comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maneat :xp̃s: sic enim hoc dixit tã quã diceret: quiñinme manet & in
re sanguinẽ meũ nita quemanent in xp̃oquiñ sun mẽ braei : tusunt
autẽ mẽbra xp̃i qui sefaciunt mẽbra meretricis insimalũ illud pȩni¬
tendo. eẽ distiter int & adhoc bonũ reconciliationeredieriN: Sed habet in¬
Tam & sihinc fundam̃tosuꝑ ȩdificauer̃ quã lib& pessimã intã uelut
ia cobus: siquis dicat sefidẽ habere Opera aut̃ ñhabeat. Nũquid po¬
terit fides saluare eũ &quis ẽ inquiuNT deqͥodicit apłs paulus . ipseaut̃
saluus erit sic tam̃ qua si ꝑignem: simul quis istesit inquiramus:
hunc tam̃ ñ ẽẽ. Certissimũ ẽ neduorũ a postolorũ sententias mitta¬
mus inrixã : Sic unus dicit etiã simala operaquis habuerit saluabit
eũ ꝑignẽ fides : Alius aut̃si operañ habeat: nũquid poterit fides
saluare eũ : Inueniem ergo qui possitsaluariꝑ ignẽ : siprius inuene

Expanded text:
maneat et Christus. Sic enim hoc dixit tanquam diceret. Qui non in me manet, et maneat et Christus. Sic enim hoc dixit tanquam diceret. Qui non in me manet, et re sanguinem meum. Non itaque manent in Christo, qui non sunt membra ejus. Non sunt autem membra Christi, qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud poenitendo esse destiterint, et ad hoc bonum reconciliatione redierint. Sed habent, intametsi huic fundamento superaedificaverunt quamlibet pessimam vitam, velut viter apostolus Jacobus: Si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, nunquid poterit fides salvare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum Apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: Etiam si mala opera quis habuerit, salvabit cum per ignem fides; alius autem: Si opera non habeat, nunquid poterit fides salvare eum?
Abbreviated transcription (Latin):
merito fundo  eiti. Dequo apłs ait: Fundamentum enim aliud potest¬
nemo ponere: pr&er id quod positum est. quod xp̃s ihs Siquis autẽ
aedificat suꝑ fundamentum. aurum. argentum. lapides preciosos
ligna fȩnum stipulam : Vnus cuius que opus manifestabitur: Dies
enim declanebit: qm̃ in ignere uelabitur: & unius cuiusque opus
quale sit ignis probabit: Sicuius opus permanserit: quod super¬
aedificauit mercedem accipi&: Sicuius autem opus arserit damnũ
pati&ur. Ipse autem saluus erit sic tamen quasi per ignem : dicun
Quod fundamentũ : nulla hereses hab& a corporis eius unitate p̃cisa : &ideo
ꝓpt̃ hoc fundam̃tũ &iã simalȩ uitȩ fuerit catholicus xp̃ianus uelut qͥ suꝑȩdifi¬
libentri quo igne inultimo iudicio punientur mali ELUII
Quid sit infuxda mento habere ap̃mnetquibus
spordearur sal uS PERIENS usuam
ex codem labno de xx
ui manducat carnẽ meã & bibit sanguinẽ meũ in memanet &¬

Expanded text:
merito fundamenti, de quo ait apostolus: Fundamentum enim aliud nemo potmerito fundamenti, de quo ait apostolus: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id, quod positum est, quaedificaverit super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam; uniuscujusque opus manifenim declarabit, quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si cujus autem opus arserit, damnum patietur; ipse autem salvus erit; sic taquod fundamentum nulla haeresis haber, a corporis ejus unitate praecisa; et ideo propter hoc fundamentum etiam si malae vitae fuerit Catholicus Christianus, velut qui superaedifiliberari, quo igne in ultimo judicio punientur mali. CAPUT CXLIX. Quid in fundamento habere Christum, et quibus spondeatur salus per ignis usturam, ex eodem libro XXI. ui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et
Abbreviated transcription (Latin):
mostem. alii & nunc & tunc uerum tamen anteiudiciũ illud seuerissimũ nouis¬
simum que patiantur: Non autẽ omnes ueniunt in sempitesnas poenas
quȩ post illud iudiciũ sunt future qui post mortem sustinent tempora¬
les: nam quibusdam. quod in isto non remittititur. remittitur infuturs
sȩculo Id est ne futuro sȩculi &erno supplicio punantur : iam su pre
diximus rarissimi st quinullas in hacuita. sed tantum postea
penas luunt: fuisse tamen aliquos quiusque ad decrepitam senectutem
nec leuissimam quidem febriculam senserint qui eãm queduxerint
MAΝEN Incat holicapide eriam sipessime uIXCã tam̃ pro¬
pidei pundamemtũ Saluandos. eẽ DeFI NTUNT¬
unt qui propter id quod scriptum est qui per seuenxuerit usque infine
hic saluus erit: Nonnisi in ecclesia catholica perseuerxntibus. quam¬
uis in eamaleuiuentibus hoc ꝓmittunt: perignem uidelic& saluandis

Expanded text:
mortem, alii et nunc \'et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouismortem, alii et nunc \'et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post illud iudicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. nam quibsaeculo, id est ne futuro saeculi aeterno supplicio puniantur, jam supra diximus. Rarissimi sunt autem qui nullas in hac vita, sed tantum postea poenas luunt. Fuisse tamen aliquos qui usque ad decrepitam senectutem, ne levissimam quidem febriculam senserint, quietamque duxerint manent in catholica fide, etiam si pessime vixerint, tamen profidei fundamentum saluandos esse definiuntem, qui propter id quod scriptum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, non nisi in ecclesia catholica perseuerantibus, quamuis in ea male uiuentibus, hoc promittunt, per ignem uidelicet saluandis
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod ait Subgurgite uasto: Ignis autẽ. suo nomine ex pressus est :
cum dixit: aut exuritur igni: Nos uero &iam in hacquidam mostaliuita
eẽ quasdam poenas purgatorias confitemur. non quibus affliguntur
quorum uita uel non in de fit melior: uel potius indefit peior:
Sed illissunt purgatoriȩ quieis coherciti corriguntur: c&erꝑom̃s paene. siue
tem porariȩ. siue sempiteshȩ sicut unusquisque diuina prouidentia traesta¬
dus est inferuntur. uel propeccatis siue prȩeritis. siue inquibus adhuc uiuit
Ille qui plectitur uel pro exercendis decla raendisque uistutibus perhomines
& angelos seubonos seumalos : Nam & siquisque mali aliquid alterius in pro¬
bitate uel errore paciatur: peccat quidem homo qui uel ignorantia uel in¬
iustitia cuiquam mali aliquid facit. sed non peccat ds̃ qui iusto quamuis
occulto iudicio fieri sinit: sed temponerias penas alii in hac uita tantũ: alii post

Expanded text:
eo quod ait: "sub gurgite uasto"; ignis autem suo nomine expressus est, eo quod ait: "sub gurgite uasto"; ignis autem suo nomine expressus est, cum dixit: "aut exuritur igni. nos uero etiam in hac quidem mortalitate esse quasdam poenas purgatorias confitemur, non quibus affliguntur quorum uita uel non inde fit melior uel potius inde fit prior; sed illis sunt purgatoriae qui eis coherciti corriguntur. ceterae omnes poenae siue temporariae siue sempiternae, sicut unusquisque diuina prouidontia tractandus est, inferuntur uel pro peccatis siue praeille qui plectitur, uel pro exercendis declarandisque uirtutibus per homines et angelos seu bonos seu malos. Nam etsi quisque mali aliquid alterius inprobitate uel errore patiatur, peccat quidem homo, qui uel ignorantia uel iniustitia cuiquam mali aliqocculto iudicio sinit fieri. sed temporarias poenas alii in hac uita tantum, alii post
Abbreviated transcription (Latin):
nis corporib: moribundis q membris. quod animȩ hinc m&uunt. cupiuntq
dolent. Gaudent queneqauras suscipiunt clause tenebris & carcere cȩco
secutus ad iunx̃ atq: ait quin . & supp̃mocum lumine uita reli quit. id est
cumdie nouissimo reliquid eas ista uita: nontamen inquit omne malum.
miseris nec funditus omnes corporeȩ excedunt pestes poenitus que necessẽ
estmulta diu concreta modis in olescere miris ergo exercentur poenis
u&erum que malorum supplicia expedunt Aliȩ panduntur in anes suspensȩ
ad uentos aluis sub girgite uasto infects̃ eluitur scelus aut exuritur igni
qui hoc opinantur nullas poenas nisi purgatorias uolunt ẽẽ post mostem :
Vt qm̃ terris superione sunt elementa. aqua a erignis. exaliquo i storũ
mund&ur per expiatorias poenas quod terrena contagione contrectũ.
est: Aer quippe accipitur: in eo quod ait Suspensȩ aduentos: aquain

Expanded text:
nis corporibus moiibundisque membris, quod animae Hinc metuunt cupinis corporibus moiibundisque membris, quod animae Hinc metuunt cupidolent gaudentque nec auras suspiciunt clausae tenebris et carcere caeco, secutus adiunxit atque ait: quin et supremo cum lumine uita reliquit — id est cum die nouissimo reliquit eas ista uita — non tamen — inquit — omne malum miseris nec funditus omnes corporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque malorum supplicia expendunt; aliae panduntur inanes suspensae ad uentos, aliis sub gurgite uasto infectum eluitur scelus aut exuritur igni. qui hoc opinantur, nullas poenas non, sed purgatorias uolunt esse post mortem, ut, quoniam terris superiora sunt elementa aqua, aer, ignis, ex aliquo istorum mundetur per expiatorias poenas quod terrena contagione contractum est. aer quippe accipitur in eo quod ait: suspensae ad uentos", aqua in
Abbreviated transcription (Latin):
enim utrũq demonstr&ur in omnib : quia si omnes remanerent in poenis iustȩ.
dam nationis. innullo apparer& misericors gnetia : pursus si omnes a tenebris
trens frentur in lucem: in nullo apparer& ueritas ultionis: inqͣ ꝓpt̃ ex multo
plures quam in illa sunt. Vt sic ostendatur quid omnib: deber&ur: Quod si om¬
nibus redder&ur iustitiam uindicantis: iuste nemo reprȩhender&: qui a uers
tam multi exinde liberantur: Est unde agantur maximȩ gnaetiȩ. gratuito.
VISSuppliciũ pͦmorrẽ cauSapURGΛTIOΧIS AHΙBΕR ExEΟde Lap̃¬
latonici quidẽ quamuis in penitanulla uelint ẽẽ peccata. tamen omnes poenas
emendatione adhiberi putant. uel humanis inflicta legib ł diuinis: siue ip.
hacuita siue post mostẽ sidut parcatur Hic cuiq autita plectatur ut hic
corrigatur: Hinc ẽ maronis illa sententia : ubicum dixiss& d&erre.¬

Expanded text:
enim utrumque demonstraretur in omnibus, quia, si omnes remanerent in poenis iustae enim utrumque demonstraretur in omnibus, quia, si omnes remanerent in poenis iustae damnationis, in nullo appareret misericors gratia; rursus si omnes a tenebris transferrentur in lucem, in nullo appareret ueritas ultionis. in qua propterea multo plures quam in illa sunt, ut sic ostendatur quid omnibus deberetur. quod si omnibus redderetur, iustitiam uindicantis iuste nemo reprehenderet; quia uero tam multi exinde liberantur, est unde agantur maximae gratiae gratuito is supplicia post mortem causa purgationis adhiberi. Platonici quidem, quamuis inpunita nulla uelint esse peccata, tamen omnes poenas emendationi adhiberi putant, uel humanis inflictas legibus uel diuinis, siue in hac uita siue post mortem, si aut parcatur hic cuique aut ita plectatur ut hic non corrigatur. Hinc est Maronis illa sententia, ubi, cum dixisset de terre
Abbreviated transcription (Latin):
nustum est: Claiii Deciacirudide puadicat ion ispaure
OBQuΑ ΛΡΠΕΛΝΑ ΡΟΕUΑΟMΧΙus depearua quiextragrariã
tuenin saluatoris ex las deciuitate dĩ XXX XI¬
ed pȩna &esna id eo dura & iniusta sensib: uid&ur humanis quia in hac infismitate mor¬
Ibundorũ sensuũ : deẽ ille sensus altissimȩ purissimȩq: sapientiȩ quo sentiri possit
quantũ ne fasin illa pͥma prȩuaricatione commissũ sit: Quanto enĩ magis homo fru¬
ebaturdõ : tanto maiore impi&ate dereliquid dm̃ & factus ẽ malodignus & no q
in seperemit bonum. quod esse poss& &nu: hinc est uniuersa generis humani
massadamnata : qm̃ qui hoc primus ammisit. cum eaquȩ in illo fuente redicasua
strrpe ponitus est: Vt nullus ab hoc iusto debito que supplicio. nisi misericordi &
in debita gnitia liber&ur : Atq: itadispestiatur genus humanũ: ut inquibusdam.
demonstr&ur quid ualeat misericors gnatia. inc&eris quid iusta uindicta ineq

Expanded text:
iustum est. CAPUT XII. De magnitudine praeuaricationis primae, iustum est. CAPUT XII. De magnitudine praeuaricationis primae, obfuerint Salvatoris, ex libro XXI de Civitate Dei. Sed poena aeterna ideo dura et injusta sensibus videtur humanis, quia in hac infirmitate moribundorum sensuum deest ille sensus altissimae purissimae que sapientiae, quo sentiri possit, quantum nefas in lla prima praevaricatione commissum sit. Quanto enim magis homo fruebatur Deo, tanto majore impietate dereliquit Deum, et factus est malo dignus aeterno, qui hoc in se peremit bonum quod esse posset aeternum. Hinc est universa generis humani massa damnata, qstirpe punitus est, ut nullus ab hoc iusto debitoque supplicio nisi misericordia et indebita gratia liberetur atque ita dispertiatur genus humanum, ut in quibusdam demonstretur quid ualeat misericors gratia, in ceteris quid iusta uindicta. neque
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ: qui uers paliquo gnrndicrimine mostemultatur. Numquid mora
qua occiditur: quȩ ꝑbreuis ẽ : euis suppliciũ ległs estimant: & ñ quod eũ. In sem¬
pitesnũ aufer̃ desoci&ate uiuentiũ : Quod ẽ autẽ deista ciuitate mostali
homines supplicio primȩ mortis: hoc ẽdeilla ciuitate in mostali homines supplicio
secundȩ mortis auferre: sicut enĩ ñ efficiunt leges huius ciuitatis. ut in eamquisq
reuoc&ur occisus sic nec illius. ut inuitã reuoc&ur & nã secunda moste damnatus
mala patiatur eandẽ dictã fuissemensunt̃ quamuis hoc in eare ꝓprie possit
accipi: deqͣ dñs cum hoc dicer& loquebatur: Idẽ deudiciis & condemnationib::
Prs inde qui udicat & condenat iniuste : si iudicatur & contẽnatur iuste. in
eandẽ mensunt recipit: Quamius non hoc quod dedit: iudicio enĩ fec̃ iudcio
patitiir: quamuis fecerit damnatione quod iniquũ est patitur damnatione qđ

Expanded text:
tiendum. qui uero pro aliquo grandi crimine morte multatur, numquid mora, tiendum. qui uero pro aliquo grandi crimine morte multatur, numquid mora, qua occiditur, quae perbreuis est, eius supplicium leges aestimant et non quod eum in sempiternum auferunt de societate uiuentium? Quod est autem de ista ciuitate mortali homines supplicio primae mortis, hoc est de illa ciuitate inmortali homines supplicio secundae mortis auferre. Sicut enim non efficiunt leges huius ciuitatis, ut in eam quisque reuocetur occisus: sic nec illius, ut in uitam reuocetur aeternam secunda morte damnatus. mala patiatur, eandem dictam fuisse mensuram. Quamuis hoc in ea re proprie possit accipi, de qua Dominus cum hoc diceret loquebatur, id est de iudiciis et condemnationibus. Proinde qui iudicat et condemnat iniuste, si iudicatur et condemnatur iuste, in eadem mensura recipit, quamuis non hoc quod dedit. Iudicio enim fecit, iudicio patitur; quamuis fecerit damnatione quod iniquum est, patiatur damnatione quod
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit in compantbiliontrum spatio uerbenttur & suauitas uoluptatis exiguȩ diutur no
dolore punitur q̃uid in uinculis : numqd tamdu quisq iudicandus ẽ eẽdebere quã diu
fec̃ undemeruit alligaris cum iustissime a nobis poenã serias in compedib pendat:
Qui uerbo auistu celerrime tnrnseunte. uellacessꝗũ dominũ uel plagauit. Iam
uers damnũ ignominia exiliũ seruitus cumplerũq sic infliguntur ut nulla
uenia relaxentur : Nne ꝓhuius uitȩ modo similia poenis uidentur & nis: Ideo
& tam̃ peccata quȩ undicantur longissimi temporis penis. breuissimo tempore
ꝑp&nentur : nequisquã extititqͥcenseret tam cito nocentiũ finienda ẽẽ tosinen¬
ta : quam cito fȩtum ẽ ł bomicidiũ ł adidteriũ ł sacrilegiũ ł quod lib&
aliud scelus ñ temporis longitudine sed impi&atis & in iqͥtatis magnitudineme¬

Expanded text:
fecerit, inconparabili horarum spatio uerberatur et suauitas uoluptatis exiguae diuturno fecerit, inconparabili horarum spatio uerberatur et suauitas uoluptatis exiguae diuturno dolore punitur? Quid, in uinculis numquid tamdiu quisque iudicandus est esse debere, quamdiu fecit unde meruit adligari; cum iustissime annosas poenas seruus in conpedibus pendat, qui uerbo autuero damnum, ignominia, exilium, seruitus cum plerumque sic infliguntur, ut nulla uenia relaxentur, nonne pro huius uitae modo similia poenis uidentur aeternis? ideo et tamen peccata, quae uindicantur longissimi temporis poenis, breuissimo tempore perpetrantur. nec quisquam extitit qui censeret tam cito nocentium finienda esse tormenta, quam cito factum est uel homicidium uel adulterium uel sacrilegium uel quodlibet aliud scelus non temporis longitudine, sed impietatis et iniquitatis magnitudine me
Abbreviated transcription (Latin):
icautẽ quidã eorũ contntquos defendimus ciuitatẽ dĩ iniustum putant ut ꝓpeccatis quã lib&
Imagnis paruo scilic& tempore ꝑ p&nttis penaquisq damnetur a&nas quasi ullius id
um quã iustitialegis ad tendat. ut tanta monr temporis quisq puniatur quanta moni
temporis. undepunir&ur ad misit: octogenent poenarũ : in legib ẽe scribit Tulliu sdanũ
uincula uerbera talionẽ ignominiã exiliũ mostẽ seruitutẽ: Quid horũ ẽ qđ in breustẽpus
ꝓcuius que peccati celeritate coaste mͦ. Vt tanta uindic&ur morula quanta dep̃hen¬
ditur ꝑp&nctũ : nisi foste talio idenim agit ut hoc patiatur quisq quod fecunde illud
ẽlegis: Oculum poculo dentẽ ꝓdente: fierieñ potest ũ tam breia tempor equis ꝗ ammittat
Oculũ seueritate uindictȩ quam tulit ipse alteri in ꝓbtate peccatii porro autẽ si alienȩ
feminȩ osculũ in fixũ nationis sit uerbere uindicare : Non neqͥ illud pundto temporis

Expanded text:
quidam eorum, contra quos defendimus ciuitatem Dei, iniustum putant, ut pro peccatis quamlibet magnis, paruo scilicet tempore perpetratis, poena quisque damnetur aeterna, quasi ullius id umquam iustitia legis adtendat, ut tanta mora temporis quisque puniatur, quanta mora temporis unde puniretur admisit. Octo genera poenarum in legibus esse scribit Tullius, damnum, uincla, uerbera, talionem, ignominiam, exsilium, mortem, seruitutem. Quid horum est quod in breue tempus pro cuiusque peccati celeritate coartetur, ut tanta uindicetur morula, quanta deprehenditur perpetratum, nisi forte talio? Id enim agit, ut hoc patiatur quisque quod fecit. Unde illud est legis: Oculum pro oculo, dentem pro dente. Fieri enim potest, ut tam breui tempore quisque amittat oculum seueritate uindictae, quam tulit ipse alteri inprobitate peccati. Porro autem si alienae feminae osculum infixum rationis sit uerbere uindicare, nonne qui illud puncto temporis
Abbreviated transcription (Latin):
& resun rexit ꝓpt̃ iustificationẽ nr̃am: ut credentes in eum iquiiustifi¬
eret impiũ:ENimpidate iustificatitamq exmoste ui uficatr ad
pͥmam resur restionẽ quȩ nuncẽ ꝑtinere possemus Adbane eĩ puras
siptinent nisi qui beatierant in &nũ ad secđam uero dequa mox locuturus
& beatos ptineredocebit & miseros istaẽ. misericordia illa iudicu ppt̃ qđ
in psalmo scriptũ ẽ: misericordiã & iudiciũ cantabo tibi. dequo rduuo
consequent̃ adiunexit atq ait: potestatẽ deditei. &iudicium fuereire
filius hominis ẽhic ostendit quod in eacarne ueni& iudicaturus inquauenero
iudicandus : Ad hoc enim ait qm filius hominis ẽ: Ac deindes ub iungens in¬
Undeagimus. Nolitȩ inquit mirari hoc quia ueni& herceiriquaenus queluo
monumentis s̃ audientuocẽ euis & ꝓcedent qui bona feceñ iꝓ resuduir elbq

Expanded text:
et resurrexit propter iustificationem nostram, ut credentes in eum, qui iustifiet resurrexit propter iustificationem nostram, ut credentes in eum, qui iustificat inpium, ex inpietate iustificati, tamquam ex morte uiuificati, ad primam resurrectionem, quae nunc est, pertinere possimus. Ad hanc enim primam non pertinent, nisi qui beati erunt in aeternum; ad secundam uero, de qua mox locuturus est, et beatos pertinere docebit et miseros. Ista est misericordiae, illa iudicii. Propter quod in psalmo scriptum est: Misericordiam et iudicium cantabo tibiconsequenter adiunxit adque ait: Et potestatem dedit ei iudicium facere, quia filius hominis est. Hic ostendit, quod in ea carne ueniet iudicaturus, in qua uenerat iudicandus. Ad hoc enim ait: Quoniam filius hominis est. Ac deinde subiungens unde agimus: Nolite, inquit, mirari hoc, quia ueniet hora, in qua omnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent, qui bona fecerunt, in re
Abbreviated transcription (Latin):
hora & nunc ẽquando mostui audient uocẽ filudĩ & qͥaudierint uiuent: quiau¬
dierint dix̃ qui oboedier int quicredider int: &usq infinẽ ꝑseuera uerint :
nec fec̃ hic ullã differentiã bonorũ & malorũ : omnib: enĩ bonũ ẽ audire
uocẽ euis &uiuere ad uitã pi&atis eximpi&atis morte transeundo
Dequa mosteait a postolus paulus ergo om̃s mostuis & pomnib mostuus ẽ¬
ut & qͥuiuunt iam ñ sibi uiuant : sed eiqui ꝓipsis mostuus ẽ & resurrex̃: Om̃s itaq:
mostuis in peccatiss nemineprsus excepto siue originalib: siue &iam uoluntate
ad ditis ł ignorando ł sciendo ł faciendo qđ iustũ ẽ : & ꝓomnib: mostus uiuus
mostuus ẽ unꝰ idẽ nullũ habens omnino peccatũ : ut qui ꝑ remissionẽ peccatori¬
uiuunt : iam ñ sibi uiuant sed eiqͥ ꝓ omnib mortuusiẽ ꝓpt̃ peccata nr̃a:

Expanded text:
hora, et nunc est, quando mortui audient uocem filii Dei; et qui audierint, uiuent. Qui auhora, et nunc est, quando mortui audient uocem filii Dei; et qui audierint, uiuent. Qui audierint dixit qui oboedierint, qui crediderint et usque in finem perseuerauerint\\ Nec fecit hic ullam differentiam bonorum et malorum. Omnibus enim bonum est audire uocem eius et uiuere ad uitam pietatis ex inpietatis morte transeundo. De qua morte ait apostolus Paulus: Ergo omnes mortui sunt, et sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullun sibi uiuant, sed ei, qui pro omnibus mortuus est propter peccata nostra
Abbreviated transcription (Latin):
adfirmat Aut negatꝰ obsecrote ut me trlẽ ñs̃ ꝑnas quia &i ego tediligoidad firman¬
tem qđ uerum ee desidero: & tanto magis no lo fallaris quanto magis amo qđ pol
Quȩ sit prima resunrectio q̃ secunda ex. lab̃ deciu¬
tate dĩ .xXIE tera etad locũ tit ulo. U¬
men amendico uob: quia uenĩ hora & nunc est quando mortui audient uocẽ
Qdedit & filio uitã habere in semetipsõ nondum desecunda resurreo¬
tione idest corporum loquiturquȩ infine futuraẽ Sed de pͥmaq̃ nunc ẽ:
hanc quippe ut diftinguen& : ait: uenit hora & nunc ẽ : ñ autẽ istã corporũ:
sed animarũ ẽ : Habent enĩ &animae mostẽ suã in impi&cate atq peccatis.
secđm quã mostẽ mortui s̃. De quib: idem dñsait: sine mostuos sepelire
mostuos suos: ut scilic& in anima mostui: incorpore mortuos sepelirent :
Propt̃ ist os ergo impi&ate & iniquitate in anima mortuos: Uenit inquit

Expanded text:
affirmat aut negat. obsecro te, ut me talem non spernas, quia et ego te diligo id affirmanaffirmat aut negat. obsecro te, ut me talem non spernas, quia et ego te diligo id affirmantem quod uerum esse desidero, et tanto magis nolo fallaris, quant CXXXIII. Quae sit prima resurrectio, quae secunda, ex libro de Civitate Dei XX, inter caetera et ad locum. Amen amen dico vobis, quidedit Filio habere vitam in semetipso. Nondum de secunda resurrectione, id est, corporum, loquitur, quae in fine futura est, sed de prima, quae nunc est. Hanc quippe ut distingueret, ait: Venit hora et nunc est, non autem ista corporum, sed animarum est. Habent enim et animae mortem suam in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt, de quibus idem Dominus ait: Sine mortuos sepelire mortuos suos; ut scilicet in anima mortui in corpore mortuos sepelirent. Propter istos ergo inpietate et iniquitate in anima mortuos: Venit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽe ꝓmis sũ quã fillacit̃ dicebatur cito eẽuenturũ qui aut̃ credunt qđ dic̃ secun¬
dus tardius dñm ẽeuenturũ si falsũ fuerit inuentũ citius dñ ouemiente nullo
modoq ei crediderant t᷑babant᷑ in fide sed inopinato gaudio ꝑfruent᷑ quappt̃ qui
dic̃ dñm citius eẽuenturũ : Optabilius loquit᷑ sed periculosefallit utinã ergo sit uerũ qͥa
erit molestũ siñ eritue rũ : Qui aut̃ u dicit dnm tardius eeuencurũ & tam̃ credit
speratumat eius aduentũ ꝓfecto de tarditateius &iã si fallitur filicit̃ falitur: habebit
enĩ maiorẽ pacientã si hocita erit maiorẽ laetitiã siñ eritꝰ acꝑ hoc ab eis quidiliguã
manifestationẽ dñuille auditur suauius stecredicurtetius : quiaut̃ quidhorũ situerũ
ignorarese conficetur illud optathocto lerat innullo eoꝵ errat: qui amhileoꝵ aut

Expanded text:
num esse promissum, quam fallaciter dicebatur cito esse uenturus. qui autem credunt quod dicit secunnum esse promissum, quam fallaciter dicebatur cito esse uenturus. qui autem credunt quod dicit secundus, tardius dominum esse uenturum, si falsum fuerit inuentum citius domino ueniente, nullo modo qui ei crediderant turbabuntur in fide, sed inopinato gaudio perfruentur. quapropter qui dicit dominum citius esse uenturum, optabilius loquitur, sed periculose fallitur. utinam ergo sit uerum, quia erit molestum, si non erit uerum. qui autem dicit dominum tardius esse uenturum et tamen credit, sperat, amat eius aduentum, profecto de tarditate eius, etiam si fallitur, feliciter fallitur. habebit enim maiorem patientiam, si hoc ita erit, maiorem laetitiam, si non erit. ac per hoc ab eis qui diligunt manifestationem domini ille auditur suauius, iste creditur tutius. qui autem quid horum sit uerum ignorare se confitetur, illud optat, hoc tolerat, in nullo eorum errat, quia nihil eorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
qđ putat primꝰ sedhoc secundmegit : Tertius ueroñ negat  alia quid horũ sedignoraresefa¬
ot Quis uerũ dicitilorõ pinꝰde si hoc factũ fuerit qł p̃ dixerat prim̃gaudebunt cũillo
secundos & ttiusom̃s enĩ manifestationẽ dñi diligunt : exultabt itaq cicius uenis se
qđ diligont̃ si aut fictĩn futrit suꝑparere coeperit hopotius ceuerũ duedilieat or¬
secum dus metuenđ est peint̃ psas moras ꝑturbentur qui crediderant qđ dixerat primꝰ:
et incipiant aduentũ dñi ñ tardũ putare sed nullũ: qui uides quantus sit interius am¬
marũ qđ sicantȩ fidei fucrint ut sead secundi p̃dicta conuertant & dnm &siã tardantẽ
fidelit̃ & pacient̃ expectent abundabunt tam̃ ob ꝓbria & insoltationes atq: in risio¬
nes in imicorũ multos infirmos axp̃iana fide a uertentiũ dicendo tã failla cit̃ eis reg¬

Expanded text:
quod putat primus; sed hoc secundus negat, tertius uero non negat aliquid horum, sed ignorare se faquod putat primus; sed hoc secundus negat, tertius uero non negat aliquid horum, sed ignorare se fatetur quis uerum dicat illorum. proinde si hoc factam fuerit quod praedixerat primus, gaudebunt cum illo secundus et tertius; omnes enim manifestationem domini diligunt. exsultabunt itaque citius uenisse quod diligunt. si autem factum non fuerit et apparere coeperit hoc potius esse uerum quod dicebat secundus, metuendum est, ne inter ipsas moras perturbentur qui crediderant quod dixerat primus, et incipiant domini aduentum non tardum putare, sed nullum : qui uides quantus sit interitus animarum. quod si tantae fidei fuerint, ut se ad secundi praedicta conuertant et dominum etiam tardantem fideliter et patienter exspectent, abundabunt tamen opprobria et insultationes atque irrisiones inimicorum, multos infirmos a christiana fide auertentium dicendo tam fallaciter eis reg
Abbreviated transcription (Latin):
putat scire qđ nescit sremoueamꝰ itaq demed. oseruĩ llũ malũ quidic̃ incorde suo morã
fac̃ dns m̃s uenire dominacer cseruis suis &obriosis cõnuiuandomis dt istequippe ꝓcul
dubio dni sui odit aduentũ quoseruomalo remoto constituamꝰ anteo culos tres seruos
bonos famibiã dominicã diligent̃ sobriȩq tractances ãduentũdm̃ sui sitienẽ desideran¬
tes Vigilanter expectanter fideliter amantes : Siumus corũ citius altertar¬
dius dñm putat eẽuenturũ : Tertius uero suã de hacre ignorantiam confite¬
tur : qua quã omnes corsoneđ euangdio Qui aoñs diligunt manifestitionẽ dn¬
& eã desderant̃ &uigilant̃ et expectant : Vide imꝰ tamquis ãplius conson& Ainus di
dicituidete uigilate &orate nescitis enĩ quando tep̃sit⁊ obsec rote quid aliud dicere audim
hunet tiũ qua qđ dicere audim euangdiũ onis quide p̃desi derio regnidi hoc aolunt cẽ uerũ

Expanded text:
scire quod nescit. Removeamus itaque de medio servum illum malum, qui dicens in corde suo, Moram facit Dominus meus venire, dominatur conservis suis, et ebriosis convivando miscetur : iste quippe procul dubio Domini sui odit adventum. Quo servo malo remoto, constituamus ante oculos tres servos bonos, familiam dominicam diligenter sobrieque tractantes, adventum Domini sui sitienter desiderantes, vigilanter exspectantes, fideliter amantes: si unus eorum citius, alter tardius Dominum putat esse venturum, tertius vero suam de hac re ignorantiam confitetur; quanquam omnes consonent Evangelio, quia omnes diligunt manifestationem Det eam desideranter et uigilanter exspectant. uideamus tamen quis amplius consonet. unus dicit: s sit dominus". euangelium dicit: uidete, ui uigil ate et orate; nescitis enim quando tempus sit. obsecro te, quid aliud dicere audimus hunc tertium, quam quod dicere audimus et euangelium? omnes quidem prae desiderio regni dei hoc uolunt esse uerum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationẽ ab exteriorio: adteriora delunasimilitudo ad sumeretͥusq aduice :¬
simã uero & primã ꝓpt̃ ips unumerũ septehartũ quo uniuersicatis significatio sȩpe
figura tͥ. qui & iã ipsi ecclesia tribuitur ꝓpt̃ istaruniuersicatis: Ideo iohannes apł
in a pocalipsi ad septẽ scribit et desias: Eedesi auero ad huc inistamortalitate carnis
constituta ꝓpt̃ ipsã mutabilitatẽ lunȩ nominȩ infcripturis significat: Vnde ẽ &¬

Expanded text:
conuersionem ab exterioribus ad interiora de luna similitudo adsumeretur, usque ad uiceconuersionem ab exterioribus ad interiora de luna similitudo adsumeretur, usque ad uicesimam uero et primam propter ipsum numerum septenarium, quo uniuersitatis significatio saepe figuratur, qui etiam ipsi ecclesiae tribuitur propter instar uniuersitatis. Ideo Iohannes apostolus in Apocalypsi ad septem scribit ecclesias. ecclesia uero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in scripturis significatur. unde e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgrediens & inuita sua piciens intimasua: & boc t̃rȩ id ẽ  qͥt̃rena sapiunt melius
uĩdet᷑ cũ laudatur peccat᷑ in desideriis animȩ sue. & quiiniquager It benedicit
mutat̃ aut̃ inmelius : cĩ intentioñe &gloriã suã a t̃renis quȩ in hoc scło apparent
paulatĩ auertit &ad superiora atq: interiora conuertit: & hoc t̃raeidẽ eis qui t̃rena
sapiunt deteriusuidetur: undeilli pͥupostremã infructuosã agentes pęnitentiã
&iã hoc int̃multa dicturis: hi sunt quos aliquando abuimꝰ inrisũ : & insimilitudinẽ in ꝓperii
& decorporalib ad spiritalia sacram̃ta similitudinem ducens. transitũ illũ dealia
uita in aliã uitã qđ pachanominatur A quartiemac iuna uoluit obseruare : utñ solũ
ꝓpt̃ tẽpus t̃tiũ qđ supracã memoraui quia indecipit ebdomada t̃tie sed &iã ppt̃ ips ĩ

Expanded text:
progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis qui terrena sapiunt, melius progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis qui terrena sapiunt, melius uidetur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae et qui iniqua gerit benedicitur. mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: Hi sunt, quos aliquet de corporalibus ad spiritalia sacramenta similitudinem ducens transitum illum de alia uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a quarta decima luna uoluit obseruari, ut non solum propter tempus tertium, quod supra commemoraui, quia inde incipit hebdomada tertia, sed etiam propter ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qͥ& iã pluit suꝑ iustos &iniustos dicunt᷑ aut̃ sẽꝑ exreb: uisibilib: ad inuisibilia t̃gruaesimi¬
litudines: Quis ergo ÷ illestultꝰ qͥ tãquã luna mutat᷑nisi adã in õms quõ peccauer̃ : ani¬
ma quippehumana recedens a soleiustitiȩ abilla scilic& int̃nac̃tẽplatioñ inc̃mutu¬
bilis ueritatis om̃s uires sua s int̃rena c̃uertit : st eonͦ ligisq: obcurat᷑ in interiorib:¬
ac superiorib: suis: sed cũ redire coeperit ad illã in cõmutabilẽ sapientiã quanto
magis ei ppinquat affectu pi&atis tanto magis exterior homo corrũpit᷑ sed interior
renouat᷑ de dieindiẽ : Omnisq: lux illa ingenuq̃ ad inferioru uergebat ad superio¬
ra conuertit᷑. & a t̃renis quodã modo aufertur ut magis magisq huic sđo mo¬
riat᷑ & uita eius abscondat᷑ cũ xp̃o indq̃ mutat᷑ ergo indeterius ad exteriora

Expanded text:
Deus, qui etiam pluit super justos et injustos. Ducuntur autem semper ex rebus visibilibus ad invisibilia congruae simiDeus, qui etiam pluit super justos et injustos. Ducuntur autem semper ex rebus visibilibus ad invisibilia congruae similitudines. Quis ergo esf ille stultus, qui tanquam luna mutatur, nisi Adam in quo omnes peccaverunt? Anima quippe humana recedens a sole justitiae, ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis veritatis, omnes vires suas in terrena convertit, et eo magisac superioribus suis; sed cum redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem omnisque lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad superiora conuertitur et a terrenis quodam modo aufertur, ut magis magisque huic saeculo moriatur et uita eius.abscondatur cum Christo in deo. mutatur ergo in deterius ad exteriora
Abbreviated transcription (Latin):
alligoriceꝰ solappelatꝰ ẽ in lustrat᷑: quẽ nescientes & cernere ñ ua¬
lertes heretici : quidã ad istũ solue corporeum & uisibilẽ qđ cã une
lum̃ ẽ carnis. Hominũ atq: mus carũ sensus simplicũ conantur
auertere & ñ nullorũ auertuntꝰ: qui quã diuñ posunt interiorẽ
lucẽ ueritutis m̃te contueri simpli fide catho contenti ẽẽ nolunt
quȩ una pałuilis salus ẽ & quo uno lacte ad firmitatẽ solidioris cibi
facile cognitũ qđ luna ñ augeat᷑ ad oculos nostros nisi a sole redendo neq: mi¬
nuat᷑ nisi ad solem exparte ali aꝓpri quando : Ar tendenuno quodimꝓuerbus
legimꝰ : sapiens sic̃ solꝑmanet Stultus aut̃ sicut lunamutat᷑: & quis ẽsapi¬
ens qͥ ꝑ manet nisi sol ille iustitiae de quodicit᷑ Ort̃ ẽmihi iuistitiae sol& quẽ sib

Expanded text:
allegorice sol appellatus est, illustratur. Quem nescientes et cernere non vaallegorice sol appellatus est, illustratur. Quem nescientes et cernere non valentes haeretici quidam ad istum solem corporeum et uisibilem, quod commune lumen est carnis hominum atque muscarum, sensus simplicium conantur auertere et nonnullorum auertunt, qui quamdiu non possunt interiorem lucem ueritatis mente contueri, simplici fide catholica contenti esse nolunt, quae una paruulis salus est et quo uno lacte ad firmitatem solidioris cibi facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur nisi ad solem ex parte alia propinquando.. Attende nunc quod in Prouerbiis legimus: sapiens sicut sol permanet, stultus autem sicut luna mutatur. et quis est sapiens, qui permanet, nisi sol ille iustitiae, de quo dicitur: ortus est mihi iustitiae sol, et quem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nbil agere uidem dũ ñ ad t̃rã sed sursũ corhabere iubem᷑ addñm l
Asui alit dicĩ r b abere lunalum̃ ꝓpriũ sed asole inlustrarei sed quando cũ illo
incipit ab illo recedere inlustrarȩ ab ea &iã partequãb abes ãtrã &i neces sa¬
rio incipere a cornib donec fiat Quintu decima contru solẽ: Tunc enĩ sole
occidentaorit᷑. Vt quis quis occidentẽ solẽ obseruauerit cũ eũ coperit ñ ui¬
dere conuersus ad orientẽ lunã surgere uideat. Atq: inde ex alia parte:
cũrei coeperit ꝓpinquare illã parte ad nosconuertere quanꝰ inlustrat᷑¬
donec adcor nua redeatatq indeomnino ñ appareat: quia tunc illa pars
quȩ inlus trat᷑ sursũ ẽ ad caclũ at̾rã aut̃ illa quã rudiare solñ potest:
ergo & secundũ oppinionem luna intellegit᷑ edesia qđ suũ lum̃
ñhabeat sed ab unigenito dĩ filio quimultis locis inscis scripturis

Expanded text:
quasi nihil agere uidemur, dum non ad terram, sed sursum cor habere iubemur ad dominum. quasi nihil agere uidemur, dum non ad terram, sed sursum cor habere iubemur ad dominum. alii autem dicunt non habere lunam lumen proprium, sed a sole inlustrari; sed quando cum illo  cum autem incipit ab illo recedere, inlustrari ab ea etiam parte, quam habet ad terram, et necessario incipere a cornibus, donec fiat quinta decima contra solem — tunc enim sole occidente oritur, ut quisquis occidentem solem obseruauerit, cum eum coeperit non uidere, conuersus ad orientem lunam surgere uideat — atque inde ex alia parte, cum ei coeperit donec ad cornua redeat atque inde omnino non appareat, quia tunc illa pars quae illustratur, sursum est ad coelum, ad terram autem, illa quam irradiare sol non potest. Ergo et secundum hanc opinionem, luna intelligitur Ecclesia, quod suum lumen non habeat, sed ab unigenito Dei Filio, qui multis locis in sanctis Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
qua obscuraẽ anteoculos ab eas mihil candoris Videse&cũ coeperis illã candida partẽ ado cu¬
los cuertere sipaulatĩ facias primo cornua candoris. ui deb̾: Deinde paulatĩ nescer done
redert Q post remo cotus ab oculis auertat᷑uc rursus obscura illa pars sola posstuidert
qđ ficridicunt Cũlam̃ lum ae uidet᷑ erescere usq ad quintã decimã & rursususq ad
oi cco simã minui Et redere ad cornua donec paeritꝰ nihilinealacis aꝓporeai
secundũ hanc oppinionẽ luna m allegoria significat ecclesiã qđ exparte spil talu
lucoi crcdesia exparte aũt carnali obsicura ẽ: & aliquando spiritalis pars inbonis
operib appar& hominib aliquando aut̃ conscientia latet ac dõ tuantũ modo
nota e. cũ solo corpore appar& hominib sic̃ contingit: Cũ oramꝰ incorde &

Expanded text:
qua obscura est, ante oculos habeas, nihil candoris uides, et cum coeperis illam candidam partem ad ocuqua obscura est, ante oculos habeas, nihil candoris uides, et cum coeperis illam candidam partem ad oculos conuertere, si paulatim facias, primo cornua candoris uidebis, deinde paulatim crescit, donec redeat et postremo totus ab oculis auertatur ac rursus obscura. illa pars sola possit uideri. quod fieri dicunt, cum lumen lunae uidetur crescere usque ad quintam decimam, et rursus usque ad tricensimam minui et redire ad cornua, donec penitus nihil in ea lucis appareat. secundum hanc opinionem luna in allegoria significat ecclesiam, quod ex parte spiritali lucet ecclesia, ex parte autem carnali obscura est. et aliquando spiritalis pars in bonis operibus apparet hominibus, aliquando autem in conscientia latet ac deo tantummodo nota est, cum solo corpore apparet hominibus, sicut contingit, cum oramus in corde et
Abbreviated transcription (Latin):
merus sol& inscripturis ad quandã ꝑfectionẽ misticus apparere Testia
ebdomada delunȩ pas chacelebratͥ. Id est quies occurrit aquasta decimeo
inuicesimã prima est illic & aliud sacram̃tũ qđ sitibi obcurũ fuerit quia
in talib: inquisitionib minus eruditus es ñ contriferis: nec ideo meputes eẽ
meliorẽ : quia haec instudiis puerilib: didiciiqui enĩ gloriat. indnogloria ur
duȩ sunt delune oppimones probabiles: harum autem
quȩ uerasit: aut non omnino. aut difficillime arbitror posse hominem
scire : cum enim queritur undelumen habeat: aliidicunt suum
habere. sed globum eius
dimẽ dium lucere dimidiũ autem obscurũ ẽẽ: dũis mouet᷑ in circulo suo
coidẽ partẽqͣ luc& paulatĩ ad t̃ras c̃uerti ut uidere a nob posse &ideoprius quasi corra¬
culide ap pat r e Nã & si facis pilã exdimidia pirte candidã & dimidiã obscurã sicapaqoe

Expanded text:
merus solet in scripturis ad quandam perfectionem mysticus apparere, tertia merus solet in scripturis ad quandam perfectionem mysticus apparere, tertia hebdomade lunae pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in uicesimam prin talibus inquisitionibus minus eruditus es, non contristeris nec ideo me putes esse meliorem, quia haec in studiis puerilibus didici; qui enim gloriatur, in domino glorietur.TERA. Duae sunt de luna opiniones probabiles: harum autem quae uera sit, aut non omnino aut difficillime arbitror posse hominem scire. cum enim quaeritur, unde lumen habeat, alii dicunt suum habere, sed globum eius dimidium lucere, dimidium autem obscurum esse; dum autem mouetur in circulo suo, eandem partem, qua lucet, paulatim ad terras conuerti, ut uideri a nobis possit, et ideo prius quasi corniculatam apparere. nam et si facias pilam ex dimidia parte candidam et dimidiam obscuram, si eam partem,
Abbreviated transcription (Latin):
tes in nob in &ipsis ingemescimꝰ: Vnde ẽ illud ispegaudentes. intribu latione pati¬
entes: Haec igit᷑ innouatio uitȩ nr̃ȩ. & quidã transitus demoste aduitã qui fit pri¬
mo ꝑfide ut &spe gaudeamꝰ & in tribulatione patientes simꝰ dũ ad huc exterior
homonrt corrũpit sed interior renouat᷑ dedie indiem ꝓpt̃ ipsũ initiũ nouȩ uitȩ
ꝓpt̃ nouũ hominẽ quẽ iubem induere. & exuere u&erẽ expurgantes u&us ferm̃tu
ut simus noua consparsio qm̃ pascha nrm immolatꝰ est xp̃s . ppt̃ hanc ergo uitȩ
nouitatẽ. primꝰ mensis in anni mensib celebratione huic at tributus est: Nã ipse
dicit᷑ & mensis no uorũ quia uero in toto tẽpore scłi nunctestiũ tempus apparu.
ideores urrectio dni triduana ẽ: primũ enĩ tẽpus ẽ antelege : secundũ sublege
Testiũ subgratia. ubiiã manifestatio ẽ. sacram̃ti prius occulti in proph&do
enigmatȩ : hoc ergo & in lunari numero significat᷑s quia enĩ segte narius nu¬

Expanded text:
tes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: Spe gaudentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. propter ipsum initium nouae uitae, propter nouum hominem, quem iubemur induere et exuere ueterem expurgantes uetus fermentum, ut simus noua consparsio, quoniam pascha nostrum immolatus est Christus, propter hanc ergo uitae nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic adtributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero ill toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, ubi iam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico aenigmate. hoc ergo et in lunari numero significatur; quia enim septenarius nu
Abbreviated transcription (Latin):
magis diligit dñs quantomagis creditur & p̃dicit᷑ atius eẽuenturus magis eu diligebantqͥ eiꝰ
aduencũ iainstare dicebant quabi quos a postoł cis crederephibebacũ clipseapostolus qͥa hoc
utq: ñ credebat : Siergo latet quando ecdesia frustificante atq crestente unuersus omnino
amariusq ad nure orbis inplebitur ꝑculdabio lat&i quando finis eritante quippeñereutuit
in utroq uitande: Quantũ ab homin᷑ uitari pocest siuecitius siuetar đ quã futurũ ẽ dñs¬

Expanded text:
magis diligitur Dominus quanto magis creditur, et praedicatur citius esse venturus, magis eum diligebant qui ejus magis diligitur Dominus quanto magis creditur, et praedicatur citius esse venturus, magis eum diligebant qui ejus adventum jam instare dicebant, quam hi quos Apostolus eis credere prohibebat, vel ipse Apostolus, qui hoc utique non credebat. Si ergo latet quando Ecclesia fructificante atque crescente universus omnino a mari usque ad mare orbis implebitur, procul dubio latet quando finis erit, ante quippe non erit. in utroque vitandus est, quantum ab homine vitari po
Abbreviated transcription (Latin):
rent & ñ laborabt̃ ab ulabt & nesurient: hoc plan piissime & uerissime dicis com̃dans
eoru beaticudinẽ quidiligunt aduentudra: sed & illf quib: dibat apostolus ñ cute moue ami¬
nimente quasi inst& dies đnĩ diligeb ꝗt utiq: ad uentũ dnq̃ nec eos hec dicens doc corgentium
ab illa dilectionͣ frangebat qua ut in flamarent᷑ uoliba . ideo nolebat ut crederent eis aquib
audicbant instire dic dni nefortecũ ꝑ transissa : tepꝰ quo eũ crediderant ẽẽ uentũrũ &uenis
sencernerent aiã cetera fallacit̃ sibi pmati arbitrantes & deips amercede fidoidis perarent :¬
Nergo illedligit aduencũ dñ qͥbũ as sorte ꝓpinquare necille quifũ assera ñ ppinquare sedille potios
qui eũ siue ꝓpesi uelonge sit sincericate fider fermitate speurdore caritatis expectatmnã sitanto

Expanded text:
rent et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. Hoc plane piissime et verissime dicis, commendans rent et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. Hoc plane piissime et verissime dicis, commendans eorum beatitudinem qui diligunt adventum Domini, sed et illi quibus dicebat Apostolus: Non cito moveamini mente, quasi instet dies Domini, diligebant utique adventum Domini, nec eos haec dicens Doctor gentium ab illa dilectione frangebat, qua ut inflammarentur volebat, et ideo nolebat ut crederent eis a quibus audiebant instare diem Domini, ne forte cum transisset tempus quo eum crediderant esse venturum, et venisse non cernerent, etiam caetera fallaciter sibi promitti arbitrantes, et de ipsa mercede fidei desperarent. Non ergo ille diligit adventum Domini, qui eum asserit propinquare, aut ille qui eum asserit non propinquare, sed ille potius qui eum sive prope, sive longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore charitatis exspectat; nam si tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sic loquitur taniquã defino sđi atq  lodie iuditumouis simo & nagnio
loquat᷑ itautdinosci non poss omininonisi caquȩ apudires cuangdistis natheũ marcũ eelacã
debacresimilit̃ dictas int̃seom̃a conftranqͥ quȩda quippe alt obcurius alt explicat plentus:
ut eaquae adunã reꝑtinentẽ dicuntur appareat undedicant᷑ qđ fuere ut cũq curaui inqua¬
dã epistola quarescripsi ab caꝙ memoriae uirũ esrciũ salonita urbis epis copu ĩuius
diligentib eius ad uentu : & adhibens a postoli testimomũ cuius uerba sic ponis
Decetero reposita ẽ mdi coronauistitiae : qua redd& mͥdñsiustus iud ex iilladie: ñ solũ¬
iustifulgebunt sic solin regno patris sui : & qđ ꝓpheta diut ecce enĩ caligo & tenebrȩ
operient t̃rã suꝑ gentes : in uero apparibit dns &i mauestas ei inteui debitur : Ite qđ scrip¬
tũe. qui uero expectant dñim exultabi cũ uirtuie ꝓducent pennas sicaquilae cur¬

Expanded text:
 de fine saeculi atque illo die iudicii nouissimo et magno ita ut dinosci non possit omnia, nisi ea quae apud tres euangelistas Matthaeum, Marcum et Lucam de hac re similiter dicta sunt inter se omnia conferantur. quaedam quippe alter obscurius, alter explicat planius, ut ea quae ad unam rem pertinentia dicuntur appareat unde dicantur. quod facere utcumque curaui in quadam epistula, quam rescripsi ad beatae memoriae uirum Esychium, Salonitanae urbis episcopum, cuius diligentibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: de cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illEcce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te vero apparebit Dominus, et majestas ejus in te videbitur. Item quod scriptum est: Qui vero exspectant Dominum exsultabunt cum virtute, producent pennas sicut aquilae, cur