cla¬
mauit omnnis populus
ad dominum instancia¬
magna. et humiliaueĩt
ipsi et mulieres corum: ⁊
induerunt se sacerdotes ci¬
liciis et infantes prostra¬
ucrunt contra faciem tem¬
pli domun et altare domi¬
in operucrunt cilicio et cla¬
maucrunt ad deum israel
unanimiter. ne darent in
predam infantes corum et
urores corum in diuisio¬
nem. et auitates corum in
crterminnim. et sancta co¬
rum in polluciomibus.
domini magnus. circuiuit
omnem isracl. allocutusq
est cos dicens. Scitoie qm̃
caudunt dominus preces
uras si mancrtes ꝑmanse¬
ritis in icuiniis et oracio¬
nibus in conspectu domii.

Expanded text:
inter montes et fecerunt inter montes et fecerunt filii Israhel secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis populus ad Dominum instanmagna, et humiliaveruntipsi et mulieres eorum. Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverunt ad Dominum Deum Israel unanimiter, ne darentur in praedam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta eorum in pollutionem, etDomini magnus, circumivit omnem Israel, allocutusque est eos, dicens: Scitote quoniam exaudiet Dominus preces vestras, si manentes permanseritis in jejuniis et orationibus in conspectu Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
rente membre usqz quo
peruemiatur ad mare. et
eccupauit terminos eius.
a cilicia usqz ad fines ia¬
feth: qui sunt adaustrũ.
Addixitq omnes filios
madian: ac predauit om¬
nem locupletacionem coꝵ:
omnesqz resistentes sibi oc¬
cidit more gladii. Tunc
habitabant in terra iuda:
tumierunt ualde a facie eiꝰ .
Tremor eciam et horror in¬
uasit sensus coruur: neh
faceret icis̾m et templo dm̃.
quod fecerat ceteris ciuita¬
tibus ⁊ templis carum.
t miscrũt Item.
momnem sama¬
nam per carcuitum usq
iericho. et preoccupauerunt
omnes uertices montiũ
et muris circun dederunt
uicos suos: et congregaus¬
runt frumenta in prepa¬
racionem pugne. Sacer¬
dos cciam clyachun scripsit
ad iuersos qui erant
contra hesdrelon: que est
contra faciem campi ma¬
gni iuxta dothaini. et uni¬
ucrsis per quos transitus
esse poterat ut obtinerent
ascensus montium ꝑ quoᷤ
uia esse potuerat ad ierlm.
ut illic custodirent ubi at¬
angustum iter esse poterat

Expanded text:
rente Mambre usquequo rente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat
Abbreviated transcription (Latin):
one: sicut precepit ci rex. Cẽ¬
tum uginti milia pedi¬
tum pũgnatorum. et cq̃¬
tes sagitarios: Duodecum
milia. Omneniq expedi¬
cionem suam fecit preire¬
in multitudine minim̃¬
abilium camelorum: cũ
his qui exercitibus suffi¬
cerent copiose. Boum quo
qz armenta gregesqz oui¬
um quorum̃ nõn crat mi¬
merus frumentum ee oi
syria: in transitu suo ꝑan
constituit Auum uer̃o et
argentum de domo regis
assumpsit multũ minis
et profectus est ip̃e et om̃is
exercitus cum quadrigis
et equitibus et sagittanis
qui cooperuerunt fa ciem
terre sicut locusti. Cumq
pertraussisset fines assyn¬
orum: uenit ad magnos
montes ange: qui sunt
a sinistro cicilie. Asceridit¬
qz omnia castella coruem:
et obtinuit omnem mu¬
nicionem. effregit autem
ciuitatem opmatissimã
melothi. predauitq om̃
filios tharsis. et filios isracl
sertr. et ad austrum terre
celeon. et transiit cufraten.
it uenit ad mesopotamiã.
et fregit omnes ciuitates
excelsas que erant ibi a tor¬

Expanded text:
ne sicut praecepit ei rex centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitque omnes filios Tharsis, et filios Ismael serti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a tor
Abbreviated transcription (Latin):
iam triduo sustinent me:
nec habent quod mandu¬
cent. Et si dimiscro cos ie¬
uinos in domum suam:
deficient in uia. Quare
triduo turba dominum
sustinuent: matheus ex¬
ponit plenius qui ait. Et
ascendens in montem: se¬
debat ibi. Et accesserunt
ad cum turbe multe ha¬
bentes sccum mutos. clau
tos. debiles. et alios mul¬
tos: et proiecerunt cos ad
pedes cus et curaint cos.
Turba ergo triduo dñm
propter sanacionem su¬
orum infurmorum susti¬
nuit. quia electi quiq fi¬
de sancte trinitatis luci¬
di domino pro suis su-¬
orumq peccatiꝰ amme
uidelicet langoribus per¬
scuerenti instancia sup¬
plicant. Item turba tridu¬
o dominum sustinet qnͣ¬
do multitudo fidelium
peccata que perpetrauit. ꝑ
penitenciam declinans :
ad dominum se in opcre.
in locucione atqz in cogi¬
tacione conuertit.

Expanded text:
sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejunos in domum suam, deficient in via. Quare triduo turba Dominum sustinuerit, Matthaeus exponit plenius, qui ait: Et ascendens in montem sedebat ibi et accesserunt ad eum turbae multae habentes secum mutos clodos caecos debiles et alios multos et proiecerunt eos ad pedes eius et curavit eos Turba ergo triduo Dominum propter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fideque sanctae trinitatis lucidi, Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata, quae perpetravit, per poenitentiam declinans, ad Dominum se in opere, in locutione, atque in cogitatione convertit.