comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorẽ. Non querit alios testes. nisi uitã ⁊ ꝯscien¬
tiã. hoc ẽ aũ iustũ omĩpotñtis di udiciũ. ut unꝰ¬
qͣsi occulta leticia seꝑationis q̃ nunc fit ñ locis s
affectionib aiõꝵ int̾ peccatores ⁊ iustos sic̃ gͣnoꝵ a
paleis adhuc in area. Et seqͥtur. Conu̾tantur pec¬
catores in infernũ. om̃s gentes q̃ obliuiscunt᷑ deũ.
lli enĩ qͥ in suis peccatis ꝑseuerant quia nolunt con¬
uerti ad deu̾. necesse ẽ ut comi̾tantur in infernũ.
⁊digne ibi sentiant penã. qͥ hic negligunt em̃dare
culpã. Et sic̃ ñ ꝓbauerunt deũ hab̾e in noticia.
tradidit eos in repbũ sensũ. De talib in quodã lo¬
co dicit. Ipsi me ꝓuocauerunt in eo qui ñ erat ds.
⁊irritauert in uanitatib suis. Et ego irritabo eos
in eo qui ñ est ppłs. ⁊ in gente stulta irritabo illos.
S ilł ꝑeuntib ⁊ in obluuonẽ a deo traditis. nunqͥd ⁊
runt: Absit. Nam subditur. Qm̃ ñ infine̾ obluuo

Expanded text:
 nisi vitam et conscientiam. Hoc est autem justum omnipotentis Dei judicium, ut unuquasi occulta laetitia separationis, quae nunc fit non locis, sed affectionibus animorum inter peccatores et justos, sicut graantur peccatores in infernum, omnes gentes quae obliviscuntur Deum. Illis enim qui in suis peccatis perseverant, quia nolunt converti ad Deum, necesse est ut convertantur in infernum: et digne ibi sentiant poenam, qui hic negligunt emendare culpam. Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit eos in reprobum sensum . De talibus in quodam loco: Ipsi me provocaverunt in eo qui non erat Deus, et irritaverunt in vanitatibus suis . Et ego irritabo eos in eo qui non est populus, et in gente stulta irritabo illos. Sed illis pereuntibus et in oblivionem a Deo traditis, nunquid et runt? Absit. Nam subditur: 18. Quoniam no
Abbreviated transcription (Latin):
ren cũ om̃ib scĩs ñ iam pariuiꝰ in lacte. sea
iuuenis in cibo ꝯp̃hendere latitudinẽ. longitu¬
dinẽ. alticudinẽ. ⁊ ꝓfundũ. scire etiã suꝑ eminẽ¬
tẽ scĩam karitatis xͥ. Hec aũ fecisti dñe ꝓpt̾ im¬

Expanded text:
ere, cum omnibus sanctis, non jam parvulus in lacte, sed ere, cum omnibus sanctis, non jam parvulus in lacte, sed juvenis in cibo, comprehendere latitudinem, longitudinem, altitudinem et profundum : scire etiam 42 supereminentem scientiam caritatis C
Abbreviated transcription (Latin):
Quos sig̃cabant illi qui dnm p̃cedebant laudantes.
in qͦ ip̃e dñs b cestimonio usus ẽꝰ: cũ dicentibus
tudois. ut eos corriꝑet. respondit. Non legistis.
ex ore infantiũ ⁊ lactentiũ ꝑfecisti laude: Bene
aũ ñ ait fecisti. s ꝑfecisti laudẽ. Sunt enĩ in ec¬
cłiis etiã hii qͥ ñ lacte potantur. s uescunt᷑ abo.
qͦs ide̾ apłs sig̃cat dicens. sapientiã loquim᷑ int̾
ꝑfectos. S ñ ex his soł ꝑficiunt᷑ eccłie. quia si so¬
li essent ñ ꝯsuleretur gni humano. Consuditur
aũ cũ illi qͦ nondũ capaces cognitionis rerͣ spiri¬
taliũ atq et̾narũ nutͥiuitur fide t̃ꝑał historie.
que ꝓ saluce nrã pꝰ patͥarchas ⁊ ꝓpħas ab ipsa
sapĩa dĩ etiã suscepti hoĩs sacram̃to administ᷑¬
ta ẽ. in qua salꝰ e̾ omi cred̾nti. ut auctoritate
cõmonitꝰ p̃ceptis inseruiat. qͥb purgatꝰ quisq
in karitate radicatꝰ atq fundatus. possit curꝰ¬

Expanded text:
Quos significabant illi qui Dominum praecedebant laudantes; in quos ipse Dominus hoc testimonio usus est, cum dicentibus Judaeis ut eos corriperet, respondit: Non legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem Bene autem non ait, Fecisti; sed, perfecisti laudem. Sunt enim in Ecclesiis etiam hi qui non jam lacte potantur, sed vescuntur cibo; quos idem Apostolus significat, dicens, Sapientiam loquimur inter perfectos : sed non ex his solis perficiuntur Ecclesiae, quia si soli essent, non consuleretur generi humano. Consulitur autem, cum illi quoque nondum capaces cognitionis rerum spiritualium, atque aeternarum nutriuntur fide temporalis historiae, quae pro salute nostra, post patriarchas et prophetas ab ipsa Sapientia Dei etiam suscepti hominis sacramento administrata est, in qua salus est omni credenti : ut auctoritate commonitus praeceptis inserviat, quibus purgatus quisque, et in caritate radicatus atque fundatus, possit curr
Abbreviated transcription (Latin):
equitate: iudicabit ppłos in iusticia. Thronꝰ d
lius ẽ patͥs. Vnde scͥptũ est. ds̃ erat in xͦ mur
reconcilians sibi. hunc paraũ d̾s quia in cari
misit ut in forma serui iudicaret᷑. pateretur.
surgeret. regnaret.⁊ qͥ iudicatꝰ est in occulto.
iudicaret. ñ inique ⁊ iniuste. sic̃ sepe iudicant

Expanded text:
e, judicabit populos in justitia. Thronus Dei, Filius est Patris. Unde scriptum est, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Hunc paravit Deus, quia incarnari misit, ut in forma servi judicaretur, pateretur, resurgeret, regnaret: et qui judicatus est in occulto, palam judicaret, non ini
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ tp̃r id e̾ cogitationes ⁊ ꝯsilia eiꝰ innunda sin
Auferunt᷑ udicia tua a facie eus. Animꝰ enĩ mal
consciꝰ dũ sibi uidetur nullã penã pati: credit qd̾i
sit magna dapnatio. Omniũ inimicoꝵ suoꝵ dũs
templo di sedebit. extollens se suꝑ omẽ qdđ ar ꝙ¬

Expanded text:
immunda sint? Auferuntur judicia tua, etc. Animus enim male sibi conscius, dum sibi videtur nullam poenam pati, credit quod us; cum haec ipsa sit magna damnatio. Omnium inimicorum suorum templo Dei sedebit; extollens se super omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ peccatoꝵ. id eꝰ. amor ꝯp̃henditur in laqueo quẽ
occultat. quia cũ fraudulentã actionẽ ꝯsequuta fu¬
erit delectatio. cũ eos tradidit ds in ꝯcupiscentia
cordis eoꝵ iã illa delectatio alligat eos ut inde ab¬
rũꝑe amorẽ. ⁊ ad utilia conferre ñ possuit. Recte gͦ
subrinctũ ẽ. Cognoscetur dns iudicia faciens. in

Expanded text:
ergo peccatorum, idest, amor, comprehenditur in laqueo quem ergo peccatorum, idest, amor, comprehenditur in laqueo quem occultat: quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio cum eos tradidit Deus in concupiscentias cordis eorum jam illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia transferre non possint. Recte ergo subjunctum est: 17. Cognoscetur Dominus judicia faci
Abbreviated transcription (Latin):
nr᷑ iħc xp̃c. ꝑ quẽ saluati sumꝰ. qui corda nr̃a de uana
lecicia huiꝰ scłi tͣnstulit. ut in ipo ueracit᷑ gaudeamus.
S hoc nr̃m gaudiũ adhuc in spe ẽ. non in re. affligimur
em̃ a mał hoĩb. quã diu hic uiuimꝰ. De quibꝰ subiun¬
tũ est. Infixe sunt gentes in incitu quẽ fecerunt. At¬
cende que admodũ seruet᷑ pena peccatori dẽ oꝑib suis.
et qui uoluerint ꝑsequi eccłiam. in eo int̾itu sint
infixi quẽ se inferre arbitrabant᷑. Nã cũ intfice¬
re corꝑa cupiebant: ipsi in aiã moriebant᷑. De qͥ¬
b adhuc subditur. In laqueo isto quẽ abscondert̃:
ꝯp̾hensus ẽ pos eoꝵ. Iaqueus occultꝰ dolosa ẽ cogi¬
tatio. ses aĩe incelligitur amor. Qui cũ prauusẽ:
uocatur cupiditas. Cũ aũ rectꝰ: dilectio ł karitas.
Amore enĩ mouetur tanꝙͣ. ad locũ qͦ tendit. Locꝰ aũ
aie̾ ñ in spatio aliquo est qͦd forma occupet corꝑis.
s in dilectione quo se ꝑuenisse ꝑ amorẽ lecat᷑. Pes

Expanded text:
 per quem salvati sumus, qui corda nostra de vana laetitia hujus saeculi transtulit, ut in ipso veraciter gaudeamus. Sed hoc nostrum gaudium adhuc in spe est, non in re . Affligimur enim a malis hominibus quandiu hic vivimus : de quibus subjunctum est: In fixae sunt gentes in interitu quem fecerunt. Attende quemadmodum servetur poena peccatori de operibus suis, et qui voluerint persequi Ecclesiam, in eo interitu sunt infixi, quem se inferre arbitrabantur. Nam cum interficere corpora cupiebant, ipsi in anima moriebantur. De quibus adhuc subditur: In laqueo isto, quem absconderunt, comprehensus est pes eorum. Laqueus occultus dolosa est cogitatio: pes animae intelligitur amor, qui cum pravus est, vocatur cupiditas: cum autem rectus, dilectio vel caritas. Amore enim movetur tanquam ad locum quo tendit. Locus autem animae non in spatio aliquo est, quod forma occupet corporis: sed in delectatione, quo se pervenisse per amorem laetatur. Pes
Abbreviated transcription (Latin):
a facie tua. quia scͥptum ẽ. tollatur impiꝰ ne ui¬
deat głam dei. Nel qͥa retro conu̾sus ẽ inimicꝰ. iõ
iniusti ⁊ ĩpii infirmabunt᷑ ab oꝑib suis malis.
ꝯ ꝑibunt ab impietatib suis. a facie. id eꝰ. a co¬
gitatione tua. Et merito. Qm̃ fecisti udicium
meũ ⁊ causã meã: sedisti suꝑ thronũ qͥ uidicas

Expanded text:
scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei : vel quia retro conversus est inimicus, ideo injusti et impii infirmabuntur ab operibus suis malis, et peribunt ab impietatibus suis, a facie, idest, a cognitione tua. Et merito: 5. Quoniam fecisti judicium meum et caussam meam:
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Omĩa qͥdem tã uisibilia quã inusibilia. tã sp̃u¬
alia quã corꝑalia. tã ea que cirra corpꝰ usibilit̾ facis
ad nut̾endã fide̾. quã ea q̃ inuisibilit̾ circa aĩam a¬
gis ad donandam eternã salutẽ. Quare narrantur
mirabilia dĩ: Ut ex oꝑib agnoscamꝰ auctorẽ. ex mira¬
bilib ãmiremur mirabilẽ. ⁊ ita excitemur ad cogno¬
scendũ. ⁊ amandũ deũ. ⁊ ita contẽptis tẽporalib spem
nr̃am⁊ gaudiũ nr̃m ꝯstituamꝰ in ipso sic̃ iste uir sc̃s¬

Expanded text:
quidem tam visibilia quam invisibilia, tam spiritualia quam corporalia, tam ea quae circa corpus visibiliter facis ad nutriendam fidem, quam ea quae invisibiliter circa animam agis ad donandam aeternam salutem. Quare narrantur mirabilia Dei? Ut ex operibus agnoscamus 45 auctorem, ex mirabilibus admiremur mirabilem: et ita excitemur ad cognoscendum et amandum Dominum. Et ita contemtis temporibus, spem nostram et gaudium nostrum constituamus in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
luit hominẽ celestẽ deciꝑe tẽptatũ. ⁊ se ad t̾renos
cont̾ct uͥ dñari pot̾. Quaꝑpt̃ nullus eũ p̃cedit ho¬
iiude retro eũ esse fac̃. nisi qͥ deponens imnagi¬
nẽ terren hoĩs portauerit imaginẽ celestis. Dia
pͥnceps p̃iret. Malȩ debemꝰ eũ ꝑseq̃ntem fugere.
quã ducem seqͥ. Habemꝰ enĩ quo fugiamꝰ. ⁊ absꝯ¬
dam᷑ in occultis filii. quia d̾ns refugiũ factꝰ est
nob̾. Et quia multi sunt ministri ⁊ m̃bra diabo
a facie tua. Infirmatꝰ ẽ diabolꝰ cũ siuis ministͥs
qñ potestatẽ quã in humano gne̾ habuit amisit.

Expanded text:
ad terrenos convertit, ubi dominari potest. Quapropter nullus eum praecedit hominum, et retro eum esse facit, nisi qui deponens imaginem terreni hominis, portaverit imaginem caelestis . Diaprinceps praeiret. Malle debemus eum persequentem fugere, quam ducem sequi. Habemus enim quo fugiamus, et abscondamur in occultis Filii, quia Dominus refugium factus est nobis . Et quia multi sunt ministri et membra diabola facie tua. Infirmatus est diabolus cum suis ministris, quando potestatem, quam in humano genere habuit, amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
esse. ut ꝓbati manifesti fiant int̾ uos. ħ ẽ int̾ hoĩes
cũ maiifesti sint do̾. Anforte eascde sagatas ⁊ uasa
mortis disposuit ad ꝑniciẽ infideliũ. ⁊ ardnces. ⁊ ar¬
dntib oꝑatꝰ ẽ. ad exercitationẽ fideliũ  Ñ enĩ falsũ
tis sunt eis a quib ꝑsequutionẽ passi sunt. Signee
sagute ad infłamanda corda credentiũ. Post hanc
dic̃. ut intelligamꝰ unicuiq hoĩ supplitiũ fieri
de peccato suo. ⁊ eiꝰ inqͥtatẽ in penã conu̾ti. Ne
putemꝰ illã tͣnqͥllitatẽ ⁊ ineffabile lum̃ dei de se
ꝓferre unde peccata puniant᷑. s ipst pecrata sic
ordinari. ut que fuerunt delectam̃ta hoĩ peccan¬
ti. siit instrum̃ta d̾no pumenti. Eoce inqͥt partu

Expanded text:
uit, manifesti fiant inter vos ; hoc est inter homines, cum manifesti sint Deo. An forte easdem sagittas et vasa mortis disposuit ad perniciem infidelium, et ardentes vel ardentibus operatus est ad exercitationem fidelium? Non enim faltis sunt eis in quibus persecutionem passi sunt, et igneae sagittae ad inflammanda corda credentium. Post hanc it: « Intelligamus, unicuique homini supplicium fieri de peccato suo, et ejus iniquitatem in poenam converti, nec putemus, illam tranquillitatem et ineffabile lumen Dei de se proferre, unde peccata puniantur, sed ipsa peccata sic ordinare, ut, quae fuerunt delectamenta homini peccanti, sint instrumenta Domino punienti » , pu
Abbreviated transcription (Latin):
Onficebor tͥ dnẽ in toto corde meo: narrabo oĩã
mirabilia tua. Acsi aꝑte dicat. laudabo te in
an corde meo. corde integro. corde ꝑfecto. Beacꝰ hõ qͥ
de to corde suo nicħ retinet sibi. s totũ expendit in
laide di. Tantũ ads laudari debet: qͣntũ ⁊ diligi. Sic̃
gͦ didigenꝰ ẽ ex toto corde. tota aiã. totis uirib. sic et
landandꝰ c̃. Et sic̃ nulla tbulatio. nulla angustia. nul¬
la crratura nos debet separare a karitate di. ita nec a
laude di. Qui tał ẽ: ydoneus ẽ dicere. Conficebor tibi
dñe in toto corde meo. S si laudandꝰ dñs. nunqͥd et¬

Expanded text:
nfitebor tibi, Domine, in toto corde meo: narrabo omnia mirabilia tua. Ac si aperte dicat, Laudabo te in toto corde meo, corde integro, corde perfecto. Beatus homo qui de toto corde suo nihil retinet sibi, sed totum expendit in laudem Dei. Tantum Deus laudari debet, quantum et diligi. Sicut ergo diligendus est ex toto corde, tota anima, totis viribus : sic et laudandus est. Et sicut nulla tribulatio, nulla angustia, nulla creatura debet nos separare a caritate Dei : ita nec a laude Dei. Qui talis est, idoneus est dicere: Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo. Sed si laudandus
Abbreviated transcription (Latin):
ot᷑ ip̃ẽ hõ d̾nicus gladiꝰ di incelligi bis acutꝰ. id est
framea quã ñ iubrauit pͥmo aduentu. s canꝙͣ. in
uagina humilitatis abscondit. Uibrabit᷑ aũ cũ scđo
aduentu ueniens uidicare uiuos ⁊ mortuos. ĩ ma¬
nifesto splendore claritatis sue iustis sius lum̃ ⁊
troris impiis choruscabit. Nã in aliis exẽplarib
ꝓ eo quod ẽ gladiũ suũ iubrabit. frameã suã splen¬
dificabit positũ ẽ. Quo tibo ꝯuenientissime sig̃cari
arbitror. ultimũ dnice daritatis aduentũ. Et qa ħ
iudiciũ sitũ inscͥpturis sicis iã firmaũ bene sub¬
unctũ ẽ. Arcũ suũ tecendit ⁊ parauit illũ. Non

Expanded text:
o ipse homo Dominicus gladius Dei intelligi bis acutus, idest, framea, quam non vibravit primo adventu: sed tanquam in vagina humilitatis abscondit. Vibrabit autem cum secundo adventu veniens judicare vivos et mortuos in manifesto splendore claritatis suae justis suis lumen, et terrores impiis coruscabit . Nam in aliis exemplaribus pro eo quod est, gladium suum vibrabit, frameam suam splendificabit, positum est. Quo verbo convenientissime significari arbitror ultimum Dominicae claritatis adventum. Et quia hoc judicium suum in Scripturis suis jam firmavit, bene subjunctum e
Abbreviated transcription (Latin):
qui serutat᷑ renes ait cũ inuenerit ñ ad ꝯcupiscem
carnis. neq ad ꝯcupiscentiã ocłoꝵ. neq ad ãbitio
scłi que omĩa tͣnseunt tanꝗͣ umbra inclinari aue
nrãs. s ad gaudia rer̃ et̾narꝰ sustolli. q̃ nulla ꝯmi¬
tatione uiolant᷑. dirigat iustũ scrutans corda ⁊ n¬
nes ds. Oꝑa enĩ nr̃a q̃ factis ⁊ dictis oꝑamͣ. possie

Expanded text:
qui scrutatur renes: ut cum invenerit non ad concupiscentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi quae omnia transeunt tanquam umbra inclinari curas nostras, sed ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione variantur, dirigat justum scrutans corda et renes Deus. Ope
Abbreviated transcription (Latin):
li uoluntate replebuntur: Nicħ̃ est laboriosius iniqͥ¬
titi .⁊ ĩpietate. Quẽ laborẽ sequit᷑ dolor. quia ñ sõ¬
lũ sine sructu s eciã ad ꝑniciem laboratur. Qui la¬
bor ⁊ dolor ad illud refertur quod dix̃ in corde suo.
n mouebor a gnãcione in gnãtionẽ sine malo. Et ꝓꝑ¬
cta sub lingua eiꝰ ⁊ ñ in lingua dt̃: qm̃ tacite ista co¬
gitaturꝰ ẽ. hominib aũ alia loquuturꝰ ut honꝰ ꝯ iustꝰ¬

Expanded text:
la voluntate replebuntur. Nihil est Ex Augustino laboriosius iniquitate et impietate. Quem laborem sequitur dolor, quia non solum sine fructu, sed etiam ad perniciem laboratur. Qui labor et dolor ad illud refertur, quod dixit in corde suo, Non movebor a generatione in generationem, sine malo. Et propterea, sub lingua ejus, et non, in lingua dicitur: quoniam tacite ista cogitaturus est, hominibus autem alia locuturus, ut bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ordinat. ut fiat eoꝵ cõꝑatione̾ lux gratior. si c̃ he¬
recicoꝵ cõpatione iocundior inuentio ueritatis. łar
qppe cõpatione ꝓbati. manifesti fuint int̾ hoĩes. qͥ

Expanded text:
tantum ordinat, ut fiat eorum comparatione lux gratior, sicut haetantum ordinat, ut fiat eorum comparatione lux gratior, sicut haereticorum comparatione jucundior inventio veritatis. Eorum quippe comparatione probati manifesti fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑. Et quia ille ad tantũ culm̃ inanis głe uen.¬
ũ res humanas negligere. int̃posito drapsalmate.
subicit tang̃ uocẽ gem̃tiũ ⁊ qͣrentiũ. cur iudiciũ dif¬
ferat᷑. Itqͥd añe inqͥt recessisti longe Deinde qͥ
sic quesiũ. tanꝙ̃ repente intellexerit᷑. aut qsĩ sciens in¬
trogaui̾t ut doceret. subiec̃ dicens. Despicis in opor¬
tunitatib in cbulatione: Id ẽ oportune despicisꝯ
facis tͥbulationes ad infłamandos aiõs desiłdo ad¬
uentꝰ cui. his enĩ iocundior eꝰ fons ille uitẽ. qui
multũ sitierint. Itaq insinuat ꝯsiliũ dilationis
dicens. Dũ siꝑbit impiꝰ incendicur pauꝑ. Mirũ
ẽ ⁊ uerũ. qd̾ studio bone spei pariuiti accendant᷑
ad recte uiuendũ. exercitatione ꝑseq̃ntũ. Quo mi¬
sterio agicur. ut etiã hereses ꝑmitant᷑. Nonqͥa ipĩ
heretiei ħ uolunt: s qͥa ħ de pecatis eoꝵ diuina ꝓ¬
uid̾ntia oꝑatur q̃ lucẽ facit ⁊ ordinat: tenebras aũ

Expanded text:
 Et quia ille ad tantum culmen inanis gloriae venum res humanas negligere; interposito diapsalmate, subjicit tanquam vocem gementium; et quaerentium cur judicium dift quid, Domine inquit, recessisti longe? Deinde qui sic quaesivit, tanquam repente intellexerit, aut quasi sciens interrogaverit ut doceret, subjecit dicens: Despicis in opportunitatibus, in tribulatione, idest, opportune despicis, et facis tribulationes, ad inflammandos animos desiderio adventus tui. His enim jucundior est fons ille vitae, qui multum sitierint. Itaque insinuat consilium dilationis dicens, Dum superbit impius, incenditur pauper. Mirum est, et verum, quod studio bonae spei parvuli emendantur ad recte vivendum exercitatione persequentium. Quo mysterio agitur, ut ehaeretici hoc volunt, sed quia hoc de peccatis eorum divina providentia operatur, quae lucem facit et ordinat, tenebras autem
Abbreviated transcription (Latin):
suggestioni. t̾renarũ cupiditatũ. Effoditur uͦ cũ pꝰ
consentionẽ oꝑationi fraudis instatur. S unde fieri
pot̾ ut iniquitas pͥus ledat hominẽ iustũ. in quẽ ꝓce¬
dit. quã cor iniustũ unde ꝓcedit : Itaq fraudator
pecune t̾ibi gr̃a. dũ cupit aliũ dãpno lacerare. ipse
auaricie uulnere sauciat᷑. Qs añ ł demens ñuideat
quantũ int̾ hos distet. cũ ille patiatur dãpnũ pecu¬
nie. ille innocentie  Incidit gͦ in foueã quã fec̃. Qd̾
in alio psalmo d̃t. Cognoscetur adns uidicia faciens.
descendet. N enĩ uoluit ipsẽ peccatũ euadere. s facs
ẽ sub peccato tanꝙͣ. seruus. Dicente dño. Omĩs qͥ pa

Expanded text:
suggestioni terrenarum cupiditatum. Effoditur vero, cum post suggestioni terrenarum cupiditatum. Effoditur vero, cum post consensionem operationi fraudis instatur. Sed unde fieri potest, ut iniquitas prius laedat hominem justum, 40 in quem procedit, quam cor injustum undepecuniae, verbi gratia, dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur: quis autem vel demens non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidet ergo in foveam quam fecit; quod in alio psalmo dicitur: Cognoscitur Dominus judicia faciens, descendet. Non enim voluit ipse peccatum evadere, sed factus est sub peccato tanquam servus: dicente Domino, Omnis, qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
N on ħ peꝑit qd̵ ꝯcepit. N enĩ ħ nascitur: qͦd ꝯcipit᷑.
S concipit᷑ sem̃. nascit᷑ qd̾ formatir ex semine. Sem̃
qd̾ concipit᷑ est uoluntas mala. fructꝰ uͦ qͥ nascit᷑.
est actio ꝑu̾sa. Erius quippe mala uoluntas tanꝙͣ
sem̃ in corde nascitur. s deinde ex ħ semine oꝑatio
iniusta siue qd̾ ampliꝰ est iniqua tanꝙͣ fructꝰ gnãt᷑.
Iniusticia ẽ ħ qd̾ a iusticie regula discordat. iniqͥtas
uͦ qd̾ ip̃iꝰ iusticie rectitudinẽ oppugnat. Inustꝰ ẽ qͥ
iusticie p̃cepta ñ custodit. iniquus ẽ: qui iniquis
oꝑib deũ offendit. Bene aũ ñ dictũ est ꝑpetrauit
iniquitatẽ s peꝑit. qͥa sic̃ in partu dolor ⁊ labor
ẽ anxius. ita ꝑtisi quiq laborant atq anxie a ne¬
lant ut malũ quod in corde conceꝑint. ad oꝑatio
iudicio suo recto ⁊ miro. ut aĩa que peccauerit ipã
se ipsã puniat de peceato ipso qd̾ ppetrat. Unde re
deciꝑe iniustꝰ. Aꝑitur aũ hic lacꝰ cũ consentit᷑ male

Expanded text:
n hoc peperit, quod concepit. Non enim hoc nascitur, quod concipitur: sed concipitur semen, nascitur, quod formatur ex semine. Semen, quod concipitur, est voluntas mala: fructus vero, qui nascitur, est actio perversa. Prius quippe mala voluntas, tanquam semen in corde nascitur, sed deinde ex hoc semine operatio injusta, sive quod amplius est, iniqua, tanquam fructus generatur. Injustitia est hoc, quod a justitiae regula discordat. Iniquitas vero, quod ipsius justitiae rectitudinem oppugnat. Injustus est, qui justitiae praecepta non custodit: iniquus est, qui iniquis operibus Dominum offendit. Bene autem non dictum est, perpetravit iniquitatem, sed peperit: quia sicut in partu dolor et labor est anxius, ita perversi quique laborant, atque anxie anhelant, ut malum, quod in corde conceperint, ad operajudicio suo recto et miro, ut anima, quae peccaverit, ipsa seipsam puniat de peccato ipso, quod perpetrat. Unde recdecipere injustior. Aperitur autem hic lacus, cum consentitur malae
Abbreviated transcription (Latin):
pi torcularia: martyria. afflictione enĩ ꝑsequittio¬
nũ. calcatis eis qui xͥ nom̃ confessi sunt. mortalia ͣ
tanꝗͣ innatia in t̾ra remanserunt. fossunt etiã ꝑs
cularia quiq fideles intelligi. scdm ħ qd̾ tołant ꝓ¬
deũ adũsa hꝰ mundi. Scͥptũ est enĩ. Om̃s qͥ uolus

Expanded text:
pi torcularia, martyria. Afflictione enim persecutionum calcatis eis, qui Christi nomen confessi sunt, mortalia eorum tanquam vinacia in terra remanserunt. Possunt 41 etiam per torcularia, quique fideles intelligi, secundum, quod tolerantpi torcularia, martyria. Afflictione enim persecutionum calcatis eis, qui Christi nomen confessi sunt, mortalia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ĩpietas en̾titur. Non enĩ tͣnsit ad sũmã pacẽ.
ul sũmũ silentiũ est. nͥ qͥ magno strepitu pͥus cũ
suis uiciis belligerauerit. ł unc esficit᷑ hõ regnũ
pacatissimũ do. cũ sic in eo tumultꝰ uicioꝵ destru¬
itur: ut eoꝵ memoria penitꝰ deleat᷑. Et ibi dñs ꝑ¬
manet inet̾num. uͥ iã inquitas aut foris ꝑ actio¬
nẽ. aut intͦ ꝑ cogitationẽ nullũ inuenit locum.
U el uixta historiã ĩpioꝵ memoria cũ sonitu ꝑũt. qͥa

Expanded text:
que destruitur. Non enim transit ad summam pacem, ubi summum silentium est, nisi qui magno strepitu prius cum suis vitiis belligera verit. Tunc efficitur homo regnum pacatissimum Deo cum sic in eo tumultus vitiorum destruitur, ut eorum memoria penitus deleatur. 8. Et ibi Dominus permanet in aeternum ubi jam iniquitas aut foris per actionem, aut intus per cogitationem nullum invenit locum, vel juxta historiam impiorum memoria cu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ꝯtingit nͥ ꝓ meritis. Spc̾ea diciine ꝓuidentie etiã
ista dispositio tͥbuenda ẽ. ñ quia ip̃a peccatores fac̃.
s qͥa ppã ordinat cũ peccaui̾nt. ꝙalo enĩ uoto ꝑpec¬
catũ legentes. male cogunt᷑ intelligere. ut ip̃a sit
pena peccati. Quoꝵ tñ morte filii eatholice eccłie tanꝗͣs
q̃bꝰdã spuns a somno eicitant᷑. ⁊ ad intelligentiã diꝰ¬

Expanded text:
ea divinae providentiae etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores facit, sed quia ipsa ordinat, cum peccaverint. Malo enim voto per peccatum legentes male coguntur intelligere: ut ipsa sit poena peccati: quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis a somno excitant
Abbreviated transcription (Latin):
lã nomini d̾ni altissimi. Confessio iusticie di ẽ. qua
ita loquiꝙͣ. Cere dñe iustꝰ es. qñ ⁊ iustos sic ꝓtegis. ir
ꝑ te ipsũ eos illumines. ⁊ peccatores sic ordinas. ut ne
tua s sua malicia puniantur. quia gͦ uidet merita.
nimar̃ sic ordinari a deo. ut dũ sua cuiq tͥbuuntin
pulchritudo uniu̾sitatis nulla ex parte uioletur: iniꝰ¬
b laudat deũ. ⁊ ista ẽ ñ peccatoꝵ s iustoꝵ confessio.¬

Expanded text:
lam nomini Domini altissimi. Confessio justitiae Dei est, qua ita loquimur, Vere Deus justus es, quando et justos sic protegis, ut per teipsum eos illumines, et peccatores sic ordines, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Quia ergo videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur: in omnibus laudat Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos dno scđm iusticiã eiꝰ. laudando ⁊ głificand
eũ quia iustꝰ ẽ. ⁊ psallamꝰ nomun dm̃i altissimi. n¬
cte oꝑando. bene uiuendo. sp̃alit̾ gaudendo. ut i¬
pleatur in nob̾ qd in alio psalmo dr̃. do nr̃o sit u¬
cunda laudatio.
teste apło qui ait. fĩnis legis xp̃c ad iusticiã omĩ cn¬
denti. Ad ipsũ tendimꝰ. ultra ipsũ nicb ẽ quo tenã
debeamꝰ. Ipse ẽ enĩ suminũ bonũ. sũma beatitudo.

Expanded text:
ificando eum, quia justus est: et psallamus nomini Domini altissimi, recte operando, bene vivendo, spiritualiter gaudendo: ut impleatur in nobis, quod in alio psalmo dicitur, Deo nostro sit jocunda laudatio .teste Apostolo, qui ait , Finis legis Christus ad justitiam omni credenti. Ad ipsum tendimus: ultra ipsum nihil est, quo tendere debeamus. Ipse est enim summum bonum, summa beatitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ nich arduũ nicħ laboriosũ ascendunt. Campꝰ
est enĩ lata uia que ducit ad interitũ. In campo
abel occiditur. Uolucres celi sunt elati. qͥ cogita¬
tione ⁊ loquutione tuidi. dũ ceteros se inferi¬
ores pensant. m̃te qͣsi in altũ uolant. De quib
lant̾ senntas maris. id ẽ inquirunt in ꝓfundo hꝰ
seculi t̃ꝑalia. quȩ tanꝙ̃ semite in mari eito euahescar
⁊ intereunt. Et ñ ait ambulant s ꝑambulant. os¬
dens ꝑtinacissimũ studiũ inania ⁊ pret̾luentia qe¬

Expanded text:
ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendit. Campus ubi nihil arduum, nihil laboriosum ascendit. Campus est enim lata via, quae ducit ad interitum. In campo Abel occiditur. Volucres caeli sunt clati, qui cogitatione et locutione tumidi, dum caeteros se inferiores pensant, mente quasi in altum volant. De quibus lant semitas maris. Idest, inquirunt in profundo hujus saeculi temporalia, quae tanquam semitae in mari cito evanescunt et intereunt. Et non ait, Ambulant, sed Perambulant: ostendens pertinacissimum studium, inania et praeterfluentia quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiliꝰ n digniꝰ ceteris creaturis a dno factist̃. Et qͥa
ñ solũ angłicã naturã possidere.s ⁊ humanã pꝰ
lapsũ redimere ⁊ subicere sibi dignatꝰ ẽ: recte sub¬
dituer. Omĩa subiecisti sub pedib eiꝰ. Que oĩã : Ex¬
ponit. oues ⁊ boues uni̾sas. ꝑ oues simplices qͥq
in scã eccłia intellecti st̃. qͥ more ouiũ sub regimineᷤ
rectores designantur. qͥ t̾bo doctͥne corda hominũ
exarare ⁊ excolere ñ cessant. ut de trenis m̃tib fru¬
ctũ spũalem dñõ reddant. Oues gͦ ⁊ boues uniũsas
sibi dns subiecit. qͥa om̃s electos tã subiectos quã
p̃latos in scã eccłia disponit. ⁊ regit. Et qͥa hic mali
cũ bonis admiscent᷑: bene de repbis subdit᷑. Insuꝑ
ꝰ peccora campi. Uolucres celi ⁊ pisces maris. Qđ
insuꝑ dic̃. ad differentiã bonoꝵ ⁊ maloꝵ ponit. ħ
aũ insuꝑ ñ solũ ad peccora campi. s etiã ad uolu¬
cris celi. ⁊ pisces maris reportandũ ẽ. fecora campi

Expanded text:
s a Domino facti sunt. Et quia non solum angelicam naturam possidere, sed et humanam post lapsum redimere, et subjicere sibi dignatus est, recte subjungitur, 7. Omnia subjecisti sub pedibus ejus. Quae omnia exponit: Oves et boves universas. Per oves simplices quique in sancta Ecclesia intellecti sunt, qui more ovium sub rectores designantur, qui verbo doctrinae corda hominum exarare et excolere non cessant, ut de terrenis mentibus fructum spiritualem Domino reddant. Oves ergo et boves universas sibi Dominus subjecit, quia omnes electos tam subjectos quam praelatos in sancta Ecclesia disponit et regit . 8. Et quia hic mali cum bonis admiscentur, bene de reprobis subditur, Insuper et pecora campi, volucres coeli et pisces maris. Quod Insuper, dicit, ad differentiam bonorum et malorum ponit: hoc autem Insuper non solum ad pecora campi, sed etiam ad volucres caeli et pisces maris reportandum est. Pecora campi
Abbreviated transcription (Latin):
quitati sue subditur. qͥa ñ potuit dicere dno qd̾ innos¬
tes ⁊ iusti dicunt. Gła mea ⁊ exaltans caput meũ.ͥ
gͦ ipse inferior erit. ut eiꝰ iniquitas sit suꝑior. ⁊ in il
descendat quia gͣuat illũ ⁊ onerat.⁊ ad requiẽ scõ
reuolare ñ sinit̾. ħ fit cũ in hoĩe ꝑu̾so seruit ratio.

Expanded text:
subditur: quia non potuit dicere Domino, quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. Sagntas suas ardntib oꝑatus ẽ. Latina aũ
pleraq ardntes ħnt. S siue ip̃ẽ sagute ard̾nt. siue
ardere faciant. qd̾ utiq ñ possunt nͥ ⁊ ip̃e ardeant:
integerꝰ sensꝰ ẽ. S quia ñ sagictas tm̃. s etiã ua¬
sa mortis dic̾̃ in arcu d̃nm patiisse: queri potest

Expanded text:
 Sagittas suas ardentibus operatus est: Latina autem pleraque, Ardentes, habent. Sed sive ipsae sagittae ardeant, sive ardere faciant quod utique non possunt, nisi et ipsae ardeant, integer sensus est. Sed quia non sagittas tantum, sed etiam vasa mortis dicit in arcum Dominum paravisse: quaeri pote
Abbreviated transcription (Latin):
sagittas suas ardentib oꝑatus ẽ. Arcũ gͦ istũ scͥpt᷑as
scãs libent᷑ acceꝑim. uͥ fortitudine noui testamenti
qͣsi neruo quodã duritia ueteris flexa ⁊ edomita ẽ.
cussi duuno amore flagrent. Qua eni alia sagit¬
ta ꝑcussa ẽ q̃ in canticis ait. uulnata karitate e¬
go sũ  Quib aliis sagictis accendit᷑. qͥ redire ad de¬
ũ cupiens. ⁊ ab ista ꝑegͥnationẽ remeare. adu̾sus
dolosas linguas petit auxiliũ. ⁊ ei dr. qͥd det᷑ tibi.
aut qͥd adiciat᷑ tͥ adu̾sus linguã dolosã: Sagite¬
potentis acute cũ carbonib uastatoriis. Id ẽ quib
ꝑeussꝰ atq unstamat᷑. tanto amore ardeas regni celoꝵ.
ut om̃iũ resistentiũ atq a ꝓposito reuocare uołnti¬
ũ linguas ꝯtẽpnas. ⁊ ꝑ sequittiones eoꝵ derideas di

Expanded text:
go istum, Scripturas sanctas libenter acceperim, ubi fortitudine Novi Testamenti, quasi nervo quodam, duritia Veteris flexa et edomita estcussi divino amore flagrarent. Qua enita percussa est, quae in Canticis ait, Vulnerata caritate ego sum ? Quibus aliis sagittis accenditur, qui redire ad Deum cupiens, et ab ista peregrinatione remeare, adversus dolosas linguas petit auxilium? et ei dicitur, Quid detur tibi, aut quid adjiciatur tibi adversus linguam dolosam potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis: idest, quibus percussus atque inflammatus tanto amore ardeas regni caelorum, ut omnium resistentium, atque a proposito revocare volentium linguas contemnas, et persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sine addicam̃to ponit filiũ. se ipsũ uingenitũ filis
uult intelligi uͥ ait. si uos filius lib̾auerit. tt̃ uere lib¬
ri eritis. Non enĩ dix̃ filus dĩ. s tm̃ dicendo filiꝰ. das
intelligi cuiꝰ sit filiꝰ. Quã loquutionẽ ñ recipit nͥ eui¬
lentia eiꝰ. De quo ita loquimur. ut etiã si eũ non miꝰ¬
mus. possit intelligi. Ita enĩ dicimꝰ. Pluit. serenat. i¬
uat.⁊ siqua sunt alia. nec addimꝰ quis id faciat. qui
om̃iũ m̃tib sponte se offert excellentia facientis. Di
ment̾ accipitur de ħ aduentu dici ꝓ occultis filii.
cecitas in isrł ex parte facta ẽ. ut plenitudo gentiur
intraret. Duo eciã iudicia insinuancur ꝑ scͥptura
unũ occultũ. alter̾ manifestũ. Occultũ udiciũ d
pena qua quisq aut exercetur ad purgationẽ. ain
admonet᷑ ad conu̾sionẽ. aut si contẽpserit. exercet᷑s
dapnationẽ. Iudiciũ autẽ manifestũ ẽ quo uentur

Expanded text:
cum sine additamento ponit Filium, seipsum unigenitum Filium vult intelligi, ubi ait, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim dixit Filius Dei, sed tantum dicendo Filius, dat intelligi cujus sit Filius. Quam locutionem non recipit nisi excellentia ejus, de quo ita loquimur, ut etiam si eum non nominemus, possit intelligi. Ita enim dicimus, Pluit, serenat, tonat, et si qua sunt alia: nec addimus quis id faciat, quia omnium mentibus sponte se offert excellentia facientis. Duos venienter accipitur de hoc adventu dici, Pro occultis filii, ubi caecitas in Israel ex parte facta est, ut plenitudo gentium intraret . Duo etiam judicia insinuantur per Scripturas: unum occultum, et alterum manifestum. Occultum judicium est poena qua quisque aut exercetur ad purgationem, aut admonetur ad conversionem, aut si contempserit, excaecatur ad damnationem. Judicium autem m
Abbreviated transcription (Latin):
patiens. qͥ etiã ipsos qͥ ꝑsequiiti s̃: ñ statĩ post resurre.¬
cdtionẽ ad suppliciũ rapuit. s sustinuit ut se aliqñ
ad salutẽ ab illa ĩpietate conti̾terent. ⁊ adhuc susti¬
net seruans ultimo iudicio ultimã penã ⁊ nc̃ usq
inuitans peccatores ad penitentiã. ñ irascens ꝑ sin¬
głos dies. nec ad uindictã ꝯgregans ministros suoᷤ
Ic̃ enĩ patientia dĩ ad penitentiã inuitat. ultimo uͦ
tp̃r cũ sibi hoĩes ꝓpt̾ duriciã cord̾ sui ł m̃tis sue.

Expanded text:
tiens, qui etiam ipsos qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit: ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent, et adhuc sustinet, servans ultimo judicio ultimam poenam, et nunc usque invitans peccatores ad poenitentiam , non irascens per singulos dies, nec ad vindictam congregans ministros suos. Nunc enim patientia Dei ad poenitentiam invitat, ultimo vero tempore cum sibi homines propter duritia
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ⁊ subdit᷑. Qm̃ uidebo celos tuos: oꝑa digitoꝵ
tuoꝵ: lunã ⁊ stellas que tu fundasti. Acsi diceret.
digitoꝵ dĩ. id ẽ intelligunt᷑ libri usq ad infantiũ
tardicatẽ ꝑducti.  eos ꝑ humilitatẽ historice fidi
q̃ temꝑalit̾ gesta ẽ ad sublimitatẽ intelligentie rer̃
etͣnar᷑ beneꝰ nuritos ⁊ roboratos erigunt in ea q̃
dicturꝰ luminare minꝰ. pͥus luminare maiꝰ dicere de¬
buit: ut ante lunã solem. ⁊pꝰ lunã. atq stellas fun¬
datas esse ꝑhib̾et. S quia iuxta intellectũ misticũ lo¬
q̃batur. ut lunã scãm eccłiam. ⁊ stellas om̃s scõs ac¬
ciꝑe debemꝰ: solem noĩare noluit. qͥa uidelicet ipsi
fine dicturi sunt. Sol iusticie ñ orcus ẽ nob̾. Dicen¬
do gͦ lunã ⁊ stellas quas tu ficndasti. ⁊ tñ tacendo
solem qͥ factus ẽ: indicauit. qͥa illi soli loquutꝰ est.
qͥ ñ solũ solem ⁊ lunã atq stellas corporalit᷑. s e¬

Expanded text:
 Quoniam videbo caelos tuos opera digitorum tuorum: lunam et stellas, quae tu fundasti. Ac si diceret, digitorum Dei, id est, intelligentur libri usque ad infantium tarditatem perducti; et eos per humilitatem historicae fidei, quae temporaliter gesta est, ad sublimitatem intelligentiae rerum aeternarum bene nutritos et roboratos exigunt, in eaque dicturus luminare minus, prius luminare majus debuit dicere, ut ante solem, et post lunam atque stellas fundatas esse perhiberet. Sed quia juxta intellectum mysticum loquebatur, ut lunam sanctam Ecclesiam, et stellas omnes sanctos accipere deberemus: solem nominare noluit, quia videlicet ipsi fine dicturi sunt: Sol justitiae non ortus est nobis . Dicendo ergo lunam et stellas quas tu fundasti, et tantum tacendo solem, qui factus est, indicavit, quia illi soli locutus est, qui non solum solem et lunam, et stellas corporaliter, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
subiung̃ de peccatorib. Consumet᷑ nequitia pecra¬
toꝵ. Uidet᷑ consũmata neqͥtia pominũ. qͥ crucifixe¬
runt filiũ di. s eoꝵ maior ẽ qͥ nolunt recte uiue¬
re ⁊ oderunt p̃cepta ueritatis ꝓ quib crucisuꝰ ẽ
filiꝰ dĩ. Consũmetur ꝙͦ inquit neqͥtia peratoꝵ. id ẽ
nire iudiciũ. S am̃ ñ solũ dictũ est sordib sordeseat
adhuc. s etiã iustꝰ iustior fiat: annedit ⁊ dicit. Et
diriges nitũ. scrutans corda ⁊ renes ds. Quomͦ pot̾
dirigi iustꝰ nͥ in occulto : Quando in initio tẽpoꝵ¬
debant᷑ hominibꝰ: ⁊ dirigi uidebant᷑ scĩ. qͥ tanta
culmine nom̃ cepit esse xͥanum. creuit ypocris.

Expanded text:
subjungit de peccatoribus, Consummetur nequitia peccatorum. Videtur CONSUMMATA NEQUITIA hominum, qui crucifixerunt Filium Dei : sed eorum MAJOR est, qui nolunt recte vivere et oderunt praecepta veritatis, pro quibus crucifixus est Filius Dei. Consummetur ergo, inquit, nequitia pnire judicium. Sed quoniam non solum dictum est, Sordidus sordescat adhuc: sed etiam, Justus justior fiat : annectit et dicit, Et diriges justum, scrutans corda et renes Deus. Quomodo potest dirigi justus, nisi in occulto? Quando in initio tempodebantur hominibus, et dirigi videbantur Sancti qui tanta culmine nomen cepit esse Christianum, crevit hypocrisis,
Abbreviated transcription (Latin):
mus xp̃c ꝓ nob̾ mortuus ẽ. qͣntomag̾ nc̃ iustificati sal¬
ui erimꝰ ab ira ꝑ ipsũ: Iustũ auxiliũ meũ a dño:
qͥ saluos fac̾ rectos corde̾. Deinde ut studeamꝰ conu̾¬
ti ad dñm et esse recti corde ꝯm̃dat nob̾ suã patien¬
tiã ⁊ minat᷑ de iudicio subdens. Us ĩustꝰ ĩudex for¬
tis ⁊ patiens: nũqͥd irascit᷑ ꝑ singłos dies: Quis d̾¬

Expanded text:
ustificati salvi erimus ab ira per ipsum ? Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. 12. Deinde ut studeamus converti ad Dominum, et esse recti corde, commendat nobis suam patientiam, et minatur de judicio, subdens: Deus judex justus, fortis, et patiens, nunquid irascitur per singulos dies? Quis D
Abbreviated transcription (Latin):
fecta orat. uide quẽ ad inodũ ñ timeat iudicis diẽ.
uere secuo desid̾io dicat in oratione. adueniat reg¬
nũ tuũ. Iudica me inquit dne scđ̾m iusticiã meam.
In suꝑiore psalmo infirmꝰ dep̃cabatur miscdĩam po¬
tius implorans dei. quã cõmenorans ullũ meri¬
tũ suũ. Am̃ filius dĩ peccatores uenit uocare in pe¬
nitentiã. Itaq ibi dixãt saluũ me fac ꝑꝑ miam. id¬

Expanded text:
fecte orat, vide quemadmodum non timeat judicii diem, et vere securo desiderio dicat in oratione, Adveniat regnum tuum . Judica me inquit Domine secundum justitiam meam. In superiore psalmo infirmus deprecabatur, misericordiam potius implorans Dei, quam commemorans ullum meritum suum. Quoniam Filius Dei peccatores venit vocare in poenitentiam , itaq
Abbreviated transcription (Latin):
et delectationes que noĩe renũ intelligint᷑ ⁊ Ret
qͥpꝑe t̃ꝑaliũ ⁊ terrenar̃ rer̃ delectatio renib tͥbit
quia ⁊ tp̃a pars ẽ inferior hõis  ea regio ẽ uͭ car¬
nał gr̾ationis uoluptas habitat. ꝑ quã in hanc et¬
nosã ⁊ fallacis lecicie uitã ꝑ succesionẽ pł natue
humana tͣnsfundit᷑. Scrutans gͦ cor nr̃m as̃ ⁊ ꝑs

Expanded text:
et delectationes quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delectatio renibus tribuitur, quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est, ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam per successionem prolis natura humana transfunditur. Scru
Abbreviated transcription (Latin):
uaitit pcepta que accepit. audet dicere. iudica me
scđm usticiã meã. et scđ̾m innocentiã meã sitꝑ
me. Illa ẽ uera ininticitia q̃ nec inimico nocet.
taq se bene iudicari postulat scđ̃m innocentiam.
qui uere dicere potuit. Si reddidi retͥbuentib
mͥ mala. Quod aũ addit suꝑ me. ñ ad innocentiã
tm̃. s ad iusticiã qͦ subaudiri pot̾. ut iste sid sensꝰ.

Expanded text:
cere, Judica me secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me. Illa est vera innocentia, quae nec inimico nocet. Itaque se bene judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri potest, ut iste sit sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã. ⁊ possessionẽ tuã
t᷑minos terre. Et ꝑꝑ hanc in altũ regredẽ dñe: id ẽ.
et ꝓꝑ hanc ꝯgregationẽ regredere in altũ. quod re¬
surgendo ⁊ in excelsũ ascendendo fecisse intelligitur.
dari non posses. sic̃ in euuangłio positũ ẽ. Sp̃o aũ
nondũ erat datus. quia ib̃c nondũ fuerat głificatus.
terrarũ ecclesis impleuert̃. Et quia inde uenturꝰ¬

Expanded text:
ossessionem tuam terminos terrae . Et propter hanc in altum regredere. Idest, et propter hanc congregationem regredere in altum: quod resurgendo et in excelsum ascendendo fecisse intelligitur. ri non posset, sicut in Evangelio positum est: Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus .terrarum Ecclesiis impleverunt . 9. Et quia Ex Au
Abbreviated transcription (Latin):
in eis quib p̃dicatũ est p̾ceptũ tuũ. fac eos exiuge
re ꝑtemet ipsũ. ut a suis iquitatib resurgentes
humił appare. Et tu pͥus imple quod p̃cepisti.
ut exemplo tuo uincentes suꝑbiã ñ possideantur
a diabolo. Et sẏnagoga ppłoꝵ circũdabit te. Duplȩi¬

Expanded text:
In eis, quibus praedicatum est praeceptum tuum. Fac eos exsurgere per temetipsum, ut a suis iniquitatibus resurgentes humilis appare. Et tu prius imple quod praecepisti, ut exemplo tuo vincentes superbiam non possideantur a diabolo. 8. Et synagoga populorum circumdabit te. Duple
Abbreviated transcription (Latin):
lo ante accepto beneficio nocereꝰ uoluisset. In aniter
aũ se ractat. qui cũ et ipẽ hõ sit cupit se de homĩẽ
uindicare. ⁊ cũ suꝑare hominẽ palã q̃rit. occulte a
diabolo suꝑatur. Inanis effectꝰ est uana ⁊ sitꝑba le¬
ticia. quod qͣsi uinci ñ potuit. Incelligit gͦ iste uͥ maior
fiat uictoria. ⁊ uͥ pat̾ reddat qͥ uidet m occulto. Ne itaq
añ uidecur ꝑ execracionẽ cũ ait. decidã merico ab ini¬
mias meis inanis. quod ẽ gͣuissimũ uiris uirandi
genꝰ. cũ ħo dic̃. si ilłã feci. ilła patiar. S aliud ẽ iura¬
ñ quod sibi aut alicui quasi uireiurando inp̃cetur. Et
ideo subiungit. ꝑsequat᷑ inimicꝰ aiãm meã ⁊ ꝯp̃hen
manifestat. quẽ sitꝑtꝰ uelut leonẽ appellaũ. Ipẽ enĩ
aĩm ꝑsequitur. Nã hoĩes usq ad int̾fectionem corꝑis
secunt. aĩam uͦ in pocestatẽ habere ñ possunt. Dia

Expanded text:
lo ante accepto beneficio nocere voluisset. Inaniter lo ante accepto beneficio nocere voluisset. Inaniter autem se jactat, qui cum et ipse homo sit, cupit se de homine vindicare, et cum superare hominem palam quaerit, occulte a diabolo superatur. Inanis effectus est, vana et superba laetitia, quod quasi vinci 34 non potuit. Intelligit ergo iste ubi major fiat victoriaautem videtur per exsecrationem, cum ait, Decidam merito ab inimicis meis inanis. Quod est gravissimum jurisjurandi genus, cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar. Sed aliud est juraretribuentibus mala: non quod sibi aut alicui quasi jurejurando imprecetur, et ideo subjungit: 6. Persequatur inimicus animam meam, et comprehendmanifestat, quod superius, quasi leonem appellavit. Ipse enim animam persequitur . Nam homines usque ad interfectionem corporis saeviunt, animam vero in potestate habere non possunt: diab
Abbreviated transcription (Latin):
erat ide̾ apłs cũ diceret. Grã di sũ id quoa sũ. Ergo
in dno do suo sꝑans. et de uirib suis ñ p̃sumens. et
ideo suꝑnã saluacionẽ implorans. quał fuerit iste uit
sẽs audiamꝰ. Iter̃ inuocat dñm deũ suũ tanꝗͣ ei grãs a¬
gens. atq nõi ipsiꝰ bonũ quod ab ip̃o acceꝑit ascribens
subiungit. Dnẽ ds m̃s si feci istd̃. Quidꝰ si ẽ miqͥta
in manib meis. id ẽ. si exhibui m̃bra mea arma iniqͥ¬
tatis ad peccandũ. si ñ sui in nocens manib ⁊ quod ꝑfecͥ¬
ẽ. si reddidi recribuentib mͥ mala. id ẽ si adu̾s malos pad¬
ens ñ fut. Decid̾a merito ab inimicis mĩs in anis. ide
merito negligentie mee ꝑseq̃ntib inimicis corruã uael¬
us a fructũ usticiẽ. Iustũ ẽ enĩ ut ab inimicis uictꝰ de¬
cidat. quisqͥs se cont᷑ eos armis uͥtutũ ⁊ bonoꝵ oꝑũ m
ap̃. Maioris aũ ꝑacientie e̾ nec ei mala rependẽ. qua
acceptis beneficiis reddit mala ꝓ bonis. quã si nul¬

Expanded text:
t idem Apostolus, cum diceret, Gratia Dei sum, id quod sum . Ergo in Domino Deo suo sperans, et de viribus suis non praesumens, et ideo supernam salvationem implorans, qualis fuerit iste vir sanctus, audiamus. Iterum invocat Dominum Deum suum, tanquam ei gratias agens, atque nomini ipsius bonum, quod ab ipso accepit, ascribens, subjungit: 4. Domine Deus meus si feci istud. Quid? si est iniquitas in manibus meis. Idest, si exhibui membra mea arma iniquitatis ad peccandum : si non fui innocens manibus, et, quod peSi reddidi retribuentibus mihi mala. Idest, si adversus malos patiens non fui. Decidam merito ab inimicis meis inanis. Id est, merito negligentiae meae persequentibus inimicis, corruam vacuus a fructu justitiae. Justum est enim, ut ab inimicis victus decidat, quisquis se contra eos armis virtutum et bonorum operum cepit. Majoris autem patientiae est, nec ei mala rependere, qui acceptis beneficiis reddit mala pro bonis, quam si nul
Abbreviated transcription (Latin):
tideo ait dũ non ẽ qͥredimat neq qͥ saluũ faciat. subai¬
dis nͥ tu redimas ⁊ salues. Magna ẽ itilitas seruo di ꝓͥꝰ
infirmitatẽ recognoscere atq in suis uirib aut mertais

Expanded text:
Et ideo ait, Dum non est, qui redimat, neque qui salvum faciat: subauEt ideo ait, Dum non est, qui redimat, neque qui salvum faciat: subaudis, nisi tu redimas et salves. Magna est utilitas servo Dei propriam infirmitatem recognoscere, atque in sui
Abbreviated transcription (Latin):
rando in te. nã beatꝰ hõ qui sꝑat inte. Meũ est sꝑaren
te: tuũ ẽ saluare ⁊ lib̾are me. Ergo tanꝙͣ. ei ñ resistat ũ
tioꝵ dic̃. Salnũ me fac ex om̃b ꝑseq̃ntib me ⁊ lib̾a n
b his me salua qui ꝑsequunt᷑ a tͣgo. ⁊ ab his qͥ occurrur
in facie lib̾a. Non enĩ mͥ sufficit ut te defendente sim
saliuis. nͥ ⁊ te lib̾ante sim securꝰ. Deinde de płali numꝰ
ad singłarẽ redit cũ subiungit. Neqñ rapiat ut leo
aiãm meã: dũ non ẽ qui redimat neq qͥ saluũ facus
aligni quippe sp̃c plures st̃ in natura. s unũ in mali¬
cia plures st̃ numo. s om̃ib una nocendi uoluntasi
psũ aũ antiquũ hostẽ ꝓꝑ credulitatẽ noiẽ leonis des¬
nat. ꝯcordans cũ apło qui ait. Adu̾sariꝰ ur̃ diabol
tanꝗͣ leo cucuit. q̃rens quẽ deuoret. S quomͦ hitic
bosti tã forti ⁊ crudeli fragilitas humana resistere
poterit. si ille eã non redimat n saluet qui creauit

Expanded text:
rando in te: nam Beatus homo qui sperat in te . Meum est sperare in te, tuum est salvare et liberare me. Ergo, tanquam ei non resistat jam  me fac ex omnibus persequentibus me, et libera me. Ab his me salva, qui persequuntur a tergo: et ab his, qui occurrunt in facie, libera. Non enim mihi sufficit, ut te defendente, sim salvus: nisi et te liberante, sim securus. 3. Deinde de plurali numero ad singularem redit, cum subjungit, Ne quando rapiat, ut leo animam meam, dum non Maligni quippe spiritus plures sunt in natura, sed unum in malitia. Plures sunt numero, sed omnibus una nocendi voluntas est. Ipsum autem antiquum hostem propter crudelitatem, nomine leonis designat, concordans cum Apostolo qui ait, Adversarius vester diabolns circuit, quaerens quem devoret . Sed quomodo huic hosti tam forti et crudeli fragilitas humana resistere poterit, si ille eam non redimat, et salvet, qui creavit?
Abbreviated transcription (Latin):
pena ẽ ut cuiq auferaturꝰ possessio in qua dnari de¬
sid̾at. hanc penã dic̃ iram dei adu̾sus diabolũ. ut de¬
sinat possidere qͦs possidet. finẽ aũ dix̃ ipsã possessi¬
onẽ. uͭ nult deũ exalcari potiꝰ. id ẽ. honorari ⁊ głifica¬
ri quã diabolũ. dũ impii iustificantur ⁊ laudant
deum. Quasi in ira sua dns exurgere uisus ẽ qñ a mor¬
tius resurgens infermi claustra petiit eiusq portas ꝯ¬
fregit. atq eũ a iustis quos tenebat captos spoliauit.
Infinib qͦ inimicoꝵ exaltatus ẽ qñ ad celũ ascendit.
et głiosũ atq laudabile nom̃ eius. usq ad ulcimũ
terre p̃dicatũ daruit. Unde ⁊ subdit᷑. Et exurge

Expanded text:
poena est, ut cuique auferatur possessio, in qua dominari depoena est, ut cuique auferatur possessio, in qua dominari desiderat: hanc poenam dicit iram Dei adversus diabolum, ut desinat possidere, quos possidet. Finem autem dixit ipsam possessionem, ubi vult Deum exaltari potius, id est, honorari et glorificari, quam diabolum: dum impii justificantur et laudant Deum. Quasi in ira sua Dominus 35 exsurgere visus est, quando a mortuis resurgens inferni claustra petiit, ejusque portas confregit, atque eum a justis quos tenebat captos, spoliavit. In finibus quoque inimicorum exaltatus est, quando ad caelum ascendit, et gloriosum atque laudabile nomen ejus usque ad ultimum terrae praedicatum claruit. Unde et subditur: Et exsurg