comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aiquis despicit tos quifidelit̃ agapasid÷ conuuia pau¬
perib: eaibent & ꝓpt̃ honort̃ dñi conuocant fr̃s a
noluerint cõmunicare huius cemodi uocationibpar¬
ui pendens quod geritur anatħmsit ut qͥ oblationes
de functoꝵ retinent ex cõmunicent᷑. Excł uasensi cap̃¬
tinent & ȩcdis tradere demorantur . ut insideles
sunt abȩccła abiciendi. quia usq ad eac inati ont̃
fidei ꝑuentre certũẽ. hanc prctatis diuinȩ eoca¬
cerbationẽ. Quia & fioeles de corpore receden¬
tes uotoꝵ plenitudine. & pauperes conlatu ali¬
moniꝑ & neces saria sustentatione fraudantur. Hłi
tnĩ tales quasi egentiũ uecatores. nec credentes
uditiũ dĩ habendi sunt. Unde & quidã patrũ hoc
scriptis suis inseruit congruente sententia qͥ ait.
Amico quippia rapere furtũ .ẽ. Eccłam fraudare
nunt᷑ inforo qualiscũq fur. sed peculatꝰ. Prculatꝰ tnĩ
dicit᷑. furtũ dere. publica. & ñ sic uidicat᷑ fartũ rei

Expanded text:
qui fideliter agapas, id est, convivia pauperibus exhibent, et propter honorem Dei convocant fratres, et noluerit communicare hujuscemodi vocationibus, parvipendens quod geritur, anathema sit. CAP. 125.-- defunctorum retinent excommunicentur. Qui tinent et ecclesiis tradere demorantur, ut infideles ab Ecclesia abjiciendi, quia usque ad exinanitionem fidei pervenire certum est hanc pietatis divinae exacerbationem, qua et fideles de corpore recedentes votorum plenitudine, et pauperes collatu alimoniae et necessaria sustentatione fraudantur: hi enim tales quasi egentium necatores, nec credentes judicium Dei habendi sunt; unde et quidam patrum in hoc scriptis suis inseruit congruente sententia qua ait: Amico quippiam rapere furtum est, Ecclesiae fraudare nuntur in foro, non qualiscunque fur, sed peculator. Peculatus enim dicitur furtum de republica. Et non sic judicatur furtum rei
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ ep̃m. habere echononũ declero ꝓprio qͥ dispen¬
s& res gcdasticas scđm sententiã ep̃i ꝓprii. ita ut eecłȩ
dis pensatio p̃t̃ testimoniũ ñ sit & toc hoc dispergantur
rocłasticȩ facultates. & sacerdotio maledictionis de ro¬
gati ꝓcuretur. Quod sihoc minime secerit. duinis

Expanded text:
habentem episcopum habere oeconomum de clero proprio, qui dispenset res ecclesiasticas secundum sententiam episcopi proprii; ita ut ecclesiae dispensatio praeter testimonium non sit, ne ex hoc dispergantur ecclesiasticae facultates, et sacerdotio maledictionis derogatio procuretur. Quod si hoc minime fecerit, divinis
Abbreviated transcription (Latin):
xcVII. Gꝑatꝰ ep̃s diã. luxc tastatuta conoilii. & medioeritatis¬
meȩ fententiã placo facerererũ om̃iũ conclusionẽ.
Utouiersi tituli designati. & digesti teneant sen¬
tentias suas. Sane credo uos tenere multis concilus
a patrib: nr̃is &l traditionẽ temerariã t̾t̾ dampnatã.
& rebaptirationis in pictatẽ e̾t̾ punuendã. Quas res
&iã nr̃o concilio credoiã t̃minũ acce pisst. Re liqua
iͦ quȩ ł facta ł dicta superius conp̃hensast̃. ł aliis con¬
unt᷑ custodire nos oportas. Siqͥsuͦ statuta suꝑ gressus
corrũperit ł ꝓnichilo habenda putauerit. sy laxcꝰẽ
cõmunione. Siclericꝰ honore pruict᷑. Unauersi diace¬

Expanded text:
copus dixit: Juxta statuta concilii et meae mediocritatis sententiam placet facere rerum omnium conclusionem: universi tituli designati et digesti teneant sententias suas; sane credo vos tenere, multis conciliis a patribus nostris et traditione esse damnatam et rebaptizationis impietatem esse puniendam; quas res etiam nostro concilio credo jam terminum accepisse. Reliqua vero quae vel facta vel dicta superius comprehensa sunt, vel aliis conuntur, custodire nos oportet. Si quis vero statuta supergressus corruperit vel pro nihilo habenda putaverit, si laicus est, communione; si clericus est, honore privetur. Universi dixe
Abbreviated transcription (Latin):
ũ adce lebrandas missas in dĩ nomine conuenit᷑ popłs.
ñ ante diserdat: quã misse sollẽpnitas cõpleatur. Et
ubi ep̃s fuerit. benedictionẽ accipiat sacerdotis.
Qđ manere debeat firmũ. Si serui fisci xcđas feceriNs. easq¬
de peculio suo ditauerint. Ex c̃cił Toletano. Cap̃ xu.¬
Siqui eocstruis fiscalib fortasse ȩccłas construaerit.
tasq de sua pauꝑtate ditauerint. hoc ꝓcurct᷑ ep̃s
p̃ce sua auctoritate regia consirmari. ut uͦ a lema
uulgꝰ ꝑ scõo sollẽpnitates agtre consueuit. ut popłi
qui debent officia diuina attendere saltationib &
tur pib. inuigilent canticis. ñ solũ sibi nocentes. std
& religioso ⁊ officiis ꝑstrepentes Hoc & rnĩ ut
ab om̃i his pania de pellat᷑. sac̃ dotũ & iudicũ a con¬

Expanded text:
Cum ad celebrandas missas in Dei nomine convenitur populus, non ante discedat quam missae solemnitas compleatur, et ubi episcopus non fuerit, benedictionem accipiat sacerdotis.Quod manere debeat firmum si servi fisci ecclesias fecerint easque peculio suo ditaverint. Conc. Tolet. III, Si qui ex servis fiscalibus fortasse ecclesias construxerint, easque de sua paupertate dotaverint, has procuret episcopus prece sua auctoritate regia confirmari. XVI. Quoniavulgus per sanctorum solemnitates agere consuevit, ut populi, qui debent officia divina attendere saltationibus et turpibus invigilent canticis, non solum sibi nocentes, sed et religiosorum officiis perstrepentes. Hoc etenim ut ab omni Hispania depellatur, sacerdotum et judicum a san
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃iꝑdio cẽses ambulantes. primũ discutiant dericos
quomodo ordint̃ bapt̃ismiteneant ł missarũ. & qua¬
neroit. dõ gras. Sin aut̃ minimt docere orbrentig¬
naros. & hoc modis om̃ib p̃cipert ut sicut anti qui
canones ubent: ante dies t eoc baptismi. ad purgatio¬
nẽ eocor eismi. caticumin currant. in quos beoctes¬
omnino caticumini symbolũ. qu od t̃credo indĩ
patrẽ om̃i potentẽ speci alit̃ doceantur. Post quã
ergo hȩc suos clericos discusserint ł docutrine
ep̃i. alia diꝑ̧ uoͣ cata plebe ipsius ꝓccłe doctant illos.
ut errort̃ sugiant idoloꝵ ł diuersa crimina id÷
homicidiũ. adulteriũ. ꝑuirũ. falsute stimoniũ. &¬
reliqua peccata mortifera. Et quod nolunt sibi
fteri tũ faciant alteri. & utcredant resurrecti¬
ont̃ om̃iũ hominũ. & dit̃ iuditii. in quo unꝰ quisq
sođm̃ sua optra recepturꝰ sto. & sit᷑ postea tp̃s be
eccła illas ꝓficisgidar ad abã. At ep̃s auossolidos tantũ

Expanded text:
t dioeceses ambulantes primum discutiant clericos, quomodo ordinem baptismi teneant vel missarum, nerint, Deo gratias; sin autem minime, docere debent ignaros, et hoc omnimodis praecipere, ut sicut antiqui canones jubent, ante dies viginti baptismi ad purgationem exorcismi catechumeni currant; intra quos omnino catechumeni symbolum, quod est Credo in Deum Patrem omnipotentem, specialiter doceantur. Postquam ergo in his suos clericos discusserint vel docuerint episcopi, alia die, convocata plebe ipsius ecclesiae, doceant illos, ut errores fugiant idolorum, vel diversa crimina, id est homicidium, adulterium, perjurium, falsum testimoniureliqua peccata mortifera, et quod nolunt sibi fieri alteri ne faciant, et ut credant resurrectionem hominum et diem judicii, in quo unusquisque secundum opera sua recepturus sitoceantur. Postquam ergo in his suos clericos discusserint vel docuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Illud oiã adneoti placuit ut si quod absit facultates
ꝑccłẽ. neonon & dioce ses ab aliis quib possidentur
rp̃is uire sibiundicent qđ tricennalis lea c̃clusit
quia & filioꝵ nroꝵ principũ ita e manauit auctori¬
tas. ut ultra detax annos nulli liceat ꝓid appellare
quod legũ tempꝰ ecocludit. Data iduũ man arũ¬

Expanded text:
Illud etiam annecti placuit, ut si qui, quod absit, facultates Ecclesiae necnon et dioeceses ab aliis, a quibus possidentur, episcopis jure sibi vindicent, quod tricennalis lex conclusit, quia et filiorum nostrorum principum 39 ita emanavit auctoritas, ut ultra triginta annos nulli liceat pro id appellare quod legum tempus excludit. De rebus per tr
Abbreviated transcription (Latin):
thedrã tooistmant ꝑtinere. nonita repetterunt
ut causas suas epĩs tudicantib agant. seo alio retoren¬
te er sueront sue nolentib suit uolentib plebibus
canst sue detronentũ patiantur. Et quenq c̃ hacfe¬
curiti sinondudũ ẽ int̃ ep̃os finta contentio feo ed¬
buc inde contendunt illt inde discedat que consute¬
ri pt̃ missis uidicib eccłasticis trriusst. Nte sibiqͥs¬
q blandiatur si a primate ut retineit litteras impt¬
trarit seo sire habeat litteras. suit non habeat .e¬
utemat tũ quiteno & tiꝰ litteras accipiat ut appa¬
rtat pacisicȩ teniusse eccłam adst ꝑtinentẽ. Siaut̃
ille aliquã questionẽ retulerit. ꝑrp̃os indicto cau¬
sosouatur sue quos eis primates deotrint sieqrs
iosu uemios cũ consulto primatis legerint. ut basilicȩ¬

Expanded text:
thedram existimant pertinere non ita repetierint, ut causas suas episcopis judicantibus agant, sed alio retinente irruerint, sive nolentibus sive volentibus plebibus, causae suae detrimentum patiantur: et quicunque hoc jam fecerunt, si nondum est inter episcopos finita contentio, sed adhuc inde contendunt, ille inde discedat quem constiterit praetermissis judicibus ecclesiasticis irruisse: nec sibi quisque blandiatur, si a primatu ut retineat litteras impetrarit; sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet et ejus litteras accipiat, ut appareat pacifice tenuisse ecclesiam ad se pertinentem. Si autem ille aliquam quaestionem retulerit, per  sive quos eis primates dederint, sive quos ipsi vicinos cum consulto primatus elegerint  al
Abbreviated transcription (Latin):
Singularũ ꝑocłarũ rusticas parroechias. ł in posses¬
siombmanere debert inconcussas illis ꝓp̃is ep̃is
quigas retinere noscuntur. & maecine si ꝑtricen
ras absq ui obtinentes sub dispensatione reccerunt.
Qł si intratricenniũ facta fuerit dehis ł fiat alt̃catio
liceretis quise lesos asserunt apud scãm sy nodũ ꝓuin¬
tiȩ certari. Quod siquis ametropolitano leditur. apud
primatẽ diocestos. aut apud constanti nopolitanã sed ẽ
iudicatur. sic̃ superius dictũ ẽ. Si quauͦ ciuitas potestate
imperiali nouataẽ. aut si ꝓtinꝰ in nouet᷑ ciuilts dispo¬
ordines sub sequantur. Qđ eccłarũ omniũ dotes ad ep̃i or¬
Molti c̃tra canonũ constituta. sic eccłas quas edificaue¬
rint postulant consterari ut dotẽ quã tiꝰ ecđẽ contu¬
ltrint censeant adepĩ ordinationẽ ñ ꝑtinere. Quod

Expanded text:
Singularum ecclesiarum rusticas parochias, vel in possessionibus manere debere inconcussas illis episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime si per tricennium eas absque vi obtinentes sub dispensatione rexerunt. Quod si intra tricennium facta fuerit de his vel fiat altercatio, licere eis qui se laesos asserunt, ad sanctam synodum provinciae certare. Quod si quis a metropolitano laeditur, apud primatem dioeceseos aut apud Constantinopolitanam sedem judicetur, sicut superius dictum est. Si qua vero civitas potestate imperiali novata est, aut si protinus innovetur, civiles dispoordines subsequantur. De conjuMulti contra canonum constituta sic ecclesias quas aedificaverint, postulant consecrari, ut dotem quam eidem ecclesiae contulerint censeant ad episcopi ordinationem non pertinere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrecsturi cou. etaitan & sortunatianꝰ agloriosis simis
imperatorihuitdent facultatẽ de fensores constitiendi
scolasticos qͥ mactusunt ł immanere defensionis cansarũ
ut more sacerdotũ ꝓiuntiȩ idr̃ ipsi qͥ desensioitẽ ꝑccłarũ
susceperint habeant facultatt̃ ꝓnegotis ꝓccłarũ
quotiens necessitas flagit auerit : ł ad obsistendũ obre¬

Expanded text:
perrecturi, Vincentius et Fortunatius, a gloriosissimis imperatoribus, ut dent facultatem defensores constituendi scholasticos, qui in actu sunt vel in munere defensionis causarum, ut more sacerdotum provinciae id ipsi, qui defensionem ecclesiarum susceperint, habeant facultatem pro negotiis ecclesiarum, quoties necessitas flagitaverit, vel ad obsistendum obre
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ pontificũ torundẽ alit̃ quã decernimꝰ agendũ p̃sũp¬
ferit correption ꝓ culdubio canonũ subi acebit tã quã
constitutionũ fynodaliũ trans gressor & priscoꝵ patrũ.
aut languore detentꝰ. aut alus occupationib: impli¬
catꝰ ideaplere nequiuerit. prb̃os ꝓbabibis. aut diaco¬
nes mittat: qui & reddita basilicarũ & reparationes &

Expanded text:
vero pontificum eorumdem aliter quam decernimus agendum praesumpserit, correctioni procul dubio canonum subjacebit, tanquam constitutionum synodalium transgressor, et priscorum Patrum aut languore detentus, aut aliis ocupationibus implicatus id adimplere nequiverit, presbyteros probabiles aut diacones mittat, qui et redditus basilicarum et reparationes et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cõmuni consensu nos conserre cõpetent̃ oportuit
suoꝵ rapacitates necessitas ut conptrimꝰtanat̃ compulit
in publicũ tacamen destrri. Hienĩ pontisices ut tuidens
inquisitio pate secie bidiscretomodtramint parroe¬
chitinas ȩccłas p̃grauantes dũ inexactiorab suꝑ filuis
frequenũ eac sistunt peneusq: ad tocinnanition eoc
tremȩ uircutis quas dã basilis cas ꝓduaisse ꝓbantur
Ntgꝰfiat decetero qood constat hactenꝰ inmamitepꝰ¬

Expanded text:
quae communi consensu nos conferre competenter oportuit suorum rapacitates necessitas ut comperimus tandem compulit in publicum examen deferre. Hi enim pontifices, ut evidens inquisitio patefecit, indiscreto moderamine parochitanas ecclesias praegravantes, dum in exactionibus superflui frequetremae virtutis quasdam basilicas perduxisse probantur. Ne ergo fiat de caetero quod constat hactenus inordinate pr
Abbreviated transcription (Latin):
monitus ꝓ synodo. ł ordinatione episcobali. uenire
rexerit in quib: eos. aut ad ordinationẽ sũmi pon¬
tificis. aut ad fnodũ inuita pꝰ positis om̃ib eoc cep¬
ta graui infirmitate corporis. aut s ceptione regia
ad constitutã dit̃ ad e̾e̾ tũ differant. Quisi defuerint
sic̃ prisea canonũ p̃cepit auctoritas. usq ad ꝓximã
mꝰ. ꝑ singulas eccłas beneficia quȩ sunt duicustodi¬
tus struentur. E sitã eccłe a quensis antistes. ł
alius quilibo metro politano pontisici iuata cano¬
nũ diffinitionẽ euocatis aptemperare noluerit
nouerit se succidendũ qđ ñ optamꝰ ecctastica discipli¬

Expanded text:
enire rexerit, in quibus eos aut ad ordinationem summi pontificis aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant: qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam mus, per singulas ecclesias beneficia quae sunt diu custodita serventur. Et si tam Ecclesiae Aquensis antistes, vel alius quilibet, metropolitano pontifici juxta canonum definitionem vocatus obtemperare noluerit, noverit subdendum se, quod non optam
Abbreviated transcription (Latin):
lidiligenua maxune ꝓiudenduit. un salsi
todices &asincera ueritate discordes inuul¬
lous leccionts habeantur: A pocrifae
seririurae que subnominili ap̃łex mulia¬
fumhabent senuna falsitatum. non solum

Expanded text:
li diligentia maxime providendum, ut falsi codices et a sincera veritate discordes, in nullo usu lectionis habeantur. Apocryphae Scripturae, quae sub nominibus apostolorum multarum habent semina falsitatum, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃ eps autpbi pterordinationemdñ alia que d amin sacri¬
legumina contra constititionem dm̃i faciens: congruo
remp̃r deponatur hr̃ irii
Sues pedies adaliare non ad aerisitium si ad benedicio¬
ne in simplicem debeaut exhibere. Offerre uoti
adluminaria. & thiuniama. Idincensum temporo
quo scã caelebratur oblacio Hrẽ U¬
Sebiqua poina omima ad domum primitiae epiepłi

Expanded text:
sbyter, praeter ordinationem Domini, alia quaedam in sacrilegumina: contra constitutionem Domini faciens, congruo tempore deponatur. Quae species ad altare non ad sacrificium, sed ad benedictionem simplicem debeant exhiberi. IV. Offerri non ad luminarium, et thymiama, id est incensum, tempore quo sacra celebratur oblatio. V. Reliqua poma omnia ad domum primitiae episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
aradna uitegrauellint seruare di sacer doter
ulladiuerstas Nuulla uari&ar In ipsis ondinilus
acconscerationibus haber&ur: Seddum unus quisque
nonquod traditum est sed qd s̃ biuisum fuerit aestimat
osrotemenduri Indediuersa indiuor pirlocis uł
antiquas. humana psumptione corruptas. pu¬
ten sibi ecdȩsias conuenire a ab aplis uł a postolicis

Expanded text:
cerdotes, nulla diuersitas in ipsis ordinibus et consecrationibus haberetur, sed, dum vnusquisque non quod traditum est, sed quod sibi visum fuerit, hoc existimat esse tenendum, inde diuersa in diuersis locis vel antiquas humana praesumptione corruptas, putent sibi aut ecclesias non convenire, aut ab Apostolis vel apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
his quiparochus interrisiuneis. mancipus
ad que peculus. quicumque fideles obtulorint.
Antiquoꝵ canonum statina seruantur. Tromã
iepĩ potestate consistant. De hista menquein
uł condie construuntur. Placuit scđ priorum
canonum regulam. ut in eius epĩ inocuius ter¬
ritonio site sunt potestate consistant cã

Expanded text:
in parochiis, in terris, vineis, mancipiis, atque peculiis quaecunque fideles obtulerint, antiquorum canonum statuta serventur, ut omnia in episcopi potestate consistant. De his tamen quae in  loca vel quotidie construuntur, placuit, secundum priorum canonum regulam in ejus episcopi, in cujus territorio sitae sunt, potestate consistant. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
uodep̃s eole siasticarum rerum prodis pensatione pau÷¬
perum habeat potestatem: Precepimus ut mmpo
lehominum preciose illir̃ eredite . multomagis
oport& cumeurã pecuniarum gerere. Itautpo
testateciꝰ indigentib: omniadis pensentur ꝓpbos
adiaconos & cumtimore omnique sollicitudine
ministrentur. Ex lus automque indig& ad suas
necersitates & peregamorum stairum usur
& ipseꝑcipiant ut tu luleis posse omnino deerse
hex enundi precepit quiabare desenuiunt¬

Expanded text:
opus aecclesiasticarum rerum pro dispensatione pauperum habeat potestatem. Praecipimus, ut in e hominum pretiosae illi sunt creditae, multo magis oportet eum curam pecuniarum gerere, ita ut in potestate eius indigentibus omnia dispensentur per presbiteros et diacones et cum timore omnique sollicitudine ministrentur. Ex his autem quae indiget ad suas necessitates et ad peregrinorum fratrum usus, et ipse percipiat, ut nichil eis possit omnino deesse. Lex enim Dei pr
Abbreviated transcription (Latin):
figant. Iiaiuiste ac recte ut deuice psde& alib sipra¬
dicte ꝑsone nonqu arsentur. Qd silis quiiud ex c̃
aut in p&ituscis iniuriam alique ingerserit. aut
definitionem tanti coneilu traus gressus fuerit
non porsunt sresi nanib laborane. uictum euesti
ciuitas lepro sas quiin prateritorium ciuitats
ipsius aut nascantur at indentur consstene al¬

Expanded text:
figant ita juste ac recte, ut deinceps de talibus antedictae personae non quassentur. Quod si is qui judex est, aut impetitor eis injuriam gesserit, aut definitionem tanti concilii transgressus fuerit,non possunt suis manibus laborare, victum et vestitcivitatis leprosis, qui intra territorium civitatis ipsius sunt nascuntur aut videntur consistere
Abbreviated transcription (Latin):
municant inoratione cum populos perquadã intemperan¬
tia se a paeptione scaẽ conmunionis auertunt. hide ecđa
remoueantur. quam diu perconfessionem poenitemu
fructus ostendant. & precibus indulgentian conse¬
ꝗͣ ep̃r aut prł aindiaconꝰ quilib& exfacerdotali cathalogo
facia oblationem non conmunicauerit aut causaindi¬
cat autsi racionabilis fuerit. ueniam consequatur. aut
sinondixerit conmunione priu&. Hr̃ a¬
Qmñ fideles quiingrediuntur ecdesiam & seripturas ad¬
diunt. Non autem penseuerant inor atioriem ner
stãm coninunionem percipunt ueludinqui& udines

Expanded text:
municant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt: hi de Ecclesia removeantur, quandiu per confessionem poenitentiae fructus ostendant, et precibus indulgentiam conseer, aut diaconus, vel quilibet ex sacerdotali catalogo, facta oblatione, non communicaverit: aut causam dicat, ut, si rationabilis fuerit, veniam consequatur; aut si non dixerit, communione privetur, Omnes fideles qui ingrediuntur ecclesiam, et Scripturas audientes, non autem perseverant in oratione, nec sanctam communionem percipiunt, velut inquietudines
Abbreviated transcription (Latin):
sexta sabbati ieiunentur. & sacrificia quadragesi¬
malidebeant ordine caclebrare. Inquibus diebus cano¬
ogationos iđ la& anias ante ascensione dñi ab omnib ec¬
desus placuit caclebrare. Itaut p̃mirrum triduatium
ieiunium indominice ascensionis festiuitate soluatur.
ꝑ quod triduũ seruiulancille ab omniopere laxentur.
quomagis plebs uniuersa conueniat quo triduo amabstine an.
Etquadragesimalibus crbosutantur: hr̃ XXU.¬
Głi uero quiad hocopus semadesse comempserint
sid arbitrium ep̃i ecle suscipiant disciplinam
domam nonimensis. hocestame diẽ dominica que
prima inipsomense in luxerit lacdanae. sicut ane
ascensionem dni scĩ patrer fieri decre uerunt de¬
tate corporea tradia in conmune ieiunia & ab ecdã¬
custodita suplueudo dirsolu&. stimulo sue cogiationis
⁊̃ diam extra par rochias inquibur legitimus est ordi¬
narios ad que conuersaiorium iuagro haberouolue¬
rit reliquis festiuitatib utibimis sasteneant. propt̃

Expanded text:
 sabbati jejunent: et sacrificia quadragesimali debeant ordine celebrari. In quibus diebus canoRogationes, id est, litanias ante Ascensionem Domini placuit celebrari, ita ut praemissum triduanum jejunium in Dominicae Passionis solemnitate solvatur, per quod triduum servi et ancillae ab opere relaxentur, quo magis plebs universa conveniat, quo triduo omnes abstineant, et quadragesimalibus cibis utantur. XXIV. Clerici vero qui adasticam suscipiant disciplinam. domada novi mensis, hoc est ante diem Dominicum, qui primus in ipso mense illuxerit, litaniae, sicut ante Ascensionem Domini, sancti Patres fieri decreverunt, detate corporea tradita in cocustodita superbiendo dissolvit stimulo suae cogitationis etiam extra parochias, in quibus legitimus est ordinariusque conventus, oratorium in agro habere voluerit, reliquis festivitatibus ut ibi missas teneant propter
Abbreviated transcription (Latin):
populus noitante discedat quam missae solemp¬
nitatis conpleatur. & ubiep̃s fuerit benediccionoin
accipiant sacerdotis HR XX UIII.¬
Ep̃r siinfirmitatẽ nou fuerit iup&itus. eclesae
cui proximursuerit diedominico decẽ non lioeit:
dasacerdotib: omnibus haest decr&um. utante pasche
polempnitatem nonquinquagesima. sed quadra
inquadragesima. &iam dicsabbati a facer dotali
ordinacione & districcione conminatione ieun&
caũmaniscens hñ uiiii

Expanded text:
populus, non ante discedat quam missae compleantur missae solempopulus, non ante discedat quam missae compleantur missae solemnitas compleatur. Et ubi episcopus fuerit, benedictionem accipiant sacerdotis. Aera 28 Episcopus si infirmitate non fuerit impeditus, ecclesiae cui proximus fuerit, die Dominico deesse non licebit. sacerdotibus omnibus decretum est. Ante Paschae solemnitatem non quinquagesima, sed quadragin Quadragesima, etiam die sabbato sacerdotali ordinatione et districtionis comminatione jejunent. Canon Maticens
Abbreviated transcription (Latin):
I RLC AIX AI Ui tulli ciuium pascla nataledui. ul
quinquagesime solimputiatis inullaliceat ouelebrare.
nisiquem infirmitas ꝓbabitur tenuis se
utillir iõĩs singulis diebus nullus feruile opus aude¬
sacrificis ostemtenius. Haud antesereatoreni as
laegem actorem nr̃m uerpere & mane & meridie.
Gustodite diem dominicum qui nos denuope
nes oxeroeat. p enosibi talem necer sec atemẽcibũt
Que iugumceruicibus niuencor ponerrcogat estote
om̃s in hmmninis & laudesđ animo corporeque intentae.
uia persua sum est populis dedominico agiũ caballis
& bubib & uehicolis itinera nondebere : neque ullam
minisꝓtinentem ullatenus exercere. queres adiudai
deopere tamenrurale. Iđ. aratura uł uinea. seocione
excus sionem.exantoułsepe censuimus alistinendũ
Quo facilius ad ecc losi as conuenientes orationes
gratias uacem. Quod simuentus fuerit quis inope
lunr emendare debrat. non inlaici districcione
secdinsacerdonis castigatione consistat.

Expanded text:
is, aera 22. Ut nulli civium Pascha, Natale Domini, vel Quinquagesimae solemnitates in villa liceat celebrare, nisi quem infirmitas probabitur tenuisse. ctissimis septem diebus, nullus servile opus audesacrificiis ostentemus, laudantes creatorem ac regeneratorem nostrum vespere, mane et meridie. Custodite diem Dominicum, qui nos denuo penes exerceat, nemo sibi talem necessitatem exhibeat, quae jugum cervicibus juvencorum imponere cogat. Estote omnes in hymnis et laudibus Dei, animo, corporeque intenti uia persuasum est populis, de die dominico agi cum caballis sicut bobus et veiculis itinera non debere, neque ullam minis pertinentem ullatenus exercere, quae res ad iudaiDe opera tamen rurale, arata, aut vinea sectionem, excussionem, exartum, vel sepe censuimus abstinenda, quo facilius ad ecclesiam veniegratiae vacent. Quod si inventus fuerit quis in opeliter emendari debeat non in Laici districtione, sed in sacerdotis castigatione consistat.
Abbreviated transcription (Latin):
aptitandinom̃ sudindent. & diu sub abstinentia
uini & carnium aomanus inpositione crebra
examinati baptismum ꝓtipiant. hr̃ xxiiii
Troffitii aliquamdiu & lautiorib aepulis &ex
pectaculis uł coningib: abstintant HR X IV
Mulier baptizare non p̃sumat
ullummninistrorum qui baptizandi recipit
ossitum sine crisiate usquam debere ꝓgredi.
que internos placuit semel crisinare. Ido a iaem
qui bapusmate quacumque necersitate satieme uo
erisinatus fuerit In confirmatione sacerdos ca¬

Expanded text:
aptizandi nomen suum dent, et diu sub abstinentia vini et carnium et manus impositione crebra examinati, baptismum percipiant. 86 XXIV. Neophyti aliquandiu et lautioribus epulis, et spectaculis, et conjugibus absMulier baptizare non praesumat. Nullum ministrorum, qui baptizandi recepit officium, sine chrismate usquam debere progredi, quia inter nos placuit semel chrismari. De eo autem qui in baptismate necessitate faciente sine chrismate fuerit, in confirmatione sacerdos eu
Abbreviated transcription (Latin):
Id nonoporteat adbaptisma quem quam pofiduos
cere & quinta fer septimane iaiores ep̃s a pr̃bs:¬
hñ .xl.uii. Qđ nonoporteateos quiin egritudi¬
ne ꝑcipiun baptisena posiquã conualuerum fidẽ
ꝑdiscerr. & scire cuius muneris parncipes factis¬

Expanded text:
d non oporteat ad baptisma quemquam post duas cere, et quinta feria septimanae majoris episcopntur. CL. Quod oporteat eos qui in aegritudine percipiunt baptisma, postquam convaluerint, fidem perdiscere, et scire cujus muneris participes facti
Abbreviated transcription (Latin):
enominibus uero recitandis. anteq̃ pacem
sacerdor satiat: ad que eorũ oblationes prum
nomina recitandar suaoratione couinend&
quã supsil uinsit. & ipse ꝑtua piuidentia recognꝰ¬
eis : Uit cuius liostiã necdumdõ opferas eiusante
nom insitues. Quãuis illi in cognitũ nilil su
Prius ergo oblationerr̃ comendande. ac runceo
nomina quoruitis dicenda. ut inter sacra
misteria nominentur. Non inter alia que
ante prenuttimus. luipseruumsterus . uia
futuias precib aperiamus. De consig¬
nandis uero infantibus manifestuiest
apicem non habent: Hocautem pontisitiũ
solis debere epis. ue lud consignent uel para¬
ditum spmtradant: Non solum on sueado
crdosiasficademonstrat lecturum illa leceis
actuum apłorum quiadierit peerum &

Expanded text:
De nominibus vero recitandis, antequam pacem De nominibus vero recitandis, antequam pacem sacerdos faciat, atque eorum oblationes, quorum nomina recitanda sunt, sua oratione commendet, quam superfluum sit, et ipse pro tua prudentia recognoscis, ut cujus hostiam necdum Deo offeras, ejus ante nomen insinues, quamvis illi incognitum sit nihil. Prius ergo oblationes sunt commendandae, ac tunc eorum nomina, quorum sunt, edicenda; ut inter sacra mysteria nominentur, non inter alia, quae ante praemittimus, ut ipsis mysteriis viam futuris precibnandis vero infantibus manifestum est,apicem non hsolis deberi, ut vel consignent, vel paraclitum Spiritum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit Petrum et
Abbreviated transcription (Latin):
est Nodum peregrinis ad ser tionil. ftudent aput
.I. stnutionem uideantur amimit tere Sepe¬
dilectiotua adurbemuenisse. ac nobiscum ineecła
conuenisse non dubiumesi: & quemmore ul
inconsecrandis misterus. ul in ca&eris a genur
archanisteneat conuerurse. quod sufficere
arbitrares ad informationem a eccłae tuae
uł reforinationem si precersorostui minus
aliquid. a aliter ienuerunt sacerdotes. tunc
haberemus nisi dealiquibus consulendas noserse
dixirses. Quibus id circo rosponderemus
Non quod te aliqua ignorare credamus: ut ma¬
iore auetoriiate ułtuis instituas. ułsiqui a roma¬
na ecłae institutionib errant. ã coninaineas
ã indicare nondoferas. ã scire ualeamus quisint.
Quiau nounates inducunt ã alterius eccłae. quã
romane consu&udines esseseruanda. Pacẽ¬
igitur ut arteris ante confecta mysteria quosdã
tradere: Cumpoflominia que aperire non
ad que in ecła caelebrantur ꝓbusse consensum
aefinita eẽ pacis concludentis signaculum demions¬
trentur

Expanded text:
est, ne dum peregrinis assertionibus student, caput institutionem videantur amittere. dilectionem tuam ad urbem venisse, ac nobiscum in Ecclesia convenisse non dubium est, et quem morem vel in consecrandis mysteriis, vel in caeteris agendis arcanis teneat, cognovisse, quod sufficere arbitrarer ad informationem Ecclesiae tuae, vel reformationem, si praedecessores tui minus aliquid aut aliter tenue rint, satis certum haberem, nisi de aliquibus consulendos nos esse duxisses. Quibus idcirco respondemus, non quo te aliqua ignorare credamus, sed ut majori auctoritate vel tuos instituas, vel si qui a Romanae Ecclesiae institutionibus errant, ut commoneas, aut indicare non differas, ut scire valeamus qui sint qui aut novitates inducunt, aut alterius Ecclesiae, quam Romanae, exisigitur asseris ante confecta mysteria quosdam tradere: cum post omnia, quae aperire non atque in Ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis signaculo demonstrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ollus dericorum aut subdia conorum &¬
sa praquiuxorer inpropositosuo accipere iu lia¬
benur proprie si forte iamliabeat musceat᷑
uxore. qd nfecerit laica coninuniont contentꝰ
uxrapriorum canonum stanita abossitiode¬
ponatur. quemsi sciens eps suus in hacuiliia¬
ts psampnione uiuentem eadosfitiure
poslea ad iniserit &ipsȩ ep̃s adagenda poeni¬
tentiam tribus inensib sit a suo offitio seques
Cerici uero quicum uxoros uon habeant
benediccione suscepta coniugia crediderint
eligenda quiuolentrs absque lilla reclama¬
tione inadarefueruit legitim a ordinati
cumipsis mulierib: quas acciperint ex con¬
inunicatione pellantur. Qđ sinuitus uł ne¬
clauians fuerit ordinaius ab opptio quidoi de¬
ponatur ne a coninunione pellatur: Epͣs aut̃
qui inuitum aut redamanteit p̃sunipseritordi

Expanded text:
nullus clericorum a subdiacono et supra, qui uxores in proposito suo accipere inhibentur, propriae, si forte jam habeat, misceatur uxori: quod si fecerit, laica communione contentus juxta priorum canonum statuta ab officio deponatur; quem si sciens episcopus suus in hac vilitatis praesumptione viventem ad officium postea admiserit, et ipse episcopus ad agendam poenitentiam Clerici vero, qui cum uxores non habuerint, benedictione suscepta conjugia crediderunt eligenda, quia volentes absque ulla reclamatione in aetate fuerint legitima ordinati, cum ipsis mulieribus quas acceperunt excommunicatione pellantur; quod si invitus vel reclamans fuerit ordinatus, ab officio quidem deponatur, sed non a communione pellatur; episcopus autem, qui invitum aut reclamante
Abbreviated transcription (Latin):
ul prbi ał episcopaus ⁊ nortale crune dixerint
et᷑ pollatos  asi ipradictis or dinationibus rub¬
mouendas: reuscilic& ul uiri confessionis
uł mendatio falstiatis. Neque enim ab solui
mortis causa maior homicida sit

Expanded text:
l episcopatus, mortali crimine dixerint se esse pollutos, a supradictis ordinationibus submovendos, reos scilicet vel veri confessione vel mendacio falsitatis: neque enim absolvi pmortis causa major homicida sit
Abbreviated transcription (Latin):
De ceriuinus utinos antiquos asidȩlibus repar&
& decimas eedesi aflicis samulantibuł terimo¬
nus populus oñis inferat. quar facerdotes:aut
inpauperum usibus: aut incaptiuoru redem¬
ciorem progantersuisoracionil populo pacẽ
ac salutem in pałrent. Sqa tem contumnax¬

Expanded text:
Decernimus ut mos antiquus a fidelibus reparetur, et decimas ecclesiasticis famulantibus caeremoniis populus omnis inferat. Quas sacerdotes, aut in pauperum usum, aut in captivorum redemptionem prorogantes, suis orationibus populo pacem ac salutem impetrent. S
Abbreviated transcription (Latin):
patilitate totius populi nobplacuit: ut non solũ
inciuitatib: sed& iamin omnib: parroclius uenbũ
faciendidaremus presbite ris potestatem. It autsi
nes publice recnare.
Sacerdore inecclesia uerbum fatienit. quiegros.¬
pusdeaudnoriofuerit ex coninu nic&ur¬
Quidiem solemnem pr&ernusso eccłae conueute
Mulier quamuis docia & scã uiros inconuentudoce¬
renon presumat hñ XXXUIII
Laicus prosentibus dericis insupsis ꝓbautur. ro¬
gantib docerenonaudeatXXUIIII De

Expanded text:
m, et pro utilitate totius populi placuit, ut non solum in civitatibus, sed etiam in omnibus paroechiis verbum faciendi daremus presbyteris potestatem: ita ut si sitiones publice recitare? Sacerdote in ecclesia verbum faciente, qui egressus de auditorio fuerit, excommuniceturQui die solemni praetermisso ecclesiae conventu Mulier quamvis docta et sancta viros in conventu docere non praesumat. 98 XXXVIII. Laicus, praesentibus clericis, nisi ipsis probantibus, docere non audeat.
Abbreviated transcription (Latin):
Pe idiocers alieuas alienos clericas ordi¬
nandos uł consecranda altaria iur uere non
debere qd i fecerit. remotis lusquior dinaue¬
rit abarisia meu cons ocratione manentẽ
traus grersor canonum auno amis saru ina

Expanded text:
 dioecesi aliena ad alienos clericos ordinandos vel consecranda altaria irruere non debere: quod si fecerint, remotis his quos ordinaverint, altaris tamen consecratione manente, transgressores canonum ab annua missarum
Abbreviated transcription (Latin):
pauperum indomibus eorum est: quando replent
thes auros suos & ecclesiȩ opibus ab utuntur indelicus
publiccs & stipes quȩ ad sustentationem pauperũ
datȩ sunt uel sibi reseruant uel filus suis distribuunt

Expanded text:
papathesauros suos, et Ecclesiae opibus abutuntur in delicias, publicasque stipes, quae ad sustentationem pauperum datae sunt, vel sibi reservant, vel propinquis distribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
ccta dicente scriptura. Redemptio uiri propriȩ
diuitiȩ quȩ nonde ini quitate sed del abore & iustitica
pressum dem anu calumniantis. Neferte egrediatur
qua siignis indignatiomete & suc condatur & bonsit
qui ex tinguat. proprie autem sermo fit addomum
mentiam dñi consequatur. Iudicccte inquit mane
iudicium Non inte nebris iniquitatis. sed in luce
iustitiȩ & eruite ui oppressum demara calumnia¬
toris. ut non accipiatis personam iniudicio seddiuitib
piuperes opprimentibus magis apud uos di imperium
ualerct quam potentiac per sequentis. et si inquit hoc
feceritis nequaquam succendatur inuobis ignis fu¬
roris mei nec inueniet materiam quam consumat
tem inesaia propheta. uosenim de pastiestis ui ream
meam rpina pauperis in domo uestra. Quare at¬
terits populum meum: Manifeste ad principes¬
dicitur iudȩ orum. Sed & adnrõs principes referri
potest qui atterunt subiectam sibi plebem & rapina

Expanded text:
cata dicente scriptura: redemtio animae uiri propriae cata dicente scriptura: redemtio animae uiri propriae diuitiae, quae non de iniquitate, sed de labore et iustitia pressum de manu calumniantis: ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea: et succendatur: et non sit qui extinguat promentiam domini consequatur. \'iudicate,\' inquit. \'mane iudicium\' — non in tenebris iniquitatis. sed in luce iustitiae — \'et eruite ui oppressum de manu calumniatoris. ut non accipiatis personam in iudicio, sed diuitibus pauperes opprimentibus magis apud uos dei imperium ualeat quam potentia persequentis! et si\', inquit, \'hoc feceritis, nequaquam succendetur in uobis ignis furoris mei nec inueniet materiam, quam consumatepiscopos. Vos enim depasti estis vineam meam: rapina pauperis in domo vestra. Quare atteritis populum meum, dicitur Judaeorum. Sed et ad nostros principes referri potest, si atterant subjectam sibi plebem, et
Abbreviated transcription (Latin):
ora perspicue ecdesia intelligitur: quȩ uocatur
columba propter simplicitatem multitudinis in ea
credentium. haec non audiuit uocem dñi neque sus cipere
sui audirẽ sedicit & confidere in dño : quando operibus
destruit. huius principes sicut leones rugientos. Non
ambigimus derugitu leonum quando ui derimus prin¬
cipes eius ita in subieotos populos detonare & uoce tr¬
rannicco rabidisq: conuiciis plebem conterere : ut non
pastorem intergregom sodleonem inter ouiculas putes
per intanobris posses siunculas ecdesiȩ & ea quȩ indi
donaria conferuntur uestentes in lucrum suumi qu
non habcant pauper es quod mane comedam ol quusi
Io nocte & nullo uidente populantur & cumdursium
more cunctit rapiant pec paruos quiderma ciboos leo¬
Vt quid mihi thus desaiba affertis &l eceliconuro saaue
erunt mihi hoc autem proprie conuenit his quidera¬
pinis & nudacione miserorum offerunt sacrificia
& elamosinis ex iniquitate seputant redimere pec¬

Expanded text:
ora perspicue Ecclesia intelligitur, quae et vocatur columba, propter simplicitatem multitudinis in ea credentium. Haec non audivit vocem Domini, neque suscipere vsui audire se dicit, et confidere in Domino, quando operibusdit. Hujus principes sunt sicut leones rugientes. Non ambigimus de rugitu leonum et discursu: quando viderimus principes ejus ita in subjectos populos detonare, et voce tyrannica rabidisque conviciis plebem conterere, ut non pastorem in grege, 718 sed leonem inter oviculas putes per in tenebris, et possessiunculas Ecclesiae, et ea quae in Dei donaria conferuntur, vertentes in lucrum suum, ut non habeant pauperes quod mane comedant, qui quasi in nocte, et nullo vidente, omnia populantur; et cum luporum more cuncta diripiant, ne parUt quid mihi thus de Saba affertis, et calamum suave erunt. hoc autem proprie conuenit his, qui de rapinis et nudatione miserorum offerunt sacrificia et elemosynis ex iniquitate se putant redimere pec
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ut requies catis acunctis hostib: ꝑcircuitũ & absq:
holo causta & hostias ac decimas & primitias manuum
uestrarũ & quicquid p̃cipuum est in munerib: quȩ uo¬
uisto dño & post pauca: Caue neofferas holocausta
tua inomniloco quẽ uideris sed ineo quem elegeritdñs.¬

Expanded text:
vobis, ut requiescatis a cunctis hostibus per circuitum: et absque holocausta, et hostias, ac decimas, et primitias manuum vestrarum: et quidquid pvistis Domino. Cave ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris, sed in eo, quem elegerit
Abbreviated transcription (Latin):
serua redicitur & gata lingua persicaa diuitiȩ uoccont᷑
gaco filaccium locus apellari solet quodiuitiȩ seruantur
quo nomine & arcam inquadonaria populi congrega¬
bantur adusus templinecessarios & porticus in quibus
seruabantur apellabant. habes etiam exemplum
deporticus in euangelio haec inquit uerba locutus est
ihs̃ ingato filacio docens intemplo habes de artao
in libro regum. et tulit ioiada pontifex gatofilaciũ
unum aperuitq: foramen de super & posuit iuxti
in eo sacor dotes quicus todiebant hosticc omnem
pecuniam quȩ deferebatur intemplum dñi. haec degazo

Expanded text:
servare dicitur, et gaza lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet quo divitiae servantur. Quo nomine et arcam in qua donaria populi congregabantur, ad usus templi necessarios, et porticus in quibus servabantur appellabant. Habes exemplum de porticibus in Evangelio. Haec, inquit, verba locutus est Jesus in gazophylacio, docens in templo . Habes de arca in libro Regum: Et tulit Joiada pontifex gazophylacium unum, aperuitque foramen desuper et posuit illud in eo sacerdotes, qui custodiebant ostia, omnem pecuniam quae deferebatur ad templum Domini. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
caueamus. Quotide in quit dñs in greditur templum
patris & eicit omnes tam epis copos & prȩsbiteros &i dia¬
conos quam laicos & uniuersam turbam deecdesia sua
et unius criminis habetuendentes pariter & ementes.
Ittm idem in eodem post pauca. Nonsit indomo pectoris
nr̃i negotiatio Nonuendentium ementiumq: commertia
nondo norum cupiditas ne ingrediatur ihs̃ iractus &ri¬
gidus & non aliter mundet templum suum nuis flagello
adhibito ut de spelunca latronum & domonegotiationis

Expanded text:
llectus, quotidie Jesus ingreditur templum Patris, et ejicit omnes, tam episcopos quam presbyteros, tam diaconos quam laicos, et universam turbam de Ecclesia sua, et unius criminis habet vendentes pariter et ementes.habitat in vobis . Non sit in domo pectoris nostri negotiatio, non ementium vendentiumque commercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus iratus et rigidus, et non aliter mundet templum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis,
Abbreviated transcription (Latin):
tionos ecdesiȩ extraecclesiam accipere ueldare uo¬
luerit prȩter conscientiam ep̃i uel eius cui huius cemo¬
di officia commissa sunt nec cum eius uoluerit. agere
consilio: anathemasit. Item. Siquis dederit uel acce
perit oblacta prȩter ep̃m uel eum qui constitutus
esł abeo addispensandam miseri cordiam pauperi¬
bus : & quidat & qui accipit. anathema sit. Alterum

Expanded text:
tiones aecclesiae extra aecclesiam accipere vel dare voluerit praeter conscientiam episcopi vel eius cui huiuscemodi officia commissa sunt nec cum eius voluerit agere cperit oblata praeter episcopum, vel eum qui constitutus est ab eo, ad dispensandam misericordiam pauperibus: et qui dat, et qui accipit, anathema sit. De his
Abbreviated transcription (Latin):
positȩsunt in illa die animȩ circiter triamilia. Erant autẽ
per seuercntes indoctrina apostolorum & communica¬
tione fractionis panis & orationihus. fiebat autemomni
animȩ timor multa quoque prodigia & signapera pos¬
tolos fiebant in hierusalem & metus erat magnus in uni¬
uersis. Om̃s oticm qui credebant erant pariter & ha¬
bebant omnia communia. possessiones & substantias uen
debant & diuidebant illa omnibus prout cuique opus erat.
quotidie quoque perdurantes unanimiter intemplo &
frangentes cirecdomos panem sumebant cibum cumex¬
ultactione & simplicitate corbis. conlaudantes õm
& habentes gratiam adomnem plebem. dñs autem
augebat qui salui fierent quotidie in ipsum ec post

Expanded text:
ia erant autem perseverantes in doctrina apostolorum et communicatione fractionis panis et orationibus fiebat autem omni animae timor multa quoque prodigia et signa per apostolos fiebant in Hierusalem et metus erat magnus in universis omnes etiam qui credebant erant pariter et habebant omnia codebant, et dividebant illa omnibus, prout cuique opus erat. Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione, et simplicitate cordis, collaudantes Deum, et habentes gratiam ad omnem plebem. Dominus autem augebat qui salvi fierent quotidie in idipsum.  Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
magna erut in omnibus illis. Neque enim quisquan
egens crat inter illas. Quot quot enim possesores
agrorum aut domorum erant ipter illas afforebant
pretia corum quȩ uendobant & ponebant ante pedes
apostolorum diuidebatur autem singulis prout cuiq
bas ab apłis quodesł interpretactum filius consolatio¬
nis leuites ciprius genere cum haberet agrum uen¬
didit illum & attulit prȩtium & posuit ante pedes
apostolorum

Expanded text:
magna erat in omnibus illis, neque enim quisquam egens erat inter illos. Quotquot enim possessores agrorum apretia eorum quae uendebant et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique bas ab apostolis, quod est interpretatum filius consolationis, levites, Cyprius genere, cum haberet agrum, vendidit illum, et attulit pretium, et posuit ante pedes apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. & onȩ gratias agens recepto exercitu repedabat
ad regem t es tabatur autt̃ omnib: ea quȩ suboculis
uiderat opora magnidĩ . cũ autẽ rex interrogasset he¬
lioderũ quis estaptus adhuc semel hiero solimam mutti
ait Si quem habes hostem aut regnitui insidiatorem. mit¬
te illuc & flacgellatum eum recipies siticmen euaserit.
eo qđ in loco uere sitdĩ quȩ dam uirtus. Namipse quihabet
incelis habitationem: uisitator & adiutor est loci illius
& uenientes admale faciendũ percutit ac perdit

Expanded text:
sit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat sit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit
Abbreviated transcription (Latin):
cognita dĩ uirtute. Et ille quidem per diuinam uir¬
tutem lacebat᷑. hi autem dnm̃ bene dicebant qui a
magnificauit locumsuum & templum quod paulo
ante caimore ac tumultu eriet plenum. apparente
omni potentedõ gaudio & lȩtitia impletum. tum
uero examicis heliodori quidam rogabant confestim
onian ut in uocaret altissimum & uitamdonaret ei
qui insuppremospũ erut constitutus. Considerans autẽ
summus sacerdos ne forte suspicaretur malitiam ali¬
quam exiudȩis circa helioderum consumatum optulit
prosalute uiri hostiam salutarem. Cũque summus sa¬
cerdos exorcret idem iuuenes eisdem uestib: amioti
adstantes helio dero dixerunt. Oniȩ sacerdotigratias
age nam propter eum tibidñs uitam donauit. Tuautẽ
ab eo flagellactus nuntia omnib: magnaliadĩ & potesta¬
tem & his dictis poncomparue runt . helioderus autem hostia
dõ oblacta & uotis magnis promisit ei quiui uere illi conces¬

Expanded text:
cognita Dei virtute et ille quidem per divinam vircognita Dei virtute et ille quidem per divinam virtutem iacebat mutus hii autem Dominum benedicebant quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum est tunc vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam donavit tu autem ab eo flagellatus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi conces