comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sedusq ad suos pedes humilẽ xp̃m adhucn
uult uidere. ñ pocest sustinere: Nlauabis
mihunquit pedes in a&ernum : Quidest
ina& ernumnum quã hoc ferã. num qua
patiar. numqua̧ sina hoc quippe inaet̃
ñ fit: quod nuqua fit. Tum saluator egrũ
relutantem de ipsius salutir penculo e¬
terrens. Sin lauerote inquit tihabebi¬
s partem mecum. Ita dictume sinlauer
te cũ desolis pedib: agerectur quo modo dic
ad sol& calcas meqͣuando a sola planta
calcatur. Atille amore & timoreptur¬
batus & plus expauescens x p̃msibi negas
ñ tantum pedes meo s. sed & manus & capi
quando quidem sicminans. lauandatibi
iieamenibra ñ solum ima ñ sub traho
ges capiendã tecum partem cũ nulla
tibi nego abluenda mei corpons parcem
Dic euhr. quilotus ẽ n hab& opus nisi pedes
lauare. Sed est mundustotus. Hic moui¬
atur quis foraassis & dicat. Immosimun¬

Expanded text:
sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Non lavabis, inquit, mihi pedes in aeternum. Quid est, in aeternum? Nunquam hoc feram, nunquam patiar, nunquam sinam. Hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur, quomodo dici assolet: calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timore turbatus, et plus expavescens Christum sibi negari, n tantum pedes, sed et caput, et manus. « Quando quidem sic minaris, lavanda tibi mea membra, non solum ima non subtraho, ges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partemi Jesus: Qui lotus est, non habet opus nisi pedes lavare, sed est mundus totus. Hic moveatur fortassis quis, et dicat: Imo si mun
Abbreviated transcription (Latin):
e dicere seruum dña hominem dõ
tam hoc p&rus facere maluit
qua
ꝑp& ut sibi pedes laua¬
rentur adño & dõ necpu¬
Ytaredebemus hoc p&rum
in t̃cãegeros formidasseatq recua¬
sasse . cuidalu ante ipsum libentuels
aequanimi t̃ sibi fien ꝑ misissero faci¬
lius quippe sic accipiuntur istauer¬
ba euangelii. quia cumdictum ẽ& cȩ¬
pitdauare pedes discipulorum & ex¬
tergere linteo quoerat p̃cinstus. Dȩ¬
inde subiunctum ẽ. Venitergo ad
symonem p&rum quasi aliquib ia
mum Quis enim nesciat pnmum
apostolorum ee beatissimum p&ru
Sednonita in tellegende quod postali¬
quos ad illum uenerit sed quod ab illo
coepent. Quando ergopedes discipu¬
lorum lauare coepit uenitad eũ a quo
coopit idestad p&rum & tunc p&rus qđ
&ia quilib& eorum expauisr& & expauii
ti. Quidest mihi cogitanda sunt potiur
qua dicenda ne fore quod ex his uerbis al¬
quatenur dignũ concipitanima nꝰ explico
men illedominicifacialtitudine exem¬
tus ꝑmitait fien. quodcurfi& & ignorabat

Expanded text:
dicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus; deinde subjunSimonem Petrum. Quasi aliquibus jam mum. Quis enim nesciat primum apostolorum esse beatissimum Petrum? Sed non ita intelligendum est, quod post aliquos ad illum venerit, sed quod ab illo coeperit. Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum a quo coepit, id est, ad Petrum, et tunc Petrus, quod etiam quilibet eorum etu? quid est, mihi? Cogitanda sunt potius quam dicenda, ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non explicit men ille, dominici facti altitudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat,
Abbreviated transcription (Latin):
filucaritatis suae Hocitaq nom̃
idest paschaquodlatine ut dixitran¬
situs nuncupatur. uel udine p̃tans
nob beatus euangelista.Antediẽ p
inquit festum paschȩ sciens ilur
quia uenithora eius utitrans eateꝵ
hocmundo ad patrem Ecce pascha
Ecce transitus unde& quo delio escili¬
c& mundo ad patrem. Spesmnembis
incapitedata ẽ quodeeꝵ illo transe¬
unte sinedubio secuturã Quidergo
infideles & ab hoc capite atq ab eius
corpore alieni Nonne& ipsitranse¬
unt quia ñ ꝑmanent. transeunt pla¬
ne &t ipsi Sed aliud transire demin¬
do aliud transi reclimundo aliud
ad patrem aliud adhostem Nam
& eqyptutransier̃. ñ enĩ ꝑsequen¬
do manserunt ñ tam̃ transierun
pinare a dreqnumi sed inmare ad intentum̃
Sciens ergo ihs quia uenit eius hora ut transe
a texhoc mundo ad patrem. Cũ dilexis r& su¬
os qui erantimundo in finem dilexit eos.
Vtiq ut & ipsi dehocmundo ubi erantad suũ

Expanded text:
Filii charitatis suae . Hoc itaque nomen, Filii charitatis suae . Hoc itaque nomen, id est, Pascha, quod latine, ut dixi, transitus nuncupatur, velut interpretans nobis beatus Evangelista, Ante diem, inquit, festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem. Ecce Pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De hoc scilicet mundo ad Patrem. Spes membris in capite data est, quod essent illo transeunte sine dubio secutura. Quid ergo infideles, et ab hoc capite atque ab ejus corpore alieni? nonne et ipsi transeunt, quia nne et ipsi. Sed aliud est transire de mundo, aliud transire cum mundo, aliud ad Patrem, aliud ad hostem. Nam et Aegyptii transierunt, non enim persequendo manserunt; non tamen transierunt per mare ad regnum, sed inmari ad interitum . Sciens ergo Jesus quia venit ejus horaret ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Utique, ut et ipsi de hoc mundo ubi erant, ad suum
Abbreviated transcription (Latin):
frynsic quida existimant ꝗ̃ cũ nomen
ee. sedl. ebreum: Oporaunis sime aam̃
occumtin hoc nomine quȩda congrus¬
entia ut rarumq linquarũ. quia enĩ
passio putata ẽ. uel hoc nom̃ a passione
si capellatumẽ: Insua ergo lingua hoc
ẽ in hebrea pasda transitus dicitur:
ꝓpterea tunc pninum paschacelebra¬
uit populus di quando ex aegipto stig¬
entes rubrũ mare transier. Nuncergo
figura lla ꝓph &i camueritate cõple¬
taẽ. cũ sic ouis adimmnolano ducitur
xp̃s. cuius sanguinem inlitis postib nir
id estcuius signo crucis frontib̵niys
aꝑ ditionehiuus saccul tamq acap¬
tiuitate. uel in t̃emptione aegyptia
liberamur & agimus salubem mum
transitu adiabolo transimur ad xp̃m
& abisto instabili scło ad eius fundatis¬
simũ segnum Ideo quippeaddm̃ ꝑ
manen tem transimus. nec cumun¬
dotrans eunte transeamus. De lc
nobis conlata gratia dm̃ laudans
apostolus dic quieruit nos de potesta¬
teten ebrarum & transtulitinregnũ

Expanded text:
dam existimant, graecum nomen est, sed hebraeum: opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum. Quia enim passio putata est, velut hoc nomen a passione sit appellatum: in sua vero lingua, hoc est in hebraea, Pascha transitus dicitur: propterea tunc primum Pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes, Rubrum mare transierunt . Nunc ergo figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum ducituChristus, cujus sanguine illitis postibus nostris, id est, cujus signo crucis frontibus nostris a perditione hujus saeculi tanquam a captivitate vel interemptione Aegyptia liberamur, et agimus saluberrimum transitum, cum a diabolo transimus ad Christum, et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pat̃ uerba locutur sit unicouerbo
aut agebatdiuerbis di uerbum D
ergo pat̃ filio sic dedituita filio non
quod nesciebat uel nhab&s sed qđ¬
sicloquor nisi uerbũ loquor łtaille
Dutuerax it aisteloquitur utuert̃as.
Ueraxaug enuit uentatem quider¬
go ia dicer& uentati ñ enĩ in ꝑfecta
erat uentas. cuiuerum aliquidad¬
deretur. Dergo uentati quiagenuit
uentatem Paro ips a ueritar siclo¬
quitur uteidictũ ẽ sed intellegentib
quos doc& utnataẽ. u taucrederen
homines quod intellegere ñdõ ualen
exorecarnis uerba sona uerunt &
abier̃ transuolantes sonistrepuer
ꝑactis morulis temporum suorum
sedresipse quarum signa sunt soni
traiectae quodam modo ineorum
sin e sono instruit intellegibililuce
ꝑfundit. Quiergo potest meauidere
natiuitatis eius aRernitatem ipse
illa si caudidoquentem. Sic eidꝰ pat̃
quodloquer&ur excitauitnor ad
magnũ des idenum intenons dulce¬

Expanded text:
uasi verbo locutus sit unico Verbo, aut egebat Deus verbis Dei. Verbum dixit ergo Pater Filio, sicut dedit vitam Filio, non quod nesciebat, vel non habebat, sed sic loquor, nisi verbum loquor? Ita ille dixit ut verax, ita iste loquitur ut veritas. Verax autem genuit veritatem. Quid ergo jam diceret veritati! Non enim imperfecta erat veritas, cui verum aliquid adderetur. Dixit ergo veritati, quia genuit veritatem. Porro ipsa veritas sic loquitur, ut ei dictum est: sed intelligentibus, quos docet ut nata est. Ut autem crederent homines quod intelligere nondum valent, ex ore carnis verba sonuerunt, et abierunt; transvolantes soni strepuerunt, peractis morulis temporum suorum: sed res ipsae quarum signa sunt soni, trajectae quodammodo in eorumsine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in ea videre nativitatis ejus aeternitatem, ipse illam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulce
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsesedic discipulorum suorumicũsin
illi &iam secuinđ seculum ingenuiquir
ferat inhomin e s sed ds loquitur. Nulla
ehicclatio tanta ecelsi tudinis nullum
mnendacium uentatis : nob subia cerȩ illi:
tiue sed nob beneficium : cuiusdamsaecu¬
lans auctons uerba laudantur quiad. cũ
omnis a nrogantia odiosaea Tumilla inge¬
nuitas eloquentia eniulto molestissima
&tamenidem ipse cũ desuaeloquentia
Aloqueretur. Dicer eminquit ꝑfect&̃. suto
iudicarem nec inuentate enm̃ arogan¬
tiar ꝑtimescerem: Sugitur illeho mo
eloquentis simur in uentate ar ogantiam
n imer& quomodo angantiam ipsaue
quod imleeꝰ dutac& ille quod est: Beatis¬
bmuspaulus nutiq unigenitus dĩfilius
sed umgenitidĩ filii seruus & apostolus
nuentas sedpariceps uentatis. ailibere
Siensueritatem enim dica. Neqenim
inseipsesedinipsa uertate quae supenor

Expanded text:
t ipse se dicit discipulorum suorum, cum sint illi etiam secundum saeculum ingenui, quis ferat in homine? Sed Deus loquitur, nulla est hic elatio tantae celsitudinis, nullum mendacium veritatis. Nobis subjacere illi t, sed nobis beneficium. Cujusdam saecularis auctoris verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa est, « tum illa ingenii et eloquentiae multo molestissima » : et tamen idem ipse cum de sua eloquentia loqueretur, « Dicerem, inquit, perfectam, si ita judicarem; nec in veritate crimen arrogantiae pertimescerem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in veritate arrogantiam non timeret, quomodo arrogantiam ipsa vequod utile est, dum tacet ille quod est. Beatissimus Paulus, non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Dei Filii servus et apostolus; non veritas, sed particpiens, veritatem enim dico . Neque enim in seipso, sed in ipsa Veritate, quae superior
Abbreviated transcription (Latin):
uelatum ẽ. eũq repentina tantimal no¬
uitate turbauit. Non nehin cpaulo dartoo
lo quebaturdicens quim anduca tpane¬
meum leuabit suꝑme calcaneum Nne
&ia iam supenus dixerat. E uos munde
estir sed ñ om̃s ubi euangelista subiune eit :
Sciebatenĩ quidnam ee quitradere¬
eum quȩ miam & ante significaberat
dicens. A neegnuos duodecimeleger
unus ex uob diabolus .e. Quid estergo
ratexpressurus ut ulatereit in cakeris
exiturus. ut iuldeos quib dñs ab eo trade¬
rectur adducer& turbauiteum inmi¬
nens passio & penculum ꝓximune&
traditons in pendensmanus cuius fue¬
rat p̃cognitus animus Tale quippe

Expanded text:
elatum est, eumque repentina tanti mali novitate turbavit? Nonne hinc paulo ante loquebatur dicens: Qui manducat meum panem, levavit super me calcaneum? Nonne etiam superius jam dixerat: Et vos mundi estis, sed non omnes? Ubi evangelista subjunxit: Sciebat eniem jam et ante significaverat dicens, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Quidest ergo rat expressurus, ut non lateret in caeteris, exiturus, ut Judaeos, quibus Dominus ab eo traderetur, adduceret, turbavit eum imminens passio, et periculum proximum, et traditoris impendens manus, cujus fuerat praecognitus animus? Tale quippe
Abbreviated transcription (Latin):
nuit illum aequalem sibi. Diligit
cum &iam secundum id quod ho¬
mo e quia ipsum unigenitũ uerbũ
eius membra quemdiligit & hoc
utessemus ꝓp hoc nos dilexit an¬
tequam essemus. quapp in conp̃¬
hensibilir edilectio quia diligit dr
neq mutabilis. Non enim exquo
ei reconciliati sunus ꝑ sanguinem
filu eiur nos coepit diligere: sedan¬
te mundi constitutionem dilexit
nos ut cũ eius unigenito &iam nos
filii eius essemus pnusqua omni¬
no aliquid essemur. Quod ergore¬
conciliati sumus dõpermorem
filii eius nsicauditur n̾sic accipia¬
tur quasiideo nos reconcili auent
eifiliur utiam inciper& a mare
quod oderat. Sic reconciliatur
inimicus inimico. ut de inde sint
amici & inuicem dililgant quod¬
erant inuicem. Sediamnos diligen¬
ti reconciliati sumus eicũquo ꝑꝓ
peccatum inimicitiar habebamus.
quodutrumq uerum dica adtes¬
tatur ap̃łs commendat in quid
dilestionem suam dr̃ in nobis qm̃¬

Expanded text:
nuit illum aequalem sibi. Diligit nuit illum aequalem sibi. Diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex eo quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat: sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant, qui oderant invicem; sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dilexisti. Infilio quippe nor pat̃ diligit
quia in ipsanos elegitante mundicon¬
titutionem. qui enimdiligit unigr¬
nitum ꝓfecto diligit & membraerus.
qua eadoptauitineum ꝑ eum . Nec
id ea parer sumus unigenito filioꝑ
quem creati & recreati sumun quia
dictum ẽ. Dilexisti eor sicut & meneꝙ
enĩ semꝑ aequalitatem significatꝰ
quidio. Sicutilludata & illud. Seda¬
liquando tantum. quia e illud. ẽ&illud
aut quia ẽ illud: ut sit & illud. Quir enĩ
dixent eoprsur modo inmundum
axp̃o a postalos missonquomado est
ipse missur a patro. U tenim alias¬
taceam differentias quas come¬
morare longum e missisunt cer
diceret quia misisti me misi eos. Ita
& hoc locodilexisti eos inquid Sic me
dilexisti Quod nihil aliudest qua
dilexistieos qm & me dilexisti n
enim membra filu ñ diliger& qui
diligit filium aut filia alia caura
ẽ diligendi mnembra cius nisi quia
diligiteum. Sed diligit filium
secundum diuini tatem quiage¬

Expanded text:
dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est, Dilexisti eos sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit, Sicut illud, ita et illud: sed aliquando tantum, Quia est illud, est et illud; aut, Quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo Apostolos missos, quomodo est ipse missus a Patre? Ut enim aliastaceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt cerdiceret, Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco, Dilexisti eos, inquit, sicut me dilexisti; quod nihil aliud est quam, Dilenim membra Filii non diligeret: qui diligit Filium. Aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia ge
Abbreviated transcription (Latin):
mati inunum. Acd einde n addidit ut
credat mundus. sed ut cognascatmun¬
dus quiatum emisisti. Quam diueni
credimus quod non uidemus nͥdum
sumus ita consummati quem ad mođ
erimus cum meruenmus uiderequod
credimus. Rectissime igitur ibiutere¬
datinundus hic cognors catmundur.
tamen & ibi. & hic quiatume misisti
Vt no uenmur quantum ꝑtin& ad patiis
& filu inseparabilemcaritatem hoc
nos modo credere cantendimus. cre¬
dendo cognorcere. Si audicerent ut
cognoscant quiatum emisisti tantunde
ualer& quantum hoc quod ait ut cognor¬
catmundus ipsisuntenim mundunnꝰ
ꝑmanens inimicus. qualis ẽmundus
dam pnationi predestinatur. Sed exini¬
mico amicus effectur propterquem
dr erat inxpo mundum reconcilians
sibi ideod. ego in eis & tuinme tansq
dic er&. ego in eis ad quos  minstimet¬
& tuinme mundum reconcilianr
tibiꝑme. Propterea sequitur &iam
illud quodait. & dilexistieor. sic & me

Expanded text:
mati in unum; ac deinde non addidit, Ut mati in unum; ac deinde non addidit, Ut credat mundus; sed, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quamdiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitur ibi, Ut credat mundus; hic, Ut cognoscat mundus: tamen et ibi et hic, quia tu me misisti; ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem, hoc nos modo credere quod tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret, Ut cognoscant quia tu me misisti: tantumdem valeret quantum hoc quod ait, Ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus; sed ex inimico amicus effectus, propter quem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. Ideo dixit, Ego in eis et tu in me: tanqdiceret: Ego in eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃suerodĩ quod uero addidit ut sint con¬
sũ mati inunum. ostenditeo ꝑducire can¬
ciliationem quae fit ꝑ mediatoremi ut ꝑ¬
festabeatitudine cuinihiliam possit a¬
adiciꝑfruamur. undeid quodsequi turut
cognos catiundur quiatumeminsti. Risic
accipiend putotam quam dixent.iterum ut
credat mundus. aliquandoenim & cognosce
e ꝓ eo quod est credere ponitur: ut est quodait.
aliquando supenus. & cognouer uero quia
atesxiui. & credider̃ quia tum e mis. sti. hoc
dixit posteriur credideñ quod priur dixerat
cognouer̃. Sedhicquandoquidem de can¬
summationeiuloquitur. Talir eꝰ intelle¬
gendda cognitio qualis ent ꝑ speciem non
qualis nunc ẽ ꝑfidem N amui deurardo
eẽ seruatus in eo quod paulo ante dix utere¬
datmundus. hic auut cognoscat mundus
lbi eni quamuirdixent utomnesunũ
sint. & in nob unum sint : Nonaitaamer
sint consunmati in unum. Atq ita sub¬
nexuit utcredatmundus quiatume
misisti.hic uero ut sint in quidd consum¬

Expanded text:
ero Dei . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod sequitur, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit, Ut credat mundus: aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto superius, Et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti . Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit, Ut credat mundus; hic autem, Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit, Ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamen, Sint consummati in unum; atque ita subnexuit, Ut credat mundus quia tu me misisti: hic vero, Ut sint, inquit, consum
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid uolint. Uerũ sinũ quã se abcopmnit¬
ter& ad p̃hendiñ quidẽ illi facerent ꝓpte
quodueneram sed nec ipse facer& ꝓpt̃
quoduenenit. Eum quippe illi occiddi¬
dũ quȩ rebant seuiendo sedquȩ rebutnos
& ipse moriendo. Proinde qua tencre uo¬
lentibus nec ualentibus ostendit potesta¬
tẽ sua. iã teneant cum ut at denescien¬
tib uoluntatẽ sua. Iter̃ ergd eos inter¬
rorauit quid queritis : illiaũ dixeruna

Expanded text:
uit? Verum si nunquam se ab eis permitteret apprehendi, non quidem illi facerent propter quod venerant; sed hoc ipse faceret propter quod venerat? Eum quippe illi occidendum quaerebant saeviendo; sed quaerebat nos et ipse moriendo. Proinde quia temere volentibus nec valentibus ostendit potestatem suam, jam teneant eum, ut faciat de nescientibus voluntatem suam. Iterum ergo eos interrogavit: Quid quaeritis? Illi autem dixerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
penre Nũquid au n erant postea mo¬
ritun curergo situnc morerenturpo¬
der& conꝰNisi quia ñ dũ in cuiꝰ sic crede¬
bant quomodo credunt quicumq nͥ
pereunt. Simon ergo p&rur habenrgla¬
dium eduxiteũ & ꝑcunit seruũ principis

Expanded text:
perire. Nunquid autem non erant postea morituri? Cur ergo, si tunc morerentur, perderet eos, nisi quia nondum in eum sic credebant, quomodo credunt quicunque non pereunt? Simon ergo Petrus habens gladium eduxit eum, et percussit principis
Abbreviated transcription (Latin):
es Ihm̃ nazorenũ. dicit eis ihs̃ ego sum Etabat aia
&uidas quitradebã cũ cũ ipns ut ergodix̃cis ego
sum abier̃ reror sum & ceciderunt interram.s
Vbi nunc militũ cohors &ministni principũ ac pha¬
nscorũ Ubi terron& munimen armorũ: Nempe
una uox dicentis egosum. tantã turba oduis seroce
armis que terribilem sine telo ullo pcussit repulit
strauit sds̃ cnuni latebat in carne & sempiienus
dies ita membis occultabatͦ humanis ut lante
candus hac fecit. qui regnaturus poteno quimo¬
ut r&ro redeant & interrã cadant qm̃ deseroi¬
res celesti aterena dq trant Certe ad conp̃hdi¬
dendũ ihm̃i pr&cutorescum traditore udieri
quẽ querebant inuenerunt. Audicrunt ego s̃
quare ñ conp̃henderunt Ned abicruntraro s

Expanded text:
ei: Jesum Nazarenum. Dicitei: Jesum Nazarenum. DicitJudas qui tradebat eum cum ipsis. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram. Ubi nunc militum cohors et ministri principum ac Pharisaeorum? Ubi terror et munimen armorum? Nempe una vox dicentis Ego sum tantam turbam odiis ferocem, armisque terribilem, sine telo ullo perculit, repulit, stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut latercandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, qui mout retro redeant, et in terram cadant, quoniam deserentes coelestia, terrena desiderant. Certe ad comprehendendum Jesum persecutores cum traditore venerunt: quem quaerebant invenerunt. Audierunt Ego sum. Quare non comprehenderunt, sed abierunt retrors
Abbreviated transcription (Latin):
bat lecũ quitiadebat ei is quia frequente
inquit ih̃r conubienat illuc cum discipulis
ans aIbi ergo lupuro uiᶜa pelle contectus &int̃
ouer alto patns familias consilo toleratus didicito
ubi qd tempus &iguum disperge& gregem in
accepiss& cohortem &aprincipib: &phansȩis minis÷¬
trossuenit illuc cũ lanternis & pacibr& armisCo¬
hors ñ iudaeorũ sed militũ fuit. Apreside itaque
intellegatur accepta tamqͥ ad tenenđ reũ: Seruało
ordine legitine potestatir᷑ Vt uullustenentibur
auder& obsistere quã quã & maix tanta fuerat
c̃gregata & sic armata ueniebat utuel terrer&:
uel &ia repugnar& si quisqua xp̃m defendere au¬
tundebat infirmitas uthaecinimicit necenana
uiderent̃ aduersus eũ inquẽ niliil ualiurra niss
qđ ipse uoluiss& bene utens bonꝰ in alis & facienr
bona demals Ad faciendos bonos exmalir&dir
adiungit. Sciensomnia quaeuentura erant sup
euꝓ cessit & dic eis quid quertis responderunte

Expanded text:
bat locum, qui tradebat eum. Quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus, ovina pelle contectus, inter oves alto Patris familias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, inaccepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere: quanquam et manus tanta fuerat congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere autendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum in quem nihil valuissent, nisi quod ipse voluisset, bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ad faciendos bonos ex malis, etista secutus adjungit sciens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dixit eis: Quid quaeritis? Responderunt
Abbreviated transcription (Latin):
cohorsau& tbunur & ministn iudeor̃
p̃henderum ad quẽ ñ accesserunt qm̃
diesille illuero tenebrȩ ꝑmanserunt.
nec audierunt. accedite ad eũ & inlu¬
minamini. Sienim siaccederent nͥ eiꝰ
manib: occidendũ sed recipiendũ cor¬
de conp̃henderent. Nunc aũ quando
eum illo modo conp̃henderunt. tunc
abeo longius recesserunt. & ligauerun
eũ. aquo solui potius uelle debuerunt :
&erant sortasis in eis qui tunc in posu¬
erunt xp̃o uinculasua atq ab eo postea
liberati dixeunt. disrupistiuin cula
mea Hlecodie satirsimt tractabuntur
dõ uoldite sermone alio quȩ secuntur

Expanded text:
bunus et ministri Judaeorum prehenderunt ad quem non accesserunt, quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt: Accedite ad eum, et illuminamini . Si enim sic accenderent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab eo longius recesserunt, et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab eo postea liberati dixerunt: Dirupisti vincula mea. Haec hodie satis sint, tractabuntur, Deo volente, sermone alio quae sequentur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pea mundur re&concilatus cognouit.
quiamisen cors ẽ &ut cognorcer& ñ ei
mo ased gratia subuenisti. deniq sequĩ¬
tur ego aut tecognoui. Ipsesons gratiȩ
misisti Ipsco mundus r&onciliatus
sed quia tume misisti. ideo cognoueru¬
nt.ergo gratia cognoueunt & notum
p&ieis inquit nomeituũ & notũ faciã
Noti feciꝑfidem notũ facia ꝑspecie No¬
tu feci cũ fine peregnnantib. notũ faciam¬
Ae isitata locutio dilettioqua dlexislime
inipsis si ti& ego ini psis Usita te quippe
diceretur dilectio quã dilexstune. Degre¬
coquide ista translata ẽ sed sunt similes
& latine si c̃ dicimꝵ fidelem seruitutem
seruiuit strenuã militiã miltauit: cum
dicidebinss e uideatur fidel seruitute fer¬
aint. strenua militia militauit. Quals au
istalocutioẽ dilestioqua dilexifaue. tali
nat bono certamine quodusi tatiur &
amquã restius dicer&ri quomododudi
sessam I ou sectrid id quodnt caputat̃m¬

Expanded text:
propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt: ergo gratia cognoverunt. 6. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem, notum faciam per speciem: notum feci cum fine peregrinantibus, nott usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate quippe diceretur, dilectio qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit, strenuam militiam militavit; cum dici debuisse videatur, Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali tavi : non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem se sumus, cum secundum id quod ut caput
Abbreviated transcription (Latin):
laciimis inde pellat᷑un & patiente. pt¬
rat᷑ quã diu pidemundat. atq ut illic ha¬
bitare ualeat scĩr monb p̃parat᷑. Quo
modo ergo non enin cumxp̃o ubi &t
quandomn patre cumillo enmus in quo ẽ
Neq hinc a postolus nobis quã uir nondũ
rem tenditibus sed tam̃ spem geraitibur
tacuit. ait ctum. Si resurrexistiscum
xp̃o que sursum sunt quente ubi xps ẽ¬

Expanded text:
lacrymis inde pellatur, et patienter felacrymis inde pellatur, et patienter ferat, quandiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparetur. Qumodo ergo non erimus cum Christo ubi est, quando in Patre cum illo erimus, in quo est. Neque hinc Apostolus nobis quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus tacuit: ait enim: « Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Chr
Abbreviated transcription (Latin):
tolletur impius neui de atclanta tom chi
Iusti auibunt inuita a&erna : & qua eẽ uita
aeterna : ut cognoscantinquit tesoluuerũ
serui clanficata iudicantẽ uidere potuer.
Sed sic cognoscendur ẽ amiundis corde solus
id qđ filius didr̃ ẽ patniaequalir atꝗ coa&ler¬
nus accipiamus hocdictũ. Volo utubi ego sũ s¬
& ipsi sint mecum in patre cux poenint
factur ẽ in pace locus eiure habita¬
tio eius insion quae nossum Sed quis
idoneus loca ista uel quesunt in locis istis
sinc spatiosis capacitatibus & sinc corpore¬
is molibus cogitare .Nonparũ tam̃ ꝑ¬
ficitur sisaltim quicquid talc oculocor¬
dis occurrit negatur. respuitun in ꝓbat᷑:
& lux quedã in qua ista neganda respu¬
dida in ꝓbanda cenontꝰ sic potuen co¬
gitatur. & quã sit certa cognoscit. &
aniat᷑ ut inde surgatur atq ad inteno¬
ratendatꝰ. quȩ cum peiearare meis in¬
ualida & minus quã illa s̃ pura nequiue
nt. Nonsine amonsgonitu & dender

Expanded text:
tolletur impius, ne videat claritatem Domini, tolletur impius, ne videat claritatem Domini, justi autem ibunt in vitam aeternam . Et quae est vita aeterna? Ut cognoscant, inquit, te solum veservi clarificata judicantem videre potuerunt; sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus et sine corporeis molibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrit, negatur, respuitur, improbatur: et lux quaedam in qua ista neganda, respuenda, improbanda cernuntur, sicut potuerit, cogitatur; et quam sit certa cognoscitur, et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur: quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt, pura, nequiverit non sine amoris gemitu et desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dipam do dicebat quos de distimihi uolout
ub iegosum & ipsi sintin ecũ. Despecie illeoni¬
nino dicebat in quam debim eũ sicutiẽ Nemo
seronissimusemo nubilos a contradiione
ui irb& ẽsequentia phirbe ant testimonium
p̾cedentib uerbis. Nempe cũ dixiss& uolout
ubiego sum & ipsi sint mecũ continuo secuturad¬
iuncxit ut uideant clartateinine& qua dedistimi¬
hii. quia dilexistime ante constitutionẽmundi
ituideant dĩx nutcredant si deimerces ẽista
ñsides: Sienĩ fides ad hebreos nepistolarecta
definita e coninctio terumꝗͣ nuidentur eur
ĩ merces fidei defimatur uisiorerum quae
credite sperabantur cuuidenm enĩclanatẽ
quã dedit pat̃ fiho &ia si eam dici hoclocomn
cis quando ergo uidebimus illã filiidantatem ꝓfesto
tunc fi & iudiciũ uiuorum atꝙ mortuarum.
corde sunt impi ꝓ pterea nͥuidebunt. Iunc
ipsubun ipsun suppliciũ aeternũ Sicenim

Expanded text:
. Sed cum Patri Deo dicebat: Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, de specie illa omnimodo dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet. Consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, continuo secutus adjunxit: Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco icis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum. cordis sunt impii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
rumt uita ura tunc& uos apparebitis cum
illo inglona. Tuncapparebimus quod
tunc mm̃urquratunc apparebit non in a
s& utuideant dantatẽ ineam: quam
de distimihi continuo subiunexit. guia
dilexistime aite mundi cnstitutione
inillodum dilex̃nor ante contitutionẽ¬
mundi. & tunc p̃distinauit quodinrnc
dus quippe ille dampnationi p̃distinatꝰ
mento non cognouit. mundus uero quẽ
tia cognouit quidest enim ei cognorte¬
renis uitã & gnã qua mundo dã pnato
utq: ñ deditir &on cibiaio dedit. p̃pca

Expanded text:
ruerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . » Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non inaniset: « Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, » continuo subjunxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in dus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mundus vero, quemtia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato
Abbreviated transcription (Latin):
cipociuna Toeqđnarrat ingressum dnmcũ disci¬
prus suirinortũ ñ continuo factũe cũ eius illa fin¬
tae & oratio Decuius uerbirait. Haec cũ dixiss&
ihs sed ah a queda sunt interposita quae ab ipso
practermis r& apud alior euangehstas leguntur
sic̃ apud hunc inueniuntur mdlta quae illirimis¬
terinsuanamatione tacuer. Quomado au̾inter
seo mnes c̃ueniant necuentati quae ꝑ ahͥũ pinitus
ab alio repugn&ur⁊ Quis quis nocedesi derati
inhis sermonib̵ sedinalir labonosis littens quȩ¬
rat Neostando & audiendosed ponur sedendo&
legenda uellegentiaurẽ mentẽ que intentisn¬
ma praebendo illa condiscat Credat tam̃ante¬
qua sciat siue id &ia scire in hacuita possit Siue
pali qua in pedim̃ta ñpossitꝰ Nihil ab al. quo euan¬
golista ee consonptum quantũ adhoradtin&
quosin auctontate canonica ⁊ ecepit eedesia
quosured ipsiuniel altenur n muꝵ uenicinarratio
poritẽt contrariums Nonettaq huius beati iolian

Expanded text:
oc, quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait: Haec cum dixisset Jesus; sed alia quaedam interposita, quae ab isto praetermissa, apud alios evangelistas leguntur, sicut apud hunc inveniuntur multa quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Quomodo autem inter se omnes conveniant, nec veritati quae per alium promitur, ab alio repugnetur, quisquis nosse desiderat, non in his sermonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
&ia sp̃suus ẽ quo a diuncto agnosci¬
sum quantũ ualem quid sit quod dignas
tusꝓmittere uideam. Quos de distimihi
inquiduolo ut ubi ego sũ &ipsisintme¬
cũ quantũ attin& adcreatorã inqua
factus ẽ exsemine dauid secundũ carnẽ
nec ipse adhucerat ubi futurus erat.
Sedeo modo dicere potinit ubiegosũ qđ
intellegent qđ cito fuerat ascensurus in
cael &ix ibi ee sedicer&s ubi fuerat mox
futurus potuit & illo modo quo ante iam
dixerat loquens adnichodemũ nemo
ascendit ineael ũnisi quidecaelochiscen

Expanded text:
itus unus est, quo adjuncto agnoscisum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sucum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem , nec ipse adhuc erat ubi futurus erat: sed eo modo dicere potuit, ubi ego sum, quo intelligeremus quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret ubi fuerat mox futurus. Potuit et in illo modo, quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descen
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dite uoloutubiego sũ & ill sint uiecĩ ab¬
cedat ab anime᷑ omuisi maginu̾corporal am
cogitatio quid quid menti occumeno longeilad
crassoniqualib & luc& corporea coloratum.
pque lib& locorũ spatia uel finitauel ut¬
fintia diffusum. Abhi s om̃nib quantũ potest oci¬
ensuae contemplationis uelintentionis aueriat
& sinquiratur aequahs patiifihus ubisit qm̃
nemo muenit ubiñsit. Sed quiuult querent
quaes& potius uteuillo sit. Nubiꝙ sic ille
Sedibicumꝙ eẽ potuent quienĩ hominipe¬
nah t̃pendenti & salubis t̾ confitenti: Aithodie
mecũ ensin paradiso. Secundũ id qđ homo
erat anima eius ipsodie futura faerat in ferno
onstrar faci nonb̵ absoluta & ilhus munerae
enbeata qua uisabiꝗ sic ille ee ñpoterat tam̃
&uamipsodie cũ illo impara diso᷑ poterat ui¬
deille quiubiq semꝑ ẽ ñ recesserat. ꝓpterca
iunirũ neissatis fnt dicere uoloutubiego sũ:

Expanded text:
 est: Volo ut ubi ego sum, ut illi sint mecum, abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio. Quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita vel infinita diffusum: ab his omnibus quantum potest aciem suae contemplationis vel intentionis avertat; et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit; illo sit, non ubique sicut ille, sed ubicunque esse poterit. Qui enim homini poenaliter pendenti et salubriter confitenti ait: Hodie mecum eris in paradiso , secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno,istinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat; tamen etiam ipso die cum illo in paradiso esse poterat, unde ille qui ubique semper est, non recesserat. Propterea nimirum non ei satis fuit dicere, Volo ut ubi ego sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ Sp̃s imus duorũ & substantia uolun¬
tatis ambore. Na illud quod dixissele¬
gttur ꝓpinqu atopassione. Verunqđ
ego uolosed quod tuuis pater quasi alia
patiis ialia fili sit uoluntas aut fuent

Expanded text:
s unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas, aut fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui operantur iniquitatem. Pinderu¬
ro & diuina inodo & quandonor odent
diligebat. Oderat enini nor quales is¬
se non fecerat & quia iniquitar nr̃a
opus eius n̾omni exparae consum pse¬
fecerat & hocquidem in omnib intell¬
gi potest de illo cuiueraciter dicitur.
Nilil odistiorum quae secisti. Noneni
amar&. Merito quippeodit. & ueluo
arequla sua e artir alienuminꝓbat ui¬
tium a matitam̃ suũ &iaminuitioss
uel satatione: ⁊ benesicium uel damp¬
natione⁊ iudiciũ. Ita dr & nihilodiu
eorum quae feoit Naturarum enim
ñuitiorum conditon mala quaeodit
ipse ñ fecit. & demalir eisdem uel sana¬
doea ꝑmiseri cordiañ uelordinand
ꝑ iudicium bona sunt ipse quae sacit
Cuigitur eorum quaefecitnhil oderit
quis digne posnt eloquiquantum dili¬
gat membra unigeniti sui. & quan¬
toampliur ipsum unigenituminquo
conditasunt omnia uisibilia & in umo¬
lia quae insur genenb ordinata ord¬
natim me diligit: Membra quippe
unigeniti ad angelorum scorum ae¬

Expanded text:
qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpsefecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnationeorum quae fecit. Naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit, et de malis eisdem, vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae fecit. Cum igitur eorum quae fecit, nihil oderit, quis digne possit eloqui quantum diligat membra unigeniti sui, et quanto amplius ipsum unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata, ordinatissime diligit? Membra quippe unigeniti ad angelorum sanctorum ae
Abbreviated transcription (Latin):
ta &ia noin serui huius ge prenit sic lu¬
carsolus qđ eius auncula dñs tetigerit
naturus: quidergo aums ꝓdñp amputa¬
ta & adnosanata siginsicat nisi auditũ
amputata u& astate renouatũ: ut sit
t& regnaturũ ee cum xpo quod aũ ser¬
uus inuentus ẽ & hocadilla ꝑtinge ue¬
tustatẽ quȩ in seruitute gdierit qđ est
agar. Sedcũ accessitsanitas. figunara ẽ¬

Expanded text:
expressit: sicut Lucas solus, quod ejus auriculam Dominus tetigerit naturus. Quid ergo auris pro Domino amputata, et a Domino sanata significat, nisi auditum amputata vetustate renovatum, ut sit  Christo? Quod autem servus inventus est, et hoc ad illam pertinet vetustatem, quae in servitutem generat, quod est Agar . Sed cum accessit sanitas, figurata es
Abbreviated transcription (Latin):
Dic quimundũ uicit dehis quibus uic it
dic Audite credite. sperate dende¬
rate quod dic Pat̃ inquit quosde¬
disti mihi. uolo ut ubi ego sun& illi
sint mecũ. qui s̃ isti quor ait apatre
dator sibi. Nonne ill de quib alio loco
dic. Nemouenit ad meru ĩpater qui
misitine traxerit eũ : Ia quoinodo ea
quae fien dic apatre. faciat & ipse
cũ patrẽ. Siquid in hoc cuangelo ꝑsi¬
cimus nouimus. Ipsi sunt ergo quor
dosic ñẽ & ipse deinundo. Ut sint iam̃
&iã ipsi mundur credeur& cognoscens
quod xp̃s adõ patre sit minur ut mun¬
dur ex mundo liber&ur. Nemiundur
adõ conciliandus cũ mundo inimicissi¬
mo dampnar &cir. Sic eni ait in huius
orationir exordio deditei potestatem
omnis carnir. idestomnẽs hominem

Expanded text:
 qui nondum vicit, de his quibus vicit, dicit; audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti, quos dicit a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos st et ipse de mundo: ut sint tamen etiam ipsi mundus credens et cognoscens quod Christus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sic enim ait in hujus orationis exordio: Dedisti ei potestatem omnis carnis, id
Abbreviated transcription (Latin):
utomnes unũ sint. It a exhoc &iam suobenefi¬
cio quod ait claritatem qua dedistimihi dedi
eis idfierinihil haminur uoluit. Nam conti¬
nuo subi uncxit ut sintunũ sic nosunu sumus
Deinde addidit ego in eis & tumme ut sin
consumati in unum ubi se mediatarem n¬
terdin& hominer breuiter intimauit Neꝗ
enim hocita dictum ẽ tamqua pat̃n sit in
nobis aut nos inpatre nꝰ simus. Cũ & aliolo¬
co dixerit ueniemus ad eum & mansionẽ
apud eum faciemus. & hic paulo ante non
dixent ego in eis. & tuinme quod dix mo¬
do autipsi inme & ego intec Sediuinme ac
egointe & ipsi in nob. Quod ergo nuncait egos
in eis & tuin me ita didum ẽ ex ꝑsona media¬

Expanded text:
ut omnes unum sint; ita ex hoc etiam suo benefiut omnes unum sint; ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait: Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit. Nam continuo subjunxit: Ut sint unum, sicut nos unum sumus; deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus, cum et alio loco dixerit: Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus ; et hic paulo ante non dixerit: Ego in eis, et tu in me, quod dixit modo: Aut ipsi in me, et ego in te, sed tu in me, et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait: Ego in eis, et tu in me, ita dictum
Abbreviated transcription (Latin):
in tellegendure. & si non dĩc ideoquippese¬
piur solum patrem faceredio quod & i pse
sic cuem patre. ut quicquidest ei inbuatde
quo e. Sed & aliquando &iamtacito patre
sedicit facere quod ipse facit cu patre: ut
iatellegamur ita filium ñ ee a patiis opere
separan dum : quando segacito patremdi
aliqui doperan quemad modum nec pat᷑
ab opere sili separatur quando i psecaciti
siliur operan dicitur quod nihilhominur pa¬
rit̃ operantur. cum ergo tac& filiur in opł¬
repatiit operati anem fuam humilitaten
conmendat ut sit nobis salubnor cumuero
oirissim in operesuotacet operationem patiis
parilitateni suam commendat. necredatur
inferor. Istomodo igitur & hoc loco nec se
facital ienum apatns opere. quamuir dixe¬
rit clantatem qua dedistimihr quia & ipsededit
eamsibi n& patrem fac alienum ab operesuonua¬
uis dixent dedieis quia & pat̾ illa dediteis In se¬

Expanded text:
intelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saeintelligendus est, etsi non dicit. Ideo quippe saepius solum Patrem facere dicit quod et ipse facit, ut cum Patre quidquid est, ei tribuat de quo est. Sed aliquando etiam tacito Patre se dicit facere, quod facit cum Patre, ut intelligamus ita Filium non esse a Patris opere separandum quando se tacito Patrem dicit aliquid operari, quemadmodum nec Pater ab opere Filii separatur quando ipso tacito Filius operari dicitur quod nihilominus Pater operatur. Cum ergo tacet Filius in opere Patris operationem suam, humilitatem suam commendat, ut sit nobis salubrior. Cum vero vicissim in opere suo tacet operationem Patris, parilitatem suam commendat, ne credatur inferior. Isto modo igitur et hoc loco nec se fecit alienum a Patris opere, quamvis dixerit: Claritatem quam dedisti mihi, quia et ipse dedit eam sibi. Nec Patrem fecit alienum ab opere suo, quamvis dixerit dedi eis, quia et Pater illam dedit eis. Inse
Abbreviated transcription (Latin):
monstrabat. Nuncde monstrans & seipsum
qmcum patre ds ẽ facere quodrogat. &ego
inquitclaritatem qua de distimihi dedi iliis
Qua claritatem nisimmoraalitatem quam¬
E natura humana in illo fuerat acceptura ᷤ
Na nec ipse adhucacceperat eam sed moresuo
pp immobilitatem p̃distinationis p̃tenti
temporis uerbis fatura significat. quod nono
clarificandur. hocẽ suscitandus apatre & ipe
sit nos adeam claritatem suscitaturus in fne
Simile ẽ hoc ei quodalibi dicit. Sic pat̃ suscilat
morituas & uiuificat. Sic filius quoruult uio¬
ficat. & quos nisi eosdem quos pat: que cũ ꝗ
emꝰ pat̃ facit non alio sed haec& filiur. nec
alit sed similit̃ fecit. ac ꝑ hoc suscitauit &e
ipsum & um ipse. Namunde e solui tetem¬
plum hoc inquid & tnduo res uscitabo illud
Promdem moraalitatis claritate quamt
sibi apatredatam dicit&iam sesibi dedisse

Expanded text:
monstrabat. Nunc demonstrans et seipsum, monstrabat. Nunc demonstrans et seipsum, quoniam cum Patre Deus est, facere quod rogat: Et ego, inquit, claritatem quam dedisti mihi, dedi eis. Quam claritatem, nisi immortalitatem, quam natura humana in illo fuerat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilitatem praedestinationis, praeteriti temporis verbis futurum significat, quod nunc clarificandus, hoc est suscitandus a Patre, et ipse sit nos ad eam claritatem suscitaturus in finem. Simile est hoc ei quod alibi dicit: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Et quos, nisi eosdem quos Pater? Quaecunque enim Pater facit, non alia, sed haec et Filius, nec aliter, sed similiter facit; ac per hoc suscitavit et seipsum etiam ipse. Nam unde est: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud? Proinde immortalitatis claritatem quam sibi a Patre datam dicit, etiam sibi ipse dedisse