comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis & audire contẽpnant : taceat in illo
tẽpore. ne do sc̃m canib & mittat mar¬
garitas ante porcos qͥ conuersi concul¬
cent eas. & imitet᷑ ieremiã dicentẽ.
Solus sedebã. quia amaritudine reple¬
tus sũ. Q illud in psalmis. Singularit᷑
sũ ego donec transeã.
uerite bonũ & non malũ ut uiuatis.¬

Expanded text:
tis, et audire contemnant: taceat in illo tis, et audire contemnant: taceat in illo tempore, ne det sanctum canibus, et mittat margaritas ante porcos , qui conversi conculcent eas, et imitetur Jeremiam dicentem: Solus sedebam: quia amaritudine repletus sum . Et illud in Psalmis: Singularis sum ego donec transeam . 296 Quaerite bonum, et non malum, ut vivatis,
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. Amagna autẽ iuata idiom a
scripturarũ. pretiũ dr̃. qđ in euangłio
quoq legimꝰ : aut quã dabit homo cõ¬
mutationẽ ꝓ anima sua. Pauperes qͦq
in portis declinauerunt. siue ut simma¬
chus int̾pretatꝰ ẽ oppresserunt. ut con-¬
tra iudicii ueritatẽ. pretio sententiã
uenderent. incurrentes in illud qđ scrip¬
tũ ẽ. Munera excecant oculos etiã sa¬
pientiũ. quȩ accipiunt heretici ut au¬
steritatẽ scripturarũ quȩ peccatorib
tormenta denuntiant uertant in be¬
atitudinẽ. & cũ diuitib ꝓspera quȩq
ꝓmittant. tantũ apud pauperes trucu-¬
lenti sunt & seueri. Quando gͦ uir eccle¬
si asticus & prudens atq intelligens. mul¬
tas impietates in ea quȩ uocat᷑ domꝰ dĩ e̾ẽ
cognouerit. & non solũ multas. sed & for¬
tes. & quȩ oppͥmere possint iustitiã. &
in tantã dictoꝵ rabiẽ ꝓcessisse ut accipi-¬
ant pretiũ in iudicio & omia ꝓmunerib
faciant. pauperes quoq deuitent in por¬

Expanded text:
oma Scripturarum pretium dicitur, quod in Evangelio quoque legimus: At quam dabit homo commutationem pro anima sua ? Pauperes quoque in portis declinaverunt: sive ut Symmachus interpretatus est, oppresserunt, ut contra judicii veritatem pretio sententiam venderent, incurrentes in illud quod scriptum est: Munera excaecant oculos etiam sapientium . Quae accipiunt haeretici, ut austeritatem Scripturarum, quae peccatoribus tormenta denuntiant, vertant in beatitudinem: et cum divitibus prospera quaeque promittant, tantum apud pauperes truculenti sunt et severi. Quando igitur vir ecclesiasticus et prudens atque intelligens multas impietates in ea, quae vocatur domus Dei, esse cognoverit, et non solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et intantum doctorum rabiem processisse, ut accipiant pretium in judicio, et omnia pro muneribus faciant, pauperes quoque devitent in por
Abbreviated transcription (Latin):
bona. & reddite in portis iudiciũ. ut
misereat᷑ dñs ds̃ his qͥ reliqͥ sunt de ioseph.
icitis dm̃ ẽẽ uobiscũ. qͥa sitis filii abra¬
hã. Audite qđ sequit᷑. Si filii estis abra¬
hã: oꝑa patris ur̃i facite. Quȩ sunt opera
patris abrahȩ : diligite bonũ. & ñ malũ.
Grande peccatũ ẽ non solũ facere malũ.
sed & diligere. Multi peccant. & exple¬
to uoluptatis ardore mordent᷑ consci¬
entia sua. & penit& eos peccati sui.
Qui autẽ non solũ ñ dolae se fecisse quod
malũ ẽ. sed in suo scelere głat᷑. iste impla
illud qđ scriptũ est. Peccator cũ uenerit
in ꝓfundũ impietatis contẽpnit. Querite¬

Expanded text:
in portis judicium, ut misereatur Dominus Deus his qui reliqui sunt de Joseph. Dicitis Deum esse vobiscum, quia sitis filii Abraham; audite quod sequitur: Si filii estis Abrahae, opera patris vestri facite . Quae sunt opera patris vestri Abrahae? Diligite bonum, et non malum. Grande peccatum est, non solum facere malum, sed et diligere. Multi peccant, et expleto voluptatis ardore, mordentur conscientia sua, et poenitet eos peccati sui. Qui autem non solum non dolet se fecisse quod malum est, sed in suo scelere gloriatur, iste implet illud quod scriptum est: Peccator cum venerit in profundum impietatis, contemnit . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ earũ quas plantauert̃ uinearũ: qͥ a
cognouit dñs multas impietates eorũ.
hic. cognitio ñ iuxta illud intelligenda
ẽ qđ alibi legimꝰ cognouit dñs eos qͥ eius
sunt. sed qđ nichil dm̃ lateat. & omĩ a
peccantiũ secreta cognoscat. Cognoui
inqͥt multas impietates. Quȩ non solũ
multȩ. sed & fortes sunt. Et oppͥmentes
siue conculcantes iustũ. uł ipsã iustitiã.
uł eũ qui iustꝰ ẽ. & accepistis in qͥt cõmu

Expanded text:
num earum quas plantaverant, vinearum, quia num earum quas plantaverant, vinearum, quia cognovit Dominus multas impietates eorum. Hic cognitio, non juxta illud intelligenda est quod alibi legimus: Cognovit Dominus eos qui ejus sunt , sed quod nihil Deum lateat, et omnia peccantium secreta cognoscat. Cognovi, inquit, multas impietates: quae non solum multae, sed et fortes sunt, et opprimentes, sive conculcantes ipsam justitiam, vel eum qui justus est. Et accipitis, inquit, c
Abbreviated transcription (Latin):
qđ supꝰ legimꝰ. ꝑcutientes in capite pau-¬
perẽ. Non enĩ ꝑcutiunt heretici nisi
pauperẽ qui sustinere non potest com¬
minationẽ. nec in aliis menbris sed in
pͥncipali cordis & in fidei ueritate. Pau¬
peres reor qͥ simplici contenti fide here¬
ticoꝵ malitiȩ ñ ualent respondere. sed
& qͥcquid boni oꝑis in dĩ munere prepa¬
rarunt nisi aduersariis restiterint.
Qui aduersarii cõpositione structuraq
uerboꝵ edificant sibi domos. ut tuti
maneant & securi. Sed ñ habitabt̃ in eis.
cũ imnͦ ecclesiasticis uiris destructę fuerint
atq subuersȩ. Q ñ solũ domos edificant.
uerũ amantissimas qͦq & desiderabiles
plantant uineas ut xp̃i misteria menti¬
ant᷑. sed ñ bibent ex eis uinũ qđ ẽ furor
ut istę uineę afferrent fructꝰ. & ñ attu¬
lerunt uuã sed spinas uł labruscã. nec
iudiciũ sed clamorẽ. quo contra dm̃ su¬
ũ insano ore blasphemant. Ideo autẽ
ñ habitabt̃ in domib suis. & ñ bibent ui¬

Expanded text:
quod supra legimus, percutientes in capite pauperem. Non enim percutiunt haeretici nisi pauperem, qui sustinere non potest comminationem: nec in aliis membris, sed in principali cordis et in fidei veritate. Pauperes reor qui simplici contenti fide, haereticorum malitiae non valent respondere. Sed et quidquid boni operis in Dei munera praepararunt, nisi adversariis restiterint, qui adversarii compositione structuraque verborum aedificant sibi domos, ut tuti maneant et securi. Sed non habitabunt in eis, cum ab ecclesiasticis viris destructae fuerint atque subversae. Et non solum domos aedificant, verum etiam amantissimas quoque et desiderabiles plantant vineas, ut Christi mysteria mentiantur; sed non bibent ex eis vinum, nisi quod eut istae vineae afferrent fructus, et non attulerunt uvam, sed spinas vel labruscam: nec judicium, sed clamorem, quo contra Deum suum insano 295 ore blaspht in domibus suis, et non bibent vi
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ cũ in bonã partẽ putaremꝰ intelli¬
gi & significare protectionẽ: ex editi-¬
one simmachi contrarius nob̾ sensus
subicit᷑. dicentis er aoton aoce idest tra¬
dã te. Ex trans latione quoq theodoti-¬
onis ñ prospera sed adũsa de monstrant᷑.

Expanded text:
 cum in bonam partem putaremus intelligi, et significare protectionem, ex editione Symmachi contrarius nobis sensus subjicitur, dicentis, ἐκδώσω σε, id est, tradam te. Ex translatione quoque Theodotionis non prospera, sed adversa demonstrant
Abbreviated transcription (Latin):
in ultimo tẽpore non recipient.
Hȩc est pluuia de qua dñs pollice¬
tur dicens. Dabo uobis pluuiã tẽpo¬
raneã & serotinã. Iurta allegoriam
datur pluuia tẽporanea. quando ex
parte cognoscimꝰ. Datur pluuia sero¬
tina: quando uenerit quod ꝑfectũ
est. Sẽꝑq dñs mane surgentib pa¬
ratus est: qui possunt dicere. Con-¬
surgã diluculo. Et. Dĩ d̃s m̃s ad te
de luce uigilo. sitiuit in te anima
mea. ¶uid faciã tibi ephraim. qͥd
faciã tibi iuda : Miscda ur̃a qͣsi

Expanded text:
in ultimo tempore non recipient. in ultimo tempore non recipient. Haec est pluvia de qua Dominus pollicetur dicens: Dabo vobis pluviam temporaneam, et serotinam . Juxta allegoriam, datur 63 pluvia temporanea, quando ex parte cognoscimus: datur pluvia serotina, quando venit quod perfectum est. Semperque Dominus mane surgentibus paratus est, qui possunt dicere, Consurgam diluculo . Et: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. Sitivit in te anima mea . Quid faciam tibi, Ephraim? quid faciam t
Abbreviated transcription (Latin):
mane & aurora paratꝰ est nobis.
De quo & iugesimi primi psalmi ti¬
tulus est. ꝓ assũptione matutina.
licet in hebreo scriptũ sit ꝓceruo
matutino. eoqđ interfecta mor¬
te & tortuoso antiquoq serpente.
cupie̾t ad montana conscendere:
& ipse tenebris dissipatis oritur
nobis sol iustitiȩ. ut nrãm illumi¬
net cȩcitatẽ. Q pulchrȩ. p̃pa¬
ratus est in quit egressus eius.
de quo uirta tropologiã in octauo
decimo psalmo legimꝰ. & ipse tãquam
sponsus egreditur de thalamo suo.
Qui non solũ mane uocatur & aurora
& diluculũ: sed ueniet nobis quasi ym¬
ber tẽporaneus & serotinꝰ terrȩ. Nos
xp̃m recipimꝰ tẽporaneũ. quando fi¬
dei in nobis iacta sunt fundamenta.
Et suscipiemꝰ eũ ymbrẽ serotinum.
quando maturis segetib fruges ca¬
piemus ȩ ternas. & in dnica horrea
recondemur. Ergo iudȩi qui tẽpo¬
raneas pluuias non receperunt. &
absq pluuiis iecẽre sementẽ. fructꝰ

Expanded text:
mane et aurora paratus est nobis. mane et aurora paratus est nobis. De quo et vicesimi primi psalmi titulus est: Pro assumptione matutina: licet in Hebraeo scriptum sit: Pro cervo matutino: eo quod interfecta morte, et tortuoso antiquoque serpente cupiat ad montana conscendere, et ipse, tenebris dissipatis, oritur nobis sol justitiae, ut nostram illuminet caecitatem. Et pulchre, praeparatus est, inquit, egressus ejus. De quo juxta tropologiam in octavo decimo psalmo legimus: Et ipse tamquam sponsus egreditur de thalamo suo . Qui non solum mane vocatur, et aurora, et diluculum: sed veniet nobis quasi imber temporaneus et serotinus ter recipimus temporaneum, quando fidei in nobis jacta sunt fundamenta et suscipiemus eum imbrem serotinum, quando maturis segetibus, fruges capiemus aeternas, et in dominica horrea recondemur. Ergo Judaei, qui temporeneas pluvias non receperunt, et absque pluviis jecere semen, segetum fructus
Abbreviated transcription (Latin):
duas trib. tunc unũ habituras ẽẽ
pastorẽ & regẽ dauid. cũ credide¬
rint in dñm resurgentẽ. Frustraq
iudȩi mille annoꝵ sibi sõma pol¬
licentur. cũ salus uniuersoꝵ die
tertia repmissa sit. qua dñs ab in¬
feris resurrexit. Hebrei diẽ scđ̾m
in aduentũ xp̃i sui interp̃tant᷑. &
diẽ tertiũ in iudicio. quando saluandi
sunt. Quod ut concedamꝰ : respondeał
nobis quȩ sit dies prima. hoc est pͥmꝰ
saluatoris ad uentus. Q cũ respon-¬
dere non potuerint : inferamus pri-¬
mũ diẽ eẽ uirta qđ ipsi uolunt in
humilitate saluatoris aduentum.
scđm in gła. tertiũ in habitu iuidi¬
cantis. Quia autẽ scđm tertiũq
suscipiunt. primũ se ꝑdidisse testan¬
tur : qr scđs & tertius sine primo ñ
potest appellari. Quasi diluculũ
p̃paratus est egressus eius. & ueni-¬
et quasi ymber nob̾ tẽporaneus &
serotinꝰ terrȩ Lxr Quasi mane pa¬
ratũ inueniemꝰ eũ. & ueniet nobis
quasi pluuia tẽporanea & serotina

Expanded text:
tunc unum habituras esse pastorem, et regem David, cum crediderint in Dominum resurgentem: frustraque Judaei mille annorum sibi somnia pollicentur cum salus universorum die tertio repromissa sit, 62 qua Dominus ab inferis resurrexit. Hebraei diem secundum in adventu Christi sui interpretantur, et diem tertium in judicio, quando salvandi sunt. Quod ut concedamus, respondeant nobis, quae sit dies prima, hoc est, primus Salvatoris adventus. Et cum respondere non potuerint, inferamus primum diem esse juxta quod ipsi volunt, in humilitate Salvatoris adventum, secundum in gloria, tertium in habitu judicantis. Qui autem secundum tertiumque suscipiunt, primum se perdidisse testantur: quia secundus et tertius sine primo non potest appellari. Quasi diluculum praeparatus est egressus ejus, et veniet quasi imber nobis temporaneus et serotinus terrae. LXX: Quasi mane paratum inveniemus eum, et veniet nobis quasi pluvia temporanea et serotina
Abbreviated transcription (Latin):
dant sicut ros uerba mea. Et de
quo isaias dicit resurgent mor¬
tui. & resuscitabuntur qͥ in sepul¬
chris sunt. Nos enĩ qui ate est.
eo quod causa popłi peccatoris etiã
ꝓpħȩ occisi s int & hostibus traditi.
uia miscłam uolui & ñ sacrificiũ. &
scientiã dĩ plusquã holocaustũ. Ipsi

Expanded text:
dant sicut ros verba mea . Et de dant sicut ros verba mea . Et de que Isaias dicit: Resurgent mortui, et resuscitabuntur qui in sepulcris sunt: ros enim qui a te est, eo quod causa populi peccatoris etiam prophetae occisi sint, et hostibus traditi. Quia misericordiam volui, et non sacrificium: et scientiam Dei plus quam holocausta;
Abbreviated transcription (Latin):
regũ uolumine quadringentos qͥn.¬
quaginta ꝓpħas bahalĩ. in terfectoᷤᷤ
sub helia & aliã innumerabilẽ mul¬
titudinẽ sub iheu qͥ subuertit
pessurus est dicta sentimꝰ. qͦd ꝓuo
cupiat ad salutẽ: sed illi delitias
huiꝰ scłi & refrigeria quasi nubẽ
&e rorẽ qui cito transeat consec¬
tentur. Quib in eugłio dr̃. Stul
te hac nocte repetunt animã
tuã a te. quȩ autẽ parasti cuius
erunt. E diues ille pdrpuratus
qui ante fores suas iacentẽ lazarũ
contẽnebat. om̃e quo fruitꝰ est
instar nubis ac roris transsisse cog¬
nouit. Sẽꝑ autẽ ꝓpħas hereticoꝵ
interficit ds̃ dũ ȩterna eis suppli¬
cia cõminatur. & aufert de uera
uita & mortis sceleri de relinqͥt.
Nos autẽ nubẽ diligamꝰ illã quȩ
ꝑpetua ẽ. & quȩ a mundi huiꝰ ardo¬
re nos ꝓtegit. cui sedens dñs uenit
in ȩgyptũ. & omia egyptioꝵ simu¬
lachra confregit. Amemꝰ illũ
rorẽ de quo moyses loquit᷑. descen¬

Expanded text:
Regum volumine quadringentos quinRegum volumine quadringentos quinquaginta Prophetas Baalim interfectos sub Elia , et aliam innumerabilem multitudinem sub pessurus est, dicta sentimus, quod prcupiat ad salutem. Sed illi delicias hujus saeculi et refrigeria quasi nubem et rorem, qui cito transeat consectentur, quibus in Evangelio dicitur: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te: quae autem parasti cujus erunt ? Et dives ille purpuratus, qui ante januas suas jacentem Lazarum contemnebat , omne quod fruitus est, instar nubis ac roris transisse cognovit. Semper autem prophetas haereticorum interficit Deus: dum aeterna eis supplicia comminatur, et aufert de vera vita, et morti scelerum derelinquit. Nos autem nubem diligamus illam, quae perpetua est, et quae a mundi hujus ardore nos protegit, cui sedens Dominus venit in Aegyptum, et omnia Aegyptiorum simulacra confregit. Amemus illum rorem, de quo Moyses loquitur: Descen
Abbreviated transcription (Latin):
uobis sẽꝑ misertꝰ sũ. quasi nubes ma¬
tutina ꝑtransiet. & quasi ros mane
consurgens qui orto sole siccat᷑. Iam
eñĩ captiuitas ꝓpe est : iã uos cerno
duci in assyrios & in bibilonios cate¬
natos. Dolaui uos in ꝓpħis & uerbiᷤᷤ
terribilib cõminatus sũ. scalpellũ.
ignes & cauteria ꝓtuli. ut qͥ clem̃¬
tem contẽpnebatis. timeretis offen¬
sum. Et occidi negligentes in uerb̾
oris mei: ut ante peccatores uerboꝵ
terrore punirẽ. quã captiuitas im¬
mineret. E hȩc uniuersa fecrut
iudicii quo te iudicaturus sũ ueri¬
tas appareret: nullusq dubitaret
uos iuste quȩ patimini fuisse per¬
pessos. Pro eo quod est dolaui in ꝓ
phetas ur̃os. ipsos pseudo ꝓphetas
occisos a dño in telligentes: ut qͥ
causa erroris fuerant. ꝓspera pro¬
mittentes. in terfecti uerterent᷑
in occasionẽ salutis. E est sensuᷤ.
Ne diceretis ꝓpħis credidimus.
etiã ipsi interfecti sunt: ut om̃is nob̾
peccandi tolleret᷑ occasio. Legimꝰ in

Expanded text:
obis semper misertus sum quasi nubes matutina pertransiit, et quasi ros mane consurgens, qui, orto sole, siccatur. Jam enim captivitas prope est, jam vos cerno duci in Assyrios et in Babylonios catenatos: dolavi vos in prophetis, et verbis terribilibus comminatus sum, scalpellum, ignes et cauteria protuli, ut qui clementem contemnebatis, timeatis offensum, et occidi negligentes in verbis oris mei, ut ante peccatores verborum terrore punirem, quam captivitas immineret. Et haec universa feci, ut judicii, quo te judicaturus sum, veritas appareret, nullusque dubitaret vos juste quae patimini fuisse perpessos. Pro eo quod est, dolavi in pphetas vestros, ipsos pseudoprophetas occisos a Domino intelligentes: ut qui causa erroris fuerant, prospera promittentes, interfecti verterentur in occasionem salutis. Et est sensus: Ne 64 diceretis, prophetis credidimus, etiam ipsos interfeci: ut omnis vobis peccandi tolleretur occasio. Legimus in
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nubes matutina. & quasi ros
mane ꝑ transiens. Propterea succi¬
di ꝓpħas ur̃os. occidi eos in uerbis
tibi ephraun qͥd faciã tͥ iuda: paren¬
tis in ꝑditos filios monstrat affectũ.
uirta illud qđ misaia legimꝰ. Qͥd est
qđ debui ultra facere uineȩ meȩ & ñ
feci ei: Q in michea. Popłsm̃s quid¬

Expanded text:
quasi nubes matutina, et quasi ros mane pertransiens: propterea succidi prophetas vestros, occidi eos in verbis tibi, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? parentis in perditos filios monstrat affectum, juxta illud quod in Isaia legimus: Quid est quod ultra debui facere vineae meae et non feci ei
Abbreviated transcription (Latin):
ne quaquã ꝓdispensatione descen-¬
dat ad homines. Irascatur. misereat᷑.
obluuscatur. fiat quasi panther. uer-¬
tatur in leonẽ. mutetur in bestias.
sed ͦ res spernat humanas. & ꝑmittat
eos quos ante protegebat hostib sub¬
iacere. ut tabescant & deficiant &
in tereant. & postea quęrant faciẽ
dñi & dicant. Illumina faciẽ tuã
& salui erimus: & ostende nobis dñe¬

Expanded text:
nequaquam pro dispensatione descennequaquam pro dispensatione descendat ad homines, irascatur, misereatur, obliviscatur, fiat quasi panther, vertatur in leonem, mutetur in bestias: sed res spernat humanas, et permittat eos quos antea protegebat hostibus subjacere, ut tabescant, et deficiant, et intereant, et postea quaerant faciem Domini, et dicant: Illumina faciem tuam et salvi erimus . Et: Ostende nobis, D
Abbreviated transcription (Latin):
grece similiter dr̃ & latine. & tã
nomen bestię quã omis bestia ac-¬
cipi potest. ut quic qͥd sȩuũ in bes¬
tiis est. hoc in dĩ indignatione
cognoscas. Nihil pantere uelociꝰ.
nihil leone fortius. In pantẽre ue¬
lor ꝑ assyrios regni samariȩ signi¬
ficatur interitus. in leone fortissi¬
mũ contra iherłm & uidã aliquanto
post tẽpore regnũ ostenditur chaldeoꝵ.
Et qr leenã siue pantherẽ & leonẽ se esse
ego capiã & uadã. tollã & non est qui
eruat. Quęritur si capiente & tollente¬
& tenente dõ nullus de manib eiꝰ po¬
test eripere. iurta illud qđ scriptũ ẽ.
nemo potest rapere de manu patris
mei: quomͦ uidas de manu dĩ ꝓditio¬
ne sit raptus. Ad quod breuiter
respondebimꝰ nullũ posse rapere de
manu dĩ. posse autẽ eũ qui tenetur
ꝓpria uoluntate de manu dĩ excidẽ.
Quodq sequitur uadens reuertar ad
locũ meũ. locũ dĩ magnificentiam
& maiestatẽ eiꝰ debemꝰ accipere. ut

Expanded text:
Graece similiter dicitur et Latine, et tam nomen bestiae quam omnis bestia accipi potest: ut quidquid saevum in bestiis est, hoc in Dei indignatione cognoscas. Nihil panthere velocius, nihil leone fortius: in panthere velox per Assyrios regni Samariae significatur interitus; et in leone fortissimum contra Jerusalem et Judam aliquanto post tempore regnum ostenditur Chaldaeorum. Et quia leaenam sive pantherem, et leonem se esse ego capiam et vadam, et tollam et non est qui eruat: et tenente Deo, nullus de manibus ejus potest eripere, juxta illud quod scriptum est: Nemo potest rapere de manu Patris mei quomodo Judas de manu Dei proditione sit raptus? Ad quod breviter respondebimus, nullum posse rapere de manu Dei: posse autem eum, qui tenetur, propria voluntate de manu Dei excidere. Quodque sequitur: Vadens revertar ad locum meum, locum Dei, magnificentiam et majestatem ejus debemus accipere: ut
Abbreviated transcription (Latin):
medicoꝵ est. grandia uulnera longo
sanare tẽpore. & ꝑ dolorẽ reddere
sanitatẽ. Percutit ergo dñs & curat
nos: qr quẽ diligit corripit. & casti¬
gat omnẽ filiũ quẽ recipit. Et non
solũ curat. sed uiuificat post duos diẽ.
& die tertio resurgens amortiuis
om̃e hominũ secũ suscitat genus.
Cũq ꝑcussos curauerit & curatos
iuuificauerit. & uuificatos suscita¬
uerit : tunc uiuemꝰ in conspectu eiꝰ.
noscamꝰ dñm. quo tertio die resur¬
gente. surreximꝰ. His sermonib ex¬
plicatur illud qđ sepe ad moniumꝰ¬

Expanded text:
medicorum est grandia vulnera longo medicorum est grandia vulnera longo sanare tempore, et per dolorem reddere sanitatem. Percutit ergo Dominus, et curat nos: quia quem diligit Dominus corripit, et castigat omnem filium quem recipit ; et non solum curat, sed vivificat post dies duos et die tertio resurgens ab inferis, omne hominum secum suscitat genus. Cumque percussos curaverit, et curatos vivificaverit, et vivificatos suscitaverit, tunc vivemus in conspectu ejus, noscamus Dominum, quo tertia die resurgente, resurreximus. His sermonibus explicatur illud q
Abbreviated transcription (Latin):
saluos nos faciet pꝰ duos dies. In t̃tio
resurgemus. & uiuemus corã eo &
sciemus: ꝑ sequamur ut cognoscamus
dñm. Ideo ds̃ tradidit ephraun et
iudam captiuitati & nullus est qui
de manu eiꝰ possit eruere. & reuertit᷑
ad locũ suũ donec deficiant & quę¬
rant faciẽ eiꝰ: ut quẽ ꝓpitiũ p̾sentẽ¬
q non senserant iratum & absentẽ
requirant. & intribulatione sua or¬
to eis lumine penitentiȩ. mane con¬
surgant ad eum. uirta illud qđ in
isaia legimus. In tribulatione. dñi re¬
cordatus sum. Q in primo graduũ
quio loquentur: Uenite & reuer¬
tamur ad dñm. Non sunt ꝓpͥa
salute contenti. sed se mutuo ꝓuo¬
cant ut reuertantur ad dñm quẽ
reliquerant. quẽ ꝓpt̾ peccata deseru¬
erant. a qͦ fuerant derelicti. Quia ipse
cȩpit & sanabit nos. Qui supra dixe¬
bit nos Pro eo quod nos dirimꝰ cura¬
bit. om̃s similiter transtulerunt
lantur linteola quȩ inferunt᷑ uulne-
& extrahant purulentias. Artisq

Expanded text:
sanos nos faciet post dies duos: in tertio resurgemus et 61 vivemus coram eo, et sciemus, et persequemur, ut cognoscamus Dominum. Ideo Deus tradidit Ephraim et Judam captivitati, et nullus est qui de manu ejus possit eripere, et revertetur ad locum suum donec deficiant, et quaerant faciem ejus, ut quem propitium praesentemque non senserant, iratum et absentem requirant, et in tribulatione sua, orto eis lumine poenitentiae, mane consurgant ad cum, juxta illud quod in Isaia legimus: In tribulatione, Domini recordatus sum . Et in primo graduum quid loquentur? Venite et revertamur ad Dominum. Non sunt propria salute contenti, sed se mutuo provocant, ut revertantur ad Dominum quem reliquerant, quem propter peccata deseruerant, a quo fuerant derelicti. Quia ipse cepit, et sanabit nos: qui supra dixebit nos. Pro eo quod diximus, curabit, omnes similiter transtulerunt, lantur linteola quae inseruntur  Al.  extrahant purulentias: artisque
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã sui imbecillitate seo eorũ
merito qui sero auxiliũ postula
tria sua facere non potuisse. Et
causa cur non potuerit. ex ponitur.
Quia inqͥt ñ credebant in eũ. Noc ille
male legunt iarim ꝑ mem litte¬
ram. quod trans fertur in siluas.
Unde & cariathiarĩ interp̃tatur
uilla siluarũ. Om̃ ego qͣsi leena
ephrai: & quasi catulus leonis do¬

Expanded text:
quaquam sua imbecillitate, sed eorum quaquam sua imbecillitate, sed eorum merito, qui sero auxilium postulartria sua facere non potuisse: et causa cur non potuerit, exponit: quia, inquit, non credebant in eum. Haec ille male legunt JARIM per MEM litteram, quod transfertur in sylvas: unde et CARIATH JARIM, interpretatur villa sylvarum. Quoniam ego quasi leaena Ephrai
Abbreviated transcription (Latin):
minũ milia uastauerunt: qͦd frus¬
tra uidas ad uersus duos reges ñ
dĩ seo assyrioꝵ auxiliũ flagitarit.
Quidã iuxta tropologiã ephraĩ
& iudã ad hereticos & ad uiros ȩc¬
cłasticos referunt. eo qđ & illi &
iudas peccatorũ uinculis colligati
iuxta illud quod scriptũ est. fu¬
nibus peccatoꝵ suoꝵ un qͥsq con¬
stringitur. miserint ad assur &
ad regẽ ultorẽ id est ad diabolum
de quo legimus ut destruas inimi¬
cum & ultorẽ. & quia non uerum
uel auxiliatorẽ uel iudicẽ dep̾cati
sunt: id circo ꝑmanere eos in dolo¬
re languoris & in uinculis delic¬
torũ. Legimꝰ in cuiꝰdã cõmentariiꝰ
regẽ larib xp̃m interp̃tari. Et qr
sequit᷑ ipse non poterit sanare uoᷤᷤ.
hoc argum̃to usus est. qđ hereti¬
cos & ęccłasticos peccatores xp̃c
sanare non possit in tẽpore iudi¬
cii ubi nulla est miscda. iuxta
illud quod scriptũ est. in inferno
autẽ quis confitebitur tibi. & qđ sa¬
nare uel liberare non possit. ne¬

Expanded text:
minum millia vastaverunt , quod frustra Judas adversus reges duos non Dei, sed Assyriorum auxilium flagitarit. Quidam juxta tropologiam Ephraim et Judam, ad haereticos et ad viros ecclesiasticos referunt, eo quod et illi et Judas peccatorum vinculis colligati, juxta illud quod scriptum est: Funibus peccatorum suorum unusquisque constringitur , miserint ad Assur et ad regem ultorem, id est, diabolum de quo legimus: Ut destruas 59 inimicum et ultorem . Et quia non verum vel auxiliatorem vel judicem deprecati sunt; idcirco permanere eos fecit in dolore languoris et vinculis delictorum. Legi in cujusdam commentariis regem Jarib, Christum interpretari. Et quia sequitur: Ipse non poterit sanare vos, hoc argumento usus est, quod haereticos vel ecclesiasticos peccatores Christus sanare non possit in tempore judicii, ubi nulla est misericordia, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Et quod sanare vel liberare non possit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uare uos. nec soluere poterit a uobis
uinculũ. xx. Et uidit ephraim in¬
firmitatẽ suã. & uidas dolorẽ sinĩ.
Et abut ephraim ad assyrios. & misit
‸ a uob̾ dolorẽ. Legatos ñ habet in
nos uixta sẏmmachũ ultorẽ uer¬
timus. Nã aquila & theodotio iu¬
dicẽ interp̃tati st̃. Qđ autẽ iarib
ultorẽ significet & iudicẽ. & nom̃
gedeonis ostendit. Quẽ cũ culto.¬
res bahal expeterẽtad supplicium
eo quod lucũ bahal arasq euertis¬
set. respondit pat̾. Ulciscatur se
bahal. aut iudicet eũ bahal. Et ap¬
pellatꝰ est inquit iherobahal. id ẽ
ulciscatur se bahal. Intelligens itaq
ephraun infirmitatẽ suã. & uidas
uinculũ suũ quod cũ decẽ tribub
peccato fuerat colligatꝰ. non a dõ
qui soluere poterat. seo a rege as¬
sirioꝵ quesiuit auxiliũ. Legimꝰ
qͥd sub rege manaem qͥ decẽ tri-¬
bubus p̃fuit. isrł assyriis dona
transmiserit. & uidas sub rege
achar p̃sidiũ flagitarit teglath¬

Expanded text:
oterit a vobis vinculum. LXX: Et vidit Ephraim infirmitatem suam, et Judas dolorem suum, et abiit Ephraim ad Assyrios, et misit a vobis dolorem. Legatos non habetur in nos juxta Symmachum, ultorem vertimus: nam Aquila et Theodotion, judicem interpretati sunt. Quod autem JARIB   ultorem significet et judicem, nomen Gedeonis ostendit , quem cum cultores Baal expeterent ad supplicium, eo quod lucum Baal arasque evertisset, respondit pater, ulciscatur se Baal, aut judicet eum Baal, et appellatus est, inquit, Jerobaal, id est, ulciscatur se Baal. Intelligens itaque Ephraim infirmitatem suam, et Judas vinculum suum, quo cum decem tribubus peccato fuerat colligatus, non a Deo qui solvere poterat, sed a rege Assyriorum quaesivit auxilium. Legimus, quod sub rege Manahen, qui decem tribubus praefuit . Israel Assyriis dona transmiserit; et Judas sub rege Achaz, praesidium flagitarit Teglath
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore dans peniten-¬
tiae & eos ꝓuocans ad
salutẽ. thesaurirantes sibi iram
in die irȩ. quasi tinea efficit᷑ &¬
putredo: non quod ds̃ tinea sit
uel putredo aut conturbatio uł
stimulus. sed quoꝰ sust inentib pę¬
nas hȩc uniuersa uideant᷑. Primus
igitur consũptus est ephraĩ & isrł.
de inde secuta est & domꝰ uidã. ñ
ipse iuida. sed domus eiꝰ. Alioquin
reseruatur de genere iudȩ cui
repositũ fuit. & ipse erit expec¬
tatio gentiũ. Punitis autẽ hereti¬
cis qui intelligunt᷑ ephraim. etiã
iudas scilicet hi qui cũ ȩccła per¬
manent. & hereticoꝵ uel errorib uł
uitiis continent᷑. simili sententię sub¬
iacebus. Et uidit ephrauti languo¬
Irem suũ. & iudas uinculũ suũ. Et¬

Expanded text:
tempore dans locum poenitentiae, et eos provocans ad salutem, thesaurizantes sibi iram in die irae, quasi tinea efficitur et putredo, non quod Deus tinea sit vel putredo, aut conturbatio vel stimulus, sed quod sustinentibus poenas haec universa videatur. Primus igitur consumptus est Ephraim et Israel, deinde secuta est et domus Juda: non ipse Juda, sed domus ejus; alioquin reservabatur de genere Juda cui repositum fuit: Et ipse erat exspectatio gentium. Punitis autem haereticis, qui 58 intelliguntur Ephraim, etiam Judas, scilicet hi qui cum Ecclesia permanent, et haereticorum vel erroribus vel vitiis continentur, simili sententiae subjacebunt. Et vidit Ephraim languorem suum et Judas
Abbreviated transcription (Latin):
terp̃tatus est dicens. Ꝙ fauces tuȩ
quasi uiri insidiatores. De istuis.¬
modi piratis in iob legimꝰ. Non
est dilatio piratis. Quã uis enim
in p̃senti scło se iactare uidean-¬
tur & conturbare aquas & operari
uana. & exercere piraticã: tamen ñ
est mora pęnarũ quȩ eos uelociter
cõp̃hendent Particeps sacerdotum
in uia interficientiũ ꝑgentes de sy¬
chem: qr scelus oꝑati sut. Ixx
bsconderunt sacerdotes in uia.

Expanded text:
terpretatus est, dicens: Et fauces tuae terpretatus est, dicens: Et fauces tuae quasi viri insidiatoris. De istiusmodi piratis in Job legimus: Non est dilatio piratis . Quamvis enim in praesenti saeculo se jactare videantur, e conturbare aquas, et operari vana, et exercere piraticam, tamen non est mora poenarum, quae eos velociter comprehendent. Particeps sacerdotum in via interficientium pergentes de Sichem: quia scelus operati sunt. LXX: Absconderunt sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa fugitiuoꝵ ciuitas fuit. Qnto
igitur celebrior & maioris auc¬
toritatis. qr in partẽ sacerdotũ
fuerat delegata. tanto trans ior¬
danẽ habitanti isrł principium
idolatriȩ & malorũ om̃iũ fuit.
ut qui primi cessauerunt a dĩ¬
cultu. primi ab assyriis caperen
ut quomͦ illi uiatorib sic sacerdo¬
tes simplicitati popłi insidiati suł.
Porro scđm tropologiã galaad int̾¬
p̃tatur transmigͣatio testimonii.
Et contẽnit dm̃ dũ testimo.¬
nia scripturarũ ad ꝑuersa de pra-¬
uat dogmata. Et omĩa oꝑa illius
uana sunt. Conturbatq ȩccłe a-
quas. & depurissimis fontib cęno¬
sos & sordidos riuulos facit. q̃ui ma¬
culent potiꝰ quã mundent baptira¬
tos. Om̃isq fortitudo huiꝰ urbis qͣsi
uiri piratȩ est. dũ imitatur diabo¬
lum qui in huiꝰ scłi mare in quo
naues ꝑ transeunt. in sidiatur his
qui ad portũ ꝑuenire contendt̃.
Deniq sẏmmnachus manifestius in-¬

Expanded text:
ipsa fugitivorum civitas fuit. Quanto ipsa fugitivorum civitas fuit. Quanto igitur celebrior et majoris auctoritatis, quia in partem sacerdotum fuerat delegata, tanto trans Jordanem habitanti Israel principium idololatriae, et malorum omnium fuit, ut qui primi peccaverant, primi ab Assyriis caperentut quomodo illi viatoribus, sic sacerdotes simplicitati populi insidiati sunt. Porro secundum tropologiam, Galaad interpretatur transmigratio testimonii; et contemnit Deum, dum testimonia Scripturarum ad perversa depravat dogmata, et omnia opera illius vana sunt, conturbatque Ecclesiae aquas, et de purissimis fontibus coenosos et sordidos rivos facit, qui maculent potius quam mundent baptizatos. Omnisque fortitudo hujus urbis, quasi viri piratae est, dum imitatur diabolum, qui in hujus saeculi mari, in quo naves pertranseunt, insidiatur his qui ad portum pervenire contendunt. Denique Symmachus manifestius in
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Quȩ ego si uere fiant. holocaus¬
ta interp̃tor. Cũ autẽ scientiã dĩ
reliquerint: frustra truncato capi-¬
te fidei. cętera m̃bra habere se iac-¬
tant. Preuaricati sunt enĩ pactũ dĩ
in eccła. sicut adam p̃uaricatꝰ est
in paradẏso. & imitatores se antiqͥ
parentis ostendunt: ut quomͦ ille
de paradẏso. sic isti eiciantur de
eccła G alaad ciuitas oꝑantium
idolũ. supplantata sanguine. et
quasi fauces uiroꝵ latronũ. siue
uiri latrone̾s. utrũq enĩ legi po¬
test. Lra. Ibi me contẽpsit galaad
ciuitas quẽ operat᷑ uana. & contꝰ¬
bat aquam: & fortitudo tua ui¬
ri piratae. Legimꝰ in ramoth ga¬
laad unctũ esse in regẽ iheu.
qui sanguinẽ sanguini miscuit.
& aab sub uertit domũ. & ante so-¬
lis ortũ a ceruos capitũ filioꝵ eiꝰ
iussit statui. In hac urbe trans ior¬
danẽ in possessione trib gadi¬
dolum consecratũ est: quȩ habi¬
tabat ur a sacerdotib. Nam &

Expanded text:
tatem: quae ego, si vere fiant, holocaustatem: quae ego, si vere fiant, holocausta interpretor. Cum autem scientiam Dei reliquerint, frustra, truncato capite fidei, caetera membra habere se jactant, praevaricati sunt enim pactum Dei in Ecclesia, sicut Adam praevaricatus est in paradiso; et imitatores se antiqui parentis ostendunt, ut quomodo ille de paradiso, sic et isti ejiciantur de Ecclesia. Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, et quasi fauces virorum latronum sive viri latronis  utrumque enim legi potest. LXX: Ibi contempsit me Galaad, civitas quae operatur vana, et conturbat aquam, et fortitudo tua viri piratae. Legimus in Ramoth Galaad unctum esse in regem Jehu , qui sanguinem sanguini miscuit, et Achab subvertit domum, et ante solis ortum acervos capitum filiorum ejus jussit statui; in hac urbe trans Jordanem in possessione tribus Gad, idolum consecratum est: quae habitabatur a sacerdotibus, nam et
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo coaptandũ est. Nos quod
posuimꝰ. disseramꝰ. Dolaui eos in pro-¬
phetis. occidi in uerbis oris mei. gra-¬
uia cõminatus sum. ut misererer
pęnitentiũ. ut lapsis atq surgen¬
tibus porrigerẽ manũ. Neq enĩ¬
in sacrificiis delector & uictimis.
& holo caustoꝵ multitudine. Uic¬
timȩ meȩ̨ & holocausta. salus cre¬
dentiũ & conuersio peccatorũ.
Ipsi autẽ imutati sunt adam:
ut quod ille in paradiso fecerat.
pactũ meũ legẽq p̃teriens. isti
in terra facerent. Et ibi hoc est
in paradiso. om̃s p̃uaricati sunt
in me: in similitudine p̃uaricati¬
onis adam. Non mirũ si qͦd in pa¬
rente p̃cessit. etiã in filiis condẽ¬
netur. Cotidie ds̃ & eos qui extra
ȩccłam sunt. & qui peccant in ȩc¬
clesia cõmorantes ꝓ uocat ad pę¬
nitentiã. & dicit eis. Miscdĩam
uolo & non sacrificiũ. & scientiã
dĩ plusquã holo causta. Illi uero
offerunt panẽ sacrilegũ & dant elȩ¬
mosinas. & sectari uidentur humili¬

Expanded text:
 Al. aptandum est: nos quod proposuimus, disseramus: Dolavi eos in prophetis, occidi in verbis oris mei, gravia comminatus sum, ut misererer poenitentium, ut lapsis atque surgentibus porrigerem manum. 65 Neque enim sacrificiis delector et victimis, et holocaustorum multitudine. Victimae meae et holocausta, salus credentium, et conversio peccatorum est. Ipsi autem imitati sunt Adam, ut quod ille in paradiso fecerat, pactum meum legemque praeteriens, isti in terra facerent. Et ibi, hoc est, in paradiso, omnes praevaricati sunt in me, in similitudinem praevaricationis Adam. Non enim mirum si quod in parente praecessit, etiam in filiis condemnetur. Quotidie Deus et eos qui extra Ecclesiam sunt, et qui peccant in Ecclesia commorantes, provocat ad poenitentiam, et dicit eis: Misericordiam volo, et non sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta. Illi vero offerunt panem sacrilegum, et dant eleemosynas, et sectari videntur humili
Abbreviated transcription (Latin):
subplantata est sanguine. quod
sacerdotũ impietatẽ secuta sit.
& latrociniis uacet ac sangumi.
Hoc illi dixerint. Nos dicamus
intercludere hereticos uiã. ne de
sychem id est de bonis operib per¬
gamus in iherusalẽ id est in ȩccłam.
Isti sunt quasi fauces uiroꝵ latro¬
num. & interficiunt eos qui ꝑ
re eupiunt. Sichem interp̾tat᷑

Expanded text:
et supplantata sanguine, quod et supplantata sanguine, quod sacerdotum impietatem secuta sit, et latrociniis vacet ac sanguini. Hoc illi dixerint: Nos autem dicamus intercludere haereticos viam, ne de Sichem, id est, de bonis operibus pergamus in Jerusalem, id est, in Ecclesiam. Isti sunt quasi fauces virorum latronum, et interficiunt eos, qui per re cupiunt. Sichem interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
operati sunt. Symiachus hunc
locũ ita interp̃tatꝰ est. Societas sa¬
cerdotũ in uia. interficiebant in¬
sẏchem. Theodotio hoc modo. Abs¬
conderunt sacerdotes iñ uiã. int̃fi¬
ciebant in dorso. Aquila. Participatio
sacerdotũ in uia occidebant hume¬
ros. Quorũ cũ intelligentiã iuxta
historiã quęreremꝰ: ab hebreo ita
nobis erpositũ est. Sacerdotes
bet hel immo fanatici bet hauen
tẽporib paschȩ. & pentecostes. &
scenophegiȩ. quando ꝑ syc hẽ quȩ
hodie neapolis appellatur eundũ
erat iherusolimã ubi solũ licebat
uictimas immolari: ponebant in
itinere latrones. qui insidiarentur
ꝑgentibus: ut magis uitulos aure¬
os in dan & bethauen. quã iheru¬
solimis & in tẽplo ad orarent dm̃.¬
Quod autẽ dicit participatio &
societas sacerdotũ: coniurationem
eoꝵ significat. & in mala parte
consensũ. Sin autẽ legerimus
ut nos interp̃tati sumus. paͬti¬
ceps sacerdotũ. ad gala ad in quit
refendũ est. quȩ operat᷑ idolũ &

Expanded text:
s hunc locum ita interpretatus est: Societas sacerdotum in via interficiebant Sichem: Theodotion hoc modo, Absconderunt sacerdotes viam, interficiebant in dorso: Aquila, Participatio sacerdotum in via occidebant humeros: quorum cum intelligentiam juxta historiam quaereremus ab Hebraeo, ita nobis expositum est: Sacerdotes Bethel, immo fanatici Bethaven, temporibus Paschae et Pentecostes, et Scenopegiae, quando per Sichem, quae hodie Neapolis appellatur, eundum erat Jerosolymam, ubi solum licebat victimas immolare, ponebant in itinere latrones, qui insidiarentur pergentibus, ut magis vitulos aureos in Dan et in Bethaven, quam in Jerosolymis et in templo adorarent Dticipatio et societas sacerdotum, conjurationem eorum 67 significat, et in malam partem consensum. Sin autem legerimus, ut nos interpretati sumus: particeps sacerdotum, ad Galaad, inquit, referendum est, quae operatur idolum: est
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego rapiã & uadã & tollã: & ñ
erit qui eruat. Ibo & reuertar in
locũ meũ. donec disꝑeant & quęranł
faciẽ meã. Illis euntib ad assur &
mittentib ad regẽ iundicẽ & ul¬
torẽ qui eos sanare ñ poterit. nec
soluere uinculũ colligatũ. osten¬
dam quod me ad uersante omne
hominũ auxiliũ uanũ sit. Ero enĩ
quasi leena ephrau. & quasi ca¬
tulus leonis domui uida. Pro leena

Expanded text:
Et ego rapiam, et 60 vadam et tollam, et non erit qui eruat: ibo et revertar in locum meum donec dispereant et quaerant a. Illis euntibus ad Assur, et mittentibus ad regem vindicem, vel ultorem, qui eos sanare non poterit; nec solvere vinculum colligatum, ostendam quod me adversante omne hominum auxilium vanum sit: ero enim quasi leaena Ephraim, et quasi catulus leonis domui Juda. Pro leaena
Abbreviated transcription (Latin):
gligenti ds̃ in pantherẽ uertitur
& leonẽ. & tollit ab his p̃dam quã
de ȩccła ante rapuerant. ut capti
saluentur qui liberi ante perie¬
rant. Q ne quaquã habitabit in
conciliabulis ꝑuersorũ. sed reuer¬
titur ad locũ suũ de quo dicit.
ego in patre. & pater in me: & eos
spernet atq despiciet donec deficiart
in impietate. & quęrant eiĩ ꝑ pęniten¬
tiam a quo fuerant de relicti. Uii
locũ dĩ cęlũ putant. quo offensus ds
ab his qui in terra habitant reuer¬
tatur. & eos faciat disperire qͥ clem̃¬
tissimũ dnm magnitudine pecca¬
torũ inferarũ sibi rabie conuerter̃t.
ntribulatione sua mane consurger

Expanded text:
negligenti, Deus in pantherem vertitur et leonem; et tollet ab his praedam quam Ecclesiae ante rapuerunt: ut capti salventur qui liberi perierant; et nequaquam habitabit in conciliabulis perversorum, sed revertetur ad locum suum, de quo dicit: Ego in Patre, et Pater in me et eos spernet atque despiciet, donec deficiant in impietate, et quaerant eum per poenitentiam a quo fuerant derelicti. Alii locum Dei coelum putant; quo offensus Deus ab his qui in terra habitant revertatur, et eos faciet disperire, qui clementissimum Dominum magnitudine peccatorum in ferarum sibi rabiem converterunt. In tribulatione sua ma
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ laxx exxpositio qͥ dixerunt. Ve.
uȩ ultiones tuȩ uenerunt id ẽ. suppliciaꝰ ne¬
quȩ ꝓ scelerib inferenda sunt. Mihi ui
facit enĩ dñs ds ultionẽ uociferantiũ ad
se die ac nocte atq dicentiũ. usq qͦ dñs sc̃s¬

Expanded text:
ptuaginta expositio, qui dixerunt, Vae, vae, ultiones tuae venerunt, id est, supplicia quae pro sceleribus inferenda sunt. Mihi, inFacit enim Dominus ultionem vociferantium ad se die ac nocte atque dicentium: Usquequo,
Abbreviated transcription (Latin):
qui contẽpserit morte moriat᷑. & nurꝰ
consurgit aduersus socrũ suã. Qđ iuxta
tropologiã intellectui uidet᷑ difficile.
Sed qui legerit canticũ canticoꝵ. & spon¬
sũ animȩ dĩ sermonẽ intellexerit. credi¬
deritq euangelio qđ scđm hebreos editũ
nuꝑ transtulimꝰ. in quo ex ꝑsona saluato¬
in uno capilloꝵ meoꝵ: ñ dubitabit dicere
quȩ sponsa sermonis ẽ. habere socrũ sp̃m
nino ruħa. Heretici gͦ cũ ante credide¬
rint in scripturis quę a sc̃o spũ conscriptȩ
sunt & editȩ: transferunt se ad nouas
doctrinas & fermentũ phariseoꝵ &
mandata hominũ. Dũq sermonẽ lĩ
contẽpnunt : socrui suȩ faciunt in iuriã.
& ne forte clubites uerbũ & filiũ dĩ
nasci de spũ sco: gabrielis ad mariam

Expanded text:
qui contempserit, morte morietur. Et nurus qui contempserit, morte morietur. Et nurus consurgit adversus socrum suam: quod juxta tropologiam intellectu videtur difficile; sed qui legerit Canticum canticorum, et sponsum animae, Dei sermonem intellexerit, credideritque Evangelio, quod secundum Hebraeos editum nuper transtulimus in quo ex persona Salvatoin uno capillorum meorum . non dubitabit dicere, quae sponsa sermonis est, habere socrum sanctnino RUA  . Haeretici ergo cum ante crediderint in Scripturis, quae a Spiritu sancto conscriptae sunt et editae, transferunt se ad novas doctrinas, et fermentum Pharisaeorum, et mandata hominum: dumque sermonem Dei contemnunt, socrui suae faciunt injuriam. Et ne forte dubites, Verbum et Filium Dei nasci de Spiritu sancto, Gabrielis ad Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
a terra. & qui corrigat int̾ homines ñ
ẽ. & deinceps. princeps postulat. & iudex
uerba pacifica locutꝰ ẽ desideriũ animȩ
suȩ: unde ᷑ duplea maledictio sequit᷑ uȩ.
ue ultiones tuȩ uenerunt. nunc erunt
p̾loratꝰ eoꝵ. & dicamꝰ scriptũ de heretici
Nolite credere in amicis õ popłi siplices.
& in ducib prauis: qui se amicos & princi¬
pes hereseon ẽẽ ꝓmittunt. Non enĩ ur̃am
salutẽ sed sua querunt lucra. & deceptum
gregẽ pedib suis conterunt. & ei quȩ tecũ
dormit caue ne quicquã credideris: quã
ñ possumꝰ aliã intelligere nisi carnẽ ut
ñ facile credamꝰ carnis blanditis: ne
animi duritia uirilisq constantia illiꝰ
edomita mollescat illecebris. filius enĩ
qͥ natꝰ a dõ ẽ neglecto creatore suo blas¬
phemat eũ a qͦ conditꝰ ẽ: dicente scriptu¬
ra. Nonne ds̃ unꝰ creauit nos: Nonne pat̃
unꝰ om̃iũ nr̃m: & anima celestẽ despicit
ierłm matrẽq contẽpuit ȩcclesiã: quã

Expanded text:
a terra; et qui corrigat, inter homines non est. Et deinceps: Princeps postulat, et judex verba pacifica locutus est, desiderium animae suae. 520 Unde duplex maledictio sequitur: Vae, vae, ultiones tuae venerunt: nunc erunt ploratus earum, et dicamus scriptum de haereticis: Nolite credere in amicis, o populi simplices, et in ducibus pravis qui se amicos et principes haereseon esse promittunt: non enim vestram salutem, sed sua quaerunt lucra, et deceptum gregem pedibus suis conterunt: et ei quae tecum dormit, cave ne quidquam credideris, quam non possum aliam intelligere nisi carnem, ut non facile credamus carnis blanditiis, ne animi duritia virilisque constantia illius edomita mollescat illecebris. Filius enim qui natus a Deo est, neglecto Creatore suo, blasphemat eum a quo conditus, dicente Scriptura: Nonne Deus unus creavit vos? nonne pater unus omnium vestrum ? et anima coelestem despicit Jerusalem, matremque contemnit Ecclesiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis positũ ẽ. Amicitia pares. aut accipit
aut facit. Ubi in ęqualitas ẽ & alterius
eminentia. alterius subiectio. ibi ñ tã ami¬
citia quã adulatio ẽ. Unde & alibi legimꝰ.
Sit amicus eadẽ anima. & liricus. ꝓ amico
p̃cans: serues in qͥt animȩ dimidiũ meȩ.
Holite gͦ credere in amicis: in his homi-¬
nib qͥ de amicitiis sectant᷑ lucra. Si uis
uera amicitia delectari: esto amicus dĩ.
sicut moỹses. qͥ loquebat᷑ dõ quasi amicꝰ
ad amicũ. Esto amicus: ut apłi ad quos
saluator ait. Iã ñ dicã uos seruos: qm̃ ser¬
uus nescit qͥd uelit dominꝰ suus: sed dicã
uos amicos. qm̃ ꝑseuerastis mecũ in om̃ib
tẽptationib meis. Delicata ẽ amicitia:
quȩ amicoꝵ felicitatẽ & diuitias seqͥt᷑.
Istiusmodi homines ñ mͥ uident᷑ amicos:
sed seipsos diligere. Consideremꝰ attentius
uerba dñi. Sed dicã uos inqͥt amicos.
Redditq causas: quare illos amicos uoc&.

Expanded text:
verbis positum est. Amicitia pares aut accipit, verbis positum est. Amicitia pares aut accipit, aut facit: ubi inaequalitas est, et alterius eminentia, alterius subjectio, ibi non tam amicitia, quam adulatio est. Unde et alibi legimus: Sit amicus eadem anima. Et Lyricus pro amico precans: Serves, inquit, animae dimidium meae . Nolite ergo credere in amicis, id est, his hominibus, qui de amicitiis sectantur lucra. Si vis vera amicitia delectari, esto amicus Dei, sicut Moyses qui loquebatur Deo, quasi amicus ad amicum . Esto amicus, ut Apostoli, ad quos Salvator ait: Jam non dicam vos servos: quoniam servus nescit quid velit dominus suus; sed dicam vos amicos, quoniam perseverastis mecum in omnibus tentationibus meis . Delicata est amicitia, quae amicorum felicitates et divitias sequitur. Istiusmodi homines non mihi videntur amicos, sed seipsos diligere. Consideremus attentius verba Domini: Sed dicam vos, inquit, amicos. Redditque causas quare illos amicos vocet:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi. blasphemi : parentib ñ obedientes:
ingrati. scelesti. sine affectione. pactũ ñ
custodientes : delatores. in continentes.
immites. sine bonitate: ꝓditores. ꝓterui.
inflati: uoluptatũ amatores magis quã
pat̾ filiũ. & mat̾ filiã & inimici hominis
domestici eiꝰ. Sed & nunc rara fides ẽ: cũ
aliud in labis. aliud corde uersat᷑. Uene¬
nũ animi: linguȩ mella tegunt: Amici
dent᷑ eẽ discedunt. Unde dr̃. Si habes
amicũ: in tẽptatione posside illũ. Legi in
cuiusdã controuersia. Amicus diu querit᷑.
uix inuenit᷑ : difficile seruat᷑. Scripsit
theophastꝰ tria de amicitia uolumina.
om̃i eã p̾ferens caritati. & tamen rarã
in rebus humanis esse contestans.
st & ciceronis de amicitia liber: quẽ
leliũ suꝑscripsit: in qͦ illud qđ apud nr̃os
p̃cipit̾ ut sit nobis amicus quasi uinũ uetꝰ.
& in suauitate bibamꝰ illud. pene eisdem

Expanded text:
superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, pactum non custodientes, delatores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, protervi, inflati, voluptatum amatores magis pater filium, et mater filiam, et inimici hominis domestici ejus . Sed et nunc rara fides est: cum aliud in labiis, aliud in corde versatur: venenum animi, linguae mella tegunt. Amici dentur esse, discedunt. Unde dicitur: Si habes amicum, in tentatione posside eum . Legi in cujusdam Controversia: « Amicus diu quaeritur, vix invenitur, difficile servatur. » Scripsit Theophrastus tria de amicitia volumina, omni eam praeferens charitati, et tamen raram in rebus humanis esse contestatus est. Est et Ciceronis de amicitia liber, quem Laelium inscripsit: in quo illud quod apud nostros praecipitur: Ut sit nobis amicus, quasi vinum vetus, et in suavitate bibamus illud, pene eisdem