comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit ut sicutilla reuerenda demeritis. Ita is ta sit cdesius estima po¬
derib: intellegamus adminiculũ aliquod ꝑ somnia contigs
s̃uero nihil as sit testimonii. quod uel tempiis. uel per sonam¬
reat. imaginer somniorum legaliesse auctoritate temꝰno¬
dar: sed que iam ab:eo elate adiecta diximur audiamus
Dabo inquid prodigia incaelo & interra sanguinem. &ignẽ a
uaporẽ fumi: sol uertet᷑ intenebras. & lunu in sanguinẽ an
tequã ueniat dier dñ magnus & horribilis: & eritomnis
qui inuocauerit nomendñi: saluuserit: Consu&udo ꝓph&
est ut quotiens aginuntiatur dr̃ uel ad propugnandum us
adulciscendum cum indignatione consurgens mutata po¬
lorũ facier &elementa ipsu trepidantia describunti
quule ost illud apud beatum dauid. qui occursum & abiua
Q erii propugnatoris effingensAscendens inquit
mus inira eius & ignis a facie eius & ardescit. carbon

Expanded text:
erit: ut sicut illa reverenda de meritis, ita ista sit de suis aestimata poerit: ut sicut illa reverenda de meritis, ita ista sit de suis aestimata ponderibus: intelligamus adminiculum aliquod per somnia contigisse. Si vero nihil adsit testimonii, quod vel tempus, vel persona mereatur, imagines somniorum legali esse auctoritate temnendas. 497 Sed quae jam ab eo late adjecta diximus, audiamus. Dabo, inquit, prodigia in coelo et in terra, sanguinem, et ignem, et vaporem fumi. Sol convertetur in tenebras, et Luna in  et omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Consuetudo prophetica est, ut quotiens annunciatur Deus vel ad propugnandum, vel ad ulciscendum cum indignatione consurgens, mutata polorum facies, et elementa ipsa trepidantia describantur. Quale est illud apud beatum David, qui occursum et habitum aetherei propugnatoris effugiens, Ascendens, inquit, fumus in ara ejus, et ignis a facie ejus exardescet, carbones
Abbreviated transcription (Latin):
mirum potentiũ dĩ cuius ope ex tanto diluuio ciuitaspo¬
sset emergere. secundum quem sensum ordinatanimiũ
nsnr̃i cucurritoratio: Nam praeter consolationem rede¬
tum copiarum &iam dona sp̃r idestreuelationum
omisit insigniu: quibus ille populus ad dm̃ ꝑtinere speci&¬
ir proder&ur &ideo deber& inter aduersa considere
unda quidem nom possit uiliter difperire : quicarusdõ ꝑquȩ
&am praeciosus & ister& : Ipso autem de quolo quimur
familiarib: oraculis quod ad consolundum ualer& fuis
monstratum: cuius loci sane occasione distiguendum iuide¬
r quod in deutero nomio legimus: idest  som̃nus credere¬
s. quomodo enim nunc somnia adsacri spr dona refe¬
ntur ssillic eis penitus fides ab rogate credetursuinde.
appar& cum utraq esit pari autoritate sententia discrimen
rationis adhibendum. ac sĩ person e somniantis causa congri¬

Expanded text:
nimirum potentiam Dei, cujus ope ex tanto diluvio civitas potuinimirum potentiam Dei, cujus ope ex tanto diluvio civitas potuisset emergere. Secundum quem sensum, ordinata nimirum vatis nostri cucurrit oratio. Nam praeter consolationem redeuntium copiarum, etiam dona Spiritus, id est, revelationum promisit insignia, quibus ille populus ad Deum speci proderetur: et ideo deberet inter adversa confidere, quandoquidem non possit viliter disperire, qui carus Deo perque etiam pretiosus existeret. Ipso autem de quo loquimur familiaribus oraculis, quod ad consolandum valeret, fuisse monstratum. Cujus loci sane occasione, distinguendum videtur quod in Deuteronomio legimus, id est, ne somniis crederemus. Quomodo enim nunc somnia ad sancti Spiritus dona referuntur, si illic eis penitus fides abrogata crederetur? Unde apparet, cum utraque sit pari auctoritate sententia, discrimen rationis adhibendum, ac si personae somniantis caussa congru
Abbreviated transcription (Latin):
insignia: quibus utiq: populus dĩ praecipuae gloriaban
consequenterituq pollic&ur quiapr eter̃ ista
itimus corporalia bona. reuelationum quoa sint oe nam̃¬
a capturi & spirialium donorum abundantiam consequãtur.
ergo quod ait effundam spm meum suꝑomnẽ carnẽ: & uttrumq
serum. Euariam signauit etatẽ: Deniq sequitur proph&a¬
unt filii uestri. & filiae uestrae: senes uestri sominiu somnuc
unt. &iu uener uestri uisiones uidebunt: diuersis uidelic&
utatir in signibus sicut nullu etar ita nec fonditio quȩ iulis pis¬
itur &ccdudet᷑ : ceterum & in seruos sidonorum talium inueni¬
nur capacer. sacra haec inundatio commeabit sue omniac
ai edecdie tem porib: quasi primo dũ tixat gradu dicunt᷑
nplendiu Quua enim ingruentib periculis in grauer est coar¬
itus angustiar & contra spem uicinarum gentium solure¬
gione defensus id eo tempus ipsum quasicum mugno ambitu
sub pari scemute propheta dñcribit ad &x primendum

Expanded text:
uibus 496 utique populus Dei praecipue gloriabatur. Consequenter itaque pollicetur, quia praeter ista, ut diximus, corporalia bona, revelationum quoque sint ornamenta capturi, et spiritalium donorum abundantiam consequantur. Ergo quod ait, Effundam spiritum meum super omnem carnem, et utrumque sexum, et variam significavit aetatem. Denique sequitur, Prophetabunt fbunt, et juvenes vestri visiones videbunt. Diversis videlicet sanctitatis insignibus sicut nulla aetas, ita nec conditio, quae vilis putatur, excludetur. Caeterum et in servos, si donorum talium inveniuntur capaces, sacra haec inundatio commeabit. Omnia beati Ezechiae temporibus, quasi primo duntaxat gradu dicuntur implenda. Quia enim ingruentibus periculis in graves est coarctatus angustias, et contra spem vicinarum gentium sola religione defensus, ideo tempus ipsum cum magno ambitu, et sub pari schemate propheta describit, ad exprimendam
Abbreviated transcription (Latin):
ram iusta pernicies : & qm̃ sic in me contumelias direxir
sicut solebatir in obuiorteluiaculari: inde trepidubitis.
st senti&is &itium iunde neutiquum suspicari omnino
peratis idest nullae acues labor abunt aduersunuor sig
epreferre nec aliquis clamor pugnantium ꝑsonabit :
terum omnes una nocte. ferientẽ angelo corru&is. &
asi magni certaminis incapaces. cum quodam despectu.
y derisu. nocturna & iocunda antea quies. eternode¬

Expanded text:
suram justa pernicies. Et quoniam sic in me contumelias direxistis, suram justa pernicies. Et quoniam sic in me contumelias direxistis, sicut solebatis in obvios tela jaculari: inde trepidabitis, id est, sentietis exitium, unde neutiquam suspicari omnino poteratis. Id est, nullae acies laborabunt adversum vos signa proferre, nec aliquis clamor pugnantium personabit: caetorum omnes una nocte, feriente Angelo, corruetis: et quasi magni certaminis incapaces, cum quodam despectu atque derisu, nocturna atque jocunda antea quies aeterno de
Abbreviated transcription (Latin):
dant omnes iuribellatorer. concidite. aratra ingladiosa
gones uestros in lanceas : infirmordicat qui a fortis egosis
erumpite &uenite omner gentes decircuitu. & congres¬
ate ad euersionem iudae confcenderent imaginae & hoc¬
mnonis huius. uini idicii continentis &x pressit: omnis inquit
io agrorum armarana corripuit in gludios. faces & uome¬
s inpilamutarunt : Non nulli &iam uel in becillitate corporis
lpra iudicio senectutisfiegotiis bellicir abnuentes. tamen
nte ad prȩlia cucurrerunt : pramultitudine uidelic&to¬
inum quas tam assyrius belli princeps. quã reliquiminuti.
ontermini hoster trahebant. indubitata se potituros uic¬
ru suspicanter: quisane propugnatoris nr̃i profundum
nisilium fine norcetis : Namcum ad uullem iosa fatidest
epsidionẽ hiero solimarum suꝑbo inquit actrui spũ one¬
suestraconuenerit multitudo : tunc inuor capi& uer¬

Expanded text:
dant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et dant omnes viri bellatores. Concidite aratra vestra in gladios, et ligones vestros in lanceas. Infirmus dicat, Quia fortis ego sum. Erumpite, et venite omnes gentes de circuitu, et congregditate ad eversionem Judae conscenderent, imagine exhortationis hujus, vim judicii continentis, expressit. Omnis, inquit, cultor agrorum arma corripuit, in gladios falces, et vomeres in pila mutarunt. Nonnulli etiam vel imbecillitate corporis, vel praejudicio senectutis negociis bellicis abnuentes, tamen sponte ad praelia cucurrerunt: prae multitudine videlicet copiarum, quas tam Assyrius belli princeps, 502 quam reliqui minuti et contermini hostes trahebant, indubitata se potituros victoria suspicantes: qui sane propugnatoris nostri profundum consilium noscitis. Nam cum ad vallem Josaphat, id est, ad obsidionem Jerosolymorum superbo, inquit, ac truci spiritu omnis vestra convenerit multitudo, tunc in vos capiet ver
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium liberor uendidisse fingamus. quos sitamen quia p¬
mer catoribur sab eis eorum denuo filior contradamus: sn¬
inde tenenda illa intellegentiae regulu. ut cũ tenore simplis
instituta currit oratio. per &cessus interdum uaticinio co¬
gruentes ea Inter sonent. quaȩ futuris &iam: porsint conues¬
re mysteruis selꝑacto rursus officio ad propositum suito¬
poris res dicatur ac ꝑ consequentiam uel comminations
uel &ortationis incedat: upde & beatus io hel postquũ in
ꝓph& an di postremis &iam saculis uentura. sed breuiten
indicauit. ad temporis suirationem sui reuertit. conterms¬
ꝙ hostib &citia comminatur. pergit ea gaudia quae iuns
propricre conspexerat explicare : ut & longe postuentes
fidem faciant quae propediem denuntiat & hibendui&e
quibus consolationem parat precipienda iacunditate ꝑs
pompam autem subrogat ut instituerat nuntiandis: clam

Expanded text:
fidelium liberos vendidisse fingamus? Quos si tamen, quia pelfidelium liberos vendidisse fingamus? Quos si tamen, quia pelmercatoribus Sabaeis eorum denuo filios contradamus? Proinde tenenda illa intelligentiae regula, ut cum tenore simplici instituta currat oratio; per excessus interdum vaticinio congruentes, ea intersonent, quae futuris etiam possint convenire mysteriis. Sed peracto rursus officio, ad propositum sui temporis res ducatur; ac per consequentiam, vel comminationis, vel exhortationis incedat. Unde et beatus Joel, postquam impetu prophetandi extremis etiam seculis ventura, sed breviter, indicavit, ad temporis sui rationem revertitur: conterminisque hostibus exitia comminatus, pergit ea gaudia, quae jam appropiare conspexerat, explicare, ut et longe post venturis fidem faciant, quae propediem denunciat exhibenda: et eos, quibus consolationem parat, percipienda jucunditate perfundat. Pompam autem subrogat, ut instituerat, nunciandis. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
uenum uestror filior non uicinis gentib aquib sperent
nur sum sed populissaba quam gentiler litterȩ meroen uo¬
runt: quod totum sane uelstatim post assrriorum exitium
post reuersionem decaptiuitate babrloni macchabeoꝵ
mporib: uidetur impletum: notandum autem quiu non omnia
cailis sunt gesta temporib ad spiritalem intellegentiam id est
inficationem euangelici muneris probabiliter trans perdot᷑:
sicut alia quae paulo ante diximus de cõmatione siderum. de
nitudine prodigiorum. de effusione donorum quae & ilirs
lic& temporibus contigerunt. & sub: dominic& passione u
ultimo eius iudicio cumulatius impleta. implenda ꝙ
duntur: haut ergo inquam eomodo cunctaquȩ his ꝓph&a
texuit: adspiritalem intellegentiam copulantur: quorens
tyrior quor uesidonior uel reliquos palestinorum termis
ambienter prater simplicẽ intellegentiam suspicabimur.o

Expanded text:
venum vestros filios non vicinis gentibus a quibus sperent venum vestros filios non vicinis gentibus a quibus sperent recursum, sed populis Saba, quem Gentiles literae Meroen vocarunt. Quod totum sane vel statim post Assyriorum exitum, vel post reversionem de captivitate Babylonia, Machabaeorum temporibus videtur impletum. Notandum autem, quia non omnia quae illis sunt gesta temporibus, ad spiritalem intelligentiam, id est, significationem Evangelici muneris probabiliter 501 transferuntur, sicut alia quae paulo ante diximus de commotione siderum, de magnitudine prodigiorum, de effusione donorum: quae et illis videlicet temporibus contigerunt, et sub Dominica passione, vel ultimo ejus Judicio cumulatius impleta implendaque creduntur. Haud ergo, inquam, eo modo cuncta, quae his propheta subtexuit, ad spiritalem intelligentiam copulantur. Quos enim Tyrios, quosve Sidonios, vel reliquos Palaestinorum terminos ambientes, praeter simplicem intelligentiam suspicabimur, ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
tempus paratis ulcisci: & quasi inuenta oportuni tate occupator
ies reiperare contenditis. sed sieius modi uormeditatio conei¬
ut & in becilitatem & pro fanitatem uestram ifiruens uindicta
unc&: Non solum enim nihil ualebitis dẽantiquis mnutare de¬
us sed sub ipsorum potestate : sistetis. quor oppressĩiri uestris
spirationib: estimastis: ꝑspecies autem uariar. mala capti¬
utis enumerat: quȩ ꝓ inscentium nimirum arbitriis inferunt᷑
ideo cum dixisset quia aurum & argentum auiditate p̃¬
ntium surtulirsent : ad didit & desiderabilia mea. & pulcher¬
a intulistis in delubra uestra ut uel reliquam uidelic&
dectilem. uel monilia diuersa signar& : cumhis autem do¬
orum ornamentis. &iam pignora miserorum uenũ e dedistis
ncante tempus adueni& ut non solum gaudia iude i liberatio¬
rac quirant. seł &iam uindictae uoluptate pascantur dent

Expanded text:
ait, tempus paratis ulcisci? et quasi inventa opportunitate, occupatos ait, tempus paratis ulcisci? et quasi inventa opportunitate, occupatos fines recuperare contenditis? Sed si ejusmodi vos meditatio concitavit, et imbecillitatem, et profanitatem vestram irruens vindicta convincet. Non solum enim nihil valebitis de antiquis mutare decretis, sed sub ipsorum potestate sistetis, quos oppressum ire vestris conspirationibus aestimatis. Per species autem varias mala captivitatis enumerat, quae pro nocentium nimirum arbitriis inferuntur. Atque ideo, cum dixisset, quia aurum et argentum aviditate praedantium sustulissent, addidit, et desiderabilia mea, et pulcherrima intulistis in delubra vestra, ut vel reliquam videlicet supellectilem, vel monilia diversa signare. Cum his etiam domorum ornamentis etiam pignora miserorum venumdedistis: vindicante, tempus adveniet, ut non solum gaudia Judaei liberationis adquirant, sed etiam vindictae voluptate pascantur, dentque
Abbreviated transcription (Latin):
facer&is eos definibus suis: ecce ego suscitabo eos deloco
ur̃m & uendam filios uestros & filias uestras in manbus si
locutusnt Vicinorum quibus circum dati erant ludoei ini¬
tatem. &odium uebleius saepae detegebat occasio : Nam quo
propriis uiribus iudaeos oppugnarẽ non poteranti mais
hostium iungebantur agminibus. quod eorum facinus e¬
menaccusans Tabernaculum inquit idum eorum &is¬
haelitae. moub: &ggareni gebul. & um̃om. & amalech
&ali enigene. cum habitantibus trrum: & enimassu¬
simuluenit cumillis. facti sunt insus ceptionem filusl
undum hune ergomorem contermine nationes ad euertendam
bum assyriis copiar miscuissent conuenit: eos diuini censura ser¬
onis & quasi causam abseis talis posdit : in uiriae: de inceps uero con¬
inaue duce÷ terram repromissionis intrarunt : & traditam
iertirꝰ mensionib pos sederunt: num quidergo rebelli spũt illudo

Expanded text:
faceritis eos de finibus suis. Ecce ego suscitabo eos de loco faceritis eos de finibus suis. Ecce ego suscitabo eos de loco Et vendam filios vestros, et filias vestras in manibus filoquutus est. Vicinorum, quibus circumdati erant Judaei, iniquitatem et odium, vel levis saepe detegebat occasio. Nam 500 quoniam propriis viribus Judaeos oppugnare non poterant, majorum hostium jungebantur agminibus. Quod eorum facinus carmen accusans, Tabernaculum, inquit, Idumaeorum, et Ismaelitae, Moab et Aggareni, Gebat et Ammon, et Amalech, et alienigenae cum habitantibus Tyrum. Etenim Assur venit cum illis: facti sunt in susceptionem filiis Loth . Secundum hunc ergo morem, conterminae nationes ad evertendam Syon cum Assyriis copias miscuissent, convenit eos divini censura sermonis, et quasi caussam ab eis talis poscit injuriae. Deinceps vero conessi de Aegypto, Jesu Nave duce, terram Repromissionis intrarunt, et traditam sibi certis dimensionibus possederunt. Nunquid ergo rebelli spiritu illud,
Abbreviated transcription (Latin):
desperationem sulutis. eiusoltionis gloriam quae toto celebra
orbecontribuut : cum enĩ adobsidionẽ hierosolymorum usio
multitudo conuenerit. inseos inquit faciumus subiacereuina¬
tae ut nontũ adbellum concitatiquũ ad tribunul iudcati
exhibiti : cum igiture epero disceptationẽ mouere inuali
losufat remunerubo assrriis. diuersisq: hostibus qua sꝰ¬
rentur ut & proceres ubsumat inmissu ꝑnicies: & malissa¬
tatis gens relict subiaceat: adq epopulimei filios. quis
uitutem. aucturpitudinẽ uendiderunt ipsi quoꝗ patiar
audaciae : quiobhoc quod ineanuperarua peruasserint. p¬
untur agrorum suorum a cerbissimos diuisores: Uerum
numquid ultionem uos eddidistis mihi. & ulas cimini uos
trame scito uelociter reddam iurissitudinem uobis suꝑo
uestrum argentum enĩ meum . & aurum tulistis. & deside
due & filios hierusalem uendidistis filuis grecorum utlon

Expanded text:
desperationem salutis ejus, ultionis gloriam quae toto celebretur desperationem salutis ejus, ultionis gloriam quae toto celebretur orbe, contribuat. Cum enim ad obsidionem Jerosolymitarum Assyria multitudo convenerit, ita eos, inquit, faciamus subjacere vindictae, ut non tam ad bellum concitati, quam ad tribunal videantur exhibiti. Cum ergo coepero disceptationem movere in vallem Josaphat, remunerabo Assyriis diversisque hostibus, quod merentur, ut et proceres absumat immissa pernicies, et malis captivitatis gens relicta subjaceat: atque populi mei filios qui in servitutem, aut turpitudinem vendiderunt, ipsi quoque patiantur audaciae, qui ob hoc, quod mea nuper arva pervaserint, patiuntur agrorum suorum acerbissimos divisores. Vers. onem vos reddetis mihi? Et si ulciscemini vos contra me, cito velociter reddam vicissitudinem vobis super caput vestrum. Argentum enim meum, et aurum tulistis: et deside Et filios Juda, et filios Hierusalem vendidistis filiis Graecorum, ut longe
Abbreviated transcription (Latin):
lem iosa fati& dicceptabo cumȩis ibisuꝑpopulomeo & hae¬
uiate meisrahel. quod disperserunt innationibui & ter¬
nieam diuiserunt & super populum meum miscriu t
iẽ & posuerunt puerum in prostibulum : & puellum uen¬
orunt proiuno utbiberent: Terminato illius quag lii lon
tediem gernit implenda ut ueleorum ad testatione con¬
m& & iam illoꝵ fidem quo flongae postuentura ꝓmisit
ducostendut se non deposiusse studium consulendi per
qđ omp&um uaticinantis as sumpserit: acsidicer& srd
quae olim uentura sunt temporis suirationibur inni¬
itur nuncuero quodinstate inmin& exsequumur
mpeiam decẽ tribus assprio trans ferente migrarun:
deediam sorte bifestus populatur exercitus : n eospes ulla
rum quib obsistumus remansit: denuntio erga quodyigt
nssimum ꝓpugnator occurrat & captiuitatẽ populi sui
descilicet qua ̧i com uidebutur in hiare depellut: acpost

Expanded text:
vallem Josaphat: et disceptabo cum eis ibi super populo meo, et haereditate mea Israel, quos disperserunt in nationibus, et terram diviserunt meam. Et super populum meum miserunt sortem, et posuerunt puerum in prostibulum, et puellam vendiderunt pro vino ut biberent. Terminato illius, quae in longpropediem cernit implenda: ut vel eorum attestatione confirmet etiam illorum fidem, quae longe post ventura promisit: vel ut ostendat se non deposuisse studium consulendi, per hoc quod impetum vaticinantis assumserit; ac si diceret: Si illa quae olim ventura sunt temporis sui rationibus invitentur, nunc vero quod instat et imminet, exsequamur. Nempe jam decem Tribus, Assyrio transferente, migrarunt, Judae in sortem infestus populatur exercitus, nec spes ulla virium, quibus obsistamus, remansit. Denuncio ergo quod nunc potissimum propugnator occurrat, et captivitatem populi sui, Judae scilicet, quae jam videbatur inhiare, depellat, ac post
Abbreviated transcription (Latin):
un mugna eius fider industria quepatuir r& serutu
a nuptiarum geminata condicioest hocestenim
usait inixore seruiuit id est officium pastorale pro
parandis nuptur ncut historia narrat exereuit
ud autem ait & inixore struabit idest coniugii mer¬
de proposita gregem socericustodiut inpros&a
aocoparuis ut opere mer cennario parceretur
urque udeum mugnitudinem populi diuitiarum ꝙper¬
uenit ut eum iam iam egyptus totu quodummodo capere
non ualer& ađq ileut primo felicitatȩ eius Inuiderat Nęde¬
terun tam dedurandis putrum Meritis quam istitu es¬
dis sacrirritibus seagnoscer& consecutum nequaquam i
duce aliquo bellito esedin prof&a seriutur est : iudelic& beas
tomasiquiȩum fumosirillir qu elegimus miraculir unq¬
cauit: Qu eigitur erit satisdigna conquestio: quod gens
quefuerit tum nlus tristirpe conipicuu nuncstultitia

Expanded text:
cum magna ejus fides industriaque patuisset, servitutis cum magna ejus fides industriaque patuisset, servitutis et nuptiarum geminata conditio est. Hoc est enim quod ait, in uxore servivit, id est, officium pastorale pro impetrandis nuptiis, sicut historia narrat, exercuit. Quod autem ait, Et in uxore servivit, id est, conjugii mercede proposita, gregem soceri custodivit. In propheta adeo parvis ut opere mercenario pasceretur, usque ad eam magnitudinem populi divitiarumque pervenit, ut eum jam Aegyptus tota quodammodo capere non valeret, atque ut primo foelicitati ejus inviderat, sic deterum tam declarandis patrum meritis, quam instituendis sacris ritibus, agnosceret se consecutum. Nequaquam vero 467 in duce aliquo bellicoso, sed in propheta servatus est; videlicet beato Moyse, qui eum famosis illis, quae legimus, miraculis vendicavit. Quae ergo erit satis digna conquestio, quod gens, quae fuerit tam illustri stirpe conspicua, nunc stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
rationis tenore cominemorationem intulit untiquorum:
diubim p&cu & doloredegeneres posteros arguendi reco¬
luit facta maiorum: ideo quusi fluctua bundus sermõpro¬
neditur. ut iniuicem sibi ex probratio laudatio ꝗue suce¬
nt ioburgationiquue pondus praedicatio antiquuȩ no
nob qui & israhel appellatus est prouentus quaedi nu¬
erat cuius utique nomine gens totu signatur prop¬
÷ nod & ipsius precipuae intulit mentionem udque
udicere c eperamus iucobille decuius tyrpe dircenount
onsilis sancte matris obtemperans & indõ suo tuntum
remacfiduciam futurae prosperitatis reponens regio¬
empatriam dereliquit acmaesopotumiae finersolus
oqu ie exuł intrauit: nullum habens nin degenerosa i¬
blecommendationir auxilium. cuiur conciliatur tatim
udatem eius luban a bunculus concupiuit & negratiu
is labor generosiers& iuuenis amaticiurginis nuptias
eranida septenni seruitutae dis podit in quotem pore

Expanded text:
rationis tenore commemorationem intulit antiquorum, rationis tenore commemorationem intulit antiquorum, sed sub impetu et dolore degeneres posteros arguendi, recoluit facta majorum: ideo quasi fluctuabundus sermo progreditur, ut invicem sibi exprobratio laudatioque succedat, objurgationique pondus praedicatio antiquae AntJacob, qui et Israel appellatus est, proventusque dinumerat. Cujus utique nomine gens tota signatur. Propter quod et ipsius praecipue intulit mentionem, atque ut dicere coeperamus, Jacob ille, de cujus stirpe descendunt, consiliis sanctae matris obtemperans, in Deo suo tantum spem ac fiduciam futurae prosperitatis reponens, regionem patriam dereliquit, ac Mesopotamiae fines solus atque exul intravit, nullum habens nisi de generosa indole commendationis auxilium. Cujus conciliatu statim societatem ejus Laban avunculus concupivit. Et ne gratuitus esset labor generosi juvenis, amatae virginis nuptias toleranda septennii servitute despondit: in quo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
quondam uirtutibus clara sequer&ur postquieillos riu¬
euenditi maiestate reuerendos aduilia funaticorum
instituta descender&: ad q ueidola uel medio criter sa¬
pientum subtectaberi sui frustra idesteb fqeulla ue
breuis commodi utilitate suspicer&: sedcum dice esseui¬
tia clarior si hominer pecudibus supplicandum putor
fore tamen turbar quaȩsibi aboum imaginibus felia¬
tatem conferri posse arbitrarentur. nam & altariae
quasi acerui suꝑsulcos agri. Consequenteruutem mmsa¬
nosritus obseruationum quoquilitas ipsa conuno
utsinealiquo locorum dilectuaras extruant & proboss
deos tumultuariis uenerentur altaribus: ergo quas
cum gemitu & admiratione quam difseruimus prolata
uox est: Sigalgalidolorum tamen frustra erunt ingal¬
gal buͦbus immolantes: nam & altariaeorum quassad¬
sigitia cob inregionem sriue & seruiuitis rahel in uxore:
amixore seruabit: in prof&a autem eo uxit dñr is rahel oe

Expanded text:
plebs quondam virtutibus clara sequeretur? postque illos riplebs quondam virtutibus clara sequeretur? postque illos ritus et majestate reverendos, ad vilia fanaticorum instituta descenderet, atque idola, vel mediocriter sapientum subjecta derisui, frustra, id est, absque ulla, vel brevis commodi utilitate suspiceret? Sed cum esset amentia clarior die, si homines pecudibus supplicandum putarent, fore tamen turbas, 466 quae sibi a boum imaginibus foelicitatem conferri posse arbitrarentur? Nam et altaria eorum, quasi acervi super sulcos agri. Consequenter autem profanos ritus, observationum quoque vilitas ipsa convincit, ut sine aliquo locorum delectu aras exstruant, et probrosos deos tumultuariis venerentur altaribus. Ergo quasi cum gemitu et admiratione, quam disseruimus prolata vox est: Si Galgal idolgal bubus immolantes nam et altaria eorum quasi acin regionem Syriae et servivit Israhel in uxore et in uxore servavit in propheta autem eduxit Dominus Israhel de
Abbreviated transcription (Latin):
ebant: sediudeamus reliqua: Sigalgal i dolum tamen
sta eranit ingulgulbebus immolanter: posteorum
imemorationem qu ȩdementer egirr& redu taest
defuerat inchoata fuerat conquestio suosensieius
eñqu e scelera ingratae plebis experior posttot
nificiuamea posteot donctotqr miracula apertos iñom¬
tumeliã
meam sectatur errores & nonaliqua argumentorum subtili¬
tataȩ decepta confessaȩ amentia e rub iugatur. sigalaaud&lt
& supradixit : omnes nequitia eorum ingalgal: percausalen
ergo consunctionem idestsisententiam conuincentis inas¬
xit: idest cum nullisit. dubium roluserre inillis locisbria¬
rum pecudum imagines collocatas: inquibus utiquae &ss
ipsas specuder statiussent supplicantibus proderse nonpor¬
sent: nuncuero cumrerum uilium uiliora illic simulao
sentiendiꝗquae ignara uisantur: neꝗe sibineqiue aliisq¬
seantequam fier& : ut apertam stultitiam & profanrtat
nihil ins eamplius quam reatum ultimum continentem

Expanded text:
Si Galgal idolum, tamen frustra erant in Galgal bobus immolantes. Post eorum commemorationem, quae clementer egisset, reducta est, unde fuerat inchoata conquestio, suo sensu, ejusmodi: En quae scelera ingratae plebis experior post tot beneficia mea, post tot dona, totque miracula; apertos in contumeliam meam sectatur errores, et non aliqua argumentorum subtilitate decepta, confessae amentiae subjugatur! Si Galgal idoquo loco, et supra dixit: Omnes nequitiae eorum in Galgal. Per caussalem ergo conjunctionem, id est, Si, sententiam convincentis induxit. Id est, cum nulli sit dubium, solas esse in ipsis locis brutarum pecundum imagines collocatas, in quibus utique, et si ipsas pecudes statuissent, supplicantibus tamen prodesse non possent: nunc vero, cum rerum vilium viliora illic simulachra, sentiendique ignara visantur, neque sibi, neque aliis quamosse, antequam fieret, ut apertam stultitiam et profanitatem, nihil in se amplius, quam reatum ultimum continentem,
Abbreviated transcription (Latin):
subaebristiano inquam nomine eonstititos. sacramentor¬
ꝙ adoptione gaudentes tamen nullã uirtutum curam
re conpexeris. inimipsius altaris iministros. ambitioni
tumluxurioꝵq: famulari miseranter parneratq: ohi¬
sarum status qualem hac potissimum tempestate cons¬
cimus illũ indignationẽ dĩquam intremuit prof&su
ciuns uquutem sit consilio: ꝓroditus qui sustineri nequo¬

Expanded text:
tiam 490 sub Christiano, inquam nomine constitutos, sacramentortiam 490 sub Christiano, inquam nomine constitutos, sacramentorumque adoptione gaudentes, tamen eos nullam virtutum curam habere conspexeris, imo ipsius altaris ministros ambitioni tantum luxuriaeque famulari, miseranter atque indieriit. Hic autem ecclesiarum status, qualem hac potissimum tempestate conspicimus, illam indignationem Dei, quam intremuit prophetais sustinebit eum? Quo autem sit consilio proditus, qui sustineri nequ
Abbreviated transcription (Latin):
tem utnullum decus libertatis existim& : sed cumipse
llo amictus eriae dignitatis exult&. sieum &ium lute
hupientẽ depraehenderit alicuius superioris inprabitas.
scelerib suis uel adlutorem poposcerit uel ministrũ.
ncerte abnuere temptanti malum aliquod. aut quodpĩa
in&ur in cominodum stutimq illum uideris &iãma¬
nbus quũputaueras seruitum ireriminibus: dicito cũ
if&a : residuum locustae comedit bruchus : & resi duum
uhi comedit rubnigo: Secundum hancituq regulã
omnẽ uitã mortulium si perspicaciter aciem dirigunis
uersis quidem negotis. sed incunctis ferestudiis eorũ
sq temporibus. ubiliis : ꝓratete exclumationibus con¬
ne ut amuroffendimus : Ta lisiquidem uitiorum mul¬
plicatione perfectum est. ut nonsolum gramina ee germna
quas matinue generasitas imerir&. segipsu&iã uinearum
arum. acficorum. quacreligionis uidelic& fuerant histiuta

Expanded text:
entem, ut nullum decus libertatis existimet, sed cum ipse entem, ut nullum decus libertatis existimet, sed cum ipse nullo amictu seriae dignitatis exultet, si eum etiam latere cupientem deprehenderit alicujus superioris improbitas, et sceleribus suis vel adjutorem poposcerit, vel ministrum: aut certe abnuere tentanti, malum aliquod aut quodpiam minetur incommodum, statimque illum videris etiam majoribus, quam putaveras, servitum ire criminibus, dicito cum propheta: Residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. Secundum hanc itaque regulam, in omnem vitam mortalium si perspicaciter aciem dirigamus, diversis quidem negociis, sed in cunctis fere studiis eorum atque temporibus, ubi his prophetae exclamationibus congrue utamur, offendimus. Tali siquidem vitiorum multiplicatione perfectum est, ut non solum gramina et germina, quasi naturae generositas interiret, sed ipsa et vinearum, et olearum, ac ficorum, quae religionis videlicet fuerant instituta
Abbreviated transcription (Latin):
finitate iungantur quastu lit idest erucam & locustu
bruchum & rabiginem qua tuor illis animorum passie
soloi ex hiseñ quattuor affectionibus. sed de una origi
mononis uidelic& quu afficiamur emanentibus. uniuer
hala & diuersa pariuntur in commoda: Panor autem talide¬
ione signemus uterucam folia tantum arborum: lirentiu
sequentem : elo custam saltibus magisquũ grersibus ꝓ¬
uentem udspem : referamus. & guudium : quãdum nimirũ
ssaltatione peccuntia efegione uero bruchum &yubiginẽ
uabsq: ulla operis ala critate insidendo inherendo q
numat. pauorsse cerrrimus & dolori : Cum ergo uiderimus
lquem pegeaque dicantur leta peccantem ut potemo¬
est .e. &pudoris alienum. postquũ honestatis ornamenta
ruperit : &iam patrimonium suum flagitiis uictum qr
mittere. exdumemus licebit: residuum eruc ȩ comedit
custa: Cum uero ediuerso alterum adeoignauie serui¬

Expanded text:
affinitate jungantur, intulit, id est, erucam, et locustam, affinitate jungantur, intulit, id est, erucam, et locustam, bruchum, et rubiginem: quas quatuor illis animorum passiondolori. Ex his enim quatuor affectionibus, sed de una origine motionis videlicet qua afficiamur emanantibus, universa mala, et diversa pariuntur incommoda. Nos autem ea tali decisione signemus, ut erucam folia tantum arborum virentia persequentem, et locustam saltibus magis quam gressibus promoventem, ad spem referamus et gaudium, quadam nimirum sua saltatione peccantia: e regione vero bruchum et rubiginem, qui absque ulla operis alacritate insidendo inhaerendoque consumat, pavori secernimus et dolori. Cum ergo viderimus aliquem per ea quae dicuntur laeta peccantem, ut pote modestiae et pudoris alienum, postquam honestatis ornamenta corruperit, etiam patrimonium suum flagitiis victumque submittere, exclamemus licebit: Residuum erucae comedit locusta. Cum vero ediverso alterum adeo ignaviae servi
Abbreviated transcription (Latin):
signasse credatur: nequȩ enĩ censura sapientis magismi¬
ros existimat quo sarumnis quam quos uiuis uiderics¬
iugutos: secundum: quã regulam statum profanissima& g¬
us nullis omnino sceleribus Abstinentis tum miseratus
tum indignatus arguerit. denuntians primore nec facro
meminis senecfutura concraedere. qua suis uideat accidi¬
se temporibus. idestexiguis quidem mole uermiculis &q
uix capi⁊teiteant nomen animantium . tantãium aq¬
darum equitum . similitudinẽ quaesde continuae sequa¬
renturmbit bllatam. itt omnem paratum regionis
uultum ꝗqnedelerent : Residuũ enim erucae comeditlo¬
ta & residuum locustae comedit bruchus. & residuum
bruchi comedis rubigo: Siergo humanos animos lu
canter inspicius. & uitia nec dum punita consideres : deq¬
hendes profecto in eistalem statum. quadem regionibi
luesiniseranda comulerat: quattuor siquidem species
corruptionis in commoda deferentes quesibi quadams

Expanded text:
signasse credatur. 489 Neque enim censura sapientis magis misignasse credatur. 489 Neque enim censura sapientis magis miseros existimat quos aerumnis, quam quos vitiis viderit subjugatos. Secundum quam regulam, statum profanissimae gentis, nullis omnino sceleribus abstinentis, tum miseratus, tum indignatus arguit: denuncians primo, se nec facta meminisse, nec futura concredere, quae suis videat accidisse temporibus, id est, exiguis quidem mole vermiculis, et qui vix capiant nomen animantium, tantam vim ad undarum similitudinem quae se continue sequerentur illatam ut omnem paratum regionis vultumque delerent. Residuum enim erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo. Si ergo humanos animos indicanter Forte judicanter inspicias, et vitia necdum punita consideres, deprehendes profecto in eis talem statum, qualem regionibus lues miseranda contulerat. Quatuor siquidem species corruptionis incommoda deferentes, quae sibi quadam
Abbreviated transcription (Latin):
cupabit : uteis celimoueri & tremere terriudeatur
londorem : suum astra sub trahere. palpabilibus tenebris
aqͥuna uestiri nequaquam autem dubnem uniuersa
rpant&e malorum cumulo uentura. quundohaeagnina
ipie quiest omni potens ductor induc& & inperniciẽ nora
tali abutatur exercitu atq: eipse signum praecepti quo ꝗ mo¬
tur attollat. eis quȩ uires quibus exsequantur sententiam
subministr&: magnus enĩ dies dñi &ipso ultionis cultuam¬
tu o ies &uendus. cuius deprimentẽ ruinã nom possit oleraris
es prima demonstrat: possumas autẽ has beati ioel contior¬
tis querellas quã quam iprd seueritatis suue frugore adu
ficandum uulentes. tamenper subti liorem quoqe iellis¬
tium transferre adaminorũ figuras. ut ꝑdercriptionẽ cali¬
mitatum quas regionibus totis obcruciatum ƿeccantiums
pendere denuntiat. squulorem criminos arum mentium

Expanded text:
occupabit, ut eis caeli moveri, et tremere terra videatur, occupabit, ut eis caeli moveri, et tremere terra videatur, splendorem suum astra subtrahere, palpabilibus tenebris sol ac luna vestiri. Nequaquam autem dubitem universa cum tanto malorum cumulo ventura: quando haec agmina, ipse qui est Omnipotens ductor indicet, et in perniciem reorum tali abutatur exercitu: atque ipse signum praecepti, quo incitentur, attollat: eisque vires, quibus exsequantur sententiam, subministret. Magnus enim dies Domini, et ipso ultionis cultu ambituque metuendus: cujus deprimentem ruinam non posse tolerari, facies prima demonstrat. Possumus autem has beati Joelis concionantis querelas, quamvis cum ipso severitatis suae fragore ad aedificandum valentes, tamen per subtiliorem quoque intelligentiam transferre ad animorum figuras: ut per descriptionem calamitatum, quas regionibus totis ob cruciatum peccantium impendere denunciat, squalorem criminosarum mentium
Abbreviated transcription (Latin):
si& ordinibus inbello procedant. antecertaminis cuentũ
ino sacileti more soluuntur hostosutplerumque eorum facies
urae martis iurido uestiantur. itu inquit agmina nostrae
ms necas pectũ ipsum serre ingruentis calumitatis uale
uescent: sed aliam penitus atrabuntur quippe quibur
ihiampo uirium ne inurbibus murorum sccur  u
ncium populationis obeuntia. sicutbollica sissimi uiriqu¬
imnqie indignatio uel cupiditus uocarit excurrene
polum arua uastabunt &iã iitra urbium tectupe¬
irabunt: nulluerit impedimento obrstentium multitu
nullum quodlirruentes moretur obsta
ienim aitunus quisqua frutremsuũ uod. aie non four¬
uit singuli incallesuo ambulubunt. sed &perfenestras¬
suentes quasi publico erunt timore contentae. seqmn
n&ralia priuutarum domorum furantũ instar intrabi
pa uniuersos regionii astius incolas luctahidis anxi&as

Expanded text:
mis et ordinibus in bello procedant, ante certaminis adventum, mis et ordinibus in bello procedant, ante certaminis adventum, ipso facile timore solvuntur hostes, ut plerumque eorum facies futurae mortis lurido vestiantur: ita, inquit, agmina nostrae gentis, nec aspectum ipsum ferre ingruentis calamitatis valebpallescent, sed etiam penitus attrahentur: quippe quibus nec in campo virium, nec in urbibus murorum succurratdenuncio, officium populationis obeuntia, sicut bellicosissimi viri, quocunque indignatio vel cupiditas vocaverit, excurrent. Nec solum arva vastabunt, verum etiam intra urbium tecta penetrabunt. Nulla erit impedimento obsistentium multitudo: nullum quod irruentes moretur obstacenim ait: Unusquisque fratrem suum non coarctabit, singuli in calle suo ambulabunt: sed et per fenestrasirruentes, quasi publico erunt timore contentae: sed in penetralia privatarum domorum, furantum instar, intrabunt. Sicque universos regionis istius incolas laetabilis anxietas
Abbreviated transcription (Latin):
non learmatis aciebus sicutquidam opinati sunt. sedile
truchis. & dolo custs narrationem simpliciter institut
harum itaquae ut uim effectamq: pat signar& : armas¬
rum & aequitum similitud nes congregauit: neqsolum
narrandi ambitionem : sed &iã conparandi eruditios
crepitatui quem instipula sele ignis efficere conpat¬
do: quus quoniam imagines uidit decenter cassumpi
multa in eis commoratus industria est
& nons¬
ium stridorem adqe incursus. ignibus. &qui tatus¬
ꝓte uonpo suit : sed illu i&iam sedulo quod non spars
sed lomposito agmine. plenoque gradi uaderent
uidposcebat terrores causa. signauit: sicut populus inquit
leparatus ad proelium a facieeius cruciabuntur populsom¬
s uultus redigentur inollã : siiuim inquit copiarum militaris
um disciplina componat. t nõ uagi & latrocinantium
ules sed pertur mas acies ꝗne compositi. constantibus & ani¬

Expanded text:
non de armatis aciebus sicut quidam opinati sunt, sed de non de armatis aciebus sicut quidam opinati sunt, sed de bruchis et de locustis narrationem simpliciter institutam. Harum itaque ut vim effectumque signaret, armatorum et equitum similitudines congregavit. Nec solum narrandi ambitionem, sed etiam comparandi eruditionem crepitatui, quem in stipula solet ignis efficere, comparando. Quas quoniam imagines vidit decenter assumtas, multa in eis commoratus industria est: et non solum stridorem atque incursus ignibus equitatuique composuit, sed illud etiam sedulo, quod non sparso, sed composito agmine, plenoque gradu Ant. graquia id poscebat terroris caussa signavit. Sicut populus, inquit, praeparatus ad praelium, a facie ejus cruciabuntur populi omnes, vultus redigentur in ollam. Si vim, inquit, copiarum militaris etiam disciplina componat, ut non vagi et latrocinantium similes, sed per turmas aciesque compositi, constantibus et ani
Abbreviated transcription (Latin):
rris amoenisriguis que dt potuisse conferri: Quasi
tus uoluptatisferra corameo & posteum solituoo de¬
ti non est quieffugiat eum Vt tunc utique uismali
ussantis appareat. quum eaquue fuerint nimis am ena
mas÷ aequites siccurrent sicut sonitus quadrigarum
asaciecius cruciabuntur populiomnes. uultus mutabum
Inollum sicut fortes current. sicutiuri bellatores arcendes
murum: uir in uiusius gradi&ur. & non dedinabunt ase¬
sius : unus quisque fratresum non coartabit. singuli siis
lesuo ambulabunt: sed & perfenes trascadent & nonden¬
lientur urbem inaradientur inmuro qurrent domos
cendent. perfenestras. intrꝗbunt quasi fura faciae eius o¬
muit terramotis unt cuelisol & luna tenebrate sunt : & sa
recrixerunt splendorem suum: & dñs dedit uocẽ suam
ante faciem exercitus sus. quiam alta sunt nimiscastraei
nui. qui imagis magisque procersuoritionis aperir

Expanded text:
terris amoenis irriguisque ait potuisse conferri. Quasi terris amoenis irriguisque ait potuisse conferri. Quasi hortus voluptatis terra coram eo, et post eum solitudo deserti: non est qui effugiat eum. Ut tunc utique vis mali grassantis appareat, ut ea quae fuerint nimis amoena quasi equites sic current. Sicut sonitus quadrigarum A facie ejus cruciabuntur populi omnes, vultus mutabuntur in ollam. Sicut fortes current, sicut Al. quasmurum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem ingredientur in muro current domocendent, per fenestras intrabunt quasi fur. A facie ejus contremuit terra, moti sunt coeli, sol et luna tenebrati sunt, et stellae retraxerunt splendorem suum. Et Dominus dedit vocem suam ante faciem exercitus sui, quia multa sunt nimis castra emonui quia magis magisque processu orationis appareret,
Abbreviated transcription (Latin):
uem cum: uenir& inuenerit qualem reliquerit cumabi
apibilin quiđd similȩmaiorum nostrorum uidiũeͣais
ns & posteum exurens flamm auigsi ortus uoluꝓtatis
na corameo & posteum solitudo deserti non est qui es¬
giat eum Ante faciem eius quod dixit ipsum lacustarũ
cursum uoluit indicare. nonutiquiae ut faciem locus¬
rum aliud praeirex incendium. & illģexustȩ deinceps
acorrũperent: sedita inquidioras regiones earimuastabis
orsio it nonminus quũ ignis ab supserit & qui nones¬
ientia probatur incendii. uerum laeuia: quae qu ererum
fondes. uiculmos ut paleas crepitantibus uolitantib¬
eslammis. celeriter sol& puenitus quȩ consumere : quae
romateriae plus habuerint firmitatis. maiore incendii
nasuperat Ideo & ante & poneflummã uigere denun
augendi autem ordinem exartecustodiẽns. postquũ
ustam incendio contulit. regionem quuenustatasit

Expanded text:
faciem, cum veniret, invenerit, qualem reliquerit, cum abiret. faciem, cum veniret, invenerit, qualem reliquerit, cum abiret. Nihil, inquit, simile majorum nostrorum vidit aetas, s ignis vorans, et post eum exurens flamma: quasi hortus voluptatis terra coram eo, et post eum solitudo deserti: non est qui effugiat eum. Ante faciem ejus, quod dixit, ipsum locustarum incursum voluit indicare, non utique ut faciem locustarum aliud periret incendium, et illae exustae deinceps rura corrumperent: sed ita, inquit, totas regiones eorum vastabit incursio, ut non minus quam ignis absumserit. Et quia non efficientia probatur incendii, verum levia quaeque rerum, ut frondes, ut culmos, ut paleas, crepitantibus volitantibusque flammis celeriter solet penitusque consumere: quae vero materiae plus habuerint firmitatis, majore incendii mora superat: ideo, et ante et post, flammam vigere denunciat. Augendi autem ordinem ex arte custodiens, postquam locustam incendio contulit, regionem quae vastata sit,
Abbreviated transcription (Latin):
imagines solum mali qualitatem laborauerint indican
cuius dequuntitatȩ in maiorem modum a cerbitas aug
ita enim uis dequo loquimur maliuniuersa spatia noss
regionis implebit. quasilimitibus explicatis omnes i¬
mulmontes adqu iecolles maneritidum i destrutilans
aurora perfuderit: unãergorem & nocti conparuit¬
& lumini ut non contrarium aliquid inferr&. sedut &¬
dilatationem eius & acerbitatem diuersixate conpan¬
tonis exprimer& Populus multus & fortis similis
ei non fuit a principio. & posteum non erigus ꝗue in ann
generationis & generationis: Quod derlo custis mugis
de hostibui sit instraitu narratio. proce esuorationis ost
iongarmento exercitui. frementi que composuit: quodutiq
ecomparationem non porr& inferre. sed gͥmilitibus fiur
instituta descripͥtio pergit itaquȩ effectum inquani na
peruurias species explicare. & dicit qualẽ terrarum

Expanded text:
imagines solam mali qualitatem laboraverunt indicare, imagines solam mali qualitatem laboraverunt indicare, cujus de quantitate in majorem modum acerbitas augeatur. Ita enim vis, de quo loquimur, mali, universa spacia nostrae regionis implevit Al. implebit, quasi limitibus explicatis, omnes simul montes atque colles mane nitidum, id est, rutilans aurora perfuderit. Unam ergo rem et nocti comparavit, et lumini, ut non contrarium aliquid inferret, sed ut dilatationem ejus et acerbitatem diversitate comparationis exprimeret. Populus multus et fortis: similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Quod de locustis magis, quam de hostibus sit instituta narratio, processu orationis ostenunc armato exercitui frementique composuit: quod utique per comparationem non posset inferre, si de militibus fuisset instituta descriptio. Pergit itaque effectum, inquam, mali per varias species explicare, et dicit qualem terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
um serarum gregei remedium & sili quidarum uocum¬
in opes tamen diuersis faucium sonis postulant sicut terrarum
susceptis aptata seminibus. augrorem aut pluuiam quogeris
producantur expectat: Quodsibene consideres. nos terauditor
in es seuidebis pondus exemplo: animantum enim stamielen
resferrae. quiaueni& dies dñi: Quia propeest dies tenas¬
rum & caliginis. dies nubis & turbinis: quasimane ex pans
super montes : cuminquidd tempus magnae uustationis apͥ¬
pecciuitatis in colagagrorum quȩ conueniant. & orationi
at quȩ fl&ibus. tempus denuntiatue calamitatis antiap
ciuius siego possemante ipsa rerum experimenta acerbu
explicare dicendo. uidentur mihi foreTales agorum ter¬
brtȩ quales si contingat atraigeminari. ut cum noetem cal
acnebulae faciunt densi orem immosihis nubes densasit¬
bines quȩ consocies. ut solutio siderum penitus exduso per
coecum derem fulminum terror intermic&: quue tamen

Expanded text:
m ferarum greges remedium, etsi liquidarum vocuminopes, tamen diversis faucium sonis postulant: sicut terrarum area susceptis aptata seminibus, aut rorem, aut pluviam, quo germina producantur, exspectat. Quod si bene consideres, noster auditor, inesse videbis pondus exemplo: animarum enim sitim elementtores terrae, quia veniet dies Domini, quia prope est. Dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: quasi mane extensum super montes. Cum inquit tempus magnae vastationis appropiet, civitatis incolae agrorumque conveniant, et orationibus atque fletibus tempus denunciatae calamitatis anticipent. Cujus si ego possem ante ipsa rerum experimenta acerbitatem explicare dicendo, videntur mihi fore tales angorum tenebrae, quales si contingat atra geminari, ut cum noctem caligo et tenebrae faciunt densiorem: imo si his nubes densas, turbinesque consocies, ut solatio siderum penitus excluso, per caecum aerem fulminum terror intermicet. Quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tum ministerio ade populatu. inaflictionẽ reorum
nuis impleuerit ultionis: Erucarum igitꝰ. & lo cus tarũ
xigutas. potentiam indicat &ereatoris. &uindicis qui
populor decreuit atte rere neqͥ dentib bestiarũ aliquarũ
tur neq uenenis sed perbruchũ & rubiginẽ opalenta mulo
toregna consumit : Rideo uirtus dĩ appellatur tuiussenten
quas strenuus laor impleuerit : Cum igitur istorũ tempoꝵ

Expanded text:
earum ministerio, atque populatu in afflictionem reorum earum ministerio, atque populatu in afflictionem reorum munus implevere ultionis. Erucarum ergo et locustarum ipsa exiguitas potentiam indicat et creatoris et vindicis: qui ubi populos decrevit atterere, nec dentibus bestiarum aliquarum utitur, nec venenis, sed per bruchum et rubiginem opulenta paulo ante regna consumit. Et ideo virtus Dei appellatur, cujus sententiam, quasi strenuu