comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tarde ad p̃lium ueniens. comꝑit
paganos montis excelsa occupasse. qͦs
ilico ꝑ sequens. eius ardua militibus
ne effugerent cuxsit. Sed noctis me¬
dio northinanni ꝑ francorum castra
iuiolenter irrumpentes. uite dispen¬
dium euaserunt. Enimuero ebalus
rollonem suꝑ suos irruisse suspicatus:
doinum cuiusdam fullonis subintra¬
uit. ibiq tota uocte tremebundus de¬
lituit. Porro franci facto diluculo. pa¬
ganos euausse cognoscentes citatis e¬
quis calcaribus eos in sequi ceperunt.
Quos reꝑtos expugnare non audentes.
eo qd̃ ex animalium cadaneribus san¬
guine cruentatis in modum castri se
munissent uulla re prosꝑe acta citius
resugerunt normannis ita se deliberan¬
tibus ducemq suum gaudenter repe¬
tentibus.

Expanded text:
tarde ad praelium veniens, comperit paganos montis excelsa occupasse. Quos illico persequens, ejus ardua militibus, ne effugerent, cinxit. Sed noctis medio Northmanni per Francorum castra violenter erumpentes, vitae dispendium evaserunt. Enim vero Ebulus Rollonem super eos irruisse suspicatus, domum cujusdam fullonis subintravit, ibique tota nocte tremebundus delituit. Porro Franci, facto diluculo, paganos evasisse agnoscentes, citatis equis calcaribus, eos insequi coeperunt. Quos repertos expugnare non audentes, eo quod animalium cadaveribus sanguine cruentatis in modum castri se munissent, nulla re prospere acta citius refugerunt; Northmannis ita se liberantibus, ducemque suum gaudenter repetentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
coacta repeteret.
ex gͥ muneribus u̾sutiq prodito¬
ris discipulis cecatus. ipsum
suspendio dignum ascelere ab soluit.¬
⁊ iram in innocentem puerum reflex̃.
exemplum pilati mutatus. qui uirum
homicidam dimisit: ⁊ xp̃m crucis sup¬
plicio dampnauit. ¶Inde cum apũd
laudunum clauatum moraretur. pue¬
rum ab aucupio regredientem a cerbis¬
simis confutatum ꝯuiciis meretͥcis si¬
lium ultro uirum alienum rapientis
eum uocauit. ⁊ nisi atalib resipisceret.
cauteriatis genib õi illum honore pͥua¬
ri minatus est. Deputatis autem aliis

Expanded text:
coacta repeteret. Rex igitur, muneribus versutisque proditoris decipulis caecatus, ipsum suspendio dignum a scelere absolvit, et iram in innocentem puerum reflexit; exemplum Pilati imitatus, qui virum homicidam dimisit et Christum crucis supplicio damnavit. Unde, cum apud Laudunum Clavatum moraretur, puerum ab aucupio regredientem, acerbissimis confutatus conviciis, meretricis filium ultro virum alienum rapientis eum vocavit, et, nisi a talibus resipisceret, cauteriatis genibus omni illum honore privari minatus est. Deputatis autem aliis
Abbreviated transcription (Latin):
castris hannibalis argenti pondo .xxͣ. mi¬
lia. auri octingenta. cetera supellectilia
copiosa. Iactet se licet roma uictoriis.
hannibalem tamen campame luxuriis
immorantem ꝓuintia deliciosa suꝑauit.
dum a quis ĩnatat dum piscibus offisqꝙ
oormnit. Aquarum resolutio mollunt
punicam feritatem. ⁊ quem alia du¬
rauerant. seplacia opidum campanie

Expanded text:
castris Annibalis argenti pondo viginti milcastris Annibalis argenti pondo viginti millia, auri octoginta: caetera supellectilis copiosa. Jactet se licet Roma victoriis, Annibalem tamen Campaniae luxuriis immorantem provincia deliciosa superavit. Dum aquis innatat, dum piscibus, atque odormit, aquarum resolutio mollivit Punicam feritatem: et quem alia duraverant, Seplasia Campaniae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidiam iusseruntq hannibalem pu-¬
gnare. hannibal tres exploratores ad castͣ
scipionis misit. Quos captos scipio circũ¬
duci ꝑ castra iussit. ostñditq his totum
exercitum nicħ de hostib ꝑcunctatus.
Mox etiam pͣndium dari eisq refectis
ac recreatis equis redire ꝑmisit ut remun¬
ciarent hanmbali que apud romanos
uidissent. Interea p̾lium ab utroq duce¬
consertum. Quod dui magnis ducum ar¬
tibus disꝑositum magnis copiarum moli¬
bus gestum. quale uix ulla memoria fuit.
cum ꝑitissimi uiri ut diximus copias su¬
as ad bellum educerent. Scipio uictor rece¬
dit. Octoginta ibi elefanti uel capti ft̃
uel occisi. kartaginiensium militum in¬
terfecta sunt uginti milia quingenti.
hannibal omnia ante prelrum ⁊ inp̃¬
lio exꝑtus. pͥmum cum multis equitib.
deinde cum iuginti. postremo iux cum
quatuor inter tumultum elapsus ad¬
rumetum confugit. Postea kartaginẽ
cum sex ⁊ triginta annos quam inde¬
paruus exierat rediit. Inuenta sunt ĩ¬

Expanded text:
fidiam: jusseruntque Annibalem pugnare. Annibal tres exploratores ad castra Scipionis misit, quos captos Scipio circumduci per castra jussit, ostenditque eis totum exercitum, nihil de hostibus percontatus. Mox etiam prandium dari jussit, eisque refectis, ac recreatis equis redire permisit, ut renuntiarent Anibali que apud Romanos vidissent. Interea prelium ab utroqconsertum est, quod diu magnis ducum artibus dispositum, magnis copiarum molibus gestum, quale vix ulla memoria fuit, cum peritissimi viri, ut diximus, copias suas ad bellum educerent. Scipio victor rediit, octoginta elephanti ibi vel capti, vel occisi sunt. Carthaginensium militum interfecti sunt viginti millia quingenti. Annibal omnia, et ante praelium, et in praelio exspertus, primum cum multis equitibus, deinde cum viginti, postremo vix cum quatuor, inter tumultum elapsus Adrumentum confugit. Postea Carthaginem post sex et triginta annos, quam parvus exierat, venit. Inventa in
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria duob tamen fr̃ibus inscribitur.
Tercius elabitur. atq aquisgrani inre¬
gia tandem se recepit.

