comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Percucies eu xp̃c isanans. occidens ⁊ iunificans : occis agnꝰ
ꝑfecia : cũ iacob patriarcha benedicet filus suis presenteᷤ
tangens. futura ꝓspiciens. Predictũ erat. quod inpaulo con¬
tigit: Erat aut paulus sic̃ ipse testat᷑. detribu beniamin
C u aut iacob benedicerae filios suos : uenissetq ad beniamin: ait
de illo: Bemamin : lupꝰ rapar: Quid gͦ Si lupus rapax. seꝑ
rapax : Absit : S qͥd : Mane rapi& p̾dã : ad uesꝑã diuido escas
ħ in apło paulo impletii ẽ. quia de illo dictũ erat: Iam¬

Expanded text:
percutiens et sanans, occidens et vivificans; occisus agnus ophetia, cum Jacob sanctus patriarcha benediceret filios suos, praesentes tangens, futura prospiciens, praedictum erat quod in Paulo contigit. Erat enim Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Benjamin . Cum autem Jacob benedicens filios sde illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? Si lupus rapax, semper rapax? Absit. Sed quid? Mane rapiet, ad vesperum dividet escas . Hoc in apostolo Paulo completum est, quia et de illo
Abbreviated transcription (Latin):
situdine ꝓ eo agellũ quendã floriacũ cognominatũ cũ apendici.¬
is suis aud longe alittore ligeris: Quod testaitũ mutuȩ uieissi.¬
titudinis. usq hodie in arciuis publicis nr̃i reseruat᷑ monasteri i U¬
redicꝰtꝰ aut uir dñi leodebodꝰ hoc negocio ꝑacto: neqͣꝗͣ oblitꝰ sui
destinacionẽ. desiderii insupͣ dicꝰto agellocepit edificare habitacio¬
nes utiles monachis: Quod opꝰ sagaci insistens industria : mirifi.¬
co cosumauit affec̾tu Hedificasq ibi basilicã in honore sc̃i pe-¬
tri : itẽq alia inhonorẽ scę marię. Año dedicari uoluit:
Hox &iã ut p̃parata abitaeio nõ in anis e̾e̾t: atq sine habitã¬
toribꝰ : collegit ibidẽ ꝗͣ plures año seruiendos. sub norma

Expanded text:
situdine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a littore Ligeris. Quod testamentum mutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit. Mox etiam tunc praeparata habitatio ut ne inanis esset atque sine habitatoribus, collegit ibidem quamplures ad Domino serviendum sub norma
Abbreviated transcription (Latin):
diui de iro hoc. quod multa ami mala in scis eius oꝑatꝰ ẽ Et nẽ lit:¬
teras accepit aprincipibꝰ sacerdotũ: ut ubi eñq inuenir& tui nomi.¬
nis secꝰtatores : ꝑtrahat: Dñs aũt. ad illũ: Sine . ego ostendã qͣnta
ta oporteat illũ pro nomine. meo pati: Magna res gerit᷑. lu-¬
po seuicia int̾dicit᷑. Lupꝰ ad oues. captiuus ducit᷑: Tanta aut̃ p̃¬
cesserat fama lupi raptoris. ut eiꝰ nomi ne audito cimeret: In¬

Expanded text:
ltis de viro hoc, quod multa mala sanctis tuis operatus est; et nunc litteras accepit a principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit tui nominis sectatores, pertrahat. Dominus autem ad illum: Sillum oporteat pati pro nomine meo » . Mira et magna res geritur. Lupo saevitia interdicitur, lupus ad ovem captivus adducitur. Tanta autem praecesserat fama lupi raptoris, ut ejus nomine audito, timeret
Abbreviated transcription (Latin):
uidentẽ &cecũ : Nõ ne ego : Pge gͥ. & eg&ᷤ ero in ore
tuo: Poceboq te qͥd loq̃ris: atiste: Obsȩcro in qͥd dñe
mitte quẽ missurus es: Iratus dñs. in moisen ait Aaron
fr̃ tuus leuita. scio qͣ ȩloquens sit : Ecce ipst. egrediet᷑ n
occursũ tuũ : Uidensꝙ te : letabit᷑ corde: Leoquere ad
eũ : & pone uerba mea in ore eiꝰ: Ego ero in ore tuo. &
inore illiꝰ. & ostendã uob̾ qͥd agere debeatis: Ipse loque
t᷑ ꝓte ad ppłm. & erit os tuũ. tu aut̃ eris ei in his quȩ ad
dominũ ꝑtinent Uirgã quoq hanc sũme in mani tua:
in q̃ facturus es signa: Abiit moises: & reuers: ad ietro

Expanded text:
 et ego ero in ore tuo: doceboque te quid loquaris. At ille: Obsecro, inquit, Domine, mitte quem missurus es. Iratus Dominus in Moysen, ait: Aaron frater tuus Levites, scio quod eloquens sit: ecce ipse egredietur in occursum tuum, vidensque te laetabitur corde. Loquere ad eum et pone verba mea in ore eius ego ero in ore tuo et in ore illius et ostendam vobis quid agere debeatis ipse loquetur pro te ad populum et erit os tuum tu autem eris ei in his quae ad Deum pertinent virgam quoque hanc sume in manu tua in qua facturus es signa abiit Moses et reversus est
Abbreviated transcription (Latin):
noscet eũ : Ecce ueniet dĩ ⁊i homo: de domo dauid Siubene
ouies ẽẽ dicit᷑: quia apus illũ sunt om̃s chesauti sapientie osci¬
entiȩ ab sconditi. Cuius di uiciarũ magnitudinẽ: nec ille consi¬
derare nalebat: qui postꝗͣ adc̾ciũ celũ ductꝰ fuerat dic ebat. Sal
citudo diuiciarũ sapientiȩ ⁊ scientiȩ dĩ qrã incorhensibilia
sut iudicia eiꝰ: ⁊ in uestigabiles uiȩ eiꝰ: Iilius uulliei nos
sumꝰ:: quos adimaginẽ isimilitudinẽ suã creauit . quibꝰ etã
sensũ ⁊ intellectũ cribiit. Willicus enĩ. auilla. nom̃ acee¬
pit Qui bene uillȩ eurã ab̾e di noscit᷑. q̃ nos equonor¬
qũ uerbiĩ. uulgato sermone : cdispensatorẽ possumꝰ ap

Expanded text:
domo David. Qui bene dives esse dicitur, quia apud illum sunt « omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . » Cujus divitiarum magnitudinem nec ille considerare valebat, qui postquam ad tertium coelum ductus fuerat, dicebat: « O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam nos sumus quos ad imaginem et similitudinem suam creavit, quibus etiam sensum et intellectum praebuit. Villicus enim a villa nomen accepit, qui alienae villae curam habere dignoscitur, quem nos oeconomum, vel divulgato sermone dispensatorem possumus ap
Abbreviated transcription (Latin):
giti aũt honera grauia. ⁊ inportabilia ⁊ imponunt
inhumeros hominũ. digito aut̃ suo. nolunt ea moue¬
re. Ex quoꝵ uiȩto numero erat iste phariseus. qͥ cũ ascen.¬
disset intemplũ ut oraret : dicebat : Deus gras agotͥ.
quia nõ sũ sic̃ cȩteri hominũ: Raptores : in iusti.
adulteri : uelut etiã hic publicanꝰ iii
t quo colligere possumꝰ. quia quatuor modis. tumor
a raganeiũ di uidit᷑ Primũ cũ se estimat hab̾e bonũ
qd ñ habet: Seđo cũ hoc quos hab& ppria uirtute se

Expanded text:
 importabilia, et imponunt in humeros hominum, digito autem suo nolunt ea movere . » Ex quorum numero erat iste Pharisaeus, qui cum ascendisset in templum ut oraret, dicebat: « Deus, gratias ago tibi quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. » In quo loco colligere possumus, quia quatuor modis tumor arrogantium dividitur. Primo, cum se existimat habere homo, quod non habet. Secundo, cum hoc quod habet, propria virtute se
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ñtineo nec hominẽ reuereoꝵ: tam̃ quia molesta ẽ mͥ¬
hec uidua mulier. undicabo illã. ne innouissimo ueniens
suge illetieme: Tedio iuctꝰ prestitit : quod beneficio pres¬
care noluerat : S quia omnis qui ad orandũ accedit  nõ
solũ humilitatẽ incorde:s ñ seruare debet incorpore:
finita similitudine : dicebat ad eos qui inse confidebant.:
taꝗͣ usti ẽent: duo homines ascender̃ intẽplũ. ut oraret̃
Unꝰ pharisenst: ⁊ alt̃ pub licaNUE. II
hariseus nãq di uisus int̾p̃tat᷑ Quo noĩe illi inuideoꝵ
ppło censebant᷑ : qui ut iustiores apparerent : aceteris se di in¬
debãt. quasdã obseruaciones isuꝑ sticiones docentes Quo

Expanded text:
esta est mihi haec mulier, vindicabo illam, ne in novissimo veniens suggillet me . » Et taedio victus praestitit quod beneficio praestare noluerat. Sed quod omnis, qui ad adorandum accedit, non solum humanitatem in corde, sed etiam servare debet in corpore, finita similitudine dicebat ad eos, qui in se confidebant tanquam justi essent: « Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent, unus pharisaeus, et alter publicanus. » Pharisaeus namque divisus interpretatur, quo nomine illi in Judaeorum populo censebantur, qui ut justiores apparerent, a caeteris se dividebant quasdam observationes et superstitiones docentes, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ti multus locis sac scriptura quantũ uirtꝰ humilitatis
hominibꝰ ꝓsit. quantũ ue morb suꝑbie noceat. ostendit.
Pr ecipue tam̃ in hac lectione subduoꝵ hominũ erẽplo. l
dñs declarat pharisei scilic& de sius meritis inanit ext¬
colsentis.  ipublicam sua peccata humilit̃ Confitentis. Qit
onũ e Duo homines ascender̃ intẽplũ. ut orarent dui¬
ꝓra retulit eũgłicar lectio. qualit̃ cũ dñs ad constanarã

Expanded text:
 multis locis sacra Scriptura, quantum virtus humilitatis hominibus prosit, quantumve morbus superbiae noceat, ostendit; praecipue tamen in hac lectione, sub duorum hominum exemplo hoc Dominus declarat, pharisaei scilicet, de suis meritis inaniter se extollentis; et publicani sua peccata humiliter confitentis. Ait enim: « Duo homines ascenderunt in templum. » Supra retulit Evangelica l
Abbreviated transcription (Latin):
cis quod ĩmriet ⁊ erultas Upͣ i sub dit̾: N̾ quidẽ inhaq
die tua ÷ quş ãs pacẽ tͥ Cũ enĩ se carnis uoluptatibꝰ larx¬
uentura mala nõ ꝓspicer&. indie sua quȩ ao pacẽlet ẽẽ
ur trbona p̃sentia ad paeẽ habuerit. manifestat᷑. eũ
dus e  eulis mala quȩ ĩminerent apseondita non cent. lera
inpsentibꝰ ꝓspis nõ fuisset. Suiꝰ etiã pena que de ꝓpines¬

Expanded text:
cis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis ventura mala non prospiceret, in die sua, quae ad pacem ei esse vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum dis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqnͣ uͦ solũmͦ ꝑsimilitudinẽ quedã ꝓferenda cõme morat᷑.
ut anditꝰ aĩmũ ad intellegenda in uisilia emolliat Qd in eũgło
frequencius inuenit᷑ ubi ex p̃cedenti ã monicione si militu.¬
do nascit᷑. ⁊ exeadẽ similitudine amomeio sub infert᷑. Qe d
utrĩq in hac similitudine eognoscimꝰ : sip̃cedentiũ ⁊ sub sequen.¬

Expanded text:
ummodo per similitudinem quaedam proferenda commemoret, ut audientis animum ad intelligendum invisibilia emolliat. Quod in Evangelio frequentius invenitur, ubi ex praecedenti admonitione similitudo nascitur, et ex eadem similitudine admonitio subinfertur: Quod utrumque in hac similitudine cognoscimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiũ p̃parari. in uestibulo ⁊ nemoris. qͦs regio cultu
et mami consitũ erat. & pendebant ex omni parte tento-¬
ria erii coloris ⁊ caprasin. ⁊ iacinc̃ani. sustentata fu-¬
nibꝰ byssinis. atq purpureis. Qui ebur neis cireu¬
lis inserti erant. ⁊columnis marmoreis fulcieban¬
tur. Lectuli quoq aurei ⁊ argentei suꝑ pauimen¬
cũ Zamarig dino. uario stratu lapide positi erãt.
quod mira uarietate pictura de corabat. iui

Expanded text:
convivium praeparari in vestibulo horti, et nemoris, quod regio cultu et manu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris, et carbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira va
Abbreviated transcription (Latin):
nistimagist. Nemo enĩ potẽ hecsignafacere quetu facis
do adhibendũ uenisse cõ sess ẽ dm̃ cum illo fuisse miraculis
quem magistrũ nouerat ueritatis. studio se docendus adiit
merito adagnicintẽ diuinitatis eiꝰ ꝑsecte doctus subiĩt.
merito uiruisq natintatis eiꝰ diume bilic&. & bumane:
s & passionis ata ascensionis ipsius arebana ꝑcepit. nec nõ
enã modum scd̾e genarationis. ingressum regnai celestis.
aliaq ꝓplura doctrire euuange lire sacram̃ta dño reurlan
nisi qͥus natꝰ suerit denuo: nõpotest uiðe regnũ dĩ.
Quesententia tanto aꝑtius cunctis sidelib lucq qͣto cõstat
quiasme hiuꝰ lure. sideles eẽ nequeunt. Quis & enĩ sine
lanacro regenationis remissionẽ percatorẽ cõsequi &regnũ
nalet intrare celorum. S: nichodemꝰ qui nocte uenit ado¬
minũ. necdũ lueis misteria caꝑe nouerat. Nã & nox in

Expanded text:
nisti magister; nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, do adhibendum venisse confessus est, Dominum cum illo fuisse, e miraculis quem magistrum noverat, veritatis studiose docendum adhuc obtulit, merito ad agnitionem divinitatis ejusmerito utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis atque ascensionis ipsius areana percepit. Nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelanNisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Dominum, necdum lucis mysteria capere noverat. Nam et nox, in
Abbreviated transcription (Latin):
Dom qui escerẽ inbas iliea babtisterii instratu mõ: die .xi. fpria
inluceseente circa horã terxiã noctis dũ admie ꝑiuealare tamqꝗͣ
ꝓ lixa barba. iti uestitu candido :: amctũ pallid: incuiꝰ fũmi¬
tatẽ erant tamꝗ̃ aureę eruces contextę. ⁊⁊ manu tenebãt uir¬
gam aureã calciatũ caligs. insuꝑficie de arratis: de ambulan¬
tc̃ cor am me. & tacente & cũ hoc iudissẽ. besitans uitͣ meme¬
tipsum.  dicebã: Quis putus ẽ: De do̾ ⁊ꝰ an ex adu̾sa parte
No enĩ ot litꝰ fuerã u̾bi apłi dieentis: nã ipse sathanas trans fi¬
gurat se: iangłs luers Cñ gͦ uiderẽ eũ de ambulantẽ: Cogi¬
tare cepi ineor de meo: ndixere. Sibie homo de deo y tereia
iiee me. nopune mõ elamabit. Quod si semel uocitauerie:
net illi dabo responsums ARui nichil elubitans: disibu.¬
lata de ambulacione. uenit. ad me. de iurga ꝗͣ manu tene:¬
bat: pulsans me grcis nomine mõ el amaut dixens Auciane.

Expanded text:
dum queisceret in basilica baptisterii in stratu suo, die sexta feria illucescente, circa horam tertiam noctis, dum adhuc pervigilaret, tanquam promissa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujus summitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, deambulantem coram me, et tacentem. Et cum hoc viderem, haesitans intra memetipsum dicebam: Quis putas est? de Deo est, an de adversa parte? Nec enim oblitus fueram verbi Apostoli dicentis, Nam eambulantem, cogitare coepi in corde meo, et dicere: Si hic homo de Deo est, tertia vice me nomine meo clamabit: quod si me semel vocitaverit, non illi dabo responsum. Qui nihil dubitans, dissimulata deambulatione venit ad me: et de virga, quam manu tenebat, pulsans me, tertio me nomine meo clamavit, dicens: Luciane,
Abbreviated transcription (Latin):
cõtristauit . s ex parte ut nõ ouerẽ om̃s uos Suffic̃
illi qͥ eiꝰ modi t̾ obiurgacio ħ quȩ sit aplurib ita ut ecõ¬
tra magis donetis & cõsolemini. neforte habundacio ri
tristicia absorbeat᷑: qͥ eiꝰ modi ẽ ꝓpt̾ quod obsecro uos
ut cõfirmetis in illũ caritatẽ: Ideo .ii. & scripsi ut cognos¬

Expanded text:
arte, ut non onerem, omnes uos. sufficit illi qui eiusmodi est obiurgatio haec, quae fit a pluribus, ita ut econtra magis donetis et consolemini, ne forte maiori tristitia absorbeatur qui eiusmodi est. propter quod obsecro uos, ut confirmetis in illum caritatem. ideo enim scripsi, ut cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ũ i. publice leges ꝑmittant ut extra de ad optatꝰ:¬
neus filiꝰ in adoptionẽ sũptꝰ. omĩa que simulati patͥs
rat natꝰ: Nã nutͥcios & baiulos. patres cõsueuimꝰ apel¬
lare. nõ ꝗ carnalit̾ nob patres sint. sed q nutriendo
pat̾nũ in nob̾ ostendãt affectũ:  benedit̃ ilłis si r meõ.¬
& dir̃ illis admariã matrẽ eiꝰ: Ecoe positꝰ ẽ hic in ruri

Expanded text:
im publicae leges permittant, ut extraneus filius in adoptionem assumptus, omnia quae simulati patris rat natus. Nam et nutritios et bajulos, patres consuevimus appellare, non quod carnaliter nobis patres sint, sed quod nutriendo paternum in nos ostendant affectum. « Et benedixit illis Simeon, et ait ad Mariam matrem ejus. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sicce ancilla dñt: Fiat mͥ: scd̾m uerbũ tuũ Ofelir obe¬
diencia. oinsignis gr̃a. quȩ dũ humilit̃ fidẽ dedit. cȩli
inse opificẽ corporauit: Impleũ ieã dñs quod dudũ p̃¬
arxerat obedienciã malo: qͣm sacͥficiũ: Pscienciã dĩ plus

Expanded text:
Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obeEcce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia, quae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
nis ignarã t̾ret̾ uirgo nouitate uerboꝵ ad quã angle
q suꝑius pͣtulimꝰ. dic̃: Netimeas maria. inuẽnisti enĩ gram
ap̃ dnm̃ : Ne in qͥd a cõspectu meo: mat̾ dñi mĩ t̾rearis
ecce cõceptionis tuȩ minist᷑ adueni. nõ ut uirginitatẽ
amit teres in t̾ueni: Ipse me misit: qͥ ẽ nasciturꝰ erte
Cõcipies .it. & paries filiũ. nõ cuiꝰ lib& meriti hominẽ. s to¬
ciꝰ scli saluatorẽ: Recole maria in libro ysare ꝓphȩ uir¬
ginẽ qͣm pariturã legisti & gaude & erulta: quȩ tu ẽe me¬
ruisti: Tu p̃figurata es uirgo. tu ecce cõcipies inutero.
manebis: Paries qͥdẽ filiũ. & uirginitatis nõ pacieris de¬
trim̃tũ: Efficieris guida: & eris mat̾ sẽꝑ intacta Senci¬
es põdera uentͥs. & pudorẽ nõ ꝑdes castitatis: Intumescẽt
ub̾a tua. & in tacta ꝑmanent genitalia tua: Atilla diẽ

Expanded text:
quam angelus, quam angelus, ut superius protulimus, dixit: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum. Ne, inquit, a conspectu meo, mater Domini mei, terrearis: ego conceptionis tuae minister adveni, non ut virginitatem amitteres interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus ex te. Concipies enim et paries filium; non cujuslibet meriti hominem, sed totius saeculi Salvatorem. Recole, Maria, in libro Isaiae, prophetae virginem quam parituram legisti ; et gaude atque exsulta, quia tu esse meruisti. Tu ibi praefigurata es Virgo, tu ecce concipies in utero,orrupta permanebis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. uirgo g̾uida. uirgo cũ parit. & uirgo post partũ: ui.¬
reclara gͦ illa uirginitas: & głosa fecunditas: Grultat
maria. & matrẽ se leta mirat᷑. & de spũ scõ se ꝓtulis¬
se gaud &: Nec quia peꝑit innupta t̾ret̾.s quia genuerat
cũ ex ultacione mirat᷑: Gaudeamꝰ gͦ & nos fr̃s. indie tante
uirginis. quȩ dũ despõsaret̃ fabro. celi nupsit architeto
d&. cupitq effici mat̾: Quid gͥ mitũ. si siue corruptio¬
ne nascit̾. qͥ de scĩficacione cõcipit̾ : Nõ N. decebat ut
ille. qͥ nob afferebat salutẽ matͥs. ꝑriperq integritatis
dignitatẽ: Nã qͥ t̾ra mari celoq nõ capit̾. intra uniꝰcor¬
pusculi mẽbra suscipit᷑ H ȩc est N. illa nouitas hirremie
t̃ram. femina circũ dabit uirũ : Tc̃uii
femina suꝑ feminas benedicta. quȩ uirũ omĩno nõ
cognoũ. & uirũ suo utero circũdedit: Circũda ui¬
rum maria. angło fidẽ dando.quia ȩua ꝑdidit uirũ : ser¬

Expanded text:
ida, virgo cum parit, et virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto se peperisse gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Gaudeamus ergo et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto.det, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: Non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum ser
Abbreviated transcription (Latin):
nde angłs ait ad eã: Benedicta tu in mulie¬
rib. & benedictꝰ fructus uen¬
tris tui:
U elisabeth Beata es quȩ credidisti:
ꝟ ipsa
uirgo dese: Ex ħ btã medicent om̃s ge¬
nera¬
ciones: Neq ab hac benedictione iosepħ
ex¬
traneũ putauit qͥ ꝓ magna scĩtate & spõs
marir uocari. & pat̾ saluatoris meruit apella
Ut & curã exibera uirginis. &baiulꝰ eẽt infantis: Post ħ
ꝓphetat in ruinã & ressurrectionẽ multoꝵs uenisse dñm
saluatorẽ. ut intelligamꝰ qr xpͣi natiuitas ñ credentib

Expanded text:
tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . » Et Elizabeth: « Beata es quae credidisti . » Et ipsa virgo de se: « Ex hoc beatam me dicent omnes generationes . » Neque ab hac benedictione Joseph extraneum putavit, qui pro magna sanctitate, et sponsus Mariae vocari, et Pater Salvatoris meruit appellari, ut et curam exhiberet virgini, et bajulus esset infantis. Post haec prophetat in ruinam et resurrectionem multorum venisse Dominum Salvatorem, ut intelligamus quia Christi nativitas, non credentib
Abbreviated transcription (Latin):
consideremꝰ. inueniemꝰ ñ sine causa nec frustra mariã & ioseph
miratos suꝑ his quȩ depuero iħu dicebant᷑ Recolebant᷑ it.
q in eiꝰ natiuitate a pastorib audierant angłos in eiꝰ natiuita¬
te apparuisse. & gaudiũ omĩ ppło nunciasse. atq uirginẽ cõce¬
pisse & peꝑisse: Recolebant it. amagis nõsolũ adoratũ. sed
&iã d mistica munera ei oblata uiderant: R ecolebant qͦ¬
mͦ asimeone in manib accoptũ & benedictũ uiderant &iã
&. annã uduã de ꝓphedasse & suꝑ his & huiꝰ cemodi mirabant᷑
Cũ enĩ mirabilis e̾ d̃s in scĩs suis. scilic& inuirtutib scoꝵ
mrabilior apparere uoluit in ipsis exordiis suis. siue insuĩ
uirtatib sic̃ idẽ eugłista alibi ait. Stupebant aut̃ om̃s
& mirabant᷑. suꝑ prudencia ⁊ respõsis eiꝰ. &. uident᷑ ãmira¬
ti st̃. ut scilic& dm̃ qͥ in homine latebat: ꝑ ext̾iora signa

Expanded text:
consideremus, inveniemus non sine causa nec frustra Mariam et Joseph miratos super his quae de puero Jesu dicebantur; recolebant enim quod in ejus nativitate a pastoribus audierant angelos apparuisse, et gaudium omni populo nuntiasse, atque virginem concepisse et peperisse. Recolebant eum a magis non solum adoratum, sed etiam quod mystica munera ei oblata viderant. Recolebant quomodo a Simeone in manibus acceptum et benedictum viderant, etiam et Annam viduam de eo prophetasse, et super his et hujusmodi mirabantur. Qui enim mirabilis est in sanctis suis, scilicet in virtutibus sanctorum, mirabilior apparere voluit in ipsis exordiis suis, sive in suis virtutibus, sicut idem Evangelista alibi ait: « Stupebant autem omnes et mirabantur super prudentia et responsis ejus, et videntes admirati sunt : » ut scilicet Deum, q
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in corde. tecũ inuentre. tecũ mutero: tecũ in auri¬
III. Mat̾ grueris nr̃i penã intulit mundo ge ꝰ peꝑisti
intri dñi nr̃i. salutẽ atulit mundo Auctrir pe¬
cati eua: auetrix meriti maria: Eua occidendo offi¬
cõputat᷑ Leta gͥ maria gestat infantt̃. erultans cõ¬
plerat filiũ. portat aqͦ portat᷑ Ne fortuitu infin¬

Expanded text:
Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum in auxipeperisti. Mater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfucommutatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Audite igi
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse ueritatẽ: s ꝓuocatꝰ cõtumeliã reodidisse uidẽt᷑:
Irquare qͥd nob̾ innuit̃ nͥ ut eo tp̃r qͦ apximis eru
uertamꝰ fairoris S quia qͥsqͥs zelo dĩ utit̾. ap̃uis ho¬
minib de onestat᷑. insemetipso nob̾ dñs pacienciȩ
p̾bint erẽplũ. qͥ ait : S onorifico patrẽ meũ: & uos
in honorastis me : S quid nob̾ a distã faciendũ sit.
ad huc exempla nos ãmonq: cũ sub iung̾it Ego aũ
nõ quero głam meã: est qͥ querat & iudic& Sci¬
mꝰ certe q scriptũ est. qr pat᷑ omne iudiciũ dedit
filio. & tam̃ rece asdẽ filius in iurias accipiens.
głã suã ñ querit. illatas cõtumelias patris iudi¬
cio reseruat. ut nob̾ ꝓfecto insinu&. quantũ nõ
eẽ pacientes debemꝰ. dũ se. adhuc ulcisci ñ uult.
& ipse qͥ udicat: Cũ uͦ maloꝵs ꝑuersitas crescit.
Quod suo dñs exẽplo nos ãmon&. quiã postquã hab̾e de¬
moniũ dictus ÷ : p̃dicacionis suȩ beneficia largiꝰ inpendit dics:

Expanded text:
ontumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis ex vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, quia Pater omne judicium dedit Filio, et tamen ecce idem Filius injurias accipiens gloriam suam non quaerit. Illatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit nQuod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia la
Abbreviated transcription (Latin):
te: Respõdere noluit dñs samaritanꝰ nõsũ: s ego
demoniũ nõhabeo Puo qͥppe illata ei fuerãt.s unũ
negaũ. aliud tacendo cõsensit: Custos nãq humani
generis uenerat. & si samaritanũ se ñ ee dicerꝙ. rẽ
se custodẽ negar&: S tacuit q̃ recognouit. &. paci¬
ent̾ repulit. ꝗ̃ dictũ fallacit̾ audiuit dic̾s: Egd dei

Expanded text:
oluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt: unum negavit, aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego d
Abbreviated transcription (Latin):
agit adhuc luxuri&e inquinamenta nõ deserit
aut his qui castitate p̾minet. nec dũ se ꝑbona
oꝑa erercet: Nec castita gͦ bona ẽ sine bo¬
no oꝑe. nec opꝰ bonũ ẽ aliquid. sine casti¬
se auiciis ꝓ mundi huiꝰ honestate cõtineat.

Expanded text:
agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castise
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ si ad dĩ cultũ prior ẽ synagoga. quã eccła gentiũ. ad usũ
tam̃ scłi. pͥor ẽ multitudo gentiũ. qͣ sẏnagoga. Paulo ad testante.
qͥ ait. qr nõ priꝰ qđ spiritale ẽ. s qđ animale. Per semorẽ gͦ pe¬
minime intrauit. qr legis quidem mandata ꝑcepit. ꝓpħias
de incarnatione ac passione dinca audunt. s credere in mor

Expanded text:
i cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Peminime intravit: quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mor
Abbreviated transcription (Latin):
num̃to. & RE. Fractꝰ longa molestia stomacꝰ dui me cari.¬
tati ur̃ȩ delectionis eugłicȩ loqͥ expositione ꝓhibuit. Uox nãq
ipsa. a clamoris uirture sub cũbit. & qr amultis audiri nõ ua¬
leo. loqͥ fateor int̾ multos erubesco. s hãc in me uerecundiã.
⁊ ipse rep̃bendo. Quid.N: Nuqͥd si multis ꝓdesse nequeo. neq
pancis curabo: Et si ex messe portare mampulos multos noͣ
debeo ferre nõ ualeo. certe uł paucos. certe uł duos. certe ut
unũ ferã. Habet nãq ipsa infirmitatis intentio mercedis suę
butione. tam̃ uires pensat inpondere. Rcio ii.¬
ectio scĩ engłii. quã modo fr̃s audistis. ualde insuꝑficie
ystorica ẽ aꝑta. s eiꝰ nb̃ sunt misteria. sub brenitate reqͥrenda.

Expanded text:
a molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae butione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ia eũ caractere meo: Mlulta eiũ pacietur ꝓnomine
neo. Et ille. dñe auduti amultis de uiro hoc: quanta
ala fecit sc̃is tuis. Ait illi dñs. Uade: qm̃ uas electionis
michi. Obeate anania. merito intimore tediaris: si un.¬
orte admanũ nõ ẽẽt cui militaris. Ideo ꝓstebnit᷑ suꝑbia :
it erigat᷑ scĩtas. Wenitgͦ ananias. ⁊ baptitauit᷑  ⁊̃ fec̾ eũ¬
paulũ. Baptizauit lupũ n fec̃ agnũ. ⁊ cepim habere
p̃dicatozẽ : quẽ habumꝰ ꝑsecutorẽ. Deniq cepit p̾dicauiii.¬
e xp̃m cui antea resistebat: parat᷑ pati ꝓeo. c̃tra
uẽ ante . prignabat. Patit᷑ paulus: qđ fecerat saulus. Sau-¬
us lapio auitt᷑ paulus lapidatus ẽ. Saulus xp̃anos uir¬
is affecit : paulus ꝓxp̃o quinqͥ es quadragena unaminꝰ
iccepit. Saulus ꝑsecut᷑ ẽ eccłam dĩ. paulus submissus ẽ
nsporta. Saulus ilurit: paulus uinctus ẽ. Et dũ que
a pecudis: subito ⁊ ipse factũ ẽ ouis. Itaque qui

Expanded text:
na cum charactere meo, multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: Domine, audivi de viro hoc, quanta mala fecerit sanctis tuis; ait illi Dominus: Vade, quoniam vas electionismala. O beate Anania, merito in timore trepidares, si fortis manu non esset cui militares. Nam ideo prosternitur superbia, ut erigatur sanctitas. Venit ergo Ananias, baptizavit Saulum, e fecit agnum: et coepimus habere praedicatorem, quem habuimus persecutorem. Denique coepit praedicare Christum, cui antea resistebat; paratus pati pro eo, contra quem antea pugnabat. Patitur Paulus quod fecerat Saulus. Saulus lapidavit; Paulus lapidatus est. Saulus Christianos virgis affecit; Paulus pro Christo quinquies quadragenas una minus accepit. Saulus persecutus est Ecclesiam Dei; Paulus submissus est in sporta. Saulus vinxit; Paulus vinctus est. Et dum Saua pecudis, subito et ipse factus est ovis. Itaque quis
Abbreviated transcription (Latin):
rit: sed pauł. U̾a̾ electionis te cupit iudemens scẽ petre
benediẽ patrẽ: suscipe fre̾m: ihabe̾ cũ quo łe fendas
mairẽ Obeate petre: qr aõu̾sꝰ ẽ saulu̾ muraris. Qualis i¬
estuerit ⁊ ipsetalis: ⁊ unꝰ erit uob̾ natalisꝰ Ituill u¬
fecit exsaulo paulũ: ipsei fecit e symeone petrũ
Unus u̾o̾ honorauit: uiͦi uo̾rorpnauit. Autanit ꝑsecu¬
torẽ: mutauitt piscatorẽ. Et si te priorẽtam̃ ãbi
petrũ : sed docentẽ nõ fugientẽ. Iã iste beltissimi¬

Expanded text:
aerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, aerit, sed Paulus vas electionis te cupit videre. O sancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus est Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Unus vos honoravit, unus vos coronabit. Mutavit persecutorem, mutavit et piscatorem; etsi te priorem, illum poPetrum; sed docentem, non fugientem. Fugiebat
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ redit. Captꝰq aꝑsecutorib cruci adiudicatus:
poposcit ut inuersi.s uestigiis eruci aff.igeret᷑: quod
ndignus eẽt qͥsimili modo cruci affigeret᷑ : ut passus
diͦ filius. Quo inpetrato : uel quia ita debebatur
it xp̃s p̃dixerat : uel quia ꝑsecutor nõ inuitꝰ indul¬
ge poenerũ increm̃ta: iupse ⁊ paulus. alt̃ cruce:
ult̃ gladio necati s. Regnante dño nr̃o iħri xp̃o.
ilioli mei audite nos. ⁊ liberate uo̾. Curriͭ ꝓuos
ut nobis prestens ⁊ uobis. Commune erit gaudiũ
m̃im: si nos uiderimus induere xp̃m. Iuuene̾ ⁊ uir¬
gines  sene̾ cũ uiniorib. ad grãm festinent Mat̃ nr̃a¬
scã uidelic& eccła: pariendo nõ discernit etates. Ipsa
eͣ amatre : inluminatꝰ ẽ apatre: icepit uelle petrũ i¬
dere. Eitcũ quereret cũ ualde uidere : magis eũ ce¬
pit petrũ timere iuit enĩ petrus aur a saulusi
eĩt quererae: Nioli timerẽ beate. petre: ua nb̃: suł te qu¬

Expanded text:
bem redit captusque a persecutoribus cruci adiudicatus bem redit captusque a persecutoribus cruci adiudicatus poposcit ut inuersis uestigiis cruci adfigeretur, quod indignus esset qui simili modo cruci figeretur, ut passus est dei filius. Quo inpetrato uel quia ita debebatur ut Christus praedixerat, uel quia persecutor non inuitus indulget poenarum incrementa, et ipse et Paulus alter cruce alter gladio necatiilioli mei, audite nos, et liberate vos. Currite pro vobis, et nobis praestatis et vobis. Commune erit gaudium nostrum, si vos viderimus induere Christum. Juvenes et virgines, seniores cum junioribus ad gratiam festinent: mater nostra pariendo non discernit aetates. Ipsa est a matre, illuminatus a Patre; et coepit velle Petrum videre: et cum quaereret eum valde videre, magis eum Petrus coepit timere. Audivit enim Petrus quia Saulus eum quaereret. Noli timere, beate Petre; quia non Saulus te qu
Abbreviated transcription (Latin):
occideret. Iam t̾epꝰ aderat qu̾o sc̃ĩ uocarentur apli
arus ⁊ paulus. Deniq dato ut cõphenderẽtur pre¬
repto: rogabatur petrus ut se alio cõ ferrae Ecesis¬
pebat ille dicens: nequa quã se facturũ: ut ia quã
neai mortis territus cederet. Bonũ ee ꝓxp̃o pati :
mortalitatẽ futura. Quã indignũ ut ipse sugerae.
passionẽ sui corporis: qui multos doctrina sua cõpu¬
t hostiã se ꝓxp̃o offerre. Deberi sibi scđ̾m dm̃uo
cẽ: ut n ipseꝰ inpassione sua xp̃o głam atque
ponorẽ dare : N at  alia poerus obtexere. sed
blebs lacrimis erorare nese derelinquera: ⁊ fluctu¬
iitẽ. int̾ ꝓcellis gentiliũ destituerx. Uictꝰ fletibus
petrũ cessit. ꝓmisit se urbẽ egressurũ. ꝓxuna noc te¬
olutatis frĩbs ncelebrata oratione : ꝓficisci solus cepit.¬
bi uentũ ẽ ad portã: ui. da sibi xp̃m occurrere.
passione: qđ in eo xp̃s passurus uideretur qͥ patitur in
passione: aut głe celebritate: Et cõuersus : inur¬

Expanded text:
occideret. Et iam tempus aderat, quo sancti uocarentur apostoli Petrus et Paulus. Denique dato ut conprehenderentur praecepto rogabatur Petrus ut sese alio conferret. Resistebat ille dicens nequaquam se facturum, ut tamquam metu mortis territus cederet, bonum esse pro Christoinmortalitem futuram. Quam indignum ut ipse fugeret passionem sui corporis! Qui multos doctrina sua conpulerit hostias se pro Christo offerre, deberi sibi secundum domini uocem, ut et ipse in passione sua Christo gloriam atque honorem daret. Haec et alia Petrus obtexere, sed plebs lacrimis quaerere, ne se relinqueret et fluctuantem inter procellas gentilium destitueret. Victus fletibus Petrus cessit, salutatis fratribus et celebrata oratione, Vbi uentum ad portam, uidit sibi Christum occurrere passione, quod in eo Christus passurus uideretur qui patitur in ae conpassione aut gloriae celebritate. Et conuersus in ur
Abbreviated transcription (Latin):
statura excelsus ferens inhum̾o cricẽ dicẽs Sũme
gaudiũ tuũ. ⁊ sequere mȩ. Que ergo dũ sequerer: ap¬
parueriuit mͥ hinc ⁊ inde milit̾e armati cõfirmant̾e me
& dicente̾: nuo tibi p̃bemꝰ oficiũ: tu ingredere hostium
caustra: Xdextra leuaq gladiũ tenens erraginatum:

Expanded text:
statura excelsus, ferens in humeris crucem, dicens: Sume gladium tuum, et sequere me. Quem dum sequeretur, apparuerunt ei hinc et inde milites armati, confirmantes eum, et dicentes: Nos tibi praebemus officium, tu ingredere hostium castra, et dextra laevaque gladium tenens evaginatum,
Abbreviated transcription (Latin):
in uoce paeri inplicans re¬
migiĩs alaꝵ quas sũpserat: corruit. Niee¬
examinatus ẽ: sed fracto ⁊ debilitato cruri¬
arĩcidã cõcidit: atq ibi mortuus ẽ. Quo cõ¬
ꝑto. deceptũ senero & destitietũ doles

Expanded text:
in uoce Petri implicatis rein uoce Petri implicatis remigiis alarum quas sumserat corruit, nexanimatus est, sed fracto debilitatoquAriciam concessit atque ibi mortuus est. Quo conperto deceptum se Nero
Abbreviated transcription (Latin):
populus insymonẽ. in surgeret ut lapidaret᷑: ait
petrus. Satisẽ ad pornã eius: quod cognoscit su¬
as artes nichil ualere. Uiuat: ⁊ xp̃i regnũ cre̾¬
cere uideat uel inuitus. Cor quelutur symon
mag̾s: apłi gła. Collegit sese : atq omnẽ exci¬
ians carminũ suoꝵ potentiã: cõgregat ppłm
Offensũ se dicit agalileis. Relicturairbe̾: quam
tuerc soler&. diẽ statuit. Pollicet᷑ uolatũ: quod
suꝑnis sedib in ueheret᷑: ciu quando uellet celũ
pater&e. Cõcendit statuto die montẽ capitolinũ
hac derupe sedeiciens: uolare cepit. Mirari po¬
pulus n ueneri.plerĩq dicent̾e dĩ ȩ̃ȩ̃ potentiã. nõ
hominis quicũ corpore uolitar&. Nuchil tale xpm fe¬
cisse. ¶unc paerus in mediõ stans ait. Iħu dnẽ os¬
tende nuanas arte̾ suas ne hac specie ppłs iste
qͥcrediturus ẽ decipiat᷑. Decidat dñẽ: sic tamen
ut nichil se potiusse uiuens re cognoscat
Et statimꝰ

Expanded text:
populus in Simonem insurgeret ut lapidaretur, ait populus in Simonem insurgeret ut lapidaretur, ait Petrus: ‘Satis est ad poenam eius quod cognoscit suas artes nihil ualere. Viuat et Christi regnum crescere uideat uel inuitus’. Torquebatur magus apostoli gloria. Collegit sese atque omnem excitat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit, pollicetur uolatum, quo supernis sedibus inueheretur, cui quando uellet caelum pateret. Conscendit statuto die montem Capitolinum ac se de rupe deiciens uolare coepit. Mirari populus et uenerari plerique dicentes dei esse potentiam, non hominem, qui cum corpore uolitaret, nihil tale Christum fecisse. Tunc Petrus in medio stans ait: ‘Iesu domine, ostende ei uanas artes suas esse, ne hac specie populus iste qui crediturus est decipiatur. Decidat, domine, sic tamen, ut nihil se potuisse uiuens regnoscat’. Et statim
Abbreviated transcription (Latin):
murare dira carmina copit. Uisusẽ agitare ca¬
put: qui mortuus erat. Elimor iigens gentiliũ
qd iã uiuerae: qđ iã loqueret᷑ asymone. Ira ⁊
indignatio in petrũ : quod aus eẽt cõferre se tan¬
te potestati. Tunc sc̃s apłs poposcit silentium :¬
⁊ ait. Siuiuit de funttus: lo quat᷑. Siresusci¬
tat᷑ ẽ: surgat: ambul&: fabuletur. fantas ma
illud eẽ nõueritatẽ : qđ iudebat᷑ capua
lo. Mla¬
n& si ne specie morus alicuiꝰ.
qui mortuuis e̾rat. Astitit p&rus
lorsgius: ⁊ intrase orationi paulisꝑ intentus :¬
cũ magna uoce ait. Adolescens. surge. Sanat
te diis iħs. Eestatĩ furrerit ad olescens: & locułẽ:
⁊ abulanit.⁊ cibũ sũpsit. Et dedit eum paer̾
matri sue. Quicũ rogaret᷑ ut abeo nõ disceree
ait. Nõ derelinquetur ab eo qui illũ fecit sur¬
gere : ciuus no serui sumus. Secura esto mater
defilio: ñ uerearis. Hab& custodẽ suũ. Et cũ

Expanded text:
murare dira carmina coepit. Visus est agitare camurare dira carmina coepit. Visus est agitare caput qui mortuus erat. Clamor ingens gentilium quod iam uiueret, quod loqueretur cum Simone. Ira et indignatio in Petrum quod ausus esset conferre sese tantae potestati. Tunc sanctus apostolus poposcit silentium et ait: ‘Si uiuit defunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod uideatur caput lo, manet sine specie motus alicuius qui mortuus erat. Adstitit Petrus longius et intra se orationi paulisper intentus cum magna uoce ait: ‘Adulescens, surge: sanat te dominus Iesus’. Et statim surrexit adulescens et locutus et ambulauit et cibum sumsit et dedit eum Petrus matri suae. Qui cum rogaretur, ut ab eo non discederet, ait: ‘Non derelinquetur ab eo qui illum fecit resurgere, cuius nos serui sumus. Secura esto, mater, de filio, non uerearis, habet custodem suum’. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
aususẽ iactitare quod mortuos resuscitaret : pe¬
functꝰ erat eodẽ tp̃r romã adolescens nobilis ꝓpui¬
cus cesiris: cũ uniu̾soꝵ dolore: Ad monuere pleriꝰ¬
q expiendũ: utrũ poss& resuscitari. Celeby rrimus in
his opib paerũ habe batur. sed apud gentile̾ nulla facti
ħuĩcemodi deferebat᷑ fid̾e: D olor eregit. remedium:
errettu ẽ ad parũ: fuere: qui &iã symonẽ accersiendũ
putaret̃ Utq affuer. Ait paerus symoni quidosuase iac¬
taret potentia pͥore̾ se se pardes dare: ut si possos mortu¬
ũ resusciros Si ille nõ resu̾ciass&. se nõ de futurum
ut xp̃s op̃e ferr&s de functo: roposs& resurgere:
symon qͥputare apud urbẽ gentliũ plurimum.
suas ualituras arte̾.cõditionẽ ꝓposuit: ut ipse re¬
suscitasse mortuum: p&rus occideretur Sui uͦ¬
p̃ualuissent p&rus: insymonẽ pari genere iuincͥa¬
retur. Ad quieuit p&crus. Ad dorsus ẽ symon. Ac¬
cessit adlectulũ defucti : in cantare atq in mur¬

Expanded text:
os resuscitaret. Defunctus erat id temporis Romae adulescens nobilis propinquus Caesaris cum uniuersorum dolore. Admonuere pleriexperiendum utrum posset resuscitari. Celeberrimus in his operibus Petrus habebatur, sed apud gentiles nulla factis huiusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcessendum putarent. Vterque adfuerunt. Ait Petrus Simoni, qui de sua se iactaret potentia, priores se partes dare ut si posset mortuum resuscitaret. Si ille non resuscitasset, se non defuturum ut Christus opem ferret defuncto, quo posset resurgere. i putaret apud urbem gentilium plurimum suas ualituras artes, condicionem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideretur, qui ualuisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immur
Abbreviated transcription (Latin):
adulescencia in telligi potest. T qͣsi iã solialtũ ꝓficit.
dũ calor eitatis crescit: Sexta uͦ iuuentus est. quia uelud
incentro solfigit᷑. dũ in ea plenitudo roboris solidat᷑: No¬
na aut̃ senectus intelligit᷑. in qͣ uelus sol ab alto are
imdẽ greci. ualde seniores ñ gerontas.s psbit̃os apptd¬
ant Unde plus quã senẽs eẽ insinuent. qͦs ꝓuectiores uo¬
cant Quia gͦ adiutã bonã aliꝰ inpuericia. aliꝰ in adoles¬
cencia. aliꝰ iniuuentute. aliꝰ insenectute. alius in decrepi¬
tã etate ꝑducit᷑. qͣn diuersis horis operarii ad iunrã uo

Expanded text:
adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum proficit, adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est; quia velut in centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe Unde Graeci valde senioreslant, ut plusquam senes esse insinuent quos prouectiores uocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vo
Abbreviated transcription (Latin):
oparius suit ⁊ operarii gͦ mant ora tcia serta. & nona. anticꝰ
ille ꝙebraicꝰ ppłs designat᷑. ꝗͥ inhelectis suis ab ipso mundi
erordto. dũ recta fide dñi studuit colere qͣsi nõ destitit in
uinee cultura laborare: Adundecimã uͦ gentiles uocant᷑ qͥb
& dicit᷑: Quid hic statis totadie ociosi: Qn trãs acto tãlõ¬
goqnundi tp̃r ꝓuita sua labore neglexerant. qͣsi totadie
Picunt it.: Quia nemo nos cõdux̃: Nullus qͥppe adeoᷤ
patͥ archa . nullus ꝓpheta uenerat  qͥdẽ dicere adlaborẽ
no opere cessantes in ercusacione nr̃a dicturi sumꝰ. qͥ pene
amatͥs utero adfidẽ uenimꝰ. qͥ u̾ba uitȩ ab ipsis cunabulis
audimꝰ: qͥ ab uberib sc̃ȩ eccłȩ potũ suꝑne p̃dicacionis sũp¬
simꝰ. cũ lacte carnis: Possumꝰ uͦ & easdẽ diuersitates ho¬
rarũ &iã ad unũ quẽq hominẽ ꝑ etatũ mom̃ta distingue¬
re: Mane qͥppe intellectus nr̃i puericia ẽ: Hora aut̃ t̾cia

Expanded text:
unt. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille et Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim transacto longo munDicunt enim, quia nemo nos conduxit, nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere ad laborem no opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae, potum supernae praedicationis sumpsimus cum lacte carnis. Possumus vero et easdem diversitates horarum etiam ad unumquemque hominem, per aetatum momenta distinguere. Mane quippe Intellectus nostri pueritia est, hora autem tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq dr̃. Dic̃ misit me pat̾. ⁊ ego mitto uos. id ẽ ea caritate uoi¬
diligo. cũ int̾ scandala ꝑsecutoꝵ mitto. qua me caritatep
pat᷑ dilig̃. quẽ uenire ad tolerandas passioẽs fecit. Qũauis mit¬
ti ȩtiã uirta naturã diuinitatis possit intellegi. Eo enĩ ipso a patr
filiꝰ mitti dr. qͦ apatre generat᷑.

Expanded text:
r: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre gene
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ Qmͥ monistrat : me seq̃tur: Witerũ: Qui uult
uenire post me. ibneget semetipsũ. & tollat crucẽ
suã & seqͥt᷑ me Sed dño nauĩ ascendente. motꝰ mag¬
nus factus est inimari. quia illo in cruce pendente
cõmocio magna facta ẽ. in ppło uideoꝵ: Quasi .it. mar
tumebat. Qandonidioꝵ pprs. fremens clamabat Cr¬
cifige crucifigetalẽꝵ Tantũ aut̃ motꝰ maris p̃ualuit
ut nauicula: oꝑiret᷑ fluctib Quia in tantũ excreuia
mabat Quia ressurrectionis sue potenciã . usq intriduũ
differebat:  pulcre mors xp̃i sõpno cõparat᷑ quia nemo
tã facile excitat᷑ a sõno. qͣm ille surrer̃ desepulcro: de qua
dormicione : ipse ꝑ ꝓhetã dicit: Ego dormiui & soporatus sũ.

Expanded text:
 Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . » Sed Domino navem ascendente, « Motus magnus factus est in mari, » quia, illo in cruce pendente, commotio facta est in populo Judaeorum. Quasi enim mare tumebat, quando Judaeorum populus fremendo clamabat: tum autem motus maris praevaluit, « ut navicula operiretur fluctibus. » Quia in tantum excrevit miebat: » quia resurrectionis suae potentiam usque in triduum differebat. Et pulchre mors Christi somno comparatur, quia nemo tam facile excitatur a somno, quam ille resurrexit de sepulcro. De qua dormitione ipse per prophetam dicit: « Ego dormivi et soporatus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
se eleuari ꝑmisit: Sic̃ ipse iuideis dix̃: Cũ exaltaueri¬
tis filiũ hominis: tũc cognoscetis qr ego sũ: Unde bene
marchus ꝓpe solis oçcasũ. eũ nauẽ ascendisse cõmemo¬
rat. ut passionis eiꝰ sacram̃tũ insinuar&e: De quo ꝑ ꝓp¬
uotã dicit᷑ Sol cognouit: occasũ suũ: Leͦ x mumt

Expanded text:
se Judaeis dixit: « Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc scietis quia ego sum . » Unde bene Marcus prope solis occasum eum navem ascendisse commemorat, ut passionis ejus sacramentum insinuaret, de quo per prophetam dicitur: « Sol cognovit occasum suum . » Secut
Abbreviated transcription (Latin):
illis iħs R uidentes eũ adorauer̃: qͥdã aut̃ dubitauer̃:
Unde merito uicta marcũ ei głistã nouissime incrę¬
patur illoꝵ in credulitas. & duricia cordis. quia his qͥ ui¬
derant eũ ressurrerisse nõ crediderant: De hac modici¬
tate fidei. arguebant᷑ illi. qͥ adño audierant Ostulti
& tardi corde ad credendũ. in omĩb quȩ locuti st̃ ꝓpħete:
Tunc surgens imꝑauit uentis & mari. & facta est tranqͥlli¬
cionẽ qͥescere fec̃. & frem̃tis iudeoꝵ ppłi seuiciã cõp̃ssit:
Impleta ꝓphecia quȩ dic̃ Terra tremuit & quieuit. cũ

Expanded text:
s, et videntes eum adoraverunt, quidam autem dubitaverunt . » Unde merito juxta Marcum evangelistam novissime increpatur illorum incredulitas, et duritia cordis, quia his, qui viderant eum resurrexisse, non crediderunt. De hac modicitate fidei arguebantur illi, qui a Domino audierant: « O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae . » -- « Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitionem quiescere fecit, et frementis Judaeorum populi saevitiam compressit, imple