comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquit scelus magnum. & non mi¬
hi potest dimitti. lam faciam &ce¬
tera: hoc enim perdo: quod non fa¬
cio : Nolitimere: In profundo es.
noli contempnere depro fundis
clamare ad dñm & dicere : Sini¬
quitates obseruaberis dñe : dñequis
sustinebit & obserua illum. & exspec¬
ta illum & sustine propter legem
ipsius: Quamlegem tibi dedit. di¬
mitte nobis debitanostra. sicut & nos
dimittimus debitoribus nostris: Spe¬
rate resurrecturum. & tunc futu¬
rum omnimodo sinepeccato Qñm
illeresurrexit . quiprimus fuit sine
peccato: Auigilia matutina spera ⁊
Nolidicere : ego non sum dignus.
Propter peccata nones dignus. sed
multa apud illum redemptio. &
ipseredimet israhel ex omnibus ini¬
psalmo cͦ xͦxuiͦm INcipit¬

Expanded text:
inquit, scelus magnum, et non miinquit, scelus magnum, et non mihi potest dimitti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis clamare ad Dominum, et dicere, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Observa illum, et exspecta illum, et sustine propter legem ipsius. Quam legem tibi dedit? «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrecturum, et tunc futurum omni modo sine peccato, quoniam ille resurrexit qui primus fuit sine peccato. A vigilia matutina spera. Noli dicere: Ego non sum dignus propter peccata. Non es dignus; sed «multa apud illum redemptio, et ipse redimet Israel ab omnibus iniPSALMUM CX
Abbreviated transcription (Latin):
REDEMIT ISRAHEL ABOM¬
NIBUS INIQUITATIBUS ENS
Ergo si premebatur peccatis suis:
adest miseri cordia dĩ: Ideo prae¬
cessit ille sine peccato: ut deleat
peccata sequentium: Nolite prae
tina praesumite: Uidete caput ues¬
trum resurrexisse : & ascendisse
incaelum: In illo culpa nonerat.
sed perillum ur̃ae culpae delebun¬
tur. Ipse redimet israhel ab omni¬
bus in iquitatibus eius: Quia istahel
uendere sepotuit & fieri uenundatus
sub peccato. redimerese ab iniquitati¬
bus non potest: Ille potuit redimere :
quis e non potuit uendere: Quinon
commisit peccatum:̃ ipseest redemp¬
tor apeccato: Ipseredimet is rahel:
underedimet o ab illa iniquitate. An
ab illa & ab omnibus iniquitatibus
suis : Nonergo timeat accessurus
addm̃. aliquas iniquitates suas. tan¬
tum modo accedat pleno corde &
desinat iamfacere quaeante facie¬
rit propter ipsam quam putat sibi
nondimitti: Nonse conuestat: & faci¬
endo cetera. Non illi dimittitur &
illud quod nonti mebat: Quia feci

Expanded text:
redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolite in votina praesumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea facierit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, non se convertit, et faciendo caetera, non illi dimittitur et illud quod non timebat. Quia feci,
Abbreviated transcription (Latin):
nisto psalmo. commendatur nobis
humilitas seruidĩ & fidelis. cuius
uoce cantatur. quod est uniuer¬
sum corpus xp̃i Saepeenim am¬
monuimus caritatem uestram. Non
quasi unius hominis cantantis. uo¬
cem accipi debere. sedomnium qui
sunt inxp̃i corpore Etquia in illi¬
us corpore sunt omnes. tam quam
unus homo loquitur Etipse est
unus qui & multi sunt. multienim
sunt inseipsis. unus sunt in illo. quia
unus est Ipsumest autem &iam tẽ¬
plum dĩ de quo apostolus dicit. Tem¬
plum enim dĩ scm̃ est quod estis uos
Omnes quicredunt inxp̃m. & siccre¬
dunt utdiligant: hoc est enim cre¬
quomodo daemones credebant sed
non diligebant : Etideo quamuis
utipsum credamus diligentes eum.
& nondi camus quid nobis & tibi est.
sed dicamus potius ad tepertinemus
tunos redemisti. Omnes ergo quisic
credunt. tam quam lapides sunt
uiui. dequibus templum dĩ aedifi¬
catum est. &tam quam ligna inpu¬
tribilia quibus archa illa conpacta
est quae in diluuio mergi non potu¬

Expanded text:
isto psalmo commendatur nobis humilitas servi Dei et fidelis, cujus voce cantatur, quod est universum corpus Christi. Saepe enim admonuimus Charitatem vestram, non quasi unius hominis cantantis vocem accipi debere, sed omnium qui sunt in Christi corpore. Et quia in illius corpore sunt omnes, tanquam unus homo loquitur: et ipse est unus qui et multi sunt. Multi enim sunt in seipsis, unus sunt in illo qui unus est. Ipsum est autem etiam templum Dei, de quo dicitplum enim Dei sanctum est quod estis vos , omnes qui credunt in Christum, et sic credunt ut diligant. Hoc est enim crequomodo daemones credebant , sed non diligebant; et ideo quamvis ut in ipsum credamus, diligentes eum, et non dicamus, «Quid nobis et tibi est?» sed dicamus potius, Ad te pertinemus; tu nos redemisti. Omnes ergo qui sic credunt, tanquam lapides sunt vivi, de quibus templum Dei aedificatur ; et tanquam ligna imputribilia, ex quibus arca illa compacta est, quae in diluvio mergi non potu
Abbreviated transcription (Latin):
spitalia comparamus: Animalis autem
homo non percipit quae sunt sp̃sdĩ:
Cauendum est nehomines animales non
percipientes quae sunt sp̃sdĩ scanda¬
litentur potius in hoc psalmo. quam
aedificentur: Nam breuiter quam¬
quam eum cum cantaretur. audiuimꝰ.
quia breuis est: Curro eum non trac-¬
tans. sedlegens : Et uidete quia si talia
quisq concupierit promagno. adõ
qualia continet iste psalmus. & foste
non quia desestus est ab illo. sed quia.
magis diligitur. non acceperit uide¬
ritq: illa quaehic sic audiuit premia.
timentium dm̃. abͥ undare illis qui non
timentdm̃: Nutent gressus illius. &
effundantur lapsus uestigia eius. & di¬
cat incorde suo. sine causa se dm̃ tinu¬
isse : quando illa dona non meruit quȩ
promisit timentib: se: Insuper & illi ac¬
ceperunt. quieum non solum nontimu¬
erunt : sed &iamblasphemauerunt: Vi¬
dete enim quiddicat: BEANI OM¬
IUUISEIUS HABORES FRUEIUUM
TUORUMAXDUE ABIS:BEATTS ES
ETBENETIBI ENIT: Adhuc possumus

Expanded text:
spiritualia comparamus; animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei» ; cavendum est ne homines animales non percipientes quae sunt Spiritus Dei, scandalizentur potius in hoc psalmo, quam aedificentur. Nam breviter quanquam eum, cum cantaretur, audivimus, quia brevis est, curro eum, non tractans, sed legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omiis ejus. Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit.» Adhuc possumus
Abbreviated transcription (Latin):
humiles & insultant in sc̃ĩs intelle¬
gentibus angustam uiam quaedu¬
citaduitam : Talibus enim ueni &
illahont substo : quia tales erent
indiebus noe: Quorum dierum
cõmemonrtionem audistis factam
in euangelio : Sicerit aduentus
filii hominis inquit: quomodo
in diebus noe : Manducabant :
bibebant : Nubebant. Vxores du¬
cebant: Nouellabant : aedifica¬
bant . donec introut noe in arcam.
&uenit diluinum & perdidit om¬
nes : Quidergo. omnes peribunt
quiista faciunt: quinubent qui
uxores ducunt: quinouellant.
quia edificant: NoN: Sed qui
de his prresumunt sed quiista dõ
prreferunt: sed qui propterhȩc
offendere dm̃ cito pareti sunt:
At uero quiistis in anibus aut
nonutuntur aut utuntur tam¬
quam nonutentes : Plus pnre¬
sumentes de illo qui dedit quam
dehis quaedata sunt: & intellȩ¬
gentes inhis eius consolationẽ &
miseri cordiam : & non occupatido

Expanded text:
humiles, et insultant sanctis intelligentibus angustam viam, quae ducit ad vitam . Talibus enim veniet illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores ducebant, novellabant, aedificabant, donec introiit Noe in arcam; et venit diluvium, et perdidit omnes» . Quid ergo? omnes peribunt qui ista faciunt, qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati do
Abbreviated transcription (Latin):
mo. pauper & dolens egosum: Si
enimpauper & dolens eris : non
eris paterfamilias. quem illa hom
subito inueniet : & subito prȩmet:
Patres familias enim sunt illi: qui
prresumentes decupiditatibus suis.
& indeliciis huiꝰ saeculi defluentes

Expanded text:
mo, «Pauper et dolens ego sum» . Si mo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditatibus suis, et in deliciis hujus saeculi diffluentes
Abbreviated transcription (Latin):
onepostantes grriia sua: Nihil
aliu distis canticis docemur fr̃s quã
ascendere: Sed a scendere in corde.
Inaffectubono. infide &spe. &ca¬
ritate : Indesiderio perpetuitatis
& uitȩ ȩternȩ: si cascenditur: Con¬
gruit nos dscere : Quomodo ascen¬
dendũ sit : quanta terribili onolecta
de euangelio audiuit caritas uñr :
Videtis ceste. quia hore dñi sicut
fur in nocte itaueniet : Sisciret
inquit pater familias quahora fur
uenir& . Am̃ dico uobis quia non pate¬
r&ur perfodi parietem suum :
Dicitis modo: Qui sergonouit qua
hort ueni& : Quiahora sicut furerit :
nescis quahor ueniat. sẽꝑ ugila
Vt quod nescis quando ueniat .
panrtumte inueniat cumuenerit ::
Et adhoc foste nescis quando uen¬
turus . ẽ. ut semper parctus sis:
Illum enimpatrem familias subito
occupauit horx illa qui pater fami¬
lias superbos significat᷑us ẽ: Noli .III.¬
uelle esse pater familias. & nonte
subito illahon occupabit: Et quid
ero in quise qualem audisti depsal¬

Expanded text:
one, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascendere in corde, in affectu bono, in fide, spe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psal
Abbreviated transcription (Latin):
Iam dĩ uerba sunt. requies mea. ibi
requiesco: Quantum nos amat ds̃ fitx¬
tres. ut quia nos requiescimus. se dicat
requiescere. Nonenim ipse aliquan¬
do turbatur. aut sic requiescit. Sed
ibi se dicit requiescere. quia nos in il¬
lo requiem habebimus: Hicl
BITABO QM PRAELEGI

Expanded text:
am Dei verba sunt. «Requies mea;» ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus, se dicat requiescere! Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habebimus. «Hic habitabo, quoniam praeelegi
Abbreviated transcription (Latin):
lus : & factus ẽ. diabolus : Propinauit
homini superbiam : deiecit secum in ui¬
dentia eum quistabat: Isti sibi uolue¬
runt idipsum. eẽ : sibi principari: sibi
dominari uoluerunt : Noluerunt ha¬
habere uere dñm . qui uere. ẽ id ipsum:
cui dictum ẽ : mutabis ea & mutabun¬
tur . tuautem idem ipse es : Iam
ergo post tantum languorem. post
tantos morbos. dfficultates labores
redeat anima humiliata adipsum. & sit inilla
ciuitate : cuius participatio eius inidipsũ:¬

Expanded text:
lus, et factus est diabolus. Propinavit lus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt habere verum Dominum, qui vere est idipsum, cui dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus participatio ejus in idipsu
Abbreviated transcription (Latin):
Uis & tuibi stare & nontransire.
illuc curre : Id ipsum nemo hab& ex
se : Intendite fratres: corpus hab&
non .ẽ. idipsum : quia non insestat :
Mutatus peraetates: mutatur per
mutationes locorum ac temporum :
mutatur permorbos & defectus car¬
nales : Nonergo insestat : Corpora
caelestia non in sestant: habent quas¬
dam mutationes suas : Et sioccultas.
ceste delocis in loca mutantur :
Ascendunt aboriente in occidentem: &
rursus cirtumeunt adorientem: Non
ergo stant: non sunt idipsum: Anima
humana: nec ipsa stat: Quantis enim
mutationibus & cogitationib uariat᷑
Quantis uoluptatibus inmutatur:
Quantis cupiditatibus diuersatur atq
distenditur: Mens ipsa hominis quȩ
dicitur rationabilis. mutabilis est:
Non .ẽ. idip̃sum : Modo uult: modonon
uult: Modo scit: modo nescit : Modo
meminit : modo obliuiscitur : Ergo
idipsum nemo hab& exse :Qui uoluit
ex sehabere idipsumiut quãsi ipse sibi
ess& idipsum : lapsus ẽ. : Cecidit ange¬

Expanded text:
Vis et tu ibi stare et non transire? Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit ange
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & qui uenerunt. lamnon sunt: &
qui futuri sunt: Nondum sunt : Iamilli
defecerunt: & illi defecturi uenturi sua:
In hocergo ipso unodie fratres. ecce modo
loquimur inmomento est. praeteritae
horae transierunt. futurae nondum ue¬
nerunt : Et cumuenerint & ipsae tran¬
sibunt: deficiunt: Qui sunt anni qui non
deficiunt. Nisi quistant. Siergo ibi¬
annistant & ipsi anniquistant unus annus
est. & ipse unus annus quistat unus dies
est : Quia ipse unus dies. Nec ortũ hab&
nec occasum: Nec inchoatur ab hester¬
no. Nec excluditur a crastino. sed stat
semper illã dies : Et quod uis uocas illũ
diem ÷ Siuis annisunt. siuis dies e: Quod¬
cumq cogitaueris. stat: Tamen ipsi¬
us stabilitatis participat illa ciuitas. cͥuiꝰ
participatio .ẽ. in idipsum : Merito
ergo quia illius stabilitatis fit parti¬
ceps: dicit iste qui illic currit: Stan¬
tes erant pedes nr̃i. in atriis hierusalẽ:
Omnia enim stant: ubi nihil transit :

Expanded text:
Nam et qui venerunt, jam non sunt; et Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibianni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit.
Abbreviated transcription (Latin):
dum habes foste contemplationẽ. noli defi¬
cere. Noli desperare : Qui ẽ. uoluit ee. homo
ut tu es. &idẽ secutus ait morsi quasi expa¬
uescenti nomen : Quod nomen: Quod . ẽ.
est: Et dixit inquit dñs ad moysen. Ego
sumds̃ abrabam & ds̃isaac & ds̃ iacob. hoc
mihi nomen. ẽ. in aeternum: Nolidetedespe¬
rare : quia dixiego sum quisum & qui ẽ misit
meaduos quia tumodo fluctuas & mutabi¬
litate rerum & uarietate mortalitatis hu¬
manae percipere nom potes quod ẽ id ipsũ:
Ego descendo. quia tuuenire non potes.:
ego sum ds̃ abraham & ds̃isaac & ds̃ iacob::
Insemine abra hamspera aliquid : ut con¬
firmari possis aduidendum quiuenit ad te
insemine a brahae : Ergo hoc ẽ idipsum:
de quodictum est : Mutabis ea & mutabun¬
tur. tuautemidem ipsees. & annitui
non deficient : Ecce idipsum : cuius anni
non deficient : Fratres nonne anninri
cotidie deficiunt nec stant omnino.

Expanded text:
dum habes forte contemplationem: noli defidum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus ait Moysi quasi expavescenti nomen. Quod nomen? Quod est, «Est. Et dixit,» inquit, «Dominus ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc mihi nomen est in aeternum» . Noli de te desperare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» Fratres, nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino?
Abbreviated transcription (Latin):
& auulneribus latronum semiuiuus¬
relictus. & ad stabulum perducereris:
& ibi sanareris : Ergo curramus ad
domum dñi : & perueniam̃us ad ciuita¬
tem ubi stent pedes nr̃i : Ciuitatem
quae aedificatur ut ciuitas. cuius pasti¬
cipatio eius inidipsum: Quid enim debes
egosum quisum: Quomodo ẽ. infor¬
ma dĩ un non rapina arbitratus ẽ esse
aequalis dõ: ibi .ẽ. idipsum : Vt autem¬
tu efficiaris particeps inidipsum. factus
ẽ. ipseprior particeps tui: Et uerbum
caro factum .e. ut caro particip& uer¬
bum : Quia uero quod uerbum caro
factum . ẽ. & habitauit in nobis exsemine
uenit a brabam : promissum. ẽ abreo. autẽ¬
hae &isaac & ia cob quod exsemine eo¬
rum benedicerentur omnes gentes.
& in de udemus ecclesiam toto orbe
diffusam. Loquit᷑ ad infirmos ds̃. fir¬
mitatem cordis quaesiuit cum dicer&.
egosum qui sum: Firmitatẽ cordis quaesi¬
uit . & aciem contemplationis erectam :
cumdixit . qui ẽ misit meaduos: Sednon .Ił.¬

Expanded text:
et a vulneribus latronum semivivuset a vulneribus latronum semivivusrelictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» Quid enim debes «Ego sum qui sum,» quo modo est in forma Dei. Ubi non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo , ibi est idipsum. Ut autem efficiaris tu particeps in idipsum, factus est ipse prior particeps tui; et Verbum caro factum est, ut caro participet Verbum. Quia vero quod Verbum caro factum est et habitavit in nobis , ex semine venit Abraham; promissum est autem Abrahae et Isaac et Jacob, quod in semine eorum benedicerentur omnes gentes ; et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur ad infirmos Deus. Firmitatem cordis quaesivit, cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed non
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam uic initatibus uerborum &
significationum perducere infirmita¬
temmentis ad cogitandum idipsum:
Quid est idipsum: Quod semper eodẽ
modo est: quod non modo aliud. &
modo aliud est: Quidergo ẽ. id ipsume
Nisi quod estc Quid est quod est : q̃uod
aeternum est: Nam quod semper
aliter atq aliter est. non est: quia
non man&: Non omninonon est:sed
non sum me est: Et quid est quod ẽ.
nisi ille qui quando mittebat morsen
dixit illi : ego sum qui sum: Quid est
hoc nisi ille cuicum diceret famulus
eius eccemittisme. sidixerit populus
quiste misit quid dicamei: Nomen
suum noluit aliud dicere : quam ego
sum quisum: Et adiecit &ait: Dices
itaq israhel: qui .ẽ. misitme aduos:
Ecceid ipsum: egosum quisum. qui est
misit meaduos : Non potes capere : mul¬
tum. ẽ intelligere : multum .ẽ. ad prehen¬
dere : Retine quod prote factus est:
quem non possis capere: Retine
carnem xp̃i : Inqua leuareris egrotus.

Expanded text:
quibusdam vicinitatibus verborum et significationum perducere infirmitatem mentis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus,
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos. & grandes paruulos. & dicat
ecclesia : saepe expugnauerunt me aui¬
uentute mea: DICAT UEROISRA¬
HEL SACPE EXPUCNAUER
Hicat illud non illud timeat: quo enĩ
ualet : quod cum dixisset saepe expug¬
nauerunt me: ad didit aiuuentute
mea: Iam modo ecclesiae senectus ex¬
pugnatur . sed nontimeat: Dicat : sae¬
pe expugnauerunt me aiuuentute
mea : Numquid ideo non peruenit
ad senec tutem : quia non cessauerunt
illi expugnando o numquid delere po¬
tuerunt & Dicat uero isnrhel & console¬
tur se israhel: consoletur se ipsa ecclesia
de praeteritis exemplis. & dicat: Saepe
expugnauerunt me aiuuentute mea:
Quare expugnauerunt  ETCXIM
NONPOTUERUNTMIHI SU

Expanded text:
infirmos, et grandes parvulos, et dicat infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 4. Quare expugnaverunt? «Etenim non potuerunt mihi
Abbreviated transcription (Latin):
eum demedio ipsorum liberauit: Coepit
eẽ. & in populis i six hel ecclesia: pertulit
faraonem & aegyptios: Coepit & in ipsa
ecclesia idest inpopulo israhel. numerus
scõrum : morses & ceteri scĩ pertulerunt
iniquos iudaeos populum israhel: Uen
psalmis : ad nuntiaui & locutussum: mul¬
tiplicati sunt supernumerum: Quid est
iusti iniquos: Quando : in ecclesia : Nun¬
quid modo solum ex quo enumerat : ex quo
commemonrt &. Ideo nemiraretur modo
ecclesia. uel nequisquam miraretur in ec¬
clesia: Volens. eẽ membrumbonum
ecclesiae. Audiat & ipsam ecclesiam matre
suam dicentem sibi: Noli mirari adista.
fili. saepe expugnauerunt me aiuuen
tute mea Quasi aliquidiam loqueba¬
tur: uidetur enim non coepisse. sed re¬
spondisse : Respondeat autem: quib &
Cogitantibus & dicentibus. quanta mala
perferimus: quanta scandala crebre¬
scunt cottodie: quando iniqui intran
in ecclesiam & portamus eos: Respon
infirmorum. & confirment firmi

Expanded text:
eum de medio ipsorum liberavit . Coepit eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel, numerus esse sanctorum: Moyses et caeteri sancti pertulerunt iniquos Judaeos populum Israel. VentuPsalmis, «Annuntiavi et locutus sum, multipliplicati sunt super numerum» . Quid est, justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a jutute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondinfirmorum, et confirment firmi
Abbreviated transcription (Latin):
uũs: Cantate ergo: credimus indĩ mise¬
ricordiam quiaerunt dequibus nos con¬
soletur: Nam qui pestinaces sunt per¬
seueraent inmalitia. quamuis audiant
uerbum dĩ scandalis cottidie turbant eccle¬
siam: Detalibus dicit iste psalmus: sic enim
RUNT ATIUENTUTEMGA
Ecclesia loquitur dehisquos tolenrt: &
tamquam diceretur: Numquid modo
olim est ecclesia ex quo uocantur seĩ & est
ecclesia in terra. aliquando in solo abel
ecclesia enrt. & expugnatus est a fratre
malo & perdito cain: Aliquando in solo
enoch ecclesia enit: & tnxns latus est ab
iniquis : Aliquando in solo domonoe
ecclesia enrt : & pestulit omnes qui dilu¬
uio perierunt: & sola arca natauit influ¬
etibus & euasit ad siccum: Aliquando in
solo abrerham ecclesia errt : & quanta
pertulit abiniquis nouimus: Insolo filio
fratris eius loth & in domo eius in sodomis
ecclesia erat . & pertulit sodomorum ini¬
quitates & peruersitates. quousqueds̃

Expanded text:
stis» . Cantet ergo; credimus in Dei misestis» . Cantet ergo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui pertinaces sunt, perseverantes in malitia, quamvis audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecclesiam. De talibus dicit iste psalmus; sic enim runt me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eta tribulatione sicut aestas solis arescunt:
Aut qui cogitationibus & curis & sollicitu¬
dine huius mundi tamquam spinis auari¬
tiae offocant quod in illis coeperat germi¬
nare: Est autem &iam terrabona: quo
semen cum ceciderit affest fructum. ali¬
ud tricenum. aliud sexagenum. aliud
centenum: siue parum siue multum :
omnes inhorreo erunt: Sunt ergo tales
& propterhos loquimur : propterhos
loquitur scriptura. propterhos non tacet
euangelium. sed illi audiant neforte ali¬
ud sint hodie aliud eras: Neforte mu¬
tentur audiendo. Aut arent uiam. Aut
lapides purgent. Aut spinas euellant:
Dicat sp̃sdĩ. dicat nobis: cantet nobis siueli¬
mus saltare siue nolimus: cantet ipse:
s icut enim qui saltat membrr mouet ad
cantum. sic qui saltant ad prreceptum
dĩ. operibus optemperant sono: Ideo
qui noluerunt hoc facere: quidillis dicit
dñs in euangelio & cantauimus uobis &
non saltastis: planximus & non lamenta¬

Expanded text:
cta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; cta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid illis Dominus dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non saltastis; planximus, et non lamenta
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus. si uerba numeres breuis est :
si sententias appendas. magn̾us est : Non
ergo nos poterit diutius. usque ad fastidi¬
um decinere: Quare & aduertat pru¬
dentia ur̃r: & ad sit intentio xp̃iana: so¬
nec uerbum dĩ uolentibus nolentibus
oportune in portune: Inuenit sibi locũ
inuenit corda ubi requiescat. Inuenit
terram ubi germinet & fructum ferat:
Uam qui a multi mali sunt & iniqui quos
portat ecclesia usque in finem. mani¬
festum est: & hisunt quibus uerbumdĩ
super fluum est: & aut sic in illos cadit
quomodo semen inuia conculcatur.
& a uolatilibus colligitur: Aut sic in eos¬
cadit quo modo semen in petrosa loca ubi
non habet terram multam. statim exuit
& cale facto sole arescit: quia non habebat
radicem: Aut sicut interspinas. quod
& si germinet & conetur inauras surgere:
offocatur tamen multitudine spinarũ¬
.Ii. Tales autem sunt qui uerbum dĩ contemnuet
sicut uia. Autqui adoram gaudent. & fa¬

Expanded text:
psalmus, si verba numeres, brevis est; psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertat prudentia vestra, et adsit intentio christiana: sonet verbum Dei volentibus, nolentibus, opportune, importune. Invenit sibi locum, invenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eoscadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum tuorum: & erit quod sequitur
quo concludit: PAX SUPER¬
ISR AHEL. Haec pax pnredicat᷑¬
uobis a nobis: ipsa amatur a nobis. Ipsa
ut a uobis ametur optamus: Adillam
pacem perueniunt: qui & hic pacifici
fuerint: Illi sunt & hic pacifici.: qui
&ibi: quicircum eunt mensam dñi tam¬
quam nouellatio oliuarum. ut nonsit
sterilis arbor qualis fuit illa ficulnea
ubi fructum non inuenit esuriens dñs:
Et uidetis quidei contigerit. folia sola
habebat. fructum non habebat: Sic sunł
qui uerba habent: & facta non habent:
Ueniens esuriens dñs nonibi inuenit qđ
manducet: quia fidem nnrm & facta
bona esurit dñs: Pascamus illum bene
uiuendo: & pascet in aeternum nobis
Osalmus quem cantauimus breui s est:
ASed sicut scriptum est in euangelio deza¬
cheo statura breuis & magnus in opere
Sicut scriptum est deilla uidua quaeduo
minuta misit ingazophilatium. breuis
pecunia. sed magna caritas: Sic & iste

Expanded text:
filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo concluditur, «Pax superIsrael.» Haec pax vobis praedicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habenVeniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis almus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste
Abbreviated transcription (Latin):
mors. Bonum nr̃m cui suspinrmus.
paxerit: Ecce bonum fr̃s magnum
bonum. paxuocatur: Quaerebatis
quiuocaretur. Aurum est. argentum est.
Anfundus anuestis. pax est: Nonpax
qualem interse habent homines infidã
in stabilem: mutabilem. incestam: nec
pax talis qualem secum habet ipse unus
homo: Diximus enim quia & secum
pugnat homo. usquequo domet om¬
nes cupiditates: Adhuc pugnat. qua¬
lis ergo pax o quam oculus nonuidit
nec auris audiuit: Qualis pax dehieru¬
salem & quia hierusalem interprreta¬
tur uisio pacis : Siergo benedicat te dñs
exsion. & uideas bona quae sunt hieru¬
salem & uideas omnes dies uitaetuae:
& uideas non filios tuos tantum: sed filios
filiorum tuorum: Quid ẽ. filios tuos
openrtua quaehic agis: Quisunt filii
filiorum & fructus operum tuorum:
Tacis elemosinas. filuitui sunt. propter
elemosinas accipis uitam aeternam:
Filii filiorum tuorum sunt : uideas filios

Expanded text:
mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalem, quia Jerusalem interpretatur, Visio pacis. Sic ergo «benedicat te Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios
Abbreviated transcription (Latin):
uita est: tamen corpus mortuum est prop¬
terpeccatum: Sedquid futurum est & si
autem sp̃seius habitat in uobis qui suseita¬
uit xp̃m amortuis: uiui ficabit & morta¬
lia corpora ur̃a propter spm̃ qui habitat
in uobis: Cumergo uiuificata fuerint
mem bra nr̃a mostalia : lam nihil resistit
spitui nr̃o: Non fameserit: non siti serit.
quia de corruptione corporis ista nascun¬
tur: Ideo reficis: quia aliquid deficit:
Concupiscentiae delectationum carnalium
contar nos pugnant: mostem portamus
infirmitate corporis: Sed cum morsipsa
conuersa fuerit in illa in commutabilitate.
& corruptibile hoc induerit incorruptio¬
nem . & mortalehoc induerit in mortali¬
tatem : quid audiet tunc morso Vbi est
contentiotua : ubi est mors aculeus tuusor
& forte moritur & dicitur restant ali¬
qui inimici: non sequitur nouissima
inimica: cum haec destructa fuerit. in¬
mostalitas succedit : sinulluserit ini¬
micus. quasi nouissima destruetur

Expanded text:
vita est,» tamen «corpus mortuum est propvita est,» tamen «corpus mortuum est propter peccatum.» Sed quid futurum est? «Si autem Spiritus ejus habitat in vobis, qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortaliain vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. unde non temptationes suggent:
unde non saeuit & unde nonminas aut
scandala procurat  Osuncipias pie ui¬
uere : uidebis qui a omnis qui uult pie
uiuere in xp̃o ihũ persecutionem patie¬
tur: Propter quidergo patimur tantas
persecutiones &. Sienim in hacuita in
xp̃o sperantes sumus tantum ait a postolus
miserabiliores sumus omnibus homini¬
bus: Propter quiddamnatisunt adbesti¬
as martrres& quod .ẽ. illud bonum ͤdici
potest unde.aut quael inguadicat: aut
quae aures audiant o Equidem illud nec
auris audiuit . nec in cor hominis ascendit:
Amemus tamen : proficiamus tantum:
uidetis enim qui apugne non desunt: &¬
pugnamus cum concupiscentus nr̃is:¬
i. Pugnamus foris cum in fidelibus & in oboe¬
dientibus hominibus. pugnamus intus
cum suggestionibus. cumperturbatiomi¬
bus carnalibus: ubique pugnamus adhuc.
quia corpus quod corrum pitur ad grauat
animam: Pugnamus adhuc: qͥnm̃ si sp̃s

Expanded text:
vivit, unde non tentationes suggerit? vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui vult pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patietur. Propter quid ergo patimur tantas persecutiones? «Si enim in hac vita in Christo sperantes sumus tantum,» ait Apostolus, «miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Propter quid damnati sunt ad bestias martyres? quod est illud bonum, dici potest? unde, aut quae lingua dicat? aut quae aures audiant? Et quidem illud «nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Amemus tantum, proficiamus tantum: videtis enim quia pugnae non desunt, et pugnamus cum concupiscentiis nostris. Pugnamus foris cum infidelibus et inobedientibus hominibus; pugnamus intus cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalibus: ubique pugnamus adhuc, quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam ; pugnamus adhuc, quoniam si «spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
foste erart ut moriretur: sed malo uixit
apud inferos : Torquebaturenim: & non
uidebat bona illa qua e in terra dimiserat:
haec errt uita ipsius talis: & bona illa non
uidebat: Ergo tu talia desiderabona.
quaeuideas omnes dies uitaetuae. idest
utcum ipsis bonis uiuas in aeternum:
Quae sunt ergo illa bona fr̃s: adtendite:
Dicipossunt bona ista: Aurum est.: argentũ
est. fundus amoenus est. marinoratae
pauperes habent in hacuita:. Plus ẽ enĩ
pauperi uidere caelum stellatum. quam,
diuiti tectum in auratum: Pr̃sergo quid
est illud bonum quo accenditur cui suspi¬
rrmus quo in flammamur. propterquod
bonum adipiscendum & uidendum tan¬
tos labores sustinemus: sicut audistis cum
legeretur a postolus: Qui a omnes quiuo¬
lunt pie uiuere in xp̃oihũ. per secutio¬
nem patiuntur : Non enim modo quia
diabolus perreges non saeuit. ideo xp̃ia¬
ni non patiuntur persecutionem: Si
mortuus est diabolus. mortuae sunt per¬
secutiones: Si autem illeaduersarius nr̃

Expanded text:
forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati papauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. Fratres, ergo quod est illud bonum, quo accendimur, cui suspiramus, quo inflaMmamur, propter quod bonum adipiscendum et videndum tantos labores sustinemus, sicut audistis cum legeretur Apostolus, quia «omnes qui volunt pie vivere in Christo Jesu, persecutionem patiuntur» ? Non enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster
Abbreviated transcription (Latin):
Ograduum. ẽẽ. canticum a scensio¬
nis nr̃te : eandemq ascensionem non
corporis pedibus fieri. sed cordis af¬
fectibus: Hoc saepissime insinuaui¬
mus uobis. Nec eadem saepius repeten¬
da sunt. ut sit locus dicendi quae non¬
dum dicta sunt: Et iste ergo psal¬
mus quem nunc uobis cantatum au¬
distis. canticum graduum super scri¬
bitur: Ipse est titulus eius: Cantant
ergo ascendentes: & aliquando tamquĩ
unus cantat: aliquando tam quam
multi: quia & multiunus. quia &¬

Expanded text:
graduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando tanquam multi; quia et multi unus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
unum faciunt: Et horum omnium
membrorum caput incaelo est : cor¬
pus autem etiam laborat intenie. non
est praecisum a capite suo: Desuper
enim caput prospicit : & consulit corpo¬
ri : Namsi non consulerit non diceret
illi persecutori adhuc saulo nondum
paulo: Saule saule : quid me per seque¬
ris: & haec optime nostis: &usitata
sunt uobis: Non autem cum fastidio
comiemorentur eis quibus non exci¬
derunt: ut per eorum patientiam
redeant incor etiam corum. quibus
exciderant. Salubria sunt enim: &
saepius dicenda : Siue ergo unuscan. I¬
tet siue multi cantent. & multi homi¬
nes unus homo est : quia unitas . ẽ. &¬
xp̃s sicut diximus imus ẽ: &omnes
xp̃iani membra sunt xp̃i: Quidergo
isticantant. haec membra xp̃i. quid can¬
tant : Amant enim &amando cantant:
desiderando cantant Aliquando cum
tribulatione cantant. & aliquando ex¬
ultando cantant: cum inspectant:
Tribulatio enim nr̃a in precesenti saeculo.

Expanded text:
m faciunt, et horum omnium membrorum caput in coelo est. Corpus autem etiamsi laborat in terra, non est praecisum a capite suo. Desuper enim caput prospicit, et consulit corpori. Nam si non consuleret, non diceret illi persecutori adhuc Saulo, nondum Paulo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Et haec optime nostis, et usitata sunt vobis. Non autem cum fastidio commemorentur eis quibus non exciderunt, ut per eorum patientiam redeant in cor etiam eorum quibus exciderant; salubria sunt enim, et saepius dicenda. Sive ergo unus cantet, sive multi cantent; et multi homines unus homo est, quia unitas e sicut diximus, unus est, et omnes Christiani membra sunt Christi. 2. Quid ergo isti cantant? haec membra Christi quid cantant? Amant enim, et amando cantant, desiderando cantant. Aliquando cum tribulatione cantant, et aliquando exsultando cantant, cum in spe cantant. Tribulatio enim nostra in praesenti saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
CUM OPERANTIB: IN IUSIIIIA
Idest quorum facta imitati sunt. quia
eorum pitresentes laetitias a maueruNT
& futurax supplicia noncrediderunt.
Quiergo recti sunt corde & nondecli¬
nant: quidhabebunt : lamueniamus
adipsam haereditatem fr̃s: quia filii
sumus Quid possidebimus: quae est
haereditas: quae patria niix : quid uo¬
catur .e Pax. Perhanc uos salutamus.
hanc uobis annuntiamus. hanc susci¬
piunt montes & colles iustitiam: ipsa
utraq: unum. & medium parietem
maceriae soluit .: Quia filii haeredita.¬
tem habebimus: Et quid uocabitur
ipsa haereditas. insi pax . ͤ Et uidete
quia exhaeredati sunt: quinonamant pa¬
cem. Non autem amant pacem: quidi¬
uidunt unitatem:. Pax possessio pio¬
rum. possessio haeredum: Et qui sunt
haeredes : filii: Audi euangelium:
Beatipacifici: quia ipsi filuidĩ uocabunt᷑:
Audite & conclusionem huius psalmi:
PAXSUPER ISRAHEL

Expanded text:
cum operantibus injustitiam:» id est, quorum facta imitati sunt; quia eorum praesentes laetitias amaverunt, et futura supplicia non crediderunt. Qui ergo recti sunt corde, et non declinant, quid habebunt? Jam veniamus ad ipsam haereditatem, fratres, quia filii sumus. Quid possidebimus? quae est haereditas? quae patria nostra? quid vocatur? Pax. Per hanc vos salutamus, hanc vobis annuntiamus, hanc suscipiunt montes, et colles justitiam . Ipsa utraque unum, et medium parietem maceriae solvit» . Quia filii sumus, haereditatem habebimus. Et quid vocabitur ipsa haereditas, nisi pax? Et videte quia exhaeredati sunt qui non amant pacem: non autem amant pacem, qui dividunt unitatem. Pax possessio piorum est, possessio haeredum. Et qui sunt haeredes? Filii. Audite Evangelium: «Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur» . Audite et conclusionem hujus psalmi: «Pax super Israel
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. hierusalem interpretatur uisio
pacis: Qui non mouebuntur in aeter¬
num ÷ qui inhabitant hierusalem:
N on mouebuntur ergo in aeternum
qui in habitant uisionem pacis. & pax
super israhel: Ergo israhel qui ui¬
dens dm est. uidens pacem est: &ipse
israhel est & hierusalem: quia popu¬
lus illedi ipsa est ciuitas di. Siergo
uidens pacem hoc est uidens dm̃: me¬
rito & ds̃ ipse est pax : Ergo quia
xp̃s filius dĩ pax est . ideo uenit colli¬
gere suos & secernere ab iniquis: A
quibus inquis : quioderunt hierusa¬
lem : qui oderunt pacem: qui uolunt
conscendere unitatem: qui noncre¬
dunt paci. qui falsam pacem pronim¬
tiant inpopulo. & non illam habent:
& falsum audiunt: Quibus dicunt
pax uobiscum: quos separant apace
orbis terrarum: Et quib: dicitur
pax. Nonne unitatem diligerent.
& relinquerent dissensionem: F al¬
sum ergo pronuntiantes. falsum
audiunt: Nos uerum pronuntiemꝰ::
& uerum audiamus: Simus israhel.
& amplectamur pacem: quia hieru¬

Expanded text:
lem interpretatur, Visio pacis. «Qui non commovebuntur in aeternum? Qui inhabitant Jerusalem.» Non commovebuntur ergo in aeternum, qui inhabitant visionem pacis. Et «pax super Israel.» Ergo Israel qui videns Deum est, videns pacem est: et ipse Israel est et Jerusalem; quia populus ille Dei, ipsa est civitas Dei. Si ergo videns pacem, hoc est videns Deum; merito et Deus ipse est pax. Ergo quia Christus Filius Dei pax est, ideo venit colligere suos, et secernere ab iniquis. A quibus iniquis? Qui oderunt Jerusalem, qui oderunt pacem, qui volunt conscindere unitatem, qui non credunt paci, qui falsam pacem pronuntiant in populo, et non illam habent.  falsum audiunt. Quibus dicunt, Pax vobiscum? quos separant a pace orbis terrarum. Et quibus diciturpax, nonne unitatem diligerent, et relinquerent dissensionem? Falsum ergo pronuntiantes, falsum audiunt. Nos verum pronuntiemus, et verum audiamus. Simus Israel, et amplectamur pacem; quia Jeru