comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
precipiunt᷑ quia in pace uocauit nos dñs ds̃. quienĩ eũ omnes nos pacẽ habere uuco
&iã ꝓpaulũ dicens : Si possibile : quod ex uobis est cũ omnibus hominibus pa¬
ec̃ habetote : Multo magis pacatosnos uultes se cũ proximis qđ subuertit
sisimulquis  ucorisorori que cius iungatur ut sorores quippe simul habitant
&ut int̃ simul habitantes exercit᷑ ⁊elus unde contenciorica que generat᷑: Post
hoc lex illud prȩcepit nono portere iniudicia conuersationẽ ecclesisti cã actipere
itimorũ celebrantes xpĩ panis cenã sumere : ques uera azima nec circũ cisionẽ
si mul p̃dicare & baptisma: inemoramini autẽ illius quidixit. ecceego paulus dioo
uobis sicircũ cidimini xp̃s uob̵ nihil ꝓdest & enforte quis iuchea conuersatione usus :
neglegendo ec̃s mostific&. Idi tutiorã atque inefficacẽ reddit. & tuncei ques ecclesiȩ
misceatur que soror quidã illius qui eandẽ lege hab& eosdẽ que leg& ꝓph&as seda¬

Expanded text:
ecipiuntur, quia in pace vocavit nos Dominus Deus. Qui enim cum omnibus nos pacem habere vult, etiam per Paulum dicens: Si possibile est, quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habetote . Multo magis pacatos nos vult esse cum proximis, quod subvertit, si simul quis uxori sororique ejus jungatur, ut sorores quippe simul habitent, et ut inter simul habitantes excitetur zelus, unde contentio rixaque generatur. Post hoc lex praecepit, non oportere in Judaica conversatione ecclesiasticam accipere, azymorum celebrantes, Christi panis coenam sumere, quae sunt vera azyma, nec circumcisionem simul praedicare et baptisma. Memoramini autem illius qui dixit: Ecce ego Paulus dico vobigligendo eam mortificet, id est, intutiorem atque inefficacem reddat, et tunc ei quae est Ecclesiae misceatur, quae soror quidem illius, quia eamdem legem habet, eosdemque prophetas, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt & ñ õtraria siꝑspiritalẽ intellectũ gentes in his omnib: pollutas demones intelle¬
xcrimus Eentes si quidẽ hi ꝓpt̃ multitudinẽ dicuntꝰ. Cũ enĩ nimis sint iniqui & ommi
l&antꝰ malitia maxime tam̃ fornicatione & nefaria fornicatione ac multo magis
ido latria gaudent. quia in his corp & anima maculatꝰ & totus homo qui& t̾ra appellatꝰ
ꝑ hoc polluitꝰ. Sed uisitat dr̃ temr̃. uidelic& hominũger & scelussiue. ut Lx suiusticiam¬

Expanded text:
his omnibus pollutas daemones intellexerimus, gentes siquidem hi propter multitudinem dicuntur. Cum enim nimis sint iniqui et omni laetantur malitia, maxime tamen fornicatione, et nefaria fornicatione, ac multo magis idololatria, gaudent, quia in his corpus et anima maculatur, et totus homo qui et terra appellatur per hoc polluitur: sed visitat Deus terram, videlicet hominum genus, et scelus. Sive ut Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ iã in hominũ portionẽ sed inde monẽ ordinabuntꝰ ꝑdent enĩeorũ animȩ hoc enĩ
ingehenna fit ubimaxi melocus & sors demonũ ÷ qđ manifestat dñs dicens. Discedite a me
maledisti inignẽ &ernũ qui paratus : diabulo & angelisei : Custo ditemandatamea Nolite
ł trib testib stabit omine uerbũ. Hocenĩ legis lator c̃firmare uolens deeisdẽ eccetertio
p̃cepit & custodite inquid mandatamea Nolite facere quȩ fecer̃ hi quifuer̃ anteuos.
Vtostendat qr ñ hominiscui: lib& sed ipsius dĩs mandata qui quomodo debeat custo diri
Non uerbo tantũ sed& opere. In carnatus ꝑsuã c̃uersationẽ ostendit ut ñ fatiam aũ
omã quȩ fecer̃ hi qui fuer̃ antenos. Necessariȩ addidit ut sciremus qrueniã peccan¬

Expanded text:
Non enim jam in hominum portione, sed in daemonum ordinabuntur, perdentur enim eorum animae. Hoc autem in gehenna fit, ubi maxime locus et sors daemonum est. Quod manifestat Christus dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui vel tribus testibus stabit omne verbum. Hoc enim legislator confirmare volens de eisdem, ecce tertio praecepit: Et custodite, inquit, mandata mea; nolite facere quae fecerunt hi qui fuerunt ante vos; ut ostendat quia non hominis cujuslibet, sed ipsius Dei sunt mandata: qui quomodo debeant custodiri non verbo tantum, sed et opere incarnatus per suam conversationem ostendit, ut non faciamus autem omnia quae fecerunt hi qui fuerunt ante nos. Se
Abbreviated transcription (Latin):
dicer& : Piuando ingres. fueritis t̃rã quã d ñ dr̃tiuus dederitab cauene imitari uelis ab homisa
illarũ gentiũ pec inueniat᷑ inte quisciscitetur & obseru& somnua atiue auguria pest male¬
ficus neo incaintator. nec prtonis consulat nec diuinos &querita mortus ueritatẽ : Omnueni
hec abomunat᷑ dñ som̃is quihao facit : Pro ab omninacionibus eñ hisdñs dis ꝑdit cos ecte
ibhis ergo abstineri priuso post& &sic nobis ds̃dicit faci&is iudiciamca epreceptae seruabitis
& ambulabitis ineis : Id÷ mouemini & conuersaminiineis & nullo tẽpaie uacaeis abeoriut̃
correccione De indorursus subdidit ego dñs ds̃uest: Custodito logesineas atque iudicia
que faciens homo uiu& in eis: Abstinentes nos prius ab ab hominacionib: quae dictesunt quianon.¬

Expanded text:
is terram quam Dominus Deus tuus dederit tibi, cave ne imitari velis abominationes illarum gentium, nec inveniatur in te qui sciscitetur et observet somnia atque auguria, nec sit maleficus, nec incantator, nec pythonas consulat, nec divinos, et quaerat a mortuis veritatem, omnia enim haec abominatur Dominus, omnis qui haec facit: pro abominationibus enim his Dominus disperdet eos ex te. Ab his ergo abstineri prius oportet, et sic nobis dicit: Facietis judicia mea, et praecepta mea servabitis, et ambulabitis in eis, id est, movemini et conversamini in eis, et nullo tempore vacetis ab eorum correctione. Deinde rursus subdidit: Ego Dominus Deus vester, custodite leges meas atque judicia, quae faciens homo vivet in eis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
& non fati& ex omnib ab ominationib istis tã indigena quã colon quiperegr¬
nantꝰ apudeos. omnesenĩ execrationes istas fecerunt accoleterrȩ qui fuer
anteuos & polluer̃ eã. Cau&e ergo ne& uossimilit̃ euomat cũparia feceritis
sicut euomit gentẽ que fuit anteuos. Omnis anima quȩ fecerit de ab omma¬
tionib istis quippiã peribit demedio populisui. reitera & stabilit legẽ & cõmu

Expanded text:
 non faciet ex omnibus abominationibus istis tam indigena, quam colonus qui peregrinantur apud eos: Omnes enim exsecrationes istas fecerunt accolae terrae, qui fuerunt ante vos et polluerunt eam. Cavete ergo ne et vos similiter evomat, cum paria feceritis, sicut evomuit gentem, quae fuit ante vos. Omnis anima quae fecerit de abominationibus istis quippiam, peribit de medio populi sui. Tam incolam, id est, eu
Abbreviated transcription (Latin):
minate sunt gentes qua sego eiciũ ante conspectũ urm̃ equib pollutat tema
cuius ego scelera uisitabo uteuiomat habitatores suos custodite legitimumnca
aiq uiclitia. Nonpuruomodo pollus iti p̃cdictis peccitis re dignatio & pena
quȩ meis definita÷ demonstrat. In nullo enĩ corũ oport& pollui. Nãqui muno pollutus
fuerat in omnib polluitꝰ. quia eaquȩ sibi ad inuicẽ coniunctas̃ lex ostendere cupi¬
ens in unũ onia collegit quȩ intantũ s̃ graruia. utgentes &iã integras ꝑderent᷑
& terrã polluerent. pollutãque respuifacerent &eos quunea talia cõmisserunt
euomer& atq renniuerat Nonqr poterat oxpellere a se łeuomere uel sicut
theodotionedit respuere eos sed eosdẽ nocentes. quass ingemescit naturaliter
intrans gressionib: suis quẽ ã modũ paulus dicit. quia ipsa &iã creatura inge¬
mescit & parturit usq nunc Ds̃aũ tã gemitũ ei. uindicat quã legẽ suã & crea¬

Expanded text:
iversae gentes quas ego eiciam ante conspectum vestrum et quibus polluta est terra cuius ego scelera visitabo ut evomat habitatores suos custodite legitimaatque judicia. Non parvo modo pollui in praedictis peccatis, indignatio et poena, quae in eis definita est demonstrat. In nullo enim eorum oportet pollui. Nam qui in uno pollutus fuerit, in omnibus polluitur, quia ea, quae sibi ad invicem conjuncta sunt, lex ostendere cupiens, in unum omnia collegit, quae intantum sunt gravia, ut gentes etiam integras perderent, et terram polluerent, pollutamque respui facerent, et eos qui in ea talia commiserunt evomeret atque renueret, non quia poterat expellere a se vel evomere, vel sicut Theodotion edit, respuere eos, sed eosdem nocentes, quasi ingemiscit naturaliter in transgressionibus suis, quemadmodum Paulus dicit: Quia ipsa etiam creatura ingemiscit et parturit usqu
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentes & auari in causis sȩcularibus consumunt : : Illi uidelic& in congrua maligna¬
que cõmes itone de qua paulus ꝓhibebat dicens siautẽ ad inuicẽ comedois uid&e
neabinuicẽ consumamini: Aut qui prius erant iusti interea quibus uescilicitũ ÷ idẽ
inter munda recte nominant᷑. Verũ tamen siquis peccatis uelut inferius lacens
& poenitencia sepuruit effundit quidẽ sanguinẽ id ÷ peccatũ quod peccauit : Effundit
autẽ illud ad orationẽ accedens & confessionẽ quead modõ ait & dauio: Effunda
in conspectueius orationẽ meã : Operiat illũd terra : peccata enĩ confitentiũ terro
operit : ut pote inferius remanantia & poenitentia mortificata & quoꝵ ꝓibitũ : da¬

Expanded text:
a violentis et avaris in causis saecularibus consumuntur, illa videlicet incongrua malignaa violentis et avaris in causis saecularibus consumuntur, illa videlicet incongrua malignaque comessatione de qua Paulus prohibebat dicens: Si autem ad invicem comeditis, videte ne ab invicem consumamini . Aut, ut qui prius erant justi, inter ea quibus vesci licitum est, id est inter munda, recte nominantur; verumtamen si quis peccantis, velut inferius jacentis et poenitentia sepulti, effundit quidem sanguinem, id est, peccatum quod peccavit, effundit autem illud ad orationem accedens et confessionem, quemadmodum ait et David: Effundam in conspectu ejus orationem meam , operiat illud terra: peccata enim confitentium terra operit, ut pote inferius remanentia et poenitentia mortificata, et quorum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ignorantos solent perimere &iã huius modi molimina ꝑspeox̃ : Nãuide quid p̃cip
Siue natione atq aucupio ceperit ferã uelauẽ quibus uescilicitu : fundat sanguinẽ eus
sedeã quȩ ad sanguinẽ tendit uita que ipsa quodã modo ꝑdolũ fraudẽ que inusticia
patientis noc& diuina scriptura accipi soleat Audidauid dicentẽ captabunt mani¬
mã iusti: & sanguinẽ in nocentẽ condẽpnabunt: Etrursus Animanra sicut passer
erepta : dela queo uiuentiũ: Siquis ergo uenationẽ coeperit idẽ peccantẽ uide¬
rit eũ quiuenationi ex in firmitate uel simplicitate expositus:: Hunc dicimus ẽea
que capitur. Propt̃ qđ dec̃ ferã aut auẽ quibus uestilicitũ ÷ : Perfera deuulgo quẽ¬
piã carnilẽ tatłũ pastionibus incubantẽ signiscans exportẽ que cõmixtionecaura¬
rũ. Perauẽ autẽ eũ quiaterrenis sem& ipsũ remouarebus huius modienĩ homines

Expanded text:
quasi ignorantes solent perimere, etiam hujusmodi molimina perspexit; nam vide quid praecipiat: quasi ignorantes solent perimere, etiam hujusmodi molimina perspexit; nam vide quid praecipiat: Si venatione atque aucupio ceperit feram vel avem quibus vesci licitum sed eam ad sanguinem tendit, vitamque ipsam quodammodo per dolum fraudemque injustitiam patientis nocet, in divina Scriptura accipi soleat, de quo audi David dicentem: Captabunt in animam justi, et sanguinem innocentem condemnabunt . Et rursus: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Si quis ergo venationem ceperit, id est, peccantem viderur, propter quod dixit: feram aut avem quibus vesci licitum est. Per feram, de vulgo quempiam, carnalem tamen et pastionibus incubantem, significans, expertemque commistionem causarum; per avem autem eum qui a terrenis semetipsum removet rebus; hujus modi enim homines
Abbreviated transcription (Latin):
uenis qui peregrinant᷑ apuduos siue natione atq aucupio coeperit ferã uelauẽ ꝙ¬
bus uesti lictiũ ẽ fundat sangui nẽ eius &operiat illud terra : Anima enĩ omnis carnis
in sanguine ÷ : Vnde dixit filiusrł : sanguinẽ uniuersȩ carnis noncomedetis :¬
quia anima carnis in sanguine ÷ & quicũque comederit illud: interibit: Mul
cura ÷ ut alter urũ nob̵minime Noceamus : ꝓpterea percucienti maxillã cedi
& noncũco iudicio contendere: Smiliter que & deco quiaufest nob̵ palliũ
ibs̃ precepit ut neq dẽ excontentione ad nocendũ ꝓximo ꝓuehamus : Sed im¬
mo uteũ quim suste contranosigit ꝑ nr̃am pacientiã corrigamus: Nihil
enĩ amplius quã in iustitiã & auaricia & alternũ odiũ coastat uitã nram: A
hoc intendens legis lator sanguinis mandatũ non frustare capitulauit : sed q
quidẽ fraudibus quibus dẽ & machinationibus : uariis quedolis Nocere popularib:

Expanded text:
e atque aucupio ceperit feram vel avem quibus vesci licitum est fundat sanguinem eius et operiat illum terra anima enim omnis carnis in sanguine est unde dixi filiis Israhel sanguinem universae carnis non comedetis quia anima carnis in sanguine est et quicumque comederit illum cura est Deo ut alterutrum nobis minime noceamus. Propterea percutienti maxillam, cedi, et non cum eo judicio contendere, similiterque et de eo qui auferet nobis pallium Jesus praecepit, ut ne quidem ex contentione ad nocendum proximo provocemur, sed imo ut eum qui injuste contra nos agit per nostram patientiam corrigamus. Nihil enim amplius quam injustitia et avaritia et alternum coarctat vitam nostram; ad hoc intendens legislator, sanguinis mandatum non frustra recapitulavit. Sed quia quidam quidem fraudibus quibusdam et machinationibus, variisque dolis nocere popularibus,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ã modor peccata Perpauꝑtatẽ enĩ funrri &calũ nari. &trans gredi sacram̃ta c̃pelli. ui¬
dentꝰ Itaut sapiensille in ꝓuerbis dicer&. Diuici as a pauꝑtitẽ Nedederism. Neforte situ¬
tus inliciar adnegandũ autegestate c̃pulsus furẽ &ꝑiurẽ nom̃ dĩme. Vi aũopprime

Expanded text:
quodammodo sunt peccata: per paupertatem enim furari et calumniari et transgredi sacramenta compelli viquodammodo sunt peccata: per paupertatem enim furari et calumniari et transgredi sacramenta compelli videntur, ita ut Sapiens ille in Proverbiis diceret: Divitias et paupertatem ne dederis mihi, ne forte satiatus illiciar ad negandum, aut egestate
Abbreviated transcription (Latin):
sed amonendi sitam̃ eos c̃uertiuolumus. Vnde & pauluscũ quid oc& ininansue¬
tudine docere eos quic̃ trrdicuñ doctorib ecclesiȩ p̃cepit. Sed nec offendiculũ eis
falsa dicentes aut agentes debemꝵ offici. hocenĩ ipsepaulus ꝓhibens atq corrigens
scripsit . Si qui s uideriteũ quihab& scientiã inidolio recũbente ñne conscientiaen cusit
Nec honores uultũ potentis. Iuste iudicapximotuo Neris criminator & susurro Inpo
fectã studeri Lex maxime in pixsentib constituit recto iinere ordine quȩ ꝓcedens
ut prius uideatꝰ pauperib legẽ constituere. deinde potentib acdeinde principatus & po¬
testes habentib ut & ꝑhocostender& ꝑsonã ñ deberi accipi. p̃furtũ enĩ Neccalũnũ facere
Neciura reiniusto &si diuitib uel potentib aliquando c̃tingit. Verũ tam̃ ꝓpriapauperũ

Expanded text:
sed admonendi, si tamen eos converti volumus. Unde Paulus eum qui docet in mansuesed admonendi, si tamen eos converti volumus. Unde Paulus eum qui docet in mansuetudine docere eos qui contradicunt doctoribus Ecclesiae praecepit; sed nec offendiculum eis falsa dicentes aut agentes debemus effici. Hoc enim ipse Paulus prohibens atque corrigens scripsit: Si quis viderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia ejus, cum sit Nec honores vultum potentis. Juste judica proximo tuo: Non eris criminator et susuerfectam studeri lex, maxime in praesentibus, constituit, recto itinere ordineque procedens, ut prius videatur pauperibus legem constituere, deinde potentibus, ac deinde principatus et potestates habentibus, ut et per hoc ostenderet personam non deberi accipi. Non furtum enim nec calumniam facere, nec jurare in injusto, etsi divitibus vel potentibus aliquando contingit, verumtamen propria pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
torale uerbũ Mercennarius enĩ dĩ ÷ qui p̃dicat uerbũ ei: Merces autẽei ÷ r&ributio
p̃dicationis. Venrci existente hui rei teste paulo quidicit. Ouȩ ÷ergo merces mea:¬
merces mercennarutui a pudte usq mane. Qui a enĩ dormire neglegentes dicunꝰ¬
tur . demonserat dñs discipulis mandatũ dicens. Vigilate qr nescitis quaora
& luxin extinguibilis in eo habitat. Nergo oport& otiosũ eẽ apud nos doctorũ uerbũ
ꝑone hoctẽp cuifuturi tẽpors mane succedit. qd& in hoc auaritia e inusticia in doetorib
exercentur mercedẽ ꝑdentib quȩ eis & ꝓuectu discipulorũ deber&ur persurdũ
autẽ & cecũ eos quiino boedientiȩ &ignorantie morbo d&inentꝰ. Lex innuit ad quos
esaias dixit Surdi audite & ceci intuemini adudendũ. hinon male dicendirin

Expanded text:
torale verbum; mercenarius enim Dei est, qui praedicat verbum ejus. Merces autem ejus est retributio torale verbum; mercenarius enim Dei est, qui praedicat verbum ejus. Merces autem ejus est retributio praedicationis, veraci existente hujus rei teste Paulo, qui dicit: Quae est ergo merces meamerces mercenarii tui apud te usque mane; quia enim dormire negligentes dicuntur demonstrat Dominus, discipulis mandatum dans: Vigilate, quia nescitis qua itae succedit, et lux inexstinguibilis in eo habitat. Non ergo oportet otiosum esse apud nos doctorum verbum, per omne hoc tempus cui futuri temporis mane succedit, quia et in hoc avaritia et injustitia in doctoribus exercentur, mercedem perdentibus quae eis ex provectu discipulorum deberetur. Per surdum autem et caecum, eos qui inobedientiae et ignorantiae morbo detinentur lex innuit, ad quos Isaias dixit: Surdi, audite, et caeci, intuemini ad videndum . Hi non maledicendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quuincathedra pestilentiȩ id ÷ deridentiũ ñ sedit. Nosautẽ ad eadẽ rursus exequenda
ꝑgamus Non enĩ solũ pecunarũ calũniã &uĩ lexꝓhibuit sed & omnẽ aliã & multo magis
eã quȩ ÷ inspiritalib ut nongloriã arripiamus alterius. Nc qđ alterius labore correp¬
tũ ÷ in nob̵ m& ipsis ad tirhamus ꝓpt̃ qđ a paulus dicebat Non enĩ inaliena regula
in hisquȩ parata sunt gloriari & rursus donatũ sibi dicit euu angelizare. Nubi nomi
natus ÷ xp̃s nesuꝑ alterius fundamentũ edificar& alterũ autẽ alterius int̃p̃tatio ÷
Nolebat enĩ p̃dicare ubi alt̃ p̃dicauit ut ñ mercedes abriper& alienas Dehisenĩ
mercedi .b. ait legis lator ñmorabitꝰ opus mercennariitui apudte usq mane Noniã
p̃dicantib sed adhuc discentibus mandans ñ neglegere necociosũ apudse sinere doc¬

Expanded text:
qui in cathedra pestilentiae, id est deridentium, non sedit . Nos autem ad eadem rursus exsequenda qui in cathedra pestilentiae, id est deridentium, non sedit . Nos autem ad eadem rursus exsequenda pergamus. Non enim solum pecuniarum calumniam et vim lex prohibuit, sed et omnem aliam, et multo magis eam quae est in spiritalibus, ut non gloriam arripiamus alterius, nec quod alterius labore collectum est, in nobismetipsis attrahamus; propter quod et Paulus dicebat: Non enim in aliena regula in his quae parata sunt gloriari ; et rursus donatum sibi dicit evangelizare, non ubi nominatus est Christus, ne super alterius fundamentum aedificaret . Alterum autem alterius interpretatio est: nolebat enim praedicare, ubi alter praedicavit, ut non mercedes abriperet alienas. De his enim mercedibus ait legislator: Non morabitur opus mercenarii apud te usque mane. Non jam praedicantibus, sed adhuc discentibus mandans non negligere, nec otiosum apud se sinere doc
Abbreviated transcription (Latin):
Vimꝑtulit & calũniã passus: & qđ aliis substantia ÷ hocsunt mercedes laborantibus:
ł rgo recteuis &iã horũ priuatio dicitur : Sed & quimale dicit surdo multũ noc&.
& qui ponit corãcecis offendiculũ in quo pedib offendantur. his quidẽ qui surdus÷
dũ maledicitur noc&ur. Non solũ quia deeo d&rahitur: sed quia & emendare authȩc
cauere inquib deeo detrahitꝰ ñ potest sed neccecus ab offendiculo qui ei ponitꝰ custodire
se potest: Euenit autẽ & huic & illi ex utroq mors. Ceco quidẽ dũ c̃teritꝰ ꝑoffendiculũ
Surdo autẽ maledicto quasi de principe dasx xiss&. aut aliud quippiã feciss& qđ eipe¬
riculũ ingerer&. sem& ipsũminime corrigenti & hocqđ uid&ur eẽ paruũ qđ a multis
sepe ludentib delinquitꝰ. Trrnsit ad mortẽ undenimis oportune dauid beatũ dix̃ eũ

Expanded text:
vim pertulit et calumniam passus est. Et quod aliis substantia est, hoc sunt mercedes laborantibus. vim pertulit et calumniam passus est. Et quod aliis substantia est, hoc sunt mercedes laborantibus. Ergo recte vis etiam horum privatio dicitur. Sed et qui maledicit surdo, multum nocet; et qui ponit coram caecis offendiculum, in quo pedibus offendant. Is quidem qui surdus est, dum maledicitur nocetur, non solum quia de eo detrahitur, sed quia emendare, aut haec cavere in quibus de eo detrahitur non potest; sed nec caecus ab offendiculo qui ei ponitur, custodire se potest: evenit autem, et huic et illi, ex utroque mors; caeco quidem dum conteritur per offendiculum; surdo autem maledicto, quasi de principe detraxisset, aut aliud quidpiam fecisset, quod ei periculum ingereret, semetipsum minime corrigenti. Et hoc quod videtur esse parvum, quod a multis saepe ludentibus delinquitur, transit ad mortem; unde nimis opportune David, beatum dixit eum
Abbreviated transcription (Latin):
coniungit magnis ut timore definitȩ Inimaiorib peccatis poenȩ & aminorib abstineam
sicut enĩcis sociant in mandato: ita & in poena sociant᷑. Quia quilegẽ totã seruauerit
peccauerit autẽ in uno factus ÷ omniũ reus. Sed nec frustrx calũniȩ uinconiunxit quȩ
enĩ differentie ÷ apud eũ quireb suis car& siueui siue armis forsitan aut potentia
qualib&. uel ꝑ circũ uentionẽ iudiciorũ aut fraude uel quo lib& alio similimodo his
careat. Sed & quidie tota operirtus ÷ ut acciper& mercedes ex quib cũ filuis &uxore
& parentib expectantib casdẽ mercedes uiuer& & non accepit sed dilatus : Non ne
calũniã aumpatitꝰ: nonsolũ incibo sed & perhunc &iã inuita Vitaenĩ incibo cotidia no
ducit. ergo & si cnistino recipiat qr p̃teritodie in quolabore sustinuit ꝑmansit ieiunus

Expanded text:
conjungit magnis, ut timore definitae in majoribus peccatis poenae et a minoribus abstineamus. conjungit magnis, ut timore definitae in majoribus peccatis poenae et a minoribus abstineamus. Sicut enim eis sociantur mandato, ita et in poena sociantur. Quia qui legem totam servaverit, peccaverit autem in uno, factus est omnium reus . Sed nec frustra calumniae vim conjunxit; quae enim differentia est apud eum qui rebus suis caret, sive vi, sive armis, forsitan aut potentia qualibet, vel per circumventionem judiciorum, aut fraude, vel quolibet alio simili modo his careat; sed et qui die tota operatus est ut acciperet mercedes, ex quibus cum filiis et uxore et parentibus exspectantibus easdem mercedes viveret, et non accepit, sed dilatus est, nonne calumniam et vim patitur, non solum in cibo; sed et per haec etiam in vita? vita enim in cibo quotidiano ducitur; ergo et si crastino recipiat, quia praeterito die, in quo laborem sustinuit, permansit jejunus,
Abbreviated transcription (Latin):
sumeñtia ad finẽ ꝑuenirẽ Vndedicens Non leuabitis nom̃ meũ IN INIusto ad didit & ñ ꝓfa¬
nabitis nom̃ dnĩ dt̃ urĩ Quod hiero nimi trans latio edit Ñpollues nom̃ dĩtui quomodo aũ
quisillut ꝓfanatdico id ÷ male faciendo : quiaius iurandũ transgredi. Ñpotest ad quinds̃
ꝑquẽ iur auit in tantũ bona uult quia & s̃ꝓmiserit dequibdã terribilia. illi autẽ peni¬
tuerint ñ tardat mutari sententiã suũq sermonẽ refragare ut quiddã nob̵ pidatis iN¬
pendat̃ ꝓpt̃ qđ ad didit. ego dñs qualis dequo ait ione ꝓph&ia quand oniniuite ieiu¬
nauer̃ & orauer̃ & penituit dm̃ demalitia quã locutus ÷ ut facer&eis & non fecit. Nul¬
ta autẽ & alia huius modi ꝓph&edixerunt. Non facies calũniã ꝓximotuo Nec opprim
paulatim lex eius quilegẽ accepit colat mentẽ &ea quȩ uidentꝰ paruula peccata.

Expanded text:
sumentia ad finem pervenire. Unde dicens, non levabitis nomen meum in injusto, addidit, et non profasumentia ad finem pervenire. Unde dicens, non levabitis nomen meum in injusto, addidit, et non profanabitis nomen Domini Dei vestri. Quod Hieronymi translatio edit: Non pollues nomen Dei tui. Quomodo autem quis illud profanat dico, id est, malefaciendo, quia jusjurandum transgredi non potest, nam Deus per quem juravit intantum bona vult. Qui etsi promiserit de quibusdam terribilia, illi autem poenituerint, non tardat mutare sententiam, suumque sermonem refragare, ut quiddam nobis pietatis impendat, propter quod addidit: Ego Dominus, qualis de quo ait Jonae prophetia, quando Ninivitae jejunaverunt et oraverunt, et poenituit Deum dè malitia, quam locutus est, ut faceret eis, et non fecit . Multapaulatim lex ejus qui legem accepit colat mentem, et ea quae videntur parvula peccata
Abbreviated transcription (Latin):
subspecie ueritatis delinquunc calũniã facientes ꝓximo magismente quã lingua. Quẽ¬
illud: Locutus fuerat quidẽ hȩc dñs quando iudei ad eũ dixer̃ . Quod signũ ostendir
nobis qr hȩc facis Ipse autẽ ad eos soluite tẽplũ hoc &intrib dieb. ȩdificabo illud.
sed non scđmillã dicens. hoc intentionẽ scđm quã hi qui contrreũ testimoniũ dabañ
dixerunt. dicebar .t enĩ detẽplo corporissui: Illi autẽ haec sicut d&ẽplodicta iudeorũ
ad seuerabant. undeeos & falsos testes spũ appellauit ꝓꝑiurio autẽ septuaginta.
edunt non leuabitis nom̃ meũ iniustũ iusiurandũuero. in iniusto ÷ Nonsolũ qđ pua¬
ricatur. sed &iã qđ iniuste custoditꝰ. ueluti quale illud fuit qđ hero dis filia herodiads
niurans iohannis baptiste caput abscidit: O poetebat enĩ hoceũ iusiurandũ Ñp̃bere post¬
quã tam̃ iurauit Ñcusto dire quia talia sacramenta Nec iniciũ sumere dr̃ uult sed nec

Expanded text:
sub specie veritatis delinquunt, calumniam facientes proximo magis mente quam lingua, quemillud ; locutus fuerat quidem haec Dominus quando Judaei ad eum dixerunt: Quod signum ostendis nobis quia haec facis? ipse autem ad eos: Solvite templum hoc, et in tribus diebus aedificabo illud, sed non secundum illam dicens hoc intentionem secundum quam hi qui contra eum testimonium dabant dixerunt, dicebat enim de templo corporis sui, illi autem haec sicut de templo dicta Judaeorum asseverabant: unde eos et falsos testes Spiritus appellavit. Pro perjurio autem Septuaginta edunt: Non levabitis nomen meum in injustum. Jusjurandum vero in injusto est, non solum quod praevaricatur, sed etiam quod injuste custoditur, veluti quale illud fuit quod Herodes filiae Herodiadis jurans, Joannis Baptistae caput abscidit ; oportebat enim hoc eum jusjurandum non praebere; postquam tamen juravit, non custodire, quia talia sacramenta nec initium sumere Deus vult, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
sua & corpus : Lauat aute uestẽ suã & corpus quimundit sem& ipsũ totũ. Idest interiorẽ exte¬
rioreque suũ hominẽ : Quia intra uostimenta corpus est sicut intra exterioaẽ hominem
omo interior. Quomodo autẽ lauat aut ꝑbapstismũ aut ꝑ abuntiã lacrimarũ inmitantiũ
aquas baptismatis euiautẽ hoc non facit portabit iniquitate sua raributionẽ uidelic& iniusticiȩ
sicenĩ diuinã scripturã in peccatis poenas restiuere inuenies cõminante : Vnde ierechiel dm̃
induxit dicentẽ : Non pasc& oculos mecs suꝑte & non miserebit᷑ sediuastuas pona suꝑte &
ab ominacionestux : in inediotuerunt sedessaus sic & ipse docit sacer dotes loquimini ad cor

Expanded text:
sua et corpus. Lavat autem vestem suam et corpus, qui mundat semetipsum totum, id est interiorem extesua et corpus. Lavat autem vestem suam et corpus, qui mundat semetipsum totum, id est interiorem exterioremque suum hominem; quia intra vestimenta corpus est, sicut intra exteriorem hominem homo interior. Quomodo autem lavat? Aut per baptismum, aut per abundantiam lacrymarum imitantium aquas baptismatis. Qui autem hoc non facit, portabit iniquitatem suam, retributionem videlicet injustitiae. Sic enim divinam Scripturam in peccatis poenas restituere invenies comminantem. Unde Ezechiel Deum induxit dicentem: « Non parcet oculus meus super te, et non miserebitur; sed vias tuas ponam super te, et abominationes tuae in
Abbreviated transcription (Latin):
ticipũ aut captũ ab estiatã de ingeniis quic̃ deaduenis. labit uestȩssuas & sema ipsũ a qua
& cotaminatus erit usque aduesperũ & hoc ordine mundus fi& : Quod si non lauerit uesti¬
Intantũ maligni in eooperentur. demones sicut fuit iudas quidiabulo ingrediengente in cor
cũ quita igerit marticina aut abestiis capta Id÷ qui cõmunicauit siue particeps fuit cũ his
qui predicti sunt dict : Hic autẽ eũ qui comedit uidelic& quitotũ illius peccatũ suũ pro¬
priũ fecit suã que malignã intentionẽ expleuit exmalo quodille cõmissit sicut fuerut
annas& caiphas qui non simpliciter iude partipes sunt ꝓditionis effeoti: Ipsien im
ementes ꝓdicionis ei dederunt pecumiã &olime surientes ł desiderantes mortẽdnĩ ad pacemd̃
nutriendã uesuã intencionẽ & ad satis faiendũ desiderio : Perudã preualuerunt huius
modi comedere morticina & abestus capita dicunt᷑ : Quin ecesse habent liuare uestim̃ta

Expanded text:
quam de advenis, lavabit vestimenta sua et semetipsum aqua, et contaminatus erit usque ad vesperum: et hoc ordine mundus fiet. Quod si non laverit vestiin tantum ut maligni in eo operentur daemones, sicut fuit Judas qui diabolo ingrediente in corde eum qui tetigit morticina, aut a bestiis capta, id est, qui communicavit sive particeps fuit, cum his qui praedicti sunt, dicit. Hic autem eum qui comedit, videlicet qui totum illius peccatum suum proprium fecit, suamque malignam intentionem explevit, ex malo quod ille commisit, sicut fuerunt Annas, et Caiphas, qui non simpliciter Judae participes sunt proditionis effecti, ipsi enim ementes, proditionis ei dederunt pecuniam, et olim esurientes, vel desiderantes mortem Domini ad pascendam, nutriendamve suam intentionem, et ad satisfaciendum desiderio per Judam praevaluerunt. Hujus nodi comedere morticina, et a bestiis capta dicuntur, qui necesse habent lavare vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ doctorale cõmisit. A ꝑte ergo ꝑeaquȩ nunc dicta sunc legis lator doctorib: iudeorũ
p̃cepit. Nequaquã totius legis int̃p̃tationẽ eos ad crectare sed cede quȩdã pauperi & psilito
doctorib uidelic& gentiũ pauperes &enĩ hi sunt quia spauperes eẽ p̃ceptisunt & ad eos dicebañ
Beati pauperes spũ qrpsocũ tregnũ cȩlorũ ꝓalitiaũ ut nunc sem& ipsos cognationi abrehȩ¬
subinferentes & ad dhñ accedentes. Nodo ꝑfidẽ ergo hoc qđ legitꝰ ñ occides p̃ adulterabis
doceant &iudeorũ doctores. Quȩcũq aũ necerariã habent contẽplationẽ &inter p̃tationẽ
uelutiea quȩ sunt demundaitionib: desacrificiis & alia similia doctorib & ȩcclesiȩ cedanc & que
decidunt demessuraeorũ id÷ quȩ cũq cernuN eostraens gredientia quȩ uidelic& Vndeenĩ¬

Expanded text:
bus compensare. Mystice ergo per ea quae nunc dicta sunt, legislator doctoribus Judaeorum praecepit nequaquam totius legis interpretationem eos attrectare, sed cedere quaedam pauperi et proselyto, doctoribus videlicet gentium: Pauperes etenim hi sunt, quia spiritu pauperes esse praecepti sunt, et ad eos dicebatur: Beati psubinferentes, et ad Deum accedentes, modo per fidem. Ergo hoc quod legitur: Non occides, non adulterabis, doceant et Judaeorum doctores, quaecunque autem necessariam habent contemplationem et interpretationem, veluti ea quae sunt de mundationibus, de sacrificiis et alia similia, doctoribus Ecclesiae cedant. Et quae decidunt de messura eorum, id est, quaecunque cernunt eos trans gredientia, quae videlicet i
Abbreviated transcription (Latin):
ego dñs fines nobis bonȩ conuersitionis legis lator ostendit : Simulq & peccata
quã ad se inuicẽ habeant cognationẽ tradit quȩ enĩ nos parua putamus maxima sut̃
si quidẽ inmendatio singulis ut ita dicã dieb solemus delinquere uelloco. uel studio
similit̃q iuris iurandi p̃uaricatione. hȩc aũ in tantũ sunt praua ut ea furto coniungeret
& recte quia furto operrtꝰ plerũq menditiũ ꝓpt̃ qđ ⁊ acharias ꝓphaa falcẽ quã
contẽplatus ÷ longitudinis cubitorũ uiginti & latitudinis cubitorũ decẽ contrafures¬

Expanded text:
em. Fines nobis bonae conversationis legislator ostendit, simulque et peccata quam ad se invicem habeant cognationem tradit. Quae enim nos parva putamus, maxima sunt, siquidem in mendacio, singulis ut ita dicam diebus solemus delinquere, vel loco, vel studio, similiterque jurisjurandi praevaricatione. Haec autem intantum sunt prava, ut ea furto conjungeret, et recte, quia furtum operatur plerumque mendacium, propter quod Zacharias propheta falcem quam conte
Abbreviated transcription (Latin):
huc uitem nonita. sed quuobtulerit holo caustum siue uictimam adostium tabernaculi
testmonm Nor ad duxeriteam ut offeritur dno: Consum matum suepsectm
seris tum dicems Itotantum ut holoc austum fierca : En nuem taneni & iuhoc
poeni mprecepit: Quienim in itium fecit hoc adtrectandi & proibnturest
ilil disfert abeo qui conplerit : Sedutriusq poena perditio de populo est
itaut nonporsit ultralic in populs gere Neque decir cumcissione glouiari:
uepdegenere haburham semetipsum ornare aut israhelita dici sedin¬
teroreputiũ habentes  aligenigenis consatuatur e hoc e disꝑdi quempiã
depopulo suo : Ergo quicũq: & ĩniunt legis mandata seuterminos truns gredi¬

Expanded text:
erit holocaustum sive victimam, et ad ostium tabernaculi testimonii non adduxerit eam, ut offeratur Domino, consummatum sive perfectum sacrificium dicens, intantum ut holocaustum fieret, eamdem tamen et in hoc poenam praecepit. Qui enim initium fecit hoc attrectandi et prohibitus est, nihil differet ab eo qui complevit. Sed et utriusque poena perditio de populo est, ita ut non possit ultra hic in populo degere, neque de circumcisione gloriari neque de genere Abraham semetipsum ornare, aut Israelita dici, sed inter praeputium habentes et alienigenas constituatur: hoc est disperdi quempiam de populo suo. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ute pindias quas lib& itaut homicidio singuinis cõpararentur Sppte¬
comedunt dequib dicebat dauid quide uorant plebẽ meã sicut escãpanis faciẽsuã
offirmat dr̃  uidelic& xp̃m: Ipse ⁊ enĩ imago patris: quia quiuid& filiũ uid& & pitrẽ
ipsi &iã iudex ÷ & necessarie ad cõminandã hisquimaloũ sunt operatores disꝑdapo
nitur qđ de monstrat đđ dicens. Vultus autẽ dñi suꝑ facientes mala ut ꝑdat deerra
memoriã eorũ. Hic animã sanguinẽ comedentẽ ꝑdit depopulo cius de cõmiuni uide

Expanded text:
vitae per insidias quaslibet, ita ut homicidio sanguinis comparetur. Et proptem sanguinem comedunt, de quibus dicebat David: Qui devorant plebem meam sicut escam panis , faciem suam obfirmat Deus, videlicet Christum: ipse est enim imago Patris, quia qui vidit Filium, videt et Patrem: ipse etiam judex est, et necessario ad comminandum his qui malorum sunt operatores, disperdam, ponitur; quod demonstrat David dicens: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra mem
Abbreviated transcription (Latin):
nis quiperegrinantur apuduos quiobtulerit holo caustum siucuietimam .÷ & adostium.
taber naculi testimonii nonad duxerit eam ut offeratur dnõ: INteribit depopulo suo
e sieldem dicere legis lator uid&ur : Uerunt amen populum cuiabeo lexinponi¬
tur cautumreddit cadem quippe frequenter dicens. Ostendithoc man¬
ddatum pecessarium esse Nimis que utilero. Uerum tamen Nefrustra
idipsum rur susdicit. Sed supra quidem occidentem solum modo ut aliquo
facer & sacrifitium: Nonta me nomni modo. & reliqua sacrifitufatientẽ penȩ subiedt¬

Expanded text:
nis qui peregrinantur apud vos, qui obtulerit holocaustum sive victimam, et ad ostium nis qui peregrinantur apud vos, qui obtulerit holocaustum sive victimam, et ad ostium tabernaculi testimonii non adduxerit eam, ut offeratur Domino, interibit de populo suo. Et si eadem dicere legislator videtur, verumtamen populum, cui ab eo lex imponitur cautum reddit, eadem quippe frequenter dicens, ostendit hoc mandatum necessarium esse, nimisque utile; verumtamen nec frustra ad ipsum rursus dicit, sed supra quidem occidentem solummodo, ut aliquod faceret sacrificium, non tamen omnimodo et reliqua sacrificii facientem poenae subje
Abbreviated transcription (Latin):
cum quibus fornicati sunt : siue ut .lax & nom in molabunt ultra sacrifitiasua super
uacuis Cumeis ad nõ praeceptum fuiss&. Non faciestibiidolum Ne comnem
similitudinem eorum quae incaelosunt sursum & INterradeorsum. Et que cum¬
quae in aquis subtus temem. Vitulum fece runt Conflatilem &uitulo sa crifitium
obtulerunt causagustrimargie sumere sacri fitiauolentes : pedagogus eorum lexdo eis
offerre sacristia praccepit: ut in his occupati ab omniido latriȩ sacrifitio sem& ipsus abstine¬
ant Ethare sancit quaelexeos prohibens abidolorum sacrifitus simuldocere &iã
figuras misteriorum futurorum potuissent. Beneautem seruire idolis fornicationẽ
appelauit Aperte noslocens quia nostras animas dr̃ sibi ad salutem despondit &ideoforni¬
citio dicitur ab illo discessio Insuperterr&cos. quiincarne fornicantur & doca quale
estfornicationis peccatum. Utidolorum cultum fornicationem. & ad demones con¬
fugium fornicationem. Nominar& & adipsos dicis. Homo defilis is rahel adeadue¬

Expanded text:
cum quibus fornicati sunt . » Et in vacuis. Cum eis a Deo praeceptum fuisset: Non facies tibi idolum, nec omnem similitudinem eorum quae in coelo sunt sursum, et in terra deorsum, et quaecunque in aquis subtus terram, vitulum fecerunt conflatilem, et vitulo sacrificium obtulerunt, causa gastrimargiae, sumere sacrificia volentes, paedagogus eorum lex, Deo eos offerre sacrificia praecepit, ut in haec occupati, ab omni idololatriae sacrificio semetipsos abstineant, et haec sancit, quae lex eos prohibens ab idolorum sacrificiis, simul docere etiam figuras mysteriorum futurorum potuissent. Bene autem servire idolis fornicationem appellavit, aperte nos docens quia nostras animas Deus sibi ad salutem despondit, et ideo fornicatio dicitur ab illo discessio. Insuper terret eos qui in carne fornicantur, et docet quale est fornicationis peccatum, ut idolorum cultum fornicationem, et ad daemones confugium fornicationem nominaret, et ad ipsos dicens: Homo de filiis Israel, et de adve
Abbreviated transcription (Latin):
Ihs̃ inmolatus ÷ : idẽq sacrificiũ ꝓomnihumano genere ad expiationẽ in mundatia¬
rũ nostrarũ obtulit: Quarũ in munditiarũ : id est a preuaricitionib: eorũ inquid
cunctis que peccatis : Animȩ quippe in munditia non mortui polłitio nom porcinus
cibus non quippum aliud simile sed nocere ꝓximo : peccare in dm̃ ucl inmandatidĩ
Iuxta huncritũ faci& tabernaculo testimonii qđ fixũ ÷ intercosinmedio sorciũ habi¬

Expanded text:
Jesus immolatus, id est sacrificium, et pro omni humano genere, ad expiationem immunditiarum naturarum obtulit, quarum immunditiarum? id est a praevaricationibus eorum, inquit cunctisque peccatis; animae quippe immunditia, non mortui pollutio, non porcinus cibus, non quidpiam aliud simile, sed nocere proximo est, et peccare in Deum vel mandata Dei. Juxta hunc ritum faciet tabernaculo testimonii, quod fixum
Abbreviated transcription (Latin):
offera uitulum & rogans prose & prodomosua. Solentceci in lumine offendere¬
& infideles in legedi scandalizari. Quodparus sciens tamde pauli uasis clectionis
cpistolis. quamdeomni. diuinascriptura dixit inquibussunt quedam difficilia intel¬
lectu que indocti & instabiles de prauant. Sicut & c&eras scripturas ad suam ipsorũ
perditionem. hoc & nunc paciuntur quiad sũam uoluntatem & nonueram intentio¬
nem intellegunt legendi. & noxium animae ac pestilentem idolorum cultu con¬
stituere abhisquaedicta sunt alegis latore in aniter cogitant. namdicunt. super
duoshyrcos lexsortem mitti precepit. Vnum dño. alterum autem ademis¬
sionem separari precepit. Lmissarium autem appellant diabolum.
texhoc occasionem prebeant ad colendum malignum intantum aure sobstra
bile est quodds sacrificium ipsediabolo offerri precipiat
ui peripsum morsen &fratrem &filium & filiam aciuitatem integram quacad

Expanded text:
offeret vitulum rogans pro se, et pro domo sua. Deofferet vitulum rogans pro se, et pro domo sua. Deet infideles in lege Dei scandalizari; quod Petrus sciens tam de Pauli vasis electionis Epistolis, quam de omni divina Scriptura dixit: In quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras, Scripturas, ad suam ipsorum perditionem. Hoc et nunc patiuntur, qui ad suam voluntatem, et non ad veram intentionem intelligunt legem Dei, et noxium animae ac pestilentem idolorum cultum constituere, ab his quae dicta sunt a legislatore inaniter cogitant. Nam dicunt: Super duos hircos lex sortem mitti praecepit, unum Domino, alterum autem ad emissionem separari praecepit; emissarium autem appellant diabolum, ut ex hoc occasionem praebeant ad colendum malignum, in tantum aures obstrudbile est, quod Deus ipse sacrificium diabolo offerri praecipiat, qui per ipsum Moysen, et fratrem, et filium, et filiam, et civitatem integram quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
eprecabitur & proco idest prodomo propriae carnis nam & si peccatum non fe
necdolus inuentus: in orecius. Uerumtamen adam indutus est qui propici¬
ationcm propter maledictum quod semel humano superinductum est gene¬
riopus haber&. Audiergo paulum adebreos dexp̃otalia scribentem.
Qui non hab& cotidie necessitatem. quem ammodum sacerdotes. primum prosuis
delicts hostias offerre deindepro populo. Hocenimfecit semel scofferendo:¬
umque obtulerit uitulum xorauerit prose & prodomosua. Duos hyrcos stare
faci& coramdño in ostio tabernaculi testimonii mitt& superutrumque sortes
unamdño & aliam capro emissario cuius sors exieritdño.
Offerr& illum propeccato cuius autem in capram cmissarium statu&cum uiuumcoram
dño. ut fundat preces supereo &mittatillum insolitudinem. hisrite celebrabitis

Expanded text:
Deprecabitur et pro eo, id est, pro domo propriae carnis: Nam et si peccatum non fecit, Deprecabitur et pro eo, id est, pro domo propriae carnis: Nam et si peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus , verumtamen Adam indutus est, qui propitiationem propter maledictum, quod semel humano super inductum est generi, opus haberet. Audi ergo Paulum ad Hebraeos de Christo talia scribentem: Qui non habet quotidie necessitatem, quemadmodum sacerdotes primum pro suis delictis hostias offerre, deinde pro populi, hoc enim fecit semel se offerendoumque obtulerit vitulum et oraverit pro se et pro domo sua, duos hircos faciet stare coram Domino in ostio tabernaculi testimonii, mittetque super utrumque sortes, unam Domino, et aliam capro emissario. Cujus sors exierit Domino, offeret illum pro peccato; cujus autem in caprum emissarium, statuet eum unum coram Domino, ut fundat preces super eo, et mittat illum in solitudinem. His rite celebratis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. rectrimmolari ab eoquipoenitentiam agit ostendimus. Ut pute intem¬
pestatem & fluctu constituti usquedum pocnitentiac eius suscipiatur sacrificium
ries autem ut pute ducatum regi prebens deputatus. rec te inholocaustum id est in
uir tute & perfectione uite accipitur. Quorum estenim nisi prepositorum docere
perfecta hisitase habentibus omnimodo dicis. Cursihircos propeccato lexp̃cepit
offerri nuncaiam uitulum offerri precepit. Vna autem ratione breuiq solui
atque explanaripotest. Quia non unius generis sed tam peccatorum quamius¬
torumest unigeniti sacrificium It propterea hirci progenere quodam modo
peccatorum offerri precipiuntur. Nitulus autem proilistis quiabos cumsit
ad operandum aptum animal. In persona iusti secundum legem accipitur.
Inde & uitulo ait orabit prose &prodomosua Domumdi iustos appellans
h abitat enimincis &inambulat ipsc est corumds & illicius populus

Expanded text:
dicitur, recte immolari ab eo qui poenitentiam agit ostendimus, ut pote in tempestate et fluctu constituti, usque dum poenitentiae ejus suscipiatur sacrificium; aries autem, ut pote ducatum gregi praebens, deputatus recte in holocaustum, id est, in virtute et perfectione vitae accipitur. Quorum est enim, nisi praepositorum, docere perfecta? His ita se habentibus omnimodo dicis: Cur si hircos pro peccato lex praecepit offerri, nunc etiam vitulum offerri praecepit? Una autem ratione, brevique solvi atque explanari potest, quia non unius generis, sed tam peccatorum quam justorum est Unigeniti sacrificium; et propterea hirci pro genere quodammodo peccatorum offerri praecipiuntur; vitulus autem pro justis, quia bos, cum sit ad operandum factum animal, in persona justi secundum legem accipitur. Unde et in vitulo ait: Orabit pro se et pro domo sua, domum Dei justum appellans; habitat enim in eis et inambulat, ipse est eorum Deus, et illi ejus populus.
Abbreviated transcription (Latin):
recede ab ab ominationib. oport& & nullatenus hecfacere quȩ colebant antiquiores quitri
prãm polluerunt. hicenĩ antiquiores quidẽ nobs̃ in c̃ditione quia in uisibilesunt crea¬
turȩ. polluerunt aũ hominũ genus in oboedientiã ei adam & alia postillũ mala suggo¬
rentes ueluti mendatiũ homicidiũ & quȩcũq dissimilias̃. Itautdñs dediabulo dicer&
illeabintio mendaix a homiadit Sugges ser̃ aũ eis quimentẽ lubricã &uergentẽ ad malũ
habebunt: Nã nec abel ecs&h nece noch nec noe Necalus iustis suggere potuer̃ uel magis
sugger̃ sedñ obtinuer̃ sed inrisis̃ ab eis & recesser Neq enĩ minio cogitatione signora ñiusts¬

Expanded text:
recedere ab abominationibus oportet, et nullatenus haec facere, quae colebant antiquiores qui terram nostram polluerunt. Hi enim antiquiores quidem nobis sunt in conditione, quia invisibiles sunt creaturae. Polluerunt autem hominum genus, inobedientiam ei Adam et alia post illum mala suggerentes, veluti mendacium, homicidium et quaecunque his similia sunt; ita ut Dominus de diabolo diceret: Ille ab initio mendax et homicida est . Suggesserunt autem eis qui mentem lubricam et vergentem ad malum habebant; nam nec Abel, nec Seth, nec Enoch, nec Noe, nec aliis justis suggerere potuerunt, vel magis suggesserunt, sed non obtinuerunt, sed irrisi sunt ab eis et recesserunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Monidulterari. uonfirari uonsultum testimnonum dicere patrem a matrem honorare illigere proxi¬
mos seruos liberos facere. Ieunarefrequenier uelorare. Nonarcum seribit locum qua semper sunt
utilia. &cumeuangelica conuersatiome comimnuna. Harcutem quie secundam sema ppsasunt super¬
flua sedcusȩ cuuselam sunt exiuis tagratia condudiloco utcognoscant quiatem poralu
sunt Ommaenim quacloco seruiunt seruire &iam ordinatasunt tempori Deputata sins
igitur loco sacrifitia emundationes mortuorum. & seminis flixum patientium a leprosotum
&e menstruatarum Ouachae persacrisitia essectumnlabent. Simlterat ma esiguritim
pascha scenopheia pente costen Nec non ne omeniȩ & sabata. Oportebat enim omni modo
sacrisitia &iam inistis offerri. Quia autem hȩ misteriorum dnõ iN plendorum figuras habo¬

Expanded text:
non adulterari, non furari, non falsum testimonium dicere, patrem et matrem honorare, diligere proxinon adulterari, non furari, non falsum testimonium dicere, patrem et matrem honorare, diligere proximos, servos liberos facere, jejunare frequenter vel orare, non circumscribit loco, quia semper sunt utilia, et cum evangelica conversatione communia. Haec autem quae secundum semetipsa sunt superflua, sed causae cujusdam sunt exquisita gratia, concludit loco, ut cognoscant quia temporalia sunt, omnia enim quae loco serviunt, servire etiam ordinata sunt tempori. Deputata sunt igitur loco sacrificia, emundationes mortuorum, et seminis fluxum patientium, et leprosorum, et menstruatarum, quia et haec per sacrificia effectum habent; similiter Azyma, et figuratum Pascha, Scenopegia, Pentecosten, nec non Neomeniae et Sabbata; oportebat enim omnimodo sacrificia etiam in istis offerri: quia autem haec mysteriorum Domino implendorum figuras habe