comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositam nisi ut abiectis uanitatibus et errore miserabili
deum cognoscat et deo seruiat. nisi huic temporali renun¬
tiet uit ẽ ac se rudimentis iustitiae ac cultum uere religiois¬
instituat. Hac enim conditione gignimur ut generati nos
deo iusta et debita obsequia praebeamus. hunc solum no¬
uerimus. hunc sequamur. hoc uinculo pietatis obstrieti do
religati sumus unde ipsa religio nomen accepit. non ut ci¬
cero interpretatus ẽ a relegendo qui in libro de natura de¬
oꝵ secundo ita dixxit. Non enim pħi solum uerũetiam
maiores nostri suꝑstitionem ac religionem separauerunt.
N am qui totos dies precabantur et imolabant. ut sui sibi li¬
beri supstites ẽẽnt. suꝑstinosi sunt appellani. Qui aũt omĩa
quae ad culturam deoꝵ ꝑtinerent retractarent. et tanꝗͣ re¬
legerent. hi sunt dicti religiosi eoc relegendo. tanꝗͣ ex eligedo
elegantes. et diligendo diligentes. ex intelligendo intelligen¬

Expanded text:
propositam, nisi abiectis uanitatibus et errore miserabili propositam, nisi abiectis uanitatibus et errore miserabili deum cognoscat et deo seruiat, nisi huic temporali renuntiet uitinstituat. Hac enim conditione gignimur, ut generanti nos Deo justa et debita obsequia praebeamus; hunc solum noverimus, hunc sequamur. Hoc vinculo pietatis obstricti Deo et religati sumus; unde ipsa Religio nomem accepit, non ut Cicero interpretatus est, a relegendo, qui in libro de Natura deorum secundo ita dixit: « Non enim philosophi solum, verum etiam majores nostri superstitionem a religione separaverunt. Nam qui totos dies precabantur, et immolabant, ut sui sibi liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati. Qui autem omnia, quae ad cultum deorum pertinerent, retractarent, et tamquam relegerent, ii dicti sunt religiosi, ex religendo, tamquam ex eligendo elegantes, et ex deligendo diligentes, et intelligendo intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
nominibus ut fallerent. Nam quia diuinitatem ꝑ se ipsos
affectare non poterant. asciuerunt sibi nomina potentium
regum. sub quoꝵ titulis honores sibi deoꝵ uindicarent. qui
error discuri põt. et in lucem ueritas ꝓtrahi. Nam si ꝗs stu¬
det altius inquirere: congreget eos quibus peritia est ciere:
ab inferis animas. euocent iouem neptunum uulcanũ mer
curium apollinem. patremq omnium saturnum responde¬
bunt ab inferis omnes. et interrogati loquentur. et de se
ac deo fatebuntur. Post haec euocent christum non adent
non apparebit. quia non amplius ꝗͣ biduo apud inferos fu¬
it. Quid hac probatione certius proferri põt: Ego uero nõ
dubito qn ad ueritatem trismegistus hac aliqua ratione ꝑ¬
uenerit. qui de deo patre et de filio locutus ẽ multa que
diuinis continentur archanis. Quae cum ita se habeant ut
ostendimus. apparet nullam aliam spem uitae homini ẽẽ

Expanded text:
nominibus ut fallerent. nam quia diuinitatem per se ipsos nominibus ut fallerent. nam quia diuinitatem per se ipsos adfectare non poterant, adsciuerunt sibi nomina potentium regum, sub quorum titulis honores sibi deorum uindicarent. qui error discuti potest et in lucem ueritas protrahi. nam si quis studet altius inquirere, congreget eos quibus peritia est ciere ab infcurium, Appollinem, patremque omnium Saturnum. Respondebunt ab inferis omnes, et inac deo fatebuntur. post haec euocent Christum: non aderit, non adparebit, quia non amplius quam biduo aput inferos fuit. quid hac probatione certius proferri potest? ego uero non dubito quin ad ueritatem Trismegistus hac aliqua ratione peruenerit, qui de deo patre omnia, de filio locutus est multa quae diuinis continentur arcanis. Quae cum ita se habeant ut ostendimus, apparet nullam aliam spem uitae homini esse
Abbreviated transcription (Latin):
si constituatur in medio. et is quem constat in cursum dae
monis ꝑpeti et delphici apollinis uates eodem modo nom̃
dei horrebunt. et tam celeriter excedet de uate suo apollo
ꝗͣ ex homine spiritus ille daemonicus et adiurato fugato¬
q deo suo uates in ꝑpetuum conticescet. Ergo udem sunt
daemones quos fatentur execrandos eẽ. idem dii quibus
supplicant.Si nobis credendum ẽẽ non putant. credant
homero. qui summum illum iouem daemonibus aggregauit.
Sed et alus poetis ac pħis. qui eosdem modo demonas modo
deos nuncupant. quoꝵ alterum uerum alterum falsũ
e Illi enim nequissimi spiritus. ubi aduirantur ibi se de¬
monas eẽ confitentur. ubi coluntur. ibi se deos mentiun¬
tur ut errores hominibus immittant. et auocent adeiue
rinotione ꝑ quam solam põt mors aeterna uitari. lidem
sunt ꝗ deuciendi hominis causa uarios sibi cultus pen
diuersa regionum condiderunt. mentitis tñ assumprisque

Expanded text:
si constituatur in medio et is, quem csi constituatur in medio et is, quem cmonis perpeti et Delphici Apollinis uates, eodem modo dei nomen horrebunt et tam celeriter excedet de uate suo Apollo quam ex homine spiritus ille daemonicus et adiurato fugatoque deo suo uates in perpetuum conticescet. ergo idem sunt daemones quos fatentur execrandos esse, idem dii, quibus supplicant. si nobis credendum esse non putant, credant Homero, qui summum illum Iouem daemonibus adgregauit, sed et aliis poetis ac philosophis, qui eosdem modo daemonas, modo deos nuncupant, quorum alterum uerum, alterum falsum est. illi enim nequissimi spiritus ubi adiurantur, ibi se daemonas confitentur, ubi coluntur, ibi se deos mentiuntur, ut errores hominibus immittant et auocent a ueri dei notione, per quam solam potest mors aeterna uitari. idem sunt qui deiciendi hominis causa; uarios sibi cultus per diuersa regionum condiderunt, mentitis tamen adsumptisque
Abbreviated transcription (Latin):
neris utriusq ut sciamus quid colendum ꝗd execrandũ
sit habeant ne inter se aliquod consortium: an uero inimici
sint. Si sunt aliqua necessitate copulati. quatenus eos dis¬
cernemus. aut quomodo utriusq generis honorem cultũ
q miscebimus: Si autem sunt inimici cur aut daemones
deos non timent. aut du damonas fugare non possunt:
cce aliquis instinctu daemonis percitus dementit. effertur
insanit. ducamus hunc in ious optimi maxximi templũ
Uel quia sanare homines iuppiter nescit. in aesculapii uł
apollinis fanum iubeat utrius sacerdos dei sui nomine
ut nocens ille spiritus excedat ex hoĩe. nullo id pacto fi¬
eri põt. Quae igitur uis deoꝵ est. si subiectos sibi demo¬
nas non habent: At uero udem daemones adiurati per
nomen dei ueri pronnus fugiunt. Quae est ratio ut chri
stum timeant. iouem autem non timeant. nisi quod udem
sunt daemones. quos uulgus deos eẽ opinatur: Deniq

Expanded text:
neris utriusque, ut sciamus quid colendum, quid exsecrandum neris utriusque, ut sciamus quid colendum, quid exsecrandum sit, habeantne inter se aliquod consortium an uero inimici sint. si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus aut quomodo utriusque generis honorem cultumque non miscebimus? si autem sunt inimici, cur aut daemones deos non timent aut dii daemonas fugare non possunt? ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit effertur insanit: ducamus hunc in Iouis Optimi Maximi templum uel, quia sanare homines Iuppiter nescit, in Aesculapi uel Apollinis fanum. iubeat utriuslibet sacerdos dei sui nomine ut nocens ille spiritus excedat ex homine: nullo id pacto fieri potest. quae igitur uis deorum est, si subiectos sibi daemonas non habent? at uero idem daemones adiurati per nomen dei ueri protinus. fugiunt. quae ratio est stum timeant, Jovem autem non timeant, nisi quod iidem sunt daemones, quos vulgus deos esse opinatur? Denique
Abbreviated transcription (Latin):
falsam quae subsistere aut congredi non põt. Sed auint
hoc deos non metu. uerum odio facere. quasi quisꝗͣ possit
odisse nisi eum qui aut noceat. aut possit nocere. Immo
uero congruens maiestati fuit. ut eos quos oderant prae¬
sentibus poenis afficerent potius ꝗͣ fugerent. Sed qͦniam
neq accedere ad eos possunt. in quibus caelestem notam
uiderint. necͥ is nocere. quos signum immortale munierit.
tanꝗͣ in expugnabilis murus. lacessunt. eos ꝑ homines et
manibus ꝑsequuntur alienis. quos profecto si eẽ confitẽ¬
tur. uicimus. Necesse est enim ueram eẽ hanc religionem
quae et rationem daemonum nouit. et astutiam intelligit.
et uim retundit. et eos spiritalibus armis domitos ac
subactas cedere sibi cogit..Si negant testimonus poe
taꝵ ac pħoꝵ refellentur. Quod si esse et malos eẽ infici.¬
as non eunt. quid supest.nisi ut alios dicant esse deos
alios demonas: Exponant igitur nobis differentiam ge¬

Expanded text:
falsam quae subsistere aut congredi non potest. sed aiunt falsam quae subsistere aut congredi non potest. sed aiunt hoc deos non metu, uerum odio facere: quasi quisquam possit odisse nisi eum qui aut noceat aut possit nocere. immo uero congruens maiestati fuit ut eos quos oderant, praesentibus poenis adficerent potius quam fugerent. sed quoniam neque accedere ad eos possunt in quibus caelestem notam uiderint nec iis nocere quos signum immortale munierit tamquam inexpugnabilis murus, lacessunt eos per homines et manibus persecuntur alienis. quos profecto si esse conStentur, uicimus. necesse est enim ueram esse hanc religionem, quae et rationem daemonum nouit et astutiam intellegit et uim retundit et eos spiritalibus armis domitos ac subactos cedere sibi cogit. si negant, testimoniis poetarum ac philosophorum refellentur. quodsi esse et malos esse infitias non eunt, quid superest nisi ut alios esse dicant deos, alios daemonas? exponant igitur nobis differentiam ge
Abbreviated transcription (Latin):
et nomine magistri sui. et signo passionis exccludunt. cuiꝰ
rei non difficilis ẽ ꝓbatio. Nam eum dus siuis imolant
si assistat aliquis signatam frontem gerens. saera nullo mo¬
do litant. nec responsa põt consultus reddere uates. et haec
saepe causa praecipua iustitiam ꝑsequendi malis regibꝰ fuit.
Cum enim quidam ministroꝵ nr̃i sacrificantibus assisterẽt
imposito frontibus signo. deos illoꝵ fugauerunt. ne possẽt
in uisceribus hostiaꝵ. futura depingere. Quod cum intel¬
ligerent aruspices instigantibus usdem daemonibus quib¬
ꝓsecrarant. conquerentes profanos homines sacris intereẽ.¬
adegerunt principes ipsos in furorem ut expugnarent
dei temolum seq uero sacrilegio contaminarent. quod gra¬
uissimis ꝑsequentium poenis expiaretur. Nec tñ ex hoc
ipso caeci homines intelligere possunt aut hanc esse uerã
religionem.eui ad uincendum tanta uis inest aut illam

Expanded text:
et nomine maet nomine marei non difficilis est probatio. Nam cum diis suis immolant, si assistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo litant. Nec responsa potest consultus reddere vates. Et haec saepe causa praecipua justitiam persequendi malis regibus fuit. Cum enim quidam ministrorum nostri sacrificantibus dominis assisterent, imposito frontibus signo, deos illorum fugaverunt, ne possent in visceribus hostiarum futura depingere. Quod cum intelligerent aruspices, instigantibus iisdem daemonibus, quibus prosecant, conquerentes profanos homines sacris interesse, egerunt principes suos in furorem, ut expugnarent Dei templum, seque vero sacrilegio contaminarent, quod gravissimis persequentium poenis expiaretur. Nec tipso caeci homines intellegere possunt aut hanc esse ueram religionem cui ad uincendum tanta uis inest aut illam
Abbreviated transcription (Latin):
pecudis ab his ipsis qui faciunt. pasca nominatur. Naexa¬
aito tou nacxeii. quasi passionis figura est. quam deus pre¬
scius futuroꝵ tradidit ꝑ moysen populo suo celebrandam
Sed tum figura ualuit in praesenti ad depellendum periculũ
ut appareat ꝗͣtum ueritas ipsa ualitura sit ad plebem dei
ꝓtegendam in extrema totius orbis necessitate. Quomodo
autem uel in qua plaga tuti omnis sint futuri. qui signum
hoc ueri et diuini sanguinis in summo corporis sui notaue¬
rint. in nouissimo libro docebo. Nunc satis est huiꝰ signi
potentiam quantum ualeat exponere. quanto terrori sit
daemonibus hoc signum sciet qui uiderit quatinus adiu¬
rati ꝑ christum de corporibus quae obsederint. fugiunt.
N am sicut ipse cum inter homines ageret. uniuersos daemo¬
nas uerbo fugabat. hominumq mentes emotas et malis
incursibus furiatas in sensus pristinos reponebat. ita nc̃
sectatores eius eosdem spiritus inquinatos de hominibus

Expanded text:
pecudis ab iis ipsis, qui faciunt, pascha nominatur, pecudis ab iis ipsis, qui faciunt, pascha nominatur, ἀπὸ τοῦ πάσχειν, quia passionis figura est, quam Deus praescius futurorum tradidit per Mosen populo suo celebrandam. Sed tum figura valuit in praesenti ad depellendum periculum; ut appareat, quantum veritas ipsa valitura sit, ad plebem Dei protegendam in extrema totius orbis necesautem uel in qua plaga tuti omnes sint futuri qui signum hoc ueri et diuini sanguinis in summo corporis sui notauerint, in nouissimo libro docebo. Nunc satis est huius signi potentiam quantum ualeat exponere. quanto terrori sit daemonibus hoc signum, sciet qui uiderit quatenus adiurati per Christum de corporibus quae obsederint fugiant. nam sicut ipse cum inter homines ageret, uniuersos daemonas uerbo fugabat hominumque mentes emotas et malis incursibus furiatas in sensus pristinos reponebat, ita nunc sectatores eius eosdem spiritus inquinatos de hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
as uenturum. signumq illud maximum atq sublime frontibꝰ
suis suscepturum. Cuius rei figuram udei etiam nunc exhi¬
bent cum limina sua de eruore agni notant. Deus enim per¬
cussurus egyptios ut ab ea plaga immunes faceret hebreos
praeceperat us ut agnum candidum sine macula ĩmolarent.
ac signum liminibus sius de sanguine eius imponerent. Ita¬
q cum aegyptioꝵ primogenita una nocte interissent. hebrei
soli signo sanguinis tuti fuerunt. non quia cruor pecudis⁊
tantam in se uim gerebat. ut hominibus saluti eẽt. sed ima¬
go fuerat reꝵ futuraꝵ. Agnus enim candidus sine macu¬
la christus fuit. idest innocens. et iustus. et sanctus. et qui
ab usdem iudeis ĩmolatus. saluti est omnibus. ꝗ signum san¬
gunis idest erucis. qua sanguinem fudit. in sua fronte con¬
scripserint. Frons autem summum limen ẽ hominis. et lignũ
sangune delibutum crucis significatio est. Deniq imolatio

Expanded text:
esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine macula Christus fuit, id est innocens, et justus, et sanctus, qui ab iisdem Judaeis immolatus, saluti est omnibus qui signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis significatio est. Denique immolatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sic integrum corpus patibulo detractum est. et sepulchro di¬
ligenter inclusum. Quae omnia idcirco facta sunt. ne lesũ
ac deminutum corpus ad resurgendum in habile redderet᷑.
lla quoq praecipua fuit causa cur deus crucem maluerit. ⁊¬
quod illa exxaltari eum fuerit necesse. omnibusq gentibus
passionem dei notescere. Nam quoniam is qui patibulo su¬
spenditur. et conspicuus est omnibus. et caeteris altior crus.
potius electa ẽ quae significaret illum tam conspicuum tamq
sublimem futurum ut ad eum cognoscendum pariter et colen¬
dum cunctae natones ex omni orbe concurrerent. Denique
nulla gens tam inhumana ẽ. nulla regio tam remota eui aut
passio eius. aut sublimitas maiestatis ignota sit. Exetendit
ergo in passione manus suas. orbemq dimensus ẽ ut iam tũc
ostenderet ab ortu solis usq ad occasum magnum populum
ex omnibus lingus et tribubus congregatum eẽ sub alas su

Expanded text:
sic integrum corpus patibulo detractum est et sepulchro disic integrum corpus patibulo detractum est et sepulchro diligenter inclusum. quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac deminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur. illa quoque praecipua fuit causa cur deus crucem maluerit, quod illa expassionem Dei notescere. Nam quoniam is, qui patibulo suspenditur, et conspicuus est omnibus, et caeteris altior, crux potius electa est, quae significaret illum tam conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognoscendum pariter et colendum, cunctae nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regio tam remota, cui aut passio ejus, aut sublimitas majestatis ignota sit. Extendit ergo in passione manus suas, orbemque dimensus est, ut jam tunc ostenderet, ab ortu solis usque ad occasum, magnum populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas
Abbreviated transcription (Latin):
terroribus triumpharet. Cur autem summus pater id potissi
mum genus mortis elegerit. quo affici eum sineret hec rato
est. Dicat enim fortasse aliquis cur si deus fuit et moriuo¬
luit non saltem honesto ali quo mortis genere affelus est
Cur porissimum crucem: Cur infami genere supplicu quod etiã
homine libero qͣuis nocenti uideatur indignum: Primum qđ
is ꝗhumilis aduenerat ut humilibus et infirmis opem ferr&
et omnibus syem salutis ostenderet. eo genere afficiendus fuĩl
quo humiles et infimi solent. ne ꝗs esset omnino ꝗ eum poss&
imitari deiñ ut integrum corpus eius conseruaretur. quem
die tertia resurgere ab inferis oportebat. Nec hoc enim euiꝗͣ
ignorandum ẽ. quod ipse ante de sua passione praedicens et̃
id notum fecerat. habere se potestatem cum uellet deponẽdi
spiritum et resumendi Suffixus itaq cum spiritum deposu
sicut mos eoꝵ ferebat. sed tantum modo latus eiꝰ ꝑforauerũt.

Expanded text:
terroribus triumpharet. cur autem summus pater id potissterroribus triumpharet. cur autem summus pater id potissmum genus mortis elegerit, quo affici eum sineret, haec ratio est. Dicat enim fortasse aliquis: cur si Deus fuit, et mori voluit, non saltem honesto aliquo mortis genere affectus est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero, quamvis nocente, videatur indignum. Primum quod is, qui humilis advenerat, ut humilibus et infimis opem ferret, et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere afficiendus fuit, quo humiles et infimi solent, ne quis esset omnino, qui eum non posset imitari. Deinde ut integrum corpus ejus conservaretur, quem die tertio resurgere ab inferis oportebat. Nec enim hoc cuiquam ignorandum est, quod ipse ante de sua passione praedicans etiam id notum fecerit, habere se postestatem, cum vellet, deponendi spiritum et resumendi. Suffixus itaque quia spiritum deposuesicut mos eorum ferebat, sed tantummodo latus eius perforauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
namus. Quod uero ad crucem spectat. magna in ea ius ac
ratio est. quam nunc conabor ostendere. Deus nanq sic̃
suꝑius exposui cum constitiusset hominem liberare. magi¬
strum uirtutis legauit in terram qui et praeceptis saluta¬
ribus formaret homines ad innocentiam. et operibꝰ factis&
praesentibus iustinae uiam panderet. qua gradiens homo et
doctorem suum sequens ad uitam aeternam perueniret. Is
igitur corporatus ẽ. et ueste carnis indutus ut homini ad
quem docendum uenerat. uirtuns exempla et incitamẽ.¬
ta praeberet. Sed cum in omnibus uitae officus uistinae spe¬
cimen praebuisser. ut doloris quoq patientiam mortisq con¬
temptum. quibus et consumata fuit uirtus traderet homini
uenit in manus impiae nationis cum et uitare potiusset sci¬
mirabilia faciebat. Sustinuit ergo cruciatus et uerbera et
spinas postremo etiam mortem suscipere non recusauit ut
homo illo duce subactam et catenatam mortem cum sius

Expanded text:
namus. quod uero ad crucem spectat, magna in ea uis ac namus. quod uero ad crucem spectat, magna in ea uis ac ratio est: quam nunc conabor ostendere. deus namque, sicut superius exposui, cum statuisset hojninem liberare, magistrum uirtutis legauit in terram, qui et praeceptis salutaribus formaret homines ad innocentiam et operibus factisque praesentibus iustitiae uiam panderet, qua gradiens homo et doctorem suum sequens ad uitam aeternam perueniret. is igitur corporatus est et ueste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum uenerat, uirtutis exempla et incitamenta praeberet. sed cum in omnibus uitae officiis iustitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus perfecta et consummata fit uirtus, traderet homini, uenit in manus inpiae nationis, cum et uitare potuisset sciirabilia faciebat. sustinuit ergo cruciatus et uerbera et spinas. postremo etiam mortem suscipere non recusauit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. tñ illiusmodi potus et cibus in os doctoris nostri
ueniens. pressuram nobis et laboꝵ et miseriaꝵ praebebat
exxemplum. Ouae omnia tolerare ac ꝑpeti necesse ẽ eos qui
ueritatem sequuntur. qm̃ ueritas acerba ẽ et inuisa oĩbꝰ.
ꝗ uirtutis exeꝑtes uitam suam mortiferis uoluptatibus
dedunt. Nam corona spinea capiti eius imposita id de¬
clarabat fore ut diuinam sibi plebem de nocentibus congre¬
garet. Corona enim dicitur circunstans in orbe populus. Nos
autem qui ante cognitionem dei fumus iniusti. spine idest
mali ac nocentes eramus. ignorantes quid eẽt bonum. et
a uistinae ratione atq operibus alieni. omnia scelere ac li¬
bidine polluebamus. Plecti uero ex dumis et sentibus sã¬
ctum dei caput cingimus. quia conuocati ab ipso et circun¬
fusi undiq ad eum magistro et doctore deo assistimus. re¬
gemq illum mundi. et omnium uiuentium dominum coro¬

Expanded text:
ponit, tamen illiusmodi potus et cibus in os doctoris nostri ponit, tamen illiusmodi potus et cibus in os doctoris nostri ueniens pressurarum nobis et laborum et miseriarum praebebat exemplum. quae omnia tolerare ac perpeti necesse est eos qui ueritatem secuntur, quoniam ueritas acerba est et inuisa omnibus qui uirtutis expertes uitam suam mortiferis uoluptatibus dedunt nam corona spinea capiti eius inposita id declarabat, fore ut diuinam sibi plebem de nocentibus congregaret. corona enim dicitur circumstans in orbem populus. nos autem, qui ante cognitionem dei fuimus iniusti, spinae id est mali ac nocentes eramus, ignorantes quid esset bonum, et a iustitiae notione atque operibus alieni omnia scelere ac libidine polluebamus. electi ergo ex dumis et sentibus sanctum dei caput cingimus, quia conuocati ab ipso et circumfusi undique ad eum magistro ac doctori deo adsistimus regemque illum mundi et omnium uiuentium dominum coro
Abbreviated transcription (Latin):
suas e celo in terram deprimentes. in laqueos aeternae
mortis incurrunt. Quae igitur tunc faciebat in praesenti
imagines erant futuroꝵ quae in laesis affectisq corpori¬
bus exhibebat. ea spiritualium figuram gerebant. ut et
in praesenti uirtutis nobis terrenae oꝑa monstraret. et in
futurum potestatem caelestis suae maiestatis ostenderet
Ergo sicut oꝑa eius significantiam quoq maioris potestatis
habuerunt. ita eniam passio non simplex. nec suꝑuacua. nͨ
fortiuta praecessit. sed ut illa quae fecit magna uirtutem
ac potestatem doctrinae eius significabant: sic ea quae pas¬
sus est. odio futuram eẽ sapientiam nuntiabant. Aceti
enim potus ac fellis cibus acerbitates et amaritudines in
hac uita sectatoribus ueritatis pollicebatur: et ꝗͣꝗͣ passio
ipsa ꝑ se acerba et amara specimen nobis futuroꝵ tormen¬
toꝵ dabat. quae morantibus in hoc saeculo uirtus ipsa pro¬

Expanded text:
suas a caelo in terram deprimentes in laqueos aeternae suas a caelo in terram deprimentes in laqueos aeternae mortis incurrunt. quae igitur tum faciebat in praesens, imagines erant futurorum, quae in laesis adfectisque corporibus exhibebat, ea spiritalium figuram gerebant, ut et in praesenti uirtutis non terrenae opera monstraret et in futurum potestatem caelestis suae maiestatis ostenderet. ergo sicut opera eius significantiam quoque maioris potestatis habuerunt, ita etiam passio non simplex nec superuacua nec fortuita praecessit. sed ut illa quae fecit magnam uirtutem ac potestatem doctrinae eius significabant, sic ea quae passus est odio futuram esse sapientiam nuntiabant. aceti enim potus ac fellis cibus acerbitates et amaritudines in hac uita sectatoribus ueritatis pollicebatur. et quamquam passio ipsa per se acerba et amara specimen nobis futurorum tormentorum dabat, quae morantibus in hoc saeculo uirtus ipsa pro
Abbreviated transcription (Latin):
catorum labibus ac uitioꝵ maculis inquinatos doctrina
eus purificatura eẽt eruditione iustitiae. Leprosi enim ue¬
re atq elephantiaci debent haberi quos uel infinite cupidi¬
tates ad scelera uel insanabiles uoluptates ad flagitia com¬
ꝯellunt. et dedecoꝵ maculis inustos labe afficiunt sempi¬
terna. lacentia mortuoꝵ corpora erexcit. eosq nominibus
sius in clamatos a morte reuocauit. Quid eongruennus
deo quid miraculo dignius omnium saeculoꝵ ꝗͣ decursã
uitam resignasse. completisq hominum temporibus tpr̃a
adiecisse. perpetua archana mortis reuelasse: Sed haec¬
inenarrabilis potestas imago uirtutis maioris fuit: quae
demonstrabat tantam uim habituram eẽ doctrinam suã
ut gentes in toto orbe quae alienae a deo subiectae morti
fuerunt. cognitione ueri luminis animatae. ad immorta¬
litatis praemia ꝑuenirent. Eos enim recte mortuos aestima¬
ueris. qui datorem uitae deum nescientes. atq animas

Expanded text:
catorum labibus, ac vitiorum maculis inquinatos, doctrina catorum labibus, ac vitiorum maculis inquinatos, doctrina ejus purificatura esset eruditione justitiae. Leprosi enim vere atque elephantiaci debent haberi, quos vel infinitae cupiditates ad scelera, vel insatiabiles voluptates ad flagitia compellunt, et dedecorum maculis inustos labe afficiunt sempiterna. Jacentia mortuorum corpora erexit, eosque nominibus suis inclinatos a morte revocavit. Quid congruentius Deo? Quid miraculo dignius omnium saeculorum, quam decursam vitam resignasse, completisque hominum temporibus tempora adjecisse perpetua, arcinenarrabilis potestas imago uirtutis maioris fuit, quae demonstrabat tantam uim habituram esse doctrinam suam, ut gentes in orbe toto, quae alienae a deo subiectae morti fuerunt, cognitione ueri luminis animatae ad inmortalitatis praemia peruenirent. eos enim recte mortuos aestimaueris, qui datorem uitae deum nescientes atque animas
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ignorat. is uere et elingius. et mutus ẽ licet omniũ
disertissimus sit. Lingua enim cum uerum loqui eoeꝑit.
idest uirtutem maiestatemq dei singularis interpretari.
tum demum officio naturae suae fungitur. ꝗͣdiu aũt̃ falsa
loquitur. in usu suo non ẽ. et ideo infans sit necesse ẽ. qr
diuina proloqui non põt. Pedes quippe claudoꝵ ad of¬
ficium gradiendi reformauit. Laudabilis diuini operis for¬
titudo sed figura id continebat. quod cohibitis erroribꝰ
uitae saecularis ac deuiae. iter ueritatis aꝑiretur. per quod
graderentur homines ad dei gratiam consequendam. Is ẽ
uere claudus existimandus ẽ ꝗ caligine ac tenebris insi¬
pientiae implicatus. et quo tendat ignarus offensibilibus
et caducis gressibus ꝑ uiam mortis incedit. Item labes et
maculas inꝗnatoꝵ corpoꝵ repurgauit. non exxigua immor¬
talis potentiae oꝑa. uerum id portendebat haec uis quod pec¬

Expanded text:
tatis ignorat, is uere elinguis et mutus est, licet sit omnium tatis ignorat, is uere elinguis et mutus est, licet sit omnium disertissimus. lingua enim cum uerum loqui coeperit id est uirtutem maiestatemque dei singularis interpretari, tum demum officio naturae suae fungitur, quamdiu autem falsa loquitur, in usu suo non est: et ideo infans sit necesse est qui diuina proloqui non potest. pedes quoque claudorum ad officium gradiendi reformauit. laudabilis diuini operis fortitudo: sed figura id continebat, quod cohibitis erroribus uitae saecularis ac deuiae iter ueritatis aperiretur, per quod graderentur hovere claudus existimandus est, qui caligine ac tenebris insipientiae implicatus, et quo tendat ignarus, offensibilibus et caducis gressibus per viam mortis incedit. Item labes et maculas inquinatorum corporum repurgavit, non exigua immortalis potentiae opera: verum id portendebat haec vis, quod pec
Abbreviated transcription (Latin):
in futurum. Aperuit caecoꝵ lumina caelestis uirtus. et lucẽ
non uidentibus reddidit. sed hoc facto significabat fore ut cõ¬
uersus ad gentes quae deum nesciebant. insipientium pectora
illuminaret. luce sapientiae. et ad ueritatem contemplandã
oculos cordis aꝑiret. Uere enim caeci sunt. qui caelestia non
uidentes. et tenebris ignorantiae circunfusi terrena et fragi¬
lia uenerantur. Patefecit aures surdoꝵꝵ. non utiq hactenus
uis illa caelestis oꝑata ẽ sed declarabat breui fore ut qui
erant ueritatis expertens. et audirent et intelligerent di¬
uinas dei uoces. Uere enim surdos diceris qui caelestia et
uera et facienda non audiunt. Mutoꝵ linguas in eloꝗũ
soluit. ad mirabilis etiam cum fieret potentia. sed inerat huic
uirtuti alia significatio quae ostenderet mox futurum ut
reꝵ caelestium nuper ignari percepta sapientiae disciplina
dedeo et ueritate. dissererent. Nam qui rationem diuini¬

Expanded text:
in futurum. aperuit caecorum lumina. caelestis uirtus, lucem in futurum. aperuit caecorum lumina. caelestis uirtus, lucem non uidentibus reddidisse: sed hoc facto significabat fore ut conuersus ad gentes quae deum nesciebant insipientium pectora inluminaret luce sapientiae et ad ueritatem contemplandam oculos cordis aperiret. uere enim caeci sunt qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat breui fore ut qui erant ueritatis expertes, et audirent et intellegerent diuinas dei uoces. uere enim surdos dixeris qui caelestia et uera et facienda non audiunt. mutorum linguas in eloquium soluit. admirabilis, etiam cum hoc tantum fieret, potentia: sed inerat huic uirtuti alia significatio, quae ostenderet mox futurum ut rerum caelestium nuper ignari percepta sapientiae disciplina de deo et ueritate dissererent. nam qui rationem diuini
Abbreviated transcription (Latin):
infinitae cupiditates premunt animam nec deum retinere pa¬
tiuntur. sed eam uoluptatibus et illecebris suauibus manci¬
patam morte afficiunt sempiterna. quibus ut repugnare pos¬
simus. deus nobis uiam superandae carnis et aperuit et ostẽ¬
dit. quae uirtus ꝑfecta et omnibus numeris absoluta coronã
uincentibus et mercedem immortalitatis impertit. Dixi de
humilitate. et fragilitate. et passione.cur haec deus subire i¬
maluerit. Nunc ipsius crucis ratio reddenda est. et uis enar¬
randa. Quid summus pater a principio disposuerit. et quen¬
admodum cuncta quae gesta sunt ordinauerit. non tantum
diuinatio ꝓphaꝵ quae in christum uera praecessit. sed etiam
ratio ipsius passionis docet. Quaecunq enim passus ẽ. non
fuerunt in ania. sed habuerunt figuram et significantiã ma¬
gnam. sicut etiam diuina illa opera quae fecit. quoꝵ uis &s
potenna ualebat quidem in praesens. sed declarabat aliquid

Expanded text:
infinitae cupiditates premunt animam nec dominium retinere painfinitae cupiditates premunt animam nec dominium retinere patiuntur, sed eam uoluptatibus et inlecebris suauibus mancipatam morte adficiunt sempiterna. quibus ut repugnare possemus, deus nobis uiam superandae carnis et aperuit et ostendit. quae uirtus perfecta et omnibus numeris absoluta coronam uincentibus et mercedem inmortalitatis inpertit. Dixi de humilitate et fragilitate et passione, cur haec deus subire maluerit: nunc ipsius crucis ratio reddenda est et uis enarranda. quid summus pater a principio disposuerit et quemadmodum cuncta quae gesta sunt ordinarit, non tantum diuinatio prophetarum, quae in Christum uera praecessit, sed etiam ratio ipsius passionis docet. quaecumque enim passus est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram et significantiam magnam sicut etiam diuina illa opera quae fecit: quorum uis et potentia ualebat quidem in praesens, sed declarabat aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ut supra dictum est. exempla uirtutis homini praebere non
posset si homo tantum. non posset homines ad iustitiã cogere.
nisi auctoritas et uirtus homine maior accederet. Etenim cũ
constet homo ex carne ac spiritu. et oporteat. iustitie opibus
emereri ut fiat aeternus. caro quoniam terrena est. ideoq mor¬
talis copulatum sibi spiritum trahit secum et ab inmortalita¬
te ducit ad mortem. Ergo spiritus exꝑs carnis dux ẽẽ homiui
ad immortalitatem nullo pacto poterat. quia caro impedit spi¬
ritum quominus deum sequatur. Est enim fragilis et subie¬
cta peccato. Peccatum autem pabulum mortis ẽ. Itaq idcir¬
co mediator aduenit. idest deus in carne. ut caro eum sequi
posset. et eriꝑet hominem morti.cuius est dominatio in carnẽ
Ideo carne se induit. ut desideriis carnis edomitis doceret
non necessitatis eẽ peccare. sed propositi ac uoluntatis. Una
enim nobis et magna et praecipua cum carne luctauo ẽ. cuiꝰ

Expanded text:
ut supra dictum est, exempla uirtutis homini praebere non ut supra dictum est, exempla uirtutis homini praebere non posset, si homo tantum, non posset homines ad iustitiam cogere, nisi auctoritas ac uirtus homine maior accederet. etenim cum constet homo ex carne ac spiritu et oporteat spiritum iustitiae operibus emereri ut fiat aeternus, caro quoniam terrena est ideoque mortalis, copulatum sibi spiritum trahit secum et ab inmortalitate inducit ad mortem. ergo spiritus carnis expers dux esse homini ad inmortalitatem nullo pacto poterat, quoniam caro inpedit spiritum quominus deum sequatur. est enim fragilis et subiecta peccato, peccatum autem pabulum mortis est. itaque idcirco mediator aduenit id est deus in carne, ut caro eum sequi posset, et eriperet hominem morti cuius est dominatio in carnem. ideo carne se induit, ut desideriis carnis edomitis doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi ac uoluntatis. una enim nobis et magna et praecipua cum carne luctatio est, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Discant igitur homines et intelligant quare deus sũmus
cum legatum ac nuntium suum muteret. ad erudiendam prae¬
ceptis iustitiae suae mortalitatem. mortali uoluerit eũ carne
indui et cruciatu affici. et morte mulctari. Nam cum iustina
nulla eẽt in terra. doctorem misit. quasi uiuam legem. ut nomen
ac templum nouum conderet. ut uerum ac pium cultum per
omnem terram et uerbis et exemplo seminaret. Sed tñ ut cer
tum eẽt a deo missum non ita illum nasci oportuit sicut homo
nascitur ex mortali utroq concretus. sed ut appareret ẽt̃ in hoĩe.
illum eẽ caelestem creatus est sine oꝑa genitoris. Habebat enim
spiritalem patrem deum. et sicut pater spiritus eius deus sine
matre. ita mater corporis eius uirgo sine patre. Fuit igitur et
deus et homo inter deum hominemq medius constitutꝰ. Uñ
illum graeci ueciten uocant. ut hominem ꝑducere ad deum
posset idest ad immortalitatem. quia si deus tantum fusset

Expanded text:
ri. Discant igitur homines et intellegant quare deus summus ri. Discant igitur homines et intellegant quare deus summus cum legatum ac nuntium suum mitteret ad erudiendam praeceptis iustiindui, et cruciatu affici, et morte multari. Nam cum justitia nulla esset in terra, doctorem misit, quasi vivam legem, ut nomen ac templum novum conderet; ut verum ac pium cultum per omnem ttum esset a deo missum, non ita illum nasci oportuit, sicut homo nascitur ex mortali utroque concretus, sed ut appareret etiam in homine illum esse caelestem, creatus est sine opera genitoris. habebat enim spiritalem patrem deum et sicut pater spiritus eius deus sine matre, ita mater corporis eius uirgo sine patre. fuit igitur et deus et homo, inter deum atque hominem medius constitutus, unde illum Graeci μεσίτην uocant, ut hominem perducere ad deum posset id est ad inmortalitatem: quia si deus tantum fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
hominem deo praeferam sed ut ostendam neq hominem per¬
fecte doctrinae eẽ posse: ni sit idem deus. ut auctoritate caele¬
sti necessitatem parendi hominibus imponat. neq deum nisi
mortali corpore induatur. ut praecepta sua factis adimplẽdo
caeteros parendi necessitate constringat. Liquido igitur ap¬
paret eum qui uite dux et iustitie sit magister corporalem
eẽ oportere. nec aliter fieri posse ut sit illius plena et perfecta
doctrina. nisi habeat radicem et fundamentum. stabilisq apcł
homines ac fixa ꝑmaneat. Ipsum autem subire carnis et corpo¬
ris imbecillitatem uirtutemq in se recipere: cuius doctor est.
ut eam simul et uerbis doceat. et factis. Item subiectum esse
morti et passionibus cunctis. quoniam et in passione toleran¬
da. et in morte subeunda uirtutis officia uersantur. que oĩa
ut dixi consumatus doctor ꝑferre debet. ut doceat posse ꝑfer¬

Expanded text:
hominem deo praeferam, sed ut ostendam neque hominem perhominem deo praeferam, sed ut ostendam neque hominem perfecta doctrina esse posse, nisi sit idem deus, ut auctoritate caelesti necessitatem parendi hominibus inponat, neque deum, nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adinplendo ceteros parendi necessitate constringat. liquido igitur apparet eum qui uitae dux et iustitiae sit magister corporalem esse oportere nec aliter fieri posse ut sit illius plena et perfecta doctrina habeatque radicem ac fundamentum stabilisque aput homines ac fixa permaneat, ipsum autem subire carnis et corporis inbecillitatem uirtutemque in se recipere cuius doctor est, ut eam simul et uerbis doceat et factis; item, subiectum esse morti et passionibus cunctis, quoniam et in passione toleranda et in morte subeunda uirtutis officia uersantur. quae omnia ut dixi consummatus doctor perferre debet, ut doceat posse perfer
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ẽ peccare proprium. et ego eandem carnem gero. et
tñ peccatum in me non dominatur. Mihi opes contemnere
difficile. quia uiui aliter non põt in hoc corpore. ecce et mihi
corpus ẽ. et tñ pugno contra omnem cupiditatem. Non pos¬
sum pro iuistina nec dolorem ferre nec mortem. quia fragił
sum ecce et in me dolor ac mors habet potestatem et ea ipsa
quae times uinco. ut uictorem te faciam doloris ac mortis ⁊
prior uado ꝑ ea quae sustineri non posse praetendis. si praecipi¬
entem sequi non potes. sequere antecedentem. sublata hoc mͦ
omnis excusatio est: et fateri hominem necesse ẽ sua culpa ĩ¬
iustum eẽ. qui doctorem uirtutis et eundem ducem non seqͣt᷑.
U ides ergo quanto ꝑfectior sit mortalis doctor. quia duxc esse
mortali potest ꝗͣ immortalis. quia patientiam docere non põt
qui subiectus passionibus non est. Nec hoc tñ eo ꝑtinet ut ⁊¬

Expanded text:
cuius est peccare proprium.\' \'et ego eandem car- nem gero et cuius est peccare proprium.\' \'et ego eandem car- nem gero et tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi opes contemnere difficile est, quia uiui aliter non potest in hoc corpore: \'ecce et mihi corpus est et tamen pugno contra omnem cupiditatem.\' \'non possum pro iustitia nec dolorem ferre nec mortem, quia fragilis sum.\' \'ecce et in me dolor ac mors habet potestatem et tamen ea ipsa quae times uinco, ut uictorem te faciam doloris ac mortis. prior uado per ea quae sustineri non posse praetendis: si praecipientem sequi non potes, sequere antecedentem.\' sublata omnis hoc modo excusatio est et fateri hominem necesse est sua culpa iniustum esse qui doctorem uirtutis et eundem ducem non sequatur. uides ergo quanto perfectior sit mortalis doctor, quia dux esse mortali potest, quam inmortalis, quia patientiam docere non potest qui subiectus passionibus non est. nec hoc tamen eo pertinet ut
Abbreviated transcription (Latin):
simillimum fieri ut uncendo peccatum doceat hominem iũ¬
ci ab eo peccatum posse. Si uero sit immortalis eemolum
ꝓponere homini nullo modo põt. Existet enim constans ali¬
quis ac dicet tu quidem non peccas quia liber es ab hoc cor¬
pore. non concupiscis quia immortali nihil est necessariũ
Mihi uero multis rebus opus ẽ ut tuear hanc uitam. mor¬
tem non times. quia in te ualere non potest. dolorem con¬
temnis. quia nullam uim pati potes. At ego mortalis
utrunq timeo. quia cruciatus mihi grauissimos inferũt.
quos tolerare carnis infirmitas non põt. Doctor itaq:
uirtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus au¬
ferre ne quis quod peccat necessitati potius ascribat ꝗͣ
culpae sue. Ergo ut ꝑfectus ẽẽ possit. nihi ei debet. opponi
ab eo qui docendus est. ut si forte dixerit impossibilia prae¬
cipis. respondeat. ecce ipse facio. ego carne indutus sum.

Expanded text:
simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uinsimillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse peccatum. sin uero sit inmortalis, exemplum proponere homini nullo modo potest. exsistet enim constans aliquis ac dicet: \'tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc corpore, non concupiscis, quia immortali nihil est necessarium: mihi uero multis rebus opus est ut tuear hanc uitam. mortem non times, quia ualere in te non potest, dolorem contemnis, quia nullam uim pati potes: at ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi grauissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest.\' doctor itaque uirtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis quod peccat necessitati potius adscribat quam culpae suae. ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est, ut si forte dixerit \'inpossibilia praecipis\', respondeat \'ecce ipse facio.\' at ego carne indutus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
docet si non sit similis eĩ quem docet: Nam si nulli subiectꝰ
sit passioni. potest ei docenti homo sic respondere. Uolo eꝗ¬
dem non peccare. sed uincor. Indutus enim sum carne fra¬
gili et imbecilla haec est quae concupiscit. quae irascitur. q̃
dolere. quae mori timet. Itaq ducor inuitus et pecco. non
quia uolo. sed quia cogor. Sentio me et ipse peccare. sed ne¬
cessitas fragilitatis impellit. cui repugnare non possũ. Quid
ad haec respondebit praeceptor ille uistine: Quomodo confu¬
tabit et redarguet hominem qui delictis suis excusationẽ
carnis obtendit. nisi et ipse carne fuerit indutus ut ostendat
etiam carnem posse capere uirtutem: Contumacia enim re-¬
dargui non potest. nisi exemplo. Nam habere non possunt q̃
doceas firmitatem nisi ea prior feceris. quia natura ꝓclius
in uitia uideri uult non modo cum uenia sed etiam cum ra¬
tione peccare. oportet magistrum uirtutis doctorẽq hominũ

Expanded text:
docet, si non sit similis ei quem docet? nam si nulli subiectus docet, si non sit similis ei quem docet? nam si nulli subiectus sit passioni, potest ei docenti homo sic respondere: \'uolo equidem non peccare, sed uincor: indutus sum enim carne fragili et inbecilla, haec est quae concupiscit, quae irascitur, quae dolere, quae mori timet. itaque ducor inuitus et pecco, non quia uolo, sed quia cogor. sentio me et ipse peccare, sed necessitas fragilitatis inpellit, cui repugnare non possum. \' quid ad haec respondebit praeceptor ille iustitiae? quomodo confutabit ac redarguet hominem qui delictis suis excusationem carnis obtendet, nisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat etiam carnem posse capere uirtutem? contumacia enim redargui non potest nisi exemplo. nam si habere non possunt quae doceas tirmitatem, nisi ea prior feceris, quia natura hominum procliuis in uitia uideri uult non modo cum uenia, sed etiam cum ratione peccare, oportet magistrum doctoremque uirtutis homini
Abbreviated transcription (Latin):
autem fieri non potuit.ratio clara est.Nam si ueniat ad ho¬
mines ut deus. ut omittam quod mortales oculi claritatem
maiestatis eius conspicere ac sustinere non possunt ipse qͦo
deus uirtutem docere non poterit. quia experis corporis nõ
faciet quae docebit. ac ꝑ hoc doctrina eius ꝑfecta non erit.⁊
alioqn si summa uirtus ẽ dolorem patienter pro iustitia offi¬
cioq ꝑferre: si uirtus ẽ mortem ipsam et intentatam non metu¬
ere. et illatam fortiter sustinere: debet ergo doctor ille ꝑfectꝰ
et docere ista praecipiendo. et confirmare faciendo.quia qui
dax praecepta uiuendi amputare debet omnium excusationũ
uias. ut imponat hominibus parendi necessitatem non ui ali¬
qua sed pudore: et tñ libertatem relinquat. ut et praemium
lent. Quomodo igitur poterit eoccusatio amputari nisi ut
qui docet faciat quae docet. et sit quasi praeuius et manũ
porrigat secuturo: Quenad modum autem põt̃ facere que

Expanded text:
autem fieri non possit, ratio clara est. Nam si veniat ad hoautem fieri non possit, ratio clara est. Nam si veniat ad homines, ut Deus, ut omittam, quod mortales oculi claritatem majestatis ejus conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe Deus virtutem docere non poterit, quia expers corporis non faciet, quae docebit, ac per hoc doctrina ejus perfecta non erit. Alioqui si summa virtus est, dolorem patienter pro justitia officioque perferre, si virtus est, mortem ipsam et intentatam non metuere, et illatam fortiter sustinere; debet ergo doctor ille perfectus, et docere ista praecipiendo, et confirmare faciendo; quia qui dat praecepta vivendi, amputare uias, ut inponat hominibus parendi necessitatem non ui aliqua sed pudore, et tamen libertatem relinquat, ut et praemium lent. quomodo igitur poterit amputari excusatio, nisi ut qui docet, faciat quae docet et sit quasi praeuius et manum porrigat secuturo? quemadmodum autem potest facere quae
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem e celo esse mittendum qui uitam hominum rudimẽ¬
tis uirtuns instituat: et ad iustitiam formet. Nemini dubiũ
põt esse. quin is doctor qui caelitus mittitur: tam scientia sit re¬
ꝵ omnium ꝗͣ uirtute ꝑfectus. ne nihil inter caeleste terrenũo
differat. Nam in homine interna et propria doctrina eẽ nullo
pacto põt. Nec enim mens terrenis uisceribus inclusa et tabe
corporis impedita. aut comprebendere per se põt. aut capere
uirtutem nisi aliunde doceatur. et si maꝯtime possit sum mã
tamen uirtutem capere nequeat. et omnibus uitus resistere
quoꝵ materia in uisceribus continetur. Eo fit ut terrenus do¬
ctor ꝑfectus esse non possit. At uero caelestis. cui diuinitas
scientiam uirtutem ĩmortalitas tribuit in docendo quoque
sicut in caeteris ꝑfectus et consumatus sit necesse ẽ. At id
omnino fieri non põt nisi mortale sibi corpus adsumat. Cur

Expanded text:
aliquem de caelo esse mittendum, qui uitam hominum rudimenaliquem de caelo esse mittendum, qui uitam hominum rudimentis uirtutis instituat et ad iuspotest esse, quin is doctor, qui coelitus mittitur, tam scientia sit rerum omnium quam virtute perfectus; ne nihil inter coelestem terrenumque differat. Nam in homine interna et propria doctrina esse nullo pacto potest. Nec enim mens terrenis visceribus inclusa, et tabe corporis impedita, aut comprehendere per se potest, aut capere veritatem, nisi aliunde doceatur. Et si maxime possit, summam tamen virtutem capere nequeat, et omnibus vitiis resistere, quorum materia in visceribus continetur. Eo fit, ut terrenus doctor perfectus esse non possit. At vero coelestis, cui scientiam divinitas, virtutem immortalitas tribuit, in docendo quoque, sicut in caeteteris, perfectus et consummatus sit necesse est. At id omnino fieri non potest, nisi mortale sibi corpus assumat. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
tam multi bene facerent. qͣ multi loquuntur bene. Sed ꝗ pre¬
cipiunt nec faciunt. abest ab eis fides et si homines fueriut. cõ¬
temnentur ut leues. si deus. opponetur ei excusatio fragili¬
tanis humane. Superest ut faetis uerba firmentur quod pl̃i
facere nequeunt. Itaq cum ipsi praeceptores uincantur affectibꝰ
quos uinci praedicant oportere. neminem possunt ad uirtutẽ
quam falso praedicant erudire. ob eamq causam putant ne¬
minem adhuc ꝑfectum exctitisse sapientem idest in quo sũmae
doctrinae ac scientiae summa uirtus et ꝑfecta iuistitia consense¬
rit. quod quidem uerum fuit. Nemo enim post mundum cõ-¬
ditum talis extint nisi christus qui et uerbo sapientiam tra
didit. et doctrinam praesenti iurtute firmauit. Age nunc
consideremus an doctor e caelo missus possit non eẽ perfectus
Nondum de hoc loquor quem uenisse a deo negant. Fingamꝰ

Expanded text:
tam multi bene facerent, quam multi loquuntur bene. Sed qui praetam multi bene facerent, quam multi loquuntur bene. Sed qui praecipiunt, nec faciunt, abest ab iis fides. Et si homines fuerint, contemnentur ut leves; si Deus, opponetur ei excusatio fragilitatis humanae. Superest ut factis verba firmentur, quod philosophi facere nequeunt: itaque cum ipsi praeceptores vincantur affectibus, quos vinci praedicant oportere, neminem possunt ad virtutem, quam falso praedicant, erudire; ob eamque causam putant, neminem adhuc perfectum extitisse sapientem, id est, in quo summae doctrinae ac scientiae summa virtus et perfecta justitia consenserit, quod quidem verum fuit. Nemo enim post mundum conditum talis extitit, nisi Christus, qui et verbo sapientiam trdidit et doctrinam praesenti uirtute firmauit. Age nunc consideremus an doctor e caelo missus possit non esse perfectus. nondum de hoc loquor quem uenisse a deo negant. fingamus