comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mor ses ex altauit serpentem indeserto. Ita ex altari oport& filiũ hominis : Merito aũt quaeritur
quomodo dicatur filius hominis uel descendissedecaelo. uel eotempore quo haec int̾raloquebatur
lam fuisse incaelo : Nota estnãq confessio fidei catholicae. quia descendens de caelo filius dĩ. filiũ
hominis inutero uirginali suscepit : eum q compl&a dispensatione passionis suae resusci tauit
a mortuis & ad sumpsitincaelũ : Nonergo caro xpĩ descendit dec aelo neq ante tempus ascensionis
quiaun axp̃ipersona est induabus existens naturis. atq ideo filius hominis reccedicitur & des¬
cendissedecaelo & ante passionemfuisse in caelo quia qđ insua natura habere non potuit hoc
infiliodĩ aquo as sumptus est habuit. Sicut ꝓpt̃ eandem unius xp̃ipersonã quacexduab: exstat natu¬

Expanded text:
es exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis. Merito autem quaeritur es exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet filium hominis. Merito autem quaeritur quomodo dicatur filius hominis vel descendisse de coelo, vel eo tempore quo haec in terra loquebatur, jam fuisse in coelo. Nota est autem confessio fidei catholicae, quia descendens de coelo Filius Dei, filium hominis in utero virginali suscepit, eumque completa dispensatione passionis suae, resuscitavit a mortuis, et assumpsit in coelum. Non ergo caro Christus descendit de coelo, neque ante tempus ascensionis quia Christi persona una est, in duabus existens naturis? atque ideo Filius hominis recte dicitur, et descendisse de coelo, et ante passionem fuisse in coelo; quia quod in sua natura habere non potuit, hoc in Filio Dei, a quo assumptus est, habuit. Sicut propter eamdem unius Christi personam, quae ex duabus existit natu
Abbreviated transcription (Latin):
periorilectione inuenimus cum de passione acderesurrectione sui corporis qđ de t̃ra ad¬
sumpserat loquer&ur dicens. Soluite templũ hoc &intrib dieb: excitabo illud: Nonta¬
m̃ credebant uerbo quod dixit : sedne hoc quidem intellegere ualebant. qui a non dealio
quam de templo corporis sui dicer& : qui ergo terrena audientes non capiebant. quato
minus ad cael estia idẽ diuinae generationis capiendamysteri a sufficiunt: Ad ditaut̃
adhuc dñs & decaelestib: sacram̃tis & de t̃renis instruere eum. quem uidit sapient̃ ac
diligent̃ his quae audit intendere :caelestis nãq est ascensio eius aduitã sempiternam
Terrena uero ex altatio eius ad mortẽ temporalẽ : Dici tergo de caelestib: & nemo ascendit
incaelũ nisi qui descenditdecaelo filius hominis qui est in caelo : Subiungituero det̃renis: & sicut¬

Expanded text:
periore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra asperiore lectione invenimus, cum de passione ac de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loqueretur, dicens: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud; non tamen credebant verbo quod dixit; sed ne hoc quidem intelligere valebant, quia non de alio, quam de templo corporis sui diceret. Qui ergo terrena audientes non capiebant, quanto minus ad coelestia, id est divinae generationis capienda mysteria suffiadhuc Dominus, et de coelestibus sacramentis et de terrenis instruere eum quem videt sapienter ac diligenter his quae audit intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam, terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem. Dicit ergo de coelestibus: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui de c
Abbreviated transcription (Latin):
is qui spũscõrepletus ÷ Sed nonscis undeueniat & quouadat : quia &iam si presente quempiã sp̃s ad
horã impleuerit non potest uidere quo modo cumin trauerit uel quomo doredierit. quinatura ẽ
inuisibilis : Se est om̃is quinatus ẽ exspũ : & ipse enĩ inuisibilit̃ a gentespũ incipit eẽ qđ non erat
Itaut in fideles nesciant undeueniat & quouadat. Idest quiaa grati a regenerationis uenit in ad¬
optionem filiorumdĩ & uadit inperceptionẽ regnicaelestis: quaerente aũt ad huc nichodimo
quomo do possinthaec fieri: subiunxit dñs dicens : tues magister in isrł & haecignoras : non
quasi in sulta re uolens ei qui magister uoc&ur cumsitignarus sacramentoꝵ caelestiũ. s ed
adhumilitatis illumuiam ꝓuocans sin equa lanua caelestis non potestinueniri: Sit̃rena dixi
uobis & non creditis quomodo sidixero uobis caelestia cred&is: Terrenaillis dixit . ut in su¬

Expanded text:
is qui Spiritu sancto repletus est, sed non scis unde veniat, et quo vadat: quia etiamsi te praesente quempiam Spiritus ad horam impleverit, non potes videre quomodo in eum intraverit, vel quomodo redierit, qui natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu. Et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipiita ut infideles nesciant unde veniat, et quo vadat; id est, quia per gratiam regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nicodemo quomodo possint haec fieri, subjungit Dominus, dicens: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri. Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in su
Abbreviated transcription (Latin):
noua hereses quae nostris temporibus orta est consentire uidetur ad firmando & praedicando xp̃ssi cut

