comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
osset pugna excessit. Latinus dux nihil deterritus uulnere proe¬
lium ciet. Et quia suos perculsos uidebat accersit cohortem exulũ
romanoꝵ cui. L. tarquinii frater preerat. Ea quo maiore pugna¬
bat ira ob erepta bona patriamq ademptam parumper pugnam
restituit. Referentibus iam pedem ab ea parte romanis. M. ua¬
lerius publicole frater conspicatus ferocem uuenem tarquinium
ostentantem se in prima exulum acie domestica etiam gloria ac¬
census ut cuius familiae decus eiecti reges erant eiusdem interfec¬
ti forent subdit calcaria equo & tarquinium infesto spiculo petit
Tarquinius retro in agmen suoꝵ infenso cessit hosti. Ualerium te¬
mere inuectum in exulum aciem ex transuerso quidam adortus
transfigit. nec quicquam equitis uulnere equo retardato moribũ¬
dus romanus labentibus super corpus armis ad terram defluxit
mine inuchi suos perculsos cedere animaduertit cohorti sua quã

Expanded text:
osset, pugna excessit. Latinus dux nihil deterritus uolnere proeosset, pugna excessit. Latinus dux nihil deterritus uolnere proelium ciet et quia suos perculsos uidebat, arcessit cohortem exsulum Romanorum, cui L. Tarquini filius praeerat. ea quo maiore pugnabat ira ob erepta bona patriamque ademptam, pugnam parumper restituit. referentibus iam pedem ab ea parte Romanis, M. Ualerius Publicolae frater , conspicatus ferocem iuuenem Tarquinium ostentantem se in prima exsulum acie, domestica etiam gloria accensus ut cuius familiae decus eiecti reges erant, eiusdem interfecti forent, subdit calcaria equo et Tarquinium infesto spiculo petit. Tarquinius retro in agmen suorum infenso cessit hosti: Ualerium temere inuectum in exsulum aciem ex transuerso quidam adortus transfigit, nec quicquam equitis uolnere equo retardato, moribundus Romanus labentibus super corpus armis ad terram defluxit. mine inuehi, suos perculsos cedere animaduertit, cohorti suae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
potuit quin extemplo confligerent. Ergo etiam proelium aliquã¬
to ꝗͣ coetera grauius atq atrotius fuit. Non enim duces ad regen¬
dum modo consilio rem affuere. sed suis met ipsis corporibus di¬
micantes miscuere certamina. Nec quisquam procerum ferme
hac aut illa ex acie sine uulnere preter dictatorem romanum ex¬
cessit. In postumium prima in acie suos adhortantem instruen¬
temq tarquinius superbus quamꝗͣ iam aetate & uiribus erat gra¬
uior equum infestus admisit. ictusq a latere concursu suorum re¬
ceptus in tutum est. Et ad alterum cornu ebutius magister equi¬
tum in octauium mamilium impetum dederat nec fefellit ueniẽs
tusculanum ducem. Contra quem & ille concitat equum tantaq
uis infestis uenientium hastis fuit ut brachium ebutio traiectum
sit. Mamilio pectus percussum. hunc quidem in secundam aciẽ
latini recepere. Ebutius cum sautio brachio tenere telum non p¬

Expanded text:
potuit quin extemplo confligerent. ergo etiam proelium aliquanpotuit quin extemplo confligerent. ergo etiam proelium aliquanto quam cetera grauius atque atrocius fuit. non enim duces ad regendam modo consilio rem adfuere, sed suismet ipsi corporibus dimicantes miscuere certamina, nec quisquam procerum ferme hac aut illa ex acie sine uolnere praeter dictatorem Romanum excessit. in Postumium prima in acie suos adhortantem instruentemque Tarquinius Superbus, quamquam iam aetate et uiribus erat grauior, equum infestus admisit, ictusque ab latere concursu suorum receptus in tutum est. et ad alterum cornu Aebutius magister equitum in Octauium Mamilium impetum dederat; nec fefellit ueniens Tusculanum ducem, contraque et ille concitat equum. tantaque uis infestis uenientium hastis fuit ut brachium Aebutio traiectum sit, Mamilio pectus percussum. hunc quidem in secundam aciem Latini recepere; Aebutius cum saucio brachio tenere telum non p
Abbreviated transcription (Latin):
tunt quibus orantibus dictatorem senatumq ut ueniam erroris
hominibus adolescentibus darent responsum ignosci adolescẽti¬
bus posse senibus non posse qui bella ex bellis sererent. Actum
tamen est de pace. impetrataq foret si quod impense factum in
bellum erat prestare sabini id enim postulatum erat in animũ
induxissent. Bellum indictum tacite indutiae quietum annum
tenuere. consules seruilius sulpitius. M. manlius tullus nihil dig¬
num memoria actum. T. ebutius deinde & . C. uetusius. His cõ¬
sulibus fidene obsesse. crustumeria capta. preneste a latinis ad ro¬
manos descunt. Nec ultra bellum latinum gliscens iam per ali¬
quot annos dilatum. Aurelius postumius dictator.T. ebutuis ma¬
gister equitum magnis copus equitum peditumq profecti ad lacũ
regillum in agro tusculano agmini hostium occurrerunt. Et quia
tarquinios esse in exercitu latinorum auditum est sustineri ira nc̃

Expanded text:
tunt. quibus orantibus dictatorem senatumque ut ueniam erroris tunt. quibus orantibus dictatorem senatumque ut ueniam erroris hominibus adulescentibus darent, responsum ignosci adulescentibus posse, senibus non posse qui bella ex bellis sererent. actum tamen est de pace, impetrataque foret si, quod impensae factum in bellum erat, praestare Sabini— id enim postulatum erat—in animum induxissent. bellum indictum: tacitae indutiae quietum annum tenuere. consules Ser. Sulpicius M'. Tullius ; nihil dignum memoria actum; T. Aebutius deinde et C. Uetusius . his consulibus Fidenae obsessae, Crustumeria capta; Praeneste ab Latinis ad Romanos desciuit, nec ultra bellum Latinum, gliscens iam per aliquot annos, dilatum. A. Postumius dictator, T. Aebutius magister equitum, magnis copiis peditum equitumque profecti, ad lacum Regillum in agro Tusculano agmini hostium occurrerunt, et quia Tarquinios esse in exercitu Latinorum auditum est, sustineri ira non
Abbreviated transcription (Latin):
stat. apud ueterrimos tamen auctores .T. largium dictatorem pri¬
mum spurium cassium magistrum equitum creatos inuenio. Con¬
sulares legere ita lex iubebat de dictatore creando lata. Eo magis
adducor ut credam largium qui consularis erat potus ꝗͣ .M. ua
lerium fusium uolesi nepotem qui nondum consul fuerat mode¬
ratorem & magistrum consulibus appositum qui si maxime ex ea
familia legi dictatorem uellent patrem multo potius. M. ualeriũ
spectate uirtutis & consularem uirum legissent. Creato dictatore
primum romae postquam preferri secures uiderunt magnus ple¬
bem metus incessit ut intentiores essent ad dicto parendum. Ne¬
q enim ut in consulibus qui pari potestate essent alterius auxiliũ
neq prouocatio erat neq ullum usquam nisi in cura parendi auxi¬
lium. Sabinis etiam creatus romae dictator eo magis quod creatũ¬
propter se crediderant metum incussit. Itaq legatos de pace mit¬

Expanded text:
stat. apud veterrimos tamen auctores T. Largium dictatorem pristat. apud veterrimos tamen auctores T. Largium dictatorem primum, Sp. Cassium magistrum equitum creatos invenio. consulares legere; ita lex iubebat de dictatore creando lata. eo magis adducor ut credam Largium, qui colerium Marci filium Uolesi nepotem , qui nondum consul fuerat, moderatorem et magistrum consulibus appositum; quin si maxime ex ea familia legi dictatorem uellent, patrem multo potius M. Ualerium spectatae uirtutis et consularem uirum legissent. creato dictatore primum Romae, postquam praeferri secures uiderunt, magnus plebem metus incessit, ut intentiores essent ad dicto parendum; neque enim ut in consulibus qui pari potestate essent, alterius auxilium neque prouocatio erat neque ullum usquam nisi in cura parendi auxilium. Sabinis etiam creatus Romae dictator, eo magis quod propter se creatum crediderant, metum incussit. itaque legatos de pace mit
Abbreviated transcription (Latin):
les deditio est facta. cocterum nihilominus fede dedita urbe q̃ si
capta foret aurunci passim principes securi percussi sub corona
uenierunt coloni alii oppidum dirutum ager ueniit. Consules
magis ob iras grauiter ultas ꝗͣ ob magnitudinem perfecti belli tri¬
umpharunt. Insequens annus postumium comitium & .T. largiũ
consules habuit. Eo anno cum perludos sabinorum uiuentute
per lascunam scorta raperentur cõcursu hominum rixa ac prope
proelium fuit parua ex re ad rebellionem spectare res uidebatur
Supra belli latini metum id quoq accesserat quod triginta iam cõ¬
uirasse populos concitãte octauio manilio satis constabat. In hac
tantarum expectatione rerum sollicita ciuitate dictatoris primũ
ereandi mentio orta sed nec quo anno nec quibus factis consuli¬
bus quia ex factione tarquiniana essent id quoq enim traditur¬
parum creditum sit nec quis primum dictator creatus sit satis cõ¬

Expanded text:
les, deditio est facta. ceterum nihilo minus foeda, dedita urbe, quam les, deditio est facta. ceterum nihilo minus foeda, dedita urbe, quam capta foret, Aurunci passi; principes securi percussi, sub corona uenierunt coloni alii, oppidum dirutum, ager ueniit. consules magis ob iras grauiter ultas quam ob magnitudinem perfecti belli triumpharunt. insequens annus Postumum Cominium et T. Largium consules habuit. eo anno Romae, cum per ludos ab Sabinorum iuuentute per lasciuiam scorta raperentur, concursu hominum rixa ac prope proelium fuit, paruaque ex re ad rebellionem spectare res uidebatur. supra belli Latini metum. id quoque accesserat quod triginta iam coniurasse populos concitante Octauio Mamilio satis cotantarum exspectatione rerum sollicita civitate dictatoris primum creandi mentio orta. sed nec quo anno, nec quibus consulibus, quia ex factione Tarquiniana essent—id quoque enim traditur—parum creditum sit, nec quis primum dictator creatus sit, satis con
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ab obsidibus quidem qui . ccc. numero erant ira belli abstinuit. Et
hoc anno romae triumphatum. Secuti consules opiter uerginius spu¬
rius cassuis pometiam primo ui deinde uincis alusq opcribus oppug¬
narunt. in quos arunci magis iam in expiabili odio ꝗͣ spe aliqua aut
occasione cohorti cum plures igni ꝗͣ ferro armati excucurrissent ce¬
de incendioq cuncta complent. uineis incensis multis hostium uulne¬
ratis & occisis consulum quoq alterum sed uerum nomen autores
non adicunt graui uulnere ex equo deiectum prope interfecerunt.
Romam inde male re gesta reditum inter multos saucios consul spe
incerta uite relictus. Interiecto deinde haud magno spatio quod
uulneribus curandis supplendoq exercitui satis esset cum ira maioreᷤ¬
bellum tum uiribus etiam auctis pometie arma illata. Et cum uine¬
is refectis aliaq mole belli iam in eo esset ut in muros euaderet m¬

Expanded text:
ne ab obsidibus quidem, qui trecenti accepti numero erant, ira belli abstinuit. et ne ab obsidibus quidem, qui trecenti accepti numero erant, ira belli abstinuit. et hoc anno Romae triumphatum. secuti consules Opiter Uerginius Sp. Cassius Pometiam primo ui, deinde uineis aliisque operibus oppugnarunt. in quos Aurunci magis iam inexpiabili odio quam spe aliqua aut occasione coorti, cum plures igni quam ferro armati excucurrissent, caede incendioque cuncta complent. uineis incensis, multis hostium uolneratis et occisis, consulum quoque alterum—sed utrum auctores non adiciunt—graui uolnere ex equo deiectum prope interfecerunt. Romam inde male gesta re reditum; inter multos saucios consul spe incerta uitae relatus. interiecto deinde haud magno spatio, quod uolneribus curandis supplendoque exercitui satis esset, cum ira maiore, tum uiribus etiam auctis Pometiae arma inlata. et cum uineis refectis aliaque mole belli iam in eo esset ut in muros euaderet mi
Abbreviated transcription (Latin):
patres lectus haud ita multo post in principum dignationem perue¬
nit. Consules infesto exercitu in agrum sabinum profecti cum ita
uastatione dein proclio afflixissent opes ostium ut dui nihil inde re¬
bellionis timere possent triumphantes romam redierunt.P. ualeri¬
us omnium consensu princeps belli pacisq artibus anno post agrip¬
pa menenio .P. postumio consulibus moritur gloria ingenti copus
familiaribus adeo exiguis ut funcri sumptus deesset. de publico est
datus luxere matronae ut brutum. Eodem anno due colonie lati¬
nae pometia & cora ad aurumcos deficiunt. cum auruncis bellũ im¬
tum. fusoq ingenti exercitu qui se ingredientibus fines consulibus
ferociter obtulerat omne auruncum bellum pometiam compulsum
est nec magis post proelium ꝗ̃ in proelio cedibus temperatum est. &
cesi aliquanto plures erant ꝗͣ capti & captos passim trucidauerunt.

Expanded text:
patres lectus, haud ita multo post in principum dignationem peruepatres lectus, haud ita multo post in principum dignationem peruenit. consules infesto exercitu in agrum Sabinum profecti cum ita uastatione, dein proelio adflixissent opes hostium ut diu nihil inde rebellionis timeri posset, triumphantes Romam redierunt. P. Ualerius , omnium consensu princeps belli pacisque artibus, anno post Agrippa Menenio P. Postumio consulibus moritur, gloria ingenti, copiis familiaribus adeo exiguis, ut funeri sumptus deesset; de publico est datus. luxere matronae ut Brutum. eodem anno duae coloniae Latinae, Pometia et Cora, ad Auruncos deficiunt. cum Auruncis bellum initum; fusoque ingenti exercitu, qui se ingredientibus fines consulibus ferociter obtulerat, omne Auruncum bellum Pometiam compulsum est. nec magis post proelium quam in proelio caedibus temperatum est; et caesi aliquanto plures erant quam capti, et captos passim trucidauerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ademptum restituit. Tarquinius spe omni reditus incisa exulatum
ad generum mamilium octauium tusculum abiit. Romanis pax
fida ita cum porsenna fuit. Consules . M. ualerius. P. postumius. eo
anno bene pugnatum cum sabinis est. Consules triumpharunt.
Maiore inde mole sabini bellum parabant. Aduersus eos & nequid
simul a tusculo unde & si non apertum suspectum tamen bellum e¬
rat repentini periculi oriretur. P. ualerius quarto.T. lucretius ite¬
rum consules sunt facti. Seditio inter belli pacisq auctores orta in
sabinis aliquantum inde uirium transtulit ad romanos. Namq
accius clausus cui postea appio claudio fuit romae nomen cum pa¬
cis ipse autor a turbatoribus belli premeretur nec par factioni esset
a regillo magna clientum comitatus manu romani transfugit. his
cuntas data. agerq transanienem. Uetus claudia tribus additis pos¬
tea nouis tribulibus qui ex eouenirent agro appellata. Appius inter

Expanded text:
ademptum, restituit. Tarquinius spe omni reditus incisa exsulatum ademptum, restituit. Tarquinius spe omni reditus incisa exsulatum ad generum Mamilium Octauium Tusculum abiit. Romanis pax fida ita cum Porsenna fuit. consules M. Ualerius P. Postumius . eo anno bene pugnatum cum Sabinis; consules triumpharunt. maiore inde mole Sabini bellum parabant. aduersus eos et ne quid simul ab Tusculo, unde etsi non apertum, suspectum tamen bellum erat, repentini periculi oreretur, P. Ualerius quartum T. Lucretius iterum consules facti. seditio inter belli pacisque auctores orta in Sabinis aliquantum inde uirium transtulit ad Romanos. namque Attius Clausus, cui postea Appio Claudio fuit Romae nomen, cum pacis ipse auctor a turbatoribus belli premeretur nec par factioni esset, ab Inregillo, magna clientium comitatus manu, Romam transfugit. his ciuitas data agerque trans Anienem; Uetus Claudia tribus—additis postea nouis tribulibus—qui ex eo uenirent agro appellati. Appius inter
Abbreviated transcription (Latin):
petuum mentio cius rei finiretur. neq in tantis mutuis beneficus in
ucem animi sollicitarentur. cum ille peteret quod contra libertatẽ
populi romani esset romani nisi in pernitiem suam faciles esse uellet
negarent cui nihil negatum uellent. Non in regno populum roma¬
num sed in libertate esse. Ita induxisse in animum hostibus potuis¬
um ut qui libertati erit in illa urbe finis idem sit urbi. Proinde si
saluam esse uellet romam ut patiatur liberam esse orare. Rex ue¬
recundia uictus quando id certum atq obstinatum est inquit neq e¬
go obtundam cadem saepius nequicquam agendo nec tarquinios spe
auxilii quod nullum in me est frustrabor. Alium hinc seu bello op¬
us est seu quieto exilio quaerant locum nequid ineam uobiscum pa¬
cem distineat. Dictis facta amiciora adiecit. Obsidum quod reli¬
quum erat reddidit. Agrum uehientem foedere ad ianiculum icto

Expanded text:
petuum mentio eius rei finiretur, neu in tantis mutuis beneficiis in petuum mentio eius rei finiretur, neu in tantis mutuis beneficiis in uicem animi sollicitarentur, cum ille peteret quod contra libertatem populi Romani esset, Romani, nisi in perniciem suam faciles esse uellent, negarent cui nihil negatum uellent. non in regno populum Romanum sed in libertate esse. ita induxisse in animum, hostium ut qui libertati erit in illa urbe finis, idem urbi sit. proinde si saluam esse uellet Romam, ut patiatur liberam esse orare. rex uerecundia uictus 'quando id certum atque obstinatum est' inquit, 'neque ego obtundam saepius eadem nequiquam agendo, nec Tarquinios spe auxilii, quod nullum in me est, frustrabor. alium hinc, seu bello opus est seu quiete, exsilio quaerant locum, ne quid meam uobiscum pacem distineat.' dictis facta amiciora adiecit; obsidum quod reliquum erat reddidit; agrum Ueientem, foedere ad Ianiculum icto
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus uim use declinauere paululum effuseq prelatos hostes con¬
uersis signis atergo adorte sunt. Ita in medio prope iam uictores ce¬
si aetrusei. pars perexigua duce amisso quia nullum propius perfugi¬
um erat romam inermes & fortuna & specie supplicum delati sunt.
lbi benigne excepti diuisiq in hospitia curatis uulneribus alii profecti
domos nuntii hospitalium beneficiorum. multos romae hospitum
urbisq caritas tenuit. hs locus ad habitandum datus quem dein¬
ualerius publicola consules facti. eo anno postremum legati a por¬
senna de reducendo in regnum Tarquinio uenerunt quibus cum
responsum esset missurum ad regem senatum legatos missi confes¬
tim honoratissimus quisq e patribus. non quin breuiter reddiresp¬
onsum potuerit non recipi reges. ideo potius delectos patrum ad
eum missos q legatis eius romae daretur responsum. Sed ut in per¬

Expanded text:
aduersus uim usae declinauere paululum, effuseque praelatos hostes conaduersus uim usae declinauere paululum, effuseque praelatos hostes conuersis signis ab tergo adortae sunt. ita in medio prope iam uictores caesi Etrusci. pars perexigua, duce amisso, quia nullum propius perfugium erat, Romam inermes et fortuna et specie supplicum delati sunt. ibi benigne excepti diuisique in hospitia. curatis uolneribus, alii profecti domos, nuntii hospitalium beneficiorum: multos Romae hospitum urbisque caritas tenuit. his locus ad habitandum datus quem deinUalerius Publicola consules facti. eo anno postremum legati a Porsenna de reducendo in regnum Tarquinio uenerunt; quibus cum responsum esset missurum ad regem senatum legatos, missi confestim honoratissimus quisque ex patribus. non quin breuiter reddi responsum potuerit non recipi reges, ideo potius delectos patrum ad eum missos quam legatis eius Romae daretur responsum, sed ut in per
Abbreviated transcription (Latin):
na hostiliter uendendi. Proximum uero est ex his quae traduntur
porsennam discedentem a ianiculo castra opulenta connecto ex ꝓ¬
pinquis ac fertilibus aetruriae aruis comieatu romanis dono dedis¬
se inopi tum urbi a longinqua obsidione. Ea deinde ne populo
unmisso diriꝑentur hostiliter uenisse. bonaq porsennae appellata
gratiam muneris magis significante titulo ꝗͦ auctionem fortune re¬
gie quae ne in potestate quidem populi ronani esset. Omisso roma¬
no bello porsenna ne frustra in ea loca exercitus adductus uideretur
cum parte copiarum filium arruntem ariciam oppugnatum mit¬
tit. primo aricinos res nec opinata perculerat. Accersita deinde au¬
xilio & a latinis populis & a cumis tantum spei fecere ut acie decer¬
nere auderent. Proelio inito adeo concitato impetu se intulerant e¬
trusci ut funderent ipso incursu aricinos. Cumane cohortes arte

Expanded text:
na hostiliter uendendi. proximum uero est ex iis quae traduntur na hostiliter uendendi. proximum uero est ex iis quae traduntur Porsennam discedentem ab Ianiculo castra opulenta, conuecto ex propinquis ac fertilibus Etruriae aruis commeatu, Romanis dono dedisse, inopi tum urbe ab longinqua obsidione; ea deinde, ne populo immisso diriperentur hostiliter, uenisse, bonaque Porsennae appellata, gratiam muneris magis significante titulo quam auctionem fortunae regiae quae ne in potestate quidem populi Romani esset. omisso Romano bello Porsenna, ne frustra in ea loca exercitus adductus uideretur, cum parte copiarum filium Arruntem Ariciam oppugnatum mittit. primo Aricinos res necopinata perculerat; arcessita deinde auxilia et a Latinis populis et a Cumis tantum spei fecere, ut acie decernere auderent. proelio inito, adeo concitato impetu se intulerant Etrusci ut funderent ipso incursu Aricinos: Cumanae cohortes arte
Abbreviated transcription (Latin):
Utrinq constitit fides & romani pignus pacis ex foedere restituerunt
& apud regem etruscum non tuta solum sed honorata etiam uirtus
fuit. laudatamq uirginem parte obsidum se donare dixit ipsa quos
uellet legeret. productis omnibus elegisse impuberes dicitur. quod
uirginitati decorum & consensu obsidum ipsorum probabile erat
eam atatem potissimum liberari ab hoste quae maxime opportuna
inuiriae esset. Pace redintegrata romani nouam in femina uirtutẽ
nouo genere honoris statua equestri donauere. In summa sacra uia¬
fuit posita uirgo insidens equo. Nuic pacate profectioni ab urbe re¬
gis etrusci ab horrens mos traditus ab antiquis usq ad nostram etatẽ
inter coetera solemnia manet bona porsennae regis uendendi cuius
originem moris necesse est aut inter bellum natam esse neq omissa
in pace aut amitiore creuisse principio ꝗͣ hic pre se ferat titulus bo¬

Expanded text:
utrimque constitit fides; et Romani pignus pacis ex foedere restituerunt, utrimque constitit fides; et Romani pignus pacis ex foedere restituerunt, et apud regem Etruscum non tuta solum sed honorata etiam uirtus fuit, laudatamque uirginem parte obsidum se donare dixit; ipsa quos uellet legeret. productis omnibus elegisse impubes dicitur; quod et uirginitati decorum et consensu obsidum ipsorum probabile erat eam aetatem potissimum liberari ab hoste quae maxime opportuna iniuriae esset. pace redintegrata Romani nouam in femina uirtutem nouo genere honoris, statua equestri, donauere; in summa Sacra uiafuit posita uirgo insidens equo. huic tam pacatae profectioni ab urbe regis Etrusci abhorrens mos traditus ab antiquis usque ad nostram aetatem inter cetera sollemnia manet, bona Porsennae regis uendendi. cuius originem moris necesse est aut inter bellum natam esse neque omissam in pace, aut a mitiore creuisse principio quam hic prae se ferat titulus bo
Abbreviated transcription (Latin):
culo presidium deduci uellent. His conditionibus composita pace ex¬
ercitum a ianiculo deduxit porsenna & ex agro romano excessit. Pa¬
tres cornelio mutio uirtutis causa trans tiberim agrum dono dedere
quae postea mutia sunt prata appellata. Ergo ita honorata uirtute
femine quoq ad publica decora excitate. & cloelia uirgo una ex ob¬
sidibus cum castra etruscorum forte haud procul ripa tiberis locata
essent frustrata custodes dux agminis uirginum inter tela hostium
tiberim transnauit. sospitesq omnes romam ad propinquos restituit.
Quod ubi regi nuntiatum est primo incensus ira oratores romam mi¬
sit ad cloeliam obsidem deposcendam. Alias haud magni facere.
Deinde in admirationem uersus supra coclites mutiosq dicere id facin¬
us esse & pre se ferre quemadmodum si non dedatur obses pro rupto
focdus se habiturum sic deditam in uiolatamq ad suos remissurum.

Expanded text:
culo praesidium deduci uellent. his condicionibus composita pace, exculo praesidium deduci uellent. his condicionibus composita pace, exercitum ab Ianiculo deduxit Porsinna et agro Romano excessit. patres C. Mucio uirtutis causa trans Tiberim agrum dono dedere, quae postea sunt Mucia prata appellata. ergo ita honorata uirtute, feminae quoque ad publica decora excitatae, et Cloelia uirgo una ex obsidibus, cum castra Etruscorum forte haud procul ripa Tiberis locata essent, frustrata custodes, dux agminis uirginum inter tela hostium Tiberim tranauit, sospitesque omnes Romam ad propinquos restituit. quod ubi regi nuntiatum est, primo incensus ira oratores Romam misit ad Cloeliam obsidem deposcendam: alias haud magni facere. deinde in admirationem uersus, supra Coclites Muciosque dicere id facinus esse, et prae se ferre quemadmodum si non dedatur obses, pro rupto foedus se habiturum, sic deditam <intactam> inuiolatamque ad suos remissurum.
Abbreviated transcription (Latin):
ritum quandoquidem inquit est apud te uirtuti honos ut beneficio
tuleris a me quod minis nequisti: trecenti coniurauimus principes
uiuentutis romanae ut in te hac uia grassaremur. Mea prima sors fuit
coeteri ut cuiq ceciderit primo quod ad te opportunũ fortuna dede¬
rit suo quisq tempore aderunt. Mutium dimissum cui postea sce¬
uole a clade dextre manus cognomen inditum legati a porsenna ro¬
mam secuti sunt. Adeo mouerat eum & primi periculi casus quo m¬
hil se preter errorem insidiatoris texisset & subeunda dimicatio totiẽs
quot conuirati superessent ut pacis conditiones ultro ferret romanis
lactatum in conditionibus nequicquam de tarquinus in regnum re¬
stituendis magis quia id negare ipse nequiuerat tarquinus ꝗͣ quod
negatum iri sibi a romanis ignoraret. De agro uehientibus restituẽ¬
do impetratum. Expressaq necessitas obsides dandi romanis. si iani¬

Expanded text:
ritum, 'quando quidem' inquit, 'est apud te uirtuti honos, ut beneficio ritum, 'quando quidem' inquit, 'est apud te uirtuti honos, ut beneficio tuleris a me quod minis nequisti, trecenti coniurauimus principes iuuentutis Romanae ut in te hac uia grassaremur. mea prima sors fuit; ceteri ut cuiusque ceciderit primi quoad te opportunum fortuna dederit, suo quisque tempore aderunt.' Mucium dimissum, cui postea Scuolae a clade dextrae manus cognomen inditum, legati a Porsinna Romam secuti sunt; adeo mouerat eum et primi periculi casus, <a> quo nihil se praeter errorem insidiatoris texisset, et subeunda dimicatio totiens quot coniurati superessent, ut pacis condiciones ultro ferret Romanis. iactatum in condicionibus nequiquam de Tarquiniis in regnum restituendis, magis quia id negare ipse nequiuerat Tarquiniis quam quod negatum iri sibi ab Romanis ignoraret. de agro Ueientibus restituendo impetratum, expressaque necessitas obsides dandi Romanis, si Iani
Abbreviated transcription (Latin):
gessi. Longus post me ordo est idem petentium decus. Proinde in
hoc discrimen si uiuat accingere ut in singulas horas capite dimices
tuo ferrum hostemq in uestibulo habeas regiae. hoc tibi uiuentus
romana indicimus bellum nullam aciem nullum proelium timue¬
ris. uni tibi & cum singulis res erit. Cum rex simul ira infensus pe¬
riculoq conterritus cireumdari ignes minitabundus iuberet nisi ex¬
promeret propere quas insidiarum sibi minas per ambages iaceret
En tibi inquit ut sentias ꝗͣ uile corpus sit iis qui magnam gloriam
a sensu torrẽt animo prope attonitus miraculo rex cum a sede sua
prosiluisset amoueriq ab altaribus iuuenem uississet. Tu uero abi
inquit in te magis ꝗͣ in me hostilia ausus. iuberem macte uirtute esse
si pro mea patria ista uirtus staret. Nunc iure belli liberum te intac¬
tum inmolatumq hinc dimitto. Tum mutus quasi remunerans me¬

Expanded text:
gessi; longus post me ordo est idem petentium decus. proinde in gessi; longus post me ordo est idem petentium decus. proinde in hoc discrimen, si iuuat, accingere, ut in singulas horas capite dimices tuo, ferrum hostemque in uestibulo habeas regiae. hoc tibi iuuentus Romana indicimus bellum. nullam aciem, nullum proelium timueris; uni tibi et cum singulis res erit.' cum rex simul ira infensus periculoque conterritus circumdari ignes minitabundus iuberet nisi expromeret propere quas insidiarum sibi minas per ambages iaceret, 'en tibi' inquit, 'ut sentias quam uile corpus sit iis qui magnam gloriam ab sensu torreret animo, prope attonitus miraculo rex cum ab sede sua prosiluisset amouerique ab altaribus iuuenem iussisset, 'tu uero abi' inquit, 'in te magis quam in me hostilia ausus. iuberem macte uirtute esse, si pro mea patria ista uirtus staret; nunc iure belli liberum te, intactum inuiolatumque hinc dimitto.' tunc Mucius, quasi remunerans me
Abbreviated transcription (Latin):
in animo est facinus. Approbant patres. Abdito intra uestem ferro
proficiscitur. Ubi eo uenit in confertissima turba prope regium tribunal
constitit. Ibi cum stipendium militibus forte daretur & scriba cum
rege sedens pari fere ornatu multa ageret cum milites uulgo adiren
timens sciscitari uter porsenna esset ne ignorando regem semetipse
aperiret quis esset quo temere traxit fortuna facinus scribam pro
rege obtruncat. Uadentem inde qua pertrepidam turbam eruento
iucrone sibi ipse fecerat uiam cum concursu ad clamorem facto cõ¬
prehensum regii satellites retraxissent ante tribunal regis destitutus
tum quoq inter tantas fortuna minas metuendus magis q̃ metuẽs
romanus sum inquit ciuiis. Cornelium mutium uocant. hostis hostẽ
occidere uolui. nec ad mortem minus animi est qͣ fuit ad cedem.
Et facere & pati fortia romanum est. nec unus in te ego hos animos

Expanded text:
in animo est facinus.' adprobant patres; abdito intra uestem ferro in animo est facinus.' adprobant patres; abdito intra uestem ferro proficiscitur. ubi eo uenit, in confertissima turba prope regium tribunal constitit. ibi cum stipendium militibus forte daretur et scriba cum rege sedens pari fere ornatu multa ageret eum<que> milites uolgo adirent, timens sciscitari uter Porsinna esset, ne ignorando regem semet ipse aperiret quis esset, quo temere traxit fortuna facinus, scribam pro rege obtruncat. uadentem inde qua per trepidam turbam cruento mucrone sibi ipse fecerat uiam, cum concursu ad clamorem facto comprehensum regii satellites retraxissent, ante tribunal regis destitutus, tum quoque inter tantas fortunae minas metuendus magis quam metuens, 'Romanus sum' inquit, 'ciuis; C. Mucium uocant. hostis hostem occidere uolui, nec ad mortem minus animi est, quam fuit ad caedem; et facere et pati fortia Romanum est. nec unus in te ego hos animos
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus uus. finisq ille tam effuse euagandi aetruscis fuit. Obsidio e¬
rat nihilominus & frumenti cum summa caritate in opia. Sedendoq
expugnaturum se urbem spem porsẽnam habebat. Cum cornelius
mutius adolescens nobilis cui indignum uidebatur populum roma¬
num seruentem cum sub regibus esset nullo bello nec ab hostibus ul¬
lis obsessum esse liberum eundem populum ab usdem aetruscis obside¬
ri quorum saepe exercitus fuderit. Itaq magno audaciq aliquo faci¬
nore eam indignitatem uindicandam ratus prima sua sponte pene¬
trare in hostium castra constituit. Dein metuens ne si consulum in uis¬
su & ignaris omnibus iret deprehensus forte a custodibus romanis re¬
traheretur ut transfuga fortuna tum urbis crimen affirmante senatũ
adit. Transire tiberim inquit patres & intrare si possim castra hostiũ
uolo. non praedo non populationum inuicem ultor. Mauis si di iuuãt

Expanded text:
omnibus uiis. finisque ille tam effuse euagandi Etruscis fuit. obsidio eomnibus uiis. finisque ille tam effuse euagandi Etruscis fuit. obsidio erat nihilo minus et frumenti cum summa caritate inopia, sedendoque expugnaturum se urbem spem Porsinna habebat, cum C. Mucius , adulescens nobilis, cui indignum uidebatur populum Romanum seruientem cum sub regibus esset nullo bello nec ab hostibus ullis obsessum esse, liberum eundem populum ab iisdem Etruscis obsideri quorum saepe exercitus fuderit,—itaque magno audacique aliquo facinore eam indignitatem uindicandam ratus, primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit; dein metuens ne si consulum iniussu et ignaris omnibus iret, forte deprehensus a custodibus Romanis retraheretur ut transfuga, fortuna tum urbis crimen adfirmante, senatum adit. 'transire Tiberim' inquit, 'patres, et intrare, si possim, castra hostium uolo, non praedo nec populationum in uicem ultor; maius si di iuuant
Abbreviated transcription (Latin):
porta esquilina quae auersissima abhoste erat expellerent pecus sci¬
turos id hostes ratus quod in obsidione & fame seruitia infida trãs¬
fugerent. & sciere perfugae inditio multoq plures ut in spem uni¬
uersae predae flumen traiciunt. P. ualerius consul. M. hermenium
cũ modicis copiis ad sccundum lapidem gabina uia occultum consi¬
dere iubet. Spurium largium cum expedita uiuentute ad portam
collinam stare donec hostis praetereat. inde se obicere ne sit ad flumẽ
reditus. Consulum alter . P. lucretius porta neuia cum aliquot manipu¬
lis militum egressus. ipse ualerius celio monte cohortes delectas edu¬
cit. hiq primi apparuere hosti. herminius ubi tumultum sensit cõ¬
currit ex insidus uersisq in lucretium etruscis terga cedit. Dextrale¬
uaq hinc a porta collina illinc a neuia redditus clamor. Ita caesi in
medio praedatores. neq ad pugnam uiribus pares & ad fugam septis

Expanded text:
porta Esquilina, quae auersissima ab hoste erat, expellerent pecus, sciporta Esquilina, quae auersissima ab hoste erat, expellerent pecus, scituros id hostes ratus, quod in obsidione et fame seruitia infida transfugerent. et sciere perfugae indicio; multoque plures, ut in spem uniuersae praedae, flumen traiciunt. P. Ualerius inde T. Herminium cum modicis copiis ad secundum lapidem Gabina uia occultum considere iubet, Sp. Larcium cum expedita iuuentute ad portam Collinam stare donec hostis praetereat; inde se obicere ne sit ad flumen reditus. consulum alter T. Lucretius porta Naeuia cum aliquot manipulis militum egressus; ipse Ualerius Caelio monte cohortes delectas educit, hique primi apparuere hosti. Herminius ubi tumultum sensit, concurrit ex insidiis, uersisque in Lucretium Etruscis terga caedit; dextra laeuaque, hinc a porta Collina, illinc ab Naeuia, redditus clamor; ita caesi in medio praedatores, neque ad pugnam uiribus pares et ad fugam saeptis
Abbreviated transcription (Latin):
pro domesticis copus unusquisq ei aliquid fraudans se ipse uictu suo
contulit. Porsenna primo conatu repulsus consiliis ab oppugnanda
urbe ad obsidendam uersis praesidio in ianiculo locato ipse in plano
ripisq tiberis castra posuit nauibus undiq accitis & ad custodiam
nequid romam frumenti subuehi sinerẽt & ut praedatum milites
trans flumen per occasiones aluis atq aliis locis traicerent. Breuiq
adeo infestum omnem agrum romanum reddidit ut non coetera
solum ex agris sed pecus quoq omne in urbem compelleretur neq
quisquam extra portas propellere auderet. Hoc tantum licentie.c¬
truscis non metu magis ꝗͣ consilio concessum est. Namq ualerius
consul intentus in occasionem multos simul & effusos improuiso ado¬
riundi in paruis rebus negligens ultor grauem se ad maiora uindicẽ
seruabat. Itaq ut eliceret predatores edicit suis postero die frequẽtes¬

Expanded text:
pro domesticis copiis unusquisque ei aliquid, fraudans se ipse uictu suo, pro domesticis copiis unusquisque ei aliquid, fraudans se ipse uictu suo, contulit. Porsinna primo conatu repulsus, consiliis ab oppugnanda urbe ad obsidendam uersis, praesidio in Ianiculo locato, ipse in plano ripisque Tiberis castra posuit, nauibus undique accitis et ad custodiam ne quid Romam frumenti subuehi sineret, et ut praedatum milites trans flumen per occasiones aliis atque aliis locis traiceret; breuique adeo infestum omnem Romanum agrum reddidit ut non cetera solum ex agris sed pecus quoque omne in urbem compelleretur, neque quisquam extra portas propellere auderet. hoc tantum licentiae Etruscis non metu magis quam consilio concessum. namque Ualerius consul intentus in occasionem multos simul et effusos improuiso adoriundi, in paruis rebus neglegens ultor, grauem se ad maiora uindicem seruabat. itaque ut eliceret praedatores, edicit suis postero die frequentes
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnatum uenire. Cunctati aliquamdiu sunt dum alius alium
ut proelium incipiat circumspectant. fudor deinde commouit
aciem & clamore sublato undiq in unum hostem tela conitiunt
uae cum in obiecto cuncta scuto hesissent neque ille minus obstina¬
tus ingenti pontem obtineret gradu iam impetu conabantur de¬
trudere uirum. Cum simul fragor rupti pontis simul clamor roma¬
norum alacritate perfecti operis sublatus pauore subito impetum
sustinuit. Tum cocles tiberine pater inquit te sancte precor haec
arma & hunc militem propitio flumine accipias. lta sic armatus
in tiberim desiluit multisq super incidentibus telis in columis ad su¬
os transnatauit. Rem ausus plus fame habituram ad posteros ꝗͣ
fidei. Grata erga tantam uirtutem ciuitas fuit. statua in comitio
posita. Agri quantum uno die circumarauit datum. Priuata quo¬
q inter publicos honores studia eminebant. Nam in magna inopia

Expanded text:
oppugnatum uenire. cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, oppugnatum uenire. cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, ut proelium incipiant, circumspectant; pudor deinde commouit aciem, et clamore sublato undique in unum hostem tela coniciunt. quae cum in obiecto cuncta scuto haesissent, neque ille minus obstinatus ingenti pontem obtineret gradu, iam impetu conabantur detrudere uirum, cum simul fragor rupti pontis, simul clamor Romanorum, alacritate perfecti operis sublatus, pauore subito impetum sustinuit. tum Cocles 'Tiberine pater' inquit, 'te sancte precor, haec arma et hunc militem propitio flumine accipias.' ita sic armatus in Tiberim desiluit multisque superincidentibus telis incolumis ad suos tranauit, rem ausus plus famae habituram ad posteros quam fidei. grata erga tantam uirtutem ciuitas fuit; statua in comitio posita; agri quantum uno die circumarauit, datum. priuata quoque inter publicos honores studia eminebant; nam in magna inopia
Abbreviated transcription (Latin):
sidio eos fugere si transitum pontem a tergo reliquissent. iam plus
hostiam in palatio capitolioq ꝗͣ in ianiculo fore. Itaq monere pre¬
dicere ut pontem ferro igni quacumq ui possint interrumpant.
Se impetum hostium quantum corpore uno posset obsisti excepturũ.
Uadit inde in primum aditum pontis insignisq inter conspecta ce¬
dentium pugnae terga obuersis cominus ad ineundum proelium
armis ipso miraculo audacie obstupefecit hostes: duos tamen cum eo
pudor tenuit. Spurium lartium ac titum herenniũ ambos claros
genere factisq. Cum his primam periculi procellam & quod tum¬
ultuosissimum pugnae erat parumper sustinuit. Deinde eos quoq
ipsos exigua parte pontis relicta reuocantibus qui rescindebant cede¬
re intutum coegit. Circumferens inde truces minaciter oculos ad
proceres etruscorum nunc singulos prouocare i ine increpare om¬
nes seruitia regum superborum sue libertatis immemores alienã

Expanded text:
sidio eos fugere; si transitum pontem a tergo reliquissent, iam plus sidio eos fugere; si transitum pontem a tergo reliquissent, iam plus hostium in Palatio Capitolioque quam in Ianiculo fore. itaque monere, praedicere ut pontem ferro, igni, quacumque ui possint, interrumpant: se impetum hostium, quantum corpore uno posset obsisti, excepturum. uadit inde in primum aditum pontis, insignisque inter conspecta cedentium pugna terga obuersis comminus ad ineundum proelium armis, ipso miraculo audaciae obstupefecit hostes. duos tamen cum eo pudor tenuit, Sp. Larcium ac T. Herminium , ambos claros genere factisque. cum his primam periculi procellam et quod tumultuosissimum pugnae erat parumper sustinuit; deinde eos quoque ipsos exigua parte pontis relicta reuocantibus qui rescindebant cedere in tutum coegit. circumferens inde truces minaciter oculos ad proceres Etruscorum nunc singulos prouocare, nunc increpare omnes: seruitia regum superborum, suae libertatis immemores alienam
Abbreviated transcription (Latin):
rendo essent. Pauperes satis stipendu pendere si liberos educent. Itaq
haec indulgentia patrum asperis postinodum rebus in obsidione ac
famae adco concordem ciuitatem tenuit ut regium nomen non sur¬
mi magis ꝗͣ infimi horrerent. nec quisquam unus malis artibus pos¬
tea tam popularis esset ꝗͣ tum bene imperando uniuersis senatus fuit
Cum hostes adessent pro se quisq in urbem ex agris demigrant. urbẽ
ipsam sepiunt praesidus. alia muris alia tiberi obiecto uidebantur tu¬
ta. Pons sublitius iter pene hostibus dedit. ni unus uir fuisset horati¬
us cocles. Id munimentum illo die fortuna urbis romane habuit.
Qui positus forte in statione pontis cum captum repentino impetu
ianiculum atq inde citatos decurrere hostes uidisset trepidamq tur¬
bam suorum arma ordinesq relinquere reprẽsans singulos obsistẽs
obtestansq deum & hominum fidem testabatur nequicꝗͣ deserto p̃¬

Expanded text:
rendo essent: pauperes satis stipendii pendere, si liberos educent. itaque rendo essent: pauperes satis stipendii pendere, si liberos educent. itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum rebus in obsidione ac fame adeo concordem ciuitatem tenuit, ut regium nomen non summi magis quam infimi horrerent, nec quisquam unus malis artibus postea tam popularis esset quam tum bene imperando uniuersus senatus fuit. cum hostes adessent, pro se quisque in urbem ex agris demigrant; urbem ipsam saepiunt praesidiis. alia muris, alia Tiberi obiecto uidebantur tuta: pons sublicius iter paene hostibus dedit, ni unus uir fuisset, Horatius Cocles; id munimentum illo die fortuna urbis Romanae habuit. qui positus forte in statione pontis cum captum repentino impetu Ianiculum atque inde citatos decurrere hostes uidisset trepidamque turbam suorum arma ordinesque relinquere, reprehensans singulos, obsistens obtestansque deum et hominum fidem testabatur nequiquam deserto prae
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quanta ui ciuitates eam expetant tanta regna reges defendãt
Equari summa infimis nihil excelsum nihil quod supra coetera e¬
mineat in ciuitatibus fore. Adesse finem regnis rei inter deos ho¬
minesq pulcherrime. porsenna cum regem esse romae tum ctrusce
gentis regem amplum tuscis ratus romam infesto exercitu uenit
Non unquam alias ante tantus terror senatum inuasit. Adeo ualida
res tum clusina erat magnumq porsenne nomen. Nec hostes modo
timebant sed suos metipsos ciues ne romana plebs metu perculsa re¬
ceptis in urbem regibus uel cum seruitute pacem acciperet. Multa
igitur blandimenta plebi per id tempis a senatu data. Annone¬
in primis habita cura. Et ad frumentum comparandum missi ali in
uolscos ali cumas. Salis quoq a uendendi arbitrium quia impenso
praetio ueniebat in publicum omni sumptu ademptum priuatis por¬
titorusq & tributo plebe liberata. ut diuites conferent qui oneri fe¬

Expanded text:
nisi quanta ui ciuitates eam expetant tanta regna reges defendant, nisi quanta ui ciuitates eam expetant tanta regna reges defendant, aequari summa infimis; nihil excelsum, nihil quod supra cetera emineat, in ciuitatibus fore; adesse finem regnis, rei inter deos hominesque pulcherrimae. Porsenna cum regem esse Romae <tutum>, tum Etruscae gentis regem, amplum Tuscis ratus, Romam infesto exercitu uenit. non unquam alias ante tantus terror senatum inuasit; adeo ualida res tum Clusina erat magnumque Porsennae nomen. nec hostes modo timebant sed suosmet ipsi ciues, ne Romana plebs, metu perculsa, receptis in urbem regibus uel cum seruitute pacem acciperet. multa igitur blandimenta plebi per id tempus ab senatu data. annonin primis habita cura, et ad frumentum comparandum missi alii in Uolscos, alii Cumas. salis quoque uendendi arbitrium, quia impenso pretio uenibat, in publicum omne sumptum, ademptum priuatis; portoriisque et tributo plebes liberata, ut diuites conferrent qui oneri fe
Abbreviated transcription (Latin):
pedire conati postq̃ alia frustra temptata erant postem iam tenẽti
consuli foedum inter praecationem deum nuntium incutiunt mor¬
tuum eius filium esse funestaq familia dedicare eum templum non
posse. Non crediderit factum an tãtũ aĩo roboris fuerit nec traditur
certum nec interpretatio est facilis. Nihil aliud ad eum nuntium
a proposito auersus q̃ ut cadauer efferri iuberet tenens postem pre¬
cationem peragit & dedicat templum. Haec post exactos reges do¬
mi militieq gesta primo anno. Inde .P. ualerius iterum titus lucre¬
tius consules facti. lam tarquinui ad lartem porsennam clusinum
regem perfugerant. Ibi miscendo consilium precesq nunc orabant
nẽ se oriundos ex aetruscis eiusdem sanguinis nominisq egentes exu¬
lare pateretur nunc monebant etiam ne orientem morem pellendi
reges inultum sineret. Satis libertatem ipsam habere dulcedinis

Expanded text:
pedire conati, postquam alia frustra temptata erant, postem iam tenenti pedire conati, postquam alia frustra temptata erant, postem iam tenenti consuli foedum inter precationem deum nuntium incutiunt, mortuum eius filium esse, funestaque familia dedicare eum templum non posse. non crediderit factum an tantum animo roboris fuerit, nec traditur certum nec interpretatio est facilis. nihil aliud ad eum nuntium a proposito auersus quam ut cadauer efferri iuberet, tenens postem precationem peragit et dedicat templum. haec post exactos reges domi militiaeque gesta primo anno. inde P. Ualerius iterum T. Lucretius consules facti. iam Tarquinii ad Lartem Porsennam, Clusinum regem, perfugerant. ibi miscendo consilium precesque nunc orabant, ne se, oriundos ex Etruscis, eiusdem sanguinis nominisque, egentes exsulare pateretur, nunc monebant etiam ne orientem morem pellendi reges inultum sineret. satis libertatem ipsam habere dulcedinis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ante omnes de prouocatione aduersus magistratus ad populum
Sacrandoq cum bonis capite eiuis qui regni occupandi consilia inis¬
set. Grate in uulgus leges fuere. quas cum solus pertulisset ut sua
unius in his gratia esset tum deinde comitia collegae subrogando
habuit. Creatus spurius lucretius consul qui magno natu non
sufficientibus iam uiribus ad consularia munera obeunda intra
paucos dies moritur. Suffectus in lueretii locum.M. horatius pul¬
uillus. Apud quosdam ueteres autores non inuenio lucretiũ cõ¬
sulem. Bruto statim horatium suggerunt. credo quia nulla gesta
res in signem fecerit consulatum memoria intercidisse. Nondũ
dedicata erat in capitolio iouis aedes. Ualerius oratiusq consules
sortiti uter dedicaret horatio sorte euenit. Publicola ad uehentium
bellum profectus. egrius ꝗͣ dignum erat tulere necessarii ualeru de¬
dicationem tam incliti templi horatio dari . Id omnibus modis im¬

Expanded text:
ante omnes de prouocatione aduersus magistratus ad populum ante omnes de prouocatione aduersus magistratus ad populum sacrandoque cum bonis capite eius qui regni occupandi consilia inisset gratae in uolgus leges fuere. quas cum solus pertulisset, ut sua unius in his gratia esset, tum deinde comitia collegae subrogando habuit. creatus Sp. Lucretius consul, qui magno natu, non sufficientibus iam uiribus ad consularia munera obeunda, intra paucos dies moritur. suffectus in Lucreti locum M. Horatius Puluillus . apud quosdam ueteres auctores non inuenio Lucretium cosulem; Bruto statim Horatium suggerunt; credo, quia nulla gesta res insignem fecerit consulatum, memoria intercidisse. nondum dedicata erat in Capitolio Iouis aedes; Ualerius Horatiusque consules sortiti uter dedicaret. Horatio sorte euenit: Publicola ad Ueientium bellum profectus. aegrius quam dignum erat tulere Ualeri necessarii dedicationem tam incliti templi Horatio dari. id omnibus modis im