comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in cibo aut inpotu plus accipit ꝗͣ
necesse ẽ: adminora peccã noui̾t ꝑ¬
tine̾. Quociens plus loquitur. quã¬
expedit quociens pauꝑem inportu¬
ne petentem exasꝑauerit. quociẽs
cum sit corpore sanus. aliis ieuinã¬
tibus prande uolui̾t. aut som no
deditus trardius ad eccłam surre¬
xerit. quociens excepto desidio fi¬
liorum uxorem suam cogno uit.
quociens incarc̾e clausos. ⁊ inuincu¬
lis positos tardius requisient. quo¬
ciens infirmos tardius uisi tauit.
discordes ad concordiam uocare
neglexerit. si amplius aut ꝓximũ
ꝑsone maiori aut ex uoluntate aut
ex necessitate adulari uoluit si pall¬
ꝑib esurientibus cibum ñ decłit. aut
nimium deliciosa aut sũptuosa sibi
coniuuia p̃ꝑauit. si se ineccła aut
extra eccłam fabulis ociosis dequibꝰ
indie uiditii ratio reddenda ẽ occu¬
paui̾t. sidum incaute uramus ⁊¬
hoc ꝑaliquã necessitatẽ impłe ñ po¬
facilitate ł temeritate maledicimus
cum scriptũ sit. neq maledici re-¬

Expanded text:
in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quaexpedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Quoties excepto desiderio filiorum uxorem suam cognoverit. Quoties in carcere clausos, et in vinculis positos tardius requisierit. Quoties infirmos tardius visitaverit. Si discordes ad concordiam revocare neglexerit. Si plus aut proximum, majori personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari voluerit. Si pauperibus esurientibus cibum non dederit; aut nimium deliciosa, aut sumptuosa sibi convivia praeparaverit. Si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis, de quibus in die judicii ratio reddenda est, occupaverit. Si dum incaute juramusper aliquam necessitatem implere non pofacilitate vel temeritate maledicimus; cum scriptum sit, Neque maledici re
Abbreviated transcription (Latin):
uiduas ad nuptias transire patimur
quȩ religioso ꝓposito diuturna ob¬
seruatione ꝑmanserint. Similit̾ uirgi¬
nes nubere ꝓhibemus quas annis
plurimis inmonast̾iis etatem egisse
contigi̾t.

Expanded text:
iduas ad nuptias transire patimur, quae in religioso proposito diuturna observatione permanserunt. Similiter virgines nubere prohibemus, quas annis plurimis in monasteriis aetatem egisse contigerit.
Abbreviated transcription (Latin):
se habet positio siderũ ñ agã hĩm̃se cõ¬
mertiũ qr illa stella michi agit
mensei lagam quia suscepit mẽsẽ.
tus ẽ. Nõ aũt quisqͣ sapiens atbit᷑᷑
reliquie. Aut tempꝰ ẽ seminandi. qr
imbrib auttũnalib t̾ra saciata ẽ.
ł siqui forte alii natales effectus citea
motũ aeris ⁊ humoris aduariandas tẽ¬
porũ qualitates insidum ordinatis¬
sima ꝯu̾satione notati sunt.

Expanded text:
se habet positio siderum, non agam in hoc mense commercium, quia ista stella mihi ait mensem, vel agam quia suscepit mensem. tus est\'. non autem quisquam sapiens arbitratur reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoris ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione notati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinis semꝑ accipit᷑: Ex hoc enĩ pla¬
cuit spũi sco. ut in honore tanti saera¬
menti pͥus in os xͥani dominicũ corpꝰ
intret. ꝗͣ ceteri cibi. Nam iõ ꝑ unuier-¬
sum orbem mos iste seruat᷑. neq enĩ qr
pꝰt cibos dedit dñs. ꝓpt̾ea pransi aut
cenati fr̃s ad illud sacramentũ acci-¬
piendũ conuenire debent. aut sicut
faciebant quos apłs arguit ⁊ emendat.
mensis sius ista miscere. Namq salua¬
tor qđ uehem̃tius conmendaret mis¬
terii illius altitudinem. ultimũ hoc
uoluit infigere cordib ⁊ memorie dis¬
cipuloꝵ. a quib ad passionem digressu¬
rus fuerat. & io ñ precepit quo dein-¬
cum. nam si hoc ille monuisset. ut post
de hoc sacramento loquens. pp̃ qđ fr̃s cũ¬
ẽuenitis ad manducandũ iniicem ex-¬
pectate. si quis exurit domi manducet.
ut ñ ad uidicium conueniatis. statĩ sub¬
texuit. cetera aut̃ cum uenero ordi-¬
nabo. ubi indelligi datur. qr multum
erat ut in epła totum illi agendi or¬

Expanded text:
jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti sacramenti prius in os Christiani Dominicum corpus intraret, quam caeteri eibi. Nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit, et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo deincum. Nam si hoc ille monuisset, ut post de hoc sacramento loquens : Propter quconuenitis ad manducandum, inuicem expectate; si quis esurit, domi manducet, ut non ad iudicium conueniatis, statim subtexuit: Cetera autem, cum uenero, ordinabo. unde intellegi datur, quia multum erat, ut in epistula totum illis agendi or
Abbreviated transcription (Latin):
ertum ẽ qd̃ qui impius demonstra¬
tus ẽ. omĩmͦ seꝑatus ẽ adeo. sic̃ ⁊̃ ille
qui anathematitatꝰ tanquã impius
seꝑatꝰ ẽ. Nichil enim aliud significat
anathema n ado seꝑationẽ.

Expanded text:
ertum est quod qui impius demonstratus est, omnimodo separatus est a Deo; sicut etiam ille qui anathematizatus tanquam impius separatus est. Nihil enim aliud significat anathema, nisi a Deo separatio.
Abbreviated transcription (Latin):
onstatĩ debemꝰ sub eremplo io ne
sortib cͥde. ł illud deactib apłoꝵ. huic
testimonio copulare. uͥ sorte inapła¬
tũ mathias eligit᷑. cũ p̃uilegia sin¬
głorũ. ñpossũt legẽ face̾ ꝯmunem.

Expanded text:
on statim debemus sub exemplo Jonae sortibus credere, vel illud de Actibus apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in apostolum Mathias eligitur, cum privilegia singulorum non possint legem facere communem.
Abbreviated transcription (Latin):
estium ꝓductio ñ alit̾ habet᷑. nisi
p̃sente quoq ad u̾saria parte. ł contu¬
macit̾ ñ ueniente. scilicet ut salua
eiꝰ p̃scriptio ei competat quã opponẽ¬
dum existimaui̾t. Contumacit̾ autem
ñuidet᷑ ab ẽẽ qui ex necessitate abfuit
forte enim intra loca scõꝵ fugerat.

Expanded text:
estium productio non aliter habeatur, nisi praesente quoque adversaria parte vel contumaciter non veniente, scilicet ut solita s praescriptio ei competat quam opponendam aestimaverit. Contumaciter autem non videtur abesse qui ex necessitate abfuit forte enim inter loca sanctorum confugerat.
Abbreviated transcription (Latin):
tator nob̃ innotuit sororem suam quȩ
stephano cuidam fuerat de sponsata
diuine ꝓpitiationis in stinctu neapo¬
lim in monast̾io eẽ conu̾sam. atq
euidem stephanum domum ⁊ res eiꝰ
ali quas indebite detine. Et quia dec̃-¬
ta legalia desponsatam si conu̾ti uo¬
lui̾t nullo omĩo censuerunt damno
multari fratnitas tua una cum athe-¬
nuo subdiacono ueritatem diligenti
curiositate studeat ꝑscruptari. Et si
ut edocti sumus. domum ł quid
aliud suꝑ scriptum stephanũ in ui¬
ste tene̾ cognoscitis. eum ad hortatio
urã instant̾ ammoneat. ut quȩ in¬
debite tenet. sine aliqua mora uł
alt̾catione restituat. nec rerum alie¬
narum restitutionem subqualibet
excusationis specie differat.

Expanded text:
ator nobis innotuit sororem suam, quae Stephano cuidam fuerat desponsata, divinae propitiationis instinctu Neapoli in monasterio fuisse conversam, atque eumdem Stephanum domum et res ejus aliquas indebite detinere. At quia decreta legalia desponsatam si converti voluerit nullo omnino censuerunt damno mulctari, fraternitas tua una cum Anthemio subdiacono veritatem diligenti curiositate studeat perscrutari. At si, ut edocti sumus, domum vel quid aliud suprascriptum Stephanum injuste tenere cognoscitis, eum adhortatio vestra instanter admoneat, ut quae indebite detinet sine 868 aliqua mora vel altercatione restituat, ne rerum alienarum restitutionem sub qualibet excusationis specie differat.
Abbreviated transcription (Latin):
las eccłas ⁊ dio ceses euntes. pͥmum discu¬
tiant ełicos quomͦ ordinem teneant bap
tismi ł missarum. Et qualit queq offici¬
a ineccła ꝑagant. Et si recte quidẽ inue
debent ignaros.¬

Expanded text:
 et per dioeceses ambulantes primum discutiant clericos, quomodo ordinem baptismi teneant vel missarum, et qualiter quaeque officia in ecclesia peragant. Et si recte quidem invendebent ignaros
Abbreviated transcription (Latin):
um matͥs hortatu filiam desideris
regis longo bardorũ karulus duxisset
uxorẽ. incertũ ẽ qua decausa eã pꝰ annbi
repudiauit.⁊ hil debergã rdã de gente
sueuoꝵ p̃cipue nobilitatis feminã in ma¬
trimoniũ accepit. Deqͣ tres filios learuli
uidelicet pipinũ. ⁊ uidouicũ totidẽꝙ
filias genuit.

Expanded text:
um matris hortatu filiam Desiderii regis Longobardorum Carolus duxit uxorem; incertum qua de causa eam post annum repudiavit, et Hildebergam de gente Suevorum praecipuae nobilitatis feminam, in matrimonium acceperit, de qua tres filios Carolum videlicet et Pipinum et Ludovicum totidemque fili
Abbreviated transcription (Latin):
giosis ⁊ potentib in quacũq cuu¬
date quolibet mͦ aliqͥd decernere
de eceliasticis facultatib ñ liceat¬
quarũ soł sacerdotib disponendi
indiscusse a deo cura commissa do-¬

Expanded text:
giosis vel potentibus in quacumque civitate quolibet modo aliquid decernere de ecclesiasticis facultatibus, quarum solis sacerdotibus disponendi indiscusse a deo cura commissa do
Abbreviated transcription (Latin):
ñ malum accipiendo. s male accipien¬
do. locum in se diabolo prebuit. sie in¬
digne quisq sumens añicum saeram̃¬
tum ñ efficit. ut qr ipse malus ẽ. malũ
sit. aut qr ñ ad salutem accipit. nił ae
Qui manducat & bibit indigne. uidi¬
cium sͥ manducat ⁊bibit.

Expanded text:
n malum accipiendo, sed bonum male accipiendo, locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens Dominicum sacramentum non efficit, ut quia ipse malus est, malum sit, aut quia non ad salutem accipit, nihil aQui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit.
Abbreviated transcription (Latin):
lement trado ait beatꝰ petrus
adnõ mͥ traditã potestatẽ ligandi
atq soluendi. ut de omĩb quibus¬
ciunq dec̾uit interris. hoc dec̾tũ sit ⁊
incelis. ligabit eium qd̃ oportet ligari
⁊ soluet quod expedit solui. Tainquã
qui ad liquidum ȩccłȩ regłam nouit.
Item. Oclemens om̃s cumtanta reue¬
rentia tua u̾ba suscipiant. ut sciãt
legem ⁊ p̃dicationẽ ẽẽ ui̾tatis. ⁊ quod¬
cũq ligauis suꝑt̾rã erit ligatũ ⁊ ĩcelo. ⁊ qͣ¬

Expanded text:
lementi trado, ait beatus Petrus, a Domino mihi traditam potestatem ligandi atque solvendi, ut de omnibus quodcunque decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Item: O Clemens, omnes cum tanta reverentia tua verba suscipiant, ut sciant te legem esse praedicatione veritatis, et quodcunque ligaveris super terram erit ligatum et in coelo: et q
Abbreviated transcription (Latin):
lares filium tuum ⁊ neptẽ
ex filia .i. ut accipiat sororis filiam
Int̾roga nominum legionẽ. nempe.
auunculus iste illiꝰ illa huiꝰ nepti uo¬
cat᷑. Item. Quid ẽ qͣ dubitari queat.
cũ lex diuina etiã fratres patrueles
ꝓhibeat conuenire inconuigalem
copulã. qui sibi quarto cõpulant᷑
gradu: hinc aut̃ gradus tercius ẽ.
qui etiã ciuili iure a consortio ꝯuigii
uidet᷑ exceptꝰ.¬

Expanded text:
lares filium tuum et neptem ex filia, id est ut accipiat sororis suae filiam. Interroga nominum legionem, nempe avunculus iste illius, illa hujus neptis vocatur. Item, quod dubitari queat cum divina etiam fratres patrueles prohibeat convenire in conjugalem copulam qui sibi quarto copulantur gradu, hic autem gradus est, qui etiam civili jure a consortio conjugii videtur except
Abbreviated transcription (Latin):
soĩssimi decessoris nr̃idñi pp̃ nichola¬
I ex cõmunicati sacrum mistĩũ cõtin¬
gere p̃sumsert ipsi inse dãpnatioĩs
sicut scĩ canones statuũt sententiã
intulerunt. Tñ qr miseratio apłca
ueniã solet p̃stare correptis obmul¬
titudinẽ miscdie ilł hanc indulgen¬
tiã exibemus. ut scã ꝯmunione sagi¬
nati studeant trib continus annis

Expanded text:
issimi decessoris nostri domini papae Nicolai excommunicati sacrum ministerium contingere praesumpserint, ipsi in se damnationis sicuti sancti canones statuunt, sententiam incurrerunt. Tamen quia miseratio apostolica veniam solet ptitudinem misericordiae illis hanc indulgentiam exhibemus, ut sancta communione saginati studeant tribus continuis annis
Abbreviated transcription (Latin):
on qͦrumlibet disputationes qͣuis ca¬
tholicoꝵ & laudatoꝵ uiroꝵ uelut scͥp¬
turas canonicas hr̃e debemꝰ. ut non li-
ceat nob̃ salua honorificentia q̃ illis
ter sentiant qͣm ueritas se habeat. diui¬
no adiutorio. uł ab aliis intellecta.ł a nob̾.

Expanded text:
s quamuis catholicorum et laudatorum hominum uelut scripturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia, quae illter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
tale ẽ. Religiosus ep̃s mulieres quidã
in suo suadeat mane loco. monachis
alit̃ aliud monast̾um edifficare cogat̾
Sin aut̃ płima sint talia monast̾ia. se¬
parent᷑ inaliis monast̾iis monache.⁊ in
aliis monachi. Res aũt quas habent cõ¬
munes scłm uita eis cõpetentia distri¬
buant᷑.¬

Expanded text:
le est. Religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare cogat. Sin autem plurima sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi. Res autem quas habent communes, secundum jura eis competentia distribuant
Abbreviated transcription (Latin):
hominib degermanie partib didi¬
ei. qͥ beate recordationis papa gͥgoriꝰ
dum eos ad religionẽ xͥanitatis diui¬
na grã illutraret. licentiã illis dedissec
rint. S dũ rudes erant inuitandi
ad fidẽ qͦ minime scriptũ reꝑimus
ñ ambigamus.

Expanded text:
hominibus de Germaniae partibus, didici quod beatae recordationis papa Gregorius, dum eos ad religionem Christianitatis divina gratia illustraret, licentiam illis dedisset rint. Sed dum rudes erant invitandi ad fidem, quanquam minime scriptum reperimus, non ambigamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uicus nutriendis parcit.⁊ fouet
ne contristet peccãtiũ uoluntatẽ. tã
ñ ẽ misericors. ꝗͣ qui ñ uult cultrũ
raꝑe puero ne audeat plorantẽ ⁊ nõ
timeat neuulnãtũ doleat ł extinctũ:

Expanded text:
qui uitiis nutriendis parcit et fouet, ne contristet peccantium uoluntatem, tam non est misericors, quam qui non uult cultrum rapere puero, ne audiat plorantem, et non timet, ne uulneratum doleat uel extinctum.
Abbreviated transcription (Latin):
lixitas nimia erat ⁊ inutilis dissonan¬
tia. mirabili breuitate correxit. Nam
oĩns constitutiones pͥncipum quȩ uti¬
q multis uoluminib habebant᷑. intra
.xII. libros coartauit. Ilemq uolumen
codicem iustiamani appellari p̃cepit
Rursus singłoꝵ magistratuũ. siue ui¬
dicũ leges. que usq ad duo milia peneli¬
dectarũ uocabulo nuncupauit. qͣtuor
ꝙ̃ institutionũ libros in quib breuiter
uniuersaꝵ legum textus c̃prehenditꝰ.
nouit᷑ q composuit. si ouas quoq leges qͣs
ipse statuerat in unũ uolum̃ redactas.
codicem nouellarũ appellari sanceuut¬
Item. Tunc ap̃d constantinopolim pͥsei¬
anus cesariensis gͣmmatice artis ꝓfun¬
da rimatus ẽ

Expanded text:
lixitas nimia erat et inutilis dissonantia, mirabili brevitate correxit. Nam omnes constitutiones principum, quae utique multis in voluminibus habebantur, intra duodecim libros coartavit eodemque volumen codicem Iustinianum appellari praecepit. Rursumque singulorum magistratuum sive iudicum leges, quae usque ad duo milia pene lidectarum vocabulo nuncupavit. Quatuor etiam Institutionum libros in quibus breviter universarum legum textus comprehenditur noviter composuit. Novas quoque leges quas ipse statuerat in unum volumen redactas, codicem Novellarum appellari sancItem: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimatus est
Abbreviated transcription (Latin):
desideras utrum mulier que sui uiri
filium exalia femina genitum de
sacro fonte leuauit. pꝰ modum pos¬
sit cum eodem uiro copulari. quos
religionis obtentu debet conuinx
dimitte̾ conuigem. ꝑtinet aut̃ ad
ingnes uxoris exitium. quȩ habens
odio urum ł infirmitatem eiꝰ ũcon¬
siderans. qͣsi causa pietatis oꝑatur
Nolite inquiens frãdare iniuicem
ũ ex consensu ad tempꝰ ut uacetur
ne temptet uos sathanas pp̃ incon¬
dinentiam urãm. gͦ siñ ex consensu
ñ fraudentur iniucem. s reu̾tant᷑
in id ipsum p̃ sertim cum dicat apłs¬
tixor sui corporis potestatem ñ ht̃.
s uir. sic̃ potestatm siht̃ sui corporis

Expanded text:
desideras utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos religionis obtentu debet conjux dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi causa pietatis operatuaecipiat: Nolite, inquiens, fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis ne tentet vos satanas propter incontinentiam vestram. Ergo si non ex consensu non fraudentur invicem, sed revertantur in id ipsum, praesertim quum dicat Apostolus: Uxor sui corporis potestatem non habet, sed vir; et vir potestatem sui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ne sunt. ⁊ patrum orthodo xoꝵ san-¬
xit quetoritas. Nec falsa nomina ange¬
lica colant. s ea tantum quȩ ꝓpħetiea
⁊ euuanglica docet scͥpcura .i. michael.
Gabriel. ⁊aphael.

Expanded text:
e sunt, et Patrum orthodoxorum sanxit auctoritas. Nec falsa nomina angelorum colant, sed ea tantum quae prophetica et evangelica docet Scriptura, id est, Michael, Gabriel, Raphael.
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis tue studium exhortam᷑
ut contͣ marinos latrunculos qui sub
tur tanto uehementius accendaris.
quanto illorum pͣuitate famamtui
nominis obfuscatã fuisse cognoscis
qũi licet c̾di possit qͣ te nolente illi
posse dicunt᷑. nͭ eos cõpescueris inno¬
xius ñ haberis. Scriptũ quippeẽ. Qui
cͣmina cũ pot̾ emendare ñ corrigit. ipse
commitait.

