comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hucolat ⁊ &icem pintesentis temporis significat. quiatut¬
duntur nuno us qesut contumeluis ifficiant corpore suu:
Originis enim illius nuncusque sunt hsgmmines o poaie sun¬
tur corporte suie dehonestiert inuicemi ÷ Cum cogitatio
animac sit meraimine  corporedlicuntur dechonestare:
Suire tos quuo mnculua erpors indi cumest para

Expanded text:
 praesentis temporis mala significat; quia traduntur nunc usque ut contumeliis afficiant corpora sua. Originis enim illius nunc usque sunt homines qui dicuntur corpora sua dehonestare invicem. Cum cogitatio animae sit in crimine, corpora dicuntur dehonestari; quare, nisi quia macula corporis indicium est peccati
Abbreviated transcription (Latin):
bscun tum est insipiens corcorum ÷ Vnde obsea¬
i tetum est sequitur &dicit apertius : Dicente senimise¬
i esse sapientes stulti factisunt : Viderunt quo ueniendum ȩs lac
sed ingnetiei qui illis prteestrat quod uiderent sili uoluer unt tri buero
quod uidebant : & facti superbi amiserunt & quod uidebant : & con¬
uer si sunt inde edidola & simulaent & ad culturas demoniorum ad¬
ortcrooreatunt̃ &contemnere creatorem : sed iamistielisi istac fecer̃
Vt autem diderentur superbierunt : Cum autem superbrent
sapientes sees sed ixerunt : Hiergo de quibus dixit quicum cognouis¬
senidm̃ uiderunt hoc quod dicit iohannes qui aper uerbumdĩ fac¬
tae sunt omniu : Nam in ueniuntur ista in libris philosophorã
quia unigenitum filium hab&ds̃ perquem sunt omnia. Il¬
lud potuerunt uidere quod est : sed uiderunt delonge : Nolu¬
enunt tenere humilitatem xp̃i : inqua securi peruenire¬

Expanded text:
bscuratum est insipiens cor eorum. Unde obscuratum? Sequitur, et dicit apertius: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Viderunt quo veniendum esset: sed ingrati ei qui illis praestitit quod viderunt, sibi voluerunt tribuere quod viderunt; et facti superbi amiserunt quod videbant, et conversi sunt inde ad idola et simulacra et ad culturas daemoniorum, adorare creaturam, et contemnere Creatorem. Sed jam isti elisi ista fecerunt: ut autem eliderentur, superbierunt; cum autem superbirent, sapientes se esse dixerunt. Hi ergo de quibus dixit, Qui cum cognovissent Deum, viderunt hoc quod dicit Joannes, quia per Verbum Dei facta sunt omnia. Nam inveniuntur et ista in libris philosophorum: et quia unigenitum Filium habet Deus, per quem sunt omnia. Illud potuerunt videre quod est, sed viderunt de longe: noluerunt tenere humilitatem Christi, in qua navi secur
Abbreviated transcription (Latin):
Arita autem in solentia arreptisunt. ut nec parentes suos quos aucto¬
res in natiuite habent agnoscerent. qui que senatos gauderent
illos per quoses se coeperoont con tempnebant : Hocestes se sine
intellactu si necccritate ⁊ sed dĩ: Namerert inter illos caritas cur¬
nis ÷ hidĩ iustitiam cognoscentes per legem naturxe e scierunt
enim huededõ displicere. sed hȩc inanimo ponere noluerunt: Qm̃
qui hacec agunt ⁊ dignisunt morte: & non solum qui faciunt
eco  sed &ium qui consentiunt facientibus: Ad sensus enim
pasticipatio est: uituen ius titiã dĩ cocnouis

Expanded text:
anta autem insolentia arrepti sunt, ut nec parentes suos, quos auctores in nativitate habent, agnoscerent, quique se natos gauderent, illos per quos esse coeperant, contemnebant! hoc est, esse sine intellectu, sine charitate Dei: nam erat inter illos charitas carnis. Hi Dei justitiam cognoscentes per legem naturae, scierunt enim haec Deo displicere, sed haec in animo ponere noluerunt: quoniam qui haec agunt digni sunt morte, et non solum qui faciunt ea, sed etiam qui consentiunt facientibus; assensus enim p
Abbreviated transcription (Latin):
&dm̃ conditouon idi prouidentercuriosi operis scuimerita
riqui cones itorem ÷ sienim fecit & noglegit ÷ malus opifex
dicitur qu iper id quod neglegit nonbona sefecisse quiee
nc itosandit : sed quiubena fecisse negier nom potest ir in dig¬
facut est enim & in probalebonum malefecisse: Cunt meo¬
rum necesseest ut dicatur agere .: quia contumelia eiuserit
& iccus atio si bonorum ase fictorum noglegens inducatur:
Suippe i. cumeius nutu & prouidentia uita ipsa suftente&ur
ministerio dementorum : sicut ipsedñs dicit : Quisolem siiũ¬
orir facit superbonos & malos : & pluit super iustos & in iustos:
Quiergo pntestat cunrm i non agit conseruare quod fecit. ut
a mantes seremuner&. spernentesque contempnet : Andi

Expanded text:
m conditorem mundi providenter et curiose operis sui merita requirere fateatur. Si enim fecit et negligit, malus opifex dicitur, quia per id quod negligit, non bona se fecisse quae fecit, ostendit; sed quia bona fecisse negari non potest indignum est enim et improbabile bonum mala fecisse, curam eorum necesse est ut dicatur agere, quia contumelia ejus erit et accusatio, si bonorum a se factorum negligens inducatur, quippe cum ejus nutu ac providentia vita ipsa sustentetur ministerio elementorum, sicut ipse Doriri facit super bonos et malos, et 37 pluit super justos et injustos . Qui ergo praestat curam, non agit conservare quod fecit, ut amantes se remuneret, spernentesque condemnet? An
Abbreviated transcription (Latin):
empiterna quoque uirtus eius & diuinitas : Vtique
sub audimus intellecta conspicitur : curenim ad ten¬
dat oponr & non quenot artificem : Adtendis ternrm
fructificantem ad tendis mare plenum animalibus suis
adtendis acremplenum uolatibus. Ad tendis aclum fulgere
nono

Expanded text:
empiterna quoque virtus ejus et divinitas. Utique subaudimus, intellecta conspicitur. Cur enim attendat opera, et non quaerat artificem: attendis terram fructificantem, attendis mare plenum animalibus suis, attendis aerem plenum volatilibus, attendis coelum fulgere non
Abbreviated transcription (Latin):
te uenire insirmitatis eorum quibus aliquid succdes
quae in firmitas utique ma lum est : Tuenim non ina
lum ficis quibene uteris iuratione quac & si non bona
tan neressana est ut alteri persucdeccs quod utiliter
fuades sed amalo est illius
stendit seomnia & dilectione dicturum ut libentius
audiatur÷ adat exemplum sine in termissione orondi

Expanded text:
te venire infirmitatis eorum, quibus aliquid suadetur: te venire infirmitatis eorum, quibus aliquid suadetur: quae infirmitas utique lum facis, qui bene uteris juratione, quae etsi non bona, tamen necessaria est ut alteri persuadeas quod utiliter suades: sed a malo est, illiusstendit, se omnia ex dilectione dicturum, ut liberius audiatur: et dat exemplum sine intermissione orandi.
Abbreviated transcription (Latin):
iunore: considerendum est hoc capitulum ne
contrx prceceptum dñi apostolus fec isse uideat᷑
qui sicepo hoc modo iurouit cumdicit÷ quae autem scribo
scit quia non mention :Taleest &iamillud Testis
enimmihiostds̃ cui seruio in spũmeo in euangelio filu
eius quo modo sine inter missione memoriam ur̃i facio
semper i orationibus meis : Nisi forte quis dicat E
habendam esse iurationem cumper aliquid dicitur
perquodiuntur: ut non iurauerit quia non dixit per
dm̃ sed dixit testis est ds̃. ridiculum est hoc putare tamen
propter contentiosos aut multum tardiores neccliquid
inter ẽẽ quisput&: sciat &iam hoc modo iurosse apos¬
tolum dicentem cotidiemorior perur̃tm gloriam
qua propter qui intellegit non inbonis sed innecessccriis
iunationem habendam rfrenat se quantum potest ut
non ecutatur nisi necessitate cumuid& pigros esse ho¬
mines ad credendum quod eis ut ile est credere : nisiiura¬
tione firmentur: siunrrecogeris scis denecessita¬

Expanded text:
nter considerandum est hoc capitulum, ne contra praeceptum Domini Apostolus fecisse videatur, qui saepe hoc modo juravit, cum dicit: Quae autem scribo scit quia non mentior ; tale est etiam illud: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quomodo sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis; nisi forte quis dicat tunc habendam esse jurationem, cum per aliquid dicitur, per quod juratur, ut non juraverit, quia non dixit per Deum, sed dixit, Testis est Deus. Ridiculum est hoc putare; tamen propter contentiosos aut multum tardiores, ne aliquid interesse quis putet, sciat etiam hoc modo jurare Apostolum dicentem, Quotidie morior per vestram gloriam . Quapropter qui intelligit non in bonis, sed in necessariis jurationem habendam, refrenet se quantum potest, ut non ea utatur, nisi necessitate, cum videt pigros esse homines ad credendum quod eis utile est credere, nisi juratione firmentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ropositum e uotum suum ostendit ÷ quod quidemsci¬
ntillos nom ambigit percos frtetres qui abberuse¬
lequ bel eonfinibusciuitatibus causic aliquis siuer Aigi¬
onis adurbem ueniebant sicut ⁊quilic e priscillu uotim
nus insinuentes romanis: Cumenim scepe uelit ue¬
nuitu ae prohiber&ur t sic factumest ut seribera epistola
nediuin mali exercitatione detenti. Non facilo corrige¬
E fitrtres eosuocat non solum quucrenati
errnt sed quic enent in tercos lic& pauci qui recce senti¬
rent N Vnde dicit uouctis sc̃is ⁊ Quid tamen est uoca

Expanded text:
ropositum et votum suum ostendit, quod quidem scire illos non ambigit per eos fratres qui ab Hierusalem vel confinibus civitatibus causa aliqua, sive religionis ad Urbem veniebant, sicut Aquila et Priscilla, votum ejus insinuantes Romanis; cum enim saepe vellet venire et prohiberetur, sic factum est, ut scriberet Epistolam, ne diu in mala exercitatione detenti, non facile corrigerentur; fratres eos vocat, non solum quia renati erant, sed quia erant inter eos, licet pauci, qui recte sentirent. Unde dicit, vocatis sanctis: quid tamen est voca
Abbreviated transcription (Latin):
eritatem &uitani omnis homocupit : seduiam non
omnis homo inuenit : dm̃ ẽe quanda muitam acce¬
nam in commut abilem intellegibilem intellegen¬
tem sapientem sapientes facientem non niulli &iam buius
sꝗecul philo sophi uiderunt ueritatem fixum stabile mindo¬
clinabilem: ubi sunt omnes uxtiones rerumominium nea¬
tuperum + Viderunt quidem ssd de longinquo uidetu
seđd iner ioropositi * &id cinco ad eaem tam iugnicdena¬

Expanded text:
eritatem et vitam omnis homo cupit: sed viam non omnis homo invenit. Deum esse quamdam vitam aeternam, immutabilem, intelligibilem, intelligentem, sapientem, sapientes facientem, nonnulli etiam hujus saeculi philosophi viderunt. Veritatem fixam, stabilem, indeclinabilem, ubi sunt omnes rationes rerum omnium creatarum, viderunt quidem, sed de longinquo; viderunt, sed in errore positi: et idcirco ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
fesuicuat ÷ inui sibilucenimeius per caqueo factasunt intellectu
senis piciuntur ÷ Interrogio mundior nectum caceli fulgorem
di pbsi ciotiem siderum solemdiei sufficientem iunuem noctisso¬
li poni ueril tacer roga terram fructificaentem herbis & lignis
animclibus plencm in hominibus exornatam : Inter rogu
mare quaentis & quaclibus nactatilibus plenum. In terroga aera
qucentis uolatilibus uig&. Interrogi omniu & uides i non sensu

Expanded text:
nvisibilia enim ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Interroga mundum, ornatum coeli, fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam: interroga mare, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aera, quantis volatilibus viget: i
Abbreviated transcription (Latin):
aut r&oriace. aut musicae .I. His omnibus ostendit nihil
haec prodesse nec uere sicpientes esse. nisi credint in xp̃m ⁊
staltos uero hosdixit qui simplicitatem sequentes harum¬
struma inperitisunt hi somnibus nissiame ptitcdita¬
um est Ac perhos debitorem seprofitour  quia ad hoe ae¬

Expanded text:
, rhetoricae, aut musicae. His omnibus ostendit nihil , rhetoricae, aut musicae. His omnibus ostendit nihil haec prodesse, nec vere sapientes esse, nisi credant in Christum: stultos vero hos dixit, qui simplicitatem sequentes, harumrerum imperiti sunt. His omnibus missum se praedicaum est. Ac per
Abbreviated transcription (Latin):
nre: ut & hisclutem spiritalis gratice consẽquantur. ra¬
tam habentes fidei succeprofessionem: ⁊ Vt hic fructum hic¬
becct apud dm̃ ministerii sui perquod laces sit illos adfidem
rectim exemplo c&enrrum gentium ⁊ Promptior enim
fit qui sadrem sibi tirditam: si illi multos uide at ad sentire :
CXT ILUS DeISuM Debitorem sedicit¬
horum quos me mourt: quia ad hoc missus est ut omnib:
pntedicar& per quod &icm omnes significat debitores
Confiterienim creatorem dm̃ ex quo omnia & perque mom¬
nice  debitus honor est & salus confitentis * Crec osenĩ
gentiles posuit sed cosqui romani dicintur siuenatione
si ue adoptione ⁊ Barbaros uero cosquiromani non sunt
quorumgenus aduersum est & non sunt gentilos : sapien¬
tes autem illos dixit ÷ quimundinis iationibus cruditi. sapi¬
entes uocantur insieculo: : Dum aut siderum speculatores
sunt aut mensuris aut numeris. aut artigrrmmaticȩ studet¬

Expanded text:
rat, ut et hi salutem spiritalis gratiae consequantur, rarat, ut et hi salutem spiritalis gratiae consequantur, ratam habentes fidei suae professionem; ut hic fructum habeat apud Deum ministerii sui, per quod lacessit illos ad fidem rectam, exemplo caeterarum gentium: promptior enim fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat assentiri. entibus debitor sum. Debitoremhorum, quos memorat, quia ad hoc missus est, ut omnibus praedicaret: per quod etiam omnes significat debitores; confiteri enim creatorem Deum, ex quo omnia, et per quem omnia, et debitus honor est, et salus confitentis. Graecos ergo gentiles posuit, sed eos qui Romani dicantur sive natione, sive adoptione: Barbaros vero eos qui Romani non sunt, quorum genus adversum est, et sunt gentiles. Sapientes autem illos dixit, 31 qui mundanis rationibus eruditi, sapientes vocantur in saeculo; dum aut siderum speculatores sunt, aut mensuris, aut numeris, aut arti grammaticae student
Abbreviated transcription (Latin):
ficentur sed hoc addĩ pertin& pnre scientium : Quiu
quos scitds̃ futuros scõs tumapud illum sc̃ĩ sunt & uocati
permanent : Prohibitum seta mendicit usque ad temp
datece epistolae ad eo utique quisciens ad huc impanttos
illos ad cclices urbes direxit a postolum. quaeiam ad recipien¬
dam ueritatem essent ccepaces ⁊ Quamuis sub nomine
agerent scducctoris sed uidis prohibebantun carnalibus.
nedigni iames sent ad disceri spiritaliu : : Dene queuo¬
lentes aliquando inbithiniamire. prohibitisunt a sc̃ospũ
paulus &silas ⁊ Cur : nissscir& adhuc effectum deesie
Apud corinhios autem÷ common&ur a postolus dicented ño
Loquere n&iccueris: quia populus mihi multus est in hac
ciuitate ⁊ Nonergo otiose prohibitum sedicit sed & cau¬
sas montrum discreuit Ꝙ hos ut se pureparent ad hor¬
tatus est ut audientes grartiam sibi sp̃iritalem ministutndã
fore dignossẽ efficerent auitiis ccrnalibus abstinentes ad exd¬
piendameam

Expanded text:
Sed hoc ad Dei pertinet praescientiam, quia quos scit Deus futuros sanctos, jam apud illum sancti sunt, et vocati permanent. Prohibitum tamen se dicit usque ad tempus datae epistolae, a Deo utique, qui sciens adhuc imparatos illos, ad alias urbes direxit Apostolum, quae jam ad recipiendam veritatem essent capaces; quamvis sub nomine agerent Salvatoris, sed vitiis prohibebantur carnalibus; ne digni jam essent addiscere spiritalia. Denique volentes aliquando in Bithyniam ire, prohibiti sunt a sancto Spiritu Paulus et Silas : cur, nisi sciret adhuc affectum deesse? Apud Corinthios autem commonetur Apostolus, dicente Domino: Loquere, ne tacueris; quia populus mihi multus est in hac civitate . Non ergo otiose prohibitum se dicit, sed et causas morarum discrevit, et hos ut se praepararent adhortatus est; ut audientes sibi gratiam spiritalem ministrandam fore, dignos se efficerent, a vitiis carnalibus abstinentes, ad excipiendam eam
Abbreviated transcription (Latin):
er go linguierum notitue non prosequis sedprobis quibus
prtedngndum est accipit.  debitor omnibus illis efficituri
quorum aacipit eeõ linguice notinam o aes
robibitus hic occupatus accipitur: dumaliis pro¬
uintus prtedicaer& sicut ipse ex ponit infine epis¬
talice succe dicens ⁊ propter quod inpedicbter plurimũ
uemiraduos : N Viceli quem fructum habeam & inuobis:

Expanded text:
ergo linguarum notitiam non pro se quis, sed pro his quibus praedicandum est accipit, debitor omnibus illis efficitur, quorum accepit a Deo linguae notitiam; srohibitus hic occupatus accipitur: dum aliis provinciis praedicaverit: sicut ipse exponit in fine Epistolae suae, dicens: Propter quod et impediebar plurimum venire ad vos. Ut aliquem fructum habea
Abbreviated transcription (Latin):
gnnu eionerum barbicrus hacberero sed mulioue¬
riore distpctione utitur paulus iudiccos primum dicens
a post i nodum grecos postit mobarbicros imomuquũ
groci quidipsi legibus utebientur onines reliquos tamquẽ
sinelegibus uiuentes baerbacios ppellan urrintiu mento

Expanded text:
non esset, Barbarus haberetur; sed multo veriore distinctione utitur Paulus, Judaeos primo dicens et postmodum Graecos, postremo Barbaros: cum enim Graeci, quia ipsi legibus utebantur, omnes reliquos tanquam sine legibus viventes Barbaros appellarunt, merito
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ⁊ Aliter enim prosperum iter non habeo nisi meuo
opinitalam uobis adtmi tuotno ad
onfirmatiobace trespersonas requinit LAnnu¬
entisdi ÷ ministrtns upostol accipientis populi :
Qunc ergo desideri sui uoluntate mostendit: quonã
spinti lemmin istrem ÷ carnalem illos sensum assecutos
significat+ Quic sub nomine xp̃i non illa quactx p̃s
docuenrt fuenet as secuti: sed ecquece fuentnt ⁊ iudiccis
traditu ⁊ seautem cupirecitius uenire ut abbac illos
tiditione abstnher&  & spiritale illis treoder& do¬
numnidt ad quirrt illosdõ participes illis faciens gri¬
puce spiritalis. ut in professione & fide suic essent perfeto:
Hinedatur intellagi superius non fidem illorum ludicsst:
profitentes sublegec gebant simpliciter sicut illis fue¬
nat ticeditum ⁊Qammiseri cordicdĩ ad hoc dataest ut
Lox cessiares n quodsuepe iamdixi quiads̃ consusens infir¬
mitati humanȩ sola fide additi g naciton su bois unfim
porius saluie relocreuit: Quid est ut cum serptis illoseor¬

Expanded text:
is. Aliter etiam prosperum iter non habeo, nisi me vspiritualem vobis administrem ad Confirmatio haec tres personas requirit, annuentis Dei, administrantis Apostoli, accipientis populi. Nunc ergo desiderii sui voluntatem ostendit, quonam itualem vobis administrem, carnalem illos sensum assecutos significat; quia sub nomine Christi non illa quae Christus docuerat, fuerant assecuti, sed ea quae fuerant a Judaeis tradita. Se autem cupere citius venire, ut 30 ab hac illos traditione abstraheret, et spirituale illis traderet donum, ut acquirat illos Deo, participes illos faciens gratiae spiritalis, ut in professione et fide sua essent perfecti. Hinc datur intelligi superius non fidem illorum laudasse, profitentes, sub Lege agebant simpliciter, sicut illis fuerat traditum. Nam misericordia Dei ad hoc data est, ut Lex cessaret, quod saepe jam dixi; quia Deus consulens infirmitati humanae, sola fide addita legi naturali, hominum genus salvare decrevit. Quid est tamen ut cum scriptis illos cor
Abbreviated transcription (Latin):
ico est iustitiadĩ quae intestiomento u&ereueduto in
nouo reuelictur . Quiceideo iustitidi dicitur : quod inper¬
toando uolri iustos facit : sicut qͣu est salus: quia saluos facit:
& haco est fides Equic && inquim reueliccuruni feeiu
do plenius que futurum ȩxss quod iusteuius nus nobis eẽ¬
fide infidem ÷ Dicit enim alio loco: nosicutem
iruelicta facie gloriumdñ spaulientes in econdem
imaginem tirons formamur deglonut ingloriam tamquam¬
adm̃ spũ : sicut enimhicait dogliia ingloriam : ita&ibi
fide infidem : Deglegia so baa euiengelii quo nunc creden¬
tes inluminantur inglorum ipsius in commutabibs &
matifeste ueritatis quatuno cominutati per sruentur:
lta ex fide uerborum quibus nunc cradimus quod nondun n¬
demus in fidem rerum quec incc&ernum quod nunc eredim¬
obtinebimus

Expanded text:
c est iustitia dei, quae in testamento uetere uelata in nouo reuelatur; quae ideo iustitia dei dicitur, quod inpertiendo eam iustos facit, sicut domini est salus, qua saluos facit. et haec est fides, ex qua et in quam reuelatur, ex fide nobis esse pleniusque futurum esse quod iuste uiuimus. fide in fidem. Dicit enim et alio loco: Nos autem, revelata facie Dei gloriam speculantes, in eamdem imaginem transformamur de gloria in gloriam . Sicut enim dicit hic de gloria in gloriam, ita et fide in fidem: de gloria scilicet Evangelii, quo nunc credentes illuminantur, in gloriam ipsius incommutabilis et manifestae veritatis, qua tunc commutati perfruentur; ita ex fide verborum quibus nunc credimus quod nondum videmus, in fidem rerum qua in aeternum quod nunc credimobtinebimus
Abbreviated transcription (Latin):
ħim xp̃o i poum nibus uobis quia ꝑides
TRA AD XUNTIAUR IHNIUE RSUM UUDO
inita purefatione. : ante omnia gaudium suunes se
testatur ut potegentium apłs quodum romani regi¬
nent inmundo subiecerint se fidei xp̃icnae quace pruden¬
tibus su&ul humilis & stulta uid&ur. ⁊ Cimergomultȩ
essent ex quibus gauder& in romanis enrin doe trinae me¬
mortebiles. & boni operis cupidi studiosi que micgis agendibene

Expanded text:
m pro omnibus vobis; quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Finita praefatione ante omnia gaudium suum esse testatur, utpote gentium Apostolus, quod cum Romani regnarent in mundo, subjecerint se fidei christianae, quae prudentibus saeculi humilis et stulta videtur. Cum ergo multa essent ex quibus gauderet in Romanis  erant enim doctrina memorabiles et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene
Abbreviated transcription (Latin):
tiete. ut sol & luna uel stellice ⁊ Alicce altitudine. : ut
mare Iticergo peruid&ur quianullum elementum sit
dẽ I Quod autem factisint mutabilitas eorum quae non¬
potest ccedere ini&ernitatem de monsturt. T Quoduero
non seipsȩ fecerint manifestumest: Quia si seipsu feceruNt

Expanded text:
tate, ut sol, vel stella. Alia altitudine, ut mare. Ita ergo pervidetur, quia nullum elementum sit Deus. Quod autem facta sint, mutabilitas eorum, quae nonpotest cadere in aeternitatem, demonstrat. Quod vero non seipsa fecerint, manifes
Abbreviated transcription (Latin):
obsccitionibus impler& pon solum prosperum sibi itena
fieri it sedo inuoluntatedĩ prosperum iter fieri: Vnde
semultomucgisnobis quibus nonest uel operis tanta uel
merito conscientiu: cum aliquid ageredis ponimus. ado
itineris prosperitas postulaendu est⁊ AQUE TI NUS¬

Expanded text:
obsecrationibus impetret non solum prosperum sibi iter fieri, sed in voluntate Dei prosperum fieri; unde et multo magis nobis, quibus non est vel operis tanta, vel meriti conscientia, cum aliquid agere disponimus, a Deo itineris prosperitas postulanda est. Puto
Abbreviated transcription (Latin):
mus eis aelequid donispiricalis si possumus uel sinonpos¬
sumus  ipsiut capiamus ab his  si ne hocenim non est
probabilt des iderium circumcundi fretris Quodautem
dicite ust aliciuod tradicm uobis donum spiritale ot uid&cun
ipidicerc aliquid esse quod donum quidemsit nonitam¬

Expanded text:
mus eis aliquid doni spiritalis, si possumus, vel si non possumus, ipsi ut accipiamus ab his; sine hoc enim non est probabile desiderium circumeundi fratres. Quod autem ait, ut aliquod tradam vobis donum spiritale, videtur indicare esse aliquid, quod donum quidem sit, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
s& miqtalitatem largiri. adquã eos sanguinis sui uiuifi¬
ter sensil nr̃is : hec intelligantur plena fide: hec toto corde
igant᷑ : Ic indesinentiũ operũ magnanimitate adquirantur :¬
posita ẽ inpotestate facientis : quia regnũ cęloꝵ uim patit᷑ :
sista o Imo idẽ. regnũ caeleste : alud ñquerit pretiũ:
te ipsũ santũ ualet : quantũ estu: Teda : & habebis illud:
d turbois de pretio : : ep̃c semet ipsũ tradidit: ut ad qͥrer&
tegnũ dspatri : ita & tu te ipsum da ut sis regnũ eus :
qnongea et peccatũ in mortali tuo corpore. sed xp̃c in
&p̃o sipnte curramus : Et qui÷ scło & mundo maiores
eqam cusus: cursũ nr̃m nulla scłi & mundi cupiditate
taxmꝰ: Si peditos: si celeres in hoc oꝑis agone currentes. dies¬
nosltmu uenerit : nusquã dñs meritis nr̃is ad premium
derit reerator : Qui coronam in ꝑ secutione pur pureã ꝓpas¬

Expanded text:
mortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivifimortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivifimiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestaRes ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spirituspectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc oultimus invenerit, nusquam Dominus meritis nostris ad praemium deerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro pas
Abbreviated transcription (Latin):
abr bngl eetib thronis etiã & dominationib: ⁊i princit¬
ab põtelatib ⁊ om̃iũq caclestium suꝑnarumq uir tutũ
pintibnus ꝑrui : & intueri agmina scoꝵ splendidius siderib
caitia. Atriarcharũ fide fulgentia ÷ prophetarum
nũ quoq poros candentia serta gestantes inspicere : De
ege aũ quiorum medius residet: dicere nullũ suffici&:
ffugit eñ ouẽm sermonẽ: atq omem sensum humane
entis extedt decus illud. illa pulchritudo : illa uirtus:i¬
a gła zilli magnificentia ÷ illa maistas: ultra erũ om̃en
sp̃lendoe iiestatis eius irradiari: Si eñ cotidic oporteret
s tormeta i ferre:⁊ si ipsam gehennam paruo tempore
tant beni talte q glac participes haberemur: que erit
ppłm suũ dñs n regno patris sui ceperit recensere . & meritis
lestia: ꝓ tẽporilib sempiterna t ꝓ modicis magna prestare.
iducere Iõs inuisionem paternę głȩ. & facere incelestib
isedere. ud ĩt ds̃ omia in om̃ib : aeternitatemq amatorib:

Expanded text:
inationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum inum quoque coruscantia serta gestantes inspicere. De rege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufficiet; effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem splendore majestatis ejus irradiari. Sic enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, sic ipsam gehennam parvo tempore tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? » Quae erpopulum suum Dominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in om
Abbreviated transcription (Latin):
aegritudinis in becillitas: Nemo ledit᷑: nemo irascit᷑: ne mo
inuidet : cupiditas nulla exardescit: Nullũ cibi desideriũ:
nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio: Mullꝰ ibi dia¬
boli metus: insidiȩ demonũ nullȩ ÷ terror gehennȩ ꝓcul
Mors neq corporis neq anime : sed uita immortatis munere
iocunda: Mulla erit tunc usquã discordia: sed cunc ta conso
Iugis spendor: Non iste qͥ nunc. ẽ: sed tanto clarior quanto
fditior. qr cuitas ut legitur illa ñ egebit lumine solisised dñs¬

Expanded text:
aegritudinis imbecaegritudinis imbecinvidet, cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat aut potestatis ambitio, nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul, mors nulla neque corporis, neque animae, sed immortalitatis munere jucunda vita. Nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consonJugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior quanto felicior. Quia civitas, ut legitur, illa non egebit lumine solis, sed D
Abbreviated transcription (Latin):
uicer̃ : & geminata gła militię. uirgines cũ pueris teneros
annos uir tutib transeuntes: Sed & cȩtera fideliũ turba
aulȩ ꝑpetue regiam intrat: qui sinceritatẽ fidei in con¬
cussis preceptoꝵ cȩlestiũ disciplinis: unita pace obseruauer̃:
Ergo agite nunc fr̃s. aggrediamur iter uitȩ : reuertam᷑
ad ciuitatẽ celestẽ hierłm. inqua scripti sumꝰ & ciues decrea :
Nonsumꝰ hospites: sed ciues scõꝵ & domestici dĩ etiam
illius hȩredes: coheredes aũ xp̃i. houius nob urbis ianuas
aperiet fortitudo: & fidutia latũ prebebit ingressum:
Consideremus ergo inclitam urbis illius felicitatem :
in quantũ considerare possibile. ẽ. Ut enĩ uere ẽ: com¬
prehendere nullꝰ sermo sufficiet : Dicitur de ea in quodã
loco sic: quod aufugi& ibi dolor ibi dolor & tristitia. &
gemitus: qͥd hac uita beatius : ubi ñ ẽ. pauꝑtatis metus: non

Expanded text:
vicerunt, et geminatvicerunt, et geminatannos virtutibus transeuntes; sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres, adgrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus, et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei, etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi: hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingressum. Consideremus ergo inclytam urbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est; ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod « aufugiet ibi dolor, et tristitia et gemitus. Quid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib castris. pax & acies habent flores suos quib:
milites xp̃i cororentur: Dĩ enĩ in effabilis & immensa bonitas
etiam hoc preuidit: ut laboꝵ quidẽ tempus & agonisnon
extenderet: nec longũ faceret aut ȩternũ : seđ breue
& ututa dicã momenttneum: at in hac breui & exigua uita
agones ceñt & labores : in illa uero quȩ ȩternã ẽ corone
& premia meritoꝵ: ut labores quidem cito finirentur me¬
ritorũ uͦ premia sine fine durarent: at post huius mundi
tenebras iusuri eent candidissimã lucẽ: & accepturi maiorẽ
passionũ cunctarũ a cerbitatib beatitudinem : testante
hoc apło ubi ait: Non sunt condignȩ passiones huius
temporis: ad suꝑuenturã głam quȩ reuelabitur in nobis.
Quã lȩto sinu de prȩlio reuertẽntes. ciuitas cȩlestis excipit:
de hoste prostrato trophea ferentib occurrit: cũ trium¬
phantib uiris & feminȩ ueniunt. que cũ scło sexũ quoq

Expanded text:
coelestibus castris pax et acies habens flores suos, quibus coelestibus castris pax et acies habens flores suos, quibus milites Christi coronantur. Dei enim ineffabilis et immensa bonitas, etiam hoc praevidit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, ne longum faceret, aut aeternum, sed breve, et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Idie dilectissimi om̃ium scoꝵ sub una sollemnitatis
letatur. quoꝵ triumphis ȩcła scã coronatur. Q uoꝵ confes¬
sio quanto in passione fortior. tanto .ẽ. clarior in honore :
quia dũ creuit pugna creuit & pugnantium gloria ⁊ & martr̃¬
yli triumphus multiplici passionũ genere adornatur: ꝑque
U suo xp̃o ibu edocta contumelias crucis & mortẽ
non timere : magis magisq roborata non resistendo sed uim¬
ꝑferendo: Uniuersos aũ quos agmine inclito carcer poenalis
indusit : pari & simili calore uirtutis. ad gerendũ certamen gła
triumphalis inspirauit: Ouere beata mater eccła :⁊ quã sic̃
honor diuinȩ dignationis illuminat : quam uincentium
gloriosus martrrũ sanguis exornat ⁊ quã inuiolatȩ
confessionis candida induit uirginitas: Florib eius nec rose
nec lilia desunt: Certent nunc Rm̃i singuli . si ad utrosq
honores : ut amplissimam accipiant dignitatẽ ⁊ coronas
uel de uirginitate candidas: uel de passione purpureas: In

Expanded text:
Hodie, dilectissimi, omnium sanctorum sub una solemnitatis laetatur, triumphis Ecclesia facta coronatur, quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore, quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perqu suo Christo Jesu edocta est contumelias, cruces et mortem, non timere, magis magisque roborata, non resistendo, sed perferendo, universos quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis, ad gerendum certamen, gloriam triumphalem inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolata confessionis candida induit virginitas. Floribus ejus nec rosae nec lilia desunt. Certent nunc charissimi singuli, ut ad utrosque honores amplissimam accipiant dignitatem, coronas vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas, in
Abbreviated transcription (Latin):
ris sune ipsorumenim resur rectione & iã p̃destinatus est ut ipsis prin¬
ceps fierod qͥc et rorum autem in sua condiione resurgentiũ ⁊ p ni pra¬
ituis sediude cse : Nonitaque ꝯillorũ mortuorũ rrgurtacticni itde

Expanded text:
ris sui. Ex ipsorum enim resurrectione etiam praedestinatus est, ut ipsis prinris sui. Ex ipsorum enim resurrectione etiam praedestinatus est, ut ipsis princeps fieret: caeterorum autem in sua conditione resurgentium non princeps, sed judex est. Non itaque ex illorum mortuorum resurrectione prae
Abbreviated transcription (Latin):
ait cum prtedestinitum ee resurrectione a mortuis. sede
i surrectione mortuorum: Nonenim resurrectione ipsa
sui filius apparadĩ propria illa &eminentissima dignitate
quacoim aput est eccłiae cum& ceterimeatui resurrecturis ir
sed filius dĩ pntedestinatus est quodam principatu resurre¬
tionis quia & resurritone omnium mortuorum ipsẽ prȩ¬
destinatus est. ⁊ Id est ut prrocaeris & centecee¬
ios resurgera designatus ÷ Vt quod hicpositum est filius
di cumdixiss& prcedestinatus est addocume nitum uascati
tintie sublimitatis : nonenimsic pnredestinar: oportuit:
Nisi filiumdĩ secundun quod est & iamcaput ecłae: Vnde
ilum qlio loeo primogenitum ex mortuis ippellict: Er
emim dĩcebat uenite adiudicium resurgentium qui pnte¬
ces seurt ad exemplum : ꝗNoque ad ex omplum omniure surgeni¬
nu sedud a emplũ eorum quisi resurreeturisunt urt calbo uresur. St
ragͥnent in sempiterpum:: Quorũ &iam caput est tamiqua corpo¬

Expanded text:
ait eum praedestinatum a mortuis, sed ex ait eum praedestinatum a mortuis, sed ex resurrectione mortuorum. Non enim resurrectione ipsa sua Filius apparet Dei, propria illa et eminentissima dignitate qua etiam est caput Ecclesiae, cum et caeteri mortui resurrecturi sint: sed Filius Dei praedestinatus est quodam principatu resurrectionis, quia ex resurrectione omnium mortuorum ipse praedestinatus est, id est, ut prae caeteris et ante caeteros resurgeret designatus. Ut quod hic positum est, Filius Dei, cum dixisset praedestinatus est, ad documentum valeat tantae sublimitatis. Non enim sic praedestinari oportuit nisi Filium Dei, secundum quod est etiam caput Ecclesiae: unde illum alio loco primogenitum ex mortuis appellat . Eum enim decebat venire ad judicium resurgentium, qui praecesserat ad exemplum: neque ad exemplum omnium resurgentium, sed ad exemplum eorum qui sic resurrecturi sunt, ut cum illo vivant et regnent in sempiternum; quorum etiam caput est, tanquam corpo
Abbreviated transcription (Latin):
quod & mortuus est ⁊ Pntedestinatus est autem filius dĩ. &
dñs ipsius dauid exresurrectione mortuorum ⁊ In quantũ
enim mortuus est ad id pertina quod est filiusdauid in quan¬
tum autem resurrexit amortuis. ad id quod est filius dĩ & d ñs
ipsiusdauid: sicut alibi idemapostolus dicit : Namag
mortuus est ex infirmitate: seduiuit in uirtutedĩ ÷ Vt in¬
firmitas pertineat ad dauid uita uero uerna aduirtutem
dĩ ideoque in his ipsius uerbis iñmsuum de signat eum dauid
dicens : dixit dñs dñ omeo sede addex tenrm meam donec po¬
nam inmicos tuos subpedibustuis ⁊ Ex eo enim quod resur¬
rexit amortuis sedit ad dex tenem patris ⁊ Pntedestinatũ
ergo exresurre surrectione mortuorum ut seder& addexte¬
nr̃ patris: uidens inspũdaud non auder& dicere filium sũ¬
um sed dnm suum : Vnde & consequenter a postolus
dnm suum potius quam filii messe testatus sit: Nonaut̃

Expanded text:
quod et mortuus est. Praedestinatus est autem Filius Dei, et quod et mortuus est. Praedestinatus est autem Filius Dei, et Dominus ipsius David, ex resurrectione mortuorum. In quantum enim mortuus est, ad id pertinet quod est filius David; in quantum autem resurrexit a mortuis, ad id quod est Filius Dei, et Dominus ipsius David: sicut alibi idem apostolus dicit, Nam et si mortuus est ex infirmitate, sed vivit in virtute Dei ; ut infirmitas pertineat ad David, vita vero aeterna ad virtutem Dei. Ideoque in his ipsis verbis Dominum suum designat eum David, dicens: Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis . Ex eo enim quod resurrexit a mortuis, sedet ad dexteram Patris. Praedestinatum ergo ex resurrectione mortuorum, ut sederet ad dexteram Patris, videns in Spiritu David, non auderet dicere filium suum, sed Dominum suum. Unde et consequenter Apostolus Dominum suum potius quam filium esse testatus sit. Non autem
Abbreviated transcription (Latin):
undem sancipsum quisccundum carnem factus est &x
semined iuid pure destinatum dicit filiumdi mum
tute : non sẽcundum carnem sed secundum sp̃m ÷ Nec
tuorum : In re surrectione enim uirtus morientis appar&.
ut dicerdur pricedestinatus in uirtute secundum spm̃
sci ficctionis ex resurrectione mortuorum. Deinde scĩfi¬
actio uitamnouam focit quae dñi nr̃i resurrectione signa¬
taest ⁊ undeidem apostolus alio locodicit: si consurryxis
scĩ ficationis adiungamus quod ait eresur rectione mortu¬
deum: sed ad id quod ait prredestinatus est : Ut ordosit qui
prredestinatus est ex resurrectione mortuorum: Eui ordini
interposita sunt hacc. filiuidi inuir tute secundum i pra sci fi¬
cationis : &nimirum iste codo cercior & melior uid&ur
ut sit filius dauid in infirmitate secundum carnem. filius aut̃
dĩ inuirtute secundum sp̃m scĩficationis: ⁊ factus ergo ex
siminedauid id est filius dauid ex mortali corpore propter

Expanded text:
umdem sane ipsum qui secundum carnem factus est ex semine David, praedestinatum dicit Filium Dei, in virtute: non secundum carnem, sed secundum Spiritum; nec tuorum . In resurrectione enim virtus morientis apparet, ut diceretur praedestinatus in virtute secundum Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum. Deinde sanctificatio vitam novam fecit quae in Domini nostri resurrectione signata est. Unde idem apostolus alio loco dicit: Si consurrexistsanctificationis adjungamus quod ait, ex resurrectione mortuorum; sed ad id quod ait, praedestinatus est: ut ordo sit, qui praedestinatus est ex resurrectione mortuorum; cui ordini interposita sint haec, Filius Dei in virtute secundum Spiritum sanctificationis. Et nimirum iste ordo certior et melior videtur, ut sit filius David in infirmitate secundum carnem, Filius autem Dei in virtute secundum Spiritum sanctificationis. Factus est ergo ex semine David, id est, filius David ex mortali corpore, propter
Abbreviated transcription (Latin):
docuit ÷ Vt quantum distat seruus cedño.÷ tantumdis¬
tu eucingelium alege  Non quod mela sit le  sed
quic ilius est tucengelium Dõ itque seruit in euan¬
gi lio filiitius t ut ostendat diee uoluntatem ut creditu
Q subbigts ea dsertieno ⁊ scuerum ÷ sed inspuiid est inmente

Expanded text:
docuit; quantum enim distat servus a domino, tantum disdocuit; quantum enim distat servus a domino, tantum distat Evangelium a lege, non quod mala sit lex, sed quia melius est Evangelium. Deo itaque servit in Evangelio Filii ejus, ut ostendat Dei esse voluntatem ut credaturet sabbato, et discretione escarum, sed in spiritu, id est in mente
Abbreviated transcription (Latin):
nm ad quosdam scribens apł dicit proomnibus se grati¬
offerre per iħm xp̃m uelut perpontificem mnagnum⁊
Oport& enim scireeum qui uultofferre sacrificiumdõ
dõmeo .t non est otiose accipiendum ⁊ Non enimuox istic
potest ẽe nisi scõrum quorumds̃ dicitur. sicut ds̃ ab ireham uel
tiatur in uniuersomundo si simpliciter accipiamus. hoc ui
minis Potest tamen & ita intellegi quod fides ista quã
romani habent ipsa sit & non alia quacinuni uersomun¬
rudenter laudat ut prouõc& ad profectum: si uequia
omnimundo mirum fuit romanoscredidisse qui
ido lorumnimia fuerent cultunt possessi: ⁊ Itaut
omnium gentiumdiis quas uicenent de seruirent ⁊ sed
& simpliciter aindemfidem licudas secredendus est: cuius
nunc deuotio de monstratur
IC STIS ENII
t sucdeat ccritatem dm̃ testemdat cui seruit
ad quem & purecem probis facit ÷ non in lege ser¬
uiendo sed ineuangelio filui cius: Hoc est non ineoquod
mor ses seruus traedidit sed in coquod filius dilactissimus

Expanded text:
 ad quosdam apostolos dicit pro omnibus se gratiesum Christum velut per pontificem magnum, oportet enim scire eum qui vult offerre sacrificium Deo, d dixit, Deo meo, non est otiose accipiendum; non enim vox ista potest esse, nisi sanctorum, quorum dicitur, sicut Deus Abraham, vel tiatur in universo mundo. Si simpliciter accipiamus, hoc vidminibus. Potest tamen et ita intelligi, quod fides ista quam Romani habent ipsa eademque sit et non alia, quae in universo munrudenter laudat, ut provocet ad profectum: Sive quia omni mundo mirum fuit Romanos credidisse, qui idolorum nimia fuerant cultura possessi, ita ut omnium gentium diis, quas vicerant, deservirent. Sed et simpliciter eorum fidem laudasse credendum est, cujus nunc devotio demonstratur. Testis enim t suadeat charitatem, Deum testem dat, cui servit, ad quem et precem pro his facit, non in lege serviendo, sed in Evangelio Filii ejus, hoc est, non in eo quod Moyses servus tradidit, sed in eo quod Filius dilectissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Smrtiam & pacem cum his dicitesse : qui
ꝓtere cidunt is putia est : quia a peccatis ab solutisunt
Prix uero: qr cximous reconcilatusunt crta torso lcisu dicit
dñs nquam cumque domum intro erias & receperuti
uos ⁊ dicitepax huicdomur &ut si ne xp̃o nullarperiti
pac em &spemdocer& ad iecit gratiam & paceri uonsola
a dõ patrcosse: sed & ccxp̃o ihũ ⁊ Dm̃ patrem nostrumdic̃
enedictio haec pacis & gratiac quamdat apłs dilectisdi
Nad quos scribit : puto qui non sit minor quam fuit bene

Expanded text:
Gratiam et pacem cum his dicit esse, qui recte credunt. Gratia est, quia a peccatis absoluti sunt, pax vero quia ex impiis reconciliati sunt creatori, sicut dicit Dominus: In quamcunque domum intraveritis et receperint vos, dicite: Pax huic domui , et ut sine Christo nullam esse pacem et spem doceret, adjecit, gratiam et pacem non solum a Deo Patre esse, sed et a Christo Jesu. Deum Patrem nostrum dicit Benedictio autem pacis et gratiae quam dat dilectis Dei ad quos scribit apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
nenon trinitas sed quaternitas cinderdur p̃destinatac̃ istanatur i
humane tanta tẽrã execlia & sũma subiectio : ut qđ teller& altiusaba
bera : si uitꝓ inobis ipsa diuinitas quousque sedeponer& humilius ñ
babuit quã suscepta natunt hominis cũ in firmitate usque ad mortem
crucis : sicut ergo p̃destinatus est ille unus ut caput nr̃ mẽae i tamulti pre¬
destinati sumus ut mẽbureius essemus
uod aũt dicit seeđm sp̃m scificationis eresurrectione mortuorũ:
id est quia sp̃sdonũ acceper̃ posteius resurrictionẽ : criortuorũuero
re scrrationẽ memorat quia im ipso om̃s crucifixisumus & resurreximus :¬
Aut quid ĩ p̃destinareaur cũ ã cẽa qđ trrt sine initio sine t̃mino sempĩt¬
nus Allud aut̃ p̃destinanduerat qđ nondũerat ut sic suo tomporr fserꝓr
quẽ ad modũ an ie omnia tẽpont p̃ destinatũ trat ut fiora Quisquis igit di fi

Expanded text:
ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius, non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem crucis. Sicut ergo praedestinatus est ille unus, ut caput nostrum esset: ita multi praedestinati sumus, ut membra ejus essemusundum Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum, id est, quia Spiritus donum acceperunt post ejus resurrectionem: mortuorum vero resurrectionem memorat, quia in ipso omnes crucifixi sumus, et resurreximusUt quid enim praedestinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino, sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Fi
Abbreviated transcription (Latin):
impleat uocando illos ad suamgnatiam⁊ Auiditate
animiloquitur: ⁊ De sidentt enim illos sciens & illis
& sibi prodesse: sicut clibidicit. ⁊ Quod est gaudium
nostrum &corona Non ne uos in aduentum dñi Fruc¬
tus enim apłi est uberior̃ silucr&urmultos. propterea
quia maius gaudium est si potentes mundi conuertantur ad
dñm.⁊ Quia quanto in imici grxuessunt. tantoma¬
gis reconciliati neces surii ⁊ Uoluntati itcque eius sic
occasio dactuest : ut coactus ceppellar& acesierem & dirigo¬
r&ur excelu causa adurbem romam dõuolente. ut im¬
pler& propositum uoluntatis succe  Denique in nau¬
frcgio posito adtitit dñsdicens⁊ Nolitimere pau¬
le sicut enm testificactus es de me hiero solomis itu

Expanded text:
impleat, vocando illos ad suam gratiam. Aviditate impleat, vocando illos ad suam gratiam. Aviditate animi loquitur; desiderat enim illos, sciens et illis et sibi prodesse, sicut alibi dicit: Quod est gaudium nostrum et corona? Nonne vos in adventum Domini ? Fructus enim Apostoli est uberior, si lucretur multos. Praeterea quia majus gaudium est, si potentes mundi convertantur ad Deum, quia quanto inimici graves sunt, tanto magis reconciliati necessarii. Voluntati itaque ejus sic occasio data est, ut coactus appellaret Caesarem, et dirigeretur ex alia causa ad urbem Romam, Deo volente; ut impleret propositum voluntatis suae. Denique in naufragio posito astitit Dominus dicens: Noli timere, Paule, sicut enim testificatus es de me Hierosolymis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ueri adontores ad onabunt patrem in spũ & ueritate
non locus ortionem commend& sed deuotus animus ⁊
adorreores pater : Memorẽ ergo seillorum i nonr tioni¬
bus suis flegitat: ut semin& in illis cacritatem : facit
enim illis desideriumsui+ Quisenim non am& eum quẽ
audit memorem suieẽ sienimcbhis quimissi nonenint
libenter acciperr nt doctimã sub nomine xp̃i ad ultenrtis
uerbis: quantomugis ab eo quemscirent ẽ postolum &
cuius uerbu comitareur uirtus desidenerint audire
illis sensumostendit  Dm̃ enim sodicit p&ere ÷ ut ueni¬
r& adurbem ad profecium illorum cumdĩ uoluntate cuius
prcedicat donumTunc enim profectus cdest. siquod
agendum est cum dĩ uoluntate agatur.  Onet enim
ut quaccumque exccusi iamd&ur decasio quacuenir& ud
urbem quia occupatus erat aliis prredicando ⁊ sic pros¬
perum iter inputans sidõ uolente uenir& quia proui¬
decest dĩ uoluntas : Prosperumergoiter est non
incacssum laborẽ itineris subire  Hoc rogat ii ut dĩ

Expanded text:
eri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate. non locus orationem commendet, sed devotus animus. Hadoratores Pater. Memorem ergo se illorum in orationibus suis flagitat, ut seminet in illis charitatem; facit enim illis desiderium sui. Quis enim non amet eum, quem audit memorem sui esse? Si enim ab iis qui missi non erant, libenter acceperant doctrinam sub nomine Christi, adulteratis verbis; quanto magis ab eo, quem scirent esse apostolum, et cujus verba comitaretur virtus, desiderarent audire!illis sensum ostendit; Deum enim se dicit petere, ut veniret ad Urbem ad profectum illorum cum Dei voluntate, cujus praedicat donum. Tunc enim profectus adest, si quod agendum est, cum Dei voluntate agatur. Orat ergo ut quacumque ex causa jam daretur occasio, qua veniret ad Urbem; quia occupatus erat aliis praedicando: sic prosperum iter reputans, si Deo volente veniret; quia provida est Dei voluntas. Prosperum ergo iter est non incassum laborem itineris subire. Haec rogat ut Deus