comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus qđ in hac mortaliuita sine cibo & potũ ñ uĩuit᷑. Sic itaq
adillã eternã ñ ꝑuenit᷑. nisi duob istis adimmortalitatẽ sp̃ica¬
lit̃ nutriat᷑. Et ideobene simul incalice reddunt᷑: quia de uno
calice passionis ep̃i hec duonobis aduitã manarunt. Sedin¬
felir ÷ animus qui ñ hoc satis credit: & tam̃ ñ dubicat. qđ cibo
& potuuita humana sustencet᷑. Si enĩ in hoc mortalicibo canta
uis inẽ ut cotidie uitã labentẽ reparet. & uires resticuat: qͥuid
sentiendũ de hoc immortalicibo & potu. inquouita ȩc̃na pres¬
tat᷑ & immoralitas regnat : ueritas enĩ ẽ ds̃ & xp̃s ueritas ÷

Expanded text:
omnibus, quod in hac mortali vita sine cibo et potu non vivitur: sic itaque omnibus, quod in hac mortali vita sine cibo et potu non vivitur: sic itaque ad illam aeternam non pervenitur, nisi duobus istis ad immortalitatem spiritaliter nutriatur; et ideo bene simul in calice redduntur, quia de uno calice passionis Christi haec duo nobis ad vitam manarunt. Sed infelix est animus, qui hoc non satis credit, et tamen non dubitat quod cibo et potu vita humana sustentetur. Si enim in hoc mortali cibo tanta vis inest, ut quotidie vitam labentem reparet et vires restituat, quid sentiendum de hoc immortali cibo et potu, in quo vita aeterna praestatur et immortalitas regnat? Veritas enim est Deus, et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ xp̃s : sine ullius labe peccati in ipso concorporari
inueniuntur. Et idõ ñ obesse credimus eos uiaticũ ñ accepisse
necessariũ ÷ ad uitã ille cib celestis & potus : Quacinꝰ sicut
alunt᷑ cibis terrenis ad tẽpus ut uiuant : sic alant᷑ sp̃ĩcalic̃
renati ꝑ hȩc adꝑpetuã uitã nedeficiant inuia. donet
transeant ꝑmortẽ carnis ad ꝓpetuã ubi nullus defectus ÷ :
& sẽpit̾nã uitã. Interim cam̃ iustũ & ꝑnecessariũ.: uere¬
dẽpcus alat᷑ ad incorruptionẽ. & pocetur aduicã. Prop¬
terea mox saluator intulit. Caro enĩ meauere :÷ cibus:
& sanguis nis uere : potus. Acsi diceret. Quia generalit homines
cibo ae potu id ꝑmaxime appetunt ut ñ esuriant neq siciant:
a ne moriant᷑. hoc utiq cõmunis iste ñ prestat cib & potus: sed
caromea &sanquis quia immortales & incorruptibiles facit
Etidõ uere cibus & potus nominantur. Constat igit᷑ & liquet

Expanded text:
 quae Christus est, sine ullius labe peccati, in ipso concorporati  quae Christus est, sine ullius labe peccati, in ipso concorporati inveniuntur; et ideo non obesse credimus eos viaticum non accepisse ernecessarius est ad vitam ille cibus coelestis et potus, quatenus sicut aluntur cibis terrenis ad tempus ut vivant, sic alantur spiritaliter renati per haec ad perpetuam vitam, ne deficiant in via, donec transeant per mortem carnis ad. Interim tamen justum et pernecessarium ut redemptus alatur ad incorruptionem et potetur ad vitam. Propterea mox Salvator intulit: Caro enim mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus : ac si diceret, quia generaliter homines cibum et potum ob id permaxime appetunt, ut non esuriant neque sitiant, et ne moriantur, hoc utique communis iste non praestat cibus et potus, sed caro mea et sanguis, quia immortales et incorruptibiles facit, et ideo vere cibus et potus nominatur. Constat igitur et liquet
Abbreviated transcription (Latin):
frangit᷑ ad escã popłis & pardit᷑ fidelibus: Sanquis uero
incalice acsimpassione fusus. sp̃italit̾ consecratꝰ ꝓ nobis
ostendit᷑ ad pocandũ dõ patri asũmo pontifice oblatus.
quatinus eo p̃tio quo redẽpti sumus demorte ad uitã. &
incorpore xp̃i aggregati : exuam᷑ aculpis cotidianis leu¬
busq peccatis. Deindẽ eo ipsocibo potuq pascam᷑ & potem᷑
ñ possumus. Unde ipse saluator Nisi manduca ueritis
in quit carnẽ filii hominis & biberitis eius sanquinẽ. non
habebitis uitã inuobis. Qua ꝓpt̃ etiã ñnulli querunt
si qui baptizant᷑ & p̃uenti morte fuerint uelocius: nec si¬
nunt᷑ carnẽ dñi manducare. neq eius sanguinẽ bibere :
utrũ uel quantũ noceat. aut sinichil nocẽat. p̃serti cũ max
renati in xp̃o unũ cũ eocorpus effecci. in adoptionẽ filioꝵ
dĩuenisse uere credunt᷑. Unde constat. quia renati ad

Expanded text:
frangitur ad escam populis, et partitur fidelibus; sanguis vero frangitur ad escam populis, et partitur fidelibus; sanguis vero in calice ac si in passione fusus, spiritaliter consecratus pro nobis ostenditur ad potandum, Deo Patri a summo pontifice oblatus, quatenus eo pretio quo redempti sumus de morte ad vitam, et in corpore Christi aggregati, exuamur a culpis quotidianis levibusque peccatis. Deinde eo ipso cibo potuque pascamur et potemur non possumus; unde ipse Salvator: Nisi manducaveritis, inquit, carnem filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . 4. Quapropter etiam nonnulli quaerunt, si qui baptizantur, et praeventi morte fuerint velocius, nec sinuntur carnem Domini manducare, neque ejus sanguinem bibere, utrum vel quantum noceat; aut si nihil noceat, praesertim cum mox renati in Christo, unum cum eo corpus effecti, in adoptionem filiorum Dei venisse vere creduntur. Unde constat quia renati ad
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ relationẽ habeat addm̃. atq ita cotus homo sanet᷑.
& ego resuscitabo eũ innouissimodie habet nãq idõdixit.
quia mox anima carne soluta intrat inuite promptua¬
ria ubi scõꝵ animȩ requiescunt. Demde qđ ad corpus ꝑ¬
tinet addidic: & eqo resuscitabo eũ in nouissimo die. Ut
secut in tegre creatus ÷ homo ita qͦq rede̾ptus incegre
p̃dicet᷑: ac deinde innouissimo ad incegrũ reparandus
credat᷑: Porro incalice quantũ datur incelligi ascĩs
patrib ideo simul corpus & sanguis ꝓhanc partẽ iungunt᷑.
quia calix passionis ap̃i p̃figurat misteriũ. sicu̾ canic᷑
inpsalmis. Calicẽ salutaris accipiã : & nom̃ dñi inuo¬
cabo. Ecalicẽ nãq salutis. passio designatur. Inqua
nimirũ passione simul ꝑaro xp̃i cũ suo sanguine fuit. ĩd¬
circo iã immolato xp̃o ꝑsacram̃tũ diuinȩ craditionis corpꝰ

Expanded text:
nem relationem habeat anem relationem habeat a« Ego resuscitabo eum in noviquia mox anima carne soluta intrat in vitae promptuaria, ubi sanctorum animae requiescunt. Deinde, quod ad corpus pertinet, addidit: Et ego resuscitabo eum in novissimo die, ut sicut integre creatus est homo, ita quoque redemptus integre praedicetur; ac deinde in novissimo ad integrum reparandus credatur. 3. Porro in calice, quantum datur intelligi a sanctis Patribus, ideo simul corpus et sanguis per hanc partem junguntur, quia calix passionis Christi praefigurat mysterium, sicut canitur in psalmis: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Per calicem namque salutis passio designatur. In qua nimirum passione simul caro Christi cum suo sanguine fuit; idcirco jam immolato Christo per sacramentum divinae traditionis, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ: Que igit᷑ maior securitas hominis. quã ad suã
substantiã orare & eã in dm̃ uenerari. acque punitatẽ ꝑ¬
sonȩ fident̃ dicere: Ods mea substantia quime constitu¬
isti & creasti: nũ quid uane me creasti : ñ utiq licet ua¬
nicati subiciat᷑. homouiuens Quia dĩ ereator & uerbũ
patris faccus : homo. Unde constat ꝑhoc qđ & nos in illo.
& ille utiq in nobis. dũ carnẽ sp̃icalit̾ se refundit ut nos
ꝑ hoc in incorruptionẽ transformem᷑. Porro sanguis eiꝰ ut dixxi
potat᷑. quatinus anima quȩ insanquine peccati ẽ. renouet᷑.
quia & xp̃i anima ñ insanquine peccati. sed insanguine
carnis etiã uti natura ÷ hominis: carnẽ humanã quã xp̃s
susceperat uiuificauit. Id circo ñ recce caro s ine sanguine
cõmunicat᷑ : sed ut caro habeat relationẽ ad animã quȩ
insanguine xp̃i ÷: & anima uiificatriax carnis ꝑsangui¬

Expanded text:
hominum? Quae igitur major securitas hominis, quam ad suam hominum? Quae igitur major securitas hominis, quam ad suam substantiam orare, et eam in Deum venerari, atque per unitatem personae fidenter dicere: O Deus, mea substantia, qui me constituisti et creasti, nunquid vane me creasti? non utique, licet vanitati subjaceat homo vivens, quia Deus creator, et Verbum Patris factus homo. Unde constat per hoc quod et nos in illo, et ille utique in nobis, dum carne spiritaliter se refundit, ut nos per hoc in incorruptionem transformemur. 2. Porro sanguis ejus, ut dixi, potatur, quatenus anima, quae in sanguine peccati est, renovetur; quia et Christi anima non in sanguine peccati, sed in sanguine carnis, etiam uti natura est hominis, carnem humanam, quam Christus susceperat, vivificavit. Idcirco non recte caro sine sanguine communicatur; sed ut caro habeat relationem ad animam, quae in sanguine Christi est, et anima vivificatrix carnis per sangui
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit talia s̃ & hec semina in mortalitatis : quȩ in mortales
faciant digne ꝑcipientes: & ideo quotiens ista comedimus.
mortẽ dñi ad nuntiamꝰ: quia demorte ista immortalia me¬
riumus: donec ipse ueniat uiuus & immortalis: ut cũ eo etiã
& nos tali lonqe diuq refecti immortalicatis cibo. ipsi ꝑ eũ
immortales regnemus
qui delatere manauit: & ideo quã recte carosanguini sociat᷑
quia nec carosine sanguine. utiq nec sanguis sinẽ carne iure
cõmunicat᷑. Totus enĩ homo qui exduab constat substan¬
tiis redimit᷑ : & ideo carne simuł de sanguine saginat᷑. Demiq
nͣsicut quidã uolunt anima sola hocmisterio pascit᷑. quia ñ sõ¬
la redimit᷑ morte xp̃i & saluat᷑: uerũ &iã &caro nra ꝑhoc ad
tatẽ. unde orantes addm̃ cũ ꝓpħa dicimus. Memorare que
mea substantia: nũ quid eniꝰ uane constitiusti om̃s filios

Expanded text:
resurrexit, talia sunt et haec semina immortalitatis, quae immortales resurrexit, talia sunt et haec semina immortalitatis, quae immortales faciant digne percipientes: et ideo quoties ista comedimus, mortem Domini annuntiamus, quia de morte ista immortalia meruimus, donec veniat ipse vivus et immortalis, ut cum ea etiam et nos tali longe diuque refecti immortali cibo ipsi per cum immortales regnemus.qui de latere manavit, et ideo quam recte caro sanguini sociatur, quia nec caro sine sanguine utique, nec sanguis sine carne jure communicatur. Totus enim homo, qui ex duabus constat substantiis, redimitur, et ideo carne simul Christi et sanguine saginatur. Denique non, sicut quidam volunt, anima sola hoc mysterio pascitur; quia non sola redimitur morte Christi, et salvatur; verum etiam et caro nostra per hoc ad tatem, unde orantes ad Deum cum Propheta dicimus: Memorare quae mea substantia: nunquid enim vane constituisti omnes filios
Abbreviated transcription (Latin):
eramꝰ simili modo mortales. Quacinꝰ tali nos refecci pabulo
& inebriati poculo : faciamus ꝓ illo securi de immortalitate.
qđ ille ꝑnobis prior fẽcit mortalib Ad hoc qͥppe immor¬
talitatis presticit alimoniã : ut mortẽ ñtimeamus. Atꝰ
uero qđ ultimũ est si post resurrectionẽ hoc dedisset: dicturi
eẽnt heretici: qdđ in corruptibili iã xp̃o & inceloposito. ñ
posset mterris eiꝰ caro afidelib uorari. Nunc uero qđ integer
& incorruptus manet. dicimus contra eos qđ inmorte eiꝰ ista
ꝓcepimus. ut usq ad finẽ scli inde pascam᷑ & tam̃ qđ semina¬
tũ : resurgens in corruptũ ꝑmaneat. ꝓbhoc ergo granũ fru¬
menti interrã cecidit: ut multũ fructũ afferret. Si enĩ hoc
ille concessit sẽminib: multomagis idsibi p̾stitit. ut idipsũ
maneac in corruptũ. & deinceps multã alimoniã in mortalitatis
p̃beat exsua fructifi catione credentibus. Unde qualis ille

Expanded text:
eramus simili modo mortales, quatenus tali nos refecti pabulo, eramus simili modo mortales, quatenus tali nos refecti pabulo, et inebriati poculo, faciamus pro illo securi de immortalitate quod ille pro nobis prior fecit mortalis; ad hoc quippe immortalitatis praestitit alimoniam, ut mortem non timeamus. At vero quod ultimum est, si post resurrectionem hoc dedisset, dicturi essent haeretici, quod incorruptibili jam Christo et in coelo posito, non posset in terris ejus caro a fidelibus vorari. Nunc vero quod integer et incorruptus manet, dicimus contra eos, quod in morte ejus ista percipimus ut usque ad finem saeculi omnes inde pascamur, et tamen quod seminatum est resurgens incorruptum permaneat. Ad hoc ergo granum frumenti in terram cecidit, ut multum fructum afferret: si enim hoc ille concessit seminibus, multo magis id sibi praestitit, ut idipsum maneat incorruptum, et deinceps multam alimoniam immortalitatis praebeat ex sua fructificatione credentibus. Unde qualis ille
Abbreviated transcription (Latin):
nte passionẽ autẽ hoc sacramencũ ideo celebratũ : ut
delegali pascha continuo quia umbra remouenda erat.
ueritatis lux claresceret: nũ quã umbra pocest desistere :
nisi radiante luce. Aliud uero xp̃s nouerat. qđ & boni digne
&mali indigne hoc misteriũ licet p̃sũptiue accepturi essent:
uoluit formã cunctis dare cõmunicantib qͥd boni quidue
mali ꝑcipiant. Et idõ uidas infigurã omniũ malorũ ad
mictit᷑. Nã si post resurrectionẽ fieret iã uidas cũsc̃ĩs apłis
cõmunicare ñ posset : qͥa udicio ȩt̃noiã dãpnatus erat.
Nã ꝑhoc misteriũ passio dñi & mors p̃dicanda erat: ĩdeo
magis congruit in ipso passionis articulo hoctradere quã
post resurrectionẽ. Quia ad hoc immolatus ÷ agnus: ut
noꝰ carnẽ eius nos comedamus. Unde paulus. Pascha nr̃m
de hõc scło ad patrẽ. id ÷ dehac mortalitate adimmortali¬
tatẽ. fecit adhuc mortalis qđ nos post eũ & in illo faccuri

Expanded text:
nte passionem autem Domini hoc sacramentum ideo celebratum est, ut de legali pascha continuo, quia umbra removenda erat, ut veritatis lux claresceret. Nunquam umbra potest desistere, nisi radiante luce. Aliud vero Christus noverat, quod et boni digne, et mali indigne hoc mysterium, licet praesumptive, accepturi essent, voluit formam cunctis dare communicantibus, quid boni, quidve mali percipiant: et ideo Judas in figuram omnium malorum adt resurrectionem fieret, jam Judas cum sanctis apostolis communicare non posset, quia judicio aeterno jam damnatus erat. Nam per hoc mysterium passio Domini et mors praedicanda erat: ideo magis congruit in ipso passionis articulo hoc tradere, quam post resurrectionem: quia ad hoc immolatus est Agnus, ut nos ejus carnem comedamus; unde Paulus: Pascha nostrum de hoc saeculo ad Patrem, id est de hac mortalitate ad immortalitatem, fecit adhuc mortalis quod nos post eum et in illo facturi
Abbreviated transcription (Latin):
sicriminib ẽ. obuoluta. uerũ ignauia sicorpeat: pacet
igit᷑ qđ nisi desi derio celestis patriȩ ad suꝑna ubixp̃s
est index terã patris fide plenissima & spe certa neeñ
caritate ñ ficta festinꝰ transeat : de agni carnib iure
ñ comedit quia legẽ in hoc iubentis iuolat. Propt̾ ea
quociens ea ꝑcipimus. ad collamꝰ m̃tes indesi deriũ.
& ꝑardorẽ fidei festinemꝰ ad tantã sacietatẽ uisionis qͥa
nimirũ hicgustus : illic aut̃ sacietas. Satiabit᷑ in qͥc
ꝓpheta dũma nifestabit᷑ gloria tua. Transic ergo ap̃s¬

Expanded text:
gnavia si torpeat. Patet igitur, quod nisi desiderio coelestis patriae ad superna ubi Christus est, in dexteram Patris, fide plenissima et spe certa, necnon charitate non ficta, festinus transeat, de Agni carnibus jure non comedit, quia legem in hoc jubentis violat. Propterea quoties ea percipimus, attollamus mentes in desiderium, et per ardorem fidei festinemus ad tantam satietatem visionis, quia nimirum hic gustus est, illic autem satietas. Satiabimur, inquit Propheta, dum manifestabitur gloria tua . Transit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
spͥs scĩ pdest nobis. immo magis officit. Idõ quisquis recte uult
cõmunicare.sic uiuat necessẽ ẽ. ut tẽplũ sp̃s semꝑesse queat:
quia siquis cẽplũ di uiolauerit dis ꝑdet illũ ds: Hinc qͦq
paulus ait. Nolice contristari sp̃m sẽm in quo si gnati estis.

Expanded text:
Spiritus sancti prodest nobis, imo magis officit. Ideo quisquis recte vult Spiritus sancti prodest nobis, imo magis officit. Ideo quisquis recte vult communicare, sic vivat necesse est, ut templum Spiritus semper esse queat; quia si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Hinc quoque Paulus: Nolite contristare Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ut candore lilii. & rubore sanquinis in hocmisterio decoret᷑.
Bonũ qͥppe ut aduitã et̃nã ꝓficiamꝰ: pulchrũ uero dũ immor¬
calitacis gła uestim᷑ : uc & interius fruam̃ uitȩ dulcedine ã
excerius fulgeamꝰ nicidius detanti beneficii grã. Et uinũ inqͥt
germinans uingines. felix fructꝰ ubertatis ex qͦ uirgiitas germi¬
nat᷑. Nã in hoc nri germinis uino casticas corrupit᷑: abisto uero
qm̃ sumũ eiꝰ bonũ xp̃s ẽ. & sũma pulcricudo uestis illa concex¬
ca desuꝑ exuellere agni quȩ nuptialis alibi appellat᷑. Sed &
caritatis uino ebrianiure omis anima que ap̃i potat sangui¬
habes pulchrũ uenustatis. quotuas infantiȩ abluas fedita¬
tes: exercete in castitace : qm̃ hic sangius nichil magis diligic
quã in ap̃o uirgines. Uirgines inquã sed prudentes & puđdi
sine uino sufficit sanguinis. neq caro aut sanguis sine oleo

Expanded text:
ut candore lilii et rubore sanguinis in hoc mysterio decoretur. ut candore lilii et rubore sanguinis in hoc mysterio decoretur. Bonum quippe, ut ad vitam aeternam proficiamus, pulchrum vero, dum immortalitatis gloria vestimur, ut et interius fruamur vitae dulcedine, et exterius fulgeamus nitidius de tanti beneficii gratia. Et vinum, inquit, germinans virgines. Felix fructus ubertatis, ex quo virginitas germinatur. Nam in hoc nostri germinis vino castitas corrumpitur, ab isto veroquoniam summum ejus bonum est, et summa pulchritudo vestis illa contexta desuper ex vellere Agni, quae nuptialis alibi appellatur. Sed et charitatis vino ebria jure omnis anima, quae Christi potatur sanguihabes pulchrum venustatis, quo tuas infantiae abluas foeditates. Exerce te in castitate, quoniam hic sanguis nihil magis diligit, quam in Christo virgines; virgines, inquam, sed prudentes et pudicsine vino sufficit sanguinis, neque caro aut sanguis sine oleo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc licet inspe refectꝰ olim abrahã fuerat : ideo benedictus
dõ excelso diccusẽ. Quadeniq benedictione post eũ ds̃isa ac
ꝑfuderat: ꝓpcerea & ipse filiũ suũ iacob eisdẽ ditabat donis.
De hoc quippe bono ⁊acharias olĩ repmisso ad miransãit Et
quidbonũ eus ÷ & quid pulchrũ eius. nisi frum̃tũ electoꝵ
& uinũ germinans uirgies. Ubi nocandũ qđ ñnisi elecco¬
rũ ẽ cib: ex quobonũ salucis eclȩ & pulcricudo decoris p̃statur
quia & sicotidie sordescit. ex inde reparat᷑. ut sponsa xp̃isine
macula &ruꝗa talib inueniat᷑ respsa muneribus. Alioquin
dũ cotidie peccamꝰ licet inminimis . quomodo sine macula
essẽ possumus: Non ẽ ergo inmaculata. quã neui alicuius obs¬
cenicas dedecorat. Sed qͥa ꝑ hȩc purgat᷑ iugit᷑ pulchrũ eiꝰ÷
hoc corpus: ex quo iã speciosa ꝑlauadrũ amplius pulchrescit

Expanded text:
hoc licet in spe refectus olim Abraham fuerat, ideo benedictus hoc licet in spe refectus olim Abraham fuerat, ideo benedictus Deo excelso dictus est. Quia denique benedictione post eum Deus Isaac perfuderat, propterea et ipse filium suum Jacob eisdem ditabat bonis, iciarum et convivium. De hoc quippe bono Zacharias olim repromisso admirans ait: Et quid bonum ejus est, et quid pulchrum ejus, nisi frumentum electorum, et vinum germinans virgines? Ubi notandum quod non nisi electorum est cibus, ex quo bonum salutis Ecclesiae, et pulchritudo decoris praestatur. Quia etsi quotidie sordescit, exinde reparatur, ut sponsa Christi sine macula et ruga talibus inveniatur respersa muneribus; alioquin dum quotidie peccamus, licet in minimis, quomodo sine macula esse possumus? Non est ergo immaculata quam naevi obscoenitas dedecorat. Sed quia per haec purgatur jugiter, pulchrum ejus est hoc corpus, ex quo jam speciosa per lavacrum amplius pulchrescit,
Abbreviated transcription (Latin):
cionis p̃ciũ in de ꝓnobis offerimus. Ergo qđ cunc ille ꝓnobis
semel fecisse  legit᷑ hocnos ipso iubente cocide facimus. Necñ¬
a insalomone leginꝰ: qd sapientia miscuerit in craceras uinũ¬
adbenedicendũ cũ cardior occurrisset: benedietione hac iã frĩ
indulta ait. Uenit germanꝰ cuus fraudulent. Ac deide frum̃to
& ino stabiliui erĩ. Qđ ÷ aꝑtedicere. firmaui eũ pane corpo¬
ris ap̃i & uinosangiunis. in quib ȩcerna illa maneat habundan¬
tia: cibi aut̃ ultrã filimi quid faciã .: Auid igit᷑ cancus & calis
dĩ cultor. sinichil inuenit filio ultra quid p̃beat. nisi eadẽ
illi uotis imploret: putasne qđ absic si fueris indiqnꝰ tanca
grã. ullis qđ polleas bonis ultra quã nichil amplius in hac
uita p̃stat᷑  auc forte idõ paruipendas qͥa in ore ñtibi sapit :
qđ inspũ ille longe p̃senserat in eo & frui desiderabat: Sed &

Expanded text:
tionis pretium inde pro nobis offerimus. 2. Ergo quod tunc ille pro nobis tionis pretium inde pro nobis offerimus. 2. Ergo quod tunc ille pro nobis semel fecisse legitur, hoc nos, ipso jubente, quotidie facimus. Necnon et Salomone legimus, quod sapientia misouerit in crateras vinuad benedicendum cum tardior occurrisset, benedictione hac jam fratri indulta, ait: Venit germanus tuus fraudulenter: ac deinde: Frumento et vino stabilivi eum : quod est aperte dicere, Firmavi eum pane corporis Christi et vino sanguinis, in quibus aeterna illa maneat abundantia. Tibi autem, fili, ultra quid faciam . Quid igitur? tantus et talis Dei cultor si nihil invenit filio ultra quid praebat, nisi eadem illi votis imploret? Putasne, quod absit, si fueris indignus tanta gratia, ullis quod polleas bonis, ultra quam nihil amplius in hac vita praestatur, aut forte ideo parvipendes, quia in ore non tibi sapit, quod in spiritu ille longe praesenserat in eo, et frui desiderabat? Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
conũ infelicit̾ cũ uida. ut sint infelle amaritudinis bibunt
Hinc qͦq paulus ait. Quȩ sursũ sunt sapite : ñ quȩ suꝑ cerrã.
Non enĩ aliubi hic calix noui testam̃ti: quã sursũ accipit᷑. Et
quia noui testam̃ti ÷. ñ nisi ab innoriatis quisunt sine uetusta¬
te peccati cõmunicat᷑. Noui aut̃ cestam̃ti obdistinctionẽ
ueteris dicit: De qͦ moyses cũ asꝑgeret populũ desanguine
holocaustoꝵ. medĩ eiꝰ incrateras. & mediũ fudit suꝑ altare .:¬
& aic. Hic ÷ sanguis testam̃ti qđ mandauit dñs. Sangus tan
est dñs daturũ se nobis. Cuius nimirũ sanguine popłs asꝑsus ẽ.
a p̃ianꝰ: & mediũ eiꝰ passim ꝑcrateras refundit. qͥa misticũ ÷
& morale exscripturis qđ in eo ꝑcipimꝰ. Deinde mediũ eiꝰ suꝑ
altare ꝓm̃iultorũ exhaurienda peccata : unde nunc salutis
potũ sumimꝰ. Qm̃ & sapientiã doctrinȩ exillo habemꝰ: &e redẽp¬

Expanded text:
conum infeliciter cum Juda, ut sint in felle amaritudinis, bibunt. conum infeliciter cum Juda, ut sint in felle amaritudinis, bibunt. Hinc quoque Paulus ait: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Non enim alibi hic calix Novi Testamenti quam sursum accipitur; et quia Novi Testamenti est, nonnisi ab innovatis qui sunt sine vetustate peccati communicatur. Novi autem Testamenti ob distinctionem Veteris dicit: De quo Moyses cum aspergeret populum de sanguine holocaustorum, medium ejus in crateras, et medium effudit super altare, et ait: Hic est sanguis testamenti quod mandaviest Dominus daturum se nobis, cujus nimirum sanguine populus aspersus est Christianus, et medium ejus passim per crateras refunditur, quia mysticum est et morale ex Scripturis quod in eo percipimus. Deinde medium ejus super altare pro multorum exhauriendis peccatis; unde nunc salutis potum sumimus, quoniam et sapientiam doctrinae ex illo habemus, et redemp
Abbreviated transcription (Latin):
tino nũꝗ incratere.neq in alio uase. quã incalice consecretur.
Sed neq alio nomine ut fieri solet in aliis quibusq uasis. nsi
seꝑ iuxta ꝓprietates linguarũ calix uocat᷑. ut ex inde omibi
calir passionis xp̃i admemoriã reducat᷑. Ex quonimirũ
calice idẽ. ex ea morte sangiuis: & ꝑsanguinẽ uica haurit᷑ ȩc̾na.
Quẽ cũbibimꝰ quid aliud quã mortẽ dni adnuntiamus. ⁊̃ dcir¬
conecesse ẽ. ut unꝰ qͥsq prius moriat᷑ huic scło : quia sicuc
nemonisi consepultus mortẽ recte annunciat. ita nemo
ex inde uicã sumit. nisi resurgens innouitate uie ãbulet.
& iã in xp̃omaneat. Unde si uolumus ea cũ xp̃o ꝑcipere :
sursũ incenaculũ uitȩ ascendamꝰ. Utiq incenaculũ magnũ
& stratũ : Quia nisi magn̾sit: ñ om̃s capiet. Ascendam̃us
aut̃ sursũ: quia qui deorsũ iacent. ñ ista cũ xp̃o. sed fel dra¬

Expanded text:
tino, nunquam in cratere, neque in alio vase, quam in calice consecretur; tino, nunquam in cratere, neque in alio vase, quam in calice consecretur; sed neque alio nomine, ut fieri solet in aliis quibusque vasis, nisi semper juxta proprietatem linguarum calix vocatur, ut exinde omnibus calix passionis Christi ad memoriam reducatur. Ex quo nimirum calice, id est, ex eadem morte sanguis, uam mortem Domini annuntiamus? Idcirco necesse est, ut unusquisque prius moriatur huic saeculo, quia sicut nemo nisi consepultus mortem recte annuntiat, ita nemo exinde vitam sumit, nisi resurgens in novitate vitae ambulet, et jam in Christo maneat. Unde si volumus eam cum Christo percipere, sursum in coenaculum vitae ascendamus, utique in coenaculum magnum et stratum, quia nisi magnum sit, non omnes capit. Ascendamus autem sursum, quia qui deorsum jacent, non ista cum Christo, sed fel dra
Abbreviated transcription (Latin):
fibulam astruunt: qđ xp̃s corporalit̾ sit regnã¬
turus quando et hȩc noua corporalit̾ debeat co¬
medere uel potare. quȩ usq ad cõsum mationẽ scłi
ñ se facturũ ut auuit denunciauit. Hosautẽ catho¬
lice sensũ ipsius dñi requirentes. ñhereticorũ nenias
sequamꝰ. sed eiꝰ qui ait. accipite & comedite ex hocomĩs.
Hoc est enĩ corpus meũ. It calicẽ illũ eẽ dicamꝰ dequo
idẽ Hicest calix ms noui testam̃ti .: qui ꝓ multis effun¬
detur in remissionẽ peccatorũ. De quo nimirũ calice
ꝓpħa ait. Calicẽ salutaris accipiã . & nom̃ dñi inuo¬
cabo. Perquẽ itaq calicẽ. passio dñi designatur. Ux¬
de idem ad patrem. Pat̾ in quid trans fer ame calicem
istũ. scilicet mortis passionẽ. ñeꝑ manꝰ uideorũ fiat.
Aedemde. Pac̾ sin potest hic calix cransire nisi bibã illũ fiat uolun¬
tascua. Propt̃ qđ & mos bene in oleuit. ut sanguis xp̃i nũꝗ inca¬

Expanded text:
fabulam astruunt, quod Christus corporaliter sit regnaturus, quando et haec nova corporaliter debeat comedere vel potare, quae usque ad consummationem saeculi non se facturum, ut aiunt, denuntiavit Nos autem catholice sensum ipsius Domini requirentes, non haereticorum naenias sequamur, sed ejus qui ait: Accipite et comedite ex hoc omnes. Hoc est enim corpus meum: et calicem illum esse dicamus, de quo idem: Hic est calix meus Novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. De quo nimirum calice propheta ait: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Per quem utique calicem passio Domini designatur. Unde idem ad Patrem: Pater, inquit, transfer a me calicem istum , scilicet mortis passionem, ne per manus Judaeorum fiat; ac deinde, Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Propter quod et mos bene inolevit, ut sanguis Christi nunquam in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗđ & sepe hi cales int̾dũ ꝓponunt se ad orã inmelius conuer¬
ti cũ sũma deliberatione mentis: sed iterũ tẽptationis impe¬
tu peiusruunt. Idcirco cusiuis saluari & his ad uitã frui
ueli sicte agas. uc dm̃ p̃sentẽ sẽꝑ ubiq ihtelliges. & sic corã
ipso uerseris ut innullomaiest̾acis eiꝰ oculos offendas. Quia
siquis se putat ab eo uspiã delicescere : nouerit eũ omĩno
qđ offensũ ñ effũgiet qui ubiq uirtute pollet. sed apud
eũ omĩa recondita quȩ gessit. & signata inches auris eius
Sioua diffeserrua Sit inhoc ausierio. iusto l⁊ fem

Expanded text:
 saepe hi tales interdum proponunt se ad horam in melius conver saepe hi tales interdum proponunt se ad horam in melius converti cum summa deliberatione mentis, sed iterum tentationis impetu pejus ruunt. Idcirco, tu si vis salvari et his ad vitam frui, velim sic te agas, ut Deum praesentem semper ubique intelligas, et sic coram ipso verseris, ut in nullo majestatis ejus oculos offendas, quia si quis se putat ab eo uspiam delitescere, noverit eum omnino quod offensum non effugiet, qui ubique virtute pollet, sed apud eum omnia recondita quae gessit; et signata in thesauris ejus Si ulla dif
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcliuius uitiorũ : quanto facilius ad hec sine p̃iudicio reacus
sui accedunt ista pedibus calcare. Quinec quia semel eos dei
pacientia sustinuit : dũ indigni uicȩ misteria p̾sumerent ulte¬
rius ea que dicimus uera malunt credere. Uerent᷑ enĩ corã hu¬
manis obtutib suã uerecundiã portare : quã corã maiestate
offensã. Quibus ꝓfecco cordis induratio tũ nec se corrigunt
nec dĩ uisicant᷑ pietatis uerbere. ĩ ã pena peccati: & concẽptus
supbiȩ
Seddñs quia eos continuo ñ punit ut p̾culimus. nũ quid ñ curat.
auc suas in iurias itatenus inulcas obliuiscit᷑: nequaquã hoc
dixerim. p̃sertĩ cũidẽ uideat. & adiracundiã exinde ampli¬
us concitet᷑. eo qđ ꝓuocent eũ filii sui aefiliȩ inirã. quos
angłdrũ ꝗratis sociauerat mensȩ. hinc qͦq ẽ. qđ sequitur.
Abscondã faciẽ meã ab eis: & considerabo nouissima eoꝵ. Propt̃¬

Expanded text:
proclivius vitiorum, quanto facilius ad haec sine praejudicio reatus proclivius vitiorum, quanto facilius ad haec sine praejudicio reatus sui accedunt, ista pedibus calcare; quin et quia semel eos Dei patientia sustinuit, dum indigni vitae mysteria praesumerent, ulterius ea quae dicimus vera malunt credere. Verentur enim coram humanis obtutibus suam verecundiam portare, quam coram majestate offensam. Quibus profecto cordis induratio, cum nec se corrigunt, nec Dei visitantur pietatis verbere, jam poena peccati est et contemptus superbiae; sed Dominus quia eos continuo non punit, ut praetulimus, nunquid non curat, aut suas injurias itatenus inultas obliviscitur? Nequaquam hoc dixerim, praesertim cum idem videat, et ad iracundiam exinde amplius concitetur, eo quod provocent eum filii sui ac filiae in iram, quos angelorum gratis sociaverat mensae. Hinc quoque est quod sequitur: Abscondam faciem meam ab eis, et considerabo novissima eor
Abbreviated transcription (Latin):
castũ ce custodi: qͥa hoc munꝰ quo uirgines generant᷑. nimiũ ñ
modo carnis luacuriã. uerũ & iã mentis ex secrat desidiã & om̃e
qđ ẽ. unde nr̃ interior homo possit maculari. Quoueli quia
ordinante dõ iã sacris assĩstis altarib. laua int̾ in nocentes
ñ cũpilato manꝰ. qͥa nulla excusatio ꝑd ẽ. ubi testis est conscientiȩ
udex: & si ꝓbaueris te primũ: cũ depane illo & calice securus
bibe. S̾in auc̃. da honorẽ dõ & corrige quanttotius penitudine
cordis maculã erroris: si quo modo ualeas demũ xp̃i altaria
curcũdare pus amplexib. & ad scã scõꝵ mence pura deuotione
introire. Alioqͥn grauius ÷ in sordib adhuc sordescere. & ad inlicita
dĩ misteria concẽpto dõ impudent᷑ accedere. Hȩx igit᷑ ob cautelã
tui dixerĩ dilectissime fili: quia noui plerosq ueluti sues in¬
mundeꝰ qui sub obtentu penicentiȩ redeunt ad uolutabra tanto

Expanded text:
castum te custodi, quia hoc munus quo virgines generantur, nimirum non castum te custodi, quia hoc munus quo virgines generantur, nimirum non modo carnis luxuriam, verum etiam mentis exsecrat desidiam, et omne quod est, unde noster interior homo possit maculari. Quo velim, quia ordinante Deo jam sacris assistis altaribus, lava inter innocentes, non cum Pilato manus, quia nulla excusatio prodest, ubi testis est conscientiae judex, et si probaveris te primum, tum de pane illo ede, et calice securus bibe. Sin autem, da honorem Deo, et corrige quantocius poenitudine cordis maculam erroris, si quo modo valeas demum Christi altaria circumdare piis amplexibus, et ad sancta sanctorum mente pura devotior intrDei mysteria, contempto Deo, impudenter accedere. 8. Haec igitur ob cautelam tui dixerim, dilectissime fili, quia novi plerosque veluti sues immundas, qui sub obtentu poenitentiae redeunt ad volutabra tanto
Abbreviated transcription (Latin):
chi neccaro÷ nec sanguis. sediudiciũ qđ ꝑcipio: quia sine
plet᷑: sed ille adplenũ hec omĩa donorũ possidet: ecła uero
ppartes in diuidue sicut eidẽ placuerit: qui se diuidit insingu
anima cuiusq uacua inuenit᷑. Idõ hunc sẽꝑ oremus. hunc
illo renoriet᷑. ac si aquilȩ uiuentus nrã. Liquet ergo qđ sine
illo nichil ÷ qđ habet᷑ nichil qđ ꝑcipit᷑: eo qdđ omĩa dona
uurtutũ hoc uno laudant᷑. Ideirto siuolumꝰ celestib ditari
qͦsq ille scĩficauerit sui roris asꝑsione : eos ꝑfecto pacrẽ &filiũ
inhabitare credimꝰ. Hinc idẽ filius ait. ł go & pat̾ adeii ueni
sed signant̃ insinuans qđ ad eos cantũ pat̾ & ipse ueniant: quos
idẽ suc p̃uentu aspirationis scĩficauerit sp̃s. licet in om̃ib sibi
sẽꝑ cooperatrix sit tota trinitas. Qua de causa sicut nichil in
hac uita felicius bonoxp̾iano: ita nichil illopericulosius side¬
sertus a tanta gr̃a fiat menbrũ meretricis. Et idõ carissime

Expanded text:
ia sine Ecclesia repletur. Sed ille ad plenum haec omnia donorum possidet; Ecclesia vero per partes individue, sicut eidem placuerit qui se dividit in singuanima cujusque vacua invenitur. Ideo hunc semper oremus, hunc illo renovetur, ac si aquilae, juventus nostra . 7. Liquet ergo quod sine illo nihil est quod habetur, nihil quod percipitur: eo quod omnia dona virtutum hoc uno claudantur. Idcirco si volumus coelestibus ditari quoscunque ille sanctificaverit sui roris aspersione, eos profecto Patrem et Filium inhabitare credimus. Hinc idem Filius ait: Ego et Pater ad eum vensed signanter insinuans quod ad eos tantum Pater et ipse veniant, quos idem suae praeventu aspirationis sanctificaverit Spiritus, licet in omnibus sibi semper cooperatrix sit tota Trinitas. Qua de causa sicut nihil in hac vita felicius bono Christiano, ita nihil illo periculosius, si desertus a tanta gratia fiat membrum meretricis. Et ideo, charissime,
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ ut qui pͥmom̃se pascha facere ñ potuerie. secundo fa¬
ciat. Idẽ si cũ ꝑfectis in pͥmo m̃se quasi in prima gr̃a sine
mortis reatu aqnũ edere ñ potuerit: saltẽ secundomense
idẽ inpenitentia racus sui hedũ indulgentiarũ ꝑcipiat
Uit enĩ ita. Homo qui fuerit inmundus suꝑanima. siue in uia
ꝑcul ingente urã. faciat phase dño m̃se secundo: alic̾ aut̃
si aut̃ mnmundus in anima ñ fuerit aut ꝓcul corpore igna¬

Expanded text:
aecipitur: ut qui primo mense Pascha facere non potuerit, secundo faaecipitur: ut qui primo mense Pascha facere non potuerit, secundo faciat, id est, si cum perfectis in primo mense, quasi in prima gratia, sine mortis reatu agnum edere non potuerit, saltem secundo mense, id est in poenitentia reatus sui, haedum indulgentiarum percipiat. Ait enim ita: Homo qui fuerit immundus super animam sive in via procul in gente vestra, faciat phase Domino mense secundo . Aliter autem si aut immundus in anima non fuerit, aut procul torpore igna
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s indomo ecłe duplicit̃ immolat᷑. Si uisti sumꝰ inqͥc de
agni carnib uescim᷑. Sipeccatores & penicenciã agimus.
nõbis ediis occidit᷑: non qđ xp̃s hedus sit qͦs asinistris stare
docuit. sed ꝓdiuersitate meritoꝵ unicuiq auc agnꝰ auc
edus fic. alioquin exlege cur hedũ simul cuag̃no iuberet
tolli. nisi obmeritorũ distinctionẽ : ũbimox & seruabitis cũ
in qͥt usq ad quartã decimã diẽ mensis huius. Immolabicq
eũ uniuersa multitudo filiorũ isrł: aduesperã. Hec camen
Sed ex hocutimoris : inscripturis diuinis lacent̃ ostendic: qđ
aliud ẽ qđ ꝑfectũ ꝑfectiorib mandauit. aliud uͦ qđ lapsis
de corpentib ad indulgenciã ꝑuidit. Idcirco desolo agno
quidagendũ ÷ apte instituit: de hedo uero qͦsi nolens edicere
pssius reticuit. Qm̃ aliud ẽ qđ ipse ubiq uult ꝑfectius aliud
aut̃ duĩ inc̃dũ qͥd indulget. Unde & alio loco depascha sic p̃¬

Expanded text:
e dupliciter immolatur: Si justi sumus, inquit, de agni carnibus vescimur; si peccatores et poenitentiam agimus, nobis haedus occiditur: non quod Christus haedus sit, quem a sinistris stare docuit, sed pro diversitate meritorum unicuique aut agnus aut haedus sit; alioquin ex lege cur haedum simul cum agno juberet tolli, ob meritorum distinctionem: ubi mox: Et servabitis eum, inquit, usque ad quartam decimam diem mensis hujus, immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam. Nec tamen sed ex hoc, uti moris est in Scripturis divinis, latenter ostendit, quod aliud est quod perfectum perfectioribus mandat, aliud vero quod lapsis et torpentibus ad indulgentiam providet. Idcirco de solo agno quid agendum aperte instituit, de haedo vero quasi nolens edicere pressius reticuit; quoniam aliud est quod ipse ubique vult perfectius, aliud autem dum interdum quid indulget. Unde et alio loco de Pascha sic pr
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ adhanc unitatẽ & conspersionẽ fueris bene infariã
actenuatus. deinde conspersus gr̃a. & igne caritatis decoctꝰ
ñ poteris ad solidicatẽ fideifirmari. Propt̾ea sic tibi sẽꝑ
mola superior spes ꝑmissionis & mola inferior timor
ꝑfectȩ caritatis. quibꝰ duob. bene at tenuatus possis sp̃s
& ideofilisicista debes cogitare quasi cȩlestici. sic contin¬
gere quasi diuina: sic accipere ut salutaria. iiquibꝰ
inta ęterna repmittit᷑. sic credere ut dicunt᷑. sic uiue¬

Expanded text:
Spiritus sancti ad hanc unitatem et conspersionem fueris bene in farinam Spiritus sancti ad hanc unitatem et conspersionem fueris bene in farinam attenuatus, deinde conspersus gratia et igne charitatis decoctus, non poteris ad soliditatem fidei firmari. Propterea sit tibi semper mola superior spes promissionis, et mola inferior timor perfectae charitatis, quibus duobus bene attenuatus possis Spiriet ideo, fili, sic ista debes cogitare, quasi coelestia; sic contingere, quasi divina; sic accipere ut salutaria, in quibus vita aeterna repromittitur; sic credere, ut dicuntu
Abbreviated transcription (Latin):
bibimꝰ quã xp̃i sanguinẽ: ubi & nos ꝑaquã ad micti counici
sumꝰ. In pane uero nidnl p̃ter corpus. ubi & nos ꝑxp̃i consper¬
sionẽ iã menbra sumꝰ. Quȩ nimirũ conspersio ꝑaquã scĩsp̃s
fic: de qua xp̃s in euangelio qui credit inquit inme flumi¬
na deuentre eiꝰ fluent aquȩ iuiuȩ. Et continuo euangelista:
hoc aut̃ dicebat de spũ. que accepturi erant credentes in eũ.
exigit᷑ conspersio demulcis granis fecit unũ corpus. Cor¬
pus inquã sinceritatis & ueritatis si tam̃ sumꝰ atimi
id ẽ. absq ferm̃to maliciȩ &e nequitiȩ. uc digne hunc
panẽ de hac aqua conspersũ accipere possimus. Omira dĩ
omnipotentis dispensatio qui tantis instruim᷑ disciplinis &
firmam᷑ exemplis : siñsit mens in grata detantis beneficuis.
& dubia de cã inmensis ꝓmissis. Id circo ohomo serua cons¬
persionẽ gr̃ȩ : qͥa licet tricicũ sis. nisi doctrina & uirtute

Expanded text:
bibimus quam Christi sanguinem, ubi et nos per aquam admisti couniti bibimus quam Christi sanguinem, ubi et nos per aquam admisti couniti sumus: in pane vero nihil praeter corpus, ubi nos per Christi conspersionem jam membra sumus; quae nimirum conspersio per aquam sancti Sfit, de qua Christus in Evangelio : Qui credit, inquit, in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et continuo evangelista: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. Haec igitur conspersio de multis granis fecit unum corpus, corpus, inquam, sinceritatis et veritatis, si tamen sumus azymi, id est, absque fermento malitiae et nequitiae, ut digne hunc panem de hac aqua conspersum accipere possimus. O mira Dei omnipotentis dispensatio, qua tantis instruimur disciplinis et firmamur exemplis, si non sit mens ingrata de tantis beneficiis, et dubia de tam immensis promissis. Idcirco, o homo, serva conspersionem gratiae, quia licet triticum sis, nisi doctrina et virtute
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Dispensatiue sacis puisũ ÷ ut ex illo int̾dũ pascam᷑ :
quatinꝰ ꝑ hoc cu̾illo & in illo unũ corpus inueniam᷑. Uerũ¬
tam̃ qđ ieuini cõmunicamus. satis ꝑuide ut dũ sobrietas
fraglat incorpore. dũ omĩs feruor carnis quiescit. & om̃s
anĩmi sensus ad intelligentiã & discernendi racionẽ for¬
cius uigent illo prius cibo interior nr homo in ebriet᷑
quatinus deinceps qđ p̃minet in nobis uegetatũ celesti
dulcedine illudregat & gubernet qđ inferuis ÷. ne ad
nocia & suꝑflua se relaxet. Dignũ igit᷑ fuit. ut qđ subli¬
mius ÷ : maiorihonore potiret᷑ : deinde qđ inferius. & tam̃
necessariũ indulgentiam istius uice ꝑciperet : prius cam̃
ad celestia & et̾nã ucroq felicius inuitato. hec ẽ nãq uera
& noua conspersio sinceritatis & ueritatis ut simus atimi
sine ferm̃tomaliciȩ & nequitiȩ. Nã in calice nichil aliud

Expanded text:
sumus. Dispensative satis provisum est, ut ex illo interdum pascamur, sumus. Dispensative satis provisum est, ut ex illo interdum pascamur, quatenus per hoc cum illo et in illo unum corpus inveniamur. Verumtamen quod jejuni communicamus, satis provide fit, ut dum sobrietas flagrat in corpore, dum omnis fervor carnis quiescit, et omnes animi sensus ad intelligentiam et discernendi rationem fortius vigent, illo prius cibo interior noster homo inebrietur, quatenus deinceps quod praeeminet in nobis vegetatum coelesti dulcedine, illud regat et gubernet, quod inferius est, nec ad noxia et superflua se relaxet. Dignum igitur fuit, ut quod sublimius est, majori honore potiretur, deinde quod inferius, et tamen necessarium, indulgentiam istius vitae perciperet, prius tamen ad coelestia et aeterna utroque felicius invitato. Haec est namque vera et nova conspersio sinceritatis et veritatis, ut simus azymi sine fermento malitiae et nequitiae. Nam in calice nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uita nr̃a seruat᷑ ȩt̃na. Ac ꝑhoc quisic accipit: digne acci¬
pit. Et qui: idigne illud acceperit. habet iã uitã ȩt̾nã
inse manentẽ. Fruolũ ÷ ergo sicuti in eodẽ a pocripho libro
legit᷑ in hoc misterio cogitare destereort. ne cõmiscea t̃¬
indigestione alcerus cibi. Deniq ubi sp̃italis esca & pocus su
mit᷑ & sp̃s sc̃s ꝓ eũ in homine operat᷑. ut si quid in nobis carnale
ad huc ẽ transferat᷑ in sp̃m. & fiat homospĩtalis quid cõmiae¬
tionis habere pocerit: Quantũ igic᷑ distat uita illa ȩt̃na
ab ista mortali uita : tantũ & iste cibus omnino p̃minet ab
illo cõmuni quosimul nobiscũ etiã animalia uiuunt: & idõ
cõmunis appellat᷑. quia omĩum ẽ. bonorũ scilicet & maloꝵ
netñ &animaliũ. At uero iste ñ nisi filiorũ dĩ ẽ. cibus: ut
inde alant᷑ unde uiuunt. Xpõ enĩ uiumꝰ. c̃uius & menbra

Expanded text:
ubi vita nostra servatur aeterna. Ac per hoc qui sic accipit, digne acciubi vita nostra servatur aeterna. Ac per hoc qui sic accipit, digne accipit, et qui digne illud acceperit, habet jam vitam aeternam in se manentem. 3. Frivolum est ergo, sicut in eodem apocrypho libro legitur, in hoc mysterio cogitare de stercore, ne commisceatdigestione alterius cibi. Denique ubi spiritalis esca et potus sumitur, et Spiritus sanctus per eum in homine operatur, ut si quid in nobis carnale adhuc est, transferatur in spiritum, et fiat homo spiritalis, quid commistionis habere poterit? Quantum igitur distat vita illa aeterna ab ista mortali vita, tantum et iste cibus omnino praeeminet ab illo communi, quo simul nobiscum etiam animalia vivunt, et ideo communis appellatur, quia omnium est, bonorum scilicet et malorum, necnon et animalium; at vero iste nonnisi filiorum Dei est cibus, ut inde alantur unde vivunt: Christo enim vivimus, cujus et membra
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. ueluti anatura ꝓbat᷑. tam̃ altius hȩc consideranda s ubi
nͨ modo caro aut sanguis xp̃i innrãm conuertunt᷑ carnẽ. auc
sanguinẽ: uerũnos acarnalib eleuant & sp̃itales efficiunt:
Hoc sane nutrunt in nobis qđ exdõ natũ ÷: & ñ qđ ex carne aut
sanguine. Dedit itaq xp̃s nobis potestatẽ filios dĩ fieri uerũ¬
tam̃ ñ ex uoluntate carnis neq ex uoluntate uiri.: sed ex dõ
utiq quia ds̃ sp̃s ẽ. Et idõ hec misterĩa ñ carnalia licet caro
& sanguis sint. sed sp̃ĩtalia iure intelligunt᷑. Un de longe
inferius uita nrã ista cẽporalis corporẽo istocõmuni alit᷑
cibo & potu: longe uero excelsius ac p̃minentius uita illa
quȩ absconsa ÷ cũ dõ qua conformes illi & configuratisumꝰ.
illosaginat᷑ cibo & potu: quẽ inscripturis & de alcari ac¬
cipimus. & transuehit nos ad sp̃ĩtalia ut ibi uiuamꝰ ex inde

Expanded text:
nem, veluti a natura probatur, tamen altius haec consideranda sunt, ubi nem, veluti a natura probatur, tamen altius haec consideranda sunt, ubi non modo caro aut sanguis Christi in nostram convertuntur carnem aut sanguinem, verum nos a carnalibus elevant et spiritales efficiunt. Hoc sane nutriunt in nobis quod ex Deo natum est, et non quod ex carne et sanguine. Dedit itaque nobis Christus potestatem filios Dei fieri, verumtamen non ex voluntate carnis, neque ex voluntate vit, quia Deus spiritus est, et ideo haec mysteria non carnalia, licet caro et sanguis sint, sed spiritalia jure intelliguntur. Unde longe inferius vita nostra ista temporalis corporeo isto communi alitur cibo et potu, longe vero excelsius ac praeeminentius vita illa quae absconsa est cum Deo, qua conformes illi et configurati sumus, illo saginatur cibo et potu, quem in Scripturis et de altari accipimus, et transvehit nos ad spiritalia, ut ibi vivamus exinde,
Abbreviated transcription (Latin):
uthora ipsa sacrificii ostenderet iã finẽ scli aduenisse. Unde
ioħs. filiolimei nouissima hora et. Porro apłi idõ ieuini
iã nerant. quia necesse fuit. ut pascha illud cipicũ prius cõpleret᷑.
deinde aduefperũ paschȩ sacram̃tũ transirent. hoc enĩ inmisterio
cunc faccũ ẽ. ut & umbra finẽ acciperet ueritate ostensa. & ipsi
deinde aduerã mox transirent nouitatẽ. Ex quofactũ ÷ q̃đ ie¬
iuni corpus & sanguinẽ primicus minime ꝑcepere. Ceterũ uni¬
uersalit in eccła om̃s cũ sũma religione ieiuni cõmunicare con
primitus corpus xp̃i & sanguis sobrie acciperet᷑: quã ceteri cibi.
Neq obseruandũ sicut a pocriphorũ monimenta decernune :
donec ea digerant᷑ incorpore necõmunis eybus accipiat᷑: sed
satis inuigilandũ. ut ancea se quisq p̾paret. & post acceptã grãm
nullus indignũ reddat. Sp̃icalit̃ enĩ hȩc accipienda s. & ñ
carnalit̾ Licet igitꝰ caro incarnẽ & uinũ conuertat᷑ insangui¬

Expanded text:
li advenisse, unde Joannes: Filioli mei, novissima hora est . Porro apostoli ideo jejuni jam non erant, quia necesse fuit ut pascha illud typicum prius compleretur, deinde ad verum paschae sacramentum transirent. Hoc enim in mysterio tunc factum est, ut et umbra finem acciperet, veritate ostensa, et ipsi deinde ad veram mox transirent novitatem. Ex quo factum quod jejuni corpus et sanguinem primitus minime percepere. Caeterum universaliter in Ecclesia omnes cum summa religione jejuni communicare consnti mysterii primitus corpus Christi et sanguis sobrie acciperetur, quam caeteri cibi, Neque observandum, sicut apocryphorum munimenta decernunt, donec ea digerantur in corpore, ne communis cibus accipiatur, sed satis invigilandum, ut antea se quisque praeparet, et post acceptam gratiam nullus indignum se reddat. Spiritaliter enim haec accipienda sunt et non carnaliter. 2. Licet igitur caro in carnem, et vinum convertatur in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguisi quia uita est: & idõuericas ꝓcestat᷑. Quimanducat
mea carnẽ &bibit meũ sanguinẽ: habet uitã et̾nã inse manen¬
tẽ. Manentẽ utiq & non labentẽ: quia in hac uita nemo uiuit.
nisi uiuendolabat᷑ in mortẽ. In illa uero sẽꝑ in eodẽ statuma¬
nendo sine defeccuuiuit᷑ Igic̃ siqͥuis sequit᷑ uiã tenet ueritatẽ:
& qui tenuerit ueritatẽ. iã uitã habet inse manentẽ. quia xp̃s
est uia uita & ueritas. Vnde & hoc misteriũ ñnũquã uaticũ
appellat᷑: quia siquis illo fruit᷑ inuia. ꝑuenit aduicã quã iã
inse habet. & falsitate nulla fallit᷑: quia ueritate dominici
corporis & sanguinis aduitã inlustratꝰ uegetatur

Expanded text:
 Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam in se manentem ; manentem utique et non labentem, quia in hac vita nemo vivit, nisi vivendo labatur in mortem. In illa vero semper in eodem statu manendo sine defectu vivitur. Igitur si quis sequitur viam, tenet veritatem; et qui tenuerit veritatem, jam vitam habet inest via, vita, et veritas; unde et hoc mysterium nonnunquam viaticum appellatur, quia si quis illo fruitur in via, pervenit ad vitam, quam jam in se habet, et falsitate nulla fallitur, quia veritate Dominici corporis et sanguinis ad vitam illustratus vegetatur