comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua timuit cor meũ. Gaudens ego sum in
eloqtrio tuo sicut qui muenit spolia multa. Men¬
dacium odio habui ⁊ detestatus sum. legoo tuã
dilexi. Septies in die laudaui te. siꝑ iudicia
iusticie tue. Pax multa diligentib legem tuã.
et ñ est illis scandalum. Expectaui salutare
tium dñe :⁊ precepta tua feci. Custodiuit ani¬
ma mea testimonia tua.⁊⁊ dilexit ea nimiˢ. Cu¬
a tua. quia omnes uie mee coramn te:¬
bum tuũ doce me. Ueniat deprecatio mea an-¬
te uultum tuũ. sed̃m eloquiũ tirũ libera me:
fundant labia mea hẏmnũ docebis enim me
precepta tua. Loquitur lingua mea eloquiuor
tuũ. quia om̃a eloquia tua iusta. Sit manus
tua auxiliatrix mea. quia mandata tua elegi:
Desideraui salutare tuũ dñe. ⁊ lex tua uolun¬
tas mea. Utuet anima mea ⁊ laudabit te. ⁊ iu¬
dicia tua auxiliabuntur mͥ. Erraui quasi o¬
uis ꝑdita quere seruũ titũ quia preceptorũ¬

Expanded text:
autem tua timuit cor meum, Gaudens ego sum in autem tua timuit cor meum, Gaudens ego sum in eloquio tuo: sicut qui invenit spolia multa. Mendacium odio habui, et detedilexi. septies in die laudaui te super iudiciis iustitiae tuae. pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum. expectabam salutare tuum, domine, et mandata tua feci. custodiuit anima mea testimonia tua et dilexit ea nimis. cua tua, quia omnes uiae meae in cbum tuum doce me. Veniat deprecatio mea ante vultum tuum: secundum eloquium tuum libera me. Fundant labia mea hymnum: docebis enim me praecepta tua: Loquetur lingua mea sermonem tuum: quia omnia mandata tua justa. Sit manus tua auxiliatrix mea: quia praecepta tua elegi. Desideravi salutare tuum, Domine, et lex tua voluntas mea. Vivet anima mea, et laudabit te: et judicia tua auxiliabuntur mihi. Erravi quasi ovis perdita, quaere servum tuum: quia mandatoru
Abbreviated transcription (Latin):
lamain in toto corde exaudi me dñe. precep¬
ta tua custodiam. Inuocaui te saluum me
fac ⁊⁊ custodiam testimonia tua. Surgebã adhuc
in tenebris ⁊ clamabam. u̾bum tuũ expectans:
Preuemebant oculi mei uigilias ut meditarer
eloquiis tuis. Uocem meã audi uixta miscdĩam¬
tuã dñe scđm iudicia tua uiuifica me. Apꝓpin-¬
quauerunt ꝑsecutores mei scȩleri lege tua ꝓcul fa¬
cti gunt. Prope es tu dñe ⁊ om̃a precepta tua ue¬
ritas. A principio cognoui de testimoniis tus.
quod in scłm fundaueris ea
ide afflictionem ineã ⁊ eripe me quia legis
tue ñ sum oblitus.Iudica causam meã ⁊
redime me. in eloquio tuo uiuifica me. Longe
ab impis salus quia precepta tua ñ quesierunt:
Miserationes tue multe dñe iuxta iudicia tua
mei. a testimoniis tus ñ declinaui. Uidi preua¬
ricatores ⁊ merebam. quia u̾bitm tuũ ñ custodi¬
erunt. Uide qm̃ mandata tua dilexi dñe. iuxta
miscdiam tuã uiuifica me. Caput u̾bi tui ueri

Expanded text:
in toto corde, exaudi me, Domine: praecepta tua custodiam. Invocavi te, salvum me fac, et custodiam testimonia tua. Surgebam adhuc in tenebris, et clamabam, verbum tuum exspectans. Praeveniebant oculi mei vigilias, ut meditarer in sermonibus tuis. Vocem meam exaudi juxta miseriundum judicium tuum vivifica me. Appropinquaverunt persecutores mei sceleris, et a lege tua procul facti sunt. Prope es tu, Domine, et omnia mandata tua veritas. A principio novi de testimoniis tuis: quod in aeternum fundaveris eaide afflictionem meam, et eripe me: quia legis tuae non sum oblitus. Judica causam meam, et redime me: in sermone tuo vivifica me. Longe ab impiis salus: quia praecepta tua non quaesierunt. Misericordiae tuae multae, Domine: juxta judicia tua me: a testimoniis tuis non declinaui. uidi praeuaricatores tuos et maerebam: quia uerbum tuum non custodierunt. uide quoniam praecepta tua dilexi, domine: iuxta misericordiam tuam uiu
Abbreviated transcription (Latin):
imsericors ⁊ iustus. Bonus uir clemens & fene¬
rans. dispensabit u̾ba sua in iudicio.Quia in
scłm ñ commouebitur. in memoria sempit̾na
erit iustus. Ab auditu malo ñ timebit. para¬
tum cor eiꝰ confidens in dñm. firmũ cor eiꝰ ñ
trnebit donec aspiciat in hostib suis. Disꝑsit de¬
dit pauꝑibꝰ iusticia eiꝰ ꝑmanet in et̾num. cormi
iꝰ eraltabitur in gła. Impiꝰ uidebit ⁊ irascetur

Expanded text:
s. Et post V uersus: Bonus uir clemens et faenerans, dispensabit uerba sua in iudicio: quia in aeternum non commouebitur. in memoria sempiterna erit iustus: ab auditu malo non timebit. paratum cor eius confidens in domino: firmum cor eius non timebit, donec aspiciat in hostibus suis. dispersit, dedit pauperibus: iustitia eius permanet in aeternum, cornu eius exaltabitur in gloria. impiu
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis suꝑ sortem iustoꝵ ut ñ miitant iusti
in iniquitatem manus suas. ẜ ene fac dñe boniᷤ
et rectis corde. Qui autẽ declinant ad prauitates
suas deducet eos dñs cum his qui oꝑantur nniqͥ¬
tatem pax suꝑ isrł:¬
um conu̾terit dñs captiuitatem syon. erimuᷤ
quasi somniantes. Tunc implebitur risu
os nr̃m :⁊ lingua nr̃a laude. Tunc dicent in genti¬
bus. magnificauit dñs facere cum istis. Magnifi¬
cauit dñs facere nob̾cum facti simus letantes:
Conu̾te dñe captiuitatem nr̃am sicut torrens in
austro. Qui seminant in lacrimis in exultatione
metent. Ambulans ibat ⁊ flebat portans ad se¬
nmandum semen. ueniens ueniet in exultatiõe
portans mampulos suos :¬

Expanded text:
pietatis super sortem justorum, ut non mittant justi in iniquitatem manus suas. Benefac, Domine, bonis, et rectis corde. Qui autem declinant ad pravitates suas, deducet eos Dominus cum his, qui operantur iniquitatem: pax super Isrum converteret Dominus captivitatem Sion: facti sumus quasi somniantes. Tunc implebitur risu os nostrum, et lingua nostra laude: Tunc dicent in gentibus: magnificavit Dominus facere cum istis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus sicut laetantes. Converte, Domine, captivitatem nostram: sicut rivos in austro. Qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent. Qui ambulans ibat et flebat, portans ad seminandum sementem: veniens veniet in exsultatione, portans manipulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
meditari tudicia tua in omni tempore. Incre¬
pasti suꝑbos. maledicti qui recedunt amanda¬
tis tuns. anfer a me obꝓbrtum ⁊ contemptũ quia
testimonia tua custodiui. Etenim sedentes pͥnci¬
pes aduersum me loquebantur. seruus tuus me¬
ditabatur in preceptis titis. Sed ⁊ testimonia tua
tuoꝵ fac me intelligere ꝙ loquar in mirabilibꝰ ius:
ponebam. Adhesi testimoniis tuis dñe ne ẽaindas¬
Uiam mandatoritm tuorum curram qm
dilatasti cor meutm:¬

Expanded text:
desideravit judicia tua in omni tempore. Increpasti superbos: maledicti qui recedunt a mandatis tuis. Aufer a me opprobrium, et contemptum: quoniam testimonia tua custodivi. Etenim sederunt principes, adversum me loquebantur: servus autem tuus meditabatur praecepta tua. Sed et testimonia tua um fac me intelligere, et loquar in mirabilibus tuisponebam. Adhaesi testimoniis tuis: Domine, ne confundasViam mandatorum tuorum curram: quoniam dilatasti cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
o. sitꝑ miscdiam tuã ⁊ ueritateor tuã quia ma-¬
gnificasti suꝑ omne nom̃ titum. u̾bum tuum:
In die niuocabo ⁊ exaudies me. dilatabis animȩ
mee fortitudinem. Confiteantur tibi dñe om̃s reges
terre. q̃m audierunt eloquia oris tiri. & cantent

Expanded text:
o, Super misericordia tua, et veritate tua, quia magnificasti super omne nomen eloquium tuum. In die invocabo, et exaudies me: dilatabis animae meae fortitudinem. Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrae, quoniam audierunt eloquia oris tui. Et cantent
Abbreviated transcription (Latin):
stodiens paruulos dñs. aAttenuatus sum ⁊ lib̾a¬
uit me. Reu̾tere antina mea in requiem tuã qͥa
ctñs reddet tibi. Quia eripuit antinã meã de mor¬
te. oculum meũ a lacrimis. pedes meos ab offensa.
deainbulabo coram do mi no in ter ris
niiis. Ego dixi instupore meo. om̃is homo

Expanded text:
stodit parvulos Dominus: attenuatus sum, et salvavit me. Revertere, anima mea, in requiam tuam: quia Dominus reddet tibi. Quia eruet animam meam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos ab offensa. Deambulabo coram Domino, in terris v sum nimis: Ego dixi in stupore meo: omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
niinis. qm̃ iudicia tua expectaui E custodiã
legem tuam ingiter. in sentpit̾nitm ⁊ ultra. E
ambulabo in spacioso. quia mandata tua que¬
siui E loquar in testimoniĩs tits corã regibꝰ.
et ñ confundar. & delectabor in preceptis tuiᷤ
quȩ dilexi &. leuabo palmas meas ad manda¬
emento sermonis seruo tuo.
queo me sꝑare fecisti. Hec ẽ consolatio m̃a
in afflictione mea. quia eloquium tuũ ugitifi¬
me ab impiis qui dereliquerunt legem tuam
Carmmina erant in precepta tua in domo pereͥs¬
natiomis mee. Recordatus sum in nocte nomi¬
nis tui dñe ⁊ custoduti legeo tuã. Hoc factum
est mͥ. qm̃ mandata tua custodiui:
ars mea dñe. dixi ut custodiam uerbum
tuum. Deprecatus sum uultum titum in
ltoto corde. miserere mei scd̃m eloquiũ tutũ:
Recogitam uias meas ⁊ conu̾ti pedes meos ad
testimonia tua. festinaui ⁊ ñ neglexi custodire
precepta tua. Funes impioꝵ impłicauer̃t me
legem tuam ñ sum oblitus. Mectio noctis sur¬

Expanded text:
quoniam judicia tua exspectavi. Et custodiam legem tuam jugiter: in sempiternum, et ultra. Et ambulabo in spatioso: quia praecepta tua quaesivi. Et loquar in testimoniis tuis coram regibus, et non confundar. Et delectabor in mandatis tuis, quae dilexi. Et levabo emento sermonis servo tuo: quem me sperare fecisti. Haec est consolatio mea in afflictione mea: quia eloquium tuum vivifime ab impiis, qui dereliquerunt legem tuam. Carmina erant mihi praecepta tua, in domo peregrinationis meae. Recordatus sum in nocte nominis tui, domine, et custodiui legem tuam. hoc iactum est mihi, qui praecepta tua custodiui. pars mea, domine, dixi, ut custodiam uerbum tuum. deprecatus sum uultum tuum in toto corde: miserere mei secundum eloquium tuum. recogitaui uias meas et conuerti pedes meos ad testimandata tua. Funes impiorum implicaverunt me; legem tuam non sum oblitus. Medio noctis sur
Abbreviated transcription (Latin):
mardocheus omma hec:
et litteris comprehensa. mi¬
sit ad iudeos qui in om̃ibꝰ
regis ꝓuinctis morabantur.
tam in uicino positis qͣm
ꝓcul: ut quartam decimã
et quintam dectmam ciem
mensis adar ꝓ festis suscipe¬
rent: et reuertente semper
anno sollen n honore cele¬
brarent: quia in ipsis diebꝰ
se ulti sunt iudei de inimm¬
cis suis: et luctꝰ atq tristitia
in hilaritate gaudiũq coni̾a
sunt. Essentq isti dies epu¬
larum atq letitiȩ: et mitte¬
rent sibi mirieem ciborum
part es: et pauperib mu¬
ni scula largirentur.Susce¬
peruntq nudei in soll en nẽ
ritum cuncta quȩ eo tẽpore
facere cȩperant: et quȩ mar

Expanded text:
Mardochaeus omnia haec, et litteris comprehensa misit ad Judaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur, tam in vicino positis quam procul, ut quartam decimam et quintam decimam diem mensis Adar pro festis susciperent, et revertente semper anno solemni honore celebrarent. Quia in ipsis diebus se ulti sunt Judaei de inimicis suis, et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sunt, essentque isti dies epularum atque laetitiae, et mitterent sibi invicem ciborum partes, et pauperibus munuscula largirentur. Susceperuntuque Judaei in solemnem ritum, cunctaque quae eo tempore facere coeperant, et quae Mar
Abbreviated transcription (Latin):
preces deo omnipotenti ex¬
celso: Et amplificauerunt
psallentes in uocibus suis:
et in magna domo actus
est sonus suauitate plenꝰ:
Et rogauit populus dñm
excelsum in prece. usq dũ
perfectus est honor dñi: et
munus suum perfecerunt:
Tunc descendens. extulit
manus suas in omnem¬
congregationẽ filiorum is¬
ra el: dare gloriam deo a
labiis suis.et in nomine
ipsius gloriari: Et iterauit
orationem suam: uolens
ostendere uirtutem dei: Et
plus orauit deum omniũ:
qui magna fecit in omni
terra: Q ui auxit dies nr̃os
a uentre matris nostrȩ: et
fecit nobiscum secundum
suam misericordĩam: det
nobis uicunditatẽ cordis. et
fieri pacem in diebus nostris
in isra el per dies sempiter¬
nos: credere ifra el nobis¬
cum esse misericordiã dei:
ut liberet eos in diebus sui
Duas gentes odit anima mea:
tertia autem non est gens
quam oderim: Qui sedent
in monte seyr et phylisty¬
im: et stultus populus qui
habitant in sichimis: Doc

Expanded text:
preces Deo omnipotenti expreces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in magna domo auctus est sonus suavitate plenus et rogavit populus Dominum excelsum in prece usque dum perfectus est honor Domini et munus suum perfecerunt tunc descendens extulit manus suas in omnemcongregationem filiorum Israhel dare gloriam Deo a labiis suis et in nomipsius gloriari. Et iteravit orationem suam, volens ostendere virtutem Dei. Et plus oravit Dominum omnium, qui magna fecit in omni terra, qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae, et fecit nobiscum secundum suam misericordiam, det nobis jucunditatem cordis, et fieri pacem in diebus nostris in Israel per dies sempiternos; credere Israel nobiscum esse misericordiam Dei ut liberet nos in diebus « Duas gentes odit anima mea: tertia autem non est gens, quam oderim; qui sedent in monte Seir, et Philisthiim, et stultus populus qui habitat in Sichimis. »
Abbreviated transcription (Latin):
tum omni lapide precioso:
TQuasi oliua pullulans: et
ꝯpaessus in altitudinẽ se tol-¬
lens: In accipiendo ipsum
stolam gloriȩ: et uestiri eũ
consummatione uirtutis:
In ascensu altaris sancti:
gloriam dedit sanctitatis
amictum: In accipiendo
autem partes de manu
sacerdotum. et ipse stans
iuixta aram: et circa illum
corona fratrum: Quasi plai-¬
tatio cedri in monte liba¬
no: sic cirta illum steterũt
quasi rami palmȩ: et om¬
nes filii aaron in gloria sua:
Oblatio autem dñi in ma¬
nibus ipsorum. corã omni
synagoga isra el: et consũ¬
matione fungens in ara:
Amplificare oblationem
excelsi regis. porrexit ma¬
num suam in libatione:
et libauit de sanguine u¬
ue: Effudit in fundamenteo
altaris odorem diuinum.
excelso principi: Tunc ex¬
clamauerunt filii aaron
in tubis productilibus so¬
nuerunt: et auditã fece¬
memoriam corã deo: Tunc
omnis populus simul pro¬
perauerunt: et ceciderunt
in faciem super terram ad¬
orare ceum suum: et dare

Expanded text:
tum omni lapide pretioso tum omni lapide pretioso quasi oliva pullulans et gyrus in altitudinem se tollens in accipiendo ipsum stolam gloriae et vestiri eum consummatione virtutis in ascensu altarii sancti gloriam dedit sanctitatis amictum in accipiendo autem partes de manu sacerdotum et ipse stans iuxta aram circa illum corona fratrum quasi plantatio cedri in monte Libano sic circa illum steterunt quasi rami in palma et omnes filii Aaron in gloria sua oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem fungens in ara amplificare oblationem excelsi Regis porrexit manum suam in libatione et libavit de sanguine uvae et fudit in fundamenta altarii odorem divinum excelso Principi tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus sonaverunt et auditam fecememoriam coram Deo tunc omnis populus simul properaverunt et ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt:
eth et sem apud homl¬
nes gloriam adepti sũt.
et super omnem animam
in origine adam: Cap.l.¬
ymon onie filius. sa¬
cerdos magnus: qul
in uita sua subfulsit do-¬
mum: et in diebus suis¬
corroborauit: Templi etiã
altitudo ab ipso fundata
est: duplex edificatio et ex¬
celsi parietis templi: In die¬
bus ipsius emanauerunt
putei aquarum: et quasi
mare adimpleti sunt su¬
pra modum: Qui curauit
gentem suam: et liberaut
eam a perditice: Q ui prȩ¬
ualuit amplificare ciuita
qui adeptus est gloriam
in conuersatione gentis
et ingressum domus et
atrii amplificauit: Q uasi
stella matutina in medio
nebulȩ: et quasi luna ple¬
na in diebus suis lucet. it
quasi sol refulgens. sie ill
efulsit in templo dei: et¬
quasi arcus: effulgens inter
nebulas gloriȩ: et qua si
slos rosarum in diebus ue¬
ris: Quasi lilia quȩ sunt
in transitu aquȩ: et quasi
thus redolens in diebꝰ esta-¬
us: Quasi ignis effulgens:
et thus ardens in igne: qͣ¬
si uas auri solidum. orna¬

Expanded text:
erunt eth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem animam in origine Adam ymon Onie filius, sacerdos magnus, qui in vita sua suffulsit domum et inie filius, sacorroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est: duplex aedificatio, 254 et excelsi parietes templi. In diebus ipsius emanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modum. Qui curavit gentem suam, et liberavit eam a pernicie. Qui praevaluit amplificare civitatem: qui adeptus est gloriam in conversatione gentis, et ingreatrii amplificatus est quasi stella matutina in medio nebulae et quasi luna plena in diebus suis lucet et quasi sol refulgens sic ille effulsit in templo Dei quasi arcus effulgens in nebulam gloriae et quasi flos rosarum in diebus veris quasi lilia quae sunt in transitu aquae et quasi tus redolens in diebus aestatis quasi ignis effulgens et tus ardens in igni quasi vas auri solidum orna
Abbreviated transcription (Latin):
cius: Lignum habet spem:
Si precisum fuerit rursum
urescit: et rami eius pullu¬
lant. Si senuerit in terra
radix eius. et in puluere e¬
mortuus fuerit truncus ilhꝰ.
ad odorem aquȩ germinabit:

Expanded text:
xit: «Lignum habet spem; si precisum fuerit rursum virescit et rami eius pullulant; si senuerit in terra radix eius et in pulvere mortuus fuerit truncus illius, ad odorem aque germinabit
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsi in regnis suis bonis.
et in bonitate tua multa
quam dederas eis:⁊in t̾ra
latissima & pingui. quam
tradideras in conspectu e¬
orum. non seruierunt tibi:
nec reuersi sunt al studiis
suis pessimis. Ecce nos ipsi
hodie serui sumus: & terra
quam dedisti patrib nr̃is:
ut comederent panem eius.
et quȩ bona sunt eius. Et
nos ipsi serui sumus in ea.
et fruges eiꝰ multiplicant᷑
regibus quos posuisti suꝑ
nos ꝓpter peccata ñr̃a: et
corporibus nr̃is dominan¬
tur. ꝙ iumentis nr̃is sed̃m
uoluntatem suam: et in
tribulatione magna sumꝰ:
Suꝑ omnibus ergo his noᷤᷤ
ꝑsi ꝑcutimus fedus ⁊ scri¬
bimus: et signant pͥncipes
nostri: leuite nostri. et sa¬

Expanded text:
et ipsi in regnis suis bonis et in bonitate tua multa quam dederas eis et in terra latissima et pingui quam tradideras in conspectu eorum non servierunt tibi nec reversi sunt ab studiis suis pessimis ecce nos ipsi hodie servi sumus et terram quam dedisti patribus nostris ut comederent panem eius et quae bona sunt eius et nos ipsi servi sumus in ea et fruges eius multiplicantur regibus quos posuisti super nos propter peccata nostra et in corporibus nostris dominantur et in iumentis nostris secundum voluntatem suam et in tribulatione magna sumus super omnibus ergo his nos ipsi percutimus foedus et scribimus et signant principes nostri Levitae nostri et sa
Abbreviated transcription (Latin):
iugo eius: et suscipiat anl¬
ma uestra disciplinam: In
proximo est enim inuenl¬
re eam: Uidete oculis ur̃is.
qm̃ modice laboraui: et

Expanded text:
iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. uidete oculis uestris, quoniam modice laboraui, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo potertmꝰ subsi¬
stere ante faciem illorum:
nisi tu ds̃ adiuues nos: Et
tubis exclamauerunt uo¬
ce magna & post hec con¬
stituit iudas duces ppł̃i.
tribunos & centitriones: et
pentecontarcos: ⁊ decitrio.¬
nes & dixit his qui edifica¬
bant domos & sponsabas
uxores:⁊ plantabant uie¬
as & formidolosis. ut rec¬
rent unusquisq in domũ
suam: scdm legem. E mo¬
uerunt castra: et colloca¬
uerunt ad austrum Em¬
maitm. Et ait iudas. docm¬
gimini: et estote filii po¬
tentes. Estote parati i
mane ut pugnetis ad i̾sis¬
aduersus nos

Expanded text:
quomodo poterimus subsiquomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus n
Abbreviated transcription (Latin):
W ierłm nõn habitabatur:
sed erat sicut desertũ. Non
erat qui ingrederetur et
egrederetur de natis eius:
Q sc̃m conculcabatur. Et filii
aliengenarum erant iN
arce: ubi erat habitatio
gentium & ablata ẽst uo¬
luptas ab iacob: et defecit
ibi tibia & cythara. & con¬
gregati sunt &uenerunt
in masphac contra ierłm:
quia locus orationis erat
Ꝙ ieuinauerunt illa ddie. et
induerunt se ciliciis & ci¬
nerẽ ta capiti suo: et desti¬
disciderunt uestimenta sua
Et expanderunt libros  le¬
gis: de qubꝰ scrutabantur
gentes similitudinem si¬
mulachrorum suorum:
& attulerunt ornamenta sa¬
cerdotalia:⁊ primitias. et
decimas: et fuscitauerunt
nazareos qui impleuerais
dies. Et clamauerunt uo¬
ce magna in cȩlũ: dicentes:
Quid faciemus istis: ⁊ quo
eos ducemus: Et sancta tu¬
a conculcata sunt. ⁊ conta¬
minata sunt: et sacerdotes
tui in luctũ & humilitatẽ¬
facti sunt. & ecce nationes
conuenerunt aduersum
nos: ut nos disꝑdant. Tu
scis quȩ cogitant in nos

Expanded text:
em non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus istis et quo eos ducemus et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt et sacerdotes tui in luctu et humilitate et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae cogitant in nos
Abbreviated transcription (Latin):
multa ponuntur de ueteri
testamento quȩ apud sep¬
tuaginta interpretes non
habentur: uelut illud q̃m
nazareus uocabitur. et ex
egypto nocaui filtũ meũ:
et iidebunt in quem com¬
punxerunt: multaq alia
que latiori oꝑi reseruamꝰ:
et querite ab eo ubi scrip¬
ta sunt. Cumq ꝓferre non
potuerit: uos legite de his
exemplaribus. quȩ nuper
a nobis edita maledicorũ
cotidie lingitis confodiun¬
tur. Sed ut ad compendiũ
ueniam: certe quod inlatu¬
rus sum equissimim est:
Etidi aliquid quod non
habetur in greco: uel aliter
habetur quam a me uersum
est.Quid interpretem lamant:

Expanded text:
multa ponuntur quasi de Veteri multa ponuntur quasi de Veteri Testamento, quae apud Septuaginta Interpretes non habentur, velut illud, Quoniam Nazaraeus vocabitur: et, Ex Aegypto vocavi filium meum: et, Videbunt in quem compunxerunt; multaque alia, quae latiori operi reservamus: et quaerite ab eo ubi scripta sint. Cumque proferre non potuerit, vos legite de his exemplaribus quae nuper a nobis edita, maledicorum quotidie linguis confodiuntur. Sed ut ad compendium veniam, certe quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur quam a me versum est? Quid interpretem laniant
Abbreviated transcription (Latin):
mi: ut priuata lectione
contenti. tibrum non effe¬
ratis in publicum: nec fasti¬
diosis ingeratis cibos: inte¬
tisq eorum suꝑcilrum: qͥ
iudicare tantum de aliis.
et ipsi facere nil noueruii:
Siqui autem fratritm st̃
quibus nr̃a non difplicen:
his tribuatis exemplar: ad¬
monentes ut hebrea no¬
mina quorum grandis
in hoc uolumine copia ẽ.
diftincte & ꝑ interualla
transcribant. Ni hil enĩ
proderit emendase librũ:
nsi emendatio librarioꝵ
ciligentia conseruetur:
Nec quemquam moueat:
quod inus a nobis edituᷤ
tiber est. Nec apochriforuoy
tercii ⁊ quarti libri sõniis
delectetur. Quia ⁊ apud
hebreos ezdre neemiẽque
sermones in unum uolu¬
men coartantur: et quȩ
non habentur apud illos.
nec de uigniti quatuor
semioribus sunt: ꝓcul abici¬
enda. Siquis autem septu¬
aginta uobis opposuerit
interpretes. quorum exem-¬
plaria uarietas ipsa lacera¬
ta ⁊ euersa demonstrat: nec
potest utiq uerum asseri
quod diuersum est: mittite
eum ad euangetia. in quibꝰ

Expanded text:
mi, ut privata lectione contenti, librum non efferatis in publicum, nec fastidiosis ingeratis cibos, vitetisque eorum supercilium, qui judicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt. Si qui autem fratrum sunt, quibus nostra non displicent, his tribuatis exemplar, admonentes ut Hebraea nomina, quorum grandis in hoc volumine copia est, distincte et per intervalla transcribant. Nihil enim proderit emendasse librum, nisi emendatio librariorum diligentia conservetur. Nec quemquam moveat quod unus a nobis editus liber est: nec apocryphorum tertii et quarti somniis delectetur: quia et apud Hebraeos Ezrae Neemiaeque sermones in unum volumen coarctantur: et quae non habentur apud illos, nec de viginti quatuor senibus sunt, procul abjicienda. Si quis autem Septuaginta vobis opposuerit Interpretes, quorum exemplaria varietas ipsa, lacerata et eversa demonstrat nec potest utique verum asseri quod diversum est, mittite eum ad Evangelia: in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nicanor manifestare odi-¬
um quod habebat in iu-¬
deos: misit milites quin-¬
gentos. ut eum comp̃hen¬
derent. Putabat enim si
illtum decepisset: se cladem
maximã iudeis illaturũ:
Turbis autem irruere
domũ eius ⁊ ianuam dirũ.¬
pere. atq ignem ammoue¬
re cupientibus. eum iam
comprehenderetur.gladio
se petit: eligens nobiliter
mori potius. qͣm subdituᷤ
fieri peccatoribus: ꝙ contra
natales fuos indignis in¬
iuriis agi. Sed cum ꝑ festi.¬
nationem non certo ictu
plagam dedisset: et turbe
intra hostia irrumperent:
recurrens audenter ad mu¬
rum: prȩcipitauit semetip¬
sum uiriliter in turbas :¬
Quibus uelociter locũ dan¬
tibus casui eius:uenit ꝑ
mediani ceruicem. Et cum
adhuc spiraret: accensus
animo surrexit. & cũ san.¬
guis eius magno stuxu de¬
su turbamn ꝑtransiit. Et
stans suꝑ petram quandã
preruptam:nam exanguis
effectus: complexus intesti¬
na sua utrisq manibuᷤ. ꝓ¬
iecit suꝑ turbas: inuocanˢ

Expanded text:
Nicanor manifestare odiNicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu dsu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas in
Abbreviated transcription (Latin):
anicanore. Quod ut ille
cognouit fortiter se a ui¬
ro preuentum:uenit ad
maximum & sanctisimũ
templum: et sacerdotibus
solitas hostias offerentibuᷤ.
uibus cũ iuramento
dicentibus nescire se
ubi esset qui quęrebatur:
extendens manũ ad tem¬
plum iurauit. Nisi mi hi
uinctum iudã tradideritiᷤ.
istud dei fanum in plani¬
ciem deducam: & altare
effoctiam: & templum hoc
libero patri consecrabo. Et
his dictis. abiit. Sacerdo¬
tes autem ꝓtendentes ma-¬
nus in cȩlum. inuocabais
eum qui semꝑ ꝓpugnator
isti templum habitationiᷤᷤ
tue fieri in nobis. Et nunc
serua in ȩternum impollu¬
tam̃ domum istam: quȩ
nuꝑ mundata est.
azias autem quidam
de semoribus ab ihe¬
Ie itisolimis. delatus est n¬
canori uir amator crui¬
tatis. ⁊ bene audiens: qui
ꝓ affectu pater iudȩorum
appellabatur. Hic multis
temporibus continentiȩ
ꝓpositum tenuit in iuda-¬
ismo: corpusq et antmã
tradere contentus ꝓ ꝑse¬
uerantia. Uolens autem

Expanded text:
a Nicanore quod ut ille a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper propugnator isti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc serva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem
Abbreviated transcription (Latin):
clinatus. Rogauit᷑ eũ du¬
cere uxorem: filioq ꝓcre¬
are. Nuptias fecit: quiete
egit: cõmuit̃q uiuebai:
lc imus autẽ
uidens hraritatẽ illoꝵ
ad inuicem ⁊ conuentio¬
nes:uenit ad demetriũ:
et dicebat nicanoreo rebꝰ
alienis assentire: iudãq
regni infidiatorem succes¬
sorem sibi destinasse. Itaq
rex  exasperatus ⁊ pessimiᷤᷤ
huiꝰ criminationibꝰ irrita.¬
tus: seripsit nicanori di¬
cens : grauiter quidem se
ferre de amicitiȩ conuen¬
tione:iubere tamen.ma¬
chabeum citius mittere
uictum antiochĩã. Qui¬
bus cognitis nicanor. con¬
sternabatur q grauiter fe¬
rebat. si ea quȩ conuene¬
rant irrita faceret: nihil
lesus a utro. Sed quia re¬
gi resistere non poterat:
oportunitatẽ obseruabat.
qua prȩceptum ꝑficeret:
t machabeus
uidens austeriꝰ secũ
agere nicanorem:⁊ consu¬
etum occursum ferociuᷤ
exhibentem: intelligens
non ex bono ẽe austeri¬
tatem istam . paucis suoꝵ
congregatis. occultaiit se

Expanded text:
clinatus rogavit eum ducere uxorem filiosque procreare nuptias fecit quiete egit communiterque vivebant Alchimus autem videns caritatem illorum ad invicem et conventiones venit ad Demetrium et dicebat Nicanorem rebus alienis adsentare Iudamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse itaque rex exasperatus et pessimis huius criminationibus inritatus scripsit Nicanori dicens graviter quidem se ferre de amicitiae conventione iubere tamen Macchabeum citius vinctum mittere Antiochiam quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Lingua tertia mulie¬
res iuratas eiecit: et pri¬
uauit illas de laboribus
siuis: Qui respicit illam
non habebit requiẽ: nec
requiescat: Elagelli plag
liuorem facit: plaga au¬
tem lingue comminuet
ossa: Multi ceciderunt in
ore gladii: sed non sic qua¬
si qui interierunt per l
guam suam: Beatus qui
tectus est a lingua nequi¬
et qui in iracundiã illius
non transiuit: et qui non
attraxit iugum eius: et
uinculis illius non est li¬
gatus: Iugum enim illius
iugum ferreum est: et
uinculum illius iuinculũ
ereum est: Mors illiꝰ mors
nequissima: et utilis poti¬
us inferus quã illa: Perse¬
uerantia illius non per¬
manebit: sed obtinebit
uias iniustorum: et flam¬
ma sua non comburet u¬
stos: Qui relinquunt de¬
um incidunt in illam: et
exardebit in illis et non
extinguetur: et immit¬
tetur in illos quasi leo: et
quasi pardus lȩdet illos:
Sepi aures tuas spinis: et
noli audire linguã nequã:
et ou tuo facito ostia. et se¬

Expanded text:
vit. Lingua tertia mulievit. Lingua tertia mulieres irritas ejecit, et privavit illas de laboribus suis. Qui respicit illam, non habebit requiem, nec requie. Flagelli plaga livorem facit: plaga autem linguae comminuit ossa. Multi ceciderunt in ore gladii: sed non sic quomodo qui interierunt per lguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia illius non permanebit sed obtinebit vias iniustorum et in flamma sua non conburet iustos qui derelinquunt Deum incident in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittetur in illos quasi leo et quasi pardus laedebit illos sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam et ori tuo facito ostia et se
Abbreviated transcription (Latin):
ri: Tabitudo enim et mors:
imminent in mandatis:
Memorare timorez dei: et
non irascaris proximo: Me¬
morare testamentũ altissi¬
mi: et despice ignorantiã
proximi: Abstine te a lite:
et minues peccata: Homo
enim iracundus incendit
litem: et uir peccator turba¬
bit amicos: et in medio pa¬
cem habentium immittet.
inimicitiã: Secundũ enim
ligna silue sic ignis exar¬
descet: et secundũ uirtu¬
tem hominis sic iracundia
illius erit: et secundũ sub¬
stantiam suam exaltabit
iram suam: Certamen fe¬
stinatum incendit ignem:
et lis festinans effundit
sanguinẽ: et lingua testifi¬
cans adducit mortem: Si
exardebit: et si expueris su-¬
per illam extinguetur: u
traq ex ore proficiscuntur:
usurro et
bilinguis maledictus:
multos enim turbauit pa¬
cem habentes: Lingua ter¬
tia multos commouit: et
dispersit illos a gente in
gentem: Ciuitates mura¬
tas diuitum destrurit: et
domos magnatorũ effodit.
Uirtutes populorũ conci¬
dit: et gentes fortes dissol¬

Expanded text:
ri. Tabitudo enim et mors imminent in mandatis ejus. Memorare timorem Dei, et non irascaris proximo. Memorare Testamentum Altissimi, et despice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus incendit litem, et vir peccator turbabit amicos, et in medio pacem habentium immittet inimicitiam. Secundum enim ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic iracundia illius erit, et secundum substantiam suam exaltabit iram suam. Certamen festinatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. Si m, quasi ignis exardebit: et si exspueris super illam, exstinguetur, et utraque ex ore proficiscuntur. Susurro et bilinguis maledictus: multos enim turbavit pacem habentes. Lingua tertia multos commovit, et dispersit illos a gente in gentem. Civitates muratas divitum destruxit, et domos magnatorum effodit. Virtutes populorum concidit, et gentes fortes dissol
Abbreviated transcription (Latin):
a principio: et operatorẽ
meum probabo iustum:
llere enim absq mendacio
sermones mei: et perfecta
scientia probabitur tibi:
Deus potentes non abicit:
cum et ipse sit potens: Sed
non saluat impios: et iu¬
dicium pauperibus tribu¬
it: Non aufert a iusto ocu¬
los suos: et reges in solio
collocat in perpetuum: et
illic eriguntur: Et si fuerĩt
incatenis et uinciantur
funibus paupertatis: in¬
dicabit eis opera eorum
et scelera eorum: quia uio¬
lenti fuerunt: Reuelabit
quoq aurem eorum ut¬
corripiat: et loquetur ut
reuertantur ab iniquitate:
S̾i audierint et obseruaue¬
rint: complebunt dies suos
in bono: et annos suos ii
gloria: Si autem non au¬
dierint: transibunt per
gladium: et consument᷑
stulticia: Simulatores et
callidi prouocant irã der
neq clamabunt cum uis¬
cti fuerint: Morietur in
tempestate anima eorum:
et uita eorum inter effemi
labit in tribulatione au¬
rem eius: Igitur saluabit
te de ore angusto latissi

Expanded text:
a principio et operatorem a principio et operatorem meum probabo iustum vere enim absque mendacio sermones mei et perfecta scientia probabitur tibi Deus potentes non abicit cum et ipse sit potens sed non salvat impios et iudicium pauperibus tribuit non aufert a iusto oculos suos et reges in solio conlocat in perpetuum et illi eriguntur et si fuerint in catenis et vinciantur funibus paupertatis indicabit eis opera eorum et scelera eorum quia violenti fuerint revelabit quoqcorripiat: et loquetur, ut revertantur ab iniquitate: Si audierint, et observaverint, complebunt dies suos in bono, et annos suos in gloria: Si autem non audierint, transibunt per gladium, et consumentur in stultitia. Simulatores et callidi provocant iram Dei, neque clamabunt cum vincti fuerint. Morietur in tempestate anima eorum, et vita eorum inter effeminlabit in tribulationem aurem ejus. Igitur salvabit te de ore angusto, latissim
Abbreviated transcription (Latin):
liel quid tibi proderit si e
go peccauero: Itaq ego res¬
pondebo sermonibus tuis:
et amicis tuis tecũ: Suspice
celum et intuere: et con¬
templare ȩthera quod alti-
ei nocebis: Et si multiplica-¬
te fuerint iniqͥtates tue: qͥo¬
facies contͣ eũ: Porro si u¬
ste egeris. quid donabis ei:
aut quid de manu tua ac¬
cipiet : homini qui simi¬
lis tui est nocebit impie¬
tas tua: et filium hominiᷤ
adiuuabit iusticia tua:
Propter multitudinẽ ca¬
lumniatorũ clamabunt:
et eiulabunt propter uim
brachii tyrannorum: Et
non dixit ubi est deus qͥ
fecit me: qui dedit carmi¬
na in nocte: Qui docet noᷤᷤ
super iumenta terre: et
super uolucres celi erudit
nos: Ibi clamabunt: et nõ
exaudiet propter superbi¬
am malorum: Non ergo
frustra audiet deus: et om¬
nipotens singulorũ causas
intuebitur: Etiam cum di-
scelus ualde: Ergo iob fru¬
stra aperit os suum: et
dicabo tibi: Adhuc enim
habeo quod pro deo loqͣr:
Repetam scientiã meam

Expanded text:
vel quid tibi pvel quid tibi pgo peccavero? Itaque ego respondebo sermonibus tuis et amicis tuis tecum. Suspice elum et intuere, et contemplare aethera quod altiori  Al. eum nocebis? et si multiplicatae fuerint iniquitates tufacies contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei? aut quid de manu tua accipiet? Homini qui similis tui est, nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. Propter multitudinem calumniatorum clamabunt, et ejulabunt propter vim brachii tyrannorum. Et non dixit: Ubi est Deus, qui fecit me? qui dedit carmina in nocte. Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ubi clamabunt, et non exaudiet, propter superbiam malorum. Non ergo frustra audiet Deus, et omniintuebitur, Etiam cum dixescelus valde. Ergo Job frustra aperit os suum, et dihabeo quod pro Deo loquar repetam scientiam meam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere noluerunt: it
peruenire facerent ad eũ
clamorem egeni:et audi¬
ret uocem pauperũ: Ipso
enim concedente pacem:
quis est qui condemnet:¬
Et ex quo absconderit uul¬
tum suum:quis est qui
contempletur eume et
super gentes: et super
omnes homines: Qui reg¬
nare facit hominẽ hypo¬
critam: propter peccata
populi: Quia ergo ego lo¬
cutus sum ad deum: te
quoq non prohibeo: Si
erraui: tu doce me: Si
iniquitatem locutus sum:
ultra non addam: Nunqͥd
a te deus expetit eam: qͥa
displicuit tibi: Tu enim qe¬
pisti loqui: et non ego. Qu
siquid nosti melius: loque¬
re: Uiri intelligentes loqͣn
lius non sonant discipli¬
nam: Pater mi. probetur
iobusq ad finem: Ne desi
sua blasphemiam: Inter
nos interim constringat᷑.
et tunc ad iudiciũ prouo-¬
cet sermonibus siuis deũ:
gitur ehu hec.
rursus locutus est: Nunqͥd
equa tibi uidetur tua co¬
gitatio: ut diceres iustior
deo sum : Dixisti enĩ: Non
tibi placet quod rectũ est

Expanded text:
intelligere noluerunt, Ut intelligere noluerunt, Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum. Ipso enim concedente pacem, quis est qui condemnet? ex quo absconderit vultum, quis est qui contempletur eum et super gentem et super omnes homines? Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi. Quia ergo ego locutus sum ad Deum, te quoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me: si iniquitatem locutus sum, ultra non addam. Numquid a te Deus expetet eam, quia displicuit tibi? tu enim coepisti loqui, et non ego: quod si quid nosti melius, loquere. Viri intelligentes loquantlius non sonant disciplinam, Pater mi, probetur Job usque ad finem: ne desinsua blasphemiam inter nos interim constringatur et tunc ad iudicium provocet sermonibus suis Deum igitur Heliu haec rursum locutus est numquid aequa tibi videtur tua cogitatio ut diceres iustior Deo sum dixisti enim non tibi placet quod rectum est
Abbreviated transcription (Latin):
et homo in cinerem reuer¬
tetur: Si habes ergo intel¬
lectum. audi quod dicitur:
et ausculta uocem eloquis
mei: Nunquid qui non
amat iudicium. sanari
potest: Et quomodo tu
eum qui iustus est in tan¬
tum condemnas Qui di¬
cit regi apostata: qui uo¬
cat duces impios: Qui nõ
accipit personas princi¬
pum: nec cognouit tyran¬
num cum disceptaret con-¬
tra pauperem: Opus enĩ
manuum eius sunt uni
et. in media nocte curua¬
buntur populi et ꝑtran¬
sibunt: et auferent uio¬
lentum absq manu: Ocu¬
li enim eius super uias
hominum: et omnes gres¬
sus eorum considerat: Nos
sunt tenebre. et non est
umbra mortis: ut abscon¬
dantur ibi qui operant᷑
iniquitatem: Neq enim
ultra in hominis potestate
est: ut ueniat ad deum
in iudicium: Conteret
multos et innumerabiles.
et stare faciet alios pro eis:
Nouit enim opera eorũ:
et idcirco inducet noctem.
et conterentur: Qua si
impios percussit eos in lo¬
co uidentium: qui quasi
de industria recesserunt
ab eo: et omnes uias eus

Expanded text:
et homo in cinerem revertetur. Si habes ergo intellectum, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. Numquid qui non amat judicium, sanari potest: et quomodo tu eum, qui justus est, in tantum condemnas? Qui dicit regi, apostata: qui vocat duces impios. Qui non accipit personas principum: nec cognovit tyrannum, cum disceptaret contra pauperem: opus enim manuum ejus sunt univet in media nocte turbabuntur populi, et pertransibunt, et auferent violentum absque manu. Oculi enim ejus super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Conteret multos innumerabiles, et stare faciet alios pro eis. Novit enim opera eorum: et idcirco inducet noctem, et conterentur. Quasi impios percussit eos in loco videntium. Qui quasi de industria recesserunt ab eo, et omnes vias ejus
Abbreviated transcription (Latin):
talento distracturũ: non
respiciens ad uindictam
quȩ eum ab omnipotente
esset consecutura. Iudaᷤᷤ au¬
tem ubi comperit: indica¬
uit his qui secum erant
tudeis nicanoris aduentũ:
Ex quib quidam formidan¬
tes:⁊ non credentes dei iu-¬
stitiȩ: in fugã uertebantur:
Alni uero siquid eis super¬
erat uendebant: simulq
dñm deprecabantur. ut e

Expanded text:
talento distracturum non talento distracturum non respiciens ad vindictam quae eum ab Omnipotente esset consecutura Iudas autem ubi conperit indicavit his qui secum erant Iudaeis Nicanoris adventum ex quibus quidam formidantes et non credentes Dei iustitiae in fugam vertebantur alii vero si quid eis supererat vendebant simulque Dominum deprecabantur ut e
Abbreviated transcription (Latin):
tibus efficiebatur. Ira enĩ
dm̃i in miscdiam conu̾sa
est & suꝑueniens castellis
et ciuitatibus inꝓuisus:
succendebat eas. E opor¬
tuna loca occupans: non
paucas hostium strages
dabat. Maxtme auteo no¬
ctibus ad huiuscemodi ex¬
cursus ferebatur: ꝙ fama
uirtutis etus ubiq diffun¬
debatur. Uidens atttẽ phy¬
lippus paulatim uiritm
ad ꝓfectum uenire. ac fre¬
quentius res ei prospere
cedere: ad ꝑtolemeũ du¬
cem coelessyriȩ & foeniciᷤ
scripsit: ut auxiliũ ferr&.
regis negotiis.at ille ue¬
lociter misit nicanorem pa¬
trocli de primorib amicũ:
datis ei᷑ ꝑmixtis gentibuᷤ
armatis non minus uigi¬
ti miłibus. ut utusiersum
iudeorum genus deleret:
adiuncto ei gorgia uiro
it autem nicanor regi ut
tributum romanis quod
erat dandum duo miłia
talentorum de captiuitate
iudeorum suppleret. Sta-¬
timq ad maritimas misit
ciuitates. conuocans ad
coemptionem iudaicorũ
mancipiorum: ꝓmittens
se nonaginta manctpia

Expanded text:
tibus efficiebatur ira enim tibus efficiebatur ira enim Domini in misericordiam conversa est et superveniens castellis et civitatibus inprovisus succendebat eas et oportuna loca occupans non paucas hostium strages dabat maxime autem noctibus ad huiuscemodi excursus ferebatur et fama virtutis eius ubique diffundebatur videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire ac frequentius res ei prospere cedere ad Ptolomeum ducem Coelesyriae et Foenicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis at ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum datis ei permixtis gentibus armatis non minus viginti milibus ut universum Iudaeorum genus deleret adiuncto ei Gorgia viro it autem Nicanor regi ut tributum Romanis quod erat dandum duo milia talentum de captivitate Iudaeorum suppleret statimque ad maritimas misit civitates convocans ad coemptionem iudaeorum mancipiorum promittens se nonaginta mancipia
Abbreviated transcription (Latin):
et in fratrib meis desmet
omnipotentis ira: quȩ su-¬
per omne genus nr̃m iu¬
ste suꝑducta est. Tunc rex
accensus tra. in hunc suꝑ
omnes crudelius deseuit:
indigne ferens derisum se:
Et hic itaq munduᷤ obnt:
ꝑ omma in dño confidenᷤ:
os ⁊ mater consumptatẽ:
Igitur de sacrificiis & de ni¬
miis crudelitatibus: satis
udas uero machabeus & qͥ
cum illo erant introibaii
latenter in castella: & con¬
uocantes cognatos:⁊ eos
qui ꝑmanseritnt in iuda-¬
ifmo assumentes. eduxer̃t
ad sex miłia uiros: e muo¬
cabant dñm. ut refpiceret
in ppłm giti ab omnibꝰ cal¬
cabatur. Misereretur tẽplo:
quod contaminabatur ab
impris. Mtisereretur etiam
exterminio ciuitatis. quȩ
esset ilico complananda: &
uocem sanguinis ad se cla¬
mantis audiret. Memora¬
retur quoq tniquissimas
mortes innocentium par¬
uulorum: et blasphemias
nomini suo illatas: ꝙ indi¬
gnaretur suꝑ his. At ma¬
chabeus congregatã mul¬
titudmne: intolerabilis gen-¬

Expanded text:
et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens  mater consummata est igitur de sacrificiis et de nimiis crudelitatibus satis udas vero Macchabeus et qui cum illo erant introibant latenter in castella et convocantes cognatos et eos qui permanserant in iudaismo adsumentes eduxerunt ad sex milia viros et invocabant Dominum ut respiceret in populum qui ab omnibus calcabatur misereretur templo quod contaminabatur ab impiis misereretur etiam exterminio civitatis quae esset ilico conplananda et vocem sanguinis ad se clamantis audiret memoraretur quoque iniquissimas mortes innocentium parvulorum et blasphemias nomini suo inlatas et indignaretur super his at Macchabeus congregata multitudine intolerabilis gen
Abbreviated transcription (Latin):
corpore & antmo mori
ꝓ ciuibus paratus erat: ca¬
put nicanoris ⁊ manũ
cum humero abseisam.
Serusolimam ꝑferri. Quo
cum ꝑuenisset: conuoca¬
tis contribulibus & sacer¬
dotibus ad altare: accer-¬
siit & eos qui in arce erãt/.
et ostenso capite icano¬
ris:⁊ manu nefaria quã
extenderat contra domũ
sc̃ãm omnipotentis dei:
magnifice głatus est. Lin-¬
guam etiam impinica¬
noris precisam:. iusit par¬
ticulatim auibus dari:
Manum autẽ dementis:
contra templũ suspendi:
Ommes igitur cȩli dñm bẽ¬
nedixerunt: dicentes. Be¬
netictus. quti locũ ficũ

Expanded text:
corpore et animo emori pro civibus paratus erat caput Nicanoris et manum cum umero abscisam Hierosolymam perferri quo cum convenisset convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictu