comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio: Ignosce tercio: ignoui
Iam quarto: uapulet: Et ille:
Nunquid septuagies septies
te fatigaui: Si hac prescrip¬
tione seueritas disciplinȩ
dormiat: repressa disciplina.
seuit impunita nequitia:
Quid ergo faciendũ est: Cor¬
ripiamus uerbis: et si opus
est et uerberibus: Sed deli¬
ctum dimittamus: culpam
de corde abiciamus: Ideo
enim dñs subdit de cordibꝰ
ur̃is: ut si per caritatẽ im¬
pontur disciplina: dde corde
lenitas non recedat: Quid
enim tam pium: quam me¬
dicus ferens ferramentum ::
Plorat secandus: et secatur.
Plorat urendus: et uritur.
Non est illi crudelitas: Ap¬
sit. ut seuitia medici dica¬
tur: Seuit in uulnus ut ho¬
mo sanetur: quia si uulnus
palpet᷑. homo perdit᷑. Sic ergo
ista monuerĩ frẽs mei: ut frẽs
nr̃os qui peccauerint omni
modo diligamus de corde
nr̃o: Caritatẽ in eos non
dimittamus: et disciplinã
cuum opus est demus: ne
per solutionẽ disciplinȩ cre¬
scat. nequitia: et incipiamꝰ

Expanded text:
tio. Ignosce: tertio ignovi. tio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, repressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid ergo faciendum est? Corripiamus verbis, et si opus est, et verberibus: sed delictum dimittamus, culpam de corde abjiciamus. Ideo enim Dominus subdidit, de cordibus vestris, ut si per charitatem imponitur disciplina, de corde lenitas non recedat. Quid enim tam pium quam medicus ferens ferramentum? Plorat secandus, et secatur: plorat urendus, et uritur. Non est illa crudelitas; absit ut saevitia medici dicatur. Saevit in vulnus, ut homo sanetur: quia si vulnus palpetur, homo perditur. Sic ergo ista monuerim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint omni modo diligamus, de corde nostro charitatem in eos non dimittamus, et disciplinam, cum opus est, demus: ne per solutionem disciplinae crescat nequitia, et incipiamus
Abbreviated transcription (Latin):
et dimittetur uobis: Sed
ego prior dimisi: dimitte
uel postea: Nam si non di¬
miseris. reuocabo te: et quic.¬
quid dimiserã replicabo tibi
Non enim mentitur uerita
non enim fallit aut fallitur
xp̃s: qui subiecit dicens: Sic
et uobis faciet pater ũr qui
in celis est: Inuenis patrem:
imitare patrem: Si enim imi.¬
tari non uis: exheredari di¬
sponis: fãciet ergo ita uobis
inquit pater ur̃ cȩlestis: si
non remiseritis unusquisq¬
frĩbus ur̃is. ex cordibus ur̃is:
Ne dicas in lingua ignosco:
et corde differas: Suppliciũ
enim tibi ostendit deus: mi¬
nando uindictã: Nouit de¬
us ubi dicas: Uocem tiram
homo audit: conscientiam
deus inspicit: Si dicis dimit.¬
to: dimitte: Melior es cum
clamas ore. et dimittis in cor¬
de: quam blandus ore. et¬
obsecrant pueri indisciplina¬
ti: et nolunt uapulare: qui
sic scribunt nobis. quando
uolumus dare disciplinam:
Peccaui: ignosce michi: Ecce
ignoui: Et iterum peccat:
Ignosce: ignoui: Peccat ter¬

Expanded text:
et dimittetur tibi. Sed et dimittetur tibi. Sed ego prior dimisi: dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te; et quidquid tibi dimiseram, replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas; non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, dicens: Sic et vobis faciet Pater vester, qui in coelis est. Invenis Patrem, imitare Patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisqufatribus vestris ex cordibus vestris. Ne dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam blandus ore, obsecrant pueri indisciplinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat ter
Abbreviated transcription (Latin):
um uenis: Adeo magnũ my¬
steriũ figuratũ est: quando
iussum est tabernaculũ fabri-¬
cari: Multa ibi numerosa di¬
cta sunt: in magno sacramen¬
to: Inter cȩtera. uela cilicina
iussa sunt fieri: non decem
sed undecim: quia per cilici¬
um ostenditur confessio pec¬
catorum: Quid amplius que¬
ris: llis nosse omnia peccata
contineri numero isto septura¬
gesimo septimo: Septuplum
solet pro toto cõputari qm̃
septem diebus uoluitur tem¬
pus: et finito septenario rur¬
sus ad caput reditur: ut eadẽ
forma uoluatur: Per huiusmo¬
di formam reuolutionis scl̃a
transeunt: a septenario tamen
numero non recedunt: Omnia
peccata dixit. quando septua¬
gies septies dixit: quia illud
undecĩ duc septies: fiunt seꝑ-¬
tuagies septies: Omnia ergo
peccata dimitti uoluit: qui ea
septuagesimo septimo nume¬
ro presignauit: Dud decima Ic.
emo contra se teneat noz
ignoscendo: ne contra
illum teneatur quando orat:
Dicit enim deus: Dimittite:

Expanded text:
um venis. Adeo magnum myum venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando jussum est tabernaculum fabricari. Multa ibi numerosa dicta sunt, in magno sacramento. Inter caetera vela cilicina jussa sunt fieri, non decem, sed undecim : quia per cilicium ostenditur confessio peccatorum. Quid autem amplius quaeris? Vis nosse omnia peccata contineri numero isto septuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receditur. Omnia enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septuagiepeccata dimitti voluit qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Idcirco nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur, quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte,
Abbreviated transcription (Latin):
decem milra: et decies deni¬
fit centum: Et ille decem mi¬
lia talentorũ: et ille decies de¬
nos: A legitimo enim nume¬
ro non recessum est: in quo
utroq inuemes utraq pecta.¬
ta: Ulterq debitor: uterq ue¬
niȩ deplorator et impetrator:
Sed ille seruus malus: seruuꝰ¬
ingratus: miquus: noluit
rependere quod accepit: no¬
luit prȩstare quod illi indi¬
gno prestitũ fint: Uidete er¬
go frẽs: Quisq incipit a baꝑ¬
tismo: liber exit: dimissa sũt
illi decem milia talentorũ: Et¬
cum exierit: inuenire habet
conseruũ suum debitorẽ: Ob¬
seruet ergo ipsum peccatum:
quia numerus undenarius
transgressor legis est: Lex em̃
denaria: peccatũ undenariũ:
Lex enim per decem: peccatũ
per undec̃i: Quare peccãtum
per undecim: Quia transgres.¬
sio denarii est: ut eas ad un.¬
denariũ: In lege autẽ. moduᷤ
fixus est: Transgressio autem:
peccatũ est: Iam ubi transgre.¬
deris denariũ: ad undenari¬

Expanded text:
decem millia; et decies dendecem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, et ille decies denos. A legitimo enim numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata. Uterque debitor, et uterque veniae deplorator et impetrator: sed ille seringratus, iniquus noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. Videte ergo, fratres, quisquis incipit a baptismo, liber exit, remissa sunt illi decem talentorum, cum exierit et invenerit conservum suum debitorem, observet ergo ipsum peccquia numerus undenarius transgressio legis est. Lex enim denarius, peccatum undenarium. Lex enim per decem, peccatum per undecim. Quare peccatum per undecim? Quia transgressio denarii est, ut eas ad undenarium. In lege autem modus fixus est: transgressio autem peccatum est. Jam ubi transgrederis denarium, ad undenari
Abbreviated transcription (Latin):
do: et tu uis ignosci tibi quod
peccas: et habes alium cin
tu possis ignoscere: Rursus
quod pertinet ad tribuendũ
beneficiũ: petit a te mendicuᷤ.
et tu es dei mendicus: Omnes
enim quando oramus mendi¬
cidei sumus: ante ianuã ma.¬
gni patrisfamilias stamus:
quid uolentes accipere: Et ip¬
sum aliquid: ipse est deus:
Quid a te petit mendicus:
Panem:. Et tu quid petis ab eo
nisi xp̃m: qui dicit ego sũ pans
uiuus. qui de cȩlo descendie
gnosci uobis uultis: ignosci¬
te: Remittite: et remittetur
uobis: Accipere uultis: date
et dabitur uobis: Ni¬
ex in decem prȩceptis.
cõmendatur: Id eo ille debebat
decem milia talentorũ: Ipse est¬
enum ille memorabilis decalo¬
gus. scriptus digito dei: tradi¬
tus ppło per moysen famulũ
dei: Debebat ergo ille decem
milia talentorũ: Omnia pec¬
cata significat: propter nu¬
merum legis: Debebat et ille
centum denarios: non minuᷤ
ab eodem numero: Nam et
centum cencies tantum fit

Expanded text:
do; et tu vis tibi ignosci quod do; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias stamus, quid volentes accipere; et ipsum aliquid, ipse Deus est. Quid a te petit mendicus? Panem. Et tu quid petis a Deo, nisi Christum, qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Ignosci vobis vultis? Ignoscite: Remittite, et remittetur vobis. Accipere vultis? Date, et dabitur vobis. ex in decem praeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus scriptus digito Dei, traditus populo per Moysen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit
Abbreviated transcription (Latin):
rat exigi: Ergo hanc similitu.¬
dinẽ ad nr̃am instructionẽ
proposuit: et admonendo
perire nos noluit: Sic inquit
res in aperto est: Ad mo.¬
intio utilis ualde: et salubri:
Obȩdientia debetur. ut qͦd
iussum est impleatur: quia
omnis homo et debitor est
der: et debitorẽ habet frẽm
suum: Quis est enim qui noz
sit debitor dei: nisi in quo
peccatũ: Quis est autẽ qui
non habeat debitorẽ frẽm:
nisi in quem nemo peccauit:¬
Putasne quisquã in genere
humano reperiri potest: qui
non et ipse aliquo peccato
obstrictus sit fr̃i suo: Debi¬
tor est ergo omnis homo:
habens et ipse debitorem:
Ideo deus iustus constituit
tibi regulam in debitore tuo:
quam faciet et ipse cum suo:
Duo enim sunt opera mise¬
ricordiȩ quȩ nos liberant:
quȩ breuiter ipse dñs posuit
in euangłio: Dimittite et di¬
mittetur uobis: date et da¬
bitur uobis: Dumittite et di¬
mittetur uobis ad ignoscen¬
dum pertinet: date et dabi¬
tur uobis ad prestandũ bene.¬
ficium: Quod ait de ignoscen¬

Expanded text:
Dei sumus. Ergo hanc similitudinem ad nostram instructionem proposuit, et admonendo perire nos noluit. Sic, inquitatres, res in aperto est, admonitio utilis; et valde salubris obedientia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia omDei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim, qui non sit debitor Dei? nisi in quo peccatum. Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem suum, nisi in quem nemo peccavitPutasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod faciet et ipse cum suo. Duo sunt enim opera misericordiae, quae nos liberant, quae breviter ipse Dominus posuit in Evangelio, Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscen
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit uiro iudeo. con¬
iuñgi aut accedere ad
alienigenam: sed michi
ostendit deus: neminem
cõmunem aut unmũdũ
dicere hominem. Propter
quod sine dubitatione
ueni accersitus. In t̾rogo
ergo: quam ob causain
accersisti me.Et corneliꝰ
ait. Anudius quartana
die usq ad hanc horam
orans eram hora nona
in domo mea: et ecce uir
stetit ante me in ueste
candida. et ait. Corneli:
exaudita est oratio tua:
et elemosine tue cõmemo-¬
rate sunt in conspectu
dei. Mitte ergo in ioppen:
et accersi symonem qui
cognominatur petrus. Hic
hospitatur in domo symo¬
nis coriarii: iuxta mare.
Confestim igitur. misi ad
te: et tu bene fecisti ueni¬
endo. Alunc ergo omines
nos in conspectir tuo adsu-¬
nus: Audire. omnia que¬
⁊cumq tibi precepta sunt
a domino¬
periens autẽ petrus
os suũ: dixit. Int
ueritate comperi: quomã
non est personarũ accep¬
tor deus: sed in omni
gente qui timet eum et
operatur iusticiã accep¬
tus est illi. Uerbũ misit

Expanded text:
tum sit viro Judaeo, contum sit viro Judaeo, conjungi aut accedere ad alienigenam: sed mihi ostendit Deus, neminem communem aut immundum dicere hominem. Propter quod sine dubitatione veni accersitus. Interrogo ergo, quam ob causam accersistis me? Et Cornelius ait: A nudiusquarta die usque ad hanc horam, orans eram hora nona in domo mea, et ecce vir stetit ante me in veste candida, et ait: Corneli, exaudita est oratio tua, et eleemosynae tuae commemoratae sunt in conspectu Dei. Mitte ergo in Joppen, et accersi Simonem, qui cognominatur Petrus: hic hospitatur in domo Simonis coriarii juxta mare. Confestim ergo misi ad te: et tu benefecisti veniendo. Nunc ergo omnes nos in conspectu tuo adsumus, audire omnia quaecumque tibi praecepta sunt a Dominoperiens autem Petrus os suum, dixit: In vernon est personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptus est illi. Verbum misit
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Ecce uiri tres q̃rũt tẽ.
Surge itaq et descende:
et uade cum eis nichil
dubitans: quia ego misi
autem petrus ad
uiros: dixit. Ecce ego sũ
quem queritis. Que causa
est. propter quã uenistis:
Qui dixerunt. Cornelius
centurio. uir iustus et
tunens deum. et tesimo¬
nium habens ab uniuer¬
sa gente iudeorũ: respon¬
sum accepit ab angelo
sancto. accersire te in do¬
mũ suam: et audire
uerba abs te. Introducẽs
igitur eos : recepit ehospi¬
cio. Sequent autẽ die
surgens profectus est cũ
eis: et quidam ex fratri¬
bus ab ioppe comitati
sunt eum. Altera autẽ
die. introiuit cesaream.
Cornelius uero expectabat
illos: conuocatis cognatis
suis. et necessariis amicis.
cum introisset petrus:
obuius uenit ei cornelius.
Et procidens ad pedes
eius: adorauit eũ. Petrus
uero leuauit eũ: dicens.
Surge: et ego ipse homo
sum. Et loquens cũ illo
intrauit : et inuenit
multos qui cõuenerant.
Dixitq ad illos. Uos
scitis quomodo abomina-¬

Expanded text:
ei: Ecce viri tres quaerunt te. ei: Ecce viri tres quaerunt te. Surge itaque, descende, et vade cum eis nihil dubitans: quia ego misi autem Petrus ad viros, dixit: Ecce ego sum quem quaeritis; quae causa est, propter quam venistis? Qui dixerunt: Cornelius Centurio, vir justus, et timens Deum, et testimonium habens ab universa gente Judaeorum, responsum accepit ab angelo sancto, accersire te in domum suam, et audire verba abs te. Introducens ergo eos, recepit hospitio. Sequenti autem die surgens profectus est cum illis: et quidam ex fratribus ab Joppe comitati sunt eum. Altera autem die introivit Caesaream. Cornelius vero exspectabat illos, convocatis cognatis suis, et necessariis amicis. cum introisset Petrus, obvius venit ei Cornelius, et procidens ad pedes ejus adoravit. Petrus vero elevavit eum, dicens: Surge, et ego ipse homo sum. Et loquens cum illo intravit, et invenit multos qui convenerant: dixitque ad illos: Vos scitis quomodo abomina
Abbreviated transcription (Latin):
pinquantibus ciuitati:
ascendit petrus in superi¬
ora ut oraret: circa horam
sextam. Et cum esuriret:
uoluit gustaro. Parantibꝰ
autem eis cecidit super
eum mentis excessus. Et
uidit celum apertum
et descendens uas quoddã
uelut linteum magnum
quatuor miciis submitti
de celo in terram: ĩ quo
erant omnia quadrupe.
dia et serpentia terre. et
uolatilia celi: Et facta
est uox ad eum. dicens.¬
Surge petre: occide et
it autem petrus.
Absit dñe: quia
nunquam manducaui
omne cõmune et im¬
mũdum. Et uox iterũ
secundo. ad eum. Que
deus purificauit: tu ne
cõmune dixeris. Hoc autẽ
factũ est per ter: ⁊ statim
receptum est uas ĩ celũ.
Et dum intra se hesita¬
ret petrus quidnã esset
uisio quam iudisset: ecce
uiri qui missi erant a cor¬
uelio. inquirentes domũ
symonis: astiterunt ad
ianuam. Et cũ uocassẽt:
interrogabant si symon
qui cognominatur petrus.
illic haberet hospicium.
Petro autem cogitante
de uisione: dixit spiritus

Expanded text:
pinquantibus civitati, 403 pinquantibus civitati, 403 ascendit Petrus in superiora, ut oraret circa horam diei sextam. Et cum essuriret, voluit gustare. Parantibus autem eis, cecidit super eum mentis excessus: et vidit coelum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quaddia et serpentia terrae et volatilia caeli et facta est vox ad eum surge Petre et occide et it autem Petrus absit Domine quia numquam manducavi omne commune et inmundum et vox iterum secundo ad eum quae Deus purificavit ne tu commune dixeris hoc autem factum est per ter et statim receptum est vas in caelum et dum intra se haesitaret Petrus quidnam esset visio quam vidisset ecce viri qui missi erant a Cornelio inquirentes domum Simonis adstiterunt ad ianuam et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium Petro autem cogitante de visio
Abbreviated transcription (Latin):
autemi factani est pen
uniuersam noppenz et
crediderunti multi ii
dño. Factum est lautẽ
ut dies multos morã¬
retur in ioppẽ. apud
quendam symonem co¬
ir autem quidã
erat in cesarea
nomine cornelius. centu¬
rio cohortis que dicitur
italica: religiosus et ty¬
mens deũ cum omni
domo sua: faciens ele¬
mosinas multas plebi
et deprecans deũ semꝑ
Uidit in uisu manifeste
quasi mona hora diei.
angelum dei ĩtroeuntẽ
ad se: et dicentem sibi
Corneli. At ille intuens¬
dixit. Quis es domine:
Dixit aiutem illi. Ora¬
tiones tue et elemosine
tue:ascenderunt ĩ me¬
moriam in conspẽctu
bei. Et nunc mitte ui-
tur apud symonẽ quen¬
dam rcoriarnum: cuius
est domus iuxta mare
Hic dicet tibi: quid te¬
t cũ Ioporteat facere.
discessisset angelus
qui lo quebatur illiz uo¬
cauit duos domesticos
suos. et militem ietuẽ¬
tem deum. ex his qui
illi parebant. Quibus
cum narrasset omnia:
misit illos in ioppen.
Postera autem die. iter
illis facientibus et appro¬

Expanded text:
actum est per universam Ioppen et crediderunt multi in Domino factum est autem ut dies multos moraretur in Ioppe apud quendam Simonem coir autem quidam erat in Caesarea nomine Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica religiosus et timens Deum cum omni domo sua faciens elemosynas multas plebi et deprecans Deum semper vidit in visu manifeste quasi hora nona diei angelum Dei introeuntem aCorneli. Ille intuensdixit: Quis es, Domine? Dixit autem illi: Orationes tuae, et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei. Et nunc mitte virotur apud Simonem quemdam coriarium, cujus est domus juxta mare: hic dicet tibi quid te oporteat facere. Et cum discessisset Angelus, qui loquebatur illi, vocavit duos domesticos suos, et militem metuentem Dominum, ex his qui illi parebant. Quibus cum narrasset omnia, misit illos in Joppem. Postero autem die iter illis facientibus, et appro
Abbreviated transcription (Latin):
sumus omniũ que fecit in
regione iudeorũ ⁊ iherusalẽ:
quem occiderunt suspenden¬
tes in ligno. Hunc deus
suscitauit tertia die: ⁊ dedit
eum manifestum fieri non
omni populo. sed testibus
preordinatis a deo: nobis qui
manducauimus ⁊ bibinius
cum illo postquam resurre¬
xit a mortuis: et precepit

Expanded text:
it in regione Judaeorum, & Jerusalem, quem occiderunt suspendentes in ligno. 40. Hunc Deus suscitavit tertia die, & dedit eum manifestum fieri, 41. non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo: nobis, qui manducavimus, & bibimus cum illo, postquam resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
actum est
autem pe
trum dum
ꝑtransiret
uniuersos:
deuenire ad sanctos qui
habitabant lidde: Inue¬
nit autẽ ibi hominem
quendã nomine eneam:
ab annis octo uacentem
in. grabato: qui erat pa¬
raliticus. Et ait illi pe¬
trus. Enea: sanet te
et strimne tibi. Et cõtinuo
surrexit: et uiderũt illũ
omnes qui habitabant
lidde et sarone. Qui cõ¬
uersi sunt ad dnm. In
ioppe autem fuit quedã
discipula nomine tabita:
quȩ interpretata dicitur
dorchas. Het erat plena
operibus bonis: et elemosi¬
nis quas faciebat. Lectio¬
autem in diebus
alio. ut infirmata moreret᷑
Quami cum lauissent: po¬
suerunt eam in cenacalo
Cum autem prope esset
lidda ab ioppe. discipulisi
audientes quia petrus
esset in ea:l miserunt
duos uiros ad eum: ro¬
gantes. ne pigeat teuue¬
nire usq ad nos. Exur¬
gens autem petrua clur¬
niti cumillis. Et. cam
aduenisset. duxerũt illũ
in tenãcalum: et tirtũt¬
steterunt illum omnes
uidue: flentes: et osten¬
dentes tunicas et uestes:

Expanded text:
actum est autem, ut Petrus dum pertransiret universos, deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato, qui erat paralyticus. Et ait illi Petrus: Aenea, sanat te et sterne tibi. Et continuo surrexit et viderunt illum omnes qui habitabant Lyddae et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae interpretata dicitur Dorcas haec erat plena operibus bonis et elemosynis quas faciebat fautem in diebus illis ut infirmata moreretur quam cum lavissent posuerunt eam in cenaculo cum autem prope esset Lydda ab Ioppe discipuli audientes quia Petrus esset in ea miserunt duos viros ad eum rogantes ne pigriteris venire usque ad nos exsurgens autem Petrus venit cum illis et cum advenisset duxerunt illum in cenaculum et circumsteterunt illum omnes viduae flentes et ostendentes tunicas e
Abbreviated transcription (Latin):
turus erat. ut non eumui¬
derent: Ac per hoc non ideo
dictum est quia fuerat mo.¬
riturus: et donec resurge.¬
ret ab eorum aspectibus re¬
cessurus: sed quod esset itu¬
rus ad patrem: quod fecit
postea quam resurrexit: et
cum eis postea quadragin¬
ta dies conuersatus ascen¬
dit in cęlum: Illis ergo ait.
modicum et iam non uide¬
bitis me. qui eum corporali-¬
ter tunc uidebant: quia itu¬
rus erat ad patrem: et eũ
deinceps mortalem uisuri
non erant:qualem cum
ista loqueretur indebant:
Quod uero addidit. et ite¬
rum modicum et uidebitiᷤ
me. uniuerse hoc promisit
eccłȩ: sicut uniuerse promi¬
sit. ecce ego uobiscum sum.
usq in consummationẽ scłi
Non tardat dñs promissũ
Modicum et udebimus eũ:
ubi iam nichil rogemus. ni¬
chil interrogemus: quia ni¬
chil desiderandũ remanebit:
nichil querendũ latebit: hoc
modicum. longum nobis ui¬
detur: qm̃ adhuc agitiu
Cum finitum fuerit: tune
sentiemus quam modicum
fuerit: Non ergo sit gaudi

Expanded text:
turus erat, ut non eum viderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus, sed quod esset iturus ad Patrem: quod fecit posteaquam resurrexit, et cum eis per quadraginta dies conversatus, ascendit in coelum. Illis ergo ait: Modicum, et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia iturus erat ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur, videbant. Quod vero addidit: Et iterum modicum, et videbitis me, universae promisit Ecclesiae, sicut universae promisit: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Non tardat Dominus promissum: modicum, et videbimus eum ubi jam nihil rogemus, nihil interrogemus, quia nihil interrogandum remanebit, nihil quaerendum latebit. Hoc modicum, longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus, quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
us: dicens: Non credis qͥa
ego in patre: et pater in me
perius dicta sunt. melius
existimo intelligi. iodicum
et iam non uidebitis me:
et iterum modicum et uide¬
bitis me: Modicum est enĩ
hoc totum spatium: quo
presens peruolat scłm: Aln¬
de dicit idem ipse euange¬
lista in epła sua: nouissima
hora est: Ideo namq addi¬
dit: quia uado ad patren:
Quod ad priorem senten¬
tiam referendum est ubi
ait: modicum et iam non
uidebitis me: non ad poste.¬
riorem ubi ait. et iterũ mo¬
dicum et uidebitis me. Fiin¬
do quippe ad patrem: fac

Expanded text:
us dicens: Non credis quia us dicens: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me perius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, fac
Abbreviated transcription (Latin):
ista uisio non inte huius est:
sed future: Non temporalis:
sed ȩterna: hec est autem ui¬
ta ȩterna dicente ipsa uitaũt
et cognitione dicit apls: Ui¬
demus nunc per speculum
in enigmate: tunc autem
facie ad faciem: Nunc scio
ex parte: tunc autem cog¬
noscam sicut et cognitus
sum: Hunc totius laborisui
fructum eccl̃a nunc parturit¬
desiderando: tunc est pari¬
tura cernendo: Parturit ge¬
mendo: paritura letando:
Parturit orando: paritura
laudando: Et ideo masculũ:
runtur actionis: Solus eñi
est liber: quia propter se ap¬
petitur. et non refertur ad
aliud: Huic seruit actio: Ad
hunc enim refertur quicqͥd
bene agitur: quia propten
hunc agitur: Iyse autẽ non
propter aliud. sed propter
se ipsum tenetur et habet᷑.
Ibi ergo finis. qui sufficit
nobis: Eternus igitur erit.
Neq enim nobis sufficit
finis: nisi cuius nullus est
finis: Hoc inspiratum erat
philippo: quando dixit. do¬
mine ostende nobis patrẽ:
et sufficit nobis: In qua os¬
tensione se promisit et fili¬

Expanded text:
Ista visio non vitae hujus est, sed futurae; non temporalis, sed aeterna. Haec est autem vita aeterna, dicente ipsa vita, ut et cognitione dicit Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem: nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Eccldesiderando, tunc est paritura cernendo. Parturit gemendo, paritura laetando. Parturit orando, paritura laudando; et ideo masculum, runtur actionis. Solus enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur ad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur. Ipse autem non propter aliud, sed propter seipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis, qui sufficit nobis; aeternus igitur erit. Neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo, quando dixit: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . In qua ostensione promisit et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
calciamẽta de pedibꝰ tuis
Locus enim in quo stas:
terra sancta est. Eui nũꝙͣ
nisi cũsolus esset: dominꝰ
apparuit: d auid ad des¬
ta fugiens: saulis euasit
insidias: Beremias poscẽs
aquã dari capiti suo.⁊ o
culis suis fontẽ lacrimaꝵ.
ut lugeret interfectos po¬
puli sui: locũ quoq ubi
se tam sancto possit ĩ oꝑe
liberius excercere postulat:
dicens. Quis dabit mi¬
chi diuersoriũ uiator in
solitudine: Tanꝙ̃ hoc
ei. in ciuitate facere non
uacaret: Hoc modo indi

Expanded text:
calceamenta de pedibus tuis; calceamenta de pedibus tuis; locus enim, in quo stas, terra sancta est. » Cui nunquam, nisi cum solus esset, Dominus apparuit. David, ad deserta fugiens, Saulis evasit insidias. Jeremias poscens aquam dari capiti suo, et oculis suis fontem lacrymarum, ut lugeret interfectos populi sui, locum quoque, ubi se tam sancto possit in opere liberius exercere postulat dicens: « Quis dabit mihi diversorium viatorum in solitudine, » tanquam hoc ei in civitate facere non vacaret, hoc modo indi
Abbreviated transcription (Latin):
gistra: et fraudulẽte dupli¬
citatis ignara. Hec est qͥes
laborantiũ: consolatio
merẽtium: et in estu refri¬
geriũ: In qua est turris
dauid. edificata cũ propu¬
gnaculis: ex qua mille
clipei pendẽt: et omnis ĩ
ea armatura fortium: In
qua est cãpus diuini certa¬
minis: angelorũ spectacu¬
lũ: et palestra uiriliter di¬
micantiũ luctatorũ: In qͥ
adam tamdiu saluus fuit:
quãdiu solus mansit: Da¬
xiliũ: mox cecidit: Uonde
raptus est enoch ĩ solitu¬
dinẽ paradisi: ne malicia
ĩmutaret cor eius: In qua
abraham. dũ solus sede¬
ret subtus ilicem mambre:
tres uidit. ⁊ unũ adorauit.
In qua iacob. dũ p̾missis
omnibus solus manet:
benedictione simul et no¬
minis mutatione felix ef¬
ficitur: plus assecutus u¬
no momento solus: quã
toto uite sue tempore co¬
mitatus: Moyses cũ mi¬
nasset gregem ad ĩteriora
deserti: dominũ in ardẽti
rubo. uidere ⁊ audire me¬
ruit: dicentẽ sibi. Solue

Expanded text:
gistra et fraudulentae dupligistra et fraudulentae duplicitatis ignara. Haec est quies laborantium, consolatio moerentium, et in aestu refrigerium, in qua est turris David aedificata cum propugnaculis, ex qua mille clypei pendent, et omnis in ea armatura fortium. In qua est campus divini certaminis, angelorum spectaculum, et palaestra viriliter dimicantium luctatorum. In qua Adam tandiu salvus fuit, quandiu solus mansit. Daliere, mox cecidit. Unde raptus est Henoch in solitudinem paradisi, ne malitia immutaret cor ejus. In qua Abraham, dum solus sederet subtus ilicem Mambrae, tres vidit, et unum adoravit. In qua Jacob dum, praemissis omnibus, solus manet, benedictione simul et nominis mutatione felix efficitur, plus assecutus uno momento solus quam toto vitae suae tempore comitatus. 19. Moyses, cum minasset gregem ad interiora deserti, Dominum in ardenti rubo videre et audire meruit dicentem sibi: « Solve
Abbreviated transcription (Latin):
et corpore fugiens: Et
mansi perseueranter: non
in cintate: sed ĩ solitudine:
ille enim fugiens se elon¬
gat. ut gregorius ait qui
a turba desideriorũ terreno¬
runt. in altam dei cõtẽpla¬
tionem se subleuat: manet
uero in solitudine: qui per¬
seuerat in remota mentis
intentione: Unde dem
propheta: ut dei uirtutẽ
et dei gloriã uidere mere¬
retur:se solitudinis locũ
petiisse testatur dicens,
In terra deserta. et inuia
et in aquosa sic insancto
apparui tibi: nt uiderem
uirtitẽ tuã. ⁊ gloriã tuã.
Solitudo nanq est uia
que ducit ad uitã: ubi
pro terrenis celestia: pro
transitoriis mutant̾ eterna.
Hec est locus penitencie:
uia iusticie: semita gracie:
scala gloriez Hec est ĩquã
scala illa. quã uidit iacob
in solitudine. in terra stãtẽ.
et celũ tangentẽ: que ho¬
mines uehit in celũ: et an¬
gelos ad nostrũ recipit
auxiliũ. Hec est uirtutum
nutrix : patiencie custos:
purissime simplicitatis ma-¬

Expanded text:
et corpore fugiens, et et corpore fugiens, et mansi perseveranter, non in civitate, sed « in solitudine. » Ille enim fugiens se elongat, ut Gregorius ait, qui a turba desideriorum terrenorum in altam Dei contemplationem se sublevat; manet vero « in solitudine, » qui perseverat in remota mentis intentione. Unde idem Propheta, ut Dei virtutem et Dei gloriam videre mereretur, se solitudinis locum petiisse testatur, dicens: « In terra deserta, et invia, et inaquosa, sic in sancto apparui tibi, ut viderem virtutem tuam et gloriam tuam. » 18. Solitudo namque est viae, quae ducit ad vitam; ubi pro terrenis coelestia, pro transitoriis mutantur aeterna. Haec est locus poenitentiae, via justitiae, semita gratiae, scala gloriae. Haec est, inquam, scala illa, quam vidit Jacob in solitudine in terra stantem et coelum tangentem; quae homines vehit in coelum, et angelos ad nostrum recipit auxilium. Haec est virtutum nutrix, patientiae custos, purissimae simplicitatis ma
Abbreviated transcription (Latin):
talem nobis ostende: et
quicquid inde decreueris
faciemus: Lam salus
nostra in manu tua est
Ad hec beatus bruno re¬
spondit. Diri fratres et
patres audite : Llon me:
sed mecũ simul: Audiamꝰ
inquã illũ summũ secre¬¬
torum dei cõscium. et pro¬
phetam eximiũ dauid:
cui dñs incerta ⁊ occuil¬
ta sapiencie sue manife¬¬
staint:Audi amus primo
quid dixerit: audiamus
deinde quid fecerit: Hpse
enim tunc sicut ⁊ nos
nunc. cõtristatus in excer¬
citatione sua: et cõturba¬
tus a uoce mimici et a tri¬
bulatione peccatoris: di¬
xit: Cor meũ cõturbatũ
est in me: et formido mor¬
tis cecidit super me. Ti¬
mor et tremor uenerunt
super me : et contexerunt
me tenebre. Et dixi
Quis dabit michi pẽnas
sicut colũbe : et uolabo
et requiescã: Deinde sub¬¬
iecit: et ait. Ecce elon¬
gaui fugiens : et mansi ĩ
solitudine. Ecce inquit
elongaui. ab omni occa¬¬
sione.⁊ circunstancia pec¬
catorũ: mundũ istũ. mẽte

Expanded text:
talem nobis ostende, et talem nobis ostende, et quidquid inde decreveris, faciemus. Nam salus nostra in manu tua est. 17. Ad haec beatus Bruno respondit: Viri fratres et Patres, audite, non me, sed mecum simul audiamus, inquam, illum summum secretorum Dei conscium, et prophetam eximium David, cui Dominus incerta et occulta sapientiae suae manifestavit. Audiamus primo quid dixerit, audiamus deinde quid fecerit. Ipse enim tunc, sicut et nos nunc, contristatus in exercitatione sua, et conturbatus a voce inimici et a tribulatione peccatoris, dixit: « Cor meum conturbatum est in me, et formido mortis cecidit super me; timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. » Et dixit: « Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? » Deinde subjecit, et ait: « Ecce, elongavi fugiens, et mansi in solitudine. » Ecce, inquit, elongavi ab omni occasione et circumstantia peccatorum, et mundum istum mente
Abbreviated transcription (Latin):
diens tristis abscessisset: at
ad discipulos dñs. Amen
dico uobis: quia diues dif¬
ficile intrabit in regnũ ce¬
lorũ. Hinc ait sapiens:
Quod qui cõfidit in diui¬¬
ciis corruet: et qui festinat
ditari. non erit innocens:
Et iterũ: Si diues fueris:
non eris ĩmiinis a delicto
Ulam qui uolũt diuites fi¬
eri inquit apostolus : ĩci¬
dunt in laqueũ diaboli:
His igitur omnibus. iux¬
ta domini cõsiliũ calcatis.
distractis. et pauperibus
erogatis: xp̃m sequamur
et imitemur. Qui cum
diues esset: egenus factus
est:ut eius nos ditaret
inopiaz Et quia doctis¬
sime magister. te docente
ueritatis uiam. et iusticie
semitã agnouimus: cum
periculosum sit uicino ser¬
pente dormire. et inter
flãmas illesis pedibus.
ambulare difficile: restat
ut locũ nobis in quirimus.
in quo licet in mũdo q̃si
sine mundo. ab hominũ
consortio separati: pecca¬
ta nostra deflere. et pe-¬
nitencie dignos fructus
facere ualeamus. Doce
nos igitur queso.⁊ locũ

Expanded text:
ssisset, ait ad discipulos Dominus: « Amen dico vobis, quia dives difficile intrabit in regnum coelorum. » Hinc ait Sapiens: « Qui confidit in divitiis, corruet ; et qui festinat ditari, non erit innocens. » Et iterum: « Si dives fueris, non eris immunis a delicto. » Nam « qui volunt divites fieri, inquit Apostolus, incidunt in laqueum diaboli. » His igitur omnibus, juxta Domini consilium, calcatis, distractis et pauperibus erogatis, Christum sequamur et imitemur. « Qui, cum dives esset, egenus factus est, ut nos ejus ditaremur inopia. » Et quia, doctissime Magister, te docente, veritatis viam et justitiae semitam agnovimus, cum periculosum sit, vicino serpente dormire, et inter flammas illaesis pedibus ambulare difficile, restat ut locum nobis inquiramus, in quo, licet in mundo, quasi sine mundo ab hominum consortio separati, peccata nostra deflere et poenitentiae dignos fructus facere valeamus. Doce nos igitur, quaeso, et locum
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ fratres mei: si dei iustã
uindictã. et tremendũ eius
iudiciũ effugere uolumus.
ut penitenciã agamus: et
lacrimis peccata purgemus:
Hec nanqz est uia: que
ducit ad uitã Hec secũda
post naufragiũ tabula: per
quã peccatores saluãtur: et
per quã. deus ad misericor¬
diã inclinatur. Propterea
dilectissimi abicientes õem
inmũdiciã et abundãciã
malicie : suscipiamus in
mansuetudine insitũ uer-¬
bum: quod potest saluare
animas nostras. Conuer¬¬
tamur ad dominũ. et mise¬
rebitur nostri: quoniam
et prestabilis super malicia:
nec uult mortẽ peccatorũ:
sed magis ut cõuertantur
et uiuant. Nlec cõuerti dif¬
feramus in crastinũ : quia
qui penitentibus ueniam
spopondit: peccãtibꝰ diẽ
crastinũ non promisit. Un¬
de qui cõgrue penitẽcie tẽ¬
pus perdũt: frustra ante
regni ianuã. cum precibꝰ
ueniunt. Quibus per sa¬
lomonẽ dñs ait: Nocaui
et renuistis: extendi ma¬

Expanded text:
silium, fratres mei, si Dei justam silium, fratres mei, si Dei justam vindictam et tremendum ejus judicium effugere volumus, ut poenitentiam agamus, et lacrymis peccata purgemus. Haec namque est via quae ducit ad vitam. Haec secunda post naufragium tabula, per quam peccatores salvantur, et per quam Deus ad misericordiam inclinatur. 12. Propterea, dilectissimi, abjicientes omnem immunditiam et abundantiam malitiae, suscipiamus in mansuetudine insitum verbum, quod potest salvare animas nostras. Convertamur ad Dominum, et miserebitur nostri, quoniam et praestabilis super malitia; nec vult mortem peccatorum, sed magis ut convertantur et vivant. Nec converti differamus in crastinum; quia, qui poenitentibus veniam spopondit, peccantibus diem crastinum non promisit. Unde qui congruum poenitentiae tempus perdunt, frustra ante regni januam cum precibus veniunt. Quibus per Salomonem Dominus ait: « Vocavi, et renuistis; extendi ma
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Penitenciã agite:
appropinquabit enĩ reg¬
num celorũ Et iterum.
ad phariseos ⁊saduceos:
Genimina inquit upera¬
rũ: quis demonstrauit
uobis fugere a uentura
ira: Facite igitur. fructus
diamus eciam principem
apostolorũ petrũ: dicen¬
tem in actibus apostolo¬
rũ. ad populũ iudeorum.
Penitemini inquit et
cõuertimini: ut deleãtur
peccata uestra Et iterũ
cum̃ quidã ex eis cõpũ¬
cti corde dicerent ad petrũ
et ad reliqͦs apostolos: qͥd
faciemus uiri fratres: De¬
trus uice omnium respõdit.
Penitenciã agite: et bap¬
tizetur unusquisq uestrũ.
in remissionẽ peccatoꝵ ue¬
strorũ: et accipietis donũ
spiritus sancti: Hinc pro¬
pheta ait Si penitẽciam
egerit gens ista a malo suo
quod lociitus sum adu̾sus
eam: agam ⁊ ego peniten¬
ciam super malo quod co¬¬
gitaui. ut facerem ei. Et
sapiens. Si penitenciã non¬
in manus domini : et non
in manus hominũ: Hoc
itaq sanũ est et salubre cõ¬

Expanded text:
ait: « Poenitentiam agite; ait: « Poenitentiam agite; appropinquavit enim regnum coelorum. » 11. Et iterum ad Pharisaeos et Sadducaeos: « Genimina inquit viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? « Facite igitur dignos diamus etiam principem apostolorum Petrum dicentem in Actibus apostolorum ad populum Judaeorum: « Poenitemini et convertimini ut deleantur peccata vestra. » Et iterum, cum quidam ex eis compuncti corde dicerent ad Petrum et ad reliquos apostolos: « Quid faciemus, viri fratres? » Petrus vice omnium respondit: « Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus sancti. » Hinc propheta ait: « Si poenitentiam egerit gens ista a malo suo, quod locutus sum adversus eam, agam et ego poenitentiam super malo quod cogitavi ut facerem ei. » Et Sapiens, « Si poenitentiam inin manus Domini, et non in manus hominum. » Hoc itaque sanum est et salubre con
Abbreviated transcription (Latin):
misereri non possit: Aut
quod cõtineat in ira sua
misericordias suas: Absit.
Quid igitur faciemus:
O fratres mei. in re tam per¬
ne in uiribus propriis con¬
fidisse uideamur: queramꝰ
cõsiliũ: Non a iudeis: qui
in sola legis obseruãcia iu¬¬
stificarise creduntz non a
grecis. et antiquis eorum
philosophis: qͥ in sua uir¬
tute cõfidũt: non a ceteris
seculi huius cõquisitoribꝰ
et sapientibus: qui igno¬
rant que dei sunt: sed po¬
tius ab his qui timent do¬
minũ qui ambulant ĩ uiis
eius: Consulamus igitur
primo aduocatũ nostrũ.
quẽ habemus apud patrẽ
amus: Quoniã inquit
impletũ est tempus. et ap¬
propinquauit regnũ dei:
penitemini. et credite euã¬
gelio: Quia nisi penitẽ¬
ciã egeritis: omnes simul
peribitis: Audiamus et
domini precursorẽ iohãnẽ:
de q̃uo scriptũ est quod
inter natos mulierũ non
surrexit maior eo: Ipse
enim predicans in desto
iudee baptismũ penitẽcie.
in remissionẽ peccatorũ:

Expanded text:
misereri non possit? Aut misereri non possit? Aut quod continebit in ira sua misericordias suas? Absit. 10. Quid igitur faciemus? O fratres mei, in re tam perne in viribus propriis confidisse videamur, quaeramus consilium. Non a Judaeis, qui in sola legis observatione justificari se credunt. Non a Graecis et antiquis eorum philosophis, qui in sua virtute confidunt. Non a caeteris saeculi hujus conquisitoribus et sapientibus, qui ignorant quae Dei sunt; sed potius ab iis qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Consulamus igitur primo advocatum nostrum, quem habemus apud Patrem,amus. Quoniam, inquit, impletum est tempus, et appropinquavit regnum Dei, poenitemini et credite Evangelio, quia nisi poenitentiam egeritis, omnes simul peribitis. Audiamus et Domini praecursorem Joannem, de quo scriptum est, quod inter natos mulierum non surrexit major eo. Ipse enim praedicans in deserto Judaeae baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nio: cogitemus animam
eius sepultã esse in infer¬
no: eternis incendiis cũ
impiis eternaliter cruciã¬
dam, Ubi uermis eorũ
non morietur: et ignis
non extinguetur. Nbi
ardor incõparabilis: fe¬¬
tor intolerabilis : dolor
interminabilis: Obi
querent hõmes mortem:
nec inueniẽt. Lã
tũc mors ĩmortalis erit:
que depascet eos: Ilon
ut moriãtur: sed ut ad
penas iterũ renouentur.
faciemus : Ad cuius au¬
xiliũ fugiemus: Omẽs
enim nos. quasi oues er¬
rauimus: unusquisqz in
niam suã declinauit. Tlec
est qui faciat bonũ: nõ
est usq ad unũ: Omẽs
peccauimus: iniuste egi¬
mus: iniquitatẽ fecimꝰ
Omnes nos filii ire su¬
mus: pari propterea
pena digni: nisi nos in¬
de eripiat misericordia
xp̃i: Quid faciemus:
Donne et onmes simul
peribimus: Eonne si hu¬
ic non pepercit : nec an¬
gelis peccantibus: nec ra¬
mis naturalibus: putamꝰ
quod neq parcat et nob̾:
Putamus quod sit abreui¬
ata manus eius: ut ultra

Expanded text:
nio, cogitemus, animam nio, cogitemus, animam ejus sepultam esse in inferno, aeternis incendiis cum impiis aeternaliter cruciandam; ubi vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur; ubi ardor incomparabilis, foetor intolerabilis, dolor interminabilis. Ubi quaerent homines mortem, nec invenient. Nam tunc mors immortalis erit, quae depascet eos, non ut moriantur, sed ut ad poenas iterum renoventur. faciemus? Ad cujus consilium fugiemus? Omnes enim nos quasi oves erravimus, unusquisque in viam suam declinavit; nec est, qui faciat bonum, non est usque unum. Omnes peccavimus, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Omnes nos filii irae sumus, pari propterea poena digni, nisi nos inde eripiat misericordia Christi. Quid faciemus? Nonne et omnes simul peribimus? Nonne, si huic non pepercit, nec angelis peccantibus, nec ramis naturalibus, putamus quod neque parcat et nobis? Putamus quod sit abbreviata manus ejus, ut ultra
Abbreviated transcription (Latin):
eum iusto dei iudicio fuis
se damnatũ. Iusto quidẽ.
quomã iustus dñs et iu¬
sticias dilexit: cuius pro¬
pterea iudiciã. non possũt
esse nisi iusta: licet plerũ¬
q et ut plurimũ. sint¬
occulta: usto inquit dei
iudicio: cõdemnatus sũ
Nox profecto terribilis:
et metuẽda Que o iiti¬
nã sonaret iugiter ĩ aurib
nris: et cordis ĩtima pene¬
traret : ut eum cuius iudi¬
ciũ effuge non pos¬
sumus timeremus: et ti¬
mendo fugeremus a uentu¬
ra ira: et salutis dũ tẽpus
est quereremus oportia
remedia: Cõsideremus
queso fratres mei. quid
sibi nũc in inferno ꝓdest¬
cũ tanto labore quesita
sciencia: cũ continua et
perpetua laborẽt cecitate
et ignorantia: Quid di¬
uicie: cũ nec guttã aque
ad refrig̾endã linguã hab̾e
ualeat: Quid honores.
quid delicie: cũ tot nũc
cogatur subire tormenta
quot in mũdo habuit ob¬¬
lectamenta: Uidimus
corpus eius nũc sine
honore sepcliri in sterqͥli¬

Expanded text:
 justo Dei judicio esse  justo Dei judicio esse condemnatum. Justo quidem, quoniam justus Dominus et justitias dilexit, cujus propterea judicia non possunt esse nisi justa, licet plerumque et ut plurimum occulta sint: Justo, inquit, Dei judicio condemnatus sum. Vox profecto terribilis et metuenda; quae, o utinam, sonaret jugiter in auribus nostris, et cordis intima penetraret, ut cum, cujus judicium effugere non possumus, timeremus, et timendo fugeremus a ventura ira, et salutis, dum tempus est, quaereremus opportuna media! Consideremus, quaeso, fratres mei, quid isti nunc in inferno prodest tanto labore quaesita scientia, cum continua et perpetua laboret caecitate et ignorantia? Quid divitiae, cum nec guttam aquae ad refrigerandam linguam habere valeat? Quid honores, quid deliciae? cum tot nunc cogatur subire tormenta, quot in mundo habuit oblectamenta. 9. Vidimus corpus ejus nunc sine honore sepeliri in sterquili
Abbreviated transcription (Latin):
et totiens iteratis uocibus.
salubriter territus: et quasi
consternatus: uocatis non¬
nullis ex sibi magis famili¬
aribus sociis et discipulio:
inter quos erant magister
lauduinus. qui post eum̃.
primus prior cartusie fuit:
duo stephani. unus burgẽ¬
sis. alter diensis. ambo
canonici sancti rufi secus
nus: et duo laici. andreas
scilicet ⁊ garinus: aitz
Frequenter cũ apostolũ
legeremus audiuimus:
nunc uero eciam experi¬
mento didicimus fratres
mei in xp̃o dilectissimi et
desiderantissimi. ꝙ̃ incõpre¬
hensibili a sint iudicia der:
et inuestigabiles uie eius.
Hunc enum defunctũ. dum
adhuc uiueret :⁊ et uidimꝰ
et cognouimus.: Nirũ uti¬
q humana sapiencia doc¬
tum: uirtutibus si tamen
uere in talibus uirtutes sĩt
ac moribus ornatũ:. et
secundũ exteriorẽ aparẽ¬
tiam castũ: prudentem:
pudicũ: domui sue bene
prepositũ: et ab omnibus
honoratũ: ac magno in
precio habitũ: Nunc uero
ex ore eius audiuimus:¬

Expanded text:
et toties iteratis vocibus et toties iteratis vocibus salubriter territus, et quasi consternatus, vocatis nonnullis ex sibi magis familiaribus sociis et discipulis inter quos erant magister Landuinus, qui post eum primus prior Carthusiae fuit, duo Stephani, unus Burgensis, alter Diensis, ambo canonici sancti Rufi secus nus, et duo laici Andreas scilicet et Guarinus ait: Frequenter, cum Apostolum legeremus, audivimus, nunc vero etiam experimento didicimus, fratres mei in Christo dilectissimi et desiderantissimi, quam incomprehensibilia sint judicia Dei et investigabiles viae ejus. 8. Hunc enim defunctum, dum adhuc viveret, et vidimus et cognovimus, virum utique humana sapientia doctum, virtutibus si tamen verae in talibus virtutes sint ac moribus ornatum, et secundum exteriorem sapientiam castum, prudentem, pudicum, domui suae bene praepositum, et ab omnibus honoratum, ac magno in pretio habitum, nunc vero ex ore ejus audivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit. Qui tamen omẽs
eũ tãꝙͣ a dño reprobatum
et eius iusto iudicio. ut
ipse idem testatus est con¬
dẽnatum: omni ecclesie
suffragio: necnon et eccle¬
si astica sepultura indignũ
urdicantes: in sterquilinio
sepeliri fecerũt: Unde cũ
in parisiensi. et certis aliis ui¬
cinis ecclesiis. quarta lectio
in agenda defũctorũ incipiat.
per quantas habeo iniqͥtatec:
omissis uerbis seu dictiõĩb
illis prioribus. responde mͥ:
fertur a nõnullis. quod dic¬
ta uerba fuerũt extunc inde
deleta: ob perpetuã et ĩdele¬
bilem tam expauendi iudicii
memoriã Aderat autẽ tunc
huic tam horrendo spectacu¬
lo. inter ceteros doctores.
beatus bruno. natione teu¬
rentibus non tam genere.
ꝙͣ uirtute claris. et nobilibꝰ
ortus: remensis ecclesie ca-¬
nonicus: doctor et scolari
in diuinis precipue litteris:
ut eius scripta testantur. eru-¬
ditissimus: et pre ceteris
honoratus. Qui ex his tã
insolitis. tam horribilibus.

Expanded text:
reddidit. Qui tamen omnes, reddidit. Qui tamen omnes, eum tanquam a Domino reprobatum, et ejus justo judicio ut ipse idem attestatus erat condemnatum, omni Ecclesiae suffragio, necnon et ecclesiastica sepultura indignum judicantes, in sterquilinio sepeliri fecerunt. Unde cum in Parisiensi et caeteris vicinis ecclesiis quarta lectio in agendis justis defunctorum incipiat per quantas habeo iniquitates, omissis verbis seu dictionibus illis prioribus: Responde mihi, fertur a nonnullis, quod dicta verba fuerunt ex tunc inde deleta ob perpetuam et indelebilem tam expavendi judicii memoriam. 7. Aderat autem tunc huic tam horrendo spectaculo inter caeteros doctores beatus Bruno, natione Teurentibus, non tam genere quam virtute claris et nobilibus ortus, Remensis ecclesiae canonicus, doctor et scholariin divinis praecipue litteris, ut ejus scripta testantur, eruditissimus et prae caeteris honoratus. Qui ex his tam insolitis, tam horribilibus,