comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clericis attendendũ ẽ. ut nihil absq ep̃i ꝓprulicentia agant. Non
utiq missas sine eius iussu quisq prborũ insua parrochia agat
ñ baptir &. nec quisquã absq eiuꝰ ꝑmissufaciat. Similit̃ & reliqui
populi maiores scilic& & minores. ꝑeuiꝰ licentiã quic quid agen¬
dũ ẽ. agant nec sine cuꝰ ꝑmissu asua parrochia abscedant. ł in ea
aduentantes morari p̃sumant. Animȩ uͦ eorũ ei creditȩ st̃. ideo
omĩa eius c̃ silio agere debent. & eo in c̃sulto nihil inalus locis sa¬
iusserit. aut ab ep̃o regularit̃ ordinato tenente uidelic& ciui¬
tatẽ c̃ secratꝰ fuerit. Alit̃ enĩ ñst̃ hȩc agenda nec rite celebranda.
docente nos nouo & ueteri testamento. Hec apłi adño acceper̃unt.
ueritadi . scimꝰ aduersus cũ pugna uerbi mouere & arguere acriuꝰ
c̃ futando ignorantiã & redarguendo peccata. Nã nichil om¬
nino respondere auditorũ cause ñ uidet᷑. neforte ęstiment

Expanded text:
clericis, attendendum est, ut nihil absque episcopi proprii licentia agant. Non utique missas sine ejus jussu quisque presbyterorum in sua parochia agat, non baptizet, nec quidquam absque ejus permissu faciat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet ac minores, per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu a sua parochia abscedant, vel in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil.  proprius jusserit, aut ab episcopo regulariter ordinato tenente videlicet civitatem ubi consecratus fuerit. Aliter enim non sunt haec agenda, nec rite celebranda, docente nos Novo et Veteri Testamento. Haec apostoli a Domino acceperunt, veritati, scimus adversus eum pugnam verbi movere, et arguere acrius confutando ignorantiam, et redarguendo peccata. Necnino respondere auditorum causa utile non videtur, ne forte existiment,
Abbreviated transcription (Latin):
possiti symbolũ qđ fidelis nunc tenet ȩccła. unusquisq:
qđ sensit dicendo c̃ dider̃. ut discedentes ab inuicẽ.
hanc regulã ꝑom̃s gentes p̃dicarent.
Ergo cunctis credentib quȩ c̃ tinent᷑ inp̃fato symbolo
salũ animarũ. & uita ꝑpetua bonis accib p̃parat᷑. Ergo qđ
inprimordio eiusdẽ symboli p̃ponit̾. Credo indm̃ pa¬
trẽ om̃ipotentẽ . p̃clarũ fidei testimoniũ. & fundamentũ
in pruna fronte monstrat᷑. Quia saluus. ẽẽ. poterit qui
recte crediderit

Expanded text:
positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes Ergo cunctis credentibus quae continentur in praefato symbolo, salus animarum, et vita perpetua bonis actibus praeparatur. Ergo quod in primordio ejusdem symboli praeponitur: Credo in Deum Patrem omnipotentem, praeclarum fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, quia salvus esse poterit qui recte crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
siones. quid aliud estimanda st̃ quã peccata: Restat
igitꝰ ut hȩc nauis cursu ꝓspero tuta possit portũ deside¬
ratȩ urbis intrare. Ita deo p̃cẽ fundere ẽuenit. ut na
ꝓpter rigorẽ iustitiȩ odio habuerint. ex hoc quidẽ
ñ lȩderis. sed exhuuiꝰscemodi odus amor tibi ẽ cilia¬
bit᷑ dei . Et ideo satage magis. & refuge nelauderis
ab iniquis. & ne apessime agentib diligaris. sed
potiuꝰ ꝓpter iustitiȩ dispensationẽ. & ȩquissimã regula
disciplinȩ axp̃o collaudari merearis.
iquis amicuꝰ fuerit his quib ipse amicuꝰ ñ est & locut̃¬
exterminare eccłam dĩ uolunt. Et cũ corpore uobiscũ
hostis hic quã illi qͥforis st̃ & euidenter inimicist̃. Hic
cnĩ ꝑ amicitiarũ speciẽ quȩ inimicast̃ gerit. & eccłam
dispergit ac uastat.
p̃o itaq resurgente & ascendente incȩlũ. misso sco
spũ collata apłis scientia linguarũ. ad huc inuno

Expanded text:
siones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat siones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precem fundere navigantes, propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujuscemodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris; sed potius propter justam dispensationem et aequissimam regulam disciplinae a Christo collaudari merearis.quis amicus fuerit his, quibus ipse' – de eodem Clexterminare Dei ecclesiam volunt; et cum corpore nobiscum hostis hic, quam illi, qui foris sunt et evidenter inimici. » Hic enim per amicitiarum speciem quae inimica sunt gerit, et ecclesiam dispergit ac vastat.o itaque resurgente et ascendente in coelum, misso sancto Spiritu, collata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno
Abbreviated transcription (Latin):
publicant᷑. Nulus enĩ qui suis . ẽ. reb expoliatꝰ aut asede
ꝓpriaui auterrore pulsus. antequã omĩa sibi ablata ei
legib restituant᷑. & ipse pacifice diusuis fruat̾ honoribus.
sediq ꝓpria regularit̃ restitutꝰ eiꝰ multo tempore libe¬
re potiat᷑ honore iuxta canonicã accusari. uocari.
iudicari aut dãpnari institutionẽ potest. Si enim de

Expanded text:
publicantur. Nullus enim qui suis rebus est spoliatus, aut a sede publicantur. Nullus enim qui suis rebus est spoliatus, aut a sede propria vi aut terrore pulsus, antequam omnia sibi ablata ei degibus restituantur, et ipse pacifice diu suis fruatur honoribus, sedique proprie regulariter restitutus ejus multo tempore libere potiatur honore, juxta canonicam accusari, vocari, judicari aut damnari institutionem non potest. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iusto canonicoq atq sapientissimo consilio iudica¬
uerint. Deniq ꝓpter corũ auctoritatẽ. ceteris concilus
apocrisi dicant̾. qm̃ plures. recipiunt. & sc̃i patrel cori
sententias sy nodali auctoritate roborauer̃. & inter ca¬
cas posuer constitutiones y auborest Multi
prauitate & cupiditate depssi. acusantes sacerdotes op¬
oreser̃. Ideo sc̃i patres leges cõposues quas stos cant¬
ues appellauer̃. Multi ertro id cireo alios acusant
ut se ꝑilios excusent. aut eorũ bonis ditent᷑. Mleriq:
uero bomi xp̃iani ꝓpterea tacent & portant aliorũ
peccata quȩ nominauer̃. quia docum entis sepȩ deserur¬
quib ea quȩ ipsi sciunt. iudicib ecclesiasticis ꝓbare
non possunt. Qm̃ lic& uerasint quȩdã. ñtamen iudicib
credenda st̃. nisi quȩ certis iudic us demonstrant᷑ nisi quȩ¬
manifesto iudicio ẽ uincunt᷑. nisi quȩ iudiciario ordine

Expanded text:
quod justo canonicoque atque sapientissimo consilio judicaquod justo canonicoque atque sapientissimo consilio judicaverint. Denique propter eorum auctoritatem caeteris conciliis antur, quoniam plures eos recipiunt, et sancti Patres eorum sententias synodali auctoritate roboraverunt, et inter cacas posuerunt constitutiones. » Item, pripravitate et cupiditate depressi, accusantes sacerdotes oppresserunt. Ideo sancti Patres leges constituerunt quas sanctos canones appellaverunt. Multi ergo idcirco alios accusant, ut se per illos excusent, aut eorum bonis ditentur. Plerique vero boni Christiani propterea tacent, et portant aliorum peccata, quae noverunt, quia documentis sepe deseruntur, ut ea, quae ipsi sciunt, iudicibus aecclesiasticis probare non possint. Quamvis enim vera sint quaedam, non tamen iudici facile credenda sisi quae judiciario ordine
Abbreviated transcription (Latin):
filii & saluatoris nr̃i incarnatione. Prior harũ nicena
synoduꝰ trecentorũ decẽ & occto ep̃orũ sub constantino
agusto peracta. Inquo arriana ꝑfidiȩ blasphemia con
dẽpnata. quia inȩqualitatẽ sc̃e trinitatis arriũꝰ asserebat.
con substantialẽ deo patri dĩ filiũ. idẽ scã synodũ ꝑsibolũ
definiuit. Secunda synodũ centũ quinquaginta patrũ
sub theodosio seniore constantinopolĩ congregata. que
stantialẽ patri & filio eundẽ paraclitũ demonstrauit : dans
latius symboli formã quã tota grecia & latinitas inȩcclȩsiis
predicat. Tertia synodũ est ephesiana prina ducentorum
ep̃orũ sub iuniore theodosio agusto edita. quȩ nestoriũ duas
psonas in xp̃o asserentẽ. iusto anathemate condẽnauit. osten¬
Quarta est s ynodũ calcidonensis sexcentorũ triginta sacer¬
dõtũ sub martinano principe habita. inquȩ euticen constan¬
tinopolitanũ abbatẽ uerbi dei & carnis unã naturã pnuntiantt̃

Expanded text:
Filii et Salvatoris nostri incarnatione. Prior harum Nicaena synodus est trecentorum decem et octo episcoporum sub Constantino Augusto peracta, in qua Arianae perfidiae blasdemnata, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius adserebat; consubstantialem Deo patri Deum filium †idem† sancta synodus per symbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae stantialem Patri et Filio eumdem Paracletum demonstravit, dans latius Symboli formam, quam tota Graecia et Latinitas in Ecclesiis praedicant. Tertia synodus est Ephesina prima ducentorum episcoporum, sub minore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostenQuarta est synodus Chalcedonensis sexcentorum triginta sacerdotum, sub Martiano principe habita, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem,
Abbreviated transcription (Latin):
parochia aliguid agere debere absq eiuꝰ ꝑmissu docebat
infiituente dño eẽ debere docebat. Nullũ enĩ aliena ali¬
qua concupiscere aup̃sumere eorũ. sed unũ quẽq suis
sibiq: cõmissis c̃ tentos. eẽ . docebat. Neminẽ etiã alicui
aliod facere. nisiqđ sibi uellet fieri instit iebat & ep̃oscla
ues. ẽẽ eccłȩ dicebat. Ipsi eñ habent potestat. udere cęlum.
& aperire portas euꝰ. quia claues cȩlifacte sunt. A mouere aut̃
eos neminẽ debere docebat. quia oculi dñi sunt. etqui eos
tangit. tangit pupillã oculi eniꝰ. Et quantȩ pęnȩ dignꝰsit qͥ eos
scandalitat. ipsũ dñm docuisse dicebat. ubi ait. quiscandali¬
tauerit unũ depusillis istis qui in me credunt. expedit ei
ut suspendatur mola asinaria incollo euꝰ & demergat᷑ in ꝓ

Expanded text:
parochia, aliquid agere debere, absque ejus permissu docebat,instituente Domino, esse debere. docebat. Nullum enim aliena concupiscere, aut praesumere eorum, sed unumquemque suis, sibique commissis, contentos esse docebat. « Neminem etiam alicui aliquid facere, nisi quod sibi vellet fieri , » instruebat. Sanctaudere coelum et aperire portas ejus, quia claves coeli facti sunt. Amovere autem eos neminem debere docebat, quia oculi Domini sunt, et qui eos tangit, tangit pupillam oculi ejus. Et quanta poena dignus sit qui eos scandalizat, ipsum Dominum docuisse dicebat, ubi ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in co
Abbreviated transcription (Latin):
oport& in rep̃hensibiliter uuere. & sũmo studio niti.
ut om̃s uitȩ huius occupationes abicias. nefide iussor
ex istas. ne aduocatus litiũ fias neue inulla aliqua occu¬
patione ꝓrsũ inueniaris mundi aluis negotii occasione
ꝑplexũ . Neq enĩ iudicẽ aut cognitorẽ sȩculariũ nego¬
tionĩ hodie te ordinare. uult xp̃c. ut in ep̃focatꝰ p̃sentib
hominũ curis ñpossis uerbo dei uacare & scđm uerita¬
tis regulã secernere bonos amalis ꝓost pauca de eadẽ

Expanded text:
oportet irreprehensibiliter vivere et summo studio niti, ut omnes vitae huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, neve in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare vult Christus; ne prefocatus presentibus hominum curis non possis verbo Dei vacare et secundum veritati
Abbreviated transcription (Latin):
ut in unã sub stantia diuinȩ & humanȩ confiteantur nature.
Haec st̃ ut p̃diximꝰ quatuor principales & uenerabiles
synodi fidẽ catholicã cõplectentes. Sed &si quia st̃ concilia
quȩ sc̃i patres sp̃u dei plęni sanxerunt. post istorũ quatubr¬
auctoritatẽ om̃i manent stabilita uigore. Nulłii ab eati¬
petri principis apostolorũ sine p̃decessorẽ nr̃m p̃ter misi¬
mus dequorũ statutis aliquid tibi ꝑamomũ prbm &fe
inuiolate debita ueneratione custodiant̾. & inuiolate
seruent̾. atq ab om̃ib futuris tẽporib diligenter uenerent᷑
quia uiolatores uoluntarie candnũ grauiter ascĩs patrib
nant̾ qm̃ blaphemare sp̃m sc̃m ñ incongrue uidentur.
qui contra eosdẽ scõs canones ñ necessitate cõpulsi sed
libent᷑ utp̃fixũ est aliqu̾d ꝓterue agunt. aut loqui
p̃sumunt. aut facere uolentib sponte c̃ sentiunt. Talis
p̃sũptio manifeste unũ genus .e. blasphemantiũ sp̃m
idẽ scĩ editi st̃ canones. N NO MΑtdΟ¬

Expanded text:
ut in una substantia divina et humana contineantur naturae. Hae sunt, ut praediximus, quatuor principales et venerabiles synodi, fidem catholicam complectentes. Sed si qua sint concilia quae sancti Patres Spauctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gestPetri principis apostolorum fine, praedecessorum nostrorum praetermisimus, de quorum statutis aliquid tibi per Ammonium presinviolate debita veneratione custodiantur, et inviolate serventur, atque ab omnibus futuris temporibus diligenter veneren Violatores voluntarie canonum graviter a sanctis patrim blasphemare Spiritum sanctum non incongrue videntur, qui contra eosdem sanctos canones non necessitate conpulsi, sed libenter, ut praefixum est, aliquid aut proterve agunt aut loqui praesumunt aut facere volentibus sponte consentiunt. Talis enim praesumptio manifeste unum genus est blasphemantium Spiriidem sancti editi sunt canones. D
Abbreviated transcription (Latin):
tes. causarũ negotia iuste & religiose colligant. Nullũ tamen
tumultũ. aut inter c̃ sidentes. aut int̃ adstantes haheat De CAÑ¬
quis ep̃s aut prbt̃ p̃ter ordinationẽ apłoꝵ. cap̃.iii.¬
dm̃ alia quȩdã insacrificio offerat suꝑ altare. id.ẽ. aut inel.
aut lac. aut pumosicera & c̃ fecta quędã. aut uolatilia aut
animalia aliqua. aut legumnina ẽtra c̃stitutionẽ dñi faciens.
& oleũ ad luminaria &thimiama. id .ẽ. incensũ tẽpore
quo sc̃a celebrat᷑ oblatio. tẽ de codẽ. cap̾.u¬
eliqua poma omĩa ad domũ primitiȩ ep̃o & presbiteris
dirigant᷑. nec offerant᷑ in altari. Certũ . ẽ aut̃ qđ ẽp̃s et¬

Expanded text:
tes causarum negotia juste et religiose colligant; 396 nullus tamen tes causarum negotia juste et religiose colligant; 396 nullus tamen tumultus aut inter consedentes, aut inter astantes habeatur. iscopus aut presbyter praeter ordinationem Domini alia quaedam in sacrificio offerat super altare, id est aut mel, aut lac, aut pro vino siceram, confectaque quaedam, aut volatilia, aut animalia aliqua, aut legumina, contra constitutionem Domini faciens, et oleum ad luminaria, et thymiama, id est incensum, tempore quo sancta celebratur oblatio. » Deliqua poma omnia ad domum primitiae episcopo et presbyteris dirigantur, nec offerantur in altari. Certum est autem quod e
Abbreviated transcription (Latin):
in uolumine cui hȩc prȩponit̾ prȩfaciuncula inserere
incipere & ꝑficere co egistis. & cunctos reliquos dñi
sacerdotes oportet. qđ plura quã illa xx capitula
quȩ apud nos abent̾ nicem sinodi repperimꝰ. & indeeretis
ulii pape lxx capitula eiusdẽ synodi esse debere legimꝰ:

Expanded text:
in volumine cui haec praeponitur praefatiuncula inserere in volumine cui haec praeponitur praefatiuncula inserere incipere, et perficere coegistis, et cunctos reliquos Domini sacerdotes oportet, quod plura quam illa viginti capitula quae apud nos habentur Nicaenae synodi reperimus, et in decretis Julii pa
Abbreviated transcription (Latin):
Si pprus mercator seruus xp̃i lectori conseruo suo & pa¬
renti in dño fideli salutẽ: Cõpellor amultis tã epis quã
reliquis serus dei. canonũ sententias colligire. & inuno
uolumine redigere. & demultis unũ facere: Sed hoc oppido
conturbat. quod diuerse interp̃tationes uarias sententias
faciant. & licet unussit sensus. diuersȩ tamen sunt sententiȩ
& aliȩ longiores. aliȩ breuiores . Ea uero concilia quȩ greco
sunt edita stilo. ãplius quã tripliciter. aut qua drupliciter.
in terp̃tata atq conscripta repperimꝰ: Quod siueritas est
querenda. eplurib grecorũ sequamꝰ stilũ. eorũq mitenĩ
dicctiones atq exẽplaria: Sin minꝰ. ipsi dicant atq exponant
quibꝰ tot sunt exẽplaria quot codices. Nob̾ tamen uidet᷑
cũ in nr̃o discrepuerint sermone. ut unitas &ueritas
ab ipsis querenda sit quorũ lingua edita esse noscunt᷑
Quod & nos fecimꝰ. & sic̃ aueris eorũ repperimꝰ magistris.

Expanded text:
ISIDORUS servus Christi lectori conservo suo et parenti in Domino fideli salutem. Compellor a multis tam episcopis quam reliquis servis Christi canonum sententias colligere, et in uno volumine redigere, et de multis unum facere. Sed hoc oppido conturbat, quod diversae interpretationes varias sententias faciunt, et licet unus sit sensus, diversae tamen sunt sententiae, et aliae longiores, aliae breviores. Ea vero concilia quae Graeco sunt edita stylo, amplius quam tripliciter aut quadrupliciter interpretata atque conscripta reperimus. Quod si veritas est quaerenda e pluribus, Graecorum sequamur stylum, eorumque imitemur dictiones atque exemplaria; sin minus, ipsi dicant atque exponant quibus tot sunt exemplaria quot codices. Nobis tamen videtur, cum in nostro discrepaverint sermone, ut unitas, et veritas ab ipsis quaerenda sit, quorum lingua edita esse noscuntur. Quod et nos fecimus, et sicut a veris eorum reperimus magistris,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ do ͫ pauꝑtatꝭ sue uix ultͫ redire acq̃escit et frequẽt᷑ ad ianuã
recurrens ĩꝑtua in proba anxia Bitͭ ĩ ops sic mẽdica.
sperãs. sus prrãs. aspic̾. suspiat. si quid sibi por̾ĩgat᷑. si qñ¬
ei aꝑiat᷑. et aliqñ in ꝓbi ͭ ͤ sua et ĩ portũitate sua sit de iu¬
cit oiã ob scacula. et trãsgredit᷑ yt usq ad interiorẽ sapie
mẽsam. p̃cipitãti trãsiliẽs desiderio ĩ pudẽs et illico reex¬
pellẽdo assideat ꝯniuia et gaudiat et cudicit Comedite
cũci met et ĩ ebrianũ carissmmui Ex hͦ iã ĩ nastit᷑ sctẽ pau

Expanded text:
januam recurrens, importuna, improba, et anxia, sicut inops, sicut mendica, sperans, suspirans inspicit, suspicit si quid sibi porrigatur, si quando aperiatur: et aliquando improbitate et importunitate sua sic evincit omnia obstacula et transgreditur, ut usque ad interiorem sapientiae mensam praecipiti transiliens desiderio, impudens, et illico reexpellenda assideat conviva, et audiat, Comedite, amici; et inebriamini, charissimi . Ex hoc jam
Abbreviated transcription (Latin):
ide̾a transtulit Quic sub est sagitta ab her¬
culs philoteçi data ꝑ quã expugnata est
trona I siistris zodiaci usus auscrũ sut
pastan cõmistuit d qua aĩãs fent d̾ quo ad¬
hut aĩe letheũ poculũ bibut cũ cõꝑa introeut¬
Duꝑ hanc eciã cornus ab appolline dilectus
natꝰ int̾ pndc̾a est tnͣslatꝰ huꝰ stelle si
sulisẽt serenũ eit si obscurant tẽpestas eĩt

Expanded text:
I.-- Sagitta. Huic subest sagitta, ab Hercule Phylocteti data, per quam expugnata est Troja. A sinistris vero zodiaci versus austrum sunt pastam miscuit, de qua animas fecit, de qua adhuc animae Letheum poculum bibunt, cum corpora int hanc est corvus ab Apolline dilectus natus, inter sidera est translatus. Hujus stellae si fulgent, serenum erit; si obscurentur, tempestas
Abbreviated transcription (Latin):
regno quiã siliũ fr̃ĩs occidit P tholomelis
allexander fr̃ potheris regnauit auis decem
Et hic regno pellit᷑ qr mr̃e occidit P chol
phiiscon qui et sup̃ regnauit stdõ Ix amins
hic sororẽ cleopatrã habuit hic pompenũ
a serpente interiit Et sit regnũ̃ ptholo meoꝵ

Expanded text:
regno, quia filium fratris occidit. Ptolomaeus Alexander frater Sotheri regnavit annos decem; et hic regno pellitur, quia matrem occidit. Ptolomaeus Phiscon, qui et supra, regnat secundo, annos hic sororem Cleopatram habuit. Hic Pompeium uos. Haec a serpente interiit, et sic regnum Ptolomaidum
Abbreviated transcription (Latin):
diedota rex AAuthiochus piꝯ filiꝯ demetr
post hũc regiauit hic in patria occiditur
anthiochi post illũ regnauit hic de reguo
fugat Dometrius macero frater anthiochi
arabũ occidit post huc de fecit piie qd¬

Expanded text:
Diodotus dux. Antiochus primus filius Demetrii, post hunc regnat. Hic in Parthia occiditur. Antiochi, post illum regnavit. Hic de regno aufugit. Demetrius Mario frater Antiochi, Arabum occidit. Post hunc defecit re
Abbreviated transcription (Latin):
hic eperi inserere quo lector cũcta
Transcicti mũdi iꝑa queat yno in tuitu agrostẽ
Sathahel pͥmꝰ archangelus pignaculis
detos ideliçis celests ꝑadiis nõ plenã horã
mãsit atq ad suꝑbia cũ ynũsis sibi cõpensaneis
etuũ exiliũ nicidit Adam p̾mꝰ homo adii¬
maginẽ dei in hebron formatꝰ/ in ꝑadiiso cum
euã septẽ horis cõmoratus ob mandati trans
uo post nongẽtol ⁊ xxx annios in iherusalei
obiit in loco caluaie repultus aliꝙͣꝵ diu requient
de inde inhebron tradslatꝰ in tray d qua assupta
est rediit Abel filiꝯ ade xxx̃ annort aput da

Expanded text:
huic operi inserere, quo lector cuncta transacti mundi tempora queat cum fructu agnoscere. Sathael primus archangelus, signaculum adisi, non plenam horam mansit, atque ob superbiam, cum universis sibi consentaneis ernum exsilium incidit. Adam primus homo ad imaginem Dei in Hebron formatus, in paradiso cum Eva septem horis commoratus, ob mandati transgvero post nongentos et triginta annos in Jerusalem obiit. In loco Calvariae sepultus aliquandiu requievit. Deinde in Hebron translatus in terram, de qua sumptus est, rediit. Abel filius Adae triginta a
Abbreviated transcription (Latin):
pero dictator et consul inoriẽtẽ yexeni
sulẽ cũ omi ppło orĩetis deuicit ⁊ senatu
occid it᷑ ad ab hoc cesares fut dich Lepidꝯ
dictator ⁊ consul affricã ⁊ sꝯciliã d uicit
uthomiꝯ dictator ⁊ cõsuil egiptũ deuicit
et iũdcã Octauianꝰ dictator ⁊ consus q̃

Expanded text:
peius dictator et consul in Oriente cum vigsulem cum omni populo Orientis devicit. occiditur. Ab hoc Caesares sunt dicti. Lepidus Dictator, consul, Africam et Siciliam devicit. Antonius dictator et consul Aegyptum devicit et Judaeam. Octavianus dictat
Abbreviated transcription (Latin):
mane ine̾idiei sup̃mid/ nane aborti polis
nchil em̃ meliq luçe uł a manĩbꝰ id est diis
in fernalibꝰ qui diẽ tota nocte in clusum
inane enuittũt ¶ eĩdies ÷ media dies ⁊
dicit᷑ qi inca ĩsi ed est pũa dies Sup̃niũ
ab hora nona usq ad solis accĩsid ⁊ di
dei ⁊ perse diẽ a mane nchoantes ĩ maẽ
fuut egipt ab occasu usa adocasim/
troniãt ã medio noctis usq in mediũ um¬
bri ⁊ athenienses a meidie usq ĩ pieidie

Expanded text:
m. Mane ab ortu solis nihil enim melius luce; vel a Manibus, id est diis infernalibus, qui diem tota nocte inclusum mane emittunt. Meridies a media die; et dicitur quasi mera et pura dies. Supremum ab hora nona, usque ad solis occasum, et didaei et Persae, diem a mane inchoantes in mane finiunt; Aegyptii ab occasu, usque ad occasum; Romani a medio noctis, usque in medium; Umbri et Athenienses a meridie usque ad meridie
Abbreviated transcription (Latin):
sttiluus et malliq coñsales ab hanbale
filio amiltaris imꝑatoe uicti sũł Pcipio
et semproniꝰ cõsules ab cod uicti sũt ¶¬
miliq et uarro consules cũ onm exerctu
ab cod occisi sũt Ecipio qui postea affri¬
dicta est matonẽ ducẽ frem̃ hambalis
uicit et cepit Uleuinꝰ alt̾ cõsul hannonẽ
ducẽ afrort ieꝑit E ceuola cõsul G raccus

Expanded text:
Attilius et Manlius coss. Ab Annibale filio Amilcaris imperatore victi sunt. Scipio et Sempronius ab eodem victi sunt. Aemilius et Varro coss. cum omni exercitu ab eodem occisi sunt. Scipio, qui postea Africanus, Magonem ducem fratrem Annibalis vicit et cepit. Levinus alter consul Hannonem duce
Abbreviated transcription (Latin):
frater eiꝰ qui laqueo uitã siniuit Callus
quẽ ip̃e constantinꝰ occidit Siluanꝰ quẽ
eciã occidit Ueterion qui imperiuen de¬
posuit Nlepocianq̃ quẽ magnenti duces
occiderũt iulianꝰ qui pot fit auguestꝰ Iulianq
appostata añis n mẽsib octo hic ydolatra
efficit᷑ et a mecui̾o mr tire occidit᷑ ꝑ onianꝰ

Expanded text:
rater ejus, qui laqueo vitam finivit. 3o Gallus, quem ipse Constantius occidit. 4o Silvanus, quem etiam occidit. 5o Veterion, qui imperium deposuit. 6o Nepotianus, quem Magnentii duces occiderunt. 7o Julianus, qui postea fit Augustus. Is annos duos, menses octo. Hic idololatra efficitur, et a
Abbreviated transcription (Latin):
Dapuos hic annotabimꝰ Amio prbis
cañdite ccrlm pͥmi cõsules brutq et Tar¬
quimꝰ hiicũ per senia rege bellũ gesserut
⁊ postimiꝰ cõ iules sabinos et aurmicosĩ ue¬
ĩ imꝑator creatõ lagiꝯhic p̃fuit consulibꝯ¬

Expanded text:
puos hic adnotabimus. Anno Urbis conditae 244. Primi consules Brutus et Tarquinius. Hi cum Porsenna rege bellum gerunt. et Posthumius Coss. Sabinos et Auruncos viet imperator creatur Laertius. Hic praefuit consulib
Abbreviated transcription (Latin):
ãnos ioxii hũc uicit abiia reye et obit P
bath filiq eiꝰ ygnauit ams ĩi hũc occidit
interiit S ela filiqͥ eiꝰ regnauit ãnos u
hũc occidit iambri suus eiꝰ Tambri reg¬
nauit uii dies huc occidit oimbri pa̾ceps

Expanded text:
os. Hunc vicit Abia rex, et obiit. Nabath filius ejus regnat annos duos. Hunc occidit interiit. Sela filius ejus regnat duos annos. Hunc occidit Zamri servus ejus. Zamri regnavit septem dies. Hunc occidit Amr
Abbreviated transcription (Latin):
assirior ubi pͥmꝰ regnauit trandus a quo
sub quo uenit Ioseph mnegiptũ post hunc
regnauit hebron de indẽ simenophis ex inde
messres sub qͦ mõitur Ioseph Iude ỹquauit
mussar post hũc mutusis deinde thydinosis
Item ame nophis horus Nchencres achoris
Item tencres qui sib mersus est inari mari
nauit p̾mꝰ Egialeꝰ qui et egelas huit sũt¬
cesset archas di quo cerachadiia/ inde tantalo
Enach grngas hebron candidit᷑ post quã uii ãno
telgion. Seinde tri tizriatꝰ cui facta sut sacrifitia
post hũc leucappus/ Inde mescipa qui et cephisos
post hũc eratho uide plemeus/ de hynt ortopolis
hentules Axinde menalion post hoc parthono¬
peꝯ post illũ phicꝰ de inde pallas. Cxuide du¬
canes/ de mde pollifidꝰ post huẽ pelagq̃ pelasga¬

Expanded text:
Assyriorum, ubi primus regnavit Tanaus, a quo sub quo venit Joseph in Aegyptum. Post hunc regnavit Hebron. Deinde Amenopolis. Exin Mespres. Sub quo moritur Joseph. Inde regnavit Nuffar. Post hunc Muthusis. Deinde Thyomosis. Item Amenophis, Horus et Hencres, Achoris. Item Cencres, qui submersus in mari  Aegialeus, qui et Aegelasus. Huic successit Archas, a quo Archadia. Inde TantalusEnac gigas Ebroe condidit, post quam octavo anno Telsion. Deinde Tiriacus, cui facta sunt sacrificia. Post hunc Leucappus. Inde Mesappus, qui et Zephysus. Post hunc Eratho. Inde Ptolomaeus. Exin Orthopolis. Hercules. Exin Menalion. Post hunc Parthenopeus. Post illum Phineus. Deinde Phallax. Exin Dodanus. Deinde Polyphidus. Post hunc Pela
Abbreviated transcription (Latin):
uregus aquo cintas argos ⁊ a quo ãgumn
de inde honoreꝯ qui pͥmꝰ boues ad aratrũ
uixit huit successit Criasus Illi phorbas Isti
ciꝯ Egistꝰ totidez filios qui om̃s pter unũ
a filiabꝰ sut̃ int̾ fecti sib hoc egisto Egiptus
doaut phybsophiã mariẽte sithlas frater
eiꝰ uipuce docuit sistrologiã hesperꝰ eorũ
fr̃ regnauit in italia ⁊ hesperuã uatauit ⁊

Expanded text:
eph, a quo civitas Argos, et a quo Argivi. Deinde Honoreus, qui primus boves ad aratrum junxit. Huic successit Eriasus. Illi Phorbalus subejus Aegystus totidem filios, qui omnes praeter unum a filiabus sunt interfecti. Ab hoc Aegysto Aegyptus docuit philosophiam in Oriente. Atlas frater ejus rex Africae docuit astrologiam. Hesperus, eorum frater regnavit in Italia, et Hesperiam vocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
annos Cayn p̃mꝰ cõdidit cuutatẽ enoch
inq̃ ip̃e p̃mꝰ rexe regnau̾i post hũc enoch
maenia filiꝰ eiꝰ huic Matusahel filiꝰ ipĩꝯ
Illi uõ successit limech hic in deliuuo periit
hic ⁊ cayn occidit Iobel filiꝰ lamech yꝑit usũ
tabernaculort Ciꝰ fẽ iobal in yenit musicã
Illort fr̃ tubal q̃ in uenit artẽ fabrilẽ eris
⁊ ferri Soror cort Noema ⁊̃ꝑit ãteͬ uarie
textue Ioe uixit d acc lannos huiꝰ lye extitit

Expanded text:
ain. Cain primus condidit civitatem Enoch, in qua ipse primus regnavit. Post hunc Enoch Maevia filia ejus. Huic Mathusael filius ipsius. Illi vero successit Lamech. Hic in diluvio periit. Hic et Cain occidit. Jobel filius Lamech reperit usum tabernaculorum. Cujus frater Jobal invenit musicam. Illorum frater Tubal invenit artem fabrilem ferri et aeris. Soror eorum Noema reperit artem variae textu
Abbreviated transcription (Latin):
illiq I una pͥma lucet quatuor pũctis Ridã
octõ lercia xii ⁊ sic usqz ad plenilunut cot¬
tidie quatuor pũcti adiciuĩt  Indesiendẽdo
tota nocte lucet cũ est hexx nichil iulunati
cõputo y pũcti faciat unã horã d̾ miaqq¬
hõre discributis quot horis luã in nocte lu¬
cecit ciciꝰ uidebis Notand̃ ꝙ ligna in
decrestẽtia lune ũł post iului ⁊ augustum
mẽsel p̃cisa auermibꝰ t̾mitibꝰ et caĩe
manebut alera Etatẽ quãtũq luẽ quates młti¬
plicata hũcq num ter ducito ⁊ qd̾ mm sũma
rpit̃is tot ꝑtibꝰ zodiacũ lunã apole noueris
et solem post totidẽ dies adeud locũ penturi¬

Expanded text:
Luna prima lucet quatuor punctis, secunda octo, tertia duodecim, et sic usque ad plenilunium quotidie quatuor puncta adjiciuntur. In decrescendo tota nocte lucet, cum est trigesima, nihil. In lunari computo, quinque puncta faciunt unam horam. De unaqhorae distributis, quot horis luna in nocte luceat citius videbis. Notandum quod ligna in decrescente luna, vel post Julium, et Augustum mensem praecisa, a vermibus et carie manebunt illaesaplica, huncque numerum ter ducito, et quot in summa reperies, tot partibus zodiaci lunam a sole noveris, et solem post totidem dies ad eumdem locum ventur
Abbreviated transcription (Latin):
horis et semisse singlã signa lustrat ome
stella suglis signis annũ unu uimorat
epũs rogalu leomis pape lutidiꝰ exposiit
ꝑtulit E quinoccia et solsticia sacuit q̃tuo
yodiaci signa ĩmodu chutis cquali spacio
locata Na signũ aĩetis inqo solest ireatus
in oriete est põĩtũ qd̾ facit fernale cq̃no c
libra in qͣ luã est cõdita est in occidente oppͭᵃ¬

Expanded text:
horis, et semisse singula signa lustrat. Omnstella singulis signis annum unum immoratepiscopus, rogatu Leonis papae lucidius exposuit; tio. Aequinoxia, et solstitia faciunt quatuor zodiaci signa, in modum crucis aequali spatio locata. Nam signum arietis, in quo sol est collocatus, in oriente est positum, quod facit vernale aequinoctium. Libra in qua luna est condita, est in occidente
Abbreviated transcription (Latin):
qut hiilaẽs miseitordes ridẽtẽs loquates in
quibꝰ colcã rubea sũt macillenti uorates ue¬
locos ciudaces iratũdi agiles/ Inqͥbꝰ ingra
colcã stabiles graues cõposili maibo et do¬
los sut inq̃bꝮ fleginata bardi sompnolenti

