comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chris mate solus maximianus sacri legii crimine tenebaturcũ ista sententia
dicer& : Lege paulo post quiddicant de soci seius Interquosistorũ nomina
dequib: agitur scripta sunt : nec solũ hunc inquiunt sceleris siuma siustam
c̃dẽ nat: Trahit &iam ad consortiũ criminis plurimos catena sacrilegui:¬
quid estuirdisertissime quid habes qđ dicas michi: leges sequentia uidi
int̃ plurimos quostrahit ad c̃sortiũ criminis catena illuis sacrilegu: preceata¬
tũ & felicianũ legatos sacri legos uideo epis copos: ꝗd agis siñ ꝓbaueris expi¬
atos nẽ peurgueris cedere ueritati quadicimꝰ expiariuroscũ ad nos ueniunt
ipso uinculo fraterne pacis & caritatis cooperire peccataeorũ sic̃ scriptũ est:
caritasco operit multitu dinẽ peccatorũ ꝗd eni illos quos aurã cõmunione
separastis & maximia no in sacrilege illius catene sotiecate de uinctibaptira¬

Expanded text:
chismate solus Maximianus sacrilegii crimine tenebatur, cum ista sententia chismate solus Maximianus sacrilegii crimine tenebatur, cum ista sententia diceretur. Lege paulo post quid dicant de sociis ejus, inter quos istorum nomina, de quibus agitur, scriptcondemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegQuid est, uir disertissime? quid habes quod dicas mihi? lege sequentia, uide inter plurimos, quos trahit ad consortium criminis catena illius sacrilegii, Praetextatum et Felicianum ligatos. sacrilegos uideo episcopos: quid agis, si non probaueris expiatos? nempe urgueris cedere ueritati, qua dicimus expiari uestros, cum ad nos ueniunt, ipso uinculo fraternae pacis et caritatem cooperire peccata eorum, sicut scriptum est: caritas cooperit multitudinem peccatorum. quid de illis, quos a uestra communione separati et Maximiano in saorilegae illius catenae societate deuincti baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
cumquib postea cõmunicauerunt ep̃i eossibi sicͥ antefuerant topalantes
adq retdentes necquẽ quã eorũ quosillin s a crilegio schis matis bapti rauerant.
donuo bapti zantes: Anfortenonerant sacrilegiom aculati sicut ꝗđã urinde¬
sipiunt dicentes noneos indm̃ sed in hominẽ peccauissẽ : Sacrilegiuĩ uero tantõẽ
grauius peccatũ quanto cõmittiñ pocest nisibidm : Vnde me disputatione
tua ñobaliudarguendũ arbitratus est qđ si csuscipiamꝰ eosꝗ a uob ad nostranseunt
nisi quia ur̃ i dixisa crilegiũ errorẽ : Lege ergobaiagense c̃ciliũ nẽpe ista illic
sũ ꝓunicissa fraȩuenientes hieccła scãbaia lensi concilium gerere mus.
gamalius primianus pontius secundianꝰ i anuarian siturninus felex pe¬
gasius rufinus fortunius crispinus Nlorentius obtatus donatus dctianus
untrese care sicrilega: ergo non hominõ sed indm̃ scelerata ꝑuersitate in eos¬

Expanded text:
cum quibus postea communicaverunt, episcopos eos sibi sicut antea fuerant copulantes cum quibus postea communicaverunt, episcopos eos sibi sicut antea fuerant copulantes atque reddentes, nec quemquam eorum quos illi in sacrilegio schismatis baptizaverant, denuo baptizantes. An forte non erant sacrilegio maculati, sicut quidam vestrum desipiunt, dicentes non eos in Deum, sed in hominem peccavisse; sacrilegium vero tanto est gravius peccatum, quanto committi non potest nisi in Deum? Unde me disputatione tua non ob aliud arguendum arbitratus es, quod sic suscipiamus eos qui a vobis ad nos transeunt, nisi quia vestrum dixi sacrilegum errorem. rsis prouinciis Africae uenientes in ecclesia sancta Bagaiensi concilium gereremus Gamalius Primianus Pontius Secundianus Ianuarianus Saturninus Felix Pegasius Rufinus Fortunius Crispinus Florentius Optatus Donatus Donatianus unt, resecare sacrilega. Ergo non in hominem, sed in Deum scelerata perversitate in eo s
Abbreviated transcription (Latin):
confliga seosq: confluncas. iã enim nec ipsos uolom aximianis tasuocare
neoffendam tã erudita s aurestuas . ꝗcerte quantũ existimo nĩ ut ego tibi facile
cessuris ut claudianenses uł quid aliud appellent quos claudiams tas appella¬
uer̃ : cũ eos primianoi cõmunionẽ recepto shit̃ alia quib: eũ & prȩdã nauer̃
& dã nar̃ crimina posuer̃ : & simulrecognosce hancdeclinattonis regulã
nominichi soli sicut rep̃hendisplacuisse sed fortasseme solã tibiinea requȩ
ad causã ñ pertinee tanta facilitate cessi sseqđ uero meput asti uehem̃ tius
arguendũ qđ cum dixerĩ donatistarũ hȩreticorũ sãcrilegũ erorẽ here
simappellans quod tuscis mapotiusiuis patari eostam̃ asa crilegio pea pi¬
atos in cõmunionẽ recipiamus tuquinos in haccausa tam grauiter argu¬
is. res ponde quomodo ex piauerinturi s acrilegiufeliciani & p̃textati

Expanded text:
confligas eosque conuincas. iam enim nec ipsos uolo Maximianistas uocare, confligas eosque conuincas. iam enim nec ipsos uolo Maximianistas uocare, ne offendam tam eruditas aures tuas, qui certe, quantum existimo, non ut ego tibi facile cessuri sunt, ut Claudianenses uel quid aliud appellent quos Claudianistas appellauerunt, cum eos Primiano in communionem receptos inter alia quibus eum et praedamnauerunt et damnarunt crimina posuerunt. et simul recognosce hanc declinationis regulam non mihi soli, sicut reprehendis, placuisse, sed fortasse me solum tibi in ea re, quae ad causam non pertinet, tanta facilitate cessisse. Quod uero me putasti uehementius arguendum, quod, cum dixerim: Donatistarum haereticorum sacrilegum errorem, hsim appellans, quod tu schisma potius vis putari, eos tamen a sacrilegio non expiatos in communionem recipiamus: tu qui nos in hac causa tam graviter arguis, responde quomodo expiaverint vestri sacrilegium Feliciani et Praetextati,
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ sc̃m cõmittitur nec uob obicimus quos correetoscumuiuitissanare posse
p̃desperamus necuris qui s cos codicescremandus ignib: tradider̃ nisi qđ usq in
finẽ uitȩ huius abunitate disiuncti coriipenitens habuer : nec feliciano & prȩ¬
tex tato hoc uos obiecisse ostenditis : cũ ꝗb: postea cõmunicastis ꝗhicatena saeri¬
segii cũm aximianoad consortiuĩ criminis tractiple narii concilii uri ore
ueri dicoleguntur eẽ dã nati& postdiẽ dilationis non quidemillisiã dãnatis.
sed aliis tã quã in nocentib p̃rogatum ꝓbant᷑ ẽẽ suscepti: Quod aut̃pontibi
plac& detuatio nominis ut ad onatodonaticȩ appellentur. et tenses latinȩ
regula locutionis potius declinandũ ñas ꝑnorad monitionẽ tuã : Ulerum¬
tamenquere gra maticos iudices apud quoscũ maximia nensib: dehacarte

Expanded text:
d in spiritum sanctum committitur, nec uobis obicimus, quos correctos cum uiuitis sanari posse d in spiritum sanctum committitur, nec uobis obicimus, quos correctos cum uiuitis sanari posse non desperamus, nec uestris, qui sanctos codices cremandos ignibus tradiderunt, nisi quod usque in finem uitae huius ab unitate disiuncti cor inpaenitens habuerunt. nec Feliciano et Praetextato hoc uos obiecisse ostenditis, cum quibus postea communicastis, qui in catena sacrilegii cum Maximiano ad consortium criminis tracti plenarii concilii uestri ore ueridico leguntur esse damnati et post diem dilationis non quidem illis iam damnatis, sed aliis tamquam innocentibus prorogatum probantur esse suscepti. Quod autem non tibi placet deriuatio nominis, ut a Donato Donatistae appellentur, et censes Latinae regula locutionis potius declinandam, non aspernor admonitionem tuam; uerumtamen quaere grammaticos iudices, apud quos cum Maximianensibus de hac arte
Abbreviated transcription (Latin):
mus edicere felicia nomustitato quẽ hodie cum primino hab&i sep̃m
unumexordinatoribus maximiani dãnatoribus que ipsius primiani
quo &iam ins̃crile goschismatebaptis zatos nonrebapti z atis peccatam
est sicut enim uos ideo putatis illo iiremissibili reata peccasse in sp̃m
sc̃mquos accusatis diuinas scripturas exurendas ꝑsecutorib tradidisse.
qđ easdẽscripturasscõspũ actilocutist̃ hominesdĩ ita&iã nos non solũurĩs
potius traditorib: quosi est ac̃ iuncunt. hocenĩ possem: obicere sed & felici¬
a nout dixi hocuos obietisse incrimines acrile geschismatisdocerem: qui a
quia bspũ scõseruat᷑ unitas dilectionis & pacisdicente a pło sustinentes inui¬
c̃indilec tionestudentes seruart unita tẽ sp̃s inuinculo pacis : quã ꝑfecto
uolat quis cis ma cõmittit : Sed huncre atum bisolubilis acterguq pecoiti qdir

Expanded text:
mus dicere, Feliciano Mustitano, quem hodie cum Primiano habetis episcopum, mus dicere, Feliciano Mustitano, quem hodie cum Primiano habetis episcopum, unum ex ordinatoribus Maximiani damnatoribusque iquo etiam in sacrilego schismate baptizatos non rebaptizastis, peccatum est. sicut enim uos ideo putatis illo inremissibili reatu peccasse in spiritum sanctum quos accusatis diuinas scripturas exurendas persecutoribus tradidisse, quod easdem scripturas sancto spiritu acti locuti sunt homines dei, ita etiam nos non solum uestris potius traditoribus, quos gesta conuincunt, hoc idem possemus obicere, sed et Feliciano, ut dixi, hoc nos obiecisse in crimine sacrilegi schismatis doceremus, quia in spiritu sancto seruatur unitas dilectionis et pacis, dicente apostolo: sustinentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, quam profecto uiolat qui schisma committit. sed hunc reatum insolubilis aeternique peccati, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ri iuditio confirmauerint : siaut ꝓpterea illa crimina primiani falsa esse
ensetisquiaꝓillo postorius contrami mico seiba gaiense tonliũ recitatur.
curnonuultis crimina quȩ obiecta sunt cȩcilia nosalsis sima c̃siteri ꝓquo posterioratot
iuditia recitantur sicȩcilianus contraquẽ semel fuerat ab illis septuagnita lu¬
dicatum nondebuit lam locumpurgationis ab aliis iudicibus inuenire noc
primianus debuit quẽ lã tanto plures quã septuaginta prina c̃firmantes.
scđa cognitionedã nauer̃ : Siaũt bisdamnato tertiũ quiã pillo factũe iudici¬
um sufficiontissi me suffragatur : curse mel dã pnato nonsufficere adabso¬
lutionẽ scđ tertiũ quartũ quintũt: iudiciũ nestio qua ferrea fronte conten¬
dstis : quod siuos forte numerus mou& ut ldeo contracentũ quib: dãnatꝰ¬
est primianus ualere arbi tremini bagdiense conciliũ qr in eo trecenti &

Expanded text:
ri judicio confirmaverint? Si autem propterea illa crimina Primiani falsa esse ri judicio confirmaverint? Si autem propterea illa crimina Primiani falsa esse censetis, quia pro illo posterius contra inimicos ejus Bagaiense concilium recitatur: cur non vultis crimina, quae objecta sunt Caeciliano, falsissima confiteri, pro quo posteriora tot judicia recitantur? Si Caecilianus, contra quem semel fuerat ab illis septuaginta judicatum, non debuit jam locum purgationis ab aliis judicibus invenire: nec Primianus debuit, quem jam tanto plures quam septuaginta, prima confirmantes, secunda cognitione damnaverunt. Si autem bis damnato, tertium quod jam pro illo factum est judicium sufficientissime suffragatur: cur semel dalutionem secundum, tertium, quartum quintumque iudicium nescio qua ferrea fronte contenditis? quodsiest Primianus, valere arbitremini Bagaiense concilium, quia in eo trecenti et
Abbreviated transcription (Latin):
postunũ & alterũ episcopale iudiciũ int̃ partes cognoscente superarentur
quorũ nonde fiuit &iã quartã conlutio: Nã cũ incȩcili anpꝓpriis criminib: a¬
tionẽ inttailisent felix &iam ipsepurgatus est ꝓc̃sulari iudicio eodemipso
constanti no ut causa eĩ discuteretur iubontequẽ illi ad siduis bit̃ pellationi¬
bus fatigabant: haec maximianen ses aduersus primianũ nonexercuert̃
mala : nec toties uicti sunt nec p̃sentesuictis necppud eos quosi psielegerunt
& hoc ur̃osacatholica cõmunione fecisse nonuultis aduertere quabi pudentia
uanissi me animositatis prorsus ignoro: Sieni momĩa quȩ dicitis decȩcilia no
& feliceordinatore eius ideouera esse uultis quia septua gita fermee pĩdehac
re iudicauer̃ curp̃ uultis uera essequȩ dicunt᷑ de primiapo cũ & inde primo
quad ragintatres. postea centũ ep̃ĩ iudicauerint & prius p̃luditium posterio

Expanded text:
post unum et alterum episcopale judicium inter partes cognoscente superarentur: post unum et alterum episcopale judicium inter partes cognoscente superarentur: quorum non defuit etiam quarta convictio. Nam cum in Caeciliani propriis criminibus cationem intulissent, Felix etiam ipse purgatus est proconsulari iudicio, eodem ipso Constantino ut causa eius discuteretur iubente, quem illi adsiduis interpellationibus fatigabant. haec Maximianenses aduersus Primianum non exercuerunt mala nec totiens uicti sunt nec praesentes uicti sunt nec apud eos quos ipsi elegerunt schisma fecerunt, et hoc uestros a catholica communione fecisse non uultis aduertere; qua inpudentia uanissimae animositatis, prorsus ignoro. si enim omnia, quae dicitis de Caeciliano et Felice ordinatore eius, ideo uera esse uultis, quia septuaginta ferme episcopi de hac re iudicauerunt, cur non uultis uera esse quae dicuntur de Primiano, cum et inde primo quadrag
Abbreviated transcription (Latin):
eretto altari contra altarẽ ordinatus est iuorinus: contraquẽñ a uobis
duo sicut contraprimianũ amaximia nensib: sed unum ꝓfertur iudi¬
tium horrendȩ temeritatis festinatione adceleratum: qui non sicut
prim anus uoluit a diẽueniro collegas sed inuitauit potiusut uenirent
quod necipii in sui concilii de creto quod contraeũ c̃dider̃ tacere potuor ꝓ
quo nonunũ sicutꝓprimiano sed quattuor posteriora ludiciretitant eip̃
ubsentessicut primiani sed p̃sentess aduersarui confutati apudeosludites
inquos iudicaturos consenser̃ : a apud ipsũ &i ã imperatorẽ constantiuũ
apud quem primũ cȩcilianũ accus auert̃ apud quẽ postea deudicib:
op̃is aquib: ille ipsã causã uluit dudiritamquã nonrecte ludicantib queftib¬
sunt ad eundẽ quẽ rursu salterũ epis copali ludiciũ puo cauer̃t utipsoctiã

Expanded text:
erecto altari contra altare ordinatus est Maiorinus. contra quem non a uobis erecto altari contra altare ordinatus est Maiorinus. contra quem non a uobis duo, sicut contra Primianum a Maximianensibus, sed unum profertur iudicium horrendae temeritatis festinatione adceleratum. qui non sicut Primianus noluit ad se uenire collegas, sed inuitauit potius ut uenirent, quod nec ipsi in sui concilii decreto, quod contra eum condiderunt, tacere potuerunt. pro quo non unum. sicut pro Primiano, sed quattuor posteriora iudicia recitantur. eius non absentes, sicut Primiani, sed praesentes sunt aduersarii confutati apud eos iudices, in quos iudicaturos consenserunt, apud ipsum etiam imperatorem Constantinum, apud quem primum Caecilianum accusauerunt, apud quem postea de iudicibus episcopis, a quibus ille ipsam causam uoluit audirialtero episcopali judicio provocarunt, ut ipso etiam
Abbreviated transcription (Latin):
desia e ꝓuiderant : Et sic p̃dum audientes ultiinũ p̃cipitare iudiciũ sed quo¬
dã p̃uiditio consulente s ei ut sicut caus uae fider& sequenticelebriori conci¬
liores pondendiseq purgandire linqueretͥ locus quocũ uenire nolus set
lã necessarioputauert eẽ dãnandũ sineullasus pensione sententiȩ : aduert
inde creto conciliis baia genilsis ñ solũ legato sullaamaximia nomalotrac¬
tatos legimius. sed nec missoslegimu sutuenir& udemus tamen leuatum
ordinatus ita sedebat. ut conuentusiu populi nondereretur. Necacete¬
ris pluribu sepis copis cõmunio eius dirimeret᷑. tantam cõmouisse hidig̃¬
nationẽ sacrilegio schis mate ꝑp&rato ut nec ipsius maximiani nec ordi¬
natoru meus lam ess& ulterius differendadãpnatio: Haeccũlta sint non
uostam̃ procȩliano talia ꝑmouent c̃traquẽ manente & populo p̃sidentẽ

Expanded text:
clesiae prouiderent, et sic nondum audentes ultimum praecipitare iudicium, sed quoclesiae prouiderent, et sic nondum audentes ultimum praecipitare iudicium, sed quodam praeiudicio consulentes, ut ei, si causae suae fideret, sequenti celebriore concilio respondendi seque purgandi relinqueretur locus; quo cum uenire noluisset, iam necessario putauerunt esse damnandum sine ulla suspensione sententiae. at uero in decreto concilii Bagaiensis non solum legatos ullos a Maximiano male tractatos non legimus, sed nec missos legimus ut ueniret; uidemus tamen leuatum ordinatus ita sedebat, ut conuentu sui populi non desereretur nec a ceteris pluribus episcopis communio eius dirimeretur, tantam commouisse indignationem sacrilego schismate perpetrato, ut nec ipsius Maximiani nec ordinatorum eius iam esset ulterius differenda damnatio. Haec cum ita sint, non uos tamen pro Caeciliano talia permouent. contra quem manentem et populo praesidentem
Abbreviated transcription (Latin):
firmius id ẽẽ arbi trantes quo posterius potuit depriorib: iudicare : eccein hoc
fauemꝰ uobis aliena nobis est cũmaximianensib: causa Siausi fuerint sus¬
mianũ eiusq: collegas quo posteriore potuerunt merito priora deleri. quã quã
ad uobus prioribus iuditiis. ad tertium nullã primianiuocẽprouocatio
nis uellegimus ł audimus nisi qđ absens primop̃dã natus scđoq dãnat
est. Sed &iãmimaximianũ & sotiosei: absentes plataẽ disertissim ailla
bagaita nasententia & hoc illiquatraginta & tresapud carthaginẽ mo
destiuscautius diligentiusq segessis setestatis qđ ad eundẽ primianũ ̃ se¬
mel sediterũ actertiolegatosiniser̃ utsi ad eos ipsiuen ire poll&. Ipsosad
se uenirepermuteret quo utrũq recusante sicut scribt̃ & eosꝗmissi sunt
inuirio sarepulsione tractantene cessitatẽ sibi hi cubuisseasser̃ ut lamec¬

Expanded text:
firmius id esse arbitrantes, quo posterius potuit de prioribus judicare? Ecce in hoc firmius id esse arbitrantes, quo posterius potuit de prioribus judicare? Ecce in hoc favemus vobis: alia nobis est cum Maximianensibus causa, si ausi fuerint sucmianum ejusque collegas, quo posteriore potuerunt merito priora deleri. Quanquam a duobus prioribus judiciis ad tertium nullam nis uel legimus uel audimus, nisi quod absens primo praedamnatus secundoque damnatus est. sed etiam in Maximianum et socios eius absentes prolata est disertissima illa Badestius, cautius, diligentiusque se gessisse testati sunt, quod ad eumdem Primianum non semel, sed iterum ac tertio legatos miserunt, ut si ad eos ipse venire nollet, ipsos ad se venire permitteret: quo utrumque recusante, sicut scribunt, et eos qui missi sunt, injuriosa repulsione tractante, necessitatem sibi incubuisse asserunt, ut jam Ec
Abbreviated transcription (Latin):
amplius ur̃i tunc epĩ condiderunt quo ꝑfecte pleniusq dãnatꝰ ẽ cuitalia
docum̃ ta ꝓferenti qiđ respondebis nisimaioris auctoritatiseẽ bagaiense
c̃cilium inquo trecenti & decẽ eundem maximianũ & eius sociosdã naueriNt
quando primianꝰ non aput eos tã quã purgandus dicebatcausa sed cũ eistã quã
iudex in nocentissimus considerabat ꝓferebat sententiã contramaximi¬
anũ & duo dec̃i socioseius quib: prȩsentib: ordinatis est & datadilectione
tã quã in nocentes ad pacẽ ꝓpriã reuocabat totc&erosa quib: ipsedã natus est
in hac uestra conflictione quiduultis ut nos inedi iudicemus quando quidem
nemaximi aninecurã cõmunione detinemur quid in quã hinc uultis iudi¬
ces nisi duo : contra. concilia quib: dãnatus est primianus unũ uagiense
posterius proillo ualere debere quodã natus est maximianus eoui delic&¬

Expanded text:
amplius uestri tunc episcopi condiderunt, quo perfecte pleniusque damnatus est. cui talia amplius uestri tunc episcopi condiderunt, quo perfecte pleniusque damnatus est. cui talia documenta proferenti quid respondebis, nisi maioris auctoritatis esse Bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eundem Maximianum et eius socios damnauerunt, quando Primianus non apud eos tamquam purgandus dicebat causam, sed cum eis tamquam iudex innocentissimus considerabat, proferebat sententiam contra Maximianum et duodecim socios eius, quibus ille praesentibus ordinatus est. et data dilatione tamquam innocentes ad pacem propriam reuocabat tot ceteros, a quibus ipse damnatus est? In hac uestra conflictione quid uultis ut nos medii iudicemus, quandoquidem nec Maximiani nec uestra communione detinemur? quid, inquam, hinc uultis iudicemus, nisi contra duo concilia, quibus damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo ualere debere, quo damnatus est Maximianus, eo uidelic
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerat sed a xp̃o deductȩ & antique unus ex ep̃is fuerit Nine attendis
hoc deseipso & maximianũ dicere excuius tamen nomine uniuersa eius
cõmumonẽ apellatis neq schisma quod fecit ullo uoe abulo uob̵ uel ab aluis
sectis discernitis nisi aut maximi anistas. aut maximi anenses. aut qđ lib&
aliud qđ maximiani nomine diriuetur aut certe simplicib: & sinetimore
grã maticarũ ferularũ partẽ maximiani nomin&is nun quid hacdicturus es
maximianũ aura cõmunione schisma fecisse hoc autẽ a cõmunionecatho¬
lica ñ fec issed onatum : sed maximianus non hoc dicit qui primi anũ potius
&uosomnes ad firmat. a parte donati inqua ipse perman sit schisma fecisse
& recitat decr&a conciliorum primũ qđ apud carchaginẽ aqua draginta
& trib faccũ est quo prȩdã natus est primianus alterũ qđ cebarsussicentũ uł

Expanded text:
non fuerat, sed a Christo deductae et antiquae unus ex episcopis fuerit: nonne attendis non fuerat, sed a Christo deductae et antiquae unus ex episcopis fuerit: nonne attendis hoc de se ipso et Maximianum dicere, ex cujus tamen nomine universam ejus communionem appellatis? Neque schisma quod fecit, ullo vocabulo a vobis vel ab aliis sectis discernitis, nisi aut Maximianistas, aut Maximianenses, aut quodlibet aliud, quod a Maximiani nomine derivetur, aut certe simplicius et sine timore grammaticarum ferularum, partem Maximiani nominetis. Numquid hoc dicturus es, Maximianum a vestra communione schisma fecisse, hoc autem a communione catholica non fecisse Donatum? Sed Maximianus non hoc diet uos omnes adfirmat a parte Donati, in qua ipse permansit, schisma fecisse et recitat decreta conciliorum, primum quod apud Carthaginem a quadraginta et tribus factum est, quo praedamnatus est Primianus, alterum quod Cebarsussi centum uel
Abbreviated transcription (Latin):
si ueram ecclesi am tener &is uerũ tam̃ adam monitionẽ urãm sufficit ut hoc
uos accepturos intellegatis inuera ecclesia qđ eos quos inmaximiani sacri lego
schis mate baptitarunt qui cũ eis ad uosredierunt in urã cõmunione ac¬
cepisse credidistis Atq: ita uos &iam accepto baptismo xp̃i eẽpuniendos si uni¬
tatem cato licȩ ecdesi a e non tenueritis sicut inmaximiani sc hismatebapti¬
tatos ꝓcul dubio puniendos non dubitastissi ur̃ ae cõmunioni non copularent᷑
in quibus aduos in deuenientibus ñ rescindendũ baptis baptismũ iudicastis
uides itaq: &iam hoc quod temo uebat debaptisinisa cram̃to in causa maxi¬
mianensium iã solutam . lã nuncilla uide amus quib: episcolam meam te
refellere credidisti ac primũ quod in terrogas quareurõs donatistas ac¬
pellem adiunges quod donatus non auctor & institutor ecclesiȩ quae ante

Expanded text:
si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc uos accepturos intellegatis in uera ecclesia, quod eos, quos in Maximiani sacrilego schismate baptizarunt, qui cum eis ad uos inde redierunt, in uestra communione accepisse credidistis, atque ita uos etiam accepto baptismo Christi esse puniendos, si unitatem eatholicae ecclesiae non tenueritis, sicut in Maximiani schismate baptizatos procul dubio puniendos non dubitaretis, si uestrae communioni non copularentur, in quibus ad uos inde uenientibus non rescindendum baptismum iudicastis. uides itaque etiam hoc, quod te mouebat de baptismi sacramento, in causa Maximianensium iam solutum. Iam nunc illa uideamus, quibus epistulam meam te refellere credidisti. ac primum quod interrogas, quarepellem, adjungens, quod Donatus non auctor et institutor Ecclesiae quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
erant schis matȩ constituti siue &iã trans actodilationis die quandotitians
aduocatis nominatim p̃textatũ & felicianũ pellidebasi licis postulaban
cũ quibus in honore integroprimianus postea concordauit quomodo audetis
iamdicere unum baptismanisi inuna ecclesia dariñ possẽ cũ abistis i¬
datu in sacri lego schismatȩ baptisinum sineulla contro uersi a cognoueritis
susceperitis rescinderenon ausi fueritis nec tã potestis dicere nihiluo s prestitis se
illis quos in eodem baptisino suscepistis Siergo quaeram quid prestiteritispcul
dubiores pondebitis nei psoschis matis sacrileioperirent nebaptismum xp̃i
non ad praemium sed adiudiciũ non ad salutẽ sed ad ꝑnitiem sicut est ini¬
litiaecharacter in desertorib: haberent praestitimis pacẽ prestitimꝰ unitatẽ
&i amsisa cram̃tis omnibus legitimis imbuatur : hecres ponder&is ueraciter:

Expanded text:
erant schismate constituti, siue etiam transacto dilationis die, quando Titianus erant schismate constituti, siue etiam transacto dilationis die, quando Titianus aduocatus nominatim Praetextatum et Felicianum pelli de basilicis postulabat, cum quibus in honore integro Primianus postea concordauit: quomodo audetis iam dicere unum baptisma nisi in una ecclesia dari non posse, cum ab istis datum in sacrilego schismate baptismum sine ulla controuersia cognoueritis susceperitis rescindere non ausi fueritis? nec tamen potestis dicere nihil uos praestitisse illis, quos in eodem baptismo suscepistis. si ergo quaeram quid praestiteritis, procul dubio respondebitis: ne ipso schismatis sacrilegio perirent, ne baptismum Christi non ad praemium sed ad iudicium, non ad salutem sed ad perniciem, sicut est militiae character in desertoribus, haberent, praestitimus pacem, praestitimus unitatem, etiamsi sacramentis omnibus legitimis inbuatur. haec responderetis ueraciter,
Abbreviated transcription (Latin):
salutis artatae diei pressura subducat a gnoscentib: quib: lic& longemanen¬
tibus precipientib: statutis uniuersisusq: ad diem octauũ Κł Iãn ꝓxime
futurarũ agnitionis pandimusi anuã ut integrihonoris acfidei. regressi haben
fundam̃ta. Quasi quis quã in gredine qui uerit pigra segnitia sciat sibi a dom̃s
ueniales aditus suauolunta teuiã ẽẽ subductam manebit enĩ circa eos dicta
sententia & post prestitutũ diẽ redeuntib: fixa penitentiã. Ex hisigitur omnib:
cum & illi quib: dilatiodata est quando quidem sicut uerba eius dem concilii
satis indicant eos ad matrẽ ecclesi amredire inuitant . & eorũ tam quã
dein nocentiũ reditugratulantur & illi quos cũ maximia no nulla int̃po¬
si tadilatione damnarunt extrauram eccłam toto illo tẽporebaptiz auerint
si ueusq addiem dilationis quando cũ maximia no cõmuni caban & ineius

Expanded text:
salutis artatae diei pressura subducat, agnoscentibus quibus licet, manensalutis artatae diei pressura subducat, agnoscentibus quibus licet, manentibus praecedentibus statutis, uniuersis usque in diem octauum Kt Ianuariarum proxime futurarum agnitionis pandimus ianuam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta. quam si quisquam ingredi nequiuerit pigra segnitia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uoluntate uiam esse subductam. manebit enim circa eos dicta sententia et post praestitutum diem redeuntibus fixa paencum et illi, quibus dilatio data est — quandoquidem, sicut uerba eiusdem concilii satis indicant, eos ad matrem ecclesiam redire inuitant et eorum tamquam de innocentium reditu gratulantur — et illi, quos cum Maximiano nulla interposita dilatione damnarunt, extra uestram ecclesiam toto illo tempore baptizauerint, siue usque ad diem dilationis, quando cum Maximiano communicabant et in eius
Abbreviated transcription (Latin):
nori int̃ sunt in licito incestui lenociniũ praebuerunt dĩp̃sidentis arbitriouni¬
uers alis c̃cilii ore ueridicodã natos esse cognoscite Postis torũ dãpnationẽ in quib:
leguntur prae textatus ad suritanus & felicianus mustitanus cũ quib: ut an¬
te dixi proconsu lares aduersus cos imp&rates i ussiones concordauerunt.
c&eris in eodemmaxi miani schnsmatȩ constitutis primiani&iã dã natoribus
tantũ quia non int̃ fuerant maximianiordinationidilationẽ deder̃ in eo
bagaiensi concilio certo diei termino definitã quȩ c̃tinetur his uerbis Cos
aut̃ in quiunt quossa crilegis urculi nom polluere plantaria hocẽ quia maximiani¬
capite proprias manus uerecundo fideipudore traxerunt ad matrẽ ecdesiam
redire permisimus. Quantum enim dereorum morte pur gamur tanto de
in nocentium reditugratulamur : Acne angustum redeuntib: tẽpus spem

Expanded text:
nori intersunt, illicito incestui lenocinium praebuerunt; Dei praesidentis arbitrio, uninori intersunt, illicito incestui lenocinium praebuerunt; Dei praesidentis arbitrio, universalis concilii ore veridico damnatos esse coleguntur Praetextatus Adsuritanus et Felicianus Mustitanus, cum quibus, ut ante dixi, post proconsulares aduersus eos impetratas iussiones concordauerunt, ceteris in eodem Maximiani schismate constitutis, Primiani etiam damnatoribus. tantum quia non interfuerant Maximiani ordinationi, dilationem dederunt in eodem Bagaiensi concilio certo diei termino definitam, quae continetur his uerbis: eos autem, inquiuntcapite proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem Ecclesiam redire pinnocentium reditu gratulamur. ac ne angustum redeuntibus tempus spem
Abbreviated transcription (Latin):
tudine plenũ est uelo cespedes eorũ ad effundendũ sanguinẽ. Contritio & cala¬
mitas inuis eorũ &iuam pacis ñ cognouerñ est timordĩ anteoculos eorum
pollemus quidem tã quã epro prii corporis iunctura prȩcidi sed qũo tabescentis
uulneris putredo pestiferat plus hab& in abscisi onesolaminis quã in remissione
medicaminis inuenta est causã salubrior neꝑ cuncta mẽbra pestilens inrepat uirus
ut c̃pendiosodolore natũ decidatiuulni Famosi ergo criminis reosuictorianũ¬
carcauia nensẽ martianũ sullectinũ beianũ beianen sẽ saluiũ ausausarensem
theo dorũ musulensem donatũ sabraten sẽ miggene elefantariensẽ praecexta¬
tũ adsuritanũ saluiũ menbresi tanũ ualeriũ meltitanũ felicianũ mustitanũ
& martialẽ ꝑtusensem qui funesto opere ꝑditionisuassordidũ collecta feculen¬
tia glutinarunt sed & dericos aliquando ec clesiae carthaginis quidũ faci¬

Expanded text:
guinem. contritio et infelicitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt. non est timor dei ante oculos eorum. nollemus quidem tamquam e proprii corporis iunctura praecidi. sed quoniam tabescentis uulneris putredo pestifera plus habet in abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, inuenta est causa salubrior, ne per cuncta membra pe-. stilens inrepat uirus, ut cCarcabianensem, Martianum Sullectinum, Beïanum Baïanensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum, Salvium Membressitanum, Vaet Martialem Pertusensem, qui funesto opere perditionis vas sordidum collecta foeculentia glutinaverunt; sed et clericos aliquando Ecclesiae Carthaginis, qui dum faci
Abbreviated transcription (Latin):
gistrum audiebant ab eodem creditũ euangeliũ ꝑcipiebant : eadẽ
sacram̃ta sumebant. corporalicũillo congregatione ꝑmixti spali disuimili¬
tudine separati. sicut a pł spaulus ni cõmunicabat contumatiae & in uidiȩ hocest
diabolicis uitus eorũ qui ñ caste xpm adnunti abant. & tamen cumei seundẽ
xp̃m praedicabat. eiuisdẽ xp̃i sacram̃ta partici pabat. & dehisdicebat . si ueocca¬
sione siue ueritate xp̃s ad nuntietur. Nã hos martsrciprian amanti ssimꝰ unita¬
tis ñ aliquoschismatȩ uł here se sẽparatos sed fr̃ib: corporali congregatione fiisse
cõmissos. & intellex̃ &scripsit. sicutidẽ &iã ipsecs̃ prianꝰ auaritiae rapinis
fenori collegarum ñ com municabat. quos dicebat esurientib: in eccła fr̃ib: habe
reargentũ largiter uelle fundos insidions fraudib: rapere . usuris multi plican¬

Expanded text:
gistrum audiebant, idem credendum euangelium percipiebant, eadem gistrum audiebant, idem credendum euangelium percipiebant, eadem sacramenta sumebant, corporali cum illo congregatione permixti, spiritali dissimilitudine separati; sicut apostolus Paulus non communicabat contumaciae et inuidiae, hoc est diabolicis uitiis eorum, qui non caste Christum adnuntiabant, et tamen cum eis eundem Christum praedicabat, eiusdem Christi sacramenta participabat et de his dicebat: siue occasione siue ueritate Christus adnuntietur - nam hos martyr Cyprianus amantissimus unitatis non aliquo schismate uel haerese separatos, sed fratribus corporali congregatione fuisse commixtos et intellexit et scripsit —; sicut idem ipse Cyprianus auaritiae rapinis faenori collegarum non communicabat, quos dicebat e sur i en t i bus in ecclesia re argentum largiter uelle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplican
Abbreviated transcription (Latin):
istorũ feliciani scilic& & p̃textati quos trecenta & decẽ plenario concilio
damnauer̃ similit̃ ignora repotuert̃ : & ad huc obicis unitaticat holicae
nescio que factanrorum quae aut falsa st̃. aut peccata ñ sunt aut&iamsi
uera atq peccata st̃ bon orũ socie tatẽ maculare ñ posst̃ neq enimboni
cõmunicant peccatis alienis. quib: utiq faciendis ñ consentiunt. quamuis
cumipsis quiea faciunt donec dearea dominica sicut paleauenti la bro ulti mose¬
pararent᷑. N eorum peccata sed dĩ sacram̃ta cõmunicent. & intra eandẽ sage nã
uel utpisces boni cũ malis usq ad separationem quae in litore hoc est̃ in fine scł i
tamquam in fine maris futuraes ñ abeiscorporũ segregatione sediuite ac
morũ diuersitate disiunctist̃ sicut nec undeti a postolifiustis iudȩ cõmum¬
cabant. & tam̃ cumillo eidẽ domino uisibi lit̃ coherebant . eundẽ ma¬

Expanded text:
istorum, Feliciani scilicet et Praetextati, quos trecenti et decem plenario concilio istorum, Feliciani scilicet et Praetextati, quos trecenti et decem plenario concilio damnauerunt, similiter ignorare potuerunt? Et adhuc obicis unitati catholicae nescio qua facta nostrorum, quae aut falsa sunt aut peccata non sunt aut, etiamsi uera atque peccata sunt, bonorum societatem maculare non possunt. neque enim boni communicant peccatis alienis, quibus utique faciendis non consentiunt, quamuis cum ipsis, qui ea faciunt, donec de area dominica sicut palea uentilabro ultimo separentur, non eorum peccata, sed dei sacramenta communicent et intra eandem sagenam uelut pisces boni cum malis usque ad separationem, quae in litore, hoc est in fine saeculi tamquam in fine maris futura est, non ab eis corporum segregatione, sed uitae ac morum diuersitate disiuncti sint; sicut nec undecim apostoli furtis Iudae communicabant et tamen cum illo eidem domino uisibiliter cohaerebant, eundem ma
Abbreviated transcription (Latin):
orientalib: accidentalib: terre finib: ignota eẽ nonsinant. Valeat apuduos
baptis inus aboptato datus. quem sic damnare noliuisti ut tam̃ ñ fueris ausus ab¬
soluere : & non ualeat datus baptismus in ecclesiis a postoli colabore fundatis. crin¬
thionuĩ. galatarũ ephesiorũ colosensiũ philippensium thessalonicensiũ ate¬
rarumq. inscis lit teris quasuos legistis conscriptarum ubicetiliani. ñ dicofalsũ illud
crim̃ sed forte nec uerum nom̃ auditum e st. habueritaonscientiã scẽdanti soptat
in illauita quãtu sicut scriptatua indicant. &iamsi propt̃ nosdamnare erubius ti
tam̃ propt̃ dm̃ ab soluere tribuifi in illa &iam publica fama ubi latentẽ tibiuisũ
est at tendi posse conscientiã . & accuse turton suentia tottantorũq gentiũ xp̃i¬
anarũ qr remotissimas lite signorauit a frorũ. Num quid &iam crimina

Expanded text:
orientalibus et occidentalibus terrae finibus ignota esse non sinant; ualeat apud uos orientalibus et occidentalibus terrae finibus ignota esse non sinant; ualeat apud uos baptismus ab Optato datus, quem sic damnare noluisti. ut tamen non fueris ausus absoluere, et non ualeat datus baptismus in ecclesiis apostolico labore fundatis Corinthiorum Galatarum Ephesiorum Colossensium Philippensium Thessalonicensium ceterarumque in sanctis litteris quas et uos legitis conscriptarum, ubi Caeciliani non dico falsum illud crimen, sed forte nec uerum nomen auditum est; habuerit conscientiam sancte dantis Optatus in illa uita, quam tu, sicut scripta tua indicant, etiamsi propter nos damnare erubuisti, tamen propter deum absoluere timuisti. in illa etiam publica fama, ubi latentem tibi uisum est attendi posse conscientiam, et accusetur conscientia tot tantarumque gentium christianarum, quia remotissimas lites ignorauit Afrorum: numquid etiam crimina
Abbreviated transcription (Latin):
gildonian optatus incedens cũ agmine militari tam quam rabidus fluctus
ultra ꝓsiliens. felitianũ & pre textatũ introrsus postea resorber& haec uerba
quidrabidus fluctus ille sorbuerit cũ ibi scriptũ uideas. felitianũ & praetex¬
tatũ introrsuspostea resorber& quidemꝰ aliud uelud ad magnã defensione
suam respondere urĩ solent. cumeisobicitur praecextati & felitiamitalis
mustitana & ad su ritanate stantur quae sedicunt exoptati cõminatione
gildomanũ militem formidantes coegisse episcopossuos ad cõminionem
redire primiani. llerum tu quia hac ab illo factum inpudenter nega riposẽ
uidisti hoc a me scriptum negasti. magis fortasses existimans littera sineas quamilla
rem possenescire. Sed licuerte piscopisuris nescio quedonationo uel
num dico priuilegio de suoignorare collega quic quid tota asrica condana¬
bit cum afris ab afris obiecta crimina. Num quam pbata. toties ab solita

Expanded text:
Gildonianus Optatus incedens cum agmine militari tamquam rabidus fluctus Gildonianus Optatus incedens cum agmine militari tamquam rabidus fluctus ultra prosiliens Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberet. haec uerba quid rabidus fluctus ille sorbuerit, cum ibi scriptum uideas: Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberet? Quid enim aliud uelut ad magnam defensionem suam resMustitana et Assuritana testantur, quae se dicunt ex Optati comminatione Gildonianum militem formidantes, coegisse episcopos suos ad communionem redire Primiani. Verum tu quia hoc ab illo factum, impudenter negari pouidisti, hoc a me scriptum negasti, magis fortassis existimans litteras meas quam illam rem posse nesciri. sed licuerit episcopis uestris nescio quo Donatiano uel Numidico priuilegio de suo ignorare collega quidquid tota Africa conclamabat, cum Afris ab Afris obiecta crimina numquam probata, totiens absoluta
Abbreviated transcription (Latin):
ne plenũ est & tam̃ quando cũ illo uri concorda uer baptismnũ que inta¬
les dederant ñ ipsius eẽ sed xpĩ aliquando .ui ueritatis territicognouer̃
Agelam uide amꝰ suolo cõ nepistola tude maximianen siũ causaquomo¬
quadobiertis meis respondisti nolo discute re nolo in hominis causa deciuuꝰ auris damna¬
tione nichil egodiutius immorarifacio. Certe iacturã huiusobiecti & hoc fortasse apud
posteros cumillius oblitterata memoria. Nunc uero quam diust̃ homines quiuitam
illius moresquȩ nouerunt parũ me de illo dixisse quã falsum potius conquerentur.
Neque enimsiclegunt lit teras nrãs ut tuquiex me quaeris. ille quã tam quã rabidũ
fluctũ appellauerĩ ꝗd ab sorbuerit cũ illic habeas pretextatũ . & felitianum
Nam uerba mea illic sic sehabert. Ita quidem inquã isti insultant schis maticis¬
suis ute os & mortuos & insepultos uocent. Sed certe optare debuerunt
ut sepelirentur nede multitudine iacentiũ inlitore cadauerũ insepultorũ

Expanded text:
t tamen, quando cum illo uestri concordauerunt, baptismum quem talis dederat non ipsius esse, sed Christi aliquando ui ueritatis territi cognouerunt. Age iam uideamus suo loco, in epistula tua de Maximianensium causa quomoquod obiectis meis respondisti, nolo discutere, nolo in hominis causa, de cuius a uestris damnatione nihil ago, diutius immorari. facio certe iacturam huius obiecti, et hoc fortasse apud posteros, cum illius fuerit oblitterata memoria. nunc uero, quamdiu sunt homines, qui uitam illius moresque nouerunt, parum me de illo dixisse quam falsum potius conquerentur. neque enim sic legunt litteras nostras ut tu, qui ex me quaeris, ille quem tamquam rabidum fluctum appellauerim quid absorbuerit, cum illic habeas Praetextatum et Felicianum. nam uerba mea illic sic se habent: ita quidem, inquam. isti insultant schissuis, ut eos et mortuos et insepultos uocent. sed certe optare debuerunt ut sepelirentur, ne de multitudine iacentium in litore cadauerum insepultorum
Abbreviated transcription (Latin):
tir abant᷑ necorigo &radix & caputadsalutem illiserat homosacrilegus
ne carbor bonaerat in sacrilegi schismatis socie tate dãnatꝰ & ad huc hneo dẽ
sacrilegio constititꝰ Necboniserit quidebono thesauro cordisiu ꝓferraona¬

Expanded text:
tizabantur: nec origo et radix et caput ad salutem illis erat homo sacrilegus; tizabantur: nec origo et radix et caput ad salutem illis erat homo sacrilegus; nec arbor bona erat in sacrilegi schismatis societate damnatus, et adhuc in eodem sacrilegio constitutus; nec bonus erat qui de bono thesauro cordis sui pro
Abbreviated transcription (Latin):
si post mosen dĩfamulũ apłi nonbaptizassent te urgerẽ reddere rationẽ
Curpost selitianum marimi anensem sacri legum ur̃i non baptitassent : lam illud
qđ posui sierrabant illiqui uolebant ẽẽ pauli quȩ candem speseorũ ẽ qui
uolunt eẽ donati: prioribus partib: episto lȩtua nontedefendisse puto qđ &iã
ipse consideras in hisquȩ superius satis dicimꝰ. Nonergo sicuitibi uideris & quasi
certus exultas illa om̃a quȩ a pecilia no ł quo libe e aliodicta s ratedita concludis
Ipio quippe ordine quo ate breuit᷑ uelud recolendo reminiscendo decursa sunt: ego
potius in haccausa maximia nensiũ non ea rectedicta concludo quia nec conscientia
scẽ dantis erat infelitiano quando maximiano coherens catena sacrilgutrahebatꝰ
& asta mosi criminis reo ac ꝑhoca manifesto ꝑfidobaptitabant᷑ quia ab illo bap¬

Expanded text:
si post Moysen Dei famulum Apostoli non baptizassent, te urgerem reddere rationem, si post Moysen Dei famulum Apostoli non baptizassent, te urgerem reddere rationem, cur post Felicianum Maximianensem sacrilegum vestri non baptizassent. 30. Jam illud quod posui, Si errabant illi qui volebant esse Pauli , quae tandem spes eorum est qui volunt esse Donati ? prioribus partibus epistolae tuae non te refellisse, puto quod etiam ipse consideras in his quae superius satis diximus. Non ergo, sicut tibi videris, et quasi certus exsultas, illa omnia quae a Petiliano vel quolibet alio dicta sunt, recte dicta concludis. Ipso quippe ordine, quo a te breviter velut recolendo decursa sunt, ego potius in hac causa Maximianensium non ea recte dicta concludo; quia nec conscientia sancte dantis erat in Feliciano, quando Maximiano cohaerens catena sacrilegii trahebatur; et a famosi criminis reo, ac per hoc a manifesto perfido baptizabantur, qui ab illo bap
Abbreviated transcription (Latin):
dis ecce infilicia noquando fuit famosi criminis reus. nec iustitia nec fides
erat & ta menbaptis muserat & quib: ab eo datus est cũ a uobis collectist̃
eis ac cessisse iustitiã dicis baptismũ defuisse ñ dicis. Promide qđ de incepsame
quȩ rissi a quocũq & quomodo cũque datũ baptis ma rescindi non deb&. Cur
postiohannẽ a postolibapti ⁊auerint curpost felicianũ quos in sacrilegos¬
chismate bapti ⁊ auerat urĩ non bapti ⁊ auerint & incsaltẽ disce quicquid
illud est quod de iohannis baptis mo uellegitur uł disseritur ab ac causa eẽ peni¬
tus alienũ ⁊ quid autẽ tibiuis sũ sit nescio ut uidȩ os quib: ait petrus
bapti tatos qui post tot generationatifuert̃ quã illedi famulus maiores
eorũ ꝑrubrũmare transiecit . aut s̃ ꝓpterea mosi baptismũ habeb a qui a
exillis propagati sunt quos inmose baptił atosdicit a płs audeo dicere om̃s

Expanded text:
dis. ecce in Feliciano, quando fuit famosi criminis reus, nec iustitia nec fides dis. ecce in Feliciano, quando fuit famosi criminis reus, nec iustitia nec fides erat, et tamen baptismus erat et quibus ab eo datus est, cum a uobis collecti sunt, eis accessisse iustitiam dicitis, baptismum defuisse non dicitis. Proinde quod deinceps a me quaeris: si a quo, cumque et quomodocumque datum baptisma rescindi non debet, cur post Iohannem apostoli baptizauerintchismate baptizauerat uestri non baptizauerint, et hinc saltem disce, quidquid illud est quod de Iohannis baptismo uel legitur uel disseritur, ab hac causa esse penitus alienum. quid autem tibi uisum sit nescio, ut Iudaeos, quibus ait Petrus:baptizatos, qui post tot generationes nati fuerunt quam ille dei famulus maiores eorum per Rubram Mare transiecit. aut si propterea a Moyse baptismum habebant, quia ex illis propagati sunt quos in Moyse baptizatos dicit apostolus, aude dicere omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
et sicut trecenti & decem uestri unius ore disertissime personant
incatenates acrilegii constitutus baptis mumquẽ pausi estis rescindore
ministrauit. Certe ad hanc causã cernis ponpertinere testimoniũ qđ ex
propheta posuistid abo uobis pastores scđm cormeũ & pascentuospacentescũ
disciplina Telicianu s enĩnec seđm cordĩ sacrilegus erat nec oue seĩ in sacrilego
schismate pascebat cũ disciplina. & tam̃ bapti ⁊ abat eosinꝗb: receptis cog̃
no uistis ñ ipsi ussed dĩ fuisse qđ dabat: Cerceꝑspicis quo modo a me descrip¬
tura scã cõme moratũ est bonũ eẽ confidere indnõ quã considerem hominẽ:
teq in anit̃ quantũ ad hanccausã ꝑtin& respondisse qđ in eo magis. ut iustꝰ
& sidelis sit ꝑquẽ hoc sac ram̃tũ celebret᷑ inquiras quia spẽ & fidutiã dĩ non
hominis habes dĩeẽ autẽ sidẽ adq iustitiã quã sẽ ꝑ in ei : ministris ad ten¬

Expanded text:
et, sicut trecenti et decem uestri unius ore disertissimo personant, et, sicut trecenti et decem uestri unius ore disertissimo personant, in catena sacrilegii constitutus baptismum, quem non ausi estis rescindere, ministrauit. Certe ad hanc causam cernis non pertinere testimonium, quod ex propheta posuisti: dabo uobis pastores secundum cor meum, et pascent uos pascentes cum disciplina. Felicianus enim nec secundum cor dei sacrilegus erat nec oues eius in sacrilego snovistis, non ipsius, sed Dei fuisse quod dabat. Certe perspicis quomodo a me de Scriptura sancta commemoratum est, Bonum esse confidere in Domino, quam confidere in homine : te quia spem et fiduciam dei, non hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in eius ministris adten
Abbreviated transcription (Latin):
malo suobonũ habendo quã diumalus hab&, quȩ risforte ut hoc probem:
quid aliudtibidicã nisi quod hoc opere institui bagaiense decretũ lege felicia¬
nec illide gradati nec illi rebaptizati : lãcerte nonq ris utrũ fiat melius periustũ
ministrũ anꝑ iniustũ : quõ non ideo est baptis mus melior quẽ dedit primia nus
scđm uos iustus quã ille quẽ dedit felicianus iniustus : certe iam intellege¬
re cogeris quo modo apłs dixerit neq qui plantat est aliquid neque quirigat
sed qui incrementũdat teque frustra dixissere colis sicut qui plantat¬
& rigat non ñisicolonus diligens & fidelis inquiritur. sic&iã in sacra¬
mento baptis matis. non nisi iustissimusoperaruis adꝓbatur : Ecceneo
diligons nec fidelis necuis tissimus sed potiussa lutissuȩ neglegens & in¬
fidelis& hn iustissi musfelicianus fuit. quando miximiano sotiatus

Expanded text:
malo suo bonum habendo quamdiu malus habet. Quaeris forte ut hoc probem. malo suo bonum habendo quamdiu malus habet. Quaeris forte ut hoc probem. quid aliud tibi dicam nisi quod hoc opere institui? Bagaiense decretum lege, Felicianec illi degradati nec illi rebaptizati. iam certe non quaeris, utrum fiat melius per iustum ministrum an per int iustum, quoniam non ideo est baptismus melior quem dedit Primianus secundum uos iustus, quam ille quem dedit Felicianus iniustus. certe iam intellegere cogeris, quomodo apostolus dixerit: neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus, teque frustra dixisse recolis: sicut qui plantat et rigat non nisi colonus diligens et fidelis inquiritur, sic etiam in sacramento baptismatis non nisi iustissimus operarius adprobatur. ecce nec diligens nec fidelis nec iustissimus, sed potius salutis suae neglegens et infidelis et iniustissimus Felicianus fuit, quando Maximiano sociatus