comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turum siadmonitus alienos iimmos
snisseideo ꝑpartem eandito qr nõn dñ
totos ꝯsumptos ꝯꝑeram ¶ Siseruscõsᷤ
decẽ crediberit puto sũ anininistracio
seruo ꝯtessa ẽsiue non ⁊ ꝯsumantur ppĩ¬
usicdẽs tͥ nimmos credidero centumpo¬
suerint e dem

Expanded text:
et ait condicturum, si admonitus alienos nummos fuisse ideo per partem condico, quia nondum totos consumptos compereram. Si seruus communis decem crediderit, puto, siue administratio seruo concessa est, siue non et consu‹m›antur numtibi nummos credidero centum, pofuerint. 14 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
lu dedisscm uendenemeq sinonfuit ꝓpose¬
tum s utuendermns ħcausa fuit uendendi:
debeas ꝓcuiꝰ ait recdt non amplius te ip̃õui
nmminos tͥ crediderit. anꝯdicax tͥ dominꝰ
possit. Qrit᷑i ⁊ quidem si sernus mtus cui
ꝯcessa ẽ petulii anministratio crediderit t̃
erit liuitia fugitiuus autanułalius seruu̾
contͣuolimtatem domin credendo nonfa¬
cit accipiẽt quid regouenditarimmi
possunt siextant aut sidolo malo desinant
possideri adexibendrm agꝰꝙ si sũ doloma¬

Expanded text:
lii dedissem uendendam: quod si non fui proposito hoc ut uenderem, sed haec causa fuit uendendi, debeas, Proculus ait, et recte, non amplius te ipso iurnummos tibi crediderit, an condicere tibi dominus possit, quaeritur. et quidem si seruus meus, cui concessa est peculii administratio, crediderit tibi, erit mutua: fugitiuus autem uel alius seruus contra uoluntatem domini credendo non facit accipientis. quid ergo? uindicari nummi possunt, si extant, aut, si dolo malo desinant possideri, ad exhibendum agi: quod si sine dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃ inpossibili ꝯditrone stipuler .ꝙ ir nul¬
eostipulti puto pupillo eumo ꝑadumqm̃¬
istipułato sibi acquirit ¶ S  nũmos in¬
costno nomine dedo. uelud tuoẜabsente
te etignorante. aristo sccibit. ad quiri tͥ ꝯ
amcẽ aristonis siãm. nec dubit ari qͥnsim¬
eampetimiam tuo nomint uolum⁊ tate
tuadcieroit᷑ ad quiritur obligarõ  totidus
credituri ꝓctuniam mutuam ab alio posca.
mꝰutur̃o nomine creditor num̃et. fituro ur¬
debrrcor¶ Depositi apud tex posterpi¬

Expanded text:
sub impossibili condicione stipuler: cum enim nuleo stipuler, puto pupillo eum stipulando sibi adquirit. Si nummos meos tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquiri tibi coesse Aristonis sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine uoluntate tua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor ‹numer›et futuro debitori nostro. Deposui apud te de
Abbreviated transcription (Latin):
uł u onom̃is mrm̾atõ eum quiaccepit
am donat numierat pecimim s sialifob¬
ligauit acciprentemqm si extitiss cͥasus
itiqm̃ obligatõ cołata fuss ipeum si dona¬
eret qͣm̃diu inpendenti eẽt anid futurũ
cet̃. tessabit obligato tum uͦ ccrtũ cẽ cepis¬
si futurum id nontẽbbligabitur qui
accepiss neluti siticio .x. dedero ut sti

Expanded text:
 Non omnis numeratio eum qui accepit am donat, numerat pecuniam, sed noligabit accipientem, quam si exstitisset casus, in quem obligatio collata fuisset, ueluti si donaeret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit obligatio: cum uero certum esse coepisset futurum id non esse, obligabitur qui accepisset: ueluti si Titio decem dedero, u
Abbreviated transcription (Latin):
in duab ꝑsonis recipitur. hoc et ineadam
cinuamm debeafet cnenerit utrediti
nomins c̾am retueas: iudeatur m̾data pr¬
dedecit omimodo creditatam petuni anifa¬
cit. licet cetͣi disstuscrint q sicõmuns m
nui̾auit. non alias creditamefacit. nisice¬
ti quo ꝯsentiant. qr sue partis tm̃: aliena¬

Expanded text:
in duabus personis recipitur, hoc et in eademcuniam mihi debeas et conuenerit, ut crediti nomine eam retineas, uideatur mihi data pededit, omnimodo creditam pecuniam facit, licet ceteri dissenserint: quod si communem numerauit, non alias creditam efficit, nisi ceteri quoque consentiant, quia suae partis tantum aliena
Abbreviated transcription (Latin):
cendi halebat depossurrit a pudite hãt ean
dẽptimamut sitmisses crditinonime
obligatꝰ cẽs ħ apossitum penculo esteius
qui suscepit Namquirenuendendamat¬
ceꝑit. ut ꝑtio uteretur ꝑ iculo suo rem habe¬
bit. ¶ Res pignori data petuma soluta ꝯ¬
dici potestetfruttus ex iustacausa ꝑcepti:
oditeudisumnt mamcisicolomis post lustrũ
ꝯꝓlectum fructus ꝑceꝑit. ꝯditieos ꝯstat
itademu sinonexuolim.tat domini
ꝑcepͣtisunt. Nam sieruoli ⁊ tatt domi¬

Expanded text:
ebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. nam et qui rem uendendam acceperit, ut pretio uteretur, periculo suo rem habebit. Res pignori data pecunia soluta condici potest. et fructus ex iniusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita demum, si non ex uoluntate domini percepti sunt: nam si ex uoluntat
Abbreviated transcription (Latin):
ertumẽ cuius speties uł quamtitas que in
obligatõne nersaturaut nomuie suo aut
ea demonstratione. que nominis uice fũ¬
gitur qnał qnͣta q sit ostenditumnam
etpduis ł r destipulatõnib nichilrefre
Netur: andigito ostendatim anuocabuł qui¬
ĩb dam demonst: retur qͣuateiꝰ mutua uici¬

Expanded text:
ertum est, cuius species uel quantitas, quae in obligatione uersatur, aut nomine suo aut ea demonstratione quae nominis uice fungitur qualis quantaque sit ostenditur. namprimo de stipulationibus nihil referre letur an digito ostendatur an uocabulis quibusdam demonstretur: quatenus mutua uic
Abbreviated transcription (Latin):
et̃. at siꝑsingiaoꝰ mensescetam petimiam
stipinatus ꝙ tardius soluta cẽt᷑ usuras ad¬
ietisser. ͥ finito primo mense print ptu¬
sionis usuras curitre. ⁊ str post secudimia
t̃cium tctiisuris ñ solte petime petisio¬
ns crescanc añsort n on sountꝑ usuras pe¬
tiptsse. ꝙͣ ipã sors poti poniciat pactumau¬
c̃ temꝙ sb̾itctum ẽ quidam dicebant ad sortis
nissenspactumq idia uad tr cepitemp de¬
sse. endco ñ solutapitim a statutis pensionbͣ
exdic stiptilatõnisnsutas deperratiitei uo
nonũ atimcẽt int exp̃sum s cum̃sortis pe¬
ticio diatasitꝯscquins est. ut ĩ nsurt exeo
temport. quomorim fecit accedantbi sint ille
putabant ad exceprõiem tm̃ꝓdesset pactũ.
quamnus six̃diuetsã obtiniut᷑. tamen usura¬
rumobłigatd ipoure non mitetir non
ꝗxtinonportsi s qͥnanttͣate que medio tem¬
porc toͥligitir stipulamur ⁊ odito estit̃it
sicut est istuctib ⁊demetinusuris potest ex¬

