comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: additur ⁊ quantis. scilicet centũ
qͥnquaginta tribꝰ. A magno misterionu¬
merus nõ uacat: s intentos uos miste¬
rii ꝓfunditas expectat. Neq ⁊ enĩ qͣn¬
titatis sũmam sollerter euãglista expͥ¬
meret: nisi hanc sacramento plenã esse
indicasset. Scitis namq qd̾ intestam̃to
ueteri. om̃is oꝑatio ꝑ decalogi mandata
p̾cipitur. In nouo autẽ eiusdẽ oꝑatiõiᷤ
uirtus: ꝑ septiformem grãm sp̃s scĩmul
cians dicit. sp̃s sapientie ⁊ intellectus
sp̃s consilii ⁊ fortitudinis. sp̃s scientie
⁊ pietatis. ⁊ repleuit eum sp̃s tuoris
domini. S ille in hoc sp̃u oꝑationẽ
recipit. qui fidem trinitatis cognoscit.
ut et patrẽ ⁊ filium ⁊ eundem sp̃m scm
unius uirtutis credat. unꝰ substancie
esse fateatur. Quia igitur septẽ que su¬
perius diximus ꝑ nouum testamentũ
latus data sunt. decẽ uero ꝑuetꝰ p̾cepta:

Expanded text:
dicitur, additur et quantis, scilicet centum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaqinta tribus. A magno mysterio numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque enim quantitatis summam solerter emeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in testamento veteri omnis operatio per Decalogi mandata praecipitur: in novo autem eisdem operationis virtus, per septiformem gratiam ectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc Spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem et Filium et eumdem Spiritum sanctum unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt, decem vero per Vetus praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
nullis iam dissensionibꝰ dilaniatur.
Captis autẽ tam magnis piscibꝰ. ascẽ
dit symon petrus ⁊ traxit reche int̾rã.
Iam credo quod ur̃a karitas aduertit.
quid est qd̃ petrus rethe ad t̾ram trahit.
Ipsi quippe scã eccła est cõmissa: ipsi spe¬
cialiter dicit᷑. Symon iohis amas me:
Pasce oues meas. Quod ergo post modũ
aꝑitur inuoce: hoc nunc signatur ino¬
pere. Quia igitur p̾dicator ecclie nos. a¬
mundi huius fluctibꝰ separat: nimirũ
necesse ẽ ut rethe plenum piscibꝰ petrus
ad t̾ram ducat. Ipse enim pisces ad soli¬
ditatem littoris ꝑtrahit: quia sc̃e p̾dica¬
tionis uoce stabilitatẽ et̾ne patrie fideli¬
bus ostendit. Hoc egit uerbis. hoc egit¬
eplis: hoc agit cotidie miraculoꝵ signis.
Quociens peum ad amorẽ quietis et̾ne
conu̾timur. quociens a terrenarũ rerũ
tumultibꝰ se paramur: quid aliud quã
missi intra rethe fidei pisces trahimur:
S cum rethe magnis piscibus plenum

Expanded text:
nullis jam dissensionibus dilaniatur. nullis jam dissensionibus dilaniatur. 4. Captis autem dit Simon Petrus et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertit, quid est quod Petrus ad terram rete trahit: ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas. Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia igitur praedicator Ecclmundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, quia sanctae praedicationis voce stabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc Epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete magnis piscibus plenum
Abbreviated transcription (Latin):
sinistra mitti debuiss nõ uib. Post
resurrectionẽ uero discipulis appares.
mitti rethe indext̾am iubec. In illa piͦ¬
catione tanti capti sunt ut rethia rum¬
perent᷑: inista aũt ⁊ multi capti sunt.
⁊ rethia non sunt rupta. Quis uero neᷤ¬
ciat bonos dextera. ⁊ malos sinistra
figurari: Illa ergo piscatio inqua spe¬
cialit̾ inquam partẽ mitti rethe debe¬
at nõ iubetur p̾sentem głam designa¬
uit. que bonos simul ac malos colligͥ.
nec eligit quos trahat. quia ⁊ quoseli¬
gere possit ignorat. Hec aũt piscatio
post dñi resurrectionẽ facta in solam
que de sinistro opere nichil habebit. In
illa piscatione pre multitudine pisciũ
rethe rumpit᷑: quia nunc ad confessio¬
nem fidei etiam cum electis reꝓbi tan¬
tuntrant: qui ipsam quoq eccl̃iam h¬
eresibus scindant. In ista uͦ piscatione
⁊ multi pisces ⁊ magni capiuntur. ⁊ re¬
the ñ rumpitur: quia sc̃a electoꝵ eccla
in continua auctoris sui pace req̃escẽs.

