comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dabit enĩ tibidñs intellectum Memento mistice mepse dequa uulli sumere pre¬
ceptum est: Excepto intellegibili aaroꝵ Ioest xp̃o ipse enim eam primus initi auit
sed& filis eius quiabeo facti sunt xp̃ĩ &indutisunt eo: Quã tam̃ ctmedere in locoscõius
illipanes exduab decimis: Di enĩ & hominissunt. eiusdem in utroq ꝑfectiponuntur
saui altrinsccus mistica mens a ponitur quidem hic ponitur &iam in futuro sȩculo
Sexx autẽ panes positiouna quia ꝑfestus quidem pumerus Sicut & misterium
ipsu ꝑfestũ & ꝑfestos facit eos quihoc fruuncur Isex autem dieb haecui sibili fasti÷
sal sedchus prius gratiarum enĩ actionem. Ih oblationẽ quȩ principatũ ten&ipdo¬
minicã cpxã signficat: Thus p̃solum quim molaturdõ. sedquia & multaes sicut dicunt
medicisanat oculoꝵ ogritudines. Salem̃ a postolorum dostrina sigpusicat loquosdicituor
uosestis saltenio Rceete autẽ inmultis locisimis tice merseipsi a postoli edostrinacoꝵ

Expanded text:
Domini jure perpetuo. Memento mysticae mensae, de qua nulli sumere praeceptum est, excepto intelligibili Aaron, id est, Christo: ipse enim eam primus initiavit, sed et filiis ejus, qui ab eo facti sunt christi et induti sunt eo, quam tamen comedere in loco sancto jussIlli panes fient ex duabus decimis: Dei enim et hominis sunt ejusdem, in utroque perfecti. Ponuntur seni altrinsecus, mystica mensa ponitur quidem hic, ponetur etiam in futuro saeculo. Sex autem panes, positio una, quia perfectus quidem numerus, sicut et mysterium ipsum perfectum et perfectos facit eos qui hoc fruuntur, in sex autem diebus haec visibilis facta est inta, etiam sal, sed thus prius; gratiarum enim actionem, id est, oblationem, quae principatum tenet in Dominica coena significat thus, non solum quia immolalorum doctrinam significat, ad quos dicitur: Vos estis sal terrae . Recte autem in multis locis mysticae mensae ipsi apostoli et doctrina eorum
Abbreviated transcription (Latin):
mano maxime populo iud ȩorum redemptionem peccatorum prȩdicauit: Quem annũ:
nunc quidem legis lator irpuit: Aꝑte autem esaias exhibut: Sp̃schi suꝑme eo quđ

Expanded text:
mano maxime populo Judaeorum redemptionem peccatorum praedicavit, quem annum, mano maxime populo Judaeorum redemptionem peccatorum praedicavit, quem annum, nunc quidem legislator innuit: aperte enim Isaias exhibuit: Spiritus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
poncustodierit abhisla quib: in habitanda erat̃ propter quod & dñs iudȩis dicebat:
omusmea domus orationisuocabitur : Uos autem fecistis eam spebuncam latronũ
Prat dutẽ inciuitate murat& ihierus alem. habebat enim murũ logem hane uendidia
quispiã pontam̃ dicit uenditorem neque propinquũ. peque proximũ sicut supra ap¬
pellauit peque enim unus erat hanc uendens : Sed totus iud eorum populus maleuiueris
quipeq frater: neque cognatos dignuserat appellari: Vnde eum &iam populũ
sodomorũ & gomurra ds̃ ꝑdsaie proph&iam appellauit : Audite inquid uerbum
dñi principes sodomoꝵ: Auribi ꝑcipite legemdi nr̃i populus gomorree: Alibiaritein
adeosrursum proplecadicbat: Cuidebitoꝵi uendidi uos. Ec ce uenditi estis iniquitatib
uestris seolicebat ei hanc itnditiort̃ redimere It auro in quoa p̃s omni generihiui¬

Expanded text:
non custodierit ab his, in quibus inhabitanda erat. Propter quod et Dominus Judaeis dicebat: non custodierit ab his, in quibus inhabitanda erat. Propter quod et Dominus Judaeis dicebat: Domus mea, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam speluncam latronum . Erat autem in civitate murata in Hierusalem, habebat enim murum legem: hanc vendidit quispiam non tamen dicit venditorem, neque propinquum, neque proximum, sicut supra appellavit; neque enim unus erat hanc vendens, sed totus Judaeorum populus male vivens qui neque frater, neque cognatus dignus erat appellari. Unde eum etiam populum Sodomorum et Gomorrhae Deus per Isaiae prophetiam appellavit: Audite, inquit, verbum Domini, principes Sodomorum; auribus percipite legem Dei nostri populus Gomorrhae . Alibi autem ad eos rursum propheta dicebat: Cui debitori vendidi vos? ecce venditi estis in iniquitatibus vestris . Sed licebat eis hanc venditionem redimere in anno, in quo Christus omni generi hu
Abbreviated transcription (Latin):
dusio libertatem amare suade sp̃s lamnunc ergo prȩsentis sanctionis discutamus uir¬
tutem in precedentibus unius cuiusdam possessionem ꝓponens: ait enim: Si ad tenuatus
fratertuus uendiderit posses siunculam suam : Specialem unius cuiusq: conuersat¬
onem proculdubio ex posuit: Hi cautem noniam de conuersatione speciali: sed totius
srnagoge uol ecdesia loquitur : i quibus iudcoꝵ quidem sy nagoga in eoqđ man&
usque nunc apud conquirentem inimicum & aduersarium seruien secdess aeautem
gentium quodam modo libertatemaccipiunt: Sed &iudeoꝵ collegiorũ quõdo quedã
ꝑ quosdam ini tellegibilis leuitas. Io est apostolus saluentur : Nimis secundum quod dm̃ decex
exponit dicens:. Quiuendiderit domũ. Intraurbis muros: habebit licentiã redimendi
donec unus impleatur annus: Hac deudȩoꝵ si nago ga intellegamus. quȩ inhabitabat᷑
quideni propterea enim eamđs̃ ꝑmorseꝵ ut & habitaretur. constituit lic& ipsa hac

Expanded text:
dato legis provenit. Jam nunc ergo praesentis sanctionis discutiamus virtutem, in praecedentibus uniuscujusdam possessionem, proponens ait enim: Si attenuatus frater tuus vendiderit possessiunculam suam, specialem uniuscujusque conversationem procul dubio exposuit, hic autem non jam de conversatione speciali, sed totius Synagogae vel Ecclesiae loquitur, in quibus Judaeorum quidem Synagoga in eo quod manet usque nunc apud conquirentem inimicum et adversarium serviens, Ecclesiae autem gentium quodammodo libertatem accipiunt, sed et Judaeorum collegiorum, quomodo quaedam per quosdam intelligibiles levitas, id est, apostolos saexponit dicens: Qui vendiderit domum intra urbis muros, habebit licentiam redimendi, donec unus impleatur annus. Haec de Judaeorum Synagoga intelligamus, quae inhabitabatur quidem: propterea enim eam Deus per Moysen, et ut habitaretur constituit, licet ipsa haec
Abbreviated transcription (Latin):
Nrc primitias uindemiae colligi. Nequȩ enimtẽpus est inquonib ꝑoperationemre
comquiramus aliqua scimopiã quã ia hacuta poncon quisi uimus. haseculo futuro
sed frui his quehic operati fucrimus &xꝓpterer subdit Sed statim oblata com edeos

Expanded text:
nec primitias vindemiae colligi; neque enim tempus est in quo nobis per operationem nec primitias vindemiae colligi; neque enim tempus est in quo nobis per operationem conquiramus aliquam sanctimoniam, quam in hac vita non conquisivimus in saeculo futuro, sed frui his quae hic operati fuerimus. Sequitur: Quando vendes quidpiam civi tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
Tune reuest&ur homo ad possessionemsuam &unus quisq redia ad familiã pristinã
uel sicut Hax ad patriam suam. possessiotium nos tra est & indeceptio futuri seculi
quia illã nonad cẽpus Sedixꝑp&uũ possidemus & Necpunc quidem huius punc aut̃
illius. Seds̃ꝑ ciusdem est firma & que non possit auferri possessio. De quadts dicebat:
Thesauritate uob thesauros incelo ubi nectinea pecerugo corrumpit. pecfureseffo¬
cui abrahiam preest: Manifestee cas porũ cuius ioseph princeps est mnap feste dolatoꝵ
cuius hiedices primatum ton& quarũ hereditatẽ ꝑcipimus. quando horũ que hic sti
remissio & significatio contramortẽ uictoria ꝑ acta fuerit in quinqua gesimo aupo
quipost ebdomadẽ ebdomadirum Io est p̃ comupiẽ finem ueru& sicut semel
osteosum est. Tunc nonpossunt seminari. Neque mexi sponteluagropia scentia

Expanded text:
tunc revertetur homo ad possessionem suam, et unusquisque redibit ad familiam pristinam. tunc revertetur homo ad possessionem suam, et unusquisque redibit ad familiam pristinam. Vel, sicut LXX, ad patriam suam; possessio enim nostra est et indemptio adeptio futuri saeculi, quia illam non ad tempus, sed in perpetuum possidemus, et nec nunc quidem hujus, nunc autem illius, sed semper ejusdem est firma, et quae non possit auferri possessio, de qua Dominus dicebat: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec tinea nec aerugo corrumpunt, nec fures effocui Abraham praeest; manifesta castorum, cui Joseph princeps est; manifesta zelatorum, cui Elias primatum tenet: quarum haereditatem percipimus, quando horum quae hic sunt remissio et significatio, contra mortem victoria peracta fuerit, in quinquagesimo anno, qui post hebdomadem hebdomadarum, id est, post communem finem veniet, sicut semel ostensum est; tunc non possunt seminari, neque meti sponte in agro nascentia;
Abbreviated transcription (Latin):
gesimũ & uocab̵ remissionẽ cunctis habitatorib terrȩ tuȩ. Exx autẽ addunt atinus¬
remissionis erit uob significatio haec sc̃i ficabitur. idest in scĩmoria hunc expestate & scã
deeo cogitate. Sed& st ĩ moniã in eocorrignte reminiscentes illum quid ixit: Pacẽ seqͥ mini
cũonib & sci moniã si pequanullus uidebit dm̃. Sed & omnib: qui sunt interrã remissioꝵẽ
ad nuntiemus plate contyaenos p̃padam sententiae. Significatio hax est: Signũ est qui
mortuoꝵ resurrestio xp̃i uictorlae ꝑ quã uincit inimicum: Omnia subiciens sibi &des¬
truers mortem quẽ ad modũ paulus ut: Oport&enim eũ regnare doneeponat huimicos
subpedib suis. Nouissimã iximica destruitur mors. Sed significatioh aec ꝑcua¬
gelicam p̃ dicationem efficitur xp̃s enim adueruers eamsignficauit atꝙ p̃dicauit

Expanded text:
gesimum, et vocabis remissionem cunctis habitatoribgesimum, et vocabis remissionem cunctis habitatoribremissionis erit vobis significatio haec, et sanctificabitur, id est, in sanctimonia hunc exspectate, et sancta de eo cogitate, sed et sanctimoniam in eo corrigite, reminiscentes illum qui dixit, Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nullus videbit Deum. Sed et omnibus qui sunt in terra remissionem annuntiemus prolatae contra nos propter Adam sententiae, significatio haec est; signum est enim mortuorum resurrectio Christi victoriae, per quam vicit inimicum, omnia subjiciens sibi, et destruens mortem, quemadmodum Paulus ait: Oportebat enim eum regnare donec ponat inimicos sub pedibus suis, novissima autem inimica destruetur mors . Sed significatio haec per evangelicam praedicationem efficitur, Christus enim adveniens eam significavit atque praedicavit:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& xpm̃ intelleges: Mense enĩ septimo &atis mundiuenit cuius mex sem primũ
dicimus eum qui fuit iuparadiso. secundũ osq ad diluuiũ: Testiũ usq ad abraham.
Quastũ usq ad tẽpꝰ quodescexsum ÷ integypto: Quintũ usq ad captiuitatẽ irbabi.¬
loniam : Sextũ usq ad aduentũ xp̃m Septimũ ipsũ dnũi aduentũ: Nam &sipoꝵ
omnes hȩ differentiã quaxdam Inter se &ates habent temporũ tam̃ signa sic̃ menses
habent: Sed decimã diem ꝓpt̃ infectionẽ addidit: Perfectus quippe numerus:
decimus ꝓpitiationẽ nrãm ꝑ crucem atq: passionẽ xp̃sꝑegit: Vnde &soueͥ quã mor
ses p̃cipit immolari ꝑfectam esse & decima die separari p̃cipit. Huius gerente lmagi¬
nẽ. De quoNob̵ nunc sermo est. quid autẽ his addidit: Sc̃ĩficabuntq annũ quinqua¬