Expanded text:
isericordes, ridentes, loquaces. In quibus cholera rubea sunt macilenti, voraces, veloces, audaces, iracundi, agiles In quibus nigra cholera stabiles, graves, compositi moribus, et dolosi sunt. In quibus phlegmata tardi, somnolenti,
Abbreviated transcription (Latin):
in fernali ciei hoc mẽse sacrificabat dum
cuutatẽ in eiꝰ honõe luimĩbꝰ lustrabant
di ecia afebre idest afrigoe qr frigidũ est illud
lpũs E erçiꝰ marçiꝯ a marte deo belle prẽ
romuli ar̾ctois romaẽ gentis Cui mãti milites

Expanded text:
infernali, cui hoc mense sacrificabant, dum civitatem in ejus honorem luminibus lustrabant. Dicitur a febre, id est frigore, quia frigidum est illud Tertius Martius a Marte idolo deo belli, patre Romuli, auctoris Romanae gentis; cui Marti milites
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingit di ͭ aut umbra qͣĩ ob radiũ se solis
ybĩ lux par est cõꝑi par est et y mbra/ ubi
lux maior cõpõs ibi umbrc de ficit ubi luye
soꝑe eeilior ibi rmbra in funtũ crestit¬
Cũ ciut̃ pol ciusiralez celo plagã ꝑlustrat nob
breuiat Cum lua umbrã noctis incidit
lute de ficit et hic defectus eclipsis diꝰ. Soluo
uesperũ cõtitinu in tempestũ gallranium
matuti ͫ diluculũ Crepusculũ est dubia lux
Crepetũ eñ dĩ dubiũ Est auit int̾ tenebras
⁊ lucẽ/ uesperũ astella q̃ uesper noĩatur . Con

Expanded text:
icitur autem umbra, quasi ob radium, scilicet solis, ubi lux par est corpori, ibi par est et umbra; ubi lux major corpore, ibi umbra deficit; ubi lux corpore exilior, ibi umbra in infinitum crescit. Cum sol australem coeli plagam perlustrat, nobis iat. Cum luna umbram noctis incidit, a luce deficit, et hic defectus eclypsis dicitur. Sosperum, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. 1o Crespulum est dubia lux. Creperum enim dicitur dubium. Est autem inter tenebras et lucem. 2o Vesperum, a stella quae vesperus nominatur. 3o
Abbreviated transcription (Latin):
Ande post nouẽ dies wlgus d̾ rure cõuocatu
in yrbẽ quenit ⁊ ibi feriart seruãdar scita
aĩge ul pontifice accepit ⁊ inde none diñt
dicũt᷑ eciã a nũdinis i mercimõns que ũ in
urbẽ deferebãt᷑ ũl ibide emebat/ ł dus dicũt

Expanded text:
nde per novem dies vulgus de rure vocatus in urbem convenit, et ibi feriarum servandarum scita a rege, vel pontifice, accepit, et inde Nonae dicuntur. Dicuntur et a nundinis, et mercimoniis quae vel in urbem deferebant, vel ibidem em
Abbreviated transcription (Latin):
ue pͥma rabbati deda sababati ia sabathi
Quãta sabbati quĩta sabbati Eerba pabbati
sçibbatu Pagam uõ sit/ dies solis dies
lune dies martis dies mẽcii dies Iourr
dies ueneris dies satm Sed cũ hec noia
oĩbꝰ ciui planete p̾ma itert obuenerit huil

Expanded text:
bbati; secunda Sabbati; tertia Sabbati; quarta Sabbati; quinta Sabbati; sexta Sabbati; Sabbatum. Pagani vero sic: Dies Solis, dies Lunae, dies Martis, dies Mercurii, dies Jovis, dies Veneris, dies Saturni. Sed cum haec nomina omnibus, cui planetae prima iterum obvenit, huic
Abbreviated transcription (Latin):
uersus auscrut ꝑ mare rubrũ et effricam
ad lolũpilas herculis perienit/ hercules
ẽ orbem ꝑtrãsies ibo colũpnas fixit ube
finẽ mũdi cẽ putauit In hoc ergo cculo e¬
quinocci die medio gnom idest radiq
harologii septẽ pedũ ymbrã qͣtuor pedũ
longãz reddit Dies longissiꝰ yemi horas
ꝑ medos uadit Et ꝑsas arabia siriã cipi
Creta dolibeũ monte sicilie ⁊ septẽtrionalia
maxia est ximhorar ⁊ quo e umobo¬

Expanded text:
versus austrum per mare Rubrum et Africam ad columnas Herculis pervenit. Hercules enim orbem pertransiens, ibi columnas fixit ubi finem mundi esse putavit. In hoc ergo circulo aequinoctiali die medio gnomon, id est radius horologii septem pedum umbram, quatuor pedum longam reddit, dies longissimus quatuordeper Medos vadit et Persas, Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lilybaeum montem Siciliae, et septentrionalia maxima est horarum quatuo
Abbreviated transcription (Latin):
locis uariat lacis sos umibrã Ñ umblici
qui gnonĩ diͬ umbra megipto eq̃nocciali
die merdie puuto plusꝙͣ aimũdiã gnonũs
mẽsia effiçit iuroma nona ꝑo qonas
de est imobra gnoiñi par fit In syene sol
sciciali die medio ullã fit ymbra Ibio
putens a philosophis ad hoc ip̃m sactꝰ totꝰ
intei̾ꝰ illiuatur In me̾idie sut pp̃ło fisty dc̃
qui umbrã ex utroq latere mittut In india
suꝑ flunẽ ipasim in solsticialo die umbra
ab sumit᷑ iput trogoditas xly diebus¬

Expanded text:
locis variat sol umbram. Nam umbilici qui gnomon dicitur umbra, in Aegypto, aequinoctiali die, meridie paulo plus, quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In Roma, nona pars gnomonis deest umbrae. Istitiali die medio nulla fit umbra, ibique puteus a philosophis ad hoc ipsum factus totus interius illuminatur. In meridie sunt populi, Fiscii dicti, qui umbram ex utroque latere mittunt. In India super flumen Hypanim, in solstitiali die umbra absumitur. Apud Troglodytas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
discernẽdo co ꝙ lucẽ cic tenebras discernat
Est aũt dies aer sole illuscratꝰ Cũ em̃ pol est suꝑ
tras est hudies Cũ sub tr̃a est ibi dies cũ çiqru
giores diẽs facit Cũ cuistrale ꝑombulat nob
cardiq surgere et ciciꝰ occide uidet᷑ qr tumor
medie lre que rotuda est uisuo nr̃o obicitur
Est tũt quide nobis dies bremios illi cuite
rectus flereuoso lapsu celũ cingit sub quo sol
trẽs mu̾du in octo partillelõs idem circu¬
los diuidit quibꝰ singłis diu̾sm diẽ facit
rongitudo aut hodyaci in trecentas he ꝑtes

Expanded text:
discernendo, eo quod lucem a tenebris discernat. Est autem dies aer sole illustratus; cum enim sol est super terram, est hic dies: cum sub terra est ibi dies. CAP. XIII.giores dies facit. Cum vero australem perambulat, nobis tardius surgere et citius occidere videtur, quia tamor mediae terrae quae rotunda est visui nostro objicitur, et tunc quidem nobis dies breviores: illi autem rectus, flexuoso lapsu coelum cingit, sub quo sol incurrens mundum in octo parallelos, id est circulos, dividit, quibus singulis diversum diem facit. Longitu
Abbreviated transcription (Latin):
erũs Temp̃ꝰ cũs mũdi est umbra euihe
cũ mudo in cepit tcũ mũdo desint uelute
si funis ab oriẽte mocadẽte extenderetur
qr coltidie plicando plicando collectus tandẽ
totus cib someret᷑ Per hũc extendũt peclã
sub hoc crut uiiu̾sa unhoc mũdo posita hoc
umiꝰ cuuisis uita mẽsu̾at hoc series dicꝵ
dicit inchil aliud quã uicissitudo rerũ intlligi
hõt q ĩ athonos ostenta momẽta ꝑ ͭeᷤ inimuta
puctos horas quadrãtes/ dies/ ebdomadas m̃pes
uacihtudies annos / cicłos/ etates selã duudit
thomos dr᷑ insecabile est eñ nimus ꝙ¬
illus ꝙ uolat in sole Est aut̃ m̃imũ temꝑis
spaciũ situt mocio palpebre ocłi qd̾ et utus

Expanded text:
oris. Tempus autem mundi est umbra aevi. Hoc cum mundo coepit, et cum mundo desinet. Veluti si funis ab oriente in occidentem extenderetur, qui quotidie plicando collectus, tandem totus absumatur. Per hoc extenduntur saecula, sub hoc currunt universa in hoc mundo posita. Hoc uniuscujusque vita mensuratur. Hoc series dierum, dicitur, et nihil aliud est, quam vicissitudo rerum. Hocque in atomos, ostenta, momenta, partes, minuta, punctos, horas, quadrantes, dies, hebdomadas, menses, vicissitudines, annos, cyclos, aetatestur insecabile. Est enim minus qillud quod volat in sole. Est autem minimum temporis spatium, sicut motio palpebrae oculi, quae et ictus
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsibꝰ hũc occidit sellũ P̾ cilũ regnauit
mẽsei i hũc occidit mancithen Qanathen
regnauit anos Ie morbo obiit Faceia filiq
regnauit ãnos pe hũc salmanasar rex cũ
onui ppło trãstulit in assyrios ⁊ et sic d̾ fecit
regnũisrahel qd̾ stetit ẜ innos cacl ini hac

Expanded text:
nses sex. Hunc occidit Sellum. Sellum regnavit mensem unum. Hunc occidit Manahen. Manahen regnavit annos decem. Morbo obiit. Phaceia filius regnavit annos novem. Hunc Salmanasser rex cum omni populo transtulit in Assyrios, et sic defecit regnum Israel, quod stetit per annos trec
Abbreviated transcription (Latin):
duo plauscra est spẽs phiton ꝙ̃ maximũ¬
appollo post diluiuũ latone ãiuñone in misrũ
iminois et pasiphe filie data ⁊ int̾ astra locata
pͥugnarẽt diis in unã ꝑte celi ueniẽtibꝰ
telũ ruere uoluit s hercules hoc cũ athłãts

Expanded text:
duo plaustra est serpens Python, quem maximuApollo post diluvium Latonae a Junone immissum, Minois et Pasiphaae filiae data, et inter astra locata.pugnarent, diis in unam partem coeli venientibus, coelum ruere voluit. Sed Hercules hoc cum Atlante
Abbreviated transcription (Latin):
est illud tꝑus T uodeci ͫ sũt pisces Cũ dni
tipheũ gig̃antõ in seq̃te fugeret in egiptũ
uenus et cupido filiꝰ ũsi in pistes latuerũt
maq̃s Cuq̃ homiẽs du pises deuitarẽt ne
corte deos deuorarẽt illi duo st̃ ĩt̾ sidcã tnslati

Expanded text:
scibus. Duodecimum sunt pisces. Cum dii Typhaeum gigantem fugerent in Aegyptum, Venus et Cupido filius ejus versi in pisces latuerunt in aquis. Cumque homines diu pisces devitarent ne forte deos devorarent, illi duo translati
Abbreviated transcription (Latin):
ocadit ⁊ idco sidc̃a ꝑmeruit Siginficat cut
qd sicut cancer r̾trocedit sic sol ad illud rignũ¬
ꝗ ueniens cursũ suũ retroflectit Quintũ est
ꝑte calide natu̾e in posteioi̾ ꝑte est frugideita
sol m isto signo auguscũ mẽsem priꝯ̃ facit

Expanded text:
cidit, et ideo sidera promeruit. Significat autem, quod sicut cancer retrocedit, sic sol ad illud veniens cursum suum retroflectit. CAP. XCVI.-parte calidae naturae, in posteriori est frigidae. Ita sol in illo sig
Abbreviated transcription (Latin):
Terta nãq rc̃a ⁊ srigida autũpno/ elqua¬
sriga ⁊ frigida ⁊ hiuda hye mi uer hudo
talidq uẽri / guis calidꝰ ⁊ sicq estati colligas
Sagiris nãq qui uere crestit est hũidaͦ et
calidꝰ ⁊ hic figet in infantiba Colẽa tubca ẽste

Expanded text:
Terra namque sicca et frigida autumno; aqua frigida et humida hiemi; aer humidus et calidus veri; ignis calidus et siccus aestati colligatuSanguis namque qui vere crescit, est humidus et calidus, et hic viget in
Abbreviated transcription (Latin):
bulat O ctauũ est scorpiꝰ qͥ maxĩꝯ or̃ione s¬
alcon trecensis qͥ storpionẽ ⁊ filiũ suũ rapuit
sagiltauit n ͨ filiũ tetigit ⁊ idco sidcã ꝓ me¬
ruit. Desigiat aut crebros fulminũ ic̾tus q̃
in decembri cõtingũt maq̃bꝯ lacis Quad in¬
ferma mẽbra de sinit significat qd̾ tuẽ sol in¬
era petit D ccimũ est capricornꝰ Iauẽ ꝑuulũ io
apr̃e piectũ capra clamauit quã ipe p̃ost
int᷑ sideã transtulit Est ãt sc̃o ꝙ sie capra

Expanded text:
 Octavum est scorpius, qui maximus Orionem pAleon Cretensis, qui scorpionem, qui filium suum rapuit, sagittavit, nec filium tetigit, et ideo sidera meruit. Designat autem crebros fulminum ictus, qui in Decembri contingunt in aliquibus locis. Quod inferiora membra desunt, significat quod tum sol infera petit. CAP. patre projectum, capra clam aluit; quam ipse postea inter sidera transtulit. Est autem significa
Abbreviated transcription (Latin):
toitruu hoc hiratꝰ qd ihi fulmẽ. fius aul
ac bntinuĩe strata uentis pene tota et
Ignibꝰ patet spũs introrsus cu ianerẽ¬
certante młtis repe locis fimus ũl fapo es
aut flãmas eructat us etͥꝭ uonto acciꝰ
intubente harenart lapidũ ue moles egerit
Inde montes ethue ad exeplu gehenne imu
tanu diutina duãt in cendi q hsulart
carsus pm̃m imũ ꝓfundũ secũ rapiens
cã Diu suffocat donẽt uemis te diffius
fomẽta ignis accendit puis scilli canes
latre fingut᷑ dip cus nclugĩt es undaru
fremote terrẽt quas sorbente uoragme

Expanded text:
tonitruum. Hoc hiatus, quod ibi fulmen. Fiunt autem et bitumine strata, ventis pene tota et ignibus patet. Spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente arenarum lapidumve moles egerit. Inde montis Aethnae ad exemplum gehennae ignium tam diutinum durat incendium, um in imum profundum secum rapiens, tandiu suffocat, donec venis terrae diffusus fomenta ignis accendat. Huic Scyllaei canes latrare finguntur, dum procul navigantes undarum fremore terrentur, quas sorbente vor
Abbreviated transcription (Latin):
Nogo autẽ te olector sitañi p̾dña in uidia
audeas ne huiꝯ opusculi laborẽ uilipẽdas
Ego quippe uigilaui ⁊ tu dormias Ego laboraui
ut tu quiestas Tuis polũmõ labor e̾it ut ꝑlegẽdo
intlligẽcia replearis ⁊ stĩa p̃ditꝰ p̃clarus ab oĩb
hẽaris Si aut ꝙ magis spero tabido corde et
nebulosa facie hiiss flosculis ornate ꝯtextis
luudũ dentẽ in pͥmis ac rosigerũ sertũ can¬
didulis liliis cõnexũ uenenãta ligiya carpis
Iniudia quide te ut ꝓpm̃n suũ caligim igno¬
rancie in uoluet Me aũt Beniuolencia ꝑ lu

Expanded text:
ogo te, lector si tamen prae dono invidiae audias, ne hujus opusculi laborem vilipendas. Ego quippe vigilavi ut tu dormias, ego laboravi ut tu quiescas. Tuus solummodo labor erit, ut perlegendo intelligentia replearis, et praeditus, clarus ab omnibus habearis. Si autem quod magis timeo tabido corde et nebulosa facie his flosculis ornate contextis lividum dentem imprimis, ac rosigerum sertum, candidulis liliis connexum, venenata lingua carpis, invidia quidem te ut proximum servum caligini ignorantiae involvet, me au
Abbreviated transcription (Latin):
coꝙ sit int̾ mẽdias aquas frrmatũ hoc est
forma speitu natuã ciqueũ stellis undiq u̾¬
sũ oenctũ Est cuit ex aquis instar glaciei ỹmo
qui a nobis semꝑ uidet᷑ sult auscralis qͥ nũqͣ
a nobis ceruit᷑ quia in diuexeo orbis põito tre
tumoe̾ inpedim᷑ in hys selu ut rota in age
uoluit Uelũ undiq est stellatũ s ideo in die
no aparẽt qr fulgõe solis uicte latẽt sĩc sol nube
tectꝰ nobis nb lucet Stella qĩ scans luna dici᷑
Stant enĩ stelle firmameto in fixe ⁊ nõ cadũt᷑
eo mira celcitate crente/ una aut dĩ stella młte

Expanded text:
eo quod sit inter medias aquas firmamentum. Hoc et forma sphaericum, natura aqueum, stellis undiqueversum ornatum. Est autem ex aquis instar glaciei in modum quia nobis semper videtur; alter australis, qui nunquam a nobis cernitur, quia in divexo orbis positi terrae tumore impedilum est undique stellatum; sed ideo in die non apparent, quia fulgore solis victae latent, sicut sol nube tectus non lucet. Stella quasi stans luna. Stant enim stellae firmamento infixae, et non cadunt eo mira celeritate currente. Una autem dicitur stella, multae
Abbreviated transcription (Latin):
toitruu hoc hiratꝰ qd ihi fulmẽ. fius aul
ac bntinuĩe strata uentis pene tota et
Ignibꝰ patet spũs introrsus cu ianerẽ¬
certante młtis repe locis fimus ũl fapo es
aut flãmas eructat us etͥꝭ uonto acciꝰ
intubente harenart lapidũ ue moles egerit
Inde montes ethue ad exeplu gehenne imu
tanu diutina duãt in cendi q hsulart

Expanded text:
tonitruum. Hoc hiatus, quod ibi fulmen. Fiunt autem et bitumine strata, ventis pene tota et ignibus patet. Spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente arenarum lapidumve moles egerit. Inde montis Aethnae ad exemplum gehennae ignium tam diutinum durat incendium,
Abbreviated transcription (Latin):
aut celũ subtilis ignecq nãe rotũdũ ⁊ a centro
tr̃e cquis spacys uñdiq iollectũ unde et cõxexid
meduiq ubiq cerit et in enarrabili celei̾tate
cottidie cõuagat᷑ Celũ si resꝑe rub et serenũ diẽ
si mane tempestuosum significat d̾ Ianuis celi¬
Ie sũt ianue celi qriens q̃ sol exit Occidẽs
quatuor dorientalis ab ortu solsticiali ad priu¬
nale Tuscralẽs unde ad occasũ priunalem
occidentalis ex hinc usq ad solsticialẽ Deptẽtrio¬
nalis ab occasu solsticiali usq ad ortũ eiusd̾̃em
yriens ab ortu solis/ Occidẽs ab occasil eius
uocat᷑ / Meridies qiͣ medidies dc̃ Septentrio
aũt a scpte scellis appellat Trion dĩ bos quasi
terion iude septẽtriones ꝙͣi septẽ teriones idest.

Expanded text:
otundum, et a centro terrae aequis spatiis undique collatum. Unde et convexum mediumque undique cernitur, et inenarrabili celeritate quotidie circumagitur. Coelum si vespere rubet, serenum diem. Si mane, tempestuosum significat. Duae sunt januae coeli, oriens, qua sol exit; occidensquatuor: orientalis ab ortu; solstitialis ad brumalem; australis inde ad occasum brumalem; occidentalis ex hinc usque ad solstitialem, septentrionalis ab occasu solstitialis ad ortum ejusdemriens ab ortu solis, occidens ab occasu ejus vocatur; meridies quasi medidies dicitur. Septentrio autem a septem stellis appellatur. Trion dicitur bos, quasi terion; inde septentriones, quasi septem teriones, id est
Abbreviated transcription (Latin):
fuisule fat dcte qͣi in salo site in meditr̃̾aneo
nari est enprus insula con syiriã a lypro
ciutate dcã hec et paphꝰ a cuutate euqsõ
noĩs Creta a Creto rege di᷑ hec cẽtapolas¬
a centũ urbibꝰ miccupãt᷑ hec sita ẽ coñ
lybitũ mae quod est adriaticũ ab adria ciuo¬
tate drͣ aimidos est insula mellespotico in
cropa Ellespontũ ab elle cuutrite di Cohos
insula athice Ciclades dicut᷑ qd in rotũdo

Expanded text:
sulae sunt dictae, quasi in salo sitae. In Mediterraneo mari est Cyprus insula contra Syriam, a Cypro civitate dicta. Haec et paphus, à civitate ejusdem nominis. Creta a Creto rege dicitentum urbibus muncupata. Haec sita est contra Lybicum mare, quod et Adriaticum, ab Adria civitate dicitur. Abydos est insula in Hellesponto, in Europa. Hellespontus ab Helle civitate dicitur. Coos insula Atricae. Cyclades dicuntur, quod in rotundo
Abbreviated transcription (Latin):
A
altissie sut datur no in storpione Ioui m
ygnie marci nileone doli in geñs ueneri ĩ
ragitaio mẽçiu̾o in capricornõ luẽ an ariete¬
mẽdis oĩm ꝑtibꝰ et econͣrio ad t̾re centrũ hu
appinquis circulis biã frigidior in pallorem
ardencior ni ruborẽ uentosus in horord sit̃ra

Expanded text:
a sime sunt Saturno in Scorpione, Ioui in Virgine, Marti in Leone, Soli in Geminis, Veneri in Sagittario, Mercurio in Capricorno, Lune mediis omnium partibus, et e contrario ad terrae centrum huma propinquis circulis; nam frigidior in pallorem, ardentior in ruborem, ventuosus in horrorem a terra