Expanded text:
non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens,
Abbreviated transcription (Latin):
na difficultas. ut magistro ueniente fi¬
eret amiirationis magna subtilitas:.
qui ꝓtinus dixie. Mittite indext̾am
nauigii rethe. ⁊ inuenietis. Bis in scõ
euuͣglio legitur. quia dñs iussit. ut
ad piscandum rechia mitterent᷑: ante
passionem uidelicet.⁊ post resurrectio¬
nẽ. S p̾usqm̃ redemptor nr̃ pateretur

Expanded text:
na difficultas, ut magistro veniente fina difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretu
Abbreviated transcription (Latin):
toris. nisi illa ꝓpetuitas quietis eterne
figuratur: Quia igitur discipuli adh
fluctibꝰ mortalis uite merant: in mari
laborabant. Quia autẽ redemptor nr̃
incorruptionẽ carns excesserat: post
resurrectionẽ suam in litore stabat. Ac
si ipsum resurrectionis sue misteriũ re¬
bus discipłis loqueret᷑ dicẽs. Iam uob̾
inmari nõ appareo: quia uob̾cum in ꝑ¬
turbationis fluctibꝰ nõ sum. Hinc est
qd̃ alio in loco pꝰ resurrectionẽ suã eis¬
dem discipulis dicit. Hec sunt u̾ba q̃
locutus sum aduos: cũ ad huc essem uo¬
biscũ. Neq enim cum ipsis nõ erat qui¬
bus pͥ̾sens corporalit̾ apparebat. S tam̃
iam se esse cum ipsis denegat: aquorũ
mortali corpore carnis in mortalite dis¬
tabat. Quod illic cum ipsis positus. fa¬
tetur nõ se õẽ cum ipsis: hoc quoq hic
si tu corporis indicat᷑. cum adhuc n. aui¬
gantibus esse se iam in litore demonsit᷑.
Facta ẽ aũt discipulis piscationis mag¬

Expanded text:
toris, nisi illa perpetuitas quietis aeternae toris, nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Quia igitur discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant. Quia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in loco post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis mag
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. cum ueritas dicat. nemo mittẽs ma¬
num suam maratro ⁊ aspiciens retro. ap¬
tus ẽ regno d̾i: cur repeciit quod dereli
citius uidetur. Quia nimirum negoci¬
um quod ante conu̾sionẽ sine peccato
extitit: hoc etiam post conu̾sionẽ re¬
petere culpa nõ fuit. Nam piscatorem
petrii. matheum uͦ chelonearium sci¬
mus. Et post conu̾sionem suã ad pisc¬
Sunt enĩ pleraq negocia que sine pec¬
cato exhibi aut uix aut nulla tenꝰ pos¬
sunt. Que gͦ ad peccatum implicãt: ad
hec necesse ẽ ut post conu̾sionem. ininiꝰ
nõ recurrat. Queri etiam postest. cur diꝰ¬
cipulis in mari laborantibꝰ. post resur¬
rectionẽ suam dñs in lictore stetit: qui
ante resurrectionẽ suam coram discipu
lis influctibꝰ maris ambulauit. Cuiꝰ
rei ratio festine cognoscitur. si ipsa que
tunc inerat causa pensatur. Quid enĩ
mare nisi p̾sens seculum signat. quod
se causaꝵ tumultibꝰ ⁊ undis uite corru¬
ptibilis inlidit̃: Quid ꝑ soliditatẽ lit¬

Expanded text:
um Veritas dicat: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei ; cur repetiit quod dereliqcitius videtur, quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam, ad piscSunt enim pleraque negotia quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. Quaeri potest cur discipulis in mari laborantibus post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis suis in fluctibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare, nisi praesens saeculum significat, quod se causarum tumultu et undis vitae corruptibilis illidit? Quid per soliditatem lit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pond m̃sura ⁊ m̃sura: utrumq ab homina¬
bile ẽ ap̃ deum. Scimꝰ qr innegociatoꝵ dup¬
plici pond̾e̾. aliud maiꝰ. aliud minꝰ ẽ. Nlam a¬
luid pondꝰ habent ad qd̾ pensant s̃. ⁊ aliud põ¬
dꝰ ad qd̾ pensant ꝓximo. Addandum pond̾ a
alit̾ ea que sua s. pondꝰ ⁊ pond habet. Utrũ¬
q gͦ abhominabile ẽ ap̃dm̃. Q si sic ꝓrim̃
ut se diligeret. hunc in bonis sic̃ se amaret.
Et si sic se sic̃ ꝓximũ aspiceret: se inmałꝰ sic̃
pximũ iudicaret. Debemꝰ gͦ nos metipsos sol¬
licite sic̃ alios uidere. nosq ipsos ut dictum ẽ
ante nos ponere. ut pennata aĩalia incessã¬
ter imitantes. ne nesciamꝰ q̃d agumnꝰ. coram
facie nostra semꝑ ambulemus.

Expanded text:
et pondus, mensura et mensura, utrumque abominaet pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetipsos sollicite sicut alios videre, nosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra semper ambulemus.
Abbreviated transcription (Latin):
racit̾ se ante se pouit: S̾q inp̾senti ẽ qui se in
sius actibꝰ tanqmͣ aliũ attendit. Nam sunt
multa pecc̃a que comutimꝰ. s id circo nobis
gaudia nõ uidentur. qr pͥuato nos amore
diligentes. clausis nob̾ ocuł innr̃a deceptiõe
bandim̾. Uñ fit plerumq ut et nr̃a grauia le¬
mꝰ qr uehement̾ claudit ocłm cordis amor p̾¬
mis nob̾ de testabile eẽ uideatur. S qͣre hoc¬
qd̾ nob̃ iule uidebat᷑ innob̾gͣue uidetur inpxi¬
mo. nͥ qr nec nos sic̃ ꝓximũ: nec ꝓximũ cõspici¬
mus sic̃ nos: Sienim sic̃ ꝓximũ nos aspicere¬
mꝰ. nr̃a rep̾hensibilia districti uideremꝰ. ꝙ
rursum. si ꝓximum aspiceremꝰ ut nos. min¬
qm̃ nob̾ erꝰ accio appareret intolerabił. qͥ sepe
fortasse talia egimus:. ut nil nos ꝓximo into¬
lerabile fecisse putabamꝰ. Hoc male diuisũ
m̃tis nr̃e iudicuĩ. corrigere ꝑ legis p̾ceptum
moyses studuit. cũ dix̾. ut uistus debet esse

Expanded text:
raciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in raciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in suis actibus tanquamulta peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes clausis nobis oculis in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia lemus quia vehementer claudit oculum cordis amor prmis nobis detestabile esse videatur. Caetera quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si nos sicut proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum, si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nihil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Dictũ suꝑiꝰ fuerat unũqd̃q eoꝵ añ
faciem suã gradiebatur. Nũc aũt dr̃ corã faci¬
e sua ambulabat. Ipsa itaq repetita uiderur¬
ẽẽ sententia. S qr corã inp̾senti dicimꝰ. possu¬
mꝰ subtiliꝰ inquirendo discernere. qd̾ aliud sit
añ faciem ambulare. atq aliud inp̾senti. Ante
faciẽ quippe ambulare ẽ. ant̾iora petere. In
p̾sentiuͦ ambulare ẽ: semetipsi absentẽ non
eẽ. Om̃is ⁊ enĩ iustꝰ qͥuitam suã sollicitꝰ aspi¬
cit. ⁊ diligent̾ consid̾at. qnͣtum cotidie in boĩs
crescat. aut fortasse qnͣtum a bonis decrescat.
iste qͥ ante se ponit corã se ambulat. q̃ppe q̃a
ingilant̾ uidet utrum surgat an defluat. Qͣs¬
quis uͦ uite sue custodiã neglig̃ discut̾e. que
ait. que loquit̃. ⁊ que cogitat. aut despicit
aut nesẽ: coram se iste nõ ambulat. qr qual
metipsi p̾sens ẽ. qui semetipsũ cotidie exqͣ¬
rere atq cognoscere sollicitꝰ nõ ẽ. Ille aũt ue¬

Expanded text:
 Dictum superius fuerat: Unumquodque eorum ante faciem suam gradiebatur. Nunc autem dicitur « coram facie sua ambulabat. » Ipsa itaque repetita esse videtur sententia. Sed quia coram in praesenti dicimus, possumus subtilius inquirendo discernere, quod aliud sit ante faciem ambulare atque aliud in praesenti; ante faciem quippe ambulare est anteriora aspicienbsentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste quia se ante se ponit, coram se ambulat, quippe qui vigilanter videt utrum surgat, an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat; quia quabimetipsi praesens est qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille autem ve
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat ꝓici: missisq fõras frĩbꝰ cellam
clausit. Qui orationi instantius quã so¬
lebat incubuit. Mira res: hora eadem hc̃
incolumem. atq ut prius ualentẽ ad eun¬
dem iterũ laborẽ misit: uͭ ipse quoq pa¬
rietem cũ fr̃ibꝰ ꝑficeret: de cuiꝰ se interi¬
tu antiquus hostis benedicto se insul¬

Expanded text:
sueverat, projici, missisque foras fratribus cellam sueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insul
Abbreviated transcription (Latin):
rent: uir d̾i morationis studio intracel¬
lule sue claustra morabat᷑. Cui antiqꝰ
hostis insultans apparuit: ⁊ quia ad la¬
borantes fr̃s ꝑgeret indicauit. Quod.
uir d̾i ꝑ nunciũ celerrime fr̃ibꝰ indica¬
uit: dicẽs. Erẽs: caute uos agite: q̃ͥa
ad uos hac ora malignus sp̃s uenit.
Is qui mandatũ detulit. uix uerba con¬
pleuerat: ⁊ malignus sp̃s eundem pa¬
netem qui edificabatur eu̾tit: atq unũ¬
puerulum monachũ cuiusdã curialis filiũ
opprimens ruina contriuit. Contristati¬
sũt fr̃s om̃s ac uehement̾ afflicti. nõ dãp¬
no parietis. s contricione frĩs: uenerabili
patri benedicto studuerũt celerit̾ cum gra¬
ui luctu nunciare. Tunc idem pat̾ ad se
dilaceratum puerũ deferri iubet. Quẽ
portare non nisi in sago potuerũt: quia
collapsi saxa parietis. eius nõ solũ mem¬
bra: s etiam ossa contriuerãt: eũq uir¬
d̾i precepit statim incellula sua inpsyato
qui uulgo matta uocatur quo orare con¬

Expanded text:
rent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unupuerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, sed etiam ossa contriverant. Praecepitque vir Dei statim eum in cella sua in psiathio, quod vulgo matta vocatur, in quo orare con
Abbreviated transcription (Latin):
a cõmunione pͥuati fũt minime recede¬
rent: cõmunionẽ a dño ꝑ seruum dñi
recepissent. petrus Miarm ualde qm¬
ius uenerabilẽ ⁊ scĩssimum uirum. adħ
tam̃ in hac carne corruptibili degentẽ
potuisse animas soluere: nuillo iam in¬
insibili iudicio constitutas. Gregorius.
Imauidnam petre in hac adhͨ car¬
ne nõ erat qui audiebat. qd̾cumq li¬
gaueris suꝑ terrã erit ligatum ⁊ incelis:
et quecumq solueris suꝑ tr̾am soluta e¬
runt ⁊ incelis: Cuius nũc uicẽ ⁊ ligan¬
di ⁊ soluendi obtinent: qui locum sc̃i re¬
giminis fide ⁊ moribꝰ tenent. Sed uͭ tan¬
ta ualeat homo de t̾ra: celi ⁊ t̾re conditor
in t̾ram uenit decẽlo: atq ut uidicare ca¬
ro etiã despiritibꝰ possit: hoc ei largiri
dignatus ẽ factꝰ ꝓ hominibꝰ caro. Q̃a
inde surrexit ultra se infirmitas nr̃a:
unde sub se infirmata ẽ firmitas dei.
corditer loquit᷑ racio u̾boꝵ.¬

Expanded text:
 communione privati sunt, minime recede communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in coelis ? Cujus nunc vicem in ligando et solvendo obtinent qui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde surrunde sub se infirmata est firmitas Dei. concorditer loquitur ratio
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ sollempnia celebrarent᷑: atq ex mo¬
re diaconus clamaret. siquis nõ comuni¬
cat det locum: nutrix earũ que ꝓeis ob¬
lationem dño offerre consueuerat. eas
de sepulcris suis ꝓgredi ⁊ exire eccłiam
indebat. Quod dum sepius cerneret qr
ad uocem diaconi clamantis exibant
fõras: atq intra eccłam ꝑmanere nõ po¬
terant: ad memoriã rediit que uir di il¬
lis adhuc uiuentibꝰ mandauit. cas qppe
se comunione pͥuare dixerat: nisi mores
suos ⁊ uerba corrigerẽt. Tunc seruo dei
cũ graui merore indicatũ ẽ: qui manu su
a ꝓtinus oblationẽ dedit dicẽs. Ite: et
hanc oblationẽ dedit dieẽs. pro eis offer¬
ri dño facite: ⁊ ulterius excomunicate ñ
sũt. Que dum oblatio ꝓut eis fuisset im¬
molata. ⁊ adiacono uixta morẽ clamatũ
est. ũ non cõmunicantes ab eccła exirẽt:
ille exire abeccła ulteriꝰ uise nõ sũt. Qua
ex re indubitant̾ patuit. qui a int̾ eos qui¬

Expanded text:
missarum solemnia celebrarentur, atque ex momissarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
genere exorte: in loco ꝓprio conu̾sabantur.
Q uibꝰ quidam religiosus uir ad ext̾ioris
uite usum p̾bebat obsequium. Sed sicut
nõ nullis solet nobilitas generis parere
ignobilitatem mentis: ut minꝰ se in hoc
mundo despiciant. qui plus se ceteris a li¬
quid fuisse meminerunt: nec dum p̾dic¬
te scĩmoniales femine ꝑfecte linguam
sub habitus sui frena restrinxerant: et
eundem religiosum uirũ qui ad exterio¬
ra necessaria eis obsequiũ p̾bebat. in cau¬
tis sepe sermonibꝰ adiracundiã ꝓuocabãt.
Qui dum diu ista toleraret: ꝑrexit ad dĩ
hominẽ: quantasq pateretur uerborum
concumelias ennarrauit. Uir aũt di hec
de illis audiens: eis ꝓtinus mandauit di¬
cens. Corrigite linguã urãm: quia si nõ
emendaueritis ex comunicouos. Quam
indelicet ex comunicationis sententiã
nõ ꝓferendo intulit: s intentando. Ille
aũt apristinis moribꝰ nichil mutate: ĩ¬
tra paucos dies de functe sũt: atqz in ec¬
clesia sepulte. Cumq in eadem eccłamiꝰ

Expanded text:
exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
aplico frater est: petrꝰ Ecio plane nec
wod bene ipse reminisceris. petrus ĩ¬
mari pedibꝰ ambulauit: paulus in mari
naufragium ꝑtulit. En imino eodemq
elem̃to. ibi paulus ire cũ naui nõ potuit:
ubi petrus pedibꝰ iter fecit. Apte igitur
constat. quia cũ utriusq uirtus fueric
dispar inmiraculo: utriusq tam̃ meritũ
dispar nõ est incelo.
lacet fateor om̃ino qd dicis: ecce aꝑte
Cognoi quia uita ⁊ nõ signa querenda
siĩt. S quĩ ipsa signa que fuint bone ui¬
te testimoniũ ferunt: queso adhuc si qͣ
sunt referas: ut esurientẽ me ꝑexem pla
bonorum pascas.
Ellem tibi in laudibꝰ redemptoriᷤᷤ de
nuri uenerabilis benedicti miracul
aliqua narrare: s ad hec ex plenda hodi¬
ernũ tp̃s uideo nõ posse sufficere. Liberiꝰ
itaq hec loquenur: si aliud exordium

Expanded text:
apostolico frater est? PETR. Scio plane, nec it. GREGOR. Quod bene ipse reminisceris, Petrus sumare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubi Petrus pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est in coelo. PETR. Placet, fateor, omnino quod dicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordium
Abbreviated transcription (Latin):
audistis. ex positione non in¬
diget: s ammonitione. Qm
enim ꝑ semetipsum ueritas
ex posuit: hanc discutere hu¬
mana fragilitas non presu¬
mit. Sed est quod sollicite in hac ipsa
expositione dominica pensare de bea¬
tis: quia si nos uobis semen uerbum. a¬
grum mundũ. uolucres demonia. spinã
diuicias significare diceremus: ad cre¬
dendum nobis mens forsitan ur̃a dubi¬
taret. Unde ⁊ isdem dominus ꝑsemet¬
ipsum dignatus ẽ exponere qd̃ dicẽbat:
ut sciatis rerum significationes querere.
in his etiam que ꝑ semet ipsũ noluit ex¬
planare. Exponendo ergo quod dix̃. fi¬
gurate se loqui innotuit: quatenꝰ certoᷤ
uos redderet. cũ uob̾ nr̃a fragilitas u̾bo¬
rum: illius figuras apperiret. Quis eñĩ
in unquam crederet. si spinas diuicias ĩ¬
terp̾tari uoluissẽ: maxime cũ ille pũgãt.
iste delectẽt: ꝙ tamen spine sũt: qui a
cogitationum suarũ punctionibꝰ mentẽ
lacerant: Et cum usq ad peccatum ꝑtra¬

Expanded text:
e non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, qcogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertra
Abbreviated transcription (Latin):
te laurencii contra summachũ consen¬
si. S queso te ꝓ me dñm dep̾care: atq
in hoc cognosces qd̃ exauditus sis: si huc
rediens me nõ inueneris. Qua de re uir
dñi germanus se inp̾cibꝰ strinxit: ⁊ pꝰ
paucos dies rediit: s iam p̾dictum pas¬
chasium in loco eodem minime inueĩt.
quia enĩ non malicia: s ignorantie er¬
rore peccauerat: purgari pꝰ mortẽ po
tuit a peccato. Quod tam̃ credendum
ẽ: quia ex illa elemosinarũ suatũ largi¬
tate hoc obtinuit: ut tũc potuisset ꝓ¬
mereri ueniã. cũ iam nicħ possit oꝑari.

Expanded text:
te Laurentii contra Symmachum consente Laurentii contra Symmachum consensi. Sed, quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus strinxit, et post paucos dies rediens jam praedictum Paschasium in loco eodem minime invenit, quia autem non malitiae sed ignorantiae errore peccaverat, purgari potuit post mortem a peccato. Quod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit ut tunc potuisset, promereri veniam, cum jam nihil potuisset operari.
Abbreviated transcription (Latin):
in laico habitu constitutus: narrari
amaioribꝰ.atq scientibꝰ audiui qd̵ pas¬
chasius huiꝰ apłice sedis diacomis: curꝰ
apud nos rectissimi ⁊ luculenti de sp̃u scõ
libri extant: mire scĩtatis uir fuerit: e¬
lemosinarũ maxime oꝑibꝰ uacãs. cłtor
pauꝑum ⁊ contemptor sui. S hic inea
contencione que in ardescente zelo fide¬
lium. int̾ simmacũ. atq laurentiũ fcã
est: ad pontificatus ordinem laurenti¬
um elegit. Et om̃iũ post unanimitate
suꝑatus. ĩ sua tam̃ sententia usq addi¬
em sui exitus ꝑsticit. illum amando &
tus: erꝰ dalmaticam feretro suꝑpositã.
demoniacus tetigit: statimq saluatus
est. P ost multũ uero temporis. germano
medici ꝓ corporis salute dictauerant:¬
ut in angulanis termis lauari debuis¬
set. Qui ingressus easdem termas: pre¬
dictum paschasium diaconum stantẽ
tantus uir faceret inquisiuit. Cui ille
respondit. Idro nulla alia causa in hoc
penali loco deputatus sũ: nisi qr ĩ par¬

Expanded text:
in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans, cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando attus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano medici pro corporis salute dictaut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: « Pro nulla alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in par
Abbreviated transcription (Latin):
nisi que ꝑiculosus p̾mit: Tolerandũ nã¬
q est ut ꝑuirtutẽ abstinentie. interim
arrogantia contra uiuentẽ crescat: ne eũ
ꝑ ingliuem auita funditus luxuria ex¬
tinguat. Hinc ẽ qd̾ paulus cum in firmũ
auditorẽ suũ ꝑpenderet. aut praua adh
uelle agere. aut accione recta humane
laudis retribucione gaud̾e: ait. Uis non
tuere potestatẽ: bonum fac: ⁊ habebis
laudem ex illa. Neq enu ideo bona a¬
genda sunt. ut potestas huius mundi
milla timeatur: aut ꝑ hec gła transitorie
laudis sumatur. Sed cum infirmã men¬
tem ad tantum robur ascendere nõ posse
pensaret. ut et prauitatẽ simul uitaret
et laudẽ. Predicator egregius ei ammo¬
nendo aliquid obtulit. ⁊ aliquid tulit.
Concedendo enĩ lenia. subtraxit acriora.
ut quia ad deserenda cuncta simul nona¬
surgeret. dum in quodam suo aniurꝰ fami¬
liariter relinquit᷑: a quodã suo sine do¬
lore tolleretur.

Expanded text:
nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunnisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanlaudis retributione gaudere, ait: « Vis non timere potestatem? Bonum fac et habebis laudem ex illa. » Neque enim ideo bona agenda sunt, ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis quaeratur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem simul vitaret et laudem, praedicator egregius etiam monendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora, ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo animus familiariter relinquitur, a quodam suo fine dolore tolleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Eed quia plerumq dum duoꝵ uici¬
orum langor irruit. hoc lenus. il¬
lud fortasse grauius pͥmit: cinimirũ
uicio rectuis sub celeritate subuenitur.
ꝑ qd̃ festine adinteritum tenditur. Et
si hoc a uicina morte restringi nõ potest.
nisi illud etiã qd̃ existit contrariũ cres¬
cat. G̃olerandum p̾dicatori ẽ. ut ꝑ ex¬
ortationẽ suam artificioso mod̾amine
unum paciatur crescere: quatinus pos¬
sit aliud auicina morte retinere. quod
cum agit. non morbum exaggerat: sed
uulnerato unicuiq medicamentũ ad¬
hibens uitam seruat. ut exquirende sa¬
lutis congruum tempus inueniat. Sepe
enu quis aciboꝵ se ingluuie minime tẽ¬
pans. iã iamq pene suꝑantis luxurie sti¬
mulis p̾mitur: qui huiꝰ pugne metu ter¬
ritus. dũ se ꝑ abstinentiã restringere inti¬
tur: manis głe temptatione fatigatur.
In quo nimirũ unum uicium nullatenꝰ
extinguitur: nisi aliud nutriatur. Que
igitur pestis ardentius in sequenda est.

Expanded text:
ed quia plerumque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendalutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est,
Abbreviated transcription (Latin):
cat. S sicut ante teporẽ frigus sub spe ẽ.
ita post frigus tepor in desꝑatione. Qui
enim adhuc in peccatis est: conu̾sionis
fiduciam nõ amittit. Qui uero post con¬
u̾sionem cepuit: spem que esse potuit
de pectore subtraxit. Aut calidus gͦ quis¬
qr ẽẽ aut frigidus queritur: ne tepidus
euomatur. Ut uidelicet aut necdũ con¬
uersus adhuc de se conu̾sionis spem p̾be¬
at: aut iã conu̾sus inuirtutibꝰ mardes¬
cat. Nec uomatur tepidus. qui a calore
quẽ ꝓposuit: torpore ad noxiũ frigꝰ redit.

Expanded text:
cat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, cat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione; qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit: qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de frigore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet, aut necdum conversus adhuc de se conversionis spem praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat, ne evomatur tepidus; quia a calore quem proposuit, torpore ad noxium frigus redit.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi adhuc uiuum tenetur. Ammone¬
di sunt ut ppendant. qd̾ tolerabilius esse
potuss. Rectam uiã nõ arripere: quã ar¬
rxptam pꝰ tergum redire: nisi enĩ retro res¬
picerent: erga ceptum studiũ nullo torpo¬
re languerent. Audiant ergo qd̾ scriptũ
est. Melius erat eis nõ cognoscere uiã uis¬
ticie: quã post agnitionẽ retrorsũ conu̾ti.
Audiant qd̾ scriptum ẽ. Utinam fugidꝰ
esses: aut calidus. s quia tepidus es. ⁊ nec
frigidus nec calidus. Incipiam te euome¬
re ex ore meo. Calidus quippe ẽ: qui bo¬
na studia ⁊ arripit ⁊ consũmat. Frigidꝰ
uero est: qui consũmanda nec inchoar.
Et sic̃ a frigore ꝑ teporẽ transitur ad ca¬
lorem: ita ut a calore ꝑ teporẽ reditur ad
frigus. Quisquis amisso infidelitatis fri¬
gore. s nequaquã tepore suꝑato excrescit
ut ferueat: ꝓculdubio. calore despato dũ
noxiꝰ intepore demoratur: agit ut frigeᷤᷤ¬