Expanded text:
videlicet Christum, intelligens, mense enim septimo aetatis mundi venit, cujus mensem primum videlicet Christum, intelligens, mense enim septimo aetatis mundi venit, cujus mensem primum dicimus eum qui fuit in paradiso; secundum, usque ad diluvium; tertium, usque ad Abraham; quartum, usque ad tempus quo descensum est in Aegypto; quintum, usque ad captivitatem in Babyloniam; sextum, usque ad adventum Christi; septimum, ipsum Domini adventum. Nam etsi non omnes hae differentiam quamdam inter se aetates habent, tamen temporum signa sicut menses habent; sed decimam diem propter imperfectionem addit, perfectus quippe numerus est decimus: propitiationem nostram ses praecipit immolari, perfectam esse et decima die separari praecepit, hujus gerentem imaginem de quo nobis nunc sermo est. Quid autem his addidit? Sanctificabisque annum quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
geli intubidĩ descendit decelo. & mortui qui inxposunt resurgent incorrupti:
Oport& erum mortuoꝵ resurrectionem suscitantem eosprecedere tubã: Unde
In quadragesimo & nono anno In quo cõmunẽ diximus consũmationẽ fieritubã anpi
precipit: In mense autem septimo decima mensis ꝓpitiationis tẽporeclaꝵgentes
bucina inuniuer saterra ur̃a: Recte precipit ꝑ propitiationem manifestreps
qr ꝓpt̃ bonitatẽ erganos & dem eniã ergic omne genus humanũ cõmunis resurrio¬
tionis disponsat misterium: Misericordiam impendens adam quiꝑ oboedientiam
interrã reuesti p̃ceptus. Sienim non misestus ꝓpitiatusue fuiss&. Non eũ a cor¬
ruptionẽ terrencliberassex. Quod autedixit omnem terrã quia totius erithu¬
mani generis resurrestio: Per septimũ autẽ mensem & decimã diem eũ qui haecegit

Expanded text:
geli, in tuba Dei descendet de coelo, et mortui qui in Christo sunt resurgent incorrupti ; geli, in tuba Dei descendet de coelo, et mortui qui in Christo sunt resurgent incorrupti ; oportet enim mortuorum resurrectionem suscitantem eos praecedere tubam. Unde in quadragesimo et nono anno, in quo communem diximus consummationem fieri, tuba cani praecipit. In mense autem septimo, decima mensis propitiationis tempore clanges buccina in universa terra vestra, recte praecipit, per propitiationem manifestans, quia propter bonitatem erga nos, et clementiam erga omne genus humanum, communis resurrectionis dispensat mysterium, misericordiam impendens Adam, qui per inobedientiam in terram reverti jussus est. Si enim non misertus propitiatusve fuisset, non eum a corruptione terrena liberasset. Dixit autem, omnem terram, quia totius erit humani generis resurrectio; per septimum autem mensem et decimam diem, eum qui haec egit,
Abbreviated transcription (Latin):
prore quieb reliqui interpr&um ediderunt. Qquid hocest septem erum ait ebdomađ
annoꝵ septies & sunt septem ebdomades annoꝵ quachraginta ouem axxi quia exũ
ineb domade dierum totum seculum humanũ diuiditur quando hicipse in se m& ipso
multiplicatus fuerit & tota scł conpl&cfuerit uolubilitas cuius tẽpꝰ ceator defixiuit
diusem&ipsum uoluens ad finem ꝑuenit: &pͥpterea illefiris temporis ebdomadar&
recte appellatur: Quiqua dragesimus nonus annus est Sedoport& &iã sequentem
quin qua gensimũ. Sicait legis lator succedere It quomortuoꝵ fit resur rectio:
Post enim finem resur rectio sequitur que quomodo & quem ad modũ pueniat. Dicit
quidem paulus: Similiter autem & legis lator presentib subdidit uerbis ait exum
&clangentes bucinec menseseptimo Inuniuer saterpa uestrax: Illacmn tubam signi¬
ficanis de quapaulus scribit corinthius dicenis Quia ipsedns iniussu. ipuoce archar¬

Expanded text:
ebus reliqui interpretum ediderunt. Et quid hoc est? Septem enim ait hebdomadas annorum septies, et sunt septem hebdomades annorum quadraginta novem anni; quia enim in hebdomade dierum totum saeculum humanum dividitur, quando hic ipse in semetipso multiplicatus fuerit, et tota saeculi completa fuerit volubilitas, cujus tempus Creator definivit, diu semetipsum volvens ad finem pervenit. Et propterea ille finis temporis hebdomadarum recte appellatur, qui quadragesimus nonus annus est. Sed oportet etiam sequentem quinquagesimum, sicut ait hic legislator, succedere, in quo mortuorum fit resurrectio; post enim finem resurrectio sequitur, quae quomodo et quemadmodum proveniat dicit quidem Paulus, similiter autem et legislator praesentibus subdidit verbis, ait enim: Et clangetis buccina mense septimo in universa terra vestra, illam tubam significans de qua Paulus scribit Thessalonicensibus: Quia ipse Dominus in jussu, in voce archan
Abbreviated transcription (Latin):
Alter alierius honera portate. & sic adimplebitis legem xp̃ĩ: Sienm ixuicem honqaenra cxocta¬
tionibus commonitionib oportunis que consiliis portauerimus. liberare fratrem a pauꝑtate
possumus & redimere : quam ipse exneglegentia possessionem cum non deber& uindidit:
& modo quodam fuit commuxss possessio: Siautem alicui non fuerit proximus ł propin¬
quus forsi tinenim non ostendit oportuno tempore erga alium compassionem . ut &ipse q¬

Expanded text:
alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Si enim invicem onera nostra exhortaalter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Si enim invicem onera nostra exhortationibus, commonitionibus, opportunisque consiliis portaverimus, liberare fratrem a paupertate possumus et redimere, quam ipse ex negligentia possessionem cum deberet vendidit, et modo quodam fit communis possessio, si autem alicui non fuerit proximus vel propinquus, forsitan enim non ostendit opportuno tempore erga alium compassionem, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& qui nobiscum est intellexit confidelem. In cuius cogitatione. quando uenerit peccatum
inpiuꝑtitem labitur: & pauꝑ uere est. quidiuitias ꝑdidit spiritalis fastus. qualis illere
quo didid dicit : Cum eum incogitationibus peccatoꝵ constitutus erat. exponeru
hominem: Cgeris sumego &inlaboribus auiuentute meco : exaltatus autẽ hu¬
miliatus sum & confusus: quando ergohicquitalis est. pastemꝓprue bone que posses¬
si on qs quȩ ei sorto obueriera uindider Io co gtationẽ percatꝰ suscipiens Ulendea ẽ
hc aduer sario suam mentem: quem adimodum ds̃ iudeis dicebat: ecce peccatis uestris ue¬
nundati estisiueni& al ifinis ex ꝓpinquus eius secundum sp̃m cognatus & confidel es. & loge
cognationis operibus ostendens & liberabiit uenditionem fratris sui allud implens quod
paulus scribebat: Fratressi conprehen sus fuerit homo i naliquo delicto uos quispiri¬
tales estis huius mandi instruite inspũ mansu&udinis c̃onsiderans te ipsum psexutempteris

Expanded text:
et qui nobiscum est, intellexit confidelem, in cujus cogitatione quando venerit peccatum in paupertatem labitur, et pauper vere est, qui divitias perdidit spiritales, factus qualis ille de quo David dixit: cum eum qui in cogitationibus peccatorum constitutus erat exponeret hominem: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus autem humiliatus sum et confusus . Quando ergo hic qui talis est, partem propriae bonaeque possessionis, quae ei sorte obvenerat vendiderit, cogitationem peccati suscipiens, vendit enim hic adversario suam mentem, quemadmodum Deus Judaeis dicebat: Ecce peccatis vestris venundati estis , veniet affinis et propinquus ejus, secundum spiritum cognatus et confidelis, et legem cognationis operibus ostendens, et liberabit venditionem fratris sui, illud implens quod Paulus scribebat: Fratres, si comprehensus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spiritales estis hujusmodi instruite in
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicto patris filius est ipse enim maledictum in latum ccdȩ disꝑdidit ꝓp̃t qđ & ineo
Unĩ quemq &iam qu mnon uidocur sic & ap̃s apparens cognosi fecit patrem ursem&¬
ipso quam ius niusibilem Hic insexto anno uenit tam in ꝑ fectione. hane enim
senarius pumerus significat quã ut nouissimo tompore rursus reformatio pue¬
nuiree hacuius derum numero homo formatus est quam obrem quem am modum
formationis sextadies. Sic sextus annus reformationis recto appellatur Quod
autem illie sextusdies Sextus autem hi cannus dicitur. hoc ideo qui a multa inter
formationem nram ereformationem temporum decu currerunt spaciare
Etigo tionsrustrae sexti anni legis lator mentionem fecit: In hoceiami as piuexi
consum matione & in commupi resurrestione atꝗ recributione putriri possimis
prestans generi humano habundanter frustifi care iustutes. & tantum & hiquicir¬

Expanded text:
Benedictio Patris Filius est, ipse enim maledictum illatum Adae disperdidit, propter quod eBenedictio Patris Filius est, ipse enim maledictum illatum Adae disperdidit, propter quod eunumquemque, etiam qui non videtur, sic et Christus apparens cognosci fecit Patrem in semetipso, quamvis invisibilem. Hic in sexto anno venit tanquam in perfectione, hanc enim senarius numerus significat, quod ut in novissimo tempore rursus reformatio proveniret: in cujus dierum numero homo formatus est: quamobrem quemadmodum formationis sexta dies, sic sextus annus reformationis recte appellatur. Quod autem illic sextus dies, sextus autem hic annus dicitur, hoc ideo fit quia multa inter formationem nostram et reformationem temporum decurrerunt spatia. Ergo non frustra sexti anni legislator mentionem fecit: in hoc enim Christus vconsummatione, et in communi resurrectione atque retributione nutriri possimus, praestans generi humano abundanter fructificare virtutes, et tantum ut hi qui cir
Abbreviated transcription (Latin):
omni uerbo qđ ꝓcedit deoredĩ : Quomodo ergo xp̃imandatum quidã tamquã.
in possibile & laboriosum accusant quod dixit Non cogit&is incrastino. ecceexĩ
&iam lex similia precipit & de in tegris tribus annis iub& non cogitare eos quiuistutẽ
legis latores intendiuit. pr&erea ꝑtres annos. unius cuiusq: nr̃m consũmationẽ
& cõmunem ydributionem que est post resurr estionem necessariae Intellegimus
Inuno quoque enim horum cõmedimus quecumq: hic operati fuerimus ꝓpt̃ qđ ait:
Quodsidixeritis quid comedamus anno septimo: Ioest unius cuiusq nr̃m consum¬
mationem: Manifestum est enim. quia & incomuni in qua re surrectiofit &
in r&ributionem eundem cibum habebimus: Audi quod tibi dehis ds̃ responsum ꝑlegem
dat: Dabo benedictionem mecc̃ uobis Anno sexto & sati &is fructus triũ annorum

Expanded text:
omni verbo quod procedit de ore Dei . Quomodo ergo Christi mandatum quidam tanquam omni verbo quod procedit de ore Dei . Quomodo ergo Christi mandatum quidam tanquam impossibile et laboriosum accusant quod dixit: Non cogitetis in crastino. Ecce enim etiam lex similia praecipit, et de integris tribus annis jubet non cogitare eos qui virtutem legislatoris intendunt. Praeterea per tres annos uniuscujusque nostrum consummationem et communem retributionem quae est post resurrectionem necessario intelligimus. In unoquoque enim horum comedemus quaecunque hic operati fuerimus. Propter quod ait: Quod si dixeritis: Quid comedemus anno septimo? id est, uniuscujusque nostrum consummationem; manifestum est enim quia et in communi, in qua resurrectio fit, et in retributionem eumdem cibum habebimus. Audi quod tibi de his Deus responsum per legem dat: Dabo benedictionem meam vobis anno sexto, et faciet fructus trium annorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tussuos quib: uescamus usque ad saturitatem. & ullius imp&um formidemus
quienim custodit intentionem legis & qui operatur hiceius collig&x fructus. &
comed& eos ad saturitatem. & sine formidine Inedc̃habitat quia legis latoris in¬
tentionem Nontrans greditur. Nec conscius sibi est contralegem inlege dĩ conuer
colligerimus fruges nras : Dabo benedictionem uobis anno sexto & faci& frustus
trium annorum. Ser&isq: anno octauo & comed&s u&eris fruges usque ad nouũ
annum. Donec noua nascantur. ed &is u&erx Vnde dignum est ut prius iuuem᷑
id est deutilitate litterȩ. hoc intendendum est atque huius modilucrũ sectandũ
duorum enim annorum uacationem terrae. precipiens non uult deficere neque
conturbari eos qui legem ꝑ cipiebant quid comedant. Aut unde comedant. Sedait :
Dabo benedictionem met̃ uobis quam quia non in so lopane uiuit homo. Sedir

Expanded text:
tus suos quibus vescamur usque ad saturitatem; et nullius impetum formidemus; tus suos quibus vescamur usque ad saturitatem; et nullius impetum formidemus; qui enim custodit intentionem legis et qui operatur, hic ejus colliget fructus, et comedet eos ad saturitatem, et sine formidine in ea inhabitat, quia legislatoris intentionem non transgreditur, nec conscius sibi est contra legem in lege Dei convercollegerimus fruges nostras? Dabo benedictionem vobis anno sexto, et faciet fructus trium annorum; seretisque anno octavo, et comedetis veteres fruges usque ad nonum annum, donec nova nascantur, edetis vetera. Valde dignum est, ut prius juvemur, id est, de utilitate litterae hoc intendendum est, atque hujusmodi lucrum sectandum; duorum enim annorum vacationem terrae praecipiens non vult deficere, neque conturbari eos qui legem percipiebant, quid comedant, aut unde comedant, sed ait: Dabo benedictionem meam vobis. Quam vero? quia non in solo pane vivit homo, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Aimplae ea Nullitenus enim pos ua carelic& infirmissimus alogisoperatione. Sedo perari
proculdubio &iam sisecundum uirtutem uult Uir autem autem Nrãm. conscientia.
nostra coniuincit. Sicut ait paulus: Cogitationum Inuicem acusantium. uel excusantium
Omnes ergo iustitias dĩ omnia eiusciudicia priuscustodiamus. & postea faciamus. custo¬
diamus: Noncorrumpentes intentionem eorum. Sed districte custodientes. & inmuta¬
biliter ueluti siquis lymosinam operariuult. Nonꝑximonocers opereuir: Neque
si pauꝑ est ipserapiat diuitum pecuxias. ut prebeat pauperibus. Dsenim elemosinam
exiustitia offerriuult hocautem & in uno quoque mandato dicimus ut prius
ius intentionem & finemcustodiamus. & sic ineorum. operationem ꝓficiamus
Tuncenim interra intelligibili confidenter habitabunus indiuina uidelic& lege
spiritalis scripture & bone conuersationis quam nobis ds̃ possidere & collero
prȩcipit. quando eius intentionem non fucrimus trans gressi. Tunc gignit fruc¬

Expanded text:
perari procul dubio etiam secundum virtutem vult, virtutem enim nostram conscientia nostra convincit, sicut ait Paulus: Cogitationum invicem accusantium vel excusantium . Omnes ergo justitias Dei, omnia ejus judicia prius custodiamus, et postea faciamus; custodiamus non corrumpentes intentionem eorum, sed districte custodientes et immutabiliter, veluti si quis eleemosynam operari velit, non proximo nocens operetur, neque si pauper est, ipse rapiat divitum pecunias, ut praebeat pauperibus; Deus enim eleemosynam ex justitia offerri vult. Hoc autem et in unoquoque mandato dicimus, ut prius ejus intentionem et finem custodiamus et sic in eorum operationem proficiamus; tunc enim in terra intelligibili confidenter habitabimus, in divina videlicet lege spiritalis Scripturae et bonae conversationis, quam nobis Deus possidere et colere praecipit, quando ejus intentionem non fuerimus transgressi; tunc gignit fruc
Abbreviated transcription (Latin):
idiacentes nobis. Ncque enim dixerunt in quilinos sediaquiliro adiacen¬
ti adte quot quot iriuita istecꝑphilosophiam quasi inqui lidissãt Nontar̃.
extcriorib adiacent. Sed uob̵ quilrboramter paem iugressi sumuis eposside¬
muscem & que adeam ꝑtinent ideotam siue populoerem iuuabimus luenuim¬
sunt luuentio liosuꝑ & si quẽ in fidelium łimpiorum quirefte pecora ł sice atelre
bestie uomi antur matsuoe facientes & relin quere pluas anxcidtepnẽ us pure

Expanded text:
adjacentes nobis, neque enim dixerunt inquilinos, sed inquilino adjacenadjacentes nobis, neque enim dixerunt inquilinos, sed inquilino adjacenti ad te, quotquot in vita ista per philosophiam quasi inquilini sunt, non tamen exterioribus adjacent, sed nobis, qui in terram bonam ingressi sumus, et possidemus esunt jumenta. Insuper et si quem infidelium vel impiorum, qui recte pecora, vel sicut LXX, bestiae nominantur mansuetae, facientes relinquere silvas, et ad terram venire
Abbreviated transcription (Latin):
exclusȩ sunt: Sederunt uobis incibum tibi &seruotuo. ancillȩ &mer cenariotuo.
& aduenȩ quȩ peregrinantur apudte: Iumentistuis &pecoribustuis quȩ cumq enĩ
puncoperati fuerimus hocum ibi fructum percipimus &xillud psalmi Nob̵ aptabitur
Beatiom̃s quitimentdũm laboris fructum tuorum. manducabis beatus es &benetibidit:
Beatitudinẽ eiũ discribit futuri seculi. In quabeatum quidem eumquendam cibũ inuenire
beatumeñĩait: Qui comederit panem in regnocelorum. multom agis autem beatus est
& seruos habere & ancillats & mercenarios & aducnas iumentec & pecora Siue secđm l XX
A bestias species enĩ haec discioulatũ p̃bentiũ nob̵ inscadĩ conuersatione suã diuers
Serui quidem &ancillȩ quot quot nob̵ ad discipulatũ sem& ipsos subdiderin ł apob ẽp̃tifu¬
erine de exteriori seruitio: Mercinarii autẽ nr̃i quia nob̵ inuitati sun nontamen
tantum subiest utecserui &ancillȩ nominent᷑ adueut̾. Siue. Ut Lxx Inquilipoi

Expanded text:
mercenario tuo, et advenae qui peregrinatur apud te, jumentis tuis et pecoribus tuis. Quaecunque enim nunc operati fuerimus, horum ibi fructum percipimus, et illud psalmi nobis aptabitur: Beati omnes qui timent Dominum: labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit . Beatitudinem enim describit futuri saeculi, in qua beatum est eum quidem quemdam cibum invenire: Beatus enim, ille ait, qui comederit panem in regno coelorum . Multo magis autem beatum est, et servos habere, et ancillas et mercenarios, et advenas, jupecies enim haec discipulatum praebentium nobis in sancta Dei conversatione sunt diversae, servi quidem et ancillae quotquot nobis ad discipulatum semetipsos subdiderint, vel a nobis empti fuerint de exteriori servitio; mercenarii autem nostri, qui a nobis invitati sunt, non tamen tantum subjecti ut et servi et ancillae nominentur: advenae, sive ut LXX, inquilini,
Abbreviated transcription (Latin):
apuduos uel qui ex his natifuerint interra nostrashos habebitis famulos. & hereditario
iure trans mitt&is adposteros. hoc possidebitis in&ernum: fratres autem uestros fili¬

Expanded text:
apud vos vel qui ex his nati fuerint in terra vestra hos habebitis famulos et hereditario apud vos vel qui ex his nati fuerint in terra vestra hos habebitis famulos et hereditario iure transmittetis ad posteros ac possidebitis in aeternum fratres autem vestros fili
Abbreviated transcription (Latin):
ins conuersationis sortem & pastem gratiat. quȩ ab initio sorte perce peratado : qui propria
clamantem abba pater: Quur autem haec santiens ds̃ tanta pi&ate utatur. ipselogis de¬
morstrauit uerbis: Meienim seruisunt : & ego eduxieos deerra egipti utergo quise¬
meleius facti sunt serui & ꝑ eum intellogibili seruitute egr pticaruerunt . hanceos ꝑ¬
dere dignitatem nonuult nec que ad modicum quis lapsus est propterec eum iuper¬
p&uum perdere antiquam dignitatem desiderat. Iocoq ait Non ueri & conditione
seruorum similia diceus paulo. Preio emptiestis nolite fieri serui hominum: Sed& hoc
addidit: Ne affligas cum ꝑpotentiam sed m&uito dm̃ tuum: Oport& erim modera¬
rinos iugum copuestentium: & timere dm̃nostrum quidixit Ix quo iuditio iudicaue¬
la sint uobis denationibus. quȩ incircuitunostro sunt: & de aduenis quiperegrinantur

Expanded text:
ens conversationis sortem, et partem gratiae, quae ab initio sorte perceperat a Deo, qui proprie ens conversationis sortem, et partem gratiae, quae ab initio sorte perceperat a Deo, qui proprie clamantem, Abba Pater . Cur autem haec sanciens Deus tanta pietate utatur, ipse legis demonstravit verbis: Mei enim servi sunt, et ego eduxi eos de terra Aegypti. Ut ergo qui semel ejus facti sunt servi, et per eum intelligibili servitute Aegypti caruerunt, hanc eos perdere dignitatem non vult, nec quia ad modicum quis lapsus est, propterea eum in perpetuum perdere antiquam dignitatem desiderat, ideoque ait: Non veneant conditione servorum. Similia dicens Paulo: Pretio empti estis: nolite fieri servi hominum . Sed et hoc addidit Ne affligas eum per potentiam, sed metuito Deum tuum. Oportet enim moderari nos jugum convertentium, et timere Deum nostrum, qui dixit: In quo judicio judicavela sint vobis de nationibus quae in circuitu vestro sunt et de advenis qui peregrinantur
Abbreviated transcription (Latin):
do habuiss&. Vnde non dixit mercnnarius. Aut colonus uelinquilinus erit:
Sed qua simer cennarius & colonus uelinquilinus erittibi: In nostris erum habitare
opus hab& &operari iocst ad nostras exortationes regulas que uitae & exempla quȩ
a nobis suscoperit: spes. Tamenesteum adsuam recurrere dignitatem : quando integrã
x ꝑfectam egerit penitentiam: Hoc eum manifestoens legislator subdidit usque ad
innum iubeleum operabitur apudte: Quia post ꝑfectam penitentiam. sicut integre
mundatus & proptora ꝑ fectus operari &apud sepotest. & postea egredi&ur:
Sicut aiunt Ixx ipremissione cumliberissuis: Non solus enimipse liber efficitur . sed
&qquȩ ab eo genitȩ fuerant suistutes antequam subuenditionem pec cati rediger&ur:
Propterea & reuest&ur ato cognationem suam : &ad possessionem patrũ suoꝵ: Recipi¬

Expanded text:
do habuisset, unde non dixit mercenarius aut colonus, vel inquilinus erit, do habuisset, unde non dixit mercenarius aut colonus, vel inquilinus erit, sed quasi mercenarius et colonus vel inquilinus erit tibi. In nostris enim habitare opus habet et operari, id est, ad nostras exhortationes regulasque vitae, et exempla, quae a nobis susceperit; spes tamen est eum ad suam recurrere dignitatem, quando integram et perfectam egerit poenitentiam. Hoc enim manifestans legislator subdidit: Usque ad annum jubilaeum operabitur apud te. Quia post perfectam poenitentiam, sicut integre mundatus et propterea perfectus operari et apud se potest, et postea egredietur, sicut aiunt Septuaginta, in remissione, cum liberis suis; non solus enim ipse liber efficitur, sed et quae ab eo genitae fuerant virtutes antequam sub venditionem peccati redigeretur. Propterea et revertetur ad cognationem suam, et ad possessionem patrum suorum, recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ser uitute poterat ⁊ Sierigo tibi fideli & colentidm. humiliatus frat̃ uenditus fuerit:
redemptionem &p̃tiũ animȩ eius tuam doctrinam & exbetationem suscipiens. &quẽ¬
admodum suum dñm existim aus. nonseruiat tibi seruitute serui: Sed subde&ur quidem
Verum tameu libestate illa. Dequa ait paulus. Libertate quia liberauit nostxp̃s: Iraue¬
piens autẽ alibi eundem rursus scribentem p̃tio cmnptiestis. nolite fieri serui hominum
ꝓpter quodait logis lator : quasi mercennarius & colonus erituel sicut Lxx Ii quilinus
quia hoꝵ uterq: subiectus est quidem huic cuius domũ habitat. & in agro operatur. propt̃
pauꝑ tatem Ne domũ propriam nec agrum habens: Non tamex propter hoc aufestur liber¬
tatis dignitas quem ammodum & eum quiꝑ nos apeccato conuersusest : oport&. si ante
peccatum frater noster sȩcundum aqualitatem gratiae honoremꝙ: conuersationis fuit
Nam &si propriam nunc domũ iustitia: Aut agrum proprium uistutis non hab& cũ aliquau¬

Expanded text:
rtutum. Si ergo tibi fideli et colenti Deum, humiliatus frater venditus fuerit, redemptionem et pretium animae ejus, tuam doctrinam et exhortationem suscipiens, et quemadmodum suum dominum existimans, non serviat tibi servitute servi, sed subdetur quidem, verumtamen libertate illa de qua ait Paulus: Libertate qua liberavit nos Christus . Invenies autem alibi eumdem rursum scribentem: Pretio empti estis, nolite fieri servi hominum . Propter quod ait legislator: Quasi mercenarius et colonus erit, vel sicut LXX, inquilinus, quia horum uterque subjectus est quidem huic cujus domum habitat, et in agro operatur, propter paupertatem, nec domum propriam, nec agrum habens, non tamen propter hoc aufertur libertatis dignitas: quemadmodum et eum, qui per nos a peccato conversus est, oportet, si ante peccatum frater noster secundum aequalitatem gratiae honoremque conversationis fuit, nam et si propriam nunc domum justitiae, aut agrum proprium virtutis non habet, cum aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
Ioest uoneigraue onus imponat. & suprauir tutem qus Sed timeae unusquisqꝙ
dm̃ suum quidicit: Tollite iugumeũ quia sua ue est. &onus meũ quia leue est. ego
Sed qui potest capere capiat: Sedunũ quẽq exigit secundũ uistute suĩ . & hoc quidẽ
lucrim est contẽplationis sp̃s: Hab& autem &x litera xonparuã iastrutionẽ cora
patieiim ꝓximo &x in contractib: sensibilib & pulla tenus grauem qũẽ piam peꝓ
honerosum uult esse pecde pauperum tccessitatib pegotiari peestudere. Seufestr
possessiones eorum. sibi conquirere domũ domui coniungere agrum aggo apponei
sedtribuere opus habentib & quepaulatim dederunt defructib recipere quide agriscolb¬
guntur: Ipsum eum debitum donare & peque hoc quod mucuuuim datum estrecipereo
uore & gignat uob̵ humus fructus suos quib uescamiii usque adq dosaturitatem

Expanded text:
id est, non ei grave onus imponat, et supra virtutem ejus: sed timeat unusquisque id est, non ei grave onus imponat, et supra virtutem ejus: sed timeat unusquisque Deum suum, qui dicit, tollite jugum meum, quia suave est; et onus meum, quia leve est . Ego apiunt verbum hoc, sed qui potest capere capiat . Sic unumquemque inde exigit secundum virtutem suam. Et hoc quidem lucrum est contemplatipati enim proximo, et in contractibus sensibilibus, et nullatenus gravem quempiam neque onerosum vult esse, nec de pauperum necessitatibus negotiari, nec studere seu festinare possessiones eorum sibi conquirere, domum domui conjungere, agrum agro apponere; sed tribuere opus habentibus, et quae paulatim dederunt de fructibus recipere, qui de agris colliguntur, ipsum enim debitum donare, et neque hoc quod mutuum datum est recipere, vore, et gignat vobis humus fructus suos quibus vescamini usque ad saturitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sed secundum rumerum apNorum. Io est sccundum suam uistutem. quia auri homi¬
uis &atem ostendunt. ex qua manifestus fit quis quid possit secundum corpus qđ
magis explanans subdidit: Iuxta sub potationem frugum uend&tibi secundum
quod hab& uistutem operari. & frusti ficarerddat magistrofructum discipulus
quantoplus apniremax serint post iubeleum. Tanto cresc& prexium, Equanto
minus numeraueris tẽpus. tantum minoris. &emptio constabit. Temp enim fru¬
gũ uenda tibi. Si potest multa operari. multũ fructum exigens. Siautẽ pauca nti
paruũ Nam hic quidem tricessimũ. Alter autẽ sexagesimũ: Alter uero. cente¬
simũ fructum ferre exigitur pec neglegenter hoc alenis latore. Sed exopereat
stud&ur nam ait iterum : Nolite affligere contribules uestros. Sed timeat
unus quis que dm̃ suum : quia ego dĩ ds̃ uester: Non afflugat homo contribuli

Expanded text:
sed secundum numerum annorum, id est, secundum suam virtutem, quia anni homised secundum numerum annorum, id est, secundum suam virtutem, quia anni hominis aetatem ostendunt, ex qua manifestus sit quis, quid possit secundum corpus; quod magis explanans subdidit, juxta supputationem frugum vendet tibi, secundum quod habet virtutem operari et fructificare, reddat magistro fructum discipulus. Quanto plus anni remanserint post jubilaeum, tanto crescit pretium. Et quanto minus numeraveris tempus, tantum minoris et emptio constabit. Tempus enim frugum vendet tibi. Si potest multa operari, multum fructum exiges; si autem pauca, parvum: nam hic quidem trigesimum, alter autem sexagesimum, alter vero centesimum fructum ferre exigitur. Nec negligenter hoc a legislatore, sed ex opere studetur, nam ait iterum: Nolite affligere contribules vestros, sed timeat unusquisque Deum suum, quia ego Dominus Deus vester. Non affliget homo contribulem,
Abbreviated transcription (Latin):
existimat suꝑuir ginẽ suã quod sit suꝑ adulta. &itaoport& fieri quodiuilt faciat:
Nompeccat sipubit. &rursus: Mdius est pubere quĩuri: Idest & deominiuis cint
cam quȩ secundum possibilitatemest Nosipseds̃ exigit: & in alter utris minis trare
uult. Nam phariscos reprehendebat ut pote grauia aliis p̃cipientes Ait exum.
Alligant onera grauia & in portabilia &inponent ea in humeros hominum
Nimisergo consequenter legis lator addidit: Sediuxta numerũ apnorum
iubelei emes abco uel sicut. Exx secundũ numerum anuorum post significatio¬
nem possidebis. aproximo significationem secundũ quodiam dictum est aduentũ
domipicum intellegens. & que adcum ꝑtinens ad nuntiata est euangelia p̃dicatio
quȩ uob futuroe contrirmortẽ uiltoriam requiem quȩ futuri seculi signi fico uit¬
ł x quo ergo significatio haee fit Nemodurum portat iugum peconus grauederim

Expanded text:
existimat super virgine sua, quod sit superadulta, et ita oportet fieri; quod vult faciat, existimat super virgine sua, quod sit superadulta, et ita oportet fieri; quod vult faciat, non peccat si nubat: Et rursus: Melius est nubere quam uri. Idem et de omni virtute eam quae secundum possibilitatem est, nos ipse Deus exigit, et in alterutris ministrare vult; nam Pharisaeos reprehendebat ut pote gravia aliis praecipientes, ait enim: Alligant onera gravia et importabilia, imponunt ea in humeros hominum . Nimis ergo consequenter legislator addidit, sed juxta numerum annorum jubilaei, emes ab eo; vel, sicut LXX, secundum numerum annorum post significationem possidebis a proximo: significationem, secundum quod jam dictum est, adventum Dominicum intelligens, et quae ad eum pertinens annuntiata est evangelica praedicatio, quae nobis futuram contra mortem victoriam, requiemque futuri saeculi significavit. Ex quo ergo significatio haec fit nemo durum portat jugum, nec onus grave gerit;
Abbreviated transcription (Latin):
tus fueris. Hȩc est orim bon a possessio que ad possessionẽ futuri transmittit seculi
Beneautẽ coniuncxit: Quamuendes quippiam ciuituo uel emes ab eo. Alter utrũ
enimsunt diuitiae Alter utrum possessio discipuli atque doctores. quod de monstrat
paulus corinthis scribens quia gloria uestra sumus sic̃ ut & uos nr̃a indie ap̃iihũ: Necon¬
trist& ergo homo fratrem. I est ut nonsuꝑ uistutem discipulis ingeramus sed que eis
sunt possibilia foest uirginitatem ei cui possibilis est illi uidelic& dequo ait paulus.
quis tatuit iacor desuo firmus. non habexs necessitatem. Potes tatem autem hab& sue
uoluntates. & hoc iudicauit incodesuo. custodire uir ginem suam: Coniugium ei quinon
capit uir ginitatis uerbum. eis demenim doxit. & quitradit nuptum uirginẽ suam
benefacit . & qui nontradit melius facit. rursus: Siquis autem tur pemsi uideri

Expanded text:
tus fueris: haec est enim bona possessio quae ad possessionem futuri transmittit saeculi. tus fueris: haec est enim bona possessio quae ad possessionem futuri transmittit saeculi. Bene autem conjunxit: Quando vendes quidpiam civi tuo, vel emes ab eo; alterutrum enim sunt divitiae, alterutrum possessio, discipuli atque doctoris, quod demonstrat Paulus Corinthiis scribens: Quia gloria vestra sumus, sicut et vos nostra in die Christi Jesu . Ne contristet ergo homo fratrem, id est, ut non super virtutem discipulis ingeramus, sed quae eis sunt possibilia, id est, virginitatem ei cui possibilis est, illi videlicet de quo ait Paulus: Qui statuit in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habet suae voluntatis, et hoc indicavit in corde suo custodire virginem suam ; conjugium ei qui non capit virginitatis verbum; idem enim dixit: Et qui tradit nuptui virginem suam benefacit, et qui non tradit melius facit; et rursus: Si quis autem turpem se videri
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Necontristes fratremtuum. Sed iuxta numerum annorum iublei emes
abeo & iuxta suppotationem frugum uend& tibi. Quanto plus anniremar¬
serint post iubelcum tanto crescit prȩcium. & quanto minxus numerauers¬
temporis. Tantum minoris. &emptio constabit: Tempus enim frugum¬
suum quia egodũs dsurt. Esse aliquã uenditionem cuius sine argento contrac¬
tus puenit Aꝑtenos esaias docuit. Ait enim: Omnes sicientes uenite ad aquas
x qui non hab&is argentum properate &emite & comedite. Propter quod
sic dicebat parus condempnans symonem. Pecuniatua tocum sit in ꝑditione
quia donũdĩ estimastipecunia possideri. Bonũ &uerebeatum ÷ quod spiritale est
nontam̃ cuius possessionẽ fassit pecunias adipisci talẽ & nunc uinditionem & posses¬
sionẽ spiritalem lex ꝓponit. Ait enim: Quandouendes quippia ciuituo uelemes
abeo Ioest sialiquã doctrinam. Aut dederis. Aut acceperis Io÷ aut docuoris aut ed oc¬

Expanded text:
ab eo ne contristes fratrem tuum sed iuxta numerum annorum iobelei emes ab eo et iuxta supputationem frugum vendet tibi quanto plus anni remanserint post iobeleum tanto crescet et pretium et quanto minus temporis numeraveris tanto minorisDominus Deus vester. Esse aliquam venditionem, cujus sine argento contractus provenit, aperte nos Isaias docuit, cum ait: Omnes sitientes venite ad aquas, et qui non habetis argentum properate, emite et comedite . Propter quod sic dicebat Petrus condemnans Simonem: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quia donum Dei aestimasti pecunia possideri. Bonum et vere beatum est, quod spiritale est, non tamen cujus possessionem fas sit pecunia adipisci. Talem et nunc venditionem et possessionem spiritalem lex proponit. Ait enim: Quando vendes quidpiam civi tuo, vel emes ab eo, id est, aliquam doctrinam; aut dederis, aut acceperis, id est, aut docueris, aut edoc
Abbreviated transcription (Latin):
septe did uttodop̃sentis cłoqũ idmodũ ab naculoutaonit siceñ eũ ez ech as appol uit
dicers
Quieuit gengratiomat ab lata &x conuoluta: amequasi tabernaculũ pastorum: Nonergo
transitum ł decur sumeius ignoramus diuitias congregantes ł domus magnas ȩdificaues
Sed quẽ admodũ paulus ait. Intendamus quia tẽp̃brue t ut ementes. Sicut uonementẽ
simus: & possidentes quasi non possidentes. &utentes mundo hoc ut nonutentes

Expanded text:
 id Ezechias appelavit dicens: Quievit generatio mea, ablata et convoluta est a me, quasi tabernaculum pastorum. Non enim transitum vel decursum ejus ignoramus, divitias congregantes vel domos magnas aedificantes. Sed quemadmodum Paulus ait intendamus: Quia tempus breve est, ut ementes sicut non ementes simus, et possidentes quasi non possidentes, et utentes mundo hoc ut non utentes,
Abbreviated transcription (Latin):
re qu&ionis est terre sederunt uobis incibum tibi & seruotuo ancillȩ &nercenna¬
riotuo & aduene quȩ peregrinatur apudte: Iumentis tuis &x pecorib: om̃a quȩ

Expanded text:
requietionis terrae est sed erunt vobis in cibum tibi et servo tuo ancillae et mercennarequietionis terrae est sed erunt vobis in cibum tibi et servo tuo ancillae et mercennario tuo et advenae qui peregrinantur apud te iumentis tuis et pecoribus omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
decastris eduxit eum quiblasphemauit lapidibus quȩ eum opprimi precepit:
Propterea indignationi &opus ad didit. & legemtibi &iam experimento ip¬
sec confirmatam ostendit. Ut & tublas phemare dm timeres &figeres illud
timens peccatim agnitudinem quod non solum principesn Sedomnem multi¬
tudinem uindicare prȩcipit cõmunis emm deb& esse omnibus contrablas phemes
pugna quia cõmuninro bene factori communine uitȩ exquo omnes &xesse &be¬
neesse habemus degrchere temptant eius quidem gloria nibil nocentes pos autem
dicens. Loquere filuis i frahel &dices adeos. quando ingressi fueris terrum quã
ergo dabo uob̵ Sabbati ⁊& sabbatum dño. sex annis sere agrum tuum. & sex ainis
potabi uineamtuam. colligesq fructus eius. Septimo autem axxo. Sabbatũ erit t̾re
requi &xionis dñi. Agrum nonseres & uinecc̃ nonpota. que sponte gignit humus
nonm&es & uuas primitiarum tuarum nomncolliges quasi uindemiã. arinsonim

Expanded text:
de castris eduxit eum qui blasphemavit, lapidibusque eum opprimi praecepit; propterea indignationi et opus addidit, et legem tibi etiam experimento ipso confirmatam ostendit, ut et tu blasphemare Deum timeres, et fugeres illud timens peccati magnitudinem quod non solum principes, sed omnem multitudinem, vindicare praecipit. Communis enim debet esse omnibus contra blasphemos pugna, quia communi nostro benefactori, communi nostrae vitae, ex quo omnes et esse et bene esse habemus, detrahere tentant, ejus quidem gloriae nihil nocentes, nos autem iliis Israel, et dices ad eos; Quando ingressi fueritis terram quam ego dabo vobis, sabbatizes sabbatum Domino. Sex annis seres agrum tuum, et sex annis putabis vineam tuam, colligesque fructus ejus: septimo autem anno sabbatum erit terrae, requietionis Domini: agrum non seres, et vineam non putabis. Quae sponte gignit humus non metes, et uvas primitiarum tuarum non colliges quasi vindemiam: annus enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ conturbat uos portabit iudiciũ quicumq est ille: Idem siue paruus. Sicue
magnus. Siue scientiam habensplurima. Siue paruam. Siueniune didicerit
Siueprius. Siueciuis fidei. Siue peregrinus: Cum autem haee ita sehaberent raccessaria
erat iudeis & lictere sanctione. quȩ exim capiebant audire. Si quiste ꝑ cusse¬
rit indexteram maxillam tuam prebe illi & alteram: quia cum essent maliuoli
unus quisq hoc proximũ exacturus erat & non ipse agere: recte ergo eis : Oculum
pro oculo. Dentem prodente dicebat. ut m&u alternȩ penȩ auiolentus & ho¬
micidiis abstinerent: Locutus que est morses adfilios isrł. &eduxerunt cũ¬

Expanded text:
autem conturbat vos, portabit judicium quicunque est ille ; sive parvus, sive magnus, sive scientiam habens plurimam; sive parvam, sive nunc didicerit, sive prius, sive civis fide, sive peregrinus. Cum autem haec ita se habeant, necessaria erat Judaeis et litterae sanctio, quia non capiebant audire: Si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, praebe illi et alteram . Sed cum essent malevoli, unusquisque hoc proximum exacturus erat, et non ipse agere. Recte ergo eis oculum pro oculo, dentem pro dente dare dicebatur, ut metu alternae poenae a violentiis et homicidiis abstinerent.