comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Domine ihũ xp̃e qui daxisti apłis tiuis patem mẽã
da nobis pacem meũ uelin quo uolus ne respicias per¬
hic eleuet se et osculetur altare daus parem ep̃o ał
cũ spũ tuo. hic papa dimittat totum sacramentum ĩ
altari et uadat ad sedem suã et stando detecto capite
ex perter subdyaconũ cum patena et hostia Et dra¬
conũ Cardiunalẽ cum calice et sagnine. Et istis stã¬
tibius sicut decet cum p̃dictis torrs eo dicut nãc oirẽ

Expanded text:
 qui dixisti apostolis tuis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis, ne respicias pecHic elevat se, et osculetur altare, dans pacem episcopo vel u tuo. Hic papa dimittat totum sacramentum in altari, et vadit ad sedem suam; et stando detecto capite exspectet subdiaconum cum patena et Hostia, et diaconum cardinalem cum calice et sanguine; et istis stantibus sicut decet cum praedictis coram eo, dicat hanc Orationem:
Abbreviated transcription (Latin):
hic cũ reuerẽtia accipiat de potenit murion partẽ
hostie et dicat. panẽ celestẽ accipiã et nomen
dmñ ĩuocabo. Int tenenꝵ partem ꝑdictam hostie
dum quatuor digitis suꝑ sagniuẽ et culicẽ diat
reuerenter tribus uicibus ⁊ D omine nõ sum dig¬
nus ut intres sub tectũ meũ sed tm̃ dic u̾bo ⁊ samai¬
bitur aia mea postea signet se cum ip̃a corp&
et renerẽter sumat totum illud quod ẽ extr di¬
gitos predictos et quod infrri digitos remauet
ponat in calice cum sagnine dicen
uit rõmixtio et cõsetratio corꝑis et sagͥnis dñ¬

Expanded text:
Hic cum reverentia accipiat de patena majorem partem Hostiae, et dicat: Panem coelestem accipiam, et nomen Domini invocabo. Hic tenens partem praedictam Hostiae cum quatuor digitis super sanguinem, et calicem, dicit reverenter tribus vicibus: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea. Postea signet se cum ipso corpore, et reverenter sumat totum illud quod est extra digitos praedictos; et quod infra digitos remanet ponat in calice cum sanguine dicens, Fiat commistio et consecratio corporis et sanguinis D
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatur ꝓcessio ¶Si dñs papa uult ꝑgere pedes deb
se ĩduere uestimẽtꝭ missalibus usq ad dulmaticam pm
impositionẽ ciuerũ debet se discalciare et indui se iugrri
tusula et ꝑgere ꝓcessionalit᷑ usq ad sanctã mariam
scole grecoꝵ et usq ad sanctã sabiã ubi statio est
pedibus discaltiatis Interim scolenses cantẽt ꝑ man
lutis pedibus ad sanctã sabiuã ĩsacristia et recaleatꝰ
dicit nouã. Deinde ꝓcedit ad altare ad diuina pagenda
isdolet dũs ppã huc die admissã unã tñ oracom̃ cã¬
tare et in omibus diutꝭ diebus ued in feĩalibus qñ
celebrat ĩcapella dicit tres orõnes uidel orõ diei ⁊¬

Expanded text:
ordinatur Processio. Si dominus papa vult pergere pedes, debet se induere vestimentis missalibus usque ad dalmaticam; post impositionem cinerum debet se discalciare, et indui nigra casula, et pergere processionaliter usque ad sanctam Mariam Scholae Graecorum, et usque ad sanctam Sabinam, ubi statio est, pedibus discalceatis. Interim scholenses cantent per vilutis pedibus, ad sanctam Sabinam in sacristia, et recalceatus, dicit Nonam; 348 deinde procedit ad altare ad divina peragenda. Solet dominus papa hac die ad Missam unam tantum Orationem cantare et in omnibus dominicis diebus; sed in ferialibus, quando celebrat in capella, dicit tres Orationes, videlicet Orati
Abbreviated transcription (Latin):
osculatione geni uł pedis ꝓcessione. et aliis ut infraa
fierent rome per papã et sollemtet in locis siũs ubi
papa hiis tribus diebus esset celebraturꝰ. ꝑapa eẽt¬
paratus sollẽpinter eciã in ꝓressione onũbus ꝑauĩẽtꝭ
põlificalibus et cũ pallio et uet discalciatas. ipe et

Expanded text:
osculatione genu, vel pedis, Processione et aliis, ut infra osculatione genu, vel pedis, Processione et aliis, ut infra  fierent Romae per papam et solemniter in locis, ubi papa his tribus diebus esset celebraturus, papa paratus esset solemniter etiam in Processione paramentis pontificalibus et cum p
Abbreviated transcription (Latin):
lo teuet fuculũ accensam ał palmã in die puliuaꝵ
in mani sinistri quia uadens cum dertra signet. Ouiẽs
tiam alii tenent faculas accensas uł palmuas in ꝓcessio
ne molaceis parati cum mitris ĩcapite de gr̃uello
ordinatur autẽ ꝓcessio ꝑ priorẽ draconoꝵ Qua
ordinata ultiumꝰ dyaconoꝵ Cardinaliũ dicit ulta uoce
tũ nota ꝓcedamus cum pate u̾sa facie ad ꝓtessos
et respondetur cum nota alte i nom̃e xpĩ Amen¬
¶ffacta ꝓressione cõmendant faculas feruitoribus
uł paluas Extunt huc die purificacionis ⁊ in albis os̃
tam dñs pp̃a qm̃ alii more consueto parantur i Sedĩ
die cinerũ et palmarũ tenẽt ꝑamẽta molacea usq qͥ
missa sit ꝯpleta ¶ In euãgelio ue̾s dus papa et om̃s
resiuuũt faculas uł ĩpassione paliuas et dicto euã¬
lio uł passione cas seruitoibus recõmendant ¶Idem
obseruatur suo mõ in die paluiarũ in paluus rccipitꝰ

Expanded text:
lo, tenet faculam accensam vel palmam in die Palmarum lo, tenet faculam accensam vel palmam in die Palmarum in manu sinistra, quia vadens cum dextra signat. Omnes etiam alii tenent faculas accensas vel palmas in Processione ornamentis violaceis parati cum mitris in capite de garnello. Ordinatur autem Processio per priorem diaconorum; qua ordinata, ultimus diaconorum cardinalium dicit alta voce cum nota Procedamus in pace, versa facie ad processionem, et respondetur cum nota alta In nomine Christi, amen. Facta Processione, commendant faculas servitoribus, vel palmas; et tunc hac die Purificationis in albis omnes, tam dominus papa quam alii more consueto parantur. Sed in die Cinerum et Palmarum tenent paramenta violacea, usquequo Missa sit completa. In Evangelio vero dominus papa et omnes resumunt faculas, vel in Passione palmas; et dicto Evangelio vel Passione, eas servitoribus recommendant. Idem observatur suo modo in die Palmarum in palmis recipiendis,
Abbreviated transcription (Latin):
to purificacioius et in receꝑcione ciuerũ et in recepaome.
palmarũ sardiuales et plati ut supra dictis ẽ sine pp.
celebraturus sit sire nõ parati eẽ debent cũ recipuit
faculas ciuerem ul paluã ¶ ued dicto introiti enir
papa se nõ celebrat Cardinales deponũt paramenta
et resuimũt cappus laueas p̃lati reo statim receptis
ciueibus pamenta deponũt. sum ueo dicitur enãge¬
liũ ounes tenẽt faculas accensas et paliã ĩ mambꝰ
stãtes recti ĩ cappis nõ parati ĩ die palmaꝵ ĩpassio¬
ne. papa eciam tenet faculam accensam ut palmã
in euãgelio et passione soed dicto enãgelio ut passi¬
oue faculas ⁊ palias cõmuendant sermtoribus
Di uero paꝑa celebrat his tribus diebus purifica¬
niouis ciuerũ et in die palmarũ cardinales et p̃lati
non deponiũ ꝑamẽta molacea quonsq frũ sit ꝓces¬
sio se fut ¶ Et in ꝓcessione si fiat dñs pupa indutꝰ
manto rubro ut dom̃ 2 habens mitram de gratis¬

Expanded text:
to purificationis, et in receptione cinerum, et in receptione palmarum, cardinales et praelati, ut supra dictum est, sive papa celebraturus sit, sive non, parati esse debent, cum recipiunt faculas cinerem vel palmam. Sed dicto Introitu cum papa, si non celebrat, cardinales deponunt paramenta, et resumunt cappas laneas; praelati vero statim receptis cineribus paramenta deponunt. Cum vero dicitur Evangelium, omnes tenent faculas accensas vel palmam in manibus, stantes recti in cappis, non parati. In die Palmarum, in passione, papa etiam tenet faculam accensam vel palmam in Evangelio et passione; sed dicto Evangelio vel Passione, faculas et palmas commendat servitoribus. Si vero papa celebrat his tribus diebus, Purificationis, Cinerum, et in die Palmarum, cardinales et praelati non deponunt paramenta violacea, quousque facta sit Processio, si fiat; et in Processione, si fiat, dominus papa, indutus manto rubeo, ut dictum est, habens mitram de garnel
Abbreviated transcription (Latin):
Supplices te rogamus omipotens deus iube hec ꝑ¬
ferir ꝑ manus sancti angeli tui in sublime altare tuu
in ꝯspectu diuine maiestatis tue. Hic erigens se oscu¬
ler altãe dicẽdo ut quot ex huc altaris partitipacõ
sacrosanctũ filii tui. hic p̾mo suꝑ hostiam demde sup
talice signet dicendo corpustIt et suguinẽ i sup̃¬
serimus. hit signet seipĩ̃ dicc̃a ommi benedictione ce¬
lesti et gracia repleanur ꝑ eũdẽ xͫ dñ nt̃m Amẽ¬

Expanded text:
eus, jube haec perferri per manus sancti angeli tui in sublime altare tuum, in conspectu divinae Majestatis tuae. Hic erigens se osculetur altare, dicendo: Ut quotquot ex hac altaris participatione sacrosanctum Filii tui; hic primo super Hostiam, demum super calicem signet, dicendo: Corpus + et sanguinem + sumpserimus, hic signet se ipsum dicens: Omni benedictione coelesti et gratia repleamur, per eumdem Christum
Abbreviated transcription (Latin):
sua staus. pape sedenti ĩ faldistorio et cum mitrr fucułã
accẽsam que aliis maior ẽ nichil dicendo dat oscalãdo
p̾mo ep̃ĩ. secũdo p̃sbr̃i. percio draconi et p̃lati omes
qui sunt parati nnitris suis depositis osculando gen nõ
¶ Camẽarius nr̾o Notarii auditor contradactaꝵ et cor¬
rector etiã si aliqui ip̃oꝵ essent ep̃i quia nõ sunt ꝑati ⁊
eciam cappellam tam cõmensales qui debent eẽ ĩ tocto
qm̃ alii cappellaui et similes. nec nõ penitẽtiarii et h ͤ¬
initer om̃es alii familiaes pp̃e eriam layci et quicũq
alii nõ familiae̾s qui possunt illuc uenire recipiũt gou¬
flexo faculã demaie pape et osculantur nõ gemi ẜͣ
pedem Et sciendum qd̾ facule tam pape qm̃ aliis daut
nõ acceuse sed recepte statĩ accenduntur Sciendim
tamen qd quando fiex e ibi ĩluediate post cardiuales

Expanded text:
sua, stans papae sedenti in faldistorio et cum mitra, faculam non accensam, quae aliis major est, nihil dicendo dat, osculandoprimo episcopi, secundo presbyteri, tertio diaconi, et praelati omnes, qui sunt parati, mitris suis depositis osculando genu, et. Camerarius vero, notarii, auditor contradictarum, et corrector, etiamsi aliqui ipsorum essent episcopi, quia non sunt parati; et etiam capellani, tam commensales, qui debent esse in cottis, quam alii capellani et similes, necnon poenitentiarii, et breviter omnes alii familiares papae, etiam laici, et quicunque alii non familiares, qui possunt illuc venire, recipiunt faculam de manu papae, et osculantur non genu, sed pedem. Et sciendum est quod faculae tam papae, quam aliis dantur non accensae, sed receptae statim accenduntur. Sciendum tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
net non ⁊ ab inferis resurectionis sed et in celis gloĩose
ascensiomis offerimus p̃clare maiestati tue de tius doms
ac datis. Et ibi reducens ad se manus et brachia sign
tet super hostia et calitem quartam suꝑ hostiaui tantu
et quĩtum super calitem dicendo hostiam Ni purau.
hostiam spẜi sanctam. hostiauitti ĩmaculata. panem
sꝑ sanctum uite eterne et ralicem ti salutis ꝑpetue

Expanded text:
feris resurrectionis, sed et in coelos gloriosae ascensionis, offerimus praeclarae Majestati tuae de tuis donis ac datis. Et ibi reducens ad se manus et brachia, signet ter super Hostiam et calicem, quarto super Hostiam tantum, et quinto super calicem, dicendo: Hostiam + puram, Hostiam + sanctam, Hostiam + immaculatam, panem + sanctum vitae aeternae, et cal
Abbreviated transcription (Latin):
rooperto calitẽ ꝑ ayato Citrd accipiat hostia manu
deetra et cum ea signet ter suꝑ culitẽ ⁊ sagniuẽ dic̃ee¬
ip er ipt sum et cũ iptso. et in iꝑtt so
hic cum ipũ hostia bis int̾se et talitẽ sign̾et dĩcẽs¬
Est tibi patir omuĩpotenti in unitate spiritus sancti
onnus honor et gloria hic reꝑouat hostiam in loco
solito et cooꝑto calite ꝑ draconũ cCardinalem ac de positꝭ
manibus papa suꝑ altare dicat
ptie i emtũ scla seculorũ. men S remus Pre¬
reptis salutadbus moniti et diuina inscitucione formati

Expanded text:
nu dextra, et cum ea ter signet super calicem et sanguine, dicens: Per ipsum + et cum + ipso et in +ipso. Hic cum ipsa Hostia bis inter se et calicem signet, dicens: Tibi Patri omnipotenti in unitate Spiritus sancti omnis honor et gloria. Hic reponat Hostiam in loco solito, et cooperto calice per diaconum cardinalem, ac depositis manibus papa super altare dicat: Per omnia saecula saeculorum. Amen. Oremus. Praeceptis salutaribus moniti, et divina institutione format
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ dñmi nr̃m supplices rogauius uc petimus Hat
tri dens se osculetur altare et ererctis maĩbꝰ dicat¬
R uti accepta haberis et bñdicas. hic tersignet
tam suꝑ hostiam qͣm suꝑ culicem. hec tłi dona. hecsti
munera. hec sancta satrificia illibata In p̾mis q̃ li

Expanded text:
tuum Dominum nostrum supplices rogamus ac petimus; hic erigens se osculetur altare, et erectis manibus dicat Uti accepta habeas et benedicas; hic ter signat tam super Hostiam, quam super calicem: Haec + dona, haec + munera, haec + sancta sacrificia illiba
Abbreviated transcription (Latin):
dato p̃briõ sit ĩdutus undit ad mẽsa et codẽ die
tonsueint legere ad mẽsam aliquis dyacomꝰ cardĩał
indutus pliuuali sirta uẽo fiẽ mẽse scola rantoꝵ
debet tantare sequenciam
de hiis que obseriranda siunt cirra introitut Misse
altare x. introibo ad altare dei R ad deñ q̃¬

Expanded text:
Dato presbyterio, sic indutus vadit ad mensam; et eodem die consuevit legere ad mensam aliquis diaconus cardinalis indutus pluviale. Circa vero finem Missae schola cantorum debet cantare sequentiamDe iis quae observanda sunt circa Introitum Missae, altare versic. Introibo ad altare Dei; re
Abbreviated transcription (Latin):
ad grdus palacii. tũc iudices et aduocuti uenuttt
ei oburam sub grndibus in porticu ut fucuuit eͣius
liudes ꝓut iu libro politito scriptũ e Et ibi dus̃ pp̃ des¬
ducunt cumieasq ad locũ ĩ quo datur p̃sbr̃um. tunc
ueo exim̃t tũ planeta et upposito manto suꝑ srapu¬
las sedet in cõsistorio uł cathedra et manibꝰ ꝓpriis dut

Expanded text:
ad gradus palatii. Tunc judices et advocati veniunt ei obviam sub gradibus in porticu, et faciunt iterum laudes, prout in libro Politico scriptum est; et ibi dominus papa desducunt cum usque ad locum in quo datur presbyterium. Tunc deposita planeta, et apposito manto super scapulas, sedens in cathedra, manibus propriis dat
Abbreviated transcription (Latin):
debent pom suꝑ altare facule septẽ insi aliquibꝰ pac¬
tis diebus et curia debet dãe e deinde dñs pp̃a it¬
pit missam et post p̾mã opoe fuĩt landes eiꝯ sicut
habentur ĩpolitito finitis laudibus legitur p̃mo
latina Epła et postmodum greca sicut ecia legit᷑
cuãgeliũ lutiuũ ⁊ grecũ Dyaconus uẽo Cardinalis
dicto enãgelio reutitur ad altare. nec expectat dy¬
acouũ grecũ licet siul iuerunt cum cardĩali selp̃s
ip̃m et ꝓsequitur pp̃a missam oadine suo
De aussa ultima ni die gatalis diñ
n die natiuitatis dm̃i stacio ad sanctã ma̾i̾

Expanded text:
debent poni super altare faculae septem, nisi aliquibus paucis diebus, et curia debet dare. Deinde dominus papa incipit Missam, et post primam Orationem fiunt laudes ejus, sicut habentur in Polyptycho. Finitis laudibus, legitur primo Latina Epistola, et postmodum Graeca; sicut etiam legitur Evangelium Latinum, et Graecum. Diaconus vero cardinalis, dicto Evangelio, revertitur ad altare, nec exspectat diaconum Graecum, licet simul iverint cum cardinali, sequens ipsum, et prosequitur papa Missam suo ordine. LXX. De Missa ultima in die Natalis Domini. n die N
Abbreviated transcription (Latin):
n uigilia natĩtatꝭ̃ dñi staͦ ad sactũ mai̾a ma¬
iorẽ tansueuerũt Romam pontifices hactenꝰ ꝑgere ad
sauctã maĩcui maioe̾ et cantare ibi missam de uigilia et
tenare ibi et post cenã uesꝑas decatare. ꝑactis autẽ
uespis datur potus in aula et dũs ppã rẽuebiit ibi ⁊
ꝑuoctabies et ibi stabtit toto ibidem apparatu curie

Expanded text:
n vigilia Nativitatis Domini statio ad sanctam Mariam Majorem. Consueverunt Romani pontifices hactenus pergere ad sanctam Mariam Majorem, et cantare ibi Missam de vigilia, et coenare ibi, et post coenam Vesperas decantare. Peractis autem Vesperis, datur potus in aula; et dominus papa remanebat ibi et pernoctabat, et ibi stabat, toto ibidem apparatu curiae
Abbreviated transcription (Latin):
¶Itẽ patet exp̃missis qdͥ p̃rbiter carꝰ offert ter pp̃e
naniculã cum thure et cocleari sibi oblatã ab accolito
et ter incensat papã ¶p̾mo autẽ cũ fucta cõfessione
reductus fu̾it papa ad sedem et tunc ĩtensaito altari
pͥmo mõ debito ip̃e p̃sbiter sard incensat papã ¶ 2ͦ¬

Expanded text:
emissis, quod presbyter cardinalis offert ter papae naviculam cum thure et cochleari sibi datam ab acolytho, et ter incensat papam. Primo, autem cum facta confessione reductus fuerit papa ad sedem, tunc incensato altari primo, modo debito ipse presbyter cardinalis incensat papa
Abbreviated transcription (Latin):
cantandũ ad p̃rere ubi quicquid effertur qmdiu
ad pedes ipius dñi uel suꝑ altae̾ capellcotoꝵ ẽ excepto
pane qui ẽ accolitoꝵ si recipe uoluerint In qua missa u¬
titur dus̃ pp̃a mitra frigiata e mhitra frigiata nõu¬
titur. xtt̃iũ romana baduc̃tu usq ad festum natiuitaꝵ
dm̃. Excepto qd̾ dñs ppãi utitur in diñta de grudete n

Expanded text:
cantandam ad Praesepe, ubi quidquid offertur, quandiu ad pedes ipsius domini, vel super altare, capellanorum est, excepto pane, qui est acolythorum, si recipere voluerint. In qua Missa utitur dominus papa mitra frigiata. Mitra frigiata non utitur ecclesia Romana ab Adventu usque ad festum Nativitatis Domini, excepto quod dominus papa utitur in
Abbreviated transcription (Latin):
et ponat more dracom carꝰ supradc̃i dicendo
Corpus dm̃ nr̃i ihũ xp̃i cuscodiat aĩa tuũ n
uitã eteruam Amen Subsequẽt recipiat ip̃m ad
osculum pacis postra recipiat aliã ꝑticulã hostie
que in patena remansit et ponat ĩ ore subayacon
Deinde sedeat in sede sua et ꝑfindat supra rifig¬
uuxxitut subseqͥuenter lauet sibi mumꝰ ⁊ sedendo
ixpectet subd raconũ qui sibi apportut calitem cu
uuno quem calitem papa recipiat cum duabus mar¬
bus et de umio cum calice sumat ad laicrindĩ sibi
Oẜ quantum plaret. Cõ

Expanded text:
onat in ore diaconi cardinalis supradicti, dicendo: Corpus Domini Jesu Christi custodiat animam tuam in vitam aeternam, amen. Subsequenter recipiat ipsum ad osculum pacis; postea recipiat aliam particulam Hostiae, quae in patena remansit, et ponat in ore subdiaconi, sua, et perfundat supra scyphum aureum. Subsequenter lavet sibi manus, et sedendo exspectet subdiaconum, qui sibi apportat calicem cum vino, quem calicem papa recipiat cum duabus manibus, et de vino cum calice sumat ad lavandum sibi os, quantum placet. Communio
Abbreviated transcription (Latin):
torouatus cum ordiuibus ꝓcessionaliter sicut scribr̃
in politico lũq sic ad p̃dictam eccłiam sancti stephĩ
ĩqua ipõ die ẽ stario deuenerit. deposito regno intrats
eccłiam factaq eracione uadit᷑ ad sacruriũ et depo¬
sita plancta abba induit rubrã et celebrat missã
sieut hesterua die iouũbus admissam missa uõ finita
resiemit plauetam albam et induit regnũ etreũtit᷑
ad palaciũ cetẽa ue̾o omia fuĩt ꝓut ĩpolitito sc̃ptũẽ¬

Expanded text:
sicut scribitur in Polyptycho. Cumque sic ad praedictam ecclesiam sancti Stephani, in qua ipso die est statio, devenerit, deposito regno, intrat ecclesiam, factaque Oratione vadit ad sacrarium; et deposita planeta alba, induit rubeam, et celebrat Missam, sicut hesterna die in omnibus ad Missam. Missa vero finita, resumit planetam albam, et induit regnum, et revertitur ad palatium. Caetera vero omnia fiunt, prout in Polyptycho scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo Item inpͥmo nocturno legunt tres lectiones
cleĩti eiusdem eccłie et cantores ꝙ ipã eccliũ cãtut
tria responsoria. lectionẽ quartã legit unꝰ ex
cadiualibꝰ p̃sbr̃oꝵ. Lectionẽ quĩtam aliquis Iudex
ũł septimanarius. lectionẽ sextam aliquis subdyaco¬
uus fomañ Cur. lectionẽ seꝑtimã omeł sliquis
dyaconus cardinał qui seruit ppe aparte siustra. stẽ

Expanded text:
ne suo. Item in primo nocturno legunt tres lectiones clerici ejusdem ecclesiae, et cantores pro ipsa ecclesia cantant tria Responsoria. Lectionem quartam legit unus ex cardinalibus presbyteris; lectionem quintam aliquis judex, vel septimanarius; lectionem sextam aliquis diaconus Romanae curiae; lectionem septimam homiliam aliquis diaconus cardinalis qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex p̃missis patet qd p̃sbiter lard quĩquies accipit
mitrã decapite pp̃e e pͥmo cum ductus fuert adultare
ut fiat confessio redditur autẽ ei mitra dum fucta
confessione reducitur ad sedem Rdecundo accipitur cũ
dicendum fuit euãgeliũ redditur autẽ eo dicto ¶Ter¬
accipitur in eleuacione torꝑis xp̃i. redditur autẽ cũ
fucta elenacione sãgnis reducitur ad sedem a Quarto
accipitur cum dicendum fuit ignus doi. redditur ex
datr pace sũmo pontifici ¶ Eĩto accipitur cum
funto officio debet dic̾e̾ dit nomẽ dm̃i ic. redditur¬

Expanded text:
 Ex praemissis patet, quod presbyter cardinalis quinquies accipit mitram de capite papae. Primo, cum ductus fuerit ad altare, ut fiat confessio; redditur autem ei mitra, dum facta confessione reducitur ad sedem. Secundo, accipitur, cum dicendum fuerit Evangelium; redditur autem eo dicto, eaccipitur in elevatione corporis Christi; redditur autem cum facta elevatione sanguinis reducitur ad sedem. Quarto, accipitur, cum dicendum fuerit Agnus Dei; redditur ei data pace summo pontifici. Quinto, accipitur cum finito officio debet dicere 322 Sit nomen Domini benedictu
Abbreviated transcription (Latin):
bard ⁊ cetẽos carꝰͥ rbidem pũtes et alioꝵ ustantrs
ordiuate. et taliter ĩtensaicõe fucta acrolitus reuer¬
bens ad alture reddit thuribulũ clei̾co seu custodicas¬
pelle Et ub ipẽ cleico ł recipũs̃ bacilia cum aqua afft
aquã p̃sbrõ celebrãti ad abluendũ manus. et ablut
nraribus subdyaconꝰ uffirt tobalcam ip̃i p̃sbrõ ad ab¬
stergendum . Cum aũt debet sieri elenacio corpis s
sũmus pontifex descendit desede ad fuldistorm̃. et¬
mitram de capite eius modo p̃dicto et assistens ud
decterã flectit genua in elenatione corpis xp
Seuii clenaicione facta cũ ppã surrexelt p̃rbiter sar¬
dualis reddit sibi mitrã et pontifer redit ad sea
dicere uiel saltẽ tũc cũ ĩcipit ꝓ om̃iuã sclã scłoru
ppe p̃sbiter curd accipit iitrã de capite pp̃e et is¬
stens cum eodicat ter agnus dei Quo dicto tra¬
dit ꝓutram asistenti pape a latere Nuistro ⁊ ua¬
uit hid cultare  osculatur illud in ꝑte dextr ⁊ st̃a

Expanded text:
ardinales ibidem praesentes, et alios astantes ordinate. Et taliter incensatione facta, acolythus revertens ad altare, reddit thuribulum clerico, seu custodi capellae; et ab ipso clerico recipiens bacilia cum aqua, affert aquam presbytero celebranti ad abluendum manus; et ablutis manibus, subdiaconus offert tobaleam ipsi presbytero ad abstergendum manus. Cum autem debet fieri elevatio corporis Christi, summus pontifex descendit de sede ad faldistorcapite ejus modo praedicto; et assistens ad dextram, flectit genua in elevatione corporis CQua elevatione facta, cum papa surrexerit, presbyter cardinalis reddit sibi mitram, et pontifex redit ad sedem. dicere, vel saltem tunc cum incipit Per omnia saecupse presbyter cardinalis accipit mitram de capite papae, et assistens cum eo dicat ter Agnus Dei. Quo dicto, tradit mitram assistenti papae a latere sinistro, et vadit ad altare, et osculatur illud in parte dextra; et facta
Abbreviated transcription (Latin):
calicem Et de ip̃o uio iterũ abluat os de quo etũ ad ablu¬
endũ os cõsecratus uł cõsecrati suuĩe debẽt cũ pdc̃o calão
Ita tñ qd siis qui ultimo sumit siue sagniuẽ suure uinũ
postqm sumpsit cũ talamo quantũ stiiner põt r̾siduũ¬
suie culauio hauriat ut nichil in calice remaneat et in¬
chilom̃õ sugat ex utii ꝑte calami/ et siquid forte ĩ lpõ re¬
mansit. et tandem eundem calamũ subaratonus r̾gat
rũ pano quo tergitur calie eter si pontisro abbem ut
ables bũder̾it p̃parande sut̃ hostie ꝓ ipis. Et ipĩtꝑe opor¬
tuno acredentes ad pontificẽ coĩtare debẽt mõ pdrõ nõ

Expanded text:
calicem, et de ipso vino iterum abluat os, de quo etiam ad ablucalicem, et de ipso vino iterum abluat os, de quo etiam ad abluendum os consecratus vel consecrati sumere debent cum praedicto calamo, ita tamen quod si is qui ultimo sumit, sive sanguinem, sive vinum, postquam sumpsit cum calamo quantum sumere potest, residuusine calamo hauriat, ut nihil in calice remaneat, nihilo minus sugat ex utraque parte calami, si quid forte in ipso remanserit; et tandem eumdem calamum subdiaconus tergat cum panno quo tergitur calix. Quando pontifex abbatem vel abbates benedixerit, praeparandae sunt hostiae pro ipsis, et ipsi tempore opportuno acce
Abbreviated transcription (Latin):
tum suffic̾e̾ possit ip̃i pontifici et consetrando seucon¬
setrandis qui de saguine coĩtare debẽp. pontifer ãt qñ¬
coĩtat de saguine nõ totũ suuat sed ꝑtẽ eiꝯ cũ ꝑte
hostie que in calice dimissa fuit feliquu uẽo dimit¬
tens in calice det sacrã hostiam consecrato seu cõsectꝭ
qui coĩtare debẽt sicut supra de sac̾dotibꝰ ordinaꝵꝭ dictũ
txcepto qd genua flecte̾ nõ debẽt Et si suit unꝰ uel
duo consecrati tantũ at disposicio loci ꝑmictat qd stã¬
tes cirta coronã altaris sicut steterũt contelebrando mis¬
sani coitare possint ibidem statim coĩtent Alioquin uccedẽ¬
res ad ip̃m pontificẽ sacrũ coĩonẽ recipiat Subsequẽt᷑
dnãt eis porrigẽte calitẽ coĩtent de eodem sc̃ĩguine qui põ¬
terunt eũ sume cũ calamo si habeat᷑ ꝑatus Alioqũ suiuiãt
cum ip̃o culice. postea pontifex abluat digitos cũ uino suꝑ

Expanded text:
tum sufficere potest ipsi pontifici et consecrando, seu contum sufficere potest ipsi pontifici et consecrando, seu consecrandis, qui de sanguine communicare debent. Pontifex autcat de sanguine, non totum sumat, sed partem ejus cum parte Hostiae quae in calice dimissa fuit; reliquum vero dimittet in calice. Det sacram Hostiam 313 consecrato seu consecratis qui communicare debent, sicut supra de sacerdotibus ordinatis dictum est, excepto quod genua flectere non debent; et si sint unus vel duo consecrati tantum, ac dispositio loci permittat quod stantes circa cornua altaris, sicut steterunt concelebrando Missam, communicare possint, ibidem stando communicent, alioquin accedentes ad ipsum pontificem sacram communionem recipiant. Subsequenter, diacono eis porrigente calicem, communicent de eodem sanguine; qui poterunt eum sumere cum calamo, si habeatur paratus; alioquin sumant cum ipso calice. Postea pontifex abluat digitos cum vino super
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ra fuĩẽ misse sagniuẽ sumpserit past p̃ma oris ablu¬
cranẽ antoqm digitos abluat accedãt adeĩ qui coĩtũe de¬
salie uel aliam derentẽ ⁊ teneant extensam inter põ¬
tificem et coicantes. pontifer u̾o accipĩes cum sist̃ ma-¬
n patenã et supponens hoscias consenatas. nim multas
simul. conu̾tat se ad eos qui toĩcaturi sũt et porrigat sui¬
municatur flexis genrbus osculetur pͥus mauũ pontifie
data hostia ũuediate recipiat eũ ad osciolũ pag̃ Subdy¬
uconꝰ ue̾o ponat uinũ in ralite et porrigat hiis qui
roĩtaiuerũt ut ex eo sumãt et os abluant. Qd̃ si multe
sũt coĩtantes pot̾i̾t Ayaconus uł alius de ñstris aliũ te¬
nere calicem cum uino et coĩtantibus porrigere
secrare debuerͬt subdyaconus oportuns tempe
p̃paret hostiã uł hostias ꝓ cõsetrãdo uł tõseciã¬
de uino in ralite ponat ad cõficiendum sagniuẽ dm̃ quã¬

Expanded text:
circa finem Missae sanguinem sumpserit, post primam ejus ablucirca finem Missae sanguinem sumpserit, post primam ejus ablutionem, antequam digitos abluat, accedant ad eum qui communicari decalix, vel aliam decentem, et teneant extensam inter pontificem et communicantes. Pontifex vero accipiens cum sinistra manu patenam, et supponens Hostias consecratas non multas, similiter convertat se ad eos qui communicaturi sunt, et porrigat sinmen. Is autem qui communicatur, flexis genibus, osculetur prius manum pontificis, data Hostia, immediate accipiat eum ad osculum pacis; subdiaconus vero ponat vinum in calice, et porrigat iis qui communicaverunt, ut ex eo sumant, et os abluant. Quod si multi sunt communicantes, poterit diaconus vel alius de ministris alium tenere calicem cum vino, et communicantibus porrigere.secrare debuerit, subdiaconus opportuno tempore praeparet Hostiam, vel Hostias pro consecrando, vel consecrande vino in calice ponat ad conficiendum sanguinem Domini, quan
Abbreviated transcription (Latin):
gracia Si dyaconꝰ nescias mitram imponere aut upta¬
re uestes pontifigꝭ̃ Cappellanus qui doctus ẽ facias hec
uice ipius Siliter si subdraconus nõ sit doctus qualiter
et quando calitẽ pp̃anie debeat cappellanus uł araconꝰ
s Dectus fuit suppleat uicem eius Aut sudem subdyacoꝰ
nõ sit doctus culciae pontificẽ unꝰ de accolitꝭ uice ipiũs
hac faciat. Et sit de aliis. Cargͥo que ab accolitꝭ facienda
sunt facere possunt quicũq clerci induti eoctis
De cõmunione eorũ qui ordinãtur
Reter p̃missa notandũ ẽ qd̾ si pontifex relebret
ordines. Hn qui ꝓmouẽtur ad sacros coĩtare deut¬
e honestate. Et p̃dicendũ eeis. ut digne se pp̃a¬
A rẽt Et accoliti in quire debẽt quot exeis suit coĩta¬
turi et aũtient hoc subdyatono quãdo calitẽ pp̃are deb
ut p̃paret hostias q̃ necessarie fuerut cumq pontifre

Expanded text:
gratia, si diaconus nesciat mitram imponere, aut aptagratia, si diaconus nesciat mitram imponere, aut aptare vestes pontificis, capellanus qui doctus est, faciat haec vice ipsius. Similiter si subdiaconus non sit doctus qualiter et quando calicem praeparare debeat, capellanus vel diaconus, si doctus fuerit, suppleat vicem ejus, aut si idem subdiaconus non sit doctus calceare pontificem, unus de acolythis vice ipsius hoc faciat; et sic de aliis. Ea vero quae ab acolythis facienda sunt, facere possunt quicunque clerici induti cottis. LVI. De communione eorum qui ordinantur. Praeter praetermissa notandum est quod si pontifex celebres 312 ordines, ii qui promoventur ad sacros communicare debeex honestate; et praedicendum est eis ut digne se praeparent; et acolythi inquirere debent qui ex eis sint communicaturi, ut annuntient hoc subdiacono, quando calicem praeparare debet, ut praeparet Hostias quae necessariae fuerint. Cumque pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
gendum Et dum pontifer stat suꝑ altare ipe debet sca¬
re post eum in dertra ꝑte dyacom Et si tempus reqͥrat
flabellũ teneat ad ubiciendũ mustas Ipẽ eciam teneat
ac pontifici porrigat pãnũ tersoriũ post toiõnem In¬
telligendami ueo ẽ qd̾ quãdo ip̃e demitra seruieus utit̾
pluniali ichilomuã debet illius eẽ indutus cocta qui
iitram amotam seruet et imponẽdã tradat In pdich
ergo diebus quibus Ayaconus et subdyaconus utunt᷑
planetis et quãdo is qui seruit demitra utitur pluui¬
ali ꝓuideunt cleĩti rapelle iid̾ deferãt p̃dictas uestes
ꝓ ipĩs ¶ Circahec attende̾ debẽt̃ om̃s ministri ut ea que
dinate ac reuerẽter/ non tarde ac pp̃ostere aut impetuose
Et si uliqm eoꝵ mimus exꝑti fuerint ĩ mĩstio quod ad
cos ꝑtiuet aliqui qui mag̃is eeꝑti sunt debent ros dotẽ
quoio ugere debeãt. uel eciam supplere uitem eoꝵ Ri

Expanded text:
gendum; et dum pontifex stat super altare, ipse debet stagendum; et dum pontifex stat super altare, ipse debet stare post eum in dextra parte diaconi, et, si tempus requirat, flabellum teneat ad abigendum muscas. Ipse etiam teneat ac pontifici porrigat pannum tersorium post communionem. Intelligendum vero est quod quando ipse de mitra serviens utitur pluviali, nihilo minus debet alius esse indutus cotta, qui mitram amotam servet, et imponendam tradat. In praedictis ergo diebus, in quibus diaconus et subdiaconus utuntur planetis, et quando is qui servit de mitra utitur pluviali, provideant clerici capellae qui deferant praedictas vestes pro ipsis. Circa haec attendere debent omnes ministri, ut ea quadinate, ac reverenter, non tarde, ac praepostere, aut impetuose; et si aliqui eorum minus experti fuerint in ministerio, quod ad eos pertinet, aliqui qui magis experti sunt debent eos docere quomodo agere debeant, vel etiam supplere vicem eorum. Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
Cciendi ẽeciã isd̾ in p̃cipius festis ad p̃dictos
nũstros suꝑaddi pot̃ unus qui demitra seriuat ĩ¬
dutus pluinali sicut Cappellanus Et tũc ip̃e debet
aiparte siistra dedutere pontificẽ cũ cappelło quocũꝵ
pontifer ꝓcedat Et ipẽ debet eidem facienti cõfessionẽ
assistere in ꝑte sinistra. debet semper pontifici depone
et amouere mitrã Recepto qd̵ quãdo p̾mio imponitur
mitra dxaconꝰ ip̃am ĩpone debet Et ip̃e dyaconꝰ debet
auoue mitrã quando pontifex accesserit ud altare tã
ni pucipio misse qsm̃ post euãgeliũ Et qñ pontifer redit
cum mitra ad secrettiriũ. Qruando aũt ipẽ qui demitra ser¬
T. uel residentẽ in sede sua tunc dyaconus debet stare
ui dextra parte post cappellanũ Ipse quoq demitra ser¬
iuens quando sic ẽmdutus pluiuali debet pontifici de¬
sede sua surgenti porrigere manus et ip̃m̃ ituãe̾ ad sur¬

Expanded text:
Sciendum est etiam, quod in praecipuis festis ad praedictos Sciendum est etiam, quod in praecipuis festis ad praedictos ministros superaddi potest unus, qui de mitra serviat, indutus pluviali sicut capellanus; et tunc ipse debet a parte sinistra deducere pontificem cum capellano, quocunque pontifex procedat; et ipse debet eidem facienti confessionem assistere in parte sinistra. Debet semper pontifici deponere et amovere mitram, excepto quod, quando primo imponitur 311 mitra, diaconus ipsam imponere debet, et ipse diaconus debet amovere mitram, quando pontifex accesserit ad altare, tam in principio Missae, quam post Evangelium; et quando pontifex redit cum mitra ad secretarium. Quando autem ipse, qui de mitra serest, vel residentem in sede sua, tunc diaconus debet stare in dextra parte post capellanum. Ipse quoque de mitra serviens, quando sic est indutus pluviali, debet pontifici sede sua surgenti porrigere manus, et ipsum juvare ad sur
Abbreviated transcription (Latin):
et teneat usq post missam funtam. dyaconꝰ quoq i
stante hora qd̃ ꝑgere debet ad legendũ euĩgeliũ depo¬
uat planetã et accoliti decenter eam cõplicent et nu¬
ponant suꝑ siniscrũ humerũ eius ac sub deetro brachio
ligent eam ut iuelius poterũt. ita qd̾ ab humẽo sinstro
descendat ad latus dextrũ sicut dyacoualis stola descẽ¬
dit Et hocmõ dyaconus plauetam teueat dumi legit enã¬
geliũ et usq quo dicatar ultimna oracio post coione Tũt
adiuuãte uno de accolit̃ amoueat planetã desuꝑ huuerũ
et iuduat eã sicut fecerat ĩpũcipio misse Qua finita
tam ipẽ qm̃ subdraconꝰ uemiẽtes cũ pontifice ud locũ
inquo exu debent planetas deponant et seruiant põ¬
rifici exuẽti sacras uestes. Cetea omiã faciãt dyaconꝰ
et subdraconꝰ quãdo utunit᷑ planetis que facere debẽt.¬
quando utrintur dalmatica et tunicella
De osfitio capellam qui debet seruire de antra

Expanded text:
et teneat usque post Missam finitam. Diaconus quoque, et teneat usque post Missam finitam. Diaconus quoque, instante hora, quando pergere debet ad legendum Evangelium, deponat planetam, et acolythi decenter eam complicent, et imponant super sinistrum humerum ejus, ac sub dextro brachio ligent eam, ut melius poterunt, ita quod ab humero sinistro descendat ad latus dextrum, sicut diaconalis stola descendit; et hoc modo diaconus planetam teneat dum legit Evangelium, et usquequo dicatur ultima Oratio post communionem. Tunc adjuvante uno de acolythis, amoveat planetam desuper humerum, et induat eam, sicut fuerat in principio Missae. Qua finita, tam ipse quam subdiaconus venientes cum pontifice ad locum in quo exui debent, planetas deponunt, et serviant pontifici exuenti sacras vestes; caetera omnia faciant diaconus et subdiaconquando utuntur dalmatica et tunicella. LV. De officio capellani, qui debet servire de mitra.
Abbreviated transcription (Latin):
do cani cũ nũstris resident ĩfaldistorio et subdyaconꝯ ⁊̃¬
dutus sicus ĩmissa fuit absq mampulo tũ uno deaccole¬
tis detithat et sandalia et raligas quibus usus ẽ ĩm̃ste¬
rio assistente uno famulo et calciãte cũ calciauĩta coiã
nere toctas donec recollegerunt et complicauut sacras
uestes. pontifer cuitẽ funta p̃dicta hora recede potest
remanẽtibus accolitis cũ capella donec ipam faciant
eportari de usu planetarũ dyatomi et subdyaconi
alba debent seruire pontifici dum se induit Quo ĩduro
accipiant mauipulos et planetas nec replicẽt cas adexts
nec asmistris sicut facũt sacerdotes sed ab ant̾ĩori ꝑte
cleuẽt eas suꝑ brachia ut uũstrare possint ꝓut fuĩt oꝑ¬
tuuũ. Subdyaconus autẽ ip̃i ꝑgere debes ad legendum
epłam deponat plunetam in et in alba cũ mampulo. e¬
piscolã legat Et redieus ad altare resuuiat planetam

Expanded text:
do eam cum ministris, resideat in faldistorio; et subdiaconus indo eam cum ministris, resideat in faldistorio; et subdiaconus indutus, sicut in Missa fuit, absque manipulo cum uno de acolythis detrahat ei sandalia et caligas, quibus usus est in ministerio, assistente uno famulo, et calciante eum calciamenta communia; nere cottas, donec recollegerint et complicaverint sacras vestes. Pontifex autem, finita praedicta Hora, recedere potest, remanentibus 310 acolythis cum capella, donec ipsam faciant reportari. LIV. De usu planetarum diaconi et subdiaconi alba, debent servire pontifici dum se induit, quo induto, accipiant manipulos et planetas, nec plicent eas a dextris, nec a sinistris, sicut faciunt sacerdotes, sed ab anteriori parte elevent eas super brachia, ut ministrare possint prout fuerit opportunum. Subdiaconus autem, quando pergere debet ad legendum epistolam, deponat planetam, et in alba cum manipulo epistolam legat, et rediens ad altare resumat planetam,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam exuendus ibidem cũ mnitra uadat p̃cedẽtibus eũ
palliũ haber Accoliti accipiant spinulas pallii. ac dyacoꝰ
deponat ei mitrã siipam detulit Et capellanꝰ extrahat
q̃uulũ pontificalem quẽ trudat accolito nponẽdũ. Rmd
Auaconꝰ et subdyaconus amotis tantũ maͣpulis sis ee¬
uant eñ omĩbus aliis uestibus ordiuate et modeste. acco¬
litis recipientibus ipãs uestes Et si pontifer pallio utit᷑
quãdo ipm̃ palliũ amonetur ab ip̃o oscuietur trucẽ eius
postĩorem Similiter osculetur stolam et teucẽ pectoate
quando amouetur ubeo. demũ deposita ulba recipiat cap¬
pam suã cõmuuẽ quã debet habe̾ paratã nuus defri¬
mulis eius Et cappellanꝰ uł alius qui seruauit ãliulũ e
colidianũ restituas sibi euudẽ. Cũ aũt fiuierit p̃dictas
proẽs dicendas past missam inciꝑiat sextã uel aliam
horã que post missam dicenda sib ꝓ temꝑore Et ꝓsequẽ¬

Expanded text:
tiam exuendus, ibidem cum mitra vadat, praecedentibus cum tiam exuendus, ibidem cum mitra vadat, praecedentibus cum pallium habet, acolythi accipiant spinulas pallii, et diaconus deponat ei mitram, si detulit; et capellanus extrahat annulum pontificalem, quem tradat acolytho reponendum. Deinde diaconus et subdiaconus, amotis tantum manipulis suis, exuant eum omnibus aliis vestibus ordinate et modeste, acolythis recipientibquando ipsum pallium amovetur ab ipso, osculetur crucem ejus posteriorem. Similiter osculetur stolam et crucem pectoralem, quando amovetur ab eo. Demum, deposita alba, recipiat cappam suam communem, quam debet habere paratam unus de famulis ejus; et capellanus vel alius qui servat annulum ejus quotidianum, restituat sibi annulum. Cum autem finierit praedictas Orationes dicendas post Missam, incipiat Sextam vel aliam Horam quae post Missam dicenda sit pro tempore, et prosequen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tat et trahut paululũ planetã pontifioꝭ abantĩori ꝑte
Põtifex autẽ ꝯusus ad alta̾e et stans circa dextrũ cor¬
nu eius ꝓsequatur orõnes que dicende sũt Et cũ dicit
altari et manibus ulenatis dacat dñs uobiscũ Et si dis¬
posicio ultaris requirat ut uertat se ad ppłm Ayatonꝰ
tifex u̾tit se ad ppłm dicendo dñs uobistũ dyaconꝰ eciam
u̾tat se dicendo ite missa ẽ Ror si bũdicamꝰ dño dicat uer¬
tere senõ debet. Et postqm̃ chorus responderit deo grñs¬
Qrua dicta deducentibus eũ capp ͦ et diicono pgat ad
locũ. ubi exii debos. dicendo cũ mĩstris antiphonã illã
t᷑ũ pueoꝵ et Reuedicite et laudate diniĩ in sanctis. cus
repeticione dicte antyphone et oracẽe diũta cũ u̾siclis
et orationibus dicendis ꝑꝰ missam Et si ipẽ pontifer oe¬
ui debet iuxta alta̾e nõ debet uccipe̾ mitrã recedẽdo
abaltari Si uẽo debeat ire ad satrariũ siue ad sacris¬

Expanded text:
vertat et trahat paululum planetam pontificis ab anteriori parte. Pontifex autem conversus ad altare, et stans circa dextrum cornu ejus, prosequatur Orationes quae dicendae sunt; et cum dicit,altari, et manibus elevatis, dicat Dominus vobiscum; et si dispositio altaris requirat ut vertat se ad populum, diaconus tifex vertit se ad populum, dicendo Dominus vobiscum, diaconus etiam vertat se dicendo, Ite Missa est; sed si Benedicamus Domino dicat, vertere se 309 non debet. Et postquam chorus responderit Deo gratQua dicta, deducentibus cum capellano et diacono, pergat ad locum ubi exui debet, dicendo cum ministris Antiphonam illam, Trium puerorum, et Benedicite, et Laudate Dominum in sanctis, cum repetitione dictae Antiphonae, et Oratione dominica cum Versiculis, et Orationibus dicendis post Missam. Et si pontifex exui debet juxta altare, non debet accipere mitram recedendo ab altari; si vero debeat ire ad sacrarium sive ad sacris
Abbreviated transcription (Latin):
dotẽ et librum enãgelioꝵ simul amonendo ipm̃ turibulũ
tant utrũq dicendo deinde accedeus acrolitus sid pardi
intenset eum solum Et cappellam p̃dictus qui detulit na¬
ueulan tum thure portet librũ euãgelioꝵ aptum ad
missu ꝓ de functis. Cum aũt sacerdas dicit ainte efferbolũ

Expanded text:
ngeliorum simul, amovendo ipsum thuribulum contra utrumque; deinde accedens acolythus ad cardinalem incenset eum solum; et capellanus praedictus, qui detulit naviculam cum thure, portet librum Evangeliorum apertumin Missa pro defunctis. Cum autem sacerdos dicit ante Offertorium
Abbreviated transcription (Latin):
bus coram papa stante recipit mantũ ixꝑte dextru
cooꝑiens ant̾ĩorem ꝑtem pape usq ad partẽ manti
aꝑte sinistra Et data henedictione app̃a et dicto abeo
pat᷑ nost̾ secreto et dicto abeo luidicite. Et dũs nos bũ¬
dicas ⁊cꝭ p̾sbiter cardiualis reddit mitrã osculaudo
ibidem Ayaconus card̃ ip̃e semꝑ accipit mitram decapite

Expanded text:
bus coram papa stante recipit mantum ex parte dextra, cooperiens anteriorem partem papae usque ad partem manti a parte sinistra; et data Benedictione a papa, et dicto ab eo Pater noster secreto, et dicto ab eo Benedicite, et Dominus nos benedicat, etc., presbyter cardinalis reddit mitram, osculando ibidem diaconus cardinalis, ipse semper accipit mitram de capite
Abbreviated transcription (Latin):
et prectu facie flexis geuibus stet usor pest coseroncos
osculcdũ postꝙp̃ sacirdos dixeit submisse agnus dei.
accedat ad ultare et recipiẽs pacẽ a sacerdote trabat ab
antĩori ꝑte planetam eius. deinde accedeus ud sardialẽ
ineliuet se ante ip̃m̃ et det ei pacẽ. Iꝑle autẽ cardiã¬
lio det parẽ astanti sibi ꝓpinquius Et lappellans detac

Expanded text:
et erecta facie flexis genibus stet usque post consecratiosculandum, postquam sacerdos dixerit submisse Agnus Dei, accedat ad altare, et recipiens pacem a sacerdote trahat ab anteriori parte planetam ejus; deinde accedens ad cardinalem, inclinet se ante ipsum, et det ei pacem. Ipse autem cardinalis det pacem astanti sibi propinquo, et capellanus det ac
Abbreviated transcription (Latin):
lũ habes̃ facĩẽ u̾sam ad locũ ubi legitur enãgeliũ. Et
sunto enãgelio si tunc p̾dicari nõ debeat elenatꝭ maĩb
ut supradcm ẽ incipiat. credo si e ditendũ Et cũ dixit
deũ ing̃at nuaus ad paectus et ꝓsequatur ipĩ symbolũ
sine nota cum hĩs qui sibi assistunt e Si autẽ credo dici¬

Expanded text:
lum, habens faciem versam ad locum ubi legitur Evangelium. Et lum, habens faciem versam ad locum ubi legitur Evangelium. Et finito Evangelio, si tunc praedicari non debeat, elevatis manibus, ut supra dictum est, incipiat Credo, si est dicendum; et cum dixerit Deum, jungat manus ad pectus, et prosequatur ipsum Symbolum sine nota cum i
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex intensum ponat ĩthuribulo et bũdicat eo modo
iiui supra describitur in p̾ora posecõe ĩtẽsi. ¶Iccepta budcõe
dyaconis ferens librũ enãgelioꝵ ante pectus suũ p̃teẽ¬
tibus eũ p̾mo loco thuriferario. secundo ced̾ferariis ꝑgat
ad locũ in quo enãgeliũ legi debet subdyacono eũ sequẽte
Et finitis omibus que i choro cantari debẽt aute enãgeliũ
Incipiat dñs uobiscũ Et ꝓsequatur enãgeliũ subdraco ͦ
penẽte manũ siistrã sublibro enãgelioꝵ ¶ Et Tattẽdẽ¬
Auni qd si enũgeliũ legatur in ambone seu pulpito emii¬
nẽti Ceõferarii. et thurifearius ĩmedio corũ sta̾e debet
inferius aute ip̃m pulpitum habẽtes facies u̾sas ad do¬
aconũ. Sn ueo euãgeliũ legatur in inferiori loco nichi¬
lomĩa ceoferarii et thuirferarius in medio eoꝵ stare deũt
ante faciẽ ayacom ¶Et dum euãgeliũ legitut pontifer a¬

Expanded text:
pontifex incensum ponat in thuribulo, et benedicat eo modo pontifex incensum ponat in thuribulo, et benedicat eo modo qui supra describitur in prima positione incensi. Accepta Benedictione, diaconus ferens librum Evangeliorum ante pectus suum, praecedentibus eum primo loco thuriferario, secundo ceroferariis, pergat ad locum in quo Evangelium legi debet, subdiacono eum sequente; et finitis omnibus quae in choro cantari debent ante Evangelium, incipit Dominus vobiscum, et prosequatur Evangelium, subdiacono tenente manum sinistram sub libro Evangeliorum. Et est attendendum quod Evangelium legatur in ambone seu pulpito eminenti. Ceroferarii et thuriferarius in medio eorum stare debent inferius ante ipsum pulpitum, habentes facies versas ad diaconum. Si vero Evangelium legatur in inferiori loco, nihilo minus ceroferarii et thuriferarius in medio eorum stare debent ante faciem diaco
Abbreviated transcription (Latin):
mapula. Quod si nõ sit ꝓpe altare locus uptus suꝑ ip̃m al¬
tare p̃p̃aretur calix. Deinde subdyatonus sedeat cũ aliis
sit usq post p̃dicatõm ¶ dyaconus autẽ oportumuo tẽpoe
p̾usqm fimantur ea que cãtanda sunt ante enũ  grim¬
flecteus aute pontificẽ osculetur manus eius nichil di-¬
cens. Deinde accedens ad altare genibus flixis dicat auũ¬
da cor meũ rcꝭ Surgensqr accipiat de medio altaris librum
cuãgelioꝵ qui ante horam illã pom debet ibidẽ ꝑ acrolitũ
Et fenendo librũ añ pectus conu̾sus ad pontifirẽ stuus
nicliuato capite petat bũdictionẽ subunssa uoce ditens
Inbe duẽ bũdice̾. Quẽ pontifer signet signo crucꝭ d ͬ s
Dũs sit in corde tuorcꝭ̃ E Dum aũt dyatonꝰ adultãe acce¬
dit oraturus ut dictum ẽ. thurifrarius thuribulũ cũ ig¬
ne deferens aute pontificem flectat genua et tradat
nauiculam cũ thure capⁿ. qui siliter gemflectat Et q

Expanded text:
mappula; quod si non sit prope altare locus aptus, super ipsum almappula; quod si non sit prope altare locus aptus, super ipsum altare praeparetur calix. Deinde subdiaconus sedeat cum aliis est usque post praedicationem. Diaconus autem opportuno tempore, priusquam finiantur ea quae cantanda sunt ante Evangelium, genuflectens ante pontificem osculetur manus ejus, nihil dicendo. Deinde accedens 299 ad altare genibus flexis dicat Munda cor meum, etc.; surgensque accipiat de medio altaris librum Evangeliorum, qui ante horam illam poni debet ibidem per acolytum; et tenendo librum ante pectus, conversus ad pontificem, stans inclinato capite, petat Benedictionem submissa voce dicens Jube, domne, benedicere; quem pontifex signet signo crucis, dicens Dominus sit in corde tuo, etc. Cum autem diaconus ad altare accedit oraturus, ut dictum est, thuriferarius thuribulum cum igne deferens ante pontificem, flectat genua, et tradat naviculam cum thure capellano, qui similiter genu flectat; et ipse