comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sutredo ossium inuidia : quia ꝑ liuoris uitium antedĩ oculos pereunt: & iam
quae humanis oculis fortiauident᷑: Ossa quippe ꝑ inuidiã putrescere ẽ qͥue¬
dã &iam robđsta deperire.¬
LITIR MIMONENDIS SIMPIICES. ATQ ALITER IN PURI
Laudandisunt simplices quod studeant numquã falsadicere : Sedam¬
monendis ut nouerint nonnũ quã uera reticere: Sicut enĩ semꝑ dicen¬
tẽ falsitas. laesit. Ita non nũquam quibus dã audita uera nocuerunit:
Vndecora discipulis dñs locutionẽ suã : silentio tẽperans ait: Multa abeo
uobis dicere : sed nunc non potestis illa portare : Ammonendi sunt igit᷑
simplices. ut sicut fallatiam semper utiliter uitant: itaueritatẽ sem¬
per utiliter ꝓferant: Ammonendi sunt ut simplicitatis bono pruden¬
dã ad iungant : quatenus sic securitatẽ desimplicitate possideant ut cir¬
cumspectionem prudentiae non amittant: Hincnamq: perdoctorem

Expanded text:
um invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt, etiam um invidia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt, etiam quae humanis oculis fortia videntur. Ossa quippe per invidiam putrescere, est quaedam etiam robusta deperire.liter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices quod studeant nunquam falsa dicere, sed admonendi sunt ut noverint nonnunquam vera reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperans, ait: Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa portare . Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem
Abbreviated transcription (Latin):
& ad minera eius ad ca in uero & ad munera illius non respex̃ : Iratusq ẽ
cainuehem̃ ter : & conadit uultus ei: Liuor itaq sacrificii: fratricidii se¬
minarium fuit : Nãquẽ meliorẽ seẽẽ doluit : neut cũq eẽt amputa¬
uit : Dicendũ est inuidis. Quiadũ se ista intrinsecus peste consumunt .¬
&ia quicquid in sealiud bonihabereuident᷑ interimunt : Nnde scriptũ
est : llita carnũ sanitas cordis putredo ossiũ inuidia: Quid eñ ꝑcarnẽ pu¬
siln firma quaedã actenera : et quid ꝑossa : nisi fortia acta signant᷑ : et ple¬
rũ q contingit ut quidã cũ cordis innocentia : in non nullis suis actib in fir¬
miuideant᷑: quidã uero iam quaedã ante huma nos oculos robusta ex erce¬
ant : sed tam̃ erga aliorũbona in tus inuidiae peftilentiae cabescant: Be¬
neergo dicit᷑: Vita carnium sanitas cordis : quia simentis in nocentia custo
ditur : & iamsi quaforis infirmas̃ quandoq roborant᷑. Et recte illic subdit᷑¬

Expanded text:
ero et ad munera ejus non respexit. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus . Livor itaque sacrificii, fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium sanitas cordis, putredo ossium invidia . Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas coditur, etiam si qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Putredo ossi
Abbreviated transcription (Latin):
necesseest uigorem districtionis emolliunt : A t contra iracundi cum regimi¬
num loca percipiunt : quo in pellente ira inmentis uesaniã deuoluunt᷑ eo etiã
subditorum uitã dissipata quietis tranquillitate confundunt: Quoscũ furoragit
in praeceps ignorant quicquid iratifaciunt : ignorant quicquid ase m&ipsis
irati patiunt᷑ : Nonnum quam uero quod est grauius irȩsua estimulũ iustitiae
rdum putant᷑ : & cumuitium uirtus creditur. sine metuculpa cumula tur:
Saereergomansueti dissolutionis torpescunt tedio: saepeiracundi rectitudinis
fallunt᷑ relo : Illorum itaq uirtuti uitiũ latent̃ adiungit᷑ his aut̃ suũ uitium
quasi feruens uirtus uidetur : Ammonen disunt igit᷑ illi ut fugiant quodiux¬
ta ipsos est : isti quodinipsis: At tendant illi qđ non habent : discernant isti quod

