comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clesia cunctis claraatq conspicua. quippeciuitas quȩ abscondiñ potest su¬
pmontem constituta ꝑquã dominator xp̃s amari usq: ad mare et ad flu¬
nineusq: ad t̃minos orbis terrȩ taquã sem̃ abrahȩ multiplicatũ sicut
stellȩceli et sicut arenamaris inquobenedicunt᷑ om̃sgentes: hancetiã
heatusciprianus ita cõmendat. ut eãdicat dominilucȩ ꝑfusã radios suos
porbẽ terrarũ porrigere ramossuos ꝑuniuersã terrã copia ubestatis ex¬
tendere. hȩcauit in frumentis suis ñ accusaret᷑ aut propt̃tizania ñ desere¬
retur: unũ horũ uobis etiã uos ipsi respondete alterũ cipriani monitis dis¬
itẽipsius enim uerba sunt adtestantis et dicentis: Nã etsiuident᷑ in ecclesia
ec̃zit ania. non tam̃ inpedirideb& autfides autcaritas nr̃a ut qũo Zizaniã
esse ineclesia cernimus ipsid eeclesia recedamus : uos contagione malorũ

Expanded text:
clesia cunctis clara atque conspicua, quippe ciuitas quae abscondi non potest suclesia cunctis clara atque conspicua, quippe ciuitas quae abscondi non potest super montem constituta, per quam dominatur Christus a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae, tamquam semen Abrahae, multiplicatum sicut stellae caeli et sicut arena maris, in quo benedicuntur omnes gentes. hanc etiam beatus Cyprianus ita commendat, ut eam dicat domini luce perfusam radios suos per orbem terrarum porrigere, ramos suos per uniuersam terram copia ubertatis extendere. haec aut in frumentis suis non accusaretur aut propter zizania non desereretur. unum horum uobis etiam uos ipsi respondete, alterum Cypriani monitis discite. ipsius enim uerba sunt adtestantis et dicentis: nam n ecclesia esse zizania, non tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra, ut, quoniam zizania esse in ecclesia cernimus, ipsi de ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
postea donatusexiret : si autẽ bonos contagio illa ñ ꝑdidit nec eorũ quos
accusatis contagioxp̃ianũ orbem ꝑdere potuit : Nolitecalũniari
separati et ad ecdesiam redir ecorrec tꝰcȩcilianũ ecsotioseius contraquos tunc
secundus tigisitanus contraxit condiditq concilium: Neces se tibiest accu¬
saremihi nonest necessedefendere ãccusa eos quantis uiribus potes : sun¬
nocentes fuerunt: nihileistãquã frum̃tis oberit uentositastua: sinoceN¬
tes fuerunt non debuerunt propt̃ illã zizaniã frum̃ta deseri quib: ni¬
hiloffuerunt accusaquantũ potes. uinco siñ probas uinco si probas uinco
in quã sinon probas iudice te ipso uincosi probas testecipria no quideos
uis fuisse : siin nocentes curfrum̃tis dominicis cũ sitis zizania calũniamini
sinocentes cura frum̃tis dominicis propt̃zizaniã separamini ex istat ec¬

Expanded text:
postea Donatus exiret. si autem bonos contagio illa non perdidit, nec eorum quos postea Donatus exiret. si autem bonos contagio illa non perdidit, nec eorum quos accusatis contagio christianum orbem perdere potuit. nolite calumniari separati et ad ecclesiam redite correcti. Caecilianum et socios eius, contra quos tunc Secundus Tigisitanus contraxit condiditque concilium, necesse tibi est accusare, mihi non est necesse defendere. accusa eos quantis uiribus potes. si innocentes fuerunt, nihil eis tamquam frumentis oberit uentositas tua; si nocentes fuerunt, non debuerunt propter illa zizania frumenta deseri, quibus nihil offuerunt. accusa quantum potes. uinco si non probas, uinco si probas; uinco, inquam, si non probas iudice te ipso, uinco si probas teste Cypriano. quid eos uis fuisse? si innocentes, cur frumentis dominicis, cum sitis zizania, calumniamini? si nocentes, cur a frumentis dominicis propter zizania separamini? exstat ec
Abbreviated transcription (Latin):
uelusq aduentilationẽ parit̃ triturant᷑ non eẽ deserenda : imperat ds̃ testis :
ciprianus: hac ꝑ hocsiin cõmunione sacram̃torũ malimaculantbonos:
quando tẽporib cipriani uel anteci prianum sinebaptismosicut putatis
hȩretici suscipiebant᷑ ecclesiã perisse dicite etuos undenati fueritis osten¬
dite: si autẽ quodueritas etiã ꝑciprianũ doc& cũ pro ecclesie pace etiãcog¬
nita zitania tolerantur frum̃ta non maculant: filius malus ipse se
iustũ dicit ex itũ autẽsuũ ñ abluit : quiadeeclesia propt̃malos exiref̃ĩ
debuit: iterũ dico ecceabhac inuictissimaratione dissimulare non sinos
Non cõmunicantes peccatis malorũ propt̃ ipsã tantũ cõmunionẽ sacra¬
m̃torũ mali ꝑdunt bonos quandom p̃teritũ ex heresi adecclesiã ueni¬
entes sinebaptismo amissi sunt contagionesua bonos utiq ꝑdiderunt:
iã tuncergononerit eclesia quã ciprianus teneret p̃dicaret necunde

Expanded text:
uel usque ad uenti. lationem pariter triturantur —, non esse deserendam imperat deus, testis est Cyprianus. ac per hoc si in communione sacramentorum mali maculant bonos, quando temporibus Cypriani uel ante Cyprianum sine baptismo, sicut putatis, haeretici suscipiebantur, ecclesiam perisse dicite et uos unde nati fueritis ostendite. si autem, quod ueritas etiam per Cyprianum docet, cum pro ecclesiae pace etiam cognita zizania tolerantur, frumenta non maculant, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, quia de ecclesia propter malos exire non debuit. Iterum dico, ecce ab hac inuictissima ratione dissimulare non sino: si non communicantes peccatis malorum propter ipsam tantum communionem sacramentorum mali perdunt bonos, quando in praeteritum ex haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt, contagione sua bonos utique perdiderunt. iam tunc ergo non erat ecclesia, quam Cyprianus teneret praedicaret nec unde
Abbreviated transcription (Latin):
saluiu mem bresitanum ualerium melzitaniũ felicianũ mustitatum: et masti¬
alem ꝑtusensem: qui funesto opere ꝑditionisuas sordidum c̃ollecta feculentia
glutinarunt: sed et clericos aliquando ecclesiȩ casthaginis quidum facinori int̃¬

Expanded text:
Salvium Membresitanum, Valerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum, et MartiSalvium Membresitanum, Valerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum, et Martialem Pertusensem, sordidarunt, sed et clericos aliquando ecclesiae Carthaginis, qui, dum facinori inte
Abbreviated transcription (Latin):
uam dehuius societate maculam traxerant: sed audide inde quid sequatur:
audiinquã dictator ueldictor illius sententiȩ quid conectat piec solũ hunc
inquit sceleris sui mors iusta condempnat trahit etiã ad consorcium erimi¬
nis plurimos catena sacrilegii dequibus scriptumest uenenum aspidum
sublabiis eorum. quorumos maledictione et amaritudine plenũ est ueloces
pedeseorum adeffundendum sanguinẽ: Contritio etin felicitas in uiiseorum
tura prȩcidĩ sed quõ tabescentis uulneris putredo pestifera plushabet in abscis¬
sionem solaminis quã in remissione medicaminisinuenta est causa sa lubrior.
neꝑcuncta membra pestilens in repat uirus ut compendioso dolore natum deci¬
datuulnus: famosi ergo criminis reos uictorianũ carchauianensẽmastianum.
sullectinum beianũ baianensem saluiũ ausa fensem theodorum usulensem:
donatũ sabratensem miggenem elefantariensem prete x tatũ mansuritanũ

Expanded text:
uam de huius societate maculam traxerant? sed audi deinde quid sequatur, uam de huius societate maculam traxerant? sed audi deinde quid sequatur, audi, inquam, dictator uel dictor illius sententiae quid conectat: nec solum huinquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii, de quibus scriptum est: uenenum aspidum sub labiis eorum quorum os maledictione et amaritudine plenum est. ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. contritio et infelicitas in uiis eorum,tura praecidi. sed quoniam tabescentis uulneris putredo pestifera plus habet in abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, inuenta est causa salubrior, ne per cuncta membra pe-. stilens inrepat uirus, ut conpendioso dolore natum decidat uulnus. Sullectinum, Beianum Baianensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus: tu nobis dic modo deschismate maximiani redeuntes aduos cũ insuis etiã
susciperentur honoribus quatandem quȩso expiatione mundati sint: in illo
tanto scelere pasticipatononerant tã nefaria societate maculatrattende quid
in sonet quid increpet̃ quidin illo p̃claro concilio fateatur ueriliꝰqũmõs illud
episcoporum tuorũ maximianum inquit fideiemulũ ueritatis adulterium.
ecclesiȩ matris in imicum dathecore et abi ronministrũ depacis gremio senten
tiȩ fulmexcussit et quod adhuc eum dei scens terra non sorbuit ad maius sup
plicium superis reseruauit: raptuseum poenã suã compendio lucrauerat
funeris : usuras nuncgrauiores collegit fenoris cũ mostuus int̾est uiuis.¬
itanetandem in huius schismate sicut ipsedixiftĩ ꝑsistens antequã intratẽ¬
pus dilationis sicut tũltẽmdixisti seuurẽ ecclesiȩ reddidissent nullã uel par¬

Expanded text:
mus. tu nobis dic modo, de schismate Maximiani redeuntes ad uos, cum in suis etiam mus. tu nobis dic modo, de schismate Maximiani redeuntes ad uos, cum in suis etiam susciperentur honoribus, qua tandem, quaeso, expiatione mundati sint. an illo tanto scelere participato non erant tam nefaria societate maculati? Attende quid insonet, quid increpet, quid in illo praeclaro concilio fateatur ueridicum os illud episcoporum tuorum: Maximianum, inquit, fidei aemulum, ueritatis adulterum, ecclesitiae fulmen excussit: et qdicium superis reservavit. Raptus enim poenam sui compendio lucraverat funeris, usuras nunc gravioris colligit fenoris, cum mortuus intitane tandem in huius schismate, sicut ipse dixisti, persistentes, antequam intra tempus dilationis, sicut tu item dixisti, se uestrae ecclesiae reddidissent, nullam uel par
Abbreviated transcription (Latin):
ñ preiudicio faceretis erroris: uidesceste in hocmax imianensiũ aduram cõmuni¬
onem reditu pate factũ ueraeẽ quȩ baptismo dicuntur a nobis: Nam siullus est
in hominib: intellectus. uel dicendi aliquid uel audiendi qui antequã redeat
adeclesiã baptizat profecto ex traecdesiã baptizat: ectamen rescindendus
baptismus non est sicut nec m illis rescissus a uobis est quo non mutato nec in suo.
Nec incuiusqũa alterius. nec in patris et filii et sp̃s scĩ nominequisq baptizat:
deinde prȩter baptismi sacram̃tũ quo uel ad poenam ꝑuersi uel adsalutẽ rectisiuẽ
correcti integrũ ꝑseuerat . deipsa correctorum expiatione uelmundatione uolo
aliquid dicere. mneministienim quȩ aduersus nos dixeris. quoduenientes ad nos
a uobis ex hereticorum sacrilegio errore sineulla expiatione susceptos habea¬

Expanded text:
non praeiudicio faceretis erroris. uides certe in hoc Maximianensium ad uestram communinon praeiudicio faceretis erroris. uides certe in hoc Maximianensium ad uestram communionem reditu pate factum uera esse, quae de baptismo dicuntur a nobis. nam si ullus est in hominibus intellectus uel dicendi aliquid uel audiendi, qui, antequam redeat ad ecclesiam, baptizat, profecto extra ecclesiam baptizat, et tamen rescindendus baptismus non est, sicut nec in illis rescissus a uobis est. quo non mutato nec in suo nec in cuiusquam alterius, sed in patris et filii et spiritus sancti nomine quisque baptizat. deinde praeter baptismi sacramentum, quod uel ad poenam peruersi uel ad salutem recti siue correcti integrum perseuerat, de ipsa correctorum expiatione uel mundatione uolo aliquid dicere. meministi enim quae aduersus nos dixeris, quod uenientes ad nos a uobis ex haereticorum sacrilego errore sine ulla expiatione susceptos habea
Abbreviated transcription (Latin):
mus: proinde ecsitalia tua uerba non reperirem hiccestedicerem hic proue¬
ritatem damarem. quomodo ad matrẽ ecclesiã redireꝑmittunt᷑ qui a beccle¬
sia matre nonrecesserunt autsi recesserunt quo iure antequã redirent bap¬
titarepotuerunt nisi quia in causa reserciendi huius schismatis oblitiestis
proprieuanitatis qua postepiscopos ab ipsis a postolorũ sedib. in concussã
seriem usq in hactempora ꝑducentes. ñ unũ hominẽ ñunã domũ ñunam
ciuitatem ñ unã gentẽ sed orbẽ t̾rarũ rebaptitandũ ẽẽ censetis aut ceste
quia huius factihorror sempetiam facientium corda concussit. tot populis ad
uram communionem amaximiani cõmunione redeuntibus. tamultosqui¬
dem libint reparare : sed puduit tãmultos rebaptizare quod tam̃ quib lib& detes¬
tantib et ex horrentib propt̃ salutẽhominũ faceretisquȩ quantõ plurium
fuerat: t antominus utiq contenenda erat. si hoc umqua contuituueritatis et

Expanded text:
mus. Proinde etsi talia tua uerba non repperirem, hic certe dicerem, hic pro ueritate clamarem: quomodo ad matrem ecclesiam redire permittuntur, qui ab ecclesia matre non recesserunt? aut si recesserunt, quo iure, antequam redirent, baptizare potuerunt, nisi quia in causa reserciendi huius schismatis obliti estis propriae uanitatis, qua post episcopos ab ipsis apostolorum sedibus inconcussam seriem usque in haec tempora perducentes non unum hominem, non unam domum, non unam ciuitatem, non unam gentem, sed orbem terrarum rebaptizandum esse censetis? aut certe quia huius facti honor semper etiam facientium corda concussit, tot populis ad uestram communionem a Maximiani communione redeuntibus tam multos quidem libuit reparare, sed puduit tam multos rebaptizare. quod tamen quibuslibet detestantibus et exhorrentibus propter salutem hominum faceretis, quae quanto plurium fuerat tanto minus utique contemnenda erat, si hoc umquam contuitu ueritatis et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ñ tam faciã caput posteri suris. Iamuero deꝑsequutionib in uidiã qua
a terrenis potestatib uos propastedonati ꝑpetigloriamini quamuis in illo
triũ librorũ operesatis tibi abundeq responderim: neq nunctibi tacebo
quod ex haccausa maximianen siũ breuiter responderi potest neq si prop

Expanded text:
tum non tamen faciam caput posteris uestris. Iam uero de persecutionis inuidia, quam tum non tamen faciam caput posteris uestris. Iam uero de persecutionis inuidia, quam a terrenis potestatibus uos pro parte Donati perpeti gloriamini. quamuis in illo trium librorum opere satis tibi abundeque responderim, neque nunc tibi tacebo, quod ex hac causa Maximianensium breuiter responderi potest, neque si prop
Abbreviated transcription (Latin):
etiã quod tibi exciderit quid paulo antedixeris. hoc et nos uolumus hoc suademꝰ
ut xp̃s xp̃iani sit caput : quinunc nescio quẽ traditorem caput uisc̃ẽ ignotarũ gen
tiũ xp̃ianarũ ubidatũ et acceptum xp̃ibaptis mũ ñ uulti sagnoscere. tã quabap¬
tizati ñ nisi abillo traditore creati sintomitto & illud quantum eadiuuet qđ de
scriptura testimoniũ ipseposuisti dictũ cẽiudeis. in legalib patrũ ur̃orũ neambu¬
laueritis. cũ hocutiq prȩceptũ quicũq tuncobseruareuoluerunt sicut proph&cȩ
scĩ et septẽmilia uirorũ qui non curuauerunt genua anteba ala populo tam̃ suo
et a cõmunib: sacramentis non sediuiserunt. hocdico uelis nolis repetendo qũa¬
libet tibiuidear molestus inculcꝗ nolicȩcilianũ totiens absolutũ caput facere
posteris nobiscũ egoet primianũ afelitiano et felitianum a primianodãna¬

Expanded text:
etiam, quod tibi exciderit quid paulo ante dixeris; hoc et nos uolumus hoc suademusetiam, quod tibi exciderit quid paulo ante dixeris; hoc et nos uolumus hoc suademus, ut Christus christiani sit caput, qui nunc nescio quem traditorem caput uis esse ignotarum gentianarum, ubi datum et acceptum Christi baptismum non uultis agnoscere, tamquam baptizati non nisi ab illo traditore creati sint. omitto et illud, quantum me adiuuet quod de scriptura testimonium ipse posuisti, dictum esse Iudaeis: in legalibus patrum uestrorum ne ambulaueritis, cum hoc utique praeceptum quicumque tunc obseruare uoluerunt, sicut prophetae sancti et septem milia uirorum, qui non curuauerunt genua ante Bahal, a populo tamen suo et a communibus sacramentis non se diuiserunt. hoc dico, hoc uelis nolis repetendo, quamlibet tibi uidear molestus, inculco: noli Caecilianum totiens absolutum caput facere posteris nobis, cum ego et Primianum a Feliciano et Felicianum a Primiano damna
Abbreviated transcription (Latin):
ens illum eẽcreatorem nr̃m in eo quod x p̃ia nisumus quiestereatorñr in eo quodđ
homines sumus. quãuis necillum queputas creatorẽmeũ detraditione coniui¬
cerisꝰ ego autẽ non tibi respendo hanc in iuriam nectuũ nec filiorum uel nepotũ
aut pronepotũtuorũ si in pastedonati fuerint. felitianum dico creatorem.tantũ
quia ꝑmittis ad moneo Neccreatortuus post nom̃ hominis impiauanitate
currentem teinueniat desestorem: deinde plausibilit̃ tibi uidẽris adiungere.
a fonte diduci turrib: et caput mebra sequuntur: sanocapite omnesanũ est
corpus. ecsiquid in ho cmorb uel. uit iest omnia membra debilitant᷑ origi
nem suam respicit quicquid in firpeproceseit non potest in nocen sẽẽ qui sectã non se¬
quitur in nocentis cũ p̃sestim scriptũ sit in legalib patrum ur̃orũ neambulaueriti s
in hisomnib uerbistuis. omitto quia non est simile quod dehuma nocor pore cõf¬
parasti fierienim potest. ut &pes doleant capitesano et pedesanocaput: omitto

Expanded text:
ens illum esse creatorem nostrum in eo, quod christiani sumus, qui est creator noster in eo, quod homines sumus, quamuis nec illum, quem putas creatorem meum, de traditione conuiceris. ego autem non tibi rependo hanc iniuriam; nec tuum nec filiorum uel nepotum aut pronepotum tuorum. si in parte Donati fuerint, Felicianum dico creatorem. tantum, quia permittis, admoneo, ne creator tuus post nomen hominis impia uanitate currentem te inueniat desertorem. deinde plausibiliter tibi uideris adiungere: a fonte deducitur riuus et caput membra sequuntur. sano capite omne sanum est corpus, et si quid in hoc morbi unem suam respicit quidquid in stirpe procrescit. noti potest innocens esse qui sectam non sequitur innocentis, cum praesertim scriptum sit: in legalibus patrum uestrorum ne ambulaueritis. in his omnibus uerbis tuis omitto, quia non est simile quod de humano corpore conparasti; fieri enim potest, ut et pes doleat capite sano et pede sano caput omitto
Abbreviated transcription (Latin):
dumdementiȩ dimitteret᷑ linea iam causa quospuniret inuenerat illuceorũ
tãquam in asperos scopulos ueredicaunda naufragia mebra proiecerat eorũ
pereuntium ibierant litora e grptiorum exemplo funerib plena nec ipsã
inuenientia sepulturam ibi non solum max imianũ fidei aemulum ueritatis ad ulterum
eclessȩ matris inimicum dathecore & abiron ministrum depacis gremio sententiȩ fulm

Expanded text:
dum clementiae dimitteretur linea, iam causa quos puniret inuenerat, illuc eorum dum clementiae dimitteretur linea, iam causa quos puniret inuenerat, illuc eorum tamquam in asperos scopulos ueridica unda naufraga membra proiecerat, eorum pereuntium ibi erant litora Aegyptiorum exemplo funeribus plena, nec ipsam inuenientium sepulturam, ibi non solum Maximianum Ecclesiae matris inimicum, Dathan, Chore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiae fulm
Abbreviated transcription (Latin):
moro sed multos alios purgatos atq in nocentes. seuurȩ ecclesiȩ reddidisse:
tudicis tuscribis ideo eorũ baptisma nondebuisse rescindi quia intradiẽ prȩsti¬
ttum restitũti ꝑemptoria sententia non tenerẽtur : quicquidtantũ p̃ualet
in ingenio tam bonocausa tãmala homocordate homo litterate. isti inquos
propterea est illa prolata sententia quia sicut ipsedicis inmaximiani schis ma¬
te ꝑsistebant antequam sicut dicis restituerentur: ubierant. ibi sacramenta
celebrabant ibibaptizabant: et ut uerbis illius plenarii concilii magis utar
ihiuiperei seminis nex ios pastus. tardo calore ua porabant ibi publici facino¬
ris et parricidi sui faeta scelerum uota gignebant ibi pasturiebant iniustitiã
concipiebant dolorem et pariebant iniquitatem: ibi iam non confusa crimi¬
num silua Nominaeorum designabatur ad poenam: ibieis indulgenti fune

Expanded text:
moro, sed multos alios purgatos atque innocentes se uestrae ecclesiae reddidisse; moro, sed multos alios purgatos atque innocentes se uestrae ecclesiae reddidisse; tu dicis, tu scribis ideo eorum baptisma non debuisse rescindi, quia intra diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tene. quomodo. Quid, quid tantum praeualet in ingenio tam bono causa tam mala, homo cordate, homo litterate? isti, in quos propterea est illa prolata sententia, quia, sicut ipse dicis, in Maximiani schismate persistebant, antequam, sicut dicis, restituerentur, ubi erant ibi sacramenta celebrabant, ibi baptizabant et, ut uerbis illius plenarii concilii magis utar, ibi uiperei seminis noxios partus tardo calore uaporabant, ibi publici facinoris et parricidii sui feta scelerum uota gignebant, ibi parturiebant iniustitiam, concipiebant laborem et pariebant iniquitatem, ibi iam non confusa criminum silua nomina eorum designabantur ad poenam, ibi eis in indulgentiae fine,
Abbreviated transcription (Latin):
ergodicis antediem restitutionis non fuisse ab ecclesia separatos quos antediẽ
dilationis confiteris ecclesiȩ restitutos. si homines sumus siqualemcumq
rationem sisensum habemus humanũ sinon pecora pecorib: sinonligna
et l apides lignis et lapidib: loquimur : Nimeis tantũ sedipsis etiã tuis uerbis emin&
apparet ducet in maximiani sacrilego schis mate baptismũ datũ ur̃os ausos non
fuisse rescinderequi homines baptitatos in eclesiis quas in gratia dñi proprio
labore a postoli propagauerunt non dubitant xp̃ianos negare ex sufflare
rebaptiz a restudicis. tuscribis. ecceteipsũ audi lege teipsum tuinquamdicis. tu
scribis in eosomnes qui in maximiani schismate ꝑstitissent contracto auestris
concilio prolatam eẽsententiam : tudicis tuscribis : ac̃sententia consensuomniũ
confirmata placuisse. tamenidilationem tem poris dari. intraquod siqui corri¬
giuoluis set in nocens haberetur. tudicis tuscribis non solũ duos inde quod me

Expanded text:
ergo dicis, ante diem restitutionis non fuisse ab Ecclesia separatos, quos ante diem dilationis confiteris Ecclesiae restitutos? Si homines sumus, si qualemcumque rationem, si sensum habemus humanum, si non pecora pecoribus, si non ligna et lapides lignis et lapidibus loquimur, non meis tantum, sed etiam ipsis tuis verbis eminet, apparet, elucet, in Maximiani sacrilego schismate Baptismum datum vestros ausos non fuisse rescindere, qui homines baptizatos in Ecclesiis quas in gratia Domini proprio labore Apostoli propagaverunt, non dubitant christianos negare, exsufflare, rebaptizare. Tu dicis, tu scribis; ecce te ipsum audi, lege te ipsum. Tu, inquam, dicis, tu scribis, in eos omnes qui in Maximiani schismate perstitissent, contracto a vestris concilio prolatam esse sententiam. Tu dicis, tu scribis, hac sententia consensu omnium concilii, dilationem temporis dari, intra quod si quis corrigi voluisset, innocens h
Abbreviated transcription (Latin):
menta sumebant corporalicumillo congregatione ꝑmixti. sp̃itali dissimili¬
tudine separati: sicut a postolus paulus non cõmunicabat contumatiae & inuidiae
hocest diabolicis uitii seorum qui non caste xp̃m adnuntiabant. et tam̃cumeis eundem
xp̃m predicabat eiusdem xp̃i sacramenta pasticipabat. et dehis dicebat. siue o ccasione.
siueueritate xp̃s ad nuntiur. Nam hos mastircyprianus amantissimus uni¬
tatis nonaliquo schis matȩ uelherese separatos sed fratribus corporali congregatione
fuissecõmixtos etintellex it etscripsit̾ sicut idem ĩpseci prianus auaritiaerapinis

Expanded text:
menta sumebant, corporali cum illo congregatione permixti, spiritali dissimilitudine separati; sicut apostolus Paulus non communicabat contumaciae et inuidiae, hoc est diabolicis uitiis eorum, qui non caste Christum adnuntiabant, et tamen cum eis eundem Christum praedicabat, eiusdem Christi sacramenta participabat et de his dicebat: siue occasione siue ueritate Christus adnuntietur - nam hos martyr Cyprianus amantissimus unitatis non aliquo schismate uel haerese separatos, sed fratribus corporali congregatione fuisse commixtos et intellexit et scripsit —; sicut idem ipse Cyprianus auaritiae rapinis
Abbreviated transcription (Latin):
falsa sint nihilualetis aduersus ecclesiam catholicam tototerrarum orbe
diffusam et aduersus prouidentiamdĩ qua in xp̃ianũ nomen ut tuis uerbi sut ar
totus cotidie uestitur mundus quantomagis deficitis in accusationib ur̃iscum
hanc ipsam traditionem cuius nomen uelut horrentes qui hoc schisma fecerun
axp̃icorpore separatos seipsos diabolo tradiderunt multo probabilius. sicut
in illis litteris dixi et nuncdico. nos uobis obicimus quib Nomina et criminc
traditorum dicere tantũ modo audimusꝰ nos autem et gesta ecclesiastica quib
descipsi confessisunt et gestamunicipalia quib. hoc fecisse leguntur ostendi¬
mus: tuuero callidus ex aminator appensor que uerborum: doces nos quid

Expanded text:
falsa sint, nihil ualetis aduersus ecclesiam catholicam toto terrarum orbe falsa sint, nihil ualetis aduersus ecclesiam catholicam toto terrarum orbe diffusam et aduersus prouidentiam dei, qua in christianum nomen, ut tuis uerbis utar, totus cotidie uertitur mundus, quanto magis deficitis in accusationibus uestris. cum hanc ipsam traditionem, cuius nomen uelut horrentes, qui hoc schisma fecerunt, a Christi corpore separatos se ipsos diabolo tradiderunt. multo probabilius, sicut in illis litteris dixi et nunc dico, nos uobis obicimus, qui uos nomina et crimina traditorum dicere tantummodo audimus, nos autem et gesta ecclesiastica, quibus de se ipsi confessi sunt, et gesta municipalia, quibus hoc fecisse leguntur, ostendimus! Tu uero callidus examinator appensorque uerborum doces nos, quid
Abbreviated transcription (Latin):
superat: que sicut prȩdixit . itareddit ecclesiã in uniuerso mundo fructifican¬
tem atq crescentem qui a nihilei prȩiudicant alienorum criminum. licet
uera documenta: quȩ propinquiorib. ep̃is transmarinis ꝑquos in longinquio¬
res pastes. siue transit talium rerum fama siuenon transit. autnon sunt demon¬
strata sicut debuerunt. aut non sunt credita quib demonstrari potuerunt aut
credita et occulta Nequaquam ad alios ꝑuenerunt Necquis quã uelunus ho¬
mo quan tominus tantus xp̃i anorum numerus in tot gentibus consticutus.
reus potest eẽ pasticipati sceleris alienisiue udnulla eius ueradocur enta cog¬
nouerit. uel eum simulata in nocentia falsis documentis quisq refellerit: si
ergo ut dicere coeperam in hoc quod tibi promagno elegisti ut qua euos detra¬
ditorib testimonia profestis uera sint quȩ autẽ proferuntur contrauos

Expanded text:
superat, quae sicut praedixit ita reddit ecclesiam in uniuerso mundo fructificansuperat, quae sicut praedixit ita reddit ecclesiam in uniuerso mundo fructificantem atque crescentem, quia nihil ei praeiudicant alienorum criminum licet uera documenta, quae propinquioribus episcopis transmarinis, per quos in longinquiores partes siue transit talium rerum fama siue non transit. aut non sunt demonstrata sicut debuerunt aut non sunt credita quibus demonstrari potuerunt aut credita et occultata nequaquam ad alios peruenerunt, nec quisquam uel unus homo, quanto minus tantus christianorum numerus in tot gentibus constitutus reus potest esse participati sceleris alieni, si uel nulla eius uera documenta cognouerit uel eum simulata innocentia falsis documentis quisque fefellerit —: si ergo, ut dicere coeperam, in hoc, quod tibi pro magno elegisti, ut quae uos de traditoribus testimonia profertis uera sint, quae autem proferuntur contra uos
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcilianum imperatore damnante. saltem respondequo accusante et modome
testamento minus consentit qui ꝑsequutionẽ patitur. ariqui facitꝰ. hȩc ceste
uerbatua suntꝰ aspiceergocȩcilianum ꝑsequutionem passum. et sicut ipsedixis¬
ti in exilio constitutum: aspiceetiam uros sicut suis uerbis imperator ipse testa¬
tur aduersum cȩcilianum diurnis diehus interpellare non desistentes. et isdem
ipsis uerbistuis interrogante mihi responde. quisminus testamento prolato
consentit qui ꝑsecutionem patitur. anqui facit̃. diligent̃ autẽplectis omnibus
inuenies cȩcilianum auris etiã apud imperatorem ꝑ secutionem passum. sed
non inuenies ab imperatoredamnatum: immoetiã inuenies absolutum: porro
si quod tibi promagno elegisti ut decriminib: traditionum quacuos profestis
documentauerasint. quȩ autẽnos proferimus falsa sint: etiam in eouosueritas. di¬

Expanded text:
Caecilianum imperatore damnante: saltem responde quo accusante et modo me Caecilianum imperatore damnante: saltem responde quo accusante et modo me testamento minus consentit. qui persecutionem patitur a" qui ar\'it? haec certe uerba tua sunt. aspice ergo Caecilianum persecutionem passum et. sisut ipse dixisti. in exilio constitutum, aspice etiam uestros. sicut suis uerbis imperator ipse testatur. aduersum Caecilianum diurnis diebus interpellare non desistentes, et isdem ipsis uerbis tuis interroganti mihi responde: quis minus testamento prolato consentit, qui persecutionem patitur an qui facit? diligenter autem perlectis omnibus inuenies Caecilianum a uestris etiam apud imperatorem persecutionem passum. sed non inuenies ab imperatore damnatum, immo etiam inuenies absolutum. Porro si — quod tibi pro magno elegisti, ut de criminibus traditionum quae uos profertis documenta uera sint, quae autem nos proferimus falsa sint: etiam in eo uos dei ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
praedictum hacdehabita religionis suȩ offitia seruantem ei qurita ut opostuit ser¬
uientem: Necullum in eocrimen reperiripotuisse eidem apparuit. sicut absens
fuerat aduersariorum suorum simulationem conpositum:. tuquare non in seruisti
sententiam conscantini qua eum dicis eẽdamnatum et brixe in exilio constitutum
uirdisestissime quanto congruentius hanc inseruissesquam nescio quid dsserdicen
concilio quod nec aduos necad causam quȩ internos est etuos omnino ꝑtineremons¬
tratur: cur enimfuerit brixecȩcilianus quoduos calũniosissime appellatis exi¬
lium cum suam praesentiã maluit ecclesiaedeeẽ. quam pacem: quidam ȩ: opus est
dicito interim damnantis imperatoris sententiam nullam recitas. ecdãnatũ
abimperatore cȩcilianum tam temere nondico audiendum uel dicendum sed
etiam scribendum putas: uerum tamen secundũ uerbatua ecceuideo in exilio

Expanded text:
praeditum ac debita religionis suae officia seruantem eique ita ut oportuit serpraeditum ac debita religionis suae officia seruantem eique ita ut oportuit seruientem, nec ullum in eo crimen repperiri potuisse euidenter apparuit, sicut absenti fuerat aduersariorum suorum simulatione conpositum. Tu quare non inseruisti sententiam Constantini, qua eum dicis esse damnatum et Brixae in exilio constitutum, uir disertissime? quanto congruentius hanc inseruisses quam nescio quid de Serdicensi concilio, quod nec ad uos nec ad causam, quae inter d>» est et uos. omnino pertinere monstretur! cor enim fuerit Brixae Caecilianus. quod uos ealnmnio?issime appellatis? exilium. cum suam praesentiam maluit ecclesiae deesse quam pacem. quid a me opus est dici? tu interim damnantis imperatoris sententiam nullam recitas et damnatum ab imperatore Caecilianum tamen temere non dico audiendum uel dicendum, sed etiam scribendum putas. uerumtamen secundum uerba tua ecce uideo in exilio
Abbreviated transcription (Latin):
quod sedecurionem Ziquensium ciuitatis eẽ ad seuera uerit : undeuolumus. eumdem
psum ingentium subidonea prosequutione ad comitatũ meum constantini augusti
mittas. utillis qui in prȩsentiarum agunt atq diurnis diebus interpellare non de¬
sinunt. audientibus et coram ad sistentib. apparere et intimaripossit frustra eos
cȩcilianoep̃o inuidiam conparare atq aduersuseum uiolenter insur gereuoluisse
itaenim̃ fiet ut omissis sicuti opostet eius modi contentionibus populus sinedissen¬
sione aliquareligioni propriȩ cum debita ueneratione deseruiat insero adhuc
et uerba constantini ex litteriseius adeum alium uicarium ubi se inter pastes cog¬
nouisse et innocentem cȩcilianum conperisse testatur: Cumenim narrasset
in his que su pralocutus est quem ad modum adiudicium eius post episcopalia iudi¬
tia pastes ꝑductȩ fuerint. in quoꝑ uidi inquid cȩcilianum uirũ omni in nocentia

Expanded text:
quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus eundem quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas, ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt, audientibus et coram adsistentibus apparere et intimari possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam conparare atque aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eiusmodi contentionibus populus sine dissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Insero adhuc et uerba Constantini ex litteris eius ad Eumalium uicarium, ubi se inter partes cognouisse et innocentem Caecilianum conperisse testatur. cum enim narrasset in his, quae supra locutus est, quemadmodum ad iudicium eius post episcopalia iudicia partes perductae fuerint: in quo peruidi, inquit, Caecilianum uirum omni innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem pastibus functus intercetera etiam idnegotium uel inuidiam quaecͤẽ¬
cilia no ep̃o et ecclesiȩ catholice uidetur eẽ commota ad examen suum atq iussionẽ
crediditẽe reuocandam Ieterum cumtam superium centurionem et cȩcilianũ
magistratum aptugnitanorum et saturninum excuratore et calibium iunio¬
rem eius demciuitatis curatorem atq solũ seruum publicum supra scriptȩ ciuita¬
tis presentes cẽfecisset audientiam praebuit conpetentem: ad eo utcum cȩcilia no
fuisset obiectum quod a reliqͥet etidem ep̃s uideretur eẽdelatus cũ diuinarũ scrip¬
turarum proditioatq ex ustio uideretur obiectain nocentẽ deo felicem fuisse
constiteritꝰ deniq cumaximus ingenitium decuriorem Ziquensium ciuitatis.
epistolam cȩciliani exduum uiris. falsas se contenderet et eundem ipsum in¬
gentium sus pensum actis quȩ suberant ꝑuidimus. et ideominime tostum

Expanded text:
eiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae Caeeiusdem partibus functus inter cetera etiam id negotium uel inuidiam, quae Caeciliano episcopo et ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam. etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptugnitanorum et Saturninum ex curatore et Calibium iuniorem eiusdem ciuitatis curatorem atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit conpetentem, adeo ut, cum Caeciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem episcopatus uideretur esse delatus, cui diuinaJ.:um scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani ex duumuiris falsasse contenderet, et eundem ipsum Ingentium suspensum actis quae suberant peruidimus et ideo minime tortum,
Abbreviated transcription (Latin):
religiosum ep̃rliberum eẽ ab exustione instrumentorum di ficorũm anifestum est:
cũ nemo ineum aliquid probare potuerit quodreligiosas scripturas tradiderit.
uel ex usseritꝰomniumenim interrogatio supra scripturã manifesta est. nullas
scripturas dĩ ficas uelinuentas uel corruptas uel incensas fuis sel hoc actis conti¬
netur quod felix ep̃s religiosus illis temporibus nec presens fuerit. neq consci¬
entiam commodauerit: Neq talealiquid fieri iusserit in sero etiam rescriptum
imperatoris constantini ad probianum idipsum attestantis et qũamolesti apud
eũ maiores uri accusatores innocentium fuerit ostendentis imperatoris cͥesa res
flauis constantinus et maximinus et ualerius lucianus lucinius ad probianũ
proconsulem a fricȩ aelianus prodecessortuus merito cum defectissimos uirgs
uicarius praefectorum. tuncꝑa fricam nr̃am. in cõmoda ualetudine teneretur

Expanded text:
religiosum episcopum liberum esse ab exustione instrumentorum deificorum manifestum est, religiosum episcopum liberum esse ab exustione instrumentorum deificorum manifestum est, cum nemo in eum aliquid probare potuerit, quod religiosas scripturas tradiderit uel exusserit. omnium enim interrogatio supra scriptorum manifesta est nullas scripturas deificas uel inuentas uel corruptas uel incensas fuisse. hoc actis continetur, quod Felix episcopus religiosus illis temporibus nec praesens fuerit neque conscientiam commodauerit neque tale aliquid fieri iusserit. Insero etiam rescriptum imperatoris Constantini ad Probianum id ipsum attestantis et quam molesti apud eum maiores uestri accusatores innocentium fuerint ostendentis. Imperatores Caesares Flauii Constantinus et Maximinus et Ualerius Licinianus Licinius ad Probianum proconsulem Africae. Aelianus prodecessor tuus merito, cum de perfectissimis Uerus uicarius praefectorum tunc per Africam nostram incommoda ualetudine teneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
uos patidicitis. quib. intam sacrilega et manifesta obstinatione aduersus pacẽ
scẽecdesiȩ rebellantibus mirabili mansuetudine parcitur. etdicis inprimis par¬
tibus epistolȩtuȩ quod imperatori constantino ceciliani crimencum fieret ma¬
nifestum ipsequoq eum utbrixe in exilio degeret sua sententia condempna¬
uitinquote qui sdubit& uel falli uel fallere.quando etfelicem aptugnensẽ
commemorasti iniudicio proconsulis auincentionescio quod e traditionecon¬
uictum : Ecceego insero sententiam . elian iproconsulis quapurgatus atq abso¬
lutlis est felix sitota gestauis legere ex archiuo proconsulis accipeselianus
procon sulẽdixitꝰ exprofessione ceciani qui acta falsa eẽdicit atq epistolȩ
plurimẽ addita manifestumest quauoluntate hȩc gesserit ingentius :
Et ideo recipietur in carcerem: est enim astiori interrogationi necessarius. felicẽ autẽ

Expanded text:
uos pati dicitis, quibus in tam sacrilega et manifesta obstinatione aduersus pacem uos pati dicitis, quibus in tam sacrilega et manifesta obstinatione aduersus pacem sanctae ecclesiae rebellantibus mirabili mansuetudine parcitur, et dicis in primis partibus epistulae tuae, quod imperatori Constantino Caeciliani crimen cum fieret manifestum, ipse quoque eum ut Brixae in exilio degeret sua sententia condemnauit. in quo te quis dubitet uel falli uel fallere, quando et Felicem Aptugnensem commemorasti in iudicio proconsulis ab Ingentio nescio quo de traditione conuictum? Ecce ego insero sententiam Aeliani proconsulis, qua purgatus atque absolutus est Felix. si tota gesta uis legere, ex archiuo proconsulis accipe. Aelianus pro consule dixit: ex professione Caeciliani, qui acta falsa esse dicit atque epistulae plurima addita, manifestum est qua uoluntate haec gesserit Ingentius, et ideo recipietur in carcerem; est enim artiori interrogationi necessarius. Felicem autem
Abbreviated transcription (Latin):
rato non macularentur. uiolatȩ ipsius unitatis crimine damnarentur: quid tibi
ergo ad causam prodest hocex illis quattuor propositis elegisse uturã docum̃t
sint uera contraur̃os autem quae proferimus falsa eẽ deputentur:᷑ ecce & hic
uinceris. quo ueris quȩ putas docum̃tistuis non potuerunt ubi debuerunt
conuinci traditores. siue a uris eadem documenta occultata sint siueipsi tradito¬
res qualibet astutia se iudicibus occultauerint. siue abipsis prauis iudicibus occu¬
tatiñ sint: sem̃ abrahȩ respice. quod intestam̃todĩ ꝑ om̃s gentes creseit sicut stell
et sicut arena maris. et utrũ propt̾ occultata quibus libet causis nescioqua afri¬
cana Zitania tam copiosa messqͥs ꝑagrũ mundum perirepotuerit: audedice:
aude credere. audesiullus intedĩ timorest cogitare exaggeras ꝑsecutiones qua

Expanded text:
rato non macularentur, uiolatae ipsius unitatis crimine damnarentur? Quid tibi rato non macularentur, uiolatae ipsius unitatis crimine damnarentur? Quid tibi ergo ad causam prodest hoc ex illis quattuor propositis elegisse, ut uestra documenta sint uera, contra uestros autem quae proferimus falsa esse deputentur? ecce et hic uinceris, quoniam ueris quae putas documentis tuis non potuerunt ubi debuerunt conuinci traditores, siue a uestris eadem documenta occultata sint siue ipsi traditores qualibet astutia se iudicibus occultauerint siue ab ipsis prauis iudicibus occultati sint. semen Abrahae respice, quod in testamento dei per omnes gentes crescit sicut stellae caeli et sicut arena maris, et utrum propter occultata quibuslibet causis nescio qua Africana zizania tam copiosa messis per agrum mundum perire potuerit aude dicere, aude credere, aude, si ullus in te dei timor est, cogitare. Exaggeras persecutiones quas
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ communionis tamquam frumentis dominicis coherendo et illos uiros
sic̃dicitis traditores. et illos malos sicut arbitram ini iudices secundũ euangelicas
litteras etiã monentẽ crpriano usq ad tempus uentilationis tam quã paleã
toleraredebuistis. Nec aream deserendo periretis: si autem causa illa uestra
cum ueris quod tibielegistis documentis suis adiudicium transmarinarum
ecclesiarum non est ꝑducta. quomodo abeis potuerunt totep̃i insuis plebib.
constituti causa in cognita et ad seomnino nondelata iuredamnari: aut quo¬
mododebuerunt a frix p̃iani nondicoilli quieos putauertnt in nocentes.
uerumetiam illi siqui cosnouerant traditores propt̃ ⁊itaniam quã e in ecclesia eẽ
cernebant a frum̃torum tam longelateq crescentium ethos ignorantium. tam
manifesta innocentia separar eut propt̃ crimen alienum quo prounitate tole¬

Expanded text:
quorum communioni tamquam frumentis dominicis cohaerendo et illos uiros, quorum communioni tamquam frumentis dominicis cohaerendo et illos uiros, sicut dicitis, traditores et illos malos, sicut arbitramini, iudices secundum euan gelicas litteras etiam monente Cypriano usque ad tempus uentilationis tamquam paleam tolerare debuistis, ne aream deserendo periretis. si autem causa illa uestra cum ueris, quod tibi elegisti, documentis suis ad iudicium transmarinarum ecclesiarum non est perducta, quomodo ab eis potuerunt tot episcopi in suis plebibus constituti causa incognita et ad se omnino non delata iure damnari? aut quomodo debuerunt Afri christiani, non dico illi, qui eos putauerant innocentes, uerum etiam illi, si qui eos nouerant traditores, propter zizania, quae in ecclesia esse cernebant, a frumentorum tam longe lateque crescentium et hos ignorantium tam manifesta innocentia se separare, ut propter crimen alienum, quo pro unitate tole
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiarum labore a postolico fundatarum. annon est ꝑducta : si ꝑducta est uicis¬
tis in eoiuditio. anuictiestis siuicis seuosdicitis. cureis ecclesiis inquarum iudi¬
tio uicistis non communicastis: siautem quod satis ipsa indicat abeis alienata
ur̃a communio uictiestis. quid nobiscũ uel mala uelbona causa perdita litigatis.
idhabentes maximum crimen quod criminetraditorum quo siniuditiotrans¬
marinarum ecclesiarum etiã uera documenta proferentes conuincereminime
potuistis. orbem xp̃ianũ ꝑfunditis. quia in eacausa inqua inter eẽ non potuit.
eligit iudicibus credere ponaccus atoribus uictis: non itaq ideoreiestis qui abo¬
namcausa ut secundum uos loquar in transmarino iuditio ꝑdidistis: sed quia
crimen retorum. atq ut nimium uobiscedatur etiuditium : tot in nocentibus
populis xp̃ianis ꝑtotgentes longelateq diffusis obicereminine dubitatis

Expanded text:
ecclesiarum labore apostolico fundatarum an non est perducta? si perducta est, uicisecclesiarum labore apostolico fundatarum an non est perducta? si perducta est, uicistis in eo iudicio an uicti estis? si uicisse uos dicitis, cur eis ecclesiis, in quarum iudicio uicistis, non eommunicastis? si autem, quod satis ipsa indicat ab eis alienata uestra communio, uicti estis, quid nobiscum uel mala uel bona causa perdita litigatis, id habentes maximum crimen, quod crimine traditorum, quos in iudicio transmarinarum ecclesiarum etiam uera documenta proferentes conuincere minime potuistis, orbem christianum perfunditis, quia in ea causa, in qua interesse non potuit, elegit iudicibus credere, non accusatoribus uictis? non itaque ideo rei estis, quia bonam causam, ut secundum uos loquar, in transmarino iudicio perdidistis, sed quia crimen reorum atque - ut nimium nobis cedatur—et iudicum tot innocentibus populis christianis per tot gentes longe lateque diffusis obicere minime dubitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
cum accusatos in illa ꝑmansisse uideamus. quidbonideaccusatoribus sentire
debemus quod extra illã uidemus. hacꝑhoc in illa ea quadri pestita distributio¬
ne ubi dixicum detraditorib proferuntur ex utraq partedocumenta.
aututraq uera ẽẽ aututraque falsa aut nr̃auera etur̃a falsa. aut nr̃a falsa. et ura
uera cumuideres insuperioribus tribus uos facilli mesuperari frustratibi hoc
ex tremtem. quasi quaeuadereselegisti: quam uisenim quam inpudenter
dicatur aduestas tameni ea ipsauera ur̃ã siquaessent humana documenta
illi ecclesiȩ probaridebuerunt quam probant documenta diuina: Dicmihi
obsecrote. sed nolioffundere nebulas imperitis. ut quõ traditores accusatos non
uales conuincere identidem uelisastes dialecticas accusare. Dicergorogote causa
istaura cumueris documentisuris ꝑducta est adiuditium transmarinarum

Expanded text:
cum accusatos in illa permansisse uideamus, quid boni de accusatoribus sentire cum accusatos in illa permansisse uideamus, quid boni de accusatoribus sentire debemus, quos extra illam uidemus? ac per hoc in illa mea quadripertita distributione, ubi dixi, cum de traditoribus proferuntur ex utraque parte documenta, aut utraque uera esse aut utraque falsa aut nostra uera et uestra falsa aut nostra falsa et uestra uera, cum uideres in superioribus tribus uos facillime superari, frustra tibi hoc extremum quasi qua euaderes elegisti. quamuis enim quam inpudenter dicatur aduertas, tamen ea ipsa uera uestra si qua essent humana documenta, illi ecclesiae probari debuerunt, quam probant documenta diuina. Dic mihi, obsecro te — sed noli offundere nebulas imperitis, ut, quoniam traditores accusatos non uales conuincere, identidem uelis artes dialecticas accusare —, dic ergo, rogo te, causa ista uestra cum ueris documentis uestris perducta est ad iudicium transmarinarum
Abbreviated transcription (Latin):
fricaorienti: alii quippehic alii uero alibiatq alibi hȩreticim diffusa ubiq
catholicaunitate confligunt : ubiq est enim illa dequae x ierunt quiceubique
minime potuerunt. dicentes secundum id quod deillis praedictũ est Eccehicest
xp̃s. ecce illicalii hocloco alibaliis. uarium praesumptionum uel potius amputa¬
tionum proprias pasticulas ostendentes atq impia suꝑbia radicem unde fractis
abnegantes: huicergo eclesiȩ quae copiͦis successibus cũdilatatur toto orbeter¬
rarum exomnigente tribuedingua parit multitudinem candidatorum et pal¬
matorum sicut in a pocalrpsi scriptum est : quã numerare nemo potest: huic in¬
quam ecclesiȩ cui pastem donati ñ cõmunicare manifestumest : maiores uri pro¬
baredebuerunt quaecumq uera documenta detraditoribus habuerunt: quod si
fecissent ipsimillã esse extraillam uero illiquos accus assent: Nunc autẽ

Expanded text:
frica orienti. alii quippe hic, alii uero alibi atque alibi haeretici cum diffusa ubique frica orienti. alii quippe hic, alii uero alibi atque alibi haeretici cum diffusa ubique catholica unitate confligunt. ubique est enim illa, de qua exierunt qui esse ubique minime potuerunt, dicentes secundum id quod de illis praedictum est: ecce hic est Christus, ecce illic, alii hoc loco, alio alii suarum praesumptionum uel potius amputationum proprias particulas ostendentes atque impia superbia radicem unde fracti sunt abnegantes. huic ergo ecclesiae, quae copiosis successibus, cum dilatatur toto orbe terrarum, ex omni gente, tribu et lingua parit multitudinem candidatorum et palmatorum, sicut in Apocalypsi scriptum est, quam numerare nemo potest, huic, inquam, ecclesiae, cui partem Donati non communicare manifestum est, maiores uestri probare debuerunt quaecumque uera documenta de traditoribus habuerunt. quod si fecissent, ipsi in illa essent, extra illam uero illi quos accusassent. nunc autem