comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itsimsplendo lucis eius. Ideo nemora pit oues demanumea & ne mo
potest rapere demanupatris mei manus patris & manus fili una manusẽ. Idestuna potestas
quia una diuinitas unamaiestas una a&ernitas una & ae qualitas quã ui delic& aequalitatẽ
ipsedñ s indiuinitatebabuit prius quã mundus eẽ apud patrẽ ipse in humilitate extempore incarnation
accepit: et nemopotest rapere de manu patris mei. A perte dans intellegi unam atq in dissimilẽ eẽ
manũ hoc estuirtutẽ suam & patris. atq ideo p̃m seeẽ credendum qui non sicut c&eriscĩ factus
clarius aperit dicens. ego & pat̃ unum sumus . unũ in quit sumus una nobis substantia una ẽ diuinitas
una a nitas. perfecta aequalitas dissimilitudonulla quib: ꝓfecto uerbis non presentẽ solũ modo
iuda eorum quȩstione quã anipse ess& xp̃s int̃rogabant explicauit sed &iã her&icorũ ꝑfidiam
quam futurã prȩuidit quantum sit exsecranda monstrauit. Conticescat sabellius dudiens ego

Expanded text:
ut sim splendor lucis ejus. Ideo nemo rapit oves de manu mea. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Manus Patris et manus Filii una manus est, id est, una potestas, quia una divinitas, una majestas, una aeternitas, una aequalitas. Quam videlicet aequalitatem ipse Dominus in divinitate habuit, priusquam mundus esset, apud Patrem accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. « Aperte dans intelligi unam atque indissimilem esse manum hoc est, virtutem suam et Patris; atque ideo Christum se esse credendclarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus . Unus, inquit, sumus. Una nobis substantia, una est divinitas, una est aeternitas, perfecta aequalitas, dissimiliJudaeorum quaestionem, qua an ipse esset Christus, interrogabant, explicavit, sed etiam haereticorum perfidiam, quam futuram praevidit, quantum sit exsecranda, monstravit. Conticescat Sabellius audiens Ego
Abbreviated transcription (Latin):
quiposuit quid esta p̃s uerbum & homo nec sichomo ut solacaro sedquid homo constat ecer ne
otuamind totus auit̃ homoin apõ nonenim partẽ exteriorem sus cepiss& e parte melorem
deseruusse pari quippe hominis melior est animã quam corpus quia ergototus homo in xp̃c

Expanded text:
qui posuit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo, ut sola caro: sed quia homo constat ex carne qui posuit? Quid est Christus? Verbum et homo. Nec sic homo, ut sola caro: sed quia homo constat ex carne et anima, totus autem homo in Christo. Non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset: pars quippe hominis melior est anima quam corpus. Quia ergo totus homo in C
Abbreviated transcription (Latin):
ineã quidie uiendo facturi sunt una responsione prostrati sunt quando eis dictũ ẽ quem querits
dixerunt itm̃ & dit eis e gosum redier̃ retro & ceciderunt quicecider adunã uocẽ xp̃imorituri
quid facent sub uocem iudicaturi Ego in quit pono animã meã nonglorientur iudaei quasi qui
praeualuerint upse po suit animã suam sicut potestatem habuit ponendi ita potestatem resum endi
quod alis uerbis in hoc ipso euangelio ostendit dicens Solu tetemplũ hoc & intrib: dieb excitabo
illud quode uangelista secutus ex posuit hocenim dicebat detemplo corporissui & ad iuntesto
discipulos suos haec uerba rememortisse cum resurrexis s& xp̃s amortuis hoc suscitabatur quo dmorie¬
batur Namuerbum mori nom potuit necanimailla mortua fui taro tantũ mortua ẽ & resurrexit
gui tosdie Sed quaerendum ẽ quid sit quod dix̃ egopono a nimã meã quis posuit quem posuit quis e

Expanded text:
meam, quid saeviendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt, quando eis dictum est: Quem quaeritis? meam, quid saeviendo facturi sunt? Una responsione prostrati sunt, quando eis dictum est: Quem quaeritis? dixerunt Jesum, et ait eis: Ego sum; redierunt retro, et ceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub vocem judicaturi? Ego, inquit, pono animam meam. Non glorientur Judaei, quasi qui praevaluerunt; ipse posuit animam suam. Sicut potestatem habuit ponendi, ita habuit et potestatem resumendi: quod aliis verbis in hoc ipso Evangelio ostendit dicens: Solvite templum hoc, et in tribua diebus excitabo illud . Quod evangelista secutus expdiscipulos suos haec verba rememorasse, cum resurrexisset Christus a mortuis. Hoc suscitabatur, quod moriebatur; nam Verbum mori non potuit, nec anima illa mortua fuit. Caro tantum mortua est, et resurrexit tertia die. Sed quaerendum est quid sit quod dixit: « Ego pono animam meam? Quis posuit? Quem posuit? Quis est
Abbreviated transcription (Latin):
adspeciem a credulitate ad contemplationẽ pascua aut̃ inueni& in a&erna refectione ouesergo
eius pascua inuenient quia quis quis illum corde simplici sequitur aet̃ nae uiriditatis pabulo nutriturꝰ
quaeiut sunt istarumouium pascua nisi a & nagaudia sempit̃ nae uirentis paradisi: pascuanamq
electorum sunt uultus presens dĩ quidum sine defectu conspictur sine fine mensuitae cibo satiatur
Sequitur. propterea me diligitpat̃ quia ego pono animã meã &iterum suma meam: quid ait
propterea mepat̃ diligit quia morior ut resurgã cummagnoenĩ pondere dictum ẽ ego quia ego
boque: pono aoriecum Egopono quidẽ ego pono ego in quit pono illã nonglorientur iudaei seuuire
porue runt potestatem habere non potuer seuiant quantum possunt siegonoluero ponere ainimo

Expanded text:
ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur. » Sequitur: VERS. 17.-- Propterea me diligit Pater, quia ego pono animam meam, et iterum sumo eam. « Quid ait: Propterea me Pater diligit? Quia morior, ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est: Ego. Quia ego, inquit, pono animam meam. Ego pono. Quid est: ego pono? Ego, inquit, illam pono. Non glorientur Judaei: saevire potuerunt, potestatem habere non potuerunt. Saeviant quantum possunt; si ego noluero ponere animam
Abbreviated transcription (Latin):
nonsolum iudaeam sed &riam gentilitatẽ redimere uenerat adiungit & alias oues abeo quae
nonsunt e chocouili &r illa soporto& me adducere & uocemmeã audient & si&unũ ouile &uimuspusto
Ledemptionemurãm qui exgenti populo uenimus dñsaspexerat cum se adducere & alias oues dicebat
hoc cotidie fierifr̃s aspicitis hoc re concliatis gentib stictum hodie uid&is quasi ex duob gregib unum ouile
estieit quia iuidai cum & gentilem populũ In sua fide coniungit paulo adtestante quidit ipse ẽpaxnrã
qui feetutraq unum: Dumenim aoa && nãuitã exutraq natione simplices elegit ado uile ꝓprium
me ere gouitam a&ernã doeis de quib & paulo superius dicit permesiquis introiert saluabiter
& ingredietur & egredietur &pascua inueni& ingredi&us quippe ad fidem egredi&ur uero a fide

Expanded text:
non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat adjungit: Et alias ovesnon solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat adjungit: Et alias oveshoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram, qui ex gentili populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis, quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum. Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices elegit, ad ovile proprium me, et ego vitam aeternam do eis; de quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidem; egredietur vero a fide
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ ut mertennarius fugiat quia mercennarius ẽ. Acsi a ꝑte dicer&ur. Stare in periculo
ouium non potest qui in eo qđ ouib. praeẽ non ouesdiligit sedlucrũ terrenum quaerit. dum enim
honorem amplectitur dumtem poralibus commodis laetatur opponere se contrapericulum¬
trepidat ne hoc quod diligit amittat. Sequia redemptor nost̃ culpas ficti pastoris innotuit.
Iterum formamcui debeamus in primi ostendit dicens ego sumpastor bonus atq subiunx̃ & cognos
hocẽ diligo & cognoscunt me mee. Acn patent̃ dicat diligentes obsequuntur. Vnde mox sub¬
iunxit Sicut nouit mepater & ego agnos copatrem & animam meam pono pouibimeis muo
a pertedicat in hoc constat quia cognoscopatrem & cognoscor a patre quia animam muam pon
ꝓouib meis id est ea caritate qua pouib moriar quantum patrem diligã ostendo. quia uero

Expanded text:
causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest, qui in eo quod ovibus praeest non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contratrepidat, ne hoc quod diligit amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit iterum formam cui debeamus imprimi ostendit, dicens: Ego sum Pastor bonus. Atque subjungit: Et cognoshoc est, diligo, et cognoscunt me meae, Ac si patenter dicat: diligentes obsequuntur. Unde mox subjunxit: Sicut novit me Pater, et ego cognosco Patrem, et animam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat, quia et cognosco Patrem, et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior, quantum Patrem diligam, ostendo. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
& mortes animarum quaerit. dequo lupo mox subditur & lupus rapit & disꝑgit oues. lupus
uenit & mercennarius fugit qui amalignus sp̃s mentes fidelium intemptatione dilaniat & is
quilocum pastoris ten& curam sollicitudinis non hab& animae pereunt & ipsede t̃renis cõmodi
laetatur. lupus rapit & disꝑdit oues cum alium adluxoriã ꝑtrahit alium in auaritiã accendit
alium in suꝑbiam erigit alium ꝑ iracundiã diuidit hunc inuidiastimulat illum infallatia sup¬
plantat quasiergo gregem dissipat. cumfidelium populum diabolus ꝑtemptationes necat
Sed contra haec mercennarius nullo ⁊ elo accenditur nullo feruore dilectionis excitatur. qui d
dum sola exteriora commodare quirit. Interiora gregis damna neglegent᷑ patitur. Vnde& mox¬
adiungitur. Mercennarius aut̃ fugit qui a mercennarius ẽ & non ꝑtin& ad eum de ouib: Sola ergi

Expanded text:
 mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: Et lupus rapit, et dispergit oves. 567 Lupus  mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: Et lupus rapit, et dispergit oves. 567 Lupus venit et mercenarius fugit; quia malignus spiritus mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet, curam sollicitudinis non habet. Animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenddum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, etc. Sola ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Mercennarius quippeẽ qui locum quidem pastoris ten& sed lucra animarũ non quaerit terrenis
commodis inhiat honore praelationis gaud&. temporalib: lucris pascitur. inpensa sibi ab homini
hic quod quaerit inueniat & ab hereditate gregis in posterũ alienus existat. lupus enim suꝑ oues uem
cum qui lib& iniustus & raptor fideles quosq: atq humiles opprimit sed is qui pastor ui debatur
& nonerat reliquit ouis & fugit qui a dumsibi abeo periculum metuit resistere eius in iustitiae
non presumit. Eugitaut̃ non mutando locũ sed subtrahendo solatium. Iugit qui a in iustitiã uidit¬
& tacuit Fugit quise subsilentio abscondit. Sed est alius lupus quisine cessatione cotidie non
corpora sed mentes dilanat. malignus uidelic& sp̃s qui caulas fidelium insidians circuit¬

Expanded text:
Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit: terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit, inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Lupus enim super oves venit, cum quilibet injustus et raptor fideles quosque atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit; quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium; fugit qui injustitiam vidit et tacuit; fugit qui se sub silentio abscondit. « Sed est alius lupus qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians circumit, et
Abbreviated transcription (Latin):
inexemplo dicens. Sonus pastoranimã suamponit ꝓouib suis fecit quod monuit ostendit quodius sit
animã suã posuit ꝓouib suis ostensa ẽ nobis de contemptu mortisuia quam sequant᷑ apposita forma
cuim primamur. Primũ nobis ẽ exteriora nr̃a miseri cordit̃ ouib: eius inpendere. postremũ uero si
necessesit &iam mortẽ nram ꝓeisdem ouib: ministrare. qui nondat ꝓouib substantiã suã quando
ꝓbis daturus ẽ animã suam ex posuimus uel magis dño docente intelleximus quis sit pastor quis
ostium qui sostiarius qui &iã & ouis nec non qui sint fures & latrones cognouimus sed modo de
mercennario & lupo consideremus de quib ipse dñs dix̃ mercennarius aut̃ & qui non ẽ pastor
cuius non sunt oues ꝓpriae uid& lupumuenientem & dimittit oues & fugit non pastor sed mer¬
cennarius uocatur quia non ꝑamore intimo oues dominicas sed ad temporales mercedes pascit

Expanded text:
in exemplum, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. in exemplum, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussit. Animam suam posuit pro ovibus suis. Ostensa est nobis de contemptu mortis via quam sequamur, apposita forma, cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit etiam mmodo daturus est animam suam? Exposuimus vel magis Domino docente intelleximus, quis sit pastor, quis ostium, quis ostiarius, qui etiam et oves, nec non qui sint fures et latrones cognovimus; sed modo de mercenario et lupo consideremus, de quibus ipse Dominus dixit: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. « Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit.
Abbreviated transcription (Latin):
ostium ouis unum aliquid significantia n amipsius dñi uerba paulo anteaudiuimus ego sum ostium &t hic
modo lectumẽ nobis egosum pastor qui&iam ab amico sponsi agnus nominatur sic ut in hoc presenti
euan gelio audiuimus ecce agnusdĩ ecce quitollit peccata mundi de quomulto ante ꝓph&a praedixit
tam quã ad occisionem ductusẽ quamuis cotum corpussuũ ouesillius intellegantur potest & ille ostiariu
intellegi qui a nemo in greditur & egreditur nisi eo aperiente qui hab& clauem dauid qui a perit &n
claudit claudit & nemo aperit. Nonergopigeat nos secundũ quandam similitudinẽ ipsum ostiarium
accipere quẽ & ostiũ. qui sẽ ostiarius nisi qui aperit. quis aperit nisi quise exponit dicente seipso deipso
aperitostium nisi qui docet omnẽ ueritatẽ. dum dñs boni pastorisopus ostendere uoluit seipsum ꝓposu

Expanded text:
ostium, ovis, unum aliquid significantia. Nam ipsius Domini verba paulo ante audivimus: Ego sum ostium; et hic ostium, ovis, unum aliquid significantia. Nam ipsius Domini verba paulo ante audivimus: Ego sum ostium; et hic modo lectum est noEvangelio audivimus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi , de quo multo ante propheta praedixit: Tanquam ovis ad occisionem ductus est ; quamvis totum corpus suum oves illius intelligantur. Potest et ille ostiarius intelligi, quia nemo ingreditur, vel egreditur, nisi eo aperiente, quia habet clavem David; qui aperit, et nemo claudit; claudit, et nemo aperit . Non ergo pigeat nos secundum quamdam similitudinem ipsum ostiarium accipere, quem et ostium. Quis est ostiarius, nisi qui aperit? Quis aperit, nisi qui se exponit? dicente ipso: Ego sumaperit ostium, nisi qui docet omnem veritatem? Dum Dominus boni pastoris opus ostendere voluit, seipsum proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
futurae erant oues eius Item praesentib & futuris & illis & nobis & quot quot &iam postnos
bonus nisi essent pastores mali sed pastores mali ipsisunt fures & latrones aut certe ut multũ mercennarui
om̃s enim hicꝑsonas quas posuit requirere distinguere nosse debemus. A peruit enim lam duas res dñs
quos quodam modo clauscs proposuerat lamscimus quia ostium ipse ẽ sumus quia pastor ipseẽ. fures
& latrones qui sunt priore sententia pate factum ẽ. nunc aut̃ audiuimus mercennarium dudiuimus
& lupũ nominatus ẽ & ostiarius inbonis ergo ostiumẽ ostiarius pastor &oues. inmalis fures & latrones¬
& mercennarius & lupus ostium dnm̃xpm̃ accipimus pastorem ipsum ostiarium quem haecenĩ duo ipse
exposuit ostiariũ nobis quaeren dumreliquit & quid ait de ostiario huic inquit ostiarius aperit cuia perst
ptistori quid aperit pastori ostiũ & quis ẽ ipsum ostium ipse &iam pastor. diuersa sunt nomina pastor

Expanded text:
futurae erant oves ejus. Item: praesentibus et futuris, et illis et nobis, et quotquot 564 etiam post nosbonus, nisi essent pastores mali. Sed pastores mali, ipsi sunt fures et latrones: aut certe, ut multum, mercenarii. Omnes enim hic personas quas posuit, requirere, distinguere et nosse debemus. Aperuit enim jam duas res Dominus, quas quodammodo clausas proposuerat. Jam scimus quia ostium ipse est, scimus quia pastor ipse est. Fures et latrones qui sint, priore sententia patefactum est: nunc autem audivimus mercenarium, audivimus et lupum, nominatus est et ostiarius. In bonis ergo ostium est, ostiarius, pastor et oves: in malis, fures et latrones, mercenarius et lupus. Ostium Dominum Christum accipimus, pastorem ipsum; ostiarium quem? Haec enim duo ipse exposuit; ostiarium nobis quaerendum reliquit. Et quid ait de ostiario? Huic, inquit, ostiarius aperit. Cui aperit? Pastori. Quid aperit pastori? Ostium. Et quis est ipsum ostium? Ipse etiam pastor. » Diversa sunt nomina, pastor,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante creder& quãsignũ uider & sed mementote quid p&ut & a ꝑte cognosc&is qui a infide dubi¬
tauit poposut namq: ut descender& & sanar& filiũ eius. Corporalemergo presentiã dñi quae rebat
ꝑspm̃nus quã de erat Minusitaq in illo credidit quem non putauit posses alutẽ dari nisi praesenseẽt
incorpore. Sienim fecte credidiss& ꝓcul dubio sar& quia ñ ẽ& locus ubi none& ds̃ Ex magnaergo
parte diffisus est qui a honorem nondedit maiestati sed presenti a corporali & salutem itaq filio p&it
& tam̃ infide dubitauit. quia eum ad quẽ uenerat & potentem ad curandũ credidit. & tam̃ morien¬
tefilio esse absentem putauit dñ sed dñs quirggatur utuadat quia non desitubi inuitatur indicat
solouissusalutem reddidit qui uoluntate om̃a creauit. qua inre hocẽ nobissollert̃ intuendũ qđ sicut alio¬
eu angelista testante didicimus centurio ad dñmuenit dicens dñe puerm̃siac& paraliticus in domo & male

Expanded text:
t aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali. Salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo me
Abbreviated transcription (Latin):
monem credider̃ plures samaritani. ad illũ aũt miraculũ soladomus illa credidit : quaerespor¬
tendit in multitudinẽ fidem gentium & pauata te fidem iudȩorũ gentes uero solo sermone Id est
praedicatione a postolica credider. iuda eiuero signauider ipsũ dĩfiliũ facientẽ & tam̃ paucisc redidi¬

Expanded text:
monem crediderunt plures Samaritani; ad illud autem miraculum sola domus illa credidit. Quae res pormonem crediderunt plures Samaritani; ad illud autem miraculum sola domus illa credidit. Quae res portendit in multitudine fidem gentium, et in paucitate fidem Judaeorum: gentes vero solo sermone, id est, praedicatione apostolica crediderunt; Judaei vero signa viderunt, et ipsum Dei Filium facientem, et tamen pauci credid
Abbreviated transcription (Latin):
Infirma mundielegit ds̃ ut confundat fortia. credidit homo sermoni quem dixit ei it̃is & ibat.
Incipitenĩ fidem habere in sermone itu. &i deo sanitatem meruit filii & qui ex parte dubius uenit
Interro gauitergo hora inqua melius habuerat. Dixer̃ ei herihora septima reliquit eum febris.
septenarius numerus scĩficatus est indonis scĩ sp̃s in quosanitas omnib credentib constat. quia in scõspĩ
qui est donumdĩ remissio ẽ omnium peccatorũ credentib. Septinarus quoq numerus sidiuiditur intria
& quattuor scam trinitatem significat intrinario numero &omnium creatrarũ ꝑfectionem
in quat̃ nario ꝓpt̃ quattuor elem̃ta plenaria & quattuor plagasmundi &quat foouamnui tẽpora¬
mur & samus crediditipse & domus eiꝰ tota qui a nuntiatus est ei filius sanus Au solumergoser¬

Expanded text:
Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Credidit homo sermoni quem dixit ei Jesus, et ibat. Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Credidit homo sermoni quem dixit ei Jesus, et ibat. Incipiebat enim fidem habere in sermone Jesu, et ideo sanitatem meruit filii; et qui ex parte dubius veInterrogavit ergo horam ab eis, in qua melius habuerat. Dixerunt ei: Quia heri hora septima reliquit eum febris. Septenarius numerus sanctificatus est in donis Spiritus sancti, in quo sanitas omnibus credentibus constat, quia in sancto Spiritu, qui est donum Dei, remissio est omnium peccatorum credentibus. Septenarius quoque numerus, si dividitur in tria et quatuor, sanctam Trinitatem significat in trinario numero; et omnium creaturarum perfectionem in quaternario, propter quatuor elementa plenaria  mur et sumus . Credidit ipse, et domus ejus tota. Quia nuntiatus est ei filius sanus. Ad solum ergo ser
Abbreviated transcription (Latin):
regulifilio percoporalem presentiã non dignatur ad eẽ centurionisseruo non dedignatur ocurrere
quidest hoc nisi qđ suꝑbi a nr̃a r&unditur qui in hominib: nonnaturã qua ad imaginẽ dĩ facti sunt
sed honores & diuitias ueneramur . cumq. pensamus quae circa eos sunt ꝓfecto interiora mini¬
me ꝑuidemus. dum ea consideramus quae incorporib dispecta sunt ne glegimus pensare qđ sunt
Redemptor uero noster utostender & quia quae alta sunt hominum scĩs despienda sunt & quae
despecta sunt hominũ despicienda non sunt scĩs. ad filium reguli irenoluit. ad seruũ centurionisi re
paratus fuit. Increpata estergo suꝑbia nr̃a qua ene scĩpensare homines ꝓpt̃ homines solaut diximꝰ
quae circa stant hominib: pensat. naturã non aspicit honorẽ in hominib: non agnoscit. Ecceire
non uult filius dĩ ad filiũ reguli & tam̃ uenire paratus est ad salutẽ serui. hoc est qđ a postolus ait

Expanded text:
Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qui ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quid sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat. Naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Hoc est quod Apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. & homo hominibus tam humiliter apparere dignatus ẽ. Dehac infirmitate carnis ꝓph& adicit
Homo inplaga positus & sciens ferre in becillitatem. De humilita te uero apłs loquiturdicens. Humiliauit se
factus subditus usq ad mortem quam quam illud quod sedit qm̃ solent sedere doctores pos sit alio intellec¬
tu. non bumilitatis modestiam. sed magistri demonstra repersonam. Sed quaeri potest quare amuliere sama¬
ritana quae aquae implende gratia uenerat bibero postulauerit. Cum ipse postea spiritalis fontis affluentiõ
se p&entibus dare praedicarit posse Sed scilic& sciebat ds̃ mulieris illius fidem quae qm̃ samaritana erat

Expanded text:
suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis Propheta dicit: suscepit, et homo hominibus tam humiliter apparere dignatus est. De hac infirmitate carnis Propheta dicit: Homo in plaga positus, et sciens ferre imbecillitatem; de humilitate vero Apostolus loquitur dicens: Humiliavit se, factus subditus usque ad mortem . Quanquam illud quod sedit, quoniam solent sedere doctores, possit alio intellectu non humilitatis modestiam, sed magistri demonstrare personam. Sed quaeri potest quare a muliere Samaritana, quae aquae implendae gratia venerat, bibere postulaverit, cum ipse postea spiritalis fontis affluentiam se petentibus dare posse praedicaverit? Sed scilicet sitiebat Deus mulieris illius fidem, quoniam Samaritana erat
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& ueterehomine nouũ in seconstituer& quemexut d̵ luto t̃reno incaelestia regna tranfferr& Ergi
exterior esthomouetus & nouus interior. Dictumẽ ab apostolo & siexterior homonost̃ corrũpitur. sed inte¬
rior aũt renouatur dedie indiem . Rec tissime omnino qm̃ om̃aui sibilia ad exteriorem hominẽ ꝑtinent.
quib xp̃iana diiciplina renuntiat . hora sextauenit dñs ad puteum idest medio undeiã incipit soliste uisibili
quaenũ quã occidit reuertatur secundũ a postolicã disciplinã non quaerens quaeuident᷑ sed quae ñ uident᷑
Quaeenim uidentur temporali a sunt quae autem non uidentur aeterna sunt . Quod autẽ fatigatus uenit
ad puteum infirmitatem carnis significat. quod sedit humilitatem quia in becillitatem carnis pronobis

Expanded text:
scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum labe terrena in coelestia regna transferret. Ergo scilicet vetere homine, novum in se constitueret, quem exutum labe terrena in coelestia regna transferret. Ergo tate significat. Et quoniam exterior est homo vetus, et novus interior, dictum est ab Apostolo: Et si exterior homo noster corrumpitur, interior autem renovatur de die in diem. Rectissime omnino, quoniam omnia visibilia ad exteriorem hominem pertinent, quibus Christiana disciplina renuntiat. Hora sexta venit Dominus ad puteum, id est, medio die, unde jam incipit sol iste visibilis quae nunquam occidit, revertatur; secundum apostolicam disciplinam, non quaerens quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt. Quod autem fatigatus venit ad puteum, infirmitatem carnis significat; quod sedit, humilitatem, quia et imbecillitatem carnis pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
locoscripturarũ discutienda & ꝑtractanda dicunt᷑. De quare id primũ tenendũ ẽ qđ in omnib. scripturis
sum mauigi lantia custo dirioport& ut secundũ fidem sit sacram̃ti diuini expositio . Horaigitur diei sexta
uenit adputeũ dñs nr̃t. Video in puiteo tenebrosã ꝓfunditat ẽ dm moneo ergo intelle geremundi huius
Imfimas partes idest terrenas quouenit dñsits horasexta. id est sexta a&ate generis humani tãquã se
nec tute ueteris hominis quo iubemur exui. ut induamurnouo qui secundũ dm̃ creatur est. Nam sexta
a &as se nectus est  quo prima infantia secunda pueritia tertia adulescentia qu arta iuuentus quinta gra¬
uitas. Veterisitaq hominis uita quae secundũ carnem temporali conditione ꝑagitur. Sextaaetate seneu¬

Expanded text:
Scripturarum loco discutienda et pertractanda dicuntur. De qua re id primo tenendum est, quod in omnibus Scripturis Scripturarum loco discutienda et pertractanda dicuntur. De qua re id primo tenendum est, quod in omnibus Scripturis summa vigilantia custodiri oportet, ut secundum fidem sit sacramenti divini expositio. 2. Hora igitur diei sexta venit ad puteum Dominus noster. Video in puteo tenebrosam profunditatem. Admoneor ergo intelligere mundi hujus infimas partes, id est, terrenas, quo venit Dominus Jesus hora sexta, id est, sexta aetate generis humani, tanquam in senectute veteris hominis, quo jubemur exui, ut induamur novo, qui secundum Deum creatus est . Nam sexta aetas senectus est; quoniam prima, infantia; secunda, pueritia; tertia, adolescentia; quarta, juventus; quinta, gravitas. Veteris itaque hominis vita, quae secundum carnem temporali conditione peragitur, sexta aetate senectu
Abbreviated transcription (Latin):
& filu & spr̃scĩ. Opor tebatenĩ eum transire ꝑsamariã. In le¬
tione uero euangeli infirmitatẽ humani generis suscepisse dñmium̃xpm plenissime nobisi
euangelista monstrauit. Si quidem cum dixiss&uenisse dnm inciuitate samariae quaedicit᷑
schariuxta praedium qđ dedit i acobfiliosuo ios eph. in quo praedioerat fonsia cob: Ad didit iñs
quod praediũ nontã ioseph quã xp̃o arbritro derelictũ. cuius figura scr̃ ioseph patri archa portauit
quem uere soladorat & luna & om̃s stellae benedicunt. ad hoc praedium ideouenit dñs ut samari¬
tani quihoreditatẽ sibi patri archae isrł uindicare cupi ebant agnoscerent possessorem suũ
& conuerterentur ad xp̃m quilegatimus patriarchae heres ẽfactus. Diutenĩ euangelista iũs fatigattus ex¬
tent & ea non nulli minus diligent̃ minusq subire int̃pretando asserunt plerũq ꝓsalute ꝑniciem
& ꝓcognitioneueritatis errorem. Interque illudẽ sacram̃tũ qđ scriptũ ẽ dñm hora diei sextauenisse ad pu

Expanded text:
us sancti . Oportebat enim eum transire per Samariam. In lectione vero Evangelii, infirmitatem humani generis suscepisse Dominum Jesum Christum, plenissime nobis sanctus evangelista monstravit. Siquidem cum dixisset venisse Dominum in civitatem Samariae, quae dicitur Sichar, juxta praedium quod dedit Jacob filio suo Joseph, in quo praedio erat fons Jacob, addidit: Jesus, quod praedium non tam Joseph, quam Christo, arbitror derelictum, cujus figuram sanctus Joseph patriarcha portabat, quem vere sol adorat et luna, et omnes stellae benedicunt. Ad hoc praedium ideo venit Dominus, ut Samaritani, qui haereditatem sibi patriarchae Israel vindicare cupiebant, agnoscerent possessorem suum, et converterentur ad Christum, qui legitimus patriarchae haeres est factus. 2. Fatigatur Christus , non hominibus patent, et ea nonnulli minus diligenter minusque sobrie interpretando, asserunt plerumque pro salute perniciem, et pro cognitione veritatis err
Abbreviated transcription (Latin):
i potostate animam suam ponere quampo sut horapar sionis ostendit: ututiõ redeaptiens in pleraut nir castium
berum ergo cos hite rogauomqud quantos si quaertis qua tanon ad prehenditis ⁊ usi quiamura nonẽ perestat

Expanded text:
in potestate animam suam ponere, quando posuit, hora passionis ostendit, ut nostrae redemptionis impleretur mysterium. in potestate animam suam ponere, quando posuit, hora passionis ostendit, ut nostrae redemptionis impleretur mysterium. « Iterum er
Abbreviated transcription (Latin):
quem quaerer& Nonquasi ignarus eorum uoluntatis. sedut scirent ipsum eẽ quem quaererent. Responderut¬
btur. dicitois egosum: Ñ ab scondit se sedostendit quia qui uoluntatesua uenit i mundum uoluntato sua posts
amimam suã promundo stabat autem & uidas quitradebat eumcum ipsis. Vtergodixit᷑ egosum. abieruntr& norsũ
& cecidor᷑ interram ubinuncmilitum cohors & ministri principũ acpharis a eorum ubiterror & munim̃ armnorumut¬
uex ditentis ego sum tantam turbam odis ferocem armisqi tertibilem sineullotelo percusset. reppulit rerauit
Dsemim latebat in carne & sempiternus dies. lta membris occultabatur humanis ut lanternis & facib quaere tocur
occidendus a tenebris. Ego sumdicit &x impios denecit. quidiudiciturus faci& qui iudicandus hocsecit quid eg¬
ule qua rebatnos redimore esuiu ficare. Propter qđ uenit adnos ostondit quaerintib potestatm qu a babatu

Expanded text:
quem quaererquem quaererbitur. Dicit eis: Ego sum. Non abscondit se, sed ostendit; quia qui voluntate sua venit in mundum, voluntate sua posuit animam suam pro mundo. Stabat autem et Judas, qui tradebat eum, cum ipsis. Ut ergo dixit eis: Ego sum, abierunt retrorsum, et cecider? Nempe una vox dicentis: « Ego sum, » tantam turbam odii ferocem, armisque terribilem, sive ullo telo percussit, repulit, et stravit. Deus enim latebat in carne, et sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. « Ego sum, » dicit, et impios dejecit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? quid regille quaerebat eos redimere et vivificare, propter quod venit ad nos. Ostendit quaerentibus potestatem, quia habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ins sedalia quaed amsunt interposita. quae ab isto praetermissa apud alios euangelistas loguntor sinoia oruso
factam eum dixisse uelorasse. sciebat aut inquit & uidas qui tra debateũ locum. Ordo uerborurẽ scebat lau
quitradebateum. qđ frequent̃ inquit ihr̃ conueneratilluc cum discipulissuis ib iergo lupus ouinepolle conteq¬
or interoues alto patri familias consilio toleratus didiat ubi ad tempus exiguũ disꝑgeregregam insidus acrm
pustorem Iudas ergo inquit cum accepiss& cohortem & a principib & pharis aeis ministros uenitilluc tumlatr
& facibus & armis cohors non iudaeorum sedmilitum fuit a praesideltaq: intollegatur accepta tamqua aci
ut obtendebatur in firmitas. ut haec iimicis necessari a uiderent᷑ aduersus eũ inquem niilualius sent pisicro
quaeuentura erant suꝑ eũ sciebat & uoluit ut conprehendere&ur. quia ad hocuenet in mundũ ut fieret quod uoluit

Expanded text:
s ait: Haec cum dixisset Jesus; sed alia quaedam sunt interposita, quae ab isto praetermissa, apud alios evangelistas leguntur: sicut apud ost coenam sanctam eum dixisse, vel orasse. « Sciebat autem, inquit, et Judas, qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est: sciebat locum, qui tradebat eum. Quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus, ovina pelle contectus, inter oves alto Patris familias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. VERS. 3.-- Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam adet obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum in quem nihil valuissent, nisi nt super eum. Sciebat et voluit ut comprehenderetur; quia ad hoc venit in mundum, ut hoc fieret quod voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
cedron. Ced ron gen&iuus pluralis ingraeco qđ potes dicilatinae cȩdrorũ Tunc ad propinquauit tempus dequo in psalmis
legitur d& orrente inuiabibit in uia hui uitao d&orrente passionisbibit: ꝓpterea exaltabit caput. qđ apł̃s lta exposuit
xp̃s oboediens patriusq ad mortem mortem autem crucis. propterqđ & ds̃ exaltauitillũ ubierat ortus in quẽ tatrouit

Expanded text:
Cedron Cedron. Genitivus pluralis in Graeco, quod potest Latine Cedrorum dici. Tunc appropinquavit tempus, de quo in Psalmo Cedron Cedron. Genitivus pluralis in Graeco, quod potest Latine Cedrorum dici. Tunc appropinquavit tempus, de quo in Psalmo legitur: De torrente in via bibit. In via hujus vitae de torrente passionis bibit: propterea exaltavit caput : quod Apostolus ita exposuit: Christus obediens Patri usque ad mortem, morte
Abbreviated transcription (Latin):
ego aut tecognoui. Ipse fons gratiae ẽ. natura. horno autem despũ scõ & iurgine in effabiligratia inunitatẽ ꝑ sonae filudĩ assumo¬
tus .ẽ. Pillum cognouerunt hii & om̃s ꝑ eoscredituri quiatumemisisti. Quiatu memisisti ideo cognouerunt. Igit᷑ ꝑ gratiam cog
nouerunt & notum fecieis inquit nomentuum. it notum faciã Notum feci ꝑfidem notum faciam ꝑ speciem Notũ fecun sdo¬
untib Et dilectio quadil existime inipsis sit & ego in ipsis. Quomodo aũt dilectio quadile
paterfilio ẽ & in nobis nisiquia membra ẽ sumus & in illo diligim᷑. cumille dilgitur totus. Id ẽ caput & corpus id eo subiunex̃
passioni ad discipulos habuit quicum illo tuncerant. adiunct a oratione quam direxit ad patremprosius. dem cops eius
passionẽ io hanneseu angelista sic orsus ẽ¬
s.ẽ. XLI Ha eocum dixiss&ihs̃ egressus ẽcumdiscipulis suis transtorrentũ

Expanded text:
Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura; homo autem de Spiritu sancto et virgine, ineffabili gratia, » in unitatem personae Filii Dei assumptus est. Per illum cognoverunt hi, et omnes per eos credituri. Quia tu me misisti. « Quia tu mnoverunt. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem: notum faciam per speciem; notum feci ntibus. Ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Quomodo autem dilectio, qua dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ille diligitur totus, id est, caput et corpus? Ideo subjunxit: nam Dominus de fundendo pro nobis sanguine proximus passioni ad discipulos habuit, qui cum illo tunc erant, adjuncta oratione, quam direxit ad Patrem pro suis; deinceps ejus passionem Joannes evangelista sic orsus eS. 1.-- Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem
Abbreviated transcription (Latin):
Reco lamusergo ante aduentumipsius uener̃ ꝓph&ae inum quid fures fuer̃ & latrones : ab sit: non
pret̃ illũ uenerunt. sedcumillo uener̃ quid cumillo uener uenturus precones mittebat : sed eorũ
corda quos iniserat possidebat : cumillo ergouener̃ : quiacumuerbo dĩuener̃. Ego sum inquit uia ueritas
& uita i ipse est ueritas cum illo uener̃ quia ueraces fuer : & ueritatem praedicauer̃ I quot quot aut̃
p̃terillum uener̃ fures sunt & latrones : perseuerdee r̃ quia ꝑ eum missi non fuer̃ : Dicente a postolo
Namꝗante aduentum xp̃i falsi fuerunt in populodi ꝓph&ae. falsi doctores : sicut post aduentũ illus
sub nomine christiano quamplurimifalsi fuerunt doctores nec doctores sed seductores. non praedictt
sed praed catores latrocinia exercentes. non sanaed octrinae inherentes. de quib. dictum ẽ fures

Expanded text:
Recolamus ergo. Ante adventum ipsius venerunt prophetae, nunquid fuerunt fures et latrones? Absit. Non praeter illum venerunt, quia cum illo venerunt. Venturus praecones mittebat, sed eorum corda quos miserat, possidebat. Cum illo ergo venerunt, quia cum Verbo Dei venerunt. « Ego sum, inquit, via, veritas et vita . » Si ipse est veritas, cum illo venerunt, quia veraces fuerunt, et veritatem praedicaverunt. Quotquot autem praeter illum venerunt, « fures sunt et latrones. » Per sevenerunt, quia per eum missi non fuerunt, dicente Apostolo:Nam ante adventum Christi falsi fuerunt in populo Dei prophetae et falsi doctores, sicut post adventum illius sub nomine Christiano quamplurimi falsi fuerunt doctores; nec doctores, sed seductores; non praedicatores, sed praedatores; latrocinia exercentes, non sanae doctrinae inhaerentes, de quibus dictum est: « Fures
Abbreviated transcription (Latin):
patrum sicutinuenirepotui interp̃tationes posui magirhorum onnium sensibus acuerbirutens quam
mea equiquam praerimptioni cominiitens. uelutilegentium curio sitar facile probarepoterit

Expanded text:
Patrum, sicut invenire potui, interpretationes posui: magis horum omnium sensibus ac verbis utens, quam Patrum, sicut invenire potui, interpretationes posui: magis horum omnium sensibus ac verbis utens, quam meae quidquam praesumptioni committens, veluti legentium curiositas facile probare poterit:
Abbreviated transcription (Latin):
conponore gonus neseiprus fateri p̃sumunt creatoris herbarum uel aliarum specierum. Ex quarum
conpositione salus efficitur egrotantium sed ministrosẽe incolligendo & inunum pigm̃taria manu confici¬
endo corpur sic&iami sic forran i eae deuotionis labor aliquid uertre caritati proficere ual&. necexuno quolib&
paterue ponessionis pratomihi flores colligendu seẽ conseo sed multorum patrũ humilicorde pronaceruice
floridarura ꝑ agrandamihi ẽẽuideo uesi nepericulo nominis ineisatis fatiam scĩsme uoluntatiurȩ :
rimo que omnium sc̃i augustini suffragia quȩrenr qui maiora studio huiusscĩ euuangelu exponere nisus est
facratissima uerba. Dei nde exopusculis sc̃i ambrosii claris simidoctoris aliquatrahons nec non ex homeliis
p̃cipui patris gregorii pape uel exomelus beatibedae presbiteri Multa assumens. Aliorũque scorum

Expanded text:
componere genus, nec seipsos fateri praesumunt creatores herbarum vel aliarum specierum ex quarum componere genus, nec seipsos fateri praesumunt creatores herbarum vel aliarum specierum ex quarum compositione salus efficitur aegrotantium, sed ministros esse in colligendo et in unum pigmentaria manu conficiendo corpus: sic etiam, si forsitan meae devotionis labor aliquid vestrae charitati proficere valet. Nec ex quolibet paternae possessionis prato mihi flores colligendos esse censeo, sed multorum Patrum, humili corde, prona cervice, florida rura peragranda mihi esse video, ut sine periculo nominis mei satisfaciam sanctissimae voluntati vestrae. Primoque omnium sancti Augustini suffragia quaerens, qui majori studio hujus sancti Evangelii exponere nisus est sacratissima verba. Deinde ex opusculis sancti Ambrosii sanctissimi doctoris aliqua trahens; necnon ex homiliis praecipui Patris Gregorii papae, vel ex homiliis beati Bedae presbyteri, multa assumens, aliorumque sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
acppecuareligione colendi Nonhumanȩ coniecture ratiunculis nimium discutienda quae impleris¬
que fallitur dumseputat agnoscore quachumanisensus excedunt indagationem : Iam̃ quicquid in de
piacaritar & humili s inquisitio intellegere potuit insacratirsimar scõrum patrum seriptis lic& spar sim
dicta inueniuntur . sicut&iam &dintoto eiusdem euuange lii textu plurimachatholicis doctoribus
loguntur exposita prooportunitate loci uel temporis uel cmfirmatione orcodoxo fidei. Necnon
contrahȩreticas prauitates indefonsione d posto licȩ traditionis qui propter forsan temperamtum
qđ dam interm eam negationem uestramque peticionem inueni reporse . V ideoneomnino uol caritas ur̃a
olentnamquemedici exmultorum speciebus pigmentorũ: insalutem poscentis quoddam medicamti

Expanded text:
ac perpetua religione colenda, non humanae conjecturae ratiunculis nimium discutienda, quae in plerisac perpetua religione colenda, non humanae conjecturae ratiunculis nimium discutienda, quae in plerisque fallitur, dum se putat agnoscere quae humani sensus excedunt indagationem. Tamen quidquid inde pia charitas et humilis inquisitio intelligere potuit, in sacratissimis sanctorum Patrum scriptis, licet sparsim, dicta inveniuntur: sicut etiam et in toto ejusdem Evangelii textu, plurima a catholicis doctoribus leguntur exposita, pro opportunitate loci vel temporis, vel confirmatione orthodoxae fidei, nec non contra haereticas pravitates, in defensione apostolicae traditionis. Quapropter; forsan temperamentum quoddam inter meam negationem, vestramque petitionem invenire posse video, ne omnino vel charitas vestra tolent namque medici ex multorum speciebus pigmentorum in salutem poscentis quoddam medicamenti
Abbreviated transcription (Latin):
uilegio meruit cartitatis ut &ceterisomnibus miraculorum xõi scriptorib
altiur diuin ema iostatis simulca per& ac patefacer& archanum nequcen im frustra incenamistica
supra peccusihũ recubuisse ꝑhibetur : sed ꝑhocuerissi modocetur quia celestis austum sapientiae ceter is
excellentius doscĩssimoeiusdom pectoris sonte putauerit. Vnde & mercco infigura quatuoranimaliũ
aqui leuolanti conparantur. Cunctisquippe auibus aquilacelsius uolare. Cunctis animantibus
cdarius soliradiis in figere consueuit optitus : Itabeatus iohannes sublimiur aeternȩ i matiuitatis e p̃
nurteria conspoxit. Isteprior petro laborantibus inpiscatione discipulis apmm inltiorosiantm qecteo¬
pro ebiota pditat : & delienarrant gloriamdĩ andefilids tonitrui abipsedño a ppellatur quia lra
mirabilo & omnibus sacculis in auditum & caelesti daritate in tonuit proomium dicens : In principio
erat uerbum & uerbum erat apuddm̃ & dr̃erat uerbum : quae uerba semꝑ sunt pura fide ueneranda

Expanded text:
ilegio meruit castitatis, ut caeteris omnibus miraculorum Christi scriptoribus altius divinae majestatis simul caperet ac patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena mystica supra pectus Jesu recubuisse perhibetur; sente potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Ita beatus Joannes sublimius aeternae nativitatis Christi mysteria conspPropheta praedixit: Coeli enarrant gloriam Dei . Unde filius tonitrui ab ipso Domino appellatur, quia hoc mirabile et omnibus saeculis 464 inauditum, ex coelesti claritate intonuit prooemium dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quae verba semper sunt pura fide veneranda
Abbreviated transcription (Latin):
inpurgatione peccatorum i sta in lumine purgatorum. Ac ꝑ hoc in actiua mortal
edo est ineperebone eonuerationir ĩseaueromagis inide & apud ꝑpaupcor ꝑ spoculum inen gmate &e
parte in aliqua uisione in commutabili ueritatis ł x quo intellendatur sidiligent: adueriastrer¬
euuangelistar temporilia factadm̃ & dictaquȩ ad in formandor moresuitae p̃senti maximo ualerent:
copionus ꝑsecutis circam illam actiuam fiusse fuisseuersator Iohannem uero facta : dñi multa paucioni
dilgentius & uberius conscribentem in uirtutem contemplatiua: Commendenda suam intentionem:
tempertate uirginem uorauit . Cuius uirginitatir in hocduplex testimoniũ incuu angelio datur : Quod

Expanded text:
in purgatione peccatorum; ista in lumine purgatorum. ac per hoc in hac uita mortali illa est in opere bonae conuersationis, ista uero magis in fide et aput perpaucos per speculum in enigmate et ex parte in aliqua uisione incommutabilis ueritatis. hae duae uirtuteeuangelistas temporalia facta domini et dicta, quae ad informandos mores uitae praesentis maxime ualerent, copiosius persecutos circa illam actiuam uirtutem fuisse uersatos, Iohannem uero facta domini multo pauciora diligentius et uberius conscribentem, in virtute contemplativa commendanda suam intentionem tempestate virginem vocavit: cujus virginitati in hoc duplex testimonium in Evangelio datur, q
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ gesserat & conduritiohannom in carcorem: quia inquam abliis hecuidebantur omirea rogatus
dicitur lohanner a postolus. ut ea quõpterierant priorer ante traditionem Iohannis saluatoris
gesta dercriber&. Et id eo dicit in euuangelio suo hoc fecitinicium signorum suorũ ihr̃: & iterum inalio loco
indicatdicens : Ndumenim iohannosorat missus in carcorem. Ex quibus constat quodea antequã
io hannertraderetur abihũ fuorant gesta descriprit. Sed proculdubo maxi me diuintiatem

Expanded text:
us et inclusus est in carcerem. Quia, inquam, ab his haec videbantur omissa, rogatus dicitur Joannes apostolus ut ea quae praeterierant priores ante traditionem Joannis, Salvatoris gesta, describeret; et ideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit initium signorum suorum Jesus . Et item in alio loco indicat dicens: Nondum enim Joannes erat missus in carcerem . Ex quibus constat quod ea quae antequam Joannes traderetur a Jesu fuerant gesta descripsit. Sed procul dubio maxime divinitatem