comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dine nulli lic& nescire uel sicut nos dõ nonnatura sed adoptione di¬
cimus pater noster quies incaelis. Doctrina sicut apostolus filiossuos
appellat eos quibus eu angelium praedicauit. Filii autem ideo inlegi
liberi appellantur. ut isto uocabulo secernantur a ser
filiosit emancipatio ut sit liber a patre sicut sit seruom anatrimsro
nan filio exlibero & ancilla seruilis conditionis sunt semper enim qui nascrta
teriorem parentis statum sumit Naturales dicuntur ingenuarum concuo¬
rum filii quos sola natura genuit non honestas coniugii idem & pueri apube
tiuus filius est qui aut patre iusto aut auo. aut pro auo cuius pr
permancipationẽ est traditus in alienam potestatem quiutriusq fert nomen
ut flabius emilius uelscipio paulsbuf Cemini sunt non duo tantum simul
nata sed&iam plures degeminis autem una abort Ater qui legitime

Expanded text:
dine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione didine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pater noster, qui es in caelis.' Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servfilio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio,Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime
Abbreviated transcription (Latin):
saomnis a cornelio orta. familia autem a femore femur enimgenus
est stirpis ostenditur nam familia proseruis abusiue non ꝓpriȩ dicitur
Et ros ex longa generis significatione uocatur Onatus dictus quia
Sliboles eo quod substitutio sit generis
Qua dripertitus est autem ordo filiorum itaunigenitus primogenitus
medius nouissimus. primogenitus antequem nullus: unigenitus post
nimus amonade Nouissimus autem propter quod nouus quia c&eripra¬
cedendo anti quiores existunt Quat tuor &iam modis fili a ppellan¬
tur Natura : imitatione : adoptione doctrima natura ueliti cũ uod¬
dicuntur filis abrahae iud ei Imitatione ut ipsius a brahȩfidem imctan¬
tes exgentibus dicente eu angelio potens est dr̃ delapi dibus istis suscita¬
refilios abrahe uelut sicut eos Sem sud eos dñs filios dicit diaboli a quonon¬
nati sed quem fuerant imnitati ad optione quoque quod humana consu&ũ¬

Expanded text:
sa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus sa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive, non proprie dicitur. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus quia quod substitutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Primogenitus, ante quem nullus. Unnimus a monade. NOVISSIMUS autem propter quod novus, quia caeteri praecedendo antiquiores existunt. 15. Quatuor etiam modis filii appellantur, natura, imitatione, adoptione, doctrina 441 Natura, veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus, dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae, vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
anrti dictꝰ qͥuo sunt & iosi propinquitare cegnatienis ran luensu erun eride
postagnadulias naturali iure cognati. Preximus oropter porex imitatẽ
sagguitis aspellatus. Consanguinei uocati eo quod exuno sanguine idefs ea
sns puts sonine nati sunt nam semen uiri s duma est sanguinass cltsm
unoso iiscepulus conlisȩ quaespumam candidam facitꝰ uel sicare nuaniu
agruen quodcalice agitatum spumam albentem reddit Fernere besto
eo quo dsint ex eodem fructu idest ex eodem semine nati Cermanueno
decadem gen qrice manantes non ut multi dicunt de eodem germine
quitantum fratres ex eodem Fructu germani ex eadem gen& rice manen

Expanded text:
ati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde  agnati, sed alias naturali iure cognati. Proximus, propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manan
Abbreviated transcription (Latin):
eant ut sacerdotes gentilium faciebant autꝰ cingebano
res : ITrabea erat togae species expurpura & cocco quao ꝑ
tiromanorum reges Initio prȩcedebant hanc primum
romulus adimienisse per hib&ur addis cr&ionem regii ha¬
bitus trabea aẽ dieta quod inmalori gloria hominem trans¬
uear& hoc est ultra & in posterum ampliori dignitate hono¬
res beatum facer& Paludamentum erat insignae palleũ
imperatorum cocco purpuraq: & auro distinctum: dequo
sallustius : togam inquit paludamenta mutauit: erat atƿallȩ
um bellicum dictum a quibus uid&ur quod eo indutus polam
facer& inpera tor bellum futurum. Circum textum est
ceo uela menacanto: Circum textum at dictum quia est rotin¬
dum palleum: Diplois grecum nomen abeo quod sit du¬
plex amictus. oratius contraquem duplici panno patientia
uelat estaudem uestis militooris culus usus gallicis
rimum expeditonibus coepit & prȩda ostilide qua est uexilla senatui togis

Expanded text:
pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant, aut cingebantupendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant, aut cingebantur praetores. 8. Trabea erat togae species ex purpura et cocco, qua operti 457 Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur, ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta, quod in majori gloria hominem transbearet, hoc est, ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret. 9. Paludamentum erat insigne pallium imperatorum cocco, purpuraque et auro distinctum. De quo Sallustius: um bellicum, dictum, aliquibus videtur, quod eo indutus palam faceret imperator bellum futurum. Circumtextum est ceo velamen acantho. Circumtextum autem dictum quia est rotundum pallium. Diplois Graecum nomen, ab eo quod sit duplex amictus. HoratiusEpist. 1, 17, 25: Contra quem duplici panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis
Abbreviated transcription (Latin):
hinc & grece nome n accepit : IHogadieta quod uelar
sui corpustegat atque operiat: est ir. palleum purum formarotunda
& fusiore & quasi inundante sinu& sub dextro ueniens supra hume¬
rum sinis trum ponitur Cuius similitudinem inoperimentis simula¬
crorum uel picturaru uel aspicimus ecesq ista tuas togatas uoca¬
mus togam at̃ romani inpace utibantur belliat̃ tempore paluda¬
mentes mensura togae iustesis ex ulnas habeat: Toga palmata
dicebatur quam merebanturhii quireportabant de hostibus
palmas: ips a uocabatur & toga picta eoꝙiiccorias Cumpalmis
intextas haber&. Toga candida ecedemq cr&ata. inquo
candidati ĩ dest magistratum p&entes ambiebant addita er&a
quo candidior in signiorq: ess& cicero in oratione quans abuit
conta ꝯp&tores : In toga condida scripsit: Cinctus galbinus est
cumita in ponitur toga ut togae laciniaq: fost secus reicitur:
ad trabitur adpectus Itaut exutroque latere exhumoris picturae

Expanded text:
Hinc et Graece nomen accepit. Toga dicta quod velamento Hinc et Graece nomen accepit. Toga dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum mus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis. Mensura togae iusta si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur quam merebantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabinus est cum ita inponitur toga ut togae lacinia, quae post secus reicitur, adtrahitur ad pectus, ita ut ex utro
Abbreviated transcription (Latin):
intextis g&ȩ nitent: abbani albentibus crinibus: mauros hab&
cenra nox corporum : gallos candida cutis sine equis Inertss extaNT
a laninec ab est genspictorun nomen a corpore quod minutis opife
acus punctis. & ex pressus natiui gracminis suçcus Includit uthas ad
suis pecimen Cica trices ferat pictis artibus maculos anobilitas : hab&¬
& sexus institutam speciem babitus ut in uinutonsi capilli in
mulieribus reduntia crinium : quod maxime uirginibus
insig ne est quarum &ornatds ipse proprie sic est ut concumulatis
ticem ipsam capitissui arcemambitu crinium contegat de palleis un
Dalliũs est quoministrantium scapulae ꝯteguntur utdum ministrant
palleum & pergat quantum ual& tuorum pedum pernicitas
dictum  palleum apellibus qui prius super in dumenta pelli¬
cia u&eres utebantur quasi pelleco siue apalla pordiriuationem
Clamis est qui exuna parte induitur xeque consu&ur sel fibula infre

Expanded text:
intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, specimen cicatrices ferat, pictis artet sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui arcem ambitu crinium contegat. De palliis virorum . Pallium est quo ministrantium scapulae conteguntur ut, dum ministrant, pallium, et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super indumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea; sive a palla per derivationem. Chlamys est qui ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tant de quibus sallustius: germani in tectum renonibus corpus tegum
dicti audem renones areno germaniae flumine ubi his frequenter
utuntur: Mastrua uestis germanica expelliculis ferarum dequa
cicero pros cauro quempurpura regalis non commouit eum sorderum
trugam mutouit: mastruga autem quasi monstruosa eo
induuntur quasi inferarum habitu transformantur : Diñascintur
& gentes ita habitu sicut & lingua discordes: Persȩ bratcia & crura
linia mentis caput tiarategunt : emin etpicibus fastigiatis a lanior¬
rent & male eecticum latratoribus linguis, scottis a gratisunt a la¬
manni litiati indi: geminati perscce : sericatis eres : fase trati armeni
propria quasi insignia uindicant ut uidemuscir Egermanorum
granos &cinibar gothiorum stigmata brittonum circumcidut quo¬
que iuda ei preputia pertun sunt arabes aures F lauent capitibus

Expanded text:
tat. De quibus SallustiusHist. 3, 104: 'Germani intectum renonibus corpus tegunt.' tat. De quibus SallustiusHist. 3, 104: 'Germani intectum renonibus corpus tegunt.' Dicti autem renones a Reno Germaniae flumine, ubi his frequenter utuntur. Mastruca vestis Germanica ex pelliculis ferarum, deo qua Cicero pro Scauro45: 'Quem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit?' Mastruca autem quasi monstruosa, eo quod qui ea induuntur quasi in ferarum habitum transformantur. Dinoscuntur et gentes ita habitu sicut et lingua discordes. Persae brachia et crura lineamentis, caput tiara tegunt; eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scotti; sagati sunt Alamanni, linteati Indi, gemmati Persae, sericati Seres, pharetrati Armeniiorpore aliqua sibi propria quasi insignia vindicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnibar Gotorum, stigmata Brittonum. Circumcidunt quoque Iudaei praeputia, pertundunt Arabes aures, flavent capitibus
Abbreviated transcription (Latin):
camis idest instratis nostris: Femoralia appellata eoquod femera
tegant ipsae & bracaeꝙ sint breues & uerecunda corporis his uelent᷑
Tꝗbrucas uocatas ꝗ tibias bracasq tegat. Nubrauci quod abracis adti¬
biasusq perueniant :
deproprio Quix da Gertiũ haꝑrtu
Iuibus dam autem nationibus sua cuiq propria uestis est ut pards sara barae
gallis linnae : germanis renones : spanis istringes : sardis mastrugite :
Sarabarȩ sunt fluxa ac sinuosa uestimenta de quibus legitur inda nelo &
tuo pardisarabas suspenderunt : apud quos dam autems arabarae quai¬
dam capitum tegmina nuncupatur qualia uidemus in capitab: magorum
picta: Liinnae sagae quadra &mo llia sunt de quibus plaustus linna
cooperta est tex trino gallia : Renones sunt quue lam in ae bumerorũ
& pectoris usque umbilico atque intortis uillis ad ed spida ut imbrem res¬
puant quod uulgo reptas uocant eo quod longitudo uillorum quasi rep¬

Expanded text:
camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora tegant. Ipsae et bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos quod tibias bracasque tegant. Tibraci, quod a braciis ad tibias usque perveniant. De proprio quarundam gentium habitu . Quibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, Sardis mastrucae. Sarabarae sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Danielo tuo Parthi sarabaras suspenderunt? Apud quosdam autem sarabarae quadam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capitibus Magorum picta. Linnae saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautusfrag. 176: Linna coopertus est textrino Gallia. Renones sunt velamina humerorum et pectoris usque umbilicum, atque intortis villis adeo hispida ut imbrem respuant. Quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum quasi rep
Abbreviated transcription (Latin):
silis dr̃ Interpola uestis illa uocatur q̃ dumsit u&us ad nouam
speciem recurratur.Pannucia nuncupata quod sit diuersis panr¬
nis obsita: Colobium dictum quĩ longum est &sme manios
Leuitonarium est colobiũ¬
meum sine manicis qualem a egiptii monachuituntur : Lum
bare uocatur ꝗ lumbis relig&ur ũ qlumbis hereat hoc
in aegipto & siria nontantum femince s & uiriutuntur unde
& hicremias trans eo fratentulit lum banemꝰ suum ibiq illud ins
ramine p&rae abscondit & postea scissum repperit hocaquibus
umbilico usque ad pedes proclucitur haec audem uestis hab& in
tremosui purpuram limani idest flyxuosam unde & nomen
accepit. N limum oblicum dicimus
hicinum uocatum quod detura eius ligata sit in totum qua si dicer&
liginum .c. pro c littera commutat : Ar melaus a uulgo uocata
ꝙ ante &rero diuisa atque a perta est in armos tantum clausa qua
armidausa .c littera ablata: Camisias uocari ꝗͣ in his dormimur in

Expanded text:
silis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam silis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. 24. Pannutia nuncupata, quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum, quia longum est, et sine manicis. Lebitonarium est colobiumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibuumbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Armilausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in
Abbreviated transcription (Latin):
Laculata est quae lacos quadrator quosdam cumpiecura h ab& Intx
aut adiqͥsacu : Iacintina uestis est aerio colore replendens: Molo cina
Olophoratota expurpura oloni totum: Dissina candiela confecta ex
quodam generelini grossioris sunt qui&genus qͦd dam lini bissum
uestis est exlana imoq contexta & dictalinostema qr instamine
mentis ornato ꝑ & particulas Cuicumq materiae ab scisas presg¬
minas uocantir : Heuidensis ꝙ raro filosit leuitesq densata
Pauicensis contraria leuidensi dieta ꝗͣ grauiter pressa at qrado
ex insulis Exotica uestis peregrina deforis ueniens ut inspania a grecis
Polimata multicoloris polimatus icextis multorum colorumest
Ccupita uestis acutex tilis uelacu ornat& ecodem & fingia i uiusi artis
perit frigii omnes dicun᷑ siuequia infrigia inuenta est unde &art¬

Expanded text:
Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, Holoporphyra tota ex purpura. 15. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt et qui genus quoddam lini byssum estis est ex lana linoque contexta. Et dicta linostema, quia in stamine amentis ornata. Nam et particulas cuicunque materiae abscissas praesegmina vocant. 19. Levidensis, quod raro filo sit, leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calex insulis. Exotica vestis est peregrina de foris veniens, ut in Hispaniam a Graecis. Polymina, multi coloris. Polymitus enim textus multorum colorum est. 22. Acupicta vestis, acu textilis, vel acu ornata. Eadem et Phrygia. Hujus enim artis periti Phrygii omnes dicuntur; sive quia in Phrygia inventa est. Unde et art
Abbreviated transcription (Latin):
eis dem iuuenes quinudi exercentur in campoputenda operiunt:
Sunica uestis antiquissima appellata quia in mocu incedentis sonũ
facit tonus enim sonus est primum audem fuere polliciae tunica
quibus post offensam & eiectionem deparadiso adam & eua in¬
dutisunt : T alaris tunica dicta eoquod talos usquediscendat & ad
pedes defluat sicut pector alis quiꝰ apuqd anti quos breuis erat ut tan¬
tun pecus operir& lic& nunc pro fusior ẽ : M anicleata tunica
est cuniea sacer dotalis candida cum clauis expur pura possata
qnomgreifenice am uocant nos cogintom reppertam alace dae¬
muonus adcelcendum coloris similitudinem sanguinem ꝗͥotiens
quis inacie uul nera r&ur ne contemplanti aduersario animus
nuies cerdbanc sub consolibus romaniusi sunt miliar unde &iã
rossa tiuocabantur. solebant & icon pridie q̃ dimicandũ essaa¬
ance principia proponi quasi admonitio & inditͦum futurae pudo

Expanded text:
eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esseante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae.
Abbreviated transcription (Latin):
cunda sacerdotis uelabantur
uestimentum & reliqua Tegmen dictum eo quod tegatmenbra
sicut degume tecta. q̃tegunt corpora: Uestimen tum uero est
quodus que aduestigium pr&enditur quasi uestimentum ut est tu¬
nica talaris sed & hoc consu&udo sermonis auctorum: confundit
Indumentum quod intus ad corpus induitur quas intumentum it
Amictus
gitur cultus ideultus ab abitu Nabitus ad naturam petin& cultus acd
bomines pleriq autem uestium autꝰ dempore quomaxime inusu a¬
sunt appellatur aut a locis ubiuel primum confectoe uel magcimge
uenditantur aut a genere coloris aut a nomine reppertorum. Uestis
antiquis sima hominum fuit parizamatum ⁊dest sub cincgorium quo
tantum genitalia conteguntur hoc primum primi mortales efolus
arborum sibi fecerunt qucenedo post prȩuaricationem erubiscentes
pudenda uelarunt . Cuius usum qua elam bar baraegentes dum sint
nudae usque hodie tenent haec & campestria nuncupantur pro coqpod

Expanded text:
cunda sacerdotis velabantur.cunda sacerdotis velabantur.stimentum, et reliqua. Tegmen dictum eo quod tegat membra; sicut tegumen tecta, quae tegunt corpora. Vestimentum vero est quod usque ad vestigium pertenditur, quasi vestigimentum, ut est tunica talaris. Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Amictus. gitur cultus. Item cultus ab habitu; nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. Plerique autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestis antiquissima hominum fuit perizomatum, id est subcinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quoniam post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Pilliumest exbisso rotundum quasi sfera medica caput tegenssa¬
cerdotale & inoccipitio uitta constrictum hoc greci & nostri
tiaram uelgaleam uocant: Machil quod est tunica talamis tota
iacentina h abens ad pedes septuaginta duo tintinabula totidemq int̃¬
mixta acdependentia punica mala: Ephot quod intor pr&atur lati¬
e super indumentum: erat enim palleum super humerale
tuor coloribus & auro textum habens in utroque humero lapides
duos ismaradinas auro ocluscis in quibus sculpta erant nomina¬
Lorgicum quo d latine dr̃ rationale pannus
duplex auro & quattuor textus coloribus habeis magnitudinem palmi
per quadrum: Cui intextierant duo decim preciosis simi lapides hic
pannus supra humerale contrapectus pontificis ad nec tebatur:
Decalum aurea lammina infronte pontificis quaenomen dĩ c&
gram maton ebraicis luteris habebat scriptum: Batin siue femi
nalia idẽ bracae lincaeius quead genua pertingentes quibus uere¬

Expanded text:
Pilleum est ex bysso rotundum quasi sphaera media, caput tegens saPilleum est ex bysso rotundum quasi sphaera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum. Hoc Graeci et nostri tiaram vel galerum vocant. Mahil, quod est tunica talaris, tota iacinthina, habens ad pedes septuaginta duo tintinnabula totidemque intermixta ac dependentia punica mala. Ephod, quod interpretatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nominaLogium, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quattuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Petalum aurea lammina in fronte ponttetragrammaton hebraicis litteris habebanalia, id est bracae lineae usque ad genua pertingentes quibus vere
Abbreviated transcription (Latin):
ineruam quand am¬
gentiles multis ingeniis prȩdicant hanc enim primam lanificii usum
monstrasse hanc &iam telam ordisse & coleras se lanas perbibent:
o liuae quoque hancdicunt inuentricem & fabricae multarumq
artium repertricem ideoq: illi uulgo opifices supplicant si hoc po¬
&ice fingitur non eñ minerua istarum trtium princeps est si quia
sapientia incapite es sedicitur hominis & minerua de capite iouis nata¬
nata fingitur hoc est Ingenium Ideosensus sapientis qui inuenit
omnia incapite est ideo &de ꝓͣtium miner uadr̃ quianihil ex cellentius
est ingenio quoreguntur uniuersa Deueste. sac̃ dotalilalege
ccosunt In lege genera sacerdo talium uestimentorum: poderis est
sacerdotalis linea corpori astricta &usquead pedes discendens. un¬
de & nunca pata quam uulgoc amisiam uocant: Ab an& cingulum
sacer dotale rotundum polim&a aote excocco purpura lacintoq: ꝯtex¬
tum itaut flores atque gem mae in eo esse uiderentur distintae:

Expanded text:
inervam quandamgentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. Olivae quoque hanc dicunt inventricem et fabricae, multarumque artium repertricem, ideoque illi vulgo opifices supplicant. Sed hoc poetice fingitur; non enim Minerva istarum artium princeps est, sed quia sapientia in capite esse dicitur hominis, et Minerva de capite Iovis nata fingitur, hoc est ingenium; ideoque sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. Ideo et dea artium Minerva dicitur quia nihil excellentius est ingenio, quo reguntur universa. § 21 De veste sacerdotali in lege. Octo sunt in lege genera sacerdotalium vestimentorum. Poderis est sacerdotalis linea, corpori adstricta et usque ad pedes descendens; unde et nuncupata; quam vulgo camisiam vocant. Abanet cingulum sacerdotale rotundum, polymita arte ex cocco, purpura, iacinthoque contextum, ita ut flores atque gemmae in eo esse viderentur distinctae.
Abbreviated transcription (Latin):
erebra uocata auer meligni quinuncupacur terebra quem greci
teredonam uocant. h inc dicta terebra quod ut uermis terendo forat¬
quasiterrue fora uel quasitrans forans : Tccratrum quasi teracrum
Scofinadicta quod herendoscofem facst:

Expanded text:
Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut quasi terefora, vel quasi transforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod haerendo scophen faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
fitq: simplex per latitudinem ex tensa fuerat Punctus in in me¬
o circini centrum agrecis dr̃ In cuius medium cunct
gunt: Securis uocatur eoquod ea arbores succidantur quasi
succurris It̃ securis quasi semicuris exuna it parte acuta est
exaltera fossoria hccec apud u&eres penna uocabatur utrũq
in habens aciem bipennis Nambi pennis dicitur quod extraq
parte habeat acutam aciem qua siduas pinnas ꝓennum audem
ce nomen quod reseruauit antiquitatem qui a u&eres pennas
dicebant non pinnas haec & do labra quod habeat duo labra
nansecuris sim plex est: dextralis dexterȩ labilis est¬
Ascia ab astulis dieta quas aligno exim& cuius diminuti uum est asciol
est i manubrio breui & aduersa parte referens uel simplicem malleu
dut cauatum uelbicor nerastrum: Scalprus dictus quod excalpturis
& foraminibus sit aptus quasis calforus. Cuius diminutiuus scalpellus

Expanded text:
fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medifit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini centrum a Graecis dicitur, in cujus medium cunctgunt. Securis vocatur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem utae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilisAscia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus.
Abbreviated transcription (Latin):
diuidoontur : Epigri &clauisunt quibus lignum ligno adher&: Cla
ui ii.dieti quasicalibis qr et̾ ali bifiunt id est ferro calips enim
ferrum est Tabulaẽ au&eribus tagulce uocabantur ategendo
scilic& unde & tegulae : Commis sura dr̃ cabularum ꝯiunctio Sec¬
tio in dicta a sequendo ea quae co eperit. Nam secare sec tare & se¬
quiẽ: Serae i nomen desono factum est idest abstridore
errece circiniq: usumperdicemꝰ quidam adulescens inue
suerum dedalus frater matris suae studiis prodocendamꝰ accẽperat
cuius pueri tantum In geniumferitur utdum matoriae diuiden¬
naan empendium quaerer& spinam piscis imitatus ferro lami
ei: inuidiae libore permotus praecipitem puerum ex arco deiecit
de hinc exsolatus cr&am habit ibiq: aliquandio fuit ut fabulae
ferunt excreta pinnis uolauit & inciliciauenit : Circinus dictus
quod uergendo efficiat circulum huius moduf duplicata linea

Expanded text:
dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; chalyps enim ferrum est. Tabulae a veteribus tagulae vocabantur, a tegendo scilicet; unde et tegulae. Commissura dicitur tabularum coniunctio. Sectio autem dicta a sequendo ea quae coeperit; nam secare sectare et sequi est. Serrae autem nomen de sono factum est, id est ab stridore. Serrae circinique usum Perdice quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lams magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam veniquod vergendo efficiat circulum, cujus modus duplicata linea
Abbreviated transcription (Latin):
Sarcitector dictus qͦd ex multis hinc & inde coniunctis tabulis
unum tectis arciat corpus idem & tignarius qr tectoria ligni
inducit : Luignum uocatum greca & hi mologia qe incensum
Materia inde dr̃ ormelignum qͦd exea aliquid efficiatur uelsi adianũa
referas uel ad statuom materia erit: ad aliqͥd enim semper materia
accipienda est sicut elementa materiam rerumes sedicimus q inde
caq̃ͣ sunt facta uidemus & materia qs̃ materdieta : Tnitabes uocata
qͦd intrans uerso positae utrosq pari&es contineant aiudi sunt¬
tigna aliud trabes: tignaenim iun ea tradem faciunt trabes in sunt
cum sunt dolatae : Bolus proprie est uelutiscutum breue quod in
medio tecto est in quatrabes coeunt: Cuplae uocatae quod
copulent inseluctantes : Luctantes quod erecti Inuicem se teneant
moreluetantium : A grantes
Asseres ab assedictiqr
soliponuntur neq: con iuncti:
Scindulae eo qͦd scandantur idest

Expanded text:
Sarcitector dictus, quod ex multis hinc inde conjunctis tabulis Sarcitector dictus, quod ex multis hinc inde conjunctis tabulis unum tecti sarciat corpus. 4. Idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit. 3. Lignum vocatur Graeca etymologia, quia incensum quod lumen det. 4. Materia inde dicitur omne lignum, quod ex ea aliquid efficiatur; vel si ad januam referas, vel ad statuam, materia erit. Ad aliquid enim semper materia accipienda est, sicut elementa materiam rerum esse dicimus, quia inde ea quae sunt facta videmus, et materia, quasi mater, dicta. 5. Trabes vocatae, quod in transtigna, aliud trabes. Tigna enim iuncta trabem faciunt. Trabes autem sunt quum sunt dolatae. Tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt. Coplae vocatae quod copulent in se luctantes. Luctantes, quod erecti invicem se teneant more luctantium. Agrantes. Asseres ab asse dicti, quia soli ponuntur neque coniuncti. Scindulae, eo quod scindantur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
pedum tertia habeat pedes duos uncias decimꝰquas aequal crassitudi¬
ne politas extremis cacuminibus sibi lungit ut scemam trigonifaci¬
ant iderit norma : Regula dicta qͦd sit recta q̃s̃ rectula & in pedi¬
mentum non habeat. Perpendicum est quod semper adpenditur
denique in fabrica nisi om̃a adperpendiculum & certam regulam
fiant necesse est cunctamendo sa instruantur ut aliqua praua
sint aliqua cubantia prona non nulla alia supina & propter iyuniue¬
sasunt constructa : Lin ea genere suo appellata qi exliofit
Trullae no menfactum. eo quod trudit & d&rudit idest includit
calceiũ luto lapides Martelliis: Macdina
plurolis est nomen ut litterȩ q̃ epiistalam significant u delis¬
NARIIS
gnarius generalter ligniopifex appellatur
Conuentanius speciale nomen est : carpentum enim sonum faci
sicut nauicularius qxtantum nauium est fabricator & arifex

Expanded text:
pedum, tertia habet pedes duos, uncias decem, quas aequali crassitudipedum, tertia habet pedes duos, uncias decem, quas aequali crassitudine politas extremis cacuminibus sibi iungit ut schemam trigoni faciant. Id erit norma. Regula dicta quod sit recta, quasi rectula, et inpedimentum non habeat. Perpendiculum est quod semper adpenditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant, necesse est cuncta mendosa instruantur; ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina; et propter hoc universa sunt constructa. Linea genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum eo quod trudit et detrudit, id est includit calce vel luto lapides. Martellus. Machina. pluralis est nomen, ut littrae quae epistolam significant. § 19 De lignariis. Lignarius generaliter ligni opifex appellatur. Carpentarius speciale nomen est; carpentum enim solum facit, sicut navicularius quia tantum navium est fabricator et artifex. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
nec utuntur eum pictores propter niam pinguidinem: a nulare
quod uocant candidum est quod muliebres picturae luminantur
uaso ł ac&o a cerrimo in pl&osarmenta aminea in eodem uasculo
conlocabis acsuper sarmenta tabulas plumbi tenuissimas ponas de¬
indeuas diligentissime claudis in linesq: nealiquid inspiraminis
exeat post dies intriginta uas aperitur & ex distillatione tabula¬
rum innata cerussa inuenitur quod ab latum & are factum teritur
atq: iterum ac&o ad mixto in pastillis diuiditur & in solosic catur hac
obseruantia si laminas aere as sarmentis super ponas eruginem creat
Calcantum. InI DEINS TRumentis aedifaciorum
Ins tructuran pari&um ad normam fieri & adperpendi culum res¬
pondere oport& : Nor madicta grecouocabulo extraꝗ nihil rectum
fieripodest conponitur  extribus regulis itaut duae sint binum

Expanded text:
nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem. Anulare, nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem. Anulare, quod vocant, candidum est, quod muliebres picturae luminantur.do: in vaso enim aceto acerrimo inpleto sarmenta aminea in eodem vasculo conlocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudis, inlinisque, ne aliquid inspiraminis exeat. Post dies autem triginta vas aperitur, et ex distillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admixto in pastillis dividitur et in sole siccatur. Hac observantia si lamminas aereas sarmentis superponas, aeruginem creant. Chalcanthum. § 18 De instrumentis aedificiorum. Instructura autem parietum ad normam fieri et ad perpendiculum respondere oportet. Norma dicta Graeco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Conponitur autem ex tribus regulis, ita ut duae sint binum
Abbreviated transcription (Latin):
enim & soligine pluribus modis super ardentes tedas. resina adiec¬
ta lacus culo a edificata q fumumr&ineat. huic pictores cumaqua
odmis. cunt glutem ut inlustrius resplendeat adfestinationẽ
I operis &icon sarmentorum u&erarum carbones cumglutine
triti indũcendis pari&ibus a tramentis peciem reddunt sunt & qui
uinificem siccatuͣm ex quoquant ad firmantq si ex bono uino fex
fuerit in dicis peciem idatra mentum prbbere sed & sar mentum
uude nigrȩ uino optimo tinctum postea ꝗͣ siccitate aruerint
siex imas &ꝯteras adiecco clutemꝰ nitorem indicir ed d&
ustaq plurama neces saria est nullo negatio preuenit Nam si& glebã
silicis bonae igne excoquas & ac&o acerrimo superfusam extin¬
guas made facta sfungia colorempur pureum redd& eam ubi contri¬
s ustaerit. omne n atramentum sole perficitur omno
fer sit una excla dibus insula melos nomine est candidum

Expanded text:
enim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecenim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas, et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omneferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum,
Abbreviated transcription (Latin):
zongignitur. ubi& sandaraca fitquoque &ocra ex ust arubrica
in ollis nouis luto circum litisq: quanto magis Incamino arserit¬
tanto meliorfit: Uenetum
alexan dria repperit initalia ex arenae puluere &nitri flore
addes uenstorian similitudo erit : purpurissum ex cr&a argen¬
taria cumpurpuris pariter tingitur lib&q: eum colorem celerius la¬
nis ꝓrecipuum est tamen aliud quod adhuc uaso rudibus medicamentis
Inebriatum proximum est egesto eo addita cr&a inius dem & quatiens
ictum est elebatur bonitas preciosis sima purpurȩ causae
no maxime inficitur rabeaq:  Indicum in indicis Inuenitur calamis
spuma dherende limo est m co loris cian eimixturam purpurg
cero lȩque mirabilem reddens: est alterumgenꝰ inpurpura rus of¬
ficinis spuma in ereis cortinis innatans ꝗ infectores d&rabentes
siceant: A traonentum dietum quod sit atrum cuius species &
picturae & cotidiano usuinecessaria est iste inter facticiosẽ fit

Expanded text:
zo gignitur, ubi et sandaraca. Fit quoque et ochra exusta rubrica zo gignitur, ubi et sandaraca. Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis notanto melior fit. Venetum Alexandria reperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore addes, Vestoriani similitudo erit. 439 15. Purpurissum ex creta argentaria cum purpuris pariter tingitur, bibitque eum colorem celerius lanis. Praecipuum est tamen quod adhuc vase rudibus medicamentis inebriatur. Proximum est, egesto eo, addita creta in jus idem, et quoties id factum est, elevatur bonitas pretiosissimae purpurae. Causa est quod hysgino maxime inficitur rubeaque. 16. Indicum in Indicis invenitur calamis, spuma adhaerente limo. Est autem coloris cyanei, misturam purpurae, caerulique mirabilem reddens. Est alterum genus in purpurariis officinis, spuma in aereis cortinis innatans, quam infectores detrahentes siccant. 17. Atramentum dictum, quod sit atrum, cujus species et picturae, et quotidiano usui neces
Abbreviated transcription (Latin):
m.
iraditur h& in armenia nascitur¬
s. exmacedonia
probabilis uenit foditur enim ex m& allis aeris cuius inuentio argen¬
tum aque indicum prodit: Namuene ei cum his babent naturde
soci& atem : cipria ab insula cipro ubi plurima repperitur: Sand¬
raca in in sula rubrimaris copato nascitur colore cinnabariodore
sulforeo inuenitur n in aureis & in argentarus i& allis melior quo ma¬
gis rufa quoque magis uirus redol& quam qͣ & cerusa sitꝰ orreatur
infornace sandaracum facit unde & co lorem filammeus quod
sit brreatur & qua parte rubrica admixta sandicem redd&:
Arsenicum quod latimi obcolorem auripigmen tum uocant: Coll¬
gitur inponto ex auraria mapteria. ubi &iam sanda raca obtimũ
est quod in aur cum colorem eransit purum & fissille graciliuenamꝰ
discursu qͦduero pallidius autsandaracȩ simileẽ d&erius iudicatur
ertium genus squam osum quomiscitur aureus color uis
ut sandoracȩ sed acrior : Ocra &ipsa in insula rubrimaris copa¬

Expanded text:
r. Haec et in Armenia nasciturx Macedonia probabilis venit. Foditur enim ex metallis aeris, cuius inventio argentum atque Indicum prodit. Nam venae eius cum his habent naturae societatem. Cypria ab insula Cypro, ubi plurima reperitur. Sandaraca in insula Rubri maris Topazo nascitur, colore cinnabari, odore sulphureo. Invenitur autem in aureis et in argentariis metallis, melior quo magis rufa quoque magis virus redolet; quamquam et cerussa si torreatur in fornace sandaracum facit, unde et color est flammeus. Quod si torreatur aequa parte rubrica admixta, sandycem reddit. Arsenicum, quod Latini ob colorem auri auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaraca. Optimum est quod in aureum colorem transit, purum et fissile gracili venarum discursu; quod vero pallidius aut sandaracae simile est deterius iudicatur: est et tertium genus squamosum quo miscitur aureus color. Vis earum ut sandaracae, sed acrior. Ochra et ipsa in insula Rubri maris Topa
Abbreviated transcription (Latin):
itissimus: Arena ab ariditate dicta non ab adherendo
bricis inqͥdamuolunt huius probatio simanu in pressa strid&
aut si lnuestem canditam sparsa nibil sodis relinqur¬
Columnae pro longitudine & rotundita te uocaae in quibus totius
fabricae pondus erigrur : Antiqua ratioerat columnarum
altitudinis tertia pars latitudinum : genera rotundarum quas¬
tuor : doricae. lohicaetus canicae Corineae mensura crassitui¬
nis & altitudinis interse distantes. Quintum gen̾ est earum q̃
uocantur toticae quaternis angulis aut am̃ plius paribus la¬
terum inter uallis Bases fulturae sunt colum arum q̃ a fun¬
damento ꝯ sungunt & superpositae falinicae sostinent pondus
bases i nomen p&rae
est fortissimae siro sermone : Capit&
basdicta qd sint columnarum capita q̃r super collum caput:
pistolio sunt q̃ supercapitella columnarum ponuntur & est gre¬

Expanded text:
t. Arena ab ariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquColumnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallisdamento consurgunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro slia dicta quod sint columnarum capita, quEpistylia sunt, quae super capitella columnarum ponuntur, et est grae
Abbreviated transcription (Latin):
nope ibe accepit : species e tres rubra &minus rubens & int̃
has media : Rubrica uocata qͦd sit rubra & sanguineo proxima:
h̃ plurimis locis gignitur s̃ obtima ponto unde& pontica dr Sir icu
bricoloris pigmentum exquo & librorum capita scril
ipsud est & feniceum appellatum : ita eo quod insiria colligatur inlito¬
ribur rubri maris ubifer nices in habitant: aliud est in sericum
aliud siricum n cosericum lana est ꝗͣ seres mittunt : siricum uero
pigmentum quod sirufenices in rubrimaris litoribus colligunt:
est in & inter facaitios Na saepefit aut sinopide aut sandice mixtis
minium primi greci in efesiorum solo inuenisse traduntur : cũi
pigmenti spania c&eris regionibus plus abundat unde &iam
nomen proprio fluminidedit huius distillatio argentum liquidũ
gignit minion n hꝰ quidam dicunt esse cinnabarin: cinnaba¬
rin adracone & barro idest elefan¬

Expanded text:
nope urbe accepit. Species eius tres: rubra et minus rubens, et inter nope urbe accepit. Species eius tres: rubra et minus rubens, et inter has media. Rubrica vocata quod sit rubra et sanguineo proxima. Haec plurimis locis gignitur, sed optima Ponto; unde et Pontica dicitur. Syricum rubri coloris pigmentum, ex quo et librorum capita scribuntur. Ipsud est et Phoeniceum, appellatum ita eo quod in Syria colligatur in litoribus Rubri maris, ubi Phoenices inhabitant. Aliud est autem sericum, aliud Syricum. Nam sericum lana est quam Seres mittunt; Syricum vero pigmentum quod Syrii Phoenices in Rubri maris litoribus colligunt. Est autem et inter facticios; nam saepe fit aut Sinopide aut sandyce mixtus. Minium primi Graeci in Ephesiorum solo invenisse traduntur. Cuius pigmenti Hispania ceteris regionibus plus abundat; unde etiam nomen proprio flumini dedit. Huius distillatio argentum liquidum gignit. Minion autem hoc quidam dicunt esse cinnabarin. Cinnabarin a dracone et barro, id est elephan
Abbreviated transcription (Latin):
tatis habentia unde & sunt qͣdam picturae q̃ corpora ueritatis studio
coloris excedunt & fidem dumaugere ꝯtendunt ad mendacium pro¬
ueunt sic ut qͥ cemeram tricapidem pingunt uel scillam hominem
ursum caninis  capitibus Cinctam deor sum: picturan
initio talis secunda singulis coloribus : postea diuersis : sicque palatim
sese ars ipsa distinexit & inuenit lumen atque umbras dffe¬
rentiasq colorum unde & nunc pictores prius umbras quas¬
dam & lineas futurae imaginis ducent de inde coloribus com¬
plent denendes ordinem inuente artis: A De coloribus
Colores i dictos quod calore ignis uel sole perficiuntur siue quod
initio colabantur ut sum mȩ subtilitatis ex sisterent. Colores ir
nas cuntur aut fiunt . Nascuntur ut sinopis rubrica paritonium meli¬
num fr&ia auripigmen tum : c&erifinguntur. aut arde ãper¬
mixtione: Sinopis inuenta primum. in ponto est inde nomenasi¬

Expanded text:
tatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae quae corpora veritatis studio tatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae quae corpora veritatis studio coloris excedunt et fidem, dum augere contendunt, ad mendacium provehunt; sicut qui Chimaeram tricipitem pingunt, vel Scyllam hominem sursum, caninis autem capitibus cinctam deorsum. Picturam initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars ipsa distinxit, et invenit lumen atque umbras differentiasque colorum. Unde et nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis ducent, deinde coloribus plent, tenentes ordinem inventae artis. § 17 De coloribus. Colores autem dictos quod calore ignis vel sole perficiuntur, sive quod initio colabantur ut summae subtilitatis existerent. Colores aut nascuntur aut fiunt. Nascuntur, ut Sinopis, rubrica, Paraetonium, Melinum, Eretria, auripigmentum. Ceteri finguntur aut arte aut permixtione. Sinopis inventa primum in Ponto est: inde nomen a Si