comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo ad collegas uos autem si reum perago quid acturi estis: An
erepturi is populo & euersuri tribunitiam potestatem : Cum illi
nec se iudicium populi tollere aut uelle aut posse sed si preces suae
pro imperatore qui sibi parentis esset loco non ualuissent se uestẽ
cum eo mutaturos. Tum hortensius non uidebit inquit plebs roma¬
na sordidatos tribunos suos. C. sempronius nihil moror. Quando
hoc est in impcrio consecutus ut tam carus esset militibus suis pietas
quatuor tribunorum ꝗ̃ hortensii tam placabile ad uistas preces inge¬
nium pariter plebi patribusq gratius fuit. Non diutius fortuna eq¬
uis indulsit. qui ambiguam uictoriam uulscorum pro sua amplexi
fuerant. Proximo anno. eN. fabio bubulano.s. quintio capitolino
filio capitolim consulibus ductu fabii cui sorte ea prouincia euenerat
nihil dignum memoratu actum. Cum trepidam tantum ostendissẽt

Expanded text:
modo ad collegas: 'uos autem, si reum perago, quid acturi estis? an modo ad collegas: 'uos autem, si reum perago, quid acturi estis? an erepturi ius populo et euersuri tribuniciam potestatem?' cum illi nec se iudicium populi tollere aut uelle aut posse, sed si preces suae pro imperatore, qui sibi parentis esset loco, non ualuissent, se uestem cum eo mutaturos, tum Hortensius 'non uidebit' inquit, 'plebs Romana sordidatos tribunos suos. C. Sempronium nihil moror, quando hoc est in imperio consecutus ut tam carus esset militibus'. nec pietas quattuor tribunorum quam Hortensi tam placabile ad iustas preces ingenium pariter plebi patribusque gratius fuit. non diutius fortuna Aequis indulsit, qui ambiguam uictoriam Uolscorum pro sua amplexi fuerant. proximo anno, Num. Fabio Uibulano T. Quinctio Capitolini filio Capitolino consulibus, ductu Fabii, cui sorte ea prouincia euenerat, nihil dignum memoratu actum; cum trepidam tantum ostendissent
Abbreviated transcription (Latin):
panium. A. sellium & antistium & spurillium fecit quos & pro cen¬
turionibus sibi prefecerant autore tempanio equites. Senatus cum o¬
dio semproni consulare nomen offenderet tribunos militum consu¬
lari potestate creari iussit. Creati sunt. L. manlius capitolinus .&. an¬
tonius merenda. L. papirius mugilanus. Principio statim anni.
hortensius tri. pl. C. sempronio consuli anni prioris diem dixit.
Quem cum quatuor college inspectante populo.r. orarent ne impera¬
torem suum innoxium in quo nhil preter fortunam reprehendi pos¬
set uexaret egre hortensius pati. temptationem eam credens esse pes¬
seuerantie suae nec precibus tribunorum que in spetiem modo ias¬
tentur sed auxilio confidere reum. Itaq modo ad eum conuersus
ubi illi patricii spiritus ubi subnixus & fidens innocentiae animus
esset quaerebat sub tribunitia umbra consularem uirum delituisse

Expanded text:
panium <M.> Asellium Ti. Antistium Ti. Spurillium fecit, quos et pro cenpanium <M.> Asellium Ti. Antistium Ti. Spurillium fecit, quos et pro centurionibus sibi praefecerant Tempanio auctore equites. senatus cum odio Semproni consulare nomen offenderet, tribunos militum consulari potestate creari iussit. creati sunt L. Manlius Capitolinus Q. Antonius Merenda L. Papirius Mugillanus . principio statim anni L. Hortensius tribunus plebis C. Sempronio , consuli anni prioris, diem dixit. quem cum quattuor collegae inspectante populo Romano orarent ne imperatorem suum innoxium, in quo nihil praeter fortunam reprehendi posset, uexaret, aegre Hortensius pati, temptationem eam credens esse perseuerantiae suae, nec precibus tribunorum, quae in speciem modo iatentur, sed auxilio confidere reum. itaque modo ad eum conuersus, ubi illi patricii spiritus, ubi subnixus et fidens innocentiae animus esset quaerebat; sub tribunicia umbra consularem uirum delituisse;
Abbreviated transcription (Latin):
ustra iumentaq alia ab urbe exercitum affectum proelio ac uia noc¬
turna excepere. Paulo post in urbem ingressus est consul non a se
magis enixe amouens culpam ꝗͣ tempanium meritis laudibus effe¬
rens. Meste ciuitati a re male gesta & irate ducibus. M. postumius
reus obiectus. Qui tribunus militum proconsul ad uehios fuerat
decem milibus eris grauis damnatur. T. quintium collegam eius qua
& in uulscis consul auspitio dictatoris postumi tuberti & ad fidenas
legatus dictatoris alterius. M. emilii res prospere gesserat totam cul¬
pam eius temporis in predemnatum collegam transferentem omnes
tribus absoluerunt. Profuisse ei cincinnati patris memoria dicitur
uencrabilis uiri. Et exacte iam etatis capitolinus quintius suppliciter
orans ne se breui reliquo uit.e spatio tam tristem nuntium ferre ad
cincinnatum paterentur. Plebs tribunos plebis absentes sextum tem¬

Expanded text:
ustra iumentaque alia ab urbe exercitum adfectum proelio ac uia nocustra iumentaque alia ab urbe exercitum adfectum proelio ac uia nocturna excepere. paulo post in urbem est ingressus consul, non ab se magis enixe amouens culpam quam Tempanium meritis laudibus ferens. maestae ciuitati ab re male gesta et iratae ducibus M. Postumius reus obiectus, qui tribunus militum pro consule ad Ueios fuerat, decem milibus aeris grauis damnatur. T. Quinctium collegam eius, quia et in Uolscis consul auspicio dictatoris Postumi Tuberti et ad Fidenas legatus dictatoris alterius Mam. Aemili res prospere gesserat, totam culpam eius temporis in praedamnatum collegam transferentem omnes tribus absoluerunt. profuisse ei Cincinnati patris memoria dicitur, uenerabilis uiri, et exactae iam aetatis Capitolinus Quinctius , suppliciter orans ne se, breui reliquo uitae spatio, tam tristem nuntium ferre ad Cincinnatum paterentur. plebs tribunos plebi absentes Sex. Tem
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Sed quod uiderit referre posse. uidisse autem se prius ꝗͣ ab
acie intercluderetur consulem in prima acie pugnantem: adhortã¬
tem inter signa romana telaq hostium uersantem. Postea se a con¬
spectu suorum ablatum ex strepitu tamen & clamore sensisse usq
ad noctem extractum certamen nec ad tumulum quem ipse tenue¬
rat pre multitudine hostium credere perrumpi potuisse. Exercitus
ubi esset se nescire. Arbitrari uelut ipse in re trepida loci presidio se¬
suosq sit tutatus sic consulem seruandi exercitus causa loca tutiora
castris coepisse. nec meliores uulscorum res esse credere ꝗͣ populi.
Fortunam noctemq omina mutui erroris implesse. Precantemq de¬
inde ne se fessum labore ac uulneribus tenerent cum ingenti laude
non uirtutis magis q̃ moderationis dimissum accipio. Cum hec age¬
rentur iam consul uia lauicana ad fanum quictis erat. Eo missa pla¬

Expanded text:
sent; sed quod uiderit referre posse. uidisse autem se priusquam ab sent; sed quod uiderit referre posse. uidisse autem se priusquam ab acie intercluderetur consulem in prima acie pugnantem, adhortantem, inter signa Romana telaque hostium uersantem. postea se a conspectu suorum ablatum ex strepitu tamen et clamore sensisse usque ad noctem extractum certamen; nec ad tumulum quem ipse tenuerat prae multitudine hostium credere perrumpi potuisse. exercitus ubi esset se nescire; arbitrari, uelut ipse in re trepida loci praesidio sesuosque sit tutatus, sic consulem seruandi exercitus causa loca tutiora castris cepisse; nec Uolscorum meliores res esse credere quam populi Romani; fortunam noctemque omnia erroris mutui implesse. precantemque deinde ne se fessum labore ac uolneribus tenerent, cum ingenti laude non uirtutis magis quam moderationis dimissum. cum haec agerentur, iam consul uia Labicana ad fanum Quietis erat. eo missa pla
Abbreviated transcription (Latin):
aut consul ipse subuenerit aut miserit presidium: Postero deniq die
ecquid presidu quicꝗͣ habueris: An tu cohorsq in castra uestra uir¬
tute perruperitis: Ecquem in castris consulem ecquem exercitum in¬
ueneritis: An deserta castra relictos saucios milites: haec pro uirtute
tua fideq qua una hoc bello resp.stetit dicenda tibi sunt hodie. De¬
niq ubi .C. sempronius ubi legiones nostre sint: desertussis an deseru¬
eris consulem exercitumq. uicti deniq simus an uicerimus: Aduer¬
sus haec tempanii oratio in compta fuisse dicitur. Cocterum milita¬
riter grauis non siuis uana laudibus non crimine alieno leta. Quan¬
ta prudentia rei bellice in .C. sempronio esset non militis de impera¬
tore existimationem esse. Sed populi.r. fuisse cum eum comitus cõ¬
sulem legeret. Itaq ne a se imperatoria consilia nec consulares artes
exquirerent quae pensitanda quoq magnis animis atq ingenus es¬

Expanded text:
aut consul ipse subuenerit aut miserit praesidium; postero denique die aut consul ipse subuenerit aut miserit praesidium; postero denique die ecquid praesidii usquam habueris, an tu cohorsque in castra uestra uirtute perruperitis; ecquem in castris consulem, ecquem exercitum inueneritis an deserta castra, relictos saucios milites. haec pro uirtute tua fideque, qua una hoc bello res publica stetit, dicenda tibi sunt hodie; denique ubi C. Sempronius , ubi legiones nostrae sint; desertus sis an deserueris consulem exercitumque; uicti denique simus an uicerimus.' aduersus haec Tempani oratio incompta fuisse dicitur, ceterum militariter grauis, non suis uana laudibus, non crimine alieno laeta: quanta prudentia rei bellicae in C. Sempronio esset, non militis de imperatore existimationem esse, sed populi Romani fuisse, cum eum comitiis consulem legeret. itaque ne ab se imperatoria consilia neu consulares artes exquirerent, quae pensitanda quoque magnis animis atque ingeniis es
Abbreviated transcription (Latin):
ni occurrerent in suos queq simul corpore atq animo uix pre gaudio
compotes effuse. Tribunis plebis qui. M. postumio & .T. quinto die
dixerant quod ad uehios eorum opera male pugnatum esset occasio
uisa est per recens odium sempronii consulis renouande in cos iu¬
dia. Itaq aduocata contione cum proditam uchiis rem p. a ducibus
proditum deinde quia illis impune fuerit in uulscis a consule exerci¬
tum traditos ad cedem fortissimos equites deserta fede castra uocife¬
rati essent.C. unius unus ex tribunis tempanium equitem uocari ius¬
sit. Coramq eis sexte tempani inquit quaero de te arbitreris ne.C. sem¬
pronium consulem aut in tempore pugnam inisse aut firmasse sub¬
sidus aciem: aut ullo boni consulis functum officio: Et cum ipse uic¬
tis legionibus romanis tuo consilio equitem ad pedes deduxeris resti¬
tueris pugnam excluso deinde ab acie nostra tibi atq equitibus num

Expanded text:
ni occurrerent, in suos quaeque simul corpore atque animo, uix prae gaudio ni occurrerent, in suos quaeque simul corpore atque animo, uix prae gaudio compotes, effusae. tribunis plebi qui M. Postumio et T. Quinctio diem dixerant, quod ad Ueios eorum opera male pugnatum esset, occasio uisa est per recens odium Semproni consulis renouandae in eos idiae. itaque aduocata contione cum proditam Ueiis rem publicam esse ab ducibus, proditum deinde, quia illis impune fuerit, in Uolscis ab consule exercitum, traditos ad caedem fortissimos equites, deserta foede castra uociferati essent, C. Iunius , unus ex tribunis, Tempanium equitem uocari iussit coramque ei ' Sex. Tempani ' inquit, 'quaero de te arbitrerisne C. Sempronium consulem aut in tempore pugnam inisse aut firmasse subsidiis aciem aut ullo boni consulis functum officio; et tune ipse, uictis legionibus Romanis, tuo consilio equitem ad pedes deduxeris restituerisque pugnam; excluso deinde ab acie nostra tibi atque equitibus num
Abbreviated transcription (Latin):
parisset castra uulscorum deserta esse letus a tumulo suos deuocat
& in castra romana penetrat. Ubi cum uasta desertaq omnia atq
candem quam apud hostem feditatem inuenisset prius ꝗͣ uulscos cog¬
nitus error reduceret quibus poterat saucus ductis secum ignarus quã
regionem consul petisset ad urbem proximis itineribus pergit. lam
eo fama pugnae aduerse castrorumq desertorum perlata erat. Et an¬
te omnia deplorata erant equites non priuato magis quam publico
luctu fabiusq consul terrore urbi quoq iniecto stationem ante portas
agebat cum equites procul uisi non sine terrore a dubiis quinam essẽt
mox cogniti tantam letitiam ex metu fecere ut clamor urbem per¬
uaderet gratulantum saluos uictoresq redisse equites. Et ex mestis
pauloante domibus quae conclamauerant suos procurreretur in uas
Pauideq matres ac conuiges oblitae pre gaudio decoris obuiam agni¬

