comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃munit᷑ seuientes. Quib dñs qͥa disciplina ioħis erant ĩbuti. sponsum se
insinuat deqͦ magist᷑ eoꝵ p̃dixerat. Qui hab& sponsã spons ẽ  amic̃ꝰ aut̃¬
aut̃ sponsi gaudio gaudor. qͥa stat & audit uocẽ sponsi. Et c̃uenient̃ sacis
ut exmagistri sui uoce crederent: & ñ cõgerent insidiando cẽpora sponsi
leta tristicus ꝑmisceri pharisaicȩ legis. Nec dubiũ illa ieiunia ñ dep̃ceptis
obseruatio. Unde patent᷑ ait. Non posst᷑ ieiunare filii sponsi. ñ qͦd eos ieiu¬
nare noll&: p̾sertĩ cũ eoꝵ uita ñ aliud quã ieiuniũ fuit. sed ut altiora nob
monstraret qͦd ñ posst̃ ieiunare ieiunia illa pharisaica. quȩ aut derigore
legis ueniebant. aut desuꝑsticione magistroꝵ. Ieq ad huc illa instabant.
ieiunia seponit. relinqͥt austera. & qͦd sponsȩ tenera tantũ dẽ reqͥrit affec¬

Expanded text:
communiter saevientes. Quibus Dominus, quia disciplina Joannis erant imbuti, sponsum se communiter saevientes. Quibus Dominus, quia disciplina Joannis erant imbuti, sponsum se insinuat, de quo magister eorum praedixerat: Qui habet sponsam, sponsus est, amicus autem sponsi gaudio gaudet, quia stat et audit vocem sponsi . Et convenienter satis, ut ex magistri sui voce crederent, et non cogerent insidiando tempora sponsi laeta tristitiis permisceri Pharisaicae legis. Nec dubium illa jejunia, non de praeceobservatio. Unde patenter ait: Non possunt jejunare filii sponsae. Non quod eos jejunare nollet, praesertim cum eorum vita non aliud quam jejunium fuerit; sed ut altiora nobis monstraret, quod non possunt jejunare jejunia illa Pharisaica, quae aut de rigore legis veniebant, aut de superstitione magistrorum. Neque adhuc illa instabant, onsam quaerit, jejunia seponit, relinquit austera, et quod sponsae tenera tantumdem requirit affec
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uiuio c̃ponunt. apud magistrũ nc̃ iterũ isti una cũ eisdẽ phariseis discipłos
captiose qͣsi ieumi nescios & gulȩ deditos accusant. Pretendunt gͥ discipłis
de magistro laqueos odioꝵ. & magitro rursꝰ di discipłis fom̃ta disiocdiȩ se¬
minant. ꝓ nutroq tam̃ agentes ut eiꝰ doctrinã euellerent. & c̃tra eũ insi¬
dias excitarent: ꝓn nuttunt aliqͣndo oppositas ꝑsonas. nc̃ saduceos. nunc
herodianos. nc̃ ipsi ꝑse pharisei arcuatis seuiunt iaculis. Et mͦ mittunt
discipłos ioħis. ut ipsi c̃tra eũ ueniant. quẽ magist᷑ p̃dicauerat: Alioqͥn quȩ
eẽt eoꝵ societas cũ eisdẽ phariseis quoꝵ dogma dispar erat: Sed iunxit
eos inuidia. qͦs disciplina dissociabat. Illiqͥdẽ ut moysen xp̃o p̾ferrent.
isti uͦ eiꝰdẽ ut ioħem ante ponerent. Utriq herrore pares utriq liuore

Expanded text:
convivio componunt, apud magistrum nunc iterum isti una cum eisdem Pharisaeis discipulos convivio componunt, apud magistrum nunc iterum isti una cum eisdem Pharisaeis discipulos captiose quasi jejunii nescios, et gulae deditos accusant. Praetendunt igitur discipulis de magistro laqueos odiorum, et magistro rursus de discipulis fomenta discordiae seminant. In utroque tamen agentes, ut ejus doctrinam evellerent, et contra eum insidias excitarent. Immittunt aliquando oppositas personas, nunc Sadducaeos, nunc Herodianos, nunc ipsi per se Pharisaei arcuatis saeviunt jaculis. Et modo mittunt discipulos Joannis, ut ipsi contra eum veniant, quem magister praedicaverat. Alioquin quae esset eorum societas cum eisdem Pharisaeis, quorum dogma dispar erat? Sed junxit eos invidia, quos disciplina dissociabat. Illi quidem, ut Moysen Christo praeferrent; isti vero, eidem ut Joannem anteponerent. Utrique errore pares, utrique livore
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtͣ. Peliqͥt aut̃ omĩa exqͦ se nouit illũ imitari. & ideo indomosua qͣ p̃sidebat
ad theloneũ ñ qͣsi dominꝰ domꝰ. sed qͣsi minist᷑ fidelis seruit & dispensat caduca
prudent᷑. cui ȩt̾na c̃mittenda erant. I ncuiꝰ nimirũ c̃uiuio supplicit̃ obsȩcro
cũ xp̃o uł ultimꝰ epulari. & medicina ipsiũ amalis qͥb p̃pedior sanari. Iunc
inqͥt accesser̾ ad eũ discipłi ih ioħis dicentes. Quare nos & pharisei ieiunamꝰ
frequent᷑. discipłi aut̃ tui ñ ieumant Grandis udeoꝵ in uidia & ꝑfida¬
calliditas qua xp̃m nc̃ adulando int̾rogant. ñc̃ rep̃hendendo. nc̃ dolis. nunc
insidus. nc̃ aꝑtis odioꝵ blasphemuis atq c̃cumelus appecunt. pulsant. in sec¬
tant᷑ & cupiunt subuertere. quẽ nemo follere. nemo c̃traire poterat.
Sinc .ẽ. sane qͦd pharisei pͥus apud discipłos notã in magistrũ depublicanorũ

Expanded text:
quitur. Reliquit autem omnia, ex quo se novit illum imitari, et ideo in domo sua, qua praesidebat quitur. Reliquit autem omnia, ex quo se novit illum imitari, et ideo in domo sua, qua praesidebat ad teloneum, non quasi Dominus domus, sed quasi minister fidelis spernit et dispensat caduca prudenter; cui aeterna committenda erant. In cujus nimirum convivio suppliciter obsecro cum Christo vel ultimus epulari, et medicina ipsius a malis quibus praepedior, sanari. Tunc, inquit, accesserunt ad eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus frequentcalliditas, qua Christum nunc adulando interrogant, nunc reprehendendo, nunc dolis, nunc insidiis, nunc apertis odiorum blasphemiis atque contumeliis appetunt, pulsant, insectantur, et cupiunt subvertere, quem nemo fallere, nemo contraire poterat. Hinc est sane quod Pharisaei prius apud discipulos notam in magistrum de publicanorum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniȩ sublimat. Utrisq tam̃. se medicũ gratis offert. Sed in istis puto ille
senior filiuꝰ foris stans in uid̾ male ieiunat. in illis uͦ unior reuersus pat̾nis
glorificat᷑ donis. & c̃uescens iustificat᷑. Felix tantꝰ euugłista. qͥ sua dũtaxat con¬
uersione gregẽ meruit publicanoꝵ ad xp̃m trahere: Unde sic̃ in pͥncipio huiꝰ
oꝑis p̃miserã curã gerit in omĩ oꝑe suo depeccatorib qͦd fortassis eiꝰ c̃uiuium
in qͦ eos cũ xp̃o c̃duxerat demonstrabat. qͦd ipse suis exẽplis. sua doctrina. suȩ
p̃dicationis officio curã eoꝵ gerat qͥ nefandis criminib rei tenebant᷑. ut cũxp̃o
epulis ȩt̾nȩ uitȩ saginent᷑. Sed querit᷑ ad litterã cũ sic̃ lucas insinuat relic
eũ cũ publicanis & peccatorib. Ex qͦ liq&. qͦd res uotis magis quã manu relin¬

Expanded text:
veniae sublimat; utrisque tamen se medicum gratis offert. Sed in istis, puto ille veniae sublimat; utrisque tamen se medicum gratis offert. Sed in istis, puto ille senior filius foris stans invidet, et male jejunat; in illis vero junior reversus paternis glorificatur donis, et convescens justificatur. Felix tantus evangelista, qui sua duntaxat conversione, gregem meruit publicanorum ad Christum trahere. Unde sicut in principio hujus operis praemiseram, curam gerit in omni opere suo de peccatoribus; quod fortassis ejus convivium, in quo eos cum Christo conduxerat, demonstrabat; quod ipse suis exemplis, sua doctrina, suae praedicationis officio, curam eorum gerat, qui nefandis criminibus rei tenebantur, ut cum Christo epulis aeternae vitae saginentur. Sed quaeritur ad litteram, cum sicut Lucas insinuat , relieum cum publicanis et peccatoribus? Ex quo liquet quod res votis magis, quam manu relin
Abbreviated transcription (Latin):
inflabat iusticia correctos ad penicentiã. tam̃ manifestũ qͦd ñ iã de sua
uł legis iusticia p̾̃sumentes. sed isti & illi om̃s qͥ salui fiunt grã xp̃i aduemiã
iustificant᷑. Opc̃ta gͦ iure ñ iustos uocare dr̃. qͥa &si iusticiã legis habu¬
ere ñ nisi xp̃i grã. iustificati apud dm̃ inueniunt᷑. Qua de causa insi¬
nuat qͦd ñ peccatores diligat dũ taxat. sed peccatores ab solute uocat
inpenitentiã. ut eos ꝑ eandẽ baptismi penitentiã deqͣ longe supͣ diximꝰ
ad ueniã iã iustos suscipiat. Quib ꝓfecto uerb duplici errore illos decep¬
tos ꝓbat. dũ & se iustos arbitranbant᷑. & eos criminabant᷑ in itos. qui
resipiscendo amalis iã iusticie ꝓpinquabant. Igit᷑ nec se nec illos noue¬
rant. ideo udex eos discernens. istos ad humilitatẽ repͥmit. illos ad spẽ

Expanded text:
inflabat justitia correctos ad poenitentiam; tamen manifestum, quod non jam de sua inflabat justitia correctos ad poenitentiam; tamen manifestum, quod non jam de sua vel legis justitia praesumentes; sed isti et illi omnes justificantur. Propterea ergo jure non justos vocare dicitur; quia etsi justitiam legis habuere, nonnisi Christi gratia justificati apud Deum inveniuntur. Qua de causa insinuat, quod non peccatores diligat duntaxat, sed peccatores absolute vocat in poenitentiam, ut eos per eamdem baptismi poenitentiam, de qua longe supra diximus, ad veniam jam justos suscipiat. Quibus profecto verbis duplici errore illos deceptos probat, dum et se justos arbitrabantur, et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a malis jam justitiae propinquabant. Igitur nec se, nec illos noverant: ideo Judex eos discernens, istos ad humilitatem reprimit, illos ad spem
Abbreviated transcription (Latin):
lege iustos fuisse nemo dubitat. ñ quã ad altiora eriger&e. si&iã de his ñ eli
gerae ꝑ grãm qͦs uocar&. Quẽ locũ sane lucas aꝑtiuꝰ fortassis explanat.
Nonuen inqͥt uocare iustos. sed peccatores inpenitentiã. Acsi patent᷑ insi¬
nu&. Om̃s qͥdẽ electos ad regna cȩloꝵ dñs uocat. sed illos solũ mͦ ad peni¬
tentiã qͦs grauiora delicta ligant: Illos siqͥdẽ ut ꝑfectioris uitȩ culmen
ad p̃hendant. istos uͦ ut ꝑ penicentiã pͥoꝵ errata delictoꝵ dap̾nent. Potest
tam̃ & alit̾ int̾pꝰtari ñ ueni uocare iustos. eo qͦd ñ illos uocauerit exp̃desti¬
natione qͥ suã uolentes iusticiã c̾stituere. dĩ iusticiȩ ñ st̃ subiecti. sed cos potiuꝰ¬
qͥ sua fragilitato õsciic̃sictri ñ erubescant q̃d om̃s peccauer̃ & egent grã dĩ
& qͦd in multis offendimꝰ om̃s. Lnc& ꝓfecto & de his uocauerit qͦs pͥus falsa

Expanded text:
lege lege planat : Non veni, inquit, vocare justos, sed peccatores in poenitentiam; ac si patenter insinuet: Omnes quidem electos ad regna coelorum Dominus vocat; sed illos solummodo ad poenitentiam, quos graviora delicta ligant. Illos siquidem, ut perfectioris vitae culmen apprehendant; istos vero, ut per poenitentiam priorum errata delictorum damnent. Potest tamen et aliter interpretari, Non veni vocare justos, eo quod non illos vocaverit ex praedestinatione, qui suaqui, suae fragilitatis conscii, confiteri non erubescant quod omnes peccaverunt et egent gratia Dei, et quod in multis offendimus omnes. Licet profecto et de his vocaverit, quos prius falsa
Abbreviated transcription (Latin):
grãm reqͥr̃. se offert ultroneuꝰ. Ubi simul ostendit ut p̃misi qͦd hi quos
cul pabant ñ inpͥstinis ꝑ mansere uicus. sed penitentiã agentes p̃cesserint
in regno dĩ uenientes ad xp̃m. Ad hoc qͥppe uulneratꝰ. ẽ ꝓpt̃ iniqͥtates nĩas
ut eiꝰ liuore sanarem᷑. Attritꝰ ẽ: ꝓpt̃ scelera nr̃a ut gratis ab eo itifitis¬
rem. Unde ait . Non ueniuo care iꝰtos sed peccatores. Sed forte mou&
aliquẽ qͦmͦ dixeritꝰ ñ ueni iustos sed peccatores uocare. cũ om̃ib pateat quod
&iã eos qͦs scđm iusticiã moysaicȩ legis atq instituta ꝑfectos inuenit.
ad euugłicȩ culm̃ ꝑfectionis plurimos uocauit. Sienĩ solos peccatores &
ñ &iã iustos exlege uocar&. neqͣquã nathanahel discipulatiu eiꝰ adherer&.
quẽ ad se uenientẽ tanta laude dignũ dux̃ extollere. Sed & ceceri qͦs ex

Expanded text:
gratiam requirunt, se offert ultroneum. Ubi simul ostendit, ut praemisi, quod hi, quos gratiam requirunt, se offert ultroneum. Ubi simul ostendit, ut praemisi, quod hi, quos culpabant, non in pristinis permansere vitiis, sed poenitentiam agentes praecesserint in regno Dei venientes ad Christum. Ad hoc quippe vulneratus est propter iniquitates nostras, ut ejus livore sanaremur. Attritus est propter scelera nostra, ut gratis ab eo justificaremur. Unde ait: Non veni vocare justos, sed peccatores. Sed forte movet aliquem, quomodo dixerisaicae legis atque instituta perfectos invenit, ad evangelicae culmen perfectionis plurimos vocavit. Si enim solos peccatores, et non etiam justos ex lege vocaret, nequaquam Nathanael discipulatui ejus adhaereret, quem ad se venientem tanta laude dignum duxit extollere. Sed et caeteri quos ex
Abbreviated transcription (Latin):
onis. ideo nesciebant esurire miscđiã. & querere medicũ ꝑ petuȩ sanitatis.
Alioqͥnqͥserat ingenere humano sanꝰ egrotante ipsa natura peccato pͥmȩ ori¬
ginis  Hinc benignꝰ medicꝰ adhuc eos qͣsa languentes mon&. Euntes inqͥt
discite. qͥd sit miscđiã uolo & ñ sacrificiũ : de ꝓpheta ꝓferens testimonium
suggillat qͦd iustosse existimantes peccatoꝵ & publicanoꝵ c̃sortia declina¬
infirmitate miser remaneat. Qđ isti de dignantes nec aliis prestare.
nec sibi querere curabant: credentesse insacrisitus & sabbatis ao ne¬
omenus iustificari. Quȩ dũ rȩꝓbat hoꝵ sectatores. ostendit peccatores ẽẽ.
& ꝓuocat qͣntociuꝰ ad miscdiã c̃uolare. Medicũ qͥdẽ se uult intellegi
qͥ nouerit infirmitates eoꝵ qͥ ex iusticia legis cumebant suꝑsticiosa p̃¬
sũptione Ceterũ male habentib qͥ suȩ fragilitatis c̾scientia uicti

Expanded text:
onis, ideo nesciebant esurire misericordiam, et quaerere medicum perpetuae sanitatis. onis, ideo nesciebant esurire misericordiam, et quaerere medicum perpetuae sanitatis. Alioquin quis erat in genere humano sanus, aegrotante ipsa natura peccato primae originis? Hinc benignus medicus adhuc eos quasi languentes monet. Euntes, inquit, discite quid sit: Misericordiam volo et non sacrificium. De propheta proferens testimonium suggillat quod justos se existimantes peccatorum et publicanorum consortia declinainfirmitate miser remaneat; quod isti dedignantes, nec aliis praestare, nec sibi quaerere curabant, credentes se in sacrificiis, et sabbatis, ac neomeniis justificari. Quae dum reprobat, horum sectatores ostendit peccatores esse, et provocat quantocius ad misericordiam convolare. Medicum quidem se vult intelligi, qui noverit infirmitates eorum, qui ex justitia legis tumebant superstitiosa praesumptione; caeterum male habentibus, qui suae fragilitatis conscientia victi,
Abbreviated transcription (Latin):
uulnera ut c̃cupiscentias restringer&. Nontam̃ hȩc ideo dic̃ qͣsi illi qͥ eũ
rep̃hendere moliebant᷑ sani essent. sed ut infirmantib se medicinã ostender&
Ceterũ illis qͥ defalsa legis iꝰticia p̃sumebant. magis exꝓbrando tangit. quã
ut iusti essent c̾ficeat᷑. Acsiaꝑte dicat. Om̃ib ueni qͥa om̃s morbo pͣssos
noui : sed uob̾ qͥ de suꝑcilio malȩ p̃sũptionis actitatis ñ opꝰ uideor Immo
humilib & peccatorib me ĩpendo: Heç c̃tra eos dictu grauiuꝰ ꝓferunt᷑. qͥa
iustos se m̃tiebant᷑: humilib aut̃ & c̃fitentib salus offert᷑. ꝓpt̾eabeatꝰ
Om̃s declinauer̾. simul in utiles factist᷑ : ñ. ẽ. qͥ faciat bosiũ . ñ. ẽ. usq ad unũ
ꝓdcirco nicliuꝰ .ẽ. indomobeati mathei xp̃o cũ publicanis & peccatorib parti¬
cipari. quã cũ pharis eis male sine io iuitiruari It uini qͥdc̃ erano eybo
salutis. ꝓpt̾ea ñ sentiebant se egrotos. Et saturati iactantia falsȩ iustificati¬

Expanded text:
ulnera, ut concupiscentias restingueret. Non tamen haec ideo dicit, quasi illi qui eum reprehendere moliebantur sani essent, sed ut infirmantibus se medicinam ostenderet. Caeterum illos qui de falsa legis justitia praesumebant, magis exprobando tangit, quam ut justos esse confiteatur. Ac si aperte dicat: Omnibus veni, quia omnes morbo pressos novi; sed vobis, qui de supercilio malae praesumptionis jactitatis, non opus videor: imo humilibus et peccatoribus me impendo. Haec contra eos dicta gravius proferuntur, quia justos se mentiebantur; humilibus autem et confitentibus salus offertur. Propterea beatus  simul inutiles facti sunt; non 437 est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Idcirco melius est in domo beati Matthaei Christo cum publicanis et peccatoribus participari, quam cum Pharisaeis male sine illo justificari. Jejuni quidem erant cibo salutis, propterea non sentiebant se aegrotos: et saturati jactantia falsae justificati
Abbreviated transcription (Latin):
tua ñtiat᷑ Sicsic nimirũ xp̃c tangit᷑ dũ &ubiq potens credit᷑ & ds̃ in ho¬
ascendi ad patrẽ meũ. Ascenderat aut̃ huic ad patrẽ. qͥa coeqͣlẽ ei illum
credidit. idcirco fibriã uestim̃ti eiꝰ fide ꝑfecta tetigit. Ꝙd gͦ ꝑfibriam: ꝓ¬
nisi uirt̾ dĩtatis designat᷑ : Ista nãq ẽ. fibria mandatoꝵ. quas in sũmita¬
te palli sacerdotis moyses fieri iub&. ꝑ quã hec mulier int̾na penetraũ.
& ꝑfibriã tetigit capitis sũmitatẽ. Hausit nãq decincinno guttã salutis.
& de capite rorẽ pietatis. Unde & sponsus incanticis. Caput meũ plenũ ẽ.
rore. & cincinni mei noctis guctis. Perueñ enĩ heç ad fontẽ roris. & fur¬
tĩ bausit exfibria guttã salutis: ꝓfecto qͥa credidit qđ unguentũ incapite
ut in exuperabilis eẽt: Sed dũ dalilȩ ãplexꝰ querit. scilio& eccłȩ m̃struosȩ:

Expanded text:
tua nuntiatur. Sic, sic nimirum Christus tangitur, dum et ubique potens creditur, et Deus in hotua nuntiatur. Sic, sic nimirum Christus tangitur, dum et ubique potens creditur, et Deus in hoascendi ad Patrem meum . Ascenderat autem hic ad Patrem, quia coaequalem ei illum credidit, idcirco fimbriam vestimenti ejus fide perfecta tetigit. Quid ergo per fimbriam, nisi virtus Deitatis designatur? Ista namque est fimbria mandatorum, quas in summitate pallii sacerdotis Moyses fieri jubet, per quam haec mulier interna penetravit, et per fimbriam tetigit capitis summitatem. Hausit namque de cincinno guttam salutis, et de capite rorem pietatis. Unde et sponsus in Canticis: Caput meum plenum est rore, et cincinni mei noctium guttis . Pervenit enim haec ad fontem roris, et furtim hausit ex fimbria guttam salutis. Profecto quia ut inexsuperabilis esset. Sed dum Dalilae amplexus quaerit, scilicet Ecclesiae menstruosae,
Abbreviated transcription (Latin):
tecigiss&: in munda erant. Hȩx uͦ. sitetigero fibriã uestim̃tieiꝰ. salua ero
liiquet igit᷑ qͦdeũ dm̃ credidit qͥ nullis coinqͥnat᷑ sordib : immo abst̃git uulnera.
emundat in munditias. & languores uacuat. Sed nũ ꝗd ñ sine tactu eiꝰ. ei p̃sta¬
re poterat: Presertĩ cũ nec sȩ tangi ab eo postulat. sed ipsa cincinnũ uestim̃ti
ex fide furti tangere p̃sumit: Istinc gͥ liqu&. qͦd passi in euugło mysteriis &
reb diuina p̃dicant᷑: ꝓpt̃ca & heç tetigisse nẽpe dr̃: ut fides qͣ xp̃c asuis tan¬
git᷑ luce clariuꝰ reseret᷑. Quantũ gͥ ad historiã attin&. qͥase indignã iudica¬
ab aspectu diuinitatis latere credidiss&. in qͦ nihil postremũ. nihil iudicauit
mulier quȩ pͥmo uulnerata peccato pͥmȩ originis. fluebat sanguine: et
menstruis eruentabat᷑ delictis. Quȩ fide integra subripuit sanitatẽ. dũ
ꝑfida archisynagogi filia. uide lic& synagoga suis doctorib ꝑlecta mor¬

Expanded text:
nda erant. Haec vero: Si tetigero fimbriam vestimenti ejus, salva ero. Liquet igitur, quod eum Deum credidit, qui nullis coinquinatur sordibus, imo abstergit vulnera, emundat immunditias, et languores vacuat. Sed nunquid non sine tactu ejus, ei praestare poterat; praesertim cum nec se tangi ab eo postulat, sed ipsa cincinnum vestimenti ex fide furtim tangere praesumit? Istinc igitur liquet, quod passim in Evangelio mysteriis et rebus divina praedicantur; propterea et haec tetigisse nempe dicitur, ut fides qua Christus a suis tangitur luce clarius reseretur. Quantum igitur ad historiam attinet, quia se indignam judicaab aspectu divinitatis latere credidisset, in quo nihil postremum, nihil judicavit mulier, quae primo vulnerata peccato primae originis fluebat sanguine, et menstruis cruentabatur delictis. Quae fide integra surripuit sanitatem, dum perfida archisynagogi filia, videlicet Synagoga, suis doctoribus perlecta, mor
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ sał fide᷑ Siqͥdẽ qͥa iniciatrix radixq om̃iũ uirtutũ fides esse ꝓbatur.
Uic& qͥdã pͥus uirtutes reqͥrant. deinde ꝓmiitant fidẽ. tam̃ pͥor. ẽẽ. deb&

Expanded text:
et non salus fidem. Siquidem quia initiatrix radixque omnium virtutum fides esse probatur. et non salus fidem. Siquidem quia initiatrix radixque omnium virtutum fides esse probatur. Licet quidam prius virtutes requirant, deinde promittant fidem: tamen prior esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq est qͦd unguentũ decapite fluens usq ad horã uestim̃ti descendisse canitur.
filiũ. Uiuo ego qͥa om̃ib his ueluti uestim̾to uestieris. Istist̃ eqͥdẽ ut dixi cin¬
cim guitis noctiũ plem. dũ spos pulsat ad ostiũ. qͦs ad modũ xp̃i eccła ubiq
fide tangens c̃ficet᷑. Sitetigero tantũ uestimtũ eiꝰ. salua ero: qͥaꝑ doctrinã
eoꝵ afluxu infidelitatis saluat᷑. R&ro aut̃ tangit seuut dixi qͥa pͦst ascensi¬
onẽ eiꝰ credidit. seuqͥa dictũ .ẽ. siqͥs mͥ ministrat me seqͣtur. Et alibi. Post
dñm dm̃tuũ abulabis. Unde moyses pͦsteriora dĩ uidens. chorꝰcꝰ de monte
descendit᷑ At ihc c̾ũsus. & uidens eã dix̃. Confide filia. fides tuate saluam
fec Nec itaq dix̃ fideftua tesaluã factura est: sed saluã fec̾. Ac siaꝑtedi¬
cat. In eo qͦd credidisti. iã salua facta es. Et notandũ qͦd fides salutẽ ad qͥrit

Expanded text:
que est quod unguentum de capite fluens usque ad oram vestimenti descendisse canitur , filium: Vivo ego, quia omnibus his veluti vestimento vestieris . Isti sunt equidem, ut dixi, cincinni guttis noctium pleni, dum sponsus pulsat ad ostium, quos admodum Christi Ecclesia ubique fide tangens confitetur: Si tetigero tantum vestimentum ejus, salva ero. Quia per doctrinam eorum a fluxu infidelitatis salvatur. Retro autem tangit, sicut dixi, quia post ascensionem ejus, credidit; seu quia dictum est: Si quis mihi ministrat, me sequatur ; et alibi: Post Dominum Deum tuum ambulabis. Unde Moyses posteriora Dei videns coruscus de monte descendit. At Jesus conversus, et videns eam, dixit: Confide, filiafacit. Nec itaque dixit: fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit; ac si aperte dicat: In eo quod credidisti, jam salva facta es. Et notandum quod fides salutem acquirit,
Abbreviated transcription (Latin):
incredulitatẽ meã : ꝓpt̾ta ut ȩstimo pͥus ñcurant᷑: Tam̃ clamor eoꝵ. ꝓfun¬
dũ cordis affectũ insinuat: Miserere nr̃i. filid Acsiaꝑte dicant. Os nr̃m
& caro nr̃a es: miserere nr̃i. Et si ñ obaluid ꝓẽgnatione carnis. Porro inter¬
rogati si credunt : dicunt. Utiq dñe. Priuꝰ enĩ filiũ dđ clamantes. pͦstea uero
pleniuꝰ & ꝑfectiuꝰ dnm̃ c̾fitentes dicunt: Utiq dñe Ac ꝑ hoc humanitatem
xp̃i diuinitatẽq: inuocant. ut fides eoꝵ accepta fiat. Alioqͥn qͥsq humanitatẽ
carnis in xp̃o sine diuinitate p̃dicat. aut diuinitatẽ sine uera humanicate: ner

Expanded text:
incredulitatem meam : propterea, ut aestimo, prius non curantur. Tamen clamor eorum profundum cordis affectum insinuat: Miserere nostri, fili David. Ac si aperte dicant: Os nostrum et caro nostra es, miserere nostri. Et si non ob aliud, pro cognatione carnis. Porro interrogati si credunt, dicunt, Utique: Domine. Prius enim 455 filium David clamantes, postea vero plenius et perfectius Dominum confitentes dicunt: Utique, Domine. Ac per hoc humanitatem Christi divinitatemque invocant, ut fides eorum accepta fiat. Alioquin quicunque humanitatem carnis in Christo sine divinitate praedicant, aut divinitatem sine vera humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
didisse: atq: extra hominẽ dm̃ fuisse: idcirco eiꝰ de uoce tangit fimbriam.
quẽ ulniq fides eccłȩ c̾fitet᷑: ꝑfecto aut̃ totꝰ ubiq totꝰ & in homine xp̃o ihũ qͣndo¬
qͥdẽ extrase nihil prestat: Ait enĩ Sentio uirtutẽ exisse deme: Deillo qͥdẽ
exiit. qͥa in illo plenitudo diuinitatis erat. & in diuinitate uirtꝰ om̃i potentissima
pollebat. Diuinitas aut̃. ubiq erat. Alit̾ cam̃ in homine xp̃o. alit̃ aut᷑ infibria
sed qͥa extra siue intra potens ten& &regit omĩa Preparat᷑ gͦ mulier incuiꝰ
typo uniuer salis eccła sub specie designet᷑ ꝓ pc̾ea dũ lib& exea diuinitꝰ tano
p̾dicant᷑. Si tetigero inqͥt sĩbria uestim̃ti eiꝰtantũ. salua ero. Et mitafidu

Expanded text:
didisse, atque extra hominem Deum fuisse; idcirco ejus devotedidisse, atque extra hominem Deum fuisse; idcirco ejus devotequem ubique fides Ecclesiae confitetur. Profecto autem totus ubique totus, et in homine Christo Jesu, quandoquidem extra se nihil praestat. Ait enim: Sentio virtutem exisse a me. De illo quidem exiit, quia in illo plenitudo divinitatis erat, et in divinitate virtus omnipotentissima pollebat. Divinitas autem ubique erat. Aliter tamen in homine Christo, aliter autem in fimbria sed quia extra, sive intra, potens tenet et regit omnia. Praeparatur igitur mulier, in cujus typo universalis Ecclesia sub specie designetur, propterea dum libet ex ea divinitus tanta praedicantur. Si tetigero, inquit, fimbriam vestimenti ejus tantum, sa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ intrase. Sitecigero fibriã uestim̃ti ertantũ. saluaero: Mira dispensatio
Ecce int̾ dm̃ & mulierẽ. furtiue salutis agit᷑ cam̃ grande cõmerciũ. Archify¬
nagogꝰ qͥdẽ deuotꝰ occurrit & totꝰ ad adorandũ int̾ra ꝓsternit᷑ Causa refert
dolorẽ insinuat. mouet affectũ. impecrat ut ꝓper&. & accedatad curã.
pi&atis opꝰ aꝑtiuꝰ p̃monstrar&. Accessit inqͥt recto. Retro aut᷑ qͥa pͦst ascen¬
sũ saluatoris credidit. Sediuxta historiã hanc & si cogebat ad xp̃m doloris
magnitudo accedere. fȩditas tam̃ uulneris ꝓhibebat. Sed maluit fidei
trepidante c̃silio exfiducia iudicari. quã detã fȩ̨do uulnere sic perire.
Atidtant gͥ scelesti & in mundi. abrũpant pudorẽ noxiũ. & inueniant c̃siliũ
ds̃eẽt. qͦmͦ infibria excrase sentir&  Constat gͥ & illã dm̃ in homine cre¬

Expanded text:
enim intra se: Si tetigero fimbriam veenim intra se: Si tetigero fimbriam veium. Archisynagogus quidem devotus occurrit, et totus ad adorandum in terra prosternitur; causam refert, dolorem insinuat, movet affectum, impetrat ut properet, et accedat ad curam.pietatis opus apertius praemonstraret. Accessit, inquit, retro. Retro autem, quia post ascensum Salvatoris credidit. Sed juxta historiam hanc etsi cogebat ad Christum doloris magnitudo accedere, foeditas tamen vulneris prohibebat. Sed maluitrepidante consilio, maluit de fide judicari quam de foedo vulnere sic perire.Audiant igitur scelesti et immundi, abrumpant pudorem noxium, et inveniant consilium Deus esset, quomodo in fimbria extra se sentiret? Constat igitur et illam Deum in homine cre
Abbreviated transcription (Latin):
illa sanat᷑ a dño quȩ adulta uitȩ recep̃ intelligentiã. & p̃teritoꝵ actꝰ ig¬
norantiȩ deputañt Illa uͦ simili mͦ cũ iã iure ad ulta xp̃m exlege reꝓmis
sũ suscipere debuiss&. qͥa noluit credere aꝓph&is & patriarchis mox mor¬
tua ñtiat᷑. Et notandũ qͦd sanguine fluens ñ indomo. ñ in urbe. accedit
addm̃ quȩ iuxta legẽ ac̃uersatione humana excludebat᷑. sed initinere
ambulante dño. Ut dũ ꝑgit ad alia. in uia quȩ xp̃c ẽ. aliã id ẽ eccłam
curatã ostendit. Qđ sane aliubi sermo diuinꝰ insinuat. cũ qͥdã inuitati
ad nuptias uenire recusassent. Exite inqͥt ad exitꝰ uiarũ. & qͦscũq inuene¬
ritis bonos & malos cõpellite intrare. Siqͥdẽ deuiis huiꝰ scłi uocat᷑ eccła.
id circo istap̃parat᷑ dũ ad aliã ir&. ut hȩc pͥor inuia occurrer&. Dicebat

Expanded text:
illa sanatur a Domino, quae adulta vitae recepit intelligentiam, et praeteritorum actus igilla sanatur a Domino, quae adulta vitae recepit intelligentiam, et praeteritorum actus ignsum suscipere debuisset, quia noluit credere a prophetis et patriarchis mox mortua nuntiatur. Et notandum quod sanguine fluens, non in domo, non in urbe accedit ad Deum, quae juxta legem a conversatione humana excludebatur, sed in itinere ambulante Domino: ut dum pergit ad alia, in via quae Christus est, aliam, id est Ecclesiam, curatam ostendat. Quod sane alibi sermo divinus insinuat, cum quidam invitati ad nuptias venire recusassent. Exite, inquit, ad exitus viarum, et quoscunque inveneritis bonos et malos, compellite 448 intrare . Siquidem de viis hujus saeculi vocatur Ecclesia. Idcirco ista praeparatur dum ad aliam iret, ut haec prior in via occurreret. Dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
nisfluxu patiebat᷑ cluo decĩ annis. accessit recro &e tetigit fibriã uestiñti eius:
Tuxta eũugłm itaq lucȩ & ipsa pͥncipis filia duodennis defuncta legit᷑. quia
ꝓfecto mystice hȩc mulier eccła uidelic& degentib agregata. exeocepit
egrotare. ꝓfluxuq in munditiarũ pati. ex qͦ gens uideoꝵ credere. de inde
legalib ad dm̃ institutis diuinit᷑ erudiri Meliu̾ iãq c̾oparatione. uir¬
tutũ uicia ostendunt᷑. Sed cũ adulta illa de menstruis idoloꝵ cultib in
qͥb scđm euugłm euũgłistã erogauerat om̃e patrimoniũ suũ c̃uersa sanati
ad xp̃m. illa mox ꝑfidiȩ suȩ languore morit᷑. At ꝑ hoc utraq illarum
duodennis iure narrat. Solent enĩ &iã leges scłi quosq duolecimo ȩca¬
tis anno iã suis cohercere p̃ceptis. & ipsi legũ p̃mio ꝓbonis aut supplicio
ꝓmalis int̾dũ sub iacere. Unde scđm anagogicos scripturarũ sensus iure

Expanded text:
decim annis, accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus. Juxta Evangelium itaque Lucae et ipsa principis filia duodenis defuncta legitur . Quia profecto mystice haec mulier, Ecclesia videlicet de gentibus aggregata, ex eo coepit aegrotare, profluxumque immunditiarum pati, ex quo gens Judaeorum credere, deinde legalibus ad Deum institutis divinitus erudiri. Melius jamque comparatione virtutum vitia ostenduntur. Sed cum adulta illa de menstruis idolorum cultibus, in quibus secundum evangelistam, erogaverat omne patrimonium suum, conversa sanatur adnim etiam leges saeculi quoque duodecimo aetatis anno jam suis coercere praeceptis; et ipsi legum praemio pro bonis, aut supplicio pro malis interdum subjacere. Unde secundum anagogicos Scripturarum sensus jure
Abbreviated transcription (Latin):
adõ quã sȩpe p̃cipit᷑ ut ultͣ gr̃a ñ habeat locũ quãuis & gr̃ȩ sit donum
p̃ceptis dĩ in om̃ib obȩdire. Unde & ipse septimꝰ numerꝰ quẽ petriis ꝓpo¬
suit. quãuis numero uideat᷑ paruuꝰ : inuenit᷑ tam̃ ã plissimus sacram̃to
sic̃ & ille cũ septuagies septies multiplicat᷑: Qđ siꝑ omnẽ seriẽ uece s tes¬
tam̃ti c̃sideres. in uenies hunc numerũ ebdomadarũ mysti . seu curra
ꝑ dies ut sabbatũ faciat. seu ꝑsepti manas ut pente costen nob̾ impleat. Sea
oũ pperat ꝑ menses ut septimi mensis festa consecr&: nec ñ & cũ uadt per
annuã septimanã facit annũ qͥ reqͥẽ dat t̃rȩ. Demde nexꝰ oñs frinȩ obli¬

Expanded text:
a Deo quam saepe praecipitur, ut ultra gratia non habeat locum; quamvis et gratiae sit donum a Deo quam saepe praecipitur, ut ultra gratia non habeat locum; quamvis et gratiae sit donum praeceptis Dei omnibus obedire. Unde et ipse septimus numerus quem Petrus proposuit, quamvis numero videatur parvus, invenitur tamen amplissimus sacramento, sicut et ille, cum septuagies septies multiplicatur; quod si per omnem seriem Veteris Testamenti consideres, invenies hunc numerum hebdomadarum mysticum, seu currat per dies ut sabbatum faciat, seu per septimanas, ut Pentecosten nobis impleat; seu cum properat per menses, ut septimi mensis festa consecret, necnon et cum vadit per annuam septimanam facit annum qui requiem dat terrae. Deinde, nexus omnis frate
Abbreviated transcription (Latin):
tentia flectit᷑ atq mutat᷑ Ynde certi. eẽ debemꝰ qđ si parua hominib
ñ dimittimꝰ. ñ dico uoce & simulatione. uerũ &iã nisi extoro corde & om̃i
puritate m̃tis dimiserimꝰ : qr uiolata. caritate rei tenem : Idcirco nemo dica
ficte nihil habeo c̃tra eũ ut solent homines dicere . Ipse nouit habet
dm̃ iudicẽ ñ mͥ cura ẽ. ꝗd uelit agere. ego agnouiei Ipͥse talis c̃fundit
sententiã suã & c̃uincit᷑ ac̃scientia sua: qr ubi uera caritas ñ regnat. falsa
pax se colorat. Qua ꝓpt̾ õmẽ fictȩ pacis simulationẽ euertit dicens. sic fa¬
ci& uob̾ pat̾ m̃s cȩlestis. si ñ remiseritis hominib unꝰ qͥsq de cordib ur̃is
t ñ dic̃ quotiens sic̃ pecrus int̾rogat usq septies neq sic̃ apse respondit
relinqͥt arbitriũ:. Ut si qͣntũ iub&e ds̃ remiseris. tantũ sit obedientiȩ retribu¬
tia: Sin ãplius ut mysticꝰ de monstrat numerꝰ. sit gr̃ȩ p̃miũ : Quia nec tant

Expanded text:
hominibus non dimittimus, non dico voce et simulatione, verum etiam nisi ex toto corde et omni puritate mentis dimiserimus, quia violata charitate, rei tenemur. Idcirco nemo dicat ficte: nihil habeo contra eum, ut solent homines dicere; ipse novit, habet Deum judicem, non mihi cura est quid velit agere, ego ignovi ei; iste talis confundit sententiam suam et convincitur a conscientia sua. Quia ubi vera charitas 775 non regnat, falsa pax se colorat. Quapropter omnem fictae pacis simulationem evertit dicens: Sic faciet vobis Pater meus coelestis, si non remiseritis hominibus unusquisque de cordibus vestris. Et non dicit quoties, sicut Petrus interrogat, usque septies, neque sicut ipse respondit relinquit arbitrium; ut si quantum jubet Deus remiseris, tantum sit obedientiae retributio, sin amplius, ut mysticus demonstrat numerus, sit gratiae praemium. Quia nec tantum
Abbreviated transcription (Latin):
edhic egressus afonte unꝰ. inueñ unũ dec̾seruis suis ꝓħ dolor. Afonte egres¬
sus. ẽ. unus. & ecce iã facti st̃ duo. Qui nisi rursꝰ diuisi eeñt. ñ nisi se unũ inuenis¬
s& : qr sic̃ pͥus om̃s unũ corpꝰ diaboli erant. quã uis multa m̃bra : ita & in xp̃o re¬
nati om̃s in unitate corporis xp̃i st̃ recepti. Quoꝵ ipse factꝰ ẽ. caput. singuliaut᷑
alt̃ alteriuꝰ m̃bra. unde. & in eisdẽ omib unũ corpꝰ. Ueru̾tam̃ & si rursus hic
cuiꝰ qr unũ . ẽ. caput & multa st̃ m̃bra adhuc unũ. ẽ corpꝰ. Quẽ uũ inuenit
miser unꝰ qͥ egressus. ẽ. acorpore. egressꝰ ab unitate fr̃na. egressus a gr̃a dĩ. egress
a caritate. inueñ unũ de c̃seruis suis. Ambo siqͥdẽ serui. & ideo ille c̃seruus
ed alit̾ ille seruuꝰ. & alit̃ ille. Tam̃ eoꝵ unꝰ ẽ. dñs. Sed infelix nimiũ atque¬

Expanded text:
Sed hic egressus a fonte unus, invenit unum de conservis suis. Proh dolor! a fonte egresSed hic egressus a fonte unus, invenit unum de conservis suis. Proh dolor! a fonte egressus est unus, et ecce jam facti sunt duo. Qui nisi rursus divisi essent, non nisi se unum invenisset; quia sicut prius omnes unum corpus diaboli erant, quamvis multa membra, ita et in Christo renati omnes in unitate corporis Christi sunt recepti, quorum ipse factus est caput, singuli autem alter alterius membra, unde et in eisdem omnibus unum corpus. Verumtamen etsi rursus hic cujusque unum est caput, et multa sunt membra, adhuc unum est corpus. Quem unum invenit miser unus, qui egressus est a corpore, egressus unitate fraterna, egressus a gratia Dei, egressus a charitate, invenit unum de conservis suis. Ambo siquidem servi, et ideo ille conservus. Sed aliter ille servus, et aliter ille. Tamen eorum unus e
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ ad xpm̃ ꝑfidẽ. & ueñdati pͥus sub peccato debitoresq talentoꝵ c̃uin¬
cimꝰ. Sed qr ñ habuimꝰ unde reddere neq ullus mortaliũ habuise credit̃.
flecteͥmꝰ gͦ ad ipsũ eundẽq regẽ & adoramꝰ. rogantes clem̃t ut nr̃a nob̵ dimittat de¬
bita At ubi cũ oblati quoꝵ lib& officio ministroꝵ angłoꝵ uidelic& uł sacerdorũ
seu ministroꝵ descendimꝰ infontẽ: qͦ abluti & c̃secrati insanguine xp̃i. omĩa ta¬
lentoꝵ cyrographa soluunt᷑. reddit᷑ uniuersis mortalib ꝑ xp̃i grãm libertas.¬
Et deseruitute tͣnsit hic unꝰ oblatꝰ. qđ ẽ. om̃e corpꝰ eccłȩ in adoptionẽ filioꝵ dĩ.
Et ideo quã bene ait. qr dimisit eũ Dimisit aut̃ eũ gratis liberũ. insuꝑ & uni¬
uersa talentoꝵ debita dimisit ei. Et cũ hic factꝰ. ẽ. lib̃. nulla deinceps deuxo¬
re as liberis facta. ẽ. m̃tio: qr in eiꝰ lib̾tate donata. ẽ. lib̾tas integri corporis.

Expanded text:
m per fidem, et venundati prius sub peccato, debitoresque talentorum convincimur. Sed quia non habuimus unde reddere, neque ullus mortalium habuisse creditur, flectimus 764 ergo ad ipsum eumdemque regem, et adoramus, rogantes clementer, ut nostra nobis dimittat debita. At ubi cum oblati, quorumlibet officio ministrorum, angelorum videlicet vel sacerdotum seu ministrorum descendimus in fontem, quo abluti et consecrati in sanguine Christi, omnia talentorum chirographa solvuntur, redditur universis mortalibus per Chrisnem filiorum Dei. Et ideo quam bene ait, quia dimisit eum. Dimisit autem eum gratis liberum, insuper et universa talentorum debita dimisit ei. Et cum hic factus est liber, nulla deinceps de uxore ac liberis facta est mentio, quia in ejus libertate donata est libertas integri corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ nec in minuta ita nec aucta aut inmutata. ẽ: sic̃ de hominib quos quesiuit auctor
salutis. & quesitos inuenit : inuentos uͦ ꝓpͥis reuex̾ humeris ad gaudia ȩc̃xiȩ uitȩ
nde c̃uocat eosdẽ. angłos amicos ac uicinos & dic̃ Congratulamini mͥ: qr in ueni ouẽ
meã quã ꝑdiderã: ꝑ diderat aut̃ eã. qr cũ pͥis indextris creata eẽt. corruerat
ad sinistrã: Nec gͥ poterat ꝑfectio ẽẽ. qͦ centenariuꝰ numerꝰ ĩminutꝰ erat
ed mox cũ numer᷑ desi nistra indexterã transfert᷑. centenaruꝰ reformat᷑

Expanded text:
ps laetitia, sicut nec imminuta, ita nec aucta aut immutata est, sicut de hominibus quos quaesivit auctor ps laetitia, sicut nec imminuta, ita nec aucta aut immutata est, sicut de hominibus quos quaesivit auctor salutis, et quaesitos invenit, inventos vero propriis revexit humeris ad gaudia aeternae vitae. Unde convocat eosdem angelos amicos ac vicinos et dicit: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quam perdideram. Perdiderat autem eam, quae cum prius in dextris creata esset, corruerat ad sinistram. Nec igitur poterat perfectio esse, quo centenarius numerus imminutus erat. Sed mox cum numerus de sini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto numerꝰ ex unitate restaurat᷑ ut centenariuꝰ ꝑ fectꝰ indexitis inuenit᷑
& ideo ñ qͥnqͣginta. ñ ducentas dix̃ sed centũ. Et exhis unã ꝑdidit. ut osten¬
der& ñ exdã no tantũ fuisse dolorẽ incȩlo. uerũ &iã & ex numero. Nãq amis¬
sio uniuꝰ totũ dissipauerat centenariũ numerũ. qr & dexterã redigerat adsinistrã:
ut dispendio unius sinistra clauder&  om̃is. & dextera nihil haber& Nonagesimꝰ
& nonꝰ numerꝰ insinistra lat& clausus & c̃strictus. her& & ten&  c̃ clusus. Suitam̃
ubi uniuꝰ ꝑceꝑit & senserit augm̃tũ. mox ad palmã dexterȩ transit. mox centena¬
ru numeri ꝑuenit ad coronã. ñ qđ angłoꝵ illoꝵ qͥ remanserant qͦs reliqͥt ulla eẽt
sic reqͥrit. ut teneat quȩ reliqͥt & amissa sic inuenit ut quȩ seruata st̃ incȩles¬

Expanded text:
profecto numerus ex unitate restauratur, ut centenarius perfectus in dextris inveniatur, profecto numerus ex unitate restauratur, ut centenarius perfectus in dextris inveniatur, et ideo non quinquaginta, non ducentas dixit, sed centum. Et ex his unam perdidit, ut ostenderet, non ex damno tantum fuisse dolorem in coelo, verum etiam et ex numero. Namque amissio unius totum dissipaverat centenarium numerum; quia et dexteram redegerat ad sinistram, ut dispendio unius sinistra clauderetur omnis, et dextra nihil haberet. Nonagesimus et nonus numerus in sinistra latet clausus, et constrictus haeret, et tenetur conclusus. Qui tamen ubi unius perceperit et senserit augmentum, mox ad palmam dexterae transit, mox centenarii numeri pervenit ad coronam, non quod angelorum illorum qui remanserant, quos reliquit, ulla esset sic requirit, ut teneat quae reliquit; et amissa sic invenit, ut quae servata sunt in coeles
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ ut centũ sint. Et si ꝑ cȩteros huiꝰ modi numeros hoc c̃sideres. ita inuenies
Uariari nãq ꝑ breuitatẽ & magnitudinẽ eoꝵ numeri posst̃. qͥb unũ de est ut ꝑfi¬
ciant᷑: ipsũ uͦ unũ sine uarietate insese man&. Quicũ accesserit non aginta
nouẽ ouib in solitudine suoꝵ delictoꝵ cõmorantib. centenariuꝰ ꝑfectꝰ numer̃
redintegrat᷑. Quia nisi ꝑ penitentiã om̃s peccatores receperint hanc unitatẽ
inse dõ rec̃ciliati extra hunc numerũ qui indextris leuatꝰ coronã expͥmit
remanebunt. Pia quidẽ intelligentia sc̃issimi doctoris. sed illa uerior cõm̃dat
in qͣ reliqͥ om̃s tã grecoꝵ quã & latinoꝵ doctores c̃cordare uident᷑: Et omũs
heç parabola hoc insinuat. qđ piuꝰ pastor inde ad nos uenit. ubi eas ouesreliqͥt.
ñ inꝑfectas aut uiciatas. sed in minuto numero ꝓpt̾ eos qͥ ceaiderant eSug

Expanded text:
novem, ut centum sint; et si per caeteros hujusmodi numeros hoc consideres, ita invenies. novem, ut centum sint; et si per caeteros hujusmodi numeros hoc consideres, ita invenies. Variari namque per brevitatem et magnitudinem eorum numeri possunt, quibus unum deest ut perficiantur, ipsum vero unum sine varietate in sese manet. Qui cum accesserit nonaginta novem ovibus in solitudine suorum delictorum commorantibus, centenarius perfectus numerus redintegratur. Quia nisi per poenitentiam omnes peccatores receperint hanc unitatem in se Deo reconciliati, 744 extra hunc numerum qui in dextris levatus coronam exprimit, remanebunt. Pia quidem intelligentia sanctissimi doctoris, sed illa verior commendatur in qua reliqui omnes tam Graecorum quam Latinorum doctores concordare videntur. Et omnis haec parabola hoc insinuat, quod pius pastor inde ad nos venit, ubi eas oves reliquit, non imperfectas aut vitiatas, sed in minuto numero propter eos qui ceciderant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
catore magis gaudiũ fit incȩlo quã supͣ nonaginta nouẽ iustis qͥ ñ indigent pe¬
nitentia ob c̃seruatã iusticiȩ lȩticiã incęlestib Et si qͥdã eximiuꝰ doctoꝵ hunc
numerũ relictarũ ouiũ. dehis dictũ accipiat ouib qͣs reliqͥt indeserto: ñ de
angłis qͥdẽ sed de suꝑbientib qͥb lib& hominib. Quos suꝑbos significat tãquã soli¬
tudinẽ gerentes in animo dũ solos seuideri uolunt. qͥb ad ꝑfectionẽ unitas dȩ esse
ꝓbatͥ: Cũ enĩ inqͥt qͥsq auera untate diuellit̾ suȩ potestatis. eẽ. cupiens. ꝑ suꝑbiam
utiq diuellit᷑. Non enĩ seqͥt᷑ unũ qđ ds̃ est. Ideoq ut ipse ait. in nonaginta nouẽ
ouib ponit eoꝵ significationẽ. Quide se qͥdẽ p̃sum̃tes. peccatorib ad salutẽ rede¬
untib se ante ponunt. Unũ itaq de est & ad nouẽ ut decẽ sint : & ad nonaginta

Expanded text:
catore magis gaudium fit in coelo, quam supra nonaginta novem justis qui non indigent poecatore magis gaudium fit in coelo, quam supra nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia ob conservatam justitiae laetitiam in coelestibus. Et si quidam eximius doctorum hunc numerum relictarum oviuis quidem, sed de superbientibus quibuslibet hominibus, quos superbos significat tanquam solitudinem gerentes in animo, dum solos se videri volunt, quibus ad perfectionem unitas deesse probatur. Cum enim, inquit, quisque a vera unitate divellitur, suae potestatis esse cupiens, per superbiam utiqovibus, ponit eorum significationem. Qui de se quidem praesumentes, peccatoribus ad salutem redeuntibus se anteponunt. Unum itaque deest, et ad novem, ut decem sint, et ad nonaginta
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ soli nouẽ qͥ ẽ t̾cius quadratꝰ numerꝰ. & qr sub isto numero nouẽ angłoꝵ
dicunt᷑. ẽẽ. ordines. Ynũ .ẽ. ac si dicant᷑ nonaginta & nouẽ. ut soli nouẽ intelligant᷑
ed qr insingulis eoꝵ ordinib nullus p̾figurat᷑ꝰ ẽ. numerꝰ. nec sciri potest ab ullo mor¬
taliũ qͣntꝰ sit : ꝓpt̾ea ñ in merito finitꝰ. ꝓ infinito ponit᷑: ita ut bene t̾cius quadratꝰ
accipiat᷑. ne aut trinitas desit in numero. aut quadratura numeri desit intrinita¬
te firma & stabilis ac conquadrata. neullis umquã sȩculis moueat᷑ ac confundat᷑
uos om̃s in montib iusticiȩ reliqͥt. deqͣ iusticia ꝓpħa ad dm̃ dic̃ Iusticiȩ tuȩ sicut
montes dĩ. Et ideo quia eos in his montib firmatos reliqͥt. ad nos securus uenit:
qr uerbo dñi cęli firmati st̃. & spũ oris eiꝰ om̃is uirtꝰ eoꝵ Unde ꝓ c̃uerso uno pec¬

Expanded text:
quantum soli novem, qui est tertius quadratus numerus; et quia sub quantum soli novem, qui est tertius quadratus numerus; et quia sub ta et novem, ut soli novem intelligantur. Sed quia in singulis eorum ordinibus nullus praefiguratus est numerus, nec sciri potest ab ullo mortalium quantus sit, propterea non immerito finitus pro infinito ponitur, ita ut bene tertius quadratus accipiatur, ne aut Trinitas desit in numero, aut quadratura numeri desit in Trinitate firma et stabilis, ac conquadrata, ne ullis unquam saeculis moveatur ac confundatur. Quos omnes in montibus justitiae reliquit, de qua justitia Propheta ad Deum dicit: Justitiae tuae sicut montes Dei . Et ideo quia eos in his montibus firmatos reliquit. ad nos securus venit, quia, Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Unde pro converso uno pec
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ eoꝵ om̃iũ innocentia indefessa seqͥt᷑ xp̃m agnũ int̾ pascua uitȩ. & deducit
illosꝰ ad fontes aqͣrũ. Ubi siqueris lector cur nonaginta & nouẽ oues dicunt᷑ re¬
lictȩ in montib cũ innumerabiles sint greges in eo deserto qͦs reliqͥt: noueris
qr ideo deplurimis quȩ dicenda erant pauca carpsimꝰ. eo qđ heç parabola p̃ceden¬
tiũ patrũ famosissime explanata. ẽ : ñ minꝰ grecoꝵ quã & latinoꝵ tractatibus
Sed qr om̃s dixer̃ qđ hic finitꝰ numerꝰ ꝓ infinito positꝰ sit: querendũ quare
nonaginta & nouẽ tantũ relictȩ dicunt᷑: Non gͥ dubito qđ sententia ñ uacat amis¬
terio. Sed qr nouẽ st̃ ordines angłoꝵ. scriptura testat᷑ diuina. Ideo hunc numerũ
posuisse credimꝰ. qr tantũ ualent nonaginta & nouẽ ad sacram̃tũ p̃figurationis.

Expanded text:
eo quod eorum omnium innocentia indefessa sequitur Christum agnum inter pascua vitae, et deducit eo quod eorum omnium innocentia indefessa sequitur Christum agnum inter pascua vitae, et deducit illos ipse ad fontes aquarum. Ubi si quaeris, lector, cur nonaginta et novem oves dicuntur relictae in montibus, cum innumerabiles sint greges in eo deserto quos reliquit, noveris quia ideo de plurimis quae dicenda erant pauca carpsimus, eo quod haec parabola praecedentium Patrum dictis famosissime explanata est, non minus Graecorum quam Latinorum tractatibus. Sed quia omnes dixerunt, quod hic finitus numerus pro infinito positus sit: quaerendum, quare nonaginta et novem tantum relictae dicuntur? Non igitur dubito, quod sententia non vacat a mysterio. Sed quia novem sunt ordines angelorum 743 Scriptura testatur divina. Ideo hunc numerum posuisse credimus, quia tantum valent nonaginta et novem ad sacramentum praefigurationis,
Abbreviated transcription (Latin):
humeris sic̃ p̃sens parabola testat᷑ reportauit. Nã ouis illa quȩ ꝑdita. ẽ. in adã. inuent
leuat᷑ axp̃o. & ꝓpͥis eiꝰ humeris ut dixi ĩ positã qr languida ac lassa multis uexata
morbis ꝑse redire ñ poterat. neq ꝑ liberũ arbitriũ ut qͥdã male sentiunt: Ergo
leuat᷑ in humeris eiꝰ inqͥb factꝰ ẽ. pͥncipatꝰ &iã gloriosus. Qui ꝓfecto humeri erucis
brachia st̃. Illic nr̃a peccata sustulit & portauit. In illa nobili ceruicepu pastoris.
nobiles facti reqͥescimꝰ & portam᷑. Ubiquãuis unadicat᷑ ouis. om̃s fuimꝰ: qr om̃s unũ
corpꝰ sumꝰ. sed multa m̃bra Diues gͥ pastor nr̃ cuiꝰ nos om̃s centesima portio uix sumꝰ
ab& nãq nonaginta nouẽ oues insuꝑnis montib ubi amoena sẽꝑ st̃ pascua. sẽꝑq
oues & agni. Nontam̃ a natura oues angłi st̃ sic̃ nec homines. sed figurate dicunt᷑.

Expanded text:
humhumet propriis ejus humeris, ut dixi, imposita, quia languida ac lassa, multis vexata morbis per se redire non poterat, neque per liberum arbitrium, ut quidam male sentiunt. Ergo levatur in humeris ejus, in quibus factus est principatus etiam gloriosus. Qui profecto humeri crucis brachia sunt; illic nostra peccata sustulit et portavit; in illa nobili cervice pii pastoris, nobiles facti requiescimus et portamur, ubi quamvis una dicatur ovis, omnes fuimus, quia omnes unum corpus sumus, sed multa membra. Dives igitur pastor noster, cujus nos omnes centesima portio vix sumus. Habet namque nonaginta novem oves in supernis montibus, ubi amoena semper sunt pascua, semperque tor, et ipsi oves et agni. Non tamen a natura oves angeli sunt, sicut nec homines, sed figurate dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
loco quere seruũ tuũ. qm̃ ouis quȩ errauerat querenda erat apastore neperir& Fat&
lapsũ suũ ꝓpħa in eo inqͦ ẽ. ei cũ om̃ib c̃o mune c̃sortiũ. qr nemo qͥ in adã ñ sit mortuuꝰ. absq
rauerat auia. ideo rogat ut reqͥrat eũ pastor bonꝰ Idemo enĩ perit. qͥ ꝑfecte c̃g̾noscit
errorẽ suũ. d ẽ. gͦ dicere quere seruũ tuũ. nisi quere lassã & erroneã ouẽ tua ᷑ ueni
pastor dñe ihũ. quere sic̃ ouẽ ioseph: qr errauit ouis tua dũ tu moraris inmontibus.
elinq nonaginta & nouẽ oues tuas securꝰ. qr nillus . ẽ. lupꝰ qͦ tu eas relinqͥs: nullus mał
oꝑariuꝰ. nullꝰ & mercennariuꝰ. Ueni ꝑtem& ipsũ. quere ouẽ quȩ errauit. reporta c̃frac¬
tã & debilẽ que ꝑierat. Sicq factũ. ẽ. ut orauit. Yenit. quesiuit. inuenit & ꝓprus

Expanded text:
loco Quaere servum tuum. Quoniam ovis quae erraverat quaerenda erat a pastore, ne periret. Fatetur loco Quaere servum tuum. Quoniam ovis quae erraverat quaerenda erat a pastore, ne periret. Fatetur lapsum suum Propheta in eo in quo est ei cum omnibus commune consortium. Quia nemo qui in Adam non sit raverat a via, ideo rogat ut requirat eum pastor bonus. Nemo enim perit, qui perfecte cognoscit errorem suum. Quid est ergo dicere, quaere servum tuum, nisi quaere lapsam et erroneam ovem tuam? Veni, pastor Domine Jesu, quaere, sicut ovem Joseph, quia erravit ovis tua dum tu moraris in montibus. Relinque nonaginta et novem oves tuas securus, quia nullus est lupus quo tu eas relinquis, nullus malus operarius, nullus et mercenarius: veni per temetipsum, quaere ovem quae erravit, reporta confractam et debilem quae perierat. Sicque factum est ut oravit, venit, quaesivit, invenit, et propriis