comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et gła eius omnib dieb Et cum
omni gla sua accepit iopẽn in por¬
tum: et fecit introitum in in sulis
maris: Et dilatauit fines gentis
suȩ: et obtinuit regionẽ: Et con-¬
gregauit captiuitatem multam:
et dñatꝰ ẽ ga̾tare. et bethsurẽ. et
arci Et abstulit immundicias ex
ea: et non erat qui resisteret ei. Et
unus quisq colebat terram suam
cum pace Et t̾ra dabat fructus
suos: et ligna campoꝵ fructũ suũ
Semiores in plateis sedebant omnes:
et de bonis t̃rȩ tractabant. Et iu¬
uenes induebant se glam: et stolas
belli Ciuitatibus tribuebat ali¬
monias: et constituebat eas ut es-¬
sent uasa munitionis: quoadiisq
nominatum est nomen glȩ eius-
usq ad extremum t̾rȩ: Fecit pacẽ
suꝑ t̾ram: et lȩtatus est isrł lȩticia
magna: Et sedit unꝰqͥsq sub uite
sua: et sub ficulnea: nec erat qui
eos t̾reret: Defecit impugnans
eos suꝑ t̃ram: Reges contriti st̃
in dieb illis: Et confirmauit õs
humiles ppłi sui: et legem exqui¬

Expanded text:
et gloria eius omnibus diebus et cum omni gloria sua accepit Ioppen in portum et fecit introitum in insulis maris et dilatavit fines gentis suae et obtinuit regionem et congregavit captivitatem multam et dominatus est Gazarae et Bethsurae et arci et abstulit inmunditias ex ea et non erat qui resisteret ei et unusquisque colebat terram suam cum pace et terra dabat fructus suos et ligna camporum fructum suum seniores in plateis sedebant omnes et de bonis terrae tractabant et iuvenes induebant se gloriam et stolas belli civitatibus tribuebat alimonias et constituebat eas ut essent vasa munitionis quoadusque nominatum est nomen gloriae eius usque ad extremum terrae fecit pacem super terram et laetatus est Israhel laetitia magna et sedit unusquisque sub vite sua et sub ficulnea nec erat qui eos terreret defecit inpugnans eos super terram reges contriti sunt in diebus illis et confirmavit omnes humiles populi sui et legem exqui
Abbreviated transcription (Latin):
pud hebre-¬
os liber iu-¬
dith inter
apocripha
auctoritas
ad roboran¬¬
da illa quȩ
inconten¬
tionem ueniunt: minus idonea
iudicatur: Chaldeo tam̃ sermo¬
ne conseriptus: inter historias cõ.¬
putat᷑ Seo quia hunc librũ sino-¬
dus nicena in numero scãrum
scripturarũ legit᷑ computasse:
ad quieui postulationi ur̃ȩ immo
exactioni: et sepositis occupationib
quib uehement̃ artabar: huic unã
lucubratiunculã dedi: magis sensũ
ex sensu quã ex uerbo uerbũ transfe¬
rens: Multoꝵ codicũ uarietatẽ uicio¬
sissimam amputaui. Sola ea quȩ in-¬
telligentia integra in uerbis chaldeis
inuenire potui: latinis expressi. Ac-¬
cipite iudith uiduã. castitatis etem¬
plum: et triumphali laude ꝑpetiis
eam p̃coniis declarate: hanc enim
non solũ sȩminis sed̾uiris imitabi.¬
lem dedit: qui castitatis eius remu-¬
nerator uirtutẽ talẽ tribuit: ut in

Expanded text:
pud Hebraeos liber Judith inter apocrypha auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tri
Abbreviated transcription (Latin):
uelabatur salutem: efficati¬
us se ab ipso capite per to¬
tum mundi corpus effunde¬
uius autem nationis
homines. in hac tunc
urbe non essent:Aut quȩ
usquam gentes ignorarent.
quod roma didicisset.: Hic
conculcande philosophiȩ
opimones: hic dissoluende
erant terrenȩ sapientiȩ ua¬
nitates: Hic confutandi de¬
monum cultus: hic omniũ
sacrificiorũ impietas destru¬
enda: ubi diligentissima ha
erat uanis erroribus institu¬
beatissime petre apłe uenire
non metuis: et consorte gle
tuȩ paulo apło. aliarũ adhuc
eccł̃iarũ ordinationibus oc.¬
cupato: siluam istam fremen¬
tium bestiarum. et turbulen.¬
tissimȩ profunditatis ocea¬
num. constantior quam cũ
supra mare gradereris ingre¬
deris: Nec mundi dominã
times romam: qui in cayphȩ
domo expaueras sacerdotis
ancillam:¬

Expanded text:
elabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effundeujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima superat variis erroribus institubeatissime Petre apostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam
Abbreviated transcription (Latin):
turiens cui comparati sumu
plus gaudet de mox futura
prole: quam tristis est de
presenti dolore: Sed huius
sermonis iste sit finis: ha-¬
bent enim questionem mo-¬
lestissimã quȩ sequuntur:
nec breuitate cohartanda
sunt. ut possint cõmodius
si dñs uoluerit explicari:¬

Expanded text:
turiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequuntur, nec brevitate coarctanda sunt, ut possint commodius, si Dominus voluerit, explicari
Abbreviated transcription (Latin):
cum publica numeraret:
sua quasi ingratus tacuisse
quȩ acceperat beneficra ui¬
deretur: quȩ agnoscebat
.in filio: Sed fortasse aliqui
quasi irrationabilẽ mentis
excessum pũtent: quod oc¬
to dierum alloquitur infan¬
tem: Uerum si teneamus: in¬
telligimus profecto quod
potuit uocem patris nãtus
audire: qui mariȩ salutati¬
onem ante quam nascere¬
tur audiuit: Sciebat enim¬
propħa. alias esse aures¬
prophȩ: quȩ spũ dei non
corporis ȩtate reserantuꝵ
Habebat intelligendi sen¬
sum: qui exultandi habe¬
bat affectum: Simul illud
aduerte: quam paucis he¬
lisabeth. quam multis ⁊acha¬
rias prophetet: Uterq scõ
impletus sp̃ũ loquebatur.
sed disciplina seruatur: ut
mulier discere magis. quȩ
diumna sunt studeat. quam
docere: Nec facile ullampro¬
phasse uberius: quam ma¬
trem dñi reperimus: Prophe¬
tes ipsa maria soror aaron.
quam cito uerba conclusit:
Eademq ubi prolixius est
locuta cum fr̃ẽ: nequaquã

Expanded text:
cum publice numeraret cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasceretur, audiuit. sciebat propprophetae, quae Spiritu Dei, non corporis aetate reserantur. Habebat intelligendi sensum, qui exsultandi habebat affectum. 35. Simul illud adverte quam paucis Elizabeth, quam multis Zacharias prophetet; et uterque sancto impletus Spiritu loquebatur: sed disciplina servatur, ut mulier discere magis quae divina sunt, studeat, quam docere. Nec facile ullam prophetasse uberius quam matrem Domini reperimus. Prophetissa ipsa Maria soror Aaron quam cito cantici verba conclusit ! Eademque ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo resoluta est lingua
eius: quia quam uinxerat
incredulitas: fides soluit:
lo quamur: ut lingua nr̃a
quȩ incredulitatis uinculis
est ligata: rationis uoce sol¬
uatur: Scribamus spũ my¬
steria: si uolumus loqui: Scri.¬
bamus prenuntiũ xp̃i: non
in tabulis lapideis. sed inta¬
bulis cordis carnalibus: Et.¬
enim qui iohem loquitur:
xp̃m prophetat. Loquamur
ut nr̃m quoq: os possit ape¬
riri: quod in sacerdote tan¬
to irrationalis modo pecu¬
dis. frena nutantis fid ei co
quam bonus deus: et fa¬
cilis indulgere peccatis:
Non solum ablata restituit:
sed etiam insperata conce¬
dit: Ille dudum mutus pro¬
phetat: Hec enim grã dei
maxima: quod eum qui ne¬
gauerat confitetur: Nemo
ergo diffidat: nemo uete¬
mia diuma desperet: Nouit
deus mutare sententiã: si
tu noueris emendare deli¬
ctum: Et tu puer: propheta
altissimi uocaberis: Pulchre
cum de dño propħaret: ad
propham sua uerba conuer¬
tit: ut hoc quoq: benefici¬
um esse dñi designaret: ne

Expanded text:
tinuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. loquamur, ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loquitur Christum prophetat. loquamur ut nostrum quoque os possit aperiri. quod in sacerdote tanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohquam bonus deus et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo uetemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de domino prophetaret, ad prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tione: sepulta sunt. Et
laudẽ eoꝵ nũciat eccłia
ECorum uidelicet exẽpla
et gloriosa facta narran¬
do: ad dei honorẽ. ⁊ alioꝵ
informationẽ. Hoc est
enim illud iuge sacrificiũ:
quod in dei ecclesia. sine
intermissione offertur.
Sacrificiũ acceptabile:
holocaustũ pingue: non
hĩrcorũ aut uitulorum:
sed laudis. Dum scilicet

Expanded text:
tione, sepulta sunt: et tione, sepulta sunt: et laudem eorum nuntiat Ecclesia, eorum videlicet exempla, et gloriosa facta narrando ad Dei honorem et aliorum informationem. Hoc est enim illud juge sacrificium quod in Dei Ecclesia sine intermissione offertur. Sacrificium acceptabile, holocaustum pingue, non hircorum aut vitulorum, sed laudis; dum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
in sanctis eius:
sed etiam ipsos
sanctos in dño laudare
iubemur ⁊ sicut scriptum
est. Laudemus uiros glo¬
riosos. et parentes nr̃os:
in generatione sua. Hoĩes
diuites in uirtute:. pul¬
chritudinis studiũ habẽ¬
tes: pacificantes ĩ domibꝰ
suis. Quoꝵ corpora in
pace sepulta sunt : ⁊ laudẽ
corũ nuinciat ecclesia Lau¬
demus inꝙͣ. et uerbo ac
imitatione dignos laude
monstremus: niros. sic
a uirtiite dictos. non
quidẽ uiatores: cũ ueri¬
tas dicat: Tleminẽ salu¬
taueritis in uia. Sed glo¬
nosos: iam scilicet in glo¬
ria receptos: et de sua in¬
mortalitate securos. Et
parentes nr̃os spũales:
quorũ fidem et opera.
imit. iri debemus. et
quorũ doctrina ⁊ exẽplis
in uita sua. Hoĩnes diui¬
tes in uirtute: Mam uir¬
tutes uere diuit ie sunt:
que uiolenter anferri nõ
possunt: Pulchritudinis
studium habentes:. per
ueram fidem et debitam
ordinationem cogitatio¬
num: affectionũ. ⁊ oꝑũ.
tatione pacis perfee. te.
que dabitur in resurrec¬

Expanded text:
in sanctis ejus, sed etiam ipsos sanctos in Domino laudare jubemur, sicut scriptum est: « Laudemus viros gloriosos, et parentes nostros in generatione sua. Homines divites in virtute, et pulchritudinis studium habentes, pacificantes in domibus suis. Quorum corpora in pace sepulta sunt: et laudem eorum nuntiat Ecclesia. » Laudemus, inquam, et verbo et imitatione dignos laude monstremus viros, sic a virtute dictos, non quidem viatores, cum Veritas dicat: « Neminem salutaveritis in via; » sed gloriosos, scilicet in gloriam jam receptos, et de sua immortalitate securos; et parentes nostros spirituales, quorum fidem et opera imitari debemus, et quorum doctrina et exemplis vita sua. 2. « Homines divites in virtute. » Nam virtutes verae divitiae sunt, quae violenter auferri non possunt. « Pulchritudinis studium habentes. » Per veram fidem et debitam ordinationem cogitationum, affectionum et operum. tatione pacis perfectae, quae dabitur in resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
bia deiecit: Qua prõpter gau¬
dete: gaudete inquam: quia
rum: Quamuis enim nobis
eadem promittantur: uobis
tamen iam presto sunt: quȩ
cum angelis incorruptionẽ
seruatis: quȩ licet de hoc
mundo sitis. fauente deo rã
in hoc mundo non estis: qͥa
etsi scł̃m uos habere meruit:
tenere omnino non potit:
Beata itaq maria hodie ab
ommbus gentibus longe la¬
teq prȩdicatur.: et uobiꝰquȩ
secutȩ estis exemplũ tante
uirginis: beatitudo condo¬
natur cȩlestis: Quas nõn ille¬
cebre sollicitant corporis: noz
colliiuio prȩcipitat uolupta¬
tis: non estus inflammat in¬
centiuȩ carnis: immo ange¬
lica imitatio delectatur in
terris: quorum in futuro
equalitas repromittitur in
eatȩ igitur estis filie:
sed et beatȩ uiduȩ:

Expanded text:
bia dejecit. Quapropter gaubia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia rum. Quamvis enim nobis eadem promittantur: vobis tamen jam praesto sunt, quae cum angelis incorruptionem servatis. Quae licet de hoc mundo sitis, tamen, favente Deo, jam in hoc mundo non estis: quia et si saeculum vos habere meruit, tenere omnino non potuit. Beata itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae sollicitant corporis, non colluvio praecipitat voluptatis, non aestus inflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio delectat in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in ae igitur estis, filiae, sed et beatae viduae,
Abbreviated transcription (Latin):
co hanc imitamini moribuͤ.
sequimini castitate: huius
implorate auxiliũ: A
uod si me qui ita lo¬
quor presumptionis
uelit arguere mindorũ ali.¬
quis quod uobis scripserĩ:
arguat caritatẽ atq dilecti¬
onem: quia rogantibus uo¬
bis ne hoc quidem inexper¬
tus iudicaui negandũ: Ma
re non debui. propter obser¬
uantiã grauitatis: ne imper¬
tirem deuotioni ur̃e quod
mandastis: Quod si docere
nequiur: saltim ad laudem
tantȩ uirginiᷤ exh ortari om̃¬
nino curaui: quatinus non
deessem uobis quem diligitiᷤ
in die tantȩ festiuitatis: sed
iungerer precibus. iungerer
uotis: siquo modo mente
ad ea uobiscũ eleuari mere.
ar urĩs suffragantibus meri¬
tis: ad quȩ peruenit beata
et intemerata uirgo maria:
cce hodierna die ad il ui.¬
lum prȩclarũ et splen¬
didum thronũ archangeloꝵ:
ipsa per humilitatẽ. per in¬
tegritatẽ carnis ascendit: un¬
de intemperantia oli exi¬
mios archangłorũ et super¬

Expanded text:
co hanc imitamini moribus, co hanc imitamini moribus, sequimini castitate, hujus implorate auxilium. XVII. Quod si me, quia ita loquor, praesumptionis velit arguere invidorum aliquis, quod vobis scripserim: arguat charitatem atque dilectionem, quia rogantibus vobis ne hoc quidem inexpertus judicavi negandum. re non debui propter observantiam gravitatis, ne impartirem devotioni vestrae, quae mandastis. Quod si docere nequivi, saltem ad laudem tantae virginis exhortari omnino curavi: quatenus non deessem vobis quem diligitis in die tantae festivitatis, sed jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente ad ea vobiscum elevari merear vestris suffragantibus meritis, ad quae pervenit beata et intemerata virgo Maria. Ecce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et super
Abbreviated transcription (Latin):
cuns mores instituta sunt
cellit cunctis: supereminet
uniuersis: Propterea que¬
cumq uirgo sibi ab ea op¬
tat prȩmiũ et implorat au¬
xilium: debet imitari exem¬
ogo uos o uirgines:
Progo et uidue: imita¬
exemplar continentiȩ et ca-¬
stitatis: imitamini eustochi¬
um: quam habetis uobiscũ
uirginẽ et formam perfectȩ
integritatis: Quod si in illis
minus est quam in matre
dñi: immo quia est: habetiꝰ
prole fȩcundã. et uirginem
perpetuã: Quia sicut in com¬
paratione dei nemo bonus:
ita et in cõparatione matris
dñi nulla inuenitur perfecta.
una et forma uirginitatis
in maria: cui uos omnes ut
imaginẽ reformetis integri¬
tatis: faciem imprimere de.¬
betis in sculptura sp̃s scĩ Qm̃¬
hec est ortus conclusus: fonᷤ
signatus: ꝑuteus aquarum
uiuentiũ: Ad quam nulli po¬
tuerunt irrumpere dobr.
neq prȩualuit fraus inimi¬
ci: sed scã permansit mente
et corpore: multis donorũ
priuilegiis sublimata: Id cir¬

Expanded text:
cujus mores instituta sunt cujus mores instituta sunt cessit cunctos, supereminet universis. Propterea quaecumque virgo sibi ab ea optat praemium et implorat auxilium, debet imitari exemogo vos, o virgines, rogo et viduae, imitaexemplar continentiae et castitatis. Imitamini Eustochium, quam habetis vobiscum virginem, et formosam perfectae integritatis. Quod si minus in eis est, quam in matre Domini, immo quia est, habetis prole fecundam et virginem perpetuam: quia sicut in comparatione Dei, nemo bonus, ita et in comparatione matris Domini nulla invenitur perfecta, una est forma virginitatis in Maria, cui vos omnes ut imaginem reformetis integritatis, faciem imprimere debetis in sculpturam Spiec est hortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium , ad quam nulli potuerunt doli irrumpere, nec praevaluit fraus inimici, sed permansit sancta mente et corpore, multis donorum privilegiis sublimata. Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ suȩ: Unde et beata iã
ab omni scło dicitur: Idcir¬
co et uos o filie. si uere uir¬
gines esse uultis: humili¬
tatem sectamini: et matrẽ
dñi quȩ se ancillã uocat.
cordis amore imitari procu¬
rate: quȩ didicit ab ipso
sponso cui uos deuouistis
humilitatẽ: quam uos ex¬
se ipse docuit: Unde ait
idem: Discite a me quia mi¬
tis sum: et humilis corde:
on ergo Tertia lectio.
filio suo dño nr̃o didicit fa-
bricare celos: non angelos
creare: non miracula deita¬
tis insignia operari: sed tan¬
tum humiliari: ceteraq uir¬
tutum documenta intra hu-¬
militatis custodiã aggrega¬
re: Unde cum ea semper. sin.¬
gularũ uirtutũ pudicitia
comes inremota mansit:
quIa omnino pudor indiui¬
uuis uirginitati esse debet:
sine quo castitas uera ser¬
uari non potest. Nunquã
igitur beata maria. sine pu¬
ore sui custode processit.
Et ideo si placet uobis ħm̃e
at et opus uirtutis: cinus
uita om̃ium disciplina est.

Expanded text:
lae suae: unde et beata jam lae suae: unde et beata jam ab omni saeculo praedicatur. Idcirco et vos, o filiae, si vere virgines esse vultis, humilitatem sectamini: et matrem Domini, quae se ancillam vocat, cordis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Non ergo beata Dei filio suo Domino nostro didicit coelos fabricare, non angelos creare, non miracula deitatis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas vera servari non potest. Numquam igitur beata virgo Maria sine pudoris sui custode processit, et ideo si placet vobis, charat et opus virtutis, cujus vita omnium est disciplina,
Abbreviated transcription (Latin):
bitatis expressa: quid primũ
eligere: quid respuere:
quid sequi debeatis: Pri¬
ma eius uirtus est. funda¬
mentũ om̃ium uirtutũ et
custos: humilitas ipsa. de
qua głatur: Quia respexit
inquit humilitatẽ ancillȩ
suȩ: ecce enim ex hoc beatã
me dicent om̃s generatione.
Ergo primũ discendi incita¬
mentũ. nobilitas est magi¬
stri: deinde merces laboris:
optini fructus beatitudimsꝰ.
Quid igitur nobilius ma¬
tre dñi: Quid splendidius
ẽa: quam splendor elegit
paternȩ głȩ: Quid castius
ea:quȩ corpus xp̃i sine cos¬
tagione corporis generauit:
Et tamen in ea solam humi¬
litatem respexisse dnm pro
fitetur: quȩ custos est cȩte¬
rarum uirtutũ: Collocaue¬
rat enim in tuto stationis
portu. sublimia meritorũ
suorum exercitia: et id eo
diuinitus illustratur: Vinde
dñs: Ad quem respiciã nisi
ad humilem et quietũ: et
trementẽ sermones meos:
fecit quod promiserat: et
respexit humilitatẽ ancil¬

Expanded text:
bitatis expressa, quid primum bitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. Quid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humilitatem respexisse Dominum confitetur, quae custos est caeterarum virtutum. Collocaverat enim in tuto stationis portu, sublimia meritorum suorum exercitia: et ideo divinitus illustratur. Unde Dominus ait: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancil
Abbreviated transcription (Latin):
ctissimȩ ama.¬
te quam coli.¬
tis: et colite
quam amatiͦ
Quia tunc uere eam coutis
et amatis: si imitari ueliuĩ¬
de toto corde quã laudatiᷤ.
hec namq uita uobis de
celo stuxit: quam professe
estis supra usum naturȩ:
hec uita est quam tenetiᷤ.:¬
sus: quem sequi una cum
matre debetis: Nec imine¬
rito uiuendi usum de cȩlo
quesistis: que uobis de cȩ¬
lo sponsum petistis: Id eo
ur̃a conuersatio in cęlis sit
semper: qͥm̃ uerbũ dei quod
si in sinu patris: Licet igi¬
tur ubiq sit totus: et nos
longe ab uno quoq nr̃m:
tamen non nisi casto hau¬
ritur pectore: Prope est
enim inquit moyses in cor¬
de tuo et iñ ore tuo: tan¬
tum eum recto si quesieriᷤᷤ
corde: Unguentũ enim exi¬
nanitũ. est nomen eius. Pro¬
ꝑterea acsi ad olescentule:
diligite animo quod pro
uobis effusum est: Habetis
om̃ibus esset exemplũ casti¬
tatis: que quasi in speculo
refulget forma uirtiitis:
abetis igitur Sccla li¬
in ea magisteria pro¬

Expanded text:
ctissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitide toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis:sus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod si in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro vobis effusum est. Habetis omnibus esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria pro
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Ornate lampades ur̃as:
occurrite sponso: quia iam
ad ostium pulsat: et matrẽ
si eam diligitis sequimini: In¬
tus autem parate et ornate
lampades ur̃as: quia filie re¬¬
gis estis: Omnis ergo gła ur̃a
abintus sit. et intus habete
quod foris luceat: ne forte
inter has sollemnitates. pri¬
huius diei. non nisi accensis
lampadibus intus et foris
recte colitur: Ideo emendũ
est oleum dum uacat: ne
cum sponsus uenerit. quod
absit uacuȩ inueniamini:
Propterea quȩ sursum sunt
sapite: ubi beata peruenit
uirgo: et non que super ter¬
ram: quia ur̃a conuersatio
si estis quod uouistis. in cȩ¬
lis fore debet: Illuc erigite
mentem: illuc abscondite
pertranseat dñi: quo beata
dei genitrix hodie peruent:
Ibi namq habetis sponsi:
ibi pontificẽ: ibi omnia quȩ¬
cumq quȩsistis: Illuc dirigi¬
te mentem: ut cum xp̃s filiuᷤ
uirginis apparuerit in fine
scłi: cum ipso et uos appare¬

Expanded text:
tis. Ornate lampades vestras, tis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnis enim gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates prihujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beata pervenit Virgo, et non quae super terram; quia vestra conversatio, si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abscondite pertranseat furor Domini, quo beata Dei genitrix hodie pervenit: ibi namque habetis sponsum, ibi pontificem, ibi omnia quaecumque quaesistis. Illuc dirigite mentem, ut cum Christus Virginis filius apparuerit in fine saeculi, cum ipso et vos appare
Abbreviated transcription (Latin):
catur uirtus: Idcirco cogna.¬
tionem iam cum xp̃o. uterq
ordo sortitur: Unde dñs:
tatem patris mei qui in ce.¬
lis est: ipse meus frater et
soror et mater est: Abi noi
tas discernitur: sed qui fe¬
cerit inquit uoluntatẽ pa-¬
tris mei. qui in cȩlis est: Un¬
de quia libera facultas cun¬
ctis prȩstatur: estote hm̃e
stote matres. xp̃i ac
sponse: estote sorores
et propinque: quia quod
carne non potuistis: gr̃a
totum condonatũ est uobis:
Et ideo diligite matrẽ dñi.
quȩ uobis sponsum genuit
immortalẽ: cuius et uobiscũ.
soror est ipsa: quia uolun¬
tatem patris fecit ut esset
mater: Propinqua quidem.
uobis non carne sed spũ:ut
unitas cõmendetur eccłȩ:
et societas corporis. xp̃i intel¬
ligatur. Ex quo dñs: Uolo
pater: sicut ego et tu unum
sumus: ut et ipsi in nobis
unum sint: Que profecto
unitas: per unum dei medi¬
at̃orem et hominũ efficitur
fãcite ergo uoluntatẽ patriˢ
et uos: ut unum esse possi¬

Expanded text:
catur virtus. Idcirco cognacatur virtus. Idcirco cognationem jam cum Christo uterque ordo sortitur. Unde Dominus: tatem Patris mei, qui in colis est, ipse meus frater, soror et mater est : ubi non tio discernitur, sed, qui fecerit, inquit, voluntatem Patris mei, qui in coelis est. XIX. Unde quia libera facultas cunctis prestatur, estote, charissimae, stote matres Christi ac sponsae, estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. Ex quo Dominus: Volo, Pater, inquit, quia ego et tu unum sumus, ut et ipsi in nobis unum sint . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possi
Abbreviated transcription (Latin):
apłm. liberatȩ a lege uiri sic
permanserunt: Beatior inqͥt
erit: si sic permanserit scđm
meum consiliũ: Puto enim
ait: quod et ego sp̃m dei
habeam: Eindenter uolens
exprimere: quid intersit
innter eam quȩ comuncta
est ad huc lege uiro: et in¬
ter eam quȩ iam soluta uin¬
culo beatior predicatur.
Quod si utraq beata. quia
in xp̃o: beatior tamen quȩ¬
cumq iam soluta est et cȩ
lestia sectatur: Ideo uiduȩ
bene uirginibus copulant᷑¬
semper: ut ait apls: Mulier
innupta et uirgo. cogitat
quȩ sunt dñi: ut sit scã cor¬
pore et sp̃u: Quodam modo
enim magisteriũ uirginita¬
tis: uiduarũ gliscit et con¬
fortatur exemplis: Quȩ cum
uiris castum seruarunt co.¬
nubium: docent integrita¬
tem magis uirginibus ob
seruandã: et quod prope¬
modum non inferioris uir¬
tutis est a comugio absti¬
nere quod aliquando dele-¬
ctauerit: quam conugii
delectamenta nescire.: In utroq
siquidẽ gradu fortitudo lau.¬
datur: et cȩlestis uitȩ predi.¬

Expanded text:
m liberatae a lege viri, sic permanserunt. Beatior, inquit, erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in Christo, beatior tamen quaecumque jam soluta est vinculo, et coelestia sectatur. Ideo viduae semper virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu : quodammodo enim magisterium virginitatis, viduarum gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescire: In utroque siquidem gradu fortitudo laudatur, et coelestis vitae praedi
Abbreviated transcription (Latin):
et in se ipso est ĩmu¬
tabiliter: et in patre inse¬
parabiliter: Nos uero cum
in nobis ipsis esse uoluisse¬
mus: ad nos ipsos turbati
sumus: Unde illa uox est:
Ad me ipsum turbata est
anima mea: Atq in deteri¬
us cõmutati: neq id quod
fuimus permanere potin¬
mus: Cum autem per ipsũ
uenerimus ad patrem sicut
ait: nemo uenit ad patrẽ
nisi per me: manentes in
illo. nec a patre poterit noᷤ
quisquã separare nec ab il¬
tra consequentibus: si cog¬
nouissetis me inquit: et pa¬
trem meum utiq cognouis¬
setis: Hoc est quod ait: ne¬
mo uenit ad patrem nisiper
me: Deinde subiungit: Et
amodo cognoscetis eum:
et uidistis eum: Sed philip¬
pus unus ex apłis. quid
audierit non intelligens:
dñe inquit ostende nobis
patrem: et sufficit nobis.
Cui dñs. tanto inquit tem¬
pore uobiscum sum. et non
cognouistis me: Philippe:
qui uidet me: uidet et pa

Expanded text:
et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus: unde illa vox est: Ad meipsum turbata est anima mea ; atque in deterius commutati, neque id quod fuimus manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patrem, sicut ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me: manentes in illo, nec a Patre nos separare, nec ab iltia praecedentibus: Si cognotrem meum utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? qui videt me, videt et
Abbreviated transcription (Latin):
pulture ac resurrectionis:
seu omnia in quibus est pas
sus loca muisere:Non quod
iam uiuentẽ quereret cum
mortuis: sed ut suis solare¬
tur aspectibus: Hoc quippe¬
amor habet impatiens:
quem desiderat ut semper
inuenire se crebat: Ignorat
siquidem iudiciũ: ratione
multotiens caret: modum
nescit.: nec aliud cogitare po¬
test quam quod diligit: A¬
mor non accipit de impossi¬
bilitate solatium: neq ex
in carne uixit. carneis mo¬
uebatur sensibus: Et ideo
quam sepe locorum recreaba.¬
tur uisitationibꝰ: et quem
complexabatur amplexibus:
Demiq amor xp̃i desiderium
pariebat: desiderium uero
gliscens. quasi nouis repara.¬
batur ardoribus: in tantũ.
ut credam nonnunquã qͦd
omnia etiam et semetipsam

Expanded text:
pulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitate solatium, neque exin carne vixit, carnalibus movebatur sensibus, et ideo quam saepe locorum recreabatur visitationibus: et quem complectebatur amplexibus. Denique amor Christi, desiderium pariebat! desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus ait apostolus
Qui manducat et bibit
calicem dñi indigne: iudi¬
cium sibi manducat et bi¬
bit. Sed quomodo mãdu¬
ipse dicit: Qui emĩ man¬
ducat carnem meam. et
bibit sanguinem meum
in eo Et si indigne acci¬
pit sacramentum: acqui¬
rit magnũ tormentum:¬

Expanded text:
de quibus Apostolus ait: Qui manducat et bibit calicem Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sed quomodo manduipse dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in eo, et si accipit sacramentum, acquirit magnum tormentum
Abbreviated transcription (Latin):
et non potui uobis loqͥ qua¬
si spiritalibus. sed quasi car¬
nalibus: et non sp̃m huius
mundi accepimus sed sp̃m
qui ex deo est. ut sciamus
quȩ a deo donata sunt nobr̾.
que et loquimur non indo¬
bis: sed docti spũ: spiritalibꝰ
spiritalia comparantes: Ani¬
malis autem homo: non per¬
cipit que sunt sp̃s der Non
itaq percipiens quȩ sunt sp̃s
dei homo animalis. sic au¬
dit quȩcumq audit de dei
natura: ut aliud quam cor¬
pus cogitare non possit. quã¬
libet amplissimũ uel inmen¬
sum: quamlibet lucidum ac
speciosum: corpus tamen:
Id eo prouerbia illi sunt quȩ¬
cumq dicta sapientiȩ de in¬
corporea immutabiliq sub¬
stantia: non quod ea tam¬
quam prouerbia deputat:
sed quia sic cogitat. quo

Expanded text:
et: Non potui vobis loqui quaet: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus ; et: Non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis, quae et loquimur, non in sbis, sed docti Spiritu, spiritalibus spiritualia comparantes. Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei. » Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit facie ad faciem: ut qͦd
ait hȩc in prouerbiis locu¬
tus sum uobis: hoc sit qͦd
ab eodem apło dictum est.
uidemus nunc per specu¬
lum in enigmate: Annun¬
tiabo autem uobis: quia
per filium pater uidebitur.
iuxta illud quod alibi ait:
Neq patrem quis cognos¬
cet nisi filius: et cui uolue¬
rit filius reuelare: Sed istũ
sensum uidetur impedire
quod sequitur: illo die in
nomine meo petetis: In fu¬
turo enim scło cum perue¬
nerimus ad regnum ubi si¬
miles ei erimus: qm̃ uide¬
bimus eum sicuti est. quid
petituri sumus: quando
satiabitur in bomis desideri¬
um nr̃m: Vnde et in alio
loco dicitur: Satiabor cum
manifestabitur gła tua: Pe¬
ticio namq: alicuius est in¬
digentie: Que ibi nulla ẽrit:
ubi hȩc satietas erit:
elinquitur itaq quan.¬
tum sapere ualeo: ut
malibus se spiritales promi¬
sisse facturum quamuis
nondum tales quales ermꝰ.
quando spiritale etiam cor¬
pus habebimus: sed qualis
erat qui dicebat: Sapientiã
lo quimur inter perfectos:

Expanded text:
dicit, facie ad faciem , ut quod ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit, quod ab eodem Apostolo dictum est: Videmus nunc per speculum in aenigmate . Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit, ubi haec satietas erit. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut s vel animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales, quales erimus, quando spiritale etiam corpus habebimus, sed qualis erat, qui dicebat: Sapientiam loquimur inter perfectos ;
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ. quo mittẽdus ẽ diabłus
cũ angłis suis. et õib qui st̃
quia creauit aut genuit: s qͥa
persuasit et tenuit: Ariuia e¬
Osset eigo aliqͥs opina¬
rĩ illũ g̃nẽ et̾nu extra
mũdu ẽẽ: et hoc ẽẽ dictũ ciaet̃
foras: Quĩa uero ait. nũc iudi¬
ciũ ẽ mũdi. et exponẽs qͥd di¬
xerit. nũc ĩquit pͥnceps huiũs
mũdi eiciet᷑ foras: hoc ĩtelligẽ¬
dũ ẽ qd̾ nũc fit: nõ qđ tanto
post futurũ ẽ ĩ nõuissĩo dic ꝓix¬
uidebat ergo dñs. qd scibat
post passionẽ et głificatõem suã.
per bniu̾sũ inũdum. młtos po¬
pulõs orͣdituros ĩ quoꝵ cordibꝰ
diabolus intꝰ crãt: cui qñ ex fi

Expanded text:
ittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium est mundi; et exponens quid dixerit, Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras: hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum cordibus diab
Abbreviated transcription (Latin):
scuritatem aperuit infusa sa¬
piẽtia: sed stimulata cõscien¬
tia: Dixit ergõ eis iħs: ald.¬
huc modicũ lumẽ in uobis
ẽ: Hinc ẽ qd intelligitis. qͥa¬
ãbulate dũ lucem hẽtis: ut
non tenebre uos cõprehẽdãt:
Ambulate : accedite : totũ in
telligite: et moriturũ xp̃m.
et uicturũ in eternũ : et san¬
gumẽ fusurũ quo iedimat:
et ascensurũ in sublimi quo
ꝑducat: Tenebre aũt uos cõ¬
preliẽdent: si co modo credi¬
deritis xp̃i eternitatẽ: ut ne.¬
getis in eo mortis hũilitatẽ:
Et qui ãbulat in tenebris:
nescit quo uadat: Sic põt of¬
fend̾e in lapidẽ offensiõis. et
petrã scãdali qd̾ fuit dñs ce¬
cis udxis: sic̃ credẽtib. lapiᷤ
quẽ ieꝓbauerũt edificãtes fa¬
ctꝰ ẽ in caput anguli: Hĩc de¬
dignati sũt crode ĩ xp̃m: quia
coꝵ ĩpietas cõtẽpsit mortuũ:
risit occisũ: Et ip̃a erat morᷤ
grani młtiplicãdi: ⁊ exaltatio

Expanded text:
scuritatem aperuit infusa sascuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est, quod intelligitis ambulate, dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant. Ambulate, accedite, totum 587 intelligite, et moriturum Christum et victurum in aeternum; et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei turba: Nos audiuimꝰ
ex lege: quia xp̃s manet in
eternum: Et quomodo tu
dicis. oportet exaltari filium
hõminis: Et qͥs est iste filiꝰ
hominis: Memoriter tenue¬
runt quod dominus dicebat
nis: Nam̃ hoc loco nõ ait
si exaltatus fuerit a terra fi¬
lius hominis: sod superiuiᷤ
dixerat quod h fterno die le¬
ctum atq tractatum est: qͣndo
nunciati sunt gentiles illi.
qui eum uidere cupiebant:
Uenit hora: ut darificetur
filius hominis: Hoc itaq
isti animo lirtinentes: et qd̾
nunc ait cum exaltatus fue¬
rõ a terra. mortem crucis in¬
telligentes: quęsierunt ab
illo. et dixerunt: Nos audi¬
uimus ex lege: quia xp̃s ma-¬
net in eternum: Et quomo¬
do tu dicis: oportet exaltari
est inquiũt: manet in eternũ:
Si manẽt in cternum quo¬
modo exaltabitur a terra : id
est quomodo crucis passio¬
ne morietur: Hoc enim eũ
dixisse intelligebant: quod
faceir cogitabant: Non er¬
go cis uerboꝵ istorum ob¬

Expanded text:
dit ei turba: Nos audivimus dit ei turba: Nos audivimus ex lege, qrnum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Et quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat nis. Nam hoc loco non ait, Si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed superius dixerat, quod hesterno die lectum atque tractatum est, quando nuntiati sunt Gentiles illi, qui eum videre cupiebant. Venit hora ut glorificetur Filius hominis . Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: Nos audivimus ex Lege quia Christus manet in aeternum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari est, inquiunt, manet in aeternum: si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra? Id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum ob
Abbreviated transcription (Latin):
turum: cum supra de suis o¬
uibus loqueretur: Aut certe
omnia hominum genera: si¬
ue in linguis omnibus: siue
in etatibus omnibus: siue
in gradibus bonorum omni¬
bus: suie in diuersitatibus
ingemorum omnibus siuc
in artium licitarum et utiliũ
professionibus: et quicquit
aliud dici potest secundum in¬
numerabiles differentias qͥ¬
bus inter se preter sola pecta¬
ta homines distant ⁊ ab excel¬
sissimis usq ad humillinos.
a rege usq ad mendicum:
omnia inquit traham post
me: ut sit caput illoꝵ. et illa
Ed si exaltatus ĩquit¬
n fuero a terra: hoc est
cuia exaltatus fuero: Nõ eĩ
dubitat futurum esse: quod
uenit implere: Hoc refertur.
ad illud quod superius ait :
si autem mortuum fuerit gra¬
num multum fructum affert:
Nam exaltationem suã quid
aliud dixit: ꝙͣ in cruce passi¬
onem: Quod et ipse euan¬
gelista non tãcuit: Subuin¬
xit enu et ait: Hoc autem
dicebat: significans qua mor¬
te esset moriturus: Respon¬

Expanded text:
turum, cum supra de suis oturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut certe omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, sive in gradibus honorum omnium, sive in diversitatibus ingeniorum omnibus, sive in artium licitarum et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut sit caput eorum, et illa ed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim, et ait: Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respon
Abbreviated transcription (Latin):
idest pͥnceps maloꝵ oiuz qui
hĩtant ĩ mũdo Appellat᷑ etiã mũ-¬
dus ĩ bonis: qui similiter toto
t̾raꝵ orbe diffusi sũt: In de dicit
apłus: Deus erat in xp̃o: mũ¬
dum reconalians sibi: Hi sũt
ex quoꝵ cordibus princeps
mundi eicitur fõras: Cum ergo
dixisset nunc princeps huius
mundi eicietur foras: et ego ĩ¬
quit si exaltatus fuero a terra.
om̃ia traham post me: Quȩ
om̃ia: iisi ex quibus ille es¬
citur foras: Non aũt dixit
oẽs: sed om̃ia Non enĩ oĩ¬
uin est fides: Non itaq hoc
ad uniuersitatem hõĩum rẽ¬
tulit: sed ad creature integri¬
tãtem: idest spiritũ et animã
et corpus : et illud quod in¬
telligimus. et illud quod ui¬
uimus: et illud quod iusibi¬
les et contrectabiles sumus:
Qui enum dixit capillus ca¬
pitis uestri non peribit: om¬
nia trabit post se: Iut si om̃ia.
ip̃i hoĩes intelligendi sũt: om¬
nia predestinata ad salutem
possumus dicere: ex quibus
omnibus ait nichil esse peri¬

Expanded text:
id est, princeps malorum hominum, qui habitant in mundo. Appellatur etiam mundus in bonis, qui similiter toto terrarum orbe diffusi sunt, inde dicit Apostolus: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hi sunt ex quorum cordibus princeps mundi ejicietur foras. Cum ergo dixisset: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras, Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia? nisi ex quibus ille ejicitur foras. Non autem dixit omnes, sed omnia. Non enim omnium est fides. Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem, id est, spiritum et animam et corpus, et illud quod intelligimus, et illud quod videmus, et illud quod visibiles et contrectabiles Qui enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus, ait, nihil esse peri
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ oramꝰ cũ dicimꝰ dimi¬
ite nob̾ debita nr̃a: nisi ut uul¬
nera nr̃a sanent᷑: Et quid aliud
petimꝰ cũ dicimꝰ. ne nos ĩferas
ĩ tẽptatõem: nisi ut ille qui in¬
sidiat᷑. uel certat extͥnsecus. nulla¬
lla irrũpat ex ꝑte: nulla nos
fraude. nlła nos possit uͥtute
suꝑare: Quãtaslibet tamẽ ad¬
uersũ nos crigat machinas:
qͣndo nõ tenet locũ cordis uͥ
fides hĩtat: ciectꝰ ẽ foras: S
nisi dñs custodierit cuntatẽ:
ĩ uanũ iungilabit qui custodit
cã: Nolite ergo de uob̾ ip̃is p̃¬
sumere: si nõ uultis foras eie¬
ctũ diabolũ intro iteꝵ reuocare:
Absit aũt ut diabolũ mũdi pͥn¬
cipẽ ita dictũ existimemꝰ: ut eũ
celo ⁊ t̾re dñari posse credamꝰ:
Sed mũdꝰ appellat᷑ in mał hõibꝰ.
qui toto t̾raꝵ orbẽ diffusi sũt: sic̃
appellatur domꝰ in his ĩ quibꝰ ha¬
bitat᷑: scdmn qd dicimꝰ. bona do¬
rep̃hendimꝰ siue laudamꝰ edifitiũ

Expanded text:
im oramus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute superare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, quando non tenet locum cordis ubi fides habitat, ejectus est foras. Sed nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non ctum diabolum intro iterum revocare. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum existimemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credamus. Sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto terrarum orbe diffusi sunt, sicut appellatur domus ab his a quibus habitatur. Secundum quod dicimus, bona doreprehendimus sive laudamus aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
rẽissionẽ fusus ẽ peccatõꝵ
milia credentiũ a dñatu diabłi
liberant᷑: xp̃i corpori copulã¬
tur: et sb̾ tãto capite. uno eiꝰ
Hoc uocabat uidiciũ: hãc dis¬
cretõem: hãc a sins redẽptis.
diabłi expulsionẽ: Demq at¬
Itende quid dicat. Quasi q̃re-¬

Expanded text:
fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fine qd̃ expectat᷑ iudiciũ erit
iudicandoꝵ uiuoꝵ et mortu¬
oꝵ: iudiciũ crit p̃mioꝵ pena¬
rũq et̾naꝵ Quale ergo nc̃
iuditiũ ẽ: Iam̃ ĩ suꝑioribuᷤ¬
T lectõib ꝙͣtum potui cõmo¬
nui caritatẽ ur̃am: dici etiã
iudiciũ nõ dannatoĩs s dis¬
cretoĩs: Unde scriptũ ẽ: Iu¬
dica mẽ deꝰ. et discerne cãm
meã de gẽte nõ scã Multa

Expanded text:
e quod exspectatur judicium, erit judicandorum vivorum et mortuorum, judicium erit praemiorum poenarumque aeternarum. Quale ergo nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam me