comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lectant᷑  Esuriunt insatis cũ in eisdem sacris eloquiis quae legendo ꝑtranseunt panẽuitae in uenire desiderał hoc est ad
illa curan uerba ꝑ uenire quib: ampliorem inse suic̃ ditoris amorẽ incendanł et hoc insabbatis cũ sop¬
cogitationib: uacare gaudenTt et uidere quã suauis t̃ dñs quãq beatus uir quisperat in ed̃ Assumptoq: piaetatis et humi¬
litatis habitu ad requiem animarũ suarũ attingere c̃tendt̃: Velluntspicas quae forte occurr̃ et tã diuuersant manib: c̃tri
scrutatione sedula discutiunt donecineis medullã dilectionis quarlatere uidebat᷑ inuenientes extrahant: Sic̃ enĩ asperitate
arestarũ quae horreNT uelant᷑ grana tritici quaereficiuNt ita sepe subea quaeuidebat᷑ uilitate litterȩ tegunt᷑ dona diuinaede¬

Expanded text:
lectantur. Esuriunt in satis, cum in eisdem sacris eloquiis quae legendo pertranseunt panem vitae invenire desiderant, hoc est, ad lectantur. Esuriunt in satis, cum in eisdem sacris eloquiis quae legendo pertranseunt panem vitae invenire desiderant, hoc est, ad illa curant verba pervenire, quibus ampliorem in se sui Conditoris amorem incendant. Et hoc in Sabbatis, cum sopcogitationibus, vacare gaudent et videre quam suavis est Dominus, quamque beatus vir qui sperat in eo , assumptoque pietatis et humilitatis habitu, ad requiem animarum suarum attingere contendunt: vellunt spicas quae forte occurrunt, et tandiu versant manibus contriscrutatione sedula discutiunt, donec in eis medullam dilectionis quae latere videbatur invenientes extrahant. Sicut enim asperitate aristarum, quae horrent, velantur grana tritici quae reficiunt, ita saepe sub ea quae videbatur utilitate litterae teguntur dona divina
Abbreviated transcription (Latin):
tia quasi folliculis atq: integum̃tis arestarũ puritatẽ m̃tis exure. Grana uero manducare est : emundatũ quẽq: a sordib uitioꝵ
ꝑ ora p̃dicantiũ ecłẽ m̃bris in corporari. Et benehaec discpłi praegredientes anted nm̃ fecis sememorant᷑ qr doctoris necesseest sermo
dit et siccor auditoris subsequens gratia suꝑnaeuisitationis illustret :¬
quiaetis laboranT et auditores aequesuos admonent ñ ꝓpt̃ amorẽ sđi suꝑ uacuis insisterenegotiis sed potius ꝓ aeternarequiae in¬
sudarelaborib: : Item ꝑsata ambulant cũ dño qui diuinis obtemperare studentes imperus solerter eloquia sa crameditari de¬

Expanded text:
 virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque ex tegumentis aristarum puritatem mentis exuere. Grana vero manducare est emundatum quemque a sordibus vitiorum  virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque ex tegumentis aristarum puritatem mentis exuere. Grana vero manducare est emundatum quemque a sordibus vitiorum per ora praedicantium Ecclesiae membris incorporari. Et bene haec discipuli praegredientes ante Dominum fecisse commemorantur. Quia doctoris necesse est sermo praecedat, et sic cor auditoris subsequens gratia supernae visitationis illustretquietis laborant, et auditores aeque suos admonent non propter amorem saeculi supervacuis insistere negotiis, sed potius pro aeterna requie bonis insudare laboribus. Item per sata ambulant cum Domino, qui divinis obtemperare studentes imperiis solerter eloquia sacra meditari de
Abbreviated transcription (Latin):
et uellere spicas
etideo quasi homines esuriebant Qđ aut̃ spicas segetũ manib: c̃fricant et inaediam c̃solant᷑ uitae austerioris indiciũ est Np̃
paratas aepulas sed cibos simplices quaerentiũ
repudiaT Misticecũ discipłi ꝑsatatranseunt illa uidelicet dequib: dñs ait Leuateo culos uros etuideteregiones q abbȩs iam
ad mes sẽ et quimetit mercedem accipit. Cũ doctores sci eo & quos infideueritatis instituere quȩr̃ curapiae sollicitudinis in
esurire quã salutẽ intelligunt᷑ hominũ quã ipsemessoꝵ primus quondã int̃p̃cesesuriens mox oblatissibi eis quas deside¬
sabatdapib: audiuit Surge petre occide etmanduca. Et mira sa cram̃ti c̃cordia qr etibimatari acmanducari lu
intentione s qua salũ m̃tis q̃s̃i radicem fixeraNt eruere : Fricare aut̃ manib: exemplis u

Expanded text:
nt vellere spicas, et ideo quasi homines esuriebant. Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur, vitae austerioris indicium est, non praeparatas epulas, sed cibos simplices quaerentium.repudiant. Mystice autem discipuli per sata transeunt, illa videlicet de quibus Dominus ait: Levate oculos vestros et videte regiones, quia messem, et qui metit, mercedem accipiet, cum doctores sancti eos quos in fide veritatis instituere quaerunt, cura piae sollicitudinis ins consideratione perpendunt: atque ideo nihil melius esurire, quam salutem intelligunt hominum. Quam ipse messorum primus quondam inter preces esuriens, mox oblatis sibi eis, quas desiderabat, dapibus, audivit, Surge, Petre, occide et manduca . Et mira sacramenti concordia. Quia et ibi mactari ac manducari juintentione, qua solum mentis quasi radicem fixerant, eruere. Fricare autem manibus, exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
destim̃to aut̃ forinsec induimͦCũ uõ utrũq: ad significantiã uitȩ ꝑtinet spiritalis uestimtũ ꝑfecto opera nrã bona q̃ foras
agimus et quib: corã hominib: lucemus insinuat Viño aut̃ nouo feruor fidei spei ȩtcaritatis quomn c̃spectunrĩ c̃ditoris in no¬
uitate sens nrĩ intus ipsi reformam exprimit᷑ Et factũ estites

Expanded text:
vestimento autem forinsecus induimur. Cum vero utrumque ad significantiam vitae pertinet spiritalis, vestimentum profecto opera nostra bona quae foris vestimento autem forinsecus induimur. Cum vero utrumque ad significantiam vitae pertinet spiritalis, vestimentum profecto opera nostra bona quae foris agimus, et quibus coram hominibus lucemus, insinuat; vino autem novo fervor fidei, spei et charitatis, quo in conspectu nostri conditoris in novitate sensus nostri intus i
Abbreviated transcription (Latin):
utres peribt̃ seduinũ nouum inutres nouos mittidebet. Eosdẽ quoq ueterib: cõparat utr¬
debet Eosqͥẽ quoq: ueterib: cõparat utrib: quos uino nouo id estspiritalib: p̃cepti
facilius disrũpi quã id possec̃ tineredic̃ Erantaut̃ iamutres noui cũ postascensũ dnĩ desiderio c̃solationis orando et sperando in¬
in nouant᷑̃: Tuncenim acceper̃ spm̃ scm quo impleticũ linguis omnib: loquerent᷑ aiuda eis nescientib: sed tam̃ uereattestantib:¬
ctũ est qr musto plenis isti No uum enimuinũ iam nouis utrib uenerat hocest sps̃ scĩferuor sp̃italiũ cordare pleuerat
ndũ doctoriest neanimae nĩdũ renouatȩ sed inuetustate malitiae ꝑduranti nouorũ mysterioꝵ secreta cõmittat
Qđsi quaerit aliquis quidint̃ uiũ nouũ mysticȩ etuestim̃tũ distet nouũ. facilepatet Ꝙ iuno intus reficim᷑ et inebriam᷑

Expanded text:
utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservanturutres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantures eos esse ueteribus utribus, quos uino nouo, id est spiritalibus praeceptis, facilius dirrumpi quam id posse continere dicit. erunt autem iam utres noui, cum post ascensum domini desiderio consolationis eius orando et sperando innouantur. tunc enim acceperunt spiritum dictum est, quia musto pleni sunt isti. Novum enim vinum jam novis utriburepleverat. Aliter. Cavendum doctori est ne animae nondum renovatae, sed in vetustate malitiae perduranti, novorum mysteriorum secreta committat. Quod si quaerit aliquis quid inter vinum novum mystice et vestimentum distet novum, facile patet, quia vino intus reficimur et in
Abbreviated transcription (Latin):
lauerit indicendum ieiunium est tunductus recipienđ Nemo assum̃tũ panmrud
as sut uestim̃to ueteri alio quin offeret supplem̃tĩ nouũ aueteri etmaior scissura fit: Cunutterrogatus et̃ dis curdis erund
et onenti i sustinere p̃ cepta neꝑ uisteritet nimiã eciam cradelitatẽ quã hibere uidobant᷑ ⁊dinatar lpso sorg odabus
discipulos tã quã ueter a uestim̃ta dic̃ quib inc̃uenient̃ nouis pannis as suit id estali quaparticula doctrineque adnons
traditur cumilla doceat generale ieiumum ñ a concupiscentia ciboꝵ tantum sed ab ominiletitia temporaliũ deletiationũ : Cui quasi pannũ¬
idestpartem aliquẽ quae ad cibos ꝑtinet dicit ñoportere hominib: adhucueteri c̃ suaetudini deditis imꝑtiri qr etillinc quasi c̃ scissio uidet᷑
fieri etipsiuetustati nĩ conuenit : Etne momittit uinũ nouellum in utres ueteres alio quin dis rumpetuinũ utres etuinũ ef fundit᷑ et

Expanded text:
emo assumentum panni rudis assuit vestimento veteri. Alioquin aufert supplementum novum a veteri, et major scissura fit. Cum interrogatus esset Dominus, cur det continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam etiam credulitadicit eos tamquam uetera uestimenta, quibus inconuenienter nouus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, quae ad ualet, inopportune traditur, cum illa doceat generale ieiunium, non a concupiscentia ciboid est, partem aliquam quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc veterae consuetudini deditis impertiri. Quia et illinc quasi conscissio videtur fieri, et ipsi vetustati non convenit. Et nemo mittit vinum novum in utres veteres, alioquin rumpit vinum novum utres, et ipsum effunditur, et
Abbreviated transcription (Latin):
illudio oliã eta ei et duplici c̃ericionet̃ tereeos Vn deneces seest In omnib: quaetem poralt̃ ecdũsattm  ei humibtatedno graecas¬
operaurã simuletcognationes ex ploremus et quic quid nos peccas sedep̃ haendimus digna castigatione purgemus Quuguid
denis quaenos recte fecis seere dobamus uitio nobis elationis perisse cõperimus ethochumibsatis fatione casigeu iNuec
mnobis sepius fit causa ftagelloꝵ Ceterũ in nocentes etiustos ob

Expanded text:
illud prophetae: Et duplici contritione contere eos. Unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, cillud prophetae: Et duplici contritione contere eos. Unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, crter opera nostra simul et cogitationes exploremus, et quidquid nos peccasse deprehendimus digna castigatione purgemus; quidquid de his quae nos recte fecisse credebamus, vitio nobis elationis perisse comperimus, et hoc humili satisfactione castigemus: haec enim nobis saepius fit causa flagellorum. Caeterum innocentes et justos ad
Abbreviated transcription (Latin):
dispereunt sicut ap̃łs paulus netiu magnitudine reuelationũ exiollereturs datus est stimu lus carmissuȩ Angelas satante
qui eũ cola phi Paret Auta dintelligenda et torrigenda peccatanrã sicutmaria sororaaron inheremo obuerbatemer¬
tatis et suꝑbiae lepraꝑcussa est sicit paraliticus dequo tractamꝰ qui ñ nisi dimissis primopeccatis poruit ab in firmtta
rari Autadgłam dĩ saluantis siue ꝑscipsũ siue ꝑ famulos suos sicut caecus natus intilangło quineq ipsepeccauit pieq paren¬
tes eiꝰ seditimanifestit operadĩ millo Sicut lazarus tuiꝰ infirmitas pi fuit acdmortẽ sedpgladi utglori ficaret filiusd ꝑcũ
dũropugnantes qđ tar mñtoꝵ dngehenna ꝑ petuo pas suricent p̃ sentiũ afflictionũ miseria cunctis ostendebar qͥb e gran

Expanded text:
dispereant, sicut apostolus Paulus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, dispereant, sicut apostolus Paulus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, qui eum colaphizaret. Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba temeritatis et superbiae lepra percussa est. Vel sicut paralyticus de quo tractamus, qui nonnisi dimissis primo peccatis, potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvantis sive per seipsum sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio, qui neque ipse peccavit neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo. Sicut LDeum repugnantes, quod tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum misera cunctis ostendebant. Quibus congruit
Abbreviated transcription (Latin):
qr sicogitirent interse dictallis. quidifta cogitatis incordib uris Ostenditsedm̃ qua potest cordis occulta cognoscere et quo damo do
tacens loquit᷑ eadẽ mnagestete et potentia qua cogitationes urãs intuece possũ et bominib: delicta dimittere ex uobis intelligite
quidparalrticus c̃sequat᷑ Quidest facilius dicere paralitico dimutunt᷑ tibipeccatatua anditere surge ettollegrabattũ tũꝰ ecã bͥ¬
fe terdicere etfacere multa distantia ẽ. Utrũ sint para liticopeccata dimissa solus noueratquidimittebat: Surg
tã illequi surgebat quã hi qui surgentẽ uidebant aꝓꝓbhare poteraN Iitigit᷑ carnale signũ ut ꝓbet̃ spiritale quanquã eidẽ
uib: in hacuita molestiis corporalib: affligim᷑. autenim admerita au¬
uaiib affligimꝰ Autenim ad merita augenda ꝑpatientiam iusti corporis in firmitate grauant᷑
ilib eero pitres iob et tebias et numeri martires in itroq testa m̃to Aut ad custodiam uurunũ ꝑcepta nĩ nesutbiateoianit

Expanded text:
ia sic cogitarent inter se, dicit illis: Quid ista cogitatis in cordibus vestris? Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere. Et quodam modo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere paralytico: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: Surge et tolle grabatum tuum et ambula? Inter dicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat quam ii qui surgentem videbant approbare poterant. Fit ergo carnale signum, ut probetur spirituale, quanquam ejusdem pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligimalibus affligimur. Aut enim ad merita augenda per patientiam justi corporis infirmitate gravamur, ut beati patres, Job et Tobias et innumeri martyres in utroque Testamento. Aut ad custodiam virtutum perceptarum, ne superbia tentante
Abbreviated transcription (Latin):
etcunctis manifestam gentib: ex hibetipse hanc abinfimis delectationib: abstractã panetae lireficit atq: ad appetitũ suꝑ ne
suauitatis datopignore cibi spiritalis atcendit. Miffereor inquid suꝑturbã qr ecceiamtriduo sustinept me nechaber

Expanded text:
et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super
Abbreviated transcription (Latin):
catis discpłis aitillis Misereor suꝑterbã qr ecceiamtribuͦ A sustinentine nechabent qđ manduceNt & cãc Et in hac lectio
longioris labore deficiat affectũ esse et tõ passionẽ humane fragilitatis qđ uero deseptẽ panib: et pisciculis paucis quattuor hominũ milia
saturaũ diuine opus eẽ uirtutis Mysticȩ aut̃ hocmi raculo designat᷑ qđ i¬
distat qđ ibi littera instrum̃tis ueteris sp̃itali gratia plena eẽ signata est. Hic aut̃ nouiueritas acgratia testam̃ti fidelib¬
ministranda monstrata estSaneutraq refectio in monte telebrata est ut alioꝵ euangelistarũ narratio detlarat q utriusq scriptir
tam̃ti recte intellecta altitudinẽ nobis caelestiũ etp̃ceptoꝵ mandat etp̃mi¬
uerticemontiũ consonauocep̃dicat quienim aedificatã su ꝑ seciuitatẽ si uedomũdnĩ idest eccłam in altabonoꝵ extollitoperũ

Expanded text:
is discipulis, ait illis: Misereor super turbam, quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent, etc. Et in hac lectionlongioris labore deficiat, affectum esse et compassionem humanae fragilitatis? Quod vero de septem panibus et pisciculis paucis quatuor hominum millia saturavit, divinae opus esse virtutis? Mystice autem hoc miraculo designatur qdistat, quod ibi littera Veteris Instrumenti spiritali gratia plena esse signata est, hic autem Novi veritas ac gratia Testamenti fidelibinistranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum evangelistarum narratio declarat, quia utriusque Scriptura Testamenti recte intellecta altitudinem nobis coelestium et praeceptorum mandat etertice montium consona voce praedicat . Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est Ecclesiam, in altum bonorum extollit operum,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbadi et exempla imuenes adyfectũ uitae correctionis ꝑ haec excitari atq assurgerefestinant quib: apte congruitillud spsal¬

Expanded text:
verba Dei, et exempla intuentes, ad profectum vitae correctioris per haec excitari atque assurgere festinant, quibus aperte congruit illud Psalverba Dei, et exempla intuentes, ad profectum vitae correctioris per haec excitari atque assurgere festinant, quibus aperte congruit illud Psal
Abbreviated transcription (Latin):
Ethabebant pisciculos paucos et ipsos benedixit etiussit apponi S.i inpanib: septem scriptura nouitestamenti designatur incuilectione
Et habebant ꝑ isciculos pautos. etipsos benedixit. et iussitapponi
Si inpanib septem scriptura nouitestamenti designatur incuilectione
ꝑ gratiam sc̃ĩ sp̃s internas mentium epulas inuenimus quid inpisciculis quos benedictns pariterdñs turbaeius sitappomi nisis cõs accipimus
illius temporis quo ea demest tondita scriptura ł quoꝵ ipsa scriptura fidem uitã et passiones continet quide turbulentis huius sđi
fluctb: epepti acdiuinab eneditione consecrati refectionem nobis internã neinhuius mundi transeuntis excurso deficiamꝰ exẽplo
turatis Mandu cantde panib dnĩ acpiscib: et saturant̃ qui audi entes

Expanded text:
Et habebant pisciculos paucos, et ipsos benedixit, et jussit apponi. Si in panibus septem scriptura novi testamenti designatur, in cujus lectione Et habebant pisciculos paucos, et ipsos benedixit, et jussit apponi. Si in panibus septem scriptura novi testamenti designatur, in cujus lectione ussit apponi. Si in panibus septem Scriptura Novi Testamenti designatur, in cujus lectione per gratiam sancti Spiritus internas mentium epulas invenimus, quid in pisciculis, quos benedicens pariter Dominus, turbae jussit apponi? Sanctos accipimus illius temporis, quo eadem est condita Scriptura, vel quorum ipsa Scriptura fidem, vitam et passiones continet, qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati, refectionem nobis internam, ne in hujus mundi transeuntis excursu deficiamus, exemplti sunt. Manducant de panibus Domini ac piscibus, et saturantur, qui audientes
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ cibaria distribui qđ aut̃ fregit panes quos discipłis daret aꝑtionem designatsa cram̃toꝵ quib: ad ꝑpetuams alutẽ nutrienđ eratinunđ
cumenimait ipsedñs et nemonouit filiũ nisi pater Neq patrẽ quis nouit nisifilius ei tui uolueritfilius reuelare Et quidni anẽ uitȩ
nobis ꝑse aperiendũ demonstrauit ad cuiꝰ interiora cernenda ꝑ nosipsos penetrarene quimꝰ. Cuic̃traꝓphaeta miserabili quor undã famẽm
deplorans ait paruuli petier̃ panẽ neteratqui frangeret eis. Quid est aliis uerbis dicere in docti quaesier̃ pabulũ uerbidi
quo aduirtitẽ bomȩ operationis c̃uales cerentrefici neceratmnagistris deficientib: qui eis scriptura archana patefateret eos q̃ adiuã
ueritatis instruer& Acceptis aut̃ ad frangendũ panib: dñs gratias agit ut et ipsequantũ desalutegeneris humani c̃gaude at
ostendat Etnos adagendas sẽꝑ dõ gratias informet Cũ uł t̃reno pane tarnẽ tanimã cuelesti suꝑnagratia largiemte reficimus

Expanded text:
itae cibaria distribui. Quod autem fregit panes quos discipulis daret, apertionem designat sacramentorum, quibus ad perpetuam salutem nutriendus erat mundus. Cum enim ait ipse Dominus: Et nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit filius revelarenobis per se aperiendum demonstravit, ad cujus interiora cernenda per nos ipsos penetrare nequimus, cui contra Propheta mirabilem quorumdam famem deplorans aiebat, parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis. Quod est aliis verbis dicere, indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo ad virtutem bonae operationis convalescerent refici, nec erat magistris deficientibus qui eis Scripturae arcana patefaceret, eosque ad viam veritatis instrueret. Acceptis autem ad frangendum panibus Dominus gratias agit, ut et ipse quantum de salute generis humani congaudeat ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem, vel animam coelesti superna gratia largiente reficimus.
Abbreviated transcription (Latin):
incaelis mercio sed ebitȩ humilitatis erigant Et an illi ꝓpter huncsermonẽ uade exut demoniũ defiliatua Propt̃ humilt̃
s fidelemq: sermonẽ filiam deseruit demoniũ Vbidatur exemplũ cati¬

Expanded text:
 praemia in coelis merito se debitae humilitatis erigant. Et ait illi: Propter hunc sermonem vade. Exiit daemonium de filia tua. Propter humilem  praemia in coelis merito se debitae humilitatis erigant. Et ait illi: Propter hunc sermonem vade. Exiit daemonium de filia tua. Propter humilem matris fidelemque sermonem filiam deseruit daemonium. Ubi datur exemplum cat
Abbreviated transcription (Latin):
quocem meam aadient Notandumsana qđ misticeloquit᷑ credens ex gentib: mulier quia catelli sub m̃ sa comedun demicis pueroꝵ
Nensaquippeest scriptua scã quȩ nob̵ panẽ uitȩ ministrat. Hiuc & enĩ dicit ecdesia parast in conspestu meo mensã aduerseos
quitribulanme. Micȩpuerorum internȩ s̃ misteria scripturarũ quibus humilium solencorda refiq Dequib: alias sc̃ȩ
ecdesiȩ ꝓmittit᷑ dicente ꝓp̃h&adedño : Qui posuit finestuos pacẽ &adipefrum̃tsatianste. Nonergo crustas sedmicas depa¬
nepue roꝵ aduns catell quia conuersi ad fidem quierant despest ingentib non litterȩ suꝑficiẽ in scripturis sed spiritalum
lim sensuum qr in bonis actib: ꝓficere ualeant. inquir̃ Et hoc submensa

Expanded text:
et vocem meam audient . Notandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus mulier, quia catelli sub mensa comedunt de micis puerorum. et vocem meam audient . Notandum sane quod mystice loquitur, credens ex gentibus mulier, quia catelli sub mensa comedunt de micis puerorum. Mensa quippe est Scriptura sancta, quae nobis panem vitae ministrat. Hinc etenim dicit Ecclesia: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . Micae puerorum interna sunt mysteria Scripturarum, quibus humilium solent corda refici. De quibus alias sanctae Ecclesiae promittitur, dicente Propheta de Domino: Qui posuit fines tuos pacem, et adipe frumenti satiat te . Non ergo crustas, sed micas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus, non litterae superficiem in Scripturis, sed spiritualium medullam sensuum, qua in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Et hoc sub mensa
Abbreviated transcription (Latin):
oportet iudeos qui merito antiquielestionis filioꝵ dĩ solens nominecenseri panechrefiq Etsictandemgentib: uitȩ pabulami nistrari
Ui fosubꝑ sona mulieris chananitidis ec clesiȩfides patientia humilitas prȩdicat᷑ Fidesquacrediderit samnari posse filiam suã. Pa¬
lioꝵ panẽnon mereri. Nec integros cap̃arepossecibos Nec sederead m̃sã cũ patre. Sed contẽptas reliquiis catiiloꝵ uthumilitatemi¬
carũ ad panis in tegriueniam magpitudinẽ imrarerũ conuersio isrł : Quondã filios noscanes ꝓdiuers itate fideiordo nominũ
cominutat᷑. Deillis postea dr̃. Circũ deder̃ mecanes mult: &uidete canes uid&emalos opera
blasphemiȩ contradictionis ad piaatis gratiam c̃uersis Ipsea libidicit &aliasoues habeo quȩ nons ex hocouili &illas oportetme adducere

Expanded text:
oportet Judaeos, qui merito antiquae electionis filiorum Dei solent nomine censeri, pane coelesti refici, et sic tandem gentibus vitae pabula ministrari.oportet Judaeos, qui merito antiquae electionis filiorum Dei solent nomine censeri, pane coelesti refici, et sic tandem gentibus vitae pabula ministrari.unt de micis puerorum. Mira sub persona mulieris Chananitidis Ecclesiae fides, patientia, humilitas, praedicatur. Fides, qua credidit sanari posse filiam suam. Paliorum panem non mereri, nec integros capere posse cibos, nec sedere ad mensam cum patre; sed contenta sum reliquiis catulorum, ut humilitate micarum ad panis integri veniam magnitudinem. Mira rerum conversio, Israel quondam filius, non canes, pro diversitate fidei ordo nominum commutatur. De illis postea dicitur: Circumdederunt me canes multi . Et: Videte canes, videte malos operarsis ipse alibi dicit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere,
Abbreviated transcription (Latin):
niaca dm̃ rogat cũ ꝓpopulis suis necdũcredentib ittetipsi adiaboli fraudib ab soluant᷑ suꝑ nȩpietate supplicat q̃ beie
iuxtamaththeũ definib: suis egressa In pocuõ euangelista in gressa et̃ addñm : atq ad pedes eiꝰ ꝓcidis sere fert̃ quicn
exutriusq as sertione colligat᷑ qđ illi sodõ fidelit̃ aerecit ꝓerrantib orant qui priscas suaa ꝑfidiae mansionerolinqu
udelica et desiam pia sed euotione trans ferurs Et rogabat inquit eum ut demonium eieceret defiliae ĩ: qui dix̃ illi
sinepriussaturari filios. Quasia ꝑtius diceret reftat futurũ ut & iamuos quidegentib: estis salutem consequamini Sedprimo

Expanded text:
niaca Dominum rogat, cum pro populis suis necdum credentibus, ut et ipsi a diaboli fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quae bene niaca Dominum rogat, cum pro populis suis necdum credentibus, ut et ipsi a diaboli fraudibus absolvantur, supernae pietati supplicat. Quae bene juxta Matthaeum de finibus suis egressa, in hoc vero Evangelista ingressa esse ad Dominum, atque ad pedes ejus procidisse refertur, quatenus ex utriusque assertione colligatur quod illi solum fideliter ac recte pro errantibus orant, qui priscas suae perfidiae mansiones relinquunt, atque in domum Domini, videlicet Ecclesiam, pia se devotione transferunt. Et rogabat, inquit, eum ut daemonium ejiceret de filia ejus. Qui dixit illi: Sine prius saturari filios. Quasi apertius diceret: Restat futurum ut etiam vos qui de gentibus estis, salutem consequamini; sed primo
Abbreviated transcription (Latin):
fines tori et sidonis intrasse nisiut filiamsi rophoenisse ade monioliberaret ac ꝑfidem feminegentilis ꝑfidiã a
oneignota quisessec aperir&ꝰ Attam̃ ipsesuũ illo intraitũ gentilifem
in ex hibitione mi raculoꝵ humanigłam fauoris quantũ possent declinare nec tam̃ apio uirtutis operecessare Quando hes
fieri ł fides bonoꝵ iustemereret᷑ ł in credulitas prauoꝵ necessario coger&: E tp̃potuit inquidlatere mulierenĩ
statimut audiuitde eo uuꝰ habebatfilia spm̃ hnmudũ intrauitetꝓcidit ad pedeseiꝰ: Erataiã mulier gentilis sarophenisso
genere : Typiceaũt mulierhaec gentilis sed cũ fide addnm ueniens ecđam designat degentib collectã q̃ ꝓfilia demo¬

Expanded text:
fines Tyri et Sidonis intrasse, nisi ut filiam Syrophoenissae a daemonio liberaret, ac per fidem feminae gentilis perfidiafines Tyri et Sidonis intrasse, nisi ut filiam Syrophoenissae a daemonio liberaret, ac per fidem feminae gentilis perfidiaone ignota quis esset aperirent. Attamen ipse suum illum introitum gentili femin exhibitione miraculorum humani gloriam favoris, quantum possent, declinare, nec tamen a pio virtutis opere cessare, quando haec fieri vel fides bonorum juste mereretur, vel incredulitas pravorum necessario cogeret. Et non potuit, inquit, latere. Mulier enim statim ut audivit de eo, cujus habebat filia spiritum immundum, intravit et procidit ad pedes ejus. Erat autem mulier gentilis Syrophoenissa genere. Typice autem mulier haec gentilis, sed cum fide ad Dominum veniens, Ecclesiam designat de gentibus collectam. Quae pro filia daemo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cagitationũ potest : auitor ũ potest : Sin aut̃ sẽꝑ in insidi ispositus leuẽ cogitationũ nrarũ
scintillã suis fomitib: in flãmar& Non debemꝰ opinare eũ cordisquoq: occultarimari : sed ex corporis habrtu aegestib aesi¬
mare quiduersemꝰ intrinsec Verbi gratia sepulchrã mulierem nios crebro uiderit respicere intelligitcor amoris iacu
uulneratũ Etinde surgens habrit infinesturi etsidonis Ser
Scribis et phariseis calumniatorib: derelictis trans gredi
in partes turi et sidonis: ui turios sidoniosq: curar& Et in gressusdomũ neminẽ uoluit scire et ñ potund itere:¬
Etingressus domũ neminẽ uoluit scire et ñ potunlatere
Merito quȩritur quomododicat̃ q dñs neminem uoluerit itersuum scire nectam̃ latere patuerit Quidenim est qđ ille p̃potue
qui etiamrtem poralit̃ int̃ homines posiius omã in uisibilit̃ quaeforis agebant᷑ intuscũ patredisponebat Autquã ob causã putanđ est

Expanded text:
 cogitationum potest, auctor non potest. Sin autem semper in insidiis positus, levem cogitationum nostrarum scintillam suis fomitibus inflammarit, non debemus opinari eum cordis quoque occulta rimari, sed ex corporis habitu et gestibus aestimare quid versemus intrinsecus. Verbi gratia, si pulchram mulierem nos crebro viderit respicere, intelligit cor amoris jaculo vulneratum. Et inde surgens abiit in fines Tyri et Sidonis. Scribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios Sidoniosque curaret. Et ingressus domum, neminem voluit scire, et non potuit latereEt ingressus domum, neminem voluit scire, et non potuit latere. Merito quaeritur quomodo dicatur quod Dominus neminem voluerit iter suum scire, nec tamen latere potuerit. Quid enim est quod ille non potuerit, qui etiam temporaliter inter homines positus omnia invisibiliter quae foris agebantur intus cum Patre disponebat? Aut quam ob causam putandus est
Abbreviated transcription (Latin):
regni terreni terre ꝓ missis : Nouam euangelice fideigratiam et ꝑpetuae caelestis patriae dona ꝓferret¬

Expanded text:
regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona praeregni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona prae
Abbreviated transcription (Latin):
propinatur. et benein domoharum nuptiarum quae xpi et ecclesi aesacramenta figurarent : Triclium : ite sordines
discumbentium altitudine distantes in eẽ describuntur : Quia nimirum tres sunt ordines fidelium quib: ecclesi ae
constat coniugatorum uidelicet continentium et doctorum : Primus eordo discumbenttum adnuptias sponsicae¬
lestis id ÷ in ecdesia fide etoperatio negaudentium gradus ⁊ coniugatorum fidelium secundus gontinentium
p̃inus predicatorum. Vnde conuenienter ꝓerhibet᷑ quod archit᷑rinus uocatosponsoclixerit. Omnis homo primun
bonum uinum ponit. et cum in ebriati fuerint. tuncdͥd quod deterius : Tuseruastibonum uinum usq: ad huc¬
Qiuadoctorum ÷ cognosceredistantiam legis et euangelii ueritatis etumbraecunctisq ueteribus institutis: Cunctis

Expanded text:
propinatur. Et bene in domo harum nuptiarum, quae Christi et Ecclesiae sacramenta figurarent, triclinium, id est, tres propinatur. Et bene in domo harum nuptiarum, quae Christi et Ecclesiae sacramenta figurarent, triclinium, id est, tres ordines discumbentium altitudine distantes inesse describuntur, quia nimirum tres ordines fidelium sunt, quibus Ecclesia constat, conjugatorum, videlicet, continentium, et doctorum. Primus ordo discumbentium ad nuptias sponsi coelestis, id est, in Ecclesia fide et operatione gaudentium, gradus est conjugatorum fidelium; secundus continentium; supremus praedicatorum. Unde convenienter perhibetur quod architriclinus vocato sponso dixerit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu servasti bonum Quia doctorum est cognoscere distantiam Legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli quuim pleuerunt hy drias aqua : Non quidem ipsi p̃teritas mundi legalibus aetatẽs ac ꝓphetiois scripturis¬
implendo sed ipsuntollegendo prudenter et aperiendo fideliter : Quia scriptura quara ꝓphetis ministrata ẽ
et salubris eẽt ad haustum sapientietae lestis et adoperum castigationem utilis : Impleuerunt aut̃ easusq:
ad summum quia rectae intellexerunt nullum fuis setempus sȩculi a sc̃is alienum doctoribus qui siue uerbis
siue exemplis siue etiam script isuiam uitae mortalibus panderent : Et dicit eis inquit . haurite nunc et ferte
uel discipulus tunc eius salus : Nunc aut̃ magister totius ecclesiae paulusa postolus etdumtalibus uerbum
euangelii creditur : Quod in lite ralegis et prophetiae latebatoccultum: Uinumutiq architriclinus deaqua factũ

Expanded text:
cipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi pcipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi pimplentes, sed ipsa intelligendo prudenter, et aperiendo fideliter, quia Scripturae, quae a prophetis ministrata est, et salubris est ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam scriptis, viam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis, inquit: Haurite nunc, et ferteel discipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister totius Ecclesiae Paulus apostolus; et dum talibus verbum Evangelii creditur, quod in littera legis et prophetiae latebat occultum, vinum utique architriclino de aqua factum
Abbreviated transcription (Latin):
plumcum hostiis intellexeris Quando postresurrectionem uniuersali expleto iuditio scĩiam incorruptibiles:
quam p̃clarum ÷: Ergodñs uinum ingaudia puptiarum ũdenihilo facere uoluit sed hydrias sexim pleri a qua
Ipsespiritalibus spiritalit̃ sentienda reserauit : Uultis scire qualiter deaqua fecituinum a peruit posbresur¬
rectionem suam duobus discipulis ambulantibus. inuiam: Ibatq cumillis. et incipiensa morse. et omnib
ꝓphetis. int̃ p̃tatur illis inomnibus scripturis quaede ipsoerant : Uultis iterum audire quo modo eodoem sine¬
uino in ebriati postmodum cogposcentes qui eẽt quieis uerbumuitae ꝓpinnabat : Dicebant ad inuicem : Non ne
h ñ drias aquas : et impleuerunt easusq: ad summũ : Quid ꝑministros quihaec facere . ni si xpĩ signantur dis¬

Expanded text:
plum cum hostis intellexeris, quando post resurrectionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles plum cum hostis intellexeris, quando post resurrectionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles quam praeclarum est! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua ipse spiritalibus spiritaliter sentienda reseravit. Vultis scire qualiter de aqua vinum fecerit? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis, et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sinvino inebriati? Postmodum cognoscentes, quis esset qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Quid per ministros qui haec facere jubentur, nisi Christi signantur dis
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑtedicimus: Quanta nobis diligentia sunt. euangelicae fidei subeunda mrꝰsteria . quando iꝑsebenedictionem
gratia eadferons quilegem litterȩdedit : Necerum primum cerimoniarum ritu consegrari quicunttidiuinitas
consecrat . et si nouagratiae sacramenta suscipere. simulet traderecurauit : Ecce hrdria sexta adabluenda
tione intemplum etoblatione hostiae purificantis figuratum cognoscis. Eidelesquoq: debaptisterio ad altare
scm̃ ingredi a cdominiei corporis et sanguinis uictima singulari debere consecrari. Uinoquidem deaquafalto
et quidem meracis si modonatus es : Porro sicircum cisionis diemad generalem humanigeneris resurrectionem
quando mortalis propago cessabit: Mortalitas tota in mortalitate mutabitur int̃ p̃taris et circũtisus in duoi intem¬

Expanded text:
aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, prius eam caeremoniarum ritu consecravit, qui cuncta divinitus constituit; et sic novae gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda tione in templum, et oblatione hostiae purificantis, figuratum cognoscis, fideles quoque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari; vino quidem de aqua facto consecrari; vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo, donatus est Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas tota immortalitate mutabitur, interpretaris, et circumcisos induci in tem
Abbreviated transcription (Latin):
haes auditns. humi litate at q ii nocentiae studere et suꝑbiam peperit atq iniudiam suo decordt re sustus
quasibaustum. e qure lempidis sinuẽ quoreficiatur inuerit: Aosit in saulae iudaos ꝑ sequentesen dauid ron
et irerum sedetipsum ragem ibi scriptum legor enouit ÷ Vbiprius qua sidealuis ueteremn segiod sesuitep uita
Qunta aetatae sełi populus peccans captiuitate pabuchodo nosorbabr lom amntrans migratur. sespost septua
Ad penttendi remedium confugit aquabrꝰdriae purificantis ablatus ÷: Si uero intellegere didicemco sirisalem
eo templumdĩ ecelesi am xp̃. babilonem confusionem peccatorum : Nabuchodo nosor diabolum. hesinsaler
conpuntionis qua simusto incalescens: Quio quid sibi peccati captiuantis in eẽ dep̃henderit ꝑxpigisti amuihea
Tricosima ettertia posthaec ad templum delatus edegalia ꝓeo sunt munera oblata : Haec intuentes ualire an

Expanded text:
haec audiens humilitati atque innocentiae studere, et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. At si in Saule Judaeos persequentes, in David Christum et regnum, sed et ipsum regem sibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aetate saeculi populus peccans, captivante Nabuchodonosor, in Babylonem transmigratur ; sed post septuad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit, Jerusalem et templum Dei, Ecclesiam Christi; Babylonem, confusionem peccatorum; Nabuchodonosor, diabolum; Jesum sacecompunctionis quasi musto incalescens; quidquid sibi peccati captivantis inesse deprehenderit, per Christi grattricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia pro eo sunt munera oblata . Haec intuentes ad litteram,
Abbreviated transcription (Latin):
coeperit et in arca ecclesiam in noexpm̃ in aqua deluente peccatores : A quam baptismi quȩ peccata diluit In hominib
et in animalibus quae arca continebat multi fariam baptizatorum differentiam In columba quȩ postdiluuium

Expanded text:
coeperit, et in arca Ecclesiam, in Noe Christum, in aqua delente peccatores, aquam baptismi, quae peccata diluit, in hominibus coeperit, et in arca Ecclesiam, in Noe Christum, in aqua delente peccatores, aquam baptismi, quae peccata diluit, in hominibus et in animalibus quae arca continebat multifariam baptizatorum differentiam, in columba, quae post diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
Virtutem patientiae curat . Uas ꝓfecto aquȩ inscriptura inuenerunt : Vnde salu brit̃ ab luti potatiq: gauderent :
sed si intellexerint ca in homicidam iudaeorum eẽ ꝑfidia moccasionem: Abel passionem eẽ dnĩ saluatoris
aeaperuit os suum et suscepit eius sanguinem demanucai ecclesi.
sanguinem in mysterium suaerepouationis accipit : Nimirum aquam inuinum mutatam repperiunt quaesa cie
dictalegis sacratius intellegunt: Secunda aetate sȩculi inchoante deletus ÷ aquis diluuii mundus obpeccatorum
ribile paucorumq liberatione mirabili. Quisquis emendatus uiuere coeperit liberari desiderans cume lectistimens
exterminaricum rȩꝓbis hrꝰ driam ꝓfecto a quae quamunda retur. uel reficeretur accepit : At dum altius sapere

Expanded text:
virtutem patientiae curant: vas profecto aquae in Scriptura invenerunt, unde salubriter abluti potatique gauderent. virtutem patientiae curant: vas profecto aquae in Scriptura invenerunt, unde salubriter abluti potatique gauderent. Sed si intellexerint Cain homicidium Judaeorum esse perfidiam, occisionem Abel passionem Domini Salvatoris, terram quae aperuit os suum, et suscepit ejus sanguinem de manu Cain, Ecclesiam esse, quae effusum a Judaeis Christi sanguinem, in mysterium suae renovationis accipiat, nimirum aquam in vinum mutatam reperiunt, quia sacrae dicta legis sacratius intelligunt. Secunda saeculi aetate inchoante, deletus est aquis diluvii mundus ob peccatorumribili, paucorumque liberatione mirabili, quisquis emendatius vivere coeperit, liberari desiderans cum electis, exterminari timens cum reprobis, hydriam profecto aquae, qua mundaretur, vel reficeretur, accepit. At dum altius sapere
Abbreviated transcription (Latin):
qusinexoidiomundanae cereationis cuneta creauit exfuhilo sedmaluit deaqua facereuinum quott᷑ picedoceret. Nonsead soluenda
et ꝓphetica scriptura eum facturum docturumq signaret : Uideamus ergo sex hr̃ drias scripturarum aquas al
eandem aquam in suauis simum uiniodorem gustumq conuersam: In prima aetate seculi: Ab eliustum iastum fratrem inuidens
occidit et ob hoc ipseꝑ petua mysterugloria beatus a etiam in euangelicis et a postolicis litteris iustitiae. laudem accepit
fratricida impius aet̃nae maledictionis poenas luit: Quicumq: his auditis metuentiscum impiidam naricupientis benedici
cumpus Omne modiorum et inuidiae fomitem abiciunt dõ placere persacrificius¬
nuidiae fomitem ab iciunt dõ placere persacrificium iustitiae modestiam innocentiae

Expanded text:
qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo; sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad solvendam qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo; sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad solvendam et prophetica Scriptura eum facturum docturumque signaret. Videamus ergo sex hydrias Scripturarum aqua salutari repletas, videamus eamdem aquam in suavissimum vini odorem gustumque conversam. In prima aetate saeculi, Abel justum frater invidens occidit , et ob hoc ipse perpetua martyrii gloria beatus, etiam in evangelicis et apostolicis litteris justitiae laudem accepit . Fratricida vero impius aeternae maledictionis poenas luit. Quicunque his auditis, metuentes  Beda, metuunt cum impiis damnari, cupientes benedici cum piis, omnem odiorum et invidiae fomitem abjiciunt, Deo placere per sacrificiunvidiae fomitem abjiciunt, Deo placere per sacrificium justitiae, modestiam innocentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
de senat quaa suos auditores et apeccatorum sorde ablueret diuinae cõgnitionis solet fontepotare : Ua sa sex quib
continebaetir oardasint deuota scõrum quorum ꝑ fectiouite et fidei ad exemplum recte c redendi acuidendi ꝓ positae
sunt p̃cordia iustorum at pute illius fideet dilectio ne solidata lapis que mui dit danihel p̃cisum de monte sinemanib
factumq in montem magnum et imples seomnem terram : Et dequodicit ⁊acharias inlapide uno septem lapidei
oculi sunt ia ÷ inae põ uniuer sitas scientiae spiritalis in habitat Cuiuseta postolus meminit petrus. Ita dicens
Adquem accedentes lapidemuiuum. et ipsitam quam lapides uiui suꝑ ȩdificam ini:
etuinum Tanum distat intersensum illum quoscripturae anteaduentum saluatoris intellegebantur : Et eumquem uenie

Expanded text:
designat, quae suos auditores et a peccatdesignat, quae suos auditores et a peccatcontinebatur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac vivendi proposita est sunt praecordia justorum, ut pote illius fide et dilectione lapidis solidata quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse omnem terram . Et de quo dicit Zacharias: In lapide uno septem oculi sunt , id est, in Christo universitas scientiae spiritalis inhabitat; cujus et apostolus Petrus meminit ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini .et vinum, tantum distat inter sensum illum quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem venien
Abbreviated transcription (Latin):
auetorem norioe cognoscit : Huius uero horedis iͥ nerucȩ pendens commemorans dixit matri: Mater etcefilius tuus
qua sidixis set: Eccehoc quodexte sumsi modo ostendit̾ moriendo quid÷ quȩ ta menpiatura postmodum clarificanda
erat iufesurrostionisgloria : Dixit mater eius ministtis quod eumq dixerituobis facite: Sciebatqi
humanitatem filii sui: Licet hoc modo uideretur pegando quod poscebat: Mater tamen sciebat piȩtatem filiu
quoduega pͥoluit quod petebatur fiducialit̃ mandauit ministris ut mandata implent᷑ iubentis filii: Frantibil api¬
dee hidriae sex posite scđm punficationem iudeorum capientes singulae metretas binas uelteruas E lu driae
uocantur uasa aquania receptiu parata: greceerum aqua r̃ dordicitur: Aqua aũt scripturae sacrae scientiam

Expanded text:
auctorem non esse cognoscit. Hujus vero horae Dominus in cruce pendens, commemorans, dixit matri: Mater, ecce filius tuus; auctorem non esse cognoscit. Hujus vero horae Dominus in cruce pendens, commemorans, dixit matri: Mater, ecce filius tuus; quasi dixisset: Ecce quod ex te sumpsi modo ostenditur moriendo quid est, quae tamen natura postmodum clarificanda erat in resurrectionis gloria. Dixit mater ejus ministris: Quodcunque dixerit vobis, facite. Sciebat quidem mater ejus humanitatem filii sui, licet hoc modo videtur negare, quod poscebatur; mater tamen sciens pietatem filii, quod negare nollet, quod petebatur, fiducialiter mandavit ministris, ut mandata implerent jubentis filii. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata. Graece enim aqua ὓδωρ dicitur. Aqua autem Scripturae sacrae scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
significatsediuinetate qua miraculum erat patiandum. Non principiu ntem poraltẽ. accepi sedomatre. sodae fpita tom
sigmitibabsesiu unate : Q uid imihi in quid ettibiẽ mulier .s popidum ueruit hioramea: qui ddiuinitate quamex pa
semꝑ habui cũm̃ tua carpe. exqua carpem su scepi communemi Nondum uerut lo ramea ut frag litatem suptae uenltor
humanatatis moriendo demonstrem ꝓrius ÷ ut potentiã aet paeditatis uirtutes operando patufatiam. albopit aut hora
u quia sibis tmatri commu ne eẽt̃ ostenderet cum ea moriturus in crucedisci pulo uirgini uirginem commendare
cuutt Carpisnamq: infirma ꝑpessus matrem dequahaec susceperat pie cognitam eidem quem maxim ediligebat
uiscipulo commendauit : Quaindiuina facturus quasi in cognitam senossedissimulat qui ahanc diuinaepatiuitatis¬

Expanded text:
significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid mihi, inquit, et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea. Quid divinitati, quam ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, commune est? Nondum venit hora ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem. Prius est ut potentiam aeternae deitatis virtutes operando patefaciam. Veniet autem hora ut quod sibi et matri commune esset, ostenderet, cum eam moriturus in cruce discipulo virgini virginem commendare curavit. Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, eidem, quem maxime diligebat, discipulo commendavit: quam, divina facturus, quasi in