comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ edificio tã ꝗͣ ꝑ politi I apides ordinari possetis. uͥ iã ñ asꝑnaret᷑. nobił
separari ñ ꝑmitt̾et. ꝗͣuis alicubi maior minori subpositꝰ yidetͣ. alicubi uͦ
minor maiore p̃met᷑. E tħ intẽplo ñ manufacto fieri uidem. cũ eos qͦs eg¬
gat fidei unitas. ligat in dissolubilis caritas. ne indignet᷑ maior de p̃la¬
tione minoris. nec c̃qrat᷑ mainor ac correctione maioris. c̃dicat apłs in¬
pidis formã cem̃to ꝯstͥ. ggente redacto. ut tẽpli dei nom̃ ⁊ honorẽ hab̾e
mereat᷑. ad cõm̃dandũ babrismi sacͣñtũ. ꝑ qͥ in eodẽ tẽplo noui płi
creandi st̃. ipsũ tẽplũ pͥmũ suomͦ ⁊ suo ordine babti Lamꝰ. ⁊ ne dem cep̾
sEͥngens. ⁊ ad ꝯseruanda uite nouitatẽ sapient̃ ꝯponens. Istã aꝗͣ ad
qͣndã babtismi imaginẽ. girando eccłam ter. tpr ext̾iꝰ asꝑgimꝰ. qͥa
uͥ more babti ł.atort ñ pot̾ fieri tͥna mersio. necesse ẽ ut qͣ poss unꝰ

Expanded text:
i aedificio tanquam perpoliti lapides ordinari possetis, ubi jam non aspernaretur nobilis separari non permitteret, quamvis alicubi major minori suppositus videretur, alicubi vero minor majore premeretur, et hoc in templo non manufacto fieri videmus, cum eos quos congregavit fidei unitas, ligat indissolubilis charitas, ne indignetur major de praelatione minoris; ne conqueratur minor de correptione correctipidis formam caemento constringente redacto, ut templum Dei nomen et honorem habere mereatur, ad commendandum baptismi sacramentum, per quod in eodem templo novi populi creandi sunt, ipsum templum primum suo modo et suo ordine baptizamus, et deinceps ngens, et ad conservandam vitae novitatem sapienter componens. Ista aqua ad quamdam baptismi imaginem gyrando ecclesiam tunc exterius aspergimus, quia ubi more baptizatorum non potest fieri trina mersio, necesse est ut qua possumus
Abbreviated transcription (Latin):
tangere ñ potuit. stephanꝰ tetig̃ qͥ a qͦsiuit in cęlo. Stephanꝰ int̃ iudeo iud̃
absentẽ. maria in t̾ angłos ñ uidit p̾sentẽ. S qͣre ñ potuit tãgere. eugłista¬
⁊ hanc mariã. scriptura distinguit. Hila occurrit ut iħm uideat. hȩc retrorsũ
Qͥñ credit mulier ẽ.⁊ ad huc corporei serꝰ appellatione signat᷑. Nã qͦ credit.
occurrit inuirũ ꝑfectũ. inm̃surã ȩtatiᷤᷤ plenitudiniᷤᷤ xp̃i. carenꝰ iã nomine
scłi corporĩ sexu. lubrico iuuentutiᷤ. multiloqͥo senectuti. Dic̃ gͦ iħe. Mu¬
lier qͥd ploraᷤ  qͣsi dicat. ñ lacͥma̾ ds̃ nudã s fidẽ exigi. Bonȩ lacͥmȩ.

Expanded text:
tangere non potuit . Stephanus tetigit, quia quaesivit in coelo; Stephanus inter Judaeos vidit absentem: Maria inter angelos non vidit praesentem. Sed quare non potuerit illa tangere, eet hanc Mariam, scriptura distinguit. illa occurrit, ut Iesum uideat, haec retrorsum er. quae non credit mulier est et adhuc corporei sexus appellatione signatur; nam quae credit occurrit in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi carens iam nomine saeculi, corporis sexu, lubrico iuuentutis. multiloquio senectutis. dicit ergo Iesus: mulier, quid ploras? quasi dicat: non lacrimas deus nudas, sed fide
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalis necessitudinis uira custodiant. alienũ a p̃dicatore regni cęlestiᷤᷤ astru¬
enꝰ cursitare ꝑ domo. ⁊ ĩuo labiliᷤᷤ h ospicii uira mutare. S ut hospicu gr̃a de¬
ferenda censeat᷑. ita etiã si ñ recipiat᷑ excutiendũ puluerẽ. egrediendũ de ci¬
uitate mandat᷑. Quo ñ mediocriᷤᷤ boni remuneratio docet᷑ hospitii. ut ñ solũ
pacẽ tribuamꝰ hospitibꝰ. uerũ etiã si qͣ eoᷤᷤ t̾renȩ obumbrarent delicta leuitatiᷤᷤ.

Expanded text:
hospitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruhospitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruens cursitare per domos et inuiolabilis hospitii iura mutare. sed ut hospitii graita etiam si non recipiantur, excutiendum puluerem, egrediendum de ciuitate mandatur. quo non mediocris boni remuneratio docetur hospitii, ut non solum pacem tribuamus hospitibus, uerum etiam si qua eos terrenae obumbrant delicta leuitati
Abbreviated transcription (Latin):
duli. at refurrectionẽ qͣm iħe in lege p̃dirit. in eugłio cõpleuit. Itaq eũ
uenisset in domũ. pauco fut᷑ȩ resurrectioniᷤꝰᷤ arbitroᷤᷤ adscuut. n enĩ multiꝰ
c̃tinuo ẽ credita resurrectio. Deniq dicente dño ñ ẽ mortua puella. s ui¬
uit. deridebant in qͥt eũ. Qͥcũq enĩ ñ credunt. irrident. Fleant gͥ mortuo
mͥ uibeat manducart. paniꝰ enĩ cȩlestiꝰ ẽ dĩ uerbũ. Iade  illa sapientia quȩ
duuni corꝑis ⁊ sanguiniᷤ sacro sc̃ã altaria repleuit alim̃tis. uenite inqͥt ⁊ edite
debeat ẽẽ qͥ euangłinat regnũ dĩ. p̃ceptiᷤᷤ eugłiciᷤᷤ designat᷑. ut sine uirga. sine
pera. sine calciam̃tiᷤ. sine pecunia. hoc ẽ subsidia seculariꝰ ãminiculi ũ reqͥrenꝰ.
fideiq tutꝰ. putet sibi qͦ minꝰ ea reqͥrat magiᷤᷤ posse subpetere. Quibꝰ pͥmo om̃iũ
dat᷑ paciᷤᷤ atq c̃stantiȩ generale mandatũ. ut pacẽ ferant. c̾stantiã c̃seruent.

Expanded text:
duli ad resurrectionem, quam Iesus in lege praedixit, in euangelio conpleuit. itaque cum uenisset in domum, paucos futurae resurrectionis arbitros adsciuit; non enim a multis continuo est credita resurrectio. denique dicente domino: non est mortua puella, sed dormit deridebant inquit eum. quicumque enim non credit inridet. fleant igitur mortuos mihi jubeat manducare! panis enim coelestis, Dei verbum est. Inde et illa sapientia quae diuini corporis et sanguinis sacrosancta altaria repleuit alimentis, uenite inquit edite debeat esse qui euangelizat regnum dei praeceptis euangelicis designatur, ut sine uirga, sine pera, sine calciamento, sine pane, sine pecunia, hoc est subsidii saecularis amminicula non requirens fideique tutus putet sibi quo minus ea requirat magis pdatur pacis atque constantiae generale mandatum, ut pacem ferant, constantiam seruent,
Abbreviated transcription (Latin):
iuolarent. estimanteᷤᷤ sabbato etiã a bonis oꝑibꝰ feriandũ cũ lex in p̃sentibꝰ
formã p̃figura uerit futuroꝵ. ln qͥbꝰ utiq maloꝵ feriȩ futurȩ st̃ ñ bonor. Nã licet
scłaria oꝑa c̃qͥescant. ñ ociosꝰ tam̃ boni oꝑis actꝰ ẽ. in dĩ laude reqͥescere. Audistigͥ¬
dñi uerba dicentiᷤᷤ extende manũ tuã. Cõmuniᷤᷤ ista gn̾alisq medicina ẽ. Et tu qͥ

Expanded text:
uiolarent, aestimantes sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex in praesentibus uiolarent, aestimantes sabbato etiam a bonis operibus feriandum, cum lex in praesentibus formam praefigurauerit futurorum, in quibus utique malorum feriae futurae sunt. non bonorum. nam licet saecularia opera conquiescant, non otiosentis: extende manum tuam. communis ista generalisque medicina est. et tu qui
Abbreviated transcription (Latin):
scło feriatiᷤᷤ ac uacantibꝰ suꝑstitionibꝰ uideoꝵ. ł in futurũ feriaᷤ ipsi ꝑpetua sollẽpiu¬
tate celebranteᷤᷤ. qͦ bona st̃ t̾rȩ manducabimꝰ. uixta qͦd scriptũ ẽ. Illi manducabt̃.¬
⁊ uoᷤᷤ esurietiᷤ. Meliꝰ ẽ enĩ sabbatũ qͦ inpunitaᷤᷤ dat᷑. quã qͦ pena p̃seribit᷑. Hincad
alia ꝓgredit᷑ dñs iħc. Nã qͥ totũ hominẽ saluũ facere disposuerat. ꝑ singła m̃¬
bra currebat. ut uere diceret. Michi irascimini. qͥa totũ hominẽ sanũ feci in
sabbo. Itaq hoc loco manũ illã qͦm extend̃ adã. & int̾dictȩ arboriᷤ poma
deceppsit. sucis bonoꝵ factoꝵ saluiaribꝰ irrigauit. ut qͣ crimine aruerat. bonis
oꝑibꝰ sanaret᷑. In qͦ uideoᷤᷤ redarguit dñs qͥ maliᷤᷤ int̾pretationibꝰ legiᷤ p̾cepta

Expanded text:
saeculo feriatis ac uacantibus superstitionibus Iudaeorum uel in futurum ferias ipsi perpetua sollemnisaeculo feriatis ac uacantibus superstitionibus Iudaeorum uel in futurum ferias ipsi perpetua sollemnitate celebrantes quae bona sunt terrae manducabimus iuxta quod scriptum est: illi manducabunt, uoalia progreditur dominus Iesus. nam qui totum hominem saluum facere disposuerat per singula membra currebat, ut uere diceret: mihi irascimini, qui totum hominem saluum feci in sabbato? itaque hoc loco manum illam, quam extendit Adam et interdictae arboris poma decerpsit, sucis bonorum factorum salutaribus inrigauit, ut quae crimine aruerat bonis operibus sanaretur. in quo Iudaeos redarguit- Christus, qui malis interpretationibus legis praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. nẽo se alenteᷤᷤ ꝓfectu. S tabat gͥ iã sege ᷤ fecunda iurtutit pullulantibꝰ
spici. qͥbꝰ nr̃i fructꝰ merud cõparat᷑. Aquã enĩ aut imbre marceseunt. aut sole
torrent᷑. aut pluuuꝰ humescuiit. aut tẽpestatibꝰ elidunt᷑. aut a messoribꝰ intra
horreoꝵ feliciũ receptacula recondunt᷑. Receꝑat gͦ t̾ra iã dĩ uerbũ. ⁊ celesti
semine satꝰ fetꝰ ager almꝰ diuitiã effuderat. Esuriebant discipłi salutẽ homi¬
nũ. ⁊ tanqͣm folliculoꝰ corpoꝵ m̃tiũ fructꝰ ad fidei lucẽ p̃claris operũ suoꝵ miracule̾
eruebant. S hoc putabant iudei sabb̃o ñ licere. xp̃c aut̃ nouȩ gr̃ȩ munere designa¬
bat. Otiũ legi. opꝰ gr̃ȩ. Nec sine misterio hic ab euangłista scd̾m matheũ ⁊ marcum
sabbata p̃posita puto. qm̃ sabba ꝑpetuȩ feriȩ st̃ resurrectioniᷤꝰᷤ ȩc̃nȩ. Uł in hoc gͥ

Expanded text:
tur lam seges fecunda uirtutum pullulantibus spicis, quibus nostri fructus meriti conparantur; aeque enim aut imbre marcescunt aut sole torrentur aut pluuiis umescunt aut tempestatibus eliduntur aut a messoribus intra horreorum felicium receptacula reconduntur. receperat ergo terra iam dei uerbum et caelesti semine satus diuites fetus ager almus effuderat. esuribant discipuli salutem hominum et tamquam folliculis corporum mentium fructus ad fidei lucem praeclaris operum suorum miraculis eruebant. sed hoc putabant Iudaei sabbato non licere, Christus autem nouae gratiae munere designabat otium legis opus gratiae. Nec sine mysterio hoc ab euangelista, secundum Matthaeum et Marcum sabbata pure posita puto, quia sabbata perpetuae feriae sunt resurrectionis aeternae. uel in hoc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qͦd fetidũ ẽ peregrino lauacro. Audite me t̾reni hoies. qͥ peccatiꝰ ur̃is
cogitationeꝰ ebridᷤ geritiᷤ. ⁊ ego leui talib erã passionibꝰ sauciatꝰ. In ueni
medieũ qͥ in cęlo habitat. ⁊ in t̾riꝰ spargit medicam̃ta. hic solꝰ pot̾ sanare
yulnera mea qͥ sua nescit. Hic auferre cordis dolorẽ. pallorẽ animȩ qͥ nouit
ceoulta. Eactũ ẽ aut̃ in sab̾bato scd̃o pͥmo cũ transiret ꝑ seminata. discipłi es

Expanded text:
omne quod fetidum est peregrino lavacro. Audite me, terreni homines, qui peccatis vestris omne quod fetidum est peregrino lavacro. Audite me, terreni homines, qui peccatis vestris cogitationes ebrias geritis. et ego Leuis talibus eram passionibus sauciatus. inueni medicum, qui in caelo habitat et in terris spargit medicamenta. hic solus potest sanare uulnera mea, qui sua nescit, hic auferre cordis dolorem, pallorem animae, qui nouit occulta. Factum est autem in sabbato secundoprimo, cum transiret
Abbreviated transcription (Latin):
usurpatortꝰ iusficie ñ uocant᷑ ad grãm. Nã si gr̃a ex penitentia utiq q̃ fastidit
penitentiã. abdicat gram. Isti ert̃ uulnerati qͥ se scĩficant. istiᷤᷤ spons auferet᷑.¬
Sequebat᷑ enĩ iã letꝰ. alacer. exultenꝰ ⁊ dicenꝰ. lã non publicanũ gero. iam non
seqͦr dñe iħu. qui sanas uulnera mea. Qͥs enĩ me seꝑat a caritate dĩ quȩ inte ẽ.&¬
Ligatꝰ sũ fide clauis qͥbdam. ⁊ boniꝰ cõpedibꝰ caritatis innerꝰ sũ. Om̃e mandatũ tu
sic̃ cauteriũ inp̃ssũ tenebo. ⁊ si urit cauteriũ mandati. tam̃ putrefacta carnis
exurit. ne ad uiuũ serpat c̃tagio. Et si mordet medicam̃tũ. tam̃ uiciũ ulce¬
riꝰ tollit. Aufer gͥ dñe iħu potenti machera tua. meoꝵ putredine peccatoꝵ
Dũ habe ᷤᷤ ligatũ caritatiᷤ uincuł. seca qͦdeũq utiosũ ẽ. Uenicito. incidens oc eul
taᷤ ⁊ latenteᷤꝰ uariaꝰ q passione. aperito uulnꝰ. ne noxiꝰ serpat humor. E mũda

Expanded text:
usurpatores justitiae non vocantur ad gratiam; nam si gratia ex poenitentia, utique qui fastidit poenitentiam, abdicat gratiam. Sitierunt vulnerati, qui se sanctificant; istis sponsus auferetsequebatur enim iam laetus, alacer et exsultans dicens: iam non publicanum gero, iam non sequor, domine Iesu, qui sanas uulnera mea. quis enim me separat a caritate dei, quae m te edam et bonis conpedibus caritatis innexus sum. omne mandatum tuum sicut cauterium inpressum tenebo. etsi urit cauterium mandati, tamen putrefacta carnis exurit, ne ad uiuum serpat contagio. etsi mordet medicamentum, tamen uitium ulceris tollit. aufer igitur, domine Iesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum. dum habes ligatum caritatis uinculis, seca quodcumque uitiosum est. utas et latentes, variasque passiones: aperito vulnus, ne noxius serpat humor. Emunda
Abbreviated transcription (Latin):
e pulantib enĩ fidelibꝰ ⁊ in illo celoꝵ regno necũbentibꝰ ꝑfidia inudebat. Et ideo
noᷤᷤ mire c̃uiũ dicendo. Ñ egent qͥ sani st̃ medico. s qͥ male habent. Nouũ me¬
dicam̃tũ. nouꝰ magist᷑ aduerit. Hoc de t̾ra spullulauit. in prudenᷤᷤ enĩ om̃is ere

Expanded text:
deo nos inire conuiuium dicens: non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. nouum medicamentum nouus magister aduexit. hoc de terra non pullulauit; inprudens enim omnis cre
Abbreviated transcription (Latin):
a sum̾sione exrub̃rantiũ tẽptationũ lib̾ata ẽ. t̾cia deniq etate
ppłs dei. ab egiptiaca seruitute lib̾atꝰ tͣnsit mare rubrũ. cedit
mare uͥga moysi. ꝑ cussũ p̃bet uiã ppło dei. hostes at̾go seqũt᷑.
⁊ subm̾gunt᷑. ⁊ ħͥ repetita ẽ pabtismi ꝑ lignũ salutiferũ ꝯsecͣta¬
mũ delent᷑. De hinc qrta etate n illa t̾rena iherłm. claruit

Expanded text:
xuberantium tantationum liberata est. Tertia denique aetate populus Dei ab Aegyptiaca servitute liberatus, transit mare Rubrum: cedit mare, virga Moysis percussum: praebet viam populo Dei, hostes a tergo sequuntur, et submerguntur: et hic repetita est baptismi, per lignum salutiferum consecutmum delentur. Dehinc quarta aetate in illa terrena Hierusalem claruit
Abbreviated transcription (Latin):
esurienꝰ esurientibꝰ. sitienꝰ sitientibꝰ. ꝓfluiiꝰ habundantib In carcere cũ pau¬
pere ẽ. cũ maria flet. cũ apłis oꝑat᷑. cũ samaritanis sitit. in deserto efrrit
deserto adu̾sus uoluptatũ informat illecebraᷤ. & tẽptari se adiabolo dñs om̃i¬
um patit᷑. ut in illo om̃s iuncere disceremꝰ. Aduertamꝰ gͥ. qͥa tria ñ ociose adño
pͥncipalit̾ ordinata eugłista descripsit. Tria enĩ st̃ quȩ ad usũ ꝓficiunt salutiꝰ

Expanded text:
 Suus abundantibus. in carcere cum paupere est, cum Malia flet, cum apostolis epulatur, cum Samaritana sitit, in deserto esurit,deserto aduersus uoluptatum informat inlecebras et temtari se a diabolo dominus omnium patitur, ut in illo omnes uince.re disceremus. aduertamus igitur quia tria non otiose a domino principaliter ordinata euangelista descri
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. Mors ꝑ anborẽ. uita ꝑ crucẽ. Ille sp̃ũaliũ nud. arboriᷤᷤ se terit
exuuiis. hic scłariũ nudꝰ. corporiᷤᷤ ñ desiderauit exuiuiaᷤ.S qͥ in paradi¬
so sine duce it᷑ amisit acceptũ. qͦm admodũ de deserto sine duce it᷑
repetere possit amissũ  U bi tẽptationes plurimȩ.nisꝰ ad uirtutem
difficilis. lapsꝰ facilis ad errorẽ.cũ eadẽ sit uirtutis natura. qͦ nemoꝵ
ut si adhuc erigna de t̾renis ad suꝑna se subrigunt. dũ tenera etaᷤ ado¬
leseit frondib seui ueneno dentis obnoria. facile aut succidi possuit. aut pri
Sinͦ alta se radice fundauerint & ramoꝵ sublimitate sustulerint. frustra
iã uel ferarũ morsibꝰ uel lacertis agrestiũ. uł diuersoꝵ flatuũ ꝓcelliꝰ ar¬
busta robusta tẽptent᷑. Quẽ gͦ apponeret ducẽ cont᷑ tot illecebraᷤᷤ scłi.
cont᷑ tot uersutiaᷤ diaboli: cũ sciret nob̾ pͥmo ẽtra carnẽ. &. sanguinẽ. de¬

Expanded text:
sapientia, mors per arborem, uita per crucem - ille spiritalium nudus arboris se texit exuuiis, hic saecularium nudus corporis non desiderauit exuuias. in so sine duce iter amisit acceptum, quemadmodum de deserto sine duce iter repetere posset amissum, ubi temtationes plurimae. nisus ad uirtutem difficilis, lapsus facilis ad errorem, cum eadem sit uirtutis natura quae nemorum, ut si adhuc exigua de terrenis ad superna se subrigunt, dum teneris aetas adolescit frondibus, saeui ueneno dentis obnoxia facile aut succidi possit aut uri, si uero alta se radice fundauerit et ramorum sublimitate sustulerit, frustra iam uel ferarum morsibus uel lacertis agrestium uel diuersorum flatuum procellis arbos robusta temtetur. Quem igitur adponeret ducem contra tot inlecebras saeculi, contra tot uersutias diaboli, cum sciret nobis primo contra carnem et sanguinem, de
Abbreviated transcription (Latin):
Seraphin dirigeret.. Et ipse descendit in t᷑ras in mediũ popłi inmunda la¬
bia habenti. & uniꝰ tantũ ꝓpħẽ apposito labia carbone mundauit.
Alꝰ dur reqͥrendꝰ fuit. quẽ sequerem᷑ om̃s. Qͥs tantꝰ eẽt dur qͥ ꝓdẽet om̃ibꝰ. nisi
ille qͥ sup om̃s ẽ: Quis me sup̃ mundũ c̃stitueret. nͥ qͥ maior ẽ mundo. Quis
tantꝰ eẽt dux qͥ posset masculũ & feminã. iudeũ.⁊ grecũ. barbarũ ⁊ scitam.
seruũ & liberũ imoregere ductu. nͥ solꝰ qͥ ẽ om̃a & in om̃ibꝰ xp̃o Multi enĩ

Expanded text:
seraphin dirigeret? et ipse descendit in terris in medium populi inmunda labia habentis et unius tantum prophetae adposito labia carbone mundauit. alius dux requirendus fuit, quem sequeremur omnes. quis tantus esset dux, qui prodesset omnibus, nisi ille qui supra omnes est? quis me supra mundum constitueret nisi qui maior est mundo? quis tantus esset dux, qui posset masculum et feminam, Iudaeum et Graecum, barbarum et Scytham, seruum et liberum uno regere ductu nisi solus qui est omnia et in omniberaphin dirigeret? et ipse descendit in terris in medium populi inmunda la
Abbreviated transcription (Latin):
bos possessorẽ suũ. & asinꝰ p̃sepe dñi fui. hic ẽ dñs. hoc psepe. quo nobis di¬
uinũ misteriũ reuelatũ ẽ. in rationabileᷤ gentes pecudũ intra p̃sepia more
yiuenteᷤ alimoniȩ sacrȩ ubtate pascendas. agnouit gͦ asina. specie sciliꝰ
forma gentiliũ pͣsepe dñ sui. & ideo dic̃. Dñs reg̾ me & nͥmichi deerit.
Anmediocribꝰ signis ds ꝓbat᷑ qͦd angłi ministrant. qͦd magi adorant. qͣd
mr̃es c̃fitent᷑. Ex utero fundit᷑. s choruscat e celo. Nupta peꝑit s uir¬

Expanded text:
bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui, immo bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui, immo vinum mysterium revelatum est: irrationabiles gentes, pecudum intra praesepia more viventes, alimoniae sacrae ubertate pascendas. Agnovit ergo asina, species scilicet, et forma gentilium, praesepe Domini sui. Et ideo dicit: Dominus pascit me, et nihil deerit . An mediocribus signis Deus probatur, quod angeli ministrant, quod Magi adorant, quod martyres confitentur? Ex utero funditur, sed coruscat e coelo: terreno in di
Abbreviated transcription (Latin):
paruułꝰ. ille infantulꝰ fuit. ut tu uir possis eẽ ꝑfectꝰ. Ille inuolutꝰ in
paniuᷤ. ut tu morte̾ laqueis ab soluaris. Ille in p̃sepib tͣu in altaribꝰ.
llle in t̾ris. ut tu in stellis. Ule aliũ locũ in eodẽ diu̾sorio ñ habebat.
ut tu plureᷤᷤ haberes in cęlestib mansiones. M ea gͦ pauꝑtas. illiꝰ pa¬
trimoniũ ẽ. et infirmitaᷤ dñi mea iuntꝰ ẽ. Maluit sibi egere. ut om̃ibꝰ.
abundaret. Me illi infantiȩ uagienti abluunt fletꝰ. inea lacͥmȩ
sũ quã oꝑibꝰ qͦd ertatꝰ sũ. Non ꝓdẽẽt nascinͥ. redimi ꝓfuisset. S
nemo intra usũ corꝑis. formã om̃em diuinitatiᷤᷤ meludat.Alia na¬
t᷑a carnis. alid diuinitatiᷤ ẽ gła a ptꝰ te infiꝵnutaᷤ inse
potentia: ꝓpt̃ te iopiar il se opulentia. Nolihos estimare qͦd
cernis s qͦd redimeris agnosce. qͥa in panniᷤ ẽ uide. qͥa incęlis ẽ non uidẽ
Iinfanas audis uagitũ. ñ audis bouiꝰ dñm agnoscentĩ mugit᷑. agnouit enĩ

Expanded text:
paruulus, ille infantulus fuit, ut tu uir possis esse perfectus: ille inuolutus in pannis ut tu mortis laqueis absolutus: ille in praesaepibus, ut tu in altaribus: ille in terris, ut tu in stellis: ille alium locum in eo deuersorio non habebat, ut tu plures haberes in caelestibus mansiones. qui cum diues inquit trimonium est et infirmitas domini mea uirtus est. maluit sibi egere, ut omnibus abundaret. me illi infantiae uagientis abluunt fletus, mea lacrimae sum quam operibus quod creatus sum. non prodesset nasci, nisi redimi profuisset. Sed nemo intra usum corporis formam omnem diuinitatis includat. alia natura carnis, alia diuinitatis est gloria. propter infirmitas, in se potentia; propter te inopia, in se opulentia. 15 noli hoc aestimare quod cernis, sed quod redimeris agnosce. quia in pannis est uides, quia in caelis est non uides. infantis audis uagitus, non audis bouis dominum agnoscentis mugitus; agnouit enim
Abbreviated transcription (Latin):
uilia ꝓpħarũ. A pastorib etiã maria fidẽ colligit. a pastoribꝰ popłs ad
ca quã corpore. argum̃ta fidei c̃ferebat in corde. Si maria a pastorub

Expanded text:
uerba pastorum. a pastoribus etiam Maria fidem colligit, a pastoribus populus ad uerba pastorum. a pastoribus etiam Maria fidem colligit, a pastoribus populus ad ca quam corpore argumenta fidei conferebat in corde. si Maria a pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
labant. custodientes iugiliaᷤᷤ nocti supͣ gregẽ suũ. Uidete ęcołȩ sur¬
gentᷤ exordiũ. Ap̃c nascit᷑. & pastores ugilare cepert̃. qͥ gentiuĩ gre¬
ges pecudũ mͦ ante uiuenteᷤ in aulã dñi c̃gregarent. ne qͥsspũaliũ
bestiarũ ꝑ offensas noctiũ tenebraᷤᷤ paterent᷑ in cursꝰ. Grer gͥ popłs¬
quẽ admodũ duuna cura fidẽ astruit. Angłs mariã. angłs ioseph:
angło pastores edocet. N satis ẽ semel missũ. duob enĩ & trib testib
stat om̃e uerbũ. Et uenert̃ festinantes. Uides festinare pastonesꝰ
Nemo enĩ cũ desidia. xp̃m reqͥrit. Uides pastores angło credidisse &
t hoc uideat᷑ exemplũ ñ uilis ꝑsona pastoꝵ. Certe qͦ uilior ad pru¬
dentiã eo p̃ciosior ad fidem. Non gẏmnasis oribrefertã & sapientẽ.
s plebẽ dñs simplicẽ reqͥsunt. qͦ falerare audita & fucare nesciret.
S inplicitas enĩ ꝗuerit᷑. ñ ambito desiderat᷑. Ne c̃tẽpnenda putes. qͣsi uerba

Expanded text:
egem suum. uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pasquemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis est semel missum; duobus enim et tribus testibus stat omne uerbum. et facta esnemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores angelo credidisse: tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior ad fidem. non gymnasia choris referta sapientium, sed plebem dominus simplicem requisiuit, quae falerare audita et fucare nesciret; simplicitas enim quaeritur. non ambitio desideratur. nec contemnenda putes quasi uilia
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat᷑ affectu. & ipsa aĩa quȩ non habet sexũ. ut maria qͥ nesc̃
errorẽ religioso imitet᷑ studio castitatẽ. Ex iit edictũ acesare au
animarũ ẽ. Ab lato enĩ s inagoge censu uetusto. nouꝰ cens ꝑccłȩ pa¬
rabat᷑. qͥ torm̃ta ñ exigeret s auferret. Et sp̃ualit̾ in tẏpo plebs
sua iã xp̃o noĩa conferebat. Non hic spatia t̾rarũ. s m̃tiũ animoꝵ q cen¬
sent᷑. nec describunt᷑ limites. s ꝓferunt᷑. nec ȩtas ulla distinguit᷑. s om̃is
Nichil in hoc censu uerear t̾ribile. nicħ ininite. Nicħ triste. sola uriũ qͥmq
fides signat. Uis xp̃i audire censoreᷤ. Iubent᷑ censere sine uirgis. nec
terore s gr̃a querere plebẽ. recẽdere gladiũ. ñ possidere aurũ. Talibꝰ
censoribꝰ ad quisitꝰ ẽ orbis. Deniq ut scias censũ non augusti ẽẽ s xp̃i. totꝰ¬

Expanded text:
ent et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria animorum est; abolito enim synagogae censu uetusto nouus census ecclesiae parabatur, qui tormenta non exigeret, sed auferret, et spiritaliter in typo plebis sua iam Christo nomina conferebat. non hic spatia terrarum, sed mentium animorumque censentur nec describuntur limites, sed proferuntur, nec aetas ulla distinguitur, sed omnis nifides signat. uis Christi audire censores? iubentur censere sine uirgis nec terrore, sed gratia plebem quaerere, recondere gladium, non possidere aurum. talibus censoribus adquisitus e
Abbreviated transcription (Latin):
repleuit. qͥ ubiq ẽ & erit. semꝑ. qͥ a regni eiꝰ ñ erit finiᷤ. Dix̃ antẽ
maria ad angłm. Quomͦ fiet istud. qm̃ uirũ ñ cognosco  Uidet᷑ hic ñ
eredidisse maria. nͥ diligent̃ ad uertaᷤ. Neq enĩ fas ẽ ut electa ad gene¬
temere debuit usurpare. ñ credẽ angło. usurpare diuina. Neq enĩ
fectu dubitauit. s qͣlitatẽ ipsiꝰ qͦsunt effectꝰ. Qnto tẽpantior ista res¬
ponsio qͣm uerba sint sac̃dotiᷤ. hȩc dic̃. qͦmͦ fiet istud. Ille respond̾.
Unde hoc sciãꝰ hec iã de negotio tractat. ille adhuc de nuncio du¬
duuni ẽ signũ misteru ñ humani. Deniq accipe inqͦt t signũ.

Expanded text:
n erit finis. Dixit autem Maria ad angelum: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? uidetur hic non credidisse Maria, nisi diligenter aduertas; neque enim fas est ut electa ad genetemere debuit usurpare, non credere angelo, usurpare diuina. neque enim fectu dubitauit, sed qualitatem ipsius quaesiuit effectus. quanto temperatior ista responsio quam uerba sunt sacerdotis! haec ait: quomodo fiet istud? ille respondit: unde hoc sciam? haec iam de negotio tractat, ille adhuc de nuntio dudiuini est signum mysterii, non humani. denique accipe inquit tibi signum;
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis. nc̃ reduuua corꝑis resurrectione parat᷑. Et unde hoc mͥ ut
ueniat mat̾ dñi mei ad me Hoc ẽ qͣntũ bonũ mͥ accidit. ut mat̾ dñi¬

Expanded text:
in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non q
Abbreviated transcription (Latin):
festinatione. uirgo officũ memor. inixriȩ inmemor. affectu uigente.
ñ sexi ꝑ rerit relicta domo. Discite uirgine̾ᷤ ñ circũ cufsare ꝑ alienaᷤᷤ
domoᷤᷤ. ñ demorari in plateᷤ. ñ aliqͦs in publico miscere sermones. Maria
indomo sola. festina in publico. mansit apud cognatã suã tribꝰ m̃sibus
ñ qͦ domoᷤ delectaret alienaᷤᷤ s qͥa freqͣntius uideri in publico displicebat.
lutauit. Decet enĩ ut qͣnto castior uirgo. tanto humilior sit. Ut audunt
salutationẽ mariȩ elisabeth. exultauit infanᷤ in utero eiꝰ & repletae̾ spũ sco.
uit. s ioħs pͥor grãm sensit. Illa naturȩ ordinẽ audiuit. iste exultauit
ratione misterũ. Illa mariȩ. iste dñi sensit aduentũ. Femina mulieri. &.
pignꝰ pignori. Iste gr̃am locunt᷑. illi intꝰ oꝑant᷑. Benedicta tu int̾ muli¬
ueluti bonȩ arboris fructꝰ ꝓ nr̃ȩ uirtutiᷤ ꝓcessu nc̃ floret. nc̃ fructificat

Expanded text:
festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sin domo seria, festina in publico, mansit apud cognatam 1289 suam tribus mensibus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. lutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. noueritsalutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. uit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisquueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructificat
Abbreviated transcription (Latin):
pectans c̃solationẽ isrł. Bene iustꝰ. qui ñ suã. s populi grãm requirebat. cupienꝰ
ipse corporeȩ uinculis fragilitatis absolui. s expectans uide̾ ꝓmissũ. Sciebat
qͥ uult dimitti. ueniat in tẽplũ. ueniat inierłm. expectet xp̃m dñi. acci¬
piat in manibꝰ uerbũ dĩ. cõplectat᷑ quibꝰdam fidei suȩ brachiis. Tc̃ dimit¬

Expanded text:
pectat. Et bene justus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat: cupiens ipse corporeae vinculis fragilitatis absolvi, sed exspectans videre promissum; sciebat qui uult dimitti ueniat in templum, ueniat in Hierusalem, exspectet Christum domini, accipiat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimit
Abbreviated transcription (Latin):
S̾emꝑ dũs sic̃ ad p̃mia erigit futura. uirtutẽ atq utilẽ seculariũ rerũ docet ẽe eõ¬
ta ptunta etiã infirmitatẽ m̃tis humanȩ. p̾sentiũ remuneratione sustentat. ardlic̃
qͥppe e epuce tollere ⁊ anuma periculꝰ mortiꝰ corpꝰofferre. Negare qd es. eũ uelis ee
q d ñ sis. Raroq qͣmuis excelsa uirtꝰ. futuriꝰᷤ cõmutat p̃sentia. Difficile qͥppe iudet᷑
hominibꝰ ut spẽ periculiꝰ emant. dãpnoq p̃sentiũ future lucrũ mercent᷑ etats.

Expanded text:
ecularium rerum docet esse contemtum, ita etiam infirmitatem mentis humanae praesentium remuneratione sustentat. arduum quippe est crucem tollere et animam periculis, morti corpus offerre, negare quod sis, cum uelis esse quod non sis, raroque quamuis excelsa uirtus futuris conmutat praesentia. difficile quippe uidetur hominibus, ut spem periculis emant damnoque praesentium futurae lucrum mercentur aeta
Abbreviated transcription (Latin):
c̃color axp̃i illũ studio m̃tis imitari. cui renatiis ẽ ui lauaero  Absint gͦ decoloram̃tiꝰ
uelamina. qͦ displicent sponso. Displicet eniͣ qͥ uestẽ ñ habuerit nuptialẽ.
Sponso aut̃ qͥd pot̾ placere nͥ par animi. puritaᷤᷤ cordiᷤᷤ caruaᷤ m̃tis  Bonus
sponsꝰ dñs iħe. hic nouo partu naturã Giiuificauit. hinc ȩccła desponsata. ñ fi¬
lioꝰ mortaleᷤ reqͥrit. Cognosce talẽ sponsũ. qͥ circũ dat᷑ luce. cuiꝰ specie̾ ñ potꝰ
interire. Hc̃ tolle in aninũ. c̃secra in tẽplotuo. tolle in corꝑe tuo. sic̃ scriptũ ẽ.
Głi ficate : portate dñm in corꝑe ũro. Huiꝰ talam̃ in gredẽ noniᷤ. huiꝰ expectato
peregrinũ clecorẽ. hc̃ indne. hc̃ uide ad dexterã patͥs &. gaude. qͥ a talem
habes spõfũ. hic te uestĩ ad benedictionẽ. ne qͣ noc eat scissura peccati. Seruemꝰ
gͥ uestẽ. qua noᷤᷤ sacro dñs emergenteᷤ fonte uestuit. Cito scindit᷑ uestiꝰ. si fac¬

Expanded text:
color Christo illum studio mentis imitari, cui renatus est in lauacro. absint igitur decolora mentis uelamina, quae displicent sponso; displicet enim ei qui uestem non habuerit nuptialem. sponso autem quid potest placere nisi pax animi, puritas cordis, caritas mentis? bonus sponsus dominus Iesus; hic nouo partu naturam initiauit, huic desponsata ies cicatricem. Cognosce alium magis sponsum, qui circumdatur luce, cujus species non potest interire. Hunc tolle in animo tuo, consecra in templo tuo, tolle in corpore tuo, sicut scriptum est: st: tollite deum in corpore uestro. huius thalamos ingredere nouos, huius spectato peregrinum decorem, hunc indue, hunc uide ad dexteram patris et gaude quia talem habes sponsum. hic te uestiet benedictionem, ne qua noceat scissura peccati. seruemus igitur uestem, quam nos sacro dominus emergentes fonte uestiuit. cito scinditur uestis, si fac
Abbreviated transcription (Latin):
sũ pturi. nudam᷑ aut̃ cũ indum̃tũ nõbiᷤᷤ aliena fraude detrahit᷑. ñ nr̃a uolutate
deponit᷑. Et nemo mittit y inũ nouũ in utre uetere. Fragilitaᷤᷤ humanȩ c̃ di

Expanded text:
sumpturi: nudamur autem cum indumentum nobis aliena fraude detrahitur, non nostra voluntate deponitur. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres. . 26. Fragilitas humanae condi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfundenᷤᷤ oleũ ⁊ unũ. Oulta medicam̃ta medicꝰ iste hab̃. quib sanare c̃sueũ.
Sermo ełꝰ medicam̃tũ ipsiꝰ ẽ. Aliꝰ eꝰ sermo c̃stringit uulnera. aliꝰ oleo fouet.
aliꝰ uinũ infundit. C̃ stringit uulnera austeriori p̃cepto. fonet remissione
peccati sic̃ uino c̃pungit denuntiatione iudicũ. Et ĩposuit in ium̾tũ
suũ. Audi qͦmꝰ te in ponit. hic peccata nr̃a portat i ꝓ nobiꝰ dolet ⁊ pastor¬
ĩ posuit ouẽ lassã supͣ humero suo. Homo enĩ simili uim̃tiᷤ factꝰ ẽ ⁊ ideo
uaret. S ñ uacabat samaritano huic diuin t̾ris degere. redeundũ enĩ
erat eo: unde descenderat. Itaq altero die. Quis ẽ alter dies. nͥ forte ille
dñicȩ resurrectioniᷤᷤ: ꝓtulit duo ᷤᷤ denario. ⁊ dedit stabulario ⁊ ait. Curã
illiꝰ habe. Qui st̃ isti duo denarii. nͥ forte duo testam̃ta. quȩ unaginẽ in se habẽt
ȩt̃ni regis exp̃ssam. quo p̃cio uulnera nr̃a curant᷑ Redẽpti enĩ sumꝰ p̃tioso

Expanded text:
amenta medcus habet iste, quibus sanare consueuit. sermo eius medicamentum est. alius eius sermo constringit uulnera, alius oleo fouet, alius uinum infundit: constringit uulnera austeriore praecepto, fouet remissione peccati, sicut uino conpungit denuntiatione iudicii. et inposuit inqmt in iumentum suum. audi quomodo te inponat. hic peccata nostra portat et pro nobis doletposuit ovem lassam super humeros suos. Homo enim jumentis similis factus est. Et ideo uaret. sed non uacabat Samaritano huic diu in terris erat eo unde descenderat. Itaque altero die. Quis est iste alter dies, nisi forte ille dominus? — protulit duos denarios et dedit stabulario et ait: curam illius habe. qui sunt isti duo denarii nisi forte duo testamenta, quae imaginem in se habent aeterni regis expressam, quorum pretio uulnera nostra curantur? redemti enim sumus pretio
Abbreviated transcription (Latin):
stꝰ mundi In quã de paradiso. hoc ẽ de ierłm illa cȩlesti eiectꝰ acia p̃agura¬
carioniꝰ ꝓlapsione descendit. hoc ẽ de yitalibꝰ ad inferna denugrañ. Cuiñ loci
tnsfigurant in angłos lucł s ꝑ seuerare ñ possunt. Hii ante despoliant q
aecepinꝰ indiñta gr̃e spũalis. ⁊ sic uulnera inferre c̃sueuert̃. Nã si inteme¬
ente qͦ̃ sũpsinꝰ indĩta seruemꝰ plagaᷤ latronũ sentire ñ possumꝰ. Caue ne
aite neders ht̃ as ĩ ante nudos ẽ mandati cȩlestiꝰ custodia destititꝰ. rxit
fudl ei uestiñto. sic letale uuluꝰ excepit. In qͦ om̃e genꝰ cecidisset huma nur
nͥ samaritanꝰ ille descendenꝰ. uulnera eiꝰ acerba curasset. N uocabiulo secte¬

Expanded text:
istius mundi est, m quam de paradiso, hoc est de Hierusalem illa caelesti eiectus Adam praeuaricationis prolapsione descendit, hoc est de uitalibus ad inferna demigrans, cui non loci, transfigurant in angelos lucis, sed perseuerare non possunt? hi ante despoliant quae accepimus indumenta gratiae spiritalis et sic uulnera inferre consuerunt; nam si intemerata quae sumsimus indumenta seruemus, plagas latronum sentire non possumus. cauante nuderis, sicut Adam ante nudatus est mandati caelestis custodia destitutus et exutus fidei uestimento et sic letale uulnus accepit, in quo omne genus occidisset humanum, nisi Samaritanus ille descendens uulnera eius acerba curasset. non me
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq ⁊ pera ⁊ caltiam̃tũ de corio mortui animaliꝰ c̃ficisolet. Nicħ.
aut̃ in nob̾ dñs iħo mortale uult ee. Quod si qͤm mouet qͣ ratione in
egipto caltiati edere agnũ iubent᷑. apłi aut̃ sine caltiam̃tis ad p̃di¬
candũ eugliũ dirigunt᷑. is c̃sidare debet. qͥa in egipto positꝰ. debet
adhuc mors cauere serpentiᷤ. Multa enĩ uenena in egypto. ⁊ qͥ imn tͥpo
pasc̾a celebrat. patere pot̾ uulneri. Qͥ aut̃ minist̾ ẽ ueritati. euitat
uenena. ñ trepidat. Deniq momordit paulũ uipera in mileto ĩ sula.
uidenteᷤ pendentẽ in manu eiꝰ uiperã in colȩ loci illiꝰ putabant eũ¬

Expanded text:
utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moyseni autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eu
Abbreviated transcription (Latin):
Mistice parteᷤᷤ. ñ parteᷤᷤ uestiũ. s qͣlitateᷤᷤ mͥ uident᷑ eẽ uirtutũ. Aliꝰ enĩ de regno sũbli¬
miꝰ scripsit. aliꝰ de hominiꝰᷤ institutione diffusuiꝰ. Lucas nitorẽ sibi sac̃ dotaliᷤᷤ uestiᷤ eleg̃.
mareꝰ uerboꝵ textũ ñ desiderauit. Deniq ioħs qͣsi qͣsdã intexuit sentenciaᷤᷤ. qͥbꝰ uestiat

Expanded text:
tuor partes non partes uestium, sed qualitates mihi uidentur esse uirtutum. alius enim de regno sublimius scripsit, alius de hominis institutione diffusius. Lucas nitorem sibi sacerdotalis uestis elegit, Marcus uerborum textum non desiderauit, denique Iohannes quasi quasdam intexit sententias, quibus uestiat
Abbreviated transcription (Latin):
O dñe iħu si nobis auferaᷤᷤ siliqͥs ⁊ paneᷤ tribua. tu enĩ dispensator in domo es patriᷤ. si
noꝰ qͦq mercennarioᷤᷤ digneriᷤᷤ c̃ducere. licet sero ueniente.Nã ⁊ undecima ẽduces
hora.i ȩqͦlẽ dignariᷤᷤ mercedẽ soluere. eqͣlẽ mercedẽ uitȩ ñ głȩ. Neq enĩ om̃ib

Expanded text:
cim. o domine Iesu, si nobis auferas siliquas et panes tribuas — tu enim dispensator in domo es patris — o si nos quoque mercennarios digneris conducere licet sero uenientes! nam et undecima conducis hora -et aequalem dignaris mercedem soluere, aequalem mercedem uitae, non g
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a .i. tͥ consecratã. ĩmaculatã .i. talẽ qͥlẽ significabat animalia. qͥ in molanda sine macula
querebant. & hãc u̾i sacrificii cõmemorationẽ postulat sacerdos ita dõ patri fore acceptam:
sic̃ accepta fuerunt munera abel. abrahe. melchisedeoh. in quoꝵ oblatioib iniciata sunt

Expanded text:
st tibi consecratam; « immaculatam, » id est talem qualem significabant animalia, quae immolanda sine macula quaerebantur. Et hanc veri sacrificii commemorationem postulat sacerdos ita Deo Patri fieri acceptam sicut accepta fuerunt munera Abel, Abrahae, Melchisedech, in quorum oblationibus initiata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
grandẽ pecuniã debebat. Subic̃ sulẽ ad tantũ facinꝰ ĩ pellere
nequeup. ipsi singulatĩ circũ eundo atq m̃tiendo q̃ se ex uol¬
t̃cio aut allobrogib audisse dicerent magnã illi inuidiã c̃¬
flauerant. Usq adeo utñ nulli equit̾ .R. qͦ presidu causa
cũ telis erant circa edẽ eoncordiȩ seuꝑiculi magnitudine.
seu animi nobilitate inpulsi. qͦ studium suũ inrẽ pͣclarius
et̾t᷑. egredienti exsenatu cȩsari gladio minitorentur.
um hȩc insenatu aguntur. etdumi legatis allobrpum.
et uto uolt̾cio cõꝓbatͫ eorũ in dicio premia decernun

Expanded text:
ulem ad tantum facinus inpellere nequeunt, ipsi singillatim circumeundo atque ementiundo, quae se ex Volturcio aut Allobrogibus audisse dicerent, magnam illi invidiam conflaverant usque eo, ut nonnulli equites Romani, qui praesidi causa cum telis erant circum aedem Concordiae, seu periculi magnitudine seu animi mobilitate inpulsi, quo studium suum in rem publicam clarius esset, egredienti ex senatu Caesari gladio minitarentur. Dum haec in senatu aguntur et dum legatis Allobrogum et T. Volturcio conprobato eorum indicio praemia decernun
Abbreviated transcription (Latin):
me fallit quantum cum maximo bene¬
ficio ur̃o negotu sustineam. bellum
parare. simul et ȩrario parcere. cogere
ad miliciam eos quos nolis offendere.
domi forisq omã curare. et ea agere
inter inuidos. occursantes. facciosos.
oppinione qui rites asperius est. Ad hoc
alii si derdiquere. uetus nobilitas. ma
mihi spes om̃s in memet sieͣ quas ne¬
cesse est ex uirtute et innocentia tutari.
nã alia infirma sunt. Et illud intel¬
ligo quirites om̃iũ ora in me conuersa
ec̃. ȩquos bonosq falere. quippe mea

Expanded text:
me fallit, quantum cum maximo vestro beneficio negoti sustineam. Bellum parare simul et aerario parcere, cogere ad militiam eos quos nolis offendere, domi forisque omnia curare et ea agere inter invidos occursantis factiosos opinione, Quirites, asperius est. Ad hoc, alii si deliquere, uetus nobilitas, maimihi spes omnes in memet sitae, quas necesse est virtute et innocentia tutari; nam alia infirma sunt. Et illud intellego, Quirites, omnium ora in me conuersa esse, aequos bonosque fauere—quippe mea
Abbreviated transcription (Latin):
hortib ex peditis ad oppidũ laris ubistipendium
& cõmeatũ locauerat ire iubet dic̃q p̃dabundũ
post paucos dies eodẽ uenturũ Sicͦ mdepto suo ꝑgit

Expanded text:
hortibus expeditis ad oppidum Laris, ubi stipendium et commeatum locauerat, ire iubet dicitque se praedabundum post paucos dies eodem venturum. Sic incepto suo
Abbreviated transcription (Latin):
seroces ce. Interĩ om̃ib romanis hostib q.
illis ꝓsalute certantib repente atego signa
canert᷑ ac pͥmo mulieres & pueri qͥuisũ ꝓcesse¬
rant fugere. deinde ut qͥsq muro ꝓximus
erat postremocunctiarmati in ermesq
d ubiaccidit eo acrius romani instare fun¬
dere᷑ ac plerosꝙ tanto mͦ sauciare. de in suꝑ
tes murũ petere. neq quenquã omip da
morari. sic forte correcta marii temeritas.
głam ex culpa inuenit Ceterũ dũ eares
gerit᷑. I. sulla questor cũ magno eqͥtatu in ca¬
romȩ lrelictus erat. S qm̃ nos tanti uiri
res ad monuit. idoneũ uisũ ẽ denatura
cultuq eius paucis dicere. Neq enĩ alio

Expanded text:
eroces esse. Interim omnibus, Romanis hostibusque, io his illis pro salute certantibus, repente a tergo signa canere; ac primo mulieres et pueri, qui visum processerant, fugere, deinde uti quisque muro proximus erat, postremo cuncti, armati inermesque. Quod ubi accidit, eo acrius Romani instare, fundere ac plerosque tantummodo sauciare, dein super tes murum petere, neque quemquam omnium praeda morari. Sic forte correcta Mari temeritas gloriam ex culpa invenit. Ceterum, dum ea res geritur, L. Sulla quaestor cum magno equitatu in caRomae relictus erat. Sed quoniam nos tanti viri res admonuit, idoneum visum est de natura cultuque eius paucis dicere. Neque enim alio
Abbreviated transcription (Latin):
numidiã datã. nãc̃ sule factũ ante
acceperat. Quib reb supͣ bonũ ant
honestũ perculsus. neq lacrimas
tenere. neq moderari linguam. uir
egregius in alus artibus nimis mol¬
liter ȩgritudinẽ pati. Quã rem
alii in superbiam uertebant alii
bonum ingenium contumelia ac¬
censum ee. multi quod iam parta

Expanded text:
Mario datam; nam consulem factum ante acceperat. quibus rebus supra bonum aut honestum perculsus neque lacrumas tenere neque moderari linguam, vir egregius in aliis artibus nimis molliter aegritudinem pati. quam rem alii in superbiam vortebant, alii bonum ingenium contumelia accensum esse, multi quod iam parta
Abbreviated transcription (Latin):
aciceroneĩ positã. Sisdẽ tẽporib .&. catull &. piso neq gr̃aneq¬
p̃cib: neq p̃tio ditoronẽ ĩpellere potuere uti ꝑ allogobres
aut aliũ indicẽ .o cosđ falso nomi naret᷑. Nãut᷑ꝙ cuillo graues

Expanded text:
one inpositam. Sed isdem temporibus Q. Catulus et C. Piso neque gratia neque pretio Ciceronem inpellere potuere, uti per Allobroges aut alium indicem C. Caesar falso nominaretur. Nam uterque cum illo gravis
Abbreviated transcription (Latin):
& aliqd̃o aut apd uos aut apł dõs i martalesrertĩ hum dornĩ
cura oriat᷑ ut ille qui nunc scelerib suis ferax atq p̃clarꝰ ẽ : omib:
mlis excrutiatus ipietatis in parentẽ nrũm frĩsq mei aecis mearũ

Expanded text:
 aliquando aut apud vos aut apud deos immortalis rerum humanarum cura oriatur: ne ille, qui nunc sceleribus suis ferox atque praeclarus est, omnibus malis excruciatus impietatis in parentem nostrum, fratris mei necis mearu
Abbreviated transcription (Latin):
getuli ignoto atꝙ horribili so¬
nitu ercciti. ne ꝙ fugere. ne ꝙ ar¬
ma capere. ne ꝙ om̃i no facerre
aut ꝓuidere quic quã poterant
ta cunctos stre pitu. clamore.
nullo sub ueniente. nris instantib.
quasi ue cordia acceperat. De

Expanded text:
etuli, ignoto et horribili sonitu repente exciti, neque fugere neque arma capere neque omnino facere aut prouidere quicquam poterant: ita cunctos strepitu clamore, nullo subueniente, nostris instantibus, quasi vecordia ceperat. De
Abbreviated transcription (Latin):
ui aggrederet᷑. aliu aut̃ aliũ. si filii familiarũ quoꝵ exno¬
bilitate mxcim ꝓans erat. parentes int̃ ficerent. simul
cede & incendio ꝑculsis om̃ib ad catilimͣ̃ erũ perent int̃
hec parata atq decreta. cethegꝰ sẽꝑ querebat᷑ deigna¬
uia socioꝵ. illos dubitando & dies ꝓlatando magna sopor¬
tunitates corrũ pere. factonc̃ sulto  intaliꝑiculo opꝰ

Expanded text:
ggrederetur, alius autem alium, sed filii familiarum, quorum ex nobilitate maxuma pars erat, parentis interficerent; simul caede et incendio perculsis omnibus ad Catilinam erumperent. Inter haec parata atque decreta Cethegus semper querebatur de ignavia sociorum: illos dubitando et dies prolatando magnas opportunitates corrumpere; facto, non consulto in tali periculo op
Abbreviated transcription (Latin):
dauerib cruore atq luctu om̃a cõpleri. S ꝑ dosĩ mortales
qͥilla oratioptinuit s antiuos infetos c̃uira t onifateret
cilicet quẽ restanta. & tã atrox ñ ꝑ moũ eũ oratio accen
paucisciunt. famatq fortunȩoꝵ paresst̃. Qui magno ĩ ꝑiop̃di¬
ii tuex celso ditatẽ agunt. eoꝵ facta cunctimor tales no¬
uert̃ lta in maimforuun r nmlicentiaẽ neq studere neq
odisse. siminme irascidec&t Quat a pđ alios iracundia

Expanded text:
daveribus, cruore atque luctu omnia conpleri. sed, per deos inmortalis, daveribus, cruore atque luctu omnia conpleri. sed, per deos inmortalis, quo illa oratio pertinuit? an uti vos infestos coniurationi faceret? scilicet, quem res tanta et tam atrox non permovit, eum oratio accendpauci sciunt, fama atque fortuna eorum pares sunt; qui magno imperio praediti in excelso aetatem agunt, eorum facta cuncti mortales novere. ita in maxuma fortuna minuma licentia est; neque studere neque odisse, sed minume irasci decet; quae apud alios iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃feto derodus c̃sultũ ẽ mores nr̃i neqͥs diuiciarũ ingis ꝗ
in iuri&e causa bellũ incȩptũ diccret. in punitos eos dimi¬
sere. Itẽ bellispunicis omĩb cũsepe cartaginenses et in pace.
etꝑ inducieis. multa nefaria facinora fecissent. nũq ipsi
ꝑ occasionẽ talia fecere: MNagis qi̾ d sedignũ foret. quã qđ iure
p .c. neplus apud uos ualeat plentuli. etceterorũ scelus quã
ura dignitas: neu magis irȩ ur̃e ꝗ famȩ consulatis.
Nã sidignꝑen ꝓrofac̃tis eoꝵ reppe t᷑. nouii c̃siliũ ayꝓbo Sin
mgntudo sceleris om̃iũ ingenia exuperat. hi sutendũ
censeo q̃ legib cõparatast̃. Pleriq eoꝵ qͥ ante me sententias
dixert̃ꝰ cõpositȩ atqi magnifice casũ rei pmis eratist̃
urgines pucros diuella. liberos aparentu cõplexu.
mȩ tressamliarũ pati: quictorib c̃libuissent. fanaatq
domosspoliari. cedẽ incendia fieri. Poststremo arns ca¬

Expanded text:
cto de Rhodiis consultum est, maiores nostri, ne quis divitiarum magis quam iniuriae causa bellum inceptum diceret, inpunitos eos dimisere. item bellis Punicis omnibus, quom saepe Carthaginienses et in pace et per indutias multa nefaria facinora fecissent, numquam ipsi per occasionem talia fecere: magis quid se dignum foret, quam quid  est, patres conscripti, ne plus apud vos valeat P. Lentuli et ceterorum scelus quam vostra dignitas, neu magis irae vostrae quam famae consulatis. nam si digna poena pro factis eorum reperitur, novom consilium adprobo; sin magnitudo sceleris omnium ingenia exuperat, his utendum censeo, quae legibus conparata sunt. Plerique eorum, qui ante me sententias dixerunt, conposite atque magnifice casum rei publicae miservirgines, pueros; divelli liberos a parentum conplexu; matres familiarum pati quae victoribus conlubuissent; fana atque domos spoliari; caedem, incendia fieri; postremo armis, ca
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝗ dolendũ puto casũ tiũ. Nonem̃ regnũ sifuga exciliũ
egestatẽ. & has om̃s q̃ me p̃munt erũ nas. eũ aormisimulamisisti
At ego infelor intantamala s̃cipitatius. ex patriorgnoterum
humprũ speclaculũ p̃beo incertus qud̃ agã. tuasne in iurias
ꝑseqr ipse atteiluegens anregno c̃sulã cilus uita necisqipotestas
ex opib alienispendet Utinã fatuns meisemori honestus

Expanded text:
uto casum tuum. Non enim regnum, sed fugam exilium egestatem et omnis has quae me premunt aerumnas cum anima simul amisisti. At ego infelix, in tanta mala praecipitatus ex patrio regno, rerum humanarum spectaculum praebeo, incertus quid agam tuasne iniurias persequar ipse auxili egens an regno consulam, cuius vitae necisque potestas ex opibus alienis pendet. utinam emori fortunis meis honestus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hȩ litterȩ allatę forte nabdalsa
exercito corpore fessus in lecto qͥ escebat:
U bicognitis bomiltaris uerbis. pͥmocura.
deide uti egrñ animu solet. somnus cę̧¬
pit. Crat ei inumida qͥdã negocioꝵ
curator fidus acceptusq etomiũ c̃silioꝵ
nisi nouissimi particeps. qͥ postq alla¬
tas litteras auduit et ex consuctudine

Expanded text:
cum eae litterae allatae, forte Nabdalsa exercito corpore fessus in lecto quiescebat, ubi cognitis Bomilcaris verbis primo cura, deinde, uti aegrum animum solet, somnus cepit. Erat ei Numida quidam negotiorum curator, fidus acceptusque et omnium consiliorum nisi novissimi particeps. Qui postquam allatas litteras audivit et ex consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
nuidã scipioni nalia obuenit deinde exereitꝰ qͥ in africã pacraret᷑
scrbit̾ stipendiũ aliaq ꝙ̃ bello usui forent decernunt᷑. atiugurtha
c̃traspẽ murno accepto. qͥppeciu rome om̃a uenũ ire in animo heserat

Expanded text:
Numidia, Scipioni Italia obuenit. Deinde exercitus, qui in Africam portaretur, Numidia, Scipioni Italia obuenit. Deinde exercitus, qui in Africam portaretur, scribitur; stipendium aliaque, quae bello usui forent, decernuntur. At Iugurtha contra spem nuntio accepto, quippe cui Romae omnia venire in animo haeserat