comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod docent exꝑim̃tis que apotelesmata
aũ seqͥt᷑ in tẽpora. non ÷ putandũ qͦd t̾c
ꝑ ea inciꝑent esse tẽꝑa que ceperũt cũ
distinctões. Sol .n. descendens ad capͥ¬
cornũ solsticiũ hyemale facit. ascendẽs
ad cancrũ estiuale. int̾ utrũq pari ab
utroq distantia. eqͥnoctia facit. Uł est
ibi enliadis. scił in signa ⁊ tꝑa .u. in¬

Expanded text:
usdam experimentis, quae apotelesmata autem sequitur, in tempora, non est putandum quod tunc per ea inciperent esse tempora, quae coeperunt esse cum distinctiones. Sol quoque descendens ad Capricornum, solstitium hiemale facit, ascendens ad Cancrum aestivale. Inter utrumque, pari ab utroque distantia, aequinoctia facit. Vel est ibi endiadis, scilicet in signa et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ annus ab an qd̃ ÷ circũ: qr in se re¬
uoluit᷑. Un ⁊ antiqͥores añ usũ litt̾aꝵ
annũ figurabant sub sp̃e serpentis.
cuiꝰ cauda in os eiꝰ reuoluebat᷑. Facta
g luminaria posuit d̾s ut luceant in
firmam̃to celi. ⁊ illuminent terram.
s ñ semꝑ. ⁊ diuidant luc̃e ac tenebs.
Qd añ luna in plenilunio fc̃ã sit. ex a¬
lia ꝑpendit᷑ tnͣslatõe que ħt ⁊ luumina¬
re minꝰ in inchoatõe noctis. In pͥncipio
.n. noctis ñ oritur luna nͥ pansilenos¬
um dicimus. Iñ ꝑpenditur qr solfactꝰ
in unitio noctis similit̾ in oriente. Uol̃t
tñ qͥdã qd̾ mane simł facti sint solĩ
oriente. luna in occidente: ⁊ sole occi¬
Dente luna sub terra rediit ad orientẽ.
in inchoatione noctis

Expanded text:
 annus ab ana, quod est circum, quia in se revolvitur. Unde, et antiquiores, ante usum litterarum, annum figurabant sub specie serpentis, cujus cauda in os ejus revolvebatur. Facta ergo luminaria posuit Deus, ut luceant in firmamento coeli, et illuminent terram, sed non semper, et dividant lucem ac tenebras. Quod autem luna in plenilunio facta sit ex alia perpenditur translatione, quae habet: Et luminare minus in inchoatione noctis. In principio enim noctis non oritur luna nisi panselenosamus. Inde perpenditur, quod sol factus una facta est in initio noctis, similiter in oriente. Volunt tamen quidam quod mane simul facti sint, sol in oriente, luna in occidente, et sole occidente, luna sub terra rediit ad orientem in inchoatione noctis
Abbreviated transcription (Latin):
suerat cepit ornare reb illis que
infra uniu̾sũ congruis motib ageren¬
tur. plante .n. qr terre herent. ad dispo¬
sitionẽ terre qͣi magis spectant. et si
solus lucet .i. nullũ cũ eo. luna. lumi¬
gna luminaria in duob. ⁊ ex duob
idest ñ solum ꝓ qͣntitate luminis. s ⁊
corporis. ⁊ ñ tantũ coꝑatõe stellaꝵ. s¬
⁊ scłm se. qr sol d̃r octies maior t̾ra
⁊ luna ⁊̃ maior t̾ra cłr. Lunã ⁊ stellas
uoluit illuminare noctẽ. ne nox sine
lumine nimis eẽt indecora ⁊ ut oꝑan¬
tes in nocte ut naute ⁊ uiatores sola¬
tiũ luminis haberent: maxime in de

Expanded text:
suerat, coepit ornare rebus illis quae infra universum mundum congruis motibus agerentur. Plantae enim, quia terrae haerent, ad dispositionem terrae quasi magis spectant, et sicsolus lucet, id est nullum cum eo; luna lumigna luminaria in duobus, et ex duobus, id est non solum pro quantitate luminis, sed et corporis, et non tantum comparatione stellacundum se, quia sol dicitur octies major terra, et luna etiam major terra dicitur. Lunam et stellas voluit illuminare noctem, ne nox sine lumine nimis esset indecora, ut operantes in nocte, ut nautae, et viatores solatium luminis haberent. Sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
cule. que luc̃e solis ferre ñ possunt. ⁊¬
fere nocte pascunt᷑. Nec suꝑfluit sol.
licet nubes lucida uicẽ eiꝰ ageret. qr
illa tenue ⁊ insufficient̾ẽ luc̃e habe¬
bat. ⁊ forte ñ nisi suꝑiora illumina
fuerat. ut stella que apparuit magi
corpus solare. nec tm̃ ad decorẽ ⁊ ad u¬
matici: s ⁊̃ ut eeñt in signa ⁊ temꝑa
⁊ dies ⁊ annos. ut scił signa sint sere¬
nitatis. ⁊ tẽpestatis. uł ut ex ip̃is fierẽt
signa .xii. maiora. ⁊ quedã signa mi¬
nora plura his que dñr signa uł syde¬
ra: tum qr magna diligentia signaũ
uł considerauit ea antiqͥtas: tũ qi a
dhuc signant ⁊ considerant ea hoĩes

Expanded text:
culae, quae lucem solis ferre non possunt, et fere nocte pascuntur. Nec superfluit sol, licet nubes lucida vicem ejus ageret , quia illa tenuem et insufficientem lucem habebat, et forte non nisi superiora illuminabfuerat, ut stella quae apparuit magis , corpus solare. Nec tantum ad decorem, et ad utiam, ut essent in signa, et tempora, et dies, et annos, ut scilicet signa sint serenitatis et tempestatis. Vel ut ex ipsis fierent signa duodecim majora, et quaedam signa minora plura his quae dicuntur signa, vel sidera: tum quia magna diligentia signavit, vel consideravit ea antiquitas; tum quia adh
Abbreviated transcription (Latin):
sa lancea ꝙͣ tenebat dauid psallentẽ puta¬
bat ꝯfigere parieti. dauid aũ declmaũ
ab eo sccło. pͥmo .n. recesserat bello ĩminẽ¬
te. ⁊ postea statuit eũ saul ciliarcha ⁊ are.
Non sit manꝰ mea in eũ: s manꝰ philisti¬
noꝵ. Cũ aũ debuit merob dari dauid.
data est adriel malathite. Dilex̃ aũ da¬
uid michol ⁊ placuit saul: ⁊ ait ad eũ.
In duab reb gener m̃s eris hodie. qd ÷
in duab filiab meis. nã alterã habu¬
sti sponsam. alterã habebis uxorẽ. uł ita

Expanded text:
sa lancea quam tenebat, David psallentem putavit configere parieti. David autem declinavit ab eo secundo. Primo enim recesserat, bello imminente, et postea statuit eum Saul ciliarcham, et ait: « « Non sit manus mea in eum, sed manus Philisthinorum. Cum autem debuit Merob dari David data est Hadrieli Molathitae. Dilexit autem David, Michol, et placuit Saul, et ait ad eum: In duabus rebus gener meus eris hodie: » quod est in duabus filiabus meis. Nam alteram habuisti sponsam, alteram habebis uxorem; vel ita:
Abbreviated transcription (Latin):
sau uͦ quadragenariꝰ dux̃ uxores.
iudich. ⁊ bethsamad. filias poten¬
tium uiroꝵ int̾ chananeos: semetip̃m
dñm faciens in potestate uxoꝵ. Que cũ
ambe offendissent animũ ysaac ⁊ re¬
berce. ⁊ licet nollet ysaac ꝓuinciales
sue misceri generatõi: tñ meliꝰ silere d̾¬
creuit.
enuit ysaac ⁊ uidere ñ poterat:¬
⁊ dixit ad esau. fac mͥ cibos de
uenatõe tua ut comedã: ⁊ bñdicat tͥ
aĩa mea añꝙͣ moriar. E gresso esau
ad uenandũ: dix̃ rebecta ad iacob. Sic
⁊ sic audiui patr̃e tuũ loq̃nt̃e cũ esa
fratre tuo. Affer mͥ cito duos edos op

Expanded text:
sau vero quadragenarius duxit uxores Judith, et Bethsameth , filias potentium virorum inter Chananaeos, semetipsum dominum faciens in potestate uxorum. Quae cum ambae offendissent animum Isaac et Rebeccae, et licet nollet Isaac provinciales suae misceri cognationi; tamen melius silere decrevit. enuit Isaac, et videre non poterat. Et dixit ad Esau: Fac mihi cibos de venatione tua, ut comedam, et benedicat tibi anima mea antequam moriar . Egresso Esau ad venandum dixit Rebecca ad Jacob: Sic, et sic audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo. Affer
Abbreviated transcription (Latin):
ret ferre capͣ golie in ihrłm. nã uͭ art
iosephꝰ hoc secũ habebat. s hastã iam
dicauerat drĩo. egrediebant᷑ mulieres
ex uniu̾sis urbib. ⁊ cũ instrum̃tis pre¬
uid ꝙͣ sͥ: dolens intra se ait. Qͥd ei suꝑs¬

Expanded text:
Goliae in Jerusalem: nam, ut ait Josephus, hoc secum habebat, sed hastam jam dicaverat Deo, egrediebantur mulieres ex universis urbibus; et cum instrumentis praevid quam sibi, dolens intra se ait: « Quid ei su
Abbreviated transcription (Latin):
ros. ⁊ afferens p̃putia eoꝵ annumera¬
uit ea regi. Iosephꝰ tñ dic abscidens. dc̃.
capita. uenit ad reg̃e. ⁊ nuptias exige¬
bat. ⁊ dedit ei saul filiã suã licet inuitꝰ.
Cũq uideret eũ apud deũ ⁊ homines aꝑ¬
probari fimuit. ⁊ tractabat de morte eiꝰ
nec iã metũ celare ualens. dixit ionathe
⁊ serus sius ut occiderent dauid. Qd̃ in¬
dicauit ionathas dauid dicens. Absꝯ¬
dere usq mane. cras loqͣr pat̾ ꝓte. In
crastino locutꝰ est ionathas ad patrem.
Cur pecras in sangͥe innoxio: Qui fecit
uesabit᷑: Et placatꝰ saul iurauit. Uiũ¬

Expanded text:
nnumeravit ea regi. Josephus tamen dicit abscidens sexcenta capita venit ad regem; et nuptias exigebat, et dedit ei Saul filiam suam, licet invitus. Cumque videret, eum apud Dominum et homines approbari, timuit, et tractabat de morte ejus. Nec jam metum celare volens, « dixit Jonathae, et servis suis, ut occiderent David . Quod indicavit Jonathas David, dicens: « Abscondere, usque mane, cras loquar patri pro te. In crastinum locutus est Jonathas ad patrem. Cur peccas in sanguine innoxio, qui fecit vexabitur. Et placatus Saul juravit. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ⁊ est ordinatꝰ Uix sermonem
im: leuerat p̃r. ⁊ egresso iacob ue¬
nit esau: cibos inferens patͥ: peteis
ab eo bñdictoem. Expau ysaac uele¬
m̃ter: ⁊ in hac extasy uidit in sp̃u
a dño fcm ẽe hoc. ⁊ significatrẽm pu
fraulis intellexit. ⁊ ideo ñ irascens. s con¬
firmans qd̾ fecerat ait. Frat̾ tiis ueñ
fraudulet̾. ⁊ accepit br̃dictionẽ tuã
⁊ erit bñditus. Cui esax. Iuste uocatꝰ ÷
iacob: en alrem uice me supplantauit.
idest bis cecepit: pͥus pͥmogenita. scd̾õbe¬
nedictionẽ subripiens. Cumq a patre
in quo ei bñdiceret. uehement̾ insta¬
ret: motꝰ ysaac ait. In pingueline t̾re¬
⁊ in rore celi desuꝑ: erit bñdict̾o tua
⁊ ita fuit: ydumea .n. pascualis est. ⁊
addidit de post̾is eiꝰ ꝓpħans. Uiues gla¬
dio .i. bellicosus eris. ⁊ fr̃i tuo seriues:
cũ scił ydumea fc̃ã ÷ tͥbutaria domui
isrł S uemiet tẽpꝰ cũ excuties iugum
eiꝰ de ceruicib tuis. Hoc impletũ est:

Expanded text:
suum, et est ordinatus. Vix sermonem impleverat pater, et egresso Jacob, venit Esau, cibos inferens patri, petens ab eo benedictionem. Expavit Isaac vehementer; et in hac extasi vidit in spiritu a Domino factum esse hoc, et significationem piae fraudis intellexit. Et ideo non irascens, sed confirmans quod fecerat ait: Frater tuus venit fraudulenter, et accepit benedictionem tuam, et erit benedictus. Cui Esau: Juste vocatus est Jacob. En altera vice me supplantavit, id est bis decepit, prius primogenita, secundo benedictionem subripiens. Cumque et ipsein quo ei benediceret, vehementer instaret, motus Isaac, ait: In pinguedine terrae, et rore coeli desuper, erit benedictio tua; et ita fuit. Idumaea enim pascualis est. Et addidit de posteris ejus prophetans: Vives gladio, id est bellicosus eris, et fratri tuo servies, cum scilicet Idumaea facta est tributaria domui Israel, sed veniet tempus cum excutias jugum ejus de cervicibus tuis. Hoc impletum est
Abbreviated transcription (Latin):
ro mat̾ pelliculas edoꝵ manib ⁊ collo
eiꝰ curũdedit: ut siłitudinẽ pilosi fr̃
expͥm̃et. In aliis .n. qͣmsimillimi erãt.
tanꝙͣ gemell. Acceptosq cibos ia¬
cob: intulit patri dicens. Ego sũ esan¬
filiꝰ tuus. comede de uenatione mei
ut bñdicat mͥ aĩa tua. Cui ysaac. Acce¬

Expanded text:
 pelliculas hoedorum manibus, et collo ejus circumdedit, ut similitudinem pilosi fratris exprimerent. In aliis enim quam simillimi erant, tanquam gemelli. Acceptosque cibos Jacob intulit patri, dicens: Ego sum Esau, comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Cui Isaac: Acce
Abbreviated transcription (Latin):
tib. ut irent ad p̃liũ qͥbdã dehortantib.
Qd aũ clicit eos pugnasse in thamne iuxͣ
aqͣs magedon. intelligendũ ÷ regionẽ ẽẽ
secus cͥson. qͥ pt̃fluit magedon. Hebre̾ ht
ramessachem. qd̃ intp̾tat᷑ suꝑ altitudinẽ
campi. ⁊ significat qd̾ in cãpo ubi p̃lia
tũ est hostib suꝑiores fc̃i sunt. qd̾ aute se¬
quit᷑ stelle pugnauert adu̾sus sysaram.
ñ mathematice intelligendũ est. qͣsi
fatali constellatoe hoc factũ fu̾it. s cho
ruscatões ⁊ fulgura ita de sublimi fere¬
bant᷑ in eos ac si stelle ruerent. ⁊ ⁊ yꝑbo¬
lichos. Seqͥt᷑. Torrens cyson trax̃ cadaue¬
ra eoꝵ. sicut torrens caclumin. supple tra

Expanded text:
tibus ut irent ad praelium, aliis dehortantibus. Quod autem dicit pugnasse eos in Than juxta aquas in Agedon, intelligendum est regionem esse secus Cison, qui praeterfluit Mageddon. Hebraeus habet in Ramazache, quod interpretatur super altitudinem campi, et significat quod in campo ubi pratum est, hostibus superiores facti sunt. Quod autem sequitur: « Stellae pugnaverunt adversus Sisaram, » non mathematice intelligendum est, quasi fatali constellatione hoc factum fuerit. Sed quia coruscationes et fulgura ita de sublimi ferebantur in eos, ac si stellae ruerunt; et est hyperboleos. Sequitur: « Torrens, Cison traxit cadavera eorum sicut torrens Cadumim, » supple, tra
Abbreviated transcription (Latin):
barach uenienti ostendit eũ t̾ra confos¬
sũ. ⁊ sic impletũ est qd̾ dixerat delbo¬
ra qd̾ ꝑ mulierẽ tͥũphꝰ accideret. Barach
uͦ agens ex̾citũ suꝑ aror obuiã uenien¬
tẽ iabin int̾fecit. ciuitat̃e funditꝰ deici¬
ens ut ait iosephꝰ. Ceciner̃tq delbora
⁊ barach canticũ dño. in quo hortant᷑
uictores ad b̃ndicendũ dñm. rememo¬
rando bñficiũ qd̾ fecerat dñs ysraeli.
dũ daret legẽ in f̾re motu & pluuia
addendo ⁊̃ qͣm ꝑ sãgar uͭ diximꝰ qͥeuer̾̃t
hostes a semitis isrł. ⁊ qͦm᷑ defecerat for¬
titudo isrł donec surgeret delbora q̃n
noua bella elegit dñs. ut de uiris mu
lier tͥũpharet. Qd sequit᷑ in cantico
surge delbora & loquere canticũ non est
in hebreo. Addidit qͦ de amalech uicto
in raphẏdim ab effraym .i. a iosue effrat¬

Expanded text:
nienti ostendit eum in terra confosnienti ostendit eum in terra confossum. Et sic impletum est, quod dixerat Debbora, quod per mulierem triumphus accideret. Barac, vero agens exercitum super Asor obviam venientem Jabin interfecit, civitatem funditus ejiciens, ut ait Josephus. Cecineruntque Debbora, et Barac canticum Domino, in quo hortantur victores, ad benedicendum Deum, rememorando beneficium, quod fecerat Dominus Israeli, dum daret legem in terraemotu, et pluvia, addendo, et quod per Sangar, ut diximus, quieverunt hostes a semitis Israel, et quomodo defecerunt fortitudo Israel, donec surgeret Debbora, quando nova bella elegit Dominus, ut mulier de viris triumpharet. Quod sequitur in cantico: « Surge, Debbora, et loquere canticum, » non est in Hebraeo. Addidit quoque de Amalec victo in Raphidim ab Ephraim, id est a Josue Ephra
Abbreviated transcription (Latin):
somillia eqͥtũ. ⁊ nongentos cuitꝰ fal¬
catos. & alios curtꝰ duo milia ⁊ centũ.
Rait delbora ad barach. Descende hac die
dabit tͥ dĩs spsarã in manꝰ tuas. Et der¬
sandit cũ decẽ milib delbora stante in
monte ad orationẽ. ⁊ ꝑt̾ruit dñs sylarã
⁊ pliua  irruebant in facies eoꝵ
aro a fudibule. inutiles fiebant. plu¬
simi de eqͥs ⁊ currib suis excussi conte¬
rebant᷑. Sicq ꝯu̾so in fugã excitu. sysa¬
ra de cͤru exiliens. ⁊ fugiens ꝑuenit ad
tentoriũ iaher uxoris abner ꝙynei. abñ
.i. cũ oi domo sua recessat a frib suis.
qͥ habitabant ut diximꝰ in sorte iude.
⁊ tetenderat tab̾nacłm suũ in ualle
sennim iuxta cedes. ⁊ erat fedꝰ int̾ re¬
gẽ asor ⁊ domũ abner cynei. sorro ia¬
hel suscepit fugiente ⁊ rogantẽ ut cela¬
ret eũ. ⁊ petenti pocłm dodit lac ut gͣuiꝰ
obdormiret. Illa uͭ dormienti clauũ fer¬
reũ ꝑcussũ malleo ꝑ utrũq tympꝰ ĩmi¬

Expanded text:
millia equitum, et nongentos currus falcatos, et alios currus duo millia, et centum. Et ait Debbora ad Barac: « Descende, hac die dabit tibi Dominus Sisaram in manus tuas. » Et descendit cum decem millibus, Debbora stante in monte ad orationem. Et perterruit Dominus Sisaram et pluvia irruerunt in facies eorum, arcus et fundibulae inutiles fiebant, plurimi de equis suis, et curribus excussi conterebantur. Sicque converso in fugam exercitu, Sisara de curru exsiliens, et fugiens, pervenit ad tentorium Jahenim cum omni domo sua recesserat a fratribus suis, qui habitabat, ut diximus in sorte Judae, et tetenderat tabernacula sua in valle Semiim juxta Cedes, et erat foedus inter regem Asor, et domum Haber Cinaei. Porro Jahel suscepit fugientem, et rogantem, ut celaret eum, et petenti poculum dedit ei lac, ut gravius obdormiret. Illa vero dormienti clavum ferreum, percussum malleo per utrumque tempus immi
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ angłs dñi Meroth fuit unꝰ de pͥncipi¬
b chanaan delbora uͦ se ipãm dĩx̃ angłm
dñi. uł michael qͥ p̾erat istaheli dix̃ ut
maledliceret meroth qd̾ sonat archanũ:
.i. angelis apostatis. qui adu̾sabant᷑ ei
in archano. postea bñcdĩs iahel qm̃ fortiter
o tempore regnũ defecit apd̃ grecos
⁊ tͣnslatũ est in inicenal. obiit liber
pater. cuiꝰ sepulchrũ est apd̾ delphos uyx̃
lieres militantes cum ui pollini¬
ris hu̾it in ex̾citu. yliũ alsylo conditõ.

Expanded text:
ncipibus Chanaan, Debbora vero seipsam dixit Angelum Domini vel Michael; qui praeerat Israeli dixit ut malediceret Meroz, quod sonat arcanum, id est angelis apostatis, qui adversabantur ei in arcano. Postea benedixit Jahel, quoniam fortiter o tempore regnum defecit apud Argos, et translatum est in Micaenas. Obiit Liber pater, cujus sepulcrum est apud Delphos juxta lieres militantes cum viris habuit in exercitu. Ilium ab Ilio conditum:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ clamauer̃t ad dñm. Erat aũ delbo¬
ra ꝓphetes uxor lapidoth. que posuerat
tentoriũ suũ in mont̃e effraym sb̾ ar¬
bore palme. que dicebat᷑ palma delbore.
⁊ ascenderant ad eã filii isrł in õe iudi¬

Expanded text:
Qui clamaverunt ad Dominum. Erat autem Debbora prophetes uxor Lapidoth, quae posuerat tentorium suum in monte Ephraim sub arbore palmae, quae dicebatur palma Debborae, et ascendebant ad eam filii Israel in omne judi
Abbreviated transcription (Latin):
÷. tunc inꝙ̃ offerebat ꝓ suo pecc̃o ꝑ manꝰ
ĩpositionẽ ad hostiũ tab̾nacłi. uitulũ im¬
macłatũ. ⁊ eorã altari immolabat eũ hay¬
riensq de sangͥne inferebat illũ in tab̾na¬
bat illũ septies contra uelu̾ scũ arii. ⁊
de eodẽ ponebat suꝑ corna altaris incẽ

Expanded text:
offerebat, pro suo peccato, per manus impositionem ad ostium tabernaculi, vitulum immmaculatum; » Et coram altari immolabat eum, hauriensque de sanguine, inferebat illum in tabernabat illum, septies contra velum sanctuarii, et de
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes. ne tãta ministerii digni¬
tas. uni domui. ⁊ tã paucis crederet᷑
ministͥs. Accusabantq moysen. de de¬
serti inopia. eo qd eoꝵ negociaret᷑ in o¬
piã ut semꝑ eiꝰ uiderent᷑ egere auxilio.
Tulit gͥ moyses ex p̃cepto dñi uirgas .xii.
pͥncipũ ⁊ scͥpsit in unaquaq nom̃ tͥb¬

Expanded text:
sacerdotes, ne tanta ministerii dignitas uni domui, et tam paucis crederetur ministris . Accusabantque Moysen de deserti inopia, eo quod eorum negotiaretur inopiam, ut semper ejus viderentur egere auxilio. Tulit ergo Moyses ex praecepto Domini virgas duodecim principum, et scripsit in unaquaque nomen t
Abbreviated transcription (Latin):
t unus de simł pendentib blas¬
phemabat eũ alter increpans
blasphemant̾e. ait. mem̃to mei dñe.
dũ ueneris in regnũ tuũ. ⁊audiuit a
dño. hodie mecũ eris in paradyso. ñ in¬
tellige de t̾reno. ũn expulsꝰ est ada. neꝙ
de angelico. qr ad illũ añ xp̃m nemo ascẽ¬
dit. s in reqͥe qd̾ est ẽe cũ ihu. uel hodie
mecũ eris. qd̾ est ẽe in paradyso. Forte fu¬
it aĩa huiꝰ cũ aĩa xp̃i in sinu abrahe: et
cũ illo regressa. ⁊ qr ñ tunc penetrau
ca in aere. ⁊ t̾rã ubi beate uiuent. nͥ tn
deũ uuidebunt. Soli ꝑfecti cũ angelis fra¬
ent᷑ dei uisione. Ob hoc ⁊̃ dictũ putant.
multe mansiones in domo pat̾s mei st̃¬

Expanded text:
 unus de simul pendentibus blasphemabat eum, alter autem increpans blasphemantem ait: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum. » Et audivit a Domino: « Hodie mecum eris in paradiso . » Non intellige de terreno, unde expulsus est Adam, neque de angelico, quia ad illum ante Christum nemo ascendit, sed in requie quod est esse cum Jesu. Vel, hodie eris mecum, quod est esse in paradiso. Forte fuit anima ejus cum anima Christi in sinu Abrahae, et cum illa regressa. Et quia non tunc penetravicaque in aere et terra, ubi beate vivent, nec tamen Deum videbunt. Soli enim perfecti cum angelis fruentur Dei visione. Ob hoc etiam dictum putant: « Multae mansiones in domo Patris mei s
Abbreviated transcription (Latin):
ibi quidã regulus .i. de potentiorib t̾re
sub rege. cuius filiꝰ infirmabat᷑. nõ in
chana s in capharnaũ. ⁊ rogabat dñm
ut descenderet ⁊ curaret filiũ. Qui redr¬
gutus est a dño. qr ñ credebat eũ posse
sanare. nͥ corporali p̾sentia. ⁊ tactu. ⁊ ĩo
dũ instaret ille. ait ill. Uade filiꝰ tuus
uiuit. ⁊ sic absens u̾bo sanauit. Descen¬
densq p̾r. cũ cognouiss filiũ sanatũ
i hora u̾bi dñici credidit ip̃e ⁊ domꝰ eiꝰ
tota. Credit᷑ iste fuisse udeus. qr dixit
dñs ei. nisi signa ⁊ ꝓdigia uideritis nõ
creditis. Iudei .n. signa quer̾̃t

Expanded text:
 terrae sub rege, cujus filius infirmabatur, non in Cana, sed in Capharnaum. Et rogabat Dominum, ut descenderet et curaret filium suum. Qui redargutus est a Domino, quia non credebat eum posse sanari, nisi corporali praesentia et tactu. Et ideo dum instaret ille ait ei: « Vade, filius tuus vivit. » Et sic absens, verbo sanavit eum. Descendensque pater, cum cognovisset filium sanatum in hora verbi Dominici, « credidit ipse, et domus ejus tota. » Creditur iste fuisse Judaeus, quia dixit ei Dominus: « Nisi signa et prodigia videritis, non creditis. » Judaei enim signa
Abbreviated transcription (Latin):
celi ⁊ terra. Conclusio ⁊ hic oꝑmiSic:
qr creati dispositi. ornati: gͥ ꝑfecti. Et
qr in senario facti qͥ pͥmꝰ ꝑfectus nu¬
merantib occurrit. qr ex partib suiꝰ
aggregatis reddit eandẽ suminã qd̃
in monadib num̃is ñ inuenies nͥ in

Expanded text:
eli et terra . Conclusio est hic operum. Quia creati, dispositi, ornati, igitur perfecti. Et quia in senario facti, qui primus perfectus numerantibus occurrit, quia ex partibus suis aggregatis reddit eamdem summam, quod in monadibus numeris non invenies, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib .i. ñ eget oꝑib suis: ⁊ est dictũ
idest a mutablitate oꝑm eiꝰ ĩmuta¬
bilitas apparuit. Nam stabilis ma¬
opꝰ qd̾ ñdũ fecerat: a qͦ ñ qͥescit. Tria
nauit. Quartũ opꝰ ꝓpagatõis: ñ desi

Expanded text:
id est non eget operibus suis, et est dictum id est a mutabilitate operum ejus immutabilis apparuit. Nam stabilis maopus quod nondum fecerat, a quo nondum quiescit. Tria ornavit. Quartum
Abbreviated transcription (Latin):
tiones celi ⁊ t̾re. Quidã hic det̾minant
oꝑa sex dieꝵ. Quidã .n. ibi cognouit a¬
dam uxor̃e suã. Alii ibi. hic ⁊ liber gn̾a¬
tionis ade. Pretermisso añ qd̃ dubiũ ÷
littere insistamꝰ. qr creationẽ maris ⁊
femine simul cdixerat. que tñ simł fc̃a
ñ fuit. ut explicet qd̾ sub breuitate in¬
cluserat. repetit ⁊ de reliqͥs. Generatões¬
.n. hoc nom̃ potest accipi actiue .i. oꝑati¬
ones dei: ył passiue .i. generata. Nec ÷
pretereundũ qd̾ ait. fecit om̃e uirgłtũ.
anꝙͣ oriret᷑ in terra ⁊ herbã priꝰꝙͣ g̾mi¬
naret: cũ suꝑiꝰ dix̾it uirgultũ. quã ci¬
to factũ statĩ adultũ. ⁊ habens fructũ
⁊ herbã ortam ⁊̃ ferentẽ sem̃. Ad qͦd d̃r
duos fuisse modos oꝑationis diuine.
ut dictũ ẽ. mat̾ialẽ scł ⁊ eẽntialẽ. Fecit
gͦ ea mat̾ialit̾ priꝰ quã orirent᷑. ⁊ gmina

Expanded text:
tiones coeli, et terrae . Quidam hic determinant opera sex dierum; quidam ibi: Cognovit Adam uxorem suam ; alii ibi, Hic est liber generationis Adae . Praetermisso autem quod dubium est, litterae instamus. Quia de creatione maris, et feminae simul dixerat, quae tamen simul facta non fuit, ut explicet quod sub brevitate concluserat, repetit de aliquibus. Generationes, hoc nomen potest accipi active, id est operationes Dei, vel passive, id est generata. Nec est praetereundum quod ait, fecit omne virgultum antequam oriretur in terra, et herbam priusquam germinaret, cum superius dixit virgultum quam cito factum statim adultum et habens fructum, et herbam ortam et ferentem semen. Ad quod dicitur duos fuisse modos operationis divinae, ut dictum est, materialem scilicet et essentialem. Fecit ergo ea materialiter, priusquam oriren
Abbreviated transcription (Latin):
littera: cũ sic dr̃. ñ .n. pluerat dñs suꝑ
terr̃ã. fecit eqͥdẽ illa tunc ꝑfecta. ⁊ essẽ¬
tialit̾ priusqͣm orirent᷑ ⁊ germinarent.
ut mͦ faciunt. cũ paulatumn ũnficio ro¬
ris infusi ⁊ labore hominũ adhibito.
ad ortũ ⁊ maturitatẽ ꝑueniunt. Tunc
.n. fons irrigabat t̾ram: ut nylus egy

Expanded text:
 pluerat Dominus super terram. Fecit equidem tunc illa perfecta, et essentialiter priusquam orirentur, et germinarent, ut modo faciunt cum paulatim beneficio roris infusi, et labore hominum adhibito, ad ortum et maturitatem perveniunt. Tunc enim fons irrigabat terram, ut Nilus Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
in sacͥficio offerendo. ⁊ recepturꝰ finalẽ
bñdictionẽ a patre. ip̃e in sollempnita¬
tib ⁊ in conuiuiis bñdicebat minori¬
b. ⁊ in his duplam ciboꝵ portionem
recipiebat. Tradunt ⁊̃ qd in diuisiõe
hereditatis siłr duplũ recipiebat. De¬

Expanded text:
offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt etiam, quod in divisione haereditatis similiter in duplum reciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
reliit de agro ⁊ ait. Da mͥ de coctõe hc̃ ruf¬
fa qr oppido lassus sũ. Qiͣ diceret. Esurio:
nͨ pre lassitudine sufficio mͥ pulmentõ
parare. Cui dix̃ iacob. Uende mͥ pͥmoge.¬
nita tua. E sau paruipendẽs pͥmogeni¬
ta seq moriturũ nisi come. Si iacob¬
deret in instanti putans. de Sprimoge¬
dit ei pͥmogenita ꝓ edulio nita lici¬
lentis. ⁊ uirauit talẽ uendi te enit:¬

Expanded text:
agro, et ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quasi dicat: Esurio, nec pro lassitudine sufficio mihi pulmentum parare. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Esau parvi pendens primogenita, se moriturum, nisi comederet in instanti, putans, dedit ei primogenita pro edulio lentis. Et juravit talem venditi
Abbreviated transcription (Latin):
S xiii. ꝑseris uͦ cũ ñ int̾feciss sponte
accsũ. tn timens reliqͥt argos: ⁊ tͣnstulit
regnũ apd̃ myscenas. S si legis in hx̃¬
storiis regnũ ħ ꝓcessisse ab ynacho usq
ad scelenũ intellige: posto̾s de gen̾e yͥna¬
chi usq tunc regnasse. ⁊ datũ regnum
filii psaac: factus
est esau uenator. ⁊ iacob agcola ⁊ pastor
in tab̾nacłis habitabat. Pat̾ diligebat
esau. tũ qr pͥmogenitꝰ erat. tũ qr de ue¬
natione eius libent̾ uescebat᷑. Mat̾ uͦ di¬
ligebat iacob. tũ ꝓ simplicitate. tũ ꝑ dei

Expanded text:
s vero cum non interfecisset sponte Acrisium, tamen timens reliquit Argos, et transtulit regnum apud Mycenas. Si legeris in historiis regnum hoc processisse ab Inacho, usque ad Telenum, intelligitur posteros de genere Inachi, usque tunc regnasse, et datum regnum filii Isaac, factus est Esau venator, et Jacob agricola, et pastor in tabernaculis habitavit. Pater diligebat Esau, tum quia primogenitus erat, tum quia de venatione ejus libenter vescebatur. Mater vero diligebat Jacob, tum
Abbreviated transcription (Latin):
rans ꝑrexit ut consuleret dñm. tn
qͦs consuleret deũ adħ legit᷑ institutũ.
forte ad montẽ moria ubi abrahã al¬
tare fecerat dño iuit: ⁊ immolatis l¬
stiis. subtractis pellib eaꝵ incubans.
ꝑ somniũ accepit oracłm. forte more
gentiũ quẽ uiderat in parentib spẽm
lauri quã tͥpodẽ dicũt capiti supposu
it. ⁊ ramis arboris q̾ agnꝰ castꝰ dr᷑ incu¬
buit. ut uisiones capitis fantasticas
dormiens ñ sentiret: uel ad h uiuent̃
melchise dech consuluit. Quocus
aũ m fecerit: responsũ accepit a dño.
Due gentes in utero tuo sũt .i. pat̾s dua
gentiũ. que int̾ se post diuident᷑ ⁊ pu

Expanded text:
rtu, perrexit ut consuleret Dominum. rtu, perrexit ut consuleret Dominum. quos consuleret Dominum, adhuc legitur institutum, forte ad montem Moria, ubi Abraham altare fecerat Domino, fit, et immolatis hostiis, substratis pellibus earum incumbens, per somnium accepit oraculum. Forte more gentium, quem viderat in parentibus, speciem lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Quocunque autem modo fecerit, responsum accepit a Domino: Duae gentes sunt in utero tuo, id est patres duarum gentium, quae inter se post dividen
Abbreviated transcription (Latin):
e ysuac ꝓsequit᷑ hystoria. Isa
beccã uxorẽ. que inuenta est sterili
tipłicandi ꝑ ip̃m. orauit ad dñm
ut qd̾ ꝓmilerat impleret. Et conce¬
pit mulier: habens duos in utero.
S cũ uicina eẽt partui: collidebant᷑.
gebãt᷑ symmachꝰ in suꝑficie ferebant᷑
in similitudinẽ nauis legitimo pon¬
dere carentis. Mouebant᷑ .n. mixtim
pũi. ut uicissim alt̾ pͥor altero uide¬
retur posse ꝓdire ad ortũ ñ ꝓ exi¬
litate uteri mat̾ni qͣr uix geminos
capientis intelligendũ est hoc accidis¬
se ut qͥbdã uisũ est. s tm̃ ex uolũ¬
tate dei iã demonstrantis in ñdum
natis. qd futurũ erat in adultis. pri¬
mogeniturã scilicet quã alt̾ habu̾it
ꝑ nat᷑am. cessisse alteri ꝑ grãm. In
post̾is etĩa eoꝵ futurã dissentionẽ
iã tunc figabat. Credit᷑.n. ĩa in ut̾̃o
scĩficatꝰ fuisse iacob. ⁊ in hoc motu
ad belial mat̾ ũ grauit᷑ afflicta
nollet concepisse. ⁊ fere de partu despe¬

Expanded text:
e Isaac prosequitur historia: Isaabeccam uxorem, quae inventa est sterilistiplicandi per ipsum, oravit Dominum, ut quod promiserat impleret. Et concepit mulier, habens duos in utero. Sed cum vicina esset partui, collidebantur ingebantur, Symmachus in superficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitate uteri materni, quasi vix geminos capientis, intelligendum est hoc accidisse, ut quibusdam visum est, sed tantum ex voluntate Dei, jam demonstrantis in nondum natis quod futurum erat in adultis, primogenituram scilicet, quam alter habuit per naturam, cessisse alteri per gratiam, in posteris etiam eorum futuram dissensionem, jam tunc figurabat. Creditur enim in uteroificatus fuisse Jacob, et in hoc motu ad Belial . Mater vero graviter afflicta, nollet concepisse, et fere desperans de pa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fuit minori. s de ꝓpłis. I̾dumei n¬
erant qͥ de esau futi erant tͥbutarii
dauid. qui de iacob: nͥ forte intelligi¬
tur esau seruisse iacob dũ ꝑsecuiꝰ:
eũ ut lima confut fr̾o. fornax aui
flagellũ grano. Cũ gͥ .iͦi. peꝑiss. qn
pͥor eg̾ss̃ est ruffus erat. ⁊ tot in mo¬
dũ pellis hispid̃. ⁊ dictꝰ ÷ ob ħ seyr
Hebrei .n serron. capillaturã dicsit.
alt̾ egrediens plantã frĩs in manu
tenebat: qiͣ retrahere uolens frẽm

Expanded text:
 de populis. Idumaei enim qui de Esau futuri erant, tributarii erant David, qui de Jacob. Nisi forte intelligatur, Esau servisse Jacob, dum persecutus est eum, ut lima confert ferro, fornax auro, flagellum grano. Cum ergo duos peperisset, qui prior egressus est rufus erat, et totus in modum pellis hispidus, et dictus est ob hoc Seir. Hebraei enim Sciron capillaturam dicunt. alter egrediens, plantam fratris in manu tenebat, quasi retrahere volens fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
eã. ⁊ replebit᷑ ⁊ domꝰ dei que in ea mẽ¬
sa ÷ it̾m reedificabit᷑. hoc tñ magil ue¬
det᷑ ꝓphali certitudine ꝑ u̾ba p̃tenti
tẽporis p̃dixisse ꝙͣ rẽ gestã narrasse.
adhuc .n. stabat ihrłm ⁊ tẽplũ un ea.
Cũq monuiss eos de dilectõe der ⁊ti¬
more. ⁊ elemosinis faciendis. ⁊ ut p̃
aũ nolite manere ħ. s qͣeũq die sepu¬
ritis matr̃e ur̃am circa me in uno li¬
pulchro. ex ea dirigite gressꝰ urõs ut
eatis hinc. t̃ mortuꝰ ⁊ tobras. ⁊ pͥtmodũ
uxor eiꝰ ⁊ abscessit tobias ex niniue cum
suos. ⁊ inuenit eos in bona senectute. ⁊
curã eoꝵ gessit. ⁊ clausit ocłos eoꝵ rago¬

Expanded text:
eam, et replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur. » Hoc tamen magis videtur prophetali certitudine per verba praeteriti temporis praedixisse, quam rem gestam narrasse. Adhuc enim stabat Jerusalem, et templum in ea. Cumque monuisset eos de dilectione Dei, et timore, et eleemosynis faciendis, et ut ipsi autem nolite manere hic; sed quacunque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro, ex eo dirigite gressus vestros, ut eatis hinc. Et mortuus est Tobias, et postmodum uxor ejus. Et abscessit Tobias ex Ninive cum suos. Et invenit eos in bona senectute, et curam eorum gessit, et clausit oculos eor
Abbreviated transcription (Latin):
Porro raguel clicebat ad generũ suũ. Ma¬
ne hic. ⁊ ego mittã nũciũ salutis tue
ad patrẽ tuũ. Cũq ille ñ acqͥesceret. tra¬
didit ei sarã. ⁊ dimidiũ sb̾stantie sue in
pũis. in prellis. in pecudib. in came¬
lis. in uaccis. in pecunia młta. Parenteᷤ
uͦ monuer̾t filiã suã honorare socrum
diligere maritũ. regere familia. grib̾¬

Expanded text:
ebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis tuae ad patrem tuum. » Cumque ille non acquiesceret, tradidit ei Saram, et dimidium substantiae suae, in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, in vaccis, in pecunia multa. Parentes vero monuerunt filiam suam honorare socerum suum, diligere maritum, regere familiam, gub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾cipe in pace recipi spm̃ meũ. expedit
.n. iͥn mori magis ꝙͣ uiuere. Eadẽ dre ꝯti¬
git ut sara filia raguel in ciuitate me¬
occidisti sept̾e uiros: fuerat .n. tradita
Uii. uiris. ⁊ demoniũ nõre asmodens
occidebat eos mox ut ing̾ssi fuerant ad
eã. Asoendit gͣ sara in suꝑiꝰ cubiculũ
domꝰ sue. ⁊ tͥb dieb ⁊ noctib ñ mando

Expanded text:
cipe in pace recipi spiritum meum. Expedit enim mihi mori, magis quam vivere. » Eadem die contigit, ut Sara, filia Raguel, in civitate Meoccidisti septem viros? Fuit enim tradita septem viris, et daemonium nomine Asmodeus occidebat eos, mox ut ingressi sunt ad eam. Ascendit ergo Sara in superius cubiculum domus suae, et tribus diebus et noctibus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ orabas ⁊ relinqͤbas prandiũ. ⁊ ab¬
sꝯdebas mortuos ꝑ diẽ. ⁊ nocte sepelie¬
bas. ego obtuli oratõnẽ tuã dño. ⁊ qr
acceptꝰ era̾ei. necesse erat ut t̾eptatio ꝓ¬
baret te. Misit me dñs ut curarẽ te.
⁊ sarã uxorẽ filii tu a demonio libera¬
rẽ. ego .n. sũ raphael angłs. unꝰ ex septẽ
dissent trementes cecider̾t in facies su¬
as. ⁊ ait angłs. Pax uob̾ nolite timere.
ducare ⁊ bibere. S ego cibo inuisibili
⁊ potu utor. qͥ ab hõib uideri ñ potest.
Tempꝰ ⁊ ut reu̾tar ad eũ qͥ misit me. ⁊
hec dicens ab aspectu eoꝵ ablatꝰ ÷. Ec̾ ꝓ
⁊ exurgentes narrauer̾t om̃ia mirabi¬
lia eiꝰ. Aꝑiensq tobias semor os suũ.
bñdixit dñm ⁊ dixit. Magnꝰ es dñe iͤ

Expanded text:
ue orabas, et derelinquebas prandium, et abscondebas mortuos per diem, et nocte sepeliebas, ego obtuli orationem tuam Domino, et quia acceptus eras ei, necesse erat, ut tentatio probaret te, et misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, dissent, trementes ceciderunt in facies suas. Et ait angelus: Pax vobis; nolite timere. o invisibili et potu utor, qui ab hominibus videri non potest. Tempus est ut revertar ad eum, qui misit me. Et haec dicens ab aspectu eorum ablatus est. Tet exsurgentes, narraverunt omnia mirabilia ejus . Aperiensque Tobias senior os suum b
Abbreviated transcription (Latin):
stat fiduciã corã deo om̃ib facientib
eã. Attende tͥ fili mi ab õi fornicatõe.
⁊ a suꝑbia. a qua sũpsit intciũ om̃s
ꝑditio. Consilũ a sapiente ꝑqͥre. a pecca¬
torib declina. merces m̾cennarii ñ ma¬
neat apd̾ te. Noli timere fili. qr paupe¬
rẽ uitã gerimꝰ. s młta bona habebimꝰ
si timuerimꝰ deũ. Nret̾ea scito qr dedi ga¬
belo .x. talenta argent i in rages. tuiꝰ cy¬
rographũ penes me habeo. ꝑqͥre gͦ tͥ fi¬
delẽ uirũ qui tecũ eat salua mercede
sua ut restituas gabelo ꝙyrographũ sũu.
⁊ ip̃e restituet tͥ depositũ. Tunc egressꝰ¬

Expanded text:
ibus facientibus eam. Attende, fili mi, ab omni fornicatione, et a superbia a qua sumpsit initium omnis perditio. Consilium a sapiente perquire, a peccatoribus declina. Merces mercenarii non maneat apud te. Noli timere, fili mi, quia pauperem vitam egimus, sed multa bona habebimus, si timuerimus Deum. Praeterea scito, quia dedi Gabelo decem talenta argenti in Rages, cujus chirographum penes me habeo. Perquire ergo tibi fidelem virum, qui tecum eat, salva mercede sua, ut restituas Gabelo chirographum suum, et ipse restituet tibi depositum .
Abbreviated transcription (Latin):
mifisti eũ. Sufficiebat nob̾ pauꝑtas
nr̃a ut diuitias cõputaremꝰ qd uiden¬
mꝰ filiũ nr̃m. ⁊ ait tobias. Noli flere.
angelus dei bonꝰ comitet᷑ eũ. Porro illi
duo pͥma mansione manser̾t uxta fly¬
uiũ tẏgrĩ. ⁊ exiuit tobias ut lauaret
pedes suos ⁊ piscis ĩmanis egrediebat᷑
ut deuoraret eũ. ⁊ tumens tobias cla¬
mauit dicens. Dñe inuadit me. ⁊ ait
angłs. App̾hende branchiã eiꝰ. ⁊ the eũ
post te. ł traxit eũ in sicco. ⁊ palpitabat
añ pedes eiꝰ. Suꝑ hunc locũ dicit beda
qui ambulabant suꝑ terrã aduent
dyabolꝰ. querens si qͣd pecci inuenii
in eo. Uñ. Pat̾ tͣnsfer calic̃e huc a

Expanded text:
misisti eum; sufficiebat nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus, quia videbamus filium nostrum. Et ait Tobias: Noli flere, enim, quod angelus Dei bonus comitetur eum . » Porro illi duo prima mansione manserunt circa fluvium Tigrim . « Et exivit Tobias, ut lavaret pedes suos, et piscis immanis egrediebatur, ut devoraret eum, et timens Tobias clamavit dicens: Domine, invadit me. Et ait angelus: Apprehende branchiam ejus, et trahe eum ad te, et extraxit eum in sicco, et palpitabat ante pedes ejus. » Super hunc locum dicit Beda qui ambulabant super terram, advenit diabolus, quaerens si quid peccati inveniret in eo. Unde: « Pater, transfer calicem hunc a
Abbreviated transcription (Latin):
niusũ õib uicinis ⁊ amicis suis. ⁊ ad¬
iurauit raguel tobiã ut duas ebdoma¬
dasmaneret apd̾ eũ. ⁊ dedit ei mediã
part̃e om̃iũ que possidebat. faciens sc̃p¬
rentib meis. obsecro ut eas ad gabelu.
⁊ reddas ei cẏrographũ suũ. ⁊ recipies
ab co pecuniã. ⁊ monebis eũ uenire ad
nuptias. Tunc assumens raphael uͦii. de
seruis raguelis. ⁊ duos camelos uenit
ad gabelum. ⁊ recepta pecunia duxit
eũ secũ ad nuptias. ⁊̃ ingreseꝰ gabelꝰ
inuenit eos discũbentes. ⁊ bñdixit
eis. Cũq omnes dixissent amen. cũ timo¬
re dñi nuptiaꝵ ꝯuiuiũ ex̾cebant. Porro
cũ tobias morã faceret in nuptiis. solli¬
citꝰ erat ꝑ eo p̾r eiꝰ qd̾ ad diẽ det̾minatũ
ñ relierat. mr uͦ lacͥmis irremediabilib
flebat dicens. Heu me filimi. ut qͥd te

Expanded text:
adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas maneret apud eum, et dedit ei mediam partem omnium quae possidebat, faciens scriprentibus meis, obsecro ut eas ad Gabelum, et reddes ei chirographum suum, et recipies ab eo pecuniam, et monebis eum venire ad nuptias. » Tunc assumens Raphael quatuor de servis Raguelis et duos camelos, venit ad Gabelum, et accepta pecunia, duxit eum secum ad nuptias. Et ingressus Gabelus invenit eos discumbentes, et benedixit eis. Cumque omnes dixissent, Amen, cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant. Porro cum Tobias moram faceret in nuptiis, sollicitus erat pro eo pater ejus, quod ad diem terminatam non redierat, mater vero lacrymis irremediabilibus flebat dicens: « Heu me! fili mi, ut quid te
Abbreviated transcription (Latin):
sam socũ tulit. Cũꝙ simł ꝑgerent. aitt
bias. Acaria fr̃ qd̃ remediũ hñt que de
pisce seruare dixisti: Qͥ respondit. Prt¬
cula cordis suꝑ pͥnas posita. fumo suo
extͥcat om̃e genꝰ demonũ a uiro uela
muliere. Nec suꝑ hoc mirari debemꝰ ũ
fumꝰ ciuiꝰdã arboris aduste eãdẽ iũ h̃e
ꝑhibeat᷑. Cũq quesiss tobias ubi mi¬
nerent nocte illa. respondit angso. Et
hic raguel ꝓpinquus tuus hñs filiam
unic̃a quẽ debet᷑ tͥ cũ oĩ substantia eꝰ
⁊ ait tobias. Audio qr tradrta ÷ uiuissi¬
ptẽ. ⁊ occisi st̃ a demone. ⁊ respondit a¬
gelꝰ. Noli timere. Suꝑ speculantes ⁊ dũ
ñ timentes potestate demonĩa ht. tu
aũ cũ acceperis eã tͥb dieb ꝯtinebis ab
ea. ⁊ de nocte uacabitis ambo orõib ẜri¬
ma nocte incenso iecore piscis: p̾cib ue¬
stris fugabit᷑ demoniũ. scd̾a nocte. inco
dictionẽ prestabat sacerdos. uł aliqͥs
maior inter eos. uic̃ẽ sacerdotis gerens.

Expanded text:
sam secum tulit. Cumque simul pergerent, ait Tobias: « Azaria frater, quod remedium habent quae de pisce servari dixisti? Qui respondit: Particula cordis super prunas posita fumo suo extricat omne genus daemonum a viro vel muliere. » Nec super hoc mirari debemus, cum fumus cujusdam arboris adustae eamdem vim habere perhibeatur. Cumque quaesivisset Tobias ubi manerent nocte illa, respondit angelus: « Est hic Raguel propinquus tuus habens filiam unicam, quae debetur tibi cum omni substantia ejus. Et ait Tobias: Audio quia tradita est viris septem, et occisi sunt a daemone. Et respondit angelus: Noli timere; super petulantes, et Deum non timentes, potestatem daemonium habet. Tu autem cum acceperis eam, tribus diebus continebis ab ea, et de nocte vacabitis ambo orationibus. Prima nocte incenso jecore piscis precibus vestris fugabitur daemonium. Secunda nocte in copedictionem praestabat, vel sacerdos, vel aliquis major inter eos, vicem sacerdotis gerens.
Abbreviated transcription (Latin):
menta construe. Cũ moriar sepelieᷤᷤ
me. ⁊ honorẽ habebis matͥs tue dum
uixit. mortuã cͥca me sepelies eã. Sẽꝑ
inm̃te habeto dñm fili mi. ⁊ serua
mandata eiꝰ. De substantia tua fac ełas¬

Expanded text:
constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. Mortuam circa me sepelies eam; semper in mente habeto Dominum, fili mi, et serva mandata ejus, de substantia tua fac e
Abbreviated transcription (Latin):
tioaũ salmanassar cũ filiꝰ eiꝰ senna¬
auib filios isrł haberet exosos. tobras
ꝯsoabat᷑ eos. ⁊ egenis ministuabat. Cũ¬
q delisus eẽt sennacherib a iuda fugiẽs¬
at. quoꝵ corpora tobias sepeliebat. Qd cũ
ñtiatũ eẽt regi tulit ommñe substantiũ
ũ ⁊ eũ iussit occidi. tobias uͦ fugaens cõ
sus. rediit tobias in domũ suã. ⁊ resti¬
tuta st̃ ei ablata. Porro in qͦdã die fe¬
sto cũ paratũ eẽt pndiũ apd̃ tobiam.
dixit filio suo. Uade ⁊ adduc aliqͦs de tri¬
bu nr̃a timentes deũ. ut comedant no¬
biscũ. Qui reu̾sus nũtiauit unũ de
hebreis iugulatũ iacere in platea. ⁊
exiliens tobias ieiunꝰ. tulit occulte cor¬
pꝰ in domũ suã. ⁊ comedit pane in lu¬
ctu ⁊ tremore. ⁊ cũ sol occubuiss sepe¬
liuit illud. ⁊ arguebant eũ ꝓximi
sui dicentes. Huiꝰ rei cã int̾fici iussuᷤ
es. ⁊ iterũ sepelis mortuos: S tobias
magis timens deũ ꝙͣ regẽ. sepult᷑e occi¬

Expanded text:
tuo autem Salmanasar, cum filius ejus Sennacherib filios Israel haberet exosos, Tobias consolabatur eos, et egenis ministrabat. Cumque reversus esset Sennacherib a Judaequorum corpora Tobias sepeliebat. Quod cum nuntiatum esset regi, tulit omnem substantiam ejus, et eum jussit occidi. Tobias vero fugiens cum suis rediit Tobias in domum suam, et restituta sunt ei ablata. Porro in quodam die festo, cum paratum esset prandium apud Tobiam, dixit filio suo: « Vade, et adduc aliquos de tribu nostra timentes Deum, ut comedant nobiscum . » Qui reversus nuntiavit unum de Hebraeis jugulatum jacere in platea, et exsiliens Tobias jejunus, tulit occulte corpus in domum suam, et comedit panem in luctu et tremore, et cum sol occubuisset, sepelivit illud; et arguebant eum proximi sui dicentes: « Hujus rei causa interfici jussus es, et iterum sepelis mortuos. Sed Tobias, magis timens Deum quam regem, sepulturae occi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uitã illã expestamꝰ ꝙͣ d̾s daturꝰ ⁊ fide¬
lib suis. Anna uͦ uxor eiꝰ ibat ad textri¬
nũ opus cotidie. ⁊ de labore manuũ
suaꝵ qd̾ ꝯseqͥ poterat deferebat. factũ
⁊ aũ ut heclũ accipiens detuliss domi.
cuiꝰ balatũ uir audiens ait. Uide ne fur¬
tuuiꝰ sit. Ad hec irata uxor respondit. Ma

Expanded text:
idelibus suis. Anna uxor ejus ibat ad textrinum opus quotidie, et de labore manuum suarum, quod consequi poterat deferebat. Factum est autem ut haedum accipiens, detulisset domi, cujus balatum vir audiens, ait: « Videte ne furtivus sit. » Ad haec irata uxor respondit: « M
Abbreviated transcription (Latin):
as. Bñclico te d̾s isrł. qm̃ castigasti mẽ.
⁊ sanasti me. ⁊ ecce uideo tobiã filium
uxor eiꝰ cũ om̃i substantia sua ⁊ pe¬
cunia ꝙͣ receperat a gabelo. ⁊ ꝯuene¬
runt ꝯtͥbules ⁊ uicini ad tobiã ⁊ ꝯgͣ¬
tulabant᷑ ei ꝑ .uii. dies epulantes cũ¬
gaudio. Cũq narrass tobias patͥ suo ꝑ
ordinẽ bona que fecerat ei angłs in uia.
tuler̾t angelũ in partẽ. rogantes ut di¬
gnaret᷑ dimidiã partẽ omniũ qͦ attu¬
lerant acceptã hr̃e. Tunc dixit angłs es
occulte. Bñdicite deũ celi. ⁊ corã om̃ib

Expanded text:
as: Benedico te, Deus Israel, quoniam castigasti me, as: Benedico te, Deus Israel, quoniam castigasti me, et sanasti me; et ecce video Tobiam filium uxor ejus cum omni substantia sua, et pecunia, quam receperat a Gabelo; et convenerunt contribules, et vicini ad Tobiam, et congratulabantur ei per septem dies epulantes cugaudio . » Cumque narrasset Tobias patri suo, per ordinem, bona, quae fecerat ei angelus in via, tulerunt angelum in partem, rogantes, ut dignaretur dimidiam partem omnium quae attulerant acceptam habere. Tunc dixit eis angelus occulte: « Benedicite D
Abbreviated transcription (Latin):
hibere. Cũq reuerterent᷑ ꝑuener̾t ad
carrã que est in medio itinere. c⁊ ait
ãgelus ad tobrã. Recedamꝰ nos duo. ⁊
sequant᷑ nos lento gradu uycor tua ⁊
familia cum ic aĩalib. ⁊ tolle tecũ d̾
felle piscis. ⁊ linies ex eo ocłos patͥs tuz
⁊ recipiet uisũ. Porro a̾na sedebat secꝰ
uiã cotidie in fuꝑcilio montis. ũn res¬
picere poterat de longinquo. ⁊ cogno¬
scens alonge filiũ uenientẽ. cucurtit ad
uirũ dicens. Ecce filiꝰ tuus uenit. Canis
qͦ qui simł fuerat in uia: p̾cutrarrit. ⁊
qĩ nunciꝰ blandim̃to caude gaudebat.
unc exͣgens cecꝰ tobras
data manu pũo ꝓcessit obuiã
filio suo. ⁊ osculantes filiũ fleuerunt
Tunc tobias de felle piscis liniuit ocu¬
los pat̾s. ⁊ sustinuit qiͣ dimidiã horã.
⁊cepit egredi albugo de ccłis eiꝰ quasi
m̃branũ oui. qd̾ apphendens tobias ex
traxit ab ocłis eiꝰ. statĩq uisũ recepit̃
⁊ glorificabant omnes deũ. ł ait tobi¬

Expanded text:
enerunt ad Charam, quae est in medio itinere. Et ait angelus ad Tobiam: Praecedamus nos duo, et sequentur nos lento gradu uxor tua et familia cum animalibus; et tolle tecum de felle piscis, et linies ex eo oculos patris tui, et recipiet visum. Porro Anna sedebat secus viam quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et cognoscens a longe filium suum venientem, cucurrit ad virum suum dicens: Ecce filius tuus venit. Canis quoque, qui simul fuerat in via praecucurrit, et quasi nuntius blandimento caudae gaudebat. Tunc exsurgens caecus, data manu puero, processit obviam filio suo, et osculantes filium prae gaudiTunc Tobias de felle piscis linivit oculos patris, et sustinuit quasi per dimidiam horam et coepit egredi albugo de oculis ejus, quasi membranum ovi. Quod apprehendens Tobias, traxit ab oculis ejus, statimque visum recepit, et glorificabant omnes Deum. Et ait Tobi
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ nouiss ⁊ rages ciuitat̾ẽ. ⁊ gabelũ
habrtantẽ in ea. introduxit eũ ad pa¬
trẽ suũ. ⁊ salutauit eũ iuuenis dicens.
Gaudiũ sit tͥ semꝑ. Qui respondit. Qle
gaudiũ erit mͥ. qui lum̃ celi ñ uideo. Cui
iuuenis. Forti aĩo esto. in ꝓximo ⁊ uͭ a
deo cureris. ⁊ ait tobras. Poteris ne fi¬
liũ meũ ꝑducere ad gabelũ: Qui respõ¬
dit. Ego ducã eũ ⁊ reducã ad te. Cũq
quereret tobias ab eo tͥbũ eiꝰ. ⁊ domũ ⁊
nom̃. respondit. Ex filiis ifrł̃ ego sum.
ararias ananie magni filiꝰ. qd̃ totum
scd̃m int̾peetatõem nominũ uerũ erat.

Expanded text:
 novisset, et Rages civitatem, et Gabelum habitantem in ea, introduxit eum ad patrem suum, et salutavit eum juvenis, dicens: « Gaudium sit tibi semper. Qui respondit: Quale gaudium erit mihi, qui lumen coeli non video? Cui juvenis: Forti Deo cureris. Et ait Tobias: Poteris perducere filium meum ad Gabelum? » Qui respondit: « Ego ducam eum, et reducam ad te. » Cumque quaereret Tobias ab eo tribum ejus, et domum, et nomen, respondit: « Ex filiis Israel ego sum, Azarias, Ananiae magni filius; » quod totum secundum interpretationem nominum verum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. remuttent᷑ eis. ⁊ quoꝵ retinuer¬
nisi habeat sp̃m scm̃. quo auctore ħ faci¬
at. S attendere debent qr ⁊̃ añ resur¬
rectionẽ dedit eis ih̾c eandẽ potestatem
cato ꝙͣuis mortali. ⁊ postea oleũ de saxo

Expanded text:
peccata, remittentur eis, et quorum retinuernisi habeat Spiritum sanctum, quo auctore hoc faciat. Sed attendere debent, quia etiam ante resurrectionem dedit eis Jesus eamdem potestatem, cato quamvis mortali, et postea, « oleum de saxo
Abbreviated transcription (Latin):
ait ilł. Habetis hic aliqͥd quod
manducet᷑. ⁊ obtuler̃t es part̾e piscis
assi. ⁊ fauũ mellis. ⁊ manducans re¬
liqͥas dedit illis. Sciendũ est cibos a
sumit᷑. añ mort̾e uͦ sũptos in alimo¬
niã. Alit̾ .ii. absorbet aquã t̾ra sitiens.
alit̾ radiꝰ solis candens. Et ait ill̾ Hec¬

Expanded text:
ait Jesus: Habetis hic aliquid, quod manducetur. Et obtulerunt ei partem piscis assi, et favum mellis. Et manducans reliquias dedit illis . Sed sciendum est cibos a sumitur. Ante mortem vero sumptos in alimoniam. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter radius solis cadens. Et ait ill