comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimis nefario qđ in para diso ꝑpetrat ũẽ factã nob
ẽẽ poenalẽ : ł otũq qđ nobiscũ agit̃ ꝑtestam̃tũ nouũ
ñ ꝑtinere nisi ad noui scłi hȩreditatẽ nouã: ut hic
pignore accepto illud cuius hoc pignꝰ ẽ suo tẽpore
consequamur : Nunc aũt ambulemꝰ inspe : et pro¬
minis filii dĩꝑillũ grãẽ fieremus: Manens quippe
ille in mutabilis. naturã nr̃am inquanos fuscipe
suscepit a nob: & tenax diuinitatis suae nr̃ae infir¬
mitatis particeps factus ẽ : ut nos in melius cõ¬
mutati : quod peccator esmortalesq: sumus
er̃ mmortali etiusti participatione amittam̃:
et quod innatura nr̃abonũ fecit. impletum
summobono in eĩnaturae bonitate seruemus
Sicut enĩꝑ unũ hominẽ peccantẽ in hoctã graue
malũ deuenimꝰ : Ita ꝑ unũ hominẽ eundẽ que dm
iustific antẽ : ad illud bonũ iã subliie ueniemus:
Nec quisquã sed ebet ad illũ transisse confidere.
nisi cũ ibi fuerit : ubi tẽptationulla erit : nisi pacẽ

Expanded text:
paradiso perpetratum est, factam nobis esse poenalem totumque, quod nobiscum agitur per testamentum nouum, non pertinere nisi ad noui saeculi hereditatem nouam, ut hic pignore accepto illud cuius hoc pignus est suo tempore consequamur, nunc autem ambulemus in spe et prominis, filii Dei per illum gratia fieremus. Manens quippe ille inmutabilis naturam nostram, in qua nos susciperet, suscepit a nobis et tenax diuinitatis suae nostrae infirmitatis particeps factus est; ut nos in melius commutati, quod peccatores mortalesque sumus, eius inmortalis et iusti participatione amittamus et, quod in natura nostra bonum fecit, inpletum summo bono in eius naturae bonitate seruemus. Sicut enim per unum hominem peccantem in hoc tam graue malum deuenimus, ita per unum hominem eundemque Deum iustificantem ad illud bonum tam sublime ueniemus. Nec quisquam se debet ab isto ad illum transisse confidere, nisi cum ibi fuerit, ubi tentatio nulla erit; nisi pacem
Abbreviated transcription (Latin):
igom osior quã tardior: inelius peritior quã impo¬
ritior melius exercitatior quãminus exercitat
&ide ipse unuscuꝓsicit melius utiq postea qua
prius. Quođ aut̃ recipit mauis uit minius sitiedu¬
bitatione mutabile ẽ : uude iagen ior & docti&

Expanded text:
geniosior quam tardior, melius peritior quam impegeniosior quam tardior, melius peritior quam imperitior, melius exercitatior quam minus exercitatus, et idem ipse unus cum proficit, melius utique posteaquam prius. Quod autem recipit magis et minus, sine dubitatione mutabile est. Unde ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quasi possit intellegere ũbeatus ẽe sed quod
ẽilli uiuere. intellegere leatũ eẽ hocẽ illi eẽ
Propterhanc in commutabilitatẽ & simplicitate:
intellexerunt cũ x om̃a ista stcisse: & ipsum
atullo fieri potuisse: considerauorẽ enim
uitã eẽ quã corpus speciemq corporis eẽ serisi dieputant¬
bilem intellegibile uitȩ ꝓinde unt ellegibi le
speciẽ sensibiliptulet̃. sensibilia dicimus. queni suꝰ
tactu corporis sentiri queunt. intellegibilia
que corspectu m̃tis intellegi puis nulla ẽ etiim
pulcdiritudo corporalis siue instatu corporis
sic e sigura: siue in motu sicut ẽ catilena. dequa
si atunus uidieo: quod ꝓsecto nom posret inisi
melior in illo eẽt haec species sine tumore
molis siue strepitu uocis sirespatio uł lociul
temporis. Sedibi quoq nisimutabilis eẽt ñ alius
alio melius despeciae sensibili iudicaret ⁊ telius in¬

Expanded text:
esse, quasi possit intellegere non beatus; sed quod esse, quasi possit intellegere non beatus; sed quod illi est uiuere, intellegere, beatum esse, hoc est illi esse. Propintellexerunt eum et omnia ista fecisse, et ipsum a nullo fieri potuisse. Consideraverunt enimvitam esse, quam corpus; speciemque corporis esse sensibilem, intelligibilem vitae. Proinde intelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu tactuque corporis sentiri queunt: intelligibilia, quae conspectu mentis intelligi possunt. Nulla est enim pulchritudo corporalis, sive in statu corporis, sicut est figura, sive in motu, sicut est cantilena, de qua non animus judicet. Quod profecto non posset, nisi melior in illo esset haec species, sine tumore molis, sine strepitu vocis, sine spatio vel loci vel temporis. Sed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili judicaret: melius in
Abbreviated transcription (Latin):
atq gła platos uideinus. nullum corpus eẽ dm̃. dideo
cunta corpora traus tenderunt querentes dm̃
uider̃ quicquid mut abile ẽ ã eẽ sumnium dm̃:¬
beinde uderart omnem speciem inrequacu
mutabilĩ quaẽ quicquidillud:. quoquo mode: qua¬
quia in cominut abilit̃ ẽ: ac ꝑlioc siue uniuesi mun¬
dicorpus sigura si qualitates: ordinatumq matũ:
& elementa disposita uicaelo usq ad terrã. & quae¬
cumq: corpora in eis sunt. siue ominẽ uitã uel
quae nutrit & contitiet: a& qualis ẽ in arborib:
uł quaȩ & hoc habet & seritit: qualis ẽ in peco¬
ribus ułquae & hoc habet intellegit: qualis ẽ
in hominib: uł quae nutritorio subsidionotin¬
dig& sedtant um contin& sentit s intellegit:
qualis ẽ in angelis: uis i abillo ẽe ñ possequi simpli¬
citer ẽ quianaliud illiẽ ec̃ aliuduiuere quas:
possit eẽ nonuiuens ⁊ uecaliud illiẽ uiuere
aliud intellegere quasi porsit iuuere nonin¬
tellegens. nec aliudilliẽ intellegere aliudbeatũ

