comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
añi sunt replicandȩ. nec eorũ dispu¬
tationib de dinuis inuestigandũ.
uicquid obtuleris sacrificii. sale
condies. In om̃i oꝑe bono. sapientiȩ
diuinȩ suauitatẽ nos adhibere hor¬
tat᷑. Munus pͥmarũ frugũ. de spi¬
cis uirentib offert᷑. dũ alicuiꝰ incho¬
atio bonȩ oꝑationis. uł disciplinȩ
se ad maturitatẽ .i. ad ꝑfectionẽ ꝑue¬
dari. ⁊ confirinari: debet ⁊ confrin¬
gi in farris modũ .i. litterȩ uelami¬
ne adaꝑto. ipsa disciplina statim in¬
initio medullitus inuestigari. ad si¬
militudinẽ ꝑfectȩ sapientiȩ. Dunt
eñi quedã quȩ om̃imodis interierẽ.
ñ exteriorẽ sensũ recipiant. De oles
ꝯture i sequentib. iam dictũ e.¬
d si hostia pacificorũ fuerit eiꝰ
oblatio. Si uoluerit de bobus. marẽ
seu feminã ĩmaculata offeret. Holo¬
caustũ qd̾ totũ incendebat᷑. sũmorũ
⁊ maximorũ oꝑa signat. ficut ẽ uir¬
ginitas. de qua dr̃. qui potest caꝑe

Expanded text:
no replicandae nec eorum disputationibus de divinis investigandum. « Quidquid obtuleris sacrificii sale condies. » In omni opere bono sapientiae divinae suavitatem nos adhibere hortatur. Munus primarum frugum de spicis virentibus offertur, dum alicujus inchoatio bonae operationis et disciplinae se ad maturitatem, id est ad perfectionem, pervedari, et confirmari debet: et confringi in farris morem, id est, litterae velamine adaperto, ipsa disciplina statim initio medullitus investigari ad similitudinem perfectae sapientiae. Sunt enim quaedam quae omnimodis interiorem, non exteriorem sensum, recipiant. De oleo et thure, et sequentibus jam dictum ed si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, si voluerit, de bobus marem seu feminam immaculatam offeret. » Holocaustum quod totum incendebatur summorum et maximorum opera significat, sicut est virginitas, de qua dicitur: « Qui potest capere
Abbreviated transcription (Latin):
uł basim altaris. ut alia oditio dic̃.
dũ cepefacta bona intentione. uita
om̃is iuxta ȩuangłicã doctrina cõ¬
secrat᷑. Uescrohpsic ula quȩ semꝑ
tumida uidet᷑. ⁊ pennȩ leuitatis ra¬
dices ꝓiciunt᷑. ꝓpt̾ altare ad orien¬
tale̾ plagã ubi cineres effundi solent.
dũ om̃is tumor suꝑbiȩ ⁊ leuitatis
uanitas ꝓpt᷑ xp̃m. in memoria
originis nỹȩ ubi corruptionẽ intel¬
ligimꝰ nr̃am cõpͥmit᷑. ut sine mali¬
ciȩ admixtione oblatio puritatis
cõtẽplatiuȩ ꝑficiat᷑. ne plus sapiamꝰ
quã oporcet. ⁊ ne quid indignũ
his adiungere tẽptemꝰ. Ascella est
pars in qua alȩ iungunt᷑ corpori.
A scellȩ frangi. ñ ferro diuidi iuben¬
t̃. ut in ipsa dĩ cõtẽplatione. nichil
ferro doli ⁊ scismatis impetat᷑. aut
inuestiget᷑: s manu .i. simplictta¬
te intelligentiȩ quã. dñs cõcesserit
obseruandũ. ⁊ in seruitio dñ offeren¬

Expanded text:
vel « hasim altaris, » ut alia editio dicit, vel « hasim altaris, » ut alia editio dicit, dum patefacta bona intentione, vita omnis juxta evangelicam doctrinam consecratur. Vesicula, quae semper tumida videtur, et pennae, lenitatis radices, projiciuntur propter altare ad orientalem plagam ubi cineres effundi solent, dum omnis tumor superbiae et lenitatis vanitas propter Christum in memoria originis nostrae, ubi corruptionem intelligimus nostram, comprimitur, ut sine malitiae admixtione oblatio puritatis contemplativae perficiatur, ne plus sapiamus quam oportet , et ne quid indignum his adjungere tentemus. Ascella est pars in qua alae junguntur corpori. Ascellae frangi non ferro dividi jubentur, ut in ipsa Dei contemplatione nihil ferro doli et schismatis impetatur, aut investigetur, sed manu, id est simplicitate intelligentiae quam Dominus concesserit observandum, et in servitio Domini offeren
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio fuerit. ⁊ rł. Hactenus de ac¬
tiuȩ uitȩ laborib disputauit. nẽ
de cõtẽplatiuę puritate subiungit.
Turtur qui mortuo socio alii ñ iun¬
git᷑. castitatẽ designat. Columba
autͣ quȩ arbori nisidens.⁊ aquͣa
inspiciens. accipitris p̾uidet ad¬
uentũ : simplicitatẽ ⁊ cautelam.
c̃ẽ enĩ animȩ in arbore .i. incelsi¬
tudine uirtutũ requiescentes:
in aqua.i. in meditatione diuinȩ
legis. antiqui hostis norunt in¬
sidias pͣcauere. Retorquet᷑ caput
ad collũ. ut xp̾c licet diuinitate
p̃mineat. nullius fidelis estimati¬
one ab unitate eccłiȩ quȩ ẽ cor¬
pꝰ eiꝰ separet᷑. Aut̃. Dũ m̃te celesti¬
b appropinques. curã carnis un¬
de firmius consistere possis ñ omit¬
tas. Quãuis enĩ apłs dicat. carnis
curã ne feceritis in desideriis: ta
m̃ alias dic̃. Quis un. quã caruẽ
suã odio habuit. Rupto uulnerislo¬
co decurrit sanguis suꝑ crepidinẽ.

Expanded text:
oblatio fuerit, » etc. Hactenus de acoblatio fuerit, » etc. Hactenus de activae laboribus disputavit, nunc de contemplativae vitae puritate subjungit. Turtur, qui mortuo socio alii non jungitur, castitatem designat; columba autem, quae arbori insidens et aquam inspiciens, accipitris praevidet adventum, simplicitatem et cautelam: sanctae enim animae in arbore, id est in celsitudine virtutum requiescentes in aqua, id est meditatione divinae legis, antiqui hostis norunt insidias praecavere. Retorquetur caput ad collum, ut Christus, licet divinitate praemineat, nullius fidelis aestimatione ab unitate Ecclesiae, quae est corpus ejus, separetur. Aliter, dum in te coelestibus appropinquas, curam carnis, unde firmius consistere possis, penitus non omittas. Quamvis enim Apostolus dicat: « Carnis curam non feceritis in desideriis tantum , » alias dicitur: « Quis unquam carnem suam odio habuit ? » « Rupto vulneris loco decurrit sanguis super crepidinem, »
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã peccatorũ accipimꝰ. De ho¬
locausto ⁊ anneulo absq macula. su¬
pͣdiximꝰ. Ad latus altaris qd respiẽ
ad aquilonẽ pcipit᷑ immolari. ut
in cõmemoratione xp̃i om̃ia fiant.
post petitionẽ addentes. ꝑ dnm̃ nrm̃
sole longinquo obscura. hoc desig¬
nat: qd̾ quicquid homo in hac uita
laborat. nescit quãto apud pͣtio esti¬
met᷑: nͥ qd̾ spei firmitas sꝑare docet.
Nam hinc scriptũ ẽ. Sunt iusti quoꝵ
oꝑa in manu dĩ sunt: s nescit homo
utrũ amore dignus sit. an odio. A
lit᷑. aquilo gentes significat. qr in
frigiditate incredulitatis torpu¬
erant. In om̃i aut̃ oꝑe illiꝰ ꝓpitiati¬
onis nos memores eẽ cõuenit. qua
xp̃e gentilitatẽ cõsuluit. liberans
eã a dĩno diaboli: qui se in lateri¬
b aquilonis sedere głabatur.
in om̃ib uirtutib custodit᷑. De
capite ⁊ cȩteris quȩ offerenda sunt.
⁊ de lignis. ⁊ igni. ⁊ sacerdote. iam
dictũ ẽ. Si aut̃ de auib holocausti

Expanded text:
e holocausto et anniculo absque macula supra diximus ad latus altaris quod respicit ad aquilonem praecipitur immolari, ut in commemorationem Christi omnia fiant, post petitionem addentes, Per Dominum sole longinquo obscura, hoc designat quod quidquid homo in hac vita laborat, nescit quanto apud Deum pretio aestimetur, nisi quod spei firmitas sperare docet. Nam hinc scriptum est: « Sunt justi quorum opera in manu Dei sunt, sed nescit homo utrum amore dignus sit an odio . » Aliter, aquilo gentes significat quae in frigiditate incredulitatis torpuerunt. In omni autem opere illius propitiationis nos memores esse convenit, quia Christus gentilitati consuluit, liberans eam a Domino diaboli qui se in lateribus aquilonis sedere gloriabatur. in omnibus virtutibus custoditur. De capite et caeteris quae offerenda sunt et de lignis, et igni, et sacerdote supra jam dictum est, « Si autem de avibus holocausti
Abbreviated transcription (Latin):
culis. id ẽ in om̃i ꝓposito. siue in
ordine p̃positorũ. clericorũ. mona¬
chorũ. laicorũ. Nec adipẽ. nec san¬
guinẽ. om̃ino comedetis. Nequis
sibi uiuat. ⁊ suis desideriis obsecun¬
det. Qd̃ sanguis in pecorib. hoc a¬
nima in hominib facit. Anima
aut᷑ ipsa uita ẽ: ⁊ pͥnc ipalit̾ inta
ex ratione constat. Cotũ gͦ qd̾ in
conectit. de quib plenius in ꝓximo
dos. siue tota congregatio. Si sacer¬
dos qui eͣ unctus peccauerit: qrł.
Si hȩc suꝑ sacerdote uero. oleo scĩ sp̃s
uncto. xp̃o uidelicet intelligere
uoluerimꝰ: possumꝰ dicere. qm pa¬
tient᷑ suffert peccantes. ut reu̾tant᷑.
Paulus aut̃ dicit. An nesci̾tis. qd pa¬
tientia dĩ ad pęnitentiã te addu¬
cit: Qd idõ peccare dicat᷑. cũ pe¬
nitus sit sine peccato. qr feriendis
peccatis sepius ñ statim usistit.
Peceator enĩ uidens se differri ꝑtina¬
tius peccat: ł peccare sacerdos

Expanded text:
sive in ordine apostolorum, clericorum, monachorum, laicorum. « Nec adipem, nec sanguinem omnino comedetis, » ne quis sibi vivat et suis desideriis obsecundet. Quod sanguis in pecoribus, hoc anima in hominibus facit. Anima autem ipsa vita est, et principaliter vita de ratione constat: totum autem quod in convertit de quibus plenius in proximo sive sacerdos, sive tota congregatio. « Si sacerdos, qui est unctus, peccaverit, » etc. Si haec supra sacerdote vero, oleo Spiritusuncto, Christo videlicet, intelligere voluerimus, possumus dicere quoniam patienter suffert peccantes ut revertantur. Paulus enim dicit: « An nescis quod patientia Dei ad poenitentiam te adducit? » Quod ideo peccare dicatur, cum penitus sit sine peccato, quia feriendis peccatis saepius non statim insistit. Peccator enim, videns se differri, pertinacius peccat. Vel peccare sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qualitatẽ culparũ. pęniten¬
tia extendat᷑. Ponit manũ suã su¬
ꝑ caput eiꝰ. cũ initiũ penitentiȩ
oꝑis exercitio ornat. In loco ubi
mactat᷑ holo caustũ. ibi ⁊ hostia
ꝓ peccato mactat᷑: qr ipso dño cui
sũma oꝑa offerunt᷑. penitentia
placet. T ingit sacerdos digitũ
in sanguine. ⁊ tangit cornua al¬
taris: qr xp̃c oblationẽ peniten¬
tiȩ. redep̾tionẽ quã in crucis cor¬
nib fecit. suscepit: dicit enĩ dis¬
cipulis. hic calix ꝓ uob̃̾ ⁊ ꝓ multis
fundet᷑: in remissionẽ peccatoꝵ.
Altare. ipsius passionis signat me¬
moriã. Cornua eiꝰ. cornua cru

Expanded text:
tem culparum poenitentia extendatur. « Ponit manum suam super caput ejus, » cum initium poenitentiae operis exercitio ornat. In loco ubi mactatur holocaustum, ibi et hostia pro peccato mactatur, quia ipso Domino, cui summa opera offeruntur poenitentia placet. Tingit sacerdos digitum in sanguine et tangit cornua altaris, quia Christus oblationem poenitentiae redemptionem quam in crucis cornibus fecit suscipit: Dicit enim discipulis: Hic calix pro vobis et pro multis effundetur in remissionem peccatorum . Altare ipsius signat passionis memoriam;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ altare incensũ dñi. omĩa in me¬
moria incarnationis. passionis xp̃i
fiant: ⁊ ita erit dño acceptabile mu
si consenserit. uł adstipulando. uł
etiã ñ iudicando. cũ ipso qui fecit

Expanded text:
 altare incensum Domini. Omnia in memoria incarnationis et passionis Christi fiant, et ita erit Domino acceptabile munsi consenserit vel astipulando, vel etiam non judicando, cum ipso qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ximis capitulis inueniunt᷑. in eo¬
dẽ sensu intelligunt᷑. Ne ouib
hostia pacificorũ offert᷑ agnus. dũ
quilibet simplex in nocentiã suȩ
dño ex hibet uitȩ. Cuiꝰ etiã cauda.
.i. usq ad finẽ ꝑseuerantia in bo¬
no offerri pͣcipit᷑. Cȩtera intesti¬
na. ut supͣ. Filii aaron. doctores
sunt: quorũ ministerio fidelium
dona offerunt᷑. Capra moblatio¬
ne ẽ. dũ quis ꝑ penitentiã dñi pla¬
cationẽ curauerit sibi aduocare
De eiꝰ sequentib. sicut de suꝑiorib
accipit᷑. Qd̃ uͦ in singulis dr̃ lig
b tir̃is : s qd̾ ipse fundam̃tũ sit
in singulis. ⁊ qd̾ eiꝰ auxilio ante dĩ
oculos subleuent᷑. Gm̃is adeps
dñi erit uire ꝑpetuo.⁊ rł. Id ẽ. om̃e¬

Expanded text:
apellis inveniuntur, in eodem sensu intelliguntur. De ovibus hostia pacificorum offertur agnus, dum quilibet simplex innocentiam suae Domino exhibet vitae; cujus etiam cauda, id est usque ad finem perseverantia in bono, offerri praecipitur, etc. Intestina ut supra. « Filii Aaron » doctores sunt, quorum ministerio fidelium dona Domino offeruntur. Capra in oblatione est dum quis per poenitentiam Domini placationem curaverit sibi advocare. De ejus sequentibus sicut de superioribus accipitur: Quod vero in singulis dicitur, « lignbus nostris, sed quia ipse fundamentum sit in singulis, et quia ejus auxilio ante Dei oculos subleventur. « Omnis adeps Domini erit jure pe
Abbreviated transcription (Latin):
iã dictũ ẽ. Aaron .⁊ filii eiꝰ coniedent¬
Quicquid aut̃ reliquũ fuerit. ⁊ rł.
Quicquid ex his nobis superius sit.
sp̃ui scõ qui ẽ conseius secretorũ:
relinquam. De ostio quoq tab̾na¬
culi ñ exibitis. ⁊ rł. Siue om̃i tẽpo¬
re uitȩ. p̾cipit in ȩccłia dño serui¬
endũ. siue illud significat qd̾ post¬

Expanded text:
am dictum est. « Aaron et filii ejus comed« Quidquid autem reliquum fuerit, » et reliqua. Quidquid ex his nobis supersit, Spiritui sancto, qui est conscius secretorum, relinquamus. « De ostio quoque tabernaculi non exibitis, » et reliqua. Sive omni tempore vitae praecipit in Ecclesia Domino serviendum, sive illud significat q
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera quȩ ei scd̾m lege̾ ad ĩmun¬
ditiã reputant᷑. Uetat aut̃ uitus
ñ cõmunicandũ. siue hominis .i.
ingeniosi in malo. siue iumenti.
id ẽ hebetis.⁊ publice delinquen¬
ꝓposuit.Adipem cadaueris
in delicis uiuens mortua ẽ. siue
eiꝰ qui adiabolo deceptus ẽ. ad i¬
mitationẽ tuã cõu̾tas. Sangui¬
nẽ om̃is animalis. ñ sumetis in
cibo. irł. Id ẽ. uitȩ nullius in uide¬
as. Apłs enĩ dicit. Uidete ne si in¬
uicẽ mordetis. ab inuicẽ cõsuma¬
mini: siue sit spͣitalis homo. siue
simplex n carnalis. Qui offerat u¬
ctimã pacificorũ. i rł. Qui grarũ
actionẽ dño soluit. libamen cari¬
tatis ad iungat. sine qua nichil
placet dõ. Pectusculũ significat
fidẽ ⁊ constantiã. armus. bonã oꝑa¬
tionẽ. quȩ ꝓpͥe ad dm̃ seruare de

Expanded text:
quae ei secundum legem ad immunditiam reputantur. Vetat autem vitiis non communicandum sive hominis, id est ingeniosi in malo, sive jumenti, id est hebetis et publice delinquenproposuit. « Adipem cadaveris in deliciis vivens mortua est ; » sive ejus qui a diabolo deceptus est, ad imitationem tuam convertas. « Sanguinem omnis animalis non sumetis in cibo, » etc.; id est, vitae nullius invideas; Apostolus enim dicit: « Videte ne si invicem mordetis, ab invicem consumamini , » sive sit spiritualis homo, sive simplex et carnalis. « Qui offert victimam pacificorum, » etc. Qui gratiarum actionem Domino solvit, libamen charitatis adjungat, sine qua nihil placet Deo. Pectusculum significat fidem et constantiam; armus, bonam operationem, quae proprie ad Deum servare
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ caput. ⁊ introitu tab̾naculi. ⁊
sanguine.⁊ altari: iã dictũ ẽ. Ad¬
eps qui oꝑit uitalia .i. cor. ⁊ ei ad¬
herentia. Quia in corde ratio eẽ drͣ
irã significat. aut alique̾ appetitũ
desiderii. qd intrinsecus nutritur.
qr anima. rationabilis. cõcupisci¬
bilis. irascibilis dr̃. Quãdo eñĩ iras¬
ci contigerit. debet dño offerri ut
ꝓ dño fiat. ne peccet᷑ in ipsa cõmo¬
tione. Sic ⁊cetera. Nenes cũ ad¬
ipe quo tegunt᷑ ilia. desideriũ coit᷑
signant. qui dño offerunt᷑. dũ non
ꝓptͣ luxuriã nuptiȩ. s ꝓ amore so¬
ie significat: qd ꝑ abstinentiã dño
ẽ offerendũ. ut cũ cȩteris etiã uir

Expanded text:
roitu tabernaculi et sanguine et altari jam dictum est. Adeps qui operit vitalia, id est cor et ei adhaerentia, quia in corde ratio esse dicitur, iram signat aut aliquem appetitum desiderii quod intrinsecus nutritur, quia anima rationabilis, concupiscibilis, irascibilis dicitur. Quando enim irasci contigerit, debet Domino offerri, ut pro Domino fiat ne peccetur in ipsa commotione sic, etc. « Renes, cum adipe quo teguntur ilia, » desiderium coitus signant, qui Domino offeruntur dum non propter luxuriam nuptiae, sed pro amore solae significat, quod per abstinentiam Domino est offerendum, ut cum caeteris etiam vir
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. uł idõ animã dicit. qr de spͣitali¬
b eͣ locuturus. Sp̃italis eni intel¬
ligentia. animi nͣ corporis capacitate
ꝑctpit᷑. Sacrificiũ ẽ. qd̾ in pane ⁊ fru¬
ctu trȩ. dño offerebat᷑. Simila. om̃i
genere panũ nobilior. Panis aut̃.
om̃i ẽcibo ualidior.⁊ sapientiã diui¬
riorib enumeratis: in loco posuit
ꝑfectionis dicens. Peati pacifici. qm
filii dĩ uocabunt᷑. Maior enĩ sapien¬
tia ñ ẽ: qu̾a meritis uirtutũ. dĩ effi¬
ci filiũ. Oleũ. caritatẽ i miscdiam so¬
nat. quib sine sapientia perit. hioc
ipsũ ubiq. in sequentib signat. Lus.
orationẽ assiduã indicat. Siquis em̃
offerri iubent᷑. Ut cuicũq d̃s scien¬
tiã intelligendi p̾stiterit. magistris
sp̃italib cõferat: ne forte insidias di¬
aboli errans incidat. Nam i paulus
cũ ꝑ reuelationẽ dĩ didicerit ȩuangłiũ.
descendit tam̃ ut ipse testat᷑ ad apłos.¬

Expanded text:
tc. Ideo animam dicit, quia de spiritualibus est locuturus. Spiritualis enim intelligentia animi non corporis capacitate percipitur. Sacrificium est quod in pane et in fructu terrae Domino offerebatur. Simila enim omni genere panum nobilior, panis autem omni cibo validior, sapientiam divirioribus enumeratis, in loco posuit perfectionis dicens: « Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . » Major enim sapientia non est quam meritis virtutum Dei effici filium. Oleum charitatem et misericordiam sonat, sine quibus sapientia perit, hoc ipsum ubique in sequentibus signat. Thus orationem assiduam indicat. « Si quis eofferri jubentur, ut cuicunque Deus scientiam intelligendi praestiterit, cum magistris spiritualibus conferat, ne forte insidias diaboli orans incidat. Nam et Paulus cum per revelationem Dei didicerit Evangelium, descendit tamen, ut ipse testatur, ad apos
Abbreviated transcription (Latin):
mara. unde i nom̃ accepit. Gutita eiꝰ
sponte manans. p̃tiosior ẽ. elicita cor¬
ticis uulnere. uilior iudicat᷑. Sarm̃¬
ta eiꝰ arabes igne accendunt. quorũ
fumo satis noxio. nͥ ad odorẽ storacis
occurrant: plerũq insanabiles mor¬
tantũ cubitorũ. colore subnigro. uł
cinereo. tenuissimarũ uirgarum.
Nã qd̾ in crassitudine extendit᷑ despectui
ẽ. qd uͦ graciliꝰ ꝓuenerit: eximium.
Qd̾ cũ frangit᷑. uisibile spiram̃tũ emittit.
ad imaginẽ nebulȩ. seu pulueris. Ca¬
lamꝰ quoq odoratus in arabia nascens.
cõmunis indis ⁊ siriȩ ẽ: in qua uincit
om̃s a nr̃o mari .c. stadiis int̾ libanũ
montẽ. aliũq ignobilem. ñ ut quidã
existimauere ante libanũ in cõualle
modica. iuxta lacũ cuiꝰ palustria¬
estate siccant᷑. tricenis ab eo stadiis
calamꝰ i uncus odorati gignuntur.¬
Cassia nascit᷑ in arabia. uirga robusti
cortieis. ⁊ purpureis foliis ut piperis.
Est aut̃ uirtutis cinamomo similis. s

Expanded text:
. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarmentis eius Arabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles mortantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium: quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. lamus quoque odoratus in Arabia nascens communis Indis atque Syriae est, in qua vincit omnes. a nostro maria CL stadiis inter Libanum montem aliumque ignobilem non, ut quidam existimavere, Antilibanum  in convalle modica iuxta lacum, cuius palustria aestate siccantur , tricenis ab eo stadiis calamus et iuncus odorati gignunturCasia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm tuũ  filios eiꝰ cũ eo. cunctoꝵq
consecrabis manꝰ. sc̃ificabisq illos. at
sacerdotio fungant᷑ mͥ. Om̃ib qui¬
dẽ his uestiendus erat aaron ⁊ filii
eiꝰ. s ea distinctione. ut ipse quidem
om̃ib his uteret᷑. filii aut̃ ultimis

Expanded text:
et cunctorum consecrabis manus, sanctificabisque illos, ut sacerdotio fungantur mihi. Omnibus quidem his vestiendus erat Aaron et filii ejus, sed ea distinctione, ut ipse quidem his omnibus uteretur; filii autem ultimis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. ꝓ quib peccatis .i. i eorũ qui
ñ eognoscentes diͣ patientiã pec¬
Ucant. ⁊ m̃brorũ suorũ: offert ui¬
tulũ. se ipsũ uidelicet immacula¬
tũ ab om̃i delicto. Qui ĩmolatur
ad ostiũ tab̾naculi .i. iuxta qd̾ do¬
cent apłi ⁊ cȩteri doctores. eius
passio ꝑacta ẽ. Ponit manũ suã su¬
ꝑ caput eiꝰ. Ipse quidẽ cũ sit sa¬
cerdos ⁊ hostia. potestatẽ habuit¬

Expanded text:
eorum, qui non cognoscentes Dei patientiam, peccant, et membrorum suorum, offert, vitulum, se ipsum videlicet, immaculatum, ab omni delicto; qui immolatur ad ostium tabernaculi, id est juxta quod docent apostoli et caeteri doctores, ejus passio peracta est. Ponit manum suam super caput ejus. Ipse quidem, cum sit sacerdos et hostia potestatem hab
Abbreviated transcription (Latin):
etrinȩ. Nec quicquã ferm̃ti ac mellis.
adolebit᷑ in sacrificio dñi. Mel dicit phi¬
losophicȩ dulcedinẽ sonoritatis. qua
instabiles ad sensus prauos illiciunt.
Prunitiȩ eorũ ⁊ munera offerunt᷑ tan¬
tũ. qr elem̃tis literarũ. ⁊ liberaliũ ar¬
tiũ instrum̃tis. quȩ pbilosophi repꝑert᷑.¬

Expanded text:
Nec quidquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificio Domino. Mel dicitur philosophicae dulcedo sonoritatis, qua instabiles ad sensus pravos illiciunt. Primitiae eorum et munera offeruntur tantum, quia elementis litterarum et liberalium artium instrumentis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate sensuffultus. cũ cȩteris scĩs
doctorib. Lege feliciter. amen.¬
agecra. id ẽ leuiticus. quasi
oblatorius. uł sacerdotalis lib̾.
Hunc librũ suꝑiori adherere. mani¬
festa ratio ꝓbat. qr in eo illud tab̾na¬
culũ construebat᷑. de quo ista quȩ in
Qd tab̾naculũ. eccłiam uł scãm scrip¬
turã significat. de quib nobis om̃is
sanȩ doctrine plenitudo ministrat᷑.
tab̾naculo testimonii. significat qd̵
dñs doctores eccłiȩ in seriptura sc̃a.
⁊ sc̃ȩ disciplinis ad fideliũ instruit
salutẽ. Qui loquiuit᷑ filiis ifrł: id ẽ
fidelib consiliũ salutis imponunt.
Homo qui obtulerit hostiam. Homi¬
nẽ dic̃. ut ille qui digne dõ uota cu¬
pit offerre: ratione insita sͥ bene
utat᷑. ne ium̃tis insipientib assimilet᷑.
Hostia drͣ inde. qd̾ ad ostiũ tab̾naculi du¬
carnẽ fiunt: in sequentib enĩ de uita
contẽplatiua facit m̃tionẽ. ubi de uo¬

Expanded text:
veritate suffultus cum caeteris sanctis veritate suffultus cum caeteris sanctis doctoribus. Lege feliciter. VAIEKRA, id est Leviticus, quasi oblatorius sacerdotalis liber. Hunc librum superiori adhaerere manifesta ratio probat, quia in eo illud tabernaculum construebatur, de quo ista quae in Quod tabernaculum Ecclesiam vel sanctam Scripturam signat, de quibus nobis omnis sanae doctrinae plenitudo ministratur.tabernaculo testimonii, signat quod Dominus doctores Ecclesiae in Scriptura sancta Ecclesiae disciplinis ad fidelium instruit salutem, qui loquuntur filiis Israel, id est fidelibus consilium salutis imponunt « homo qui obtulerit hostiam. » Hominem dicit ut ille qui digne Deo vota cupit offerre, ratione insita sibi bene utatur, ne jumentis insipientibus assimiletur. Hostia dicitur inde quod ad ostium tabfiunt; in sequentibus enim de vita contemplativa facit mentionem, ubi de vo
Abbreviated transcription (Latin):
equentis libri .i. leuttiei. bre¬
uissimã adnotationẽ ego stra¬
bus tradente domno hrabano ab¬
bate. uiro in multis scientiȩ diui¬
nȩ eloquiis spectabilit̾ adornato.
quantũ tenuitas ingenioli mei ꝑ¬
mittebat: adbreuiare curaui.
Ut qr memoriȩ tenacitatẽ in me
nͣ cognosco. saltẽ ad pitacia glosu¬
larũ recurrens. aliquã eorũ quȩ
mͥ tradita sunt: partẽ recognos¬
cã. S qr nequaquã hoc a noticia
aliorũ abscondere ualeo. obsecro
te quicũq legeris. siquia in eo
secus qua decet dictũ inueneris. ut
nͣ illi qui hoc de pleno sapientiȩ fon¬
te hauriens mͥ transfudit. s mee mer¬
tiȩ deputare incipias: qui potui p̃ in¬
opia sensus facile deuiare. Utiͣ tam̃
iuxta fidẽ catholicã. quãtũ mͥ fidei
auctor concedere dignatus e : quȩ mͥ
in me seminata sunt. ad alim̃tũ ani¬
mȩ meȩ recondere. Erat aut̃ in huiꝰ
libri expositione doctor esychius
hiero solimorũ prb̃t̾. fide integer.⁊

