comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intimo excorde longa tra hens suspiria.
Heu ꝓdolor inquid quod tam lucidi uultus ho¬
mines tene brarũ auctor possid&t anta¬
q: frontis specie gratia mentem ab inter¬
nis gaudiis uacuam gestat Rursus erg
interro gauit quod ess& uocabulum gen¬
tis illius Res ponsũ ẽ quod angli uoca¬
rentur. At ille Bene inquid. Nam&
angelicam habent faciem &tale sange¬
lorum in caelis dec& esse cohereder. Quod
hab& inquid nom̃ ipsa puintia dequa isti suft
allatiꝰ Responsumẽ quia deri uocarentur
idem ꝓumtia les. At ille bene in quid deri
deira eruditi & ad misericordiam xp̃iuo¬
cati. Rex ait piuntiae illius quomo douoca¬
ur  Responsũ ẽ quod Ael uoca r&ur
At ille adludens ad nom̃ ait. Laudẽ dĩ ereato¬
ris illis in partib: oport& cantari. Acce¬
densq: ad pontificem romane & apostolicȩ
sedis rogauit. ut genti anglorum inbrii¬
tãniam aliquos uerbiministrosẜ quos ad
xp̃m conue ter&ur mitter&: Asse¬

Expanded text:
intimo ex corde longa trahens suspiria, intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille: Bene, inquit, Deiri, de ira eruti, et ad misericordiam Christi vocati. Rex, ait, provinciae illius quomodo vocatur? Responsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pontificem hujus Romanae et apostolicae sedis, rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asse
Abbreviated transcription (Latin):
comedit pupillus exea. Quia ab infantia creuit
mecũ miseratio & deutero matris egressa est
mecũ. Ad cui pi&atis & iustitiae opus ꝑtin&
quod anglorumgentes ꝑ predicatores quos illuc
direx it dentib: antiqui hostis cripiens a&er¬
naȩ libertatis fecit esse participeri. &enim
quia quiđõ nr̃o fidelit̃ adher&. semꝑ exenus.
largifluo munere ad potiora conscend&
ticulatim fidelium animab: satager& do
factadiuinitus haee occasio fuit. dumdie qua¬
dam aduenientib: nuꝑ mercatoribur mul¬
tauenalia inforum romae conla ta fuisreNT
multiq: ademendum hinc inde confluereNt
contigit &s gregorium antescilic& quam
les positos lactei corporis ac uenusti uultꝰ.
capillos quoq prec ipui candoris habentes.
quos cum aspicer& interro gauit ut aiunt
dequaregione uel terra ersent allati.
dictũq est quiadebrittãnia insula cuius
incolae tali omnes decoreniterent
essent anpaganorum errorib implicati
dictumq est quodessent paga ni. At ille

Expanded text:
ea, quia ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter adhaeret, semper ex ejus largifluo munere ad altiora conscenditticulatim fidelium animabus satageret, facta divinitus haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregorium ante scilicet quam les positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent allati. Dictumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent.essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
eo ut &diam in montesinai dĩ famulis constitut is quȩq
erant ͦportuna trans mitter& Nam alii quidem
pontifices construendis ordinansq: Auro uel argento
marum lucra uacabat. & quicquid pecuniae
habere poterat sedulus disꝑgere &dare pauperib
curabat ut uistitia eiꝰ maner& in saeculũ saeđ : &cor¬
nueiꝰ ex abar&ur insogloria taut illud beatiiob
uera citerdicero possit. Benedictio perituri
suꝑme ueniebat. & cor uiduae consolatus sum:
iustitia indutus sum &uestiuit me sicut uestim̃to
& diademate iudiciomeo. Oculus fuicȩco &pes

Expanded text:
adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento marum lucra vacabat, et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, et dare pauperibus curabat , ut justitia ejus 8 maneret in saeculum saeculi, et cornu ejus exaltaretur in gloria; ita ut illud beati Job veraciter dicere posset: Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento, et diademate judicio meo. Oculus fui caeco
Abbreviated transcription (Latin):
inter haec sollicteus pensar & quia scriptura teste
omnis filius qui recipitur flagellatur. quo ma¬
lis presentib: durius dep̃mebatur. eo de a&¬
nacertius presumtione respirabat. Fatigabat
pr&erea deor dinandis urbis uigilus. neab thosti¬
bus caper&ur sollicitudo continua. Urebant
quoq: incessanter eius animũ fili orum Hinc
in de discrimina nuntiata. sed tamen ille inter
tot & talia de prehensus in cõmoda nunquam
otio indulgebat. quin aut filiorum utilitatibus
inseruir & aut aliquid dignũ ȩcclesiae scribe¬
r&i aut ꝑ contemplationis gratiam caeli secre
rum gladior m&uentes plurimiundiq: ad romanam
urbem confluerent solerter pomnibuscuramgere¬
bat uniuersis cum uerbi pabulo corporis subside mi¬
nistrabat in tantum namq: eius animũ mis eri cordi¬
ae amor deuinxerat ut non solum horum quos pre¬
sentes habebat neses sitatib: occurror& Sed insiꝑ
longe positis opemsuae largitatis inpende r&

Expanded text:
inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque incessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretrum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericordiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes habebat necessitatibus occurreret, sed insuper longe positis opem suae largitatis impenderet;
Abbreviated transcription (Latin):
cibis aequa sorte distinxit: Libros &iam dia logo¬
rum quattuor ȩdidit in quibus rogatu p&ridia co¬
ni sui uir tutes scõrũ quos in italia clariorer nosse uel
audire poterat ad exemplũ uiuentiũ posteris col¬
legit. Ut sicut in libris expositionũ suarũ quib
sit urtutib: insudandũ ed ocuit. ita &iã descriptis
scõrũ miraculis quae uirtutũ earundem sit claritas
ostentar&. Primam quoq & ultimã ezechie¬
lis ꝓph&ae parter qua e uideba t᷑ obscurior. per
homelias uiginti & ducs quantum lucis intur
habeat demonstrauit: Scripsit pr&erea &
alia non nulla sed & epistolas quam plures quȩ
singillatim cuncta edicere breuitatis studio
omisi quod eo magis mirũ ẽ tot eũ ac tanta
condere uolumine potius se. quiomni fere
quuentutis suae tempore uerbis ipsius loquar.
momentisq: omnib: fracta stomachi uirtute
las sescebat. Lentis quidem sed tamen conti¬
nius febribus anelabat. Frequens &iam eum
gressuum dolor uehementer affligebat. Uerũ

Expanded text:
cibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potuerat, ad exemplum viventium posteris collegit; ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum earumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetae partes, quae videbantur obscuriores, per homilias viginti duas, quantum lucis intus habeant demonstravit. Scripsit praeterea et alia nonnulla, sed et epistolas complures, quae singulatim cuncta edicere, brevitatis studio, omisi. 15. Quod eo magis mirum est, tot cum ac tanta condere volumina potuisse, qui omni fere juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassescebat, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat, frequens etiam eum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
SIERONI MUS NOSTER IN OURI DO
Istridonis quod agotis uersum est
dalmatiae. quondam pannoniae quae
confinium fuit patre eus ebio nat᷑. est
uestem xp̃i puer romae suscepit ibiq:
litceris grecis ac latinis aprime uo
eruditus ẽ In arte quidem grãmatical
donatũ habuit preceptorem. In r&hori¬
ca autem uicturinum oratorem. Post̃¬
quam uero omnem mundanorum. studi¬
is litteraturam adeptus ẽ. ꝓbatissimo¬
rum quoq: monachorum habitũ factũq
imitatus ẽ. Cupiditatem siquidem animȩ
iugi sinceritate calcans uoluptatẽq: cor¬
tuto Qudlantugit᷑ tempore duni egxemo¬
teudem huero nimus duuna adlegeñ¬
dum panba olumun & mortalenbi¬
blfothece sude auetoremtulliũ recordat᷑
Mox cueliturmt talen quandoq reuial uere
libnitista salit is ea didastigatus ẽ uerbe rens

Expanded text:
Hieronymus noster in oppido Stridonis, quod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque cortuto. Quodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verber
Abbreviated transcription (Latin):
iq: fidelium sit aptañdus.
ratione ꝑdocuit In qui ibus libris itade
quo uisibilibus de monstrare Unde nonẽ
dubium eumꝑ fectionem ipsarũ asrecutũ
esse uirtutũ
Quarum tam effica¬
citer intimare
uõluit effectus. Quicũ

Expanded text:
ique fidelium sit aptandus, pratione perdocuit. In quibus libris ita deodo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
deperisse Edificia etdo suerũ quã pluri. anis
locis i nib: concrȩmata. Salẽ nia quãt
dõ debentur deꝓprus locis desisse. sa crisi¬
cia  soc cram̃ta diuina: uel nonq: riuł que¬
renutr. qui tradat. pon faccile repperiri :
inipsas montũ siluis cauernis p&rirũ &spe¬
luncis confugientes uel ad quasq: munitiones
alios fuisse &pugnatos. & int̃cep̾tos. alios
ita necessariis sustentaculis euolutosatq
priuatos:tt fame contabescerent: Ipsos¬
q ec desucrũ p̃positos & dericos. Qui for tedĩ
bene ficio uł eos ñ incurrunt uł incurrentes
euaserunt. reb omnib &xpolicetos adq nuda¬
tos. egerTis simis mendicere Nec eis omnib:

Expanded text:
deperisse, aedificia ecclesiarum quam plurimis locis ignibus concremata, solemnia quae Deo debentur de propriis locis desiisse sacrificia, sacramenta divina vel non quaeri, vel quaerenti qui tradat non facile reperiri; in ipsas montium silvas et cavernas petrarum et speluncas confugientes, vel ad quasque munitiones, alios fuisse expugnatos et interfectos, alios ita necessariis sustentaculis evolutos atque privatos, ut fame contabescerent; ipsosque Ecclesiarum praepositos et clericos, qui forte Dei beneficio vel eos non incurrerant, vel incurrentes evaserant, rebus omnibus exspoliatos atque nudato
Abbreviated transcription (Latin):
uita & morte uulgi more tractauit. quibus
dum adhuc suꝑ ess&. idsiopus fuit quod &
c&eris erogauit: Non ut diuitias haberẽt.
sed ut aut non aut minus egerent Elerum
sufficientissimũ & monasteria uirorũ ac fe¬
minarum continentib: cum suis. prepositis
plena ecclesiae dimisit una cum bibliothe¬
cis libros & tractatus : uel suos uel alios sc̃o¬
rum habentib : inquibus dono dĩ qualis quan¬
tusq: in ecclesia. fuerit narratur & in his
semꝑ uiuere a fidelib inuenitur Iuxta
quodsaecularium quidam po&a sui iubens
quo sibitumulum mortuo in aggere. publicõ
locarent ꝓgrammate finxit dicens Uiue¬
re post obitum uatem suis nosse uioctor quõd
legis ecce lequor uoxtuanem pe mea est:
& insius quidem scriptis ille dõ acceptus.
& carus sacerdos quantum lucente ue¬
ritate uidere conceditur. Recte ac sane fidei
spei &scaritatisc atholicae xiel esiae uocisse

Expanded text:
vita et morte vulgi more tractavit: quibus, vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum sufficientissimum, et monasteria virorum ac feminarum, continentibus cum suis praepositis plena, Ecclesiae dimisit, una cum bibliothecis, libros et tractatus vel suos vel aliorum sanctorum habentibus, in quibus dono Dei qualis quantusque in Ecclesia fuerit noscitur, et in his semper vivere a fidelibus invenitur. Juxta quod etiam saecularium quidam poetarum, suis jubens quo sibi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate videre conceditur, recte ac sane, fidei, spei, et charitatis catholicae Ecclesiae vixisse
Abbreviated transcription (Latin):
decorpore a nobis postulauit presentib
nequis ad eum ingreder&ur inisi his tan¬
tum horis quibus medici ad inspiciendum
intrabant: uel cumei refectio inferr&uri&
ita obseruatim & factũ ẽ: & omni illo tempo¬
re orationi uacabat. uerbũ đĩ usq: ad ipsam
suam extremã egritudinem in pr&ermis¬
se alacriter &fortiter sanamente. sanoq:
consilio in ec olesia predicauit : Membris
omnib: suicor poris incolomis integro as
na se nec tute & nobis coram ꝓeius commen¬
danda corporis de positione sacrificiũ
đo oblatũ ẽ etsepultus ẽ: Testamentũ
nullum fecit quia unde facer& pauꝑđi ñ
habuit: ecclesiae biblio tecam om̃sq: codi¬
ces dili ogenter posteris custodiendos semꝑ
iubebat: Si quid uero ȩc clesia uelinsũ¬
tilibus uel in ornamentis habuit : fidei prbi
qui sub eodem domus ȩcclesiae curam
gerebat dimisit: Nec suos consanguineos
uel in ꝓposito uel extra constitutos insua

Expanded text:
de corpore, a nobis postulavit praesentibus, de corpore, a nobis postulavit praesentibus, ne quis ad eum ingrederetur, nisi iis tantum horis, quibus medici ad inspiciendum intrarent, vel cum ei refectio inferretur. Et ita observatum ac factum est: et omni illo tempore orationi vacabat. Verbum Dei usque ad ipsam suam extremam aegritudinem imprse, alacriter et fortiter sana mente, sanoque consilio in Ecclesia praedicavit. Membris omnibus sui corporis incolumis, integro asna senectute; et nobis coram pro ejus commendanda corporis depositione sacrificium Deo oblatum est, et sepultus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua
Abbreviated transcription (Latin):
te scripsi Sed nemeliorem si inuenires
sequaris sententiam non p̃scripsi: Melius
tamen quodinhis periculis faciamus in¬
uenire non possumur. quã orati ones ad
dñm dm̃ nr̃m. ut misere atur nr̃i : Quod
ipsum ut scilic& ecclesi as ñ desererent
dĩ dono . Non nullis prudentes & scĩ
uiri &uelle & facere meruerunt& in¬
terdentes obtrectantiũ. Asui ꝓpositi inten¬
tione minime defecerunt: Sane ille sc̃s. ꝑ¬
annis ferme quadraginta i Nobis autem
Pest ꝑceptũ bartismum. &iam laudatos
xp̃ianos & sacerdo tes absq: digna & con¬
peenti poenitentia eired ecorpore ñ
debere : quod & ipse fecit ultima quade¬
functus ẽ egritudine Nam sibi iusserat
psalmas dauiticos quis̃ paucissimi de paeni¬
tentia scribi.
ipsosq: quaterniones
iacens in lecto
contra pari&em posi¬
tus diebus suae infirmitatis intuebatur
bat & ne intentio eius a quoquã in pe¬
dir&ur. ante diefferme decim q: ex ir&

Expanded text:
te, rescripsi; sed ne meliorem, si inueneris, te, rescripsi; sed ne meliorem, si inueneris, sequaris sententiam, non praescripsi. melius tamen, quod in his periculis faciamus, inuenire non possumus quam orationes ad dominum deum nostrum, ut misereatur nostri. quod ipsum, ut scilicet ecclesias non desererent, dei dono nonnulli prudentes et sancti uiri et uelle et facere meruerunt et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime defecerunt. CCXXIX. scopatu annis ferme quadraginta. Dicere autem post perceptum Baptismum, etiam laudatos Christianos et sacerdotes absque digna et competenti poenitentia exire de corpore non debere. Quod et ipse fecit, ultima qua defunctus est aegritudine: nam sibi jusserat Psalmos Davidicos, qui sunt paucissimi de poenitentia, scribi, ipsosque quaterniones jacens in lecto contra parietem positos diebus suae infirmitatis intuebatur, flebat: et ne intentio ejus a quoquam impediretur, ante dies ferme decem quam exiret
Abbreviated transcription (Latin):
fugere uolueritis. &nos abistis quibus tenemuri
uinculis soluitis. quod tunc puto essedicendum.
quando uere uid&ur utile ẽẽ adloca tutiora
migrare . quo audito si uel omnes. uelaliqui dixe¬
rint in illius potestate sumus cuius iram nuillus
ubicũq: sit potest inuenirẽ quinus quã uultire :¬
siue certis nec essitatibus impeditus : Si laborare
no lensaadincerta suffragia & ñ ad infinienda
sed ad mutanda pericula: ꝓcul dubio istidese¬
rendinonsunt ministerio xp̃iano. Siaũt
hoc aud ire. poe abire maluerint nec illis
manendum ẽ qui ꝓpter illos manebaNt.
Quia ibiiam nons̃ ꝓpt̃ quos manere ad¬
huc debeant : Quicumq igitur istomodo
fugit ut ecclesiae necess arium ministenũ
illo fugiente non desit facit quod dñs prece¬
pit. siue ꝑmisit Qui autem sic fugit ut
rius ille ẽ qui uid& lupum ueniente m& fugti
Haec tibi
quia me consolasti frater dilectissime
qm̃ existimaui ueritare & certacarita¬

Expanded text:
fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, uinculis soluistis.\' quod tunc puto esse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram nullus,ubicumque sit, potest inuenire, qui nusquam uult ire siue certis necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad finienda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti deserendi non sunt ministerio Christiano. si autem hoc audito abire maluerint, nec illis manendum, qui propter illos manebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclesiae necessarium ministerium illo fugiente non desit, facit, quod dominus praecepit siue permisit. qui autem sic fugit, utrius ille est. qui uidet lupum uenientem et fugit, haec tibi. quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimaui ueritate et certa carita
Abbreviated transcription (Latin):
tus aud inuidii congrua predicatione laud&
Quo dsi non plac& facere cuius factino noecurrit
exemplum nullius fuga faciat ut aecclesiae mi¬
nisterium maxime intantis periculis necessariũ
ac debitum desit : Nemo accipiat ꝑsonam suam
ut sia liqua gratia uid&ur excellere. Ideo
sedicat uita & obhoc fugam esse digniorem:
Quis quis enim hoc putat nimium si p. plac&. quis¬
quis autem &iam hoc dicit omnibus displic&
Sunt sane qui arbitrantur ep̃os &clericos non fu¬
gientes intalibus periculir sed manentes face¬
re ut plebes decipiantur. Cum ideo non fugiuN
quia manere suos prepositos cernuft Sed
facilis ẽ hanc reprehensior em uel inuidi¬
am deuitare alloquendo easdem plebe Fsatque
dicendo non uos decipiat quoðde loco isto ñ fugimȩ
Non enim ꝓpter nos. sed ꝓpter uos potius hic
manemur : Ne uobis non ministremus quicquid salu¬
t urãe quãe in xp̃o ẽ nouimus necersarium: Siergo

Expanded text:
tus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? tus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo accipiat personam suam, ut, si aliqua gratia uidetur excellere, ideo se dicat uita et ob hoc fuga esse digniorem. quisquis enim hoc putat, nimium sibi placet; quisquis autem etiam hoc dicit. omnibus displicet. Sunt sane. qui arbitrantur episcopos et clericos non fugientes in talibus periculis sed manentes facere, ut plebes decipiantur. cum ideo non fugiunt, quia manere suos praepositos ceraunt. sed facile est hanc responsionem uel inuidiam declinare adloquendo easdem plebes atque dicendo: \'Non uos decipiat, quod de loco isto non fugimus; non enim propter nos sed propter uos potius hic manemus, ne uobis non ministremus, quicquid saluti uestrae, quae in Christo est, nouimus necessarium. si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
debuntur : quia imminens malum sustinerede
no luerunt: Aũt arro gan tes quiase:
magis qui serua ndi es sent nec essarios
aeccle siae iudi caruNt : Deinde fortassis hi
qui meliores sunt ueligant ꝓ fratribus animas
ponere& hi qui seruabuntur fugiendum
quorũ ẽminus utilis uita: quia minor consõ¬
lendi & gubernan di perintia: qui tam̃ se
piesa piunt contradicent eis. quosuident¬
& uiuere potius oportere & magis merimalle
quam fugere: Ideo sicut scriptum est. contra¬
dictionis sed at sortio & interpotentes definiti
Melius enim dr̃ in huius cemodi am bagibus
quam hominem iudicat : siue dign&ur ad passio¬
ner fructum uocare meliores & parcere infir¬
misi siue istos facere ad mala ꝑferenda for¬
tiores : & huic uitae subtrahere quorum non
potest aecclesiae tantum quantum illorum ui¬
ta ꝓdesse : Res fi& quidem minus uisitata
si fiat ista sortitio sedsi facta fuerit quis eam
reprehendere audebit quis ñ eam nisi imperi¬

Expanded text:
debuntur, quia imminens malum sustinere debuntur, quia imminens malum sustinere noluerunt, aut adrogantes, quia se magis, qui seruandi essent, necessarios ecclesiae iudicarunt. deinde fortassis hi, qui meliores sunt, eligant pro fratribus animas ponere et hi seruabuntur fugiendo, quorum est minus utilis uita, quia minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori malle quam fugere. ideo, sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudicat, siue dignetur ad passionis fructum uocare meliores et parcere infirmis siue istos facere ad mala perferenda fortiores et huic uitae subtrahere, quorum non potest dei ecclesiae tantum quantum illorum uita prodesse. res quidem fiet minus usitata, si fiat ista sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperi
Abbreviated transcription (Latin):
tione pereant non temporalẽmortẽ quae
quandoq: uenturaẽ sed a &ernamq: potest
si non caueatur uenire. & potest si caueat᷑
&iam non uenire : M&uemus In commu¬
ne autem pericalo uitae huiusitur
istimemur ubicumq fuerit hostilis in¬
cursus omner clericos & non &tiã om̃s
laicos esse mnorituros ut simul fineant hanc
uitam Cui suNt clerici necessaris: Aut cur
non speremus sicut aliquos laicos sic &iã
clericos remansuros. a quibus eis necessariũ
ministeriũ ualeat exhibere : quam̃ quã osim
ter dĩ ministros inde sit disceptatio. quieoꝵ
maneant ne fugã omnium : & qui eorũ fugiaNt
nemor teomnium deseratur ȩcclesia: Tale
quippe certamen erit intereos. ubi utrique fer¬
ueant caritatem & utrique placeant caritati.
quae disceptatio si aliter non potuerit ter¬
minara quantum mihi uid &sur qui maneaNt¬
& qui fugiant. fortelegendi sunt : Quienim
dixerint sepottus fugere debere. aut timidi ui¬

Expanded text:
tione pereant, non temporalem mortem, quae tione pereant, non temporalem mortem, quae quandoque uentura est, sed aeternam, quae potest, si non caueatur, uenire et potest, si caueatur, etiam non uenire, metuimus. in communi autem periculo uitae huius cur existimamus, ubicumque fuerit hostilis incursus, omnes clericos et non etiam omnes laicos esse morituros, ut simul finiant hanc uitam, cui sunt clerici necessarii? aut cur non speremus sicut aliquos laicos sic etiam clericos remansuros, a quibus eis necessarium ministerium ualeat exhiberi? Quamquam o si inter dei ministros inde sit disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, ne morte omnium deseratur ecclesia! tale quippe certamen erit inter eos, ubi utrique ferueant caritate et utrique placeant caritati. quae disceptatio si aliter non potuerit terminari, quantum mihi uidetur, qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. qui enim dixerint se potius fugere debere, aut timidi ui
Abbreviated transcription (Latin):
cladem residuorum potuerint inuenire ::
quid fi& ubi om̃s uidentur interituri nisi ali¬
qui fugiant. Quidsi enĩ actenus seruicet illa
ꝑnities. ut solos ministros ecclesiae per sequeo¬
tur. quid dicimꝰ anrel inquendũ ẽ aminis¬
tris fugientib: eccła. Nea monentib: mise¬
rabilius relinquatur. Sed silaiciñq: runt᷑
& dericossuos sicut ille ad iuuerit in ciuius . po¬
testate sunt om̃a qui ꝑotest & non fugientes
ꝑmirabi lem conseruare porentiam:
edideo querimus quid nos. facere debeamus. ne in
omnib: expectando diuina miracula temptare
dñm iudicemur. non quidem talis est ista tẽpes¬
tas : quando laicorum &clericorum ẽ cõmune
periculum. sicut in naui una commune pericu¬
lum ẽ mercatorum atq mnaut arum: Uerum
absit ut tanti pendenda sit haec rauis nr̃ae
ut debeant naute &maxime gubernator peri¬
clitantem deserere: &iam si in sca phamt rans¬
siliendo uel &i am natando possinta ef fu

Expanded text:
cladem residuos potuerint inuenire, cladem residuos potuerint inuenire, quid fiet, ubi omnes uidentur interituri. nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus saeuiat illa pernicies, ut solos ministros ecclesiae persequatur, quid dicam? an relinquenda est a ministris fugientibus ecclesia, ne a morientibus miserabilius relinquatur? sed si laici non quaerodo episcopos et clericos suos, sicut ille adiuuerit, in cuius potestate sunt omnia, qui potest et non fugientem per mirabilem conseruare potentiam. sed ideo quaerimus, quid nos facere debeamus. ne in omnibus expectando diuina miracula temptare dominum iudicemur. non quidem talis est ista tempestas, quando laicorum et clericorum est commune periculum, sicut in naui una commune periculum est mercatorum atque nautarum. uerum absit, ut tanti pendenda sit haec nauis nostra, ut debeant eam nautae et maxime gubernator periclitantem deserere, etiam si in scapham transiliendo uel etiam natando possit effugere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuerti qđ uirille mansit in carnecatholica
fides nouit q: ad uersus arrianos her&icos ore
illius. &amore defensa est : siquando est comu¬
ne periculũ magis ꝗ tim̃dũ ẽ . Nequis quã id fa¬
cere predactur. Non consolandi uoluntate s
timore inoriendi magisque sugiendo obsit
&emplum quam uiuendi prosit officio.
Nulla ratione facciendumẽ: Denique
sc̃ĩ dicuid nese cõmit ter& periculis pre¬
liorũ & fortissis & tingue r& ur. sicut ibi
dictũ ẽ lucerna isrł. A suis hoc p& entibus
sumpsit. Non ipse p̃sũpsit: cclio quin multos
imitactores fecis s& ignauie. qui eum teres¬
derent hoc fecisse. Non consideratione ut¬
litictes cliorũ sed sue ꝑ turbationẽ formi¬
dinis. Occurrit aũt aluc questio quam con¬
tẽpnere ñ debemus: Si eñi haec utilit.es
ne glegenda non ẽ ut aliquiministri ꝓpte¬
rea fugiant. inminente cliqua uastit acte
ut seruentur qui ministrentes. qui post illã

Expanded text:
profuerit quod vir ille mansit in carne, catholica profuerit quod vir ille mansit in carne, catholica fides novit, quae adversus Arianos haereticos ore illius et amore defensa est. Sed quando est commune periculum, magis timendum est ne quisquam id facere credatur non consulendi uoluntate sed timore moriendi magisque fugiendi obsit exemplo, quam uiuendi prosit officio. nulla ratione faciendum est. denique sanctus Dauid, ne se committeret periculis proeliorum et fortassis extingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israhel, a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non consideratione utilitatis aliorum sed suae perturbatione formidinis. Occurrit aliquanto alia quaestio, quam contemnere non debemus. si enim haec utilitas neglegenda non est, ut aliqui ministri propterea fugiant imminente aliqua uastitate, ut seruentur, qui ministrent eis, quos post illam
Abbreviated transcription (Latin):
qpiconi siñ in p̃sentib: madis non eis desit p̃sentia
minis trorũ xp̃n quorũ uides &at̃ quantũ obsit
illã deq uc dictũ ÷: pion querit que suac sunt.t
Nec imrtant᷑ et quidixit: Nonq rens qđ mihi
utilẽ ẽ si qđ multis ut salui fuent: Qui& ucm
i secũtorĩs principis illius in sidias ñ fugis sei nisi
secdiis quib necesscerius erat seruacte uoluis sai
pp̃t qđ ccit: Compellor Aut & duob concupiscentia
habens dissolui & ee cũ xpͥo: multo enĩ migis opti¬
mu manere incarne. neces sarium propter uos.
Hic for tasse quisdicat ideo debere fugere łi
ministros talib inminentib: malis. ut seꝓutilita¬
it ecđȩ tẽporib tranquillorib seruent.
Recte hoc fuct a qͥb di quandoñ desunt aliiꝑ quos
supplecct᷑ ecclesicstica ministeriũ. Nueabomnib
deserictus. eđ fecisse. athanasium supracdiximus
Nã quantũ pieces sariũ fuerit eccłȩ. quantũ que

Expanded text:
Christiani, si in praesentibus malis non eis desit praesentia Christiani, si in praesentibus malis non eis desit praesentia ministrorum Christi. quorum uides etiam quantum obsit illam, de qua dictum est: Non quaerit, quae sua sunt, nec imitantur eum, qui dixit: Non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant. qui etiam persecutoris principis illius insidias non fugisset. nisi se aliis. quibus necessarius erat, seruare uoluisset, propter quod ait: Compellor autem ex duobus concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo, multo magis optimum; manere in carne nec Fortasse quis dicat ideo debere fugere Dei ministros talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate Ecclesiae temporibus tranquillioribus servent. Recte hoc fiet a quibusdam, quando non desunt alii, per quos suppleatur ecclesiasticum ministerium, ne ab omnibus deseratur. Quod fecisse Athanasium supra diximus. Nam quantum necessarius fuerit Ecclesiae, quantumque
Abbreviated transcription (Latin):
dt ꝗ cebomni a&ate conuersus aeliis baptis mum
flagiactib: clus reconciliatonẽ. aliis & icc̃
paenitentiae ipsius actionẽ omnib: consolatio¬
nẽ & siccram̃torũ confestionẽ &erogictionẽ
ubi siministridesint quaentũ &itiũ sequit᷑ eos
quideisto scło uł ñ regene rati &eunt uelli¬
quieos secũ inuitȩ a&ne requiẽ ñ habebłN:
Quentus deniq: gemitus omniũ : & quorũ dam
quaenta blaes phemia deccbrentia ministe¬
riorũ & ministrorũ a uide quid ficenet ma¬
iorũ tẽporaliũ timor & quanta in eosit. ad¬
qui sitio malorũ a& norũ: Siccũt minis triad¬
sint ꝓuirib: quas eis dñs subministrat omnib:
subueniuntur. Aiibaptiant᷑ alii reconcili¬
antur mulli dominicicorporis cõmunione frau¬
dicnt̃. Om̃s õsolant᷑ aedificant᷑. exor tant ur
ut dm̃rogent qui potens ẽ omniaq: tim̃tur auer¬
tere pariti adutrũq: ut siñ potest transi¬
nes nudere: Quicntũ boni consequaent populi

Expanded text:
atque ab omni aetate concursus; aliis baptismum atque ab omni aetate concursus; aliis baptismum flagitantibus, aliis reconciliationem, aliis etiam poenitentiae ipsius actionem, omnibus consolationem et sacramentorum confectionem et erogationem. Ubi si ministri desint, quantum exitium sequitur eos qui de isto saeculo vel non regenerati exeunt vel liqui eos secum in vitae aeternae requie non habebunt! Quantus denique gemitus omnium, et quorumdam quanta blasphemia de absentia ministeriorum et ministrorum! uide, quid faciat malorum temporalium timor et quanta in eo sit adquisitio malorum aeternorum. si autem ministri adsint. pro uiribus, quas eis dominus subministrat, omnibus subuenitur: alii baptizantur, alii reconciliantur, nulli dominici corporis communione fraudantur, omnes consolantur, aedificantur, exhortantur, ut deum rogent, qui potens est omnia, quae timentur, auertere, parati ad utrumque, ut, si non potest eras non mdere, quantum boni consequantur populi
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝑmanent ciuitates. & diui no & huma¬
no s fulte p̃sidio Lic& postei obitũ urbs ip¬
ps niensis in colis disitatta ab hostib fuerit
concremata & se in hac mala cuiuselam
sccpientis sententam consola batur olic ea¬
tis Nonetit magnus magnũ putans quod
cadunt ligna & lapides & moriuntur mor¬
tales Haecergo onini illȩ uterer abe sapiens.
cotidie ubentim phngebat ad cnaolutq:merorib:
& lim̃ tatonib ei : ut &ic̃ ad huc̃ in suo inst atu
consistentem ãd eandem ipponiensã regionu ici¬
uit ictẽ ab hisdem hostib: uenir&ur obsidendam
qm̃ in ei: tunc fuerat desensionẽ constiruttis:
Comis quondũ bonifatius cũ gothorũ foederato¬
rum &xercitũ quã urbem ferme qua tuor ditim
m̃sib conclusa obsoderunt: Num̃ & lius illimgri¬
nũ int̃clusionẽ absttlerunt. Quoetia ipsi nos de
uicino cũ aliis nr̃is coepĩs confugeramus in er¬
uldeniq: omniei: obsidionis tempore fuimus:
Vnde nos cũ sepissime loque bamurs& dĩ trem̃ da

Expanded text:
rum permanent civitates, et divino et humano fultae praesidio; licet post ejus obitum urbs Hipponensis incolis destituta ab hostibus fuerit concremata. Et se inter haec mala cujusdam sapientis sententia consolabatur, dicentis: Non erit magnus magnum putans, quod cadunt ligna et lapides, et moriuntur mortales. Haec ergo omnia ille, ut erat alte sapiens, quotidie ubertim plangebat. Accrevitque moeroribus et lamentationibus ejus, ut etiam adhuc in suo statu consistentem ad eamdem Hipponensium-Regiorum civitatem ab iisdem hostibus veniretur obsidendam: quoniam in ejus tunc fuerat defensione constitutus comes quondam Bonifacius cum Gothorum foederatorum exercitu, quam urbem ferme quatuordecim mensibus conclusam obsederunt: nam et littus illi marinum interclusione abstulerunt. Quo etiam ipsi nos de vicino cum aliis nostris coepiscopis confugeramus, in eademque omni ejus obsidionis tempore fuimus. Unde nobiscum saepissime colloquebamur, et Dei tremenda
Abbreviated transcription (Latin):
tis ualide ꝓ cellis in lidor. & cum prioris staru¬
uit&c reco lo quasi post tergum reductis
oculis uisolitore suspiro. Quod quae adhuc est¬
grauius dum inmensis fluctib: turbatus feror
uixiam portum ualeo uidere quem reliqui
haec autem ipsedese non ꝓfectũ iactando uir¬
tutum sed de flendo potius de fectũ refepe
consue uerat. quemse semꝑ pastoralicura incur¬
risse m&uebat Sed quamuis talia dese & magne
humilitatis intentione dixerit Nostamen
crederedec& nihil eũ monachiȩ ꝑ fectionis
ꝑdidis se occasione curae pastoralis immo
potiorem tunc sumpsisse ꝓfectum delabore
conuersionis multorumi quã deꝓpriae quondã
qui & ae conuersationis. habuerit. Sed qualit̃
hic scr̃ uir addia conatus offitium & postad
pontificatus culmen ascenderit subsequens ser¬
mo declarabit. Deniq cernens romanus pontife
quitunc aecclesiae prȩerat uirtiicum gradib:
gregorium ad alta conscenderer eum abs¬

Expanded text:
tis validae procellis illidor, et cum prioris tis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, referre consueverat, quem semper se per pastoralem curam incurrisse metuebat. Sed quamvis talia de se ex magnae humilitatis intentione dixerit, nos tamen credere decet nihil eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit. Denique cernens Romanus pontifex, qui tunc Ecclesiae praeerat, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, eum
Abbreviated transcription (Latin):
rum momenta adexitũ ꝓpinquar&
Qualis autem in monasterio fuerio quãq
aud abilistudio uitam duxerit ex ipsius pos¬
sumus uerbis colligere . quibus ipse inponti¬
nfelix quippeanimus mr occupationis sua e
pulsatus uulnere meminerit qualis aliquan¬
do in monasterio fuit quomodo ei labentia
cuncta subt̃ erant: quantum reb quae uol¬
uuntur eminebat: quod nulla nisicae lestia
cogita re consueuerat: Quod &iã r&entus
corpore ipsaiam carnis claustra contemplati¬
one trans siebat : quo dmor tẽquoq quae poenȩ
cunctis poena ẽ uidelic& utingressum uit a&
liboris sui prȩmium amabat. At nunc exocca¬
sione curae pastoralis saeculariũ hom inũ ne¬
gotia patit᷑ & pi tã pulerã qui&is sua espetiẽ
terreniactus puluere ꝑhoȩdatur. Ferpen¬
doitaq: quod tolero ꝑpendo quid amisi. Cumq
intueor illuo quod ꝑdidi fit hȩe grauius quod
porto Ecce & enim nunc magnimaris fluo¬
tibus quatior iatq innaui mentis tem pesta¬

Expanded text:
rum momenta ad exitum propinquaret. rum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius possumus verbis colligere, quibus ipse in ponti« Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transibat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae, et laboris sui praemium amabat. At nunc ex occasione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
peribus erogauit. Nobili tatẽꝙ
illam quam ad f&ȩculũ cuidebatur
habere
to tã ad nanciscendam suꝑ ne
gloriã dignitatisdiuina gratia larqi¬
ente con uertio &que ante serico
contextu ac gemimis micantib: solitus
erat ꝑ urbem ꝓcedere trabeatus. post
uili contexitu tegmine minis trabat
pauper ipse pauperio: Et enimmuta¬
to repente sacculi nabitu monasterium
p&ut & ex huius mundi naufragio nu¬
dus euasit Inquo tanta ꝑfectionis gra¬
tia coepit conuersare utiã tunc in ipsi sin¬
itiis ꝑ fectorum possit numero deputari
Inerat deniq: es tanta abstinentia incibis.
uigilantia in orationibus. strenuitas in ie¬
iunis ut infirmato stomacho uix consis¬
tere posset. Sustinebat pr&erea ar¬
siduas corporis in firmitater maxi¬
mȩq ea pulsabatur molestia quam¬
medici greco eloquio sincopinito catb
cuius in cõemodis itauitalium cruci¬
abatur in cisione ut crebis interecor¬
tus angusti is ꝑ singula poen& nora¬

Expanded text:
peribus erogavit; nobilitatemque peribus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene hora
Abbreviated transcription (Latin):
contegi melius putare uell& quae presenti
mundo quasi speci&enus deseruire. coeper
multa contraeum exeiurdem mundi cura
suc crescere ut in eo ñ rã specie
sed ut ipsȩdese asseruit rainer&ur.
&mente. Tandem &parentum
iamdudum obituliberã disponen¬
darum suarum rerum. haber& facul¬
tatem quodpius mente gestiebat
aperuit. quodq: iam in diuinis erat
obtitib: humanis &iam usib: ostendit
Mox&lenim cuncta quae habere po
nobis factum egenum. egens ipse sequer&ur¬
& fecit Sex deniq: insicilia monasteria
construens fratres illic xp̃o seruituror
ad gregauit Septimum uero intraur
bis muros instituit in quo & ipse postmo¬
dum regulari tramite multis sibi socia¬
tis fratribus. sub abbatis imperio militauit
uibus monasteriis tantum de reditib
prediorum delegauit. quantum pos¬
sit illic cõmorantib: ad cotadianum
uictum sufficere Reliqua uero cum
omni domus presidio uendidit ac pau¬

Expanded text:
contegi melius putaret, velletque praesenti contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potstum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pau
Abbreviated transcription (Latin):
S gloriae euis atauis fuit. sedtañ
hanc̃ gregorius tante nobilita usl¬
neam morib: extulit ꝓbis actibus deco¬
rauit. deniq ut post in ꝓpatulo clarut
nonsine magno quodam presagio tale
sortitus est nomen. Gregoriusnãq
ex greco eloquio in nram linguam
sibidumdiuinis in herendo preceptis laudabili¬
ter uixit Uigilauit & fidelium populis
dum doc trinae affluentis ingenio eis quo
tramite caelestia scanderent patefecit:
tutus. ut quam uis eo tempore florerent
adhuc romae studia litterarum nulli
neratei inparua adhuc a&ate maturũ
iam studium adherere scilic& dictis ma
iorum & siquid dignum potuiss& auditu
ꝑcipere non segniter obliui one tradere.
sed tenaci potius memoriae commendare
Auriebatq: iã tunc sitibundo doctrinae fluenta
pectore. quae post congruenti tempore mellita
totis desideriis anhelare. Seddum diu longeq
conuersationis gratiam deferr&. & postquã
ca elesti est afflatus desiderio saeculari habitu

Expanded text:
 gloria, ejus atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra linguasibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. tutus, ut quamvis eo tempore florerent adhuc Romae studia litterarum, tamen nulli Inerat ei in parva adhuc aetate maturum jam studium: adhaerere scilicet majorum dictis; et si quid dignum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu
Abbreviated transcription (Latin):
alean dro uenerabili uiro hĩs palensis ep̃o.
quiꝓcausis iuisigo harum legatus eotem¬
pore constanti nopoli aduenerat conpulsus
est ut librum beati iob multis inuolutũ misterus
enodar&
ieq ille negare. potuio
oꝑus quod sibi caritate in ter uenionte
amor fraternus multis utile in ponebat futurũ
Sedeundem librum q uom odolitceram
intellegendum qualter adxp̃i ecclesiae¬
q: sacramta. rese rentdus.qr¬

Expanded text:
a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi ecclesiaeque sacramenta referendus
Abbreviated transcription (Latin):
suum adsciuit. Nec multo post ꝓrespon¬
sis etclesiasticis adurbem constanti nopo¬
lim a pocrisarium direxit Nec tamen ille
quamuis interreno conuersar&durpalatio
uitac caelestis in termisit ꝓpositum
ecutinãq: sunt eũ multi ex monasterio
fratres sui germana deuincti caritate :
qđ diuina factũ dispens atione c̃s tur ut eoꝵ
uidelic & oxemplo adorationis placidum
litus quasi anchor efune restringer&ur
Vt dunc aus arum s aecula
rium
incessabili pulsu fluc tuar&¬
adillorum consortuũuelut
uelut adtu¬
tis simi portussis numterreniactus uolu¬
mina fluctusq: refuger& Elic&illud
eum ministeriũ ex monasterio abstractũ
a pristinae qui &isuita mucrone suae occupa¬
tionis extinxerat
Intereos tam̃
ꝑstuðio selectionisa
allo quium
cottidiane aspiratio conpunetionis ani¬
mabat. horum ergo consortio non
solum aterrenisẽ muni tus incursib
uerum &iam ad caelestis uitae exer citi¬
amagis magisq suc census. Tunc ab¬
Tunc ab
eisdem fratrib enieprogatus maximeq

Expanded text:
um ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi ex monasterio fratres sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur; ut eorum videlicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum causarum saecrium incessabili impulsu fluctuarAd illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus mina fluctusque refugeret. Et licet illud eum ministerium ex monasterio abstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque