comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dict ñ potus uob loqui tamq spiritalibus sed tamꝗ carnalib tãq paruulis ui
apo lad uob potũ dedi ñescam. & bene non absolute ubera sed cum ad dim̃to dic̃.
duo ubera cũ femina nec plus nec minus quã duo ubera habeat quia nimirum
uĩ doctore  paruulos exutroq populo iudaico uidelic& & gentili lacte uerbidĩ
nutrunnt. Nam ut paruulus. deseipso dicit. Quio peratus ÷ paro in a postolatu
arcũcisionis. operatus ÷ & mihi int̃ gentes. &apte hȩc duo ubera sicut duo hi
superius ꝑ cap̃as designatus ÷ hȩc ch̃i animalia acutissime uident. & nimia ue¬
iocitate altiora conscendunt. Sic et sc̃i doctores. quȩ agenda sunt & ipsi uident
& aliis demonstrant & despectis terrenis adsuꝑna nitunt᷑. Qui pascuntur in lili¬
is hoc est delectantur purissunis &nitidissimis sensib scripturarũ. Donec aspir&
inclinabunt᷑ umbrȩ. hoc ÷ omiua nubila meroris & tenebrȩ p̃sentis scłi ꝑtransi¬

Expanded text:
s loqui tanquam spiritualibus, sed quasi carnalibus et parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam. » Et bene non absolute ubera, sed cum additamento dicit, « duo ubera, » cum femina neque plus neque minus habeat quam duo ubera, quia nimirum sancti doctores parvulos ex utroque populo, Judaico videlicet et gentili, lacte verbi Dei nutriunt. Nam et Paulus de seipso dicit: « Qui operatus est Petro in apostolatu circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes. » Et apte duo ubera, sicsuperius per capreas designatus est: haec enim animalia et acutissime vident, et nimia velocitate altiora conscendunt. Sic et Christi doctores quae agenda sunt et ipsi vident, et aliis monstrant, et despectis terrenis ad superna nituntur. « Qui pascuntur in liliis, » hoc est, delectantur purissimis et nitidissimis sensibus Scripturarum. « Donec aspiret inclinabuntur umbrae, hoc est, omnia nubila moeroris et tenebrae praesentis saeculi pertransi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ solitudine uastissima eũ trans egisse ꝑ ibebant Cuiꝰ de¬
serti horrorẽ terrorẽq: nullus sermo digne poterit expo¬
mere. Illic gͦ sedebat senior tota hac &ite . h.mane habi¬
tacionis sciens loca. semita aut̃ erat anguita &scrophea
quȩ ad eũ ducebat: quȩ uix ĩueniri a cõmeantib possit:
Loc uͦ ipse ĩqͦ sedebat spelunca erat t̾ribilis que dã: & intu¬
ent plurimũ horrorẽ incuciens. ipse aut̃ trem̃tib iãmbris
p̃matura paciebat᷑ a&ate: Incensabilit̃ tñ ꝑdies singulos signa
faciebat: & ab euntes ad se qͣcũq ĩ cõmoditate cõstrictos.
omĩ modis resoluebat Cunct uͦ patres cõfirmabant ꝙnus
lus onũno memimsi&: quando hic secessiss& adhere mũ:
Cyb tierat panis exiguus. ⁊ paucrssimȩ oliuȩ usq adultimã
senec tutẽ : Nã in uiuentute. septimanas fre qñẽneiunas se

Expanded text:
in solitudine vastissima eum transegisse perhibebant; cujus deserti horrorem terroremque nullus sermo digne poterit exponere. Illic ergo sedebat senior tota hac aetate, humanae habitationis nesciens loca. Semita autem erat angusta et scrupea, quae ad eum ducebat, quae vix inveniri a commeantibus posset. Locus vero ipse in quo sedebat, spelunca erat terribilis quaedam, et intuentibus plurimum horroris incutiens. Ipse autem trementibus jam membris prae matura quatiebatur aetate. Incessabiliter tamen per singulos dies signa faciebat, et advenientes ad se quacumque incommoditate constrictos, omnimodis resolvebat. Cuncti vero patres confirmabant, quod nullus omnino meminisset quando hic secessisset ad eremum. Cibus ei erat panis exiguus, et paucissimae olivae, usque ad ultimam senectutem. Nam in juventute septimanas frequenter jejunasse
Abbreviated transcription (Latin):
ad confessionẽ ꝓuoc aret autnegatẽ iuxta ultione dã pnar& S ille peccata congeminans
suꝑberespondit dicens. Mescio Numquid custos fratris mei su egos qua si dñm scelus er latere
potiuss& ciunuda iaꝑta st̃ om̃ia. ł Ecceuox sangunis fr̃istui. clamadadme dec̃ra. Quia confi
terinoluit uxta iã mnerepationere darguit᷑ cũ dr̃ Quid fecisti : ecceuox irłq. Uox san
maledicta : ñ ipse Inpeccato aut cain ipsema ledi cit Qua sciens reatũ primẽ q̃ uariaa¬
tionis ntimuit s in suꝑscelus homicidii ł fr̃icidua die c̃ Allego rice superius dixinꝰ c̃ag
delicos ipsam eã uitã hodio habens p̃sentiȩ me fultra ham. IOñu sigit᷑ quunuenerit cg¬
cuplu punot᷑ ĩ. plenarie & ꝑfecte Sola it septenarius ꝓꝑfectione poni Vndc¬

Expanded text:
ad confessionem provocaret, aut negantem justa ultione damnaret. Sed ille peccata congeminans ad confessionem provocaret, aut negantem justa ultione damnaret. Sed ille peccata congeminans superbe respondit, dicens: Nescio. Nunquid custos fratris mei sum ego? Quasi Deum scelus ejus latere potuisteri noluit, justa jam increpatione redarguitur cum dicitur: Quid fecisti? Ecce vox, et maledicta est, non ipse. In peccato autem Cain ipse maledicitur, quia sciens reatum primae praevaricationis non timuit, sed insuper scelus homicidii vel fratricidii adjecit. Allegorice superius diximus Caindelicet ipsam meam vitam odio habens praesentiae tuae me subtraham. Omnis igitur qui invenerit tuplum punietur. Id est plenarie et perfecte. Solet enim septenarius numerus pro
Abbreviated transcription (Latin):
borecam Suntem̃ quidã qui plus iusto desudant in laborando. ñ cantũ ut habeant suffitientiã s ut su¬
÷ curliuore torqueris. & ñ bona uerecundia ꝑ fundoris. ut n sapientiadic̃ est ÷ fusi o adducens peccatũ
& x c̃fusio adducons głam ¶ Stati inforibus peccatũ aderit i patebit om̃ib: ⁊ hoc quasi ianitore comitaberis
ISed subte i subtua potestate erit appetitꝰ ei, &studo minaberis illius. Et sensus Quiarationis capexes
inostiquid sitbonũ ꝗduomalũ debes domin aripet cato ut uolum tas mala ñ usq adoperis neqͥ¬
tiã ꝑducat᷑ Et hoc÷ qđ lxxdicunt Peccasti quiesce ÷. pec castiuoluntate quiesceamaloopere
dõ qui solus adorandus ⁊ cuisoli sa crificandũ ÷ sacrificaũ. Sed ñ recte diuisit. suadõ dando. seaut̃
sibi cũ dĩ potiusnos quã nostra desideret. Om̃is enĩ quialiꝗd offert : considerare debet oui offerat
÷ gentilis sic̃ ipse ꝑssalmistã dixorat patri: constitues me incaput gentiũ  Etait dñs ad cam¬

Expanded text:
bore Cain. Sunt enim quidam qui plus justo desudant in laborando, non tantum ut habeant sufficientiam, sed ut suest, Cur livore torqueris, et non bona verecundia perfunderis? Ut enim Sapientm . Vers. 7. Statim in foribus peccatum aderit. Id est, patebit omnibus, et hoc quasi janitore comitaberis. Sed sub te erit, id est, sub tua potestate erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Et est sensus: Quia rationis capax es, et nosti quid sit bonum, quidve malum, debes dominari peccato, ut voluutas mala non usque ad operis nequitiam perducatur. Et hoc est, quod LXX dicunt: Peccasti? quiesce. Id est, Peccasti voluntate? quiesce a malo opere.Deo qui solus est adorandus, et cui est sacrificandum. Sed non recte divisit, sua Deo dando, se autem sibi, cum Deus potius nos quam nostra desideret. Omnis enim qui aliquid offert considerare debet cui offerat, eest gentilis, sicut ipse per Psalmistam dixerat Patri: Constitues me in caput gentium . Vers. 9. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
ł sec samat dolignouite: Sicut osiam diximꝰimpleconumercelectoꝵ gustaturi
eraNTomnes de lignouite ⁊ ñ cadillũ beatum statũmigraturi Et quia in digni¬
sefescerat illostatu rectecus tedaeiadhibita ẽnepossetulterius lignũ uist
c̃ringerer¬
celitꝰ metendo quosa crifitiũ consum ebat᷑ Qđ teo dotionis traslatio ostendit dicons insta mauit dñs¬

Expanded text:
Sicut jam diximus, impleto numero electorum gustaturi erant omnes de ligno vitae, et ad illum statum beatum migraturi. Et, quia se indignum fecerat illo statu, recte custodia ei adhibita est, ne posset ulterius lignum vitae contingereelitus mittendo quo sacrificium consumebatur. Quod Theodotionis translatio ostendit dicens: Inflammavit D
Abbreviated transcription (Latin):
strirpe scđm carnem natus est dñs & saluator nr̃. Quẽ laudant frs sui. oñs uidelica
in eũ credentes. Vnde ipse primis illis quun eũ crediderunt amonum̃to. ꝑmulieres.
mandatũ direx̃ dicendo. Ite & dicite frĩb meis neaut̃ putemus hanc dignitatem
solis apłis at tributam ut frs̃ eius uocentur. Ipse hanc dignitatem donando om̃s qui in
eũ credunt. testatur dicendo. Quicũq fecerit uoluntatẽ patrismei qui incelis est ipse
m̃s st̃ soror & mater est Ipsum ergo laudant frs̃. Videlic& omĩs eccła siue quȩ
adiue acȩlesti hereditate exultat int̾ris siue quȩ iã p̃cessit ad cȩlos. Undepsalm̃.

Expanded text:
stirpe secundum carnem natus est, Dominus et Salvator noster; quem laudant fratres sui omnes, videlicet stirpe secundum carnem natus est, Dominus et Salvator noster; quem laudant fratres sui omnes, videlicet in eum credentes: unde ipse primus in illis qui in eum crediderunt, a monumento per mulieres mandatum direxit, dicendo: Ite, et dicite fratribus meis . Ne autem putemus, hanc dignitatem solis apostolis attributam, ut fratres ejus vocentur; ipse hac dignitate donandos omnes qui in eum credunt, testatur dicendo: Quicumque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror et mater est . Ipsum ergo laudant fratres; videlicet omnis Ecclesia, quae adhuc a coelesti haereditate exsulat in terris, sive quae jam praecess
Abbreviated transcription (Latin):
destia usus est. ut acunctis laude dignus haber&. Quod difficile est it̃ tot scilicuo
frs̃ omnium anunos habere conciliatos. sed & fortitudine ad eo habundauerit utcer¬
uices suorum flectere ualer& inimicorum. Quod aut̃ eloquentia plurimũ ualuenit.
testatur oratio qua suam suorumq corã ioseph allegauit necessitatem. Narrat p̃terea
io sephus historiographus uerbis enim potusse quã plurimum. Porro autem quod robore
intersratres suos eximius haber& testant᷑ uerba dierum quȩ hoc modo re
Porto iudas quierat fortissimus int̃ frĩ suos destirpe eius principes germinati sunt:
Quod aũt subicit. ad orabuntte fili patristui. Aꝑte regnũ quod rube abstule¬
rit. iudȩ tradidit dicens eum areliquis fratrib: suis ad orandum quod gege utiq
c̃gruit dignitati. Mysticȩ aut̃ ꝑuidam. illeiam tunc p̃sigurabatur. quide eius

Expanded text:
destia visus est, ut a cunctis laude dignus haberetur: quod difficile est; inter tot scilicet destia visus est, ut a cunctis laude dignus haberetur: quod difficile est; inter tot scilicet fratres omnium animos habere conciliatos. Sed et fortitudine adeo abundavit, ut cervices suorum flectere valeret inimicorum. Quod autem eloquentia plurimum valuerit, testatur oratio, qua suam suorumque coram Joseph allegavit necessitatem . Narrat praeterea Josephus historiographus, verbis eum potuisse quam plurimum. Porro autem quod robore inter fratres suos eximius haberetur, testantur Verba dierum, quae hoc modo referunt: Porro Judas qui erat fortissimus inter fratres suos, de stirpe ejus principes germinati sunt . Quod autem subjicit: Adorabunt te filii patris tui, aperte regnum quod Ruben abstulerat. Judae concredidit dicens, eum a reliquis fratribus suis adorandum: quod regiae utique congruit dignitati. 2. Mystice autem per Judam ille jam tunc praefigurabatur, qui de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Maledistus furor corum quia ꝑtinax. & indignatio eoꝵ quia dura. Furorem namq
ꝑtinacem habuerunt & indignationẽ luram qr nec ꝑmiracula diuina adcredendũ eum
dñ ꝑdaci potueruit Nectã quã innocenti homini. & iuhil eos ledenti usq ad mnortem ꝑsequen¬
do peꝑcerunt. Quoduero subiungit. Diuidam eos in ia cob. & disꝑgam illos inusr ł Esocest
ex heredatus in cunctas gentes obtesti monium credulitatis nr̃e ꝑfidiȩ suȩ poenas sol¬
uit. Quod aiam beatus dauid inpsalmo exꝑsona dñi nr̃i ihũ xp̃i ꝓphacauit dicendo¬
ds̃ m̃s demonstrauit mihi inimicos meos nequando obluuscantur legistuȩ. disꝑge illos
inurtutetua. Bene aut̃ diuidi dicuntur in iacob & disꝑgi inisrł. Quia scã eccła quȩ
uitiorum subplantatrix est ia cobiure uocatur. & quȩ mentis puritate dm̃ uidere
buntte filii patristui his uerbis modestia huius uiri scđm litteram pariter &
uirium copia demonstrat᷑. Quia uidelic& & ciuilit̃ se tratando cũ fratribi ea mo¬

Expanded text:
Maledictus furor eorum, quia pertinax; et indignatio illorum, quia dura. Furorem namque pertinacem habuerunt, et indignationem duram, quia nec per miracula divina ad credendum eum Deum perduci potuerunt, nec tamquam innocenti homini et nihil eos laedenti, usque ad mortem persequendo pepercerunt. 10. Quod vero subjungit: Dividam eos in Jacob, et dispergam illos in Israel; hoc est, exhaeredatus in cunctas gentes, ob testimonium credulitatis nostrae, perfidiae suae poenas luit. Quod et beatus David in psalmo ex persona Domini s meos: ne occidas eos, ne quando obliviscantur legis tuae: disperge eos in virtute tua . Bene autem dividi dicuntur in Jacob, et dispergi in Israel; quia sancta Ecclesia quae vitiorum supplantatrix est, Jacob jure vocatur; et quae mentis puritate Deum videre bunt te filii patris tui . His verbis modestia hujus viri secundum litteram pariter, et virium copia demonstratur: quia videlicet et civiliter tractando cum fratribus, ea mo
Abbreviated transcription (Latin):
furius ad rmnos & orectiones c̃ũ tebat᷑: Ad quẽ multe etiã reuelati¬
onesas multeide futis ĩ c b ad nõ p̃monitione sfiebant : In bhus gͦtalib
aantis ꝓfectib positꝰ qͥagloriarise quasi de meritis suis coepit : &c eles¬

Expanded text:
mnos et orationes convertebatur. Ad quem divinae etiam revelationes, multaeque de futuris rebus a Deo praemonitiones fiebant. In his ergo talibus ac tantis profectibus positus, quia gloriari quasi de meritis suis caepit, et caeles
Abbreviated transcription (Latin):
rupte seruari ñ potueriNt Adhoc diendũ q sant quȩdã animalia quȩ cirmibus uescunt᷑ sed s̃
nerctitas imperauerit : fructibus ipomis dũsi generis iuuerepossurt maxime ficur icas tanea
musculã i feminã. Ethic notandũ qđ munda animaba impari numero .i septenario introduc e¬
dnr̃ marcã in mundauꝰ pari q impar numer quandã iuistutis p̃tendit speciẽ Parũ infir mita¬
tis & uitusignũ ẽ Vunda animalia plura .i. septena dnr̃ introdusti ut egre diens noede arta

Expanded text:
ruptae servari non potuerint. Ad hoc dicendum quia sunt quaedam animalia quae carnibus vescuntur, sed si ruptae servari non potuerint. Ad hoc dicendum quia sunt quaedam animalia quae carnibus vescuntur, sed si necessitas imperaverit, fructibus et pomis diversi generis vivere possunt, maxime ficu et castanea.Masculum et feminam. Et hic notandum quod munda animalia impari numero, id est, septenario introducuntur in arcam, immunda vero pari: quia impar numerus quamdam virtutis praetendit speciem, par vero infirmitatis et vitii signum est. Munda animalia plura, id est septena dicuntur introducta, ut egrediens Noe de arca
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ qilla que ñ de coritugonerant᷑ s dehumore trx ł ex quacũq tadquerũ aut ailiarũ rerã
corruptio ne nascunt᷑ ñ ne cosse fut continerinata Nã ⁊ ho subint llegendũ innuitur cũ đt de
illa animalia quȩ ex cõ mixtione dũ si generis nascunt᷑ sicut muli ⁊bur dones ⁊cetera talia ñ ẽ
dicendũ fuisse maroa Itt̃ quȩrit᷑ dehis animantib: quȩinaquis ⁊uinterris cõmunit̃ uiuunt ut r̃ufa¬
isse credint᷑ in arca. aut siñ fuerunt quo modo uiuere potuerint sic̃ s̃ lutri & iuitolimarini Sed de
hscre dipotest qđ exoa arcã fuerint habebant tam̃ loculos p̃paratos &x traar c̃ in quib sepet erant
recipere uelutiinaridis Hoc & de auib: sentiendũ marinis ⁊ fluualib q uitibusi a quis crant
& ierũ in p̃paritis mansiunculi s exgra arc a screcipiebant. I T olles de cm̃ib: escis łloclocoquȩ rte
deum mabis quȩ carnibus uescunt᷑ quomͦ in arta anno intgro uixerint cũ carnes tanto tẽpore incor¬

Expanded text:
um aut aliarum rerum corruptione nascuntur, non necesse fuit contineri in arca. Nam et hoc intelligendum innuitur, cum dicitur: De illa animalia quae ex commistione diversi generis nascuntur, sicut muli et burdones et caetera talia, non est dicendum fuisse in arca. Item quaeritur de his animantibus quae in aquis et in terra communiter vivunt, utrum fuisse credantur in arca, aut si non fuerunt, quomodo vivere potuerint sicut lutri et vituli marini. Sed de his credi potest quod extra arcam fuerint: habebant tamen loculos praeparatos extra arcam in quibus se poterant recipere, veluti in aridis. Hoc et de avibus sentiendum marinis et fluvialibus, quia vicibus in aquis erant, et item in praeparatis mansiunculide animalibus quae carnibus vescuntur, quomodo in arca anno integro vixerint, cum carnes tanto tempore incor
Abbreviated transcription (Latin):
ctacreata sunt : id eo peccante homine om̃ia dicunt᷑ corrupta fuis se sOm̃is caro .i. om̃is ho¬
mocorruperatuiã suã .i. depra uauerat actiones suas. Ped ego disꝑdã coscũ t̃ra. Qua¬
redic̃ cũtra cũ tra nequa quã indiluiuio d is ꝑcasit : Dicunt doctoresnequa quã tan¬
tȩ urtutis & foccunditatis eã fuissi posediluuũ quantȩ ante diluuiũ xtiterat unde
& hominibus post diluuiũ esus carniũ concessus ÷ ante it pomis ioleribus uesce¬

Expanded text:
cta creata sunt, ideo peccante homine omnia dicuntur corrupta fuisse. Vers. 12. Omnis caro, Id est omnis homo. Corruperat viam suam. Id est, depravaverat actiones suas. Et ego disperdam eos cum terra. Quare dicit cum terra, cum terra nequaquam in diluvio disperdita sit? Dicunt doctores nequaquam tantae virtutis et fecunditatis eam fuisse post diluvium quantae ante diluvium exstiterat. Unde et hominibus post diluvium esus carnium concessus est. Ante diluvium e
Abbreviated transcription (Latin):
actiperei dequo m prinaipiodr. sp̃s dm̃ ferebut̃ suꝑaqus. Queñ m principio ferebat᷑ suꝑ aquas ut
eas in unũ congregar&. ⁊apparer & aridã ipsenuncsua & totius trinitatis uoluntate adductus ẽ
sit coruiunt & clumbas pasteũ Septiuaginta dicunt quia coruus emussus ñẽ reuersus aq
arcã Autenĩ aquis int̃ ceptꝰ ẽ & negatꝰ aut cadaueri aquis spnatanti inhe sit. & ꝓpt̃ gulam
perat: Neque enĩ t̃raiã siccata erat. quia de columba đr qr ñ inuenir& ubi requics cer& pereius¬

Expanded text:
cipio dicitur: Spiritus Domini ferebatur super aquas. Qui enim in principio ferebatur super aquas, ut cipio dicitur: Spiritus Domini ferebatur super aquas. Qui enim in principio ferebatur super aquas, ut eas in unum congregaret, ut appareret arida, ipse nunc sua et totius Trinitatis voluntate adductus estuia corvus emissus, non est reversus ad arcam. Aut enim aquis interceptus est et necatus, aut cadaveri aquis supernatanti inhaesit, et propter gulam periit. Neque enim terra jam siccata erat, quia de columba dicitur quia cum non i
Abbreviated transcription (Latin):
los appilis Tcatara ctȩ ÷ fenestrȩceli fones trasaũt cȩli nubes dic̃ que a pertȩ sunt
ut inde solitȩ ⁊ ma iores pluuiȩ funderent᷑ Nãcata ractȩ sunt ꝓprie ostia nili sed ab &ue
ꝓom̃ib: feneseris ponunt᷑ Ifontes quoque magnȩ abrssi rupti sunt ut ñ sensĩ more so le¬
Qđit manꝰ hominis facere ñ poterat potentia diuina impleuit deforis eũ includens
dã hoo istorialit̃ fieri ñ potiusse sed ꝓpt̃ aliqũ a significationẽ uł misteriũ h scriptũ ẽẽ
Aiunt it ñ potuisse fieri ut aqua crassioris naturȩ. ad subtili orẽ aeris partẽ conscender&
na xi me ꝓrt̃ olimpũ montẽ cuis tanta ẽ altitudo ut nullauenti ibiflare nullȩ nubescacum̃
eius ualeant operire Sed qui hoc fatent᷑ ñ adtendunt quia monsipset̃ra ẽ. Terra autẽ
simos cor pulentiorẽ eẽ aqua ubiergo t̃ra grauior ascendere potuit cur non hocleuior aqua

Expanded text:
los Aprilis. Cataractae. Id est fenestrae coeli. Fenestrae autem coeli nubes dicuntur quae apertae sunt, ut inde insolitae et majores pluviae funderentur. Nam cataractae sunt proprie ostia Nili, sed abusive pro omnibus fenestris accipiuntur. Fontes quoque magnae abyssi rupti sunt. Ut non sensim more soliinus deforis. Quod enim manus hominis facere non poterat potentia divina implevit, deforis eum includens, fieri non potuisse sed propter aliquam significationem vel mysterium hoc scriptum esse. Aiunt enim non potuisse fieri, ut aqua crassioris naturae ad superiorem aeris partem conscenderet maxime propter Olympum montem, cujus tanta altitudo ut nulli venti ibi flare, nullae nubes cacumen ejus valeant operire. Sed qui hoc fatentur non attendunt quia mons ipse terra est. Terram autem scimus corpulentiorem esse aqua. Ubi ergo terra gravior ascendere potuit, cur non hoc levior aqua
Abbreviated transcription (Latin):
bicorũ Sed hoc ñ mirabimur si sciam̃us geo metricocubito illã ẽt̃ mensuratã qui
ut origenes dic̃. sexubicis humanȩ manꝰimplet̃. Positio aut aretalis etiit. Fuit
i funda m̃ to quadrata. inequalis tam̃ longitudinis ⁊ lattudinis Quȩ paulatĩ aban¬
gulis c̃stendens In arcȩ formã sursa enigebat᷑. donec incubicolatitudinis i longitu¬
dinis sumitas ei: ꝑficeret᷑ Fuit aũt decies cantũ longa quã alta ⁊ soctues tantũ¬

Expanded text:
bitorum. Sed hoc non mirabimur, si sciamus geometrico cubito illam esse mensuratam qui, ut Origenes dicit, sex cubitis humanis impletur. Positio autem arcae talis exstitit. Fuit enim fundamento quadrata, inaequalis tamen longitudinis et latitudinis, quae paulatim ab angulis conscendens in arctam formam sursum erigebatur, donec in cubito latitudinis et longitudinis summitas ejus perficeretur. Fuit autem decies longa quam alta, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt delignis quadracis. fortibus  Mans iunculas in archa faties Mansiun¬
culas dicit inquib di uersa animaliũ genera reciperent᷑ Septua¬
ginta dicunt Di camerata. ⁊ trita merata mn arca faties Bicameratia¬
o rib trica merata in superiorib: Ergo quin¬
que mansionib: dist incta fuit arca Primamansio ÷ inferior fuit sterco¬
raria ubianimaliũ stertora defluebant. neilla que erant in arca ⁊ maxime
homines foctore lederent᷑. Scđa fuit a potecaria ubicib: diũ sus animaliũ
recondituserat. Tertia fuit bestiarũ ⁊ inmitiũ animaliũ acserpentiũ
Quart a ium̃ torũ ⁊ mansuetorũ animaliũ Quinta ⁊ supp̃ma hominũ ⁊au¬
um. ostiũ uero qđ in se quentibus inlatere arcefuisse describit᷑. edo cofuisse
credit ubibi camerata ⁊ tricamerata iungebant᷑ .i. int̃ a pote cariã ⁊ bestiarũ
habitationẽ TEtbitumine lines Bitu m̃ qđ grece asphaltũ dr̃ unde i lacus

Expanded text:
dicunt: De lignis quadratis, id est, fortibus. Mansiunculas facies in arca. Mansiunculas dicit in quibus diversa animalium genera reciperentur. Septuaginta dicunt: Bicamerata et tricamerata in arca facies. Bicameratoribus, tricamerata in superioribus. Ergo quinque mansionibus distincta fuit arca. Prima mansio, id est inferior fuit stercorata, ubi animalium stercora defluebant, ne illa quae erant in arca et maxime ne homines foetore laederentur. Secunda fuit apothecaria, ubi cibus diversus animalium reconditus erat. Tertia fuit bestiarum et immitium animalium ac serpentium. Quarta, jumentorum et mansuetorum animalium. Quinta, id est suprema, hominum et avium. Ostium vero quod in sequentibus in latere arcae fuisse describitur eo loco fuisse creditur, ubi bicamerata et tricamerata jungebantur inter apothecariam et bestiarum habitationem. Et bitumino linies. Bitum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ppriũ adũbiũ ꝓpriũ est adũbii. cũ uerbo pominecsine eo perfectã significatio¬
nẽposseliabere utbenefacio docte lego. Hocergo int̃adũbiũ & pposstaonẽ est qđ adũbiũ
& sine casualib: potest & p̃poni & postponiuerbis &cũ casualib: ut ponecurrit & currit
poneuenit. tẽpore longo post& postlongotẽ poreuent terentus in ad eimlis post facere tañ
sugit᷑ inueniescũ nomine adũbiũ sin eũbo sias hocperelipsinficri. ut sidicã non bonus homo
ta ut prudens homo. prudent̃agit selixiir felicit̃ iuiuit adũbia localia qđ spocies abũt¬

Expanded text:
is percurrere. proprium est aduerbii cum uerbo poni nec sine eo perfectam significationem posse habere, ut bene facio, docte lego. hoc ergo inter aduerbium et praepositionem est, quod aduerbium et sine casualibus potest praeponi et postponi uerbis et cum casualibus, ut pone currit et currit pone, uenit tempore longo post et post longo tempore uenit. Terentius in adelphis : «post faceret tamen». si igitur inuenias cum nomine aduerbium sine uerbo, scias hoc per ellipsin fieri, ut si dicam: non bonus homo ta, ut prudens homo prudenter agit, felix uir feliciter uiuit. sunt igitur quaedam adu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eũ libnrem̃tis ituitũ ut omȩ quicquid potest splendoris caritatis
figuris maiestatis mens humana conciꝑe supͣhȩc omĩa eẽ eũ senti¬
at sc ꝑa hͦ sic̃ diximꝰsi pura mens fuerit : Nec ullus prbcuȩ uoluptatis
sordib occupata & ideo in ħ maxime opost& oꝑamdare eos qͥ renunti¬
are scło &dum seqͥuident᷑: sic̃ scriptũ quacate & cognoscite q m̃ego sũ¬

Expanded text:
in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis mens humana concipere, super haec omnia esse eum sentiat semper; et hoc diximus, si pura mens fuerit, nec ullis pravae voluntatis sordibus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet operam dare eos qui renuntiare saeculo, et Deum sequi videntur, sicut scriptum est: Vacate, et cognoscite, quoniam ego su
Abbreviated transcription (Latin):
Aismi quan do qͥde hoc elegstais utdo placcatis. ⁊& ad cantatecĩ ꝑuenietis date
unt᷑ sod ab stimendi dilitȩ credendat. õne qͥ eqͥd cũcupidi tate sus¬
sco &iã siule illudsit : & ꝓ inusu c̃e abstinentib sol& : A qua deniq ipset
ł panis si cũ cupiditate sumat᷑ id ẽ. ut ñ necessitati corporis. sed animidesi¬
derio satis fiat : ħ &ic̃ abstinentidilitiarũ uitiũ ducit᷑ oport& enĩ in om̃ĩb:

Expanded text:
oquidem hoc elegistis, ut Deo placeatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date ur; sed abstinenti deliciae credendae sunt, omne quidquid cum cupiditate sumserit, etiamsi vile illud sit, et quod in usu esse abstinentibus solet. 129 Aqua denique ipsa vel panis, si cum cupiditate sumatur, id est, non ut necessitati corporis, sed ut animi desiderio satisfaciat, hoc etiam abstinenti deliciarum
Abbreviated transcription (Latin):
bera ns insa gr̾a qua saluat sumꝰ Recordantes et iã qrtua usteritite legis ubori bdo. trinȩ ea eũ¬
uirtutũ Quomͦꝰ aut̃ nigrasit & quomodo formosa ostendit cũ subdit  Sic̃ tabnacula cedar sic̃ pelles salomo¬
nis ita i distinguit᷑ Nigra sũ sic̃ tab naculacedar. formasa si c̃pellessa lomonis. Cedar filius is mahel fit
nigrã ee sic̃ tab naculacedar ꝓpt̾ ꝑ secutiones quas patiebat᷑ a filiis tenebrarũ qđ int̾ pretat᷑
cedar: hinc psalmistadic̃ Habitauicũ habitantib: cedar .i. conuersatussu int̃ ꝑsecutore s. & pecca¬
tores infidelitate nigros: Formosã uͦ dic̃ se sic̃pelles .i. tab naculasalomonis ꝗ pacificus int̃ pͥ¬
tatur qm̃ digna erat uisitatione & c̃solatione sponsisui xp̃i int᷑angustus. & sic̃ tab nacula ex
&cͣ cupiscentiis mortificant  Nolite me considerare qđ fus casim qr decoloraũ mesol Oni¬

Expanded text:
nt ipsa gratia qua salvamur. Recordantes etiam, quod tu austeritatem legis uberibus doctrinae evvirtutum. Quomodo autem nigra sit, et quomodo formosa, ostendit cum subdit: « Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. » Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Cedar filius Ismaelis fuitnigram esse sicut tabernacula Cedar, propter persecutiones quas patiebatur a filiis tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc Psalmista dicit: « Habitavi cum habitantibus Cedar, » id est, conversatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur, quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi inter angustias. Et sicut tabernacula ex et concupiscentiis mortificant. « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol
Abbreviated transcription (Latin):
bit me conixtua ac nocte ñ tam̃ huc ueni& sed indomosua atq
in lecto suo manebit : Post hȩc uerba abscedit uir: ambiguitate
gesponsi in pectore uersans: Cũ hec &iam c̃iuginunti ass& : similitir
nibil hominꝰ &iã mulier sermone incertofatigat᷑ : Sedubi sõni tẽpꝰ
aduenit : adẽ homo dĩꝑuisũ & adsis tens mulieri fides tua in qͥd mag¬

Expanded text:
bit me conjux tua hac nocte; non tamen veniet huc, sed in domo sua, atque in lecto suo manebit. Post haec verba ascendit vir, ambiguitatem responsi in pectore suo versans. Cumque haec etiam conjugi nuntiasset, simili nihilominus etiam mulier sermonis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei per visum, et assistens mulieri: Fides, inquit, tua mag
Abbreviated transcription (Latin):
Trat qd ã monachus in hac uicina heremo cõmanens cuihabitaculum
spelunca suit uir sũ mȩ abstinentiȩ epxt cotidianũ uictã labore manu¬
un quȩrens inoratione die noctuq ꝑsistens cunctisqanimi uistutibfloris
Scahiclatisiuccesib clatꝰ confiderese quidgm quasi in ꝓfectib suis cȩpitor¬
& ndo tautũ sedsibim& ipsi̧deput curx qri ꝓficerat: hancħ intuenseĩanimi
neemqidie aduesꝑam uidit spetiem de coraetȩ mulieris ꝑhȩre mũ obernen¬
tis Quȩ uelud fessa postnimium labor ẽ accedensadhostiũ speluncȩ mo¬
nachi lassabunda si mulans ac fatigatã intrinsetussemae psã ꝓiecit : Ato
oduoluta enib us ÷ ut sibimisereꝰ t exoynt ecose a in qd me in flicẽ

Expanded text:
apud nos monachus in hac vicina eremo commanens, cui habitaculum spelunca erat: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque persistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic laetis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepitm namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi, lassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus semetipsam projecit, atque advoluta genibus viri, ut sui misereatur exorat. Nox enim me in
Abbreviated transcription (Latin):
quo xp̃s mundũ p̃sentia corporalideseruit & cȩlospitit. ecđa i ei : amore tenacis sime ꝑseue¬
rat. nec recipit ullũ adulterinũ amatorẽ qr c̃tẽpio mundũ & concupiscentias eiꝰ & soliufsui

Expanded text:
us mundum praesentia corporali deseruit, et coelos petiit, Ecclesia in ejus amore tenacissime perseverat; nec recipit ullum adulterinum amatorem: quia contemnit mundum et omnes concupiscentias ejus, et solius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam quodãmodo iub& uenire ꝑsecutionem. ñ p̃cipiendo sed ꝑmittendo. Surge inquit a
quilo &ueni auster. ꝑ aquilonẽ & austrũ. flatus ꝑsecutionũ & ꝑturbationum utelligunt᷑.

Expanded text:
ipsam quodammodo jubet venire, persecutionem non praecipiendo, sed permittendo. Surge inquit, Aquilo, et veni, Auster. Per Aquilonem et Austrum flatus persecutionum et perturbationum intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
nec ultra iã cognita: Susciꝑe hospites nũ ꝗ cessaũ . s. ita ut neminẽ ante
me paterer aduenienti occurrere ꝑegrino ñ demisi ũꝗ dedomomea hos¬
pitẽ sine uiatico: Pauꝑẽ nullũ dispex̃ : s. quȩ ne cessaria fuer̃ p̃bui: Siin
iuditio sedi: nec filumei ꝑsonã c̃tra iticiã accepi : Alieni laboris fructꝰ
nũ ꝗ ĩ troier̃ ĩdomũ meã : Litẽ siuidi : nũ ꝗ p̃terii donec re c̃cili arem
desidentes ad pacẽ. nemoũ ꝗ dep̃hendit ĩculpa famulos meos: Nũꝗ
greges mei leser̃ fruct̃ alienos.  uolentẽ seminare irure meo nũꝗꝓibui :
nec uberrioram hnoualia elegi ⁊ illi steriliora relinqͥ: Quantũ ĩ me

Expanded text:
 ultra jam cognita. Suscipere hospites numquam cessavi, sed ita, ut neminem ante me paterer advenienti occurrere peregrino. Non dimisi umquam de domo mea hospitem sine viatico: pauperem nullum despexi, sed quae necessaria fuerant praebui. Si in judicio sedi, nec filii mei personam contra justitiam accepi. Alieni laboris fructus nunquam introierunt in domum meam. Litem si vidi, nunquam praeterii, donec reconciliarem dissidentes ad pacem. Nemo umquam deprehendit in culpa famulos meos: numquam greges mei laeserunt fruges alienas: volentem seminare in rure meo numquam prohibui, nec uberiora mihi novalia elegi, steriliora illis dereliqui.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionis eibet eistudiũ singulos qq circũ ire fr̃m. ⁊ cohortarieos ad
martrriũ : Cũq fuiss& etiã ipse c̃p̃hensus ⁊ĩ carcere c̃clusus: gentiles
plurimi tãꝗ ĩ sultari ueniebant adeũ. ⁊ ub̵ blas femiis ⁊impiis c̃futabant :
Int̃qͦs fuit qͥdã filemon nõe chor aula famo sissimꝰ iom̃i popło ammira¬
bilis : Quicũ multis eũ fatigaret in iuriis impiũ iscelestũ i seductorẽ uocan
multõq mortaliũ deceptorẽ. dignũq eẽ ab hominib: odiobaberi Cũ qh

Expanded text:
secutionis erat ei 183 studium singulos quosque circuire fratres, et cohortari eos ad martyrium. Cumque fuisset etiam ipse comprehensus, et in carcerem trusus, Gentilium plurimi tamquam insultantes veniebant ad eum, et verbis blasphemis et impiis confutabant. Inter quos fuit quidam Philemon nomine choraula famosissimus, et omni populo amabilis. Qui cum multis eum fatigaret injuriis, impium, et scelestum, et seductorem eum vocans, multorumque mortalium deceptorem, dignumque esse ab omnibus odio haberi
Abbreviated transcription (Latin):
Bidimꝰ apud thebaidẽ &iã isidori nominatissimũ monasteriũ:
amplissimi spatii circũ septũ muroq circũdatũ. mille ĩ qͦhabi¬
tantib uiris larga p̃bent᷑ habitacula: Intrinsecꝰ pute plures.
ortũ rigui. omiũq pomoꝵ arbor̃q para disi: ⁊quȩ cũq necessaria
usibrerent sufficient̃. immo & habundant̃ ꝓuisa : obhut nulu
undi folas ad aliquid reqͥrendũ: Senior qͥdã iirgrauis depͥmis
electis adianuã sedens: hhabebat offitii. ut aduentantes calege sus
rentẽ sibi hab& hospitalẽ cellulã. ĩqͣ aduentantes hospitio recipiat. &
omĩ humanitate ie foueat : Vt gͦ inos ab eo suscepti sumꝰ : ĩ tro eundiqͥdẽ
copia nob̵ nulla fuit : Ab ipsols didicimꝰ quȩ institutionũ beatitudo gere¬
osis studis oꝑam dantes. atq animi uirtutib pollentes. ut om̃s signa fa¬
ciant : ⁊ ꝙuere omium mirificũ sit signũ : Nullꝰeor egritudinẽ cuiꝰꝗ

Expanded text:
 apud Thebaidam etiam Isidori nominatissimum monasterium, amplissimis spatiis circumseptum muroque circumdatum, in quo habitantibus viris, larga praebebantur habitacula. Intrinsecus putei plures, horti irrigui, omnium quoque pomorum arborumque paradisi, et quaecumque necessaria usibus erant, sufficienter, imo et abundanter provisa; ob hoc ut nulli undi foras ad aliquid requirendum. Senior quidam vir gravis, et de primis electus ad januam sedens, hoc habebat officii, ut adventantes ea lege suscrentem sibi habebat hospitalem cellulam, in qua adventantes hospitio recipiat, et omni humanitate refoveat. Ut ergo et nos ab eo suscepti sumus, introeundi nobis quidem copia nulla fuit, ab ipso autem didicimus, quae institutionum beatitudo gereosis studiis operam dantes, atque animi virtutibus pollentes, ut omnes signa faciant: et quod vere omnium mirificum signum sit, nullus eorum aegritudinem cujusquam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sbit̃um. uidimꝰ multor monast̾ior patrẽ : subcuiꝰcura plura ⁊ disꝑsamo¬
iomĩb pęne aegypti monachis ut messis tpr elocent admetendũ oꝑasua

Expanded text:
onasteriorum patrem, sub cujus cura plura et diversa mos, sed et omnibus poene Aegyptiis monachis, ut messia tempore elocent ad metendum opera
Abbreviated transcription (Latin):
operis incurreres : Et unã pꝰ ħ ĩ corpore ad hucpositꝰ diem ducens
cũ qͥdã p̃sbit̃i ad eũ uisitandũ uenissent. omã eisq sibi ad nõ reue¬
lata nota fec̃ dic̃s ad eos: nullũ ĩ ħscło debere dispici. &iã silatrosit
aliqͥs. aut ĩscena positꝰ : &iã sicultũ ruris exerceat. ⁊ c̃iugio uidea¬
t adstrictꝰ: &iã si negotiator dicat᷑. ⁊ mercimoniis ĩ seruiat : tam̃
cultos qͥb delectat᷑ ds̃ Unde c̃stat ñ tantũ ꝓfessionẽ uitȩ aut habitꝰ
spetiẽ dõ. eẽ placitã : quantũ sinceritatẽ eẽ placitã: atq ad affec¬

Expanded text:
oris incurreres. Et unam post haec in corpore adhuc positus diem ducens, cum quidam Presbyteri ad eum visitandum venissent, omnia eis quae sibi Dominus revelaverat, nota fecit, dicens ad eos, nullum in hoc saeculo debere despici, etiam si latro sit aliquis, aut in scena positus, etiam si cultum ruris exerceat, et conjugio videatur adstrictus, etiam si negotiator dicatur, et mercimoniis serviat, tamen cultos, quibus delectatur Deus: unde constat, non tantum professionem vitae, aut habitus speciem D
Abbreviated transcription (Latin):
uabant: ⁊ extendentib: manꝰ ad altare. longere caedere demonȩs & cũ igenti
meu re fugere: angłm aut̃ dĩ ad sistere cernebat ad altare qͥ sa c̃dotis
manui suã qq̃ manũ ĩsacram̃tor distributione suꝑponere : & ex hoc
siqͥs aliud aliqͥd scđm in lusionẽ dȩ moniũ incorde cogitass& agnoscen&:
Accedentiũ ad altare : ł ĩ dignitates eũ ł merita nõlaterent
Quodã aut̃ tpr̃ ab omacharii hominesdi: cũ frĩs cuiꝰdã uidendi grã it̃
agerent. ascender̃ nauigiũ : qͦfluuiuꝰ transiri sol& : Inqͦnauigio erant
simul qͥdã tribuni diuites homines ⁊ p̃ponentes ȩqͦs plurimos ac pueros.
& multa secũ ministeria habentes : hor̃ unꝰ cũ uider& in ultima nauigu
parte uilib: ĩ dum̃tis atq ad omĩa expeditos iacere monachos: ait ad eos:
Beatiestis uos qͥhuic scło inlud & is. nec quicꝗ eeo reqͥritis : nisiĩ dum̃tũ uilis

Expanded text:
vabant, extendentibus manus ad altare, longe recedere daemones, et cum ingenti vabant, extendentibus manus ad altare, longe recedere daemones, et cum ingenti metu refugere: Angelum enim Domini assistere cernebat altari, qui cum sacerdotis manu suam quoque manum in Sacramentorum distributione superponeret. Ex hoc si quis aliud aliquid secundum illusionem daemonum in corde cogitasset, agnosceret, et accedentium ad altare, vel indignitates eum, vel merita non laterent. Quodam autem tempore ambo Macarii homines Dei, cum fratris cujusdam videndi gratia iter agerent, ascenderunt navigium, quo fluvius transiri solet, in quo navigio erant simul quidam tribuni, divites homines et praepotentes, equos plurimos ac pueros, et multa secum ministeria habentes. Horum unus, cum videret in ultima navigii parte vilibus indumentis, atque ad omnia expeditos jacere monachos, ait ad eos: Beati estis vos, qui huic saeculo illuditis, et nequaquam ex eo requiritis, nisi indumentum vilis
Abbreviated transcription (Latin):
tui & fugiant antefaciẽ tuã qm̃ anima nrã reple᷑ inlusionib:
Porationẽ tñ examinat diũsitates grãe : seorsũ euocatis ungał
qͥb.q frib ante qͣ faciẽ uiderat dȩmones diuersohabitu. & uaris
imaginib ludentes. Reqͥrit ab eis siinoratione łedificandi cogi¬
tationes habuerit. ł it̃agendi ł alia diũsa quaȩ unicuiq inagi¬
nata ꝑ doemones uiderat & singulieor̃ itac̃ficebant᷑ ĩ corde suo
tationes qͣs ł psalmor̃ ł orationũ tp̃ne unꝰ qͥsq ccesserit in lusione de¬
alienũ nibnil supeluũ recipit: Eliud q̃q multo tribilius ꝗ qđ uidissa: udit
Eo tpr̃ qͦ pr̃s accedebant ad sacram̃ta ubi ꝑrexissent ad suscipiendũ palmas
iñn ullor̃ manib p̃uenientes aexhiopes carbones deponere: corp̃: aut̃ ꝙ tradi
sac dotismanib: uidebat᷑ redire ad altare : Aliis uͦ qͣs melior amerita iu¬

Expanded text:
tui, et ut fugiant a facie tua; quoniam anima nostra repletur illusionibus . tui, et ut fugiant a facie tua; quoniam anima nostra repletur illusionibus . Post orationem tamque fratribus, ante quorum faciem viderat daemones diverso habitu et variis imaginibus ludentes, requirit ab eis, si in oratione, vel aedificandi cogitationes habuerint, vel iter agendi, vel alia diversa, quae unicuique imaginata per daemones viderat: et singuli eorum ita confitebantur in corde suo tationes, quas vel psalmorum, vel orationum tempore unusquisque conceperit, ex illusione daealienum, nihil superfluum recipit. Aliud quoque multo terribilius addebato fratres accedebant ad sacramenta. Ubi porrexissent ad suscipiendum palmas, in nonnullorum manibus praevenientes Aethiopes, carbones deponere, Corpus autem, quod tradi Sacerdotis manibus videbatur, redire ad altare; aliis vero quos meliorum merita ju
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ p̾ecit ad nõ ut sibi ostenderet siħ uerũ eẽt. quod gloriatꝰ eẽt demon:
dep̃catꝰ ut ibi ueritatẽ uerbi hui ostendat: & ecce uid& ꝑ totã eccłam
q̃ sipar uulos qͣidã pueros a et hiopes atros discurrere. huc atq illuc &
uelud uolando deferri: Moris aut̃ ÷ in ibi sedentib cunctis ab uno dici
psalmũ : & ceteris audientib: uel respondentib : discurrenfa gͦ illi
ethiopes pueruli singuł qbusq sedentib adludebant: & sicuiduob
digitulis occulos c̃p̃sissent : statĩ dormitabat: Sicui uͦ in os mͥersissent
digitũ : oscitare eũ faciebant: Uibiuͦ p̃salmũ ad orandũ sepiecissent
frs ꝑ currebant nihil ominꝰ singulos : Etante aliũ iacentẽ in oratione
qͣsin mulierũ sp&iẽ ũcebant᷑: Ante aliũ qͣsi edificantes aliqͥd: acdiũsa¬
quaȩq agentes apparebant &q cũq dȩmones q̃siludendo pormas¬
pice ait đ & nesileas neq mitigeris ds̃ Exurge ut dispgant᷑ inimici

Expanded text:
nem, petiit a Domino ut sibi ostenderet si hoc verum esset, quod gloriatus est daemon. deprecatur, ut sibi veritatem verbi hujus ostendat. Et ecce vidit per totam Ecclesiam, quasi parvulos quosdam puerulos Aethiopes tetros discurrere huc atque illuc, et velut volitando deferri. Moris est autem inibi, sedentibus cunctis, ab uno dici Psalmum, ceteris, vel audientibus, vel respondentibus. Discurrentes ergo illi Aethiopes pueruli, singulis quibusque sedentibus alludebant, et si cui duobus digitulis oculos compressissent, statim dormitabat: si cui vero in os immersissent digitum, oscitare eum faciebant. Ubi vero post Psalmum ad orandum se projecissent fratres, percurrebant nihilominus singulos, et ante alium jacentem in oratione, quasi mulierum specie ferebantur, ante alium quasi aedificantes atququaeque agentes apparebant; et quaecunque daemones quasi ludentes formasice, ait, Domine, et ne sileas, neque mitigeris, Deus . Exsurge, ut dispergantur inimici
Abbreviated transcription (Latin):
chalis t̃mini quiñ nisi postuu decim̃a lunã celobraẽ ł q sydera signa sunt naiugantib: ꝑmare ł i t̃agen¬
tib ꝑlaibrã uliuestigiũ itineris ad motũ uenti dissi pat᷑ Luna apud hebitos trib nominib: nuncupat᷑. la¬
re lauana mauors, laro uocat᷑ anumero dierũ m̃ sis Lauana acandiditate oiauors adefoctu q
deficit singalis m̃ sib: s. R eptile animȩuiuentis Reptilia piscos hoc loco accipe senut abilẽ animã¬

Expanded text:
chalis termini qui non nisi post quatuordecimam lunam celebratur, vel quia sidera signa sunt navigantibus per mare vel iter agentibus per Libyam ubi vestigium itineris ad motum venti dissipatur. Luna apud Hebraeos tribus nominibus nuncupatur, Lare, Lavana, Mavors. Lara vocatur a numero dierum mensis: Lavana a candiditate: Mavors a defectu, quia deficit singulis mensibus. Vers. 20, 21. Reptile animae viventis. Reptilia pisces hoc loco accipe. Mutabilem anima
Abbreviated transcription (Latin):
duimat o đixerint : nec sic fides ẽ cõmodanda mendaci¬
bus. Obidĩ p̃cessere uenientes ut credulitas sibi pararetur
exnuntio ⁊ postea auditꝰ excredulitate fallacie uerũ inh
nulli ⁊ piano deb& eẽ. miraculũ cũ ñ tantũ qͥ libtate naturae
puncta discurrunt: ualeant p̃uenire gracdientes: s homi¬
puerili istũ coetũ nr̃osq c̃tra sermones. ante relatũ alicuius
terit exemplis : Siqͥs athebaide. aut alicuiꝰ regionis oppido
cȩperit ꝓficisci ihunc iã dȩmones in itinere uiderint : ambulan¬
tis ꝑnicitate memorata posiunt p̃dicere uenientẽ: Ita inili
iundationẽ solloni cũ multas in&hiopia uiderint pluuias.
eqͥb fluuius ĩtumescens ultra alueum effluere c̃sueuit: prae
speculator scĩ dauid uerticẽ loci excelsioris ascendens prior

Expanded text:
praedixerant, nec sic fides est commodanda mendacibus: ob id enim praecessere venientes, ut credulitas sibi paretur ex nuntio, et postea aditus ex credulitate fallaciae. Verum in hoc nullum Christiano debet esse miraculum, cum non tantum qui levitate naturae per cuncta discurrunt, valeant pervenire gradientes; sed homipuerili istum coetum nostrosque contra se sermones, ante relatum alicujus m fieri potest exemplis. Si quis a Thebaide aut alicujus regionis oppido coeperit proficisci, et hunc daemones viderint in itinere ambulantem, pernicitate memorata possunt praedicere venientem. Ita et de Nili inundatione solemni, cum multas in Aethiopia viderint pluvias, e quibus fluvius intumescens, ultra alveum effluere consuevit, praecspeculator beati David ad verticem loci celsioris ascendens , prior
Abbreviated transcription (Latin):
Ipenitꝰ robur clanguit: ꝓpt̃ ꝙ pͥstine uirtutis memor: qͣsi
annus ia sencicens cũruisse seuideat in ꝑneciem grassat᷑ huma¬
a nec tnpotese firmũ dõpectꝰ cogitationũ c&erarũ fraudũ
rte ꝑuertere : Nã luce clarius ẽ. quin aduersarii nrĩ. cũ nec
nt hfragili corpore c̃ligati: obseruato ĩtroitu udẽ negaret᷑
ent. atq ĩomnẽ licent̃ uolitent aerẽ: manifestũ ẽ obener¬
aitionẽ eor nmanere eccłae corpus ĩlȩsum: Deniq satelli¬
s imqĩ cũ principe suo diabolo. que ialuugło homici¬
micantib nullo modo cessissent. si potestas eoꝵ ñ fuisso
olata : Nasim̃tior. cur nobis satanas parcis. qͥubiq: discur¬
utantũ. ñ potes labefactare sententiã : s fortasse nos dili¬
s qͦs cottidiȩ conaris obruere: Aut credibile. ẽ. te.ẽẽ bo¬
itatis magistrũ ⁊ fauẽre magis optimis ꝗ nocere: & qͥd
uirilẽ repugnant: scđm ꝙscriptũ . ẽ: Qua ab ominatio

Expanded text:
ejus robur elanguit. Propter quod pristinae virtutis memor, quasi tyrannus jam senescens, cum ruisse se videat, in perniciem grassatur humanam; nec tamen potest firmum Deo pectus cogitationum et caeterarum fraudum arte pervertere. Nam luce clariussent hoc fragili corpore colligati, observato introitu, iisdem negaretrent, atque in omni licenter volitent aere, manifestum est ob enervationem eorum permanere ecclesiae corpus illaesum. Denique satellites impii cum principe suo diabolo, quem Salvator iibus fortiter, nullo modo cessissent, si potestas eorum non fuisset ablata. Nam si mentior, cur nobis, Satanas, parcis, qui ubique discurm et disputantium non potes labefactare constantiam? Sed fortasse nos diligis, quos quotidie conaris obruere; aut credibile est te esse bonitatis magistrum, et favere magis optimis quam nocere? Et viriliter repugnant, secundum quod scriptum est: Quia abominatio est
Abbreviated transcription (Latin):
nob̵ nulla ꝓficiscendi. nulla trans fr&andi fluctꝰ necessitas
ĩmin& : In omĩ sede t̃rarũ : constituta sunt regna cȩlorum:
tantũ reqͥrit humanã : Cui n dubiũ. ẽ. quin naturalis animȩ
puritas. sinulla fuerit extrinsecus sorde polluta. foris ni
t& origo uirtutũ: Bonã eã necesse ẽ creauerit bonꝰ aucta:
Qđ si forte cunctabim᷑ : audiamꝰ iħm filiũ naue populo dicen¬
tem:
Rectũ facite cor urm̃. ad dñm dm̃ israhel: Nec ioħes dissonã ĩtulit

Expanded text:
nobis vero nulla proficiscendi, nulla transfretandi fluctus necessitas nobis vero nulla proficiscendi, nulla transfretandi fluctus necessitas imminet, in omni sede terrarum constituta sunt regna coelorum. tantum requirit humanam. Cui enim dubium est quia naturalis animae puritas, si nulla fuerit extrinsecus sorde polluta, fons sit et origo omnium virtutum? Bonam eam necesse est creaverit bonus Creator. Quod si forte cunctabimur, audiamus Jesum filium Nave populo dicentem: Rectum facite cor vestrum ad Dominum Deum Israel . Nec Joannes dissonam tulit
Abbreviated transcription (Latin):
te raptabimur: Snec irascimꝰ qdẽ adũsus aliquẽ : nec trenos c̃gra¬
gare thesaiuros ambiemus : Quinpotius m&u cottidiani recesuis
ise iungendi corporis iugi expectatione : omĩa caduca calcabimus :
cessabit mulierũ amor: libidinis extinguit᷑ ĩ cendium: Inuicẽ nob
debita nrã donabimꝰ: ante oculossemꝑhabentes. ultime rarributa¬
onis aduentũ : Quia maior formido & poenarũ timor horridus i lubri¬
cȩ carnis ĩ centĩua dissoluit iruentẽ animã qͣsi ex aliqͣ rupe susten¬
tat: Ideoq p̃  ut ad finẽ ꝓpositi. omĩ labore tendamus: Nemo
postergũ respiciens. loth imitet᷑ uxorem : p̃sertĩ cũ dñs dixerit:
tutes tãꝗ ĩpossibile nom̃ pauere : nec peregrinũ uobis aut ꝓcul
positũ uideatur hoc studiũ ꝙ ex nro penditur arbitrio: huiꝰ
⁊ ĩ aliȩ no orbe constitutos in anium lit terarũq rant magistros.

Expanded text:
te raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congrete raptabimur; sed nec irascemur quidem adversus aliquem, nec terrenos congregare thesauros ambiemus: quin potius metu quotidiani recessus, et sejungendi corporis jugi meditatione, omnia caduca calcabimus. Cessabit mulierum amor, libidinis exstinguetur incendium, invicem nobis debita nostra donabimus, ante oculos semper habentes ultimae retributionis adventum: quia major formido judicii et poenarum timor horridus, simul et lubricae carnis incentiva dissolvit, et ruentem animam quasi ex aliqua rupe sustentat. Ideoque precor ut ad finem propositi omni labore tendamus . Nemo post tergum respiciens Lot imitetur uxorem , praesertim cum Dominus dixerit ntutis tanquam impossibile nomen pavere, nec peregrinum vobis aut procul positum videatur hoc studium, quod ex nostro pendet arbitrio. Hujus et in alieno orbe constitutos, inanium litterarum quaerant magistros;