Expanded text:
necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminecesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus fervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod
Abbreviated transcription (Latin):
doagant inspiciunt : sed plerumq acta qui alta non debuerint agere cognos¬
cunt: Quib. sub auditoris specierecte apud salomonẽ dr̃ : Fili sine consilionihil
facias : & post factũ non penitebis : Etrursum : Palpebrȩtuae : praecedant gres¬
sustuos: Palpebrae quippe gressus praecedunt : cum operationẽ nr̃am consiliarec¬
ta praeueniunt: Quienim ne glȩgit considerando praeui dere quod facit: gres¬
sustendit : oculos daudit : Pergendo lter conficit : sed praeuidendo sibim & ipsi
non ante cȩdit : Atq idurcocitius corruit : quia quo pedemoperis ponere
debeat : ꝑ palpebrã consilii non attendit:¬
NITER AMMONINDISUNT MANSUITI ATO. AUTIR IRACVNDI: AoN¬
num quã namq mansuȩticum praesunt : uicinum & quasi iuxta positũ torpõ¬
rem desidiȩ patiunt᷑ : It plerumq nimia resolutione lenitatis : ultra quam

Expanded text:
do agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognosdo agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendititer admonendi sunt mansueti, atque aliter iracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam
Abbreviated transcription (Latin):
nunc in bonis operib. nonex sũdat : cũ soliudi ciferuentior apparuerit : qui a frus¬
tra regni aditũ postulat : nihil accipiens aestate mendicat: Benehuic pereim¬
dem rursus salomonẽ dicit̃: Quiobseruat uentũ non seminat : & qui considerat
nubss num quam metit : Quidenĩ peruentũ : nsimalignorũ sp̃ituũ tẽptatio
exprimit᷑  & quid ꝑnubes quae mouent᷑ auento : nisi aduersitates prauorum
hominũ designant᷑  auentis un delic& in pellunt᷑ nubes : qui a inmundorũ spi¬
rituũ afflatupram excitant᷑ homines : Quiergo obseruat uentũ non seminat
& qui considerat nubes num quã metit : quiaquis quis tẽptationẽ malignorũ
spirituum. Quis quis persecutionẽ prauorũ hominũ metuit : neq nunc grana
bonioperis seminat : neq tunc manipulos scãe re tributionis secat : At contra
inmalis corruunt : dumbo naminime discernunt : Quine qua quã quae quan¬

Expanded text:
nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frusnunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retributionis secat. At contra, in malis corruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quan
Abbreviated transcription (Latin):
Vt quose ꝑ disciplinã ligare dissimulat: eo seesuriens peruoluptatũ desideria
spargat : H inc abeodem rursus salomone scribit᷑: Indesiderus est om̃is otiosus:
N incipsaueritate praedicante : uno quidẽ exceunte s p̃u munda domus dicitus:
sed multiplicius redeunte dũuacat occupat᷑: Plerũq piger dũ necessaria age¬
re neglegit : quaedam sibi difficilia opponit : quaedã uero in caute formidat:
łtdũ quasi inuenit quod uel iustȩ metuat. ostendit quod in otio quasi non in¬
iustȩtorpescat : Cui recte persalomonẽ dr̃: Propt̃ frigus piger a rare noluit
mendicabit ergo ȩstate . & nondabit᷑ ei : Propt̃ frigus quippepiger ñ arat.
dũ desidiae torpore canstrictus. agere quae debet bona dissimulat: Propt̃
frigus piger non arat : dum parua eocaduerso malametuit : &operarima xime
praeter mittit: Beneaut̃ dicat᷑: Mendi cabitaestate:& non dabit᷑ti: Quieiũ

Expanded text:
ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
monen disunt nedum bonorũ tempus in caute festinando praeueniunt : eoꝵ
merita inmutent: Pigris itaq intimandumẽ qđ saepedumoportuna eagere
quae possumꝰ nolumꝰ paulo postcum uolumꝰ ñ ualemus : Ipsa qui ppementis
desidiadum congruo feruore non accendit᷑ : abonorum desiderio funditus
conualescente furtiuo torpore mactatur : Vnde a perte persalomonẽ dicitur
sigredo inmittit soporem : Pigerenim recte sentiendo qua siuigilat: quã uis
nihiloperando torpescat : Sed pigredo soporem inmit tere dr̃: quia paulis per
etiam rectesentiendo uigilantia amittit᷑ : dũ ab ene operandi studiocessatur:
Vbi recte subiungit᷑: Et anima dissoluta esuri& : Nam quia se a superiora strin¬
genda non dirigit : neglectamse inferius perdesideria eocpandit: Itdũstudi¬
orum sublimiũ uigore non constringit᷑: cupiditas infimae fame sauciatur

Expanded text:
monendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum monendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur;
Abbreviated transcription (Latin):
Hincȩsaias ait : Cultus iustitiae silentiũ : Vi delic& indicans. quia mentis iustitia
desolat᷑ : quando ab in moderata locutione non parat᷑: Hinc ia cobus dicit
Siquis putat sereligiosum ẽe non refrenans linguam suã sed seducens corsuũ :
huius uanaest religio : Hinc rursus ait: Sit om̃is homo uelox ad audiendum:
tardus aut̃ ad loquendũ : Hinc iterum linguȩ uim definiens: adiungit: Inꝗ¬
&ummalum plenaueneno mortifero : Hinc ꝑsem& ipsam. nosueritas ammo¬
dunt deeo indie iudicii : Otiosum qui ppe uerbumẽ : quod aut ratione iustae
necessitatis. audntentione piȩ utilitatis car& : Siergoratiodeotiosõ sermone
eigitur : pensemus quae poena multilo quiomaneat: In quo etiã pernoncia¬
uerba peccatur::
LITIR AIMONINDISUNT PIGRIATQAITIR PRUCIPITIO: III
namq suaden disunt : ñ ea gendabonadum differunt amittant. Iri ueroam¬

Expanded text:
inc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis juinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis judesolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rutardus autem ad loquendum. Hinc iterum linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam Veritas admorationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noverba peccatur. liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
adnorcia ꝑuenimus. Ut prius loqui alien alibeat post modũ de tractionib eorũ
uitam de quib. loquit᷑ mordeat. ad extremum uero usq ad apertas lingua
contumelias erumpat : Hinc seminant᷑ stimuli : oriunt᷑ rixae : accenduntur
faces odiorum : paxextinguit᷑ cordium : Vndebene ꝑsalomonẽ dr̃ : Quidimit¬
tit aquã caput iurgiorum est : A quamꝰ quippe dimittere est: linguã in fluxũ
eloquu re laxare : Quo contra inbona etiã partelterum dr̃ : Aqua ꝓfunda : uer¬
ba exore uiri : Quiergo dimittit a quã caputẽ iurgiorũ : Quia qui linguã non
frenat. concordiam dissipat : Vndeediuerso scriptum ẽ : Quiimponit stulto silen¬
tium iras mitigat : Qui aaut̃ multiloquio quisq seruiens rectitudinẽ iustitiae
tenere nequaquã possit : testat᷑ propheta quiait : Vir lingosus non dirige tur

Expanded text:
ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur
Abbreviated transcription (Latin):
Quoenĩ suꝑ uacuis uerbis asilentii sui censura dissipat᷑. qͣuasi totriuis extraseducit
Vnde &redire interius ad suicogitatione non sufficit : qr permilaloquium spas¬
sa a secretose intimȩ considerationis exdudit : Totã uerose insidiantis hostis
uulneribus detegit : quianilla munitione custodiȩ circumdudit : Vnde scrip¬
tum est : Sicut urbs patens & absq murorũ ambitu : itauir quinon potest inlo¬
quendo cohibere sp̃msuum: Quia enĩ murum silentii non habe& : pat& immiũ
iaculis ciuitas mentis : Etcum seperbierba extra sem& iosam eicit : aꝑtãsea d¬
uersario ostendit: Quã tanto ille sine labore superat : quanto& ipsa quacuincit᷑:
contra sem& ipsam permultiloquium pugnat: Plerumq aut quia perquosdam
gradis desidiosamens in lapsum casus inpellit᷑ : dumgtiosa cauere uerba negle timꝰ

Expanded text:
Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Discreta quippe uicissitudinum pensanda st̃ tẽpora nea ut cũ restringi linguadebe¬
at ꝑ uerba inutilit̃ de fluat : Aut cumloꝗ utilit̃ potest: sem& ipsam pigre res¬
tringat : Quod benepsalmista considerans ait : Ponednẽ custodiamorimeo: &os¬
tium crcum stantiae labiis meis : Non enim poniorisuo parietẽ sedostiũ petut:
qđ ui delic& aperit᷑ & dauditꝰ Vnde & nobis caute discendumẽ : Quatenꝰ osdis¬
cretũ & congruotẽpr uox aperiat : Etrursum congruo. taci turnitas daudat
Atcontra ammonen di sunt multiloquio uacantes : ut uigilant᷑ aspiciant : aquañ¬
torectitudinis statudepereunt : Dum ꝑmultiplicia uerba dilabunt᷑: Hluma¬
na&enim mens aquaemore & arcum dusa ad superiora colligit᷑ : quia illud re¬
petit undedescendit : &relaxata deperit : quia seꝑ infima inutiliter spargit :

Expanded text:
Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debeDiscrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans, dicit: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute discendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit.
Abbreviated transcription (Latin):
quam exxpedit tacent: ne in termolesta quaetolerant. dumlinguam tenent :
uim doloris exaggerent : Ammonendi suntem̃ ut si pximos sicut sediligunt mini¬
me illis taceant unde eos iustȩ reprehendunt : Vocis enim medicamine utroriuq
saluti concrrit᷑ : dum & abillo qui infert actio praua compescit᷑: & abhoc quisus¬
tinei. dolors feruor uulnerea ꝑtotem perat᷑ : Quienim ꝑromorũ malarespicuntꝰ
& tamen insilentio linguam premunt quasi conspectis uil nerib usũ medicami¬
nis subtrahunt. It eo mortis auctores fiunt : quo uirus qđ poterant. curare nolu¬
orunt : lingualtaq discretȩ frenandaẽ: non in solubiliter obliganda : Serip¬
tum namq ẽ: Sapiens tacebit usq adtem pus : ut nimirũ cumoportunũ con¬
siderat post posita censura silentii. loquendo quae congruunt. Inusumse utili¬
tatis inpendat : Ltrursum scriptumest : Tem pustacendi & tempus loquendi:

Expanded text:
quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi .
Abbreviated transcription (Latin):
cium : quã ex sermonib rep̃hensionem metuant proximorum: Scriptũ nãq: ẽ
Filimi attende sapientiam mȩã : & prudentiae meae inclina aurem tuam ũt cus¬
todias cogitationes : Nil qui ppȩ in nobis est corde fugacius. q̃uod a nobis totiens
recedit : quotiens ꝑ prauas cogitationes defluit: Hinc&enim psalmista ait:
Cormeũdereliquit me : Hinc ad sem& ipsum rediens dicit : Inuenit seruustuus
corsuũ ut orar&te : Cum ergo cogitatio percustodiam restringit᷑. c̃or quod
fugerȩ consueuit inuenit᷑: Pleruinq aut̃ nimis taciti cum non nulla in iusta
patiunt᷑ eo inacriorem dolorem ꝓdeunt : quoea quae sustinent non loquunt᷑
Nam siinlatas molestias tranquillȩ linguadicer & inens a consaentiae dolore
aliena maneret : Vul neraenim dausa plus cruciant: Nam cum putredo quae
interius feru& cicit᷑ : adsalutem dolor a peritur: Screigit᷑ debens. quiplus

Expanded text:
cium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: cium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nrecedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens dicit: Invenit servus tuus cor suum, ut oret te . Cum ergo cogitatio per custodiam restringitur, cor, quod fugere consuevit, invenitur. Plerumque autem nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquillae linguae sermone dicerent, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa pluinterius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus
Abbreviated transcription (Latin):
uitia incaute fugiunt : occulte de ceriorib inplicant᷑ : Nam sae pelingua quia
inmoderatius frenant: in corde grauius multi loquiũ tolerant : ut & plus
cogitatione inmente ferueant : quo illas uiolenta custodia in discreti silen¬
tii angustant: Quaeplerumq tanto latius defluunt: quanto seẽe securius
aestimant quia foris arep̃hensorib non uident᷑ : Vnde nonnum quã mens in
suꝑbiam attollit᷑ : & quos loquentes audit . quasi infirmos despicit: Cũq os
corporis claudit .: quantum seuitiis suꝑbiendo aperiat: non agnoscit : Linguã
& enim premit mente meleuat : & cum suam nequitiã minime considerat e
tanto apud se cunctos liberius quanto & secretius accusat: Ammonen di sunt
igit᷑ nimis taciti : ut scire sollicte studeant. non solũ quales foris ostendere :
sedetiam quales sedebeant in tus exhibere : ut plus excogitationib occultũ udi¬

Expanded text:
vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judi
Abbreviated transcription (Latin):
neq perignem : Ignem quippenobis tribulationis ammou& : ut nos rubigi¬
ne uitiorum purg& : Sed nec perignem rubiginẽ amittimus. quando & in¬
terflagellauitio non caremꝰ : Ninc ꝑ prophetam lerum dic̃ : Frustra conflauit
conflator : malitiaeeorũ non sunt consuptae: Scendum uero est quia nonnũ¬
quã cum interflagellorũ duritiã remanent incorrecti. dulc sunt ammonitio¬
ne mulcendi : Quos enĩ cruciamenta non corrigunt.: nonnum quã ab iniquis
actib leniablandimenta conpescunt : Quia et plerumq. aegros quos fortis
pigmentorũ potiocurare non ualuit. ad salutẽ pristinam tepens aquare¬
uocauit : & non nulla uulnera quaecurari incisione nequeunt : fomentis
oleisanantur. &durus ad amars incisionẽ ferriminime recipit : sedleni hrrcoꝵ
Nanguine molles cit:
tilo qui ouacantes : In sinuarinamq nimis tacitis deb&quiadum quaedã

Expanded text:
neque per ignem . Ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in nobineque per ignem . Ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in nobis vitiorum purget; sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc Propheta iterum dicit: Frustra conflavit conflator; malitiae eorum non sunt consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescit. Cltiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
uel aurum fieri quaesiui: sed infornace mihi in aes. stagnũ ferrũ & plumbum
uersi sunt : quia non aduir tutẽ sed aduitia etiam intribulatione prorupert
Aes quippe dum ꝑcutit᷑ amplius metallis ceterissonitũ reddit: Quilgit᷑ in per¬
cussione positus erumpit ad sonitũ murmuratonis : inae reuersus est in me¬
dio fornacis : Stagnum uero cũ exarte conponit᷑. argentis peiẽmȩntitus:
Q uiergosimulationis uitio non car& in tribulatione : stagnum factus e inforna ce
Ferro aut̃ utit̃ qͣuiuitae pacimi in sidiat᷑ Ferrum itaq infornaceẽ .: qui nocendi
malitiã non amittit intribulatione : Plumbum quoq: c&eris metallis est
grauius : Infornace ergo plumbum inuenit᷑ : qui sic peccati sui pondere p̃mit᷑.
ut etiam in tribulationẽ positus. a terrenis desideriis non leuet᷑: Hincrur sũ
scriptumẽ : Multo labore sudatum ẽ : & non exiuit deea nimia rubigo eius

Expanded text:
vel aurum fieri quaesivi, sed in fornace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum vel aurum fieri quaesivi, sed in fornace mihi in aes, stannum, et ferrum, et plumbum versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad vitia etiam in tribulatione proruperAes quippe dum percutitur, amplius metallis caeteris sonitum reddit. Qui igitur in percussione positus erumpit ad sonitum murmurationis, in aes versus est in medio fornacis; stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitur. Qui ergo simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Ferro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus, a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: Multo labore sudatum est, et non exivit de ea nimia rubigo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Si contuderis stultũ inpila quas iptisanas feriente desuꝑpilo. non auferetur
& re nuerunt accipere disciplinam: łlincest quod dñs dict: Interfeu& per¬
didi populum istum : & tamenauiis suis non sunt reuersi Hincrursus ait̃:
Populus non est reuersus ad percutientẽ se : Hincuoce flagellantiũ propheta
aonqueritur dicens : Curauimus babrlonem: & non est sanata : Babrlon quip¬
pecurat᷑: nec tamen ad sanitatem reducit᷑: quandomens in praua actione confu¬
sa. uerba correptionis audit : flagella correptionis percipit. & tamen ad recta
silutis itinera redire contemnit: Hinccaptiuo sraheliticopopulo nec tamep
ab iniquitate conuersocdñs exprobrat dicens: Ver sa est mihidomus israhel
inscoriam : Om̃s isti aes & stagnum & ferrũ & plumbũ inmȩ diofornacis
Ac siapertedicat: Purgareeos perignẽ tribulationis uolui & argentũillos

Expanded text:
Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non auferetur Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non auferetur et renuerunt accipere disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursum ait: Populus non est reversus ad percutientem se . Hinc voce flagellantium propheta conqueritur, dicens: Curavimus Babylonem et non est sanata . Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa, verba correptionis audit, flagella correptionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus exprobrat, dicens: Versa est mihi domus Israel in scoriam; omnes isti aes, et stannum, et ferrum, et plumbum in medio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulationis volui, et argentum illos
Abbreviated transcription (Latin):
petrar& : Ignorat itaq mens gratia libertatis. quam ligat seruitus timoris:
Bonaenim persemet ipsis amanda sunt : & non poenis conpellentib. ex sequen¬
da : Nam qui proptere abona facit quia tormentorum mala metuit: uult:
non ẽe quod metuat : ut audenter inlicita committat: Vndeluce clari¬
us constat : q̃ uod coramdo innocentia amittitur. antecuiꝰ oculos desiderio
peccatur : At contrahi quos ab iniquitatib. nec flagella con pescunt: Tanto
acriori inuectione feriendisunt: quantoma iori insensibilitate duruerunt:
Plerumq enĩ sine dedignatione dedignandisunt : sine desperatione despe¬
randi : Itadumtaxat . ut & ostensa desperatio formidine incutiat: & sub¬
iuncta ammonitio ad spem reducat: Districta eltaq contraillos diuinae
sententiae proferendae sunt . ut ad cognitionẽ sui considerata aeterna
anim aduersione reuocent᷑ : Audianteni in se impletumẽe quod scriptũ ẽ:

Expanded text:
petraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. petraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad spem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
terea in nocenter uiuunt. atq. aliter am monen disunt. qui sic iniqui¬
tate duruerunt : ut neq perflagella corrigant᷑ : Dicendum namq. est
F lagellatimentib: ut & bonatem poralia nequa quã ꝓmagno desiderent
quae adẽe etiam prauis uident : & mala praesentia nequã qua uelut intole¬
rabilia fugiant : quib. hic plerumq: etiambonos affici non ignorant : Ammo¬
nen disunt. ut simalis uera citer carere desiderant. aeterna supplicia perhor¬
rescant Neq in hoc suppliciorũ timoreremaneant : sed admoris gratiam
nutrimento caritatis eoc crescant: Scriptum quippeest: Perfecta caritas.
foras mittit timorem: Etrursus scriptume: Non accepistis sp̃m seruitutis
iterum intimore : sed sp̃m adoptionis filiorum. in quocdamamus abbapater :
Vndeidem doctor iterũ dicit : Vbi sp̃s dñi ibi libertas: Si ergo adhuc a praua
actione formidata poena prohib& : profecto formidantis animũ nulla
sp̃s liber tas ten& : Nam sipoenam non m&ueret: culpam procul dubio per¬

Expanded text:
nendi sunt, qui sic in iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio per
Abbreviated transcription (Latin):
gella promalis. sitantads̃ ab hominib. pertulit mala ꝓnobis. aut quis
sana intellegentia deꝑcussione sua ingratus existit . Si ipsehinc sine fla¬
gello nonexiit : quihic si ne peccato uixit:¬

Expanded text:
gella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis gella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit
Abbreviated transcription (Latin):
quatenus pacientiae uirtutẽ seruent : Vt incessanter quanta redẽptor noster
ab his quos creauerat pertulit mala considerent: Quod tot obiecta con¬
uitiorũ probra sustinuit: quod demanu antiqui hostis captiuorũ cotidieani¬
mas rapiens insultantium alapas accepit : Quod aquanos salutis diluens
aperfidorum sputis faciem non abscondit. quod aduocatione sua nos ab ae¬
ternis supplicuis liberans tacitus flagella tolerauit . Quod inter anglõrum
choros perhennes nobis honores tribuens cholaphos pertulit. quod a pecca¬
torum nos punctionib saluans spinis caput subponere non recusauit
quod aeternanos dulcedine debrians insiti sua fellis amaritudine accepit.
quod quiꝓ nobis patrem quamuis diuinitate e& aequalis ad orauit: Sub
inrisione ad oratus tacuit . quod uitamortuis praeparans usq ad mortem
ipseuita peruenit: Cur itaq asperũ creditur ut adõ homotoleret fla¬

Expanded text:
quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret fla
Abbreviated transcription (Latin):
cut uenter consumit ȩscas. Ita mensper tractando exquo quit curas:
Quia enim uenter mens dicit᷑ : ea sententia docet᷑ quascriptum ẽ : lucerna
dñi spiraculum hominis. quȩ inuestigat om̃a secreta uentris : Acsidice
r& : Diuini ad flatus inluminatio cum inmente hominis uenerit . eam
sibim& ipsi inluminans ostendit : qua e ante sci sp̃s aduentum cogitationes
prauas & portare poterat & pensare nesciebat : liuor ergo uulneris abster¬
git mala & plage insecretioribus uentris. quia cum ex terius ꝑcutimur.
ad peccatorum nrorum memoriam taciti ad flictiq reuocamur Atq ante
oculos nros cuncta quae a nobissunt malegesta reducimus : & perhoc quod fo¬
ris patim᷑ : magis intus quod fecimus dolemus: Vnde fit ut interaperta
uul nera corporis. amplius nos abluat plaga secretauentris : qui a sanat ne¬
quitias praui operis. occultum uulnus doloris : Ammonendisunt aegri

Expanded text:
cut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. cut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secret: Divina afflatus illuminatio cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat: « Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri
Abbreviated transcription (Latin):
tis impediat . donecei in uisibilem qui sibiobuiat in notescat : Vnde &bene
in hominis uoce loquens prohibuit ꝓphetae insipientiam : insanus quip¬
pehomo a subiugalimuto corripitur quando elatamens humilitatis
bonum quod tenere debeat ab ad flicta carne memorat᷑ : Sed huius cor¬
reptionis donum. idcir cobalaam non obtinuit : quia ad maledicendum
ꝑgens uocẽ non mentẽ mutauit : Ammonen disunt aegri ut considerent
quantisit muneris molestia corporalis. quae& ad missa peccata diluit:
& ea quae poterant admitti conpescit : quae supta ab exter. orib plagis
concussae menti poenitentiae uulnera infligit: Vn descriptum e liuor
uulneris abstergit mala: & plagae insecretiorib uentris : Malaenĩ liuor
uulneris abstergit quia flagellorum dolor uel cogitatas uł ꝑpetratas
ne quitias diluit: Sol& uero uentris appellatione mens accipi : Quia si¬

Expanded text:
tis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat innotescat. Unde et 51 btis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat innotescat. Unde et 51 bin hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae admitti poterant compescit; quae sumpta ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia si
Abbreviated transcription (Latin):
paucorũ dierum scđm uoluntatem suã erudiebant nos : hic aũt ad id quod
utileest in recipiendo sc̃i ficationẽ eius : Ammonendi sunt aegri : ut conside¬
rent quanta salus cordissit molestia corporalis. quae ad cognitionem sui
mentem reuocat : & quam plerumq salus abict infirmitatis memoriam
reformat : ut animus quiextrase in elationem ducitur : cui sit conditiom sub¬
ditus expercussa quam sustinet carne memoret᷑ : Quod recte perbalaam.
sitamen uocem dĩ subsequi oboediendo uoluiss& inipsaeius ltineris retarda¬
tione signat᷑ : Balaamnamq: ut peruenir& ad propositũ tendit : sed eius uo¬
tũ animal cui prȩsid& prȩpedit: Prohibitione quippe inmorata a sina angłm
uid& : quẽ humanamens non uid& Quia plerumq caro permolestiastar¬
da flagello suo menti indicat : quem mens ipsa carni prȩsidens non uidebat :
ita ut anxie tatem sp̃s proficere in hocmun docupientis uelut iter tenden¬

Expanded text:
paucorum dierum secundum voluntatem suam erudiebant nos; hic autem ad id quod paucorum dierum secundum voluntatem suam erudiebant nos; hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tenden
Abbreviated transcription (Latin):
in aliena patiant᷑: Hincestenim quod lapides extratunsi sunt : ut in construc¬
tione templidñi absq mallei sonitu ponerent᷑. Quia uidelic& nunc foris
perflagellatundim : u dntus intemplodĩ postmodum sine disciplinae per¬
cussione disponam᷑: Quateͥnus quicquid in nobis est super fluũ modoꝑcus¬
sio resec& et tunc solanos inedificio concordia caritatis lig&: Ammonen¬
disunt aegri ut considerent ꝓpercipiendis terrenis hereditatib quadura
carnales filios disciplinae flagella castigent : Qua eergo nobis diuinae cor¬
reptionis poena grauisest : ꝑquã & num quã amĩtenda hereditas percipit᷑.
& sempermansura suppliciaui tantur : Hinc &enim paulus ait : Patres qui¬
dem carnis nr̃ae habuimus eruditores & reuerebamur eos : Non multo
magis obtem perabimus patrisp̃ituũ &uiuemus : & illiquidem intẽpr

Expanded text:
in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in construcin aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamur, quatenus quidquid in nobis est superfluum, modo percussio resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri spirituum, et vivemus? Et illi quidem in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
salus carnis peruitia expendit᷑ Sed cum repente subtrahit᷑ cum molestis
caro atteritur : cumla megredi anim̃ aurgetur : diumalehabita quasi ad
beneuiuendum salus amissarequirit᷑: Et tunc gemunt homines qd dõ ser¬
uironoluerunt quando damnasuaeneglegentiae recuperare seruiendo ne¬
quaquã possunt : Vnde alias dr̃: Cum ocidereteos tunc inquir ebant eum :
At contra ammonendi sunt aegri ut eo sefiliosdĩ sentiant : quo illos discipli¬
nae flagella castigant : Nisienim correctis hereditatẽ daredis poneret̃. eru
geredis aplinam dñi: neq fatigeris cum abeo argueris : quẽ enim diligit dñs
tȩ tribulationes iustorũ : Hincbeatus quoq. iob indolore exdamans ait:¬
Siiustus fuero non leuabocaput saturatus ad flictione & miseria: Dicendum
est aegris. ut si caelestem patriã suam credunt: necessario in haclabores uelut

Expanded text:
50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Ngere disciplinam Domini, neque fatigeris, cum ab eo argueris: quem enim diligit Dominus tae tribulationes justorum Psal. XXXIII, 20. Hinc beatus quoque Job in dolore exSi justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut
Abbreviated transcription (Latin):
& inferre mortẽ humanogeneri etiam perditus non peperct : Honorẽ itaq
suum alienis dat : qui ad dĩ imaginẽ acsimilitudinẽ conditus uitȩ suae tempo¬
ra malignorũ spirituũ uoluptatib amministrat : Annos etiã suos crudeli
tradit : qui ad uoluntatẽ male dominantis aduersarii accepta uiuendispatia
expendit : Vbi bene subdit᷑ : Ne forteimpleant᷑ extranei uirib tuis &l labores
tui sint indomo aliena : Quis quis enĩ peracceptã ualitu dine corporis. ꝑtributa
sibis apientia mentis non exertendis uirtutib sed ꝑ p&randis ui cuis elaborat
Ne qua qua suis uirib. suam domũ sed extraneoꝵ habitacula. Id est inmundorũ
sp̃ituum facta multiplicat : Nimirum uelluxuriando uel suꝑbiendo agens
ut &iam se addito perditorũ numerus crescat: Beneaut᷑ subdit᷑ : It gemas
innouissimis. quando consupseris carnes & corpustuũ : Plerumq: eniaccepta

Expanded text:
et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam mentis, non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta