comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dt auro purissimo st̃. Cũq & de duob
ramis ꝓpħa quereret. & rursũ int̾roga¬
ret᷑ ab angło utrũ nesciret quid duora¬
mi significarent. & ille dixisset non dñe:
respondit angłs dm̃. Isti sunt duo fili olei.

Expanded text:
auro purissimo sunt. Cumque et de duobus ramis propheta quaereret, et rursum interrogaretur ab angelo, utrumnam sciret quid duo rami significarent, et ille dixisset: non, Domine: respondit angelus Domini: Isti sunt duo filii olei,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt ut ad apłos referant qͥ eiꝰ mistice
signa ꝑspexerint & ex p̃sentib futura cog¬
nouerint. dũ in eo qͥ anatiuitate cȩcus fu¬
it ocłos restitutos. suꝑ popłm gentiũ int̃p¬
tant᷑. & in muliere sanguine defluente
ȩccłam edifferunt sanguineis oꝑib libe¬
ratã. Hoc autẽ quod sequit᷑. qͥa ecce lapis
quẽ dedi corã iħu: amatores historiȩ sic¬

Expanded text:
erant, qui ejus mystica signa perspexerint, et ex praesentibus futura cognoverint, dum in eo qui a nativitate caecus fuit , oculos restitutos super populo gentilium interpretantur, et in muliere sanguine defluente , Ecclesiam edisserunt sanguinis operibus liberatam. Hoc autem quod sequitur: quia ecce lapis quem dedi cora
Abbreviated transcription (Latin):
pia ẽ. Ad hunc autẽ ducunctur errorẽ.
qͥa scriptũ in .lxx. legunt. quis es tu mons
magnȩ. ante faciẽ e orobabel: ut corri¬
gas. Quoꝰ uidelicet mons iste qͥ ante facir̃
zorobabel ẽ. hoc ẽ qͥ de zorobabel stirpe
descendit uelit mundũ corrigere. & cle
ipso sit qđ sequit᷑. Educã lapidẽ heredita¬
tis. De qua scriptũ ẽ. Tu es qͥ restitues he¬
reditatẽ meã mͥ. Et in alio loco. Elegit
nobis hereditatẽ suã. pulchritudinẽ̾ ia¬
cobquã dilexit. Et rursũ. Facta ẽ pars
dñi iacob: funiculus hereclitatis eiꝰ isrł.
Et in sccło psalmo. Dñs dixit ad me filius m̃s

Expanded text:
 ducuntur errorem, quia scriptum est in Septuaginta: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? quod videlicet mons iste qui ante faciem Zorobabel est, hoc est, qui de Zorobabel stirpe descendat, velit mundum ipse corrigere, et de ipso sit quod sequitur: Educam lapidem haereditatis de qua scriptum est: Tu es qui restitues haereditatem meam mihi . Et in alio loco: Elegit nobis haereditatem suam pulchritudinem Jacob quam dilexit . Et rursum: Facta est pars Domini Jacob, funiculus haereditatis ejus Israel . Et in secundo psalmo: Dominus dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
illuminatũ. Iste enĩ angłs nr̃ ẽ: qui pru¬
dent᷑ intelligens dĩ nobis indicat uolun¬
tatẽ. Et dicit. Quid sunt hec dñe mi  In¬
głs antẽ non explanat uisionẽ ꝓpħȩ ut
rogatus ab eo fuerat. Sed int̾rogantẽ rur¬
sũ int̾rogat. Nũ ignoras quid sint hȩc:
⁊ orobabel qͥ locutus ẽ non in exercitu
neq in robore sed in sp̃u meo: ipsa ẽ int̾¬
p̾tatio insionis. non in exercitu nec in
multitudine belloꝵ. sed in sp̃u dĩ reduc¬
tũ popłm & plenius reducendũ. & aduer¬
sarios ex̃ uastandos. Quodq seqͥt᷑ quis tu
mons magne corã zorobabel in planũ. ad
diabolũ dictũ intelligunt. qͥ stabat ã

Expanded text:
lluminatum. Iste enim angelus noster est, qui prudenter intelligens, Dei nobis indicat voluntatem, et dicit: Quid sunt haec, domine mi? Angelus autem non explanat visionem prophetae, ut rogatus ab eo fuerat; sed interrogantem rursum interrogat: Num ignoras quid sint hZorobabel, qui locutus est non in exercitu, neque in robore; sed in spiritu meo, ipse est interpretatio visionis: non in exercitu, neque in multitudine bellatorum; sed in spiritu Dei reductum populum, et plenius reducendum, et adversarios esse vastandos. 809 Quodque sequitur: Quis tu, mons magne, coram Zorobabel in planum; ad d
Abbreviated transcription (Latin):
In planũ autẽ uersus & humiliatꝰ ẽ. & sub
pedib iacet isrł. qͥa educit ds̃ lapidẽ pͥma¬
riũ xp̃m filiũ suũ qui semꝑ auxilio fuit po¬
pło ifrł. Et gr̃a eiꝰ icdẽ lapidis in eos quos
reduxit de captiuitate. gr̃am exequabit.
quã in pa tͥes roꝵ semꝑ exercuit. Hec ab
hebreis dicta repperimus.
une quod ab ꝑccliastis uiris in cõmentarus serp¬
tũ sit: disferamꝰ. Candelabrũ aureũ de aur
Quod autẽ in sensu aurũ accipiat᷑. posteriora
re. Lampadẽ. & ipsi xp̃m intelligt̃. quod
luceat in ȩccłia. qui de se ipso dicebat. Re¬
mo accendit lucernã & ponit eã sub mo¬
cho hoc ẽ sub mensura legis. sed supͣ cande¬
labrũ. hor ẽ euangelii libertatẽ. ut luceat
cunctis qui sunt in domo. Lucernas septẽ.

Expanded text:
humiliatus est; et sub pedibus jacet Israel, quia educet Deus lapidem primarium, Christum Filium suum qui semper auxilio fuit populo Israel. Et gratia ejus, id est, lapidis in eos quos reduxit de captivitate, exaequabit gratiam quam in patres eorum semper exercuit. Haec ab Hebraeis dicta reperimus. Nunc quid ab ecclesiasticis viris in Commentariis scriptum sit, disseramus. Candelabrum aureum duirit. Quod autem in sensu aurum accipiatur, posteriora re. Lampadem et ipsi Christum intelligunt, quod luceat in Ecclesia, qui de seipso dicebat: Nemo lucernam accendit, et ponit eam sub modio , hoc est, sub mensura Legis; sed super candelabrum, id est, Evangelii libertatem, ut luceat cunctis qui sunt in domo. Lucernas septem
Abbreviated transcription (Latin):
de somno euigilans. ut uideat quod ocu¬
lis clausis non uiclebat. Dicamꝰ & alit̃.
Prouerbioꝵ salomonis testimoniũ est.
Si sederis. absq timore eris. Si autẽ dor¬
mieris . dulcit᷑ dorimes. & non timebis
& audierit dictũ de se quod scriptũ de
lataro legimꝰ. si dormit saluus erit: po¬
terit cantare cũ sponsa. Ego dormio. &
cor meũ uigilat. Uideamꝰ gͦ ad quȩ con¬
tẽplanda quasi de somno ꝓpħa consurgat
t dixit ad me. Quid tu indes:
Et dixi. Uidi. & ecce candelabrũ au¬
reũ totũ. & lãpas eiꝰ suꝑ caput ipsius. &¬

Expanded text:
de somno evigilans, ut videat quod claude somno evigilans, ut videat quod clausis oculis non videbat. Dicamus et aliter. Proverbium Salomonis testimonium est: Si sederis, absque timore eris: si autem dormieris, dulciter dormies, et non timebis  audierit dictum de se quod scriptum de Lazaro legimus: Si dormit, salvus erit , poterit cantare cum sponsa: Ego dormio, et cor meum vigilat . Videamus ergo ad quae contemplanda quasi de somno propheta consurgat. Et dixit ad me, quid tu vides? et dixi: Vidi, et ecce candelabrum aureum totu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ: sed quasi ꝓpͥũ habere pͥncipiũ suãq
sententiã. dicamꝰ dm̃ om̃ipotentẽ in
die passionis filii sui siue ut uidei pu¬
tant in ultimo fine mundi. quando
iudicaturus aduenerit. effodere & in
medio ꝓferre oꝑa singuloꝵ. & contrec¬
tare uniuersã terrã in die iudicii. Hane
enĩ ẽẽ diẽ unã. & in die illa unũ quẽq
scõꝵ socias suos & amicos qͥ c ipsi sunt
scĩ. uocare ad requiẽ. & oꝑũ suoꝵ uir¬
tute gaudere.
t reuersus ẽ angls qͥ loquebat᷑ in me:
& suscitait me quasi uirũ qui susci¬
t reurrsus ẽ angłs qͥ loquebat᷑ in me.
ae suscitauit me sieut suscitari solet
homo de somno suo.
uo eñ abierat. ut reuerteret᷑ marl¬
loquebat᷑ r̾e non poterat. Sed quotiens¬
cũq humana fragilitas suȩ relinqͥtur in¬
pore magnȩ uisionis attonitus. tota m̃¬
te torpebat. & clarũ ueritatis lumen
uidere non poterat. Unde ã insione
pͣterita suscitat᷑ ad aliã uisionẽ quasi

Expanded text:
 habere principium, suamque sententiam, dicamus Deum omnipotentem in die passionis Filii sui, sive ut Judaei putant, in ultimo fine mundi, quando judicaturus advenerit effodere et in medium proferre opera singulorum, et contrectare universam terram in die judicii: hanc enim esse diem unam, et in die illa unumquemque sanctorum, socios suos et amicos, qui et ipsi sunt sancti, vocare ad requiem, et operum suorum virtute gaudere. Et reversus est angelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me quasi virum qui suscit reversus est angelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me sicut suscitari solet homo de somno suo. Quo enim abierat, ut reverteretur, maxiloquebatur esse non poterat. Sed quotiescumque humana fragilitas suae relinquitur impore magnae visionis attonitus, tota mente torpebat, et clarum veritatis lumen videre non poterat: unde a visione praeterita suscitatur ad aliam visionem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cdixit ad me. Iste ẽ sermo dñi ad zoro¬
babel dicens. Hon in fortitudine mag¬
na neq in robore. sed in sp̃u meo dicit
dñs om̃ips. Quis es tu mons magne ante
faciẽ zorobabel ut corrigas: Et educã
in t̾rogat quid uideat. Et illo responden¬
te & ignorante & sciscitante quid cer¬
nat atq dicente: quid st̃ hȩc dñe mi:
audiamꝰ ab eo. Hoc ẽ uerbũ dm̃ ad zo¬
robabel. non in exercitu neq in robore
sed in sp̃n meo dicit dñs. Dicamꝰ gͥ sin¬
gula ꝑcurrentes. pͥmũ qͥd uideat᷑ he¬

Expanded text:
dicens: Iste est sermo Domini ad Zorobabel, dicens: Non in fortitudine magna, neque in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus omnipotens: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? et educam interrogat quid viderit, ut illo respondente, et ignorante, et sciscitante quid cernat, atque dicente: Quid sunt haec, domine mi? audiamus ab eo: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel: Non in exercitu, nec in robore; sed in spiritu meo, dicit Dominus. Dicamus igitur singula percurrentes, primum quid videat
Abbreviated transcription (Latin):
sedech xp̃m dicant ẽẽ uenturũ. Hoc
enĩ ẽe corã illo iħu hoc ẽ in conspectu
rius & ante facrẽ. ut futura significet
& appellari eũ lapidẽ ꝓ fortitudine &
robore quo om̃ia regna contriuerit. Quẽ
etiã in damhele de monte sine manib
p̃eisum legimu
cce ego celabo sculpͥurã eius dicit dñs
exercituũ. & auferã iniquitatẽ t̾rȩ
illius in die una. In che illa dicit dñs ex
Econtrectabo omnẽ iniquitatẽ t̾re illiꝰ.
in die uno. In die illa dicit dñs om̃ips uo¬
cabit unus quisq ꝓximũ suũ subter ui¬
tem &e subter ficuor.
upra dixerat. ecce lapis quẽ dedi coram
dicat. Celalo sculpturã eius. siue scultã cȩ̨¬
laturã illius. Quod enĩ hebraicȩ scriptũ est
maphathr̃ pethe : aquila int̾pretatꝰ ẽ aiaħ¬

Expanded text:
Christum dicant venturum. Hoc enim esse coram Jesu, id est, in conspectu ejus, et ante faciem, ut futura significet, et appellari eum lapidem pro fortitudine, et robore, quo omnia regna contriverit, quem etiam in Daniele de monte sine manibus praecisum legimus . Ecce ego caelabo sculpturam ejus, dicit Dominus exercituum, et auferam iniquitatem terrae illius in die una. In die illa dicit Dominus t contrectabo omnem iniquitatem terrae illius in die uno. In die illo, dicit Dominus omnipotens, vocabit unusquisque proximum suum subter vitem et subter ficum. Supra dixerat: ecce lapis quem dedi coram dicit: Caelabo sculpturam ejus; sive sculpam caelaturam illius. Quod enim Hebraice scriptum est MAPHATE PHETHEE  , Aquila interpretatus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretant᷑. Lãpadẽ autẽ idest flãmã
in uertice candelabri lucentẽ atq ful¬
gentẽ. xp̃m qͥ caput legis sit & omnẽ
mundũ illuminet. Septẽ lucernas suꝑ
oculi sunt. Hulli enĩ dubiũ. quin lex
spũ sc̃o dictante conscripta sit. Septẽ
autẽ infusoria in quib oleũ sit quod mittat᷑
in lucernas. quȩ supra cancdelabrũ luce¬
ant: hoc intelligi uolunt. septẽ istas gr̃as
de cęlo ad homines ꝑ legẽ descendere. Du¬
as autẽ oliuas suꝑ candelabrũ quas adex¬
tera parte dixerat & sinistra int̾ quas
meclia lãpas luceat. legẽ & ꝓphetiã int̾¬
pretant᷑. Cũq ꝓpħa narrasset uisionẽ
suã nesciens quid uideret. in t̾rogat an

Expanded text:
interpretantur. Lampadem autem, id est flammam in vertice candelabri lucentem atque fulgentem, Christum, qui caput Legis sit, et omnem mundum illuminet. Septem lucernas supeoculi sint. Nulli enim dubium quin Lex, Spiritu sancto dictante, conscripta sit. Septem autem infusoria in quibus oleum sit, quod mittatur in lucernas, quae super candelabro luceant, hoc intelligi volunt, septem istas gratias de coelo ad homines per Legem descendere. Duas autem olivas super candelabrum a parte dextera et sinistra, inter quas media lampas luceat, Legem et Prophetas interpretantur. Cumque propheta narrasset visionem suam, nesciens quid videret, interrogat a
Abbreviated transcription (Latin):
belloꝵ. sciant ẽe se sub rege. cuiꝰ misti¬
cȩ in salomone nomen ẽ pacis. De hac
eadẽ sessione subt̃ uinea & subt̃ ficumꝰ
rtiã micheas ꝓpħa cõmemorat dicens.
In die illa uocabit unꝰ quisq ꝓximũ &
frẽm suũ subt̃ ficũ & uineam suã. &
non erit qui exterreat.

Expanded text:
bellorum, sciant se esse sub rege, cujus mystice in Salomone nomen est pacis. De hac eadem sessione subter vineam, et subter ficum, etiam Michaeas propheta commemorat, dicens: In die illa vocabit unusquisque proximum, et fratrem suum subter ficum, et vineam suam, et non erit qui exterreat
Abbreviated transcription (Latin):
emnel ꝓposui archana rruditionis
hebraicȩ & magistroꝵ sinagoge re¬
conlitã disciplinã. rã dũ taxat quȩ
scripturis sc̃is conuenit : latinis aurib ꝓ¬
dere. Quã obrem necesse mͥ ẽ in locis ob¬
scurissimis historiȩ lineas ducere. & sic
quȩ ab ȩccłasticis uiris acͤepi ꝓferre in
medio. lectoris arbitrio quid magis
seqͥ debebat derelinquens. Et pͥmũ lec¬
tionis ordo reddendus ẽ: ut quod dr̃
uxta litterã ꝑspicuũ fiat. Accipe in qͥt
mes ab eis quȩ offerunt munera ar¬
gentũ & aurũ. & intrabis clomũ iosiȩ
filii sophoniȩ. & ibi facies coronas auri
atq argenti uarietate distinctas. non¬
unã coronã sed duas uel plures. Cetar

Expanded text:
Semel proposui arcana eruditionis Semel proposui arcana eruditionis Hebraicae, et magistrorum synagogae reconditam disciplinam, eam dumtaxat, quae Scripturis sanctis convenit. Latinis auribus prodere. Quamobrem necesse mihi est in locis obscurissimis historiae lineas ducere, et sic quae ab ecclesiasticis viris accepi, proferre in medium, lectoris arbitrio quid magis sequi debeat, relinquens. Et primum lectionis ordo reddendus est, ut quod dicitur, juxta litteram perspicuum fiat. Accipe, inquitmes ab eis quae offeruntur munera, argentum, et aurum, et intrabis domum Josiae, filii Sophoniae; et ibi facies coronas, auri atque argenti varietate distinctas, nonunam coronam; sed vel duas vel plures: ATAR
Abbreviated transcription (Latin):
sophoniȩ memoriale in tẽplo dm̃. Et
qͥ ꝓcul sunt uenient. & edificabunt
in tẽplo dñi: & scirtis qͥa dñs exerci¬
tuũ misit me ad uos. Erit autẽ hoc.
si auditu audieritis uocem dñi di
t factus ẽ sermo dñi ad me dicens.
Accipe quȩ de captiuitate st̃ a pͥnci¬
pib & ab utilib eius. & qͥ cognouert᷑
eã. & in gredieris tu in die illa in domu
iosie filii sophoniȩ qͥ uenit de babiloma
Et accipies argentũ &e aurũ & faciesco¬
ronas oe pones suꝑ caput iħu filii iose
Hec dicit dñs om̃ips. Ecce uir: oriens no¬
men eiꝰ. & subt̃ eũ oriet᷑. & edificabit do
adni dñi. Et ipse accipiet uirtutẽ e&
sedebit¬
a imperabit suꝑ thronũ
& erit sacerdos adex¬
Et consiliũ pacis
eos. corona autẽ¬
grãm filii sophoniȩ. & in p̾almũ in do¬
mo dñi. Q qui longe sunt ad eos ueni¬
ent & eclificabunt in domo dñi. & sci¬
rtis qͥa dñs om̃ips misit me ad uos. Et
erit. si auditu audieris uocẽ dñi dĩ urͣi.

Expanded text:
Et qui procul sunt, venient et aedificabunt in templo Domini, et scietis quia Dominus exercituum misit me ad vos. Erit autem hoc, si auditu audieritis vocem Domini t factus est sermo Domini ad me dicens: Accipe quae de captivitate sunt a principibus, et ab utilibus ejus, et qui cognoverunt eam: et ingredieris tu in die illa in domum Josiae filii Sophoniae, qui venit de Babylone, et accipies argentum et aurum, et facies coronas, et imponeHaec dicit Dominus omnipotens: Ecce vir, Oriens nomen ejus, et subter eum orietur, et aedificabit domum Domini, et ipse accipiet virtutem, et sedebitt imperabit super throno Et erit sacerdos a dexet consilium pacis duos: corona autegratiam filii Sophoniae, et in psalmum in domo Domini, et qui longe sunt ab eis, venient et aedificabunt in domo Domini. Et scietis quia Dominus omnipotens misit me ad vos, et 827 erit, si auditu audieritis vocem Domini Dei vestri.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ litterã scriptũ. Qui idcirco oriens
ex se repente succrescet. & exradice sua
in similitudinẽ germinis pullulabit. Qui
uir edificabit tẽplũ dñi. Cũq illud ex¬
struxerit : ipse quoq portabit glam
idest coronã alterã. Quȩ hebraice hođ¬

Expanded text:
DE litteram scriptum. Qui idcirco Oriens, ex se repente succrescet, et ex radice sua in similitudinem germinis pullulabit, qui vir aedificabit templum Domini. Cumque illud exstruxerit, ipse quoque portabit gloriam, id est, coronam alteram, quae Hebraice HO
Abbreviated transcription (Latin):
qui a te missus ẽ frib: illuc quoq ꝓfe¬
rat. & ne quaq ethiopiȩ flumine sed
galliarũ largissimis aquis rigent᷑ arua
Sitientia.
t factũ ẽ uerbũ dñi ad me dicens.¬
Sume a transmigratione ab olda
& a tobiã. &ĩaaiã. & uenies tu in die
illa & intrabis in domũ iosie filii sopho¬
niȩ qͥ uenerunt de babilone. & sumesar¬
gentũ & aurũ & facies coronas & po¬
nes in capite iħu filii io sedech sacerdotiᷤs

Expanded text:
qui a te missus est fratribus, illuc quoque perferat; et nequaquam Aethiopiae flumine, sed Galliarum largissimis aquis rigentur arva sitientia. Et factum est verbum Domini ad me, qui a te missus est fratribus, illuc quoque perfeSume a transmigratione ab Holdai et a Tobia, et ab Idaia, et venies in die illa, et intrabis in domum Josiae filii Sophoniae, qui venerunt de Babylone, et sumes argentum et aurum, et facies coronas, et pon
Abbreviated transcription (Latin):
Uobscuris ad obscu
ce cũ moyse in¬
gredimͣ in nubẽ
& caliginẽo.
Abyssus abys¬
sũ inuocat
in uoce cata¬
ractarũ dĩ:
Et girans girando uadit᷑ sp̃s: & in circu¬
los suos reuertit᷑. Laberyntheos patim᷑
errores. & xp̃i ceca regimꝰ filo uestigia.
Ad hanc difficultatẽ urget p̾paratus
libri portitor. Dimi diũ facti qͥ cȩpit
habet. quantomagis nos qͥ t̾tiã partẽ
iã confecimꝰ uiȩ eodẽ debemꝰ in reliqͥs
labore sudare ne ꝑdamꝰ p̾terita. & in¬
ꝑfectũ opus augeat lectoris desideriũ:
Itaq miexuperi papa uenerabilis esto
p̃sens orationib qͥ corpore es absens. Et
impetra a dño ut auferat᷑ a facie mea
uelam̃ ⁊ achariȩ. qd ante oculos appen
gus ignobile ferre non poterat. ut ego
quoq cũ dauid queã dicere. Dñs da¬
bit uerbũ euangeliz antib uirtute
multa. Scdĩ libri explanationũ in
⁊ achariã istud exordiũ ẽ. Quẽ tanta
celeritate dictamꝰ ut pene emendan¬

Expanded text:
obscuris ad obscuret cum Moyse ingredimur in nubem et caliginem . Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum Dei ; et gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur : Labyrinthios patimur errores, et Christi caeca regimus filo vestigia. Ad hanc difficultatem urget petasatus libri portitor : Dimidium facti, qui coepit, habet. . . . quanto magis nos qui tertiam partem jam confecimus viae, eodem debemus in reliquis labore sudare, ne perdamus praeterita, et imperfectum opus augeat lectoris desiderium! Itaque, mi Exuperi Papa venerabilis, adesto praesens orationibus, qui corpore absens es, et impetra a Domino, ut auferatur a facie mea velamen Zachariae, quod ante oculos obtengus ignobile ferre non poterat: ut ego quoque cum David queam dicere: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa . Secundi libri Explanationum in Zachariam istud exordium est, quem tanta celeritate dictamus, ut pene
Abbreviated transcription (Latin):
in consũmatione mundi cũ in marestate
sua saluator uenerit. & montes & colles &
orbis t᷑rȩ & cuncta moueant᷑. Si enĩ in
passione eius sol fugit. saxa scissa sunt.
t̾ra contremuit. multomagis in claritate
riꝰ om̃ia turbabunt᷑.
ed & figuralit᷑ montes & colles. sublimes
suo depositi. pauim̃to coherebt᷑. Facies enĩ
dñi suꝑ facientes mala. ut ꝑdat de t᷑ra
memoriã roꝵ. Tunc & t̾ra contremiscet

Expanded text:
tate sua Salvator venerit, et montes et colles, et orbis et terra, et cuncta moveantur. Si enim in passione ejus sol fugit, saxa scissa sunt, terra contremuit : multo magis in claritate ejus omnia turbabuntur. Sed et figuraliter montes et colles, sublimes suo depositi pavimento cohaerebunt. Facies enim Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt non seueritatẽ. in consequenti¬
b: discite.
onus dñs & confoetans in die tribula¬
tionis. & sciens sperantes in se.Lxx.
uauis dñs expectantib eũ in die tri¬
bulationis. & cognoscens timentes se.
Ũ irasci crperit gentib. & quondã po

Expanded text:
severitatem, in consequentibus discite. Bonus Dominus, et confortans in die tribulationis, et sciens sperantes in se. LXX: Suavis Dominus exspectantibus eum in die tribulationis, et cognoscens timentes se. Cum irasci coeperit gentibus, et quondam po
Abbreviated transcription (Latin):
rans. dño irascente populandus sit.
ed & de consũmatione mundi possu¬
mꝰ intelligere. quod potentes qͥq &
nobiles & nimiis opib abundantes re¬
pente perrant & dicat᷑ eis. Stulte hac
nocte auferet᷑ anima tua ate : quꝑ au¬
tẽ p̃parasti cuiꝰ erunt :
prro scdm̃ int̾pretationẽ nominũ qͥa
basan confusionẽ & ignominiã sonat.
in consũmatione mundi om̃ia quȩ ig¬
nomima & rubore digna sunt. asserimꝰ
cũ dñs uenerit infirmari. & non solũ
peccata redigi ad nichilũ. sed & carme¬
lũ quoq qͥ int̾pretat scientia circũcisio

Expanded text:
rans, Domino irascente, populandus sit. rans, Domino irascente, populandus sit. Sed et de consummatione mundi possumus intelligere, quod potentes quique et nobiles, et nimiis opibus abundantes, repente pereant, et dicatur eis: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te: quae autem praeparasti, cujus erunt ? Porro secundum interpretationem nominum, quia Basan, confusionem et ignominiam sonat, in consummatione mundi omnia, quae ignominia et rubore digna sunt, asserimus cum Dominus venerit, infirmari, et non solum peccata redigi in nihilum, sed et Carmelum quoque, qui interpretatur scientia circumci
Abbreviated transcription (Latin):
falsi nominis scientiã quȩ se contra
dm̃ erigens. flumine eloquentiȩ nitit᷑
& uolubilitate uerboꝵ. & tumentes con¬
torquens gurgites. cũ admiraculo ad spec¬
ta nͨ iui fert᷑ in ꝓnũ. Uide platonẽ. spec¬
ta demostenẽ. tulliũ quoq philosophũ.
parit᷑ & oratorẽ. & hereticoꝵ pͥncipes
intuere. de quib fuit ualentinꝰ. mar¬
tion. bardes sanes. tatianꝰ.: & de flumi¬
nib non ambiges. Sed hec om̃ia con
et illuminatione aduentꝰ sui. & ad
deserta deducet. Simulq cerne quod
iuxta titulũ qͥ inscribit᷑ assũpͣtio nini¬
ue. liber uisionis naum elcesei. recte
& niniue mundus figuralit̾ intelligit᷑
& mare cuiꝰ eloquentiȩ flumina in con¬
sũmatione siccant᷑.
rfirmatus ẽ basan & carmelus. & flos
Nminuta est basanitis & carmelus. &
gionẽ uberẽ & montes consitos. assyrii
uastitas demonstrat᷑. quod ille potens qͦn¬
dã & florens & plurimis gentib impe¬

Expanded text:
falsi nominis scientiam, quae se contra falsi nominis scientiam, quae se contra Deum erigens, flumine eloquentiae utitur, et volubilitate verborum, et tumentes contorquens gurgites, cum miraculo spectantium fertur in pronum. Vide Platonem, specta Demosthenem, Tullium quoque philosophum pariter et oratorem, et haereticorum principes 539 intuere, de quibus fuit Valentinus, Marcion, Bardesanes, Tatianus, et de fluminibus non ambiges. Sed haec omnia conset illuminatione adventus sui, et ad deserta perducet . Simulque cerne quod juxta titulum, qui inscribitur: Assumptio Ninive: liber visionis Naum Elcesaei, recte et in Ninive mundus figuraliter intelligitur, et mare ejus eloquentiae flumina in consummatione siccantur. Infirmatus est Basan et Carmelus, et flos minuta est Basanitis Al. Immutata gionem uberem, et montes consitos, Assyrii vastitas demonstratur, quod ille potens quondam et florens et plurimis gentibus impe
Abbreviated transcription (Latin):
uindicaturꝰ ẽ de aduersariis israhelẽ.
quod non grande sit ei assyrios destru¬
ere. cuiꝰ maiestatis sit etiam elemen¬
ta mutare.
el certe quia semel de consũmatione
mundi ẽẽ diximꝰ ꝓphetiã. & hoc sim¬
plicit᷑ accipite. Cũ uenerit mundi con¬
sũmatio & ꝑtransierit cęlũ & t̾ra: ma¬
re quoq fluuiosq siccari. Sed mͥ legen¬
ti illud in psalmis. hoc mare magnũ &
spatiosũ. illic reptilia quoꝵ non ẽ nume¬
rus. animalia parua cũ magnis. ibi na¬
ues ꝑ ambulant. draco iste quẽ foemasti
ad illudendũ ei. dignũ uideret᷑ bonita¬
te e clem̃tia dĩ omnẽ amaritudinẽ
& salsuginẽ maris sua cõminatione des¬
truere. & regnantẽ in aquis humiliare
draconẽ. & malitiȩ exsiccare gurgites.
in qͥb parua natant reptilia. quaꝵ nͥ
ẽ numerus. Neq enĩ digna sunt nu¬
mero. quȩ cũ dracone uersant᷑. flumi¬
na quoq ad desertũ ꝑducens. omnẽ

Expanded text:
vindicaturus est de adversariis Israelem, vindicaturus est de adversariis Israelem, quod non grande sit ei Assyrios destruere, cujus majestatis sit etiam elemeta mutare. Vel certe quia semel de consummatione mundi esse diximus prophetiam, et hoc simpliciter accipite: Cum venerit mundi consummatio, et pertransierit coelum et terra, mare quoque et fluvios siccari. Sed mihi legenti illud in Psalmis: Hoc mare magnum et spatiosum: ibi reptilia quorum non est numerus: animalia parva cum magnis; ibi naves perambulant. Draco iste quem formasti ad illudendum ei , dignum videtur bonitate, et clementia Dei, omnem amaritudinem et salsuginem maris, sua comminatione destruere: et regnantem in aquis humiliare draconem, et malitiae exsiccare gurgites in quibus parva natant reptilia, quorum non est numerus: neque enim digna sunt numero quae cum dracone versantur. Flumina quoque ad desertum perducens, omnem
Abbreviated transcription (Latin):
brro scribit᷑. baiufa. in cõmotionẽ quoq
possit intelligi. Hoc autẽ significat. qđ
in fine mundi uniuersa mourant᷑. iua¬
ta illud quod scriptũ ẽ in aggeo. Ad
mandat᷑ in isaia ne pluant suꝑ uineã
imbrẽ. & ad quas ꝑuenit ueritas dĩ.
dicente psalmographo ueritas tua usq
eleuatȩ in sublime tenuioris substan¬
stantiȩ fient. & in scabellũ pedũ dĩ re¬
dacte. extremis qͥbq int̾ angłos of¬
ficiis ministrabant. Priora quippe &
antiqua quȩ ad capiit ꝑtinent: nosse
non poterunt.
lius uͦ nubes in contrariã parte̾ acci¬
Apit. qđ semꝑ serena conturbent. &
clarũ solis stellarũq lum̃ sua caligine
nntant᷑ pretexere. & qđ subiectȩ pꝰea
dñicȩ potestati. in pulurrẽ redigant᷑
& inchilũ : & t̾ra in ris quȩ pingnis ẽ
dissoluatur.
ncrepans mare & exiccans illud. &
om̃ia flumina ad desertũ ꝑducens:
uxta litterã potentia dĩ describit᷑. qua

Expanded text:
braeo scribitur BASUPHA  , in commotione quoque braeo scribitur BASUPHA  , in commotione quoque possit intelligi. Hoc autem significat, quod in fine mundi universa moveantur, juxta illud quod scriptum est in Aggaeo: Adhmandatur in Isaia , ne pluant super vineam imbrem, et ad quas pervenit veritas Dei, dicente Psalmographo : Veritas tua usque elevatae in sublime, tenuioris substantiae fient, et in scabellum pedum Dei redactae, in extremis quibusque inter angelos officiis ministrabunt. Priora quippe et antiqua, quae ad caput pertinent, nosse non poterunt. Alius vero nubes in contrariam partem accipiet, quod semper serena conturbent, et clarum solis stellarumque lumen sua caligine nitantur praetexere, et quod subjectae postea dominicae potestati in pulverem redigantur et in nihilum, et terra in eis quae pinguis est, dissolvatur. Increpans mare, et exsiccans omnia flumina ad desertum perducens. Juxta litteram Dei potentia describitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ scelerib assirioꝵ patiens fuit. & mag¬
nanimitatis sue foctitudine inquitates
eoꝵ sustit᷑uit. ꝓuocans eos ad penitentiã.
Sed quia contẽpta bonitate dĩ. scdm cor
insipiens thesaurizauerunt sibi irã in die
irȩ : qͥ ante patiens fuit. nequaꝗͣ. eos
quasi mundos & innocentes. multos abi¬
re patiet᷑. Uel certe ita. Qm̃ in bo¬
nã partẽ semel uolumꝰ accipere quȩ di¬
cuntur: p̃atiens x̃ qͥ sustentat om̃s ru¬
eoꝵ in carne sua. & nocentẽ non faci¬
ens innocentẽ. Cũ etiã qͥ nimiũ sibi
applaudit coargutus fuerit. non me¬
saluatus. Licet enĩ dicat. ecce ego tot
iustificati ab eo gratis: auchet. An ocu¬
lus tuus nequã est. quia ego bonus sũ
Atq ita fiet. ut in eo ipso quod arguit¬
& ignoscit. nullũ in noxiũ abire patiat᷑.
& nebule puluis pedũ eiꝰ.
Pro tẽpestate & turbine consũmationẽ
& cõmotionẽ laxx transtuberunt. licet in
eo ubi nos posuimꝰ in tẽpestate. & in he¬

Expanded text:
dem sceleris Assyriorum patiens fuit, et magnanimitatis suae fortitudine iniquitates eorum sustinuit, provocans eos ad poenitentiam; sed quia, contempta bonitate Dei, secundum cor impoenitens thesaurizaverunt sibi iram in die irae , qui ante patiens fuit, nequaquam eos tamquam mundos et innocentes inultos abire patietur. Vel certe ita quoniam in bonam partem simul volumus accipere quae dicuntur patiens est qui sustentat omnes ru in carne, et nocentem non faciens innocentem: cum etiam qui nimium sibi applaudet coargutus fuerit, quod non mesalvatus. Licet enim dicat: Ecce ego tot justificatus ab eo gratis audiet: An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum ? Atque ita fiet, ut in eo ipso quod arguit et ignoscit, nullum innoxium abire patiatur. et nebulae pulvis pedum ejus. Pro tempestate et turbine, consummationem et commotionem Septuaginta transtulerunt: licet in eo ubi nos posuimus, in tempestate, et in He
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽq eiꝰ ad nichilũ redigens. quȩ
libam & montes collesq dicunt᷑. ac la¬
titudinẽ imperii concutiens. quȩ aebis
t̾rarũ appellat᷑. tunc nulla potentia
resistere poterit irascenti dõ. & suum
populũ uindicanti.
Ndignatio eiꝰ effusa ẽ ut ignis. & petre¬

Expanded text:
tatemque ejus ad nihilum redigens, quae tatemque ejus ad nihilum redigens, quae Libani, et montes collesque dicuntur, ac latitudinem imperii concutiens, quae orbis terrarum appellatur: tunc nulla potentia resistere poterit irascenti Deo, et populum suum vindicanti. Indignatio ejus effusa est ut ignis
Abbreviated transcription (Latin):
est sẏmachus. & quis sustinebit irã furo¬
ris rius. Aut rarus gͥ aut nullus poterit
inurniri. qͥ ira corripiente  dignꝰ sit : nec
prit ulla anima que non paurat ad ui¬
diciũ dĩ. cũ astra quoq non sint munda
transtulerunt. resistet. ad illã intelli¬
gentiã transferamꝰ. de qua in scło reg¬
noꝵ libro. & in primo paralipomenon
dr̃. suꝑ ira dĩ genere masculino. Nul¬
liq dubiũ quin ibi ira dĩ. chiabolus in¬
telligat᷑. & angłi pessimi. qͥ mittunt᷑
ad plectendos eos qͥ ira digni st̃. Diffi¬
cile itaq reperiet᷑ in consũmatione
mundi qͥ ĩm aculatꝰ & purꝰ acdeat di¬
cere. ecce urnit pͥnceps muncli huiꝰ
& inuenit in me nichil: & libera aduer¬
sus eũ fronte consistat. Contra assy¬
rios autẽ sic sentiendũ. qͥa cũ uenerit
dñs in tẽpestate & turbine siccans ba-¬
bilonis imperiũ quod int̾pretat᷑ mare.
& om̃ia rius regna subuertens. quȩ in¬
telligunt᷑ flumina. & potentiã uber¬

Expanded text:
iram furoris ejus? Aut rarus igitur, aut nullus poterit inveniri, qui ira corripiente non dignus sit. Nec erit ulla anima quae non paveat ad judicium Dei, cum astra quoque non sint munda nta transtulerunt, resistet, ad illam intelligentiam transferamus, de qua in secundo Regnorum libro, et in primo Paralipomenon dicitur, super ira Dei, genere masculino. Nullique dubium quin ibi ira Dei diabolus intelligatur, et Angeli pessimi, qui mittuntur ad plectendos eos qui ira digni sunt. Difficile itaque reperietur in consummatione mundi, qui immaculatus et purus audeat dicere; Ecce venit princeps mundi istius, et invenit in me nihil , et libera adversus eum fronte consistat. Contra Assyrios autem sic sentiendum, quia cum venerit Dominus in tempestate et turbine, siccans Babylonis imperium, quod interpretatur mare, et omnia ejus regna subvertens, quae intelliguntur flumina, et potentiam, uber
Abbreviated transcription (Latin):
uror eiꝰ consupsit pͥncipatꝰ. & petrę
contrite sunt ab eo.
Ro eo quod nos posinmꝰ effusa ẽ: aqͥla
ta ẽ : symmachus & theodotio eotaren.
hoc ẽ stillauit. Siue gͥ conflata est inclig¬
natio dĩ quasi ignis. siue furor eiꝰ insi
militudinẽ stillait incendii. ut du¬
ra corda hominũ quȩ petre uocant᷑ con¬
terent᷑ & dissoluerent᷑: utilis ẽ indig¬
natio dĩ. quȩ diuu ꝑ patientiã nr̃a pec¬
cata sustentans. inx aliquando confla¬
ta ẽ. & tamen non tota ꝓrupit in pr-¬
nã. sed modico ad nos stillauit ardore.
Si autẽ stilla indignationis eius consu¬
mit ꝓrincipatꝰ. aduersũ qͦ s nobis est
pugneͣ & colluctatio. qͥd fieret si tota
in nos ira cli funderet᷑ : Prestet iħc ut
auferat᷑ cor lapicdeũ. & mutet in nob̃
cor ncarneũ: duritiaq mollita. possit

Expanded text:
petrae contritae sunt ab eo. Pro eo quod nos posuimus effusa est, Aquila ta est: Symmachus et Theodotio ἔσταξεν, hoc est, stillavit. Sive igitur conflata est indignatio Dei quasi ignis, sive furor ejus in 541 similitudinem stillavit incendii, ut dura corda hominum, quae petrae vocantur, contererentur, et dissolverentur, utilis est indignatio Dei, quae diu per patientiam nostra peccata sustentans, vix aliquando conflata est, et tamen non tota prorumpit in poenam, sed modico ad nos stillabit ardore. Si autem stilla indignationis ejus consumit principatus, adversus quos nobis est pugnae  Al. pugna et colluctatio, quid fieret si tota in nos ira Dei funderetur? Praestet Jesus ut auferatur cor lapideum, et mutetur in nobis cor carneum duritiaque m
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ altitudo ueritati cõparata. fan¬
tasia ẽ. Et frustra extollit uocẽ. quia
aquȩ itineris iã disꝑse sunt. Queramꝰ
in scripturis sicubi fantasiã in bonã
parte inuenire possi mꝰ. & cũ uel ra¬
ro uel nunquã fuerit inuenta. firmi¬
us abissũ  fantasiã eius in malãm
partẽ in t̾pretabimur. xx.
leuatꝰ ẽ sol: & lima stetit in ordine suo
i simplicẽ in t̾pretationẽ sequim᷑. ex
presentib uerbis ꝓfectus solis demons¬
tatur & lunȩ. qđ iuxta esaiã in futu¬
ro scło septuplũ sol luceat: & luna solis
luceat claritate. Quia enĩ creatura libe¬
rabit᷑ a seruitute corruptionis in liber¬
tatẽ głȩ filioꝵ dĩ quȩ nunc uanitati

Expanded text:
eorum altitudo, veritati comparata, phaneorum altitudo, veritati comparata, phantasia est, et frustra extollit vocem, quia aquae itineris jam dispersae sunt. Quaeramus in Scripturis sicubi phantasiam in bonam partem invenire possimus, et cum vel raro vel numquam fuerit inventa, firmius abyssum, et phantasiam ejus in malam partem interpretabimur. LXX: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Si simplicem interpretationem sequimur, ex praesentibus verbis profectus solis demonstratur et lunae: quod, juxta Isaiam, in futuro saeculo septuplum sol luceat, et luna solis fulgeat claritate . Quia enim creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei , quae nunc vanitat
Abbreviated transcription (Latin):
Abyssũ &e sapientiã quis gustaliit:
Vnde &e de monte modico idest assũp¬
tione humani corporis. danihel la¬
ƿidẽ abyssũ de monte sine manib id
est sine opere nuptiali uocat. Xp̃s abys¬
sus inuocat patrẽ alterã abyssũ in
uoce cataractarũ suarũ. ut det euan¬
geliz antib uerbũ uirtutẽ multã.
Uel certe abyssus nouũ testam̃tuo.¬
in testimoniũ montis modici a quo uul¬
neratus ẽ princeps tyri inuocat abys
p̃dicatio. Siqu̾s autẽ uoluerit hoc qđ
dicit᷑ dedit abyssus uocẽ suã altitu¬
dinẽ fantasiȩ suȩ̨ in malã partẽ acci¬
pere : illo uteius argum̃to quod post
disꝑsas aquas itineris quȩ utiq in ma¬
lã partẽ acceptȩ sunt: hoc recte in
contrariũ sentiat᷑. Simulq cerne qđ
non dixerit altitudinẽ suã sed alti¬
tudinẽ fantasiȩ suȩ idest umbrȩ &
imaginis. Vident᷑ enĩ habere altitu¬
dinẽ &e scientiã scripturarũ: Sed om̃is

Expanded text:
Abyssum et sapientiam quis investigabit ? Abyssum et sapientiam quis investigabit ? Unde et de monte modico , id est, assumptione humani corporis, quam Daniel lapidem abscissum de monte sine manibus, id est, sine opere nuptiali, vocat , Christus abyssus invocat Patrem alteram abyssum, in voce cataractarum suarum , ut det evangelizantibus verbum virtute multa. Vel certe abyssus novum Testamentumin testimonium montis modici, a quo vulneratus est princeps Tyri, invocat 652 praedicatio. Si quis autem voluerit hoc quod dicitur: Dedit abyssus vocem suam, altitudinem phantasiae suae , in malam partem accipere, illo utetur argumento, quod post dispersas aquas itineris, quae utique in malam partem acceptae sunt, et hoc recte in contrarium sentiatur. Simulque cerne quod non dixerit altitudinem suam; sed, altitudinem phantasiae suae, id est, umbrae et imaginis. Videntur enim habere altitudinem et scientiam Scripturarum; sed omnis
Abbreviated transcription (Latin):
do sonitꝰ aquarũ. Sed & demones de¬
p̾cant᷑ ne mittant᷑ in abyssos. Et in
genesi. abyssus suꝑ. quã tenebrȩ erant
nescio an in bonã partẽ possit accipi
Indifferent̃ autẽ ibi ponit᷑. Rupti st̃
fontes abyssi. & cataractȩ celi aꝑtę
sunt. & illud in centesimo quadrage¬
simo octauo psalmo dracones & om̃s
abyssi. ignis & grando & sp̃s ꝓcella¬
rũ. nͥ forte ex eo quod int̾ dracones
& ignẽ & grandinẽ ponit᷑ in malã
partẽ trahendũ sit. Quod nescio utrũ
possit dicere. qͥ eã uiderit cũ cȩteris
in laudẽ dñi concrepare. Si gͥ in bonã
partẽ acceperimꝰ abyssũ. dicamꝰ. Disꝑ¬
sis aquis itineris pessimi uiderunt te
sapientes tui. & altitudinẽ scientiȩ ꝗͣ
habebant ex tuo aspectu mũtuantes.
quia uidert̃ te & parturierunt mon¬
tes. quicquid de te prius opinati sunt.
in uocis suȩ laudib ꝓtulert̃. Et pul¬
chre opinationẽ fantasiȩ altitudinẽ
uocat. iuxta iħm filiũ sirahe. qͥ ait.

Expanded text:
 reliqua. Sed et daemones deprecantur, ne mittantur in abyssos , et in Genesi: Abyssus super quam tenebrae erant , nescio an in bonam partem possit accipi. Indifferenter autem ibi ponitur: Rupti sunt fontes abyssi, et cataractae coeli apertae sunt . Et illud in centesimo quadragesimo octavo psalmo: Dracones et omnes abyssi: ignis et grando et spiritus procellarum, nisi forte ex eo quod inter dracones, et ignem et grandinem ponitur, in malam partem trahendum sit. Quod nescio utrum possit dicere, qui eam viderit cum caeteris in laudem Domini concrepare. Si igitur in bonam partem acceperimus abyssum, dicamus, dispersis aquis itineris pessimi  Al. pessimis, viderunt te sapientes tui, et altitudinem scientiae, quam habebant ex tuo aspectu mutuantes quia viderunt te et parturierunt montes, quidquid de te prius opinati sunt, in vocis suae laudibus protulerunt. Et pulchre opinationem phantasiae, altitudinem vocat, juxta Jesum filium Sirach, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
beant latentes aquas quȩ t̾rȩ concus¬
sione rũpant᷑ & manent flumina.
Hoc si intelleximꝰ: indeamꝰ animã
humanã habere in se naturalit aqͦs
p̃dicationis sermonis dĩ concussa fu¬
erit & de priori statu mota. tunc
lud significare in genesi qđ fodiunt᷑
putei a seruis isaac. qͦs ab abrahã fac¬
tos philistum t̾ra obruerant. Quã diu
uiuit abrahã: putei illius non clau¬
dunt᷑. Illo autẽ mortuo & puteis ob¬
turatis. si serui fodiant. contradict
philistum & iurgiũ e: Si uͦ ipse ueni¬
Iat
isaac & fodiat puteũ & inueniat aquã.
philistiim non ualent contradicere.
Vide petrũ & paulũ. & de puteis xp̃i
fluuiisq non abiges. Cerne om̃s apłos.
uios intelliges exire de paradiso scrip¬
turarũ. Isti fluuii anteꝗͣ. t̾ra cõmoue¬
ret᷑ latebant: & cũ eẽnͣt in t̾rȩ ue¬
nis sitientib pocula non pbebant.

Expanded text:
beant latentes aquas, quae terrae concusbeant latentes aquas, quae terrae concussione rumpantur, et manent in flumina. Hoc si intelleximus, videamus animam humanam habere in se naturaliter aqupraedicationem sermonis Dei concussa fuerit, et de priori statu mota, tunc lud significare in Genesi quod fodiuntur putei a servis Isaac, quos ab Abraham factos Philisthiim terra obruerant . Quamdiu vivit Abraham, putei illius non clauduntur: illo autem mortuo, et puteis obturatis, si servi fodiunt, contradicunt Philisthiim, et jurgium est. Si vero ipse veniat Isaac, et fodiat puteum, et inveniat aquam, Philisthiim non valent contradicere. Vide Petrum et Paulum, et de puteis Christi fluviisque non ambiges. Cerne omnes apostovios intelliges exire de paradiso Scripturarum. Isti fluvii antequam terra commoveretur, latebant, et cum essent in terrae venis, sitientibus pocula non praebebant.
Abbreviated transcription (Latin):
mo dĩ sedens in ȩquis & currib suis.
intendit fulgoris sui contorta spicu¬
la & interĩ non enntͭ . ut qͥ ad extentũ¬
t̃ritꝰ arcũ fuerit emissionẽ non sentiat.
sagittarũ. Et hoc facit semꝑ. quod
equitat᷑ & huc illucq discurrit in
orbis saluteo.
luuios scindes terrȩ.
luuiis scmdet᷑ terra.
uia suscitauit dñs arcũ suũ ut
tribub iuram̃ta redderet quȩ lo¬
cutus ẽ : consequent̃ dicit᷑ fluuios
mũ ponamus exẽplũ. ut hoc quasi
gratdu ad altiora ueniamus. Legimuᷤᷤ
in his quȩ de mirabilib confecerunt
uolumina & qͥ olĩpiadas greciȩ ad
nr̃am usq memoriã coꝑduxerunt.
exponentes quid in singulis annis no
ui acciderit in mundo. qđ int̾ cęte¬
ra t̾remotu eruperint flumina
quȩ ante non fuerant. &e rursũ ali¬
a absorta sint. & pessũ ierint. quod
scilicet om̃s t̾rarũ uenȩ quasi in hu¬
mano corpore sanguinẽ. ita in se ha¬

Expanded text:
mo Dei sedens in equis, et in curribus suis mo Dei sedens in equis, et in curribus suis intendit fulgoris sui contorta spicula, et interim non emittit, ut qui ad extentuerritus fuerit, emissionem non sentiat sagittarum. Et hoc facit semper, quoequitat, et huc illucque discurrit in orbis salutem. Fluvios scindes terrae. Fluviis scindetur terra. Quia suscitavit Dominus arcum suum, ut tribubus juramenta redderet quae locutus est, consequenter dicitur, fluvios imum ponamus exemplum, ut hoc quasi gradu ad altiora veniamus. Legimus in his qui de mirabilibus confecerunt volumina, et qui Olympiadas Graeciae ad nostram usque memoriam perduxerunt, exponentes quid in singulis annis novi 648 acciderit in mundo, quod inter caetera terrae motu eruperint flumina, quae ante non fuerant, et rursum alia absorpta sint, et pessum ierint: quod scilicet omnes terrarum venae, quasi in humano corpore sanguinem, ita in se ha
Abbreviated transcription (Latin):
bum̃ explanare. Uidet & io hannes ȩqͦs
candidos & sessores eoꝵ : e quib corpora
ingła resurgentiũ puto eẽ equos can¬
didos. sessores autẽ scoꝵ ammas. Siqͥs
uͦ peccator ẽ & mei similis. sedebit in
equo ingro. & dicet᷑ de eo. Dormitaue¬
rt̃ om̃s qͥ ascendert̃ equos. De talib
e quis scriptũ ẽ. Fallax equus ad salutẽ.
Caro eni concupiscit aduersus spm̃. &
sapientia eius inimica ẽ dõ. Hoc dic¬
tũ sit de his qͥ corpora diligunt. &¬
in nigris sedent equis. Nos autem
animas nr̃as in equos & currus dñi
ỹparemus. qͥ ascendit in paulo. ascen¬
dit in petro.  in huiuscemodi cur¬
rib equitans totũ lustrauit orbẽ.
Intendens quoq arcũ siue sagittas su¬
as. septra idest regna aduersũq hiere¬
mias missus ẽ. eradicauit. destruxit.
& ꝑdidit fecitq ut non regnaret
peccatũ in mortali nr̃o corpore. Scep¬
auaritiã. luxuriã. iracundiã. detrac¬
tionẽ. furta. ꝑuiria. Aduersũ quȩ ser¬

Expanded text:
planare . Vidit et Joannes equos candidos, et sessores eorum : e quibus corpora in gloria resurgentium puto esse equos candidos; sessores autem sanctorum animas. Si quis vero peccator est, et mei similis, sedebit in equo nigro, et dicetur de eo: Dormitaverunt omnes, qui ascenderunt equos . De talibus equis scriptum est: Fallax equus ad salutem : caro enim concupiscit adversus spiritum, et sapientia ejus inimica est Deo. Hoc dictum sit de his qui corpora diligunt, et in nigris sedent equis. Nos autem animas nostras in equos, et in currus Domini praeparemus, qui ascendit in Paulo, ascendit in Petro, et in hujuscemodi curribus equitans, totum lustravit orbem. Intendens quoque arcum sive sagittas suas, sceptra, id est, regna adversum quae Jeremias missus est, eradicavit, destruxit et perdidit : fecitque ut non regnaret peccatum in mortali nostro corpore. Scepavaritiam, luxuriam, iracundiam, detractionem, furta, perjuria, adversum quae ser
Abbreviated transcription (Latin):
eipere in cuĩ penuis sanitas ẽ. & lunã
quȩ huiis solis splendore illuminat᷑ ec cle¬
siã: non difficile ẽ dicere quod lux uera
& lux hominũ & splendor głȩ dĩ &e splen¬
in isto scło prospera atq pressuras cres

Expanded text:
 pennis sanitas est, et lunam, quae hujus solis splendore illuminantur, Ecclesiam: non difficile est dicere, quod lux vera, et lux hominum et splendor gloriae Dei, et splenin isto saeculo juxta prospera atque pressuras cres
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ad. habitand ũ. Postquã enĩ
dñs uenit in mundũ & cõpletũ ẽ
illud qđ dixit in euangło. in iudiciũ
ego in mundũ istũ ueni ut qͥ non ui¬
debant uiderent & qͥ uidebant ceci
fierent. tc̃ terra isrł de qua fluun
ante manebant & irrigabant uni¬
uersũ iudeȩ popłm aruit. & fontes
illius ob durati st̃. Omuersus autẽ
orbis qͥ erat desertꝰ & sterilis. & aqͣs
predicationis dm̃cȩ non habebat.
uersus ẽ in paludes aquarũ. & qͦt doc¬
tores emisit. tot habuit & fontes.
Nec suffecit eis fontib udelicet at¬
q fluminib irrigare orbis popłos. s
in una quaq ꝓuincia eos qͥ esuriebant¬
& patiebant᷑ famẽ sermonis dĩ in
unũ popłm congregantes. exstruxe¬
rt᷑ ȩccłam quȩ dicit᷑ ciuitas ad in¬
halitantlũ. & quã letificat impetus¬
¶ fluminis.
iderunt te ds̃ & doluert̾ montes.
gurges aquarũ transit. Dedit
abyssus uocẽ suã. altitudo manus

Expanded text:
bitandum. Postquam enim Dominus venit in mundum, et completum est illud quod dixit in Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni ut qui non videbant, viderent, et qui videbant, caeci fierent : tunc terra Israel de qua fluvii ante manabant, et irrigabant universum Judaeae populum, aruit, et fontes illius obturati sunt. Universus autem orbis qui erat desertus et sterilis, et aquas praedicationis Dominicae non habebat, versus est in paludes 649 aquarum: et quot doctores emisit, tot habuit et fontes. Nec sufficit eis, fontibus videlicet atque fluminibus, irrigare orbis populos; sed in unaquaque provincia eos qui esuriebant et patiebantur famem sermonis Dei, in unum populum congregantes, exstruxerunt Ecclesiam, quae dicitur civitas ad inhabitandum, et quam laetificat impetus fluminis. iderunt te, et doluerunt montes: gurges aquarum transiit: dedit abyssus vocem suam:
Abbreviated transcription (Latin):
cionabilis & dauid. Ium̃tũ factus sũ
apud te. Non quo absolute ium̃tũ
sit : s quo apud dm̃ ium̃tũ sit. His
ȩquis illi contrarii sunt : quos habet
tatio non salus est sed ꝑditio. Quȩ¬
ramus & alios ȩquos quib ascendit dñs.
In quarto regnoꝵ legimus libro sur¬
rexisse mane ministrũ helisei. & egͦs¬
sũ uidisse exertiũ ambientẽ ciuita¬
tis muros & ȩquos & currus. Et post¬
quã ad p̃ces ꝓpħȩ aꝑti sunt oculi eiꝰ.
aspexit inquit & ecce mons plenus
equis. & quadrigȩ igneȩ in circuitu
helisei. Diligent̾ adtende qđ equi ui¬
deant᷑ & currus. & tam̃ in tantis mi¬
lib equoꝵ & curruũ nullus ascensor.
Horũ equaꝵ ille erat auriga & ille
rector. de qͦ psalmista ait. Qui sedes
taliq currii. & helias raptus ad cęlũ
est. Siquis autẽ de zacharia uult dis¬
cere. qͥ st̃ ȩqui rufi & qͥ nigri & qͥ ua¬
rii & qͥ abbi egredientes de mirtetiᷤᷤ
& de montib in ꝓphetis positis. si¬

Expanded text:
ionalis . Et David: Ut jumentum factus sum apud te . Non quod absolute jumentum sit; sed quod apud Deum jumentum sit. His equis illi contrarii sunt quos habet tatio non salus est, sed perditio. Quaeramus et alios equos, quibus ascendit Dominus: In quarto Regnorum libro legimus, surrexisse mane ministrum Elisaei, et egressum vidisse exercitum ambientem civitatis muros, et equos et currus . Et postquam ad preces prophetae aperti sunt oculi ejus: Aspexit, inquit, et ecce mons plenus equis, et quadrigae igneae in circuitu Elisaei. Diligenter attende quod equi videantur et currus, et tamen in tantis millibus equorum et curruum nullus ascensor: horum equorum ille erat auriga et ille rector de quo Psalmista canit: Qui sedes talique curru et Elias raptus ad coelum est . Si quis autem de Zacharia vult discere qui sint equi rufi, et qui nigri, et qui varii, et qui albi egredientes de myrtetis, et de montibus in p
Abbreviated transcription (Latin):
quod de iohanne legimꝰ. Ecce ego mitto
angłm meũ ante faciẽ mͣeã. Quod nos
om̃ino non recipimꝰ. ne animarũ de celo
ruinas suscipere compellam̃. Alios cõm̃¬
tarios in hunc ꝓpħam legisse me nescio
excepto apollinaris breui libello. Cuiꝰ
non tã int̾pretatio quã int̾ptationis
cuncta dicenda sunt.

Expanded text:
legimus: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam . Quod nos omnino non recipimus, ne animarum de coelo ruinas suscipere compellamur. Alios commentarios in hunc prophetam legisse me nescio: excepto Apollinaris brevi libello, cujus non tam interpretatio quam interpretationis puncta dicenda sunt.