comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim hocita ẽ untus & foris ad hocdũtax at par conditiot̃: Neq enĩ in aranus &x teriorib
non inueniuntur grana frum̃ti : & in interiorib: inueniuntur : Desa cram̃ta aut̃ cũ
querił non utrũ habeant aliquid frum̃ tizszania Queritur sed utrũ habeant aliqui
caeli : & eterioribus enĩ & interiorib: trzanis cũ ipsotritico ẽ pluuia cõmunisq̃ celestis
& dulcis ẽ ipsa &iamsiex ea zyzania steriliter crescunt. sic & euangelii cunixpĩ
sac ram̃tum diuinũ & suaue ẽ. Neque ꝓpt eorũ sterelitatẽ quos&iamforis conpleit
tim probandum .ccxxiii. Quod NouItaSIBIBaptismus uepus sue¬
cedeste posgitsicur pal se pidei uera succeõ exroõ las pebarris mo &uap
amsatis ostendimus adbaptismũ qui uerbis euangelicis consecrat᷑ non ꝑtinere cuiq ueldan
tis uel accipientis errort̃ siue depatre siue defilio siue despũ scõ. alitersentiat quã doc trina

Expanded text:
si enim hoc ita est, et intus et foris ad hoc dumtaxat par condicio est. neque enim in zizaniis exterioribus si enim hoc ita est, et intus et foris ad hoc dumtaxat par condicio est. neque enim in zizaniis exterioribus non inueniuntur grana frumenti et in interioribus inueniuntur. de sacramento autem cum quaeritur, non utrum habeant aliquid frumenti zizania quaeritur, sed utrum habeant aliquid caeli. et exterioribus enim et interioribus zizaniis cum ipso tritico est pluuia communis, quae caelestis et dulcis est ipsa, etiamsi ex ea zizania steriliter crescunt. sic et euangelicum Christi sacramentum diuinum et suaue est neque propter eorum sterilitatem quos etiam foimprobandum. CAPUT CCXX. Quod non ita sibi baptismus verus succedere possit sicut falsae fidei vera succedit; ex eodem libro de Baptismo IV. Jam satis osttis uel accipientis errorem, siue de patre siue de filio siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
ecłae ñ hab& sua xp̃s. Et in unitate ccłae ñ haba sua diabolus hoc fortasse & dehominib:
dicipocest ut sic ex tra ecłae cõmunionẽ non habelat ds̃ aliquẽ suorũ sicut int̃ ange¬
los scõs non hab& diabolualiquem suorũ : eccłae uero huic quae ad huc carnis mostali¬
talitatẽ postã quam diu peregrinantur ad nõ licuerit diabolo miscere trania
hoc est malos hominer & ꝑmissussit propt̃ ipsius eccłae peregrinationẽ : ut requies illius
patriae quascĩ angeli perfruuntur desiderar&ur ardentius: desacramentis autẽ hoc
dici non potest Sicut enim ea possunt habere atq tractare non ad salutem. Sed ad
perniciem suam inquaigni destinata sunt interiora rzania : sic & &teriora zsta¬
nia quae ab interiob recedentib: ac ceper̃ : qui a recedentia non amiserunt quod si¬
ne dubiomanifestat᷑ cũ redeuntib: non restituitur : Quando forte aliquis & eis ipsis
qui recesserant reuertunt᷑ nec quisꝙ dixerit : Quidenĩ frum̃ti hab& ⁊rzania

Expanded text:
esiae non habet sua Christus, et in unitate Ecclesiae habet sua diabolus? Hoc fortasse de hominibus dici potest, ut sic extra Ecclesiae communionem non habeat Deus aliquem suorum, sicut inter angelos sanctos non habet diabolus aliquem suorum, ecclesiae uero huic quae adhuc carnis mortalitatem portat, quamdiu peregrinatur a domino, licuerit diabolo miscere zizania, hoc est malos homines, et permissus sit propter ipsius ecclesiae peregrinationem, ut requies illius patriae qua sancti angeli perfruuntur desideraretur ardentius; de sacramentis autem hoc dici non potest. sicut enim ea possunt habere adque tractare non ad salutem, sed ad perniciem suam in qua igni destinata sunt interiora zizania, sic et exteriora zizania, quae ab interioribus recedentibus acceperunt, quia recedentia non amiserunt. quod sine dubio manifestatur cum redeuntibus non restituitur, quando forte aliqui ex eis ipsis qui recesserant reuertuntur. nec quisquam dixerit: quid enim frumenti habent zizania?
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis in eis nondis iunguntur a nobis : sed tamenqr nihileis ꝓsunt quamdiustismatici uel her¬
ticisunt Propter alia in quib a ueritate dissentiunt & propt̃ ipsũ separationis immanis si
scelus siue permanscrint in eis peccata Siue continuo dimissaredierint Vt ad salutẽ pa¬
cis atq caritatis ueniant ad hoctamur: Nonsolum ut aliquidh abeant quod non habebo¬
sed ut eis &iamillud prodesse incipiat qui Ihabebant

Expanded text:
a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haerea nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis immanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis atque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebsed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant
Abbreviated transcription (Latin):
festinatione accpit ut necessariam in terrogationẽ paucorum uerborũ uix peric alȩ tdmpus ar¬
tat. Quantominus sermonem longissimum Vt illud odium corde pellatur &t amsibaptizanti
sit cognitũ. Ceste ista non solum apud nos. sed &iam apud illos cuenire non cessant: Quidergo
dicimus dimittunt᷑ peccata huic homini. an nondimittuntur : prorsus quod uolunt eligaN:
Si cnĩ dimittuntur continuo redeunt: eu angelium loquiturueritas clamat: Siue r đim¬
tantursiue non dimittantur necessaria ẽ Postea medeina: nec ta mensi uixerit atq
id corrigendũ essedi dicerit atq correxͣt denuobaptizatursiue apud illos siue apud nos:
Nio & illa quaescis matici uel herdicinon aliter habent nec aliter agunt Quã uera ec
cum ad nosueniunt Nonemendamus sed potius ad ꝓbamus : In quib: enĩ non dissentiunt

