comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris mappulẽ super ponant: Nullus mona chorũ uultus curã
gerat ꝑ quolcisciuie & petulantie crimen incurrat nonestentoe
nente cascus cius aut corpors cultus aut in pudicus extatincesasi
nullus monachorũ coma nutrire deb& Nãqui hoc una¬
tanitur &sipsi hoc ad decipiendos homi nuses pecie si malacinis
nfaciant aliostam̃ scapdilitant. ponentes offendiculũ in fir
berecultũ ubinone diuersus ꝓpositus. DEΕRΑTT¬
Abbacte cũ fratribus in congregatione comorare oportet ut
comtinis conuersatio & testimoniũ boneuite & reuerentia
pbeat cliscipline : Fratres quoquȩ omssi possibilee in unc con¬
clicui comorare dec&. Quod sulificile fuerie cerce uldecẽ
quibus unuse pͥonenđ de canus quasirector & custosi Spe¬
ciosa ułuaria superlectilem mona chũ habere non lic& cuius stratus
erit storia &stragulũ pellesque lanate due, Galnebis quoque & fa¬
cistergũ geminusque ad capud pulcullus :. Persingulas ebdomadas

Expanded text:
ris mappulam superponat. Nullus monachorum vultus curam ris mappulam superponat. Nullus monachorum vultus curam gerat, per quod lasciviae et petulantiae crimen incurrat: non est enim mente castus, cujus aut corporis cultus, aut impudicus exstat incessus. Nullus monachorum comam nutrire debet: nam qui hoc imitantur, etsi ipsi hoc ad decipiendos homines per speciem simulationis non faciant, alios tamen scandalizant; ponentes offendiculum infirmibere cultum, ubi non est diversum propositum. CAPUTAbbatem cum fratribus pariter in congregatione commorari oportet, ut communis conversatio et testimonium bonae vitae, et reverentiam praebeat disciplinae. Fratres quoque omnes, si possibile est, in uno conclavi commorari decet. Quod si difficile fuerit, certe vel decem, quibus unusciosam vel variam supellectilem monachum habere non licet, cujus stratus erit storea, et stragulum, pellesque lanatae duae, galnabis quoque et faecistergium, geminusque ad caput pulvillus. Per singulas hebdomadas
Abbreviated transcription (Latin):
Serrocm̃ta uelutensilior
que libet utenst crrtificiũ subuno recondendendosunt con¬
claui & custodia unius fratri industriosi & ꝓuidi quique segrega¬
tim illo idmeat conlocans loco i. Prout res expedit poscentibus
cado perandũ fratribus tribuebit:. etq aduesperũ suis eam col¬
legens locis curam habebit . nequid dehis aut perecit cuit ꝑ
neglexentiam erugine cuel qualibet occasione uilescat
DEOBOEDIONTIC &SUC CESSIONEMON
um uacant ab operationem fratres nullus see ꝓprio
citra ꝑmissionem decani uel p̃posici sui mouere ciuu¬
decitloco neque conserere fabulcis de cmbulationes¬
quȩ percgere sinqui&as &ociosas sed residenftes operi maenũa siue
lectioni intentus &ut in orationes contemplatione defixus
Sgno uniuet sclimanitus surgat coneitus duor pirer eratope

Expanded text:
erramenta vel utensilia quaelibet artificum sub uno recondenda sunt conclavi, et custodia unius fratris industrii et providi. Quique segregatim illa idoneo collocans loco, prout res expetit, poscentibus ad operandum fratribus tribuat, atque ad vesperum suis ea colligens locis curam habebinegligentiam aeruginet, vel qualibet occasione vilescatDe obedientia et sessione monachi. Cum vacant ab operatione fratres, nullus se e proprio citra permissionem decani vel praepositi sui movere audeat loco, neque conserere fabulas, deambulationesque peragere inquietas et otiosas; sed residens, operi manuum, sive lectioni, intentus, aut in orationis contemplatione defixus, signo universali monitus surgat concitus, communi oratione
Abbreviated transcription (Latin):
o dili semendeut naratio ne ominino e contea ditiosie otint¬
cens  oboedientie p̃ceptue regule utin posibilibus quoque rebus
opere atq ciffectib ostent&ur & tenecctur usq ad mortẽ uide¬
ucce sicut & xp̃s fcactusẽ pactii oboediens usq ad mortẽ. Simi
li quoquȩ studio & pacientie uirtus ẽ obserucendec ut nusqui nec
odio upbletut nec iniurice nec contumelus obmittectur sed insusten¬
tetiono setollerantia robar&. Nuditas denique & pcersimonia
ciborũ & lectulorũ duricioc ẽ plectectur: Pęculicinitas cuit
inutensilibus ccut inuestimentis ecut in quibꝰ lib& rebus uilissi¬
mis serltim & cebiectis omnimodo uit&uir quie abominicio
moncechise & infccmiũ quic quãc possidere: Superfluũ¬
ccut auut reseruecre ꝓpniũ ueloccultũ qđ non longe ab
cennanie & sceffire exemplo segregatur:. Munus deni¬
q ꝗd libet siue epłoe nemo monacchus eaccipiat neque
uspice sine benedictionẽ suisenioris ꝓgrediatur: Nec cũ

Expanded text:
urationem omnino, et contradictionem, et racens. Obedientia praeceptum est regulae, ut impossibilibus quoque rebus opere atque affectu ostentetur, et teneatur usque ad mortem videlicet, sicut et Christus factus est Patri obedien patientiae virtus est observanda, ut nusquam nec odio violetur, nec injuria, nec contumeliis omittatur, sed in sustentatione et tolerantia roboretur. Ruditas denique et parcimonia ciborum et lectulorum duritia amplectatur. Peculiaritas aut in utensilibus, aut in vestimentis, aut in quibuslibet rebus, vilissimis saltem et abjectis, omni modo vitetur. Quia abominatio monachis est et infamia quidquam possidere superfluum, aut reservare proprium, vel occultum, quod non longe ab Ananiae et Saphirae exemplo segregatur. Munus denique quodlibet, sive epistolas, nemo monachus accipiat, neque uspiam sine benedictione sui senioris progrediatur, nec cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui& pulmenta strenue p̃pecrent & deuoto eis ministerio ob¬
secundent.. & dehis queilli residuac sunt neque fraudẽ fecci¬
ant neque occulte cõmestionese inlicite polluant :
sine benedictione secedact i Nitor & puleritu do uesti¬
ũ cultorq ectq ambiciorerũ tẽporaliũ cebomni peni¬
tus monacho deb& &x ulccrir Uona gloria suꝑbia. contẽ¬
tusq turgiđ & effrenate locutionis usus cibdic&e cbomꝗ
somnibus : Piusenim & oblectabilis humilis atque modestio¬
plenus essedeb& affectus monachi quid et omnem spurdda ca recit
&ccudientes uel uidentes animũ cadumorẽ & timorẽ diuinitatis
cacendat: Utillud possit in plere qđ dñs dixit:. Sicluceat lux ur̃a
Rornant habitũ monocchi Duplex enim pullo modo esse
debet famulus xp̃ii Seducredicus . & simplex &umilis superci¬
liosi fecctus fostus cocrens effigiem: Coram seniore suo prior
nullus ambula nequen iussus sedeat uelloquatur. Sedono¬

Expanded text:
qui et pulmenta strenue praeparent, et devoto eis ministerio obqui et pulmenta strenue praeparent, et devoto eis ministerio obsecundent; et de his, quae illis residua sunt, neque fraudem faciant, neque occulte comestione se illicita polluant. Csine benedictione secedat. Nitor et pulchritudo vestium, cultusque, atque ambitio rerum temporalium, ab omni penitus monacho debet exsulare. Vana gloria, superbia, contemptusque turgidus, et effrenatae locutionis usus abdicetur ab omnibus. Pius enim, et oblectabilis, humilis atque modestus, esse debet affectus monachi; quin et omni spurcitia careat, audientis vel videntis animus ad amorem et timorem divinitatis accendat, ut illud possit implere, quod Dominus dixit: Sic luceat lux vestrornant habitum monachi. Duplex enim nullo modo esse debet famulus Christi; sed veridicus, et simplex, et humilis supercilio, fastus carens effigie. Coram seniore suo prior nullus ambulet, neque non jussus sedeat, vel loquatur, sed hono
Abbreviated transcription (Latin):
docs orationẽ cũbenedictionẽ in ecclesio percipi¬
entes eibboctis & quando excunt itac diei sebbocti
explicata uespera congregectis in unum hac residentibus fratribus
ut meditantibus manibus ꝓprus aquoc cclida singulorũ cebluunt
pedes : clus lacucntibus & edus tergentibus linteo: Sicq prostrea
corã cobbate in conuentueodẽ. ueniã simul & benedictio nẽ cebom¬
nibus generalit̃ petunt : Sicq matione cõmendecti eebbatis per¬
gunt codminis teri afiatribus exibendoc plenissi mat ꝓlecbore suo
tempores matutino benedictionẽ in ecclesia ꝑcepturi .
I& ministrationis obsequit sunt p̃benda: & adues perũ lecucendi
pedes & siex itineresunt confecti. oleo pungendist̃: Hec tuatior
lucer na & extramia mollia ex ibendo: hac ꝓficiscentibus iux ta
posse cenobii uicticũ in ponendũ i. Egroti omni miseratione
x conpassione fouendi sunt: Quorũq laengores congluo rele¬
ucende sunt ministerio: Talis tacm̃ eis ministrist̃ dedigaendi

Expanded text:
cum benedictione in ecclesia percipientes abbatis. Et quando exeunt ita die Sabbati explicata vespera, congregatis in unum ac residentibus fratribus et meditantibus, manibus propriis aqua calida singulorum abluant pedes, aliis lavantibus, et aliis extergentibus linteo, sicque prostrati coram abbate in conventu eodem veniam simul et benedictionem ab omnibus generaliter petant. Sicque oratione commendati abbatis pergant ad ministeria fratribus exhibenda, plenissimam pro labore suo tempore matutino benedictionem in ecclesia perceptuli Cet ministrationis obsequia sunt praebenda, et ad vesperum lavandi pedes; et si ex itinere sunt confecti, oleo perungendi sunt. Lectaria, lucerna, et stramina mollia exhibenda, ac proficiscentibus juxta posse coenobii viaticum imponendum. Aegroti omni miseratione et compassione fovendi sunt, eorumque languores congruo relevandi sunt ministerio. Tales tamen sunt eis ministri delegandi,
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli : e mendico uobis ñ perdec mercedẽ suce: &lic et omnibus
hospitalia tibus bonum cu gracut oporceat referendũ uberiorta men mo¬
nachis &dericis deferendaẽ honorificencia hospica litactis : pabe cen¬
tur eis habitacula. lactientur coru pedes : ut p̃ceptũ dominicum in plecitꝰ :
Congrus &icm sumptibus eisde humanicatis gratico p̃beatur:¬

Expanded text:
discipuli, Amen dico vobis non perdet mercedem suam . Et licet omnibus hospitalitatis bonum cum gratia oporteat referri, uberior tamen clericis et monachis deferenda est honorificentia hospitalitatis. Praebeantur eis habitacula, laventur eorum pedes, ut praeceptum Dominicum impleatur. Congruis etiam sumptibus eisdem humanitatis gratia praebeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ido sunt celim̃ta quousq adcolomitatẽ perueni anti
post quãc ccũtscclutẽ recipint : cedusum pristinũ reuer¬
tantur: infirmi proquo delicrtius & luntur fortiores
inde nequa quam seandalitentur: Quienim socnis unc
infirmostolera redebent: Quiccutem infirmisunt sꝗnos &
laborantes ante ponendos sibi non dubitent: Nullopor
tendere. sedqui possunt grocciacs dõ egant &opesent᷑
qui uero non possunt manifestent suos lecgores & leui¬
us humcniusque tractentur: Sup̃textu infirmicttis
nihil peculiecre hecbendũ nelatecit libido cupidita¬
tis sublangonis specie : Lecueterte nullimonocho eede¬
undo scudioc lecuandicorporis nisi tantũ modo prone¬
Nec murmorandũ est quicensic pro coppecitu uoluptatis
sed piore medio tantum selutis.
DEHOS PITID¬
duenientibus hospitibus prupta atq claccris suscepcio adhu¬
bendoẽ. Scientes obhoc nouissimã consequi retributionẽ sicut &
dñs orit, quiuos recepit merecipit & quime recepit recȩpiteum

Expanded text:
da sunt alimenta, quousque ad incolumitatem perveniant; postquam autem salutem receperint, ad usum pristinum revertantur. Infirmi pro quo delicatius aluntur, fortiores inde nequaquam scandalizentur: qui enim sani sunt infirmos tolerare debent; qui autem infirmi sunt, sanos et laborantes anteponendos sibi non dubitent. Nullam optendere; sed qui possunt, gratias Deo agant et operentur; qui vero non possunt, manifestent suos languores, et levius humaniusque tractentur. Sub praetextu infirmitatis nihil peculiare habendum, ne lateat libido cupiditatis sub languoris specie. Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro nenec murmurandum est; quia non fit pro appetitu voluptatis, sed pro remedio tantum salutis. De hospitibAdvenientibus hospitibus prompta atque alacris susceptio adhibenda est; scientes ob hoc novissimam consequi retributionem, sicut et Dominus dicit: Qui vos recipit, me recipit: qui me recipit, recipit eum
Abbreviated transcription (Latin):
porro curto nutriendorum pceruu lorũ pertinec cocłuirũquẽ elege¬
paruulos ñsolũ studus liccerarus ed &icem documentis ma¬
giscerioq: uirtutũr: Cura peregrinorũ uel pccuperũ elemo¬
sina pertinebit eadeum: cuiuis dispensationis potestas cõmis¬
sccẽi Isteqłhabet distribuat cõmunic& in quopotest
Non e tristicia aut ex necessitate hnlarẽ enĩdatorẽ diligit ds¬

Expanded text:
Porro cura nutriendorum parvulorum pertinebit ad virum quem elegePorro cura nutriendorum parvulorum pertinebit ad virum quem elegeparvulos non solum studiis litterarum, sed etiam documentis magisterioque virtutum. Cura peregrinorum vel pauperum eleemosyna pertinebit ad eum cui dispensationis potestas commissa est. Iste quod habet distribuat, communicet quod potest, non ex tristitia aut necessitate: Hilarem enim datorem diligit D
Abbreviated transcription (Latin):
cimentorũ curapastorũ seupiscatorũ: Adebdomedecri¬
ũ pertinet cura ferculorum adminis cratio menscrũ signũ
dcndi in diuinis officiis siue in conlatione uel in collecto
postsolis occubitum: Adhorto lanũ pertinebit munitio.
cccdenuntiatio quid quando opor tett in hortis seri acut pleon¬
tari: Nsccũc pistoria collacicis pertinebit: Ips enim triaicũ
purgent ipsi ex more molas massam tandundem monachi confi¬
cicnt Vt panem sibi propriis inanibus ipsif aciant : Poro ꝓ
hospitibus uel infirmis. lacici ftcciaint panes: Scrumentorum
que custodico ferramentorum ad unũ quem pater moneocho¬
rũ elegerit ꝑtinebit quieac operantibus distribuat receptitque
custodiat: Et licet hec cuncta speciaelit singulis manecene distri¬
p̃positi ꝑtinybunt. Ad custo diendec̃ in urbẽ cellã unus senica
et grauis simus monat chorum cumductbus pecruulis moncachis cons¬
ticuendus eibi quȩ siculpo cecret conuenit cum perpetim perdurere:

Expanded text:
eamentorum, cura pastorum, seu piscatorum. 3. Ad hebdomadarium pertinet cura ferculorum, administratio mensarum, signum dandi in diurnis officiis, sive in collatione, vel in collecta post solis occubitum. Ad hortulanum quoque pertinebit munitio ac denuntiatio quid et quando oporteat in hortis seri, sive plantari. Ars autem pistoria ad laicos pertinebit; ipsi enim triticum purgent, ipsi ex more molant; massam tantumdem monachi conficiant, et panem sibi propriis manibus ipsi faciant. Porro pro hospitibus, vel infirmis, laici faciant panes. 4. Instrumentorum et ferramentorum custodia ad unum quem Pater monachorum elegerit pertinebit, qui ea operantibus distribuat receptaque custodiat. Et licet haec cuncta specialiter singulis maneant distripraepositi pertinebunt. Ad custodiendam autem in urbe cellam 553 unus senior, et gravissimus monachorum cum duobus parvulis monachis constituendus est, ibique, si culpa caret, convenit eum perpetim perdurare. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
CaSioð Vuncenim adiutorium poscimus quando pe¬
riculi subiacemus ut aliquo remedio sub leuta cala¬
mitates diuerscirum poscimus uincerepassionum
Intende dicit propitius respice quici ommidñs aetiã
liter hunclocum facundissimus cassicinus indecima
honore concelebrat ut quicquid monachi ad sume¬
rent sinebuius uersiduili strinciteratione concolebrañ

Expanded text:
tende. Tunc enim adjutorium poscimus, quando periculis subjacemus; ut aliquo remedio sublevati, calamitates diversarum possimus vincern passionum. Intende, dicit, propitius respice; quia omnia Dominus, etiam liter, hunc locum facundissimus Cassianus, in decima honore concelebrat, ut, quidquid monachi assumpserint sine hujus versiculi trina iteratione non
Abbreviated transcription (Latin):
tuesotue quoccalie ab ediquo litteras ul quuolibet murus.
bccis consensu rescor ipsetit: ulque libet parenit uis eu seculois ũ
ene sussu seraous cuuit uderit aut cũ colocutus fuert quiso¬
nidoe in oboediens fucrit. qui concumet citer senorires pon¬
deric quier ga senior i linguet non represserit. Qcuiliescuidis
in lingue fuerit qui in honeste incesserit qui iocatuerit. qui
sauis fiserit quicũ ex cõmunicato locutus fuerit Grauerit
comederit qui inlusione nocturnã patrin pate fecerit:
Haccigitur & his simili& triduanat ex comunicationẽ emen¬
danda sunt: Grauoriu aut̃ culpe obnoxiusẽ sitemulentis quuis que
sic sidiscorsi sicurpilo cus sifeminarũ femilicaris siseminans cdis¬
ceadias suracunđ sicdte & erecte ceruices simence tumidus
Sicliquid precer regula dispensationem superfluum
pos adens Si staudato diacdepet erat comis seibi etie me

Expanded text:
t; qui occulte ab aliquo litteras vel quodlibet munus batis consensu rescripserit; vel quemlibet parentum seu saecularium sine jussu senioris aut viderit, aut cum eis locutus fuerit; qui seniori inobediens fuerit; qui contumaciter seniori responderit; qui erga seniorem linguam non represserit; qui lascivus in lingua fuerit, qui inhoneste incesserit; qui jocaverit; qui satis riserit; qui cum excommunicato locutus fuerit, oraverit, aut comederit; qui illusionem nocturnam Patri non patefecerit. Haec igitur et his similia triduana excommunicatione emendanda sunt. 2. Graviori autem culpae obnoxius est, si temulentus quisquam sit; si discors; si turpiloquus; si feminarum familiaris; si seminans 547 discordias; si iracundus; si altae et rectae cervicis; si mente tumidus, si aliquid praeter regularem dispensationem superfluum possidens; si
Abbreviated transcription (Latin):
&itm & fila diuersa ꝓconsuendis uestibus fratris
& quibus cũque ut necesse ẽ ministrabit: Ad hunc quo¬
que pertinebit aurũ cadque oergent ũcetera que fac¬
ta infataȩris ferriqueme tallo: ordincctio qũo que
linte crĩorũ follonũ cerariorũ atquesentarũ Adicni¬
torẽ pertinebit cura hospitũ denuntictio coduenienti¬
ueustodit ex teriorũ clccustraru: Ad eũ quicellariũ
pponitur pestinebit sollicicudo eorũ quȩ in p̃toriosun
Iste pbebit ebdomedarus quicquid necessetriũest
uictui mona choruchospitũ infirmorũ : Is top̃sente dispensatur
ecr quȩ demensis deferenda sunt: His &icm qui quid residuum fuerit
ꝓoccuperũ usibus rese ruabit. Huic quoque eblomedarius &pleta
ebdoma doc uascisibi tradita ex ibedit aedpres piciendũ utique
sinelentẽr cebita non sunt: AC denuo succedenti ebdomed cr¬
rio corãistotraduntur : Ad huc quoꝗ pertinet orredgreges ouiũ:

Expanded text:
etiam fila diversa pro consuendis vestibus fratrum etiam fila diversa pro consuendis vestibus fratrum habebit, et quibuscunque ut necessum est ministrabit. Ad hunc quoque pertinebit aurum et argentum, caeteraque facta infectaque aeris ferrique metalla: ordinatio quoque linteariorum, fullonum, cerariorum atque sartorum. Ad janitorem pertinebit cura hospitum, denuntiatio advenientium, custodia exteriorum claustrorum. Ad eum qui cellario praeponitur, pertinebit sollicitudo eorum quae in promptuario sunt. Iste praebebit hebdomadariis quidquid necessarium est ictui monachorum, hospitum et infirmorum. Isto praesente dispensantur ea quae mensis deferenda sunt. Is etiam quidquid residuum sumptui fuerit pro pauperum usibus reservabit. Huic quoque hebdomadarius expleta hebdomada vasa sibi tradita exhibebit, ad perspiciendum utique si negligenter habita non sunt: ac denuo succedenti hebdomadario coram isto tradentur. Ad hunc quoque pertinent horrea, greges ovium
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio seniorũ oaccipiendũ eadẽ pecunie.
in iribus partibus diuidendocẽ : Qutrũ erit ung pro
infirmis & senibus & proaliquođ coemendũ indieb
sc̃is culcius eduictũ sracennũ: Alia ꝑ egenis : tc̃rcia
ꝓuestimentis facrũ & ꝓuerorũ uel quibus quod neces¬
sicatẽ monasteru coemendis : Quascres pootes custosset¬
craru suscipicit: coc p̃cipiende cabbate subtestimonioppositi
ułseniorũ desingulis pacrtibus ꝓsus nocessecriis cacusis ex
cacus cerũ cura possessionũ ratio ccgrorum planta
Acubt uraque uineccrum diligentia gregum construc¬
tio edificiorũ opus carpentariorũ siue fabrorum:¬
Adcustodẽ sec crarii pertinet cura ułcustodiac templi:
Signum quoque daendi inuespertinis nocturnisq offi¬
cus uł auestes quȩ seccrare acucisec seccroru: Codices
quoque instrumentt̃t que cuncta o leũ inusus scõcri ce¬
ra & luminario iste uesticre monasterii suscipi& quiq

Expanded text:
testimonio seniorum accipiendum. Eadem pecunia testimonio seniorum accipiendum. Eadem pecunia in tribus partibus dividenda est: quarum una erit pro infirmis sanctis cultius ad victum fratrum; alia pro egenis; tertia pro vestimentis fratrum, et puerorum, vel quibusque ad necessitatem monasterii coemendis. Quas tres partes custos sacrarii percipiat, ac, praecipiente abbate, sub testimonio praepositi vel seniorum de singulis partibus pro suis necessariis causis expcausarum, cura possessionum, satio agrorum, plantatio et cultura vinearum, diligentia gregum, constructio aedificioruAd custodem sacrarii pertinet cura vel custodia templi, signum quoque dandi in vespertinis nocturnisque officiis; vela vestesque sacrae, ac vasa sacrorum, codices quoque, instrumentaque cuncta, oleum in usus sanctuarii, cera et luminaria. Iste vestiaria monasterii suscipiat, quique
Abbreviated transcription (Latin):
municato nulli penicus licebit ũescere inec ipsi quidẽ quicclim̃¬
nicatio nihil illidim̃ti p̃bendũest: certe si plurimorũ dierũ
fuerit in lata cõmunionis suspensiõ sola pecnis & coquȩ
inues ꝑtinũ erit adhibenda refeccio. Ex communicatis
ꝓpthiemis uiolentiãt cubilehumus erit tantũ siueistoria i
Amiccus cũt regmenra sum ccuc forte ciliciũ: Calci cmentum
uero sparte as cruc quodlibet genus solecrũ: ex communican¬
di pocesta tẽ habelit pater mon csterii siue p̃positus. Neliqua aut̃
ex cessus monaechorũ incollecat abbacti uł p̃posito deferebt
utlas quideliquisse cognoscitur conpetenti seueriter te
obeca uł mona cho monasteriseruũ ñ licebit facere liberũ
quienim nilul propriũ hacbet libertotẽ rei celieni
decre nonde bet: Nct̃ sicut & seculileges sancĩo¬
xerunt ñ potest alienari possessi onisi erꝓprio dño
omne qđ in monasterio innũmo ingreditur sub

Expanded text:
municato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimemunicato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimenicato nihil alimenti praebendum est; certe si plurimorum dierum illata fuerit communionis suspensio, sola panis et aquae in vespertinum erit adhibenda refectio. Excommunicatis praeter hiemis violentiam cubile humus erit, stratum, sive storea; amictus autem tegmen rasum, aut certe cilicium; calceamentum, aut sparteae, aut quodlibet genus solearum. 549 4. Excommunicandi potestatem habeant Pater monasterii, sive praepositus; reliqui autem excessus monachorum in collectam abbati vel praeposito deferentur, ut is qui deliquisse cognoscitur competenti severitate vel monacho monasterii servum non licebit facere liberum. Qui enim nihil proprium habet, libertatem rei alienae dare non debet. Nam, sicut et saeculi leges sanxerunt, non potest alienari possessio nisi a proprio domino. Omne quod in monasterium in nummo ingreditur, sub
Abbreviated transcription (Latin):
catis fectio delinquentiũ hec est fracribus incedesict consticu¬
Dtis per eccopenitentie cempare ex comuniectus uoccctur
Soluet statim cingulũ extra coru humo pstracur quo csq cele¬
bntas explectur. cũq iussum suerit ab abbecte decerra
consurg& ingrediensq: inchoro rursus orat: Post hec do¬
ca oratione proco tbbat & respondentibus cunctis ameN
surget cit que om nibus proneglegentiaueniam poscic. Adep¬
turus indulgentiã posthuiusem decttoauesati fecctionis censarã
Inminor &ace constiditi ñ sunt coercendi sentenciee ex cõmunicati¬
onis sedꝑquelicete neglegentie congruis emendandisant plaggis
Vt quos &ectis infirmicifo aculpa ñ reuocat flagellidisciplinet
compestat: ex cõmunicitis aut eebbis locis quibus fuerint cons¬
ciattocentȩ penitentie cepus. explecũ ꝓgre diꝓhibetur:. Adex¬
cõmunicatũ nulli licocet ingredi ertra imperiõ seniorus: cum
ex cõmunicato neque orare neq loqui cuimq licebit: cu ex com¬

Expanded text:
haec est: fratribus in ecclesia constitutis, peracto poenitentiae tempore, excommunicatus vocatus solvet statim cingulum extra chorum humo prostratus, quousque celebritas expleatur; cumque jussum fuerit ab abbate de terra consurget, ingrediensque chorum oret. Post haec data oratione pro eo ab abbate, et respondentibus cunctis, Amen, surget, atque ab omnibus pro negligentia veniam poscat, adepturus indulgentiam post hujus emendatoriae satisfactionis censuram. In minori aetate constituti non sunt coercendi sententia excommunicationis, sed pro qualitate negligentiae congruis emendandi sunt plagis; ut quos aetatis infirmitas a culpa non revocat, flagelli disciplina compescat. Excommunicatis autem, ab his locis quibus fuerint constituti, ante poenitentiae tempus expletum progredi prohibeatur. Ad excommunicatum nulli liceat ingredi citra imperium senioris. Cum excommunicato neque orare, neque loqui cuique licebit; cum excom
Abbreviated transcription (Latin):
Qu ponte culpẽ conficetur que gessit uenie ꝓmereri deb& qucc &x pe¬
cit: Mecur igitur ꝓeo qui confessus e sileuis culpcie postalata indul¬
ti candiu deomnationi subiccceat quousque uitic inolita deponait:
t quem semel in lati anim aduersio noncoercuit frequens
seueritis censeat emendandũ. Quc̃tuis frequentiũ grauisn¬
morũq uiciorũ uoraginesit quis que inrnersus nest tam̃ amo¬
nesteriopiciend sediusta qualitatẽ delicti cohercendest:
de forte qui poterat ꝑdiuturnã penitudinẽ em̃ dati dum
culpe reusẽ quiociosis esse dilexerit : Quice doficiũ
uel cod conlationẽ ul ad menscc tardius uenerit
qui inchoro ruerit fabulisue uaca uerit qui relicto
officio ułopere extra necessitatis causã foris dis¬
cesserse qui tor porẽ & somnũ emauerit : quise¬
pius iurauerit quimulcilocus fuerio quminis lerti
cuus lba operis iniune tusibis ne benedie uon e sus ecperit

Expanded text:
Qui sponte culpam confitetur quam gessit, veniam promereri debet, quam expetit. Oretur igitur pro eo qui confessus est. Si levis culpa est, postulata indule, tandiu damnationi subjaceat, quousque vitia inolita deponat: ut quem semel illata animadversio non coercuit, frequens severitas censeat emendandum. Quamvis frequentium gravissimorumque vitiorum voragine sit quisquam immersus, non tamen a monasterio projiciendus, sed juxta qualitatem delicti coercendus est: ne forte qui poterat per diuturnam poenitudinem emendari, dum culpae reus est: qui otiosus esse dilexerit, qui ad officium, vel ad collationem, vel ad mensam tardius venerit; qui in choro horis riserit fabulisve vacaverit; qui relicto officio vel opere, extra necessitatis causam foras discesserit; qui torporem aut somnum amaverit; qui saepius juraverit; qui multiloquus fuerit; qui ministerium cujuslibet operis injunctum sibi sine benedictione susceperit
Abbreviated transcription (Latin):
Brcuis et plana commonitio
quadõ dño amabilitimore seruitur . Nam sicut remis¬
sa securitas culpa s ammitat itatimor de sidercibilis de¬
lictti semper exdudit & ne seruitium di duris simum
aut tristis simum fortere putaretur. subiunxit. et exul¬
tte ei cumtremore. Quiatimor dnĩ non ad miseriam
didit. Cum tremore ut utraque sociata caelestem reue¬
rentiam conpetenter exprimeret.

Expanded text:
Brevis et plena commonitio, qua Domino Deo amabili timore servitur. Nam sicut remissa securitas culpas admittit, ita timor desiderabilis delicta semper excludit. Et ne servitium Dei durissimum aut tristissimum forte putaretur, subjunxit: Et exsultate ei cum tremore. Quia timor Domini non ad miseriam, didit, cum tremore; ut utraque sociata coelestem reverentiam competenter exprimerent.
Abbreviated transcription (Latin):
incurticula degens: Operim anũ &oratione continuosit con¬
lacm̃tor ueniã ꝑcipiat. & subcus todia sẽꝑ & sollicitudine
spiritaliũ fratrũ in monaes terio ambul& nullapriuerta locuti¬
uisquis frat̃ ꝓqualibet neglegentia uel rectu arguitur
uel ex communicatur & tomen humiliter ueniã petit uel
confitetur laccrimabilit congruacei remissionis & indulgentiȩ
medellac tribuectur Procaciaũt & psistenti atq supbiam
uel contrao uersicm denegeinit amplior & districtior cnim¬
coduersio flagelloũq penuria in rogabitur: Duo in unolec¬
to non iaecant noc dormire extra cubile propriũ cuiquã licecit:
pateait intuallũ singulorũ lecculor̃ singulos cubitos int̃cedant
Nedũ eedinuicẽ ꝓximant corpora nutriaent libidinis incentiua.
Intenebris nemo loquetur aalteri nec oaccedatꝰ ullomodo iunico
quilib& cedlectũ alterius post completã : Lec tulo singulor
abbic ud p̃positus bis in ebdomado reuoluat atq pestrut&

Expanded text:
in curticula degens, operi manuum et orationi sit inlamentis veniam percipiat; et sub custodia semper et sollicitudine duorum spiritalium fratrum in monasterio ambulet, nulla privata locutiatis. Quisquis frater pro qualibet negligentia vel reatu arguitur, vel excommunicatur, et tamen humiliter veniam petit, vel confitetur lacrymabiliter, congrua ei remissionis et indulgentiae medela tribuatur. Procaci autem, et persistenti, atque per superbiam vel controversiam deneganti, amplior et districtior animadversio, flagellorumque poena irrogabitur. Duo in uno lecto non jaceant; nec dormire extra cubile proprium cuiquam licentia pateat. Intervallum singulorum lectulorum singulis cubitis intercedat, ne dum adinvicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva. In tenebris nemo loquatur alteri, nec accedat ullo modo junior quilibet ad lectum alterius post Completam. Lectula singulorum abbas vel praepositus bis in hebdomada revolvat, atque perscrutetur,
Abbreviated transcription (Latin):
rater qui pro prio uitiocgredi&ur aut proictur. demonasterio sireuertiuoluerit¬
taues spondeat priusomnẽ em̃ dationem uitu proquo e gressus ẽ & sic iultimo
magistermonachorũ dicit frat si exierit frequenter demonasterio usque in tertiũ
reuersus resuscipiatur amplius lam non. ut qui d inmonasterio lamo pussit queno
asnanpos sidet . Ideo que posttertiam correptionem iuste monasterio situthes¬
aplinã & ꝑ dentem se uelud contemtorem placuit reuocare Hie sesepsfrue¬
tuosus ait uuimaliquis ꝑutiũ elapsus fuenit. a monas terio in aliud ñ recipiatur¬

Expanded text:
rater, qui proprio vitio egreditur, aut projicitur, de monasterio, si reverti voluerit, spondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo MAGISTRUM. Frater si exierit frequenter de monasterio, usque in tertium reversus resuscipiatur, amplius non Deus non possidet? Ideoque post tertiam correptionem juste monasterio sit ut etciplinam et perdentem se, velut contemptorem placuit revocare. « Et S. Fructuosus : » Cum aliquis per vitium elapsus fuerit a monasterio, in aliud n
Abbreviated transcription (Latin):
ita recipiatur
coenobium neo uein humanitatis caritatem neque in pacisosculũ sed continuo uinctis
postergũ manibus abbati reducatur proprio. Item ipse sicerte ipsia pos tate ab
omnibus fuerint expulsi & huc illucque uagantes diuersis locis instabiles atq
uacillantes. suomonasterio reuerti se p&ierint necessitate conpulsi. In conuen¬
tumalorũ deducantur. & utuasa figuli infornace probentur. & cũ proba
fuerint suomonasterio reformentur & non prima sedultima cathedra recipi¬
a septis monasterii discesserit & foras fugiens postea recordatus pristina ereligio
nis a &erniiuditi percul sustimore reuersus fuerit: prius omniũ morũ em̃dationẽ
pollic&tur. Postea si probabilis eĩ poenitentia agnoscatur: tunc demum intra
septa monasterii recipiatur & sibis aut tertio fecerit hoc similipi& ate
foueatur sic iam̃ ut extremoloco int̃ poenites receptus. tã diuex amin&

Expanded text:
 recipiatur coenobium, neque in humanitatis charitatem, neque in pacis osculum; sed continuo, vinctis post tergum manibus, abbati reducatur proprio. Quod si omnibus fuerint expulsi, et huc illucque vagantes diversis locis instabiles atque vacillantes suo monasterio reverti se petierint, necessitate compulsi, in conventu majorum deducantur, et ut vasa figuli in fornace probentur; et cum probati fuerint, suo monasterio reformentur; et non prima, sed ultima cathedra recipia septis monasnis, et aeterni judicii perculsa timore reversa fuerit; prius omnem monasterio emendationem polliceatur: postea si probabilis ejus poenitentia agnoscatur, tunc demum intra septa monasterii recipiatur. Et si bis aut tertio hoc fecerit, simili pietate foveatur; sic tamen ut in extremo loco inter poenitentes recepta tandiu examin
Abbreviated transcription (Latin):
enscẽ milites dĩ sicut st̃ &iã milites scłi. Du plex ergom
obnoxii: Milites dĩ carnẽ suã crucifigunt cũ uitiis & concupiscentiis. Illida pib
nutriuntur. isti uirtutibus. Illi rapere aliena conantur isti &iã propria uel pa¬
bus extollantur : isti quaerunt unde sempit̃ nis p̃miis honorentur. Illis tribuit
imaginẽ laetitiae uanitas. istiluera confert gaudia ueritas. Illi suis uti litatibus¬
peritura neinaeternũ pereant possidere desiderant. Illis uiuere labor ẽ & mori
ppliciũ istis uiuere xp̃s ẽ & mori lucrũ. Illip̃liantur contra uisibiles isti c̃¬
tra inuisibiles inimicos. Illos auaritia facit crudeles istos mise ricor dibenignos
Illos inuidia contentiosos istos fact mansuetudo pacificos. Illi ꝑsuꝑbiã prosus
honoribus litigant. istiꝑhumilitataẽ alter alterũ existimant superi orem sibi. Per
illos babrlonia regit᷑ ꝑ istos & ipistis adño hierusalẽ caelestis ad ministratur. Mili¬

Expanded text:
esse milites Dei, sicut sunt etiam milites saeculi. Duplex ergo miobnoxii; milites Dei carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Illi dapibus nutriuntur; isti virtutibus. Illi rapere aliena conantur; isti etiam propria vel pabus extollantur; isti quaerunt unde sempiternis praemiis honorentur. Illis tribuit imaginem laetitiae vanitas; istis vera confert gaudia veritas. Illi peritperituram, ne in aeternum pereant, possidere desiderant. Illis vivere labor est, et mori supplicium; istis vivere Christus est, et mori lucrum. Illi praeliantur contra inimicos visibiles; isti contra invisibiles. Illos avaritia crudeles; istos misericordia facit benignos. Illos invidia contentiosos; istos mansuetudo pacificos. Illi per superbiam pro suis hominibus litigant; isti per humilitatem alter alterum existimant superiorem sibi. Per illos Babylonia regitur; per istos et in istis a Domino Jerusalem coelestis administratur.
Abbreviated transcription (Latin):
beatus ÷ sidorus ait: sicutunusquisque s c̃s infutũro iudicio
proquanqiate uirtutũ glori ficabitur: Ita & unus quis que imꝓius
quantitate facinorum condempnabitur. Necdeerit insupplicio futurus
dampnationis ordo. sed iuxta qualitatem criminũ discretioent poenarum
Ninc beatus gregorius ait . Omni potentis dĩ iustitia futurorum prescia
ab ipsamundi origine gehennaeinem creauit qui in poenare proborum
es sesemel inciper& : Sed ardoremsuum & iã sine lignis numquã finir&¬
sedess& miseris morssine morte finissinefine defectus sine defectu.
quia& morsuiuit et finis semper hcipit. & deficere defectus nescit. &¬
mors perimit & non extinguit: dolorcruciat: sed nullatenus pauorem
fugat flãma comburit. sed nequaquam tenebras decutit: Etuitã a&er¬

Expanded text:
es fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum dentium. Gregorius: « Omnipotentis Dei justitia, futurorum praescia, ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum esse semel inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finirergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Mors perimit et non extinguit. Dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat. Flamma comburit, sed nequaquam tenebras discutit. Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
caelorũ ꝓmittit : Cũ haecergodicit : ortendit nobis omnem ex altationem
ganus es sesuperbiae : Om̃is superbia tanto in imolac& quanto in alto se
erigit : tanto que pro fundius labitur : quanto excelsius eleuatur: qui enĩ
cut origo est omnium criminum  Itaruin ax unctarum uirtutum : Ipsa
est onim in peccato prima. ips a in conflictu postrema: haec enĩ aut in ex¬
ordiomentẽ ꝑ peccatum prosternit. aut in nouissimo de uirtutibus deict
inde & omnium peccatorumest maxima quiatã ꝑuirtutes quã peruitia

Expanded text:
altabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae. Quod serigit: tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim cut origo est omnium est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema, haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit, et inde omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ni uobis quia angelieorum in caelis semper uident faciem patris. Mag¬
nadignitas animarũ ẽ. utuna quaeque amma habeat ab hortunatiui¬
tatis incustodiam sui angelũ delegatum. ut & illã custodiat nepecc&¬
&cordanrã discutere & animinri uigorem potentiae suae luce
penȩtrare : nam lic& nobis multocelsiores sint potestates caelorum
nullitamen creaturarũ datum ẽ cogitationũ nostrarum plenissi¬
me secr&a cognoscere: agnoscittamen ꝑfecte in nobis solus i pse

Expanded text:
 vobis quia angelicorum semper vident faciem patris. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum. Unde legimus in Apocnostra discutere, et animi nostri vigorem potentiae suae luce penetrare. Nam licet nobis multo celsiores sint potestates coelorum, nulli tamen creaturarum datum est cogitationum nostrarum plenissime secreta cognoscere. Agnoscit autem perfecte in nobis solus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
interuirtutes eximias honorata consurgit: qm̃ eã dignatioma gessatus
ad sũpsit Denique consideramus quantũ honoratã sit humilitas. que
suꝑbiae contrarea in xirgradib nosutur collocata. Ala enĩ ꝑaui.¬
mosimortificatas monachus insemetipso om̃s habeat uoluntates.
Secundo si non solũ suoruãctuũ uerũ &iam cogitationum nil suocae¬
liuerit seniori Tertio sinichil dis crezioni suae sediudicioeĩ uniui¬
sa cõmittat ac monitaeĩ sitiens libenter abscult&: quarto si
momnibus obseru& oboedientiae. mansu&udinis patientia e que cons¬

Expanded text:
inter virtutes eximias honorata consurgit, quoniam eam dignatio tuae majestatis assumpsit. Denique consideremus quantum honorata sit humilitas, quae superbiae contraria, in duodecimo gradu noscitur collocata; imo si mortificatas in sese omnes habeat uoluntates, secundo si non solum suorum actuum, uerum etiam cogitationum nihil suum celauerit seniorem, tertio si nihil suae discretioni, sed iudicio eius uniuersa committat ac monita eius sitiens ac libenter auscultet, quarto si in omnibus seruet oboedientiae mansuetudinem patientiaeque cons
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃uirie aĩcuagunt fortia de seme ipsis uilia sentiunt. quid in sua excusa¬
tione dicturi sunt qui sincopere uirtutis intumescunt: sed quȩ lib& sint
opera. nulla sunt. nisi ex humilitate condiant᷑ : Mirandaquippeactio cum
elatione non eleuat sed grauat: quienĩ sinehumilitate uirtutes congregat.
muento puluerem portat: etunde aliquid ferre cernitur. inded&erius elati¬

Expanded text:
cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius ca
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ dicere: nihil meritis meis reputaui. nihilscientiȩ meȩ contuli : sed si ali¬
quid boni habui . totũ glorie dĩdedi : nolui qua simirabilibus in notescere homi¬
nibus & ñ quȩ siui aliquid suꝑuires meas. unde meapud imperitosiactarem.
Aliter: in magnis enim ambularee uagnadeseunũ quẽque sentire. h mi¬
rabilibusi reẽ mirabiledes ealiquid existimare: quod sehic negat facere¬
om̃is autẽ humilitas nontã in sermone quãimente ẽ : ut humiles nos esse
conscientia nouerit. & nũ quã nossure aliquid uel intelligere uelesse

Expanded text:
o est dicere: « Nihil meis meritis reputavi, nihil scientiae meae contuli; sed si aliquid boni habui, totum gloriae Dei dedi; nolui quasi mirabilis innotescere hominibus, nec quaesivi aliquid super vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Aliter: In magnis enim ambulare est magna de se unumquemque sentire. In mirabilibus est, mirabile de se aliquid existimare. » Sed quid? Omnis autem humilitas, non tam in sermone, quam in mente est, ut humiles nos esse conscientia, noverit, numquam nos vel scire, vel intelligere, vel esse
Abbreviated transcription (Latin):
monium quiait. Residuum erusȩ comedit locusta & residuum
lo custȩ come ditbrucus et residuũ bruci comedit rubigo & cȩtera¬
Hinciterum ꝑs ꝓh&amdicitur. Om̃s cognationes terrae ab aqui lone
uenient. & ponent unus quis que solium suum in introitum porta¬
runt hierusalem : Regnaaquilonis uia sunt quae in ipsis portis id
est in ipsissensibus animaeregnant. Neque enim aliunde peccamus :
nisiuidendo audiendo ad traectando gustando at que tangendo
Vn de& alias dicitur. Intrauit mors perfenestras nostras: quod¬
non delectetur implere : quid enim in hacuita laboriosius quam
carnalibus desideriis estuare  aut quidh It secunus quamde
qui enim hunc mundum diligunt & desideria carnis im plere:

Expanded text:
oel ait: « Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit brucus, et residuum bruci comedit rubigo . inus dicit: Omnes cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quaest, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. fficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare, aut quid hic securius, quam Qui enim hunc mundu
Abbreviated transcription (Latin):
cumtur piadeclinat aspicere : tunc linguamerebitur premium.
quan dobȩnedictionibus occupatur : Tunc auditus placebit dõ side
tractionibus non misceatur: & pedes laudaredm̃ potuerunt si
cursũ suum ab omnimalitia reuocare festinent : & manus be¬
nedicunt sirapinis renunti auerint & ad misericordiam propera¬
cipalibus id est agula. fornicatione. a uaritia . ira tristitia. &cidia
uanagloria & ab octaua eorum genetrice suꝑbia & ab omnibus prorsus

Expanded text:
si turpia declinet aspicere, lingua meretur premium quando dei laudibus occupatur, auditus placebit deo si se detractionibus non immisceat, pedes laudare deum poterunt si cursum suum ab omni malitia reuocare festinent, manus benedicunt deum si rapinis renuntient et ad misericordiam propercipalibus, 206 id est a gula, fornicatione, avaritia, ira, tristitia, acedia, vana gloria, et ab octava eorum genitrice superbia, et ab omnibus prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
rius ait : quia multiloquio quis que seruiens rectitudinem ius¬
titiae teneren equaquam possit: Testatur pronb&a quiait
Nir lingusus nandirig&cur superterram łLincbeatusamo¬
brosius dicit: Est homo qui silentiũ affectatqui dem. selcores
multũ secondẽpnat: Istetalis multũ loquitur: Ealius querueus

Expanded text:
 37. Quia multiloquio quisque deserviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram brosius ait: Est homo qui silentium quidem affectat, sed cor ejus multum se condemnat: iste talis multum loquitur; et est alius qui
Abbreviated transcription (Latin):
rũque por quosđã gradusdesi diosamens in fouea lapsus impellitur.
& duotiosa uerba cauere necgligimus ad nagcia ꝑuenĩmus. ut
prius loqui aliena libeat. & post modũ detractionibusuitã de quibus
indieiudicii. Siergo ratio deotioso sermone exigitur: per¬
semusquȩ poena de multiloquiomaneat. in quo&iã ꝑnoxia uer¬
propterea cauendae : omnibus nobis iocietrisus in moderata
luxuria perquam plerum que amarissima inter fr̃s nascuntur scanda
risum supra modum quis nesciat in disciplinationis & leuitatis esse lanuam:
ꝑquã pnitio sum crbummiserȩ animae diabolus subtilit̃ subminis trat.

Expanded text:
uia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus itatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verPropterea cavenda est omnibus nobis joci et risus immoderata luxuria, per quam plerumque amarissima inter fratres nascuntur scandarisum supra modum quis nesciat indisciplinationis et levitatis esse januam, per quam perniciosos cibos miserae animae diabolus subtiliter subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis secusto dire omnihora. sub auditur ab omnibus prauis operibus
quae fiunt cogitatione. locutione & opere : unde hic apte posuit
quibus dam gradibus calescit omne peccatũ. Cogitationam que pra¬
ua delectationẽ parit: Delectatio consensum consensus actionem
Actio consu&udinẽ consu&udo necessitatẽ. Hisergo uinculis homo
ualeat nisi diuina gratia manũ iacentis app̃hendat . Sic nosergo omni

Expanded text:
catis custodire se omni hora, subauditur a pravis operibus, quae fiunt cogitatione, locutione, et opere . . . Quod vero dicit quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensum, consensus actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem, sicque his vinculis homo valeat, nisi divina gratia manum iacentis apprehendat. Peccatum admi
Abbreviated transcription (Latin):
Recte primoadinonecaurem quem quamcitius ad cõmodare
tor. inquirat. E interagendũ suã cautissime linguã n solũ abotiosisser¬
monibus coherceat. uerum & abipsa quanu ꝑdidicit ueritate predican¬
cũq iactantia. Hinc hieremias bene infttuti ad olescenti suitã descri¬
bens modestiam tacturnitatis inter prima uirtutũ studia computat
Bonũ ẽ uiro inquit . cũ porta ueritiugum ab adolescentia sua sedebit solita¬
rius & tacebit. Itideo siquarequirenda sunt apriore cũ omnibumili¬
tate & subiectione reuerentiae requirantur. Qui enĩ a prioretansi

Expanded text:
recte primo admonet aurem quemque citius accommodare tor inquirat. Et inter agendum suam cautissime linguam non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa quam nuper didicit veritate praedicanmcunque jactantiae. Hinc Jeremias bene instituti adolescentis vitam describens, modestiam taciturnitatis inter prima virtutum studia computat. Bonum est vero, inquit, cum portaverit jugum ab adolescentia sua. Sedebit solitarius et tacebit tate et subjectione reverentiae requirantur. Scurilitates
Abbreviated transcription (Latin):
qui faesuet iamillũ dicimus eeꝑ fectã contmentiami quase iuis aprapraos siuis
hominis quẽ portabat ostendens ait. Pater si fieri potest transeat ame calicistȩ
Et exemplum discipulis suis tribuens. ut non uolunta tẽsuã sed dĩ faciant
tem. cumcauemus illud quod dicit scriptura: suntuia e quȩ uidentur hominibus
rectȩ quarum finisusquead pro fundum in ferni demergit: haec ẽilla

Expanded text:
llam diximus esse perfectam continentiam, qua se quis a prioribus suis hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, tem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item
Abbreviated transcription (Latin):
iole nunibus offerunt: si quis autẽ huius modi aduersisuictus deficit: non huic
ille qumalũ intulit. sedipsesibi qui hacc patienter ferirce is cuesiuit nocilbiue

Expanded text:
lurimum nocent. Si quis autem hujusmodi adversis victus devicit, non huic ille qui malum intulit, sed ipse sibi qui haec patienter ferre recusavit, nocu
Abbreviated transcription (Latin):
quippedomus deuorabitur. quia illos &iam infernus absorbebit
quinunc sei praeceptis caelestibus sta regloriantur: potest & de¬
illis non in conuenienter intellegi quosuitia subsimulatione uir¬
me apud dnm̃ reprobantur. Carnalesautem plerumque ꝑ insensibi¬
litatem mentis non agnoscunt uitiumes secul pabile. quod dignum uid&ur
quorum dogma illi suid&ur rectum sed a catolicisuiris discernitur & u¬
dicatur essẽprauum. quia sequaces suos deducitadtartarum hinc salo¬

Expanded text:
quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se esse in praeceptis coelestibus gloriantur. De quillis non inconvenienter intelligi, quos vitia sub simulatione virminibus erubescunt. 2. Carnales autem plerumque per insensualitatem mentis non agnoscunt vitium esse culpabile, quod dignum videtur quorum dogma illis videtur rectum, sed a catholicis viris discernitur, et judicatur esse pravum, quia sequaces suos ducit ad tartarum. » Hil