comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& cuntinexiss& panem dedit iude
symonis scanothis & post panem
tunc introiur in illu isatanas
Expressus ẽ traditor nudataȩ sua
latebrȩ tenebrarum. Bonũ e quol
accepit. sed malo suo accepit quia
malebonum malus accepiti Uler
deistopane tinsto quipo rrectus ẽ
sicto & dehis quae sequuntur mul¬
tidicenda sunt quib: necessanum
ẽ plustempons quam nunchabe¬
mus iam mistius fine sermonis

Expanded text:
Et cum intinxisset panem, dedit Judae Et cum intinxisset panem, dedit Judae Simoni Scariothis. Post panem, tunc introivit in illum Satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum: bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. » de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine sermonis.
Abbreviated transcription (Latin):
diligebat ihs̃ quasi alios non dilige¬
re: dequib idem pseiohanner̃ su¬
testmonia paginarum quib
t uncerant eantumis ed &iamꝰ
post futurorum menibsorum
suorum& totius ecclesiae sua eidi¬
ledopostendiiur. Sedyfecto lat&
hicaliquid & ꝑtin& adsinum inquo
recumbebat quiista dicebat. ꝑsinu
quippesignificat quid aliud quam
secrectũ s ed aliud ẽ oporctunior
locus ubi nobis dñs aliquid don&de
hocsecr&o quantum sufficit dicere.
doseotantum modo innuendo. In ni¬
Sieniocogitando aliquid dicitunsi
semptura loquitur. Dixer̃ apud se¬
m&ipsos quanto magis mnuendo
ubuam foras qualibus signis ꝓmit
quod fuerat corde conceptum. Quia
engos innuendo quid nisi quodse¬
quitur quis ẽdequodic haecuerb
Sectrus innuit quia ñ so nouo enasel
motu corpons  Itaq cum recubu¬
iss& illesupra pectus ihũ hic est ut¬
que pectonssinus sapientiae secre
ille ẽ cuuntinctum panem poreero

Expanded text:
diligebat Jesus? Quasi alios non diligediligebat Jesus? Quasi alios non diligeret, de quibus idem ipse Joannes sutestimonia paginarum, quibutunc erant tantum, sed etiam post futurorum membrorum suorum, et totius Ecclesiae suae dilector ostenditur? Sed profecto latet hic aliquid, et pertinet ad sinum in quo recumbebat qui ista dicebat. Per sinum quippe quid significatur aliud quam secretum? Sed alius est opportunior locus, ubi nobis Dominus aliquid donet de hoc secreto, quantum sufficiat, dicere. ndo, sed tantummodo innuendo: InnuiSi enim cogitando aliquid dicitur, sicut Scriptura loquitur, Dixerunt apud semetipsos ; quanto magis innuendo, ubi jam foras qualibuscumque signis promitur quod fuerat corde conceptum? Quid ergo dixit innuendo? Quid, nisi quod sequitur? Quis est de quo dicit? Haec verba Petrus innuit; quia non sono vocis, sed motu corporis dixit. Itaque cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectorisIlle est, cui intinctum panem porrexero.
Abbreviated transcription (Latin):
lopostat ubi dic superpestus
ihũ. Ipse ẽ iohannes cuius eit
hoc euangelium sicut postea
manifestat. Erat enimha ec¬
eorum consu& udo qui sacras¬
litteras nobis ministrauerunt. ut
quando abaliquo eorumdiuina
narrabaturhiftona cũ ad seipsum
uenir& tam̃q de alio loquereaur.
& sicse inserer& ordini narratio¬
nis suae tamqrerum gestarum
scnptor ñ tamq sui ipsius p̃dicator
Nam hoc& sc̃s matheus fec quicũ
in textunarrationissuae ueniss&
adseipsum udit inquid intoloneo
lus paulus ninhr stona ubireru
gestarum suscipitur explicanda
narratio. sedinepistola hoc fecit.
Namutiq deseipso ait. Scio hominẽ
ueatus euangelista ñ ait eram
recumbens in sinuihur sed aiterat
recumbens unus ex discipulisuos¬
tporumaetorum consu&udine
agnoscamus potius quam miremir
lips adicitur & modo quod& dicen¬
duactantia deuitat hoc quippenar¬
rabat quodadeius laudem maxi¬
ina ꝑtinebat. Quid est aũ quem

Expanded text:
lo post ait, ubi dicit, supra pectus Jesu. Ipse est Joannes cujus est hoc Evangelium, sicut postea manifestat . Erat enim eorum haec consuetudo qui sacrasLitteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio lus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem beatus Evangelista non ait, Eram recumbens in sinu Jesu, sed ait, Erat recumbens unus ex discipulis; nostrorum auctorum consuetudinem agnoscamus potius quam miremur. res ipsa dicitur, et modo quodam dicendi jactantia devitatur? Hoc quippe narrabat quod ad ejus laudem maximam pertinebat. 5. Quid est autem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
iunctione : nͥ cordis sacius unitate :
Prs inde ñ qui ex uobis ẽ. sed qui ex
uobis exiturus ẽ Namquomodo
dix unus ex uobis siuerum quodait̃
idem ipse in epistola suacuius est
hoc euangelium ex nob exierunt.
sed nerantex nobNa si fuinsent
ex nobis mansissentutiq nobiscũ
Nerat igitur exillisiudan in ansirre
enĩ cũ illis si e& exillis quid estergo
unus ex uob trad& me nisi unus ẽx
uobisiturus est quitrad& me :
qui a & ille quiait. Si fuissentex
nobis mansissent utiq nobiscum
iamdixerat ex nobis exieruntiac
ꝑ hocutrumq uerum esti & ex nob
& ñ exnobis Secunđ aliud ex nob
secunđ aliud nͦ ex nobis Secundũ
comunionem sacramentorum
exnobis. Secundum suorum ppniȩ¬
tatem enminum ñ ex nobir as
piciebarit ergo ad iniucein disci¬
puli hesitantes dequo dicer&
Sicquippe in eis eraterga iagis¬
trum suumpia cantar̃ ut ã amen
eos humana alterum dealtero

Expanded text:
junctione, non cordis socius unitate: junctione, non cordis socius unitate: proinde non qui ex vobis est, sed qui ex vobis exiturus est. Nam quomodo dixit: Unus ex vobis, si verum est quod ait idem ipse in epistola sua, cujus est hoc Evangelium: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Non erat igitur ex illis Judas; mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo: Unus ex vobis tradet me? nisi: Unus ex vobis exiturus est, qui tradet me? quia et ille qui ait: Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum: jam dixerat, ex nobis exierunt, ac per hoc utrumque verum est, ex nobis, et non ex nobis. Secundum aliud ex nobis, secundum aliud non ex nobis. Secundum communionem sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminum, non ex nobis. 3. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga Magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero
Abbreviated transcription (Latin):
sermone lisse rui Sed fortass tqs
bi ñ dixi &ia L hoc nob dñs significa¬
re sua ꝑturbatione dignatur e quo dsci¬
lic& falsor f̃f & dominici agñ illi trza¬
nia ita necesse ẽ usq ad messs tempur
interfrumenta toleran ut quando ex
eis aliqua separan &iam ante messem
urguens causa compellit fiensineeccle¬
siaẽ ꝑturbatione ñ possit. hancptur¬
bationẽ scorum suorum ꝑschis mati¬
cos & les eaicos faturam quod animo¬
dop̃ nuntians dñs p̃figarauit inserpio
cuinexituro iuda homine mulocpco
mixtionem frumenti inqua diufuerat
toleratus separatione aptissimare¬
listuro turbatus e ñ carnes ed spuSpi¬
ytales erieius in huius modiscanda¬
is nonperuersitate sed cantatetda¬
bantur ne forte in separatone aliquo¬
rumtiz aniorum simul aliquodera¬
dicectur & tnticum Turbatusitaq¬
trad& me Vnus ex uobis unustui¬
mero non mento. Vnus exss ciae
non uiritute. commixtionecorpo¬
ralĩ ñ uinculo spintal carnisad¬

Expanded text:
sermone disserui: sed fortassis quod ibi non dixi, etiam hoc nobis Dominus significare sua perturbatione dignatus est, quod scilicet falsos fratres, et dominici agri illa zizania ita necesse est usque ad messis tempus inter frumenta tolerari , ut quando ex eis aliqua separari etiam ante messem urgens causa compellit, fieri sine Ecclesiae perturbatione non possit. Hanc perturbationem sanctorum suorum per schismaticos et haereticos futuram, quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum exituro Juda homine malo, et commixtionem frumenti, in qua diu fuerat toleratus, separatione apertissima relicturo, turbatus est non carne, sed spiritu. Spirituales enim ejus in hujusmodi scandalis non perversitate, sed charitate turbantur; ne forte in separatione aliquorum zizaniorum, simul aliquod eradicetur et triticum. 2. Turbatus itaqutradet me , unus ex vobis numero non merito, specie non virtute, commixtione corporali, non vinculo spiritali, carnis ad
Abbreviated transcription (Latin):
uenio & accipiamuos ad meipsum
scitis &uia scitis. Od neihu quomo¬
douadisparare. locũ suamniultae
mansiotessunt in domopatistuĩub
tecumhabitabunt tai autsiaccipis
eos adce ipsum quo modoiterum ue¬
nis qm recedis  Ita carissimi sibreuit
explicare conemur quantum uide¬
tur hodierno satis ẽe sermoni coar¬
tata utiq ñ darebunt. &eritipsabre¬
uitas al teraobscuritas. Pro inde hoc
debitum differam us quod oporauni¬
us uob patre famlias nr̃o largiente
hirdemlectioni¬

Expanded text:
venio, et accipiam vos ad meipsum, venio, et accipiam vos ad meipsum, scitis, et viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente eamdem lection
Abbreviated transcription (Latin):
ratis Non enimait dñs inuniuero
mundo atq in uniuersa creatura
autinuita uel beatitudine sempit¬
namansio nes inulta esunt Sedin
doitio inquid patiis mei mansianes
multae sunt Nonneistaẽ damuc
ubi aedificatianem habemus exło
domum ũ manusactam accternam
in caelis nonnoista ẽ domiur de
qua cantamus dño. Beatiquihiabi¬
tant indomotua insaȩcula s aecu¬
lorum laudabunt ie ergo neuos n
domumcuiusq baptizatifrłseddo¬
mumipsius di patriscuiamnes ff di¬
cimus pat̾nẽr quies in caelis a regno
separare caelor aut ean sic diuidere
audebitis. ut aliquȩ mansiones eius
sint in regno caelorum : Aliquaeauex
tra regnum caelorum ͣ absi tutqui
uolunt b abitare inregno caelorum
in hacstulttia uelint habitare uo¬
biscũ⁊ absit inquã ut cuomnis dom
regnanti unifiliorum ñ sitalibi nisi
in regnaipsius Reqia ȩ donius pars
aliqua ñ sit in regno :& si abiero in¬
quit & p̃porabero uobis locumiterõ

Expanded text:
ratis? Non enim ait Dominus, In universo ratis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista no, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum
Abbreviated transcription (Latin):
significant dignitates: Alia enim
gloria solis alia gloria lunac: alir
gloria stellarum Stellactum ab
stella differa ingloria Sic& resur¬
restio morauorum tam qua nstel¬
laesci Diuersas mansiones diuersa
claritates tainq incaelo sorgiunt᷑
in regno Sed pꝑunum denarium
nullus separatur a regno. Atque
halient singuli commune sit om¬
nib Sic enim quisq &iamipseha¬
b& cumainat in altero quodipse
ñ hab& monerititaque aliqua in ui¬
dia inparis claritatis qmregnabit
in omnib: unitas claritatis ꝓinde
respuendi sunt a cordexñiano ⁊ ui
putantideo dictum multas ee in an¬
siones quia extra regnum cae lorti
in nocentes quisi nebaptis ino exac
tihomines & carnalib: cogitationib
excaecoti cuni reꝓbandi es secis si
mansionem ñ dicopen paub uelcuius¬
lib& apostolorum sed cuiuis cumque
paruulibaptizati a regnoca elorum
separeitis Mionuo putatis ee reyben¬
dos quidomuindĩ patiis in desepa¬

