comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca illa interminatio cõpleretur.
mors inquit intrauit ꝑfenestras
ur̃as. Ministeria eñi auriuͣ &
oculoꝵ. fenestrȩ esse ꝓbantur ani¬
marũ. Quando eñi aperimus
auditũ. mala & iniqua loquenti¬
bus. ac dap̾nabiliter obtrectan¬
tibus. & quȩ dõ sunt contraria
suadentibus. mors intrat ꝑ fene¬
stras nr̃as. Horror mortiferȩ
noctis irrumpit. ꝑ quas sol iusti¬
tiȩ intrare debuerat. Quando iste
peccati fenestrȩ aꝑtȩ sunt. ianua
salutis & uitȩ ac portȩ parady si
clausȩ sunt. Has iste uir beatus
fenestras multis seris diuini a¬
moris obstruxit. De quantoꝵ cor¬
dibus quos in honesta iniquitas
& impietas possidebat. fugauit
luxuriã. deiecit iram. & extinxit
inuidiam: & uelut de antiqua
domo barbaris hospitib ꝑtur¬
batis. reuocando illuc fidem. casti¬
tatem. iustitram. miscłiam. habi¬
tatores pacificos intromisit: ꝑ
quos in domiciliũ mentis caput
horũ bonoꝵ xp̃c intraret: & ap¬

Expanded text:
ca illa interminatio compleretur: ca illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, et ap
Abbreviated transcription (Latin):
uth surdis & infidelitatis obtura¬
ant dampnatis. ad ꝑcipiendam
auĩ edlestiũ mandatoꝵ pretiosum
mfidit auditũ: ut uocanti dõ ad
miseuam responderent ꝑ obedien¬
im. Quantos intrinsecus uulne¬
ttos angelici oris arte & orationũ
srmitate curauit. Quantos per
ingam incuriã peccati labe reso¬
litos. & quadã leprȩ contagione
pfubs. castigationib & exhortati¬
mnib expiando. dõ in se oꝑante
mindauit. Quantoꝵ animas ui¬
uentes in corpore iam defunctas.
idelictoꝵ mole obrutas ac sepul¬
a. ad emendationẽ tamquã ad
lucẽ uocante dõ resuscitauit. ut
dni sui ammirandus imitator
um mortuas dõ econtrario mor¬
aficet uitali morte peccato. Tunc
in alia parte ea quȩ aperuerat
silubritate claude igbat. ne eis
res aliena concupiscibilis appare¬
ret. ne interiori homini maculã
atr ioris culpa transmitteret.
ne ad cor tenebrȩ ꝑ uias lucis in¬
trarent: ne in uno quoq ꝓpheti¬

Expanded text:
auribus, sordis & infidelitatis obturaauribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpore, iam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imitator, iam mortuas Deo e contrario mortificaret vitain alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque propheti
Abbreviated transcription (Latin):
os tendunt: innumerabiliũ m¬
tibus ex pauescendos: Nauigant
enͣi nobis ꝑ hoc mare magnũ &e
spaciosũ: in quo sunt reptilia qu
non est numerus: animalia po¬
la & magna. id est diuersa gene
quantitatẽ cõpensato nobiscũ ag
pestatis abripiat. aut fluctus abs¬
beat. aut in ȩcernam predam yrt¬
ta crudelis abducat. Aduersus h
gͦ multiforma scłi mala castigai
& castis actib resistamus. Bea qti
autẽ patris .ił. merita iam in auti
posita securi magnifi cemus. qus
bernaculũ fidei uirili er ter cenes
anchorã spei tranquilla iam unt¬
tione cõposuit: & plenam cl estibus
diuitiis. & eternis mercib nauem
optato in littore collocauit. Quu
contra om̃s aduersarios seutu tans¬
ris dĩ tam dtu infatigabiliter te¬
nu it: donec ad uictoriã ꝑuenires
Qitid ẽ. eñ fuit totus uitȩ illus aus
nisi unus cũ uigili hoste conficdias
astis hic cȩcis. a uia ueritatis er¬
asnb &e de summa iam in ꝓfun-¬

Expanded text:
ueos tendunt innumerabilium mueos tendunt innumerabilium mortium expauescendos? Nauigantibus enim nobis per hoc mare magnum & spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla & magna; id est, diuersa sunt genera quantitatem, compensato nobiscum agone ella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æternam prædam pirata crudelis abducat. Aduersus hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profund
Abbreviated transcription (Latin):
in memoriã uertitur hominu᷑.
qui ad gaudiũ transuit angłoꝵ.
Dicit sermo diuinus. Ne laudaue¬
ris hominẽ in uita sua. Tamquã
si diceret. Lauda post uitam. mag¬
nifica post consũmationẽ. Duplici
eñi ex causa. utilius est hominu᷑
magis memoriȩ laudẽ dare. quã
uitȩ: ut illo potissimũ tempore me¬
rita scĩtatis extollas. quando nec lau¬
dantẽ adulatio nocet. nec laudatũ
tẽpͥtet elatio. Lauda gͦ post perieu¬
lum. predica securũ. Lauda non
nauigantis felicitatẽ. sed cũ ꝑuenit
ad portũ. Lauda ducis uirtutem.
sed cũ ꝑductus est adtriumphum.
Quis autẽ uiuens tuto possit ac sine¬
trepidatione laudari: qui & de pͣte¬
rito meminit se habere qͦd doleat.
& de futuro uidet sibi suꝑ esse quod
positus debeat sibi quicquã uendi¬
care demeritis. quos iterũ dȩmo¬
num infesta uelut latronũ obsidet
multitudo. quib ꝑ om̃s uias si¬
plantatores inuisi animarũ las¬

Expanded text:
in memoriam vertitur hominum, in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum. Dicit sermo divinus: Ne laudes hominem in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa utilius est hominum magis memoriae laudem dare, quam vitae, ut illo potissimum tempore merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio movet, nec laudatum tentat elatio. Lauda ergo post periculum; praedica securum; lauda non navigantis felicitatem, sed cum pervenit ad portum; lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem trepidatione laudari, qui & de præterito meminit se habere quod deleat, & de futuro videt sibi superesse quod positus, debeat sibi quicquā vendicare de meritis, quorum iter dæmonum infestatio, velut latronum obsidet multitudo, quibus omnes dies supplantatores inuisi animarum, laq
Abbreviated transcription (Latin):
a scĩ ac beatissimi patris nr̃i. N.¬
cuius hodie festa celebramus
laudes addidisse aliquid decerpsis¬
se est: cũ siquidẽ uirtutũ eiꝰ grã ñ
sermonib exponenda sit. sed oꝑib
cõꝓbanda. Cũ eñi dicat scriptura.
gła patris est filius sapiens: quante
huius sunt głȩ. qui tantoꝵ filioꝵ sapi¬
entia & deuotione letatur: In xp̃o
Quicquid gͥ in hac scã plebe potest eẽ
uirtiutis & gr̃e de hoc quasi quodam
fonte lucidissimo om̃iũ riuuloꝵ
puritas emanauit. Eteñi quia casti¬
tatis pollebat uigore. quia abstinen¬
tiȩ gloriabatur angustiis. quia
blandimentis erat prȩditus lenita¬
tis. om̃iũ ciuiũ in dm̃ ꝓuocauit af¬
fectũ: quia pontificis amministra¬
tione fulgebat. plures e discipłis
reliquit sui sacerdotii successores.
Bene & congrue in hac die quam
nobis beati patris nr̃i huius ad
paradysum transitus exultabilẽ
reddit: presentis psalmi uersicu¬
lum decantauimus. in memoria
eterna erit iustus. Digne enim

Expanded text:
ancti ac beatissimi Odonis Patris nocuius hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidē virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotione lætatur? In Christo Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis, et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens carnis nr̃e habitaculi
irrũpit. & eum quẽ dñm doss
quinerit dormientẽ necat:
a cũ uentura dampna sp̃s
amime prȩuidet. hunc mors
auppliciũ nescientẽ rapit.
m autẽ resisteret si uigilaret.
mi aduentũ iudicis qui occulte
nmã rapit p̃cauens. ei peniten
ta at semꝑ possit ẽẽ suspecta:
t dũ ilam p̃uidere ñ possumꝰ:
uillam sine intͣmissione prȩpa

Expanded text:
culum irrumpit, et eum quem Dominus domus invenerit dormientem necat: quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum Judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo tam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione pr
Abbreviated transcription (Latin):
homo copulauit. Qui tunc reuerd̃
cũ nobis iam ꝑiudiciũ manifesdes
Bene autẽ de seruis expectintibis
subditur. Ut cũ uenerit &e pulius
cũ iam ꝑ egritudinis moletus s
cort̃ uicinam designat. Cui con¬
pm apimus. si hunc cũ amore
usipimus. Aperire eñi iudici
pulsinti non uult. qui exire de
portpore trepidat. & uidere eum
nit contepsisse se meminit. iudi¬
en formidat. Qui autẽ de sua
i a operatione securus est. pul¬
um confestim aperit: quia latus
uficem sustinet. & cũ tempus pro¬
pnquȩ mortis agnouerit: de gła
nributionis hẏlarescit. Unde &

Expanded text:
homo copulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsavecum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilares
Abbreviated transcription (Latin):
gr ꝓfestus est redeat. Peregre
quippe abiit. qui de hac terra
in qua natus est longe discessit:
sed ꝓfecto reuertitur: ut de talentiᷤ
rationes ponat:. quia si abona acti¬
one torpescimus de ipsis donis
que contulit nos districtius iudi¬
cat. Consideremus gͦ quid accepimꝰ.
atq in eoꝵ erogatione uigilemus.
Nulla nos aspiritali oꝑe terrena
cura impediat. ne si in terra talen¬
tum absconditur. talenti dñs ad
iracundiam ꝓuocetur. Piger eteni
seruus cũ iam iudex culpas exami¬
nat talentũ de terra leuat: quia
sunt pleriq. qui tunc se a terrenis
animaduersionẽ iudicis ad etͥnum
suppliciũ trahuntur. Ante gͦ de
talenti nr̃i ponenda ratione uigi¬
lemus. ut cum iam uidex ad ferien¬
dum imminet. lucrũ nos qͦd fecimꝰ

Expanded text:
gre profectus est redeat. Quasi qugre profectus est redeat. Quasi quippe peregre abiit qui de hac terra in qua natus est longe discessit; sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat, quia si a bona actione torpescimus, de ipsis donis quae contulit nos districtius judicat. Consideremus ergo quae accepimus, atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus, cum jam culpas judex examinat, talentum de terra levat, quia sunt plerique qui tunc se a terrenis animadversionem judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus
Abbreviated transcription (Latin):
sas nec in ternoꝵ intelligentiã
ic rerũ affluentiã accepit: sed
pam didicit artẽ qua pascitur.
Q irs ei in talenti acceptionẽ
ghitabitur. Alius nichil horũ
stntus est. sed tamer fortasse
mnlar itatis locũ apud diuitẽ
arut: talentũ ꝓfecto familia¬
rtatis accepit. Si gͦ nichil ei pro
nsigentib loquitur: ꝓ talenti
uantione dãpnatur. Habens gͥ
ntellectũ. curet om̃ino ne taceat:
hibens rerum affluentiam. uigi¬
lt ne amiscaiȩ largitate torpes¬
it: habens artem qua regitur.
nagnopere studeat ut usum atq
ituitate᷑ illius cũ ꝓximo parciat᷑.
libens loquendi locũ apud diui¬
tem. dapnationẽ ꝓretento talento
ameat. si cũ ualet ñ apud eũ ꝓ
upib int̾cedit. Tantũ quippe
ib uno quoq nr̃m uenturus
ndex exigit. quantũ dedit. Ut gͦ
de talenti sui rationib redeunte
dño quisq securus sit. cũ tremore
senset cotidie quid accepit. Ecce
namq iuxta est. ut ille qui pere¬

Expanded text:
Alius nec internorum intelligentiam, Alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accepit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti acceptione reputatur. Alius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiaritatis locum apud divitem meruit, talentum profecto familiaritatis accepit. Si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnatur. Habens ergo intellectum curet omnino ne taccat, habens rerum affluentiam vigilet ne a misericordiae largitate torpescat, habens artem qua regitur magnopere studeat ut usum atque utilitatem illius cum proximo partiatur, habens loquendi locum apud divitem damnationem pro retento talento timeat, si, cum valet, non apud eum pro pauperibus intercedit. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus judex exiget quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus, redeunte Domino, quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce namque jam juxta est ut ille qui pere
Abbreviated transcription (Latin):
quia quisqͥs caritatẽ habet. etiã dq
alia ꝑcipit. quisqͥs caritatẽ nos
habet. etiã dona que ꝑcepisse uide
amittit. Unde necesse est fr̃s mei
diam uigiletis. Caritas autẽ uera
est. & amicũ diligere in dm̃. & inuͥ¬
cum diligere ꝓpter dm̃. Quã qͥsđ
non habet. om̃e bonũ amittit qͦd
habet: talento qͦd acceꝑat priuatu
& iuxta dominicam sententiã ine¬
teriores tenebras mittitur. ẜ peni
quippe in exteriores tenebras cid
quia ꝑculpã suã sponte in interus
tenebras cecidit. Illic coactus patui
tenebras ulcionis. quia hic libent
sustinuit tenebras uoluptatis Sc
talenti acceptione securus est al
namq est qui ueraciter dicat. d¬
tum minime accepi: non est uns
ponere rationẽ eogar. Talent es
nomine cuilibet pauꝑi etiã hos
ipsum reputabitur qͦd uel mis¬
nũ accepit. Alius namq accept
intelligentiam. predicationis n¬
nisteriũ debet extalento. allius
arenã substantiam accepit.
aegtionẽ talenti debet ex reb

Expanded text:
charitatem habet etiam dona alia percipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est, fratres odiam vigiletis. Charitas autem vera est amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum. Quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7.talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substantiam accepit, erogationem talenti debet ex rebus.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Unum gͦ talentũ qͦd intellectũ
significare diximus. illi dari debuit.
qui bene exteriora quȩ acceperat.
ministrauit. Quod cotidie in scã
ȩccła cernimus: quia pleriq dum
bene ministrant exteriora que acci¬
piunt. ꝑ adiunctam grãm ad intelle¬
ctum quoq. mysticũ ꝑducuntur:
ut etiam de interna intelligentia
polleant. qui exteriora fideliter am¬
ministrant. Generalis etiam mox
sententia subditur. qua dicitur.
Om̃i eñi habenti dabitur. & habun¬
dabit. ei autẽ qui non habet & que
uidetur habere. auferetur ab co

Expanded text:
fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant exteriora quae accipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auf
Abbreviated transcription (Latin):
dominicã peccuniã teneamus: ita
etiã non data recipitur. Cũ enim
hoc redditur qͦd acceptũ fuerat.
quia de accepta hac uerbi peccunia
usuram soluetis: & curate ut ex eo
qͦd audistis. etiam alia studeatis in¬
telligere quȩ non audistis: qua¬
tinus alia ex aliis colligentes. etiã
illa discatis ex uobismet ipsis agere.
que necdum ex predicatoris ore¬
didicistis. Pigrũ uͦ seruũ qua sen¬
tentia feriat audiamus. Tollite ab
eo talentũ. & date ei qui habet decẽ
talenta. Oportunũ ualde uidebat᷑.
ut cũ amalo seruo unũ talentum
tollitur. ei potius qui duo quã
qui quinq talenta acceꝑat daretur.
Illi eñi dari debuit qui minus quã
qui plus habuit. Sed sicut suꝑius
diximus. ꝑ quinq talenta. quinq
uidelicet senfus. id est exterioꝵ scien¬
tta designatur. ꝑ duo autẽ intellectꝰ
& oꝑatio exprimitur. Plus enͣi habuit
qui duo. quã qui quinq talenta ꝑce¬
intellectu intͣnoꝵ adhuc uacuus

Expanded text:
dominicam pecuniam teneamus, ita dominicam pecuniam teneamus, ita etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, quia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris oredidicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta perceintellectu interiorum adhuc vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
erator homo sũ. Immo si te pecea¬
tirem consideras: oportet ut ate
him non repellas. Sed qui idcirco
mlioris habitus uias & rectioris
urte apprehendere arcem nolunt.
quu infirmos eẽ se conspiciunt:
qusi peccatores se fatentur & dñm
uirbatione consiliũ ñ habent. dũ
noriuntur. & uitam timent. Unde
thuic seruo ꝓtinus respondetur.
rue male & piger. sciebas quia
neto ubi non semino. & congrego
pitunũ nũmularuis. & ego uenienꝰ
recepissem utiq qͦd meũ est cum
usura. Ex uerbis suis seruus con¬
stringitur: cũ dñs dicit. meto ubi ñ
semino. & congrego ubi nͣ sparsi.
Acsi aꝑte dicat. Si iuxta tuã senten¬
tiam & illud exquiro qͦd ad erogan¬
dum non dedi. quantomagis a te
exquiro. qͦd ad erogandũ dedi:
Oportuit gͦ te dare peccuniam num
mulariis. & ego ueniens recepissẽ
utiq qͦd meũ est. cũ usura. Peccuniã
uͦ nũmularus dare est. eis scientiã
predicationis impendere. qui hanc
Sed sicut nr̃m periculũ aspicitis si

Expanded text:
ator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum erturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego niam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecuniam vero dare nummulariis est eis scientiam praedicationis impendere qui hanc Sed sicut nostrum periculum aspicitis si
Abbreviated transcription (Latin):
agit. adhuc luxurie inquinam̃ti
non deserit: aut is qui castitate p¬
minet. necdũ se ꝑ bona oꝑa exeret
Nec castitas gͦ magna est sine bonos
nec opus bonũ est aliquid sine cais¬
tate. Sed & si utrũq agitur. resta
ut quisqͥs ille est. spe ad supnam pl¬
triam tendat. nequaquã se a uitiuss
ꝓmundi huius honestate continc
Qui &si quȩdã bona aliquando pre
honestate inchoat. in eiꝰ tamen ine¬
tione non debet ꝑmanere. nec per
bona oꝑa presentis mundi głam
querere. sed totam spem in redept¬
ris sui aduentu constituat. Unde
ꝓtinus subdit. Et uos similes honi¬
nibus expectantib dñm suũ. qͥnb

Expanded text:
inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suu
Abbreviated transcription (Latin):
uentris eiꝰ. A principali gͥ sexu. lum¬
boꝵ nomine luxuria designatur:
cũ dñs dicit. sint lumbi ur̃i p̾cincti.
Lumbos eni prȩcingimus. cũ carnas
luxuriam ꝑ continentiã coartamꝰ.
Sed quia minus est mala non agere.
nisi etiam quisq studeat & bonis
oꝑib insudare. ꝓtinus additur. Et
lucernȩ ardentes in manib uris.¬

Expanded text:
sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manibu
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucrũ deseruire dissi muls
mmuisse se dicit in lucro talentũ
apndere. qui hoc solũ timere de¬
ueat ne hoc sine lucro ad dum
qortaret. Sunt eñi pleriq in eccła

Expanded text:
ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ in terrenis actib impli¬
care. lucrũ spiritale ñ querere.
cor aterrenis cogitationib nũꝙͣ
leuare.Sunt namq nonnulli qͥ
donũ intelligentie ꝑceperunt:
sed tamen sola quȩ carnis sunt
sapiunt. De quib ꝑ ꝓphetam dr̃¬
dñs qui talenta contulit. rationẽ
positurus redit: qui is qui nunc¬
pie spiritalia dona trabuit. dis¬
triete in iudicio merita exqͥrit.
quid quisq. accepit considerat.¬
& quod lucrũ de acceptis repa¬

Expanded text:
ingenium in terrenis actibus impliingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus per prDominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis repo
Abbreviated transcription (Latin):
alia quinq talenta lucratus est.
Quia sunt nonnulli qui & si intͣna
ac mystica penetrare nesciunt: ꝓ
intentione tamen suꝑnȩ patriȩ.
docent recta quos possunt. de ipsis
exteriorib quȩ acceperunt. Dũq
se acarnis petulantia. a terrenarũ
rerũ ambitu. atq. auisibiliũ uolup¬
tate custo diunt: ab his etiam alios
ammonendo cõpescunt. Et sunt¬
nonnulli qui quasi duob talentis
ditati. intellectũ atq. oꝑationẽ
ꝑcipiunt: subtilia de internis
intelligunt. mira in exteriorib
oꝑantur: Cumq intelligendo
& oꝑando aliis prȩdicant: quasi
duplicatũ denegocio lucrũ repor.¬
tant. Bene autẽ alia quinq. uel
alia duo in lucrũ uenisse refe¬
runtur: quia dũ utriq sexui
predicatio impenditur. quasi
accepta talenta geminantur.
Sed is qui unũ talentũ acceꝑat:
abiens fodit in terram. & abscon¬
dit peccuniã dñi sui. Talentũ in
terra abscondere est: acceptum

Expanded text:
alia quinque lucratus est; alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et suntnonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinqualia duo in lucrum venisse referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
eregre ꝓficiseitur seruos suos uocat:
sq ad negociũ talenta partitur.
t multũ uero temporis positurꝰ
tionẽ reuertitur. bene oꝑantes
ayportato lucro remunerat: ser¬
pmn uͥ abono oꝑe torpentẽ dap̃nat.
Quis itaq est iste homo qui peregre
ꝓficiscitur: nisi redẽptor nrͣ qui
in ea carne quã assupͣserat. abiit
in celuꝰ: Carnis eñi locus ꝓprie
terra est:quȩ quasi peregrina du¬
citur. dũ ꝑ redep̾torem nr̃m in cȩlo
collocatur. Sed homo iste peregre
ꝓficiscens. seruis bona sua tradidit:
quia fidelib suis spiritalia dona
concessit. Et uni quidẽ dedio quinq
talenta: alii duo. alii uͦ cõmisit unũ.
Quinq etenͣi sunt corporis sensus:
uidelicet uisus. auditus. gustus. odo¬
ratus & tactus. Quinq igitur talen¬
tis. donũ quinq. sensuu. id est exte¬
rioꝵ scientia exprimitur. Duob
uͦ. intellectus & oꝑatio designatur:
Unͥus autẽ talenti nomine: intel¬
lectus tantũmͦ designatur. Sed
is qui quinq talenta acceperat:

Expanded text:
tur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque enim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Euge serue bone & fie¬
lis:. quia suꝑ pauca fuisti fidelis
supra multa te constituam. intra
in gaudiũ dñi tui. Pauca quippꝰ
sunt bona om̃ia presentis uitȩ.
qualibet multa uideantur: sed
tunc fidelis seruus supra multas
consticuitur. quando de uicta os
corruptionis molestia de eterne
gaudiis in illa cȩlesti sede głlatur
Tunc ad dñi sui gaudiũ ꝑfecte n¬
mittitur: quando in etͣna illaq
assupͣtus. atq. angłoꝵ cȩtib ami¬

Expanded text:
 serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium domini tui . Pauca quippe sunt bona omnia praesentis vitae, quamlibet multa videantur. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admi
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃ta bonȩ uitȩ sumamus. ut
ad ȩternȩ uitȩ prȩmia ꝑuenire
possimus. In illum credentes. in
illũ sperantes. illũ pre om̃ib & in
om̃ib diligentes. qui seipsum nob
& alimentũ prestat ne deficiamus
in uia. & premiũ seruat ut gaude¬
amus in patria. Xp̃c est enim
currentiũ uiatoꝵ ipse satietas &
exultatio quiescentiũ beatoꝵ. Aa
ipsam itaq tritici mensurã ꝑtinet
qͣa añs ait. Uendite quȩ posside¬
tis. & date elemosinam. Facite

Expanded text:
alimenta bonae vitae sumamus, ut alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim currentium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et dat
Abbreviated transcription (Latin):
met. neglectoq militiȩ spiritalis
officio seruus piger infideliter
imprudenterq. dormitet: ipse
tores esse ostendens ait. Oportet
enͣi epm sine crimine esse: sicut
dĩ dispensatorẽ. Serui gͦ patrisfa¬
milias sumus. dispensatores dñi
sumus: mensurã tritici quã uob̾
erogemus accepimus. Quȩ uͦ sit
ista mensura tritici si queramus:
ipsam quoq nobis beatus paulus
diuisit mensuram fidei. Quã gͦ¬
mensurã tritici xp̃o nuncupat.
ipsam mensurã fidei paulus ap¬
pellat: ut agnoscamus ñ aliud esse
spiritale triticũ quã xp̃ianȩ fidei
uenerabile sacramentũ. Huius tri¬
tici mensurã uobis in nomine
ani damus. quotiens illuminati
dono gr̃e spiritalis scđm regulam
uere fidei disputamus. Et eandem
tritici mensuram ꝑ dominicos
dispensatores accipitis: cũ cotidie
ꝑ dĩ famulos uerbũ ueritatis au¬
ditis. De ipsa nunc gͦ tritici men¬
sura loquimur: ex ipsa sicut ds̃
diuidit. uniuersi pascamur: inde

Expanded text:
met neglectoque militiae spiritalis met neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse  dispensatores esse ostenim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus divisit mensuram fidei . Quam ermensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde
Abbreviated transcription (Latin):
st dñs fr̃s: Xp̾c sine dubio qui
us discipłis ait. Uos uocatis me
ugister & dñe : & benedicitis.
mn etenim. Quȩ est etiam huius
m̃ familia: Nimirũ illa est
iũ ipse dñs de manu inimici
udemit: & suo dominio manci¬
uuit. hȩc autẽ familia. scã est
cła catholica. que ꝑ orbem
rrȩ copiosa fertilitate diffun¬
itur: & redemptam se precioso
u dñi sanguine głatur. Filius
si hominis sicut ipse ait. uenit
non ministrari sed ministrare
& dare animã suã redep̾tionem
ꝓ multis. Ipse est etiam pastor
bonus: quia animã sua̾ posuit
ꝓ ouib suis. Grex gͦ boni pastoriᷤ
ipsa est familia redep̃toris. Dispen¬
sator uͦ qui sit quẽ oportet ẽẽ fi¬
delem pariter & prudentem.
paulus nobis ostendit apł̃s: qui
de se suisq socus loquens ait. Sic
nos existimet homo ut ministros
xp̃i: & dispensatores minister ioꝵ
dĩ. Hic iam queritur inter dis¬
pensatores: ut fidelis quis inue
niatur. Ne quis autẽ nrͣm solos
apłos dispensatores factos existi¬

Expanded text:
 sine dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispenniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existi
Abbreviated transcription (Latin):
me mortalitatis ur̃ȩ mentis ocu¬
i fi gite. uenienti uos iudici ꝑ
sius cotidie & lam̃ta preparate.
ũ erta mors maneat om̃ibus.
nlite de temporalis uitȩ ꝓuiden¬
u icerta cogitare. Terrenarum
rerũ uos cura non aggrauet.
mnonilib circũdetur. quibuslibet
praciosis uestib induatur. caro
quiad est aliud nisi caro: Nolite gͦ
itendere quid habetis. sed quid
icens. Uere fenũ est popłs. Si.
ni fenũ popłs non est. tibi sunt
ll qui ea que hodie colimus. uo¬
biscũ transacto anno beati felicis
natalicia celebrauerunt.: Oqͥnta
& qualia de presentis uite ꝓuisio¬
ne cogitabant: subripiente mortiᷤ
articulo. repente in his que ꝓui¬
dere nolebant inuenti sunt. &
cuncta simul temporalia quȩ
congregata quasi stabiliter tenere
uidebantur. amiserunt. Si ergo
transacta multitudo generis hu¬
mani ꝑ natiuitatẽ uiruit in carne.
ꝑ mortem aruit in puluere. uide¬
licet fenũ fuit. Quia gͥ momentis
ut in boni oꝑis merced̃e teneant᷑.

Expanded text:
mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet; molibus circumdetur; quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed quid dicens: Vere fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beatae Felicitatis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae providentia cogitabant! sed subripiente mortis articulo repente in his, quae providere nolebant, inventi sunt; et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter habere videbantur, amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere; videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis ut in boni operis mercede teneantur.
Abbreviated transcription (Latin):
re: quia forte nondũ potest om̃s
res suas pauꝑib erogare: Aut ideo
debet aliena concupiscere: quia
ꝓpria necdũ potest om̃ino con¬
tep̃nere: Absit hoc fr̃s ab om̃ib
xp̃ianis: auertat hoc ds a fidelib
siuis. Apłs enĩ ueraciter dicit:
quia neq auari. neq rapaces. regnũ
dĩ possidebunt. Manifestũ est autẽ.
quia om̃s qui aregno dĩ aliena¬
buntur: in et̃no igne cũ diabolo
eiꝰq angłis dap̃nabunt᷑. Proinde di¬
lectissimi si non om̃s possunt imn¬
plere qͦd dñs ait. uendite quȩ pos¬
sidetis: illud tamen qͦd adiecit dicenᷤ.

Expanded text:
re, quia forte nondum potest omnes re, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis , illud tamen quod adjecit dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
gim mittetur. Quod si sterilitas
nignem mittitur: rapacitas quid
meretur: Aut quid recipiet qui
denũ tulerit: si semꝑ ardebit qui
e suo non dederit: Et si iudiciũ
sn misccłia erit illi qͥ ñ fecit mise¬
s̃s. timeamus actus nr̃os. obediens
rpo uendat que possidet. & elemo¬
sinam det. ut de terra cor ad cȩlũ
iuet. ut auaritiam calcet. ut ad
ꝓfictionis culmen tota mentis
intentione festinet: ut nͣ sit solli¬
nus quȩ sunt mundi. sed quȩ stͣ
ini.: ut mundũ sibi crucifixum
ibeit. seq. mundo crucifixum
wibeat. ut sit om̃ino pauꝑ in scło.
diues in xp̃o. Quis ignoret
oni huius magnitudinẽ: Uide¬
nus autẽ. ñ om̃ib uendendarũ¬
erũ suarũ in esse uirtutẽ. Unus¬
te hoc tam magnũ bonũ imple
pauei possunt: multi ñ possunt.
Nunqͥd quia paucis donatur ista
ꝑfectio: ꝓpterea debent eẽ pessimi.
quicũq. inbono nondũ possunt
esse ꝑfecti : Nunquid ꝓpt̾ea xp̃ia¬
nus debet uitio rapacitatis insiste¬

Expanded text:
ignem mittetur . Quod si sterilitas ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit miseergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibarum inesse virtutem. UnusEcce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insiste
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib appetendũ: ut unusqͥsq
deficere ñ delectetur in peuis. sead
om̃s ꝓficere studeamus in meli
Arbores sumus fr̃s. in agro dñco
constitutȩ. Ds est autẽ nr̃ agrios¬
la. ille nos compluit. ille colit.
ipse fecunditatẽ donat: ipse frid¬
ficandi grãm sumministrat sl¬
uia dĩ est sermo scẽ predictione
cultura dĩ est infusio gr̃ȩ sprc¬
lis Ds igitur p̃cepto nos cõy lue
a diutorio colit. Dũ complut a
a nobis ignorantiȩ sicitatẽ. di
colit. bene uiuendi condont is¬
tatem. Dum pluit. terrã nñ os
irrigat.: dũ uͦ colit. de ipliars
spinas & tribulos mundanȩ as¬
ditatis extirpat. Debemus tas
fecundari cȩlestib pluuis abus¬
itaq congrua fructificationt
nibus suꝑni respondere culos
Et si non possunt om̃s afborei
equales fructus afferre. nillis
debet in agro domineo stor ls
a ftis illa sententia cõminantis.
au dicitur: om̃is arbor que non
sor fructũ bonũ. excidetur. & in

Expanded text:
omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico steriliest, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
netur et̃na felicitas. Qui gͦ tantã
uirtutẽ accepit adño. ut om̃ia quȩ
in mundo sunt celestis regni amore
contẽp̃nat. que habet uendat. &¬
egenis expendat: qui uͦ tante uir¬
tutis nondũ est. de his quȩ habet.
in quantũ habet elemosinã faciat.
tantũ oꝑetur bona uoluntas. qͥntũ
suppetit facultas. Perfectus possi¬
deat primũ uirtutis locũ: in ꝑfe¬
ctus saltem ꝑueniat ad scđm. Efficiat᷑
ille głose indignus: sit iste laudabi¬
liter largus. Sit ille scę pauꝑtatis
ardentissimus amator: sit iste scõꝵ
pauꝑũ pussimꝰ consolator. Habeat
iste apuad dm̃ patronos pauperes.
quos ille se gaudet uirtutis habere
consortes. Sit ille talis qui cũ año
iudicaturus sedeat: sit iste talis qui
ad dexteram iudicandus assistat.
Sit ille talis qui et̃na tabernacula
ꝑpetuo iure possideat: sit iste talis
quẽ ille recipiat. Ammonet enim
nos añs dicens. Facite uobis amicoᷤᷤ
de mãmona iniquitatis: qͥ uos reci

Expanded text:
netur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficit ad animȩ salutẽ: si aliqus
corporaliter aut lumbos suos sis¬
cingat. aut lucernã accenda A
gͦ in precinctis lũbis & luceruis
aentib querenda est intelligcoss
spiritalis: quȩ scilicet dumno si s¬
cepto condigna. quȩ nr̃e sllis

Expanded text:
proficit ad animae salutem, si aliquis proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condig
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s necessariũ est om̃ib nobis. ut
in bonis oꝑib nemo sit segnis.
nemo sit sterilis. Nemo presentiũ
delectatione futura contepnat:
nemo et̃na despiciens. sola tẽpora¬
lia ꝑpuersus aspiciat. Nlemo spiri¬
talib corporalia p̃ferat: nemo
terrena celestib anteponat. Thes
ut etiam cor nr̃m in celis habe
possimus. Necesse est eni. ut qua
pͣcesserit dilectionis thesaurus
illuc etiã cogitationis sequatur
effectus. Ideo ueritas ait. Ubi enit
thesaurus ur᷑ est:ibi & cor ur̃m
erit. Ut gͦ in cęlis thesaurraemust
cȩlestia diligamus. Uis nosse ubi
thesaurizas: Attende quod amas
Uis nosse qͦd amas: Attende qđꝰ engt
Ita fiet ut thesaurũ tuũ extuo an
cognoscas: & amorẽ tuũ inditio te
cogitationis intelligas . Ostendens
autẽ dñs quomͦ in celis thesaura
possimus ait. Sint lũbi ur̃i pas
& lucernȩ ardentes. Si istum ds
sermonẽ scq̃m litteram uelimus
accipere: nichil in eo cõmodi spit¬
lis possumus inuenire. Quia s

Expanded text:
res, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi ves lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
lucernã. ut seruet humilitatem.
Preemetos habeat lũbos. ut expellat
a se inuidiam & liuorẽ: ardentem
habeat lucernã. ut puram cunctis
exhibeat caritatẽ. Precinctos habent
lumbos. ut non exhibeat mẽbra
sua arma iniquitatis peccato: ar¬
dentẽ habeat lucernã. ut exhibeat
mẽbra sua arma iustitiȩ dõ. hȩc
de qua dm̃i redepͣtoris est pascinã
familial. Ex hac uobis quantu dñ
tribuit damus. ipsumq dñm ius
suȩ pascere dignetur auxilio. Aus¬
rat a nobis dominationẽ prauȩ
cupiditatis. donet om̃ib ꝓfetut
& ꝑseuerantiã caritatis. Lumbis
nr̃os ipse precingat. Iucernas ñ
ipse ardere faciat. ardentesq us¬
diat: ut nec refrigescat nr̃a cre
nec aliqua nobis dominetur nqͦ
sc̃ȩ illuminationis ac uirtutas
fundat: nobis donet ut qͦd ablo
audiuimus. recte intelliganib:
sieut oportet faciamus. uobso
cien dũ sermone sufficienti &q
gruo prȩdicemus: uobis quos
donet. ut qͦd ab illo ꝑseruos as

Expanded text:
lucernam, ut servet humilitatem: lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae Deo . 13. de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniqsanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus