comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis ⁊ aĩẽ: ordinata uita ⁊ salus animantis. ẜax
hõĩs mortał ⁊ dĩ: ordinata in fide sub et̾na lege obe¬
dientia. hec sunt in quib mansuetꝰ dĩ se debet nu¬
trire. ut ad celestem patͥam ualeat ꝑuenire. ẜar
uͦ celestis ciuitatis ẽ. ordinatissima ⁊ ꝯcordissima so¬
cietas fruendi deo ⁊ uicẽ in deo. Et qͥa quãdui h̾
iuuitur. uist iniustoꝵ insidias patiunt᷑. subiun¬
ctum e̾. Obseruabit peccator uistũ. Non enĩ cessart
pͣiu bonoꝵ uitã inqͥrere. studiose attendentes siqͣ
ex parte ualeant eis nocere. hinc de dño scͥpcũ est.
Et ipsi obseruabant eũ. Malus gͦ bonũ obseruat.
ut eũ capiat ⁊ ꝑdat. ⁊ qđ oꝑe exerrere ñ ualet:
fera ⁊ bestiali corrosione u̾boꝵ exercet. Et hoc ẽ
qđ subdit. Et stridebit suꝑ eũ dentib suis. id est
dentib neqͥcie ⁊ ĩpietatis. quib eũ nititur deuo¬
rare. Sepe aũ ꝑ corꝑis motus. anini designat᷑ af¬

Expanded text:
oris, ordinata vita et salus animantis. Pax hominis mortalis et Dei ordinata in fide, sub aeterna lege obedientia. Haec sunt in quibus mansuetus Dei se debet nutrire, ut ad coelestem pacem valeat pervenire. Pax vero coelestis civitatis, est ordinatissima et concordissima societas fruendi Deo, et invicem in Deo. Et quia quandiu hic vivitur, justi injustorum insidias patiuntur, subjunctum est: 12. Observabit peccator justum. Non enim cessant pravi bonorum vitam inquirere, studiose attendentes, si qua ex parte valeant eis nocere. Hinc de Domino scriptum est, Et ipsi observabant eum . Malus ergo bonum observat, ut eum capiat et perdat. Et quod opere exercere non valet, fera et bestiali corrosione verborum exercet. Et hoc est, quod subdit, Et stridebit super eum dentibus suis. Id est dentibus nequitiae et impietatis, quibus eum nititur devorare. Saepe autem per corporis motus animi designantur af
Abbreviated transcription (Latin):
senti ñ iudecur esse gaudii s meroris. postea ai
ctũ paccatissimũ exercitatis ꝑ eã reddec iustia¬
sciꝰ uiri ad cp̃s flagellant᷑. ⁊ tanꝗͣ grana in area
paleas tͥturantur. ut postmodũ purgati in et̃o
reo ꝯseruent᷑. Iniusti aũ punientur. id ẽ et̃nalieꝰ
nabunt᷑. Et sem̃ impioꝵ ꝑibit. idẽ opꝰ eoꝵ milluĩ
ctũ habebit. Iõ dicturi st̃ in iudicio. Quid nob¬

Expanded text:
praesenti non videtur esse gaudii, sed moeroris: postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddet justii viri ad tempus flagellantur, et tamquam grana in area inter paleas triturantur : ut postmodum purgati in aeterno horreo conserventur. Injusti autem punientur, idest aeternaliter damnabuntur. Et semen impiorum peribit, Idest, opus eorum nullum fructum habebit. Ideo dicturi sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
audies me dnẽ ads m̃s. Uñ ⁊ illi dixer̃. Confidit in
ũ liberet nc̃ eũ si uult. Facile adu̾sa suꝑas. si spes ms
fixa sit indeo. Et si cͥbularis ad tp̃s: in tp̃r. oportims
exaudiet te dñs d̾s tuus. S uñ exaudiet: Seqͥtur s̃
hoĩes sumꝰ. qñ impetrare aliqͥd uolumꝰ: humilit᷑ a¬
camur dñm. Mediator di ⁊ hominũ hõ xp̃c iłis. qͥt

Expanded text:
xaudies me, Domine Deus meus. Unde et illi dixerunt: Confidit in Deo, liberet nunc eum si vult . Facile adversa superas, si spes tua fixa sit in Deo. Et si tribularis ad tempus, in tempore opportuno exaudiet te Dominus Deus tuus. Sed unde exaudiet? sequitur: 1homines sumus, quando impetrare aliquid volumus, humiliter deprecamur Dominum. Mediator Dei et hominum homo Christ
Abbreviated transcription (Latin):
nis uoluptatib deseriure. Equitas dnr. diuina elo
quia. nuxta q scͥptũ est: quod tͥñ uis fieri. alii ne
feceris. Et q̃ uultis ut faciant uob̾ hoĩes ⁊ uosfa¬
cite ilł. Equitas sunt: qͥa ⁊ bona bonis. ⁊ mala mał
retͥbui p̃dicant. Innocentiã custodire ẽ: a uitiis:
peccatis se ĩmaculatũ seruare. Eqͥtatẽ uidec qͥ sol¬

Expanded text:
nis voluptatibus deservirenis voluptatibus deservireum est: Quod tibi non vis fieri, aliis ne feceris . Et quae vultis, ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Aequitas sunt, quia et bona bonis, et mala malis retribui praedicant. Innocentiam custodire, est a vitiis et peccatis se immaculatum servare. Aequitatem videt, qui so
Abbreviated transcription (Latin):
impii. Locꝰ qͦ eius ñ inuenit᷑ cũ statꝰ uice p̾sentis
ꝓ nichilo reputat᷑. Et hoc quide̾ incessant᷑ ꝯting̃.
N ã mͦ cernimꝰ aliqͦs honorib ⁊ diuitiis florere. ⁊ ecce
quasi in tͣnsiti atq inom̃co udemꝰ eosd inti̾re. Uñ
ꝯ dicimꝰ. Ubi ẽ ille: ubi tanta gła. tance diuicie.
tanta patientia: Et ingemimꝰ dicentes. heu quam
te despicere. n tc̃ ei etiã illi derogant. qͥ hanc ꝯusq
ad mortẽ seq̃ntes amant. Qui ħ quid̃ rectiꝰ agereit.
si eũ in gła hoĩem cernerent: tt eiꝰ int̾itum cogitan¬
tes tͣnseuntẽ potentiã nicħ esse sensissent. Tc̃ hu¬
mana elatio pensanda ẽ quã nicħ sit: cũ sese suꝑ
ceteros successib excollit. Custodi gͦ innocentiã et
uide eqͥtatem: qm̃ sunt reliquie hoĩ pacifico. Inno¬
centia uera ẽ: que nec sibi nec alceri nocet. H ẽ aĩe
thesaurꝰ. quã auferre semꝑ molitur inimic᷑. Uñ
n suadet t̾rena appetere. p̃sentẽ głam amare. car¬

Expanded text:
sentis pro nihilo computatur. Et hoc quidem incessanter contingit. Nam modo cernimus aliquos honoribus et divitiis florere, et ecce quasi in transitu atque in momento videmus eosdem interire. Unde et dicimus: Ubi est ille? ubi tanta gloria? tantae divitiae? tanta potentia? Et ingemimus dicentes! Heu quia te despicere: et tunc ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Qui hoc quidem rectius agerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc humana elatio pensanda est, quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. 37. Custodi ergo innocentiam, et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Innocentia vera est, quae nec sibi nec alteri nocet. Haec est animae thesaurus, quam auferre semper molitur inimicus. Unde et suadet terrena appetere, praesentem gloriam amare, car
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est absconditꝰ. Sit desideriũ tuũ aute illũ. n
pat̃ qͥ udet in occulto reddet cͥ. Attende aũ ꝙ
ait ante te. Acsi dicat: nicħ desidero eiisi qdͤ¬
tibi placeat. Nam p̃um desidium: ñ ante deũ
s contra deũ est. Si aũ inest desiqd̾ium bonũ: in est
ꝯ gemit᷑. qͥ nsi ad aures hominũ ñ semꝑ ꝑuenit:¬
ab aurib dĩ nunquã recedit. hc̃ aũ interiorẽ ge̾¬
mitũ comm̃dat: cũ subiung̃. Cor meũ ꝯturbatũ
ẽ. Quare : Quia dereliquit me uirtꝰ mea. uidł in
mortalitas. ĩpassibilitas. innocentia. iusticia. Et
naturale erat. Non ẽ merũ. Uel lum̃ ocłoꝵ ipse
ds̃ ẽ. Hoc lum̃ non ẽ cũ ipso. s tanquã cernentiũ
in spe: s ñdũ est illud lum̃ de quo dr̃. ostendã
illi me ipsũ. Habemꝰ aliqͥd luminis quia filii dei
sumꝰ. ⁊ utiq ħ in fide retinemꝰ. s ñdũ est illua lum̃
qͣ uidebimꝰ. ñdũ enĩ apparuit qͥd erimꝰ. Scimꝰ qͥa

Expanded text:
est absconditus. Sit desiderium tuum ad te illum, et Pater quid videt in occulto, reddet tibi . Attende autem, quod ait, Ante te, ac si dicat: Nihil desidero, nisi qtibi placeat. Nam pravum desiderium non ante Deum, sed contra Deum est. Si autem inest desiderium bonum, inest et gemitus: qDei nunquam recedit: hunc autem interiorem gemitum commendat, cum subjungit: 11. Cor meum conturbatum est. Quare? quia Dereliquit me virtus mea. Videlicet immortalitas, impassibilitas, innocentia, justitia. Et naturale erat, non est mecum.oc lumen non est, cum ipso, sed tanquam cernentium in spe. Sed nondum est illud lumen de quo dicitur, Ostendam illi meipsum . Habemus aliquid luminis, quia filii Dei sumus , et utique hoc in fide retinemus: sed nondum est illud lumen, quod videbimus, nondum enim apparuit, quid erimus . Scimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
exardescet. Positꝰ in hac fluctuatione dicendi ⁊ ta¬
cendi int̾ eos qͥ calũpniari parati sunt ⁊ eos qͥ affec̃¬
tant instrui. ꝑiclitans ne ꝑiciat margaritas porcis.
ꝑiclitans ne ñ eroget cibaria conserius. In ħ estu
q̃siuit aliũ meliore̾ locũ. ⁊ fuspirans in finẽ quen¬
da ubi ista ñ erit passurꝰ ait. Loquutꝰ sũ in lingua
mea. S cur ei loquitur in lingua sua cui nota ẽ
cogicatio suas S fortassis iõ in lingua loquit᷑. ut
euis loquutione auditoꝵ uita instruat᷑. Ait ergo.
Notũ fac mͥ dnẽ finẽ meũ. Quia iã uias quib gdie¬
batur nouerat. ⁊ easđ ne offenderet ꝓut pocerat
custodiebat: uult etiã finẽ suũ quo cendere debe¬
at scire. ne si currat in incertũ ualeat aberrare.
Finẽ uie nr̃e nob ostñdit apłs uͥ ait. finis legis xp̃c
ad iusticiã om̃i credenti. ꝓ pc̃ est finis nr̃i oꝑis. et

Expanded text:
exardescet. Positus in hac fluctuatione dicendi et taexardescet. Positus in hac fluctuatione dicendi et tacendi, inter eos qui calumniari parati sunt, et eos qui affectant instrui, periclitans ne projiciat margaritas porcis, periclitans ne non eroget cibaria conservis: in hoc aestu quaesivit alium meliorem locum, et suspirans in finem quemdam, ubi ista non erit passurus, ait: 5. Locutus sum in lingua mea. Sed cur ei loquitur in lingua sua, cui nota est cogitatio sua? Sed fortassis ideo in lingua loquitur, ut ejus locutione auditorum vita instruatur. Ait ergo: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Quia jam vias quibus gradiebatur, noverat et easdem, ne offenderet, prout poterat, custodiebat: 179 Vult etiam finem suum quo tendere debeat, scire: ne si currat in incertum, valeat aberrare. Finem viae nostrae nobis ostendit Apostolus, ubi ait: Finis legis Christus, ad justitiam omni credenti . Christus
Abbreviated transcription (Latin):
stodiã posuit. insinuat cũ subiung̃. Obmutui et
humiliat᷑ sũ ⁊ silui a bonis. Recte cũ dixiss obimii¬
tui ꝓtinꝰ adiunx̃. ⁊ humiliatꝰ sũ: ut intelligamꝰ
uirũ uistũ obmutuisse ñ ex ira siue indignatiõe
s solũmͦ ex humilitate. Siluit aũ a bonis ut non
tores ⁊ rep̃hensores. tanqͣm reqͥeuerã in silentio.
lere tacuisse me q̃ dicere debetẽ. quã doluerã dix¬
isse que dicere ñ deberẽ. Et iõ: Concaluit cor meũ¬
intra me. Cep̃ esse inqͥetũ cor meũ. uidebã insensa¬
tos n cabescebã. Non arguebã. ⁊ me sic tacentẽ ⁊ elus
domnꝰ cue comedebat. Et ne putaremꝰ hc̃ calorem ẽẽ
paruũ: continuo adiunx̃. Et in meditatione mea
exardescet ignis. In eo qđ ñ ait exarsit s ex audescet:
ostndit illũ ignẽ crescere magis ac mag̃ ex tacit᷑ni¬
tate. Acsi diceret. Quãdiu filebo: tanto ampliꝰ ignis

Expanded text:
stodiam posuit, insinuat cum subjungit: 3. Obmutui, et stodiam posuit, insinuat cum subjungit: 3. Obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Recte cum dixisset, Obmutui, protinus adjungit, Et humiliatus sum: ut intelligamus virum justum obmutuisse, non ex ira sive indignatione: sed solnmmodo ex humilitate. Siluit autem a bonis, ut non tores et reprehensores, tanquam requieveram in silentio, lere tacuisse me quae dicere deberem, quam dolueram dixisse quae dicere non deberem. Renovatus est dolor meuintra me. Coepit esse inquietum cor meum: videbam insensatos, et tabescebam. Non arguebam, et me sic tacentem zelus domus tuae comedebat . Et ne putaremus hunc calorem esse parvum, continuo adjunxit: Et in meditatione mea exardescet ignis. In eo quod non ait: Exarsit, sed Exardescet: ostendit illum ignem crescere magis ac magis ex taciturnitate. Ac si diceret: Quandiu silebo, tanto amplius ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa uir sc̃s iã custodierat uias p̃ue actionis: deli¬
b̾auit etiã custodire uias illicite loquutionis. Nã
qͥ in u̾bo ñ offendit: ille ꝑfectꝰ est uir. Hinc salomon
ait. Qui custodit linguã suã: custodit aĩam suã. Dixi
inquã ⁊ feci. Nam sequit᷑. Posui ori meo custodiã. Qñ
ũ consisteret aliquis piꝰ. religiosus ⁊ sc̃s: absit. hii e¬
int᷑ multa forte q̃ laudant. ueniã ñ laudatis dant
potiꝰ. quã calũpniã parent. Qñ gͦ: Cũ consisteret
peccator adu̾sũ me. Stat enĩ ꝓpria quadã noticia pec
silientẽ. captat u̾ba. ꝓponit laq̃os. Difficile ẽ ut ñ
inueniat aliqͥd ñ ita dictũ. ut dici debuiss. nec au¬
diendo ignoscit. s calũpniat᷑ inuidendo. Talib qͥ¬
dem magis silendũ est quã aliqͥd dicendũ. Nam qͥd
dicas turbidis. calũpniosis. litigiosis : huic dñs dic̃
in euuangłio. Nolice dare sc̃m canib neq marga¬
ritas spargere ante porcos. Qualit̾ aũ ori suo cu¬

Expanded text:
Et quia vir sanctus jam custodierat vias pravae actionis, deliberavit etiam custodire vias illicitae loquutionis. Nam qui in verbo non offendit, ille perfectus est vir . Hinc Salomon ait: Qui custodit linguam suam, custodit animam suam . Dixi, inquam, et feci. Nam sequitur: Posui ori meo custodiam. Quando? Cum consisteret aliquis pius, et religiosus, et sanctus? Absit. Hinter multa forte quae laudant, veniam non laudatis dant, potius quam calumniam parent. Quando ergo? Cum consisteret peccator adversum me. Stat enim propria quadam notnsilientem, captat verba, proponit laqueos. Difficile est, ut non inveniat aliquid non ita dictum, ut dici debuisset: nec audiendo ignoscit, sed calumniatur invidendo. Talibus quidem magis silendum est, quam aliquid dicendum. Nam quid dicas turbidis, calumniosis, litigiosis? Hinc Dominus dicit in Evangelio, Nolite dare sanctum canibus, neque margaritas spargere ante porcos . Qualiter autem ori suo cu
Abbreviated transcription (Latin):
ss: nͥ aliquos exeis usus bonos p̃uidiss. Q
seitatis. sic ipsoꝵ pena eisd iuistis ꝓderit ad
increm̾̃tum beatitudinis. Nã ex reꝓboꝵ dampnati¬
one cognoscent electi quid ꝑ iusticiã meruerint.
nex sua saluatione sentient. quid̃ ꝑ grãm receꝑut.
Tantoq amore ardntiori adherebunt diuine boni¬
tati. quanto eiꝰ gͣtuito dono. ⁊ ꝓmeritã ñ sencient
penã. ⁊ in meritã tecipient głam. Demñ quã nulla sit

Expanded text:
si aliquos ex eis usus bonos praevidisset.sanctitatis, sic ipsorum paena eisdem justis proderit ad incrementum beatitudinis. Nam ex reproborum damnatione cognoscent electi, quid per justitiam meruerint: quia ex sua salvatione sentient, quid per gratiam receperint. Tantoque amore ardentiori adhaerebunt divinae bonitati, quanto ejus gratuito dono et per meritum non sentient poenam, et immeritam percipient gloriam. Deinde, quam nulla sit
Abbreviated transcription (Latin):
me letati sunt: de his que mͥ adũsa ⁊ contͣria suen
Et conuenerꝰ in unũ consiliũ⁊ eand uoluuitatẽ iri
dolo tradent n caꝑent. Congregata. id ẽ multplie
nec ꝯpuncti. Scdm enĩ uit̾i̾orem hoĩem sunt ał¬
ti acq a karicatis uincło diuisi. Uel dissipati sins

Expanded text:
sa et contraria fuerunt. Et convenerunt in unum consilium et eamdem voluntatem, ut me dolo traderent et caperent . Congregata, idest, multiplicata nec compuncti. Secundum enim interiorem hominem sunt destructi, atque a caritatis vinculo divisi. Vel dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
im.ħ aũ u̾ba in ꝑsona nr̃a dicta sunt qͥ sumꝰ pec¬
itores. Inimici aũ mei uiuunt. bene ẽ ilł. gauđnt
n seculi felicitate uͥ ego laboro. rugio a gemicu
oderunt me inique. Mulci enĩ apparuer̾ in passi¬
ne mimici. qͥ antea uidebant᷑ amici. Qm̃ nec in

Expanded text:
ba in persona nostra dicta sunt, qui sumus peccatores. 19. Inimici autem mei vivunt. Bene est illis, gaudent in saeculi felicitate, ubi ego laboro, rugio a gemitu oderunt me inique. Multi enim apparuerunt in passione inimici, qui ant
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi sunt qͥ dno bñdicunt. Talib ĩ iudicio dicturꝰ
est. Uenite bñdicti patͥs mei ꝑcipice regnũ qđ uob̾
paratũ ẽ ab origine mundi. Ecce illa t̾ra quã nusti
hereditabunt. Quare Fsuriui inqͥt ⁊ dedisti mͥ
manducare. Et incipiet narrare oꝑa mĩe in quib
maledicti in ignẽ et̃num. Isti noluer᷑ ꝑsoluẽ q̃ mu
dicti. Et ut qͥsq sciat quo tendere debeat. ne sun¬
lit̾ ꝑeat. Sequit᷑ ⁊ dic̃. apud dñm gressꝰ hoĩs diri¬
gecur. ⁊ uã eiꝰ uolet. Nã apud se metipsũ ñ inue¬

Expanded text:
. Talibus in judicio dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ecce illa terra, quam justi haereditabunt. Quare? Esurivi, inquit, et dedistis mihi manducare . Et incipiet narrare opera misericordiamaledicti in ignem aeternum . Isti noluerunt persolvere, dicti. Et ut quisque sciat quo tendere debeat, ne similiter pereat, sequitur et dicit: 23. Apud Dominum gressus hominis dirigetur, et viam ejus volet. Nam apud se
Abbreviated transcription (Latin):
dihiin uoces expectande ⁊ audiende st̃. Et si esse
inꝰquisq nr̃m pocuerit ydichun in eo qͥ cantat in¬
enit sẽ ⁊ audit se. Ydichun qͥppe: eͣnsiliens eos int̾¬
tatur. Siqͥs tͣnfiliens cancauit: gaudeat se esse qd
licauit. Si qͥs adhuc t̾re iherens cantauit. optet
et studeat essẽ qł cantauit. Canticũ iõ dr. qͥa sp̃ua¬

Expanded text:
si esse unusquisque nostrum potuerit Idithum in eo quod cantat, invenit se, et audit se. Idithum, quippe Transiliens eos interpretatur. Si quis transiliens cantavit, gaudeat se esse quod cantavit. Si quis adhuc terrae inhaerens cantavit, optet et studeat esse quod cantavit. Canticum ideo dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmis ecatib. senior aũ in nouissimis c̃rib. ⁊ in
tanco spatio ñ uidit iustũ derelictũ ita ut ꝑiret.
ret. Si corꝑalẽ panẽ accipimꝰ: hc̃ q̃rere multos e¬
tiã iustos inuenimꝰ. ⁊iã sententia scđm luterã
ñ erit uera. Necesse ẽ gͦ panẽ spulẽ incelligere

Expanded text:
mis aetatibus, senior autem in novissimis temporibus: et in tanto spatio non vidit justum derelictum, ita ut non periret, ret. Si corporalem panem accepimus, hunc quaerere multos etiam justos invenimus. Et jam sententia secundum literam non erit vera. Necesse est ergo panem spiritualem intellig
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis. S qͥd dix̃: Neqñ suꝑgaudeant mͥ inimi
mei. ꝓ me deuicto. Suꝑgaudent enĩ. si ipse ñ resur¬
geret. Et dũ ꝯmouentur. ⁊ qͣsi labunt᷑ pedes mei u
passione: suꝑ me magna loquuti sunt. Picientes n
iugũ eiꝰ atq illũ ꝯtẽptui habentes: suꝑbe dixeriu
ñ habemꝰ regẽ nisi cesarẽ. Et multa alia loquunti:

Expanded text:
initatis. Sed quid dixit? Nequando supergaudeant mihi inimici mei, pro me devicto. Supergauderent enim, si ipse non resurgeret. Et dum commoventur, et quasi labuntur pedes mei: in passione super me magna loquuti sunt. Projicientes enim jugum ejus, atque illum contemtui habentes superbe dixerunt: Non habemus regem nisi Caesare
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. dat auxiliũ. si pot̾. Si ñ pot̾. ł uoto adiuuat
ł ꝓ concͥbulaco orat. ⁊ forte magis ħ ualet quã si pa¬
nem porrigeret. Uacare ñ potest uoluntas bona.
Ipsi int̾ se pauꝑes p̃stant sibi de bona uoluntate. ui¬
des cecũ a uidente duci. qͥ a nũmos ñ ht quos det:
cõmodat oculos ñ hñti. Uñ ẜ factũ est. nͥ quia uitꝰ
ẽ uoluncas bona que ẽ chesaurꝰ pauꝑũ : Q aũ mise¬

Expanded text:
dat auxilium, si potest. Si non potest, vel voto adjuvat, vel pro contribulato orat: et forte magis hoc valet, quam si panem porrigeret. Vacare non potest bona voluntas. Ipsi inter se pauperes praestant sibi de bona voluntate. Vides caecum a vidente duci, quia nummos non habet, quos det, commodat oculos non habenti. Unde hoc factum est, nisi quia virtus est voluntas bona, quae est thesaurus pauperum? Qui autem mise
Abbreviated transcription (Latin):
eand̾ cẽptationẽ prudent̃ eruditur. Nã cũ tẽpta¬
ta cadit. eo pꝰ uerius qͦ humiliꝰ surgit. ⁊ uñ uirtꝰ
quasi amititur. inde certiꝰ possidecur. Ebat aũ qͥ
ñ collidet᷑ iustꝰ: cũ subiung̃. Iumor fũi ⁊eni se¬

Expanded text:
eamdem tentationem prudenter eruditur. Nam cum tentaeamdem tentationem prudenter eruditur. Nam cum tentatus cadit, eo post verius quo humilius, surgit. Et unde virtus quasi amittitur, inde certius possidetur; probat autem quod non collidetur justus, cum subjungit: 25. Junior fui, etenim se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uia ueritas ⁊ uica. Noli ꝑ aliã uiã uelle ire.ꝙͣ
ꝑ illã qua ipse uuc. Fortassis indetur dura. s seꝰ¬
cura. alia force delicias hc̃. s lat᷑nib plena est.
do. patieudo. ut postiodũ in pacͥa gaudeamꝰ. qm̃
uelle tenere uiã scłi. ridendo. delectando. earnẽ
seq̃ndo. ut pꝰmodũ in et̾ra pena lugeamꝰ. Et qͥa in
hac etiã uia dni ñ est hõ qui ñ peccet: seqͥtur ꝯso¬
latio cũ subinfertur. Cũ cecidit pecrator ñ colli¬
detur: qͥa dñs subponit manũ suã. Cecidit petiꝰ.
R espex̃ dñs petrũ ⁊ fleuit amare.S qͣre ꝑmisit dĩs
cadẽ electum suũ ut udł in tẽptatione disceret
sc. qͥ ante tẽptationẽ p̃sũpserat de se. ħ cotidie
in electis suis dñs facere ñ cessat. Magnat᷑ uiriũ
hõ se crederet. si semꝑ in uͥtuce fixꝰ ꝑmaneret. fie
gͦ aliqñ dñs grãm suã subchit. ⁊ p̃sum̃ti quałiter
infirmet᷑ ostendit. Qui cũ in cẽptatione labit᷑ ꝑ

Expanded text:
est via, veritas et vita . Noli per aliam viam velle ire, quam per illam, qua ipse ivit. Fortasse videtur dura, sed secura. Alia forte delicias habet, sed latronibus plena est. do, patiendo, ut postmodum in patria gaudeamus, quam velle tenere viam saeculi, ridendo, delectando, carnem sequendo, ut postmodum in aeterna poena lugeamus. Et quia in hac etiam via Domini, non est homo qui non peccet : sequitur consolatio, cum subinfertur: 24. Cum ceciderit, non collidetur: quia Dominus supponit manum suam. Cecidit Petrus , Respexit Dominus Petrum, et flevit amare . Sed quare? Permisit Dominus cadere electum suum, ut videlicet in tentatione disceret se, qui ante tentationem praesumserat de se. Hoc quotidie in electis suis Dominus facere non cessat. Magnarum virium homo se crederet, si semper in virtute fixus permaneret. Pie aliquando gratiam suam subtrahit, et praesumenti, qualiter infirmetur, ostendit. Qui cum in tentatione labitur, per
Abbreviated transcription (Latin):
tos corde intelligimꝰ ꝑfectos. Simplices gͦ moliunt᷑ n
occulte deciꝑe. ꝑfectos uͦ student aꝑte ꝑsequutions
dio trucidare. Inimici eccłio qͦlibet etrore aecentis
malicia dep̃uentur. si accipiunt pocestatẽ poꝵbĩ
fligendi exercent eiꝰ patientiã. ⁊ ut etiã inimiaes
gantur exercent eiꝰ beniuolentiã. quia ds̃ hisqͥs
gunt̾ eũ omĩa oooꝑantur in bonũ. Qđ uͦ inimuꝰ

Expanded text:
Per rectos corde intelligimus perfectos. Simplices ergo moliuntur arcu occulte decipere: perfectos vero student aperte persecutionis gladio trucidare. Inimici Ecclesiae quolibet errore caecentur, vel malitia depraventur, si accipiunt potestatem corporaliter affligendi, exercent ejus patientiam. Et ut etiam inimici diliguntur, exercent ejus benevolentiam. Quia Deus his, qui diligunt eum, omnia cooperatur in bonum . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusione ⁊ reuerentia: qͥ maligna loquuntur
suꝑ me. Id ẽ ⁊ illi similit̾ conu̾cantur. erubescen¬
tes masa sua. ⁊ mͥ reuerentiã exhibentes: qͥ si ñ
facto ł u̾bo peccatier̃ suꝑ me. Iõ dixit induant᷑
ut ꝑ penitentiã prea̾ta mala cegerentur:. qͦ cont᷑.
Exulcent ⁊ letentur qͥ uolunt iusticiã meã. Ad ao¬
pus simul ⁊ aĩam ꝑtinet exultatio. Leticia tm̃
ad animũ. Exultare itaq s letari ẽ. extius ⁊in¬
terius gaudio repleri. Qui uolunt dedinare ã
malo ⁊ facere bonũ: hũ sunt qui uolunt iustici¬
am dĩ. Et notandũ qđ non ait. qͥ faciuit. s qui
uolunt. Multi enĩ faciunt oꝑa iusticie ñ exuo¬
luntate. Nemo aũ inuitꝰ bene facit. etiã sibonũ
est qđ facit. Nã si actio uidet᷑ bona uoliatas
tam̃ cenetur rea. Iusticie uͦ uirtꝰ. ñ in actone ẽ.
s in uoluntate. Gene gͦ hii qͥ uolunt iusticiã
iubentur exultare: qͥa amor iusticie ⁊ nouã
uitã gn̾a̾t: s gaudiũ sp̃ãle. Et ne inde uelut

Expanded text:
igna loquuntur super me. Id est, et illi similiter convertantur, erubescentes mala sua, et mihi reverentiam exhibentes, qui si non facto, vel verbo peccaverunt super me. Ideo dixit, Induantur, ut per poenitentiam praeterita mala tegerentur. Quo contra, 28. Exultent et laetentur, qui volunt justitiam meam. Ad corpus simul et animam pertinet exultatio: laetitia tantum ad animum. Exultare itaque et laetari, est exterius et interius gaudio repleri. Qui volunt declinare a malo, et facere bonum , hi sunt, qui volunt justitiam Dei. Et notandum, quod non ait, Qui faciunt, sed, qui volunt. Multi enim faciunt opera justitiae, non ex voluntate. Nemo autem invitus bene facit, etiam si bonum est, quod facit. Nam si actio videtur bona, voluntas tamen tenetur rea. Justitiae vero virtus non in actione est, sed in voluntate. Bene ergo hi, qui volunt justitiam, jubentur exultare: quia amor justitiae et novam vitam generat, et gaudium spirituale. Et ne inde velint
Abbreviated transcription (Latin):
mundi eqͣnimit᷑ colerant. ñ readentes malũ pro
bono. ł maledictũ ꝓ maledicto. s econt̾rio bñ di¬
ꝯ inet̾̃num uiuet cũ deo ⁊ de deo. Et delectabunt᷑
in multitudine pacis. fruentur enĩ et̃no deo qͥ
ẽ omniũ bonoꝵ fons ⁊ plenitudo. Inde illa siꝑna
ciuitas iħrłm nominat᷑. quȩ uisio pacis incerp̃cat᷑.
Tantũ ẽ aũ pacis bonũ ut in reb trenis nicħ gra¬
tiꝰ soleat audiri. nicħ desiderabilius ꝯcupisa. nich̾
postremo possit meliꝰ inueniri. In omib aũ rebus
ordinis. Ordo ẽ: pariũ dispariũq rer᷑ sua cuiq lo¬
ca tͥbuens disposicio. Pax domꝰ. ordinata imꝑandi
n obediendi ꝯcordia cohabitantiũ. Pax aiẽ ratio

Expanded text:
di aequanimiter tolerant , non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro maledicto: sed econtrario benediet in aeternum vivet cum Deo et de Deo. Et delectabuntur in multitudine pacis. Fruentur enim aeterno Deo, qui est omnium bonorum fons et plenitudo. Inde superna illa civitas Jerusalem nominatur, quae visio pacis interpretatur. Tantum est autem pacis bonum, ut in rebus terrenis nihil gratius soleat audiri, nihil desiderabilius concupisci: nihil postremo possit melius inveniri. In omnibus autem rebus ordinis. Ordo est parium dispariumque rerum sua cuique loca tribuens dispositio. Pax domus ordinata imperandi et obedi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dã ꝓpħe ł alii penitenti in rememora¬
tione et̾ne reqͥei. Sic enĩ nt̃pretat᷑ sabbatũ. ideꝰ
reqͥes. Est in ħ psalmo materia: penitens aflictꝰ
multis miserip̃. multisq dolorib ꝓ peccatis suis.
In exordio captat uidicis benuiolentiã. In scd̾a
parte narrat miseriã. ⁊ deiectionẽ niniã ubi
ait. miser factus sũ. In c̾cia parte ostendit se
nũꝙͣ deũ int̾ tot mala deseruisse. s semꝑ ĩ ip̃o
sꝑasse. ⁊ se ad gͣuiora patiendũ paratũ esse. In cõ¬
dusione ponit quandã exultationẽ de imperta
uenia. Incendit nos admonere. ñ ut intelligamꝰ
sic̃ fec̃ in alio penitentiali psalmo. s ut iã patient᷑
sustineamꝰ quesq mala ad purgationẽ peccatoꝵ.¬
Ne ne in furore tuo arguas me
neq in ira tua corripias me. P furorẽ ue¬
hemens indignatio dñi designat᷑. q̃ repbi ĩ nidi¬
cio arguent᷑. Unde in furore suo dicturꝰ est illis.
ante tñ de oꝑib bonis q̃ facere neglexer̃ tribili¬

Expanded text:
etae, vel alii poenitenti, in rememoratione aeternae requiei. Sic enim interpretatur sabbatum, id est, requies. Est in hoc psalmo materia, poenitens afflictus multis miseriis, multisque doloribus pro peccatis suis. In exordio captat judicis benevolentiam. In secunda parte narrat miseriam et dejectionem nimiam, ubi ait, Miser factus sum. In tertia parte ostendit, se nunquam Deum inter tot mala deseruisse: sed semper in ipso sperasse, et se ad graviora patiendum paratum esse. In conclusione ponit quandam exultationem de impetrata venia. Intendit nos admonere, non ut intelligamus sicut fecit in alio poenitentiali psalmo, sed ut jam patienter sustineamus quaecunque mala ad purgationem peccatone, ne in furore tuo arquas me, neque in ira tua corripias me. Per furorem vehemens indignatio Domini designatur, qua reprobi in judicio arguentur. Unde in furore suo dicturus est illis ante tamen de operibus bonis, quae facere neglexerunt, terribili
Abbreviated transcription (Latin):
Locus eiusiẽ: usus eius. Habet enĩ aliquẽ usũ pec¬
cator. hͥ utitur illo ds ad ꝓbandũ iustũ. quomͦ us
est diabolo ad ꝓbandũ iob. quomͦ usus ẽ uida ad
tͣdendũ xꝑm. Est gͦ in hac uita qđ agatur de pec¬
catore. hic ẽ locus eiꝰ. Quomͦ ẽ in fornace aurifi
cis palea. ⁊ ardet palea ut aur̃ purgecur. sic seuit
impiꝰ ut iustꝰ ꝓbetur. S cũ tͣnsierit tp̃s ꝓbatioĩs
nr̃e. qñ non er̃ qui ꝓbentur. ñ erunt ꝑ qͦs ꝓbent᷑.¬

Expanded text:
locum ejus? Usum ejus. Habet enim aliquem usum peccator? Habet. Hic utitur illo Deus ad probandum justum, quomodo usus est diabolo ad probandum Job, quomodo usus est Juda ad tradendum Christum. Est ergo in hac vita quod agatur de peccatore. Hic est ergo locus ejus, quomodo est in fornace aurificis locus paleae. Ardet palea, ut aurum purgetur: sic saevit impius, ut justus probetur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae, quando non eru
Abbreviated transcription (Latin):
ad pugnandũ. ad bene oꝑandũ. ⁊ lib̾abit eos a
pbulationib ⁊ eruet eos a paratorib. qñ ducet
quanta faciat ꝓ te tuus imꝑator. Ipse ẽ tua salꝰ.
tua ꝓtectio. cua arma. tua libatio. ut te hic re¬
gat᷑. custodiat. ⁊ dem̃ ad uitã ecernã ꝑducat.

Expanded text:
erandum. Et liberabit eos. A tribulationibus. Et eruet eos a peccatoribus, quando ducet quanta faciat pro te tuus imperator. Ipse est tua salus, tua protectio, tua arma, tua liberatio: ut te hic regat, custodiat, et deinde ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
sius dñs ait. uos estis qͥ ꝑmansistis mecũ in cẽptatiõi¬
b. Quocont᷑ scͥptum ẽ. Ue his qͥ ꝑdider̃ sustinentiã.
Terra aũ est celestis patria. De qua alibi dr. Credo ui¬
dere bona dni in t̾ra uiuentiũ. Hauc t̾ram sustinen¬
tes dñm hereditabunt. id ẽ hereditario uire possidebt̃.
Et ne hanc sustinentiã longissimã estimares. ꝓtinus
adiunxit. Et adhuc pusillũ ⁊ ñ erit peccator. id est
ñ apparebit. Breuis ẽ pͣuoꝵ uita ⁊ felicitas. ⁊si longũ
spaciũ uidecur dũ iuiunt. breue uidet᷑ cũ moruitt᷑.
Cico tͣnseunt t̃ꝑa. breue ẽ qđ durare ñ pot̾. Hinc apłs.

Expanded text:
is mecum in tentationibus . Quo contra scriptum est, Vae his, qui perdiderunt sustinentiam . Terra autem est caelestis patria, de qua alibi dicitur, Credo videre bona Domini in terra viventium . Hanc terram sustinentes Dominum haereditabunt, id est, haereditario jure possidebunt. Et ne hanc sustinentiam longissimam aestimares, protinus adjunxit: 10. Et adhuc pusillum, et non erit peccator. Id est, non apparebit. Brevis est pravorum vita et foelicitas. Et si longum spatium videtur, cum vivunt, breve videtur, cum moriuntur. C
Abbreviated transcription (Latin):
elatua c̃ fides tua. iustꝰ enĩ ex fidẽ uiuic. hec
iusticia. mͦ abscondita ẽ. In fide res ẽ. noudũ in spẽ.
s quid credis ⁊ facias: nondũ uides qđ credis. Cũ
aũ ceꝑis uidere qđ credidisti: educetur in lum̃ ui
scondico ẽ uidiciũ tuũ. adhuc rep̃hendicur.
et obsecrare. ꝑseueret bonũ opus ⁊ oratio: donetͤ
det qđ ꝓmisit. Si uidis florere unpiũ: ñ ce mo¬
ueat uanitas. Noli emulari in eo qͥ ꝓsꝑatur in
uia sua. ⁊ in bomine faciente iniusticias. ꝓsꝑat᷑¬
ẽ. in ꝑuencione infelicitas. Illa uia lata ẽ. finis
eiꝰ in ꝓfundũ inferi ꝓducit. Uia tua angusta ẽ.
finis eiꝰ uita et̾na. Dico ne emuleris. Et si aliquo
mͦ motus es siue in aĩo. siue in corꝑe. corrige il¬
luad. Et b̃ est qđ subdit. Desine abira ⁊ derelin¬
que furorẽ. noli emulari ut maligneris. Ira ꝑ¬
tinet ad animũ. furor ad corpꝰ. Acsi diceret. Nec
iniquitas pͣuoꝵ moueat te ad iracundiã: nec

Expanded text:
stitia tua est fides tua . Justus enim ex fide vivit . Haec justitia modo abscondita est. In fide res est, nondum in specie . Aliud credis, ut facias, nondum vides, quod credis. Cum autem coeperis videre, quod credidisti, educetur in lumen juscondito est judicium tuum , adhuc reprehenditur et et obsecrare eum. Perseveret bonum opus et oratio, donec det quod promisit. Si videris florere impium, non te moveat vanitas. Noli aemulari in eo, qui prosperatur in via sua, et in homine faciente injustitias. , in perventione foelicitas. Illa via lata est, finis ejus in profundum inferi perducit: via tua angusta est , finis ejus vita aeterna. Dico, ne aemuleris. Et si aliquo modo motus es, sive in animo, sive in corpore, corrige illud. Et hoc est quod subdit: 8. Desine ab ira, et derelinque furorem: noli aemulari, ut maligneris. Ira pertinet ad animum, furor ad corpus. Ac si diceret, Nec iniquitas pravorum moveat te ad iracundiam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
aissimił ẽ aliis uita ipsius. Et iõ querit mortifica
ũ. Duob mod querit mortificare bonũ malus. Pri
ut ei consentiat. ⁊ sic occidat eũ in aĩa: deindẽ si
nsenserit. q̃rit ut occidat eũ in corꝑe. S quid seqr̃¬
Non ibi aũ dimittit nuistũ suũ. s de carne capta ẽ¬
⁊ aiãm inuictam. Et licet flagelletur occidaturꝰ ex¬
is: semtꝑ tñ custoditur int̾uis. Nac dãpnabit eum
udicabitur illi. id ẽ cũ iudiciũ fiet de illo. Om̃s
asstabimꝰ ante tͥbunal xꝑi. ut illic recipiat unꝰqͥq¬

Expanded text:
issimilis est aliis vita ipsius . Et ideo quaerit mortificare eum. Duobus modis quaerit mortificare bonum malus. Primum ut ei consentiat, et sic occidat eum in anima. Deinde si non consenserit, quaerit ut occidat eum in corpore. Sed quid sequium suum, sed de carne capta educit animam invictam. Et licet flagelletur et occidatur exterius, semper tamen custoditur interius. Nec damnabit eum cum judicabitur illi. Idest, cum judicium fiet de illo. Omnes enim adstabimus ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusq
Abbreviated transcription (Latin):
inopem de manu fortioꝵ eiꝰ. egenũ ⁊ pauꝑem a diri¬
pientib eũ. fortior enĩ erat diabolus ad renendũ te:
quia ipse te uicit ⁊ diripuit. cui consensisti. S qͥd
fecit manufortis: Alligauit fortẽ. effundendo frameã
ad ocdudendũ eũ. ⁊ de manu. id ẽ de pocestate eiꝰ
eruit iuopẽ sine uirib. pauꝑem spu. egenũ cui ñ
erat adiutoriũ. Quis enĩ adiuicor tͥ nͥ ille cui dicis.
dñs adiutor ms ⁊ redeptor ms̃ SSi de cus uirib p̃¬
sumere uolueris. inde cades uñ p̃sũpseris. Si de
alcerus: dñari uult. ñ subuenire. Ille gͥ inꝰ que¬
rendus eꝰ: qui ⁊ redemit ⁊ liberos fac̃. Quid aũm
ꝑsona sua subungat audiamꝰ. Surgentes cestes
iniqui: que ignorabã int̾rogabant me. Testes iniqͥ
surrexerunt. qñ iniqͦ animo adu̾sus eũ falsũ testi¬
moniũ dixerunt. S qͥd ẽ qđ ignorabat. qui iniqͦꝵ
corda ⁊ dolos indebat: Ignorabat peccatũ. ñ quasi
ñ iudicando s ñ cõmitendo. Sunt hmodi loquiti¬

Expanded text:
m de manu fortiorum ejus: egenum et pauperem a diripientibus eum. Fortior enim erat diabolus ad tenendum te, quia ipse te vicit et diripuit, cui consensisti. Sed quid fecit manu fortis? Alligavit fortem, effundendo frameam et ad concludendum eum: et de manu, idest, de potestate ejus eruit inopem, sine viribus, pauperem spiritu, egenum cui non erat adjutorium. Quis enim adjutor tibi, nisi ille, cui dicis, Dominus adjutor meus et redemptor meus ? Si de tuis viribus praesumere volueris, inde cades, unde praesumseris: si de alterius, dominari vult, non subvenire. Ille ergo 155 quaerendus est, qui et redemit et liberos facit. Quid autem in persona sua subjungat, audiamus: 11. Surgentes testes iniqui, quae ignorabam interrogabant me. Testes iniqui surrexerunt, quando iniquo animo adversus eum falsum testimonium dixerunt . Sed quid est quod ignorabat, qui iniquorum corda et dolos videbat? Ignorabat peccatum, non quasi non judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locuti
Abbreviated transcription (Latin):
cireũ fluere uoluptatib bonisq t̾renis. uerũ gͣtis
amans ñ ab illo uolens acciꝑe qđ delectet. s ipsũ so¬
lum sibi ꝓponens in qͦ delectetur. Quid enĩ meliꝰ doꝰ
Et delectabicur in salutari suo. id ẽ filio suo ꝑ quem
saluati sumꝰ. ꝑ quẽ accessũ habemꝰ ad deũ. ut exul¬
tantes in eo corde credamꝰ ei ad iusticiã. ore autẽ
conficeam᷑ ad salutẽ. Unde ⁊ subdr. Omĩa ossa di
cent. dnẽ quis simił tibi: Ossa dñr in corꝑe dñi.

Expanded text:
nis: verum gratis amans. Non ab illo volens accipere quod delectet, sed ipsum solum sibi proponens, in quo delectetur. Quid enim melius Deo? Et delectabitur super salutari suo. Idest, filio suo, per quem salvati sumus : per quem accessum habemus ad Deum , ut exultantes in eo, corde credamus ad justitiam, ore autem confiteamur ad salutem . Unde et subditur: 10. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑari. ⁊ iustos ꝯculcari ab ĩpiis. et qđł quida su¬
ces usti inuiderent potentie eoꝵ ⁊ uellent ulessei
uirias ab ilł illatas. aliqũ etiã uellent cõformess
eis. ponit cont᷑ hec quanda salubrunã docłnã.
teria ẽ iustꝰ ⁊ econtͣrio impiꝰ. scd̾ario tam̃ eam sicadis¬
dit. In pͥmis ait de iusto admonendo eũ ne moncet
inuidia erga ĩpium. ł imnicatione. ł ir.a. int̾misi¬
do q̃dam de impio. In scda parte ponit qͥd facuaris¬
piꝰ contra iustũ admonendo ipsũ ipstũ. ut patient
sustineat. In c̾cia parte ponit p̃mia usti cũ adms¬

Expanded text:
ari, et justos conculcari ab impiis, et quod quidam simplices justi inviderent potentiae eorum, et vellent ulcisci injurias ab illis allatas: aliquando etiam vellent conformes fieri eis. Ponit contra haec quandam saluberrimam doctrinam. Materia est justus, et econtrario impius secundario. Tamen eam sic dividit. In primis ait de justo, admonendo eum, ne moveatur invidia erga impium, vel imitatione, vel ira: intramiscendo quaedam de impio. In secunda parte ponit quid faciat impius contra justum, admonendo ipsum justum, ut patienter sustineat. In tertia parte ponit praemia justi cum admi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est. ue pes. id ẽ asfectus nr̃ moueat᷑ a sũmo uon
ne labatur ꝑ suꝑbiã. ⁊ sic incidat int̾ inanꝰ perr
amat deũ. in cancũ labitur pes eiꝰ ad peccaudũ.
in quantũ plus amat deũ. in tancũ robustiꝰ star.
canto eũ minꝰ peccare delectat.

Expanded text:
dum est, ne pes, idest affectus noster, moveatur a summo bono, ne labatur per superbiam: et sic incidat inter manus peccamat Deum, in tantum labitur pes ejus ad peccandum. Et in quantum plus amat Deum, intantum robustior stat, et tantum eum minus peccare delectat.
Abbreviated transcription (Latin):
donat remissionẽ peccatoꝵ. dem̃ cũ iam cor rec̃¬
tum habere ceꝑint. ut ea que ds uult ⁊ ipsi ueliet
sic iusticiã di consequuntur. ut de peccatorib
iusti efficiant᷑. S iã caueant ne suꝑbiant. un o
randũ ẽ ⁊ dicendũ. Non ueniat in pes suꝑbie.
pͥmo ade iusticia. s uenit illipes suꝑbie ⁊ mo¬
uit illũ manꝰ peceatoris. id ẽ cẽptatio diaboli.
Suꝑbia gͦ lapsi sumꝰ. ut ad istã mortalitatẽ ꝑueni¬
remꝰ. Suꝑbia deiecit. humilitas erigit. Seruagͥ
qd intꝰ est. scł pedẽ tuũ. affectũ tuũ. ⁊ ñ cimebis
foris ut ce moueat in anꝰ peccatoris. Quare cont᷑¬

Expanded text:
donat remissionem peccatorum. Deinde cum jam cor rectum habere coeperint, ut ea quae Deus vult, et ipsi velint: sic justitiam Dei consequuntur, ut de peccatoribus justi efficiantur. Sed jam caveant, ne superbiant. Unde orandum est, et dicendum: 12. Non veniat mihi pes superbiae: primo Adae justitia, sed venit illi pes superbiae. Et movit illum manus peccatoris, idest, tentatio diaboli. Superbia ergo lapsi sumus, ut ad istam mortalitatem perveniremus. Superbia dejicit: humilitas erigit. Serva ergo quod intus est, scilicet pedem tuum, afiectum tuum: et non timebis foris ne te moveat manus peccatoris. Quare cont
Abbreviated transcription (Latin):
que quid̃ gr̾a nob̾ comĩdatur cũ subinfert᷑. Ineb̾a¬
buntur ab ub̾tate domꝰ tue. ⁊ corrente uoluptatis tue¬
ineb̾ͥantur. qui cm̃ oĩpotentis dĩ amore repleti sunt:
ut m̃te mutata sibimetipsis ext̾nei esse uideantur.
Hec merico torrens uoluptatis ar quia cũ magno um¬
petu ueñ. ⁊ cũ magna suauitate atq delectatione a
sicientib usticiã potatur. hac inebriati erant mar̾.¬
tyres qñ ad mortẽ leti ibant. corm̃ta ꝯtẽpnebant. pa¬
rentes flentes ñ agnoscebant. Sꝑemꝰ gͦ sub tegmine
alarꝰ dĩ. quatinꝰ eiꝰ dulcedine mereamur in ebari.¬
rauit sicientẽ. satiauit spantẽ. Hic aliud ẽ fons.
aliud lum̃. ibi ñ ita. Quod enĩ fons: hoc ẽ ⁊ lum̃.
E  quieqͥd ius illud uoca. quia ñ est quod uocas. a¬

Expanded text:
gratia nobis commendatur, cum subinfertur: 9. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae: et torrente voluptatis inebriantur, qui tanto omnipotentis Dei amore repleti sunt, ut mente mutata sibimet ipHaec merito torrens voluptatis dicitur, quia cum magno impetu venit, et cum magna suavitate atque delectatione a sitientibus justitiam potatur. Hac inebriati erant martyres, quando ad mortem laeti ibant, tormenta contemnebant, parentes flentes non agnoscebant. Speremus ergo sub tegmine alarum Dei, quatenus ejus dulcedine mereamur inebriravit sitientem, satiavit sperantem. Hic aliud est fons, aliud lumen: ibi non ita. Quod enim fons, hoc est et lumen. Et quicquid vis illud voca: quia non est quod vocas.
Abbreviated transcription (Latin):
re n esse in pace uera atq ꝑpetua. aliud pugna
n uncere. aliud pugnare ⁊ iunci. aliud nec pug¬
re s. trahi. Sunt enĩ hoĩes ꝓrsus qui ñ pugnant.
ał est iste de quo loquitur. Cũ enĩ dix̃ maliciã
ñ edio habuit. quomͦ pugnat contra eã quã ñ

Expanded text:
nare, et esse in pace vera atque perpetua, aliud pugnare et vincere; aliud pugnare et vinci; aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur: cum enim dicit, Malitiam non odio habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ixit inustꝰ ut delinquat in semet ip̃so.s
ti ħ dicunt. ñ possumꝰ esse sine peccato. tals
nr̃a natura. tales nos fecit ds. si ipse ñ uellet ñ pa¬
remus. Quare ħ dicit in uistꝰ: Non ẽ timor dias
oculos eiꝰ. Si deũ timeret: ñ ħdiceret. ĩmo actuis

Expanded text:
ixit injustus, ut delinquat in semetipso. Multi hoc dicunt: Non possumus esse sine peccato . Talis est nostra natura. Tales nos fecit Deus. Si ipse non vellet, non peccaremus. Quare hoc dicit injustus? Non est timor Dei ante oculos ejus. Si Deum timeret, non hoc diceret: imo accus
Abbreviated transcription (Latin):
unde sibi euenerint cũ subdit. Exguisiui dnm̃
⁊ exaudiuit me. ⁊ ex om̃ĩb tͥbulationib meis e¬
ripuit me. Extra omĩa. postposicis cẽꝑalib ł ex
toto corde. ex totis uirib exqͥsiui deũ. ⁊ exaudiũ
ine ut inuenirem eũ. S exqͥrentes dñm multis

Expanded text:
unde sibi evenerunt, cum subdit: 5. Exquisivi Dominum, et exaudivit me, et ex omnibus tribulationibus meis eripuit me. Extra omnia, postpositis temporalibus, vel ex toto corde, ex totis viribus quaesivi Deum: et exaudivit me, ut inven rem eum. Sed exquirentes Dominum multis
Abbreviated transcription (Latin):
tre si bona uoluntas accedet ñ uitelligat. ñ quia
ficile ẽ. s qͥa uoluntas au̾sa ẽ. Et illud qͥd infir¬
cas ẽ. hoc aũ sũma iniquitas. illud inualitudo.
e delib̾atio. S adhuc de illo iniusto: qͥd subiungat
idiamꝰ. Iniqͥtatem meditatus ẽ in cubili suo. id ẽ
secretario cord sui. Astiait omĩ uie ñ bone. id ẽ¬
cis illã. Cũ enĩ odisti illã uix tͥ subrepit. ut aliqͥd
ili facias. Est enĩ peccatũ in mortali corꝑe. S qͥd

Expanded text:
telligat: non quia difficile est, sed quia voluntas adversa est. Et illud quidem infirmitas est: hoc autem summa iniquitas. Illud invalitudo, hoc deliberatio. Sed adhuc de illo injusto, quid subjungat, audiamus. 5. Iniquitatem meditatus est in cubili suo. Id est, in secretario cordis sui. Astitit omni viae non bonae. Id ederit illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit ut aliquid mali facias. Est enim peccatum in mortali corpore: sed
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ab eo ñ discedat ds̃. uira enĩ ꝑsona in duab
ex humanitate: orat ut det aliis exẽplũ orandi
qui nicb̃ ꝓrsus in humanicate sua debent confi¬
dẽ. Dico ne discedas. s potiꝰ exurge adiuuando
mne. Et intende iudicio meo. id ẽ consid̾a uidiqͣle sit
ciũ de me factũ. Et ne pucaretur iudiciũ at¬
creacor m̃s ⁊ rector ms̃. intende ñ in penã: s
in causã meã. Non in id qđ mecũ ht̃ latro cõ¬
mune: s milld̃ qđ beati: qͥ ꝑsequutionẽ pati

Expanded text:
quod ab eo non discedat Deus una enim persona in duabusquod ab eo non discedat Deus una enim persona in duabusex humanitate, orat, ut det aliis exemplum orandi, qui nihil prorsus in humanitate sua debent confidere. Dico ne discedas, sed potius, 24 Exsurge, adjuvando me: et intende judicio meo. Id est, considera quale sit judicium de me factum. Et ne putaretur judicium atcreator meus et redemptor meus, intende non in poenam, sed in caussam meam. Non in id, quod mecum habet latro commu
Abbreviated transcription (Latin):
n occident. Tał erat eoꝵ cogicatio. Et dilatauer̃t
suꝑ me os suũ. palã blasphemantes. ⁊ damantes cru¬
cifige crucifige. Dixer̃ euge euge. id ẽ bene bene.
Infultatoria laus ẽ. Niderunt oculi nr̃i. uUidimus
quał ess. ⁊ tandẽ eũ cognouimꝰ. Ubi sunt uͥtutes
quas faciebat: Cur qͥ saluauit alios se ipsũ ñ sal¬
uat: Dñs aũ patiens erat in cruce ñ potentiã ꝑ¬
did̾ãt. s pacientiã demonstrabat. Quid enĩ illi e¬
rat magnũ de cruce descendẽ. qͥ potuit postea de
sepulchro resurgere. S cessisse uidetur insultan¬
tib n hoc oportebat ut resurgens suis se ostendet.
bat. Uita aũ noua amicis nota ẽ. ñ inimicis. ui
disti dnẽ insultationes ⁊ obꝓbria illoꝵ. Cognoui¬
sti eoꝵ neqͥtiam. ⁊ meã innocentiã. Et iõ ne sileas.
s ꝓfer sententiã. Qui ñ siles a p̃cepto: ñ sileas a
uidicio. Dnẽ ne discedas ame. Quãuis sit securꝰ

Expanded text:
et occiderent. Talis erat eorum cogitatio. 22. Et dilataverunt et occiderent. Talis erat eorum cogitatio. 22. Et dilataverunt super me os suum. Palam blasphemantes. Et clamabant, Crucifige, crucifige. Dixerunt, Euge, euge. Id est. bene, bene . Insultatoria laus est. Viderunt oculi nostri. Vidimus qualis esset, et tandem eum cognovimus. Ubi sunt virtutes, quas faciebat? Cur, qui salvavit alios, seipsum non salvat? Dominus autem patiens erat. In cruce non potentiam perdiderat, sed patientiam demonstrabat. Quid enim illi erat magnum de cruce descendere, qui potuit postea de sepulchro resurgere? Sed cessisse videretur insultantibus. Et hoc oportebat, ut resurgens suis se ostenderetbat: vita autem nova amicis nota est, non inimicis. 23. Vidisti, Domine, Insultationes et opprobria illorum. Cognovisti eorum nequitiam, et meam innocentiam. Et ideo, Ne sileas. Sed profer sententiam. Qui non siles a praecepto, ne sileas a judicio. Domine, ne discedas a me. Quanvis sit securus,
Abbreviated transcription (Latin):
es o sc̃ã aĩa postꝗͣ resurrexeris: Conficebor cibi
eccłia magna: in ppło gͣtu laudabo te.fit quid
In ista enĩ magna eccłia. coto t̾rarũ orbe dif¬
sa. palea ẽ ⁊ frumentũ. Palea uolat: frum̾tum
aet. Igitur in gͣui ppło quẽ uentus cẽptationis
aufert. in his ds laudatur. nã in palea semper
asphematur. Et qͥa laudabo ce: ñ suꝑgaudeant
qui adu̾santur mͥ inique. qui ođ̾unt me gͣtis ⁊
muant oculis. Suꝑgaud̾ent quid si xp̃c ñ resur̾¬
dret.Es qͥa resurrex̃: gaudiũ eoꝵ conu̾sum ẽ in
ctũ. Bene aũ ait quia inique adu̾sabantur ei.
ñ ex amore. s ex odio: ñ studio corrigenssi. s uo¬
ntate nocendi. Gratis aũ ođunt: id ẽ sñ culpa.
he merito. Annuentes ocuł sunt ypocrite simu¬
u̾ba sunt: sub adulationis figura. Et in iracundia
t̃re loq̃ntes: dolos cogitabant. Irati loq̃bantur tim̃
do aĩo ꝓ terra sua loqͣbantur: ut iħm dolo tenerent

Expanded text:
es, o sancta anima, postquam resurrexeris? 19. Confitebor tibi in es, o sancta anima, postquam resurrexeris? 19. Confitebor tibi in ecclesia magna, in populo gravi laudabo te. Fit quidem 157 Deus. In ista enim magna Ecclesia toto terrarum orbe diffusa, palea est, et frumentum. Palea volat, frumentum manet . Igitur in gravi populo, quem ventus tentationis non aufert, in his Deus laudatur. Nam in palea semper blasphematur. Et quia laudabo te: 20. Non supergaudeant mihi qui adversantur mihi inique, qui oderunt me gratis, et annuunt oculis. Sueret: sed quia resurrexit, gaudium eorum conversum est in luctum. Bene autem ait, quia inique adversabantur ei, scilicet non ex amore, sed ex odio: non studio corrigendi, sed voluntate nocendi. Gratis autem oderunt, id est, sine culpa, sine merito. Annuentes oculis sunt hypocritae simuverba sunt sub adulationis figura. Et in iracundia terrae loquentes, dolos cogitabant. Irati loquebantur, timdo animo pro terra sua loquebantur, ut Jesum dolo tenerent