comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et uerba mirati. &e surientes panem doc trinae
mandu cabant absconse propter m&um iudȩorũ
sicut eos prodidit euangelium: et in misisti in
mare ȩquostuos turbantes aquas multas
Quae ni hil sunt aliut quampopali mult toneñ
aliitimore conuerterentur  alii furor perseq¬
rentur nisi omnes turbarentur: obseruaoi
& & pauit uenter meus a uoce orationis labioru
meorum : & intro ut tremor inos seemea: & suba
me turbatocest habituto mea : intendit ineus
quae dicebat & ipser sua est oratione perrereits
quam proph&ice sundebat: et inquo sudura cerue¬
brt mturbatisenim populis multis uidet immi¬
nentes ecdesiae tribulationes contimoie tam
nonbrun eius agnouit atqra Roquietam¬

Expanded text:
et uerba mirati, et esurientes panem doctrinae et uerba mirati, et esurientes panem doctrinae manducabant absconse propter metum Iudaeorum, sicut eos prodidit euangęlium. Et inmisisti in mare equos tuos turbantes aquas multas, quae nihil sunt aliud quam populi multi; non enim alii timore conuerterentur, alii furore persequerentur, nisi omnes turbarentur. Obseruaui, et expauit uenter meus a uoce orationis labiorum meorum; et introiit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est habitudo mea. Intendit in ea, quae dicebat, et ipsa sua est oratione perterritus, quam prophetice fundebat et in qua futura cernebat; turbatis enim populis multis uidit inminentes ecclesiae tribulationes; continuoque se membrum eius agnouit adque a
Abbreviated transcription (Latin):
sol. & lunc st&at in ordine suo :
alucem iaculatua ibunt hocese non inoc¬
culten sed in mani festum tua uerba
n in orumirrurin splendorem choruscatiouis
uocula tua ibunt: dixerat enim suir: quae dico
uolnu intenebrir: dicite in lamines
uoo minatione minoraebis terram: Io est com¬
minantenbumiliabis hominer: & infurore
deiciesgentes: Quia eos quise &altant uind¬
cando conlidis: &irti insalutem populitiu ut saluo
facias xp̃os tuos:: Misisti in capita iniquorum
mortem: nihil horumest &ponentum: xcitast
uincula usq adcollum: & bona hic pos sunt
in tellegi uincula sapientie: ut iniciantur pedes
in conpedes eius. & collum in tor quem eius
dequil ei dicitur: Disrupisti uincula mea
et hoc instupore mentis : id est miraobiliter
capita potentium mouebuntur in eas
In ea scilicit admiratione: ad aperient mor¬
sus suos sicut edens pauꝑ abs conse potentes
enimquida iudeorum ueniebant ad dñm factaeiu

Expanded text:
sol, et luna stetit in ordine suo, hsol, et luna stetit in ordine suo, hIn lucem iacula tua ibunt, hoc est \'non in occultum, sed in manifestum tua uerba mittentur.\' In splendorem coruscationis jacula tua ibunt. Dixerat enim suis, Quae dico uobis in tenebris, dicite in lumine. In comminatione minor a b i s terram, id est \'comminando humiliabis homines. Et in furore deicies gentes, quia eos, qui se exaltant, uindicando conlides. Existi in salutem populi tui, ut saluos facias christos tuos; misisti in capita iniquorum mortem, nihil horum est exponendum. Excitasti uincula usque ad collum, et bona hic possunt intellegi uincula sapientiae, ut iniciantur pedes in conpedes eius et collum in torquem eius. de quibus ei dicitur: Disrupisti uincula mea, et hoc in stupore mentis, id est mirabiliter. Capita potentium mouebuntur in ea, in ea scilicet admiratione. Adaperient morsus suos, sicut edens pauper absconse. Potentes enim quidam Iudaeorum ueniebant ad Dominum facta eius
Abbreviated transcription (Latin):
euangeliste tui por tabuntte : qui reguntur ate:
& cuangelium tuum salus est eis qui crequnt inte:
intendens : intender arcumtuum super sceptra dic& dñs
Hoc est comminaberis iuticium tuum &iam regib terre:
fluminibus scinditur terra: hoc est influentib
sermonib predicantium te aperientur ad confitendũ
hominum cordeo quib est dictum : scindite corda ur̃a
& non uestimenta: Quid est uidebunt te & dolebunt
populr: nisi ut lugenda sint beati :: quid est disper¬
quite urq quaq: adnuntiant hac atq hac disꝑgie
fluenta doctrinae: quid est deditabiorsur uocẽ sua :
a ꝓrofunditas cordesbumani:: quid ei uider &ur
epreiuit :᷑ altitudephantar siae suaes
Tarequaro uersus superioris est epesitio altitudo
enim est abersur: Quot auom at phantedĩe
suae: suliatidi entum est ueceerue dit
roc est quoo drerrous quidei uider&ar
& precsit: phantasia quippe usio est quam
non tenuitnonoperuit
ed consitento erueteouit: Ele natur est

Expanded text:
\'euangelistae tui portabunt te, qui reguntur a te, et euangelium tuum salus erit eis, qui credunt in te/ Intendens intendes arcum tuumsupersceptra, dicitDominus hoc est ccomminaberis iudicium tuum etiam regibus terrae.\' Fluminibus scindetur terra, hoc est influentibus sermonibus praedicantium te aperientur ad confitendum hominum corda, quibus est dictum: Scindite corda uestra et non uestimenta.\' Quid est: Videbunt te et dolebunt populi, nisi ut lugendo sint beati? Quid est: Disperqui te usque quaque adnuntiant, hac adque hac dispergis fluenta doctrinae\'? Quid est: Dedit abyssus uocem suam, an \'profunditas cordis humani quid ei uideretur expressit\'? Altitudo phantasiae suae tamquam uersus superioris est expositio; altitudo enim est abyssus. Quod autem ait: Phantasiae suae, subaudiendum est uocem dedit; hoc est, quod diximus, quid ei uideretur expressit. Phantasia quippe uisio est, quam non tenuit, non operuit, sed confitendo eructauit. Eleuatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Splendor eius ut lumen erit: Quit est nisi famacerꝰ
credenter in luminabit: cornua in manibeius sunt:
Quid est nisi troͥpaeum crucis: & posuit caritatem fir¬
mã fortitudinis suae nec &ponendum est : ante
faciem eiur ibit uerbum & prodi& in campum post
pedes eius: quid est nisi quot &ante quam hue ueni¬
r& psenuntiatur est et postea quam hinc seuersus
est ad nuntiatur esł : stait & terra commota estu
Q und ess nisi sadit ad subueniendum et terra cõmotaẽ
ad credendum: Resp&it &tebues unneones
hoc est miser tur est: et fecit populos paeniteute
con triti sunt montes uiolentia  Hoc el uobua
facientib miraculir elatorum est contrita supbuã
Defluxerunt coller &ernales hoc estbumilians iut
aotempur ut erigerentur inxer numo. ereosus
er nopesur prolaboribur uidi: hoces nonine
mercede &ernitatis laborem caritatir aa pegna
tabernacula & hioopum & pauercent atabier neli

Expanded text:
Splendor eius ut lumen erit quid est nisi cfama eius Splendor eius ut lumen erit quid est nisi cfama eius credentes inluminabit\'? Cornua in manibus eius sunt quid est nisi tropaeum crucis? Et posuit caritatem firmam fortitudinis suae nec exponendum est. Ante faciem eius ibit uerbum, etprodietin campum post pedes eius quid est nisi quod et antequam huc ueniret praenuntiatus est, et postea quam hinc reuersus est, adnuntiatus est? Stetit, et terra commota est quid est nisi stetit ad subueniendum, et terra commota est ad credendum\'? Respexit. et tabuerunt gentes, hoc est \'misertus est et fecit populos paenitentes\'. Contriti sunt montes uiolentia, hoc est \'uim facientibus miraculis elatorum est contrita superbia\'. Defluxerunt colles aeternales, hoc est humiliati sunt ad tempus, ut erigerentur in aeternum\\ Ingressus aeternos eius pro laboribus uidi, hoc est non sine mercede aeternitatis laborem caritatis adspexi. Tabernacula Aethiopum expauescent et tabernacula
Abbreviated transcription (Latin):
Uec ꝯponendum est in eo cum turbatt fuerit anima
mea : in ira misericordiȩ memoreris : Quidest nisi
quco iu deor insetrans figurauit : quorũ gentis fuit
quisum magna ira turbatiꝰ crucifigerent xp̃m ille
mise ricor diae memor dixit: Pater ignorce illis¬
quia nerciunt quoo faciunt : dr̃ A& heman ueni&¬
ab miestro& bemanueni&: alii interpixtatisunt
ab austro uel afrugo perquod significatur meridies
uere serpor caritatis et splendor ueritatis: monte
uero umbro sum atq condensum. quamuis multis.
modis possit intellgi: libentius acciperim serip¬
turarum altitudinem diuin arum: quibus prophȩ¬
tatus est xp̃s: multacibi quippe umbrosco atq: con¬
densa sunt quae mentem q rentis &erceant : in de
autem uenit: cumibieum qui intellgit. inuenit:
O peruit caelos ur tuseius: & laudiseius plena ẽ tera
Quit est nisi quod &iam. in psalmo dicitur.: &altare
suꝑ caelords̃ et super omnẽ terramgloria tuce.

Expanded text:
nec exponendum est. In eo cum turbata fuerit anima nec exponendum est. In eo cum turbata fuerit anima mea, in ira misericordiae memor eris quid est nisi quod Iudaeos in se transfigurauit, quorum gentis fuit, qui cum magna ira turbati crucifigerent Christum, ille misericordiae memor dixit: Pater ignosce illquia nesciunt quod faciunt? Deus de Theman uenietum est, de Theman veniet; alii interpretati sunt ab Austro, vel ab Africo: per quod significatur meridies, id est fervor charitatis et spuero umbrosum adque condensum, quamuis multis modis possit intellegi, libentius acceperim scripturarum altitudinem diuinarum, quibus prophetatus est Christus. Multa ibi quippe umbrosa adque condensa sunt, quae mentem quaerentis exerceant. Inde autem uenit, cum ibi eum, qui intellegit, inuenit. Operuit caelos uirtus eius, et laudis eius plena est terra quid est nisi quod etiam in psalmo dicitur: Exaltare supercaelos, Deus, et super omnem terram gloria tua?
Abbreviated transcription (Latin):
ta sculptilic & conflatilia id est idoladeorum
falsorum et obliuioni tam quam sepulturȩ tradita
iam uidemus: &hanc &iam inhacie praph&iam.
conpl&am esse cognoscimus:: Ambecum dequo
alio quam dexp̃i aduentu : quifuturui fuerat in¬
tellgitur dicere.: Et responditdãr ad me & dix̃.
scribe uisum. aperte inbuxo: ut as sequa tur
quilgitea: quia cdhuc uisio ad tempur. &ori&ur
infine et non inuacuum. si tardauerit sustine eũ:
quia ueniens ueni& et non morabitur.
Sũe audiui auditonentuam & timui dñe con¬
si deraui operatuas &paui.: Quidenim hoc ẽ
nisi precognitae nouȩ acrepentine salutis homi¬
nũ : in effabilir ammiratio inmedio quorum ani¬
malium cornosceris: Quid est nisi aut in medio
ouorum testamentorum : aut in medio duorum
latronum : aut in medio moysi &heliae cumi illo
inmonte sermocinantium: Dumadpropinquant
anni nosceris : in atuentu temporir ostenderis :

Expanded text:
ta sculptilia et conflatilia, id est idola deorum ta sculptilia et conflatilia, id est idola deorum falsorum, et obliuioni tamquam sepulturae tradita iam uidemus et hanc etiam in hac re prophetiam conpletam esse cognoscimus. Ambacum de quo alio quam de Christi aduentu, qui futurus fuerat, intellegitur dicere: Et respondit Dominus ad me et dixit: Scribe uisum aperte in buxo, ut adsequatur qui legit ea; quia adhuc uisio ad tempus, et orietur in fine et non in uacuum; si tardauerit, sustine eum, quia ueniens ueniet et non morabitur?. ine, audiui auditionem tuam, et timui; Domine, consideraui opera tua, et expaui? Quid enim hoc est nisi praecognitae nouae ac repentinae salutis hominum ineffabilis admiratio? In medio duorum anima lium cognosceris quid est nisi aut in medio duorum testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Heliae cum illo in monte sermocinantium? Dum adpropinquant anni, nosceris; in aduentu temporis ostenderis,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi futura predicta est salur et sc̃m quodest xp̃r ihũ
Mons uero esau idumaea est perquam significatto est
ecclesia gentium : quam defenderunt᷑ sicut & posus
re saluati & monte syon: utess& dño ignum:
Hoc obscurum erat antequam fier&: sed factum quis
non fidelis agnorcat: Naum uero proph&cos
immo perillum dr & terminabo inquit sculptiliab
& conflatilia ponam sepultur amtuam quia uelo¬
ces eccesuper monter pedes euangeli ⁊ antis . et at
nunti antir pacem: celebra iuda dies festor tuos.
redde uotatua: quiaiam ponadicient ultra
ut transeant in u&ustatem consum matum est
consum tumest ablatum est: as cendit qui in suffla
infaciem tuam: eripienste & tribulatione :
Quisas cȩnderit ab inferis et in sufflaueriom sem
recolat qui meminit euangelium adnouumeñ
testamen tum pertinent quorum dies festoitiae
spirita liter in nouantur ut in u&us tatem tran¬
sire nonpossint. porroper euangelium & termina¬

Expanded text:
ubi futura praedicta est salus et sanctum, quod est Chrisubi futura praedicta est salus et sanctum, quod est Christus Iesus. Mons uero Esau Idumaea est, per quam significata est ecclesia gentium, quam defenderunt, sicut exposui, resaluati ex monte Sion, ut esset Domino regnum. Hoc obscurum erat, antequam fieret; sed factum quis non fidelis agnoscat? Naum uero propheta, immo per illum Deus: Exterminabo, inquit, sculptilia et conflatilia, ponam sepulturam tuam; quia uelocnuntiantis pacem celebra Iredde vota tua: quia jam non adjicient ultra, ut transeant in vetustatem. Consuconsumtum est, ablatum est. Adscendit, qui insufflat in faciem tuam, eripiens te ex tribulatione. Quis adscenderit ab inferis et insufflauerit in faciem um sanctum, recolat qui meminit euangelium. Ad nouum enim testamentum pertinent, quorum dies festi ita spiritaliter innouantur, ut in uetustatem transire non possint. Porro per euangelium extermina
Abbreviated transcription (Latin):
ph&arũ  aduersus idumeã loquitur gentem scilic&
esau& duob geminir filiis isaac. nepotibus
abrahȩ maioris illiur reprobati: porrosi idumeã
moro lo quutionis quo intellgitur a parte totum acqi¬
pranus positamesse progentib: possumus deep̃o gor¬
cerei quodait intescaera : Inmonte autȩ̃ suon eritsilir
& erie nem in aspaulo post infine ipsius proph&iac : Aar¬
ceigpeot in quit pereluati & monte sgon ut definqut
montem esau: &erit dño sgnum Appar& quippe
iderse complaum: cum rescluati & montesion idest
& iudea credentes inxp̃m qui precipuae agnorc untin
apostoli ascenderunt ut defenderent monten esiu
Quomodo defenderent nisiper euangebii predicatio¬
nen saluor faciendo eos qui crediderunt: ut eruesen¬
tur depotestate tenebrarum: & trans fe̾rentur in
segnum dĩ quod consequenter & prersit adoendo
Eterit dño rgnum: monrenim suon iud eam significat

Expanded text:
phetarum, aduersus Idumaeam loquitur, gentem scilicet phetarum, aduersus Idumaeam loquitur, gentem scilicet Esau, ex duobus geminis filiis Isaac, nepotibus Abrahae, maioris illius reprobati. Porro si Idumaeam modo locutionis, quo intellegitur a parte totum, accipiamus positam esse pro gentibus: possumus de Christo agnoscere, quod ait inter cetera: In monte autem Sion erit salus et erit sanctum; et paulo post in fine ipsius prophetiae: Et adscendent, inquit, resaluati ex monte Sion, ut defendant montem E sau, et erit Domino regnum. Apparet quippe id esse conpletum, cum resaluati ex monte Sion, id est ex Iudaea credentes in Christum, qui praecipue agnoscuntur apostoli, adscenderunt, ut defenderent montem Esau. Quo modo defenderent, nisi per euangelii praedicationem saluos faciendo eos qui crediderunt, ut eruerentur de potestate tenebrarum et transferrentur in regnum Dei? Quod consequenter expressit addendo: Et erit Domino regnum. Mons enim Sion Iudaeam significat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ioeł omnia quae pro ph&at multir uerbir conpellau
eponii ut que pertinent ad xp̃m et ecolesilapo mmlu¬
cescant unum tamen quod &iam apostoli qonme¬
& effundom derpu meo super omnem carneri &pro¬
ph&cbunt silii uri & fliae ur̃ȩ Et seniores uoni
somnia somniabunt: & iuuenes ur̃i uisa uidebun
Et quidem inseruos et ancillas mear in illis diebus ef¬
fundam despũ meo :¬
Ter proph&e deminoribur abdias: naum: ambacums
Nec tempora sua: dicunt ipsi: Nec in chronicis eu¬
sebii. ethiero nymi quando proph&auerint in¬
uenitur abdiar enimposituresł quidemab
cis: cum michea: Sed non eo loco ubi notantur
tempora quando micheam proph&arse & eius. lit¬
teris constat. Quod errore nelegenter des¬
cribentium labores alienor & istimo contigirse
Duos uero alios commemorator in codicibur chro¬
nichorum quos habuimur : non potuimus inue¬
nise tamen : quia canone continentur nec ipsĩo¬
port& pretereantur a nobis: Abdias quantũ
ad scribiurã eiꝰ adtin& omnium breuissimus pro¬

Expanded text:
Ioel omnia, quae prophetat, multis uerbis conpellit exponi. ut quae pertinent ad Christum et ecclesiam dilucescant. Unum tamen, quod etiam apostoli commeet effundam de spiritu meo super omnem carnem; et prophetabunt filii uestri et filiae uestrae, et seniores uestri somnia somniabunt, et iuuenes uestri uisa uidebunt; et quidem in seruos et ancillas meas in illis diebus effundam de spiritu es prophetae de minoribus, Abdias, Naum, Ambacum, nec tempora sua dicunt ipsi, nec in chronicis Eusebii et Hieronymi, quando prophetauerint, inuenitur. Abdias enim positus est quidem ab eis cum Michaea, sed non eo loco, ubi notantur tempora, quando Michaeam prophetasse ex eius litteris constat; quod errore neglegenter describentium labores alienos existimo contigisse; duos uero alios commemoratos in codicibus chronicorum, quos habuimus, non potuimus inuenire. Tamen quia canone continentur, nec ipsi oportet praetereantur a nobis. Abdias, quantum ad scripturam eius adtinet, omnium breuissimus pro
Abbreviated transcription (Latin):
tantum prima coepta fundamina &ccltare coni¬
teuctumest Incursantib: autem hostib nequa¬
quam progredi ae dificanto ualuerunt dilatumq
oque est usꝙ eedarium per identmpurs adam
ill sunt gesta: quae cons craptoo sunt in libra uroribi
uensane in canone scriptur cerum aud ein omelapit¬
se dicuntur : suli tario ergo rgeperscerum impl&ie
septua ginta auus : quos hieremiaes propb&t preliri¬
tat pedldiei iubaeis soluta cartuitacte aui¬
uertas : Rgnante romanorum septimor dori qui¬
no quo apulso &icemꝰ ipsi argum suerum domina¬
tione liberierse coeperunt
qui cum multi fatrint paucorem &ecpr poub¬

Expanded text:
tantum prima coepta fundamina et altare constantum prima coepta fundamina et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus nequaquam progredi aedificando ualuerunt, dilatumque opus est usque ad Darium. Per idem tempus etiam illa sunt gesta, quae conscripta sunt in libro Iudith; quem sane in canone scripturarum Iudaei non recepisse dicuntur. Sub Dario ergo rege Persarum inpletis septuaginta annis, quos Hieremias propheta praedixerat, reddita est Iudaeis soluta captiuitate libertas, regnante Romanorum septimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione liberi esse coeperunt. qui cum multi fuerint, paucorum et apu
Abbreviated transcription (Latin):
morecuimus: Et huic prtaco adduntur.:
Eotempore siurse scribit eusebiur quo captiuus ħ populur
in babollonia tenebatur bi sunt autem solo natemensis.
Cilon lace demoniur. periaodrur corinthiur: cleobulur
lydius byar prieneur.: Omner hii septim appellati sa¬
pientes post p&ces theologor claruerunt: quia gener uitȩ
quotam laut cbilipses tabant hominiburs c&eris & moros
on nulla precepta : sententiarum breuitate conploisunt:
posterir peliquerunt: nisi quod solon quar dam leger
atheniensibur dedirse perhib&ur. Tales uero phy¬
sicur fuit & suorum docmatũ libror reliquit. eocapti¬
uitatis iudaicȩ temꝑore &anaximanter : Et anaximaner
eł xeno phanes physici claruerunt: tunc & pilagoras
& quo caeperunt appellari philosophi:¬
Per toem tempur eorur r&perscorum.: qui &io mehal¬
deis. & arsprur imperabat relaxate aliquanta: cap¬
tiuitate uid eorum quinquaginta milia hominum ie
eir: ad instaurandum templum regredi fecit : aquib

Expanded text:
moravimus, et huic Pittaco adduntur, moravimus, et huic Pittaco adduntur, eo tempore fuisse scribit Eusebius, quo captivus Dei populus in Babylonia tenebatur. Hi sunt autem, Solon Atheniensis, Chilo Lacedaemonius, Periander Corinthius, Cleobulus Lindius, Bias Prienaeus. Omnes hi septem appellati Sapientes post poetas theologos claruerunt, quia genere vitae quodam laudabili praestabant hominibus caeteris, et morum nonnulla praecepta sententiarum brevitate complexi sunt. posteris reliquerunt, niAtheniensibus dedisse perhibetur; Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coeperunt appellari philosophiPer idem tempus Cyrus, rex Persarum, qui etiam Chaldaeis et Assyriis imperabat, relaxata aliquanta captiuitate Iudaeorum, quinquaginta milia hominum ex eis ad instaurandum templum regredi fecit. A quibus
Abbreviated transcription (Latin):
incorundem falsorum nominum obsequium turpiter
qui cum illam ciuitaten putauerit deorum profecto
falsorum numerositate muniendam in eandem
turbam referrimortuus ipse non meruit tã quec̃
itaputatus sit caelum multi tudine. numinum.
conrtiparse ut locum ibi repperire. non pos s& hoc
renaente romae &a piit hebreos initio rgni mac¬
nar ie a quo impio rege proph&a esaices perhib&ur
occisus samiam fuis se sibyllcm ferunt
Reneente uero apud hebror sed ecia &ccpud roma¬
nor tar quinio prisco qui succerserat ancomarcio
duc tur est captiuur in babylloncem populus iudeorũ
euersec hierusalem & timplo illo a scclomone cons¬
tructo increpanter enim cospsoph&e demniqui¬
tactibur &impi&actib suis. Haec eis uentura
predixerant maxime heremices qui&icem numerum
defini uit annorum.
io tempore pittacur mitylenaȩus alius e septim.
sapientib: fuirse perhib&ur : & quinq: caeros qui
ut sepum numerentur thaleti quem supra comine¬

Expanded text:
in eorundem falsorum numinum obsequium turpiter in eorundem falsorum numinum obsequium turpiter qui cum illam ciuitatem putauerit deorum profecto falsorum numerositate muniendam, in eandem turbam referri mortuus ipse non meruit, tamquam ita putatus sit caelum multitudine numinum constipasse, ut locum ibi reperire non posset. Hoc regnante Romae et aput Hebraeos initio regni Manasse, a quo inpio rege propheta Esaias perhibetur occisus, Samiam fuisse Sibyllam feruntRegnante uero aput Hebraeos Sedechia et aput Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat Anco Marcio, ductus est captiuus in Babyloniam populus Iudaeorum euersa Hierusalem et templo illo a Salomone constructo. Increpantes enim eos prophetae de iniquitatibus et inpietatibus suis haec eis uentura praedixerant, maxime Hieremias, qui etiam numerum definiuit annorum. Eo Sapientibus, fuisse perhibetur. Et quinque caeteros, qui ut septem numerentur, Thaleti, quem supra comme
Abbreviated transcription (Latin):
a poen populi uocate sunt isrechel debellate achal¬
deu &inear terrar captiue ductae sun rꝑme¬
nentibur in iudea terra duab illr tribolurb
que nominac dtoc uocabantur sedem q pena habe¬
bano hiorustlam mor tuum romolunbc uora sisir
non conenris s& medeos quod & uulgo notis si no
oesierat nec posto a nisi adulanto nonerrado
temporibus quando facile hominer fallebantur sedia
& politis geruditis meruerit hos honorer. Quam uis
nondum efferuuerat acpullu lauerat philo sophorum
subtilis etacuta loquacitas. Sed &icm si posteriora
temporto deos homines mortuos non inseituerunt.
tamen ab antiquis institutor colere ut deos & hacbere
non desti terunt quin &icm si mulacris que u&erer
non hacbebant auxerunt uanae atq impie super¬
sti tionis in lecebram id efficientib immundis in eorũ.
corde demonib perfallatia quoq oraculae decipi¬
entib ut fabulosa &iam crimina deorum quȩ iam.
orbanioresȩculo non fingebantur perludos tamen.

Expanded text:
e populi uocatae sunt Israel, debellatae a Chaldaeis et in eas terras captiuae ductae sunt, remanentibus in Iudaea terra duabus illis tribubus, quae nomine Iudae uocabantur sedemque regni habebant Hierusalem. Mortuum Romulum, cum et ipse non conparuisset, in deos, quod et uulgo notissimum desierat nec postea nisi adulando, non errantemporibus, quando facile homines fallebantur, sed iam expolitis et eruditis meruerit hos honores, quamuis nondum efiferbuerat ac pullulauerat philosophorum subtilis et acuta loquacitas. Sed etiamsi posteriora tempora deos homines mortuos non instituerunt, tamen ab antiquis institutos colere ut deos et habere non destiterunt; quin etiam simulacris, quae ueteres non habebant, auxerunt uanae adque inpiae superstitionis inlecebram, id efficientibus inmundis in eorum corde daemonibus per fallacia quoque oracula decipientibus, ut fabulosa etiam crimina deorum, quae iam urbaniore saeculo non fingebantur, per ludos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
a terra: istos autem carneliter urce belits requi
nunc nolunt credere in xp̃m poste creditur locũ
ndese filor eocume  iNmutiq isti ansuu m loeũ
moriendo tr ansibunt idẽ ꝓph&a testatur ticens
quo qieb multie sodebunt filu nsre hel : sine sgr
sine principe : sine sacrificio: Quer Lonun sene sicene¬

Expanded text:
i5 a terra. Istos autem carnaliter Israelitas, qui i5 a terra. Istos autem carnaliter Israelitas, qui nunc nolunt credere in Christum, postea credituros, id est filios eorum nam utique isti in suum locum moriendo transibunt, idem propheta testatur dicens: Quoniam diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine
Abbreviated transcription (Latin):
tur. haec ciuittes quae gentibur imperar&¬
Osee igitur proph&a quanto profundius quidem loqui¬
tur: tanto operosius pen&ratur: Sed cliquid
ponendum: & erit inquit in loco quodictũ est eis
Non populus meus uor uocabuntur & ipri filiidĩ uiui
oc tesdimonium proph&icum deuocatione p̃
gentium qui prius non pertinebat adqm̃ &iama¬
postoli. intellexerunt: & quic ipse quoq: populus.
gentium s piritaliter est infiliis abrahae : ac perho
recte dicitur israhel proptereco sequitur &dicit
Et congrga buntur filii iudae & fili ura hel in id ipsũ
& ponent sibi principatum unum. & ascendentat̃su
Hoc si ad huc uellimur & ponere eloquii proph&ici
obturt &ur sapor: Recolatur tamen lapis ille
angularis & duo pari&er unus & iudeirs alter&
getib: ille nomine filiorum iuda iste nomine
filiorum israhel s eidem uni principa tui suo
Iuidipsum innitenter: & ascendenter ag nos canuus

Expanded text:
tur haec civitas, quae gentibus imperartur haec civitas, quae gentibus imperarOsee igitur propheta, quanto profundius quidem loquitur, tanto operosius penetratur. Sed aliquid ponendum. Et erit, inquit, in loco quo dictum est eis: Non populus meus uos, uocabuntur et ipsi filii Dei uiui. Hoc testimonium propheticum de uocatione populi gentium, qui prius non per- 5 tinebat ad Deum, etiam apostoli intellexerunt. Et quia ipse quoque populus gentium spiritaliter est in filiis Abrahae ac per hoc recte dicitur Israel, propterea sequitur et dicit: Et congregabuntur filii Iuda et filii Israel in id ipsum, et ponent sibi principatum unum et adscenlodent a terra. Hoc si adhuc uelimus exponere, eloquii prophetici obtundetur sapor. Recolatur tamen lapis ille angularis et duo parietes, unus ex Iudaeis, alter ex gentibus; ille nomine filiorum Iuda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni principatui suo in id ipsum innitentes et adscendentes agnoscantur
Abbreviated transcription (Latin):
siue superiore axentina: usque adrge tomolũ
iamromanum: uel &tam ca atrgni primordia
succes soris eiur numae pompiłn: etechias. quippo
na uita cousq rgnauit: ac per hoc per eaton¬
pora isti uelut fontes psoph&iae pariter cropeum:
quantorenũ descuit asserium coepitq: romapum :
ui scilic& quemammeo unirgni assiriorum: pri¬
mo tempore eatrat. abracham cui promissio ner
aperuriime fiereni: in eiur stinine benedictonis
ominium gentium: ita eccidentaolis babyllonis¬
gordio qua fuesat xp̃r imperante uenturus in quo im¬
plerentur illa promirsa oracula proph&aerum non solu
loquentium: uerum &iam scribentium intantae raes
future testimonium soluerentur: Cumenim prophe¬
te numquam fere defuissent populo israhel & quo ibi
sges esse coeperunt s in usum tantum modo eorum suerse
nongentium: Quando autem scriptura manifestiur
proph&ica condebatur : quagentibus quandoq: pro¬
des s&̃ ÷ tunc opor tebat inciper& quando condeba¬

Expanded text:
siue superiore Auentino usque ad regem Romulum siue superiore Auentino usque ad regem Romulum iam Romanum, uel etiam usque ad regni primordia successoris eius Numae Pompilii Ezechias quippe rex Iuda eo usque regnauit; ac per hoc per ea tempora isti uelut fontes prophetiae pariter eruperunt, quando regnum defecit Assyrium coepitque Romanum; ut scilicet, quem ad modum regni Assyriorum primo tempore exstitit Abraham, cui promissiones apertissimae fierent in eius semine benedictionis omnium gentium, ita occidentalis Babylordio, qua fuerat Christus imperante venturus, in quo implerentur illa promissa oracula Prophetarum, non solum loquentium, verum etiam scribentium in tantae rei futurae testimonium solverentur. Cum enim prophetae nunquam fere defuissent populo Israel, ex quo ibi reges esse coeperunt, in usum tantummodo eorum fuere, non gentium: quando autem ea scriptura manifestius prophetica condebatur, quae gentibus quandoque prodesset, tunc oportebat inciperet, quando condeba
Abbreviated transcription (Latin):
intur corum ut pornmus. aduertere manteriosa
pausidum recurramus : in capite libriosee pronhieac
e ioaiham &achaꝵ & erechie igum uita
at er aicm hieroboam rgem isrtchel: quipor eos dem dros
fuituec non eser ias filtus amos: siue supra dictipro¬
phicae siue quot magir perhb&ur abterius qua nonio¬
ph& cotem nomine uocabatur : eos demigerqua pusr
quos posuit osee : incapite librisui ponit Nuotũ dieb
se propbiasse piploquitur: Micbeas &iam eatem
sue propheiae commemore: tempora post dies
oadae: Mamtrer quisequuntur sger nominat quos
&osee nominauit ioatham &achaz et ezechian:
Husunt quor̾ eooem tempore simul prapliaarre:
corum lit teris inuenitur: his ad iungitur ion ar
eodem orya pge regnante et ioel: cpmtam rgnara
ioatham qui suecessit oryae: Sed istorum pio¬
pl&arum duorum tempera incroratis non inecr
libris potuimur inuenure: qm̃ desuis dieb tacent.
Tenluntur autem bii dier aige latinorum pidea.

Expanded text:
igitur eorum ut possimus aduertere, in anteriora paululum recurramus. In capite libri Osee prophetae, et Ioatham et Achaz et Ezechiae regum Iuda. addit etiam Hieroboam regem Israel, qui per eosdem dies fuit. Nec non Esaias, filius Amos, siue supradicti prophetae siue, quod magis perhibetur, alterius qui non propheta eodem nomine uocabatur, eosdem reges quattuor, quos posuit Osee, in capite libri sui ponit, quorum diebus se prophetasse praeloquitur. Michaeas etiam eadem suae prophetiae commemorat tempora post dies Oziae. Nam tres qui sequuntur reges nominat, quos et Osee nominauit, Ioatham et Achaz et Ezechian. Hi sunt, quos eodem tempore simul prophetasse ex eorum litteris inuenitur. His adiungitur Ionas eodem Ozia rege regnante et Ioel, cum iam regnaret Ioatham, qui successit Oziae. Sed istorum prophetarum duorum tempora in chronicis, non in eorum libris potuimus inuenire, quoniam de suis diebus tacent. Tenduntur autem hi dies a rege Latinorum Proca
Abbreviated transcription (Latin):
per uuie sarbieo noibes: hoergo regnante a pud
argiuor: et apud sicyonior erato: apud arsorios uero adhuc
quem apertirsime proph&cess& dicens: in benedictione iudes¬
Non tesici& princeps xiuda : et oux defemoribur eiurdoneo
ueniant quaereposita sunt ei: &ipse & pectatio gentium:
Regante argo suis coepit uti frugibus. gregiao. & habere sgites
in a gricultura delatis aliunde seminibur: argus quoque
post obitum: decir heobere coepit: templo & sacrificiir hono¬
ratus: Qui honor eo rgnante anteillum delatur esꝗ.
homini priuato: et fulminato. cuidam omocoro eo quod
Regnantibus assoriorum duo decimo amytho & undecimo UII¬
si xoniorum plem meo Etargis ad huc manente argoo
mortuus est ioseph ingypto annorum centũ .x:ago
Dost cuius mortem populus dĩ mirtbiliter crescenr mansit
sentur quibus ioseph notur fuit: deinde quico in uide¬
baiur encrementis eiurerant que sus pecta quousq inde
liberar&ur persequutionibur: interquartamen diuinit̃ꝰ

Expanded text:
gens habebat hoc nomen. Hoc ergo regnante apud Argivos, et apud Sicyonios Erato, apud Assyrios vero adhuc que apertissime prophetassNon deficiet princeps ex Juda, ex dux de femoribus ejus, donec veniant quae reposita sunt ei, et ipse eritRegnante Argo suis coepit uti frugibus Graecia et habere segetes in agricultura, delatis aliunde seminibus. Argus quoque post obitum deus haberi coepit, templo et sacrificiis honoratus. Qui honor eo regnante ante illum delatus est homini priuato et fulminato cuidam Homogyro, eo quod Regnantibus Assyriorum duodecimo Mamytho et undecimo Sicyoniorum Plemmeo et Argis adhuc manente Argo mortuus est Ioseph in Aegypto annorum centum decem. Post cuius mortem populus Dei mirabiliter crescens mansit erentur quibus Ioseph notus fuit; deinde quia inuidebatur incrementis eius erantque suspecta, quo usque inde liberaretur, persecutionibus inter quas tamen diuinitus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi colebantur . ITIr. & sera piserat &iam simulacrum
quoo digitolabiis inpresso ammonere uider&ur ut silen¬
tium fier& hoc significare: idem uarro & istimat: ut homi¬
ner eos fuisse taceretur : Ille autem bor quem mirabili¬
uanitate decepta agẏptus in eiur honosem delicis
afluentibus alebat. qm̃ eum sine sarchofago uiuum
uenerabantur apis nonserapis uocabatur : quo boue
mor tuo qm̃ querebatur & repperiebatur uitulus colo¬
ris eiusdem: hoc est albis quiburdam maculis similit̃
insignituri mirum quiddam & diuinitur. sibi procura¬
tumꝰ erse credebant: Nonenim maegnũ eroet de¬
monibus ad eor decipiendos fantasiam talir tauri
Quam sola cerner& ostentare : uaccȩ concipienti atquȩ
prgnaenti: unde libido matrir ad traher& quodͥ in eius
f&uiam corporaliter appara sicut iacob deuigin
uaricctir: ut ouer &capre uarig naroerentur efficit:
quodenim homines coloribur & corporibur uerin dio ẽ¬

Expanded text:
ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, quod digito labiis inpresso admonere uideretur, ut silentium fieret: hoc significare idem Varro existimat, ut homines eos fuisse taceretur. Ille autem bos, uanitate decepta Aegyptus in eius honorem deliciis afluentibus alebat, quoniam eum sine sarcophago uiuum uenerabantur, Apis, non Serapis uocabatur. Quo boue mortuo quoniam quaerebatur et reperiebatur uitulus coloris eiusdem, hoc est albis quibusdam maculis similiter insignitus, mirum quiddam et diuinitus sibi procuratum esse credebant. Non enim magnum erat daemonibus ad eos decipiendos phantasiam talis tauri, quam sola cerneret, ostentare uaccae concipienti adque praegnanti, unde libido matris adtraheret, quod in eius fetu iam corporaliter appareret; sicut Iacob de uirgis uariatis, ut oues et caprae uariae nascerentur, effecit. Quod enim homines coloribus et corporibus ueris, hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
m antidominae: & maele credulo domino mentitur ueste dicẽ
derelicta demanibur ahtrahentir: aut fugiens Non consen¬
sit ad struprum: Secundo autem anno septem annosuĩ
scilie& quos cegebat quando arge honoratus est ađ¬
Nis amporibur te ar tiuorum apir nauibur trans uecturs
in agoptum: cumibi mortuur fuirs& factur  serptus
omnium mceximus : agoptiorum dr̃ : Nominis autem
huius cur noncpis &iam post mortem: sed sera pir
appellatus sit : facillimam rationem uarro reddi dit : quia
enim arca in quamor tuur ponitur: quod omner iam sarcho¬
fagum uocantꝰ soros dicitur grecȩ: &ibi eum uenercori sepul¬
tum coeperant. priusquam templum eius ess& & tructũ
uelut saros & apir sorapirs primo deinde unalit tera ut
fieri adsol& commutata serapis dictus est: & constitutum ẽ
&iam deillo ut quis quis eum hominem fuisse dixirr& ca¬
pitalem pender& pꝰenam: Etqm̃ fere in omnibus templis

Expanded text:
manti dominae et male credulo domino mentiturae ueste etiam manti dominae et male credulo domino mentiturae ueste etiam derelicta de manibus adtrahentis aufugiens non consensit ad stuprum. Secundo autem anno septem annorum no scilicet, quos agebat, quando a rege honoratus est, adis temporibus rex Argiuorum Apis nauibus transuectus in Aegyptum, cum ibi mortuus fuisset, factus est Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Nominis autem huius, quur non Apis etiam post mortem, sed Serapis appellatus sit, facillimam rationem Varro reddidit. Quia enim arca, in qua mortuus ponitur, quod omnes iam sarcophagum uocant, aopds dicitur Graece, et ibi eum uenerari sepultum coeperant, priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis Sorapis primo, deinde una littera, ut fieri adsolet, commutata Serapis dictus est. Et constitutum est etiam de illo, ut, quisquis eum hominem fuisse dixisset, capitalem penderet poenam. Et quoniam fere in omnibus templis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iherimine reur fer& si quis eam fuisse hominem dicer& :
uonomnes sapo qui&iam cephisur a quiburdam traditur.
si tamen duorum nominum. homo unur fuit : ac non potiur
alterum proaltero pðitcuerunt fuir re hominem qui insuir
posuerunt scriptis alterum nomen: cumrix argiuorum ter¬
tius apis err&. Mortuus est isaac: annorum centum
lxix. et reliquit geminos suor annorum centum .xx. quorum
minor iacobpertinens adciuitatem sĩ dequa icribimus:
maiore utiq reprobato habebat duo decim filior : quorũ illũ
quiuocabatur ioseph mercatoribur in aegyptum transeuntib
frr ad huc isaac auoeorum uiuente: uendiderant: staitautẽ
ante faraonem ioseph quando & humilitate quampertulit:
futuros: quorum abundantiam prepollentem: consequenter
alii sep tem steriler fuerant consumturi.: & ob hoc eum.
rx prefecerat agypto decarcere liberatum: quo eum conie¬
cerat integritar castitatis: quaem fortiter seruans maleã¬

Expanded text:
li crimine reus fieret, si quis eam fuisse hominem diceret. li crimine reus fieret, si quis eam fuisse hominem diceret. nono Messapo, qui etiam Cephisos a quibusdam traditur si tamen duorum nominum homo unus fuit ac non potius alterum pro altero putauerunt fuisse hominem, qui in suis posuerunt scriptis alterum nomen, cum rex Argiuorum tertius Apis esset, mortuus est Isaac annorum centum octoginta et reliquit geminos suos annorum centum et uiginti; quorum minor Iacob pertinens ad ciuitatem Dei, de qua scribimus, maiore utique reprobato, habebat duodecim filios, quorum illam, qui uocabatur Ioseph, mercatoribus in Aegyptum transeuntibus fratres adhuc Isaac auo eorum uiuente uendiderant. Stetit autem ante Pharaonem Ioseph, quando ex humilitate, quam pertulit, futuros, quorum abundantiam praepollentem consequentes alii septem steriles fuerant consumturi, et ob hoc eum rex praefecerat Aegypto de carcere liberatum, quo eum coniecerat integritas castitatis, quam fortiter seruans male a
Abbreviated transcription (Latin):
clarior facta est institutir: phegous tamen froc ter
huius phoronei iunior. Cumers& mortuur adeius.
sepul chrum. templum est constitutum: in quo coler&ur
ut ds̃: &eibouerimmolarentur credo honose tanto
Ideo dignum puttrunt quia in rgnisi parter pui ue
quippeloca ambobus dntribuerat In quibus eo uiuente
rgnoefent iste sacella constitueratexocoler der deos:
&docuera & obser uari tempora permenser atq annor
quideosum quatenur m&irentur atque numnea rot
haec ineo noua miranter rudes ad hue homines uolu er
obi to ee snena fartum siue opineotisum siue uoluesut
Nomi tuo fines se saciu fuisie perhibe&eur: quaepo stree
ins apellate : ut magna deaculte est in go pito: quam uis ali
seribant eam & &hiopia in goptum uenisse reencem
Et quoslate iuste que imperacuerit eis que multa commoda:
a hiteras instituerit. hunc honosem illi habitumerre diuinũ
Postea quam ibi mortua est & tantum honorem ut capita¬

Expanded text:
clarior facta est institutis. Phegous tamen frater clarior facta est institutis. Phegous tamen frater huius Phoronei iunior cum esset mortuus, ad eius sepulcrum templum est constitutum, in quo coleretur ut Deus et ei boues immolarentur. Credo honore tanto ideo dignum putarunt, quia in regni sui parte pater quippe loca ambobus distribuerat, in quibus eo uiuente regnarent iste sacella constituerat ad colendos deos et docuerat obseruari tempora per menses adque annos, quid eorum quatenus metirentur adque numerarent. Haec in eo noua mirantes rudes adhuc homines morte obita deum esse factum siue opinati sunt siue uoluerunt. Nam et Io filia Inachi fuisse perhibetur, quae postea Isis appellata ut magna dea culta est in Aegypto; quamuis alii scribant eam ex Aethiopia in Aegyptum uenisse reginam, et quod late iusteque imperauerit eisque multa commoda et litteras instituerit, hunc honorem illi habitum esse diuinum. postea quam ibi mortua est, et tantum honorem, ut capita
Abbreviated transcription (Latin):
leus uocabectur.: Et apio sicyonior thuriaco quemqui da
thurimachum scribunt septimis reaibus:
Rgnum autem argiuorũ : simul cum a brahae nepotib: ostũ ẽ
ubi primur sgnauit inachus.: Sane quod preter eundum
non fuit eiam aput sepulchrum septimisui rgirthuriaci
Sacrificar negonior solere uarro refert. rgnantibur
porro octauis rgibur . armamitre assgriorum. Sicynio
leucippo. Et primo argiuosum in acho:
Dr̃ lo quictur est adisaac.: atq: ipsi quoq eademque patrieiꝰ.
duo illa promisit. semini scilic& eiur terram chanaan
& in eius semine. benedictionem cunc tasim gentium:
Haec ipsac piomissac sunt. &iamfilioeius. ne poti abra hae
qui est appellactur primo lacob postisrahel: cumiam
belocur snonus as iyriae &phoroneur: in achyfiliur
secundur ignar& argiuis:: Heucippo adhuc apiro
sicyonior permanente : His temporibus grȩcia sub
phoroneo argolico rege leum &iudiciorum quibusda

Expanded text:
leus uocabatur, et aput Sicyonios Thuriaco, quem quidam leus uocabatur, et aput Sicyonios Thuriaco, quem quidam Thurimachum scribunt, septimis regibus. Regnum autem Argiuorum simul cum Abrahae nepotibus ortum est, ubi primus regnauit Inachus. Sane, quod praetereundum non fuit, etiam aput sepulcrum septimi sui regis Thuriaci sacrificare Sicyonios solere Varro refert. Regnantibus porro octauis regibus, Armamitre Assyriorum, Sicyoniorum Leucippo et primo Argiuorum Inacho Deus locutus est ad Isaac adque ipsi quoque eadem, quae patri eius, duo illa promisit, semini scilicet eius terram Chanaan et in eius semine benedictionem cunctarum gentium. Haec ipsa promissa sunt etiam filio eius, nepoti Abrahae, qui est appellatus primo Iacob, post Israel, cum iam Belocus rex nonus Assyriae et Phoroneus Inachi filius secundus regnaret Argiuis, Leucippo adhuc aput Sicyonios permanente. His temporibus Graecia sub Phoroneo Argolico rege legum et iudiciorum quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
samiramidem: quae ab illo interfecta perhib&ur ausa.
filium mater. incesta re concubitu:
Hancputant non nulli condidisse babyllonem quã quidem.
potuit instaurare: Quando autem uel quo modo condita
fuerit : in seto decimo libro diximus: : Filium porronini
& samiramidis qui matri succersit in rgnum quidam &iã
ipsum ninum.: Quidam uero deriuato a patre uocabulo
uiny an uocant: Sicyoniorum autem sggnum tunc tenebat
telxion: quorgnante usq: adeo ibi mitia & l&a tempora
suerunt : ut eum defunctum uel ut dm̃ colerent sacrificando
etiudor celebrando quos ei primitur institutos ferunt:¬
Huius temporibus iamisaac & promissioneds natus
esei sentenaerio patrifilius abrahae te sarra coniuge quȩ
sterelis et anur iam spem prolis amiserat : Tunc darioruis
quintur eran pe arriut lpn uero iraac sixcgenario nati
sunt geminiesau &ia cob: quos ei rebecca uxor peperit
auocorum abraham ad huc uiuente et centum sgagina

