comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere hic subiettũ quidẽ factũ diuortiũ amuliere
nunciatũ p̃dicatũ uͦ apudurũ sextae dotis partis post
diuortiũ ꝑmansio quaestio anpostdiuortiũ factũ mu¬
liere nunciũ remittente sextã dotis partẽ apud uirũ
manere oporteat: Quaero igͥsi ab antecedentib are¬
gum̃tũ faciendũ qͥd antecedat qͥd consequat᷑ Ac
siuri culpa factũ. diuortiũ uideo mulierẽ dotis
parte ñ possemultari & iã si pͥma repudii nunciũ
misit Qđenĩ antecessit iuriculpafier& diuortiũ
id ñ ꝑmittit. ut dotispars mulieripereat.: quãuis
pͥma repudii nunciũ mittat᷑ Ni quia pͥorrepudiũ¬

Expanded text:
 factum divortium a muliere nuntiatum; praedicatum vero, apud virum sextae partis dotis post divortium permansio. Quaestio an post divortium factum, muliere nuntium remittente, sextam dotis partem apud virum manere oporteat. Quaero igitur, si ab antecedentibus argumentum faciendum est, quid antecedat, quid consequatur. At si viri culpa factum est divortium, video, mulierem dotis parte non posse multari, etiam si prima repudii nuntium misit. Quod enim antecessit, ut viri culpa fieret divortium, id non permittit ut dotis pars mulieri pereat, quamvis prima repudii nuntium mittat. Non enim quia priu
Abbreviated transcription (Latin):
deficit et haec sibi c̃uertunt᷑. ut consequentia fiant
rit t̃raeadsit obiectio Antecedens uͦ prꝰ ẽ ut si arro
Illud tam̃ in omĩb: man& positis antecedentib neces¬
sario c̃sequentia trahi Exẽpliuꝰ talisẽ explanatio
Ciuitatis romanae iure libi r&inent᷑ in patrũ arbitrio
usq dũ terciae mancipatione soluant᷑ Ergosi qđo di¬
uortiũ int̃ cessiss& culpamulieris. parte quadã dotis
libro Iͦ. titulo de dotib: ita disseruit: Si diuortiũ ma
trimonii & hsinecul pamulieris factũ. dos integra
rep&et᷑: Qđ siculpamulieris factũ diuortiũ in sin¬
gulos liberos sexta pars dotis a maritor&in& usq ad
dimidiã partẽdũtaxat dotis. Quare qm̃qđ ex dote
c̃quirit᷑ liberoꝵ. : qͥliberi in patris potestatest᷑ id a¬
puduirũ necesse ꝑmanere Factorgͥ diuortio c̃ten¬

Expanded text:
deficit. Et haec sibi convertuntur, ut consequentia fiant rit, terrae adsit objectio. Antecedens vero prius est, ut si arrogin omnibus manet, positis antecedentibus necessario consequentia trahi. Exempli vero talis est explanatio: Civitatis Romanae jure, liberi retinentur in patrum arbitrio, usque dum tertia emancipatione solvantur; ergo si quando divortium intercessisset culpa mulieris, parte quadam dotis num libri secundi titulo de Dotibus, ita disseruit: Si divortium est matrimonii, et hoc sine culpa mulieris factum est, dos integra repetetur; quod si culpa mulieris factum est divortium, in singulos liberos sexta pars dotis a marito retinetur, usque ad mediam partem duntaxat dotis. Quare quoniam quod ex dote conquiritur liberorum est, qui liberi in patris potestate sunt, id apud virum necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
illi subtutor is. illist subdom ini potestate Proximũ
existens ut scđm seruoꝵ ꝓueroꝵ q: tabulas bonoꝵ
existere debebit exẽplũ Nec tam̃ necessaria ẽ
secutio. fuicina Nã fieri potest ut id recipiatur
solũ scđm mulieris tabulas possessionẽ dari Nuͦ
admittat Cigͥ argum̃tũ ab ad iunctis .÷ ab eo qđ
in ipso haer& deqͦquaerit᷑ Ẽ aut̃ quaestio de muli¬
eris nũ ꝗcapite deminutae tabulis Affectũ sa¬
lic& ab adiunctis Maxima ꝓpositĩo ex ad¬
iunctis adiuncta ꝑpendi¬
bantecedentib aut̃ & c̃sequentib & repugnan¬

Expanded text:
illi sub tutoris, illi sunt sub domini potestate. Proxima existens, ut secundum servorum puerorumque tabulas bonorum existere debebit exemplum. Nec tamen necessaria est consecutio, sed vicina. Nam fieri potest ut id recipiatur solum secundum mulieris tabulas possessionem dari, non admittat. Est igitur argumentum ab adjunctis, id est ab eo quod in ipso haeret de quo quaeritur. Est autem quaestio de mulieris nunquam diminutae tabulis, ab affectis scilicet ab abjunctis. Maxima propositio, ex adjunctis adjuncta perpendiantecedentibus autem, et consequentibus, et repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ut referat᷑ Maximappositio Vbi ẽ ante¬
cedens ibierit & consequens. At in hacquaestione
ẽ antecedens .÷. uiriculpa factũ diuoitiũ Ibn igͥ con¬
sequenserit sextas ñr& ineri: Curaut̃ itasuꝑiꝰ argu¬
m̃tũ conclusionib intexuerĩ. cũ dehis .m. tullio
latius exequente tractauero euidentiꝰ apparebit
consequentib: Simulier cũ fuiss& nupta. TXTVS¬
cũ eo qͥcũ conubiũ ñ eet nunciũ remisit. qm̃ qͥ natistꝰ¬
patrẽ ñ sequunt᷑ ꝓliberis manere nihiloport&
onsequentia st quae cũ fuerint COMENTUM¬
antecedentia posita c̃sequunt᷑ uelutisidicamus.
exẽploñsatis appar&. ac̃ sequentib argum̃tũ sed ab
antecedentib: potiꝰ qđ paulopost liquebit Filu ñ iure
susceptiinpatrũ ñerant potestate. smatres poti seque

Expanded text:
necesse est ut referatur. Maxima propositio est: Ubi est antecedens, ibi erit et consequens; at in hac quaestione est antecedens, id est viri culpa factum divortium; ibi igitur consequens erit, sextas non retineri. Cur autem ita superius argumentum conclusionibus intexuerim, cum de his, M. Tullio latius exsequente, tractavero, evidentius apparebit. A consequentibus: Si mulier cum fuisset nupta cum eo cui connubii patrem non sequuntur, pro liberis manere nihil oportet Consequentia sunt, quae cum fuerint antecedentia posita, consequuntur, veluti si dicamus: exemplo non satis apparet a consequentibus argumentum, sed ab antecedentibus potius, quod paulo post liquebit. Filii non jure suscepti in patrum non erant potestate, sed matres potius seque
Abbreviated transcription (Latin):
mino fuerit p̃dicatus A. terminꝰ deomĩ cterminop̃dicabitur. Nãq a bonũ
si p̃dicetur de Biusto ut sit Ome iustũ bonũ est. Buero iustũ sip̃dicetur de .c. ui
tute ut sit. Om̃is urtus iustaẽ. necessario iungitur extremitatibus ad se inuicem
p̃dicatis id est a & .c. ut sit Om̃is uirtus bonũ est. Sunt igitur huius modiꝓpostti¬
ones atq conclusio. Si a in onũi Bfuerit & Binomĩ cfuerit. a t̾minꝰ de omĩ ep̃di¬
cabitur. id est. Omẽ iustũ bonũ est. Om̃ĩs uirtus iustaest. Om̃is igit᷑ uirtus bonã est.¬

Expanded text:
amque A bonum si praedicetur de omni B iusto, ut sit, omne iustum bonum est, B vero iustum, si de C praedicetur virtute, ut sit, omnis virtus iustum est, necessario concluditur extremitatibus ad se invicem praedicatis, id est A et C, ut sit omnis virtus bonum est. Sunt igitur huiusmodi propositiones atque conclusio? Si A in omni B fuerit, et B in omni C fuerit, A terminus de omni C praedicabitur, id est, omne iustum bonum est, omnis virtus iusta est; et conclus
Abbreviated transcription (Latin):
mitatibus primȩ figurȩ : tertiȩ ł sedȩ fieurꝑ mascuntus: Ae uero una q̃q: lia¬
rutrũ figurarũ. hab & subse plures syllogus morum modis utmodisubsiguris iasint
it sunt specus subsius genieribus. Etabet eñĩ prama sigura subse arstotele auctore modos
qt sant ior sed theo fratus uel eudemus suꝑhos quattuor quinq alios modos ad¬
dunt aristoteledante principium scđo pͥorũ analicticorũ uolumine. quod melius
postmodũ explicabitur. Scđa uero sigura hab& subse quattuor modos. Tertia uero
auctore aristotele sex. Addunt etiã aliiunũ sic̃ ipsepor pherius superiores scilic&
sequens. Etqm̃ ut superiore libro dictũ est. aliȩ ꝓpositiones asfirmatiuȩ sunt. aliȩ
negatiuiȩ. & harũ aliȩ uniuers alessunt. aliȩ uero particulares. scđm eas ipsar

Expanded text:
bus primae figurae, tertia vel secunda figura nascuntur. At vero unaquaeque harum trium figurarum habet sub se plures syllogismorum modos, ut modi sub figuris ita sint ut sunt species sub suis generibus. Habet enim prima figura sub se, Aristotele auctore, modos quatuor; sed Theophrastus vel Eudemus super hos quatuor quinque alios modos addunt, Aristotele dante principium in secundo priorum Analyticorum volumine, quod melius postmodum explicabitur. Secunda vero figura habet sub se quatuor modos; tertia vero, auctore Aristotele, sex; addunt etiam alii unum, sicut ipse Porphyrius, superiores scilicet sequens. Et quoniam ut superiore libro dictum est aliae propositiones affirmativae sunt, aliae negativae, et earum aliae universales, ali
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tationes : &iã p̃tergnrã & species fieri pos
lux dieispecies augenꝰ : S id tantũun ins c̃siderari
deb& qr posito altero alterũ necessariaratione
partis ratione ducunt᷑. hic aut̃ incꝰsequentiae ac
repugnantiae ordinẽ tractat᷑ Posthacigͥ tullius
hrypotheticoꝵ syllogismoꝵ modos conclusionesq
dinumerat hoc modo

Expanded text:
argumentationes etiam praeter genera ac species fieri posslux diei species, aut genus est. Sed id tantum in his considerari debet, quia posito altero, alterum necessaria rationepartis ratione ducuntur, hic autem in consequentiae ac repugnantiae ordine tractatur. Post haec igitur Tullius hypotheticorum syllogismorum modos conclusionesque dinumerat hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
uuat. constitutio uero constitutionẽ confirmat ad sidẽ : Necuero fieri potest
ut ita siit causarũ quasi totius partes. Nullũ enĩ compositũ exuna parte toce atque
integrũ eẽ potest ut in causa constitutio una idenea est constituere causam: Quid
causam status una iã constitutione simatus non sit principalis: sed accidens. atq
in uno negotio tot ueniant controuersiȩ. quot sunt constitutiones : sed quot conerouer¬
siȩ. toteausȩ. Et lic& eas unũ contineat negotiũ causȩ. lmpermixtȩ sibi uariantur. ut qui

Expanded text:
juvat, constitutio vero constitutionem confirmat ad fidem. Nec vero fieri potest juvat, constitutio vero constitutionem confirmat ad fidem. Nec vero fieri potest ut ita sint causarum quasi totius partes, nullum enim compositum ex una parte totum atque integrum esse potest. Ac in causa constitutio una idonea est constituere causam. Quid causam status, una jam constitutione firmata, non sit principalis, sed accidens, atque in uno negotio tot eveniant controversiae quot sunt constitutiones, sed quot controversiae tot causae. Et licet eas unum contineat negotium, causae tamen impermistasibimet variantur: ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
dissenti&. ut ea q̃ nullũ animal lapidẽ eẽ ꝓnuntiat. Nihil igitur dubi¬
ũ est in definitas particul aribus eẽ consimiles. eandẽquim inueritatis ac
falsitatis significationibus optinere. Dequibus qm̃ sufficient̃ dictũ est
nunc desingularibus explicemus q̃ nihil superioribus similes existun.
Illȩnãq qm̃ substituebant uniuersale subiectũ dequo p̃dicatũ terminã di¬
cerent ideir cosuscipiebant. disferentias quantitatis Nãq quod unuersa¬
le est : & uniuersaliter & particul ariter & in definite poterit ꝓnuntiari
Athȩ q̃ unũ aliquid ponunt singularit̃ atq indiuidue differentias plu¬
iđesł quantitatis¬
ralitatis habere non possunt : atq: idõ sola relinquitur in eis discrepantia
qualitatis qđ hȩc quidẽ affirmatio est illa uͦ negatio. St̃ꝑigitu  asfirima

Expanded text:
dissentiet, ut ea quae nullum animal esse proponit. Nihil igitur dubium est indefinitas particularibus esse consimiles, eamdemque vim veritatis ac falsitatis significationibus obtinere: de quibus sufficienter dictum est. Nunc de singularibus explicemus, quae nihil superioribus similes exstant. Illae namque quoniam constituebant universale subjectum, de quo praedicatum terminum dicerent, idcirco suscipiebant etiam differentias quantitatis. Nam quod universale est et universaliter et particulariter et indefinite poterit pronuntiari. At hae quae unum aliquid ponunt, singulariter atque individue differentias quantitatis habere non possunt, atque ideo sola in eis relinquitur discrepantia qualitatis, quod haec quidem affirmatio, illa vero negatio. Semper igitur i
Abbreviated transcription (Latin):
hoem iustũ quando quidẽ ñ capit uniuersitas ueritatẽ si uistus ł unus hõ
non fuerit. Itẽ su ndefinita negatio mentiatur uerũ uniuersalis nega
habebit. Uelut si falsasit ea q̃dicit hoẽm ñ eẽ iustũ. fal¬
eẽ hoẽm iustũ quando quidẽ non potest uniuers aliter denegari. si ł uni¬

Expanded text:
esse iustum, quandoquidem non capit veritatem, si iustus vel unus homo esse iustum, quandoquidem non capit veritatem, si iustus vel unus homo non fuerit. Item, si indefinita negatio mentiatur, verum universalis negatio non habebit, veluti si falsa sit ea quae dicit hominem non esse iustum, quandoquidem non potest universaliter a
Abbreviated transcription (Latin):
nonliab& omi hõ iusticiã. cũ tamen aliquis habeat: uere dicipotest hor̾m eẽ tustũ
Item cũ ꝓponitur uniuersalit̃. nullus hõ iustus est & falsum est: atsi id in definioe
denegatur aueritate ñ discrepat. Nãcũ sit aliqui hõ non iustus. non mentietur
qui ꝓnuntiauerit hor̃m eẽ ñtustũ. Itẽ cũ sit falsa quȩ uniuersalit̃ affirmat dicens
omẽm hoem eẽ lapidem : falsa est quȩ idem in definita enuntiatiatione c̃strmat
dicens hoẽ i lapidem eẽ. Rursus cũ sit falsa negatio ꝑ quã proponi¬
tur nullum hoem eẽ animal falsa est indefinita negatio q̃ pronũ
ut sub alternis uera unuiers alitas ueritatẽ partic ularitatis trahebat falsa
niuers alitas nec ueritatis nec mendacii necessitatẽ part
asferebat : eadẽ om̃ia inuniuersaliũ atq indefinitarũ collatione ꝓueni¬
unt. Rursus siindefinitis primũ falsitas const& uniuersales quoq ne¬
cesse est eẽ mendaces : Utsi falsũ sit eẽ hominẽ iustũ falsũ erit omẽmeẽ

Expanded text:
aliquis habeat, vere dici potest hominem esse iustum. Item, cum proponitur universaliter, nullus homo iustus est, falsum est, at si id indefinite denegetur, a veritate non discrepat. Nam cum sit aliquis homo non iustus, non mentietur qui pronuntiaverit hominem esse non iustum. Item cum sit falsa quae universaliter affirmat dicens omnem hominem esse lapidem, falsa est quae idem indefinita enuntiatione confirmat dicens hominem esse lapidem. Rursus cum sit falsa negatio per quam proponitur nullum hominem esse animal, falsa est indefinita negatio quae pronu est. Nam in subalternis vera universalitas veritatem particularitatis trahebat. Falsa vero universalitas nec veritatis, nec mendacii necessitatem particularibus afferebat. Eadem omnia universalium atque indefinitarum collatione proveniunt. Rursus indefinitas primum falsfalsum erit omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hõ. qui iusticia careat : huius uniuersalis negatiomentietur cum
quis dixerit nullũ eẽ animałiustũ. At si id affirmabitur indefinite

Expanded text:
enim homo qui iustitia non careat. Huius universalis negatio mentietur, cum quis dixerit nullum hominem esse iustum. At si id affirmabitur indefinite
Abbreviated transcription (Latin):
Simul igitur uniuersales negationem atq: affirmationẽ ueras eẽ contoi¬
git qđ fieri non posse superius posita exẽpladocuert᷑. At si falsa est uni
posita nihilunpossibile comitatur. Siuͤ enĩ falsa sitento uerahegatio
uniuersalis seu uera illa sit : uniuersalẽ negationẽ falsitas optinebit
Quo fit ut falsa uniuersali asfirmatione: uniuersalis negatio tũ ei falsi¬
tate conson& tũ ab ea ueritate discord&. Quod ñ eẽ impossibile su¬
perioribus docetur exẽplis. Eodẽ quoq: mͦ. & si uni uersalis negatio
falsa sit particularẽ negationẽ ueluerã ł falsã eẽ possibile ẽ : neq idcirco a¬
liquid sequetur in congruũ. Particularinãq: negatione uera uniuersalis
asfirmatiomentietur. Eadẽ falsa. uerũ uniuersalis affirmatiua pronũ¬
tiabit. Quofit ut falsa unuersali negatione ꝓposita. affirmationẽ uni¬

Expanded text:
simul igitur universales negationem et affirmationem veras esse continsimul igitur universales negationem et affirmationem veras esse contingit: quod fieri non posse superius posita exempla docuerunt. At si falsa est univposito nihil impossibile comitatur, sive enim falsa sit, erit universalis, seu vera illa sit, universalem negationem falsitas obtinebit. Quod fit ut falsa universali affirmatione, universalis negatio, tum ei falsitate consonet, tum ab ea veritate discordet, quod non esse impossibile superioribus docetur exemplis. Eodem quoque modo et si universalis negatio falsa sit, particularem negationem, vel veram, vel falsam esse possibile est, neque idcirco aliquid sequitur incongruum. Particulari namque negatione vera, universalis affirmatio mentietur; eadem falsa, verum universalis affirmatio pronuntiat: quo fit ut falsa universali negatione proposita
Abbreviated transcription (Latin):
xhis ergo quȩ superius dicta sunt intelligi potest contrarias
simul posse ꝓferre mendaciũ. Angulares aut̃ neq inueritateumquã neque
in mendatio consonare sed uni semꝑ uerã alteri sẽꝑ eẽ falsã sententiã. Nunc¬
igitur demonstrandũ est uniuers alibus ueris particulares ñ posse mentiri. falsis
aũt uniuersalibus posse particulares nonfalsaꝓferre. Dico enĩ Si uniuersalis
posita est uera asfirmatio uniuersalis. Hoc igitur modo utrasq simulueras
eẽcontingit. affirmationẽ scilic& unuiers alẽ. particul arẽq negati¬
uã quod euenire non posse manifestũ est. Honigitur fueri potest. ut af¬
firmatiue uni uersali uera ꝓposita. particularis affirmatio mentiatur
Rursussi uera est uniuersalis negatio. partic ularẽ quoq negationẽ ue¬
rã eẽ contendo. Hãsi falsã quis clixerit : uniuersalẽ affirmationẽ quȩ est
ei opposita uerã necessari ofatebitur. At uniuersalis negatio uera ꝓposita ost

Expanded text:
x his ergo quae superius dicta sunt intelligi potest contrarias simul proferre mendacium, angulares autem neque in veritate unquam, neque in mendacio consonare, sed uni semper veram, alteri semper falsam esse sententiam: nunc demonstrandum est universalibus veris particulares non posse mentiri, falsis autem universalibus posse particulares non falsa proferre. Dico enim si universalis posita est vera affirmatio universalis; hoc igitur modo utrasque simul veras esse contingit, affirmationem scilicet universalem, universalemque negationem, quod evenire non posse monstratum est; non igitur fieri potest ut affirmativa universali vera proposita, particularis affirmatio mentiatur. Rursus si vera est universalis negatio, particularem quoque negationem veram esse concedo, nam si falsam quis dixerit universalem affirmationem, quae est ei opposita veram necessario esse fatebitur. At si universalis negatio vera esse proposita est,
Abbreviated transcription (Latin):
cat hõ lapis est. hõ lapis ñ est : ut uͦ utraq in ꝓnuntianda falsitate consentiant.
otest inueniri : Eaedẽ tamen ab uniuersalibus affirmatius atq negati¬
uis itadissentiunt. ut quomͦ subiecta ꝑmutes: una sẽꝑ ueri. altera sit sẽꝑplena
mendatiq Exẽplũ uͦ huius modi p̃dicati quod sub iecto semꝑ inhereat. hoc est :
om̃is hõ animal est hõ animal non est : & rursus: Nollus homo animalest
hõ animal est In quibus cũ indefinitȩ uniuersalibus cõparentur. in una qua¬

Expanded text:
cat: homo lapis est, homo lapis non est, ut vero utraeque in pronuntianda falsitate consentiant, non cat: homo lapis est, homo lapis non est, ut vero utraeque in pronuntianda falsitate consentiant, non potest inveniri. Eadem tamen ab universalibus affirmativis atque negativis, ita dissentiunt, ut quoquo modo subiecta permutes, una semper veritatis, altera sit semper plena mendacii. Exemplum vero huiusmodi praedicati, quod subiecto semper inhaereat, hoc est, omnis homo animal est, homo animal non est, nullus homo animal est, homo animal est. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
nibus dicta sufficiant. nunc de indefinitis ac singularibus disseramus
ĩ quidẽ indefinitȩ sunt quibus nulla significatio deter
ad iungitur. sed p̃ter uniuersalis ł particularis intelligentiã quan¬
titatis purȩ ꝓferuntur. hõ iustus est hõ iustus ñ est. Quibus tã & siut dictũ est
nulla signuificatiode terminationis ad nectitur. uim tamen optinent particu¬
lariũ ꝓpositionũ. Nãq ut illȩ quas sub contrarias in priore descriptione sig¬
nauimus alias quidẽ uerđ interse falsãq distribuunt. alias indicenda ue¬
ritate conspirant nũ quã tamen simul iudentur possementiri : Ita etiam
in definitȩ siquidẽ talecs quod enuntiant. qđ subiecto semꝑ inosse necesse sit
affirmatio uera est falsa negatio ut in his ꝓpositionib hõ animal est. hõ ani¬
mal ñ est. At si id indefinitis ꝓpositionibus esferatur. qđ sub iecti natura non
suscipit negatio quidẽ uora est. sed affirmatio iuncta est falsitati. ut siquis di¬

Expanded text:
libus dicta sufficiant. Nunc de infinitis ac singularibus disseramus, quarum quidem indefinitae sunt, quibus nulla significatio determinationis adiungitur, sed praeter universalis et particularis intelligentiam quantitatis proferuntur, ut homo iustus est, homo iustus non est, quibus tametsi ut, dictum est, nulla significatio determinationis adiungitur, vim tamen obtinent particularium propositionum. Namque ut illae quas subcontrarias in priore descriptione signavimus, alias quidem inter se verum falsumque distribuunt, alias quidem invicem veritate conspirant, nunquam tamen simul videntur posse mentiri, ita etiam indefinitae, siquidem tale est quod enuntiat quod subiecto semper inesse necesse sit, affirmatio est vera, falsa negatio, ut in his propositionibus: homo animal est, homo animal non est. At si id in indefinitis propositionibus efferatur quod subiecti natura non suscipit, negatio quidem vera est, sed affirmatio iuncta est falsitati, ut si quis di
Abbreviated transcription (Latin):
indefinitȩ uniuers alibus opposite ꝑ unã quãq oppositionẽ unã uerã falsam
alterã reddidert̃. Itẽ qđ & subiecti suscipere naturã ualcat. & possit amit¬
tere omĩs hõ iustus est. hõ iustus ñ est nullus hõ iustus est. hõ iustus est in his
etiã in definitȩ particularos imitatȩ sunt. quȩ uniuersalibus obieetȩ ꝑ unã quã
q ꝓpositionũ aduersitatẽ. uni sẽꝑuerũ. alteri diuisere mendatiũ. Preter ea qͦ¬
ꝗ nodo terminorũ exẽplaponantur. Si asfirmationes affirmationib & nego¬
tiones negationibus cõparemus unuersalib: ueris indefinitarũ ueritas ꝓue¬
nit ut cũ uerȩ sunt. omẽm hoem eẽ animal. & omemꝰ hoem eẽ lapidẽ. constat
ueritas indefinitisquȩ ꝓponunt. quendã hoem eẽ animal. & quendã hoem̃
lapidẽ non eẽ. At siuni uersaliũ falsitas antecedat indefinitarũ uelueritas ł men¬
datiũ uariabitur hoc modo Ealsa est enĩ umuorsalis enuntiatiosso emem hoẽia¬

Expanded text:
quamque oppositionem unam veram, falsam alteram reddiderunt, item quod suscipere subiecti naturam valeat et possit amittere. Omnis homo iustus est, homo iustus non est. Nullus homo iustus est, homo iustus est, in his etiam indefinitae particularibus immutatae sent, quae universalibus obiecta per unamquamque propositionum adversitatem, uni semper verum, alteri divisere mendacium. Praeterea quoquo modo terminorum exempla ponantur, si affirmationes, affirmationibus, negationes negationibus comparemus, universalibus veris indefinitarum veritas provenit, ut cum verae sent, omnem hominem esse animal, et nullum hominem esse lapidem, constat veritas indefinitis quae proponent, et hominem animal esse, et hominem lapidem non esse. At si universalium falsitas antecedat, indefinitarum vel veritas, vel mendacium variabit, hoc modo. Falsa enim est universalis enuntiatio quae proponi
Abbreviated transcription (Latin):
mationi falsitas inherebit. Nã si hȩcuera est falsa erit ei opposita ne¬
gatio particul aris. Sed assirmationẽ particularẽ constituimus eẽ ñ¬
dacẽ. Simul igitur particularis affirmatio & negatio falsȩ sunt quod
eẽ in conueniens p̃cedens ratio dedarauit. Itẽ si particularis negatio
falsadicatur uniuersalis quoq: negationis falsitas consonabit. Nã
si negatio uniuersalis erit uera. falsa erit opposita. q̃ est affirmatio
particularis. quo modo utrasq particulares affirmaotionẽ itilic&
& negationẽ simul fals as eẽ contingit. quod fueri ñ posse prȩdiximꝰ
At siuera sit affirmatio particularis. falsa ł uera uniuersalis affir¬
matio eẽ potest. Sed siue falsasit. particularẽ negationẽ uerã ẽẽ neces
sit negatio particularis. negationẽ uni uersalem uł falsã rẽ ł uerã
nihil est impossibile. Rursus sinegatio parti cularis teneat uerita¬
tẽ uniuersalis negatio ł ueritatem tenere potest ł ꝓnuntia rem̃¬

Expanded text:
mationi falsitas inhaerebit, nam si haec vera est, falsa erit ei opposita negatio particularis; sed affirmationem particularem constituimus esse mendacem, simul igitur particularis affirmatio et negatio falsa sunt, quod esse inconveniens praecedens tractatus declaravit. Item, si particularis negatio falsa dicatur, universalis quoque negationis falsitas consonabit: nam si negatio universalis vera est, falsa est opposita, quae est affirmatio particularis, quomodo utrasque particulares, affirmationem scilicet ac negationem, simul falsas esse contingit, quod fieri non posse praediximus. At si vera sit affirmatio particularis, falsa vel vera universalis affirmatio esse potest: sed si falsa sit particularis, negationem veram esse sit affirmatio particularis, negationem particularem vel falsam esse, vel veram nihil est impossibile. Rursus si negatio particularis teneat veritatem, universalis negatio vel veritatem tenere potest, vel proferre me
Abbreviated transcription (Latin):
matio falsaẽ q̃dicit aliquẽ eẽ hoẽm laꝑidẽ uniuersalis qͦq: affirmatiofalsaẽ
q̃ proponit. omẽm eẽ hoẽm lapidẽ. Itẽ si particularis est falsa negatio quȩ
decernit quendã eẽ hominẽ non animal: falsaerit uniuers alis negatio q̃
nullũ hoem animal eẽ contendit. At si particularis affirmatio ł negatio
uerȩ sint idq p̃dicent quod a sub iecto di uidi ac segregariqueat. affirma¬
tionẽ negationẽq: uniuersales nonẽ dubiũ possementiri. Ut qm̃ uerȩ sunt
particulares q̃ ꝓponunt quendã hoẽm eẽ iustũ. & quendã ñ eẽ iustũ. his suꝑ

Expanded text:
e lapidem, universalis quoque affirmatio falsa est quae proponit omnem hominem esse lapidem. Item si particularis est falsa negatio quae decernit quemdam hominem non esse animal, falsa erit universalis negatio quae nullum hominem animal esse contendit. At si particularis affirmatio vel negatio verae sunt, idque praedicatur quod a subiecto dividi ac segregari queat, affirmationem negationemque universales non est dubium posse mentiri, ut quoniam verae sint particulares quae proponunt quemdam hominem esse iustum, et quemdam hominem non esse
Abbreviated transcription (Latin):
atq: idõ unuersalib: quidẽ inueritate manentib: particulares necesso
ẽ uiiuers aliũ consentire ueritati. At si un i uersalibus falsitas in herebit
particula res tũ ueras tũfalsas eẽ possibileẽ. Veras quidẽ siquid tale p̃di¬
cetur quod adec̃ subiecto possit & a subiecto ualeat separari falsas aut̃
ontciulart̃ negationẽ uͦ particularẽ : si in eo uniuersalis negatiomentiatur. quod a sub¬
iecto ñ potest segregari ut posita superius exẽ pladeclarant. Quod si ad
ueritatis ł falsitatis consequentiã particulares ꝓpositiones locũ principẽ
sortiant᷑ contraria eis uniuers ales ꝓpositiones ratione conueniunt. Nã sisuit

Expanded text:
atque ideo universalibus quidem in veritate manentibus, particulares necesse est universalium consentire veritati, at si universalibus falsitas inhaerebit, particulares tum veras, tum etiam falsas esse possibile est, veras quidem si quid tale praedicetur quod adesse subjecto possit, et a subjecto valeat separari, falsas esse negationem particularem, si in eo universalis negatio mentiatur quod a subiecto non potest segregari, ut posita superius exempla declarant. Quod si ad veritatis et falsitatis consequentiam particulares propositiones locum principem sortian
Abbreviated transcription (Latin):
tur liuius modispecie q̃ & genus habeat & de posteriori p̃dicetur : primo
euis sumogenus & illius generis differentias diuido & adiungo differen¬
tiã generi. ac uideo nũ illa differentia uincta cũ genere aequalis possit
eẽ cũ specie ea ꝗ circũ scribendã definitione suscepi. Quodsiminor fuerit
species illã rursum differentiã quã dudũ cũ genere posueramus quasi
genꝰ ponimꝰ eãq in alias suas differentias sẽparam. & rursus has duas
differentias superiori generi coniungimꝰ. Etsi aequauit speciẽ definitio.
tiȩ cũ gnre illi ȩqͣles sunt speciei q̃ desinitur. Et postremo totiens disferentias differen¬
tus distribuimꝰ usq dũ om̃s iunctȩ gͣnr̃is speciẽ ae quali desuitione describant:

Expanded text:
tur huiusmodi specie quae et genus habeat et de posteriori praedicetur, primo tur huiusmodi specie quae et genus habeat et de posteriori praedicetur, primo eius sumo genus et illius generis differentias diuido; et adiungo differentiam generi, et uideo num illa differentia iuncta cum genere aequalis possit esse cum ea specie quam circumscribendam definitione suscepi. Quod si minor fuerit species, illam differentiam rursus quam dudum cum genere posueramus quasi genus ponimus eamque in alias suas differentias separamus, et rursus has duas differentias superiori generi coniungimus, et, si aequauit speciem, definitio tiae cum genere illi aequales sunt speciei quae definitur. Et postremo toties differentias differentiis distribuimus usque dum omnes iunctae generi speciem aequali definitione describant
Abbreviated transcription (Latin):
ebus eẽ ñ possunt. Om̃is enĩ differentia indiscrepantiũ pluralitate constat. Sed
dediui sione generis & specier ꝑ plura dictasent : E inc igitur insistentib
uiam promptior ꝑdiusonẽ generis ad speciei dẽfinitionẽ facultas aperit᷑
quidẽ an ulla possit diffinitione demonstrari & quẽ ad modũ ꝑ demonstrati¬
onẽ ualeat inueniri & quȩ cũq deea subtilius in postremis analqͥcticis ab
aristotele tractata sunt p̃ter mittã. Solã tamen exequar regulã defini¬
endi. Rerũ eiũ aliȩ sunt superiores. aliȩ inferiores. aliȩ mediȩ. Supe¬
riores quidẽ diffinitio nulla cõplectitur id circo qđ eorum superiora ge¬
nera inueniri ñ possunt. Porro aut̃ inferiores ut sunt indiuidua. ipsa qͦq
Media igitur q̃ & habent genera & de aliis uł degenerib: ł desperie¬
bus. uł indiuidius p̃dicantur. sub desinitione cadere possunt. Data igi¬

Expanded text:
ebus esse non possunt, omnis enim differentia in differentium pluralitate consistit. Sed ebus esse non possunt, omnis enim differentia in differentium pluralitate consistit. Sed de divisione generis et speciei perplura dicta sunt. Hanc igitur insistentibus viam promptior per divisionem generis ad speciei diffinitionem facultas aperiturecti. Et illud quidem, an ulla possit diffinitio demonstrari, et quemadmodum per demonstrationem ualeat inueniri, et quaecumque de ea subtilius in Postremis analyticis ab Aristotele tractata sunt, praetermittam, solam tamen exsequar regulam definiendi. Rerum enim aliae sunt superiores, aliae inferiores, aliae mediae. Superiores quidem definitio nulla complectitur idcirco quod earum superiora genera inueniri non possunt; porro autem inferiores, quae sunt indiuidua, ipsa quoque ne seclusae sunt; media igitur quae et habent genera et de aliis uel de generibus uel de speciebus uel indiuiduis praedicantur sub definitionem cadere possunt. Data igi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis: sic enĩ circulum insemicire ulos . & in eos quos grecitomeos uo¬
cant nos diuisiones possum dicere. Distribuimꝰ & tuetragonũ ad alia lucta ꝑ an¬
gulũ diamutro intriangula. alia in paralle grãmata alia intetragona se¬
.mͦ. It aqͦq genꝰ :Ut cũ dicim. Numerorũ alii sunt pares al
sus alii primi alii ñ pͥmi: & Trianguloꝵ. alia sunt aequi latera. alia
duosola latera aequa habentia. alia totis in aequalia lateribus: & rur¬
sus : Triangulorũ alia sunt recti angula. alia acutos habentia tres an¬
gulos alia obtusum. Sic igitur generis unius diuisiofit multiplex
ulud aut̃ scire ꝑ utile est qͥm̃ genꝰ una qͦdã modo multarum specierũ similitu¬
do est quȩ earũ omncũ substantialẽ conuenientiã monstr&: atq idõ colle
differentiis informantur ut dictũ est idcirco sub uno genere minꝰduab speci¬

Expanded text:
tudinis. Sicut enim circulum in semicirculos et in eos quos Graeci tomeas uotudinis. Sicut enim circulum in semicirculos et in eos quos Graeci tomeas uocant nos diuisiones possumus dicere distribuimus, et tetragonum alias ducta per angulum diametro in triangula, alias in parallelogrammata, alias in tetragona separamus, ita quoque genus, ut cum dicimus ''numerorum alii sunt pares, alii impares'' et rursus ''alii primi, alii non primi'', et ''triangulorum alia sunt aequilatera, alia duo sola latera aequa habentia, alia totis inaequalia lateribus'' et rursus ''triangulorum alia sunt rectiangula, alia acutos habentia tres angulos, alia obtusum''. Sic igitur generis unius fit diuisio multiplex. Illud autem scire perutile est, quoniam genus una quodammodo multarum specierum similitudo est quae earum omnium substantialem conuenientiam monstret, atque ideo colledifferentiis informantur ut dictum est, idcirco sub uno genere minus duabus speci
Abbreviated transcription (Latin):
as non scđm posteriores generis pͥmorũ generũ diuisionẽ eẽ faciendã Quoti¬
ensaut̃ genꝰ aut in differentias. aut inspecies soluitur post diuiionẽ factã
mox diffinitiones aut exẽpla subdenda sunt. Sedsiquid diffinitionib
non habundet. satis est exẽplasubicere. Ut cũ dicimus. corporũ alia sunt
animata. subiciamͦ ut homines ł ferģ. alia in aninata. ut lapides. Opor¬
t& aut̃ diuisionẽ quoq: sicut terminss neq diminutã eẽ neq: suꝑ fluã
: pluresspecies quã sub genere sunit oport& ad poni
ut in seipsã diuisio sic ut terminus conuertatur. Conuertitur euĩ ter¬
minussic. Uirtus mentis habitus optimus Rursus habitus mentis
rursus : Quȩ lib& species : ꝓpͥũ genus est. Fit aut̃ generis eiusdẽ multi¬
pliciter duusio. Vt Omiunt corporũ & quȩ cũq alicuius sunt magni¬

Expanded text:
as, non secundum posterioris generis, priorum generum diuisionem esse faciendam. Quotias, non secundum posterioris generis, priorum generum diuisionem esse faciendam. Quoties autem genus aut in differentias aut in species soluitur, post diuisionem factam mox definitiones aut exempla subdenda sunt, sed si quis definitionibus non abundet satis est exempla subicere, ut cum dicimus ''corporum alia sunt animata'' subiciamus ''ut homines uel ferae, alia inanimata, ut lapides''. Oportet autem diuisionem quoque sicut terminum n plures species quam sub genere sunt oportet apponi nec pauciores, ut in se ipsa diuisio sicut terminus conuertatur. Conuertitur enim terminus sic: ''uirtus est mentis habitus optimus'', rursus ''habitus mentis rursus ''quaelibet species proprium genus est''. Fit autem generis eiusdem multipliciter diuisio, ut omnium corporum et quaecumque alicuius sunt magni
Abbreviated transcription (Latin):
ut corp Cor pͥ uero animalis genus est. substantia corporis. Sedneq suꝑsubstan¬
tiã quicquã inueniri potest. qđ gnr̃is loco ualeat collocari neq subanima¬
L. hoinonãq species nongenꝰ est. Quare antiquior iudebetur spȩciei duusio
si indigentia nominũ non sit. Quodsi his non habundamus. pͥma gnrã usq
adultima conuenit in differentias separare. Hoc aut sit hoc modo itt prinũ
gen insuas differentias disgregemus non in posteriores : Et posteriores rur¬
sus insuas sed non in posteriores. Neq N ȩ ȩdem sunt differentiȩ corꝑis.
q̃ et animalis. Siquis enĩdicat. Substantiȩ aliud est corporale. aliud in¬
corꝑale reete diuisionẽ fecerit: hȩ nãq differentie propͥe substantiȩ st̃:
Siquis uͦsubstantiȩrũ alia sunt animata. alia in animata. hic ñ recte
substantiȩ differentias disgregauit. Corporis nãq differentiȩ sunt ñ sub¬
stantiȩ idẽ scđi genr̃is non primi. Quare manifestũ est scđm ꝓpͥas differenti¬

Expanded text:
ut corpus, corpus namque animalis genus est, substantia corporis, sed neque super substantiam quicquam inueniri potest quod generis loco ualeat collocari neque sub animali, homo namque species, non si indigentia nominum non sit, quod si his omnibus non abundamus, prima genera usque ad ultima convenit in differentias separare Hoc autem fit hoc modo, ut primum genus in suas differentias disgregemus, non in posterioris; et rursus posterius in suas, sed non in posterioris. Neque enim eaedem sunt differentiae corporis quae animalis. Si quis enim dicat: substantiae aliud est corporale, aliud incorporale, recte divisionem fecerit, hae namque differentiae propriae substantiae sunt. sic, ''substantiarum alia sunt animata, alia inanimata'', hic non recte substantiae differentias disgregauit, corporis namque differentiae sunt, non substantiae, id est secundi generis, non primi. Quare manifestum est secundum proprias differenti
Abbreviated transcription (Latin):
larũ mulieri ex corquere conat᷑ dicens usũ fructũ
ei a filiolegatũ. a seuͦminime Quaerit᷑ utrũ ea
mulier legatũ quae testam̃to recte acceꝑit. inuita
Sumoigͥ argum̃tũ arepugnanti Repugnans iͦ¬
par& uelut inhipso qđ tractamꝰexẽplo. Rette aeciꝑo
& ñ reste acciꝑe. ẽtrariast᷑. Sedñ recte accipere. co
qđ recte acciꝑe Faciemꝰ igͥ argum̃tũ sic: Qtesta¬
m̃tũ accipit. recte accipit. Quiaut̃ recte accipit
inuito ei qͥ semel recteaccepit auferriñ potest. At
mulier testam̃to usũ fructũ ancillarũ accepit

Expanded text:
larum mulieri extorquere conatur, dicens usumfructum ei a filio legatum, a se vero minime. Quaeritur utrum ea mulier legatum quod testamento acceperat invita Sumo igitur argumentum a repugnantibus. Repugnans r, velut in hoc ipso quod tractamus exemplo, recte accipere, et non recte accipere, contraria sunt, sed non recte accipere comiquod est recte accipere. Faciemus igitur argumentum sic: Qui testamento accepit, recte accepit; quod autem recte accipitur, invito eo qui semel recte accepit, auferri non potest; at mulier testamento usumfructum ancillarum accepit;
Abbreviated transcription (Latin):
animatũ nonẽ animal nẽ: sisen sibile ẽ animal ẽ. Siussumatur eẽ
animatũ: nednimal necesseẽ eẽ neq semsibile. At siꝑe terminũ
fiat assuptio si quidẽ asfirmabitur erit firma conclusio. Si negabitur:
nullus ÷ syllogismꝰ. Nã siẽ c ẽa. sisit a erito. ldom consequebatur eã
cũ ꝓpositionẽ quȩ ait. si ñ sit . ñ eẽ a. Si igitur sit c erito At si idẽ .c.¬
cũ terminus ab nuatur. nihil est necessariũ. Nã sinon sitcu : neq a.
neq B terminũ necessitas ulla constringit uelut siñsit sensibile
ñ sit forsitan animal. sed non necessẽẽ eẽ Animatũ. Repperien¬
tur uero termini quib: nea quidẽ eẽ nec esse sit. e auus modus
inquo ita ꝓponitur. Si nonẽB. ñ ẽ a. siñ ẽ e¬

Expanded text:
 animal, si sensibile est, animal est», si assumatur esse animatum, neque animal necesse est esse, neque sensibile. At si per c terminum fiat assumptio, si quidem affirmabitur, erit firma conclusio; si negetur, nullus est syllogismus: nam si est c, est a, si sit a, erit b id enim consequebatur eam propositionem quae ait, «si non sit b, non esse a»; si igitur sit c, erit b. At si idem c terminus abnuatur, nihil est necessarium; nam si non sit c, neque a neque b terminum necessitas ulla constringit, velut si non sit sensibile, non sit forsitan animal, sed non necesse est esse animatum ; reperientur vero termini quibus ne a quidem non esse necesse sit. Octavus modus est in quo ita proponitur: «si non est b, non est a, si non e
Abbreviated transcription (Latin):
XPLICARE ÑPOSSUMIPATRICI. QuaN¬
tassaepe indifficillimioꝑis cursuuires
afferat amicitiae contẽplatio cũ & his
studiosius cõponamꝰ quos repositope¬
nitꝰ amore diligimꝰ & placere cupi¬
entib: multa sese rerũ copia sũm inistr& Hue ac¬
cedit. qđ utquaeq in m̃te uenerint. inuidicata atq
&iã incastigata ꝓmunt quando qͥdẽ apud caripertoris
dicã uoluptariũ qđ intuae p̃scriptũ iocunditatis im¬
pendit᷑ Sed cũmem& ipse ꝑpendo uereor neimꝑato
muneri par eẽ ñ possĩ.: & deficientisculpa in adhor

Expanded text:
xplicare non possum, mi Patrici, quantas saepe in difficillimi operis cursu vires afferat amicitiae contemplatio, cum et iis studiosius componamus, quos reposito penitus amore diligimus, et placere cupientibus multa sese rerum copia subministret. Huc accedit quod ut quaeque in mentem venerint injudicata atque etiam incastigata promuntur, quandoquidem apud cari pectoris dicam, voluptarium, quod in tuae praescriptum jucunditatis impenditur. Sed cum memet ipse perpendo, vereor ne imparato muneri par esse non possim, et deficientis culpa in adhor
Abbreviated transcription (Latin):
sione Qđnquisq partit᷑ a cõmunib: in particularia
deducens cũ rectũ iter in sistat. labi atq aderroiẽ
deduci ñ potest: Locoꝵ igͥ om̃ium pͥma diuisio fuit.
in ea quae in ipsis haererent & ea quae assumerent᷑
extrinsecꝰ Cuiꝰ diuisionis nihilmediũ reperiripot
Autisin ipso ẽ aliqͥd deqͦ quaerit᷑ aut extrinsecꝰ necesse
ẽ assumat᷑ Vid eamꝰ igͥ nc̃ quẽ ad modũ disputatio
in ipsis st̃ deqͥb: agit᷑ nc extoto nc ex partib: nc̃ exuo¬
cabulo nc̃ exaffectis sumit᷑ argum̃tũ In his igͥ quã
nihilrelidtũsit ꝑspieue appar&. In eonqđ coniundtũ
ẽ duplex dispestioe. Vna exeo ipso qđ formatũ est¬

Expanded text:
im quisque partitur a communibus in particularia deducens, cum rectum iter insistat, labi atque in errorem duci non potest. Locorum igitur omnium prima divisio fuit in ea quae in ipsis haererent, et ea quae assumerentur extrinsecus. Cujus divisionis nihil medium reperiri potest: aut enim in ipso est aliquid de quo quaeritur, aut extrinsecus necesse est assumatur. Videamus igitur nunc quemadmodum disputatio in ipsis sunt de quibus agitur, nunc ex toto, nunc ex partibus, nunc ex vocabulo, nunc ex affectis sumitur argumentum. In his igitur quoniam nihil relictum sit perspicue apparet; in eo enim quod conjunctum est, duplex
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ si qͥdeisfuerit adiectũ. decerminatione minuun᷑
& ad particularitatẽ redeunt:. atq eo ambitu qͦ con¬
cludebant cuncta cohibent᷑. ueluti cũ gnri adicit᷑
multasspecies etineat. eis iꝓpͥã adicias differentiã
minuit᷑ & in quandã qͦdã mͦ particularitatẽ redit
ueluticũ dicimꝰ animal hoc nom̃ multa c̃cludit
a simplicit̃ animali ita additio differentiae qđ maiꝰ
fuit in particularitatẽ quandã redegit. atq co¬
bibuit. Quotiensigͥ aliqͣres diffinienda sumit᷑
id qdeicũ plurib aliis cõmuneẽ Huic adiciunt᷑
differentiae. statĩq necesse  minuat᷑ id qđ fuerat
plurib ante comune: Et si hac differentiae additione
in tantũ modũ decreuerit utreiquae diffinit᷑ fiat

Expanded text:
t, si quid eis fuerit adjectum, determinatione minuuntur, et ad particularitatem redeunt, atque eo ambitu quo concludebant cuncta, cohibentur, veluti cum generi adjicitur multas species contineat, ei si propriam adjicias differentiam, minuitur, et in quamdam quodammodo particularitatem redit, veluti cum dicimus animal, hoc nomen multa concludit. a simpliciter animali. Ita additio differentiae quod majus fuit in particularitatem quamdam redegit atque cohibuit. Quoties igitur aliqua res definienda est, sumitur id quod ei cum pluribus aliis commune est, huic adjiciuntur differentiae, statimque necesse est minuatur id quod pluribus fuerat ante commune, et si hac differentiae additione in tantum modum decreverit, ut rei quae definitur fiat
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ argum̃ti ẽ. locꝰ ñ dubiũ quin locꝰ quaesti¬
onis eẽ ñ possit Ampliꝰ Om̃is quaestio dubitabilis:
Argum̃tũ uͦ om̃e quaestionis purgat ambiguũ
Nest igͥ idemargum̃tũ qđ quaestio sed lo ciargu¬
m̃toꝵ st loci. ñ st̃ igͥ quaestionis Hocigit᷑ p̃misso
intelligamꝰ ipsũ depꝰagt᷑ quẽ lib& triunũ in quaestione
ꝓpositũ siuep̃dicitũ siue subietũ Quicũpse ressut

Expanded text:
agimus argumenti est locus, non est dubium quin locus quaestionis esse non possit. Amplius, omnis quaestio dubitabilis est, argumentum vero omne quaestionis purgat ambiguum. Non est igitur idem argumentum quod quaestio, sed loci, argumentorum sunt loci, non sunt igitur quaestionis. Hoc igitur praemisso intelligamus ipsum de quo agitur quemlibet terminum in quaestione propositum, sive praedicatum, sive subjectum, qui cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterit nisi c̃ditionis ad iunctione in uniꝰ qͦdãmͦ
ꝓpositionis sententiã reducant᷑ ciuĩ ꝓpositionis
partessint repugnantes: Nã ut inconexa ꝓpositi¬
one una pars antecedens alia  c̃sequens ita in
repugnanti utraq pars ꝓpositionis a sema in uiaẽ
repugnat ac dissid&. Ampliꝰ Repugnas ꝓpositio
conecepartẽ contrariã ten& Nãut inilla quod
antecedit secũ id qđ seqͥt᷑ trahit. ita in hac ꝓpositionis
parte simul eẽ ñposst Contrariae uͦ differentiae
sub eo dẽ gnr̃e ponisolent: Sugͥ conexa ꝓpositio inc̃di¬
tione estituta repugnans qͦq: incondicione c̃sistit
Qđsi & consequentiã ꝓpositionũ & repugnantia con¬
ditiofacit. ñ est dubiũ quinlocus hic iure c̃ditiona

Expanded text:
ionis adjunctione in unius quodammodo propositionis sententiam reducantur, cujus propositionis partes sunt repugnantes. Nam, ut in connexa propositione una pars antecedens, alia est consequens, ita in repugnanti utraque pars propositionis a semet invicem repugnat ac dissidet. Amplius, repugnans propositio connexae partem contrariam tenet, nam ut in illa quod antecedit secum id quod sequitur trahit, ita in hac propositione partes simul esse non possunt. Contrariae vero differentiae sub eodem genere poni solent. Si igitur connexa propositio in conditione est constituta, repugnans quoque in conditione subsistit; quod si et consequentiam propositionum et repugnantiam conditio facit, non est dub
Abbreviated transcription (Latin):
÷ in antecedentẽ. consequentẽq & repugnantes
Conexe nãq ꝓpositionuis una pars antecedens a
lia ẽ consequens Repugnantisũ ꝓpositionis utraq:
repugnat ac dissid& . Itaq: conexȩpropositionis par¬
tes. antecedens & c̃sequens st᷑. repugnantis uͦꝰ repug¬
nantes Nec illud intelligentiã turb& qđ diesẽ
& lux ẽ sibi quadaratione c̃sentiunt Itẽ diesest.
& lux ñ est qͣsi a se dissentiunt. atq discordant Nã
conexaẽ ꝓpositio sicũ aliud antecesserit. aliud
c̃sequat᷑ Itẽq repugnans si un oposito falso ali¬
ud inferat᷑ qđ ẽe ñ potest nisi idius ẽditionis effi¬
ciat. Qcirca aꝑte de monstratũ ee arbitror. con¬
ditionalẽ inunc locũ uocari & recte unuee a .m.
tullio constitutũ Quomͦꝰ uͦfrat ab antecedentib
& consequentib: & repugnantib: argum̃tum
posteriꝰ dicã Sed qm̃ n ulli facultatis alterius.¬

Expanded text:
ntecedentem consequentemque et repugnantem. Connexaeque namque propositionis una pars antecedens est, alia consequens. Repugnantis vero propositionis utraque repugnat ac dissidet. Itaque connexae propositionis partes antecedens et consequens sunt, repugnantis vero repugnantes. Nec illud intelligentiam turbet quod dies est et lux est quadam sibi ratione consentiunt. Item dies est et lux non est, quasi a se dissentiunt atque discordant, nam connexa est propositio si cum aliud antecesserit, aliud consequatur. Item repugnans, si uno posito aliud inferatur, quod esse non potest nisi id jus conditionis efficiat. Quocirca aperte demonstratum esse arbitror conditionalem hunc locum vocari et recte unum esse a M. Tullio constitutum. Quomodo vero fiat ab antecedentibus et consequentibus et repugnantibus argumentum, posterius dicam. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
luxñ  nullaẽ consequentia qm̃ conditio de est
quae ꝓpositionẽ facit conexã. sutraq a sedis iunctȩ
suã sententiã claudunt. itai his qͥb: ꝓponit᷑ diesẽ¬
utraq sententiã Atsihis c̃ditio int̃ueniat suꝑioꝵ
quidẽ itasententia copulat᷑ ut c̃sequentes fiant.
Negatũ  qđ conseqͥt᷑ repugnare neuesse : Ampliꝰ
Argum̃tũ qđ ex antecedentib & consequentib fit
exuni ꝓpositionis partib: nascit᷑ Nã conditionalis¬

Expanded text:
lux est, nulla est consequentia, quoniam conditio deest, quae propositionem facit connexam, sed utraeque a se disjunctae suam sententiam claudunt, ita in his quibus proponitur, diesseparata sententiam. At si his conditio interveniat superiorum quidem, ita sententia copulatur, ut consequentes fiant, Negatum enim quod sequitur repugnare necesse est. Amplius, argumentum quod ex antecedentibus et consequentibus fit ex uni
Abbreviated transcription (Latin):
Inunoi eoꝵ quaest̃ paria quȩstio c̃sistit. in altero uͦ¬
locꝰ intelligit᷑ argum̃ti. ueluticũ quaerit᷑ anediũ
deaedib: ẽ. argum̃tũ uͦducit᷑ a fundo Ac de ui
quidẽ locoꝵ. quoq a sem quaestiones &lociargu¬
m̃toꝵ separent᷑ haȩc dicta fintꝰ nc̃ eoꝵ ordinẽ
breuit̃ cõmemorabo Exhoc itaq orit᷑ om̃e iuudiciũ. qͥ
locꝰpͥor qͥsit posterior aestimandus si eos t̃minos consi¬
deremꝰ qͥm ꝓposita quaestione uersant᷑. Quicũq it¬
his t̃minis ꝑpinqͥora st̃ hac rectis sime pͥoranumerađ

Expanded text:
im eorum quae sunt paria, quaestio consistit; in altero locus intelligitur argumenti, veluti cum quaeritur an aedium de aedibus est, argumentum vero ducitur a fundo. Ac de vi quidem locorum, quoque a se non quaestiones et loci argumentorum separentur, haec dicta sint. Nunc eorum ordinem brevissime commemorabo. Ex hoc itaque oritur omne judicium, qui locus prior, qui sit posterior, existimandus, si eos terminos consideremus qui proposita quaestione versantur. Quaecunqhis terminis propinquiora
Abbreviated transcription (Latin):
octauus modus. qui conducit ex uni¬
uersalibus abdicatiua et dedicatiua
particulare abdicatiuũ reflexim¬
uelut Nullũ turpe honestũ. omne hone¬
stũ iustũ. Quoddã igitur bionestũ non
est turpe: Nonus rodus persimilẽ

Expanded text:
Octavus modus est qui conducit ex universalibus abdicativa et dedicativa particulare abdicativum per reflexionem: ut, Nullum turpe honestum, omne honestum justum, quoddam igitur justum non est turpe. Nonus modus es