comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri clausus. ꝑfructus sibi ⁊ ppło patru
pedestrem uia pus m̾itis inuenisset.
Qñ aut fortior ꝙͣ tuc cũ extremis cirẽ¬
uentus ꝑiculis. nõ desꝑabat salute s
exigebat triũphum. ¶Quid aaron:
qnͣ beatiorẽ se credidit. ꝙͣ tũc qñ mediꝰ
stetit int̾ uiuos ac mortuos. ⁊obiectu
sui statuit mortem. ne ad uiuoꝵ tr̃asi¬
ret agmina a cadauib mortuoꝵ:
¶Quid de puero daniel loquar. ꝗ tam
sapiens erat ut int̾ leones fame ex a¬
formidĩe. Ita alienus ametu. ut poss
epulari. nec ueretur ne ad pastũ. exͦ sui
feras ꝓuocaret. Est gͥ ⁊ indolore iuirtꝰ.
que sͥ boẽ suauitate exibeat ꝯscĩe. Et iõ
iudicio ẽ ꝙ nõ minuat dolor uirtutis
uoluptatem. ¶ Sic̃ gͦ milla uirtuti deces¬
sio btĩtudĩs ꝑdolorẽ. ita q̃ nulla accessio ꝑ

Expanded text:
ausus, per fluctus sibi et populo patrum pedestrem viam piis meritis invenisset . Quando autem fortior, quam tunc cum extremis circumventus periculis non desperabat salutem, sed exigebat triumphum? 11. Quid Aaron, quando se beatiorem credidit, quam tunc quando medius stetit inter vivos ac mortuos, et objectu sui statuit mortem, ne ad vivorum transiret agmina a cadaveribus mortuorum ? Quid de puero Daniele loquar, qui tam sapiens erat, ut inter leones fame exa frangeretur: ita alienus a metu, ut posset epulari, nec vereretur, ne ad pastum exemplo sui feras provocaret ? 12. Est ergo et in dolore virtus, quae sibi bonae suavitatem exhibeat conscientiae; et ideo indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla accessio per
Abbreviated transcription (Latin):
ati paupes qm̃ urm ẽ regnu dei. Btĩ qui
nũc esuriunt et sitiunt. qr saturabũtur.
Bti qui nc̃ fletis. qr ridebitis. Itaq pau¬
ptate famẽ. dolorez. que putantur ma¬
la. nõ solum impeduñto nõ eẽ ad uita
beatam. s q̃ adium̃to euidentissime prõ¬

Expanded text:
am vestrum est regnum Dei. Beati qui nunc esuriunt et sitiunt, quia saturabuntur. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Itaque paupertatem, famem, dolorem, quae putantur mala, non solum impedimento non esse ad vitam beatam, sed etiam adjumento evidentissime pro
Abbreviated transcription (Latin):
de eo scriptura diuina absoluat snĩam.
De quo tam multiplices ⁊ ĩpliccitas atq
tutẽꝙ in omĩ rerum statu bta uidicat.
nͥ ꝙ apeccato alienũ sit. plenũ innocenͦ
repletum grẽ dei. Ocriptum ẽ eĩ. Bts iuir
qui nõ abut inosilio impioꝵ. ⁊ ĩ iua pec¬
catorum nõ stetit. ⁊ ĩ cathedra pestilẽtie

Expanded text:
de eo divina scriptura absolvat sententiam, de quo tam multiplices et implicatas atquetutemque in omni rerum statu beatam judicatnisi quod a peccato alienum sit, 73 plenum innocentiae, repletum gratiae Dei. Scriptum est enim: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit,
Abbreviated transcription (Latin):
rat quitpr̃e famis cibum auidua peteba
largiturus ut ydria farine ꝑtriẽnium
et sex m̃ses nõ deficẽt. ⁊ ad cotidianos
usus olei uas uidue in opi sufficẽt ac
ministraret. Merito ibi uolebat petrus
eẽ uͥ istos uidebat. Merito ĩmõte cũ xp̃o
ingłia apparuert. qr et ip̃e pauꝑ fc̃s est.¬

Expanded text:
rat, qui tempore famis cibum a vidua petebat, largiturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotidianos usus olei vas viduae inopi sufficeret ac ministraret . Merito ibi volebat Petrus esse, ubi istos videbat . Merito in monte cum Christo in gloria apparuerunt; quia et ipse pau
Abbreviated transcription (Latin):
bis diuitib. qui hẽtis ꝯsolatõe ur̃am.
Ue uobis qui saturati estis. qr esimetis.
ue illis quirident. quia lugebũt. Giͦgỹ
solum adminiculo nõ sunt ad iuita be¬
atam. corꝑis aut ext̾na bõa. s q̃ dispen¬
dio sunt. ¶Inde etiam br̃s nabuthe q̃
cum lapidaretur a diuite qr pauꝑ ⁊ ĩfir¬
mus. adusum opes regias solo erat af¬
fectu et religione diues. ut pecumia rega¬
li non ꝯmutaret pat̾ne uinee h̾rditatem.
Eoq ꝑfectus. quia sanguine ꝓprio defen¬
deret iura maioꝵ suoꝵ. Iñ quoq miser a¬
chab suo iudicio. quia paupe necari fece¬
rat. ut eius p̾sideret uinea. ¶Certu ẽ
solum et sũmũ bonũ uirtutẽ eẽ. eãq ha¬
bũdare solam aduite fructũ bt̃e. nec ext¬
nis aut cor bonis. s uirtute sola. uita
pr̾ari bt̃am. ꝑ quã uita et̾na ad quiritur.
Uita enĩ btã fructus p̃sentiu. uita aũt
beatam putent. In quo necesse e̾ angi do¬
lore.deplorare. egresce. Qĩ uõ ego incor

Expanded text:
bis divitibus, quia habetis consolationem vestram! Vae vobis qui saturati estis, quia esurietis ! Et illis qui rident, quia lugebunt. Sic ergo non solum adminiculo non sunt ad vitam beatam corporis, aut externa bona, sed etiam dispendio sunt. 17. Inde enim beatus Nabuthe etiam cum lapidaretur a divite , quia pauper et infirmus adversus opes regias, solo erat affectu et religione dives, ut pecunia regali non commutaret paternae vineae haereditatem: eoque perfectus, quia sanguine proprio defenderet jura majorum suorum. Inde quoque miser Achab etiam suo judicio, quia pauperem necari fecerat; ut ejus possideret vineam. 18. Certum est solum et summum bonum esse virtutem, eamque abundare solam ad vitae fructum beatae: nec externis aut corporis bonis, sed virtute sola vitam praestari beatam, per quam vita aeterna acquiritur. Vita enim beata fructus praesentium: vita autem beatam putent, in quo necesse est angi, dolere, deplorare, aegrescere: quasi vero ego in cor
Abbreviated transcription (Latin):
¶Restat gͥ ut spreto patrocinio uolupta¬
tis. aut doloris metu. quoꝵ alt̾u qͣi in¬
fractũ ⁊ molliculu.alt̾u qĩ euiratũ et
infirmũ despuit im pĩs dolorib. uitam
beatam eminẽ demonstret. Qd̾ facile do¬
ceri põt. cu leg̾imus. Btĩ estis cũ uobis
maledicẽt. et ꝑseq̃ntur. ⁊ dicent coẽ ma¬
lum adusus uos. ꝓpt̾ uistitiã. Gaudete

Expanded text:
Restat igitur ut spreto patrocinio voluptatis, aut doloris metu quorum alterum quasi infractum et molliculum, alterum quasi eviratum et infirmum despuit, in ipsis doloribus vitam beatam eminere demonstret. Quod facile doceri potest, cum legerimus: Beati estis, cum vobis maledicent, et persequentur, et dicent omne malum adversus vos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ostentationis cã faciunt. hñt ĩqͥt
m̾cedem sua. Honestatis gͥ ẽ ł mĩa fa¬
cere. uł ieuiniu deferre in abscondito.
ut mͥcede uidearis asolo deo tuo q̃rẽ.
nõ etia ab honũb. Na qui ab hoĩbus
głiam q̃rit. ht̃ mͥcede sua. Qui autẽ

Expanded text:
quod ostentationis causa faciunt: Habent, inquit, quod ostentationis causa faciunt: Habent, inquit, mercedem suam. 3. Honestatis iel jejunium deferre in abscondito; ut mercedem videaris a solo Deo tuo quaerere, non etiam ab hominibus. Nam qui ab hominibus quaerit, habet mercedem suam: qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
T Periore libro de offi¬
re honestati arbitraremũs
in qua iutã btãm poĩtam
ec̃ nulli dubicauert̃. quã
scriptura appellat uita¬
eternam. Tancus enuĩ splendor hoẽstatis
ẽ. ut uita btãm efficiat tranquillitas ꝯ¬
scientie. et securitas in nocẽtie. Et id̾o sic̃
exortus sol lune globum ⁊ cet̾a stellaꝵ
abscondit lumina. ita fulgor hoẽstatis.
uͥ nõ et in corrupto uibrat decore. cetã q̃
que nõ alienis estimat᷑ iudicus. s dome¬
sticis ꝑcipitur sensibo tãqua sui uidex.
Neꝙ eñi ppłares opinioẽs ꝓm̾cede aliqͣ
requirit. n ꝓsupplicio pauet. Itaꝙ quo
minus sequitur gli̾a. eo mag suꝑ eam
eminet. Na qui gła requinit hus q̃
mͥces p̃ntium umbra futuroꝵ ẽ. qui ĩ¬
pediat uita eterna. Ꝙ in euã ͦ scriptũ ẽ.
Amẽ dico uobis. ꝑcepunt m̾cede suam.
De hiis scilicet qui uelut tuba canenti
uulgare libalicatẽ sua quã faciĩt cͥca
pauꝑes gestiunt. Similit et de ieuinio

Expanded text:
periore libro de offire honestati arbitraremur, in qua vitam beatam positam esse nulli dubitaverunt, quam Scriptura appellat vitam aeternam. Tantus enim splendor honestatus est, ut vitam beatam efficiant tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vibrat decore, caetera qquae non alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Neque enim populares opiniones pro mercede aliqua requirit, neque pro supplicio pavet. Itaque quo minus sequitur gloriam, eo magis super eam eminet. Nam qui gloriam requirunt, his ea merces praesentium, umbra futurorum est, quae impediat vitam aeternam; quod in Evangelio scriptum est: Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam ; de his scilicet qui velut tuba canente, vulgare liberalitatem suam quam faciunt circa pauperes, gestiunt. Similiter et de jejunio
Abbreviated transcription (Latin):
imitari se dicit apłos prius imutet᷑ uir¬
citate/ excusabat. scĩmoie magnitudo ⁊
silłes aristotił. cõtortaq chrisippi acu¬
mina resu̾gens mortuus ꝯfutabat. Ce¬
teru rroiculũ siquis enob̾ mans ĩt̾ cre¬
si opes. ⁊ sardana palli delicias de sola
rusticitate se iaccet. Q̃ om̃s latrones.
et diu̾soꝵ c̾minũ rei diẜti sĩt. ⁊ cruẽtos
tmũcis occultant. Excessi mensuras epi¬
stole. s nõ excessi toloris modũ. Nã q
falsanius necor ⁊ int̾ mulierũ radios.
et textrina dilamor ocentus su orme
abnu̾e nõ referre. Uñ arbitrio tuo cũc¬
ta ꝑmuto. ut legas ipãm epłã tã gͥcã
qͣm latinã. ⁊ illico intelligas acc̃atoꝵ mõꝵ
rienas et obphriosas q̃relas. S porio
mͥ sufficit amicũ instruxisse carissimũ. q⁊
incellula latitãtedie tm̃ expectare iu¬
dicii. Optoꝙ si fi̾ põt ⁊ si aduersarii si¬
nerint:ometarios potiuiᷤ sq̃pturaꝵ qua

Expanded text:
imitari se dicit apostolos, prius imiteturimitari se dicit apostolos, prius imiteturcitatem excusabat sanctimoniae magnitudo et syllogismos Aristotelis contortaque Chrysippi acumina resurgens mortuus confutabat. ceterum ridiculum, si quis e nobis inter Croesi opes et Sardanapalli delicias de sola rusticitąte se iactet, quasi omnes latrones et diuersorum criminum\' rei diserti sint et cruentos truncis occulant. 13. Excessi mensuram epistolae, sed non excessi doloris modum. Nam qui falsarius vocor; et inter muliercularum radios et textrina dilanior, contentus sum crimen abnuere, non referre. Unde arbitrio tuo cuncta permitto; ut legas ipsam epistolam, tam Graecam quam Latinam: et illico intelliges accusatorum meorum naenias, et probrosas querelas. Porro mihi sufficit amicum instruxisse carissimum: et in cellula latitantem diem tantum exspectare judicii. Optoque, si fieri potest, et si adversarii siverint, Commentarios potius Scripturarum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
seis. quoꝵ alt̾u tumore. alt̾u arbitͥu.
scãt. Totũꝙ qd̾ sequitur cłicatꝰ honore
nec abuti insuꝑbia tuũ ẽ. Quid ais o
stra cãto tp̃re studuims ⁊ sepe manu
fenile subtraximus. Egrediẽtes de por¬
tu.statĩ impegimus. Ugit᷑ ꝗa a errassehy
manũ ẽ. a confit̾i errore prndẽtis. tu qẽ
rep̾hensor es. tu me obsecro em̃da p̃̾cepto
et u̾bu de u̾bo expͣme. Debueras inquit
dr̃e Oportebat eni nos diłcte nõ estiati¬
onẽ clicoꝵ ferri. Hec ẽ plautina eloquẽ¬
tia. hͥ lepos atticus. aniusaꝵ. ut dicunt
eloquio ꝯꝑandus. oplet᷑ in metritũ nul¬
bouẽ mictit ad ceroma. ec ñ ẽ illiꝰ cul¬
ꝑa ciuĩ sub ꝑscã alius agit tragordiam.
magna i̾cede nich̃ scire docuerũt. Nec
reprehendo in quolib xp̃iano ẜmonis
impitia. atq utinã sccticu illud hẽmus.
Scio qd̾ nescio. ⁊ alt̾ius saꝑiẽtis. te ip̃m
rusticitas. s scã simplicitas. Qui ĩ ẜmoẽ

Expanded text:
tumorem\', alterum arbitrium\' sonat -; totumque, quod sequitur, clericatus honore non abuti in superbiam\' tuum est.\' quid ais, ostra tanto tempore studuimus et saepe manum ferulae subduximus? egredientes de portu statim inpegimumanum est; et confiteri errorem, prudentis: tu quicumque reprehensor es, tu me obsecro emenda praeceptor, et verbum de verbo exprime. Debueras, inquit, dicere: « Oportebat nos, dilecte, non aestimatione Clericorum ferri. » Haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus, et Musarum, ut dicunt, eloquio comparandus. Completur in me tritum vulbovem mittit ad ceroma. Haec non est illius culpa, cujus sub persona alius agit Tragoediam; magna mercede nihil scire docuerunt. Nec reprehendo in quolibet Christiano sermonis imperitiam: atque utinam Socraticum illud haberemus: Scio, quod nescio; et alterius sapientisrusticitas, sed sancta simplicitas: qui in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis scĩs uͥ ⁊ u̾borũ ordo nust̾ium ẽ
nõ u̾bu e u̾bo. s sensũ ex primẽ de sensu.
hẽo quoꝙ huĩ rei magr̃m tulliũ qui py¬
tagora platonis. ⁊ economicon. uenofo¬
tis. ⁊ eschiuis. ⁊ demostenis duas ꝯtͣ se
orationes pulcimas trãstulit q̃nta ĩ illi
p̾termisit q̃nta addid̾it. q̃nta mutauĩt.
ut ꝓpͥetates alt̾ius luigne suis ꝓpͥetatib
explicaret. nõ ẽ huiꝰ tp̃ris dr̃e. Sufficri

Expanded text:
Scripturis sanctis, ubi et verborum ordo mysterium est, Scripturis sanctis, ubi et verborum ordo mysterium est, non verbum e verbo, sed sensum exprimere de sensu. Habeoque hujus rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis, et Oeconomicon Xenophontis et Aeschinis ac Demosthenis duas contra se orationes pulcherrimas transtulit. Quanta in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta mutaverit, ut proprietates alterius linguae, suis proprietatibus explicaret, non est hujus temporis dicere. Sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ris. et tota de fensionẽ tui putas. si ta¬
centi detrahas. finge in transtendo. ul
errasse uł int̾misisse me quippia. loic
totus tui negotiu cardo u̾satur. hec tuꝰ
ẽ defensio ñõ idcuto tu nõ es hrticus.
si ego malus int̾pres sim: Nec ħ dicõ
quo te h̾rticu nouim. sciat ille qui a cc̃aũ
nou̾it ille qui scripsit. s quo stultissimu
sit accãtu. abalio aliũ crimĩar. ⁊ cõfosso
undiq corpore de dormientis uulnẽ so¬
latiu q̃rere. Hactenꝰ sic locutus sũ qĩ ad¬
de epła ꝯiurau̾i. et siplex tñslatio p̾sit ei¬
rore hr̃e nõ crimẽ. Nũc uõ cũ ip̃a epłã
doceat nicħ mutatũ eẽ de sensu. nec res
adlitas nec aliqd̃ dogma ꝯfictũ faciũt
ne ĩtelligendo ut nich ĩtelligant.⁊dỹ
alienã imꝑitiã uolũt coarguere suã pro¬
dũt: Ego enĩ nõ solu fateor s lib̾a uoce
profiteor me inĩterptatioẽ grecorũ abs

Expanded text:
ris et totam defensionem tui putas, si taris et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. finge in transferendo uel errasse uel intermisisse me quippiamhic totus tui negotii cardo uersatur, haec tua est defensio —: num idcirco tu non es hereticus, si ego malus interpres sim? nec hoc dico, quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, nouerit ille, qui scripsit — sed quo stultissimum sit accusatum ab alio alium criminari et confosso undique corpore de dormientis uulnere solacium quaerere. Hactenus sic locutus sum, qua et simplex translatio possit errorem habere, non crimen. Nunc vero cum ipsa Epistola doceat nihil mutatum esse de sensu, nec res additas, nec aliquod dogma confictum, « Faciunt nae intelligendo ut nihil intelligant : et dum alienam imperitiam volunt coarguere, suam produnt. Ego enim non solum fateor, sed libera voce profiteor, me in interpretatione Graecorum, absque
Abbreviated transcription (Latin):
digitis eructare ⁊ dicere. Quid emĩ si re¬
demit. Si sollicitauit. fecit qd̾ sͥ ꝓfuit.
Mira scełis defensio qi nõ ⁊ latrones
et fures apirate faciãt qd̾ sibi ꝓdẽ. Cer¬
te anas et cayphas seducẽtes infelicẽ
uidam fec̾unt qd̾ sibi utile existiãbant.
uolo in cartulis meis q̃slib ĩ eptias sc̃¬
bere ꝯmentari descripturis remordẽ le¬
dentes digerere stomachũ in locis me
sagittas reponere. qua diu nõ profero
cog̾itata et maledca ñ crimĩa sũt ĩ more
maledc̃a quitẽ que aures ꝑublice nesci¬
ant. Tu corrũpas ẜuulos. sollicites clie¬
tes. aut infabulis legim̃ auio ad danc
penetres.dissimulato qd̾ fec̾is me fł¬
sariũ uoces: cũ multo peius crimẽ acer¬
sando ĩte ꝯfitearis. qͣm ĩ me argius. A¬
lius te h̾rticũ. alius ĩsimulat dogia¬
tũ pu̾sore. taces. ip̃e rende̾ nõ audes.
Interp̾te laceras. de sillabis calũpnia¬

Expanded text:
digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redigitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et latrones et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. certe Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me pugnandum sagittas reponere: quamdiu non profero cogitata, et maledicta non crimina sunt, immo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciunt. tu corrumpas seruulos, sollicites clientes et, ut in fabulis legimus, auro ad Danaen penetres dissimulatoque, quod feceris, me falsarium uoces, cum multo peius crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis? alius te hereticum, alius insimulat dogmatum peruersorum: taces,. ipsi respondere non audes, interpretem laceras, de syllabis calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
que q̃ ꝓutilitatib fisci delacorib penas
statuu̾nt. ⁊ cũ suscipiãt ꝓditõe dãpnãt
proditorẽ. lucrũ uidelicet placet. uolũtaᷤ
displicet cdudũ esichiũ uirũ ꝯsularẽ ꝯtͣ
quẽ patriarcha gamaliel gͣuissimas exer¬
cuit inimicitias. theodosius princeps ⁊¬
capite dampnauit. qd̾ sollicitato notaĩo
cartas illĩ inuasiss. Legimus ĩuet̾ibus
ystorus ludi magr̃m qui falliscorũ libsͦ
ꝓdid̾at unctũ. puis traditũ. ⁊ ad eos qꝰ
ꝓdebat remissũ. nec scełatam ppłm ic̃ar
suscepisse uictoriã. Pyrũ epirctarũ regẽ
cũ ĩ castris ex nuln̾e curaretur medici sui
ꝓclitione interfici nephas duxit fabrici
qui potiũ uĩctu remisit ad dñ ut sceł
nec madu̾sario ꝯꝓbaret. Qd̃ leges pu¬
blice. qd̾ hostes t̾uẽtur. qd̾ inter bella. ⁊
gladios scm̃ ẽ. hoc nob̾ int̾ moãchos et
sac̾dotes xp̃i intutũ fuit. Et audet qdã
ex eis adclucto supcilio aꝯcrepantibus

Expanded text:
 utilitatibus fisci, noxiis delatoribus poenas statuunt: et cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. Lucrum videlicet placet: voluntas displicet. Dudum Hesychium 307 virum Consularem contra quem Patriarcha Gamaliel gravissimas exercuit inimicitias Theodosius princeps capite damnavit, quod sollicitato Notario, chartas illius invasisset. Legimus in veteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus
Abbreviated transcription (Latin):
eu quo id effera. ⁊ dũ q̃ro impłe sẽ¬
tentiã. longo abitu iux breuis uie spa¬
tia ꝯsumo. Actedut hypbatoꝵ an frac¬
tus dissisitudĩes cãuu uanctates
figuraꝵ. Up̃m postremo suũ ⁊ ut ira di¬
cã u̾naculu lingue geꝰ si ad u̾bũ int¬
p̾tor absũde resonãt si obncc̃itater at¬
urcebor offõ recessisse. Et p̾t młta q̃ st̃¬
nc̃ ꝓsequi otiosu ẽ q̃ hoc addidi. Qd̾ si
cui nõ udetur lĩgue grã int̾pretacione
mutari homeꝵ adu̾bũ exprimat ĩ latĩs
plus ad dica eũde sua ĩ lingua ꝓse u̾s
int̾pretet᷑ indebit ordĩe ridiculu ⁊ poe¬

Expanded text:
efferam; et dum quaero implere sententiam, longo ambitu vix brevia spatia consumo. Accedunt hyperbatorum anfractus, dissimilitudines casuum, varietates figurarum; ipsum postremo suum, et, ut ita dicam, vernaculum linguae genus. Si ad verbum interpretor, absurde resonat; si ob necessitatem avidebor officio recessisse. » Et post multa, quae nunc prosequi otiosum est, etiam hoc addidi: « Quod si cui non videtur linguae gratiam in interpretatione mutari, Homerum ad verbum exprimat in Latinum. Plus aliquid dicam: eumdem sua in lingua prosae verbis interpretetur: videbis ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. Hoc ⁊ istiꝰ mõi nuge crimĩa mã sut
Ac primũ añ quã de translatioe indeã
uolo int̾rogare eos qui malitiã pruceriꝰ
uocant.Uñ ap̾ uos exẽplar epłe. Quiᷤ de¬
dit. Qua fronce ꝓfertis qd̾ scełe red̾mi¬
stis. Quid ap̃ homĩes tutu ẽ. si ñ ꝑietibꝰ
quidẽ ⁊ scriniis nra possumus celare se
creta: Si añ tribunalia indicũ hec uobꝰ

Expanded text:
ferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. ferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? Si ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
petere ut sibi ea ĩ latinũ u̾t̾em. appt̃ in¬
telligendi facilitate aꝑtius explicarem.
Grec̃ eni el oquii penitus ignarꝰ erat. Fe¬
ci qd̾ uoluit. accita notario rapti cele¬
rit dictau exlat̾e ĩpagina breuit ad no¬
tans quẽ intrĩsecus sensũ singula capi¬
tula ꝯtinerẽt. Siquide ⁊ hoc ut sͥ solifa¬
cerẽ oppido flagitarat. Postulauiꝙ ab e
mucuo ut domi hrẽt exẽplar. nec facile
inuulgus ꝓderet. Res ita anno ⁊ uiañ¬
sib transut donec sup̃dca int̃pretatõ d̾
scriniis eius nouo prestigio iosolima
ꝯmigrauit. Na ꝗda ꝑsendo moãchus
uł accepta pecunia ut ꝑspicue intelligͥ
datur uł gͣtuita malitia ut ĩ cassũ cõrup
sarus latnͣdi st̃ me occõe ut ĩter ĩpi¬
tos ꝯionẽtur me falsanũ me u̾bñ nõ ex¬
p̾ssisse de u̾bo ꝓhonꝯrabili clixisse cmnssi¬
sit. elesimocacon. paccan ⁊ iolunse trans¬

Expanded text:
petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter inpetere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capita continerent — siquidem et hoc, ut sibi soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita anno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio de scriniis eius nouo praestrigio Hierosolymam conmigrauit. nam quidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur, uel gratuita malitia, ut incassum corruptrsariis latrandi contra me occasionem, ut inter inperitos contionentur me falsarium, me uerbum non expres sisse de uerbo, pro \'honorabili\' dixisse \'carissirans
Abbreviated transcription (Latin):
agripa rege de crimib Rensurꝰ quo
pois intellige̾ qui audit̾us erat se¬
dris orex agrippa extimo me btm̃ cum
ap̃ ce sim hodie defendẽdꝰ. qui p̾cipue io¬
sti cunctas que ĩ uideis sũt ꝯsuetudine
dẽtia cognouiss. Uñ ⁊ ego btm̃ me in hoc
dũ caxat neg̃o iudico qd̾ ap̃ aures eridi
cas ĩꝑite lingue Rnsurꝰ su. que obicit
mͥ. uł ignorãtiam uł mẽdaciũ. si aũ nesci¬
ui alienas litt̾as uẽ int̾pretari. aut no¬
lui.Quoꝵ alt̾um error.altm crimẽ ẽ. ac
ne forsitan accatorms facilitate q̃ cũcta
loquitur ⁊ ĩpiũtate qua sͥ lice̾ oĩa putat.
et p̾tta csement̃ adpenitẽtiã ꝓuocãs. ha¬
rũ exẽplaria c̾tati palestĩe rapiebant᷑. nel
obauctoris mitu. uł obelegantiã scp¬
tõis. erat ĩ incãstiolo nr̃o uir apud suos
haut ignobilis eusebius cremonensis.
et mirarẽtur eã ꝓdoctrina ⁊ pũtate ẜno¬
nis doctiꝑit ⁊ ĩdocti cepit ame obiuxe i¬

Expanded text:
Agrippa rege, de criminibus responsurus, quod posset intelligere qui auditurus erat, seudaeis, o rex Agrippa, existimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consuetudines dentia cognovisset. Unde et ego beatum me in hoc duntaxat negotio judico, quod apud erudinperitae linguae responsurus sum, quae obicit mihi uel ignorantiam uel mendacium, si aut nesciui alienas litteras uere interpretari aut nolui: quorum alterum error, alterum crimen est. ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et inpunitate, qua sibi licere omnia putat, et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremonensis, et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe
Abbreviated transcription (Latin):
xipiet ip̃a uirgo q̃ pariet. In eodez euar¬
gelista legim̾ herode aduẽtu magoru
fuisse t̾batum. scrib̾ꝙ ⁊ sac̾dotib ꝯgrega¬
tis sciscitatu abeis uͥ xp̃c nascẽtur. illos
ꝙ R̾ndisse. ĩ bethlee uide. Sic enĩ scrip¬
tum ẽ in ꝓpħa. Et tu bethlee tra iuda ie¬

Expanded text:
ipiet, ipsa virgo, quae pariet. In eodem Evangelista legimus, Herodem ad adventum Magorum fuisse turbatum; Scribisque et Sacerdotibus congregatis, sciscitatum ab eis, ubi Christus nasceretur; illosque respondisse, « in Bethleem Judae: Sic enim scriptum est in P
Abbreviated transcription (Latin):
rebri sanitate in quibdã fuisse uexatã.
p̃cipueꝙ ĩ hus qui ĩ humectis ⁊ ĩ frĩdis
hĩtau̾int cellulis.ita ut nescirẽt quid
agerẽt quo ne se u̾tẽnt quid loqui ꝗd
tacere deb̾ent. Certe si rudes seculanum
lict᷑aꝵ de tc̃tatib hoiu diẜtoꝵ quippia
legerint u̾bositatẽ sola discunt absq
notitia scripturaꝵ. et iuxta uetus elogiꝰ
cũ loqui nesciãt tace̾ nõ possunt. docent¬
ꝙ scripturas q̃s nõ ĩ telligũt. Et cum
aliis ꝑsuaẜint eruditoꝵ sͥ assumunt
suꝑciliu prius ĩ ꝑitorũ magri q̃m doc¬
torum discipuli. Bonu ẽ igitur obedi¬
re maiorib parere ꝑfc̃is. ⁊ pͣt regulas
scripturaꝵ uite sue tramite ab aluiᷤ di¬
sc̃e. nec p̃ceptore uti pessimo.s. p̃sump
tione su a. De talib feminis apłs loq̃¬
que circũferũtur oĩ uento doctrine sep
discentes. ⁊ nũquã ad scĩa uĩtatis ꝑ¬

Expanded text:
rebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam rebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam praecipueque in his, qui in humectis et in frigidis habitauere cellulis, ita ut nescirent, quid agerent quoue se uerterent, quid loqui, quid facere deberent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt absque notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, tacere non possunt docentque scripturas, quas non intellegunt, et, cum aliis persuaserint, eruditorum sibi adsumunt supercilium prius inperitorum magistri quam doctorum discipuli. bonum est igitur oboedire maioribus, parere perfectis et post regulas scripturarum uitae suae tramitem ab aliis discere nec praeceptore uti pessimo, scilicet praesumptione sua. de talibus feminis et quae circumferuntur omni uento doctrinae semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmonuisse. cũ p̃sentis oꝑis sit ĩstruere
uirgine. nõ hrticis r̾ndere. Ceteru cẽs
fraudulentias eorũ. et cuniculos quib
nitũtur subu̾tere uitate ĩ alio ope deo
ad iuuante subu̾timus. Qd̾ si uolueris
ꝓmpte libent̾q mittimꝰ. Ultroneas eĩ
aiunt putere mces. ⁊ p̃tia facilitate d̾¬
crescunt: que seꝑ in raritate maiora st̃.
Solet int plerosꝙ ẽẽ cͥtamẽ utru soli¬
taria an cu multis iuta sit melior. Ꝙ¬
sordidis et ĩ pis cogitatõib pateant.
et pleni arrogantie. ⁊ suꝑciliu cuctos
despiciant.armentq linguas suas. ł
cłicis. uł alus moachis detrahendo. D̾¬
quib rectissime dr. filii hoĩu dentes
corũ arma. et sagite et gladiꝰ coꝵ gladiꝰ
acutus. Quanto mag̃ in femũs qꝵ muta¬
bilis fluctuansq snĩa si suo arbitrio relĩ¬
quatur cito ad det̾iora dilabitur. Noui
ego ĩ utioꝙ sexu ꝑnimiã abstinẽtia ce¬

Expanded text:
commonuisse, cum praesentis operis sit instruere commonuisse, cum praesentis operis sit instruere uirginem, non hereticis respondere. ceterum omnes fraudulentias eorum et cuniculos, quibus nituntur subuertere ueritatem, in alio opere deo adiuuante subuertimus, quod, si uolueris, prompte libenterque mittemus. ultroneas enim aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper in raritate maiora sunt. Solet inter plerosque esse certamen, utrum solitaria an cum multis uita sit melior. qsordidis et impiis cogitationibus pateant, et pleni arrogantiae, et superciliis cunctos despiciant, armentque linguas suas vel clericis, vel aliis monachis detrahendis. quibus rectissime dicitur: filii hominum, dentes eorum arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus-, quanto magis in feminis, quarum mutabilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui ego in utroque sexu per nimiam abstinentiam ce
Abbreviated transcription (Latin):
ticẽ ꝯpellimur ut credam̃ aĩas fuisse ĩ
celestib ⁊ ꝓꝑt̾ queda antiqua pcca. dã¬
natas ĩcorꝑib hũanis. ⁊ ut ita lcq̃mũ
sepultas.nosq ĩ ualle lacruaꝵ penas
luere pct̃orum. Uñ et ꝓph̾a dicit. Prius¬
quaz humliarer ego delĩqui. ⁊ educ de
carcere aĩa mnca. Et iste peccauit ut ce¬
cus exut̾o nascetur. an pentes eiꝰ. ⁊ cec̾a
hus siłia. Hec impia ⁊scelata doctrina.
olim in egypto. ⁊ morientis ꝑtib u̾sa¬
batur. ⁊ nũc abscondite qi infoueis in¬
paru. ap̃ plerosq u̾satur. illanĩ ꝑtium
pollint puritate. a q̃ĩ hrditaĩo malo ser¬
pit in pancis ut ꝑueniat ad pluimos. Ꝙ
ctus suz qd̃ si audiens nõ recipie s. Hoẽs
enĩ ap̃ deum magras q̃ru fides norma
doctrina ẽ. Intelligis quid loquar. Dabit
enĩ deus in oĩb intelłctu. Nec stati
adusum seuissima hrsim. et multo hui
nequiora quã dixi rensionẽ ordinis flꝰ¬
gitabis. ne nõ tm̃ ꝓhibuisse uidear q̃m

Expanded text:
imas fuisse in caelestibus et propter quaedam antiqua peccata damnatas in corporibus humanis et, ut ita loquamur, sepultas nosque in ualle lacrimarum poenas luere peccatorum. unde et propheta dicit: priusquam humiliarer, ego peccaui et: educ de carcere animam meam et: iste peccauit, ut caecus ex utero nasceretur, an parentes eius?et cetera his similia\'. haec inpia et scelerata doctrina olim in Aegypto et in orientis partibus uersabatur et nunc abscondite quasi in foueis uiperarum apud plerosque uersatur illarumque partium polluit puritatem et quasi hereditario malo serpit in paucis, ut perueniat ad plurimos, quam certus sum quod, si audieris, non recipias. habes enim apud deum magistras, quarum fides norma doctrinae est. intellegis, quid loquar — dabit enim tibi deus in omnibus intellectum — nec statim aduersum saeuissimam heresim et multo his nequiora, quam dixi, responsionem flagitabis, ne non tam prohibuisse uidear quam
Abbreviated transcription (Latin):
gentis hebree ieiumũ ẽ. ⁊ ext̾mĩatur aĩa
illa de ppło suo. qua saturitatẽ p̃tulerit
ꝯtinentie. In iob scriptũ ẽ de dracõe. Uirt
eĩ inlũbis. ⁊ fortitudo eĩ suꝑ ũbilicũ uẽ¬
tris. Adu̾sum iuuenes et puellas etatis
ardore abutitur et ĩ flãmat totã natiui¬
tatis nr̃e. et ĩplet illud ĩ osee. Om̃s ad
etiã ignita dyaboli iacula que sił ⁊ uulrx¬
rant et ĩ flãmant hec flame et arege ba¬
bylonie tribus piris ppantur. qui succẽ¬
tus spẽ hñs qĩ filii hoĩs ĩmensos muti¬
gauit ardores. et int̾ camini estuantis ĩ¬
cendiũ docuit flãmas calore amitt᷑e. et
aliud oculis ꝯminari. aliid p̃be̾ tactiu.
sic et inaĩo uuginali rorore celesti. ⁊ie¬
iumoꝵ fugore.calor puellaris extiguit.
et hũano corpori angeloꝵ ꝯu̾satõ iꝑatũ¬

Expanded text:
gentis Hebraeae ieiunium est et exterminatur anima illa de populo suo, quae saturitatem praetulerit continentiae. in Iob scriptum est de dracone: uirtus eius in lumbis et fortitudo illius super umbilicum uentris. aduersum iuuenes et puellas aetatis ardore abutitur et inflammat rotam natiuitatis nostrae et inplet illud in Osee: omnes adec sunt ignita diaboli iacula, quae simul et uulnerant et inflammant et a rege Babylonio tribus pueris praeparantur, qui succentus speciem habens quasi filii hominis inmensos mitigauit ardores et inter camini aestuantis incendia docuit flammas calorem amittere et aliud oculis comminari, aliud praebere tactui, sic et in animo uirginali rore caelesti et ieiuniorum frigore calor puellaris , extinguitur et humano corpori angelorum impetratu
Abbreviated transcription (Latin):
dine quã ĩ cõptam uideris. dna suspi¬
ceris. Non nulle seꝑate ⁊ absq arbitrig
qrũt hospicia. ut uiuant licentius uta¬
tur balneis. faciantq qd̾ uolunt et de
patimur. Et si aureus nũmus affulse¬
rit. int̾ bõa oꝑa reputamus. Finẽ iũgo
principio. nec semel monuisse ꝯtentuꝰ
sum.Ama scripturas scãs.et amabit te
sapia. Dilige eaz et ẜuabit te. Honora
illam et amplexabitur te. Hec monili
inpectore et in aurib tuis hereant. Ni¬
chil ald̾ noui̾t lingua nͥ xp̃m. Nichil
possit sonare ñ qd scm ẽ / aie tue tibi
semꝑ ac matris inore dulcedo u̾setur
quaꝵ mutatio forma uirtutis ẽ. Ie¬

Expanded text:
dine, quam incomptam uideris, dominam suspidine, quam incomptam uideris, dominam suspiceris. nonnullae separata et absque arbitris quaerunt hospitia, ut uiuant licentius, utantur balneis faciantque, quod uolunt, et deupatimur et, si aureus nummus adfulserit, inter bona opera deputamus. Finem iungo principio nec semel monuisse contentus sum. ama scripturas sanctas et amabit te sapientia. dilige eam et seruabit te; honora illam et amplexabitur. haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant. nihil aliud nouerit lingua nisi Christum, nihil possit sonare, nisi quod sanctum est. auiae tuae tibi semper ac matris in ore dulcedo uersetur, quarum imitatio forma uirtutis est.
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus p̾simꝰq addulces iordanis
ꝑuenire aquas ⁊ tra repmissioĩs in¬
trare. ⁊ addomu dei ascentẽ ac dr̃e cũ
ꝓph̃a. Dñe dilexi decore domus tue.
et locu hĩtatiois głie tue. Et illud. U¬
na petii a dno. hãc requira. ut hĩtez
uidomo diũ om̃ib dieb iute mee.
Felix illa ꝯscia et bca uirgitas in c
corde p̃ter amorẽ xp̃i qui eꝰ sapĩa casti¬
tas patĩa atq uistitia cetͥeq uirtute
nullus alĩ u̾satur amor. nec ad recoᷤ¬
dationẽ homĩs ab̾i suspirat. nec uitẽ¬
defer it desid̾at. quẽ cum uideĩt no¬
lit dimictere. Scm̃ uuginũ ꝓpoĩtum ⁊
celestis angelorũꝙ familie głia qr¬
dam nõ bñ agentiu nomẽ infamat.
Quib aꝑte dicendum ẽ. ut aut nu¬
bant si se nõ possũt ꝯtin̾ẽ. aut ꝯtineã
si nolunt nubere. Dignares risu ĩnx
planctu incedentib dm̃s ancilla uir¬
go ꝓcedit ornatior. ut ꝓminia ꝯsuetu¬

Expanded text:
faciamus possimusque ad dulces Iordanis faciamus possimusque ad dulces Iordanis peruenire aquas et terram repromissionis intrare et ad domum dei ascendere ac dicere cum propheta: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et illud: unam petii a domino, hanc requiram, ut habitem in domo domini omnibus diebus uitae meae. felix illa conscientia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur amor nec ad recodationem hominis aliquando suspirat nec uidere desiderat, quem, cum uiderit, nolit dimittere. sanctum uirginum propositum et caelestis angelorumque familiae gloriam quarundam non bene se agentium nomen infamat. quibus aperte dicendum est, ut aut nubant, si se non possunt continere, aut contineant, si nolunt nubere. digna res risu, immo planctu: incedentibus dominis ancilla uirgo procedit ornatior, ut pro nimia consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
qua moneba dya insidias patefa¬
cere. Qui ẜmo offendit płimos. du
unusqs in se ĩtelligẽs qd̾ clicebat᷑ ñ
q̃i monitore libẽter audiunt. s qͣi cri¬
minatore siu oꝑis adu̾satus ẽ. Uerũ¬
tñ quid ꝓfuit armasse ex̾citum recla¬
mãtiu q uulnus ꝯscĩe dolore mostͣs¬
se: Liber man hoĩes p̾tierunt. Scͥpsi
et adplerasq uirgines ac uduas.
rat mn illis opusculis defloratum ẽ
ut aut ex suꝑfluo cade anob̾ repe¬
tantur. aut nũc p̃termissa ñ płimỹ
noceant. Certe abt̃s cyprian̾ egregiũ
de uirguntate uolum̃ edidit. ⁊ multi
q gentiu lictis atq linguis. p̃cipne
in ecc̃us agm uita laudata ẽ. S ħ ad
cas ꝑtineat que nec du elegut iur¬
gmitate. ⁊ ex hortatõe ĩ digent ut sci¬
ant quale sit qd̾ eligẽ dbeant. Nobi
et colubros. ut accintis lũbis. calcia¬
tis pedib. ⁊ apphensis manu baculiᷤ
iter ꝑ insidias huĩ scłi. et int̾ ueneã

Expanded text:
quam monebam, diaboli insidias patefaquam monebam, diaboli insidias patefacere. qui sermo offendit plurimos, dum unusquisque in se intellegens, quod dicebatur, non quasi monitorem libenter audiuit, sed quasi criminatorem sui operis auersatus est. uerumtamen quid profuit armasse exercitum reclamantium et uulnus conscientiae dolore monstrasse ? liber manet, homines praeterierunt. scripsi et ad plerasque uirgines ac uiduas rat, in illis opusculis defloratum est, ut aut ex superfluo eadem a nobis repetantur aut nunc praetermissa plurimum noceant. certe et beatus Cyprianus egregium de uirginitate uolumen edidit et multi que gentium litteris atque linguis, praecipue in eas pertineat, quae necdum elegerunt virginitatem, et exhortatione indigent, ut sciant quale sit quod eligere debeant. Nobis endum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena
Abbreviated transcription (Latin):
ris. s quo ꝑ occ̃one tui cet̾e p̃monẽ¬
de sint. Cincinatłos pues ⁊ calamistͣ¬
tos. et ꝑegrini muris olentes pellicu¬
nena pudicitie uirgo deiitetait ca¬
cdã de cet̾i.s quorũ importuna isitatõ
et se ĩfamat et alias. ut etiã si meħ̾
malu frnstra patere maledoĩs ꝗ mosi¬
b ethuicorũ. Nec hoc de oĩb dicimuꝰ
s de hus quos ecc̃a ip̃a rep̾hendit.qͦs
interdũ abicit. in quo nõ nũqua epõ
pe ꝑiculosius sit lasciuis puelus ad
cipit una seꝑat qua statĩ mandat et
laceret. ⁊ cuĩ carnib et cruore saturetũ.
Oorbidꝰ oues suu relinquũt gregem
et lupoꝵ faucib deuorãtur. Sciõ ego scã
egrediuntur. qñ maior ẽ adhibenda cu¬
stocdia. et publicu penitus deuitandũ
Añ ãmes circit᷑ .xxx. de uirginitate ser¬
uanda edidi librum in quo ncc̃e m fuͭ
ire ꝯtra uitia. ⁊ ꝑꝑ instructionẽ u̾gĩs

Expanded text:
ris, sed quo per occasionem tui ceterae praemonenris, sed quo per occasionem tui ceterae praemonendae sint. cincinnatulos pueros et calamistratos et nena pudicitiae virgo devitet: ut taceam de caeteris, quorum importuna visitatio et se infamat, et alias; ut etiam si nihil malum, frustra patere maledictis et morsibus ethnicorum. nec hoc de omnibus dicimus, sed de his, quos ecclesia ipsa reprehendit, quos interdum abicit, in quos nonnumquam episcrope periculosius sit lasciuis puellis ad cipiter unam separat, quam statim inuadat et laceret et cuius carnibus et cruore saturetur. morbidae oues suum relinquunt gregem et luporum faucibus deuorantur. scio ego sanctaegrediuntur, quando maior est adhibenda custodia et publicum penitus deuitandum. ante annos circiter triginta de uirginitate seruanda edidi librum, in quo necesse mihi fuit ire contra uitia et propter instructionem uirginis,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs fecit ecc̃asticu. Corrũpũt mores
bonos ꝯfabulatoes pessime. Cuĩ iãbi¬
ci metiũ dum u̾bũ ẜuat ex u̾bo. neqͣͣm
exp̃ssit latina translatio. Graues fe¬
mine ⁊ maxĩe uidue ac iurgines tͥ co¬
mites eligantur. quaꝵ ꝓbata ẽ ꝯuer¬
sacio ẜmo mod̾atus. scã uerecũdia. Fu¬
ge lasciuã puellaꝵ que ornãt capita
crines afronte dimittũt cutẽ poliunt.
ututur iim̃tis. astrictas hñt maĩchas
uestimẽta sine ruga. saccosq crispãtes.
ut subnoĩe uirginali uendibiliꝰ peãt.
Mores enĩ et studia dinaꝵ. pleniq ex
ancillaru et comitsi morib indicãt.
Illa tibi sit pulcra. illa amabił. illa ha¬
benda inter socios que nescit ẽẽ se pl¬
crã. que neglig̃ forme bonu. ⁊ ꝓcedes
ad publicu. nõ pectus ⁊ colla demrda.
nec pallio reuelato ceruices apit. s q̃
celat facie. ⁊ uix uno oculo. qui uie
dñdum ẽ. ñ quo ħ inte timẽ debear
que ista forsitã nescias ñ quã airdie¬

Expanded text:
corrumpunt mores bonos confabulationes malae, cuius iambici metrum, dum uerbum seruat ex uerbo, nequaquam expressit Latina translatio. graues feminae — et maxime uiduae ac uirgines — tibi comites eligantur, quarum probata est conuersatio, sermo moderatus, sancta uerecundia. fuge lasciuiam puellarum, quae ornant capita, crines a fronte demittunt, cutem poliunt, utuntur lomentis, adstrictas habent manicas, uestimenta sine ruga soccosque crispantes, ut sub nomine uirginali uendibilius pereant. mores enim et studia dominarum plerumque ex ancillarum et comitum moribus indicantur. illa sit tibi pulchra, illa amabilis, illa habenda inter socias, quae nescit esse se pulchram, quae neglegit formae bonum et procedens ad publicum non pectus et colla denudat nec pallio reuelato ceruices aperit, sed quae celat faciem et uix uno oculo, qui uiaedicendum est, non quo haec in te timere debeam, quae ista forsitan nescias nec umquam audie
Abbreviated transcription (Latin):
aplice cathedre. et sup̃dcĩ uiri successor ꝙ
filius ẽ. teneas fidem. nec pegrina q̃uis
tibi prudens callidaq uideatur doctrinã
in illa ẽ nata ꝓuincia. quid cãe extitit. ũ
alii de xp̃ianis nascantur pentib. alii ĩ¬
ter feras et seuissimas nationes u̾ nł¬
la dei notitia ẽ. Cũꝙ hoc qĩ scorpionis
ictu simplices quosq ꝑcusẜĩt. ꝗ fistula¬
to uulne locu sibi fecint uenena diffũ¬
qui nec boni aͥd fecit. nec malo demone
corripitur. morbo opprimit᷑ regio. ⁊ ea sub¬
stinet que uidemus ĩ pios hoĩes nõ su¬
stinẽ ⁊ sustinẽ d̾o ẜuientes. Sin a̾ iudi¬

Expanded text:
apostolicae cathedrae et supra dicti uiri successor et apostolicae cathedrae et supra dicti uiri successor et filius est, teneas fidem nec peregrinam, quamuis tibi prudens callidaque uideatur, doctrinam in illa est nata prouincia? quid causae extitit, ut alii de Christianis nascantur parentibus, alii inter feras et saeuissimas nationes, ubi nulla dei notitia est?\' cumque hoc quasi scorpionis ictu simplices quosque percusserint et fistulato uulnere locum sibi fecerint, uenena diffunqui nec boni aliquid fecit nec mali, daemone corripitur, morbo opprimitur regio et ea sustinet, quae uidemus inpios homines non sustinere et sustinere deo seruientes
Abbreviated transcription (Latin):
siderus ẽ om̃is anima ociosi. Nec iocto tͥ
abope cessandũ ẽ quia deo ꝓpitio nulla
re indiges. S id̾s cum oib laborand̾ e
ut poccasice oꝑis nich̾ aliud cogites nͥ
qd̃ ad diũ ꝑtinet ẜuitute. Simpliciter
loquar. Quarus om̃e censu tuum ĩ pau¬
pes distribuas. nicħ apud xp̃m erit ꝓ̃¬
tiosius nisi qd̃ manib tuis ip̃a ꝯfeclo.
uł inusus ꝓprios uł ĩ exẽplum uirginu
cet̾arum uł qd auie mrĩq offeras ma¬
iora ab eis ĩ refectõem pauꝑu p̾tia recep¬
tibꝰ seua tempestas simplicitatẽ fidei que
apłi uoce laudata ẽ polluere ⁊ labesacta¬
re cẽata ẽ. S uir ditissime pauꝑtatis ⁊
apłice solucitudinis statim noxiũ ꝑtu¬
lit caput ⁊ sibilantia ydre ora ꝯpescuit.
Et qiia uereor imo rumore cognouĩ
quibdã adhuc uiuẽ ⁊ pullulare uene¬
nata plantaria.illud te pio caritatis af¬
fectu p̃monẽda puto.ut scĩ innocẽtii qui

Expanded text:
sideriis est omnis anima otiosi. nec idcirco tibi sideriis est omnis anima otiosi. nec idcirco tibi ab opere cessandum est, quia deo propitio nulla re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut per occasionem operis nihil aliud cogites, nisi quod ad domini pertinet seruitutem. simpliciter loquar: quamuis omnem censum tuum in pauperes distribuas, nihil apud Christum erit pretiosius, nisi quod manibus tuis ipsa confeceris uel in usus proprios uel in exemplum uirginum ceterarum uel, quod auiae matrique offeras maiora ab eis in refectionem pauperum pretia recep saeua tempestas simplicitatem fidei, quae apostoli uoce laudata est, polluere et labefactare conata est. sed uir ditissimae paupertatis et apostolicae sollicitudinis statim noxium perculit caput et sibilantia hydrae ora conpescuit. et quia uereor, immo rumore cognoui in quibusdam adhuc uiuere et pullulare uenenata plantaria, illud te pio caritatis affectu praemonendam puto, ut sancti Innocentii, qui
Abbreviated transcription (Latin):
moru et orõnis ordinẽ qd̾ tibi hora ter¬
cia. sexta. nona. aduesꝑum. media nocte
et mane sẽꝑ ẽ exͥcendu. Statue quot
horis scãm scriptura ediscere debeas q̃¬
to tp̃re lege nõ ad laborẽ s ad dełc̾tatõ¬
nẽ et ĩstructionẽ aĩe. Cũꝙ hec finieris
spatia et frequent᷑ te ad figenda genua
sollicitudo anime suscitau̾it. hẽto lanã seꝑ
ĩ manib uł stamĩs pollice fila deducito. ł
adcorq̾nda sub tegmina ĩalueolis fusa u̾¬
tantur. aliorũꝙ ueta aut ĩglobũ collige.
aut texenda opone. Que texta sũc respice
que errata rep̾hende. que faciẽda ꝯstitue.
Sitantis opum uarietatib fũis occupa¬
ta. nũquã tibi dies longi erunt. S q̃uis
estiuis tendantur solib breues uidebũt᷑.
ĩquib aliqd oꝑis p̾t̾missu ẽ. Hec obser¬
uans et te ip̃am saluabis et alias ⁊ eris
magia̾ scẽ ꝯuersatõis. multarũꝙ castita¬
tẽ luet tuũ facies scriptura dicente. Inde¬

Expanded text:
morum et orationis ordinem, quod tibi hora tertia, sexta, nona, ad vesperum, media nocte et mane semper exercendum est: statue quot horis Scripturam sanctam ediscere debeas, quanto tempore legere non ad laborem, sed ad delectationem et instructionem animae. cumque haec finieris spatia et frequenter te ad figenda genua sollicitudo animi suscitauerit, habeto lanam semper in manibus uel staminis pollice fila deducito uel ad torquenda subtemina in alueolis fusa uertantur aliarumque neta aut in globum collige aut tegenda conpone. quae texta sunt, perspice; quae errata, reprehende; quae facienda, constitue. si tantis operum uarietatibus fueris occupata, numquam tibi dies longi erunt, sed, quamuis aestiuis tendantur solibus, breues uidebuntur, in quibus aliquid operis praetermissum est. haec obseruans et te ipsam saluabis et alias et eris magistra sanctae conuersationis multarumque castitatem lucrum tuum facies scriptura dicente: in de
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Saluacor gnis hũam qui uirtutem
et ꝯu̾sionis sue nob̾ reliquit exẽplum.
P̾t baptismũ statĩ assumit᷑ aspũ ut pu¬
gnet ꝯtͣ dyabolum.et opp̃ssu eũ atq cõ¬
tritum.tradat disciplis oculcandũ. Uñ
et apłs loquitur.Deus ãt ꝯtͥet sachan
sub pedib nr̃is uelocit̾. ⁊ tñ hostis ãtiqͦ¬

Expanded text:
tutum et conuersationis suae nobis reliquit exemplum, post baptismum statim adsumitur ab spiritu, ut pugnet contra diabolum et oppressum eum atque contritum tradat discipulis conculcandum. unde et apostolus loquitur: deus autem conterat satanan sub pedibus uestris uelociter. et tamen host
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiuntur. Nempe illi cuidcm̃ ẽ. Si ui
omĩa. Cumꝙ uendid̾is ꝗd sequitur. Et
sit.siue cognatus. ⁊ affims. nicħ in illo
aliud ꝯsideres nͥ pauꝑtatẽ. Laudẽt te
esurientiu iuscera non ructuantium
opulenta ꝯuiuia. In actib apłoꝵ. qñ
rebant pedes. ut ondent pecunias eẽ cal¬
candas. dabatũq singulis ꝓut opꝰ erat.
Anamas et saphira dispensatores timi¬
di i̾mo corde duplici. ⁊ideo ꝯdẽpnati. qͦ
p̃t notum obtulerũt qi sua ⁊ nõ eius cͥ
semel ea nouerãt. ꝑtẽq sibi aliene sbe¬

Expanded text:
praecipiuntur? nempe illi, cui dictum est: s i uipraecipiuntur? nempe illi, cui dictum est: s i uiomnia. cumque uendideris, quid sequitur? et siue cognatus sit et adfinis, nihil in illo aliud consideres nisi paupertatem. laudent te esurientium uiscera, non ructantium opulenta conuiuia. in Actibus apostolorurebant pedes, ut ostenderent pecunias esse calcandas; dabaturque singulis, prout opus erat. Ananias et Saphira, dispensatores timidi, immo corde duplici et ideo condemnati, quia post uotum obtulerunt quasi sua et non eius, cui semel ea uouerant, partemque sibi iam alienae s
Abbreviated transcription (Latin):
hñ et psalmista dicit. Irascinum a noli¬
fluũ itor temonere s̃ auaritiã cum gñis
tiusit ⁊ hr̃e et calcare dĩtias. et apłs do¬
ceat auaritia ẽẽ ydolorũ cultũ dñsq re¬
spondeat siscitanti. magr̃ bone. Quid bo¬
ni faciens uitã et̾na possidebo. Si uiꝰ ẽẽ
pfectus. uade ⁊ uende omĩa q̃ habes et
da pauꝑib ⁊ hẽbis thaurũ in celis ⁊ ueĩ
seq̃re me. Aplici fastigii e̾ ꝑfecteq uir
tucis uentere omĩa. ⁊ pauꝑib distriby¬
ere. asic leũe ⁊ expeditu cum xp̃o ad ce¬
lestia subuolare. Nob̾ ĩmo tibi diligẽs
c̃dita ẽ dispensatio. Quãqua in ħ omĩ
etati om̃iq ꝑscẽ lib̾tas arbi trii delicta
sit. Si uis in quit eẽ ꝑfectus. nõ cogo. ỹ
impo. s ꝓpono palma. Oñdo p̾mia tuũ
ẽ eligere si uolueris in agone atq cta¬
mine coronari. Et ꝯsid̾emus ꝙ̃ sapient
sapia sit locuta. Uende que hẽs. Cui ist̾

Expanded text:
Ideo Psalmista dicit: IrasciminiIdeo Psalmista dicit: Irasciminifluum reor te monere contra auaritiam, cum generis tui sit et habere et calcare diuitias et apostolus doceat auaritiam esse idolorum cultum dominusque respondeat sciscitanti: magister bone, quid boni faciens itam aeternam possidebo? si uis esse perfectus, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et habebis thesaurum in caelis et ueni, sequetutis uendere omnia et pauperibus distribuere et sic leuem atque expeditum cum Christo ad caelestia subuolare. nobis, immo tibi diligens credita est dispensatio, quamquam in hoc omni aetati omnique personae libertas arbitrii derelicta sit. si uis, inquit, esse perfectus: \'non cogo, non impero, sed propono palmam, ostendo praemia; tuum est eligere, si uolueris in agone atque certamine coronari\'. et consideremus, quam sapienter sapientia sit locuta: uende, quae habes. cui ista