comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ioħe. ieiunemus & obsecrationes
faciamus assiduas: exultemus mi¬
nui coram hominibus. exerceam̃
bat inflari. ut bone actionis ꝓfecti¬
bus ante illum crescere. & eũ illo
exaltari ualeamus. qui de celo as
terras uenire dignatus est: ut
nos qui de terra sumus subleua¬

Expanded text:
cum Joanne, jejunemus et obsecrationes cum Joanne, jejunemus et obsecrationes faciamus assiduas: exsultemus minui coram hominibus, exerceamur bat inflari, ut bonae actionis perfectibus ante illum crescere, et cum illo exaltari valeamus, qui de coelo ad terras venire dignatus est, ut nos qui de terra sumus subleva
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabile erat talib tormenta
ꝓueritate temporalia ꝑpeti: quȩ
ꝑpetuis nouerant remuneranda
gaudus. Optabile habebat mortẽ
quȩ naturȩ necessitate in euitabilis
imminebat: confesso xp̃i nomine
cũ palma uitȩ ꝑhennis excipere.
Unde benedicit apłs. Quia uobis
donatũ est axp̃o non solum ut in
eũ credatis. sed etiam ut ꝓ illo pati¬
amini. Qui ideo donũ eẽ xp̃i dicit
ut ꝓ illo patiantur electi: quia sicut
item dicit: non sunt condignȩ pas¬
siones huius temporis ad suꝑuen¬
turam głam quȩ reuelabitur in
nobis. Cũ gͦ tam eximios regni
cȩlestis heredes tanta in huius exi¬
lio mortalitatis pati uiderimus.
agendum. nisi ut tantomagis hu¬
miliemur in conspectu pu condi¬
toris & redepͣtoris nr̃i. quanto
nos patenter animaduertimus
eos nec uite imitatione seqͥ posse
nec mortis: Itaq iuxta uocem
primi pastoris. humiliemur sub
potenti manu dĩ. ut nos exaltet in
tempore uisitationis. Humiliem᷑

Expanded text:
desiderabile erat talibus tormenta desiderabile erat talibus tormenta pro veritate temporalia perpeti, quae perpetuis noverant remuneranda gaudiis. Optabile habebat mortem quae naturae necessitate inevitabilis imminebat, confesso Christi nomine cum palma vitae perennis excipere. Unde bene dicit Apostolus: Quia vobis donatum est a Christo, non solum ut in eo credatis, sed etiam ut pro illo patiamini . Qui ideo donum esse dicit Christi, ut pro illo patiantur electi, quia sicut idem dicit: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Cum ergo tam eximios regni coelestis haeredes tanta in hujus exsilio mortalitatis pati viderimus agendum, nisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii Conditoris et Redemptoris nostri, quanto nos patenter animadvertimus eos, nec vitae imitatione sequi posse, nec mortis? Itaque juxta vocem primi pastoris, humiliemur sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis: humiliemur
Abbreviated transcription (Latin):
cuius par symoniã alimenti. euan¬
gelica laudat hẏstoria: cuius om̃e
quod loquitur. aut ueritati testi¬
moniu reddit. aut eos qui contra¬
dicunt redarguit: cuius oꝑa iusti¬
tȩ. etiam qui non amabant uene¬
rationi habebant. Quis in eius pre
corduis peccato poterat esse locus.
saltem humane conuersationis
intuitu ualuit a uirtutis uia uel
ad modicũ deflecti. qui totam ab
in eunte pueritia uitam solitariꝰ
ꝑegit: Et tamen talis ac tantus uir
tem suꝑnȩ pacis euangelitabat.
ab impus in uincula conicitur.
Clauditur obscuritate carceris. qui
uenit testimonui ꝑhibere de lumi¬
ne: quiq ab ipsa luce quȩ xp̃c est
lucerna ardens & lucens appellari
meruit. Quo innatis mulierũ
maior nemo est. ad petitionem
mulierũ turpissimarũ capite ple¬
ctitur. Et ipse ꝓprio cruore bap¬
tizatur. cui redemptorẽ mundi
baptitare. cui uocẽ patris suꝑ illũ
descendentis uidere donatum est.
Sed non erat graue. immo leue ac

Expanded text:
cujus parcimoniam alimenti evancujus parcimoniam alimenti evangelica laudat historia, cujus omne quod loquitur, aut veritati testimonium reddit, aut eos qui contradicunt redarguit, cujus opera justitiae etiam qui non amabant venerationi habebant? Quis in eis  Al., ejus praecordiis peccato poterat esse locus, saltem humanae conversationis intuitu valuit a virtutis via vel ad modicum deflecti, qui totam ab ineunte pueritia vitam solitarius peregit? Et tamen talis ac tantus vir tem supernae pacis evangelizabat, ab impiis in vincula conjicitur; clauditur obscuritate carceris, qui venit testimonium perhibere de lumine: quique ab ipsa luce, quae Christus est, lucerna ardens et lucens appellari meruit, quo in natis mulierum major nemo est, ad petitionem mulierum turpissimarum capite plectitur: et ipse proprio cruore baptizatur, cui redemptorem mundi baptizare, cui vocem Patris super illum descendentis videre donatum est. Sed non erat grave, imo leve ac
Abbreviated transcription (Latin):
portatis beati martẏris reliqul
plura uirtutũ signa fierent: ꝓli¬
resq. ꝑ memoriã doctrinȩ & ute
illius ad fidem ac dilectionẽ euil
quẽ pͣdicabat confluerent. itdã
hee sane considerandũ est & at¬
entius memoriȩ cõmendandũ.
imulos suos quos aduitam reg¬
numq. p̃destinauit ȩc̃num. intan¬
cum in hac uita prauoꝵ patitur
oscutione conteri. tot ac tantis
penarũ mortiũq generibus con¬
sumi. quatinus ꝑspectis ꝑfectoꝵ
uiroꝵ passionibus. minus de his
que nobis forte aduersa contige¬
rint. doleamus: ac potius discamꝰ
om̃e gaudiũ existimare. cũ intep̃¬
tationes uarias inciderimus. memo¬
ria retinentes. quia quẽ diligit dñs
castigat. flagellat autẽ omnẽ filium
quẽ recipit. Nam & si principalis
sententia constat. quia in multis
offendimus om̃s: quis tamen nr̃m
dicere audeat beatũ ioħ̾em in actu
uel dicto. uel habitu. uel uictu pec¬
casse: Cuius austeritatem indumͣti.

Expanded text:
portatis beati martyris reliquiis portatis beati martyris reliquiis plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et vitae illius ad fidem ac dilectionem ejus quem praedicabat, confluerent. Inter haec sane considerandum est, et attentius memoriae commendandum qsuos famulos, quos ad vitam regnumque praedestinavit aeternum, in tantum in hac vita pravorum patitur persecutione conteri, tot ac tantis poenarum mortiumque generibus consumi, quatenus perspectis perfectorum virorum passionibus, minus de his quae nobis forte adversa contigerint, doleamus, ac potius discamus omne gaudium existimare, cum in tentationes varias inciderimus: memoria retinentes quia quem diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit. Nam etsi prinsententia constat: quia in multis offendimus omnes; quis tamen nostrum dicere audeat beatum Joannem in actu, vel dicto, vel habitu, vel victu peccasse? cujus austeritatem indumenti,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris. Decollato autẽ ioħe & alla¬
to capite eiꝰ in disco: sequitur. &
datum est puellȩ. & tulit matri suȩ.
Et accedentes discipłi eiꝰ tulerunt
corpus. & sepelierunt illud. Et
hoc adminorationem pͣcursors
dñi ꝑtinet. qͦd corpus eiꝰ sepultu
absq. capite datur. Namq ut in
ȩccłasticis inuenimus hẏstorus.
corpus eiꝰ in ciuitate samariȩ qu
nunc sebaste uocatur. caput autẽ
in hierusolimis humatũ est. Deco¬
latus uero est in castello quoddĩ
arabiȩ qͦd macherunta nomine
In quib uidelicet hystorus ha
quoq repperimus. qͦd caput aͥ
scissimũ longo post decollationꝰ
tempore. ab ipso reuelatũ sit dud
monachis orientalibus. qui ori¬
tionis gr̃ã uenerant hierusolini
frequentatum. At uero ossa eul
tempore ꝓcedente de samaru
hierusolimã trans lata. ac mor
alexandriam missa. nunc ibidd
in eccła quȩ nominis ipsius est
honore consecrata seruantur.
Q uod diuina ꝓuidentia consta
actum. ut scilicet ꝑ plura loca di¬

Expanded text:
Dei Patris. Decollato autem Joanne, et allato capite ejus in disco, sequitur: Et datum est puellae, et detulit matri suae. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud. Et hoc ad minorationem praecursoris Domini pertinet, quod corpus ejus sepulturae absque capite datur. Namque ut in ecclesiasticis invenimus historiis , corpus ejus in civitate Samaria, quae nunc Sebaste vocatur, caput autem in Hierosolymis humatum est: decollatus vero est in castello quodam Arabiae quod Macherunta nominant. In quibus videlicet historiis hoc quoque reperimus quod caput ejus sanctissimum, longo post decollationem tempore, ab ipso revelatum sit duobus monachis Orientalibus, qui orationis gratia venerant Hierosolymamfrequentatum. At vero ossa ejus, tempore procedente, de Samaria Hierosolymam translata, ac mox Alexandriam missa, nunc ibidem in ecclesia quae nominis ipsius est honore consecrata, servantur. Quod divina providentia constat actum, ut scilicet per plura loca de
Abbreviated transcription (Latin):
greci. & romani legebant: ut uide
cta breuiter una sententia cõple¬
aitur dicens: factus est obȩdiens
usq ad mortẽ. mortẽ autẽ crucis.
Propter quod & ds illũ exaltauit. &
donauit illi nomen qđ est suꝑ om̃e¬

Expanded text:
Graeci et Romani legebant, ut videlGraeci et Romani legebant, ut videla Apostolus breviter una sententia complectitur, dicens: Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus illum exaltavit, et dona
Abbreviated transcription (Latin):
passionis insinuat: non in carnifi¬
cum potestate constitutus. sed cȩ¬
lesti ratione ꝓuisus. Quia enim
iterũ dicit idem iohes: qui est de
terra. de terra est. & de terra loqͥt᷑.
qui autẽ de cȩlo uenit supra om̃s
est: prefatam minorationẽ eius
qui deterra est. decollatio illa in
carcere. & in obscuro patrata capitis
ablatio designat. Porro crementũ
eiꝰ qui de cȩlo uenit & supra om̃s
est. illa in cruce exaltatio que sub
diuo & om̃i spectante popło facta
est. aꝑte denuntiat. Ex altatus
quippe incruce. caput erectum
ad celos tenuit. manus supra t̾ras
adaquilonẽ tetendit & austrum.
ut & cęli se eẽ dñm. & uniuersam
terram. om̃sq potestates aerias sue
ditioni subditas. ipso etiam corporiᷤᷤ
situ figuraret. Infima crucis ipsius
terrȩ abdita penetrabant. ut infe¬
roꝵ regnũ passione illius transfixũ
ac destructum esse signaretur.
Regem hunc esse credentiũ scripto
incruce titulo astantes hebrȩi.

