comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iudrth
laudans aut iudaea
LosS Eph
auetus
Inluminata siue stellamaris. sed sermone spro
Pone memorem uel oboediens¬
agnoscens
filiuscolumbȩ sirum parit̃ et hebre:¬
CAEPHAS
pecrus syrum est
PAULUS
Temptatio respicientis uel sec urnas.
uirilis grecum est¬
IACOBUS.
sub plantator.
IOHAVNES
dñi gratia¬
UIPhilippus
os lampadarum¬
UII Bartbolomeus. filius suspendentis aquas¬
UIIITHOMΑS: Abyssus. uel geminus unde& didimꝰ grecedr̃.¬
UIII eatheus: Donatus idem appellatus est leui¬
X LEBBEuS : corculus iđ a corde ipse ẽ. et thaddeus ipse est
Possidens. siue possessio. Ita autẽ dictus
Rymon. auico chana ipse .ẽ. et zelotes :¬
OTH. Memoria le dñi uel memoria mortis
hoc uero nomine appellatus. ẽ iudas.
auico in quonatus est¬
MARCUS
excelsus mandato
LUCAS
Ipsecon surgens. siue ipse eleuans.
ST EPHANUS
nor maur̃a. greco autẽ sermone coronatus.
PONCIUS
Declinans consilium
PILATUS
os malleatoris.
BARABBAS
SION
specula et rectenã haecciuitas adauid

Expanded text:
udith laudans aut Iudaea. Ioseph auctus. inluminata siue stella maris, sed sermone Syro pone maerorem uel oboediensagnoscens. filius columbae, Syrum pariter et HebrCephas Petrus, Syrum est. Saulus tentatio respicientis uel securitas. Andreas uirilis, Graecum estIacobus supplantator. Iohannes domini gratia. Philippus os lampadarum. Bartholomaeus filius suspendentis aquas. Thomas abyssus uel geminus, unde et Dydimus Graece dicitur. Matthaeus donatus, idem appellatus est Leui. Lebbeus corculus, id est a corde, ipse est et Thaddeus, ipse estChananaeus possidens siue possessio; ita autem dictus Simon a uico Chana, ipse est et zelotes. Iscarioth memoriale domini uel memoria mortis; hoc uero nomine appellatus est Iudas a uico in quo natus estMarcus excelsus mandato. Lucas ipse consurgens siue ipse leuans. Stephanus norma uestra. Graeco autem sermone coronatus. Pontius declinans consilium. Pilatus os malleatoris. Barabbas Sion specula, et recte, nam haec ciuitas Dauid
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis nonnulli & illa gemina galliciae &lysitaniȩ
promuntoria inoceani insulas ponant. inquarũ una
templũ herculis: in alia monumentum adhuc conspi¬
citur scipiones Tamen quia extremitatem gallicia
terrae continent. adterram magnam euro pae poti¬
us quam ad oceani pertinent insulcis hab&tamen
& alics insulas interius. in suo aestu quem dicuntur
balecires hab&que & alia euania. nec non orcadas.
numero .xxxiii. quamuis non om̃s excultts habet.
& mnultimoplagȩ occidentalis. aliam insulam nomi¬
ne thrle dequa mantuanus. interalia tibi seruiat

Expanded text:
Quamvis nonnulli et illa gemina Galliciae et Lysitaniae promuntoria in Oceani insulas ponant, in quarum una templum Herculis, in alia monumentum adhuc conspicitur Scipiones, tamen, quia extremitatem Galiciae terrae continent, ad terram magnam Europae potius quam ad Oceani pertinent insulas. Habet tamen et alias insulas interius in suo estu, quae dicuntur Baleares, habetque et alia Mevania, nec non Orcadas numero XXXIII quamvis non omnes excultas. Habet et in ultimo plagae occidentalis aliam insulam nomine Thyle, de qua Mantuanus inter alias: 'Tibi serviat
Abbreviated transcription (Latin):
tera annibalis tenebatur. Cuius amissio tantum
peno duci dolorem dedit. ut inde totis uiribus romã
conuerter&ur. Opopulo dignum urbis imperio.
dignum que omnium fauore & ammirationeho¬
minum acdeorum. conpulsus adultimos i&us.

Expanded text:
tera Annibalis, tenebatur, cuius amissio tantum tera Annibalis, tenebatur, cuius amissio tantum Poeno duci dolorem dedit, ut inde totis viribus Romam converteretur. O populum dignum orbis imperio dignumque omnium favore et admiratione hominum ac deorum! Conpulsus ad ultimos metus
Abbreviated transcription (Latin):
columnas in oceanum recuperauit. nescias citius
anfelicius : quam uelociter quattuor anni fatent᷑
quam facile uel una ciuitas probat: Eodem quidẽ
quo obsessa est : eodem die capta est. Omnem que
africanae uictoriae fuit. quod tam facile uicta est
nispaniae chartago: certum est tamen ad profligan¬
dam pro uinciam maxime profecisse singularem
ducis sc̃itatem. quippe qui captiuos pueros puel¬
las que praecipuȩ pulchritudinis. barbaris restituerit
nein conspectum suum quidem passus adduci. nequid
deuirginitatis integritate delibasse saltim oculis ui¬
der&ur : Haec in diuersa terrarum populus romanꝰ.
nec ideo tamen uisceribus it aliae inherentem sub¬
mouere poterat annibalem: pleraque ad hostem
defecerant. & dux acerrimus contra romanos. ita
licis quoque uiribus utebatur Iam tamen eũ plerisq
oppidis & regionibus excus sere romani: lam tarentũ
retulerant. iam & capua sedes domus & patria. al¬

Expanded text:
columnas et Oceanum recuperauit, nescias citius columnas et Oceanum recuperauit, nescias citius an felicius. Quam uelociter, quattuor anni fatentur; quam facile, uel una ciuitas probat. Eodem quippe quo obsessa est die capta est, omenque Africanae uictoriae fuit, quod tam facile uicta est Hispaniae Carthago. Certum est tamen ad profligandam prouinciam maxime profecisse singularem ducis sanctitatem, quippe qui captiuos pueros puellasque praecipuae pulchritudinis barbaris restituerit, ne in conspectum quidem suum passus adduci, ne quid de uirginitatis integritate delibasse saltem uel oculis uideretur. Haec inter diuersa terrarum populus Romanus. Nec ideo tamen uisceribus Italiae inhaerentem submouere poterat Hannibalem. Pleraque ad hostem defecerant, et dux acerrimus contrlicis quoque viribus utebatur. Iam tamen eum plerisque oppidis et regionibus excusseramus, iam Tarentum ad nos redierat, iam et Capua, sedes domus et patria al
Abbreviated transcription (Latin):
thusae. nisi quod actenus profuere : ut pulchritudini
uictae urbis parcer&ur. Sardiniam gracchus
arripuit: nihil illi gentium feritas insanorum que
nam sic uocantur immanitas montium profuere.
saeuitum in urbes. urbem que urbium caralim. ut
gens contumax uilis que mortis. saltim desiderio
patrii solidomareur. Inspaniam uero missi . one¬
us &publius. scipiones . pene totam poenis eripuer̃
prouinciam. sed insidis punicae fraudis oppressi.
rursum ammiserant. Magnis quidem illi proeliis
cum punicas opes cecidissent. sed punicae frcuidis
insidiae. alterum ferro castra metantem. alterũ
cum euas is set inturrẽ cinctũ facibus oppresserunt
IGITUR INULTIONEM PATRIS ACPATRUI
missus cum exercitu scipio : cui iam grande nomen
de africa fata decreuerant. bellatricem illam uiris
armisque nobilem spaniam: illam seminarium hos¬
tilis exercitus. illam iam annibalis eruditricem. incre¬
dibile dictu totam a prreneis montibus. inherculis

Expanded text:
thusae, nisi quod actenus profuere, ut pulchritudini thusae, nisi quod actenus profuere, ut pulchritudini victae urbis parceretur. Sardiniam Gracchus arripuit. Nihil illi gentium feritas Insanorumque — nam sic vocantur — immanitas montium profuere. Saevitum in urbes urbemque urbium Caralim, ut gens contumax vilisque mortis saltim desiderio patrii soli domaretur. In Spaniam vero missi Gneus et Publius Scipiones pene totam Poenis eripuerunt provinciam. Sed insidiis Punicae fraudis oppressi rursum amiserant, magnis quidem illi proeliis cum Punicas opes caecidissent. Sed Punicae fraudis insidiae alterum ferro castra metantem, alterum cum evasisset in turrem cinctum facibus oppresserunt. Igitur in ultionem patris ac patrui missus cum exercitu Scipio, cui iam grande nomen de Africa fata decreverant, bellatricem illam viris armisque nobilem Spaniam, illam seminarium hostilis exercitus, illam iam Annibalis eruditricem — incredibile dictu — totam a Pyrenaeis montibus in Herculis
Abbreviated transcription (Latin):
graccho duce perlucaniam sequi. & praemere
terga caedentis. quam uis tumõ pudor seruili
pugnaret exercitu. Nam hucusque tot mala con¬
pulerunt. sed libertate donati deserui tute ro¬
manos fecerunt Ohorribilem in tot aduersis
fiduciam. osingularem animum ac spm. populi
romanitam artis ad flictis que rebus. ut de italia
sua dubitare debuisset. ausus tamen est indiuersa respicere
CUMQUENOSTIS INIUGULO PIRCAMPANIAM
apuliam que uolitaret. mediam que iam deitalia africã
facer& : Eodem tempore & hunc sustinebat & insiciliã.
sardiniamꝰ spaniam que diuisa perterrarũ orbẽ mitte
bat arma. Siciliã mandat marcello. nec diurestitit:
tota enim insula in una urbe superata est Grande illud
& ante idtempus inuictum: caput syracusae. quam¬
uis archi mediis ingenio defenderentur : Ali quando
cesserunt: longe illi triplex murus totidem que ar¬
ches. portus ille marmoreus & fons caelebratus are¬

Expanded text:
Graccho duce per Lucaniam sequi et praemere Graccho duce per Lucaniam sequi et praemere terga caedentis, quamvis tum, o pudor, servili pugnaret exercitu — nam hucusque tot mala conpulerunt — sed libertate donati de servitute Romanos fecerunt. O horribilem in tot adversis fiduciam, o singularem animum ac spiritum populi Romani. Tam artis afflictisque rebus, ut de Italia sua dubitare debuisset, ausus tamen est in diversa respicere, cumque hostis in iugulo per Campaniam Apuliamque volitaret mediamque iam de Italia Africam faceret, eodem tempore et hunc sustinebat et in Siciliam Sardiniam Spaniamque dbat. Sicilia mandata Marcello. Nec diu restitit: tota enim insula in una urbe superata est. Grande illud et ante id tempus inuictum caput, Syracusae, quamuis Archimedicesserunt. Longe illi treplix murus totidemque arces, portus ille marmoreus et fons caelebratus Are
Abbreviated transcription (Latin):
uix sufficere tabulae. uix scribarum manus leuino
marcello que consulibus cum priuatorum opes in publicũ
referrentur : quid autem ineligendis magis tratib
quae centuri arum sapientia. cum iuniores ase¬
nioribus consilium decreandis consulibus Pe¬
tierunt quippe aduersus hostem totiens uictorẽ.
tam callidum. non uirtute tantum. sed suis &iã
pugnare consiliis oportebat.
PRIMAREDEUNTIS ETUT ITA DIXERIM
reuiuis centis imperii spes fabius fuit. qui nouam
de annibale uictoriam commentus est non pugnare
hinc illi cognomen nouum & rei pħ salutare.:
cunctator : Hinc illud expopulo. ut imperii scu¬
tum uocar&ur. Itaque persamnium totum.
perfalernos gauranos que saltus sic macerauit
annibalem. ut quia frangiuirtute non poterat.
mora comminu er&ur. Inde claudio marcello
duce & iam congredi ausus est: comminus uenit.¬
& perpulit incampaniasua. & ab obsidione
notae urbis exclusit. Ausus est & sempronio

Expanded text:
vix suffecere tabulae, vix scribarum manus Levino vix suffecere tabulae, vix scribarum manus Levino Marcelloque consulibus, cum privatorum opes in publicum referrentur. Quid autem? In elegendis magistratibus quae centuriarum sapientia, cum iuniores a senioribus consilium de creandis consulibus petierunt? Quippe adversus ostem totiens victorem, tam callidum non virtute tantum, sed suis etiam pugnare consiliis oportebat. Prima redeuntis et ut ita dixerim reviviscentis imperii spes Fabius fuit, qui novam de Annibale victoriam commentus est non pugnare. Hinc illi cognomen novum et rei publicae salutare cunctator: hinc illud ex populo, ut imperii scutum vocaretur. Itaque per Samnium totum, per Falernos Gauranosque saltus sic maceravit Annibalem, ut quia frangi virtute non poterat, mora comminueretur. Inde Claudio Marcello duce etiam congredi ausus est, comminus venit et perpulit in Campania sua et ab obsidione Nolae urbis exclusit. Ausus est et Sempronio
Abbreviated transcription (Latin):
xissem a harbalem bo milcari ferunt. siannibal quẽ¬
ad modum sciret uincere. sicuti uictoria scissec
Sedtum quidem illum ut dici uulgo solet. aut fatum
urbis imperaturȩ. aut ipsius mens mala. & auersi
achartagine dii indiuersum abstulerunt. cum uic¬
toria possit uti frui maluit Relictaque roma. cã¬
paniam carentumque perrexit. ubi mox &ipse
& ipsius exercitus ardorelanguit. ad eo ut uere
dictum sit: capuam annibali cannas fuisse: Si quidẽ
in uictum alpibus in domitumque armis. campani.
quis creder& soles & tepentes fontibus baiȩ subeger
PERMISSUM ESTINTER IM RESPIRARE
romanis. & quasi ab inferis emergere arma non
erant detracta sunt templis Deerat iubentus in
insacramentum liberata seruitia aegebat aerariũ
opes suas senatus in medium libens protulit. Nec
pra&er quod inbullis singulis que anulis erat.
quicquam sibi auri reliquerunt eques secutus
exemplum. imitateque equitatem tribus. Deniq

Expanded text:
xisse Maharbalem Bomilcari ferunt – si Annibal, quemxisse Maharbalem Bomilcari ferunt – si Annibal, quemadmodum sciret vincere, sic uti victoria scisset. sed tum quidem illum, ut dici vulgo soled, aut fatum urbis imperaturae aut ipsius mens mala et aversi a Chartagine dii in diversum abstulerunt. cum victoria posset uti, frui maluit relictaque Roma Campaniam Tarentumque perrexit, ubi mox et ipse et ipsius exercitus ardor elanguit, adeo ut vere dictum sit Capuam Annibali Cannas fuisse. si quidem invictum Alpibus indomitumque armis Campani – quis crederet – soles et tepentes fontibus Baiae subegerunt. Permissum est interim respirare Romanis et quasi ab inferis emergere. Arma non erant: detracta sunt templis. Deerat iubentus: in sacramentum liberata servitia. Aegebat aerarium: opes suas senatus in medium libens protulit, nec praeter quod in bullis singulisque anulis erat quicquam sibi auri reliquerunt. Aeques secutus exemplum imitateque aequitem tribus. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
caelum dies. tota rerum natura consensit: Siquidem
non contentus simulatis trans fugis annibal. qui mox
terga pugnantium caeciderant : Insuper callidus.
impor. in patentibus campis obseruato loci ingenio.
quod & solibi a cerrimus & plurimus puluis. & eurus
ab oriente semper quasi ad constitutum ita instrux̃
aciem ut romanis aduersus haec omnia obuersis.
secundum caelum tenens uento puluere. & sole pug¬
nar&. Itaque duo maximȩ exercitus caesi adhostiũ
satietatem donec annibal dicer& militi suo parce
ferro ducum fugit alter. Alter occisus est dubium
uter maiore animo : paulum puduit uarroͣ nondis¬
perauit. Documenta cladis cruentus aliquam diu
torrente uergello : Modii duo anulorum chartaginẽ
missi. dignitas que eques tris taxata mensura: dubiũ.
deinde nonerit: quin ultimum illum diem habitu¬
ra fuerit roma. quintum que intradiem epulari
annibal in capitolio potuerit. sicut penum illum di¬

Expanded text:
caelum, dies, tota rerum natura consensit. Si quidem caelum, dies, tota rerum natura consensit. Si quidem non contentus simulatis transfugis Hannibal, qui mox terga pugnantium ceciderunt, insuper callidus imperator in patentibus campis, obseruato loci ingenio, quod et sol ibi acerrimus et plurimus puluis et eurus ab oriente semper quasi ad constitutum, ita instruxit aciem, ut Romanis aduersus haec omnia obuersis secundum caelum tenens uento, puluere, sole pugnaret. Itaque duo maximi exercitus caesi ad hostium satietatem, donec Hannibal diceret militi suo «parce ferro». Ducum fugit alter, alter occisus est; dubium uter maiore animo: Paulum puduit, Varro non desperauit. Documenta cladis cruentus aliquamdiu torrente Vergello: modii duo anulorum Chartaginem missi dignitasque aequestris taxata mensura. dubium deinde non erit, quin ultimum illum diem habitura fuerit Roma quintumque intra diem epulari Annibal in Capitolio potuerit – sicut Poenum illum di
Abbreviated transcription (Latin):
ex malis eius habiturus
TICINO TREUTA SUCCEDIT. HIC SECUNDAPUNICI
belli procella desaeuit. Sem pronio consulȩ tum cal¬
lidissimi hostes. frigidum &niualem nancti diem
cum se ignibus prius oleo quoque fouissent. horribile
dictu homines a meridie & sole uenientes nostranos
hieme uicerunt.
TNARSIMENUS LACUS TERTIUM ELUMEN
annibalis imperatore flamminio ars noua punicae
fraudis quippe nebula lacus palus tribus que uirgul¬
tis tectus. equitatus terga subitopugnantium inua¬
sit : Nec dediis possumus quęri. Imminentem temera¬
rio duci. cladem praedixerant insidentia signis exa¬
mina: & a quilȩ prodire nolentes Commissamque
aciem secutus terrae tremor. niss illum horrorem
soli equitum uirorum que dis cursus . & motu uehe¬
mentius arma fecerunt
QUARTUMTIO EST PENE ULTIMUM UULNUS
imperii . cannae ignobilis apuliae uicus. sed magnitu¬
dine dadis emersit. &s exaginta milium caede par¬
ta nobilitas ibi in excidium infelicis exercitus. dux terra

Expanded text:
ex malis eius habiturus. ex malis eius habiturus. Ticino Trebia succedit. Hic secunda Punici belli procella desaeuit Sempronio consule. Tum callidissimi hostes, frigidum et niualem nancti diem, cum se ignibus prius oleoque fouissent — horribile dictu — homines a meridie et sole uenientes nostra nos hieme uicerunt. Trasymennus lacus tertium fulmen Hannibalis imperatore Flaminio. Ibi quoque ars noua Punicae fraudis: quippe nebula lacus palustribusque uirgultis tectus eques terga subito pugnantium inuasit. Nec de dis possumus queri. Inminentem temerario duci cladem praedixerant insidentia signis examina et aquilae prodire nolentes et commissam aciem secutus ingens terrae tremor: nisi illum horrorem soli equitum uirorumque discursus et mota uehementius arma fecerunt. Quartum id est paene ultimum uolnus imperii Cannae, ignobilis Apuliae uicus; sed magnitudine cladis emersit et sexaginta milium caede parta nobilitas. Ibi in excidium infelicis exercitus dux, terra,
Abbreviated transcription (Latin):
mio. nonsine horrore quasi plane sinubellum fer¬
ret effudit: similis exitus bellimitis fuit emanu Nã
quas ihas inferias sibi sanguntinorum ultimae dirȩ
in illo publico parricidio incendioque mandassent:
ltamanibus eorum uas tatione italiae: captiuitate
africae. ducum & regum. quid id gessere bellum
exitio parentatum est. Igitur ubi semellse inhy¬
spaniam mouit : illa grauis & luctuosa pũmcibel¬
liuis atque tempestas. destinatum que romanis
iam diu fulmen saguntino igne conflauit : Stat̃
quodam impetu rapta medias perfregit alpes.¬
& in italiam ab illis fabulosȩ altitudinis niuibus
uelut caelo missa descendit. Hac primĩ quidẽ
imp&us turbo interpadum atqueticinum uali¬
do statim sragore de tonuit Tum scipione duce
fusus exercitus saucius &iam ipse uenisset in
hostium manus imperator. nisi protec tum patrem
praetextatus ammodum filius ab ipsa morte rapuis¬
set Hic erit scipio. qui in exitum asricae crescit. nom̃

Expanded text:
mio non sine horrore, quasi plane sinu bellum fermio non sine horrore, quasi plane sinu bellum ferret, effudit. Similis exitus belli initiis fuit. Nam quasi has inferias sibi Saguntinorum ultimae dirae in illo publico parricidio incendioque mandassent, ita manibus eorum uastatione Italiae, captiuitate Africae, ducum et regum qui id gessere bellum exitio parentatum est. Igitur ubi semel se in Hispania mouit illa grauis et luctuosa Punici belli uis atque tempestas destinatumque Romanis iam diu fulmen Saguntino igne conflauit, statim quodam impetu rapta medias perfregit Alpes et in Italiam ab illis fabulosae altitudinis niuibus uelut caelo missa descendit. Ac primi quidem impetus turbo inter Padum atque Ticinum ualido statim fragore detonuit. Tum Scipione duce fusus exercitus; saucius etiam ipse uenisset in hostium manus imperator, nisi protectum patrem praetextatus admodum filius ab ipsa morte rapuisset. Hic erit Scipio, qui in exitium Africae crescit, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
incausa bellisaguntus electaest uelut spaniae ci¬
uitcis & opulenta. fideique erga romanos. magnũ
quidem sed triste monumentum : quam in liberta¬
tem communi foedere exceptam : Annibal causas
nouorum mocuum quaerent: & suis & suorũ manib
euertit. ut it aliam sibi rupto foedere a perires: sum¬
ma foederum romanis religio est. Itaque ad auditũ
sociae ciuitatis obsidium memores icti cumpoenis
quoque foederis non statim ad armam procurrunt.
imiam nouem mensibus fessi fame. machinis. fer¬
ro. uersa denique in rabiem fideammanen inforo
excitant rogum. Tum desuper ses uosque cum om¬
nibus opibus suis ferro & igni corrum punt: Hu¬
ius tantae cladis annibal auctor poscitur: tergiuers antib.
poenis. dux legationis. Quae inquit mora estfabius
In hoc ego sinubello pacemque porto : utrum elegi¬
tis subclamantibus bellum: Bellum igitur in¬
quit accipite: & excusso in media curia togae grȩ¬

Expanded text:
in causa belli Saguntus electa est, velut Spaniae ciin causa belli Saguntus electa est, velut Spaniae civitas et opulenta fideique erga Romanos magnum quidem, sed triste monumentum. quam in libertatem communi foedere exceptam Annibal, causas novorum motuum quaerens, et suis et suorum manibus evertit, ut Italiam sibi rupto foedere aperiret. summa foederum Romanis religio est: itaque ad auditum sociae ciuitatis obsidium, memores icti cum Poenis quoque foederis, non statim ad arma procurrunt, im iam nouem mensibus fessi fame, machinis, ferro, uersa denique in rabiem fide inmanem in foro excitant rogum, tum desuper se suosque cum omnibus opibus suis ferro et igne corrumpunt. Huius tantae cladis auctor Hannibal poscitur. Tergiuersantibus Poenis, dux legationis «quae», inquit, «mora est?» Fabius «in hoc ego sinu bellum pacemque porto; utrum eligitis?» subclamantibus «bellum», «bellum igitur», inquit, «accipite». Et excusso in media curia togae gre
Abbreviated transcription (Latin):
sub exi remis alpium radicibus agunt. Inter arsiam ti¬
tulum que flumen longissimae pertotum adriani maris
litus effusi Hiregnante teutana muliere. populationib
non contenti licentiae scelus addiderunt. Legatos
quippe romanos obea quae deliquerant. iure agentes
negladio quidem. sed ut uictimas securi percutiunt.
praefectos nauium igni comburunt : Id que: quo indig¬
nius for& mulier imperauit. Itaque gneo fulmogen¬
timalo duce late domantur. strictae secures in prin¬
cipium colla legatorum manibus litauere
POSTPRIMUM AUTEM PUNICUM BELLUM
uix quadriennium requi es ecce alterum bellum mi¬
nus quidem spatio. nec enim amplius. Xuiii annis
tenens: Sed ad eo gͦlaͥdium atrocitate terribilis. ut
siquis conferat damna utrius que populi similior uic¬
tosit. Populus ille quiuicit: urebat nobilem populũ
mare ablatum.raptae insulae. dare tributa: quae
iubere consueuerat. Hinc ultionem puer annibal.
ad aram patris iurauerat. nec morabatur. Igit᷑

Expanded text:
sub extremis Alpium radicibus agunt inter Arsiam Titulumque flumen longissimae per totum Adriani maris litus effusi. hi regnante Teutana muliere populationibus non contenti licentiae scelus addiderunt. legatos quippe Romanos, ob ea quae deliquerant iure agentes, ne gladio quidem, sed ut victimas securi percutiunt, praefectos navium igni conburunt idque quo indignius foret, mulier imperavit. itaque Gneo Fulvio Gentimalo duce late domantur. strictae secures in principum colla legatorum manibus litavere. Post primum autem Punicum bellum vix quadriennium requies: ecce alterum bellum, minus quidem spatio – nec enim amplius XVIII annos tenens – sed adeo cladium atrocitate terribilis, ut si quis conferat damna utriusque populi, similior victo sit populus ille qui vicit. urebat nobilem populum mare ablatum, raptae insulae, dare tributa quae iubere consueverat. hinc ultionem puer Annibal ad aram patris iuraverat, nec morabatur. igitur
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerunto AEuerunt quidẽ. qui ppe cũ filii dĩ appella¬
ti sunt qui ex seth fuerant procreati & e noc htrans latussit.
& noe pereuntis mundi renouatur effectus. & melchi se¬
dechsummi sacerdotis exemplũ: sed in istis non diuina ac¬
ceptio id est specialis illa familiaritas & fauor ostenditur
Sed ipsorũ iusticia declaratur: Ad abrahã uero dĩ frem¬
quens allocutio & quasi conuictus. ac ꝑ singula dispensa¬
tio probationis. promissa p̃mia & in posteros recordatio.
uim mirã diuinȩ acceptionis ostendunt: Si militer &
circac&eros supradictos peculiaris quidẽ diuinitatis fauor¬
ostenditur & quasi ꝑ singulos uitȩ actus palã dispensat a
Subernatio p̃cipuũ gratiȩ declarat auxiliũ. NcQuare
Quia una quequeres ex effectu ꝑ spicitur . & ea ẽ
facti causa quȩ facientis intentio Proba harũ accep¬
Proba harũ accep¬
tionũ causas ad futura respicereo Gentiũ fides pre¬

Expanded text:
non fuerunt? Fuerunt quidem. quippe cum filii Dei appellati sint, qui ex Seth fuerant progenerati: et Enoch translatus sit, et Nohe pereuntis mundi renovator effectus: et Melchisedech summi sacerdotis exemlum. Sed in istis non divina acceptatio: id est specialis illa familiaritas et favor ostenditur: sed ipsorum iustitia declaratur. Ad Abraham vero Dei frequens allocutio, et quasi convictus, ac per singula dispensatio probationis, promissa praemia, et in posteros recordatio, vim miram divinae acceptationis ostendunt. Similiter et circa caeteros supra dictos, peculiaris quidam divinitatis favor, et quasi per singulos vitas actus palam dispensata gubernatio, praecipuum gratiae declarat auxilium. Haec cumco, quia unaquaeque res ex effectu perspicitur, et ea est facti causa, atque facientis intentio. Probatio, quod harum acceptationum causae ad futura respiciant. Gentium fides, pr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ipsedñs totodoctrine seure medio actuumq miracu¬
lis Nec non resurreccione atq ascensione futurã uitã
docuit ꝓmisit ad probauit indulsit ⁊ lamceteras accep¬
ciones quis prodño sacramentis que eius ignorat esfec¬
tas : Si ipse abrahe isaac & ia cob promittitur salutẽ
gentibus collocaturus propter eum᷑ abrahe semen ace¬
teris gentib: segregatur. propter ipsũ iudetribus &
benedictione precellit & incaptiuitatẽ ultima du¬
citur & prima saluatur.. Quia ex ipsa dñs carnẽ ad¬
sumpsis se dignatus ẽ. ut ex illo omnes iudei fuerint.
nunc cupati: ipsidauid domuiq eius actribui repro¬
mittitur inꝑpetuũ de cius semine regnaturus Igi¬
tur sifides gentiũ prouita futura: Xp̃i in carnatio
profidegentiũ cetera proxp̃i incarnatione sunt

Expanded text:
s ipse Dominus toto doctrinae suae remedio actuumque miraculis, nec non resurrectione atque ascensione, futuram vitam docuit, promisit, approbavit, indulsit. Jam caeteras acceptationes, quis pro Domino sacramentisque ignorat effectas? Ipse Abraham, Isaac, Jacob, promittitur salutem gentibus collteris gentibus segregatur: propter ipsum Iudae tribus et benedictione praecellit, et in captivitatem ultima ducitur, et prima salvatur: quia ex ipsa Dominus carnem sumpsisse dignatus est, adeo, ut ex illo Iudaei fuerint nuncupati. Ipse David, domuique eius ac tribui repromittitur, in perpetuum de eius semine regnaturus. Igitur si fides gentium pro vita futura, Christi incarnatio pro fide gentium, caetera pro Christi incarnatione sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inimicossuos in posteriora R. Secundũ litteram
ulceriulloꝵ fit cõmemoratio quib: s̃ allo phili in posteri¬
ora ꝑcussi scđm interiorẽ uero sensũ cencutiuntur inimici
dĩ in posterioracũa dño iudiciopuniuntur inextremo:
uem signif dicens. exterminauit ea aperdesilua
e singularisferus depastus ẽ eĩ R. A prũhie uespassia¬
nũ ut quidam dicunt uult intellegi quiiudeos bello uas¬
tauit. Singularem ferũ titũ uespassiani filiũ qui hieru¬
salem obpugnatione consump sit :
eginiu sinpsalmo. i frahelsiaudias menonerit inteds̃ re¬
cons quomodo istudaccipiamus .R. Idola uel antichristũ
mundo ꝑ carnẽ nr̃istemporib: in lixerit Nã in principio
erat apud dm̃ ds uerbũ ipse creans hominẽ ad similitudinẽdĩ
quiq diuersi suicib: atq temporib: abrahȩ uel patrib: nr̃is

Expanded text:
inimicos suos in posteriora? Secundum literam inimicos suos in posteriora? Secundum literam ulcerum illorum fit commemoratio quibus sunt allophyli in posteriora percussi; secundum interiorem uero sensum percutiuntur inimici dei in posteriora, cum domino iudicio puniuntur extremo. Quem significat dicens: exterminauit eam aper de silua et singularis ferus depastus est eam? Aprum hic Uespasianum, ut quidam dicunt, uult intellegi qui Iudaeos bello uastauit; singularem ferum Titum Uespasiani filium qui Hierusalem oppugnatione consumpsit. egimus in psalmo: Israhel, si audias me, non erit in te deus recens; quo modo istud accipiemus? Idola uel antichristum munde per carnem nostris temporibus inluxerit. nam in principio erat apud deum deus uerbum, ipse creans hominem ad similitudinem 1 dei, quique diuersis uicibus atque temporibus Abrahae uel patribus nos
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria insolentes effectiita ex posuer̃ signa indĩtemplosi ẽ
constitui intropheũ solent suꝑ fornices intnoitusq: portarũ.¬
Item. Quid ẽ quod scribitur. Dsautẽrex nr̃t ante sa ecula
trantur et aliter o peratus ẽ salutẽ inmedio terrae id ẽ in
ginali: Quid ẽ quod legimꝰ. quia calix in ma¬
udñiuinimeniEplenus ẽ mixto. et inclinauit ex hoc
in hoc uerũ tam̃ fex eius ñ ẽ exinanita .R. Calix dñ imixtus
autẽ eiꝰ i deo ñ exinanit̃ qr adhuc ultimũ iudiciires eruatur:
Quaesignificantia ẽ qđ scribitur et reliogatio ÷¬
atio¬
Enũdiem festũ agentubi .R. Pulchre hi of enditur
qd dspuritatẽ m̃tis uelut quadã festiuitate laetatur :¬
ox inquid tonitrui in rota quit hinc senciendũ ẽ . R¬
Rotã hic ipsũ dix̃ orbemterrae eo qđ intra eiusdem orbis
rotam circũ ferant tonitrua mugitum: IXUIIII.
uidi it llegendũ ẽ dehoc quod scribitur et ꝑcussit

Expanded text:
uictoria insolentes effecti ita exposuerint signa in dei templo, sicut uictoria insolentes effecti ita exposuerint signa in dei templo, sicut constitui in tropaeum solent super fornices introitusque portarum. Quid est, quod scribitur: deus autem rex noster ante saecula olandum arbitrantur. et aliter: operatus est salutem in medio terrae, id est, in utero uirginali. Quid est, quod legimus: quia calix in mauini meri plenus est mixto et inclinauit en hoc: verumtamen fex ejus non est exinanita ? Resp. Calix Domini mixtus autem ejus non exinanitur, quia adhuc ultimum judicii reservatur. Int. Quae significantia est quod scribitur: Et reliquae cogiationes diem festum agent tibi? Pulchre hinc ostenditur, quod deus puritate mentis uelut quadam festiuitate laetatur. Uox, inquit, tonitrui in rota; quid hic sentiendum est? Rotam hinc ipsum dixit orbem terrae, eo quod intra eiusdem orbis rotam circumferant tonitrua mugitum. Quid intellegendum est de hoc, quod scribitur: et percussit
Abbreviated transcription (Latin):
splendes historia scripturarũ. in auro interior ł p̃ciosior ofter¬
ditur. itẽ. Dixit dñs exbasan conuertar inꝓfundũ maris
ut intinguatur pestuuꝰ in sanguine lingua canũtuorũ exini¬
micis ab ipso quid hic sequitur: R. Basan in latino confu¬
siasgnat. Ergo dñs nos met ipsos deconfusions conueruit
quae ẽ in onuee eius inqua cruce sanguine pedẽsuũ tinxit
clamantib: iu daeis ut crucifigeretur instinetu inimicorũ
id ẽ daemonũ: Ab ipso cũ saluatore hoc totũ uenit quia om̃a
haec propria uoluntate sustinuit: Itẽ quo sillo saccipimus
principes ⁊abulonł princi pesneptalim. Pecrũ apłm ł andreã
qui ex isdemtribubus s̃ uocati. sicut et suprabeniamin nomine¬
apostolum paulum oportet intelligi: s XXU.
Quidindicat quod legitur. Posuer̃ signasua signa. et non
cognouer̃ sicutinexitus suꝑ sũmũ :R. Quodbaby lonii

Expanded text:
splendens historia Scripturarum, in auro interior vel pretiosior sesplendens historia Scripturarum, in auro interior vel pretiosior senuertam, conuertam in profundum maris, ut intinguatur pes tuus in sanguine, lingua canum tuorum ex inimicis, ab ipso; quid hic sequimur? Basan in latino confusio sonat. ergo dominus nosmet de confusione conuertit quae est in cruce eius, in qua cruce sanguine pedem suum tinxit clamantibus Iudaeis, ut crucifigeretur, instinctu inimicorum, id est, daemonum; ab ipso autem saluatore hoc totum uenit, quia omnia haec propria uoluntate sustinuit. Quos illos accipiemus principes Zabulon uel principes Nephtalim? Petrum apostolum uel Andream qui ex iisdem tribubus sunt uocati sicut et supra Beniamin nomineapostolum Paulum oportet intellegi. Quid indicat, quod legitur: posuerunt signa sua, signa et non cognorunt sicut in exitu super summum. Quod Babyllonii
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ occasum dñs nom̃ ẽ illi .Rx. uiã bononũ actuũ p̃¬
parat eilliqui suꝑ gnessus ẽ occa sũ monte deuieta. itẽ pluuiã
inquit uoluntariã segregabis ds̃ hereditatituae et in firmata
ẽtuuero ꝑ fecisti eã animaliatua habitabunt in ea quis huius
lociuersus ẽ .R. Pluuiã hic scđm litterã manna. scđm anago¬
genmandata uellex. licet infirmata uideatur trans gressio¬
nib: iuda eorũ gratia tam̃ euuangelii oftenditur eẽ cõpleta
in quanuncanimalia idẽ gentes habitantatq: consistant:
Itemq: intellegentia ẽ in hoc quot legimꝰ sidormiatis inter
mediosclerospenne colũbedeargentate et posteriora dorsi¬
eius inspeciȩ auri: R. In hoc loco deapłis optat propheta ut
usq cuitra isitũ ꝑ seuerent credentes intestam̃is duob. In co¬
lũna autẽ sp̃s sc̃s in posteriorib: occulcior intellectus in argento

Expanded text:
super occasum, dominus nomen est illi? Uiam bonorum actuum praesuper occasum, dominus nomen est illi? Uiam bonorum actuum praeparate illi qui supergressus est occasum morte deuicta. Pluuiam, inquit, uoluntariam segregabis, deus, hereditati tuae et infirmata est, tu uero perfecisti eam, animalia tua habitabunt in ea; quis huius loci sensus est? Pluuia hic secundum litteram manna secundum anagogen mandata intellegenda sunt; quae mandata uel lex, licet infirmata uideatur transgressionibus Iudaeorum, gratia tamen euangelii ostenditur esse conpleta, in qua nunc animalia, id est, gentes habitant atque consistunt. Quae intellegentia est in hoc, quod legimus: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbejus in specie auri ? Resp. In hoc loco de apostolis optat propheta, ut usque ad transitum perseverent, credentes in testamentis duobus. In columba autem Spiritus sanctus, in posterioribus occultior intellectus: in argento
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo accipiendũ ẽ illud qđ inpsalmo legit᷑ ñ mise¬
rearis omnib: qui operantur iniquitatẽ . R . Nontãma¬
ledicentis animo istud dicitur quã correptionẽ em̃datio¬
nẽq: pec oanoiũ desiderantis : Id ẽ ut inp̃ senti pocius uita cor¬
repti ñ abutantur diuina pacientiausq: futurã poena¬
nũ a ceruitatem: Semellocutus ẽ ds̃ duo haec audiui.
quidhic intellegendũ ẽ .R Semel hic ñ adnumerũ ꝑfe¬
rendũ ẽ. sed adfirmitatẽ quaea utẽ sunt illa duo quod dño
adiecit et posseo m̃a et uellemi sereri. et aliter locutus ẽ ds̃
id ẽ in legenã in eugł ñ alia p̃cepit quia ñ uenit legẽ solugre
sedimplere: Quid ẽ quod scribitur. transiuimꝰ ꝑignẽ
tyriũ : Aliquihic aquã baptismũ intellegendũ pitant
et ignẽ sp̃m scm qui in fusus ẽ pec catatã quã ignis exurat
uid dicitillud quod legitur iterfacite ei quia scendit

Expanded text:
uo modo accipiendum est illud, quod in psalmo legitur: non miseuo modo accipiendum est illud, quod in psalmo legitur: non miserearis omnibus qui operantur iniquitatem? Non tam maledicentis animo istud dicitur quam correctionem emendationemque peccantium desiderantis, id est, ut in praesenti potius uita correpti non abutantur diuina patientia usque ad futuram poenarum acerbitatem. Semel locutus est deus, duo haec audiui; quid hic intellegendum est? Semel hic non ad numerum referendum est sed ad firmitatem. quae autem sunt illa duo, quae domino adiacent? et posse omnia et uelle misereri. et aliter: semel -locutus est deus, id est, in lege; nam in euangelio non alia praecipit: quia non ueni legem soluere sed adimplere? Quid est, quod scribitur: transiuimus per igtyrium. aliqui hic aquam baptismum intellegendum putant et ignem spiritum sanctum qui infusus peccata tamquam ignis exurat;rens est. Quid dicit illud, quod legitur: iter facite ei qui ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
niũ uocat in uocib: prophetarũ: Quid intellegendũ ẽ.
ex hoc quod scribitur propatrib: tuis nati sunt tibi filii.
Tibi soli peccaui .R. Soli peccatur dõ quiautiq ip se
solussitabsq: peccato. et itaiustificatus uincit etiã mundũ
iriin quit sanguinũ et dolo siñ dimidiabundies suos
quid hic senciendũ ẽ.R. Non dimidiabuntdies suos hu
qui inmatura morierapiuntur hacracione etiã illud
intellegerepossumꝰ. nerapiasmeindimedio dierũmeorũ
et aliter non dimidiabunt diessuosquiaddĩsatis factionẽ
non conferunt ueluitae suae partem:
uod interior sensus eloquitur dehoc quod scribit
prius quã producant spine ur̃aerãnũ R. Idẽ pri¬
usquã sepec cataur̃ a consũment : Iustus quo modo lauat
manus sua sinsanguinẽ peccatoris: cũ tribuitur uinheta
deimpus ñ hoc procurantib: sc̃s et pꝰdeclinataatq: exitũ pec¬
catorũ iustorũ clarius uitaatq: opera resplendent. aI¬

Expanded text:
nium uocat in uocibus prophetarum. Quid intellegendum est nium uocat in uocibus prophetarum. Quid intellegendum est ex hoc, quod scribitur: pro patribus tuis nati sunt tibi filii? tibi soli peccaui? Soli peccatur deo, quia utique ipse solus sit absque peccato; ita iustificatus uincit etiam, dum iuUiri, inquit, sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos; quid hic sentiendum est? Non dimidiant dies suos hi qui inmatura morte rapiuntur. hac ratione etiam illud intellegere possumus: ne rapias me in dimidio dierum meorum. et aliter: non dimidiant dies suos qui ad dei satisfactionem non conferunt uel uitae suae partem. Quid interior sensus eloquitur de hoc, quod scribitur: priusquam producant spinae uestrae rhamnum? Id est, priusquam se peccata uestra consumment. Iustus quo modo lauat manus suas in sanguine peccatoris? Cum tribuitur uindicta de impiis non hoc procurantibus sanctis; et post delicta atque exitum peccatorum iustorum clarius uita atque opera splendent. Q
Abbreviated transcription (Latin):
racionis exꝑtes saluandos uero confirmatillis p̃sentẽ con¬
uersationẽ hos ꝑfuturã conuersationẽ: Qualit̃ accipiendũ
ẽ quod seribitur. Remittemihi ut refrigerer prius quã
babeã etam̃ pliust̃ero : R. Sensus hic desuperioribus
uersib: manifestatũr: supra enĩ dixerat remit temihixit
illudeđ superius dixet peregrinus ceterũ mam festũ ẽquod
erit quise supraperegrinũ a ppellando patriã in qua futũ¬
urus sit habere declarat: Quid indicat illnd qđ legitur
idẽ infilio aut certeillud inꝓrincipio erat uerbũ et uerbũ erat
apid dmi et ds̃ erat uerbũ : Abyssus abyssũ inuocat in uocecatarac¬
tarũtuarũ quomodo istudintellegendũ ẽ .R. Non in merito
abyssus appellatur diuinarũ scripturarũ pro fundũ etideo
in uoce cata ractarũ abyssus ab ussum in uocat cũuetus testa¬
mntũ nouum adnunciat uel no uutestam̃tũ uetus intestim o¬

Expanded text:
rationis expertes; saluandos uero confirmat illos per praesentem conrationis expertes; saluandos uero confirmat illos per praesentem conuersationem, hos per futuram conuersionem. Qualiter accipiendum est, quod scribitur: remitte mihi, ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero? Sensus hic de superioribus uersibus manifestatur. supra enim dixerat: quia aduena illud quod superius dixit, peregrinus. Caeterum manifestum est quod erit, qui se supra peregrinum appellando, patriam, in qua futurus sit, habere declarat. Int. Quid indicat illud quod legitur , id est, in filio. Aut certe illud: In principio erat Verbum, et Verbum erat  uerbum. Abyssus abyssum inuocat, inquit, in uoce cataractarum tuarum; quo modo istud intellegendum est? Non inmerito abyssus appellatur diuinarum scripturarum profundum et ideo in uoce cataractarum abyssus abyssum inuocat, cum uetus testamentum nouum adnuntiat uel nouum testamentum uetus in testimo
Abbreviated transcription (Latin):
et iamadsuospostero stransmisse : Qualit̃ intellegendũ
ẽ. Dies dieieructat uerbũ. et nox noeti indicat scientiam.
R Dieseructat uerbũ dũapłi credentib: ad nunciant saluatorẽ :
Nox nocti indicat scientiã dũiudasiuda eis doctr ina praui
sensus infundit : Aut certe dies diei eructatuerbũ: et nox
noctiindicat scientiã : Dũ omni utiq dieet noc tead nuncia¬
tione fideliũ uerũ etscientia propagatur:
irgatua et baculu stuus ipsameconsolata sunt: quaehic
intellegenda discrecio ẽ. R. Inuirga correptio declara¬
tur in baculo consolatio: Cũan imaliañabsq sensu sint
quomodo inpsalmodicitur. Nolite fierisi cut equus et mu¬
lusinquib: ñ ẽ intellectus: Rx. Quia in animalib sensus ẽ
in hominibrut elleetus Cũde ium̃tis sicut debub: ñ sit
curadõ quomodopsalmusait. homines et ium̃ta saluos fa¬
cies dñe Ri. Hominesappella uit racioniscapaces: ium̃ta

Expanded text:
etiam ad suos posteros transmisisse. Qualiter intellegendum etiam ad suos posteros transmisisse. Qualiter intellegendum es diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam? Dies diei eructat uerbum, dum apostoli credentibus adnuntiant saluatorem. nox nocti indicat scientiam, dum ludas Iudaeis doctrinam praui sensus infundit aut certe dies diei eructat uerbum et nox nocti indicat scientiam, dum omni utique die et nocte adnuntiatione fideliam uerbum et scientia propagatur. Uirga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt; quae hic intellegenda discretio est? In uirga correptio declaratur, in baculo consolatio. Cum animalia non absque sensu sint, quo modo in psalmo dicitur: nolite fieri sicut equus et mulus in quibus non est intellectus? Quia in animalibus sensus est, in hominibus intellectus. Cum de iumentis sicut de bubus cura non sit deo, quomodo psalmus ait: et iumenta saluabis, domine? Homines appellauit rationis capaces iumenta
Abbreviated transcription (Latin):
dñs scmsuũ uidere corruptionẽ quia corruptionẽ carnis
xp̃sceleri resurrectionep̃uenit: Quid ẽ quod dicit ꝓpheta
deinim icissuisa dipemsuũ concluser̃: R. ADeps concluditur
impiorũ cũ in ꝑinguati sensu et incras satiini quitate recedunt
uel aiusticia uel a p̃ceptis dĩ et idcir codicit . alio loco egredietur
exadipeiniquitatis eorũ : Mañna uero id ẽ caelestiscib: tenuis
ẽ et eorũ aptus aeli moniae qui subtilitate sensuũ uigent:
uid senciendũ ẽ. dehoc quod scribitur. deabsconditistuis
adimpletus ẽ uenter eorũ. saturatis porcina et reliquaer̃
quae suꝑ fuerunt paruulis suis: R. Supra petiit ut iuda ei
a paucis. diuiderentur idẽ aiustis quia multi uocati pauci
autem electi: Nunc autẽ hosipsos prius absconditis diuine
egis instructosporcina sua idẽ dogmatũ postea in mundi¬
cia saturatos dũnegantx p̃m eandem impi etatem dicit

Expanded text:
dominus sanctum suum uidere corruptionem, quia corruptionem carnis dominus sanctum suum uidere corruptionem, quia corruptionem carnis Christus celeri resurrectione praeuenit. Quid est, quod dicit propheta de inimicis suis: adipem suum concluserunt? Adeps concluditur impiorum, cum inpinguati sensu et incrassati iniquitate recedunt uel a iustitia uel a praeceptis dei, et idcirco dicit alio loco: egredietur ex adipe iniquitas eorum. manna uero, id est, caelestis cibus tenuis est et eorum aptus alimoniae qui subtilitate sensuum uigent. uid sentiendum est de hoc, quod scribitur: de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, saturati sunt porcina et reliquerunt quae superfuerant paruulis suis? Supra petiit, ut Iudaei a paucis diuiderentur, id est, a iustis: quia multi uocati, pauci autem electi. nunc autem hos ipsos prius absconditis diuinae legis instructos porcina sua, id est, dogmatum postea inmunditia saturatos, dum negant Christum, eandem impietatem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
seribit᷑: Eloquia dñ ieloquia casta argentũ igno examina¬
tũ probatũ terrȩpurgatũ septuplũ: R. Casta dicuntut
eloquia dĩ ideo quodnullo sint adiilterata m̃dacio et uicen
argenti quod examinatũ igni septẽ plicisp̃signimundentur
oncongregabo inquid conuenticula eorũ desanguinib:
cuutiq: desanguine magis latinũ sonas set quã ob causã de¬
sanguinib: contra regulã latinitatis inscribit᷑ . R. Ingreco ema¬
tonlegit᷑ idẽ pluralinum ero sanguinẽ significans: cuiꝰ propri¬
etatisfidẽ. etiã in latinũ pluralinum ero trans lator ex presse:¬
Cũ in psalmo scriptũ sit ñ dabis scmtuũ uidere corruptionẽ
quomodo iterũ in alio psalmo scribitur. quae utilita sin
sanguine meo dũdescendo incorruptionẽ .R. Descendere
in corruptionẽ saluator prophete uoce pronunciat dũcla¬
uorũ adfigenciũ in corruptionepenecratur : Nursũ ñ dedit

Expanded text:
scribitur: eloquia domini eloquia casta, argentum igni examinascribitur: eloquia domini eloquia casta, argentum igni examinatum, probatum tereloquia Domini ideo, quod nullo sint adulterata mendacio, et ad vicem argenti, quod examinatur igni septemplici, spiritus igni mundentur. Int. Non congregabo, inquit, conventicula eorum de sanguinibus : cum utique de sanguine magis Latinum sonasset, quam ob causam sanguinibus contra regulam Latinitatis scribitur? Resp. In Graeco αἱμάτων legitur plurali numero, sanguinem significans. Cujus proprietatis fidem, etiam in Latinum plurali numero translator expressCum in psalmo scriptum sit: non dabis sanctum tuum uidere corruptionem, quo modo iterum in alio psalmo scribitur: quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Descendere in corruptionem saluator prophetae uoce pronuntiat, dum clauorum adfigentium inruptione penetratur. rursus non dedit
Abbreviated transcription (Latin):
iudic&ur impiu s ut puniatur. neq enĩ tunc iudicabitut iã
udicates scđm quodscriptũ ẽ. quiautẽ ñ creditiã iudicatus ẽ:
Cũ passio indm̃ ñ cadat quid ẽ quod saepe in scripturis iradi
et furor dicit᷑ R Seriptura cconsuetudo ẽut ira proulcione
ponat᷑ eenĩ ira scđm hominẽ uindicta scđm dm̃et furor scđm
animũ pacientis. ñ scđm iusticiã iudicantis: Hinc et illud ẽ qđ
ponitꝰ in propheta. Dñscreans mala: Orgo sunt iuxta affec¬
tũ eius qui fustinet. ñ iuxta aequitatẽ eius quid ecernit:
uid sibi uult illud quod frequent̃ psalmorũtitulis in scribi¬
tur. in finẽ psał dauid R. Quod psalmiinfinẽ mundibonorũ
repromissionẽ recipunt uel quod ea qua e iuda ei obtinere
seposse in principio crediderunt ñ consequam᷑ in xp̃oquẽ
uenisse confitem᷑ in finẽ: Quomodo intellegendũ ẽ qđ

Expanded text:
iudicetur, impius ut puniatur. neque enim tunc iudicabitur iam iudicetur, impius ut puniatur. neque enim tunc iudicabitur iam iudicatus, secundum quod scriptum est: quia autem non credit, iam iudicatus est. Cum passio in deum non cadat, quid est, quod saepe in scripturis ira dei et furor dicitur? Scripturae consuetudo est, ut ira pro ultione ponatur. est enim ira secundum hominem, uindicta secundum deum et furor secundum animum patientis, non secundum iustitiam iudicantis. hic et illud est, quod ponitur in propheta: dominus creans mala. mala ergo sunt iuxta affectum eius qui sustinet, non iuxta aequitatem eius qui decernit. Quid sibi uult illud, quod frequenter psalmorum titulis inscribitur, in finem psalmus Dauid? Quod psalmi in finem mundi bonorum repromissionem respiciant, uel quod ea quae Iudaei obtinere se posse in principio crediderunt, nos consequamur in Christo quem uenisse confitebimur in fine. Quo modo intellegendum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sđ mhierusa lẽ murũ fecit filiusq: eius mannassestertũ. habi¬
tabatergo haec dequa scribitur insecunda parteciuitatis:
credendũ ẽ .R. l. egimꝰ in paralipome non iosiã regẽ iuda cũ¬
in bierusalem faceret pascha dño. ad leuita sita locutus ert.
Ponite arcã in scuario templi quodaedificabit salomonfibus
dauidrex isrł: Nequaquã enĩ ultra portabits hoc locoita in¬
partẽ sacerdotes edebant. holo caustũ uero erat hosua imegna
atq ꝑfecta. quia totã in oblatione sacrificuignidabatur¬
Hostiae quoq pacific̃e appellabantur quib: uesci populus solebat:
culusimpiũ peccatorẽ hereticũ quae discreuerit : quid sibi
uult illa sub ipso psalmifine conclusio inqua aitideo ñ resur¬
gunt impn in iudicio .R. Esalmꝰ huius iniciũ dediscriptione
meriti ẽ et finis dediscreti oneiudicii: Inquo o stendit qđ hõna
absq dubio om̃is resurgat id ẽ iustus ut iudic et peccator. ut

Expanded text:
secundum Hierusalem murum fecit filiusque eius Manasses tertium; habisecundum Hierusalem murum fecit filiusque eius Manasses tertium; habitabat ergo haec de qua scrcredendum est? Resp. Legimus in Paralipomenon, Josiam regem Juda, cum Hierusalem faceret Pascha Dponite arcam in sanctuario templi, quod aedificauit Salamon filius Dauid rex Israhel; nequaquam enim eam ultra portabitis. hoc loco ita in sacerdotes edebant, holocaustum uero erat hostia integra atque perfecta, quia tota in oblatione sacrificii igni dabaturhostiae quoque pacificae appellabantur, quibus uesci populus solebat. culis impium peccatorem hereticumque discreuerit, quid sibi uult illa sub ipso psalmi fine conclusio in qua ait: ideo non resurgent impii in iudicio. Psalmi huius initium de discretione meriti et finis de discretione iudicii in quo ostendit, quod homo absque dubio omnis resurgat, id est, iustus, ut iudicet, peccator ut