comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ugil apugillus dr̃ pugil pugilis qui certat pug¬
nis et pugilor laris pugnare certare ulquen¬
dam ludum excere uł se paneratũ facere de
manu ĩmanũ aliquid subtrahere iindehic pugillator¬
toris pugnator pugil sed pugil exꝓp̃a fortitudine pu¬
apugil uł pugilor d̾r hic pugillatus tus .i. ars uł acto

Expanded text:
Item a pugillus hic pugil -is, qui certat pugnis, et pugillor -aris, pugnare, certare vel quendam ludum exercere, scilicet pancratium facere, idest de manu in manum aliquid subtrahere; unde hic pugillator, pugnator, pugil, sed pugil ex propria fortitudine, pua pugil vel pugillor hic pugillatus -tus, idest ars vel actus
Abbreviated transcription (Latin):
dermania adigno et maniadcã ẽ germania terradi¬
nes ppłio ̃ maibus Uonde ppt fecimditatẽgignendoꝵ
ppeor ĩmaniũ dc̃ã ẽgermania Et sut due alo tces gerna
mesupiorunta septẽtrionalẽ occeanũ inferior circa
etaraneo nacõnes senissimio duratefrigoribus&ue
mons ex ipõ elirigore traxerũt feroces aiõ sũt ibi
homĩs a& semꝑidomiti raptu renaruq uiuctes hoiũ
płime gentes uarie armis discordes hĩtu lingius
dissone et origine uocabulorũ intrite iinde germa¬
germaniã deuicit uł quia eo anno natus est quo
pater eius germaniã deiicit

Expanded text:
em a gigno et immania dicta est Germania, terra dives populis immanibus, unde, propter fecunditatem gignendorum populorum immanium, dicta est Germania. Et sunt due Germanie: superior iuxta septentrionalem oceanum, inferior circa et immanes nationes sevissimis durate frigoribus, que mores ex ipso celi rigore traxerunt; feroces animo sunt ibi homines, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurime gentes varie armis, discolores habitu, linguis dissone et origine vocabulorum incerteGermaniam devicit, vel quia eo anno natus est quo pater eius Germaniam devicit
Abbreviated transcription (Latin):
iinde hic geron gerontis et hec geronta te .i. senex
ulł sacerdos Onde geronteus tea teum et geronti¬
cus ca cum .i.semlis uł sacerdotalis
Serontocomiũ miĩ genis neutri hospitale locus

Expanded text:
 hic geron -tis, et hic geronta -te, idest senex vel sacerdos, unde geronteus -a -um et geronticus -a -um, idest senilis vel sacerdotalis, erontocomium, idest hospitale, locus
Abbreviated transcription (Latin):
adgenituram ł naturalis uł genitura forma uel
ymago .i ĩquagenitus ẽ Et hic genits̃ ꝓquodã caũ
quia alios casus ex se gignat uł quia ꝑipm̃ genus
significamus ut cũ dicimus hoc genus p̾ami¬
Genitor agigno gignis drͣ hic genitor toris Et est
genitor nomen nature uł originis pr̃dignitatis
uł honoris Unde senes prẽs dicimus
ta. tum. et hic genitus ꝓfilio et hec genita pfilia Ge
nitus cõponitur ĩgenitus ta. tum .i. nõ genitus
p̾mogenitus ta tum. et unigenitus tatum. p̾moge¬
nitus añquã nullus unigenitus postꝙ nullus Et
Genius genii mascu. geñis deus qui p̃est nupciis
uł deus nature Et dr᷑ agigno gignis quia qͣr uimi
hẽat om̃i rerũ gignendarũ uł dr᷑ agignendis libe
Sedcubile ẽ cubinalis lectus acubando nõ agignen¬
do adgenialem fit ascensus causagignendi liberos
adcubile fit descensus solum causa concubendi Et
lnc et hec genialis et hoc geniale .i. naturalis uł nup¬
cialis uł poluptuosus Ethmc geniałr adu̾biũ .i. na

Expanded text:
ad genituram, scilicet naturalis, ut genitiva forma vel imago, in qua quis genitus est. Et hic genitivus pro quodam casu, quia alios casus ex se gignat, vel quia per ipsum genus significamus, ut cum dicitur ‘hoc est genus Priamieo formatis: unde hic genitor -ris, et est genitor nomen nature vel originis, pater dignitatis et honoris, unde senes patres dicimus;  filio, et hec genita pro filia. Et genitus componitur ingenitus -a -um, idest non genitus, primogenitus -a -um et unigenitus -a -um: primogenitus ante quem nullus, unigenitus post quem nullus. Etgigno hic Genius, deus qui preest nuptiis, vel deus nature; et dicitur sic quia quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, vel a gignendis libersed cubile est concubinalis lectus, a cubando non a gignendo: ad genialem fit ascensus causa gignendi liberos, ad cubile fit descensus solum causa concubandi. Et hic et hec genialis et hoc -le, idest naturalis vel nuptialis vel voluptuosus, et hinc genialiter adverbium, idest
Abbreviated transcription (Latin):
Senista agenus dr hiect hoc genistaste geniste quidã
linquentes uxores suas babilomis mlieribus ad¬
hyserũt Quidã autẽ ibraheliticis cõiugiis tm̃ con¬
raiti uł ex eis geniti dũ reu̾si eẽnt debabilonia diui¬
serunt se ab onũ ppło et assumpserũt sͥ hoc nomen
Deo uł agignendo et pudenda ꝓxẽcundia dicuntur
unde et opiũt᷑ dñr eciam ĩ honesta quia non habẽt
spẽm decoris sic̃ membra que inpmiptu sut Idem
ueretrũ unde hic et hec genitalis & hoc genitaleq
spectat et ꝑtinet adgenitale uł ad geniturã scõm

Expanded text:
scitur. Et hic et hec Genista -e: Geniste quidam us Dei, plerique, relinquentes uxores suas, babiloniis mulieribus adheserunt; quidam tamen, israeliticis coniugiis tantum contenti vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babilonia, diviserunt se ab omni populo et assumpserunt sibi hoc nomen vel a gignendo. Hec et pudenda pro verecundia dicuntur, unde et operiuntur; dicuntur etiam inhonesta, quia non habent speciem decoris, sicut membra que in promptu sunt, idem et veretrum; unde hic et hec genitalis et hoc -le, quod spectat vel pertinet ad genitale
Abbreviated transcription (Latin):
Gentilis agens orͣ hic et hoc gentilis et hoc gentile
Et simt gentiles ꝓp̾e qui noc circimicidũt᷑ ut indei
nec baptizantur ut xpĩani iinde et gentiles dũr
quia tales existut ut sunt geniti sco xpĩani non
ita sunt ut fuerũt geniti quia sũt baꝑtirati Silit
et iudei mutant᷑ quia circũcidunt᷑ Et hoc gentilr
adu̾biũ et hoc gentilitas tatia .x collc̃io gentilum

Expanded text:
Et a gens hic et hec gentilis et hoc -le; et sunt gentiles proprie qui nec circumciduntur ut Iudei, nec baptizantur ut Christiani; unde et gentiles dicuntur quia tales existunt ut sunt geniti, sed Christiani non ita sunt ut fuerunt geniti, quia sunt baptizati. Similiter et Iudei mutantur, quia circumciduntur. Et hinc gentiliter adverbium, et hec gentilitas -tis, idest collectio gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
Genua simt cõmissiones femorũ et cruriũ dcãsic
quia ĩ utcrosunt genis oppoita ibi enũ coherent sibi
quia infans ĩutero caput tenct incliatũ enter
genua Et hunc ẽq homĩes dũ adgemia se psiernũ¬
tur statimlacrinant᷑ uoluit enĩ natura eos ute
matermĩ uememorare ubi q̃i ĩtenebrisꝯ sidebãt
añteꝙͣ uenirent adlucem Et nota ꝙ genua ⁊ seces¬
Et hinc genninus dens maxillaris et eciã qͥlibet
dens pt̃ dici genuinus ageniouł agigno qr nał¬

Expanded text:
genua sunt commissiones femorum et crurum, dicta sic quia in utero sint genis opposita; ibi enim coherent sibi, quia infans in utero caput tenet inclinatum inter genua; et hinc est quod homines, dum ad genua se prosternunt, statim lacrimant; voluit eos enim natura uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebris considebant antequam venirent ad lucem. Et nota quod genet hic genuinus dens maxillaris, et quilibet dens potest dici genuinus a Genio vel gigno, quia
Abbreviated transcription (Latin):
potens qui nullam habet difficultatẽ inqualibet
re facienda sed eam adeffectum deducit ⁊ inde
et eam medicinã dicimus efficacem que efficit
id ppter quod data ẽ Et comꝑatur efficxcior cis¬
simus Unde efficaciter eius cissime adu̾biũ Et

Expanded text:
potens, qui nullam difficultatem habet in qualibet re facienda sed eam ad effectum ducit, unde et eam medicinam dicimus efficacem que efficit illud propter quod data est, et comparatur -cior -simus, unde efficaciter -cius -me adverbium et
Abbreviated transcription (Latin):
tertera Et hic .& hec matruelis et hoc ele ꝑtinens
ad materteram Matrueles eciã dieũt᷑ filii materte¬
Nattheus inhebreo donatus exp̾mitur ĩdem eciam
appellatur leui detribr aquo ortus ẽ inlatino aũt
exope publicani nomen accepit quia expublicaĩs
fuit eectus & inapłatum tnslatus Et ut nult pap̃¬

Expanded text:
eodem, et hic et hec matruelis -le, pertinens ad materteram; matrueles etiam dicuntur filii matertematappellatur Levi ex tribu a qua ortus est. In latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. M 59
Abbreviated transcription (Latin):
d ĩꝑa arapio dr̃ hecripa ripe qr rapa quia¬
⁊ rapiatur ab aqua iinde hec ripula ripule
dimni. Et ripatils ta tum. xipam hñõ &e hoc
ripatum tributũ q accipitur in ripis Et ripatim
.i. ꝑripas uł deripa inripam Et designat in locũ
riparum sic hostia hostiatim et ꝓducit ripa p̾mã¬

Expanded text:
 a rapio hec ripa -pe, quasi rapa, quia rapiatur ab aqua, unde hec ripula -e diminutivum, et ripatus -a -um, ripam habens, et hoc ripatum, tributum quod accipitur in ripis, et ripatim, idest per ripas vel de ripa in ripam, et designat locum riparum, sicut hostiatim. Et ripa com
Abbreviated transcription (Latin):
Trimatria tris ꝯponitur cum atros qd̾ ẽ mons Et dr̃
hec trinuatria .i. sicilia atribus montibus parthino
lilibeo et peloro eadem dr̃ et triq̃tra qĩ triquadra.i.
intres quadras diuisa ꝓpter tres p̃dictos montes
triniatria ergo ẽ grecumi sed triquatra latinũ et eq̾¬
pollent Oracius inẜmonibus Quid militibus pro¬
crium. et trinacerms na nuĩ et triquatrius tria triũ
et triquatrinus nanum .i. siciliensis

Expanded text:
tristega. Item componitur cum acros, quod est mons, et dicitur hec Trinacria, Sicilia, a tribus montibus, scilicet Pachino, Lilibeo et Peloro, eadem dicitur Triquetra, quasi triquadra, idest in tres quadras divisa propter tres predictos montes: Trinacria ergo grecum est, sed Triquetra latinum, et equipollent; Oratius ‘quid militibus pro-um, et trinacrinus -a -um, et triquatrius -a -um, et triquatrinus -a -um, idest siciliensis
Abbreviated transcription (Latin):
stris stre dr unde trimensẽ dr̃ quoddam gems
ordei quia satũ post tres menses colligitur Nam
ibi ꝓpter aquam uł aliam cãm matura sacio omis¬
sa ẽ p̃sidium ad ħ petitur quia cum pcc̃itas cogit
uerno tpẽ semĩatura celeriter colligit᷑ q̾a pꝰtres mẽ

Expanded text:
ris -e; unde trimense dicitur quoddam genus ordei quia satum post tres menses colligitur: nam ubi propter aquam vel aliam causam matura satio omissa est, presidium ab hoc petitur quia, cum necessitas cogit, verno tempore seminatur et celeriter coll
Abbreviated transcription (Latin):
dona uenumt ad qnͥquaginta unũ ducamus per
trigonũ qñquaginita et unũ et fuĩt centũ et qnͥ¬
quagintatros quia igitur omĩs nrrã oꝑacio infide
trinitatis exhĩta ad iubileum .i. requiem tendit
decem et septem ter ducimus ut adqnͥquaguita et
unũ uenire debeainus et uera nrã requies tũc est
cum ipãm iam claritatem trinitatis agnoscimꝰ

Expanded text:
 per trigonum quinquaginta et unum, ut fiant centum quinquaginta tres. Quia ergo omnis nostra operatio in fide Trinitatis exhibita ad requiem tendit, decem et septem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
rubeo iinde hoc rosula le et rosella lle. ambo dimi
et hoc posariũ colleccio rosaꝵ uł locus ubi rose repo¬
locus ubi rose crescunt et rosaceus ceꝗ ceum et ro¬
seus uosca roseum iinde roscplus ola. olimi. Roseus
dr̾ acalore rosaçens ex mat̾ia rosenm rubor facit
rosaceum matei̾a et itacolor uoseus erit rosacra corã
Ri osata arosa drhec rosata rosate quedam uestis quã
greci feniocam uocant nos cogciniũ hac subcon¬
sulibus romam usu sunt nulites iinde rosatian
tiqͥ uocabant᷑¬

Expanded text:
rubeo; unde hec rosula -e et rosella, ambo diminutiva, et hoc rosarium, collectio rosarum vel locus ubi rose repolocus ubi rose crescunt, et rosaceus -a -um et roseus -a -um, unde roseolus -a -um. Roseus dicitur a colore, rosaceus ex materia; roseum rubor facit, rosaceum materia, et ita color roseus erit, rosacea corona. Item a rosa hec russata -e, quedam vestis quam Greci feniceam vocant, nos coccinum. Hac sub consulibus romani usi sunt milites, unde etiam tus vocabant
Abbreviated transcription (Latin):
ria. xnĩ .i. corrosorius uł rep̃hensorius Et hoc rep̃¬
hensoriũ ubi roditur aliquid
tractabantur cã rome quiã deuictis antonio et
deophatra augustus de rostris namũ illorũ fecĩt
fieri sedes inforo car Unde hoc rostellũ lli. dumi
Et ꝯponitur hoc prostrũ stri idem ꝙ rostrũ quia
ĩanteriori ꝑte est Ĩtem arostrum rostratus ta tũ.
ota aruorius dr᷑ hoc rota rote quia ruat
iinde hec rotula le. dimi. aquo hec rotella¬
illud rotundũ decarta aliqua Item arota roto tas¬
taui tare. iinde u̾balia et hoc rotabulum furca illa
uł illudlignũ cũ quo ignis mouetur infornace
grã coquendi Et dr̾ sic quia rotat et pruit ignem
furn grã cognendiuł stercora grã pͥurgandi Et ẽ

Expanded text:
-a -um, corrosorius vel reprehensorius, et hoc rosorium, ubi roditur aliquid.tractabantur cause romane, quia devictis Antonio et Cleopatra Augustus de rostris navium eorum fecit fieri sedes in foro causarum; unde rostellum diminutivum; et componitur hoc prorostrum, idem quod rostrum, quia in anteriori parte ea ruo hec rota -e, quia ruat, unde rotula -e diminutivum, a quo hec rotellaillud rotundum de carta aliqua. Item a rota roto -as, unde verbalia, et hoc rotabulum, furca illa vel lignum illud cum quo ignis movetur in fornace gratia coquendi, et dicitur sic quia rotat et proruit ignem furni gratia coquendi, vel stercora gratia purgandi. Et est
Abbreviated transcription (Latin):
siubeta arubus di hec rubeta rubete rana inrubis
dr̃ hec rubea siubia rubie q̃dam herba quia radix
enis sitrubra unde et colorare lanas ꝑhibetur U̾ñ
rubiatus ta tum rubia tinctus¬
quia rodat uł arubeo quia facit aliquid rubere et
ẽ uiciũ ferri et segetum iide rubiginieus nea. ncũ
de rubigine existens et rubigmosus sa sum. rubigĩẽ

Expanded text:
scit, et hec rubeta -e, rana in rubis t hec rubia -e quedam herba, quia radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur, unde rubiatus -a -um, rubia tinctusquia rodat, vel a rubeo quia faciat aliquid rubere, et est vitium ferri et segetum; unde rubigineus -a -um, de rubigine existens, et rubiginosus, rubigine
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtem arota rotundus da dum Et ꝯꝑatur rotude
dius. dissime. adu̾bumi et hec rotunditas tatis c
rotundulus la. lum. et rotundo das Et ẽ actina̾ cũ
om̃ibus siiis cõpositis¬
nota q mare rubrũ dr̾guia eius unda ru¬
ꝑeat non exsin natura sed ext̾ra qͥa oĩs
terra que circumistat illa rubra ẽ et sangͥnoo color
prima unde et aqua que terram u̾iam abluit colo¬
uem trahit. Siłr et gẽme ibi reꝑte sunt rubre fm
berculus la lum. et rubellus llallum. ambo dum

Expanded text:
Item a rota rotundus -a -um, et comparatur, unde rotunde -ius -me adverbium et hec rotunditas -tis et rotundulus -a -um diminutivum, et rotundo -as, et est activum cum omnibus suis compositisuod Mare Rubrum dicitur quia eius unda rubeat, non ex sui natura sed ex terra, quia omnis terra que circumstat illi rubra est et sanguineo colori proxima, unde et aqua que terram illam abluit colorem traxit, et similiter gemme ibi reperte sunt rubre. berculus -a -um et rubellus -a -um, ambo d
Abbreviated transcription (Latin):
romus dr̃ deimpõne romulus dimi. cãblandimẽt¬
iinde romuleus lea leum. et ħ romulides lide filiꝯ
uł nepotes romuli romulide eciam dicunt᷑ romãi
quia fu̾nt deꝓgenie illius indeħ romulus romu
lidis .x. filia uł neptis illius uł romana

Expanded text:
Romus de impositione, Romulus diminutive causa blandimenti; unde romuleus -a -um et hic Romulides, filius vel nepos Romuli; Romulide etiam dicuntur Romani, quia fuerunt de progenie illius; unde hec Romulis -dis, idest filia vel neptis illius
Abbreviated transcription (Latin):
Iuus aruo ruis dr̾ hic riuus riui quia cito
ruat uł riuus arigo gas quia ducitur ad
ẽ repentinus mbribus factus magnũ impotũ¬
hñs Sed adueniente estate calore solis torrescit
iinde et nomen habuit Fluuius ẽ aque decursus
gñaliter flumen ẽ aqua decurrens Et arius¬
dr̾ hic riuulus lr dimi. et riuosus sa. sum. Et ꝓd̾¬
multos cõmiltitur et iniuria consistit iinde hec
rixula le dumi. et rixosus uł rixuosus .i rira ꝓle¬
nus Et ꝯꝑatur iinde rixose uł rixuose sius ssime¬
adu̾bium et hec rixositas uł rixuositas et rixor
tixaris rixatus rixari rixam facere contendere
iinde rixabundus da. dum .i. siłis tixanti uł qͥ
facile mouetur adrixam
re .i. confortare confirmare maiores uires dare
Et cõponitur corroboro ras Et ẽ actiuũ cũ oĩbus¬

Expanded text:
Item a ruo hic rivus -vi, quia cito ruat, vel rivus a rigo -as, quia ducitur ad  repentinis imbribus factus magnum habens impetum, sed adveniente estate calore solis torrescit, unde et nomen habuit; fluvius est aque decursus; generaliter flumen aqua decurrens. Et a rivus hic rivulus diminutivum, et rivosus -a -um, et multos committitur et iniuria constat, unde hec rixula diminutivum et rixosus vel rixuosus, idest rixa plenus, et comparatur, unde rixose vel rixuose adverbium et hec rixositas vel rixuositas et rixor -aris, rixam facere, contendere; unde rixabundus -a -um, similis rixanti vel qui facile movetur ad rixam, -as, confortare, confirmare, maiores vires dare, et componitur corroboro -as, et est activum cum s
Abbreviated transcription (Latin):
remo quia ille fuit p̾mus fundator illius cuutas¬
iinde romanus na. nũ Et hinc romanizo as. ro¬
mano more se hr̃ẽ ul loqui et romanizo zas.i tor¬
mentare cruciare affligere trucidare et ꝓducit ro
possessus hñcia formam ut romanus ager Et scias¬

Expanded text:
illo, quia ille fuit primus fundator illius; uillo, quia ille fuit primus fundator illius; unde romanus -a -um, et hinc romanizo -as, romano more se habere vel loqui. R 48 ROMANIZO -as, idest tormentare, cruciare, affligere, trucidare. R 49 ROpossessivis habentia formam, ut Romanus ci
Abbreviated transcription (Latin):
contumelias .i. intulit pͥrogo gas differre disçendẽ
plongare ꝓtrahere p̃rogo gas p̃cellere excellere
suꝑare uł pp̃onere iinde hec p̃rogatiua p̃rogatiue
singularis excellencia Et p̃rogatinusna uĩ .i. pre¬
cellens uł adrogatuã ꝑtinens Surrogo gas.i. sub¬
stituere iinde. Angustinꝰ decuntate dei Lucrecius
qui in loco bruti fu̾at surrogatus Horũ aut̃ ꝯpoĩ¬
torũ significacõnes facile his ũsibus distinguntur
Si rogat addidis cõcongregat edat ĩinfert demi¬
nuit subsubstituit pro ꝓtrahit inter Querit p̃
suꝑat ab destruit adq superbit Rogo et eius cõpo¬
nis ꝓmortuo Sed rogus ꝓͦprie ẽ cõposico̾ lignorum
pira qñq corpus cõpoĩtum ẽ et ardet fuus mortu
appatus bustum corpus cõcrematũ sepulcrũ ubi os¬
sa conduntur tumulus congestio terre ĩ regione
sanxita qui et sine ossibus p̃t ẽẽ monumẽtũ que
ma rome et nõ a romulus tũc enĩ diceret
dici pomula le. et nõ roma Et dr̾ roma a

Expanded text:
contumelias ’, idest intulit; prorogo -as, differre, distendere, prolongare, protrahere; prerogo -as, precellere, excellere, superare vel preponere, unde hec prerogativa -e, singularis excellentia, et prerogativus -a -um, idest excellens vel ad prerogativam pertinens; surrogo -as, idest substituere; unde Augustinus De civitate Dei ‘Lucretius qui in loco Bruti fuerat subrogatus’. Sed horum compositorum significationes facile his versibus distinguuntur: ‘si rogat addideris con, congregat, e dat, in infert, de minuit, sub substituit,pro protrahit, inter querit, pre superat, ab destruit adque superbit’. Rogo et eius compo mortuo. Sed rogus proprie est compositio lignorum, pira quando corpus compositum est et ardet, funus mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus potest esse, monumentum vema, et non a Romulus: tunc enim deberet dici Romula et non Roma; et dicitur Roma ab
Abbreviated transcription (Latin):
factum eẽ ut ꝑangelicũ mĩsteriũ ibi ec̃t quedam
ignea custodiã non tñ frustra sed quia aliquid
significat deparadiso spuãli Cherubin enĩ inter¬
p̾tatur plenitudo scĩe hoc est caritas quia pleĩtudo
legis est dileccio E ladius aũt flãmeus pene tp̃a¬
les sunt q̃ u̾satiles sunt qm̃ tp̃a uolubilia sunt
Ila ergo ad custodiam ligniuite ideo poĩta sunt
ante ꝑadisum quia ad uitam nõ redit᷑ nisi ꝑche

Expanded text:
ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem flammeus poenae temporales sunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad vitam non reditur nisi pe
Abbreviated transcription (Latin):
quadriga quadrige .i carruta aquatuor equis tracta ul
ducta iide quadrigarius ria riũ qui quadrigam du¬
Quadriuigus ga gumi Et hic et hec quadriuigis et
hoc ge meodem sensu .i. cum quatuor ugatus adu¬
gum Et substantiue ĩuenitur hic quadruugus Et
hic et hec quadriugis huius quadriuigis equus ad
iugum cũ quatuor iugatus et corr̃. predicta in¬

Expanded text:
quadriga -e, idest caruca a quatuor equis tracta et acta, unde quadrigarius, qui quadrigam duquadriiugus -a -um et hic et hec quadriiugis et hoc -ge in eodem sensu, idest cum IIII iugatus ad iugum, et substantive invenitur hic quadriiugus et hic et hec quadriiugis -is, idest equus ad iugum cum quatuor coniugatus; et quadrimus
Abbreviated transcription (Latin):
ra. aurigo et drͣ morbus qui inhonũe nascitur
exabundancia fellis corrupti qͥ corrũpit sangͥnẽ
et u̾tit inpallorem eł queq dulcia u̾tit ĩ amaritu
E rumna rumen componitur cũ e Et drͣ hec ¶ dinẽ
eruiia erunie misera mopia calamitas quasi
extra rimien. r cibum inde eximũosus sa. sum.
.i. miser pauper mops sic dictus quia ꝑ inopiã
miser factus esuriat et siciat Et crimino erũnar

Expanded text:
a Aurigo dicitur morbus, quia in homine nascitur ex abundantia corrupti fellis, que corrumpit sanguinem ac vertit in pallorem et queque dulcia in amarituem rumen componitur cum e et dicitur hec erumna -e, miseria, inopia, calamitas, quasi extra rumen idest cibum; unde erumnosus -a -um, idest miser, pauper, inops, sic dictus quia per inopiam miser factus esuriat et sitiat, et comparatur; erumno
Abbreviated transcription (Latin):
erugino eruginas pemiltiã corr. sic̃ arubigo rubi¬
gmo rubigias eruginem uł rubiginem corrum¬
sanguissuga ĩtem erugo uiciũ rodens ferru et
segetes Et nascitur ħ corrupcio exminutissima
płima circa festũ scĩ ioħ̾is et ponitur pamore
pecunic Et dr᷑ crugo qĩ erodo quia erodat uł eru¬
qĩ eris rubigo sic̃ ferrugo ferri rubigo unde eru¬
ginos nea. ncum. decrugine exñs Et eruginosus
ubi sunt erugo tinea fuxes Quod autẽ erugo sit

Expanded text:
erugo erugino -as, sicut a rubigo rubigino -as, idest erugine vel rubigine corrumsanguisuga et vitium rodens ferrum et segetes, et nascitur hec corruptio ex minutissima pluvia circa festum sancti Iohannis, et ponitur sepe pro amore pecunie; et dicitur erugo quasi erodo, quia rodat, vel eruquasi eris rubigo sicut ferrugo ferri rubigo; unde erugineus -a -um, de erugine existens, et eruginosus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
exo erras errare .i. exorbitare qiͣ extra rem ire
Et hinc uerbalia et hic erratus erratus erratiu
Et hoc erratum errati ambo ꝓdelicto et hic error
exroris iinde erroneus nea neũ .i. errore plemis¬
item aberro errabundus da dimi et erraticus
ca cum. et hic et hec erratilis et hoc erratile oĩã
longe auia errare deerro deerras de aliis errare
uł de yno loco ad aliũ uł deorsum et merro rras¬
.i ꝑfc̃tẽ errare uł ꝑalia loca errare suberro ras
subtus uł parũ errare Erro et oiã composita ab

Expanded text:
RRO -as -avi, exorbitare, quasi extra rem ire; et hinc verbalia, et hic erratus -tus -tui, et hoc erratum -ti, ambo pro delicto; et hic error -ris, unde erroneus -a -um, idest errore plenus, et errabundus -a -um et erraticus -a -um et hic et hec erratilis et hoc -le, omnia longe a via errare; deerro -as, de aliis errare vel de uno loco ad alium vel deorsum; et inerro -asfecte errare vel per aliqua loca errare; suberro -as, subtus vel parum errare. Erro et composita ab
Abbreviated transcription (Latin):
xi Confitebor tibi pr̃ celi et terre ⁊c̃ siue sit pctoꝵ
Et differt elatanis que interp̃tatur regiones qͥa
exomologesis ꝓsola confessione pctõrum agitur
letanie aut̃ ppͣrogandum ẽ deum et impetran¬
dum ĩ aliquo malo misericordiã eius

Expanded text:
onfiteor tibi pater celi et terre’, sive peccatorum; et differt a letaniis que interpretantur rogationes, quia exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur, letanie vero propter rogandum dominum et impetrandum in aliquo malo misericordiam eius
Abbreviated transcription (Latin):
oblonga tribus clausa pietibus aquilonari mne¬
ridiano et occidentali sib̾ patebat introitus ab ori¬
ente ut sole oriente radiis eius illustraretur Taber
pars adoccidentem x eubitis protendebatur et it.
quadrata erat inlongum ẜ et latumi et inaltimi

Expanded text:
oblonga, tribus clausa parietibus, aquilonari, meoblonga, tribus clausa parietibus, aquilonari, meridiano, occidentali; liber patebat introitus ab oriente, ut sole oriente radiis ejus illustraretur. pars ad occidentem decem cubitis protendebatur, et ita quadra erat; in longum scilicet, et latum,
Abbreviated transcription (Latin):
Abellio onis ma gñs.i pub̾licus scrip¬
tor aportandis tabellis inquibus seri¬
bantur anteusum quarte ĩdem et tabellarius
scribit Et tabellio eciam uł tabellarius uł tabul.¬
rius dr̃ qui frequenter ludit cum tabulis et
mobiliter inuenitur declinatum tabellaruis
pia eium Et hoc tabellariũ en sedes uł ac̃uusta¬
bularimi ul socus ubi tabule ẜuantu
contabesco extabesco m̃tabesco Tabeo et eius cõ¬
poĩta sunt neutra et carent supiis et ꝓducũt ta
que substerm̃t᷑ mercibus Et ẽ ꝓp̾e domũcula m
qua panis & uinũ et carnes cocte uendinitur
Et taberne dicunt᷑ quia olim tales edicule ex lis¬
nis et tabulis exant constructe que nime et si n
dit nocĩa Et hic tabernarius idem et hec taber¬
naria rie uxor tabernarii uł meretrix Et taber
tentoria .& castra militũ mexpodicõne quia ca re¬
linquũt᷑ finito bello usquia figunt᷑ md ħ mõ illi¬
solent construi uł appendi et appendunt᷑ fimibͤ¬
Exõ erat domus domus deo dicata quadrata et

Expanded text:
tabellio -nis, publicus scriptor a portandis tabellis in quibus scribebatur ante usum carte, idem et tabellarius,scribit. Tabellio etiam vel tabellarius vel tabularius dicitur qui frequenter ludit cum tabulis, et mobiliter invenitur declinatum, tabularius -a -um; et hoc tabularium, sedes vel acervus tabularcontabesco, extabesco, intabesco; tabeo et eius composita neutra sunt et carent supino et producunt haque substernuntur mercibus, et est proprie domuncula in qua panis et vinum et carnes cocte venduntur; et taberne dicuntur quia olim tales edicule ex lignis et tabulis erant constructe, que nunc etsi no ibi necessaria, et hic tabernarius idem, et hec tabernaria -e, uxor tabernarii vel meretrix, et tabertentoria et castra militum in expeditione, quia ea relinquunt finito bello vel quia figuntur modo hic modo illisolent appendi et appenduntur funiberat domus Deo dicata quadrata, et
Abbreviated transcription (Latin):
abula ateneo de hec tabulale ꝓmensa Sed mẽsa
pauperum ẽ tabula diuitum qͣrtenabula qua
tepeatbolos carniũ et uaria fercula et pasã ĩtem
tabula .u alca inqua luditur pirgis calculis et
texis ĩtem tabula latum lignusiue latus asser stem
sabula tegula et tabule inqͥbus scribius et ibis
Bonficacionibus dr̃ atenco tenes uł atego qi tegula

Expanded text:
m a teneo hec tabula -e pro mensa, sed mensa pauperum est, tabula divitum, quasi tenabula, quia tenet bolos carnium et varia fercula et vasa. Item tabula -e, idest alea in qua luditur pirgis, calculis et tesseris; item tabula latum lignum sive latus asser, et tabula tegula, et tabule in quibus scribimus; et his significationibus dicitur a teneo, vel a tego quasi tegula
Abbreviated transcription (Latin):
me nentra ablatim̃ ns efferunt et ħ pedesterh
pedestris hoc pedestre ⁊ bhos et abhae et abhoc
pedestri saluber salubris salubre abhos et abhac¬
et abhoc salubri uirgilius inpͥmo geor. Balantũ¬
q gregem fluiuo p̾sare salubri hic et hec celer
uł celeris et hoc celere abhos et abhac et abhoc

Expanded text:
in e neutra, ablatiuum in i efferunt, ut hic pedester haec pedestris hoc pedestre ab hoc et ab hac pedestri, saluber salubris salubre ab hoc et ab hac salubri Virgilius in I georgicon : «balantumque gregem fluuio mersare salubri», hic et haec celer uel celeris et hoc celere ab hoc et ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
mus e ꝓducta smm. ablatim̃ tam p̾me quam
tercie declinacõĩs nom̃ qui magis dtũs ẽ gre¬
cus pablatiuo positus latino wregilius inp̾mo
eney ipẽ uno graditur comitatus achate Luca¬
nus inseptiõ signis q ab eufracte cũ crasẜ̾ cap
is mes ꝓductam ĩmasculinis et femĩnis
et coĩbus ut huis cardinis hi cardines
ñtim pluralem hoc mõ di iniuł tam ini quã
me exeat ablatiuus correptã i et addita a facit
nts̃ płalis ut abhoc mari hec mariã ab hoc
afelice uł felici felicia Excipitur aueteri uel
uetere ꝙ uetera et nõ uet̾i̾a faciat Nec nõ ab
hoc ludieri ꝙ ludiera et nõludicriã diciius
Siliter excipiñtur comꝑatiã q̃ ablatim̃ tam ĩ e
maiora enĩ et mĩora et plura dicimꝰ ꝙpius anti¬
qui eciã pluria dixerũt uñ compoĩtũ cõpluria
Terencius inphõr orulta aduẽĩencia sit nouah
cõpluria Cic̃o designis ĩmo nõ alia cõpluria In

Expanded text:
mus e producta finiri ablatiuum tam primae quam tertiae declinationis nominum, qui magis datiuus est Graecus pro ablatiuo positus Latino. Virgilius in I: «ipse uno graditur comitatus Achatē». Lucanus in VIII: «signaque ab Euphratē cum Crassis capis in es productam in masculinis et femininis et communibus, ut huius cardinis hi cardinēs,nominatiuum pluralem hoc modo. si in i uel tam in i quam in e exeat ablatiuus, correpta i et addita a fit nominatiuus pluralis, ut ab hoc mari haec maria, ab hoc a felice uel felici felicia. excipitur a uetere uel ueteri, quod uetera et non ueteria facit, nec non ab hoc ludicri, quod ludicra et non ludicria dicimusiliter comparatiua, quae ablatiuum tam in e maiora enim et minora et plura dicimus, quamuis antiqui etiam pluria dixerunt, unde compositum compluria. Terentius in Phormione : «multa aduenienti, ut fit, noua hic compluria». Cicero de signi
Abbreviated transcription (Latin):
tum qñq uox ipã qñq modus significandi et qñq¬
ꝓp̾etas ꝑsonalis ꝓpetas ĩtem ꝑsona dr̃ in eccia qui
dignitattm habet p̃ceteris et abhistrione qͥ duisas
ꝑsonas repñtando diu̾sos solet accipere ornatus et¬
b̾m dignitatem ꝑsone quam habebant repũtare
et huuic tractum est ut persona dicatur ieccĩa Nã
ẜm diu̾sos gradus dignitatis ꝑsone distinguũtur
mecciã et hinc tractm ẽ ut graniatica una psona
dicatur p̾ma alia scda alia tercia q fit rõne dĩgnita¬

Expanded text:
ue vox ipsa, quandoque modus significandi et quandoque personalis proprietas. Item persona dicitur in ecclesia qui dignitatem habet pre ceteris, et hoc ab ystrione, qui diversas personas representando diversos solet assumere ornatus, secundum dignitatem persone quam habet representare. Et hinc tractum est ut persona dicatur in ecclesia, nam secundum diversos gradus dignitatis persone distinguuntur in ecclesia; et hinc tractum est ut in grammatica una persona dicatur prima, alia secunda, alia tertia, quod fit ratione dignita
Abbreviated transcription (Latin):
non esset ibi suna ꝑfeceio si rero uni ml deesset qd. ili
haberet cumi ĩ uno essent orã alter suꝑflueret intelligit
quia absqs apiã non sit qĩ res fatua et iõ intelligit eñ
brẽ sapim que. ab ips̾ genita ẽ Et quia sapĩa suã diligit¬
et intelligit eciami ibi cẽ amorem ⁊amsic̃ dicit. Iug¬

Expanded text:
non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit quia absque sapientia non sit, quasi res fatua; et ideo intellexit eum habere sapientiam, quae ab ipso genita est: et quia sapientiam suam diligit, intellexit e
Abbreviated transcription (Latin):
racõne Sacrm̃ h magnũ ẽ et quidam uen̾andũ non
spexi ꝑspectum ꝑspicere perfecte intelligere aspicere
ꝑspicue et hec ꝑspicacitas ĩtem aꝑspĩcio hic et hec ẽt
hoc ꝑspicax ꝑspicacis clarus subtilis uł ꝑfecte et plu¬
ra uidens Et comꝑatur iinde hec ꝑspicacitas tatio it̃
asperpicio aperspicio cis ꝑspicor caris et perspicer

Expanded text:
ramentum hoc magnum est, et quidem venerandum, non -xi, perfecte intelligere, aspicere, vius, unde perspicue, et hec perspicuitas. Item a perspicio hic et hec et hoc perspicax -cis, clarus, subtilis vel perfecte et plura videns, et comparatur, unde hec perspicacitas -tis. Item a perspicio per-spicor
Abbreviated transcription (Latin):
s ado radis rasi rasum radere .i. intersecare suꝑficiẽ
remouere uł paꝵ diminuendo applanare Unde
radendo iacere uł male radere Arrado dis ualde
uł iuxta uł usq ad ymũ radere Corradodis.i simil
radere Unde hoc corradiũ dii .i corrasio et corrasim
frado dis extra radere Rado radis ẽ actum̃ cũ oĩbꝰ
sius ꝯpõĩtis et oiã faciunt p̃titum insi et supinũ

Expanded text:
ADO -is -si -sum, intersecare, superficiem removere vel parum diminuendo applanare, unde radendo iacere vel male radere; arrado -is, valde vel iuxta vel usque ad imum radere; corrado -is, idest simul radere, unde hoc corradium, idest corrasio, et corrasim; erado -is, extra radere. Et est rado activum cum omnibus suis compositis, et omnia faciunt preteritum in
Abbreviated transcription (Latin):
stamia Et dr sic quia radendo fiat iinde & radie
longe sunt ad sił̾itudinem radiorũ Radius eciã
dr uirga qua geometre figuras faennt ĩ suppoĩ¬
to puluere et radius dr᷑ splendor ut raduis solis
et stellarũ Et dr sic pp̃ longitudinẽ quia longe
emittatur et dirigatur Et aradius dr hic radio
diola ole. predictum genus olmarum et corripit¬
dicitus aduerbiũ .i. funditus usq ad radioem Et

Expanded text:
stamina; et dicitur sic quia radendo fiat, unde et radiulonge sunt ad similitudinem radiorum. Radius etiam dicitur virga qua geometre figuras faciunt in supposito pulvere, et radius dicitur splendor, ut ‘radius solis et stellarum’, et dicitur sic propter longitudinem, quia longe emittatur et dirigatur. Et a radius hic radioldiola -e, predictum genus olivarum. Itdicitus adverbium, idest funditus, usque a radice ; et
Abbreviated transcription (Latin):
tñ glutinũ ẽ illud tenax qd̾ fit deglutine adaliquid
limendum Et aglutinũ deriuatur glutino glutmas¬
.i. cõningere glutino colligere iinde glutinanter et
glutinatim .i. cõm̃etim Et compoĩt᷑ agglutino nas .i.
adiũgere alligare item conglutino nas .i. cõiungere

Expanded text:
glutinum est illud tenax quod fit de glutine ad aliquid liniendum. Et a glutinum fit glutino -as, idest coniungere glutino, colligare; unde glutinanter et glutinatim, idest coniunctim, et componitur agglutino -as, idest adiungere, alligare; conglutino -as, idest coniungere
Abbreviated transcription (Latin):
et sic describitur Orãmatica ẽ sciã rocte scribendirẽte
pmũciandi recte construendi gnara Dooct enĩ hoc
xrs uecte scribere sine quo non ẽ hrẽ ꝑfeccõnemi ipnus
artis nec tñ obhoc ĩungo scribendi officiũ artifici huiꝰ
figuras cognoscere et qualiter debeant fici et quesit
us que non sit p̃ponendauł susponenda et om̃o fige¬
ras sibi cleganter et artisiciose coaptare Sixeqdẽ
nocessariũ e sed nõ sufficienosic̃ nec alia duo quers¬
signs adhuilis artioquoꝙ ꝑfeccionem exigunturse¬
etẽ scire pͥmĩciare et recte construere Ex quibus oi
Et hinc graminaticus ca cum. ꝑtuico ad gramaticam
uł grantatica instructus Et compatue cior ssimꝰ hrt
gramatide cius ssime adu̾bium Et grãmatizo zadĩ

Expanded text:
et sic describitur: gramatica est scientia recte scribendi, recte pronuntiandi et recte construendi gnara; docet enim hec ars recte scribere, sine quo non est habere perfectionem ipsius artis. Nec tamen ob hoc scribendi officium iniungo huius figuras cognoscere, et qualiter debeant fieri, et que cui sit vel non sit preponenda vel supponenda, et omnino figuras sibi eleganter et artificiose coaptare; et hoc quidem necessarium est, sed non sufficiens, sicut nec alia duo que restant, que ad huius artis quoque perfectionem exiguntur, scilicet scire pronuntiare et recte construere, ex quibus omnibus Et gramaticus -a -um, pertinens ad gramaticam vel gramatica instructus, et comparatur -cior -simus, unde gramatice -cius -sime adverbium, et gramatizo -as, idest
Abbreviated transcription (Latin):
Et pt̃ gramen dici quelibet herba quia germinat
sic̃ robur omĩs ligni cuttis et spẽs quia sit firmissĩa
spc̃ałr tñ ẽ quedam herba que nascitur ex huano
sang̾ne Et quedam alia herba que eciã mortua recẽti
herha renascitur et uulgo ita uocatur et drͣ sic quia
quia płimorũ agrorũsit unde et ipm̃ greci agresti
nũcupauerũt qñq eciam ĩuenitur pradioe talis

Expanded text:
e hoc gramen -is potest quelibet herba dici quia germinet, sicut robur omnis ligni cutis et species, quia sit firmissima. Specialiter tamen est quedam herba que nascitur ex humano sanguine, et quedam alia herba que etiam mortua recenti herba renascitur et vulgo ita vocatur; et dicitur sic,quia plurimum agrorum sit, unde et ipsum Greci agreste nuncupaverunt; quandoque etiam invenitur pro radice talis
Abbreviated transcription (Latin):
quia gregatim uolent cũ sit maĩfestũ eos ex uoce
garrulitatis nũcupari Est enĩ loquacissimũ gemis
Aãlis et uocibus importunũ Et corripit cu
scribitur sic Gradarius ẽ equus mollis icessus sine
succusatura ĩuidens uł incedens Et gradarus grada¬
ria gradariũ quodfit gradatim¬
G radior graderis gressus simi gradi .i. uado Et cõpo

Expanded text:
quia gregatim volent, cum sit manifestum eum ex vocis garrulitate sic nuncupari: est enim loquacissimum avium genus et vocibus importunum; et hinc iffinitur sic: gradarius est equus mollis incessus, sine succussatura innitens vel incedens; et gradarius -a -um, quod fit gradatimGr
Abbreviated transcription (Latin):
ris omis uł grauitas uł quod trutinatur et mensurat᷑
Et dr̾ apendeo pendes quia istatura libraꝵ pendeat
hinc et pensum dr̾ qi ponsumm sed abusiue pondus
una libra uł unus as Et apondus dr̃ hoc pondusculũ
culi dimi. et ponderosus sa sum. Et comperatur iinde
ponderorũ ẜ trutina que et moneta dr̾ et statera
campana examen caltus siliqua ceratim obulum
denarius solidus sextula stat qͣdrans sichel uncia libͥ
Collige triticeis medicmna pondera granis Granaquat᷑
quinq scrupuli ꝓpondere sũme Indragina seru¬
pulus surget ter multiplicatus Si solidum queris
Uncia pars libre duodena quis ambigit inde Si q̃ras
pondus quot ht̃ sextarius umus Libraꝵ quinq dãs

Expanded text:
ris, onus vel gravitas vel quod trutinatur vel mensuratur, et dicitur a pendeo quia in statera libratum pendeat; hinc et pensum dicitur quasi ponsum, sed abusive. Pondus una libra vel unus as est, unde et diminutivum et ponderosus -a -um, gravis, et comparatur, unde ponderum, scilicet trutina, que et moneta dicitur et statera, campana, examen, calcus, siliqua, ceratim, obolus, denarius, solidus, sextula, stater, quadrans, sichel, uncia, libra, Collige triticeis medicina pondera granis, Grana quater quinque scrupoli pro pondere sume, In drachmam scrupulus ter surgit multiplicatus; Si solidum quaeris, Uncia par librae duodena quis ambiget inde? Si quaeris pondus, quot habet sextarius unus, Librarum quinque
Abbreviated transcription (Latin):
cessio que solet ẽẽ uictoribus mtruumpho us obseqͥũ
fimeris Et pompe dicut᷑ ludorum ymagines et d
a greco ꝓompei.⁊ publice oñtari inde pompa qͣi pub¬
lice gñsa uł uictoria que procedit pompan qͥa itutis
sa sum superbus altus magnificus Et cõꝑatur iinde
pompositas tatis ltem apompa ꝑompaticus ca cum¬

Expanded text:
cessio que solet esse victoribus in triumpho, vel obsequium funeris, et pompe dicuntur ludorum ymagines; et dicitur a Greco pompein, idest publice ostentari, inde pompa quasi publice ostensa; et victoria precedit pompam, quia ituris -a -um, superbus, altus, magnificus, et comparatur, unde pompositas -tis. Item a pompa pompaticus -a -u
Abbreviated transcription (Latin):
sepultor mortuorũ qiͣ pollutorũ unctor .xca
ra ponunt᷑ et polluctus ta tum fimatus sepul¬
tus qiͣ pollutus unctus .i. cadauer curatum
t mera sepelire uł acurare qrͣ polltos ungere.i
plantus dicut pollinctor dixit qͥ cũ pollinxerat

Expanded text:
sepultor mortuorum, quasi pollutorum unctor, idest ra ponuntur, et pollinctus -a -um, funeratus, sepultus, quasi pollutus unctus, idest cadaver curatumdavera sepelire vel accurare, quasi pollutos ungere, idest ‘sicut pollinctor dixit qui eum pollinxerat
Abbreviated transcription (Latin):
s pomarii locus ubi poma reporinit᷑ et reser¬
uantur et hoc poniarium mollis et liquidꝰ
cibus et potus expoms factus et hec pomaria dea
mutiũ quia post menia uł pꝰ muros poĩtum quia
uirgulta solent esse post muros¬
lio onis .⁊ uenditor pomorum uł pomorũ custos ge¬
norum portitores quia uili p̃cio qr pomis ꝯduoebant᷑¬

Expanded text:
m, locus ubi poma ponuntur et reservantur, et hoc pomatium, mollis et liquidus cibus vel potus ex pomis factus, et hec Pomona -e, dea stmurium, quia post menia vel post muros positum, quia virgulta solent esse post murosLIO Venditor pomorum, vel pomorum custos. Dinorum portitores, quia vili pretio quasi pomo conducebant
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝓgenitu qñ in uentre oeti triduofuit dolens ꝓpt
coeram subito arescentem cuius umbra tegebatur
contra solis ardocem ipẽ ẽ amathi serapthene uidue
filius quẽ resuscitauit helias mr̃e adeũ postea dioẽ te
Nume cognoui quia uir dei estu et ubum dnĩ ĩoretuo
ẽ ueitas et iõ ipmn pueꝵ amathi octm̃ putant amatm
eiũ erhebreo mlatina lingua ueritas or᷑ et quia he¬
lido uerũ locutus ẽ ille qui resuscitatus ẽ dictus ẽ fili

Expanded text:
 gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit; dolens provel propter ederam subito arescentem, cuius umbra tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi Seraptene vidue filius, quem resuscitavit Helias, matre ad eum postea dicente: ‘nunc cognovi quia vir Dei es tu et verbum Dei in ore tuo est veritas’. Et ideo ipsum puerum Amathi dictum putant: Amathi ico in latina lingua veritas dicitur; et, quia Helias verum locutus est, ille qui suscitatus est filius dictus
Abbreviated transcription (Latin):
Oscph quia m̃raliũ sibi addi optauerat uoca¬
uit augmentũ huc pharao saphanet appellauit
qd hebraioe absconditaꝵ repertor sonat qa obscu¬
enp̃ saphanet egipcio sermone saluator mũdi qͥa
orbem terre abimmente famis liberauit excidio

Expanded text:
OSEPH, quia mater alium sibi addi optaverat, vocavit augmentum; hunc Pharao Saphanet appellavit, quod ebraice absconditorum repertorem sonat, quia obscuatur ergo Saphanet, egiptio sermone, salvator mundi, quia orbem terre ab imminente famis excidio
Abbreviated transcription (Latin):
Quiris lingna sabbinorũ dr̃ hasta iinde hec quirina
quirine.rhasta Et hic qͥrimus qͥrim dcus̃ ẽ romuls
qui semper hastatus incedebat uił quia hasta eius
pꝰ mortem ĩ auentino monte fixa dr̾ florusse iñ
qiͣ hastati et fortes inde et qñq gn̾aliter qͥrites
dur milites qui hastas secum deferunt Et ꝓdueit

Expanded text:
ngua Sabinorum dicitur hasta, unde hec quirina -e, idest hasta, et hic Quirinus -ni dictus est Romulus quia semper hastatus incedebat, vel quia hasta eius post mortem in Aventino monte fixa dicitur floruisse; unde quasi hastati et fortes, unde et quandoque generaliter quirites dicuntur milites quia hastas secum deferunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
quilie scipule ĩmixte surculis ac folis aridis se q̃dã
palee minutissime quas uocant falupas dnr eciã
quisquilie qͣi quicqͥd talie .i. quioq̾d superfluitatis
ex arbore uł aliqua materia cadit ut purgamenta
inde quisquiliosus sa. sum. plenus quisquiliis et sic¬

Expanded text:
 stipule immixte surculis ac foliis aridis, scilicet quedam palee minutissime quas vocant fallupas; dicuntur etiam quisquilie quasi quicquidcadie, idest quicquid superfluitatis ex arbore vel ex aliqua materia, ut purgamenta Unde quisquiliosus -a -um, plenus quisquiliis. I
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit uiuacitas equorũ mlta exaltant enĩ ĩcam¬
pis odorant bellum excitantur sono tube ad p̃liũ
uoce accensu adcursum ꝓuocant᷑ dolent cũ mẽti
sumittent᷑ aliqui p̃ter dñm dorso nullũ recipiũt
interfectis uł morientibus omĩs młti lacrimas
fundunt Solum enĩ equũ pt̃ hoĩem lacrimari

Expanded text:
s sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacr
Abbreviated transcription (Latin):
sius cooꝑtum inde dictum quia erigit se qñ spi
sr̃igit et inglobum conũsus se insua recolligit
arnia huisꝰ prudencia quedam ẽ quia uitẽ asce¬
dit et uuam exacinat ut acim cadant supterrã
tũc suꝑ mꝯ uolutat se suꝑillos ita ut acini figãt᷑
inspinis eius et sic portat escam filiis sius idem
aĩal ẽ ermacius uł yrinacius Quidã dicũt qd̃
sunt diu̾sa aialia dicunt enĩ qd̾ ermaci sunt
aĩalia decau̾nis petraꝵ aggregatim poedencia

Expanded text:
is coopertum, inde dictum quia erigit se quando spinis ius se subrigit et, in globum conversus, se in sua recolligit arma. Huius prudentia quedam est quia vitem ascendit et uvam exacinat ut acini cadant supra terram; tunc supinus volutat se super illos ita ut acini figantur in spinis eius, et sic portat escam filiis suis. Idem animal est erinacius vel irinacius; quidam dicunt quod sunt diversa animalia; dicunt enim quod erinacii sunt animalia de cavernis petrarum aggregatim procedentia
Abbreviated transcription (Latin):
utredus quia pchit recam hadius alemonis dr
equusq uaduis anido uadis quia forcus mant
interetera ali. lrem ecia ẽ spadir que frenicatũ
uocant et or᷑spadix acalore palme quã siculi sꝑa¬
dica uocant Et ẽ glancus ꝗ̾ qiͣ pic̾tos ht̃ oculos et
quoddam splendore ꝑfusos iLam glancon albũ

Expanded text:
uus quia vehit redam, badius dicitur equus quasi vadius a vado -dis, quia fortius vadit inter cetera animalia; ipse est spadix, quem fenicatum vocant, et dicitur spadix a colore palme, quam Siculi spadicam vocant; et est glaucus qui quasi pictos habet oculos et quodam splendore perfusos; nam glaucon album
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾abilis in quo pauꝑes et ꝓꝑt̃ solam senectutẽ
infirmihoiẽs curantur et pascunt᷑ et uidet᷑ cõpo¬
sitũ ageron et comos qd̾ ẽ ulla ułcõmedo quia
talis locus ĩ locis siluosis et ĩullis solent eẽ ut ib
gerontes comedant et reficiantur¬
mepcia et gerra .i. piseis insipidus et nulliuo
saporis inplurali numero adhuc aliud signifi¬
cat ⁊iam gerre gerrarũ dicunt᷑ sepes ferixe cr¬
ca astaria et choros iinde gerratus ta. tũ gris
crrcũdatus et seꝑtus
Serro agerra dr᷑ hei gerro onis .i. nugator meptꝰ
uł inlipiens stultus indiscretus insipidus admo¬
dũ illius piscis uł garrulus et tuc̃ dr᷑ gerro qiͣ

Expanded text:
erabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur et pascuntur. Et videtur compositum a geron et comos, quod est villa, vel comedo, quia talis locus in locis silvosis et in villis solet esse, ut ibi gerontes comedant et reficiantuneptia: et gera est piscis insipidus et nullius saporis. In plurali vero adhuc aliud significat: nam gere -arum dicuntur sepes ferree circa altaria et choros, unde geratus -a -um, geris circumdatus et septus. Item a gera hic gero -nis, idest nugator, ineptus vel insipiens, stultus, indiscretus, insipidus ad modum illius piscis, vel garrulus, et tunc dicitur gerro quasi
Abbreviated transcription (Latin):
concibo bas .⁊ simul cibare decibo cibas.i uail¬
cibare uł ꝑ cibobas meodem sensu recibo bas
.i. iteꝵ cibare succibo bas .i. latenter uł parm
cibare sibo & oiã abeo compoĩta sunt actu⁊
et corr̃ hanc silb̾am ei Inde qr¬

Expanded text:
concibo -as idest simul cibare, decibo -as idest valcibare, percibo -as in eodem sensu, recibo -as idest iterum cibare, succibo -as idest latenter vel parum cibare; cibo et omnia composita ab eo sunt activa et corripiunt hanc sillabam ci
Abbreviated transcription (Latin):
abindant Uermes qui sericũ egu̾nt s. bomibices
aquibus hec fila circa arbores ducunt᷑. efhunc
sericus ca. cum et hec serica secioe quedã uestis de
lerico Et sericatus ta tum serico ornatus uł intex¬
tus Et serico cas serico ornare uł ĩtexere et core . ri¬

Expanded text:
abundant vermes qui sericum egerunt, scilicet bombices, a quibus hec fila circum arbores ducuntur; et hinc sericus -a -um, et hec serica, quedam vestis de serico, et sericatus -a -um, serico ornatus vel intextus, et serico -as, serico ornare vel intexere; et per