comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incipit laudare dum̃suũ. flectuntur
genua super nudam humũ ⁊ crebus
lacrimis facies psimistrio ante sordida¬
ta purgatur. post orõnem psalmi cõ¬
crepant ⁊ lassa ceruix poplites uacilla¬
tes in somnũq uergentes ocłi nimio
mentis ardore uix impetrant ut quies¬
cant. Iulla ẽ tunica minus cũ huns
iacuerit sordidatur. Noccus ulior aura¬
torũ p̃tium calceorum egentib largie¬
tur. Cingulum nõ auro gẽmisq dis¬
tinctum est: s laneum ⁊ tota simpli¬
citate purissimum ⁊ qd̃ possit magis¬
abstringere uestimenta quã scindere
Si huic ꝓpõito in uidet scorpius et¬
sermone blando deuetita rursum ar¬
bore comedere ꝑsuadet illidatur ei pro
sole anathema ⁊ in suo morienti pulue¬
re dicatur. Uade retro sathanas qid̃ in¬
terpretat᷑ adu̾se. Adu̾sarius quippe xp̃i
est antixpistus. Cui p̃cepta displicẽt
xp̃i. Oro te quid tale nũquã quale a¬
płi fecimus ut m̾to scandalizemur:

Expanded text:
incipit laudare dominum suum. flectuntur incipit laudare dominum suum. flectuntur genua super nudam humum et crebris lacrimis facies psimithio ante sordidata purgatur. post orationem psalmi concrepant et lassa ceruix, poplites uacillantes in somnumque uergentes oculi nimio mentis ardore uix inpetrant, ut quiescant. pulla est tunica: minus, cum humi iacuerit, sordidatur. soccus uilior: auratorum pretium calceorum egentibtur. Cingulum non auro gemmisque distinctum est, sed laneum et tota simplicitate purissimum et quoi possit adstringere magis vestimenta quam scindere. Si huic psermone blando de indebita rursum arbore comedere persuadet, inlidatur ei pro solea anathema et suo morienti puluere dicatur: uade retro, satanas, quod interpretatur\'aduerse\';aduersarius quippe Christi est antichristus, cui praecepta displicent Christi. Oro te, quid tale umquam, quale apostoli, fecimus, ut merito scandalizentur?
Abbreviated transcription (Latin):
marũ stilla eruperit. sulco de fluit qͣs
nec numerus annorũ potest docere qd̾
uetule sint. q̃ capillis alienis uerticem
struat ⁊ p̃tĩtam iuuentutẽ in rugis
anilib poluñt q̃ deniq ante nepotũ gre¬
gem trementes ͤ uirguncule cõponũtͥ
Erubescat mulier xp̃iana. si xp̃iana. si
nature cogit decorem. si carnis curam
facit ad concupiscentĩa: in qͣ qui sunt
dua nr̃a ante monilib ornabatur. ⁊
die tota quid sibi deeẽt. q̃rebat ad specu¬
lum. nunc loquit᷑ confidenter. nos õs
reuelata facie głiam dñi speculantes in
cadem ymagĩe tranfformam᷑ agłia in
głiam. quasi a dei spiritu. Tunc crines
ancillule disponebant ⁊ mitcellis cris¬
pantib uertex artabat᷑ in noxius. nc̃
neglectũ caput scit sibi tantũ suffice̾
quod uelatur. Illo dempore plumaꝵ qͦ
tis thoris. iacere uix poterat. nũc ad cẽa¬
dum festina consurgit ⁊ modulata uo¬
ce ceteris alleluya. preripiens puor

Expanded text:
imarum stilla eruperit, sulco defluit, quas imarum stilla eruperit, sulco defluit, quas nec numerus annorum potest docere, quod uetulae sunt, quae capillis alienis uerticem instruunt et praeteritam iuuentutem in rugis anilibus poliunt, quae denique ante nepotum gregem trementes uirgunculae conponuntur. erubescat mulier Christiana, si naturae cogit decorem, si carnis curam facit ad concupiscentiam, in qua qui suntdua nostra ante monilibus ornabatur et die tota, quid sibi deesset, quaerebat ad speculum; nunc loquitur confidenter: nos autem omnes reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur a gloria in gloriam, quasi a domini spiritu. tunc crines ancillulae disponebant et mitellis crispantibus uertex artabatur innoxius; nunc neglectum caput scit sibi tantum sufficere, quod uelatur. illo tempore plumarum qructis toris iacere uix poterat; nunc ad orandum festina consurgit et modulata uoce ceteris \'alleluia\' praeripiens prior
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tumeant. q̃rant occidere suscita¬
tam. soli apli glorientur. Scit se
uitam suam ei debere qui reddidit.
scit se eius amplexari pedes cuius
paulo ance uidiciũ pertimescebat.
Corpus pene iacebat examine ⁊an¬
nelos artus mors uicina quatiebat.
Ubi tunc erant auxilia propinquo¬
rum ubi uerba om̃i maniora
finno: Nichil tͥ ⁊ d o ingrata
cognatio que mũ do periit ⁊
xp̃õ reuixit. Qui xp̃ia ⁊ nꝰ est gau¬
deat: qui irascitur nõ se iidi cat
eẽ xp̃ianũ. Uidua q̃ soluta ẽ uin¬
culo maritali nichil necesse habet
isi perseuerare. Scandalizat qũepi¬
am uestis fuscior. scandalizet iohẽs
quo internatos mulierum maior
nullus fuit. qui angls dictus ip̃m
qͦq dñm baptizauit qui camelorũ uesti¬
tus degmine zona pellicea cingebatur
Cibi displicent uiliores nichil ulius ẽ
ora ocło̾sq depingunt. quarũ facies egy¬
ꝑfee. ⁊ numio candore de formes ydola
mentiunt᷑. quib si forte inprouidis lacͥ¬

Expanded text:
et tumeant, quaerant occidere suscitaet tumeant, quaerant occidere suscitatam, soli apostoli glorientur: scit se uitam suam ei debere, cui credidit; scit se eius amplexare pedes, cuius paulo ante iudicium pertimescebat. corpus paene iacebat exanime et anhelos artus mors uicina quatiebat. ubi tunc erant auxilia propinquorum, ubi uerba omni inaniora fumo? nihil tibi debet o ingrata cognatio, quae mundo periit et Christo reuixit. qui Christianus est, gaudeat; qui irascitur, non esse se indicat Christianum. Uidua, quae soluta est uinculo maritali, nihil necesse habet nisi perseuerare. at scandalizat quempiam uestis fuscior: scandalizet Iohannes, quo inter natos mulierum maior nullus fuit, qui angelus dictus ipsum quoque dominum baptizauit, qui camelorum uestitus tegumine zona pellicia cingebatur. cibi displicent uiliores: nihil uilius est ora oculosque depingunt, quarum facies gypseae et nimio candore deformes idola mentiuntur, quibus si forte inprouidens lacr
Abbreviated transcription (Latin):
tatione blesille
inuenit᷑. Ioseph megyp¬
tum uenditur ut pr̃em
pascat ⁊ frẽs. Ezechias uicina mor¬
te terret᷑ ut fusus in lacrimas qͥndẽci¬
annorũ spatio proteletur ad iitam¶e¬
trus apls dñi passione concutit᷑ ut ãma¬
re flens audiat. pasche oues meas.
Paulus lupus rapax ⁊ beniamin ado¬
lescentior. ⁊ extasy. cecatur ut uideat
⁊ pentino tenebrarũ horrore cutũda¬
tus dñm uocat. quẽ dudum ut hoĩem
ꝑseq̃batur. Ita ⁊ nunc mi marcella
blesillam nr̃am uidemus ardore fe¬
briũ ꝑtriginta ferme dies iugiter
estuare. ut sciret reiciendas delitias
corporis quod paulo post u̾mib exa¬
randum sit. Uenit ⁊ ad hanc dñs iħẽ
tetigitq manũ eius: ⁊ ecce surgẽs
ministrat ei. Redolebat aliquid
negligentie. ⁊ diuitiarũ fasciis col¬
ligata in scłi iacebat sepulchro: scd
in fremuit ihc̃. ⁊ conturbatus in
spũ. clamauit dicens. Blesilla exi
foras. Que uocata surrexit. ⁊ egres¬
sa cum dño uescitur. Iudei minent᷑

Expanded text:
tatione Blesillaeinuenitur. Ioseph in Aegyptum uenditur ut patrem pascat et fratres. Ezechias uicina morte terretannorum spatio proteletur ad uitam; Petrus apostolus domini passione concutitur, ut amare flens audiat: pasce oues meas; Paulus, lupus rapax et Beniamin adulescentior, in extasi caecatur, ut uideat, et repentino tenebrarum horrore circumdatus dominum uocat, quem dudum ut hominem persequebatur. Ita et nunc, mi Marcella, Blesillam nostram uidimus ardore febrium per triginta ferme dies iugiter aestuasse, ut sciret reiciendas delicias corporis, quod paulo post uermibus exarandum sit. uenit et ad hanc dominus Iesus tetigitque manum eius et ecce surgens ministrat ei. redolebat aliquid neglegentiae et diuitiarum fasciis conligata in saeculi iacebat sepulchro, sed confremuit Iesus et conturbatus in spiritu clamauit dicens: Blesilla, exi foras. quae uocata surrexit et egressa cum domino uescitur. Iudaei minentur
Abbreviated transcription (Latin):
multos qui uenditent uerbum dei os¬
tendit ẽẽ quam plurimos qui q̃ stum
putant ẽẽ pietatem. ⁊ turpis luctigͣ¬
tia om̃ia faciunt. qui deuorant domos
uiduarũ. se aũt ex sinceritate quasi mis¬
sum a deo. ⁊ preseute eo qui se miserit
sa p̃dicatõnis dei triumphus xp̃i euis¬
q sit głi̾a. Et notandum quod minis:¬
terium trinitatis in huiꝰ capituli fine
bandum aũt quod de troade percexit
machedoniam de apłorum actibus
ponam testimoniũ. Cum ant pertran¬
sissent mesiam descenderunt troadem
⁊ uisio per noctom paulo ostensa est. uir
machedo quidam erat stans ⁊ deprecãs
cum ac dicens. Transiens in macedoni¬
am aduiua nos. Quod cum audisset
statim quesiuimus proficisci in mace¬
doniam certi facti qd̵̃ uocasset nos d̾s
uid sit qd̾ scciptum est. in epła
ad chesalonicenses prima. Ipse
aũt̃ deus pacis sc̃ificet nos per omĩa ut

Expanded text:
multos, qui uenditent uerbum dei, osmultos, qui uenditent uerbum dei, ostendit esse quam plurimos, qui quaestum putant esse pietatem et turpis lucri gratia omnia faciunt, qui deuorant domos uiduarum, se autem ex sinceritate quasi missum a deo et praesente eo, qui se miserit, sa praedicationis dei triumphus Christi eiusque sit gloria. et notandum, quod mysterium trinitatis in huius capituli fine bandum autem, quod de Troade perrexit Macedoniam, de apostolorum Actibus ponam testimonium: cum autem pertransissent Mysiam, descenderunt Troadem et uisio per noctem Paulo ostensa est. uir Macedo quidam erat stans et deprecans eum ac dicens: transiens in Macedoniam adiuua nos. quod cum uidisset, statim quaesiuimus proficisci in Macedoniam certi facti, quod uocasset nos deus uid sit, quod scribit in epistula ad Thessalonicenses prima: ipse autem deus pacis sanctif
Abbreviated transcription (Latin):
Sie ⁊ xp̃i bonus odor qui nũquam¬
mutari potest. noc suam uaturã amit¬
tere credentib uita ẽ. in credentib mors
Mors aut̃ non ista coumunis qua cũ
bestiis morimur ⁊ iuimentis. s illa deqͣ
scriptum est. Anima que peccaui̾t ip̃a
mouetur. Ergo it᷑a nõ hec arbitran¬
da est. qua spiramus ⁊ incedimus ⁊
huc illucq discurrimus sed illa de qua
dauid loquitur. Credo uidere bona dñi
interra iuuentium. Peus uiuorũ ẽ
⁊ nõ mortuorum ⁊ uita nr̃a abscondita
bimus ingłia. Nec uobis inquit oco¬
rintii parum ẽẽ udeatur si nobis predi¬
cantib iu̾tatem alii ccedant. alii nõ cre¬
dant. alii uera morte moriantur. alii ui¬
uaut ea uita q̃ dicit. Ego sum uita. Ni¬
si enĩ uos locuti essemus nec incredulos
mors. nec credentes uita sequeretur.q.
difficile condignus preco uirtutum xp̃i
in ueniri potest: qui in annũtiandis il¬
lis nõ suam sed eius q̃rat głiam queni

Expanded text:
sic et Christi bonus odor, qui numquamsic et Christi bonus odor, qui numquammutari potest nec suam naturam amittere, credentibus uita est, incredulis mors. mors autem non ista communis, qua cum bestiis morimur et iumentis, sed illa, de qua scriptum est: anima, quae peccauerit, ipsa moriet u r. ergo et uita non haec arbitranda est, qua spiramus et incedimus et huc illucque discurrimus, sed illa, de qua Dauid loquitur: credo uidere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est et non mortuorum et uita nostra abscondita bimus in gloria. nec uobis. inquit, 0 Corinthii, parum esse uideatur, si nobis praedicantibus ueritatem alii credant, alii non credant, alii uera morte moriantur, alii uiuant ea uita, quae dicit: ego sum uita. nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors nec credentes uita sequeretur, quia difficile dignus praeco uirtutum Christi inueniri potest, qui in adnuntiandis illis non suam, sed eius quaerat gloriam, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ om̃s crediderunt: Prius quam
interrogetur soluit. aNtipoforaN.
⁊ iuxta morem suũ. quicquid alius
obicere potest. antequam obiciatur
edisserit. Et est sensus. Nominis
xp̃i in om̃i loco bonus odor sumus dõ
⁊ predicatõnis nr̃e lõigne lateq spi¬
rat fraglantia. S quia homines
suo arbitrio derelicti sunt neq enĩ
bonũ necessitate faciunt. s uolun¬
tate ut credentos coronam accipi¬
ant in creduli suppliciis mancipent᷑.
ideo odor nr̃. qui per se bonus est. iur¬
tute eorũ ⁊ uitio qui suscipiunt siue
non suscipiunt inuitam transit ⁊¬
mortem. ut qui crediderint salui fi¬
ant. qui non crediderint pereant.
Nec hoc mirandum de apło. cam
etiam de dño legamus. Ette hic po¬
situs est in ruinam ⁊ resurrestionẽ
multorum. ⁊ in signũ cui contra di¬
cetur solisq radios tam nũda loca
exciprant quam imnranda ⁊ sic in
floribus quomodo instercore luceãt
nec tamen solis radii polluantur

Expanded text:
non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam interroget, soluit avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et praedicationis nostrae longe lateque spirat flagrantia. sed quia homines suo arbitrio derelicti sunt - neque enim bonum necessitate faciunt, sed uoluntate, ut credentes coronam accipiant, increduli suppliciis mancipentur —, ideo odor noster, qui per se bonus est, uirtute eorum et uitio, qui suscipiunt siue non suscipiunt, in uitam transit aut mortem, ut, qui crediderint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec hoc mirandum de apostolo, cum etiam de domino legerimus: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda loca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur.
Abbreviated transcription (Latin):
beret interpietatõnis ewangłii q
solatium. quem intellegimus non
ibi repertum sed post tribula tõnes
⁊ persecutõnes apłi peruenisse. pu¬
us ergo quam ueniret titus muil¬
ta perpessus agit grãs om̃i potenti
deo in xp̃o ihũ quem gentib predi¬
cabat auod dignum se elegit in quo
ageret triumphum filii sui. Tri.¬
umphus di est. passio martyr̃ pro
xp̃i noĩe cruoris effusio. ⁊ inter torm̃¬
ta leticia. Cum enim uiderit quis tã¬
ta pet seuerantia stare martyres at¬
q dorqueri ⁊ in crutiatib sius glo¬
riari. odor notitie dei disseminatur ĩ
gentes. ⁊ subit cita cogitatio. Qd̃
nisi uerum eẽt ewangłm nunquam
sanguine defenderetur. Neq enim
delicata ⁊ delitiis studens ac secura
confessio est. sed in carcerib inpla¬
gis in persecutõnib. in fame mnu¬
ditate. ⁊ siti. Hic tͥumphus est d̾i
apłorũq iuctoria. S poterat audi¬
ens respondere. Quo modo ergo

Expanded text:
beret interpretationis euangeliique beret interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli superuenisse. prius ergo, quam ueniret Titus, multa perpessus agit gratias omnipotenti deo in Christo Iesu, quem gentibus praedicabat, quod dignum se elegerit, in quo egerit triumphum filii sui. tnumphus dei est passio martyrum, pro Christi nomine cruoris effusio et inter tormenta laetitia. cum enim quis uiderit tanta perseuerantia stare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disseminatur in gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame et nuditate et siti. hic triumphus est dei apostolorumque uictoria. sed poterat audiens respondere: \'quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nis sue non presentiarum fistulam
organumq per qd̵̃ xp̃o caneiet non
in uenerat. Perrexitq in machedoni¬
am apapho. Apparuerat enĩ ei iuir
macedo dicens. transiens adiuua nos
ut ibi inueniret titum ⁊ iisitatet
fcẽs uł persecutõnib probaretur.
Hoc est enĩ qd̃ dicit. deo aut̃ grãs
qui semper trihumphat nos in xp̃o
ihũ. pro eo qd̾ est triumphat de no¬
bis siue triumphum suũ agit per
nos. qui in alio loco dixerat. specta¬
culum facti sumus mũdo ⁊ angłis
⁊ hominib. Peniq narrat in con¬
sequentib. Nani cum uenissemꝰ
machedoniam nullam requiem ha¬
buit caro nr̃a s omnen tribulatõ¬
nem passi. Foris pugne. intus timo¬
res. sed qui consolatur humiles cõ¬
solatus est nos deus in aduentu ti¬
ti. Non solum aut̃ in aduentu eiꝰ
sed etiam in solatõ. Ergo proptere¬
a ualefaciens troianis siue si ue
troadensib profectus est macedomi¬
am. ut in ueniret ibi titum. ⁊ ha¬

Expanded text:
nis suae in praesentiarum fistulam nis suae in praesentiarum fistulam organumque, per quod Christo caneret, non inuenerat, perrexitque in Macedoniam-apparuerat enim ei uir Macedo dicens: transiens adiuua nos —, ut ibi inueniret Titum et uisitaret fratres uel persecutionibus probaretur. hoc est enim, quod dicit: deo autem gratias, qui semper triumphat nos in Christo Iesu — pro eo, quod est: \'triumphat de nobis\' siue \'triumphum suum agit per nos\' —, qui in alio loco dixerat: spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. denique narrat in consequentibus: nam cum uenissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et ha
Abbreviated transcription (Latin):
quia nõ inuenit ualefaciens eis profec¬
tus est in machedoniã: Ali quotiẽs
diximus apłm paulum uirum fuisse
doctissimum ⁊ eruditum ad pedes gama¬
liel qui in actib apłorum contiona¬
tur ⁊ dicit. Et nunc quiꝰ habetis cũ
hominib istis: Si eñĩ a deo est. stabit
si ex hominibus destruetur. Cumq
haberet sc̃arum scientiam scripturaꝵ
⁊ sermonis diu̾sarumq linguarũ gra¬
tiam possideret. Unde ipse głatur in
dño. ⁊ dicit. grãs ago deo quod om̃i¬
in urm magis linguis loquor. diui¬
norum sensuum maiestatem nõ po¬
terat greti eloqui digno explicare ser¬
mone. Habebat ergo titum in terpie¬
tem. Sicut ⁊ beatus petrus marchũ
cuiꝰ ewangłm petro narrante ⁊ illo
scribente conpoĩtum est. Demꝙ ⁊
ter se ⁊ caractere discrepant struc¬
turaq uerborũ. Ex quo intellegimꝰ
pro necessitate terum diu̾sis eum u¬
sum interpretibus. Ergo ⁊ paulus
apłs. contristatur quia predicatõ¬

Expanded text:
quia non inuenit, ualefaciens eis profecquia non inuenit, ualefaciens eis profectus est in Macedoniam ? aliquotiens diximus apostolum Paulum uirum fuisse doctissimum et eruditum ad pedes Gamalihel, qui in apostolorum Actibus contionatur et dicit: \'et nunc quid habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur\'. cumque haberet sanctarum scientiam scripturarum et sermonis diuersarumque linguarum gratiam possideret-unde ipse gloriatur in domino et dicit: gratias ago deo, quod omnium eorum magis linguis loquor —, diuinorum sensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermone. habebat ergo Titum interpretem sicut et beatus Petrus Marcum, cuius euangelium Petro narrante et illo scribente conpositum est. deniqueter se et caractere discrepant structuraque uerborum; ex quo intellegimus pro necessitate rerum diuersis eum usum interpretibus. ergo et Paulus apostolus contristatur, quia praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
quidem odor mortis in mortem ⁊ aliis
odor uite in uitam. ⁊ ad hec quistã
ydoneus: Non eñi suius sicut pli.¬
n uenditantes u̾bum dñi. s ex sinceritate
s sicut ex deo coram deo in xp̃o loquimur
Narrat corinthiis q̃ feci̾t que passus
sit. ⁊ quomodo in cunctis deo agat grãs
ut sub exemplo sui illos prouocet ad cer¬
tandum. Ueni inquit troadem que pͥ¬
us troia appellabatur ut ewangłim
xp̃i in asia predicarem. Cumq michi
apertum ostium esset in dño. hoc est
plurimi credidissent siue ꝑ signa atq
iurtutes. q̃ in me operabatur d̾s spes
ec̃t nascentis eccłie fidei ⁊ in dño succres¬
centis. nõ habui requiem spũi meo.
Hoc est speratam cõsolatõnem in ueni¬
re nõ poti eo qd̃ titũ frattem meum
nõ in uenerim siue quẽ ibi repperien¬
dum putabam. siue qũe ibi audiebam
degere ul qui illic uenturũ ẽe se dixe¬
rat. Que aũt fuit tanta consolatio ⁊
que requies spũi eius p̃sentia titi. quẽ

Expanded text:
ortis in mortem, aliis odor uitae in uitam. et ad haec quis tam idoneus? non enim sumus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex deo coram deo in Christo loquim ur. narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos prouocet ad certandum. \'ueni\', inquit, \'Troadem, quae prius Troia appellabatur, ut euangelium Christi in Asia praedicarem. cumque mihi ostium apertum esset in domino, hoc est plurimi credidissent, siue per signa atque uirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putabam, siue, quem ibi audieram degere, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta consolatio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
liud quidem uas inhonorem aliudu̾o
incontumeliam: Eterno igitur silen¬
tio conticesse ⁊ scito fragilitatem do¬
am.⁊ nõ deo moueas questionem qͥ
fecit quod uoluit ut in alios clemens
tum loci huiꝰ. capitulum proponamꝰ
ut ex precedentib ⁊ sequentib possit̃
indellegi media que exutroq conte¬
xta sunt. Cum uenissem ait. troadem
propter ewangłm xp̃i. ⁊ ostiũ michi
apertum eẽt in dño. nõ habui requi¬
em spm̃ meo eo quod non in uenerim
titum frẽm meum. sed ualefaciens
eis profectus sum machedoniam. S̾
aut̃ grãs qui semper trihumphat nos

Expanded text:
liud quidem uas in honorem, aliud uero liud quidem uas in honorem, aliud uero in contumeliam? aeterno igitur silentio conticesce et scito fragilitatem tuam et deo ne moueas quaestionem, qui fecit, quod uoluit, ut in alios clemens,tum loci huius capitulum proponamus, ut ex praecedentibus et sequentibus possint intellegi media, quae ex utroque contexta sunt. cum uenissem, ait, Troadem propter euangelium Christi et ostium mihi apertum esset in domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non inuenerim Titum, fratrem meum, sed ualefaciens eis profectus sum in Macedoniam. deo autem gratias, qui semper triumphat nos
Abbreviated transcription (Latin):
am apprehendisse iustitiam quia
non superbierint sed in ꝓpm credi¬
derint. israhelis aũt magnam par¬
tem ideo corruisse quia offenderit in
lapidem offensionis ⁊ petram scan¬
dali ⁊ ignorauerit iustitiam dei ⁊
querens suam statuere iustitiam ius¬
titiam iustitie dei q̃ xp̃c est subici uo¬
luerit. legi in cuiusdam cõmentari¬
is sic respondisse aplm̃ ut magis ĩ¬
plicuerit quam soluerit questionẽ¬
Ait eñ ad id qd̃ proposuerat. Quid engo
dicimus. Nunquid iniquitas apud deũ.
Et non est uolentis neq cuitentis. sed
miserentis di. ⁊ cuiꝰ uult miseretur ⁊
quem uult indurat. ⁊ uoluntati eius
quis potest resistere sic aplm respon¬
disse. O homo qui terra ⁊ cinis es au¬
des deo facere questionem. ⁊ uas fra¬
gile atq destaceum rebellas contra
figulum tuũ. Nunquid figmentum
potest dicere ei qui se finxit. quare me
sic fecisti: Aut nõ habet potestatem
figulus luti ex eadem massa facere a¬

Expanded text:
am, adprehendisse iustitiam, quia am, adprehendisse iustitiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, Israhelis autem magnam partem ideo corruisse, quia offenderit in lapidem offensionis et petram scandali et ignorauerit iustitiam dei et quaerens statuere iustitiam suam iustitiae dei, qui Christus est, subici noluerit. legi in cuiusdam commentariis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem ad id, quod proposuerat: quid ergo dicimus? numquid iniquitas apud deum? et: non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei et: cuius uult, miseretur et, quem uult, indurat et: uoluntati eius quis potest resistere? sic apostolum respondisse:\' o homo, qui terra et cinis es, audes deo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum, rebellas contra figulum tuum? numquid figmentum potest dicere ei, qui se finxit: quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere a
Abbreviated transcription (Latin):
retur illud qd̾ dictum ẽ per osee pro¬
ph̾am. Uocabo nõ plebem meam:
plebem meam. hoc est populum gen¬
tium. ⁊ quib pͥus dicebatur. nõ plebs
mea uos. nunc uocentur filii dei uiui
Quod ne solum de gentib dicere u¬
deretur. etiam eos qui ex israhelis
multitudine crediderunt uasa mis¬
dĩe ⁊ electõnis appellat. Clamat enĩ
ysaias ꝑ isrł̾. Si fuerit numerus
filiorum isrł tanquam aranea ma¬
ris reliquie salue fient. Hoc est¬
etiam si multitudo nõ crediderit
tamen pauci credent. Uerbum enĩ
consummatum atq breuiatũ in su¬
a deus equitate librauit ut humi¬
litate ⁊ incarnatõne xp̃i eos saluos
faceret qui in eum credere uoluissent
Hoc ipslim ⁊ in alio loco dicit ysai¬
bis semen sicut sodoma facti essemꝰ
Et sicut gomorra similes fuissemꝰ.
Cumq testimonia proposuisset qui¬
bus duplex uocatõ predicitur ⁊ gẽ¬
tium ⁊ populus iudeorũ. transit ad
herentem disputatõnem ⁊ id circo
gentes q̃ non sectabantur iustiti¬

Expanded text:
retur illud, quod dictum est per Osee: uocaui non plebem meam plebem meam, hoc est populum gentium, et, quibus prius dicebatur: \'non plebs mea\', nunc uocentur filii dei uiui. quod ne solum de gentibus dicere uideretur, etiam eos, qui ex Israhelis multitudine crediderunt, uasa misericordiae et electionis appellat. clamat enim Esaias pro Israhel: si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris, reliquiae saluae fienthocest:etiam si multitudo non crediderit, tamen pauci credent. uerbum enim consummatum atque breuiatum in sua deus aequitate librauit, ut humilitate et incarnatione Christi eos saluos faceret, qui in eum credere uoluissent. hoc ipsum et in alio loco dicit Esaibis semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. cumque testimonia proposuisset, quibus duplex uocatio praedicitur et gentium et populi Iudaeorum, transit ad cohaerentem disputationem et idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
coquat. alius digerat. aut si nulla¬
parte menbrorum truncatũ est.¬
integrum. Et hoc quisquam potest
credere apłm procredentib depreca¬
ri ut indie iuditii integrum om̃im
dam uolunt q̃ reperta fuerint ad hc̃
spirantia habeant debilitates suas
⁊ maxime martẏrum ⁊ corum qui
pro xp̃i noĩe uł ocłos effossos uel
amputatas nares nł ab scisas ma¬
nus habent: Ergo in tegrũ corpꝰ
est de quo diximus in alia questio¬
ue ⁊ nõ tenens caput ex quo om̃e
corpus conexum atq compactum ac¬
cipiat augmentum ⁊ ad ministratõ¬
nem xp̃i. hoc corpus ecclia est. Et qui¬
cumq huius corporis tennent caput
⁊ cetera menbra seruauerit habebit
in tegrũ corpus quantum potest re¬
cipere humana natura. Iuxta hunc
modum ⁊ anime integritas conser¬
uanda est que dicere potest. Benedic
anima mea dum̃. qui sanat omnes

Expanded text:
concoquat, aluus digerat aut si nullconcoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum est: et hoc quisquam potest credere, apostolum pro credentibus deprecari, ut in die iudicii integrum omniumdam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et maxime martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Alii prophetia. Alii discretõ spuum
Om̃ia aut̃ hec operatur unus atꝙy
idem sp̃s. diuidens singulis pro ut u¬
ult̾. Pe hoc spũ ne a se auferretur¬
rogat dauid dicens. Sp̃m scñi tuum
tur extinguitur. Ego pͥuto unũ at¬
q idem significare. spm̃ nolite extin¬
guere ⁊ quod in alio loco sccipbit spi¬
ritu feruentes. In quo enim feruor
spͥs multiplicata iniquitate ⁊ carita¬
tis frigore nõ tepescit. ⁊ hoc sp̃ũs
nequaquam extinguitur. Ps igit᷑
pacis sanctificet uos ꝑ om̃ia uł in
om̃ib siue plenos atc per fectos.
xp̃m ei reconciliati sumꝰ. qui est pax
nr̃a qui fecit utraq unũ. qui ⁊ in
alio loco pax dĩ dicitur superans om¬
nem sensum qui custodiat corda co¬
gitatõnes q scõrũ. Qui aũt sanc¬
tificatur. siue perfectus est in om̃i
in die dñi conseruatur. Coipus si
sin głorum menbrorũ utatur. offici¬
is. uerbi gr̃a. si operanir manus pes
ambulet. oculus uideat. auris au¬
diat. dentes cibos molant. stomachꝰ

Expanded text:
cretio spirituum. omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout uult. de hoc spiritu, ne a se auferreturrogabat Dauid dicens spiritum sanctum tuum tur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; per Christum ei reconciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sanctorum. qui autem sanctificatur siue perfectus in omnibus ein die domini conseruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. Famosa questio sub breui ser¬
mone tractanda. Supra dixerat. spm̃
nolite extinguere. Quod si fuit intel¬
lectum. statim sciemus. quis iste sit
sp̃e qui cũ anima ⁊ corpore in die aduẽ¬
tus dñi conseruandus est. Quis enĩ
possit credere. quod instar flamine q̃¬
te tincta desinit ẽẽ quod fuerat ex¬
tinguatur sp̃s scũs ⁊̃ sustineat abo¬
litõnem suam qui fuit quõdam in is¬
rł. quando per y̾saiam ⁊ iheremiã
⁊ singłos prophãs dicere poterat. Hec

Expanded text:
uetur. — Famosa quaestio, sed breui sermone tractanda. supra dixerat: spiritum nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die aduentus domini conseruandus est. quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse, quod fuerat, extinguatur spiritus sanctus et sustineat abolitionem sui, qui fuit quondam in Israhel, quando per Esaiam et Hieremiam et singulos prophetas dicere pot
Abbreviated transcription (Latin):
tas nõ potest comparari. Dilectõ. ⁊̃¬
p̃ciũ non habet. Amicitia que de¬
sinere potest. uera nũquã fuit:

Expanded text:
tas non potest conparari; dilectio pretium non habet; amicitia, quae desinere potest, uera numquam fuit
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ alibi docet. dicens sine
me aliquid non potestis face̾
Pot̃ ergo om̃ia in hoĩe. qui uti¬
q potest om̃ia. Porro autem
quid superbit terra ⁊ cinis ut
dicat. Homo potest. cũ des possit.
clamat apls. gr̃a eius sum quod sũ
⁊ grã eius egena in me non fuit.
sed habundantius illis omib la

Expanded text:
atque alibi docet dicens: sine atque alibi docet dicens: sine me nihil potestis facere. potest ergo omnia in homine, qui utique potest omnia. porro autem quid superbit terra et cinis, ut dicat \'homo potest, cum Deus possit? clamat apostolus: gratia eius sum quod sum, et gratia eius egena in me non fuit, sed abundantius illis omnibus la
Abbreviated transcription (Latin):
relatum: Quis hoc xp̃ianus in
cor suũ uł in athomo cogitatõis
amitat. qui sciat lazarum qͣ¬
triduanum moituũ fecentib
menbris ac liquida iam intra
semet pelle fluitantib dñi do¬
uoto prosiluisse serincio. qui
iegerit cecum anatiuitate e¬
undemq iam etatem haben¬
tem uł factis subito uł refec¬
tis iugnisse liumnib. qui ꝓ¬
bauit uentos fluctus actẽ¬
pestates simulqr inuicem ele¬
menta rixantia dñice increpa¬
tõnis audito mansuetasse p̃¬
cepto. qui credat petrũ carnali
sarcina grauem ⁊ ter dñm
continuo negaturũ supertu¬
midos fluctus pendulis in¬
cessisse uestigiis: Itaq uni¬
n̾sos homines arbitror uł
qui excellenti fide ⁊ sapienti
a ꝑͥditi sunt. uł qui se aliter
habent. hoc quod d̾s om̃ia põt̃
uenerari credere. confiten. Ido
enim generalit̾ ab uniu̾sa cre¬
atura dicitur deus omnipotẽs
quia omia potest. ⁊ hoc est
deus solus qui ait. Hec apud
homines impossibilia sunt.

Expanded text:
relatum? quis hoc Christianus in relatum? quis hoc Christianus in cor suum uel in atomo cogitationis admittat, qui sciat Lazarum quadriduanum mortuum fetentibus membris ac liquida iam intra semet pelle fluitantibus Domini deuoto prosiluisse seruitio; qui legerit caecum a natiuitate eundemque iam aetatem habentem uel factis subito uel refectis uiguisse luminibus; qui probauerit uentos fluctus ao tempestates simulque inuicem elementa rixantia dominicae increpationis audito mansuetasse praecepto; qui credat Petrum, carnali sarcina grauem et ter Dominum continuo negaturum, super tumidos fluctus pendulis incessisse uestigiis? Itaque uniuersos homines arbitror, uel qui excellenti fide et sapientia praediti sunt uel qui se aliter habent, hoc, quod Deus omnia potest, uenerari\' credere confiteri. ideo enim generaliter ab uniuersa creatura dicitur omnipotens, quia omnia potest. et hoc est Deus solus qui ait: haec apud homines inpossibilia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
facilis imperficiendo de facto.
ip̃i enĩ sub est cum uelit posse
Hoc indulta scdm̃ spm̃ gratia
conficetur. Hoc scdm̃ licterã
lex conscripta testatur hoc inu¬
niu̾sis lex naturalis indelligit
hoc ordinatissimus mũdi motꝰ
ostendit. Qs enĩ gentilium hac
audeat dicere cui in prospectu
semper sunt celi terreq ac maris
elementa distincta: Quis indeo¬
rũ hoc suspicari queat. atq tra¬
dite ꝑ moysen legis scientia quã¬
tulacumq ꝑuenerit. cum scͥp¬
tum ⁊ agnoscat ⁊ credat nuda
dis cisserit rei maris fluctib
pro funda patuisse ⁊ tutum it
in pelago pediti p̃buisse terre¬
no dunsumq iordanem resupi¬
nis in fondem refluxisse gur¬
gitib uł mortalem in corpore
he lyam enectaui flãmei currus
igne nec lesum uł preparatis
honustum escis abacuh ut ie¬
luno inter esurientes feras ius¬
to prandium ministraret ut
uulgata narrat editio in mom̃¬
do diei auidea in babylomam
translatum fuisse protinus ac

Expanded text:
facilis in perficiendo de facto. facilis in perficiendo de facto. Ipsi enim subest, cum velit, posse . Hoc indulta secundum spiritum gratia confitetur, hoc secundum litteram lex conscripta testatur, hoc in universis lex naturalis intelligit, hoc ordinatissimus mundi motus ostendit. Quis enim gentilium hoc audeat dicere, cui in prospectu semper sunt coeli terraeque ac maris elementa distincta? quis Judaeorum hoc suspicari queat, ad quem traditae per Moysen legis scientia quantulacumque pervenerit, cum scriptum et agnoscat et credat, nuda discissis Rubri maris fluctibus profunda patuisse, et tutum iter in pelago pediti praebuisse terreno ; divisumque Jordanem resupinis in fongitibus, uel mortalem in corpore Heliam euectum flammei currus igne nec laesum, uel praeparatis onustum escis Abacuc, ut ieiuno inter esurientes feras iusto prandium ministraret, ut uulgata narrat editio, in momento diei a Iudaea. in Babyloniam translatum fuisse protinus ac
Abbreviated transcription (Latin):
cis feriendo uulueribz. emissoiẽ
suum remissa certuis dela casti¬
gent. Ait enim a nobis respon¬
sum nec cum dei adiutorio po¬
test homo ẽẽ sine peccato. Hoc
si quisquam hominũ ita dicen¬
dum putet. ⁊ sub infirmitate
hominis deum nõ posse confir¬
met. ⁊ omipotentie dei aliqͥd
impossibile suspicetar in om̃i
creatura celestium. ⁊ terrestri¬
um ⁊ infernorum hunc nõ tan¬
tum sententia mea dixerim blas¬
phemiam anachema de testandim
s etiam uł inexemplo Nadab. ⁊
abiu diuino igne dampnandum
uł iuxta perditõnem dathan atq
abyror hiatu terre receptum ui¬
num ad inferna mergendum.u¬
triq siquidem p̃sumptõne cordis
dei potentie derogarint uł illidũ
ignem alienũ quasi hoc in dige¬
ret deus offerunt uł isti dum re¬
sistentes moysi in terram repro¬
missionis introduci se posse dif¬
fidunt. D̾s om̃ia potest. ⁊ q̃
nult semper potest. Quam po¬
tens infaciendo de nichilo. tam

Expanded text:
cis feriendo vulneribus, emissorem cis feriendo vulneribus, emissorem suum remissa certius tela castigent. Ait enim a nobis esse responsum, « nec cum Dei adjutorio potest homo esse sine peccato. » Hoc si quisquam hominum ita dicendum putet, ut sub infirmitate hominis Deum non posse confirmet, et omnipotentiae Dei aliquid impossibile suspicetur, in omni creatura coelestium et terrestrium et infernorum, hunc non tantum sententia mea dixerim blasphemum, anathema detestandum, sed etiam vel in exemplum Nadab et Abiu divino igne damnandum , vel, juxta perditionem Datan et Abyron , hiatu terrae receptum vivum ad inferna mergendum. Utrique siquidem praesumptione cordis Dei potentiae derogarunt, vel illi dum ignem alienum, quasi hoc indigeret Deus, offerunt, vel isti dum resistentes Moysi in terram repromissionis introduci se posse diffidunt. Deus omnia potest, et quae vult, semper potest. Quam potens in faciendo de nihilo, tam
Abbreviated transcription (Latin):
di uerba q̃ michi ab ep̃o io¬
hanne sunt subiecta. dixisse.
hoc ẽ. etiam cũ adiutorio dei nõ
posse ẽẽ hominem sine peccato.
Satis fcm̃ etiam contentõni
opinionis ignare. uobis ideone
forte auobis quidem nõ auditũ
ame tm̃ dictum putantes testi
monio laboretis ambigno. Wl¬
go aut̃ rumoriq propterea ne
dum epm mentiri posse nõ cre¬
deret. alia in nocentem crudelita
auctores uł in accussatõne susan¬
ne uł in lapidatõne Nabuthe.
Et ne foite quis nesciat in ihero¬
solumam nũquã. ad effundend̾
sanguinem xp̃ianũ uł argenti
suffragia uł flagella militum
defuisse. Nunc qm̃ ab hoc quali¬
cumq u̾bo ẽẽ me liberũ reor li¬
berum fide nr̃a. liberũ conscienti¬
a mea ip̃ius uerbi ambiguita¬
te discusa conaboi exquirere. hi
qui ita nos respondisse asserũt
qualiter ip̃i interrogasse uidean¬
tur. Forsitan ꝑ modum interro¬
gatõnis ip̃orum archanum dog¬
matis denudabitur ut recipro¬

Expanded text:
di uerba quae mihi ab episcopo Iodi uerba quae mihi ab episcopo Iohanne sunt obiecta dixisse, t, etiam cum adiutorio Dei non posse esse hominem sine peccato. satisfactum etiam contentioni opinionis, ignarae nobis, ideo nolo, ne forte a uobis quidem non auditum, a me tamen dictum putantes tesmonio laboretis ambiguo: vulgo autem rumorique propterea, ne dum episcopum mentiri posse non crederet, alia innocentem credulitatauctores, vel in accusatione Susannae, vel in lapidatione Nabuthae? 9. Et ne forte quis nesciat, in Hierosolymam numquam ad effundendum sanguinem Christianum, vel argenti suffragia, vel flagella militum defuisse, nunc quoniam ab hoc qualicumque verbo esse me liberum reor, liberum fide vestra, liberum conscientia mea, ipsius verbi ambiguitate discussa conabor exquirere, hi qui ita nos respondisse asserunt, qualiter ipsi interrogasse videantur. Forsitan per modum interrogationis ipsorum arcanum dogmatis denudabitur ut recipro
Abbreviated transcription (Latin):
cedis quam herecicis prestitit
exigende. falsos in adiutorium
sui destes q̃rere quippe cum mi¬
rari iam nemo debeat conque¬
ri ⁊ existere falsos testes in
iherlm̃ asacerdotib atq semi¬
orib. Hoc sanguis stephani
clamabat. Hoc dñice crucis
uexilla significant. hoc etĩa
nũt excitata per eos persecutõ
manifestet. S hec utrum ab
eꝑo temere cr̃edita. an malici¬
ose ficta an ignare subaudi¬
ta iuideantur: xp̃o iudici discu¬
tienda cõmendo. Absit ame
nũ quam ut ego pauper pec¬
cator. ignotus. epm̃. ⁊ preci¬
pue iherosolune audeam ad
cpõs prouocare. Mea michi
apud emiuentissimam tri¬
nitatem om̃ipotentie dei ⁊
apud uniu̾sos seruos eius ca¬
tholitos simplicitas ⁊ proba¬
tio sat est. Testem in uoco de¬
um suꝑ animã meam beatis¬
simi sacerdotes scribentib hec
eadem uobis mecumq stanti¬
b. nullam me m illo conuen¬
tu ur̃o ore meo protulisse b¬
blasphemiam. neꝙ huiꝰ cemo¬

Expanded text:
oedis quam haereticis praestitit oedis quam haereticis praestitit exigendae falsos in adiutorium sui testes quaerere; quippe cum mirari iam nemo debeat conquiri et existere falsos testes in Hierusalem a sacerdotibus atque senioribus: hoc sanguis Stephani clamabat, hoc dominicae crucis uexilla significant, hoc etiam nunc excitata per eos manifestat iniuria. sed haec utrum ab episcopo temere credita an malitiose ficta an ignare subaudita uideantur, Christo iudiei discutienda commendo. sabsit a tne umquam, ut ego pauper, peooator, ignotas episcopum et praecipue Hierosolymae audeam ad episcopos prouocare. mea mihi apud eminentissimam Trinitatem omnipotentiae Dei et apud uniuersos seruos eius eatholioos simplicitas et probatio sat est. testem inuoco Deum super animam meam, beatissimi sacerdotes, scientibus haec eadem uobis mecumque testantibus, nullam me in illo conuentu uestro ore meo protulisse blasphemiam neque huiuscemo
Abbreviated transcription (Latin):
tulit ip̃e destimonium ꝑibuit
ip̃e iudicium promulgauit
om̃im scelerum officia in sue
principis nõ fuisse dampnatũ
Ex alio m̾ latere frẽs mei assis¬
tebant. ex alio falsi frẽs. De¬
inde in concessu eodem ex una
mecum ꝑte consederant anitꝰ
et uitalis prb̾ri. ⁊ in alia nes¬
cio quis ignotus interpies
⁊ deinde probati ⁊ scło. ⁊ dei
uiri passerius presbr̃. ⁊ dñs
ex duce. qui ambo ut pro expe¬
rientia ac fide sua ad ẽẽ inter¬
pretes dignarentur ip̃o conue¬
niente eꝑo iohane. acorona
ur̃a conrogati deductiq con¬
uenerant. Medius quoq uo¬
bis ip̃e fuit quẽ in illa tunc
circunstantia non minus au¬
disse quam uidisse mirandum
est quomodo sermo dimissus
tantus ad ũsarios collegas
auditoresq preteriret. ⁊ in scias
aures gnari auditous intraue
tis urgeor. Excedo professionis
modum.Concedendum est ma¬
gis ut intrep̃tes errasse dicen¬
do quam ep̃c audiendo finxisse
uideatur ⁊ nũc aduicem mer¬

Expanded text:
intulit, ipse testimonium perhibuit, intulit, ipse testimonium perhibuit, ipse iudicium promulgauit, omnium scelerum officia in suaeprincipis non fuisse damnatum. ex alio mihi latere fratres mei adsistebant, ex alio falsi fratres. deinde in consessu eodem ex una mecum parte consederant Auitus et Vitalis presbyteri, ex alia nescio quis ignotus interpres et deinde probati et saeculo et Deo uiri Passerio presbyter et Domnus exduce: qui ambo ut pro experientia ac fide sua adesse interpretes dignarentur, ipso conueniente episcopo lohanne a corona. uestra conrogati deductique conuenerant. medius quoque uobis ipse fuit, quem in illa tunc circumstantia non minus audisse quam uidisse mirandum est, quomodo sermo dimissus tantos aduersarios collegas auditoresque praeterierit et inscias aures gnari auditoris intrauetis urgueor: excedo professionis modum. concedendum est magis, ut interpres errasse dicendo quam episcopus audiendo finxisse uideatur et nunc ad uicem mer
Abbreviated transcription (Latin):
scribi. Ep̃c respondit. Ego te au¬
diui dixisse quia nec cum dei adui¬
touo possit ẽe homo sine pecca¬
to. Ego quidem beatissimmi sacer¬
dotes. sicut ⁊ uos testes estis.
⁊ uniuersa fraternitas. ⁊ pete¬
rea sc̃i uiri qui huic destimonio
amore ui̾tatis assistunt stati
testificatus sum dicens. quia
cuiꝰmodi uerbum . quod nunc a
me dictum ep̃c intenderit nunꝙͣ
de ore meo antea processiss quã¬
qmͣ hanc in continentiam mise̾
falsitatis ruminare sepius cre¬
bra expositõne non tam probasse¬
me quam alium iudear prodi¬
disse. Concedo enim ut qualecũ¬
q dictum illud ẽ dixerim. q uomͦ
latinũ expers latinitas grecꝰ
andiuit: aut si audiuit sacri¬
leg ũ uerbum. cur nõ stati co¬
arguit blasphemantem uelut
leuius ageret quasi in cautũ
filium puis pater dechohibẽ¬
da licentia periculosi sermoĩs
ammonut: s contrario post
plurimam magni temporis
obluuonem ip̃e ꝑ se accusatõem

Expanded text:
scribi ? episcopus respondit: ego te auscribi ? episcopus respondit: ego te audiui dixisse, quia nec cum Dei adiutorio possit esse homo sine peccato\'. ego quidem, beatissimi saoerdotes, sicut et nos testes estis et uniuersa fraternitas et praeterea sancti uiri qui huic testimonio amore ueritatis adsistunt, statim testificatus sum dicens, quia eiusmodi uerbum, quod nunc a me dictum episcopus intenderit, numquam de ore meo antea processisset. quamquam hanc inconuenientiam miserae falsitatis ruminans saepius crebra expositione non tam me probasse quam alium uidear prodidisse. concedo enim, ut, qualecumque dictum illud est, dixerim: quomodo Latinum expers Latinitatis Graecus audinit? aut, si audiuit sacrilegum uerbum, cur non statim coarguit blasphemantem uel, ut lenius ageret, quasi incautum filium pius pater de cohibenda licentia periculosi sermonis admonuit ? sed e contrario post plurimam magni temporis obliuionem ipse per se accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
potest quisqnã id est ⁊ heretitꝰ
ẽẽ ⁊ ad uocatus ⁊ uidex. Mul¬
tisq aliis actitatis io hẽs ep̃c
nouissimam sententiam protulit
ꝯfirmans tandem postulatõnem
in tentõnem nrãm ut ad beatum
ille decerneret secuturi. S ut h̾eti¬
cus pelaguus imposito sibi cathe¬
nis si lentio conticesseret et ut
nr̃i ab in sultatõne comucti io¬
tentiam consensimus gr̃arum
actione celebrata pace facta et
consummata ad pacis testimoĩ¬
um oratione discessimus. Nunc
aut̃ post dies .xl. ⁊ uii. cum pͥmo
enceniorm die. ut solitus eram
qnͣdo ad eram ad obsequiũ iohĩs
ep̃i cucurrissem statim ab eo no¬
tam falsi criminis ꝓgr̃a salua¬
toris accepi. Ait enim michi. Q¬
re ad me uenis homo qui blas¬
phemasti: uolens ut credo in¬
telligi. Noli me tangere quia
mundus sum. ⁊ absq peccato:
At ergo nichil michi consciis
interrogaui qnͣdo aut quo: audi¬
ente aut cuius modi illud est dic¬
tum quod blasphemie possit as¬

Expanded text:
potest quisquam idem et haereticus potest quisquam idem et haereticus esse et advocatus et judex. » Multisque aliis actitatis, Joannes episcopus novissimam sententiam protulit, confirmans tandem postulationem intentionemque nostram, ut ad beatum ille decerneret secuturi; sed ut haereticus Pelagius imposito sibi catenus silentio conticesceret, et ut nostri ab insultatione convicti Jotentiam consensimus: gratiarum actione cconsummata ad pacis testimonium oratione discessimus. Nunc autem cum post dies XL et vn primo enoaeniorum die, ut solitus eram quando aderam, ad obsequium Iohannis episcopi cucurrissem, statim ab eo notam falsi criminis pro gratia salutationis accepi. ait enim mihi: \'quare ad me uenis, homo qui blasphemastif?\' nolens, ut credo, intellegi: noli me tangere, quia mundus sum et absque peccato. at ego nihil mihi conscius interrogaui: cquando aut quo audiente aut cuiusmodi illud est dictum, quod blasphemiae possit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ce ul praue interpretantem ur plu¬
ra sub primentẽ uł alia ex aliis sug¬
gerentem confutanerunt nr̃is ut
dixi actõnib uł interpolatis ple¬
rumꝙ uł tacitis. Eꝑc iohannes
ait. Si sine adiutorio dei hoc ho¬
minem posse diceret. pessimũ ⁊ dãp¬
nabile erit. Nunc aũt cũ adiciat
posse hominẽ ẽẽ sine p̾cato non
sine aduitorio dei. uos quid dicitis
An foite nos dei adintorium deue¬
gatis. Cui respondi ego. Cestib
⁊ testificantib etiam nũc nobis
⁊ supra memoratis uiris a nathe¬
ma ei qui negat aduitoriũ dei. Ego
certe nõ nego precipue cũ econtra¬
rio inhereticos confutarem. Demĩ
cũ intellcõ iudice. ⁊ interprete pro¬
dito clamaremꝰ latinum ẽẽ h̾eti¬
cum. nos latinos heresim. latinis
magis partib notam. latinis ui¬
dicib disserendam. a se pene im¬
pudenter ad iudicandum cum qui¬
dem nos accusatores non essemꝰ
dici apłib necessariũ fuit. Nõ

Expanded text:
ce uel praue interpretantem uel pluce uel praue interpretantem uel plura subprimentem uel alia ex aliis suggerentem confutauerunt — nostris, ut dixi, actionibus uel interpolatis plerumque uel tacitis, episcopus Iohannes ait: \'si sine adiutorio Dei hoc hominem posse diceret, pessimum et damnabile erat; nunc autem cum adiciat, posse hominem esse sine peccato non sine adiutorio Dei, uos quid dicitis? an forte uos Dei adiutorium denegatis?\' cui respondi ego: \'testibus et testificantibus etiam nunc uobis et supra memoratis uiris anathema ei, qui negat adiutorium Dei. ego certe non nego, praecipue cum e contrario in haeretioos confutarim\'. dein cum, intellecto iudice et interprete prodito, clamaremus, Latinum esse haereticum, nos Latinos, haeresim Latinis magis partibdicibus disserendam, a se pene impudenter adjudicandum, » cum quidem nos accusatores non essemusdici a pluribus necessarium fuit: « Non