Expanded text:
st. » Huic enim nova haeresis quae nostris temporibus orta est, consentire videtur affirmando et praedicando: Christst. » Huic enim nova haeresis quae nostris temporibus orta est, consentire videtur affirmando et praedicando: Christ
Abbreviated transcription (Latin):
morib & alios postse trahere quae rũ non dexp̃i prȩceptis in struentes suos sectatores suis exem̃plis
uiuere eos suadentes : De quib alio loco ipsa ueritas ait docentes doctrinas hominũ & mandata di
contempnentes: hiperaliam partem ascendere quaerunt . rapere & occidere : non ut pastor saluare
ato conseruare. detalib hic dictumẽ sed ascendit aliunde illefuro est & latro : Non solum uero
tales inueniuntur doctores intereos quisine nominexp̃i sunt sicut multiphilosophorũ quisuam
sapientiam buciscrepantib uentilabant & ui tambeatã suis sec tatoribus ꝓmiser̃ uerum &i am
plurimi quichristiano nomine censebantur & in luminatos axp̃o seeẽ iactitant fingentes sibi noua
falso nomine ꝑianuam que x p̃sẽ intrare : Sabellius dicit qui filius est ipse est pat̃ : sed filius non ẽpat᷑ non
dicer& alius non aliud: quando enim dicit aliud ei contradicit a quo audit ego & pat̃ unũ sumus

Expanded text:
moribus, et alios post se trahere quaerunt, non de Christi praeceptis instruentes suos sectatores, sed suis exemplis vivere eis suadentes; de quibus alio loco ipsa Veritas ait: Docentes doctrinas hominum, et mandata Dei contemnentes . Hi per aliam partem ascendere quaerunt, rapere et occidere, non ut pastor, salvare atque conservare. De talibus hic dictum est: Sed ascendit aliunde, ille fur est, et latro. Non solum vero tales inveniuntur doctores inter eos qui sine nomine Christi sunt, sicut multi philosophorum, qui suam sapientiam buccis crepantibus ventilabant, et vitam beatam suis sectatoribus promittebant; verum etiam plurimi, qui Christiano nomine censebantur, et illuminatos a Christo se esse jactitabant, fingentes sibi nova falso nomine per januam, quae diceret alius, non aliud. Quando enim dicit aliud, ei contradicit a quo audit: Ego et Pater unum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus ẽ ad ea uerba inquib. nobis aliqua quaedix̃ dign&ur exponere. ex quorũ expositionẽ
dabit nobis fortasse &iamilla quae non exposuit intellegere : Pascitenim manifestis. exercit obscuris
e gosum ostium ouium : Ece ipsumostium quod clausum posuerat. a perunt: ipse ẽ ostium : Agnouimus
intremus sut nosintrasse gaude amus om̃s quot quot uenerunt fures fuer̃ & latrones: quidẽ hocdñe
om̃s quot quot uenerunt : quid enitu honuenisti : Sed intellage om̃s quot quot uener dixi pre&erme

Expanded text:
venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. ego sum ostium ovium. Ecce ipsum ostium quod clausum posuerat, aperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sed xp̃i gloriam quaerat nonsuam :Nam multi quaerendo gloriam suam oues xp̃i sparserunt potius
se ut sa no capite possit intrare :hisunt qui uocem ueri pastoris audiunt. hi sunt quas ꝓprias oues nominatĩ
uerus pastor uocat : De his dictũ ẽ gaudete & exsultate qm̃ nominaur̃a scripta sunt in caelis: hincenĩ eas
uocat nominatim & quis alius ens emittit : nisi qui eorum peccat adimitit ut eum sequi duris liberat e
uinculis possint & quis eas precessit quo eum sequantur nisi qui resurgens a mortuis lam nonmoritur.
morsilli ultra non dominatur has uero educit afide ad speciem & ante ista suadit: quia prioromnium
ascendit incaelum & quae sunt ouessuae illum sequuntur quia scunt uocem doctrinae eius. Alienos
uero doctores non sequentur sed fugient ab eis qui a non nouer̃ uocem id est doctrinã alienorũ : Sed loquento
Nominat ouile Nomin at oues commendat hae comnias sed nondum exponit legd musergo quia

Expanded text:
sti gloriam quaerat, non suam; nam multi quaerendo gloriam suam, oves Christi sparserunt potiortet ut humiliet se, ut sano capite possit intrare. Hi sunt qui vocem veri pastoris audiunt, hi sunt quos proprias oves nominatim verus pastor vocat, de his dictum est, gaudete et exsultate, quoniam nomina vestra sunt scripta in coelis. Hinc enim eas nominatim vocat, et quis alius eas emittit? nisi qui eorum peccata dimittit, ut eum sequi duris liberatae vinculis possint. Et quis eas praecessit, quo eum sequantur? nisi qui resurgens a mortuis jam non moritur et mors illi ultra non dominabitur. Has vero educit, a fide ad speciem, et ante istas vadit, quia prior omnium ascendit in coelum, et quae sunt oves suae illum sequuntur, quia sciunt vocem doctrinae ejus. Alienos vero ductores non sequentur, sed fugient ab eis, quia non noverunt vocem, id est, doctrinam alienorum; sed loquente nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
desiae sacram̃ta figurarent triclinum id est tresordines discũbentiũ altitudine distantes in eẽ de¬
uidelic& continentiũ & doctorũ : srimus ordo discumbentiũ ad nuptias sponsi cdelestis id est in eđa
fide& operatione gaudentium gradus est coniugatoꝵ fideliũ Secundus continentiũ : supro pruniu bor
uinumponit & mininebrieti fuerint tunc idqđ̃ deteriu est tuaũt seruasti uinũ bonũ usq. adrcie Qu¬

Expanded text:
Ecclesiae sacramEcclesiae sacramvidelicet, continentium, et doctorum. Primus ordo discumbentium ad nuptias sponsi coelestis, id est, in Ecclesia fide et operatione gaudentium, gradus est conjugatorum fidelium. Secundus continentium. Supremus praedicatvinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id, quod deterius est. Tu autem servasti
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis quae deipso erant : Vultis iterum audire quomodo eo demsint uino in ebriati postmodũ
& salubris e&̃ adhaustũ sapientiae caelestis & adoperũ castigationeutilis : Impleuer aut̃ eas ntq¬
usq ad sũmũ : quia recte intellexer̃ nullũ fuis se tempus saeculi a sc̃is alienũ doctorib: qui siue
uerbis siue exemplis siue &iam scripturis uiamuitae mortalib panderent: Et diciteis inquitt
haurite nunc & ferte architrixlino: & tuler̃ : Architriclinus enim legisperitus illius temporis ẽ
fortassenicho dim̃us uelgamali hel uel discipulus tunceius saulus nuncaut̃ m magister totius ecd
paulus a postolus : & dũ talib uerbum euangelu creditur qđ in litteralegis & ꝓph&iae latebat .o.¬
ll inumutiq architrirno deciqua factũ ꝓpinatur : & bene in domo harũ nuptiarũ qua e xp̃i & ec

Expanded text:
ibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodumibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodumet salubris est ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam scriptis, viam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis, inquit: Haurite nunc, et ferte architriclino, et tulerunt. Architriclinus enim legisperitus illius temporis est, fortasse Nicodemus, vel Gamaliel, vel discipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister totius Ecclesiae Paulus apostolus; et dum talibus verbum Evangelii creditur, quod in littera legis et prophetiae latebat occultum, vinum utique architriclino de aqua factum propinatur. Et bene in domo harum nuptiarum, quae Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
tota in in mortalitate mutatur int̃pretaris &circũ cisos induciin templũ cũ hostiis intellexeris quando
speciem diuinae maiestatis cũ bonorũ operũ munerib in trabunt tantũ ꝓfecto uinũ deciqua fieriuidebis
uius conditorirtite ꝓtesteris & dicas & poculũtuũ in ebrians quã p̃larus est : Ergo dñs uinũ in gaudia
nuptiarũ non denihilo facereuoluit sed hydrias seximpleri aqua praecipiens hanc mirabilit conuer¬
tit inuinũ quia sex mandiaecate sapientiaes ulit arislartitaaraorapiens hane mirabil tũ conuer
limioris sensuuir tute fecundauit : Namq carnales carnalit tantũ sapiebant psespiritalib spiritalit̃
sentienda reserauit : Vultis scire qualit̃ deaqua fecerituinũ : apparuit postresurrectionẽ suã duob
discipulis ambulantib inuia ibatq cumillis & incipiens & omnib ꝓph&is int̃pr& ab atꝰ illis in on¬

Expanded text:
tota immortalitate mutabitur, interpretaris, et circumcisos induci in templum cum hostis intellexeris, quandotota immortalitate mutabitur, interpretaris, et circumcisos induci in templum cum hostis intellexeris, quandospeciem divinae majestatis, cum bonorum operum muneribus intrabunt, tantum profecto vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris, et dicas: Poculum tuum inebrians, quam praeclarum est ! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit. Quam limioris sensus virtute fecundavit. Namque carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritalibus spiritaliter sentienda reseravit. Vultis scire qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis; et incipiens a Moyse et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsebenedictionẽ gratiat ad ferens quile gemlitterae dedit ueterũ primocheri moni arũ ritucon¬
secrari qui cuncta diuinitꝰ consecrat & sic nogratiae sacram̃ta susci peresimul& traderecu rauit.
eccebydria sexta ad abluenda peccati contagia ad potandauitae gaudia mundiorem c&eris ad feren
undam :llerum si in octaui diei circumcisione baptisma qđ inmisteriũ dominicae resurrectionis a pec¬
catorum nos morteredemit intellegis . In inductione intemplũ & oblatione hostiae purificantis. figuratũ
cognoscis fideles quosq debaptisterio ad altare scm̃ in greci. ac dominici corporis & sanguinis uictima
debere consecrar: Vino quidem de aqua facto & quidẽ meracissimodonatus es : Porro sicirtũ cisi¬
onis diem ad generalem humani generis. resurrectionẽ quando mortalis ꝓpago cessabit  mortali

Expanded text:
ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, prius eam caeremoniarum ritu conipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, prius eam caeremoniarum ritu consecravit, qui cuncta divinitus constituit; et sic novae gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda contagia peccati, ad portanda vitae gaudia mundiorem caeteris astruens undam. Verum si in octavi diei circumcisione, baptisma, quod in mysterium divinae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligis, in inductione in templum, et oblatione hostiae purificantis, figuratum cognoscis, fideles quoque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari; vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo, donatus est Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
ie sum sacer dotẽ magnũ reducit᷑ lbi d omũ dĩ qua e in censaẽ &ciuitatẽ scãm quae destructart aedi¬
fica haedegens siue daudiens quisq peccandi m&ũ corripit ad penitendi remediũ confugit aqua
birdride purificantis ablutuẽ :Siuero intellegere didicerit hierus alẽ & templũ dĩ ecdes a xp̃i babylonẽ
consusione pecatoꝵ nabuchodo nosor diabolũ iesũ sacerdotẽ magnũ uerũ a & ernũq pontificem eẽ iũm¬
& septi formã eius dẽ sp̃s gratiã uiderit que hoc cotidiefieri aliis nimirũ adiabulo deecclesia pec¬
habot uia adseꝑtinere quae scriptas intellegens magnomox conpunctionis quasi musto in ca
truesima & tertia posthaec ad templũ delatus & legalia ꝓeosunt munera oblata haec intuentes¬
adbiterã a perte discimus quanta nobis dilgentia sunt eu angelicac fidei subeunda misteria quando

Expanded text:
Jesum sacerdotem magnum reducitur, ubi domum Dei, quae incensa est, et civitatem sanctam, quae destructa est, reaediJesum sacerdotem magnum reducitur, ubi domum Dei, quae incensa est, et civitatem sanctam, quae destructa est, reaedificat. Haec legens sive audiens quisque cum peccandi metum corripit, et ad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit Hierusalem et templum Dei Ecclesiam Christi, Babylonem confusionem peccatorum, Nabuchodonosor diabolum, Jesum sacerdotem magnum, verum aeternumque pontificem eet septiformem ejusdem Spiritus gratiam, videritque hoc quotidie fieri, aliis nimirum a diabolo de Ecclesia pechabet; quia ad se pertinere quae scripta sunt intelligens, magno mox compunctioTricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia ad litteram, aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando
Abbreviated transcription (Latin):
mactatur : Sed si intellegis benedictionẽ quae ꝓmissaẽ habrahaȩ. intequi degentib credismu¬
nus eẽ completũ nimirũ deaquauinũ fecittibi qui spiritalẽ sensũ cuius noua flagrantia debriaris
apperuit : Quartae ais initus ꝓsaule regnũ isrł mxsticae gentis sortitur humilis in nocens & mitis
exul porro illecuius in iusta diupersecutione cruciabatur abiettt. eaeonidna mocansa ontes
salutan repleta : quisquis haecaudiens humilitati at in nocentiae studere & suꝑbiã coeperit at¬
q: inuidiã suo de corde repellere : quasi haustũ a quaelympidissimae quore ficiatur in uenit
uinũ deaqua factũ senti& quia sesuã que uitã & regnũ sed & ipsũ regemibi scriptũ legere nouit ubi
prius quasi dealuis u&erẽ legebat historiã: quinta a& ate saeculipopulus peccans captiuante. nabuchi¬
donosorbabrloniã transmigratur : Sed postseptua ginta annos poenitens & correctis patriã ꝑ

Expanded text:
mactatur, sed si intelligis benedictionem Abrahae in te, qui de Gentibnus esse completum nimirum de aqua vinum fecit tibi, qui spiritalem sensum, cujus fragrantia adinebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro Saule regnum Israeliticae gentis sortitur, humilis, innocens, et mitis exsul . Porro ille cujus injusta persecutione cruciabatur abjectus est. Ecce hydria quarta fonte salutari repleta. Quisquis enim haec audiens humilitati atque innocentiae studere et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repvini de aqua factum sentiet; quia se suamque vitam et regnum, sed et ipsum regem ibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aetate saeculi populus peccans, captivante Nabuchodonosor, in Babyloniam transmigrat: sed post septuaginta annos poenitens et correctus, in patriam per
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore qui a non ẽ ibi anima. Ergo animaetuae anima fides ẽ sicut anima corporis uita ẽ
corporis Itafides animae uitaẽ animae. quicredit inme inquit & iam si mortuus suerit incaraȩ
uiu& in unima donec resurgat caro numquã postea moritura . hocẽ qui credit inme lic& moriat᷑¬

Expanded text:
in corpore? Quia non est ibi anima. Ergo animae tuae vita, fides est. Sicut anima corporis, vita est in corpore? Quia non est ibi anima. Ergo animae tuae vita, fides est. Sicut anima corporis, vita est corporis; ita fides animae, vita est animae. « Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit in carne, vivet in anima, » donec resurgat caro nunquam postea moritura. Hoc est, qui credit in me, licet moriat
Abbreviated transcription (Latin):
cens adõ dabittibids̃ . Dicitilli iũs resurg& frat̃tuus. Dicit ei martha scio qui a resurg& In resur
rectione in nouissimodiȩ deilla resurrectione securã sum de hac incerta sum: Dicite nus
potest & modo resurgere. quia ego sumresurrectio & uita. Ideo resurrectio quiauita quiaqͥt uiu&
creditinme nonmorietur in a&ernũ quid est hoc qui credit in me &ia msimor tuus fuerat uiuo
sicut lararus mortuus ẽ & uiuit qui a nonẽ ds̃ mortuorũ seduiuorũ. deolim mortuis patrib hocest
de habraham deisaac. de lacob taleres ponsum iudaeis dedit ego sum dr̃ habrahã & ds̃isaac &ds̃lacob¬
non est ds̃mortuorũ seduiuorũ . Om̃s enĩ illiuiuunt credeergo &si mortuus fueris uiues. si aut̃
non credis &cumuiuis mortuus es. Vndeestergo morsinanima quia nonẽ fidesinea . Vndeẽmors

Expanded text:
ceris a Dceris a Drectione, in novissima die. De illa resurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jepotest modo resurgere, quia ego sum resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita, quia qui credit in me, non morietur in aeternum. Quid hoc? qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet; sicut Lazarus mortuus est, et vivit, quia non est Deus mortuorum, sed vivorum . De olim mortuis patribus, hoc est de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit: Ego sum Deus Abraham, et Deus IsaacNon est Deus mortuorum, sed vivorum. Omnes enim illi vivunt. Crede ergo, et si mortuus fueris, vives: si autem non credis, et cum vivis mortuus es. Unde est ergo mors in anima? Quia non est fides in ea. Unde est
Abbreviated transcription (Latin):
remꝓximitui. eccelex scripta ẽ & ipsa contempnitur. Adde c̃tium diem mortis quid restat
uenit & euangelium prȩdicatur regnum caelorũ diffamatur ubi xp̃s minatur gehennã uitã
aies mortis. meritolamput& num quid &talib neganda ẽ miseri cordia : Absit &iam adtales
dñs excitandos non de dignatur accedere. Multi aut̃ exiuda eis uenerant ad marthã & mania
ut consolarentureas defratresuo. Martha ergo ut cognouit quia it̃suenit occurritilli. mana aut̃
domisedebat. Dixi tergo martha adium̃ dne sifuisses hic frat̃ms̃ non ee mortius . sed & nunc
scio qui quae cumq poposceris adõdabit tibi ds̃. Non dicit sed & modo rogote ut suscites fratremmm̃
unde enim sciebat si frat̃ eius resurger& utile fuerat. hoc tantum dix̃ suoquia potes suus foaeis
utrumaut̃ ut facias iudicitui ẽ non praesumptionis meie : Sed & nunc scio qui aquae cumq popos¬

Expanded text:
rem proximi tui . Ecce lex scripta est, et ipsa contemnitur. Adde tertium diem mortis. Quid restat? rem proximi tui . Ecce lex scripta est, et ipsa contemnitur. Adde tertium diem mortis. Quid restat? Venit et Evangelium, praedicatur regnum coelorum, diffamatur ubique Christus, minatur gehennam, vitamdies mortis. Merito jam putet: nunquid et talibus neganda est misericordia? absit etiam, ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo ut cognovits non esset mortuus. Sed et nunc scio quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit: Sed et modo rogo te, ut suscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile foret? Hoc tantum dixit: Scio quia potes. Si vis, facis. Utrum autem facias judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecunque popos
Abbreviated transcription (Latin):
multos sensus pariunt. Dicamus & nos quid nobis uidetur significare mortuus quatriduanus.
multos intellecturi sumus. diuersis enimmodis unares significareͥ potest. homo quano onascit᷑
lam cum morte nascitur. qui adeadam peccatum trahit. Vnde dicit a postolus ꝑ unum hominem
mortis quod homotransit demortis ꝓpagine. deinde crescit incipit accedere
ad rationales annos ut legem sapiat naturalẽ quam om̃s habent incorde fixã. quod tibi fiert nonuis
alio nefeceris. Numquid hoc depag inis dicitur & non innaturdipsa quod a modo legitur furtũ
uis pati utiq nonuis eccel ex in cord&uo quod nonuis pati facerenoli & hanlegẽ trans grediunt᷑
non occides nom moechaberis non falsum testimoniumdices honora patrẽ & matrẽ. non concupisces

Expanded text:
multos sensus pariunt. Dicamus et nos, quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus, multos sensus pariunt. Dicamus et nos, quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus, multos intellecturi sumus; diversis enim modis una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit; unde dicit Apostolus: « Per unum hominem m, quod homo trahit de mortis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam homines  Ms., omnes habent in corde fixam: quod tibi fieri non vis, alii ne feceris. Nunquid hoc de paganis dicitur  Aug., de paginis discitur, et non in natura ipsa quodammodo legitur? Furtum vis pati? utique non vis. Ecce lex in corde tuo: quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur Non occides; non moechaberis; non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; non concupisces
Abbreviated transcription (Latin):
quia mortuus .ẽ. Aegerenim non mortuus fuerat nuntiatus. sed qui dlater& eũ qui creauerte
& ad cuius manus anima morientis exierat. hoc ẽ quod ait gaude ꝓpt̃ uos ut credatis quia nonibi
eram ut lam inciperentadmirar quia dñs potuit dicere mortuũ quod necuiderat nec audiertt
ubisane meminis se debemus quod ad huc&iã ipsorum discipuloꝵ qui in eum lam crediderant
miraculis dedificabatur fides non ea quae
quamuis tali uerbo usussit quasi tunc credere inciperent . non enim dit gaudeo ꝓpt̃uos uturã fides
augeatur siue firm&ur sedutcredatis quo d intellegendũ ẽ ut amplius robu stiusq credatis. seo eamꝰ
adeum Dixi tergo thomas quidicitur didrmus ad condiscipulos suos. eamus & nos & moriamur
cumeo Venititaq uĩs & inueniteum quattuor dieslam in monum̃to habentẽ. oequattuor dieb:¬
multa quidem dicipossunt. sicut se habent obscura scripturarum quae ꝓdiuer sitate intellegentiũ

Expanded text:
quia mortuus est. Aeger enim, non mortuus fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait: Gaudeo propter vos, ut credatis quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat, nec audierat. Ubi sane meminisse debemus, quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea qquamvis tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim ait: Gaudeo propter vos, ut vestra fides augeatur sive firmetur; sed ut cread eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos suos: Eamus et nos, et moriamur cum eo. Venit itaque Jesus, et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. Demulta quidem dici possunt, sic ut se habent obscura scripturarum, quae pro diversitate intelligentium
Abbreviated transcription (Latin):
hudacuit &iam perhominos malos ꝓphoiae spm̃ futura prȩdicere : quod tam̃ euan gelista
diui no tribuit sacramento quia pontisex fuit idest sũmus sacerdos. Potestdut̃ mouere quo modo
dicatur pontifex annuillius cumdñs statuerit unum summũ sacerdotẽ cui mortuo unus succedera:
sed intellegendum perambitiones & contentiones int̃ iudaeos postea constitutũ ut plures essent. ꝙ
perannos singulos uicibus ministrarent . Nam e acharia hoc dicitur: factum ẽ aut̃ ucum sacerdotio

Expanded text:
docuit etiam per homines malos prophetiae Spiritum futura praedicere: quod tamen Evangelista docuit etiam per homines malos prophetiae Spiritum futura praedicere: quod tamen Evangelista divino tribuit Sacramento quia pontifex fuit, id est, summus sacerdos. Potest autem movere quomodo dicatur pontifex anni illius, cum Dominus statuerit unum summum sacerdotem, cui mortuo unus succederet. Sed intelligendum per ambitiones et contentiones inter Judaeos postea constitutum ut plures essent, et per annos singulos vicibus ministrarent; nam de Zacharia hoc dicitur: Factum est autem cum sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrodendo ut seuurent sed quo modo lib& & aquibus lib& ad phariseos ista perlata sunt cupraiii
Solligebant pontifices & phuris aei consilium & dicebant quid faciemus : nectam̃ dicebant
eredamus plus enim perditihomines cogitabant quo modo nocerent ut perderent quamq uo modo
consulenut ne perirent & tamentimebant & quasi consulebant: dicebanteni : quid faciom
quia bic ho momulta signa facit : si dimittimus eum sic : om̃s credent in eum &uenuent romani
qui aduersus romanos ciuitatẽ di templũ que defenderet : q m̃ contra ipsum tẽ plũ & contrasuas
patnas leges doctrinã xp̃i ese sentiebant : Vnus dut̃ exipsis caiphas cumess& pontifex annullius
docit eis Vlosnescitis quicquam nec cogitatis quia expedit nobis ut unus homo moriatur ꝓpopulo
& non totagens pereat. hocaut̃a sem & ipso nondixit. sed cum ẽ & pontifer annullius ꝓph&auit

Expanded text:
prodendo ut saevirent. Sed quomodolibet, et a quibuslibet ad Pharisaeos ista prolata sunt? prodendo ut saevirent. Sed quomodolibet, et a quibuslibet ad Pharisaeos ista prolata sunt? Colligebant pontifices et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus? Nec tamen dicebant Credamus. Plus enim perditi homines cogitabant quomodo nocerent ut perderent, quam quomodo sibi consulerent ne perirent; et tamen timebant, et quasi consulebant. Dicebant enim: Quid facimus? Quia hic homo multa signa facit, si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia expedit nobis ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset pontifex ann
Abbreviated transcription (Latin):
damando ld est magna gratia uocando ld eo cum ꝓcessiss& mortuus ad huc ligatus consitens
& ad hucreus ut soluerentur peccata eius ministris hocdixit soluite illum & sinite abire quae
solueritis in terra erunt soluta & in caelis. potuit enimligam̃ ta soluere qui mortuũ resuscitauit
sed ppt unitatẽ scẽ dĩ ecdesiae & indiuidua caritatẽ dcitur ministris idestdiscipulis xp̃i. soluite tũ
quia sine unitate catholicae fidei & caritate eclesi asticae scitatis peccata non soluuntur . Multiaut
exiudaeis quiuenerant ad mariã & uider̃ quaefecitius crediderunt in eum: quidam aut̃ ex ipsis¬
bietunt ad pharis eos & dixer̃ que fecitins No n om̃s exiudaeis qui conuenerant ad mariã credido
sed tamen multi quidam uero exeis siue exuidatis qui conuenerant siue ex eis quicrediderant
abierunt adphariseos & dixer̃ eis quae fecit uis. siue adnuntiando ut ipsicrederent siue potius

Expanded text:
clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens, clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens, et adhuc reus, ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit: Solvite illum, et sinite abire. Quae solveritis in terra, erunt soluta in coelis . Potuit enim ligamenta solvere, qui mortuum resuscitavit; sed propter unitatem sanctae Dei Ecclesiae, et individuam charitatem, dicit» Quia sine unitate catholicae fidei, et charitate ecclesiasticae sanctitatis, peccata non solvuntur. « Multi autem ex Judaeis, quibierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus, sive annuntiando ut et ipsi crederent, sive potius
Abbreviated transcription (Latin):
Tulerunt ergolapidem iũs aut̃ eleuatis sursum oculis docit Pat̃ gratias a gotibi qm̃ audistime Ego aut̃
scuebam qui a semperme dudis sed ꝓpterpopulũ qui circum stat dixi uteredant quiatuime misti haec
quem moles male consu&udinis premit. sed tamen surgit occulta gratia intus uiuificalatur Sur eit
postuo commagnã quid estfacta uocomagna clamauit Latare ueniforas & statim ꝓditt quifuerat
mortuus ligatus pedes & manus & facies illius sudario eratligata quo modo ꝓcessit ligatis pedib:
miraris & non miraris quia resurrexit quia triduanus. in utroq potentia dñi erat non uiros
mortui processit & ad hucligatus ad hacin uolutus tamen foras lam ꝓcessit quid significat quando
quid est ꝓcedere nisi ab occultis uelut exeundo manifestari Sedut consitearis ds̃ facit uocemagna

Expanded text:
» « Tulerunt ergo lapidem. Jesus autem elevatis sursum oculis dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autem » « Tulerunt ergo lapidem. Jesus autem elevatis sursum oculis dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autem sciebam quia semper me audis; sed propter populum qui circumstat, dixi, ut credant quia tu me misisti. Haecquem moles malae consuetudinis premit! Sed tamen surgit: occulta gratia intus vivificatur; surgit post vocem magnam. Quid est factum? Voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim mortuus, ligatus pedes et manus; et facies illius sudario erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus mirararis, et non miraris quia resurrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus, adhuc involutus, tamen foras jam processit. Quid significat? Quando rocedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit voce magna
Abbreviated transcription (Latin):
qu nolu it facere ut his non morir&ur plus est quod facturus est ut mortuus suscitour. lũs rursus frenit
in sem& ipsouenit admonum̃tũ fremat &inte si disponis reuiuescere omni hominidicitur qui pretot uru
pessima consueudine uenit ad monumentũ erat aut spelunca & lapis superpositus eratei Mortiuis
sub lapide reus sublege Scrtiseni qui alex qua edata est iudaeis in lapide scripta est. Om̃s aut reisabloges
bentiuuentes enim in lege non sunt. iustolex posita non est quid estergo lapidẽ remouere igtera en
predicare a postolus enimpaulus ministrũ sedict nouit estamenti non litterȩ sed spũ. Nam lit terabuauitt
legis pondus gatiam predicate. Dicitei martha pror eius qui mortuus fuerat. Dñẽ lamfo& quatridno
enimest Diciteiiũs non nedici qm̃ sicre dideris uidebis gloriam dĩ quidestuidebis goriamdĩ quiao puentẽ¬

Expanded text:
Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. Jesus rursus fremens Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. Jesus rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: Venit ad monumentum. Erat autem spelunca, et lapis superposub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est: omnes autem rei sub lege sunt. Bene viventes enim, in lege non sunt, justo lex posita non est. Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedicare. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non littera, sed spiritu. Nam « littera, inquitlegis pondus, gratiam praedicate. « Dicit ei Martha, soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam foetet, quatriduanus enim est. Dicit ei Jesus: Nonne dixi ti
Abbreviated transcription (Latin):
pondere peccatoꝵ quare fremuit & turbauit sem & ipsũ nisiqui a fid es hominis sibi merito displicentis
ftemere quẽ ammodum deb& in accusationẽ malorũ operũ ut uiolentiae penitendi cedat consua udo
pecandi E& doeit ubi posuistis eum: scisquia mor tuus sit &ubi sit sepultus lgnoras as iistarenificatio est
siondusus sumdicere nesct quidenim ille nesut : quasine sat sedunde hoc ꝓbamur dñm audi diecura in
udicio non nouiuos discedite ame quidẽ nonuos noui nonuosuideo inlucemea Nonuos uideo inilla iuststia
quam nouiis er baetã quamnesciens talem peccatorẽ cdyc̃ ubi posuistis cũ talis estuexdm̃ in paradiso postea¬
estre p̃s deceruntergo ludaei ecce quo modo amabateũ. quid est a mabateũ non ueniuo care iustor sedpecuattores

Expanded text:
pondere peccatorum? « Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis pondere peccatorum? « Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis fremere admodum debet in accusationem malorum operum, ut violentiae poenitentis  Aug., poenitendi cedat consuetudo peccandi? Et dixit: Ubi posuistis eum? « Scis quia mortuus sit, et ubi sepultus ignoras? Et ista significatio est. Non ausus sum dicere, nescit: quid enim ille nescit? Sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio: Non novi vos, discedite a me . Quid est, Non vos novi? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit: Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso, posteaest Jesus. Dixerunt ergo Judaei: Ecce quomodo amabat eum. Quid est, amabat eum? Non veni vocare justos, sed peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
prtehearum uerbo in lustrate sunt animae sed denulla dictumẽ uerbum caro factum ẽ denulla dictum est
significationẽ magnusreus est quẽmortis quatridirinae &filla significat sepultura quid eitergo quod turbat
e molipsum xp̃s nisi it signific& tibi quo modo turbari tudebeas cuntanta mole peccati griuuatme euanenis
Entenoiftienim tuuidisti tereum computastitibi. illud feci & pepercit ds̃ illud commist & distulit me euangeliũ
dadiui & contempsi Dic dic lacrimando baptiratus sum & ĩrum a deciem re uolutus sum quid facio quoeo
undeeuado quando istadicis lam fremit xp̃s quia fides fremit in uoce frementis appar& spes resurgentis¬
ipsafidesintus ibi estx p̃s fremens si fide s in nobis x p̃sinnobis quidenim aliud ait a postolus habitoret praap
amicum mortuũ quemuenit resuscitaturus quare enim fleuit nisi quia hominẽ fleuere docuit oppressu

Expanded text:
phetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est ; de nulla dictum est, phetarum Verbo illustratae sunt animae: sed de nulla dictum est, Verbum caro factum est ; de nulla dictum est, significationem. Magnus reus est, quem mors quatriduana et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim, tu vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi. Dic, dic lacrymando: Baptizatus sum, et iterum ad peccatum revolutus sum. Quid facio? quo eo? undeipsa fides intus, ibi est Christus fremens; si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim aliud ait Apostolus: Habitare Christum  Flevit ergo Christus amicum mortuum, quem venit resuscitaturus. Quare enim flevit, nisi quia hominem flere docuit oppressum
Abbreviated transcription (Latin):
essent quando lazarus rosuscitatus ẽ. Pu tantes enim iudaei ꝓpterea illam festinare ut doloris sui
solatium lacrimis quaerer& secuti sunteam ut tam grande miraculũ quatriduani mortui resurgentis
testes plurimos inuenir& Mana ergo cumueniss& ubierat iñs. uidens eum cecidit adpedeseius & dixe¬
Dñe sihic fuisses frat̃ meus non e& mortuus iũ sergo utuiditeã plorantẽ & iudaeos quicũ illa erant
plorantes fremit spũ & turbauit sei psum & dix̃ ubi posuistis eum. Aliqued nobis insi nuauit fremendo
& sicinquirite significationẽ turbaris tunolens turbatur xp̃s qui a uoluit esuriuitiũs uerum ẽ
quiuoluit  dormiuitius uerumẽ. sed quia uoluit contristatus ẽiũs uerumẽ quia uoluit Mor
tucis est iũs uerum ẽ sed qui a uoluit. in illius potestate erat si uł sic

Expanded text:
essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixne, si hic fuisses, frater meus non esset mortuus. Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu, et turbavit semetipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Aliquid nobis insinuavit fremendo et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens, turbatur Christus, quia voluit. Esurivit Jesus, verum est, quia voluit; dormivit Jesus, verum est, quia voluit; contristattuus est Jesus, verum est, sed quia voluit: in illius potestate erat sic vel si
Abbreviated transcription (Latin):
filiusdĩ qui in mundumuenisti quando hoc credidi quia tues resurrectio credidiquiatuesuit.
credidi quia qui creditinte & si moriaturuiu& & quiuiuit &creoit inte non mori& ur¬
ina&cernũ. Et cum haec dixisso& abiit & uocauit marã sororem suã silentio dicens Magist̃
adest & uocatte. Aduertendum ẽ quemad modum sub pressam uocem silentiũ nuncupauit. Nam
quomodo siluit que dixit magister ad est & uocatto. Aduertendum &iã quemadmodũ euangelista
non dixerit ubi uel quando uel quomodo mariam dñsuocauerit ut hac in uerbis marthȩ potius intellegers
narrationis ueritate seruata. illaut audiuit surgit cito &uenit adeum. Nondum uenerat iũs incastellũ
sederat adhuc in illo loco ubi occurrerat ei martha. iudaei igitur quierant cum illa domo & consolabanł
acito surrexit & exut secuti sunt eã dicentes quia uaditad monum̃ti
ut plor& ibi quare hoc ꝑtinuit a deuangista narrare : ut uideamus qua e o ccasio fecerit ut plures ib:

Expanded text:
Filius Dei, qui in mundum venisti. Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrectio, credidi quia tu es vita; credidi quia qui credit in te, etsi moriatur, vivet; et qui vivit et credit in ariam sororem suam, silentio dicens: Magister adest et vocat te. Advertendum est quemadmodum suppressam vocem silentium nuncupavit. Nam quomodo siluit quae dixit: Magister adest, et vocat te? Advertendum etiam quemadmodum evangelista non dixerit, ubi vel quando, vel quomodo Mariam Dominus vocaverit, ut hoc in verbis Marthae potius intelligeretur, narrationis veritate servata. « Illa ut audivit, surrexit cito, et venit ad eum. Nondum enim venerat Jesus in castellum, sed erat adhuc in illo loco ubi occcito surrexit et exiit, secuti sunt eam dicentes, quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uocobeli diligebat autem ecum ibs nonceptis coeris singulariter solum sed p̃c&eris quos diugebat familiarius unũ quemsi
mq historiae quod eum denuptus uolentem nubere uocauerit & propteroa quema carnaliuo lupiaie retraxat potiore sui
imoris dulcedine donauit deniq: huic moriturus incruce matrem commondauit suam ut uirginem uirgo seruar& &ipso pa
mortem acresurrectonem caelos asaendentẽ non de ess& eius ge inetricis filius cuius costa eius uta oastis tuere obsequiis ponit
& aliud suao ꝑsonae hatus iohannes indicium subiungens. qui & recubutt incaena suꝑ poctiis eius : & dixit dñe quis est quitrado
hoc quo modo gestum sit superiora huius euangelii loca plenius ostendunt. qui uidelic& in cona quam anie passionẽ uimdis saluata balt̃

Expanded text:
ocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem smansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit, Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt; quia videlicet in coena, quam ultimam ante pa
Abbreviated transcription (Latin):
complexun i nouerat. Ne que in credibile est id eoutrũ que discipulum .co. porali gressu uestigia d ni se cutum quia nec dũ intella

Expanded text:
complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexcomplexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellex
Abbreviated transcription (Latin):
testi monium euangelicae discriptionis quodueritatẽ diuina sub nixũ nullus fidelium dubitare ꝑmittit. cõmenda
placidam suae carnis obsolutionem quam dño spetialiter seui sitante ꝑcepit. postquamenĩ dñs ihs̃ significauit potrũ
quamorteclarificaturus ess& dm̃ ꝓtinus adiungit sequereme acsi a ꝑte dicat quia ipse prius ꝓtua redemptione
crucis suplicium subire nontimui quidtu ꝓmei confessione nominis crucem pati formides qui eogloriosiore martrr
palma glorificaberis quo in hacꝓ merenda magistriiter sequeris lamuero ab euangelista non subditur quid posthaec
conuiuii & abire lamcoepit. secutus est aut̃ poxrus &iam incessupedum cupiensim plere quod audi uit so querem¬
hatilis. neq enim arcendum so a conseciatux :iputabat qui nonminore se gratia dileccionis ax p̃o

Expanded text:
testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur; commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur; commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Postquam enim Dominus Jesus significavit Petro qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit: Sequere me. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucis supplicium subire non timui, quid tu pro mei confessione nominis crucem pati formides, qui eo gloriosiore martyrii palma glorificaberis, quo in hac promerenda magistri iter sequeris? Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec convivii et abire jam coepit. Secutus est autem Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit: SequereJesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓ paruu lorũ meoꝵ uita usq ad mortem certando ꝑueneris & ut illi in corpore possint parit̃ & m̃tesaluari Ipserr m̃ta
corporis om̃a quae aduers arium infligere lib& fortimentis constantia tolerabis quod ipse quoq: euan gelista subsequent
in sinuansait. hoc autem dixit : significans qua morte darificaturus ess& dm̃: Clarificauit quippe petrus morte sua ddm̃
quando hocm dicio cunctis quantum ds̃ e&̃ colendus amandusq monstrauit. dumipsedata optionem all&& crucis subus¬
praedicatione cessare: Dixitibs̃ po&ro sequereme conuersus autem poerus uiditillũ
discipulum quem diligebat dhs̃ sequentẽ qui & recubuit incaena suꝑ pectus eius: comm̃dat enim nobis betus simus
euan gelista & a postolus ioħs priuilegium amoris praecipui quo c&eris amplius meruit honorari ad ño cõmendat

Expanded text:
cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet, forti mentis constantia tolerabis  Beda, toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuans ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque demonstravit, dum ipse data optione mallet crucis subus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem, qui et recubuit in coena super pectus ejus. « Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino; commendat