Expanded text:
passionis insinuat, non in carnifipassionis insinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, decollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementum ejus qui de coelo venit, et supra omnes est, illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni spectante populo facta est, aperte denuntiat. Exaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei,
Abbreviated transcription (Latin):
bat testimonio carcerẽ & uncula
sustinuit. ꝓ ipso & animã posuit.
ui non est dictũ aꝑsecutore ut
xp̃m negaret. sed ut ueritatem
reticeret. & tamen ꝓxp̃o occubuit.
p̃dicaturo. baptizaturo. prius nas¬
cendo. p̃dicando ac baptizando
testimoniũ ꝑhibebat. hunc etiam
passurũ prior ipse patiendo signa¬
uit. Quoꝵ tamen passiones diuer¬
so ordine consuͣmari. certa suꝑnȩ
ꝓusionis dispensatione gestum
est: ut uidelicet redep̃tor nrͣ extra
portam ciuitatis cuncto assistente
popło subleuaretur in crucem:
p̃cursor uͦ eiꝰ collectis in domum
conuiuii magistratibus atq obti¬
matibus plebis. misso tantũ spicu¬
latore in abdito carceris capite trun¬
caretur. Et quidẽ congruũ uidebat᷑.
ut mysteriũ dominicȩ crucis cru¬
cifixus pͣfiguraret iohes. Sed quia
idem iohannes testimoniũ dño ꝑhi¬
bens aiebat. illũ oportet crescere
me autẽ minui: hoc est illũ quem
utriusq qualitatẽ. dispar modus

Expanded text:
bat, testimonio, carcerem et vincula bat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamen pro Christo occubuit. praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patiendo signavit. Quorum tamen passiones diverso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam civitatis cuncto assistente populo, sublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito carceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testimonium Domino perhibens aiebat: Illum oportet crescere, me autem minui, hoc est, illum quemutriusque qualitatem, dispar modus
Abbreviated transcription (Latin):
e quib nullus inuentus est qui
hominẽ inter festa discũbentiui
puniri. qui ab adulteris iustum.
qui iudicẽ areis capite plecti uea¬
ret: presertim cũ rex assupͣta spes
mestitiȩ. coactum se hoc facere pr¬
testaretur: essetq. oportunũ quo
hortatu conuiuantiũ aꝓmiso se¬
lere reuocari deberet. si non illia
hec de industria prȩstruxisse d¬
gnoscerent. immo ipsos quoq
par eiusdẽ sceleris amor irretus
Sed dignam suꝑnis aspectibus ut¬
tutem sui certaminis beatus pii¬
cursor dominicȩ natiuitatis prl¬
cationis & mortis ostendit qus
sriptura ait: & si coram homi.¬
abis corm̃ta passus est. spes illꝰ
nnor talitate plena est. Cuius
dem natalis merito festa celebri¬
ate repetimus. quẽ ipse propria
pissione nobis sollemnẽ reddidit.
qit̃ roseo sanguinis sui fulgore
acorauit. Merito memoriam
alus cũ spiritali gaudio uenera¬
buit martyrii signaculo conclusit.
eq eñ dubitandũ est quia beatus

Expanded text:
e quibus nullus inventus est qui e quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspectibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio venerabuit, martyrii signaculo conclusit. Neque enim dubitandum est quia beatus
Abbreviated transcription (Latin):
iustius pereant. quo foueã ꝑditio¬
nis quã p̃uidere ualuerunt. de¬
est tristitia herodis. qualis peniten¬
tia pharaonis & iudȩ: quoꝵ quisq
facinora sua postquã accusante
conscientia inuitus ꝓdidit. uecors
augmentauit. Itaq herodes caput
ioħis petitus tristitiam quidẽ pre¬
tendebat in uultu qua se ipse dãp¬
naret: ostendendo cunctis liquido
erat neci daturus. Uerũ si diligen¬
tius cor nefandũ inspicimus. leta¬
batur occulte quod ea petebantur
quȩ & antea facere si excusabiliter
posset disponebat. Qui si caput
herodiadis peteretur. nulli dubuĩ
quin illud dare uieraciter tristis
abnueret. Propter iuramentum
autẽ & eos qui pariter recũbebat
iussit dari: misit q. & de collautt
ioħem in carcere. & allatum est
caput eiꝰ in dĩco. Indignũ quidc̃
natali suo rex spectaculũ pͣbut.
qui conuocatis adepulas princu¬
bus. tribunis ac ducib gentis.
spectandũ in disco caput occisi

Expanded text:
justius pereant quo foveam perditiojustius pereant quo foveam perditionis quam praevidere valuerant deest tristitia Herodis qualis poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido uem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod ea petebantur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dubium quoniam illud dare veraciter tristis abnueret. Propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi
Abbreviated transcription (Latin):
forte lapsum uersuti hostis incide¬
rimus insidiis. ex quo sine aliquo
peccati contagio surgere ñ possu¬
mus: illũ potius euadendi aditũ
petamus. in quo minus periculi
nos ꝑpessuros esse cernimus. iuxta
exemplũ eoꝵ. qui hostilibus clausi
muris. dũ euadere desiderant. sed
portarũ om̃iũ accessum sibi inter¬
dictũ considerant: ibi necesse est
desiliendi locũ eligant. ubi muro
existente breuiore. minimũ peri¬
culi cadentes incurrant. Sequitur.
Atilla pͣmonita a matre sua. da mͥ
inquit indisco caput ioħis baptistȩ.
Et contristatus est rex. Tristitia regis.
non ablutio est. sed confessio scele¬
ris. Hȩc etenim est suꝑni iustitia
iudicii. ut plerũq reprobi & ag¬
noscant se & fateantur errasse.
certamq erroris sui penitudine᷑
gerant. nec tamen ab errando qui¬
escant: quatinus eadem confessio¬
ne ac penitentia contra se ipsi
testimoniũ dent. quia non nescu
delinquunt. dũ apeccato quod

Expanded text:
forte lapsum versuti hostis incideforte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore minimum periculi cadentes incurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinquunt, dum a peccato quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ante om̃ia autẽ fr̃s mei. nolite iu¬
neq aliud qͦd cũq iuramentum.
ut non sub udicio. sub quo decidit
herodes: ut uel peierare. uel ob¬
puriũ cauendũ aliud necesse
haberet patrare flagitiũ. Ac si
contigerit. quod obseruatũ scilicet
peiorẽ uergat in exitũ: libere illud
consilio salubriore mutandum
nouerimus. ac magis instante ne¬
cessitate pͥeierrandũ nobis quam
putando periculo in aliud crim̃
grauius eẽ diuertendũ. Deniq
iurauit dauid ꝑ dñm occidere
nabal uirũ stultum & impium.
atq. omnia quȩ ad illũ ꝑtinerent
demoliri. sed ad primã int̾cessionẽ
abigail feminȩ prudentis. mox
remisit minas. reuocauit ensem
in uaginam. neq aliqͥd culpȩ se
tali ꝑiurio contraxisse doluit.
Iurauit herodes dare saltatrici
qͦd cũq postulasset ab eo. & ne ꝑiurꝰ
diceretur a conuuus. ipsũ conui¬
uiũ sanguine polluit. dũ ꝓphetȩ
qđ agimus hec est moderatio sol¬
lertius obseruanda. ut si talem

Expanded text:
Ante omnia autem, fratres mei, nolite juneque aliud quodcunque juramentum. t judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel objurium cavendum aliud necesse haberet patrare flagitium. At si contigerit, quod observatum scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetaquod agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut si talem
Abbreviated transcription (Latin):
turiebat. peꝑit filiam saltantem.
Et rex ille qui scmͣ uirũ habebat io¬
hannẽ qui eũ ꝓpter dm timebat.
& si ei ñ obedierat. postea quã ab illo
petitum est caput ioħis in disco. con¬
tristatus est: sed ꝓpter iurationem
& ꝓpter recũbentes. misit spicula¬
torem. & impleuit qͦd iurauit. Am¬

Expanded text:
turiebat, peperit filiam, filiam saltantem. turiebat, peperit filiam, filiam saltantem. Et rex ille qui sanctum virum habebat Joannem, qui eum propter Dominum timebat, etsi ei non obediebat, posteaquam ab illo petitum est caput Joannis in disco, contristatus est. Sed propter jurationem et propter conrecumbentes, misit spiculatorem, et implevit quod juravit.
Abbreviated transcription (Latin):
um scm euangłm legeretur
crudele spectaculũ ante nr̃os
oculos constitutũ est caput scĩ
ioh̾is in disco. feralis missus cru¬
delitatis ꝓpter odiũ ueritatis.
O uella saltat & seuit mater. & int̾
delicias & lasciuias conuiuantiũ.
temere iuratur. & impie quod
iuratur impletur. Factũ est iohi
crescere. me autẽ minui. Iste mi¬
nutus capite. ille creuit ineruce.
Odium peꝑit ueritas. Non potuit
equo animo tolerari qͦd homo dĩ
sc̃s monebat. qui utiq salutẽ eoꝵ
querebat. quos sic monebat. Repen¬
derunt illi mala ꝓbonis. Quid
enĩ ille diceret nisi qͦ plenus erat:
Et qͥd illi rependerent nisi quo
pleni erant: Ille triticũ semina¬
uit. sed spinas inuenit. Dicebat
regi. Non tibi licet habere uxorẽ
fris tui. Uincebat regem libido.¬
tenebat apud se phibitam uxorem
frĩs sui. sed eũ tamen sic licebat ut
non seuiret. Honorabat eũ aqͦ uerũ
audiebat. sed detestabilis mulier¬
odiũ concipiebat. qͦd aliquando
dato tẽpore pareret. Quando par¬

Expanded text:
um Evangelium legeretur, crudele spectaculum ante oculos nostros constitutum est, caput sancti Joannis in disco, feralis missus crudelitatis, propter odium veritatis. Puella saltat, et saevit mater: et inter delicias et lascivias convivantium temere juratur, et impie quod juratur, impletur. Factum est Joanncrescere, me autem minui . Iste minutus est in capite, ille crevit in cruce. Odium peperit veritas. Non potuit aequo animo tolerari, quod homo Dei sanctus monebat: qui utique salutem eorum quaerebat, quos sic monebat. Responderunt illi mala pro bonis. Quid enim ille diceret, nisi quo plenus erat? Et quid illi responderent, nisi quo pleni erant? Ille triticum seminavit, sed spinas invenit. Dicebat regi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Vincebat enim regem libidotenebat apud se prohibitam uxorem fratris sui. Sed eum tamen sic libebat, ut non saeviret. Honorabat eum a quo verum audiebat. Sed mulier detestabilis odium concipiebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quando par
Abbreviated transcription (Latin):
tuo dilecto ꝓpter me: nisi benedi¬
cens benedica te. & implendo impe¬
bo semen tuu sicut stellas celi. &¬
sicut harenã maris. & benedicent̃
in semine tuo om̃s gentes. Quod
uidetis toto orbe terrarũ xp̃ians
implere. exhibetur uerax uirato
dĩ. Itemq in psalmis de dño ibu¬
xp̃o ꝓphetatũ est. Iurauit dñs &
non penitebit eũ. tu es sacerdos
in eternũ scđm ordinẽ melchise¬
dech. Qui nouerunt scripturas
sciunt quid ꝓtulerit melchiseded
sacerdos dĩ excelsi. qͥndo benedixit
abraham. Non oportet ut bȩc
cõmemoremus ꝓpter cathecumi¬
nos fideles. tamen agnoscunt que¬
ad modũ ante ꝓphetatũ sit. qͦd mͦ
uidemus impleri. Et unde hoc

Expanded text:
tuo amantiseimo propter me, nisi benedicens benedicam te et implendo implebo semen tuum tamquam stellas caeli sicut arenam maris; et benedicentur in semine tuo omnes gentes . Quod videtis totum orbem terrarum Christianos implere, exhibet verax juratio Dei. Itemque in Psalmis de Domiprophetatum est, Juravit Dominus, et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Qui noverunt Scripturas, sciunt quid protulerit Melchisedech sacerdos Dei excelsi, quando benedixit Abraham . Non oportet ut hoc memoremus, propter catechumenos. Fideles tamen agnoscunt, quemadmodum ante prophetatum sit, quod modo videmus impleri. Et unde hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& pͣcedente se diuina clementia.
caput baptistȩ qͦd ꝓ iustitia & pie¬
tate desectũ fuerat. in saccis cilici¬
nis condiderunt. Delectatũ autẽ
cuius in deserto quondã de came¬
loꝵ pilis fuerat corpus obtectũ.
Monachi gͦ qui tanta reuelatione
p̃cursoris xp̃i digni sunt habiti.
sumentes uenerandũ caput domũ
redire ꝓperabant. Quod deinceps

Expanded text:
Et praecedente se divina gratia Et praecedente se divina gratia caput Baptistae, quod pro justitia et pietate resectum fuerat, in sacco cilicino condiderunt. Delectatum autem cujus in deserto quondam de camelorum pilis fuerat corpus obtectum.Monachi ergo qui tanta revelatione praecursoris Christi digni sunt habiti, sumentes venerandum caput, domum redire properabant. Figulus
Abbreviated transcription (Latin):
tiose crucis xp̃i & eiꝰ gloriosi se
factus mortẽ sustinuit. ꝑ quam
nobis uitam in mortalitatemq.
largitus est: necnon resurrectio¬
nis eius & ascensionis in celum
loca ueneranda conspicere. hie¬
om̃ia plenius uoluerit scire.
chronica marcelli principis
legat. & ibi repperiet duos mo¬
nachos aboriente in hierłm ue¬
nisse causa orationis in tempore
martiani imꝑatoris. Uni istoꝵ
diligenter ubi fumũ e terra
ascendente̾ uideritis. & ibi fodi¬
mane fuisset exortum. uisione᷑
monachus quã uiderat retulit
frĩ. Qui delusione̾ phantasie
suspicatus. ꝑsuasit illi cui myste
tradidissent. postero die preco
ueritatis assistit utrisq sequestra¬
tim. & similiter apparens eis ita
locutus est. Omnẽ dubitationem
infidelitatemq de ur̃is cordibus
effugantes. aueritate uisionis cogi¬
tatio ur̃a non claudicet. Dumq
alteri retulisset. gemina uisione
firmati. & in obȩdientiȩ suꝑ pliciũ
formidantes. sine mora qͦd impe¬
ratum sibi fuerat impleuerunt:

Expanded text:
tiosae crucis Christi et gloriosi sepfactus mortem sustinuit, per quam nobis vitam immortalitatemque largitus est, nec non resurrectionis ejus et ascensionis in coelum loca veneranda perspicere, Hieomnia plenius voluerit scire, Chronicam Marcellini principis legat; et ibi reperiet duos monachos ab Oriente in Hierusalem venisse causa orationis in tempore Marciani imperatoris. Quibus diligenter, et ubi fumum e terra ascendentem videritis, fodimane fuisset exortum, visionem monachus quam viderat retulit fratri, qui delusionem phantasiae suspicatus, persuadet illi cui mystertradidissent, postero die praeco veritatis astitit utrisque separatim, et similiter eis apparens, ita locutus est: « Omnem dubitationem infidelitatis ex vestris cordibus effugantes, ad veritatem visionis cogitatio vestra non claudicet. » Dumque alteri retulisset, gemina visione firmati, et inobedientiae supplicium formidantes, sine mora quod imperatum sibi fuerat impleverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
falsa iuratione perimeres. Prostra¬
tus ussus est cedi. Cesus est tam
grauiter. ut indorso euigilantis
uestigia plagarum appareant.
Sed dictum est illi postea quam
emendatus est. Parcitur in nocen¬
diȩ tuȩ. de cȩtero caue ne facias.
Fecit ille quidẽ magnũ peccatum
& emendatus est. Sed multo gra¬
uius peccatũ faciet. qui post istũ
meũ sermonẽ. & istam mea̾ amo¬
nitionem & exhortatione̾ tale
aliquid fecerit. Cauete a falsa
iuratione. cauete ate meraria
uratione. Ab his duob malis
securissimi cauetis. si consuetudi¬
nem iurandi a uobis abstulertas.

Expanded text:
falsa juratione perimeres? Prostrafalsa juratione perimeres? Prostratus jussus est caedi. Caesus est tam graviter, ut in dorso evigilantis vestigia plagarum apparerent. Sed dictum est illi, postquam emendatus est: Parcitur innocentiae tuae, de caetero cave ne facias. Fecit quidem ille grave peccatum, et emendatus est: sed multo gravius peccatum faciet, qui post istum meum sermonem et istam meam admonitionem et exhortationem tale aliquid fecerit. Cavete a falsa juratione, cavete a temeraria juratione. Ab his duobus malis securissime cavebitis, si consuetudinem jurandi a vobis abstuleritis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nũqua dixi caritati ur̃e in hoc
popło quod contigit in hac ȩccła.
Fuit hic homo quidã simplex.
innocens. bene fidelis. a multis
nr̃is idest iponiensibus. immo
ab omib cognitus. tutus limeni
uocatus. Tutũlimeni quis ur̃m
non nouit qui ciues estis: Ab illo
audiui qͦd dico. Nescio quis ne¬
gauit ei uel qͦd cõmendauerat.
uel quod ei debebatur. & hominis
fidei se cõmisit. cõmotus ꝓuocauit
iste ꝑdidit. Sed isto ꝑdente. iste pe¬
nitus peruit. Dicebat gͦ iste tutusli¬
meni homo grauis & fidelis. ipsa
nocte exhibitũ se fuisse adiudicẽ.
& cũ magno impetu atq terrore
ꝑuenisse ad presidentẽ excelsum
quendã. & admirabilẽ uirũ. cui
parebat officiũ similiter excelsoꝵ
uissum fuisse ꝑturbatũ retro re¬
uocari. & interrogatũ fuisse his
uerbis. Quare ꝓuocasti hominẽ
aduirationẽ. quẽ sciebas falsum
esse iuraturũ: Respondit ille.
Negauit mͥ rem meã. Responditq

Expanded text:
quod nunquam dixi Charitati vestrae, in hoc quod nunquam dixi Charitati vestrae, in hoc populo, quod contigit in hac ecclesia. Fuit hic homo quidam simplex, innocens, bene fidelis, a multis vestris, id est, Hipponensibus, imo ab omnibus cognitus, Tutuslymeni vocatus. Tutumlymeni quis vestrum non novit, qui cives estis? Ab illo audivi quod dico. Nescio quis negavit ei, vel quod commendaverat, vel quod ei debebatur; et hominis fidei se commisit. Commotus provocavit iste perdidit: sed isto perdente, ille penitus periit. Dicebat ergo iste Tutuslymeni homo gravis et fidelis, ipsa nocte exhibitum se fuisse ad judicem, et cum magno impetu atque terrore se pervenisse ad praesidentem excelsum quemdam et admirabilem virum, cui parebat officium similiter excelsorum, jussum fuisse perturbatum retro revocari, et interrogatum fuisse his verbis: Quare provocasti hominem ad jurationem, quem sciebas falsum esse juraturum? Respondit ille: Negavit mihi rem meam. Responsum
Abbreviated transcription (Latin):
te putat cõmisisse aut fecisse. &
forsitan non fecisti ne remaneat
milo mala suspicio: si iuraueris.
a non sic peccasti. quomͦ ille qͥ
uiore ur̃o est. est: non. non: si qͥa
moliis est amalo est. Lo quebat᷑
a iuratione. ubi nos intelligere
uolit ipsam iurationẽ amalo ẽẽ :
sabalio ꝓuocatus fueris. ab ipsius
nalo erit qđ iuras. non a tuo. Et
es hoc prope a malo cõmuni gene¬
ris humani. qm̃ corda nr̃a uide¬
re non possumus. Nam si corda
nra uideremus. cũ iuraremus
quando a nobis exigeretur iura¬
tio. quando uideretur oculis pro¬
cordibus urĩs quod dico. Ille autẽ
qui hominẽ ꝓuocauit adiuratio¬
nem. & scit eum falsum esse iura¬
turũ. uincit homicidam. quia¬
homicida corpus occisurus est. ille
animã: immo duas animas. & eiꝰ
quẽ iurare ꝓuocauit. & suã. Scis
uerũ ẽẽ quod dicis. falsum esse
qd ille dicit: & urare cõpellis:
Ecce uirat. ecce ꝑiurat. ecce perit:
tu quid inuenisti: Aliquid dicã¬

Expanded text:
m putat te commisisse ac fecisse, et m putat te commisisse ac fecisse, et forsitan non fecisti, ne remaneat in eo mala suspicio, si juraveris, tu non sic peccas quomodo ille, vestro, Est, est; Non, non. Si quid amplius est, a malo est . Loquebatur autem de juratione, ubi nos intelligere voluit ipsam jurationem a malo esse. Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Et hoc est prope a malo communi generis humani, quoniam corda nostra videre non possumus. Nam si corda nostra videremus, cui juraremus? Quando a nobis exigeretur juratio, quando videretur oculis procordibus vestris quod dico: Ille autem qui hominem provocavit ad jurationem, et scit eum falsum esse juraturum, homicida corpus occisurus est, ille animam, imo duas animas, et ejus quem jurare provocavit, et suam. Scis verum esse quod dicis, falsum esse quod dicit ille, et jurare compellis. Ecce jurat, ecce perjurat, ecce perit, tu quid invenisti? imo quia
Abbreviated transcription (Latin):
teme rariam cecidisse. & maluisse
non facere qͦd iurauerat. quam
iurationem suã fuso hominis san¬
guine implere. Cõmemoro ergo
ille cũ suis ibat quacũq poterat.
ne inueniretur a saule & occide¬
retur. & quodam die ab homine
diuite qui uocabatur nabal &
tondebat oues suas petiuit susten¬
taculũ uictus sibi. & eis qui cum
& qͦd facile fuerat & iuste facere
it᷑a ꝑsuadente uidebatur. incautꝰ
fudit iurationẽ. & cȩpit ut faceret
quod iurarat: occurrit abigail
uxor nabal. & tulit ei necessaria
que poposcerat. Suppliciter eum
rogauit & flexit. & a mariti sangui
admonendos uos. Ecce sc̃s dauid
non quidẽ iratus sanguinem
hominis fudit. sed eũ falsum iu¬
rasse negare quis poterit: De
duob peccatis elegit minus. Sed
minus fuit illud incõparatione
peioris. Nam ꝑ ipsum appensũ
magnũ malũ est falsa iuratio.
Prius gͦ laborare debetis & confli
autẽ te ꝓuocauerit adurationẽ.
ut forte sic sibi existimet satrsfieri
posse. si iuraueris de illa re quan¬

Expanded text:
em cecidisse, et maluisse non facere quod juraverat, quam jurationem suam fuso hominis sanguine implere. Commemoro ergo ille cum suis ibat quocumque poterat, ne inveniretur a Saüle, et occideretur. Et quodam die ab homine divite, qui vocabatur Nabal, et tondebat oves suas, petivit sustentaculum victus, sibi et eis qui cum Et quod facile fuerat, et juste facere ira persuadente videbatur, incautus fudit jurationem; et coepit ire, ut faceret quod juraverat. Occurrit Abigail uxor Nabal, et tulit ei necessaria quae poposcerat. Suppliciter eum rogavit, flexit, et a mariti sanguinad monendos vos. Ecce sanctus David, non quidem iratus sanguinem hominis fudit; sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minus: sed minus fuit illud in comparatione majoris. Nam per se ipsum appensum, magnum malum est falsa juratio. Prius ergo laborare debetis, et conflig provocaverit te ad jurationem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse: si juraveris de ipsa re qua
Abbreviated transcription (Latin):
iurauit. Ecce puella petit caput
scĩ ioħis. Quid facere debet herode ᷤᷤ:
Demus illi consiliũ. Si dixerimus
parce ioħi ne facias scelus. ꝑiuriũ
ꝑsuademus. Si dixerimus noli
ꝑiurare. ad scelus implendum pro¬
uocamus. mala conditio. Ante quã¬
malã. moneo fr̃s meos. moneo filioᷤᷤ
meos. Quid opus est ut ueniatis
adhunc articulũ. ubi non possumꝰ
inuenire consiliũ : Tamen scrip¬

Expanded text:
juravit. Ecce puella petivit caput juravit. Ecce puella petivit caput sancti Joannis: quid facere debuit Herodes? Demus illi consilium. Si dixerimus, Parce Joanni, ne facias scelus; perjurium suademus. Si dixerimus, Noli perjurare; ad scelus implendum provocamus. Mala conditio. CAPmalam, moneo fratres meos, moneo filios meos: quid opus est, ut veniatis ad hunc articulum, ubi non possumus invenire consilium? 2. Temerari
Abbreviated transcription (Latin):
monui caritatem urãm. ne dicatiᷤ
quis potest: Osi ds timeatur. osi
ꝑiurare ex pauescant. lingua fre¬
natur:. ueritas tenetur: uiratio
tollitur. Propter hunc locum¬
quẽ hodie audiuimus cũ euan¬
gelium legeretur. dico caritati
ur̾ȩ. Uidetis miserũ istum herodẽ.
qm̃ temere iurauit. ebrius lȩtitia
ex delectatione saltantis. daturũ
se spopondit quicqͥd illa puella
que saltando placuerat poposcisset.
At ubi poposcit rem crudelem &
nefariam. contristatus est quidẽ.
uidebat enim tantũ scelus fieri.
Sedpositus inter iurationẽ suam
& puelle petitionẽ ubi uide¬
bat cruentũ facinus. ibi rursus
timebat reatum ꝑiurii. ne dm̃
offenderet ꝑ nirando. din offendit
seuiendo. Nicit mͥ aliquis. Quid
non debuit iurare. quis nͨ uideat
hoc eũ non facere debuisse: Sed
non consulor de homine utrum
iurare debeat. sed quid facere
debeat qui uirauit. Ipsa est magna
deliberatio. Temere iurauit. quia
nesciuit: tamen lapsus est quia

Expanded text:
monui Charitatem vestram, ne dicatis, monui Charitatem vestram, ne dicatis, Quis potest? O si Deus timeatur! o si perjuri expavescant! lingua frenatur, veritas tenetur, juratio tollitur. quem hodie audivimus, cum Evangelium recitaretur, dico Charitati vestrae: videtis miserum istum Herodem, quoniam temere juravit ebrius laetitia et delectatione saltantis, daturum se promisit quidquid illa puella, quae saltando placuerat, poposcisset. At ubi poposcit rem crudelem et nefariam, contristatus est quidem; videbat enim tantum scelus fieri: sed positus inter jurationem suam et puellae petitionem, ubi videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat reatum perjurii; ne Deum offenderet perjurando, Deum offendit saeviendo . Dicit mihi aliquis: Quid Non debuit jurare: quis non videat hoc eum non facere debuisse? Sed non consulor de homine, utrum jurare debeat; sed quid facere debeat qui juravit. Ipsa est magna deliberatio. Temere juravit: quis nesciat? Tamen lapsus est,
Abbreviated transcription (Latin):
iurauerat. Cũ gͦ dñs iurauerit.
quare dñs xp̃c suos iurare pbibutꝰ
Sico quare. Non est peceatũ uerũ
urare. Sed quia grande pecca¬
Ñ est falsum iurare. longe est
ipeccando falsum iurandi qui
supra ripam te noluit ambulare.
ne pes tuus in angusto labatur
& cadas. Sed dñs inquit iurauit.
Securus uirat. qui mentiri nescit.
Nonte moueat quia dñs iurauit.
quia forte non debet iurare nisi
as su eñĩ quando iuras qͥd facis:
⁊ estem dm̃ adhibes. Tu illũ. ipse se
ipsum. Sed tu homo quia in mul¬
tis falleris: plerũq adhibes testem
ueritatem ad tuã falsitatẽ. Aliqͥndo
& nolens homo iurat. cũ uerum
& apeccato isto graui longe fit qͥ
Scio graue esse consuetudini ur̃ȩ.
sed graue fuit & consuetudini
nr̃e. Timendo dm̃ abstuli iuratio¬
nem de ore nr̃o. Ecce uobiscum
uiuimus. quis nos aliquando
audiuit urantes : Nũqͥd non
consueueram cotidie uirare.
Atubi legi & tumnui. luctatus sum
contra consuetudinẽ meã. In ipsa

Expanded text:
ita. Cum ergo Dominus juraverit, quare Dominus Christus suos jurare prohibuit? Dico quare. Non est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui supra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur, et cadas. Sed Dominus juravit, inquit. Securus jurat qui mentiri nescit. Non te moveat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum et a peccato isto gravi omnino longe fit, qui Scio grave esse consuetudini vestrae: sed et grave fuit consuetudini nostrae. Timendo Deum abstulimus jurationem de ore nostro. Ecce vobiscum vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
eccła suggesserunt dicentes qu
sc̃s ioħes baptista reuelatus et.
Ipse uͦ stapefactus ait. Nullus be
nouerit. & ne quis ur̃m audet
contingere. Dixitq. ei cyriacis
diaconus. Quando acceleraues
at quos capitt p̾cursoris existat
patens gͥ manũ ut contingeret
confestim exaruit. adbesstq. manꝰ eiꝰ
adͥos hydriȩ. nec eam abstrabere
ualuit. Instanter autẽ ab om̃ib
oratione facta. cuncti glorificant
strabere. sed ita ꝑmansit inualida.
s̃ p̃s autẽ cũ uniuersis qui secum
uenerant accipiens hẏdriam
cum scõ thesauro ibi reposito¬
collocauit interim in diaconio
id est in secretario scę ȩccłȩ. donec¬

Expanded text:
enti suggessimus, dicentes, quia sanctus Joannes Baptista revelatus est. Ipse vero stupefactus ait: « Nullus hoc novit, et quis vestrum audeat contingere? » Dixitque ei Cyriacus diaconus: » Quando venire est, quod caput Praecursoris existat? » Mittensque manum ut contingeret nfestim exaruit, adhaesitque manus ejus hydriae, nec eam extrahere valuit. Instanter autem ab omnibus oratione facta, cunctisque glorificantibus strahere, sed ita permansit invalida. Episcopus autem, cum universis qui secum erant, accipiens hydriam cum sancto thesauro ibi reposito, interim in diaconio, id est in secretario eccle
Abbreviated transcription (Latin):
parthos parans. cũ romanas ures
potuisset adipisci. Nam & ampͥi¬
teatrũ hierusolimis extrui uise
in quo reuersus aparthis epos
sebasten palestine urbem sepul¬
chrum ioħis baptiste inuaduro.
ossa disꝑgunt. eadem rursus cl¬
lecta & cremata latius disꝑguns
Sed dĩ ꝓuidentia affuere quidin
ex hierusolimis monachi. qui
mixti colligentib queq. ipsi pl¬
rant ablata ad patrẽ suũ pbilis¬
Ille confestim hȩc supra se enls
ducebat tantum thesaurũ ꝓlꝰ
seruare uigiliis. adpontifco¬
tunc athanasiũ. ꝑ iulianũ dia¬
conũ suũ mittit. Quȩ ille suscep¬
a. paucis arbitris subcauato sa¬
crarii pariete inclusa. ꝓphetico
spũ ꝓfutura generationi posterȩ
conseruauit. Cuius presagium
subtheodosio principe ꝑtheopby¬
lum eiꝰdem urbis ep̃m cõpletur.¬

Expanded text:
Parthos parans, cum Romanas vires potuisset adipisci. Nam et amphitheatrum Hierosolymis exstrui jussit, in quo reversus a Parthis, episcopos, Sebasten Palaestinae urbem sepulcrum Joannis Baptistae invadunt, ossa dispergunt, eadem rursum collecta et cremata latius dispergunt. Sed Dei providentia affuere quidam ex Hierosolymis monachi qui, mixti colligentibus, quaecunque ipsi poterant ablata ad patrem suum PhilIlle confestim haec supra se enim ducebat tantum thesaurum propriis servare vigiliis ad pontiftunc Athanasium, per Julianum diaconum suum mittit. Quae ille, suscepta paucis arbitris, sub cavato sacrarii pariete inclusa, prophetico spiritu profutura generationi posterae conservavit; cujus praesagium sub Theodosio principe per Theophilum ejusdem urbis episcopum completur
Abbreviated transcription (Latin):
manet natura. que suscepta est¬
de maria. Ipse enͣi est qͥ concert¬
& genitus atq. a mortuis susei¬
tatus est ꝑ głam patris: sicut
ꝓfecto ipse testatur: post resur¬
rectionẽ quando apłis dicit. Uat
manus meas & pedes meos. qui
ipse ego sum. Quid enͣi est ipse
ego sũ: nisi quia alter non sum
quã qui tunc eram quando pi
sum: Hoc si quidẽ cognoscer p¬
testis: qui in manib & pedibus
clauoꝵ uulnera cognoscias. Ipsi
gͦ idemq celos ascendit: & carnca
quã de matre suscepit. suꝑ astri
transuexit: honorans omnẽ hiti¬
nam naturã. & multomagis mi¬
ternam. Si igitur natura est nioe
filius. conueniens est ut sit a lu
mater: ñ quantũ ꝑtinet adexs
amministrationẽ: sed quantus
ꝑtinet ad eandem recipcam sil¬
stantiam. ut homo de homine et
de carne: mater a filio. filius ans
magis ubi gr̃ȩ unitas. & corpoi
est specialis natiuitas: Unta

Expanded text:
manet natura, quae suscepta estmanet natura, quae suscepta estde Maria. Ipse enim est qui conceptus, et genitus, atque a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post resurrectionem, quando Apostolis dicit, Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum . Quid enim est, ipse ego sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam naturam, et multo magis maternam. Si igitur natura matris est filius, conveniens est ut sit et filii mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a mamagis ubi gratiae unitas, et corporis est specialis nativitas? Unita
Abbreviated transcription (Latin):
& carnis substantia cõmunicare
nũ quid impiũ erit: Scimus eñi
iħm om̃ia posse. qui descipso ait.
Data est mͥ om̃is potestas in cęlo & in
uirginitatis seruare pudore: cur
non uelit incorruptam aputre¬
dinis scruare fetore: Dicat qui
cognouit sensum dñi. & qui con¬
siliarius eiꝰ fuit: nonqͥd non ꝑtinet
ad benignitatẽ dñi matris seruare
honorẽ. qui lege̾ nͣ soluere uenerat
sed adimplere: Lex emͣ sicut ho¬
norem matris precipit. ita in ho¬
norationẽ dapͥnat. Qui enͣi in uita
p̃ceteris illam gr̃a sui conceptus
honorauit. piũ credere est singula¬
ri saluatione eam in morte & spe¬
ciali gra honorasse. Potuit eñi eam
a putredine & puluere alienã facere.
relinquere. Putredo namq & uer¬
mis. humane est opꝓbriũ condi¬
tionis. A quo opꝓbrio cũ iħc sit
alienus natura mariȩ excipitur.
quã iħc de ea suscepisse ꝓbatur.
Caro eñi iħu. caro mariȩ est. &¬
eadem tamen carnis mansit &¬

Expanded text:
et carnis substantia communicare, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim Jesu caro est Mariae, et eadem tamen carnis mansit et
Abbreviated transcription (Latin):
sed conceptus ñ multiplicauit.
nec sub uiri id est mariti potesta¬
peccati colluuione. & sine uirilis
ammixtionis detrimͣto suscepit.
sine dolore genuit: & sine integri¬
tatis uiolatione. pudore uirgini¬
tatis integra ꝑmansit. Hoc enim
potuit efficere de matre. quia sic
elegit nasci ds̃ de homine. Maria
gͦ & si cõmunicat erumnis euȩ. ñ
cõmunicat parturiendo cũ dolore.
P romeruit eniͣ hoc singularis scitas
eiꝰ. & singularis gr̃a: qua susceptio¬
ne dĩ singulariter estimata est
digna. Non inmerito gͦ excipit᷑
aquibusdã generalib uera estima¬
tione quã tanta seruat gr̃a. & at¬
tollit dignitatis p̃rogatua. Quantũ
enĩ xp̃i potestas possit. mundi os¬
tendit uniuersitas: quantũ gr̃a.
marie monstrat integritas. Que
sicut diuersa est anatura: ita diuersa
& ab usu. Quid gͦ in tanta diuersi¬
tate dicimus : Humanȩ sortis
morte̾ subisse. Nec tamen uinculis¬
eiꝰ retineri. ꝑ quã ds uoluit nasci:

Expanded text:
sed conceptus non multiplicavit, sed conceptus non multiplicavit, nec sub viri, id est, mariti potestaem quia sine peccati colluvione, et sine virilis admixtionis detrimento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci,