comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nismentes seculanium designantur que
ternena cunta ambiendo quasilanir¬
unt : clum solis temporolib delactantur
Quasienim populus lambens preda facit
dumternena diligenter lucadea laer¬
nis damnis &aggenant: Sed puer degep¬
tius ȩger inuia rel inquitur: quia peo¬
cator quisque dum in firmari abhiunur
mundi statu coeperit: mox sȩcularib:
mentib indes pectum uenit: Quemtam̃
dauiel inuenit ei quecibum & pocũ pręb&
quia manu fortis dñs. abiecta mundi
non des picit : &plerumq: eos qui sequi
mundum minime ualentes quasi in uia
nemanent: adamone sui grecia con¬
uerdit : Eis que uerbi sui cibum potumq
porrigit: & quasi duces sibi inuia ele¬
git dum suos &iam pdicatores facit
Iumenim xpm peccatorum cordibus
inferunt quasi clauid suꝑ hostes ducuit
qui conuiuanter amalechitas uelut
dauiel glacho feriunt quia suꝑbos
qquosq quise inmundo desꝑ&erent
dñi iustute ꝓsternunt. Nuerergo

Expanded text:
nisi mentes carnalium designantur? Quae nisi mentes carnalium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit; et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent, ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit, et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalechitas velut David gladio feriunt, quia superbos quosque qui se in mundo despexerant, Domini virtute prosternunt. Puer ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quã esurire coepit inse reuersus dix̃
quanti mercenarii patris mei abun¬
dant panib: : Nonge quippe a sedisces¬
serat quando peccabat: & sinon esuris¬
s& in sem& ipsum minime redisr&:
Quia postquam terrenis rebus indigu¬
it tunc cogitare coepit quid despirita¬
libus amisit: Pauperes ergo & debi¬
les cȩci & claitch uocantur &ueniuit
quia in firmi quique atque in hoc mun¬
do despecti plerumq: tanto celerius
uocem dñ i audiunt quanto & in hoc mun¬
do non habent ubi delectentur: Quo d
bene amalechitarum puer ille ogrp¬
tius designat : qui a malechitis prȩdan¬
tib atque currentib aeger nemansit
inuia fame sitique aruit: quentamen
clauid inuenitiei cibum potumq p̾buit
qui ilico conualescens duxdauid fac¬
tus est: conuiuantes amalechitas rep¬
perit & eos quise debilẽ reliquerant.
cũ magna fortitudine ꝓstracuit Ama¬
lechittie quippe populur lambens uo¬
catur & quied ꝑ lamb entempopulũ

Expanded text:
quam esurire coepit, in se reversus dixit: quam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delebene Amalechitarum puer ille Aegyptius designat, qui Amalechitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit; quem cum David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est; convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalechita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum
Abbreviated transcription (Latin):
dat prepareta uitȩ alimenta fasti¬
dit: quicarnalib: desiderus inseruit
spiritalis conuiiui epulas respuit
quia ergouenire superbi rennuutt
pauperes eliguntur: Curhoc quia
uxta pauli uocem in firma mundi ele¬
git dr ut consundat fortia Sedio
dicunurł quiuihicio nio apud sem& ipsos
in firmisunt Nam pauperes & quasi fon¬
tessunt qui positi in paupertate suꝑbi¬
unt : Cȩciuero sunt quinullũ ingenũ lu¬
men habent : claudiquoq sunt quirec¬
tor ꝗr essus inoperatione non habent
Qed ddum morum uitia in menibrorum
debilitate signantur ꝓfecto liqu& ꝗͥa
sicut illi peccatores fuerunt. qui uoca¬
tiuonire noluerunt : ita hi quoque pec¬
catores sunt qui inuitantur Queniun
Sedpeccatones suꝑbi respuuntur ut
peccatores humiles elugantur. Hos
itaq elegit dr̃ quos despicit mundus
quia plerumq: ipsa despectio. hominẽ
reuocat ad sem& ipsum: Isenim qui
patrem reliquit & partẽ substantiȩ
quam ꝑciperat ꝓdige &pendit : post¬

Expanded text:
dat, praeparata vitae alimenta fastidat, praeparata vitae alimenta fastidit. Qui carnalibus desideriis in haeret, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? quia, juxta Pauli vocem, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia. dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, post
Abbreviated transcription (Latin):
dixit unxorem cluxi &ideo n porsunaũ¬
nire: Quid ꝑ uxoreminisi uoluptas can¬
nis accipitur : Nam quam uis bonum
sit coniugium adque pͥpagandam so¬
bolem ꝓuidentia diuina conseitutum
tionnulli tamen ñ ꝑhoc fecunditatem
plis sed desideria &p&unt uolupta¬
tis &idcirco ꝑrem iustc̃ significari
potest non in congruȩ in iusta : Adcȩ¬
mus pater familias inuitat : seddũ
alius auaritiȩ. alius curiositati alius
uoluptati carnis est deditus nimirũ
reꝓbi simul omnes &xcusant: Dumo
hunc ternena custe occupat. illum alie¬
ni actus sagax cogitatio deuastat. al¬
terius &i ammente uoluptas carna¬
lis inquinat fastidiosus quisque ad
&ernȩ uitȩ epulas non festinat
Sequitur: Neuersus seruus nuntia¬
uit hȩc domino suo:: Tunc iractus pater¬
familias. dixit seruo suo & cito in pla
teas & uicos ciuitatis & pauperes de
biles cȩcos claudos introduc.huc
Ecce qui terrenȩ substantiȩ plus iusto
icubat uenire ad dominicam cȩnam
recusat: quilabori curiositatis in su¬

Expanded text:
dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coemus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit serteas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, caecos et claudos, introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad Dominicam coenam recusat. Qui labori curiositatis insu
Abbreviated transcription (Latin):
quod & is qui propter uillam & is qui
ꝓpter ꝓbanda iuga boum. acenȩ sui in¬
uitatoris ecurat humilitatis uerba¬
ꝑmisc& dicens rogote habeme &cu¬
fatum. Dumenim dicit nogo & tam̃
uenire contemnit humilitas sonat
in uoce suꝑbia in actione. Et eccehoc
diiudicat pracuus quisque cum audit
nectamen eaquȩ di iudicat. agere
desistit: Namclum cuilib& ꝑ uerse
agentidicimus conuertere dm̃ seque¬
re mundum relinque: ubi huno nisi
addominicam cenam uocamus Ged
cum res pondit. orteꝓme . quia pecca¬
tor sum: hoc facere non porsum quid
aliuel agit. nisi & rogat & ecusat di¬
cens tiamque peccatorsum humili¬
tatem insinuat: subiungens autem
conuerti nom possum superbiam de

Expanded text:
villam, et is qui propter probanda juga boum, a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat, agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit nisi rogat et excusat? dicens namque Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem Converti non possum, superbiam de
Abbreviated transcription (Latin):
cadem non sinit sue menti domnane
ut subiecta foris seruianteniqua
intentionem animi ad alpatenden¬
tis frangant: Quicumque igitur
talersunt : eis ꝓ fecto terrona omi¬
nia non ad desiderium sed adusum
adsunt: quiarebus quidem necerra¬
rus utuntur sed nihil habere cum
peccato cupiunt. De ipsis quoquȩ
rebus habitis cortidiȩ mer ceder
querunt : & plus gaudent bono opore.
quã bona possessione : Ie nealiqui¬
bur ista difficilia esse Fuideantur
rem deꝑsona refero. quã multi
uestrum nouerunt : quã uidelic&
rem ipse ante triennium incentum¬
cellensi urbe apersonis fidelibus
didici. Nuꝑ namque in ectdem ciui¬
tate theophanius comes fuit. uir
misericordȩ actibus deditus bonis
operibus intentus. hos pitalitate pre¬
cipue studens: Exercendi comita¬
tur actibus occupatur agebat terena

Expanded text:
eadem non sinit suae menti dominari, eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena
Abbreviated transcription (Latin):
non pos sidentes : & quiutuntur hoc
mundo tamquam non utantur
pr&erit enim figura liuius mundi
Vxoremnamq hab& sed qua si ñ habens.
quisic scit debita carnis e soluere.
ut tamen ꝑ eam mundo totamente ñ
cogatur in hȩpere: Nam cumisdem
rursum egregius prȩdicator dieat.
quihab& uxorem cogitat quȩ sunt
huiurmundi. quomodo placcatuxori
ille uxorem habens quasi non hab&
quisie stud& placere coniugi uttat¬
men n dis pliceat conditori. Nl& quo¬
que sed tamquã non fleat: qui sictem¬
poralib: damnis affligitur ut tamen
de xernis lucris semꝑ animũ console¬
tur Qaul& uero sed tam quam non
gaudeat qui sic deemporalib: bonis
hilarescit. ut tamen semꝑ perp&ua
mentem gauclio subleuat. hanc con¬
tinuo pondere ꝓuditimor is premat
Emit autẽ sed qua si non porsidens
qui& adusum terrena prȩparat¬
& tamen cautu cogicatione prȩui¬
de quod hec citiur relinquat᷑: Mun¬
do quoque utitur sed quasi nonutatur.
sue ministerium redigit eu deluit

Expanded text:
ntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenmentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, suae ministerium redigit, et tamen haec
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut terrena quȩ libent sic nostro
corpori seruiant : quatenur cordimini¬
me obsistant: Nonorgo fratres aude¬
mus uobis dicere ut omnia relinqua¬
tir sed tamen si uultis omina&iam
renendo relinꝗtis. si sic temporelia
geritis ut camen totamente ad& na
tendatis Hinc &oni paulus apostolus
dicit: tempus breue est reliquum est¬
suꝑ est ut quihabent uxores tamquã
non habentes sint: & quiflent tamquã
nonflentes: & qui gaudent tã quam

Expanded text:
mus, ut terrena quae libent sic nostro mus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est ut qui habent uxores tanquam non habentes sint, qui flent tanquam non
Abbreviated transcription (Latin):
paucis datasunt : Ammonere uos uolo
ut relinquatis omnia sed non pꝰsumo:
Siergo cuneta mundi nelinquere ñ po¬
cestis: sic ten&e quȩ buius mundisunt.
ut tamen ꝑ ea nteneamini inmundo.
Vt terrena res possideatur nꝰ possi¬
deat: ut submentis uĩe sit dominio qeđ
hab&is Nssimens uestnt terrenaru
rerũ amore uncitur a neb sius ma
gir ipsa possedeatur Si tergo restem¬
poralis in usu &na indesiderio sit rer
tempostelis initinere desider&ur & na
inꝑuentione: Quasi elatere respiciatur
quicquid inhane mundu agitur ante
nos autem tendant mentis oculi dum
tota intentione illa conspiciunt adquȩ
ꝑuenimus. Extirpentur funditus
uitia n solum᷑ actu operis sed&iam
a cogitatione cordis euulsa Nonnos
uoluptas carnis. non sollicitudo curi¬
ositatis non estus ambitionis ado¬
minicaincenam p̃pediat: sed ipsa
quoq quȩ honesta sirmundo agimus
quasi & quodam mentis latre tanga¬

Expanded text:
paucis data sunt. 11. Admonere vos volo paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tanga
Abbreviated transcription (Latin):
est tremenda sentia quȩꝓtinus sub¬
infertur : Intentahanc cordisaure
ꝑcipite fretres & dominime Inquan¬
tum peccatores fraetres mei inquan¬
tũ iustrdominimei : inteuta bancaure
ꝑcipite. Ut tanto ẽa minus sentiatir
in & amine quanto nunc auditis for¬
mido losius in prȩdicatione : Atenim
dico autem uobis qđ nemo uirorum
illorũ quiuocatis̃ gustabi t cȩnam
meam. Ecceuocat ꝑ seuocat ꝑ ange¬
uocat ꝑ apostolos uocat ꝑpastores
uocat aliquando ꝑ aduersa, Nemo
contemnat. nedum uocatus ecusat
cum uoluerit intrane non ualeat:
Rudite quidsapientia ꝑ salomonem
dicat : tunc inuocabunt me. & non o¬
audiam mane consurgent & non inue¬
nient me::. Hinc est quod fatuȩ uir¬
gines tarde uenientes clamant
tum querentib dicitur: Amen amen
dico uobis nesciouos: Quid interhȩc
fratres iem̃i nisi nelinquere omma
debemus curas mundi postponere:
solis desideriis & nis inhiare : sed hȩc

Expanded text:
est tremenda sententia quae protinus subest tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt gustabit coenam meam. Ecce vocat per se, vocat per angevocat per apostolos, vocat per pastores, vocat aliquando per adversa. Nemo contemnat, ne, dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant,tum quaerentibus dicitur: Amen amen dico vobis, nescio vos . Quid inter haec, fratres charissimi, nisi relinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
nus anima subdedit ad desideriorum
suorum effectum minime cõñ bendit
Seddehac salubri aduersitate quanta
utilitas nascatur adiungi cum subli¬
tur Et dicit Ualam & reuertar adiu¬
rũ meum priorem quiabene mi hi erat
tunc magis quã nunc: Postquamer¬
go uiarsuas spinis septals inuenit
postquam amatones suos aspreben¬
dere non ual& adamorem uiri prio¬
ris redit : quia plerumq postquam
in hoc mundo non possumus obtinere
quȩ uolumus. postquam interrenis de¬
sideris de im possibilitate larsamur
tunc admentem dm̃ reducimus tunc
placere incipit quidis plic ebat : & iscu¬
ius nobis amara fuerant p̃cepta re¬
pente dulcessit in memoria: & pecca¬
trix anima quȩ adultera conata est
esse. nectamen aꝑto opere potuit de¬
cernit ẽẽ fidelis coniix Quiergohu¬
ius mundi aduersitatib: fracti addiamo¬
rem redeunt. atque ap̃sentis uitȩ desi¬
denur corriguntur : qui disti fr̃r nm̃
nisi conpelluntur ut intrent Sedualde

Expanded text:
suis anima subdidit, ad desideriorum suis anima subdidit, ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed de hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur, adjungit cum subditur: Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde
Abbreviated transcription (Latin):
Uir uniuscuiusque fidelis anime dy est
quia hȩc uidelic& ei est coniunta ꝑfidẽ:
sed illa quȩ coniuncta dõ fuerat anima
amatores suor sequitur quandomenr
quȩ iam ꝑfidem credidit adhucse im¬
mundis spinitib: inopertione subster¬
nit : mundi gloriam quȩrit carnali
delectatione pascitur &x quisitis uolup¬
tatib nutritur : sed plerumq omnipo¬
tenrdr̃ talem anima misericorditer
respicit & eus uoluptatib amaritudi¬
ner ꝑmisc&: unde dicit: ecceego sepiam
uia stuas spinis. Viȩ enim nostre spi¬
nis sȩptesunt quando in hoc quod male
cupimus dolorum punctiones inueni¬
mus Et sepiam eas macheria & semi¬
tar suas non in ueni& : uiȩ nostrȩ mache¬
nida sẽpiuntur cũ desideriis nostris dure
in hoc mundo obiectioner resistunt. &se¬
mitas nr̃or inuenire nom porsumus
quia hoc quodinale quȩrimus. adipisci ꝓhi¬
bemur. Et sequetur amatores suos & non
a sp̃hendet eos quȩrit & non inueni& eos
quia malignos sp̃s quib se insuis deside

Expanded text:
uscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria et semitas suas non inveniet. Viae enim nostrae maceria sepiuntur, cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus, adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret et non inveniet eos; quia malignos spiritus, quibus se in desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
quid in quinque iugis boum nisi quinque¬
corporis sensus accipimus : quirec ce
secugeminantur Qui uidelic& corpo¬
rocles sensus quia interna conprehen¬
dere nesciunt. sed sola & teriorae cog¬
noscunt & deserentes intima eaquȩ
e trae sunt tangunt necte ꝑ eos curiosi¬
tas designatur: quȩdũ alienam quȩrit
uita discutere semꝑ sua in tima nesci¬
enostud& & teriora cogitare Oraue
namq cuniositatis ẽ uitium quȩdum
cuiur lib& mente . ad inuestigandam
uitam ꝓximi &eterius ducit semꝑ er
sua intima abscondit ut aliena sciens
senesciat: & curiosi animus quanto
peritus fuerit alieni meriti: tanto
fiat ignarus sui: Propter hoc nam¬
que & deeisdem e ingis bou
dicitur: eopbare illa nogote habeme
&cusatum. Ipsa enim & cusantis uer¬
ba auitii su significatione non
discrepant cumdicit eoꝓbare : quia
uidelic& aliquando ꝑtinere ꝓbatio ad¬

Expanded text:
Quid in quinque Quid in quinque corporis sensus accipimus? Qui recte sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investivitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens se nesciat, et curiosi animus, quanto peritus fuefiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlic
Abbreviated transcription (Latin):
ille fecisse nisi de eadem sua inuitatio¬
ne gaudere nes ponsum humile ned de¬
r& uestemutar& ire quantotius festina¬
r& neprior se adpotentis conuiuium
alter occurner& : Homoergo diues
inuitat & pauꝑ occurrere festinat:
addĩ inuitamur conuiuium & ecusamus
sed ecce interhȩc. estimare possum quid
sibi corda uestra respondeant Occultis
enim fortarse sibi cogitationib dicunt:
& cusare nolumur adilludenim suꝑne
refectionis conuiuium. Q uocari & ꝑue¬
nine gractulamur. Loquentes uobis
talia mentes urȩ uerum dicunt si nonplur
terrena quam cȩlestia diligunt: si non
amplius rebus corponelib: quã spirita¬
libus occupantur. Vnde hic quoq: ipra
& cusantium causa subiungitur cũꝑti¬
nus subinfertur Primus dixit uillam
emi & necerse habeo gire & uidere illã:¬
nisi terrena substantia de signatur
Exit ergo uidere uillam quisola & terio¬
re cogitat ꝓpter substantiam Ater
cdixit iuga boum emi quinque. & eo
ꝓbare illa: nogote habeme & cusatum

Expanded text:
ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verumterrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire videre illniexit ergo videre illam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te habe me excusatum.
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione & angustia cordis serip¬
si uobis ꝑmultas lacrimas non
ut contristemini. sed ut sciatis
quam caritatẽ habeamabun¬
dantius in uobis: Et rursus fac¬

Expanded text:
bulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas: non ut contristemini, sed ut sciatis quam charitatem habeam abundantius in vobis. Si quis a
Abbreviated transcription (Latin):
maris ꝓfunda rimatur ad altis¬
simum maiestatis &erne ꝑuenit
arcanum: Hiitaque sunt ec clesia¬
rum columne p&rus & paulus:
quos & uita scĩrsima uenerabilem ꝑ¬
dux̃ admortem. & gloriosus occasir
fecit esse perp&uos Quos non solũ
hononamus ut marteres: sed& ut
magistros patres que martrrũ uerersm ur
quiec clesiamdi: & celestis predicationis doc¬
trina. &pu sanguinis effusione sunda

Expanded text:
maris profunda rimatur, ad altismaris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione funda
Abbreviated transcription (Latin):
locauit ecelo qui quod per sequi
uidebatur eclesiam non impietate
in religiosi animi sȩuiebat. sed sub
nube ignor auiȩ nouam non ꝑspiciens
graetiam. amore antiquȩ deuotio¬
nir errabat: Ideo denique aboculir
eius u&eris umbre caligo d&erra est
ut uerum illuellumen quod ecȩlestibus
corurcabat. & sibi adquirer& & omnib:
reuelar& Cȩcatur iluminatur¬
que est non alia dis penratione nisi
ut clausis carnalibus oculis. spirita¬
lir ei aspectus. ad inspiciendam dĩ
diuinitatem suom subspecie ał sũp¬
ti hominis occultantem. filium esse
esse ab hominib: putar&ur tues in¬
quit xp̃s filius dĩ uiui, Quis non qes¬
ponsionis plenitudinem piscatorem
ꝓtulisse mir&ur: qua conpendio
breuirsimȩ confessionis aperuit.¬
& quod depatre habebat dñr. & qđ
dehumana natiuitate susceperat.
Xp̃senim & filius dĩ uiui : ut riusq
naturȩ. indiuisum contin& sacra¬
mentum: Nere suscipiendum cunc¬
tir & miyrbilem piscatorẽ: quidũ

Expanded text:
vocavit e coelo; qui quod persequi vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei divinitatem suam sub specie assumpti hominis occultantem, Filium esse esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
ossimorum a postolorum
passio fraxtres quorũ hodie
lem sollemniter celebre
cunctis est honoranda
credentib quos ꝓiustitiȩ
pi&atis que pleniudine. saluator
mundi humano generi. & patres ẽẽ
dedit & iudices: Quantȩ aũ integrita¬
tis. quantȩ uepi&atis fuerint. hinc
uel maxime ꝑuidendum est: quod ille
eos ademendationem corrupti sȩculi
& ministerium suȩ uoluntatis elegit.
quem non fallebat electio Noc auit nã¬
que perum. opibus pauperem: opere
piscatorem : quia conuersatione po¬
pulari & communione urbium segre¬
gatus. uitam inter fluctib: a gebat
innocuam. &iuetum de simplicitate
quȩrebat. Quem tamen itadixenim
pauperem: ut comp&ens ei substan¬
tia nonde ess& quembene merentẽ
dedõ copiosi maris diues unda pasce¬
bat: Electus ergo est ad predicationẽ
ralutanis uerbiꝰ ut mutatauice. celer¬
ur musterio sacramenti quicantũ¬
nt pircium alebatur. falute hominũ
parcoreur Glorio sissimum &ia
poulum ael piddem nominis su ep̃r

Expanded text:
ssimorum apostolorum passio, fratres, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus
Abbreviated transcription (Latin):
tantus processur &titit. ut ad salutationẽ
mariȩ &ultar& infans inutero : replere¬
tur spũ scõmater infantis : quantũ pu¬
tamur usu tanatemporis. sanetȩ mariȩ
addidirre prȩsentiam: Mansit aũ maria
cumilla mensib: tribus: ungeba tur itaq:
& quasibonus athl&a gercebatur inute¬
nomatris ꝓph&a: amplissimo enĩ uir¬
tus eius certamine parabatur : Denique
tam diu mansit maria quam diu elisab&h
ƿariendi tempus impler& ⁊ Quod si dili¬
genter aduertas: inuenies hocnus quã
positum nisi ingeneratione iustorum
Demque impl&i sunt dies ut parer&ma¬
ria impl&umest tempus ut parer&
elisab&h. Impl&umest uitȩ tempuscum
sciuiri & hocuitȩ curriculo demigra¬
rent: plenitudinem iustiuita hab&.
in anes autem diessunt impiorum:¬

Expanded text:
tantus processus exstitit, ut ad salutationem tantus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum
Abbreviated transcription (Latin):
latione uirtutis in seuideatur &primere :
Magnificat aũ animamariȩ dñm & &ul¬
tat sp̃r eius indõ : eoquod & anima & spũ
patri filioque leuota. Linum dm̃ & quo
omnia. &unum dñm perquemomnia.
pio uener&ur affectu : Qequitur mariȩ
quo ꝑsona melior eo ꝓph&ia plenior
nec otiosum uid&ur. quod & ante iohan¬
nem elisab&h ꝓph&at: & maria ante
dñi generationem: serpuntenim iam.
temstamenta salutis humanȩ: nam
sicut peccatũ amulieribus coepit. ita
&iam bona amulierib: inchoantur
Vit fȩminȩ quoque muliebria opera
doponenter in firmitati renuntient
& anima quȩ non hab& seum ut maria
quȩ nercit errorem religioso imit&ur
studio castitatem: Mansit autem ina¬
nia cum illa mensib: tribur ereuerra
ost indomumisuam, Bene inducitur
scãmaria & exibiusse offitium. & mesticum
numerum custo disse: non enim sola fami¬
liaritatis est causa quod diumansit : sed &iã
tantiuatis ꝓfectus namsi primo ingressu

Expanded text:
latione uirtutis in se uideatur exprimere. latione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominu eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque deuota unum deum, ex quo omnia, et unum dominum, per quem omnia, pio ueneretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur cta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profectus. nam si primo ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
Sit in singulir maniȩ anima ut magnific&
dnm sit insingulir spr marie ut &ulte
indõ Sisecundum carnem una mater est
xp̃i. secundum fidem tamen omniufruc¬
tur est xp̃r Omnisenim anima ac cepit
dĩ uerbum : sita men in maculata & inmu¬
nis auitus. intemerato castimoniã pu¬
dore custodiat  QQuȩcumque igitur talir
esre potuerit enima magnificat dñm.
sicut anima mariȩ magnipicauit dñm.
& &ultauit spiritur eiur in dõ salutari
magnificatur enim dñr sicut & alibi legi¬
mus magnificate dñm mecum : Nonquo
dño aliquid humana uoce porsit adiun¬
gi: sed quia magnificatur in nobis: Ima¬
goenim dĩ xp̃r est : &ideo si quidiustũ reli¬
giosum que fecerit anima illa : imaginem
dĩ ad cuius est similitudinem creata mag¬
nificat: &i deo dũmagnificat eam magni¬
tudinis eiur quadam participatione subli¬
mior fit : ut illam imaginem splendidobo¬
norum colore factorum. & quadam emu¬

Expanded text:
sit in singulis Mariae anima, ut magnificet sit in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in deo, si secundum carnem una mater est Christi, secundum fidem tamen omnium fructus est Christus; omnis enim anima accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei Christus est et ideo si quid iustum religiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemu
Abbreviated transcription (Latin):
mei adme : Non quasi ignorans dicit:
scitenim ẽẽ scĩ sp̃s gratiam. &opera¬
tionem : ut mater ꝓph&ȩ amatre
dñi ad ꝓfectum suipignoris salute¬
tur: sed quasi non humani hocmeriti.
sed diuinȩ graetie munus ẽẽ cognascat.
Itadicit: uinde hoc mihi hoc est quantũ
bonum mihi accidit ut mater dñimei
ueniat adme Non cognosco meum: un¬
de hoc mihi : qua iusticia quibur fact r
ꝓquib: meritis : nonusitata hȩcofs¬
cia feminarum sunt: utueniat mat̃
dñimei adme: miraculum sentio cog¬
nus co misterium : materdñi uerbo feta
dõ plena est : Ecce enim ut facta est
uox salutationirtuȩ in aurib meis : &¬
ultauit gaudio infans inutero meo : &
beata quȩ credidisti : Uides non clubi¬
tarre mariam sed credi dirse. &ideo
fruetũfidei consecutam: Heata inquit
quȩ credidisti, sed & uorbeati quiaudi¬
tir & cneditir: Quȩ cumque enim
credidenit anima & concepit & ge¬
nerat dĩ uerbum &openecius a gniuicit

Expanded text:
mei ad me? non quasi ignorans dicit — mei ad me? non quasi ignorans dicit — scit enim esse sancti spiritus gratiam et operationem, ut mater prophetae a matre domini ad profectum sui pignoris salutetur — sed quasi non humani hoc meriti, sed diuinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui audistis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et generat dei uerbum et opera eius agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
liter operabatur inmatre .: & illa
post conceptum repl&ur. ista ante
conceptum, Benedictatu interinu¬
lierer & benedictur fructus uentris
tui. & unde hoc mihi ut ueniat mat̾
dñi mei adme: Nouit sermonem suũ
sp̃rrẽr necum quam obliuiscitur. &
ꝓph&ia non solumrerum compleut.
minrculis. sed&iam ꝓpri&a teuer¬
borum Quis est uentrir iste fruo¬
tur nisi ille de quo dictum est:
eccehereditas dñi. Filiimercer fruc¬
tus uentris : hec est hereditas dñi
filii sunt quimercessunt fruc¬
tus illius quidemariȩ uentrȩ pro¬
cersit: ipse fructus uentris est
florradicir dequo bene ꝓph&a¬
uit esaias dicens: &i & uirga de
podice iesse. & flor deradice eius
ascend& Nadixenim est familia iu¬
deorum: uir gamaria: flos mariȩ
xp̃r qui uelutibonȩ arborir fructus
nostrȩ uirtutis ꝓcessununc flore nunc
fructificat in nobis : nunc rediuiua
corporis resur rectione reparatur
& unde hoc mihi ut ueniat mater dñi

Expanded text:
liter operabatur in matre — et illa liter operabatur in matre — et illa post conceptum repletur, ista ante conceptum. Benedicta tu inter mulieres et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi ut ueniat mater domini mei ad me? nouit sermonem suum spiritus sanctus nec umquam obliuiscitur, et prophetia non solum rerum conpletur miraculis, sed etiam proprietate uerborum. quis est iste fructus nisi ille de quo dictEcce haereditas Domini filii, merces fructus ventris ? Hoc est, haereditas Domini filii sunt, qui merces sunt fructus illius, qui de Mariae ventre processit. Ipse fructus ventris est, flos radicis, de quo bene prophetavit Esaias dicens: Exiet virga de radice Jesse, et flos ex radice ejus ascendet ; radix enim est familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae tus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini
Abbreviated transcription (Latin):
ut sc̃i ficar& baptismumiohannis.
dñruenit adbaptismum: Cito quoq
aduentur mariȩ & prȩ sendȩ do¬
minicȩ beneficia declarantur
simulenim ut audiuit salutationẽ
mariȩ elirabeh : &ultauit in fans
inutero eius. &repl&a est spũscõ
Ande distinctionem singulorum que
uerborum propri&ater: uocem pri¬
or elisab& h audiuit. sed iohannes
prior gratiã sensit: Illanatur ae
ordine audiuit: iste xultauit ra¬
tione misterii: Illa mariȩ iste dñi
sensit aduentum: femina mulieris
& pignus pignoris : Iste graciam lo¬
cuntur. illuntus operantur pi&a¬
tis que mysterium. maternis adori¬
untur ꝓfectibur: Duplicique miraoe¬
culo ꝓph&ant matres spũ paruulo¬
rum : Exultauit infans repl&aest
mater: non prius mater repl&a quã
iohanner &ultauit & mariȩ spiritus
eultante iohanne repl&ur elisabah
mariam tamen non replerispũ. sed
spiritum eius exultare cognoscimus
Inconprehensibilis enim in conp̃hensibi¬

Expanded text:
ut sanctificaret baptismum Iohannis, ut sanctificaret baptismum Iohannis, dominus uenit ad baptismum. cito quoque aduentus Mariae et praesentiae dominicae beneficia declarantur; simul enim ut audiuit salutationem Mariae Elisabet, exsultauit infans in utero eius, et repleta est spiritu sancto. uide distinctionem singulorumque uerborum proprietates. uocem prior Elisabet audiuit, sed Iohannes prior gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater repleta quam Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
in iuriȩ inmemor. affectuuigente non
seu relicta pern&it domo, Discite
uirginer. non circum cursare ꝑalienas
ȩdes nondemorari inplateis : non ali¬
quor inpublico miscere sermones: Ma¬
ria indomo sera: festina in publico
mansit apud cognatam suam tribus men¬
sibus Et enimquȩ proptor officium ue¬
nerat. inherebat offitio mansit men¬
ribus tribus non quo domus eam delec¬
tar& aliena. sed quia frequentiur uide¬
ri inpublico dirplicebat Didicistis uir¬
gines pudorem mariȩ dircite humilica¬
tem: Venit propinqua ad proximam.
iunior adseniorem : nec solum uenit.
sed &iam prior salutauit. Doc& enim
ut quanto castior uirgo tanto huiili¬
orsit : nouerito deferre senioribur
it magistra hiumilitatis in qua est pfor¬
ño castitatis: est caurapi&atis est
&ciam norma doctrine: Contuen¬
dum est enim. quia superior uenit
adinferiorem ut inferior adiuue¬
tur maria adelisab&b. xp̃r adio¬
hannem : Denique &iam poste a

Expanded text:
iniuriae inmemor, adfectu uigente, non iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad Iohannem, denique etiam postea,
Abbreviated transcription (Latin):
Iti natione inciuitatem iuder
& inerauit indomum zachariȩ. & salut auit
elis abeh. &reliqua, Morale est omnibus
ut qui fidem &igunt fidem astrunant: &ideo
angelus cum abs condita nuntiar& ut fides
astr uer&ur &emplo senioris seminȩ ste¬
relis que conceptum uirginimariȩ nun¬
tiauit : ut possibiledõ. omne quod ei placue¬
rit asserer&. Vbi audiuithoc maria
non quasi incredula de oraculo. necquasi
incerta denuntio. nec quasi dubitans de
ecemplo: sed quasi lȩta prouoto. religio¬
sa prooffitio. festina progaudio. In
montana ꝑ r&it: Quoenim iam dõ plena
nisi ad superiore confestinatione conten¬
der&: nescit tarda molimina sci spr̃ groc¬
tia. Discite & uorrẽȩ mulierer. sedulitatẽ
quam prȩgnantibus debeatis & hibere
cognatis: mariã que ante sola intimis pȩ¬
ne trabilibur uersabatur : non a publico
uirginitatispudor. non astudio asperi¬
tarmontium : non ab officio plixitas iti¬
neris recardauit: Inmontana uirgo
cum festinatione. uirgo offitii memor

Expanded text:
estinatione in ciuitatem Iudae et intrauit in domum Zacchariae et salutauit Elisabet. morale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda molimina sancti spiritus gratia. discite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor,
Abbreviated transcription (Latin):
tia &claritas di circum dabitte
Tunc exclam cibis & dr̃ exaudi&te dũ ad¬
huc loqueris dicet ecce adsum Hȩc ĩ
enim quibus homo & refectus cibo. fre¬
quenter imparaat quod ex optat &
ieiunans maiora prȩmia consequicur
tedidenique delectatur omnipotens
ds̃ quem adeiunandũ non iꝑmanium
delic orum frequens reatus mmpelli
non denique adipiscendȩ glorȩ cmpo¬
ralis uel cum ulandi patrimonii cupio¬
tas in anis incendit. Sedurget semp
religionis affectus. & de uota sinceritas
Quamꝰ cum fuerint comitaia plenapi¬
&atis officia quantũ ille ualtun
quaontum ille ꝓfici& tedit agendo
merebitur statiin prȩsentẽ dum ꝓ
pitium que sentire. Imple ergomise¬
rationis officia &icificastii eiunia
agina pccuperũ uiscera & anima tua
munerilus sc̃ tatis pinguescit:
destinudum & cua peccata concectas
poregrinũ hospiciotuo contende susc¬
pere ut & te dr̃ in celorum regna suilipi¬
at

Expanded text:
t claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur tali denique delectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
tiodresur rectionem domini¬
cam discipuli tarde oredi¬
derunt: nontamillorum
infirmitis. quannỹie utita
dicam futura firmitasfuit
ꝓsanamque resur¬
rectio illis dubitantibus ꝑmulta argu¬
menta monstrata est : quȩ dumnor le¬
gentes agnoscimus quid aliud quã de
illorum dubitatione solidamur : Mie
enim mihi maria magdalenȩ prȩsti¬
tit quecitius credidit: quam thomar
qui diu dubitauit. Ille enim dubitando
uulnerum cicatrices t&igit & denor¬
tropectore dubitatis uulnuram¬
putauit : Ad insinuandam quoque
ueritate dominicȩ resurrectio¬
nis notundum nobir est quidlucar
refenat dicons conuercens pcepit
eis ab hiero solimis nedircederenti
& port pauca uidentib: illis eleuatur

Expanded text:
Quod resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra ut ita dicam futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est. Quae dum nos legentes agnoscimus, quid aillorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tangeret, de nostro pectore dubietatis vulnus amputaret. Ad insinuandam quoque veritatem dominicae resurrectionis notandum nobis est, quid Lucas subjungat dicens: Et convescens praecepit eis, ab Jerosolymis ne discederent. Et post pauca: Videntibus illis