comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inmesale ludere eo qͥ bariaban uid eũ dix̾im p̃ceptorẽ m̃m.
ec mitum si ꝓbar ania ubi ẽ aliqͣ uocabuloꝵ similitudo.
scripseriꝰ barraban. Cum tantũ habea licentiã nominũ mutãdoꝵ:
ut de heusebio pamphilũ: de heretico martirẽ feceriss Cauen¬
dus homo ⁊ michi maxime declinandꝰ: ne me repente dum
nescio I deieronimo sardana pallũ nomines. Audi gͥ sapientie¬
dignitaᷤ colum̃ ⁊ norma catoniane seueritatiᷤᷤ. Gͦ nõn illum
magistrũ dixi. s ieũ inscͥpt᷑aᷤᷤ sc̃as studiũ uolui comꝓbare.
facta ẽ d ꝓte apollinarẽ didimũq sectatus sum. Numqͥd iu
illa epła gregoriũ uirũ eloquentissimĩ non potui nominare.
qui apud latino inpar sui ẽ .quo ego magistio glor:⁊ exulto. ꝗs
eos tantũ posui : qui in rep̃hensione erant. ut similit me ori¬
genẽ non obfidei ueritatẽ: s oberuditionis meritũ legisse

Expanded text:
in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ ep̃oꝵ quas nuꝑ ipsis iubentib transtuli: te petunt te
lacerant. Imꝑatoꝵ quoq scripta. quã ⁊ de alexandria ⁊ egip¬
to origenistas pelliiubent: me suggerente dictata sunt.
ut romane urbiꝰ pontifex miro eos odio detestatur m̃m con¬
liũ fuit: ut totꝰ orbis pꝰ translationẽ tuã inodia origen
exarserit: quem antea simplicit lectitabat m̃s oꝑatus ẽ stiluᷤᷤ.
S itantũ possum miror cur me non metuaᷤᷤ. Ego ille modatus
inepła publica qui diligent̃ caui: nequid int̾dictũ putares.
scripsi adte statĩ breuẽ epistolam  ex postulans suꝑ laudib tuiᷤᷤ.
a uãꝙr rome non eraᷤ ͬ amici mei tibi mattere uoluer̃: eoq te
dicerẽt cum sodalib tius: indigna nomine.xp̃iano de mea
conuersatione iactare. Cuiꝰ exemplum huic uolumini fudi¬
di: ut sciaᷤᷤ quanto dolore. quanta mod̾atione necessitudims
carꝑe:⁊ hominẽ rugose frontis adductisq suꝑcilii plautino

Expanded text:
orum, quas nuper ipsis jubentibus transtulit, te petunt, te lacerant. Imperatorum quoque scripta, quae de Alexandria et Aegypto Origenistas pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur, meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis odia exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus. Si tantum possum, miror cur me non metuas. Ego ille moderatus in epistola publica , qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino
Abbreviated transcription (Latin):
T ota illa epła qua ꝓme satis facio contra hereticoᷤᷤ./ ⁊ accusato¬
res meo dirigitur. Quid adte  Qui ⁊ ortodoxũ ri laudator
meũ ẽẽ te dicis: Siasꝑior sum mhereticoᷤᷤ ulloꝵ inpub¬
licũ strophas ꝓfero: letare inuectione meane sidolu̾is: he¬
reticꝰ ẽẽ uideariꝰ. Quando sine nomine contra uitia scribit᷑
qui irascit᷑. accusator sui ẽ. Prudentis hominis fuerat ⁊ sido
bas dissimulare conscientiã : ⁊ cordiᷤ nubilũ ł rontis serentta¬

Expanded text:
Tota illa Epistola, qua pro me satisfacio, contra haereticos et accusatoTota illa Epistola, qua pro me satisfacio, contra haereticos et accusatores meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum et laudatorem meum te esse dicis, si asperior sum in haereticos, et illorum in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; ne si dolueris, haereticus esse videaris. Quando sine nomine contra vitia scribitur; qui irascitur, accusator sui est. Prudentis hominis fuerat, etiam si dolebat, dissimulare conscientiam; et cordis nubilum, frontis serenita
Abbreviated transcription (Latin):
A unc aũt iiuste doleᷤᷤ. in eo oꝑe ame tibi eẽ tesponsum: inquo
ate laudando accusatus sum. Quã enĩ tu laudẽ uocas: omnes
accusationẽ intellegunt. Constet apud te qͥ accusau̾is: ⁊ non
indignabiᷤᷤ q̃ respondim. &. si tubono animo scripseriᷤᷤ : ⁊ hom
innocens.⁊ amicꝰ fidissuus: deciuus numꝗͣ egressum ẽ ore
mendatiũ. me nescius uulneraris : quid adme : qui ꝑcussus
sũ.Nũ id cico curari nondebeo.qr tu me hono animo uulneraᷤᷤ¬
i: Confossus iaceo: stridet uulnus inpectore. Candida priꝰ san¬
guine membra turpantur: ⁊ t michi dicaᷤ noli manũ adhi¬
be uulneri: ne ego te uidear uulnerasse: Quã ꝗͣ upsa tranꝰ¬
latio: magis origenẽ. qͣm te arguit. Tu eni emdasti que addita
abhereticis arbitratꝰ es: ego ꝓdidiq̾ ab illo scriptũ grecia unu¬
sa conclamat. Quisiectuiᷤᷤ arbitratus sit: nec meũ nec tuum
iudiciũ ẽ.Utriꝰq scripta: censoriã lectoriꝰ uirgulã sentient.

Expanded text:
oles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo, stridet vulnus in pectore: candida prius sanguine membra turpantur, et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quamquam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris virgulam sentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfueris. si eã scriptutã grecã ᷑ .lxx. opati sunt. latine ueritati reddidis. que in diue¬
sis codi cib ita uarita ẽ. ut tolerari uix possit.⁊ ita suspecta ne ingitoo aliud ui¬
ueniat᷑. ut ind aliqͥd ꝓferre aut ꝓbaredubitet᷑. breuẽ putabã futuã hanc epłã

Expanded text:
profueris, si eam scripturam Graecam, quam septuaginta operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diueprofueris, si eam scripturam Graecam, quam septuaginta operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur, ut inde aliquid proferre aut probare dubitemus. breuem putabam futuram hanc epistulam,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ greci ⁊ latini habetant. Quid plura : coactꝰ ẽ hõo uelut mendositatẽ corrige: uolens
pꝰ magnũ ꝑicłm ñ remanete fine plebe. Unde ⁊̃ nob uidet᷑ aliq̃ndo. teqͦ in non nulli
alli potuisse. Et uide ħ quale sit. in eis litt̾is q̃ ñ possũ collatis usitataꝵ linguaꝵ
testimoniis em̃dari. Pd uide non paruas deo grãs agimꝰ de oꝑe tuo. đ euangliũ exi
greco int̾̃p̃tatus es: qr ⁊ pene in ominib nulla offensio ẽ. cum scriptura grecã contule¬
rimꝰ. Unde si qsꝗͣ ueti falsitati contentiosꝰ fuerit: ꝓlatis collatisq codicib. ł docet᷑
facillime uł tefellit̾. & siqͤdã rarissima morito mouent. quis tã durꝰ ẽ qͥ labori tã
utili ñ facile ignoscat: cui uicẽ laudis referre ñ sufficit: Quidtͥ aũt uideat᷑. cui
dignareris aꝑire. Neq enim paruũpondꝰ ht̃ illa que sic meruit diffamari. ⁊ qua
usos apłoᷤ ñ solũ res ipsa indicat. s ⁊̃ te attestatũ eẽ memini. Ac ꝑhoc plurimũ

Expanded text:
olens post magnum periculum non remanere sine plebe. unde etiam nobis uidetur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse et uide, hoc quale sit in eis litteris, quae non possunt conlatis usitatarum linguarum testimoniis emendari. Proinde non paruas deo gratias agimus de opere tuo, quod euangelium ex Graeco interpretatus es, quia — et paene in omnibus — nulla offensio erimus. unde si quisquam ueteri falsitati contentiosus fauet, prolatis conlatisque codicibus uel docetur facillime uel refellitur. et si quaedam rarissima merito mouent, quis tam durus est, qui labori tam utili non facile ignoscat, cui uicem laudis referre non sufficit? quid tibi autem uideatur, cur dignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam te adtestatum esse memini. ac per hoc plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ eo fuerant lugentib ⁊ flentib. Illiq audienteᷤᷤ q̃ uiueret.
⁊qd uidiss eum: credider shuius questionis duplex solutio ẽ. aut
enim non recipimus marci testimoniũ.ꝗ in raris fertur euan¬
gliis. omnib grecie libris pene ħ capitulũ infine non habentib.
p̃sertĩ cum diuersa atq contraria euangłistis cet̾is narrare uide¬
atur. Aut ħ respondendũ. q̃ ut̃q uerũ dix̾it. Matheus quando
um aut̃ resurrexiss. ⁊ parumꝑ sp̃u coartato inferendũ. pͥma
sabbati mane apparuit mariȩ magdalenȩ. Ut qͥ uespe sabbati
uixta matħm resurrexerat: mane pͥma sabbati uixta marcũ
ficat: mane eũ altiꝰ dieiꝰ: uisum eẽ de monstrans. Questio aũi muiꝰ ẽ¬

Expanded text:
eo fuerant, lugentibus et flentibus. illique audientes, quod uiueret et qoud uidisset eum, crediderunt. cuius quaestionis duplex solutio est. aut enim non recipimus Marci testimonium, quod in raris fertur euangeliis omnibus Graeciae libris paene hoc capitulum in fine non habentibus, praesertim cum diuersa atque contraria euangelistis ceteris narrare uideatur, aut hoc respondendum, quod uterque uerum dixerit: Matheus, quando cum autem resurrexisset, et parumper spiritu coartato inferendum: prima sabbati mane apparuit Mariae Magdalenae, ut, qui uespere sabbati iuxta Matheum resurrexerat, mane prima sabbati iuxta Marcum ficat mane eum alterius diei uisum esse demonstrans. Quomodo iuxta Mathe
Abbreviated transcription (Latin):
libri mitre curulitu erat: estimaret abuna ⁊ pauida muliere.
pofse portari. Cumq iħs appellass eam. atq dixisser. maria:
ut quẽ facie non cagnoscebat. uoce intelligeret. illa mertore
quanta turbatio. Quẽ ortolanũ putans adñm muncuparat: di fi¬
liũ resurgentẽ magistrũ uocat. Itaꝙadeam quequerebat ui¬
uentẽ cum martuis. que errore femines tunbecillitat muliebre
hac illncq currelnt. ⁊ corpus querebat occisi: euius pedes quiẽ¬
uis temiertu lequit᷑ dñs. idicit. Nolime tangere. tibi eñiuos¬
At itfcenebi ad patrẽ m̃m. & est sensus. Quẽmortiũ queris.
uiuente tangere ñ mereri.: sime necdũ putaᷤᷤ ascendisse ad patiẽ.
s hominũ fraude sublatũ. mao tactu indignaes. Hoc aut dice¬
saluato is aspectii: Postꝗ corpꝰ eiꝰ imonuito non reppert en

Expanded text:
libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore quanta turbatio! quae hortulanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem meum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicesaluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant
Abbreviated transcription (Latin):
desidans. sonuersaq retro. uidit iħm stantẽ: ⁊ nesciebat q
iħs erat. Nonqͥ uixta manicheũ ⁊ alios ereticoᷤ formã dns
uultũq mutasse.ut ꝓuoluntate diuersus acuariꝰ uideretur.
 qͣ maria obstupe facta miracło ortolanũ putaret. que tan¬
to studio rafiurebat. Itaq ⁊ dñs istẽ uerbis quib ⁊ anglilo¬
quit᷑ adami mulier quid plora : additq desuo. quem queris:
tilla respondit. Dñe.sitii sustulisti eũ. diceito mͥ ubi posueri
eum: ⁊ego illũ tollam: hic dnm non deconfessione uere fidei
saluatorẽ¬
salnatore uocat. s humilitate ⁊ timore. ortolano defera ob se¬
quiii.& uide quanta ignorantia. Quem custodiebat. eohors.
militũ. cuius sepulcro angłi p̃sidebant. abitnoorto lano arbitra¬
tur ablatum: ⁊ ignorans inbecillitatẽ femineã. tantaꝵ seiuriũ
ie ꝓmittit: ut corpus uiri ⁊ ꝑfecte etatis. q̃ ut cet̾a tacea centũ

Expanded text:
desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti. ad capud ⁊ pedes. ubi positũ fuerat corpꝰ iħi: ut subtanta
custodie dignitate. non crederet ab hominib potuisse fura¬
ri : qui ministris angłis seruabatur. Dicuntq ei angłi qͦsce̾ne
appellaueriit mulierẽ.: arguerent frustra plorantẽ. &. die¬
rent. quid ploraᷤᷤ: Intantui aũt maria magdalena. obstũpe¬
facta torpuerat. i fide mtrałiᷤᷤ tritã. quasi incaligine possi¬
debat. ut ne angłoꝵ quidẽ p̃sentiũ sentiret aspectũ. s muli¬
ebrit responderet ⁊ diceret. Ideo ploro. quia tuler̃ dñm min.
⁊ nescio ubi posuert eum. Omaria. sidñm credis. ⁊ dũm tuũ.
quomꝰ arbitraris ab hominib eẽ sublatum: Nescio inquit ubi
posuerunt .Quomͦ nescis. quem paulo ante adorastiꝰ Cũꝙ
uideret angłoᷤᷤ. ⁊ quos cernebat ignoraret. stupore ꝑtrita
huc atq illuc faciẽ curumferebat. nicħ aliud nisi dñm iudere

Expanded text:
menti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta menti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebappellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati audit adño nolime tangere: nec dũ enĩ ascendi ad pa¬
trẽ ñm.SQue prius uidat dnm resurgentẽ cum alta maria
⁊ eiꝰ pedib fuerit aduoluta. postea reuersa ꝑ noctẽ. domi n
desidio eius manere ñ pot̾at: uenit adsepulerũ. Cumq lapi¬
dẽ quo monum̃tũ clusum fuerat uidiss ablatũ. cucurrit ad
simonẽ petrũ ⁊ altũ discipłm quem iħs amabat plurimũ. ⁊dic̃
mulieriᷤᷤ: cum pictate sociatuᷤ ẽ. Pietas in eo erat. q desida¬
bat eũ cuius nouerat maiestatẽ. ⁊rror in illo qdicebat. tu¬
serunt dñm demonum̃to.⁊ nescio ubi posuert eum. Denio
cum petrꝰ ⁊ ioħs intideuntes sepulcrũ uidissent linteamina
separata. ⁊ sudarũi quo capud dñi fuerat inuolutũ saorsum po¬
situm. ut re surrexisse crederent cuius corpus non inuenerãt
insepulcio: maria stabat admonum̃tũ foris plorans. Cumq
se melinass. uidit duo ᷤᷤ angloᷤᷤ inalbis sedentes in loco mori¬

Expanded text:
cdum enim ascendi ad patr em meum? — Quae prius ui- derat dominum resurgentem cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicmulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. denique, cum Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monu
Abbreviated transcription (Latin):
bat. dicens. Sifuerit dñs ds̃ mecũ. ⁊dedit mͥ panẽ aduescendũ
⁊ uestim̃tũ adoꝑiendũ. & uotqͣt enĩ in xp̃o iħu baptizamut.xp̃m

Expanded text:
bat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendum bat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit mihi panem ad uescendum et uestimentum ad operiendum. quotquot en
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti. qui ꝓmultis effundet᷑ in remissionẽ peccatoꝵ. Iste
calix. deqꝰ in ꝓpha legimus calicẽ salutaris accipiam:⁊nomex
uidaicas fabulas repellamus: ⁊ ascendamus cum dño cenađmm.
gnum stratum atq mundatũ. ⁊ accipiamus ab eo sursum calicẽ
noui testam̃ti. ibiq cum eo pascha celebrantes: inhebriemur uino
sobrietatis. Non ẽ enĩ regnum dĩ cib ⁊ potus: s iusticia ⁊ gaudiũ
⁊ paxͥ spĩi scõ. Nec moyses dedit nob̾ panẽ uerũ: s dñs iħs. ipi
conuua ⁊ conuiiũ: ipse comedens ⁊ qui comeditur. Illuis bibi¬
mus sanguinẽ:⁊ sine ipso potare non possumus. & cotidie insa¬
crificiis eius degenimine uitis uere. ⁊ uinee sorech. que intpta¬
tur electa. rubentia musta calcamus. ⁊ nouĩi exhis uinũ bibun
in regno patͥs. Nequaꝗͣ inuetustate littere. s in nouitate sp̃s ainen¬
tes canticum nouum. qͥ nemo potest canere nisi inregno eccłe.ꝗͥ
regnũ patris ẽ. hunc panẽ. uacob comedere patriaita cupie¬

Expanded text:
testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. iste est calix, de quo in propheta legimus: calicem salutaris accipiam et nomen udaicas fabulas repellamus et ascendamus cum domino cenaculum magnum, stratum atque mundatum et accipiamus ab eo sursum calicem noui testamenti ibique cum eo pascha celebrantes inebriemur uino sobrietatis. non est enim regnum dei cibus et potus, sed iustitia et gaudium et pax in spiritu sancto. nec Moyses dedit nobis panem uerum, sed dominus Iesus, ipse conuiua et conuiuium, ipse comedens et qui comeditur. illius bibimus sanguinem et sine ipso potare non possumus et cotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupie
Abbreviated transcription (Latin):
ne morient maxima suscitauit incendia: ita ut totus antere
igne dñi saluatoris quem uenit mittere suꝑ t̾ram: inomnibus
ardere desid̾at. Scđm trophologĩa quid nob uderet᷑. deboc loco
inaminentarioliᷤ mathei breuit ad notauimꝰ. Iste autẽ qui aru¬
dine quassata nonconfringet ⁊ linũ fumigans non exiixit au¬
diciũ quoq ꝑduxit aduictoriã: cuius audicia uera sunt iusti¬
sicata in semetipsis. ut iustificet᷑ insermonib suisriuincatq
itdicatet. & tã dui lum pdicationis eiꝰ umundo resplendeat.
milliusq conteratur ⁊ uincat᷑ insidris. Doneo ponat intra uidi¬
cium. ⁊ unpleatur illud q̃ scriptum ẽ. fiat uoluntas tua sic̃ incelo
⁊ uitra. & in nomine eius gentes sꝑabunt: siue in lege eius sꝑabut
insule. Quomͦ enim insulȩ turbine flatuq uentoꝵ.⁊ crebris tempe ᷤᷤ¬
tatibus feruntur. quidẽ s non subuertuntur in exemplũ euange¬

Expanded text:
ne moriente maxima suscitauit incendia ita, ut totus orbis arderet ne moriente maxima suscitauit incendia ita, ut totus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mittere super terram et in omnibus ardere desiderat. secundum tropologiam quid nobis uidetur de hoc loco, in commentariolis Matthei breuiter adnotauimus. iste autem, qui harundinem quassatam non confregit et linum fumigans non extinxit, iudicium quoque perduxit ad uictoriam, cuius iudicia uera sunt, iustificata in semet ipsis, ut iustificetur in sermonibus suis et uincat, cum iudicatur, et tam diu lumen praedicationis eius in mundo resplendeat nulliusque conteratur et uincatur insidiis, donec ponat in terra iudicium et inpleatur illud, quod scriptum est: fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. et in nomine eius gentes sperabunt siue in lege eius sperabunt insulae. quo modo enim insulae turbine flatuque uentorum et crebris tempestatibus feriuntur quidem, sed non subuertuntur in exemplum euange
Abbreviated transcription (Latin):
tea dicttur deco. increpa dnẽ bestias calami: iiiłi uolumi¬
ne torren apellatꝰ canne idẽ calami: qui aquas. habet turbi¬
das quas elegit ifrł purissima iordanis fiuenta contempnens
reuersusq ite in egiptum ⁊ defiderins cenosã ac palustrem
regionẽ peponesq icepe. ⁊ allia. ⁊ cucumeres. Ollasq egiptiaꝵ
carniũ. Rectisłime ꝑisaiam appellatur calamus fractuo ⁊cuiqͥ̾
mieti uoluerit ꝑtundetur manus eiꝰ. Qui enĩ pꝰaduentũ dm
saluatoris. euangłioe intptationis sp̃m derelinquens. inuidaice
lutere morte requiescit. istius cuncta oꝑa uulnerant᷑. Linita
quoq fumigans non extinguet. ipłm degentib congregatum.
qui extincto legis naturalis ardore. fumi amarissimi.⁊ qui noxiꝰ
ołis ẽ tenebioseq caliginis in uoluebat᷑ ertorib. Quẽ non solum
extinxit ⁊ redegit incinerẽ: s contrario deparua scintilla. cipe¬

Expanded text:
terea dicitur de eo: increpa, domine, bestias calami et in Iesu uolumiterea dicitur de eo: increpa, domine, bestias calami et in Iesu uolumine torrens appellatur Cane, id est \'calami\', qui aquas habet turbidas, quas elegit Israhel. purissima Iordanis fluenta contemnens reuersusque mente in Aegyptum et desiderans caenosam ac palustrem regionem peponesque et caepe et alia et cucumes ollasque Aegyptiarum carnium rectissime per Esaiam appellatur calamus fractus, cui qui inniti uoluerit, pertundetur manus eius. qui enim post aduentum domini saluatoris euangelicae interpretationis spiritum derelinquens in Iudaicae litterae morte requiescit, istius cuncta opera uulnerantur. 1inum quoque fumigans non extinguet, populum de gentibus congregatum, qui extincto legis naturalis ardore fumi amarissimi et qui noxius oculis est tenebrosaeque caliginis inuoluebatur erroribus. quem non solum non restinxit et redegit in cinerem, sed e contrario de parua scintilla et pae
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ tuũ regida.niusticiã tuã filio regis. Qui ⁊ ipse loquitur
ineuangłio : non enĩ pat̾ udicat quemꝗͣ.s omne udicũ
dedit filio. Non contender: sic̃ agnus ductus ẽ adiuctimam
N on contendet: insubu̾sione audientiũ neq clamabit: uixta
illud qͥ paulus apłs scribit: omnis clamor ⁊ira ⁊ amaritudo
clamorẽ. Neq audiet quisꝗͣ inplatheis. siue foris uocem eius.
omnis enĩ gła filiȩ regis abintus: ⁊ arta ⁊ angusta uia ẽ que
ducit aduitã. Unde ⁊ in plateis uox illius non auditur: in qͥb
confident̃ agit sapieutia. latã spatiosamq uiam non ingredi¬
ens. s arguens atq condempnans. Unde ⁊ inhis qui foris erant
non sua uoce s ꝑ parabolaᷤᷤ loquebatur. harundinẽ inquit qͣs
non conteret. Calamus fractus. qui fuit ante uocalis. ⁊ in lau¬
des dñi concinnabat appellandus ẽ isrł: qui quondã inpegit
in angulaiẽ lapidẽ.⁊ cecidit suꝑ eum fractusq inillo ẽ. Prop¬

Expanded text:
 tuam filio regis. qui et ipse loquitur in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. non contendet sicut agnus ductus ad uictimam, non contendet in subuersione audientium. neque clamabit iuxta illud, quod Paulus apostolus scribit: omnis clamor et ira et amaritudo clamorem. neque audiet quisquam in plateis siue foris uocem eius. omnis enim gloria filiae regis ab intus et arta et angusta uia est, quae ducit ad uitam. unde in plateis uox illius non audietur, in quibus confidenter agit sapientia latam spatiosamque uiam non ingrediens, sed arguens atque condemnans. unde et illis, qui foris erant, non sua uoce, sed per parabolas loquebatur: harundinem, inquit, qunon conteret. calamus fractus, qui fuit ante uocalis et in laudes domini concinebat, appellandus est Israhel, qui quondam inpegit in angularem lapidem et cecidit super eum fractusque in illo est; prop
Abbreviated transcription (Latin):
ominis dĩ monstixt᷑ affatꝰ. & non mirũ si indõ anima nominetur
um uniusa huniani corporis mensa scđm leges trophologie ⁊ di¬
uersas intellegentiaᷤᷤ hahe dicatur. Posuit quoq sp̃m siui suꝑ eũ.¬

Expanded text:
omnis dei monstretur affectus. et non mirum, si in deo anima nominetur, omnis dei monstretur affectus. et non mirum, si in deo anima nominetur, cum uniuersa humani corporis membra secundum leges tropologiae et diuersas intellegentias habere dicatur. posuit quoque spiritum su
Abbreviated transcription (Latin):
michi aceidisse primi seͥptoris errore. qui legens suꝑiorẽ sententĩa.
in uerbo uidicium ẽẽ: finitã putauit inferioris sententie ultimũ
legituriin lege eius sꝑabunt infule: matheus sensum pocuis
qriam uerba int̾p̃tans: ꝓlege ⁊ insulis. nom̃ posuit ⁊ gentes.
& hoc non solum inp̃senti loco: s ubicumq deuet̃i instrumto euan¬
gliste napłi testimonia ꝓtulerunt. diligentuis obseruandũ ẽ.
crepant: hebreũ sensum suis exp̃ssisse sermonib. Puergͥ dĩ
omnipotentis uixta dispensationẽ carnis assumpte qua ad
nos mittitur saluator ẽ appellatus : adquẽ unalio loco dic̃ pat̃
magnũ ubiẽ uocari puerũ mmut greges tribus iacob. hicẽ ui¬
nea sorecli qui int̾ptat᷑ electa: hic ẽ filius amantissimus. inquo
sibi complacuit anima dei. Nonqd ds̃ animã habeat : sd in aĩa

Expanded text:
mihi accidisse primi scriptoris errore, qui legens superiorem sententiam mihi accidisse primi scriptoris errore, qui legens superiorem sententiam in uerbo iudicii esse finitam putauit inferioris sententiae ultimum legitur: et in lege eius sperabuntinsulae, Mattheus sensum potius quam uerba interpretans pro lege et insulis nomen posuit et gentes. et hoc non solum in praesenti loco, sed, ubicumque de ueteri instrumento euangelistae et apostoli testimonia protulerunt, diligentius obseruandum est raico discrepant, Hebraeum sensum suis expressisse sermonibus. puer igitur dei omnipotentis iuxta dispensationem carnis adsumptae, qua ad nos mittitur, saluator est appellatus. ad quem et in alio loco dicit pater: m agnum tibi est uocari i puerum meum, ut congreges tribus Iacob. hic est uinea Sorech, quae interpretatur\'electa\', hic filius amantissimus, in quo sibi conplacuit anima dei, non quo deus animam habeat, sed quod in anima
Abbreviated transcription (Latin):
conteret: linum fumigans non extinguet. inu̾itate docet uditium
n onerit tristis neq turbulentꝰ : donec ponat int̾ra iuditiũ ⁊ legem
eius insule expectabunt. Ex quo apparet matheũ euangłistam
ñ uetis int̾p̃tationis auctoritate constrictum. dimisisse hebraicã
ueritatẽ: s quasi hebreũ hebreis: ⁊ indñi lege doctissimum agen¬
tib ꝓtulisse. que inhebreo legerat. Si enĩ sic accipiendũ ẽ. ut lxx.
intp̃tes ediderunt. Iacob puerm̃s suscipiam eũ. Ifrł electꝰ nĩs sui¬
testimanio s uialio fecisse legius. exegipto uocaui filium min
ꝓqͦ septuaginta transtulerunt. exegipto uocauit filios suoᷤᷤ. Qđ
utiq nisi sequamur hebraicã ueritatẽ : ad dñm saluatorem nõ
ꝑtinere manifestũ ẽ. Sequitur enim. Ipsi aũt̃ immolabant baa¬
lim. Qđ aut de assumpto testimonio in euuangłio minus ẽ. Splen¬
debit ⁊ non quassabit᷑ donec ponat suꝑ t̾ram uidicium. uidet᷑

Expanded text:
ducet iudicium. non erit tristis neque turbulentus, donec ponat in terra iudicium; et legem eius insulae expectabunt. ex quo apparet Mattheum euangelistam non ueteris interpretationis auctoritate constrictum dimisisse Hebraicam ueritatem, sed quasi Hebraeum ex Hebraeis et in domini lege doctissimum ea gentibus protulisse, quae in Hebraeo legerat. si enim sic accipiendum est, ut septuaginta interpretes ediderunt: Iacob puer meus, suscipiam eum; Israhel electus meus, sustestimonio, sed et in alio fecisse legimus: ex Aegypto uocaui filium meum, pro quo Septuaginta transtulerunt: ex Aegypto uocauit filios suos. quod utique, nisi sequamur Hebraicam ueritatem, ad dominum saluatorem non pertinere manifestum est. sequitur enim: ipsi autem immolabant Baalim. quod autem de adsumpto testimonio in euangelio minus est: splendebit et non quassabitur, donec ponat super terram iudicium, uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ud significet qd in matheo scͥptum ẽ: arundinẽ quassatam ñ
confringet. ⁊ linũ fumigans non extinguet. ad cius expo¬
sitionẽ loci. totũ qd matheus de hesaia ꝓpħa assumpsit testimoni¬
hebraicum. cui theodocion aquila siminacꝰ que consentiunt:
iogͦ dequatuor euangłistis solus matheus posuit: iħs autẽ so¬
ens secessit inde ⁊ secuti sunt eum multi ⁊ curauit eos om̃s.
⁊ p̃cepit eis ne manifestum eum facerent ut adimpleretur q

Expanded text:
d significet, quod in Mattheo scriptum est: harundinem qu as s at am non co nf r ing et et linum f umigans non extinguet. — Ad cuius expositionem loci totum, quod Mattheus de Esaia propheta adsumpsit, testimoni ipsumque Hebraicum, cui Theodotio, Aquila Symmachusque consentiunt. sic ergo de quattuor euangelistis solus Mattheus posuit: Iesus autem sciens recessit inde et secuti sunt eum multi et curauit eos omnes et praecepit eis, ne manif
Abbreviated transcription (Latin):
it adhanc questuurłã. dissoluendã. longo michi sermone opiis
sit. & priusqͣm quid in eã sententiã loquar: ausculta iuxta sen¬
sum tuum. quanta scripturarũ turbatio oriatur. Quidẽ hoc.
qui tollit peccata mundi. M mus dico: ille qui dematriᷤᷤ utero
clamabat. ⁊ unde hoc michi ut mat̾ dñi mei ueniat ad me. sp̃m¬

Expanded text:
ad hanc quaestiunculam dissolvendam longo sermone opus sit. Verum prius quam quid in eam sententiam loquar, ausculta, juxta sensum tuum, quanta Scripturarum turbatio oriatur. Quid est hocqui tollit peccatum mundi . Minus dico, ille qui ex matris utero clamabat: Et unde hoc mihi, ut mater Domini mei veniat ad me ? Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cipiolaicũ penitentẽ. ꝑmanus impositionẽ ⁊ inuocationẽ sp̃s scĩ: scĩe ᷤᷤ
adhereticis sp̃m sc̃m non potusse conferri. Ortodoxꝰ dix. Omnes ꝓpo¬
sitionũ ur̃aꝵ calles adunũ competum confluunt: ⁊ pauidoꝵ moro
ceruoꝵ. dum uanoᷤᷤ pennaꝵ euitatiᷤᷤ uolatuᷤᷤ : fortissimiᷤᷤ retibꝰ impli¬
camini. Nam cũ inpatre ⁊ filio ⁊ sp̃ũ scõ baptizatuᷤᷤ homo templum
dĩ fiat cũ uẽti ede destructa nouũ trinitatis delubrũ edificetur.
quom dicis sine aduentu sp̃s scĩ apud arrianos posse peccata dimitti
ret : babtisma ñ ẽẽ. sine sp̃u sco. Bethsaida locus uideȩ nisi ꝑadu.¬
tũ angłi. deblitata corporalit membra sanare non pot̾at: ⁊ tu
mͥ aqͣ simplici quasi debalneo lauta manante ꝓducis: ipse dñs nr̃
aqͣs mundauit : statĩ ut caput extulit defluento: sp̃m scm accẽp̃¬

Expanded text:
cipio laicum poenitentem per manus impositionem, et invocationem Spiritus sancti, sciens cipio laicum poenitentem per manus impositionem, et invocationem Spiritus sancti, sciens ab haereticis Spiritum sanctum non posse conferri. O. Omnes propositionum vestrarum calles ad unum compitum confluunt, et pavidorum more cervorum, dum vanos pennarum evitatis volatus, fortissimis retibus implicamini. Nam cum in Patre et Filio et Spiritu sancto baptizatus homo, templum Domini fiat, cum, veteri aede destructa, novum Trinitatis delubrum aedificetur, quomodo dicis, sine adventu Spiritus sancti apud Arianos peccata posse dimitti?ret baptisma non esse sine Spiritu sancto. Bethesda lacus Judaeae, nisi per adventum Angeli, debilitata corporaliter membra sanare non poterat: et tu mihi aqua simplici, quasi de balneo animam lotam producis? Ipse Dominus naquas mundavit, statim ut caput extulit de fluento, Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dunt addñm dm̃ ut sc̃ificent᷑: neforte derelinquat illoᷤ dñs. Simi
omitto. xeq enĩ mimerꝰ testimonioꝵ s auctoritas ualet.Rx qͥb os¬
tendit᷑. uos ꝑmodicũ ferm̃ti: totã eccła massam corrupisse. & de
eius manu hodie eucaristiã acciꝑe. quẽ herei quasi idolum dedis¬
sit lucerna sine ignicło sit ocłs sine pupilla. Nempe eo ꝑuenies: ut
non possit salire qͥ sal ipse ñ habeat. Non illuminet cecus: nõ accẽdat
extinctus. Tu aũt cum conditũ abeo cibũ deuores.cur insulsum argua
conditorẽ: De ignicło eius in eccła tua lucet & lucernã eius crimi¬
naris exunctã: ocłoᷤᷤ tibi p̃bet ⁊ ceciis est. Quã obrẽ orote. ut aut
sacrificandi licentiã ei tribuaᷤᷤ. ciuus baptisma ꝓbaᷤᷤ: aut ꝓͣbes eus
baptisma. quem non putas sacerdotem.xeq enim fieri potest ut qu
inbapusterio scẽ ẽ: sit apud altare peccator. Luciferdix̃. Si ego ro¬

Expanded text:
cedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Etim numerus testimoniorum, sed auctoritas valet. Ex quibus ostenditur, vos per modicum fermentum totam Ecclesiae massam corrupisse, et de ejus manu hodie Eucharistiam accipere, quem heri quasi idolum dessit lucerna sine igniculo, sit oculus sine pupilla: nempe eo pervenies, ut salire non possit, qui sal ipse non habeat; non illuminet caecus, non accendat exstinctus. Tu autem cum conditum ab eo cibum devores, cur insulsum arguis conditorem? De igniculo ejus Ecclesia tua lucet, et lucernam ejus 177 criminaris exstinctam? Oculos tibi praebet, et caecus est? Quamobrem oro te, ut aut sacrificandi ei licentiam tribuas, cujus baptisma probas: aut reprobes ejus baptisma, quem non existimas sacerdotem. Neque enim fieri potest, ut qui in baptismate sanctus est, sit apud altare peccator. L. Sed ego re
Abbreviated transcription (Latin):
sine sp̃u nullu sit uerũ. longe excessi ⁊icũ eqͣ fronte aduersa
oħis emĩbaptisina in tantũ inꝑfectũ fuit: ut constet p̾ea xp̃i
baptiꝰmate baptizatos : qͥ ab̾o fuãt baptizati. Ita nistoria refert.
Factũ ẽ aũt cumapollo ẽẽt corinti.⁊ cum palui ᷤᷤ ꝑtransiss suꝑi¬
ores partes deuenit effesum. & cum inueniss quosdã discen
ponderunt.S nec si sp̃us sc̃s sit: audumus. Dix̃ aut̃ ad illoᷤᷤ.
In quo gͦ baptizati estis: Responder̃. In iohiᷤᷤ baptismate

Expanded text:
 180 nullum sit? Verum longius excessi, et cum aequa fronte adversarJoannis enim baptisma intantum imperfectum fuit, ut constet postea Christi baptismate baptizatos, qui ab eo fuerant baptizati. Ita enim historia refert: Factum est autem, cum Apollo esset Corinthi, et cum Paulus pertransiret superiores partes Asiae, devenit Ephesum, et cum invenisset quosdam discentponderunt: Sed nec si Spiritus sanctus sit, audivimus. Dixit autem ad eos: In quo ergo b
Abbreviated transcription (Latin):
bi scriptũ sit: inactib apłoꝵ. etiã si scripture auelortaᷤᷤ nõ sub¬
eẽt: tocus orbiᷤᷤ in hac parte ꝯsesꝰ ĩstar pepti obtin̾ et.Nã multa
ialia que ꝑtraditionẽ ineccłiis obseruantur. auctoritatẽ sibi scͥp¬
te legis usurpauerũt: uelut in lauacro. ter caput mergitare
einde egressus: lacti imelliᷤ p̃gustare concordiã. ad infantie sig¬
ificationem redire. Dnica iomni pente coste: nec deieniculis
adorare. ⁊ ieiuiniũ soluere. Multaq alia que scripta nonsunt:
rationabiliᷤᷤ sibi obseruatio uindicauit. Ex quo ammadu̾titis.

Expanded text:
In actibus Apostolorum. Etiam si Scripturae auctoritas non subesset, totius orbis in hanc partem consensus instar praecepti obtineret. Nam et multa alia quae per traditionem in Ecclesiis observantur, auctoritatem sibi scriptae legis usurpaverunt, velut in lavacro ter caput mergitare, deinde egressos, lactis et mellis praegustare concordiam ad infantiae significationem, die Dominico, et omni Pentecoste; nec de geniculis adorare, et jejunium solvere, multaque alia scripta non sunt, quae rationabilis sibi observatio vindicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fuit ioħs baptizans ⁊ p̃dicans eugłiũ penitentie in remissionẽ
peccatoꝵ. o pꝰ modicũ. Ybaptizabantur abeo iniordanẽ con¬
fitentes peccata sua. Ut enĩ ipse ante cursor dñi: sic ⁊ baptisma
eius.p̃uiũ dñici baptismatis fuit. Qui det̾ra ẽ aiebat tere̾n
loquit᷑ : qui desuꝑniᷤ uenit : suꝑ omnes ẽ. & itũ. Ego baptizo
ipse ñ baptizaut insp̃u: consequent̃ neq peccata dimisit: quia
nulli hominũ sine spũ sc̃o pectata dimittunt᷑. Aut si contension
argiuntariᷤᷤ. ideo ioħiᷤᷤ baptisma dimisisse peccata quia deceliᷤᷤ fuit.
edoce qͥd ampliꝰ in xp̃i baptismate consequamur: Qđ peccata
dimittit : liberat: agehenna liberat ꝑfectũ ẽ. ꝑ fectũ autẽ
baptisma nisi qd in cruce. ⁊ intesurrectione xp̃i ẽ. non potest
dici: ita tu in ꝑuersũ religionis dicente ipso iohanne. illũ
oportet crescere. me aũt minui: dũ seriu baptismo plusqͣm
habuit tribius : dñicũ destruis. cui ampliꝰ nichil relinqͥs. qͦꝵ

Expanded text:
tizans, et praedicans Evangelium poenitentiae in remissionem peccatorum. Et post modicum: Et baptizabantur ab eo in Jordane confitentes peccata sua. Ut enim ipse ante Praecursor Domini: sic et baptisma ejus praevium Dominici baptismatis fuit. Qui de terra est, aiebat, terrena loquitur; qui de supernis venit, super omnes est . Et iterum: Ego baptizo ipse, non baptizavit in spiritu, consequenter neque peccata dimisit, quia nulli hominum sine Spiritu sancto peccata dimittuntur. Aut si contentiose argumentaris, ideo Joannis baptisma dimisisse peccata, quia de coelis fuit, edoce quid amplius in Christi baptismate consequamur. Quod peccata dimittit, liberat a gehenna. Quod a gehenna liberat, perfectum est. Perfectum autem baptisma, nisi quod in cruce et in resurrectione Christi est, non potest dici. Ita tu in perversum religiosus, dicente ipso Joanne: Illum oportet crescere, me autem minui; dum servi baptismo plus quam habuit tribuis, Dominicum destruis, cui amplius nihil relinquis. Quorsum
Abbreviated transcription (Latin):
tamqͣm panis luctus: oines qͥ manducant ea. contaminabuntur. &
ocłs tuus simplex ẽ: totũ corpꝰ tuũ lucidũ erit. Sacerdote emꝯ
reddit. neq enĩ accendunt lucernam ⁊ ponit᷑ subt̃ modiũ. s suꝑ ea¬
delabrũ: ut luceat omnib qͥ indonio sunt. hoc ẽ ideo ds̃ feientie

Expanded text:
tamquam panis luctus; omnes qui manducant ea, contaminabuntur . Etamquam panis luctus; omnes qui manducant ea, contaminabuntur . Eoculus tuus simplex est, totum corpus tuum lucidum erit . Sacerdote enim reddit: Neque enim lucerna accenditur et ponitur subter modium, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo
Abbreviated transcription (Latin):
simul membra cõpleu̾it. Facile quippe ignoscit filio pat̾. cumma
restituet᷑ eccłe. ibiq sequitur uenia ubi luctus ante p̃cesserit: mani¬
festum ẽ sacerdotẽ degradu suo motũ: in eundẽ locũ non posse resti¬
tui. qr aut penitens sacerdotio carebit : aut inhonor ꝑsistens redu¬
ci ineccłam non potit : ꝑ ordinẽ penitentis. Tu mͥ nunc infatuato sa¬
le eccłe saporẽ contamines.tu eum qui ꝓiectus foras iacere debet in
stercore. acunctis hominib conculcanduᷤᷤ. suꝑ altariũ reponaᷤᷤ : & ul
atio ẽ. nemiseritis margaritas ur̃as ante porcos. q si de omnib gene¬
ralit dictũ intelligis. quantomagis desaceidotib p̃cauendum ẽ : cũ
⁊̃ delaicis sic cauetur : separamini inquit dñs ꝑ moysen atabenacłiᷤᷤ
hominũ istoꝵ durissimoꝵ. ⁊ nolite tangere ab omnib que sunt eis
nesimul ꝑeatis inpeccato . & rursũ induodecĩ ꝓpħiᷤᷤ. sacrificia eoꝵ

Expanded text:
simul membra confleverint. Facile quippe ignoscit filio pater, cum msimul membra confleverint. Facile quippe ignoscit filio pater, cum mrestituitur Ecclesiae, ibique sequitur venia, ubi luctus praecesserat: manifestum est, sacerdotem de gradu suo motum, in eumdem locum non posse restitui, quia aut poenitens sacerdotio carebit, aut in honore persistens, reduci in Ecclesiam non poterit per ordinem poenitentis. Tu mihi nunc infatuato sale, Ecclesiae saporem contaminas; tu eum qui projectus foras, jacere deberet in stercore, a cunctis hominibus conculcandus, super altarium reponis! Et ubi as Al. miserimus et nostras ante porcos ? Quod si de omnibus generaliter dictum intelligis, quanto magis de sacerdotibus praecavendum est, cum etiam de laicis sic cavetur ! Separamini, inquit Dominus per Moysen, a tabernaculis istorum hominum durissimorum, et nolite tangi ab omnibus quae sunt eorum, ne simul pereatis in peccato eorum . Et rursum in duodecim Prophetis: Sacrificia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
multoᷤᷤ secũ in riunã trahet. Qͣm obrẽ quesumus uoᷤ : ut eã ratio¬
concedatis salutẽ. Qd si displicet ⁊ tã diri estis immo tã inrationabi¬
lit̃ incdem̃te. ut cũ qui dedit baptisma hostẽ xp̃i. eũ qͥ acceꝑit filiũ
putetis. nos nob̾ aduersa ñ facimꝰ. Sr aut ep̃m cũ ppło recipiemꝰ qͥ fec̃¬
ucifer dix̃.Orote. nonne legisti. de ep̃is dictũ uoᷤᷤ estis sal tre.Siãt
sal infatuatũ fuerit in quo salietur : Adnichilũ ẽ utile: nisi ut
sacerdoᷤᷤ dñm exoret. ⁊ ꝓsacerdote nullus sit alius qui de p̃cet᷑. que
sal ominẽ cibi condit necẽ aliqͥd ꝑse: tam suaue qͥ absq eogustu de¬
mel dicĩ ꝑuniuersa peccata. aquo alio pot̾it condiri cũ ipse oĩum
manũ subiecto: reditũ sc̃ĩ sp̃s inuocat : atq ita eum qui traditus fu̾at
satane inint̾itũ carnis ut sp̃s saluus fieret: indicta inppłm oratione:
altario reconciliat. Nec prius unũ membrũ restituit sanitati: ꝗͣ oĩa

Expanded text:
multos secum in ruinam trahet. Quamobrem quaeso vos ut eam ratiosalutem concedatis. Quod si displicet, et tam duri estis, immo tam irrationabiliter inclementes, ut eum qui dederit baptisma hostem Christi, eum qui acceperit filium putetis; nos nobis adversa non facimus: aut episcopum cum populo recipimus, quem facisti de episcopis dictum: Vos estis sal terrae. Si autem sal infatuatum fuerit, in quo salietur? ad nihilum est utile, nisi ut sacerdos Deum exoret, ac pro sacerdote nullus sit alius, qui deprecetur . Qsal omnem cibum condit, nec est aliquid per se tam suave, quod absque 175 eo gustum demel dicam, per universa peccata, a quo alio poterit condiri, cum ipse fuerimanum subjecto, reditum sancti Spiritus invocat, atque ita eum, qui traditus fuerat Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret, indicta in populum oratione, altario reconciliat, nec prius unum membrum restituit sanitati, quam omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Deponat sacerdotiũ concedo ueniã penitenti. Hortodoxꝰ dix̃. Respon¬
debo tibi ⁊ ego tius sermonib. Si laicꝰ errassẽ se confitetur. quomͦ
laicus ꝑseu̾at.: Deponat sacerdociũ laicis. idẽ baptisma: ⁊ ego cõ¬
cedo ueniã penitenti. Scriptũ ẽ enĩ. regnũ quoq nr̃m: sacerdotes
ẽ. Qui penitentiã agit : priora condempnat. Sinonlicet ep̃o penitẽ¬
ti ꝑseuerare qͥ fuerat : non licet ⁊ laico penitenti ꝑmanere ꝓpt̃ qͥ
uertitur sise scierit rebaptigandũ. & ita fiet: ut noᷤᷤ simus causa ꝑ¬
ditionis eoꝵ. si repudient᷑. hortodoxꝰ dix. Tu meo qͥ recipis laicum.

Expanded text:
deponat sacerdotium, concedo veniam poenitenti. O. Respondebo tibi et ego sermonibus tuis. Si laicus errasse se confitetur, quomodo laicus perseverat? deponat sacerdotium laici, id est, baptisma, et ego do veniam poenitenti. Scriptum est enim: Regnum quoque nos et sacerdotes . Qui poenitentiam agit, priora condemnat  Al. contemnat. Si non licet episcopo poenitenti perseverare quod fuerat, non licet et laico poenitenti permanere in eo vertetur, si se scierit rebaptizandum: et ita fiet, ut nos simus causa perditionis eorum si repudientur. O. Tu in eo quod recipis laicum,
Abbreviated transcription (Latin):
conserere. Expone michi causã.quare laicũ uenientẽ abarrianiᷤᷤ reci¬
pias ep̃m non recipiaᷤᷤ. Luciferdix̃. Recipio laicũ qͥ errasse se confi¬
tet᷑ ⁊ dñs mauult penitentiã peccatoris ꝗͣ mortẽ. horto doxꝰ dix̃.

Expanded text:
tecum conserere. Expone mihi, quare laicum venientem ab Arianis recitecum conserere. Expone mihi, quare laicum venientem ab Arianis recipias, episcopum non recipias? L. Recipio laicum, qui errasse se confitetur; et Dominus mavult poenitentiam p
Abbreviated transcription (Latin):
coᷤ penitentes. Lucifer dix. Non ẽ ipsũ lacrimaᷤᷤ fundere ꝓpectati
⁊ corpiis ad trectare dñi.Non ẽ ipsũ adfr̃m genua ꝓuolui: ⁊ de sub¬
limi loco. eucaristiam ppliᷤ ministrare. aliud ẽ lugere qͥ fueris. aliud
legus creaturã dei filiũ p̃dicebaᷤᷤ qui cotidie peior uideis blasphem¬
rũ lapides in xp̃m iaciebaᷤ. Cuiis manuᷤᷤ sanguine plene sũt. cuiuiᷤᷤ
ñ peccasse confidis ꝑmane qͥ fuisti. Horto doxꝰ dix̃. Retoricaris
⁊ a disputationũ spinetis. ad campo ᷤ lib̾e declamationis excurris. uer̃
desine queso: a cõmunib locis ⁊ ingradũ rurs ac lineaᷤᷤ regrade pꝰea
siplacu̾it: lacius disseremꝰ. Lucifer dix̃. Nulla hic declamatio
ẽ. Dolor pacientiã suꝑat. Propone ut libet. argum̃tare ut libet.
obstinate tenes aliã rationẽ eẽ ep̃i aliã laici. ad compendiũ concer¬
tationis. tribuo q postulaᷤᷤ. Nec me pigebit loco tecũ faciente manũ

Expanded text:
est ipsum lacrymas fundere pro peccatis, et corpus attrectare Domini. Non est ipsum ad fratrum genua provolvi, et de sublimi loco eucharistiam ministrare populo. Aliud est lugere quod fueris, aliud legus creaturam Dei Filium praedicabas; qui quotidie pejor Judaeis, blasphemiarum lapides in Christum jaciebas, cujus manus sanguine plenae sunt, cujus te peccasse confidis, permane quod fuisti. 4. O. Rhetoricaris; et a disputationum spinetis, ad campos liberae declamationis excurris. Verum desine, quaeso, a communibus locis, et in gradum rursum ac lineas regredere: postea si placuerit, latius disseremus. L. Nulla declamatio hic est. Dolor patientiam superat; propone ut libet, argumentare ut libet, am obstinate tenes, aliam esse rationem episcopi, aliam laici, ad compendium concertationis, tribuo quod postulas: nec me pigebit locum te faciente, manum
Abbreviated transcription (Latin):
uoxime accidit quidã luciferi sectator: cũ alio eccłe alũpno odi¬
quippe uniu̾sũ orbẽ diaboli ẽẽ. & ut iã familiare ẽ eis dicere: fac¬
tũ de eccła lupanar. atille ꝯtraria rationabilit̃ qͥdẽ s inportun o ⁊ lo
dientiũ circulũ lumina. iã in plateis accensa soluerent ⁊ inconditã
isputationẽ nox int̾rumꝑet consputata pene inuicẽ facie: re¬
cefser̃. Hoc tam̃ his qui affuerant statuentilb ut insecretã porticũ
pͥmo mane conueniret᷑. Quocũ uixta placitũ omnes couenissẽt

Expanded text:
oxime accidit, ut  Al. quod quidam Luciferi sectator, cum alio Ecclesiae alumno odiquippe universum mundum esse diaboli, et ut jam familiare est eis dicere, factum de Ecclesia lupanar. At ille e contrario, rationabiliter quidem, sed importuno et loco dientiam et circulum lumina jam in plateis accensa solverent, et inconditam disputationem nox interumperet, consputa pene invicem facie, recesserunt. Hoc tamen his qui affuerunt statuentibus, ut in secretam porticum primo mane conveniretur: quo cum juxta placitum omnes convenissent,