comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uscant mortui. licut in erechiele legit᷑. Naciamꝰ gͥ hominẽ quẽdam int̾iorem. cuiꝰ ossa sũt
naturales potentie. ut pudicicia. sobrietas. que sine caritate ñ sũt uͥtutes. & sic sũt ossa ari¬
da. Supponant᷑ nerui fortitud̃ims: ne dissipata iaceant. Suꝑinducat᷑ opus pietatis. que
acd fouenclã carnẽ pauꝑum spectat. Uel neru sũt discretio. que uͥtutes copulat. caro:
sensualitas. que ossa & neuos tegit. dũ sensus suos sibi uel eis applicat. suꝑextendit᷑ cutis
honestatis in conu̾satione: ꝑtimorem. Normatꝰ est homo. sed adhuc ñ uiuit. donec infor-¬
afflat. t̾cio ꝑflat. Sufflat: ꝙ fugiũt phantasmata. afflat: & ueniũt karismata.
ꝑflat: & fluu̾̃t aromata. Phantasmata suggestionũ iniqͣrum. karismata spũalium
grãrum. aromata celestiũ deliciarũ. Audi sufflationẽ. Qũ xp̃c post resurrectionẽ
taim fata: subdit. Q rum remiseritis peccata remittent᷑ eis. Per afflationẽ ꝙͦ sic ue-¬

Expanded text:
ssa sint naturales potentiae, ut pudicitia, sobrietas, quae sine charitate non sunt virtutes, et sic ossa arida; superponantur nervi fortitudinis, ne dissipata jaceant; superinducatur opus pietatis quae ad fovendam carnem pauperum. Vel nervi sunt discretio quae virtutes copulat, caro sensualitas, quae ossa et nervos tegit, dum sensus suos eis applicat. Superextendatur cutis honestatis in conversatione per timorem. Formatus est homo, sed adhuc non vivit, donec inforafflat, tertio perflat. Sufflat, fugiunt phantasmata; afflat, et veniunt charismata; perflat, et fluunt aromata: phantasmata suggestionum iniquarum, charismata spiritualium gratiarum, aromata coelestium deliciarum. Audi sufflationem: Cum Christus post resurrectionem tasmata subdit: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. » Per afflationem quoque, sic ve
Abbreviated transcription (Latin):
occidentali: ex sensu historico. sccł̃m eͣgitur in plaga septentͥonali: ex seniu morali. t̾ciũ¬
ex allogoria instructũ stat ad̃ oriẽ tẽ. qͣrtum si ex anagogen: in meridie. In occiden-
tali reconditũ est argentũ eloquentie. in septentͥonali: uarie & uinumere uͥtutũ gem¬
me. in orientali: continent᷑ purpura & byssus. & cet̾a ornamenta regalia. in sacͣmentis
eccłie. in mericdiano: custodit᷑ aurũ celestis sapientie. In pͥmo fides erudit᷑. in scclo oꝑa-

Expanded text:
occidentali, ex sensu historico; secundum erigitur in plaga septentoccidentali, ex sensu historico; secundum erigitur in plaga septentex allegoria exstructum stat ab Oriente; quartum vero ex anagogen, in Mtali reconditum est argentum eloquentiae; in septentrionali, variae et innumerae virtutum gemmae; in orientali continentur purpura, et byssus, et caetera ornamenta regalia in sacramentis Ecclesiae; in meridiano custoditur aurum coelestis sapientiae. In primo fides eruditur, in secundo op
Abbreviated transcription (Latin):
meis stratũ meũ rigare. Post talem płuuiã : uenti de thesauris ꝓducunt᷑. qͥa post fletũ¬
seqͥtur consolatio sp̃c sc̃i. Qͥ a uenti dicunt᷑ dona eꝰ: que consolant᷑. His pͥmogenita egip¬
ti ꝑcutiunt᷑ ab homine. tcl est arrogantia sc̃tatis. uiq ad pecus. idest suꝑbiam uanitatis.
Quatuor de septẽ uentis ꝑtinent ad intellectũ. tres ad effectum. Ad intellectũ enĩ ꝑtinet
sapere. intelligere. diicern̾e. scire. Ad effectum: conficdere. diligere. timere. Et his qua-¬
tuor. tͥum surgit affectio. qͥa pͥus est uitellig̾e. deinde affici intellectis. Sp̃c sapientie spi-¬
rat americdie. sp̃c intellectꝰ ãb oriente. sp̃c consilii ab aqͥlone. sp̃c scientie ab occidente.
Thesaurꝰtinde emanant: in qͣtuor garophilatia distinguit᷑. Primũ fabricat᷑ ĩ parte

Expanded text:
m stratum meum stratum meua ejus quae consolantur. His primogenita Aegypti percutiuntur ab homine, id est arrogantia sanctitatis, usque ad pecus, id est superbiam vanitatis. Quatuor ex septem ventis pertinent ad intellectum, tres ad affectum. Ad intellectum enim pertinet sapere, intelligere, discernere, scire; ad affectum, confidere, diligere, timere. Ex his quatuor trium surgit affectio, quia prius est intelligere, deinde affici intellectis. Spiritus sapientiae spirat a meridie, spiritus intellectus ab oriente, spiritus consilii ab aquilone, spiritus scientiae ab occidente. Thesaurus unde emanat in quatuor gazophylacia distinguitur: primum fabricatur in parte
Abbreviated transcription (Latin):
lucidum itecelũ: ampliꝰ ꝓuehit. Si tenebrosũ ut abyssum: ad claritatẽ reducit. Si consi¬
tia solidũ ut t̾ram: firmiꝰ efficit. Si lubricũ ut aqͣm: ad soliditatẽ retrahit. Qͥa omĩa
quetunq uoluit dñs fecit in celo & int̾ra. in mari & in omib abyssis. educens nubes ab̃
extremo t̾re. Primũ t̾re: sũt õꝑa bona om̃ia. Mediũ: oꝑa indifferentia. ut comedere.¬
& cet̾a. Extrema t̾re: sũt peccata. Propr̃ qd̃: secunt᷑ usta. nubes. idest cali go confu¬
sionis. fulgura: t̾ror maiestatis. pluuia: fletus conpunctionis. Sic enĩ oꝑatur Uin nos
sp̃c sc̃s. Priꝰ enĩ de recordatione peccatoꝵ confundim᷑. sccdo t̾rore concutim. t̾cio in flecu
compungun᷑. Nubem aspicio suꝑ me. qͦtiens confusio faciei mee. cooꝑuit me. Nulgura
excipio: qͦtiens t̾rores dñi militant contͣ me. Pluuia descendit: qͦtiens possũ lacͥmis¬

Expanded text:
lucidum in coelum, amplius provehit; si tenebrosum ut abyssum, ad claritatem reducit; si constlucidum in coelum, amplius provehit; si tenebrosum ut abyssum, ad claritatem reducit; si constantia solidum, ut terram firmius facit; si lubricum ut aquam, ad soliditatem retrahit. Quia « omnia quaecunque voluit Dominus fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis: educens nubes ab extremo terrae. » Primum terrae, sunt opera bona; medium, opera indifferentia, ut comedere, etc.; extrema terrae, sunt peccata, propter quod sequuntur ista: nubes, id est caligo confusionis, fulgur, terror majestatis, pluvia fletus compunctionis. Sic enim operatur in nos Spiritus sanctus: prius enim de recordatione peccatorum confundimur, secundo terrore concutimur, tertio in fletu compungimur. Nubem aspicio super me, quoties « confusio faciei meae cooperuit me. » Fulgura excipio, quoties terrores Domini militant contra me. Pluvia descendit, quoties possu
Abbreviated transcription (Latin):
Uster uͦ adueniens. contͣ p̾dicta tria: tͥa oꝑatur. Uelocitatẽ malignitatis temꝑat.
importunitatẽ extinguit. ob̃stinationẽ liquefactat: uixta tͥplicem sui nominis int̾pre-¬
tationẽ. Iuxta pͥmũ dicit᷑ auster qͣsi auras temꝑans. Tuxta sccd̃m dicit᷑ auster: qͣsi aqͥlo¬
nis uredinẽ sternens. Tuxta t̾ciũ dicit᷑ auster: qͣsi augens semina t᷑re. uel qͣsi auferens
sterilitatẽ t̾re. Cont᷑ pͥmũ: dat auster peccatori fontẽ lacͥmarũ. Qont᷑ scd̃m: fructũ uir-¬
tutum. Contͣ t̾cium: ut homo totus ꝑgat in dm̃. De pͥmo: conu̾te dñe captiuitatem
nr̃am. sicut torrens in austro. De sccdo: plumescat ancipit᷑. expandens alas suas ad̃ austrũ.
Det̾cio: duxit me ꝑ uiam australem. & ecce porta que respicieb̃at acl austrũ contͣ malig¬
nitatẽ: apparuit in columbe specie. contͣ estum importunitatis: in nub̃e. contͣ frigus
obstinationis: in igne. Sic aust̃ adueniens: ortũ cordis nr̃i recreat. Si em̃ inuenerit cor

Expanded text:
uster vero adveniens contra praedicta tria, tria operatur: Velocitatem malignitatis temperat, importunitatem exstinguit, obstinationem liquefactat, juxta triplicem sui nominis interpretationem. Juxta primum dicitur auster quasi auras temperans, juxta secundum dicitur auster quasi aquilonis uredinem sternens, juxta tertium dicitur auster quasi augens semina terrae, vel quasi auferens sterilitatem. Contra primum dat auster peccatori fontem lacrymarum, contra secundum fructum virtutum, contra tertium ut homo totus pergat in Deum. De primo: « Converte, Domine, captivitatem nostram sicut torrens in austro; » de secundo: « Plumescit accipiter expandens alas suas ad austrum ; de tertio: « Duxit me per viam australem, et ecce porta quae respiciebat ad austrum. » Contra malignitatem apparuit in columbae specie; contra aestum importunitatis, in nube; contra frigus obstinationis, in igne. Sic auster adveniens hortum cordis nostri recreat. Si enim invenerit cor
Abbreviated transcription (Latin):
& incensum sibi pure orationis offerentẽ: delectatꝰ ciꝰ piis studiis ut ceptis in sistat
hortatur: Tertio sponsã de lib̃ano uenire p̾cipit. quia ꝓfectum in electis sus bo-¬
ne oꝑationis. salutifere locutionis. pure reqͥrit cogitationis. Uel certe: ueniꝑ
optuam uitã. qͣm in corpore uiuens exerceas. Ueni absoluta corpore. ad ꝑcipien-¬
dam anime uitã ꝑhennem. Teni t̾cio recepto corpore: ad uidenda resurrectionis
nir. & hermon. de cubilibus leonũ. de montib pardoꝵ. Amana. sanir ꝙ hermon
montes sũt cilicie & uidee. leonib. pardisq. &. aliis feris lustra prebentes. Hec
sunt iuperba infideliũ corda. in qͥb immundi sp̃c sedem hab̃ent. Neones sũt cde¬
monia ꝓpter suꝑbiam. pardi: ꝓpter crudelitatis sue uarietatẽ. arciũ malignarũ.
Item ab illo loco. ibo mͥ admontem myrre. Mirra: amara est: &e ideo passiones de¬
signat.

Expanded text:
et incensum sibi purae orationis offerentem, delectatus ejus piis studiis, ut coeptis insistat et incensum sibi purae orationis offerentem, delectatus ejus piis studiis, ut coeptis insistat hortatur. Tertio sponsam de Libano venire praecipit: quia profectum in electis suis bonae operationis, salutiferae locutionis, purae requirit cogitationis. Vel certe, veni per optimam vitam quam in corpore vivens exerceas, veni absoluta corpore, ad percipiendam animae vitam perennem; veni tertio recepto corpore, ad videnda resurrectionis nir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus pardorum. Amana, Sanir et Hermon montes sunt Ciliciae et Judaeae leonibus pardisque et aliis feris lustra praebentes. Haec sunt superba infidelium corda in quibus inmundi spiritus sedem habent. Leones sunt daemonia propter superbiam, pardi propter crudelitatis suae varietatem artium malignarum. Item ab illo loco: Ibo mihi ad montem myrrhae; myrrha amara est et ideo passiones designat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidem adiabol̃o sunt separati. sed ꝑ eminentiã uͥtutis & constantiã mentis contra
diabolum sũt erecti. Per cubilia leonũ sopita crudelitas intelligit᷑. id est carnis uo¬
luptas. que priꝰ placet ꝑ exꝑientiã. scdõ torquet ꝑ conscientiã. t̾cio flagellabit ꝑ ge-
hennam. Leopardus uarii coloris est. ꝑ quem designat᷑ hereticus. uel ypochrita.
uel uariis uiciis decditi. ꝙ suꝑbi amatores huiꝰ scli. Item ab illo loco. Tota pulcra es
amica mea. ꝙ macula ñ est in te. Non eximiorib tantũ menbris electoꝵ. que spacia-¬
tim enumeraui. pulcra es: uerũ etiã in illis qui pusilli uident᷑ ac fragiles. & decore
refulges uͥtutum. & uicioꝵ macula cares. Libanꝰ scd̃m ẽbraicam echimologiam
ad se uenire admonet. Qũ enĩ uidet ds̃ animã ficlelem bonis oꝑib candid̃atam.

Expanded text:
per fidem a diabolo sunt separati, sed per eminentiam virtutis et constantiam mentis contra per fidem a diabolo sunt separati, sed per eminentiam virtutis et constantiam mentis contra diabolum sunt erecti. Per cubilia leonum, sopita crudelitas intelligitur, id est carnis voluptas, quae prius placet per experientiam, secundo torquet per conscientiardus varii coloris est, per quem designatur haereticus vel hypocrita, vel variis viliis dediti et superbi amatores hujus saeculi. Item ab illo loco: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te; non in eximioribus tantum membris electorum: quae supra enumeravi, pulchra es, verum etiam in illis qui pusilli ac fragiles. Ac decore refulges virtutum, et vitiorum macula cares. Libanus secundum Hebraicam etymologiam ad se venire admonet. Cum enim videt Dominus animam fidelem bonis actibus candidatam
Abbreviated transcription (Latin):
te gr̃a facile calcatur. in campo cum difficultate uincit᷑. in monte ne suꝑari ua-¬
leat: ipse ei cotidianus nost̾ defectus uires iugiter sumministrat. Qͥ suꝑflua re¬
Qͥ ad iustentamentũ tantũ nature necessaria tͥbuit: qͣsi seyr inmonte exactori ob¬
seqͥum reddit. Si legatur sanir: idem iudiciũ designat. Int̾pretat᷑ fetor. uel noctur¬
na auis. qͥa uoluptas carnis: & fetet & occulta uenit. Hermon int̾pretat᷑ anathema
eiꝰ. Quiꝰ eius: Scilicet diaboli. qui pͥmus separatꝰ est adeo. Anathema uͦ anathematis
est: qui separat᷑ ab eo. Notandum qͦd aliisũt mons hermon. alii campus. alii uallis.
Uallis sunt: qui ꝑ fidem adiabolo iam separati sũt. sed adhuc ꝑ uitam carnalẽ in
desideriis iacent. Qampus sut qui mediũ stant tenentes. nͨ ꝑ uoluptatẽ in yma des¬
cendunt. nec ꝑ spũalem conũsationem ad suꝑna erigi possunt. Mons sũt: qͥ ñ solũ

Expanded text:
te gratia, facile calcatur; in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua requi ad sustentamentum tantum naturae necessaria tribuit, quando Seir in monte exactori obsequium reddit. Si legatur Sanir, idem judicium designat: interpretatur enim fetor vel nocturna avis; quia voluptas carnis et fetida et occulta venit. Hermon interpretatur anathema ejus. Cujus ejus? scilicet diaboli, qui primus separatus est a Deo. Anathema vero anathematis est, qui separatur ab eo. Notandum quod alii sunt mons Hermon, alii campus, alii vallis. Vallis sunt qui per fidem a diabolo jam separati sunt, sed adhuc per vitam carnalem in desideriis jacent; campus sucendunt, nec per spiritualem conversationem ad superna erigi possunt; mons sunt, qui non solum
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. Pulcͥores sũt ocli eius uino. idest maior est sub̃tilitas discipłoꝵ xp̃i. qͣm cet᷑oꝵ

Expanded text:
dictum est: « Pulchrdictum est: « Pulchr
Abbreviated transcription (Latin):
ed notandũ qͦd triplex iste panis. panẽ illum qͥ de celo descendit figͣat. Tria enĩ efficit.
Deficientẽ reparat. etiã sanũ roborat. esurientẽ saciat. Reꝑat ad gr̃am. roborat ad ptignã.
saciat: dũ dat gustare sapĩam. ꝑrimũ designant qͥnq panes. qͥb pauit t᷑bam in deserto.
Uucde ait. ẜi climisero eos ieuinos: deficient in uia. De scdo: panis coe hominis confirmet:
In fortitudine cuiꝰ: helyas ambulauit usq ad montẽ dĩ oreb. De t̾cio: frange esurienti panẽ
tuũ. hũc panẽ dedit achimelech sac̾dos dauid. cũ esuriret fugiens a facie saul̃. Eece refectio.
Seqͥtur consolatio. Hec est lagena uini. Imũ moclice sumptũ: tria facit. Hilarem. sub̃ti
icdacẽ. Hilarẽ: scilicet contͣ tres hominis tͥbulationes. Debet enĩ ẽẽ subt
flagella. In pͥmo gͦ ẽ habencda diligentia. in scclo audatia. int̾cioleticia. De pͥmo uino

Expanded text:
ed notandum quod triplex iste panis panem illum qui de coelo descendit figurat; tria enim efficit: Deficientem reparat, et jam sanum roborat, esurientem satiat, reparat ad gratiam, roborat ad pugnam, satiat, dum gustare sapientiam dat. Primum designant quinque panes, quibus pavit turbam in deserto. Unde ait: « Si dimisero eos jejunos, deficient in via. » De secundo: « Panis cor hominis confirmat. » In fortitudine cujus Elias ambulavit usque ad montem Dei Horeb. De tertio: « Frange esurienti panem tuum, vagosque, » etc. Hunc panem dedit Achimelech sacerdos David, cum esuriret fugiens a facie Saul. Ecce refectio. Sequitur consolatio: haec est lagena vini; vinum modice sumptum tria facit, scilicet subtilem, audacem, hilarem, scilicet contra tres hominis tribulationes. Debet ei esse subtiliflagella. In primo ergo est habenda diligentia, in secundo audacia, in tertio laetitia. De primo vino
Abbreviated transcription (Latin):
se qͣnclo ambulauit suꝑ aquas. P recuixit se exiens d̃e carcere. Precingere ait angĩs
pet᷑. De pͥmo: accingere gładio tuo suꝑ fem᷑ tuũ potentissime. De sccło: paulus. State
succincti lumbos ur̃os in caͣritate. De t̾cio: sint lumbi ur̃i p̾cincti. Qͥnta tunica xp̃s¬

Expanded text:
se, quando ambulavit super aquas. Praecinxit se exiens de carcere. « Praecingere, » ait Angelus se, quando ambulavit super aquas. Praecinxit se exiens de carcere. « Praecingere, » ait Angelus Petro. De primo: « Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, » de secundo Paulus: « State succincti lumbos vestros in veritate, » de tertio: « Sint lumbi vestri praecincti. » Quinta tunica
Abbreviated transcription (Latin):
nica parua. quã faciebat anna filio suo. idest grã. quod interp̾tatur anna. postu-¬
lanti lm̃ qͦd sonat samuel. formã moꝵ : que est parua respectu uͥtutum. De qͣrta
dicit᷑. quod petrus succuixit se tuita. ut iret suꝑ aquas libere ad xp̃m. idest spũa¬
les actiones doctores astringunt. ne fluctib mundane uanitatis maderent. Doctores
enĩ dẽbent sub cditos sib̃i defendere. uiã exemplo ostendere. scripturis ad cognitionẽ dei e¬
rudire. Unde debent accingi. succingi. p̾cingi. Accingibalteo patientie. succingi cinglo
penitentie. precingi linteo pudicicie.
Accingi ad pugnã. succingi ad uiam
p̾cingi admensam. Primo acł resistendũ.sccło acl ambulandũ. t̾cio ad ministra¬
dũ. Ad resistenciũ adu̾sario. ad ambulanciũ ut appropinqͣtͥ celo. ad ministrandum
subiecto. Sic enĩ petrus accinxit se gladio. qͣndo abscid̃it auriclam malchi. Succuixit

Expanded text:
nica parva quam faciebat Anna Samueli filio suo, id est gratia, quod interpretatur Anna, postunica parva quam faciebat Anna Samueli filio suo, id est gratia, quod interpretatur Anna, postulanti Deum, quod sonat Samuel, forma morum quae est parva respectu virtutum. De quarta dicitur quod Petrus « succinxit se tunica, » ut iret super aquas libere ad Christum, quia spirituales actiones doctores astringunt, ne fluctibus mundanae vanitatis madeant. Doctores enim debent subditos sibi defendere, viam exemplo ostendere, Scripturis ad cognitionem Dei erudire, unde debent accingi, succingi, praecingi. Accingi balteo patientiae, succingi cingulo poenitentiae, praecingi linteo pudicitiae. Accingi ad pugnam, succingi ad viam, praecingi ad mensam. Primo ad resistendum, secundo ad ambulandum, tertio ad ministrd resistendum adversario, ad ambulandum ut appropinquet coelo, ad ministrandum subjecto. Sic enim Petrus accinxit se gladio, quando abscidit auriculam Malchi. Succinxit
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ confundim᷑. Deicim᷑ : sed ñ perimus. De qͣrta: argue. obsecra. increpa. miscens
temporib temꝑa. t̾rorib blandimenta. De quinta : fulgebunt iusti. ficut sol in regno
patris eoꝵ. De pͥma: qui hab̾et tunicã uendat eã. ꝙ emat gladiũ. id est ñ dubitet cor-¬
ruptibilem uitã impendere ꝓ gladio. id est uerb̃o dei. De duab sequentib dicit᷑.
Qͥ habet duas tunicas det ñ habenti. idest qui fulget uirtutib & morib. non
habentes hec: saltem morib instruat. De qͣrta. Dñi cũcit de iucdicio. Qͥ in agro
fuerit ñ reuertat᷑ ut tollat tunicã suam. Quita est: qua iħc magnus sacercdos
ablata sordida indiutur. De pͥma dicitur. qͦd fecit dñs pͥmis parentib tunicas pel-¬
is. que sũt de mortuis animalib. in signũ nr̃e corruptionis. Scdã e¬

Expanded text:
sed non confundimur, dejicimur, sed non perimus. » De quarta: « Argue, obsecra, increpa, » miscens sed non confundimur, dejicimur, sed non perimus. » De quarta: « Argue, obsecra, increpa, » miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta. De quinta: « Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. » De prima: « Qui habet tunicam, vendat eam, et emat gladium, » id est non dubitet corruptibilem vitam impendere pro gladio, id est, verbo Dei. De duabus sequentibus dicitur: « Qui habet duas tunicas det unam non habenti, » id est qui fulget virtutibus et moribus, non habentes haec saltem moribus instruat. De quarta dicit Dominus de judicio: « Qui in agro fuerit non revertatur ut tollat tunicam suam. » Quinta est qua Jesus magnus sacerdos ablata sordida induitur. De prima dicitur quod fecit Dominus primis parentibus tunicas pelliceas, quae sunt de mortuis animalibus in signum nostrae corruptionis. Secunda e
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta sua. Pͥmo in cena. secd resumpsit: scd̃o ligatus ad columpnã. sed reddita
sũt ei. t̾cio: illusus a militib. & reddita sũt ei. qͣrto: crucifixus. ꝙ ñ resumpsit. ꝑ ropt̾
scda & qͣrta: altaria qͥnta feria ante diem resurrectionis denudatit᷑. & etiã qͣsi qͦdam
flagello uͥgarum puluis excutit᷑. in signũ flagellationis xp̃i. Sccla est pͥma stuła. qua
ꝓdigus filius reu̾tens induit᷑. Tercia est odorifere uestes. qͥb iacob indutus a patre be-¬
uedicit᷑. Quarta: sordida uestis. qua in zacharia ih̃c magnus sacerdos induit᷑. Qnta.
tunica iacinctina. qua aaron ingrediens scã scoꝵ ornabat᷑. Audi pͥmam. Om̃is crea-¬
tura ingemiscit & parturit usq adħuc. Audi scd̃am. Pructus spc est caritas. gaudiũ.¬
pax. patientia. & cet̾a. De t̾cia: in om̃ib tribulationẽ patimur. secd ñ angustiamur:
Aporiam᷑: sed ñ destitumur. Tribulationẽ patimur: & sustinemus. Humiliam᷑:

Expanded text:
vestimenta sua: primo in coena, sed resumpsit; secundo ligatus ad columnam, sed reddita sunt ei; tertio illusus a militibus, et reddita sunt ei; quarto crucifixus, et non resumpsit. Propter secundum et quartum altaria quinta feria ante diem resurrectionis denudantur, et etiam quasi quodam flagello virgarum pulvis excutitur, in signum flagellationis Christi; secunda est prima stola qua prodigus filius revertens induitur ; tertia est odoriferae vestes, quibus Jacob indutus a patre benedicitur; quarta sordida vestis, qua in Zacharia Jesus magnus sacerdos induitur; quinta tunica hyacinthina, qua Aaron ingrediens Sancta sanctorum ornatur. Audi primam: « Omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc. » Audi stribulationem patimur, sed non angustiamur; aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur et sustinemus, humiliamur,
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei salbo manducare panem. Hec est refectio contemplationis. Item. sabbato
lacuit in sepulcͦ. Hec est reqͥes qͣ morimur pecc̃o. Item. sabbo reqͥeuit ab̃ om̃t
qͦd patrarat. Et hec est beatitudinis.

Expanded text:
Pharisaei Sabbato ut manducaret cum illo. Haec est refectio contemplationis. Item Sabbato Pharisaei Sabbato ut manducaret cum illo. Haec est refectio contemplationis. Item Sabbato jacuit in sepulcro. Haec est requies qua morimur peccato. Item Sabbato requievit ab omni opere quod patrarat, et hoc est beatitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ine suscitetis. neq euigilare factatis dilectam: donet
ipsa uelit. IN hoc utiq ostendit. quia eiꝰ ꝑfectionis qͦsdã
de synagoga post conu̾sionem inueniet. cuiꝰ de eccl̃ia¬
qͣm plurimos. Dum in eoꝵ qͥete similit̾ delectat᷑. ab eis inqͥ¬
etationẽ ꝓhibet: sicut ab eccl̃ia ꝓhibuit. Tere intͦluctꝰ est
in cũbicłm genitricis. ubi uult qͥescere cum iponsa. Tnde p̾cipit. ne excitet᷑.
riplicem scimꝰ anue qͥetem. Priꝰ enĩ debet qͥescere a peicato. scd̃o: ab oꝑe
humano. tertio: qͥescet ab hoc miserabili exilio. Primo: ut iustificet᷑. Scdõ:
ut contemplet᷑. Tercio: ut beatificet᷑. Hoc est triplex sabbatũ: cuiꝰ obseruatio
p̾cipit᷑ in lege. De pͥmo dicit᷑. Nullũ opus seruile facietis in eo. Seruile opꝰ est
peccatũ. De scdõ p̃cipit᷑ absolute. Nichil oꝑis facietis in eo. De t̾cio: memento
ut sabb̃m sc̃ifices. Sed & xp̃c his trib sabbatis reqͥeuit. Intͣuit enĩ in cuiꝰdã domũ

Expanded text:
igilare faciatis dilectam, donec ipsa velit. THO. In hoc utique ostendit quia ejus perfectionis quosdam de Synagoga post conversionem inveniet, cujus de Ecclesia plurimos dum in eorum quiete similiter delectatur, ab eis inquietationem prohibet, sicut ab Ecclesia prohibuit. Vere introductus est in cubiculum genitricis, ubi vult quiescere cum sponsa, unde praecipit ne excitetur. Triplicem scimus animae quietem. Prius enim debet quiescere a peccato, secundo ab opere humano, tertio quiescet ab hoc miserabili exsilio. Primo ut justificetur, secundo ut contempletur, tertio ut beatificetur. Hoc est triplex Sabbatum cujus observatio praecipitur in lege. De primo: « Nullum opus servile facias in eo. » Servile opus est peccatum. De secundo praecipitur absolute: « Nihil operis facietis in eo; » de tertio: « Memento ut Sabbatum sanctifices. » Sed et Christus his tribus Sabbatis requievit. Intravit enim in domum cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
multi etiam persecutoꝵ ad eandẽ caritatẽ se conuertebãt. ita ut dimnitterẽt
quicqͥd in mundo possidebant: et seipõs morti darent. qui pͥus patientibus
crudeliter penas inferebant. Unde et subdit᷑. Si dederit homo om̃em sub

Expanded text:
multi etiam persecutorum ad eamdem charitatem se convertebant, ita ut dimitterent multi etiam persecutorum ad eamdem charitatem se convertebant, ita ut dimitterent quidquid in mundo possidebant, et seipsos morti darent, quam prius patientibus crudeliter inferebant. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ent illam. Caritate quippe martyres scĩ uiuacit̾ ardebant: quia in dei et
proximi dilectione mirabilit̾ flagrabant. Hanc caritatẽ aque multe extĩ-¬
guere non poterant: quia qͣntecũꝙ tribulationes eis fierent. ad oliũ eos
trausmutare non ualebant. Hoc nimirũ esset caritatẽ extinguere. si in t̾¬
bulationib quas ingerebant: ad dei aut proximi odiũ eos humiliare po¬
tuissent. Sed cũ aque dicte sint: quid per flumina rursũ. uisi ipsarũ aqͣ¬
rũ incrementa et uiuacitas intelligitur: Hlumina quippe: uiuas aquas
solere dici cognoscimꝰ. Plumina gͦ maximas tribłatõnes accipimus. que dũ
per totũ orbem super martyres ebullierunt: ad extinguendũ caritatis ignẽ
grandi impetu confluxerunt. Sed quia uiter flumina adeo caritas ui¬
x it ut potius flumina consumeret. qm se ab illis extingui permitteret.: ido

Expanded text:
ent illam. 9. Charitate quippe martyres sancti vivaciter ardebant, quia in Dei et ent illam. 9. Charitate quippe martyres sancti vivaciter ardebant, quia in Dei et proximi dilectione mirabiliter flagrabant. Hanc charitatem aquae multae exstinguere non poterant; quia quantaecumque tribulationes eis fierent, ad odium eos transmutare non valebant. Hoc nimirum esset charitatem exstinguere, si in tribulationibus quas ingerebant, ad Dei aut proximi odium eos humiliare potuissent. Sed cum aquae dictae sint, quid rursum per flumina, nisi aquarum ipsarum incrementa et vivacitas intelligitur? Flumina quippe vivas aquas solere dici cognoscimus. Flumina ergo maximas tribulationes accipimus; quae dum per totum orbem super martyres ebullierunt, ad exstinguendum charitatis ignem grandi impetu confluxerunt. Sed quia inter flumina adeo charitas vivit, ut potius flumina consumeret, quam se ab illis exstingui permitteret; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ei usq ad mortẽ corde inmiscdi inuidit. Ut inferꝰ dura emulatio ex
xp̃m apprehendens sine respectu pietatis ad mortẽ trahebat. De qua be¬
ne sequit᷑. Lampades eius: lampades ignis atq fla̾marũ. Sicut enĩ ig¬
mis que incendit absumit: sic iudeos ab om̃i fidei uirtute inuidia sua de¬
struxit. De quib bene alibi dicit᷑. Et nunc ignis aduersarios consumit.
Ac si diceretur. Anteqͣm ad eternũ ignẽ ueniant. in p̾senti consumunt᷑.
quia in seip̃is ignẽ inuidie portant. qui sine portantis conbustione non
portatur. Mic ignis iniudie fla̾mas protulit: qñ per exempla in quib accen¬
sus est etiam in gentilib usꝙ in xp̃ianoꝵ martyria permundũ uniuersũ
excreuit. Sed quia hinc ignis inuidie. hinc ignis caritatis se extulit: iclo
subdit᷑. Aque multe non poterunt extinguere caritatẽ. nec flumina obru¬

Expanded text:
vit, ei usque ad mortem corde immisericordi invidit. Ut infernus aemulatio dura vit, ei usque ad mortem corde immisericordi invidit. Ut infernus aemulatio dura ca plebs Christum apprehendens sine respectu pietatis ad mortem trahebat. De qua bene subditur: Lampades ejus, lampades ignis atque flammarum. Sicut enim ignis quae incendit consumit, sic Judaeos ab omni fidei virtute invidia sua destruxit; de quibus bene alibi dicitur: Et nunc ignis adversarios consumit. Ac si diceretur: Antequam ad aeternum ignem veniant, in praesenti consumuntur, quia in se ipsis ignem invidiae portant, qui sine portantis combustione non portatur. Hic ignis invidiae flammas protulit, quando per exempla in quibus accensus est, etiam in Gentilibus usque ad Christianorum martyria per mundum universum excrevit. Sed quia hinc ignis invidiae, hinc ignis charitatis se extulit, ideo subditur: Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem, nec flumina obru
Abbreviated transcription (Latin):
mint: in hiis que nõ uidemꝰ in beatitudine xp̃i scilicet ueracit̾ et secrete
uinuut. Quia enĩ falsam uitã despiciunt que uisibiliter apparet: in u̾a
intelligi: ut hoc deseip̾o. xp̃c dicat inquiens. Pone me ut signacłm super
quia in fortitudine dilectionis meemortẽ subii. ut tu que mortua in infide¬
utate eras: mecũ resurgente te in fidei nouitate spũaliter uiuas. Sed quia
in cruce suspensus nequaqͣm fuisset. nisi magna inuidia cor sẏnagoge exar¬
.sisset: ideo subditur. Oura sicut inferus emulatio. Emulatio quippe: et ĩ.
bonũ et in malũ accipit᷑. In bonũ enĩ accipit᷑: sicut per appłm dicitur.
Emulamim carismata meliora. In malũ autẽ assumit᷑: ubi per samue¬
lem sauli dicit᷑. Auferet᷑ a te regnũ: et dabit᷑ emulo tuo. Esmulus
quippe eiꝰ dicit᷑: cui sauł inuidere non ignorat᷑. dura ergo est ut inferus e¬
mulatio: quia dũ synagoga xp̃m ad inferos posse trans mittere se puta¬

