comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gradu incipientes. qualẽ oporteat eũ ẽẽ qͥ in ep̃m
ẽ ordinandꝰ. diligent̃ inuestigemꝰ. apłi regulam
secuti. quã in huiꝰ modi re. timotheo ⁊ tito sebit
dicens. Oportet ep̃m ẽẽ in rep̃hensibilẽ. idest ñ
obnoxiũ rep̃hensioni. Hoc ad timotheum. Ad
titũ aut̃. oportet ep̃m eẽ sine cͥmine. qd̾ ut iero

Expanded text:
radu incipientes, qualem oporteat eum esse, qui in episcopum est ordinandus, diligenter investigemus, Apostoli regulam secuti, quam in hujusmodi re Timotheo et Tito scribit dicens: Oportet episcopum irreprehensibilem esse: id est, non obnoxium reprehensioni. Hoc ad Timotheum. Ad Titum autem: Oportet episcopum sine crimine esse: quo
Abbreviated transcription (Latin):
bexordio conditionis humanȩ nec carnibus
uescebamur. nec dabamꝰ repudiũ. nec p̃putia a nob̾
eripiebant᷑ insignũ. hoc cursu ad diluuiũ usq ꝑ-¬
uenimꝰ. Post diluuiũ aut̃ cũ datione legis quã im¬
plere nullus potuit. carnes ingeste st̃ aduescen¬
dũ. ⁊ repudii ꝯcessa duricia. ⁊ cutellus circũcisio¬
nis ẽ appositꝰ. quasi dei munꝰ plus in nob̾ creaue¬
rit quã necesse ẽ. Post quã aut̃ xp̃c uenit infine
tempoꝵ. ⁊ i. reuelat ad.a. id est extremitatẽ
retraxit ad pͥncipiũ. nec repudiũ nobis dare per¬
mittit᷑. ne circũcidim᷑ nec comedimꝰ carnes dicente¬

Expanded text:
exordio conditionis humanae nec carnibus escebamur, nec dabamus repudium, nec praeputia nobis eripiebantur in signum. Hoc cursu ad diluvium usque pervenimus. Post diluvium autem cum datione legis, quam implere nullus potuit, carnes ingestae sunt ad vescendum, et repudia concessa duritiae, et cultellus circumcisionis appositus, quasi Dei manus plus in nobis creaverit quam necesse est. Postquam autem Christus venit in fine temporum, et Ω revolvit ad Α, et extremitatem retraxit ad principium, nec repudium nobis dare permittitur, nec circumcidimur, nec comedim
Abbreviated transcription (Latin):
Item zepherinꝰ. Preceptũ ẽ gͦ in antiquis statutis.
pere.⁊ pͥmo sua om̃a eis reddi. ⁊ demũ siquis eos iu¬
ste accusare uoluerit. ȩquo ꝑiculo facere. Iudices
ẽẽ decernentes. ep̃os recta sapientes ⁊ in eccła ꝯue¬
nientes ubi testes ẽẽnt singuloꝵ qui opp̃ssi uide¬
bant᷑. nec pͥus eos respondere. quã omĩa sua eis &
eccłiis eoꝵ legib integerrime restituantur.
Iua aut̃ pena feriendi sunt. qͥ in accusatione de¬
ficiunt: canonũ censura diffinit. Penã enĩ illati
cͥminis cũ dispendio existimationis excipient.
Unde gelasius p̃p

Expanded text:
i vetet. Praeceptum est ergo in antiquis statutis, pere, et primo sua omnia eis reddi, et tum demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere judices esse decernentes, episcopos recte sapientes, et in ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi videbantur: nec prius eos respondere debere quam omnia sua eis et ecclesiis eorum legibus integerrime restituantur.ua autem poena feriendi sint qui in accusatione deficiunt, canonum censura definit. Poenam enim illati criminis cum dispendio existimationis accipient. Unde Caius Pap
Abbreviated transcription (Latin):
ex debet furta cohib̾e. adult̾ia punire. ĩpios de t̾ra ꝑ¬
dere. parricidas ⁊ ꝑiuros ñ sine uiuẽ filios suos ñ sinẽ

Expanded text:
ex debet furta cohibere, adulteria punire, impios de terra perdere, parricidas et perjuros non sinere vivere, filios suos non sinere
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiones de reb eccłȩ diffinisse aliqͣ dinoscunt᷑.
ñ ex die quo talia scribendo decreuerunt s ex quo
talia moriendo diffinita reliquer̃ supputatiõis or¬
do substabit. Nusquã ⁊ enĩ pot̾ ad tͥt̾niũ tp̃ris ꝑtinẽ
uita irrite udicantis. qr statꝰ ꝯtractuũ ñ sũpsit¬
initia ab origine equitatis. tẽ ea quȩ in bñ

Expanded text:
sanctiones de rebus ecclesiae defuisse aliquid dignoscitur, non ex die quo talia scribendo decrevit, sed ex quo talia moriendo definita reliquit supputationis ordo substabit, nusquam enim ad triennium temporis pertinebit vita irrite judicantis, quia status contractuum initi
Abbreviated transcription (Latin):
caritas q̃ p̃dicanda ẽ. ⁊ p̃cipue diligenda ac fouenda.
apłicȩ traditioĩs nũꝗͣ errasse ꝓbat᷑. nec ħeticis no-¬
uitatib dep̃uanda succubuit. S ut in exordionor.¬
manȩ eccłȩ omnẽ ħesim destruit. nullã fouet.

Expanded text:
aritas, quae praedicanda est et praecipue diligenda ac fovenda, apostolicae traditionis nunquam errasse probatur, nec haereticis novitatibus depravata succubuit, sed, ut in exordio normanae ecclesiae omnem haeresim destruit, nullam fovet.
Abbreviated transcription (Latin):
ferro. fuste. lapidib morsib. multos nocuisse.
quos dã ⁊ occidisse: captos aut̃ industria ⁊ iudicuis
oblatos minime reos factos. eo ꝙ ñ uoluntate. s
impellente ui nescio qua ħ gesser̃ nescientes. & mͦ
enĩ reus ꝯstituit᷑. qͥ nescit ꝗ fecĩt: Itẽ amb̾ in ex¬

Expanded text:
ferro fuste lapidibus morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse; captos autem industria et iudiciis oblatos minime reos factos, eo quod non uoluntate, sed inpellente ui nescio qua haec gesserint nescientes, quo modo enim reus constituitur, qui nescit quid fecerit? ita e
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmunicari deb̾e. cum ad synodũ canonice
uocatꝰ uenire ꝯtemnit. aut si postquã illie ue¬
nerit sacerdotalib respuit obȩdire p̃ceptis aut
si ante finitam cause suȩ examinationẽ a syno
p̃misse auctoritates loquunt᷑. ñ de in iuste sus¬
pensis. Qd̃ aut̃ in iustȩ sententiȩ parendũ ñ sit:
multis auetoritatib ꝓbatur. Quaꝵ pͥma ẽ illa

Expanded text:
excommunicari debere, quum ad synodum canonice vocatus venire contemnit, aut si post, quam illuc venerit, sacerdotalibus respuit obedire praeceptis, aut si ante finitam causae suae examinationem a synodpraemissae auctoritates loquuntur, non de injuste suspensis. Quod autem injustae sententiae parendum non sit, multis auctoritatibus probatur. Quarum prima est illa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ad ep̃atꝰ ꝓuehendꝰ ẽ gradũ modis oibꝰ psalteriũ
nosse. ut ex hoc etiã oĩs clerus qͥ sub ipso fuerit ita
moneat᷑ ⁊ ĩbuat᷑. Inqͥrat᷑ aut̃ ⁊ ĩbuat᷑ dilig̃nt̃ a met᷑politaõ.
si inꝓm̾tu habeat legẽ scrutabilit̾ ⁊ ñ transitoriȩ.
ta ꝯuersari. ⁊ docẽ ppłm sͥ comissũ. Substantia enĩ
sũmi saẽdotii nr̃i. st̃ eloquia diuinitꝰ tradita. idest
uera diuinaꝵ scripturaꝵ disciplina. quẽ ad modũ
magnꝰ ꝑͥibet dionisiꝰ. Qd̃ si disceptauerit. ⁊ ita li¬
bent̃ facere ⁊ docẽ minine spoponderit. nullatenꝰ
ꝯsecretur. Ait enĩ ꝓpħȩ ds̃: ẽu scientiã reppulisti
⁊ ego repellã te. ne sac̃dotio fungaris michi. Itẽ¬

Expanded text:
 provehendus est gradum, modis omnibus psalterium nosse: ut ex hoc etiam omnis clerus qui sub eo fuerit ita moveatur et imbuatur. Inquiratur autem diligenter a metropolitano, si in promptu habeat legem legere, scrutabiliter et non transitorie, conversari, et docere populum sibi commissum. Substantia enim summi sacerdotii nostri sunt eloquia divinitus tradita, id est vera divinarum scripturarum disciplina, quemadmodum magnus perhibet Dionysius. Quod si disceptaverit, et ita libenter facere et docere minime spoponderit, nullatenus consecretur. Ait enim prophetice Deus: Tu scientiam repulisti, et ego repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
atq astantib in altario prb̃os posse sacram̃ta
norent᷑ maxime qui laborant in uerbo dĩ. p̃di¬
care eos docet Utile ẽ benedice ꝯgruũ ꝯfirma¬
re. ꝯuenit reddere comunionẽ. Necesse ẽ uisi¬
tare infirmos. orare ꝓ inualidis. atq omĩa dĩ
bi ut dictũ ẽ benedicant: & enĩ abnuenti mͥ
ista sic dicã. Qui ñ uult prbos facẽ qui uibent᷑
mi sacerdotes. pb̃r dei benedictionis ꝑdit offici¬
a. amittit linguȩ opꝰ. ñ h̃t ꝯfidentiã p̃dicandi.
truncat᷑ omĩ parte uirtutũ. solũ pb̃ri nomen
ht̃. plenitudinẽ ⁊ ꝑfectionẽ quȩ ꝯsecrationi eiꝰ
ꝯpetit ñ retentat. Quis hic rogo sac̾dotes honor
tagiũ quoddã ⁊ calamitas crescit in gregib ac
dñici patͥmonii damnã ꝯquiritis. dũ soli uul-¬

Expanded text:
atque adstantibus in altari presbyteros posse sacramentanorentur, maxime qui laborant in verbo Domini, praedicare eos decet, utile est benedicere, congruum confirmare, convenit reddere communionem, necesse est visitare infirmos, orare pro invalidis, atque omnia Dei bibus, ut scriptum est, benedicant. Etenim abnuenti mihi ista sic dicam: qui non vult presbyteros facere quae jubentur mi sacerdotes, presbyter Dei benedictionis perdit officium, amittit linguae opus, non habet confidentiam praedicandi, truncatus est omni parte virtutum, solum presbyteri nomen habet, plenitudinem ac perfectionem, quae consecrationi ejus competit, non retentat. § 4. Quis hic, rogo, o sacerdotes, honor ontagium quoddam et calamitas crescit in gregibus, ac dominici patrimonii damna conquiritis, dum soli vul
Abbreviated transcription (Latin):
alteri se. ¶mbitiõis enĩ causa quic̃q eccłae
suȩ medioc̾ritate despecta. ad maiorẽ eccłam tͣn¬
sire uoluerit. debet reuocari ad ꝓpͥam. Qd̃ si re¬
dire ꝯtempserit. careat aliena ꝓpria. Unde in
niceno ꝯcilio legit᷑.

Expanded text:
ars. § 3. Ambitionis enim causa quicunque ecclesiae suae mediocritate despecta ad majorem ecclesiam transire voluerit, debet revocari ad propriam. Quod si redire contempserit, careat aliena et propria. Unde in Nicaeno Concilio cap.
Abbreviated transcription (Latin):
cłasticȩ utilitatis studio suadente ⁊ naturȩ suȩ
simplicitate laudabili ꝯsidatione tractata. ob hoc
qd̾ se ingerenda patrimonii gub̃̾nandi cura. ł in
disciplina eccłastica ꝯseruanda minime fatetur
idoneũ. ꝯstituti pb̃ri ad hȩc explenda sͥ poposcit
ad hib̃i ꝑsonã. ut ea quȩ s̃ necessaria ꝯpetenti dis¬
ponente sollicitudine nicħ indecens fieri. ł in uti¬
seruata pͥmo in loco memorato ep̃o reuentia quã

Expanded text:
asticae utilitatis studio suadente, et naturae suae simplicitate laudabili consideratione tractata, ob hoc quod se in gerenda patrimonii gubernandi cura, vel in disciplina ecclesiastica conservanda minime fatetur idoneum; Constituti presbyteri ad haec explenda sibi exposcit adhiberi personam: ut ea quae sunt necessaria, competenti disponente sollicitudine fiant, nihil indecens fieri, vel inutiservata primo in loco episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
munera eius respexit ds̃. Net enĩ hab̾e pacatũ
am̃ poterat. qͥ cum frẽ ñ pacẽ s teli discordiã habe¬
bat: Quã sͥ igͥ pacem ꝓmittunt. inimici frm: auȩ
sacrificia celebrare se credunt. emuli sacerdotũ :
secũ eẽ xp̃m cũ collecti fu̾nt opinant᷑: hi qͥ extͣ¬
xp̃i eccłam colligunt᷑. Tales etiã si occisi in ꝯfessio
luit᷑. In expiabilis ⁊i grauis culpa discordiȩ. nec pas-¬

Expanded text:
munera respexit Deus: neque enim habere pacatum Deum poterat qui cum fratre pacem per zeli discordiam non habebat. quam sibi igitur pacem promittunt inimici fratrum? quae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? secum esse Christum, cum collecti fuerint, opinantur qui extaecclesiam colliguntur? Tales etiam si occisi in confessiluitur. Inexpiabilis et gravis culpa huius discordiae nec pas
Abbreviated transcription (Latin):
clinemꝰ eã. ne nos illa corripiat. Uñ dñs ĩc mit
ro. sine argento. sine pecunia. sine uirga. ⁊ ut

Expanded text:
clinemus eam, ne nos illa corripiat. Unde Dominus Jesuro, sine argento, sine pecunia, sine virga, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i dñi pp̃ nicholai ex cõmunicati sacrũ
minist̾ium ꝯtingere p̃sumpserunt. ipsi in se dã
quia t̃n miseratio apłica ueniã solet parare cor¬
rectis. ob multitudinẽ mĩȩ eius. hanc indulgñ¬
tiam exhibemꝰ ut scã cõmunione saginati stu-
accipiant. Unde urbanꝰ scd̃s gebaldo ꝯstanti
ł mͦ peccĩ puniat᷑. qͥ excõieatis coĩcat

Expanded text:
ri domini papae Nicolai excommunicati sacrum ministerium contingere praesumpserint, ipsi in se damnTamen quia miseratio apostolica veniam solet praestare correctis, ob multitudinem misericordiae illis hanc indulgentam accipiant. Unde Urbanus II Genebaldo Const. modo peccati puniantur qui excommunicatis co
Abbreviated transcription (Latin):
ui habetis aliquid de malo. facite inde pot̃.¬
bonum. Q ñ habetis de malo: nolite acqui
⁊ cũ ceꝑis aliquid boni facẽ de malo. noli remane¬
re tu malus. Nũmi tui ꝯũtunt᷑ in bonũ. ⁊ tu re¬
maneb̾ malus. ¶ Sed ħ multiplicit̾ intelligͥ
fac̃ enĩ de malo bonũ. qui reddit ꝙ illicite abstu¬
lit. Nomine ⁊̃ mali cura ⁊ sollicitudo mortalium
expͥmit᷑: de malo gͦ bonũ fac̃ qui ꝑauꝑib dispen¬
sat qd̾ cũ labore ⁊ sollicitudine acquisiuit. Iuxta
illud eugłii. facite uob̃ amicos de mãmona ini.¬
quitatis: ł ex malo acquirit᷑. ꝙ ex turpi causa pos¬
sidet᷑. Ueluti cũ mathematicꝰ ex arte ꝙͣ docet. ł ex
futuris quȩ ꝓnuntiat: ñ nulla lucratur. Quȩ uͦ sic
on sane quicqͥd ab inuito
q nec medico uolunt redd̾e honorẽ suũ. nec oꝑario

Expanded text:
ui habetis aliquid de malo, facite inde bonum: qui non habetis de malo, nolite acquim coeperis aliquid boni facere de malo, noli remanere tu malus. Nummi tui convertuntur in bonum, tu e malo. Sed hoc multipliciter intelligitur. Facit enim de malo bonum, qui reddit quod illicite abstulit. Nomine etiam mali, cura et solicitudo mortalium exprimitur. De malo ergo bonum facit, qui pauperibus dispensat, quod labore et solicitudine acquisivit, iuxta illud Evangelii: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Vel ex malo acquiritur, quod ex turpi causa possidetur, veluti cum mathematicus ex arte quam docet vel ex futuris que prenunciat, nonnulla lucratur. Que vero sic on sane quicquid ab inuito e nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario
Abbreviated transcription (Latin):
indignos mĩtis sacram mercatos ẽẽ p̃cio uit.
dignitatem. conuictos oportet arceri. ñ sine ꝑi-¬
culo facinus tale patrantes. qr dantẽ parit᷑ & ac¬
cipientem damnatio simonis. quã sacͣ lectio te¬
statur. inuoluit.

Expanded text:
indignos meritis, sacram mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri, non sine periculo facinus tale patrantes, quia dantem pariter et accipientem damnatio Simonis, quam sacra lectio testatur, involvit.
Abbreviated transcription (Latin):
crudel̃ io uocat᷑ qr crudeł patientib eẽ tudet᷑. Nã latro
suspensꝰ patibulo crudelẽ iudicẽ putat. Idẽ suꝑ edechi¬
ł̃ .ii. Non scelus admittit iudex. qui hominem uincit.

Expanded text:
crudelem jugulat, sed crudelis patientibus esse videtur. » Nam latro suspensus in patibulo, crudelem putat esse judiP. LII. Non scelus admittit judex qui homines vincit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui deappellatiõe cogniturꝰ ẽ dimissoriȩ litt̾e diri¬
gant᷑. quȩ uulgo apłi appellant᷑. quaꝵ postulatio &
acceptio infra diem qͥntũ ex offõ finienda ẽ.
Ista iam suꝑiꝰ subtitulo de cautionib ⁊ pęnis appel¬
lationũ int̾p̃tata st̃. qui intra statuta tp̃ra dimissori
ptione ab agendo sub moueant᷑. ut pęnã appellati¬
onis ferre cogant᷑. Item. De his qͥ cã dilatiõis ap-

Expanded text:
 litterae dirigantur, quae vulgo apostoli appellantur, quarum postulatio et acceptio intra quinque dies ex officio finienda est. Ista jam saperius sub titulo de cautionibus et poenis appellationum interpretata sunt, § 1. Qui intra statuta tempora dimissoria praescriptione ab agendo submovetur, et poenam appellationis ferre cogitur. C. XXV. De his, qui causa dilationis ap
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scriptum ẽ. In omnẽ t̾ram exiuit sonꝰ eoꝵ.
⁊ infines orbis t̾rȩ uerba eoꝵ. S huiꝰ muneris
sacram̃tũ ita dñs ad omniũ apłoꝵ officiũ ꝑtinẽ
uoluit. ut in beatissimo petro apłoꝵ omniũ sũ
capite dona sua uelut in corpꝰ om̃ẽ diffund̾et. ut
exortẽ se ministerii intelligeret ẽẽ diuini. qͥ
ausus fuisset a petri soliditate recedere. Hunc
enĩ in ꝯsortiũ in diuidue unitatis assumptũ. id qd̾
ipse erat. dñs uoluit nominari dicendo. Tu es
petrus. ⁊ suꝑ hanc petrã ȩdificabo eccłam meã.
ut ȩt̃ni templi edificatio mirabili munere gr̃e
dei in petri soliditate ꝯfisteret. hac eccłam suã
firmitate corroborans. ut illã nec humana teme¬
tatẽ deo ut diximꝰ edificante ꝯstructã nimis im¬
pia uult p̃sũptione uiolare. quis qͥs eiꝰ potestatẽ
oc aut̃ intelligendũ ẽ de illis sanctionib. uł
decretalib epłis. in quib nec p̃cedentiũ patrũ

Expanded text:
sicut scriptum est : « In omnem terram exivit sonus eorum et in fines orbis terrae verba eorum ». Sed huius muneris svoluit, ut in beatissimo Petro omnium apostolorucapite dona sua velut in corpus omne diffunderet, ut exsortem se ministerii intelligeret esse divini, qui ausus esset a Petri soliditate recedere. Hunc enim in consortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat, voluit nominari, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Ut aeterni templi aedificatio mirabili munere gratiae Dei in Petri soliditate consisteret, hac Ecclesiam suam firmitate corroborans, ut illam nec humana temeitatem, Deo, ut diximus, aedificante constructam, nimis impia vult praesumptione violare, quisquis ejus potestatem oc autem intelligendum est de illis sanctionibus vel decretalibus epistolis, in quibus nec praecedentium Patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ui uenato¬
rib donant. qr̃ donant: dicant mͥ qr dant ue¬
natori. hoc in illo amant: in quo nequissimꝰ ẽ. hoc
in illo pasc̃t hoc in illo uestiunt. ipsã nequitiã pub¬
minib donant᷑: Ñ enĩ tm̃ ibi naturã attendunt o¬
nequissime. Nã si homo tm̃ ẽẽt ⁊ uenator ñ ẽet.
ñ ei donares: honoras in eo uiciũ ñ naturam.