Expanded text:
festinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus adfestinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiam si baptizanti sit cognitum. certe ista non solum apud nos sed etiam apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina, nec tamen, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nos. sic et illa quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt, non emendamus, sed potius approbamus. in quibus enim non dissentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dño eius : Quominus in illo tempr accipiendae rationis dimit ter& ei om̃a quȩ debebat : sed quid ꝓfu
Quando quidẽ in caput eius propter odiorũ ꝑseuerantiã rursus om̃a coninuo replicata sunt
sic non in pedit᷑ baptis migratia Quominus om̃a peccata dimittat : &iam sic dium fraternum
Incius cui dimittunt᷑ animoperseuerat: soluitur enilesternus dies : Et quic quid supra ẽs oluit
&iam ipsa o amomento que antebaptismũ & in baptismode inceps aut̃ continuoreus ẽẽ in
Non solũ consequentium sed &iam pr&eritorum dierum horarũ momentarũ redeuntib: omn
q dimisa sunt & sepe ifta contingunt in ecła CCX¬
IIoncum Quec IN quiSSimE ΟDEΚΙ¬
amplerũ que fit ut homohabe at inimicum quẽ iniquissimeo derit quã quam &iaminimi cosdilig
iubeamur & orare ꝓeis : Subito aut̃ periculo mortis incipit pesturbari& poscit baptis mum quẽ tanta

Expanded text:
domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia quae debebat. sed quid profuit, domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia quae debebat. sed quid profuit, quandoquidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittat, etiamsi odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. et saepe ista contingunt in eccinimicum quem iniquissime odeNam plerumque fit, ut homo habeat inimicum, quem iniquissime oderit, quamquam etiam inimicos diligere iubeamur et orare pro eis; subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta
Abbreviated transcription (Latin):
in apostolo inspicite quantũ sit quod minus hab&is : Quid aut̃ int̃ ẽ qui caritatẽ non bab& utrũ foras
a uol& aliquouentu temptationis ab latus: anintus de messe dominica non recedat in ultima uenti¬
latione separandus: & tamen &iam talessii am semel ꝑbaptismumnati sunt. Iterum eos. nasci
non opos te&¬

Expanded text:
in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandus? et tamen etiam tales si iam semel per baptismum nati sunt, iterum eos nasci non oporte
Abbreviated transcription (Latin):
rus traergo nob̵ dicunt. sibaptismũ nr̃m acceptatis : quidminus habemus ut nos deur̃a
cõmunione consulendũ put&is : Respondemus enĩ non baptismũ ur̃m acceptamus q̃ui a
ñ ẽ baptismus ille schismaticorũ uel her&icorũ sed dĩ ecłȩ ubicũq fuerit inuentũ & quocũq¬
trans latũ : Urm autẽ nonẽ : nisi qđ praue sentis & sacrilege agitis & impiȩsep aramini: N ansic
& c&era om̃a uera uel habeatis uelsentiatis & in eadẽ tam̃ separatione dur&is aduersus uinculũ
frat̃ne pacis aduersus unitatẽ omniũ fr̃m. qui toto terrarũ orbesic̃ promiss sunt ita exibiti:
Quorũ omniũ causas & corda nullo modoum quam nosse ac discutere potuistis ut merito dã narus
qui non porsunt propterea rti eẽ qui aiudicib ecclesi asticis potiusꝙ ligatorib credider̃: Hoc soli
minus hab&is quod minus hab& qui caritate non haba : Iam. Quid opus ẽ ut nos r&cexamus uosipsi

Expanded text:
rustra ergo nobis dicunt: Si baptismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de vestra communione consulendum putetis? Respondemus enim: Non baptismum vestrum acceptamus quia non est baptismus ille schismaticorum vel haereticorum, sed Dei et Ecclesiae, ubicumqtranslatum; uestrum autem non est nisi quod praue sentitis et sacrilege agitis et impie separamini. nam si cetera omnia uera uel habeatis uel sentiatis et in eadem tamen separatione duretis aduersus uinculum pacis fraternae, aduersus unitatem omnium fratrum, qui toto terrarum orbe, sicut promissi sunt, ita exhibiti, quorum omnium causas et corda nullo modo umquam nosse ac discutere potuistis, ut merito damnaretis; qui non possunt propterea rei esse, quia iudicibus ecclesiasticis potius quam litigatoribus crediderunt: hoc solum minus habetis, quod minus habet qui caritatem non habet. iam quid opus est ut nos retexamus? uos ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
fostiter custodiuit ad mastrriicoronã meruit peruenire : Vt si qua ieius lucidam mentẽ &
humana conditione nebula inrepserat gloriosa serenitate fulgentis sanguinis fuga
fructus nisinouus ille f&us dequoitem dicit: mandatũ nouum do uobis ut nos in uicem
diligatis: ipsa ẽ illa caritas sine quac&eranihil prosunt: dicit & a postolus. ꝑruc tus autem sp̃s ẽ:
caritas gaudium pax longanimitas benignitas bonitas fides mansu&udo continentia :
quae om̃a incipiunt a caritate : & ꝑc&eram iuncturã quasi botrũ mirabi lem faciunt :
tam̃ aliquid habere purgandũ quod incultũ agricola non relinquit: Quod ergo ille sẽs
debaptismo alit̃ sentiens quã se res habebat quae postea ꝑtractata & diligentissima
consideratione firmata ẽ in catholica unitate ꝑmansit : & caritatis ubertate con¬

Expanded text:
fortiter custodiuit, ad martyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex fortiter custodiuit, ad martyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex humana condicione nebula inrepserat, gloriosa serenitate fulgentis sanguinis fugarfructus nisi nouus ille fetus de quo item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis? ipsa est illa caritas, sine qua cetera nihil prosunt. caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia. quae . omnia incipiunt a caritate et per ceteram iuncturam quasi botrum mirabilem faciunt. tamen aliquid habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. Quod ergo ille vir sanctus de Baptismo aliter sentiens quam se res habebat, quae postea pertractata et diligentissima consideratione firmata est, in catholica unitate permansit, et caritatis ubertate com
Abbreviated transcription (Latin):
genera qquãus non om̃s quos generat ad eius ꝑtineant unitatẽ: quȩ usq: infinẽ ꝑseueran
tis Sed etiã illi quiin eius unitate corporalit̃ mixtiꝑuitã pessimã separani : & eñise monem
magũ ꝑbaptis iaipsa pepehrat c̃uita mendictũ ẽ qđ non haberet pastẽ inhereditate xp̃
Num quid eibaptisinus nũ quid euangeliũ : Numquid sacramenta defuerunt : ed quia
ei caritas defuit frustranatus ẽ & eiexpediebat fostasse non nasci : iũ quid ñ erant natiquib:
apłs dicit: camq paruulis in xp̃olac uob potũ dedinonescã : Costamen a sacrilegioscismatis
reuocat: Inquo ideo inruebant. quia carnaleserant : Quasi par uulis inquit inxp̃ođa cuob¬

Expanded text:
generari, quamvis non omnes quos generat, ad ejus pertineant unitatem, quae usque in finem persevegenerari, quamvis non omnes quos generat, ad ejus pertineant unitatem, quae usque in finem persevet, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem Magum per baptisma ipsa pepererat; cui tamen dictum est, quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei baptismus, numquid euangelium, numquid sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
eduident᷑ sibiargutissime quȩ rere utrũ generet silios baptismus xp̃iim pastes donati:
Sannongeneret : Vt si consenscrimꝰ qđ gener&siã eẽ asseuerent ecđam matrẽquȩ filios potuit
criminent᷑ : Siautem dixerius non generat : quur ergo inquiunt apud uos nonrenascunt
ꝑbaptisinun quitranseunt a nob aduos cum apudnos fuerint baptitatsmondũ nati sut
quasi uero ex hoc generat Vnde separata: ẽ : & non ex hoc unde coniuncta est : separata
est em̃ au inculo caritatis & pacis sediuncta ẽ in unobaptismate : Itaq: una ẽ eccła quae
sola catholica nominat᷑ Et quicquid suũ habet in cõmunicationib: diuersoꝵ a suaunitate
separat is ꝑhoc qđ suũ in eis habet ipsautiq generat nomille: Meq eñ separatic earugenerat:
sed quod secũ deistatenuerunt: quod si & hoc dimittant omnino non generant . ccxuiii.
Quodet ã male conueneare catholicos ipsa denenet quae ersunonim
aecitaq in omnib generat cui sacramenta retinent᷑ unde possittalealiquid ubicumque

Expanded text:
ed uidentur sibi argutissime quaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati an non generet, ut si concesserimus quod generet suam esse adseuerent ecclesiam matrem quae filios potuit criminentur. si autem dixerimus \'non generat\', cur ergo\', inquiunt, Caput uos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad uos, cum aput nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?\' Quasi uero ex hoc generat unde separata est et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritatis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus diuersorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum sed quod secum de ista tenuerunt: quod si et hoc dimittant, omnino non generant. CAPUT CCX. Quod etiam male conversantes catholicos ipsa generet quae et Simonem. Haec itaque in omnibus generat, cujus sacramenta retinentur. Unde possit tale aliquid ubicunque
Abbreviated transcription (Latin):
gistri inutroq: teneamꝰ ut scõ baptismo consonasit uit axp̃iana Neccuiq homini siut rũ lib& desuerit :
uita ꝓmittat᷑ a &na Qui enĩ dixit nisiquis renatꝰ suerit exaqua &i spuscõ non intrabit in regnũ cȩlo¬
de illis quippe ait : scribȩ & phariseicathed rã morsi sedent quȩ dicunt facite : quȩ aut̃ faciunt facere
nolite: dicunt enidũ non faciunt : Ergo iustitia eorũ ẽ dicere & non facere : Ac ꝑ hoc nr̃am ẽt uo¬
luit abundantẽ suꝑ illorũ dicere & facere quae si non fuerit non intrabitur in regcelorum
Non quiaquisꝙ itadeb& extolli : Vt nondicã upud alios iactare : sed apud seipsum putare audeat
sein hac uita eẽ sine peccato : sed nisi essent quaedã ita grauia ut &iã ex cõmunicatione plecten¬
dasint : Nondicer& apłs congregatis uob̵ & meo sp̃utradere huiꝰ modi satanae interitũ carnis:

Expanded text:
gistri in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita christiana nec cuiquam. homini, si utrumlibet defuerit, gistri in utroque teneamus, ut sancto baptismo consona sit uita christiana nec cuiquam. homini, si utrumlibet defuerit, uita promittatur aeterna. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sanarisaei cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite; • dicunt enim et non faciunt. ergo iustitia eorum est \'dicere et non facere. ac per hoc nostram esse uoluit abundantem super illorum dicere et facere\'; quae si non fuerit, non intrabitur in regnum caelorum. non quia quisquam ita debet extolli, ut, non dicam apud alios iactare, sed apud se ipsum putare audeat se in hac uita esse sine peccato, sed nisi essent quaedam ita grauia, ut etiam excommunicatione plectenda sint, non diceret apostolus: congregatis uobis et meo spiritu tradere huius modi satanae in interitum carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
acła regit᷑ : Ad .ẽ. pace salua potesta disciplineaduersus in ꝓbos aut nefarios exercendoe sunc
rur susneso cordia sgnicuq: dormiam: Aliis iculeis p̃ceptorũqͣ ad se ueritatem cohesiitionis ꝑti¬
nent excitandi sũmusut gres sosuro sinuia dñ i exutrisq: testimonis illo duceatque ad iutore
dirigentes nec pacientiae nomine torpss cam: nec obtentudiligentiae sae uiamus : .CCx
Nortꝑ aciendos homines malesecuros utpropͦter necramo ptormetta¬
aueamergodiligenterin adiutorio dĩdinr̃i Non facere homines maleseturas dicentes eis qdsi fu¬
erim in xp̃obapticati : Quo modo inea fide uixerint eos ad salutẽ aãnã ẽe uenturos. nec sic faciamꝰ
xp̃ianos quo modo iuidei ꝓselites quibus dñsait : Alȩ uobis scribȩ & pharisei q̃ui circũitis mare & terrã face

Expanded text:
Ecclesia regitur adest, pace salva, potestas disciplinae adversus improbos aut nefarios exercendae, tunc Ecclesia regitur adest, pace salva, potestas disciplinae adversus improbos aut nefarios exercendae, tunc rursus ne socordia segnitiaque 12 dormiamus, aliis aculeis praeceptorum quae ad severitatem coercitionis pertinent, excitandi sumus, ut gressus nostros in via Domini ex utrisque testimoniis, illo duce atque adjutore dirigentes, nec patientiae nomine torpescamus, nec obtentu diligentiae saeviamus. CAPUT CCIII. Non faciendos homines male securos, ut propter rectam fidem, etiaet operibus. Caveamus ergo diligenter in adjutorio Domini Dei nostri, non facere homines male securos, dicentes eis, quod si fuerint in Christo baptizati, quomodolibet in ea fide uixerint, eos ad salutem aeternam esse uenturos, ne sic faciamus christianos quomodo Iudaei proselytos, quibus dominus ait: uae uobis, scribae et pharisaei, qui circuitis mare et terram facer
Abbreviated transcription (Latin):
testimonis uita sententũq moderarfut & canes in ecđa ꝓpt̃ pacẽ ecde toleremꝰ &e canpus scm̃¬
ubrie pax ecedȩ cõti nondem C uergosiue ꝑ negle gentia ppostoꝵ siue paliq ex cusabil ẽ nercsitatẽ :¬
siue poccul ta s ubreptiones inuenimus in ecdła malos Quos ecdesiasica disciplina corrigere
aut cohercere nom pussumꝰ qł unc ne ascendat in cornrm impui & pnitiosa p̃sũptio q̃ua ȩxis¬
timemꝰ nos abbis ẽẽ separandos ut peccatis eoꝵ ñ inquinemus: atq ita postnostrahere conem uelit
mundos scõsq discipulo sab unitatis compage. Quasi amaloꝵ consostiosegregatosuenuant in iñtẽillȩ
descripturis similitudine s & diuina oracula uel cestissima exempla : quib: demonstritũ & p̃nuntia¬
acpasticipatione sacramentoꝵ. Qui eorũ factis non consenserint obfuturos : Cũ uero eis ꝑquos

Expanded text:
testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes in ecclesia propter pacem ecclesiae toleremus testimoniis uitam sententiamque moderari, ut et canes in ecclesia propter pacem ecclesiae toleremus m ergo siue per neglegentiam praepositorum siue per aliquam excusabilem necessitatem siue per occultas obreptiones inuenimus in ecclesia malos, quos ecclesiastica disciplina corrigere aut cohercere non possumus, tunc ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumtio, qua existimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur, atque ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis compage quasi a malorum consortio segregatos. ueniant in mentem illae de scripturis similitudines et diuina oracula uel certissima exempla, quibus demonstratum et praenuntiaac participatione sacramentorum, qui eorum factis non cons
Abbreviated transcription (Latin):
deserunt: Sed cũ illis quib: dicimus etiã simali fuissent ꝓpt̃ quos in eccła non estis. Vostamen eos
ferendo quosemendare aut segregarominime poteratis in ecła ꝑmanere debuissetis: Quidã
uero contrario periclitatis cũbonoꝵ maloꝵq: conmixtionẽ in eccła de monstratã uel p̃dictã esseper¬
spexerint & pacientiae p̃cepta didicerint que nos firmissimosreddunt : Vt etiã seuident᷑ in ecła eȩ
titania: Non tam̃ inpediat᷑ aut fides aut caritas nr̃a : Vt qm̃ arzania in ecła esse cernimus:
ipside ecła recedamus destituendũ putantes ecđȩ disciplinã quandã peruersissimã securita¬
tẽ pposits tribuentss utadeos non ꝑtineat nisi dicere. quid cauendũ quidue faciendũ stt ꝓ¬
quodlibet auuisq faciat non curare. Nosuero ad sanã doctrinã ꝑtinere arbitramur exutrisq

Expanded text:
deserunt; sed cum illis quibus dicimus: Etiamsi mali fuissent propter quos in Ecclesia non estis, vos tamen eos deserunt; sed cum illis quibus dicimus: Etiamsi mali fuissent propter quos in Ecclesia non estis, vos tamen eos ferendo quos emendare aut segregare minime poteratis, in Ecclesia permanere debuistis. Quidam vero e contrario periclitantes, cum bonorum malorumque commixtionem in Ecclesia demonstratam vel praedictam esse perspexerint et patientiae praecepta didicerint — quae nos firmissimos reddunt, ut, etiam si uidentur in ecclesia esse zizania, non tamen impediantur aut fides aut caritas nostra, ut quoniam zizania in ecclesia esse cernimus, ipsi de ecclesia recedamus — destituendam putant ecclesiae disciplinam, quandam peruersissimam securitatem praepositis tribuentes, ut ad eos non pertineat nisi dicere quid cauendum quidue sit faciendum, quodlibet autem quisque faciat non curare. Nos uero ad sanam doctrinam pertinere arbitramur ex utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ qđ no n dũ hobebatol ꝑbienis gtillo quod habebat: Sic etiã quise ipsos asoruet aure cerera
separan tescaritate uiolata unitatisunculũ rumpunt: Sinihil faciunt eorum que enlla
societin acceperunt i n omnibus separatisunt Etideo quẽ sbȩ sotiaueri n siue niread
cccdam iu oduerit debet oma que non accepit accipere Siue rononnulla eade facude son

Expanded text:
bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt, et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia quae non accepit accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
litepbibere quur hoc ipse ꝓhibere prohibuit ã quem ad modũ erituer ũ quodibiait. Tu
contrauos non ẽ ꝓuobis e: in hocenĩ facto nontra cos sed proeis erat : Vbi ꝑ nomen xp̃isni
Qui enũ contrauos non ẽ: ꝓuobis ẽ Quidrestat intellegendun isi quiaille intntinominis
ueneratione confirmand fuit: Vbinon erat contra eccłam: & in illa tamen sẽparaitione
colpandus ũbisi colligere spargerei ꝰ & sisoste ueniret ad ecđam nonillud quo ahabeba¬
poine utique sure hontunis aliciuius accessu cuncta neressa ia discere: sed qrm quic quidb
nimorationibus &edemo sinis babebat: prodes seilli non poreret: uirtuntu lui
cristuns soti& ates & pacis incorporar&ur eccłog iub&ur mittere ad petra ueque
illum discit xp̃mm: perillum etiambapticatus xpiano populo consostioquoque
communis adiungit᷑ cuisolabono operũ similitudine iun gebat ꝑriaiose quipbe cortcetenre

Expanded text:
lite prohibere: cur hoc ipse prohiberi prohibuit? Et quomodo erit verum quod ibi ait, Qui contra vos non est, pro vobis est? In hoc enim facto non contra eos, sed pro eis erat, ubi per nomen Christi qui enim contra vos non est, pro vobis est: quid restat intelligendum, nisi quia ille in tanti nominis veneratione confirmandus fuit, ubi non erat contra Ecclesiam, sed pro Ecclesia? et in illa tamen separatione culpandus, ubi si colligeret, spargeret; et si forte veniret ad Ecposset utique sine hominis alicuius accessu cuncta necessaria discere. sed quoniam quidquid boni in orationibus et elemosynis habebat prodesse illi non poterat, nisi per uinculum christianae societatis et pacis incorporaretur ecclesiae, iubetur mittere ad Petrum et per illum discit Christum, per illum etiam baptizatus christiano populo consortio quoque communionis adiungitur, cui sola bonorum operum similitudine iungebatur. perniciose quippe contemneret
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim hereserit filius ancillȩ cumfiliomeo isac :Quia ut̃ pacifice diligunt legitimã
pactis suicomuem Cuius legitimo iure regeneracsunt Sim les sunt filus u cob quamuis de
ancillis rutis & timen eandemnbereditatem sumentib: Quiaut̃ deutero psius matris intusinun¬
uae natire legunt q̃ratiamquan acceperuntĩ imiless esau filio isaac quireꝓbatus ẽ do ad¬
costame eadicentiꝰ acobdilexi e sauaut odiohabui: um ambo exuno concubito concepti
exunoutero auisi ut CCXX¬
Vruũ apito henericos piarnecretmiono peccarorum.
uerunt etuam: utrum peccatadimittant ꝑbaptisitum in pastedonati: at si dixerimus dimitti

Expanded text:
non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. quinon enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. quipatris sui coniugem, cuius legitimo iure regenerati sunt, similes sunt filiis Iacob quamuis de ancillis natis, sed tamen eandem hereditatem sumentibus. qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati neglegunt gratiam, quam acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est deo attestante et dicente: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, cum ambo ex uno concubitu concepti, ex uno utero nati sint. CCVM APVD HAERETICOS FIAT NECNE REMISSIO PECCATORVM. Quaerunt etiam utrum peccata dimittantur per baptismum in parte Donati, ut, si dixerimus dimitti,
Abbreviated transcription (Latin):
supradicit : Obsecro autẽ uos fratres ꝑ nomen dm̃ inri ihũ xp̃i ut id ipsum dicatis om̃s & non sint
in uob scismata: Sitis aut̃ ꝑfecti in eodẽ sensu& in eadẽ scientia: Nuntiatum .ẽ. enimmibi
de uob fratresinei abhis qui sunt cloes quia contentiones sunt in uob. : hoc aut̃ dico: quod unus¬
quisq: urm dicit : Ego quid ẽ sum pauli ẽgo aut apollo : ẽgo uero cepͥe ego aut̃ xp̃i: diuisus ẽ
xp̃r numquid paulus crucifixus ẽ ꝓuob: Aut in nomine paulibaptiratiestis. Istiergosi
in hac obstinatione & ꝑuersitateremanerent: Ces te quidẽ natierant : Nec tamen ad ipsam
eccłam dequanatierant ꝑpacis atq unitatis uinculũ ꝑtint .ccxxiiii.
rgipsa generat & ꝑuterũ suũ & ꝑuteros ancillarum excisdẽ sacramentis tamq. ex uiri sui
semine Non enim frustradicit apłs omnia illa infigura. eẽ. gesta Ied qui suꝑbiunt & legitu
matrinon adiungunt᷑ similes sunt ismaheli . De quo dictũ ẽ : eice ancillam & filium eius 

Expanded text:
 ut id ipsum dicatis omnes et non sint in uobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sensu et in eadem scientia. nuntiatum est mihi de uobis, fratres mei, ab his qui sunt Cloes, quia contentiones sunt in uobis. hoc autem dico, quia unusquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Numquid Paulus crucifixus est pro vobis, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Isti ergo si in hac obstinatione et perversitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam Ecclesiam de qua nati erant, per pacis atque unitatis vinculum pertinerent. ipsa generat per uterum suum et per uteros ancillarum ex eisdem sacramentis tamquam ex uiri sui semine. non enim frustra dicit apostolus omnia illa in figura esse gesta. sed qui superbiunt et legitimae matri non adiunguntur, similes sunt Ismaheli de quo dictum est: eice ancillam et filium eius;
Abbreviated transcription (Latin):
uiueredebeant sic ꝓmittifidelib: uitã a&ernã : Vt non etiã ꝑfidẽ mostuã quȩ sine operib:
saluare non potest : Ad eã sequisq: posse ꝑuenire arbitret᷑ Sed ꝑillã fidẽ gratiae quȩ¬

Expanded text:
uiuere debeant; sic promitti fidelibus uitam aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae sine operibus uiuere debeant; sic promitti fidelibus uitam aeternam, ut non etiam per fidem mortuam, quae sine operibus saluare non potest, ad eam se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
male uiuentib: dñs cõminat᷑ ne inipsobaptis norei s int grauissimoꝵ criminũ . Quo ueniunt ut re¬
mittat᷑ reatus omniũ peccatorũ : Testia questio ẽ periculo sissima quaparũ considerata : Et non scđm
diuinũ eloquiũ ꝑtstactata totailla opinio mihi uidec᷑ exosta inqua ꝓmittit᷑ scelestissime turpis¬
simeq uiuentib: etiã se comodo uiuere ꝑseuerant᷑ & tantũ modo credant in xp̃m eiq: sacram̃ta
ꝓcipiant eos adsalutẽ uitãq aeternã eẽ uenturos: Contra apestissimã dñi sententiã quideside¬
÷. antiuitã aernã respondit: siuis uenire aduitã serua mandata : & cõmẽ morauit quȩ man¬
que sic tolerandos in eccłamalo sut non neglegat᷑ ecclesiasticadisciplina sge athecitandos
eosquibaptisinũ petunt. Ut non solũ audiant atq suscipiant quid credere : Uerũ etiã qualit̃

Expanded text:
male uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remale uiuentibus dominus comminatur, ne in ipso baptismo rei sint grauissimorum criminum, quo ueniunt, ut remittatur reatus omnium peccatorum. tertia quaestio est periculosissima, qua parum considerata et non secundum diuinum eloquium pertractata tota illa opinio mihi uidetur exorta, in qua promittitur scelestissime turpissimeque uiuentibus, etiam si eo modo uiuere perseuerent et tantummodo credant in Christum eiusque sacramenta percipiant, eos ad salutem uitamque aeternam esse uenturos, contra apertissimam domini sententiam, qui desideranti uitam aeternam respondit: si uis uenire ad uitam, serua mandata; et commemorauit, quae manque sic tolerandos in ecclesia malos, ut non neglegatur ecclesiastica disciplina; sic catecizandos eos qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant quid credere, uerum etiam qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
adeũ discipuli r&ulis sent: Vidis se equendunciꝰ nomine pellentẽ daemonia aphibus e qui a
cumillis eum non sequebatur : Nolite inquit prohibere: qui contra uosn t̃ ꝓuobisẽ Nompo
test enĩquisꝗ in nomine meo facere aliquid & malelo quideme: Sinihil inillo corrigendũ erat:
securusit Ergoquisquis extra cõmunionẽ ccłe constitutus colligit inxp̃inomine dissoriatus.
uoriaeiate xp̃ianas atq ita falsũ erit illud quinonẽ metũ aduersũ me t̃ etqui mecũ n colligit spar

Expanded text:
ad eum discipuli retulissent, vidisse se quemdam in ejus nomine pellentem daemonia, et prohibuisse quia ad eum discipuli retulissent, vidisse se quemdam in ejus nomine pellentem daemonia, et prohibuisse quia cum illis eum non sequebatur: Nolite, inquit, prohibere, qui contra vos non est, pro vobis est. Non potest enim quisquam in nomine meo facere aliquid, et male loqui de me. Si nihil in illo corripiendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem Ecclesiae constitutus, colligit in Christi nomine dissociatos a societate Christiana atque ita falsum erit illud: Qui non est mecum, non colligit, 14 spar
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝑsecutorũ dequib: in palmo dicitur & gladius inore eorũ : Ipsi erum erant filii hominũ : Quorũden¬
tes arma& sagitte & lingua eorũ gladius ꝗ cutus : Nam& ferrũ qđ ꝑtransiuit animã losepħ: produra
tribulatione : Postum ferrum mihiuid&ur a ꝑtequippedicit᷑ ferrũ ꝑtransit animã eius donec
uenir& uerbũ ci : Id ẽ. tam diu fuit indura tribulationedonec fier& quod p̃dixit : Hinc eni magnꝰ
habitus & ab illa tribulatione liberatus : sednehumaņ apientiae tribueraur. qduenuit uerbu eiꝰ.
dt̃. factũ ẽ quod p̃dx̃ moresuo scripturascaido indedat gloriam e continuo subiungit elo qͥ¬
VOBIS ET: EXLIBRO PIMO DEBAPTISMO
ñs ineuangelio dict : Qunon e mecũ a duer sume ẽ: & quime cũ non colligit s pargit: Tamencum

Expanded text:
ore persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: et gladius in ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum denore persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: et gladius in ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum dentes arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus. nam et ferrum, quod pertransiit animam Ioseph, pro dura tribulatione positum ferrum mihi uidetur; aperte quippe dicitur: Ferrum pertransiit animam eius, donec ueniret uerbum eius, id est tam diu fuit in dura tribulatione, donec fieret, quod praedixit. hinc enim magnus est habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est factum est, quod praedixit, more suo scriptura sancta deo inde dat gloriam et continuo subiungit: Eloquivobis est. Ex libro primo de Baptismo. Dominus in Evangelio dicit: Qui non est mecum, adversum me est, et qui mecum non colligit, spargit. Tamen cum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq: ipsum corpus erat inquo in monte transfiguratus .ẽ: Et ipsum erat iuuenes inquonatus est
Et tamen siquis eum iuuenem repente uidiss& : qui nonnisi infantulũ noss& nonutiq agnos
ceret : anuero ad liniamenta mutanda non potest celeriterdĩ potestas. quod potest per
annorũ moras homineͥs a&ar .xcxiiii. de cladio quimariae animam per¬
PRansirt : exeodem libro quaestionũto paulinum ep̃m
e uerbis simeonis ubiait uirgini matri dñi Et tuam ipsius animam ꝑtransi & gladius : In alia
epistolacuiꝰ exemplũ &iã modomiss. Dixi quid mihi uideatur qđ &iam tibi interc&era uisũ ẽ:
Et quod adiunxit ut denudentur multorũ cordium cogitationes : Hoc intellegendu puto quia
pdñi pasnonem & insidieiudȩorũ & discipulorũ infirmitas patuit : Tribulationem igitur gladuno¬
minesignificatũ ẽẽ credibile ẽ : quo maternaanima uulnerata ẽ doloris affectu i psefuitgladius in

Expanded text:
utique ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et ipsum erat iuuenis, in quo natus est, et tamen, si quis eum iuuenem repente uidisset, qceret. An vero ad lineamenta mutanda, non potest celeriter Dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas? CAPUT CCVII. De gladio qui Mariae animam pertransiit; ex eodem libro Quaestionum, ad Paulinum episcopum. De verbis Simeonis ubi ait Virgini matri Depistula, cuius exemplum etiam modo misi, dixi quid mihi uideatur; quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod adiunxit: ut denudentur multorum cordium cogitationes, hoc intellegendum puto, quia per domini passionem et insidiae Iudaeorum et discipulorum infirmitas patuit. tribulationem igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna anima uulnerata est doloris affectu. ipse fuit gladius in
Abbreviated transcription (Latin):
memoraui diuinarũ testimoniis paginarũ ubi & anima pecoriscuinon .ẽ. intellectus apellata
legatur sp̃s nonnegabis ulterius quocircas &illa quede anima in corpore disputata sunt capis
& sapis : non .e. unde tibi displiceat : quod eam nesc predixi non corpus ẽe sed spm̃ ⁊¬
inquis animi & corpustamen quõ erat q̃d sapit qđ ui get sp̃s st necesse ẽ. It̃ paula postaliudert¬

Expanded text:
memoraui diuinarum testimoniis paginarum. ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata memoraui diuinarum testimoniis paginarum. ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legatur spiritus, non negabis ulterius. quocirca, si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceat, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spirinquis, animet corpus, tamen quod sentit, quod sapit, quod uiget, spiritus sit necesse est. item paulo post: aliud er
Abbreviated transcription (Latin):
descendat ipsedeor sũ interrã : It ẽq in diluuii uastitate scriptũ. ẽ & mostua ẽ omnis caro quȩ
mouebat̃ suꝑterrã : Volatiliũ pecoꝵ & iumentoꝵ oeferarũ & omnis serpens quimouet᷑ suꝑ
terrã & omnis homo & om̃a quȩcũq habent sp̃muite ubi re motis omnibus dubitationis am¬
bagibus generalfanimȩ nom̃. ẽẽ intellegimꝰ spm̃ cuiꝰ quidẽ nominis significatiotã latepat&:
utetiã d s̃uocet̃ sp̃s &isteflictus aerius quãuis sit corporeus apellat̃ in psalmosp̃s tempestatis: qua¬
ppt̃ c̃ã que anima ẽ etiã sp̃mnuncupariputo: secundũ illaidauseres spmeoꝵ &deficient: & iterũ exicr
sp̃seoꝵ & reuestet᷑ interrã suã : hoc ẽ corpusinpuluerẽsuũ Eergo nom̃animȩ sp̃s ẽ ab eo qđ spiritalis ẽ
animȩ nom̃ ẽ : ab eo quod corpus animet hoc est uiuificeq estimo quod ammonitus bhisquȩ com¬

Expanded text:
descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae mouebatur super terram, uolatilium, pecorum et iumentorum et ferarum; et omnis serpens qui mouetur super terram et omnis homo et omnia quaecumque habent spiritum uitae, ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus generale animae nomen esse intellegimus spiritum. cuius quidem nominis significa.tio tam late patet, ut etiam deus uopropter eam quae anima est, etiam spiritum nuncupari puto, secundum illud: Auferes spiritum eorum, et um, et reuertetur in terram suam, hoc est corpus in puluerem suum. ergo nomen animae spiritus est ab eo, quod spiritalis est; animae nomen est ab eo, quod corpus animet, hoc est uiuificet. aestimo quod admonitus his quae com
Abbreviated transcription (Latin):
nissentias id ẽ. rationalẽ nr̃m qđ sentitatq: intellegit. anim& ñsicutsentit corporissenbus sed sicut ẽ ille¬
intimus sensus Ex quo ẽ apellatasententia : hiꝰ autẽ pecorisinedubitatione p̃ponimur eoquod sunt illa
rationis expestia non habent Itaq spm corpora idẽ intellectũ & rationis acsapientiae sensũ sedanimã
cantũ : Nã &deillis dictũ ẽ : Producantaquȩ repentia animarũ uiuentiũ & ꝓducat terra anima uiuen¬
tẽ : Vtergoplenissime acplanissime noueris eamque anima . ẽ. in orediuinorũ eloquiorũ etiã sp̃m
diciãpellat᷑ pecoris spiritus & utiq non habent pecoraillũ sp̃m quem tua dilectio discernens ab an¬
ma diffiniuit: Vnde manifestũ ẽ qđ generali uocabulo anima pecoris recte potiit sic uocari:
sic ut legit in libro ecclesiaste Nuiscitsi sp̃s filiorũ hominis ascendat ipse sursu&spiritꝰ pecoris

Expanded text:
nis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit animnis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit animintimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste: quis scit, spiritu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si
Abbreviated transcription (Latin):
Vndecum hominẽ ipsum ammonere uoluisses suã nossenaturã ita locutus es : Nã cum ds̃ bonũ nihil
non ratione condiderit ipsũq: hominẽ anim alrationale intellectus capacẽrationis conpotem:
sensusq: uiuacẽ qui om̃a rationis expertia pruden ordinatione distribuatpercauert : histu¬
is uerbis satis a seruisti: Quod omnino uerissimũ ẽ. hominẽ eẽ conpotẽ rationis atq intelli: enr
capacẽ qđ utiq non sunt animaliarationis expestia : Vnde testimoniu diuino eos quinonintel¬
legunt pecoribus comparasti non utiq: habentibus intellectũ: quod & alio loc oscriptũ ẽ : Nolite
ẽe sicut equus & mulus q̃uib: non .ẽ. intellectus : quae cumi ta sint adtende etiã quibus uerbis spm
definieris atq adscripseris. cumillũ ab anima distinguereniteris : hec anima inquisque ex

Expanded text:
unde cum hominem ipsum admonere uoluisses suam nosse naturam, ita locutus es: "nam cum deus bonum nihil unde cum hominem ipsum admonere uoluisses suam nosse naturam, ita locutus es: "nam cum deus bonum nihil non ratione condiderit ipsumque hominem, animal rationale, intellectus capacem, rationis compotem sensuque uiuacem, qui omnia rationis expertia prudenti ordinatione distribuat, procreauerit." his tuis uerbis satis asseruisti, quod omnino uerissimum est, hominem esse compotem rationis atque intellegentiae capacem, quod utique non sunt animalia rationis expertia; unde testimonio diuino eos qui non intellegunt pecoribus comparasti non utique habentibus intellectum. quod et alio loco scriptum est: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. quae cum ita sint, attende etiam quibus uerbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere niteris: "haec anima" inquis "quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sp̃m esse sippterea negas quia eius intellegentia distinete dicit᷑ sp̃s poteris negare uniuersũ
semenia cob apellare isrł: qm̃ excepto iuda etiã distincte apellatus. ẽ. isrł: intribus decem quae
insamaria fuerunt: Sed quid opus ẽ hicdiutius imorari iamnunc unde facilius ostendamus:
Ad tende eã quae anima . ẽ. etiam sp̃m dici: quã audis uellegis dño moriente: Quod scriptum ẽ.
& inclinato capite tradidit sp̃m : Itauis intellegi tamquã apaste significauerit totum non
quod ea que anima ẽ. possit & sp̃s nuncupari nt̃ ego ut possim ꝓbare expeditius qđ dico teipsũ
testem citius & cũ modius adhibebo Sic em̃ sp̃m definistiut peccora appareant non sp̃mhabere
sed animã Inrationabilia quippeideo dicunt᷑ qđuim non habeant intelligentiae atq rationis

Expanded text:
etiam spiritum esse si propterea negas, quia eius intellegentia distincte dicitur spiritus, poteris negare uniuersum etiam spiritum esse si propterea negas, quia eius intellegentia distincte dicitur spiritus, poteris negare uniuersum semen lacob appellari Israhel, quoniam excepto Iuda etiam distincte appellatus est Israhel in tribubus decem, quae in Samaria tunc fuerunt. sed quid opus est hic diutius inmorari ? Iam nunc unde facilius ostendamus adtende eam quae anima est etiam spiritum dici. cum et inclinato capite tradidit spiritum. ita uis intellegi, tamquam a parte significauerit totum, non quod ea quae anima est possit et spiritus nuncupari. at ego, ut possim probare expeditius quod dico, te ipsum testem citius et commodius adhibeo. sic enim spiritum definisti, ut pecora appareant non spiritum habere, sed animam; inrationabilia quippe ideo dicuntur, quod uim non habeant intellegentiae atque rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
hac ꝑboc quod ait quidẽ apłs: Renouamini sp̃m mentis urȩ : quid aliud dixit quã renouamini
mente ur̃a ÷ Sic eñi sp̃sinentis ninl. ẽ aliud quã mens. quomodo corpus carnis nihil aliud potest
ee quam caro : Nã & hoc scriptũ .ẽ. in expoliatione corporis carnis. Vbi carnẽ corpus apellat:
dicit sane & alio modo sp̃mbominis quẽ prsus amente discernit: Sieñi ora uero lingua inquit sp̃s
meus orat: mensinquit mea in fructuosa ẽ Nerũ nunc nondeistosp̃u loquimur: qiẽ aõnedistinct᷑:
habuã tesuã eandẽ que ad ficilẽ quȩtionẽ Multis em̃ modis at que ridiuersis signisficatiombus:
scripiure ditme sp̃m nominant: Sed dequonunc agius quo ratiotinamur. intellegimus. sapimus:
onstat internos sic eum etiã ꝓprie scm nuncupari ut non sit uniuersa anima. sed alibuid eius: tamenanim

Expanded text:
per hoc quod ait idem apostolus: renouam i n i spiritu mentis uestrae, quid aliud dixit quam \'renouamini per hoc quod ait idem apostolus: renouam i n i spiritu mentis uestrae, quid aliud dixit quam \'renouamini mente uestra\'? sic enim spiritus mentis nihil est aliud quam mens, quomodo corpus carnis nihil aliud potest esse quam caro. nam et hoc scriptum est: in expoliatione corporis carnis, ubi carnem corpus carnis appellat. dicit sane et alio modo spiritum hominis, quem prorsus a mente discernit: si enim orauero lingua, inquit, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa. est. uerum nunc non de isto spiritu loquimur, qui est a mente distinctus – habet iste suam eandemque difficilem quaestionem; multis enim modis atque in diuersis significationibus scripturae diuinae spiritum nominant —, sed de quo nunc agimus, quo ratiocinamur, intellegimus, sapimus, constat inter nos sic cum etiam proprie spiritum nuncupari, ut non sit uniuersa anima, sed aliquid eius. tamen animam
Abbreviated transcription (Latin):
Destat ostendere que ad modũ quamuis & ꝓpri edicat᷑ sp̃s nonunuersa anima sed aliquid ipsius sicut
Aapostolusdicit ͣx integer sp̃suester & anima & corpus :elillud nulto ex pressius in libro iob: Absol¬
uisti animã meã ab spumeo tamen &uniuersa anima apellat̃ hoc nomine : quã uis multo magis hec
cgodicoppriȩ uocar ꝑ spͥ̃m quod & tudicis i dẽ quoratioiamur & intellegimus : Quando ita distincte
istadicunt᷑ quem ad modũ apostolus ait : & integer sp̃s uester &anima & corpus : hunc autẽ sp̃mitiã
inetĩ uidetur apellare: cũdicit nente seruio leg idi c̃arne autẽ leg i peccati: Nãipsa sententa est:
Caro concupiscit aduersus sp̃m sp̃s aut̃ aduersus carnem: Vt qđ ibi dixit mente : hoc intellegat
hnc sp̃mdicere : ion sicut tuexistimas uniuers ammentẽ uocari que constat ex anima & spu : Quod
ubilegeris nesciqͥmentẽ quippe nram nisi rationale & intellectuale. nr̃m dicere non solemus :

Expanded text:
estat ostendere quemadmodum, quamuis et proprie dicatur spiritus non uniuersa anima, sed aliquid ipsius — sicut apostolus dicit: et integer spiritus uester et anima et cor pus, uel illud multo expressius in libro Iob: absoluisti animam meam ab spiritu meo —, tamen et uniuersa anima appelletur hoc nomine, quamuis multo magis haec ego dico proprie uocari spiritum quod et tu dicis, id est quo ratiocinamur et intellegimus, quando ita distincte ista dicuntur, quemadmodum apostolus ait: etinteger spiritus uester et anima et corpus. hunc autem spiritum etiam mentem uidetur appellare, cum dicit: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati.  spiritum, spiritus autem aduersus carnem, ut quod ibi dixit mentem, hoc intellegatur hic spiritum dicere, non, sicut tu existimas, \'uniuersam mentem uocari, quae constat ex anima et spiritu\', quod ubi legeris nescio. mentem quippe nostram nisi rationale et intellectuale nostrum dicere non solemus. ac
Abbreviated transcription (Latin):
Non eñi opus esset᷑ continere t̃ ̃isi moueret̃ : Erit quandoq etiã ꝑfectioboni: quando consumatio
inali : Illud summũ hocerit nullũs quodsinita mostalitate sperandũ putamus fallimur: Tunc em̃
ert quando mors nonerit : &ibierit ũbiuita a&ernaerit: Illo eni scło &imilloregno eritbonũ summũ :
&malũ nullũ quando erit & ubieric sapientiae amor summus continentie labor nullus :¬

Expanded text:
non enim opus esset, ut contineretur, nisi moueretur. erit quandoque etiam perfectio boni, quando consumtio non enim opus esset, ut contineretur, nisi moueretur. erit quandoque etiam perfectio boni, quando consumtio mali; illud summum, hoc erit nullum. quod si in ista mortalitate sperandum putamus, fallimur. tunc enim erit, quando mors non erit, et ibi erit, ubi aeterna uita erit. illo enim saeculo et in illo regno erit bonum summum et malum nullum, quando erit et ubi erit sapientiae amor summus, continentiae labor nullus