Expanded text:
a praelatos uidemus, nullum corpus esse Deum, et ideo cuncta corpora transcenderunt quaerentes Deum. Viderunt, quidquid mutabile eat. non esse summum DDeinde viderunt omnem speciem in re quacumque mutabili, qua est quicquid illud est, quoquomodo et quaquia incommutabiliter est. Ac per hoc siue uniuersi mundi corpus figuras qualitates ordinatumque motum et elementa disposita a caelo usque ad terram et quaecumque corpora in eis sunt, siue omnem uitam, uel quae nutrit et continet, qualis est in arboribus, uel quae et hoc habet et sentit, qualis est in pecoribus, uel quae et haec habet et intellegit, qualis est in hominibus, uel quae nutritorio subsidio non indiget, sed tantum continet sentit intellegit, qualis est in angelis, nisi ab illo esse non posse, qui simpliciter est; quia non aliud illi est esse, aliud uiuere, quasi possit esse non uiuens; nec aliud illi est uiuere, aliud intellegere, quasi possit uiuere non intellegens; nec aliud illi est intellegere, aliud beatum
Abbreviated transcription (Latin):
euocari hoc est adabliuonẽ : p̃teritoꝵ scilic & in memo¬
tes supera &amuexa : reuis ant tursus aicipiant
uneorpora uelle reuti Merita displicuit hoc porplyrio
qm̃ reuera credere  lriimẽ ex illa uita quaebeatissima

Expanded text:
euocari, hoc est ad obliuionem praeteritorum: Scilicet inmemoeuocari, hoc est ad obliuionem praeteritorum: Scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant Rursus et incipiant in corpora uelle reuerti. Merito displicuit hoc Porphyrio, quoniam re uera credere stultum est ex illa uita, quae beatissima
Abbreviated transcription (Latin):
porphynus ut saltem in solos homines huma nasam¬
mas p̃cipitari posse sentiret. helii nos aut̃ carceres
euertere minime dubitaret. dic̃ &uam adhoc
dm̃ animam mundo dedisse ut inateriae cognoscens
mala ad patrẽ recurreret: Nec aliquando iataliũ
polluta contagione teneret᷑ abi & sialiquid in con¬
nenienter sapit: magis enĩ cdatae corpori ut bona
facer& nonenĩ mala discer&r si non facer&: In eota¬
men alioꝵ platonicorũ opinionẽ & non in reparua
cinendauit qđ mnundatam abomnib inalis anima&cũ
patre cmnstctutam num quã um mila mundihanis
pusuram consessusẽ quasententia ꝓsecto abstulit q d eẽ
platonicum maxiie ꝑhibetur ut mortuos eusuis
itauuios exmortius semꝑ. fieri. falsumq: cẽ ostendit
qł platonice uidet᷑ cloxisse uirgilius. incamposal ysus
purgatas anim as iissas. quo nomine tam quã ꝑfabula
indent᷑ signisicari gauelia heatoꝵ afluuiu letheum

Expanded text:
Porphyrius, ut saltem in solos homines humanas anPorphyrius, ut saltem in solos homines humanas animas praecipitari posse sentiret, beluinos autem carceres euertere minime dubitaret. Dicit etiam ad hoc Deum animam mundo dedisse, ut materiae cognoscens mala ad Patrem recurreret nec aliquando iam talium polluta contagione teneretur. Ubi etsi aliquid inconuenienter sapit magis enim data est corpori, ut bona faceret; non enim mala disceret, si non faceret, in eo tamen aliorum Platonicorum opinionem et non in re parua emendauit, quod mundatam ab omnibus malis animam et cum Patre constitutam numquam iam mala mundi huius passuram esse confessus est. Qua sententia profecto abstulit, quod esse Platonicum maxime perhibetur, ut mortuos ex uiuis, ita uiuos ex mertuis semper fieri; falsumque esse ostendit, quod Platonice uidetur dixisse Vergilius, in campos Elysios purgatas animas missas quo nomine tamquam per fabulam uidentur significari gaudia beatorum ad fluuium Letheum
Abbreviated transcription (Latin):
sbgnt Sipost platone aiquidem dare exstatur
idignũ curipse por phytius uortulla con parua
emdiuit : Naniplatonẽ animas hominu postner¬
tem reuolui usquȩ ad corpora bestarã serpsisse
certissi mũ es Hanc sentenciã porphuius doctor
tenuit &plotinus porphyriotam̃ iuire displicuit
in hominũ fane non sua quaedimiserant sed alia naua
corpora redire humanas animas arbitratus ẽ. puduit
scilic& illud credere nemat̃ fartasse fliũ inmulami
reuolita uectar& & nonpuduit hoc eredere ubi
reuoluta mater it puellam filio sorsitan nuber&
quanto credit᷑ honestiusquochẽĩ & ueraces angelido
cuert̃ qđ ꝓphedĩs puacti lecutist qđ ipsequẽ uenturu
saluatorem p̃miss tauncii p̃dixert᷑: Quod missi apłi
quiorbem terrarum euangelio repleuerunt: Quan¬
tum inquã honestius credit᷑ reuti anim as semel aduor¬
pora ꝓpria quam reuerti tociens ad diũsa: Uerum
tam̃ dixtx magna parte correctus ẽ in hacopinione

Expanded text:
t. Si post Platonem aliquid emendare existimatur indignum, quur ipse Porphyrius nonnulla et non parua emendauit? Nam Platonem animas hominum post mortem reuolui usque ad corpora bestiarum scripsisse certissimum est. Hanc sententiam Porphyrii doctor tenuit et Plotinus; Porphyrio tamen iure displicuit. In hominum sane non sua quae dimiserant, sed alia noua corpora redire humanas animas arbitratus est. Puduit scilicet illud credere, ne mater fortasse filium in mulam reuoluta uectaret; et non puduit hoc credere, ubi reuoluta mater in puellam filio forsitan nuberet. Quanto creditur honestius, quod sancti et ueraces angeli d spiritu acti locuti sunt, quod ipse quem uenturum Saluatorem praemissi nuntii praedixerunt, quod missi apostoli qui orbem terrarum euangelio repleuerunt, — quanto, inquam, honestius creditur reuerti animas semel ad corpora propria quam reuerti totiens ad diuersa! Verum tamen, ut dixi, ex magna parte correctus est in hac opinione
Abbreviated transcription (Latin):
disputari futura tam̃ sempiternami me duibi¬
tame &talia sutura quale suaresur rectione xp̃s
de inonstraũ exemplũ sed quabacumq sint cum in¬
corrupribilio ꝓrsus &r inmortalia niluloq anime
contemplatione qua indm̃m figit᷑ inpedientia p̃dicent
uosque &uã dicatis eẽ incalestib: in mortalia corpo¬
raimmortaliter beatoꝵ.. Quidẽ quod ut beati
simus or̃e corpus sugiendum eẽ opinamini utfide
xp̃ianã quasi rationabilit̃ fugere iudeamini nisiꝗe
illudẽ quoditerum dico: Xp̃se humilis nossupli
Anforte corrigipudet: &lioc intiũ nonnisi suplboꝵ
ẽ pudet uidelic& doctos homines ex discipulis pla¬
tonuis fieri discipulos xp̃i quipiscatorẽ suo spũ doeuit
sapere acdicere : in principio erat uerbũ. & uerbumn
erat apudelm̃ &dserat uerbum: Hocerat in principio

Expanded text:
disputari; futura tamen sempiterna minime dubidisputari; futura tamen sempiterna minime dubitamus, et talia futura, quale sua resurrectione Christus demonstrauit exemplum. Sed qualiacumque sint, cum incorruptibilia prorsus et inmortalia nihiloque animae contemplationem, qua in Deo figitur, inpedientia praedicentur uosque etiam dicatis esse in caelestibus inmortalia corpora inmortaliter beatorum: quid est quod, ut beati simus, omne corpus fugiendum esse opinamini, ut fidem Christianam quasi rationabiliter fugere uideamini, nisi quia illud est, quod iterum dico: Christus est humilis, uos superbi? An forte corrigi pudet? Et hoc uitium non nisi. superborum est. Pudet uidelicet doctos homines ex discipulis Platonis fieri discipulos Christi, qui piscatorem suo spiritu docuit sapere ac dicere: In principio erat Verbum, et Verbum erat aput Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio
Abbreviated transcription (Latin):
tuetites porphiyriũ inlus ipsis libris exquib: inuba
pesuquos de regressi anune seriꝓsit. tã crebro
pcipeome corpꝰ eẽ fugicudũ: anima possit bea¬
ta pinane udõ. sedipre potuis ista sentices cori¬
gendius futt. psertin cu deatima miindi liut iusi belis
& tam ingentis corporeģ molis cũ illo tã ineredibila
apiatis platonequippe auctore animalce aa
acorporẽ: necumquã carebit beatitudine suet be¬
atasit anima corpus ẽ oñe sugiendũ soleiueqd
istum & oetera sidera. Non solũ in librss ur̃is erpo
acẽ satemini quod uobis cum ot̃s homineseicon¬
spicere ñ cunctant᷑ adicere: uerũ euã altiore upi¬
ignorareuens singins quiddis putare aut doceresole¬
ob pugnatis xp̃ĩani eẽ nolitis nusi quraxp̃s liumiliter
euenit & uos suꝑbi estis qualia scõꝵ corpora inre¬
surrectione futura sint potest aliquando scrupu¬
losiufint̃ xp̃ianarũ seripturarum doctissimos

Expanded text:
tuentes Porphyrium in his ipsis libris, ex quibus multa tuentes Porphyrium in his ipsis libris, ex quibus multa posui, quos de regressu animae scripsit, tam crebro praecipere, omne corpus esse fugiendum, ut anima possit beata permanere cum Deo. Sed ipse potius ista sentiens corrigendus fuit, praesertim cum de anima mundi huius uisibilis et tam ingentis corporeae molis cum illo tam incredibilia sapiatis. Platone quippe auctore animal esse a corpore, nec umquam carebit beatitudine, si, ut beata sit anima, corpus sit omne fugiendum? Solem quoque istum et cetera sidera non solum in libris uestris corpora esse fatemini, quod uobiscum omnes homines et conspicere non cunctantur et dicere; uerum etiam altiore, ut puignorare uos fingitis, quid disputare aut docere soleaobpugnatis, Christiani esse nolitis, nisi quia Christus humiliter uenit et uos superbi estis? Qualia sanctorum corpora in resurrectione futura sint, potest aliquanto scrupulosius inter Christianarum scripturarum doctissimos
Abbreviated transcription (Latin):
sum psisre humanã anuiã & corpus. uoscertetantupsrte pn¬
tribuitis atuma intellectuali quae anima utiq hu¬
manaẽ ut eam consubstancialem paterne illimenti
quẽ dĩ silium consiteminisieri possedicatis. Quid. indõ¬
ergo incredibile ẽ sialiqua una intellectualis anima
modo quodã in effabili& singular pmultoꝵ salute
susceptaẽ Corpusuo anime caherere ut homiotots
& plenus sit natura ipsi nr̃a teste cognosciinus qđ
nisiusitatissimũ cẽt hoc ꝓfecto eẽt in credibilius
uerbis ut arquae inusuri habetis. Incorporeũ ui corpo¬
reo quam corpus incoporeo coherere: ansorte uos ossen¬
dit inusitatus corporis partus ex uirgine: teq: hioc
deb& ossendere inino potius ad pietatẽ suscipiendã
deb& ad ducere : qđ iti rabilis iturabilit̃ natꝰ ẽ: Anuõ
qđ ipsum corpꝰmorte depositum &iu melius resur
rectione mutatum iam encorruptibile neq mortale
in suꝑna subuex̃ . Hoc sortasse credererecusatis in¬

Expanded text:
sumsisse humanam animam et corpus? Vos certe tantum tribuitis animae intellectuali, quae anima utique humana est, ut eam consubstantialem paternae illi menti, quem Dei Filium confitemini, fieri posse dicatis. Quid ergo incredibile est, si aliqua una intellectualis anima modo quodam ineffabili et singulari pro multorum salute suscepta est? Corpus uero animae cohaerere, ut homo totus et plenus sit, natura ipsa nostra teste cognoscimus. Quod nisi usitatissimum esset, hoc profecto esset incredibilius; uerbis utar quae in usu habetis, incorporeum incorporeo, quam corpus incorporeo cohaerere. An forte uos offendit inusitatus corporis partus ex uirgine? Neque hoc debet offendere, immo potius ad pietatem suscipiendam debet adducere, quod mirabilis mirabiliter natus est. An uero quod ipsum corpus morte derectione mutatum, jam incorruptibile, neque mortale in superna subvexit? Hoc fortasse credere recusatis, in
Abbreviated transcription (Latin):
buat̃ qđ sienormit̃ in unaeẽt utq non deceret
Aut si contendit̃ in ea queq: statura corpo¬
ris resurrecturũ ẽẽ inqua de functuse: non
pugnacit᷑ resistendũ ẽ. tantũ absit omnis de¬
formitas. omnis infirmnitas. omnis tarditas:
omnis corruptio & siꝗd aliudillud ñ decet
regnũ in quore surrectionis et ꝓmissionis
filio aequales er̃ angelis dĩ si ñ corpore ñ aetate
certe felicitate: Restituet̃ ergo quicꝗd decor¬
porib uiuis ł pꝰ mortẽ decadauerib perit:
ensimul cũ eo quod insepulchris remansit.
in sp̃i alis corporis nouitatẽ ex animalis corporis
uitus tate mutatũ resurget in corruptione
atq: in mortalitate uestitũ: Sed etsiuel casu¬
cani aliquo graui. uel inimicorũ in manitate
t otũ penitꝰ c̃terat̃ inpuluerẽ atq in auras
uł in aquas disꝑsum quantũ fieripotẽ nusquã

Expanded text:
buitur: quod si enormiter in una esset, utique non deceret. buitur: quod si enormiter in una esset, utique non deceret. Aut si contenditur in ea quemque statura corporis resurrecturum esse, in qua defunctus est, non pugnaciter resistendum est, tantum absit omnis deformitas, omnis infirmitas, omnis tarditas, omnisque corruptio, et si quid aliud illud non decet regnum in quo resurrectionis et promissionis filii aequales erunt angelis Dei, si non corpore, non aetate, certe felicitate. Restituetur ergo quidquid de corporibus uiuis uel post mortem de cadaueribus periit, et simul cum eo quod in sepulchris remansit in spiritalis corporis nouitatem ex animalis corporis uetustate mutatum resurget incorruptione atque immortalitate uestitum. sed etsi uel casu aliquo graui uel inimicorum immanitate totum penitus conteratur in puluerem atque in auras uel in aquas dispersum, quantum fieri potest, nusqua
Abbreviated transcription (Latin):
et si omnib: perisset modis nec ulla eĩ materios
inullis naturȩ latebris remansisset : ⁊̃ nide uellet unde¬
eã reppararexomni potens : sed ꝓpt̃ sententiã
ueritatis quadictũ ẽ. capillus capitis ur̃ i ñ pe¬
ribit. ab surdũ ẽ ut putemꝰ cũ capillus hominis
perireñ possit tantas carnes fame depastasatq:
consumptas perirepotuisse: Quib: omnib: ꝓnr̃o
modulo c̃sideratisatq tractatis. haec sũma c̃ficit̃:
ut in resurrectione carnis inaet̃nũ easmensu¬
ras habeat corporũ magnitudo : quas habe¬
bat ꝑficiendae siuȩ ꝑfectȩ cuiusq inditacor¬
pori ratio iuuentutis. In membrorũ quoq
oinniũ modulis congruo decoreseruato quod
decus ut seruet᷑ si aliquid demptũ fuerit in decentĩ
alicui granditati in parte aliqua estitutȩ qđ ꝑtorã
ubuq teneat᷑ : ne ab surdũ ut aliquid in de
etiã stãure corporis ad diposse oredam̃ cũ
omnib: partib: ut decorẽ custodiant id distri¬

Expanded text:
et si omnibus perisset modis, nec ulla ejus materies in ullis naturae 104 latebris remansisset unde, vellet eam repararet Omnipotens. Sed propter sententiam veritatis, qua dictum est, Capillus capitis vestri non peribit, absurdum est ut putemus, cum capillus hominis perire non possit, tantas carnes fame depastas atque consumptas perire potuisse. Quibus omnibus pro nostro modulo consideratis atque tractatis, haec summa conficitur, ut in resurrectione carnis in aeternum eas mensuras habeat corporum magnitudo, quas habebat perficiendae, sive perfectae cujusque indita corporis ratio juventutis, in membrorum quoque omnium modulis congruo decore servato, quod decus ut servetur si aliquid demptum fuerit indecenti alicui granditati in parte aliqua constitutae, quod peubique teneatur, non est absurdum ut aliquid inde etiam staturae corporis addi posse credamus, cum omnibus partibus, ut decorem custodiant, id distri
Abbreviated transcription (Latin):
posse reuocare qđ fugit : Red det̃ ergo caro illaho ⁊̃ simpila ĩpui÷¬
mini in quo eẽ carohumana primitus coepit : Ab illo r̃ ẽt
quippe altero tamquã mutuo sumipta dep̾utanda¬
ẽ: Quaesicut aes alienũ ei redibenda ẽ : unde¬
sumpta ẽ : sua uero illi quẽ fames exin anierat: ab eo

Expanded text:
posse reuocare. quod fugit. Reddetur ergo caro illa homini, in quo esse caro humana primitus coepit. Ab illo quippe quest, quae sicut aes alienum ei redhibenda est, unsumpta est. Sua vero illi quem fames exinanierit exinani
Abbreviated transcription (Latin):
quod cũ ex dominicopaschȩ die tertiofieret : Iingra¬
dib exethae. inqua de superiore loquebarloco.
feci stare ambosfratres : Cũ eorũ legeret᷑ libellus:
intuebat᷑ p̃opulus uniũ sus sexus utriusq unũ stantẽ
sine de formimotu: alterã membris omnib: con¬
trementẽ : Itꝗipsũ ñ uiderant quidineo diuinȩ
misericordiae factũ eẽt in eĩ sorore cernebantꝰ
Videbant enĩ qui dinillo gratulandũ : quidpilla
esset orandũ: Int̃haec recitato eorũlibelllo:
de conspectu populi eos abire p̃cepi. et de tota ipsa
causa laliquanto diligentius coeperã disputare:
Cũecce me disputante. uoces aliae dememoria
martyris nouȩ gratulationis audiunt᷑ : con¬
uersi sunt eo ꝗ me audiebant : coeperuntq con¬
currere : Illa enĩ ubi degra dib: descendit in ꝗb
steterat ad scm̃ martrrẽ orare ꝑrexerat quȩ
mox ut cancello sattigit: conlapsa similiter:

Expanded text:
Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in graQuod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoriMartyris novae gratulationis audiuntur. Conversi sunt eo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit, in quibus steterat, ad sanctum Martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos attigit, collapsa similiter
Abbreviated transcription (Latin):
rior. quasi nouũ qđ alius prior dixerat nunti¬
antes: meq gaudẽnte. etaput medo grãsagente
ingredit̾etiã ipsecũ plurib inclinat᷑ ad genuamea
crigit᷑ adosculũ meũ: ꝓcedimus ad populum:
Plenaerat ecła ꝑsonabat uocib gaudiorũ dõ grndio¬
gras dolaudes nemine tacente hincatq: indecla¬
mantiũ s alutaui populũ : etrursus eadẽ feruenti¬
ore uoce clamabant: facto tandẽ silentio : sitert¬
tte scripturarũ diuinar ũs. lecta sollenia : ubi
aũt uentũ ẽ ad meisermonis locũ: dixipauca
ꝓtẽpore et proillius iucunditate lȩtitiȩ : magis
enĩ eos in opere diuino quandã dĩ eloquentiam
naudire sed considerare ꝑ misi: Nobiscũ homo
prandit et diligent̃ nob̵ omnẽ suae frater nȩq ac
maternȩ ȩ alamitatis indicauit historiã : Sequenti
itaq: die post sermonẽ redditũ narrationis eĩ
libellũ in crãstinũ populo recitandũ ꝓmisi:

Expanded text:
rior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntirior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes; meque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt lecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius iucunditate laetitiae. Magis enim eos in opere diuino quandam Dei eloquentiam non audire, sed considerare permisi. Nobiscum homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi.
Abbreviated transcription (Latin):
glorio sissimistephani frequentabant orantes utiã
sibi placaret̃ dr̃ et salutẽ pristinã red deret: Millic
et quacũq ibant: conuertebant inseciuitatis
aspectũ: Nonnulli ꝗeos alibi uiderant causãq tre¬
moris eorũ nouerantaliis ut cuiq poterant indica¬
bant: Venitȩ pascha atq ipso die dominico mane:
cũiã frequens populus p̃sens eẽt : et lociscĩ cancellos
ubi martrr erat idẽ iuuenis orans teneretrꝙ pente
prostratus est & dormienti similimꝰ iacuit : ñ tam̃
tremens sic̃ etiã ꝑsomnũ solebat : stupentib ꝗad
erant: atq aliis pauentib aliis dolentib: cũ eũ ꝗđa
uellent ergereñ nulli ꝓhibuer̃. & potius exitũ
qm̃ sanatus erat: & stabat in columis intuenscũ
in tuentes. Quis ergo setenuit alaudib dĩ:
Clamantiũ gratulantiũq uocib: ecłã usq quãq
conpletaẽ . Inde ad me currit̃ ubi sed ebã iã ꝓces¬
surus. inruit alt̃ quisq postalterũ : Omnis poste¬

Expanded text:
gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus praesens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum mebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis poste
Abbreviated transcription (Latin):
nus liga retit  psuitq irane bene ficiũ quochoues¬
tul i dudebuat ssti netũ pretierent at stuii
in uideitia denegfeent. Susfsicit quodpurgaio
thetrgica neq intellee qualẽ anniã siaua ãtet¬

Expanded text:
inis ligarentur ipsumque inane beneficium. quod praesinis ligarentur ipsumque inane beneficium. quod praestaturi uidebantur, aut metu premerent aut simili inuidentia denegarent. Sufficit quod purgatione theurgica neque intellectualem animam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona ueracit᷑ tam̃ sia dipsum referas dyx̃ tedua
osiquaitianent sceleris uestigiatim̃ irrita ppetua
soluent formidine terras. Eaquippedix quae
&ã multũ ꝓsitientiũ in uirtate iusticiae:
posst̃ ꝓpt̃ luius uita in firmitatẽ & sinonscele
scelerũ tam̃ manere uestigia queni nsi abillo sal¬
uatore satiant᷑. de quo isteũsus expressus est.
Namutiq: non hoc a seipso sedixisse uuirgilius
in egloge ipsius quarto strine ũsu indicat uliat
ultimacuna ei uenientia carminis aetas. Unde hoe
acymȩ a sibilla d& tũ cencuuctant᷑ apparoe the¬
urgiuõ illi uł potius dae inones derꝵ species sigu¬
rasq fingentes. inꝗnant potius quam purgait
liumanum spm falsitate fant asinatũ. deceptona
uatarum ludificatione foritarũ quonuodo dio
purgent hottuns spmi qui itimundã habent or¬
uum  alioquin nullo modo carituatb: inuudilans¬

Expanded text:
persona, ueraciter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, persona, ueraciter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, Inrita perpetua soluent formidine terras. Ea quippe dixit, quae etiam multum proficientium in uirtute iustitiae possunt propter huius uitae infirmitatem, etsi non scelera, scelerum tamen manere uestigia, quae non nisi ab illo saluatore sanantur, de quo iste uersus expressus est. Nam utique non hoc a se ipso se dixisse Vergilius in eclogae ipsius quarto ferme uersu indicat, ubi ait: Ultima Cumaei uenit iam carminis aetas; unde hoc a Cumaea Sibylla dictum esse incunctanter apparet. Theurgi uero illi uel potius daemones deorum species figurasque fingentes inquinant potius quam purgant humanum spiritum falsitate phantasmatum et deceptoria uanarum ludificatione formarum. Quo modo enim purgent hominis spiritum, qui inmundum habent proprium? Alioquin nullo modo carminibus inuidi hom
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑: hoc etũ tibi in mundissuni dae monesde
aetherios secẽ fingentes quoꝵ p̃dicator & ange¬
lus sactus esꝓmisert. qđ in anuna spałit he urgia
arte purgati ad patrem quidẽ ñredeunt sedsup
aerias plagas. int deos & herios habitabẽ non audit
ista hominum multitudo ꝓpt̃ quos ad aemonũ
dominatu liberandos xp̃s aduetut. Inillo enĩ
habent misericordissimã purgationẽ : am̃tis
& sp̃s & corporis sui : ꝓpt̃ eacꝓpe totũ haminẽ
sine peccato ille suscepit: ut totũ quo constat
hõ apeccatoꝵ peste sanaret: quẽ tu quoq utinã
cognouisses eiq tepotius quã uł tuae uirtutiquae
humana fragilis & infirinaq̃ uł pernciosiffune
curiositatis sarandũtutius cõmisisses: Nonenĩ
te decepiss&quẽ ur̃a ut tuipse scribis oracula scm̃
in mortalẽq: consesra st̃: dequo &iã poeta nobi¬
lissinus poetice quidẽ quia ui alterius a dũbrata

Expanded text:
gantur. Hoc enim tibi immundissimi daemones, deos gantur. Hoc enim tibi immundissimi daemones, deos aetherios se esse fingentes, quorum praedicator et angelus factus es, promiserunt, quod in anima spiritali theurgica arte purgati ad Patrem quidem non redeunt, sed super aerias plagas inter deos aetherios habitabunt. Non audit ista hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatu liberandos Christus aduenit. In illo enim habent misericordissimam purgationem et mentis et spiritus et corporis sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum, quo constat homo, a peccatorum peste sanaret. Quem tu quoque utinam cognouisses eique te potius quam uel tuae uirtuti, quae humana, fragilis et infirma est, uel perniciosissimae curiositati sanandum tutius commisisses. Non enim te decepisset, quem uestra, ut tu ipse scribis, oracula sanctum inmortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus poetice quidem, quia in alterius adumbrata
Abbreviated transcription (Latin):
cadi superioris adetdieraspatia ꝑtinentes siue
ui sibiles quos conspicuos lucore cernebat solẽac
lim pacetera ibidem lumina. siue inuisibiles quosputa¬
bat ab om̃ ĩ labe istarũ ꝑturbationũ quanta potuit
tone sed achaldeis magistrs ut in atherias uł em¬
phyrias mundi sublimitates & sirmam̃ta cales¬
tia extolleres uitia humana: ut possint diiuñ tdie¬
urgis ꝓnuntiare diuina : ꝗb: diuinis tetam̃ ꝑ in¬
tellectualẽ uitã facis altiorẽ ut tibi uidelic& tãquã
phylosoplo thcurgica artis purgatione nequa¬
quã necessariae uideant᷑ sed adaliis cas tam̃ inpor¬
tas ut hanoueluti mercedẽ redas magistristius.
qđ eos ꝗphu lo sophar: ñ posst̃ adista seducisquetibi
tã quã superioꝵ capacieẽ inutilia c̃fitens utui¬
delicor ꝗcumq: aphilo sophie uirtute rematist̃.
maior ẽ mnultitudo : plures achecretor anuilicitos
magistros tuos quã ad sco las platorcas uemireeo¬

Expanded text:
caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue uisilunam et caetera ibidem lumina, sive invisibiles quos putabat, ab omni labe istarum perturbationum quanta potuit tone, sed a Chaldeis magistris, ut in aetherias vel empyreas mundi sublimitates et firmamenta coelestia extolleres vitia humana, ut possent dii vestri theurgis pronuntiare divina: quibus divinis te tamen per intellectualem vitam facis altiorem, ut tibi videlicet tanquam philosopho theurgicae artis purgationes nequaquam necessariae videantur; sed aliis eas tamen importas, ut hanc veluti mercedem reddas magistris tuis, quod eos qui philosophari non possunt, ad ista seducis, quae tibi tanquam superiorum capaci esse inutilia confiteris; ut videlicet quicumque a philosophiae virtute remoti sunt, major est multitudo, plures ad secretos et illicitos magistros tuos, quam ad scholas Platonicas venire co
Abbreviated transcription (Latin):
pmrisadramtanuobtatem ab ensangeli qui
uhieurgicos homines nescio quadeductiarte
descendunt qui adliuc eos honoras utdicas
pnunttia rediuina quaetandẽ diuina ꝓnunciail
ꝗ ñ uoluntatẽ patris nunciant. Nempe illist
quos sacris p̃cib inuidus alligauit ne prestarent
anime purgationẽ nec abono ut dicis purgare
cupientes ab illis unculis solui. &i sue potestati
reddipotuert̃. Ad h iuc dubitas haee malignaee
daemonia uł tefingis sortasse nescire dũñius
dicurgos osfendere aquib: curiositate decep¬
tus ista ꝑnitiosa & in sanaꝓmagno benesitio
didicisti. Audes istã inuidã ñ potentiã sed pesti¬
lentiani & nondicã dominã sed qđ tusateris
ancillam potius inuidoꝵ isto aere transcenso¬
leuare incadũ & int̃ deos uros &uã sidereos ẽlo¬
tuus platonicus apuleius erraũ ꝗtantũ modo
damones aluna & insta ordinatos agitarimor¬
bis passionũ inentisq: turbelis. hionor anseos
quidẽ sed u olens nolensq: c̃fessusẽ deor tamen

Expanded text:
iant voluntatem, ab eis angelis qui ad theurgos homines, nescio qua deducti arte, descendunt. Quid adhuc eos honoras, ut dicas pronuntiare divina? Quae tandem divina pronuntiant, qui non voluntatem Patris nuntiant? Nempe illi sunt, quos sacris precibus invidus alligavit, ne praestarent animae purgationem; nec a bono, ut dicis, purgare cupiente ab illis vinculis solvi et suae potestati reddi potuerunt. Adhuc dubitas haec maligna esse daemonia; vel te fingis fortasse nescire, dum non vis theurgos offendere, a quibus curiositate deceptus, ista perniciosa et insana pro magno beneficio didicisti? Audes istam invidam, non potentiam, sed pestilentiam, et non dicam dominam, sed quo tu fateris, ancillam potius invidoleuare in caelum et inter deos uestros etiam sidereos conlotuus Platonicus Apuleius errauit, qui tantummodo daemones a luna et infra ordinatos agitari morbis passionum mentisque turbelis honorans eos quidem, sed uolens nolensque confessus est: deos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
disciplura & quã plurunos fallere ꝑcecã insipientẽ¬
que sententiã atq cẽcertissiniũ etrorẽ agendo
& supplicando ad principes angdosq: decurtere
& rursum quasi siue opera ꝑdidisse uidearis ista
dicendo mittis homities atdieurgos utꝑ cos anima

Expanded text:
 quam plurimos fallere per caecam insipientemque sententiam adque esse certissimum errorem agendo et supplicando ad principes angelosque decurrere, et rursum, quasi ne operam perdidisse uidearis ista discendo, mittis homines ad theurgos, ut per eos anima
Abbreviated transcription (Latin):
retur ꝓmissa carnalia ꝓpt̃ qđ uotus dẽ testantu
nam & ꝓphete erant ꝑ quas sic̃ ꝑangelos gademp¬
missio p̃dicata ẽ. &iex illoꝵ numero erat: cuius
gã magnã diuinamq sentenciã debonihuman
fug paulo ante cõmemoraui: Milnaut̃ ad herete
dõb onuẽ. In quo plane psalmo duoꝵ testam̃toꝵ¬
idicunt᷑ uetus & nouũ ratise declaratadsiceo¬
tio ꝓpt̃ cartiales erũ terrenasque ꝓmussiones cũ
eas impiis habundare ꝓspiceret. dic̃ pedessuos
poene suisse cõmotos aleffusos in lapsum ꝓpe tedo
gressur suos tãquã frustra ipsedo seruss. cũcast¬
licitatȩ quã deillo expectabat ctemuptoresẽ flonges
pspicer& seq inreiluũ inꝗsitione laborasse uolenq
curitacẽt ad p̃liendere donec intrar& in scãuriũs
& intelleger& in nouissi maeor ꝗselicoes uid elant
erranti. Tuno ergo utrellex̃ ineo qd se extulort
sic̃ dic̃ fuisse deiestos adestrisse aperisse ꝓpt̃ inuꝗtates

Expanded text:
retur promissa carnalia, propter quod ueturetur promissa carnalia, propter quod uetuae tunc erant, per quos, sicut per angelos, eadem promissio praedicata est, et ex illorum numero erat. cuius tam magnam diuinamque sententiam de boni humani fine paulo ante commemoraui: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. In quo plane psalmo duorum testamentodicuntur uetus et nouum, satis est declarata distinctio. Propter carnales enim terrenasque promissiones, cum eas inpiis abundare perspiceret, dicit pedes suos paene fuisse commotos et effusos in lapsum propemodum gressus suos, tamquam frustra Deo ipse seruisset, cum ea felicitate, quam de illo expectabat, contemtores eius florere perspiceret; seque in rei huius inquisitione laborasse, uolentem quur ita esset adprehendere, donec intraret in sanctuarium Dei et intellegeret in nouissima eorum, qui felices uidebantur erranti. Tunc eos intellexit in eo, quod se extulerunt, sicut dicit, fuisse deiectos et defecisse ac perisse propter iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
iñcognouet priucipiũ. nã cognoscer& purgatoniu
neque enim caro principiũ ẽ. aut anima humana
sed uerbum ꝑ qđ facta st om̃a. Nergo caro pscipsa
inundat sed ꝑ uerbũ aquo sumpta ẽ cu uerbum
caro factu e & haburaũ in nob̵ Nã decarnesiua inan¬
ducandamystice loquens. cũ hiꝗñintellexeruit
mundatꝰ & carnẽ: id eo quaerentib iudeis ꝗseẽt res¬
pondit seeẽ principiũ qđ utiq carnales in sirmipa¬
catis ob noxii &ignorantiae tenebris abuoluti
homines sediusti neramꝰ in illius aut̃ in carnatione
uatura hiamana erat. sediasta ñ peccatr ixerat hec
emediatio quamanus lapsis iacentibq porrectaã
Hoc ẽ sem̃ dispositũ ꝑ angelos inquoꝵ edictis & lex
dabat᷑ qua & unus ds̃ coli iulebat᷑ & hic mediator uen¬
ꝗ inundari pie uiuerdo piuerunt ñ solum ante¬
quamins insiguris rerum spiritaliũ habere uide¬

Expanded text:
non cognouit esse principium; nam cognosceret purgatorium. non cognouit esse principium; nam cognosceret purgatorium. Neque enim caro principium est aut anima humana, sed Verbum per quod facta sunt omnia. Non ergo caro per se ipsam mundat, sed per Verbum a quo suscepta est, cum Verbum caro factum est et habitauit in nobis. Nam de carne sua manducanda mystice loquens, cum hi qui non intellexerunt mundat et carnem. Ideo quaerentibus Iudaeis quis esset respondit se esse principium. Quod utique carnales, infirmi, peccatis obnoxii et ignorantiae tenebris obuoluti homines, sed iusti non eramus; in illius autem incarnatione natura humana erat, sed iusta, non peccatrix erat. Haec est mediatio, qua manus lapsis iacentibusque porrecta est; hoc est semen dispositum per angelos, in quorum edictis et lex dabatur, qua et unus Deus coli iubebatur et hic Mediator uenqui mundari pie uiuendo potuerunt, non solum antequamuis in figuris rerum spiritalium habere uide
Abbreviated transcription (Latin):
spmm señ neciitrẽ cẽ nec filium uerũitaq
dictũ e ñpurgariliomuinẽ nisi principio quam¬
cus pluralit apud eos sint dicta principia sed subdi¬
tus porphyrius inuidis potestatib dequib erube¬
carnatione purgamur:. eum quippe in ipsa
ea suꝑbia ñ intellegens quã sua ille humilitate deiecit.
uerus benignusq mediator in easeostendens mor¬
talitate mortalib quã maligni fallacesq: media¬
tores non habendo se suꝑbius extullet᷑ mnisens
⁊homitib ad uitor ũ deceptoriũ ueludimmor¬
tals martalib ꝓmisert̃ honusitaq: uerusq:
meliator ostendit peccatũ eẽ malũ non carnis
sobstantiam uł ratura quecum anina hominis.
& suscipi si ne peccato potuit & haberi. &i morte
deponi & inmelius resurrestio nemutar. nec
ips mortẽ quauis eet̃poena peccati: quã tamen
ꝓnobissine pecato ipse ꝑsoluit peccando cẽuitan¬
lam sed potius si facultas dat᷑ ptusticia pserendã
Ideo etum soluere poruit moriendo peccata: quia

Expanded text:
m nec Patrem esse nec Filium. Verum itaque dictum est non purgari hominem nisi principio, quamuis pluraliter aput eos sint dicta principia. XXIHI. Sed subditus Porphyrius inuidis potestatibus, de quibus et erubecujus incarnatione purgamur. Eum quippe in ipsa ea superbia non intelligens, quam sua ille humilitate dejecit verus benignusque Mediator, in ea se ostendens mortalitate mortalibus, quam maligni fallacesque mediatores non habendo se superbius extulerunt, miserisque hominibus adiutorium deceptorium uelut inmortales mortalibus promiserunt. Bonus itaque uerusque Mediator ostendit peccatum esse malum, non carnis substantiam uel naturam, quae cum anima hominis et suscipi sine peccato potuit et haberi, et morte deponi et in melius resurrectione mutari; nec ipsam mortem, quamuis esset poena peccati, quam tamen pro nobis sine peccato ipse persoluit, peccando esse uitandam, sed potius, si facultas datur, pro iustitia perferendam. Ideo enim soluere potuit moriendo peccata, quia
Abbreviated transcription (Latin):
offensionẽ religiosarum aurili bitiefcunt
isobis aut̃ alcertam regulã loqui fase. ne uerbo¬
trr pigincipia cũ dedõ loquimur. sic̃ nec diuos deos
ułtres nob̵ licitũ ẽdicere. quã uisde uno quoque
singulum quemq dm̃ eõ siteuiaute secdicamus
tam̃ qđ heretici abelluni cundem ee patre ꝗes¬

Expanded text:
offensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam loqui fas est, ne uerbotria principia, cum de Deo loquimur, sicut nec duos deos uel tres nobis licitum est dicere quamuis de unoquoque singulum quemque Deum esse fateamur, nec dicamus tamen quod haeretici Sabelliani, eundem esse Patre
Abbreviated transcription (Latin):
riorib ad suꝑna: uade in alio pralmo dr̃ de siderat
&deficit. anima mea in atria dñi. Itẽ malio. Desec
insalutare tuũ animamea. tam̃ cũ de utroq dixisse
idẽ deconde & carne desttiente : ñsubiẽ ds̃ cordis &i car¬
nis meae. sed ds̃ cordismei: ꝑcor quippe caromun¬
dat᷑ unde dic̃ dñs: Munda teque intus st̃ & que
soris st̃ munda ert̃: Partẽ de inde suã dic̃ ipsũ dm̃
non aliquid ab eo sed ipsum: Ds̃ inquid cordis mer
& pars iea ds̃ inscła. qđ int̾ multa que abhomunib
eliguit᷑ ipse illi placuerit eligetidus quia ecce inquit
ꝗ longese faciunt ateperibẽ ꝑdidistiominẽ quifor¬
nicat᷑ abste: hocẽ qui multor decur uult eȩ pstibulũ
unde sequit᷑ illud ꝓpt quod & cetera decodẽ pralmo
dicenda iuisa st̃ itubi aut̃ adherere dõ bonũẽ non
longe ire non ꝑpluruna fortucari. adherereaut̃
dõ tunc ꝑfectũ erit xũ totũ quod liberandũ esł
suerit libenatum: nunc uõ sit illut qđ seꝗtur.

Expanded text:
in alio psalmo dicitur: Desiderat et deficit anima mea in atria Domini; item in alio: Defecit in salutare tuum anima mea. Tamen cum de utroque dixisset, id est de corde et carne deficiente, non subiecit: Deus cordis et carnis meae, sed Deus cordis mei. Per cor quippe caro mundatur. Unde dicit Dominus: Mundate, quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt. Partem deinde suam dicit ipsum Deum, non aliquid ab eo, sed ipsum. Deus, inquit, cordis mei, et pars mea Deus in saecula; quod inter multa, quae ab hominibus eliguntur, ipse illi placuerit eligendus. Quia ecce, inquit, qui longe se faciunt a te, peribunt; perdidisti omnem, qui fornicatur abs te, hoc est, qui multorum deorum uult esse prostibulum. Unde sequitur illud, propter quod et cetera de eodem psalmo dicenda uisa sunt: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, non longe ire, non per plurima fornicari. Adhaerere autem Deo tunc perfectum erit, cum totum, quod liberandum est, fuerit liberatum. Nunc uero fit illud, quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ putant utꝓpeccatis quã libet magnis: paruoscili¬
cet tẽpore ꝑpetratis poena quisq dãnet̃ aet̃na quasi
ullius idum quã iustitia legis adtendat ut tanta
mora tẽporis quisq: puniat᷑ quanta mora tẽpo¬
ris unde ponret̃ admisit : Octo genera poenarũ

Expanded text:
tum putant, ut pro peccatis quamlibet magnis, paruo scilicet tempore perpetratis, poena quisque damnetur aeterna, quasi ullius id umquam iustitia legis adtendat, ut tanta mora temporis quisque puniatur, quanta mora temporis unde puniretur admisit. Octo genera poenaru
Abbreviated transcription (Latin):
deipsa curia tãquã de carcere producebant᷑¬
muci sce adgladiũ. Mucius scȩuola pontif ex qm̃nihuil
uoliarã apud romanos tẽplo uestȩ sanctius habebat᷑
atam ipsa amplexus occisus ẽ ignẽ ꝙꝗͥ ꝗ p̃petia

Expanded text:
de ipsa curia, tanquam de carcere, producebantde ipsa curia, tanquam de carcere, producebantur ad gladium. Mucius Scaevola pontifex, quoniam nihil apud Romanos templo Vestae sanctius habebatur, aram ipsam amplexus, occisus est; ignemque i
Abbreviated transcription (Latin):
et numitoruus. unco tractisparsis uiscͥeb inte¬
rirent: catulus hausto ueneno se manibus
inimicorũ subtraheret: nebula flamenflamen¬
merula diales praecisis uenis. ioui etiã suo sanguine
litaret in ipsius aũt marq oc ulis continuose¬
riebant᷑ quib salutantib dexteraporrigire
noluisset. Syllana uero uictoria secuta huius
uidelicet uindex crudelitatis. post tantũ san
guinẽ ciuiũ: quo fusorfuerat comparata.
sinito iam ballo inimicitiis uiuentib: crude¬
lius inpace grassa ta est. lam etiã post xa¬
duo maru marii maioris pristinas acrecentissimascȩdes
additae fuerant aliae grauiores amario
iuuene atq: carbone. earundẽ partiũ mari¬
anarũ : ꝗs ylla imminente ñ solũ uictoriam¬
cunior inauerũ etiam ipsam desperantes salutẽ : cuncta
nuo uoost suis aluisq caedib impleuerunt: Nam practer
dosenetrilstragẽ late ꝑdiũsa diffusam: obsesso etiã senatu:¬

Expanded text:
et Numitorius unco tracti sparsis uisceribus inteet Numitorius unco tracti sparsis uisceribus interirent, Catulus hausto ueneno se manibus inimicorum subtraheret, Merula flamen Dialis praecisis uenis Ioui etiam suo sanguine litaret. In ipsius autem Marii oculis continuo feriebantur, quibus salutantibus dexteram porrigere noluisset. uidelicet uindex crudeliguinem civium, quo fuso comparata fuerat, finito jam bello inimicitiis viventibus, crudelius in pace grassata est. Jam etiam post Marii majoris pristinas ac recentissimas additae fuerant aliae graviores a Mario juvene, atque Carbone earumdem partium Marianarum: qui Sylla imminente, non solum victoriam, verum etiam ipsam desperantes salutem, cuncta nisque caedibus impleverunt. Nam praeter stragem late per diversa diffusam, obsesso etiam senatu,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ huius uictoriae crudelitatẽ postea
sylla nedici quidẽ opus ẽ : quanta dimi¬
nutione ciuiũ: et quanta calamitate rei
publicae. Dehac enĩ uindicta quae ꝑnici¬
osior fuit: quã si scelera quae puniebant᷑
inpunita relinquerent᷑ : ait elucanus.
Excessit medicinamodũ: nimiũq: secuta
ẽ: quaorbi duxere manũ periere nocentes
Sed cũ iam soli possent suꝑ eẽ nocentes. illo
bello mariano : atq: fyllano: exceptis his
quiforis inacie cecider̃ In ipsa quoq: ur¬
be cada uerib: uicuplateȩ forath eatrai
tẽpla cõpletas̃ : ut difficile iudicaretur :
quando uictores plus funerumediderunt:
urũ prius ut uincerent: anpostea curi uicis¬
sct : cum primũ uictoria mariana. quando
de exilio seipse restituit: exceptis passimqua¬
quauersũ caedibusfactis: caput octaui con¬
sulis poneretur inrostris: caesar et simbria
domib: trucidarent᷑ suis duo crassi pateret
silius in conspectu mut uomactarent᷑. bebius

Expanded text:
est huius uictoriae crudelitatem postea est huius uictoriae crudelitatem postea Sylla, ne dici quidem opus est quanta deminutione ciuium et quanta calamitate rei publicae. De hac enim uindicta, quae perniciosior fuit, quam si scelera quae puniebantur inpunita relinquerentur, ait et Lucanus: Excessit medicina modum nimiumque secuta est, Qua morbi duxere manum. Periere nocentes; Sed cum iam soli possent superesse nocentes. Illo bello Mariano adque Syllano exceptis his, qui foris in acie ceciderunt, in ipsa quoque Urbe cadaueribus uici plateae fora, theatra templa conpleta sunt, ut difficile iudicaretur, quando uictores plus funerum ediderint, utrum prius ut uincerent, an postea quia uicissent; cum primum uictoria Mariana, quando de exilio se ipse restituit, exceptis passim quaqua uersum caedibus factis caput Octauii consulis poneretur in rostris, Caesares a Fimbria domibus trucidarentur suis, duo Crassi pater et filius in conspectu mutuo mactarentur, Baebius