comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat quando inchoato xp̃ibaptis mate. hostiarum purifica¬
tio fidelib: paulatim uilescere coepit : Item quod sequit᷑
et intemploerit ab ominatio de solationis. et usq ad con¬
summatione et t ieniper seuerabit desolatio. ad se

Expanded text:
erat, quando inchoato Christi baptismate hostiarum purificatio fidelibus paulatim vilescere coepit. Item quod sequitur: « et in templo erit abominatio desolationis, et usque ad consummationem et finem perseverabit desolatio, » ad se
Abbreviated transcription (Latin):
non rep̃hendo Lxx. sed omnibus his a płos prȩfero ita & ego eruaieb
confident̃ ꝓfite ar qr ñ rephendo ueteres chrono grãphos¬
quitrans lationẽ lxx int̃p̃tum modo secutieẽ modoꝓut
libuit ꝓbant᷑ habuisse conteptui. sicut &iã in ꝑces suhuiusce

Expanded text:
non reprehendo LXX, sed omnibus his apostolos praefero: ita et ego confidenter profiteor, quia non reprehendo veteres chronographosationem LXX Interpretum modo secuti esse, modo prout libuit probantur habuisse contemptui, sicut etiam in processu hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
cumdiscipulis fecit. aut nono &łrũ a prilium die non fuisse : autan¬
te eqͥ noetium fuisse c̃firm&. Non enimnr̃i tantum temporis
sed etiam legalis & mosarca decernit institutio. non ante trinscensĩ
huius ȩ quinoetii. diẽ festi pascalis eẽ celebrandum. sicut atestante
anatholio euident᷑ doc& filo. & losephus. sicut & eoꝵ antiquiores

Expanded text:
cum discipulis fecit, aut nono Kalendarum Aprilium die non fuisse, aut ante aequinoctium fuisse confirmet. Non enim nostri tantum temporis, sed etiam legalis, et Mosaica decernit institutio, non ante transcensum hujus aequinoctii diem festi Paschalis esse celebrandum; sicut attestante Anatolio evidenter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores
Abbreviated transcription (Latin):
intumlustrant: Singula uerosigna sol tricenis
dieb: & denis horis acsemisse. luna aut binis dieb
& senis horis acbisse unius horȩ ꝑlabitur Si aut̃

Expanded text:
tum lustrant; singula vero signa sol tricenis diebus, denis horis ac semisse, luna autem binis diebus et senis horis ac besse unius horae perlabitur. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
lote sabartu intonans solis temperatus. Cuꝰ adextrisuilẽ nus
qui & cdlciascuncta desiccaris. A sinistris eurus piubes generans
Tertiuscar dinalis aust̃ qui & nedios humidus. calidus at fulmineus
Huic adextris euro aust̃ calidus Asoste ieugro nothius cẽperar
calidus Venti aus trales qui a eer siumisi filant. maiores in mari

Expanded text:
otes, ab ortu intonans solis, temperatus: cujus a dextris Vulturnus, qui et Caecias, cuncta desiccans; a sinistris Eurus, nubes generans. Tertius cardinalis Auster, qui et Notus, humidus calidus, atque fulmineus, huic a dextris Euroauster, calidus; a sinistris Euronotus temperatus, calidus. Venti Australes quia ex humili flant, majores in mari
Abbreviated transcription (Latin):
rico ueterum & nr̃oꝵ hodieq. temporũ testatur euentus
Lotum ideo proph&e testimonium ponentes. quantum fa¬
cultas suppetebat ex posuimus. quia hoc & aplerisq. lectorib
ignorari et speciadegenꝰ eptomadȩ flugitare cognouimini

Expanded text:
porum testatur eventus. Totum ideo prophetae testimonium ponentes, quantum fcultas suppetebat, exposuimus, quia hoc et a plerisque lectoribus ignorari, et speciale genus hebdomadae flagitare cognovim
Abbreviated transcription (Latin):
quue adnaturalis usq mensis plenitudinem super sunti
dimidium terrȩ circuit orbem : Vt quer bigratia prete¬
rito mense superter ram meridie nunc mediu nocte

Expanded text:
quae ad naturalis usque mensis plenitudinem supersunt dimidium terrae circuit orbem, ut quae, rito mense super terram meridie, nunc media nocte
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ & solida carent: Neq enimfiunt nisi caelomariq: tranquillo¬
&i uento inuenis t̃rae condito & hoc ẽ int̃ra tremor qđ innubetontruũ
hocq hiatꝰ qđ fulm̃ fiunt simulcũ t̃rae motu & inundationes maris

Expanded text:
t solida carent. Neque enim fiunt, nisi coelo marique tranquilloin venas terrae condito. Et hoc est in terra tremor, quod in nube tonitruum: hocque hiatus, quod fulmen. Fiunt simul cum terrae motu et inunda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑratia pomni potentem conditors sapientilam prqui s um¬
factionq docerenon omisit: Upunenim in quĩt & duo

Expanded text:
gratia per omnipotentem conditoris sapientiam provisumdocere non omisit. « Unum enim, inquit, et duo
Abbreviated transcription (Latin):
LV adde unũ semꝑ regularẽ fiunt LVI partireper XXX
cidi iunaris : Item sum eo cto multiplica ꝑ Xi fiunNt LXXXUIII
lares & lunã kr̃ lanuariarũ sine errore reperies : LUIII.
ITEMARO. QUOTUS SIT ANNUSCICLILU¬
NARIS UELDECEN NO UENNALIS
pseautem ciclus lunȩ siuis Nosse quotum agat annum sume
Lannos dñi ut puta dcc xxv & subtrahe seꝑ iiremanent
dccXXIii. hos partire ꝑx i viiii. remanet unus: pͥmus
annus. ẽ ciclilunaris : Quotiens aut̃ Niihil reman&. non decimꝰ
est: & ꝗͥ adecenno uennalis circulus communem cum lunari uiã
quam ui socior currit: Siuisscire & eiuis quotus sit annus sume
annos dñi ut puta dccXXV & unum semꝑadice fiunt
dCCXXU: hospartire ꝑx⁊ viIiiremanent .iii. quartus :
annꝰ cididecenno uennalis : quod sinihil rem anserit. ultimꝰ ÷
ambiguitate demonstrent : Nam q̃ post xiuii lunã domini¬
cadies occurrit : ipsa est paschalis dominicȩ resurrectionis

Expanded text:
LV; adde unum semper regularem, fiunt LVI; partire per XXlunaris. Item sume octo, multiplica per XI; fiunt LXXXVIII, lares, et lunam Cal. Jan. sine errore reperies. CAPUT LVIII.tum quotus sit annus cycli lunaris, vel decennovenalis. Ipse autem cyclus lunae si vis nosse quotum agat annum, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et subtrahe semper duo, remanet DCCXXIII; hos partire per X et LX, remanet unum, primus annus est cycli lunaris. Quoties autem nihil remanet; nonus decimus est. Et quia decennovenalis circulus communem cum lunari viam quamvis ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et unum semper adjice, fiunt DCCXXVI; hos partire per X et IX, remanent IV, quartus est annus cycli decennovenalis. Quod si nihil remanserit, ultimus eambiguitate demonstrent. Namque post decimam quartca dies occurrit, ipsa est paschalis dominicae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
iuismodi cremta ł detrimenta solis & lunȩ in partibus
a equi noctiorum ubi primo creata sunt initium finemq

Expanded text:
usmodi crementa, vel detrimenta solis et lunae in partibus aequinoctiorum, ubi primo creata sunt, initium finemq
Abbreviated transcription (Latin):
meminerimus : Hac semꝑ industria ꝑuigiles ut cum lunã¬
m̃sis febri tẽ unodie plus quãsolebat habere fecerimus :

Expanded text:
meminerimus: hac semper industria pervigiles, ut cum lunauarii tunc uno die plus quam solebat habere fecerimus
Abbreviated transcription (Latin):
lam sacum senope amisum eradea inponte paflagonia lem¬
nus Imbrus thasus casandria thesalia macedonia Larissa
amphipolis. thesa lonice pella ederus beroea parsalia caris¬
tum euboea boeotum calcis. delphia. carnania. & holia
appolloma brundisium tarentum turi locri regium luca¬
Νi neapolis puteolis tuscĩ mare corsica baleares hispaNix
media: Gnomini uupedes ũ brisui: Magnitudo diei sum¬
ma horarum equinottialiu XV: Sexta coñ p̃ hensio qͣ conti
netur urbs roma. amplectit᷑ caspias gentes. cauca sum .vii¬
trionilia armenie. appolloniam supͣ rhindacum. Nicome¬
diam nicȩam. calcedonem bizantiũ. Vrsi mahiam cher¬
ronesum mel anensinum abdera samotrachiã maroniam

Expanded text:
Lampsacum, Sinope, Amisum, Heraclea in Ponto, Paphlagonia, Lemnus, Imbrus, Thasus, CaAmphipolis, Thessalonice, Pella, Edesus, Beroea, Pharsalia, Carystus, Euboea, Boeotum, Chalcis, Delphi, Acarnania, Aetolia, Apollonia, Brundusium, Tarentum, Thurii, Locri, Rhegium, Lucani, Neapolis, Puteoli, Tuscum mare, Corsica, Baleares, Hispania media. Gnomoni VII pedes, umbrae VI. Magnitudo diei sum horarum aequinoctialium XV. Sexta comprehensio, qua continetur urbs Roma, amplectitur Caspias gentes, Caucasuonalia Armeniae, Apolloniam supra Rhyndacum, Nicomediam, Nicaeam, Calchadonem, Byzantium, Lysimacheam, Cherronesum, Melanem sinum, Abderam, Samothraciam, Maroneam
Abbreviated transcription (Latin):
denos & nouenos annos tota confiatur : Horaperannossin¬
gulos &uno puncto & nona decima parte unius puncti auget᷑
Diesnamq xxiIil hab& horas : equibus cum .x. & uiul. toti¬
dem anis circuli decennouenalis distribueris remanent V.

Expanded text:
denos et novenos annos tota conficitur, hora per annos singulos, et uno puncto, et nona decima parte unius puncti, augetur. Dies namque XXIV habet horas, e quibus cum XIX totidem annis circuli decennovenalis distribueris, remanent V;
Abbreviated transcription (Latin):
misso tardius sine int̃missione siuedie uenire side nocte
Porro siꝑtria quiddiuiderecupis t̃tiam partẽ trien duus

Expanded text:
misso, tardius sine intermissione, sive die venire, sive nocte. Porro si per tria quid dividere cupis, tertiam partem trien
Abbreviated transcription (Latin):
concitari locorum accolȩ prodiderunt¬
Curipietiam inutraq parte io litieꝓprias uenit
fluenta conuertere reliquo omni tempore :

Expanded text:
concitari locorum accolae prodideruripi etiam in utramque partem soliti sunt propria leniter fluenta convertere reliquo omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis fide c̃firmauit. Et qr tunc pꝰ creatã lucẽ factũ
ẽ uespere & mane dies unus. nunc aute uespera sibbati

Expanded text:
rectionis fide confirmavit. Et quia tunc post creatam lucem factum est vespere et mane dies unus, nunc autem vespera Sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
Kalo septimanas rep&ito septies pdicabat. Verbũ aut & alo grecuẽ
id ÷uoco Et hunc diẽ quiex his dieb: quibalarent᷑ pͥmꝰ eẽt : placuit
Kalenda suocari: et hincetipsicuriȩ ad quã uocabant᷑ Kalabrȩ

Expanded text:
 septimanas repetito seties praedicabat. Verbum autem καλῶ Graecum est, id est, voco; et hunc diem qui ex his diebus qui calarentur primus esset, placuit Calendas vocari; hinc et ipsi curiae ad quam vocabantur Calabr
Abbreviated transcription (Latin):
Nuius aũt uel ocitatis & ut itadicam anticipationis tam & siordo
non facile pat& mensura nequa ꝗ latet. Constatenim quia de¬
minitio illa atq ab latio dieiunius quȩ quo quomodoagitur ꝑ

Expanded text:
ujus autem velocitatis, et ut ita dicam anticipationis, tametsi ordo non facile patet, mensura nequaquam latet. Constat enim quia diminutio illa atque ablatio diei unius, quae, quoquo modo agitur
Abbreviated transcription (Latin):
retur erroris infesti : sinon ipsedies bissextosuo luxta mo¬
remnecessarium inter Ralar&ur mordine  Bissextus

Expanded text:
retur erroris infesti, si non ipse dies bissexti suo juxta morem necessarium intercalaretur in ordine. Bissextus
Abbreviated transcription (Latin):
qua mundus ornat᷑ ẽ oli quanta ꝑstrinximꝰ : & nunc in cõpa¬
ratione aeui unius hominis quimicro cosmos grect aphilo

Expanded text:
qua mundus ornatus est, aliquanta perstrinximus: et nunc in comparatione aevi unius hominis, qui microcosmos Graece a philo
Abbreviated transcription (Latin):
minor pontis exnumerũ dierũ qͥ ad nonis suꝑeeñt &alando ꝓdebat
qđ p̃ nouũ lunã oportebat nonar̃ diepopulares qui lna gris eẽnt
c̃fluere i n urbẽ accepturos uiusis feriarũ arege sacporũ scitunisq

Expanded text:
minor pontifex dies qui ad Nonas superessent calando prodebat, quod post nonam lunam oportebat nonarum die populares, qui in agris erant, confluere in urbem, accepturos causas feriarum a rege sacrorum, sciturosq
Abbreviated transcription (Latin):
sed & partem lamseptua gesime eptomadis inchoatam
t post epto madas inquit lx iioccid&ur xp̃s & nonerit eius

Expanded text:
sed et partem jam septuagesimae hebdomadis inchoatam. Et post hebdomadas, inquit, LXII occidetur Christus, et non erit ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& post acius amittere cogunt᷑ Ideoq illibreuiores nõb̵ dies aes¬
tate longiores hubent in hieme Quod non desclari girotantũ

Expanded text:
 post ocyus amittere coguntur. Ideoque illi breviores nobis dies aestate, longiores habent in hyeme. Quod non de solari gyro tantu
Abbreviated transcription (Latin):
perent᷑. De quib: singulis prout dñs dederit exposituri.
primolectorẽ td monemꝰ trimodaratione cõputũ tẽpori
eẽ discretum. Aut enimnatura ac̃suetudine ã certe

Expanded text:
perentur. De quibus singulis, prout Dominus dederit, exposituri, primo Lectorem admonemus trimoda ratione computum temporis esse discretum. Aut enim natura, aut consuetudine, aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
Lxxi anenatum falech. anñ posuere caxxxiiĩ postea celxx : falech
interpretat᷑ diuisio cui propterea talenomen imposuere pare¬
ntes quod tẽporenatiuit atis ipsius terraper linguarum con¬
fusionem diuisa est. Cuius diuisionis arnobius rethor inexpo

Expanded text:
 ante natum Phalech annos posuere CXXXIV, postea CCLXX. Phalech interpretatur divisio, cui propterea tale nomen imposuere parentes, quia tempore nativitatis ipsius terra per linguarum confusionem divisa est. Cujus divisionis Arnobius rhetor in expo
Abbreviated transcription (Latin):
noede arca. in qͣ paucu dẽ uiii. animȩ saluȩ factȩ s̃ꝑaquã: quod cõme¬
mor ap in epistolabe atꝰa postolus parus mirificestatĩ exponere
cur auit cũ subiunxit . qđ & uos nuncsimilis formȩ saluos fecit
baptisma non carnis depositiosordiũ sed consciesiȩ bonȩ int̃ro
gatio indm̃ ꝑresurrectionẽ ihũ xp̃i qui est indextera dĩ: In aqͣ
diluu ubaptismũ : in arca & hisquȩ c̃tinebat. ecdesiã & fideles
illius. in octonario animarũ numero : mysteriũ dominicȩre¬
surrectionis incuiꝰ fidebapti zam̃ docens ẽe figuratũ :¬

Expanded text:
Noe de arca, in qua pauci, id est, VIII animae salvae factae sunt per aquam. Quod commeNoe de arca, in qua pauci, id est, VIII animae salvae factae sunt per aquam. Quod commemorans in Epistola beatus apostolus Petrus mirifice statim exponere curavit, cum subjunxit quod et nos nunc similis formae salvos fecit baptisma, non carnis i qui est in dextra Dei. In aqua diluvii baptismum, in arca et iis quae continebat Ecclesiam et fideles illius, in octonario animarum numero mysterium Dominicae resurrectionis in cujus fide baptizamur, docens esse figuratu
Abbreviated transcription (Latin):
oe a nñ domo uenit diluuiũ mense secundo ax uii dit̾mensis Saneðif fe
lacer& nouas mouisse quȩstiones legat p̃fator ũ patrũ me morata
opcula & intelleg& hanc lã olinotissimã fuisse distantiã : Cuĩori¬
goniẽ distantiȩ cũbeatꝰ augꝰ tinꝰ solertissime quȩ siss& : dixit in libro
sup scripto capitulo xuimo inter aliasic. Eredibilius ergoquis
dixerit cũ primo debibliothec apholomei describi Ista coeper: tc̃
aliquid tale fieri potuisse in codice uno sed primitꝰ inde descripto un¬
de iã latiusemanar& ubi potuit quidẽ accidere &iã scriptoris
error sed hoc in illa quȩstione deuita matusalȩ ñ absurdũ ẽ spica¬
ri & post aliquanta : recte fieri inquitnullo modo dubi tauerĩ
utcũ diuersũ aliquid in utrisq codicib: inuenit᷑ quando quidẽ a
sidẽ regũ gestarũ utrũq ẽẽ ñ potest uerũ: eilinguȩ potiuscreda¬
t unde ẽ in aliã ꝑ int̃precesfacta translatio: SEcbA sȩculi

Expanded text:
oe anno DC venit diluvium, mense secundo, XVII die mensis. Sane de dilaceret novas movisse quaestiones, legat praefatorum Patrum memorata opuscula, et intelliget hanc jam olim notissimam fuisse distantiam; cujus originem distantiae cum beatus Augustinus solertissime quaesisset, dixit in libro suprascripto capitulo XIII inter alia sic: « Credibilius ergo quis dixerit, cum primo de bibliotheca Ptolemaei describi ista coeperunt, tunc aliquid tale fieri potuisse in Codice uno, sed primitus inde descripto, unde jam latius emanaret, ubi potuit quidem accidere etiam scriptoris error. Et hoc in illa quaestione de vita Mathusalae non absurdum est suspicari. » Et post aliquanta: « Recte fieri, inquit, nullo modo dubitaverim, ut cum diversum aliquid in utrisque Codicibus invenitur, quandoquidem ad fidem rerum gestarum utrumque esse non potest verum, ei linguae potius credatur unde est in aliam per interpretes facta translatio. » SECUNDA AETA
Abbreviated transcription (Latin):
nã genetationẽplus quã hebraica ueritas posuero dicenes
quod arfaxat cũ ess& annorum caxxv: genueritcainan
quicum cxxx annorũ fuerit ipse genuerit sale Quorum
translationem eu angelistalucas hoclo couidetur esses¬
cutus. Nerum chronographigre corum cumgenerationũ
soriẽ ad auctoritatem hebraicam castigassent ablata una
generatione cainan: nec tamen numerum annorumin
genera tionibus quas cume is habuere communes ad eorũ
auctoritatem castigare curassent : propri am secuti auc¬
toritatem : dederunt huic etati annorum summam mi
norem quidem lxxtrans latorum editione annis caxx¬
sedhebraica ueritate annos de & lma iore midest annos
non gentos & xLii : Vixit autem arfaxachpostnatum sa¬
le anñ eec eotribus: cuita menseptuaginta postnatũ
cainan scribunt anñ cecxxx etcainan postna tum sa lecccatari

Expanded text:
na generatione plus quam Hebraica veritas posuere, dicentes quod Arphaxad, cum esset annorum CXXXV, genuerit Cainan; qui, cum CXXX annorum fuerit, ipse genuerit Sale. Quorum translationem evangelista Lucas hoc loco videtur esse secutus. Verum chronographi Graecorum cum generationum seriem ad auctoritatem Hebraicam castigassent, ablata una generatione Cainan, nec tamen numerum annorum in generationibus quas cum eis habuere communes, ad eorum auctoritatem castigare curassent, propriam secuti auctoritnorem quidem LXX Translatorum editione annis csed Hebraica veritate annis DC et L majorem, id est, annos DCCCC et XLII. Vixit autem Arphaxad post natum Sale annos CCC et III, cui tamen Septuaginta post natum Cainan scribunt annos CCCCXXX, et Cainan post natum Sale CCCXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
accenditur in sexto iam signo luna xii commoratur: qđ si unum
id ẽ duos adiectos eẽ dies : ex qͥb: tñhoris ꝑt̃na semper sigria
binas subtrahere mem̃to: operosum est enim in singulis signis
horas minutatim diuidere ꝑuncias uinde in p̃sentiꝗuis adnonas
portiones tria remanserint Non horas tñ .xiiii. sed xu¬
signi cuiꝰ lib& natã prompta est computatio: Sinaut̃ alias qrt̃ pano
si gnoluna accensa ł dẽp̃serit ł retinuerit parte sat sequentile
&iã retrihere ł adicere recorderis.viiii horis in luna pro

Expanded text:
accenditur, in sexto jam signo luna duodecima commoratur; quod si unum id est, duos adjectos esse dies. Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed Xsigni cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem horis in luna pro
Abbreviated transcription (Latin):
perantur eȩq: ipseint̃ señ sunt ꝑuiȩ propter incendium
sideris. Facillimum sane harum tonarum dant exem¬
plum quigelidissimo hiemis inrigore ad focum oblongosce¬
mate factum sese caleficant. Vbilgnis ipsequasi mediazona
& proxima quȩq: illi prorsus intangibilia sunt obardorem
Que uero sunt longius a flammis hinc ł hideremota com

Expanded text:
perantur, eaeque ipsae inter se non perviae propter incendium sideris. Facillimum sane harum zonarum dant exemplum, qui gelidissimo hiemis rigore ad focum oblongo schemate factum sese calefaciunt, ubi ignis ipse quasi media zona, et proxima quaeque illi prorsus intangibilia sunt ob ardorem; quae vero sunt longius a flammis hinc vel inde remota com
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ÷ qđ hinclune ꝓgressũ ultra solem biutraq cȩliplaga etaus
traliuidelic& ⁊ septentrionali signiferigignadatitudo Porro

Expanded text:
d hunc lunae progressum ultra solem in utraque coeli plaga, et trali videlicet et septentrionali, signiferi gignat latitudo, porro
Abbreviated transcription (Latin):
reliqulasa i deunce cappellant: Si in sexpurtiris. sexta pars
sextuans Vreliquȩ dextans uelut alii distas uocitantur: Si in
tresdodrantis accipiunt : Et huius disciplinȩ regulu soluit᷑

Expanded text:
reliquas undecim, deuncem appellant. Si in sex partiris, sexta pars quinque reliquae, dextans, vel ut alii distas vocantur. Si in tres, dodrantis nomen accipiunt. Et hujus disciplinae regula solvit
Abbreviated transcription (Latin):
discisimulatq agipossunt : quinonut latimpaucis isdeq ge
minatis suos numerossolent ex primere litteris : Verũ toto ueru¬
al phabeti suicaract tre innumerorũ figuras expenso.

Expanded text:
disci simul atque agi possunt, qui non ut Latini, paucis iisdemque minatis suos numeros solent exprimere litteris, verum toto alphabeti sui charactere in numerorum figuras expenso
Abbreviated transcription (Latin):
Partire oma ꝑuii: et qđ remanent: diem tibi septima¬
nȩ q̃ sit ubicunq q̃ris ostend& : Qđita solum sine labo¬

Expanded text:
ptem, et quod remanet diem tibi septimanae quae sit ubicunque quaeris ostendet. Quod ita solum sine labo
Abbreviated transcription (Latin):
dat: Hincscillei canes latrare finguntur dumꝓcubnauigantes
undarum fremore t̃rent᷑ quas sorbente uoragine conlidit aestus

Expanded text:
dat. Hinc Scyllaei canes latrare finguntur, dum procul navigantes undarum fremore terrentur, quas sorbente voragine collidit aestus
Abbreviated transcription (Latin):
exdenis ut perueniatur ad .c. Sexagenarius ergonume
rus dierum sex tapas anniest : Et paulo post : Proindem
quit persenarium primi uersus multiplicatur Tam̃quã
senarius sec uin diuersus & fiunt sexies sexagenitricenti &
Ix dies qui sunt integri Xii menses Sed qm̃ sicut mensẽ

Expanded text:
ex denis, ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo rus dierum sexta pars anni est. » Et paulo post: « Proinde, inquit, per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri XII menses. Sed quoniam sicut mense
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporũ lapsude scriptus õportunũ de ȩternastabilitate acstabiliȩtir¬
nitate habeat finẽ. Quẽ rogo siqui lestione dignũ rati fuerint imesus

Expanded text:
temporum lapsu descriptus, opportunum de aeterna stabilitate ac stabili aeternitate habeat finem. Quem, rogo, si qui lectione dignum rati fuerint, me s
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sis nouorum : uitae nouȩ gaudia celebrentur: Tertdo ut
resurrectio diet̾tio facta & tertio tempore scłi idẽ sub gratia
manifestata : Cũ iam antelegẽ & sublege in proph&ico later&
enigmate in t̃tia lunȩ septimana ueneretur.cũ &ipsa t̃lunae con¬
uersio iñ tisgloriam decrenis ad cae lestem doceat mutar iõtuitũ
atq adultimũ ut dies dominica conditionelucis in signis & trium plio
xp̃i ueneranda nrã qq̃ re surrectione nobis ex optabilis in memoriã
exaetatibus mundi tẽ pora distinguntur Prima ae&a sabadam
ad ab rahã generationessimłt complexa .X. ant̃ aut̃ cccii
q̃ in lingua inuenta est idẽ hebrea. Apueritia nãq homo incaipt
dcca .x lii. continens & qđ ab adolescentia incipit homo posse
geneiare : matheus generationum ex abrahã supsit exr dũ
qui & iã pat̃ gontium constitutus ẽ. Quarta adaad usmnes
tansinigra tionein babilonis ge neratiomb aeq uetama itũ

Expanded text:
mensis Novorum, vitae novae gaudia celebrentur. Tertio, ut mensis Novorum, vitae novae gaudia celebrentur. Tertio, ut resurrectio die tertio facta, et tertio tempore seculi, id est, sub gratia manifesta, cum jam ante legem, et sub lege et prophetico lateret enigmate, in tertia lunae septimana veneretur, cum et ipsa tunc lunae conversio mentis gloriam de terrenis ad coelestem doceat mutari contuitum. Atque ad ultimum, ut dies Dominica conditione lucis insignis, et triumpho Christi veneranda, nostra quoque resurrectione nobis exoptabilis in memoriam Sexad Abraham, generationes similiter complexa decem, annos autem CCXCII, quae in lingua inventa est, id est, in Hebraea. A pueritia namque incipit homonnos vero CMXLII continens. Et quia ab adolescentia incipit homo posse generare, Matthaeus generationum ex Abraham sumpsit exordium, qui etiam Pater gentium constitutus est. Quarta, a David usque ad transmigrationem Bab
Abbreviated transcription (Latin):
Diuisscire quotꝰ ciclus lunaris ẽ : sume a nñ dñi. & .ii. subtrahers:
diuide ꝑ xviiii : & qt̃ remanserit: ĩpse ẽ anñ circulilunaris :
Diuisscire bissextilẽ annũ : partire annos dñi. ꝑ iiii: quanti
remanserint : totst̃ anni abissexto : Hisergo ad certũ inuen¬
rentes solis dies inuenire sufficit: partireaũ centũ ꝑxuiiii.
& rem̃ .v. illa sergo scito epac̃scentesimo quas .v. annofutu¬
ras Eodẽ mͦ.centũ ꝑ xxviii diuidense ascentesimo. quas
xui anno concurrentes solis inuenies.
DESACRA MENTO TEMPO RIS PASCHALIS.
deo aut̃ pascha non ad eudem redit annidiẽ sic̃ tempꝰdomi¬
nicae natiuitatis quod ibi natiuitatis ipsius memoria tm̃
sollemnis habeatur. hic uero uitae uenturȩ & mysteria
celebrentur. & munera capiantur : unde & nomen ipsum
paschȩ transitũ demorte adurtam significans : Congruũ qq̃ mrs¬
terus tempꝰ in quirit: primo utae quincctio transcenso tenebrae
mortis auera lucȩ uincantur : Deinde ut pͥmom̃se anni qͥ dr̃

Expanded text:
Si vis scire quotus cyclus lunaris est, sume annos Domini, et duo subtrahens divide per XIX, et quod remanserit ipse est annus circuli lunaris. Si vis nosse bissextilem annum, partire annos Domini per IV, quantum remanserit, tot sunt anni a bissexto. His ergo ad certum invenrentes solis dies invenire sufficit, partire autem centum per XIX, et remanent V. Illas ergo scito Epactas centesimo quas quinto anno futuras. Eodem modo centum per XXVIII dividens, eas centesimo, quas XVI anno concurrentes solis invenies. De Sacramento temporis Paschalis. Ideo autem pascha non ad eumdem redit anni diem, sicut tempus Dominicae nativitatis, quod ibi nativitatis ipsius memoria tantum solemnis habeatur: hic vero vitae venturae et mysteria celebrentur et munera capiantur: unde et nomen ipsum Paschae transitum de morte ad vitam significans, congruum quoque mysteriis tempus inquirit: primo, ut, aequinoctio transcenso, tenebrae mortis a vera luce vincantur; deinde, ut primo mense anni, qui dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
excludit in ũbratio illa quȩ noctis natura ẽ ita erigit᷑ ut ad sidora
usq uideat᷑ extendi: merito contraria uicis situdine id ÷ lucis exor¬
tu umbras inclinari noctẽ uidelicet deprimi pelliq sigͥnauit . Qua
uidelicet um brã noctis ad aeris usq et aetheris confiniũ philo so¬
phidicunt ex altari & acuminatis instar p̃rramidũ tenebris luuã

Expanded text:
excludit, inumbratio illa, quae noctis natura est, ita erigitur, ut ad sidera usque videatur extendi: merito contraria vicissitudine, id est, lucis exortu umbras inclinari, noctem videlicet deprimi pellique signavit. Quam videlicet umbram noctis ad aeris usque et aetheris confinium philosophi dicunt exaltari, et acuminatis instar pyramidum tenebris luna
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝓnob̵ quiforis adbucpositi prestolam & diligimꝰ aduentũ eius. Vbi notan¬
dũ quia sicut quidã immundi ꝑlegẽ prima tertia & septima die iubebant᷑
iustrari sic & primus tertius ac septimus mensis suis quiq: cerimoniis

Expanded text:
adventum ejus. Ubi notandum quia sicut quidam immundi per legem prima, tertia, et septima die jubebantur lustrari, sic et primus, tertius ac septimus mensis suis quique ceremoniis
Abbreviated transcription (Latin):
dehacerat plurarelaturus : Nam & xp̃s in illa cruci¬
fixus & a populo per fidononm in passione. uerum conitinuo

Expanded text:
de hac erat plura relaturus. Nam et Christus in illa crucifixus, et a populo perfido non modo in passione, sed continuo
Abbreviated transcription (Latin):
& librae Sed aeqͥ nocti alis die sominimundo aeqͣlis est. Uario aũ
lucis increm̃to anmeroe langissimus dies xiiboras aeqͥ noctiales
& uui partes amius horae colligit. Aloxandriaeuꝰ xeii horus
Initauia rtes nul nbritinnia xuq. Vbi aestite luad noctes
hauddubie testantir: idq cogit ritio credi solititii diebiaue. desto
sole ꝓpius ues tiam mundi in gustolucis abitu subretta ter con¬
tinuosilies habere senis mub: noctesq ediuerso adbruma remoro
Qubd fieriminsula trle prtas inusi liensis scribit . sexdierã na uaga¬
tione inseptentrione abritannua distante
RI BUS.

Expanded text:
et Librae. Sed aequinoctialis dies omni mundo aequalis est. Vario autem et Librae. Sed aequinoctialis dies omni mundo aequalis est. Vario autem lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas aequinoctiales, et octo partes unius horae colligit: Alexandriae vero XIV horas, in Italia XV, in Britannia XVII. Ubi aestate lucidae noctes haud dubie testantur, id quod cogit ratio credi: solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi, angusto lucis ambitu subjecta terrae continuos dies habere senis mensibus, noctesque e diverso ad brumam remoto, quod fieri in insula Thule Pythias Massiliensis scribit, sex dierum navigatione in Septentriones a Britannia distante. ribus.
Abbreviated transcription (Latin):
& quartũ iunoni sacrauit. Quintili & sextili qui nͦꝰ anatiui¬
tate iulii cȩsaris & augusti triũ phonuncupantur. & ceteris
sequentib: anumero nom̃ imposuit quoꝵ initia Beldas appellauit.
quia tunc Ralata id ÷ uocata in capitoliũ plebedicto quinqui es ł
septies uerbo calo id ÷ uoco quot diessuꝑessent ad nonas ꝓnuntia¬
batur. Nonas aut̃ qr nono ante iđ die. c̃fluerent in urbem
scituri quideet eomse faciendum, Porroiddiem qͥ medium diudit
mene iduare enĩ &ruscalingua diuidere ẽ. His numa duos mes
adiciens. ianuarium a iano. se bruarium asebruodeo illustrationum
nominando  coliui dieb. annũ ad cursũ lunae disposuit. quem iulius
oȩ sar xidieb adiectis. sicut hodie seruatur institut:Qut
Solstitia &aeqͥ noctia binapatantur. .viii łd anuarias &iulias
a prilesq &oc tob octaui sscilic& in partib capricorni canri ariaus

Expanded text:
et quartum Junoni sacravit: Quintili et Sextili, qui nunc a nativiet quartum Junoni sacravit: Quintili et Sextili, qui nunc a nativitate Julii Caesaris, et Augusti triumpho nominantur, et caeteris sequentibus a numero nomen imposuit: quorum initia Calendas appellavit, quia tunc calata, id est, vocata in Capitolium plebe, dicto quinquies vel septies verbo calo, id est, voco, quot dies superessent ad Nonas pronunciabatur. Nonas autem, quod nono ante Idus die confluerent in urbem, scitaturi quid esset eo mense faciendum. Porro Idus diem qui medium dividit mensem: iduare enim Etrusca lingua dividere est. His Numa duos menses adjiciens, Januarium a Jano, Februarium a Februo, deo lustrationum, nominando, CCCLIV diebus annum ad cursum lunae disposuit, quem Julius Caesar undecim diebus adjectis, sicut hodie servatur, instituit CAPUT Solstitia et aequinoctia bina putantur, VIII Calend. Januarii et Julii, Aprilisque et Octobris, octavis scilicet in partibus Capricorni, Cancri, Arietis,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ libertatem uocantes. D .E MEN SE.U¬
D E MEN SE.U
Mensis lunaris increm̃to lunȩ senioq conficitur . dũ xxviiii semisdieb:
paulo plusq ⁊ odiacum ꝑagit: sed facilita scomputandi tricenis & unde¬
tricenis dieb: lunȩ m̃ses alt̃nat : solaris aut̃ m̃sis. xxii horis ẽ ãplior
ex qͥb: xiepactarum dies ad crescunt. quib: sollunae cursum singulis annis
exsuperat : duo decies enĩ uiceni &bini : cclxiiii faciunt : & undecies
uiceni & quat̃ nũ eundẽ numerũ complent: sed hebreim̃ ses aluna
nascente roman ałđ incipiunt aegiptii a quarto &alendarum
septẽ brium usq ad nonũ &rũ earundẽ xxx dieb: suos m̃ses pu¬
tantes. Residuos v dies int̃ kalares appellant: qui pͥmi ad solis
cursum m̃ ses t̃minare coeper̃ ne lunae uelocior & dubiuscursus
DEMEN SIBUS RO MANORUM
qui pͥmũ mensem genitorisuomarti dicauit. Secundũ ab a ꝑ¬
tione frugũ nominauit a prilẽ. t̃tiũ maiae matrimercurii.

Expanded text:
id est, libertatem vocantes. CAPUid est, libertatem vocantes. CAPUDe Mense. Mensis lunaris incremento lunae senioque conficitur, dum XXIX et semis diebus paulo plus quam zodiacum peragit: sed facilitas computandi trigenis et undetrigenis diebus lunae menses alternat. Solaris autem mensis XXII horis est amplior, ex quibus XI epactarum dies accrescunt, quibus sol lunae cursum singulis annis exsuperat. Duodecies enim viceni et bini CCLXIV faciunt, ut indecies viceni et quaterni eumdem numerum complent. Sed Hebraei menses a luna nascente, Romani a Calendis incipiunt, Aegyptii a quarto die Calendarum Septembrium, usque in nonum Calendarum earumdem, XXX diebus suos menses computantes; residuos vero dies intercalares appellant. Qui primi ad solis cursum menses terminare coeperunt, ne lunae velocior et dubius cursus De Mensibus Romanorum. us CCCIV qui primum mensem genitori suo Marti dicavit: secundum ab apertione frugum nominavit Aprilem: tertium Maiae matri Mercurii,
Abbreviated transcription (Latin):
Noxẽ solis absentia terrarum
ũbra conditimortalib: ad requiem facta : Neoperediutino auida
int̃lucẽ & tenebras Nã creperũ dubiũ dicimꝰ : uesperũ apparente
stella huiꝰ nominis : c̃ticiniũ quando omã silent. Intẽ pestũ qđ ẽ
medium & in actuo sum noctistẽ pꝰgallicinum quando gallus resonat
matutinũ int̃ abscessum tenebrarum noctis & aurorȩ aduentũ: &diluculũ
quasiiam incipiens parua dieilux. haec & aurora solem praecedens
orditur. His nom̃ gentilitas aplanetis indidit. Habere se creders
asole spm̃ aluna corpꝰ. amuarte sanguinẽ. a mercurio in genium
& linguã dioue tẽperantiã. auenere uoluptatẽ a satusrio
tarditatem: sed sc̃s̃ siluester. feria s appellari constituit. Pnnũ
diem domincũ nuncupans imitatus hebreos qui pͥmã sibbati sectord̃
aliũ an suis pacetut qͥui eb domadã q̃q ebdo madartũ i diel. similit̃
habebant & annis q̃uinquage simum diem pente costen. annũ uero uibeleũ

Expanded text:
st solis absentia terrarum st solis absentia terrarum umbra conditi, mortalibus ad requiem facta, ne opere diutino avida inter lucem et tenebras; nam creperum, dubium dicimus. Vesperum, apparente stella hujus nominis. Conticinium, quando omnia silent. Intempestum, quod est medium et inactuosum noctis tempus. Gallicinium, quando gallus resonat. Matutinum, inter abcessum tenebrarum, et aurorae adventum: et diluculum, quasi jam incipiens parva diei lux, haec et aurora solem praecedens.orditur. His nomina gentilitas a planetis indidit, habere se credentes a sole spiritum, a luna corpus, a Marte sanguinem, a Mercurio ingenium et linguam, a Jove temperantiam, a Venere voluptatem, a Saturno tarditatem. Sed sanctus Sylvester Ferias appellare constituit, primum diem Dominicum nuncupans, imitatus Hebraeos, qui primam sabbati, secundam etiam annis peragitur; qui hebdomadam quoque hebdomadarum in diebus similiter habebant et annis, quinquagesimum diem Pentecosten, annum vero Jubileum,
Abbreviated transcription (Latin):
M om̃tũ est minimũ atq angustissimũ tẽpus a motusiderũ dictũ: ẽ enĩ
extremitas horae in breuib: int̃uallis. cũ aliqͥd sibi solcedit atq
succedit. Hora grecũ nom̃ẽ & tam̃ latinũ sonat: horae mifinis ẽ
tẽporis. sicut & horae s̃ sines maris. fluuiorũ uestim̃torũ. Constataũ¬
cauendũ qđ cõ potꝰ partĩ natura partim auctoritate ł consuetudine
nitatur Natura ut annum cõmunẽ .xii. m̃ses lunares habere :
Consuetudine ut m̃ses xxx dieb: cõputari: auctoritate ut eb¬
domadam .vii. feriis constare. DE DI E
Die suulgaris ẽ solis p̃sentia suꝑt̃ras. qui pprie xxiiii hori simpl&:¬
hunc caldei & ꝑsȩ. int̃duossolis exortus. aegyptu int̃duos occasus:
Romana medio noctis in medium. umbri & a thenienses ameridie cõ¬
putant admeridiem. Mosses aũ amane ad mane unũ diemappellat::
sedd nĩo surgente . uespere sibbati lucescebat in pͥma s abbati. ut homo
delucelapsus inte nebras deiriceps et e nebris rediret adlucẽ:¬

Expanded text:
Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et ora sunt finis maris, fluviorum, vestimentorum. De diebucavendum, quod computus partim natura, partim auctoritate vel consuetudine, nitatur: natura, ut, annum communem duodecim menses lunares habere: consuetudine, ut menses triginta diebus computari: auctoritate, ut hebdomadam septem feriis constare. CAPUT II. De Dies vulgaris est solis praesentia super  et Persae inter duos solis exortus: Aegyptii inter duos occasus numerant: Romani a medio noctis in medium. Umbri et Athenienses a meridie computant ad meridiem. Moses autem a mane usque ad mane unum diem appellat: sed Domino surgente vespera sabbati, lucescebat in primam sabbati, ut homo de luce lapsus in tenebras, deinceps a tenebris rediret ad luce
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. quia soli coniuncta obscuratur. sed eo dẽ mom̃to
renascens paulatim ab eo recedendo uidetur. DEECLIPSE¬
dipsinsolis est quotiens luna xxx ad eandem lineam
quo sol uehitur ꝑuenit eiq se obiciens solẽ obscurat
Nã deficere nobis uidetur soldũ illi orbis lunae opponitur
Ecdipsin lunae est quotiens in umbrã terrae luna incurrit
Nonenim suum lumen habere. sed a sole illuminari putatur
unde & defectum patitur sunt̃ ipsã & solẽ umbra terrae int̃¬
ueniat. Patitur aut̃ hoc xv luna eo usq ꝗ diucentrũ atq¬

Expanded text:
non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. De cursis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. De eclipsi lunae . Eclipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Patitur autem hoc quinta
Abbreviated transcription (Latin):
Vnius semꝑ horae dodrante & semuncia trans missa idẽ diuisiones
dodrans dr̃. Se meluͦ quadrans: & hoc ẽ qđ ait unius hore docbante
reliquarum semunciarũ adquadrantẽ ꝑtinentiũ unã uoluit ao¬
ungi dodrantẽ. ut eent xViuii semunciȩ. quo aestus oceani co¬
tidie tardius uenir& tardiusq receder& : FINIT

Expanded text:
nius semper horae dodrante et semiuncia transmissa, id est, divisio dodrans dicitur, semel vero quadrans, et hoc est quod ait unius horae dodrante, reliquarum semiunciarum, ad quadrantem pertinentium unam voluit adjungi dodranti, ut essent XIX semiunciae, quo aestus Oceani quotidie tardius veniret, tardiusque recederet
Abbreviated transcription (Latin):
INderomani usq ad septimum decimũ
trberiicesaris annummonarthiam tenuerunt annis
x continentur circulis decennouenalibxv. Decies noui¬
esenim iucem & quini fiunt cccclxxv. It qui a singulis¬

Expanded text:
Inde Romani usque ad septimum decimum. Caesaris annum monarchiam tenuerunt annis et continentur circulis decemnovennalibus XXV dies novies enim viceni et quini fiunt CCCCLXXV. Et quia singulis
Abbreviated transcription (Latin):
decima asieuerent luna eẽ putandã. Nec non & solis annuos¬
menses dissimillima regula. diuersoquȩq gensordine metitur¬

Expanded text:
decimam asseverent lunam esse putandam, nec non et solis annuosmenses dissimillima regula diverso quaeque gens ordine metitur
Abbreviated transcription (Latin):
iora austri : Eta libi : Quiextendita quilonem suꝑuacuũ
Meminit horum & poeta : Utenent cȩlum tonȩ Quarum¬
una corusco semper sole rubens & torrida semꝑ abigni p

Expanded text:
iora Austri. Et alibi: Qui extendit Aquilonem super vacuum. Meminit horum et Poeta: Quinque tenent coelum zonae, quarumuna corusco Semper sole rubens, et torrida semper ab igni
Abbreviated transcription (Latin):
lucis hncrem̃to hmero ȩ longissimus dies xii horas aequi noctia¬
les & uiii partes unius horȩ colligat. Alexan dria uero .xiiii
horas. initalia XU : Inbritannia X UII. Vbi ȩstate lucidȩ

Expanded text:
lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas aequinoctiales, et VIII partes unius horae colligat, Alexandriae vero XIIII horas, in Italia XV, in Britannia XVII, ubi aestate lucid
Abbreviated transcription (Latin):
dieru contniens .VII primus namq & secunđ commu¬
nes tertius est embolism: Quartus & quintus commu¬
nes sextus embolismus: Septimus communis. Oe tauus

Expanded text:
dierum, continens VII. Primus namque et secundus communes, tertius est embolismus, quartus et quintus communes, sextus embolismus, septimus communis, octavus
Abbreviated transcription (Latin):
ab agri colandio pere legis imperio uacabat dicente dño. Sex annis
seres agrũ tuũ septimo cessabis. Sexta anni iubelei hoc ẽ remissi

Expanded text:
ab agricolandi opere legis imperio vacabat, dicente Domino: Sex annis seres agrum tuum, septimo cessabis . Sexta anni jubilaei, hoc est, remissi
Abbreviated transcription (Latin):
geste deflexus Narbo nensib: circius quinon adiuennã quidẽ
eidem prouintiae ꝑuenit urbem: Duos aut̃ extrabo s ubiq sp̃s

Expanded text:
geste deflexus; Narbonensibus Circius, qui nec ad Viennam quidem ejusdem provinciae pervenit urbem. Duo sunt autem extra hos, utique sp
Abbreviated transcription (Latin):
serie secutus sim. et illã quoq: ꝑ om̃a quoties discrepare
uidebatur inseriu. ut legens quisq simul utruq conspi

Expanded text:
serie secutus sim: et illam quoque per omnia quoties discrepare videbatur inserui, ut legens quisque simul utrumque conspi
Abbreviated transcription (Latin):
designant
Videlic& ut propius festiuitatis paschalis ex ordio po
dan de ꝑhoc ad paschalis inuentionem diei dominici planum
faciant contingit h eadem concurrentium annua dies quod

Expanded text:
designant, videlicet ut propius festivitatis paschalis exordio posdant, ac per hoc ad paschalis inventionem diei dominici planum faciant iter. Contingit autem eadem concurrentium annua dies, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Horro duodecies semis sex sticiunt qͣ annuȩs horequa drantis
Diqͥdẽ luna xii suosm̃ses xidieb: ut dictũ ẽ &qua drante breuiores
totidem solism̃sib: agens: In histande ꝑagendis tredecies ⁊odiac

Expanded text:
cies semis sex faciunt, quae annuae sunt horae quadrantis: si quidem luna XII suos menses XI diebus, ut dictum est, et quadrante, breviores totidem solis mensibus peragens, in iisdem peragendis tredecies zodiac
Abbreviated transcription (Latin):
od otum prȩfectum pretorii. brittaniȩ receptȩ x uiiiiannodi
tẽ ꝑsecutionis anno diocdeti anusnic omediae. maximianus
mediolani purpurã deposuerunt : Attame nicoepta semel ꝑse¬
cutio : usq: ad uui constantini annũ feruere noncessat : Constan¬
tius .xI iImperii anno summȩ mansu& udinis & cuilitatis uir
inbrittani adiem obiit eboraci . Haec ꝑsecutiotã crudelis&en
bra flagrabat ut itra unũ mense .x uiimilia martyrũ

Expanded text:
odotum praefectum praetorii, Britanniae receptae sunt Nono decitem persecutionis anno Diocletianus Nicomediae, Maximianus Mediolani purpuram deposuerunt. Attamen coepta semel persecutio usque ad septimum Constantini annum fervere non cessat. Constantius XVI imperii anno, summae mansuetudinis et civilitatis vir, in Britannia diem obiit Eboraci. Haec persecutio tam crudelis et crebra flagrabat, ut intra unum mensem decem et
Abbreviated transcription (Latin):
drantes faciunt unumdiem quem necesse est interualari
excursuqua driennio quem bissextum uocant. Ne temporũ
ordotur betur : &iam ipsos .v. dies & quadrantem sic̃ side¬
remus senarius numerus h eis plurimum ual& : primo ꝗa¬
sicut fierisol& ut a parte totum computetur ñ st̃ ladies

Expanded text:
drantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio quod bissextum vocant ne temporum ordo turbetur. Etiam ipsos quinque dies et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Et primo sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam
Abbreviated transcription (Latin):
nubiũ motatione łaliis quib: lib& indiciis sepestatũ aeris qui sit futur
explorant : Deniqlunã quartã si pura fuerit neq: obtulsiscor¬
nib darereliꝗisdiebusq ad ex actũ m̃ se indiciũ serenitatis existimant:

Expanded text:
ione, vel aliis quibuslibet indiciis saepe, statum aeris qui sit futurus explorant. Denique lunam quartam, si pura fuerit, neque obtusis cor, dare reliquis diebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis
Abbreviated transcription (Latin):
seruim motatis extempore et correctis prȩdictarum int̃¬
Ralationum ambagib cunctis. fixum inxii msib anni

Expanded text:
seruimus, mutatis ex tempore et correctis praedictarum intercalationum ambagibus cunctis, fixum in duodeci
Abbreviated transcription (Latin):
doctoribus frigus inter pr&atur & sterilitas : Ethȩc quidemnos¬
tris partibus temporum uocabula congruunt. Verum indos
ubi alia cȩlifacies alii sunt ortus siderum binas aeftates in anno
binas habere ꝑhibent messes media interillas hie me& he

Expanded text:
doctoribus frigus interpretatur, et sterilitas. Et haec quidem nostris partibus temporum vocabula congruunt. Verum Indos, ubi alia coeli facies, alii sunt ortus siderum, binas aestates in anno binas habere perhibent messes, media inter illos hieme E
Abbreviated transcription (Latin):
disserere. Quibus concitus parens ꝑspectis patrũ¬
uenerabilium scriptis. ꝓlixiorẽ de tẽporib: librũ edidi.
prout ipso largiente potui quia e ter nꝰ ꝑmanens tem¬
pora quando uoluit constituit. & quinouit tẽporũ

Expanded text:
disserere. Quibus concitus parens, perspectis venerabilium Patrum scriptis, prolixiorem de temporibus librum edidi, prout ipso largiente potui, qui aeternus permanens, tempora quando voluit constituit, et qui novit temporu
Abbreviated transcription (Latin):
audiat dicente scõ augͥtino quia id eo necesse ẽ plures aplu¬
rib fieri libros diuersostilo non diũ safide etiã dequestionib:

Expanded text:
audiat, dicente sancto Augustino: Quia ideo necesse est plures a plus fieri libros diverso stylo, non diversa fide, etiam de quaestionib
Abbreviated transcription (Latin):
quitt̃ paschamore nunc ecclesiis usita todie dominica facer&:
Ipsanimirũ dies quomodo hic ad nota.tũ est VI N a pr̃ uenir&

Expanded text:
qui tunc Pascha more nunc Ecclesiis usitato die Dominica faceret, ipsa nimirum dies, quo modo hic adnotatum est, VI Calen
Abbreviated transcription (Latin):
tes Vocatur apud eos ipsedecemb a pelleos. lanuarius
EΥAVneos Februarius peritios. Martius aystros
A prilis xanticos Maius. arte meseos. lunius. aeseos
Iulius panemos. Augustus. loos. Septemb. Gor¬
pieos. Oc tober yperbereteos. Nouember Mos

Expanded text:
tur autem apud eos ipse December Apileos, Januarius Eudynios, Februarius Peritios, Martius Distros, Aprilis Xanthicos, Maius Artemisios, Junius Desios, Julius Panemos, Augustus Loos, September Gorpieos, October Hyperberetheos, November Dios
Abbreviated transcription (Latin):
noctium uernale transir&. Vnde nos necesse est obcon¬
seruandam ueritatis regulã dicamꝰ a ꝑte & ascha ante eꝗnoc¬
tium tenebrasq deuectas non inmolandums : & hoc ȩ qui noetiũ

Expanded text:
noctium vernale transiret. Unde nos necesse est, ob conservandam veritatis regulam, dicamus aperte et Pascha ante aequinoctium tenebrasque devictas non immolandum, et hoc aequinoctiu
Abbreviated transcription (Latin):
mnotiss qberi ae sin guas sitita ellis. sed qe deducta s a sũma dapside lenas
cõ irtari ad centrũ necesse ẽ. Sic̃ in rotȩ nadius ideq motus alias maio

Expanded text:
qui certi ac singuli sunt illis, sed quia deductas ab summa apside lineas coartari ad centrum necesse est, sicut in rotis radios, idemque motus alias maio
Abbreviated transcription (Latin):
mouent errantium maliģ imobuserperent Om̃s ferme sub
ipso septentrione aut aliqͥeussurte noncerta. sed maxime in cap¬
dida q̃ lacte i circuli nom̃ accepit: Breuissimum quo cernerenua

Expanded text:
ur errantium modo, aliae immobiles haerent. Omnes ferme sub ipso septentrione aliqua ejus parte non certa, sed maxime in candida, quae lactei circuli nomen accepit, brevissimum quo cerneren
Abbreviated transcription (Latin):
superterram. Tantũ nꝰ noctu ada ꝗlonem quantũt᷑ int̃ duigy¬
rans ad meridiem Sed & stellȩ om̃s expleto uimensium
curriculo illã cȩliplãgaon int̃diuꝗ noctũ apte alustrando
circũ eunt eandẽ replicato totidẽ mensiũ tempore re¬
p&entes. solius noctu transigunt excubus: Tantolatio pe

Expanded text:
super terram; et tantum nunc noctu ad Aquilonem, quantum tunc interdiu gyrans ad meridiem. Sed et stellae omnes, expleto VI mensium curriculo, illam coeli plagam interdiu, quam noctu antea lustrando, circumeunt, eandem replicato totidem mensium tempore repetentes, solitis noctu transigunt excubiis, tanto latiore
Abbreviated transcription (Latin):
nihil ominꝰ pauciores & aestiuo necessee plures tribuam
Recipit aut̃ hora ini punctos. xminutu aupartes al
mom̃ta & in quibdã lunȩ cõpotis upunctos : Nonenĩ
haediuisiones tẽporũ naturalesss uident᷑ eẽ c̃duataus londitiȩ

Expanded text:
nihilominus pauciores, et aestivo plures necesse est tribuamus. Recipit autem hora IV punctos, X minuta, XV partes, XL momenta, et in quibusdam lunae computis V punctos. Non enim divisiones temporum naturales, sed videntur esse conducti