comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ uel adquã redires dimis isti ue
que nirecipens amisisti & ta monuenis¬
ti & n solumusq ad carnales oculos ueru
&iamusq ad manus hominus ꝑuenisti.
uomodonisi in carne ꝑhancuenistimanens
ubieras phancre distin rlinquens quoue¬
neras Siergo ꝑhancuenisti & redisti ꝑhano
pcoldobio ñ solum nobis es quaueniremus
adte Uerum &am tibi quauenires & re¬
dires uia fuisti cui uero aduitam quod es ipse
sti. eandem ꝓfeto carnemtua demorae
aduita duxisti. Aliud quippe uerbum dĩ ẽ¬
aliudhomo Seduerbu carofactume idest
pomo Nitaq: alia uerbi alia hominis est¬
noc que mad modum caro cuminoraua ẽ
xps ẽ sepultus. Sicenim corde credimur
adiustitia. Siore confessionem facimus
ad salutem Ita cuin caro a morite uenit
aduitam xp̃s uenitaduitam & quia
quoda & ineffobilimodo quinumquã
dimisit uel amisit seipsum uenit ad scip¬

Expanded text:
Dei vel ad quam redires dimisisti, vel Dei vel ad quam redires dimisisti, vel quam reciperes amisisti; et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti: quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti, manens ubi eras. Per hanc redisti, non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti, et redisti, per hanc procul dubio, non solum nobis qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua venires et redires, via fuisti. Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti, eamdem profecto carnem tuam ad vitam de morte duxisti. Aliud quippe Verbum Dei ealiud homo; sed Verbum caro factum est, id est homo. Non itaque alia Verbi, alia hominis hoc quemadmodum caro cum mortua esthristus sepultus est sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore confessionem facimus ad salutem, ita cum caro a morte venit ad vitam, Christus venit ad vitam; et quia quodam et ineffabili modo, qui nunquam dimisit vel admisit seipsum, venit ad seip
Abbreviated transcription (Latin):
rumpitur ad grauatanima & de p̃mit
terrena in habitatio sensum multum
gitantem putamus nepossumus dicere
adae leuaui animammea. qui habita
incaelo Se subtanto pondere ubunge¬
iuscimus grauati quomodo leba uo
anim& inȩã nisimecum leb& qui posu
ꝓme sua: Dica ego quod possumo capiat
ur̃m qui potest: quodon ante dico eodo¬
nante capit quicapit. & eodonantecre¬
dit quiñ dumcapit. Nisi etum qui credi
dnemeus quid dicam seruis tuis conse¬
uis meis : Thomas a postolus ut te inten¬
gar& habuitae ante senec tamen inte¬
legerect nisi haber& inse. ego inte rrogo
te quiatescio ee suꝑ me. interrago ada
in quantũ possum superme effurides
anim& mea. ubinꝰ sonantem & tañ do¬
centem audia te. Dic nihi obsecro qe¬
modo uadis te Numquit nam utue¬
nires adnos reliqueraste in aximequi
nate ipso uenisti sed pat̃ temisit
quidem quod ate ex in anisti sed quia fol¬
mamserui accepisti Ñ quia formar

Expanded text:
rumpitur aggravat animam, et deprimit rumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te levavi animam meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi enim crediderit. Dic mihi, Domine meus, quid dicam servis tuis conservis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi non sonantem et tamen docentem audiam te. Dic mihi, obsecro, quomodo vadis ad te? Numquidnam ut venires ad nos, reliqueras te: maxime quia non a teipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti; sed quia formam servi accepisti
Abbreviated transcription (Latin):
mu quod sciebant uiam quia eiebar
ipsum quiẽ uia Seduia ẽ quaitub Nũ¬
quuid iaẽ & quortar: Vtrumq auillos
dixerat sciro & quo uadit & uiam :
Opus ergo erat ut dicer& ego sumuiaut
ostendereat eoscur eumꝰ scirent iuia
scire quamputauerant senescire. Quid
auopuserat ut dicer& egosum uia &uen¬
tas & uita cũ uia cognita quair& resta¬
r&nosse quo ir& inisi quia ibat aduen¬
tatem ibataduitam ibatad seipsum
Ergo ꝑseipsum & nos quoinius nisi adipsa
& quaimnus nisi ꝑipsum ipse igrtur adse¬
ipsum ꝑseipsum nos adipsum ꝑ ipsum Im¬
mouero & ad patem & ipse&nor Nam
nisi perme acperhoc& ipso ꝑseipsum
& ad seipsum & ad patrem : & nosperips
& ad ipsum & ad patrem : quis haeccapii
nisi quispiritalit̃ sapit  & quantumẽ qr
hiccapit &ia quis pirtalit̃ sapit f̃ f qu¬
ad me ista uob uultis exponi: cogitate
quam excelsa sint. Vid&is quid sim ui
quidsitis in omnib: nob̵ corpus quodcor¬

Expanded text:
od sciebant vitam, et quia sciebant ipsum qui est via. Sed via est qua itur, nunquid via est quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret: Ego sum via: ut ostenderet, eos, quia scirent eum viam scire, quam putaverant se nescire. Quid autem opus erat ut diceret: Ego sum via et veritas, et vita: cum via cognita qua iret, restaret nosse quo irtatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam nisi per me. Ac per hoc et ipse per se ipsum et ad seipsum et ad Patrem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit? Et quantum est quod hic capit, etiamsi spiritualiter sapit? Fratres, quid a me ista vobis vultis exponi? Cogitate quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod cor
Abbreviated transcription (Latin):
mentum uidenti redditur premium
Eatergo dnr & par& locur eat neui¬
deaturilateat ut credatur. Tuncen
locus paratur. si exfideuiuat. Creditur¬
ut ddesideretur ut desideratus habeatꝰ
desidenum dilectionis p̃paratio ẽman¬
sionis. It adñe para quodparas Nor
eni tibi paras & te nob paras qin locũ
dixistimanete in me& egoin uobis
quantum quisq suent pardiceps tui
aliusminus. alius amplius. haecent᷑
diuersitas p̃miorum ꝓdiuersi tate
ternitate uiuorum & sine finebeatorũ ibs Xp¬
Quid est quoduadis: Quid est quoduenis
sibene in tellego necunde uadir nec
unde uenis recedis uadir latendo ue¬
nis apparendo. Sed nisimanear regen¬
doutꝑsiciamus bene uiuenda quomo¬
doparabitur locus ubi possimus inane¬
re ꝑfruendo haec de uerbis quaereci¬
tata sunt euangelicis satirdia sin
quousq ait dñr sterum uenio & acci¬
piam uos ad me ipsum quidausit

Expanded text:
meritum, videnti redditur praemium. meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum . Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate ternitate vivorum, et sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit
Abbreviated transcription (Latin):
te regnatẽ : ut quodin spe fueratir&iam in
reee possitis. Haecergodomus di hoctem e¬
ulumdi hoc regnũdi egnumq caelorũ
adhuc aedificatur adhuc paratun adhuc
congregatur in illo erunt mansiones sicũi
eas ad hũc parat dñs in illo iam sunt sicut p̃¬
distinauit &iam dñs Sed quidẽmquod
utp̃parar& abiit cum ꝓfecto nosipsos p̃para¬
& quod non faci& si reliquent Agnos co
dñe ut possumnimirum illud si gnificas
quia it parenturistae mansiones uiuere
deb & iustus exfide qui enimad ñ operegn¬
natur. opus hab& exfide uiuere qui a ꝑh anc
adspeciem contemplandam paratur.
eatieni mundo corde quia ipsidm iuse¬
bunt & fide mundat corda eorum. illud
in euangelio hocinapostolorum actibus
legrur. ꝥides auqua eorum quidinaisun
sunt qua diuperegrinantur corda
mundantur. Quod non indet gredit
Na siuides ñ ẽ fides credenti colligitur

Expanded text:
te, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in te, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc paratur, adhuc congregatur. In illo erunt mansiones, sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jam sunt, sicut praedestinavit jam Dominus. 3. Sed quid est quod ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
do & painꝰ id est quos redemit sanga ine suo
tradident contemplando &iampatii suo hoc
eregnum caelorum de quodicitur. Similee
regnum caelorum hominisem in antibonũ
sẽmen inagnꝰ suo. Ponu̾ausem hi sunt fili reg¬
ni qui& sinunchabent ꝓmixtarr zaniamit¬
tet infine rexipse angelos suor& colligen
deregnocius omnia scandala. Tunciusti ful¬
gebunt sicut sol in regno patris sui Regnum
fulgebit in regno: cum regno uenent regnum
quod nunc oramus & dicimus ueniat regnũ
tuũ Nuncia mergo regnum uocat. Sed ad huc
conuocantur. Sieni regnũ n uocar&ur col¬
ligent de regno eius omnia eius candala non
dicer&ur. Sed nondum regnat hoc regneũ
Dinde sicẽiam regnumutcum deillo collec¬
ta fuerintomnia scandala Tunc pueniat
ad regnum. ut nꝰ solum regni nom̃ sed &iam
regnandibabeat potestatemł lincquippe
regnoaddexteram stanti infinedicetur
ienitebenedicti patiis m ei ꝑcipite regnum
dest qui regnum eratis e nꝰ regnabatir̃ ueni¬

Expanded text:
suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tuum . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, veni
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ueritatem quam uis in t̃men¬
daces & ininorte seruauit aliquando
nimnxp̃s fuit morauus sednumquam
uit falsus. Accipite quauis diuersum&
onge in par exemplum tamen ut cam
adintellegenđ dm̃ ex his quae pͥpnus
subiecta suntdõ. Ecceego ipse quantum
adtine adanimum meum contuli cũ
nocsim quod estis &uos Sitaceo apud
me ipsum si auloquor uobis quod in¬
dellegatis quod anmodo aduorpcedo
& ñ recedo unde ꝓcedo cũ aa tacuero
quoda inodo ad meredeo & quodam

Expanded text:
em veritatem, quamvis inter mendaces, et in morte servavit. Aliquando enim Christus fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligendum Deum ex his quae proprius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis et vos, si taceo, apud meipsum sum. Si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, n recedo unde procedo. Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo, et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
modo uobiscum maneo Si tenueñsis
quod audistis in sermone que indico
Si hoc potestimago quaem fecndr
quid potest n adõ facta sed exdonata
imagodi dricuius illud ꝗrad adnor
sus ẽ sonur sed man&cibi ubuam ñ
moritur & mors ei ultra uidoinina¬
bitur multa dehis euangelicis uer¬
bis adhucdiciforitasse poterant :¬
& debebant sed nonsunt corda
ura spiritalib cybis qua lib&
sua tub: oneranda maxim e quia

Expanded text:
modo vobiscum maneo si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam fecit Deus, quid potest non a Deo facta, sed ex Deo nata imago Dei Deus? Cujus illud quo ad nos sus est sonus, sed manet ibi ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ? Multa de his evangelicis verbis adhuc dici fortasse poterant et debebant: sed non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet suavibus oneranda; maxime quia
Abbreviated transcription (Latin):
inquit & p̃para uero uobis locum iter
uenio & accipiam uos adm eipsum
parat aumansiones mansionibus pa¬
rando mansores. quippe cũ dixen
indomopatiis mei mansiones multee
sunt: Quid putanius in domo ẽe dinis
templumdi quod ausit interogdu
Apostolus & respondeat. Templumeninidi
sc̃me quodestisuos: Hocẽ &iamn regnum di
uod silius tradiurus ẽ pam. Vnde dicitidem
ꝓpostolus. In itium xp̃s. Deindequi suntxpun

Expanded text:
inquit, et praeparavero vobis locum, iterum inquit, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Parat autem mansiones, mansionibus parando mansores. Quippe cum dixerit: In domo Patris mei mansiones multae sunt, quid putabimus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quid autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, unde dicit idem Apos
Abbreviated transcription (Latin):
do&iam ꝓph&a p̃dicat din quia fecit
quae futura sunt: Neniait qui facturus
ẽ quae futura sunt. sed quifecit quae fu¬
tura sunt Ergo & fecitea & facturus
ẽ ea Nanineq facta sunt supsenꝰ fec
neq factura sunt supsȩ n fecent: fecit
ergo ea p̃destinando facturus ẽ operu¬
do fic discipulos quando elegerit sati
indicat eu angelium tuncutiq quando
eos uocauit & tam̃ ait a postolus. elegn
nos ante mundi constitutionem predeti¬
nando utiq n uocando. Quos auip̃distin¬
uit illos & uocauit. Elegit p̃distin ando
antemundi constitutionem. Elegrtuoea¬
do ante mundi consũ mationem᷑: Sice
miansiones p̃parauit & p̃ parat necali
sed quas p̃parauit has pparat qui fecr
quae futura sut : quas p̃parauit p̃dis¬
tinando p̃parat operando lamergo su
in p̃destinatione si quominus dixisse
ibo& p̃parabo id est p̃destinabo. Sed qui¬
Ndum sunt in operatione & si abier

Expanded text:
do etiam propheta praedicat Deum, quia fecit do etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ait, Qui facturus est quae futura sunt, sed, Qui fecit quae futura sunt . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione: si quo minus, dixisset, Ibo et parabo, id est, pnondum sunt in operatione: Et si abiero,
Abbreviated transcription (Latin):
irꝰ ꝑ domopatris mei mansiones
multaesunt : Siquominus dixisse
uobis quiauado parare uobis locum
ubisatur ostendit ideo se hoc illis dixis¬
ses quiaiamibis unt mansion es multae
& non est opus aliquam p̃parare
Rursusdic: & si abiero & p̃paranere
uobis locumiterum uenia & acei¬
piamuos ad meipsum u tubi ego sum
s uorsitis Quomodo uadit& parat locũ
siiam multae mansiones sunt Si quoini¬
nus dixisr& uado parare : aut si adhuc pa¬
randus e cur ñ merito dixiss& uado pa¬
rare : Anistae mansiones sunt & paran¬
dae sunt: Si quominus enimee dixisso
uado parare & tamen quiaita sunt ut
parandae sint ñ easuadit parare sicut
sunt Sedsiabient & parauent sicut fu¬
turae sunt : iterum ueniens accipi& si¬
os ad seipsum & ubiẽ ipse sint&ia ipsi
quo modo ergomansiones indomopatns
ñ aliae sedipse & sine dubioi am sunt sic
paranda e ñ sunt & n duinsunt sic para¬
dae sunt. Quo modo putamus nisi quomo¬

Expanded text:
In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomo
Abbreviated transcription (Latin):
unc est dilectis simi ut quantum
ualemus intellegamus deuerbir
dñi poster oribus priorieton¬
quentibus p̃cedenti umco qđ audir¬
us a posto lothomȩ interrogantiessere¬
ponsum. Dixerit enim superiur dĩscũ
demansionibus loqueretur quar &ere
eascum eorum quiibi mansun ꝑfidẽ¬

Expanded text:
unc est dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse eas cum eorum qui ibi mansuri
Abbreviated transcription (Latin):
mbus quaent ꝑ agerentur expectabat. in¬
clinato capite tradidit spm quisita dor¬
init quando uoluerit. sic ilir mortuus est
quando uoluit : Quis itauestem ponit quan¬
douoluen ⁊ sicut secarne exsuit quando
uoluit squisitacum uoluerit ab ut. quo¬
mado cumuoluit obiit : quanta sperand&
uel timenda potestar ẽ iudicantir Siap¬
paruit tanta mnorienitir cxiiii¬

Expanded text:
nibus quae ut peragerentur exspectabat, Innibus quae ut peragerentur exspectabat, Inclinato capite tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Jesus mortuus est quando voluit? Quis ita vestem ponit quando voluerit, sicut se carne exuit quando voluit? Quis ita cum voluerit abit, quomodo cum voluit obiit? Quanta speranda vel timenda potestas est judicantis, si apparuit tanta morienti
Abbreviated transcription (Latin):
modo spongia orieius potuit amouer quuti
cruoem faerat ex altatus & terra. Sic enim
apud alios euangel ista slegit quod hic
p̃termisit in arundire ẽ factumutins pongia
talis potur aderucir sublimia leuaretur ꝑ
arundinein uero sciptura significabatur futi
plebatur hoc facto. Sĩc enĩ lingua dicitur. ł
grȩca uellatina uel alia quae lib& sonum
significans quael ingua pmitur Sic arundo
dicipotestlittera quae arundine scribitur.
Sed sonos signisi cantis uocis humanae usita¬
tissime dicimlinguas. Senptura uera
arundinẽ di quomini e usi tatum coinagis
est mistice figoratũ .ł acieb atiste popũ¬
lus impius patiebatur iste misericors
xp̃s quid faciebat quid facer& nesciebat
quipati ebatur au ñ solum quid fier& &cur
fier& sciebat. Uerom& ia demnalefacien¬
inde quia nihibremanserat quodante quac
monretur fien adhucoportor&. Tamqua
ille qui potestato habebat ponendiani ma
sua & iterum sumendi eam. ꝓ eractisom¬

Expanded text:
odo spongiam ori ejus potuerint admovere, qui in cruce fuerat exaltatus a terra. Sicut enim apud alios evangelistas legitur quod hic praetermisit in arundine est factum , ut in spongia talis potus ad crucis sublimia levaretur. Per arundinem vero Scriptura significabatur, quae implebatur hoc facto. Sicut enim lingua dicitur, vel graeca vel latina, vel alia quaelibet sonum significans, qui lingua promitur; sic arundo dici potest littera, quae arundine scribitur. Sed sonos significantes vocis humanae usitatissime dicimus linguas: Scripturam vero arundinem dici, quo minus est usitatum, eo magis est mystice figuratum. Faciebat ista populus impius, patiebatur ista misericors Christus. Qui faciebat, quid faceret nesciebat: qui patiebatur autem, non solum quid fieret et cur fieret sciebat, verum etiam de male facieninde quia nihil remanserat quod antequam moreretur fieri adhuc oporteret, tanquam ille qui potestatem habebat ponendi animam suam, et iterum sumendi eam , peractis om
Abbreviated transcription (Latin):
Sde consumatũ est & i dinato capite tra¬
didit ip̃m. Qui potest quȩ p&cit ita dispone¬
ni. quomodo disposint homo iste qui parura
sed homomediator dĩ & hominum ł lomo
dequo p̃dictum legitur & homo estaequi
bic nm ignoscebint homitem dm̃ ł humo as

Expanded text:
 Consummatum est. Et inclinato capite, tradidit spiritum. Quis potest quae facit, ita disponere, quomodo disposuit homo iste qui passus est? Sed homo Mediator Dei et hominum, homo de quo praedictum legitur: Et homo est, et quis bant, non agnoscebant hominem Deum. Hom
Abbreviated transcription (Latin):
r& sp̃mat utħ oc &iam consũmar&ur
quod scriptura predixerat & insitimea po¬
tauerunt meac&co Sitioinquit ⁊ amquã
uicer& hocminur r&istis daite quod estir e
Iudei quippe ipsierant acc&um de generin¬
tes aumopat archarum & ꝓph&carum &
tamquam de plenouase de iniquitate mu¬
dihuius impl& corhabentes uelut spon¬
ꝗam cauernosis quodã modo atq tortuo¬
sslatibulis graudulentium. Ysopũ autẽ
cuicircũposuerunt spongia ac&oplenã
qm̃ herba est humilis & pectus purgat. ipsi¬
us xp̃i humilitatem congruenter accipim
quam circum dederunt & st circum uenis¬
se putauerunt unde estillud inpsalmo

Expanded text:
 atque ut hoc etiam consummaretur quod Scriptura praedixerat, Et in siti mea potaverunt me aceto , Sitio, inquit: tanquam diceret, Hoc minus fecistis, date quod estis. Judaei quippe ipsi erant acetum, degenerantes a vino Patriarcharum et Prophetarum; et tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleti, cor habentes velut spongiam, cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum autem cui circumposuerunt spongiam aceto plenam, quoniam herba est humilis, et pectus purgat, ipsius Christi humilitatem congruenter accipimus: quam circumdederunt, et se circumvenisse putaverunt. Unde est illud in psalmo,
Abbreviated transcription (Latin):
eius portioponer&ur. Magis qi nc debemus ac¬
cipere quod dictum est & illahora surcepit ea
discipulus in suã unt ad eius cune quic quidei es¬
set necenanum ꝑtiner&. Surcepit ergocã
in sua ÷ pcba quȩ nulla proprie posndebat
sedoeficia quȩ ꝓpria dispensatione & sequen¬
dacurabat. pe in desubiungit. Postea sciens
Sihĩ. quia omnia consumata sunt ut consuma¬
Sretur scnptura dicit si tio. Uasergo pogitum
erat acccoplenũ. illi au ipongia plenam

Expanded text:
ejus portio poneretur; magisque sic debemus acejus portio poneretur; magisque sic debemus accipere quod dictum est, Ex illa hora suscepit eam discipulus in sua, ut ad ejus curam quidquid ei esset necessarium pertineret? Suscepit ergo eam in sua, non praedia, quae nulla propria possidebat; sed officia, sed propria dispensatione exsequenda curabat. 4. Deinde subjungit: « Postea sciens Jesus quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dicit: Sitio. Vas ergo positum e
Abbreviated transcription (Latin):
tusur diuina excellentia hoi modot nur
cõmendar&. Secdinqua sua ohannor ina¬
t rem dinaccepit Neq eiĩ ñ eceirerat qui
dimisent p̃pme accepi& in hoc saeculocen¬
tiestantũ. Habebat ergo discipulur centi¬
plicit̃ plura qua dimiserat in quae susci¬
perat eius matre quiilladonauerat Sed
in ea soci&ate beatus iohanner receperat
centups ubine modicebat aliquid suum
Sed erant illis omnia cominunia. Sicina pos¬
tolorumastib scriptum ẽ. Sicenĩ a postol
erant quasi nihilhabenter & oninia por¬
sidenter quomodo ergo matrẽ magistii
& dnisui discipulur & famulus accepĩtinsua
ubialiquid suum neino dicebatꝰ: Anquia
paulo postineo demlibro legitur. quot quor
enim ponenores proediorũ uel domorumerani
uendenter is porebant p̃tia illor & ponebant
ad pedes a postolorum Distii buebatur auem
unicuanq ꝓut cuiq opuserat. intellegendũ est
nc distruͥtutũ fuisie huic discipulo quod pos
erut ur illic& ia beate manȩ tam quã matiis

Expanded text:
excellentiam hoc modo altius commendaret. 3. Sed in quae sua Joannes matrem Domini accepit? Neque enim non ex eis erat qui dimiserit propter me, accipiet in hoc saeculo centies tantum . Habebat ergo ille discipulus centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia; sicut in Apostolorum Actibus scriptum est. Sic enim Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuique prout opus erat , intelligendum est sic distributum fuisse huic discipulo quod opus erat, ut illic etiam beatae Mariae tanquam matris
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quẽ diligebat᷑. dic̃ matisiȩ. Mulier ooce
piliustuus deinde dic̃ discipulo excmatertua
& & illahora accepit cam discipulus insua. Hȩc
nimirum estillahora de quaiłis. iquã conuerso¬
rus muinum dixerat matii quidinili &tib a
mulier  nondumuenit horamea Nancitaq
horam p̃dixerat que tunc nondum uenerat
in quadeber& agnoscere moriturur de qua
fuerait mortaliternatun Tunc ergo diuina
facturur ñ diuinitatis sed in cirmitatis matre
ueluti negnita repellebat. Nunc aũ humana
iampatiem ex qua fuerait factus homo affecto
commendabat sumano ł uncenim quimariã
creauert in notecebat uirtute. Nunc uero
quod mana pepererit pendebat incruce. no¬
ralisigitor inanuatur locus. facit quod racien¬
dio ammon& ꝙemplosuo suor instruxit p̃cepioe
bonun utafiuin pus impendatur cura parentib
tamqua lignum illud ubierant sixa membra
monentir &ia cathedra fuent magistn do cen
no geł ac doctiina sanadidicert. paulur a pos¬

Expanded text:
 matri suae, Mulier, ecce filius tuus: deinde dicit discipulo, Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. » Haec nimirum est illa hora de qua Jesus aquam conversurus in vinum, dixerat matri, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixerat quae tunc nondum venerat, in qua deberet agnoscere moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem velut incognitam repellebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat, innotescebat virtute: nunc vero quod Maria pepererat, pendebat in cruce. 2. Moralis igitur insinuatur locus. Facit quod faciendum admonet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. Ex hac sana doctrina didicerat Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
magsterscor desc ipso constituebat &c̃plũ
quando ñ ut camulȩ dĩ qua creauerit &re¬
ꝓbir sed utmam homo dequacreatur fue¬
rat & quarelinquebat alitrum ꝓsequodam¬
modotilio ꝓuidebat. Na curhocfecent qđ
sequnitur indicat. Artenim eu angelista. Qxilla
hora accepit cam discipulus in suã. Deiꝰ psodiceni
Sic quippecominemorare resol& qđ eumdi¬

Expanded text:
anctorum de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat: ait enim Evangelista, Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua, de seipso dicens. Sic quippe commemorare se solet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quo nxam inquis inuenio. caro concupis
ecceauipse es. eocetu soluses: eccececum es
eccealium nullũ hãmine patenr: Seduide
alis legem in membi stuis repugnantem
legi mentistuae & captiuantenrte in lege
p&cati quȩ ẽ in menbnstuis. exdamaer¬
go & anxa intenoreclama addimit tibi
ñ ambulauit in tenebiix sed habebit lumen
uitae. fiinita totonxa in mortalitarẽ¬
sequ&ur quia nouissima inimica dqtrue¬
turmors & qualis paxent: opor& cor¬
ruptibilehoc induere in corruptionem &
moraalehocinduere in morialitatem quo
ut ueniamur quia tuncent in ro. Munc se¬
quamur inspe eu quid ego sum luxmnin¬
di quime sequitur. nͥ ambulabit intene¬
bns. s ed habebitlum̃ uitae. .XXU.¬

Expanded text:
Quam rixam, inquis, invenio? Caro concupiscQuam rixam, inquis, invenio? Caro concupiscEcce tu ipse es, ecce tu solus es, ecce tecum es, ecce alium nullum hominem pateris: sed vides aliam legem in membris tuis, repugnantem legi mentis tuae, et captivantem te in lege peccati, quae est in membris tuis. Exclama ergo, et a rixa interiore clama ad Deum, ut tibi non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Finita tota rixa, immortalitas consequetur, quia novissima inimica destruetur mors. Et qualis pax erit? Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quo ut veniamus, quia tunc erit in re, nunc sequamur in spe eum qui dixit, Ego sum lux mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. TR
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uocatisumus iubemurpacem habe¬
quib: consulere uoluimus illeerrat. tuuir
ducerea diuã: Resistit cibuligigas. Resistit
paganus disputar contraessorer idolorũ.
& daemoniorum Resistitheregicur dispu¬
tas contra alias doctinas daemoniorum
Malus catholicus nuult beneuiuere cor¬
ipon s&uiã in tenorẽ fratrem tuumo tecum
man& in domo & ꝑditas uias quent xstas
quo modo comgas ut deillobona rationem
dño amborum reddas quantae undiqri¬
xarum necessitates plerum ꝙ homotedio
affectur dic apu sem& ipsum quidm ihi
ẽ pati contradictores pati eor qureddin
mala ꝓbonir Ergo uolo consulere illiulin
penre: consumino uita iea litigando :
pacem n habe inimicor in suꝑ facio quos
amicos debere deberem sibene uolentiam
consulentis adtenderent. Quid mnihi e ista
ꝑp&nre deamad mei mecuera dm meũ
inuocabo Rediad teipsumibiinueniesi¬
xa S Si coepisti dm̃ sequubi inuenis nxam

Expanded text:
quidem vocati sumus, jubemur pacem habequidem vocati sumus, jubemur pacem habequibus consulere volumus. Ille errat, tu vis ducere ad viam; resistit tibi, litigas: resistit paganus, disputas contra errores idolorum et daemoniorum: resistit haereticus, disputas contra alias doctrinas daemoniorum: malus catholicus non vult bene vivere, corripis etiam interiorem fratrem tuum: tecum manet in domo, et perditas vias quaerit; aestuas quomodo corrigas, ut de illo bonam rationem Domino amborum reddas. Quantae undique rixarum necessitates? Plerumque homo taedio affectus, dicit apud semetipsum: Quid mihi est pati contradictores, pati eos qui reddunt mala pro bonis? Ego volo consulere, illi volunt perire: consumo vitam meam litigando; pacem non habeo: inimicos insuper facio, quos amicos habere deberem, si benevolentiam consulentis attenderent: quid mihi est ista perpeti? redeam ad me, mecum ero, Deum meum invocabo. Redi ad teipsum, ibi invenis rixam: si coepisti Deum sequi, ibi invenis rixam.
Abbreviated transcription (Latin):
pnimo eqo suniuia antequa dicer& tibi qͦ p̃¬
ueniar : ego sumiua. ego sum uentar ego uit
manens apud patrem uentar&uita indues
secarne factus euia: ñ tibi dicit᷑ labora que¬
rendo uia⁊ ut ꝑuenias aduentate & uitamꝰ
Nhoctibidicitur piger surge iua ipsa ad ceue¬
nit & tedesamno dormientem excitauit:
Sitam̃ excitauit surge ambula forte conans
ambulare& n potes : qui adolent pedes: undedo¬
lent pedes aniuuente a uantia ꝑ aspera cucus¬
rerunt᷑ Sed di uerlium sanauit. & claudos :
ecce in quis sanos habeo pedes: sed ipsan uiam ͣ
iudeꝯ inluminauit &caecos : hoc totu ꝑ fidẽ.
quã diuꝑ eregmnamur ad no. manentes in cor¬
pore Auau ꝑ ambula uemnus uia: &t ad ipsam
patnamueniremus quident nob̵ l&ius quio
ent nob beatius qui anihil paccatius. nihilen
aduersus haminom rebellauit Nuncuero
fr̃s difficile sinerixasumur ad concordiam

Expanded text:
primo, Ego sum via. Antequam diceret tibi quo, praeprimo, Ego sum via. Antequam diceret tibi quo, praevenias. Ego sum via, ego sum veritas, ego vita. Manens apud Patrem, veritas et vita: induens se carnem, factus est via. Non tibi dicitur, Labora quaerendo viam, ut pervenias ad veritatem et vitam; non hoc tibi dicitur. Piger, surge; via ipsa ad te venit, et te de somno dormientem excitavit, si tamen excitavit: surge, et ambula. Forte conaris ambulare, et non potes, quia dolent pedes. Unde dolent pedes? an jubente avaritia per aspera cucurrerunt? Sed Dei Verbum sanavit et claudos. Ecce, inquis, sanos habeo pedes, sed ipsam viam non video. Illuminavit et caecos. 10. Hoc totum per fidem, quamdiu peregrinamur a Domino, manentes in corpore: cum autem perambulaverimus viam, et ad ipsam patriam venerimus, quid erit nobis laetius? quid erit nobis beatius? Quia nihil pacatius: nihil enim adversus hominem rebellabit. Nunc vero, fratres, difficile sine rixa sumus. Ad concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
& nos deada caecinati sumur illo inlutainanter
opus habemur mis cuit ralia cũ terra uerbum
carao factumẽ &habitauit in nob Mscuit sal¬
ipseaud ego sumuia & uentas & uita. Ventato
ꝑfruemur cum ui denmus facie ad faciem quia
& hoc ꝓmitaitur nab: Na quis auder& sperare
quod dr̃ñ dignatus e& uel pollicen ueldare Ci¬
debimus facie ad faciem a postolusdic Nunc
scio ex parte. nuncinenigmate ꝑspeculum
tunc ausacie ad faciemeiohannera postolus
inepistolasua dilectissimi filudi sumus & ñ dum
apparuit quidenmur Scimurquia cũ apparue¬
Paece̾ magna pmissio. Si amarsequere: amom
quis sed quasequor : Sidixis retibi dñs drtuus
ego sumuentar & uita desiderans uentatem
concupis censuita⁊ uiđ ÷ quaadhaeo ꝑueni repossis
ꝓfecto querens & diceres tibi magna res : ueñłas
magna res uitasiẽ& quo modo illuc ꝑuenir&
animameaquȩres quaaudi eum dicentem

Expanded text:
Et nos de Adam caeci nati sumus, et illo illuminante Et nos de Adam caeci nati sumus, et illo illuminante opus habemus. Miscuit salivam cum terra: Verbum caro factum est, et habitavit in nobit, Ego sum via, veritas et vita . Veritate perfruemur, cum viderimus facie ad faciem; quia et hoc promittitur nobis. Nam quis auderet sperare quod Deus non dignatus esset vel polliceri vel dare? Videbimus facie ad faciem. Apostolus dicit: Nunc scio ex parte, nunc in aenigmate per speculum, tunc autem facie ad faciem . Et Joannes apostolus in Epistola sua: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quHaec est magna promissio; si amas, sequere. Amo, inquis; sed qua sequor? Si dixisset tibi Dominus Deus tuus, Ego sum veritas et vita; desiderans veritatem, concupiscens vitam, viam qua ad haec pervenire posses profecto quaereres, et diceres tibi: Magna res veritas, magna res vita; si esset quomodo illuc perveniret anima mea! Quaeris qua? audi eum dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
rum in caela &uenis equereme Anstir abs¬
oesit. n ẽs ecutus que siuit magistrumbonũ
interpellauit doctorem & contempsit do¬
centem Tstir abscessit. ligatur cupidita¬
tibussiur : Tnstis abscenit habens grandẽ
sarcin& auantiae : Suꝑhumeros suos
laborabatiaestuabat & qui ab illos arcina
deponere uoluit. ñ e sequendus putatus
seddeserendus ꝓptefea uero qua dñs
ꝑ euangelium clamauit. Uenite adme
omines quilaboratis & honerati estis &
egouos reficia s Tollite iugummeum suꝑ
uos & discite amequiamitis sum & humi¬
lis corde: quã multi fecerunt audito: eo¬
angelio quod exore ipsius auditum diues
ille ñ fecit. Ergo modo faciamus sequa¬
murdnm soluamus conpedes quib impe¬
dimur sequi & quisidoneus soluere ta¬
silum̃ aquo aucdiunt egosum lum̃ mai¬
s diquimese quitm nꝰ ambulalut intenebns quio
habentes collynum fideiꝰ p̃cessiteni eiur saliba
cũ tera unde inunquereur qui caecus enatus:

Expanded text:
veni, sequere me. Tristis abscessit, non est secutus: quaesivit magistrum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non est sequendus putatus, sed deserendus. Postea vero quam Dominus per Evangelium clamavit, Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tasi lumen a quo audiunt, Ego sum lumen mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris? quia  fratres, habentes collyrium fidei. Praecessit enim ejus saliva cum terra, unde inungeretur qui caecus est natus .
Abbreviated transcription (Latin):
tituraseipso quipinitiits eipsum: exten¬
ditanima cupiditatem sua & sinu capa¬
ciore querat conp̃hendere quod oculis
ũuidit. necaurr audiuit. nec incorhominir
ascendit: Desideran potest. concupiscipo¬
testistispiraminillud potest digne cogitare :¬
& uerbis exoplican nꝰ potest: ergo fasma
qmmnr breuit̃ ait egosũ lux mundi qui
mesequitur nambulabitinten ebir sed
habebitlum̃ uitae : quib uerbis aliud est
quodiussit aliud quod ꝓmint: Faciami
quodiussit nein pudentisronte desĩ de¬
remus quod ꝓmisit. nedicat nob in iudicio
suo fecistieni quod iussi ut exp&as quod ꝓ¬

Expanded text:
titur a seipso, qui promittit seipsum. Extentitur a seipso, qui promittit seipsum. Extendat anima cupiditatem suam; et sinu capaciore quaerat comprehendere quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Desiderari potest, concupisci potest, suspirari in illud potest: digne cogitari, et verbis explicari non potest. 8. Ergo, fra breviter ait, Ego sum lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidemenimambulamus ñ ꝑspeciem quan¬
do ꝑ spdciem cuhabuenmus lumen uitae
cu adilla uisione uenenmus quando nox ista
transient. Deillo quippedie qui exoratũs ẽ didã ẽ
Uancadstabotib & conaemplabor : quidest
mane : transacta noste saeculihuius. trans¬
actis teronb temptationum superato illo
leone qui noste rugiens circuit querens que
bor Nunc uero quid putamus fas huictem¬
pon congruerenisi quod rursus in pralmo
dicitur lab aboꝑsingalas nosteslestũ meã
lacnmis meis stratunieum in gabo psin¬
gulas nostes inquit flebodesidenolucisar¬
debo Viditdñr desidenummeũ qia dĩcille
alt̃ psalmus. antege ẽ omoe desidenum
meum & gemitus meus nẽ abs conditus ate¬
esideras aurumuiden potest. qu& ens enĩ
aurum manifestus enshominib desideras
frumentum in terr ogas quihabeat . & cupi¬
panen sicaqua sic aurum. & cargentum
sic stum̃tum aquopeus dm̃ nisi ado ÷ͥpsepe¬

Expanded text:
fidem enim ambulamus, non per speciem . Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem devorebor. Nunc vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit illi alter psalmus, Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Desideras aurum? videri potes; quaerens enim aurum manifestus eris hominibus. Desideras frumentum? interrogas qui habeat; cui et cupipanem, sicut aquam, sicut aurum, sicut argentum, sicut frumentum? A quo petis Deum, nisi a Deo? Ipse pe
Abbreviated transcription (Latin):
gend putar& Veninus inde ad pralmus quo consi¬
derato inueni mus in tenmdnm fontemuitae bibe
& uiueꝰ Apud te inquit fonsuitae : ideo subumbraculo
alarum tuarꝓperabunt: ꝥilii hominumi nelinan
istofonte querentes. sed delum in etlicbamus. Seque¬
reergo: a ꝓph& acũ dixirr& apud tefonsuitae se
& lum̃ quod fecit solem sub quo fecit & nos fastum ẽ
quod fecsolem: Noli contem pnere lum̃ carnis
quens ergo ꝓnubem carnis lum̃ in de ficiens lum¬
scientiae. Ium̃ sapientiaei aithominib: Ego sum
lum̃ mundi. quimesequitꝰ n ambulauitintene¬
bns. sed habebit lum̃uitae : Quo modo teabstulit:
aboculis carnis & reuo cauit adoculo cordis na
sufficit dicere : quimesequitur nꝰ ambulalut
in tenebi sed habebitlum̃: addiditeniꝰ uitae

Expanded text:
gendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, seet lumen quod fecit solem, sub quo fecit et nos, factum equod fecit solem. Noli contemnere nubem carnis: Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quomodo te abstulit ab oculis carnis, et revocavit ad oculos cordis? Non enim sufficit dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit enim, vitae;
Abbreviated transcription (Latin):
in realia in spe Salus ista quae in p̃senti ẽ homi¬
nib peconb que gos munise sed ẽ t̃ aliqua spero
homines & accipiunt qui sperant naccipiunt
qui disperant : Filu eni haminũ sub tegminem
sperant a teꝓteguntur nedespe adiabalo deie¬
antur subtegnine alarum tuarũ sperabunt
ergo sperabunt quid sperabunt. nisi quod peco
ñ habebunt. In ebnabuntur ab uberitate domust
uinũ e quod facit ꝑp&uosanũ nꝰ in ebn ando facit
insanumꝰ in ebnabuntun unde : abuberatatedomus
tude & tarente uoluntatis tuae potabis eas. Vnde
qm̃ apud te fons uitae Ipse fonsuitae ambalabat
in terra ipsedicebat. quisi titueniat adme. Ecce fons
sed nos deluminelo qui coepertmun &s ꝓpositam
ex eu angelio questionẽ delumine arastabamur:
Laeaae̾ enĩ nob̵ dicentedio. ego sumlux mundim

Expanded text:
in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, homiin re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, severanter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuvinum est, quod facit perpetuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
es & habes multiplice misen cordia ꝑuenit eade
multiplicitas misen cordiaeauae ñ solu ad homine
quos creasti adimaginemtua sed &iã ad pecora
quae hominib subdidisti Aquo enĩ salur hominis ab
illo salus & pecons Nerubescas hoc sentire dedño
dotuo immo p̃sumas & fidar& caueas neca ht̃
sentias qui : saluũ facitte i pse saluũ facit aequũ
tuũ ips eouenitua. Ad minima omnino ueniam
uare quidignatur & creare : Dñiẽ salus angelon
hominũ pecorum dñi ẽ salus ficꝰ ne moe aseipso
das sanu ẽẽ . Siergosic̃ multiplicatae misen¬
cordia dĩ ab illo homines & iumenta raluantur
Nonnehabenthomines aliquidaliud quod eir
ds̃ p̃st& creator quodium̃tis ñ p̃steat: Nullane
discr&io ẽ int̃animal factũ adimaginem dĩ &
animal subditum imaginidĩ ẽ. plane̾p̃t̃ salutem
munẽ cũ peconb suis. Fluauh ominum sub teqmi¬
nealarum tuarum sperabunt alia habent̃salis

Expanded text:
habes multiplicem misericordiam; pervenit eadem multiplicitas misericordiae tuae, non solum ad homines quos creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino veniamus, vare, qui dignatus est creare? Domini est salus Angelorum, hominum, pecorum; Domini est salus. Sicut nemo est a seipso,das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia Dei, ab illo homines et jumenta salvantur; nonne homines habent aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem munem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Aliam habent salutem
Abbreviated transcription (Latin):
totur ẽ sin abillo faciar casum numquã ate
ipsẽfacitoccasum. Quiergo me inquid sequit᷑
ñ ambulabit intenebns sed habebit lum̃ uitae
quod ꝓmsit. futun tempons uerbo posuit N
tam̃ qui sequitur. sed quis equitur me in eo
quod facere debemus bitue tempus posuit
quo dauꝓmisit facientib futun tempons uerbo
si gnis cauit. quis equi turhabebit: Modo sequitꝰ.
posthabebits ÷  Modo sequitur ꝑsiden
posthabebit ꝑspecie : qua diuen insunuss in

Expanded text:
totus est: si non ab illo facias casum, nunquam a te totus est: si non ab illo facias casum, nunquam a te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: ntamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequitur, post habebit: modo sequitur per fidem, post habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in