comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia meto ubi nõ semino: ⁊ congrego ubi
nõ spargo: oportuit ergo ta dare peccu
mani niimulariis: ⁊ ego ueniẽs̃ recepis¬
sem utiq qd̾ meũ ẽ cum usura. Ex u̾bis
suis seruus constringitur cũ diĩs dic̃: me¬
to ubi nõ semino ⁊ congrego ubi nõ spar¬
si. Ac si aꝑte dicat. Si uixta tuã senten¬
tiam ⁊ illud exquiro qd nõ dedi: quanto
magis ate exquiro qd̾ ad erogandũ dedi:
ualeant opibus exercere. Sed sic̃ nr̃m ꝑi¬
culum aspicitis. si diñcam peccumã tene
tiam peccunia ñ data recipitur. Cũ enĩ
hoc redditur qd̃ acceptũ fu̾at̃: etiam illd
etiã alia studeatis intelligere que nõ. au¬
distis. Quatenus alia ex aliis colligẽtes:
etiam illa discatis ex uob̃ metipsis ag̾e.
que nec dum exp̾dicatoris ore didicisti.
Pigrum uͭ seruum qua sententia feriat
audiamus. Tollite ab eo talentum.⁊ da¬
te ei qui habet decem talenta. Oportu¬
num ualde indebat᷑. uc cum malo seruo

Expanded text:
quia meto ubi non semino, et congrego ubi quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi; oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; valeant exercere. 4. Sed sicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam teneacunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, illud etiam od auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo servo
Abbreviated transcription (Latin):
num uocat: cur tam̃ adlucrum deseruire
desimulat. ⁊ tunuisse se dic in lucro talen¬
tum expende. Qui hoc solũ cimere de bue¬
rat. ne hoc sine lucro ad dominũ reporta
uite uias adgredi metuunt: tam̃ iacere ĩ
sui torporis ignauia nõ ꝑtimescunt. Cũ
se peccatores consid̾ant: scĩtatis uias arri¬
pere trepidant. ⁊ remanere in sius inqui¬
tatibꝰ nõ formidat. Quoꝵ bene petrus ad¬
huc minfirmitate positus speciem tenet:
cum inso miraculo p̾scium dieit. Cxi ame
domine: quia peccator homo sum. Immo
si te peccatorẽ consid̾ans: oportet ut a te
dũm nõ repellas. S iͥd curo melioris am¬
bitus mas ⁊ rectioris uite ad prehendere
archem noluit. quia infirmos se eẽ conspi¬
ciunt: q̃si peccores se esse facent᷑. ⁊ dnĩn re¬
pellunt. cumq quẽ inse scĩficare debue¬
rant fugunt. ⁊ uelut inꝑturbatio¬
ne consiliũ nõ habent. dum moriuntur
⁊ uitam timẽt. Unde ⁊ huic seruo ꝓtinꝰ
respondetur. Serue male ⁊ piger. sciebaᷤ

Expanded text:
durum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportarvitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas
Abbreviated transcription (Latin):
nent: ne nos qui plus ceteris
in h̾mundo accepisse aliquid
cernimur: ab auctore mundi
liugentur dona: rationes etiam crescunt
donoꝵ. Tanto ergo esse humilior quisq¬

Expanded text:
 ne nos qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur, ab auctore mundi augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atq
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃s d̾s quia puis estmniseroꝵ cruci¬
atu nõ pascitur. Qui. aũt ustus
est ab iquoꝵ ultione in ꝑetuo non se¬
datur. S iniqui om̃s et̾no supplicio de¬
putati. sua quidẽ iniquitat puniunt᷑.
⁊ tam̃ ad aliquid ardebunt: salicet. ut
iusti om̃s. ⁊ ind̾o uideant gaudia que ꝑ¬
cipiunt: ⁊ millis respiciant upplicia
que euaserunt: quatenus tantomagis
met̾num diuine gr̃e debitores se cogno¬
scant. quanto mnet̾num mala puniri-
nõ orabunt: quibꝰ utiq dictum ẽ. pro
iimicis ur̃is orate: Gregorius
rant ꝓmimicis suis eo tp̃re quo po¬
sunt ad fructuosam penitentiam
eoꝵ corda conu̾tere: atq ipsa conu̾sio¬
ne saluare. Quid enĩ aliud ꝓinimies

Expanded text:
s Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes, aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis perspiciant supplicia quae evaserunt: quatenus tanto magis in aeternum divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri cnon orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis vestris orate .--GREGORIUS: Orant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: qu
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. Inmortał aũt: quia essentialit̾
uiuere nũquã desinit: ꝙ nature sue ui¬
tam ꝑdere nõ ualec: necum inꝑpetua fu¬
erit morte dampnata. Illic enĩ posita
beata eẽ ꝑdit: ⁊ ẽẽ nõ ꝑdit. Ex qua re
semꝑ cogitur. ut et mortẽ sine morte: ⁊
defectum sine defetu: ⁊ finẽ sine fine
patiatur: quatenꝰ ei ⁊ mors inmortał
uis hanc tam in explicabilẽ¬

Expanded text:
ortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim posita beata esse perdit, et esse non perdit. Qua ex re cogitur semper, ut et mortem sine morte, et defectum, sine defectu, et finem sine fine patiatur; 453 quatenus ei mors immortalis  PETR. Quis hanc tam inexplicabile
Abbreviated transcription (Latin):
ec nos in expositionis exordio p̾libasse suf¬
ficiat. ut loqñdi uirtꝰ silentio refota. ad ĩ¬
daganda mysteria que secuntur robustior exs¬
urgat. Certi ⁊ enim sumꝰ: qr ipsum de qͦ loqui¬
mur habemus aduitorẽ. qui uiũ ⁊ regnat cum

Expanded text:
ec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et regnat cum
Abbreviated transcription (Latin):
nullomodo ꝓhibemus. quia eius obla¬
tio nullam culpe maculam ingerit. que
exaccipientis ambitũ nõ ꝓcessit. Mul¬
tos ex eccłastica familia nouimꝰ. ad oĩ¬
potentis d̾i seruiciũ festinare: ut ab hu¬
mana seruitute liberi indiuino seruicio
seruicia incaute retinemus. illi inueni¬
mus negare quedã qui dedit om̃ia. Uñ
necesse est ut quisquis ex uiris ecclastici
seruitute ad d̾i seruiciũ conu̾ti desid̾at:
ꝓbetur prius in laico habitu constitut᷑.
⁊ simores eiꝰ atq conu̾satio bono deside¬
rio illius testimonium ferunt: absq ul¬
la retractione seruire in monasterio om¬
mpotenti dño ꝑmitatur. ⁊ ab humano
seruicio liber recedat: qui duuno obseqͥo
districtiorẽ subire appetit seruitutem.

Expanded text:
nullo modo prohibemus, quia ejus oblanullo modo prohibemus, quia ejus oblatio nullam culpae maculam ingerit, quae ex accipientis ambitu non processit. Multos ex ecclesiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitservitium incaute retinemus, illi invenimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiasticiservitute ad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferunt, absque ulla retractione servire in monasterio omnipotenti Domino permittatur, et ab humano servitio liber recedat, qui pro divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem.
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex tradicione cartarũ. neq ex ea quã
noua ꝑambicionẽ simulatio inuenit. ipel¬
lacionẽ pastelli. Quia enĩ ordinando e põ
pontifex manũ ponit. enu̾glicam uͦ lecci¬
onẽ minister legit. ꝯfirmationis autẽ eiꝰ
eplam notarius scribit. sic̃ pontificẽ nõ
decet manũ quã in ponit uendere. ita mi¬
nister ul notarius nõ deb inordinatioẽ
eius uocẽ suam uł calamũ uenundare. ꝓ
ordinatione ergo. uł pallco. seu cartis. acq¬
pastello. eundem qui ordinatus est. uel
ordinandꝰ omnino aliquid dare ꝓhibeo.
Ex quibꝰ p̾dictis rebus. siquis de hinc ali¬
quid comodi apellatione exigere. uł pete¬
re forte p̾sumpserit. in districto omp̃tis¬
dei examine reatu subiacebit. Is aũt qͥ
ordinatus fuerit si nõ explacito neq ex¬
actus aut petitus post acceptas karitaᷤᷤ
ꝙ palleo offerre aliquid cuilib ex clero
gr̃e rantũmodo causa uoluerit. qd̾ accip̃

Expanded text:
neque ex traditione cartarum neque ex ea, quam neque ex traditione cartarum neque ex ea, quam nova per ambitionem simulatio invenit, appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit, euangelicam vero lectionem minister legit, confirmationis autem eius epistolam notarius scribit, sicut pontificem non decet manum, quam imponit, vendere, ita minister vel notarius non debet in ordinatione eius vocem vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo vel usu pallii seu cartis atqpastello, eumdem qui ordinandus vel ordinatus est omnino aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis hinc aliquid commodi appellatione exigere vel deferre forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatu subjacebit. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex placito, neqactus, aut petitus, post acceptas chartas et pallium offerre aliquid cuilibet ex clero gratiae tantummodo causa voluerit, hoc accipi
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾hentia mẽs fidelium uenerat᷑: ita nr̃a
in firmitatẽ decet semz ipsam semꝑ agnoᷤ¬
cere. ⁊ in pense sibi uenerationis onera de¬
clinare. Ex amore quippe fidelium hurꝰ
sedis rectoribꝰ mos ultra meritũ erupit. uͭ
cũ eoꝵ corpora humanda de ferunt᷑. hec
daliaticis contegant. easdemq dalinati.¬
cas ꝓscĩtatis reu̾entia sibimet parciendaᷤᷤ
ppłs scindat. & mat sint multa a sacris cor¬
poribꝰ aploꝵ martirũ que uel amina pecca¬
torum corpore suminit᷑ quo ꝓ magna reu̾¬
entia reseruet᷑. De quare p̾senti decreto ⁊¬
stituo. ut ferecrũ quo romani pontificis cor¬
pus ad sepeliendum ducit᷑. nullo tegiine
ueletur. quã decreti m̃i curam gerere sedi
huus p̾bros ac dyaconos censemꝰ. Si quiᷤ
uero ex eoꝵ ordine hoc curare neglexerit:
anathema sit.ꝙ responderũt om̃s. anate¬
ma sit. Antiquoꝵ patrũ regulam sequẽs.
nichil uinquã de ordinationibꝰ accipien¬
dum ẽẽ constituo. Neq exdacione pallei.

Expanded text:
s fidelium veneratur, ita nostram infirmitatem decet semetipsam semper agnoscere, et impense sibi venerationis onera declinare. Ex amore quippe fidelium hujus sedis rectoribus mos ultra meritum erupit, ut cum eorum corpora humanda 1290 deferuntur, haec dalmaticis contegant, et easdem dalmaticas pro sanctitatis reverentia sibimet partiendas populus scindat; et cum adsint multa a sacris corporibus apostolorum martyrumque velamina, a peccatorum corpore sumitur quod pro magna reverentia reservatur: de qua re praesenti decreto constituo ut feretrum quo Romani pontificis corpus ad sepeliendum ducitur nullo tegmine veletur. Quam decreti mei curam gerere sedis hujus presbyteros ac diaconos censeo. Si quis vero ex eorum ordine haec curare neglexerit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathea: Antiquam patrum regulam sequens nichil umquam de ordinationibus accipiendum esse constituo, neque ex datione pallii
Abbreviated transcription (Latin):
tere paupibꝰ. estimant nõ udicio s mani¬
bus defendant. Et cũ ꝑ p̾dicatores suos
ueritas dicat. nichil ꝑ contentionẽ: etiam
ipsum litigiose ꝯtentionis malũ transcen¬
ditur. ut res que lib cũ extimat᷑ eccle pos¬
se competere ꝑuim tenet᷑. Proinde p̾sen¬
ti decreto constituo. ut siquis eccłasticoꝵ
umquã titulos ponere siue in rustico seu
murbano p̾dio sua sponte p̾sumpserit:
anathema sit. Et responderũt om̃s. ana¬
hhema sit. Is aũt qui eccle pͥest si hoc ul
digna punire animadu̾sione neglexeriẽ.¬

Expanded text:
tere pauperibus aestimant, non judicio, sed manitere pauperibus aestimant, non judicio, sed manibus defendant. Et cum per praedicatores suos Veritas dicat: Nihil per contentionem , etiam ipsum litigiosae contentionis malum transcendunt; et res quaelibet cum aestimatur Ecclesiae posse competere, per vim tenetur. Proinde praesenti decreto constituo ut si quis ecclesiasticorum unquam titulos ponere sive in rustico sive in urbano praedio sua sponte praesumpserit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. Is autem qui Ecclesiae praeest si hoc vel digna punire animadversione neglexeri
Abbreviated transcription (Latin):
exhileri. Si quis aũt contra hoc decretũ
meũ uenire tẽptauerit: anathema sit. ꝙ
responderũt om̃s. anathema sit. Nerecũ¬
dus mos torpore in discretionis inoleuie.
ut huiꝰ sedis pontificibꝰ. ad secreta cubicu¬
li seruicia. laici pueri ac seculares obsequã¬
tur. Et cũ pastoris uita eẽ discipłis semꝑ
debeat in exemplo. plerumq clici qualis
insecreto sit uita sui pontificis nesciune:
quã tam̃ dictum ẽ scłares pueri sciunc.
exclericis uł etiam ex monachis electi. mi¬
nisterio cubiculi pontificalis obsequant᷑.
ut is qui in loco ẽ regumnus habeat testeᷤ.
talesq uiri eiꝰ in secreto conu̾sationẽ ude¬
ant. qui ex uisione sedula exemplũ ꝓfectꝰ
sumant. Consuetudo noua in eccla. et
ualde rep̾hensibilis erupit. ut cũ rectoreᷤ
erꝰ patrimonii urbana ul nͣistica p̾dia ui¬
ri illiꝰ competere posse suspicant᷑. fiscali:
more titulos exp̾mant: atq hoc qđ̃ compe¬

Expanded text:
exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit, anathema sit. Et responderunt omnes: Anathema sit. Verecundus mos torpore indiscrut hujus sedis pontificibus ad secreta cubiculi servitia laici pueri ac saeculares obsequantur; et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplo, plerumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt, quam tamen, ut dictum est, pueri sciunt sex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubiculi pontificalis obsequantur, ut is qui in loco est regiminis habeat testes tales qui vitam ejus in secreta conversatione videant, et ex visione sedula exemplum profectus sumant. 3. Consuetudo nova in Ecclesia hac et valde reprehensibilis erupit, ut cum rectores ejus patrimonii urbana vel rustica praedia juri illius competere posse suspicantur, fiscali more titulos imprimant, atque hoc quod compe
Abbreviated transcription (Latin):
sum dampni mauricri. anno tercio decimo.
indiccione tertia decima. quinto die m̃sis
uilii. Gregorius papacorã sacratissimo be¬
ati petri apłi corpore. cũ ep̃is ⁊ om̃ibꝰ roma¬
clia cui diuina dispensatio p̾esse me uolu¬
it. duduĩ consuetudo ẽ ualde rep̾hensibil
exorta: ut quidã ad sacri altaris ministe¬
riũ cantores eligant᷑. ꝙ. in dyaconatus or¬
dine ꝯstituti modulatiomi uocis inserui¬
ant: quos ad p̾dicationis officiũ elemosind¬
rũq studiũ uacare congruebat. Unde fit
plerumq ut ad sacrarũ ministeriũ dum
blanda uox querit᷑. queri congrua iusa
negligatur. ⁊ cantor munister dm̃ moribꝰ
stimulet: cum ppłm uocibꝰ delectat. Qua
depͥsenti decreto constituo. ut in sede hac
sacu altaris ministri cantare nõ debeant:
solumq euu̾glice leccionis officiũ int̾ miᷤ¬
sarum sollẽpnia exsoluant. Psalmos uero
ic reliquas lecciones censeo ꝑsubdyaconos
ul si necessitas exigit ꝑ minores ordines

Expanded text:
mperii Mauricii anno tertio decimo, indictione tertia decima, quinto die mensis Julii, Gregorius papa coram sanctissimo beati Petri corpore, cum episcopis omnibus ac Romaclesia, cui divina dispensatio praeesse me voluit, dudum consuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacri altaris ministerium cantores eligantur, et in diaconatus ordine constituti modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium eleemosynarumque studium vacare congruebat. Unde fit plerumque, ut ad sacrum ministerium, dum blanda vox quaeritur, quaeri congrua vita negligitur, et cantor minister Deum moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo ut in sede hac sacri altaris ministri cantare non debeant, solumque evangelicae lectionis officium inter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectivel si necessitas exigit, per minores ordines
Abbreviated transcription (Latin):
natione ꝓximus. Qui quadã die de iti¬
nere domũ regressus: mancipio suo neg¬
ligenti loquens p̾cepit dicẽs. Ueni diabo¬
le: discalcia me. Ad cuiꝰ uocẽ mox cepunt
se caligarũ corrigie in sũma uelocitate dis¬
soluere: ũ aꝑte constaret qd̾ eupse qͥ no¬
minatus fuerat ad extraendas caligas
diãbolus obedisset. Quod moxut p̾rb̾r
uidit: uehementer ex paint: magnisq
ser: recede: Nonenu tͣ: s mancipio me¬
O locutus sum.. Ad cuiꝰ uocẽ ꝓtinꝰ reces¬
sit: ⁊ ita ut in uente sũt magna iam ex
inre colligite. antiquus hostis qui tam
p̾sto ẽ factis corporalibꝰ: quã nimiis in¬
sidus nr̃is cogitationibꝰ insistat. petrus¬

Expanded text:
natione proximus. Qui quadam die de itinatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo neggenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque ser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex anserint. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat.
Abbreviated transcription (Latin):
erat adinuadendũ locum. Quod ego
antiquo ante dicti ignis miraculo uere
uestimenta nõ contigit. ⁊ uincula in¬
cendit. petrus ¶ira sunt ualde scõꝵ
facta que narras: ⁊ p̾senti infirmita¬
ti hominũ uehement̾ stupenda. Sed
quia tantos nouiter in italia fuisse au¬
dio admirande uirtutis uiros: nosse uel¬
lem a nullas eos contigit antiqui hos¬
tis insidias ꝑtulisse: an exinsidiis profe¬
taminis: nõ est palma uictorie. Uͫ
ergo uictores sunt. nisi contra antiqͥ hos¬
tis insidias decertauerint: Malignus
quippe sp̃s. cogitationi. locutioni. atq
oꝑi nr̃o semꝑ insistit: si fortasse quid in
ueniat: unde apud examen et̾ni iudi¬
cis accusator existat. Uis ⁊ enim nosse qͦ¬
modo ad decipiendum semꝑ assistat:
þidam qui nunc nobiscũ .x.¬
sunt. rem quã narro testantur: qd̾
uir uite uenerabilis stepħs nomine. ua¬
lerie ꝓuincie p̾b̃r fuit: huiꝰ nr̃i bone fa¬
cii diacomi. atq dispensatoris eccłie cog¬

Expanded text:
erat ad invadendum locum. Quod ego erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profertaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Quidam qui nunc nobiscum sunt rem quam narro testantur, quod vir vitae venerabilis, Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi atque dispensatoris Ecclesiae cog
Abbreviated transcription (Latin):
urbem alueũ suũ tyberis egressus ẽ. tan¬
tumq cresceret uͥ eius unda suꝑ muros
urbis in flueret: atq iam inea maxĩas
regiones occuparet: apud ueronensem
urbẽ fluuius athesis excrescens. ad bi
zenonis miris atq pontificis eccłam ue¬
nit. Cuiꝰ eccle dumessent ianue aꝑte:
aqua in eam minime intrauit. Que
paulisꝑ crescens: usq ad fenestras eccłe
que erant tecto ꝓxime ꝑuenit. Sicq stã
aqua eccle ianuam clausit: ac si illuc
elementum liquidũ in soliditatẽ pari
egredi non haberent: ibiq se si  ac fa¬
me deficere formidarent: ad eccle ia
nuam ueniebant: ⁊ ad bibendũ hau¬
riebant aquã. que ut p̾dixi usq ad fe¬
nestras excreuerat: ⁊ tam̃ intra eccłam
nuillomodo defluebat. Hauriri itaq
ut aqua poterat: s defluere ut aqua
nõ pot̾at. stans aũt ante ianuã: ad os¬
tẽndum cunctis meritum mr̃is. ⁊ aqua
erat ad adiutorium: ⁊ quasi aqua non

Expanded text:
urbem alveum suum Tiberis egressus est, tanurbem alveum suum Tiberis egressus est, tantum crescens, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque inde in ea jam maximas regiones occuparet, apud Veronensem 325 urbem fluvius Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parieegredi non haberent, ibique se siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓiecti inignibꝰ lesi nõ sunt. Gregoriꝰ
llud ut opinor miraculũ: ex parte aliqua
dissimilit gestum ẽ. Tunc quippe tres
pueri ligatis pedibꝰ ac manibꝰ inignẽ
piecti sunt: quos die altero rex reqrens
incamino. illesis uestibꝰ deambulan¬
tes repperit. Ex qua re colligitur. quia
ignis in quo iactati fuerant. qui eorum
uestimenta nõ contigit: eoꝵ uincula
sumpsit: uͭ uno eodemq tp̃re iobseqo
uistoꝵ. & haberet flamina u̾tutẽ suam
ad solatium: ⁊ nõ heret ad torm̃tũ.
uic tam antiquo miraculo: xuiiii.¬
die bꝰ nr̃is res similis econtrario e¬
uen̾it elemento. Nam nuꝑ ioħ̾s tribu¬
nus relatione sua me docuit. quod pro¬
nul fus comes. cum ilico adesset: secum
regem autarich. eo tp̃re in loco eodẽ ibi
mira res contigit ad fuisse: eamq rẽ se
cognouisse testis ẽ. Predictus et enim
tribunus narrauit dices. quia ante hoc
fere qͥnquenniũ. quando apud romanã

Expanded text:
qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. Huic tam antiquo miraculo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam
Abbreviated transcription (Latin):
ex młtis que nesciebam me edificare con¬
sueuerat. Huiꝰ itaq narratione didici.
qd̃ fuit quidam in campanie partibꝰ in¬
tra quadragesimum romane urbis mi¬
liarium nomine benedictus: ⁊ quidem
etate iuiuenis. s moribꝰ grandeuus.⁊ in
sc̃ẽ conu̾sationis regula se fortiter strin¬
gens. Quẽ totile regis tp̃re cum gothi
repperissent: cum sua incendere cella mo¬
liti sunt. Ignem namq posueriit: sed
incircuitũ arserunt om̃na. Cella uero
illiꝰ: igne cõburi nõ potuit. Quod u¬
dentes gothi. magis magisq seuientes.
atq hunc ex suo habitaculo trahentes:
nõ longe aspexerunt succensũ clibanũ.
qui coquendis panibꝰ parabat᷑: eumq
millo ꝓiecerunt. clibanũq clauserũt.
Sed die altero ita inuentꝰ est illesꝰ: ut
nõ solum eiꝰ caro ab ignibꝰ: s neq extre¬
ma ullomodo uestim̃ta cremarẽt᷑. petrꝰ
ntiquũ triũ pueroꝵ miraculũ audio:¬

Expanded text:
ex multis quae nesciebam, me aedificare conex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR. Antiquum trium puerorum miraculum audi
Abbreviated transcription (Latin):
ad celi tercii secreta ducitur: ⁊ tam̃ m̃etis
ocłin ꝑ compassionẽ reflectit addisponẽ¬
dum cubile coniugatoꝵ dicẽs. uxori uir
debitum redlat: similit̾ ⁊ uxor uiro. qd̃
admiscetur ĩ contemplatione cetibꝰ an¬
głoꝵ. ⁊ tam̃ nõ aspnatur cogitare atq di¬
ponere facta carnalium: qd̾ gaudet in
infirmitatib sibiq incontumeliis plac.¬
qd̃ ei iuiuere xp̃s ẽ. ⁊ mori lucrũ: qd̾ totũ
iam ex traᷤnoͣnẽ. hoc ipsum qd̃ uiuit in
carne. Eccc qualit̾ uiuit: qui ab inferno
m̃tis. ad uitam pietatis rediit. Minus ẽ
ergo quempiam incarne suscitari ꝙͣ m̃te:¬
nisi forte cũ ꝑuiuificationẽ. ad uitã redu¬
citur m̃tis: ꝙ hoc ei agatur ꝑ exterius mi
quam sit incõparabilit̾ suꝑius agnoui:
Sed queso cepta ꝓsequere: ut dum tempꝰ
uacat: hedificationis hora ñ transeat.
nasterio meo conu̾satꝰ. in scriptura sc̃a
studiosissimus: qui me etate p̾ibat: et

Expanded text:
ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placd ei vivere Christus est, et mori lucrum. Quod totum jam extra carnem est hoc ipsum quod vivit in carne. Ecce qualiter vivit qui ab inferno mente ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte cum per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis, ut hoc ei agatur pequam sit incomparabiliter superius agnovi. Sed, quaeso, coepta prosequere, ut dum tempus vacat, sine aedificatione hora non transeat.nasterio conversatus, in Scriptura sacra studiosissimus, qui me aetate praeibat, et
Abbreviated transcription (Latin):
i uisibilia adtendimus: ita necesse
ẽ ut credamus. Si uero iniisibilia.
pensamꝰ: nuirũ constat quia maius
ẽ miraculũ predicationis uerbo. atq o¬
rationis solatio. peccatorẽ conu̾tere: quã
carne mortuum suscitare. In isto ⁊ enĩ
re suscitat᷑ caro iterum moritura. in illo
uero anima ĩeternũ uictura. Cum enĩ
ꝓpono duos: in quo horũ existimas maio¬
ri factum uͥtute miraculũ: Lazarũ quip¬
dĩis suscitauit: saulũ uero resuscitauit
inmente. Et quidem post resurrectionẽ
carnis: de lazari u̾tutibꝰ tacetur. Nam
post resurrectionẽ anime. caꝑe nr̃a ĩ fir¬
mitas nõ ualet: quanta in sacro eloqui¬
o de pauli uirtutibꝰ dicunt᷑: qd̃ illius p̾¬
dicatione crudelissime naciones. ad pie¬
tatis mollia conu̾se sut uscera: qd̾ mori
cuput ꝓ fribus in quoꝵ pͥus morte gau
ceditur. quẽ gladus in sequebatur: quod
apłatus honore sublimis ẽ. s tam̃ spon¬
te fit paruulus inmedio discipłoꝵ: quod

Expanded text:
i visibilia attendimus, ita necesse st ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quipDominus suscitavit ; Saulum vero resuscitavit in mente . Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur. Nam post resurrectionem animae, capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur: quod illius praedicatione crudelissimae cogitationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera; quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudcaeditur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod
Abbreviated transcription (Latin):
tinus ꝓtinꝰ eandẽ conpedem soluit:
dit tetendit pedem. ultra locum quo
hunc tendere ligatum consueuerat:
atq intanto se spacio sine cathena co¬
hercuit. inquanto ⁊ antea ligatus mã¬
sit. Qui dum se postinodum in eusdẽ
loci specu conclusisset. Cepit etiã dis¬
cipulos habere: qui ab eius specu seor¬
sum habitantes: ad usum uite aquam
de puteo haurire consueuerãt: s funis
in quo adhauriendam aquã situla de¬
pendebat crebro rumpebatur. Uñ fac¬
tum ẽ. ut eandem cathenam. quã ex
pede suo uir dĩn soluerat. eius discipu¬
li peterent: eamq funi adiungerent:
atq in illam situlam ligarent. Exquo
lam tp̃re contigit uͭ isdem funis. et co¬
tidie tangeretur aqua: ⁊ nullomodo iũ¬
peretur. Quam enim cathenam uiri dei.
finus ille contigit. ipsa quoq ad tolleran¬
dam aquã: fern inse fortitudinẽ traxit.
acta hec placent. quia mira: petrus¬
et multum sũt recentia.

Expanded text:
tinus Martinus eamdem compedem solvit. um tetendit pedem ultra locum quo hunc tendere ligatum consueverat. atque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo moperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mira; et multum, quia recentia.
Abbreviated transcription (Latin):
spelunce martim tectum tangeret: sal¬
tum dedit. ꝙ quasi serui dei lesionem
fugiens longus cecidit. Quod adussũ
om̃ipotentis angłico ministerio accum
incelligit: qui diuina ꝓuidentia dispõi
om̃ia fidelit̾ credit. Hic cum prus in eo¬
dem monte se contulit: nec dum clauso
specu habitans. cathena sibi ferrea pe¬
dem ligauit: eamq saxo. ex parte altera
affixit: ne ei ultra liceret ꝓgredi: quam
cathene eiusdem qͣntitas excendebatur.
Q uod uir uite uenerabilis benedictus
audiens cuiꝰ suꝑius memoriã feci: ei¬

Expanded text:
speluncae Martini tectum tangeret, salspeluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens
Abbreviated transcription (Latin):
rupis eminebat. Que cũ ex parte exigu¬
a monti uideretur affixa: martini celle
ꝓminens casũ suũ cotidie. ⁊ illius inten¬
tum riuitura minabat᷑. Ad hoc mascator
in lustris uiri armentarii nepos: cũ ma¬
gna rusticoꝵ multitudine ueniens pre¬
cabatur ut uir di de specu eodem digna¬
retur exire: quatinus ipse ruiturã ru¬
pem ex monte potuisset euellere: atq
in specii suo di famulus iam securus
habitaret. Cumq uir di nequaquam
adquiesceret. ei qd̾ posset facere p̾cepit
et ipse incelle sue remotiori parte se cõ¬
tolleret: si tam̃ moles rueret. dubiũ nõ
erat qd̾ simul ⁊ specum destrueret. et
martinũ necaret. Itaq dum ea que ue¬
uerat multitudo conaretur si possit sine
ꝑicło uiri cłi ingens illud qd̃ desuꝑ incu¬
buerat saxũ leuare: cunctis iudentibur
repente res ualde aminirabilis contig̃
quia moles ipsa quã conabant᷑ euellere.
subito ab eisdem laborantibꝰ auulsa: ne

Expanded text:
rupes eminebat, quae cum ex parte exigurupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Sum multi ad hunc religiosa deuoci¬
one concurrerẽt: atq arta esset semita
que in deuexo montis latere. ad eiꝰ cellu¬
lam ꝓperantes ducebat: puer paruuluᷤ
incaute gradiens. ex eodem monte ceci¬
dit: ⁊ usq ad uallem corruit: que sub¬
monte codem sita quasi in ꝓfundo conspi¬
citur. In loco quippe eodem tanta mons
ipse altitudine excreuit: ut arbusta ĩgen¬
tia que excadem ualle ꝓdeunt: ex mon¬
te aspicientibꝰ quasi frutecta ẽẽ uideant᷑
ꝑ turbati itaq sũt cuncti qui ueniebant:
corpꝰ lapsi pueri potuiss inueniri. Quis
eñi aliud. nisi extinctum crederet: quis
corpus ad t̾ram integrum ꝑuenisse suspi¬
caret᷑: dum int̾ positis ubiq scopulis in
partibꝰ discerpi potuisset: Sed requisitꝰ
puer inualle inuentus est: nõ solum ui¬
uus s etiam incolumis. T̃ unc cunctiᷤ pa¬
tenter innotuit: qd ideo ledi nõ potuit:
quia hunc incasu suo martini oratio por¬
tauit. In specu uero illius magna de suꝑ

Expanded text:
um multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, subonte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper
Abbreviated transcription (Latin):
quia sꝑnebat sexum: s ex contempla¬
tionis specie temptationis incurrere me¬
tuebat uicium. Quod quedam mulier
audiens: audact̾ ascendit montẽ. atq
ad eius specum inpudent̾ ꝓrupit.. At
ille paulo longius intuens. ⁊ uenire ad
se muliebria indum̃ta conspiciens. se se
in orationẽ dedit: ⁊ in t̾ra faciem depreᷤ¬
sit: ⁊ eo usq ꝓstratus iacuit: quo in pu¬
dens mulier a fenestra cellule illius
fatigata recederet. Que die eodem mox
ut demonte descendie. uitam finiuit:
uͭ ex mortis eius sententia daret᷑ intel¬
ligi: quia ualde om̃ipotenti do displi

Expanded text:
quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
pe simul subu̾sores ⁊ scorpiones sũt. qr ⁊ audi¬
ta ea que d̾i sũt ñ credunt. ⁊ eos qͦs p̾ualent a
bonis moribꝰ subu̾tunt: ⁊ qͦs inflect̾e non ua¬
lent occultis machinationibꝰ feriunt. lu uii¬
duli ⁊ subu̾sores sũt tecum. ⁊ cũ scorpioĩ¬
bus habitas. nb̃ ꝯsolationis medicam̃tũ ꝓfert᷑
q̃s sepe tedet uiu̾e dum nolumꝰ cũ malis habi¬
tare. Querimꝰ ⁊ enu cur ñ õs bom sũt qͥ nob̾¬
cum uiuũt. mala ꝓximoꝵ ferre nolumꝰ. om̃s
ximis portamꝰ. Sed hac in re luce clariꝰ patet.
dum malos portare rennuimꝰ. ꝙͣ multũ adhꝰ
ipsi de bono minꝰ habeamꝰ. Flec enĩ ꝑfecte bonꝰ
ẽ: nͥ qui fuerit ⁊ cum mał bonꝰ. Hinc beatꝰ iob
de semetipso assert dicẽs. Er̃ fui draconum ⁊
socius strucionũ. Hinc paulꝰ apls dic̃ discipu
lis. In medio nationis pͣue ⁊ ꝑu̾se int̾ qͦs luce

Expanded text:
pe simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audipe simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audita ea quae Dei sunt non credunt, et eos quos praevalent a bonis moribus subvertunt, et quos inflectere non valent occultis machinationibus feriunt. 22. Qduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas, nobis consolationis medicamentum profertur, quos saepe taedet vivere, dum nolumus cum malis habitare. Querimur etenim cur non omnes boni sunt qui nobiscum vivunt. Mala proximorum ferre nolumus, omnes roximis portemus. Sed hac in re luce clarius patet, dum malos portare renuimus, quam multum adhuc ipsi de bono minus habeamus. Neque enim perfecte bonus nisi qui fuerit et cum malis bonus. Hinc beatus Job de semetipso asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Paulus apostolus discipulis dicit: In medio nationis
Abbreviated transcription (Latin):
rioribꝰ scorpiones gͦ sunt om̃s blandi ⁊ mali¬
ciosi. qui bonis quidem infaciẽ ñ resistũt. sed
mox ut cbͥs derogant. alios q̃s ualuerint ĩ flã¬
mant: quibꝰ possũt noxia enuittunt mortife¬
re inferre occulte ñ desinũt. Scorpiones gͦ
sũt qui blandi ⁊ innoxii in faciem uidentur.
s pꝰ dorsum portant uñ uenenũ fundant. Q
enim in occulto feriunt. q̃si mortẽ latent̾ tra
nis. Apes enim in ore mel hñt: in aculeo cau¬
de uulnꝰ. Et oins qui lingua blandiunt᷑ sed
latent̾ ex malicia feriunt: apes sũt. qr loqũ¬
do dulcedinẽ mellis ꝓponunt. s occulte feriẽ¬
do uulnus infer̃. Ista uͦ facientes exardescũt
sic̃ ignis inspinis: qr ꝑ flãmas detrahentũ ñ
Increduli scilicet d̾o. subu̾sores uͦ infirmantibꝰ
ꝓximis. Scorpiones aũ ꝙ fortibꝰ ic robustis.
quibꝰ ⁊ si infacie ꝯtradic̾e̾ nõ p̾sumũt: ex occł¬
to tñ uulnꝰ derogationis infer. Increduli qͥp¬

Expanded text:
nocet. Scorpiones ergo sunt omnes blandi et malitiosi, qui bonis quidem in faciem non resistunt, sed mox ut recesserint derogant, alios quos valuerint inflammant, quaeque possunt noxia immittunt, mortifera inferre occulte non desinunt. Scorpiones ergo sunt qui blandi et innoxii in facie videntur, sed post dorsum portant unde venenum fundant. Qui enim in occulto feriunt quasi mortem latenter tranis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium noIncreduli scilicet Deo, subversores vero infirmantibus proximis, scorpiones autem etiam fortibus et robustis. Quibus etsi in facie contradicere non praesumunt, ex occulto tamen vulnus derogationis inferunt. Increduli quip
Abbreviated transcription (Latin):
eos sepe ad rectitudinẽ trabunt. ⁊ ipsi adꝑu̾si¬
tatem nũqm̃ trahunt᷑: ita infirini qͥ societa¬
tem debent declinare p̃uoꝵ. ne mala que fre¬
quent̾ aspiciunt. ⁊ corrig̾e̾ nõ ualent. delectẽ¬
do aerem trahimꝰ corpore. ⁊ sic malꝰ aer assi¬
duo flatu tractꝰ infic̾ corpꝰ. ita ꝑu̾sa locutio
assidue audita infirmantiũ infic̾. aĩmũ. ut
tabescat delectatione p᷑ui opis. assidui miqͥ¬
tate ẜmonis. Sequitur.¬

Expanded text:
eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversieos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem debent declinare pravorum, ne mala, quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectendo aerem trahimus corpore, et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis et assidui iniquitate sermonis. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ũ cum de uita ꝓximoꝵ q̃rimꝰ mutare lo¬
cum conami. secretũ uite remotioris eligere
uidelicet ignorantes: qr si desit xp̃s ñ adiu¬
uat locꝰ. Isidem enim loth de quo loquim̃
in sodonus sc̃s stetit in monte peccaũ. Qa
añ locaintem ñ mimiunt: ipse humani.
gen̾s pͥmꝰ restatur pares. qui ⁊ ĩparadiso
cecidit. S minꝰ sũt oĩa que loquim̃ ex t̾ra.
Nam si locꝰ saluare potuiss: sathan de celo
nõ caderet. Uñ psalmista ubiq in ħ mundo
temptationes ẽẽ conspiciens: q̃sunt locũ q̃
fugeret. s sine d̾o inuenire ñ potuit mnunicũ
Ex q̃ re ⁊ ipsum sͥ locum fieri petut ꝓpt̾ quẽ
locum q̃sunt dices. Esto mnͣ in din ꝓtestore.
⁊ in locũ munitũ ut saluũ me facias. Tole
quã malicia ñ exercet. Unum gͦ ẽ ꝓ quo ui¬
tari societas de beat maloꝵ. ne si fortasse cor¬
rigi ñ ualet: adĩmitationẽ trabant.⁊ cũ ip¬
si a sua malicia ñ mutant̾. eos quis diuncti

Expanded text:
Saepe vero cum de vita proximorum querimur, mutare locum conamur, secretum vitae remotioris eligere, videlicet ignorantes, quia si desit spiritus, non adjuvat locus: idem enim Loth de quo loquimur in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit . Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani generis primus testatur parens, qui et in paradiso cecidit. Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra, nam si locus salvare potuisset, Satana de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuitm fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: « Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias . » ToCain malitia non exercet. Unum vero est pro quo vitari debet societas malorum, ne si fortasse corrigi non valeant, ad imitationem trahant, et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti
Abbreviated transcription (Latin):
giri elemosinã. afflictis ꝯcurrere. opp̾ssis
subuenire. nil eos in ħ mundo gle q̃rere.
nullis huiꝰ mundi ꝯpendus inhiare. atq
alios uidemꝰ carnẽ domare. lacrimis in¬
sistere. u̾b̾ celestibꝰ occupare. nl tnͣsitoru
honoris appetere. ꝙͣ aliud debemꝰ nͥ eos ꝑ¬
fectos credere. scõs estimare: Q gͦ ꝑ hoc
qd̃ aspimus eẽ eos ꝑfectos uidemꝰ. corum
uitam ꝑcentũ cubitos. extnͣsecꝰ metimur.¬

Expanded text:
giri eleemosynam, afflictis concurrere, oppressis subvenire, nil eos in hoc mundo gloriae quaerere, nullis hujus mundi compendiis inhiare, atque alios videmus carnem domare, lacrymis insistere, verbis coelestibus occupari, nil transitorii honoris appetere: quid aliud debemus nisi eos perfectos credere, sanctos aestimare? Quia ergo per hoc quod aspicimus, esse eos perfectos videmus, eorum vitam per centum cubitos met
Abbreviated transcription (Latin):
malo declinauit: & sũt quidã qui sicut
dictũ ẽ ab alim̃tis abstinẽt. carnẽ cruci¬
ant. s tm̃ si pulsati fuerĩt: cognoscunt᷑
qr ad mũdi gł̃am anhelant. Isti frontem
atĩ int̾i̾oris ostendiit: s ꝑ centũ cubito ᷤ ñ
m̃surant᷑. hi gͦ innum̾o ꝑfectiois sũt. de
quibꝰ ꝑ paulũ dr̃. Q carnẽ suã crucifixe¬

Expanded text:
malo declinavit? Et sunt quidam, qui, sicut dictum est, ab alimentis abstinent, carnem cruciant: sed tamen si pulsati fuerint, cognoscuntur quia ad mundi gloriam anhelant. Isti frontem atrii interioris ostendunt, sed per centum cubitos non mensurantur. Hi ergo in numero perfectionis sunt de quib
Abbreviated transcription (Latin):
nõ m̃surant᷑. qr ꝑipsa q̃ faciunt t̾renã
głam querũt. ꝙ quidã uident᷑ ꝑ absti¬
nentiam cruciari. gemitibꝰ insistere. s co¬
ꝵ m̃sura ad centũ cubitos minime duci¬
tur: qr in his q̃ agũt ab humano iudicio
fauores requir. Qs gͦ ẽ qui ꝑ centũ cubi¬
tos m̃surat᷑. ñ is cui bona oꝑatio recta in¬
tentione utit᷑. ut ineo qd̃ agit ñ ad t̾rena
lucͣ appetenda aut ad laudes tnͣsitorias
possessa largiri. cũ celeritate indigenti tͥ¬
buere: latitudo in facie porte inferioris
ẽ. S si tua dans. aliena ñ appetas. si t̾re¬
nam głam de ipso bono oꝑe ñ requiras:
recte incentenariũ numerũ qd ẽ inꝑfec¬
tione insuraris. Nam qui uidet᷑ dare
misericordit̾ ꝓp̾a. ⁊ rapit forsitan uiolẽ¬
t̾ aliena: iste adhuc que sit uia ꝑfectio¬
ns ignorat. nec cognouit uñ ad ꝑfectio¬
nẽ tendit᷑. qr nec ipsũ eiꝰ mitiũ inuenit.
Priꝰ enĩ appetitum euellere am̃te debu¬

Expanded text:
 quia per ipsa quae faciunt terrenam gloriam quaerunt. Et quidam videntur per abstinentiam cruciari, gemitibus insistere; sed eorum mensura ad centum cubitos minime ducitur, quia in his quae agunt ab humano judicio favores requirunt. Quis ergo est qui per centum cubitos mensuratur, nisi is cujus bona operatio recta intentione utitur, ut in eo quod agit non ad terrena lucra appetenda aut ad laudes transitorias possessa largiri, cum celeritate indigenti tribuere, latitudo in facie portae inferioris est. Sed si tua dans aliena non appetas, si terrenam gloriam de ipso bono opere non requiras, recte in centenario numero, id est in perfectione mensuraris. Nam qui videtur dare misericorditer propria, et rapit forsitan violenter aliena, iste adhuc quae sit via perfetionis ignorat, nec cognovit unde ad perfectionem tenditur, quia nec ipsum ejus initium invenit. Prius enim appetitum evellere a
Abbreviated transcription (Latin):
licentiã qualit̾ accepit dicẽs. Ea que m
loqueris: ego quoq mecũ ipse ꝑtracto. S¬
nocte quadam speciosus mͥ ꝑuisionẽ iuue¬
nis adstitit. atq in lingua mea medicinͣ¬
le feiramentum. idest fleobotomũ posu¬
it: dicẽs. Ecce posui uerba mea iore
tuo: egredere ad p̾dicandum. Atq ex il¬
lo die: etiam cũ uoluero de d̾o tacere nõ
possum. petrus ¶ellem patris huius e¬
tiam opus agnoscere: qui fertur talia do¬
na ꝑce pisse.
Gregorius.

Expanded text:
licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte speciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR.