comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatur itaq inlaurentium ferale tor¬
mentum ut qui metu mortis ñ mo¬
uebatur: accrbitate supplicii frange¬
ret. Sed quem suaꝵ confortabat
graticulaigne succensa ꝗͣ triũpha¬
lis martyris &ꝰ animum fatigart
&eꝰ corpus exureret. Ped ignara ue
ri ꝑsequentiũ turba: & diabolicis
obrecata tenebris. non uidebat qđ
adustio illa membrorum: fidelis es
set eterna purgatio. ce corpꝰ quod cor¬
rumpentib flãmis presens uita de¬
sereret: adincorruptionẽ uiuendi
dampnata morte transiret. Uere
incomparabile salutaris huiꝰ fid̾i
sacramentum. quo ꝑtormenta
beatitudo queritur. ceꝰ flãmis re¬
frigerium preparatur. Ut ait
patriarcha dauid: uerbis maray¬
rum dicens. Transiuimus ꝑignẽ
&eꝰ aquam: & inclixxisti nos mre

Expanded text:
tatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri turba persequentium, et diabolicis obcaecata tenebris, non videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe dñm cernit. quia ꝑhane lau.¬
dabilem fatuitatem: ce si nec cdũ
ut est solide: iam tamen raptim.
ce quasi intransitu luci sapientie
celestis intendit. Et cum uenisset
adlocũ: suspiciens iħc iudit illũ.
Perambulans ihericho saluator:

Expanded text:
prope Dominum cernit, quia per hanc lauprope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, et si necdum, ut est solide, jam tamen raptim, et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus, vidit illum. Perambulans Jericho Sal
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo ne a duotum ꝑueniret
obstabat. Eadem namq turba
noxie consuetudinis que supͣ cecũ
elamantem ne lumen peteret ĩ tre¬
pabat: etiam suscipientem publi¬
canum: ne iħm uideat tardat.
Sed sicut cecus turbarum uoces
magis ac magis clamando deuicit:
ita pusillus necesse. ẽ. turbe nocen¬
tis obstaculum altiora pedendo tnͣs¬
cendat. terrena relinquat: arborẽ
trucis ascendat. Siccomorus nã ꝙ
est arbor foliis moro similis: sed
altitudine prestans. Unde ce a
latinis celsa nuntupatur: & ficus
fatua dicitur. Et eadem dominica
crix credentes alit ut ficus: ab in¬
credulis irridentur: ut fatua.
postolus. xp̃m crucifixum: iudeis
quidem scandalum: gentib autẽ
stulticiam. Ip̃is uero uocatis uideis
atq gentib: xp̃m dei uirtutem:
ce. dei sapientiam. Quidelicet ar¬
borem: pusillus statura dacheus
quo exaltari possit ascendit. cdũ
quilibet humilis & ꝓprie consciꝰ
sa autẽ syccomorro: trauseuntem

Expanded text:
consuetudo, ne ad votum perveniret, consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. stum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis vero vocatis Judaeis atque gentibus Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et propriae conscius sa autem sycomoro, transeuntem
Abbreviated transcription (Latin):
preturba quia statura pussillus
erat. Et precurrens ascendit ĩ arborẽ
siccomorum: ut uideret illũ quia
inde erat transiturus. Que ĩpossi¬
bilia sunt apud hominis: possi¬
bilia sunt apud dm̃. Ecce enim
camelus deposita gybbi sarcina:
ꝑforamen acus transit. Hoc est
diues &r: publicanus. relicto honore
diuitiarum: contempto censu frau.¬
dium. angustam portam artãꝙ
buerat. ascensu supplet arboris.¬
Atq ideo iuste quamuis ip̃e uoga¬
re non audeat: benedictionẽ dĩce
susceptionis. quam desiderabat as¬
cepit. Mystice autẽ ⁊acheus qui
uit̾pretatur iustifuatus: credentẽ
exgentib popłm significat: qui
quanto curis secularib occupati¬
or. tanto flagitiis deprim̃tib erat
factus humilior. Sed ablaͥtus. ẽ.
sed sc̃ificatus. sed iustificatus: ĩ no¬
ur̃i. Qui intrantem ihericho sal¬
uatorem uidere querebat: sed p̾tur¬
ba non poterat. Quia gr̃e fidei ꝙͣ
inundo saluator acculit. participa.¬
re cupiebat: sedinolita uitiorum

Expanded text:
ura pusillus erat, et praecurrens, ascendit in arborem sycomorum, ut videret illum, quia inde erat transiturus. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acdives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamqubebat, ascensu supplet arboris.atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nori , qui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere declaret. Aliter. Salus q̃
olim iudeoꝵ domum implebat:
hodie populo nationum illuxit:
eo qd̃ c. ipse populus filius sit abra¬
he: credendo in eum. de quo dicit
ip̃e abraham sit pater crrcũcisiois
non his tantum qui sunt excircũ¬
cisione: sed ce his quisestantur
uestigia que. ẽ. inpreputio fidei :¬
patris nr̃i abrahe. Tenit enim
filius hominis querere &. salua¬
re qd̃ ꝑierat. Hoc est qd̾ alibi dic̃.¬
Non ueni uocare iustos sed pecca¬
tores. Piussane magister: q̃ mur¬
morantio turbis. sua mysteria ñ
dedignatur exponere. Ad eo seslicet
pectatorum penitentiam nõ esse
respuendam: ut ip̃e dei filius ob
hanc maxime querendam sit dif¬
destinatus ad tͥras. Quiut pietats
sue nobis dispensationẽ inculcet: se¬
pissime sefilium hominif appellat.
Commendans sollicite nob̾: qd̾ factꝰ

Expanded text:
pertinere declaret. Aliter: Salus quae pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae credendo in eum. De quo dicit dicit: Ipse Abraham sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia, quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae . Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicNon veni vocare justos, sed peccatores. Pius sane magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignatur exponere, adeo scilicet peccatorum poenitentiam non esse respuendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod fact
Abbreviated transcription (Latin):
deinde qd̃ sibi remanserit debet
dare pauꝑibz: ac sic ce ip̃e qͥa
sibi nil recinet: sed omĩa sua dis¬
ꝑgit. ⁊ dat pauꝑib: iusticia
est sapiens illa stulticia: quam
desycomoro publicanus quasi
fructum uite legerat. Rapta
iudelicet reddere: ꝓpria relinque¬
re. iusibilia contempnere: ꝓĩ
uisibilib etiam mori defiderare.
Se ip̃m ab regare: ce eiꝰ qui nec¬
clum uidetur. dm̃ uesligia sequi
contupiscrre. Ait iħ eadeũ. Qͥa
hodie salus huic domui facta est
eo qd̾ ꝙ ipse filius sit abrahe. filiꝰ
de eius styrpe generatus: sed quia¬
euis. ẽ. fidem ymitatus. Ut sicut
abraham t̾ram cognationẽ.: domũ¬
q paternam obspem future here¬
ditatis d ño iubente deseruit: tut
ille qui thesaurum incelis ad qui¬
peret: bona sua pauꝑib partienda
relinqueret. Et pulchre dicit. Et ip̃e
ut non solum eos qui iusti ꝑseue¬
rant: sed ce eos qui abinunticia
resipiscunt. ad filios ꝓmissionis

Expanded text:
deinde quod sibi remanserit, debet deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperibus, justitia est sapiens illa stultitia quam de sycomoro Publicanus quasi fructum vitae legerat, rapta, videlicet, reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hoeo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius de ejus stirpe generatus, sed ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
ocdisse salutem. Scriptũ. ẽ. enim.
Sequenti uero sabbato: peneuniu̾¬
sa ciuitas conuenit audire u̾bum
añi. Uidentes autẽ turbas udi
repleti sunt delo: & contra dice¬
bant hisꝙ̃ apaulo dicebantur.
Et alibi fideles etiam fratres ad¬
uersus apłoꝵ principem discep¬
tabant dicentes. Quare ĩ troisti
aduiros preputium habentes. &
manducasti cum illis. Stans au¬
tem zacheus dixit ad dnm̃. Ecce
pauꝑib: oe si quid aliquẽ defrax.¬
daui. reddo quadruplum. Aliis
calumpniantib hominem pet.¬
catorem: ip̃e ⁊acheus stans: id. ẽ.
in eam quam ceperat fidei ueri¬
tatem ꝑsistens: non solũ se ex
peccatore conu̾sum: sed etiam ĩ¬
ter ꝑfectos ꝓbat. ẽc̃ conu̾satum.
Dicente enim dño: siius ꝑfectꝰ
esse uade uende omĩa que habes
ce da pauꝑib: quis quis ante cõ¬
uersionem innocent̃ uycit: omĩa
conu̾sus potest dare pauperib.
At qui aliqua fraude sustulit:
primo hec uixta legem reddere:

Expanded text:
odisse salutem. Scriptum est enim: odisse salutem. Scriptum est enim: Sequenti vero Sabbato pene universa civitas convenit audire verbum Dei. Videntes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi, fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zachaeus dixit ad illum: Ecce pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere,
Abbreviated transcription (Latin):
gandens. Manebat aliquando
dñs indomo principis phariseoꝵ:
hoc. ẽ. in iuideorum sẏnagoga do¬
cebat. Sed quia non baptitatuni
ante prandium: sabb̃o curantẽ.
publicanos. & peccatores recipien¬
tem: contra auaritiam disputan¬
tem. & cetera digna deo gerentem
lingua uenenata carpebant per¬
tesus eorum facinora: cliscessit ⁊ af¬
fugit dicens. Relinquetur uob
domus ur̃a deserta. Sodie autẽ
indomo pusilli zachei: oportet il¬
lum manere. Soc est noue lu¬
cis grã coruscante: in humili cre¬
dentumi nationum corde quies¬
cere. Quod autẽ descendere desi¬
comoro ⁊ acheus. &. sic indomo
sua xp̃o mansionem p̾parare
iubetur: hoc est qdͥ apłs ait. Qͥa
ce si cognouimus scd̾m carnem
xp̃m: sediam nunc non nouimꝰ.
Et si enim mortuus. ẽ. exinfir¬
mitate: seduiuit exuirtute dei.
Et cum uiderent om̃s murmu¬
rabant dicentes: qd̾ ad hominẽ
pecoatorem diuertisset. Mani¬
festum. ẽ: uideos semꝑ gentium

Expanded text:
gaudens. Manebat aliquando gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus. Et si enim mortuus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Et cum viderent omnes, murmurabant dicentes quod ad hominem peccatorem divertisset. Manifestum est Judaeos semper gentium
Abbreviated transcription (Latin):
nib inquib ip̃e nimirum cr lo¬
quebatur &e ibat: uenit ad popłm
nationũ. qui passionis eiꝰ fide iam
sublimis existens: etiam diuinita¬
tis eius ardebat agnita facie bea¬
ti. Duspiciens uidit illum: quia ꝑ
grãm fidei aterrenis cupiditatib
eleuatum: turbisq infidelium suꝑ¬
eminentem elegit. Uicdere enĩ dei
eligere uel amare .ẽ. Unde . ẽ. illud.
Oculi domini suꝑ iustos. Nam
& nos que amamus uidere. ab his
que exetramur: intuitum festi¬
namus a uertere. Uidit gͦ iħe iu
dentem se: quia elegit eligentẽ se
a amauit amantẽ. Hunc sane or¬
dinem ꝓficiendi: hoc. ẽ ꝑfidem do¬
minice incarnationis: ad cognitio¬
nem diuinitatis ꝑueniendi. quasi
ꝑsyccomorum iħũ faciem specłan¬
di: doctor egregius ostendit cũait.
cifixum. Itemq aliĩs exprobrans.
Facti estis inquit: quib lactoopus
sit uon solido ꝙybo. Lac infirma tẽ¬
poralis dispensationis. solidum
cybum: ardua ꝑ petue maiestatis
appellans. Et dixit adeum. Lache

Expanded text:
 in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum aitcifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee,
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾satio incelis sit semꝑ: qm̃ uerbũ
dei qd̾amatis. non nisi insimi patris ĩ¬
uenitur. Licet igitur ubiq totus sit
ceꝰ non longe abuno quoq nr̃m: tam̃
non nisi casto rursus hauritur pectore.
Prope. ẽ. enĩ inquit moyses incorde tro.
qe in ore tuo: tantum eum recto si que¬
sieris corde. Unguentum enĩ exina¬
nitum. ẽ. nomen eius. Propterea ac¬
si adolescentule diligite animo. quod
amatorem. qui matrẽ uirginẽ ideo
elegit: ut ip̃a omĩb esset exemplum
castitatis beginẽ¬

Expanded text:
conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod amatorem, qui matrem virginem ideo elegit, ut ipsa omnibus esset exemplum castitatis, in
Abbreviated transcription (Latin):
columpnis septẽ. Inqua nimirũ do¬
mo parantur: nuptie eccłiaꝵe dei:
ce federantur terrenis celestia. In eo
namq utero urginis sponso ĩmor¬
tali iurginitas conseratur. ut sitto
celestem uobis uitam intexris osten¬
dit: qm̃ qui non nubent neq iuibẽ¬
tur erunt sicut angłi incelo. Nec
mirum si angłis comparatur uir¬
ginitas que angłorum dño. federe
copulatur nuptiare. Et si quelibet
nginitas tantũ erigit᷑ ut angelis
comparatur: multomagis beata et
gloriosa uugo. que singulari cõmen¬
datur priuilegio &e inmenso dicatur
mercimonio. Id curo dilectissĩs ãma¬
si imitari uelitis de toto corde quam
laudatis. Hec namꝙ uita uobis de
celo fluxit. quã ꝓfesse estis. Supra
usum nature hec uita. ẽ. quã tentts:¬
Et ld̾o de celis uenit sponsus: quẽ sequi¬
una cum matre debetis. Net ĩmeri¬
to uiuendi usum decelo quesistis. que
uobis de celso sponsum petistis. Id̾our̃a

Expanded text:
columnis septem: in qua domo nimirucolumnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit tocoelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et gloriosa virgo Maria, quae singulari commendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amasi imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃e fieret ꝑeam: EInde dauicl.
Qe homo inquio natus est inea. &̾ ipse
fundauit eam altissimus. Beata igit᷑
talis actanta natiuitas. beata & suꝑ¬
noꝵ ciuium societas. &ꝰ admirabilis
caritatis eoꝵ unanimitas. ubi nemo
archangłorum. non dico beate marie
iniudet glãm: secd totum maltero unꝰ¬
quisꝙ possidet qd̃ gratis p̾stat᷑ omib
ut deomĩb ce inomib glorificet᷑ d̾s.
honoretui c̃ adoretur abomũb. Ubi
non sexus. non etas. nõ dignitas gene¬
ris. sed meritorum qualitas sola discer¬
nitur. EIbi plurimum stella abstella
difert inclaritate: quãuis om̃s in suo
sint ordine suscitandi. Quod. ẽ. alia
qua illustrãtur omĩa. Ialcirco beata
deigenitrix que ad huc tantis interra
elegit insua sapientia. cẽ disponit oĩa.
Quod sindomo patris mansiones
multe sunt credimus splendidiorem
matri hodie filium p̾stitisse: quam
olim edificauit domum subnirã

Expanded text:
ut ipse fieret per eam! Unde David: ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo, inquit, natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico beatae virginis invidet gloriam: sed totum in altero unusquisque possidet, quod gratis praestatur omnibus: ut de omnibus, et in omnibus glorificetur Deus, honoretur et adoretur ab omnibus: ubi non sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est aliqua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam
Abbreviated transcription (Latin):
lurtus eoꝵ constat. beatam gloriosã
uem m̃sib uutero credendum ampli¬
ora ꝓmeruisse lurtutũ pruulagia. &
ꝑcepisse grãm ab angłis etiam collau¬
uirtus & firmitas ꝑpetuitatis: mira¬
bilior tam̃ in maria quã obumbra¬
uit uirtus artissimi. ut ultra omnẽ
iuxtutẽ sit algłicam qd̃ factum est
inta. c̾ acliirabile cunctis scłisacra¬
mentum. Ac ꝑ hoc etiam angłis exin¬
de maior prestatur gr̃a cum instauran¬
tur ab eo omĩa. quã uenerantur ce̾
adorant suꝑ se xp̃m regem dominũ
natũ exeadẽ uirgine. Hinc &e maria
cuncdis tanto uenerabilior. quanto gra¬
tiosior: & quanto uirtute altissimi
extolutur acdsublimia: tauto clarior
resultat ingloria. Plena siquidẽ grã
plena do. plena uirtutib non potest
non possidere plent᷑ glãm claritatis
et̾ne. quam plenisame accepit ut mat̾
ac regine laudauerunt eã: qm̃ tantã
eam uiderunt quantã nullus narran¬
do explebit mortalium. Quantoma¬
gis cdtũ. quitalem ac tantã fecit eam.

Expanded text:
virtus angelorum constat, beatam et gloriosam vem mensibus in utero, credendum est majora promeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam, ab angelis etiam collauvirtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se Christum regem Dominum natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mateac reginae laudaverunt eam: quoniam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam,
Abbreviated transcription (Latin):
Et id̾o bene circudant eã flores ro¬
sarum ce lilia conuallium: ut uir¬
tutes uirtutib fulciantur c̾ formo¬
sitas decore castitatis augeatur. Nã
onĩis splendor cẽ gła quanto illustra¬
tur fulgore suosublimius. tantoap¬
paret prestantior claritate quorum¬
bibet subiectorum. es̃ gcimior p̾dicat᷑.

Expanded text:
plendeat. Et ideo bene circumdant eam flores roplendeat. Et ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
manima quia inmortalis. ẽ pati
non potuerunt. Beata uero dei
genitrix quia mea parte passa.ẽ.
que impassibilis habetur. ideo ut
ita fatear: quia spiritalit̾ & atro
cius passa. ẽ gladio passionis xp̃i¬
plusquã martyr fuit. Alnde con¬
stat. quia plus omĩb dilexit: propt̾ca
plus doluit intantũ ut animan eius
totam ꝑtransiret cc̾ possideret ius do¬
loris. ad testimonium eximie dilecti¬
onis. Que quiam̃te passa. ẽ. plusqͣm
martyꝵ fuit. Nimirũ &ꝰ eius dile¬
ctio amplius fortis quã mors quia
mortem xp̃i suã fecit. Nuncautẽ
cirrundant eam flores rosaꝵ. inde¬
sinenter eius admirantes pulchri¬
tudiiem inter filias iherłm inqua
posuit rex thronum suũ quia con¬
cupiuit eus speciem ad decorem. fu¬
it eiĩ plena caritate &̃ dilectiõe. Idl¬
circo sequitur post eã purpuratoꝵ
exertitus: &̃ candidatorum greges.
Quam sidiligentius aspicias. nichil
uirtutis. ẽ. nichil speciositatis nichil

Expanded text:
in anima, quia immortalis est, pati in anima, quia immortalis est, pati non potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spiritualiter et caro ejus passa est gladio passionis Chriplus quam martyr fuit. Unde constat, quia plus omnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio amplius fortis, quam mors fuit, quia mortem Christi suam fecit. Nunc autem circumdant eam flores rosarum, indesinenter ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
riuos aquare: quia suꝑaquam re¬
fectionis educauerat eam dñs ce̾ nu¬
trierat. ex qua multi deducti riui.
omnẽ perigant t̾ram delitiarum. ce
infundunt ortum uoluntatis: exqͥb
cotidie lota & ꝑfusa beata dei genitrix
ascendit hodierna die speciosa ualde
&e admirabilis. Cuius odor ĩ estima¬
bilis erat nimis. & ideo ineffabilis.
Ad cuius ꝑfecto fraglantiam odoris.
om̃s illa celestis iherłm leta de cur¬
rit. quam circudabant flores ro¬
sarum ce. lilia cõuallium: eo quod
omnes anime martyrio rubricate
eam eterne dilectionis cõplectuntur
amplȩcib: & uirginitatis splen¬
dore candidate: ac si lilia inualle hu¬
militatis enutrite circumdanc eã
ueneratione gr̃e obsequentes. Recte
igitur: qm̃ beata dei genitrix. et
martyꝵ & uirgo fuit: quamuis ⁊̃
pace uitam finierit. Hinc quoq
loquens ad eam: o tuam inquit
ipsius animam ꝑtransibit gladiꝰ.
oe si passi sunt ꝓ xp̃o incarne: tam̃

Expanded text:
rivos aquarum, quia super aquam rerivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Recte igitur: quoniam beata Dei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque on propheta, loquens ad eam: Et tuam, inquit, ipsius animam pertransibit gladius . etsi passi sunt pro Christo in carne, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ĩus nimirum festũuitas omnĩũ
suꝑnoꝵ ciuium. ẽ. gratulatio. p̾¬
sertim quia eius celebritas laus
ꝙ fauor. ẽ. saluatoris. Uude credĩ¬
mus ut supͣ dictum. ẽ. quod nõ .ẽ.¬
hunc tantum diem sollempnem
ducunt ꝓeuis honore annuũ ue
rum continuum. etiam &eꝰ et̾nũ
iocunditatis ac leticie ueneratioĩs
obsequio cum omni colunt tru¬
p̾idio amoris. gaudii. Nec ĩme¬
rito igitur omĩs illa celestis ciuitas
congratulatur. q ueneratur ma¬
trem. cuius suꝑ se ad orat filium
regem: ante quẽ tremunt potesta¬
tes. & curuatur omne genir hu
ius nimirum ad celos ascensione.
multo admirantis intuitu. secre¬
terrum contemplator celestiũ ĩcau¬
ticis uidi inquit speciosam ascenden¬
tem quasi columbam: de suꝑriuos
aquarum. Et uere speciosa quasi co¬
lumba quia illiꝰ speciem columbe
ac simplicitatẽ premonstrabat. que
suꝑ clñm uenit: & docuit iohannẽ
qd̃ hic est qui baptitat. Et bene desuꝑ

Expanded text:
jus nimirum festivitas, omnium jus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus super se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi columba, quia illius speciem columbae ac simplicitatem demonstrabat, quae super Dominum venit, et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper
Abbreviated transcription (Latin):
sepe locoꝵ retreabatur uisitatiõib.
ce quẽ genuerat inentis cõplecta.¬
batur amplexib. Oeniq amor
xp̃i. desiderium p̃arielat. Deside¬
rium uero gliscens quasi nouis re¬
parabatur. ardorib intantũ. ut
credam nõ numqͣm quod omĩa
etiam & semit ipãm transcenderit
quia omnino amor inpaciens. qd
amat non potest non uidere. Hinc
ẽ kiñe. quod omnes scĩ. omĩa que
meruerant ꝓparuis drxere. si cdñm
quẽ amauerant non uiderent: si¬
cuti ce uenerabilis beata maria.
non dũ dignum ꝓinnumeris ce
inm̃sis beneficiis redlebat int̾dũ
obsequium sc̃itatis: dum benefu¬
ciorum interris posita ñ poterat
uidere largitorem. Et ideo hodie
dilectissime eleuatur suꝑ choros
angłorum. ut possit speciem uul¬
tumq uidere saluatoris: quem
amauerat. quem cupierat exto¬
to desiderio cordis. Quod sigau¬
dium fit incelo dequolibet pecca¬
tore conuerso. multomagis putã¬
dum protante uirginis exaltatiõe
⁊ gloria qd̃ exultatio sit insuꝑnis. cu¬

Expanded text:
ecreabatur visitationibus: et quem genuerat, mentis complectebatur amplexibus. Denique amor Christi, desiderium pariebat! desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam transcenderet: quia omnino amor impatiens, quod amat, non potest non videre. Hinces sancti omnia quae meruerant, pro parvis duxere, si Dominum quem amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cu
Abbreviated transcription (Latin):
quem desiderat. ut semꝑ inuenire
se credat. Ignorat siquidem iudici¬
um. ratiõne multotiens caret
miodum nescit. nec aluid cogitare
potest. quam qd̃ diligit. Amor qd̾nõ
accipit dempossibilitate solatium
neq exdifficultate remedium. Que

Expanded text:
quae desiderat, semper invenire quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitate solatium, neque ex difficultate remedium. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ta sp̃u sc̃õ celestium secretoꝵ ĩcitam̃¬
tis. Quia os̾ si diligebat xp̃m ex
toto corde. & extotaanima. ce exto¬
ta uirtute. nouis tam̃ cotidie ĩ flã¬
mabatur presentia absens desiderioy
affrctib. Tanto siquidem ualidius.
quanto diuinis illustrabatur uitus
diuinus amor. ita ut in ea nichil
essez mundanus qd̃ iuolaret affec.
estamandus extoto corde ce extota
anima: atꝙ extota uirtute querendͦ.
maxime famen abea aydentius. cuiꝰ
&e̾ ddñs erat & filius. fortassis ergo pre
nimio amore inloco quo sepultus dr.
interdum habitasse eam credimꝰ. qua¬
tinus piis pasceretur int̾nus amor
obtutib. dic namq locus medius
.s̃ hinc inde constitutus. ut adire pos¬
set ascensionis eius uestigia: &e locũ
sepulture ac resurrectionis seuoĩa
inquib passus est loca inuisere. ñ
qd̃ iam uiuentem quereret cũ mortu¬
is. sed ut siuis solaretur aspectibus.
Hoc quippe habet inpatiens amor:

Expanded text:
ta Spiritu sancto coelestium secretorum incitameta Spiritu sancto coelestium secretorum incitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quotidie inflammabatur praesentia absens desideriorum affectibus: tanto siquidem validius, quanto divinis illustrabatur intus divinus amor: ita ut in ea nihil esset, mundanus quod violaret affectuest amandus, ex toto corde, et ex tota anima, atque ex tota virtute quaerendus: maxime tamen ab ea ardentius, cujus et Dominus erat, et filius. Fortassis ergo prae nimio amore, in loco quo sepultus dicitur, interdum habitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur internus amor obtutibus. Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut
Abbreviated transcription (Latin):
nerari. Qm̃ nullus honor eiꝰ aliuꝰ.
nisi cum ille iure honoratur. qui
nasci dignatus. ẽ. ex ea. Ceterum
rygo quecumq estis filie. quecũq
niatres. cogitate attentius cꝰ per¬
pendite diligentius quib afficie¬
batur beata & intemerata uirgo
dolorib post xp̃i ad celos ascensũ.
expletis omnibq de ip̃o erant
abangłis predicata. oe ꝓphetis mł¬
tipharie multisq modis p̾signa¬
ta: diuinis declarata oraculis. ur¬
tutib exhibita. ce que humani¬
tatis sunt ostensa p̾sagiis. Que¬
so siqua sunt inuobis iuscera pieta¬
tis: considerate quo cruciabatur
amore. quo ue desiderio estuabat
hec uirgo. dum reuolueret animo
cuntaꝙ audierat. que uiderat. que
cognouerat. Puto qd̃ quicquid cor¬
dis. ẽ: quicquid m̃itis. quicquiduir¬
tutis humane. si totum adhibeas:
non suffictat ut cogitare ualeas. quã¬
tomdesinentẽs cremabatur ardore pii
amoris: quantis mouebatur reple¬

Expanded text:
nerari. Quoniam nullus honor ejus est alius, nerari. Quoniam nullus honor ejus est alius, nisi cum ille jure honoratur, qui nasci dignatus est ex ea. Caeterum rogo quaecumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo Maria doloribus post Christi ad coelos ascensum, expletis omnibus quae de ipso erant ab angelis praedicata, et a prophetis multifarie multisque modis praesignata, divinis declarata oraculis, virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praesagiis. Quaeso, si qua sunt in vobis viscera pietatis, considerate quo cruciabatur amore, quoque desiderio aestuabat haec virgo, dum revolveret animo cuncta quae audierat, quae viderat, quae cognoverat. Puto quod quidquid cordis est, quidquid mentis, quidquid virtutis humanae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur reple
Abbreviated transcription (Latin):
gis ad oratur sic̃ deitatis. ẽ: ita hu
manitatis qd inegyptum ꝑfugã
nec aꝑiatur abducitur. Sicitaq
omĩa uirtutum oꝑa consideranda
sunt: ut reddamus d̾o que d̾i sũt.
ce hominis que sunt hominis. qm̃
secuti. ẽ. unus qui latarum u̾bo
potentie sue uocat ut exeat foras
amonumento: sic ipse idem unus
est qui fleuit humanitatis affectu.
S̾ic quippe cuncta oportet conside¬
rare. quatinus ce plena diuinitas
inxp̃o intelligatur homini unita.
&e plena humanitas indm assũp
ta. Hec idcirco dixerim tantisꝑ.
greco turbine latinam confundere
puritatem. Sunt enĩ ce prudentes
uirgines. sunt c fatue. Et ideo
dilectissime imitamini quam a¬
sam uirginem cuius hodie interris
festa colitis. De qua dicitur. Maria
autẽ conseruabat omĩa uerba hec
incorde suo. Conferte ergo  uos
incordib ur̃is karissime que de
ip̃o eodemq dño catholice dicun¬
tur: ut ce fidem integram seruare
possitis. & matrem euis debite ue¬

Expanded text:
Magis adoratur , sicut deitatis est: ita et Magis adoratur , sicut deitatis est: ita et humanitatis, cum in Aegyptum per fugam ne capiatur, adducitur. Sic itaque omnia virtutum opera consideranda sunt, ut reddamus Deo quae Dei sunt, et homini quae sunt hominis. Quoniam sicut est unus qui Lazarum verbo potentiae suae vocat, ut exeat foras a monumento: sic idem ipse unus est qui flevit humanitatis affectu. Sic quippe cuncta oportet considerare: quatenus et plena divinitas in Christo intelligatur homini unita, et plena humanitas in Deum assumpta. XIII. Haec idcirco dixerim tantisper Graeco turbine Latinam confundere puritatem. Sunt enim et prudentes virgines, sunt et fatuae. Et ideo, dilectissimae, imitamini, quam asam Virginem, cujus hodie in terris festa colitis: de qua dicitur: Maria ain corde suo . Conferte ergo et vos in cordibus vestris, charissimae, quae de ipso eodemque Domino catholice dicuntur: ut et fidem integram servare possitis, et matrem ejus debite ve
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ueraciter gessit: scdm aliud ⁊
aliud que gesta sunt operans. Ergo
scdm quod deus: idem ip̃e que diui¬
nasunt scd̾m qd̃ homo idemip̃e que
humana sunt. se ip̃m uolens osten.¬
dere qd deus idem ip̃e &̾ homo sit:
uͥ ideo itlem ip̃e tam que diuinastͥ
agit quam quã humana: similit̾¬
ce loquitur. Et non alius quidem
miracula oꝑatus. ẽ. alius ꝑpetrauit
humana. passionesq sustinut: s
unus idemꝙ xp̃c filius dei atq ho¬
minis filius qui cꝰ diuina gessit ⁊¬
humana. Siquidem inseparabiliter
atq indiuise cõmunes xp̃c habuit
actiones: sed intelligende sunt ip̃oꝵ
nis qꝰ adꝙͣ inclinetur altitudo diui¬
nitatis : ita ut ꝑ omnem textum sci
euuanglii iudeatur nichil carosine
uerbo agere neq uerbum sine carne
quicquam efficere. Unde qd̃ conci-¬
pit ce. parit uirgo. sicut non sine po¬
tentia uerbi. ẽ. ita non sine ueritate
carnis qđ nascitur. qd̃ pannorum
fasciis iacet inuolutum & inp̾sepio
reclinatur. Porro qđ stella duce ma

Expanded text:
sunt, veraciter gessit, secundum aliud et aliud quae gesta sunt operans. Ergo secundum quod Deus, ipse idem egit quae divina sunt: secundum quod homo, idem ipse quae humana sunt, seipsum volens ostendere quod Deus idem ipse et homo sit. Et ideo idem ipse tam quae divina sunt agit, quam quae humana similiter: et non alius quidem miracula operatus est, alius perpetravit humana, passionesque sustinuit: sed unus idemque Christus filius Dei atque hominis filius, qui divina gessit et humana: siquidem inseparabiliter atque indivise communes Christus habuit actiones. Sed intelligendae sunt ipsornis, et ad quae inclinetur altitudo divinitatis: ita ut per omnem textum sancti Evangelii videatur nihil caro sine Verbo agere, neque Verbum sine carne quidquam efficere. Unde quod concipit et parit Virgo, sicut non sine potentia Verbi est, ita non sine veritate carnis quod nascitur, quod pannorum fasciis jacet involutum, et in praesepio reclinatur. Porro quod stella duce a
Abbreviated transcription (Latin):
que quasi inspelunco refulget for¬
ma uirtutis. Sabetis igrtur inea ma¬
gisteria ꝓbitatis expressa: quid pͥmũ
eligere. Quid respuere. quid sequi debe¬
atis. Prima eus uirtus. ẽ. fundam̃¬
tum omnium uirtutũ ce̾ custos hu¬
militas ip̃a. de qua gloriatur: quia
respexit inquid humilitatẽ ancille
sue ecce enĩ ex hoc beatam me dicẽt
om̃s generationes. Ergo primum
discendi incitamentum nobitas est
magistri. Deinde merces laboris op¬
timi. fructus beatitudinis. Quid igi¬
tur nobilius matre dni: Quidsplẽ¬
cdidius ea quam splendor elegit pat̃ne
glorie: Quid castius: que corpus
xp̃i sine contagione corporis genera¬
uit: Et tamen uea solã humilra¬
tem respexisse dñm ꝓfitetur que
custos. est cererarum uirtutũ. Col¬
locauerat enĩ intuto stationis portu
sublimia meritorum suoꝵ exercitia.

Expanded text:
qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. Quid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humiltem respexisse Dominum confitetur, quae custos est caeterarum virtutum. Collocaverat enim in tuto stationis portu, sublimia meritorum suorum exercitia
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ꝓualde bonis gratiarũ ac¬
tiones sunt: ꝓ non ualde malis
ꝓpitiationes sunt: ꝓualdema.¬
lis etiam si nulla sunt adiumẽ¬
ta mortuorum: quales cumq
ut sit plena remissio: aut certe
ut tolorabilior fiat ip̃a dampna¬

Expanded text:
pro valde bonis gratiarum actiones sunt, pro non valde malis propitiationes sunt, pro valde malis, etiam si nulla sunt adjuvamenta mortuorum, qualescunque ut sit plena remissio, aut certe, ut tolerabilior fiat ipsa damna
Abbreviated transcription (Latin):
quod inter hominis mor¬
tem ce̾ ultimam resur¬
rectionem interpositum. ẽ: aniab
ditis receptaculis continet: sicut
una queq digna. ẽ. uel requie uel
erumpna: ꝓ eo qd̾ sortita. c̃. ĩ carne
cum uiueret. Neq negandum
est defunctorum animas pietate
suorum uiuentium releuari: cum
pro illis sacrificium mediatoris of
hec sibi ut postea possent prodesse
meruerunt. Est enim quidam ui¬
uendi modus: nec tambonus ut
non requirat ista post mortẽ: nec
tam malus ut ei non ꝓsint ista pꝰ
mortem. Est uero talis inbono ut
his non requirat: ⁊. ẽ rursus talis
imalo. ut nechis ualeat. cũ hec
uita transierit adiuuari. Quo¬
cirra hic omne meritum cõpa¬
ratur: quo possit post hanc ui¬
tam releuari quispiam uel gra-¬
uari. Nemo se autẽ preparet qđ
hic neglexerit cum obierit dñm
ꝓmereri. Non igitur ista
que ꝓdefunctis cõmendandis fre¬
quentat eccłia: illi apłice sunt
aduersa sententie quadictum. ẽ
Om̃s enĩ an. adstabimꝰ ante tri

Expanded text:
quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne dum viveret. Neque negandum est defunctorum animas pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrum viverent, haec sibi ut postea possent pmeruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem: est vero talis in bono, ut his non requirat; est et rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo post hanc vitam possit relevari quispiam, vel gravari. Nemo se autem speret, quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est, Omnes enim astabimus ante tri
Abbreviated transcription (Latin):
eius oꝑari. Atq ita concludit. Ui¬
gilate gͦ: quia nescitis diẽ neq horã.
Non modo illius ultimi demporis:
qua uenturus . ẽ. sponsus: sed sue qͥs¬
q dormitionis diem ce: horã nescit.
Quisquis autem paratus. ẽ. usq
ad somnum: id.ẽ. usq ad mortem
que omnib debetur: paratus ĩue¬
nietur etiam cum illa uox media
nocte sonuerit: qua om̃s euigilat᷑i
sumus. Quod uero sponso. dyxit
obuiam uenire iurgines. sic intelli¬
gendum puto: ut ex ipsis uirginib
constet ea que dicitur sponsa. Cam¬
quam si omnib xp̃ianis ineccłiam
concurrentib filli ad matrem cõcur¬
rere dicantur cum ip̃is filiis cõgre¬
gatis: constet ea que dicitur mater:
Nunc enĩ desponsata. ẽ. eccłia: ⁊ uir¬
go.ẽ adnuptias ꝑducenda: id .ẽ. cũ
se contineat acorruptione seculari.
Illo enim tempore: nubet quia uniu̾¬
sa mortalitate pretereunte: ĩmorta¬
li coniunctione fecatur. Disponsa¬
ui inquit uos uni iuro uirginem
casta exhibere xp̃o. Tos inquit uir¬

Expanded text:
eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uir
Abbreviated transcription (Latin):
Euntib autem illis emere uenit spon
sus: il.ẽ inclinantib se illis in ea que
forissunt: c̾ solitis gaudere queren¬
tib. quia gaudia interna non no¬
uerant:uenit ille qui iudicat. Et
que parate erant: id.ẽ. quib bonũ
coram deo testimonium conscientia
ꝑhibebat: intrauerunt cum eo ĩnup¬
tias id ẽ ubi munda anima sempit̾¬
no dei uerbo fecunda. copulatur.
¶lausa. ẽ. ianua: id.ẽ receptis illis
qui sunt inangłicam uitam inmu¬
tandi: om̃s enim resurgemus ĩ quit
sed non om̃s immutabimur. clau¬
sus. ẽ. aditus: ad regnum celorum.
uirgines dicentes. Oñe dñe aperi
nobis. Non dictum. ẽ. qd̃ emerint
oleum: ce ideo intelligende sunt
solatium reddisse adimplorationem
dei. Sed magna. ẽ. eius se ueritas̃
post iudicium: cuius ante iudiciũ
inesfabilis miscãia prerogata est.

Expanded text:
euntibus aueuntibus ausus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt, et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non noverant, venit ille qui judicat, et quae paratae erant, id est quibus bonum coram Deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in ad nuptias, id est ubi munda anima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt us redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut a uobis de iudicer: aut abhama¬
no die: sed neq me ip̃m ip̃m iudi¬
co. Qua propter cum de se quisq
aut non omnino. aut uix possit ue¬
ram ꝑferre sententiam. Quomodo
potest de alio iudicare. cum sciat ne¬
mo. quid agatur inhomine: nisi
sp̃c hominis: Ite magis aduenden¬
tes: & emite uobis. Non consili¬
um dedisse putande sunt: sed crim̃
earum exobliquo commemorasse.
Uendunt enĩ oleum adolatores:
qui siue falsa siue ignorata laudan¬
do: inerrores animas mutunt. ⁊ eis
uana gaudia: tamqͣm fatuis con¬
cilianda: aliquam de his mercedem
fiue cyborum. siuie pecunie: siue
hono is. Qus alituu. cõmodi tepal
accipui.¬
inerrorem uos mi
tore laudari. Em̃dabit me inquidiu
stus. in miscdia ce arguet me: oleũ
audem peccatoris non inpinguet
caput meum. Ite ergo aduendentes
nunc quid uos adiuuant. qui uob̃
laudes uendere consuerunt. & uos
inerrorem inducere: ut non coram
deo sed ab hominib głam quereretis.

Expanded text:
ut a uobis iudicer aut ab humaut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiin errorem uos miteccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis.