comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mocomitatuex peut grandis edulita¬
ieueneratur. quain quã sisermo
secreuis. possis animo aduerter equod
seru& is tam procons uetudine
potius quam pror auonere uerentiã
Reliquum mane regnia mministran¬
dicuramsibideputat circums istit sel¬
lam comes armiger. pellitorumtur.¬
ba sa cellitum nedesit: ammiutur ne
obstrepat. eliminatur sicque pro
foribus immurmurat exclusaue¬
lis indus a cancellis interhae intro¬
mis sisgentium legationibus audit plu¬
rima paucares pondit. siquid iracia¬
bitur differt siquid expedieiur
cacelerat hora esi secunda surgit
esolio athesauris inspiciends uaca¬
turus qut stabulis. siuenationuncia¬
ia proedic arcum lateri innectere.
citra grauitatem regia miudicat quem
ta mensi comminus auem fetaique
pos tergum reflexȩ puer in serii neruolo¬
roue fluitantibus. que isicut puerile
computat gestare thechatum itamuli¬
ebre accipe reiamtem sum
intur acceptum modo sinuatis eregione

Expanded text:
mo comitatu expetit, grandi sedulitamo comitatu expetit, grandi sedulitate veneratur. quamquam, si sermo secretus, possis animo advertere, quod servet istam pro consuetudine potius quam pro ratione reverentiam. reliquum mane regni administrandi cura sibi deputat. circumsistit sellam comes armiger; pellitorum turba satellitum ne absit, admittitur, ne obstrepat, eliminatur, sicque pro foribus immurmurat exclusa velis, inclusa cancellis. inter haec intromissis gentium legationibus audit plurima, pauca respondet; si quid tractabitur, differt; si quid expedietur, accelerat. hora est secunda: surgit e solio aut thesauris inspiciendis vacaturus aut stabulis. si venatione nuntiata procedit, arcum lateri innectere citra gravitatem regiam iudicat; quem tamen, si comminus avem feramque t, manui post tergum reflexae puer inserit nervo lorove fluitantibus; quem sicut puerile computat gestare thecatum, ita muliebre accipere iam tensum. igitur acceptum modo insinuatis e regione
Abbreviated transcription (Latin):
tssime incuiruus. labra subulia
uec dilataus oris angulis ampliata
pilis infranarium anira fruuigan¬
tilis cotidia nasuccisio. Barba con¬
cauis hyriaum poribus quam in
subdita uulius partesurgentem.
stirpitus tonsorassiduus genis ut
ad hucues ticipibus euellitmenti.
gutturis collino nobesis edsuculen¬
ti lacte acutis quae propius inspec¬
ta iuuena lirubore suffunditur
Namque huncilli crebo colorem
nonira sed uere cundia facit
te retes humeri ualidilaceru
dura brachia : patulaema nus
recedente aluo. pecius accedens
a ream dorsi humilior interex¬
crementa costarum spina dis¬
criminat tubero sumestutrumq
mustulis prominenibus latus
insuccinuis regnatuigor ilibus cor¬
neum stmur : Internodia popliium
benemasula maximus. inmini¬
merũgosis gerabus honor crura.
suris fultaturgenibus & qui maga
sustentai membra pa modicus
si actionem diurnam quansiforin¬
secus expos ita perquirasanteluca¬
nossacerdotum suorum co etus imi¬

Expanded text:
issime incurvus. labra subtilia issime incurvus. labra subtilia nec dilatatis oris angulis ampliata. pilis infra narium antra fruticantibus cotidiana succisio; barba concavis hirta temporibus, quam in subdita vultus parte surgentem stirpitus tonsor assiduus genis ut adhuc vesticipibus evellit. menti gutturis colli, non obesi sed suculenti, lactea cutis, quae propius inspecta iuvenali rubore suffunditur; namque hunc illi crebro colorem non ira sed verecundia facit. teretes umeri, validi lacerti, dura brachia, patulae manus, recedente alvo pectus excedens. aream dorsi humilior inter excrementa costarum spina discriminat. tuberosum est utrumque musculis prominentibus latus. in succinctis regnat vigor ilibus. corneum femur, internodia poplitum bene mascula, maximus in minime rugosis genibus honor. crura suris fulta turgentibus et, qui magna sustentat membra, pes modicus. si actionem diurnam, quae est forinsecus exposita, perquiras: antelucanos sacerdotum suorum coetus mini
Abbreviated transcription (Latin):
sermocina uonibus multiplicabup¬
tur uale. Sidonius agrico lȩsu¬
os alutem sepenunumero postula¬
uisti ut quia theudoriciregis gotto¬
rum commendat populis famaciui¬
litatem litteris tibi formȩ suae quan¬
ut atis uite qualitatis sigmifica retur̃
Pareolibens inquantum epistolaris
pagina sinit laudans inte tain deli¬
catae sollicitudinis ingenuitatẽ
igtur uirẽ & illis dignis agnosci
qui eumminus familiaruer intum¬
tur. It apersonam sua mds arbiter
& rauonaturae. consumate feliciia¬
tis dotesociate cumulauerunt. mores
autem huiuscemodi ut laudibus eonĩ
nihilneregniquidem defraud& inui¬
dia si formaquaeraturcor poreex¬
acto longissimis breuior proceior
eminentior que medio cribus
capitis a pexrotundus inquo aulu¬
lum aplaniciefronuis. inuerucem
lispidusiperciliorum oronaiartus
si uerocilia flectamuradma las me¬
dias palpebrarum margo propeper¬
uenit aurium ligulae sicui mos
gentis eet crinium superiacenium
f lagellis operiuntur : Nasus uenus.¬

Expanded text:
sermocinationibus multiplicabuntur, vale. II. SIDONIUS AGRICOLAE SUO SALUTEM. SAEPENUMERO postulavisti, ut, quia Theodorici regis Gothorum commendat populis fama civilitatem, litteris tibi formae suae quantitas, vitae qualitas significaretur. pareo libens, in quantum epistularis pagina sinit, laudans in te tam delicatae sollicitudinis ingenuitatem. igitur vir est et illis dignus agnosci, qui eum minus familiariter intuentur: ita personam suam deus arbiter et ratio naturae consummatae felicitatis dote sociata cumulaverunt; mores autem huiuscemodi sunt, ut laudibus eorum nihil ne regni quidem defrudet invidia. si forma quaeratur: corpore exacto, longissimis brevior, procerior eminentiorque mediocribus. capitis apex rotundus, in quo paululum a planitie frontis in verticem hispidus superciliorum coronat arcus; si vero cilia flectantur, ad malas medias palpebrarum margo prope pervenit. aurium ligulae, sicut mos gentis est, crinium superiacentium flagellis operiuntur. nasus venust
Abbreviated transcription (Latin):
minant: uestratamenauo¬
toritas ꝓ dignitate sentenitai¬
ae sicpartem utram que mo¬
derabitur ut & nostra discat
quid debeat negare cum pea¬
tur & poscere aduers adesi¬
n& cum negatur :: VALE
Sidonius constantiosuo
salutem: Salutat popu¬
lus aruennus. Cuius parua
tuguria magnus hopes ba¬
plestinon ambitio sus comita¬
tu : sed ambiendus affectui
deusbone. quod gaudium fuit
laboriosis cũtus cm̃pedem se¬
mirut is moenibus itu listr
quantum ab omni or dinese
xuaetate stipatissimus ambi¬
ebare quaesalsi erga singu¬
los librasermonis: quãte
blandũ pueri comem
luuenes grauems enes. meti¬
ebantur : quas tula crimas ut
parens omnium suꝑ ae des in¬
cendio ꝓrutas: & domicilias e¬
miusta fudisti: quantum dobu¬
isti campos sepultos ossibus
isepultis : quaetua dehiceps
gortatio quaere parationẽ
suadentis amimositas: hisa¬
dicitur quod cum inueneris
ciuitatem nonminus cuuca
simultate quã barbarical
cursione uacuatã. pace om¬

Expanded text:
minant, vestra tamen aucminant, vestra tamen auctoritas pro dignitate sententiae sic partem utramque moderabitur, ut et nostra discat quid debeat negare, cum petitur, et poscere adversa desinat, cum negatur. vale. II. SIDONIUS CONSTANTIO SUO SALUTEM. SALUTAT populus Arvernus, cuius parva tuguria magnus hospes implesti, non ambitiosus comitatu sed ambiendus affectu. deus bone, quod gaudium fuit laboriosis, cum tu sanctum pedem semirutis moenibus intulisti! quam xu, aetate stipatissimus ambiebare? quae salsi erga singulos libra sermonis? quam te blandum pueri, comem juvenes, gravem senes metiebantur? Quas tu lacrymas, ut parens omnium, super aedes incendio prorutas et domicilia semiusta fudisti? quantum doluisti campos sepultos ossibus insepultis? quae tua deinceps exhortatio, quae reparationem suadentis animositas? His adjicitur, quod cum inveneris civitatem non minus civica simultate, quam barbarica incursione vacuatam, 64 pacem om
Abbreviated transcription (Latin):
Voluntatis iNgerunt untatimn
int᷑rogo. utrũne ꝑnaturȩ ueritatẽ hodie
xp̃s in nobissit. An ꝑ concordiã uoluntatis
Si enĩ uere uerbũ caro factũ est. & uere nos
erbũ carnẽ cybodominicosumimus.
quomodo Ñnaturalit manere innobiis
&istimanũ est qui & naturã carnis
nr̃ȩ lã insepa rabilẽ sibi homo natus
adsũ psit. & naturã carnssuȩ ad naturã ȩt̃nita¬
tis. subsacram̃to nob̃. cõmunicandȩ carnis
patre inxp̃o negabit. neg& prius non natu
nr̃ĩ xp̃s assũpst. & uere homoille quiex maria
natꝰ fuit xp̃s est. nosq: uere submisterio carnẽ
asserit᷑. cũ naturalis ꝑsacram̃tũ ꝓprietas
ꝑfectȩ sacram̃ti sit unitatis : ponẽ humano
aut sdi sensu in dĩreb loquendũ. Neq ꝑ uiolen¬
tiã. adq in pudentẽ prȩdicationẽ cȩlestiũ
dictorũ sanitatial iene atq. impix intelle
gentiȩ extorquenda ꝑuersita sẽ. Quescriptas
legamus. & quȩ legerimꝰ intellegamꝰ
& tũ ꝑsecce fide. officio fungemur

Expanded text:
voluntatis ingerunt unitatem interrogo utrumne per naturae veritatem hodie Christus in nobis sit, an per concordiam voluntatis? Si enim vere Verbum caro factum est, et vere nos Verbum carnem cibo Dominico sumimus, quomodo non naturaliter manere in nobis existimandus est, qui et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carnis Patrem in Christo negabit, neget prius non naturnostri Christus assumpsit, et vere homo ille qui ex Maria natus fuit Christus est, nosque vere sub mysterio carnem asseritur, cum naturaliter per sacramentum proprietas perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum. Neque per violentiam aut impudentem praedicationem coelestium dicte, extorquenda perversitas est. Quae scripta sunt legamus, quae legimus intelligamus: et tunc perfecte fidei officio fungemur.
Abbreviated transcription (Latin):
sed qđ benedictio conse crauit. maiorẽq.
uim eẽ benedictionis quãnaturȩ. quia
bene dictione &iam ipsanatura mutatur.
Virgã tenebat morses: pieciteam. & facta est
serpens. Rursus prendit caudã serpentis.
& inlur gȩnaturã reuerutur. Didesigitur
ꝓ phetica gratiabis mutatã tẽnaturã. & ser¬
pentis & uirgȩ e Currebant egxptistumina
puro aquarũ meatu. subito plefontiũ
uenis. sangiuscȩpiterũpere. Nonerit pot
influuus. Rursus ad ꝓphetȩ precesnior
cessauit fluminũ. Aquarũ naturaremeauit.
Sitiebat populus patrũ. tetigitmorses p&rã.
& aqua dep&rafluxit. Nũquid. pternaturã
habebat Naturas Aduertimus igitur. maioris
eẽ gratiãquã naturã. & adhuctam̃ ꝓphetie
benedictionis numeramus gratiã. Quodsi
tantũ ualuit humanabenedictio utnaturã
conuertes&. Quiddicmꝰ deipsa conse cratione
dui maubi uerbã ipsa dni saluatoris operant᷑.
Nã sacram̃tũ istud quod accipis. xp̃i sermone

Expanded text:
edictio consecrauit, maioremque uim esse benedictionis quam nature, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. Virgam tenebat Moyses, proiecit eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam serpentis et in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et uirge. Currebant Egypti flumina puro aquarum meatu. Subito de fontium uenis sanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophete uoces cruor cessauit fluminum, aquarum natura remeauit. Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Nunquid non praeter naturam subjungit: « Advertimus igitur majoris esse gratiam quam naturam, et adhuc tamen propheticae benedictionis numeramus gratiam. Quod si tantum valuit humana benedictio ut naturam converteret, quid dicimus de ipsa consecratione divina, ubi verba ipsa Domini Salvatoris operantur? Nam sacramentum istud quod accipis, Christi sermone
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ illũ qui manducauerunt. omner
indeserato mostuist̃. Istanute mȩsca
quã accipis. iste panisuiuus. quidescenidit
& quiũq: hunc mandu cauerit. non morietur
inȩternũ. & corpus estxpi. considera nuncutrũ
prestantior sit panis angeloꝵ. ancaro xpĩ quȩ
utiq corpusestuitȩ. Alanna illud decelo. noc
supracȩlũ. Illudcȩli. hocdm̃ cȩlorũ. Illud
corruptioni ol noxiũ siin diem alterũ seruar& us.
hocalienũ ab omni corruptioni. Qđ quicũ q̃
religiose gustauerit. corruptionẽ semire
non poterit. Illisaqua dep&ra fluxit. tibi
sanguis exp̃o. Illos ad orã satiauitaquã. tr
sangus diluit inȩternũ. Iud eus bibit& sitit.
tucũ biberis sitire non poteris. Et illu dinũbra
hoc inueritate. Si illud qđ miraris inũ braest
quantũ istudẽ cuius & ũbra mirarisr Audi
quia u̾bra ẽ quȩ apud patres factaest. BibebaNT
Nãprostrati sunt indeserto. Hȩc aut̃ infigura

Expanded text:
panem illum qui manducaverunt, omnes panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt: ista autem esca quam  quicunque panem hunc manducaverit, non morietur in aeternum, quia corpus est Christi. Considera nunc, utrum praestantior sit panis angelorum, an caro Christi, quae utique corpus est vitae. Manna illud de coelo, hoc super coelum; illud coeli, hoc Domini coelorum; illud corruptioni obnoxium, si in diem alterum servaretur, hoc alienum ab omni corruptione, quod quicunque religinon poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum biberis sitire non phoc in veritate. 49. Si illud quod miraris, umbra est; quantum istud est, cujus et umbram miraris! Audi quia umbra est quae apud patres facta est: Bibebant,nam prostrati sunt in deserto . Haec autem in figura
Abbreviated transcription (Latin):
recepto cũ potiretur uictoria : Tunc illi occurrit
melchi sedech. & ꝓtulit ea quȩ abriham uenerat
accepit N abraham ꝓtulit sed melhi sedech
qui inductur sinepatre. sinematre. Neque
inicium dierũ neq finẽ habens. simi ł aut̃ filio dĩ.
De quoait paulus adhebreos. quia man&
sacerdos in&ernũ. Quia interp̃tati one latina
dicitus. rexiustitiȩ.
quia ex patre dõ genitus est. unius substantiȩ
cũ patre. Sine patre setundũ incarnationẽ.
quia natus est ex uirgine. Initiũ & finẽ non
habens. quia ipse est initium. & fmnis om̃ium.
primus & nouissimus. Non igitur humana
sed diuiniest muneris sacramentũ. qđ acce¬
pisti ab eo ꝓlatũ. quibene dixit fidei patrem
abraham. illũ ciuis gratia & gesta miraris.
Probatũ est antiquiora eẽ eccłȩ sacramenta.
quod manna ds̃ pluerit patrib & cotidiano
cȩli pascebantur alimento. Vn de dictũ est.
panẽ angelorũ manducauit homo. Sed tam̃

Expanded text:
recepto. cum potiretur victoria; tunc illi occurrit recepto. cum potiretur victoria; tunc illi occurrit Melchisedech, et protulit ea quae Abraham veneratus accepit. Non Abraham protulit, sed Melchisedech; qui inducitur sine patre, sine matre, neque initium dierum, neque finem habens, similis autem Filio Dei: de quo ait Paulus ad Hebraeos: Quia manet sacerdos in perpetuum ; qui interpretatione Latina dicitur rex justitiae, quia ex Patre Deo genitus est, unius substantiae cum Patre: sine patre secundum incarnationem, qui natus ex Virgine est: initium et finem non habens, quia ipse est initium et finis omnium, primus et novissimus. Non igitur humani, sed divini est muneris sacramentum quod accepisti, ab eo prolatum qui benedixit fidei patrem Abraham, illum cujus gratiam et gesta miraris. 47. Probatum est antiquiora esse Ecclesiae sacramenta, quod manna Deus pluerit patribus, et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo . Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ad a pi contendit altariadicens. Et introibo ihi
adaltasedĩ. ad dm̃ quil&ificit iuuentutẽ meamim
Dȩpositis enĩ inueceriti erroris exuuiis. renouata
In aquilȩ iuuentutẽ. cȩleste illud sestma a dire
conuiuium. Venitigitur & uidens sacro scm̃
utare compositum. exclamansait. Parasti
in conspectum eomensam. hane loquentem
inducit dauid dicens. D̃s pascitme. &nhila
mihideerit. In loco pastuȩ ibime collocauiti
suꝑaquã resectionis edicquitne. Nuncilluad
consideremus nequis forte uisibnlia uidens
quõ quȩ s̃ inui sibilia non iudentur. ne pos s
humanis oculis conprehendĩ. dicat foste.
ludeisds mannapluit. pluitroturnices.
ȩccłȩ autẽ illi dilecte. ȩc sunt quȩ parauit.
de quibus dictũ est. quod oculus non uidit. Nec
auris audiuit. Nec incor hominis a scenelit.
quȩ preparauit ds̃ diligentib: eum ereonequis
lectio genesis quȩ decussaest. Sinagoga enim
exlege morsi principium sũpsit. Ab rabam uero
longe anterior quiuictis hoftibũs & nepoteꝓpo

Expanded text:
i contendit altaria, dicens: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam ; depositis enim inveterati erroris exuviis, renovata in aquilae juventute, coeleste illud festinat adire convivium. Venit igitur, et videns sacrosanctum altare compositum, exclamans ait: Parasti in conspectu meo mensam. Hanc loquentem inducit David dicens: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit. Super aquam refectioni ne quis forte visibilia videns quoniam quae sunt invisibilia, non videntur, nec possunt humanis oculis comprehendi dicat forte: Judaeis Deus manna pluit, pluit coturnices : Ecclesiae autem illi dilectae haec sunt quae praeparavit; de quibus dictum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus eum . Ergo ne quis lectio Genesis quae decursa est ; Synagoga enim ex lege Moysi principium sumpsit : Abraham vero longe anterior, qui victis hostibus, et nepote proprio
Abbreviated transcription (Latin):
&c despectus. ille antede spectus populus pec̾catorũ.
habeo cȩlestium sacramentorum ueneranda con¬
sortia. lammensȩcedestis honore suscipior ȩpulis
meis. Non pluiaudatur. Nonterpartus laborat
Caro dĩcrb imihii. & dĩ sanguis ẽ potus. Niã ad sacie¬
aut sterilecururis inminuat. sipucultꝰ diligenua
ꝑseuer&. Noncoturnicẽ pluua smihiopto des¬
cendere. qđ ante mirabar. Nonmanna qđ ante
guat sed confirmat corhasunis. Euerit mihi ante
dathuicmundo:

Expanded text:
 electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honore suscipior. epulis meis non pluuia undatur, non terrae partus laborat, caro dei cibus mihi et dei sanguis est potus. non iam ad satieaut sterilitas ruris inminuat, si pii cultus diligentia perseueret. non lam coturnicuni pluuias mihi opto descendere quas ante mirabar, non manna quod anguat, sed confirmat cor hominis. Fuerat mihi ante dat huic mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq sunt huius modidies : ut statim meridinis
horis aduenendũ sit in ecła. canen diymni.
telebranda. obfatio. Tuncutiq. parat᷑ assiste
utibiacipias. munimtũ. ut corpus ȩdas dñiihũ.
in quo ẽ remissio peccatorũ. postulatiodiuine
reconaliationis. & ꝓtectionis ȩt̃nȩ. Suscipe ante
Cũ hospiciũ tuum aduersarius uiderit occupatum
caris. Nonpotes oblinisci cũ lectũ ascendes niusdñi
cui moccasu diei pecem fuderis qu esumentĩ sui
corporis ȩpiilis expleuerit. It enim quodue spere
cogitauers. citocum euigila ueris recensebis.
Recitabitte ipse dñs ihs̃. ad monebit ut surgas
& eotempore arma orationis assumas quosol&
incuirsare tẽptator. IT NFIU OLI

Expanded text:
plerique sunt huiusmodi dies, ut statim meridianis plerique sunt huiusmodi dies, ut statim meridianis horis adueniendum sit in ecclesiam, canendi hymni, celebranda oblatio. tunc utique paratus adsiste, ut tibi accipias munimentum, ut corpus edas domini Iesu, in quo remissio est peccatorum, postulatio diuinae reconciliationis et protectionis aeternae. suscipe ante cum hospitium tuum aduersarius uiderit occupatum caris. non potes obliuisci, cum lectum ascendis, eius domini, cui in occasu diei precem fu. deris, qui esurientem te sui corporis epulis expleuerit. etenim quod uesperi cogitaueris, cito cum euigilaueris recensebis. excitabit te ipse dominus Iesus, admonebit ut surgas et eo tempore arma orationis adsumas, quo solet incursare temptator. 49 Unde non
Abbreviated transcription (Latin):
tis omnidĩ dispensatione qui obunius desideriũ
itasep̃bere dignat̾ẽ uisibilẽ . & non infigurã
agni. ut aliis quibusq sub hocmiysterio. sedinfigurã
pueri quatinꝰ eueritas parescer& i n ostenso.
& sacerdoris desideriũ impleret᷑exmira culo.
Nostraq. sides firmarmare tur exrelatu.
Uerũ tam̃ non prius id ẽ cõmunicasse pueri corpus
& sanguinelegit᷑ quã redir& inprioris formȩ
spetiem. Ne ab surdũ uideret̾ quod p̃sũpserat.
& sidesuberius requirat̾ipterius . in eadem
qđ eterius iusu conspexerat.
prapscisi iginter uitende pruderte
declarantur. Preueni insidiastẽptatoris. instaura
prius cȩleste coniuuiũ. Indictũ estieiunium. caue
neneglegas. et si tefames cotidianũ cogitad pran¬
diũ aut intẽperantia declinat ieuiniũ tamen
cȩlestimagistre seruato conuiusd̃. Nȩ̃pule parate
extorqueant ut telestis sisuacuus sacramenti.
Differaliquantulũ. Nonlongeẽ finisdier. Immo

Expanded text:
tis Dei dispensatio, qui ob unius desiderium tis Dei dispensatio, qui ob unius desiderium ita se praebere dignatus est visibilem, et non in figuram agni, ut aliis quibusque sub hoc mysterio, sed in formam pueri, quatenus et veritas patesceret in ostenso, et sacerdotis desiderium impleretur ex miraculo, nostraque fides firmaretur exrelatu. Verumtamen non prius idem communicasse pueri corpus et sanguinem legitur, quam rediret in prioris formae speciem, ne absurdum videretur quod praesumpserat, et fides uberius requiratur interius in eodem quod exterius visu conspexerat. Haec diligenter intende, prudenter declarantur. praeueni et tu insidias temptatoris, instaura prius caeleste conuiuium. indictum est ieiunium: caue ne neglegas et, si te fames cotidianum cogit ad prandium aut intemperantia declinat ieiunium, tamen caelesti magis te seruato conuiuio. non epulae paratae extorqueant, ut caelestis sis uacuus sacramenti. differ aliquantulum, non longe est finis diei. immo
Abbreviated transcription (Latin):
corportouisu & sormã puerquẽ olimsinus
matristulit uagientr̃ Nuncmnanib: contrechia¬
tare. Quidũtalli pͣcaret᷑ angelus decȩloueniens
ꝑagessit . Tuncuenerabilis presbit̃pauid abimo
uultũ erigens. uid itsuꝑarã patrisẜliũ puerũ
quẽ sime onipfantẽ postaresius ulni ꝓntẽruerat
Cuiangelus inquit. quia xpͣm uidere placuit
oculis inspite attrectamanib: Tunc sa cerdos
cȩlestimunere frecus. quod mirũ dictuẽ ulnis
trementib puerũ accepit . & pectus ꝓpriũ
xp̃ipectori uinxit. Dein ꝥfusus iãplexũ
ilatosculadõ & suislabus pressit pialabiaxp̃i
Quib ita exactis p̃claradĩfilim̃bra restituit
Inuertite altaris & repleuit a̧ lestipabulo
xp̃im̃sã. Tũrursus humoprostratuis dep̃cat᷑est
dm̃ ut dignar&uripsecterũ uefti in pristinã
spetiem. Qua explea oratione surgens
at̾ra. Inuenit corpus ap̃i in formã remeasse
priorẽ utidep̃catꝰ fuerae. Etmira omni poten¬

Expanded text:
corporeo visu, et formam pueri, quem olim sinus matris tulit vagientem, nunc manibus contrectare; qui dum talia precaretur, angelus de coelo veniens pera gessit. Tunc venerabilis presbyter pavidus ab imo vultum erigens, vidit super aram Patris Filium puerum, quem Simeon infantem portare suis ulnis promeruerat. Cui angelus inquit: Quia Christum videre placuit, oculis inspice, attrecta manibus. Tum sacerdos coelesti munere fretus, quod mirum dictu est, ulnis trementibus puerum accepit, et pectus proprium Christi pectori junxit; deinde profusus in amplexum, dat oscula Deo, et suis labiis pressit pia labia Christi. Quibus ita exactis, praeclara Dei Filii membra restituit in vertice altaris, et replevit coelesti pabulo Christi mensam. Tum rursus humo prostratus deprecatus est Deum, ut dignaretur ipse iterum verti in pristinam speciem; qua expleta oratione, surgens a terra, invenit corpus Christi in formam remeasse priorem, uti deprecatus fuerat; et mira omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizat i putastis quia de hoc an pore qđ
uidetis partes facturus sũ. & menbramea con¬
cisurus & uobis daturꝰ i Quĩd siergo uideritis
filiũ hominis ascendentẽ ubieratprius. Certe
eiii integer ascerdere potuit. consumi non potuit.
Ergõ& de corpore acsanguinesuo. dedit nobis
sallilrẽ refectionẽ. & tã magnã breuit̃ soluit desua
litis gritate quȩstionẽ. Manducent ergo qui
manducans & biban quibibans. esurians & stri¬
ans. Vitã mandureNt. Uitã bibanͭ Illud manducare
reficiẽ. Sedsicreficeris. ut non deficiat. undereficeris
Illud hibere quid estNisiuiuere : Manduca urtã.
bibeuitã. habebis uitã & integraẽ uita. TiiNaut̃ hoc
erit idẽ uita unicuiq erit corpꝰ & sanguinis xp̃i.
si quod insacram̃to uisibilit̾ sumit᷑. In ipsa ueritite
spiritalit̃ manduc&ur spieuritalit̃ bibat᷑. Audiuimꝰ

Expanded text:
s Domini: « Putatis quia de hoc corpore quod videtis partes facturus sim, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid ergo si videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo de corpore et sangsalubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi, si quod in sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiritualiter manducetur, spiritualiter bibatur. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
lio ueritas dicit. quod nata sine ra¬
dicibus orto sole aruerunt. quia
uidelic& uerba uitae in corde terre¬
norum hominum temporali momen¬
to uirentia superueniente perse¬
cut ionis ardore siccantur. Rursus
sole manifestę uisionis ostensio desi¬
gnatur sicut prof&a dñm cuncto¬
rum oculis apparentem denunci¬
at dicens. In sole posuit taberna¬
culum suum. Acsi dicer&. huma¬
nitatis assumptae sacramentum
in lumine manifestae uisionis os¬
tendit. Et i sicut eidem profosar
diuina uoce pernathan dicitus.
lu fecisti in abscondito ego uero
faciam uerbum istud in conspe¬
Ctu omnis ifrahel in conspectu so¬
lis. Quid enim ꝑ conspectũ solis.
nisi cognitionem insinuat manife¬
stae uisionis Rursus solis nomi¬
nẽ sapientium intellectus expri¬
mitur. sicut in apocalypsi scrip¬
tum est. quastas angelus effu¬
dit fialam suam in sole. & datũ
est illi aeftu afficere homines &
urni. Fialam uidelic& in sole

Expanded text:
lio Veritas dicit, quod nata sine ralio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculis apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igni . Phialam videlicet in solem
Abbreviated transcription (Latin):
ad siruitium hostis illius inflectuÑ.
Unde a recte subiungit:¬
ra enim sacra cum figurate sol poni¬
tur aliquando dñs aliquando
persecutio. aliquando derequalib&
manifeste uisionis ostensio. aliquan¬
do autem intellegentia sapientiũ
designatur. Per solem quippe dñs
figuratur sicut sapientiae libro
perhibocur. quod omnes impii in
extrema die cognita sua dampna¬
tione dicturi sunt. Errauimus auia
ueritatis. & lumen uisticiat non lu¬
xit nobis. & sol non orcus est nobis.
ac si apeste dicant. Interni nobis
luminis non refulsit radius. Vnde &
iohannes ait. Mulier amicta sole &
luna sub pedibus eius. In sole enim il¬
lustratio ueritatis. in luna autem
quae menstruis supplaionibus defi¬
cit mutabilitatis temporalitatis
accipitur. dc̃a autem ȩcła quia su¬
perni luminis splendore protegitur.
quasi sole uestitur. quia uerõ cun¬
tta temporalia despicit. lunam
sub pedibus premit. Rursus sole ꝑ¬
secutio designatur. sicut in euange¬

Expanded text:
ad servitium hostis illius inflectunt. ad servitium hostis illius inflectunt. Unde et recte subditura enim sacra cum figurate sol ponitur, aliquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qualibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipitur. Sancta autem Ecclesia, quia superni luminis splendore protegitur, quasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens cȩlestis pondus percussionis ex¬
primit᷑. quid est quod leurathan iste
malleum despicit. nisi quod supernae
animaduersionis ictus formidare con¬
tempnit. & quasi stipulam malleum
deputat. quia ad iustȩ irȩ se pondera
uelut contra leuissimos terrores parat
uibrat. quia in cius interitu diftri¬
ctam minatur sententiam. hastã
quinpe uibrare est arterna ei mor¬
tem ex districta animaduorsibni
prarpararo. sed apostata piritus
uictorem uitae eciam cã sua menr¬
te despiciens. hastam uibrantem
derid&. quia ex districto  dicit
quicquid graue quicquid horribi¬
It se pracu:det pati non mecuit.
sed que se xuerna tormenta non
posse euadere conspicit̃. eo in eaercendet
nequicia durior assurgit. Quem cua
pleriq huius mundi sapientes in cun¬
ctis que appait tanta pestinaua tan¬
ta formidine stringi considerant. cor¬
da sua ad famulatum cius tyran.¬
nidis inclinant. & omne quod dõ
largiente sapiunt. hoc dontra cum

Expanded text:
venientem coelestis pondus percussionis exvenientem coelestis pondus percussionis exprimitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum develut contra levissimum terrorem parat.vibrat, quia in ejus interitu districtam minatur sententiam. Hastam quippe vibrare est aeternam ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districto judicio quidquid grave, quidquid horribile esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
omne ferramentũ non surit audita
indomo cum aedificar&. Quid eni¬
domus illa nisi scãm ecłam quam
in celestibus dñs inhabitat figurabatꝰ.
ad cuius ȩdificationem electorum
animȩ quasi quidec expoliti lapides
deferunt᷑. quȩ cũ edificant᷑ incelis.
nullus iam illic disciplinę malleus reso¬
nat. quia dolati atq ꝑfecti illuc la¬
pides ducimur. ut locis iuxta meritũ
congruis disponamur. Hic enimforis
tundimur. ut illuc sine reprehensione
ueniamus. Hic malleus. hic securis. hic
omnia tunsionũ resonant ferramenta
In domo autem dĩ nulli ictus audi¬
unt᷑. quia in ȩterna patria omnes
iam percussionum strepitus contices¬
cunt. nequaquã ibi malleus ꝑcutit.
quia nulla animã duersio affligit.
nequaquec̃ securis incidit. qui&
receptos interius nulla foras seueri
tatis sententia proicit. nequaquã
ferramenta perstrepunt. quia nec
quȩ lib& minima ultraiam flagella
sentiunt. Quia ergo ꝑ malleũ. desuꝑ

Expanded text:
omne ferramentum non sunt audita omne ferramentum non sunt audita in domo, cum aedificaretur. domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Qui cum aedificantur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis dispontundimur, ut illic sine reprehensione inveniamur. Hic malleus, hic securis, hic omnia tunsionum resonant ferramenta; in domo autem Dei nulli istus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit; nequaquam securis incidit, quia rtatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper
Abbreviated transcription (Latin):
se iudicis ȩterna tormenta con¬
tempnit.
Vnde & subditur:
pondus eius animaduersionis despi¬
cit. quȩ se ꝑ supplicium desuper
ueniens ferit. Scriptura enim sa¬
cra mallei nomine aliquando dia¬
bolus designat᷑. per quem nunc de¬
linquentium culpȩ feriunt᷑. aliqͥn¬
do uero ꝑcussio cȩlestis accipit. qua
uel electi suꝑnos ictus sentiunt. ut¬
a prauis itinerib corrigant. uel iusta
ita reprobos pertutit. ut iam suppli¬
cia eterna prarueniens quid eciam
in posterum mereant ostendat.
Nam quia appellatione mallei an¬
tiquus hostis exprimit᷑. ꝓpheca testa¬
tur. cum suꝑ eum uim extremi
iudicii contemplat᷑ dicens. Quomo¬
do confractus est & contritus malle¬
us uniuersae terrae. Acsi dicer&.
łum ꝑquem uascula sua dñs in mini¬
sterii usũ formanda ꝑcutit. quis per¬
pendat quo turbine ueniente extre
salomone templum ȩdificante signa¬
tur cum dicit᷑. Domus aut cum edi¬
ȩdificata ẽ. & malleus & securis &

Expanded text:
se judicii aeterna tormenta conse judicii aeterna tormenta contemnit? Unde et subditur: pondus ejus animadversionis despicit, quae se per supplicium desuper veniens ferit. In Scriptura enim sacra mallei nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur; aliquando vero percussio coelestis accipitur, qua vel electi sua pravis itineribus corrigantur: vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur, ostendit. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, Propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae? Ac si diceret: eum, per quem vascula sua Dominus in ministerii usu formanda percutit, quis perpendat, quo turbine, veniente extremSalomone templum aedificante signatur cum dicitur: Domus autem cum aediaedificata est, et malleus et securis et
Abbreviated transcription (Latin):
rum corda tundant. Unde & ad ꝓ
Deuorabunt & subicient lapidibus
fundae. Sc̃i quippe doctores qui ad
uirtutem & alios instruunt. hostes
deuorant. dum eos intra corpus su¬
um peruim conuersationis immu¬
tant. quos lapidib fundȩ subiciunt.
quia dum fortes quosq in sca ȩcła
uiros instituunt: per cos aduersari¬
orum superbientium pectora dura
confringunt. Unde & golias imma¬
celsitudo superat᷑. Leuiathan
itaq iste quia dampnato illo homi¬
ne assumpto quoslibet fostes ȩcłae
uelut infirmos despicit. eorum q
uires temporaliter premit. recte
nunc dicit̾. In stipulam uersi sunt
ei lapides fundar. Ac si aꝑte diceret᷑.
sanctorum robur. quasi instipulȩ
molliciem redigit. quorum lingua
prius pectus illius duris ictib tutudit.
Omnem quippe tunc fostitudinem
suac iniquitatis exercens. quanto
se ab eis uinci spiritaliter dol&. tanto¬
incorum carne crudelitatis suae
omnia argumenta consummat.
despicit. qui ipsa eciam superm in

Expanded text:
rum corda tundantur. Sancti rum corda tundantur. Sancti Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immacelsitudo superatur. Leviathan itaque iste quia, damnato illo homine assumpto, quoslibet fortes Ecclesiae velut infirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei lapides fundae. Ac si aperte diceretur: Sanctorum robur quasi in stipulae mollitiem redigit, quorum lingua prius pectus illius duris ictibus tutudit. Omnem quippe tunc fortitudinem suae iniquitatis exercens, quanto se ab eis vinci spiritaliter dolet, tin eorum carne crudelitatis suae omnia argumenta consummat. despicit, qui ipsa etiam superni in
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicitur. non fugabit eum
uir sagittarius. Ac si apeste diceret᷑.
Are proborum cordibus tum scĩ prȩ¬
dicatoris sagitta non excutit. quia
quisquis ab illo apprehenditur.
uerba prȩdicantiũ audire contemp¬
nit. Unde bene peccatis praece¬
dentibus irascens de his quos in
manu antiqui hostis deserit per
proph&cam dñs dicit. Immittã
uobis serpentes regulos quibus
non est incantatio. ac si dicer&
lusto iudicio talibus uos itmun¬
dis spiritibus tradam. qui auobis
excuti exostatione predicatium
quasi incantantium sermone non
ualeant. Quia uero leuiathan
iste a cordibus reproborum sancte
praedicationis spiculis non mouetur.
ipse eciam scõrum uiroram contem¬
ptus adicitur. cum ilico sub infertur.
Quid per fundam nisi
pides exeunt. quib aduersariorã
pectora feriantur. Ita sancta ec¬
clesia dum uolubilitate temporũ
per tribulationum circuitum
ducit᷑. fostes ex illa uiri prodeunt.
quibus quasi lapideis ictibus iniquo¬

Expanded text:
recte dicitur: Non fugabit eum recte dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehenditur, verba jam praedicantium audire contemnit. Unde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in manu antiqui hostis deserit, Dominus per prophetam dicit: Immittam vobis serpentes regulos, 1125 quibus non est incantatio . Ac si diceret: Justo judicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant. Quia vero Leviathan iste a cordibus reproborum sanctae praedicationis spiculis non movetur, ipse etiam sanctorum virorum contemptus adjicitur, cum illico subinfertur: Quid per fundam, nisipides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur. Ita sancta Ecclesia, dum volubilitate temporum, per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt, quibus quasi lapideis ictibus iniquo
Abbreviated transcription (Latin):
tanto contra rum sancti quique ueheinen¬
tius ad prȩdicationis se uerba constringunt.
Qui tamen ita reproborum mentes possid&:
ut eas nulla confossos ueritatis. iaculationr
derdinquat. Vnde & subditur.¬
Quid enim sagitas nisi praedicatorum¬
uerba accipimus:: Quite dum ex uoce
beneuiuentium destringuntur. audi¬
entium corda transfigunt. his sagittis
scã ecła percussa fuerat quae dicebat.
uulnerata caritate ego sum. De his sagit¬
tis psalmistae uoce narratur.
plage eorum. quia scilic&s uerba humili¬
um pen&rauerunt animos superborum.
De his sagittis uenienti propugnatoridr̃
Sagittae tuar acutae. pbtentissimae.
populi sub te cadent in corde. MUir rdiq
est sagittarius qui per sc̃ȩ intentionis
arcum audientium cordibus uerba re¬
ctae exostationis infigit. Quici igitur
leuiathan iste uerba praedicantium
despicit. & cum reproboium mentes
male sucdendo momorderit. durus
inter iacula omni modo non relinquit.

Expanded text:
tanto contra eum sancti quique vehementanto contra eum sancti quique vehementius ad praedicationis se verba constringunt. Qui tamen ita reproborum mentes possidet, ut eas nulla confossus veritatis jaculatione relinquat. Unde et subditurQuid enim sagittas, nisi verba praedicatorum accipimus? Quae dum voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: plagae eorum , quia scilicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis venienti propugnatori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde . Vir itaque est sagittarius qui per sanctae intentionis arcum audientium cordibus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba praedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit,
Abbreviated transcription (Latin):
consumit. & patientium con ftantiam quasi
lignum putridum in puluerem redigit.
Et acumen igiturferri. & aeris fostitudo defici
per uiolentiam uirtutis
illius & prȩdicationis sensus obtunditur
ergo electos suos opitulatio diuina roborar&
ubi tunc infirmi erunt. si fostes uelut paleȩ
reputantur .: quid tunc leuiathan iste de pa¬
leis faciet. si ferrũ quasi paleas aestimabit:
quid de putridis lignis acturus est. si quasi
lignum putridum aeris fostitudinẽ soluit.
Sed oquam multi qui suis uiribus ferrum se
uel aes esse ęstimant: in illo tunc tribulatio¬
nis igne paleas se esse deprehendunt. & quã
multi qui per infirmitatem propriam
esse se paleas metuunt. per diuinum adiu¬
torium multi inferri atq aeris soliditate
roborantur. ut contra aduersarium suũ
tanto magis in dõ fostessint. quantum de
se amplius infirmos se esse meminerunt.
Sed quanto altius uehemoht iste contra
dectos ꝑmiracula dĩ erigitur.

Expanded text:
consumet, et patientium constantiam quasi consumet, et patientium constantiam quasi lignum putridum in pulverem rediget. Et acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius et praedicationis sensus obtunditur, ergo electos suos opitulatio divina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrum se vel aes aestimant, in illo tunc tribulationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius Behemoth iste contra electos Dei per miracula erigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne nulla consumitur. Ferro ergo prȩdi¬
cationis iacula. aere autem longanimi¬
tatis constantia designatur. Vnde & sub
aser specie de sca ecdesia permoysen
dicitur. Ferrum & aes calciamentum e̾ius.
Calciamentum quippe inscriptura sacra
munimen prȩdicationis accipitur. sicut
scriptum est. Calciati pedes inprȩparati¬
one euangelu pacis. Quia ergo pen
ferrum uistus. per aes autem perseueran¬
tia exprimitur. ferrum & aes calciamen¬
tum eius dicitur. dum prardicatio illius
acumine simul & constantia munitur.
per ferrum enim mala aduersantia pene¬
trat. per aesautem bona quae proposuit
longanimiter seruat. Cuius profecto per¬
seueraentiam illic apestius insinuat subdes.
illum gladium quem sacra eloquia anticri¬
stum uocant. in exercitationem suȩ iniqui¬
tatis assumpserit. & ferrũ uelut paleas.
& aes urlut lignum putridum reputabit.
quia nisi diuina gratia protegat. & praedi¬
cantium uires uelut palras nequiciȩ suȩ igne

Expanded text:
ne nulla consumitur. Ferro ergo praedine nulla consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser specie de sancta Ecclesia per Moysen dicitur: Ferrum et aes calceamentum ejus . Calceamentum quippe in Scriptura sacra munimen praedicationis 1124 accipitur, sicut scriptum est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Quia ergo per ferrum virtus, per aes autem persetia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, dum praedicatio illius acumine simul constaPer ferrum enim mala adversantia penetrat, per aes autem bona quae proposuit longanimiter servat. Cujus profecto perseverantiam illic apertius insinuat, dicens:illum gladium quem sacra eloquia Antichristum vocant in exercitationem suae iniquitatis assumpserit, et ferrum velut paleas, et aes velut lignum putridum reputabit, quia nisi divina gratia protegat, et praedicantium vires velut paleas nequitiae suae igne
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝑ toracem msi fostitudo patientiae
designatur: leuiathan ergo iste quia
per assumptum reprobum hominem in
ira omnimodȩ̨ chudelitatis effrenatur.
apprehendi agladio dicitur. nam per
ostensionem immensȩ tunc fostitudinis
exhib& quicquid nequiter potest. &
neq hasta neq tͥorax subsistere potest. quia
in anticristum ueniens tantȩ uistutis appare¬
bit. ut sisupernum adiutorium desit. & prȩ¬
dicantium acumen obtundat. & longani¬
mitatem patientium deftruat. nisi enim
iustorum uitam superna giatia solidet.
non subsiftit hasta quia prȩdicatorum
uirtus frangitur. non subsistit torax. quia
constantium patientia disrupta penetrat᷑
ut paleas ferrum & quesi lignuri
putridũ aes. Quod superius hastam¬
diccimus. hoc inferius ferri appellatio¬
ne replicauit. & quod toracem protulit.
hoc rursum aeris commemoratione signa¬
uit. Ferrum namq acuitur ut ad uersa¬
rius uulner&ur. aes autem rubigine pe¬

Expanded text:
quid per thoracem nisi fortitudo patientiae quid per thoracem nisi fortitudo patientiae designatur? Leviathan ergo iste, quia per assumptum reprobum hominem in ira omnimodae crudelitatis effrenatur, apprehendi a gladio dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam superna gratia solidet, non subsistit hasta, quia praedicatorum virtus frangitur; non subsistit thorax, quia constantium patientia dirupta penetraturut paleas ferrum, et quasi lignum putridum aes. dixit, hoc inferius ferri appellatione replicavit; et quod thoracem protulit, hoc rursum aeris commemoratione signavit. Ferrum namque acuitur ut adversarius vulneretur, aes autem rubigine pe
Abbreviated transcription (Latin):
sum ministerii eius assumꝑtus. Ipsum qͥp¬
pe per maliciam fraudis ex acuit. & in¬
firmorum corda transfigit. Hunc ergo
leuiathan gladius apprehendit. cum
tum suus dampnatus homo susceperit.
Si autem gladii nomine tius ira signatur.
recte non apprehendere gladium. sed a
gladio apprehendi describitur. In tantã
quippe tunc insaniam uestitur ut do¬
minari omnibus appetens. nequaquam
suȩ ire dominetur. Nosnamq cum iram
in usum iusticiȩ assumimus. gladium tene¬
muf quia eam sub equitate iudicii possi¬
dendo moderamus. Ille autem quia per
abruptam furoris uim rapitur: non appre¬
hendere gladium . sed agladio apprehen¬
di perhib&ur. Non enim iram possidens
sed ab ira seruiens tenetur. Cunctis autem¬
Cunctis autem
liqu& quod hasta aduersarium ꝑcutimus.
torace uero ab aduersario munimur. per
hastam uulnera inferimus. ꝑ toracem
irgimur neuulneremur. Quid igitur
per hastam nisi prȩdicationis iaculum.

Expanded text:
sum ministerii ejus assumptus. Ipsum quipsum ministerii ejus assumptus. Ipsum quippe per malitiam fraudis exacuit, et infirmorum corda transfigit. Hunc ergo Leviathan istius gladius apprehendit, cum eum suus damnatus homo susceperit. Si autem gladii nomine ejus ira signatur, recte non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe tunc insaniam vertitur, ut dominari omnibus appetens, nequaquam suae irae dominetur. Nos namque cum iram in usu justitiae assumimus, gladium tenemus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem quia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens tenet, sed ab ira saeviens tenetur. Vet. Cunctis autem liquet quod hasta adversarium percutimus, thorace vero ab adversario munimur. Per hastam vulnera inferimus, per thoracem tegimur ne vulneremur. Quid igitur per hastam nisi praedicationis jaculum,