comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudꝰ ubi sunt iudaerubisunt similes iudaeorum: qui secundum lite¬
rã tantum intellegentes. quomodo usq ad nuber est ueritasdĩ ⁊ filur
didicit : Egosumuia: & uita : & ueritas: & dercendit interris. & cũ
hominib: conuersatus est: & quomodo usq ad nubes ueritastua
manifestussensus quod de a postolis loquitur & desc̃ĩs  ut imbrem
suã nom pluant suꝑiudaeos sed suꝑgentes. sicut scriptũ est Man¬
da nubib meis nepluant suꝑ irrł imbreni  Inistis ergo nubibus:
non est reuelatum a postolis. pobis reuelatũ est : ex altare suꝑcae¬
los ds̃ Ds non ex altatur nisi su ꝑcaelos. nonex altatur suꝑt̃rã
Quando t̃renisumus non exaltamus dm̃ : Siaute d&errenis fac¬
tifuerimus celestes tunc ex altamus dm̃ : Etdñs nr̃t quando erat
int̃ranonnos ex altauit : Dicat aliquis temerarie loqueris
si quidem ipsedicit in euangelio: Quando ex altatus fuero om̃a

Expanded text:
tua. Ubi sunt Judaei, ubi sunt similes Judaeorum, qui secundum littetua. Ubi sunt Judaei, ubi sunt similes Judaeorum, qui secundum litteram tantum sunt intelligentes? Quomodo usque ad nubes est veritas Dei? Filius Dei dicit: Ego sum via, veritas et vita , et descendit in terris, et cum hominibus conversatus est . Et quomodo, usque ad nubes veritas tua? Manifestus est sensus, quod de apostolis loquitur et de sanctis, ut imbrem suum non pluant super Judaeos, sed super gentes, sicut scriptum est: Mandabo nubibus meis, ne pluant super Israel imbrem . In istis ergo nubibus vnon est revelatum apostolis, nobis revelatum est. Exaltare super coelos, Deus. Deus non exaltatur, nisi super coelos: non exaltatur super terram. Quando terreni sumus, non exaltamus Deum. Si autem de terrenis facti fuerimus coelestes, tunc exaltamus Deum, et Dominus noster quando erat in terra, non nos exaltavit. Dicat aliquis: Temerarie loqueris. Siquidem ipse dicit in Evangelio: Quando exaltatus fuero, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Nonipse quimouit erttharam & pralteriũ laudat sed ipsa crithara
&psalteriũ ipsabenedicunt patrem ille enim dĩ est & ab aliis
benedicit᷑ & laudaturo Corpus dutẽ elus est homo que isuscepit
Confito bos tibi in populis dñe: Populas autem: intellege iudaeos :¬
& psallam tibunnationibur : De nobis dicit Ludȩ os epu illos dict
qui primiex iudeis credider̃ : & uideteor dinem Primũ laudat
dm̃ inpopulis & portea laudat dm̃ hnationibus Primũ em̃ex
iudeis credider̃ : & posteacredider̃ exgentibus : Quia magnanipce
dĩ Vniuersimueri cordiađi indigemus Gaeri hel michahel:
cerubim i seraphim potestates dominicationes s̃ quidẽ scised
indigent misericordia crecctorissu: Nonde trao cengelis sed
creatorem predico : Si ꝗͥdem ipsicengeli: libent̃ habent prae¬
diodreeorum credtorem : & aliter possumur: Qm̃ miseri
cordiatua : decerra leuat cidcȩ los : &usq ad nubes ueritar

Expanded text:
Non ipse qui movet citharam et psalterium laudat; sed ipsa cithara Non ipse qui movet citharam et psalterium laudat; sed ipsa cithara et psalterium, ipsa benedicunt Patrem. Ille enim Deus est, et ab aliis benedicitur et laudatur. Corpus autem ejus et homo quem suscepit, Populos autem intellige Judaeos. Et psallam tibi in nationibus. De nobis dicit. Judaeos enim illos dicit, qui primi ex Judaeis crediderunt. Et videte ordinem: Primum laudat Deum in populis, et postea laudat Dominum in nationibus. Primum enim ex Judaeis crediderunt, et postea crediderunt ex gentibus. Quia magna eDei. Universi misericordia Dei indigemus. Gabriel, Michael, Seraphim, Cherubim, Potestates, Dominationes sunt quidem sanctae, sed indigent misericordia creatoris sui. Non detraho angelis, sed creatorem praedico, siquidem ipsi angeli libenter audiunt praedicari eorum creatorem. Et aliter possumucordia tua de terra levat ad coelos. Et usque ad nubes veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ocrithara : factaes & creataes ut psallas dõ ex surge & psallȩ quare laces
Dmonachequistas corpore quare lac& aminatua & non psallir dñs Maledictus
homo qui facit opusdĩ neglegenter: Sipsalteriũ es. sicrttharaes quare fur¬
dus es & non glorificas dĩi ex fuirga diluculo : Ds̃ inte nebrisbenedici. &l audarinon
potest sed inlucebenedicitur : Remdicam miram: Et si innocte exsurgimus
Ethaec quidem secundũ iudaeos dicimus. C&erum secundum alcioren sei sum
dñs est qui haeo canit. Paratũ cormeũ dr̃ paratũ cormeũ Paratus sum
hic paratussum in fituro Saluointris saluo & incelis. Hoc est & angelos
saluo & homines Exsurge psalteriũ &crtthara Loquitur dñs suocorpo¬
ri Psalteriũ & cetthara quaedescendisti in infernũ. & lacuisti
Exsurge & lauda dñm: & uides quiddicit. & psalteriũ & crethicra:¬

Expanded text:
o cithara, facta es et creata es, ut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? o cithara, facta es et creata es, ut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? O monache, qui stas corpore, quare jacet anima tua, et non psallis Domino? Maledictus homo qui facit opus Dei negligenter . Si psalterium es, si cithara es, quare surdus es, et non glorificas Deum? Exsurgam diluculo. Deus in tenebris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. Rem dico miram: Et si nocte surgimus, Et haec quidem secundum Judaeos dicimus. Caeterum secundum altiorem sensum, Dominus est qui canit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; salvo et in coelis, hoc est, et angelos salvo et homines. Exsurge, psalterium et cithara. Loquitur Dominus suo corpori: Psalterium et cithara, qui descendisti in infernum et jacuisti, exsurge et lauda Dominum. Et vides quid dicit: Non ipse qui movet c
Abbreviated transcription (Latin):
paratũ cormeũ iopere : hocẽ in practice : Om̃ solũ corde&
sensu : sed& inopereparatussũ ꝓpterea & secundo dico
Cantabo & pscillã ingloriamed : cantabo hoc est inc&de
meo & prallã : Sicut psalter iũ ex multis cordis c̃positũẽ
& siuna cordarupta fuerit ext̃mint᷑ psalteriũ : Ita&ino
tibus nr̃is siunũ mandatum pra&er gressi fuerimus:
psalterium nr̃mrumpitur . Id eodixit. Cantabo & psallam ingloria¬
mea: in aliis codicibus legitur: ingloriatua : sed inelius est secundũ he¬
braicum legere ingloriamea. Quoddicit hoc estcantabo & psallã inglo¬
riamea. Hoc dñ quod tibi psallo qđ tibi canto non tibi gratiã facio sed
mihi In alio enimpsalmodicit : Qmhonorũ meorũ non eges : Quodego
hocillitantũ praestamus ut saluem: animas nr̃as Ipse enim hoc desiderat : Si¬
cutbonus & misericors medicus si aliquẽ sanauerit. gaud& quidem &ipse &ille
quisanatus est : Ita & dñs nr̃t : Exsurgepsalteriũ &crothara Opsalteriũ

Expanded text:
 cor meum, in opere, hoc est, in practice. Quoniam non solum corde et sensu, sed et in opere paratus sum. Propterea et secundo dico: Cantabo et psallam in gloria mea. Cantabo, hoc est, in corde meo, et psallam. Sicut psalterium ex multis chordis compositum est, et si una cactibus nostris unum praeceptum praetergressi fuerimus, psalterium nmea. In aliis codicibus legitur, in gloria tua. Sed melius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dicit, hoc est: Cantabo et psallam in gloria mea: Hoc, Domine, quod tibi psallo, quod tibi canto, non tibi gratiam facio, sed mihi. In alio enim psalmo dicit: Quoniam bonorum meorum non eges . Quod ergo Hoc tantum illi praestamus, ut salvemus animas nostras. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bonus et misericors medicus: si aliquem sanaverit, gaudet quidem et ipse et ille qui sanatus est: ita et Dominus noster. Exsurge, psalterium et cithara. O psalterium,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumuideo cdelumterram uo latiliaqua drupodia. serpen¬
gloriam indiusci: quem ad modom he uangelio ipsesal¬
uator dicit. Confiteor tibipater hocest glorificote
Aut quia confitemur pec cata nr̃a dñoi hneo enim quod
confitemur đdõ peccatanr̃a. glorificamus eum: & de co¬
rem industi: uideor dinem: Primũ aliquis confitetur :¬

Expanded text:
engloriam induisti: quemadmodum in Evangelio ipse Salvator dicit: Confitebor tibi, Pater: hoc est, glorifico te: aut quia confitemur peccata nostra Domino. In eo enim quod confitemur Deo peccata nostra, glorificamus eum. Et decorem induisti. Videte ordinem. Primum aliquis confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc dr̃ & omnia quȩ intramesunt nominis cõcius
trirest : Ante aduentum xp̃i sciebatur ds̃. paterignora¬
bacur: Deniquȩ ipsedicit ineuangelio: Pater reuelauino¬
mentuum hominibus: nom possumus insingulis uersicu¬
us imorari qm̃ longurest psalmus sed br̃ euessenten¬
ciolas debemus singulis uersicdlis coaptare. magis expo¬
nencer : quam uerba texenter: Benedic anima moa dño
& noliobliuirciomnes retributiones eius: Multas recributi¬
ones nobis prȩstitit dñs: grandia nobis beneficia prȩsticit:
quiacaelum qr terrams qui delementa om̃ a pronobissec̃:¬

Expanded text:
 nunc dicitur: Et omnia quae intra me sunt, nomini sancto ejus. tris est. Ante adventum Christi sciebatur Deus: Pater ignorabatur. Denique ipse dicit in Evangelio: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . Non possumus in singulis versiculis immorari: quoniam longus est psalmus: sed breves sententiolas debemus singulis versiculis coaptare, magis sensum exponentes, quam verba texentes. Benedic, anima mea, Domino: et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Multas retributiones nobis praestitit Dominus: grandia nobis beneficia praestitit: quia coelum, quia terram, quia elementa omnia pro nobis fec
Abbreviated transcription (Latin):
tum enim dedinabam abeoquide trahebat proximonio.
ut nec illi crederem: nec audir ẽtalem: In matutino ihnt̃¬
ficiebam omnes peccatores terr&e: Benedixit peccatores
cerre . pec catores enimterrenisunt : Hocuult dicere quod sũmir¬
sionem diaboli quami hisuggerebat: eiciebam decordemeo. & non
suscipiebam : Cogitacionibur enim malis ciectis: demones occidunt᷑
Iudei huncuersum audiencer & sequences litteram occidentẽ
&d est derantes sanguinem funderes siquis praeuaricatur fuerte dele¬
ges int̃ficiunt eum : Si quidẽ non sunt contenti occision epropheta¬
rum: Sed ipsum dñ mcrucifixerunt : Vt disperderẽ deciuitato
dñi. omnes quioperantur iniquitdtẽ : Utinam & nor disperda¬
mus deciui tate dñi operanter hiquitatẽ: ciuitar dñiest ede¬
sia scõrum: congregatio iustorum: Disperderem. Hocest
anguam & increpẽeum quipeccat ut p& nitentiam agat: & dis¬
perdat iiquitatẽ decordesuo: Non enĩ dixit ut abitiatur:

Expanded text:
tum enim declinabam ab eo qui detrahebat proximo suo, tum enim declinabam ab eo qui detrahebat proximo suo, ut nec illi crederem, nec audirem talem. In matutino interficiebam omnes peccatores terrae, bene dixit, peccatores terrae. Peccatores enim terreni sunt. Hoc vult dicere, quod immissiones diaboli quas mihi suggerebat, ejiciebam de corde meo, et non suscipiebam. Cogitationibus enim malis ejectis, daemones occiduntur. Judaei hunc versum audientes, et sequentes litteram occidentem, et desiderantes sanguinem fundere, si quis praevaricatus fuerit de lege, interficiunt eum. Siquidem non sunt contenti occisione prophetarum: sed et ipsum Dominum crucifixerunt. Ut disperderem de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem. Utinam et nos disperdamus de civitate Domini operantes iniquitatem. Civitas Domini est Ecclesia sanctorum, congregatio justorum. Disperdam, hoc est, arguam, increpem eum qui peccat, ut poenitentiam agat, et disperdat iniquitatem de cor
Abbreviated transcription (Latin):
benter audiamus: nec illũ permittamus peccare. ł antacnĩ
distanciae int̃fornicantẽ & detrahentems ut illequi fornicat᷑
se totum occidit: ille aut̃ quide trabit. & se & illum quiaudit
demergit. Superbo oculo & insatiabili corde: cũ hoc none debã
Si quis erat superbus: Aut auarus cũ hoc penitus ñ edebam:
Oculimei suꝑfideles terrae ut sederent mecum: Nondix diuites.
aut imperatores. Aut epis copos aut presbyteros aut diaconos
sed fideler cumistis sedebum, potest hoc dicere aepnit uir
aut propinquũ meum. sedcũ quẽ s̃ cebã fidelem : & iterumidem
poceit dicere qm̃ omnes dericosinor & laicos fidelerhabebã
Potest & experiona dñi dicuiste uersiculur: Nmbulans iniua
inmaculata hic mihiminis trabat : Qm̃ non ordinabã cor
quimili propinquierant: sediustos &fideles : Qui loquitur
iniqua non direxit in conipec tu oculorum meorum : Intan¬

Expanded text:
benter audiamus, nec illum permittamus peccare. Tanta enim benter audiamus, nec illum permittamus peccare. Tanta enim distantia est inter fornicantem, et detrahentem: ut ille qui fornicatur, se tantum occidat: ille autem qui detrahit, et se et illum qui audit demergat. Superbo oculo, et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Si quis erat superbus aut avarus, cum hoc penitus non edebam. Oculi mei super fideles terrae, ut sedeant mecum. Non dixit divites, aut imperatores, aut episcopos, aut presbyteros, aut diaconos: sed fideles: cum istis sedebam. Potest hoc dicere, et episcopaut propinquum meum, sed eum quem sciebam fidelem. Et iterum idem potest dicere: Quoniam omnes clericos meos, et laicos fideles habebam. Potest ex persona Domini dici iste versiculus: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat. Quoniam non ordinabam eos qui mihi propinqui erant, sed justos et fideles. Qui loquitur iniqua, non direxit in conspectu oculorum meorum. Intan
Abbreviated transcription (Latin):
los meos reminiusticm. Nonante ponebã aliquid dño: neque
c̃senciebam iniquitati sed eotus ad dm̃eram: faciente s p̃uarica¬
tiones odiui. Siuepat̃ m̃serat siuemat̃ siuesrater, autsoror:
siue amicus. camensideclinass& at imoredñi hunc odio habebã.
& omnino adeum non ac cedebam: Nonante ponebam propin¬
quitatẽ aut amiciciã pietatidĩ: Non ad hesit mihi corprauũ
Nonerat hme aliquid dificile : aut peruersũ aliquid: sed ȩꝗtas
& iustitia. Dedinantẽ a memalignum non cognoscebam. Hocẽ
sicerat mihiamicus: dut proximus. siue ep̃s. dut prerbiter
si uehqua cumque dignitate constituturs tamensi ꝑuertebac
uias suas sic eum fugiebam ut paenitus eius memoriã ñ facerẽ
Detrahentẽ sec reto ꝓximosuo: huncper sequebar. Intantũ ñ
oportee consentireo de crahenti: ut &iam quantũ in nobis est
Per sequamur talẽs ꝓuidentes in utroque ucilitatem. ut nec li¬

Expanded text:
los meos rem injustam. Non anteponebam aliquid Domino, neque los meos rem injustam. Non anteponebam aliquid Domino, neque consentiebam iniquitati: sed totus ad Deum eram. Facientes praevaricationem odivi. Sive pater meus erat, sive mater, sive frater, aut soror, sive amicus, tamen si declinasset a timore Domini: hunc odio habebam, et omnino ad eum non accedebam. Non anteponebam propinquitatem aut amicitiam pietati Domini. Non adhaesit mihi cor pravum. Non erat in me aliquid difficile, aut perversum aliquid: sed aequitas et justitia. Declinantem a me malignum non cognoscebam. Hoc est, si erat mihi amicus aut proximus, sive episcopus aut presbyter, sive in quacumque dignitate constitutus: tamen si pervertebat vias suas, sic eum fugiebam, ut penitus ejus memoriam non facerem. Detrahentem proximo suo, hunc persequebar. Intantum non oportet consentire detrahenti, ut etiam quantum in nobis est persequamur talem, providentes in utroque utilitatem, ut nec li
Abbreviated transcription (Latin):
isericordiã &iudiciũs cantabo tibi dñe. Miseri cordiã au¬
diant peccatores : quides perant desua salute. Quis in
paenitentia Iuditium audiant concempto res quidicunt
misericors est peccemus indulg& nobis. Psallam & intelle¬
gam. Inuia. inmaculata. ut intellegat quis quod psal¬
lat & rensus ipsius contempl&ur psalmum. Vt ñuagetur
mensporas: & corpore ꝗdẽ uido et psallers mens autẽ sin offuccustt
Inuia in maculata. Vt ambulans in hoc mundo uiste agã : & macu¬
lam non habeam. Quandouenies adme. quando autẽ intellectũ reci¬
pero & iuste egero. tunc anifidentia dico addũm. Quando uenies
ad me uenies autẽ : desecundo eius aduentu accipiendũ est. Peram
bulabam in in nocenciacordis mei : in mediodomus meȩ. Nihilsi pla¬
c&dos ut simplicitas & inocentia: Denique sp̃s sẽr in aliis uola¬
cilibus non placuit nisi in colũba p̃pt̃sim plicitatẽ. & inqua drupe¬
dibus in ouẽ propt̃mansuetudinem: Non proponebã ante o cu¬

Expanded text:
isericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Misericordiam audiant peccatores qui desperant de sua salute, qui sunt in poenitentia. Judicium audiant contemptores, qui dicunt: Misericors est Dominus: peccemus, indulgebit nobis. Psallam et intelligam in via immaculata. Ut intelligat quis quod psallit, et sensus ipsius contempletur psalmum, ut non vagetur mens ejus foras, et corpore quidem videatur psallere, mens autem sine fructu sit. In via immaculata: ut ambulans in hoc mundo juste agam, et maculam non habeam. Quando venies ad me. Quando autem intellectum recepero, et juste egero: tunc cum fiducia dico ad Dominum: Quando venies ad me? Veniesbulabam in innocentia cordis mei: in medio domus meae. Nihil sic placet Deo, ut simplicitas et innocentia. Denique Spiritus sanctus in aliis volatilibus non complacuit nisi in columba, propter simplicitatem, et in quadrupedibus in ove, propter mansuetudinem. Non proponebam ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ : Sediam non nouimus eũ scđm carnẽ : Nabuert forsi¬
tanscabellũ ante mortẽ: anteres urrectionẽ : quando mandu¬
cabat quan dobibebat : quando nr̃os patiebatur affectus : postquã
ueroresurrexit & adcȩlos uictor asces dt ÷egoñ intellego aliũ
sedenteotaliũ scabellum sed totũ hxp̃otronur ẽ : Quaerie & dic̃s
uar euel quare quomodo sit nescio: & tam̃ credo quod sit : Mi
rarissiignorẽ dediuinicatis mysterio : cũ me ipsũ nes ciȩ
Inter rogasme quornodo & diuinitas & incarnacio unũ sit : cũ
ego nesaã : quomodouiuã . Qm̃ intellexisse : credidisseõ¬
mtnosse honor aree: Sufficit mihirc irequod scriptũ est:
sufficit mihiscire quodoredo  plus autẽ nec uolo nec cupio: Sienĩ¬
plus scire uoluero : & hoc incipio ꝑdereqđ credo: fideles dicimur
quar euel quare faccũ est: Credidit quia fier &: & factũ est quod¬

Expanded text:
carnem, sed jam non novimus eum secundum carnem. Habuerit forsitan scabellum ante mortem, ante resurrectionem, quando comedebat, quando bibebat, quando nvero resurrexit, et ad coelos victor ascendit, ego non intelligo alium sedentem, et alium scabellum, sed totum in Christo thronus est. Quaerit et dicit: Quare, vel quare? Quomodo sit, nescio, et tamen credo quod sraris si ignorem de divinitatis mysterium, cum me ipsum nesciam. Interrogas me quomodo divinitas et incarnatio unum sit, cum ego nesciam quomodo vivam. Deum intellexisse, credidisse eDeum nosse honorare est. Sufficit mihi scire quod scriptum est; sufficit mihi scire quod credo: plus autem nec volo, nec cupio. Si enim scire voluero, et hoc incipio perdere, quod credo: fideles dicimur,quare, vel quare factum sit. Credidit, quia fieret, et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
cifixus ẽs ubiresur nexit. hoc incipientibuslo quimur : Ceterũ
ponantur pedes eĩs utinã uestigia eius sẽ ꝑbereant incordesuo:
ucinã & ego dicam cũ sponsa. Senebocum & ñ dimittã eũ. Spon¬
suscito offendit᷑ sẽ ꝑmunditias amat : ubicũquesor desuiderit
Verbi causa : Ad oratescabellũ pedũ eius. petrũ & paulũ &
& ñ s̃sũ illos ne ador etis: uerbi caura. Iuda sꝓditor scabellũ dĩ

Expanded text:
cifixus est, ubi resurrexit. Hoc incipientibus loquimur. Caeterum cifixus est, ubi resurrexit. Hoc incipientibus loquimur. Caeterum ponantur pedes Jesu! utinam vestigia ejus semper haereant in corde meo! utinam et ego dicam cum sponsa: Tenebo eum, et non dimittam eum! Sponsus cito offenditur, semper munditias amat, ubicunque sordes viderit Verbi causa, adorate scabellum pedum ejus, Petrum et Paulum et  et non sunt sancti, illos ne adoretis; verbi causa, Judas proditor scabellum
Abbreviated transcription (Latin):
&nunc dr̃ ad orates cabellũ pedũ eĩ. Sit̃ra st abellũ pedũ iħu or. autẽ
Ado race scabellũ pedũ cĩ Ergotra ddor andac̃: quomodo legimus in a¬
portolo ꝗa excepto creatore en eaturã adorare ñ debeamus gdora¬
orauit helias ahab impiissimũ regẽ : Ndr̃ qđ helias sic ador auerit ab¬
adbquasidm̃ Sed hicadoratio : quasi s alũatio ponit᷑ : Ergonuncuide am:
hoc qđ dicit: & adorate scabellũ pedũ eĩ : Secundũ quẽ modũ dic̃ : Sicut
dm̃ adoramus scabellũ di  aut adoram: & salut amus quasi hominẽ
Legimus in lam̃tationibus hier emiae. legimus & in ali& ꝓphecte
quomodo inquid sc̃ĩ ficauit dñs scabellũ pedũsuorũ & ibiscabellũ pe¬
dũ eĩ hyer osolima dr̃ siue tẽplũ: Igit᷑ scđm historiã Legimus&¬
inalio & adorate scabellũ pedũciur : Si pedes nonstant nisiinscabello
ergo qđ dr̃ & adorate ubis teter̃ pedeseĩ. & descabello dr̃: Eirgo se¬
cundũ litteram possumus dicere : uerbi causa. ubinatus ẽ s ubicru¬

Expanded text:
edum ejus. Si terra scabellum pedum Jesu, dicitur autem adorare scabellum pedum ejus: ergo terra adoranda est. Quomodo legimus in Apostolo quia, excepto Creatore, creaturam adorare non debemus? Adoraoravit Elias Achab impiissimum regem, non dicitur quod Elias sic adoraverit Achab quasi Deum, sed haec adoratio quasi salutatio ponitur. Ergo nunc videamus hoc quod dicit et adorate scabellum pedum ejus, secundum quem modum dicit sicut Deum adoramus scabellum pedum Dei, aut adoramus et salutamus quasi hominem. Legimus et in lamentationibus Jeremiae; legimus et in alio propheta: Quomodo, inquit, sanctificavit Dominus scabellum pedum suorum et ibi scabellum pedum ejus Hierosolyma dicitur, sive templum. Igitur secundum historiam legimusio loco. Et adorate scabellum ejus, sed pedes non stant nisi in scabello. Ergo quod dicitur: Et adoretis ubi steterunt pedes ejus, et de scabello dicitur. Ergo secundum litteram possumus dicere, verbi causa, ubi natus est, ubi cru
Abbreviated transcription (Latin):
nauit exult& t̃ra : Ixult&sterra uniuerrat̃ra . Hocẽ om̃is creden¬
exẽplũ descripturis : ubuudȩa sola suna insula dicta sit : Omno qđ
loquimurs debemus asfirmare descripturis sc̃ĩs. Inore enĩ duoꝵ
& triũ testiũ : stabi tõne uerbũ : Ñ habet tantũ autoricatẽ sermo
dicentis: quantũ dñip̃ceptũ : Legimus in ꝓphera ez echiel Ø:
inquiđ fili hominis loquere ad habitatores isulȩ huius: ho
multae : Ergo delũ baridr̃ in prioripopulo : dñs regnauit decio
inducus ẽ : In secundo populo degentibus ẽgre gateꝰ. dñ srognauit
exult&s t̃ra slȩtent᷑ insulae multae : Nuno int̃tio dr̃ dñs regna¬

Expanded text:
navit, exsultet terra. Exsultet terra universa, hoc est, credennavit, exsultet terra. Exsultet terra universa, hoc est, credenexemplum de Scripturis, ubi Judaea sola insula dicta sit. Omne quod loquimur, debemus affirmare de Scripturis sanctis: In ore enim duorum et trium testium stabit omne verbum . Non habet tantam auctoritatem sermo dicentis, quantum Domini praeceptum. Legimus in propheta Ezechiel: Et tu, inquit, fili hominis, loquere ad habitatores insulae hujus , hmultae. Ergo lumbare dicitur in priori populo: Dominus regnavit, decorem indutus est. In secundo populo de gentibus congregato: Dominus regnavit, exsultet terra; laetentur insulae multae. Nunc in tertio dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
idem habent principium: Nonage¬
simus ecundus : nona gesimus sextur
& nona gesimus octauus : Secundũ idẽ babenẽ principiũ Iibuersiculo
insinẽ diuersisunt: Quomodo enĩdicit: Innona gesimo secundo : dñ sreg
t& terra: In nona gesimo uero octauo: Dñs regnauit irascant᷑ popu¬
inultimo dnsregnauit decore indutus est : Verũ diuers: ordosdat
nobis aliquã intellegentiae suspicionẽ : Dñ sregnauit decoreinducu
illudẽ perizoma quod habuit circalũbos suos hieremias : Tultis
& ego applicaui populũ meũ adme : Quomodoergouestim̃tũ circaho¬
minem sic populus circadm̃ : Uerũ qhoc ꝑizoma: uerũ qr hinc decor
quodñs fuerat indutus trunseufraten ex positus est inforamine petrae
& ibi computrut: & abas mis duccusest incaptiuitatẽ : Dñs quid racits
non ẽnudus: non potest sine lũbari. Non pocesc eẽ sin eueste : srioce
popupulo ꝑdito. facit sibi uercẽ depopulo genciliũ : & quid dicit dñ sreg¬

Expanded text:
idem habent principium: nonagesecundus, et nonagesimus sextus, et nonagesimus octavus. Sed cum idem habeant principium in versiculo, in fine diversi sunt. Quando enim dicit terra; in nonagesimo autem octavo: Dominus regnavit, irascantur popuin ultimo: Dominus regnavit, decorem indutus est. Verum diversus ordo dat nobis aliquam intelligentiae suspicionem. Dominus regnavit, decorem indutus illud est perizoma, quod habuit, circa lumbos suos, Jeremias. Vultis et ego applicavi populum meum ad me. Quomodo ergo vestimentum circa hominem: sic populus circa Deum. Verum quia hoc perizoma, verum quia hic decor, quo Dominus fuerat indutus, trans Euphraten expositus est in foramine petrae, et ibi computruit, et ab Assyriis ductus est in captivitatem: Dominus quid facit? Non est nudus, non potest esse sine lumbari, et non potest esse sine veste; priore populo perdito, facit sibi vestem de populo gentilium. Et quid dicitur: Dominus reg
Abbreviated transcription (Latin):
&srem̃ tẽsermones meos iquõ terra crem̃tis cõmo taẽ: p̃pt̃ eu il eqͥ sedo
aut iacemus : Infelixẽ illes cuuac& dđs : Iac& enĩ cũ iacente : Quomodo pla
iplangente & rideccũridente: Itaiac& cũ iacente : Quomodo sititcũ
uente & sesurit cũ esuriente. & nudus ẽcũnudos sic& iac& cũ iacente:
iuiergo uul neratusẽ &iuc&i & ipse quodã modo iacere dr̃ cũeo ꝓu¬

Expanded text:
et trementes sermones meos ? Quoniam terra tremens commota est: propterea ille qui sedet et trementes sermones meos ? Quoniam terra tremens commota est: propterea ille qui sedet aut jacemus. Infelix est ille cui jacet Deus: jacet etenim cum jacente. Quomodo plangit cum plangente, et ridet cum ridente: ita et jacet cum jacente. Quomodo sitit cum sitiente, et esurit cum esuriente, et nudus est cum nudo, sic et jacet cum jacente. Qui ergo vulneratus
Abbreviated transcription (Latin):
ni se dñs mortuus ẽ : dñ resurerit dñs ad cae iũ uiotor dscendit
Quis stipopuli : dicamus exc̃plũ decuangelio: Quidã in quid pat̃ se¬
milias iit ut acciper& sibi regnũ delonge : Quid longius quã gelũ a
t̃ra: dereli quidt̃rã iuit ad caelos ut acciper& sibiregnũ : łciues
inquidilli quioderanteũ oriser̃ legationem dicentes: Nolumuscũ
regẽ supernos : Verũ ille accepit regnũ & uenit ddciues pessimos
Venit adillos quregẽ eũ nolebant habere: & nunc dicit sp̃s ĩ ad ciues
sc̃i : non dixpereant. sediras cant᷑ : uiciũ noluit significare ñ penas:
illuras cunturs̃ & dñs dep̃cat᷑ : & quid dicit: uenite ad meõ nes quione
ratiestis: Regnũ accepi a patre : Immo homoquẽ suscepi. Doquando
accipio quasi homo : quisedes suꝑ cerubĩ moueat᷑ t̃ra : Quã dut̃ra inmo¬
casuerit sanariñ potest : Quando ueromot asuerit & intremuerit
cunc recipiet sanitatẽ : Suꝑ quẽ inquid reꝗescã nisi suꝑ humilẽ & qͥetũ

Expanded text:
s ad coelum victor ascendit. isti populi? Dicamus exemplum de Evangelio: Quidam paterfamilias ivit accipere sibi regnum de longe . Quid longius, quam coelum a terra? Dereliquit terram: ivit ad coelos, ut acciperet sibi regnum. Et cives, inquit, illi qui oderant eum, miserunt legationem, dicentes: Nolumus eum regnare super nos. Verum ille accepit regnum, et venit ad cives pessimos. Venit ad illos, qui regem eum nolebant habere. Et nunc dicit Spiritus sanctus sancti: non dixit, pereant: sed, irascantur. Vitium voluit significare, non poenas. Illi irascuntur, et Dominus deprecatur. Et quid dicit? Venite ad mrati estis . Regnum accepi a Patre, immo homo quem suscepi, do quasi Deus, accipio quasi homo. Qui sedes super Cherubim, moveatur terra. Quamdiu terra immoiu immota fuerit, sanari non potest. Quando vero mota fuerit, et intremuerit, tunc recipiet sanitatem. Super quem, inquit, requiescam, nisi super humilem et quietum,
Abbreviated transcription (Latin):
qia c& tam̃ ꝗ̃ necdũ uenit udeĩfelicitatẽ qͥ stat : Denique & adã quan¬
dose absẽdit a facie dĩ a. nbulabac ei d̃ post meridiẽ : Dicat aliquis :
Siadam offenderat  & depari adiso fuerat eiectus. ergom ꝑfeocain
felicitate ẽ cuicũque ãbulabat ds̃: & egodico : Siadãpenitus occisus
fuiss& : neida tus fuiss& locus paenitentiae : lacuis s& eid̃ : Nũ
uero ꝗadatur eilo cuspaenitentie ꝓptereuei ãbulat dĩ : Morses¬

Expanded text:
em qui stat. Denique et Adam quando se abscondit a facie Dei: ambulabat ei Deus post meridiem . Dicat aliquis: Si Adam offenderat, et de paradiso fuerat ejectus: ergo imperfecta felicitate est cuicumque ambulat Deus. Et ego dico: Si Adam penitus occisus fuisset, et non ei datus fuisset locus poenitentiae, jacuisset ei Deus. Nunc vero quia datur ei locus poenitentiae: propterea ambulat ei De
Abbreviated transcription (Latin):
uertitȩ : Sicut inquiatulum bare habisticir calumboftuos
ita & ego habui populumistum circamedicit dñs: Hoc
totum quare dixi utofenderem credentes uestimentum
cẽxp̃i: Quod descenditinora uestimentdeui Quod
descen dit inbarbam barbam aaron. Nonẽ temuoris
desacer do talibus. dicere uestimentis : Siquidem ponti¬
fex octohab& species uestimentorum : Mundon¬
gũ est dicere deephod: de ronica longum dicere
derationa lidemanui festatonibus decatenulis : de rona
defemoralib: desimbriis : deros cis d& intin nulis
quibiis uir tutibus sacerdos debeat ingreditem plu
dñi & hisc̃ascõrum : Ediosergo siuo lunius de
uestimentis eẽsacer dotalibus : autsuper limerale
simus qđ interpretatus ephod ut ab eamus bona
opera & inumerisnos tris xp̃imandata portemus
aut certetdinica debemus cẽ interior. quȩ tunica
stricta est & adheracorporinonest laxanon fun¬

Expanded text:
vertite: Sicut, inquit, tu lumbare habuisti circa lumbos tuos, vertite: Sicut, inquit, tu lumbare habuisti circa lumbos tuos, ita et ego habui populum istum circa me, dicit Dominus . Hoc totum quare dixi? Ut ostenderem credentes vestimentum esse Christi. Quod descendit in oram vestimenti ejus: quod descendit in barbam, barbam Aaron. Non est hujus temporis de sacerdotalibus dicere vestimentis. Siquidem pontifex octo habet species vestimentorum. Longum est nunc dicere de ephod, de tunica. Longum est dicere de rationali, de manifestationibus, de catenulis, de zona, de femoralibus, de fimbriis, de resti, de tintinnabulis, quibus virtutibus sacerdos debeat ingredi templuo si voluerimus de vestimento esse isto sacerdotali, aut superhumerale sumus, quod interpretatur ephod, ut habeamus bona opera; et in humeris nostris Christi mandata portemus: aut certe tunica debemus esse interior, quae tunica stricta est et adhaeret corpori. Non est laxa, non fun
Abbreviated transcription (Latin):
illa tintinnabula & illa mala granata diuersi ta¬
tes uirtutum sunt: quaehabent singula euocessuas ::
Egressus ipsisciscorumuocalis est: Siuc enimimanducamus
si uebibimus omnialn nomine dñi facimus. Minorapro¬
missimus: & malora diximus. Sicut ros hermon. qui descen¬
dit in montẽsion Ros hermon: Legimus quendam librũ
apocrip hum. Sotempore quo descende bant filiidĩ ad
filias hominum descendisse illos inmontem hermon
&ibi in issepactum. quo modouenirent adfilias hominũ¬
timentum xp̃isumus: & cumillum nr̃a confessione
uestierimus: rur sum ipsum xp̃m induimur : dicit
enim & a postolus quoduestm̃tum notrum x p̃s sit quan¬
do enimbatizamur xp̃m indiumur & uestimus uultis
scire quomodo uestiamus dñm : legimus in hieremi am
Accipetibi inqui lumbare: & uadȩ inquid ađ uphraten
& poneillũ inforamine petre: & feciiiquid quodpre¬
ceperat mihi dñs: & postdies aliquo drcuersus sum adupbri¬

Expanded text:
. Tintinnabula et illa malogranata, diversita. Tintinnabula et illa malogranata, diversitates virtutum sunt quae habent singulae voces suas, et egressus ipse sancti sanctorum vocalis est. Sive enim manducemus, sive bibamus, omnia in nomine Domini facimus . Minora promisimus, et majora diximus. Sicut ros Hermon qui descendit in montem Sion. Ros Hermon. Legimus in quodam libro apocrypho, eo tempore quo descendebant filii Dei ad filias hominum, descendisse illos in montem Hermon, et ibi inisse pactum, quomodo venirent ad filias hominutimentum Christi sumus, et cum illum nostra confessione vestierimus, rursum ipsum Christum induimus. Dicit enim et Apostolus, quod vestimentum nostrum, Christus sit . Quando enim baptizamur, Christo induimur et vestimur. Vultis scire quomodo vestiamus Dominum? Legimus in Jeremia: Accipet pone illud in foramine petrae. Et feci, inquit, quod praeceperat mihi Dominus. Et post dies aliquos reversus sum ad Euphra
Abbreviated transcription (Latin):
animaduestite scripturȩ ordinem : quicumq rationale
est et ã opĩcu est & ratio est in pectore constitutus : ẽ
ceterum fieripo testut aliquis habeat prudesitiam ut
habeat ã opilun & non habeat sermonem: quicumq¬
habere : hoest manifestationes: hoc est ut qđ cũ¬
q mente concperit. proferat : & om̃s docedt
&hacc omnia frustra sunt sicastitas auta & ornata
nonsuerit : deoronaest & cingit lumbos & mor
tificat: Deindedicit᷑ quod habeat semoralia ut
qđ cum que in nobis ignominio sum est & sordidum:
quasi hoc cingulo mundetur & motific&us : Deinde
dicitur: qm debeamus. habere podera. quodorn&
qua sipedesnostros& in ipsopodere diuersi floress:
Suntibimala granata suntibi &iam fimbrie: Qo
puto quod & llamulier sanguinem fluens istam sim¬
briamtetigerit & sanata est: Deinde & hoc conside¬
rate : qm̃ ad extremos pedes intermala grana ta eruit¬
& tintinnulx Et non ingre diebatur pontisex h
sc̃a scõrum ninĩ illatintinna bula personarent : Et¬

Expanded text:
Animadverte Scripturae ordinem: Quicumque rationale est, λογεῖον, et ratio est, et in pectore constitutus est. Caeterum fieri potest ut aliquis habeat prudentiam, ut habeat λόγον, ut habeat sermonem. Quicumqhoc est, manifestationes, hoc est, ut quodcumque mente conceperit, proferat, et omne doceat. Et haec omnia frustra sunt, si castitas aucta et ornata non fuerit. Ideo zona est, et cingit lumbos, stringit et mortificat. Deinde dicitur, quod habeat femoralia, ut quodcumque in nobis ignominiosum est et sordidum, quasi hoc cingulo mundetur et mortificetur. Deinde dicitur quod debeamus habere poderem, quod ornet quasi pedes nostros. In ipso podere diversi flores sunt: sunt ibi malogranata, sunt ibi etiam fimbriae. Ego puto quod illa mulier sanguine fluens istam fimbriam tetigerit, et sanata est . Deinde et haec considerate: quoniam ad extremos pedes, inter malogranata erant et tintinnulae, et non ingrediebatur pontifex in sancta sanctorum, nisi illa tintinnabula personarent
Abbreviated transcription (Latin):
porta & septe meẽ gradus &locco : Seduide quid dicat: Orien¬
talis porta undelum̃ uenit. dñs nr̃ adques aluator: un a qui¬
dem poła est & nemo ingreditur inea nisi s acordos magnus
& quid dicitur ibi : porta hȩc semperdausaerat non autem
aperictur nisi sacerdoti: Sicigitur & nouũ &uestus testam̃¬
tũ semperclausum fuit : Non est a pertum nisi saluatori:
Istẽ enim qui hab& clauem. quia perit & nemoclaudit. qui
claudit & nemo apperit: una ergo porta hab& & septem
& occogradus: Itinue teriquidem testam̃to sacram̃ta s

Expanded text:
porta, et septem essent gradus et octo. Sed videte quid dicit: Orienporta, et septem essent gradus et octo. Sed videte quid dicit: Orientalis porta unde lumen venit, Dominus noster atque Salvator. Una quidem porta est, et nemo ingreditur in eam nisi sacerdos magnus. Et quid dicitur ibi? Porta haec semper clausa erit. Non autem aperitur nisi sacerdoti . Sic igitur, et novum, et vetus Testamentum semper clausum fuit: non est apertum nisi Salvatori. Iste est enim qui habet clavem, qui aperit, et nemo claudit; qui claudit, et nemo aperit. Una ergo porta habet septem, et octo gradus. Et in veteri quidem Testamento sacramenta s
Abbreviated transcription (Latin):
xxx mussalo monis qui extruc̃serat ueterem domum
& quid dicit : Nisidñs edificauerit nobis domum inuanũ
labora uerurit qui aedisi cauerunt eam: Quidergo
dicit ipsȩsalomon qui p̃scribitur in ipsotitulo egoedi¬
ficaintemplum sed nisi octauus numerus aedificaue¬
rit inuanumẽ domus edificata: Legimus & in euange¬
lio secundum mat heum. Beati pauperes. beatimi¬
tes. beatie surientes & sicientes & cetera. &suntocto
beatitudines: er godñs noster occo genar ionumero
exclusit euangelium: deniq nusquam inuenim:
octo pariter beatitudines. nisi in euangelio: octona¬
rionumero hocẽ indieresurrectionis: die sannoꝵ
nostrorum in ipsis septuaginta annis uultis ostende
uob interimseꝓtimus & octauus numerus continent
plurima sa cramenta. Legamuse zechiel & inuna
portadicitur: & ingrediatur inquid perportã orientis quinte¬
dos primus perseptem & octo gradus & ficripoterat. ut in ea

Expanded text:
t, Salomonis, qui exstruxerat veterem domum. t, Salomonis, qui exstruxerat veterem domum. Et quid dicit: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt, qui aedificant eam . Quid ergo dicit ipse Salomon, qui praescribitur in ipso titulo? Ergo aedificavi templum, sed nisi octavus numerus aedificaverit, in vanum est domus aedificata. Legimus et in Evangelio secundum Matthaeum: Beati pauperes: Beati mites: Beati esurientes, et sitientes, et caetera, et sunt octo Beatitudines . Ergo Dominus noster octonario numero conclusit Evangelium. Denique nusquam invenimus octo pariter Beatitudines, nisi in Evangelio. Octonario numero, hoc est, in die resurrectionis. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta annis. Vultis ostendam vobis interim quod septimus et octavus numerus continent plurima sacramenta? Legamus Ezechiel, et in una porta dicitur: Et ingrediatur, inquit, per portam orientis in tedos primum, per septem et octo gradus. Et fieri poterat, ut in ea
Abbreviated transcription (Latin):
quidempsalmu ss etepictropbebogiane & pͥcite¬
ramnuncpor singulos ũsiculos curgerẽ spirita lem
intellegentiã insingulis dicere. sedora excludimur: Lic&
unouersiculo quasgustum. uobis dospiritalis intelle¬
gentie . ut quicquid hicta cuero. putecis hicdictum eẽ : Dies
annorum nostrorum in ipsis septuaginta annis: Septu¬
aginta anni septem decades sunt: &octoginta
anni occode cades sunt: uide ergo quomodo septimus
& octauus numerus predicatur : & quomodo diximus ture¬
fugium faccues nobis in generatione & generationẽ
& inu&eri & innouotestamento: proptereanunc &
septimum &octauumnum erum ponit: hocdicit & inede¬
siaste dam partem septem & dam partemocto: prop
terea &xVsunt graduum psalmi hocest septem & octo
quindecim pariter nos ducunt ad regnacȩlorum: deni¬
q. postquam septimus graduum psalmus expͥetus est
quiddicitur inscriptura ipse psalmus. psalmus inquiđ¬

Expanded text:
quidem psalmus recipit tropologiam, et potequidem psalmus recipit tropologiam, et poteram nunc per singulos versiculos currere, et spiritualem intelligentiam in singulis dicere, sed hora excludimur. Uno tamen versiculo quasi gustum vobis do spiritualis intelligentiae, ut quidquid hic tacuero, putetis hic dictum esse. Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta annis. Septuaginta anni, septem decades sunt, et octoginta anni, octo decades sunt. Videte ergo quomodo septimus, et octavus numerus praedicatur. Et quomodo diximus: tu refugium factus es nobis in generatione et generationem, et in veteri et in novo Testamento: propterea nunc et septimum et octavum numerum ponit. Hoc dicit in Ecclesiaste: Da partem septem, et da partem octo . Propterea et quindecim sunt graduum psalmi, hoc est, septem et octo: quindecim pariter nos ducunt ad regna coelorum: Denique postquam septimus graduum psalmus expletus est, quid dicitur in scriptura ipsius psalmi? Psalmus, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
quid agimus quicquid in secreco nos facere putamus pa¬
tent in oculistiuis: Qm̃omnes dies nostridefecerunt :¬
Currit & ces: & dumignoramus elabitur perimus & hoc
ipsum quod loquimur demorte est & non intellegimus:
Anninos trisicut aranea meditabuntur: tude quiddicat
quomodo aranea quasimittit fil .a. & hucillucq discur¬
rit. & texit cotadicce & labor quidem grandus est . sid
ꝓfeccus nullus est: Sic&uita hominum hucillucq discurit
possesnonesqrimus diuicia sapparamus procre amus fi¬
lios laboramus in regna sustollimus & omnia facimus &
nonestuita sedmors Siautem in potentatibus Ixx anni
Quem enim inuenies octo genariumi eẽ & sanuns dicit &
greca sententia: Senectus ipsa morbus est & ampbi¬
us corum labor & dolor: Quic quidplus fuerit non est
uita sed dolor: hoc inter imdiximus secundumhiscao¬
riam ca&erum dicamus securidiom anagogeri: &omis

Expanded text:
quid agimus, quidquid in secreto nos facere putamus, paquid agimus, quidquid in secreto nos facere putamus, patet in oculis tuis. Quoniam omnes dies nostri defecerunt. Cucurrit aetas: et dum ignoramus, graviter perimus. Et hoc ipsum quod loquimur, de morte est, et non intelligimus. Anni nostri sicut aranea meditabuntur. Videte quid dicat. Quomodo aranea quasi mittit fila, et huc illucque discurrit, et texit tota die, et labor quidem grandis est, sed effectus nullus est, sic et vita hominum huc illucque discurrit. Possessiones quaerimus, divitias appetimus, procreamus filios, laboramus, in regna sustollimur, et omnia facimus, et non est vita, sed mors. Si autem in potentatibus, octoginta anni. Quem enim invenies octogenarium esse et sanum? Dicit et Graeca sententia: senectus ipsa morbus est. Et amplius eorum labor et dolor. Quidquid plus fuerit, non est vita, sed dolor. Hoc interim diximus secundum historiam. Caeterum dicamus secundum anagogen. Et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uita quasiflos uid&ur eẽ. cum uir & arescit: uidistiarile
decimannos adhulescentulum nihilillo pulcrius
huc illucq currebat: Sieum nuncas pexeris. iudecur in se¬
nec tute quasimortuus: lic&suiu& e nectute. tamenad¬
olescentia peruit: Manesicut erbatranseat. hocẽ iuuen¬
tus nostra ipsumẽ enim manesicut herbatranseat
manerloreat & transeat: floremus in ad ulescentia
arescimus insenec tute: uesper editidat indur&&arescat
Quia defecimus in iratua & insurore tuotur bati sumur¬
Deccexax annis anteui uebamus. usq ad mille uenera¬
mus: ecce in breuem uitam . uita nostra coner ataest:
posiusti iniquitates nostras inconspectutuo. Nihil tecȩ¬
lat. hocest peccata nostra nec noxcȩlat nec inuolunt
tenebrae. omnia apudte lucent: Sȩculum nostrum in
inluminatione uultus tui. melius hab&ur in hebra¬
ico: uitam nostram in inluminacione uultustui: Quic¬

Expanded text:
nostra quasi flos videtur esse cum viret et arescit. Vidistis ante nostra quasi flos videtur esse cum viret et arescit. Vidistis ante decem annos adolescentulum. Nihil illo pulchrius: huc illucque currebat. Si eum nunc aspexeris, videtur in senectute quasi mortuus. Licet vivat senectute, tamen adolescentia perit. Mane sicut herba transeat, hoc est, juventus nostra: Ipsum est enim mane. Sicut herba transeat: mane floreat, et transeat. Floremus in adolescentia: arescimus in senectute. Vespere decidat, induret et arescat. Quia defecimus in ira tua, et in furore tuo turbati sumua annis antea vivebamus, usque ad mille fere veneramus. Ecce in brevem vitam vita nostra contracta est. Posuisti iniquitates nostras in conspectu tuo. Nihil te celat, hoc est, peccata nostra, nec nox celat, nec involutum tenebrae. Omnia apud te lucent. Saeculum nostrum in illuminatione vultus tui. Melius habetur in Hebraico: Vita nostra in illuminatione vultus tui. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
innocte. Debeonus & secundum historiã scire: Nox in quat¬
tuor uigilias diuiditur, deniq & in euangeliodicit᷑. Inquasta
autẽ uigilia: unaer gouigilia. tres horei sunt Noxergo diuidit
inquattuor uigilias : deniq militer quattuor harstationes
annis: facqui a uixerit ille ad conparationẽ a& nitatistuae.
quod grande fuit breue est Quid enim potest grande. esse
qđ finẽ hab& millenri anni ante quã offenderemus. unadies
Aputte erat: quid dico unadies unauigilia: uide quiddicat
patiaris perirenos & mori in humilitate: ipsedixisti eum
exaltatus fuero om̃straam adme: ex altatus es ex altas¬
tinos noliderelinquere ut contraamur: Mane sicũter¬
ba transeat manesloreat & pertranseat uespere deci¬
dit indur& &arescat: Omisterio scripturarum: mane
sicut erbatranseat: Loquitur & hñs noster at qͥsaluator Ine
uangelio defeno quod inunadieoritur. & inunadie aresca
uesperam quasidemercescit &decidit: Sic & oms nostra

Expanded text:
nt. Debemus secundum historiam scire, quia nox in quatuor vigilias dividitur. Denique et in Evangelio dicitur: In quarta autem vigilia . Una ergo vigilia tres horae sunt. Nox ergo dividitur in quatuor vigilias. Denique milites quatuor stationes annis ; fac, quod vixerit mille, ad comparationem aeternitatis tuae, quod grande fuerit, breve est. Quid enim potest grande esse quod finem habet? Mille anni nostri antequam offenderemus, una dies apud te erat. Quid dico una dies? Una vigilia. Vide quid dicat:patiaris perire nos, et mori in humilitate. Ipse dixisti: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Exaltatus es et exaltasti nos: noli derelinquere, ut contrahamur. Mane sicut herba transeat: mane floreat et pertranseat: vespere decidat, induret et arescat. O mysteria Scripturarum! Mane sicut herba transeat. Loquitur Dominus noster atque Salvator in Evangelio de feno quod in una die oritur, et una die arescit . vesperam quasi demarcescit, et decidit, sic et omnis vita
Abbreviated transcription (Latin):
tues ȩternus & dixisticon uertimini filihominũ:
Odñe ut hoc ade amus petere ut dicamus. Ne auertas
hominem in humilitatem tunobis dedistifiduciã
dicens Reuertemini ad me filii reuertenter &e
gosanabo contricionesur̃ as & dixisticonuertimi¬
ni filuhominum. qm̃mille ant eo culostuos tamquã

Expanded text:
tem, et dixisti, convertimini, filii hominum. O Domine, ut hoc audemus petere, et dicamus: Ne avertas hominem in humilitatem: tu nobis dedisti fiduciam, dicens: Revertimini ad me, filii, revertentes, et ego sanabo contritiones vestras . Et dixisti, convertimini, filii hominum. Quoniam mille anni ante oculos tuos, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
refugium faccuses nobis Si autem refugium
nostrum fuit ante quam orbis fier& ergo
ante animȩ fuerunt quam mundus ner&
maledist in : uis eresis quare calumnia facis spui
scõ: Sic loquere quomodo sp̃s sc̃s locutus est: Sic
ergo legendumest: dñe refugium factus es nobis
ingeneratione & generatione: & hucus que distino¬
t᷑e : Rursum aliud principum prius quam montes
fierent & formaretur terra &orbis aseculo
&usque in sȩculum tuesđs: Tues đs ante quã mon

Expanded text:
refugium factus es nobis. Si autem refugium refugium factus es nobis. Si autem refugium nostrum fuit antequam orbis fieret: ergo ante animae fuerunt, quam mundus fieret. Male distinguis, haeresis. Quare calumniam facis Spiritui sancto? Sic loquere, quomodo Spiritus sanctus locutus est. Sic ergo legendum est: Domine, refugium factus es nobis, in generatione et generationem, hucusque distinctio. Rursum aliud principium: Priusquam montes fierent, et formaretur terra, et orbis, a saeculo et usque in saeculum tu es
Abbreviated transcription (Latin):
iere fugium faccus es nobis: ingeneratione & ge¬
neratione: quire fugium quȩrit : aut abȩstu
nimio quȩ rit &scalore autbestia illum persequi¬
tur autostes illumper sequitur ut interficians
& nosigitur inestus umus istius scłi & nos bestia
per sequitur dequa dicimius netradas bestus a¬
nimam consitendum tibi : & nos hostes persecun¬
tur. propterea subteralas tuas refugimus inge¬
neratione & generatione & in praeterito &in
praesenti & infuturo aliter in generacione¬
& generatione &inueteri populo iuddeorum &
innr̃ oxp̃ianorum: prius quã montes fierent & sor¬
maretur terra & orbis: Subripit in hoc loco he¬
resis: Sire fũgium factus es nobis. ante quam mon¬
tes fierent & formarecur terra &orbis ergo
dicit scriptura : dñe refugium factus es nobis
irigeneratione inquid & generatione aprinci¬
pio mundi ante principio mnundi. hoc illidicun
& neputesine iquid dicere. prius quã montes
figrent & famare turterra & orbis tuinquid

Expanded text:
refugium factus es nobis in generatione et generationem. Qui refugium quaerit, aut ab aestu nimio quaerit et calore, aut bestia illum persequitur, aut hostes illum persequuntur, ut interficiant. Et nos igitur in aestu sumus istius saeculi, et nos bestia persequitur, de qua dicimus: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Et nos hostes prosequuntur: propterea subtus alas tuas refugimus. In generatione, et generationem. Et in praeterito, et in praesenti, et in futuro. Aliter: In generationeet generationem. Et in veteri populo Judaeorum, et in novo Christianorum. Priusquam montes fierent, et formaretur terra et orbis. Subrepit in hoc loco haeresis. Si refugium factus est nobis antequam montes fierent, et formaretur orbis: ergo dicit Scriptura? Domine refugium factus es nobis, in generatione, inquit, et generationem. A principio mundi: ante principium mundi. Hoc illi dicunt. Et ne putes me, inquit, dicere priusquam montes fierent, et formaretur terra, et orbis, tu, inquit,