Expanded text:
devotionis tuae studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos, qui sub tur, tanto vehementius accendatur, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis, quoniam licet credi possit quod, te nolente, illiposse dicuntur, nisi eos compresseris, innoxius non haberis. Scriptum quippe est: Qui crimina, cum potest emendare non corrigit, ipse committit.
Abbreviated transcription (Latin):
mne sacrificium uetustate sordi-¬
da ꝑditum. igni ẽburendũ est:⁊ ciniꝰ
iuxta altare sepeliendus. Qui bñ ñ
qͦd aliud animal comecłit illud.xl.¬
erit .xxx. dies peñ. fu̾ndens aũ aliqͥd
ꝯui aũ ꝑfudit calicem dum sollem
UII.T. p̃. Diaconus obliuiscens oblati¬
onem offerre. donec offerat᷑ luithe¬
amen qñ recitant᷑ nomina pausanti¬
um similit peñ. Qui negligentiam
erga sacrificiũ fecerit.: ⁊ a uermibus
qͥdragesimas cũ pane ⁊⁊ aqua peniteas.
Si integrum muentũ fuerit in aliquo
uerme. uermis comburat᷑. & einis sub
altare condatur. ⁊ qui neglexĩt qͣ¬
t̃nis dieb suam negligentiam soluit
Si eũ amissione saporis decoloratur

Expanded text:
mne sacrificium sordida vetustate perditum, igne comburendum est, et cinis juxta altare sepeliendus. CAP. LI.-- quod aliud animal comederit illud, queQui autem perfundit calicem dum solemnVII dies. Diaconus obliviscens oblationem offerre donec offeratur linteamen, quando recitantur nomina pausantium, similiter poeniteat. Qui neglierga sacrificium fecerit, ut in eo vermit, III quadragesimas cum pane et aqua poeniteat. Si integrum inventum fuerit, in eo vermis comburatur, et cinis sub altare recondatur, et qui neglexerit, quaternis diebus suam negligentiam solvat. Sicut amissione saporis decoloratur
Abbreviated transcription (Latin):
auit plures sunt quã necesse sit. aut
maioris magnitudinis. quã ut ex re-¬
b ad eas ꝑtinentinenb restaurari
possint. ep̃i ꝓuidentia modus inuenrat᷑
qualit̾ consistere possint. Ex cõ mag̃.

Expanded text:
aut plures sunt quam necesse sit, aut majoris magnitudinis, quam ut ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, episcopi providentia modus inveniatur qualiter consistere possint. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fr̃ ⁊ soror. ipse ẽ truncus. Illis seor¬
sum seiuncas exradiee illsꝰ trunci
egrediunt᷑ isti ramusculi. nepos⁊
neptis pͥmus. ꝓ nepos ⁊ ꝓneptis sods.
abnepos. ⁊ ab neptis turtus. ad nepos¬
uͦ. Trinepotis nepos. ⁊ trineptis uepta
sextꝰ. hȩc consanguinitas dum se pau¬
latim inꝓpaginum ordinib dirimẽs
usq adultimum gradum sese subtͣ¬
xerit. ⁊ ꝓpinquitas eẽ desierit. tu nc
pͥmũ lex matrimonii uinculum re¬
petit. ⁊ quodã modo reuocabit fugi¬
entem. Iõ aut̃ usq ad .uii. generati¬
onis gradũ consanguinitas constitu¬
ta ẽ. ut sicut insex etatib mundi.
generatio.⁊ hominis statꝰ finit᷑. ita
ꝓpinquitas geni̾s tot gradibus ter¬
minet᷑.¬

Expanded text:
et soror, sit ipse truncus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atneposet trinepotis nepos et trinepotis neptis, sextus. Haec consanguinitas, dum se paulatim in propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese subtraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum recipietur, et quodammodo revocabit fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut in sex aetatibus mundi generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminet
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Siu̾ hoc diffielle fui̾t. siue urguente
necessitate. siue itineris longitudine. cer¬
te omĩmꝰ tres epĩ inunum debent eẽ cog̾ga¬
t. ita ut ⁊̃ cetõrũ absentium consensum ⁊̃
sententias ꝑlitteras teneant. ⁊ ita faciãt
ordinationem.

Expanded text:
ri. Si vero hoc difficile fuerit, sive urgente necessitate, sive itineris longitudine, certe omnino tres episcopi in unum debent esse congregati; ita ut etiam caeterorum absentium consensum et sententias per litteras teneant, et ita faciant ordinationem.
Abbreviated transcription (Latin):
piũ hominẽ sc̃m inuirationẽ temera¬
riã cecidisse. ⁊ malusse ñ face̾ qͥ ura¬
uerat quã uirationẽnẽ suã fuso ho¬
minis sanguine implere. Idem. Iu
sc̃s ñ quidẽ iratꝰ sanguinẽ hominis
fudit. s eũ falsũ uitasse negare quis
potĩt: Deduob peccatis elegit mini¬
magnũ malũ ẽ falsa uitare.

Expanded text:
et sanctum in jurationem temerariam cecidisse, et maluisse non facere quod juraverat, quam jurationem suam fuso hominis sanguine implere . Item, ibsanctus non quidem iratus sanguinem hominis fudit, sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minimagnum malum est falsa jurare.
Abbreviated transcription (Latin):
onsolum mechatio ẽ illi qui car¬
nem suã coinquinat. s ⁊̃ qui simula¬
crum faõ: mechat᷑. Quod si in his factis
ꝑseuerat ⁊ penitentiã u̾agit recede
abilla ⁊ noli uiue̾ cũ illa. Sin aut̃ ⁊ tu
particeps eris peccatieiꝰ. ꝓpt̾ hoc p̃cep¬
dum ẽ uobis ꝑuos mane̾ siue uiro.
siue mulieri. pot̾̃ enim in huius modi
þenitentia eẽ.¬

Expanded text:
on solum moechatio est illi, qui carnem suam coinquinat, sed etiam qui simulacrum facit, moechatur. Quod si in his factis perseverat, et poenitentiam non agit, recede ab illa, et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris peccati illius. Propter hoc praeceptum est vobis per vos manere, sive viro sive mulieri, potest enim in ejusmodi poenitentia e
Abbreviated transcription (Latin):
riforme est corpꝰ domini. pars ob¬
late in calieem missa. corpꝰ xp̃i
qd iam resurrexit monstrat. Pars co¬
mesta ambulans adhuc suꝑ t̾ram.
Pars in altari usq ad misse finẽ re¬
manens. corpus iacens in sepulchro.
qr usq in finem scłi corꝑa sc̃orũ in
sepulchris erunt.

Expanded text:
riforme est corpus Domini, pars oblatae in calicem missa, corpus Christi quod jam resurrexit, monstrat; pars comesta, ambulans adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ca auctoritate iubenius nepastorẽ suũ
oues quȩ eis ꝯmisse fuerint. nͥ infide
errauĩt. rep̃hend̾e audeant. Si aut̃ afidẽ
deuiauint erit corrigendus pꝰ secrete¬
asubditis. Quod suncorrigibił qͥ absit
apparuerit. tunc erit accusandꝰ. ad pri¬
mates suos. aut ad sedẽ apłicã. ꝓaliis uͦ
actib suis magis ẽ tollerandus aboĩb
subditis suis quã accusandus. aut pu¬
blice derogandus. quia cũ ineũ a subdi¬
tis delinquit᷑ eꝰ ordinationi obuiat᷑. ꝗ
eũ p̃tulit eis dicente apło. Dĩ ordinatio¬
ni resistit ꝗ pocestati resistit.

Expanded text:
ca auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant. Si autem a fide deviaverit, erit corrigendus pa subditis suis; quod si incorrigibilis, quod absit, apparuerit, tunc erit accusandus ad primates suos aut ad sedem apostolicam. Pro aliis vero actibus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis quam accusandus, aut publice derogandus, quia cum in eis a subditis delinquitur, ejus ordinationi obviat qui eos ei praetulit dicente Apostolo: « Dei ordinationi resistit qui potestat
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis ⁊ ꝑiculi urgentis instã¬
tia p̃sidiũ penitentie.⁊ mox recon¬
ciliationis implorant. nec satisfacti¬
o int̾ dicenda ẽ. nec reconciliatio de¬
suras possumus pone̾ nec tꝑa diffi¬
nire. ap̃ quẽ nullas patit̾ uenie mo¬
tuas ut uistificeris.¬

Expanded text:
necessitatis et in periculi urgentis instantia praesidium poenitentiae, mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio dedum possumus ponere, nec tempora diffinire, apud quem nullas patitur veniae motuas prior, ut justificeris
Abbreviated transcription (Latin):
fieri debere cũ adsynodũ canonice
uissus uentre cõtempnit. Aut pꝰ quã
illuc uenerit. sac̃dotalibꝰ respuit obedi¬
re p̃ceptis. aut añ finitã causȩ sue
examinationẽ asẏnodo ꝓfugus abire
p̃sumit.

Expanded text:
debere, cum ad synodum canonice jussus venire contempserit, aut postquam illuc venerit, sacerdotalibus respuit obedire praeceptis; aut ante finitam causae suae examinationem, a synodo profugus abire praesumit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si t̾rena ista res publica p̃cepta
xͥana custodiat. ⁊ ipsa bella sine be¬
niuolentia ñgerant᷑ ut adpietatis
iustitie paccatã societatẽ uictis fa¬
ciliꝰ consolet᷑. Nãq silicentia iniꝗ¬
tatis eripit᷑: utilit̾ uincit᷑. qm̃ nicħ
penalis nutrit᷑ inpunitas. ⁊ mala
uoluntas uelut hostis int̾ior robo¬
rat᷑ Itẽ. Miscdit̾ enĩ sifieri pot̾ ⁊̃ bella
geretent᷑ abonis ut licentiosis cupi¬
ditatib domitis ħ uitia ꝑderentur
q̃ iusto imꝑio ł extirpari ł puniri de
tis petentib in eugłio legeret᷑. ut a¬
bicerẽt arma seq militie o mĩo sub¬
ꝯcusseriti nulli calũniã feceritis suf¬
ficiat uobis stipendiũ ur̃m. Quib
ꝓ p̃um stipendium suffice debere
p̃cepit. militare utiq ñ ꝓhibuit.

Expanded text:
si terrena ista res publica praecepta Christiana custodiat, et ipsa bella sine beniuolentia non gerentur, ut ad pietatis iustitiaeque pacatam societatem uictis facilius consulatur. nam cui licentia iniquitatis eripitur, utiliter uincitur, quoniam poenalis nutritur impunitas et mala voluntas, velut hostis interior roboratur. Item: Misericorditer enim, si fieri posset, etiam bella gerentur a bonis, ut licentiosis cupiditatibus domitis haec vitia perderentur, quae justo imperio vel exstirpari, vel puniri debtis petentibus in Evangelio dicerentur, ut abjicerent arma, seque militiae omnino subconcusseritis, nulli calumniam feceritis, sufficiat uobis stipendium uestrum. quibus proprium stipendium sufficere debere praecepit, militare utique non prohibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut altaria quȩ passim ꝑ a-
gros ⁊ ꝑuias tanꝗͣ memorie martirũ
constituunt᷑. in quib nullũ corpus aut
tant᷑. Si aut̃ hoc ꝑ tumultus ppłares
ñ sinit᷑. plebes tñ ammoneant᷑. ne illa
loca frequentent. ut qui recte sapiunt
nulla ibi suꝑsticione deuincti tenean¬
tur. ⁊ omnino nulla memoria marti
fidellissima origine traditur. siamq ꝑ sõ¬
nia ⁊ ꝑ manes. quasi reuelationes qͦꝵ¬
libet hominum ubicumq constituuntur

Expanded text:
cuit ut altaria quae passim par agros et per vias, tanquam memoriae martyrum constituuntur, in quibus nullum corpus, auttantur: si autem hoc per tumultus populares non sinitur, tamen plebes admoneantur ne illa loca frenulla ibi superstitione devincti teneantur. Et omnino nulla memoria martyrfidelissima origine traditur; nam quae per somnia et inanes quasi revelationes quorumlibet hominum ubicumque constituuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ues uͦ quȩ pastori suo ꝯmise fiu̾nt.
eũ nec rep̃hende nͥ recta fide exoͥbitauĩt
debent. nec ullatenus accusare possunt
quia facta pastorũ oris gladio ferienda
ñ sunt. quãquã recte repͣhẽdeda uideãt᷑.¬

Expanded text:
es, quae pastori suo commissae sunt, eum nec reprehendere nisi a recta fide exorbitaverit  debent  nec ullatenus accusare possunt, quia facta pastorum oris gladio ferienda non sunt, quanquam recte reprehendenda videant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuisibilis sacerdos uisibiles creat᷑aᷤ
in subam corꝑis & sanguinis sui.
uerbo suo secreta potestate sua con¬
dite. hoc ẽ corpus meũ. & scĩficatione
repetita. accipite ⁊ bibite. hic ẽ sangͥs
meus. Ego ad nutum precipientĩ do¬
mini. repente ex nichilo sustitert᷑.
excelsa celoꝵ. & ꝓfunda fluctuum.
uasta t̾raꝵ. parĩ potentia in sp̃u¬
alib sacramentis. ubi precipit uir¬
tus. seruit effectus.

Expanded text:
uisibilis sacerdos uisibiles creaturas in corpus et sanguinem suum uerbo suo secreta potestate codite; HOC EST CORPUS MEUM: et sanctificatione repetita: Accipite et bibite; hic est sanguis meus. Ergo ad nutum praecipientis Domini, repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum . Pari potentia in spiritualibus sacramentis ubi praecipit virtus, servit effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
ulti quod sine ñ sine dolore
dicendum ẽ inpenitentia ñ tã peccati
remissionem quã tẽporis constituti
expectant explectionem. ⁊ si carniũ
⁊ uni usus intͥ dictus ẽ. mutata ñ uo¬
lente s eiusdem cibi aut potus p̃cep¬
tione intantũ deliciis sus indulgẽt
ut delicius his int̾dictis aliorum ci¬
borum ł potionũ appetitu iuuere
cognoscant᷑. Sp̃italis aũt abstinenti¬
a que inpenitentibus potissimum
iuigere debet.⁊ quorumdã ciborũ
acpotionum ꝑceptiones ⁊ desidiũ
fuge̾ debet. Ille inquã ille magis
parsimonie seruire cesẽ dus ẽ. qui
si ñ solum quarũdã rerum ꝑceptio¬
nes s delectationes. corporis penitꝰ
int̾dicit.

Expanded text:
ulti, quod non sine dolore dicendum est, in poenitentia non tam peccati remissionem, quam temporis constituti expectant expletionem; et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed eiusdem cibi aut potus perceptione in tantum deliciis suis indulgent, ut delitiosius his interdictis aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, quae in poenitentibus potissimum vigere debet, et quorundam ciborum ac potionum perceptiones et desiderium fugere debet. Ille, inquam, ille magis parsimoniae servire censendus est, qui sibi non solum quarundam rerum perceptiones, sed delectationes corporis penitus interdicit.
Abbreviated transcription (Latin):
epłam deferens quod quidã uiti ⁊ mu¬
lieres p̃t̾ito sabbato. pascalidie pro
magno ppłorum incursu nescientes
filios suos suscepissent ex lauacͦ sc̃o.
supis gͦ scire siptali ratione accidẽ¬
ti debeant uiri acmulieres ad ꝓͥuin
usum redire anñ. Nos uͦ ex hac re
mesti inquisiuimus pͥorum dicta
Inuenimus aũt inarchiuis huius a¬
postolicȩ sedis iam talia contigisse
inȩccła hisauriȩ.⁊ hethesiorum. simł¬
q iero solime aliarũ etiã ȩccłarũ epĩs.¬

Expanded text:
strae epistolam deferens, quod quidam viri et mulieres praeterito Sabbato paschali die prae magno populorum incursu nescientes filios suos suscepissent ex lavacro sancto. Cupis ergo scire si pro tali ratione accidenti debeant viri ac mulieres ad proprium usum redire, an non. Nos vero ex hac re moesti, inquisivimus priorum dicta. Invenimus autem in archivis hujus apostolicae sedis jam talia contigisse in Ecclesia Hisauriae, Ephesiorum, simulque Hierosolymae, aliarum etiam Ecclesiarum epis
Abbreviated transcription (Latin):
cipis ꝓ hibentes talia ꝑscripserunt.
⁊ confirmauerunt. ut nullo modo
se in conuigio se reciꝑent mulieres
aciuri quicumq aliqua ratione su¬
adente diabolo tale uitium inolescat¬
lis. ⁊ ingͥssu eccłe usq ad cõfirmatio¬
xp̃ianus suã cõmatrem in cõiugium
susciꝑe debet. ⁊ quip̃sum pserit tãdiu
a nathematis iunculo religet᷑. donec
cum seꝑate fuint. hac ꝓ illicita actiõe¬
aꝓpͥis uiris. totã p̃cipimus recipere
dotem quã indie nuptiali receꝑint.
⁊ pꝰ expletum annum recipiant ali¬
⁊ uir uxorem.

Expanded text:
cipis prohibentes talia perscripserunt, et confirmaverunt, ut nullo modo se in conjugio reciperent mulieres ac viri, quicunque aliqua ratione suadente diabolo tale vitium inolescatlis et ingressu ecclesiae usque ad confirmatioianus suam commatrem in conjugium suscipere debet; et qui praesumpserit, anathematis vinculo religetur in percum separatae fuerint pro hac illicita re, a propriis viris totam praecipimus recipere dotem, quam in die nuptiali receperunt; et post expletum annum recipiant aliet vir uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
aurium ⁊ occłorum ꝑtinent illecebras. Uñ
anumi uigor emolliri posse c̾dat᷑ ut deali¬
quib gn̾ib musicoꝵ. aliisq ñ nullis reb
om̃s sac̾dote dise abstinẽ debent. quia ꝑ
aurium occłorumq illecebras uiciorum
turba ad animum ingͥdi solet. histrionũ
qͦ turpium ⁊ obscenorum inso len mias
locorum ipsi animo effugẽ. ⁊ ceteris sac̃doti¬
b esfugienda p̃dicare debent.

Expanded text:
aurium et ad oculorum pertinent illecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum aliisque nonnullis rebus, omnes sacerdotes Domini se abstinere debent; quia per aurium oculorumque illecebras vitiorum turba ad animum ingredi solet: histrionum quoque turpium et obscenorum insolentias jocorum, ipsi animo effugere caeterisque sacerdotibus effugienda praedicare debent.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rõnabilit̾ std̃m scõs patres aspͥnodo ẽ
firmatum. ut monachus quẽ canonica
ep̃m fe̾cit. uelut legimuis heres pat̾nã
sibi heditatem postea uire uendicãdi
potestatem habeat.S quicquid acqͥ
lam scĩbenedict arbitrio. Postquam
em̃ ep̃s ordinatiu adaltare adquod
scĩficat᷑. ⁊ titulat᷑ scãm sacros canones
Q acquirere pot̾it resticuat.

Expanded text:
onabiliter secundum sanctos Patres a synodo est confirmatum, ut monachus, quem canonica episcopum facit, velut legitimus haeres paternam sibi haereditatem postea jure vindicandi potestatem habeat. lam S. Benedicti, arbitrio. Postquam enim episcopus ordinatur, ad altare, ad quod sanctificatur et titulatur, secundum sacros canones quod acquirere poterit restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
euꝰ ubet ordinis cłicus qui catholicã de¬
serens c̃munionẽ. hereticȩ se puitati miᷤ¬
cuerit. si ad eccłiam ⁊ ad c̃munionem
catholicã reuerti uoluerit. pͥus errores
suos. ⁊ auctores ipsos damnatos ase sine
gradui quo erat sñ aliqua ꝓmotione re-¬
cipiat᷑. ꝗͥ tñ ꝓ magno hãt bñficio si ad¬
empta sͥ omni spe ꝓmonitionis in eo
cłatus. Non leuam ap̃ dnm noxan incͤ¬
rit qͥ de talib ad sacros ꝓmouendos or¬
dines udicauerit. Qđ si ̃ gͣndis exami
natione ꝓmotio c̃cedit᷑ in culpatis. mł¬
to magis ñ debet licere suspectis. Igit᷑
apłica auctoritate p̃cipunꝰ. ut cͥespes¬
te ab omnib a modo impleanit᷑. que
ad totuis eccłiȩ incolumitatẽ ⁊ lauda¬
bilit̾ suggesta sunt ⁊ salubrit᷑ ordina

Expanded text:
uslibet ordinis. « Clericus, qui Catholicam deserens communionem, haereticae se pravitati miscuerit, si ad Ecclesiam et communionem Catholicam reverti voluerit, prius errores suos et ipsos auctores suos damnatos a se sine gradu in quo erat, sine aliqua promotione recipiatur. Qui tamen pro magno habeat beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in eoulatus. Non levem apud Dominum noxam incurrit, qui de talibus ad sacros ordines natione promotio est, ceditur inculpatis, multo magis non licere suspectis. Igitur apostolica auctoritate praecipimus ut circonspecte ab omnibus amodo impleantur, quae ad totius Ecclesiae incolumitatem et laudabiliter suggesta sunt et salubriter ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dicit. qͥ manducat carnem meã
& bibit sangͥnem meũ. in me manet
& ego in eũ. Si in me manet ⁊ ego in
nec ego in illo. & si accipit sacramen¬
tum. acquirit magnum tormentum.

Expanded text:
 Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Si in me manet, et ego in nec ego in illo; et si accipit sacramentum, acquirit magnum tormentum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑. ille aut̃ dicat selibum eẽ. siquidẽ
ingenuum scribat᷑ testimoniũ es. pꝰea
aut̃ siꝑbatꝰ fui̾t seruus nullius mom̃¬
ti sit. Sin aut̃ lib̃tinũ se ẽẽ dixerit.
si quod strumentũ manu missionis suȩ
ostendit. dicat testimonium. Sinaũt
inalio loco dicat strumenta sui status
hab̾e. scribat᷑ quidẽ testimonium es.
Postea aut̃ siñ ꝓduxerit strumenta.
nullius momenti sit.

Expanded text:
dicatur, ille autem dicat se liberum esse, siquidem ingenuum: scribatur quidem testimonium ejus, postea autem si probatus fuerit servus, nullius momti sit. Sin autem libertinum se esse dixerit, siquidem instrumentum manu missionis suae ostendit, dicat testimonium; sin autem in alio loco dicat instrumenta sui status habere, scribatur quidem testimonium ejus. Postea si non produxerit instrumenta, nullius momenti sit.
Abbreviated transcription (Latin):
er sonis discordantium. id speciali dif¬
finitione p̃cipimꝰ. ut añ quã eos reconcili¬
atio uaera innectat. uullus eorum accede
ad altare diũ audeat. ł grãm cõmunionis
scẽ ꝑcipiat. s geminato tempore ꝑpenitẽ¬
tiã conpensabũt. qͦ discordie seriuerunt.
Quod siunus eorum alio cõcẽpnente adsa¬
tisfactionẽ caritatis cururrerit.÷. ex eo tẽ¬
pore iã pacificus intͣ eccłam recipiet᷑. ex qͦ
ad concordiam festinasse conuncit᷑. sen¬
tentia tñ suꝑiore seruata. ut tempꝰ quod
iniram expendit. geminatũ inpenitentiȩ
satisfactione ꝑsoluat.

Expanded text:
en discordantium id speciali definitione praecipimus, ut, antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audeat, vel gratiam communionis sanctae percipiat: sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum, alio contemnente, ad satisfactionem charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra Ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur: sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in iram expendit, geminatum in poenitentiae satisfactione persolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
uod in canonib legitur ñ debere ep̃m
de cuutate ad ciuitatem tͣnsire uł tͣusfer¬
ri. ñ de his đr qui hoc aut ui ẽpulsi.
aut necessitate coacti. aut auetoritate
maioꝵ hoc agunt. s de his qui ardore
auaritie inflaminati sponte sua ꝓsili¬
unt. ⁊ potiꝰ ambitioni ꝗͣ utilitati eccłe¬

Expanded text:
legitur, non debere episcopum de civitate ad civitatem transire , vel transferri, non de his dicitur, qui aut vi expulsi, aut necessitate coacti, aut auctoritate majorum hoc agunt: sed de his, qui avaritiae ardore inflammati, sponte sua prosiliunt, et potius ambitioni quam utilitati Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuus ingenuã acceꝑit uxorem
⁊ pꝰ filiorũ ꝓc̾ationẽ. occasioe diuortis
cuiusdã seruum se fecit. Ytrum neces¬
sario mulierem ten̾e debeat ⁊ sitenu¬
dũ ille ñ exconsensu cõiugis se seruum
fecit. quẽ ipsa maritũ accepit. A¬

Expanded text:
nuam acceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecerit, utrum necessario mulierem tenere debeat, et, si tenudum ille non ex consensu conjugis se servum fecit, quem liberum ipsa maritum accepit. C
Abbreviated transcription (Latin):
tutione didicimꝰ. ut qͥlibet apud
heresim in tͥnitatis noĩe baptizant᷑.
cũ ad scãm eccłiam redeunt aut un¬
ctione cͥsmatis. aut impositione manꝰ
sola ꝓfessione fidei ad sinum matris
eccłie reuocent᷑. unde arrianos ꝑ im¬
positionem manꝰ occidens. ꝓunctionẽ
uero scĩ cͥsmatis adingressũ catho¬
lice oriens reformat.¬

Expanded text:
tutione didicimus, ut quilibet apud heresim in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanctam aeclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei, ad sinum matris aeclesiae revocentur. Unde Arrianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero chrismatis ad ingressum catholicae Oriens reformat
Abbreviated transcription (Latin):
tium substantia partes uendicent.
sicuti deꝓͥis seruis. int̾dicimus itaq
canonica quetoritate ne hoc ult̾iꝰ fiat.
s sicuti lib̾i factisunt ad suscipiendum
gradum.⁊ ad diuinum officiũ agendũ
ita nichil abeis exigatur. p̃t̾ diuinũ offi¬
cium. Depeculiari uero sacerdotum nicħ
sibi usurpent. s totum inquattuor diuida¬
tur. partes. una epõ alia altari. tercia pau
ꝑib quarta parentib ⁊ si ñsunt idonei
parentes ep̃s eam recipiat. ⁊ inusum eccłȩ
diligent̃ distribuat. Et siquis contra hoc
facere p̃sumpserit. a nathematiretur

Expanded text:
um substantia partes sibi vindicent sicuti de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate ne hoc ulterius fiat: sed sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradum et agendum divinum officium, ita nihil ab eis exigatur praeter divinum officium. De peculiari vero sacerdotum nihil sibi usurpent, sed totum in quatuor dividatur partes, una eperibus, quarta parentibus. Et si non sunt idonei parentes, episcopus eam recipiat, et in usum Ecclesiae diligenter distribuat. Et si quis contra hoc facere praesumpserit, anathematizetur
Abbreviated transcription (Latin):
exgradu ȩccłastico si ñ testamento ⁊ si¬
ne cognatione disceserit hereditas eius ad
eccłam uͥ deseruiuit deuoluat᷑. Similiter

Expanded text:
ex gradu ecclesiastico sine testamento et sine cognitione discesserit, hereditas eius ad ecclesiam ubi servivit, devolvatur. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate incumbente mittente neqͣ¬
quam demonastio eg̾diantur. he uero
que famulos aut famulas ñ habent
ad exercenda negotia ad mediam mona¬
st̃ii portam ꝑueniant. ⁊ ibi coram testi¬
b negotium suum exerceant.

Expanded text:
necessitate incumbente mittente, nequaquam de monasterio egrediantur. Hae vero quae famulos aut famulas non habent, ad exercenda negotia ad mediam monasterii portam perveniant, et ibi coram testibus negotium suum exerceant.
Abbreviated transcription (Latin):
norant̾ baptizati sunt. ñ indigenł
sitas aliqua cogat. Qui aut̃ non ignari
it̾m baptizati sunt. qͦsi it̾m xp̃m crueifire¬
runt.ꝑ .u.ii. annos peniteant. quarta &
ꝓ mundicia putauerint .iii. annis si-¬
milit̾ peniteant.

Expanded text:
norantes baptizati sunt non indigent liqua necessitas cogat. Qui autem non ignari iterum baptizati sunt, quasi iterum Christum crucifixerint, septem annos poeniteant, quartam, pro munditia putaverint, tribus annis similiter poeniteant.
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ nrm mortem atriꝑe. s illa¬
tã abaliis libent̾ exciꝑe. hñ ⁊ inꝑsecuti¬
onib ñ licet ꝓͣa ꝑire manu absq eo
uͥ castitas ꝑiclitat᷑. s ꝑcutienti colla sub¬
mitte.¬

Expanded text:
ostrum mortem arripere, sed illatam ab aliis libenter excipere. Unde et in persecutionibus non licet propria perire manu absque eo, ubi castitas periclitatur, sed percutienti colla submitte
Abbreviated transcription (Latin):
ne eccłie consortio deuiart̃. nec ab eiꝰ fideli p̃¬
dicatione seiuncti sunt. s ipsiꝰ communioniꝰ.¬
ꝑ grãm dĩ usq ad ultimũ diem uite suȩ fuere
participelegendos decernimis. Item. decere¬
tales epłȩ quas beatissimi p̃p diuersis temꝑi¬
solatione dederunt uen̾abilit̾ suscipiendle
sunt. It̃. Gesta scõꝵ martirum qui muttiplici¬
ter torm̃toꝵ cruciatib & mirabilib con¬
fessionum tͥumphis irrident᷑. quis ita ca-¬
tholica ẽẽ dubitet. ⁊ maiora eos in agoni¬
cundũ antiqͣm auctoritatẽ uł consue-¬
tudinem. singulari cautela. in scã roma-¬
na ecelia leguntur. qr ⁊ eoꝵ qui ꝑscͥpse¬
re nomina penitus ignorant᷑. ⁊ ob infide¬
lib aut dictis suꝑflua. aut minꝰ apta
qͥ rei ordo fuerit. scͥpta ẽẽ putant᷑. sicut

Expanded text:
 fideli praedicatione sejuncti sunt, sed ipsius communionis gratia Dei usque ad ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernimus. Item, decretales epistolas quas beatissimi papae sultatione dederunt venerabiliter suscipiendae sunt. Item, gesta sanctorum martyrum quae multipliciter tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ita Catholicorum esse dubitet et majora eos in agonicundum antiquam auctoritatem vel consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina, penitus ignorantur, ab infidelibus aut dictis superflua, aut mimis apta, quam rei ordo fuerit, scripta esse putantur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
noscimus. Et ñ solũ de rufino s etiam
de uniuersis quos uix sepiꝰ memoratꝰ
zelo dei ⁊ fidei religiõe rep̃hendit. Item
Origenis ñ nulla opꝰcula quę uir beatiᷤ¬
simꝰ ieronimus ñ repudiat. legenda sus¬
cipimꝰ. Reliqua aut̃ omnia cũ aucto¬
re suo dicimꝰ ẽẽ renuncianda. Item.
Chronica eusebii cesariensis atq eiꝰdẽ
hystorię eccłiasticȩ ubros. ꝗͣuis in pͥmo
narrationis suȩ libro tepuderit. &
pꝰ in laudib atq excusatione origenis
scismatici unũ conscͥpserit librum.
ꝓpt̾ rerũ tũ singłarem noticiã quȩ ad
instructionem ꝑtinet. usq quaq ñ di-¬
cimꝰ renuendos. Itẽ. Orosiũ uirũ erudi
tissimũ collaudamꝰ. ꝗr ualde nob̾ neces-¬
saria. adu̾sus paganoꝵ calũpnias ordi-¬
nauit. miraq buitate contex uit. Item
Uenerabił uiri sedulii paschale opꝰ qdđ
heroicis descͥpsit uersib insigni laude
reticis. scismaticis conscͥpta uł p̃dicta sunt
nullatenus recipit catholiea ⁊ apłica ro-¬

Expanded text:
gnoscimus. Et non solum de Rufino, sed etiam de universis, quos vir saepius memoratus zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum suo auctore dicimus esse renuenda. Item Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum: propter rerum tamen singularem notitiam, quae ad instructionem pertinet, usquequaque non dicimus renuendostissimum collaudamus, quia valde nobis necessaria adversus paganorum calumnias ordinavit, miraque brevitate contexuit. Item, venerabilis viri Sedulii paschale opus quod heroicis descripsit versibus, insigni laude reticis sive schismaticis conscripta vel praedicta sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Ro
Abbreviated transcription (Latin):
cã romana eccłia pꝰ allas ueteris
& noui testam̃ti quas regularit᷑ suscipi¬
mus. etiã has suscipi ñ ꝓhibet scͥpturas
trum mediante maximo constantino
aug̃to in qua arrius heretieus dãpna¬
tus ẽ. Scãm si nodum constantinopoli-¬
tanam mediante theodosio seniore au-¬
gͦto. in qua macedonius hereticus de-¬
bitam dapnationẽ excepit. Scãm syno-¬
dum ephesuiam in qua nestoruis dãp-¬
natꝰ ẽ cũ consensu beatissum celestini
pape mediante crrillo alexandrine se-¬
dis ancistite. ⁊ archadio ep̃o ab italia
destinato. Scãm sy nodum calcidonen-¬
sem mediante martiano aug̾to.⁊ ana¬
tholio constantino politano ep̃o. in qua
nestoriana. ⁊ euchitiana. heresis simisl
cũ dioscoro eiusq complicib dampna-¬
te sunt. s .i si qua sunt concilia a scĩs pa¬
decreiumꝰ. Iam nune subscipiendũ est¬
de opuscuł sc̃oꝵ patrũ. quȩ in eccłia
catholica recipiunt᷑. Opuscula beati ex.¬
pͥani martiris. & kartaginensis ep̃i I

Expanded text:
a Romana Ecclesia, post illas Veteris vel Novi Testamenti, quas regulariter suscepimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas: trum, mediante Maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus condemnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est, cum consensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis andestinato. Sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis, simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Padecrevimus. Jam nunc subjiciendum de opusculis sanctorum Patrum, quae in Ecclesia catholica recipiuntur. Opuscula beati Cypriani martyris, et Carthaginensis episcopi.