comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niĩ p̃caretier coafitens qͦo marache¬
orum sectã sequutꝰ fuisset. ⁊ inea qͣm
plurimis annis uixisset.⁊ ꝓpt̾ ea pec¬
cuniã multã ipsis manicheis. uł eis.
qͦs dicunt electos incassum erogasse.
tatibꝰ nuꝑ correptum atq catholicum
factũ. Quod et ipse uenerabił augus¬
tinꝰ: ⁊ nos qͥ tunc ad eramꝰ ab eodẽ dili¬
genter inqͥrentes. exquare potissimũ
sibi illo tractatu fuerit satiffactũ. Et cũ¬
referente eo nobisq om̃ibꝰ sermonis se¬
riem recognoscentibꝰ ꝓfundum consi¬
lium dĩ ꝓsalute animarũ ãmirantes
herens. negociatoris dimisit actionẽ
et ꝓficiens in eccłe m̃bris. in alia regio
accessit ad officium. atq custodiens ꝓ¬
de numero eors qͦs electos dicunt ma¬
nichei publiceñ pponiensi eccła notariis
am collationẽ ille manicheꝰ frustrata
uanitate. ⁊ errore ipsuis secte ad nr̃am

Expanded text:
Manichaeorum sectam secutus fuisset, et in ea quam plurimis annis vixisset, et propterea pecuniam multam ipsis Manichaeis, vel eis quos dicunt electos, incassum erogasset:tatibus nuper correctum atque catholicum factum. Quod et ipse venerabilis Augustinus, et nos qui tunc aderamus, ab eodem diligenter inquirentes, ex qua re potissimum in illo tractatu sibi fuerit satisfactum, et referente eo, nobisque omnibus sermonis seriem recognoscentibus, profundum consilium Dei pro salute animarum admirantes haerens, negotiatoris dimisit actionem, et proficiens in Ecclesiae membris, in alia regionaccessit officium, tenens atque custodiens pde numero eorum quos electos dicunt Manichaei, publice in Hipponensi ecclesia notariis am collationem ille Manichaeus frustrata vanitate et errore ipsius sectae, ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
tinent apud cartaginẽ int̾ ep̃os con¬
fecta ui: um uicerimus an uicti fuerimꝰ
Et alio locs dum a notario ut respon¬
factiq eius cunctis manifestata diffi¬
aeritia. eccłe di augm̃ta ac firmañita

Expanded text:
tinent apud Carthaginem inter episcopos confecta, utrum vicerimus, an victi fuerimus. Et alio loco, dum a notario, ut respont, ejus cunctis manifestata diffidentia, Ecclesiae Dei augmenta ac firmamenta
Abbreviated transcription (Latin):
sinẽ contra meã consuetudinẽ ꝓcessisse.
O m ñ eam rẽ t̃minatã explicui. qͣm
ꝓposueram s pendentẽ reliquerim. Cui
respondimꝰ. Ita nos in tp̃r miratos. scimͦ
erit. in cuiꝰ manꝰ sunt ei nos ⁊ sermoneᷤᷤ
brair ꝑtractatẽ in aliũ sermonis excur¬
sum ꝑrexi. atq ita ñ conclusam uł ex¬
plicatam qriestionẽ disputatione termi¬
naui. magis aduersꝰ manicheoꝵ erro¬
rrie urde nichil dicere decreuerã dispu
Et post lec uisi fallor ecer alic die uel
. st hiaiam. uenit qͥdem firmꝰ nomine
negociator et nira monast᷑a sederati sco

Expanded text:
contra meam consuetudinem processisse, quoniam non eam rem terminatam explicuerim quam pro posueram, sed pendentem reliquerim? Cui respondimus. Ita nos in tempore miratos fuisse scimus erit, in cujus manu sunt et nos et sermones bras pertractarem, in aliud sermonis excursu perrexi, atque ita non conclusa vel explicata quaestione, disputationem terminavi, magis adversum Manichaeorum errorem, unde nihil dicere decreveram, dispuEt post haec, nisi fallor, ecce alia die vel post biduum venit quidam Firmus nomine, negotiator, et intra monasterium sedente sancto
Abbreviated transcription (Latin):
timis cordis medullis. spem om̃ẽ qͣm
habebat in scło dereliquit. Iam non u¬
xorem. ñ filios carnis. ñ diuicias. ñ ho.¬
norẽ scł̃i querens s dõ cum suis seruire
statuit. Et in illo et exillo grege ẽẽ stu¬
dens. quẽ dñs alloquit᷑ dicens. Nolite
timere pusillus grex. q̃m complacuit
pat ur̃o dare uob̃ regnum. Uendite¬

Expanded text:
timis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo, dereliquit; jam non uxorem, non filios carnis, non divitias, non honores saeculi quaerens; sed Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare vobis regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
sis illa miseratione diuina eiꝰ ex animo
pulsa ẽ. Protinusq in fide catholica cõ¬
firmatus. ꝓficiendi in religione eccłe a¬
Et factum ẽ diuina pr̃ante opitulatio.¬
ne. ut ꝑ illũ talem ac tantũ ambrosiũ¬

Expanded text:
sis illa miseratione divina ejus ex animo sis illa miseratione divina ejus ex animo pulsa est; protinusque ipse in fide catholica confirmatus, proficiendi in religione eidem aEt factum est divina praestante opitulatione, ut per illum talem ac tantum anti
Abbreviated transcription (Latin):
genitus. alitusq ac nu-¬
tritus corum cura ac
diligentia. impensiusq scłaribꝰ litteris
eruditus: ad pͥme om̃ibꝰ udelicet dis¬
ciplinis imbutus. quas lib̾ales uocant.
Nam et gramaticã pͥus in cinitate. et
rethoricam in affrice capite cartagine
post ea docuit. Consequente etiã tp̃r
transmare in urbe roma ⁊ apud me¬
diolanũ ibi tunc imꝑatoris ualentini¬
ani minoris comitatꝰ fuerat constiui¬
tus. In qua urbe tunc ep̃atum admi-¬
nistrabat ꝯcceptissimꝰ us̃:⁊ in optimis
uiris p̃clarissimꝰ sacerdos ambrosius.
Huius int̾ea uerba dĩ p̾dicatoris fre-¬
quentissimis in ecclesiis disputationi-¬
bus adstans in ppło intendebat. Uerũ¬
aliqͣndo manicheor apud cartaginẽ
adolescens fuerat errore seductus. et i¬
uł contra ipsam heresim diceret᷑. Et p̃¬
uenit di lib̾atoris cdem̃tia in sui sacerdo¬
tis cor ꝑtractantis. ut contra illum errorẽ
incidentes resoluerentur questiones. at-¬
q ita edoctus. sensim atq paulatĩ here¬

Expanded text:
ogenitus, alitusque est ac nutritus eorum cura ac diligentia, impensisque saecularibus artibus eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas liberales vocant. Nam et Grammaticam prius in sua civitate, et Rhetoricam in Africae capite Cartpostea docuit. Consequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat sualiquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et io ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur. Et praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haere
Abbreviated transcription (Latin):
erit ad añicã gliã: uel q̃ extitit adser¬
iuile suppliciũ. ut hec mulier q
semuuua decumbit. statim ut s
lignũ salutare contigerit: a mortu
lanires reuocetur aduitam. Et cũ
hec dexisset. adhibuit pͥmo unam
extrib et nicħ ꝓfecit. Adhibuit
tis oculis mulier consurrerit: et sa¬
bilitate uiriũ recepta. alacrior mu¬
to quã cum sana fuerat: cum tota
domo discurrere: et magnificare

Expanded text:
fuerit ad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profuit, adhibuit te adapertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, alacrior multo quam cum sana esset, tota domo discurrere et magnificare
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in altũ ruderib. tres ꝯfuso ordine rep
perit cruces. S ob turbabat reꝑni muñis
leticiã unius cuiꝰq crucis in discreta ꝓpͥe¬
tas. Aderat qͥdẽ titułꝰ ille qͥ grecis ⁊ lari¬
nis atq hebraicis litt̾is apilato fuerat
cõscͥptꝰ. nec ip̃e satis euident᷑ dñici ꝓde¬
bat signa patibuli. Hic iã humane am¬
biguitatis incertũ diuinũ flagitat testi¬
moniũ. Accidit in eandẽ urbe pͥmarĩa
nsc̃ẽ iac̾e. Machariꝰ autẽ ꝑidẽ tempus
tantr̃ reginã atq om̃s parit̾ qͥ aderant
uidit. afferte huc inqͥt totas q̃ reꝑte sr̃

Expanded text:
 ruderibus, tres confuso ordine reperit Al. comperit cruces. Sed obturbabat reperti muneris laetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille, qui Graecis, et Latinis, atque Hebraicis litteris a Pilato fuerat conscriptus: sed nec ipse satis evidenter dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam humanae ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimonium. Accidit in eadem urbe primariam necem jacere. Macharius per idem tempus tantem reginam, atque omnes pariter qui aderant, videt: Afferte huc, inquit, omnes quae repertae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabat u̾bo ueritatis. ꝓhi¬
bens ydoloꝵ sacrificia. seminã
u̾bum dñi et uenerabilia p̃cep¬
ta. Cumq hȩc adaures octauii
p̃sidis ꝑuenirent: iussit sibi eũ
exhiberi. Inducto autẽ eo: octaui¬
us p̃ses dixit. Quis uocaris : Be¬
atus longinꝰ dixit. Xp̃iamis sũ.¬

Expanded text:
abat uerbo ueritatis prohibens+ sacrificia| et seminans uerbi domini uenerabilia praecepta. Cumque| haec ad aures octauii presides peruenissent . iussi| eum exhibere . introductum autem eum Octauius| Praesis dixit . quis uocaris Sanctus longinus dixit.| Longinus u
Abbreviated transcription (Latin):
Faciens igitur helemosinas et
castitate corpus continens. pu¬
ram custodiebat conscientiam.
Celestẽ uitam gerens int̾ra.⁊ om̃i
tiam. uultum planũ. modera¬
tam spetiẽ. ornatum aspectum.

Expanded text:
faciens aelymosinas et in castitate| corpus contenens puram custodiebat conscienciam| Caelestem uitam gerens in terris et otiam. tam speciem, ornatum aspectum,
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis deair: Necessario itaq. O¬
portebat enim noua gra sicut pluuia
suꝑueniente in t̾ra. uetert̾ legẽ termi¬
num acciꝑe. Et consequens ẽ opus
uerbo. Uides quomͦ hospitalitatis
mercedes benedicta uidua cito iun¬
de. miauit. Bonorũ enim laboꝵ fruc¬
tus głosus ẽ. et inconcussa radix pru¬
dentiȩ. Audistis omulieres. et ma¬
larũ mulierum actus. et bonarum
uirtutes. Illarũ gͦ facinora calcate. ha¬
rum uͦ exempla sectamini. Illas exe¬
cramini. has uͦ imitamini. Et cum
sc̃arum feminarũ cursũ et uestigia
consequute fueritis. in earum choris
atq consorcio pari gr̃a. et laude annu¬
meremini. In xp̃o iħu. cui gła et imꝑi¬
um in scł̃a scłorum. amen. Ecc. scđm

Expanded text:
dictionis dedit? Necessario utique. Odictionis dedit? Necessario utique. Oportebat enim nova gratia sicut pluvia superveniente in terram, veterem legem terminum accipere, et consequens est opus verbo. Vides quomodo hospitalitatis mercedes benedicta vidua cito vindemiavit. Bonorum etenim laborum fructus gloriosus est, et inconcussa radix prudentiae . Audistis, o mulieres, et malarum mulierum actus, et bonarum virtutes. Illarum ergo facinora calcate, harum vero exempla sectamini. Illas exsecramini, has vero imitamini, ut cum sanctarum feminarum cursum et vestigia consecutae fueritis, in earum choris atque consortio pari gratia et laude annumeremini in Christo Jesu, cui gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen. HOM
Abbreviated transcription (Latin):
hylarẽ enĩ datorem diligit ds̃. Festi
na et fac mͥ pͥmum. sicut abraam in
angłoꝵ aduentu festinauit ad oues.
et uitulũ inde sumpsit. Et sicut sara
ꝓꝑauit ad panes sub cinere faciendos
ut acciꝑet illum in celis absconditũ
panẽ. Festina:⁊ fac sicut abraham
hostias deo. Non pͥmum tͥ et postea
mͥ. sicut cam. et ophni. et finees. filii
heli sacerdotis qui despiciebãt honorẽ
dei. pͥmum sibi sacrificiorũ pͥmicias eli¬
gentes ex om̃ibꝰ donis que deo offere¬
bantur. Illa gͦ uidua quod imꝑatũ ẽ
ci. a ꝓpħa festinanter efficit. ⁊ horreũ
suum festinanter impleuit. ꝓuidens
locupletẽ ẽe fructum oꝑantibꝰ in deo
repositum. Propħa uͦ p̃parationẽ uidu¬
esuscepit. gustauit. loquutus ẽ do¬
mũ eius repleuit bonis. Non deficiet
inquit farina ydrie.⁊ olcõ de capsa¬
ce. donec det dñs pluuiã suꝑ t̾̃ram. et
quare usq ad illud tp̃ris finẽ bene¬

Expanded text:
Hilarem enim datorem diligit Deus . FestiHilarem enim datorem diligit Deus . Festi et fac primum mihi, sicut Abraham in angelorum adventu festinavit ad oves, et vitulum inde sumpsit. Et sicut Sara properavit ad panes sub cinere faciendos, ut acciperet illum in coelis absconditum panem . Festina, et fac sicut Abraham hostias Deo, non primum tibi, et postea mihi, sicut Cain, et Ophni et Phinees filii Heli sacerdotis, qui despiciebant honorem Dei, primum sibi sacrificiorum primitias eligentes ex omnibus donis quae Deo offerebantur . Illa ergo vidua quod imperatum est ei a propheta, festinanter effecit, et horreum suum celeriter implevit, providens locupletem esse fructum operantibus in Deo repositum. Propheta vero praeparationem viduae suscepit, gustavit, locutus est, domum ejus replevit bonis. Non deficiet, inquit, farina hydriae, et oleum de capsace, donec det Dominus pluviam super terram. Et quare usque ad illud temporis, finem bene
Abbreviated transcription (Latin):
et fac subcinericiũ in primis mͥ. post¬
ea tͥ facies et filiis tuis. Temptatio
minatio uoluntatis. Et erat sicut
in libra positũ corbeate illius uidue
quod in ꝓpħici sermonis imꝑio. qua¬
si questionis torm̃ta. et anceps in
utrumq pendebat. Quo nam uer¬
geret uoluntatẽ. sibi potius et filiis
consuleret. an magis. ꝓpħe obtem¬
ꝑaret. Uerum illa elegit magis se
potius de inopie sue residuo refec¬
tionem parare. Sciebat enim qͣm
qui ꝓpħam susciꝑet in nomine ꝓpħ̃e:
mercedẽ. ꝓpħe acciꝑet. Et qui potau̾it
sitientẽ calicem aque frigide in no¬
mine discipuli: non ꝑdet mercedem
suã. Quid ẽ autẽ qͦd ꝓpħa dixit. festi¬
na. numqͥd tantũ esuriebat ut indif¬
ferenter festinatione mulieris indi¬
geret: Non utiq. S docere illã uolu¬
it ꝓmpto animo ẽẽ et feruenti. ⁊ ilari
ad boni oꝑis effectũ. ñ cum tͥsticia. ne¬
q tantum ex necessitate p̃bentem.

Expanded text:
et fac subcinericium panem in primis mihi, postet fac subcinericium panem in primis mihi, postea tibi facies et filiis tuis. Tentatio eminatio voluntatis. Et erat sicut in libra positum cor beatae illius viduae, quod in prophetici sermonis imperio, quasi questionis tormento interrogabatur, et anceps in utrumque pendebat, quonam urgeret voluntatem, sibine potius et filiis consuleret, an magis prophetae obtemperaret. Verum illa elegit prophetae potius de inopiae suae residuo refectionem parare. Sciebat enim quoniam qui prophetam susceperit in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui potaverit sitientem calice aquae frigidae in nomine discipuli, non perdet mercedem suam . Quid est autem quod propheta dixit, festina? Nunquid tantum esuriebat, ut indifferenter festinatione mulieris indigeret? Non utique, sed docere illam voluit, prompto animo esse et ferventi et hilari ad boni operis effectum, non cum tristitia, neque tantum ex necessitate praebendum.
Abbreviated transcription (Latin):
uenientis ꝓpħe p̃parauerat. fibi ni¬
chil reliquum habentẽ. ⁊ eo accepto
moriturã cum filiis. Et qͥd: ait ad
cam ꝓpħa. Accipe mͥ modicum aque
in uasculo ut bibam. At illa mox
abcunte. post ipsam it̾um clamauit.
accipiens mͥ panem in manu tua.
autẽ habebat confessa ẽ. Quid enim
ait: Uuut dñs si ẽ mͥ in repositione
nisi hoc modicum farine. ⁊ exiguũ
olei. Ualde mirabile quod in tantum
escarum penuriã modicũ ipsum qd̵
ei residuũ erat ñ negauit. Quanti uͦ
nunc qͥ aurum et argentũ sicut lutũ
habent. cum rogantur ut indigenti¬
bus opem p̾stent. aut ad tempus ab¬
stractis commendent: rennuunt. ⁊
tam obsecrationẽ flectantur ut p̃s-¬
dent. scripturas ⁊ cautiones ordinãt.
et p̃iudicia quedam ferro ualidiora
conscribunt. Et illiꝰ mutantis ma¬
num pͥmum callidis conscͥptionibꝰ
ligant. insuꝑ fideuissores.⁊ int̾uen¬
tores fenoris commodati accipiunt.

Expanded text:
venientis prophetae praeparaverat, nivenientis prophetae praeparaverat, nihil reliquum habens, et eo accepto moritura cum filiis. Et quid ait ad eam propheta? Accipe mihi modicum aquae in vasculum, ut bibam. At illa mox abeunte, post ipsam iterum clamavit: Accipe mihi et panem in manu tua. autem habebat, confessa est. Quid enim ait? Vivit Dominus, si est mihi in reposito, nisi hoc modicum farinae et exiguum olei . Valde mirabile, quod in tanta escarum penuria modicum ipsum quod ei residuum erat, non negavit. Quanti vero nunc qui aurum et argentum sicut lutum habent, cum rogantur ut indigentibus opem praestent, aut ad tempus commodent, renuunt, et tam obsecrationem flectantur ut praestent, scripturas et cautiones ordinant, et praejudicia quaedam ferro validiora conscribunt, et illius mutuantis manum primum callidis conscriptionibus ligant, insuper fidejussores et interventores fenoris commodati accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis ostendat. et animarũ
affectiones oꝑum qualitate discer¬
nat. Quod si non fuerĩt uoluntatis
aut dignitatis qͥ suscipiant sc̃os dei.
tunc cos dñs aut ꝑaues pascit sicut
heliam in monte secretũ. aut ꝓpħam
aliunde transmissũ. sicut danielem
in lacu leonum. aut ꝑ maricimum
animal. sicut ionã ꝑcetum. Aut ip¬
se ꝑ semetipsũ as̃ pastor alim̾ta sup¬
peditat. sicut patribus nr̃is in deser¬
to. Cum enĩ non eẽt in solitudine qd
susciꝑent filii urł. de celo mannam
esurientibꝰ ministrabat. et de petra
aqua sitientibus defluebat. Cum at̃
in hoc mundo scĩ apłi ꝑmixti uersã¬
tur. tunc et si uideat cos tribulatio¬
nem ferre. ꝑmixti. ut det gram his
qui circa eos uoluerint oꝑari huma¬
nitatẽ. ut sibi de p̾senti beneficio fruc¬
tificent in et̾nam salutẽ. Abiit gͦ he¬
lias ad uiduam illam. nichil cui in
ꝓmptuario erat. nisi pugillus fari¬
ne. quem ipsa sibi cum labore mul
to et filus suis in ipso tempore ad¬

Expanded text:
humanitatis ostendat, et animarum affectiones operum qualitate discernat. Quod si non fuerint hujus voluntatis aut dignitatis qui suscipiant sanctos Dei, tunc eos Dominus aut per aves pascit, sicut Eliam in monte secretum, aut per prophetam aliunde transmissum, sicut Danielem in lacu leonum, aut per maritimum animal, sicut Jonam per cetum, aut ipse per semetipsum Deus pastor alimenta suppeditat, sicut patribus nostris in deserto. Cum enim non essent in solitudine qui susciperent filios Israel, de coelo manna esurientibus ministrabat, et de petra aqua sitientibus diffluebat. Cum autem in hoc mundo sancti populis permixtim versantur, tunc etsi videat eos pati tribulationem, ferre permittit, ut det gratiam eis qui circa eos voluerint operari humanitatem, ut sibi de praesenti beneficio fructificent aeternam salutem. Abiit ergo Elias ad viduam illam, cui nihil in promptuario erat, nisi pugillus farinae, quem ipsum cum labore multo sibi et filiis suis in ipso tempore ad
Abbreviated transcription (Latin):
diem celebrantes. oportet
ut non solum constantiam
passionis illiꝰ pia deuotiõe
recolamꝰ. s et eorum a quibꝰ
passus ẽ maliciã nob̃ in armna uerta¬
mus salutis. Tunc et enĩ scripturis
sc̃is utiliter animũ intendioius. cum
non solas in eis uirtutes acpremia
iustorũ. uerum etiã uitia undictãq
repborum ad incitam̃tum nob bene
agendi ꝓponimus. Hoc et exim ⁊ ip¬
sius dñi docemur exemplo qui ut
humane suꝑbie ceruicem frangat.

Expanded text:
diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant aduersus eam inferi por
stantiam uirtutis suȩ in dilecti sibi
infantis quirici corde. ⁊ sermonis
facundiam in eius posuit ore. qͥ
aꝑit ora mutoꝵ. ⁊ linguas infanti¬
um facit di sertas. Unde duman
p̃sidem staret scđm tempꝰ clinguiᷤᷤ
infantulus. ñ ille s in eo⁊ ꝑ eũ sc̃s lo¬
guedine replebatur anima ⁊ os
eius. Dixit autem ei alexander.
tia qͣm celeriter. ne ꝓ deorum et
imꝑatoris contemptu penis affici¬
ut op̃ses miror insipientiam. qͥ
duunã me docuerit sapientiam.
Auditis p̃ses impius huiꝰcemodi
responsis correptus furore iussit in¬
fantẽ cedi uehementissime. At ille dũ¬

Expanded text:
aleant adversus eam inferi portstantiam virtutis suae in dilecti sibi infantis Quirici corde, et sermonis facundiam in ejus posuit ore, « qui aperuit ora mutorum et linguas infantium facit disertas . » Unde dum ante praesidem staret secundum tempus elinguis infantulus, non ille, sed in eo et per eum loguedine replebatur anima et cor ejus. Dixit autem ei Alexander: cia, quam celeriter, ne pro deorum et imperatoris contemptu poenait, o praeses, miror insipientiam; qui me docuerit divinam sapientiam. Auditis praeses hujusmodi sermonibus correptus est furore, ac jussit infantem caedi vehementissime. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ram penitentiã deo obtuleris: ue¬
ram eiꝰ indulgentiã consequeris.
Dicit ei hermogenes. In tantum
dõ ueram penitentiã offero. ut õs
codices meos in quib erat illicita
p̃sumptio abiecerim: ⁊ om̃ibus
simul renuntiauerĩ artibꝰ mnimici.¬

Expanded text:
 penitentiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maleficus: «In tantum Deo ueram penitentiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renunciaui actibus inimici
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec qualit̾ doli ar¬
tifex lupus. hoc ẽ arri
ouina pelle contectuᷤ.
dñicum ouile dilani¬
are intrauerit. uel quoqͦ pacto sa¬
cerdoti i dignitate usurpare uolu¬
erit. breui relatu insinuare satagi¬
mus. Et hoc ñ ad eoꝵ suggillationẽ
qͥ lolium apostaticȩ contagionis
cȩlesti uentilabro ab eccła ꝓiectũ ad are¬
am dñicȩ messis reuocare sunt ausi.
Hi enĩ scĩtate ꝓculdubio insignes ha¬
bent᷑. S tam̃ tanto uiro credere par¬
iupendentes diuinȩ ussionis inter

Expanded text:
Post haec qualiter doli artifex lupus, hoc est Arius, ovina pelle contectus, Dominicum ovile dilaniare intraverit, vel quo pacto sacerdotii dignitatem usurpare valuerit, brevi relatu insinuare satagemus. Et hoc non ad eorum suggillationem qui lolium apostaticae contagionis coelesti ventilabro ab Ecclesia projectum ad aream Dominicae messis revocare sunt ausi; hi enim sanctitate procul dubio insignes habentur, sed tamen tanto viro credere parvipendentes, divinae jussionis inter
Abbreviated transcription (Latin):
cessare. Decius cesar nimio furore
arreptꝰ iussit ut cũ plumbatis di¬
monum liberares ⁊ accipe sp̃m me¬
um. E adem hora audita ẽ uox ipso
certamina tͥ debentur. Tunc decius
Uiri romani:⁊ cetus rei publice. au¬
distis consolationẽ demonũ insa-¬
crilegum: qͥ nec deos nec pͥncipes
nr̃os ꝑauescit iratos: nec torm̃ta
metuit exquisita: Dix̃ iterũ deciꝰ
cesar. Extendite eum: ⁊ scorpio:¬
nibus cedentes affligite. Tunc be¬
atus laurentiꝰ ꝓstratus in catasta
subridens. ⁊ gr̃as agens: dicebat.

Expanded text:
cessare; Decius cesar nimio| furore cessare; Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plumbatis dio liberares . accipe spiritum meum; Eadem hora| audita est uox ips\o/ certamina tibi debentur». Tunc Decius «Viri Romani distis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescit iratos . nec tormen| ta metuit exquisita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentius prostratus in catasta . subridens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphani. similes tͥ absconsi. ut si¬
mul epulemini. Respondit sc̃s lau¬
gas. iam illi semel dederunt. no
decius cesar fecit beatũ laurentiũ
uinctũ cathenis duci in palacium
tyb̃ii iet ibi eum ingestis audiri.
Et iussit sibi basilica iouis parari
offerri. Cui dixit. Declara nobis
omnes ꝓphanos. ut mundet᷑ ciui¬
tas: ⁊ tu ipse sacrifica diis ri noli
confidere in thesauris qͦs habes
absconditos. Beatus laurentius
rus sum de thesauris meis. Deciꝰ
cesar dixit. An putas te de thes¬
auris liberari: aut redimi a torm̃¬
tis: Beatus laurentiꝰ dixit. Ego
famulus xp̃i securus sũ de thes
auris cȩlestibꝰ. Decius iracundia
plenꝰ iussit eũ nudũ fustibꝰ cedi.
Sc̃s laurentiꝰ cum cedetur. clama¬
bat dicens ad deciũ cesarem. Ecce
miser. uł quomͦ cognosce. quia
sentio torm̃ta tua. Decius cesar
dixit. Fustes augete.⁊ date ad
latã eius laminas ferreas ardẽtes.
magicam: ĩmo magis sacrifica: sci
diuersis penis te int̾ficiam. Beatus

Expanded text:
ani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Respondit| beatus laugas iam illi semel dederunt no| decius fecit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestiouis parari offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli coabsconditos, beatus Laurentius rus sum de thesaus dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur clamabat| dicens ad decium cesarem; Et iam miser uel modo cognosce . quia| et non sentio tormenta tua;| Decius cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; magicam;| Immo magis sacrifica . sciodiuersis penis te interficiam; Beat
Abbreviated transcription (Latin):
cens ait illi. Depone om̃em fili de mã
morte tristiciam. nec enim dui meate
con triᷤtabit absentia. post triduum
me sequeris. Quo responso. mens de¬
uota p̃cepto indubiam suscipiens op¬
nichil magis p̃omnibꝰ carat. quã cũ¬
ut auaritia ꝑsequentis que de morte
scõrum contristabat eccłam. de preda
eccłe gaudium non hab̾et. Inuenitur
prudentissimꝰ unde acrius suum pos¬
sit torquere torcorem. Om̃em gͥ eccl̃e
censum. cunctaq sacra uasa mĩsterii.
ne ea sacrilegus macularet aspectus.
conuocatis inopum turbis pia eroga¬
tione distribuit. ut futurus martir
in retributione celesti. pariter ⁊ merce¬
de sui sanguinis.⁊ tante liberalitatis
p̃mio ditaretur. ñ dubitans ⁊ in semet¬
ipso se fidem xp̃o suo. ⁊ eccl̃asticas opes
in pauꝑibꝰ seruaturũ. Propter qͦd ꝓti¬
nus ad tribunal rapitur impiors. uir
simplicitate innocens. uirtute fortis¬
simus. Nichil sane aliud deferens

Expanded text:
cens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea cens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens opnihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens
Abbreviated transcription (Latin):
boli aduersus nom̃ ⁊ fidẽ xp̃i flam¬
ma durissime ꝑscquutionis incan¬
duit. atq ut ꝑnitiosius dñicum gre¬
gem feralis bestie rabies insatiata
laniaret. nocendi artifex inimicus
ꝑuigil prius molitur custodiam pa¬
toris eriꝑe. Et ideo xystum ante õs
sũmum añi sacerdotẽ furor gentił
aggreditur. ut eccłastica membra
tam ualido truncata capite. uelut
munimine p̃sidii celestis a moto. cru¬
entus ꝑsequutor inuad̾et. s magnꝰ
ille.xystus. qui commissis a dõ sibi
ouibꝰ affuerat pastor in t̾ris. ad crat
patronus ecelo. Deniq sc̃m laurenti¬
um. quasi iam pontificis sui solatio
destitutum. ad subeunda supplicia ma-¬
nus pagana ꝑquirit. Quem mirabił
xystus aduersus omnia seuientis mũ¬
di mala. uaticinio ꝓpħici sermonis ar¬
mauit. Nam cũ idem laurentiꝰ passio¬
nem paternam. ut piissimus filius in¬
conso labili merore defleret.xystus p̃¬
scientia sc̃ĩ sp̃s edocente. futura dinos¬

Expanded text:
boli, adversus nomen et fidem Christi flamboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignos
Abbreviated transcription (Latin):
num manebit iusticia. quam ⁊ sc̃o
impleuit oꝑe. ⁊ glosissimo mr̃io con¬
secrauit: Hoc itaq dolore furor gen¬
tilis accensus. craticulam continuo
indignationis sue flammas impiis
ignibꝰ iundicaret. Ardet ꝓfecto to¬
tis uisceribꝰ fortissimꝰ m̃r. ⁊ uritur.
s regnum celi. ꝓmissaq dei. fideli m̃te
ꝑtractans. refrigerio conscientie iuctri¬
cis exultat. nec penali flexus incendio
ẽ. cuius in pectore insuꝑabilis scĩ sp̃s
flamma feruebat. Aut numquid ced̃e
poterat mom̃tance corporis ustiomi.
cuiꝰ fides et̾num gehenne extinguebut
ardorem. Suꝑatis itaq flammarũ
ministris. om̃e mundane insanie re¬
frixit incendiũ. ⁊ ad hoc usq diaboli¬
ca ꝓficit intentio. ut ⁊ uir fidelis ad
dm̃ suum głosus ascenderet.⁊ crude¬
litas ꝑscquentiũ cum suis ignibꝰ con¬
cum uenerabilis xystus apłice sedis
sacerdotio fungeretur. ⁊ scissimi lau¬
rentii archidiaconi ministĩo romana
floreret eccł̃a. inuidia ardentis dia¬

Expanded text:
num manebit justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus concum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente dia
Abbreviated transcription (Latin):
paret km̃i beatum laurentiũ. non
de sacerdotis sui uictoria habuisse
tristiciam. s doluisse quia ñ etiam
ipse mundum cum suo pariter uin¬
sacerdote uincebat. Noli fili inqͥt
mestus ẽẽ. post triduum me seque¬
ris. hoc ẽ noli tristis c̃ẽ. uelut apud
sclm derelictus. nam nec te fides
uitaq tua tali morte priuabit.
nulla te de meo transitu quo ego
gaudco. ꝑturbet anxietas. quia mox
et tu habiturus es de tua passione
leticiam. Uere beati laurentii gla
singularis. qͥ tantum de deo suo cõ¬
scquutus ẽ gr̃am: ut ci martyr de
mr̃io ꝓpħaret. quẽ ꝓsuorum prero¬
gatiua meritors.ante uictoria leti¬
ficauit. qͣm pugna terreret. Ergo
ut comꝑit ore sacerdotis ⁊ mr̃is: se
quoq omnim odis assum̃dũ. congre¬
gatis inopum turbis eccłasticum
censum religiosa lib̾alitate diuisit.
Quam ꝓfundũ sp̃alis uiri.⁊ quam
celeste consilium ut egenis consule¬
ret.⁊ multitudine consum̃te que de¬

Expanded text:
paret, carissimi, beatum Laurentium non paret, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbandã deuotionẽ suam geminũ
sibi ignem postulat. ut luctamine
fr̃s beatum laurentiũ qͥ dum fide
sua ꝑsequutoris flammas uicit. os¬
tendit nob ꝑignem fidei gehennaein¬
cendia suꝑare. ⁊ amore xp̃i diem ui¬
dicii ñ timere. Sc̃m ẽ fr̃s ac deo pla¬
citum. ut natalem beati laurentii p̃¬
cipua deuotione ueneremur. cuius
radiantibꝰ flaminis uictrix in hunc
qͦq diem toto orbe xp̃i coruscat eccła.
Q̾ cum in sede głosissimi petri archi
diaconatus fungeretur offitio: pu¬
ritate innocentis uite fortissimeq
triumpho apł̃ico se consortio copula¬
uit. Nec in merito apłorum eũ sup¬
parem p̃dicamus. cui ⁊ castitas a¬
nimi leuiticũ ministĩum dedit. et
plenitudo fidei mr̃ii contulit digni¬
tatẽ. Quẽ uenerabilis xystus roma¬
ne urbis antistes. cum impietatẽ
seuientis mundi ꝑtorm̃ta suꝑaret.
⁊ regnis ẽet celestibus iam uicinus.
uideretq eum paterna de morte tris¬
tissimũ. ita illum sp̃u p̃scientie com¬

Expanded text:
probandam devotionem suam geminum sibi ignem postulat; ut luctamine itur, fratres, beatum Laurentium, qui dum fide sua persecutoris flammas vicit, ostendit nobis per ignem fidei gehennae incendia superare, et amore Christi diem judicii non timere. 4. Ut citum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae com
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. quamdiu exurendo tor¬
queret. Ita ut cum unum latus ex¬
ustum ꝑsecutor cerneret. aliud latus
ignibꝰ obiceret exurendum. Legimꝰ
ananiam azariã misahel beatissimos
pueros a rege camino ignis inclusos.
in penarum suarũ deambulasse flam¬
mis.⁊ igneos globos pedibus concul¬
casse. Unde beatus laurentiꝰ ñ minori
ẽ gła p̃ferendus. siquidem illi in pe¬
narum suarũ flãmis ambulant. hic
in ipso supplicii sui igne. discumbit.
Illi uestigiiᷤᷤ sui ꝓ edum conculcabantĩ¬
cendia: hic lat̾um suors deuocione
restinguit. Illi in quam stantes in
tur. ut impleretur psalmi ꝓphecia que
dicit. ex ꝑsona laurentii. ꝓba me dñe¬
um. Ure inquit renes meos ⁊ corme¬
um. Dupplici se utiq postulat igne
comburi. Nam si de uno. ⁊ solo mun¬
di igne loqueretur. sufficeret tantũ
renes exurendos incendus optulisse.
Cor autẽ nisi a sp̃ali flamina ñ urit᷑.¬

Expanded text:
hominem, quam diu exurendo torqueret: ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam, Azariam et Misaelem beatissimos pueros a rege in camino ignis inclusos, in poenarum suarum deambulasse flammis, et igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentius non minori est gloria praeferendus: siquidem illi in poenarum suarum flammis ambulabant; hic et in ipso supplicii sui igne discumbit: illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia; iste laterum suorum diffusione restinguit. Illi, inquam, stantes intur: ut imdicit ex persona Laurentii: Proba me, Doure renes meos, et cor meum . Duplici se utique postulat 583 igne comburi. Nam si de uno et solo mundi igne loqueretur, sufficeret renes tantum exurendos incendiis obtulisse. Cor autem nisi Christi flamma non urit
Abbreviated transcription (Latin):
mundis cũ aromatib condientes in¬
Post aliquantos uͦ dies occulte eodem
sarcofago in sua naue omnes nautȩ
uno animo leuauerũt. Qͦ facto: ꝑue¬
nit ad p̃fecti celeriani noticiã. Qͥ iratꝰ
iussit omnes nautas comp̃hendi. Quo
audito omnes fugerunt.⁊ nullꝰ eoꝵ
inuentus ẽ. Uidens hec celerianꝰ p̃fect.
consilio dibli armatꝰ. iussit eandẽ na¬
uem in qua dĩ mr̃is corpꝰ erat sarm̃tis
impleri. et igne supposito in medio ma¬
ri comburi. S gubernante dño marti¬
rem suũ. ubi xp̃s uoluit ad portum sa¬

Expanded text:
mundis cum aromatibus posuerunt ipost aliquantos dies occulte eumdem sarcophagum suam in navem omnes nautae uno animo levaverunt. Quo facto, pervenit ad praefecti Celerini notitiam, et iratus jussit omnes nautas comprehendere. Quo audito omnes fugerunt, et nullus eorum inventus est. Videns haec Celerinus praefectus, consilio diaboli armatus, jussit eamdem navim, in qua martyris corpus erat, sarmentis impleri, et igne supposito in medio mari comburi, sed gubernante Domino, martyrem suum, ubi Christus voluit, ad portum sa
Abbreviated transcription (Latin):
eta prebere solacia. Cumq illic demo¬
raretur annis trib. eodem tp̃r qͦ impe¬
rium obtinuit numerianꝰ impiissimꝰ.
xp̃ianus inuentꝰ fuisset.⁊ ñ statĩ diis
ĩmolaret. diuersis suppliciis maceratꝰ
morti traderet᷑. In ipso namq tp̃re cũ
p̃fecturam rome ꝓmeruisset celerianꝰ.
et ipse ydolis deditus dutiꝰ requisis
bus torm̃toꝵ cruciati deficerent. Be¬

Expanded text:
eta praebere solatia. Cum vero illic demoraretur annis tribus, eodem tempore quo imperium obtinuit Numerianus impiissimusChristianus inventus fuisset, et non diis immolaret, diversis suppliciis maceratus morti traderetur. Ipso namque in tempore cum praefecturam Romae promeruisset Celerinus, et ipse idolis deditus diu requisissetbus tormentorum affecti deficerent:
Abbreviated transcription (Latin):
tium numerus insignis gaudet. illic
nir̃m ppłs innumerabilis ob certa
letatur. S et illoꝵ remuneratio
cense tur qͥ precepta dñica seruanteᷤ.
ad celestes thesauros t̾rena patrimo¬
nia transtulerunt. Ad hos dilectis¬
simi toca auiditate ꝓperemꝰ. ut cũ

Expanded text:
tium numerus insignis. Ibi tium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certamlaudatur. Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. diligentiã. in administratione.
uigilantiã in adiuuandis laboranti¬
bus. miscdiam in fouendis pauꝑibꝰ.
in defendenda ueritate constantiam.
in discipline seueritate censuram: ne
aliqͦd exemplũ bonoꝵ factoꝵ desit in
uob. hec sunt enim uestigia que nob
scĩ quiq reuertentes in patriã relique¬
rut᷑. ut illorum semitis inherentes.
scqueremꝰ ⁊ gaudia. Patriã quoq
nr̃am paradisũ cũ illis computemꝰ:
Parentes pat̾archas hab̾e iam cepimꝰ.
Quid ñ ꝓpamꝰ ⁊ currimꝰ. ut ad patriam
nr̃am uenire. ⁊ parentes salutare poᷤ¬
simaio: Magnũ illic nos caroꝵ nu¬
merus expectat. parentũ. fr̃m. filioꝵ
frequens nos ⁊ copiosa turba desiłat.
iam de sua incolumitate securi. ad¬
huc de nr̃a salute solliciti. ad eoꝵ com¬
plexũ ⁊ conspectũ uenire. Quanta et
illis et nob̃ in commune leticia ẽ qua¬
societatẽ expectantiũ. O quam sum¬
głosus chorus. illic ꝓpħarum exultã¬

Expanded text:
te, diligentiam in administratione, te, diligentiam in administratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defendenda ueritate constantiam, in disciplinae seueritate censuram. ac ne aliquid ad exemplum bonorum factorum deesset in uobsancti quique revertentes in patriam reliquerunt, ut, illorum semitis inhaerentes, sequeremur et gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus, parentes patriarchas jam habere coepimus, quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, quactantium! quam sumriosus chorus, illic Prophetarum exsultan
Abbreviated transcription (Latin):
tum in tuo mortali corpore. s sp̃s
in adqͥsitionẽ uite. Ad hanc gͥ oꝑum
ac ꝓmpte certemꝰ. Om̃s in agone uiᷤ¬
ticie deo ⁊ xp̃o spectante curramus.
hoc oꝑis agone currentes: dies nos¬
qui coronã in ꝑsecutione purpureã
ꝓ passione donauit:⁊ ipse in pace
uincentibꝰ ꝓiusticie meritis dabit
⁊ candidã. Nam nec habraham nec
ẏsaac nec iacob occisi sunt. ⁊ tamen
fidĩ ⁊ iusticie meritis honorati. int̾
patriarchas pͥmi ẽẽ meruerunt. Ad
quoꝵ congregatur conuniuũ quis¬
qͥs fidelis ⁊ iustus ⁊ laudabilis in¬
uenitur. Memores ẽẽ debemus uo¬
luntatẽ ñ nr̃am s dei facere debere.
quia qͥ fecerit eiꝰ uoluntatẽ manebit
inet̾num: quomͦ ⁊ ille manet inet̃
fide firma. urtute robusta. carita¬
te ꝑfecta. parati ad om̃e uoluntatẽ
dĩ simꝰ conseruantes fortit᷑ dñica mã-¬
data. simplicitatẽ. innocentiã. carita¬
tem. concordiam. modestiã. humilita¬

Expanded text:
tum in tuo mortali corpore, sed spiritus tum in tuo mortali corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae . O anima mac prompte certemus omnes in agone justitiae, Deo et Christo spectante curramus, hoc oQui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. Memores esse debemus voluntatem non nostram, sed Dei facere debere: quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum, quomodo et ille manet in aetfide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem is, conseruantes firmiter dominica mandata, in simplicitate innocentiam, in caritate concordiam, modestiam in humilita
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. in regno patris sui ceꝑit recen¬
sere.⁊ meritis atq oꝑibus singłors
p̾mia ꝓmissa restituere. ꝓt̾renis celes¬
tia. ꝓ temporalibꝰ sempit̾na. ꝓ modiciᷤᷤ
magna prestare ⁊ adducere sc̃os in
uisione pat̾nȩ glȩ.⁊ facere in celestib
sui uiuificatione reparauit. ut denuo
ad paradisũ reduceret. ⁊ regna cȩlorum
fide ⁊ ueritate sue pollicitationis aꝑi¬
ret. hec inhereant firmit̾ sensibꝰ nriˢ.
hec intelligant᷑ plena fide. hec toto cor¬
de diligantur. hec in desmentiũ opũ
magnanimitate ad qrantur. Res po¬
sita ẽ in potestate facientis: quia reg¬
num celoꝵ ium patitur. Res ista o
homo. idẽ regnũ celoꝵ aliud ñ que¬
rit p̃cium. nisi te ipsum. Tantum
ualet: quantũ es tu. Da te: ⁊ habeb̾¬
illud. Quid turbaris de p̾cio. Xp̃s
semetipsum obtulit. ut adinqͥreret
regnum dõ patri. ita tu te ipsũ da
ut sis regnum eiꝰ ac ñ regnet pecca¬

Expanded text:
Dominus in regnum Patris sui coeperit recenDominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelestibus sui vivificatione reparavit; denuo ad paradisum reducere, regnum coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire. Haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Res posita est in potestate facientis, quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebillud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret teregnum Deo Patri. Ita tu temetipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet pecca
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ micantia. patriarcharũ fide ful¬
gentia. ꝓpħarũ spe letantia. aplaꝵ
in duodecim tribꝰ urł orbẽ iudican¬
tia. martirũ purpureis uictorie co¬
roms lucentia. uirginũ queq eis
choris candenua. serta gestantes
inspicere. De rege aut̃ qui eoꝵ mediꝰ
residet: dicere uox nulla sufficiet.¬
Effugit enĩ om̃em sermonẽ. atq om¬
nẽ sensum humanȩ m̃tis excedit.
decus illud. illa pulchritudo. illa uir¬
tus. illa gła. illa magnificentia. illa
maiestas. Ultra enim om̃ẽ scõrum
ẽ głam istius in estimabilis ad ipisci
conspectũ et splendore maiestatis eiꝰ
irradiari. Sic enim cotidie oportet.
nos torm̃ta ꝑferre. sic ipsam gehen¬
nã paruo tempore tolerare. ut. xp̃m
uidere possimus in gła uenientem.
⁊ sc̃orum eius numero sociari. Nonne
erat dignum pati om̃e quod triste ẽ.
ut tanti boni tanteq głe participes
cum una queq facies fulgebit ut sol.
cum ordinibꝰ distinctis ppłm suum

Expanded text:
bus micantia, Patriarcharum fide fulbus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam ipsius inaestimabilem adipisci conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Sic enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, sic ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possimus in gloria venientem, et sanctorum numero sociari. Nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes cum unaquaeque facies fulgebit ut sol, cum ordinibus distinctis populum suum
Abbreviated transcription (Latin):
sed tanto clarior quanto felicior. Qa
ciitas ut legitur illa ñ egebit lumi
gebunt ut stellȩ in ꝑpetuas ẽt̾nitates.
⁊ sicut splendor firmam̃ti ꝗͥ erudi¬
uit multos. Qua ꝓpter nox ibi nul¬
la. nulle tenebre. concursus nubiũ
nullus. nec frigoris ardoris ue asꝑi¬
tas ulla. sed talis quedam erit rerũ
temꝑies. quã nec oculus udit. nec
auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit: nisi illoꝵ qͥ ea digni ꝑfrui
inueniuntur. Quoꝵ nomina scrip¬
ta sunt in libro uite. qͥ et lauerunt
stolas suas in sanguine agni: et
sunt ante sedẽ dei ⁊ seruiunt ei die
ac nocte. Non ẽ senectus ibi: nec se¬
nectutis miseria: dum om̃s occur¬
runt in uirũ ꝑfectũ. in m̃surã etatis
plenitudinis.xp̃i. Uerum suꝑ hec
omnia ẽ consotiari angłoꝵ ⁊ archã¬
głoꝵ cetibꝰ thronis etiã et domina¬
tionibꝰ. principatibꝰ. ⁊ potestatibus.
oĩumq celestium suꝑnarũq uirtu¬
tum contuberniis ꝑfrui: et intue¬
ri agmina scoꝵ splendidius siacri¬

Expanded text:
sed tanto clarior, quanto felicior, quia civitas ut legitur illa non egebit luminbi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris aut ardoris asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, qualem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, nisi illorum qui ea perfrui digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum super haec omnia est consociari Angelorum et Archangelorum coetibus, Thronis etiam et Dominationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideri
Abbreviated transcription (Latin):
Et posita mensa. priꝰquam cibum su¬
merent. uenerunt milites:⁊ tenuert
eum.⁊ ꝑduxerunt ad deciũ cesarẽ.
Quem uidens cesar subridens: di¬
xit ei. Numqͥd ⁊ tu magus effectus
es. quia corpus laurentii abstulisse
feci non quasi magus. s quasi xp̃i¬
rore arreptus. iussit ut cum lapi¬
de os eius contunderet᷑. Et expo¬
liauit eum ueste qua indutus erat¬
in habitu xp̃iano. et dixit ei. Sacri¬

Expanded text:
Et possita mensa priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt eum et perduxerunt ad Decium. Quae videns Decius subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpus Laurentii abstulisse ndit: « Hoc feci, non quasi magus sum, quasi chrirore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei: « Sacri