comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratis. & fructũ afferatis. & fructꝰ ur̃
rint seminati: gentes & popłi longe po¬
siti recoe dabunt᷑ mei. illo ꝓpħico huic
sententiȩ congrurnte. Rrminiscent᷑ &
conuertent᷑ ad dñm uinuersi fines t̃rę.
Adorabt̃ in conspectu eiꝰ uniuerse fa
multitudo. Sed recordata ẽ dĩ. qͥa exuno
om̃s parente generam᷑. Cũq apłis in cunc¬
tis gentib seminatis. gentes ce popłi lon¬
ge positi dĩ fuerint recordati: uiuent cũ
filis sunis. Ut qui pͥus in infidelitate mor¬
tui fuerant. fide uiuere incipiant. Isti
st̃ filii quos paulus nutriuit in epła scri¬
bens ad corinthios. Lac potũ uobis dedi.
Et petrus in disꝑsione scribit fidelib qͥ re¬
nouati erant non ex semine corruptibili
s in carruptibili ꝑ fermonẽ uiuentis dĩ &
rationabile lac concupiscerent & in ipso
crescerent in salutẽ. Ad hos filios seri¬
bebat &e euangłista ioħs. Filioli. custo¬
dite uos ab idolis. Q reducã inqͥt eos cle

Expanded text:
eatis, et fructum afferatis, et fruceatis, et fructum afferatis, et fruclis seminati, gentes et populi longe positi recordabuntur mei, illo prophetico huic sententiae congruente: Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Et adorabunt in conspectu emultitudo; sed recordata est Dei, quia ex uno omnes parente generamur. Cumque apostolis in cunctis gentibus seminatis, gentes longe positae Dei fuerint recordatae, vivent cum filiis suis, ut qui prius infidelitate mortui erant, fide vivere incipiant. Isti sunt filii, quos Paulus nutrivit in Evangelio, scribens ad Corinthios: Lac vobis potum dedi . Et Petrus in dispersione scribit fidelibus, qui renati erant: Non ex semine corruptibili, sed incorruptibili, per sermonem viventis Dei, et rationabile lac concupiscerent et in ipso crescerent in salutem . Ad hos filios scribebat et evangelista Joannes: Filioli, custodite vos ab idolis . Et reducam, inquit, eos de
Abbreviated transcription (Latin):
Et multiplicauit eos sicut fuerant an¬
te multiplicati. ut impleret᷑ illuo quod
ꝓmissũ est abrabȩ. Multiplicabo eũ a
benedicã illi. & benȩdictus exit: ut fi¬
at pat̾ multarũ gentiũ. filios autem
tris ur̃i faceretis. sed illos de quib apłs
ait. Quot quot exfide sunt: filn abra¬
hã sunt. De hac multiplicatione isaues
mistico sermone testat᷑ dicens. Iuimo¬
dicus ẽ: in milib erit. & qui paruus et
in gente magna. Multiplicatione al¬
tẽ ae brurdictionẽ liberorũ non acel¬
piamꝰ carnalit̾. alio quia hebiasias haelses
& hieremias. & baptista iohannes quo maior
int̾ natos mulierũ non fuit. hac benedic¬
tione caruerunt. sed illã qua uocant᷑ ad
fidẽ multitudines nationũ. Deniq seqͥt᷑.
Seminabo eos in popłis. & de longe recor¬
cdabunt᷑ mei. Seminati sunt in popłis.
qͥ dñi audiere sermonẽ. Tuntes docete
om̃s gentes. Et in alio loco. Non uos ele¬
gistis me : sed ego elegi uos. & posui ut

Expanded text:
 multiplicabo eos sicut fuerant antea multiplicati, ut impleretur illud quod promissum est Abrahae: Multiplicabo eum, et benedicam illi, et benedictus erit, ut fiat pater multarum gentium . Filios autem patris vestri faceretis , sed illos de quibus Apostolus ait: Quotquot ex fide sunt, filii sunt Abraham . De hac multiplicatione Isaias mystico sermone testatur, dicens: Qui modicus est, erit in millibus; et qui parvus, erit in gentem magnam . Multiplicationem autem et benedictionem liberorum non accipiamus 877 carnaliter: alioquin Elias et Elisaeus et Jeremias et Baptista Joannes quo major inter natos mulierum non fuit hac benedictione caruerunt, sed illam qua vocantur ad fidem multitudines nationum. Denique sequitur: Seminabo eos in populis, et de longe recordabuntur mei. Seminati sunt in populis, qui Domini audiere sermonem: Euntes, docete omnes gentes . Et in alio loco: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos ut
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationẽ eius accipe quȩ de t̾ra est.
&e significat᷑ eius in pedib. Cydarim
mundã suꝑ caput illius splendorẽ di¬
uinȩ maiestatis intesligeut un atq
dm̃. cydãri ornatus ẽẽ uideat᷑.
t angłs dñi stabat. & contestabatur
angłs dñi iħm dicens. Hec dicit dñs
exercituũ: si in uus me as ambulaue¬

Expanded text:
incarnationem ejus accipe, quae de terra est, et significatur in pedibus. Cidarim mundam super caput illius, splendorem divinae majestatis intellige, ut unus atque Deum cidari ornatus esse videatur. Et angelus Domini stabat, et contestabatur angelus Domini Jesum, dicens: Haec dicit Dominus exercituu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sicut filius suꝑ domũ eiꝰ. cuiꝰ domus su¬
mus nos. Et ad timotheũ. Si tarclauero
ut scias quomͦ debeas in domo dĩ conurr¬
sari que ẽ eccłia dĩ uiuentis. colũna &
firmam̃tũ ueritatis. Et non solũ iudica¬
bit domũ eius. s custodiet atria dm̃
de quib scriptũ ẽ. Adorate dñm in atͥo
sc̃o rius. Iudicabit autẽ siue duudicabit
domũ eius. ꝓ meritis singuloꝵ alii dans
decẽ ciuitates. alii qͥnq & alios in ecclia
constituens ꝓpħas. alios apłos. alios docto
res. alios signa facrentes. alios ꝓoecłis ha¬
bens. alios ꝓ manib. alios ꝓ pe dib iuxta
illud quod legimꝰ. Ds stetit in sinagoga
dõꝵ. in medio autẽ dos diiudicat. Drdit
quoq ei de angłoꝵ numero ministros qͥ
in carne constituti similes angłoꝵ sunt.
& de quib apłs loquebat᷑. Hostor mu¬
nicipatus in celestib ẽ. Si enĩ angłi non
nubunt neq nubunt᷑. & qͥ in uirginali
continentia ꝑseuerant similes angłoꝵ

Expanded text:
tem sicut filius super domum ejus, cujus domus sumus nos . Et ad Timotheum: Si tardavero, ut scias quomodo debeas in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei viventis, columna et firmamentum veritatis . Et non solum judicabit domum ejus; sed custodiet atria Domini, de quibus scriptum est: Adorate Dominum in atrio sancto ejus . Judicabit autem, sive dijudicabit, dominum ejus, et pro meritis singulorum, alii dans decem civitates, et alii quinque , et alios in Ecclesia constituens prophetas, et alios apostolos, alios doctores, alios signa facientes , alios pro oculis habens, alios pro manibus, alios pro pedibus, juxta illud quod legimus: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat . Dedit quoque ei de angelorum numero ministros, qui in carne constituti, similes angelorum sunt, et de quibus Apostolus loquebatur: Noster municipatus in coelestibus est . Si enim angeli non nubunt neque nubuntur, et qui in virginali continentia perseverant, similes angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ab angło
dicit᷑. quod si abul auerit
& eius p̃cepta seruauerit.
ipse quoq udicet domũ eiꝰ. & custodiat
atria illuis. & det ei dñs ambulantes de
his qͥ assistunt ei. Quod facile soluit᷑. si con¬
si deremꝰ eũ qͥ formã serui t̃ dignatꝰ assime¬
re. & cũ diues ẽet ꝓ nobis pauꝑ factus ũ

Expanded text:
ab angelo dicitur: Si ambulaverit et ejus praecepta servaverit, ipse quoque judicet domum ejus, et custodiat atria illius, et det ei Dominus ambulantes de his qui assistant ei. Quod facile solvitur, si consideremus eum, qui formam servi est dignatus assumere . Et cum dives esset, pro nobis pauper fa
Abbreviated transcription (Latin):
in medio stantiũ istoꝵ.
ebrei ceptȩ int̾pretationis ordinẽ
ꝑsequentes. ad iħm filiũ iosedech ab
angło dñi hȩc dicta intelligunt. qđ
pꝰ ablationẽ uestiũ sordidarũ. & resti¬
tuã mundi sacerdotii dignitatẽ. pͣcipi¬
atur ei uxta illud quod in euangłio
scriptũ ẽ. ecce sanꝰ factus es iã noli pec¬

Expanded text:
ntium istorum. Hebraei coeptae interpretationis ordinem prosequentes, ad Jesum filium Josedec ab angelo Domini haec dicta intelligunt: quod post ablationem vestium sordidarum, et restitutam mundi sacerdotii dignitatem, praecipiatur ei juxta illud quod in Evangelio scriptum est: Ecce sanus factus es,
Abbreviated transcription (Latin):
circo om̃s reliqui popłi qͥ tuo impe
cisti gentes plurimas. & fudisti san¬
guinẽ earũ. Sed & terrȩ impietas id
est iudaicȩ & ciuitatis hierłm & om̃i¬
ũ habitatoꝵ eius qͥ dixert̃ aduer¬
sũ creatorẽ suũ. crucifige crutifige

Expanded text:
circo omnes reliqui populi, qui tuo impercirco omnes reliqui populi, qui tuo impercisti gentes plurimas, et fudisti sanguinem earum. Sed et terrae impietas, id est, Judaicae, et civitatis Jerusalem, et omnium habitatorum ejus qui dixerunt adversum Creatorem suum: Crucif
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt. Uae diabolo qͥ mulplicauit
sibi non sua: ue ꝑdici qͥ congregauit quȩ
non ƿeperit. Usqueqͦ. Uel increpantiũ
est uoa ista: uel udicii diẽ demonstran¬
tiũ. & aggrauans torquẽ suã infinito
sione colli & ceruicis erectione mon¬
strat᷑. torquis grauissimꝰ fit: ut cur¬
uet quod fuerat erectũ. & istud
eueniet. quia subito consurgent qͥ
morcdeant eũ uel angłi quib diabolꝰ
Etradetur in penã. uel hi qͥ ab eo ten¬
ti fuerant agentes postea peniten¬
tiã & ad xp̃i uexilla conuersi:
mordebunt eũ uixta illud quod
alibi dr̃. uiri pacifici tui posuert̃
insidias tibi. Deniq sequitur. Et
eigilabunt insidiatores tui idẽ
quos ante consopieras. quos in ebri¬
aueras. illoꝵ insidis subiacebis uas¬
tantiũ regnũ tuũ. & eos qͥ captiui
fuerant in xp̃i turmas redigen¬
tiũ. Tu enĩ dep̃datꝰ es gentes mul¬
tas. & iudaicũ popłm ornatu &
uestib quas ei dederã spoliasti. Id¬

Expanded text:
rabunt: Vae diabolo, qui multiplicavit rabunt: Vae diabolo, qui multiplicavit sibi non sua. Vae perdici, quae congregavit quae non peperit. Usquequo? vel increpantium est vox ista, vel judicii diem demonstrantium. Et aggravans torquem suam infinito sione colli et cervicis erectione monstratur, torques gravissima sit, ut curvet quod fuerat erectum. Et istud eveniet quia subito consurgent qui mordeant eum, vel angeli, cum quibus diabolus tradetur in poenam, vel qui ab eo tenti fuerant, agentes postea poenitentiam: et ad Christi vexilla conversi, mordebunt eum, juxta illud quod alibi dicitur: Viri pacifici tui posuerunt insidias tibi . Denique sequitur: Et evigilabunt insidiatores tui, id est, quos ante consopieras, quos inebriaveras, illorum insidiis subjacebis, vastantium regnum tuum, et eos qui captivi fuerunt in Christi turmas redigentium. Tu enim depraedatus es gentes multas, et Judaicum populum 615 ornatu et vestibus, quas ei dederam, spoliasti: id
Abbreviated transcription (Latin):
que se depͥmat: Simulq considera
quã elegant̃ multiplicatas diuitias
densũ appellauerit lutũ. Nũ quid ñ
repente consurgent medi atq ꝑsȩ. qͥ
babilonioꝵ imperiũ destruentes mor¬
deant eũ primũ & postea lacerent.
sitq eis nabuchodonosor in rapinã. &
uastator totius orbis spoliet᷑ a reliqͥs
popłis. qͥ manũ illius & crudelitatẽ
euadere potuert̃: Hoc autẽ ei fiet
propt̃ sanguinẽ hominis. id est uidȩ.
& iniquitatẽ terrȩ uidelicet isrł.
ciuitatis haud dubiũ quin hirłem &
mus referri possunt ad mundũ istũ
& ad diabolũ. qͥ uere arrogans & su¬
ꝑb & aliquid ẽẽ se credens nichil ꝑ
in similitudinẽ inferni & mortis non
saturat᷑ occisis. & om̃iũ gentiũ decep¬
tione letat᷑. & ad se popłos congre¬
gat. Qui cũ eũ uiderint missũ in a¬
bissũ & tartaro traditũ. ea quȩ in
gerant uidentes ẽẽ cõpleta. & int̾¬
p̃tantes suꝑ eũ consona uoce memo¬

Expanded text:
que se deprimat. Simulque considera que se deprimat. Simulque considera quam eleganter multiplicatas divitias densum appellaverit lutum. Numquid 614 non repente consurgent Medi atque Persae, qui Babyloniorum imperium destruentes, mordeant eum primum, et postea lacerent: fiatque eis Nabuchodonosor in rapinam, et vastator totius orbis exspolietur a reliquis populis, qui manum et crudelitatem illius evadere potuerunt? Hoc autem ei fiet propter sanguinem hominis, id est, Judae, et iniquitatem terrae, videlicet Israel, et civitatis, haud dubium quin Jerusalem et mus, referri possunt ad mundum istum, et ad diabolum, qui vere arrogans et superbus, et aliquid esse se credens, nihil pein similitudinem inferni, et mortis, non saturatur occisis, et omnium gentium deceptione laetatur, et ad se populos congregat. Qui cum eum viderint missum in Abyssum, et tartaro traditum, ea quae in gerant, videntes esse completa, et interpretantes super eo, consona voce memo
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & oomiũ habitatoꝵ eius.
ti. siue ut quib dã placet de uisi¬
onis fine. & de conpletione auxilii
dĩ. quod qui crediderit uenturũ ẽẽ.
uiuet ex fide sua. qͥ meredulus fuerit
dñi animȩ displicebit: nabuchodono¬
sor rex babylonius decipiet᷑ suꝑbia
sua. & quomͦ uinũ lȩtũ potantẽ facit.
& postquã surrexerit neq pes neq
mens suũ officiũ tenet. om̃isq lȩti¬
tia & mentis exilaratio uertitur
in rumã. sic uir suꝑb non decorabit᷑
nec uoluntatẽ suã ꝑducet ad finẽ.
hoc est in rerũ om̃iũ erit penuria. Q
quasi mors & infernus non saturat᷑
occisis. & om̃s gentes cunctosq popłoᷤ
suo imperio subiugans finẽ auari¬
tiȩ non putabit. Nonne cũ in ebri¬
atus fuerit poculo dñi & meraco ca¬
lice consopitꝰ. om̃s suꝑ eũ ꝑ cõpara¬
totũ orbẽ uastans non saturat᷑ rapinis.
nec desinit spoliare iã nudos. & ad hoc
tantũ seuit & defurit ut inquitatis
&e p̃darũ onere quasi grauissima tor¬

Expanded text:
omnium habitatorum ejus. ssa, sive, ut quibusdam placet, de visionis fine, et de completione auxilii Dei: quod qui crediderit esse venturum, vivet ex fide sua: qui vero incredulus fuerit, Domini animae displicebit: Nabuchodonosor rex Babylonius decipietur superbia sua. Et quomodo vinum contra potantem facit, et postquam surrexerit, neque pes, neque mens suum officium tenent; omnisque laetitia, et mentis exhilaratio vertitur in ruinam: sic vir superbus non decorabitur, nec voluntatem suam perducet ad finem, hoc est, in rerum omnium erit penuria. Qui, quasi mors et infernus, non saturatur occisis: et omnes gentes cunctosque populos suo imperio subjugans, finem avaritiae non putavit. Nonne cum inebriatus fuerit poculo Domini, et meraco calice consopitus, omnes super eum per comparatotum orbem vastans, non saturatur rapinis, nec desinit exspoliare jam nudos, et ad hoc tantum saevit, ut devoret, et iniquitatis et praedarum onere quasi gravissima tor
Abbreviated transcription (Latin):
manũ genus int̾ficere non cessat.
otest autẽ & de hereticoꝵ accipi
perũsa multipliciq doctrina. qđ &e
ipsi hamo suo ce reti suo & sagenis
suis plurimos pisces capiant. & mul¬
ta reptilia cõprehendant. Et idcirco
lȩtentur &e sermonẽ suũ quo decipe
uiant. ꝑ quẽ sciant a se tantas uicti¬
mas int̾fectas & tantos potentiũ atq
scõꝵ ẽẽ deceptos quos pinguẽ partẽ &
ȩlectas ęscas scriptura nunc nominat.
Propt̾ea in similitudinẽ bestiarũ quȩ
gustatũ semel sanguinẽ semꝑ sitiunt
expandt̃ rȩte suũ. Et hoc om̃e eoꝵ stu¬
diũ est: ut non paucos sic̃ in pͥncipio.
s plures int̾ficiant. Non ãbigent de
int̾fectione multarũ gentiuꝰ: qͥ tan¬
tã hereseoꝵ & ꝑuersarũ doctrinarũ
multitudinẽ diaboli uiderint hamo.

Expanded text:
genus interficere non cessat. Potest autem et de haereticorum accipi perversa multiplicique 607 doctrina, quod et ipsi hamo suo, et rete suo, et sagenis suis plurimos pisces capiant, et multa reptilia comprehendant, et idcirco laetentur, et sermonem suum quo deciperviant, per quem sciant a se tantas victimas interfectas, et tantos potentium atque sanctorum esse deceptos, quos pinguem partem et electas escas Scriptura nunc nominat. Propterea in similitudinem bestiarum, quae gustatum semel sanguinem semper sitiunt, expandunt rete suum, et hoc omne eorum studium est, ut non paucos, sicut in principio, sed plures interficiant. Non ambigit de interfectione multarum gentium, qui tantam haereseon et perversarum doctrinarum multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uidens ñ loquat᷑. tam̃ lipides isti ipsi
& fundam̃ta muroꝵ. & parietũ
ȩdificia meã potert̃ magnitudi¬
nẽ ꝑsonare. Quod ut significan¬
tius fiat : ponamus litteraturȩ
quoq scłaris exẽpla. Crispus
fide. atq erũnisincliti per
mortales studio maiore qͥa opib¬
qͥppe qͥs etiã tũ semiruta menia.
domꝰ intectȩ . parietesq tẽploꝵ
ambusti. manꝰ puni cas ostenta¬
bant. Simile quid &e tullius
ad cesarẽ ꝓ marcello. Parietes
me diuf fidius ut mͥ uidet᷑ huius
curiȩ tͥ gr̃as agere gestiunt. qͦd
breui t̃pore futura sit illa aucto¬
ritas in his maioꝵ suoꝵ & suis se¬
dib. Porro quod nos int̾pretati
sumus. & lignũ quod int̾ iunctu¬
ras edificiaꝵ ẽ respondebit. ꝓ quo

Expanded text:
oquatur, tamen lapides ipsi, et fundamenta murorum, et parietum aedificatio meam poterunt magnitudinem personare. Quod ut significantius fiat, ponamus litteraturae quoque saecularis exempla. Crispus fide atque aerumnis inclyti, prae mortalibus, studio majore quam opibqueis etiam tum semiruta moenia, domus intectae, parietesque templorum ambusti, manus Punicas ostentabant. » Simile quid et Tullius ad Caesarem pro Marcello: « Parietes, medius fidius! ut mihi videtur hujus curiae tibi gratias agere gestiunt, quod brevi tempore futura sit illa auctoritas in his majorum suorum et suis sedibus. » Porro quod nos interpretati sumus: Et lignum quod inter juncturas aedificiorum est, respondebit: pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc ẽ fortitudo enis quã dedit ei bel
ds̃ suus. ad cuius cultũ om̃s nationes eti¬
am ꝑ scripturã & cõminationẽ mortis.
seuissimo imperio cõpellebat. Hȩc ux¬
ta hebraicũ.
unc ueniamus ad . lxx. ut ꝓpositis sin¬
głis sententiis int̾ pretationẽ allego¬
riã coaptemꝰ. Ecce ego suscitabo chalde¬

Expanded text:
ec est fortitudo ejus, quam dedit ei Bel deus suus. Ad cujus cultum omnes nationes etiam per Scripturam et comminationem mortis saevissimo imperio compellebat. Haec juxta Hebraicum: nunc veniamus ad LXX, ut, propositis singulis sententiis, interpretationem allegoricam coaptemus. Ecce ego suscitabo Chald
Abbreviated transcription (Latin):
rietũ quos subuertisti tuã ferociã
clamitent. Cale quid & dñs in euan¬
głio contͣ phariseos obiurgantes
qua re non increparae pueros ad¬
clamantes sibi. osanna in excelsis fi¬
lio clauid. benedictꝰ qui uenit in
nomine dñi osanna in excelsis : ñ
legistis in qͥt qͥ a scriptũ est. ex ore
infantiũ & lactentiũ ꝑfecisti lau¬
dẽ : & si isti tacuerint: lapides
clamabt̃. licet᷑ pleriq ita intelligen¬
dũ putent. si iudei tacuerint mul¬
titudo me gentiũ confitebit᷑. tam̃
hȩc ẽ pressioe & uerior intelligen¬
tia. Etiã si homines taceant. & sig¬

Expanded text:
rietum quos subvertisti, tuam ferociam rietum quos subvertisti, tuam ferociam clamitent. Tale quid et Dominus in Evangelio contra Pharisaeos objurgantes, quare non increparet pueros acclamantes sibi: Osanna in excelsis filio David, benedictus qui venit in nomine Domini, Osanna in excelsis. Non legistis, inquit, quia scriptum est : Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Et si isti tacuerint, lapides clamabunt . Licet enim plerique ita intelligdum putent: si Judaei lacuerint, multitudo me gentium confitebitur: tamen haec est expressior et verior intelligentia: etiamsi homines tacerent
Abbreviated transcription (Latin):
mui suȩ. ut sit in excelso indus
eius. &e liberari se putat de manu
mali. Cogitasti confusionẽ domui tuȩ
tua. quia lapis de pariete clamabit.
& lignũ quod int̾ iuncturas edifici¬
qr est respondebit. Lxx.
ui multiplicat auariciã malã do¬
mui suȩ ut ponat in excelso m¬
dũ suũ. & eruat᷑ de manu maloꝵ.
cogitasti confusionẽ domui tuȩ
consũpsisti popłos multos. & pecca¬
uit anima tua. ꝓpt̾ quod lapis de
pariete clamabit. & scarabeus de
ligno loquetͣ ea
adhuc ad ipsũ sermo ẽ qͥ sibi coa¬
Iceruat mala & diuitiarũ mul¬
titudinẽ non intelligit causã rui¬
ram. suꝑbiȩ arguit᷑. quod ad auiũ
similitudinẽ in excelso posuerit ni¬
dũ suũ. & arbitratus sit erui se de
manu mali. idest nũ quã uenire
in hostiũ potestatẽ. quod suꝑbiȩ con¬
siliũ & arrogans cogitatio finẽ ha¬
beat ignominiã. Int̾ fecisti popłos
multos. & in aliis occidendis contͣ
potest lapides ciuitatis. & ligna pa¬

Expanded text:
mui mui ejus, et liberari se putat de manu mali: cogitasti confusionem domui tuae: tua. Quia lapis de pariete clamabit, et lignum quod inter juncturas aedificiorum est, respondebit. LXX: O qui multiplicat avaritiam malam domui suae, ut ponat in excelso nidum suum, et eruatur de manu malorum, cogitasti confusionem domui tuae: consumpsisti populos multos: et peccavit anima tua; propter quod lapis de pariete clamabit, et scarabaeus de ligno loquetur ea. Adhuc ad ipsum sermo est, qui sibi coacervet mala, et divitiarum multitudinem non intelligat causam ram superbiae arguitur, quod ad a vium similitudinem in excelso posuerit nidum suum, et arbitratus sit erui se de manu mali, id est, numquam venire in hostium potestatem: quod superbiae consilium, et arrogans cogitatio finem habuit ignominiam. Interfecisti populos multos, et in aliis occidendis contrapotest, lapides civitatis et ligna pa
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Qui uere multiplicant sibi ñ
sua. & quasi grauissimũ lutũ & pon¬
derosã torquẽ qua ꝑtrahant᷑ ad pe¬
nas sibi cong̾gant. Isti spoliant gen¬
tes multas & effundt᷑ sanguinẽ
hominũ. & impietatẽ exercent.
in eccła & in om̃s habitatores eius.
Sed reliqui popłi ȩc clesiastici uide¬
licet uiri qui non fuerint eoꝵ er¬
rore decepti subito consurgent &
eingilabunt quasi de graui sõno.
& mordebunt eos & insidiabunt᷑
illis. & habebunt eos in predã.
possessionũ t̾minos dilatant. & ea
quȩ non sunt hominis. hominis ar¬
bitrantes. cong̃gant sibi ã quib
subito relinquant᷑. Quod autẽ ñ
sit hominis idẽ animalis rationa¬
bilis t̾rena possessio: & dñs demon¬
strat dicens. Si in alieno non fuistis.
fideles. quod ur̃m ẽ quis dabit uo¬
bis: Totũq capititextũ suꝑ hac ꝑ¬
sona edisserunt. Sed nescio an pos¬
sint questionis & solutionis ꝓphe¬
tiȩ ordinẽ reseruare.
ȩ qui cong̃gat auariciã malã do¬

Expanded text:
ui vere multiplicant sibi non sua, et quasi gravissimum lutum et ponderosam torquem, qua pertrahantur ad poenas, sibi congregantes, spoliant gentes multas, et effundunt sanguinem hominum, et impietatem exercent in Ecclesiam et in omnes habitatores ejus. Sed reliqui populi, Ecclesiastici videlicet viri, qui non fuerint eorum errore decepti, subito consurgent, et evigilabunt quasi de gravi somno, et mordebunt eos, et insidiabuntur illis, et habebunt eos in praedam. possessionum terminos dilatant, et ea quae non sunt hominis, hominis arbitrantes, congregant sibi, a quibus subito relinquentur. Quod autem non sit hominis, id est, animalis rationabilis, terrena possessio, et Dominus demonstrat, dicens: Si in alieno non fuistis fideles, quod vestrum est, quis dabit vobis ? totumque capituli textum super hac persona edisserunt. Sed nescio an possint quaestionis et solutionis propheticae ordinem servare. Vae qui congregat avaritiam malam do
Abbreviated transcription (Latin):
romanos scribens. iustus autẽ ex fide
mea uiuet. & non eo qđ habet᷑ in
hebraico: causa ꝑspicua ẽ. Scribebat
romanis qͥ scripturas hebraicas nes¬
ciebant. nec erat ei cura de uerbis.
cũ sensus ẽẽt in tuto. & dãnũ ex eo
p̃sens disputatio non haberet. Alio¬
quin ubicũq diuersus ẽ sensus. & alit̾
scriptũ ẽ in hebraico alit̾ in .lxx. no¬
ta eũ his uti testimoniis quȩ agama¬
liele doctore legis didicerat.
t quomͦ uinũ potantẽ decipit: sic
erit uir suꝑb & non decorabit᷑.
quia dilatauit quasi infernus animã

Expanded text:
Romanos scribens: Justus autem ex fide Romanos scribens: Justus autem ex fide mea vivet , et non eo quod habetur in Hebraico, causa perspicua est. Scribebat enim Romanis, qui Scripturas Hebraicas nesciebant: nec erat ei cura de verbis, cum sensus esset in tuto, et damnum ex eo praesens disputatio non haberet. Alioquin ubicumque diversus est sensus, et aliter scriptum est in Hebraico, aliter in LXX, nota eum uti his testimoniis quae a Gamaliele doctore legis didicerat. Et quomodo vinum potantem decipit, sic erit vir superbus, et non decorabitur, qui dilatavit quasi infer
Abbreviated transcription (Latin):
pretati sunt. uisionẽ. generis etiã
in reliquis femininũ genus ponere
uisionis. ut dicerent expecta eã qͥa
uemens ueniet. qͦđ si se substraxerit
non placebit animȩ meȩ in ea idẽ.
in uisione. Hoc ꝓpt̾ea. ne qd scieba¬
mꝰ uiderem᷑ tacere. Ceterũ non ig¬
noro scđm int̾pretationẽ eoꝵ pos¬
se & ita accipi. Scribe uisionẽ in qͦ
chus transtulit paginis hunc tere
sermonẽ. quod tẽpore constituto &
in consũmationẽ mundi ueniã filius
nis qͥ saluet oues ꝑditas domꝰ isrł:
& alias quoq oues antiqͥs ouib copu¬
let. & unũ efficiens gregẽ iungat
duas uirgas. quas iez echiel. idest uir¬
tus dĩ sociatas & sibi inuicẽ coheren¬
tes tenet in yphetali manu. Quod
si paululũ o p̾ropħa. uel tu popłẽ ex
tardare. expecta illũ. ueniens enĩ ue¬
niet & non tardabit. & cȩtera quȩ
iã supra exposuimus. Porro qđ apłs¬
.laͥa. magis testimonio abusus est ad

Expanded text:
rpretati sunt visionem, etiam rpretati sunt visionem, etiam in reliquis femininum genus ponere visionis, ut dicerent, exspecta eam: quia veniens veniet: quod si se subtraxerit, non placebit animae meae in ea, id est, in visione. Hoc propterea, ne quod sciebamus, videremur tacere. Caeterum non ignoro secundum interpretationem eorum posse et ita accipi: Scribe visionem in quachus transtulit, paginis, hunc texe sermonem, quod tempore constituto, et in consummatione mundi veniat Filius meus, qui salvet oves perditas domus Israel, et alias quoque oves antiquis ovibus copulet, et unum efficiens gregem jungat duas virgas, quas Ezechiel, id est, virtus Dei, sociatas et sibi invicem cohaerentes tenet in prophetali manu . Quod si paululum, o propheta, vel tu, popule ex tardare, exspecta illum, veniens enim veniet, et non tardabit; et caetera quae jam supra exposuimus. Porro quod Apostolus LXX magis testimonio abusus est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
me meȩ. Manifeste autẽ in his de ad¬
uentu xpĩ ꝓphetia ẽ. Unde &e ꝓposi¬
ta questio soluit᷑. quod donec ille
ueniat iniquitas dominet᷑ in mundo
& udiciũ non ꝑueniat ad fine. & ue¬
rus nabucho donosor capiat retę̧ suo
& sagena homines quasi pisciculos &
habens pͥncipẽ. Porro quod ꝓuisione
int̾p̃tati sumus. quia adhuc uisus
ꝓcul. & si morã fecerit expecta illũ
idẽ uisũ. non putet aliquis errore
seruat᷑. Septuaginta autẽ dicentes
scribe uisionẽ. & postea. si defecerit
sustine eũ qͥa ueniens uenioe & non
tardabit. si substraxerit se non pla¬
cebit animȩ meȩ in eo: pͥmũ int̾p̃¬
tati sunt uisionẽ genere femin o.
quȩ apud hebreos ut diximꝰ gene¬
ris masculini est. Deinde scđm he¬
braicũ. ubi genus declinat᷑ mascu¬
line. sustine eũ & non placebit
animȩ meȩ in eo: ipsi quoq mascu¬
lino genere declinauert̃. cũ utiq
debuerint iuxta id quod pͥmũ int̾¬

Expanded text:
mae meae. Manifeste autem in his de admae meae. Manifeste autem in his de adventu Christi prophetia est. Unde et proposita quaestio solvitur, quod donec ille veniat, iniquitas dominetur in mundo, et judicium non perveniat ad finem: et verus Nabuchodonosor capiat rete suo et sagena homines quasi pisciculos, ehabens principem. Porro quod pro visione interpretati sumus, quia adhuc visus procul: et si moram fecerit, exspecta illum, id est, visum: non putet aliquis errore servatur. Septuaginta autem dicentes, scribe visionem: et postea, si defecerit, sustine eum: quia veniens veniet, et non tardabit: si subtraxerit se, non placebit animae meae in eo, primum interpretati sunt visionem genere feminino, quae apud Hebraeos, ut diximus, masculini est. Deinde secundum Hebraicum genus, ubi declinatur masculine, sustine eum, et non placebit animae meae in eo, ipsi quoque masculino genere declinaverunt. Cum utique 612 debuerint juxta id quod primum inte
Abbreviated transcription (Latin):
etur in consũ mationẽ mundi & in
extrema diei hora: de qua loqͥt᷑ &
iohannes. Filioli. nc̃ hora nouissima ẽ.
Et non frustra ueniet. Saluabit enĩ
multos. & cũ reliquiis ifrahelitici po
płi multitudinẽ gentiũ congregabit
Quod si paululũ subtraxerit se. & uo¬
tis tuis olector qui legere iubẽris in
buxo & in tabulis quas ꝓpħa descrip¬
sit uenire uisio tardius ceperit: ex¬
pecta eũ. quia ueniens ueniet & ñ
tardabit. Si autẽ dubitauerit fides
tua. & putaueris non uenire quod
spondeo. habebis ꝓ grandi pena qđ meȩ
ammȩ displicebit. Iustus autẽ qui
credit uerbis de de his non ambigit.
quȩ polliceor : habebit p̃mii nomi¬
ne uitã sempit̾nã. Hec statĩ debeᷤᷤ
arguere uel in te reiciendo uel in
illo uimficando. quod apud me ac¬
ceptio ꝑsonarũ sit : quia ipse uiui¬
ficationis suȩ causa ẽ ex fide sua ui¬
uens. sicut & tu ex eo quod te substrax¬
isti &e credere uoliusti displicusti ani¬

Expanded text:
etur in consummatione mundi, et in etur in consummatione mundi, et in extrema diei hora, de qua loquitur et Joannes: Filioli, nunc hora novissima est Et non frustra veniet: salvabit enim multos, et cum reliquiis Israelitici populi 611 multitudinem gentium congregabit. Quod si paululum se subtraxerit, et votis tuis, lector, qui legere juberis in buxo, et in tabulis, quas propheta descripsit, venire tardius visio coeperit, exspecta eam: quia veniens veniet, et non tardabit. Si autem dubitaverit fides tua, et putaveris non evenire quod spondeo, habebis pro grandi poena quod meae animae displicebis. Justus autem qui credit verbis meis, et de his non ambigit quae polliceor, habebit praemium vitam sempiternam. Nec statim debes arguere vel in te interficiendo, vel in illo vivificando, quod apud me acceptio personarum sit, quia ipse vivificationis suae causa est, qui ex fide sua vivit: sicut tu ex eo quod te subtraxisti, et credere noluisti, displicuisti ani
Abbreviated transcription (Latin):
tus es popłi. in tabulis cordis tui &
in buxo pectoris scribe quod dico. uisio
enĩ est quȩ promittit᷑ iubet᷑ q describi.
& scribi manifestnus: ut nullo in uol¬
uatur nubilo. nullis enigmatũ obscu¬
ret᷑ ambagib. Manifesta sƿes: mani¬
festã habet sponsionẽ. Hoc autẽ aͦ ꝓ
pħa p̃cipio. non qͦ tu nescias. non enĩ
esses ꝓpħa si ignorares. sed ut quod
tu manifestius scripseris lector absq
impedim̃to & difficultate possit lege¬
re atq ꝓcurrere. quod .lax. transtu¬
id est ut ꝑsequat᷑ qͥ legit. iuxta illũ
sensũ qͥ ad timotheũ scribit᷑. Perseque¬
re iusticiã. pietatẽ. fidẽ. caritatẽ.
patientiã. mansuetudinẽ. & ad
romanos. Hospitalitatẽ sectantes.
& ad corinthios. Persequimini carita¬
tẽ. Iysa autẽ uisio de qua tͥ dixi scri¬
be uisionẽ & manifesta in buxa ut
possit ꝑsequi qͥ legit. adhuc in tẽpo¬
re constituto est. de quo saluator ait

Expanded text:
tus es populi, in tabulis cordis tui et tus es populi, in tabulis cordis tui et in buxo pectoris scribe quod dico. Visio enim est quae promittitur jubeturque describi, et scribi manifestius, ut nullo involvatur nubilo, et nullis aenigmatum obscuretur ambagibus: manifesta spes manifestam habeat sponsionem. Hoc autem, praecipio, non quod tu nescias non enim esses propheta, si ignorares, sed ut quod tu manifestius scripseris, lector absque impedimento et difficultate possit legere atque percurrere; quod Septuaginta transtuid est, ut peimotheum scribitur: Persequer justitiam, et pietatem et fidem, charitatem, patientiam, mansuetudinem . Et ad Romanos: Hospitalitatem sectantes . Et ad Corinthios: Persequimini charitatem . Ipsa autem visio de qua tibi dixi: scribe visionem, et manifesta in buxo, ut possit persequi qui legit, adhuc in tempore constituto est, de quo Salvator ait:
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Si quis autẽ incredulus ẽ huiꝰ
sponsionis meȩ. & me dicente ueni¬
ens ueniet & non tardabit ceperit
ambigere. & inse tacitꝰ fluctuare
putans non ẽẽ uenturũ quod mora¬
tur ad tẽpus. hic meȩ animȩ displice¬
bit iuxta illud. Heomenias & sabba¬
ta ur̃a odit anima mea. Quod autẽ
animã meã ds̃ dixit. ꝓ mente & co¬
gitatione debemꝰ acc̾ipere. ut sit in¬
tellectus meo sensui displicebit. Sic̃
autẽ displicabit ille qͥ me ꝓmitten¬
te dubitauerit uenturũ. ẽẽ quod
spondeo. ita iustus qͥ crediderit ꝓmis¬
siom meȩ uiuet in fide sua. His qͦsi
lineis capituli huius pictura descripta ẽ.
uod autẽ dicit: huiuscemodi est ita
dũ taxat ut & translationẽ septua¬
ginta misceamꝰ. Scribe in corde tuo. &
quasi paruuli qͥ pͥma elem̾ta accipiunt
lit terarũ curuos apices & trem̃tẽ ma¬
nũ in buxo erudiunt. & ad recte scri¬
bendũ meditatione consuescunt: ita
tu quoq qͥ ex ꝑsona ambigentis locu¬

Expanded text:
bit. Si quis autem incredulus est hujus sponsionis meae, 610 et me dicente, veniens veniet, et non tardabit, coeperit ambigere, et in se tacitus fluctuare, putans non esse venturum quod moratur ad tempus; hic meae animae displicebit, juxta illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea . Quod autem animam suam Deus dixit, pro mente et cogitatione debemus accipere, ut sit intellectus: meo sensui displicebit. Sicut autem displicebit ille qui, me promittente, dubitaverit venturum esse quod spondeo; ita justus qui crediderit promissioni meae, vivet in fide sua. His quasi lineis capituli hujus pictura descripta est. Quod autem dicit, hujuscemodi est, ita dumtaxat ut et translationem Septuaginta misceamus. Scribe in corde tuo, et quasi parvuli qui prima elementa accipiunt litterarum, curvos apices et trementem manum in buxo erudiunt, et ad recte scribendum meditatione consuescunt; ita tu quoque qui ex persona ambigentis locu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ om̃iũ qui habitauert̃ in ea.
Tanta enĩ uastitas & tanta i¬
pietas. in fine rerũ antichristo
seiente grassabit᷑ in ȩc cłiis. & mul¬
tiplicabita inquitate multoꝵ
in tantũ refrigescet caritas ut
dñs qͥ cordis arcana cognoscit. &
qđ futurũ ẽ non ignorat. dixerit.
Put as ueniens filius hominis inue
met super terrã:
ossumus quoq scđdm iohm apłm¬
qui scripsit sicut audistis qm̃
antixp̃s uenit. nc̃ autẽ antichris¬
łi multi sunt. unde cognoscimus
qm̃ nonissima hora est. om̃s he¬
reticos & uniuersũ dogma ꝑuer¬
sũ arrogantiũ sibi scientiã. &
simplicitatẽ ȩcołiȩ contẽpnentiũ. qui

Expanded text:
nem omnium, qui habitaverunt in ea. nem omnium, qui habitaverunt in ea. Tanta enim vastitas, et tanta impietas in fine rerum, Antichristo saeviente, grassabitur in Ecclesiis, et multiplicata iniquitate multorum, intantum refrigescet charitas , ut Dominus qui cordis arcana cognoscit, et quod futurum est, non ignorat, dixerit: Putas, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram ? Possumus quoque secundum Joaqui scribit: Sicut audistis quia Antichristus veniet, nunc autem Antichristi multi sunt : unde et cognoscimus quoniam novissima hora est omnes haereticos, et universum dogma perversum arrogantium sibi scientiam, et simplicitatem Ecclesiae co
Abbreviated transcription (Latin):
liationis tuȩ cause erunt.
otest autẽ hoc ipsũ & de anti¬
christo int̾pretari. qͥ in tantũ erit
arrogans & suꝑb: ut in tẽplo dei
sessurus sit faciens se dm̃. & quasi infer¬
nus & mors tantos int̾ficiet & ad se
congregabit. ut si fieri possit decipi¬
at etiã electos dĩ. Cong̃grabit qͦq ad
se om̃s gentes. & uniuersos popłos in su¬
ũ ducet errorẽ. Qui cũ postea int̾¬
fectũ illũ spũ oris xp̃i uiderint. in¬
telligent uera ẽe que de eo ante
predicta sunt. & dicent om̃ia quȩ
secunt᷑. eadẽ intelligentia quã ex¬
posuimꝰ suꝑ diabolo. Quod autẽ ait
spoliabunt te om̃s reliqui popłi
propt̃ sanguinẽ hominũ & impi¬
etatẽ terrę & ciuitatis & om̃iũ
habitantiũ in ea. reliquos popłos
scõs intelligamꝰ qͥ antichristo ñ
seruierunt. a quib spoli abit᷑ im¬
pius propt̾ impietatẽ quã exercu¬
it in uniuersiã terrã & uastati¬
onẽ ciuitatis ęccłiȩ. & ꝑsecutio¬

Expanded text:
liationis tuae causae erunt. Potest autem hoc ipsum et de Antichristo interpretari, qui intantum erit arrogans et superbus, ut in templo Dei sessurus sit, faciens se Deum. Et, quasi infernus et mors, tantos interficiet, et ad se congregabit, ut, si fieri possit, decipiat etiam electos Dei . Congregabit quoque ad se omnes gentes, et universos populos in suum ducet errorem. Qui cum postea interfectum illum spiritu oris Christi viderint, intelligent vera esse quae de eo ante praedicta sunt, et dicent omnia quae sequuntur, eadem intelligentia, qua exposuimus super diabolum. Quod autem dicit, exspoliabunt te omnes reliqui populi propter sanguinem hominum, et impietatem terrae, et civitatis, et omnium habitantium in ea, reliquos populos sanctos intelligamus, qui Antichristo non servierunt, a quibus exspoliabitur impius propter impietatem quam exercuit in universam terram, et vastationem civitatis Ecclesiae, et persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃s isti suꝑ eũ parabolã sument.
&e loquelã enigͥmatũ eius: Ꝙ dicet᷑.
Ue ei qui multiplicat non sua. Usque¬
quo & ad grauat cont᷑ se densũ lutũ:
Nũ quid non repente consurgent qͥ
mordeant te. & suscitabuntur la¬
cerantes te. & eris in rapinã eis: Ca
tu spoliasti gentes multas. spoliabt̃
te om̃s qͥ relicti fuerint de popłis ꝓp¬
ter sanguinẽ hominis &e iniquita¬
tẽ t̾rȩ. ciuitatis & om̃iũ habitan¬
tiũ in ea.
ui autẽ arrogans ẽ & contẽptor
uir suꝑb nichil ꝑducet ad finẽ.
qͥ dilatauit sicut infernus animã suã.
& iste quasi mors non adimplet᷑. Et con¬
gregabit ad se om̃s gentes. & accipiet
ad se om̃s popłos. Nonne unuersa
hȩc aduersũ eũ parabolã sument. &
ꝓpositionẽ ad narrationẽ enis & di¬
cent ue qͥ multiplicat sibi quȩ ñ
sunt sua. usq quo & ad grauans tor¬
quẽ suã grauit᷑ : quia subito consurgent
mordentes eũ. & eiuigilabunt insidi¬
atores tui. & eris in rapinã illis. Qa

Expanded text:
on omnes isti super eum parabolam sument et loquellam enigmatum eius et dicetur vae ei qui multiplicat non sua usquequo et adgravat contra se densum lutum numquid non repente consurgent qui mordeant te et suscitabuntur lacerantes te et eris in rapinam eis quia tu spoliasti gentes multas spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis et iniquitatem terrae civitatis et omnium habitantium in ea quivir superbus, nihil perducit ad finem: qui dilatavit sicut infernus animam suam, et iste quasi mors, non adimpletur. Et congregabit ad se omnes gentes, et accipiet ad se omnes populos: nonne universa haec adversum eum parabolam sument, et propositionem ad narrationem ejus, et dicent: Vae qui multiplicat sibi quae non sunt sua: usquequo aggravat torquem suam graviter, quia subito consurgent mordentes eum, et vigilabunt insidiatores tui, et eris in rapinam illis? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ministrata a nobis & scripta non atra¬
mento sed spũ dĩ uiuentis. non in ta¬
bulis lapideis: sed in tabulis cordis car¬
nalib. Sed & salomon tale quid signi¬
ficat in ꝓuerbus dicens. Describe suꝑ lati¬
tudine cordis tui. Scribere autẽ iubet᷑
planius ut possit lector currerȩ. &
nullo impedim̃to uelocitas eius le¬
gendi cupido teneat᷑. Et hoc p̾cipit
quia adhuc uisio ꝓculẽ. & in tẽpore
constituto. & cũ finis rerũ aduenerit.
piditate tua õ lector &e uidendȩ ui¬
sionis ardore paululũ tͥ fuerit insũ¬
morã facere quod promissũ ẽ: noli
desperare uenturũ. sed expecta pa¬

Expanded text:
ifestata a nobis, et scripta non atramento, sed spiritu Dei viventis, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Sed et Salomon tale quid significat in Proverbiis dicens: Describe eam super latitudinem cordis tui . Scribere autem jubetur planius, ut possit lector currere, et nullo impedimento velocitas ejus, et legendi cupido teneatur. Et hoc praecipit, quia adhuc visio procul est, et in tempore constituto. Et cum finis rerum advenerit, piditate tua, o lector, et videndae visionis ardore, paululum tibi visum fuerit moram facere quod promissum est, noli desperare venturum; sed exspecta pa
Abbreviated transcription (Latin):
inuacuũ. Si defecerit. sustine eũ quia
ueniens uemet & non tardabit. sire¬
traxerit se : non placebit animȩ meȩ
in eo. iustus autẽ ex fide mea uiuet.
transtulerunt ex fide sua uiuet. De¬
niq symmachus significantius int̃pre¬
tans ait iustus autẽ ꝑ fidẽ ꝓpriã suã¬
quod int̾pretat᷑ in fide sua. si ĩotħ &
recte transtulerunt in fide mea. Nc̃
autẽ similitudo litterȩ uaũ. & iõtħ
quȩ mensura tantũ int̾ se distant.
causa erroris fuit. Hoc quare dictũ
sit : sequens disputatio cõprehendet.
Iuxta repmnissionẽ quȩ ad scm̃ uirũ
m esaia fit dicens adhuc loquente te
dicã ecce assũ: nunc quoq ꝓpħȩ respon¬

Expanded text:
in 609 vacuum. Si defecerit, sustine eum, quia veniens veniet, et non tardabit: si retraxerit se, non placebit animae meae in eo. Justus autem ex fide mea vivet. ualiter transtulerunt, ex fide sua vivet. Denique Symmachus significantius intepretans ait: Justus autem per fidem prquod interpretatur in fide sua, si JOD et nrecte transtulissent, in fide mea. Nunc autem similitudo litterae VAU et JOD, quae mensura tantum inter se distant, causa erroris fuit. Hoc quare dictum sit, sequens disputatio comprehendit. Juxta repromissionem quae ad sanctum virum in Isaia fit, dicens: Adhuc loquente te, dicam, ecce adsum , nunc quoque prophetae respon
Abbreviated transcription (Latin):
prius audacter loquebat᷑ ad dñm &
se uel suũ popłm siue eos ex quoꝵ ꝑso¬
na querebat᷑ iustos ẽẽ memorabat.
nunc in blandim̃ toꝵ uerba ꝓrũpit.
&e ait. Ergo ne tu a pͥncipio es dñe ds̃
m̃s. sc̃ẽ mñs: Quodq nos non morim᷑
nec capim̃ a tanto hoste: tue clem̃¬
tie est. Cu enĩ dñe constitusti eũ qͦsi
carnificẽ. & fortẽ fecisti eũ: ut aut
nullus aut rarus eius possit resistere
rẽ in disciplina eius. ad personam
ꝓphete referri potest ut sit sen¬
sus. Ego autẽ ꝓpterea in spiratus
sũ in ꝓphetã ut arguã delinquen¬
tes. & doceam dñi disciplinam.
Quidã a dño dici putant. quia a pa¬
tre id circo plasmatꝰ sit. & corpus
assũpserit: ut doctrina dĩ patriꝰ
homines erudiat. Sed hoc quã
discordat a contextu superioꝵ
& totius loci continentia: non tã
mei erit iudicu quã lectoris.
undi sunt oculi tui ne uideas

Expanded text:
prius audacter loquebatur ad Dominum; et prius audacter loquebatur ad Dominum; et se, vel suum populum, sive eos ex quorum persona querebatur, justos esse memorarat: nunc in blandimentorum verba prorumpit et ait: Ergone tu a principio es, Domine Deus meus, sancte meus? quodque non morimur, nec capimur a tanto hoste, tuae clementiae est. Tu enim, Domine, constituisti eum quasi carnificem; et fortem fecisti eum, ita ut aut nullus aut rarus ejus possit resistere rem in disciplina ejus, ad personam prophetae referri potest, ut sit sensus: Ego autem propterea inspiratus sum in prophetam, ut arguam delinquentes, et doceam Domini disciplinam. Quidam de  Al. a Domino dici putant, qui a Patre idcirco plasmatus sit, et corpus assumpserit, ut doctrina Dei Patris homines erudiat. Sed hoc quam discordet a contextu superiorum, et totius loci continentia, non tam mei erit judicii, quam lectoris. Mundi sunt oculi tui, ne videas
Abbreviated transcription (Latin):
exercere contra demones. & eicere illoᷤᷤ
de corporib obsessis : subicioe seruitu¬
ti suȩ. & risui deputabit. Ipse uͦ fortiᷤᷤ¬
simus coacta manu. & ꝑditoꝵ exerci¬
tu congregato: de om̃i munitione ri¬
debit. & quicqͥd forte fuerit intetur
euertere. Cõportabit enĩ aggerẽ. id
est circũ dabit oꝑa terrena. & cũ t̃¬
ra fuerit aggesta: facile omnẽ capi
os eiꝰ usq ad cęlũ. & dm̃ se faciens.
blasphemare incipiae creatorẽ. Qͦđ
cũ fecerit : corruoe. & ruma eius os¬
tendet quã fortis diuinitas illius fu¬
erit &e idolox simulatio. sub quoꝵ
imaginib suo cultui homine ꝰ subiu
get captiuitatẽ quasi harenã mariꝰ
& triũphet de regib & tyranni ri¬
diruli eiꝰ sint. & de om̃i munitione¬
suꝑbiȩ rideat. & cõportet primũ ag¬
gerẽ & posteat capiat eã. & tantȩ su¬
ꝑbiȩ sit ut cont᷑ creatorẽ suũ aude¬
at resistere & se facere quasi dm̃. qui

Expanded text:
exercere contra daemones, et ejicere illos exercere contra daemones, et ejicere illos de corporibus obsessis, subjiciet servituti suae, et risui deputabit. Ipse vero fortissimus, coacta manu, et perditorum exercitu congregato, de omni munitione ridebit, et quidquid forte fuerit, nitetur evertere. Comportabit enim aggerem, id est, circumdabit opera terrena: et cum terra fuerit aggesta, facile omnem capieos ejus usque ad coelum, et Deum se faciens, blasphemare incipiet Creatorem suum. Quod cum fecerit, corruet, et ruina ejus ostendet quam fortis divinitas illius fuerit, et idolorum simulatio sub quorum imaginibus suo cultui homines subjugaget captivitatem quasi arenam maris, et triumphet de regibus; et tyranni ridiculi ejus sint, et de omni munitione rideat, et comportet primum aggerem, et postea capiat eam; et tantae superbiae sit, ut contra Creatorem suum audeat resistere, et se facere quasi deum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ uenerit. Equi eius & equiteᷤᷤ
in similitudinẽ pardoꝵ & lupoꝵ semꝑ
sanguinẽ sicient. & desiderabunt p̃das.
Simulabunt absentiã: & dũ non speran¬
tur. cito delonge uenient. uolabunt
quasi aquila. quȩ exaltans uolatũ po¬
nere uult inter sidera cęli nidũ suũ.
& semꝑ festinat ad p̃dã. Hoc & in hie¬
re clihel sub figura nabughodonosor &
regis egyptii: suꝑ diabolũ describitur.
Nullus est demonũ qui parcat. om̃s ad
p̃dã festini uenient. ante faciẽ eoꝵ
uentus urens. quic qͥd aspexerint. qͥc¬
quid uultui eoꝵ obuiũ fuerit: urere
desiderabunt & ꝑdere. Rex autẽ po¬
tentissimꝰ erit in medio captiuoꝵ. &
eoꝵ numerũ quasi harenã maris ãsa¬
tellitib suis hinc inde suscipiet. & ip¬
se de regib triũphabit. & tyranni ri¬
diculi eius erunt. Multos enĩ scos sua
subplantatione decipiae. & eos qͥ sibi ui¬
debant᷑ potentissimi & tyrannidẽ

Expanded text:
mationem venerit. Equi ejus et equites mationem venerit. Equi ejus et equites in similitudinem pardorum et luporum semper sanguinem sitient, et desiderabunt praedas, simulabunt absentiam, et dum non sperantur, cito de longe venient. Volabunt quasi aquila, quae exaltans volatum, ponere vult inter sidera coeli nidum suum, et semper festinat ad praedam. Et in Ezechiele sub figura Nabuchodonosor et regis Aegyptii super diabolo describitur. 601 Nullus est daemonum qui parcat: omnes ad praedam festini venient: ante faciem eorum ventus urens: quidquid aspexerint, quidquid vultui eorum obvium fuerit, urere desiderabunt et perdere. Rex autem potentissimus erit in medio captivorum, et eorum numerum quasi arenam maris a satellitibus suis hinc inde suscipiet, et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt. Multos enim sanctos sua supplantatione decipiet, et eos qui sibi videbantur potentissimi, et tyrannidem
Abbreviated transcription (Latin):
uires enis nullus nr̃m potest resiste¬
re. Quantũ autẽ ad miscđĩam tuã.
tuũ ẽ om̃e quod uiuimꝰ. quod non ab
eo int̾fecti sumus. & ad mortis oꝑa
ꝑducti. Tu enĩ dñe ad iudicandũ po¬
susti eũ: ut ipse sit immicꝰ & ultor.
& ut ꝑ illũ corripias quicũq peccaue¬
rint tibi. Sed quia semel chaldeoᷤ
suꝑ demonib int̾pretati sumus. & na¬
bugho donosor suꝑ rege eoꝵ diabolo:
debemus descriptionẽ diaboli & po¬
tentiȩ eius breuit̾ ꝑstringere. ut ius¬
te ꝓpħa dicat. Dñe iniudiciũ posuis¬
ti eũ. & fortẽ ut corriperes fundas¬
ti eũ. Suscitat᷑ aduersũ. ineredulos
& contẽptores natio demonũ ama¬
ra ad puniendũ. & ubiq p̃sens ãbu
ut possideat homines in quib xp̃s ha¬
bitare desiderat. Horribilis atq ter¬
ribilis ẽ. & difficile ab aliquo suꝑari
potest. Nec ante frangitur nisi cũ
magnitudine peccatoꝵ & iniquita¬
tis suȩ pondere p̃grauata ad consũ¬

Expanded text:
ires ejus, nullus nostrum ei potest resistere. Quantum autem ad misericordiam tuam, tuum est omne quod vivimus, quod non ab eo interfecti sumus, et ad mortis opera perducti. Tu enim, Domine, ad judicandum posuisti eum, ut ipse sit inimicus et ultor, et ut per illum corripias quicumque peccaverit tibi. Sed quia semel Chaldaeos super daemonibus interpretati sumus, et Nabuchodonosor super rege eorum diabolo, debemus descriptionem diaboli et potentiam ejus breviter perstringere, ut juste propheta dicat: Domine, in judicium posuisti eum, et fortem ut corriperes fundasti eum. Suscitatur adversum incredulos et contemptores natio daemonum, amara ad puniendum, et ubique praesens. Ambulut possideat homines, in quibus Christus habitare debuerat. Horribilis atque terribilis est, et difficile ab aliquo superari potest, nec ante frangitur, nisi cum magnitudine peccatorum et iniquitatis suae pondere praegravata ad consum