Expanded text:
ui venatoribus donant, quare donant? dicant mihi, quare donant venatori? Hoc in illo amant, in quo nequissimus est, hoc in illo pascunt, hoc in illo vestiunt, ipsam nequitiam pubminibus donant? Non tamen naturam ibi attendunt onequissimae, nam si homo tantum esset et venator non esset, non ei donares, honoras in eo vitium non naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
ex comunicationis notatus
quidam archiep̃s aliquot cłi-¬
cos alteriꝰ metropolitani ordi¬
nauit. quendã capellanum
sui suffraganei illo in ꝯsulto
deposuit. atꝙ aliũ in loco eiꝰ

Expanded text:
excommunicationis notatus quidam archiepiscopus aliquot clericos alterius metropolitani ordinavit; quemdam capellanum sui suffraganei illo inconsulto deposuit, atque alium in loco ejus
Abbreviated transcription (Latin):
catis celebrat᷑ nullas om̃ino uires obtineat. nec etiã
ꝯsecratio appellanda sit. testat᷑ gg̃ dicens: Non

Expanded text:
nicatis celebratur, nullas omnino vires obtineat, nec etiam consecratio appellanda sit, testatur Gregorius lib.
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝓdeunt. delicta iuuentutis ⁊ irrationabiles
cipia extrinsecus ñ requiramꝰ nec deriuemꝰ in ali¬
os reos ñ exnecessitate ꝯpulsos culpa ꝯstring̃. pena
ꝯdemnat. Neꝙ enĩ si ꝑfurorẽ aliqͥs in nocentem
ꝑimat. obnoxiꝰ morti ẽ. qͥn ⁊̃ ipsiꝰ diunȩ legis oracło.
siqͥs ꝑinprudentiã intulit necẽ. accipit impun¬
tatis spẽ. ⁊ refugii facultatẽ: ut possit euađde. Hoc gͥ de eo
qd̃ ꝓpͥe malum uidet᷑. dictũ ẽ. Mala enĩ sunt quȩ nec¬
cͥmine m̃tem implicant. nec ꝯscientiã ligant. Unde
pauꝑtatem.:⁊ ignobilitatẽ. egritudinẽ. mortẽ. nemo
sapiens mala dixit. nec in maloꝵ sortẽ numerauit.

Expanded text:
tate prodeunt, delicta juventutis, et irrationabiles cipia extrinsecus non requiramus; nec derivemus in alios reos non ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit euadere. hoc igitur de eo quod proprie malum uidetur dictum sit; mala enim non sunt ncrimine mentem implicant et conscientiam ligant. Caeterum pauperiem, ignobilitatem, aegritudinem, mortem nemo sapiens mala dixerit, nec in malorum sorte numeraverit;
Abbreviated transcription (Latin):
lia causa ẽ monachi alia cłici clici oues pasc̃t ego
pascor. illi de altari uiuunt. mͥ securis qͣi adradi¬
tradere sathane in int̾itũ carnis. ut sp̃s sit saluuᷤ¬

Expanded text:
lia causa est monachi, alia clerici; clerici oves pascunt, ego pascor. Illi, de altari vivunt, mihi securis quasi ad raditradere Satanae in interitum carnis, ut spiritus sit salv
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ iocͥco de prb̃is. qr ep̃i occupationib aliis
impediti ad om̃s languidos ire ñ possunt. Cȩ¬
terũ si ep̃s aut pot̾ aut dignũ duc̃ aliquẽ a se
uisitandũ. ⁊ benedicẽ ⁊ tangẽ cͥsmate sine cun¬
ctatione pot̾. cuiꝰ ẽ ipsũ crisma ꝯficere Nã pę¬
nitentib istud fundi ñ pot̾. qr genus ẽ sacram̃¬
ti: Nã quib reliqua sacram̃ta negant᷑. quomo-¬
do unũ genꝰ putat᷑ posse ꝯcedi : His gͥ fr̃ he m̃e

Expanded text:
dictum est, quia episcopi occupationibus aliis impediti, ad omnes languidos ire non possunt. Caeterum si episcopus potest, aut dignum ducit a se visitandum, et benedicere, et tangere chrismate sine cunctatione potest, cujus est ipsum chrisma conficere. Nam poenitentibus istud fundi non potest, quia genus est sacramenti. Nam quibus reliqua sacramenta negantur, quomodo unum genus putatur po
Abbreviated transcription (Latin):
cerdote ł a quolibet cłico ⁊ piis locis donationes
ultra statuta patrum exige. aut suꝑ posita in anga¬
uniu̾sȩ sͥ oues comissȩ a se maxime alant᷑. atq inne-¬
cessitatib adiuuent᷑. ñ illicitis exactionib oppͥmant᷑.
qr dñs pascere ⁊ docẽ nos docuit. ⁊ om̃ib ministra¬
re. ñ t̾renis lucris ⁊ auariciis delectari. Itẽ gg̃ le

Expanded text:
cerdote, vel alio quolibet clerico, et piis locis dationes ultra statuta Patrum exigere, aut superposita in angauniversae sibi oves commissae a se maxime alantur, atque in necessitatibus adjuventur, non illicitis exactionibus opprimantur, quia Dominus pascere et docere nos docuit et omnibus ministrare, non terrenis lucris vel a
Abbreviated transcription (Latin):
munerationis expectat. fraudẽ in dõ ꝑpetrat.
quia iusticiã ꝗͣ gratis imꝑtire debuit. acceptioẽ
pecuniȩ uendit. Bonis male utunt᷑. qui ꝓ tp̃rali
lucro iuste iudicant. Tales quippe ad u̾tatẽ ñ ui¬
sticiȩ defensio. s amor p̃mi ꝓuocat. Quib sispes
nũmi subtrahit᷑. ꝯ festun a iusticiȩ ꝯfessioẽ recedt̃.
accepti o nũmoꝵ. p̃uaricatio ui̾tatis ẽ. Unde ⁊ ꝓ
iusto dr̃. Qui excutit manꝰ suas ab omĩ munere.
iste in excelsis habitabit. Idẽ mauricio imꝑato¬

Expanded text:
munerationis expectat, fraudem in deum perpetrat, quia iustitiam quam gratis impartiri debuit, acceptione pecunie vendit. Bonis male utuntur, qui pro temporali lucro iuste iudicant. Tales quippe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a iustitie confessione recedunt. Acceptio nummorum prevaricatio veritatis est. Unde et pro iusto dicitur: Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitat. Huic it
Abbreviated transcription (Latin):
cusantiũ ꝑsonas. ut pͥmo qͥd̾ ħeticis ñ liceat accusati¬
tia hereticos aut̃ inquiunt dm̃s. tam eos qͥ olim
ab eccła ꝓiecti st̃. quã qui post hȩc a nob̾ anathema¬
titati ft̃ Porro si adhuc nec sic creditis. audite qd̾
subdit᷑. Pret̃ hos aut̃ aiunt ⁊ eos qui fidem qͥdẽ sanã
simulant ꝯfiti scismaticos ẽẽ. ⁊ eos qui seorsũ a cõmu¬
nicantib nob̾ ep̃is collectas faciunt deĩn uͦ ⁊ si qͥdã
excõmunicati. siue ex cło siue ex laicali ordine. nec s̃ qr̃.¬
his lic̾e accusare ep̃m ante quã ꝓpͥo cͥmine pͥmitus
exuant᷑. Similit̃ ⁊ eos qui sub accusatione occasiõe
pͥori existunt ñ ante ẽẽ acceptabiles in accusatiõe
toꝵ sͥ ostenderint criminũ. ꝗd aut̃ ꝑicłi regłȩ huiꝰ
ĩmineat ꝯtemptorib ñ ignoratis. ¶ Sed̾a aut̃¬

Expanded text:
cusantium personas, ut primo quidem haereticis non liceat accusatitia: Haereticos autem inquiunt dicimus tam eos, qui olim ab Ecclesia projecti sunt quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. Porro si adhuc nec sic creditis, audite quod subditur: Praeter hos autem, aiunt, et eos qui fidem quidem sanam simulant confiteri. Schismaticos etiam, et eos qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas faciunt. Deinde vero, et si quidam excommunicati sive ex clero, sive ex laicali ordine, nec his licere accusare episcopum, antequam proprio crimine primitus exuantur. Similiter autem et eos qui sub accusatione priori consistunt, non ante esse acceptabiles in accusationemtorum sibi ostenderint criminum. Quid autem periculi regulae hujus immineat contemptoribus, non ignoratis. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
ulti corrigunt᷑ ut petrus. multi tolerant᷑ ut ui¬
das. Multi nesciunt᷑ donecueniat dñs. qͥ illumi¬
ñdũ sit mortał s medicinał. nͥ aut sponte ꝯfessũ.
aut in aliquo siue scłari. siue eccłastico iudiciono¬
minatũ aut ꝯuictũ: Quis enĩ sͥ utrũꝙ audet assu¬
mere. ut cuiꝗͣ ipse sit accusator ⁊ iudex: huius
comisceamini. f. non utiꝙ fornicariis huiꝰ mundi.
ait auaris. aut raptorib aut ẏdoł seruientib fli¬
o quin. debueratis de hoc mundo manentes exire.
Non enĩ possunt homines in ħ mundo manentes.
nͥ cũ talib uiuẽ. nec eos possunt lucͥfacere. xp̃o. si
eoꝵ collo quiũ ꝯuictũq uitaũnt. Uñ ⁊ dñs cum
publicanis ⁊ peccatorib cõmedens. nonẽ inqͥt¬

Expanded text:
ulti corriguntur ut Petrus, multi tolerantur ut Judas, multi nesciuntur donec veniat Dominus, et illumindum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo sive saeculari, sive ecclesiastico judicio nominatum atque convictum. Quis enim sibi utrumque audeat assumere, ut cuiquam ipse sit accusator et judex? Cujusmfornicariis: non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes, nisi cum talibus vivere: nec eos possunt lucrifacere Christo, si eorum colloquium convictumque vitaverint. Unde et Dominus cum publicanis et peccatoribus co
Abbreviated transcription (Latin):
e laicis questio facta ẽ qui morientib na diriꝑe.¬
ep̃is siue aliis cłicis res defunctoꝵ inuasas. eccłȩ
pauꝑib ꝙ subripiunt. Contra quos cõmune totiꝰ
cilii anathema ꝓlatum ẽ ipso pp̃ huiꝰ modi sent̾ñtiã
ꝓmulgante. Siqͥs pꝰ int̾dicti p̃sentis cogĩtionẽ ep̃oꝵ.¬

Expanded text:
e laicis quaestio facta est, qui morientibus episcopis sive aliis clericis res defunctorum invasas ecclesiae pauperibusque subripiunt: contra quos commune totius concilii anathema prolatum est, ipso papa hujusmodi sententiam promulgante. Si quis post interdicti praesentis cognitionem ep
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃oꝵ seu archidiaconoꝵ manꝰ. aii scd̾m mortuo¬
rũ iudiciũ ꝓ ipsoꝵ salute in elemosinas dispensent᷑
aut suecessori qui futurus ẽ reseruent᷑. Idipsum de
aut cui deficientes commiserint fiat. Siquis aut̃
adũsus i̾ta p̃sumpserit. anathema sit. Itẽ innocẽtiꝰ
decentium bona ep̃oꝵ anullo oĩno hominũ diripi¬
ant᷑. s ad opus eccłȩ ⁊ successoris sui in lib̾a yconomi

Expanded text:
rum seu archidiaconorum manus, aut secundum mortuorum judicium pro ipsorum salute in eleemosynas dispensentur, aut successori, qui futurus est, reserventur. Idipsum de aut cui deficientes commiserint, fiat. Si quis autem adversus ista praesumpserit, anathema fiat. XXXII.-- De iis t decedentium bona episcoporum a nullo omnino hominum diripiantur, sed ad opus ecclesie et successoris sui in libera yconomi
Abbreviated transcription (Latin):
fieri: A qͥbꝰ dissensionib uos au̾tere. ⁊ in his om̃ib ꝯ-¬
cordare:⁊ opẽ ferre uitissim mandamꝰ. Nã si ħ
agere scito neglexeritis. & uicissim reconciliari
ñ studueritis. ab apłice sedis ⁊ totiꝰ eccłȩ cõmuni-¬
one uos pelli ñ dubitetis. C¬
ui aut̃ turpi lu-¬
cro ł in honesto negocio uictũ sibi querere ꝓhibe.¬
tur. de oblationib eccłȩ stipendia ꝯsequat᷑. Qd̃ si
eccła ei sufficẽ ñ pot̾it. ꝓpͥo artificiolo ł agͥcultura
exemplo apłi qͥ delabore manuũ uiuebat sͥ neces-¬
saria inueniat. ita tñ ut occasione sin oꝑis uigi-¬
liis eccłȩ ñ desit. Qd̃ absq in equalitate sui corpꝰ¬
culi. nulli impune concedit᷑.
Inde pelagiꝰ pp̃

Expanded text:
vos, a quibus dissensionibus vos avertere, et in his omnibus concordare, et opem ferre vicissim mandamus. Nam si hoc agere cito neglexeritis, et vicissim reconciliari non studueritis, ab apostolicae sedis et totius ecclesiae communione vos pelli non dubitetis. ui autem turpi lucro vel inhonesto negotio victum sibi quaerere prohibentur, de oblationibus ecclesiae stipendia consequantur. Quod si ecclesia ei sufficere non potuerit, proprio artificiolo vel agricultura exemplo Apostoli, qui de labore manuum vivebat sibi necessaria inveniat, ita tamen, ut occasione sui operis vigiliis ecclesiae non desit, quod absque inaequalitate sui corporis nulli impune conceditur. Unde Pelagius Papa:
Abbreviated transcription (Latin):
de lȩtificat. ob hoc qd̾ de tua frat̃nitate bona testa¬
tur. Et qr defuncto poritifice suo petͦ. sͥ cardinalem
merees ante conspectum eius in die retributionis
inuemiat. Quicquid uͦ de p̃dicte reb eccłȩ. ł eiꝰ patͥ
monio seu cł̃i ordinatione ꝓmotione ue ⁊ om̃ib
generalit̃ ad eum ꝑtinentib sollert̃ atꝙ canoni¬
ce ordinare facẽq ꝓuidis. libam habebis quippe
ut sacerdos ꝓpͥus modis om̃ib facultatẽ. Illud ꝙͦ¬

Expanded text:
laetificat, ob hoc, quod de tua fraternitate bona testatur. Et quia defuncto Petro pontifice suo sibi cardinalem merces ante ejus conspectum in die retributionis inveniat. Quidquid vero de praedictae rebus Ecclesiae monio, seu cleri ordinatione promotioneve, et omnibus generaliter ad eum pertinentibus solerter atque canonice ordinare facereque provideris, liberam habebis, quippe ut sacerdos proprius, modis omnibus facultatem. C.
Abbreviated transcription (Latin):
cum non ẽ.S si idõ pecuniã quis accepit qd̾
crim̃ minatꝰ sit. p̃t̃ udiciũ publicũ eẽ ex senatꝰ
ꝯsultis. quib pena legis corneliȩ teneri iuben¬
tur. qui in accusationem innocentũ coierunt.
qui ue obaccusandũ ł ñ accusandũ. denuntiã¬
dum. ł ñ denuntiandũ testimoniũ. peccuniã
accepit. Id̾ .ł. xluiii.t. de lege uł. repetundaꝵ

Expanded text:
non est: sed si ideo pecuniam quis accepit, quod crimen minatus sit, potest iudicium publicum esse ex senatus consultis, quibus poena legis Corneliae teneri iubentur, qui in accusationem innocentium coierint quiue ob accusandum uel non accusandum, denuntiandum uel non denuntiandum testimonium pecuniam acceperit. DE
Abbreviated transcription (Latin):
magistrũ. Ep̃i enĩ s̃ ados̃ iudicandi. qͥeos sͥ ocłos
Nemo bonũ faciens. alteri u̾bo aut facto nocere
uult: Quanto minꝰ in suspitionẽ debet uenire
fideł homo. ut dicat aut faciat ea quȩ pati ñ uult
qr om̃is suspitio potiꝰ ẽ repellenda: quã approbanda
ł recipienda. Ipsa aut̃ detractio licet ex uitio
detrahentiũ tñ iusto dĩ iudicio ñ nunꝗͣ adu̾sꝰ bo-¬
nos excitat᷑. ut quos ł domestica p̃sumptio. ł alioꝵ
fauor in altũ extulerat. detractio humiliet. Un de

Expanded text:
magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos uentibus. Nemo bonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult. Quanto minus in suspicionem debet venire fidelis homo, ut dicat aut faciat ea quae pati non vult? Quia omnis suspicio est potius repellenda, quam approbanda vel recipienda. Idetrahentium, tamen justo Dei judicio nonnunquam adversus bonos excitatur, ut quos vel domestica praesumtio, vel aliorum favor in altum extulerat, detractio humiliet. Unde A
Abbreviated transcription (Latin):
mus siue orationib siue ꝯsilis inuicẽ posse nos
adiuuari. Cũ aut̃ añ tribunal xp̃i uenerimꝰ. nec
iob nec daniel nec noe rogare posse ꝓ quo quam.
s unũ quẽꝙ portare onus suũ. ¶ Uerũ ħ de
dõ placationẽ suã. nec p̃ciũ redemptiõis aĩȩ suȩ.
in finem. De aluis aut̃ intelligi ñ pot̃. Uñ gg bo

Expanded text:
mus, sive orationibus, sive consiliis invicem posse nos adjuvari. Cum autem ante tribunal Christi venerimus, nec Job, nec Daniel, nec Noe, rogare posse pro quoquam, sed unumquemque portare onus suum . CommuniceDeo placationem suam, nec pretium redemtionis animae suae, et adhuc in finem. De aliis autem intelligi non potest. Unde Grego
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ altario deseruiunt cũ altario participant᷑.
Qui nͥ hoc de ꝯtemptorib facultatũ suaꝵ uell&s
intelligi. nunꝗͣ secutus adiungẽt. Ita ⁊ ds̃ ordi¬
nauit his qͥ eugłm annuntiant de euglio uiuẽ.
hñt nec hãe aliqͥd ꝯcupiscunt. ñ suoꝵ s cõmuni¬
um possessores. Qd ẽ aliud de eugłio uiuẽ. nisi la¬
borantẽ in ubi laborat necessaria uitȩ ꝑcipere:

Expanded text:
qui altario deserviunt, cum altario participant . Qui nisi hoc de contemptoribus facultatum suarum vellet intelligi, nunquam secutus adjungeret: Ita et Deus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere . habent, nec habere aliquid concupiscunt; non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de Evangelio vivere, nisi laborantem inde ubi laborat necessaria vitae percipere?
Abbreviated transcription (Latin):
acerdos cui dispensationis cura cõmissa ẽ. ñ solũ
sine cupiditate. s ĩ cũ laude pietatis accepit a
ppło dispensanda ⁊ fidelit̾ dispensat accepta: qͥa
pauꝑm pauꝑtatis amore ꝯstituit. ut un pauꝑi¬
bus subministrat. in ⁊ ipse tanqͣ. pauꝑ uolunta¬
rius uiuat. Cłici quoq qͦs pauꝑes fec̃ natiuitas.

Expanded text:
acerdos cui dispensationis cura commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui pauperum paupertatis amore constituit: ita ut unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius viva
Abbreviated transcription (Latin):
uando necessitas disciplinȩ morib cohercen. ait.¬
dis dicere uos dura uerba cõpellit. si etiã ipsi mo-
dum uos excessisse sentitis. ñ a uob̾ exigit᷑ ut a sub
ditis ueniã postuletis. ne apud eos quos oportet ẽẽ
subiectos. dũ nimiũ seruat᷑ humilitas. regendi
frangat᷑ auctoritas: ⁊ tñ petenda ẽ uenia ab omĩ¬

Expanded text:
utem necessitas discipline in moribus cohercendis dicere vos dura verba compellit si etiam ipsi vos modum expressisse sentitis non a vobis exigitur ut a vobis subditis veniam postuletis ne apud eos quos oportet esse subiectos dum nimium servatur humilitas regendi frangatur auctoritas Set tamen petenda e
Abbreviated transcription (Latin):
direximꝰ. in pontificii dignitatẽ hoc tp̃r qͦ ad
causam dicendam missis a nob̃ litt̾is uocabat᷑. obrepsit:
sacro nomini absit iniuria faciliꝰ ẽ ut hanc dignita¬
tẽ tali dando ipse amiserit ordinator. quã eã optine-¬
at ordinatus: Cui ꝯuicto sociabit᷑ qͥ eũ sͥ credidit
largiendo pontificiũ sociandũ: Qalis enĩ ip̃e sit qͥs¬
ꝗͥs tales ordinau̾it ostendit.
recipit ordo eccłasticꝰ eũ qͥ sine ex aminatioe ꝯfesẜꝰ or

Expanded text:
direximus. In pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis litteris vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit intem tali dando ipse amiserit ordinator, quam eam obtineat ordinatus; cui convicto sociabitur, qui sibi eum credidit largiendo pontificium sociandum. Qualis enim ipse sit, quisquis tales ordinaverit, ostendit. recipit ordo ecclesiasticus eum, qui sine examinatione,
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit. aut fec̃. cũ cõmissũ sͥ ppłm sc̃ẽ telans uiuo¬
⁊ uni uo̾ dõ subditũ cupiens pꝰea ꝗ̃ cognouit ad fabrican-¬
dũ ⁊ colendũ ydolũ defluxisse. m̃tẽq impudicã ⁊ se ꝑ¬
stituisse demonib. in paucos eoꝵ uindicans gladio.
qͦs d̃s ipse q̃ offend̾ant alto ⁊ secreto udicio feriendo uo¬
luisset mox feriri: ⁊ in p̃senti salubrit̃ t̾ruit. ⁊ disciplinã
inposterũ sanex̃. Nã eũ nulla crudelitate s mag̃ dilec
tione fecisse ꝗ fec̃. qͥs ñ in u̾b̾ eius agnoscat orantis eoꝵ
ꝓpeccatis ⁊ dicentis:. Si dimittis illis peccatũ. dimitte: sin
amabilit̃ tradidit hominẽ sathane in int̾itũ carnis ut
Non imputat᷑ fidelib
qd̾ ex offõ aut torm̃ta exercent aut capitalẽ sententiã ĩ fer̃

Expanded text:
mandauit aut fecit, cum commissum sibi populum sancte zelans et uni uero deo subditum cupiens posteaquam cognouit ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nutione fecisse quod fecit, quis non in verbis ejus agnoscat orantis pro peccato eorum, et dicentis: Si dimittis illis peccatum, dimitte; sin amabiliter tradidit hominem Satanae in interitum carnis, uNon imputatur fidelibus, qui ex officio aut tormenta exercent, aut capitalem sententiam fer
Abbreviated transcription (Latin):
damnationis ꝑicłũ incurrere Oportet aut̃ ꝯgruen¬
tiꝰ nos decimas ⁊ pͥmicias quas iure sac̃dotũ ẽẽ san¬
etimꝰ ab om̃i ppło acciꝑe. quas fideles dño p̃cipien¬
te offerunt. iuxta illud uaticiniũ malachiȩ ꝓpħȩ.
Inferte omnẽ decimationẽ in horreũ meũ. ut sit
cibus in domo mea. has uero decimas sub manu
ep̃i fore censemꝰ ut ille qͥ cunctis p̃ est. om̃ib iuste
distribuat. nec qͥcꝗͣ ꝑsonȩ honorabiliꝰ exbibeat. uñ¬

Expanded text:
damnationis periculum incurrere. § 1. Oportet autem congruentius nos decimas et primitias, quas jure sacerdotum esse sancimus, ab omni populo accipere, quas fideles Domino praecipiente offerunt, juxta illud vaticinium Malachiae prophetae: Inferte omnem decimationem in horreum meum, ut sit cibus in domo mea. § 2. Has vero decimas sub manu episcopi fore censemus, ut ille, qui ceteris praeest, omnibus juste distribuat, nec cuiquam personae honorabilius exhibeat, un
Abbreviated transcription (Latin):
culus cuiꝰ legatione fungens ioħs ep̃s portuen¬
sis. dñico die octauis paschȩ in eccła sc̃e sophiȩ pu¬
blicas missas coram pͥncipe & patriarcha. latine
celebrauit. hic suscepit diualẽ iussionẽ sed̾m¬
fuit. nͥ pͥus decretũ generale introducat᷑ in re¬
gia urbe. scd̃m antiquã ꝯsuetudinẽ. ut cũ eoꝵ
ꝯscientia ⁊ iussione debeat ordinatio ꝓsꝑari. Itẽ
pator ius ht̃ eligendi pontificẽ.

Expanded text:
culus, cujus legatione fungens Joannes episcopus Portuensis dominico die octavarum paschae in ecclesia S. Sophiae publicas missas coram principe et patriarcha latine celebravit, hic suscepit ab illo dfuerit, nisi prius decretum generale introducatur in regiam urbem secundum antiquam consuetudinem, ut cum ejus scientia et jussione debeat ordinatio provenire. § habet eligendi Pontificem.
Abbreviated transcription (Latin):
posset ep̃atu pͥuari. ł infirmitate se sentiebat
forsitan p̃grauari. qͣ impeditꝰ nullis posset ꝓxi-¬
mis sua p̃latione ꝓdeẽ. pͥmatꝰ sui debuerat ⁊ ñ ali
oꝵ dioceseon antistitũ p̃stolari iudiciũ ꝙ si qͣlib&
ambiguitas ł aliqua fortasse suꝑ eiꝰ examinatione
ł ep̃atꝰ ab renuntiatione oborta fuisset ꝯtentio. ex
more ad apłicã sedẽ referri ꝯuen̾at. ⁊ nr̃a in his
om̃ib debuerant cuncti decreta penitꝰ expectare
gessit. pꝰea ł correctione ł digna animadũsione dif.¬

Expanded text:
posset episcopatu privari, vel infirmitate se sentiebat forsitan praegravari, quae impeditus nullis posset proximis sua praelatione prodesse, primatis sui debuerat, et non alistolari judicium. Quod si quaelibet ambiguitas, vel aliqua fortasse super ejus examinatione, vel episcopatus abrenunciatione oborta fuisset contentio, ex more ad apostolicam sedem referri convenerat, et nostra in his omnibus debuerant cuncti decreta penitus exspectaregessit, postea correctione, vel digna animadversione def
Abbreviated transcription (Latin):
sẏnodoꝵ. in quib fidei nr̃ȩ simbolũ ꝯtinetur.
nec decretaliũ pontificũ romanoꝵ ꝯstitutorũ.
scd̃m morẽ feceris m̃tionẽ. S nec illã ꝓpria sub¬
scriptione munieras. nec aliquẽ qͥ hanc iure ui
rando firmaret miseras. I tem gg̾ aregio ep̃o¬

Expanded text:
synodorum, in quibus fidei nostrae symbolum continetur, nec decretalium pontificum Romanorum constitutorum, secundum morem, feceris mentionem; sed nec illam propria subscriptrando firmaret, miseris. C. V. Qui p
Abbreviated transcription (Latin):
nitate sensus ⁊ obscuritate m̃tis ingredi qͥ dieb
ac noctib indialetica arte torquet᷑. Qui phisicꝰ ꝑseru¬
tator ocłos trans cęlũ leuat. ⁊ ultra ꝓfundũ t̾raꝵ. et
⁊ ut alterã partẽ transeã. qͥ diuitias ꝑfas ⁊ nefas q̃¬
rit. qͥ ad ulat᷑ regib ħeditas captat alienas: ⁊ opes¬
ꝯgregat quas in mom̃to cui sit relicturus ignorat:
Qui script᷑as saeras male intelligt̃.
uł scłari sapientia abutunt᷑. uino in ebriant᷑ ⁊ sice

Expanded text:
itate sensus et obscuritate mentis ingredi, qui diebus ac noctibus in dialectica arte torquetur: qui physicus perscrutator oculos trans coelum levat, et ultra profundum terrarum et et ut alteram partem transeam qui divitias per fas et nefas quaerit: qui adulatur regibcongregat, quas in momento cui sit relicturus ignorat? Qui scripturas sacras male intelligit, vel saeculari sapientia abutitur, vino inebriatur et sice
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ ep̃m non decet manum quã imponit uen¬
dere. ita minist̃ ł notariꝰ ñ debet in ordina-¬
tione eiꝰ uocẽ suã ł calamũ uenundare. Is aũ qͥ
ordinatus fu̾it. si ñ ex pacto. neq exactꝰ ac peti¬
tus pꝰ acceptas cartas ⁊ palliũ. offerre aliquid
pi nullo mͦ ꝓhibemꝰ. qr eiꝰ oblatio nullã culpȩ
macłam ingerit. quȩ ñ ex ambientis petitioẽ¬
dr̃. qd̾ sic̃ nullꝰ p̃cio ẽ inuitandꝰ ad ꝯu̾sionem. ita
nulli pecuniȩ int̾uentu eccłȩ largiri oportet

Expanded text:
copum non decet manum quam imponit vendere, ita minister vel notarius non debet in ordinationem eius vocem suam vel calamum venundare. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex pacto, neque exactus ac petitus, post acceptas chartas et pallium, offerre aliquid pi nullo modo prohibemus, quia eius oblatio nullam culpe macitur, quod, sicut nullus pretio est invitandus ad conversionem, ita nulli pecuniae interventu ecclesiae largiri oportet
Abbreviated transcription (Latin):
uãuis etiã indignitate. hoc ẽ in offici optineat:¬
o quolibet eccłastico sit. ante pb̃rm sedeat. nͥ cum
locũ habuerit ꝓprii patriarchȩ aut metropolitaĩ
ꝓ aliquo capitulo ẽ ẽ enĩ sic̃ illiꝰ locũ tenens hono¬
rabit᷑: Siquis uõ p̃sumpserit hoc tẏrannice facẽ:
aꝓprio gradu repulsus. ultimꝰ omniũ fiat inor-¬
dine suo¶¬

Expanded text:
uamvis in dignitate, hoc est in officio quolibet ecclesiastico sit ante presbyterum sedeat, nisi cum vices habuerit proprii patriarchae aut metropolitani pro aliquo capitulo. Tunc enim sicut illius locum tenens honorabitur. Si quis vero praesumpserit hoc tyrannice facere, a proprio gradu repulsus, ultimus omnium fiat in ordine suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit ꝗ imp̃a erat catholica unitate ꝑcepturꝰ. si statĩ ⁊̃
de hac uita migrauĩt. ñ eũ nͥ catholicũ deputamꝰ. Si
aũ fu̾it a corporali morte lib̾atꝰ c̃se catholicȩ cõg̾gatio¬
ni ⁊̃ p̃sentia corporali reddidit Uñ nunꝗͣ corde disces
laudamꝰ. qm̃ p̃sentẽ dm̃ credidit cordi suo uͥ unitatẽ ser¬

Expanded text:
te accepturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesslaudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi unitatem ser
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ⁊ ñ faciunt. Quic qͥd gͦ ad hominũ ꝓfectũ qui¬
ubet in eccła minister ꝓofficio suo uidet᷑ oꝑari.
hoc totũ ꝯtineri implente diuinitatis effectu. ita
taui apollo rigauit. s d̃s increm̃tũ dedit. Itaq
neꝙ qui plantat ẽ aliquid. neq qͥ rigat: s qͥ in-¬

Expanded text:
. Quidquid ergo ad hominum profectum quilibet in ecclesia minister pro officio suo videtur operari, hoc totum contineri implente divinitatis effectu. Ita tavi, Apollo rigavit: sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid neque qui rigat
Abbreviated transcription (Latin):
piente sine ꝑsonaꝵ acceptione fimat᷑. Laicꝰ ꝑ ui
ex leui causa iurare ñ debent. Manus ꝑ quã cor¬
digni in sca gerimus eccła dicat. Holite oĩo
tib ñ omĩmoda uiram̃ta fieri ꝓhibent᷑ a sac̃doti¬
bus. s tm̃ in cauta.⁊ ea quȩ ꝓqualibet cã tẽpora¬
li iudici offerunt᷑ Cũ aut̃ ppłari infamia sacer¬
dotes opprimunt᷑. tc̃ ad innocentiȩ suȩ asertionẽ
utram̃ta debent offerri

Expanded text:
piente sine personarum acceptione finiatur. Laicus per ex levi causa jurare non debent. Manus enim per quam cordigni in sancta gerimus ecclesia dicat: Nolite omnino  a sacerdotibus, sed tantum incauta et ea, quae pro qualibet causa temporali judicio offeruntur. Quum autem populari infamia sacerdotes opprimuntur, tunc ad innocentiae suae assertionem juramenta debent offerri
Abbreviated transcription (Latin):
nitas ur̃a quã longo tp̃r apruciũ pastorali sit
sollicitudine destitutũ. Ubi diu quesiuimꝰ quis or¬
dinari debuisset.⁊ nequaquã potuimꝰ inuenire. S
quia oportunus michi in morib suis. in psalmo¬
die studio. in amore orationis ualde laude laudañ¬
dandus religiosam uitã omĩmodo age dr̃. hunc
uolumꝰ ut fr̃nitas ũra ad se faciat uenire. ⁊ de aĩa
sua ad moneat᷑. quatenꝰ in bonis studis crescat.¬
⁊ si nulla ei cͥmina quȩ ꝑlegis sacrȩ regulas mor¬
te multata s̃ obuiant. tc̃ ortandꝰ ẽ. ut a uob̾ mo¬
nachus. ł subdiaconꝰ fiat. ⁊ post aliquantũ tp̃is

Expanded text:
nitas vestra quam longo tempore Aprutium pastorali sit sollicitudine destitutum. Ubi diu quaesivimus quis ordinari, debuisset, et nequaquam potuimus invenire. Sed quia Opportunus mihi in moribus suis, in psalmodiae studio, in amore orationis valde laudatus, religiosam vitam omni modo agere dicitur: hunc volumus ut fraternitas vestra ad se faciat venire, et de anima sua admoneat, quatenus in bonis studiis crescat. Et si nulla ei crimina, quae per legis sacrae regulam morte mulctata sunt, obviant, tunc hortandus est ut vel monachus,
Abbreviated transcription (Latin):
e eotñ qd̾statuendũ ẽẽt circa causã lapsoꝵ distuli. ut
cum qͥes ⁊ tͣnꝗllitas data ẽẽt. ⁊ ep̃os in unũ ꝯuenire in¬
dulgñtia diuina ꝑmitt̾ẽt. tẽ cõicato ⁊ librato de om̃iũ
collatiõe ꝯsilio:. statuerẽ. qͥd fieri oport̾ẽt. Siqͥs uõ añ ꝯsi¬
liũ nr̃m. ⁊ añ sententiã de om̃iũ ꝯsilio statutã. temie
Qd̃ uõ supͣ de homicidiis statutũ legͥ. intelligendũ
ẽ qñ facultas dat᷑ effugiendi. nec necessitate clau-

Expanded text:
en quod statuendum esset circa causam lapsorum distuli, ut cum quies et tranquillitas data esset et episcopis in unum conuenire indulgentia diuina permitteret, tunc communicato et librato de omnium conlatione consilio statueremus quid fieri oporteret, si quis uero ante consilium nostrum et ante sentenvero supra de homidicis statutum legitur, intelligendum est, quando facultas effugiendi datur, nec necessitate claudu
Abbreviated transcription (Latin):
rchidiaconũ tuũ ut audio. habitare cũ eodem.
mulierib ꝓhibusti:⁊ nc̃ usq in ea ꝓhibitione
despiceris: Qͥ nisi iussioi tuȩ paruerit. eũ sacͦ ordi¬
dent᷑ ab ep̃o. quȩ appetunt illicita cłicoꝵ ꝯsortia.

Expanded text:
rchidiaconum tuum, ut audio, habitare cum mulieribus prohibuisti et nunc usque in ea prohibitione despiceris; qui nisi jussioni tuae paruerit, eum sacro ordidentur ab episcopo quae appetunt c
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃ꝙ tp̃r messis uel uindemie ñ necessitate s ꝑꝑ cu¬
piditatem comparat annonã uł uinũ. u̾bi gr̃a de-
duob denariis cõparat modium unum ⁊ seruat
usq dũ uendatur denarus .iiii. aut sex aut ampliꝰ
no mortis.

Expanded text:
tempore messis vel vindemiae non necessitate, sed propter cupiditatem comparat annonam vel vinum, verbi gratia de duobus denariis comparat modium unum, et servat usque dum vendatur denariis quatuor, aut sex, aut amplius, no mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iñ hñtẽ ep̃m subripiens ppłos sine ꝯsilio in¬
tegri ordinis irruerit. etiã sippłs quẽ sedux̾it
desideret illũ alienũ eũ ab eccła ẽẽ oportet. In¬
tegrũ aut̃ ⁊ ꝑfectũ conciliũ dicimꝰ illud. cui me.
bent᷑. de his intelligendũ ẽ. qui ab ep̃o freq̃nt̃
ãmoniti negligentiã suã corrigere ꝯtemnuñ.
Nide in concilio martim p̃p.¬

Expanded text:
 episcopum, surripiens populos, sine concilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus, quem seduxit, desideret illum, alienum eum ab ecclesia esse oportet. Integrum autem et perfectum concilium dicimus illud, cui metrbentur, de his intelligendum est, qui ab episcopo frequenter admoniti, negligentiam suam corrigere contemnunt. Unde in Concilio Martini Papa