Expanded text:
ictoria duobus tamen fratribus inscribitur. Tertius elabitur, atque Aquisgrani in regiam tandem se recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
serunt inter diuos relatus ẽ. Hic fuit ge¬
nitus patre barroniano incola agri indi-¬
cum crebrõ liberos amitteret p̃ceptum
sumnio est. eum qui iam instante uxo
ris ꝑratu edendus foret dicere iouinia¬
num. fuit enim insignis corꝑe. letus

Expanded text:
serunt, inter divos relatus est. Hic fuit geserunt, inter divos relatus est. Hic fuit genitus patre cum liberos crebros amitteret, praeceptum somnio est, eum, qui iaris partu edendus foret diceret Jovianum. Fuit enim insignis corpore, laetus
Abbreviated transcription (Latin):
midis confestim bella illata funt. neq
pax rata fuit. S dum emulum imꝑii
ueretur intra orientem residens glorie
parum consuluit. Tunc imꝑator dis¬
cessit ab antiochia ⁊ uenit th̾arsum ci¬
licie. ibiq corpꝰ uiliana sepeliuit hono¬
rifice. Et dum cuncta sollemnia fun̾
una cum barromano filio. Dumq con¬
stantinopolim festinaret uenit ad p̃diũ
nomine dida stam inter galathiam ⁊
bichiniam. ubi temistius philosophus
cum aliis senatoribus occurrens. consula¬
rem recitauit orationem. In predicto nã¬
ti exanimatũ eũ opinant᷑ numia crapuli¬
tate. Inter cenandum enim nimium epu¬
lis indulserat. Alii odore cubiculi qd̃ ex
recenti textorio calcis graue quiescenti¬
bus erat. Quidam nimietate primarũ
quas graui frigore adoleri mnultas uis
serat. Decessit imꝑii mense septimo .xiiͦii.
kł̃ mar̃t̃. etatis ut qui płimum uł mi¬
nimum tradunt tercio ⁊ tricesimo ãno.
Ac benignitate pͥncipum qui ei succes¬

Expanded text:
midis confestim bella inlata sunt neque midis confestim bella inlata sunt neque pax rata fuit. sed dum aemulum imperii veretur, intra Orientem residens gloriae parum consuluit. icessit ab Antiochia, et venit ad Tarsum Ciliciae, ibique corpus Juliani sepelivit honorifice. Et cum cuncta solemnia funeri una cum Varroniano filio suo. Dumque Constantinopolim festinaret, venit ad praedium nomine Dadastam, inter Galatiam et Bithyniam, ubi Themistius philosophus cum aliis senatoribus occurrens, consularem recitavit orationem. In praedicto namti exanimatum opinantur nimia crudelitate, inter cenan dum enim nimium epulis indulserat, alii odore cubiculi, qrecenti tectorio calcis grave quiescentibus erat; quidam nimietate prunarum quas gravi frigore adoleri jusserat multas. Decessit imperii mense septimo, XIII Kalend. Martii, aetatis, ut qui plurimum vel minimum tradunt, trigesimo et tertio anno, ac benignitate principum qui ei succes
Abbreviated transcription (Latin):
mittere quam imꝑatons p̃ceptionib impiis
obedire. Hunc ergo tunc iulianus ꝓp̃t belli
necessitatem inter uiros militares habebat.
Qui cum uiolenter amilitibus ad imꝑi¬
um traheretur clamabat dicens. non se
uelle paganis hominib imꝑare cum ip̃e
xp̃ianus existeret. Cumq uox omniũ com¬
nuniter ꝓclamasset dicentium se quoq
esse xp̃ianos suscepit imꝑium. Is exercitu
in ꝑside inopia laborante pacem cum sapore
rege ꝑsarum necessariam quidem sed igno¬
bilem fecit. multatis finib. ac non nulla
romani impii parte tradita. Quod ante eũ
ex quo romanum imꝑium conditum ẽ.
nunquam accidit. quin etiam legiones
numidia sub iugo misse sunt. ut nich
tamen finium traderetur. Ea pacis concli¬
tio non penitus rep̃hendenda foiet. si fede¬
ris necessitatẽ tunc cum integrum fuit.
mitare uoluiss sicut a romanis omnibus
his bellis quecumq memoraui factum ẽ.
Nam ⁊ samnttibus ⁊ numantinis ⁊ nu¬

Expanded text:
mittere, quam imperatoris praeceptionibus impiis mittere, quam imperatoris praeceptionibus impiis obedire. Hunc ergo tunc Julianus propter belli necessitatem inter viros militares habebat. Qui cum violenter a militibus ad imperium traheretur, clamabat dicens non se velle paganis hominibus imperare, cum ipse Christianus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset desse Christianos, suscepit imperium. Is exercitu in Perside inopia laborante, pacem cum Sapore rege Persarum, necessariam quidem, sed ignobilem, fecit, mutatis finibus, ac nonnulla imperii Romani parte tradita, quod ante eum, ex quo Romanum imperium conditum erat, nunquam accidit. Quin etiam legiones Numidia sub jugum missae sunt, ut nihil tamen finium traderetur. Ea pacis conditio non penitus repris necessitatem tum, cum integrum fuit, mutare voluisset, sicut a Romanis omnibus his bellis, quaecunque memoravi, factum est. nam et Samnitibus et Numantinis et Nu
Abbreviated transcription (Latin):
illucq directi. In ꝓuinciales iustissimus
⁊ tributorum quat̾enus fieri posset rep̃ssor
cuuilis in cunctos. mediocrem habens exati
inmodici. nimius religionis xp̃iane ĩ secutor
ꝑ inde tamen ut cruore. abstineret marcoan¬
tonino non absimilis quem etiam emulari
p̃fatus consulto sese de imꝑio nicħ manda¬
ret. ne uti sol in multitudine discrepanti¬
bus studiis. amicis ex inuicdia rei p̃discordia
imꝑatoiem decet cui salus ꝓpͥa. cum semꝑ ad
securitatem omnium in bello maxime con¬
seruanda est. Ita illum cupido głe flagranti
or ꝑuicerat. ut neq terremotu neq pleris¬
q presagiis. quib uetabatur petere ꝑsidem
adductus sit finem ponere ardori ac ne noctu
quidem uisus ingens glob celo labi ante dĩe
latione Iouiniano in fulas imꝑii imponunt.
Erat enim uir fortis ⁊ nobilis. ⁊ illo temꝑe
millenariꝰ. quo iulianus electionem militib
lege ꝓposuit ut aut sacrificarent. aut mili¬
cia cederent. Qui cingłm magis elegit a¬

Expanded text:
inferrent. In provinciales iustissimus et tributorum, quatenus fieri posset, repressor. Civilis in cunctos, mediocrem habens aerariplerumque inmodici, nimius religionis Christianae insectator, perinde tamen ut cruore abstineret, M. Antonino non absimilis, quem etiam Praefatus consulto sese de imperio nihil mandare, ne uti solet in multitudine discrepantibus studiis amicorum ex invidia regni prae discordia imperatorem decet, cui salus propria cum semper ad securitatem omnium, tum in bello maxime conservaor pervicerat, ut neque terraemotu, neque plerisque praesagiis, quibus vetabatur Persidem petere, adductus sit finem ponere ardori, ac ne noctu quidem visus ingens globus coelo lapsus ante diem dilatione Joviano infulas imperatoris imponunt. Erat enim vir fortis, et nobilis, et illo tempore Millenarius, quo Julianus electionem militibus lege proposuit, ut aut sacrificarent, aut militia cederent. Qui cing
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in niciam bithinie uenisset exercitꝰ.
ualentimanum ordinauit imꝑatorẽ
uirum optimum ⁊ apice pͥncipali dig

Expanded text:
 in Nicaeam Bithyniae venisset exercitus, Valentinianum ordinavit imperatorem, virum optimum, et apice principali dig
Abbreviated transcription (Latin):
forme om̃i imꝑio tenuit. ingilare de noc¬
te pubsicis ꝙ actibus ab solutis caros acł¬
tatione deinde quiescere postremo ubila¬
uasset remissiore animo conuiuium cura¬
bat. Plura dicere studium coegit bom un
ꝑatouis ꝙ̃ ab augusti morte post annos sex
pulo. postremo eunctis amabilis ac iocunoꝰ
esset. seriis ioca quib delectabatur am¬
miscens interiit. Qiippe eum eͥnitum sid̾
quod greci cometem uocant. apparuisset.
istud in quit ad regem ꝑ sarum ꝑtinet.
cui est capillus estusior. Deinde ꝓfliuuio
uentris fessus. ĩ uilla ꝓpͥa circa sabinos
assurgens. stantem ait imꝑatorẽ terris
excedere decet. Genituram filiorũ ita cogni¬
tam habuit. ut cum multe contra eum cõ¬
iurationes fierent. quas patefactas ingen¬
ti dissmtilatione contempsit insenatu di¬
xerit. aut filios suos sibi successuros ant

Expanded text:
forme omni imperio tenuit. Vigilare de nocforme omni imperio tenuit. Vigilare de nocte, publicisque actibus absolutis caros adtatione: deinde requiescere. Postremo ubi lavisset, remissiore animo convivium curabat. Plura dicere studium coegit Imperatoris boni, quem ab Augusti morte post annos quinpulo, postremo cunctis amabilis, ac jucundus esset, seriis joca, quibus delectabatur, admiscens interiit. Quippe primo cum crinitum sidus, quod Greci κομήτην vocant, apparuisset, Istud, inquit, ad regem Persarum pertinet, cui est capillus effusior: deinde profluvio ventris fessus, in villa propria circa Sabinos, assurgens, Stantem, ait imperatorem terris excedere decet. Genituram filiorum ita cognitam habuit, ut cum multae conjurationes contra eum fierent, quas patefactas ingenti dissimulatione contempsit, in senatu dixerit, aut filios sibi successuros, aut
Abbreviated transcription (Latin):
teribus ac ruunis ꝑmissa si dñi deessẽt uo¬
lentib edificandi copia. capitolit um ebem
pacis. claudii monm̃ta reparauit. multaq
noua instituit. ꝑom̃s c̾ras qua ius romanĩẽ.
renouate urbes cultu egregio uie oꝑibus
maximis munite sunt. Timc cauati mon¬
tes ꝑ flaminiã sunt. prono transgressu que
uulgarit ꝑtunsa petra uocitat᷑. Mille gen¬
tes composite  cum ducentas egerrime reꝑ¬
isset. Extinctis seuitia tyrannoꝵ plerisq rex
parchoꝵ uologeses metu solo inpacem cõact ẽ.
Siquidem. achaia. licia. Rod̃. siantiũ.
samus. que lib̾e ante idem tempꝰ fuerũt.
item thracia. cilicia. commagenes. qͣm
hodie augusto fratensem nominamus
redacte in prouinciaꝵ formam. iudicib
legibq romanis paruerunt. Nono antẽ
anno imꝑis eꝰi. tres ciitates cipri terremo¬
tu corruerunt. ⁊ rome magna pestilenuia
tio pomposiano. de quo sermo ꝑcrebuerat¬
regnaturum fore. consulem eũm fecit.

Expanded text:
teribus, ac ruinis, permissa, si domini deessent, voteribus, ac ruinis, permissa, si domini deessent, volentibus aedificandi copia, Capitolium, aedem Pacis, Claudii monumenta reparavit, multaque nova instituit: per omnes terras, qua jus Romanum est, renovatae urbes cultu egregio, viae operibus maximis munitae sunt. Tunc cavati montes per Flaminiam sunt prono transgressui, quae vulgariter Pertusa petra vocitatur. Mille gentes compositae, cum ducentas aegerrime reperisset, exstinctis saevitia tyrannorum plerisque. Rex Parthorum Vologeses metu solo in pacem coactus estSiquidem Achaia, Lycia, Rhodus, Byzantium, Samus, quae liberae ante id tempus fuerant: item Trachea Cilicia, Comagene, quam hodie Augustofratensem nominamus, redactae in provincias, Romanis judicibus, legibusque paruerunt. Nono autem imperii ejus anno tres civitates Cypri terraemotu corruerunt, et Romae magna pestilentia tio Pomposiano, de quo sermo regnaturum fore, consulem fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
gulare fuit. inimiciscias obliuisci. adeo ut
uitellii hostis filiam locupletissime dotatã
splendidissime conungeret uiro. ferebat
pacienter amicoꝵ motus. contumeliis eoꝵ ut
erat facetissimus ioculariter respondens.
Namꝙ luciniũ mutianum quo adiutore
ad imꝑium ꝑuenerat. fiducia meritorum
in solentẽ lepide flectebat ad hibito utriꝙ
familiari id unum dices nosti me uirum
esse. Sed quid mirum in amicis. cum etiam
offensarum ⁊ inimiciciarũ immemor fuit:
Obliqua causidicorũ in sedicta. ⁊ philophoꝵ
contumatiam leniter tulit. Diligens tam̃
breui refecit. prudentissime ratꝰ nefaria
minist̾ia a płib metu curari. Preterea legi¬
b equissimis. monendoq qd̃q uehemen¬
rat. Infirmus tñ uti quidam pͣue putãt
adu̾sus pecuniam. cũ satis constet erarii
ĩ opia ⁊ clade urbium nouas eũ neꝙ post¬
ea habitas uectigalium possessiones exqui¬
uisse. hic romam deformem ĩcendiis ue¬

Expanded text:
gulare fuit, oblivisci inimicitias, adeo ut gulare fuit, oblivisci inimicitias, adeo ut Vitellii hostis filiam locupletissime dotatam splendidissimo conjungeret viro. Ferebat patienter amicorum motus, contumeliis eorum, ut erat facetissimus, jocularibus verbis respondens. Namque Licinium Mutianum, quo adjutore ad imperium pervenerat, fiducia meritorum insolentem, lepide flectebat, adhibito aliquo utrique familiari, id unum dicens: Nosti me virum esse? Sed quid mirum in amicis, cum etiam offensarum et inimicitiarum immemor fuerit? Obliqua causidicorum in se dicta, et philosophorum contumaciam leniter tulit, diligens tamenevi refecit, prudentissime ratus nefaria ministeria a pluribus metu curari. Praeterea legibus aequissimis monendo, quodque vehemenrat: infirmus tamen, uti quidam prave putant, adversum pecuniam, cum satis constet, aerarii inopia, et clade urbium novas eum neque postea habitas vectigalium pensiones exquisisse. Hic Romam deformem incendiis ve
Abbreviated transcription (Latin):
sed eandem uocem miserabiłr et cum ulula¬
ui quodam emittens ꝑ singula pene uerbe¬
ra proferebat. addens etiam hoc. ue. ue. ihe¬
bem ingressi sunt. Pulchrum ⁊ ignotum an¬
tea cunctis moitalib inter trecentos uiginti
triumphos qui a conditione urbis usꝙ ĩ id
tempꝰ acti erant. hoc spectaculum fuit. patr̃e
⁊ filium uno triumphali curru uectos. gło
sissimam ab his qui pr̃em ⁊ filium offende¬
rant uictoram reportasse. Igitur uespasianꝰ
rome se imꝑio moderatissime gessit pecunie
tantum aiidioi fuit. ita ut eam ñ nullus ĩ¬
iuste auferret. Quam cũ om̃i diligentie ꝓui¬
sione colligeret. tam̃ studiosissime largieba¬
tur precipue indigentibus. Nec facile antẽ
eum cuius qͣm principis uel maior est lib̾a-¬
litas comꝑta uel iustior. Placidissime leni¬
tatis ut maiestatis quoꝙ contra se atͦcio¬
res ⁊ reos non facile punierit. ultra exilii
penam. Huius inter cetera bona illud sin¬

Expanded text:
sed eamdem vocem miserabiliter, et cum quodased eamdem vocem miserabiliter, et cum quodam ejulatu emittens, per singula pene verbera proferebat, addens etiam hoc: « vae, vae Hiebem ingressi sunt. pulchrum et ignotum antea cunctis mortalibus inter trecentos uiginti triumphos, qui a conditione Vrbis usque in id tempus acti erant, hoc spectaculum fuit, patrem et filium uno triumphali curru uectos glosissimam ab his, qui patrem et filium offenderant, victoriam reportasse. Igitur Vespasianus Romae se in imperio moderatissime gessit, pecuniae tantum avidior fuit, ita ut eam nonnullis injuste auferret. Quam cum omni diligentiae provisione colligeret, tamen studiosissime largiebatur, maxime indigentibus. Nec facile ante eum cujusquam principis vel major est liberalitas comperta, vel justior. Placidissimae lenitatis, ut qui majestatis contra se atrociores reos non facile punierit ultra exilii poenam. Hujus inter caetera bona illud sin
Abbreviated transcription (Latin):
drige inomnem regionem ꝑ aerẽ ferri ⁊¬
armatoꝵ cohortes misceri nubib ⁊ urdes
cicundare agminib imꝓuisis. In alio n¬
dem die festo qui pentecosten appellatir
nocte sacerdotes in gressi templum ad mi¬
uistia ex more complenda pͥmo quidem motꝰ
quosdam strepit᷑q senserunt. tum deinde
uoces subitas audiunt dicentes. Migremus
hinc. Additur his etiam aliud terribilius.
ftenim quidam ananie filiꝰ ih̾c noĩe uir
tis. uox sr̃ iherosolimam ⁊ templum. uox
suꝑ sponsos ⁊ sponsas. uox suꝑsponsum.
Et indesinenter die noctuq ꝑ plateas cir¬
guatione commoti correptũ hominem mł¬
tis uerberib afficiunt. At ille nequaꝗͣ. ali¬
quid ꝓ se loquens. sed neq eos quidem qui¬
se circumsteterant de p̃cãs easdem uoces pa¬
ri obstinatione ⁊ clamore repetebat. tunc
pͥncipes intelligentes ut reserat numinis ẽẽ
romanum apd̃ quem flagris usq ad ossa
laniatus. neq preces neq lacrimas fudit.

Expanded text:
drigae in omni regione per aerem, et drigae in omni regione per aerem, et armatorum cohortes misceri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In alio item die festo, qui Pentecostes appellatur, noctu sacerdotes ingressi templum, ad miteria ex more complenda, primo quidem motus quosdam, strepitusque senserunt, tum deinde voces subitas audiunt dhinc. Additur etiam his aliud terribilius. Etenim quidam Ananiae filius Jesus nomine, vir tis, vox super Hierosolymam et templum, vox super sponsos et sponsas, vox super populum. Et indesinenter die, noctuque per omnes plateas cirgnatione commoti, correptum hominem multis verberibus afficiunt. At ille nequaquam pro se aliquid loquens, sed nec eos quidem, qui circumsteterant deprecans, easdem voces pari obstinatione et clamore repetebat. Tunc principes intelligentes, ut res erat, numinis esseRomanorum, apud quem flagris ad ossa usque laniatus, neque preces neque lacrymas fudit;
Abbreviated transcription (Latin):
octaua die mensis apͥlis noctis temꝑe hora¬
nona. tantus luminis fulgoi aram tem¬
plumq crrcundedit. ut pitarent om̃s di¬
em clarissimum factum. ⁊ ꝑmansit spa¬
cio hore dimidie. Qd̃ imꝑitis quidem ⁊ ig¬
naris prosꝑum uidebatur.s legis ꝑitos ⁊
ꝓbos quosꝙ doctores non latuit exiciale
portentũ. In eadem quoq festiuitate uitu¬
la sacrificiis ad mota ⁊ aris assistens int̃
ip̃as ministrorũ manus enixa ẽ agnum.
Sed ⁊ ianua interions edis que respicie¬
batꝰ ouentem cũ eẽt ere solido induta.
ac ꝑinde immensi ponderis. que uix in¬
ginti uiris summo conatu impellẽtib
clauderetur. ferreis quoq uectibus ac se¬
ris munita ac pessulis in altum demissis
teneretur obstructa. hora noctis sexta ap
it uisus ⁊ fidem pene exedens. qd̾ uere fal¬
sum putaretur. nisi ocłoꝵ fidem confir mas¬
set maloꝵ consecuta ꝑnicies. Eteium pio¬
pe solis occasum uisi sunt currus ⁊ qua¬

Expanded text:
octavo die mensis Aprilis noctis temoctavo die mensis Aprilis noctis temnona tantus luminis fulgor aram templumque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum, et permansit spatio horae dimidiae. Quod imperitis quidem et ignaris prosperum videbatur; sed legisperitos, et probos quosque doctores non latuit exitiale portentum. In eadem quoque festivitate vitula sacrificiis admota, et aris assistens, inter ipsas ministrorum manus enixa est agnam. Sed et janua interioris aedis, quae respiciebat ad orientem, cum esset aere solido induta, ac perinde immensi ponderis, quae vix viginti viris summo conatu impellentibus clauderetur, ferreis quoque vectibus et seris munita, ac pessulis in altum demissis teneretur obstricta, repente hora noctis sexta, prit visus, et fidem pene excedens. Quod vere falsum putaretur, nisi oculorum fidem confirmasset, malorum consecuta pernicies. Etenim prope solis occasum, visi sunt currus et qua
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ chucis consilio ut alia restiauta
est. qui uisserat añ eum transire ĩ quẽ
psimum odium habebat. Igitur teue
imꝑator ab exercitu ꝓminciatur. Tempłu
iherosolimis ĩcendit ao diruit. Qd a die
conditionis pͥme usꝙ ad diem euersio¬
nis ultime manserat anius mille cen¬
tum duob. Muros urbis irniuersos so¬
lo addeqͣuit. sexcenta milia indeorum
eo bello interfecta. Cornelius ⁊ seutonius
referant. Iosephus uero iuidens qmertisc̃
bello p̃fuit ⁊ apd̾ uespasianum ꝓp̃t pre¬
am. soribit undecies centena milia glaclio¬
⁊ fame ꝑisse. reliquias uero udeorum diu̾¬
sis actas conditionib. toto oibe dispsas.
quoꝵ numerus ad nonaginta milla homi¬
num fuisse narratur. Quib añ obscena ⁊
dira procligia ut idem iosephus dicit. uł
uisa uł nunciata sunt. Etenim stella pre¬
sulgens glacdio ꝑ ominia similis. immine
Sed ⁊ ante exoidii tempꝰ ac belli eum po¬
puli ad qdiem festum atimorũ conuenirẽt

Expanded text:
ducis Judaeorum consilio, ut alia restituta ducis Judaeorum consilio, ut alia restituta est, qui jusserat ante eum transire, in quem plurimum odii habebat. Igitur Titus imperator ab exercitu pronuntiatus templum Jerosolymis incendit ac diruit, quod a die conditionis primae, usque ad diem eversionis ultimae manserat annis mille centum et duobus. Muros urbis universos solo aequavit. Sexcenta millia Judeo bello interfecta Cornelius et Suetonius referunt; Iosephus uero Iudaeus, qui ei tunc bello praefuit et apud Vespasianum propter praeamet fame periisse: reliquias vero Judaeorum, diversis actas conditionibus, toto orbe dispersas, quorum numerus ad nonaginta millia hominum fuisse narratur. Quibus ante obscoena et dira prodigia, ut idem Josephus dicit, vel visa, vel nuntiata sunt. Etenim stella praefulgens gladio similis per omnia, imminerSed et ante tempus excidii ac belli, cum populi ad diem festum azymorum convenirent,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos multis eoium oppidis captis ĩ urbe
iherosolimoꝵ p̃cipue ob diem festum cõ¬
gregatos obsidione clausisset. cognita
neronis morte hortatu płimoꝵ regin
⁊ ducum maxime iosephi iudeorum ducis
sententia. qui captus cum inuincla eo¬
niceretur constantissime dicerat. sicut
suetonius refert continuo se abeodem
sed imꝑatore soluendum imꝑium adep¬
gnita interfectione. uitellis. paulisꝑ
alexandrie substitit. ẽitus uero magna
ac diturna obsidione. iideos p̃mens
machinis tantisꝙ bellicis molib. no sũ
multo suoꝵ sanguine tandem murosei¬
uitatis irrupit. Sed ad expugnandam
interiorem templi mumitionem quam
reclusa multitudo sacerdotum ao pͥnci¬
pum tuebatur maiore ui ⁊ opus fuit
tam oꝑe ⁊ antiquitate suspexit. diu de
liberauit urum tanquam in citamentũ
retur. ex hilaritate nimia crura euis dex¬
tra crementũ carnis accepit. ita ut cal¬
citamentũ nã reciperet. Que iosephi

Expanded text:
Iudaeos, multis eorum oppidis captis in urbem Iudaeos, multis eorum oppidis captis in urbem Hierosolymorum praecipue ob diem festum congregatos, obsidione clausisset, cognita Neronis morte hortatu plurimorum regum et ducum — maxime losepbi Iudaeorum ducis sententia, qui captus cum in uincla coiceretur, constantissime dixerat, sicut Suetonius refert, continuo se ab eodem sed imperatore soluendum — imperium adgnita interfectione Vitellii, paulisper Alexandriae substitit. Titus vero magna ac dimachinis cunctisque bellicis molibus non sine multo suorum sanguine tandem muros ciuitatis inrupit. sed ad expugnandam interiorem templi munitionem, quam reclusa multitudo sacerdotum ac principum tuebatur, maiore ui et tum opeliberavit utrum tanquam incitamentum hretur, ex hilaritate nimia, sura ejus dextra crementum carnis accepit, ita ut calceamentum non reciperet. Quae Josephi
Abbreviated transcription (Latin):
ab urbe condita octingẽ¬
tranquilla sub uespasiano serennitas re¬
diit. Is obscure quidem natus sed optinis
comꝑandꝰ. priuata uita illustris. ⁊ quia
claudio in germaniã deude in britannĩã
missus tercies ⁊ his cum hoste conflixe¬
rat duas ualidissimas gentes uigiti op¬
pida. iusulam uectam britannie ꝑximã
imꝑio romano adiectit. Nanq ut pau¬
lo altius repetam iudei post passionem
xp̃i destituti ĩ totum gr̃a dei. cum om̃ib
undiq malis. circumuenirent᷑ quibdã
ĩ cabmelo monte seducti sortib. que por¬
tenderent exritos a iudea duces rerum
potituros fore predictum ad se trahentes
in rebellionem exarserunt. Extinctisq
romanis p̃sidiis. legatum quoq syrie
cui palestina nomen est. suppetias feren
tem rapta aquila ⁊ cesis copiis fugaue¬
uunt. Ad hos uespasianus a nerone mis¬
sus. titum filium suum maiorem inter
legatos habuit. Nam multas ⁊ ualidas
legiones secũ in syriam traiecit. Itaq cũ

Expanded text:
ab Urbe condita tranquilla sub Vespasiano serenitas rediit. Is obscure quidem natus, sed optimis comparandus, privata vita illustris, ut qui a Claudio in Germaniam, deinde Britanniam missus, tricies et bis cum hoste conflixerit, duas validissimas gentes, viginti oppida, insulam Vectam Britanniae proximam imperio Romano adjecerit. Namque, ut paulo altius repetam, Judaei post passionem Christi destituti in totum gratia Dei, cum omnibus undique malis circumvenirentur, quibusdam in Carmelo monte seducti sortibus, quae portenderent exortos a Judaea duces rerum potituros fore, praedictumque ad se trahentes in rebellionem exarserunt, exstinctisque Romanis praesidiis, legatum quoque Syriae cui Palaestina nomen est tem rapta aquila et caesis copiis fugauerunt. ad hos Vespasianus a Nerone missus Titum filium suum maiorem inter legatos habuit; nam multas et ualidas legiones secum in Syriam traiecit. itaque cum
Abbreviated transcription (Latin):
onderet uullum tristem debere ab imꝑa¬
ore discedere. Preterea cum quadam ddie
icordat᷑ incena fuisset nulli se illo die qͥc¬
lmici hodie diem ꝑdidi. Hic rome amphi¬
atrum edificauit. ⁊ quinq milia fera¬
um in dedicatione eius occidit. Huiꝰ tẽꝑe
epentino incendio rome. qd̾ sine noctur¬
a requie ꝑtriduum fuit. płime edes pu¬
lice concremate sunt. Abruptum tc̃ etĩã
erticem ueseui montis campanie. mag
um uicia regionis cum urbib homi¬
nibusq deleuisse. lues quoq rome quan¬
ta uix unqͣm fuit. Quibus tamen ma¬
lis in nlło uexatus. pecunia propria sub

Expanded text:
ponderit nullum tristem debere ab imperaponderit nullum tristem debere ab imperatore discedere, praeterea cum quadam die in cena recordatus fuisset nulli se illo die quicmici, hodie diem perdidi. hic Romae amphitheatrum aedificavit et quinque milia ferarum in dedicatione eius occidit. per haerepentinum incendium Romae sine nocturna requie per triduum fuit, plurimaeque aedes publicae concrematae sunt. Abrupto tunc etiam vertice Vesevi montis Campaniae magnrum vicina regionis, cum urbibus hominibusque, deleta esse. Lues quoque Romae, quanta vix unquam ante, fuit: quibus tamen malis, nullo vexato, pecunia propria sub
Abbreviated transcription (Latin):
los. ⁊ hicmani corꝑis tabe patriam terram
rigari. cum ĩgente gemitu eleuatis ad ce¬
lum manib deum inuocaret testem. hoc
iuum opus non este. Rome tante cruilita¬
ns in imꝑio fuit. ut nullum omnino puni¬
ret. Clementiam uero eo usq ꝑduxit ut
coniunctos adu̾sum se coniurationis cau¬
sa dimiserit.: ⁊ ĩ eadem familiaritate ha¬
buerit. qͣm aña habuerat. Nam ut eius
sent neq abnuere cogitatum scelus quirẽt.
tur gladio. qͣi ad explorandam aciem uni
atq alteri commniserit. quib ꝑculsis ⁊ cõ¬
stantiam mirantib diceret. Uidetis ne pote¬
states fato dari frustraq temptari facinus
otiendi spe. uel amittendi metu: fiẽm qͦꝙ
umitianũ parantẽ insidias. militumq
animos sollicitatẽ flens sepus obtestatus ẽ.
ne parricidio assequi cuꝑet qd̾ cum ⁊ se
um sit particeps potestatis. facilitatis ⁊ li¬
alitatis tante fuit. ut nulli quicqͣm nega¬
et. ⁊ cum ab amicis rep̃henderetur. res¬

Expanded text:
los, et humani corporis tabe patriam eorum terram rigari videns, cum ingenti gemitu elevatis ad coelum manibus, Deum invocaret testem, hoc opus suum non esse. Romae tantae civilitatis in imperio fuit, ut nullum omnino puniret. Clementiam vero usque eo perduxit, ut convictos adversum se conjurationis causa dimiserit, et in eadem familiaritate habuerit, qua ante habuerat. Nam, ut brevsent, neque abnuere cogitatum scelus quirent, tur, gladio, quasi ad explorandam aciem uni atque alteri commisit. Quibus perculsis, et constantiam mirantibus dicebat: Videtisne potestates fato dari, frustraque tentari facinus, potiundi spe, vel amittendi metu? Fratrem quoque Domitianum parantem insidias, militumque animos sollicitantem, fiens saepius obtestatus est, ne parricidio assequi cuperet, quod et se et, cum sit particeps potestatis. Facilitatis et liberalitatis tantae fuit, ut cum nulli quicquam negaret et ab amicis reprehenderetur, res
Abbreviated transcription (Latin):
su aregis haigroldi captõne lapsus
ni cuiusdam militis incidit manus. Cui cũ
multa ꝓmitteret ne eus ꝓdicione hosti
traderetur. tandem miles uictus regis lacri¬
mnis. inquandam sequane insulam clancu¬
lum eum subduxit. Quod ut bernard̃ danꝰ
a relatorib agnouit: exactorib directis ini¬
litem statim inuincula comiecit. Qui coactꝰ
suimet necessitate: inuitus coram ꝓtulit.
quem disponebat eruere ꝑobtentu mune¬
ris. fiex uero ab insula sublatus. bernar¬
di iussu apuo rothomagum sub uehem̃¬
ti custodia artatur.

Expanded text:
su a regis Heroldi captione lapsus, in cujusdam militis incidit manus. Cui cum multa promitteret, ne ejus proditione hosti traderetur, tandem miles victus regis lacrymis, in quamdam Sequanae insulam clanculum eum subduxit. Quod ut Bernardus Danus a relatoribus agnovit, exactoribus directis militem statim in vincula conjecit. Qui, coactus suimet necessitate, invitus coram protulit quem disponebat eruere pro obventu muneris. Rex vero ab insula sublatus Bernardi jussu apud Rothomagum sub vehementi custodia artatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sed ecce meante guillelmo flunum.
silii omisisse secretum. Quem nauim ad ri¬
pam retroquentem mox ut terram teriꝙ̃.
extractis gladiis ꝓdoloi interimunt inno¬
centem nullum uiuamen de suis hr̃e ualen¬
simi uiri reliquerunt examime.
erengernis atꝙ alanus britones¬
necnon normannorum pͥncipes
uominum suum ceruentes ꝑuni. clamo¬
re. ⁊ ululatu littora implentes. nullo

Expanded text:
tur. Sed ecce meante Willelmo fluvium, tur. Sed ecce meante Willelmo fluvium, silii omisisse secretum. Quem navim ad ripam retorquentem, mox ut terram tetigit, extractis gladiis, proh dolor! interimunt innocentem, nullum juvamen de suis habere valensimi viri reliquerunt exanime. Berengerius atque Alannus Britonesnecnon Northmannorum principes, dominum suum cernentes perimi, clamore et ululatu littora implentes, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
porro arnulfus qd fraudulento animo
conceꝑat. oꝑe explere cupiens missis le¬
cum eo uelle habere. pacemq in delebilem
firmare. ⁊ herluino comiti ꝓ eiꝰ amore of¬
fensa indulgere. ⁊ nisi podałrico cyragrico¬
ꝙ decinerecur langore ob hoc ad eius curiã
defsderanter ire. Neniq toto annisu rogat.
ut locum uenominare satagat. quo ei oc¬
curre ad mutuum colloquium ualeat. Cu
monachicum toto conatu sitiret habitum
decerminato loco apuo pinchinnacum.
cum innumera manu electissimorum uiro¬
rum suꝑ soinene fluuium tanti ob nego¬
tii sp̃e ꝓficiscitur. Ubi arnułfi ex una ꝑce
fluminis guillelini ex altera e regione se-¬
oit ex̃citus.
qua libatis oculis ambo duces conue¬
nerunt. de reb ꝓ quib uenerant tractaturi.
Arnułfo eteñi pͣroditoris inde morem imita¬
to. ueniis ⁊ ambagibus diutiꝰ telam arane¬
e texente. nouissime post uirata amicitia¬
rum sacramenta. ⁊ płima pacis oscula. so¬
leruente ad occasum abinuicem dirimun¬

Expanded text:
Porro Arnulphus quod fraudulento animo conceperat opere explere cupiens, missis lecum eo velle habere, pacemque indelebilem firmare, et Herluino comiti pro ejus amore infensa indulgere, et, nisi podagrico chiragricoque detineretur languore, ob hoc ad ejus curiam desideranter ire; denique toto annisu rogat ut locum denominare satagat quo ei occurrere ad mutuum colloquium valeat. Cupmonasticum toto conatu sitiret habitum, determinato loco apud Pinchiniacum cum innumera manu electissimorum militum super Somnae fluvium tanti ob negotii spem proficiscitur, ubi Arnulphi ex una parte fluminis, Willelmi vero ex altera regione sedit exercitus. qua libatis osculis ambo duces consederunt, de rebus pro quibus venerant tractaturi. Arnulpho etenim proditoris Judae morem imitato, naeniis et ambagibus diutius telam araneae texente, novissime post jurata amicitiarum sacramenta et plurima pacis oscula, sole ruente ad occasum ab invicem dirimun
Abbreviated transcription (Latin):
pollicetur. At tamen reminisci debere
contumeliarum ⁊ obprobriorum que
tam longeuo tempore a normannis ip̃e
⁊ p̃r eius ꝑpessi fuissent. Et ne diutur na
egrimonia langueret optimum fore con¬
silium. ut ricardum puerum adustis
poplitibus graui custodia artaret. et

Expanded text:
pollicetur. Attamen reminisci debere contumeliarum et opprobriorum quae tam longaevo tempore a Northmannis ipse et pater ejus perpessi fuissent. Et, ne diuturna aegrimonia langueret, optimum fore consilium, ut Richardum puerum adustis poplitibus gravi custodia arctaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
brones. postqͣm continuo tͥduo circa ro¬
manoꝵ castra pugnarunt si quo eos pacto
excuterent uallo atq in equor effuderẽt.
trib agminib italiam petere destina¬
runt. Marius post digressionem ho¬
stium castra mouit. ⁊ collem occupauit.
qui campo ⁊ fluiio ubi hostes sese diffu-¬
gerent imminebat. Cumq exercitui eiꝰ¬
aque ad potandum deessent. querelis¬
q omnium coargueretur. aquam qui¬
dem in conspectu esse respondit. sed eam
ferro uendicandam. Primis itaq calo¬
nibus cum clamore in pugnam ruenti¬
bus. subsecutus exercitus mox iusto cer¬
tamine compositis ordinibus bellum
gestũ ⁊ uicere romani. Quarto die rur¬
sus ꝓducte. utͥmq acies in campum. us
q ad meridiem pene pari pugnauere
discrimine. Post ubi incalescente sole
fluxa gallorum corꝑa instar niuium
sabuerunt usq in noctem cedes potius
auam pugna ꝓtracta est. Oucenta mi¬
lia armatorum galloꝵ in eo bello in¬

Expanded text:
brones postquam continuo triduo circa Robrones postquam continuo triduo circa Romanorum castra pugnarunt, si quo pacto eos excuterent uallo atque in aequor effunderent, tribus agminibus Italiam petere destinarunt. Marius, post digressum hostium castra mouit et collem occupauit, qui campo et fluuio, ubi hostes sese diffuderant, imminebat. cumque exercitui eiuaqua ad potandum deesset, querellisque omnium coargueretur, aquam quidem in conspectu esse respondit, sed eam ferro uindicandam. primis itaque calonibus cum clamore in pugnam ruentibus subsecutus exercitus, mox iusto certamine conpositis ordinibus bellum gestum et uicere Romani. quarto die rursus productae utrimque in campum acies usque ad meridiem paene pari pugnauere discrfluxa Gallorum corpora, in modum nivium tabuerunt, usque in noctem caedes potius quam pugna protracta est. Ducenta millia armatorum Gallorum in eo bello in
Abbreviated transcription (Latin):
quoium disꝑse. edui ip̃i gurgitibus im¬
mersi homines laqueis collo indutis ex.
arboubus suspensi sunt. itant nichil mi
rome non solum luctus. uerum etiam
metus qͣntus uix hannibalis temꝑe pu¬
nicis bellis. ne confestim cimbri alpes
transgrederentur italiamꝙ delerent.
hisdem temporibus quintus fabius ma¬
ximus filium suum adolescentem rure
relegatum cum duob seruis parricidii
ministris interfecit. ipsosq continuo ser
uos inp̃cium sceleris manu misit. Die dic¬
ta oneo pompeio accusante dampnat᷑
est. Igitur marius post uictonam iugur¬
thiam secundo consul ẽ factus bellumq
ei contra. cimbros ⁊ tentonas decretũ ẽ.
Tercio quoꝙ ⁊ quarto delatus est con¬
sulatus. quia bellum cimbricum pro¬
trahebatur. Sed inquarto consulatu
collegam habuit quintũ lutatium ca-¬
tulum. Et cum nuxͣã ysane rodaniq
flumina ubi inse influunt castrapo¬
suissẽt tentones. cimb̃. tigurim. ⁊ am¬

Expanded text:
quorum dispersae, equi ipsi gurgitibus imquorum dispersae, equi ipsi gurgitibus immersi, homines laqueis in collo inditis ex arboribus suspensi sunt: ita ut nihil praRomae non solum luctus, verum etiam metus fuit, quantus vix Annibalis tempore Punicis bellis, ne confestim Cimbri Alpes transgredeIisdem temporibus Q. Fabius Maximus filium suum adolescentem, rus relegatum, cum duobus servis parricidii ministris intevos in pretium sceleris manumisit. Die dicta, Cn. Pompeio accusante damnatus est. Igitur Marius post victoriam Jugurthinam, secundo cos. est factus, bellumque ei contra Cimbros et Teutones decretum est. Tertio quoque ei et quarto delatus est consulatus, quia bellum Cimbricum protrahebatur. Sed in quarto consulatu collegam habuit Q. Lutacium Catulum, et cum juxta Isare Rhodanique flumina, ubi in suisset, Teutones Cimbri et Tigurini et Am
Abbreviated transcription (Latin):
marcus. marius consul ⁊ quintus cepio
ꝓ consul aduersus cimbros ⁊ tento nas
⁊ tigurinos ambronas gallorum ⁊ ger¬
manoium gente que cunc romanum
imꝑium extinguere conspirauerant mis¬
si ꝓuincias sibi rodano flumine medio di¬
uiserunt. Ubi dum inter se grauissima in¬
uidia ⁊ contentione disceptant. cum mag¬
na ignomina ⁊ ꝑiculo romani nominis¬
uicti sunt Siquidem mnea pugna. Marchꝰ.
Mallius consularis captus atq interfectꝰ
est. Duo filii consulis cesi. Octoginta milia
romanoium sociorũꝙ ea tempestate truci¬
data. quadragiita milia calonum atq: lixa¬
rum interfecta. Anchias scribit. Ita ex õi
penitus exercitu decem tantum mͦ homines
qui miserunt nuncium. ad augendas mi¬
serias reportarent suꝑfuisse referantur. ho¬
stes binis castris atq ingenti preda potiti.
noua quadam atq insolita execratione.¬
cuncta que ceꝑant possederunt. Uestes
scisse. aurum argentum q influmen ab¬
iectum. lorice uironim conscise. fallere e¬

Expanded text:
C. Manlius consul et Q. Caepio proconsule aduersus Cimbros et Teutonas et Tigurinos et Ambronas, Gallorum Germanorum gentes, quae tunc ut imperium Romanum extinguerent conspirauerant, missi prouincias sibi Rhodano flumine medio diuiserunt. ubi dum inter se grauissima inuidia et contentione disceptant, cum magna ignominia victi sunt: siquidem in ea pugna M. Aurelius consularis captus atque interfectus est. Duo filii consulis caesi, octoginta millia Romanorum sociorumque ea tempestate trucidata, quadraginta millia calonum atque lixarum interfecta, Antias scribit. Ita ex omni penitus exercitu decem tantummodo homines, qui miserum nuntium ad augendas miserias reportarent, superfuisse referuntur. Hostes, binis castris atque ingenti praeda potiti, nova quadam atqcuncta quae ceperant pessumdederunt. Vestes scissae, aurum argentumque in flumen abjectum, loricae virorum concisae, phalerae e
Abbreviated transcription (Latin):
rasset annis. xxͣx. Imperat autẽ post eũ
constantinꝰ filiꝰ eius. mensib qͣtuor ue¬
nenoq propinatꝰ a martiua nouerca
sua. & pirro pat̾archa morit᷑ &e imperat
heracdonas martine filiꝰ cũ matre mar
muhame cesaream palestine post septen¬
nium obsidionis. & occidit in ea septem
milia romanoꝵ. Godem anno senatus re¬
pulit heraclonã una cũ martina matre il¬
lius ac ualentino. linguaq martine. & na¬
so heraclone abciso eisꝙ in exiliũ destinatis.
ad pͥncipatũ constantem filiũ constantini
nepotem heraclii ꝓuehunt. qui imperauit

Expanded text:
t eum Constantinus filius ejus mensibus quatuor, venenoque propinatus a Martina noverca sua, et Pyrrho patriarcha, moritur, et imperat Heraclonas Martinae filius cum matre MartMuhavias Caesaream Palaestinae post septennium obsidionis ejus, et occidit in ea septem millia Romanorum. Eodem anno senatus repulit Heraclonam, una cum Martina matre illius, ac Valentino, lingua Martinae, et naso Heraclonae abscisso. Eisque in exsilium destinatis ad principatum Constantem filium Constantini, nepotem Heraclii provehunt, qui imperavit
Abbreviated transcription (Latin):
Anno imperii heraclii .xxuͦiii. ceperunt
arabes antiochiã. Et missus est muha¬
ine ab haumaro p̃tor & amiras tercius
regionis que sub sarracenis erat ab egip¬
to uidelicet usq ad eufraten. Anno impe
rii heracdii. xxix. tͣnsmeauit iaidus cũ
ouini milicia sua eufraten. & uenit e¬
dissam. Edissem autẽ aperientes. acce¬
pert̃ uerbũ una cũ regione magistroq
iilitũ ac romanis qui cũ ip̃o erant.
At illi constantiã adeunt. popłantesq
illã accipiunt bello. & trecentos roma¬
nos int̾ununt. Et illinc abiert̃ claras.
& han bello comp̾hendunt. & in illa płi¬
uios ꝑdunt. Talit̃q mesopothamiã iai¬
dus cepit. Anno imperii heraclii .xxͦx.
sarraceni aciem direxert̃ in psidem. &
ineunt cũ eis bellũ potenterq uincen¬
tes om̃s sibi persas subditos reddiuit.
Horinisdas autẽ qui persis imperabat.
ad intĩores per sas fuga lapsus dimisit
regalia. At uero sarraceni captiuas dux
ratu. & deculerunt ad haumar. Eodem qͦ¬

Expanded text:
avo imperii Heraclii ceperunt Arabes Antiochiam, et missus est Muhavias ab Haumaro praetor, et amiras totius regionis, quae sub Sarracenis erat, ab Aegypto videlicet usque Euphraten. Anno vigeHeraclii, transmeavit Hyaidus cum omni militia sua ad Euphraten, et venit Edessam. Edesseni autem aperientes acceperunt verbum, una cum regione, magistroque militum, ac Romanis, qui cum ipso erant. Ast illi Constantiam abeunt, depopulantesque illam accipiunt bello, et trecentos Romanos interimunt, et illinc abierunt Daras, et hanc bello comprehenderunt, et in illa plurimos perdunt, taliterque Mesopotamiam Hyaidus cepitSarraceni aciem direxerunt in Persidem, et ineunt cum eis bellum, potenterque vincentes, omnes sibi Persas subditos reddunt. Hormisdas autem, qui Persis imperabat, ad interiores Persas fuga lapsus evasit, et dimisit regalia. At vero Sarraceni captivas duxegio, et detulerunt ad Haumar. Eodem quo
Abbreviated transcription (Latin):
tos. Auno uͦ imꝑii sui decimo. heracliꝰ ad
chaianũ auarẽ legatis missis. querit᷑ suꝑ
his que nequit᷑ fcã fuerant ab eo. & ad
pacem hortat᷑. Acies quippe disponens contͣ
ꝑsidem dirigendas pacisci cũ chaiano uo¬
lebat. Qui reueritꝰ dilectionem imꝑatoris
ꝑenituisse se pollicebat᷑ & pacem facere
promictebat. Pangentesq federa legati in pa-
om̃s homines fecit. in effusione sangumniᷤᷤ
&e ratione tributoꝵ. Elatus enĩ triumpho.
nullatenꝰ ultra in constancia esse poterat.
Tunc heracdiꝰ delo dei suscepto & cũ auaribus
pace ut putabat contracta. transtulit mi¬
litias europe in asiam. & cogitabat dei coope¬
ratione contͣ ꝑsidem ꝓperare. Anno imꝑii sui
duodecimo mense apli. die qͣrta. indictione de¬
cuna. imꝑator heradiꝰ celebrata sollẽpnitate
paschali max sccd̃a feria. uespere motus est con¬
toria. Quib conflatis exarari fecit ex his
nũmos aureos & argenteas płimos. Dimisitꝙ

Expanded text:
is Heraclius ad Chajanum Avarum legatis, queritur super his, quae nequiter acta fuerant ab eo, et ad pacem hortatur. Acies quippe disponens contra Persidem dirigendas, pacisci cum Chajano volebat, qui reveritus dilectionem imperatoris, se poenituisse pollicebatur, et pacem fieri repromisit, pangentesque foedera legati in pacer omnes homines fecit in effusione sanguinis, et ratione tributorum. Elatus enim triumpho, nullo modo in constantia esse poterat. Tunc Heraclius, zelo Dei suscepto, et cum Avaribus pace, ut putabat, contracta, transtulit militias Europae in Asiam, et putabat Dei cooperatione contra Persidem properare. Anno 12 imperii Heraclii, mense Aprili, die 4, indictione 10, imperator Heraclius celebrata solemnitate Paschali, mox secunda feria vesperi motus est contoria. Quibus conflatis exarari fecit in his nummos aureos, et argenteos plurimos, dimisitque
Abbreviated transcription (Latin):
Primogenitũ autẽ filiũ siũ sirohin
& frẽs ẽnus. nec nõ &e mulieres suas di¬
misit ultra flumen. Comꝑtoꝙ sirobiͤ
est &e misit collactaneũ suũ ad gun¬
dabundã mandans ei dicens. Ueni
scis flumen. ut loquar decũ. At ille ti¬
muit cosroen & nõ transuit. sed mã¬
dauit ei. Scribe inquiens ꝑ collactane¬
um tuũ qͥcqͥd uolueris. Et scripsit ei
sirohis. Qm̃ nosti qͣlit̃ res publica ꝑ¬
sarũ ꝑ neqͣm hominẽ istũ cosroen ꝑe¬
mogenitũ suũ contẽpsit. Si allocutus
fueris ex̾citũ ut recipiant me & to¬
gas eoꝵ augebo & pacem cũ romano
rũ imꝑatore ac turcis faciã ce bene ui¬
uemꝰ. Et stude cũ popło tuo ut ego reg¬
nem. & om̃s uos ꝓueham. & auxiliabor
&e p̃cipue te. Gundabundas autẽ remi¬
sit ei ꝑ collactaneũ suũ dicens. Qcquid

Expanded text:
Primogenitum autem suum Syroen, et fratres ejus, nec non et mulieres suas dimisit ultra flumen. Compertoque Syroeest, et misit collactaneum suum ad Gundabundam, mandans ei et dicens: Veni cis flumen, et loquar tecum. At ille timuit Chosdroen, et non transivit, sed mandat ei: Scribe, inquiens, mihi per collactaneum meum quidquid volueris, et scripsit ei Syroes: Quomodo nosti qualiter respubl. Persarum per nequam hominem istum Chosdroen petempsit, et si locutus fueris ad exercitum, ut recipiant me, et rogas eorum augebo, et pacem cum Rom. imperatore, ac Turcis faciam, et bene vivemus, et stude cum populo tuo, ut ego regnem, et omnes vos promoveam, et auxiliabor, et praecipue te. Gundabundas autem remisit ei per collactaneum suu
Abbreviated transcription (Latin):
est in regionẽ suã. His autẽ acceptis im
perator contͣ cosroen ꝓcedit. At uero sa¬
rabarus calcedonẽ proꝑat. Auaresq thia¬
ce urbi appropinqͣntes. hauc depopulari
uolunt &e multis machinis aduersus
eam cõmotis. nauiũ sculptarũ ex histro
imustitudiue in finita seu in numerabi¬
li delata. sinum corrium repleuerunt.
Decem sane dieb urbem obsidentes. bel¬
lumq t̾ra mariq magnũ gerentes. iurtu¬

Expanded text:
 acceptis, statim contra Chosdroen procedit. At vero Sarbaras Chalcedonem properans, Avaresque Thraci urbi appropinquantes, hanc depopulari parant, multis machinis adversus eam commotis, et navium sculptarum ex Istro multitudine infinita, seu innumerabili deleta, sinum repleverunt maris. Decem sane dies urbem obsidentes bellum terra mariq