Expanded text:
quasi adhuc vivum tenetur. Admonequasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utiesses aut calidus; sed quia lepidus es, et nec frigidus nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia arripit et consummat: frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, proculdubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut friges
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim qd̾ uidetur gerendum sollicita
intentione nõ crescit: ꝙiam qd̃ fuerat
bene gestũ decrescit. In hoc quippe huma¬
na anima quasi more nauis contra ictũ
fluminis concendentis: uno in loco neq̃¬
quam stare ꝑmititur. quia adima rela¬
bitur: nisi ad sũma conetur. Si gͦ in cho¬
ata bona fortis oꝑantis manus ad ꝑfecci¬
onẽ nõ subleuat: ipsa oꝑandi remissio cõ¬
tra hoc qd̾ oꝑatum est pugnat. Hinc ẽ
enim qd̾ ꝑ salomonẽ dicitur. Qui molliᷤ
dissipantis. Quia udelicet qui cepta bo¬
na districte nõ exequitur: dissolucione
negligencie: manũ destruentis imitatur.
Hinc sardis eccłe: ab angło dicitur. es¬
to ugilans. ⁊ confirma cetera que moritã
erant. Non eñi inuenio oꝑa tua plena
coram deo meo. Quia igitur plena cora
d̾o euis oꝑa inuenta nõ fuerant: morit᷑a
reliqua etiã que erant gesta p̾dicebar.
Si enim qd̾ mortuũ in nob̾ est ad uitamũ
accenditur: hoc etiã extinguitur. quod

Expanded text:
Si enim quod videtur gerendum sollicita Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis ua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est ad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post ruinã suã. humilius edificare reqͥ¬
rebat. Et cum suꝑbia destruitur. hedi¬
ficationis tam̃ uerba retinentur. Ut ui¬
delicet ꝑsecutor immanis. di destructꝰ
iacerer: t̾anto post in bonis solidus sur¬
geret. qnͣto prius funditus euersus: a pri¬
stino errore cecidiss. Qui ergo nulla adh
agere bona ceperunt. ante ab ariditate su¬
e prauitatis correccionis manu eu̾tendi
sũt: ut ad statum pꝰ modum recte oꝑaci¬
ons erigantur. Quia ⁊ idcirco altum si¬
lue lignum succidimis: ut hoc inedifi¬
cu teginine subleuemꝰ. S tam̃ ñ repen¬
te infabrica ponit᷑: ut nimirũ prius inci¬
osa euis uiriditas ex ficcetur. Cuiꝰ quo
plus ininfimis humor ex quoquitur:
eo ad sũma solidius leuatur. ¶ Atcont̾
ammonendi sũt qui inchoata bona mi¬
nme consũmant. ut cauta circũspeccio¬
ne considerent: quia dũ ꝓposita nõ ꝑfi¬
cunt. etiã que fuerant ceͣpta euellunt.

Expanded text:
94 post ruinam suam humilis aedificari requ94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc de finito consilio ⁊ p̾scincia dei tra¬
ditũ ꝑmanus iniquoꝵ. affigentes inter¬
emistis: quẽ d̾s suscitauit solutis dolori¬
bus inferni. ut uidelicet crudelitatis sue
cognitione destructi. edificationẽ sc̃e pre¬
dicationis tanto anxie quererẽt. quanto
utilit̾ audissent. Unde ⁊ ilico responder̃.
Quid ergo faciemus uiri fr̃s: quibꝰ mox
dicitur. Agite penitẽciam: ⁊ baptizetur
unusquisq ur̃m. que edificationis uerba
ꝓfecto contẽpnerent: nisi pruis salubrit̾
ruinam sue destruccionis inuenissent.
Hinc ẽ quod saulus cũ suꝑ eũ celitꝰ lux
emissa resplenduit: nõ iam quid recte de¬
beret fac̾e. s quod praue feciss audiuit.
pente subiungeret. Dñe quid me ubes
facere: Ilico adiungitur. Surge. ⁊ ĩgre¬
dere ciuitatẽ: ⁊ ibi tibi dicetur quid te o¬
porteat facere. Ecce de celo dũs loques.
ꝑsecutoris sui facta corripuit: nec taniẽ
ilico que essent facienda monstrauit. Ecce
elationis eius fabrica iam tota corruerat.

Expanded text:
scientia Dei traditum, per manus iniquorum affigentes interemistis, quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni ; ut videlicet crudelitatis suae cognitione destructi, aedificationem sanctae praedicationis quanto anxie quaererent, tanto utiliter audirent. Unde et illico respondet: Quid ergo faciemus, viri fratres? Quibus mox dicitur: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum . Quae aedificationis verba profecto contemnerent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. pente subjungeret: Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: Surgens ingredere civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
situ ꝑmansura. Quia ⁊ nunc qd̃lib inui¬
tis subtrahitur: et tunc qd̾ dolet inuitis
in supplicium reseruatur. Itaq eiscẽ rebꝰ
terreantur salubrit̾. quibus noxie delec¬
tantur. I.t dum mens ꝑcussa. alta rui¬
ne sue damna conspiciens. se se in p̾cipiti
puenisse dep̾hendit: gressum post terga
reuocet. ⁊ ꝑtimescẽs que amauerat: dis¬
cat diligere que contempnebat. Hinc ẽ
enim qd̾ iheremẽ misso ad p̾dicationem
dr̃. E cce constitui te hodie suꝑ gentes. ⁊
suꝑ regna. ut euellas ⁊ destruas: ⁊ disper¬
das.⁊ dissipes. et edifices: ⁊ plantes. Qͥa
nisi prius ꝑuersa destrueret: edificare u¬
tiliter recta nõ posset. ⁊ nisi prius ab au¬
ditoꝵ suoꝵ cordibꝰ spinas uani amoris
euellerec: nimiꝵ frustra meis sc̃e p̾dica¬
cionis uerba plantaret. Hinc est qd̾ petrꝰ
prius euertit: ut postmodũ construat. c̃
nequaquam uideos monebat quidiam
facerent s de eis que fecerant increpabã

Expanded text:
situ permansura; quia et nunc quod libet invisitu permansura; quia et nunc quod libet invitis subtrahitur, et tunc quod dolet invitis in supplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut dum perculsa mens alta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hodi regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quia nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fecerant, increpabat
Abbreviated transcription (Latin):
liter ammonendi sunt qui bona nec
inchoant. atq aliter qui inchoata:
minime consimant. Qui enĩ bona nec
inchoant: nõ sunt eis prius edificanda q̃
salubrit̾ diligant: s destruenda ea inqui¬
bus semetipsos nequiter uersant. Neq
enum secuntur que in expta audrant: ni¬
si priusquã ꝑniciosa sint ea que sibi sũt
exꝑta dep̾hendant. Quia nec leuari ap¬
petit: qui hoc ipsum qui accedit nescit.
Et qui dolorẽ uulneris nõ sentit: salutis
remedia nõ requirit. Poruis ergo ostenden
p̾ter mittunt. Prius uideant fugienda q̃
amant: ⁊ sine difficultate postmodũ cog¬
noscunt amanda eẽ que fugiunt. Meliꝰ
enim in expta recipiunt: si deexꝑtis quicꝗͣ
disputatione audiunt. ueracit̾ recognosẽt.
õunc igitur pleno uoto discunt uerba bo¬
na querere: cũ certo iudicio dep̾henderĩt
falsa se uacue tenuisse. Audiant gͦ qd̾ bona
p̾sencia ⁊ a delectacione ciciꝰ transitura:
sint: ⁊ tam̃ eoꝵ causa adulcionẽ sine trã¬

Expanded text:
liter admonendi sunt qui bona nec inchoant, 93 atque aliter qui inchoata minime consummant. Qui enim bona nec inchoant, non sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint ea quae sibi sunt erta, deprehendant, quia nec levari appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendendpraetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius transitura sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine tran
Abbreviated transcription (Latin):
pit. animã: obscitauit: oculos apuit:
seseq eleuans resedit: ⁊ quid erga se age¬
retur miratus ẽ. ac si de graui sompno
fuisset exicitatus. Quod dum mulier la¬
mentis fatigata conspiceret: cepit ex
gaudio magis flere: ⁊ uoces amplus
edere. Quam uir dñi modesta ꝓhibici¬
one compescuit dicẽs. Tace. tace: s siqͥs
uos requisierit qualit̾ factum sit. hoc
solummodo dicite: quia dñs iħs xp̃s oꝑ
cio exiit. Iuiadragesimũ uero subsidi¬
aconũ ꝓtinus reliquit: ⁊ in loco eodem
ultra nõ apparuit. Temporalẽ namq
honorẽ fugiens: egit uͥ ab his aquibuᷤ
uisus intanta uirtute fuerat: nũquã
iam in hac uita uideretur.ꝑ
ud alui sentiant ignoro: ego autẽ¬
cunctis miraculis. hoc potuis existimo
esse miraculũ: qd̃ ad uitam mortui re¬
deunt: eoꝵq anime ad carnẽ in occul¬
TO reuocantur. Gregorius.

Expanded text:
pit animam, oscitavit, oculos aperuit, pit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum sit, hoc solummodo dicite: quia Dominus Jesus Chrtio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autecunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR.