comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiae & intellectus spr̃ consilii & fortitudinis sp̃s scientiae api¬
&atis sprtimoris dñi Sp̃s autem principalis inpsalmo quin¬
quagensimo legitur ubi quia tertio sp̃s rep&itur n onnulli
trinitatem intellexerunt ideo quia scriptum est Dñsp̃s est
Q uodenim non est corpus & tamen est ⁊ud&ur restare ut sp̃ssit
Intellegunt ergo ibi non nulli trinitatem significari In spũprii¬
ideo donum dicitur eo quod clatur aedando enim donum est
spm̃ scm̃ quo credentes in pl&ĩ linguis omnium gentium loque¬
bantur intantum autem donum dĩ est inquantũ datur eis
quiper eum diligunt dm̃ aput seautem dĩ est apud nos autem
tonum est sedsempiter n abisps sc̃s donumest distribuens singulis
prout uult gratiarum dona Nam & proph&ias quibus uult im¬
prout iuueccata quibus uol& dimittit Dams quipus siueĩ¬
co nondonantur. Sp̃s sc̃s inde propriae caritas nuncupatur

Expanded text:
tiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pitiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et piSpiritus autem principalis in psalmo quinquagesimo legitur, ubi quia tertio Spiritus repetitur, nonnulli Trinitatem intellexerunt, ideo quia scriptum est: Deus Spiritus est. Quod enim non est corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intelligunt ergo ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu printum. 15. Spiritus sanctus ideo donum dicitur, eo quod datur. A dando enim donum est Spiritum sanctum, quo credentes impleti, linguis omnium gentium loquebantur. 16. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est, apud nos autem donum est, sed sempiterne Spiritus prout vult gratiarum dona. Nam et prophetias quibus vult impertit, et peccata quibus vult dimittit, quae sine illo non donantur: qui inde proprie charitas nuncupatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& spm̃ scm̃ nampaternum quam legitur missus. Spr sc̃s quod
dicitur paraditus ad consolationem dicitur para clisis enim
latinȩ consolatio appellatur. xp̃s enim eum a postolis iugen¬
tibus misit post quam ab eorum oculis ipse incaelum ascendit
consolator enim tristibus mittitur secundum illam eiusdem
dni sententiam. beati lugentes qm̃ ipsi consolabuntur. Ipse
&iam dixit. tunc iugebunt filii sponsicum ab eis ablatus fuer
sponsus. Item paracliitus pro eo quod consolationem prest&ani¬
mabus qui gaudium temporale amittunt. alii paracli tum
latinae oratorem uel aduocatum int̃ pra&antur. Ipse enim
sps̃ scs̃ dicit᷑ ipsed oc& per ipsum datur sermo sapientiae ab ipso
tur propterdona quaed eunita eius plenitudine particulatim
qui que ut dignisunt consequi promerentur. Ipse enimsps sapien¬

Expanded text:
et Spiritum sanctum, nam Pater numquam legitur missus. Spiritus sanctus, quod et Spiritum sanctum, nam Pater numquam legitur missus. Spiritus sanctus, quod dicitur Paracletus, a consolatione dicitur. Paraclisis enim Latine consolatio appellatur. Christus enim eum apostolis lugentibus misit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendit. Consolator enim tristibus mittitur secundum illam ejusdem Domini sententiam: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Ipse etiam dixit: Tunc lugebunt filii sponsi, cum ab eis ablatus fuerit sponsus . Item paracletus pro eo quod consolationem praestat animabus, quae gaudium temporale amittunt. Alii paracletum Latine oratorem, vel advocatum, interpretantur. Ipse enim Spiritus sanctus dicit, ipse docet, per ipsum datur sermo sapientiae, ab ipso tur propter dona quae de unita ejus plenitudine particulatim quique, ut digni sunt, consequi promerentur. Ipse enim spiritus sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tialis amborũm. Sp̃s ses ideo non dicitur genitus neduo intris¬
tatefilii suspicentur ideo non praedicatur ingenitus neduo
patres in ipsa trinitate credantur. procedens autem dicitur tes¬
monium dm̃ dicentis multa adhuc habeo qua e uobis loquar sedno
potests illa modo audire Ueni& autem sp̃s ueritatis qui a pa¬
tre proced& & demeo accipi& ille uobis indicabit omnia
hic autem non solum natura proced& sed semper adperagend¬
opera trinitatis indesinenter proced& Hoc autem inter est
internascentem filium & procedentem spm̃s cm̃ Quod filius exuno
nas citur spr̃ sẽs ex utroq procedit. &ideo dicit apostolus qui
sunt ad nuntiabit uobis. &utique angelus grecaclatinae nun¬
tius inter pr&atur. unde & duo angeli apparuerunt loh in
quibus dñs singulariter appellatur. quoð intelligimus filiũ

Expanded text:
tialis amborum. 6. Spiritus sanctus ideo non dicitur genitus, ne duo in Trintialis amborum. 6. Spiritus sanctus ideo non dicitur genitus, ne duo in Trinitate Filii suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus, ne duo Patres in ipsa Trinitate credantur. 7. Procedens autem dicitur, testimonio Domini dicentis: Multa adhuc habeo, quae vobis loquar, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit, et de meo accipiet, 307 ille vobis indicabit omnia . Hic autem non solum natura procedit, sed semper ad peragenda Trinitatis opera indesinenter procedit. 8. Hoc autem interest inter nascentem Filium et procedentem Spiritum sanctum, quod Filius ex uno nascitur; Spiritus sanctus ex utroque procedit, et ideo dicit Apostolus: Qui sunt adnuntiabit vobis'; et utique angelus Graece, Latine nuntius interpretatur. Unde et duo angeli apparuerunt Loth, in quibus Dominus singulariter appellatur, quos intellegimus Filium
Abbreviated transcription (Latin):
persone referantur uclunt nomina esse naturae atq: substantiae
& faciunt errorem infide. Sic autem dĩfilio coniuncta est hu¬
mana natura. ut ex duab: substantiis fier& una ꝑsora solus
igitur homo ꝑtulit crucem sed propter unitatem ꝑsonae & ds̃ dicit᷑
Non ex uirtute diuinitatis sed ex infirmitate humanitatis Non
stantiamelus hab& Neq enim aliud depatre procedere potuit
quam quod ipseest pater. Sp̃sla utem dictus secundum id quod
aliquid refertur ispirans &ispirans utiq: spũispirans est & ex
eo appellatus sps est. Proprio autem modo quodam dicitur
spr̃ sc̃r Secundum quod refertur ad patrem & filiũ quodeorũ
significat omnisenim incorporea natura sp̃s inscripturis sacris
appellatur unde non tantum patri & filio & spiũ scõ sed omnia
rationalicreaturae & animae hoc uocabulum congruit. Ideo
ipse uocatur sps scr tam quam sc̃itas co essentialis & consubstan¬

Expanded text:
personae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, personae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sic autem Dei filio coniuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Solus igitur homo pertulit crucem, sed propter unitatem personae et Deus dicitur non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non stantiam eius habet. Neque enim aliud de Patre procedere potuit quam qualiquid refertur spirans. Et spirans utique spiritu spirans est, et ex eo appellatus spiritus est. Proprio autem modo quodam dicitur Spiritus sanctus secundum quod refertur ad Patrem, et Filium, quod eorum significat. Omnis enim incorporea natura spiritus in Scripturis sacris appellatur. Unde non tantum Patri, et Filio, et Spiritui sancto, sed omni rationali creaturae et animae hoc vocabulum congruit. CAPUTsanctus, tanquam sanctitas coessentialis et consubstan
Abbreviated transcription (Latin):
& factus est para scandali. Sicut dicit apostolus iudaeis quidem
scandalum punda mentum autẽ ideo uocatur quia fides in eo firmissi¬
Etuitulus proeo quod pronobis est inmolatus. &leo proregno &for¬
titudine & serpens promorte & sapientia idem & uermis quia resur
i& mirum uisibilibus significationibus figur&ur quiusq: ad nostrarũ
passionum seu carnis contumelias descendisse cognoscitur. Quĩdũ
temporis propter salutem nostram formam ferui accepit & fac¬
tus est hominis filius . In dequaedam deillo inscripturis secundum
formam dĩ quaedam secundum formã serui dicuntur. Quorum
exempligratia duo quaedam commemorantur ut singula ad sin
gula referantur. Secundum formam enim dĩ deseipso dixit
malor meest homines autem minus intellegentes quid proquid
dicatur: Eaquae propter formam serui dicta sunt uolunt trans¬
ferre adformamdĩ. &rursus eaquaedicta sunt ut ad se inuicẽ

Expanded text:
et factus est petra scandali, sicut dicit Apostolus: Judaeis quidem et factus est petra scandali, sicut dicit Apostolus: Judaeis quidem scandalum. 41. Fundamentum autem ideo vocatur, quia fides in eo firmissi43. Vitulus, pro eo quod pro nobis est immolatus. Leo, pro regno et fortitudine. Serpens, pro morte et sapientia. Idem et vermis, quia resurNec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum 305 passionum, seu carnis contumelias descendisse cognoscitur. 45. Qui temporis, propter salutem nostram formam servi accepit, et factus est hominis formam Dei, quaedam secundum formam servi sequuntur. Quorum exempli gratia duo quaedam commemgula referantur. Secundum formam enim Dei de se ipso dixi, 28: 'Quoniam Pater maior me est.' Homines autem minus intellegentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt volunt transferre ad formam Dei; et rursus ea quae dicta sunt ut ad se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti essent duo incarneuna. Angelus dicitur propter
adnuntiationem paternȩ ac suae uoluntatis. unde & aput ꝓph&a
Missus dicitur eo quodapparuit hiuc mundo uerbum caro factum
Homo autẽ dicitur quia natus est. proph&a quia futura reuelauit
Sacerdos quia pronobis hostiam obtulit. Pastor quia custus
cagister quia ostensor. Naza reus uero a loco: Nasoreus a me¬
rito idest scr siue mundus quia p&catum non fecit Si quidem
&dealuis inferioribus rebus nominũ species adsetrait xps ut faci
guine ipsius redemptisumus s.los quia electus Uia quia ꝑip
sum addm̃ imus. Osteum quia per ipsum a dlm̃ ingredimur
mons quia fortis P&ra quia firmitas est credentium l.apis an¬
gularis uel quia duos pari&es aediuerso id est decircum cisione
& praeputio uenientes inunam fabricam ec clesiae iungit uel
quod pacem inse angelis & hominibus facit I apis offensionis
quia ueniens humilis offenderunt ineum increduli homines

Expanded text:
Testamenti essent duo in carne una. Angelus dicitur propter Testamenti essent duo in carne una. Angelus dicitur propter adnuntiationem paternae ac suae voluntatis. Unde et apud ProMissus dicitur eo quod apparuit huic mundo Verbum caro factum,Homo autem dicitur quia natus est. Propheta, quia futura revelavit. Sacerdos, quia pro nobis hostiam se obtulit. Pastor, quia custos. Magister, quia ostensor. Nazarenus vero a loco. Narito, id est, sanctus sive mundus, quia peccatum non fecit. Siquidem et aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus,guine ipsius redempti sumus. Flos, quia electus. Via, quia per ipsum ad Deum imus. Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Pgularis, vel quia duos parietes e diverso, id est, de circumcisione et praeputio venientes in unam fabricam Ecclesiae jungit; vel quod pacem in se angelis et hominibus facit. 40. Lapis offensionis, quia veniens humilis, offenderunt in eum increduli homines;
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod satiat sitientes ipse quoq: A& M alfaenim litterao
nullam praecedit. Prima est enim lit terarum sicut & filius dĩ
ipseenim se principium iudeis interrogantibus esseres pondit
unde & iobannes in apocalipsin propriae ipsam litteram ponens
nihil est. Nouissimus quia iudicium nouissimum ipse suscepit
Mediator quia interdm̃ & hominẽ medius constitutus ẽ ut hominẽ
ad dm̃ ꝑducer& unde & illũ greci mesiten uocant. Paraditus idest
aduocatus quia pronobis intercede aput patrem sicut & deeo
Paraditus autem grecum est quod latinae dicitur aduocatus
quod non nomen & filio &spũi scõ adscribitur iuxta quod& dñs¬
ineuangelio ait rogabo patrem & alium paraclitũ dabit uobis
Intercessor autẽ idẽo uocatur quia proculpa nostra remouenda
curam gerit & pro abluendo nostris criminibus curam inpend&
Q ponsus quia descendens decaelo adesit ecclesiae ut pace noui

Expanded text:
vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha enim litteram vel quod satiat sitientes. Ipse quoque A et Ω. Alpha enim litteram nulla praecedit; prima est enim litterarum, sicut et Filius Dei; ipse enim se principium Iudaeis interrogantibus esse respondit. Unde et Iohannes in Apocalypsi proprie ipsam litteram ponens nihil est. Novissimus, quia iudicium novissimum ipse suscepit. Mediator, quia inter Deum et hominem medius constitutus est, ut hominem ad Deum perduceret; unde et illum Graeci μεσίτην vocant. Paracletus, id est advocatus, quia pro nobis intercedit apud Patrem, sicut de eo Christum iustum.' Paracletus autem Graecum est, quod Latine dicitur advocatus. Quod nomen et Filio et Spiritui sancto adscribitur, iuxta quod et Domin Evangelio ait: Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis . 32. Intercessor autem idem vocatur, quia pro culpa nostra removenda curam gerit, et pro abluendis nostris criminibus curam impendit. 33. Sponsus, quia desc
Abbreviated transcription (Latin):
himago dicitur propter parem similitudinẽ patris. Figura est
quia suscipiens formam serui operum uirtutumq: similitudine
patris in se imaginem atq: in mensam magnitudinẽ de signauit.
Manus dĩ est quod omnia ꝑ ipsum facta sunt hinc & dextera propter
effectum operis totius creaturae quaeper ipsum formata est.
Brachium quia ab ipso omnia continentur. Uirtus peo quodom¬
nem potestatem patris insem & ipsom habeat & omnẽ caelitreq
creaturã gubern& contineat atq regat. Capientia proeo quod
ipse reuel& masteria scientiae &arcana sapientiae sedtamen
aetamen his nominibus filius nuncupatur Splendor autẽ ꝓ¬
latur propter quod manifestat. lumen quia inluminat. Iiux quia
adueritatẽ comtemplandam cordis oculos eserat solquia inlumi¬
nator oriens quia luminis fons & iniustrator est rerũ & quod
orira nos faciat adutam aernam Tons quia rerum origo est

Expanded text:
Imago dicitur propter parem similitudinem Patris. Figura est, Imago dicitur propter parem similitudinem Patris. Figura est, quia suscipiens formam servi operum virtutumque similitudine Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designavit. Manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et dextera propter effectum operis totius creaturae, quae per ipsum formata est. Brachium, quia ab ipso omnia continentur. Virtus, pro eo quod omnem potestatem Patris in semetipso habeat, et omnem caeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia, pro eo quod ipse revelet mysteria scientiae et arcana sapientiae. Sed tamen umen et lux, proprie tamen his nominibus Filius nuncupatur. Splendor autem appellatur propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et inlustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est,
Abbreviated transcription (Latin):
unde rectae dici ostendatur. Sicut & pater in illis libris nusquam
ingenitus legitur. sed tamendicendus esse atq: credendus nondu¬
bitatur Homo usuon similis substantiae quia qualis dr̃ talis est
& imago elus. In uisibilis dr̃ &imago inuisibilis. Principium eo qd
ab ipsosint omnia & quia ante eum nihil: Finis. uel quia dignatus
est infine temporum humiliter in carne nasci. &mori & iudi¬
cium nouissimum. ipse suscipere uel quia quid quidagimus ad
illum referimus &cum ad eum ꝑ uenerimus ultra quod queramus
non habemus Osdĩ est quia uerbum eius est nam sicut prouer¬
bis quae ꝑ linguam fiunt sepedicimus illa &illa lingua. ita &ꝓ
dĩ uerbo osponitur quia mos est ut ore uerba formentur
Verbum autem ideo dicitur quia ꝑeum pat̃ omnia condidit siue iussit.
Veritas quia non fallit sed tribu& quod promisit uita quia creauit

Expanded text:
unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. Finis, vel quia dignatus est in fine temporum humiliter in carne nasci et mori, et iudicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita et pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum Pater omnia condidit, sive iussit. Veritas, quia non fallit, sed tribuit quod promisit. Vita, quia creavit.
Abbreviated transcription (Latin):
bum latina lingua antea non habebat sed habere poterat sicut
ne mortaliapparuit ut terrenis uiꝰam salutis ad caelũ aperir&
dictus propter unitam cum patris substantiam . dns propter serui¬
antem creaturam dr̃ autem & homo quia uerbum & caro unde
&bis genitus dicitur siue quia pater eum genuit sine matre in
a &ernitate siue quia mater sine patere in tempore. Vnigenitus
autem uocatus secundum diuinitatis excellentiam quia sine fratri¬
bus primo genitus secundum susceptionem hominis inquaꝑ ad¬
optionem gratiae fratres habere dignatus est quib: ess& primogenn
Nom ousion patri abunitate substantiae appellatur substantia
enim uel essentia grecae usia dicitur. homounum. utrũq: igit
coniunctum sonat una substantia hoc enim uocatur. homo usion
stantiae. quod nomen & siscriptum inscĩs litteris non inueniatur
in ad sertione tamen totius trinitatis defenditur quia daturratio

Expanded text:
bum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut bum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut carne mortali apparuit, ut terrenis viam salutis ad caelum aperiret.  autem dictus propter unitam cum Patre substantiam. Dominus propter servientem creaturam. Deus autem et homo, quia Verbum et caro. Unde et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine matre in aeternitate, sive quia Mater sine Patre in tempore. 13. Unigenitus autem vocatur secundum divinitatis excellentiam, quia sine fratribus; Primogenitus secundum susceptionem hominis, in qua per adoptionem gratiae fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. 14. Homousios Patri ab unitate substantiae appellatur. Substantia enim, vel essentia Graece οὐσία dicitur, ὅμος unum. Utrumque igitur conjunctum sonat una subststantiae. Quod nomen etsi scriptum in sanctis litteris non inveniatur, in assertione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio
Abbreviated transcription (Latin):
csicut nunc regibus indumentum purpdrȩ insigneest
dignitatis sic illis unstio sacriungenti nomen acpotestatem
regiam conferebat & inde xpiani dicti achrismate quodest
unctio Nam chrisma grecae. latine unstio nuncupatur
quae &iam dñõ nomen ad commodauit facta spiritalis quia
spũ unctus est adõ patre sicut inactibus collecti sunt enĩ in hac
ciuitate aduersus scm̃ filiũ tuũ quem unxisti non utique ole
uisibili sed gratiae dono. quod uisibili significatur ungento
non est atem saluatoris proprium nomen xp̃s seđ cominu¬
nis nuncupatio potestatis. dum enim dicitur xp̃s propri
alibi omnino ne inaliqua gente fuit nisi tantum in illoregno
ubi xp̃s proph&abatur & unde uenturus erat. Messias
salutaris. siue saluator interpr&atur proeo quod cunctis
non itaq nos saluos facit quicumq: rex sed rex saluator quod uer¬

Expanded text:
et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrismate, quod est unctio. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen adcommodavit facta spiritalis, quia Spiritu unctus est a Deo Patre, sicut in Actibus4, 27: 'Collecti sunt enim in hac civitate adversus sanctum Filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. Non est autem Salvatoris proprium nomen Christus, sed communis nuncupatio potestatis. Dum enim dicitur Christus, coalibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabatur, et unde venturus erat. Messias salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod ver
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ uero omnps repperitur dum in futurũ faciae adfacix
quibusq electis presentantur ut ipsam speciem contem pleptꝰ
cuifunc uestigia conprehendere conantur hoc est quẽ uiden
ꝑspeculũ dicitur Na & situs & habitus & locus & tempus indm̃
hon pprae sedo similitudinem translate dicuntur qui ppe sedere
& ha& om̃nia ꝑfiguram dr̃ quia nihil esthorum adpropri&atẽ
substantiae elus
ultis &iam modis xp̃s appellari inscripturis inuenitur diui¬
nis nam ipsedĩ patris unigenitus filius dumess& equalis patri
propter salutem nostram formam serui accepit pro indequae¬
dam nomina In illo exdiuinitatis substantia quaedam exdis¬
pensatione susceptae humanitatis ad sumpta sunt xp̃snãq:
achris mate est appellatus hoc est unctus praeceptum enim
fuerat iuda eis ut sacrum conficerent ungentum quoungui
possent hii qui uocabuntur ad sacerdotium uel adregnum

Expanded text:
ad perfectum vero omnipotens reperitur, dum in futurum facie ad faciem ad perfectum vero omnipotens reperitur, dum in futurum facie ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cuius nunc vestigia conprehendere conantur, hoc est, quem videre per speculum dicitur. Nam et situs et habitus et locus et tempus in Deum non proprie, sed per similitudinem translate dicuntur; quippePsalm. 9Et haec omnia per figuram Deus, quia nihil est horum ad proprietatem substantiae eius. Multis etiam modis Christus appellari in scripturis invenitur divinis. Nam ipse Dei Patris Unigenitus filius, dum esset aequalis Patri, propter salutem nostram formam servi accepit. Proinde quaedam nomina in illo ex divinitatis substantia, quaedam ex dispensatione susceptae humanitatis adsumpta sunt. Christus namque a chrismate est appellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum:
Abbreviated transcription (Latin):
de dõdicta sunt ad totam ꝑtinent trinitatẽ ꝓpter unã & coa &ernã
substantiam siue in patre siue in filioelus unigenito informadĩ siue
inspũscõ quiunus sp̃s est dĩ patris & filuelus unigeniti sunt & quaedã
uocabula exhusunr̃o addm̃ sumpta de membris nostris siue deinfe¬
rioribus & quia in ꝓpritnatura inuisibilis & in corporeus est ꝓeffi¬
cientiis tamen causarũ in ipsorerum species ađscribuntur ut more
locutiones nostrae facilius seipsum insinu& gt quia omnia uid&
dicatur oculus & ꝓꝓpter quod audit omnia dicatur auris. ꝓeo autẽ
quod auertitur amhiilat. prdeo quodspectat stat sic & inc&eris
horum similibus ab humanis mentibus traitur similitudo ad ehñ
sedhoc nr̃o narrat affectu Nam & faciesdĩ inscripturis scis non
caro sed diuina cognitio intelligitur eadem ratione quia ꝑfaciem
sic & uestigiadĩ dicuntur quia nunc dr̃ ꝑspeculum agnoscitur

Expanded text:
de Deo dicta sunt, ad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio eius unigenito in forma Dei, sive in Spiritu sancto, qui unus Spiritus est Dei Patris et Filii eius unigeniti. Sunt et quaedam vocabula ex usu nostro ad Deum sumpta, de membris nostris, sive de inferioribus; et quia in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro efficientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locutionis nostrae facilius se ipsum insinuet: ut quia omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sed hoc nostro narrat affectu. Nam et facies Dei in Scripturis sanctis non caro, sed divina cognitio intellegitur, eadem ratione qua per faciem Sic et vestigia Dei dicuntur, quia nunc Deus per speculum agnoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ens graduum deficit nomen ut puta filius nepos pronepos abnepos
adnepos trinepos ubiistigradus defecerint merito lam dicimus mino
cut & maiores dicimus post patris. aui proaui ab aui ataui
tritaui que uocabula
EXXL DE ACMATS EXCOGNAES
a patidicai eo quod accedanł proriatis duco des ut̃l i ala
quldes prius ingene agnoscurtur quia suemsu ne osrurilis ea uesper senas uelu¬

Expanded text:
ens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, ens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, post patris, avi, proavi, abavi, atavi, tritavique vocabulum. § 6 De agnatis et cognatis. Agnati dicti eo, quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus per
Abbreviated transcription (Latin):
Nepos est quia exfilio natus est dictus autem nepos quasinatus post primũ
enim filius nascitur deindenepos gradus enim substitionis est. hinc & poste¬
ritasquasi postera &as. Nepos autem utriusq sexus est Naout nep
dicamus iniureest propter discr&ionem successionis admissũm.
Pro nepos est qui exnepote conceptus natusq: est. & dictus pronepos
quasi natus porro post. ex hoc quoq: gradu incipit uocari & progenies
quasi porro post geniti. Nam filii & nepotes non sunt progenies qui a non
est in eis longa posteritas sicut autem Inferius longe aediti progenies
dicuntur Ita superius proaui ataui qui & progenitores appellantur qu¬
siporro generantes. Pronepos dictus quia promnepotem. Abnepos quia se¬
iungitur anepote est enim inter illum &nepotem pronepos. Adnepos
adneptis filius. Trinepos adneptis filius qui a post nepotem quartus
In ordineest quasi t&ranepos. Minores autem non dicimus nisi quoti

Expanded text:
Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos quasi natus post. Primum Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretionem successionis admissum. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotes non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nata sed&iam plures degeminis autem una abort Ater qui legitime
natus fuerit uopis cus nominatur. Postumus uocatur eo quod posthuma¬
tionem patris nascitur idẽ postobitum: iste & defuncti nomen accepit : sic
enim lex uoluit ut quidede functo nascitur de functi nomine appell& ur
Notdsdicitur quidepatre nobiliꝰ matreignobiligignitur sicut ex concubina ẽ
Autem hoc nomen grecum & in latinitate deficit huic contrariusꝰ
Upuriusq dematre nobili & patre ignobili nascitur. Item spurius patr
Dincerto matre uidua genitus uelut tantum spurii filius quia muli ebrem
nis non patris nomine eosdem & fauonios appellabant quia quaedam
anim alia fauonio spũ austo concipere existimantur unde & hii qui non
sunt delegitimo matrimonio matrem potius quam patrem sequuntur
e autem spurii quasi extrapuritatẽ id est quasi inmund

Expanded text:
nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post humationem patris nascitur, id est post obitum. Iste et defuncti nomen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem nis; non patris nomine. Eosdem et Favonios appellabant, quia quaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii quasi extra puritatem, id est quasi inmundi.
Abbreviated transcription (Latin):
nati sed quem fuerant imnitati ad optione quoque quod humana consu&ũ¬
dine nulli lic& nescire uel sicut nos dõ nonnatura sed adoptione di¬
cimus pater noster quies incaelis. Doctrina sicut apostolus filiossuos
appellat eos quibus eu angelium praedicauit. Filii autem ideo inlegi
liberi appellantur. ut isto uocabulo secernantur a ser
filiosit emancipatio ut sit liber a patre sicut sit seruom anatrimsro
nan filio exlibero & ancilla seruilis conditionis sunt semper enim qui nascrta
teriorem parentis statum sumit Naturales dicuntur ingenuarum concuo¬
rum filii quos sola natura genuit non honestas coniugii idem & pueri apube
tiuus filius est qui aut patre iusto aut auo. aut pro auo cuius pr
permancipationẽ est traditus in alienam potestatem quiutriusq fert nomen
ut flabius emilius uelscipio paulsbuf Cemini sunt non duo tantum simul

Expanded text:
nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetunati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pater noster, qui es in caelis.' Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servfilio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio,Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul
Abbreviated transcription (Latin):
saomnis a cornelio orta. familia autem a femore femur enimgenus
est stirpis ostenditur nam familia proseruis abusiue non ꝓpriȩ dicitur
Et ros ex longa generis significatione uocatur Onatus dictus quia
Ogeneratus unde per a scribitur n Suboles eo quod substitutio sit generis
Sliboles eo quod substitutio sit generis
Qua dripertitus est autem ordo filiorum itaunigenitus primogenitus
medius nouissimus. primogenitus antequem nullus: unigenitus post
nimus amonade Nouissimus autem propter quod nouus quia c&eripra¬
cedendo anti quiores existunt Quat tuor &iam modis fili a ppellan¬
tur Natura : imitatione : adoptione doctrima natura ueliti cũ uod¬
dicuntur filis abrahae iud ei Imitatione ut ipsius a brahȩfidem imctan¬
tes exgentibus dicente eu angelio potens est dr̃ delapi dibus istis suscita¬
refilios abrahe uelut sicut eos Sem sud eos dñs filios dicit diaboli a quonon

Expanded text:
sa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus sa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps oste13. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus, quia generatus. Unde et per g scribitur. Suboles, eo quod substituSuboles eo quod substitutio sit generis. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Primogenitus, ante quem nullus. Unnimus a monade. NOVISSIMUS autem propter quod novus, quia caeteri praecedendo antiquiores existunt. 15. Quatuor etiam modis filii appellantur, natura, imitatione, adoptione, doctrina 441 Natura, veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus, dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae'; veluti sicut eosdem Iudaeos Dominus filios esse dicit diaboli; a quo non
Abbreviated transcription (Latin):
brum amplectit hinc enim exortum est nomen patrifamilias. quia ut̃
inique dominantur inseruis hocesse nomine nequaquam in putent
appellari Matrem familias in deuocari quiaperquandam iuris
sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim atrimoni¬
ales instrumenta emptionis suae sunt Alias sicut matrona est ma¬
ter primipueri idẽ quasi maternati. Itamater familias illa est quȩ
olures en ixa est nam familia exduobus esse incipit Auus patris
pater est ab euo dictus id est ab antiquitate. Pro auus auipater est
quasi prosauum. Ab auus pro aui pater iam longe abauo. Atauus ab au
pater Tritauus ataui pater quascer& abus id est quartus supra auum
sedtritauus ultimum cognationis nomen est familia enim oritur a patre¬
terminatur intritauo: Filius & filia a familia dicti sunt ipsi enim pri
mimordinenascentium existunt. Vnde & cornelia familia stirpis ip¬

Expanded text:
brum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem brum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. Matremfamilias inde vocari, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati, ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est ab antiqquasi prope avum. Abavus, proavi pater, iam longe ab avo. Atavus, abavi pater, tritavus, atavi pater, quasi tetravus, id est quartus supra avum. Sed tritaterminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ip
Abbreviated transcription (Latin):
ciuium rediguntur. His primum adituserat murbe romana conmorari
c&eris autem liberis proibebatur n eu&l murbe roma uel in fraseptimũ
aburbe miliarium commanerent
enedis nomen inposuit census aeris soluq enim tributum auctoris
in hoc enim uocabulo prima suc cessio est hereditatis & generis ut
sunt filii & nepotes. Proheres est qui loco heredis fungitur quasi pri
erede est enim aut institutus aut substitutus. Patere
nascitur generis itaq: his pater familias uocatur pater autẽ dic tuf
eo quod patratione peracta filium procre&: Patratio enim est neiuene¬
agignendo & parenter quasi parientes idem & geatores cremen tum
pam ausa pater est Pater familias autem dictus quod omnibus in fami¬
asun oostis seruis tam quam pater filuis patera dilectione consulit seruo
ondittonem a filiorum affectu non discernit sed quasi unum¬

Expanded text:
civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari; civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari; ceteris autem libertis prohibebatur ne vel in urbe Roma, vel infra septimum ab urbe miliarium commanerent.s . Heredis nomen inposuit census aeris. Solvet enim tributum auctoris. In hoc enimvero vocabulo prima successio est hereditatis et generis, ut sunt filii et nepotes. Proheres est, qui loco heredis fungitur, quasi pro herede. Est enim aut institutus, aut substitutus. Pater est, a quo initium nascitur generis. Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei venea gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum mem
Abbreviated transcription (Latin):
agebant & liberos confirmabant unde & manu missi dicti eo quod mana
mitterentur. Dediticii primum adeditione sunt nuncupati. Deditio
enim dicitur quando seuicti aut uincendi hostes uictoribus tradunt
quibus ha& origo nominis fuit dum quodam aduersus populum romanũ
serui armis sumptis dimicassent uicti sederunt conprehensique uara
irpitudine affecti sunt. ex his quidam postea adomini
propter suppliciorum notas quas manifeste perpes si sunt ad dignitatem
ciuium romanorum non ꝑreuenerunt Latini anteromam conditam
apũdlatinos fiebant num quam pertestamentum sed per epistolam liber¬
tatem sumentes inde quia pertestamentum non fiebant n&c extestam̃¬
to aliquid capere nec suos heredes facere poterant. Ciues romani posto¬
a sub consulibus pertestamenta in urberomana effecti sunt. dicti autẽ
ciues romani quia testamento liberi effecti in numerum romanorum

Expanded text:
agebant, et liberos confirmabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu agebant, et liberos confirmabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu mitterentur. Dediticii primum a deditione sunt nuncupati. Deditio enim dicitur quando se victi aut vincendi hostes victoribus tradunt: quibus haec origo nominis fuit. Dum quondam adversus populum Romanum servi armis sumptis dimicassent, victi se dederunt, conprehensique varia turpitudine affecti sunt. Ex his quidam postea a dominis manumissi, propter suppliciorum notas, quas manifeste perpessi sunt, ad dignitatem civium Romanorum non pervenerunt. Latini ante Romam conditam apud Latinos fiebant, numquam per testamentum, sed per epistolam libertatem sumentes. Inde quia per testamentum non fiebant, nec ex testamento aliquid capere, nec suos heredes facere poterant, cives Romani postea sub consulibus per testamenta in urbe Romana effecti sunt. Dicti autem cives Romani, quia testamento liberi effecti in numerum Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
gione Vrbaniuo cabantur quirom e habitabant quiuero meg enis locis
oppiduni nam sola urbrroma c&era oppida s. a mulisunt ex propria seruo
iurebelli pos sint occiði quictoribus can seruabantur serui fiebant a seru¬
do scilic& serui a pellati Ancillȩ asustenta culo uocatȩ an conenim greci
cubitus dicitur unde & an cone dicimus. Mancipium est quidquidmanu
capi subdiq potest ut homo equus ouis. ha& enim animalia statimutn¬
ta sunt imancuoiunesse putantur Nam ea quae ibestiarum numero sunt
libertatem non in facto sicut liberti unde & eos greci eugenũs uocant
quod sint boni generis. Libertus autem uocatur quasiliberatus erat enĩ
prius iugo seruitutis addictus. Libertorum autem filii aput antiquos
libertini appellabantur quasi delibertis mati Nunc uero libertinus aut
aliberto factus aut possessus. Manumissus dicitur quasi manuemis¬
sus apud u&eres enim quociens manu mittebant. A lapa percussos circum

Expanded text:
gione. Urbani vocabantur, qui Romae habitabant. Qui vero in ceteris locis, oppidani. Nam sola urbs Roma, cetera oppida. Famuli sunt ex propria servor hi, qui iure belli possint occidi a victoribus, cum servabantur, servi fiebant, a servando scilicet servi appellati. Ancillae a sustentaculo vocatae. Ἀγκὼν enim Graece cubitus dicitur. Unde et anconem dicimus. Mancipium est quidquid manu capi subdique potest, ut homo, equus, ovis. Haec enim animalia statim ut nata sunt, mancipium esse putantur. Nam et ea, quae in bestiarum numero sunt,libertatem, non in facto sicut liberti. Unde et eos Graeci εὐγενεῖς vocant, quod sint boni generis. Libertus autem vocatus quasi liberatus. Erat enim prius iugo servitutis addictus. Libertorum autem filii apud antiquos libertini appellabantur, quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus, aut possessus. Manumissus dicitur quasi manu emissus. Apud veteres enim quotiens manu mit
Abbreviated transcription (Latin):
discendens deratiocinatione latior & sequutior rahoricus sellogismnis lati¬
tudine distans & produslione sermonis adial&ticis sillogismis propter qued
rahoribus daturhuic autẽ constat modistribus. primus mõtripertitus est
secundus quadripertitus tercius quinque pertitus tripertitus epichure¬
matcus sillogismus est qui constat membris in idet prepo sitione agiamip¬
tione conclusione. Quatriper titus est. qui constat & membris quaanor
hono apt eposicione secunda ads umptione & un a p̃ positionis siue adsump¬
tionis coniuncta tercia probatione & condusione Quinq peraitus taest qui
constat & membris quinq idest prima propositione. secundẽ eius probatione
tecia adsumptione quar za qus probatione quinta condusione hunc ci¬
cero itafacit marte r&horica si deliberatio & demonsttatio. Cenera sunt¬
causarum nom possunt ratȩpartes alicuius generis ciusa putatꝰ eadẽ ceiqu

Expanded text:
descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latidescendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus. Primus modus tripertitus est, secundus quadripertitus, tertius quinquepertitus. Tripertitus epichirematicus syllogismus est, qui constat membris tribus, id est propositione, adsumptione, conclusione. Quadripertitus est, qui constat ex membris quattuor: prima propositione, secunda adsumptione et una propositionis sive adsumptionis coniuncta, tertia probatione et conclusione. Quinquepartitus itaque est, qui constat ex membris quinque, id est prima propositione, secunda eius probatione, tertia adsumptione, quarta eius probatione, quinta conclusione. Hunc Cicero ita facit in arte Rcausarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari; eadem enim
Abbreviated transcription (Latin):
imo&iam pisenatũ uenit. Sententiale est quȩ sententia generalis ad dicit
ut apud terrentiũ obsequiũ amicas ueritas odiumparit. Exemplabile est
quar alicuius ex empli conparatione euentum simile comminatur sicut cicero
lippicis tẽminor antoni quorum exempla imitaris eorũitus non
pertimiscere. Colletiuũ est cum inunũ quȩ argumentã sunt colliguntur
sicut ait cicero promilone quemiitur cum gratia noluit hunc uoluit cũ¬
aliquorũ querella quemiure quem loco quem tempose non est ausus huncmn¬
iurta alien o tompore cum pericula capitis nondubitauit occidere Prgerea
secundum uistorinum & ume matis estaltera difinitio & sola prȩpositione
sicut iamdistum est quȩ ita constat si tempestas uitandaest non est nauigatio
requirenda & sola adsumptione ut est illud siinimicus est occidit praimicus
autem &quȩ ille deest conclusio & himema uocat. Sequitur ephicersma

Expanded text:
. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, . Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem ialiquorum querella. Quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus: hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitavit occidere'. Praeterea secundum Victorinum enthymematis est altera definitio ex sola propositione, sicut iam dictum est, quae ita constat: Si tempestas vitanda est, non est navigatio requirenda. Ex sola adsumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthymema vocatur. Sequitur epichirema,
Abbreviated transcription (Latin):
tio quȩmmperf&tũ sillogisiũ solent artigraphi nuncupare Nam indu¬
abus partibus eus argumenti forma consistit quando idq: ad fidem ꝑtins
sauie nda utitur sillogis morũ lege pr&erita ut estillud sitempestas uit anda est
nonestigitur nauiranũ & solaenim ꝓpositione constat esse perf&tũ undema¬
tis rehoribus quã dial&ticis conuenire iudicatũ est. Ratiocinationis modi sunt
dus epicersna quiest inrahoricis & latior sillogismus : et inmie matis membra
sunt quinque primum conrncibile secundum ostentabile terciũ sententiale
quar qm &emplabile quintum collectiuũ. Conuincilule est quȩ eiudenti¬
rione conuincitur sicut fecit. cicero promilone qus igitur mortis sedetis
uloris cuiusuitã siputetis ꝑreuos restitiu posse noletis: Ostent abile est quȩ
cetareide monstratione constringer sicut cicero incatelina hic tamenuiuit

Expanded text:
tio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in dutio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus ejus argumenti forma consistit, quando eo quod ad fidem pertinet faciendam utitur, syllogismorum lege praeterita, ut est illud: Si tempestas vitanda est, non est igitur navigandum. Ex sola enim propositione constat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis convenire judicatum est. 8. Ratiocinationis duo sunt dus epicherema, qui est in rhetoricis latior syllogismus. 9. Enthymematis membra sunt quinque: primum convincibile, secundum ostentabile, tertium sententiale, quartum ratione convincitur, siultores, cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit
Abbreviated transcription (Latin):
lus sepe proponat adponat adsumat confirm& atq concludat quae uta
ximus propriȩ artis dial&dicȩ acr& horicae sunt. Sillogis morũ apud ran¬
res principalia sunt duo genera indutio & ratiocinatio : Industiones men¬
brasunt III. prima propositio secunda inlatioquȩ & assumptio dicitꝰ tercid
onclusio industio est querebus non dubiis captat. adsensionẽ en
taest siue interphilo sophos siue interr&hor es siue inter sermocinantes
Propositio industionis est quȩ similitudines concidentȩ rei. necessario unius
inducit aut plurimũ in latio industionas & quȩ adsumptio dicitur quȩ ren
dequa contenditur &cuius causẽ similitudines habite surit introducit con¬
dusio industiones est que ueł concessionem inlationis confirmat aut quid
& ea conficiatur declarat. Ratio cinatio est oratioqua id dequo est quod
uo conprobatur. ent himemaiitur latine inter preatur mentis conap¬

Expanded text:
lus saepe proponat, assumat, confirmet, atque concludat, quae, ut lus saepe proponat, assumat, confirmet, atque concludat, quae, ut diximus, propria artis dialecticae, atque rhetoricae sunt. 4. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio, et ratiocinatio. Inductionis membra sunt tria: prima propositio, secunda inlatio, quae et adsumptio dicitur, tertia conclusio. Inductio est, quae rebus non dubiis captat adsensionem eius, cum instituta est, sive inter philosophos, sive inter rhetores, sive inter sermocinantes. Propositio inductionis est, quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium. Inlatio inductionis est, quae et adsumptio dicitur, quae rem, de qua contenditur, et cuius causa similitudines habitae sunt, introducit. Conclusio inductionis est, quae aut concessionem inlationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocstio comprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis concep