comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ff. indñ osalutem. Tristia thiauensis ecdesiȩ cormeum conquiescere non
permittit : Donec eos : Eumaudiam in pristinum animd̃s restitutos: quod cito
faciendumest. Sienim dehomine uno tantum sategit apostolus dicens.
Vemaiore tristitia absorbeatur quieius modiest. ubi &iam ait. ut non possi¬
deatur a satanan. Nonenim ignoramus mentes eius : Quanto magis Nosopor¬
t& uigilanter agere. Nehoc intoto grege plangamus. & maxime ineis qui
nunc catholicȩ paci accesserunt. Et quos acnullo modo eoqui possum:
Sed quia temporis non siuit angustia. ut simul inde nobis diligenter delibe¬
ratam licer& eliquare sententiam EQuid mihi postdigressum nr̃m diu cogi¬
tanti placuerit accipiat scitastua. Et sitibi quoq plac&. iamlitterȩ quos ad
eos communi nomine scripsi sine dilatione mittantur. Dixisti ut dimidi¬
um habeant : Etalterum dimidium eis ame unde cumq prouider&ur
Ego autem puto. quiasitotum eis auferr&ur: ess& quod diceremus

Expanded text:
INO SALUTEM. Tristitia Thiauensis ecclesiae cor meum conquiescere non permittit, donec eos tecum audiam in pristinum animum restitutos, quod cito faciendum est. si enim de homine uno tantum sategit apostolus dicens: Ne maiore tristitia absorbeatur, qui eius modi est, ubi etiam ait: Ut non possideamur a satana, non enim ignoramus mentes eius, quanto magis nos oportet uigilanter agere, ne hoc in toto grege plangamus et maxime in eis, qui nunc catholicae paci accesserunt et quos nullo modo relinquere possum. sed quia temporis non siuit angustia, ut simul inde nobis diligenter deliberatam liceret eliquare sententiam, quid mihi post digressum nostrum diu cogitanti placuerit, accipiat sanctitas tua et, si tibi quoque placet, iam litterae, quas ad eos communi nomine scripsi. sine dilatione mittantur. Dixisti, ut dimidium habeant et alterum dimidium eis a me undecumque prouideretur. ego autem puto, quia. si totum eis auferretur, esset, quod diceremur
Abbreviated transcription (Latin):
et in saciabiles cupiditates: Et incertam uitam. Abice igitur exanimo
quicquid terrenae atq falsae felicitatis expectatione conceperat: opera¬
re in agrodi. ubicertus est fructus: ubitam multa tatoante promissa com¬
pleta sunt. ut eaquaerestant insanissime desperentur. Obsecramus te
per xp̃i diuinitatem et humanitatem. perpacem cęlestis illius ciuitatis.
unde peregrinantes labore temporale aeternam requiem conparamus:
Vt in epis cõpatum uaginensis ecclesiae. fratrituo nonignominiose cadent
Sedgloriose cedenti succedas. Plebs illa cui pertuam mentem adlingũã
donisdĩ fecundatam etornatam. uberrima incrementa speramus: Inte
intellegat fratremtuũ non prosua desidia. Sed procius pace fecisse quod
fecit: Haec epistola mandauimus uttibi non legeretur: Nisi cumte
iantenerent quibuses necessarius. Nosenimtespiritalis amoris uin¬

Expanded text:
et insatiabiles cupiditates et incertam uitam. abice igitur ex animo, et insatiabiles cupiditates et incertam uitam. abice igitur ex animo, quicquid terrenae atque falsae felicitatis expectatione conceperat; operare in agro dei, ubi certus est fructus, ubi tam multa tanto ante promissa completa sunt, ut ea, quae restant, insanissime desperentur. obsecramus te per Christi diuinitatem et humanitatem, per pacem caelestis illius ciuitatis, unde peregrinantes labore temporali aeternam requiem comparamus, ut in episcopatum Bagaiensis ecclesiae fratri tuo non ignominiose cadenti sed gloriose cedenti succedas. plebs illa, cui per tuam mentem ac linguam donis dei fecundatam et ornatam uberrima incrementa speramus, in te intellegat fratrem tuum non pro sua desidia sed pro eius pace fecisse, quod fecit. haec epistula mandauimus ut tibi non legeretur, nisi cum te iam tenerent, quibus es necessarius. nos enim te spiritalis amoris uin
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam tempestas huius temptationis cuesteret : Sicoptamus et dep̃camꝰ
adño. ut consequenti uita etmoribuis suis magis magisq declar&: quãbene
gesturus fuisset. quod profecto gerer&. Sihoc oportuiss&. Retribuaturei
pax acterna quae promissa est ecdesiae: Quuntellexit sibi non expedire qđ
paci non expediebat ecclesiȩ. Tuuero filicarissime non mediocre gaudiũ
nr̃m. quinullatali necessitate asuscipiendo episcopatu impediris .: Dec&
indolemtuam xp̃o intedicare quod dedit. Ingenium quipp&uum. pru¬
dentia . eloquentia. grauitas. sobrictas. Etcetera quibus ornantur morestui :
donasunt dĩ: cui melius seruiunt quam illi aquo tributa sunt : Vt & custodi¬
antur et augeantur: et perficiantur. et remunerentur : Non serui ant
huic saeculo : neuanescant cum illo atq dispereant. Nondiu tecum in hoc
agendum  Nouimus quanta facilitate consideres spes in anum hominum.

Expanded text:
nequaquam tempestas huius temptationis euerteret, sic optamus et deprecamur nequaquam tempestas huius temptationis euerteret, sic optamus et deprecamur a domino, ut consequenti uita et moribus suis magis magisque declaret, quam bene gesturus fuisset, quod profecto gereret, si hoc oportuisset. retribuatur ei pax aeterna, quae promissa est ecclesiae, qui intellexit sibi non expedire, quod paci non expediebat ecclesiae. Tn uero, fili carissime, non mediocre gaudium nostrum, qui nulla tali necessitate a suscipiendo episcopatu impediris, decet indolem tuam Christo in te dicare, quod dedit. ingenium quippe tuum, prudentia, eloquentia, grauitas, sobrietas et cetera, quibus ornantur mores tui, dona sunt dei. cui melius seruiunt quam illi, a quo tributa sunt, ut et custodiantur et augeantur et perficiantur et remunerentur? non seruiant huic saeculo, ne uanescant cum illo atque dispereant. non diu tecum in hoc agendum nouimus, quanta facilitate consideres spes inanium hominum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam per fratremtuum filium nr̃m maximianum. ostendere in imicis ecdle¬
siaesuae : esse inuisceribus eius qui non suaquaerant sed quac ihuxp̃i.
Neq enim illud ministerium dispensationis mrsteriorumdĩ. uictus aliqͣ
sacculari cupiditate deseruit: Sed pacifica ꝑmotus pi&ate deposuit. Neprop¬
ter cius honorem. foeda et periculosa autfortasse etiam perniciosa in mebris
xp̃idis sensionasceretur. Quid enimess& caccius et omni execratione dig¬
nius: Quam propter ecclesiȩ catholicȩ pacem scisma deserere. et ipsam pacẽ
catholicam honorissui quaestione turbare Quidenim laudabilius
et xp̃iane caritati commodatius: quam derelicta donatistarum uesana
superbia. Ita hereditate̾ xp̃i coherere: uttestimonid̃ humilitatis amore
probar&ur unitatis: Itaq quantum adipsum attin&: Sicut cum
gaudemus talem inuentum. ut quod ineius corde diuinus sermo aedificauit.

Expanded text:
etiam per fratrem tuum filium nostrum Maximianum ostendere inimicis eccleetiam per fratrem tuum filium nostrum Maximianum ostendere inimicis ecclesiae suae esse in uisceribus eius, qui non sua quaerant sed quae Iesu Christi. neque enim illud ministerium dispensationis mysteriorum dei uictus aliqua saeculari cupiditate deseruit, sed pacifica permotus pietate deposuit, ne propter eius honorem foeda et periculosa aut fortasse etiam perniciosa in membris Christi dissensio nasceretur. quid enim esset caecius et omni execratione dignius quam propter ecclesiae catholicae pacem schisma deserere et ipsam pacem catholicam honoris sui quaestione turbare? quid enim laudabilius et Christianae caritati commodatius quam derelicta Donatistarum uesana superbia ita hereditati Christi cohaerere, ut testimonium humilitatis amore probaretur unitatis? itaque, quantum ad ipsum adtinet, sicut eum gaudemus talem inuentum, ut, quod in eius corde diuinus sermo aedificauit,
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito dilectissimo digneq honorabili et suspiciendo filio
castorio. Aypius : Augustinus indño salutem. Molitu sest quidẽ
aduersarius xp̃ianorum. percarissimum atq dulcissimum filium nrm fra¬
tremtuum. catholicȩ matri quaeuos inhereditatem xp̃i. ab exheredata prae
cisione fugientes piosinu suscepit. periculosissimum scandalum commouere:
cupiens uidelic& serenitatem gaudiinr̃i quae nobis debono urãe conuersatio¬
nis obhosta est. foeda in nubilare tristitia. Sed dñsd snr misericors et mise¬
rator. consolans aflictos. Nutriens paruulos. curans infirmos. adhoc eum
aliquid posse permisit : utrem correctam multo amplius laetaremur: quam
dolebamus afflictam. Lon geest quippe gloriosius. episcopatus sarcinam propt̃
ecdesiae uitanda pericula deposuisse: quam propter regenda gubernacula
suscepisse. Ille quippe sehonorem si pacis ratio pater&ur digne accipere
potuisse demonstrat. qui acceptum nondefendit indigne. Volutergo ds̃

Expanded text:
omino merito dilectissimo, digneque honorabili et suscipiendo filio CASTORIO, ALYPIUS et AUGUSTINUS in Domino salutem. 1. Molitus est quidem adversarius Christianorum, per charissimum atque dulcissimum filium nostrum fratrem tuum, Catholiccisione fugientes pio sinu suscepit, periculosissimum scandalum commouere cupiens uidelicet serenitatem gaudii nostri, quae nobis de bono uestrae conuersationis oborta est, foeda innubilare tristitia. sed dominus deus noster misericors et miserator consolans afflictos, nutriens paruulos. curans infirmos ad hoc eum aliquid posse permisit, ut rem correctam multo amplius laetaremur, quam dolebamus afflictam. longe est quippe gloriosius episcopatus sarcinam propter ecclesiae uitanda pericula deposuisse quam propter regenda gubernacula suscepisse. ille quippe se honorem, si pacis ratio pateretur, digne accipere potuisse demonstrat, qui acceptum non defendit indigne. uoluit ergo deus
Abbreviated transcription (Latin):
uitam sed mortemesse deputandam: Nullomodo autem dubitauerim
de indoletua: quodista consuctudine donatistarum facillime te extrahes:
si religiosissime ipsam xp̃ianam pueri non parui penderis. Quam
in concussis enim documentorum firmamentis error ille conuincatur:
non magnumest etiamtardis ingenio. sitantum patienter atq intente.
audierint peruidere. Sed adsectandam in solitam rectitudinem. usitate
quasi familiaris peruersitatis uinculum abrumpere: maiorum uiriumest:
et nequaquam desperandum. adiuuante atq exhostante ipsodñ odõnro.
Degenerosa libestate atq plane uirili pectoretuo: INcoldmem tech̃idim̃¬

Expanded text:
uitam sed mortem esse deputandam. nullo modo autem dubitauerim uitam sed mortem esse deputandam. nullo modo autem dubitauerim de indole tua, quod ista consuetudine Donatistarum facillime te extrahes, si religiosissime ipsam Christianam puritatem non paruipenderis. quam inconcussis enim documentorum firmamentis error ille conuincatur, non magnum est etiam tardis ingenio, si tantum patienter atque intente audierint, peruidere. sed ad sectandam insolitam rectitudinem usitatae quasi familiaris peruersitatis uinculum abrumpere maiorum uirium est. et nequaquam desperandum adiuuante atque exhortante ipso domino deo nostro de generosa libertate atque plane uirili pectore tuo. incolumem te dom
Abbreviated transcription (Latin):
tibi oportumores inderis. te cumlegat ea quacpollicitus suncumtotum
fieriposse persenserit. Hocetiam exii& astua quamgrate acceperit. Tam
in prige atq acriter facere suadebit. Quantum autem tediligam salubrłus¬
q studiis inrerum diuinarum atq humanarum cognitione oblectariatq
exerceri uelim: Credo quod optime intellogas: caritatem officultae
mei sinonas pernaris : Spero in ipsa fide xp̃iana. et inmoribus iam ita
constitute per sonȩtuac congru is. taleste prouectus habiturum: ut
huius quam fumo ueluaporis temporalis quaeuitahumana dicitur ultimũ
diem. quemnulli mortalium euitare conceditur : uel auidus. uelsaecurus.
uel ceste non desperate sollicitus.oninuanitate erroris sed insoliditate
ueritatis expectes. Quam cestum est enim tibiuiuerete : Tamsit cestum
doctrina salutari. istam uitam quae in deliciis temporalibus agitur. inconpa¬

Expanded text:
tibi opportuniores uideris, tecum legat ea, quae pollicitus sum. cum . totum tibi opportuniores uideris, tecum legat ea, quae pollicitus sum. cum . totum fieri posse persenserit, hoc etiam eximietas tua quam grate acceperit, tam inpigre atque acriter facere suadebit. quantum autem te diligam salubribusque studiis in rerum diuinarum atque humanarum cognitione oblectari atque exerceri uelim, credo, quod optime intellegas. Caritatem officii mei si non aspernaris, spero in ipsa fide Christiana et in moribus iam ita constitutae personae tuae congruis tales te prouectus habiturum, ut huius fumi uel uaporis temporalis, quae uita humana dicitur, ultimum diem, quem nulli mortalium euitare conceditur, uel auidus uel securus uel certe non desperate sollicitus non in uanitate erroris sed in soliditate ueritatis expectes. quam certum est enim tibi uiuere te, tam sit certum doctrina salutari istam uitam, quae in deliciis temporalibus agitur, in compa
Abbreviated transcription (Latin):
mire :Remouendum abofficio presbiterii arbitratussum. timenseidem¬
ceps ecdesiamdi committere. Quodsifoste iudicibus ecclesiasticis
aliud uid&ur. quia sex ep̃is causam presbiteri terminare conciliostatu¬
tum est : committat illi quiuult ecdesiam suaecurae commissam : Egotalib
fateor quamlib& plebem committere timeo. praesestim quos nulla bona
fama defendit. Aithoceis posst ignosci: pesiquid perniciosus eruperit
languens in putem mihi EXPLICIT
omino eximio meritoq honorabili et lilectissimo filio cleri
Augustinus. Promissiei cituȩ uolun tatis in memor non sũ
Sed qm̃uistandarum eodesiarum adimneam pertinentium curam pecosita¬
te profectus sum. ncc perme ipse debitum continuo reddere potui : me
tibi tameꝵi diutius deberi uolui . quod poss& & mehabente redhiberi
Proinde carissimo filio presbytero. optato Delegiui. utesshoris quas

Expanded text:
mire, remouendum ab officio presbyterii arbitratus sum timens ei deimire, remouendum ab officio presbyterii arbitratus sum timens ei deinceps ecclesiam dei committere. quod si forte iudicibus ecclesiasticis aliud uidetur, quia sex episcopis causam presbyteri terminare concilio statutum est, committat illi, qui uult, ecclesiam suae curae commissam; ego talibus, fateor, quamlibet plebem committere timeo, praesertim quos nulla bona fama defendit, ut hoc eis possit ignosci, ne, si quid perniciosius eruperit, languens inputem mihi. LXVI. OMINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI ET DILECTISSIMO FILIO CELERI AUGUSTINUS. Promissi mei et tuae uoluntatis inmemor non sum. sed quoniam uisitandarum ecclesiarum ad meam pertinentium curam necessitate profectus sum, nec per me ipse debitum continuo reddere potui nec tibi tamen diutius deberi uolui, quod posset et me habente redhiberi. proinde carissimo filio presbytero Optato delegaui, ut eis horis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
futurus est UIII. Foaprelis. Hoc propter concilium insinuare curaui uene¬
rabilitatituȩ : quod &iam ipsȩ noncelaui. Sedei fideliter quid institutum ẽ&
aperui. Et intra annum causam suam si forte sibialiquid agendum putat
agere neglexerit: Deinceps eius uocem Nemoaudiat. Nos autem domine
bcatissime et uenerabiliter suscipiende pater. sihaec in dicia male conuersa¬
tionis dericorum. maxime cum fama non bonaeos coeperit comitari:
Non putauerimus eomodo uindicanda quo in concilio constitutum est.
Incipimus cogi eaquaesciri nompossunt uelle discutere: Et aut incesta
damnare. dutuere incognita praeterire. Eigo ceste presbiterum.
et quidie ieiunii quoeiusdem loci etiam ecdesia ieiunabat Alale faciens colle¬
gesuo eiusdem loci presbitero. apud famosam mulierem nullum secum cleri
et prandere etcenare ausus est. Etinuna domodor¬

Expanded text:
futurus est VIII Id. Aprilis. hoc propter concilium insinuare curaui uenefuturus est VIII Id. Aprilis. hoc propter concilium insinuare curaui uenerabilitati tuae, quod etiam ipsi non celaui, sed ei fideliter, quid institutum esset, aperui. et si intra annum causam suam, si forte sibi aliquid agendum putat, agere neglexerit, deinceps eius uocem nemo audiat. nos autem, domine beatissime et uenerabiliter suscipiende pater, si haec indicia malae conuersationis clericorum, maxime cum fama non bona eos coeperit comitari, non putauerimus nisi eo modo uindicanda, quo in concilio constitutum est, incipimus cogi ea, quae sciri non possunt, uelle discutere et aut incerta damnare aut uere incognita praeterire. ego certe presbyterum, ut qui die ieiunii, quo eiusdem loci etiam ecclesia ieiunabat, \'uale\' faciens collegae suo eiusdem loci presbytero apud famosam mulierem nullum secum clericum habens remanere et prandere et cenare ausus est et in una domo dor
Abbreviated transcription (Latin):
hora ferme quinta : Etcumsecum nullum dericum haberet ineodem fundo
restitisse : et apud quandam malȩ famȩ mulierem et prandidisse etcenasse et ini
uicina et in eadomomansisse. Inhuius autem iamquidam clericus noster
ipponiensis remotuserat: Et hodiste optime nouerat. Negare non potuit
Nam quaenegauit dõ dimisi: udicans quae occultare permissus non est.
Timuiei committere ecdesiam : praesestim interher&icorum circumlatrañ¬
tem rabiem constitutam. Et cum merogaret ut ad presbiterum fundi armẽ¬
nianensis in campo bullensi unde adnos deuenerat. causa eius insinuata litteras
darem. Nequid deillo atrocius suspicaretur. ut illic uiuat sifieri potest sineof¬
ficio presbiterii correctior: misericordia commotus feci. Haec autem me pre¬
cipue prudentietuȩ intimare oportebat: nealiqua tibi fallacia subriper&
Audiui autem causam eius. cumcentum dies essent addomificum paschȩ qui

Expanded text:
hora ferme quinta, et cum secum nullum clericum haberet, in eodem fundo hora ferme quinta, et cum secum nullum clericum haberet, in eodem fundo restitisse et apud quandam malae famae mulierem et prandisse et cenasse et in eadem domo mansisse. in huius autem hospitio iam quidam clericus noster Hipponiensis remotus erat; et hoc quia iste optime nouerat, negare non potuit, nam quae negauit, deo dimisi iudicans, quae occultare permissus non est. timui ei committere ecclesiam praesertim inter haereticorum circumlatrantium rabiem constitutam. et cum me rogaret, ut ad presbyterum fundi Armenianensis in campo Bullensi, unde ad nos deuenerat, causa eius insinuata litteras darem, ne quid de illo atrocius suspicaretur, ut illic uiuat, si fieri potest, sine officio presbyterii correctior, misericordia commotus feci. haec autem me praecipue prudentiae tuae intimare oportebat, ne aliqua tibi fallacia subreperet. Andiui autem causam eius, cum centum dies essent ad dominicum paschae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo et uenerabiliter suspiciendo patri & coñs
seni sanctippo. Augustinus indño salutem. Officiã debi¬
tã meritistuis salutans dignationemtuam tuisq me orationib ualde
commendans in sinuo prudenti&ue. habundantium quendam iN
funto ftrabonianensi pertnente ad curam ntam ordinatũ fuisse prbm.
Quitum nonambular& uias seruorumdĩ. Nonbonam famam haberecoeperat
Quiego conterritus. Nontamen temere aliquid credens. sedplane sollicitior
factus: operandedi si quomodo possem acdiliqua male conuersationis cius
cesta indicia puenire. Ac primo cõnperi cum pecuniam cuiusdam rustica¬
ni diuino a pude commendato iteruestisse : Itautnullam inde poss& pro¬
babilem reddere rationem. Deinde conuictus. atq confessusest: Dic ieiu¬
nii patalisdñi. quo etiam gippitana ecclesia sicut ceterae iciunabant. tamquã
perrecturus ad ecdesiam suam uale feciss& collegaesuȩ presbitero gyppitano

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO ET VENERABILITER SUSCIPIENDO PATRI ET CONSACERDOTI SENI XANTHIPPO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Officio debito meritis tuis salutans dignationem tuam tuisque me orationibus ualde commendans insinuo prudentiae tuae Abundantium quendam in fundo Strabonianensi pertinente ad curam nostram ordinatum fuisse presbyterum. qui cum non ambularet uias seruorum dei, non bonam famam habere coeperat. qua ego conterritus non tamen temere aliquid credens sed plane sollicitior factus operam dedi, si quo modo possem ad aliqua malae conuersationis eius certa indicia peruenire. ac primo comperi eum pecuniam cuiusdam rusticani diuino apud se commendato interuertisse, ita ut nullam inde posset probabilem reddere rationem. deinde conuictus atque confessus est die ieiunii natalis domini, quo etiam Gippitana ecclesia sicut ceterae ieiunabant, cum tamquam perrecturus ad ecclesiam suam <uale fecisset collegae suo presbytero Gippitano,
Abbreviated transcription (Latin):
illum fidelissimum uirum. hoc secundumm anicheos sapuisse iactatis.
Iactate. iactate. ut mensuram iouinian ꝑfectius impleatis. Nos
cum illohominedi. patient̃ ur̃a maledicta etconuitia sustinemus
Et tamen heresi arces uester pelagius fidem eapurissimum inscriptu¬
rissensum siclaudat ambrosii. utdicat neinimicum quidem ausũ
eẽ reprehendere. Quoergo progressi fueritis attendite. & uos
ab ausib iouiniani tandem aliquando cohibete. Quamuis ille
nimis laudando nuptias. scẽ illa s uirginitati adacquauit: et tamen
nuptiarum fructib ab utero &iam recentib xp̃msaluatorem etde
potestatediaboli redemptoremnecessarium non negauit. quoduos
negatis. It quia uobis procorum salutem quinon dum proseloqui
possunt et profidecatholicȩ fundamentis resistimus manicheos nos
ess uctatis. Sediamsequenta uideam nsiter s ancuors . uñ us

Expanded text:
illum fidelissimum uirum hoc secundum Manicheos sapuisse iactatis, illum fidelissimum uirum hoc secundum Manicheos sapuisse iactatis, iactate, iactate, ut mensuram Iouiniani perfectius inpleatis; nos cum illo homine dei patienter uestra maledicta et conuicia sustinemus. et tamen haeresiarches uester Pelagius fidem et purissimum in scripturis sensum sic laudat Ambrosii, ut dicat ne inimicum quidem ausum esse reprehendere. quo ergo progressi fueritis adtendite et uos ab ausibus Iouiniani tandem aliquando cohibete. quamuis ille nimis laudando nuptias sanctae illas uirginitati adaequauit et tamen nuptiarum fructibus ab utero etiam recentibus Christum saluatorem et de potestate diaboli redemptorem necessarium non negauit: quod uos negatis et, quia uobis pro eorum salute, qui nondum pro se loqui possunt, et pro fidei catholicae fundamentis resistimus, Manicheos nos esse iactatis. sed iam sequentia uideamus. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ delicti quia conceptus eius utriussexus commixtionis est expers:
Nullum autem hominum eẽ sinedelicto. quideilla commixtione
conceptus est. Namcius uerba istasunt. Ideo inquit etquas homo puni¬
uersa temptatus est̃. et in similitudinc hominum cuncta sustinuit: Seg
quia despũnatus abstmuit apcecato. Omniscnimhomomendax. &
nemosine peccato nisunusds: Seruatum estigitur in quic utex uiro
et muliere. id est pillam corporum commixtionem nemouideatur
experscẽdelicti. qui autem expersdelicti expersetiam huius mo¬
di conceptionis. Num quid &iam istum opelagiani eaclestiani¬
audebitis dicere manicheum. quod eum dicebat eẽ iouinianus he¬
reticus. contracuius impictatem uir ille sc̃s. etiam post pastum. per¬
manentem uirginitatem scãe mariȩ defendebat: Siergo illum
manicheum dicere non audetis. noscum in cãdem causa cãdem sententia
fidem catholicam defendamus. Curdicitis manicheos Aut siet

Expanded text:
esse delicti, quia conceptus eius utriusque sexus commixtionis est expers; esse delicti, quia conceptus eius utriusque sexus commixtionis est expers; nullum autem hominum esse sine delicto qui de illa commixtione conceptus sit. nam eius uerba ista sunt: \'ideo\', inquit, \'et quasi homo per uniuersa temptatus est et in similitudine hominum cuncta sustinuit, sed quia dem in eodem opere: seruatum est igitur, inquit, ut ex uiro et muliere, id est per illam corporum commixtionem, nemo uideatur expers esse delicti; qui autem expers delicti, expers etiam huiusmodi conceptionis. iaudebitis dicere Manicheum? quod eum dicebat esse Iouinianus haereticus, contra cuius inpietatem uir ille sanctus etiam post partum permanentem uirginitatem sanctae Mariae defendebat. si ergo illum Manicheum dicere non audetis, nos, cum in eadem causa eadem sententia fidem catholicam defendamus, cur dicitis Manicheos? aut si et
Abbreviated transcription (Latin):
Sedsa dhungit etdicit. perquidigitur subdiabolo sunt quos d̃ fecit
turam: De inde nrae responsioni suam referens: Sedut non po¬
test inquit sinc sexib fetus. ita nec sine uoluntate delictum: Ita ue¬
ro ita est. Sicenim ꝑ unum hominem peccatũ intrauit in mundũ
et ꝑpeccatum mors. ita et in omnes homines ꝑtransut. inquo omnes
peccauerunt: Perunius illius uoluntatem malam. omnes in co
peccauerunt. quando omnes. ille. unus fuerunt de quo propterea
singuli peccatum originale traxerunt. Dicisenim inquit. ideo
illo scc̃ subdiabulo qui a desexus utriusq commixtione nascuntur
Dicoplane propter delictũ eoseẽ subdiabolo: Ideo autem exper¬
tes non essedelicti. quiade illa cammixtione suntnati. quaesine
pudenda libidine non potest etiam quod honestum est operari
Dixithoc &i ambatissimȩ memoriȩ ambrosius eclesiae mediola

Expanded text:
Sed adiungit et dicit: 'per quid igitur sub diabolo sunt, quos deus fecit?Sed adiungit et dicit: 'per quid igitur sub diabolo sunt, quos deus fecit?turam\'. deinde nostrae responsioni suam referens \'sed ut non potest\', inquit, \'sine sexibus esse fetus, ita nec sine uoluntate delictum\'. ita uero, ita est; sic enim per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt. per unius illius uoluntatem malam omnes in eo peccauerunt, quando omnes ille unus fuerunt, de quo propterea singuli peccatum originale traxerunt. \'dicis enim\', inquit, 'ideo illos esse sub diabolo, quia de sexus utriusque commixtione nascuntur\'. dico plane propter delictum eos esse sub diabolo; ideo autem expertes non esse delicti, quia de illa commixtione sunt nati, quae sine pudenda libidine non potest etiam quod honestum est operari. dixit hoc etiam beatissimae memoriae Ambrosius ecclesiae Mediolan
Abbreviated transcription (Latin):
qui adñs homo non ꝑipsam adhominesuenit. Vndedicit etiã ipse
Ecceuenit princeps huiusmundi. et in me nihil inuenit. Nihilutiq
peccati : Nec quod anascente trahitur. necqd auiuente additir
Hanciste noluit nominare in his omnib: quac com memorauit natu¬
ralib bonis. dequa etiamnuptiae confunduntur quaede hisbonis
omnib: gloriantur. Namquare illud opusconiugatorũ subtrahi¬
tur etabsconditur etiã oculis filiorũ. nisiquia non possunt eẽ in lau¬
danda commixtione pudenda sinelibidine. Dehac erubuerunt¬
&iam qui primi pudenda texerunt quaeprius pudenda non fuer̃
post inabeedientiamsuam. inobocdentianemobauist esim ex
pesiac esubuit et uamistelauclatori Commemor du nomoreaitũ
duica sitatem: cominemorauit commixtionem. comine morauit
fecunditatem: Illam uero commemorare uereeundatu s est uNe
mirum sipud&& laudantes quo diudemus ipsos pudere generantes

Expanded text:
quia dominus homo non per ipsam ad homines uenit. unde dicit etiam ipse: quia dominus homo non per ipsam ad homines uenit. unde dicit etiam ipse: ecce uenit princeps huius mundi, et in me nihil inuenit: nihil utique peccati, nec quod a nascente trahitur nec quod a uiuente additur. hanc iste noluit nominare in his omnibus, quae commemorauit, naturalibus bonis, de qua etiam nuptiae confunduntur, quae de his bonis omnibus gloriantur. nam quare illud opus coniugatorum subtrahitur et absconditur etiam oculis filiorum, nisi quia non possunt esse in laudanda commixtione sine pudenda libidine? de hac erubuerunt etiam qui primi pudenda texerunt, quae prius pudenda non fuerunt, post inoboedientiam suam inoboedientia membra senserunt. de hac erubuit etiam iste laudator; commemorauit enim sexuum diuersitatem, commemorauit commixtionem, commemorauit fecunditatem, illam uero commemorare uerecundatus est. nec mirum, si pudet laudantes, quod uidemus ipsos pudere generantes.
Abbreviated transcription (Latin):
qdisin pelin qu& homo pautrem etmatrẽ &adhȩrebit uxori & crunt
duo incarncuna. Uox diest creseite & miltiplicamini & replett terrã
Anfostripsam fecunditatem Sedipsa est instituti causa conugi¬
Uli desigitur quem ad modum nos interrog&. quid suũ diaboluis cog¬
noscat insexib ꝑquod subillo sint quide parentib qualib cum que
nascuntur . nisirenascantur in xp̃o. Vtrum di uersitatem sexuum di¬
camus ad diabolum ꝑtinere : an commixcionẽ. an ipsam fecundita¬
tem: Respondemus itaq: nihilhorum: Quia et diuersitas sexuum
ꝑtinet aduasa gignentiũ. etutriusq commixtio adseminationẽ ꝑti¬
n& filiorum. ctipsa sicunditas adbenedictionem ꝑtinet nuptiarũ:
Haec autẽ omnia ex dõ. Sediste in hisomnib: noluit nomina re
concupiscentiam carnis. quae nonest apatre. sed exmundo est. cu¬
iusmundi princeps dictus ẽ diabolus. qui eam indño non inuenit.

Expanded text:
dei est: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori et erunt dei est: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori et erunt duo in carne una; uox dei est: crescite et multiplicamini et replete terram. an forte ipsam fecunditatem? sed ipsa est instituti causa coniugii\'. Vides igitur quemadmodum nos interroget, quid suum diabolus cognoscat in sexibus, per quod sub illo sint, qui de parentibus qualibuscumque nascuntur, nisi renascantur in Christo, utrum diuersitatem sexuum dicamus ad diabolum pertinere an commixtionem an ipsam fecunditatem. respondemus itaque: nihil horum, quia et diuersitas sexuum pertinet ad uasa gignentium et utriusque commixtio ad seminationem pertinet filiorum et ipsa fecunditas ad benedictionem pertinet nuptiarum. haec autem omnia ex deo. sed iste in his omnibus noluit nominare concupiscentiam carnis, quae non est a patre, sed ex mundo est, cuius mundi princeps dictus est diabolus, qui eam in domino non inuenit,
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam hoc cẽ catholicũ confitemur. Et quodde inde subiungit. Sugias
in quit nonnisi ꝑsexum fecus. nonnis ꝑcorpussexus. non nisi ꝑdm̃corp
Quis ambigat fecunditatẽ dõ iurc reputari Posthaecquaeueraciter
et catholice dicta sunt immo indiuinis libris ueraciter scripta. Non autẽ
abistocatholice dicta sunt. quia nonintentione catholici pectoris dictas
Iam propt̃ quoddix̃ pelagiana etcelestiana heresis incipit introduci
Namq attende qđ sequitur. Tuueroin quit qui dicis eos quideparentib
inxp̃o: Ostendeergo nunc quid suũ diabolds cognoscat insexib per
quod fructũ corũ ut dicisiure possideat. Diuersitatem sexuum¬
Senbiauincor porb est quacds fecit comiixtionc̃ Sed nonminus
benedictionis quam institutionĩs priulegio uindicantur : Voyient

Expanded text:
etiam hoc esse catholicum confitemur et quod deinde subiungit. \'si igitur\', etiam hoc esse catholicum confitemur et quod deinde subiungit. \'si igitur\', inquit, \'nonnisi per sexum fetus, nonnisi per corpus sexus, nonnisi per deum corpus, quis ambigat fecunditatem deo iure reputari?\' Post haec, quae ueraciter et catholice dicta sunt, immo in diuinis libris ueraciter scripta, non autem ab isto catholice dicta sunt, quia non intentione catholici pectoris dicta sunt, iam propter quod ea dixit, Pelagiana et Caelestiana haeresis incipit introduci. namque adtende quod sequitur. \'tu uero\', inquit, \'qui dicis: "eos qui de parentibsi renascantur in Christo", ostende ergo nunc, quid suum diabolus cognoscat in sexibus, per quod fructum eorum, ut dicis, iure possideat. diuersitatem sexuumsed haec in corporibus est, quae deus fecit. commixtionem? sed non minus benedictionis quam institutionis priuilegio uindicatur. uox enim
Abbreviated transcription (Latin):
tencatur. Nec euȩ nom̃ ut appellarctur uita dñsinposuit sed maritus:
Sic enimlegitur. Et uocauit adam nom̃ uxorissuę uita. qm̃ ipsa est
mat̃ omniũ uiuentiũ. Sedhoc fostassisita intellexerit utdsꝑadam no¬
men illud eue in posuisẽ credatur. tamquã pproph&iã. Nam in hoc
Q danbis erene longim est etuscepto operinouneces sari ant edicdomsẽ
mattem etadherebit ux orisuẽ. eteruntduo incarne unen. Quodtaiõ
prima inquit appellatione cuioperi parata c& ostendit . &dixit
Crescite et multiplicamini etreplete terram. Quisenim nr̃mncgat ad
opus pariendi ad ñodõ creatorc omniũ bonorũ bono preparatã fuisse
tor & seminȩ conuenientia generationib: membra formauit & gigni
corpora decorporib ordinauit. Quorum tam̃ efficiente potentia ope¬
rationis interuenit omneqđ est ea administrans uistute qua condidit

Expanded text:
teneatur. nec Euae nomen, ut appellaretur uita, deus inposuit, sed maritus. teneatur. nec Euae nomen, ut appellaretur uita, deus inposuit, sed maritus. sic enim legitur: et uocauit Adam nomen uxoris suae uita, quoniam ipsa mater est omnium uiuentium. sed hoc fortassis ita intellexerit, ut deus per Adam nomen illud Euae inposuisse credatur tamquam per prophetiam. nam in hoc,  disserere longum est, et suscepto operi non necessarium. Nam et patrem, et adhaerebit uxori suae; et erunt duo in carne una. Quod tamen prima>, inquit,, 'appellatione, cui operi parata esset, ostendit et dixit: crescite et multiplicamini et replete terram\'. quis enim nostrum negat ad opus pariendi a domino deo creatore omnium bonorum bono praeparatam fuisse tor et feminae conuenientia generationibus membra formauit et gigni corpora de corporibus ordinauit, quorum tamen efficientiae potentia operationis interuenit, omne quod est ea administrans uirtute, qua condidit\'.
Abbreviated transcription (Latin):
tra eo sinquit quinuptias damnat & fructuscorum diabolo adsignant
Nonigitur contranos. quineq nuptias damnamus. qua setiã in ordi¬
nesuo debita p̃dicationclaudamus. Nec carũ fructus diabolo adig¬
namus Fructus quippe nuptiarũ hominess̃ qui ordinate indege¬
nerantur: non peccata cumquib nascuntur. Necideo s̃ homines
subdiabolo quia hominess̃. ubis fructus nuptiarũ: sed quia peccatores
s̃. ubi est propagouitiorum. Diabolusenim culpae auctor est Non
nature. Attende c&era quib seexistimat aduersus nos hoc premis¬
sotitulo consonare. Osinquitquiadam exlimofuerat fabricatus.
euamconstruxit ecosta. etdixit. Haecuocabitur uita. qm̃ mater est
omniũ uiuentiũ. Nonquidem ita scriptum est Sedquidadnos
Solet enim accidere ut memoria fallat inuerbis. dum tam̃ sententia

Expanded text:
tra eos\', inquit, \'qui nuptias damnant et fructus earum diabolo adsignant\'. tra eos\', inquit, \'qui nuptias damnant et fructus earum diabolo adsignant\'. non igitur contra nos, qui neque nuptias damnamus, quas etiam in ordine suo debita praedicatione laudamus, nec earum fructus diabolo adsignamus; fructus quippe nuptiarum homines sunt, qui ordinate inde generantur, non peccata, cum quibus nascuntur. nec ideo sunt homines sub diabolo, quia homines sunt, ubi sunt fructus nuptiarum, sed quia peccatores sunt, ubi est propago uitiorum; diabolus enim culpae auctor est, non naturae. Adtende cetera, quibus se existimat aduersus nos hoc praemisso titulo consonare. \'deus\', inquit, \'qui Adam ex limo fuerat fabricatus, Euam construxit e costa et dixit: haec uocabitur uita, quoniam mater est omnium uiuentium\'. non quidem ita scriptum est, sed quid ad nos? solet enim accidere, ut memoria fallat in uerbis, dum tamen sententia
Abbreviated transcription (Latin):
salton pauer& ignauia. quamperir& audacia. Videamus & cetera
quae conectit. Sed quid faciam utrum singulacius proponam quibus
respondeam. aneis pt̃missis quaecatholica fides contin&. ea sola ꝑ tractẽ
atq confutem. in quib: a tramite ueritatis ex orbitat. &heresimpelagi¬
anam umquã uenenosa uirgulta frutfib catholicis conatur inserere:
Noo quide mceste breuus est̃. Scgospiciendum arbitror: nequisquã
bbromcolecto  nonleti somnib quacabillo dictas exstim&& camc
piepone re nolunon tra quibista cuspendent & exquib quasi conse¬
quenter uera et̃ mnonstrantur quaefalsa redarguo: Nonitaq pige¬
at utraq huic opusculo nr̃o indita. et eascilc& quacilledix . etca que
ipse respondeo uniuersa attendere & considerare lectorem: quȩ se¬
cuntur ergoitap̃ notauit quituae dilectioni castulam misit: Con¬

Expanded text:
saltem paueret ignauia quam periret audacia! Videamus et cetera saltem paueret ignauia quam periret audacia! Videamus et cetera quae conectit. sed quid faciam? utrum singula eius proponam, quibus respondeam, an eis praetermissis, quae catholica fides continet, ea sola pertractem atque confutem, in quibus a tramite ueritatis exorbitat et haeresim Pelagianam tamquam uenenosa uirgulta fruticibus catholicis conatur inserere? hoc quidem certe breuius est. sed prospiciendum arbitror, ne quisquam libro meo lecto et non lectis omnibus, quae ab illo dicta sunt, existimet ea me proponere noluisse, ex quibus ista eius pendent et ex quibus quasi consequenter uera esse monstrantur, quae falsa redarguo. non itaque pigeat utraque huic opusculo nostro indita, et ea scilicet, quae ille dixit, et ea, quae ipse respondeo, uniuersa adtendere et considerare lectorem. Quae sequuntur ergo, ita praenotauit qui tuae dilectioni chartulam misit: \'con
Abbreviated transcription (Latin):
hoe manicheus quidem naturã humanã detestabiliter uituperat. Sed
tucrudedit laudas: Quicumq enimtibi crediderint laudatori. in¬
fantes suos nonofferent saluatori. Tam scelerata sententia quidtibi
prodest non metuere quid tibi fit ut salubriter metuas. Ett chominẽ
facis ẽẽ non bestiam quae circumdatur pennis utcogatur in retia.
Opuserat utucritatem teneres eiusq studio nontimeres: Nunc uero
ita nontimes ut sitimeres cuaderes potius retia maligna. quam incur¬
reres: Matercatholica teid eo terr&. quia et tibi et aliis tetim&
et siꝑfiliossuos inaliquapotestate positosagit ut timeas. Nonidagit
crudelitate sed caritate. Tuautem uir fostissimustimere homines ig¬
nauumputas : dm̃ ergotime et noli antiqua fidei catholicȩ fundam̃ta
conaritanta obstinatione subuestere. Quam quã iste tuus animus ani¬
mosus ut inam saltm in haccausa homines timer&. Vt inam inquam

Expanded text:
hoc Manicheus quidem naturam humanam detestabiliter uituperat, sed hoc Manicheus quidem naturam humanam detestabiliter uituperat, sed tu crudeliter laudas. quicumque enim tibi crediderint laudatori, infantes suos non offerent saluatori. tam scelerata sentienti quid tibi prodest non metuere quod tibi fit, ut salubriter metuas, et te hominem facis esse, non bestiam, quae circumdatur pennis, ut cogatur in retia? opus erat, ut ueritatem teneres eiusque studio non timeres; nunc uero ita non times, ut, si timeres, euaderes potius retia maligna quam incurreres. mater catholica te ideo terret, quia et tibi et aliis a te timet, et si per filios suos in aliqua potestate positos agit ut timeas, non id agit crudelitate, sed caritate. tu autem uir fortissimus timere homines ignauum putas. deum ergo time et noli antiqua fidei catholicae fundamenta conari tanta obstinatione subuertere. quamquam iste tuus animus animosus utinam saltem in hac causa homines timeret, utinam, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
in illa necessariam ętate medicinam. Agnosce igitur intuo dogma¬
te nomentuũ. et catholicis aquib confutaris desine obicere & dog¬
ma et nom̃ alienum. Namueritas utrosq redarguit. & manicheos
ctuos: Manicheis enimdicit: non legistis. quia qui abinitio fecit
hominẽ. masculũ et feminam fecit eos etdixit. Propt̃hoc re¬
linqu& homo patrem et matrem. et adhȩrebit uxorisue eterunt
duo in carneuna : Itaq: iam non sunt duo sedunacaro. Qđ ergo
ds̃ coniunxit homo non separ&. Ita quippe ostendit ethominum
conditorem. et coniugum copulatorem dm̃: aduersus maniche¬
os quiutrumq horumnegant. Vobis autẽ dicit. Uenit filius
noncienisfi Istiner perierant. etsalunatisunt uadeadmaunes
neuacbistuis tibi prescrbimur: non est opussanis medieus secmaletia¬
bentibus usta fitut manicheus quihomini commixtã dieit cẽ naturã
ala udit inde saltam saluari axp̃o animambonã. Tuuero inpar¬

Expanded text:
 necessariam in illa aetate medicinam. agnosce igitur in tuo dogma necessariam in illa aetate medicinam. agnosce igitur in tuo dogmate nomen tuum et catholicis, a quibus confutaris, desine obicere et dogma et nomen alienum; nam ueritas utrosque redarguit, et Manicheos et uos. Manicheis enim dicit: non legistis quia qui ab initio fecit hominem masculum et feminam fecit eos? et dixit: propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaereduo in carne una. itaque iam non sunt duo, sed una caro. quod ergo deus coniunxit, homo non separet. ita quippe ostendit et hominum conditorem et coniugum copulatorem deum aduersus Manicheos, qui utrumque horum negant. uobis autem dicit: uenit filius non uenisti — isti nec perierant et salui nati sunt — uade ad maiores; de uerbis tuis tibi praescribimus: non est opus sanis medicus, sed male habentibus. ita fit, ut Manicheus, qui homini commixtam dicit esse naturam malam, uelit inde saltem saluari a Christo animam bonam; tu uero in par
Abbreviated transcription (Latin):
quã ada gendam bonũ sinc adutorio dĩ. et noneruipariulos
a potestate tenebrarum. et sic tranferri inregnũ d̃. Hoc uos di¬
citis hincestis celestiani eepelagiani: quidobtendis ad fallendũ
communis dogmatis ccgmen ut operias propriumerimen. un¬
de uobis inditumest nomen : atq utnefario uocabulo terrtas in¬
peritos. dicis Neigitur uocentur heretici fiunt manichei Au¬
diergobreuiter quidinistaquestione uersetur. Catholici di¬
cunt humanamnaturã acreatoredõbono conditambonã. Sed
peccato uiciatam . Xp̃omedico indigere. Manichei dicunt hu¬
manã naturam non adõ conditam bonã. peccatoq uitiatam. sed
ab et̃narum principe tenebrarum decommixtione duarũnatura¬
rũ quae semꝑ fuerunt. un abona et una mala hominẽ creatũ. Pe¬
lagiani etcelestiani dicunt naturã humanã abonodõ conditam̃
bonã. Sed ita eẽ innascentib paruulissanam ut xp̃inon habeant¬

Expanded text:
quam ad agendum bonum sine adiutorio dei et non erui paruulos quam ad agendum bonum sine adiutorio dei et non erui paruulos a potestate tenebrarum et sic transferri in regnum dei, hoc uos dicitis, hinc estis Caelestiani et Pelagiani. quid obtendis ad fallendum communis dogmatis tegmen, ut operias proprium crimen, unde uobis inditum est nomen? atque ut nefario uocabulo terreas inperitos, dicis: \'ne igitur uocentur haeretici, fiunt Manichei\'. Audi ergo breuiter, quid in ista quaestione uersetur. catholici dicunt humanam naturam a creatore deo bono conditam bonam, sed peccato uitiatam Christo medico indigere; Manichei dicunt humanam naturam non a deo conditam bonam peccatoque uitiatam, sed ab aeternarum principe tenebrarum de commixtione duarum naturarum, quae semper fuerunt, una bona et una mala, hominem creatum; Pelagiani et Caelestiani dicunt naturam humanam a bono deo conditam bonam, sed ita esse in nascentibus paruulis sanam, ut Christi non habeant
Abbreviated transcription (Latin):
in condemnationẽ. quorum non fuerit renascentium liberator. Ipse
quippedictus est figulus excademmasa faciens aliuduas in honorem
secundum miseri cordiam. aliud in contumeliam secundũ iudicium: cui
cantat ecclesiam misericordiam et iudicium: Nonitaq sicutteatq
alios fallensloqueris. si quis autliberũ in hominib: arbitrium autdm̃
ec̃ nascentium conditorem dixerit celestianus & pelagianus uocatur.
Ista quippe catholica fidesdicit. Sesiquis ad colendum rectedm̃ sine
ipsius adiutorio dicit eẽ in hominib liberũ arbitriũ. Etquisquis ita
dicit dm̃nascentiũ conditorem ut paruulorũ neg& a potestate diabo¬
liredemptorem: ipse pelagianus eacelestianus uocatur. Liberũ itaq
arbitrium in hominib: eẽ & dm̃ eẽ nascentiũ conditorem. utriq
dicimus: ponhine estis celestiani et pclagiani. Liberũ autẽ cẽ quẽ¬

Expanded text:
in condemnationem, quorum non fuerit renascentium liberator. Ipse in condemnationem, quorum non fuerit renascentium liberator. Ipse quippe dictus est figulus, ex eadem massa faciens aliud vas in honorem secundum misericordiam, aliud in contumeliam secundum judicium : cui cantat Ecclesia, Misericordiam et judicium . Non itaque sicut te atque alios fallens loqueris, « Si quis aut liberum in hominibus arbitrium, aut Deum esse nascentium conditorem dixerit, Caelestianus et Pelagianus uocatur\' — ista quippe catholica fides dicit — sed si quis ad colendum recte deum sine ipsius adiutorio dicit esse in hominibus liberum arbitrium et quisquis ita dicit deum nascentium conditorem, ut paruulorum neget a potestate diaboli redemptorem, ipse Pelagianus et Caelestianus uocatur. liberum itaque arbitrium in hominibus esse et deum esse nascentium conditorem utrique dicimus, non hinc estis Caelestiani et Pelagiani; liberum autem esse quem
Abbreviated transcription (Latin):
gianus uocatur. Neigitur uocentur heretici. fiunt manichei
itdumfalsamuerentur in famiam. uerumcrimen in currunt: Instar ft¬
rarum quacer cumdantur pennis ut cogantur inretia: Nuib qmde¬
est ratio inuerum exitium uana formidine contruduntur. Nonest
ita ueloqueris quicumq istadxisti. non estita. multum falleris uelfal¬
lerc meditaris: Nonliberum negamus arbitrium. sedsiuos filius libera¬
uerat aicueritas. tunc uere liberieritis. Huncuosinuidecis liberatorẽ
quib: captiuis uanam tribuistis libestatẽ. A quo enim quis deuictus est.
sicut dicit scriptura. huic seruus addictus est Necquisquã nisi ꝑgra¬
tiam liberatoris isto soluitur uinculo seruitutis. a quo est hominum
nullus immunis. Perunum quippe hominẽ peccatũ intrauit in mun¬
dũ. et ꝑpeccatum mors. et ita in omnes homines ꝑtransiit in quo omnes
peccauerunt. Sic est ergods nascentiũ conditor. ut omnes exeant

Expanded text:
gianus uocatur. ne igitur uocentur haeretici, fiunt Manichei gianus uocatur. ne igitur uocentur haeretici, fiunt Manichei t dum falsam uerentur infamiam, uerum crimen incurrunt instar ferarum, quae circumdantur pennis, ut cogantur in retia, quibus quoniam deest ratio in uerum exitium uana formidine contruduntur\'. Non est ita ut loqueris, quicumque ista dixisti, non est ita; multum falleris uel fallere meditaris. non liberum negamus arbitrium, sed, si uos filius liberauerit, ait ueritas, tunc uere liberi eritis. hunc uos inuidetis liberatorem, quibus captiuis uanam tribuistis libertatem. a quo enim quis deuictus est, sicut dicit scriptura, huic seruus addictus est nec quisquam nisi per gratiam liberatoris isto soluitur uinculo seruitutis, a quo est hominum nullus immunis; per unum quippe hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo opeccaverunt . Sic est ergo Deus nascentium conditor, ut omnes ex uno eant
Abbreviated transcription (Latin):
alicubi mediis detraccissententias interrumper&. alicubi extremis
non additis decustar&. et curhoc fecerit sufficienter ostenderim.
Nunc adea quaesicut uoluit nr̃a proposuit. quae sua opposuerit
uideamus. Secuntur enim iam uerbacius et sicut iste insinuauit
quitibi castulammisit. priusaliquid deprefatione conscripsit pro¬
culdubio librorum illorũ dequib pauca decerpsit. Id autẽ ita
sese hab&. Doctores inquit nr̃i temporis frat̾ beatissime. et nefa¬
riȩ quacadhuc feru& seditionis auctores. Ad hominũ quorũ sc̃is stu¬
diis uruntur contumeliis et exitium decreuerunt ꝑruinã totius
ecclesiae ꝑuenire: Non intellegentes quantũ his contulerint hono¬
ris quorumostenderunt gloriam: Nam sicũ catholica religione
non potuisse conuelli: namsiquis aut liberũ in hominib: arbitrium
autdm̃ eẽ nascentium conditorem dixerit. cęlestianus et pela¬

Expanded text:
alicubi mediis detractis sententias interrumperet, alicubi extremis alicubi mediis detractis sententias interrumperet, alicubi extremis non additis decurtaret, et cur hoc fecerit sufficienter ostenderim. Nunc ad ea, quae sicut uoluit nostra proposuit, quae sua opposuerit uideamus. sequuntur enim iam uerba eius et, sicut iste insinuauit, qui tibi chartulam misit, prius aliquid de praefatione conscripsit procul dubio librorum illorum de quibus pauca decerpsit. id autem ita sese habet: \'doctores\\ inquit, \'nostri temporis, frater beatissime, et nefariae quae adhuc feruet seditionis auctores ad hominum, quorum sanctis studiis uruntur, contumelias et exitium decreuerunt per ruinam totius ecclesiae peruenire non intellegentes quantum his contulerint honoris, quorum ostenderunt gloriam nisi cum catholica religione non potuisse conuelli. nam si quis aut liberum in hominibus arbitrium aut deum esse nascentium conditorem dixerit, Caelestianus et Pela