Expanded text:
significant dignitates. Alia est enim significant dignitates. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum innocentes qui sine Baptismo ex hac ti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde sepa
Abbreviated transcription (Latin):
piens Moraem meuitis. Hnuc forma eser
madi Sed quidest quod sẽquitur. indo¬
mopatiis mei mansiones inultae sunt
siquia & sibi m&uebantiunde au dire
deluerunt. N turb&ur corurm ⁊ quir
uiia eorum n meaueretcum pegro lic¬
nimẽ& fidentioriatq ꝓmtiorin canto¬
bitgollus donec ter meneges taniꝰq
ergoneges een ab illo penturii men¬
to turbabantur. Bed cum audiunt in domno
minus dixissemuobis quia uado parare uob
locuma ꝑturbatione recreantur cerai ac
fidentes : &iam post pericula temptatio¬
damo patiis ieumansion es multac sunt¬
ullus eorum alienabitur abilla dama
ubi mansionem ꝓsuoquisq. accepturur e
merito Penarius quidem ille acqualis ẽ
omnib quempat familias eis quioperati
sunt inuinea iub&dari omnibusñ in eo
discernens quiminus & quiampluirla¬
borarunt. quo utiq denario uitasignisi¬
catur aeuernaubi amplius alionemo
mansura. Sed multac mansiones diuer¬
sas mentorum in unauita aecerna

Expanded text:
ns. Mortem metuistis huic formae servit illam forma Dei. Sed quid est quod sequitur: In domo patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatfidentes etiam post pericula tentatiodomo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemoin aeternitate mensura. Sed multae mansiones, diversas meritorum in una vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
mendaciũ non hab& ueritas. Agnouitquir¬
pepeccatum suum infirmitas p&nꝓrsus
agnonit & quantummalixñm neꝗ ando
cominiserit plorando monstrauit. ipse suo
redarguit defensores. & unde eos coniun¬
cat ꝓducatla crimastestes Neq noscum
istadicimus primuma postolorum accu
sare delectat sedhunc intuendo ad mone¬
rinos opora& neho moquis qua dehumanis
uirib: fidat. Namquid aliud ꝑtimuit ad
doctorens aluatoremq nrmonisi ut nob̵
nequaqua desequem qua debere p̃sume¬
re in ipso primo a postolorum demonstra¬
r& exemplo I nanimeitaq contiagii
pan quod offerebat in corpore. ñ tamen
pdño tͣeͣmere p̃sumebat p̃cessi tͥsedalit᷑
quã putabat. Namque ante marter
& resumectionem dñi moratius ẽ megando
& reuixitplorando. Ged morauus eriquio
suꝑbae ipse p̃sumpsit. Neuixit airquia
benigne ille respexit. RxUI¬

Expanded text:
mendacium non habet veritas. Agnovit plamendacium non habet veritas. Agnovit plane peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit, et quantum mali Christum negando commiserit, plorando monstravit. Ipse suos redarguit defensores, et unde illos convincat, producit lacrymas testes. Neque nos cum ista dicimus, primum apossare delectat, sed hunc intuendo admoneri nos oportet, ne homo quisquam de humanis viribus confidat. Nam quid aliud pertinuit ad doctorem Salvatoremque nostrum, nisi ut nobis nequaquam de se quemquam debere praesumere in ipso primo apostolorum demonstraret exemplo? In anima itaque contigit Petri, quod offerebat in corpore. Ille en temere praesumebat, praecessit, sed aliter quam putabat? Nam quae ante mortem et resurrectionem Domini, et mortuus est negando, et revixit plorando. Sed mortuus est, quia superbe ipse praesumpsit, revixit autem quia benigne ille respexit.
Abbreviated transcription (Latin):
mors & ꝑhominemre surectio mor¬
tuorum. Sic eniminadam omnes
moriuntur. it a& inxp̾o omnes uiuifi¬
cantur. ꝑ quid au̾caputẽ ecclesiae nisi
perhominem. quod uerbum caro fac¬
tum ẽ idest dipatris unigenitus ds̃
homo factus e: Quo modo estigitur
incorporexpiqui negat hominem
xp̃m. qui enim capa inegat quomo¬
doẽ membrum Sed qui a multis
inmorer cumipse dñs abstulent
pmnes hdmanȩ argumentatio¬
nis ambages N enimait n cantab
gallus donechominem neges. Aut
sicut loqui samiliari ore cũhominib digna
tione consueuit Ncantabiigallur donecsi¬
liũ hominis ter neges. sed aitdonecme ter
neges: Quid est inenisi quoderat. & quidnis
xp̃serat. Quicquid ergo eius negauit. ipsum
dinaturami sed hominis corpus curiosis mo¬
nib: contractauit. Hominemitaq tectigri ie
tam̃ din cognouit. Si ergo quodiste ectigri
hoc petrus negauit. quodiste exclamatir.
hoc petrus offendit. N cantabitgallur doni
Non accus emus ap̃m cum defendimus peri
pec catumagnos cat infirmitas nam

Expanded text:
mortuorum: sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Per quid autem caput est Ecclesiae, nisi per hominem, quod Verbum caro factum est? id est, Dei Patris Unigenitus Deus homo factus est. Quomodo est igitur in corpore Christi, qui negat hominem Christum? Qui enim caput negat, quomodo est membrum? Sed quid multis immorer, cum ipse Dominus abstulerit omnes humanae argumentationis ambages? Non enim ait, Non cantabit gallus donec hominem neges; aut, sicut loqui famtione consuevit: Non cantabit gallus, donec Filium hominis ter neges; sed ait, donec ter me neges. Quid est, me, nisi quod erat? et quid nisi Christus erat? Quidquid ergo ejus negavit, ipsum Dei naturam, sed hominis corpus curiosis manibus contrectavit. Hominem itaque tetigit, et tamen Deum cognovit. Si ergo quod iste tetigit, hoc Petrus negavit: quod iste clamavit, hoc Petrus offendit. Non cantabit gallus, donec Non accusemus Christum, cum defendimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas: nam
Abbreviated transcription (Latin):
potes quis equĩ ñ potes quid
pantum p̃sumis quid de aesentis.
quidẽe tecredis audiquidsis amens
amendicotibim cantabitgallus din&
termeneges. Eccequomodo tibi cito
apparebis qui magna loqueris & te
paruulum nescis quimihi ꝓmitiis
moraemtua .ter negabis uitatua.
qui& amputas mori possepine pn
carnistuae : i n orgem dabis animae
ab ancilla hominem nescirẽ respon¬
dit. Sic alii euangel istae contestan¬
tur expressius quasi uero quihomine
negat quod factus ẽ p̃pnosneperire
quod fecerat nos ergo quiria confite¬
tur xp̃mdm̃ ut homiinem negRo non
pillo morauus ẽ xp̃s. quia secundhomi¬
nem morauus ẽxp̃s. quinegathomine

Expanded text:
potes, qui sequi non potes? Quid potes, qui sequi non potes? Quid tantum praesumis? quid de te sentis? quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi; non cantabit gallus, donec ter me neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me,carnis tuae, mortem dabis animae ab ancilla hominem se nescire respondit, sicut alii evangelistae contestantur expressius? Quasi vero qui hominenegat quod factus est propter nos, ne periret quod fecerat nos. Ergo qui ita confitetur Christum Deum, ut hominem neget, non pro illo mortuus est Christus; quia secundum hominem mortuu
Abbreviated transcription (Latin):
qui paratus. ꝓpterea quippe
dñs qui eius animuitiuidro
quarehocinterrogauerit. Sicei
respondit: quo egouado ñ potes
ine modos equi. taniq dicereit ꝑꝓ¬
a uod interragas n potes inemodo
nait n potes sed ñ potes modosi¬
lationem intulit n̾ spenitulit &
eandem spem qua ñ tulit sed potius
dedit sequenti uoce firmauit ad¬
dendo atq dicendosequeris aũpostea
do ñ potes modo nolide icides peran¬
dosequens postea. Sed adhuc ille
quid dicit quaren possumte sequi
mo dnima ineam ꝓteponam quid
in animoeius e& cupiditatis uide¬
bat quid uirium ñ uidebati uolunta¬
tenisua.iactabat infirmus sed inspi¬
ciebat ualitudnem medicus. isteꝓ
mititebat ille p̃nos cebat. quines¬
ciebat audebatqui p̃sciebat docebat
quantum sibi ad sumpserat p&rus
intuendo quiduell& oignorando
quid poss&. quantum sibi ad sump¬
sua ponere ꝑamnicis suis acperhoc
& ꝓipso ille hoc dñ o offerre confide
animanisua pollicer&urponto¬

Expanded text:
qui paratus. Propterea quippe Dominus, qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado, non potes me modo sequi: tanquam diceret, Propter quod interrogas, non potes modo. Non ait, non potes; sed non potes modo: dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit, addendo atque dicendo, Sequeris autem postea. ndo, non potes modo: noli dejici desperando, sequeris postea. Sed adhuc ille quid dicit? Quare te non possum sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo ejus esset cupiditatis, videbat; quid virium, non videbat. Voluntatem suam jactabat infirmus, sed inspiciebat valetudinem medicus; iste promittebat, ille praenoscebat: qui nesciebat, audebat; qui praesciebat, docebat. Quantum sibi assumpserat Petrus intuendo quid vellet, ignorando quid posset? quantum sibi assumpsuam ponere pro amicis suis, ac per hoc et pro ipso, ille hoc Domino offerre confideranimam suam polliceret
Abbreviated transcription (Latin):
porali Numquit nipse dr̃ machaba eorum qui&
tnumpuerorum illos abigne liberauit. illuntor¬
mentisi gneis corpore defecerunt. Sed in legitimii
manditis anino ꝑmanserunt. Illia ꝑte liberati s̃
illi occulte cordnatisunt. plure liberan defla¬
ma gehennarum qua defornace potestatis hu¬
pueros & tanta glona dedit ut decreaum mitaer&
ꝑregnum suis̃ quicumq dixennt blas phemia in dño¬

Expanded text:
porali. Numquid non ipse est Deus Machabaeorum, qui et porali. Numquid non ipse est Deus Machabaeorum, qui et trium puerorum? Illos ab igne liberavit: illi in tormentis igneis corpore defecerunt, sed in legitimis mandatis animo permanserunt. Illi aperte liberati sunt, illi occulte coronati sunt . Plus est liberari de flamma gehennarum, quam de fornace potestatis hupueros, et tantam gloriam dedit, ut decretum mitteret per regnum suum, Quicumque dixerint blasphemiam in D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin& hoc adreges scłi xp̃ianos. ut tempo¬
ribussus pacata uel int matre sua & clessa :
unde spintalit̃ natisunt. Legimus danihe¬
lis uisiones & gesta ꝓph&aca trespueninigne
laudauerunt dñi. Uiratus ẽ nabococdono¬
sor r& laulantes dm̃ pueros & circa eosig¬
nem in nocentem. Qcũ ad miratus e& aquið
ait nabo codonosor rex. Non uel iuda eus uel
circũcisus. ille quis tatua sua erexerat & adea
adoranda omnes coegerat. aam̃ lau dibus
tumpuerdrum commotus. Atubi uidit ma¬
iestatẽ dĩ p̃sentir migne quidait. & egoppo¬
na decreaũ omnib tibubus & linguis i n omni
terra quale d& cr&ũ quicumq dixent blar¬
phemia in dm̃ sedrac misaac &abde¬
nago inintentuerunt & domus eorum
inꝑditionem : Eece quomodo senit rex alie
nigena neblas phan&ur ds̃ ihł quia potuit
tres pueros deigne lib&are & noluntut
ipns regib a gehennarum igne liberantur: Na¬
tres illi puen fratres mei liberati sunt abigneae¬

Expanded text:
pertinet hoc ad reges saeculi christianos, ut tempopertinet hoc ad reges saeculi christianos, ut temporibus suis pacatam velint matrem suam Ecclesiam, unde spiritualiter nati sunt. Legimus Danielis visiones et gesta prophetica. Tres pueri in igne laudaverunt Dominum: miratus est Nabuchodonosor rex laudantes Deum pueros, et circa eos ignem innocentem; et cum admiratus esset, quid ait Nabuchodonosor rex, non vel Judaeus vel circumcisus, ille qui statuam suam erexerat, et ad eam adorandam omnes coegerat; tamen laudibus trium puerorum commotus, ubi vidit majestatem Dei praesentis in igne, quid ait? « Et ego proponam decretum omnibus tribubus et linguis in omni terra. » Quale decretum? « Quicumque dixerint blasphemiam in Deum Sidrac, Misac, et Abdenago, in interitum erunt, et domus eorum inigena ne blasphemetur Deus Israel, quia potuit tres pueros de igne liberare; et nolunt utipsis regibus a gehennarum igne liberantur. tres illi pueri, fratres mei, liberati sunt ab igne tem
Abbreviated transcription (Latin):
euis Eccelibera alixit ancilla & nilla uocas
ꝑsecutione apostolus. Ludit serius cũ dño&
catumsit: Sic ergo quando uult dr̃ concitare
potestates aduersus hereticos aduersus scir¬
maticos aduersur dissipatores &clesae ad¬
uersus ex suflatores xp̃i. aduersus b lasphema
tores baptismi. Nonmirentur quia dr̃ conci¬
t& utasara uerb & &ur agar. cognoscatsẽ
agariponat ceruice. quia cũ humiliata drce¬
Quid est agar ancilla sarae Eum questae&
dedomina quid audit ab angelo & euerdere
ad domina tua. Ad hoc ergo adfligitur ut
reuertatur. atq ut ina reuertatur: qui a ples
eius sic̃ filiuia cob cũ fratb hereditate tenebit
Mirantur aũ qua commobentur potestates
xpianȩ aduersus d&estandos dimpatores
ecclesiae. Nonergo mouerentur: & quomo¬
doredderent ratione deimpeno suo do In¬
tendatcantasura quiddica: qr uio dicã quia

Expanded text:
jus. Ecce libera afflixit ancillam, et non illam vocat jus. Ecce libera afflixit ancillam, et non illam vocat persecutionem Apostolus; ludit servus cum dominocatum sit? Sic ergo quando vult Deus concitare potestates adversus haereticos, adversus schismaticos, adversus dissipatores Ecclesiae, adversus exsufflatores Christi, adversus blasptores baptismi, non mirentur. Quia Deus concitat, ut a Sara verberetur Agar, cognoscat se Agar et ponat cervicem; quia, quum humiliata disceet dixit: Quid est Agar, ancilla Sarae? Quum questa esset de domina, quid audivit ab angelo? Revertere ad dominam tuam. Ad hoc ergo affligitur, ut revertatur, atque utinam revertatur, quia proles ejus, sicut filii Jacob, cum fratribus haereditatem tenebit. Mirantur autem, quia commoventur potestates Christianae adversus detestandos dissipatores Ecclesiae. Non ergo moverentur? Et quomodo redderent rationem de imperio suo Deo? Intendat Charitas vestra quid dicam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
grauior ẽ: Cauequando uult ludero is¬
mahel cuisado quando tibiblanditur
quando offera alterum baptismũ respon¬
dehabeo iam baptismũ: Si enĩ ueru est
istud baptismum qui tibi uult alteram dare
inludere uult: Caue animae ꝑsecutorem
nansi a prncipibus catholicis passa est pars
cdonati aliquando secunđ corpus passa est
nꝰ secunđ in susione prꝰ. Audiae & uideae
impsis u&enb: factis omnia futurarum re
signa & indicia inuenitur sara aflixisse
agar ancilla sarra libera e Posttaqua
suꝑbire ooepit ancilla questa e habrahae
sara & .d̾. Cice ancilla erexit aduersum
me ceruicem sua. & quasi habraa fier&
dehabraa questa ẽ mulier. Habraam
uero qui ñ in ancilla libidine abutendi
tenebatur. sed officio generandi : qisara
ei dederat unde prolem suscepet ait.
Eece ancilla tua utere ea sicut uis &
adflixit eam grauit̃ sarra. & fugut a facia e¬

Expanded text:
gravior est. Cave quando vult ludere Isgravior est. Cave quando vult ludere Ismael cum Isaac, quando tibi blanditur, quando offert alterum baptismum: responde, Habeo jam Baptismum. Si enim verus est iste baptismus, qui tibi vult dare alterum, illudere te vult. Cave animae persecutorem. Nam si a principibus catholicis aliquid passa est pars Donati aliquando, secundum corpus passa est, non secundum illusionem spiritus. Audite et videte in ipsis veteribus factis, omnia futurarum rerum signa et indicia. Invenitur Sara afflixisse Agar ancillam: Sara libera est: posteaquam superbire coepit ancilla, questa est Abrahae Sara, et dixit, Ejice ancillam; erexit adversum me cervicem suam. Et quasi ab Abraham fieret, de Abraham questa est mulier. Abraham vero qui non in ancilla libidine abutendi tenebatur, sed officio generandi, quoniam Sara ei dederat unde prolem susciperet, ait ei: Ecce ancilla tua, utere ea sicut vis. Et afflixit eam graviter Sara, et fugit a facie e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutione dicer& Sed quid dicit scnptura
Eice ancilla & filiũ eius ñ enĩ heres ent
filius ancillae cumfilio meo irado: Que¬
nmus ubi hocdicat semptura ut uideamus
utrum aliqua ꝑsecutio p̃cessent is mahelisin
isaac: & inuenimus hocdictil et a sarra
quando uiditpueros ludenter simul:. Qua
lusione dicit semptura uidissesara hanc
ꝑsecutionẽ dĩc apostolus. Plus ergo uos ꝑ¬
secuntur quinos inludendo seducunt Veni
baptizare hic. hichabes uerum baptismũ
noli ludere unurẽ uerus ille lusus e sedu¬
cens. & ista ꝑsecutio grauistib ent Melius
tibierat ut hismahelem tuluerarens ad
regnũ sed ñ uult is mahel quia ludereuult
dent dicere quia ꝑsecutione: solent pati aca¬
tholicis regib aut acatholicis principib
quã ꝑsecutione tolerant : ad flictionem
corpons. Si tam̃ aliquando passi sunt aut
quamodo passi sunt ipsisciant aut conue¬
niant conscientiarruar. Tamen ad flistio¬
nem corpons passi sunt. ꝑsecutiod faciur

Expanded text:
icit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc persecutionem dicit Apostolus. Plus ergo vos persequuntur qui vos illudendo seducunt: Veni, veni; baptizare hic, hic habes verum baptismum. Noli ludere, unus est verus; ille lusus est: seduceris, et ista persecutio gravis tibi erit. Melius tibi erat ut Ismaelem tu lucrareris ad regnum; sed non vult Ismael, quia ludere vultdent dicere quia persecutionem solent pati a catholicis regibus, aut a catholicis principibus. Quam persecutionem tolerant? Afflictionem corporis: si tamen aliquando passi sunt, aut quomodo passi sunt, ipsi sciant, et conveniant conscientias suas; tamen afflictionem corporis passi sunt: persecutio quam faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia aequalis ess& dõ. quis erat nescieb̃t. tilem
tamen praedicari agnoscebant. quia patrem suum
clicebat dm̃ aequalem se faciens dõ. nonerat
ergo aequalis dõ. non ipse sefaciebat aequalem
sed ille illum genuerat aequalem. Siscipso fa¬
cer& aequalem dõ cader& prapinã. qui enim se
uoluit aequalem facere dõ dum ñ ess& cecidit
& &angelo factus est diabolus & hanc suꝑbiam¬
& homini propinauit. Vnde ipsedeiectus est.
Nam hoc dix̃ homini cui stanti lapsus inuidit
Gustate & eritis sicut di. Idestusurpatione rapi¬
te quod factiũ estis. Quia &egorapiendo dei&¬
tus sum non ꝓdebat sed hoc suadebat. Xps autẽ
aequalis patri natus erat : ñ factus. natus
desubs tantia patris. unde illud sic commendai
apostolus Quia cuminformadĩ ess& non
rapinam arbitratus est esie se iequalđ dõ
qualemdo quomodo ꝑuenimus. Sem& ipsum exin¬
aniuit forma serui accipiens. Nonergo se e in aniuił

Expanded text:
qui aequalis esset Deo. Quis erat nesciebant; talem qui aequalis esset Deo. Quis erat nesciebant; talem tamen praedicari agnoscebant, quia patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Non erat ergo aequalis Deo? Non ipse se faciebat aequalem, sed ille illum genuerat aequalem. Si se ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim se voluit aequalem facere Deo cum non esset, cecidit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis sicut dii : id est, usurpatione rapite quod facti non estis; quia et ego rapiendo dejectus sum. Non hoc prodebat, sed hoc suadebat. Christus autem aequalis Patri natus erat, non factus: natus de substantia Patris. Unde illum sic commendat Apostolus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Dqualem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit
Abbreviated transcription (Latin):
mund & usq nuncoperatur cum regit mnunđ Or
Shaec sed quib surdis caecis claudir languidir
medicũ n agnoscentib: & taniq infrene nꝰ menle
ꝑdita occidere uolentib proindequid sequi¬
turs euangelista dixit hinc ergomagir¬
s quaerebint eum iudaei interficere. quia ñ sol
soluebat sabbatum sed& patrem suũ dicebat
dm̃. non quomodo cumque sed eeidaequa¬
lem se faciens dõ namom̃s dicimus dõ
Pat̃ noster quies in caclis. Legimus & iuda eos
dixisse cum tusis pater noster ergo ñ hinc
irascebant᷑. quia patrem suum dicebat
sed quod longe aliomodo quam homines
ecce intellegunt iudei quod non intellegunt ar¬
riani. arriani quippe in a equalem patrqͥm siliũ
dicum & inde heresis pulsa deecclesia. &ce ipi
caeci intersectores xp̃i intellecerunt tamen uerba
xp̃ĩ. non eum esse intell& erunt xp̃m. nec cum in¬
tellexerunt silium dĩ. sed tamen intellexerunt
in illis uerbis quia talis commendaret᷑ filius di

Expanded text:
mundum, et usque nunc operatur cum regit mundum; emundum, et usque nunc operatur cum regit mundum; eDixit haec, sed quibus? Surdis, caecis, claudis, languidis, medicum non agnoscentibus, et tanquam in phrenesi mente perdita occidere volentibus. 16. Proinde quid secutus Evangelista dixit? Hinc ergo magis quaerebant eum Jusolvebat sabbatum, sed & patrem suum dicebatDeum. Non quomodocumque: sed quid? Aequalem se faciens Deo. Nam omnes dicimus Deo, Pater noster qui es in coelis : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo quam homines. Ecce intelligunt Judaei quod non intelligunt Ariani. Ariani quippe inaequalem Patri Filium dicunt, et inde haeresis est pulsa de Ecclesia. Ecce ipsi ipsi interfectores Christi, intellexerunt tamen verba Christi. Non eum intellDei: sed tamen intellexerunt in illis verbis, quia talis commendaretur Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ & audistis In principio erat uerbum. & nꝰ
qualecumꝗ uerbum sed dr̃erat uerbum &om¬
nia ꝑ ipsum facta sunt. Forie significatus est
requi&urus in die septimo ab omnib̵ openbus.
Legite enĩ euangelium & iud&e quanta ope¬
ratus sit ihr operatur est salutemnram & in
cruce ut implerentur in eo omnia p̃dicta pro¬
ph&ꝗrum coronatus ẽ spinis Suspensurest
ligno sitio Accepita ce& um insponqiaut
impler& urquod dictumẽ & insitimea po¬
tauerunt meac&o A tubiimpl& a sunt om¬
na opera eius sexta sabbati inclinato capiłe
reddidit s pm̃ & in sepulchiuꝰ sabbato requie¬
uit amomnib o penb:suis Ergo tamquam
dicer& iudaeis quid expdotatis ut nꝰaperer
sabbato. Sabbatidies uobis adsignificatione
meam praeceptũ est operadi ad tenditin Egoib
eram cumfierent ꝑme facta sunt omnia egon
Euerbum eius egoeram ego sum ꝑmefactur e
mundurinilli ropenb ꝑmeregi turmundus in
istis openb: pat̃meus & tunc operatur ẽ cum fes

Expanded text:
pio erat Verbum; et non qualecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt : forte significatus est requieturus in die septimo ab omnibus operibus suis. Legite enim Evangelium, et videte quanta operatus sit Jesus. Operatus est salutem nostram in cruce, ut implerentur in eo omnia praedicta Prophetarum: coronatus est spinis, suspensus est ligno; dixit, Sitio, accepit acetum in spongia, ut impleretur quod dictum est, Et in siti mea potaverunt me aceto . At ubi impleta sunt omnia opera ejus, sexta sabbati inclinato capite reddidit spiritum, et in sepulcro sabbato requievit ab omnibus operibus suis . Ergo tanquam diceret Judaeis, Quid exspectatis ut non operer sabbato? Sabbati dies vobis ad significationem meam praeceptus est. Opera Dei attenditis; ego ibi eram cum fierent, per me facta sunt omnia, ego est; Verbum ejus ego eram, ego sum: per me factus est mundus in illis operibus, per me regitur mundus in istis operibus. Pater meus et tunc operatus est cum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit piger in euangeliz ando quemui
tiabat . & illiin saniebant: Illes alutem
suam p̃dicabat. illis alutem sua ñ quere
modo responditiuda eis audiamur. De
sanifacti homines sabato dixi quidsole¬
atrespandere : quiaiumenta sua nꝰ con¬
tempnebant sabbato uelliberando uel
alendo deporiato grabato quid respon¬
det manifestum opus corporale factũ
erat ante o culos iudaeorum Non sanitas
corpons sedo peratio corpons quaen uide¬
batur itanecessanaquem ad modum
sanitas. Apte ergo dñs dicat sacram̃tũ
sabbati& signum obseruandi unius di&
uero ipsam sacramenti in illo uenisse.
Pat̾ meus inquit usq modo operatur &
ego operor Misitin eos magnum tu¬
multum aduentu dñi turbatur aqua
sionem uentatis. pat̾ meususꝗ modo inquits¬

Expanded text:
non fuit piger in evangelizando quem vidnon fuit piger in evangelizando quem vidtiabat, et illi insaniebant: ille salutem suam praedicabat, illi salutem suam non quaemodo respondit Judaeis, audiamus. De sanis factis hominibus sabbato, dixi quid soleat respondere, quia jumenta sua non contemnebant sabbato, vel liberando vel alendo. De portato grabato quid respondit? Manifestum opus corporale factum erat ante oculos Judaeorum: non sanitas corporis, sed operatio corporis; quae non videbatur ita necessaria, quemadmodum sanitas. Aperte ergo Dominus dicat sacramentum sabbati, et signum observandi unius diei vero ipsam sacramenti in illo venisse. Pater meus, inquit, usque modo operatur, et ego operor. Misit in eos magnum tumultum; adventu Domini turbatur aqua, sionem Veritatis: Pater meus usque modo operat
Abbreviated transcription (Latin):
noueratihm sacramentum hoc commendatũ
ẽ quia in eum credimus quem ñ dum uidemur
& ut ñ uideatur dexlinat in turbã : Disficileest
in turba uiden xp̃m solitudo queda necessana
mentinrae quadam solitudine intentionis
id& urdĩ Turbastrepie hab& uisio ista secre¬
tim desiderat. Tolle grabatum perat porta
pnob̾ tanꝰqsa cerdos magnus. unus intrauit
in intenora uel turba fonrstat ambulat
qui poritas ꝓximumtuum sidi dicistiporita¬
re quisolebas poritan Deniq modo ndum
sequitur qmnꝰ destitit illecollendo gra¬
batum suum & ambulando. Uidi teum
eumuidebat. & in templo: Illeaulanguidur
cit. Puenitergo ille addm̃. uidit eumin
templo uidit eum in locosacrato in illor co
& quidab eo audit. Ecceiam factus essanus.
noli peccare nequidaibi d& enus contin¬
gat Auncille postea quamuiditihm. &
cognouitihm auctorem sanitatis suaet

Expanded text:
noverat Jesum. Sacramentum hoc commendatum noverat Jesum. Sacramentum hoc commendatum est, quia in eum credimus quem nondum videmus: et ut non videatur, declinat in turba. Difficile est in turba videre Christum: solitudo quaedam necessaria est menti nostrae; quadam solitudine intentionis videtur Deus. Turba strepitum habet; visio ista secretum desiderat. Tolle grabatum tuum, porta nobis: tanquam sacerdos magnus, unus intravit in interiora veli: turba foris stat. Ambula tu, qui portas proximum tuum; si didicisti portare, qui solebas portari. Denique modo nondum nsequitur? Quoniam non destitit ille tollendo grabatum suum, et ambulando, Vidit eum eum videbat, et in templo: ille autem langucit. Pervenit ergo ille ad Dominum; vidit eum in templo, vidit eum in loco sacrato, in loco sancto. Et quid ab eo audit? Ecce jam sanus factus es; noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. 12. Tunc ille, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
iudei. Uidebant enim hominem die sabbati por¬
tantem grabatum suum n& calom niabantur
dño quod sanum fecerat sabbato uteires pondere
posiłt. quia si Qtus quam eorum iumentuminpute¬
uincetidisr& utiqidiae sabbatt eruer& illud & sol¬
uer& iumentum suum : Nitaqiam illi obiciebant
quod die sabbato sanus factus e homo sed quod
poritabat grabatum suum Sisanitasn erat dif¬
ferenda numquid et opus fuerat imperandũ : ̃
Ion tibilic& inquiunt facere quod facis. tolles
grabatum tuum & ille austorẽ sanitatis suae
obiciebat calumniatonb̵ quiinquid me fec sanũ
ipsemihid Tollegrabatum tuum & ambula:
No acciperem iussionem a quo acciperam sanita¬
tem: &illiquise ele homoquitibid Tollegra¬
batum tuũ & ambula: Sed qui sanus erat factus: ꝯ
Vid& equomodo &hocimpleatur. Portamus
pximum & ambulamus addm̃ sed euin adquẽ
ambulamus ndumuideqͥmus. Ideo & ille ndum

Expanded text:
Judaei. Videbant enim hominem die sabbati porJudaei. Videbant enim hominem die sabbati portantem grabatum suum, nec calumniabantur Domino quod sanum eum fecerat sabbato, ut eis respondere posset quia si cujusquam eorum jumentum in puteum cecidisset, utique die sabbati erueret illud, et salvaret jumentum suum : non itaque jam illi objiciebant quod die sabbati sanus factus esset homo; sed quod portabat grabatum suum. Si sanitas non erat differenda, numquid et opus fuerat imperandum? Non licet tibi, inquiunt, facere quod facis, tollere grabatum tuum. Et ille auctorem sanitatis suae objiciebat calumniatoribus: Qui, inquit, me fecit sanum, ipse mihi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Non acciperem jussionem a quo receperam sanitatem? Et illi: Quis est ille homo qui tibi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula? 11. Sed qui sanus erat factus nesVidete quemadmodum et hoc impleatur. Portamus proximum, et ambulamus, ad Deum; sed eum ad quem ambulamus, nondum videmus: ideo et ille nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus non tamen qualecumꝗ lignum. quom¬
xerat sitientib̵ nec qualis cumꝗ lapir sedangula¬
ns qui insem& ipso copulauit duorpan&es edi¬
uerso uenientes. Sic nec qualecũꝙ signum ꝓxi¬
mumaccipens sed grabatum. Quit erga in graba¬
to obrecro te quid nisi quia ille languidur gralas
poratabatur Sanaturaũgrabatum portats
edictumest ab a postalo inuicem oneraura poista
teq sic implebitis legemxpi exergoxpi cania
batat ꝓximustuus. Sanus facturer poraa pximuintuͣ
inuiam oneraura poritate & sica dimplebitir
legemxp̃i Sicimplebis .o. homo quod tibi dee¬
rat. Tolle ergo grabatum tuum sed cum tulenss¬
gendo ꝓximum & curamhabendo depximo
tuo iter agis quoiter agis nisi addnindm adeũ
quem diligere debemus extoto corde & extota
sed ꝓximum nobiscũ habemus. Porita ergo eũ
cumquo ambulas. ut adeum peruenias. cum quo
manere desideras. Tolle ergo grabatum tuũ.s¬
& ambula: fecit hoc ille &scanclaliģati runt

Expanded text:
ximus? Non tamen qualecumque lignum: quomxerat sitientibus; nec qualiscumque lapis, sed angularis, qui in semetipso copulavit duos parietes e diverso venientes. Sic nec qualecumque lignum proximum acceperis, sed grabatum. Quid ergo in grabato, obsecro te? quid, nisi quia ille languidus grabato portabatur? Sanus autem grabatum portat. Quid dictum est ab Apostolo? Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex bat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Sic adimplebis, o homo, quod tibi deerat. Tolle ergo grabatum tuum. Sed cum tulerisgendo proximum, et curam habendo de proximo tuo, iter agis. Quo iter agis, nisi ad Dominum Deum, ad eum quem diligere debemus ex toto corde, ex tota dum pervenimus, sed proximum nobiscum habemus. Porta ergo eum, cum quo ambulas; ut ad eum pervenias, cum quo manere desideras. Tolle ergo grabatum tuum, et ambula. 10. Fecit hoc ille, et scandalizati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
significar quãda ꝑfestionem in openbur
bonis quae maximae operabona exer¬
centur in abstinentia quada ab inlicitis
cupidita tib saeculi hoc est generalii eui¬
nio Audia postalum dicentemplenitũ
quasi facienter illam nob̵ donum dĩ & magnũ¬

Expanded text:
significari quamdam perfectionem in operibus bonis, quae maxime opera bona exercentur in abstinentia quadam ab illicitis cupiditatibus saeculi, hoc est, generali jejunio. Audi et Apostolum dicentem, Plenituquasi facientes illam nobis. Dei donu
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat. quasi cuiutiꝗ quas iuidenti. Redi¬
mus ad id quod explicare ñ possumus. quo modo
uerbum uideat. Eccehomofactus ẽ ꝑ uerbum sed
homohab& oculor hab& aures. hab& manus di¬
uers a membra in corpore. ꝑoculor potestui de¬
re. Paures potest audire. ꝑ manus operari
uersa membra diuersa membroru mofficia
Non potest illud membrum quod potest alterũ.
tale aliquid in uerbo arbitranđ e eẽ qm̃omni
mus dicere. non audit uerbum non uidit ueri
ne obiurg& nos psalmus & dicat. Stultiali¬
quando sapite. Itaquesi audit uerbum & uu
uerbum audit filius uid& filius. num qui
tamen & ipso diuersis locis quaesituri sum u
non potest quod potest auris. Antotus illi un
est. & totus auditus. forte ita immo ñ fori
seduere. itadum tamen & ipsum eius uidere & ii¬
sumeius audire Longe alio modo quam nr
sit & uidere &audire simulin uerbo est n& ali¬
udibi est audire. aliud uidere. Sed auditis

Expanded text:
monstrat quasi cui? Utique quasi videnti. Redimonstrat quasi cui? Utique quasi videnti. Redimus ad id quod explicare non possumus, quomodo Verbum videat. Ecce homo factus est per Verbum; sed homo habet oculos, habet aures, habet manus, diversa membra in corpore: per oculos potest videre, per aures potest audire, per manus operari; diversa membra, diversa membrorum officia. Non potest illud membrum quod potest alterum: tale aliquid in Verbo arbitrandum est esse, qumus dicere, Non audit Verbum, non videt Verbum; ne objurget nos Psalmus, et dicat, Stulti, aliquando sapite. Itaque si audit Verbum et videt Verbum, audit Filius et videt Filius: numquid tamen et in ipso diversis locis quaesituri sumus non potest quod potest auris? An totus ille visus est, et totus auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus
Abbreviated transcription (Latin):
patnis& fihi & quomodo ead facit & fili¬
us. & eadem &similit̃. Neforite eadem
grande cuniscrbimus litaeras. facit
eas primo cornr̃m & deinde manus nrȩ
Cercte undeomnes addamastis. nisi qui&
cagnouistis. Certume quodd. & mani¬
festumomnib nob̵ lititerae fiunt pni¬
mo acordenro de inde a corparenr̃o
manus seruit imperanticordi. easdem
lititeras facit &cor& manus. Num quid
alus cor alũs manus. easdem quidem fa¬
cit manus. sed non similit̃. Corenini nr̃m facit
eas intellegebi lit̃ manus auui sibilrẽ. Eccequo¬
modo fiunt eadem dissimilit̃ unde para
fuentdno dicere. Quecum ꝙ pat̃ fecenti haec
& filius facit nisi addereo & similit̃. Quid sit
hocmodo intellegeres. quo modo quecumque
corfacit. haec& manus facit. sed nonsimilt̃
uin caturh ereiticus. aequalise patiiplius. Pa
terenim dihgit filium & omniade monstrai
ei quae ipse facit. Ecceẽ illud monstrat de¬

Expanded text:
Patris et Filii; quomodo ea facit et FiliPatris et Filii; quomodo ea facit et Filius? Et eadem et similiter. Ne forte eadem grande: cum scribimus litteras, facit eas primo cor nostrum, et deinde manus nostra. Certe unde omnes acclamastis, nisi quia cognovistis? Certum est quod dixi, et manifestum omnibus nobis. Litterae fiunt primo a corde nostro, deinde a corpore nostro: manus servit imperanti cordi, easdem litteras facit et cor et manus: numquid alias cor, alias manus? Easdem quidem facit manus, sed non similiter: cor enim nostrum facit eas intelligibiliter, manus autem visibiliter. Ecce quomodo fiunt eadem dissimiliter. Unde parum fuit Domino dicere, Quaecumque Pater fecerit, haec et Filius facit, nisi adderet, et similiter. Quid si enim hoc modo intelligeres quomodo quaecumque cor facit, haec et manus facit, sed non similiter? vincatur haereticus; aequalis est Patri Filius. 9. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit . Ecce est illud, demonstrat. De