comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelandis suporius lateduximꝰ disse¬
rendũ. quae si propria uoluntate ꝓ¬
fossã pristini c̃iugii castitatẽ mutabi¬
limente calcauerint periculiei n t̃ erit
quali dãdebeat satis factione placare.
missã dõ pudictiae fidẽ debuit custo¬
dire. Nos aut̃ nullũ talibus laqueũ de¬
bemꝰ inicere sed solis adhortationib: prȩ¬
mii sempt̃ni poonasq: proponere diuini
iudicii. ut nr̃asit ab soluta conscientia. &
illarũ ꝓse rationẽ dõ reddat hitentio:
Cauendũ ẽ quippe quȩ decarũ moribus
actibusq beatꝰ apłs paulus testat᷑. quod
planius exponerep᷑ terimꝰ nesexus insta¬
bilis nontã de terreri quã ad moneri ui¬
Puellae quae ñ parentũ coactȩ imperio
sed spontaneo iudicio uirginitatis pro¬
positd̃ atq habitũ suscepert̃. si postea
nuptias eligunt pͣuaricant᷑. &iam si
nondũ eis gratia c̃secrationis accessit.
Cuius utiq non fraudarent᷑ munere
sibi ꝓposito permanerent.

Expanded text:
velandis supvelandis suprendum. Quae si propria voluntate professam pristini conjugii castitatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit quali Deum debeant satisfactione placare. missam Deo pudicitiae fidem debuerunt custodire. Nos autem nullum talibus laqueum debemus injicere, sed solum hortationes praemii sempiterni, poenasque proponere divini judicii, ut nostra sit absoluta conscientia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavendum est quippe, quae de harum moribus actibusque beatus Paulus testatur apostolus, quod planius exponere praeterimus, ne sexus instabilis non tam deterreri quam admoneri viPuelle, quae non parentum coacte imperio, sed spontaneo iudicio virginitatis propositum adque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricantur, etiam si nondum eis gracia consecrationis accessit; cuius utique non fraudarentur munere, si in proposito permanerent.
Abbreviated transcription (Latin):
a proposito uiduitatis discesserant dix̃
eas haberedamnationẽ quia primã
fidẽ irritã fecerunt quanto potius
uirgines quȩ prioris ꝓmissionis fidẽ
frangere sunt conatȩ :¬
NDECRETIS GELASII
apłorũnatalibus sacrũ minime uolam̃
imponant. nisi forsi tan sicut debap¬
tismate dictũ ẽ. grauilangore correp¬
tis nesine hoc munere desacculo exeanT
tempt&. qđ nec auctoritas diuina dele¬
gat. nec canonũ forma prȩstituit: non
ẽ ergo penitꝰ usurpandũ eisque sic ecđas¬
tica sunt in ferenda p̃sidia ut nihil cõ¬
Virginibus sacris temore se quosdã soci¬
are coginouimꝰ & postdicatũ dõ ꝓpo¬
sitũ incesta foedera sacrilegaq mis¬
cere quos protinꝰ dequum est a sacra
cõmunione detrudi. et nisi ꝑpublicã
probatãq penitentiã omnino ñ recipi.
aut hiscerte uiaticũ descło transeun¬
tibus sitam̃ pęnituerint non neget᷑.
Nam deuiduis subnulla bonedictione

Expanded text:
a proposito viduitatis discesserant, dixit a proposito viduitatis discesserant, dixit “eas habere dampnacionem, quia primam fidem irritam fecerunt”, quanto pocius virgines, que prioris promissionis fidem frangere sunt conatae! decretis Gelasii Apostolorum natalibus sacrum minime velamen imponant: nisi forsitan, sicut de baptismate dictum est, gravi languore correptis, ne sine hoc munere de saeculo exeant,tentet: quod nec auctoritas divina delegat, nec canonum forma praestituit. Non est ergo penitus usurpandum, eisque sic ecclesiastica sunt inferenda praesidia, ut nihil comVirginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dedicatum propositum incesta foedera sacrilegaque 418 miscere. Quos protinus aequum est a sacra comprobatamque poenitentiam omnino non recipi, aut his certe viaticum de saeculo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negari. XXIII. Nam de viduis sub nulla benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
Qua exp̃o spiritalit̃ nubunt & a sacerdo¬
te uelant᷑. si postea uł publicenupserint
uł sedanculo corruperint : non eas admit¬
tendas eẽ ad agendã penitentiã nisi cui se n¬
iunxerant demundo recesserit: Sienĩ
de hominib: haec ratio custodit᷑ ut quȩcũq
uiuente uiro altori senupserit habeat᷑
adultera nec ei agendae penitentiae li¬
centia c̃cedat᷑. nisiunꝰ ex his fueritde funct᷑.
quanto magis deilla tenen dũ ẽ quȩ antea¬
se in mortali s ponso c̃iunxerat : & postea
adhumanas nuptias transmi grauit :¬
Hae uero quaenecdũ sacro uelamine tec¬
tae tam̃ in ꝓposito uirginali semꝑsesi¬
mulauerint ꝑmanere lic& uelatȩ ñ fue¬
rint si forcenupserint his agenda ali¬
quanto tõpore pęnitentia ẽ. quia sponsio
eius ad nõ tenebat᷑. Si enĩ int̃ homines
sol& bonȩ fidei contractus nulla ratio¬
ne dissolui. quanto magis his pollici¬
tatio quadõ pepigit soluisine uindic¬
ta ñ poterit : Namsia płs paulus quae

Expanded text:
quae Christo spiritaliter nubunt, et a sacerdote velantur, si postea vel publice nupserint, vel se clanculo corruperint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant de mundo recesserit; si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque, vivente viro, alteri nupserit, habeatur adultera, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus; quanto magis de illa tenenda est quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad humanas nuptias transmigravitHae vero quae necdum sacro velamine tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, si forte nupserint, his agenda aliquanto tempore poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonne dissolvi, quanto magis ista pollicitacio, quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit! Nam si apostolus Paulus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
is unscriptione celebrata reũ quẽ¬
quã nonfierinec adiudiciũ ex¬
hiberi quia sicut conuictũ poena
constringit ita & accusatorem
si non ꝓbauerit quod obiecit.
LÕ MÃ laudco prȩs̃ sardiniȩ.
Neganda e st̃ accusatis licentia crimi¬
nandi prius quã secrimine quo pre¬
muntur exuerint nam sanctionũ
ueterũ conditores adimendã licen¬
tiã om̃ib censuerunt in accusatores
suos inuidiosam. Dicendiuocem
nullamq: obtineat in udiciis
auctoritatẽ periditantiũ furor
quisi latius euag&ur nel psequi¬
dem cognitor tutus erit aut ques¬
tionẽ securus agitabit qui ex sequen¬
do iuris seueritatẽ non potest̃ illo¬
rũ quospunit odiũ euitare. Dat̃
confessioni qui in criminibus accusan¬
tur nisi seprius probauerint in¬
nocentes quia periculosa ẽ & admit¬
tinon deb& reiad uersum quẽ cũq¬

Expanded text:
i inscriptione celebrata, reum quemquam non fieri, nec ad judicium exhiberi; quia sicut convictum poena constringit, ita et accusatorem, si non probaverit quod objecit.A. Laodicio praesidi Sardiniae. Neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint. Nam sanctionum veterum conditores adimendam licentiam omnibus censuerunt in accusatores suos invidiosam dicendi vocem. Nullam itaque optineat in iudiciis auctoritatem periclitantium furor, qui si latius evagetur, ne ipse quidem cognitor tutus erit aut quaestionem securus agitabit, qui exsequendo iuris severitatem non potest illorum quos punit odium evitare. Dat. confessioni, qui in criminibus accusantur, nisi se prius probaverint innocentes, quia periculosa est et admitti non debet rei adversum quemcumq
Abbreviated transcription (Latin):
ullus scđm luris pscriptũ crim̃
quod intendere ꝓposuerit ex¬
sequatur nisi subeat inscriptio¬
nis uinculũ et enĩ qui alterius
famã fortunas caput denique
et sanguinẽ in iudiciũ decauerit
sciat sibi impendere congruam
poenã si quod intenderit non pro¬
bauerit & c&era. dat̃ v iđ noubr

Expanded text:
ullus secundum iuris praescribtum crimen quod intendere proposuerit exsequatur, nisi subeat inscribtionis vinculum. Etenim qui alterius famam fortunas, caput denique et sanguinem in iudicium devocaverit, sciat sibi inpendere congruam poenam, si quod intenderit non probaverit. Et cetera. Dat. V id. Nov.
Abbreviated transcription (Latin):
ualentinianus theodosius & archadius ããã ad
eutropium pp̃o
lacidabeneficia lenitatis dĩ omnipo¬
tentis arbitrio cõmotiꝓfelicitate sđi
puplicamus ut illos quo seminentis
supplicii terror exagitat : insperatȩ
miserationis indultio securitati ꝑ¬
p&uae restitutos. ad communis utȩ
gaudia depulsa culparũ a cerbita¬
te ꝑducat ut nouȩ reparationis
luce ꝑ fusi: melioris uitȩ teneant
nouitatẽ. Ideo deniq ꝓfestiuitate
paschali quã cõmuni & pcelsa ꝓ¬
fessione ueneramur noxas re¬
mit tamꝰ ut huquos mansue tudi¬
nis nr̃e indulgentia liberarit :
melioris instituti prȩcepta sectan¬
tes nihil periculosum audeant
ꝑ p&rare : Cu tropiparens. Ocaris¬
sime atq amantissimȩ. exceptis his
quos quinq: inmanitas criminũ
minime patitur relaxari c&eros
carceris custodia liberatos statui
pristino restituat ut cõmuniter¬
ad ditilibertati concesse securi¬
tatis gratia perfruantur.

Expanded text:
alentinianus, Theodosius et Arcadius AAA. ad Eutropium pp. Placida beneficia lenitatis dei omnipotentis arbitrio commoti pro felicitate saeculi publicamus, ut illos, quos imminentis supplicii terror exagitat, insperatae miserationis indultio securitati perpetuae restitutos ad communis vitae gaudia depulsa culparum acerbitate perducat, ut novae reparationis luce perfusi melioris vitae teneant novitatem. Ideo denique pro festivitate paschali, quam communi et praecelsa professione veneramur, noxas remittimus, ut ii, quos mansuetudinis nostrae indulgentia liberarit, melioris instituti praecepta sectantes nihil periculosum audeant perpetrare, Eutropi parens carissime atque amantissime, exceptis his, quos quinque inmanitas criminum minime patitur relaxari, ceteros carceris custodia liberatos statui pristino restituat, ut communi traditi libertati concessae securitatis gratia perfruantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rapuerit uł fines aliquos inuaserit.
uł in aliqua culpa seucrimine fuerit
dep̃hensus: statĩ intrapunciam¬
tiã nram referat᷑ nec forip̃scriptione
utat᷑ : Omnẽ enĩ honorẽ reatus exdu¬
dit cũ criminalis causa & ñ ciuilis res
uł pecuniaria moueat᷑. Dat̃ priđ noñ
decbr serdicȩ accep̃t v. noñ mart̃ cordo ba¬
inforo suo idẽ in loco ubi habitat
debere pulsari sed ubi crim̃ ad¬
missũ ẽ ab eiꝰ lociiudicib uindi¬
c&᷑ nec de eiꝰ ꝑsona ad principem
scriptio sed ꝓfossio criminis uno
sermone ex orefugiens tã accusa¬
torẽ quã reũ sub experiendi peri¬
culo de patria de liberis defortunis
deuitadeniq: dimicare coger&
ideoq uolum ut remota ꝓfessionis
licentia actemerate ad subscrip¬
tionis morẽ ordinẽq: criminatio
deferat᷑ ut iure u&eri in criminibus
deferendis om̃s utant᷑. idẽ ut sopi¬
ta ira & ꝑ hȩc spatiamentis tranquil¬
litate recepta ad supremã actionẽ
cũ ratione ueniant atq consilio.

Expanded text:
rapuerit vel fines aliquos invaserit vel in aliqua culpa seu crimine fuerit deptiam nostram referatur, nec fori praescriptione utatur. Omnem enim honorem reatus excludit, cum criminalis causa et non civilis res vel pecuniaria moveatur. Dat. prid. Non. Dec. Serdicae Acc. V. Non. Mart. Cordin foro suo, id est in loco ubi habitat, debere pulsari, sed ubi crimen admissum est, ab eius loci iudicibus vindicetur nec de eius persona ad principem scriptio, sed professio criminis uno sermone ex ore fugiens tam accusatorem quam reum sub experiendi periculo de patria, de liberis, de fortunis, de vita denique dimicare cogeret. Ideoque volumus, ut, remota professionis licentia ac temeritate, ad subscriptionis morem ordinemque criminatio referatur, ut jure veteri in criminibus deferendis omnes utantur, id est, ut, sopita ira, et per haec spatia mentis tranquillitate recepta, ad supremam actionem cum ratione veniant atque consilio.
Abbreviated transcription (Latin):
tumacem ludicari potest quinimmo
necr&ractari perappellationem
negotia possunt quotiens in contumacẽ
quȩ aduersus contumaces dataẽ neq
cata post longum silentium in iudiciũ
deducinon potest. nec eo nomine
induplum reuocari. longum aũt tẽpus
exemplum longe praescriptioni decen¬
nu inter praesentes & int̃ absentes ui¬
In causa capitali absens nemodamnat᷑
neq absens peralium accusare aut ac¬
cusari potest. Isca intp̃r non indg¬
lalsis in strumentis religio iudiciscircũ
constiterit eius causas instauratiolure
DE DE LATORIBUS.
Omne s omnino deferre alterũ & causã¬
pecuniariam fisconuntiare ꝓhibent᷑
nec refert mares idest masculilstud
anfeminȩ faciant serui an ingenui
an libertini ansuos anextraneos
deferant omnienim modo puniunt᷑¬
quicausam domino prodere acnunti¬
are contendunt differre nonuident᷑
subornatis anereum ꝓderecogunt᷑.
nequi quod perse non potest peralium
deferat. per in deautena subornatores

Expanded text:
tumacem judicari potest. Quinimo tumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in contumacem quae aduersus contumaces lata est, neque cata post longum silentium in iudicium deduci non potest nec eo nomine in duplum reuocari. Longum autem tempus exemplo longae praescriptionis decennii inter praesentes, inter absentes uiIn causa capitali absens nemo damnatur neque absens per alium accusare aut accusari potest. Falsis instrumentiFalsis instrumentis religione iudicis circumconstiterit, eius causae instauratio iure De delatoribus Omnes omnino deferre alterum et causapecuniariam fisco nuntiare prohibentur: nec referrt, mares istud an feminae faciant, serui an ingenui an libertini, an suos an extraneos deferant: omni enim modo puniuqui causam domino prodere ac nuntiare contendunt, deferre non uidentur. Subornati sane reum prodere coguntur, ne qui quod per se non potest per alium deferat. Perinde autem subornnatores
Abbreviated transcription (Latin):
sed si poena inter eos promissasit
poenarei in iudicium deducta exstipu¬
Confessi debitores proludicatis habent᷑.
ideoq ex die confessionis tempora solu¬
tionis praestituta computantur.
in iudicio nontantum suauoce sed&
litteris & quocumq modo potest.
conuinciautẽ non nisi scriptura aut tes¬
Corum ꝗdedebito confessi sunt¬
pignora capi& distrahi posunt V int p ñ hđ¬
Trinis lit teris ueledictis aut uno ꝓomnib:
ꝑemptorio dato aut trina denuntiati¬
one conuentus. nisi adiudicem ad quẽ
sibi denuntiatum est aut cuius litteris
uel edicto conuentus est uenerit. quasi
Incontumacem dicta sententia aucto¬
ritatem rerum iudicatarum optin&
quin immo nec appellari ab eo potest.
IΛTERE Quicumq tribus auctori
edictis adiudicem fuerit prouocatus
aut uno pro omnibus peremptorioidẽ
quod calisam extinguit fuerit euocatꝰ.
& praesentiam suam apudeũ ludicem
a quo ei denuntiatus est exhibere
noluerit. aduersus eum quasi in con¬

Expanded text:
sed si poena inter eos promissum sit, sed si poena inter eos promissum sit, poena re in iudicium deducta ex stipuConfessi debitores pro judicatis habentur; ideoque ex die confessionis tempora solutionis praestituta computantur.in iudico non tantum sua uoce, sed et litteris et quocumque modo potest: conuinci autem non nisi scriptura aut tesqui debito confessi suntpignora capi et distrahi possunt. Ea, quae Trinis litteris uel edictis aut uno pro omnibus dato aut trina denuntiatione conuentus nisi ad iudicem, ad quem sibi denuntiatum est aut cuius litteris uel edictis conuentus est, uenerit, quasi in contumacem dicta sententia auctoritate rerum iudicatarum obtinet : quin immo nec appellari ab eo potest.ib. V. Quicunque tribus auctoritedictis ad judicium fuerit provocatus, aut uno pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem a quo ei denuntiatum est exhibere non voluerit, adversus eum quasi in con
Abbreviated transcription (Latin):
extra or dinem uindicatur. Eo
acrius si personae dignitas ab hac in¬
iuria defendenda sit . Ista int̃ pñ inđ¬
Ineosauctores qui famosos libellos in
contumeliam alterius proposueriñ
extraor dinem usq: ad religationem
Conuitium iudici ab appellatoribus
publice factum ad iniuriae uindictã SeN¬
condem natus infamis efficitur.¬
maledictum aut conuitium ingesserit
in iuriarum conuictus famosus efficit᷑.
sed & is cuius opeconsilioue factũ eẽ dr̃.¬
aut contumeliam fecerit si quidem
a trocem in m& allum damnatur si uero
leuem flagellis caesum subpoena uincu¬
lorum tem poralium dominorestitu&.¬
U DEEFFECTUS SENTINTIARĨ ET PINIBUS
Res iudicatȩ uidenturab his quilmpe¬
rium potestatem quehabent uł qui ex
auctoritate eorum inter partesdantur.
Itemq magistratus municipalesusq
ad summam qua lus dicere possunt.
ltemq ab his qui ab imperatore extraor¬
dinem p&untur. ex conpromissoaũt
ludex sumptus rem ludicatam ñ facit

Expanded text:
extra ordinem uindicatur: eo extra ordinem uindicatur: eo acrius, si personae dignitas ab hac iniuria defendenda sit. In eos In eos auctores qui famosos libellos in contumeliam alterius proposuerint, extra ordinem usque ad relegationem tentiarum. Iudici ab appellatoribus publice factum ad iniuriae uindictam condemnatos infamis efficitur.maledictum aut conuicium ingesserit, iniuriarum conuictus famosus efficitur, sed et is, cuius ope consilioue factum esse daut contumeliam fecerit, si quidem atrocem, in metallum damnatur, si uero leuem, flagellis caesus sub poena uinculorum temporalium domino restituitur. De effectu sententiarum et finibus icatae uidentur ab his, qui imperium potestatemque habent uel qui ex auctoritate eorum inter partes dantur, itemque a magistratibus municipalibus usque ad summam, qua ius dicere possunt, itemque ab his, qui ab imperatore extra ordinem petuntur. Ex compromisso autem iudex sumptus rem iudicatam non facit:
Abbreviated transcription (Latin):
cui lib& horum uelsihis omnibus
Quipercalumniam in luriae actionẽ
instituit extraordinem punitur om̃s
enim calumniatores exilii uł in sulȩ
roligatione aut ordinis amissione
Inuriarum non nisi presentes accusare
possunt. Crimenenim quod undictae
aut calum niae iudicium ex pectat.
Fit in iuria contrabo nos mores ueluti siqs
symo corrupto aliquem per suderit
quidue aliud in iuriam publicam con
taminarit in quos grauit̃ anim¬
Qui puero praetextato stuprũ aliud¬
ue flagitium ab ducto ab eo ułcorrup¬
to comite per sua serit mulierem
puel lamue inter pella uerit. quidue
pudicitiae conrum pendȩ gratia fecerit.
donum prȩbuerit precium ue
quo id persuadeat dederit perfecto
flagitio capite punitur. In ꝑfecto
in insulam deportatur. Corrupti
comites sum mo supplitio adsiciunt᷑.¬
quoduulgo canticum dicitur in alte¬
rius infamia conpositum & publice
cantatum tam in eos qui hoc canta¬
uerint quam in eos qui conposuerinT

Expanded text:
quilibet horum, uel si his omnibus quilibet horum, uel si his omnibus per calumniam iniuriae actionem instituit, extra ordinem punitur: omnes enim calumniatores exilii uel insulae relegatione aut ordinis amissione iuriarum non nisi praesentes accusare possunt: crimen enim, quod uindictae aut calumniae iudicium expectat, Fit iniuria contra bonos mores, ueluti si fimo corrupto aliquem perfuderit, quidu‹e› aliutaminauerit: in quos grauiter animQui puero praetextato stuprum aliudue flagitium abducto ab eo uel corrupto comite persuaserit, mulierem puellamue interpellauerit, quidue pudicitiae corrumpendae gratia fecerit, donum praebuerit pretiumue, quo id persuadeat, dederit, perfecto flagitio capite punitur, imperfecto in insulam deportatur: corrupti comites summo supplicio adficiuntquod uulgo canticum dicitur, in alterius infamiam compositum et publice cantatum tam in eos qui hoc cantauerint quam in eos qui composuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
factum proqualitate sui arbitrio iudicis
aestimatur congruentis poene suppli¬
cio uindicatur. lita intp̃rnon in dig̃¬
Mixto lureactio iniuriarũ ex loge
cornelia constituitur quotiens quis pul¬
satur uel cuius domus introitur. ab his
qui uulgo detractarii appellantur in quos
extra ordinem ea aduertitur it aut prius
in gruentis consilium promodo cũ m̃ tȩ
fraudis poena uindic&ur exilii aut m& alli
In iuria ciui lit̃ damnatus eiusq aestima¬
tionẽ inferre iussus famosus efficitur.
aestimatȩ in iuriaedamna subire compel¬
litur quamuis ciui liter uideatur addictꝰ.
tamen in samis efficitur.
Atrox in iuriaȩstimatur aut loco
aut tem pore aut persona: loco quoti¬
ens inpublicum in rogatur. Tempore
quotiens interdiu persona quotiens
senatori uel aequiti romano decurioni
uelalios expectatȩ auctoritatis uiro
& si plebeius uel humili loconatus senatori
uel ae quiti romano decurioni uel
magistratui uel aedili uel iudicii

Expanded text:
factum pro qualitate sui arbitrio iudicis factum pro qualitate sui arbitrio iudicis aestimatur, congruentis poenae supplicio uindicatur. Mixto iure actiMixto iure actio iniuriarum ex lege Cornelia constituitur, quotiens quis pulsatur, uel cuius domus introitur ab his, qui uulgo directarii apellantur. In quos extra ordinem animaduertitur, ita ut prius ingruentis consilium pro modo commentae fraudis poena uindicetur exilii aut metalli uriarum ciuiliter damnatus eiusque aestimationem inferre iussus famosus efficitur. aestimatae injuriae damna subire compellitur, quamvis civiliter videatur addictus, amosus efficitur. Atrox iniuria aestimatur aut loco aut tempore aut persona: loco, quotiens in publico inrogatur: tempore, quotiens interdiu: persona, quotiens senatori uel equiti Romano decurioniue uel alias spectatae auctoritatis uiro: et si plebeius uel humili loco natus senatori uel equiti Romano, decurioni uel magistratui uel aedili uel iudici,
Abbreviated transcription (Latin):
DEINIVRIIS:
iniuriam patimur aut in corpus aut extra
corpus: in corpus. uerberibus & in latione
stupri extracorpus : conuitiis & famosis
libellis quodex affectu unius cuiusq paci¬
entis & facientis aestimatur.¬
in fans affectu doli & captu contumeliae
carent idcirco in iuriarum agicum his
qui in potos tate sunt aut uxori siat in lu¬
ria nr̃a interest uindicare. Ideoq ꝑ nos
actio inferri potest simodo isqui fecit
in uiriam nram id fecisse doceatur.
Ista interp̃noninđ. Corpori in iuria infer¬
tur cum quis pulsatur cuiq stu prum
infertur aut destupro inter pellatur.
quaeres extra ordinem uindicatur. Ita
ut pulsatio pudoris poena capitis uin¬
alienarum nuptiarum itemq matri¬
moniorum interpellatores & sieffectꝰ
celeris potiri non possint. propter
uo luntatem pernitiosȩ libi dinisextra
iniuriarum actio aut lege aut more
aut mixto iure introducta est. lege duo¬
decim tabu larum defamosis carminib
membris ruptis & ossib: fractis¬

Expanded text:
De iniuriis niuriam patimur aut in corpus aut extra corpus: in corpus uerberibus et illatione stupri, extra corpus conuiciis et famosis libellis, quod ex adfectu uniuscuiusque patientis et facientis aestimatur.infans adfectu doli et captu contumeliae carent: idcirco iniuriarum agi cum his qui in potestate sunt aut uxori fiat iniuria, nostra interest uindicare: ideoque per nos actio inferri potest. Si modo is qui fecit in iniuriam nostram id fecisse doceatur.isse doceatur. Corpori iniuria infertur, cum quis pulsatur cuiue stuprum infertur aut de stupro interpellatur. Quae res extra ordinem uindicatur, ita ut pulsatio pudoris poena capitis uinalienarum nuptiarum itemque matrimoniorum interpellatores et si effectu sceleris potiri non possint, propter uoluntatem perniciosae libidinis extra iuriarum actio aut lege aut more aut mixto iure introducta est. Lege duodecim tabularum de famosis carminibus, membris ruptis et ossibus fract
Abbreviated transcription (Latin):
que uniꝓbant᷑ ꝓbent᷑ om̃ib:¬
qui falso frib: suis capitalia obiecis se¬
crimina conuica fuerint. placuit eos
usq ad exitũ ñ cõmunicare sicut mag
nasynodus ante constituit nisi digna
satis factione pȩnituerint.
ut uita in nocentis nulla maculet᷑
ꝑnitiȩ accusatoris ideo quisquis a quo¬
lib& criminatur ñ ante accusatus
supplicio d& quã accusator p̃senfet᷑
atq legũ & canonũ sententiȩ ex qui¬
rant᷑ quod si in digna ad accus andũ
ꝑsona inuenit᷑ ad eiꝰ accusationem

Expanded text:
quae uni probantur probentur omnibquae uni probantur probentur omnibqui false fratribus suis capitalia crimina objecisse convicti fuerint, placuit eos usque ad exitum non comna synodus ante constituit, nisi digna satisfactione poenituerint.ut vita innocentis nulla maculetur pernicie accusatoris. Ideo quisquis a quolibet criminatur, non ante accusatus supplicio detur, quam accusator praesentetur, atque legum et canonum sententia exquiretur. Quod si indigna ad accusandum persona invenitur, ad ejus accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
lii iohannis. Sed quid nobis & impera¬
tori : sed iam dixi deuirt humano
uerimini noli dicere quidmihi&
regi quid ti biergo & possossioni:
ꝑ iura regũ possidentur possessiones
dixisti quidmmihi & reginoli dicere pos¬
sessionestuas qr & ipsa uira humana re
ut qui in p̃cib: mentit fuerit non illi ꝓ¬
sit quodimp&rauit. sed hoc int̃ homi¬
nes qr potest̃ falli homo potuit falli
imperator quando p̃ces misisti. Dixis¬
tienĩ qđ uoluisti. & cuidixisti nescit
an uerũ sit. Dimisit te aduersario
tuo conuincendũ ut si ante iudicẽ con¬
uictus fueris demendacioqr ñ potuit
ille nisi p̃stare nesciens an fueris men¬
titus. ibi careas ipsobeneficio rescripti
quo ꝑduxisti rescriptum.
pͣt̃ ea accus andilicentiã in nr̃is ordi¬
nib: si quaexistat leuitatẽ comprime¬
re qđ si ep̃s aliquẽ iudicat abstinen¬
dũ ꝓhumiliatione & correptione fris
quẽ put& eẽ damnandũ accusatoris¬
uice discutiendũ sesciat: fas est enĩ ut

Expanded text:
idere. Sed quid nobis et imperatori? Sed iam dixi: de iure humano veremini. Noli diregi? Quid tibi ergo et possessioni? Per jura regum possidentur possessiones. Dixisti: Quid mihi et regi? Noli dicere possessiones tuas, quia ad ipsa jura renuntiasti ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum.praeterea accusandi licentiam etiam in nostri ordinis si qua existit levitate comprimere, ut episcopus si quem judicat abstinendum, si pro humiliatione et correctione fratris quem putet esse damnandum, accusatori suo se discutiendum sciat; fas est enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ accusatione habendũ sed ꝑmis¬
sotractandi spatio id qđ iratus dix̃
ꝑ scripturã seꝓbaturũ eẽ fateat᷑
qđ sifortasse resipiscens post ira¬
cundiã que dix̃ . iterare aut scri¬
bere fortas s̃e noluerit : ñ ut reus
anus & ualens aã ad ualerianũ p̃.
Non prius quẽ quã sinceritas tua
ad tue sedis ex am̃ iubebit ad duci
quã sollemnib: fatis fecerit qui ni¬
tit᷑ fidedolores ad serere cũ iuxta
formã iuris antiqui ei quiceperit
urgere aut uindicta ꝓposita sit
siuera detulerit aut supplicium
si fefelerit: dat̃ rui kł debr gratia¬

Expanded text:
habendum, sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur. Quod si fortasse resipiscens post iracundiam, quae dixit, iterare aut scribere fortasse noluerit non ut reus ianus et Valens AA. ad Valerianum. Non prius quemquam sinceritas tua ad tuae sedis examen iubebit adduci, quam sollemnibus satisfecerit, qui nititur fidem doloris adserere, cum iuxta formam iuris antiqui ei qui coeperit arguere aut vindicta proposita sit, si vera detulerit, aut supplicium, si fefellerit. D. VII k. Dec. Remi
Abbreviated transcription (Latin):
cadens Ix prȩuaricationis profundademer¬
susest : Et nihilquẽ ad modũ ex indesurgere
poss& inuenit . suaque in ȩ t̃nũ libertatede¬
ceptus huiruine latuiss& oppressu : Nisieũ
post xp̃iprosua gratia releuas s&aduent᷑
qui ꝑ nouȩ regenerationis purificationẽ
omne prȩceritiuitiũ suibaptis matis laua¬

Expanded text:
cadens in praevaricationis profunda demercadens in praevaricationis profunda demersus est, et nihil quemadmodum posset. inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia releuasset aduentus, qui per nonae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium sui baptismatis laua
Abbreviated transcription (Latin):
Itaut &iã africanorũ conciliorũ quasdã sen¬
tentias iungeremus . quasutiq suas fecer̃
a pestolici antistitescã ꝓbarunt : Vtergople¬
nius qui in aliquo dubitant instruantur
constituciones scõrũ patrũ. compendioso.
manifestamꝰ indiculo : Quosiqui s p̃nimuiẽ
contentiosus : agnoscat omniũ disputationẽ
conexionẽ ex hac subditarũ auctoritatum
breuitate pendere. Nullãq sibi contra¬
dictionis suꝑtẽrationẽ. sicũ catholicis cre¬
dat & dicat : QUOB ADANOMNES NOMI¬
NISLESENTNEC QUEMQUAMNISI
N prȩuaricationẽ
adae om̃s homines naturalẽ possib: litatẽ
& innocentiã ꝑdidisse. & neminẽ de ꝓfundo
illius ruinȩ ꝑliberũ arbitriũ posseconsur¬
gere Nisi eũ gratia dĩ miserantis erexe¬
rit Pronuntiante beatȩ memoriȩ papa
innocentio. atq: dicente inepistala ad car¬
thaginense conciliũ : liberũeni arbitriũ ille
perpessus. Dũsuis In consultius uti turbonis

Expanded text:
ita ut etiam Africanorum conciliorum quasdam senita ut etiam Africanorum conciliorum quasdam sententias jungeremus, quas utique suas fecerunt apostolici antistites, cum probarunt. Ut ergo plenius, qui in aliquo dubitant, instruantur, constitutiones sanctorum Patrum compendioso manifestamus indiculo, quo si quis non nimium est contentiosus, agnoscat omnium disputationum connexionem ex hac subditarum auctoritatum brevitate pendere, nullamque sibi contradictionis superesse rationem, si cum catholicis credat et dicat. Quod Adam omnes homines laeserit, nec quemquam nisi In praevaricatione Adae omnes homines naturalem possibilitatem et innocentiam perdidisse, et neminem de profundo illius ruinae per liberum arbitrium posse consurgere, nisi eum gratia Dei miserantis erexerit, pronuntiante beatae memoriae papa Innocentio, atque dicente in epistola ad Carthaginense concilium: Liberum enim arbitrium ille perpessus, dum suis inconsultius utitur bonis,
Abbreviated transcription (Latin):
ita demũ probare poterimꝰ. simposito in pro¬
bissilentio. Detalire in postorũ quȩre la
cessabit. dsuos ha colomes cus todiat fr̃s lm̃i¬
I. INCIEP̃TERITORUSEDIS APOSTOLICAE
uia nonnulliquicatholico
nomine gloriantur. Indã natis here¬
ticorũ sensibus seu prauitate : siueim¬
peritia demorantes piissimis dispu¬
tatorib obuiare prȩsumunt. Et cũ pelagiũ
atq cȩlesti ũ anathematizare p̃dubitent
magistrostam̃ nr̃os tãquã necessariũ modũ
excesserint ob locuntur eaquȩ tantũ mo¬
dosequi & probare profitentur. quȩ sacra¬
tissima beatia płi sedes p&ri : Contramimi¬
cosgratiȩ dĩ. ꝓministeriũ prȩsulũ suorũ sanx̃
& docuit : Necessariũ fuit diligenter inqui¬
rere. quid rectores humaneecđȩ dehȩresi
quȩ eorũ tẽporibus exorta fuerat iudicarint:
lt contra nocentissimos liberi arbitrii defen¬
sores quid degratia dĩ sentiendũ cẽ censuerint

Expanded text:
ita demum probare poterimus, si imposito improita demum probare poterimus, si imposito improbis silentio de tali re in posterum querela cessabit. Dominus incolumes vos custodiat, fri. Praeteritorum sedis apostolicae ei. III. Quia nonnulli, qui catholico nomine gloriantur, in damnatis haereticorum sensibus seu pravitate, sive imperitia demorantes, piissimis disputatoribus obviare praesumunt, et cum Pelagium, atque Coelestium anathematizare non dubitent, magistris tamen nostris, tanquam necessarium modum excesserint, obloquuntur, eaque tantummodo sequi et probare profitentur, quae sacratissima beati apostoli sedes Petri contra inimicos gratiae Dei per ministerium praesulum suorum sanxit et docuit. Necessarium fuit diligenter inquirere quid rectores Romanae Ecclesiae de haeresi, quae eorum temporibus exorta fuerat, judicarint, et contra nocentissimos liberi arbitrii defensores, quid de gratia Dei sentiendum esse censuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
riã dissipare DESC̃OEPISCOPO AU¬
GUSTINOMIRALAUDIS ADSERTIO
ugustinũ scȩ recordationis uirũ
Aprouita sua atquae meritis in nr̃a
cõmunione semꝑ habuim. Necumquã hunc
sinistrȩ suspitionis saltẽ rumor aspersit.
quẽ tantȩ scientiȩ olĩfuisse meminimꝰ. Vt
int̃magistros &iã a mes sem ꝑ decessoribus¬
haberentur. Beneergo de eo om̃s in cõmune
senserunt. Vt pote quiubique cunctis & a mo¬
rifuerit & honori unde resistatur talibus
quos malecrescere uide amur: Nefas est hȩc
patireligiosas animas. quorũ afflictatione
quia mẽbra nr̃a sunt . Nos quoq conuenit
macerari quã uis maneat hos beatitudo pro¬
missa quicũq probantur ꝑsecutionẽ propt̃
iustitiã susfinere. Quib: quid promittat
dñs infuturũ sequens sermodeclarat : Nt̃
agentiũ causa solarũ uniuersalis ecła qua¬
cũq nouitate pulsatur : Intellegamꝰ hȩip¬
sa uob quȩ nob̵ non placent displicere : qđ

Expanded text:
riam dissipare. II. De sancto episcopo Auriam dissipare. II. De sancto episcopo Augustino mira laudis assertio. Augustinum sanctae recordationis virum pro vita sua, atque meritis in nostra communione semper habuimus. Nec unquam hunc sinistrae suspitionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros etiam a meis haberetur. Bene ergo de eo omnes in commune senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit et honori, unde resistatur talibus quos mala crescere videmus, nefas est haec pati religiosas animas, quarum afflictione, quia membra nostra sunt, nos quoque convenit macerari, quamvis maneat hos beatitudo promissa quicunque probantur persecutionem propter justitiam sustinere, quibus quid promittat Dominus in futurum sequens sermo declarat. Non est agentium causa solarum, universalis Ecclesiae quacunque novitate pulsatur. Intelligamus haec ipsa vobis quae nobis non placent displicere. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis gressib: uestigia ñmouentur. Recurrer̃
ada postolicã prȩdicti sedem hȩcipsa nob̵ quȩ
tẽptat perturbatio conquerentes. habeto
te fr̃s Am̃i. procatholicȩ plebis pacetractatũ¬
uob ẽe subiectos. Sciant quod sibiom̃s qui male
docent. discere magis ac magis conpetat quã
docere Nãquid inecłis uosagitis. sulli sũmã
teneant praedicandi Nisi forte illud obsifat
quodã auctoritate. Nadhucratione colligit᷑.
ut aliquie fratrũne mero. Nuꝑdelaicorũ con¬
sortio in conlegiũ nr̃m forsi tassis amͦmissi. nes¬
ciant quid sibi debeantiundicare suꝑ his multa
iamdica sunt. Eotem pore qđ ad fr̃scuenti dedi¬
mscripta Responsũ nunc tam̃ repecentes sȩ¬
pius ad monemꝰ. Viden turhui modiquila¬
borant perterras aliud quã illenr iussit agri¬
cola seminare. Nec tam̃mirari possumus
si hȩ cerga uiuentes hi nunctẽptare audent.
quinitunturetiã quiescentiũ fratrũ memo¬

Expanded text:
tis gressibus vestigia non moventur. Recurrerunt tis gressibus vestigia non moventur. Recurrerunt ad apostolicam praedicti sedem, haec ipsa nobis quae tentat perturbatio conquerentes. Habetote, fratres charissimi, pro catholicae plebis pace tractatuvobis esse subjectos, sciant quod sibi omnes qui male docent, discere magis ac magis competat quam docere; nam quid in ecclesiis vos agitis, si illi summam teneant praedicandi? nisi forte illud obsistat, quod non auctoritate, non adhuc ratione colligitur, ut aliqui e fratrum numero nuper de laicorum consortio, in collegium vestrum fortassis admissi, nesciant quid sibi debeant vindicare. Super his multa jam dicta sunt eo tempore, quo ad fratris Tuenti dedimus scripta responsum; nunc autem repetentes saepius admonemus, ut vitentur hujusmodi qui laborant per terras aliud, quam ille noster jussit agricola, seminare. Nec tamen mirari possumus si haec erga viventes ii nunc tentare audent, qui nituntur etiam quiescentium fratrum memo
Abbreviated transcription (Latin):
Quando illi suprauos habent copiã disputan¬
di: legimꝰ supra magistrũ nẽe. discipulũ
hocẽ non sibi debere quẽ quã iniuriã docco¬
rũ uindicare doctrinã : Nã& hosipsos adõ
Nr̃o positos nouimꝰ ad docendũ. Cũ sit docen¬
te apło eistertius locus intraecłardeputan¬
dus. quid illic spe i. ẽ ubi magistristacentib¬
hi loquuntur. quisi itaẽ . eorũ discipuli
tur qui ꝑ mittunt illis taliter loqui. Intali¬
bcausis noncar& suspitione tacit᷑nitas qr
occurrer& ueritas. si falsitas displicer&.
Meritonãq: causa nos respicit sisilentio faue¬
a muserrori. Ergo corripiant᷑ huiꝰ modiũsit
his liberũ habere prouoluntate sermonẽ
Desinat sut aressunt incessere nouitas. Ve¬
tͥtatẽ desinat ecđarũ qui& ẽ inqui &udo
turbare conant᷑. sȩpenaufragio mergere
quos intra portũ stantes statio facit fida secu¬
ros. Fida qui ppeẽ omniũ statio quorũ ꝑfec¬

Expanded text:
quando illi supra vos habent copiam disputanquando illi supra vos habent copiam disputandi. Legimus supra magistrum non esse discipulum , hoc est, non sibi debere quem quam in injuriam doctorum vindicare doctrinam. Nam et hos ipsos a Deo nostro positos novimus ad docendum; cum sit, dicente Apostolo , eis tertius locus intra Ecclesiam deputandus. Quid illic spei est, ubi, magistris tacentibi loquuntur qui, si ita est, eorum discipuli tur, qui permittunt illis taliter loqui. In talibus causis non caret suspicione taciturnitas, quia occurreret veritas, si falsitas displiceret. Merito namque causa nos respicit, si silentio foveamus errorem. Ergo corripiantur hujusmodi. Non sit his liberum habere pro voluntate sermonem. Desinat, si ita res sunt, incessere novitas vetustatem; desinat Ecclesiarum quietem inquietudo turbare. Conantur saepe naufragio mergere quos intra portum stantes statio facit fida securos. Fida quippe est omnium statio, quorum perfec
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimis fratrib: uenerio. ma¬
rio, leontio, Auxonio arcadio
Filtanio Ecc&eris galliarũ ep̃is. Cȩlestinus :
a posco liciuerba prȩcepti suNt apud iudȩos
atquegentiles sineoffensione nonc̃e debere
Hoc quisquis xp̃ianẽ. tota animiuirtute
custoditũ. Quod cumita sit nonparũ pericu¬
lullũ manere poterit ante dmm̃ qua hoc decre¬
tat &iã fidelibus ex hibere : Nã qualit̃ nosqr
neminẽ perire uolumꝰ. Ita contristent quȩ
auctoribus xp̃ianis ꝑcellunt animos xp̃ianos.
Dominicus ineu angelio sẽmotestatur : Ait
enĩipses aluator quod expediat scandali¬
tanti unũ depus illi sinmaris ꝓfunda de
mergi. Etideo quȩ siteiꝰ iã poenaqueramꝰ
sollicitudo laud andaẽ tantũ nescio quibus
presbrteris illiclicere qui dissensi onieccłarũ
studeant. Sunt a pud nos ꝓsecuti. ut indisci¬
plinatas questiones. uocantes in mediũ ꝑti¬
nacit̃ eosdicant. predicare aduersantia ue¬
ritati: Sedũrȩ dilectioni iustius in putamus.

Expanded text:
ilectissimis fratribus VENERIO, MARINO, LEONTIO, AUXONIO, ARCADIO, FILLUCIO et caeteris Galliarum episcopis COELESTINUS. 1. Apostolici verba praecepti sunt, apud Judaeos atque gentiles sine offensione nos esse debere . Hoc quisquis Christianus est, tota animi virtute custodit. Quod cum ita sit, non parum periculi illum manere poterit ante Deum, qui hoc detrectat etiam fidelibus exhibere. Nam qualiter nos, qui neminem perire volumus, ista contristent, quae auctoribus Christianis percellunt animos Christianos, Dominicus in Evangelio sermo testatur. Ait enim ipse Salvator, quod expediat scandalizanti unum de pusillis, in maris profundum mergi ; et ideo quae sit ejus jam poena quaeramus, sollicitudo laudanda est, tantum nescio quibus presbyteris illic licere qui dissensioni Ecclesiarum studeant, sunt apud nos prosecuti, ut indisciplinatas quaestiones vocantes in medium, pertinaciter eos dicant praedicare adversantia veritati. Sed vestrae dilectioni justius imputamus,
Abbreviated transcription (Latin):
brorum damna perpessi. & hi quiex
adspirare non audeant : quisquis tali¬
um consecrator extiterit : factũ suum
te. aut ad ecessoribus suis inuenit ad¬
missum si proprium periculum uult
uitare damnabit. Nosenim in nullo
uolumus seueritatem ultionis exer
cere: sed qui in causis dĩ contumatia
uel delictu deliquent. a ut ipse quod
perperam facit a bolore noluerit in
sequicquid in alium non rosecart in¬
ueni&: quodut de inceps pos sit tona¬
tius custodiri : Si plac& omnes causas
& sub scriptiores proprias commoda¬
te ut si nodaliiudicio aditus clauda¬
tur in licitus.
ABUNIUERSS EPISET PRESBI¬
TERIS ADELAMATUMEST
Dictumot sexies hȩc confirmamus haec
docemus TUIII. haec tenenda sunt.
p&uo scruentur rogamus: SuiIi.¬

Expanded text:
brorum damna perpessi, et hi qui exbrorum damna perpessi, et hi qui exaspirare non audeant. Quisquis talium consecrator exstiterit, factum suum dte, aut a decessoribus suis invenit admissum, si proprium periculum vult vitare, damnabit: nos enim in nullo volumus severitatem ultionis excere, sed qui in causis Dei contumacia vel delicto deliquerit, aut ipse quod perperam fecit abolere noluerit, in se quicquid in alio non resecari inveniet. Quod ut deinceps possit tenacius custodire, si placet omnes causas et subscriptiones proprias commodate ut synodali iudicio auditus claudatur inlicitis.Ab universis episcopis et presbyteris acclamatum est: dictum est sexies. Haec confirmamus, haec docemus, dictum octies. Haec tenenda sunt, petuum serventur, rogamus, di
Abbreviated transcription (Latin):
oniam religiosus scõspũ congregante
conuentus ortatur . Vt quȩcumq:
pro disciplina ecclesiastica necessaria st̃
cura diligentiore tractemus: Si plac&
frs̃ eaquȩ ad ordinationũ tenorem per¬
tinent iuxta diuinelegis prȩcepta. &
nichenorum canonũ constituta. lta
iuuante dño in omne a euũ mansura
solidomus ut nulli fassit sines tatus sui
periculo uel diuinas conscitutiones ł
apostolicȩ sedis decr&a tomerare qui¬
anos qui potissimi sacerdotis. adminis¬
tramus officia. Talium trans gressio¬
num culparespici&. si in causisdĩ desi¬
des suerimus inuenti quia meminimus
quod timere debemus qualiter commine¬
tur dñs neglegentiae sacerdotum. Si qui¬
dem reatum alore delinquit qui potiori
honore perfruitur. & grauiora facit uitia
peccatorum sublimitas dignitatũ: Cauen¬
dumergo in primis cst nead sacratos gra¬
dus sicut gostis prioribus. ante pro scrip¬
tum ost̃ quisquam qui uxorem non uir¬
in sciilit terarum. Nec non & aliquamẽ¬

Expanded text:
oniam religiosus, sancto Spiritu congregante, conventus hortatur, ut quaecunque pro disciplina ecclesiastica necessaria sunt, cura diligentiore tractemus: si placet, fratres, ea quae ad ordinationum tenorem pertinent, juxta divinae legis praecepta et Nicaenorum canonum constituta, ita adjuvante Domino in omne aevum mansura solidemus, ut nulli fas sit sine status sui periculo vel divinas constitutiones, vel apostolicae sedis decreta temerare: quia nos, qui potissimi sacerdotis administramus officia, talium transgressionum culpa respiciet, si in causis Dei desides fuerimus inventi: quia meminimus, quod timere debemus, qualiter comminetur Dominus negligentiae sacerdotum, siquidem reatu majore delinquit, qui potiori honore perfruitur: et graviora facit vitia peccatorum, sublimitas dignitatum. II. Cavendum ergo imprimis est, ne ad sacratos gradus, sicut gestis prioribus ante praescriptum est, quisquam, qui uxorem non viri quoque litterarum, necnon et aliqua mem
Abbreviated transcription (Latin):
hilarus ẽp̃s dixit. practore a fratros no¬
ua & in audita sicut ad nosmissĩs de his¬
paniis epistolis subaertarelatione peruenit :
in quibus damlocis peruersitatum semina sub¬
indenascuntur: Deniq: non nulli episcopa¬
tum qui non nisi meritis prȩcedentib: da¬
tur. Non diuinum munus sedhere dita¬
rium putant esse compendium &cre¬
dunt. sicut rescaducis atq: mortales:
que sacerdotes in mortis confinio constitu¬
ti. in locum suum feruntur Alios desig¬
natis nominibus subrogare : ut scilic&
non legitima ex pect&urelectio sed de¬
functi gratificatio ꝓpopuli habeatur
Atq ideo si plac& &iam hanclicentiam
generali terdeecdenis auferamus : Ne
notitiam : his panorũ fratrũ & coepis¬
coporũ nr̃orum scripta legantur.
paulus notarius recitauit.

Expanded text:
Hilarus episcopus dixit. V. Praeterea, fratres, nova et inaudita sicut ad nos missis de Hispaniis epistolis, sub certa relatione pervenit in quibusdam locis perversitatum semina subinde nascuntur. Denique nonnulli episcopatum, qui non nisi meritis praecedentibus datur, non divinum munus, sed haereditarium putant esse compendium: et credunt, sicut res caducas atque mortales, que sacerdotes in mortis confinio constituti, in locum suum feruntur alios designatis nominibus subrogare: ut scilicet non legitima exspectetur electio, sed defuncti gratificatio pro populi habeatur atque ideo, si placet, etiam hanc licentiam generaliter de ecclesiis auferamus, ne notitiam, Hispanorum fratrum et coepiscoporum nostrorum scripta legantur. Paulus notarius recitavit
Abbreviated transcription (Latin):
gendum ep̃m conuenerimus Siqua
contradictio fuerit oborta quiatalia
tractata sunt apud nos. non p̃sumant
ad purgandũ eũ qui ordinandus est
est discutiantur primopersone con¬
tradicentiũ postremoetiã illa quȩ
obiciunt ꝑtraccentur. & cũpurgatꝰ
fuerit sub conspectu publico Itademũ
ordinet᷑ si hoccũ urȩ sc̃ĩtatis animo con¬
cordat : roboret᷑ uraẽ dignationis res¬
ponsione ab uniuersis ep̃is dictũ est
satis plac&¬
xrII NT DE ECCLESIA CARTHAGINIS
DIES PASCNE NUNTIE TUR
de cõmanĩorio nostro om̃atractata
noscuntur : addimus &iã dedicpaschȩ
nobis cẽ mandatũ. ut deecclesi a sẽper
carchaginensi sicuti adsõl& instruam:
& non subangusto temporis spatio:
meminimus aut singulis quib:q annis
ad tractandum conueniamꝰ : Qcũ con
dies perlegatos quiaffuerint concilio
Honoratꝰ & urbanus ep̃idixer̃t : Nunc
de praesenti coetupetimus uditteris
ꝓuintiã nr̃am de hacdie in formare

Expanded text:
gendum episcopum convenerimus, si qua gendum episcopum convenerimus, si qua conttractata sunt apud nos, non praesumant ad purgandum eum qui ordinandus est,est, discutiantur primo personae contradicentium, postremo etiam illa quae objiciuntur pertractentur; et cum purgatus fuerit sub coordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis placet. Ut de Ecclesia Carthaginis dies Paschae nuntietur. de commonitorio nostro omnia tractata noscuntur, addimus etiam de die Paschae nobis esse mandatum, ut de Ecclesia semper Carthaginensi, sicuti assolet, instruamur, et non sub angusto temporis spatio. meminimus, ut singulis quibusque annis ad tractandum conveniamus, et cum vedies per legatos qui adfuerint concilio. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Nunc de praesenti coetu petimus, ut litteris provinciam nostram de hac die informare
Abbreviated transcription (Latin):
numidiȩ duo ep̃i ordinare p̃ sũpsert̃
pontificẽ : nonnisi aduodecim censeatis cele¬
brari ep̃oꝵ ordinationes : durelius ep̃s
dixit: formaanti qua seruabitur. ut non
miniquã tres sufficiant : qui fuerint
destinati ad ep̃mordinandũ: ꝓpterea
quia in tripoli forte&inarzuge inter¬
iacereuidentur barba regentes. nã intri¬
possunt fortedeipsonumero uelduoneces¬
sitate aliqua occupari. difficileestenim
ut de quolib& numero om̃s possint occur¬
rere num quid deb& bocipsum
inpedimento esse ecclesi asticae utilitati:
Nam & in hac eclesia adquam dignata ẽ
urã scĩtasc̃ uenire : Crebro acpene
perdiem domini cam ordinandos habemꝑ
aduocare ep̃os: sed facile est mihiduos
adiungere meae paruitati uicinos.
quaꝓpt̃ cernit mecũ carita surã hoc
ipsum obseruari non posse:
QUOT ADDIDEBEANTEPINU¬
MERO ORDINATORŨ SIDEOR¬
DINANDO EPO EUERIT CONTRA¬
DICTUM.
edillud eststatuendũ ut quando adeli¬

Expanded text:
Numidiae duo episcopi ordinare praesumpserunt pontificem, non nisi a duodecim censeatis celebrari episcoporum ordinationes. Aurelius episcopus dixit: Forma antiqua servabitur, ut non minus quam tres sufficiant, qui fuerint destinati ad episcopum ordinandum. Propterea, quia in Tripoli forte, et in Arzuge interjacere videntur barbarae gentes; nam in Trimmodo, et possunt forte de ipso numero vel duo necessitate aliqua occupari, difficile est enim ut de quolibet numero omnes possint occurrere; nunquid debet hoc ipsum impedimento esse ecclesiasticae utilitati? Nam et in hac Ecclesia, ad quam dignata est vestra sanctitas convenire, crebro ac pene per diem dominicam ordinandos habemus; advocare episcopos? sed facile est mihi duos adjungere meae parvitati vicinos. Quapropter cernit mecum charitas vestra hoc ipsum observari non posse. Quot addi debeant episcopi numero ordinatorum, si de ordinando episcopo fuerit contradictum. L. Sed illud est statuendum, ut quando ad eli