comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
l& intenebris nescit quouadat. Sic po¬
testoffendere in lapide moffensionis &
p&ramscandali. Quod fuitdñs caecis
iuda eis sic ut credentib lapisquẽ reꝓba¬
ber aedisicantes factus e in caput angul
Hinc dedignati sunt credere inxpͥmquia
eorũ impi& as contempsit morauum.
risi toccisum & ipsaerat mors granimul¬
tiplicandi & exaltatio trahentis posise
omnia Duluceminquit hab&ir crediłe
inlucem ut filulucis sitis. cũ aliquid ue¬
ri auditũ habetis. Credite inuentatẽ
utrenas camini inuentate. Haec locu¬
tus ẽ ilis & abiit& abscondit seabeis
N ab eis qui credere & diligere coeperan
ñ ab eis quicũ ramis palmarũ &laudib:
obuia uenerant. Sed ab eis qui uideban
& inuidebant. Quia nec uid ebant sed
in lapidem illũ caecitate offendebanꝰ
Cũ ause ab scondit ihs ab eis quieu̾ occide¬
re cupiebant. quods epe ꝓ̃p obliuione
cõmonendiestis nrae infirmitati: ton¬

Expanded text:
lat in tenebris, nescit quo vadat. Sic polat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant, non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant: sed ab eis qui videbant et invidebant; quia nec videbant, sed in lapidem illum caecitate offendebant. Cum autem abscondit se Jesus ab eis qui eum occidere cupiebant quod saepe propter oblivionem commonendi estis, nostrae infirmitati con
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ee hominis sed supenus dixerat
quod externo die lestũ atq tractatũ e
quandonuntiati s unt gentiles ill qui
euuidere cupiebant: Uenithora
utglonsic&ur filius hominis. hocitaq
istianimo retinentes & quod nuncait
Cũ exaltatus fuers a terra mortemeru¬
cis intellegentes quesier̃ ab illo & dixer̃
Nosaudiuimur exlege quia xp̃sman&
quiunt man& in &eriium Siman& in
&ernum quo modo exaltabitur a terra.
idest quomodo crucis passione inon&ur
Hocẽ eũ dixisso intellegebant quod facere
cogitabat. Nonergo eis uerbom istorum
obscuntatem a peruit in fusa sapientia
Sed stimulata conscientia: Dixergo eis
ihs adhuc modicum lum eninuobis ẽ
Hinc ẽ quod intellegitis quiaxp̃s man&
in aecternum. Ergo ambulate dumluce
hab&is ut n tenebre uos conp̃hendant:
Ambulate accedite. totam intellegite&
ascensurum in sublimia quo ꝑducat. le¬
nebrae au uos conphendant. Si eo modo
credidentis xpia&ernitatem ut neg&us
in eo inortis humilitatem & qui ambu¬

Expanded text:
Filius hominis: sed superius dixerat, quod hesterno die lectum atque tractatum equando nuntiati sunt gentiles illi qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo et dixerunt: Nos audivimus ex legquiunt, manet in aeternum: si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra: id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabaobscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est quod intelligitis quia Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambu
Abbreviated transcription (Latin):
sic appellatur domus in hisiñ quib habitatir
ecunđ quod dicimus bonadamus ẽ. uelma¬
ladomus e. Nonquando rep̃hendimus siue
laudamus aedificium pan&um atq tecto¬
rum. Sed quando mores uelbonorum homi¬
nunruel malorum. Sicergo dictũ e piinceps
huiusmundi id est princep̃s malorũ omniũ
quihabitant ininundo. appellatur &iam
mundus iNbonis qui similit̃ aototer arum
orbe diffusi sunt. Indedic a pastolur Drerat
inxp̃o: mundum reconcili ans sibi. Sunt

Expanded text:
sicut appellatur domus in his a quibus habitatur, sicut appellatur domus in his a quibus habitatur, secundum quod dicimus, Bona domus est, vel, mala domus est, non quando reprehendimus sive laudamus aedificium parietum atque tectorum, sed quando mores vel bonorum hominum vel malorum. Sic ergo dictum est, Princeps hujus mundi: id est, princeps malorum omnium qui habitant in mundo. Appellatur etiam mundus in bonis, qui similiter toto terrarum orbe diffusi sunt: inde dicit Apostolus, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi
Abbreviated transcription (Latin):
est quisanat. quia sicut pugnantib dictũ ẽ
daec senbo uobis ut ñ p&cc&is. It aquiuulne¬
rantur quod sequitur audiunt & siquis pecca¬
bent ad uocatũ habemus apud patre ilimxp̃m
quidenĩ oramus cũdicimus dimiate nobis
debita nr̃a nisiut uulneranra sanentur s
&quid aliud p&imus cũdicimus ne nos infe¬
ras intemptatione: nisiutille qui insidiatur
uel ceraatextiinsecus nulla in rũpat ex par¬
te. Mullanos fraude nullanos passit uirtuse
superare : Quantar lib& tam̃ aduersumnos
engatmachinas. Quando nten& locucor¬
difubi fides habit& eiectus e foras. Sed nisi
dñs custodient ciuitatem inuanum uigilabil
qui custodit. Noli te ergo de uobis ipsis presum¬
mere sinuultis foras eiectũ diabolum intr&e
dipiincipem ita dictum existimemus. ut
eum caelo & terrae domina posse creda¬
mus: Sed mundus appellatur in inalis ho¬
minib: qui toto terrarũ orbe diffusisunt

Expanded text:
est qui sanat, quia sicut pugnantibus dictum est: est qui sanat, quia sicut pugnantibus dictum est: Haec scribo vobis, ut non peccetis , ita qui vulnerantur quod sequitur audiunt: Et si peccaveritis, advocatum habemus ad Patrem, Jesum . Quid enim oramus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute superare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, quando non tenet locum cordis ubi fides habitat, ejectus est foras. Sed nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro idi principem ita dictum existimemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credamus. Sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto orbe terrarum diffusi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Restus foras: eiectus ẽ plane. Quomodoeri
dictu ẽ dictũ e nunc eici&urfaras. Quo modo
putamus nisiquia tunc quod i hominib: pau¬
cissimis factum ẽ. Nunc in inultis magnisq
habere questionem & similem solutionem
nex & annauidua cognouer̃. & z acharias
& helisab&h quideillondum nato sediam
tiae spiritalis. Qua congregati linguis om¬
nium genitu fatara loquerentur. Ac sic inlis¬
quis oinuiumgentium futura p̃nuntiar& is
ecclesia Quagratia spiritalĩ populi cong̃ga¬
rentur. Qualongelateq peccata dimitatese¬
tur & milia miliumdo reconciliarentur.
Quidergo aitquispia quiadiabolus decredent
cordib Sci&urforas ia fidelium neminem
temptat. Immo uero temptare nͥ cessat. Sed
aluid est in tiinserus regnare : aliud fonns&
bpugnare Nam & munitis sima ciuitatẽ
quando hostis ab pugnat nec expugnat. & si al¬
qua telieius mis raꝑueniunt. ammon& a por¬
tolur unde ñledant eomemorant loncam.

Expanded text:
ejectus est foras? Ejectus est plane. Quomodo ergo ejectus est foras? Ejectus est plane. Quomodo ergo dictum est, nunc ejicietur foras? Quomodo putamus, nisi quia tunc quod in hominibus paucissimis factum est, nunc in multis magnisque habere quaestionem, et similem solutionem.nex et Anna vidua cognoverunt ; et Zacharias et Elizabeth, qui de illo nondum nato, sed jam tiae spiritualis, qua congregati linguis omnium loquerentur , ac sic in linguis omnium gentium futura praenuntiaretur Ecclesia: qua gratia spirituali populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. 9. Quid ergo, ait quispiam, quia diabolus de credentium cordibus ejicietur foras, jam fidelium neminem tentat? Imo vero tentare non cessat. Sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare: nam et munitissimam civitatem aliquando hostis oppugnat, nec expugnat. Et si aliqua tela ejus missa perveniunt, admonet Apostolus unde non laedant; commemorat loricam
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinistra separatis. Sediudicium quo
pynceps huius mundi &ci&ur foras. quo¬
mnado ergo intus erat & quo eumd eiciendun
foras Num quitna innundo erat extra
mundummissusẽ foras. Si eni de illo iudicio
dicer& quod infineuenturum ẽ possit aliqu
opinan &ernum ignem quonutitendus est
diaboluscu angelis suis. & omnib: quisunt
exparite eiur ñnatura seduitio N quia crea¬
uit autgenuit. sed quia persuasit & tenuit
Possi tergo aliquisopinan illu ignem &ernum
ex tram̃undum ee. & hoc ee dictum eici&us¬
ẽ quodnuncfit nꝰ quod tanto postfuturm ẽ
in nouissi modie. Preuidebatergo dnr quod
sciebat post passione m& glonficationem
sua ꝑuni uersum munđ multos populoscre¬
dituros in quorum cordib̵ diabalus intus era
Cuiquando exfiderenuntiant. Sci&urforas
Sed dic aliquis Nu inquid de cordib: patnarcha¬
rum& ꝓph&arum uegerumq iustorum ñ

Expanded text:
ad sinistram separatis; sed judicium quo ad sinistram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat, et quo eum ejiciendum dixit foras? Numquidnam in mundo erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejiciest quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicitur foras. 8. Sed dicit aliquis: Numquid de cordibus Patriarcharum et Prophetarum, veterumque justorum non
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo diuitiarum sapientiae & scien¬
tiae di qua in scrutabilia s̃ iudicia eius. ex
quib iudicus &ia hocẽ quod hic ait dñs
Nunciudicium ẽ mundi seruato illo iudicio
infine ubi nouissime uiui& marauiiudicae¬
dis: Possi debatergo diabolus genus huma¬
nũ &reos suppliciorũ : Tenebat cyrocra¬
fopeccatorũ. Dominabatur incordib̵ infi¬
deliũ adereatura colenda. deserao creato¬
aũfidem quae morte eius & resurectione
firmata ẽ ꝑ eius sangumẽ qui in remissio¬
ne fusus ẽ peccatorum milia credentium
ius spufidelia membra uegitantur. Hoc
uocabat iudiciũ hanc dis er&ionem
hanc a suis redempus diabali expulsione
Deniq atotende quid dicat quasiquerere¬
mus quid ẽ& quodait. Nunciudiciũ ẽ num¬
di secutus exposuit. Aitenĩ nunc princeps
huius mundi eici&ur foras Audiuimus
quale dixeritee iudicium. Nonergoil¬
lud quodinfine uenturuẽ ubi uiui& mor¬
tui iudicandi sunt. aliis add&terã aliis

Expanded text:
itiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus ! Ex quibus judiciis etiam hoc est quod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creator Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium jus Spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. 7. Denique attende quid dicat. Quasi quaereremus quid esset quod ait, Nunc judicium est mundi, secutus exposuit: ait enim, Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad dexteram, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
eorum & illa merabra eius. Sed si exal¬
tatus inquit fuero a terra. hoc e cũ exal¬
tatus fuero. neni dubit& futurum ee
quod uenit implere. Hocrefergura dil¬
lud quod supenusait Siaumorauum sue¬
rit granum multũ fructũ adferit. Nam
exaltationem sua quid aliud . & quãm
cruce passionem quod & ipre euange¬
lista ñ tacuit subi unexit eni& art

Expanded text:
eorum, et illa membra ejus. Sed si exaleorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit en
Abbreviated transcription (Latin):
foras. Cuergo dixisr& nuno prnceps huius
mundi eicitur foras. & ego in quid si ex alta¬
tus fuero a terra omnia traham postine :
hocaduniuersitatemhominu mr&ulit sed
adcreaturae in tegnitatem. Id est spm &
anima & corpur & illud ꝗ intellegimus
& illud quoc uiuimus & illud quo uisibi¬
les & contr&tabiles sumus quienig
postse. Aut sio ma ipsi homines in tellegen¬
disunt omnia p̃distinata ad salutẽm
possumus dicere. ex quib omnib ait
nihilee penturum cu suprade suis ouib
loquer&ur. autceraeomahominum
generat siue in linqui somnib siue in
a&atib: omnib: siuẽin gradib honorũ
omnib siue in. duersi tatib ingeniorũ
omnib. Siuem aritium licitarũm& uti¬
lium ꝓfessionibus omnib: & quicquid
aliud dici pocest secund innumerabiles
differentias quib int̃ se p̃tersola pbe ca¬
ti hominis distant ab excelsissimisusꝙ
adhumilissimos aregeusq ad mendicũ
om̃a inquit traha postme ut sit caput

Expanded text:
ergo dixisset: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras, Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles sumus. Qui enipost se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere, ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur. Aut certe omnia hominum genera, sive in linguis, sive inaetatibus omnibus, sive in gradibus honorum omnium, sive in diversitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut sit caput
Abbreviated transcription (Latin):
tatione mea respondente mihi dñmmeum &
quodam modo dicentem magis sequeris quia sic
me inter sufferaspono: audistia dite uocem for¬
titudinis meae. Audunme uocem in firmita¬
tistuae. Uires suggero ut curas nec rep̃mo quod
acceleras sed arañs fero inme quotrepidas & sub¬
sterno qua transeas Odne mediator ds̃ supra
nos homop̃pnos. Agnos comisencordia tuam.
Nam quod tutantus tuae cantatis uoluntate
turbans anultos incorporeauo qui suae in infir¬
mitatis necessi tate cturbantur. nedisperando
pereant consolatons. Deniq homo qui se quiuult
audiatqua sequatur. Accessit forae horatem¬
bilis ꝓponitur obtio Aut faciendae iniquita¬
tis. Aut sub eundae passionis. turbatur anima
infirma ꝓꝑqua sponte turbata ẽ anima in¬
uicta p̃pone auae uoluntati uoluntatem di.
Aditende eni quid deinde s ubiungat. creatorłuus
& magisterauus qui tefeo & utitedocer& fac¬

Expanded text:
tatione mea respondentem mihi Dominum, et tatione mea respondentem mihi Dominum, et quodammodo dicentem: Magis sequeris, quia sic me interpono ut sufferas: audisti ad te vocem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis, aut subeundae passionis; turbatur anima infirma, propter quam sponte turbata est anima invicta: praepone tuae voluntati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te fecit, et ut te doceret fac
Abbreviated transcription (Latin):
uit ad summa ita nobis cum pateretur ad
infirma. Audi supenus dicentẽ uenithora
ut glonfic&cur filius hominis. Simoraifica¬
tum fuent granũ multũ fructu madferã
ꝯAudio quiodit anima suo in hoc mundo inui¬
ta Rerna custoditea nec ꝑinitaoraanłu¬
modo miran. sed iubeor imitare. Deinde
sequentib uerbis. Siꝗ nuhi ministrat me
sequatur & ubi sum ego ibi & minister me¬
us ent. Mundũ contẽmpnere accendor
& in consp& tu meo nihilest uita ehuius
totus quantum lib& fuent ꝓlixus uapor p̃amore
Rernorum temporalia mihicuncta uiles
& rursus ipsum dnm meũ qui me illis uerbis ab
nfirmitate mearapuit ad firmitatem sua Au¬
dio dicente. Nunc anima mea turbata ẽ. Quid
hocẽ quo modosequi iubes anima mea Si turban
uideo anima tua : quo in odo suffera quod graue
tanta firmitassentit. quale fundamentũ querã
Sip& ra sub cumbit: Seduideor mihi audire in coqi¬