Expanded text:
Samiramidem: quae ab illo interfecta perhibetur, ausa Samiramidem: quae ab illo interfecta perhibetur, ausa filium mater incestare concubitu. Hanc putant nonnulli condidisse Babylonem, quam quidem potuit instaurare. Quando autem uel quo modo condita fuerit, in sexto decimo libro diximus. Filium porro Nini et Samiramidis, qui matri successit in regnum, quidam etiam ipsum Ninum, quidam uero deriuato a patre uocabulo Ninyan uocant. Sicyoniorum autem regnum tunc tenebat TelIioD. Quo regnante usque adeo ibi mitia et laeta tempora fuerunt, ut eum defunctum uelut deum colerent sacrificando et ludos celebrando, quos ei primitus institutos feruntHuius temporibus etiam Isaac ex promissione Dei natus est centenario patri filius Abrahae de Sarra coniuge, quae sterilis et anus iam spem prolis amiserat. Tunc et Assyriis quintus erat rex Arrius. Ipsi uero Isaac sexagenario nati sunt gemini, Esau et Iacob, quos ei Rebecca uxor peperit. auo eorum Abraham adhuc uiuente et centum sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
api ochaldcor nini temporibur naturert: Sed qrure greae
mul cosunt nobi qua maridrie notiores : &pergrecor aolatinor
aodcin qe adro menor qui&iam ipsi latisunt temporum seriẽ
deducerui : quigentem populi romani inoriginis eius anti¬
qui aer irimati sunt: obhoc debemur ubi opur entasgotaon
nemorart ieger utappareat quemam modum babo llonia uari
primaroma cum pergrinee in hoc mundos dĩ ciuitate procur¬
ratRerautem quar propter comparationem ciuitatis utrius q
terrenae scilic& eccelertir huic operi oport& imererei magir
xgreon & latinir ubi &ipsec roma quas secunda babollonia est
debemur ad sumere:  Quando ergo natur est abraham
seciandi rggeserant apud assorior ninur: apud nicionios
curopr Prami autem illic belus: hic agiccleur fuerunt:
Cun uero grerso abiaham tebabyllona: promisit eidr̃ &illo
magna ingentẽ futuram & inens semine omniũ gentium.
benedictionem: assorii quartum regem habebant sievonii
quintum apud illor enim regabat filius nini postmatrem

Expanded text:
 res Graecae multo sunt nobis quam Assyriae notiores, et per Graecos ad Latinos ac deinde ad Romanos, qui etiam ipsi Latini sunt, temporum seriem deduxerunt qui gentem populi Romani in originis eius antiquitate rimati sunt: ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges, ut appareat quem ad modum Babylonia, quasi prima Roma, cum peregrina in hoc mundo Dei ciuitate procurrat; res autem, quas propter conparationem ciuitatis utriusque, terrenae scilicet et caelestis, huic operi oportet inserere, magis ex Graecis et Latinis, ubi et ipsa Roma quasi secunda Babylonia est, debemus adsumere. Quando ergo natus est Abraham, secundi reges erant aput Assyrios Ninus, aput Sicyonios Europa; primi autem illic Belus, hic Aegialeus fuerunt. Cum uero egresso Abraham de Babylonia promisit ei Deus ex illo magnam gentem futuram et in eius semine omnium gentium benedictionem. Assyrii quartum regem habebant, Sicyonii quintum; aput illos enim regnabat filius Nini post matrem
Abbreviated transcription (Latin):
sebie quippe in dis im par abu: orienmi mpotaominaba¬
Igrea seo bellanto: Itte faetum est ut qui cumqi in illis terrirpepuli
siuerte er antas sorionim rgno treiomiquerarere ⁊net quic¬

Expanded text:
Solis quippe Indis in partibus Orientis non dominabaSolis quippe Indis in partibus Orientis non dominabaadgressa bellando. Ita factum est, ut, quicumque in illis terris populi siue reges erant, Assyriorum regno dicionique parerent et qui
Abbreviated transcription (Latin):
rumper &igua ista memorantur: Quam uis athe¬
nienser ingrecia plurimum claruisse fateatur: &iam
sallustius somanus hystoricus. plus tanen fama quã reipsa:
Nam loquens. de illis atheniensium inquit resgestae : sicuti
ego & istimo satis ample: magnificae que fuereiuerum ali¬
uanto: minores tamen quam fama feruntur :
Sedquia prouenere ibi scriptorum magno ingenia per
terrarum orbem atheniensium facta promaximis cele¬
brantur: Itaeorum qui facere uirtus tante hab&ur
quantũ eccm uerbis potuere &xtollere prelara ingenia
accedit huic ciuitati nonparua: &iam gelit teria &phi¬
lososis gloria  Quod ibi potis simum talia seudico
uiguerunt : &lam quantum attin& adimperariis
Nausum inaius primus temporibus quamariprior un fuit
uectam longe lateq diffusum quipre uibipinat ne heli¬
s lius uniuerser astam: quae totiut orber ueroudii
pantium ter tadicitur a dmagni tudinem uero uimi dia
reppenitur sque cod libie fines subeoise tratitus

Expanded text:
rum perexigua ista memorantur. Quamvis Atherum perexigua ista memorantur. Quamvis Athenienses in Graecia plurimum claruisse fateatur etiam Sallustius Romanus historicus, plus tamen fama, quam re ipsa. Nam loquens de illis: Atheniensium, inquit, res gestae, sicuti ego existimo, satis amplae magnificaeque fuere: verum aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia provenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maximis celebrantur. Ita eorum qui fecere, virtus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia . Accedit huic civitati non parva etiam ex litteris et philosophis gloria, quod ibi potissimum talia studia viguerunt. Nam quantum attinet ad imperium, nullum majus primis temporibus, quam Assyriorum fuit, nec tam longe lateqfilius, uniuersam Asiam, quae totius orbis ad numerum partium tertia dicitur, ad magnitudinem uero dimidia reperitur, usque ad Libyae fines subegisse traditur.