Expanded text:
perisset castra Uolscorum deserta esse, laetus ab tumulo suos deuocat perisset castra Uolscorum deserta esse, laetus ab tumulo suos deuocat et in castra Romana penetrat. ubi cum uasta desertaque omnia atque eandem quam apud hostes foeditatem inuenisset, priusquam Uolscos cognitus error reduceret, quibus poterat sauciis ductis secum, ignarus quam regionem consul petisset, ad urbem proximis itineribus pergit. iam eo fama pugnae aduersae castrorumque desertorum perlata erat, et ante omnia deplorati erant equites non priuato magis quam publico luctu, Fabiusque consul terrore urbi quoque iniecto stationem ante portas agebat, cum equites procul uisi non sine terrore ab dubiis quinam essent, mox cogniti tantam ex metu laetitiam fecere, ut clamor urbem peruaderet gratulantium saluos uictoresque redisse equites, et ex maestis paulo ante domibus quae conclamauerant suos, procurreretur in uias, pauidaeque matres ac coniuges, oblitae prae gaudio decoris, obuiam agmi
Abbreviated transcription (Latin):
in quencumque casum. Diuersi uulsci hinc consulem ac legiones sus¬
tinere. Altera fronte instare tempanio atq equitibus. Qui cum se¬
pe conati nequissent perrumpere ad suos tumulo quodam occupato
in orbem se tutabantur nequaquam inulti nec pugnae finis ante noc¬
tem fuit. Consul quoq nusquam remisso certamine dum quicquã
fuit lucis hostem tenuit. nox incertos diremit. Tantusq ab impruden¬
ti euentu utraq castra tenuit pauor ut relictis sauciis & magna parte
impedimentorum ambo pro uictis exercitus se in montes proximos
reciperent. Tumulus tamen circumsessus ultra mediam noctem est
Quod cum circumsedentibus nuntiatum esset castra deserta esse uic¬
tos rati suos & ipsi qua quemque in tenebris pauor tulit fugerunt
Tempanius metu insidiarum suos ad lucem tenuit. Digressus deinde
ipse cum paucis speculatum cum a sauciis hostibus scissitando com¬

Expanded text:
in quemcumque casum. diuersi Uolsci hinc consulem ac legiones susin quemcumque casum. diuersi Uolsci hinc consulem ac legiones sustinere, altera fronte instare Tempanio atque equitibus; qui cum saepe conati nequissent perrumpere ad suos, tumulo quodam occupato in orbem se tutabantur, nequaquam inulti; nec pugnae finis ante noctem fuit. consul quoque nusquam remisso certamine dum quicquam superfuit lucis hostem tenuit. nox incertos diremit; tantusque ab imprudentia euentus utraque castra tenuit pauor ut relictis sauciis et magna parte impedimentorum ambo pro uictis exercitus se in montes proximos reciperent. tumulus tamen circumsessus ultra mediam noctem est; quo cum circumsedentibus nuntiatum esset castra deserta esse, uictos rati suos et ipsi, qua quemque in tenebris pauor tulit, fugerunt. Tempanius metu insidiarum suos ad lucem tenuit. digressus deinde ipse cum paucis speculatum, cum ab sauciis hostibus sciscitando com
Abbreviated transcription (Latin):
am. ostendite romanis uulscisq neq equitibus uobis ullos equites nec
peditibus esse pedites pares. Cum clamore comprobata adhortatio es¬
set uadit alte cuspidem gerens. Quacumq incedunt ui uiam faciunt.
Eo se inferunt subiecti parmis ubi suorum plurimum laborem uident.
estituitur omnibus locis pugna. in quae eos impetus tulit. Nec du¬
bium erat quin si tam pauci simul obire omia possent terga daturi
hostes fuerint. Et cum iam parte nulla sustinerentur dat signum
uulscus imperator ut parmatis noua cohorti hostium locus detur do¬
nec impetu illato a suis excludantur. Quod ubi est factum interclu¬
si equites cum nec perrumpere eadem qua transierant possent ibi
maxime confertis hostibus qua uiam fecerant. Et consul legionesq
romanae cum quod tegimen modo omnis exercitus fuerat nusquã ui¬
derent ne tot fortissimos uiros interclusos opprimeret hostis tendunt

Expanded text:
am; ostendite Romanis Uolscisque neque equitibus uobis ullos equites nec am; ostendite Romanis Uolscisque neque equitibus uobis ullos equites nec peditibus esse pedites pares'. cum clamore comprobata adhortatio esset, uadit alte cuspidem gerens. quacumque incedunt, ui uiam faciunt; eo se inferunt obiectis parmis, ubi suorum plurimum laborem uident. restituitur omnibus locis pugna, in quae eos impetus tulit; nec dubium erat quin, si tam pauci simul obire omnia possent, terga daturi hostes fuerint. et cum iam parte nulla sustinerentur, dat signum Uolscus imperator, ut parmatis, nouae cohorti hostium, locus detur donec impetu inlati ab suis excludantur. quod ubi est factum, interclusi equites nec perrumpere eadem qua transierant posse, ibi maxime confertis hostibus qua uiam fecerant, et consul legionesque Romanae cum quod tegumen modo omnis exercitus fuerat nusquam uiderent, ne tot fortissimos uiros interclusos opprimeret hostis, tendunt
Abbreviated transcription (Latin):
us hostis urgere scutis micare gladus. Altera ex parte mutant circum¬
spectantibus galee. & incerti trepidant. applicantq se turbae. Signa
nunc resistentia deseruntur ab antesignanis nunc inter suos manipu¬
los recipiuntur. non dum fuga certa nondum uictoria erat. Tegi ma¬
gis romanus ꝗͣ pugnare. Uulscus inferre signa urgere aciem. plus
cedis hostium uidere ꝗͣ fuge. lam in omnibus locis ceditur. nequicꝗͣ
sempronio consule obuirgante atque hortante. nihil nec imperium
nec maiestas ualebat. Dataq mox terga hostibus forent ni sextus tem¬
panius decurio equitum labente iam re presenti animo subuenisset.
Qui cum magna uoce exclamasset ut equites qui saluam rem p. uellent
esse ex equis desilirent omnium turmarum equitibus uelut ad consu¬
lis imperium motis nisi hec inquit armata cohors sistit impetum
hostium actum de imperio est. Sequimini pro uexillo cuspidem me¬

Expanded text:
us hostis urgere scutis, micare gladiis. altera ex parte nutant circumus hostis urgere scutis, micare gladiis. altera ex parte nutant circumspectantibus galeae, et incerti trepidant applicantque se turbae; signa nunc resistentia deseruntur ab antesignanis, nunc inter suos manipulos recipiuntur. nondum fuga certa, nondum uictoria erat; tegi magis Romanus quam pugnare; Uolscus inferre signa, urgere aciem, plus edis hostium uidere quam fugae. iam omnibus locis ceditur, nequiquam Sempronio consule obiurgante atque hortante. nihil nec imperium nec maiestas ualebat, dataque mox terga hostibus forent, ni Sex. Tempanius , decurio equitum, labante iam re praesenti animo subuenisset. qui cum magna uoce exclamasset ut equites, qui saluam rem publicam uellent esse, ex equis desilirent, omnium turmarum equitibus uelut ad consulis imperium motis, 'nisi haec' inquit, 'parmata cohors sistit impetum hostium, actum de imperio est. sequimini pro uexillo cuspidem me
Abbreviated transcription (Latin):
aut in perpetuum arma bellumq oblunioni danda iugumq accipi¬
endum aut his cum quibus de imperio certetur nec uirtute nec pa¬
tientia nec disciplina rei militaris cedendum esse. Haud uana at¬
tulere. sed nec perinde patres moti sunt &. C. sempronius consul cui
ea prouincia sortiti euenit tamquam constantissime rei fortune fidens
fretus quod uictores populos aduersus uictos duxisset omnia teme¬
re ac negligenter egit. Adeo ut disciplinae romanae in uulsco exer¬
citu ꝗͣ in romano esset. Ergo fortuna ut sepe alias uirtutem est sccu¬
ta. Primo proelio quod a sempronio incaute in consulteq commissu
est non subsidus firmata acie non equite apte locato concursum est
clamor inditium primum fuit qua res inclinatura esset excitatios¬
crebriorq ab hoste sublatus. A romanis dissonus impar segnius sepe ite¬
ratus incerto clamore prodidit pauorem animorum. Eo ferocior illat¬

Expanded text:
aut in perpetuum arma bellumque obliuioni danda iugumque accipiaut in perpetuum arma bellumque obliuioni danda iugumque accipiendum, aut iis cum quibus de imperio certetur, nec uirtute nec patientia nec disciplina rei militaris cedendum esse. haud uana attulere; sed nec perinde patres moti sunt, et C. Sempronius cui ea prouincia sorti euenit tamquam constantissimae rei fortunae fretus, quod uictoris populi aduersus uictos dux esset omnia temere ac neglegenter egit, adeo ut disciplinae Romanae plus in Uolsco exercitu quam in Romano esset. ergo fortuna, ut saepe alias, uirtutem est secuta. primo proelio, quod ab Sempronio incaute inconsulteque commissum est, non subsidiis firmata acie, non equite apte locato concursum est. clamor indicium primum fuit qua res inclinatura esset, excitatiocrebriorque ab hoste sublatus: ab Romanis dissonus, impar, segnius saepe iteratus incerto clamore prodidit pauorem animorum. eo ferocior inlat
Abbreviated transcription (Latin):
imbutum odio tribunorum plebisq. Tribuni plebis nec cum absen¬
tibus us qui senatus consultum fecerant nec cum appio transacta
re quod contenderent fuit. Creati consules sunt. C. sempronius a¬
tratinus. . fabius bubulanus. Peregrina res sed memorie digna
eo anno traditur facta. Uulturnum aetruscorum urbem que nuc
capua est a sannitibus captam capuamq a duce eorum capio uel
quod propius uero est a campestri agro appellatam. Coepere autẽ
prius bello fatigatis etruscis in societatem uerbis agrorumq accep¬
tis. Deinde festo die graui somno epulisq in colas ueteres noui colo¬
ni nocturna cede adorti. His rebus actis consules quos diximus idi¬
bus decembris magistratum occepere. lam non solum qui ad id mis¬
si erant retulerant imminere uolscum bellum sed legati quoq alati¬
nis & hernicis nuntiabant non ante unquam uolscos nec ducibus le¬
gendis nec exercitui scribendo intentiores fuisse. Uulgo fremere

Expanded text:
imbutum odio tribunorum plebisque. tribuni plebi nec cum absenimbutum odio tribunorum plebisque. tribuni plebi nec cum absentibus iis qui senatus consultum fecerant, nec cum Appio, transacta re, quod contenderent, fuit. creati consules sunt C. Sempronius Atratinus Q. Fabius Uibulanus . peregrina res, sed memoria digna traditur eo anno facta, Uolturnum, Etruscorum urbem, quae nunc Capua est, ab Samnitibus captam, Capuamque ab duce eorum Capye uel, quod propius uero est, a campestri agro appellatam. cepere autem, prius bello fatigatis Etruscis, in societatem urbis agrorumque accepti, deinde festo die graues somno epulisque incolas ueteres noui coloni nocturna caede adorti. his rebus actis, consules ii, quos diximus, idibus Decembribus magistratum occepere. iam non solum qui ad id missi erant rettulerant imminere Uolscum bellum, sed legati quoque ab Latinis et Hernicis nuntiabant non ante unquam Uolscos nec ducibus legendis nec exercitui scribendo intentiores fuisse; uolgo fremere
Abbreviated transcription (Latin):
quod nunquam futurum sit. Minorem quippe ruborem fore in ui¬
ris iniquitate quam si per indignitatem ipsorum pretereantur. Hu¬
uis generis orationes cum assensu audite incitauere quosdam ad pe¬
tendum tribunatum militum. Alium alia de commodis plebis la¬
turum se in magistratu profitentem. Agri publici diuidendi colo¬
niarumq deducendarum ostentate spes. & uectigali possessoribus
agrorum imposito in stipendium militum erogandi eris. Captatũ
deinde tempus a tribunis militum quo per discessum hominum ab
urbe cum patres clamdestina denuntiatione reuocati ad diem certã
essent senatus consultum fieret absentibus tribunis plebis ut quoniã
uolscos in hernicorum agros predatum exisse fama esset ad rem in¬
spiciendam tribuni militum proficiscerentur consulariaq comita
haberentur. frofecti ap. claudium filium decemuiri prefectum ur¬
bis relinquunt impigrum uiuenem. & iam inde ab incunabulis

Expanded text:
quod nunquam futurum sit; minorem quippe ruborem fore in iuquod nunquam futurum sit; minorem quippe ruborem fore in iuris iniquitate, quam si per indignitatem ipsorum praetereantur. huius generis orationes cum adsensu auditae incitauere quosdam ad petendum tribunatum militum, alium alia de commodis plebis laturum se in magistratu profitentem. agri publici diuidendi coloniarumque deducendarum ostentatae spes et uectigali possessoribus agrorum imposito in stipendium militum erogandi aeris. captatum deinde tempus ab tribunis militum, quo per discessum hominum ab urbe, cum patres clandestina denuntiatione reuocati ad diem certam essent, senatus consultum fieret absentibus tribunis plebi ut quoniam Uolscos in Hernicorum agros praedatum exisse fama esset, ad rem inspiciendam tribuni militum proficiscerentur consulariaque comitia haberentur. profecti Ap. Claudium , filium decemuiri, praefectum urbis relinquunt, impigrum iuuenem et iam inde ab incunabulis
Abbreviated transcription (Latin):
ponantur. Ut quid aliquis tribunus plebis ruat cecus in certamina
periculo ingenti fructu nullo. ex quibus procerto habeat patres ad¬
uersus quos tetenderit bello in expiabili se persecuturos. Apud ple¬
bem pro qua dimicauerit nihilo honoratiorem fore neq sperandũ
neq postulandum esse. Magnos animos magnis honoribus fieri.
Neminem se plebeium contempturum ubi contemni desissent. Ex¬
periundam rem in uno aut in altero esse sit ne aliquis plebeius fe¬
rendo magno honori ac portento simile miraculoq sit fortem ac
strenuum uirum aliquem existere ortum ex plebe. Summa ui ex¬
pugnatum esse ut tribuni militum consulari potestate ex plebe ere¬
arentur. Petisse uiros domi militieq spectatos. Primis annis sugilla¬
tos repulsos risui patribus fuisse. Desisse postremo prebere ad contu¬
meliam os. Nec se uidere cur non lex quoq abrogetur qua id liceat

Expanded text:
ponantur; ut quidem aliquis tribunus plebis ruat caecus in certamina ponantur; ut quidem aliquis tribunus plebis ruat caecus in certamina periculo ingenti, fructu nullo, ex quibus pro certo habeat, patres, aduersus quos tenderet, bello inexpiabili se persecuturos, apud plebem, pro qua dimicauerit, nihilo se honoratiorem fore, neque sperandum neque postulandum esse. magnos animos magnis honoribus fieri. neminem se plebeium contempturum ubi contemni desissent. experiundam rem denique in uno aut altero esse sitne aliqui plebeius ferendo magno honori an portento simile miraculoque sit fortem ac strenuum uirum aliquem exsistere ortum ex plebe. summa ui expugnatum esse ut tribuni militum consulari potestate et ex plebe crearentur. petisse uiros domi militiaeque spectatos; primis annis suggillatos, repulsos, risui patribus fuisse; desisse postremo praebere ad contumeliam os. nec se uidere cur non lex quoque abrogetur, qua id liceat
Abbreviated transcription (Latin):
mi seditione insignem ludi bello uoti celebrem & tribunorum mili¬
tum apparatu & finitimorum concursu fecere. Tribuni consulari po¬
testate erant claudi crassus. spurius neuius rutilius .T. serguis fidenas
sextus iulius tullus. Spectaculum comitate etiam hospitum ad quod
publico consensu uenerant aduenis gratius fuit. Fost ludos contiones
seditiose tribunorum plebis fuerunt obiurgantium multitudinem
quod ad miratione eorum quos odissent stupens in eterno se ipsa tene¬
ret seruitio. & non modo ad spem consulatus in partem reuocandam nõ
auderet sed ne in tribunis quidem militum creandis quae comunia es¬
sent comitia patrum ac plebis aut sui aut suorum meminisset. De¬
sineret ergo mirari cur nemo de commodis plebis ageret. eo impen¬
di laborem ac periculum unde emolumentum atque honos speretur
Nihil non aggressuros homines si magna conatis magna premia pro¬

Expanded text:
mi seditione insignem ludi bello uoti celebrem et tribunorum milimi seditione insignem ludi bello uoti celebrem et tribunorum militum apparatu et finitimorum concursu fecere. tribuni consulari potestate erant <Ap.> Claudius Crassus Sp. Nautius Rutulus , L. Sergius Fidenas Sex. Iulius Iulus . spectaculum comitate etiam hospitum, ad quam publice consenserant, aduenis gratius fuit. post ludos contiones seditiosae tribunorum plebi fuerunt, obiurgantium multitudinem quod admiratione eorum quos odisset, stupens in aeterno se ipsa teneret seruitio, et non modo ad spem consulatus in partem reuocandam adspirare non auderet, sed ne in tribunis quidem militum creandis, quae communia essent comitia patrum ac plebis, aut sui aut suorum meminisset. desineret ergo mirari cur nemo de commodis plebis ageret; eo impendi laborem ac periculum unde emolumentum atque honos speretur; nihil non adgressuros homines si magna conatis magna praemia pro
Abbreviated transcription (Latin):
dictator romam reduxit. Iussoq magistro equitum abdicare se ma¬
gistratu ipse deinde se abdicat die sextodecimo reddito in pace impe¬
rio quod in bello trepidisq rebus acceperat. Classi quoq ad fidenas
pugnatum cum uehientibus quidam in annales retulere. Rem eque
difficilem atq in credibilem nec nunc lato satis ad hoc amne & tum ali¬
quanto ut a ueteribus accepimus artiore nisi in traiectu forte flumi¬
nis prohibendo proliquarum nauium concursum in mauis ut fit cele¬
brantes naualis uictoriae uanum titulum appetiuere. Insequens an¬
nus tribunos militares consulari potestate habuit. A. sempronium a¬
tratinum. L. quintium cincinnatum. L. furium medullinum .l.
horatium barbatum. Uehientibus annorum uiginti indutie date &
equis triennii cum plurium annorum petissent. Et a seditionibus
murbanis otium fuit. Annum insequentem neq bello foris neq do¬

Expanded text:
dictator Romam reduxit; iussoque magistro equitum abdicare se madictator Romam reduxit; iussoque magistro equitum abdicare se magistratu, ipse deinde abdicat, die sexto decimo reddito in pace imperio quod in bello trepidisque rebus acceperat. classi quoque ad Fidenas pugnatum cum Ueientibus quidam in annales rettulere, rem aeque difficilem atque incredibilem, nec nunc lato satis ad hoc amne et tum aliquanto, ut a ueteribus accepimus, artiore, nisi in traiectus forte fluminis prohibendo aliquarum nauium concursum in maius, ut fit, celebrantes naualis uictoriae uanum titulum appetiuere. insequens annus tribunos militares consulari potestate habuit A. Sempronium Atratinum L. Quinctium Cincinnatum L. Furium Medullinum L. Horatium Barbatum . Ueientibus annorum uiginti indutiae datae et Aequis triennii, cum plurium annorum petissent; et a seditionibus urbanis otium fuit. annum insequentem neque bello foris neque do
Abbreviated transcription (Latin):
per castra in urbem. Eodem & romanos sequentes impetus rapit. Quin¬
tium maxime & cum co digressos modo de montibus. recentissimum
ad laborem militem quia ultimo proelio aduenerat. Hi postquam¬
immixti hostibus portam in trauere in muros euadunt. Siuisq capti¬
oppidi signum ex muro tollunt. Quod ubi dictator conspexit iam enĩ
& ipse in deserta hostium castra penetrauerat cupientem militem dis¬
currere ad predam spe iniecta maioris in urbe prede ad portam du¬
cit. Receptusq intra muros in arcem quo ruere fugientium turbã
uidebat pergit. nec minor caedes in urbe quam in proelio fuit. Donec
abiectis armis nihil preter uitam petentes dictatori deduntur. Urbs
castraq diripiuntur. Postero die singulis captiuis ab equite ad centu¬
rionem sorte ductis & quorum eximia uirtus fuerat bonis aliis sub
corona uenundatis exercitum uictorem opulentumq preda trumphãs

Expanded text:
per castra in urbem. eadem et Romanos sequentes impetus rapit, Quinper castra in urbem. eadem et Romanos sequentes impetus rapit, Quinctium maxime et cum eo degressos modo de montibus, recentissimum ad laborem militem, quia ultimo proelio aduenerat. hi postquam mixti hostibus portam intrauere, in muros euadunt, suisque captoppidi signum ex muro tollunt. quod ubi dictator conspexit—iam enim et ipse in deserta hostium castra penetrauerat—, cupientem militem discurrere ad praedam, spe iniecta maioris in urbe praedae, ad portam ducit, receptusque intra muros in arcem quo ruere fugientium turbam uidebat pergit; nec minor caedes in urbe quam in proelio fuit donec abiectis armis nihil praeter uitam petentes dictatori deduntur. urbs castraque diripiuntur. postero die singulis captiuis ab equite ac centurione sorte ductis et, quorum eximia uirtus fuerat, binis, aliis sub corona uenundatis, exercitum uictorem opulentumque praeda triumphans
Abbreviated transcription (Latin):
oculis uirorum equorumq aufert. Ea quae militem terruerat species
nihil terruit equos. Quinae igitur similem stragem eques quacumq
peruaserat dedit. Clamor deinde accidit nouus qui cum utramq mi¬
rabundam in se aciem uertisset dictator exclamat quintium legatum
& suos atergo hostem adortos. Ipse redintegrato clamore infert acri¬
us signa. Cum due acies duo diuersa proelia circumuentos etruscos
& a fronte & atergo urgerent neque in castra retro neque in mont¬
es unde sc nouus hostis obiecerat iter fugae esset & equitem passim li¬
beri frenis dispulissent equi uehientium maxima pars tiberi effusi
petunt. fidenatium qui supersunt ad urbem fidenas tendunt. Infert
pauidos fuga in mediam cedem. obtruncantur in ripis alios in aquam
compulsos gurgites ferunt. Etiam peritos nandi lassitudo & uulnera
& pauor degrauant. Pauei ex multis tranant. Alterum agmen fertur

Expanded text:
oculis uirorum equorumque aufert. ea quae militem terruerat species oculis uirorum equorumque aufert. ea quae militem terruerat species nihil terruit equos; ruinae igitur similem stragem eques quacumque peruaserat dedit. clamor deinde accidit nouus; qui cum utramque mirabundam in se aciem uertisset, dictator exclamat Quinctium legatum et suos ab tergo hostem adortos; ipse redintegrato clamore infert acrius signa. cum duae acies, duo diuersa proelia circumuentos Etruscos et a fronte et ab tergo urgerent, neque in castra retro neque in montes, unde se nouus hostis obiecerat, iter fugae esset, et equitem passim liberi frenis distulissent equi, Ueientium maxima pars Tiberim effusi petunt, Fidenatium qui supersunt ad urbem Fidenas tendunt. infert pauidos fuga in mediam caedem; obtruncantur in ripis; alios in aquam compulsos gurgites ferunt; etiam peritos nandi lassitudo et uolnera et pauor degrauant; pauci ex multis tranant. alterum agmen fertur
Abbreviated transcription (Latin):
mis occurrit. claraq uoce fumo ne uicti inquit uelut exagmen apiũi
loco uestro exacti inermi cedetis hosti: non ferro extinguitis ignes:
non faces has ipsas pro se quisque si igni non telis pugnandum est e¬
reptas ultro inferetis. Agite nominis romani ac uirtutis patrum ues¬
treq memores res uertite incendium hoc in hostium urbem & suis
flaminis delete fidenas. quas uestris beneficiis placare non potuistis
Legatorum hoc uos uestrorum colonorumq sanguis uastatiq fines
monent. Ad imperium dictatoris mota cuncta acies faces partim
emisse excipiuntur partim ui cripiuntur. Utraq acies armatur igni
Magister equitum & ipse innouat pugnam equestrem. frenos ut de¬
trahant equis imperat. Et ipse princeps calcaribus subditis euectus
effreno equo in medios ignes infertur & alii concitati equi libero cur¬
su ferunt equitem in hostem. puluis elatus mixtusq fumo lucem ex

Expanded text:
mis, accurrit claraque uoce 'fumone uicti' inquit, 'uelut examen apum, mis, accurrit claraque uoce 'fumone uicti' inquit, 'uelut examen apum, loco uestro exacti inermi cedetis hosti? non ferro exstinguitis ignes? non faces has ipsas pro se quisque, si igni, non telis pugnandum est, ereptas ultro infertis? agite, nominis Romani ac uirtutis patrum uestraeque memores uertite incendium hoc in hostium urbem, et suis flammis delete Fidenas, quas uestris beneficiis placare non potuistis. legatorum hoc uos uestrorum colonorumque sanguis uastatique fines monent.' ad imperium dictatoris mota cuncta acies. faces partim emissae excipiuntur, partim ui eripiuntur: utraque acies armatur igni. magister equitum et ipse nouat pugnam equestrem; frenos ut detrahant equis imperat, et ipse princeps calcaribus subditis euectus effreno equo in medios ignes infertur, et alii concitati equi libero cursu ferunt equitem in hostem. puluis elatus mixtusque fumo lucem ex
Abbreviated transcription (Latin):
cum opus sit equestri auxilio signum daturum. Tum ut memor re¬
giae pugnae memor opimi doni romuliq ac iouis feretrii rem gereret
Legiones impetu ingenti confligunt. Romanus odio accensus impum
fidenatem predonem uehientem ruptores indutiarum cruentos lega¬
torum infanda cede respersos sanguine colonorum suorum perfidos
socios imbelles hostes compellans factis simul dictisq odium explet
Concusserat primo statim congressu hostem cum repente patefactis fi¬
denarum portis noua erupit acies inaudita ante id tempus inusitata¬
que. Ignibus armata ingens multitudo facibusq ardentibus tota collu¬
cens uelut phanatico instincta cursu in hostem ruit. formaq insolite
pugnie romanos parumper exterruit. Tum dictator magistro equitũ
equitibusq tum ex montibus quintio accito proelium ciens ipse insi¬
nistrum cornu quod incendio similius ꝗ̃ proclio territum cesserat flã¬

Expanded text:
cum opus sit equestri auxilio signum daturum; tum ut memor recum opus sit equestri auxilio signum daturum; tum ut memor regiae pugnae, memor opimi doni Romulique ac Iouis Feretri rem gereret. legiones impetu ingenti confligunt. Romanus odio accensus impium Fidenatem, praedonem Ueientem, ruptores indutiarum, cruentos legatorum infanda caede, respersos sanguine colonorum suorum, perfidos socios, imbelles hostes compellans, factis simul dictisque odium explet. concusserat primo statim congressu hostem cum repente patefactis Fidenarum portis noua erumpit acies, inaudita ante id tempus inuisitataque. ignibus armata ingens multitudo facibusque ardentibus tota conlucens, uelut fanatico instincta cursu in hostem ruit, formaque insolitae pugnae Romanos parumper exterruit. tum dictator, magistro equitum equitibusque, tum ex montibus Quinctio accito, proelium ciens ipse in sinistrum cornu, quod, incendio similius quam proelio, territum cesserat flam
Abbreviated transcription (Latin):
confidere nec sceleratissimis hostibus duiturnum ex ignominia exer¬
citus romani gaudium fore. Et populum romanum intellecturum
quanto melius de rep. meriti sint qui se dictatorem tertium dixerint
q̃ eos qui ob creptum censure regnum labem secunde dictature sue
imposuerint. Uotis deinde nuncupatis profectus .M. emilius quingen¬
tos passus citra fidenas castra locat dextra montibus leua tiberi amne
septus. L. quintium penum legatum occupare montes iubet occultum¬
q id ugum capere quod atergo hostibus foret. Ipse postero die cum
etrusci pleni animorum ac pristim diei meliore occasione quam puo¬
na in aciem processissent cunctatus parumper dum speculatores re¬
ferrent quintium euasisse in ugum propinquum arci fidenarum sig¬
na profert peditumq aciem instructam pleno gradu in hostem in¬
ducit. Magistro equitum precipit ne in iussu pugnam incipiat. Se

Expanded text:
confidere nec sceleratissimis hostibus diuturnum ex ignominia exerconfidere nec sceleratissimis hostibus diuturnum ex ignominia exercitus Romani gaudium fore, et populum Romanum intellecturum quanto melius de re publica meriti sint qui se dictatorem tertium dixerint quam qui ob ereptum censurae regnum labem secundae dictaturae suae imposuerint. uotis deinde nuncupatis profectus mille et quingentos passus citra Fidenas castra locat, dextra montibus, laeua Tiberi amne saeptus. T. Quinctium Poenum legatum occupare montes iubet occultumque id iugum capere, quod ab tergo hostibus foret. ipse postero die cum Etrusci pleni animorum ab pristini diei meliore occasione quam pugna in aciem processissent, cunctatus parumper dum speculatores referrent Quinctium euasisse in iugum propinquum arci Fidenarum, signa profert peditumque aciem instructam pleno gradu in hostem inducit; magistro equitum praecipit ne iniussu pugnam incipiat: se
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus sed discordia imperatorum accepta sit uehientem hostem to¬
tiens uictum pertimescant. fidenasq prope sepius captas ꝗ̃ oppug¬
natas. Fosdem & romanos & hostes esse qui pertot secla fuerint.
Fosdem animos easdem corporis uires eadem arma gerere. Se quoq
eundem dictatorem. M. emilium qui ante uehientium fidenatiũ¬
que adiunctis phaliscis ad nomentum exercitus fuderit. Et magistrũ
cquitum.A. cornelium eundem in acie fore qui priore bello tribu¬
nus militum larte tolunnio rege uehientium in conspectu duorum
exercituum occiso spolia opima iouis feretru templo intulerit. from¬
de memores secum trumphos secum spolia sccum uictoriam esse cũ
hostibus scelus legatorum contra uis gentium interfectorum cedem
in pace fidenatium colonorum indutias ruptas septimam infelicem
defectionem arma caperent. Sunul castra castris coniunxissent satis

Expanded text:
ercitus sed discordia imperatorum accepta sit, Ueientem hostem seercitus sed discordia imperatorum accepta sit, Ueientem hostem sexiens uictum pertimescant Fidenasque prope saepius captas quam oppugnatas. eosdem et Romanos et hostes esse qui per tot saecula fuerint; eosdem animos, easdem corporis uires, eadem arma gerere. se quoque eundem dictatorem Mam. Aemilium esse qui antea Ueientium Fidenatiumque adiunctis Faliscis ad Nomentum exercitus fuderit, et magistrum equitum A. Cornelium eundem in acie fore qui priore bello tribunus militum, Larte Tolumnio rege Ueientium in conspectu duorum exercituum occiso, spolia opima Iouis Feretrii templo intulerit. proinde memores secum triumphos, secum spolia, secum uictoriam esse, cum hostibus scelus legatorum contra ius gentium interfectorum, caedem in pace Fidenatium colonorum, indutias ruptas, septimam infelicem defectionem, arma caperent. simul castra castris coniunxissent, satis
Abbreviated transcription (Latin):
nullam publici consilii societatem mouissent uoluntarios undique
ad spem prede asciuerunt. Uni fidenatium populo rebellare placuit
Et tamquam nisi a scelere bellum ordiri nefas esset sicut legatorum ante
ita tum nouorum colonorum cede imbutis armis uehientibus sese con¬
ungunt. Consultare inde principes duorum populorum uehios an
fidenas sedem belli caperent. fidene uise oportuniores. Itaq traiecto
tiberi uehientes fidenas transtulerunt bellum. Romae terror ingens
malegesta perculsa castra locantur ante portam collinam & in mu¬
ris armati dispositi. & iustitium in foro taberneq clausae. fiuntq om¬
nia castris ꝗͣ urbi similiora. cum trepidam ciuitatem preconibus per
uicos dimissis dictator ad contionem aduocatam increpuit quod ani¬
mos ex tam leuibus momentis fortunae suspensos gererent ut parua
iactura accepta quae iam non uirtute hostium nec ignauia romani ex¬

Expanded text:
nullam publici consilii societatem mouissent, uoluntarios undique nullam publici consilii societatem mouissent, uoluntarios undique ad spem praedae adsciuerunt. uni Fidenatium populo rebellare placuit; et tamquam nisi ab scelere bellum ordiri nefas esset, sicut legatorum ante, ita tum nouorum colonorum caede imbutis armis, Ueientibus sese coniungunt. consultare inde principes duorum populorum, Ueios an Fidenas sedem belli caperent. Fidenae uisae opportuniores; itaque traiecto Tiberi Ueientes Fidenas transtulerunt bellum. Romae terror ingens male gesta perculso, castra locantur ante portam Collinam, et in muris armati dispositi, et iustitium in foro tabernaeque clausae, fiuntque omnia castris quam urbi similiora, cum trepidam ciuitatem praeconibus per uicos dimissis dictator ad contionem aduocatam increpuit quod animos ex tam leuibus momentis fortunae suspensos gererent ut parua iactura accepta, quae ipsa non uirtute hostium nec ignauia Romani ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad sua quisque consilia cum aliud alii uideretur aperuerunt ad occa¬
sionem locum hosti. Incertam namque aciem signum alus dari re¬
ceptui aliis cani iubentibus inuasere opportune uehientes. Castra
propinqua turbatos ac terga dantes accepere. Plus itaq ignominie
ꝗͣ cladis est acceptum. Mesta ciuitas fuit uinci insueta. Odisse trib¬
unos. poscere dictatorem. In eo uerti spes ciuitatis. Et cum ibi quo¬
que religio obstaret ne non posset nisi a consule dici dictator augu¬
res consulti eam religionem exemere. A. cornelius dictatorem ma¬
mercum emilium dixit. & ipse ab eo magister equitum est dictus¬
A deo simul fortuna ciuitatis uirtute uera eguit nihil censoria animad¬
uersio effecit. quo minus regimen rerum ex notata indigne domo pe¬
teretur. Uehientes re secunda elati missis circum aetrurie populos le¬
gatis iactando tres duces romanos a se uno proelio fusos cum tamen

Expanded text:
ad sua quisque consilia, cum aliud alii uideretur, aperuerunt ad occaad sua quisque consilia, cum aliud alii uideretur, aperuerunt ad occasionem locum hosti; incertam namque aciem, signum aliis dari, receptui aliis cani iubentibus, inuasere opportune Ueientes. castra propinqua turbatos ac terga dantes accepere; plus itaque ignominiae quam cladis est acceptum. maesta ciuitas fuit uinci insueta; odisse tribunos, poscere dictatorem: in eo uerti spes ciuitatis. et cum ibi quoque religio obstaret ne non posset nisi ab consule dici dictator, augures consulti eam religionem exemere. A. Cornelius dictatorem Mam. Aemilium dixit et ipse ab eo magister equitum est dictusadeo, simul fortuna ciuitatis uirtute uera eguit, nihil censoria animaduersio effecit, quo minus regimen rerum ex notata indigne domo peteretur. Ueientes re secunda elati, missis circum Etruriae populos legatis, iactando tres duces Romanos ab se uno proelio fusos, cum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tendos ad res repetendas censuere. Cum uehientibus nuper acie di¬
micatum ad nomentum & fidenis fuerat. Inducieq inde non pax
facta. quarum & dies exierat & ante diem rebellauerat. Missi ta¬
men feciales nec corum cum more patrum uirati repeterent res
uerba sunt audita. Controuersia inde fuit utrum populi iussu ind¬
ceretur bellum ante satis esset senatus consultum peruicere tribuni
denuntiando impedituros se delectum ut quintius consul de bello
ad populum ferret. Omnes centuriae uissere. In eo quoq plebs supe¬
rior fuit quod tenuit ne consules in proximum annum crearentur
Tribuni militares consulari potestate quatuor creati sunt.T. quintius
penus ex consulatu. E furius. M. postumius. A. cornelius cossus. Ex
his cossus prefuit urbi. Tres delectu habito profecti sunt uehios docu¬
mentoq fuere ꝗͣ plurium imperium in utile esset bello: Tendendo

Expanded text:
tendos ad res repetendas censuere. cum Veientibus nuper acie ditendos ad res repetendas censuere. cum Veientibus nuper acie dimicatum ad Nomentum et Fidenas fuerat, indutiaeque inde, non pax facta, quarum et dies exierat et ante diem rebellaverant; missi tamen fetiales; nec eorum, cum more patrum iuerba sunt audita. controuersia inde fuit utrum populi iussu indiceretur bellum an satis esset senatus consultum. peruicere tribuni, denuntiando impedituros se dilectum, ut Quinctius consul de bello ad populum ferret. omnes centuriae iussere. in eo quoque plebs superior fuit, quod tenuit ne consules in proximum annum crearentur. tribuni militum consulari potestate quattuor creati sunt, T. Quinctius Poenus ex consulatu C. Furius M. Postumius A. Cornelius Cossus . ex his Cossus praefuit urbi, tres dilectu habito profecti sunt Ueios, documentoque fuere quam plurium imperium bello inutile esset. tendendo
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ingenito humore egens uix ad perennes suffecit amnem defec¬
tus alibi aquarum circa torridos fontes riuosq stragem siti pecorum
morientium dedit. Scabie alia absumpta. uulgatiq contactu in ho¬
mines morbi. Et primo in agrestes irruerant seruitiaq. Urbs deinde
impletur nec corpora modo affecto talo sed animos quoq multiplex
do inferentibus in domos quibus questui sunt capti superstitione ani¬
mi donec publicus iam pudor ad primores ciuitatis peruenit. cernen¬
tes in omnibus uicis sacellisq peregrina atq insolita piacula pacis deũ
exposcendae. Datum inde negotium edilibus ut animaduerterent ne
qui nisi romani du neu quo alio more ꝗͣ patrio coleretur. Ire aduer¬
sus uehientes in sequentem annum .C. seruilio ahala. l. papirio mugi¬
lano consulibus dilate sunt. Tunc quoq ne confestim bellum indicẽ¬
retur neue exercitus mitterentur religio obstitit. feciales prius mit¬

Expanded text:
quoque ingenito umore egens vix ad perennes suffecit amnes defecquoque ingenito umore egens vix ad perennes suffecit amnes defectus alibi aquarum circa torridos fontes rivosque stragem siti pecorum morientium morientum dedit; scabie alia absumpta; volgatique contactu in homines morbi. et primo in agrestes ingruerant servitiaque; urbs deinde impletur. nec corpora modo adfecta tabo, sed animos quoque multiplex do inferentibus in domos, quibus quaestui sunt capti superstitione animi, donec publicus iam pudor ad primores civitatis pervenit cernentes in omnibus vicis sacellisque peregrina atque insolita piacula pacis deum exposcendae. datum inde negotium aedilibus ut animadverterent ne qui nisi Romani di neu quo alio more quam patrio colerentur. irae adversus Veientes in insequentem annum, C. Servilium Ahalam L. Papirium Mugillanum consules, dilatae sunt. nihil tune quoque ne confestim bellum indiceretur neve exercitus mitterentur religio obstitit; fetiales prius mit