Expanded text:
equentis libri, id est Levitici, brevissimam adnotationem ego Strabus, tradente domino Rabano abbate, viro in multis scientiae divinae eloquiis spectabiliter adornato, quantum tenuitas ingenioli mei permittebat, abbreviare curavi, ut quia memoriae tenacitatem in me non cognosco, saltem ad putatia glossularum recurrens, aliquam eorum quae mihi tradita sunt partem recognoscam. Sed quia nequaquam hoc a notitia aliorum abscondere, valde obsecro te, quicunque legeris, si quid in eo secus quam decet dictum inveneris, ut non illi qui hoc de pleno sapientiae fonte hauriens mihi transfudit, sed meae inertiae deputare incipias, qui potui prae inopia sensus facile deviare. Studui namque juxta fidem catholicam, quantum mihi fidei auctor concedere dignatus est, quae mihi in me seminata sunt ad alimentum animae meae recondere. Erat autem in hujus libri expositione ductor Hesychius, Hierosolymorum presbyter, fidei integer, et
Abbreviated transcription (Latin):
erucis uirtus quedã corda dura in
lenitudinẽ mansuetudiuis edoma¬
uit. quedã uͦ mollia ⁊ infirma uir¬
tute stabilitatis erexit: ut utraq xp̃i
corpori societ. Inde siquid tractan¬
dũ sit: simila sapientiȩ cũ uera ca
gulȩ passionis eiꝰ species digne recen sen¬
t̃. Hoc ẽ quid ualeat ꝓditio. Flagella¬
tio. spinarũ impositio. colaforũ ir¬
risio: ⁊ cȩtera huiꝰmodi. Sacrificiũ
de craticula. De morte xp̃i ẽ dispu¬
tatio digna. Sieut em̃ subt̃ sarta¬
ginẽ ualidus ignis accendit᷑. ut ci¬
bus excoquat᷑. sub eraticula aut̃
consũpti ignis carbones subiciunt᷑.
ita etiã uis passionis in cruce xp̃i car¬
nẽ assauit. ⁊ his ꝑactis mors eã mo¬
mͣtanea suscepit. ut huiꝰ mortalis
uitȩ eã exueret qualitate. Unde cũ
fuerit disputandũ. simila oleo con¬
sꝑgat᷑. manib sacerdotis tradat᷑. me¬
moriale incendat᷑. qd suꝑẽ sacerdo¬
tib relinquat᷑. De quib om̃ib supͣ̃

Expanded text:
rucis virtus quaedam corda dura in lenitate mansuetudinis edomavit, quaedam vero mollia et infirma virtute stabilitatis erexit, ut utraque Christi corpori sociaret. Inde si quid tractandum sit, simila sapientiae et cum vera gulae passionis ejus species dignae recensentur. Hoc est, quid valeat proditio, flagellatio, spinarum impositio, colaphorum irrisio, et caetera hujusmodi. Sacrificium de craticula, de morte Christi est disputatio digna; sicut enim subter sartaginem validus ignis accenditur ut cibus excoquatur, sub craticula autem consumptionis carbones subjiciuntur: ita etiam vis passionis cruce Christi carnem assavit, et his peractis mors eam momentanea suscepit ut hujus mortalis vitae eam exueret qualitate. Unde cum fuerit disputandum, simila oleo conspergatur, manibus sacerdotis tradatur, memoriale incendatur, quod superest sacerdotibus relinquatur: de quibus omnibus supra
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑfici ñ potest. s ꝑmanet in futu¬
ro ꝑficienda. Et de miscdia dicit.
ultra uires uelle. Id̾o hic ñ ꝑficitur.
qr qd facere ñ possumꝰ: uelle debemꝰ.
Tus aut̃ totũ incendit᷑. qr sine int̾mis¬
dñicȩ incarnationis: ut supͣdictũ ẽ.
Reliquũ sacerdotib dat᷑. Huic cõcor¬
dat qd̾ fragm̃ta quȩ turb̾ suꝑfuerant.¬

Expanded text:
perfici non potest, sed permanet in futuro perficienda. Et de misericordia dicit ultra vires velle. Ideo hic non perficitur, quia quod facere non possumus, velle debemus. Thus autem totum incenditur, quia sine intermisDominicae incarnationis, ut supra dictum est. Reliquum sacerdotibus datur. Huic concordat quod fragm
Abbreviated transcription (Latin):
qrł. Et alibi. Rogo inquit uos. ut idẽ
sapiatis.  unũ om̃s dicatis. Eugilus
plenus ĩmolat᷑. ut quisq. quantũ ea¬
ꝑe potest scrutari conet᷑. ne plus tẽp¬
tet. quã potest continere. Pars simi¬
lȩ n olei ĩmolat᷑. totũ aut̃ tus: qi sapi¬
entiȩ. ⁊ caritatis. ⁊ miscđiȩ. nequaquã
in hac uita ꝑfectio in scĩs aliquibus

Expanded text:
Idem et alibi: Rogo, inquit, vos ut idem sapiatis et unum omnes dicatis . Pugillus plenus immolatur ut quisque quantum capere potest scrutari conetur, ne plus tentet quam potest continere. Pars similae et olei immolatur, totum autem thus, quia sapientiae et charitatis et misericordiae nequaquam in
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã. qi in genesi sanguis ani¬
ma carnis uocat᷑. Fundit᷑ circa altare.
in memoria incarnationis xp̃i. om̃e
opꝰ bonũ ꝑficit᷑: unde dñs dicit. hoc
quotienscũq feceritis: in mea̾ cõme¬
morationẽ facietis. Dequo altari supiꝰ
statĩ de fide incarnationis. xp̃i imbu¬
im̃. Detrahit᷑ pellis. dũ diuinarum
facultatũ suꝑfluitas ĩminuitur.
ut eo liberiꝰ hostia boni oꝑis immolet᷑.
ad seruitutẽ am̃ ỹparant᷑. Strues
dos cibos.⁊ desiderii eẽ radicẽ. Inte¬
stinis ⁊ pedib lotis. In testina fimo sor¬
dent. in quo sordidȩ cogitationes
monstrant᷑. Pedes qui sepe t̾rȩ im¬
munditias tangunt. ea oꝑa signant.
quȩ nequaquã acarnalib negotiis
separari possunt. Sunt tam̃ .⁊ hec
⁊ illa. aqua cõpunctionis emundan¬
da.⁊ ita sacrificio dm̃ coaptanda.
Huiꝰmodi hostiã dũ quilibet offert.

Expanded text:
animam suam, quia in Genesi sanguis anianimam suam, quia in Genesi sanguis anima carnis vocatur. Funditur circa altare. In memoria incarnationis Christi omne opus bonum perficitur. Unde Dominus dicit: « Hoc quotiescunque feceritis, in meam commemorationem facite. » De quo altari superius statim de fide incarnationis Christi imbuimur. Detrahitur pellis, dum divitiarum et facultatum superfluitas imminuitur ut eo liberius hostia boni operis immoletuad servitutem Domini praeparantur. Strues dos cibos et desiderii esse radicem. « Intestinis et pedibus lotis. » Intestina fimo sordent, in quo sordidae cogitationes monstrantur. Pedes, qui saepe immunditias tangunt, ea opera signant quae nequaquam a carnalibus negotiis separari possunt. Sunt tamen et haec et illa aqua compunctionis emundanda, et ita sacrificio Domino coaptanda. Hujusmodi hostiam dum quilibet offert
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑtiatis. simplices. ne quẽ uolunta¬
rie ledati. Offerentes itictimas.
Uictima dr̃ qr uinciebat᷑ ⁊ occidebat᷑.
uł ꝓ uictoria offerebat᷑: ⁊ significat
om̃e opꝰ bonũ qd̾ año offertur.Si
holo caustũ fuerit eiꝰ oblatio. Holo cau¬
stũ ẽ. cotũ cõcrematũ. ⁊ ea oꝑa signat.
quȩ ex om̃i parte ch̃o digna iudicant᷑.
De arm̃to .i. de multitudine bonorũ
oꝑum. Masculũ ĩ maculatũ .i. illud o¬
pus in quo nichil sit fragile. ⁊ feminea
mollitie tepens. Anniculus .i. ꝑfectus¬
terorũ. Ponit manũ suã suꝑ caput ho¬
stiȩ. qui initio bonȩ uoluntatis. studi¬
is bonorũ oꝑum insistere ñ tardat.
sicq. ꝓficiet ad remissionẽ peccatorũ.
Immolabitq uitulũ corã dño. Uitulus
qr iocundus ẽ: docet opꝰ dñi lȩticia sp̃i¬
tali agendũ. Filii aaron qui offerunt.
xp̃iani sunt ⁊ fideles: quos petrus apls
genꝰ electũ. regale sacerdotiũ uocat.
ferre debent. Sanguinẽ offerunt .i.

Expanded text:
 ne quem voluntarie laedatis. « Offerens victimas. » Victima dicitur, qui vinciebatur et occidebatur pro victoria, offerebatur, et significat omne opus bonum quod Domino offertur. « Si holocaustum ejus fuerit oblatio. » Holocaustum est totum concrematum et ea opera signat quae ex omni parte Deo digna indicantur. « De armentooperum. « Masculum immaculatum, » id est illud opus in quo nihil sit fragile et feminea mollitia tepens. « Anniculus, » id esterorum. « Ponit manum suam super caput hostiae, » qui initio bonae voluntatis studiis bonorum operum insistere non tardat, sicque proficiat ad remissionem peccatorum. « Immolabitque vitulum coram Domino. » Vitulus, quia jucundus est, docet opus Domini laetitia spirituali agendum. « Filii Aaron, » qui offerunt, Christiani sint et fideles, quos Petrus apostolus genus electum, regale sacerdotium vocat .ferre debent. Sanguinem offerunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
rulȩq eiꝰdẽ nominis resmȩ. mͦ stago¬
nitin appellant. qd maxime laudant
chartilaginosũ. purũ ad similitudinẽ
ãmonice. minimeq lignosũ. Sic quoq
adulterat᷑. faba aut sacopemo. Sincerũ
si urat᷑. fugat nidore serpentes. ꝑmu¬
tat᷑ in libras U medicinȩ. Tus arbor a¬
rabie. ĩ mensa atq ramosa. lenissimi
corticis. ramis adaceris. qualitat᷑e
amigdalȩ. mͦ succũ aromaticũ fun¬
dens. ⁊ ad masticationẽ uelut in pul¬
uere resolutũ. Et cũ frangit᷑. intus
pingue. ⁊ igni appositũ facile ardes¬
cit. ⁊ appellat᷑ apud nos masculus. eo qd̃
sit natura rotundũ: in modũ testi¬
culorũ. Reliquũ planũ ⁊ pene sera¬
brosũ. minꝰ optimũ. Adulterat᷑ aut̃¬
admixta resina. siue gu̾mi. S dinos¬
cit᷑ sua ꝓpͥetate. Nã tus igni impositũ
ardescit: resina fumescit. Uũmi uͦ li¬
quescit calefactũ. Tus aut̃ a tundendo
dictũ. Hoc ii libanũ uocatũ. a monte
arabiȩ. ubi sabei sunt. Nam mons eoꝵ

Expanded text:
rula, quae eiusdem nominis, resinae modo; stagonitim appellant. quod maxime laudant, cartilaginosum, purum ad similitudinem hammoniaci minimeque lignosum. sic quoque adulteratur faba aut sacopenio. sincerum, si uratur, fugat nidore serpentes. permutatur iu libras $X$ V. medicinae rabica immensa atque ramosa, levissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo succum aromaticum fundens album, et ad masticationem velut in pulvere resolutum: et cum frangitur intus, pingue, et igni appositum facile ardescit: et appellatur apud nos masculus eo quod sit natura rotundum, in modum testiculorum, reliquum planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem mista resina sive gummi, sed dignoscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ardescit, resina fumescit, gummi vero liquescit calefactum. Tus autem a tundendo dictum. Hoc et libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tab̾naculi uiri cũ mulierib dona
offerunt. qr in explendo cultu scẽ ee
cłiȩ. ⁊ fortiũ facta subluia. ⁊ infirmo¬
rũ oꝑa extrema numerant᷑. Farmil
las quȩ lacertos a astringunt. p̃posi¬
torũ ualida laborantiũ oꝑa desig¬
nant᷑. ꝑ inaures. subditorũ obedientia.¬

Expanded text:
mento tabernaculi viri cum mulieribus dona offerunt, quia in explendo cultum sanctae Ecclesiae fortium facta sublimia et infirmorum opera extrema numerantur. Flas, quae lacertos astringunt, praepositorum valde laborantium opera demonstrantur. Per inaures subditorum obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ licet illo tẽpore fuerint. ad no¬
uũ tam̃ ꝑtinent testam̃tũ. qͥ ꝓphe¬
tando scient᷑ utiles fuerunt. quał
dauid fuit. Eo sane tẽpore quo ĩã
iudea ceꝑat reges ex tribu iuda
ñ habere ñ ẽ cõputandus herõ des
maior in regib eiꝰ tã qua maritꝰ
thamar. Erãt eni alienigena. Nec
ot sacram̃to illo mystice unctioniᷤᷤ
t᷑abuã cõtagali federe eoherebat.
petestatẽ a nornam̃l na cesare ac¬
ceꝑat. Uic eiꝰ filii tetrarchȩ. quoꝵ
erat unꝰ herodeĩ patris nomine ap¬
pellatꝰ. qui eũ pilato in passione
qm̃ cõcordauit. Isti gͦ aliemi genȩ
usq adeo ñ deputabant᷑ in regno il¬
lo mystico uideoꝵ. ut ipsi iudȩi pu¬
blice clamarent frendentes adãsus
xp̃m. ñ habeciꝰ regẽ. nͥ cesarẽ. Neq
hoc uerũ nͥ illa uniũsali dñatione
romanoꝵ: qͥppe etiã cesar rexerat
tali uoce dãpnauert᷑. Illo eñ tẽpo¬
re quo iã de tribu iuda regnũ de¬

Expanded text:
qui licet illo tempore fuerint, ad Noqui licet illo tempore fuerint, ad Novum tamen pertinent Testamentum, qui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis David fuit. Eo sane tempore quo jam Judaea coeperat reges ex tribu Juda non habere, non est computandus Herodes major in regibus ejus, tanquam maritus Thamar, erat enim alienigena. Nec ei sacramento illo mysticae unctionis tanquam conjugali foedere cohaerebat, potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersusn habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum ; quippe etiam Caesar rex erattali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iudae regnum de
Abbreviated transcription (Latin):
utilia generi humano. Unũ nocen¬
tiũ. alterũ prestare nolentiũ. Et si
quid boni habent in hac t̾rena
uita ꝑdentiũ. t̾aqu̾a in t̾ra funden¬
tiũ. Et q in malo pͥor ẽ ille qͥ nocet.
qu̾a ille qui ñ ꝓdet: idõ maior dr̃
malignus ille. Iquens qui funde
liso. Sȩquentis aut̃ nom̃ qui uoca¬
riĩ. nͥ quib nielul ꝓdest cũ habeat
Nunde ꝓdesse possit. atq id ꝑdatĩ
t̾ra. Maius porro malũ ẽ ablate
utte. qd̾ significat pellis. quͣa ñ ad¬
iute: qu signifieat meror eorũ.
O÷̃ tam̃ ambos oceidisse dietꝰ ẽ. ubi fi¬
gurat᷑ regnũ talis hominib abstu¬
tsse. Tertiꝰ uͦ filiꝰ uidȩ. qd̾ illi muli¬
eri ñ itingit᷑ significat te̾pus ex qͦ
reges plebi iudeoꝵ ceꝑunt de tri¬
bit iude ñ fieri. Et idõ erat quidẽ¬
IIi. filiꝰ iudȩ s eũ thamar maritũ ñ
s ia in popło inde nemo regnabat.
hanc significationẽ uiri scĩ ⁊ iusti.

Expanded text:
utilia generi humano: unum nocenutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et, si quid boni habent in hac terrena vita, perdentium, tanquam in terra fundentium. Quia in malo prior est qui nocet, quam ille qui non prodest, ideo major dicitur malignus, ille autem sequens, qui fundebdiso. Sequentis autem nomen, qui vocarum, nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse posset, atque id perdat in terra? Majus porro malum est ablatae vitae, quod significat pellis, quam non adjutae, quod significat moeror eorum. Deus tamen ambos occidisse dictus est, ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. Tertius vero filius Judae, quod illi mulieri non jungitur, significat tempus, ex quo reges plebi Judaeorum coeperunt de tribu Judae non fieri; et ideo erat quidem filius Judae, sed eum Thamar maritum non sed jam in populo Judae nemo regnabat. hanc significationem viri sancti et justi,
Abbreviated transcription (Latin):
qd hebraice dr̃ phares. Ab eo gͥ qd di¬
uiserit m̾branulã secundarũ. di¬
uisionis nom̃ accepit. Unde pharisei
qui se quasi iustos apopło separaue¬
rant. diuisio appellabant᷑. Postea
egressus ẽ fr̃ eiꝰ. incuiꝰ manũ erat coc¬
m̃ int̾pretat᷑ oriens. Siue gͥ qr pͥmꝰ
apparuit. siue qd̃ plurimi ex eo ui.¬
sti nati st̃. ut in libro paralipomenon
cõtinet᷑: rara .i. oriens appellatꝰ ẽ.¬
Iam nc̃ factũ udȩ scdm allegoriã qͥd
significauerit futuroꝵ: consideremꝰ.
In thamar gͦ nuru udȩ. intelligitur
plebs udȩa. cui de tribu iuda reges
tãqu̾a mariti debebant᷑. Merito no¬
m̃ eiꝰ amaritudo int̾pretat᷑. ipsa
enĩ dño fellis poculũ dedit. Duo
aut̃ genera pͥncipũ. qui ñ recte o¬
ꝑabant᷑ in plebe. Unũ eoꝵ qͥ oberant.
alterũ eoꝵ qui nichil ꝓderant.
significant᷑ in duob filiis iudȩ.
quoꝵ unꝰ erat malignꝰ. reus ante
dnm: alt̾ int̾ra fundebat. ne sem̃

Expanded text:
quod Hebraice dicitur Phares. Ab eo igitur quod diquod Hebraice dicitur Phares. Ab eo igitur quod diviserit membranulam secundarum, divisionis nomen accepit. Unde Pharisaei, qui se quasi justos a populo separaverant, divisi appellabantur. Postea egressus est frater m, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus e factum Judae secundum allegoriam quid significaverit futurorum, consideremus. In Thamar ergo nuru Judae, intelligitur plebs Judaea, cui de tribu Juda reges, tanquam mariti, debeantur. Merito nomen ejus amaritudo interpretatur. Ipsa enim Domino fellis poculum dedit. Duo autem genera principum qui non recte operabantur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significabantur in duobus filiis Judae. quorum unus erat saevus ante Deum, alter in terram fundebat semen, ne semen
Abbreviated transcription (Latin):
T ad tondendas oues. arł. Hic insinua¬
t̃. ⁊ tẽporib patriarcharũ. certa ⁊ sua
fuisse uestunͣta iuduarũ. ñ utiq talia
qualia cõiugatarũ. Quã cũ uidis¬
set uidas. suspicatus ẽ eẽ meretricem.o¬
dȩ ñ sinceritas iusticiȩ. s fidelitas ꝓmis¬
si cernit᷑. Siem̃ seruaret iusticiã ser¬
uando castitatẽ. ñ introisset ut ille opi¬
natꝰ ẽ ad meretricẽ: s tam̃ id qd̾ ꝓmi¬
sit ꝑ pastorẽ suũ. scd̾m fidelitatẽ pmis¬
si. transmutere mulieri ñ negauit.
Icce post tres m̃ses. ñciauer̾t iude
dicentes. Foruicata ẽthamar nurus
Cognouit aut̃ iudas.⁊ dixit. Iustior
illa qu̾a ego. qd̃ ñ dedi eã sela filio meo.
In hebreo habet. iustificata ẽ ex me: ñ
quo iusta fuerit. s quo cõparatione
illiꝰ minꝰ malefecerit: nequaqu̾a ua¬
gã turpitudin̾e. s liberos reqͥrendo
Nstante aut̃ partu. apparuert̃ gemi¬
ni in utero. irł. ro maceria diuisio¬
nẽ aquila: sẏminacꝰ transtulerunt.

Expanded text:
. Hic insinuatur, et temporibus patriarcharum, certa et sua fuisse vestimenta viduarum, non utique talia qualia conjugatarum. Quam cum vidisset Judas, suspicatus est esse meretricem. Odae, non sinceritas justitiae, sed fidelitas promissi cernitur. Si enim servaret justitiam servando castitatem, non introisset, ut ille opinatus est, ad meretricem, sed tamen id quod promisit per pastorem suum secundum fidelitatem promissi transmittere mulieri non negavit. Ecce post tres menses nuntiaverunt Judae dicentes: Fornicata est Thamar nurus Cognovit autem Judas et dixit: Justior illa quam ego, quod non dedi eam filio meo Sela. In Hebraeo habet, Justificata est ex me, non quia justa fuerit, sed quod, comparatione illius, minus male fecerit, nequaquam vaga ad turpitudinem, sed liberos requirendo. Instante autem partu, apparuerunt gemini in utero nem Aquila et Symmachus transtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uiris.⁊ filii parentib: qi ⁊ illie hec ui¬
sticia ẽ. ut infirmior ratio. seruiat
fortiori. Hȩo gͥ in dñationib ⁊ ser¬
uitutib clara iusticia ẽ: ut qui ex¬
cellunt ratione. excellant dñatione.
Qd̾ cũ in hoc soło ꝑ iniquitatẽ homi¬
nũ ꝑturbat᷑. uł ꝑ naturarũ carna¬
liũ diu̾sitatẽ. ferunt iusti tẽp ora¬
iẽ ꝑu̾sitatẽ: in finẽ habituri or¬
dinatissimã ⁊ sempit᷑nã felicita¬

Expanded text:
uiris et filii parentibus, quia et illic haec iuuiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur uel per naturarum carnalium diuersitatem, ferunt iusti temporalem peruersitatem in fine habituri ordinatissimam et sempiternam felicita
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ pecoꝵ nutritores erant apueritia
sua. ia parentib suis:⁊ merito. Nam
hȩc ẽ sine ulla dubitatione iusta serui¬
tus. ⁊ iusta dñatio: eũ pecora homini
seruiunt. ⁊ homo pecorib dominat᷑.
Ui enĩ dictũ ẽ cũ erearet᷑. faciam homi¬
ne ad imagniẽ ⁊ similitudinẽ ur̃am:
habeat potestatẽ piseiũ maris. iuolati
Ubi insinuat᷑ rationẽ debere dñari. irra¬
tionabili uitȩ. Seruũ aut̃ hõmuiẽ hio¬
mini. uł iniquitas uł adu̾sitas fecit.
Iniquitas quidẽ sicut dictũ ẽ: maledictꝰ
chanaan: erit seruus fr̃ib suis. Adũ¬
sitas uͦ. sic̃ accidit ipsi iosep: ut uenditꝰ
a fr̃ib seruus alieiugenȩ fieret. Itaq
pͥmos seruos quib hoc nom̃ in latina
uingua indicũ ẽ: bella fecert᷑. Qui
enĩ homo ab homine suꝑatus iure
belli. posset occidi: qr seruatusẽ:
seruus appellatus. Inde ⁊ mancipia.
qr manu capta st̃. Est etiã ordo natu¬
ralis in hominib. ut seruiant feminȩ

Expanded text:
quod pecorum nutritores erant a pueritia sua et a parentibus suis. et merito : nam haec est sine ulla dubitatione iusta seruitus et iusta dominatio, cum pecora homini seruiunt et homo pecoribus dominatur. sic enim dictum est, cum crearetur: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; et habeaubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas quidem, sicut dictum est: maledictus Chanaan; erit seruus fratribus suis; aduersitas uero, sicut accidit ipsi Ioseph, ut uenditus a fratribus seruus alienigenae fieret. itaque primos seruos, quibus hoc nomen in latina lingua inditum est, bella fecerunt. qui enim homo ab homine superatus iure belli posset occidi, quia seruatus est, seruus est appellatus; inde et mancipia, ia manu capta sunt. est etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae
Abbreviated transcription (Latin):
gressȩ stͣ egiptũ. de femorib iacob fu¬
isse Lxx: dũ lxui postea st̃ ingressȩ¬
uidelicet. cũ duob filiis eiꝰ. septuagesi¬
mͦ aut̃ ipse fuerit ia cob. Hanc rem ne
uideam adu̾sũ scripturȩ auctoritatẽ
loqui.etiã septuaginta intͣpretes in
deuteronomio transtulert᷑: qd̾ in lxx

Expanded text:
gressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fugressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fuisse LXX, dum LXVI postea sint ingressvidelicet cum duobus filiis ejus. Septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae auctoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuteronomio transtulerunt, quod in se
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ quȩ egressȩ stͣ de femorib iacob
introiert᷑ egiptũ: nulla dubitatio ẽ.
Ita eni ⁊ paulatĩ ꝑ singulos supputatus
numerus approbauit. in hebreis uolu¬
miuib inuenit᷑. Hoc aut̃ qd in lxx legi¬
mꝰ. filii aut̃ iosepli qui nati st̃ ei in egip¬
to. ammȩ nouẽ: sciamꝰ ꝓ nouẽ. in hebreo
eẽ duas. Efframi quippe i manasse. ante¬
quã iacob intraret egiptũ.⁊ famis tep̃ in¬
grueret: nati st̃ de asenech filia putipha¬
res in egipto. S ⁊ illud qd̾ supra leginꝰ. fa¬
cti st᷑ aut̃ manasse quos genuit ei cõcubi¬
na syra machyr. Et machyr genuit ga¬
laad. Filii aut̃ effraim fr̃is m anasse: su¬
talaam. ⁊ thaam. Filis uͦ sutalaam. edem:
additũ ẽ siquidẽ qd̵ postea legimꝰ. qua¬
si ꝑ anticipationẽ factũ eẽ describitur.
Neq eni in illo cẽpore quo ingressus ẽ ia¬
cob egiptũ. eiꝰ etatis erant effram.
manasse: ut filios generare potuerint.
Ex quo manifestũ ẽ om̃s animas quȩ in¬

Expanded text:
animae quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim paulatim per singulos supputatus numerus approbat, qui in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem Joseph qui nati sunt ei in Aegypto, animae novem. Sciamus pro novem in Hebraeo esse duas. Ephraim quippe et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth filia Puthipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse, quos genuit ei concubina Syra Machir; et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse Suthalaam, et Thaam. Filii vero Suthalaam, Edem, additum est: si quidem id quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint. Ex quo manifestum est omnes animas quae in
Abbreviated transcription (Latin):
uirgã quãdo iurabat ei idem filius.
⁊dũ eã tenet post u̾ba iurantis. ñ dũ
illa reddita mox adorauit dm̃. Non
enĩ pudebat eũ ferre tantisꝑ insig¬
ne potestatis filii sui. ubi figura mag
transactis. iͣciatũ ẽ iosepl qd̾ egrota¬
ret pat᷑ eiꝰ. Qui assũptis duob filus
hic cõmemorat iacob ꝓmissiones di
erga se factas. dicit sibi dictũ. faciã
te in cõgregationes gentiũ. quib u̾b̾
magis fideliũ uocationẽ significat.

Expanded text:
virgam, quando ei jurabat idem filius? virgam, quando ei jurabat idem filius? et dum eam tenet, post verba jurantis, nondum illa reddita, mox adoravit Deum? Non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi figura magntransactis, nuntiatum est Joseph quod aegrotaret pater ejus. Qui assumptis duobus filiis hic cum commemorat Iacob promissiones dei erga se factas dicit sibi dictum: faciam te in congregationes gentium. quibus uerbis magis fidelium uocationem significat