Expanded text:
i, veraciter et secrete vivunt. Quia enim falsam vitam despiciunt, quae visibiliter apparet, in vera intelligi, ut hoc de seipso Christus dicat, inquiquia in fortitudine dilectionis tuae mortem subii, ut tu quae mortua in infidelitate eras, mecum resurgens, in fidei novitate spiritaliter vivas. 8. Sed quia in cruce suspensus nequaquam fuisset, nisi ad magnam invidiam cor Synagogae exarsisset, ideo subditur: Dura ut infernus aemulatio. Aemulatio quippe et in bonum et in malum accipitur. In bonum enim accipitur, sicut per Apostolum dicitur: Aemulamini charismata meliora . In malum autem assumitur, ubi per Samuelem Sauli dicitur: Auferetur a te regnum, et dabitur aemulo tuo . Aemulus quippe ejus David dicitur, cui Saul invidere non ignoratur. Dura est ergo ut infernus aemulatio; quia dum Synagoga Christum ad inferos posse transmittere se puta
Abbreviated transcription (Latin):
hareua maris: reliquie salue fient. Reuertat᷑ ergo simanntis ut eam intueam.
id est smagoga ad fine conuertat᷑. et in penitentia sua om̃ib ostendat. qntum
malũ faceret. qũ deu̾ suũ in cruce configebat. Sed protinꝰ cum eccłia sidem
synagoge intueri appetit: sponsus congratulando quasi interrogans respon-
militantiũ sunt. Castra ergo in sunamite uidebunt᷑: quia pro fide qͣm mͦ
impugnat. tunc robuste contra perfidos preliabitur. Sed quia hoc per scãm ec¬
cłiam fiet ut synagoga conuertatur. quia sermonib et exemplis predicatoꝵ ad
fidem reducet᷑: ideo recte ad laudem sponse sponsus se conuertit dicens. Q m
pulcri sunt gressus tui in calciamentis: filia principis. Filia pͥncipis eccłia

Expanded text:
arena maris, reliquiae salvae fient . Revertatur ergo Sunamitis, ut eam intueamur, arena maris, reliquiae salvae fient . Revertatur ergo Sunamitis, ut eam intueamur, id est Synagoga ad fidem convertatur, et in poenitentia sua omnibus ostendat quantum malum faceret, quando Deum suum in cruce configebat. Sed protinus cum Ecclesia fidem Synagogae intueri appetit, Sponsus congratulando quasi interrogans respondemilitantium sunt. Castra ergo in Sunamite videbuntur; quia pro fide, quam modo impugnat, tunc robuste contra perfidos praeliabitur. Sed quia hoc per sanctam Ecclesiam fiet ut Synagoga convertatur, quia sermonibus et exemplis praedicatorum ad fidem convertetur, ideo recte ad laudem sponsae Sponsus se convertit, dicens: Quam pulchri sunt gressus tui in calceamentis tuis, filia principis? 2. Fil
Abbreviated transcription (Latin):
drigas ergo aminadab synagoga conturbat᷑: quia qñ tandẽ qͣt tuor xp̃i euangłia
in mnundo currentia. in cordib hom̃ũ feruentia per fidem contẽplat᷑. mox de
infidelitatis sue tenebris confundit᷑. et oborta confusione salubri ad penitẽ¬
tiã cõmouet᷑. Qui eccłia benigne loquit᷑ dicens. R euertere reuertere suna¬
mittis. reuertere reuertere. ut intueam᷑ te. Sunamitis quippe: captiua int̾¬
p̾tat᷑. Sunamitis ergo ut reuertat᷑ uocat᷑: quia sẏnagoge in fine mundi fides
ab eccłia offert᷑. ut dignitatẽ pristinã recipiat. que sub infidelitatis ngo a de¬
monib captiuat᷑. Et bene quater reuerti admonet᷑: quia in qͣttuor mundi
partes modo iudei dispersi sunt. qui ubicũq fuerit ut dictũ est in fine
Aconuertent᷑: sicut p̃dictũ est per ꝓpħam. Si fuerit numerꝰ filioꝵ isrł uelut

Expanded text:
drigas ergo Aminadab Synagoga conturbatur; quia quando tandem quatuor Christi Evangelia drigas ergo Aminadab Synagoga conturbatur; quia quando tandem quatuor Christi Evangelia in mundo currentia, in cordibus hominum ferventia per fidem contemplatur, mox de infidelitatis suae tenebris confunditur, et oborta confusione salubri, ad poenitentiam commovetur. Cui Ecclesia benigne loquitur, dicens: Revertere revertere, Sunamitis, revertere revertere, ut intueamur te. 14. Sunamitis quippe captiva interpretatur. Sunamitis ergo ut revertatur vocatur; quia Synagogae in fine mundi fides ab Ecclesia offeretur, ut dignitatem pristinam recipiat, quae sub infidelitatis jugo a daemonibus captivatur. Et bene quater reverti admonetur; quia in quatuor mundi partes modo Judaei dispersi sunt, qui ubicunque fuerint, ut dictum est, in fine mundi convertentur, sicut praedictum est per prophetam: Si fuerit numerus filiorum Israel velut
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ait. Q ui reformabit corpus humilitatis nr̃e. configuratũ corpori da-¬
ritatis sue. Hec omĩa in fine mundi synagoga tandem excita percipiet: et setã¬
diu hoc ignorasse rep̃hendet dicens. Hesciui. aĩa mea conturbauit me: propt̾
quadrigas aminadab. Ac si diceret. Got. tot in łcã eccłia fieri uidens quare
tatẽ meã in tenebris ignorantie remansi e Sed propt̾ quadrigas aminadab ꝯtͦ¬
bat᷑: quia qũꝗ pͣ di cationẽ ad fidem suscipiendã excitat᷑. Aminadab enĩ: spon¬
taneus ppłi mei interpretat᷑. Et bene proculdubio. xp̃c iħc apatre spontaneuꝰ
ppłi mei dicit᷑: quia uere spontanea caritate ad ppłm saluandũ descendit. et
ut nos a morte releuaret: pia uoluntate et benigna gr̃a mortẽ in cruce suscepit.
Unde et ip̃e ad prẽm ait. Uoluntarie sacrificabo tibi. Et unus ex redẽptis

Expanded text:
Paulus ait: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claPaulus ait: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Haec omnia in fine mundi Synagoga tandem excitata percipiet, et se tandiu haec ignorasse reprehendet, dicens: Nescivi: anima mea conturbavit me, propter quadrigatatem meam in tenebris ignorantiae remansi? Sed propter quadrigas Aminadab ti praedicationem ad fidem suscipiendam excitatur. Aminadab enim spontaneus populi mei interpretatur. Et bene procul dubio Christus Jesus a Patre spontaneus populi mei dicitur; quia vere spontanea charitate ad populum salvandum descendit, et ut nos a morte relevaret, pia voluntate et benigna gratia mortem in cruce suscepit. Unde et ipse ad Patrem ait: Voluntarie sacrificabo tibi . Et unus ex redemptis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sponsus et dicit. Ut inspicerẽ si floruissent uinee. et germinassent
malapunica. Uinee florent: qu in eccłiis filii recenter in fidẽ generant᷑: et
ad scãm conuersationẽ quasi ad fructꝰ soliditatẽ preparant᷑. N alapunica
germinant: qñ perfecti quiq per exempla suos proximos edificant. et in no¬
uitatẽ scẽ conuersationis per p̃ditõnẽ et operũ bonoꝵ ostensionẽ ĩmutant. Li¬
agitur: ut per bonos mali conuertant᷑. per ꝑfectos imꝑfecti nutriant᷑. do¬
nec et ipsi ad perfectionẽ perfectionẽ perueniant. et infirmos quosq sicut ip̃i
perducti sunt ad meliora perducant. Hoc xp̃c eccłie sponsus uisitando perfi¬
cit. respiciendo corpus scm̃ comungit. qui ido corpus infirmitatis assũpsisse
cognoscit᷑: ut in corpus claritatis tota simul eccł̃ia transformet᷑. Unde beatꝰ

Expanded text:
autem Sponsus, et dicit: Et inspicerem si floruissent vineae, et germinassent autem Sponsus, et dicit: Et inspicerem si floruissent vineae, et germinassent mala punica. Vineae florent, quando in Ecclesia filii recenter in fide generantur, et ad sanctam conversationem, quasi ad fructus soliditatem, praeparantur. Mala punica germinant, quando perfecti quique per exempla sua proximos aedificant, et in novitatem sanctae conversationis per praedicationem et bonorum operum ostensionem immutant. Ilagitur, ut per bonos mali convertantur, per perfectos imperfecti nutriantur, donec et ipsi ad perfectionem veniant, et infirmos quosque sicut ipsi perducti sunt, ad meliora perducant. Hoc Christus Ecclesiae Sponsus visitando prospicit, respiciendo corpus sanctum conjungit: qui ideo corpus infirmitatis assumpsisse cognoscitur, ut in corpus suae claritatis tota simul Ecclesia transformetur. Unde beatus
Abbreviated transcription (Latin):
pros pexit super filios hominũ. ut uideat si est intelligens aut requirens de¬
um: Dũ enĩ diuina bonitas corda perfectoꝵ illustrat. eosq ad curã proximoꝵ
per caritatis sollicitudinẽ instigat: quid est aliud nisi quod ad ortũ ueniens.
poma conuallis per illos quib p̾sidet prospectat: Gunc dñs uidere uel cognoᷤᷤ¬
cere dicit᷑: cũ scõs suos quos illustrat ad uidendũ exhortat᷑. Sed quid est. qd̵
non poma montis sed poma conuallis ut uideat descendit. nisi quod illis res¬
pectũ sue miserationis tribint. quos in humilitate persistere cognoscit:De qͦ
per psalmistã dicit᷑. Qm̃ excelsus dñs et humilia respicit. et alta alonge cog¬
noscit. Est ip̃e dñs per semetip̃m ex uoce propħe dicit. Super que requiescet
sp̃c meus. iisi super humilẽ et quietũ. et trementẽ sermones meos:: Seqͥt᷑

Expanded text:
prospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens, aut requirens Deprospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens, aut requirens Deum . Dum enim divina bonitas corda perfectorum illustrat, eosque ad curam proximorum per charitatis sollicitudinem instigat, quid hoc est aliud, nisi quod ad hortum veniens, poma convallis per illos quibus praesidet, prospectat? Tunc enim Dominus videre, vel cognoscere dicitur, cum sanctos suos quos illustrat, ad videndum exhortatur. Sed quid est quod non poma montis, sed poma convallis, ut videat, descendit, nisi quod illis respectum suae miserationis tribuit, quos in humilitate persistere cognoscit? De quo per Psalmistam dicitur: Quoniam excelsus Dominus, et humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Et ipse Dominus per semetipsum ex voce prophetae dicit: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ture intendunt. qmͣ suauis sit dñs gustantes amplius gustare concupiscunt.
scã gaudia in corde ruminant. et ruminantes magis ac magis conualescunt. et
orib portent. Q uid isti nisi nuces existunt. qui nuclei dulcedinẽ ferunt ĩtꝰ.
exterius uero carnis uilitatẽ pretendunt:De quib erat apłs qui dicebat. Ha¬
bemus theaurũ in uasis fictilib. Ortꝰ ergo nucũ corda sunt sc̃oꝵ. qui dũ deũ¬
uaide diligunt: celestẽ dulcedinẽ in intimis gerunt. Unde in ꝑsalmo scrip¬
tũ est. Qͣ m magna multitudo dulcedinis tue dñe. qͣm abscondisti timenti¬
bus te. Sed quid est quod in ortũ nucũ sponsus descendit. ut poma uideat.
iꝰ nices uidere debeat: Terũtñ sciendũ est. quod maxime c¬
fectoꝵ uisitat: ut per eos ad imfirmiores postmodũ ueniat: et qͣntũ in aug¬
mentũ milicie proferunt per illos cognoscat. Unde scriptũ est: Dñs de celo

Expanded text:
turae intendunt, quam suavis sit Dominus gustantes, amplius gustare concupiscunt, turae intendunt, quam suavis sit Dominus gustantes, amplius gustare concupiscunt, sancta gaudia in corde ruminant, et ruminantes magis ac magis convalescunt; et ibus cibum portent. Quid isti, nisi nuces existunt, qui nuclei dulcedinem intus ferunt, exterius vero carnis vilitatem praetendunt? De quibus erat Apostolus, qui dicebat: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Hortus igitur nucum, corda sunt sanctorum, qui dum diligunt, coelestem dulcedinem in intimis gerunt. Unde in Psalmo scriptum est: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Sed quid est quod in hortum nucum Sponsus descendit, ut poma videat, cum potius nuces videre debeat? Verumtamen sciendum est, quod plefestat; ut per eos ad infirmiores postmodum veniat, et quantum in augmentum justitiae profecerint, per illos cognoscat. Unde scriptum est: Dominus de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
solis pecc̃orib imitanda apparebat: profecto iam luna sol efficit᷑. quia que ĩ
nocte errantib nũc lucebat: mocdo in die ambulantib lum en ueritatis ma¬
ẽstat. Hinc est quod sequit᷑. Electa ut sol: De qua bene subd
ut castroꝵ acies ordinata. Hoc quia iam dictũ est. iterũ nõ necesse est exponi:
ne sic uideatur fastidiũ generari. Sequit᷑ ergo sponsus et causam dicit: unde
tanta uirtꝰ in eccłia excrescere possit. Uisitatione quippe xp̃i renouat᷑. et quod
in ea tenebrosũ est. respectione eius illuminat᷑: et hinc est quod subdens ait.
oescendi in ortũ nucũ ut uiderẽ poma conuallis: et inspicerẽ si flornissent
uinee. et germinassent malapunica. Quid per nuces nisi per fectos quosq
intelligimus. qui dũ sapientiã diuinã inter corpora sua ritinent. quasi nude¬
um in fragili testa portant: Sunt enĩ qmͣplures in eccłia qui assidue diuine scͥp¬

Expanded text:
solis peccatoribus imitando apparebat, profecto jam luna sol efficitur; quia quae in solis peccatoribus imitando apparebat, profecto jam luna sol efficitur; quia quae in nocte errantibus nunc lucebat, modo in die ambulantibus lumen veritatis manifestat. Hinc est quod sequitur: Electa ut sol. De qua bene subditur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Hoc quia jam dictum est, iterum non necesse est exponi, ne sic videatur fastidium generari. Sequitur ergo Sponsus, et causam dicit unde tanta virtus in Ecclesia excrescere possit. Visitatione quippe renovatur, et quod in ea tenebrosum est, respectione ejus illuminatur. Et hinc est quod subdens ait: Descendi in hortum nucum, ut viderem poma convallium; et inspicerem si floruissent vineae, et germinassent mala punica. 12. Quid per nuces, nisi perfectos quosque intelligimus, qui dum divinam sapientiam intra corpora sua 448 retinent, quasi nucleum in fragili testa portant? Sunt enim quamplures in Ecclesia, qui assidue divinae Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Sic anima que prius erat in tenebris nunc splendens apparet. et que etiã inse
ipsa obscurabatur: nũc aliis lumine scẽ oꝑatõnis resplendet: De qua bene sub¬
dit᷑. Pulcra ut luna. electa ut sol. Luna quippe dum noctẽ illuminat: caligan¬
tib oculis iter per quod homo gradiebat᷑ demonstrat. Sic miirũ queq am¬
ma que tenebras dimittit et inscãm oꝑatõnẽ se extendit. dum exemplũ be¬
ne operancli proximis tribuit: quasi lucẽ tenebrascentib ocłis spargit.:Oum
enĩ peccantes quiq bonũ opus aspiciunt. et ad idem faciendũ se conuertũt:
quasi errantes in nocte per lumen lune ad uiã redeunt. Hinc itaq anima
dũ peccantib exempla prebet: quasi luna in nocte lucet: Dum uero magis
ac magis crescit. et de die indiem per consuetudinẽ operis lumen iusticie
iam perfecte accipit. ut iã etiã bonis exempla imitationis prebeat. que prius

Expanded text:
Sic anima quae prius erat in tenebris, nunc splendens apparet; et quae etiam in se Sic anima quae prius erat in tenebris, nunc splendens apparet; et quae etiam in se ipsa offuscabatur, nunc aliis lumine sanctae operationis resplendet. De qua bene subditur: Pulchra ut luna, electa ut sol. Luna quippe dum noctem illuminat, caligantibus oculis iter, per quod homo gradiatur, demonstrat. Sic nimirum quaeque anima, quae tenebras dimittit, et in sanctam operationem se extendit, dum exemplum bene operandi tribuit proximis, quasi lucem tenebrescentibus oculis spargit. Dum enim peccantes quique bonum opus aspiciunt, et ad idem faciendum se convertunt, quasi errantes in nocte, per lumen lunae ad viam redeunt. Haec itaque sancta anima dum peccantibus exempla praebet, quasi luna in nocte lucet. Dum vero magis ac magis crescit, et de die in diem per consuetudinem operis lumen justitiae tam perfecte accipit, ut etiam bonis exempla imitationis praebeat, quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia ad eandẽ głam perducit᷑. ad qmͣ capud eiꝰ rp̃c. qui sol iusticie perhi¬
betur. Unde est quod idem sol ait. Uolo pater ut ubi ego sũ: illic sit et minist̾
meus. Q uod tũ et de menbris eiꝰdem eccłie adhuc in hac carne uiuentib intel¬
ligi potest. Sunt enĩ nonnulli qui magna intentione que sint tormenta repro¬
borũ inspiciunt. et que sint facta sua sine palpatõne examinare contendunt.
Oũ ꝙ se peccare cognoscunt. et hoc ire ad reproboꝵ tormenta pertimescũt: subi¬
to tenebras iniquitatis derelinquunt. et luce iusticie accendi concupiscunt.
Mox ad scãm operatoem consurgunt. et per bona que faciunt: clarere proxi¬
mis quilq incipiunt. Hii proculdubio uelud aurora consurgentes progredi-¬
untur: quia subito noctẽ peccati euacuantes. ad lucẽ magis ac magis dilatant᷑.

Expanded text:
tur; quia ad eamdem gloriam perducitur ad quam caput ejus Christus, qui sol justitiae esse perhitur; quia ad eamdem gloriam perducitur ad quam caput ejus Christus, qui sol justitiae esse perhibetur. Unde est meus sit . Quod tamen et de membris ejusdem Ecclesiae adhuc in hac carne viventibus intelligi potest. Sunt enim nonnulli qui magna intentione quae sint tormenta reproborum aspiciunt, et quae sunt facta sua sine palpatione examinare contendunt. Dumque se peccasse cognoscunt, et per hoc ire ad reproborum tormenta pertimescunt, subito tenebras iniquitatis derelinqunt, et luce justitiae accendi concupiscunt. Mox ad sanctam operationem consurgunt; et per bona opera quae faciunt, clarere quibusque proximis incipiunt. Hi procul dubio velut aurora consurgentes progrediuntur; quia subito noctem peccati evacuantes, ad lucem magis ac magis dilatantur.
Abbreviated transcription (Latin):
reginis autẽ etiã concubine laudant: quia et ipsi operib falsi predicatores
contradicunt. sermonib tñ eadẽ que et uerippłi ostendunt: De talib ipsa ue¬
ritas dicit. Popłs hic labiis me honorat: cor autẽ eoꝵ longe est a me. Quod
aperte manifestat dũ iterũ dicit. Dicunt enĩ: et non faciunt. De quib per
uiri dictis et factis deũ confitent᷑: quia dũ credunt faciunt. et ad bona que
faciunt etiã alios sermonib et exemplis trahunt. Quoꝵ uirtutib aduersa¬
rii adfidem excitant᷑: dũ in eis et pietatẽ fidei. et constantantiã operis ad¬
mirant᷑. Unde et synagoga ad fidẽ erigit᷑: cũ in eccłia que sint merita fidi
ta: Esccłia scã quasi aurora consurgens. in iudicio ułtimo progredit᷑. qͥa
relictis tenebris corruptionis claritate uinouat᷑. Que bene ut sol electa dici¬

Expanded text:
reginis etiam concubinae laudant; quia etsi operibus falsi praedicatores reginis etiam concubinae laudant; quia etsi operibus falsi praedicatores contradicunt, sermonibus tamen eadem quae et veri populis ostendunt. De talibus ipsa Veritas dicit: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Quod aperte manifestat dum iterum dicit: Dicunt enim, et non faciunt . 447 De quibut . Sancti autem viri dictis et factis Deum confitentur; quia quod credunt faciunt, et ad bona quae faciunt, etiam alios sermonibus et exemplis trahunt. Quorum virtutibus adversarii ad fidem excitantur, dum in eis et pietatem fidei, et constantiam operis admirantur. Unde et Synagoga ad fidem erigitur, cum in Ecclesia quae sint merita fidei dinata? 11. Ecclesia sancta quasi aurora consurgens in judicio ultimo progreditur, quia relictis tenebris corruptionis, incorruptionis claritate innovatur. Quae bene ut sol electa dici