Expanded text:
er singulos menses certam pecuniam stipulatus, quoad tardius soluta esset, usuras adiecisset: igitur finito primo mense primae pensionis usuras currere et similiter post secundum et tertium tractum usuras non solutae pecuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant ad sortis nissent pactumque id tantum ad exceptionem prodesse et ideo non soluta pecunia statutis pensionibus ex die stipulationis usuras deberi, atque si id nominatim esset expressum. sed cum sortis petitio dilata sit, consequens est, ut etiam usurae ex eo tempore, quo moram fecit, accedant, et si, ut ille putabat, ad exceptionem tantum prodesset pactum quamuis sententia diuersa optinuerit, tamen usurarum obligatio ipso iure non committetur: non t. sed quantitatem, quae medio tempore colligitur, stipulamur, cum condicio exstiterit, sicut est in fructibus: idem et in usuris potest ex
Abbreviated transcription (Latin):
dem unifudus uł homo ꝑ cuindir¬
tioneipetitus eẽt puto ħ no siure irrint
post iuditum acceptum causa om̃isresti
litis ꝯtestait tempore selutus fuiss ¶ Ser¬
uumtuumͥ imprudens asure bonafide epni

Expanded text:
m fundus uel homo per condictionem petitus esset, puto hoc nos iure uti, ut post iudicium acceptum causa omnis restilitis contestandae tempore solutus fuisset. Seruum tuum imprudens a fure bona fide emi
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾asse eo ꝙ quinq ad huic noĩt eius trib¬
utoria ac̾tõnt p̃staturus sit qr siagidepe¬
culio ceꝑit ⁊ forre ex̃ m̃cem peculium es¬
set quĩq tanꝙͣ ad huc creditor serui dedu¬
cere debebit Ꝙ cum eoqĩ aliena ptate ẽ i¬
aut ¶Hoĩapꝯsulagit ut qui ⁊ trauy¬
it cumcoquinaliena potestait sit ⁊̃ si de¬
fi̾ant suꝑiores actõnes. itxcitoria instito¬
ria tributoria ue nichilomims tamen
intantum exbono etequo res panitur su¬
um ꝯsequatur siũenim us sueius cumᷤ
mnporestait sit negͥm gestum fi̾nat inso

Expanded text:
uinque adhuc nomine eius tributoria actione praestaturus sit: quare si agi de peculio coeperit, cum forte extra mercem peculium esset, quinque tamquam adhuc creditor serui deducere debebit. QUOD CUM EO, QUI IN ALIENA POTEonsul agit, ut qui contraxit cum eo, qui in aliena potestate sit, etiamsi deficient superiores actiones, id est exercitoria institoria tributoriaue, nihilo minus tamen in quantum ex bono et aequo res patitur suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in so
Abbreviated transcription (Latin):
bntorra scrm noĩt cumdnõ agit quesitum
ẽ ante ducere dominus depecislio debeat c
minus indistribuendo p̃cio mertis edc̃o
p̃toris non satis fecit .i. cũ maiorem partẽ
debntis inceduxit q̃ treditorib sus tͥbint
x dedutcreecextranis cena tribucre cumgͥ¬

Expanded text:
ibutoria serui nomine cum domino agit: quaesitum est, an deducere dominus de peculio debeat, minus in distribuendo pretio mercis edicto praetoris non satisfecit, id est cum maiorem partem debiti sui deduxit quam creditoribus tribuit, decem deducere, extraneis dena tribuere. cum
Abbreviated transcription (Latin):
Anił  cpcculio actc̃e ⁊̃ cumemptorese¬
rui agipatest tabinoria non potest
actiõe
hac dequaloquimu ħsolum induision¬
em uenit ꝙ inmectib ẽ inquib negatur¬

Expanded text:
 peculio actione etiam cum emptore serui agi potest, tributoria non potest.actione de qua loquimur hoc solum in diuisionem uenit, quod in mercibus est quib
Abbreviated transcription (Latin):
stuola. ¶utorurgenib creditorib remp̃¬
upillam bona fidt uĩẽdidit deumcatt
tamen matre emptorib. queco cumurgẽ¬
tib creditorib distracta sit nec desordib
turtoris merito quicqͣm dicipõt anpup.¬
timandu net id cuto siiustum sit iestit¬
indenregaadum idanxilium ꝙ tutor delic
bat uendidit quero sidereto p̃toris adoi¬
cciditõ res tindenda sit quatenꝰ adoles¬
centiũ ꝓparte fundus cõis fuit restindiea¬
tenus Redi nisi emptor atoto ꝯtractuuesit
discedi expartan crapturs noncẽt ¶Item
quito emptre utrum ascio ⁊ semphornio¬

Expanded text:
sorum Tutor urguentibus creditoribus rem pupillarem bona fide vendidit, denuntiante tamen matre emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus tutoris merito quippiam dici potest, an pupaestimandum, nec idcirco, si iustum sit restitui, denegandum id auxilium, quod tutor delictbat, uendidit: quaero, si decreto praetoris adulvenditio rescindenda sit, quatenus adulescentium pro parte fundus communis fuit? respondi eatenus rescindi, nisi si emptor a toto contractu velit discedi, quod partem empturus non esset. item quaero, emptor utrum a Sei
Abbreviated transcription (Latin):
dauit mintegtum restituende reumpr̃ĩ¬
cipalem nõ lib̾auit smunor ancillam ueti¬
didit sieam emptor manumisserit obħ
sadilsus eraptorem qnͣti sua inter ͤ actr̃
habebit ¶ Muluer nuinor xxu. anissi
pac̾t̃e doctis oetĩor ⁊ditõ euis fiat ⁊ tale
pactirmsnierit ꝙ miniquam maioris
ctatis ⁊strurtapatiscecetur atq iõ re¬
uotare uelit audrenda est

Expanded text:
dauit, in integrum restituendo reum principalem non liberat. Minor ancillam vendidit: si eam emptor manumiserit, ob sed aduersus emptorem quanti sua interest actionem habebit. Mulier minor uigipactione dotis deterior condicio eius fiat et tale pactum inierit, quod numquam maioris aetatis constitutae paciscerentur, atque ideo reuocare uelit, audienda est
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ I tem mnela scubit sicum ꝑila quid¬
am luderent uelxinentus quis pila ꝑ¬
cnssa inintonsoris manis cam genter
⁊ sit serui ꝙỹ tonsor habebat gula sͥ p̃cisa
derecto cutesio in quoꝵ cor culꝑa sit ẜ¬
mulcgt aquilia tenen pcuł atonsore et̃
cuaꝑam ⁊ sane sibi tondebat nͥ exꝯsuctu¬
dine ludebatur uł ubi transitus freqũse
a ledicatur sumnloco ꝑiculoso seram um̃¬
ti tonsori se quis ⁊ misit ip̃m descqueri de¬
lexe ¶ Si alus tenuit alius interemit is
uttum om̃s qͣi ottiderint teneantur inde¬
amꝰ ⁊ sigud̾ apparet cuius ictu ꝑͥit illeqͥ¬

Expanded text:
 Item Mela scribit, si, cum pila quidam luderent, uehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic serui, quem tonsor habebat, gula sit praecisa ‹a›diecto cultello: in quocumque eorum culpa situm lege Aquilia teneri. Proculus in tonsore esse culpam: et sane si ibi tondebat, ubi ex consuetudine ludebatur vel ubi transitus frequens ale dicatur, si in loco periculoso sellam habenti tonsori se quis commiserit, ipsum de se queri debere. Si alius tenuit, alius iutrum omnes quasi occiderint teneantur, uideamus. et si quidem apparet cuius ictu pe
Abbreviated transcription (Latin):
llo suo edifficau̾it domũ qͥ irenditare
poterit cementa autem resoluta pͥor dñs
nis dissolutum sit edisficium post qmi
abone fidei emptore possessum sit uit .ix
fingula tenenta usucapnintur ⁊ si domꝰ
ꝑ tpr̃is spauum nrã fiat
anis squi destinauit rem petere aĩad¬
u̾tert debet a naliquo interdc̃o posfit nã¬
scisti possellitme qr longe comoduis est
lpmpossidere ⁊ aduersarium ad hontra
squise obtulit rei defensiom sie ta no
⁊ possideret nec dolo fetiss quominus
iudicium acceptũ ñ decipit actorem
guist negat possidere ⁊ uere ñ possi¬
deret nec indetur sc ltͥi obͥtulise qui

Expanded text:
lo suo aedificauerit, domum quidem uindicare poterit, cementa autem resoluta prior dominus nis dissolutum sit aedificium, postquam a bonae fidei emptore possessum sit: nec enim singula cementa usucapiuntur, si domus per temporis spatium nostra fiatIs qui destinauit rem petere animaduertere debet, an aliquo interdicto possit nancisci possessionem, quia longe commodius est ipsum possidere et aduersarium ad onera qui se optulit rei defensioni sine causa, cum non possideret nec dolo fecisset, quo minus iudicium acceptum non decipit actorem qui se negat possidere, cum uere non possideret: nec uidetur se liti optulisse qui
Abbreviated transcription (Latin):
reddire ad priortin dñm nõ posse / ñ idẽ inco
ꝙ ad plumbatum sit qr ferruminatõ ꝑ¬
⁊ eandam materiam facit ꝯfusionem plũ¬
ntura ñidem osficit iõq iom̃b hiscasi¬
b in quib i ad exibendum neq intem
lotum h̃t infcm̃ actõ itessaria estat ih
is corporib que erdistantib corporib ecñt
ꝯstat singulas partes retinere suam ꝓpͥam
spẽm ut singuł hõies ⁊ singule oies idõ¬
q posse megugem uendicire ꝙ̃iuis aries
mus sit inittus s ⁊ ten arietem uẽ¬
dicare posse ꝙ nõ idem ĩ coh̾entib corpo¬
rib cueniet ¶Namsistatut ince bra¬
chium aliene statue addideris nõ possedi¬
ci brathium tuum eẽq tota stara uno
spũ ꝯtinetur ¶ Nignum alienum eo¬

Expanded text:
redire ad priorem dominum non posse. non idem in eo quod adplumbatum sit, quia ferruminatio per eandem materiam facit confusionem, plumbatura non idem efficit. ideoque in omnibus his casibus, in quibus neque ad exhibendum neque in rem locum habet, in factum actio necessaria est. at in his corporibus, quae ex distantibus corporibus essent, constat singulas partes retinere suam propriam speciem, ut singuli homines, singulae oues: ideoque posse me gregem uindicare, quamuis aries tuus sit immixtus: sed et te arietem uindicare posse. quod non idem in cohaerentibus corporibus eueniret: nam si statuae meae bracchium alienae statuae addideris, non posse dici bracchium tuum esse, quia tota statua uno spiritu continetur. Tignum alienum aed
Abbreviated transcription (Latin):
entium aut uire cuuli domuũ aquis¬
uuit ¶ Uota sacra utĩͤ religiosa qĩ rcr̃aĩ
rem actc̃e petint̃ possunt ¶Siquis rei
sue ranalieuam ita adiecerit ut parsciꝰ
fieret ueluti siquis statue sue brachiũ
aut pedem alienũ adiecerit aut cipioa.¬
sc̾m uł fundum candelabro sigillum¬
pieriq recbe dicunt s ¶ S ⁊ idꝙ intar¬
ta mea scribitur aut intabula pingitur
statum incum fit licet depictura quidẽ
hit ^ eͥamiq esficit sieam rem uendicem
ꝑexceprõiran doli mali cogar p̃ciume¬
s ad exibendun agere porest ut scꝑst᷑¬

Expanded text:
um aut iure ciuili dominium adquisiit. Loca sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundumplerique recte dicunt. Sed et id, quod in charta mea scribitur aut in tabula pingitur, statim meum fit: licet de pictura quidam ahit meamque efficit, si eam rem vindicem, per exceptionem doli mali cogar pretium esed ad exhibendum agere potest, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
auł. siabone ficci possessiore fug̾it ser¬
nus requiremis antas fu̾it ut ⁊ tus¬
todiri deouerit nam siintegre opamo¬
nis uidebatur ut nõ debuerit enstodiri
ab soluandus est possessorut tñ suntea
cum usuceꝑit actõnib suis cedat pep¬
tori ⁊iftuctus cris temporis qut posscdit
absoluandum cumc̃e sñcautõnib ut
nichistaueat peritori deꝑscqñda ea re qͦ
minus cum pecitor eam rem ꝑscͥqͣmi

Expanded text:
um. Si a bonae fidei possessore fugerit seruus, requiremus, an talis fuerit, ut et custodiri debuerit. nam si integrae opinionis uidebatur, ut non debuerit custodiri, absoluendus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionibus suis cedat petitori et fructus eius temporis quo possedit absoluendum eum sine cautionibus, ut nihil caueat petitori de persequenda ea re: quo minus enim petitor eam r
Abbreviated transcription (Latin):
abauo possessore ꝑteꝑit restituere cumop¬
orret lucrũ ir erto homine qui ulitem ẽẽ
ceꝑit fatere nõ dcber syienim fructus euis
temporis quo tempore possessus est ab
coquienic̾it restitite re nõ debet s ꝙ di¬
cit deactõne legis aquillic ꝓcedit si post
litem ꝯtestatam usi ceꝑit possessor qr p
lemmmins intipit hr̃t¬
anis ꝑiͣ ipostatteptum indiciũ possessor
ignorau̾it uł mamimisserit

Expanded text:
e eum oportet: lucrum enim ex eo homine, qui in lite esse coeperit, facere non debet. sed fructus eius temporis, quo tempore possessus est ab eo qui euicerit, restituere non debet: sed quod dicit de actione legis Aquiliae, procedit, si post litem contestatam usucepit possessor, quia plenum ius incipit hale. Si post acceptum iudicium possessor pignerauerit uel manumiserit
Abbreviated transcription (Latin):
pulatõnem de eiusctõnes ñ eum post litẽ
ꝯtistatam utique ⁊ fcm possessor prostare
debet ¶Culpa non intelligitur sinau¬
em pettam tempore nauigatõnis trans
mare missit licet ea perier nit nisimi
nus ydoneis om̃ib eam ꝯmisit

Expanded text:
pulationem de euictione: non enim post litem contestatam utique et fatum possessor praestare debet. Culpa non intellegitur, si nauem petitam tempore nauigationis trans mare misit, licet ea perierit: nisi si minus idoneis hominibus eam commisit
Abbreviated transcription (Latin):
eniatur cquittte. cõpensatõnis ute¬
tus ¶creditor ꝯpansare noncogit᷑
ꝙ alii qmͣ debittori suo debet. quamui
cam seruo publito cirta uolumptatẽ
eoꝵ soluit quib defitũ rec̾te solu¬
i potuit obligatõ p̃stina manebit s
dabitur ei ꝯpensatõ ꝓcculuserm ꝙ¬

Expanded text:
eniatur, aequitate compensationis utetur.Creditor compensare non cogitur quod alii quam debitori suo debet, quamuiscam seruo publico citra uoluntatem eorum soluit, quibus debitum recte solui potuit: obligatio pristina manebit, sed dabitur ei compensatio peculii
Abbreviated transcription (Latin):
uissimo re diu tempus resrrratõis cẽ
ei ⁊putandum labeo putat s ⁊ sidm̃s qui¬
dam abstutie annum colligant singule
minus anno intum amium cidaninsad
restitutt̃em anueto tantum temꝑssꝙͣ
tum nouissima cuis absentia ottupauit
uidenduẽ ⁊ pito annium dandum
dipotestartiu hãm ⁊ ait labeo noncedere
eo aut̾ puto ħ itauerumcẽ siius renocã¬
di domumi adu̾sarius nũit siminꝰ iudetiã¬
tit forte si tes abeo. uͦ ut possession̾e
nacto uenditetur ¶Inbat actõne resci¬
scrra qut adn̾sus militem ⁊ petit equissi¬
mum cẽ uiti pomp̃ait eius quo tem¬
poris quo abscns defcasus non est ftucti
cum p̃stait eͥgo militi debebut restiti

Expanded text:
uissimo reditu tempus restitutionis esse ei computandum Labeo putat. sed si omnes quidem absentiae annum colligant, singulae minus anno, utrum annum ei damus ad restitutionem an uero tantum temporis, quantum nouissima eius absentia occupauit, uidendum: et puto annum dandum.di potestatem habeam? et ait Labeo non cedere. ego autem puto hoc ita uerum, si ius reuocandi domum aduersarius habuit: si minus, uideri afuit, competit: forte si res ab eo possessionem nancto uindicentur. In actione rescissoria, quae aduersus militem competit, aequissimum esse Pomponius ait eius quoque temporis, quo absens defensus non est, fructus eum praestare: ergo et militi debebunt restitui:
Abbreviated transcription (Latin):
dem ¶itis ꝯ testate tempore que¬
exea re scs is panitur actc̃ricrsipe¬
tunie quis nogͥd cumigerit usuras
que ip̃e ꝯtraxit nisi fortuitis cassib de¬
bittores suas ia fortimas amnif eũt ut
tp̃r ꝓp̃ utis exea actõne ⁊ttestate soluento
noncẽt ᷑ ¶ pater siemancipatires ad sc
donatas administrauit filio acdone ne¬
gotioꝵ gestoꝵ tencbitut.
creditoris sũi gessit negotia quesitum
ẽ annegocioꝵ gestorum actõne sum¬
e sslius usuras p̃start debeat d irisiase¬
ĩgit. debucturum usuras ¶ Q. si diessol¬
uande petimie tempore quo nogotrag¬
erebat nondum uenerat. usuras nõde¬
braturum s die p̃t̾cio sinõ urtulit at̃t¬
nib creditoris ciuius negã gerebat eã
petumam ase debuttam merito usurs
ras debebit uideamus itrum ensquit
alus idem creditor fenerass an A
magistratus inunicipu publicamn
suras p̃stat irẽ ꝯstitintũ ad iuispri¬

Expanded text:
ur. Litis contestatae tempore quaeex ea re factus, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negotium gerat, usuras quae ipse contraxit: nisi fortuitis casibus debitores ita suas fortunas amiserunt, ut tempore litis ex ea actione contestatae soluendo non essent.Pater si emancipati filii res a se donatas administrauit, filio actione negotiorum gestorum tenebitur. creditoris sui gessit negotia: quaesitum est, an negotiorum gestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si a seit, debiturum usuras: quod si dies soluendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum uenerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intulit rationibus creditoribus cuius negotia gerebat eam pecuniam a se debitam, merito usurasras debebit, uideamus: u‹t›rum eas, quibus aliis idem creditor faenerasset, anmagistratus municipii publicam in suras praestat, ut est constitutum a
Abbreviated transcription (Latin):
dem e estõqncrtbatur q̃dam ad sili¬
grinem em̃dam curitorem detreto ordin
isꝯstitutum eidem aliumq subturate¬
rẽ ꝯstintrũ sillignĩt mistendo coreu¬
pisse atq itap̃cam siligiinq in pn¬
blitum emptaerat curator afflictũ cẽ
qua actõne curato. ꝯsub curatore

Expanded text:
Ex facto quaerebatur: quendam ad siliginem emendam curatorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse atque ita pretium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione curator cum subcuratore
Abbreviated transcription (Latin):
tum ħr̃e uelbes agetñ int̃nos negotioꝵ
gestoꝵ situt ag̾emꝰ siaut nullñ oisum̃
mandatũ int̾cississ  titio mandasses
ne fanis ureus mandati iiditio itueat᷑.
irandati agere possinn tumetumacͥ¬

Expanded text:
e velles, agemus inter nos negotiorum gestorum, sicut ageremus, si aut nullum omnino mandatum intercessisset, aut Titio mandasses ne filius mandati iudicio teneatur, mandati agere possim
Abbreviated transcription (Latin):
aris ¶ oluendo qsq ꝓ aliolicet u¬
uito et ingnorante lib̾at cum ꝙ
nam ⁊ cicionem meliorem qii ⁊̃
ignoratitis. anuitinos facect pos¬
se. deteriora non posse

Expanded text:
s Solvendo quisque pro alio licet invito et ignorante liberat eum: quod nam condicionem meliorem quidem etiam ignorantis et inviti nos facere posse, deteriorem non posse
Abbreviated transcription (Latin):
noncyegecit. s ⁊ postea ꝙ parrimon¬
ium anmissit plenacrit negocio¬
rum gestoꝵ actt quamius sidotisactõ¬
ne maritus ⁊ ueniaturrabsosu̾cnd
est s h ĩtquibam modus seruandꝰ
ẽ ut ita querele locus sit quantum
facere potuit ꝙͣ uis postea amisserit su
llo quo gessit tempore ei souere potu¬
it nõctum cuestigio indititio de liquid
sinõ ꝓtiuus res suis distrauxit adpecu¬
niam redigendam p̃t̃ire deniq aliquid
saẽ ꝑ iñ negotioꝵ gestorum q̃ tenetꝰ
at si nãꝙͣ facere possitss sifateit post¬
it maritus actõ negocioꝵ gestoꝵ indti¬
facere desinat ¶Auautem nõ credimꝰ
tencri quigerit nogocia debitidris ad
reoccndrm piguus cum ꝑtuna eide¬
beatur nec fu̾it ꝙͣ possit exsoluert¬

Expanded text:
non exegerit. sed et posteaquam patrimonium amiserit, plena erit negotiorum gestorum actio, quamvis si dotis actione maritus conveniatur, absolvendus est. sed hic quidam modus servandus est, ut ita querellae locus sit "quantum facere potuit, quamvis postea amiserit", si illo tempore ei solvere potuit: non enim e vestigio in officio deliquit, si non protinus res suas distraxit ad pecuniam redigendam: praeterire denique aliquid sa est, perinde negotiorum gestorum non tenetur, ac si numquam facere possit. sed et si facere possit maritus, actio negotiorum gestorum inducfacere desinat. Illum autem non credimus teneri, qui gerit negotia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsolver
Abbreviated transcription (Latin):
a functis iris q ame h̾edes ⁊uenebant᷑
ieputabãt Redes amic alim̃ta p̃stita
nepon Recebatur auiam uirc pietitis
desuo p̃strasse nec iraut desiccrassasse
utstecrner entur alim̃ta aut decieta etũt
p̃tecca ꝯstiutumncẽ dicebatur ut sima¬
tet aluiss nonpossit alimenta q̃ pit¬
tate cogenae desuoꝑ̃stiiss repecere c̃
amãq̃ nogotia adminstrabat᷑ ucrisi¬
inne cẽ dere ip̃ius nepotis cũ aliusse
¶Tactatum ẽ. nonquid deutroq pa¬

Expanded text:
ueniebantur reputabant heredes auiae alimenta praestita nepoti. respondebatur auiam iure pietatis de suo praestitisse: nec enim aut desiderasse, ut decernerentur alimenta, aut decreta essent. praeterea constitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset alimenta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex aviam, quae negotia administrabat, verisimile esse de re ipsius nepotis eum aluisse. tractatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ultro egit cas absintit eius allegans
uidici cusꝑam ꝯtruxisse nõ uidetur ꝙ
santancia ccͣ obsentem dicta ip̃e nonꝑ
uotauit. Ulpianꝰ notat ⁊ ħ uerũ ẽ qͣr
Erustrator ꝯdampratus e ceterũ si mu
ia absenitua defcndet ꝯdampna¬

Expanded text:
 amicus ultro egit, causas absentiae eius allegans iudici: culpam contraxisse non uidebitur, quod sententia contra absentem dicta ipse non prouocauit.Ulpianus notat: hoc uerum est, quia frustrator condemnatus est: ceterum si amicus, cum absentem defenderet condemna
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cum alinu ciurtati ꝑ fidei¬
magłatus ac̾tores hoꝵ donoꝵ ticĩ ⁊
gaim ⁊ seuim ydoneos creauerũt
post modicum hui actores uit̃ sediuisse¬
runt administratõnem bonoꝵ idq e u¬
nt sine actoritate ⁊ siue sensu magiste¬
attum post aliq tempus test am̃tumꝑ
qud restrui tiuitati ħeditas fidei ꝯmissa
ec̃t irritum ꝓbatum est ꝓtribunaliita
atqs ab ĩtestato sempinus legntunus ħi
sollus gessit negocioꝵ gestoꝵ achõne ser¬
nari nonpõt ad dampnum cuis legntm¬
a tii heditas quesiaẽ ꝓtinere
dem ¶xduob fumib uno quidam¬
ħ̾itatõnes parernas ampla edificia edi¬
ficauerat cum q eumdam saltum ꝯfr̃s
dinidert sumptus sibi testitui qĩ rem¬
cliore ab co fc̃a desiderabat᷑ fratre intuo
mmptatis causa frõs tum dequo q̃ri¬
tur ac̾tõnẽ ñ hr̃e ¶ticiũ sipietatis
is scio p̃stare debet. cuiuł mandati uł ne¬
gotioꝵ gestoꝵ noĩc obligitꝰ ẽ. ticio aũt¬

Expanded text:
m.Cum alicui ciuitati per fideimagistratus actores horum bonorum Titium et Seium et Gaium idoneos creauerunt: postmodum hi actores inter se diuiserunt administrationem bonorum idque egerunt sine auctoritate et sine consensu magistratuum. post aliquod tempus testamentum, per quod restitui civitati hereditas fideicommissa esset, irritum probatum est pro tribunali atque ita ab intestato Sempronius legitimus heres solus gessit negotiorum gestorum actione servari non potest, ad damnum eius cui legitima hereditas quaesita est pertinere. Idem habitationes paternas ampla aedificia aedificaverat: cumque eundem saltum cum fratre divideret, sumptus sibi quasi re meliore ab eo facta desiderabat fratre minore luptatis causa factos eum de quo quaeritur actionem non habere. Titium, si pietatis is Seio praestare debet, cui uel mandati uel negotiorum gestorum nomine obligatus est.Titio aut
Abbreviated transcription (Latin):
nem lotoꝵ explitarsq siactor datus post¬
ea decteto deturioñ ꝓhibitus sit: anexcep¬
tõ cinoceat. ⁊ puto sin accipienduñut ei
ꝑmssa indeatut. tur⁊ ꝑmissa durat.
actor imn̾sitatis si agat. ꝯpellitur ⁊ defe¬
dece. ñ aut̃ ꝯpellitur. cauere deratos in¬
terdũ si de. decreto dubit etur puit int̃¬
ponendam. ⁊̃ derato t autionẽ. actor itaq
iste ꝓcuratoris partib fungitur ⁊ iuditã¬

Expanded text:
nem explicari. Quid si actor datus postea decreto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa videatur, cui et permissa durat. Actor universitatis si agat, compellitur etiam defendere, non autem compellitur cavere de rato. sed interdum si de decreto dubitetur, puto interponendam et de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus fungitur et iudica
Abbreviated transcription (Latin):
sam ruinam aut intendium sislui¬
tio eius acciderunt nm⁊ proteripãm
rumam ant incediim dampnãtusͥ
sitabsurdum est eum istarum recũ no¬
Dauł Siquis neg̾a alicna gerensinde¬
bitum eregerit restituere cogitur
xeo auttm̃ ꝙ indebit ũ soluit ma¬
g̾ ẽ ut sibiimputare debeat . tu¬

Expanded text:
sam ruinam aut incendium tio eius acciderit: nam cum propter ipsam ruinam aut incendium damnandus sit, absurdum est eum istarum rerum noum Si quis negotia aliena gerens indebitum exegerit, restituere cogitur: de eo autem, quod indebitum solvit, magis est ut sibi imputare debeat. I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseutrans sicut isqui temꝑtri ali actõe
tentbat᷑ ⁊̃ post tempus exa a ctum
negotroꝵ gestoꝵ actone. id p̃ lꝑa stare
cogitur scruoł nost̾ ait putance rese ꝙ
sapmꝰ scribit. debere acapite dreratõem
redendam sit intesligiut a parto reat
um lib et̃ ceꝑit nõuit dolũ aut culpã
inseruitite admuissam inobligat it¬
nem reuocet itaq simirenatur uł
malo more petunia inseruits tro
cumeo mandati actõneml abet dat qr
nõ libauolimitate exequnur rtnisibi
obligare possom: ¶ Girart absento
negõtia nta gͥcres inpmdens rem me¬
amecnbi ingtiorans usu cepistiiichi
cognotas remieanet. sudicere dees
itiomis ꝯmittat. nctiuderis dolum ma¬
lum facere: inhat sub icctõnt. idcoaũt
ħ fatert dcbis neastõne negotioꝵ gos¬
tioꝵ gestoꝵ uiditio p̾stabimiusuł ĩ tri

Expanded text:
perseverans: sicut is, qui temporali actione tenebatur, etiam post tempus exactum negotiorum gestorum actione id praestare cogitur. Scaevola noster ait putare se, quod Sabinus scribit debere a capite rationem reddendum sic intellegi, ut appareat, umin seruitute admissam in obligationem reuocet: itaque si inueniatur uel malo more pecunia in seruitute ecum eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur rem sibi obligare possem. Cum me absente negotia mea gereres, imprudens rem meam emisti et ignorans usucepisti: mihi cognoscas rem meam esse, subicere debes ctionis committat: nec videris dolum malum facere in hac subiectione: ideo enim hoc facere debes, ne actione negotiorum gestiorum gestorum iudicio praestabimus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dem E et ⁊ tum aliquis negotiam¬
ea gerit nõ muita negotia sunt. suib
trictus nisi ad nticio adimum negocum
accessit ut finito eo disceceret. henim
casu smoua uoluntate aliudquo agre¬

Expanded text:
d et cum aliquis negotia mea gerat, non multa negotia sunt, sed unus contractus, nisi si ab initio ad unum negotium accessit, ut finito eo discederet: hoc enim casu si nova voluntate aliud quoque adgre
Abbreviated transcription (Latin):
st.¶S Ifi. fa militis de functi testa¬
tucuto rio neg̾a gessisimiliterent danda¬
iia ac̾tõ. ¶ Situt aũt inegotiis uiuo¬
rumgestis. sufficit utiliter nogotum
gest imnta ⁊ in bonis mortuoꝵ licet:
diu̾sus exitis sit sccutus:¬

Expanded text:
ilias militis defuncti testamento facto gessi, similiter erit danda actio.Sicut autem in negotiis uiuorum gestis sufficit utiliter negotium gestum, ita et in bonis mortuorum, licet diuersus exitus sit secutus
Abbreviated transcription (Latin):
poterit ctͣrio uiditio agi ꝙsipost examunatõ¬
nem reꝓbante suint ⁊pensatbnes ueruis est
qĩ re mdicata ampluis agictͣno uiditio nõpo¬
sse qrtireptõ rti iditate opponendaẽ:
gibuent admitustrare. alter nõ aadñs¬
iis cum qui nõ ꝓhibuit. hãm negocior ges¬
toꝵ actõnem mouetur eo ꝙ sidata fuitad¬
u̾sus cum actõ necesse er̃r eui ꝑstrintͣͣ qui
uetinit. si ⁊ illud eẽt inqumeum qui nõ ꝑni¬
bi᷑ alieno fcõ lib̾ari cum isi mutuampetu¬
mam alteri exsociisꝓhibeme socio dedissemr
oꝵ gestorã actõnem ita tam̃e ut: is qui
ꝓhibuit. Exnullaꝰ parete neq ꝑsocum n ꝑ
teneri¶ uidendim eego ne in dubio ħaurat
te touetur S suꝑus ita ueru sc puta¬
re. sidolus mãius ate ab sitsceu̾᷑. ĩmopu¬
tort̃ si. cum probera ⁊ ad hut negocio¬
rũ gestorum actõnem eẽ s eo dicto te mͥ¬

Expanded text:
potest contrario iudicio agi: quod si post examinationem reprobatae fuerint pensationes, verius est quasi re iudicata amplius agi contrario iudicio non posse, quia exceptio rei iudicatae opponenda prohibuerit administrare, alter non: an aduersus eum qui non prohibuit habeam negotiorum gestorum actionem? mouetur eo, quod si data fuerit aduersus eum actio, necesse erit et eum pertingi qui vetuit: sed et illud esse iniquum eum qui non prohibuit alieno facto liberari, cum et si mutuam pecuniam alteri ex sociis prohibente socio dedissem, orum gestorum actionem, ita tamen ut is qui prohibuit ex nulla parte neque per teneri. uidendum ergo ne in dubio hoc, ante tolletur? sed superius ita uerum se putare, si dolus malus a te absit.Scaeuola: immo puto et si comprobem, adhuc negotiorum gestorum actionem esse, sed eo dictum te m
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquid. ñ ꝙͣ sibi intessariã nõputau¬
mine rem derclinquer e s istam sant se¬
ntenciamsatis celsus elogant̃ deridet is
utilit neg̾agent. quiñ rem nccessariam.
ĩ que honeratura est patrem fa. agredit᷑.

Expanded text:
dereliquerit, uel quam sibi necessariam non putaumine rem derelinquere. sed istam sententiam Celsus eleganter deridet: isutiliter negotia gerit, qui rem non necessariam uel quae oneratura est patrem familias adgreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui negotia admi nistrat. siquedam
gessit quidam ñ ⁊ templatte tam̃
dici debrat negorior gestoꝵ actone¬
cum tencri ꝓpt̃ ea que ndgessit᷑ ꝙ puto
nerus cecte siquid ass exig̾e debuit ꝓcul¬
i dubio hei ĩ putabitu ꝙͣ qmͣ enim
ħ ciĩputariñ possit cur alios debirore
facultatem non hr̃t cꝑulłam accc̃em
intendert potiuit: tam̃ asemet ip̃o cur

Expanded text:
qui negotia administrat, si quaedam gessit quaedam non, contemplatione tamen dici debeat negotiorum gestorum eum teneri et propter ea quae non gessit? quod puto uerius. certe si quid a se exigere debuit, procul dubio hoc ei imputabitur. quamquam enim hoc ei imputari non possit, cur alios debitoresfacultatem non habuit, qui nullam actionem intendere potuit: tamen a semet ipso cur
Abbreviated transcription (Latin):
rait dubit᷑ ariposse qr nullũ nego¬
ciũ timm gestũest. citidebitor tuuꝰ ñc̃
fuit. s rati hĩcio. inquid fecit riuum
negotiumasitut ei aquo exactumost
ad uersus cimm datur repcitio quiratũ
erat. set maꝯtemplatõne gestum ¶

Expanded text:
egotium tuum gestum est, cum debitor tuus non fuerit. sed ratihabitio, inquit, fecit tuum negotium: et sicut ei a quo exactum est adversus eum datur repetitio qui ratum erat, sed tua contemplatione gestum. I
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ qne tum secuntur: habebo ad u̾¬
sus eum attõntinearsi uero que te
secuntur. adu̾sus te. ¶ Si tienserr̃
pͥutans quierat sempnii dedero pe¬
cuniã ne oititrit. ut põp̃ aithabe

Expanded text:
rerum, quae eum sequuntur, habebo adversus eum actionem, earum vero, quae te sequuntur, adversus te. Si Titii servum putans qui erat Sempronii, dedero pecuniam ne occideretur, ut Pomponius ait, habe
Abbreviated transcription (Latin):
abet equitate᷑. ¶ Hat actõne tenetur
nõ solum isqui spõit et necessitate nlła¬
cogẽte inmiscuit senggocus alienis
seagessit. uñ ĩ is qm aligua nete¬
sitate urrgẽte.uł necessitts susgitit¬
negesit. ¶ apud matellũ ł irdig̾
crere. tu nimandau̾is ut geram. an
utraꝙ actõnc uti poto cargo puto
marceł scebit sifice iussorem accepo
nͤ gocia gesturus nanihit dicit adu̾sus
utrumoẽẽ acdonem

Expanded text:
abet aequitatem. Hac actione tenetur non solum is qui sponte et nulla necessitate cogente immiscuit se negotiis alienis et ea gessit, verum et is qui aliqua necessitate urguente vel necessitatis suspicione gessit. gerere, tu mihi mandaveris ut geram, an utraque actione uti possim? et ego puto Marcellus scribit, si fideiussorem accepero negotia gesturus: nam et hic dicit adversus utrumque esse actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
templatione s silutricausa labrost¬
ribit suũ cũpotiuscł meũ negotium
gessisse. qui i dep̃dandi cã accedit
suo lugoo ñ meo ꝯmodo studet s nich¬
meas. aliquid inpecent. nõinid ꝙ ei
ab est q inpte ad negotia intͣatess¬
tro latere nascitur actõ qr ut fides

Expanded text:
templatione, sed sui lucri causa, Labeo scripsit suum eum potius quam meum negotium gessisse qui enim depraedandi causa accedit, suo lucro, non meo commodo studet: sed nihmeas aliquid impenderit, non in id quod ei abest, quia improbe ad negotia mea accesstroque latere nascitur actio, quia nec fides
Abbreviated transcription (Latin):
auis Siquis absentis neg̾a gess̾iti. lice
ignorutis t̃ tr̃ quid quio utait iis̃
eius inpaderit uł ã ip̃e se irẽ ab sentis
alitin obligailit. hãt et noĩe actõnẽ
itaq ñ talu ultro citronascitiir. actõ.
q̃ appellatur negotioꝵ gestorrisane si¬
tut equi . ẽ. ipmactus sui ratõnẽ uẽd¬
dere   noĩe ⁊dompnari qui: quid
custaiet. ita ex diu̾so iustum ã siu¬

Expanded text:
sentis negotia gesserit licet ignorantis, tamen quidquid utiliter in rem eius impenderit vel etiam ipse se in rem absentis alicui obligaverit, habet eo nomine actionem: itaque eo casu ultro citroque nascitur actio, quae appellatur negotiorum gestorum. et sane sicut aequum est ipsum actus sui rationem reddere et eo nomine condemnari, quidquid tiis retinet: ita ex diuerso iustum est, si u
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓprieras quidẽ ꝑ ꝓturatorem ñ ac¬
me ratũ hñto petimansuam facere.
qr ꝓcinator inaccipiendo creditoris
dum tarat negotiumgessit ⁊ iõtre¬
ditoris rati habitc̃e libte. B dem

Expanded text:
uratorem non adme ratum habendo pecuniam suam facere, quia procurator in accipiendo creditoris dumtaxat negotium gessit: et ideo creditoris ratihabitione liberor. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
f  q oporteat. agatur fiat.  sinenio
admoniti nõ extirentur ad sui defensionẽ
utnre. se iussurũ prsulani ⁊ quidẽ ñ
et̃ actorẽ uł sindicum. tunt quo intel¬
Aigimꝰ: cõis absit. auͦ ualitudine inpedi

Expanded text:
 oporteat, agatur fiat. Quod si nadmoniti non excitentur ad sui defensionem, venire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse actorem vel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut valetudi
Abbreviated transcription (Latin):
ratõ euis ꝙ inscruitute gestum esti¶e¬
nq siintempore seruitutis arcam cm
it ⁊ mea insulam tdisficau̾it caꝑ torr¬
utrit dcĩ manumissus. funduͣm lota¬
u̾it soia locat̃ fundorum iniuditio ne¬
gotioꝵ gestoꝵ deduertur ceoucitimq
exsupioris temporis administratt̃e n¬
ithił amplius minditium deducipot᷑:¬

Expanded text:
tum est. denique si tempore servitutis aream emerit et in ea insulam aedificaverit eaque corruerit, deinde manumissus fundum locaverit: sola locatio fundorum in iudicio negotiorum gestorum deducetur, quia ex superioris temporis administratione nihil amplius in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃  itut munitipum noĩt actõnem
p̃tor dedit ita:⁊adu̾sus eos iustissime. ddicẽ¬
dum putauit. s ñ legato quiimnegotiũ
ꝑblitũ sũpt seca puto damdam actc̃ẽ
Rmincipes. ¶ Siquid imiu̾sitati delet᷑.
singłis nõ debetr nͨ tx debet inusitaf sin

Expanded text:
um Sicut municipum nomine actionem praetor dedit, ita et adversus eos iustissime edicendum putavit. sed et legato, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes. Si quid universitati debetur, singulis no
Abbreviated transcription (Latin):
em uł ꝑtraditionem accipientem magͥ
rere cumhas opera eius utor ¶ Siusus
fanfructus legetur nichil int̾ est nam
fuiclui ⁊ usus ĩ terca usu fructus deest
stuctus quidam sine usuẽe nõ potest u¬
sus sñ fructu põt demos susus t̾ fructu
legato fructus ad miatur totum iudar
ad empnim pauł scribit s si defructi¬
ab initio ꝯstitui potest s suisufructu
iegato usus adimatur ansto scribit nu¬
lłãm ẽẽ ad emptõnem que suĩa begni¬
nior est usu legato sieidam fiuctus leg¬
etur pap̃ ait ꝯfundi eum usu Hdem
ait ⁊ si tibi nsus michi fruus ĩcgetur
cũ cirercit nos inusam me solum fructũ
habnturum ¶poterit autem apud alut̃

Expanded text:
uel per traditionem accipientem mihi adquirere, cum hac opera eius utar. Usus fructus an fructus legetur, nihil interest, nam fructui et usus inest, usui fructus deest: et fructus quidem sine usu esse non potest, usus sine fructu potest. denique si tibi fructus legato fructus adimatur, totum uideri ademptum scribit: sed si frucab initio constituti potest. sed si usu fructu legato usus adimatur, Aristo scribit nullam esse ademptionem: quae sententia benignior est. Usu legato si eidem fructus legetur, Pomponius ait confundi eum cum usu. idem ait et si tibi usus, mihi fructus legetur, concurrere nos in usu, me solum fructum habiturum. Poterit autem apud alium
Abbreviated transcription (Latin):
olp̃ Nnonerit ratim habe ndum ius inͤ¬
Iandii ꝙ siexegi ut ꝑ salutem tuam intã¬
rese et uirasti stabitur. om̃e enim oĩo sit¬
itum ius irãdum ꝑ ꝙ uoluit quis sabi
tur qmͣ aniuratum sit: remissa questione.
deamus aupeo habeatur: atq siiuratsi
nonẽ dy magis existimo dicendum. ¶ Si
neq iuratum est. n remissum ius uirandꝰ
pro eo debet hab̃iatt sires iniusiurandũ
admissanoneẽt ꝓiñ. sipostea uirare ꝑat᷑
sit nichil eihius uirandum ꝓficiet qr ex eo
panł ¶Semitit iusiurandum qui defe¬
rente st. cum ꝑ atus eẽt ad uersarius iura¬
re:grãmei facit ⁊temptus uolimꝵ atate:
susceptuiris iurandiꝙ sinon susceꝑit
usiurandum litet postea ꝑato iurart.
actor nolit defer dere. nonuidebitur re¬
musum: Namq susceptum est remi¬
ti deber¬

Expanded text:
 non erit ratum habendum iusiurandum: quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur. omne enim omnino licitum iusiurandum, per quod voluit quis sibi tur, quam an iuratum sit, remissa quaestione deamus an pro eo habeatur atque si iuratum non esset: quod magis existimo dicendum. Si neque iuratum est neque remissum iusiurandum, pro eo debet haberi, atque si res in iusiurandum admissa non esset. proinde si postea iurare paratus sit, nihil ei hoc iusiurandum proficiet, quia ex eo  Remittit iusiurandum, qui deferente se cum paratus esset adversarius iurare gratiam ei facit contentus voluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non videbitur remissum: nam quod susceptum est remitti debe
Abbreviated transcription (Latin):
lim indiem duob socufandꝰ sit adituᷤᷤ
uno exhis p̾cium adiente: ̃ si proip̃a¬
do applitut cum ip̃m fudum postirio¬
nlemptori ad duxit ⁊ sine dolo malo fe¬
cert. pͥoriemprori obligatus nonerit
eraradicctum. fent. s aliud quo cumieo
uement. tamtu: sidoio uenditor crret.
prioris empiteis causa ab soluta estid.
eram solum unuendumest anpriori
torem citra delegatõem inrestipiiatõ¬
nis interpositam agere non potest.¬

Expanded text:
m in diem duobus sociis fundus sit addictus, uno ex his pretium adiciente etiam pro ipsido applicito eum ipsum fundi posteriori emptori addixit et id sine dolo malo fecit, priori emptori obladdictum erat, sed aliud quoque cum eo uenierit, tamen, si uenditor dolo caret, prioris emptoris causa absoluta est: id enim solum intuendum est, an priori ndum emptorem citra delegationem iure stipulationis interpositam agere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
prosst l uidendum ne n sã ratõne᷑ di¬
catur gus loto qui ꝓ mulierefide ippssecin
ius ignoram̃t mulierem int̃cedere: ex¬
ceptõ adu̾sus creditoreͣm detur. ne in¬
mulierem maniati actõ opctat. ita michi.
cessisse cet̃m si msoluerim iudend̾ ent
utrum nt. inthilominus muneri qͥ¬
dem erceꝑiõ aduersus mc̃ dari debeat et
ego tͥ ꝯdicte peumam possĩ anlero.
ꝑinde hñdum sit. acsi abiustio egope¬
qͥniam mulier i credidissem at rur sus.
tu m intreditum isses ꝙ quidem mag¬
is dicendum existimaui xistimau ut
sit scnatus. ꝯͦ iocus nonsit sicuti et
ꝯ debittorem suum muller de leget int̾¬
cassionis lotus non sit ꝙ̃postea non ret¬
te ꝯparari ait qñ delegatõne debitto¬
ris fcã mulier nonobligetur at inꝑpo¬
sito aliena obligatõnem inse tran¬
tulerit ꝙ recte senatus fi̾ uoluerit

Expanded text:
pondit videndum, ne non sine ratione dicatur eius loco, qui pro muliere fideiusserit, vis ignoraverit mulierem intercedere, exceptio adversus creditorem detur, ne inmulierem mandati actio competat, ita mihi cessisse: ceterum si ante solverim, videndum, utrumne nihilo minus mulieri quidem exceptio adversus me dari debeat et ego tibi condicere pecuniam possim, an vero perinde habendum sit, ac si initio ego pecuniam mulieri credidissem ac rursus tu mihi in creditum isses. quod quidem magis dicendum existimavit, ut sic senatus consulto locus non sit: sicuti et cum debitorem suum mulier deleget, intercessioni locus non sit. quae postea non recte comparari ait, quando delegatione debitoris facta mulier non obligetur, at in proposito alienam obligationem in se transtulerit, quod certe senatus fieri noluerit
Abbreviated transcription (Latin):
nea noĩs debntoꝵ iuderẽtur mulies ħ ipm̃
repmissit: sit quãtomims aquoqͥ coꝵ
serum possit ip̃ap̃aaret. ꝓpe est ut sit ĩ¬
texcessi ¶ cum rabeti ticium debittorẽ.⁊
pcõ tmulier int̃cedeit uellet net tu muili¬
eris nomen ꝓter senatus .i scqͥne torit

Expanded text:
 debitorum viderentur, mulier hoc ipsum repromisit, ut, quanto minus a quoquo eorum servari posset, ipsa praestaret? prope est, ut sit intercessio. Cum haberes Titium debitorem et pro eo mulier intercedere vellet nec tu mulieris nomen propter senatus consult
Abbreviated transcription (Latin):
affrit̾ U ir uꝑori donatõnis cãrem uili¬
ori p̃cio addixerat et und p̃ciũ credno¬
risuo delegau̾at. Re uenditõnem mił¬
lius momenticũ ei sicreditor pecumã
amulrece pec̾et. excepiõnem utiłẽ fo
re quamuis treditor existima̾it mu¬
utrem debiricem mariti fuisse nec id
ttrium inderi debere ⁊ quod ꝑlaceat. si
qñ inħ muliet inutͣata ẽnt maritt
crederet ñ obstatturam exeptõnemsi
mutͥaretar qm̃ quidem płimũ int̃¬
sit. utrum cum nulier qnis ab initio
contrahat. analietam obligatõnera
ineã transferat tunt enim diligenti¬
oremee debere: ¶ Simulier dixiss
sibi rera ionis nõĩt obligatam et toed¬
itor curass. ei petumam dotis soluiqͥ
Idem pignus acciꝑticũ mulitri etñ
ꝑitunia credita de beretiri: sĩ possessor cͤ¬
ditor aduersus etim seruima agentem

Expanded text:
 Uir uxori donationis causa rem uiliori pretio addixerat et in id pretium creditori suo delegauerat. respondit uenditionem nullius momenti esse et, si creditor pecuniam a muliere peteret, exceptionem utilem fre, quamvis creditor existimaverit mulierem debitricem mariti fuisse: nec id contrarium videri debere ei, quod placeat, si quando in hoc mulier mutuata est, ut marito crederet, non obstaturmutuaretur, quoniam quidem plurimum intersit, utrum cum muliere quis ab initio contrahat an alienam obligationem in eam transferat: tunc enim diligentiorem esse debere. Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset ei pecuniam dotis solui, qui idem pignus acciperet, mulieri etiam pecunia credita deberetur: si possessor ‹c›reditor aduersus eam Seruiana
Abbreviated transcription (Latin):
ffit ts utor pupilli dccesserat. ħede in¬
stituto ticio cum de ad euida Reditate du¬
bitaret. qm̃ male gesta tute la extimare¬
tur: ꝑsuadente matte pupilli. ut siro ꝑ¬
itulõ adiret. ad ut stipulatusq ⁊ de ca
causa ẽ indempnem seͥto noĩe pstari ł

Expanded text:
 Tutor pupilli decesserat herede instituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indemnem se eo nomine praestari. si