comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam sub uerc&: opes seome uel sunat ueri
Ha mapotest rerum toto qu& gessum̧ orbem
Enoms eiodmundus amat uos pendite regna
Viriba rutque ni delibiam parhos que pha ronque
Quem nati romanis deceat sucrererebus
astego curanuri uobis arcano mearum
Ex pͦ nam mentis que mtei quo pondera uergant¬
Etarnillatinolns sus pecta trrannie
ardum quippendeer roliustos exccantor
Hino anceps oabiiernte nisolertia mauri¬
I am quer toiumorgeneris carthaginis impia poles
Immina bes perieniltus que inpeotore uano ẽri
h annibał obliqorutatat qui sanguine regnum
& numidas cantinte auosiã pupplice uaro
Intimutt urłiqit locoromano secundo
quare agint eoum comites ꝓperemus in orbem
diuidit euphates in gentem gurgite mundum
Caspiaque in oiensos seducunt claustru recessus
& polusas irrias altus noc terque dies que

Expanded text:
Quam subvertit, opes. Sed me vel sola tueri Quam subvertit, opes. Sed me vel sola tueri Fama potest rerum, toto quas gessimus orbe, Et nomen, quod mundus amat. Vos pendite regna Viribus atque fide, Libyen, Parthosque, Pharonque, Quaenam Romanis deceat succurrere rebus. Ast ego curarum, proceres, arcana mearum Expromam, mentisque meae quo pondera vergantetas Niliaci nobis suspecta tyranni est: Ardua quippe fides robustos exigit annos. Hinc anceps dubii terret sollertia Mauri: Namque memor generis Carthaginis impia proles Imminet Hesperiae, multusque in pectore vano est Hannibal; obliquo maculat qui sanguine regnum, Et Numidas contingit avos, iam supplice Varo Intumuit, viditque loco Romana secundo. Quare agite, Eoum, comites, properemus in orbem. Dividit Euphrates ingentem gurgite mundum, Caspiaque immensos seducunt claustra recessus, Et polus Assyrias alter noctesque diesque
Abbreviated transcription (Latin):
M agnus dit nate mauit uaat in cola narus
Cxliausteque domi populis matorque carime
Quamtua tus basiuttenꝗens hic carba snuu
Lam taurum tauro quela ipsupta cadentem
Crderor hoc magnus pacem cum prenicit undir
& nbi consultum ciuilicum ꝓ litonitutur
pan rat pnoesugit sequitur pars magna senatur
uo pontu mtatquȩ nater recopit que silius
Inꝓcerum cautandem mestaora resoluit
Vocibus his magnus comites bellique dige qua
Atque instar patriȩ qlamuis in litore nudo
Incilicum terrẽnullis circumdatus armis
Consultem rebus que meis & ordia quȩram
Ingentis prestateanimos non omnis in armis
E matlius cecidi nec siemea facta p̃munt
un equem releuare caput cadesque receptas
excutere anlibi comarium pocuere ramȩ
erigere infarces aplenis neddere fastis
Mopulsum leuioramanu fortunatenebit
mn illemeȩ graio n uoluunt inȩquore puppes
m illaducer sparsit potius parsalia nostras¬

Expanded text:
Magnus adit. Nam te metui vetat incola rarus. Magnus adit. Nam te metui vetat incola rarus. Exhaustaeque domus populis; maiorque carinae, Quam tua, turba fuit. Tendens hinc carbasa rursus Iam Taurum, Tauroque videt Dipsunta cadentem. Crederet hoc Magnus, pacem cum praestitit undis Et sibi consultum. Cilicum per litora tutus Parva puppe fugit: sequitur pars magna senatus Qua portu mittitque rates recipitque Selinus, In Procerum coetu tandem moesta ora resolvit Vocibus his Magnus: Comites bellique fugaeque, Atque instar patriae, quamvis in litore nudo, In Cilicum terra, nullis circumdatus armis Consultem, rebusque novis exordia quaeram, Ingentes praestate animos: non omnis in arvis Emathiis cecidi, nec sic mea fata premuntur, Ut nequeam relevare caput, cladesque receptas Excutere. An Libyae Marium potuere ruinae Erigere in fasces, plenis et reddere fastis: Me pressum leviore manu Fortuna tenebit? Mille meae Graio volvuntur in aequore puppes, Mille duces: sparsit potius Pharsalia nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Sustiniu nostris uos tanti derse trumphis
s olusque enumbro regum telluris eo ae
Exx quome partes adit nemunere magni
S tant iemel ar iacide quisenim pͥuulnera nostra
Assr̃ iustas latu compescuit iras¬
P ot meritis abstricta mesnunc pardua ruptis
Excidat cdaustris u&itam ꝑsecula ripam
Seumaque pelleum pompeio uncite pardii
V inciroma uolit regem parere iubenti
Aardua nom piguit positis que in signibus aulã
Egredt̃ samulos raptos indutur amictus
In didus tutumt inopem simulara eranno
Quanto igitur mundi dominos securius & uum
V erus pũꝑ agit demisso inlitore reg
Ipso piricante topulos ephi sonque nalinquens
& placidȩ colo phonõmaris pumantiapurcur
Radit sara sami spirat delitore coo
Aura flueusndom indefuit danamque relinquid
Colgx bodom magnos que sinus tel morse dosiitar
Compens an medio pelagipam philia pogpi
Occurrit tellus uecse comiittir pir
Ausus adhucͣ liste primũ panua pha selis

Expanded text:
Sustinui nostris vos tantum deesse triumphis: Solus et e numero regum telluris Eoae Ex aequo me Parthus adit. Nec munere Magni Stant semel Arsacidae. Quis enim post vulnera cladis Assyriae iustas Latii compescuit iras? Tot meritis obstricta meis, nunc Parthia ruptis Excedat claustris vetitam per saecula ripam, Zeugmaque Pellaeum. Pompeio vincite, Parthi; Vinci Roma volet. Regem parere iubenti Ardua non piguit, positisque insignibus aulae Egreditur, famuli raptos indutus amictus. In dubiis tutum est inopem simulare tyranno. Quanto igitur mundi dominis securius aevum Verus pauper agit! Dimisso in litora rege, Ipse per Icariae scopulos, Ephesumque relinquens, Et placidi Colophona maris, spumantia parvae Radit saxa Sami: spirat de litore Coo Aura fluens: Gnidon inde fugit, claramque relinquit Sole Rhodon, magnosque sinus Telmessidos undae Compensat medio pelago. Pamphylia puppi Occurrit tellus: nec se committere muris Ausus adhuc ullis, te primum, parva Phaseli,
Abbreviated transcription (Latin):
u rbs est dictaeis olimpossessa colonis
Quoscreta profugos uexere ꝑ aequora puppes
Cecropiae uictum mentitis thesea uelis
Hanclatus angustum iamse cogentis in artum
hes periȩ tenuem produc& mȩquora sulcum
Hadriacas flexis scmditq cornibus undas

Expanded text:
Urbs est Dictaeis olim possessa colonis, Urbs est Dictaeis olim possessa colonis, Quos profugos Creta vexere per aequora puppes Cecropiae, victum mentitis Thesea velis. Hac latus angustum iam se cogentis in arcum Hesperiae tenuem producit in aequora linguam, Hadriacas flexis claudit quae cornibus undas
Abbreviated transcription (Latin):
Quifarit hesperium postomnia flumina becis
medomitus cognouit araps memarte feroces
Henio chi notiq erepto uellere colchi
Cappadoces mea signatiment & dedita sacris
Incerti iudȩa dei mollosque sophene
Armenias cilicasq feros taurosq subigi
Q uod socero bellum preter ciuile reliqui
Verbaducis nullo partes clamore sequuntur
Hec matura petunt promissȩ classica pugne
Sensitipse metum magnus placuitque referri
Signa nec intante discrimina mittero pugnae
Iamiuctum fama non uisi caesaris agmen
Pulsus ut armentis primocertamine taumis
Siluarum sec recapetit uacuosq peragros
ex ul in aduersis & plorat carnua truncis
Necredit in pastus nisi cuni ceruice recepta
ex cussi placueretori moxreddita uictor
Q uos lib& in saltus comitantib agmina tauris
Inuito pastore trahit sic uiribus impar
Tradidit his periã profugusq perapula runi
Brundisii tutas concessit magnus in arces

Expanded text:
Qui ferit Hesperius post omnia flumina Baetis. Qui ferit Hesperius post omnia flumina Baetis. Me domitus cognovit Arabs, me Marte feroces Heniochi, notique erepto vellere Colchi. Cappadoces mea signa timent: et dedita sacris Incerti Iudaea dei, mollisque Sophene. Armenios, Cilicasque feros, Taurosque subegi. Quod socero bellum, praeter civile, reliqui? Verba ducis nullo partes clamore sequuntur, Nec matura petunt promissae classica pugnae. Sensit et ipse metum Magnus; placuitque referri Signa, nec in tantae discrimina mittere pugnae Iam victum fama non visi Caesaris agmen. Pulsus ut armentis primo certamine taurus Silvarum secreta petit, vacuosque per agros Exsul in adversis explorat cornua truncis; Nec redit in pastus, nisi cum cervice recepta Excussi placuere tori: mox reddita victor Quoslibet in saltus comitantibus agmina tauris Invito pastore trahit: sic viribus impar Tradidit Hesperiam, profugusque per Apula rura Brundusii tutas conscendit Magnus in arces.
Abbreviated transcription (Latin):
u ictorerit non tam ceco trahis omnia cursu¬
ł eque nihil fortuna pud& multis ne rebellis
Callia : amlustris etasque in pensa labori
Dant animos rheni gelidis quod fugit abundis
Oceanumq uocans incerti stagna profundi
Territ a quaesitis ostendit terras britannis
Anundẽ tumuereminae quod fama furoris
ex pulte armatam patriis esedibus urbem
Heu demens nonte fugiunt mȩcuncta secuntur
Qui cum signatulit doto fulgentia ponto
Antebis exactum quam cynthia conder et orbem
Omne fretum metuens pelagi pyrata reliquit
Angustaq domum terrarum insede poposcit
Idem per scyhici profugum diuortia ponti
Indomitum regem romanaq fata morantem
Admortem sylla felicior ire caegi
P ars mundi mihi nullauacat sed tota tenetur
T errameis quocumque iac& subsole tropheis
Hic me uictorem gelidas ad phasidis undas
Arctos hab& calida medius mihi cognitus axis
Aegypto atque umbras numquã flectentis yenen
Docasus mea iura timent tethymque fugacom

Expanded text:
ictor erit? Non tam caeco trahis omnia cursu, Teque nihil, Fortuna, pudet. Multisne rebellis Gallia iam lustris aetasque impensa labori Dant animos? Rheni gelidis quod fugit ab undis, Oceanumque vocans incerti stagna profundi, Territa quaesitis ostendit terga Britannis? An vanae tumuere minae, quod fama furoris Expulit armatam patriis e sedibus Urbem? Heu demens, non te fugiunt, me cuncta sequuntur: Qui cum signa tuli toto fulgentia ponto, Ante bis exactum quam Cynthia conderet orbem, Omne fretum metuens pelagi pirata reliquit, Angustaque domum terrarum in sede poposcit. Idem ego per Sythici profugum divortia Ponti Indomitum regem, Romanaque fata morantem, Ad mortem, Sulla felicior, ire coegi. Pars mundi mihi nulla vacat: sed tota tenetur Terra meis, quocumque iacet sub sole, tropaeis. Hinc me victorem geldas ad Phasidos undas Arctos habet: calida medius mihi cognitus axis Aegypto, atque umbras nusquam flectente Syene. Occasus mea iura timent, Tethynque fugacem
Abbreviated transcription (Latin):
nectesponte tua sceleri parere fateris.
usq ad eon&imes quemtu facis ipsetimendum.
Classica d& bello saeuostuneglegecantus
signa ferat cessas iamiamciuilis errnis.
Conced& &cęsar generum priuatus amabit
Nunc ades a&erno conplectens omnia nex u
Orerum mixtiq: salus. concordiamundi
Etsacer orbis amar magnum nunc saecula nrã.¬
u enturi discrimen habent periere latebrae
Tocscelerum populo uenia ẽ. erepta nocenti
Agno ueresuos pronumine fata sinis tro
Exigua requie tantas augentia clades.
pax
Dixerat &miles castris permixtus utrisq
Errabat duro concordes caespitemesas
Instituunt & permixto libamina baccho
graminei foci luxere iunceoq cubile
Extrahit in somnis bellorum fabula noctes
Quo primum st&erint campo qualancea dextra

Expanded text:
Nec te sponte tua sceleri parere fateris? Nec te sponte tua sceleri parere fateris? Usque adeone times, quem tu facis ipse timendum? Classica dent bellum; saevos tu neglige cantus: Signa ferant; cessa: iamiam civilis Erinnys Concidet, et Caesar generum privatus amabit. Nunc ades, aeterno complectens omnia nexu, O rerum mixtique salus, Concordia, mundi, Et sacer orbis amor: magnum nunc saecula nostra Venturi discrimen habent. Periere latebrae Tot scelerum: populo venia est erepta nocenti: Agnovere suos. Pro numine fata sinistro, Exigua requie tantas augentia clades! Pax erat, et miles, castris permixtus utrisque, Errabat: duro concordes cespite mensas Institnunt, et permixto libamina Baccho Gramineis fluxere focis: iunctoque cubili Extrahit insomnes bellorum fabula noctes: Quo primum steterint campo, qua lancea dextra
Abbreviated transcription (Latin):
An fractu latuereuiae. quibus hoste potito
Faucib emittit terrarum indeuia martem
Inque feras gentes cesaruid& itesine ullo
Ordine ait raptumq fuga conuestite bellum
etfaciem pugnae uultusq infesteminaces
nec liceat pauidis ignaua occumbere morte
Excipiant recto fuligentes pectore ferrum
Dixit & admontes tendentem pręuenithostem
Illicexiguo paulum distantia uallo
c astra locat postquam spatio languentia nullo
Ora m&itantum nutu motuq salutant.
e nsesuos moxutstimulas maioribus ardens.
r upit amorleges aud& transcende reuallum
males in amplaxus effuia stendere palmas
Hospitis ille ci& nomen uocatille propinqui
Ad mou& huncstudis consors puerilib a &as
Nec romanus erat qui non adgnouerit hostem
Armarigant lacrimis singultib oscula rum puNT
Et quamuis muillo maculatus sanguine miles
Quae potuit fecissetim& quid pectora pulsas
Quiduae sanae gemis. fl&us quid fundsinanes

Expanded text:
Anfractu latuere viae. Quibus hoste potito Anfractu latuere viae. Quibus hoste potito Faucibus, emitti terrarum in devia Martem Inque feras gentes, Caesar videt. Ite sine ullo Ordine, ait, raptumque fuga convertite bellum, Et faciem pugnae vultusque inferte minaces: Nec liceat pavidis ignava occumbere morte: Excipiant recto fugientes pectore ferrum. Dixit, et ad montes tendentem praevenit hostem. Illic exiguo paullum distantia vallo Castra locant. Postquam spatio languentia nullo Ora metu: tantum nutu motoque salutant Ense suos. Mox ut stimulis maioribus ardens Rupit amor leges, audet transcendere vallum Miles, in amplexus effusas tendere palmas. Hospitis ille ciet nomen; vocat ille propinquum: Admonet hunc studiis consors puerilibus aetas: Nec Romanus erat, qui non agnoverat hostem. Arma rigant lacrimis, singultibus oscula rumpunt: Et, quamvis nullo maculatus sanguine, miles, Quae potuit, fecisse timet. Quid pectora pulses? Quid, vesane, gemis? fletus quid fundis inanes,
Abbreviated transcription (Latin):
succisum curuere nemus fluunq feroces
In crementatimens non primlis robora ripis
In posuit medios pontem distendit in agros.
Ac nequid sicoris rep&itis audeat undis
spargitur insulcos & scisso gurgiteriuis
Datpoenas maioris aq postq̃. omnia fatis.
Caesaris ireuid& celsam p&reius ilerdam
Deserit & noti diffisus uirib orbis
Indomitos quȩrit populos & semperinaria
mortis amoreferos &tendit inuitia mundi
Nudatos caesar colles desertaq: castra
Conspiciens capere arma iub&. Necquerere pontem
n ec uada sedduris fluuium superare lacertis
Paritur rapuitq ruens in proelia meles.
Q uoiꝰ fugiens timuiss& iter. moxuda receptis
membra fouent armis gelidosq agurgite cursu
r estituunt artus donec decrescer& umbnc
Inmedium surgentedie lamq agmina sum ma
Carpit eques dubiiq fuge pugnaeq tenentur
Attollunt tam pogeminȩ iuga saxea rupes¬
u allecaua media tellus hincardua celsos
Continuat colles tutaequos intero paco

Expanded text:
Succisum curvare nemus; fluviique ferocis Incrementa timens, non primis robora ripis Imposuit: medios pontem distendit in agros. Ac ne quid Sicoris repetitis audeat undis, Spargitur in sulcos, et scisso gurgite rivis Dat poenas maioris aquae. Postquam omnia fatis Caesaris ire videt, celsam Petreius Ilerdam Deserit, et noti diffisus viribus orbis, Indomitos quaerit populos et semper in arma Mortis amore feros, et tendit in ultima mundi. Nudatos Caesar colles desertaque castra Conspiciens, capere arma iubet, nec quaerere pontem Nec vada, sed duris fluvium superare lacertis. Paretur, rapuitque ruens in proelia miles, Quod fugiens timuisset, iter. Mox uda receptis Membra fovent armis, gelidosque a gurgite cursu Restituunt artus, donec decresceret umbra, In medium surgente die. Iamque agmina summa Carpit eques, dubiique fugae pugnaeque tenentur. Adtollunt campo geminae iuga saxea rupes, Valle cava media. Tellus hinc ardua celsos Continuat colles: tutae quos inter opaco
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuenies. aude superitot uota catonum
Brutorumq tibi tribuen non leutus acbilas
Suadenti parere nefacs. haut clait mouenidis.
ut mos signa dedit castris. nec ꝓdidit arma
ullius claugor & ube temereomnia sẽui
Iustrumena rapit belli pax maxima turbae.
Plebis erat latu᷑ sed tata obliuio mentes.
Coepit in externos corrupto milite mores.
Vi ł duce s ubsã mulo iussuq satellitis irent
Q uos erat iudignum fario parer&irauno.
Nulla fides pi&asquirȩs qui castra secuntur
u enales que manus ibi fasubi proxima merces

Expanded text:
Invenies: aude: superi tot vota Catonum Invenies: aude: superi tot vota Catonum Brutorumque tibi tribuent. Noli segnis Achillas Suadenti parere nefas. Haud clara movendis, Ut mos, signa dedit castris, nec prodidit arma Ullius clangore tubae: temere omnia saevi Instrumenta rapit belli. Pars maxima turbae Plebis erat Latiae: sed tanta oblivio mentes Cepit, in externos corrupto milite mores, Ut duce sub famulo iussuque satellitis irent, Quos erat indignum Phario parere tyranno. N, Venalesque manus: ibi fas, ubi maxima merces
Abbreviated transcription (Latin):
hesperii fostona ducisq sustulit illum
Inposuitq: orbi communs gloria nobis
Nos quoq sublimes magnus facit aspice litus
Spemnostris celeris pollutos consule fluctus
Quidliceat nobis. tumulume epuluere paruo.
A spice pompei non omnia membra tegentem.
Quemm&ius parhuius erat non ianguine dari
quid refest necopes populo & regna mouemus
Adscelur igentis fatisumus ad rabit illos
Iunostras fostuna manusenaltera uhit
uictum a nobilior. placemus cȩde secunda
hesperie gentes iugulis mihi cȩsaris austus
hoc prestare potest pompei caede nocentis
Vit populus somanus ama quid numiuataNTa
Horremus uiresq ducis quibus ille relictis
ilss eritꝰnox haec peragit ciuilia bella.
Iufceriasꝙ dabit popubs mitt& adumbrtis
Quod deb&ur adhuc mundo caput i teferoces
cȩsaris iniugulum praest& lagea iuuentus
Hoc regi romana sibi tuparcemo rari.
plenum epulis. madidumq mero ueneriq: partum

Expanded text:
Hesperii Fortuna ducis. Quae sustulit illum Hesperii Fortuna ducis. Quae sustulit illum Imposuitque orbi, communis gloria nobis: Nos quoque sublimes Magnus facit. Adspice litus, Spem nostri sceleris: pollutos consule fluctus, Quid liceat nobis: tumulumque e pulvere parvo Adspice Pompeii non omnia membra tegentem. Quem metuis, par huius erat. Non sanguine clari: Quid refert? nec opes populorum ac regna movemus: Ad scelus ingentis fati sumus. Adtrahit illos In nostras Fortuna manus. En, altera venit Victima nobilior. Placemus caede secunda Hesperias gentes. Iugulus mihi Caesaris haustus Hoc praestare potest, Pompeii caede nocentes Ut populus Romanus amet. Quid nomina tanta Horremus, viresque ducis, quibus ille relictis Miles erit? Nox haec peraget civilia bella, Inferiasque dabit populis, et mittet ad umbras. Quod debetur adhuc mundo caput. Ite feroces Caesaris in iugulum: praestet Lagea iuventus Hoc regi, Romana sibi. Tu parce morari: Plenum epulis, madidumque mero, Venerique paratum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuasit cleo patra domum. uec ꝓdita tantũ est.
Sed donata faros cessas accurrere solus
Ad dominȩ thalamos hupit soror impia fratri
nam latio iamnipta duci est iuterquemaritos
Discurrens egrpton hab& : romamq mer&cur
e xpugnare senem potuit cleo patrauenenis
Credemiserpuero quamnox suunxerit ulla
& semel amplexus iucesto pectore passus
A userit obscenum titulo pi&atis amorem
m eq tuumq caput persingula forsitan illi
Oscula donabit crucib flãmisq luemur
Si fuerit formosa soror. nilundiq restat.
Auxilii . rex hinc coniunx hinc cȩsar adulter:
Et summus ut fattar tam seua iudice sortes
Quem non euobis cred& deo patra uoceutem
A quo castra fuit ceste quod fecimus anc̃
perdidimurq nefas perquenctum sarguine magni
Foedus ad ÷ subito bellum mollir& umultu
Iurue nocturnas rumpamus suner &cedas
Crudelemq: toris dominam mactomur iipsis
Cum quocumq: uiro nec nos doerreat ausis

Expanded text:
Invasit Cleopatra domum. Nec prodita tantum est, Invasit Cleopatra domum. Nec prodita tantum est, Sed donata Pharos. Cessas accurrere solus Ad dominae thalamos? Nubit soror impia fratri: Nam Latio iam nupta duci est: interque maritos Discurrens Aegypton habet, Romamque meretur. Expugnare senem potuit Cleopatra venenis: Crede, miser, puero: quem nox si iunxerit una, Et semel amplexus incesto pectore passus Hauserit obscoenum titulo pietatis amorem, Meque tuumque caput per singula forsitan illi Oscula donabit. Crucibus flammisque luemus, Si fuerit formosa soror. Nil undique restat Auxilii: rex hinc coniux, hinc Caesar adulter. Et sumus, ut fatear, tam saeva iudice sontes: Quem non ex nobis credet Cleopatra nocentem, A quo casta fuit? Per, te, quod fecimus una Perdidimusque nefas, perque ictum sanguine Magni Foedus, ades: subito bellum molire tumultu: Irrue nocturnus: rumpamus funere taedas, Crudelemque toris dominam mactemus in ipsis Cum quocumque viro. Nec nos deterreat ausis
Abbreviated transcription (Latin):
Ascelerum motu magnonihil ille perempto.
samputat ẽẽ nefus. habitant sub pectoremanes¬
V ic tricesq umbraedant in noua monstra furorem.
Dignatur uiles isto quoq sanguine dextras.
Quo for tuna parat uictos ꝑfundere patres.
ꝑoenaq ciuilis belli uindicta senatus
paene data est famulo procul hoc auestite ficra
Crimen ut hoͣ ebruto ceruix absepte sec& ur
Iuscelus id fariũ romam poena trraniui
e xemplumq perit struit audax iurita fatis.
N ecparat occultae cȩdem committere fraudi
Inuictum q ducem d&ccto maste lacessit:
T atitum animi delicta dabant. ut colla serire.
Cȩsaris & socerum iungi łibi magne iuberet
At que baec dicat mon& famulos ꝑferre fideles
Ad pomperane socium sibi cȩdis achillam :
Quem puer inbellis cunctis p̃fecerat armis
& dederat ferrum. nullo sibi iurer&ento
Incunctos iuseque simultu. mollibus inquid
nunc incumb&oris & pingues exigue somnos

Expanded text:
A scelerum motu. Magno nihil ille peremto A scelerum motu. Magno nihil ille peremto Iam putat esse nefas: habitant sub pectore manes, Ultricesque deae dant in nova monstra furorem. Dignatur viles isto quoque sanguine dextras, Quo Fortuna parat victos perfundere Patres; Poenaque civilis belli, vindicta senatus Paene data est famulo. Procul hoc avertite, fata, Crimen, ut haec Bruto cervix absente secetur. In scelus it Pharium Romani poena tyranni, Exemplumque perit. Struit audax irrita fatis: Nec parat occultae caedem committere fraudi, Invictumque ducem detecto Marte lacessit. Tantum animi delicta dabant, ut colla ferire Caesaris, et socerum iungi tibi, Magne, iuberet: Atque haec dicta monet famulos perferre fideles Ad Pompeianae socium sibi caedis Achillam, Quem puer imbellis cunctis praefecerat armis, Et dederat ferrum, nullo sibi iure retento, In cunctos, in seque simul. Tu mollibus, inquit, Nunc incumbe toris, et pingues exige somnos:
Abbreviated transcription (Latin):
I gnotote nileredit. uou fabula mendex
A usa loquide font&uo ÷ ubi cumq uideris.
& uaereris & uulli contingit gloria genti.
u tnilosit nota suo tua flumina prodam¬
ꝗ uadeus uudarum celator nil&uarum¬
exceper& tuos & precipites cata rachte
Acnusquam u&itis ullas obsistere cautes.
÷udignaris aqu&e spuma tuncastra lacessit᷑.
C uncta tremunt undis acmulto murmore montis
Spumeus inuitis albescit fluctibus amnis.
h inc abaton quam nostra uocat ueneranda uoustas
t erra potens primos sensit ꝑculiatumultus
& scopuli placuit fluuii ꝗs dicereuenics
Quodmam festa noui primumdant signatumor is
hinc montes natura uagis circum dedit undis.
Quilibr & enile neg& quos interinalta
idconualle iacens tam mollibus unda receptis
primatibi campos ꝑmittit aꝑtaqi memphis.
rura modumq u&at erescendi ponere ripus
Sicuelut intuta securi pacetrahebant
Noctis iter mediȩ sed nonuesana pothini.
mens inbuta semeliam sacra cȩde uacabat.

Expanded text:
Ignoto te, Nile, redit. Non fabula mendax Ignoto te, Nile, redit. Non fabula mendax Ausa loqui de fonte tuo est. Ubicunque videris, Quaereris: et nulli contingit gloria genti, Ut Nilo sit / qua deus undarum celator, NilExcepere tuos, et praecipites cataractae, Ac nusquam vetitis ullas obsistere cautes Indignaris aquis: spuma tunc astra lacessis: Cuncta fremunt undis: ac multo murmure montis Spumeus invictis canescit fluctibus amnis. Hinc, Abaton quam nostra vocat veneranda vetustas, Terra potens, primos sentit percussa tumultus, Et scopuli, placuit fluvii quos dicere venas, Quod manifesta novi primum dant signa tumoris. Hinc montes natura vagis circumdedit undis, Qui Libyae te, Nile, negant: quos inter in alta It convalle iacens iam molibus unda receptis. Prima tibi campos permittit apertaque Memphis Rura, modumque vetat crescendi ponere ripas. Sic velut in tuta securi pace trahebant Noctis iter mediae: sed non vesana Pothini Mens imbuta semel tam sacra caede, vacabat
Abbreviated transcription (Latin):
Tollitur hoc noctes referuNT mloq refendunt
A stego sitantamius ÷ mihi soluerelitem.
Quasdam cȩsar aquas p̃mundi sera peracta
S aecula concussi t tentorum erũ pere uenis
Non idagente i deo quasdam cõmpage subipsam.
Cum toto cȩpisse reor quasille creator
Atq opifex rerum cesto subiure coerc&
Q uaibi noscendi mlum romana cupido est¬
& pharus ꝑsisq fuit mac&um qi tyrannis.
Nullaq: non a&as uoluit conferre futuris
Notiam sediuncit adhuc natura latendi:
Summus alexander regum quõ mephis adorat
Inuidit nilo misitq ꝑultima terrae
A& hiopum lectos illos rubicunda perusti
Tona politenuit uilum uidere calentem.
Venit ad occasus mundiq: extrema sesostris
& pharios currus regum ceruicibus egit
Aute tamen uestros amnes rhodauũq padiĩq
quanilum defontebibit ueranus in ortur
cambrses longi populos peruenit ad eui.
Defectusq epulis & pastus cede suorum.

Expanded text:
Tolitur. Hoc noctes referunt, Niloque refundunt. Tolitur. Hoc noctes referunt, Niloque refundunt. Ast ego, si tantam ius est mihi solvere litem, Quasdam, Caesar, aquas post mundi sera peracti Saecula, concussis terrarum erumpere venis, Non id agente deo, quasdam compage sub ipsa Cum toto coepisse reor, quas ille creator Atque opifex rerum certo sub iure coercet. Quae tibi noscendi Nilum, Romane, cupido, Et Phariis Persisque fuit, Macetumque tyrannis: Nullaque non aetas voluit conferre futuris Notitiam: sed vincit adhuc natura latendi. Summus Alexander regum, quos Memphis adorat, Invidit Nilo, misitque per ultima terrae Aethiopum lectos: illos rubicunda perusti Zona poli tenuit; Nilum videre calentem. Venit ad occasus mundique extrema Sesostris, Et Pharios currus regum cervicibus egit: Ante tamen, vestros amnes, Rhodanumque Padumque, Quam Nilum, de fonte bibit. Vesanus in ortus Cambyses longi populos pervenit ad aevi, Defectusque epulis et pastus caede suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
His adscripsit aquis quorũ stati tempora flatus
Continuitq dies & in are longa potestas
Uel quod ab occiduo depellunt nubila çelo
Trans noton. & fluuios cogunt in cumbere nibor.
Uel quodaquas totiens rumpentes litpra nili
Assiduo feriunt᷑ guntq resistere fluctu:
Ille mora cursus aduersiq obice ponti
Aestuat in campos sunt quispirtom in &erris
Eesse putenđ magnosq cauȩ conpagis hiatus.
Comeat acpoenitus tacitis discursib un da
Frigore ab asto omedium reuocata sub axẽ
Cum phoebus pressit meroem tellusq ꝑusta
Illuc duxit aquas. trahitꝰ gangesq pacusq¬
Pestacitum mundiituni comnia flumina anlus.
V no fonte somens non uno gurgite perfest
Rumor aboceano quitras alligat omnes
E xundante procul uiolentum erũpere uilum
Equoreosq sales longo mitiscer&ractu.
Nec non aceano pasci ꝓhoebumq polumque
Credimus hunc calidi t&git cũ brachia caneri.
Sol rapit atq undȩ plus quam quod digerat aer

Expanded text:
His adscribit aquis, quorum stata tempora flatus His adscribit aquis, quorum stata tempora flatus Continuique dies, et in aera longa potestas: Vel quod ab occiduo pellunt tot nubila coelo Trans Noton, et fluvio cogunt incumbere nimbos: Vel quod aquas toties rumpentis litora Nili Adsiduo feriunt, coguntque resistere fluctus Ille mora cursus adversique obiice ponti Aestuat in campos. - Sunt, qui spiramina terris Esse putant, magnosque cavae compagis hiatus. Commeat hac penitus tacitis discursibus unda, Frigore ab Arctoo medium revocata sub axem, Cum Phoebus pressit Meroen, tellusque perusta Illuc duxit aquas. Trahitur Gangesque PadusqPer tacitum mundi. Tunc omnia flumina Nilus Uno fonte vomens non uno gurgite perfert. Rumor, ab Oceano, qui terras adligat omnes, Exundante procul violentum erumpere Nilum, Aequoreosque sales longo mitescere tractu. Nec non Oceano pasci Phoebumque polumque Credimus: hunc, caldi tetigit cum brachia Cancri, Sol rapit, atque undae plus, quam quod digerat aer,
Abbreviated transcription (Latin):
Quam nox estiuasa solereceperit horas.
Vana fides u&erum nilo quodcrescat in arua
A& hiopum prodesseniues non astos inillis
m ontibus autboreas. testis tibi sole perusti.
Ipse color populi calidiq uaporibus austri:
Adde quod omne caput fluuii quod que soluta.
praecipitat glaties ineresso uer&umescit
Primata beniuis nilurneq suscitat undas
Ante canis radios. necripis alligat amnem:
Ante parem noctilibra subiudice ꝓhoebum
Inde &iam leges aliarum nescit aquarum
Nectum & hibernus cum longe solere moto
Officiis car&unda suis da reiussus iniquo
Temperiem caelo mediis estatibus exit
Subtorrente plaga neu terras dissi pat ignes
Nilus ad est mundo contraq: incessa leonis
Iuploratus ad÷ nec campos liberat undis
Donec in autumnum declin& phoeb & ũbras.
Extendit mero es. quiscausas reddere posnit
Sic iussit natura parens discurrere nilum.
Sic opus est mundo ÷ ephrros quoq uana u&ustas.

Expanded text:
Quam nos aestivas a sole receperit horas. Quam nos aestivas a sole receperit horas. Vana fides veterum, Nilo, quo crescat in arva, Aethiopum prodesse nivis. Non Arctos in illis Montibus, aut Boreas. Testis tibi sole perusti Ipse color populi, calidique vaporibus Austri. Adde, quod omne caput fluvii, quodcumque soluta Praecipitat glaces, ingresso vere tumescit Prima tabe nivis: Nilus neque suscitat undas Ante Canis radios, nec ripis adligat amnem Ante parem nocti, Libra sub iudice, Phoebum. Inde etiam leges aliarum nescit aquarum: Nec tumet hibernus, quum, longe sole remoto, Officiis caret unda suis: dare iussus iniquo Temperiem coelo, mediis aestatibus exit. Sub torrente plaga, ne terras dissipet ignis, Nilus adest mundo, contraque incensa Leonis Imploratus adest: nec campos liberat undis, Donec in autumnum declinet Phoebus, et umbras Extendat Meroe. Quis caussas reddere possit Sic iussit natura parens decurrere Nilum: Sic opus est mundo. - Zephyros quoque vana vetustas
Abbreviated transcription (Latin):
Ast ego celi colis gratum reorire peromnis
hocopus & sacras populis notescere leges
Siderib quȩ sola fugam męderantur olimpi.
o ccurruntq polo diuersa potentia prima
mundi lege data est sol tempora diuidit a eui
mutat nocte diem radiisq potertibus astra
Ireu&at cursasq uagos statione moratur
Luna suis uiciburt& hiui terrenaq misc&.
Frigida saturno glaties &tonaniualis
Cessit hab& uentor iucersta que fluminamauors
Subiou&emperies &num quam turbidus aer
At fecunda uenus cunctarum semina rerum.
Possida in mensȩ cpllenius arbitunde est
Nuncubipars caeli tenuit quam mixea leonis.
Sidera sunt cancro rapidosquasirius ignes
Exerit aiuarii mutatur circulus anni.
ego ceron cancrumq ten& cuius subdita nil
Ort latent quaecum dominus ꝑcussit aquarum
Igne suꝑ iecto. tunc nilus fonte soluto.
Exit ut oceanus lunarib: in creementis
Iussus ad est auctus quȩ suos non ante coastat.

Expanded text:
Ast ego coelicolis gratum reor, ire per omnes Ast ego coelicolis gratum reor, ire per omnes Hoc opus, et sacras populis notescere leges. Sideribus, quae sola fugam moderantur Olympi, Occurruntque polo, diversa potentia prima Mundi lege data est. Sol tempora dividit anni, Mutat nocte diem, radiisque potentibus astra Ire vetat, cursuque vagos statione moratur. Luna suis vicibus Tethyn terrenaque miscet. Frigida Saturno glacies et zona nivalis Cessit. Habet ventos incertaque fulmina Mavors. Sub Iove temperies et numquam turbidus aer. At fecunda Venus cunctarum semina rerum Possidet; immensae Cyllenius arbiter undae est. Hunc ubi pars coeli tenuit, qua mixta Leonis Sidera sunt Cancro, rapidos qua Sirius ignes Exerit, et varii mutator circulus anni egoceron Cancrumque tenet, cui subdita Nili Ora latent: quae cum dominus percussit aquarum Igne superiecto, tunc Nilus fonte soluto Exit, ut Oceanus lunaribus incrementis Iussus adest, auctusque suos non ante coarctat,
Abbreviated transcription (Latin):
Osacris deuote senex quodq arguit a&as
Non neglectã deis phariȩ primordia gentis
Terrarum q stus uulgiq: edissre mores
&ritus formasq deum quodcumqi u&ustis
Insculptum ẽ aditis ꝓfernortiq uolentes
Prodedeos sicecrꝰ pium sua sacra: platonem.
maiores docuer&ui quis digniorum quam
Hoc fuit auditum undiq capatior hosper
Fama quidem generi farias meduxit a durbes
Sed iamer &uestrimedia int̃ proeha semper
s tellarũ caeliq plagis sũperisq uacaui
Nec meus eu doxi uinc&ur fastibus aunus:
Sed cum tanita meo uiuat subpectore uistus
T antus amor uerinibil: quod noscore mallim
Quam fluuii causas. ꝑ secula tanta latentis
I gnotumq caput. spes sit mihi certa uiuendi
Vilia cos fontes bellum ciuile relinquam.
Fiuierat. contraqi sacer sicorsura coreus:
Fus mihi magnorum çȩsar secr&cã parentum
e dere adhac eui populis ignota prosicuir.
S it pi&as aliis miracula tanta silere

Expanded text:
O sacris devote senex, quodque arguit aetas, O sacris devote senex, quodque arguit aetas, Non neglecte deis, Phariae primordia gentis, Terrarumque situm, vulgique edissere mores, Et ritus formasque deum: quodcumque vetustis Insculptum est adytis, profer, noscique volentes Prode deos. Si Cecropium sua sacra Platonem Maiores docuere tui: quis dignior umquam Hoc fuit auditu, mundique capacior hospes? Fama quidem generi Pharias me duxit ad urbes, Sed tamen et vestri. Media inter proelia semper Stellarum coelique plagis superisque vacavi, Nec meus Eudoxi vincetur Fastibus annus. Sed cum tanta meo vivat sub pectore virtus, Tantus amor veri, nihil est quod noscere malim, Quam fluvii caussas per saecula tanta latentes, Ignotumque caput. Spes sit mihi certa videndi Niliacos fontes, bellum civile relinquam. Finierat, contraque sacer sic orsus Achoreus: Fas mihi, magnorum, Caesar, secreta parentum Prodere, ad hoc aevi populis ignota profanis. Sit pietas aliis, miracula tanta silere:
Abbreviated transcription (Latin):
Optauit patriae talem duxisse triumphum:
Infudere epulas auro quod terra quodaer
Quod pelagus uilusq dedit quod luxus ip ani.
Ambitione fureus toto quae siuit in orbem:
Non mandante fame multas uolucresq: ferusq
Aegrpti posuere deos mauibusq ministrat
Nibacas crustullbs aquas gemeque capaces
Excepere mer sed non mare atidos uuae :
Nobile sed pauacis senium cui contulit annis.
Iudomitum maro ecogens spumare salernum:
accipiunt sestus nardo florente coronas
& numquã fugienteros cumultumq maderti
Infudere comȩ. quod nondum euanuit aura
Cinuamon externã necperdidit aerat erra
Aduectumq recens uicinȩ messis a momum
Discitoper caesar spoliati perdero mundi
& gessis se puda genero cum pauperebellum.
& ecusas striis masticum gentibus optatuio
Dost quã epulis bacchoq modũ lassata uoluptas
It posuit longis caesar producere noctem.
Iucdoat alloquiis sammaq: in sede iacentem.
Liiiigerum placidis compellat acoreadictis

Expanded text:
Optabit patriae talem duxisse triumphum. Infudere epulas auro, quod terra, quod aer, Quod pelagus Nilusque dedit, quod luxus inani Ambitione furens toto quaesivit in orbe, Non mandante fame. Multas volucresque ferasque Aegypti posuere deos: manibusque ministrat Niliacas crystallus aquas: gemmaeque capaces Excepere merum, sed non Mareotidos uvae, Nobile sed paucis senium cui contulit annis Indomitum Meroe cogens spumare Falernum. Accipiunt sertas nardo florente coronas, Et numquam fugiente rosa: multumque madenti Infudere comae, quod nondum evanuit aura Cinnamon, externa nec perdidit aera terra: Advectumque recens vicinae messis amomum. Discit opes Caesar spoliati perdere mundi, Et gessisse pudet genero cum paupere bellum, Et caussas Martis Phariis cum gentibus optat. Postquam epulis Bacchoque modum lassata voluptas Imposuit, longis Caesar producere noctem Inchoat adloquiis: summaque in sede iacentem Linigerum placidis compellat Achorea dictis:
Abbreviated transcription (Latin):
oiurus erit quod cumque potest opture agitto
pagialenus bollũ fugaxitur mȩquȩ sagantes
& melior cesise selo quo quam pellere imiles
n litatellis dolis nec martem comimitius us quã
A usa patiuirtus ied longe tendere neruos n¬
& quo erre uelint ꝑmitere ualnera uentis u
Ensis habe iuris agens quȩ cumque uuirorum
Bella gerit gladus nam medos p̃liaprima
Ex armant uacuaque iubent remea reꝓhara ta
Mullamanus illis fiducia tota uenenies t
Credis magne uiros quos indiscriminȩbelli
Cum sereo misisre paratum ÷ temtare pudendu
A utilium tati toto diuisus u t orbe
a terra morutua tibsibarbura tellus
Incumbat teparua tegut ciuiliabusta

Expanded text:
urus erit, quodcumque potest obstare sagittae. Pugna levis, bellumque fugax, turmaeque vagante, Et melior cessisse loco, quam pellere, miles. Illita tela dolis, nec Martem cominus umquam Ausa pati virtus, sed longe tendere nervos, Et, quo ferre velint, permittere vulnera ventis. Ensis habet vires, et gens quaecumque virorum est, Bella gerit gladiis; nam Medos proelia prima Exarmant, vacuaeque iubent remeare pharetrae. Nulla manus illis fiducia, tota veneni est. Credis, Magne, viros, quos in discrimina belli Cum ferro venisse parum est? Tentare pudendum Auxilium tanti est, toto divisus ut orbe A terra moriare tua? tibi barbara tellus Incumbat? te parva tegant ac vilia busta
Abbreviated transcription (Latin):
At tonitȩ posuere fuganis tudium que laboris
Flori fere ro p&unt & feri mellis amorem¬
E auda& inhibleos securus gramine pistor
Diuitias seruas soccas se siuoce catonis
Inculcatauiris iusti patientia martis
Iamq: actubelli non doctas ferre qui&ũm
Constituit mentes seriem que agitare laborum:
Primumlito reis miles las satur harenis
Proximus inmuros & moemꝰ cirenarum
est labor exclusis nulla seuindicat iria
Poenaque deuictos sole sau cissecatonis
Inde petiplacuit libicis contermina mauris:
Regna iubesediter mediis natura uo abat :¬
Sirtibus hancaudax sperat sibi cedereuirtus :
Sirtesuel primam mundo naturapiguram :¬
Namneq subsi dii penitus quostagna profundo

Expanded text:
Adtonitae posuere fugam, studiumque laboris Floriferi repetunt, et sparsi mellis amorem: Gaudet in Hyblaeo securus gramine pastor Divitias servasse casae: sic voce Catonis Inculcata viris iusti patientia Martis. Iamque acta belli non doctas ferre quietem Constituit mentes serieque agitare laborum. Primum litoreis miles lassatur arenis: Proximus in muros et moenia Cyrenarum Est labor: exclusus nulla se vindicat ira: Poenaque de victis sola est, vicisse, Catoni. Inde peti placuit Libyci contermina Maris Regna Iubae; sed iter mediis natura vetabat Syrtibus: has audax sperat sibi cedere virtus. Syrtes vel, primam mundo natura figuram Nam neque subsedit penitus, quo stagna profund
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa eesarus perñt gaudere trium pbite
Nontibi cum primum gelidion transibi sanaxe
Vmbra senis mescis frcis consixa sgiatis
Ingerab& suoces tuquem poet nineranostra
Vltorem cineruro nudȩ sperauimus umbrei oniars
Ao soedus pacem que uenis se runc plurima olader es
Oecurtent monimta tibi quȩ moniatrun
Iustrarunt ceriuce duces ub i nomina tanti
Obruit ousmtes amostra cadauera tigris
Oeulit interras acredidit ire perista
Fi potes in media rocerum quoque magne sedentem
theralia placarẽ potest quid respicis orbenti
Romanum si rognatimes ꝓ iocta subaustro
Iunidum que uibam paimus pharon aruaquelagni
Strtibus huio libicis tutae egrpto satinde
Curgitis eꝓtenor rapidus maris summougamnis
Cerrasius contentabones uon indigna mercis

Expanded text:
De qua Caesareis possim gaudere triumphis. De qua Caesareis possim gaudere triumphis. Non tibi, cum primum gelidum transibis Araxen, Umbra senis moesti Scythicis confixa sagittis Ingeret has voces? Tu, quem post funera nostra Ultorem cinerum nudae speravimus umbrae, Ad foedus pacemque venis? Tunc plurima cladis Occurrent monimenta tibi: quae moenia trunci Lustrarunt cervice duces, ubi nomina tanta Obruit Euphrates, et nostra cadavera Tigris Detulit in terras, ac reddidit. Ire per ista Si potes, in media socerum quoque, Magne, sedentem Thessalia placare potes. Quin respicis orbem Romanum? Si regna times proiecta sub Austro, Infidumque Iubam, petimus Pharon arvaque Lagi. Syrtibus hinc Libycis tuto est Aegyptus: at inde Gurgite septeno rapidus mare submovet amnis: Terra suis contenta bonis, non indiga mercis
Abbreviated transcription (Latin):
Inregnũ thalamis sacrataque pignoramatnes
damna apud gentes sceleris non sponte ꝑ acti uro¬
Osͣ dipodionis inselix fabula tebas
p ardioran dominus quotens sic sanguine mixto
A ascitur arsa cides ciufas implere parentem
Q uidrear ẽẽ nepus p lestam daram aulli
s tabit bat bariça conux milesima lecto¬
ꝗ uamquam non ulli plus regia magua iulcabit
s euia stimicluta uenur titulis que uirorum
Nam quo plurauiuent parthum por centa
heneat eoe uulnus miserabiles br̃is
Non solũ auxilium funesto ab rego pecirrt
Sed iorar reprius bellumue  ciuila pudebit
Nam quod apuđ populos crimens ocerique tuumq
malus erat quam quoduobirmiscentibur arnia
Crassorum uindicta perit incurre cunct
D ebuerunt ab accra ducis o nequa uagarent
Arma uelaroto uel dẽcis ehenique cateruis
Impenti nudarelatus dum perfida qira
Intumalis ꝓ lapra ducum balonque iacenae
A ssprie pacis finem furtuna pnu¬
& sithes aliam bellum cuile penactum t
A dparthos quiuicit eat gens unicamun dit

Expanded text:
rum thalamis, sacrataque pignora matrum. Damnat apud gentes sceleris non sponte peracti Oedipodionias infelix fabula Thebas: Parthorum dominus quoties sic sanguine mixto Nascitur Arsacides! Cui fas implere parentem, Quid rear esse nefas? Proles tam clara Metelli Stabit barbarico coniux millesima lecto: Quamquam non ulli plus regia, Magne, vacabit Saevitia stimulante Venus, titulisque virorum. Nam quo plura iuvent Parthum portenta, Haereat Eoae vulnus miserabile sortis; Non solum auxilium funesto a rege petisse, Sed gessisse prius bellum civile pudebit. Nam quod apud populos crimen socerique tuumque Maius erit, quam quod, vobis miscentibus arma, Crassorum vindicta perit? Incurrere cuncti Debuerant in Bactra duces, et ne qua vacarent Arma, vel Arctoum Dacis Rhenique catervis Imperii nudare latus, dum perfida Susa In tumulos prolapsa virum, Babylonque iacerent. Assyriae paci finem, Fortuna, p si Thessaliae bellum civile peractum est, Ad Partho, qui vicit, eat. Gens unica mundi est,
Abbreviated transcription (Latin):
Primum canasalix madefacto uimine paruam
Texitur inpupim cesoqi inducta iuuenco
uectoris patiens tumidum superemicat amnem
sicuen&us stagnante pado fusoq brittanus
Nauigat oceano siccumten& omnia nilus
Conseritur bibula memphitis crmba paprro
Hisratib traiecta manus festinat utrimq

Expanded text:
Primum cana salix madefacto vimine parvam Primum cana salix madefacto vimine parvam Texitur in puppim, caesoque inducta iuvenco Vectoris patiens tumidum superenatat amnem. Sic Venetus stagnante Pado, fusoque Britannus Navigat Oceano: sic, cum tenet omnis Nilus, Conseritur bibula Memphitis cymba papyro. His ratibus transiecta manus festinat utrinq
Abbreviated transcription (Latin):
S ico sũ mepat̃mundi sic sorte secunda
Aequorei rector facias neptune tridentis
& tu ꝑ p&uis impendas aera nrmbis
turemea reu&es quoscumq: emiseris aestus
Non habeant amnes decliuem adlitoracursum¬
C ed pelagi ferantur aquis concussaq tellus
Lax& iter fluiiis hostampas rhenus inund&
Hos rhodanus uastor obliquent fluminã fontis
r hipheas hic soluent niues hic stagna lacusq
Et pigras ubicumq uacent effunde paludes
et miserar hellis ciuilib eripe terras
sed paruo fostuna uiri contenta pauore
Plena redit solutoq magis feruere secuxdi
etueniam meruere dei iamrarior der
et parphoeb aquis densas in uellera nubes
sparserat & noctes uentura luce rubebant
seruatoq loco rerum discessit abastris
u mor &ima p&it quicquid pendebat aquarum
tolleresilua comas stagnis emergere colles
Incipiunt uisoq die durescere ualles
Vtq: habuit ripas sicoris. camposq reliquit

Expanded text:
Sic, o summe parens mundi, sic sorte secunda Sic, o summe parens mundi, sic sorte secunda Aequorei rector facias, Neptune, tridentis: Et tu perpetuis impendas aera nimbis; Tu remeare vetes quoscumque emiseris aestus. Non habeant amnes declivem ad litora cursum, Sed pelagi referantur aquis: concussaque tellus Laxet iter fluviis. Hos campos Rhenus inundet,. Hos Rhodanus: vastos obliquent flumina fontes. Rhipaeas huc solve nives, huc stagna lacusque Et pigras, ubicumque iacent, effunde paludes: Et miseras bellis civilibus eripe terras. Sed parvo Fortuna viri contenta pavore, Plena redit, solitoque magis favere secundi Et veniam meruere dei. Iam rarior aer, Et par Phoebus aquis, densas in vellera nubes Sparserat, et noctes ventura luce rubebant: Servatoque loco rerum, discessit ab astris Humor, et ima petit, quidquid pendebat aquarum. Tollere silva comas, stagnis emergere colles Incipiunt, visoque die durescere valles. Utque habuit ripas Sicoris, camposque reliquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Castra labant altorestagnant flumina uallo
nec peccorum raptus faciles non pauola mersi
u illa ferunt sulci tectarum erroreiuarum
Fallitur occultis sparsus populator inagris
Iamq commes semper magnorum prima malorum
saeua fames aderat nulloq obsessus ab hoste
miles og&. totocensu. non prodigus emit.
E xiguamcererem prolucri pallida tabes
Nondesi prolato ieiunus uenditor auro
Iam tumuli collerq latent iamfluminacuncta
Condidituna palus uastaq uoragine maͬrsit
Absorsitpenitus rupes attecta ferarum
D&ulitatq ipsas hausit subitisq frementis
u esticib: contorsit aquas & repulitaestus
Fortior oceani neo phoebum surgere sentit
N ox subtexta polo rerum discrimina misc&
deforinqs caeli facies iunctȩq tenebrae
sicmundi parsimaiac& quamzo naniualis
Pp&uaeq praemunt hiemes non sideracaelo
u llauida stereli nonquidquam frigoregignit
s ed glacie medios signorum temperat ignes

Expanded text:
Castra labant: alto restagnant flumina vallo. Castra labant: alto restagnant flumina vallo. Non pecorum raptus faciles, non pabula mersi Ulla ferunt sulci: tectarum errore viarum Fallitur occultis sparsus populator in agris. Iamque, comes semper magnorum prima malorum. Saeva fames aderat: nulloque obsesses ab hoste Miles eget; toto censu non prodigus emit Exiguam Cererem. Pro lucri pallida tabes! Non deest prolato ieiunus venditor auro. Iam tumuli collesque latent: iam flumina cuncta Condidit una palus, vastaque voragine mersit: Absorpsit penitus rupes, ac tecta ferarum Detulit, atque ipsas hausit, subitisque frementes Vorticibus contorsit aquas et repulit aestus Fortior Oceani. Nec Phoebum surgere sentit Nox subiecta polo; rerum discrimina miscet Deformis coeli facies iunctaeque tenebrae. Sic mundi pars ima iacet, quam zona nivalis Perpetuaeque premunt hiemes; non sidera coelo Ulla videt, sterili non quidquam frigore gignit, Sed glacie medios signorum temperat ignes.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex halat nebulas quic quid concrescereprimus
solpatitur quicquid caeli fuscator eoi.
Intulerat chorus quicquid defender& indos
Incenderediem pubesq: oriente remote
Nec medio potuere grauis incumberemundo
sed nimbiꝰ rapuere fuga uacat imbrib: arctos
& not os insolam calpenfluit umidus aer
Hincubiiam zephrrifines & summus olrmpi
C ardoten& tethrnu&itae transcurreredensor
In uoluere globos congestumq aeris atri
U ix recipit spacium quod separat a& hereterram
Iamq polo praesse largos densantur in imbres.
Hinc imperfecto complectitur aeraerro
Arcus uixulla uariatus luce colorem
Oceanumq bibit raptosq ad nubila fluctus
Iamq pireneae quasnumquam solueretitan
eualuit fluxere niues fractoq madescunt
saxagelu tumq solitis efontibus exit
Non haeb& undauias tam langas alueus amnis.
A ripis accepit aquas iamnaufraga campo
Caesaris arma natant. impulsaq gurgite multo

Expanded text:
Exhalat nebulas, quidquid concrescere primus Exhalat nebulas, quidquid concrescere primus Sol patitur, quidquid coeli fuscator Eoi Intulerat Corus, quidquid defenderat Indos, Incendere diem nubes, oriente remotae; Nec medio potuere graves incumbere mundo, Sed nimbos rapuere fuga. Vacat imbribus Arctos Et Notus; in solam Calpen fluit humidus aer. Hic, ubi iam Zephyri fines et summus Olympi Cardo tenet Tethyn, vetitae transcurrere, densos Involvere globos; congestumque aeris atri Vix recipit spatium, quod separat aethere terram. Iamque polo pressae largos densentur in imbres, Hinc imperfecto complectitur aera gyro Arcus, vix ulla variatus luce colorem, Oceanumque bibit, raptosque ad nubila fluctus Iamque Pyrenaeae, quas numquam solvere Titan Evaluit, fluxere nives, fractoque madescunt Saxa gelu. Tunc, quae solitis e fontibus exit, Non habet unda vias: tam largas alveus omnis A ripis accepit aquas. Iam naufraga campo Caesaris arma natant, impulsaque gurgite multo