Expanded text:
t nos excitavit ad summa, ita nobiscum pateretur et t nos excitavit ad summa, ita nobiscum pateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Dentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus erit; mundum contemnere accendor, et in conspectu meo nihil est vitae hujus totus, quantumlibet fuerit prolixus, vapor; prae amore aeternorum temporalia mihi cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmitate mea rapuit ad firmitatem suam, audio dicentem, Nunc anima mea turbata est. Quid est hoc? Quomodo sequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ostqua dñsihs xp̃s uerbis lectionis her¬
ternae ministros suos ut seipsu seque¬
Hrentur horiatus ẽ. cuita p̃dixisr&
passionẽ sua. Quodnisi granũ fru¬
menti cadens interra morauũ solũ¬
man&. Si aumorauũ suent. multũ
fructu adfera. Vbi excitauiteos qui
cumadregnu caelorumsequi uellent ut
anima sua odissent ik hocnundo si&sa
hinuita &erna custo dire cogitarent. ad
& aitund electio coepithodierna. Nuncani¬
mamea turbata ẽ. Vnde curbata ẽ dñe an¬
matua nempe paulo ante dixisti. Qui odit
anima sua in hocmundo inuitam &ernam
custoditeam. Ergo animatua in hocmun¬
do amatur id eo turbatur uenientehora
qua exhocmundo egrediatur. quishocdeo
nimadii audeat ad firman sed nosinse
transtulit. nos infesus cepit . capud nr̃m
membrorum suorum suscepit affectum &
ideo ab aliquo ñ ẽ turbatum. Sed sic deillo
dictile cumlazarum suscitar& turbauit
sem& ipsũ. Oporateb ateni ut unus mediatos

Expanded text:
sus Christus verbis lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fumanet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam custodire cogitarent: ad et ait, unde lectio coepit hodierna, Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo anima tua in hoc mundo amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum suscepit affectum: et ideo non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictum est, cum Lazarum suscitaret, turbavit semetipsum . Oportebat enim ut unus mediator
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid: Nullomodoigitur dẽhuius cemodi
honoratũ uidemus : Vt quid ergo alibi
quenmus quid sit ministrans xpo& non
hoc intellegi uoluit acsidicer&e Siquis
men sequitur nimihiministrat : Minis
meas n suas sic a libi semptũ e : Quisedio¬
inxpo manere deb& sic̃ ambulauit ille
& ipseambulare. Deb& &a si porregit
esunentipane de misen cordia faceren
deiactantia: N aliud ibi quererequam
opusbonu nesciente sinistra quid faciat
dextera id estutalien&ur intentio cupi¬
ditatis ab operecantatis . Quisi cministrat.
xpominis trat Recteq illi dicitut. cũ uni
exminimis meis fecistis mihi fecisti Nec
poralem sed omnia operabona ꝓpxp̃m¬
sua membra dicturus ẽ cũ pistis fecistiꝓ
me fecisti. D& aliquiã ⁊ppeopere &iam
seministrũ facero & appellare digna¬
tus ẽ ubiait. Sic filius hominisnuenit
ministrans edministrare & anima

Expanded text:
aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi honoratum videmus. Ut quid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non hoc intelligi voluit, ac si diceret: Si quis me non sequitur, non mihi ministrat: Ministrmeas, non suas, sicut alibi scriptum est: Qui se diisto manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Nertinent corporalem, sed omnia bona opsua membra dicturus est: Cum pro istis fecistis, pro me fecistis . De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et anima
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit cũ filio eius : Quod enĩ supenus ait
ubi ego suillic & minister meus ent. Hoc
intellegitur ex posuis recũdio honon fica¬
uiteum pat̃ meus : Na quȩ̃ maiorem ho¬
nore maccipere potuent adoptatuse
qua ut sit ubi ẽ unicus nꝰ a equalis factusdi¬
uinitati sed consociatus a Rernitati quid
si tau ministran xp̃o cuiopen mercestan¬
eaquae s corpon neces sana p̃parare :
autcenanti cybum quoquere uel apponere
uel poculũ dare potusq miscere : fecer
hocill quipotuer eu in corporehabere
p̃sente Sic marha& maria quando &
lazarus unus erat ex recumbentib: Sed
eo modo xp̃o&ia iudas ꝑditus ministrauit:
na& loculosipsehabebat & qua uisexeis
quae mititebantur sceleratis sime fura
r&ur ꝑ illu tam &ia necessana para¬
bantur : Hinc ẽ illud quod ed ei dicer&
dñs quod facis fac celent arbitrati sur
quida quod eũ iussent p̃pdiem festum¬
necessana p̃parare uel indigentib dare

Expanded text:
ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit pnecessaria praeparare vel indigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ees iunior cingebaste & ambulabas quo uo¬
lebas cuasi senuens alt̃ aecing& & fereat quo
tunuis Vbisatis exp̃ssit ti ase ipso sed ab alio
debere occidi: quiuestigia sequitur xp̃i Cũ ergo
rausae argiculus uenent ut haec conditio ꝓpona¬
tur aut facienđ ẽe contradi p̃ceptũ autexhac
uita emigranđ quorũ duorũ homocogatur alte¬
rum elegere cõminante moratẽ ꝑsecutore ibi
elegat dodilesto mon qua offenso uiuereibi ode¬
Nt̃ in hocmundo anima sua ut inuita & erna
custodiatea : Siq̃ mihi ministrat mesequatur:¬
pnob passus ẽ Aita postolus p&crus Relinquen
nos exemplũ ut sequamur uestigia eius : ecce
quod dictu ẽ Siq mihi ministrat. mese¬
quatur: quo frustu Quamercede quo¬
p̃mio: & ubi su inquit ego illic & minister
meus ent: Gratis am&ur &opens quomi¬
nistratur illip̃tiu sit eecũ illo: ubienibene
ent sine illa autquando eẽ male potent
cũ illo Naudi euidentius : Si q̃ mihiministrat.
honon ficauiteũ pat̃ meus : quohonore nisi

Expanded text:
Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiatpro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, quapraemio? Et ubi sum, inquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
eius ñ pꝰꝑ eum sed ppalios uoluntate turba¬
diciui ẽ mundi. Quidergo expectandđ e in
fine saeculi Sedinfine quod expestaturiu¬
diciũ ent iudicandorĩ uiuorũ atq: mor iu¬
oru iudiciuerit p̃miorum poenarumque
&ernarum Quale ergo nunciudicium
ẽiax insupenaribl&tionib: quantũ potui
commonui caritatem ura Dici&ia udici¬
umnꝰ dampnationis sed diser&ionis unde
scnptuẽ. iudicameds & discersle causa

Expanded text:
oluntate turbadicium est mundi. Quid ergo exspectandum est in fine saeculi? Sed in fine quod exspectatur judicium, erit judicandorum vivorum et mortuorum, judicium erit praemiorum poenarumque aeternarum. Quale ergo nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, De
Abbreviated transcription (Latin):
Quid estaũ darificatu nomen nisunsuapas¬
sione & resumestione :  Quid ergo e aliud
nisiut pat̾ clanfic& filium qui clanficat
suum nomen &ia insimilib: passionib:
seruorum suorum Vndescmptũ ẽ dep&ro
quodideo deillo dixerat alter tecing&:
& fer& quod tunuis: quia signifi care uo¬
luit qua morie clanficaturus erat dm̃io

Expanded text:
Quid est autem, Clarifica tuum nomen; nisi, in sua pasQuid est autem, Clarifica tuum nomen; nisi, in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat suum nomen etiam in similibus passionibus servorum suorum? Unde scriptum est de Petro, quod ideo de illo dixerit, Alter te cinget, et feret quo tu non vis; quia significare voluit, qua morte glorificaturus er
Abbreviated transcription (Latin):
clanfica nom̃tuum docuit aequid cogites do¬
cuit quiddicas. queni inuoces in quosperes cui¬
us uoluntatẽ ceria atq diuintam tuae uolun¬
tatis humanae. in firmae quꝓpreponas. Nideo
tibi uideatur exalto deficere. quia teuult ab
imo ꝓficere. Noe & temptari dignatus ẽ adia¬
buloiaqua utiꝙ si noll& non temptarRur.
quemad modumsi noll& nͥ pater& ur. & ea
respondit diabolo quaecu in temptatianib:
debeas respondere. & ille quidem tempta¬
dus ẽ sed nonpereclitatus ut docer& te inle¬
ptatione pereclitantem temptaton
respondere & post emptatorem nire
sed de periculo temptationis exire. Gil¬
auhicd nunc anima mea turbata e ita
&iã ubidic tnstise anima mea usasga
morete. & pat̾sisien poaest transeat ame
calixiste . Hominis suscepit infirmitatẽ
ut doceat sic contiistatu ut conturbatum.
quod sequitur dicere uerum nͥ quod ego
uolo sedsic tuuis pat̃. Sicenimhamõ ab
humanis in diuina dingitur cii uoluntati
humanae uoluntas diũina p̃ponitur

Expanded text:
clarifica nomen tuum. Docuit te quid cogites, docuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae infirmaeque praeponas. Non ideo tibi videatur ex alto deficere, quia te vult ab imo proficere. Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique si nollet non tentaretur, quemadmodum si nollet non pateretur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere . Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus; ut doceret te in tentatione periclitantem tentatori respondere, et post tentatorem non ire, sed de periculo tentationis exire. Simea turbata est, ita etiam ibi dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Et: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum quod sequitur dicere: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater. Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuis & ascendet incadum & alit̃ intelle¬
gi poeest & clanficauicũ deuirginenatus
ꝑstella a magis adoratus ẽ. cu ascis spu
speciae columbae declaratus. cũ uoce
decaelo sonante monstratus. Cu in monle
transfiguratus. cu miracula inulta fec
cui multos sanauit. atq mundauit. cum
de paucissimis panib̵ tanta multitudine
pauit. cumuentis& fluctib imperauit
Cu morauos suscitauit &iterum clansi¬
cabo cure surge amarauis. cũ morsei
ultra ñ dominabitur. Cumexaltabi tur
suꝑ caelos ds̃ & suꝑ omnemterram gła
eius. Turba ergo quae stabat & audie
tum quodia sciebat sed&s quibus indica¬
rioportebat. Sic auilla uox np̃p cum¬

Expanded text:
iter intelligi potest: Et clarificavi, cum de virgine natus stella a magis adoratus est, cum a sanctiin specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit, cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit . Et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis , cum mors ei ultra non dominabitur , cum exaltabitur super coelos Deus, et super omnem terram gloria ejus . Turba ergo quae stabat et audietum quod jam sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut autem illa vox non
Abbreviated transcription (Latin):
tia quemad modu sit hominis in anima suam
Amorur pereat odiũ nepereat : Si malea mauens
tunc odisti Sibeneodens tunca masti : s elices qui
oder custodiendo neꝑdant amando: Sed uide ne
tibi subrepat utceipsum uellis inteymere sicin¬
tellegendo quodd sodisse in hocmundo anima
tua : Hinc enĩ quida maligniatꝗ puersi & inse¬
opsis crudeliores & scel eratiores homicidae fla¬
mis sedonant Aquis p̃fogant p̃cipitio conlidur
& pereunt: Hocxp̃s n docuit immno&a diabalo
p̃cipitiũ suggerenti respondit : Redir& rosatanas

Expanded text:
tia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ntunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas;
Abbreviated transcription (Latin):
e hominis nͦ facientis quod n pofest
facere. Si aun credendo peccaberin
potuer ergo credere &ñ fecer Sier¬
gopotuer̃ quo modo dic euangelium
Proptere a n paterant credere+
iterum d esaias excaecauit ocucor
eorum & in durauit coreorumut qđ
ẽ grauius addm̃ referantur causa
quancredider̃ quando quidenu
excaecauit oculos eorum & incli¬
rauit eorumcor. Neni psaltot
hocdediabulo dier sed dedo quid
ipsaꝓph&ica seyptura det¬
tur. Na si arbitremur
dictũ dediabolo quod excecauitoculos
um &corindurauit laborandũ ẽ quo¬
do illorum culpa quia ñ crediderur
sumus ostendere de quib dicitur ñ
erant credere. Deindequi dresponde¬
us de alio ꝓph&aeipsius testimonio
dposuit a postolus pailur dicens quod

Expanded text:
est hominis non facientis quod non potest est hominis non facientis quod non potest facere? si autem non credendo peccaverunt, potuerunt ergo credere, et non fecerunt. Si ergo potuerunt, quomodo dicit Evangelium, Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias, Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum; ut, quod est gravius, ad Deum referatur causa qua non crediderunt, quandoquidem ipse excaecavit oculos eorum, et indurahoc de diabolo dicitur, sed de Deo, quod ipsa prophetica Scriptura testatur. Nam si arbitremur hoc dictum de diabolo, quod excaecavit oculos eorum, et cor induravit; laborandum est quomodo illorum culpam, quia non crediderunt, possimus ostendere, de quibus dicitur, non poterant credere. Deinde quid respondebimus de alio prophetae ipsius testimonio, quod posuit Paulus apostolus dicens: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cogit. quia futura hominum peccata
iam nouit ipsoru ini p̃sciuit peccata¬
Quaꝓpsi ea quaeille p̃sciuit ipso rum
ñ suntipsorum : N uereille p̃sciuits ed
quia illius p̃sentia fall n poeest sinedu¬
bio n aliun sed ips peccant quos orpec¬
caturos ee p̃sciuit : fecer̃ ergo peccatũ
iuda ei quod eosfacerenꝰ conpulit cui
peccatũ n plac&. sed facturos ẽe p̃dixi
quem nihil lat& &ideo sinm alum
sed bonũ facere uoluissent n ꝑhyberen¬
tur & hoc factun p̃uiderentur ab eo
qui nouit quid sit quisq facturur &
qui dei sit ꝓ eius opereredditurur
Sed & quae secuntur euangelii uerba
plus urguent & ꝓfundiorem faciur
questionem adiungit eni & dic prap¬
terean poterant crederequiaiterũ
dic esaias excaecabito culos eorum
& indurauit eorum cor ut nuidean
oculis & intellegantcorde & conuer¬
tantur & sanem illos Diciturenĩ nob
sinpotuer credere : quoo peccatum

Expanded text:
dum cogit, quia futura hominum peccata praenovit; illorum enim praescivit peccataque si ea quae ille praescivit ipsorum n sunt ipsorum; non vere ille praescivit: sed quia illius praescientia falli non potest; sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos non compulit facere, cui peccatum non placet; sed facturos esse praedixit, quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur; et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quisque facturus, et quid ei sit pro ejus opere redditurus. 5. Sed et quae sequuntur Evangelii verba plus urgent, et profundiorem faciunt quaestionem: adjungit enim, et dicit, Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias: Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et intelligant corde, et convertantur, et sanem illos. Dicitur enim nobis: Si non potuerunt credere, quod peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
nia ñ tementate. sed iudicio facit.
osiiudicia scorum iusta sunt quan
magis sc̃ificantis. Riustisicantis dĩ
iustaergo s̃ &occulta Ideo cũques¬
tion& huius moduinmedium
uenennt. quarealius

Expanded text:
o facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius
Abbreviated transcription (Latin):
Ramipalmarum lauder ÷ significan¬
tes uictona qua eratdñ moritemnio¬
riendo superaturus & tropheo crucis
diabolum morgis piincipemtnump ha¬
turus : Vox au obsegrantis ẽ Osanna
sic̃ nꝰ nulli dicunt quihebrea linquam
nouer̃ magis affedtum in dicans quam
rem aliqua significans: sicutis in lingua
latina quas in t̾iestianes uocant uelut
cudolentes dicimus heu uelcum delecta¬
mur dicimus uua uel cũ miramur di¬
cimus .o remmagna : Tunceni .o. nihil
significat nisi mirantis affectum : quod
ideocredenđẽ ita ee quia neq grecur ne¬
quelatinus hoc int̃p̃tan potuit sic illud
quidixent fratri suo racha : Na& haec
in t̃iectio etꝰ penb&ur affectum in dignan¬
tis ostendens : Benedictus aũ qui uenĩt

Expanded text:
Rami palmarum laudes sunt, significantes victoriam; quia erat Dominus mortem moriendo superaturus, et tropaeo crucis de diabolo mortis principe triumphaturus. Vox autem obsecrantis est, Hosanna, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectamur, Vah! dicimus; vel cum miramur, dicimus, O rem magnam! tunc enim, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit
Abbreviated transcription (Latin):
s. Am̃ am̃dico uob nisi granum frumenti ca¬
dens interrã morauum fuent ipsum solum
man&: Si aumorauũ Iuent. multũ fructum
adfera : Seaudicebat ipsum erat granum morli¬
ficand & multiplicandum : Moritificandum
infidelitate iudaeorum. Multiplicanđ fide
populor : la uero ex oraans ad passionis suae sectan¬
dauestigia Quiamat inquitanima sua ꝑd&ea: s
Quodduob modis intelleqi potest: quiamat ꝑd&cid
est si amasꝑdes : Si cup̃is uita tenere in xp̃onoli

Expanded text:
cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si
Abbreviated transcription (Latin):
ritis p̃dicando. ut unusquis ꝗ &ia pat̃ famil¬
as hoc nomine agnoscat pat̾nũ affecta
nasuo som̃s moneat doceat hora&urcor¬
ripiat. inpendat beneuolentia. exerce¬
atdisciplina : Ita indomosua ecclesiasticũ
& quod am modo episcopale implebit
officiũ Mnistrans xp̃o ut in&ernu sit
cũ ipso Nam & illa: maxima passionis
ministrationem multi exuro numers
ministrarunt. Multin ep̃i: neq clenci
iuuenes & uirgines senes cũ iuniorb
Multi coniugati & coniugate. Multipatres¬
matresꝗ familias ministrantes xp̃o. &iam
animas suas in eius martinoposuer̃ & hono¬
nficante patre coronas glonosissimas rece¬

Expanded text:
ritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum na, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conmatresque familias, ministrantes Christo, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas rece
Abbreviated transcription (Latin):
ostea qua dñs quad duanum morauũ
suscitauit. stupentib iudaeir & aliis corx
uidendo credentib aliis inuidendo pere¬
untib: ꝓpodo rembonũ qui ẽ aliis adui¬
ta aliis ad moratm : Postea qua discu¬
buit indomocũ recumbentelaz aro qui
fuerat morauus suscitatus postunguentum
diffusuꝰ suꝑpedes eius unde domus odore cõ¬
plecta ẽ Posteaquã uanã saeuitia & stultis¬
simum & dementissimũ scelus iudaei &iam
deoccidendo lazaro corde ꝑdito conceperini
De quib omnib ut potuimus quoddñ: dedit supe¬
riorib sermo nib̵ locuti sumus: Nunc intendat
cantas ura antedñi pasionem quantus fruo¬
tus apparuent p̃dicationis eius & quantus
grex ouium ex his quae penerant domus
A uocempastons audient : Sicerũ loquitur
euangelium quod modo cũ recitar&ar audis¬
tis: In crastinũ aũ turba multa qr¬

Expanded text:
osteaquam Dominus quatriduanum mortuum suscitavit, stupentibus Judaeis, et aliis eorum videndo credentibus, aliis invidendo pereuntibus, propter odorem bonum, qui est aliis ad vitam, aliis ad mortem ; posteaquam discubuit in domo cum recumbente Lazaro, qui fuerat mortuus suscitatus, post unguentum effusum super pedes ejus, unde domus odore completa est; posteaquam vanam saevitiam, et stultissimum et dementissimum scelus Judaei etiam de occidendo Lazaro corde perdito conceperunt; de quibus omnibus ut potuimus, quod Dominus dedit, superioribus sermonibus locuti sumus: nunc intendat Charitas vestra, ante Domini passionem quantus fructus apparuerit praedicationis ejus, et quantus grex ovium ex his quae perierant domus Israel, vocem pastoris audierit. 2. Sic enim loquitur Evangelium, quod modo cum recitaretur, audistis: In crastinum autem turba multa q
Abbreviated transcription (Latin):
s quantui sit n enꝰ tantũ ẽ. ut tibio mni modoli¬
beru sit ꝓpterea qui tradidit me tibinauir pee¬
catisub& llle quippe me tuae potestati tradio
enuisendo auero eandẽ potestatẽ mninessedu¬
iisies meruendo. Nec timendo quidem p̃ser lur

Expanded text:
 quantum sit, non enim tantum est, ut tibi omni modo liberum sit, propterea qui tradidit me tibi, majus peccatum habet. Ille quippe me tuae potestati tradidit invidendo, tu vero eamdem potestatem in me exerciturus es metuendo Nec timendo quidem praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
purpordim udtim̃ tum ñ clarur impeo sed pleꝵ
parcite quiad eiatum uid&ir. Flag&llatus
Ot ipinis coronatoret lutiuitosa udte amictus
est amans conuicur in lusuret. a lapircesus est.
cit in ardetit potius & incrercit. cumenm
uidisan euꝰ pontificer & ministn lamabanto
dicemes t rucifagaerucifige. piciteĩpilatur¬

Expanded text:
purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus parcite, quia dejectum videtis: flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris convitiis illusus est, alapis caesus est: scit, inardescit potius, et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
IUM IUDEICAMSSENT NON
ħmsibi apilato dimitti uelle ꝑpascha. sed
barabanlatronem ñs aluatorem sed
int̃fectorem ñ datorem uitae seda demp¬
torem. Tuncadp̃hendit pilatur. dun&¬
quodidem praeses &ia cohortem siã ꝑmi¬
sit facere quae sequuntur. Aut fortas sir
&iussit qua uis hoc euange listatacuent
flagellauit. Hoc pilatus n ob aliud fecis se
credendus ẽ nisiut eius in ninis iuda ei sati¬
an sufficere sibi existimarent &usꝗ ad eiui
mortem seuire desisterent. Ad hooꝑtin&¬
eus & uestepurpurea circũ deder eum.
& ueniebant adeũ & dicebant. Auerex iu¬
daeorum & dabantei alapas. Sic imple¬
bantur quaedese p̃dixerat xp̃s Sicimnar¬
tires informabantur adomina quae ꝑse¬
cutoros libuiss& facere ꝑferenda Sicpau¬
lsꝑ occultã hremendã potentiã Com¬
mendabar᷑ pnusimitanda patiitia Gic regnũ
quod dchormundo ñ erat suꝑbum mundum ñ
atrocitate pugnandi sed patiendi humilitate
uincebat gic illud granum multiplicandum

Expanded text:
um Judaei clamassent, non Jesum sibi a Pilato dimitti velle per Pascha, sed Barabbam latronem; non salvatorem, sed interfectorem; non datorem vitae, sed ademptorem: Tunc apprehendit Pilatus quod idem praeses etiam cohortem suam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit; quamvis hoc evangelista tacueriflagellavit. « Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati, sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertejus, et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Milites ergo clcrucifixissenteũ
qua uis eu angelsta & iamsi totum iudae¬
istnburatnento facit. Ipsi eni susceperun
quodauidissime flagitauer̃ & ipsi fecer̃
quicquidutfieret extorser̃. & haec se

Expanded text:
dicitur: Milites ergo cum crucifixissent eum: dicitur: Milites ergo cum crucifixissent eum: quamvis evangelista, etiamsi totum Judaeis tribuit, merito facit; ipsi enim susceperunt quod avidissime flagitaverunt, et ipsi fecerunt quidquid ut fieret extorserunt. » VE
Abbreviated transcription (Latin):
uell& intellegere: dinit tendo inpunitum.
quae p̃phos ausor ei tradiderant occidendũ
Tradidit ergo eis illo ut crucifigeretur. Sednũ¬
quit aliud & ante cupiebat quando dicebatac¬
cipite eum uorc̾rucisigite. Uel&a superi
accipite eũ uos & secundũ legem uram iudica¬
nob̵ ñ lic& inter ficere quemquã & omnino¬
do instantes ut nꝰ ab eis: sed a praeside occi¬
der&or & ideo eũ occidend acciperer¬
cus antes: sinunc eum accipiunt occidend.
aut sihoc ñ fit curdidũ e. Tuncergo tradi¬
ditcis illũ utcrucifigereur anał quidin¬
ter est. plane iter est. N̾ e enĩdidũ. Tunc
ergo tradidit eir illã ut crucifigerent eu.
sedutcrocifigeretur. Idestut iu dicio ac po¬
testate praesi dis crucifigeretur. Sedideo
illum traditũ d euangelista ut eoscnmine
implicatos aquo alieni ẽẽ conabantur or
quod ergo sequitur. Susceper̃ auiłim &edu
torer praesidis. Nam postea euidentiur

Expanded text:
velit ingerere, dimittendo impunitum, velit ingerere, dimittendo impunitum, quem propter hos ausus ei tradiderunt occidendum. Tradidit ergo eis illum, ut crucifigeretur. Sed nunquid aliud ante cupiebant, quando dicebat: Accipite eum vos, et crucifigite? vel etiam superius: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicaNobis non licet interficere quemquam, et omni modo instantes, ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si nunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non fit, cur dictum est: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur? An aliquid interest? Plane interest, non est enim dictum: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigerent eum; sed ut crucifigeretur, id est, ut judicio et potestate praesidis crucifigeretur. Sed ideo illis traditum dixit Evangelista, ut eos crimine implicatos, a quo alieni esse conabantur, osQuod ergo sequitur: Susceperunt autem Jesuitores praesidis. Nam postea evidentius