comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niofidem seru& : non enim sicut iuris publici ratio est sola mulier adulteraẽ quehab& ali¬
um maritus aut̃ &iam sipluris habeat a crimine adulterii solutus est Sed diuonalex ita
duos in matrimonium qd estincorpus unũ pariiure coniungit. ut adulter habeatur¬
quis quis compagem corporis indiuersa distraxerit nec obaliam causam dicumc&eras
animantes suscepto fecum aribus repugnareuo iuiss& solamomniũ mulierem patien¬
tem uiri fecit sclic& ne feminis repugnantibus libido coger& inros aliud appetere eoq
facto castitatis gloriam non tenerent sed neque mulier uirtu tẽpudicitiȩ caper&si
peccare non poss& nam quis mutũ animal pudicum esse duxerit quia sus cepto fecu
mari repugnat quodideo facit quia necesse ẽ indolorẽ atq in periculũ ueniat seadmi¬
serit nullaigitur laus est non facere quod facere nom possis: Ideo aut̃ pudicitia in homi¬

Expanded text:
nio fidem servet. Non enim, sicut juris publici ratio est, sola mulier adultera est, quae habet alinio fidem servet. Non enim, sicut juris publici ratio est, sola mulier adultera est, quae habet alium, maritus autem, etiam si plures habeat, a crimine adulterii solutus est. Sed divina lex ita duos in matrimonium, quod est in corpus unuquisquis compagem corporis in diuersa distraxerit. nec ob aliam causam deus cum ceteras animantes suscepto fetu maribus repugnare uoluisset, solam omnium mulierem patientem uiri fecit, scilicet ne feminis repugnantibus libido cogeret uiros aliut adpetere eoque facto castitatis gloriam non tenerent. sed neque mulier uirtutem pudicitiae caperet, si peccare non posset. nam quis mutum animal pudicum esse dixerit, quia suscepto fetu mari repugnat? quod ideo facit, quia necesse est in dolorem atque in periculum ueniat, si admiserit. nulla igitur laus est non facere quod facere non possis. ideo autem pudicitia in homi
Abbreviated transcription (Latin):
sint om̃s qui se discipulos dĩ profitebuntur itamorati & instituti ut imperare sibi possint
nã qui uoluptatibus indulgent quilibidini obsequutur. hianimã suam corporim anci¬
pant ad mortemq: condemnant quia secorpori ad dixerunt in quohab& morspotes¬
tatẽ : lnus quis que igitur quantũ potest form & seaduerecundiam pudoremq: colat
castitatem. conscientia &mente tueatur nec tantũ legibus publicis pareat sed sit
supra omnis leges quilegem disequitur. Quibus bonissi ad sueuerit lampudebiteum
ad deteriora descendere : modo placeant recta & honesta quae merioribus iucundia¬
ra sunt quam praua & in honestapeioribus nondum om̃a castitatis officia ex secutus
sum quam ds̃ non modo intra priuatos pari&es sed &i amprȩscripto lectuliterminat
utcum quis habeatuxorem neque seruam neq liberam habere in superuelit sed matrimo¬

Expanded text:
Sint omnes, qui se discipulos Dei profitebuntur, ita morati et instituti, ut imperare sibi possint. Sint omnes, qui se discipulos Dei profitebuntur, ita morati et instituti, ut imperare sibi possint. Nam qui voluptatibus indulgent, qui libidini obsequuntur, ii animam suam corpori mancipant, ad mortemque condemnant: quia se corpori addixerunt, in quod habet mors potestatem. Unusquisque igitur, quantum potest, formet se ad verecundiam, pudorem colat, castitatem conscientia et mente tueatur; nec tantum legibus publicis pareat: sed sit supra omnes leges, qui legem Dei sequitur. Quibus bonis si assueverit, jam pudebit eum ad deteriora desciscere: modo placeant recta et honesta, quae melioribus jucundiora sunt quam prava et inhonesta pejoribus. Nondum omnia castitatis officia executus sum: quam Deus non modo intra privatos parietes, sed etiam praescripto lectuli terminat; ut cum quis habeat uxorem, neque servam, neque liberam habere insuper velit, sed matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
c& uerum &iam publicis uulgatisq corporib: abstinendũ ds̃ praecepit. doc&q nos
cum duo intersecor pora fuerint copulata. Vnum corpus efficere Itaqui secȩ nom
merserit cȩnosit oblitus necesseẽ & corpus quidem cito ab lui potest mens autem
contagione in pudici corporis inquinata non potest nisi & longo tempore & multis
bonis operibus ab eaquȩ in heserunt conluuio nepurgari. Oport& ergo sibiquẽ que
propoenere duorum sexuum coniunctionẽ generandicausadatamesseui uentibus
eam que legem his ad fectibus positam ut successionem parent. Sicut aut dedit nobifoculos ds̃
non ut spectemus uoluptatemq: capiamus. sedutui de amus prept̃ eos actus qui pertinent
aduitȩ necessttatẽ ita genitalem corporis partem quod nomen ipsum doc& nulla alia
causa nisi esfigiendȩ subolis accepimus huic diuinȩlegi sum a deuotione parendũ est

Expanded text:
cet, uerum etiam publicis uulgatisque corporibus abstinendum deus praecipit docetque nos, cet, uerum etiam publicis uulgatisque corporibus abstinendum deus praecipit docetque nos, cum duo inter se corpora fuerint copulata, unum corpus efficere. ita qui se caeno inmerserit, caeno sit oblitus necesse est. et corpus quidem cito ablui potest, mens autem contagione inpudici corporis inquinata non potest nisi et longo tempore et multis bonis oproponere, duorum sexuum conjunctionem generandi causa datam esse viventibus, eamque legem his affectibus positam, ut successionem parent. Sicut autem dedit nobis oculos Deus, non ut spectemus, voluptatemque capiamus, sed ut videamus propter eos actus, qui pertinent ad vitae necessitatem, ita genitalem corporis partem, quod nomen ipsum docet, nulla alia causa nisi efficiendae sobolis accepimus. Huic divinae legi summa devotione parendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ercent pig& dicere sed qui his fore tradamusquos nonpig& facere & tamen dicendũ
est quia fit deistis loquor quorum teterrimalidido & execrabilis furor necapiti quidẽ
parcit quibus hocuerbis autqua in dignatione tantum nefas prosequar uicitofficium
linguae sceleris magnitudo: Cumigitur libido haecedatopera & haec facinora dis¬
sign& armandi aduersus eã uirtutem axima sumus quis quis ad fectus illos frenare
non potest cohibeateos intra prae scriptũ legitimi tori utestillud quod auide ex pedit
consequatur. & tamen in peccatum ñ incidat. Nã quid sibi homines perditiuo lunt
nẽ pe honestaopera. uoluptas sequitur siipsam ꝑse ad pecunt iusta & legitima frui:
Lic& quod sialiqua necessitas prohibebit. Tum uero maxima adhibenda uirtus erit
ut cupiditati continentia reluctetur. nec tantum alienistoris quȩq at tingere nonli

Expanded text:
ercent! Piget dicere: sed quid his fore credamus, quos non piget facere? et tamen dicendum ercent! Piget dicere: sed quid his fore credamus, quos non piget facere? et tamen dicendum est, quia fit. De istis loquor, quorum teterrima libido et execrabilis furor ne capiti quidem parcit. Quibus hoc verbis, aut qua indignatione tantum nefas prosequar? Vincit officium linguae sceleris magnitudo. Cum igitur libido haec edat opera, et haec facinora designet, armandi adversus eam virtute maxima sumus. Quisquis affectus illos fraenare non potest, cohibeat eos intra praescriptum legitimi tori, ut et illud, quod avide expetit, consequatur, et tamen in peccatum non incidat. Nam quid sibi homines perditi volunt? Nempe honesta opera voluptas sequitur: si ipsam per se appetunt, justa et legitima frui licet. Quod si aliqua necessitas prohibebit, tum vero maxima adhibenda virtus erit, ut cupiditati conti
Abbreviated transcription (Latin):
constituit & pudorem infelitium mulierum publicauit ut ludibrio haber& tam eos qui
faciunt quãquas patinecesseẽ hic obscentatibus animus ad scita tẽgenitus uelutingeni
gurgitem demer sitpudorem extinxit pudicitiam flagitauit. Idem &iam mares ma¬
ribus admis cuit & nefandos coitus contranaturã contra qunstitutũdi machinatus est:
Sicinbuit homines & armauit ad nefasomne Quid enim potest esse scm̃ his qui&atẽ
inbecllam & praesidio indigentem libidingͥsuae depopulandam foedandãque substra
uerint. Non potest haecres pro magnitudine sceleris enarrari nihi lam pliusistos
appella possum quam im pios & parridas quibus non sufficit sexus adõ datus nisi &iã
suũ sexum profane acpetulanter inludant: haectamen apud illos leuia & quasi ho¬
nestasunt quid dicam dehis qui ab ominandam non libidinẽ sedin saniã potius ex¬

Expanded text:
constituit et pudorem infelicium mulierum publicauit, ut ludibrio haberet tam eos qui constituit et pudorem infelicium mulierum publicauit, ut ludibrio haberet tam eos qui faciunt quam quas pati necesse est. his obscenitatibus animas ad sanctitatem genitas uelut in caeni gurgite demersit, pudorem extinxit, pudicitiam flagitauit. idem etiam mares maribus adplicuit et nefandos coitus contra naturam contraque institutum dei machinatus est. sic imbuit homines et armauit ad nefas omne. quid enim potest esse sanctum us qui aetatem inbecillam et prverint? Non potest haec res pro magnitudine sceleris enarrari. Nihil amplius istos appellare possum, quam impios et parricidas, quibus non sufficit sexus a Deo datus, nisi etiam suum profane ac petulanter illudant. Haec tamen apud illos levia, et quasi honesta sunt. Quid dicam de iis, qui abominandam non libidinem, sed insaniam potius ex
Abbreviated transcription (Latin):
possent qua cupiditas & ad p&entia in homine uehementior & acrior inuenitur. uelqr
hominũ mubtudine uoluit es semaiorẽ uł qm̃ uirtutem soli homini dedit : ut ess& laus & glo¬
riabi cobercendis uoluptatibus & abstinentia sui. sut ergo aduersarius illent̃ quanta sit
uis huius cupiditatis quam quidã necessitatem dicerem aluerunt Eamque a recto & bono
ad prauum & admalũ transfert. in licitaenim desideriainmittit ut aliena c̃taminent
quibus abere ꝓpriasinedelicto lic& obicit quippe oculis inritabiles formas sugeritque som¬
ta & uitiis pabulum subministrat Tũ in in timis uis ceribus stim ulos omnis conturbat & cõmou&
& naturalemillum in citat at que in flãmat ardorem donec inr&itum homineminplicatum¬
que decipiat: Ac nequis ess& qui poenarum m&u abstiner& alieno lupinaria quo que

Expanded text:
possent. quae cupiditas et adpetentia in homine uehementior et acrior inuenitur, uel quia possent. quae cupiditas et adpetentia in homine uehementior et acrior inuenitur, uel quia hominum multitudinem uoluit esse maiorem uel quoniam uirtutem soli homini dedit, ut esset laus et gloria in coercendis uoluptatibus et abstinentia sui. scit ergo aduersarius ille noster quanta sit uis huius cupiditatis, quam quidam necessitatem dicere maluerunt, eamque a recto et bono ad prauum et malum transfert. inlicita enim desideria inmittit, ut aliena contaminent quibus habere propria sine delicto licet. obicit quippe oculis inritabiles formas suggeritque fomenta et uitiis pabulum subministrat; tum in intimis uisceribus stimulos omnes conturbat et commouet et naturalem illum incitat atque inflammat ardorem, donec inretitum hominem inplicatumque decipiat. ac ne quis esset qui poenarum metu abstineret alieno, lupanaria quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ac laborem uocat. ita ille ad mortem ꝑdelitias acuoluptates : & ficut ad uerũbonũ ꝑfalla¬
ciamala sicadueriontnalum ꝑfallaciabona ꝑuenitur. cauenda sunt igitur oblecm̃ta
ista quã laquei & plage nes uauitudinũ mollitiae capti subdicionẽ mortis cũ ipso corpore
redigamur ciuinos mancparimus. Uemo nunc adeãquaeꝑ cipitur &tactu uoluptatẽ qui
sensus est quidem totius corporis selego non deornamentis autuestibus. sed de sola libi¬
dine dicendum mibi puto quaem axime coercendaẽ quiamaxmaeno c& cũ & rogitass&
ds̃ duorum sexium rationem attribuit his ut selnuicem ad peterent & coniunitione gau¬
derent haque ardentissimã cupiditatem cuntarum animantium corporibus ad miscu¬
it ut bi hos ad fatus aui dissime ruerent ea queratione ꝓpagari & multiplicari genera

Expanded text:
ac laborem uocat, ita ille ad mortem per delicias ac uoluptates, et sicut ad uerum bonum per fallaac laborem uocat, ita ille ad mortem per delicias ac uoluptates, et sicut ad uerum bonum per fallacia mala, sic ad uerum malum per fallacia bona peruenitur. cauenda sunt igitur oblectamenta ista tamquam laquei et plagae, ne suauitudinum mollitie capti sub dicionem mortis cum ipso corpore redigamur, cui nos manciparimus. Venio nunc ad eam quae percipitur ex tactu uoluptatem: qui sensus est quidem totius corporis. sed ego non de ornamentis ac uestibus, sed de sola libidine dicendum mihi puto, quae maxime coercenda est, quia maxime nocet. cum excogitasset deus duorum sexuum rationem, adtribuit iis ut se inuicem adpeterent et coniunctione gauderent. itaque ardentissimam cupiditatem cunctarum animantium corporibus admiscuit, ut in hos adfectus auidissime ruerent eaque ratione propagari et multiplicari genera
Abbreviated transcription (Latin):
carebit aeternis quiterrena prae tulerit caelestia non habebit. Ad uoluptates autẽ sa¬
poris & doloris quiduo sensus ad solum corpusꝑtinent nibilẽ qđ a nobis disput&ur nisi faete
quis ecigit ut dicamus turpeesse sapienti acbono siuentri &gulae seruiat siunguentis ob¬
litus aut floribus coronatus incedat quaȩ quifacit utique hisipiens & bieptus & nibilẽ &¬
quem n eodor quidem uirtutis attigerit. fortasse quispiam dixerit : cureg̃o illa facta sunt nisi
ut his fruamur a tenim sepe lamdictum est uirtutem nullam futurã fiusse nisi baber&
quae obprimer& Itaque fecitom̃ads ad instruendum certamen rerum duarum. Ergo inle¬
cebra iste uoluptatem armas unt illius cuus unum opus ẽ &pugnare iurtutem Iustitiã¬
que ab hominibus & dudere his blandimentis & suauitatibus titillat animas scitenim
qui amortis est fabricatrx uoluptas. Nam sicut ds̃ hominem aduitam ñ nisi ꝑ uirtutem

Expanded text:
carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uoluptates autem saporis et odoris, qui duo sensus ad solum corpus pertinent, nihil est quod a nobis disputetur, nisi forte quis exigit ut dicamus turpe esse sapienti ac bono, si uentri et gulae seruiat, si unguentis oblitus aut floribus coronatus incedat: quae qui facit, utique insipiens et ineptus et nihili quem ne odor quidem virtutis attigerit. Fortasse quispiam dixerit: Cur ergo illa facta sunt, nisi ut iis fruamur? Atenim jam saepe dictum est, virtutem nullam futuram fuisse, nisi haberet quae opprimeret. Itaque fecit omnia Deus ad instruendum certamen rerum duarum. Ergo illecebrae istae voluptatum arma sunt illius, cujus opus unum est, expugnare virtutem, justitiamque ab hominibus excludere. His blandimentis et suavitatibus titillat animas. Scit enim quia mortis est fabricatr
Abbreviated transcription (Latin):
diritus est exoreiusti hominis ad cinsdereetilaudetio. Quactamen ipsa ut dõsit accepta & hu¬
militate & timore & deuotione maxima opus est qequis forte integritatis atq in nocentiae
fudutiam gerens tumoris & adrontii crimmn incurrat . eoq facto gratiã uirtutisa¬
mittat sed ut sit dõ carus omnique macuiaeat miseri cordiãdĩ semꝑ implore miil¬
opus die coscienti quid uelenius si quidet bonie dienerit gratias agat siquid malisatis faciat
issibi obpeccata sua euenisse fatcatu &ubi lominis amin malis gratia sagat &ia
inbonis fatisfaciat utidem sit semꝑstabilis & in mutabilis & in concussus nectantũ
hoc in templo puc& sibi esse faciendum ied& domi & in ipso &iam cubilisuo secumdeniq
habeat dm̃ semper incorde suo consecratim. Qm̃ ipse ẽdẽ cemplũ Quod sidõ patriacdño

Expanded text:
ritus est, ex ore justi hominis ad Deum directa laudatio: quae tamen ipsa ut Deo sit accepta, et humilitate, et timore, et devotione maxima opus est; ne quis forte integritatis et innocentiae fiduciam gerens, tumoris et arrogantiae crimen incurrat, eoque facto gratiam virtutis amittat. Sed ut sit Deo carus, omnique macula careat, misericordiam Dei semper imploret, nihilest opus dicto scienti quid uelimus: si quid ei boni euenerit, gratias agat, si quid mali, satisfaciat et id sibi ob peccata sua euenisse fateatur. et nihilo minus etiam in malis gratias agat et in bonis satisfaciat: ut idem sit semper, et stabilis, et immutabilis et inconcussus. Nec tantum hoc in templo putet sibi esse faciendum, sed et domi, et in ipso etiam cubili suo. Secum denique habeat Deum semper in corde suo consecratum; quoniam ipse est Dei templum. Quod si Deo, patri ac do
Abbreviated transcription (Latin):
ahi sartibus notitiam dĩueri & singularis : Apudomnes gentes in uetera¬
uerunt sui senim uitis perditi seuiunt & grassantur ut perdant : Id¬
cir co &iam humanas hostias ex cogitauerunt ipsi hostos generis hum ani
ut quã multus deuorent animas Dic& aliquis curergods haec fieri pati¬
tur nectammalis succurriterroribus ut malacum bonis pitgnent ut
uita sint aduersa uirtutilius. Vt h abeat alios quospuniat alios quos ho¬
Soercuo ultimis enim temporibus statuitdeuiuis acmortuis iudicar e:
Dẽ quoiu diciomihi eritiuiltimolibro disputatio differa: Igiturdonec
ueniat temporumfinis. quo effundat iramsu aminpotestate acueritate cae

Expanded text:
et his artibus notitiam dei ueri et singularis apud omnes gentes inueteraet his artibus notitiam dei ueri et singularis apud omnes gentes inueterauerunt. suis enim uitiis perditi saeuiunt et grassantur, ut perdant. idcirco etiam humanas hostias excogitauerunt, ipsi hostes generis humani, ut quam multas deuorent animas. Dicet aliquis \'cur ergo deus haec fieri patitur nec tam malis succurrit erroribus?\' ut mala cum bonis pugnent, ut uitia sint aduersa uirtutibus, ut habeat alios quos puniat, alios quos honoret. ultimis enim temporibus statuit de uiuis ac mortuis iudicare; de quo iudicio mihi erit in ultimo libro disputatio. differt igitur, donec ueniat temporum finis, quo effundat iram suam in potestate ac uirtute cae
Abbreviated transcription (Latin):
del&um : quod siiuno alterum ga nr̃ medem uerebatur cum iuuentus
romanaluit poenas. uel sidiitantũ modo ducescurant c&erã multitudinẽ¬
neglegunt uircur uarro solus euasit qui hocfecit. Et paulus quinihil meruit
occisusest : Videlic& nihiltunc romanis accidit fatisiu nonis cum hannibal
duos exercitus populi& astu& uirtute confecit. Nam iuno auderepoterat
aut carthaginem defendere ubi armaeius & currus fuit : Aut romanis
noere quia progeniem troiano as anguine duci audierat trria solim quae
uerter& erces sed illoru sunt istilusus qui sub nominibus mortuoꝵ
unini scentes hominibus plgas tendunt Itaq siueillud periculum quo đ
immin& uitari potest uitariuolunt id placati auertisse siue n on potest
ionunes :ut psopter illorum contenitum accidisse iudeatur s lta sibi apud
hominos qui eosnesciunt auetoritatem pariunt actimorem. Hacuer sutta

Expanded text:
deletum est. Quod si Juno alterum Ganymedem verebatur, cur juventus deletum est. Quod si Juno alterum Ganymedem verebatur, cur juventus Romana luit poenas? Vel si dii tneclegunt, cur Varro solus euasit qui hoc fecit et Paulus qui nihil meruit occisus est? uidelicet nihil tunc Romanis accidit fatis lunonis iniquae, cum Hannibal duos exercitus populi Romani et astu et uirtute confecit. nam Juno audere non poterat aut Carthaginem defendere, ubi arma eius et currus fuit, aut Romanis nocere, quia progeniem — Troiano a sanguine duci audierat, Tyrias olim quae uerteret arces. sed illorum sunt isti lusus, qui sub nominibus mortuorum delitiscentes uiuentibus plagas tendunt. itaque siue illut periculum quod imminet uitari potest, uideri uolunt id placati auertisse, siue non potest, id agunt ut propter illorum contemptum accidisse uideatur. ita sibi aput homines qui eos nesciunt auctoritatem pariunt ac timorem. hac uersutia
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ista fallacia sunt. Nam cum dis positiones dĩ praesentiant quip¬
pequim in istrieius fuerunt interponuntse in his rebus ut quȩ cum que
adõ uel facta sunt uel fiunt psi potissimum facere ut fecisseui deantuo
& quotiens alicui populo uel urbi secundum dĩ statutum boni quid in pen¬
d& illi sed facturos uel prodigiis uel somniis uel oraculis pollicentur. si sibi
templa sihonores si sacrificia tribuantur. quibus datis cũ illud acciderit
quod necesseest sũmã sibi pariunt uenerationem. Hinctempla deuouentꝰ
& nouae imagines consecrant᷑. Mactantur greges hostiarum sed cum haeo
facta sunt ni hil ominus tamenuita & salus eorum qui haec fecerint im molatꝰ
Quotiens aut̃ pericula inpendent ob aliquam seineptã & leuẽ causam profitent᷑
iratos. sicut iunꝰo uarronis quod formosum puerum intentas aiouis ad exuuias
tenendas collocauerat & obhanccausam romanum nomen apud cannas pȩne

Expanded text:
omnia ista fallaciae sunt. nam cum dispositiones dei praesentiant, quipomnia ista fallaciae sunt. nam cum dispositiones dei praesentiant, quippe qui ministri eius fuerunt, interponunt se in his rebus, ut quaecumque a deo uel facta sunt uel fiunt, ipsi potissimum facere aut fecisse uideantur, et quotiens alicui populo uel urbi secun- , dum dei statutum boni quid inpen id facturos uel prodigiis uel somniis uel oraculis pollicentur, si sibi templa, si honores, si sacrificia tribuantur. quibus datis cum illut acciderit quod necesse est, summam sibi pariunt ueneratet novae imagines consecrantur, mactantur greges hostiarum. Sed cum haec facta sunt, nihilominus tamen et vita, et salus eorum qui haec fecerint, immolantur. Quoties autem pericula impendent, ob aliquam ineptam et levem causam se profitentur iratos: sicut Juno Varroni, quod formosum puerum intensa Jovis ad excuvias tenendas collocarat; et ob hanc causam Romanum nomen apud Cannas pene
Abbreviated transcription (Latin):
incisus est quod iuno ueiens migrareseromam uelle respondit quod for¬
tuna muliebris periculum denuntiauit quod clau. demanũ n auis secuta ẽ
Quod insacrilegos & iuno nud ata & locrensis proserpina &ceres milesia
uindicauit & hercules de appio . &iuppiterdeatinio. &mineruȩ decesare
H incquod serpens urbem romam pesti licentia liberauit epidauro accersitus
Nam illuddemonio arches ipse infigura sua si neulla dissimulatione perlatus
est. Si qui demlegati ad eam remissi draconem secum mire magnitudinis
attulerunt  In oraculis autẽ uel maxime fallunt quorum prestigias pro¬
fani aueritate intellegere non possunt. Ideoq. ab ipsis attribui. putant
& imperia & uictorias & opes & euentus prosperos rerum. Deniq ipsoꝵ
nutu saepe rempublicam periculis imminentibus liberatam. quae peri¬
cula & res ponsis denuntiauerint & sacrificiis placati auerterent: sed

Expanded text:
incisus est, quod Iuno Veiens migrare se Romam uelle respondit, quod Forincisus est, quod Iuno Veiens migrare se Romam uelle respondit, quod Fortuna Muliebris periculum denuntiauit, quod Claudiae manum nauis secuta. est, quod in sacrilegos et Iuno nudata et Locrensis Proserpina. et Ceres Milesia uindicauit et Hercules de Appio et Iuppiter de Atinio et Minerua. do Caesare, hinc quod serpens urbem Romam pestilentia liberauit Epidauro accersitus. nam illuc daemoniarches ipse in figura sua sine ulla dissimulatione perlatus est, siquidem legati a.d eam rem missi draconem secum mirae magnitudinis aduexerunt. in oraculis autem uel maxime fallunt, quorum praestrigias profani a ueritate intellegere non possunt, ideoque ab ipsis adtribui putant et imperia et uictorias et opes et euentus prosperos rerum, denique ipsorum nutu saepe rem publicam periculis inminentibus liberatam, quae pericula et responsis denuntiauerint et sacrificiis placati auerterint. sed
Abbreviated transcription (Latin):
oma cuius diuinis oculis nibil sȩptum est. solus hab& rerum omnium potestatem
Nec est in angelis quic quam nisi parendi necessitas. Itaq nullum sibiho norẽ
tribui uolunt quorũ honor indõ est Illi autem quidesciuerunt adĩ minis¬
terio quia sunt ueritatis inimici& praeuaricatores dĩcNomen sibi cultũ
deorum uindicare conantur Non quo ullũ honorẽ desiderent: Quis enm
perditis honor est nec ut dm̃ noce ant cui noceri non potest: Sedut hominib:
quos nituniura cultu& notitia uerae maiestatis a uerterenei mortalita¬
tẽ possant ad ipisci quam ipsi suanequitia ꝑdiderunt. Offeͣndunt itaque
tenebras & ueritatem caligine obducunt nedominũ. patrem suum norint
x ut facile in liciant intemplis seoccultunt. & sacrificii somnibus presto ad sunt :¬
Iduntq saepe prodigia quibus obstupe facti homines fidem cõmodent si mu¬
lacris diuinitatis acnuminis. In de est quod ab augure lapis nouacula

Expanded text:
omnia, cuius diuinis oculis nihil saeptum est, solus habet rerum omnium potestatem nec est in angelis quicquam nisi parendi necessitas. itaque nullum sibi honorem tribui uolunt, quorum honor omnis in deo est, illi autem qui desciuerunt a dei ministerio, quia sunt ueritatis inimici et praeuaricatores dei, nomen sibi et cultum deorum uindicare conantur, non quo ullum honorem desiderent — quis enim perditis honor est? — nec ut deo noceant, cui noceri non potest, sed ut hominibus: quos nituntur a cultu et notitia uerae maiestatis auertere, ne inmortalitatem possint adipisci, quam ipsi sua nequitia perdiderunt. offundunt itaque tenebras et ueritatem caligine obducunt, ne dominum, ne patrem suum norint, et ut facile inliciant, in templis se occulunt et sacrificiis omnibus praesto adsunt eduntque saepe prodigia, quibus obstupefacti homines fidem commodent simulacris diuinitatis ac numinis. inde est quod ab augure lapis noua-cula
Abbreviated transcription (Latin):
hiclara neq illi obscura uiderunt. Sed utriq dum solaiscientiam consectis ma¬
nibus uel r&inent ueleripiunt non uiderunt in medio constitutam forem quȩ

Expanded text:
hi clara neque illi obscura uiderunt, sed utrique dum solam scientiam consertis mahi clara neque illi obscura uiderunt, sed utrique dum solam scientiam consertis manibus uel retinent uel eripiunt, non uiderunt in medio constitutam forem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sit hominis id est scentia cum ignoratione coniuncta & temperata scientia inobis ab
animo est quioritur ecaelo ignoratio a corpere quod exterra. Vnde nobis & cum dõ
&cum animalibus est aliqua communitas. Itaqm̃ ex his duobus constamus elementis.
quorum alterum luce praeditum est alterum tenebris pars nobis data est scientiae
pars ignorantiae. Perhuncquasi pontem transire sine cadendipericulo lic& nã illi
omnes qui se inalteram partem inclinauerunt autdextro aut sinistrouersum ceci¬
derunt. Vtraq autempars quomodo errauerit dicam: academici contra frsicos
exrebus obscuris argumentati sunt nullam essescientiam & exemplis paucarũ
rerum inconprehensibilium contenti. Amplexi sunt ignorantiam tam quã scien¬
tiam totam sustulissent quiain parte sustulerant frsici contra ex his qua ea per¬
ta sunt argumentum trahebant sciriposse contentiq: perspicuis retinebaNit
scientiam tamquam totam defendissent : quia ex partede fenderant. Ita neq

Expanded text:
sit hominis, id est scientia cum ignoratione coniuncta et temperata. scientia in nobis ab animo est, qui oritur e caelo, ignoratio a corpore, quod ex terra; unde nobis et cum deo et cum animalibus est aliqua communitas. ita quoniam ex his duobus constamus elementis, quorum alterum luce praeditum est, alterum tenebris, pars nobis data est scientiae, pars ignorantiae. per hunc quasi pontem transire sine cadendi periculo licet: nam illi omnes qui se in alteram partem inclinauerunt, aut dextro aut sinistro uersus ceciderunt. utraque autem pars quomodo errauerit dicam. Academici contra physicos ex rebus obscuris argumentati sunt nullam esse scientiam et exemplis paucarum rerum inconprehensibilium contenti amplexi sunt ignorantiam, tamquam scientiam totam sustulissent, quia in parte sustulerant. physici contra ex iis quae aperta sunt argumentum trahebant omnia sciri posse contentique perspicuis retinebant scientiam, tamquam totam defendissent, quia ex parte defenderant. ita neque
Abbreviated transcription (Latin):
dicos looi fuit. huius liber cui octauio titulus est declarat. quã id on eus ueritatis¬
adsertores sepotius s&. si se totũ adidstudiũ contulis s&. Et septimus quoque tertullianus fuit Quant¬
omnigenere lit terarũ peritus. sed in eloquendo parũ fticilis & minus comptus & multũ obscurs
Efuit. Ergoneid quidem satis celebritatis inuenit. Vnusigitur praecipuus & darus exft¬
tit cyprianus qm̃ & magnã sibi gloriã ex artisoratorie professione quaesi ebat & ad¬
modumat᷑a conscripsit in suo genere miranda. Eratenĩ ingenio facili cupioso suaui

Expanded text:
dicos lodicos loadsertor esse potuisset, si se totum ad id studium contulisset. Septimius quoque Tertullianus fuit omni genere litterarum peritus, sed in eloquendo parum facilis et minus comptus et multum obscurus fuit. ergo ne hic quidem satis celebritatis inuenit. unus igitur praecipuus et clarus extitit Cyprianus, quoniam et magnam sibi gloriam ex artis oratoriae professione quaesierat et admodum multa conscripsit in suo genere miranda. erat enim ingenio facili copioso suaui
Abbreviated transcription (Latin):
anilia inepta uulgaria existimantur. adõnihiluerũ putant nisi quo dauditus uane est
nihilcredibile nisi quod potest incutere uoluptatẽ. nemorẽ ueritate ponderat sedor¬
natu. non credunt ergo diuinis quia fuco carent sed neillis quidem quiea int̃ pr& ant᷑
quia sunt &ipsi automninorudes aut certe parũ doci namutplane sint eloquentes
perraro contingit cuius reicausa iaperto ẽ Eloquentia enim saculo seruit populo a¬
seiactare & in rebusmalis placere gestit᷑ si quidẽ ueritatẽ sepius &pugnare conatur
Vtuim suã monstr& opes & p&it honores concupiscit. sumũdeniq: gradũ dignitatis
ex poscit ergohaec quasi humilia despicit arcanatãquã contraria sibi fugit quippequae
pub licogaudeat & multitudinẽ cele britatẽq: desider& : eo fit ut sapientia & ueritas
idoneis praeconibus indigebat. Etsiqui forte literatorũ seadeam c̃tulerunt defensioni eius
non suffecerunt. Ex his quimihi noti sunt minucius felix non ignobilis intercausi¬

Expanded text:
anilia. inepta uulgaria existimantur. adeo nihil uerum putant nisi quod auditu suaue est, nihil credibile nisi quod potest incutere uoluptatem: nemo rem ueritate ponderat, sed ornatu. non credunt ergo diuinis, quia fuco carent, sed ne illis qquia sunt et ipsi, aut omnino rudes, aut certe parum docti. Nam ut plane sint eloquentes, perraro contingit; cujus rei causa in aperto est. Eloquentia enim saeculo servit; populo se jactare, et in rebus malis placere gestit: si quidem veritatem saepius expugnare conatur, ut vim suam monstret; opes expetit, honores concupiscit, summum denique gradum dignitatis exposcit. Ergo haec quasi humilia despicit, acarna tanquam contraria sibi fugit; quippe quae publico gaudeat, et multitudinem celebritatemque desideret. Eo fit, ut sapientia et veritas idoneis praeconibus indigeat. Et si qui forte litteratorum se ad eam contulerunt, defensioni ejus non suffecerunt. Ex iis, qui mihi noti sunt, Minucius Felix non ignobilis inter causi
Abbreviated transcription (Latin):
& doctos & prinupes huius sđi scripturascũ fide careat quod ꝓph&ȩ communi
acsim plici sermone ut adpopulũ sunt locuti. Contempnentur itaq: ab his quinihil
audire uelle gerenisi expolitũ ac disertũ uolunt: nec quicquam inhȩrere animis
eorum potest nisi quod aures blandio resono mulc&. illa uero quȩ sordidauident᷑¬

Expanded text:
et doctos et principes huius saeculi scriptura sancta fide careat, quod prophetae communi et doctos et principes huius saeculi scriptura sancta fide careat, quod prophetae communi ac simplici sermone ut ad populum sunt locuti. contemnuntur itaque ab iis qui nihil audire uel legere nisi expolitum ac disertum uolunt nec quicquam haerere animis eorum potest nisi quod aures blandiore sono mulcet, illa uero quae sordida uident
Abbreviated transcription (Latin):
filo sofi & oratores & po&ȩ perniciosi sunt. quod in cautos animos facile inr&ire
possunt uanitatesermonis & carminũ dulci modulatione currentiũ. obeamq:
causam uoluis apientiã cũ religione fungere nequid studio sis in anis illa doctrina
possit officere utiam scentia litterarum nonmodonihil noceat religioni atq:
iustitiȩ sed &iamprosit quam plurimum siis quieas didicerit sit in uirtutibus ins¬
tructior. Inueritate sapientior: pra&erea &iam sinulli alii nobis certeproderit.
delectabitse conscentia gaudebitq mens inueritates luce uersari. quodestanimȩ
pabulum incredibili quadamicunditate perfusum. Verum non est desperan
dum. fortassenuncanimus surdis. necenim tam in malo statures est ut desint sanae
mentes . quibus & ueritas placeat. & monstratum sibi rectum iter. & uideant&se¬
quantur: Circũlinatur modo poculũ caelesti melles apientiȩ : Vt possint ab in pru¬
dentib: amarare media sine offen
causa est curapud sapientes

Expanded text:
ilosophi et oratores et poetae perniciosi sunt, quod incautos animos facile inretire possunt suauitate sermonis et carminum dulci modulatione currentium. ob eamque causam uolui sapientiam cum religione coniungere, ne quid studiosis inanis illa doctrina possit officere, ut iam scientia litterarum non modo nihil noceat religioni atque iustitiae, sed etiam prosit quam plurimum, si is qui eas didicerit, sit in uirtutibus instructior, in ueritate sapientior. praeterea etiamsi nulli alii, nobis certe proderit: delectabit se conscientia, gaudebitque mens in ueritatis se luce uersari, quod est animae pabulum incredibili quadam iucunditate perfusum. uerum non est dedum. Fortasse Non canimus surdis. Nec enim in tam malo statu res est, ut desint sanae mentes, quibus et veritas placeat, et monstratum sibi rectum iter et videant, et sequantur. Circumlinatur modo poculum coelesti melle sapientiae, ut possint ab imprudentibus amara remedia sine offenscausa est cur aput sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
tuum mors autubiest aculeus tuus. Item aliolo co uiuificauitnos postbiduũ diet̃tio
& ideo sibylla inpositurũ eẽ morti terminũ dix̃ posttridius omnium. ΚAIEΛ ΝA¬

Expanded text:
tuum, mors, aut ubi est aculeus tuus? idem alio loco: uiuificabit nos post biduum die tertio. tuum, mors, aut ubi est aculeus tuus? idem alio loco: uiuificabit nos post biduum die tertio. et ideo Sibylla inpositurum esse morti terminum dixit post tridui somnum: καὶ
Abbreviated transcription (Latin):
piocent piCΙΝΩ pΑΙC Cum baec factaessent ne prodigus quidemcaelestibus facinus suũ
incellegere quiuerunt. sel qm̃ praedixerat setertiodie ab in feris resurrecturũ m&uentes ne
adiscipulis subrepto & amoto corpore uniuersi resurrexisse eũcrederent. & fer& implebe
multo maior confusio detraxerunt eum cruci & conclusum firmiter in monumento mili¬
taricus todia circum dederunt. Verum tertio die antelucemter remotũ repente pate
factumest sepulcrũ & custodibus quos ad tonitos obstupe facer& pauornibiluidentibus
intellegere sepulcro acuiuus egressus ingalileam profectus est. ut discipulos suos
quaerer&. insepulchro uero nihilreꝑtũ ẽ nisi exuuiae quibus conuolutu corpus in¬
duserant . Illũ aut̃ apud inferos non remansurũ sed dietertio resurrecturũ prof&ae
rectione eius testificatus est hic filius meus sapiens propter qđ nunc non resist& &¬
in contribulatione filiorum suorum &demanu inferorũ eruam eum ubiẽ iudiciũ

Expanded text:
ιν ὤραις. cum haec facta essent, ne prodigiis quidem caelestibus facinus suum intellegere quiuerunt, sed quoniam praedixerat se tertio die ab inferis resurrecturum, metuentes ne a discipulis subrepto et amoto corpore uniuersi resurrexisse eum crederent et fieret multo maior in plebe confusio, detraxerunt eum cruci et conclusum in monumento firmiter militari custodia circumdederunt. uerum tertio die ante lUcem terrae motu repente facto patefactum est sepulcrum et custodibus quos adtonitos obstupefecerat pauor nihil uidentibus integer e sepulcro ac uiuas egressus in Galilaeam profectus est, ut discipulos suos quaereret, in sepulcro uero nihil repertum est nisi exuuiae, quibus conuolutum corpus incluserant. illum autem aput inferos non remansurum, sed die tertio resurrecturum prophetae rectione eius testificatus est: hic filius meus sapiens, propter quod nunc non resistet in contribulatione filiorum suorum: et de manu inferorum eruam eum.. ubi est iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
es & contusa & male dicta reliquos eorũ ingladio dabo inc̃spatubumicorũ eorũ. Et sybylla

Expanded text:
esset; confusa est, et maledicta: reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimicorum eorum. Et Sibyllaesset; confusa est, et maledicta: reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimicorum eorum. Et Sibylla
Abbreviated transcription (Latin):
dõ & cruciauerunt eum inbumilitatem agna ꝓpt̃ hoc inportauit illis ds̃ malahaec quid
amplius lamdefacinore iudeorũ dicipotest quã e cȩcatos tum fuisse. atque i satiabili¬
furore correptos qui haec cotudie legentes neque intellexerunt. neq: quin facere canere
uoluerunt suspensus igitur & adfixus & clamauit ad dm̃ uoce magna & ultro sp̃m posuit
& eadem horaterre motus factus ẽ ut uelum templi quod separabat duo tabernacula scisũ
est induas partes & solrepente subductus est & abboras extausque ad horã nonã tenebrȩ
fuerunt quadere amos ꝓf&atestatur &erit in illodie dic̃dñs occid& solmeridie : & tene¬
brabitur dies lucis & conuertã dies festos uros in lucũ &canticaur̃a bilamentationẽ Item
hieremias & territata est que parit & tȩduit anima. & ocaditsol & cũ ad huc medius dies

Expanded text:
deo et cruciauerunt illum in humilitate magna: propter hoc inportauit illis deus mala haec. Quid deo et cruciauerunt illum in humilitate magna: propter hoc inportauit illis deus mala haec. Quid amplius furore correptos, qui haec quotidie legentes neque intellexerunt, neque quin facerent cavere potuerunt? Suspensus igitur atque affixus exclamavit ad Dominum voce magna, et ultro spiritum posuit. Et eadem hora terrae motus factus est. Et velum templi, quod separabat duo tabernacula, scissum est in duas partes; et sol repente subductus est, et ab hora sexta usque in nonam tenebrae fuerunt. Qua de re Amos propheta testatur: Et erit in illo die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et tenebrabitur dies lucis; et convertam dies festos vestros in luctum, et cantica vestra in lamentationem. Item Hieremias: Exterrita est quae parit, et taeduit animam; et subivit sol ei, cum adhuc medius dies
Abbreviated transcription (Latin):
nonquasi homo dñs suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Zacharias
&iam si tradidit. & bituebuntur inme quẽ trans fixerunt : Idem dauid in psalmoxi
effoderunt manus meas & pedes dinumerauerunt omniaossamea ipsi aũt contẽ platis
sed sp̃s di pereum loquebatur quifuerat illa passurus post annosmille & quinquagpi¬
ta. totenum colliguotur anni a regnodauid usque ad crucem xp̃i. sed & solomon fili¬
us enus qui hiero solymam condidit eam ipsm perturam eẽ inultionẽ scaẽ trucis pferaut¬
quodsi auertimini ame dici dñs & no nostenderitis ueritatẽ meam reiciam is rabel a terra
quam dediillis & domũ hanc quã aedificaui illis in nomine meo proiciam illam &omnibus
& erit is rabel in ꝑditionẽ & bi ob ꝓbriũ populo &domus haȩcerit deserta & omnis qui transi¬
& perillam admirabitur & dic& o propter quãrem ds̃ fecit t̃rae huic & domui huc

Expanded text:
non quasi homo dominus suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Zacharias non quasi homo dominus suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Zacharias etiam sic tradidit: et intuebuntur in me, quem tranEffoderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea: ipsi autem contemplati sunt, a. Sed Spiritus Dei per eum loquebatur, qui fuerat illa passurus post annos mille et quinquaginta, tot enim colliguntur anni a regno Dauid usque ad crucem Christi. sed et Solomon filius eius, qui Hierosolymam condidit, eam ipsam perituram esse in ultionem sanctae crucis prquodsi auertimini a me, dicit dominus, et non custodieritis ueritatem meam, reiciam Israhel a terra quam dedi illis, et domum hanc quam aedificaui illis in nomine meo, proiciam illam es omnibus, et erit Israhel in perditionem et in inproperium populo, et domus haec erit deserta, et omnis qui transiet per illam admirabitur et dicet: propter quam rem deus fecit terrae huic et huic domui
Abbreviated transcription (Latin):
sepeccatam ultorum pertulit. & propter facinora illorũ traditusẽ. Dauid quoq: inpsal¬
moxciii: captabunt in animam iusti & sangunẽ innocentẽ condemnabunt. & faccuse
mihi dñs in refugium. Itẽ hieremias dñe significamihi & cognoscam tuncuidim editan¬
ones eorum egosicutagnus sinemalitia adductussum aduictimam in me cogita uerunt co¬
gitationem dicentes uenitemittamus lignũ i panẽ eius. & eradamus a terra uit ameius
& nomeneius nonerit inmemoria amplius lignũ aut crucẽ significat & panẽ corpis
eius qr ipseẽ cibus acuita omnium qui credunt bi carnẽ quã portauit : & hicrucẽ quapepen¬
dit dequatam̃ apertius ipse moyses indeuteronomio ita prȩdicauit. &erit pendens uita
tua anteoculos tuos & timebis die acnote & non credesuitetuaȩ Idem rusus in numeris

Expanded text:
se peccata multorum pertulit et propter facinora illorum traditus est. Dauid quoque in psalse peccata multorum pertulit et propter facinora illorum traditus est. Dauid quoque in psalmo XCIII: captabunt in animam iusti et sanguinem innocentem condemnabunt, et factus est mihi dominus in refugium. item Hieremias: domine, significa mihi, et cognoscam. tunc uidi meditationes eorum: ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uictimam: in me cogitauerunt cogitationem dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradamus a terra uitam eius et nomen eius non erit in memoria amplius. lignum autem crucem significat et panem corpus eius, quia ipse est cibus ac uita omnium qui credunt in carnem quam portauit et in crucem qua pependit. de qua tamen apertius ipse Moyses in Deuteronomio ita praedicauit: et erit pendens uita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte et non credes uitae tuae, idem rursus in Numeris:
Abbreviated transcription (Latin):
Foreaut̃ ut iudaei manus inferrent dosuo eũq intficerent testimonia profetarum haecante .¬
cesser. Apud hesdrã it a scriptũ est. Et dixit hesdras ad populũ hocpascha saluator nt̃e
& refugium nr̃m cogitate & ascendat incorurm̃ qm̃ habemus humiliare insigno & posthaec
sperauimus in eum nedeseratur hic locus ineternum Tempus dicit dñs ds̃ uirtutũ sincredi¬
deritis & neque &audierias adnuntiationem eius eritis derisio ingentibus. Inde appar& iu¬
dȩos nullã aliam spembabere senisi abluerint a sangiune acsperauerint in eum ipsũ quẽ
necauerunt. esaias quoque facinus eorũ designat &dicit. In humilitate iuditium eius sub¬
latumẽ natiuitatem eius quis en arrauit. qm̃ aufer&ur a terrauita eius a facinoribus po¬
puli mei adductusẽ ad mortẽ & dabomalos ꝓsepultura eius & diuites ꝓmorte eius quia faci
diuid& spolia propterea qđ traditus est ad mortem & interfacinerosos deputatus est & p-¬

Expanded text:
fore autem ut Iudaei manus inferrent deo suo eumque interficerent, testimonia prophetarum haec antecesserunt. aput Hesdram ita scriptum est: et dixit Hesdras ad populum: hoc pascha saluator noster est et refugium nostrum. cogitate et ascendat in cor uestrum, quoniam habemus humiliare eum in signo: et post haec sperabimus in eum, ne deseratur hic locus in aeternum tempus, dicit dominus deus uirtutum. si non credideritis ei neque exaudieritis adnuntia tionem eius, eritis derisio in gentibus. unde apparet Iudaeos nullam aliam spem habere nisi se abluerint a sanguine ac sperauerint in eum ipsum quem necauerunt. Esaias quoque facinus eorum designat et dicit: in humilitate iudicium eius sublatam est. natiuitatem eius quis enarrabit? quoniam auferetur a terra uita eius, a facinoribus populi mei abductus est ad mortem. et dabo malos pro sepultura eius et diuites pro morte eius, quia facinm diuidet spolia, propterea quod traditus est ad mortem et inter facinerosos deputatus est: et ip
Abbreviated transcription (Latin):
upientis accedera Curgitur aiunt ad docendos homi nes non ut ds̃uenit cursetam uchumilem
in becillumq: constituit ut ab lro minib & contẽni epoena ad fia posi& curuim ab in becillis & morta¬
lib: passus est. Gurnon manibus hominũ autuir tutereppulit. Aut diuinitate ditauit . Cur ñ ma¬
iestatesuã subipsã saltĩmortepatefecit sed inualidus in iudiciũ dictiisẽ ut nocens dãnatus
ut mortalis occis usrefinabo. Haec diligent̃ nec quẽ quã patiar errare. Illa enĩmagna &
mirabili ratione sunt facta. quãꝗcuq ꝑceperit n tantũ mirari desinetdm̃ ab hominib:
eẽ cruciatũ. Verũ &iã facile ꝑuidebit nedm̃ quidẽ potuisse sec redi siea ips& quae ar

Expanded text:
ipientis accederet. \'cur igitur aiunt \'ad docendos homines non ut deus uenit? cur se tam humilem ipientis accederet. \'cur igitur aiunt \'ad docendos homines non ut deus uenit? cur se tam humilem inbecillumque constituit, ut ab hominibus et contemni et poena adfici posset? cur uim ab inbecillis et mortalibus passus est? cur non manus hominum aut uirtute reppulit aut diuinitate uitauit? cur non maiestatem suam sub ipsa saltem morte patefecit, sed ut inualidus in iudicium ductus est, ut nocens damnatus, ut mortalis occisus? \' refutabo haec diligenter nec quemquam patiar errare. illa enim magna et mirabili ratione sunt facta: quam quicumque perceperit, non tantum mirari desinet deum ab hominibus esse cruciatum, uerum etiam facile peruidebit ne deum quidem potuisse credi, si ea ipsa quae ar
Abbreviated transcription (Latin):
d&rabant argumentis quoque illorum co arguamus errorem ut tandem aliquan¬
do credant lta fieri oportuisse sicut nos ostendimus factum & quamquam apudiu
dices bonos satis habeant firmitatis uel testimonia sineargum̃tis uł argum̃ta si ne testimorius
nostam̃ non contenti alterutro sumus cum supp&at nobis utrumq: necuiꝑuerse in genioso aut non
intellegendi aut contradisserendi locũre linquamus negant fieripotusse ut naturȩ immortali
quicquam deceder& ne gantdeniq: dõ dignũ ut homofieri seque uell& in firmitate carnis one¬
rare ut passionibus utdolori ut morti seipse subicer& quasi non facle illi ess& ut citra corporis
in beallitatẽ seh ominib: ostender & eosq iustitiã docer& si quidem iduo lebat maiore auc toritate
ut ꝓfess̃dĩ Tunceni cunctos fuis se prȩceptos caelestib: parituros siad ea uirtus acpotestasdĩ prȩ¬

Expanded text:
detrahunt, argumentis quoque illorum coarguamus errorem, ut tandem aliquandetrahunt, argumentis quoque illorum coarguamus errorem, ut tandem aliquando peruideant ita fieri oportuisse, sicut nos ostendimus factum. et quamquam aput bonos iudices satis habeant firmitatis uel testimonia sine argumentis uel argumenta sine testimoniis, nos tamen non contenti alterutro sumus, cum subpetat nobis utrumque, ne cui peruerse ingenioso aut non intellegendi aut contra disserendi locum relinquamus. negant fieri potuisse ut naturae inmortali quicquam decederet, negant denique deo dignum ut homo fieri uellet seque infirmitate carnis oneraret, ut passionibus, ut dolori, ut morti se ipse subiceret — quasi non facile illi esset ut citra corporis inbecillitatem se hominibus ostenderet eosque iustitiam doceret, siquidem id uolebat, maiore auctoritate ut professi dei —: tunc enim cunctos fuisse praeceptis caelestibus parituros, si ad ea uirtus ac potestas dei praec
Abbreviated transcription (Latin):
inquacũmulta aliam iratum &iam hoc futurum esse dixer̃ ut post breue tẽpus hmitte¬
r& ds regem qui &pugnar& iudaeos &ciuitates eorum solo ad equar&. Ipsos aut̃ fame
uicem posttremo ut captiuenirent imanus hostium & inc̃s pectusuo uexaria cer¬
uissime coniuges suas cernerent uiolari ac prostitui uirgines diripi pueros ad lidi
omnia denique igni ferroque uastari captiuos iperp&uum terris suis exterminari
eo quod ultauerint super amantis simũ & proba tissimum dĩfiliũ Itaq postillorum
obitum cum eos nero interemis s& iud aeorũ nomen &gentẽ uespasianus &c tinxit fe¬
cique omnia quae illi futura prȩdixerunt confirmata sunt opinor que falsa & hre¬
dibilia putantur ab his celestium lit terarũ doctrina non imbuit. sed tam̃ ut refellan¬
tur anobis. &iam illi quinimium non sine malosuo sapiunt rebusq diumis eidem

Expanded text:
in qua cum multa alia mira tum etiam hoc futurum esse dixerunt, ut post breue tempus inmittein qua cum multa alia mira tum etiam hoc futurum esse dixerunt, ut post breue tempus inmitteret deus regem, qui expugnaret Iudaeos et ciuitates eorum solo adaequaret, ipsos autem famuicem, postremo ut capti uenirent in manus hostium et in conspectu suo uexari acerbissime coniuges suas cernerent, uiolari ac prostitui uirgines, diripi pueros, allidi paruulos, omnia denique igni ferroque uastari, captiuos in perpetuum terris suis exterminari, eo quod exultauerint super amantissimum et probatissimum dei filium. itaque post illorum obitum, cum eos Nero interemisset, Iudaeorum nomen et gentem Vespasianus extinxit fecitque omnia quae illi futura praedixerant. Confirmata sunt ut opinor quae falsa et incredibilia putantur ab iis quos uera caelestium litterarum doctrina non inbuit. sed tamen ut refellantur a nobis etiam illi qui nimium non sine malo suo sapiunt rebusque diuinis fidem