comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eñi. se. eccłia hic loqͥt᷑. qi inꝰ ho qui fuit puer in abel
senex: in senecta ub̃i. In fine mundi qͣi in decrepite
ȩtate erit. has .iiiiͬ. etates: ñ distinguit ħ ꝓpħa. duaᷤᷤ
tẽ ꝓ pueritia. eccła en̾i qͣi unꝰ ho: in pͥmis tẽꝑib ui
nior fuit. qñ micia legis nat᷑ał in adã suscep̃.iã in
fine scłi: senuit: in senecta ub̃i. cũ in honorabili
etate xp̃m suscep̃: ꝑ om̃s gt̾s dilatata: ⁊ his etatib.

Expanded text:
n. Ecclesia hic loquitur quasi unus homo, qui fuit puer in Abel; senex; in senecta uberi, in fine mundi, quasi in decrepita aetate erit. Has quatuor aetates non distinguit hic propheta, duas tjunior fuit, quando initia legis naturalis in Adam suscepit; jam in fine saeculi senuit in senecta uberi, cum in honorabili aetate Christum suscepit per omnes gentes dilatata; et his aetatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ ille qͥ sꝑat in hoĩe se uł alio. Uñ maledictꝰ
qͥ ponit carnẽ brachii sui. in temꝑe malo .l. tri¬
miseria. sat᷑abunt᷑ in spe. ⁊ u̾e: qr pecc̃ores tm¬
pibunt. Quia ablatis ext̾orib: nicħ hu̾t incuᷤᷤ
ertra tbulant᷑ ⁊ intra. siã Inimici dñi uͦ .i. in

Expanded text:
n homine, se, vel alio. Unde: Maledictus qui ponit carnem brachium . Si in tempore malo, id est trimiseria, saturabuntur in spe, et vere, quia peccatores peribunt tantum qui ablatis exterioribus nihil habent intus, extra tribul
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulatõnes q̃ s̃ tp̾ales. ⁊ in his tͥbulatõnib da mͥĩtellec¬
tũ. ⁊ uiuã . eo .s. intellectu suꝑat seniores. ⁊ nota qr qͥ su¬
pͣ iunior dicebat᷑. nc̃ mat᷑ior senib int̾ adu̾sa petit in-
na scłi. sciatmiserias. ut portũ querat. ꝑfecta urtꝰ

Expanded text:
is tribulationibus, da mihi intellectum et vivam. Eo, id est intellectum superat seniores. Et nota quia qui supra junior dicebatur, nunc maturior senibus inter adversa petit intena saeculi, sciat miserias, ut portum quaerat. Perfecta virtus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidis lacerari. ħ celo exarsit phinees filiꝰ dearari.
qñ mediuites int̾dicta sͥ ꝯsuetudine copulatos ĩt¬
fec̃. Quo fict̾o onĩs a pena recdemit. ⁊ ĩdignatõnẽ
dñi mitigauit. Meliꝰ eñi ẽ ut paucoꝵ dãpnatõne
płimi lib̾ent᷑. qͣm eoꝵ absolutõne płes ꝑiclitent᷑. de¬

Expanded text:
perfidis lacerari. Hoc zelo arsit Phinees filius Eleazari, quando moechantes, interdicta sibi consuetudine, copulatos interfecit; quo facto omnes a poena re ut paucorum damnatione plurimi liberentur, quam eorum absolutione plures periclitentur. De
Abbreviated transcription (Latin):
subd̾. ⁊̃ exitꝰ aqͣꝵ deduxer̃t .o. ñi. In threnis ꝙͦ iere¬
mie lacͥmabilior series sub hac lict̾a ẽ dũ ait. Expã¬
os munici tui sibilauer̃t ⁊ fremuer̃t dentib. Si ẽ
gͦ ieremias. sub hac litt̾a excidiũ sue gñtis plorabat:
ita dolet. hic dd̾ errorẽ ppłi. s ñ despans descensus ad
deo loqͥ. tñ testimoniis tue miseratõnis ueniã ꝓmit¬
tis. atꝙ multarũ indulgñtiaꝵ tituł ad sꝑandã uemi
testimonia cdic̃ hec c̾ata. qr ꝑhibent deo testimoniũ

Expanded text:
 Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. In Threnis quoque Jeremiae, lacrymabilior series subhac littera est, dum ait: Expanmici tui, sibilaverunt et fremuerunt dentibus . Sicut ergo Jeremias sub hac littera excidium suae gentis plorabat, ita dolet hic David errorem populi, sed non desperans. Descensus ad deo loqui; tamen testimoniis tuae miserationis veniam promittis, atque multarum indulgentiarum titulis ad sperandatestimonia dicit, haec creata quae perhibent Deo testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
usu uiluer̃t. tñ si bñ attñdant᷑. st̃ admiratõne dig
na.ħ aũ admiratõ ñ t̾ret. s ẽ eã c᷑ iste scrutet᷑. uñ sub¬
dit. sõ scru. ẽ. ea .a. mã. qͣi factus sit ip̃a inuestigatõ. ne
curiosior. qͣnto enĩ q̃q res abstrusiores ht̃ cãs. tanto ẽ
mirabilior. uł testimonia di dic̃ p̾ceptaᷤ ⁊ ẽ. Iõ dilexi¬

Expanded text:
usu viluerunt, tamen si bene attendantur, sunt admiratione digna. Haec autem admiratio non terret, sed est causa cur iste scrutetur. Ideo scrutata est anima mea. Quasi factus sit ipsa investigandi difficultate curiosior. Quanto enim quaeque res obstrusiores causas habet, tanto est mirabilior. Vel, testimonia Dei dicit, praecepta e
Abbreviated transcription (Latin):
da ut fornax aurũ. accendit amore cłi ⁊̃ cͣc ĩpios.
Illuminat ⁊ͣ audientis. hc̃ ignẽ uenit dñs mitt̾e in
t̾rã. ħ igne calefactꝰierenuas dic̃. erat ignis flãmi¬
geraus in ossib mis. hoc igne urebat᷑ rub quẽ uid̾
moyses ⁊ ñ exurebat᷑. urit eñi sermo dunꝰ ut cor¬
rigat ꝯsciam pecẽoris. ñ exurit ut ꝑdat. ħ̃ igne ua-¬
litꝰ descȩnd̾. qr ħ igne exarclt debẽt. qͥ eloqͥa dĩ an-¬
nunciãt. Iñ ẽ ꝙ fila rubea dependẽt ex duab lingu¬
lis mitre pontificał. Sic̃ eñi ꝑ duas linguas sig̾cat᷑. qr
noua ⁊ uet̾a. de thesauro cordis sui ꝓferre debent. ita
in rubeo colore filoꝵ figͣat᷑ igius caritatis. ꝗ̃ ĩ sehr̃e ⁊

Expanded text:
pios, illuminat etiam audientes . Hunc ignem venit Dominus mittere in terram. Hoc igne calefactus Jeremias dicit: Erat ignis flammigerans in ossibus meis . Hoc igne urebatur rubus quem vidit Moses, et non exurebatur . Urit enim sermo divinus ut corrigat; conscientiam peccatoris non exurit ut perdat. Hoc igne valitus descendit : Quia hoc igne exardere debent qui eloquia Dei annuntiant. Inde est quod fila rubea dependent ex duabus linguis mitrae pontificalis. Sicut enim per duas linguas significantur, quod nova et vetera de thesauro cordis sui proferre debent ; ita in rubeo colore filiorum figuratur ignis charitatis quem in se habere, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut gr̾as de om̃ib agas. ecce quid exigit. ⁊ redde
itẽitemq altissimo uota tua que in te sunt ñ
sitatis. que iõ datur: ut hõ inuocet. Uł nr̃a tri¬
hulatio ppͥe ẽ: timore salutis. ñ carnaliũ ⁊ eru¬
ani te: ne deficias. ecce p̾miũ oblatõnis. ⁊ sie:
honorificabis me. ut ñ discedas a me ł honori¬
fica mȩ .i. ap̃ alios ca honoris eris mͥ. ¶ Pecc̃ori¬

Expanded text:
gas de omnibus. Ecce quid exigit, et redde item itemque altissimo vota tua quae in te sunt, non adversitatis, quae ideo datur ut homo invocet. Vel nostra tribulatio proprie est timore salutis, non carnalium; et eruam te, ne deficias. Ecce praemium oblationis. Et sic honorificabis me, ut jam non discedas a me. Vel honorificabis me, id est apud alios causa honoris eris mihi. PAR
Abbreviated transcription (Latin):
xrix.iiiꝰ.⁊ est p̾s iste contra tsticias scli. uenos a
deoretrahant. Uͥ ẽ uox fidelis dm̃ desid̾antis. qͥ de¬
gerat in ui ciis.⁊ ad fontẽ baptismi tendit. uł qͥ ex¬
suustis uicis: ad ꝯtẽplatõnẽ di ascendit. qͥ exqͥsito cer¬
ui exemplo: desidi̾ũsuũ ostend̾. eui obiuat ma¬

Expanded text:
r. Et est psalmus iste contra tristitias saeculi, ne nos a Deo retrahant, ubi est vox fidelis Deum desiderantis, qui degerat in vitiis, et ad fontem baptismi tendit; vel qui exhaustis vitiis ad contemplationem Dei ascendit, qui exquisito cervi exemplo desiderium suum ostendit, cui obviat ma
Abbreviated transcription (Latin):
no. ⁊ ꝑfect̾o. s diu̾so mͦ. Cathecumino en̾i ħ de cer¬
no ita ad aptat᷑ similitudo. qr sic̃ cercuus tͣcto ser¬
pente estuans: fontẽ querit. ut estũ extinguat.
ita cathecuminꝰ. ueneno uitioꝵ a terra ꝯtractoꝵ
seestuare agnosce̾s: fontẽ baptismi desid̾at. uͥ iu
⁊ pecc̾is. fõtẽ ꝯtemplatõnis desid̾at. nͥresiciat᷑ ut̾q¬

Expanded text:
 diverso modo. Catechumeno enim haec de cervo adaptatur ita similitudo, quia sicut cervus tracto serpente aestuans fontem quaerit, ut aestum exstinguat, ita catechumenus veneno vitiorum a terra contractorum, se aestuare agnoscens, fontem baptismi quaerit et desidet peccatis, fontem comtemplationis desiderat, ubi reficiatu
Abbreviated transcription (Latin):
calui .i. xͥ. in caluo eliseo p̾signati. dũ eliseus ascen¬
d̾et de iericho in bethel: eg̾ssist̾ cde bcchel .xl. duo
pueri. arridentes eũ ⁊ dicentes. ascende calue ascend̾
calue. tũc uissit eliseus duoᷤᷤ ursoᷤ exire de saltu. a
de calue clamantib .i. uideis pucrili fatuitate
clamantib. Tolle. Tolle. erueifige eũ qͥ deuorã¬
tur: a duob ursis .i. adiabolo ⁊ angłis eiꝰ. u ł an¬

Expanded text:
Christi in calvo Eliseo praesignati. Dum Eliseus ascenderet de Jericho in Bethel egressi sunt de Bethel XLII pueri, irridentes Eliseum, et dicentes: Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltu, a de, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus ursis, id est a diabolo et angelis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e uis aliqͥd. illud ꝙ admoues igni pͥus ardet. nͥ ar¬
det ũ incendit aliud. U̾bi gr̾a. Cum faculã appo¬
nisigni: pͥor ardet. ut aliud possit incend̾e. Ita gͦ
malitia ꝓcedit ex te ⁊ quẽ uastat. añꝙͣ te q̃no ꝓfũ¬
dit ramũ ledit. uͥ radicem h̾t ñ ledit: ẽquid̾ di¬

Expanded text:
dere vis aliquid, illud quod admoves igni, prius ardet: nisi ardeat, non incendit aliud. Verbi gratia, cum faculam apponis igni, prius ardet ut aliud possit incendere: ita ergo malitia procedit ex te, et quem vastat antequam te, quo profundit ramum, laedit; ubi radicem h
Abbreviated transcription (Latin):
phemos inuehit᷑. ostñdñs dñi. ħ scire. ⁊ curare prudent̾
⁊ iuste disponẽclo de mał. quib fodit᷑ fouea. ⁊ debonis:
qui pacentes efficiunt᷑. ꝙ ꝯsiliũ suũ malis ĩcognitũ suis
amicis aꝑit.q. d. uos mali ita dicitis. s õpecõres ĩtelligite.
qui estis insipientes. quoꝵ .s. pedes nutant emulando ps
dicer̃t. ⁊ uos stulti. Stulti s̃ qͥ aꝑte blasphemãt. dicentes

Expanded text:
phemos invehitur, ostendens Deum scire haec et curare, prudenter et juste disponendo de malis, quibus foditur fovea, et de bonis qui patientes afficiuntur; quod consilium suum malis incognitum, suis amicis aperit. Quasi dicat: Vos mali ita dicitis, sed, o peccatores, intelligite, qui estis insipientes, quorum scilicet pedes nutant, aemulando pdicerunt; et vos, stulti, stulti sunt qui aperte blasphemant, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nũ. ⁊ h: in longitudine dier̃. qr si multi cadũt:
ꝑlenissime licet breuibz u̾bis continet:

Expanded text:
ernum. Et hoc in longitudinem dierum quia si multi cadunt, plenissime licet brevibus verbis continet.
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ in currib .i. uolubili successione temꝑaliũ bonoꝵ
.i. suꝑbis honorib gaudent. tangit duo gn̾a tͥũ pho¬
rum: qͥ erant ap̃ antiquos. unꝰ: maior. alter: minor.
Minor qui dicebat᷑ ouatio: fiebat in equo. ⁊ ꝑ ħ. des
ioͣ ipsi obligati sunt. terrenis desideriis.s. cupidita te
tram scandali: ceriderũt. de spe celesti: in mortẽ
cecitatis qͣm uideant᷑ stare recti. quib cecitas ex
parte fcã est. dĩ iusticiã ignorantib. ⁊ suã ꝯstitue¬
reuolentib nos aut̃. qͣi. iudei obligati tecider̃t.¬

Expanded text:
s, Aug. id est volubili successione temporalium bonorum s, id est, superbis honoribus gaudent. Tangit duo genera triumphorum, qui erant apud antiquos, unus major, alter minor. minor, qui dicebatur ovatio, fiebat in equo. Alcuin. Eideo ipsi obligati sunt, terrenis desideriis, scilicet cupidtram scandali , ceciderunt de spe coelesti in mortem caecitatis, quamvis videantur stare recti, quibus caecitas ex parte facta est, Dei justitiam ignorantibus, et suam constituere volentibus , nos autem, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat᷑. qr sonantes ad sara suꝑbie: in ꝑuisi s̃. ⁊ p̾ci¬
pites s cito transeunt: tot mał comꝑant᷑. Illi
audiens. qͥd me ꝑseq̃ris: qͥ ħ elamabat de celo.
arcũ tendebat. Multi gͦ uifirmati s̃. ipsiꝰ inten¬
sione arcus ꝑterriti s quid nͥ infirmati pacient᷑:¬

Expanded text:
a sonantes ad saxa superbiae improvisi sunt, et praecipites. Sed cito transeunt, tot malis comparantur. Illi audiens: Quid me persequeris? Qui hoc clamabat de coelo arcum tendebat. Multi ergo infirmati sunt ipsius intensione arcus perterriti. Sed quid non infirmati patient
Abbreviated transcription (Latin):
in me: memor fui. nũꝙͣ dans obliuioni. ut me¬
hostiam accep̃. Similit̾ ꝙ de noe fecit ꝙ abel in cuiꝰ
archa diu̾sa aĩalia in minist̾iũ eccłe saluauit. qd
de abraham fecit. cuiꝰ oblatõnẽ filii . xͥ incarnatõ¬
⁊ eiꝰ passio designantur. tandem ꝙ ip̃e d̃s fecit ue¬
nit. ħ s̃ que uir̃ sc̃m delectant. dem̃ repetit uniu̾¬

Expanded text:
ae, memor fui, nunquam dans oblivioni, ut mehostiam accepit, similiter quod de Noe fecit, in cujus arca diversa animalia in mysterium Ecclesiae salvavit: quod de Abraham fecit, cujus oblatione filii Christi incarnationem et passionem designavit, tandem quod ipse Deus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
garrit. ⁊ exultat ostendens. ꝑ quẽ sit reditus
colendi te. ⁊ ad te ueniendi. ip̃e eñi ait. ego
sum uia u̾itas. ⁊ uita. Redeant gͦ p̾uaricato¬
res adoree. ⁊ scru ent᷑ sp̃ũ suũ. recolentes annos
et̾nos. ⁊ sic inuenient miscdiã. uñ iste letus p oten-¬
ciã dei p̾fert simulacris. que falso colebantur.
bilia tam in aĩa qͣm in corꝑe. Sanati s̃: sur¬
di. ceci. languidi. mortui. paralitici. Ista:. in
ens. ꝙ ẽ unũ de mirabilib. notã dico ĩ ppłis
tam infidelib qͣm fidelib. s infibelib sic no¬
uero ut cognoscãt eũ. ñ deitate. dem̃ subdit. qͥd
p̾stiterit hac uirtute: dicens. redemisti ĩ brachio

Expanded text:
garrit et exsultat, ostendens per quem fit reditus colendi te et ad te veniendi. Ipse enim ait: Ego sum via, veritas et vita . Redeant ergo praevaricatores ad cor , et scrutentur cor suum recolentes annos aeternos, et sic invenient misericordiam. Unde iste laetus potentiam Dei praefert simulacris, quae falso colebantur. bilia tam in anima quam in corpore. Sanati sunt surdi, caeci, languidi, mortui, paralytici . Ista in c est unum de mirabilibus. Notam dico, in populis tam fidelibus quam infidelibus; sed infidelibus sic noFidelibus vero, ut cognoscant eum etiam in deitate. Deinde subdit quid praestiterit hac virtute, dicens: Redemisti in brachio
Abbreviated transcription (Latin):
marũ erat.⁊ mortuũ. s uenit fons ille uite. ut in¬
um. qd̾ nicħ habebat uiuens. nulli em̃ pisciclĩ
ẽẽ pot̾ant. in mari mortuo. nicħ in eo uinebat.
s de templo dñi .i. de sinu patͥs. eg̾ssus est salua¬
tor.⁊ indulcorauit mare mortuũ: In mari e uia

Expanded text:
marum erat et mortuum, sed venit fons ille vitae, ut inum, quod nihil habebat vivens . Nulli enim pisciculi esse poterant in mari Mortuo, nihil in eo vivebat; sed de templo Domini, id est de sinu Patris, egressus est Salvator, et indulcoravit mare
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ xͦ a uideis uenditꝰ ad gtͣs transiuit. in quib
regnauit. nͥ pꝰ humiliatꝰ ẽ in ꝑsecut̾orib mar¬
tirum. filii gͦ eiꝰ st̃. quos ex gentib eleg̃. ⁊ ẽ. irede¬
misti filios ioseph .i. electos de gentib xͥ filios. ⁊
repetimꝰ. hic filios ꝙ pͥmo ñ fecimꝰ. ¶Diap̾s.¬

Expanded text:
 ad gentes transiit, in quibus regnavit, ubi prius humiliatus est, in persecutionibus martyrum. Filii ergo sunt, quos ex gentibus elegit. Et est, et redemisti filios Joseph, id est electos de gentibus Christi filios. Et repetimus hic, filios, quod primo non fecimus. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ip̃a facta eorũ. que ipsi egerunt. ⁊ mistica q̃ in
eccłia sp̃ualit̾ fiunt. sic moyses eñi int̾p̾tat᷑ assic̃p¬
tis de flumine. aaron: mons fortiticomis. qͥb¬
nõib expͥmunt᷑ urtutes. qͣs ip̃i fecer̃t. Sic moy¬
ses eñĩ inter cet̾a in mari fec̃ hebreis signãs. ꝑ bap
tismũ lib̾ari ppłm fideliũ. aaron enunenti for¬
titudine. m᷑murantib restitit. in quo eccłe te¬
nebat imaginẽ. que monti firmissimo cõꝑat᷑:¬

Expanded text:
etiam ipsa facta eorum quae ipsi egerunt, et mystica, quae in Ecclesia spiritualiter fiunt. Moyses enim interpretatur assumptus de flumine, Aaron mons fortitudinis. Qoyses enim inter caetera in mari viam fecit Hebraeis, significans per baptismum liberari populum fidelium: Aaron eminenti fortitudine murmurantibus restitit, in quo Ecclesiae tenebat imaginem quae monti firmissimo compa
Abbreviated transcription (Latin):
te in gentẽ. uor tonitrui tui in rota. quid ẽ hoc
qͦmͦ intellecti᷑ sumꝰ : ad litt̾am. uox tonitrui. reuol¬
uit᷑ ut rotatꝰ. ⁊ sinuosus sonꝰ sentiat᷑. hñt eñi toni¬
trua quandã excussionẽ similẽ uehicłis. s nũqͥb
ad ista puerilia uehicła rediti sumꝰ : potiꝰ allego
rice intelligendũ est. q. d. uocẽ deder̃t nubes.
t̾re. uñ ⁊ breuis rotella orbis t̾re dr̃. qd̾ postea ex¬
ponit cũ ait. orb̾. terre .s. quẽ cireuier̃t nubes to¬
nando p̃ceptis: ccrruscando miracłis. Illu xer̃t¬

Expanded text:
te in gentem, vox tonitrui tui in rota. Quid est hoc? Quomodo intellecturi sumus, ad litteram, tonitrui vox revolvitur, ut rotatus, et sinuosus sonus sentiatur. Habent enim tonitrua quamdam concussionem, similem vehiculis. Sed nunquid ad ista puerilia rerice intelligendum est. Quasi dicat: Vocem dederunt nubes, terrae. Unde et brevis rotella, orbiculus dicitur: quod postea exponit cum ait: Orbi terrae, scilicet quem circuierunt nubes tonando praeceptis, coruscando miraculis. VER
Abbreviated transcription (Latin):
tent. ⁊ a talib satsamenta accipiant. s
nichil timenclum est confidenti. in do¬
minio. timeat ulle. qui confidit in hoĩe
qui tunc dicit. sancta esse sacramen¬
ta: cum ꝑ scõs dentur. ⁊ est sen sus. Ut
sagittent rectos corde in obseura luna
C .i. cum senseruit. se non posse conuinei
lumine eccłie obscurato: ꝓpter multos
carnales.⁊ imperitos. Qm̃ que ꝑfecisti
destruxerunt. hoc non mutatur. uelita
ab illo loco. qm̃ ecce pecõores intender̃t¬
⁊ uerha hereticoꝵ comminantium nobis.
de peccatoribus. ut ad se quasi ad iustos
transeamus. dicunt enum debetis ad
nos transire. qm̃ ecce peccatores inten¬
derunt artum .i. scripturas carnaliter
interp̾tãtur. ⁊ parauerunt sagitas suas
in pharetra .i. uenenata uerba in corde.
ad quid: ut sagutent in obscuro. rec. cor.
hoc ñ mutatur: a sent. iͤ lectionis. Sequit᷑.¬
Qm̃ que ꝑfecisti. Conuertit sermonem ab
istis hereticis. quib ante loquebatur ad

Expanded text:
tent et a talibus sacramenta accipiant. Sed tent et a talibus sacramenta accipiant. Sed nihil timendum est confidenti in Domino. Timeat ille qui confidit in homine, qui tunc dicit sancta esse sacramenta, cum per sanctos dentur. Et est sensus: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est cum senserint se non posse convinci, lumine Ecclesiae obscurato, propter multos carnales et imperitos. Quoniam quae perfecisti destruxerunt: hoc non mutatur. Vel ita ab illo loco: Quoniam ecet verba haereticorum comminantium nobis de peccatoribus, nisi ad se quasi ad justos transeamus. Dicunt enim: Debetis ad nos transire, quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, id est Scripturas carnaliter interpretantur. Et paraverunt sagittas suas in pharetra, id est venenata verba in corde. Ad quid? Ut sagittent in obscuro rectos corde: hoc non mutatur a sententia primae lectionis. Quamque perfecisti. Convertit fidelis sermonem ab istis haereticis, quibus ante loquebatur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cat. nime uidendum est: quomodo ob¬
scuritas. lune obcuritatem ecclesie signi¬
ficat. Obscura autem luna tribus modis.
uł cum menstruis cursibus funtur. nel cũ
etus fulgor nubilo interpolatur. nel in e¬
clipsi ubi cruenta uidetur. Similiter eccle¬
sia fuit obseura cum ininicio adhuc noua᷑
non dum terris maior effulsit uel cum nu¬
bib blaffemoꝵ tecta uituꝑatur. nel cum
cedib martirum est cruenta. ¶ In his cer¬
rorib ⁊ obscuritatib eccłie. iniqui dolosa
uerba: iaculantur: ut rectos ꝑuertant:
quia sciunt. hec tempora decipiendis.
infirmis accomoda. dicit ergo. ut sagit¬
tent rectos corde in obscura luna .i. in ob¬
scuritate ecclie que trib modis obscurat᷑
ut predictum est. uł obscura dr̃ eccłia.
dum filii eiis peccant.⁊ imꝑiti. ⁊ caruale̾.
multun ea. hab̾undant. ⁊ tunc occasione
obscure lune obprobria ingeriunt niqui.
heretici catholicis eo quod talib cohabi¬

Expanded text:
am. Nunc videndum est quomodo obam. Nunc videndum est quomodo obscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fit luna tribus modis vel cum menstruis cursibus finitur, vel cum ejus fulgor nubilo interpolatur, vel in eclipsi, ubi cruenta videtur. Aug. Similiter et Ecclesia fuit obscura, cum in initio fidei adhuc nova nondum terris major effulsit, vel cum nubibus blasphemorum tecta vituperatur, vel cum caedibus martyrum est cruenta. In his terroribus et obscuritatibus Ecclesiae, iniqui dolosa verba jaculantur, ut rectos pervertant, quia sciunt haec tempora decipiendis infirmis accommoda. Dicit ergo: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est in obscuritate Ecclesiae, quae tribus modis obscuratur, ut supra dictum est. Vel obscura dicitur Ecclesia, dum filii ejus peccant, et imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc occasione obscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabi
Abbreviated transcription (Latin):
corde.⁊ quasi nichil agere ui demur: cum
tameir non ad terram: s sursum corda dixi¬
gamus ad dñm. alii autem dicunt. quod
luna ñ habet lumen nisi asole. s quando
est cum illo: habet parten illam ad nos
que non uidetur ab eo. ⁊ ideo non lucet:
nobis. s cum recedit ab eo: illustratur. ab
ea parte: quani ad nos habet. donec sole
occidente: plena surgat ab ouente. Cum aut
ex alia parte solis ceperit appropinquare:
suꝑior pars illuminatur. inferior: obscura¬
tur. hoc item bene conueuit ecclesie: que lu¬
men non habet. nisi a sole iustieie .i. a xp̃o
opinionum uera sit: congrue luna alls
negotiosis quam fructuosis animum exer¬
ceant non libet. aut non uacat. aut ani¬
mus ipse. non ualete satis. habet omissis
obscuris causis: attendere popularib o¬
culis. incrementa ⁊ detrimenta line. que
si deficit. ut renouetur: notat eccł̃iam.
ubi creditur resurrectio mortuorum fu¬
tura. Ecce qualiter. luna ecclesiam signifi¬

Expanded text:
corde, et quasi nihil agere videmur, cum corde, et quasi nihil agere videmur, cum tamen non ad terram, sed sursum corda dirigamus ad Dominum. Alii autem dicunt quod lana non habet lumen nisi a sole: sed quando est cum illo, habet partem illam ad nos, quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis: sed cum recedit ab eo, illustratur ab illa parte, quam habet ad nos, donec sole occidente plena surgat ab oriente. Cum autem ex alia parte soli caeperit approsuperior pars illuminatur, inferior obscuratur. Hoc idem bene convenit Ecclesiae, quae lumen non habet, nisi a sole justitiae, id est Chopinionum vera sit. Congruenter luna, negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat, aut animus ipse non valet, satis habet, omissis obscuris causis, attendere popularibus oculis incrementa et detrimenta lunae, quae si deficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uidetur: intellectum habuerunt.
.i. pͥarata habent in corde suo uerba uene¬
ambignis. ⁊ obscuris sententiis. ꝑ arcũ
hoc facuint. non quod scriptura ad hoc
ualeat .i. non ex uitio scripture. s quoniã
runt ea. que ꝑfecisti .i. scripturas. quas ꝑ¬
fecte edidisti. uł perfecisti implendo in te
rani. ut sagittent in obscuraluna rectos
corde. Luna congrue significat ecclesiam.
que uera sit: uel non omnino. uł diffici¬
dimidium obscurum esse. dum autera par¬
tem illam: que lucet paulatim ad terrain
uruertit. ut uideri possit: cornieulata appa¬
ret. ⁊ sic: creseit. donec tota illa pars uideat᷑¬
⁊ dum iterum: conuertitur obsenra pars
incipit apparere: donet nobis iterum: tota
offeratur: hec est eccli̾a. que exspiritualiũ
parte lucet. ⁊ ex parte carnaluim: obseura
est. ⁊ spiritualis quidem pars modo appa¬
ret liominibus. ꝑ bona oꝑa: modo latet
in conscientia soli deo. nota.⁊ solo corpore
iudetur sicut contingit: cum oramus in

Expanded text:
sibi videtur, intellectum habent, ra, id est parata habent in corde suo verba veneambiguis et obscuris sententiis. Per arcum hoc faciunt; non quod Scriptura ad hoc valeat, id est non ex vitio Scripturae, sed quoniam runt ea, quae fecisti in Scripturis, quas perfecte edidisti, vel perfecisti implendo in te. ram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Ecclesiam. quae verior sit, vel non omnino, vel diffici, dimidium obscurum esse. Dum autem partem illam, quae lucet, paulatim ad terram vertit, ut videri possit, corniculata apparet, et sic crescit, donec tota illa pars videatur. Et dum iterum convertitur, obscura pars incipit auferatur. Haec est Ecclesia, quae ex spirituali parte lucet, eest. Et spiritualis quidem pars modo apparet hominibus per bona opera, modo latet in conscientia soli Deo nota, et solo corpore videtur; sicut contingit cum oramus in
Abbreviated transcription (Latin):
partĩ de fut᷑o. scutũ enĩ ꝙ a rotunditate dr.⁊ ẽ
rotundũ. in patͥa dd̾ duo fac̃. qr corpꝰ unuit¬
cãs cap̃ coronat. ita gratuita dei uoluntas: que
nos nocat: ẽ defensio hic cõtra om̃a: ⁊ifutõ co¬
rona: ut elipeus capiti aptatꝰ.corona ẽ. cordi: de¬

Expanded text:
uro. Scutum enim quod a rotunditate dicitur, et est rotundum in patria David, duo facit, quia corpus munit, caput coronat. Ita gratuita Dei voluntas, qui nos vocat, est defensio hic contra omnia, et in futuro corona, ut clypeus capiti aptatus, corona est, cordi de
Abbreviated transcription (Latin):
siliẽs nuidis respondet: uolentib deciꝑe.
scdõ: se subici hortat᷑.⁊ monet reliqͦs ad idẽ.
ibi. uer̃tũ deo subiecta. Tercio: errantes ex ꝓ¬
brat: ⁊ monet in deo ñ ĩ caducis cõfid̾e q̃ ẽ ĩten¬
tio p̾sii ibi. uertñ uani. Transiliens aut̃ iste.
uidens tot impeclim̃ta sͥ occurrentia: deo se
subdit. qui ẽ altior eo. Et inferiorib se: qi de al¬
to respondet increpando. Nonne dõ. qͣi. ⁊ si¬
agitis: ut mouear.⁊ si multa transilio: tñ aĩa
mea o eo semꝑ erit subiecta. nil p̾ter eũ cupiẽs.
hoc iõ dic̃: ne transiliensdo sit elatus. qr si se ex¬
altat. humiliabit᷑. ⁊ ñ ne subiecta erit: ẽrit qͥd̾
auctor salutis mee. uere auctor. nã ⁊ ip̃e deus
m̃s. ħ dic̃ ne minor patre putet᷑. uł ita. ut ñ
fiat distinctio ꝑsonaꝵ Uere erit subiecta. qr

Expanded text:
siliens invidis respondet volentibus decipere. Secundo se subjici hortatur, et monet reliquos ad idem, ibi, verumtamen Deo subjecta. Tertio errantes exprobrat, et monet in Deo non in caducis confidere, quae est intentio psalmi, ibi, verumtamen vani. Transiliens autem iste, videns tot impedimenta sibi occurrentia, Deo se subdit, qui est altior eo, et inferioribus se, quasi de alto respondet increpando. VERS. 1.agitis ut movear, et si multa transilio, tamen anima mea semper erit subjecta Deo, nil praeter eum cupiens. Hoc ideo dicit, ne transiliendo sit elatus, quia, qui se exaltat humiliabitur . Et, Nonne subjecta erit? erit quidem, mea semper erit subjecta Deo, nil praeter eum cupiens.  dicit, ne minor Patre putetur. Vel ita, ut non fiat distinctio personarum. Vere erit subjecta, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mouebor. qͣi uos agitis ut mouear. s in uelam̃¬
to alarũ eiꝰ munitꝰ: nõ mouebor ab eo ampliꝰ In
adam quidẽ motꝰ fui: s ñ mouebor ampliꝰ. ł nõ¬
mouebor amꝑliꝰ ut pͥus motꝰ fui: carns ĩfirmi¬
tate. ⁊ dic̃ idẽ hic: qd̾ in alio p̾so. ꝙ eñĩ dic̃ hic¬

Expanded text:
 Vos agitis ut movear, sed in velamento alarum ejus munitus, non movebor ab eo amplius, qui in Adam quidem motus fui. Vel, non movebor amplius, ut prius motus fui carnis infirmitate. Et dic
Abbreviated transcription (Latin):
tis: tãꝙͣ deiccturi eũ: ⁊ ħ ẽ uos dico: incũbentes
sus caderet. ⁊ qͣi maceria. q̃ ẽ constructio saxoꝵ
sine ligamine cem̃ti. ut fit cͥea ortos: ⁊ uineas.
⁊ ne ip̃a nouitate firmã putes. addit. depulse
ł ĩpulse. uł aliis manentib: ita legit᷑ illud. E¬

Expanded text:
tis, tanquam dejecturi eum. Vos dico incumbentes sus caderet; et quasi maceria, quae est constructio saxorum sine ligamine coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel impulsae, vel aliis manentibus. Ita legitur illud,
Abbreviated transcription (Latin):
.s. manentes in mundo. ⁊ herentes t̾renis. de
ħ transiliente: ag̃hic ꝓpła. qui at̾renis ad ce¬
lestia mente transilui tͥ. mon ẽs pigros illue
sequi. ⁊ laudans locũ: quo tͣnsiliendo ꝑuenit.
Ita eñi iste transiliens suꝑ aliqͥd est: ut sub

Expanded text:
manentes in mundo, et haerentes terrenis. De hoc transiliente agit hic Propheta, qui a terrenis ad coelestia mente transilivit, monens pigros, illuc sequi, et laudans Domini locum quo transiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
nouã uitã gr̃e secut᷑am. ⁊ sic̃ uitulꝰ adu̾sariũ cor¬
nib uentilat. ⁊ ungłis terrã excitat. ita noua
uita. cornua defensionis ht̃. quib ccͣdicentẽhe-¬
reticũ uentilet. ⁊ intinimina pedũ .i. affectuũ

Expanded text:
novam gratiae vitam secuturam. Et sicut vitulus adversarium cornibus ventilat et ungulis terram excitat, ita nova vita cornua defensionis habet, quibus contradicentem haereticum ventilet. Et munimina pedum, id est affectuum,
Abbreviated transcription (Latin):
gua adulatoris: qͣm manus ꝑsecutoris utĩq .s. uĩ¬
tuꝑatio. ⁊ laudatio ignis est. intrat hunc ignẽ: qͥ
remptat᷑ uitupio .ł laude. exit integer: qͥ neutro
capit᷑. sic̃ panlus qui repulit dicentes. ego sum
tari bonos. quos egenos ds laifdat. adiuuat ⁊ li¬
b̾at. q.d. his om̃ib au̾sis ⁊ confusis. exultent. ⁊ le.

Expanded text:
gua adulatoris, quam manus persecutoris. utrumque vituperatio et adulatio ignis est. Intrat hunc ignem, qui tentatur vituperio vel laude; exit integer, qui neutro capitur. Sicut Paulus, qui repulit dicentes: Ego sum tari bonos quos egenos Deus adjuvat et liberat. His omnibus aversis et confusis, exsultent et
Abbreviated transcription (Latin):
s pler̃q ad multã distractionẽ. cũ aĩa temꝑalib
dedita: semꝑ exardescit cuprditate. nec uacare
p̃. s multiformi ⁊ erũpnosa cogitõne distracta.
simplex bonũ ñ sinit᷑ udere. isti gͦ in nu̾s fau¬
castuatib distracti: ñ in simplicitate cordis.
qũsmplex bouũ agentes contra ꝙ p̾ceptũ ẽ. Sen¬
tite de dño in bonitate. ⁊ ĩsimplicitate cordis q̃rite

Expanded text:
d plerumque ad multa distractionem, cum anima temporalibus dedita semper exardescit cupiditate, nec vacare potest, sed multiformi et aerumnosa cogitatione distracta. Simplex bonum non sinitur videre. Isti ergo innumeris phantasmatibus distracti, non in simplicitate cordis quaerunt simplex bonum, agentes contra quod praeceptum est: Servite Domino in bonita
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã filio: ꝑ dilectionẽ: sp̃ui scõ. un: menu¬
nerĩ te. intelligãte. diligãte. lum̃ gͦ uultꝰ ẽ: gr̃a
iustificõnis. qua imago ereata insignit᷑. ħ lum̃:
est totũ ⁊ uerũ hoĩs bonũ. qͦ signat᷑. ut denariꝰ:
ẏmagine regis. hõ eñi factusẽ ad iaginẽ cdi. ꝙͣ
peccando: corrumpit. s renascendo. signat᷑. Uñ:

Expanded text:
dilectionem, Spiritui sancto. Unde meminerim te, intelligam te, diligam te. Lumen ergo vultus est gratia justificationis, qua imago creata insignitur. Hoc lumen est totum et 8 verum hominis bonum, quo signatur ut denarius in imagine regis. Homo enim factus est ad imaginem Dei, quam peccando corrupit, sed renascendo signatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ deuotionis. que hic nob̾ insuatur. pͥns est
eĩ confit̾i pecc̃a. ꝑ quod exinanimꝰ a mał. pꝰea ĩ¬
uocare dm̃ in auxiliũ. quo bonis implem᷑. tand̾
de pleno eructantes narrare possumꝰ. a purgato
eñi inuocat᷑. ds ut a suo. Inde uotꝰ si eũ uocat
iudiciũ postulat. Si aut̃ purgatꝰ inuocau̾it:

Expanded text:
sanctae devotionis, quae hic insinuatur. Prius enim est confiteri peccata, per quod exinanimur malis; postea invocare Deum in auxilium, quo bonis implemur; tandem de pleno eructantes narrare possumus: a purgato enim invocatur Deus ut a suo. Indevotus vero, si eum vocat, judicium postulat. Si autem purgatus invocaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾. nolite inique agere.T. ñ ꝑseueretis ĩ malo.
s surgite ad medicũ. Malũ enĩ peccare ẽ. peiꝰ
ẽ ꝑ seuerare. ꝑ uiciosuiᷤᷤ d̃ efendendo se ĩ dm̃ cul¬
pã refundere. uñ subdit. ⁊ delinq̃ntih .i. pecc̃a
defendentib. nolite exaltare cornu .i. inde suꝑ
fendatis ꝑ elatõnẽ. si sani ñ aud istis uł iace¬
ces surgite. ñ uos excusetis. Maximũ ẽ uitiũ
excusationis. nã qͣi cornu erigit. qͥ ꝑ alios. pec¬
cata nitit᷑ excusare ut ꝑ diaholũ. ł ꝑsuasores¬

Expanded text:
eretis in malo, sed fugite ad medicum. Malum enim est peccare, pejus est perseverare, perniciosius est defendendo se in Deum culpam refundere. Unde subdit, et delinquentibus, id est peccata defendentibus, dixit: Nolite exaltare cornu, id est nolitfendatis per elationem; si sani, non audistis. Vel jacentes surgite, non vos excusetis. Maximum est vitium excusationis. Nam quasi cornu erigit, qui per alios peccata sua nititur excusare, ut per diabolum, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
m̃torũ. que remanent ⁊ resident ap̃urdeos. ⁊
fundit᷑ iñ om̃is sp̃uał in cellectus. ⁊ eliquatꝰ ẽ in
humiles gentes. s ap̃ uideos fex figẽ reman¬
sit. de qua om̃s infidi potati st̃. ⁊ hoc ẽ uide¬
ũ humiliat. gentilẽ exaltat. ⁊ ħ ꝑ legẽ. qr calix

Expanded text:
torum, quae remanent et resident apud Judaeos: et funditur inde omnis spiritualis intellectus et eliquatus est in humiles gentiles. Sed apud Judaeos faex figurae remansit, de qua Judaei infidi potati sunt. Et hoc est, Judaeum humiliat, et gentilem exaltat. Et hoc per legem, quia calix,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. ⁊ formido mortis cecidit. ut põ¬
dus suꝑ me. uł cecidit suꝑ me qr ibi ꝑit. in qͦ
nil ht iuris. uñ ero mors tua omors.⁊ timor
ut eã pͥmo tumeamꝰ. in ꝯtremiscamꝰ. ⁊ ꝯtex̃ me
tenebra. Alia litt̾a .i. mors secuta ẽ. ⁊ in hac ꝑtͣ¬
cham reu̾sa est. sic xͦ lutosa inueniens: corda
iudcoꝵ: auolauitad gentes. uñ seqͥt᷑ Ecce elõ¬
uin. uñ ysaias. lecet᷑ desertũ. ⁊ floreat tamꝙͣ

Expanded text:
voluntate. Et formido mortis cecidit, ut pondus, super me. Vel cedidit super me, quia ibi perit in quo nihil habet juris. Unde: Ero mors tua; o mors . Et timorut eam primo timeamus, inde contremiscamus. Et contexit me tenebra, alia littera, id est mors secuta est. Et in hac contucam reversa est, sic Christus lutosa inveniens corda Judaeorum avolavit ad gentes. Unde sequitur: Ecce elonin
Abbreviated transcription (Latin):
Petiit iste pennas: ⁊ habuit: s
ñ comͦ quo quopetiit .s. ut auolaretab eis corꝑe. s
moꝵ dissimilitudine. meliꝰ fec̃ ei ds: qͣm petierit.
quẽ sic gr̃a ꝯfirmauit. ut inter malos corꝑe existẽs:¬
admiscet: ut ⁊ uidam apłis fugiens: se elongat:
qui atba desid̾ioꝵ t̾renoꝵ: inalta cłi ꝯtempla¬
tione: se sublenat. sequit᷑.⁊ mansi in solitudine
m̃tis uͥ nullus ẽ c̃eo: nisi ds lͥ quies. Manet eñi
in solitudine. qui ꝑset̾iat in remota m̃tis inten
nitendas. ⁊exaudime dignũ. Quid enĩ tͥẽ: Con¬
num: ⁊demoniũ habentẽ dicebat. ⁊ atͥbu.¬

Expanded text:
petiit iste pennas, et habuit, sed non eo modo quo petiit, scilicet ut avolaret ab eis corpore, sed morum dissimilitudine, melius fecit ei Deus quam petierat, Aug. quem sic gratia confirmavit, ut inter maladmiscet, sicut et Judam apostolis. Fugiens se elongat, qui a turba desideriorum terrenorum in altam Dei contemplationem se sublevat. Sequitur, et mansi in solitudinetis, ubi nullus est cum eo nisi Deus, ubi quies. Manet enim in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentintendas; et exaudi me, dignum. Quid enim tibi est? Connum et daemonium habentem dicebant . Et
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdus: it̾ tuũ. uoluntas tua ẽ. ascendis amando. deᷤ¬
cendis negligñdo. stans ĩ t̾ra: in celo es. si diligas dm̃:
llõ eñi sic leuat᷑ cor. qͦmͦ corpꝰ leuat᷑: mutõne loci. cor
cia est. in t̾ra amaritudo. uide ascensũ .s. qͣlit̾ ascũ¬
d̾it orando. pͥu dr pauꝑ. iñ sc̃s. dem̃ sꝑans. pꝰea¬

Expanded text:
gradus est; iter tuum voluntas tua est. Ascendis amando, descendis negligendo. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo corpus levatur mutatione loci; cor tia est in terra, amaritudo. Vide ascensum, scilicet qualiter orando
Abbreviated transcription (Latin):
leuare: ⁊ qr suauis es. sõ iocunda me affectũ tedio
mundane a maritudinis. ⁊ mitis. his quos expec¬
tat. portans hoĩẽ donec ꝑficiat eũ qui auolaret ase
nͥ a dño poͬtaretur. Multa eñi agunt᷑ in corde huma¬
nͦe quib male mouet᷑. quẽ admodũ ip̃e or̃ones ĩpe¬
diunt᷑ uanis cogitõnib. ita. ut nix. cor. ad dm̃ suũ
⁊ loqͣtur ei orando. Qũ eñi oras deo loq̃ris. qñ legis.
cellos qͥb se includat. aut obices quib retineat. a uo¬

Expanded text:
levare. Et quia suavis es, ideo jucunda me affectum taedio mundanae amaritudinis, et mitis. His quos exspectat portans hominem, donec perficiat eum, quia ariolaret a se, nisi a Domino portaretur. Multa enim aguntur in corde humano, quibus male movetur. Quemadmodum implorationes impediuntur vanis cogit loquatur ei orando. Quando enim oras, Deo loquereris. Quando legis, cellos, quibus se includat, aut obices quibus retineat avo
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ uiuos. cui dr. Macta ⁊ manduca. Nullũ eñĩ man-¬
ducat .i. m̃bris inserit: nͥ mactatũ .i. renunciantẽ dia¬
bolo. Mactat᷑ gͦ i malo. s uiuuificat᷑ in bono. qͥ mandu¬
cat᷑ apetro. Eccͣ accidit illi ꝙ̃ deglutunt diabolꝰ. Seqͥr. ⁊¬
sas ꝑ u̾ba cdi. ⁊ exempla de morte uiutficatoꝵ: sic si
dñs ad ẽ unc̾ iã minantes de qͥb ait. ⁊ c̃ furor eoꝵ qͥ ẽ¬

Expanded text:
sed non vivos. Cui dicitur: Macta et manduca. Nullum enim manducat, id est, membris inserit, nisi mactatum, id est, renuntiantem diabolo. Mactatur ergo in malo, sed vivificatur in bono, qui manducatur a Petro. E contra accidit illi quem deglutit diabolsas, per verba Dei et exempla de morte vivificatorum, sic, si Dominus adest, vincit jam minantes de quibus ait, et cum furor eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
s sẽꝑ ĩdiget. s qñ renouata erit. iuuentꝰ tua.⁊ addit.
ut aqͥle. Renouat᷑ uuentꝰ aquile. s ñ adĩmortalitatẽ.
Similitudo em̃i data ẽ. qͣnta pͭ c̾e de re mortali adĩmor¬
talẽ. draqͥla. dũ senio gͣuat᷑ rostri ĩmodice crescentis
unco ñ posse aꝑire os: iesbũ caꝑe. ⁊ iñ languescit. s
qͦdã nat᷑ati mͦ allidit rostrũ ad petrã. ⁊ exeutit rostri

Expanded text:
ddit, ut aquilae. Renovatur juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Similitudo enim data est, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco non posse os aperire, et cibum capere. Et inde languescit, sed quodam naturali modo collidit rostrum ad petram, et excutit rostri
Abbreviated transcription (Latin):
ifirmũ ẽ.⁊ ex languore corꝑis multa suggerunt᷑ aĩe
carnalia desideria titillet ͤ⁊ qͥb dã capit᷑ aĩa. s ñti-¬
do asꝑis oĩpotñti eñi medico. nullus ĩsanabilł lan¬
guor acurrit. maxĩe aut̃ in fine sanabit languoreᷤ
qñ ħ corruptibile induet ĩcorruptõnẽ. uñ subdit.¬

Expanded text:
infirmum est, et ex languore corporis multa suggeruntur animae carnalia desideria: titillant, et quibusdam capitur anima; sed ndo asperis. Omnipotenti enim medico nullus insanabilis languor occurrit, maxime autem in fine sanabit languores, quando hoc corruptum induet incorruptionem. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
uident. quid ꝑtinet ad occulta filii. Labo¬
rans gͦ eccłia. illo tempore quasi nauis ĩ
mediis fluctib maris ⁊ procellis. uelut
dormientem excitant dñm. ut imꝑet uẽ¬
tis. ⁊ tranquillitas ueniat dicens. ¶Ex¬

Expanded text:
vident, quoniam pertinet ad occulta filii. Laborans ergo Ecclesia illo tempore, quasi navis in magnis fluctibus et procellis velut dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis et tranquillitas veniat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
in te ds ẽ. in te. Si dormit .i. tepescit in te fides: ex¬
cita eã. ut x̾ dormiens in naui excitatꝰ ẽ a discipłis.
⁊ saluati it̃. ita ⁊ tu si fidẽ excitas: saluaus ñ desere¬
ris. ⁊ si ñ eripit. qñ uis: ñ iõ putes te deseri. eripuit
tres pueros de igne. s qͥ illos eripuit. slũqͥd martireᷤ
deserit: absit. illos eripuit: ⁊ stos. s tres pueros lib̾a¬
uit corꝑalit̾. ut ꝯfundant᷑ ĩfideles martires lib̾at
sp̃ualit̾: ut imitant᷑ fideles. eripiã eũ .Q. d. sũ ip̃o¬

Expanded text:
in te, Deus est in te. Si dormit, id est, tepescit in te fides, excita eam, ut Christus dormiens in navi, excitatus est a discipulis, et salvati sunt . Ita et tu si fidem excitas, salvaris, non desereris, et si non eripit quando vis, non ideo putes te deseri. Eripuit tres pueros de igne, sed qui illos eripuit, nunquid martyres deserit? absit. Et illos eripuit, et istos; sed tres pueros liberavit corporaliter, ut confundantur infideles; martyres liberat spiritualiter, ut eos imitentur fideles. Eripiam eum. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
choiꝰ respond̾t. qͣmiuns alii alios titulos acciꝑent. s
ħ fc̃m eẽ existimo. ca uaetatis. qͣ fastidiũ leuaret
tituli enĩuirant᷑ ꝓ leu̾ando ifastidio. ł forsitan. ꝓ
alia ñ satis nota c̾a. In quo autẽ mist̾io mͥ dictũ
canenti ꝑ choꝵ respondeat᷑. exponã. ħ passio xͥ¬

Expanded text:
chorus responderet, quamvis alii alios titulos acceperint, sed hoc factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Tituli enim variantur pro levando fastidio, vel forsan pro alia non satis nota causa. In quo autem mysterio mihi dictcanenti per chorum respondeatur, exponam. Hic passio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ occultis ł uitandis. ł hñdis. mͥ ost̾ndisti ad te fu¬
nis et̾nis. in alto eñi ẽ refugiũ dĩ.s. ualde in oculto
ut .s. fugiat᷑ ad ip̃m a uent᷑a ira. multi eñi sic farũt
tp̃ris. altissimũ gͦ posusti refugiũ .i. resurgendo
ascendendo. altũ fecisti .i. fore ostendisti refugiũ
ut iam sꝑent. tui sequi. quo tu p̾cessisti. Iõ: ñ acce
t .t. Tab̾nacłm đi: caro est. in qua ꝓ nob̾ milita¬
uit. ad ꝙͣ leuatã suꝑ celos ut sit: illuc directa spe̾
nr̃a. ñ accedũt flagella. ut pͥus accessunt ĩ t̾ra s ca¬
P̃ i celo. peles ht̃ in t̾ra ꝓ quib dicit. Saule
siule quid me ꝑsequerise disctõ ẽ. ꝑ loca cõuinctio est:
ꝑ effectus. s nͨ his pedib flagellũ appiat. uͣt fidẽ exeuci¬

Expanded text:
ndis mihi ostendisti, ad te refuenis aeternis. In alto enim est refugium Dei, valde in occulto, ut scilicet fugiatur ad ipsum a ventura ira. Multi enim sic faciunt  Altissimum ergo posuisti refugium, id est resurgendo, ascendendo, altum fecisti, id est fore ostendisti refugium, ut jam sperent tui sequi, quo tu praecessisti. Ideo VERS. tuo. Tabernaculum Dei est caro, in qua pro nobis militavit, ad quam levatam super coelos, ut sic illuc directa spes nostra, non accedunt flagella ut prius accesserunt in terra; sed caput in coelo, pedes habet in terra; pro quibus dicit: Saule, Saule, quid me persequeris? Discretio est per loca, conjunctio est per affectus. Sed nec his pedibus flagellu
Abbreviated transcription (Latin):
de eo. ñ de se qui alte fixert radicẽ cartatis. nͨ arescũt:
sole tbulatõnis. ꝑ dext̾as aut̃ di intelligit᷑ beatitudo
et̃ua. st̃ aut̃ multi. qui putant le iudicatos cũ dño.
⁊ multo plures qui putant se collocandos a dectst sa¬
uandos s qꝙ deie p̾sumũt. ñ hñtes i alto radicẽ eiiti¬
tis furã derident. a cogitõnib suis ⁊ qi pautiores st̃. qui
putant seiudicatos: ⁊ plures qͥ putant se saluandos. Cui
tnsint᷑. iõ i mille hic decem milia ponit. ⁊ ẽ sensius &¬
p̾sumũt se. terũ iudica tͦos. ⁊ plures qͥ p̾sumũt se adet¬

Expanded text:
em charitatis, nec arescent sole tribulationis. Per dextras autem Dei intelligitur aeterna beatitudo. Sunt autem multi qui putant se judicaturos cum Domino, et multo plures qui putant se collocandos a dextris tunc salvandos. Sed quia de se praesumunt, non habentes in alto radicem charitatis defixam, decidunt a cogitationibus suis; et quia pauciores sunt qui putant se judicaturos, et plures qui putant se salvandos, cum tamen non sint, ideo ibi mille, hic decem millia ponit. Et est sensuspraesumunt se tecum judicaturos, et plures qui praesumunt se a dex
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ noĩa oĩa diabolo ꝯueniunt. ip̃e eñi ẽ aspis: cum
occulte ꝑcutit. basilicꝰ cũ palã uenenant. Basilicꝰ eñi. rex
serpentũ ẽ. ⁊ nocet flatu. leo uͦ ẽ. dũ ꝑseqͥt᷑ iuolent̾. Leo
eñi rex animaliũ uirib nocet. draco ẽ cum deuorat
negligentes. s aduentu dñi: pedib eiꝰ .i. ascĩs. oĩa ħ no¬

Expanded text:
autem omnia nomina diabolo conveniunt. Ipse enim est aspis cum occulte percutit, basiliscus cum palam venenat. Basiliscus enim rex serpentum est, et nocet flatu; leo vero est, dum persequitur violenter. Leo enim rex animalium viribus nocet. Draco est cum devorat negligentes; sed in adventu Domini pedibus ejus, id est, a san
Abbreviated transcription (Latin):
tem. qͣm ex̾ces cõtͣillos. quib hie partis. potesta enĩ
ie hõĩs ẽ. conpus occide. post: ncħ face. ds̃ aut̃.: ⁊ hic
punit.⁊ pꝰ in gehennã mutit. ⁊ a paucis eruditis: ma
guere: irãtuq̃. qr bis parcit ad penã. hos punit ad sa¬
lutẽ p̾timore tuo .u. ad ħ. ut te timeãt. qͣi pauciss

Expanded text:
tas enim irae hominis est corpus occidere, et post nihil facere . Deus autem et hic punit, et post in gehennam mittit, et a paucis eruditis majoguere iram tuam, quia his parcit ad poenam, hos punit ad salutem, prae timore tuo, id est ad hoc ut te timeant. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ad illud̾ndũ ei. qͥ ꝑ humilitatẽ x. ĩ qͦ ali i s̃ humiles:
humiliat᷑. humiliauit eñi sexͦ. ut humuliaret suꝑ¬
gͦ : ꝑd̾ndo qͦs tenebat. uuln̾atꝰ ñ penetrata earne: ꝙͣ
ñ habebat. s ꝑcusso corde: uͥ suꝑbiebat. seqͥt᷑ inbrach
ꝑsisti. ũm̾ .i. de hoĩb alios assumpsisti. spolia diabo¬

Expanded text:
 in quo alii sunt humiles, humiliatur. Humiliavit enim se Christus, ut humiliaret supergo est perdendo quos tenebat vulneratos non penetrata carne, quam non habebat, sed percusso cordimicos, id est de hominibus alios assumpsisti qui sunt spolia diabo
Abbreviated transcription (Latin):
.il. ab inferno. eunt minfernũ inferiꝰ. Uñ: eruit dñs aiã
misso filio. ⁊ enĩ ꝑꝑ ista duo ĩferna: missus ẽ filiꝰ di:
undiq lib̾ans. ad hoc infernũ missus ẽ nascendo. ad
illud: moriendo. uł fortassis ĩ ip̃o ĩferno ẽ aliqͣ pars ĩ¬
pioꝵ inferior. Uñ. diues qͥ torq̃bat᷑ inĩferno: lenat o¬
dõs ad abraam. qͥ cũ aliis uistis: erat qͣi in ora: ⁊ limn¬
bo inferni. uͥ uisus ẽ a diuite qͥ erat minferiori parte
inferni. ad qͣm descendunt. qͥ płimũ peccauer̃t. aq̃
lib̾at᷑. qui a pecc̃is lib̾atꝰ: illuc ñ mittit᷑. hec autẽ ĩ opini

Expanded text:
 ab inferno itur in infernum inferius, unde eruit Dominus animas misso Filio. Etenim propter ista duo inferna missus est Filius Dei, undique liberans: ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. Vel fortassis, in ipso et aliqua pars impiorum inferior, unde dives qui torquebatur in inferno, levat oculos ad Abraham, qui cum aliis justis erat, quasi in ora et in limbo inferni, ubi visus est a divite qui erat in inferiori parte inferni , ad quam descendunt qui plurimum peccaverunt a qua liberatur, qui a peccatis liberatus illuc non mittitur. Hae au
Abbreviated transcription (Latin):
O dñe deduc mne. ñ dico ad uiã: qi ñ sũ extra uiã. s
labar. aluid ẽ deduci ad uiã. altud deduci ĩ uia.
ꝙ ẽ adiuuau ne in ea cadat᷑. Ubiq egent hoĩes.
siue suit inuia. fiue extra. Uia autẽ xͦ ẽ. qui dieit.
ego sũ uia u̾itas. ⁊ uita. Uñ subdit. ⁊ ing̾diar uł
ambulabo .i. ꝓficiã ult̾uis. te ducente. inu̾tate
tua. hec ẽ uia. ⁊ mñ letet᷑ cor meũ. ita tñ ut timneat
n .t. In timore mundano p̾cedit cã ꝑicłĩ ł angustie.
s in tuore di leticia p̾cedit. Utͣqͣ miscenda s̃. ut
sub spe tuncamꝰ. sub timore letem᷑ Cimor eñĩ in
iocunditate nẽ in fut᷑o iocunditas si tͣimore erit:

Expanded text:
 dico ad viam, quia non sum extra viam, sed labar. Aliud est duci ad viam, aliud deduci in via: quod est adjuvari, ne in ea cadat. Ubique egent homines, sive sint in via, sive extra. Via autem Christus est qui dicit: Ego sum via, veritas et vita . Unde subdit: Et ingrediar, vel ambulabo, id est proficiam ulterius te ducente in veritate tua, haec est via. Et inde Laetetur cor meum, ita tamen ut timeat nomen tuum. In timore mundano praecedit causa periculi, vel angustiae; sed in timore Dei, laetitia praecedit, utraque miscenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunditas sine timore erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑ filiis chore. ut habitent in syon. ħ ꝑfidẽ. ĩ futo᷑
ꝑ spẽm. pars cuiꝰ in celo tͥumphat. pars: in t̾ra militat. In¬
iͥptitꝰẽ pͥmo ꝓph̃a p̾dicat celestẽ ierłm filis chore qͣm cõ¬
m̃dat. ꝑ fundam̃ta ⁊ portas: ⁊ famã. ut eis augeat᷑ affe¬
itus. Scdo: ip̃e dñs agit de eadꝰ ierłmibi. Menior ero.t.
seitio tangit de fut᷑aͣ beatitudine .i. sic letantiũ. ꝓph̾a

Expanded text:
oponitur. Filiis Core ut habitent in Sion. Hic per fidem; in futuro, per speciem. Pars cujus in coelo triumphat; pars in terris militat. InPrimo Propheta praedicat coelestem Jerusalem filiis Core, quam commendat per fundamenta et portas et famam ut eis augeatur affectus. Secundo ipse Dominus agit de eadem Jerusalem, ibi, memor ero. Tertio tangit de futura beatitudine, ibi, sicut laetantium. A