comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stituto occurrerem ꝑlatort. Filium autẽ nr̃m
paulinum in xp̃i caritare. dulcissimum. in hac
potuis epłã resaluto. & paueis ut festinus ea¬
bortor. ut miscdĩȩ dm̃ qui sciens dare auxiliũ
de tribulatione cum turbulentissima tempe¬
state misit inportum quo tu pelago tranqͥl¬
liore ꝑmeasti. ipsi marine tranquillitati mi¬
mine credens. & qui eius rudim̃tis excipien¬
dis atꝙ nutriendis te dedit. gr̃as agat quantas
potest. & om̃a ossa eus dicant. dnẽ quissimi¬
liftibi. Nonenim ubiore fructu legit uł audit
me docentẽ ac difserentem. uł quibus libet
exhortationibus accendentẽ quam inspicit te
uiuentem. Resalutant scãm & sincerissimã
benignitatẽ tua. conserui mei qui mecum sunt
Condiaconus auttm nr̃ peregrinus ex quo ame
ꝓfectus ẽ. cum sco frẽ nr̃o urbano. quando ept¬
scopatus sartinam subire ꝑrexit. ñdum reme¬
auit ipponem. Saluos eostam̃ in nomine xp̃i

Expanded text:
stituto occurrerem perlatori. filium autem nostrum stituto occurrerem perlatori. filium autem nostrum Paulinum in Christi caritate dulcissimum in hac potius epistula resaluto et paucis ut festinus exhortor, ut misericordiae domini, qui sciens dare auxilium de tribulatione eum turbulentissima tempestate misit in portum, quo tu pelago tranquilliore permeasti ipsi marinae tranquillitati minime credens, et qui eius rudimentis excipiendis atque nutriendis te dedit, gratias agat, quantas potest, et omnia ossa eius dicant: Domine, quis similis tibi? non enim uberiore fructu legit uel audit me docentem ac disserentem uel quibuslibet exhortationibus accendentem, quam inspicit te uiuentem. resalutant sanctam et sincerissimam benignitatem tuam conserui mei, qui mecum sunt. condiaconus autem noster Peregrinus, ex quo a me profectus est cum sancto fratre nostro Urbano, quando episcopatus sarcinam subire perrexit, nondum remeauit Hipponem; saluos eos tamen in nomine Christi
Abbreviated transcription (Latin):
animam ioseph. ꝓdura tribulatione positum
ferrummͥ uiactur. Aꝑte quippe dr̃ ferrum
ꝑtransut animam eius. donec ueniret uer¬
bum eius. idẽ tamdiu fuit indura tribula¬
tione. donet fieret qđ p̃dixit. Itinc enm
magnus ẽ habitus. & ab illa tribulatione
tribulatus. Sedne humanx sapientiȩ tribu¬
eretur qđ uenit uerbum euis. idẽ factumẽ
qđ p̃diait. more suo scriptura scã dõ indedat
głãm. & continuo subiungit. Eloquium dm̃
igniuit cum. Ut potui ñ defui int̾rogatiom¬
bus tuis. aduitus orationibus tins. & ipsis qͣs
misisti disputationibus tius. Cum enm int̃¬
rogando disputas. & queris acriter. & doces hu¬
milit᷑. Utile ẽ autẽ. ut at obscuritatibus diui¬
narum scripturarum quas exercitationis nr̃x
causa eẽ ds uoluit multe inueniantur senten¬
tiȩ. cum aliud alii uidetur quȩ tam̃ om̃s sane
fidei doctrinȩq concordent. Dabissane uemã
sulo meo multum festinanti. ut iam innaui con¬

Expanded text:
animam Ioseph, pro dura tribulatione positum animam Ioseph, pro dura tribulatione positum ferrum mihi uidetur; aperte quippe dicitur: Ferrum pertransiit animam eius, donec ueniret uerbum eius, id est tam diu fuit in dura tribulatione, donec fieret, quod praedixit. hinc enim magnus est habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est factum est, quod praedixit, more suo scriptura sancta deo inde dat gloriam et continuo subiungit: Eloquium domini igniuit eum. Ut potui, non defui interrogationibus tuis adiutus orationibus tuis et ipsis, quas misisti, disputationibus tuis. cum enim interrogando disputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scripturarum, quas exercitationis nostrae causa deus esse uoluit, multae inueniantur sententiae, cum aliud alii uidetur, quae tamen omnes sanae fidei doctrinaeque concordent. dabis sane ueniam stilo meo multum festinanti, ut iam in naui con
Abbreviated transcription (Latin):
tangere. ñdum enim ascendi ad patrem. nichil
sum fidei se requirere. qua ereditur eum ex¬
celsumeẽ cum patre. Et qđ ab illis duobus in
fractione panis ẽ agnitus. sacram̃tum eẽ qđ
nos  agnitionẽ suam congregat. nullus debet
ambigere. De uerbis fymeonis ubi ait uirgim
matri dm̃i. & tuam ipsius animam ꝑtransibit
framea. in alia epła cuius exemplum etamm¬
misi. diai quid mͥ uideatur. ꝗd etiã tibunter
cȩtera uisumẽ. Et qđ adiunait ut denudent᷑
multorum cordium cogitationes. hoc intelli¬
gendum puto. quia ꝑ dm̃i passionẽ & insidiȩ
uideoꝵ & aiscipulorum infirmitas patuit. Tri¬
bulationẽ gͥ gladui nomine significatam ẽẽ
credibile ẽ. quo mat̾na anima uulnerata ẽ
doloris affcctu. Ipse fuit gladius inore ꝑse¬
cutoꝵ. de quibus inpsalmo dr̃. & gladusin
ore coꝵ. Ipsi cim erant filii hominum. qͦ¬
rum dentes arma & saguie. & lingua eoꝵ
gladius acutus. Nam & ferrum qđ ꝑtransut

Expanded text:
tangere, nondum enim ascendi ad Patrem , nihil tangere, nondum enim ascendi ad Patrem , nihil sum fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse cum Patre. Et quod ab illis duobus in fractione panis est agnitus , Sacramentum esse quod nos in agnitionem suam congregat, nullus debet ambigere. 33. De verbis Simeonis, ubi ait Virgini matri Domini, Et tuam ipsius animam pertransibit framea, in alia epmisi, dixi, quid mihi uideatur; quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod adiunxit: Ut denudentur multorum cordium cogitationes, hoc intellegendum puto, quia per domini passionem et insidiae Iudaeorum et discipulorum infirmitas patuit. tribulationem igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna anima uulnerata est doloris affectu. ipse fuit gladius in ore persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: Et gladius in ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum dentes arma et sagittae et lingua eorum gladius acutus. nam et ferrum, quod pertransiit
Abbreviated transcription (Latin):
ut fieret uultus splendidus sicut sol nemi¬
nem mouet eum potuisse usq ad tantam ex¬
cellentiam sulgoris & lucis colore̾̃ sui corpo
quaituus liniam̃ta imitata tẽ ut ñ posset
agnosci. & rursus eadem potentię faculta¬
te sicut tunc pͥstinum colorem. sic & post
resurrectionẽ pͥstina liniam̃ta reuocasse.
siam & illi tres discipuli ante quoꝵ oculos in
monte transfiguratus ẽ. ñ cum agnosceren
si addcos talis aliunde uenisset. Sed quia cũ
illo erant. ipsum cẽ certissinie reunebant.
At enim corpus ipsum erat. in quo resurrar᷑
Quid hoc adrem.: Nam illua utiq ipsum
corpus erat. in quo in monte transsiguratus
ẽ. & ipsum erat iuuenis in quo natusẽ. Et
tam̃ si quis tum iuuentm repente uidisset.
qui ñnͥ infantulum nosset. ñutiq agnosce¬
ret. anuꝰ ad liniam̃ta mittenda non potest
clerit᷑ dĩ potestas. qd porest ꝑ annoꝵ moras
hominis etas. Qđ autẽ marit dixit. nolime

Expanded text:
est, ut fieret uultus eius splendidus sicut sol, nemiest, ut fieret uultus eius splendidus sicut sol, neminem mouet eum usque ad tantam excellentiam fulgoris et lucis colorem sui corporquatenus liniamenta mutasse, ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorem sic et post resurrectionem pristina liniamenta reuocasse. nam et illi tres discmonte transfiguratus est, non eum agnoscerent, si ad eos talis aliunde venisset: sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. At enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. Quid hoc ad rem? Nam illud utique ipsum corpus erat in quo in monte transfiguratus est; et ipsum erat juvenis in quo natus est: et tamen si quis eum repente juvenem vidisset, qui nonnisi infantulum nosset, non utique agnosceret. An vero ad lineamenta mutanda non potest celeriter Dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas? 32. Quod autem Mariae dixit, Noli me
Abbreviated transcription (Latin):
noratius illo magis quam illo cibo carosati¬
etur. cum ad enis necessitatem ñ ꝑtintat
nͥ quolibet ualitudini apto alimñto refici
atꝙ fulciri. De euangłio inquisitio tua solit
multos mouere. qͣm dñs post resurrectionem
cum incodem corpore surrexerit. aquibusdã
qui eum nouerant utruisq seaus hominibus
& agnitus ñsit. & agnitus sit. Libi primum
queri folet utrum in eus corpore anpotius
incoꝵ oculis aliquia factum sit. quo ñ posset
agnosei. Cumenim legitur tenebant᷑ oculi
roꝵ ne agnoscerent cum. impedim̃tum qđ¬
dam agnoscendi uidetur in luminibus factũ
it eis in alia effigie. utiq inipso corpore cuiꝰ
alia erat esfigies. aliquid factum fuisse. qͦ
impedim̃to tenerentur. ide̾ moram agno¬
scendi paterentur oculi eoꝵ. Sedego miror
cum duo suit in corpore quibus cuiusq spe¬
cies agnoscatur. liniam̃ta. & color. cur ante
resurrectionẽ qđ in monte ita transfigaratꝰ

Expanded text:
noratius illo magis quam illo cibo caro saturarnoratius illo magis quam illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quo modo dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri solet, utrum in eius corpore an potius in illorum oculis aliquid factum sit, quo non posset agnosci. cum enim legitur: Tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agnoscendi uidetur in luminibus factum it eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius alia erat effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species agnoscatur, liniamenta et color, cur ante resurrectionem, quod in monte ita transfiguratus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ita rep̃hendit : Dicam qđ & ipse inscri¬
pturis potes aduertere. sepe sapientiã po¬
sitam ctiam insedibus mundi huius. quã
dicit exp̃ssius sapientiam huius mundi. Nec
di. Nontnim & alio loco cum ait. ubi sa¬
pientiȩ. Nichil enim abcis dr̃ in huius modi
suꝑstiuosis obseruationibus. ubi ñ mundi
quȩdam sapientiȩ reddi indcatur. Nã &
cum dicit cauͤte ne quis uos decipiat ꝑphi¬
lophiam. ñ ait huius mundi. Et quidest
philosophia latine. nͥ ftudium sapientię:
Sunt gͦ inquit ista rationem quideͣ haben¬
tia sapientiȩ. idẽ de quibus aliqua ratio
reddatur. scđm clem̃ta mundi huius. & pͥn¬
cipatus ac potestates in obseruatione &
humilitate cordis. laenm agunt ista. ut
supstitionis uitio cor humilutur ad ñpar¬
cendum corpori. dum fraudatur istisesciᷤ
quibus compellitur abstinere. ñ in honore
aliquo ad saturitatem cariis. Non qđ ho¬

Expanded text:
quae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scriquae ita reprehendit? Dicam, quod et ipse in scripturis potes aduertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi huius, quam dicit expressius sapientiam huius mundi. nec di\'; non enim et alio loco, cum ait: Ubi sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis obseruationibus, ubi non secunquaedam sapientiae reddi uideatur. nam et cum dicit: Cauete, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi\'; et quid est philosophia Latine nisi studium sapientiae? sunt ergo, inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est de quibus aliqua ratio reddatur secundum elementa mundi huius et principatus ac potestates — in obseruatione et humilitate cordis — id enim agunt ista, ut superstitionis uitio cor humilietur — ad non parcendum corpori — dum fraudatur istis escis, quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
cernitis.: his dictis in serit uerba corum qͥ
decernunt de hoc mundo ꝑ has obseruati¬
ones quasi rationabiles affectata uanitate
humilitatis inflati. Ne tetigeris. ne gusta¬
ueris. ne attaminaueris. Recolamus qđ
dictumẽ superus. ut hoc intellegamus.
Nonuult enim eos in his obseruationibus ui¬
dicari ubi dr̃. ne teugeris. ne gustaueris.
nt attaminaueris. Qux sunt inquit om̃a
in corruptionẽ ꝑ abusionem. Om̃a hec inqͥt
ad corruptionem ualent. cum suꝑstitiose ab
his abstinttur. ut eis homo abutatur. idt̃ ñ
ris utatur scđm p̃cepta & doctrinas hominũ.
stoc planum tͣ. Sed qđ sequitur multum re¬
quiris. Quȩ sunt quidem rationẽ habentia
sapienie. in obseruatione. & humilitate
cordis. & uexatione corporis. uł sicut alu
iñpretati sunt adñ parcendum corpori. nͣ
inhonore aliquo ad saturitatem carins. Cur
inquis hȩc dicit rationen habere sapientiȩ.

Expanded text:
cernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui cernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi rationabiles affectata uanitate humilitatis inflati: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris. recolamus, quod dictum est superius, ut hoc intellegamus. non uult enim eos in his obseruationibus iudicari, ubi dicitur: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, quae sunt, inquit, omnia in corruptionem per abusionem. omnia haec, inquit, magis ad corruptionem ualent, cum superstitiose ab his abstinetur, ut eis homo abutatur, id est non eis utatur secundum praecepta et doctrinas hominum. hoc planum est; sed quod sequitur, multum requiris: Quae sunt quidem rationem habentia sapientiae in obseruatione et humilitate cordis et uexatione corporis — uel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendum corpori —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
nonuidit inculcans. quia ista homines suspicio¬
nibus & opinionibus agunt. ñ qd uderint
ita eẽ facienda. aut certe quȩ uidit inculcans
ideo magna existimans quia uidit ea qͥbusdã
locis obseruari ab hominibus quoꝵ auctorita¬
tihaberet sidem cuam rationt non reddita.
Et ideo sibi magnus uidetur. quia ei contigit
quoꝵdam sacroꝵ uidere secreta. Sed plemi¬
or sensusẽ quȩ ñuidit inculcans. frustra
inflatus mente carnissuȩ. Alirabiliter ibi
cum diocit inflatum m̃te carnissuȩ. ubi
thelo humilem supra dixerat. Fit enimmi¬
ris modis in anima hominis ut de falsahu¬
militate magis infletur. quã si aꝑdius suꝑbi¬
ret. Et ñtenens inquit caput. qđ uult xp̃m
intellegi. ex quo om̃e corpus ꝑ contactum
& coneacum subministratunt &copulatũ
crescit minerem̃tum dĩ. Si gͦ mortui estis
cum xp̃o abelem̃tis huius mundi. quidad¬
huc tamquam uiuentes dehoc mundo de¬

Expanded text:
non uidit inculcans, quia ista homines suspicionon uidit inculcans, quia ista homines suspicionibus et opinionibus agunt, non quod uiderint ita esse facienda, aut certe: Quae uidit inculcans, ideo magna existimans, quia uidit ea quibusdam locis obseruari ab horninibus, quorum auctoritati haberet fidem etiam ratione non reddita, et ideo sibi magnus uidetur, quia ei contigit quorundam sacrorum uidere secreta. sed plenior sensus est: Quae non uidit inculcans frustra inflatus mente carnis suae. mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat; fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius superbiret. et non tenens, inquit, caput — quod uult Christum intellegi —, ex quo omne corpus per contactum et conexum subministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo de
Abbreviated transcription (Latin):
uare negligitis. Corpus gͦ ap̃i nemo uos seducat
uolens inhumilitate cordis. Noc si ꝑuerbum
grecum diceretur. etiam in latina consuetudi¬
ne populari sonaret usitatuis. Sic emĩ ae uulgo dr̃
qͥ diuitẽ affectat. thelo diues: & qͥ sapientẽ thelo¬
sapiens. acȩt̾ahuiꝰmodi. gͦ ehic thelohumilis qd ple¬
nuis dicit᷑ thelonhumilisidẽ uolens humilis affecꝰ¬
tans humilitatẽ. qd intellegitur uolens iude¬
ri humilis. affectans humilitatẽ. Noc enim in
talibus obscruationibꝰ agitur. ut cor hominis
uelut religione humile reddatur. Addidit
auit᷑ & culturã angłoꝵ. uł sicut ur̃i codices
m̃torum mundi huuis p̃positos in his obstruatio¬
nibus colendos ce̾ arbitrantur. Nemo gͦ inquit¬
uos conuncat. cum sitis corpus xp̃i. uolens uide¬
ri humilis corde incultura angłoꝵ. quȩ ñuidit
inculcans. uł sicut quidã codicens habent. quȩ
uidit inculcans. Aut enim sic dicere uoluit que

Expanded text:
uare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari sonaret usitatius. sic enim et uulgo dicitur, qui diuitem affectat, thelodiues et, qui sapientem, thelosapiens et cetera huius modi; ergo et hic thelohumilis, quod plenius dicitur thelon humilis, id est uolens humilis, affectans humilitatem, quod intellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus obseruationibus agitur, ut cor hominis uelut religione humile reddatur. addidit autem et culturam angelorum uel. sicut uestri codices mentorum mundi huius praepositos in his obseruationibus colendos esse arbitrantur.. Nemo ergo uos, inquit, conuincat, cum sitis corpus Christi, uolens uideri humilis corde in cultura angelorum, quae non uidit inculcans uel, sicut quidam codices habent, quae uidit inculcans. aut enim sic dicere uoluit: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
illis dedit. ut qur̃a d modũ ipse se eauit carne.
sic suos ostenderet eauendos carnalibꝰ uitus.
ꝑ quȩ illi eis dominabantur. lam hic diligent̃
attende. quẽ admodum inferat ꝓpt̃ functaista
cominemorauimus. Nemo gͦ uos inquit uidi¬
cet incibo. tãquã ꝓpttrea om̃a illa dixcerit. qr
isti ꝑhuius modi obseruationes seducebantur
aueritatt qua liberi fiebant. de qua dictum est
in euangłio &e uiritas liberabit uos. idẽ liberos
facut. Nemo gͦ uos inquit iudicet incibo aut
inpotu. aut inparte dici festi. aut nromeniae.
aut sabbatoꝵ. qd ẽ umbra futuroꝵ. Noc ꝓpt̃
uidaismum. Dem de sequitur ꝓpt̃ suꝑstitioneᷤᷤ
gentilium. Corpus autt̃ xxp̃i inquit. nemouos
conuncat. Turpe ẽ inquit & nimis inẽgrium
& a gentrositate ur̃e libertatis alienum. ut
cumsitis corpus ap̃i seducamini umbris. & c̃¬
iunci udeamini ueluti peccantes. si hȩc obser¬

Expanded text:
illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem ad modum inferat, propter quod cuncta ista commemorauimus. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo, tamquam propterea omnia illa dixerit, quia isti per huius modi obseruationes seducebantur a ueritate, qua liberi fiebant, de qua dictum est in euangelio: Et ueritas liberabit uos, id est liberos faciet. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum, quod est umbra futurorum. hoc propter Iudaismum; deinde sequitur propter superstitiones gentilium: Corpus autem Christi, inquit, nemo uos conuincat. turpe est, inquit, et nimis incongruum et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti peccantes, si haec obser
Abbreviated transcription (Latin):
ĩbaptismo. in quo & conresurrea istis ꝑfide̾ ope¬
rationis dĩ. qui suscitauit illum amortus. lli¬
de quẽadmodum & hic corpus xp̃i eos osten¬
dit. ut ista contemnant. coberentes tanto capi¬
ti suo mediatori dĩ & hominum xp̃o iłu. &
nullum falsum uł inualidum medium ꝑ qđ
dõ coherceat requirentes. Et uos inquit cum
ec̃tis mortui indelictis. & pputio carnis uestrȩ.
Preputium uocauit. qđ significatur p̃putiu̾m.
hoc ẽ delicta carnalia. quibus expoliandi su¬
mus. lliuificauit inquit eum illo donans uob̾
om̃a delicta. delens qđ aduersus nos erat eẏro¬
graphum in dterctis. qđ erat contrarium nob.
quia reos lex faciebat. quȩ subintrauerat ut
ab undaret delictum. Tollens inquit illud de
medio & affigens illud cruci. cxutusse carnẽ pͥn¬
ciptꝰ & potestares exẽplaũ siducialit᷑ triumpbãs
cos insemetipso. Non utiꝙ bonossalmalos. pͥn¬
cipatus & malas potestates diabolicas scilicet.
& demoniacas exemplauit. idt̃ raemplum de

Expanded text:
rexistis per fidem operationis dei, qui suscitauit illum a mortuis. uide, quem ad modum et hic corpus Christi eos ostendit, ut ista contemnant, cohaerentes tanto capiti suo. mediatori dei et hominum Christo Iesu, et nullum falsum uel inualidum medium, per quod deo cohaereant, requirentes. et uos, inquit, cum essetis mortui in delictis et praeputio carnis uestrae — praeputium uocauit, quod significatur praeputio, hoc est delicta carnalia, quibus expoliandi sumus —, uiuificauit, inquit, cum illo donans uobis omnia delicta, delens, quod aduersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex faciebat, quae subintrauerat, ut abundaret delictum —, tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolicas scilicet et daemoniacas exemplauit, id est exemplum de
Abbreviated transcription (Latin):
mereri delictis. Quãobrẽ quanta possũ sup¬
plicatione deposco. ut si defendenda res ẽ. in¬
nouiiis defendatur. ab innocentibus molestia
separetur. Presta hoc. qd scdm naturam tuã
ꝑuides postulari. De damnis facilis potest habe¬
ri taratio. Tantum supplicia dep̾camur. Ac¬
ceptior dõ uiuas domine insignis. & merito

Expanded text:
 supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur. praesta hoc, quod secundum naturam tuam peruides postulari. de damnis facilis potest haberi taxatio; tantum supplicia deprecamur. acceptior deo uiuas, domine insignis et merito
Abbreviated transcription (Latin):
Alulta a nobis audierunt. multum etiã ipsi
rogauerunt. Sed absit ut tabes scrui simus
quos abris rogari delretet. aquibus nr̃ dñs
ñ rogatur. llnde ꝑuides ꝓuiuacitate m̃tis
tuꝑ adhoc cẽ nitendum seruata mansuetu¬
dine & moderatione xp̃iana. ut aut cęte¬
ros det̾reamus corum imitari puersitate̾.
aut oȩteros optemus eorum inutari corre¬
ctionem. Damna quȩ illata sunt ut tole¬
rantur a xp̃ianis. uł resarciuntur ꝑxp̃ia¬
nos. animarum nos luera quibus adquiren¬
dis cum periculo etiam sanguinis inhiamus.
e in loco illo questuosius ꝓuenire. & alus locis
illo exremplo ñimpediri desideramus. Dei
miscdia nobis p̃stet de tua salute gaudere.

Expanded text:
Multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi Multa a nobis audierunt, multum etiam ipsi rogaverunt; sed absit ut tales servi simus, quos ab eis rogari delectet, a quibus noster Dominus non rogatur. Unde pervides pro vivacitate mentis tuae, ad hoc esse nitendum servata mansuetudine, et moderatione christiana, ut aut caeteros deterreamus eorum imitari perversitatem, aut caeteros optemus eorum imitari correctionem. Damna quae illata sunt, vel tolerantur a Christianis uel resarciuntur per Christianos. animarum nos lucra, quibus adquirendis cum periculo etiam sanguinis inhiamus, et in loco illo quaestuosius prouenire et aliis locis illo exemplo non impediri desideramus. dei misericordia nobis praestet de tua salute gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
innobis ẽ etiam impensa opera instamus.
Tercium uͦ fids̃ uoluerit tamquam putre
noriumq resecart. ualde miscricorditer
puiniet. Si autẽ uł amplius uoluerit. ut ne
hoc quidem ꝑmiserit. altioris & ꝓfectoui¬
stioris consili ratio pents ipsum ẽ. Anobis
curam officiumq oportet impendi. qͦusq
tudere conceditur dep̃camtibus cum ut ani¬
mum nr̃m apꝓbet. quo cunctis uolumus ẽẽ
consultum. nichilq fueri sinat ꝑnos. qđ &
nobis & eccłit sue n̾expedire longe meluis
nouit ipse quam nos. Modo cum apud ca¬
lamam ec̃mus. ut nr̃i intam graui dolore
uł consolarentur afflicti uł sedarentur
accensi. quantum potiumus qd intẽpore
oportuisse eanstimauimus cum xp̃ianis
egimus. dtinde ipsos eriam paganos mali
tanti caput & causam pctentes ut ab cis
uideremur adiisimus. ut hac occasiont. admo¬
neremus eos quid facere aebtrent si saperent.
ñ tantum ꝓremouenda psenti sollicitndunt.
uerumetiam ꝓinquirenda salute. ꝑpetua.

Expanded text:
opera instamus. Tertium vero, si Deus voluerit, tanquam putre noxiumque resecari, valde misericorditer puniet. Si autem vel amplius voluerit, vel ne hoc quidem permiserit, altioris et profecto justioris consilii ratio penes ipsum est: a nobis curam officiumque oportet impendi, quousque videre conceditur, deprecantibus mum nostrum adprobet, quo cunctis uolumus esse consultum, nihilque fieri sinat per nos, quod et nobis et ecclesiae suae non expedire longe melius nouit ipse quam nos. Modo cum apud Calamam essemus, ut nostri in tam graui dolore uel consolarentur afflicti uel sedarentur accensi, quantum potuimus. quod in tempore oportuisse existimauimus. cum Christianis egimus. deinde ipsos etiam paganos, mali tanti caput et causam, petentes, ut ab eis uideremur, admisimus, ut hac occasione admoneremus eos, quid facere deberent, si saperent, non tantum pro remouenda pverum etiam pro inquirenda salute perpetua.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ opinione stultoꝵ. sed ueritate sapientium.
Cum hec patria carnalis cogitationis tuȩ portio
fuerit illius patrie. cui ñ corpore sed fide nasci¬
mur. ubi sc̃i om̃s a& fidelts dĩ post labores uelut
huemales uitȩ huius int̃mina ec̃ntate florebus.
Nobis itaꝙ cordiẽ. neqꝙ ap̃ianam amittere mansa¬
ctudinẽ. neq ꝑnitiosum cȩteris imitationis eaxe̾¬
plum in illa ciuitate relinquere. Quomͦ idagamꝰ
aderit dẽ. sicisñita grauit᷑ indignetur. Auoqum
& mansuttudo quã scruare cupimus & discipli¬
na quaut moderate nitimur impediri potest.
si dõ aliua inocculto placet suit iudicanti hoc
tantum malum flagello acriore plectendum.
siuie ctiam uthem̃tius irascenti siñ correctis
nec adse conuersis ad tempus eẽ uoluerit impu¬
nitum. Presc̾ibit nobis quodamm prudentia
tua de ꝑsona episcopali. & dicis patriã tuam
ñ lem popłi sui errato ꝓlapsam. Qđ quidem¬

Expanded text:
non opinione stultorum sed ueritate sapientium, non opinione stultorum sed ueritate sapientium, cum haec patria carnalis generationis tuae portio fuerit illius patriae, cui non corpore sed fide nascimur, ubi omnes sancti et fideles dei post labores uelut hiemales uitae huius intermina aeternitate florebunt. nobis itaque cordi est neque Christianam amittere mansuetudinem neque perniciosum ceteris imitationis exemplum in illa ciuitate relinquere. quo modo id agamus, aderit deus, si eis non ita grauiter indignetur. alioquin et mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo aliud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum siue etiam uehementius irascenti, si non correctis nec ad se conuersis ad tempus esse uoluerit inpunitum. Praescribit nobis quodam modo prudentia tua de persona episcopali et dicis patriam tuam non leui populi sui errato prolapsam.
Abbreviated transcription (Latin):
hibente inpopłis ferueant. adorentur intem¬
plis. rideantur in theatris. cum his uictimas
immolant. uastetur preus etiã pauperum.
cum hȩc histriones agunt & psaltant. effun¬
dantur patrimonia diuitum. ciuitates flore¬
re dicuntur. Ntoꝵ plane florum ñ terraferti¬
lis. ñ aliqua opulens uirtus. sedilla dea flora
digna mater inuenta ẽ cinus ludi schenici tã
effusiore & licentiore turpitudine cclebrant᷑.
.ut quiuis intellegat quale demonium sit
qđ placari alit̾ ñ potest. nͥ illic ñaues. ñ quadru¬
pedes. ñ deniq sanguis humanus. sed multo
scalestius pudor humanus. tãmquam immola¬
tassintereat. Nex dixi ꝓpt̃. qd scripsisti. quan¬
tum tͥ ctas fini ꝓxrima ẽ eupere te ut patriã¬
tuam tuam incolumem ao florentẽ relinquas.
Tollantur om̃a uana & insana. conuertantur.
homines aduerum dĩ cultum moresq castos
&e pios. tunc patriam tuã florentem uidebis.

Expanded text:
hibente in populis ferueant, adorentur in temhibente in populis ferueant, adorentur in templis, rideantur in theatris, cum his uictimas immolant, uastetur pecus etiam pauperum, cum haec histriones agunt et saltant, effundantur patrimonia diuitum, ciuitates florere dicuntur? horum plane florum non terra fertilis, non aliqua opulens uirtus sed illa dea Flora digna mater inuenta est, cuius ludi scenici tam effusiore et licentiore turpidine celebrantur, ut quiuis intellegat, quale daemonium sit, quod placari aliter non potest, nisi illic non aues, non quadrupedes, non denique sanguis humanus sed multo scelestius pudor humanus tamquam immolatus intereat. Haec dixi, propter quod scripsisti, quantum tibi aetas fini proxima est, cupere te, ut patriam tuam incolumem ac florentem relinquas. tollantur illa omnia uana et insana, conuertantur homines ad uerum dei cultum moresque castos et pios; tunc patriam tuam florentem uidebis
Abbreviated transcription (Latin):
modo potusse seriptiones & actiones recipico¬
mediarum. nisi mores recipientium consona
rent. Ita clarismoꝵ uiroꝵ inre publica excellen¬
tium & de re publiea disputantium auctorita¬
te firmatur. nequissimos homines ficri deoꝵ
imutatione ptiores. ñ sant utroꝵ sed falsor atq
fictoꝵ. At enim illa om̃a quꝑ antiquitus deuita
deoꝵ moribusꝙ conscripta sunt. longe alit sunt
intelligenda atq int̃pretanda sapientibus. Ita
uͦ intemplis popłis congregatis recitari huiusce¬
modi salubres tntͣpretationes heri & nudius¬
t̃cius audiuimus. Queso te siccine cȩcum est
genus humanum aduersus ueritatẽ. ut tã aꝑ¬
ta & manifesta ñ sentiat: Tot locis ꝓingitur.
funditur. tunditur. sculpitur. Qrgttur. agitur.
cantatur. psaltatur iuppiter. adulteria tanta
committens. quantum erat ut insuo saltem
capitolio ista ꝓhibens legeretur: stȩx mala de¬
dicoris impietatisq plenissima sinemine pro¬

Expanded text:
modo potuisse scriptiones et actiones recipi comodo potuisse scriptiones et actiones recipi comoediarum, nisi mores recipienrent: ita clarissimorum virorum in republica excellentium, et de republica disputantium auctoritate firmatur, nequissimos homines fieri deorum imitatione pejores, non sane verorum, sed falsorum atque fictorum. 5. At enim illa omnia quae antiquitus de vita deorum moribusque conscripta sunt, longe aliter sunt intelligenda atque interpretanda sapientibus. Ita vero in templis populis congregatis recitari hujuscemodi salubres interpretationes heri et nudiustertius audivimus. Quaeso te, siccine caecum est humanum genus aduersus ueritatem, ut tam aperta et manifesta non sentiat? tot locis pingitur, funditur, tunditur, sculpitur, scribitur, legitur, agitur, cantatur, saltatur Iuppiter adulteria tanta committens; quantum erat, ut in suo saltem Capitolio ista prohibens legeretur? haec mala dedecoris impietatisque plenissima si nemine pro
Abbreviated transcription (Latin):
publicã ciuitatemꝙ trenam qualis ec̃ udeba debere
tur magis domesticis disputationibus require¬
bant uł etiam describebant. quam publicis acti¬
onibus instituebant atq formabant. egregios
atq landabiles quos putabant homines potuiᷤ
quam deossuos imitandos ꝓponebant. erudi¬
endȩ indoli uiuentutis. Et re uera terentianꝰ
ille adolescens qui spectans tabulam pictam in
pariete ubi pictura᷑ erat de adulterio regis deoꝵ
libidinem qua rapiebatur stimulis etiam tante
auctoritatis accendit. nullomͦ milluad flagiti¬
um ut concupiscendo labrretur ut ꝑpetrando
immergeretur. sicatonem maluisset initari
quam iouem. Sed quo pacto id faceret. cumin
templis adorare cogeretur iouem potius quam
catont̃ : llerum hec excomedia quibus impioꝵ
luus & sacrilega suꝑstitio coniunceretur. ꝓ¬
ferit forsitan ñdebemus. Lege ut recole in
cisdem libris quam prudent̃ disseratur. nullo

Expanded text:
publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere uidebatur, magis domesticis disputationibus requirebant uel etiam describebant, quam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae auctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium uel concupiscendo laberetur uel perpetrando inmergeretur, si Catonem maluisset imitari quam Iouem; sed quo pacto id faceret, cum in templis adorare cogeretur Iouem potius quam Catonem? uerum haec ex comoedia, quibus impiorum luxus et sacrilega superstitio conuinceretur, proferre forsitan non debemus. lege uel recole, in eisdem libris quam prudenter disseratur nullo
Abbreviated transcription (Latin):
riusꝙ cupias florere quamnos. Intuere pau¬
lulum ipsos dere publica libros. unde illum
affectum amantissimi ciuis ebibisti. qđ nul¬
lus sit patriȩ consulendi modus. aut finis bo¬
nis. Intuere obsecro te & certͥe quantis ibi
laudibus frugalitas &. continentia p̃dicet᷑.
& erga conuigale uinculum fides. certiꝙho
nesti ac ꝓbi mores. quibus cum p̃pollet euutas.
nere florere dicenda ẽ. Ni autem mores mecłus
toto orbe crescentibus tamquam inscĩs auditori¬
pirtas quaurrus & urraa colatur ds̃. qui hȩc om̃a
quibus animus humanus diuinȩ societati ad in¬
habitandam etͣnam cȩlestemq cuutatẽ instruit᷑
& aptatur. ñsolum uibet aggredienda. uerum
etiam donat implenda. Inde ẽ qđ dtoꝵ multoꝵ
cepit eurrii. Nichil enim homines tam insocia¬
biles reddit uitȩ ꝑuersitate. quam illoꝵ deoꝵ
imitatio. quales describuntur & comm̃dantur
luteris eoꝵ. Deniq illi doctissimi uiri qui rem

Expanded text:
riusque cupias florere, quam nos. 3. Intuere pauriusque cupias florere, quam nos. 3. Intuere paululum ipsos de Republica libros, unde illum affectum amantissimi civis ebibisti, quod nullus sit patriae consulendi modus, aut finis bonis. Intuere, obsecro te, et cerne quantis ibi laudibus frugalitas et continentia praedicetur, et erga conjugale vinculum fides, castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet civitas, vere florere dicenda est. Hi autem mores in Ecclesiis toto orbe crescentibus, tanquam in sanctis auditoripietas, qua uerus et uerax colatur deus, qui haec omnia, quibus animus humanus diuinae societati ad inhabitandam aeternam caelestemque ciuitatem instruitur et aptatur, non solum iubet adgredienda, uerum etiam donat implenda. inde est, quod deorum maecepit euerti. nihil enim homines tam insociabiles reddit uitae peruersitate quam illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. Denique illi doctissimi uiri, qui rem
Abbreviated transcription (Latin):
antecessit. hoc gͦ donto fiat. da nobis ueniam
si ꝓpt̃ patriam nr̃am quam cupimus munquã
relinquert. contristamus patriam tuã. quam
cupis florentẽ relinquere. De cuius quidem
floribus si cum tua prudentia disputemus.
ne uerendum netͥ difficile ꝑsuadeat᷑. aut uͦ
etiã ñ facile occurrat. quẽ ad mõdũ florere ciu¬
tas debeat. Commemorauit pocta ille uraꝵ
clarissimus litterarum quosdã flores italiȩ.
Seanos inura patria ñtam ex ꝑti sumus quibus
floruit t̃ra illa uiris. quam quibus arserit ar¬
mis. unmo uͦ narmis sed flammis. nec arserit
sed incenderit. Qđ tantum scelus si fuerit
impunatum. nulla digna correctione prauoꝵ¬
florentẽ te patriam putas relicturum. Oflores.
ñ plane fructuum sca spinarum. Compara
nunc utrum malis florere patriã tuã pictate
animpunitate. correctis moribus ansecuris
ausibus. Compara ista. & uide utrum inpatriȩ
tuȩ amore nos uincas. utrum eam magis ue¬

Expanded text:
antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, si propter patriam nostram, quam cupimus numquam relinquere, contristamus patriam tuam, quam cupis florentem relinquere. de cuius quidem floribus si cum tua prudentia disputemus, non est uerendum, ne tibi difficile persuadeatur aut uero etiam non facile occurrat, quem ad modum florere ciuitas debeat. commemorauit poeta ille uestrarum clarissimus litterarum quosdam flores Italiae; sed nos in uestra patria non tam experti sumus, quibus floruit terra illa uiris, quam \'quibus arserit armis>, immo uero non armis sed flammis nec arserit, sed incenderit. quod tantum scelus si fuerit inpunflorentem te patriam putas relicturum? O flores non plane fructuum, sed spinarum! Compara nunc utrum malis florere patriam tuam pietate, an impunitate, correctis moribus, an securis ausibus. Compara ista, et vide utrum in patriae tuae amore nos vincas; utrum eam magis ve
Abbreviated transcription (Latin):
meritoq honorabili fr̃i nectario.
augustinus. lam senio sigescentibꝰ
membris ferutre animum tuum patriȩ carita¬
te nec miror & laudo. teq ñtantum ñ tenere me¬
morit᷑. atrum etiam uita ac moribus demon¬
strare. qđ nullus sit patriȩ consulendi modus
aut finis bonis. ñinuitus immo etiam libens
accipio. Unde suꝑnȩ cuiusdã patriȩ in cuius
sc̃o amort ꝓnr̃o modulo int̃ eos quibꝰ adillam
capessendam consulimus periclitamur atq
laboramus. talt̃ etĩa te ipsum cuiem habere
uellemus. ut eius portiunculȩ in hac terrape¬
regrinanti millum consulendi modum finẽq
tenseres. tanto effectus melior. quanto meliori
ciuitati officia debita p̃rogares. in eius ȩĩna pa¬
ce nullum gaudendi finem innenturus. cuius
adtempus laboribus nullum tͥ finẽ statueres ẽ¬
sudendi. llerum hoc donrc fiat. neq enun de¬
sporandum ẽ. illam te patrĩa posse adquire¬
re. uł iam adquirendam prudentissime cogi¬
tare. adquã te pater etiã qui in ista genuit

Expanded text:
ERITOQVE HONORABILI FRATRI NECTARIO AUGUSTINUS. Iam senio frigescentibus membris feruere animum tuum patriae caritate nec miror et laudo teque non tantum tenere memoriter uerum etiam uita ac moribus demonstrare, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis, non inuitus, immo etiam libens accipio. unde supernae cuiusdam patriae, in cuius sancto amore pro nostro modulo inter eos, quibus ad illam capessendam consulimus, periclitamur atque laboramus, talem etiam te ipsum ciuem habere uellemus, ut eius portiunculae in hac terra peregrinanti nullum consulendi modum finemque censeres tanto effectus melior, quanto meliori ciuitati officia debita praerogares in eius aeterna pace nullum gaudendi finem inuenturus, cuius ad tempus laboribus nullum tibi finem statueris consulendi. Verum hoc donec fiat — neque enim desperandum est illam te patriam posse adquirere uel iam adquirendam pl\'Udentissime cogitare, ad quam te pater etiam, qui in ista genuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipium qui & loquor uobis. Om̃a enim ꝑ ipsũ
facta sunt. & sint ipso factum ẽ nichil. Alirabi¬
lit̃ autẽ uult eos cẽ horum uelut mirabilium
contemptores. cum cos ostendit corpus factos
illuis capitis dicendo. & estis in illorepleti qui
ẽ caput om̃is pͥncipatus & potestatis. hinc iã
ne umbris uidaismi seducantur adiungit. h
qͦ etiã circu̾̃cisi estis circũcisione ñmanu facta inex¬
poliatione corporis carnis. ł sic̾aliqͥhabent in eapo¬

Expanded text:
cipium. quod et loquor uobis. omnia enim per ipsum cipium. quod et loquor uobis. omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. mirabiliter autem uult eos esse horum uelut mirabilium contemptores, cum eos ostendit corpus factos illius capitis dicendo: Et estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umbris Iudaismi seducantur, adiungit: In quo etiam circumcisi estis circumcisione non manu facta in expoliatione corporis carnis —
Abbreviated transcription (Latin):
participandoꝵ thesauroꝵ sapientiȩ & scien¬
tiȩ qui sunt absconditi in xpõ. ne ante quam
sint adhoc idonei utri simili ratione capiant᷑.
& aueritatis uinere deuient. Demde aptius
quid eis timeat ostendens. uidete inquit ne qͥs
uos decipiat ꝑphilosophiam & manem seducti¬
onem. scđm traditionem hominum. scđ̃m ele
bitat om̃is plrnitudo duinitatis corporaliter¬
l deo corporalit̃ diacit. quia illi umbratilit᷑ sedu¬
cebant. translato uerbo usus. sicut etiã umbrę
nom̃ in his rebus ñẽ utiq uerbum ꝓpͥum. sed qua¬
dam similitudinis ratione translatum. Et estis
inquit uullo repleti qui ẽ caput om̃is pͥncipatus
& potestatis. ꝑ pͥncipatus enim & potestates
suꝑstitio gentilium uł philosophi seducebant.
p̃dicantes illam quam uocant theologiam per
elem̃ta huuis mundi. Caput autẽ om̃ium xp̃m
principium om̃ium uoluit intellegi. sic̃ ipse¬
ait cum ei dictum eẽt tu quis es. respondit. pͥn¬

Expanded text:
participandorum thesaurorum sapientiae et scienparticipandorum thesaurorum sapientiae et scientiae, qui sunt absconditi in Christo. ne ante, quam sint ad haec idonei, uerisimili sermone capiantur et a ueritatis itinere deuient. deinde apertius, quid eis timeat, ostendens: Videte, inquit, ne quis uos decipiat per philosophiam et inanem seductionem secundum traditionem homi numbitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Ideo corporaliter dixit, quia illi umbratiliter seducebant; translato verbo usus, sicut etiam umbrae nomen in his rebus non est utique uerbum proprium sed quadam similitudinis ratione translatum. et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. per principatus enim et potestates superstitio gentilium uel philosophi seducebant praedicantes illam, quam uocant, theologiam per elementa huius mundi. caput autem omnium Christum principium omnium uoluit intellegi, sicut ipse, cum ei dictum esset: Tu quis es? respondit: Prin
Abbreviated transcription (Latin):
tum certam̃ ꝓeis haberet. & ꝓhis qui laodi¬
cie fuerant. & quicumq ñ uiderant facit̃
eius incarne ut cordibus consolarentur copu¬
lati in caritate. & in om̃ibus duitis plenitudi¬
nis intellectus ad cognoscendum mysterium
nemo uos curum ueniat inueri simili sermo¬
ne. Quia ueritatis amore ducebantur. uerisi¬
militudinẽ illis timuit ne deciperentur. Et
ideo comm̃dauit in xp̃o qđ dulcissimum ha¬
bebant. thesaurum scilicet sapientie & scien¬
tiȩ. cuius nomine & ꝓmissione induci pote¬
rant inerrorẽ. Nlam & si corpore inquit abscnᷤ
sum. spu uobiscum sum gaudens &. uidens
urãm ordinationem & id ꝗd deest fidei ur̃e in
xp̃o. Ideo illis timebat. qm̃ quid eis adhuc de¬
eẽt uidebat. Sicut gͦ accepistis inquit iħm¬
xp̃m dnm̃ nr̃m in ipso ambulate radicati &
suꝑ edificati in ipso & confirmati infide sic̃
& didicistis abundantes in ea gr̃arum actio¬
ne. llult eos fide nutriri. ut capaces fiant

Expanded text:
tum certamen pro eis haberet et pro his, qui Laoditum certamen pro eis haberet et pro his, qui Laodiciae fuerant et quicumque non uiderant faciem eius in carne, ut cordibus consolarentur copulati in caritate et in omnibus diuitiis plenitudinis intelectus ad cognoscendum mysterium nemo uos circumueniat in uerisimili sermone. quia ueritatis amore ducebantur, ueri similitudinem illis timuit, ne deciperentur. et ideo commendauit in Christo, quod dulcissimum habebant, thesaurum scilicet sapientiae et scientiae, cuius nomine et promissione induci poterant in errorem. Nam etsi corpore, inquit, absens sum, spiritu uobiscum sum gaudens et uidens uestram ordinationem et id, quod deest fidei uestrae in Christo. ideo illis timebat. quoniam, quid eis adhuc deesset, uidebat. sicut ergo accepistis, inquit, Iinum nostrum, in ipso ambulate radicati et superaedificati in ipso et confirmati in fide, sicut et didicistis, abundantes in ea gratiarum actione. uult eos fide nutriri, ut capaces fiant
Abbreviated transcription (Latin):
tangere. gustare. attaminare ꝓhibentis.
Contra ẽ autẽ. si tam̃ intanta ista obscuritate
ñ fallor. ꝑ irrisionem quippe uerba posuit
coꝵ. a quibus cos nolebat decipi atꝙ seduci.
qui discernentes cibos scd̾m culturã angłoꝵ
atq ita de boc mundo decernentes dicunt.
ne tetigeris. ne gustautris. ne attaminaue¬
rłs. cum sint om̃a munda mundis. & om̃is
creaiura dĩbonasit. Qđ alio loco eindenter
ipse comm̃dat. Totam gͦ ipsius sententiȩ cir¬
cunistantiam uideamus. Ita enim apostoli
intentione pspecta. sensum eus quantum
ualemus fortasse tenebimus. Quibus enim
ista scribit. metuebat eos seduci umbrisre¬
rum dulci nomine scientiȩ. & auerti aluce
sub nomine sapientie uł scientie curam uana¬
rum suꝑfluarumue obseruationum. & desu¬
ꝑstitione gentilitatis. maximeq ab eis qui phi¬
losophi nuncupati sunt. & auidaismo cauen¬
da eẽ cernebat. ubi erant umbre futuroꝵ re

Expanded text:
tangere, gustare, adtaminare prohibentis. tangere, gustare, adtaminare prohibentis. contra est autem, si tamen in tanta ista obscuritate non fallor. per inrisionem quippe uerba posuit eorum, a quibus eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo decernentes dicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, cum sint omnia munda mundis et omnis creatura dei bona sit, quod alio loco euidenter ipse commendat. Totam ergo ipsius sententiae circumstantiam uideamus; ita enim apostoli intentione perspecta sensum eius, quantum ualemus, fortasse tenebimus. quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci umbris rerum, dulci nomine scientiae, et auerti a luceanc autem sub nomine sapientiae uel scientiae curam uanarum superfluarumue obseruationum et de superstitione gentilitatis maximeque ab eis, qui philosophi nuncupati sunt, et a Iudaismo cauendam esse cernebat, ubi erant umbrae futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ quia ñꝑtinent ad illam p̃destinationẽ.
& sed̃mi ꝓpositũ uesine penitentia uocationẽ:
enim iniquitas apud dm̃ : absit. Nam & hoc
adillam ꝑtinet altitudinem uidicioꝵ. quam
mirans tamquã expauit apłs. Ideo quippe
illa uidicia uocat. ne quisquã talia fieri pu¬
tet. siue iniquitate. sure temeritate facien¬
tis. siue casu & fortuito labentibus ullis parti¬
ẽ. nemo uosseducat uolens inhumilitate.
& cȩtera quȩ sequuntur quousq tͥ obscura
cẽ dicisti. nec ego adhuc sine caligint intel¬
lego. Atq utinam p̃sens deme ista quesisses.
Ineo quippe sensu quem mͥ in his uerbis ha¬
bere uidcor. adhibenda ẽ quȩdam ꝓnuntia¬
tio inuultu & mͦ uocis. qui expͥmi litteris
ñ potest. ut ex aliqua parte aperiatur. Qđ
idto fit obscurius. quia ñ recte sicut existimo
ꝓnuntiatur. Qd enim scriptumẽ neteti¬
geritis. ne gustaueritis. ne attaminaueritis.
tãquã p̃ceptum putatur apłi nescio quid

Expanded text:
nisi quia non pertinent ad illam praedestinationem nisi quia non pertinent ad illam praedestinationem et secundum propositum ac sine paenitentia uocationem? enim iniquitas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iudiciorum, quam mirans tamquam expauit apostolus; ideo quippe illa iudicia uocat, ne quisquam talia fieri putet siue iniquitate siue temeritate facientis siue casu et fortuito labentibus ullis partiest: Nemo uos seducat uolens in humilitate et cetera, quae sequuntur, quousque tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine caligine intellego. atque utinam praesens de me ista quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui exprimi litteris non potest, ut ex aliqua parte aperiatur, quod ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existimo, pronuntiatur. quod enim scriptum est: Ne tetigeritis, ne gustaueritis, ne adtaminaueritis, tamquam praeceptum putatur apostoli nescio quid
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uocauit. illos & iustificauit. Quos aut̃
iustificauit. illos & glorificauit. Si ds̃ ꝓ nob̾.
quis contranos: Non sunt in ista uocatione
qui infide quȩ ꝑdilectionẽ operatur etiam¬
si aliquantum ambulant ñ ꝑseuerant usꝙ
infinem. Et utq potutrunt rapi ne mali¬
tia mutaret intellectum eoꝵ. si adillam p̃¬
destinationẽ & uocationẽ quȩ scdm ꝓposi¬
tum cẽt sint penientia ẽ ꝑtinerent. Ac ne
quis quã psumptor ita de occultis uidicet
alienis ut dicat. ideo ñ rapti sunt ex hac uita
antequã eeñt fidei deseritores. quia in tadẽ
uita ñsidelit̃ ambulabant. & hoc in eoꝵ cor¬
dibus nouerat dñs quamitis hominibus alit̃
appareret. quid dicturus ẽ deinfantulis par¬
uulis. qui pleriq accepto in illa ętate xp̃ia¬
ne gr̃e sacram̃to. cum sine dubio ꝑtinerent
adutã eĩnam regnum ꝙ oȩloꝵ. si continuo
eac hac uita emigrarent. sinuntur crescere.
& ñnulli etiam aporstate fiunt: linde.

Expanded text:
uocauit, illos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. si deus pro nobis, quis contra nos? Non sunt in ista uocatione, qui in fide, quae per dilectionem operatur, etiamsi aliquantum ambulant, non perseuerant usque in finem. et utique potuerunt rapi, ne malitia mutaret intellectum eorum, si ad illam praedestinationem et uocationem, quae secundum propositum et sine paenitentia est, pertinerent. ac ne quisquam praesumptor ita de occultis iudicet alienis, ut dicat: \'Ideo non rapti sunt ex hac uita, antequam essent fidei desertores, quia in eadem uita non fideliter ambulabant et hoc in eorum cordibus nouerat dominus, quamuis hominibus aliter appareret,\' quid dicturus est de infantulis paruulis, qui plerique accepto in illa aetate Christianae gratiae sacramento, cum sine dubio pertinerent ad uitam aeternam regnumque caelorum, si continuo ex hac uita migrarent, sinuntur crescere et nonnulli etiam apostatae fiunt? unde,