comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hẽticũ pronũciare. Alobis
nõ licet ꝑnersa respuere et
dãpnare quod sepe dãpnam¬
mus. lege ad ephesios libros
lege cet̾a opuscula ma et
maxĩe ĩ eccłiastem cõmen¬
tarios et liquioo ꝑnideb̃ me
ab adolescencia muĩquã alicutꝰ
anctoritate deterritũ adqui¬
enisse hẽtice praneati nõ pa
rumii ẽ scire ꝙ nescias prudẽtis¬
homis est nosse mensurrã
suã nec zelo diaboli incita¬
tum inpericie sue cũctum
in te crissippi formidasse xp̃i¬
ana uerecũdia teneor et
cellule mẽ latebras nolo
mordaci ẜmone refate. A¬

Expanded text:
hereticum pronuntiare: nobis hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Ephesios libros, lege cetera opuscula mea et maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitrum est scire quod nescias: prudentishominis est nosse mensuram suam, nec zelo diaboli concitatum, imperitiae suae cunctum in te Chrysippi formidasse. Christiana verecundia teneor, et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. A
Abbreviated transcription (Latin):
sacramẽta. Si igitur q̃ bonͣ
sunt transtuli et mala nł
amputain nel correxi uel
tacui arguẽdus siiii. cur
ꝑme latiui bona eius hñt¬
et ignorãt mala si hoc cri¬
men est argnatur cõfessor
hilarius qui psalmorũ ĩ ter¬
pretationẽ et omelias ĩlibro
Iob ex libris ens idẽ exgreco
in latinũ transculit fit cul¬
pa eadem confessioĩs uercel¬
leusis ensebius qui om̃i pral¬
morũ ꝯmentarios heretici
homĩs nertit in nr̃m eloquiũ
licet hẽtica p̾termitens op¬
trua queqz transtulerit Sa¬
ceo denictormo picta mouensi
et cet̾is qui origenẽ in expla¬
natione dũ taxat scripturarũ
secuti sunt et expresserũt ne
nõ tam me defendere ꝙͣ soci¬
os cr̃iuis indear querere. Ad
te ip̃m ueniã Sur tractatus
ens an iob descriptos habes
latinis tractatoribus ferre
sentenciã et q̃i censoria uir¬
gula alios eicẽ debibliothe¬
cis alios reciꝑe et cũ. tibi pla¬
cuerit me nel catholicũ uł

Expanded text:
sacramenta. si igitur, quae bona sacramenta. si igitur, quae bona sunt, transtuli et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet heretica praetermittens optima quaeque transtulerit. taceo de Uictorino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secuti sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes,Latinis tractatoribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc horã penitꝰ i¬
noras, Ogo ne he̾ticus et
cut me queso heretici nõ
amant On ortodoxus quie¬
ciã contra conscĩam tuã et
lingnã alia p̾dicantẽ aut
imitus subscripfisti et pre¬
naricatores ant nolẽs et
he̾ticus. dimisti egiptimii
cunctas pronncias reliqͥs¬
ti in quibus sectã suã libe¬
ra pleriqz fronte defendñt
et elegisti me ad insectã¬
dñ qui omia contra ec¬
lesiam doginata publica
noce contẽpno Origenes
hereticus quid adme qui
illũ inplerisq hereticũ nõ
nego errait deresurrecto¬
ne corporis erraint deaĩaꝵ
statu de diaboli pẽĩtencia ⁊
quod dehis mains ẽ filiũ
ysaie seraphin ẽẽ testatus
est/ Ca errasse nõ dice̾m et
hec cotidie nõ auathema¬
tizarem eẽm erroris illius
socius. Meque eñi ita debeꝰ
bona eis reciꝑe nt mala
lit idem et scripturas ĩ mł¬
tis bene interpretatus est
et ꝓpharũ oscura dissermt
et tam nom ꝙͣ neteris ces¬
tamẽti renelant maxĩa

Expanded text:
ad hanc aetatem penitus iad hanc aetatem penitus ignoras. egone hereticus? et cur me, quaeso, heretici non amant? tu orthodoxus? qui etiam contra conscientiam tuam et linguam alia praedicantem aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias reliquisti, in quibus sectam suam libera plerique fronte defendunt, et elegisti me ad insectandum, qui omnia contra ecclesiae dogmata publica uoce condemno. Origenes hereticus: quid ad me, qui illum in plerisque hereticum non nego? errauit de resurrectione corporis; errauit de animarum statu, de diaboli paenitentia et — quod his maius est — filium seraphin esse testatus est. si errasse non dicerem et haec non cottidie anathematizarem, essem erroris illius socius. neque enim ita debemus bona eius recipere, ut mala at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maxima
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ut neqͣquã
tibi licteris satiffac̾em qui
tus amibus nõ credidisti
neq enĩ cedulle potes acqu¬
escere qui umo smoin nõ
accõmodasti fidem. sed quia
xpñs ꝑfecte nobis hũilita¬
tis exemplar in se tribuit
dans osculũ proditori et la¬
tronis peinitenciã ĩpatibu¬
lo suscipiens eadem absenti
significo q̃ in pñti quoque
locutus me ita origenẽ le¬
gisse nel lege̾ ut apollina¬
rem nel cet̾os tractatores
quorũ in quibusdã libros
eccł̃ia nõ recipit nõ quo
onia dicã ẽẽ dampnãda
q̃ in illorũ uolmmbus cõti¬
nentur sed quo quedã repͥhẽ¬
denda confiteor. ueruni qr
oꝑis mei est et scudii mul¬
tos lege̾ ut explurimis di
nersos flores carpain nõ
tam probaturus oĩa ꝙͣq
bona sunt electurus assu¬
mo m̃łtos in manu mea
ut amltis multa coguos¬
cam scd̾m illud ꝙ scriptũ
ẽ Omia legentes q̃ bona
sunt retinẽtes unde satis
miror te noluisse origenis¬
michi obic̾e̾ doginata ciꝰ
in plerisq errorem usque

Expanded text:
fuerat nequaquam tibi litteris satisfacere, qui tuis auribus non credidisti — neque enim scidulae potes adquiescere, qui uiuo sermoni non adcommodasti fidem —, sed quia Christus perfectae nobis humilitatis exemplar in se tribuit dans osculum proditori et latronis paenitentiam in patibulo suscipiens, eadem absenti significo, quae in praesenti quoque locutus sum, me ita Origenem legisse uel legere ut Apollinarem, ut ceteros tractatores, quorum in quibusdam libros ecclesia non recipit; non quo omnia dicam esse damnanda, quae in illorum uoluminibus continentur, sed quo quaedam reprehendenda confitear. ueruni quia operis mei est et studii multos legversos flores carpam, non tam probaturus omnia, quam quae bona sunt electurus, assumo multos in manus meas, ut a multis multa cognoscam, secundum illud quod scriptum est: Omnia legentes: 348 quae bona sunt retinentes . Unde satis miror te mihi obicere dogmata, cuius in plerisque errorem usque
Abbreviated transcription (Latin):
tes et frustra lacerandã¬
¶ Quisquã ne xp̃ianus
deñ pr̃em oñpotentem
nꝑꝑsona diaboli ĩ terp̾tat᷑
et tanto piaculo tocius or¬
bis anres maculat. fi int̾¬
p̾tatõnẽ tuã quisꝙͣ nõ dicã
catholicorũ s hẽticorum
sine gentiliũ nuĩꝙͣ rece¬
pit prm sit quod locutus
tuũ primũ os ip̃e semõtẽ
interp̾tatus est qui dixerat
Ero similis altissimo Age
peiitenciã et in ractoner¬
sare et cinere et tñ scelus
angibus absterge lacrunis
si tñ tibi dimictatur hec
Impietas et mxͣ errorem
origenis tunc ueĩam conse¬
quaris qñ consecuturus
est et diabolus qui nĩquã
blaphesmasse. mẽã iniurĩa
pacient̾ tuli. inpietatem
contra deũ ferre nõ potumn
unde et uisus simi ĩ extre
ame ueniã dep̾catus es.
Iterũ ꝯmisisse mrile agas
penitenciã stolidissimu¬
frai sit Tribuat tibi xp̃ns
ut audias et taceas ut
in telligas et sic loqͣris,¬

Expanded text:
tes et frusta lacerandamtes et frusta lacerandam. Quisquam ne Christianus Deum Patrem omnipotentem in persona diaboli interpretatur, et tanto piaculo totius orbis aures maculat? Si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus tuum primum os ipse se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus, qui numquam blasphemasse. meam iniuriam patienter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum mordacius a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas, ut intellegas et sic loquaris
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe tno nõ putani ercarte
eñ rusticitatem et smpłi¬
tatem magis messe arbi¬
trabat ꝙͣ uecordĩa. Nec te¬
p̾hendo sanctũ inrũ Mala¬
it enĩ apud me dissimu¬
lare ꝙ nouerat ꝙͣ portito¬
ren clientulũ suis brĩs
accusare sedaue ip̃m ar¬
gno qui alt̾ius pocius
et oculis aliud ceruẽtibus
librarios q̃ conducens ensdez
et scriptoribus uteris et.
fantoribus qui te ideo foi¬
excerc̾e Iemmũ trade te gra¬
maticis rethoricisq disc̃e
dyaleticã sectis instruere
ris saltim tñt tac̾e̾ incipi¬
as Qnãqͣm scultũ faciã
nere qui loqui nescit et
frasin positũ. nã tota mẽ¬
te dormitas et profundis¬
simo nõ tam sonpno scer¬
tis ꝙͣ lethargõ Inter cet̾as
quippe blaphemias quas
ore sacrilegio protulisti
ansus es dice̾ mõtẽ de quo
abissus est in damele la
diabolo añ ꝑnicia cohese¬
rat natũ ẽẽ denirgine
nt a monte hoc ẽ adiabo¬
lo hoĩem separaret Eipre¬
cidẽdam lingnã ac ꝑpar¬

Expanded text:
mine tuo non putavi errare mine tuo non putavi errare  tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius et oculis aliud cernentibus,librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forexercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere ris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, nere , qui loqui nescit, etσιν impositum. Nam tota mente dormitas, et profundissimo non tam somno stertis, quam lethargo. Inter caeteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere, Montem de quo abscissus est in Daniele lapdiabolo ante per vitia cohaeserat, natum esse de Virgine: ut a monte, hoc est, a diabolo hominem separaret. O praecidendam linguam, ac per par
Abbreviated transcription (Latin):
parimlorũ quoq uoce can¬
tatũ sed hec alus et loquẽ¬
daz ant ridenda dimicto et
plus uelis saꝑe ꝙͣ sapis ne
uel innocenciã uł smplici¬
taten. tuã uel certe eaq
taceo et ꝯiõ intellicente
ceteri intelligũt sciloprofe¬
ras et meptiarũ tuarũ cũc¬
tis cachimumi prebeas aliud
aparna etate didiciste aluis
assuetus es discipłis. nõ ẽ
emsdem homĩs et anreos
nĩmos et scripturas proba¬
re degustare uinia et ꝓpħas
nel appłos intellig̾e mela¬
ceras et scñ fr̃em oceanũ
in culpã hereseos uocas p̾s¬
biterorũ tibi uincencii et
paulm̾am et frĩs ensebii.
Iudiciũ difplicet solus es ca¬
to romani generis disertis¬
simus qui tuotestĩonio et
prudencie nelis credis Recoi¬
dare queso illius diei qñ
me de resurrectione et neu¬
tate corporis p̾dicante ex
bas pedem et orto doxui cõ¬
clamabas poscꝙͣ namga¬
re cepisti et adiutimũ ce¬
rebrimi sentine putredro
ꝑueĩt tñc nos hẽticos re¬
cordatus es quid tibi faciã

Expanded text:
paruulorum quoque uoce cantatum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto: egplus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stilo proferas et ineptiarum tuarum cunctis cachinnum praebeas. aliud a parua aetate didicisti, aliis adsuetus es disciplinis. non est eiusdem hominis et aureos nummos et scripturas probare, degustare uina et prophetas uel apostolos intellegere. me laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium dito Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae velis credi. Recordare, quaeso, illius diei quando me de Resurrectione, et veritate corporis praedicante, exbas pedem, et orthodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
pax in celo et gła. ĩ excel¬
sio igitur ut dixĩa ip̃a
hebrea nerba ponẽda st̃
et oñu interp̾tũ opimo
dirigenda quo faalius
quid suꝑ hoc senciendũ
sit ex retractionecũctorũ
ip̃e sibi lector ĩ ueĩat in
centesimio decio pralino ubi
prosꝑare hũdictus qͥ uenit
ii noĩe dñ in hebreble¬
gitur Anna adopai osan¬
na anna adonai affiena
baruc abbabasen adonan
quo, aquila simachus the¬
odocion. et qmĩta edicio
ꝙ in latino mutare uide¬
amur ita expͥmũt Ocu¬

Expanded text:
excelsis. igitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat. In centesimo septimo decimo psalmo, ubi prospera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare uideamur, ita exprimunt
Abbreviated transcription (Latin):
tudo tua ĩ istins modi dis¬
putatiombus molestiã ĩ
legendo nõ debere supriꝑe.
quia et facile et nos potnn¬
mus aliquid ementiri ꝙ
ex una roce solu̾et questio¬
nẽ ficuti et cet̾os fecisse
mõstraĩmꝰ s magis cõcedet
ob u̾itatẽ laborare paulisꝑ
et ꝑegrĩõ aurẽ accomodare,
sermoni ꝙͣ de aliena lin¬
gna fictam alibi ferre
Ad damasuin

Expanded text:
tudo tua in istiusmodi disputationibus molestiam in legendo non debere subrepere, quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod exuna uoce solueret quaestionem, sicuti et ceteros fecisse monstrauimus. sed magis condecet ob ueritatem laborare paulisper et peregrino aurem adcommodare sermoni, quam de aliena lingua fictam ferre AD DAMASUM.
Abbreviated transcription (Latin):
cie et istius modi p̃nputa¬
tionis archanũ ꝓpt̾ bar¬
bariem lig̃ne parit̾ ac lic¬
t̾arũ legenti molestiam
tribuũt᷑ explanãdi conpẽ¬
dnĩ uemo. ut dicã decẽte¬
simo decĩo septĩo psalmo
creberrime legebat᷑ unde
et populis nocior erat hos
nersus ẽẽ assũptos quod
ille qui reprouuctebatur
degn̾e daid. ueu̾it salna¬
turus isal dicẽte daid la¬
pidẽ ꝙ̃ reprobanerũt edi¬
ficantes hic factus est in

Expanded text:
e et istiusmodi disputationis arcanum, propter barbariem linguae pariter ac litterarum, legenti molestiam tribuunt, ad explanandi compendium venio, ut dicam de centesimo decimo septimo Psalmo, Judaeorum creberrime legebatur, unde et populis notior erat, hos versus esse assumptos: quod ille, qui repromittebatur de genere David, venerit salvaturus Israel, dicente David, « Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus es
Abbreviated transcription (Latin):
enuãgeliũ hebreo ẜmone
conscripsit ita pofunit. osã¬
na bartama id ẽ osanna
in excelsis ꝙ salnatore nas¬
cente salus in celũ usque
eciã ad excelsa ꝑuenerit
pace facta nõ solũ in celo¬
cessaret mebriatus ẽ gla¬
dius mens inceloihec ĩ¬

Expanded text:
euangelium Hebraeo sermone conscripsit, ita posuit: \'osianna barrama\', id est \'osanna in excelsis\', quod saluatore nascente salus in caelum usque, id est etiam ad excelsa, peruenerit pace facta non solum in terrcessaret: inebriatus est gladius meus in caelo
Abbreviated transcription (Latin):
rando pape et ĩ dolendo
imꝑare scrictis deutib
sp̃m coartamus et comi¬
mus in sonãdũ su ita
et hebrei int̾ reliquas
ꝓprietates ligne sue hñt
int̾iectionẽ. ut qñ uolũt
dñm dep̾cari ponãt u̾bũ
petentis affectu et dicãt
interp̾tatut anna int̾¬
iectio dep̾cãtis est Si ex
duobus uelis conpositũ
u̾bũ fac̾e̾ dices ofianna
sine ut nos loquimiur.
osianna media tocabu¬
li lict̾a elisci sicuti fac̾e
solemus in uersibus qñ
me ne incepto. desistere
uitamy scãdimus men
incepto aleph quippe lic¬
terã primã u̾bi seq̃ntis
extrema prioris uerbi. arei.¬
ueniens exclusit Qua ꝓpt̾
ut ad questioiis ongniẽ
reu̾tamur ubi nos legĩꝰ
place bñdictus qui uenit
in noĩe dñ iuxta hebreũ
sensũ lege̾ possũꝰ obrecro
dñe salnũ fac. obsecro dñe

Expanded text:
rando \'papae\' et in dolendo rando \'papae\' et in dolendo imperare, strictis dentibus spiritum coartamus et cogimus in sonandum \'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petentis affectu et dicant interpretatur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerbum facere, dices \'osianna\' siue, ut nos loquimur, \'osanna\' media uocali littera elisa, sicuti facere solemus in uersibus, quando meneincepto desistere uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus place; benedictus, qui uenit in nomine domini, iuxta Hebraeum sensum legere possumus: obsecro, domine, saluum fac, obsec
Abbreviated transcription (Latin):
deus dñs et illuxit nob̾
unde et enuãgelistarũ
scriptũ ꝯmemorat pha¬
riseos et scribas hac indig¬
uid̾e̾nt ppłm psalim pro¬
pheciam suꝑ xp̃o intel¬
ligere, cõpletam et cla¬
mantes ꝑmilos osanna
filio daid et dixisse ei
audis quid isti loquũtur
et ĩħm respondisse eib
Nnꝙͣ legistis qr ex oreĩ¬
fanciũ et lactenciũ ꝑfe¬
cisti laudẽ. Eẽtesimũ sep¬
timũ decimũ psalmũ
octam spsalim assercio¬
ne firmantẽ Et deeo qͥdẽ
quod facile exprimi po¬
terat. Sñdictus qͥ uenit
liscarũ script̾a cõsentit
ip̃m hebreũ posuerunt
dicentes osianna lucas
igitut qui inter om̃is
ennãgelistas greci ẜmo¬
ius eruditissimus fuit
quippe ut medicus et qͥ
in grecis enuãgeliũ scrip¬
serit quia se uidit ꝓprie¬
tatẽ ẜmoĩs trãfferre nõ
posse melius arbitratus
t faceret questionẽ. As
sumã ficuti nos ĩ lĩgnã
latinã hẽmus int̾iectõ¬
nes quasdẽ ut ĩ sulcãdo
dicamus. ua. et ĩ admi¬

Expanded text:
inluxit nobis. unde et euangelistarum scriptura commemorat pharisaeos et scribas haec indiguiderunt populum psalmi prophetiam super Christo intellegere conpletam et clamantes paruulos: osianna filio Dauid, di- I xisse ei: audis, quid isti loquuntur? et Iesum respondisse:  numquam legistis, quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesimum septimum decimum psalmum octaui psalmi adsertione firmantem. et de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit listarum scriptura consentit;ipsum Hebraeum posuerunt dicentes \'osianna\'. Lucas igitur, qui inter omnes euangelistas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus aceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admi
Abbreviated transcription (Latin):
tibus in hebreo scribr anna
uerum ita ut ĩ pͥncipio
a leph hẽat ulon het ex
quo adimantĩꝯ si ex a¬
leph scribat᷑ amia signi¬
ficat obsecro D ant ex beth
osse ꝯm̃ctionẽ sine ĩt̾iecto¬
nẽ q̃ apud grecos ponit᷑¬

Expanded text:
tibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos ponit
Abbreviated transcription (Latin):
Slti suꝑ hoc ser¬
mone diuersa fin¬
xerũt equib nr̃ hilatiq
in cõmentariis mathei
ita posint Osannia he¬
braico ẜmone suynificat᷑¬
redẽptio donns daid.
primũ redepto lĩgna he¬
brea ephot interp̾tatur
nomẽ ĩ certũ oĩb pate
Aln opmnati sunt Osan¬
opmonũ rmulis ad ip̃
fontẽ unde ab enuãgelis¬
tis sũptũ ẽ recurramꝰ
uã quomodo illd neq
in grecis neq ĩ latinis
codicibus possũꝰ inuẽire
ut impleretur id ꝙ dictũ¬
ẽ qũi nazarenuis noca¬
bitur et illud ex egipto uo¬
camfiliũ meũ Ita et nũt
exhebreis codicibus n̾itas
exprimẽda est. undo et ĩ
hanc uocẽ uulgus et ma¬
xume consona in terse ꝑ¬
nulorũ turba ꝓrupit di¬
cente matheo Turbe añt
q̃ p̾cedebãt et q̃ seq̃bant᷑
clamabant dicentes. o¬
sanna filio damd bñdictꝰ
qui ueuit in noĩe dñ o

Expanded text:
lti super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebraea \'pheduth> interpretatur,nomen insertum omnibus patet. alii opinati sunt \'osanopinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud neque in Graecis neque in Latinis codicibus possumus inuenire: ut conpleretur id, quod dictuquoniam Nazaraeus uocabitur, et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, qui uenit in n
Abbreviated transcription (Latin):
Dola sexta odicio cũ inter¬
pretibus lxx. ita cõgruit
ut ubi ceteri posuerunt
ignorãciã dicĩq osanna
salmfica sine salnũ fac
expͥmatur om̃m int̾p̾tatõ¬
ne fignatũ est. rm̃t illud¬
ĩ cura est ꝙ sine adiectio¬
ne saluãdi salus ãna simo
significet scieudũ q quia
in hoc loco terdicatur an¬
na Et pͥmũ quidẽ ac se¬
cũdũ eisdem lict̾is scribit᷑
aleph minhe. Cerciem
chus igitur qui ĩcẽtefĩo
decĩõseptĩo psalmo. ꝙ. om̃i
inter p̾tatõne cõsenferat
ut nobis maiifestiorẽ tri¬
bueret incellectũ in cẽtesio
d dñe libera aĩam meã

Expanded text:
ola sexta editio cum interpretibus septuaginta ita congruit, ut, ubi ceteri posuerant ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; in cura est, quid sine adjectione salvandi, solus ANNA sermo significet. Sciendumque quod in hoc loco ter dicatur ANNA; et primum quidem ac secundum iisdem litteris scribitur, ALEPH, NUN, HE, tertium chus igitur, qui in centesimo decimo septimo Psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo O Domine, libera animam
Abbreviated transcription (Latin):
licet iuinte cõpulse
suit sebici uaĩtati
ob p̾mia futurorum
nõ sucõ fat̾e red crea¬
toris sbolũtatẽ aquo
ni hec officia distri¬
bute saĩt Ignẽ quoq
gehẽne et tormẽta
que scriptura saucta
pct̃oribus cõminatur
non pminũt ĩ suppli¬
cus s in conscĩa pccorũ
tencia om̃is memori¬
a delictorũ añ oculos¬

Expanded text:
onpulsae sint subici uanitati, ob praemia futurorum non suam facere, sed creatoris uoluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. Ignem quoque gehennae et tormenta, quae scriptura sancta peccatoribus comminatur, non ponit in suppliciis, sed in conscientia peccatorum, tentia omnis memoria delictoru
Abbreviated transcription (Latin):
dei conditus ẽ Exquo
concludit᷑ deũ et hec
quodã modo uniꝯ esse
substãcie unũ addidit
uerbũ quodã modo ut
tanti sacrilegn crimen
effugeret Et qui ĩ alio
loco filiũ et spm̃ sctm
nõ nult deprĩs ẽẽ sub¬
stancia ne dimnitatẽ
in partes secare indeat᷑
naturã om̃ipotentis
dei angłis hoĩb q lar¬
gitier Oũ hecise ita ha¬
beant que insaina ẽ
pancis defilio et spũ
blaphenã p̃ferebant
cet᷑a. ita ut scripta sũt
ꝓtuliise in mediũ et
impia roce landasse
cũ utiq et illa et ista
de impietatis fonte
processerũt Aduersũ
omĩa scritere uͨ hmiis
est tp̃is et oñis qui ad¬
u̾sus arrcum et enno
miũ mainicheũq et
diu̾sas scripserĩt here
legere libros et calcia¬
tis pedibus ad terrã
reprouussioins ꝑgere
nec ubi aserpentibus
mordeatur et arma¬
to nuln̾e scorpii uer
beretut legat prius
hũc librũ et añꝙͣ In¬
grediat᷑ mam q̃ sibi
cauenda fint nouerit

Expanded text:
onditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam modo unius esse substantiae. unum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugeret, et, qui in alio loco filium et spiritum sanctum non uult de patris esse substantia, ne diuinitatem in partes secare uideatur, naturam omnipotentis dei angelis hominibusque largitur. Cum haec se ita habeant, quae insania est paucis de filio et spiritu blasphemiam praeferebant, cetera ita, ut scripta sunt, protulisse in medium et inpia uoce laudasse, cum utique et illa et ista de uno inpietatis fonte processerint? aduersum omnia scribere nec huius est temporis et omnes, qui aduersus Amium, 932 Manichaeumque, et diversas scripserunt haereslegere libros, et calciatis pedibus ad terram repromissionis pergere; ne alicubi a serpentibus mordeatur, et arcuato Scorpii vulnere verberetur, legat prius hunc librum, et antequam ingrediatur viam, quae sibi cavenda sint, noverit
Abbreviated transcription (Latin):
possit equari aut si
hoc indocens ẽ. ma¬
xue apud eos qui
saltẽ ex mĩma parte
dei sentire cupm̃t ma¬
gestatẽ et ingenite
atq omia excedẽtis
nature głam suspica
ri eduob altum susci¬
pere cogunz ut ant
despenius sillitudinẽ
dei si eadem sumꝰ cor¬
pora semꝑ hĩtiri aut
si br̃itudo nõb enisdem
cũ deo uite ꝓmctitur
cadẽ qua unut dons
nõb cõdicione uiẽdũ¬
est Ex quibus omibus
approbatur quid de re¬
surrectione senciat et
ꝙ oĩa corpora int̾itura
ꝯfirmet ut simus absq
corporibus quõdo prins

Expanded text:
possit aequari, aut, si possit aequari, aut, si hoc indecens est — maxime apud eos, qui saltim ex minima parte dei sentire cupiunt maiestatem et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari -, e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem dei, si eadem sumus corpora semper habituri, aut, si beatitudo nobis eiusdem cum deo uitae promittitur, eadem, qua uiuit deus, nobis condicione uiuenduest. Ex quibus omnibus adprobatur, quid de resurrectione sentiat et quod omnia corpora interitura confirmet, ut simus absque corporibus, quomodo et prius
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ad nocẽ saluta¬
cionuis marie . ĩ dig¬
nã se cõfabulatione
enis helizabech cõfi¬
tetur statum q sunb¬
m̃git et ecõtrario
pariu li cet et pena
lactentes malis re¬
plentur spiritibus
et in diumos atq
ariolos ĩ spirantur
intãtũ .ut. eciã demõ
phitonicus quosdã
ateuera etate posside¬
at quos delictos esse
apud ꝓuidẽciã dei cũ
nichil tale fecerint
ut astius modii¬
sa man sustinerẽt
chil. uuolt absq deo
fieri et omia illius
iusticia gubernari
Rursũ q demũdo.
Nobis ant inquit
placet et ante hunc
mũdũ aliũ fuisse mũ¬
dũ et post istũ almũ
post corruptionẽ hmꝰ
mũdi alius sit fnt̾us
Audi ysaiã loquẽtẽ
Erit᷑ celũ nonũ et t̾ra
noua que ego facio
ꝑman̾e in cõspectu
meo uis nosse ꝙ añ¬

Expanded text:
quando ad uocem salutaquando ad uocem salutationis Mariae indignam se confabulatione eius Elisabeth confitetur. statimque subiungit: et e contrario paruuli, licet paene lactantes, malis replentur spiritibus et in diuinos atque ariolos inspirantur in tantum, ut etiam daemon Pythonicus quosdam a tenera aetate possideat; quos derelictos esse apud prouidentiam dei, cum nihil tale fecerint, ut istius modi insaniam sustinerent, ihil uult absque deo fieri et omnia illius iustitia gubernari. Rursumque de mundo: nobis autem, inquit, placet et ante hunc mundum alium fuisse mundum et post istum alium post corruptionem huius mundi alius sit futurus? audi Esaiam loquentem: \'erit caelum nouum et terra noua, quae ego facio permanere in conspectu meo
Abbreviated transcription (Latin):
subĩgit Ogo arbi¬
tror posse quosdam
hoĩes aparius uicus
incipientes ad tãtã
nequiciã ꝑuenire
si tñ uoluerĩt ad me¬
liora cõuerti et peni¬
tencia emendare pec¬
cata ut et cõtrarie
fortitudines fiãt et
cursui ex imiicis
contraris q oirtuti¬
bus intantũ quoidã
ꝑ mlta tp̃ra uulue¬
ribus fuis adhitere
medicinã et fluẽcia
prius delicta cõstrin¬
gere at ad locũ trã¬
seant optimorũ depiꝰ
diximus in infruitis
perpetius q seculis
inquibus aĩa subsis¬
tit et uunt sic non¬
adpeiora corrnere
ut uiltuũ malicie
locũ teneãt et sic
quoidã profic̾e ut
deultĩo malicie gra¬
du ad perfectã uem¬
uirtutẽ Cenib dictis
conatur ostendere
et hoĩes idest aĩas
et rursũ demones
in angłicã redigi
dagnitatẽ atq in
eodã uolminẽ sed et
hoc. requirendũ qͣre
ab hus mĩc ab alus
uirtutibus ad diu̾sa
moneat᷑ Et putat
gent qn corpore m̾uita
precessice ut ẽ illud
ioħis exulgãtis in¬

Expanded text:
subiungit: ego a rbisubiungit: ego a rbitror posse quosdam homines a paruis uitiis incipientes ad tantam nequitiam peruenire, si tamen noluerint ad meliora conuerti et per paenitentiam emendare peccata, ut et contrariae fortitudines fiant, et rursum ex inimicis contrariisque uirtutibus in tantum quosdam per multa tempora uulneribus suis adhibere medicinam et fluentia prius delicta constringere, ut ad locum transeant optimorum. saepius diximus in infinitis perpetuisque saeculis, in quibus anima subsistit et uiuit, sic nonad peiora corruere, ut ultimum malitiae locum teneant, et sic quasdam proficere, ut de ultimo malitiae gradu ad perfectam uenuirtutem. quibus dictis conatur ostendere et homines, id est animas, et rursum daemones in angelicam redigi dignitatem. atque in eodem uolumine: sed et hoc requirendum, quare ab his, nunc ab aliis uirtutibus ad diuersa moueatur. et putat rent in corpora, merita praecessisse, ut est illud Iohannis exul
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ fuerĩꝰ s mens
et sẽsus adꝑfectũ ue¬
mens nullo q ꝑturba¬
tionũ nubilo galigatꝰ
intuebitur rõnabiles
intelligibiles q sbas
facie ad faciẽ Inlibro
quoq tercio hec incia
seniel recipunꝰ ꝙ ex
p̾cedentib cansis aliud
uas in honore aliud ĩ
contñelia fit creatũ
cur nõ recurramus.
celligamius eã egisse
i altero dilecta in al¬
tero odio habita sit
añ ꝙͣ in a iacob corpo¬
re supplãtaret et in
esan planta teneret᷑
afratre et it̾in cut ãt
alie aĩe fierent ĩ ho¬
norẽ alie in cõtũelia
merita p̾cesserũt. et
in eodem loco muxta
rios aũt exp̾cedentib
iueritis uas quod in
honore fi̾nit fabricatũ
si aiõ dignũ. uocabulo
suo fecerit opus ĩ alio
seculo fiet uns ꝯtinne¬
lie et rirsumi nas a¬
liud quod ex anteriori
culpa cõtinuelie nom̃
acceꝑat si an pñti ui¬
ta cõrrigi. nolu̾it ñ
nona creatione fiet
uas sctificatũ et ntile
dño in om̃e opus bo¬
nũ paratũ statim q

Expanded text:
uidem fuerimus, sed mens et sensus ad perfectum ueniens nulloque perturbationum nubilo caligatus, intuebitur rationabiles intellegibilesque substantias facie ad faciem. In libro quoque tertio haec uitia semel recipimus, quod ex praecedentibus causis aliud uas in honorem, aliud in contumeliam sit creatum, cur non recurramus tellegamus eam egisse in altero dilecta, in altero odio habita sit, antequam in Iacob corpore subplantaret et in Esau planta teneretur a fratre? et iterum: ut autem aliae animae fierent in honorem, aliae in contumeliam, merita praecesserunt. et in eodem loco: iuxta nos autem ex praecedentibus meritis uas, quod in honorem fuerit fabricatum, si non dignum uocabulo suo opus fecerit, in alio saeculo fiet uas contumeliae et rursum uas aliud, quod ex anteriori culpa contumeliae nomen acceperat, si in praesenti uita corrigi uoluerit in noua creatione fiet uas sanctificatum et utile domino, in omne opus bonum paratum. statimque
Abbreviated transcription (Latin):
lestiũ diligentiꝰ requi¬
reudũ utrũ recte ĩ¬
celligamus. legẽ qͦq
celestẽ et ceriõmas
suꝑ incultus plenitu¬
dinẽ nõ hẽres Indig̾e
enuangeliũ ueritate
quod in ioħis appoca¬
lipsi enuãgeliũ legĩa
sempit̾iũ ad cõpatio¬
enuãgelii quod tẽpo¬
⁊ale est et nytransi¬
curo mũdo ac scło pre¬
dicatũ Quod quidẽ
eciã sius q ad passio¬
nẽ dñ saluatoris in¬

Expanded text:
lestium, diligentius requirendum, utrum recte intellegamus legem quoque caelestem et cerimonias superni cultus plenitudinem non habere sed indigere euangelii ueritate, quod in Iohannis Apocalypsi euangelium legimus sempiternum, ad conparatioeuangelii, quod temporale est et in transituro mundo ac saeculo praedicatum. quod quidem etiam si usque ad passionem d
Abbreviated transcription (Latin):
rat utrũ ita a semet
ip̃o cognostat᷑ pater
quõdo cognoscit᷑ a filio
dciensq illud ꝙ scrip¬
tum ẽ Pat̾ qui me
ut dicat et in cogni¬
cione filio pr̃em ẽẽ
marorẽ dũ ꝓfectius
et purius afemet ip̃o
abolicionẽ corporũ per¬
hec rursũ cõsentire cõ¬
tuerit ostend̾e in corpo¬
cũ expoliauit se corpo¬
re uiuere ꝑ semetipm
et in perori conditicẽ
esse qñ corporib uestie¬
batur Inmeliori añt¬
qñ illa deponit nulli
dubiũ est corpora nõ
qͥncipalit̾ subsistere
s ꝑ interualla et ob
uarios motus rõnabi¬
lñ creaturarũ qis
fieri. ut qui hĩs audi¬
gent uestiãt᷑ et rarsũ
cũ illa dep̾ranatione
lapsiĩ seud meliora
correxerint disolm in
nichilu et hai sẽꝑ suc¬
cessione uariari Et
ne paruã putaremꝰ
impietatẽ ẽẽ eorũ q
premiserat nyemsdẽ

Expanded text:
um ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, sciensque illud, quod scriptum est: \'pater, qui me ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso abolitionem corporum hic rursum tuerit ostendere incorpocum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
dicatõ legis neteris
sacramenta ad extre¬
mũ intulit ꝙ et cogi¬
tasse sacrilegiũ est ꝓ
salute demonũ xp̃m
eciã nyaere et in su¬
perius locis ẽẽ passu¬
rũ Et licet ille non
dixerit cñ ꝙ cõseques
sit antelligit᷑ sicut pro
homib homo fctũs ẽ
ut hoĩes liberaret sic
et ꝓsalute demonnin
deum futurũ ꝙ sunt
hni ad quos uenturus
ẽ liberandos. Ouod ne
forsitan deuro sensu
putenur asserẽ ip̃ms
nerba ponenda sunt
dicut enĩ ꝑ aombram
enuãgeli umbrã le¬
gis implent sic qr¬

Expanded text:
dicatio legis ueteris sacramenta, ad extremum intulit — quod et cogitasse sacrilegium est — pro salute daemonum Christum etiam in aere et in supernis locis esse passurum. et, licet ille non dixerit, tamen, quod consequens sit, intellegitur: sicut pro hominibus homo factus est, ut homines liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, q
Abbreviated transcription (Latin):
subiole quod loquat᷑
et dicat ẽẽ hoc nonũ
est Iain eñi fuit in
seculis pristuns que
fueruit ante nos ꝙ
cestĩomũ nõ solum
fuisse sed et futuros
mũdos ẽẽ testat᷑ nõ
fiãt red alius post a¬
liũ statim q subiũgit
dimintus hĩtaculũ
et nerã requiẽ apd̾
suꝑos estimo intelli¬
gi in qua creature
rõnabiles ꝯmorãtes
aũꝙͣ ad anferiora des¬
cend̾ent et de iminsi¬
ibilib ad uisibilia cõ¬
t̾ram crassisq corpo¬
tibus iudigẽnt anti¬
qua bt̃ĩtudine fruebãt᷑
unde conditor dens fecit
eis congrua hm̃ilibus
locis corpora et mũdũ
istũ unsibilẽ fabricatꝰ
ẽ m̃stros q ob salutẽ
et corruptõnẽ eorũ qui
ceciderũt nusit ĩ mũ¬
dũ equib alii certa
obtin̾ent loca et mũdi
neccessitatibus obedirẽt
alii in mucta fibi offi
et ex his sublimora
mũdi loco sol et luna
et stelle que ab appło
creatura dicũtur acce¬
nitati subiecta est eo
ꝙ crassos circũdata cor¬
poribus et aspectin pla¬

Expanded text:
 sole, quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est; iam enim fuit in saeculis pristinis, quae fuerunt ante nos\'. quod testimonium non solum fuisse, sed futuros mundos esse testatur, non fiant, sed alius post alium: statimque subjungit: Divinitatis habitaculum et veram requiem apud superos existimo intelligi, in qua creaturae rationabiles commorantes antequam ad inferiora descenderent, et de invisibilibus ad visibilia comrram, crassis corporibus indigerent, antiqua beatitudine fruebantur. Unde conditor Deus fecit eis congrua humilibus locis corpora, et mundum istum visibilem fabricatus est: ministrosque ob salutem et correptionem eorum, qui ceciderunt, misit in mundum: ex quibus alii certa obtinerent loca, et mundi necessitatibus obedirent: alii injuncta sibi officEt ex his sublimiora mundi loca, sol, et luna, et stellae, quae ab Apostolo creatura dicuntur, acceitati subiecta est, eo quod crassis circumdata corporibus et aspectui pa
Abbreviated transcription (Latin):
risq et sensu careant
Quã obrem petis ainte
carissime ut ip̃m ad
te exẽplar dirigã quod
ame olnui trãslatum
et nulli ali traditũ
a supͣducto fr̃e pernerse
editum ẽ. Accipe igit᷑
quod petisti s ita nt
scias detestãda tibi nn
eis esse ꝙͣ pluriã et
uit̾ scorpiones et colu¬
bros incedendñ ut est
allud statun in primo
deũ pr̃em ꝑ naturam.
Imusibilẽ eciã a filio
nõ iuderi. filiũ qui sit
ꝯmago imiusibil prĩs

Expanded text:
risque et sensu careant. risque et sensu careant. quam ob rem petis, Auite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum et nulli alii traditum a supra dicto fratre peruerse editum est. Accipe igitur, quod petisti, sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima et inter scorpiones et colubros incedendum, ut est illud — et statim in primo deum patrem per naturam inuisibilem etiam a filio non uideri; filium, qui sit imago inuisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
Nte ãnos circitet
chius admo curusdã
cedulas misit q̃ ori¬
terp̾tata uolĩna cõ¬
tinerẽt gno inciata
hoc magnope postu¬
llans sut grecã nera¬
tatẽ smaret latina
trãssacio et in utrãc
partẽ seu bene seu
male dixisset Ille qui
scripsit absq interp̾tis
patrocino romana
lingna cognosceret
feci ut uoluit misi q
ei libros quos cũ legiss
exhorrint et recludẽs
scrimo aie prolati in
nulgus mltorũ aĩos
nulu̾arẽti aquodam
dei sed nõ scd̾m scĩam
ad legendũ rogatus
ut trade̾t quasi statĩ
reddituro ꝓpt̾ angus¬
tiã tp̃is frandem. nõ
potuit suspicari. qui
accepat lecrẽdos ad hi¬
bitis notarus opus õe
descripsit et młto cele¬
rius quã ꝓmiẜat co¬
diceni reddidit Cadem¬
q̃ temeritate et ut le¬
mus dicam mepcia
ꝙ male supripuerat
penis alus credidit Et
qui a difficiles grãdes
libros et de reb musti
cis disputãtes notarũ
possũt seruare cõpẽdia
ita in illis õfusa sũt
oĩa ut et ordine ĩ ple¬

Expanded text:
nte annos circiter chius ad me cuiusdam scidulas misit, quae Oriterpretata uolumina continerent, immo uitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in uulgus multorum animos uulnerarent, a quodam dei sed non secundum scientiam, ad legendum rogatus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit et multo celerius, quam promiserat, codicem reddidit. eademque temeritate et—ut leuius dicam — ineptia, quod male subripuerat, peius aliis credidit. et quia difficile grandes libros et de rebus mysticis disputantes notarum possunt seruare conpendia,ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in ple
Abbreviated transcription (Latin):
di finẽ alt̾nis esse
pͥncipiũ et añ hunc
nr̃m mũdñ alium
fuisse mũdũ et post
hunc aliũ rursum
futurũ et post illũ
aliũ rursũ q̃ ceteros
post cet̾os et addubi¬
teri nũdo ita exomĩ
parte consmullis nt
nullo niterse distare
bideãt᷑ an certe nuĩꝙ
mũdus alt̾i mũdo
ex toto in discretus
et similis sit futmꝰ
Rursũ q̃. post modicũ
di oĩa inquit ut
ip̃e disputationis
ordo cõpellit sine cor¬
pore iuxerĩt cõsu¬
metur corporãł uni¬
nersa natitra et re¬
diget᷑ in nichilu
q̃ aliqñ ẽ facta de
nichilo. erit q tpns
quo aisus eius iterũ¬
sit neccessarius et
inconsequẽtibus Sini
aũt at rõne et scrip¬
turarũ anctoritate
mõstratũ est hoc cor¬
corruptionẽ et mor¬
tale hoc iuduere an

Expanded text:
di finem alterius esse di finem alterius esse principium et ante hunc nostrum mundum alium fuisse mundum et post hunc alium rursum futurum et post illum alium rursumque ceteros post ceteros. et addubiteri mundo ita ex omni parte consimilis, ut nullo inter se distare uideantur, an certe numquam mundus alteri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. rursumque post modicum: si omnia, inquit, ut ipse disputationis ordo conpellit, sine corpore uixerint, consumetur corporalis uniuersa natura et redigetur in nihilum, quae aliquando est facta de nihilo, eritque tempus, quo usus eius iterum necessarius sit. etm consequentibus: sin autem, ut ratione et scripturarum auctoritate monstrat um est, corincorruptionem et mortale hoc induer
Abbreviated transcription (Latin):
mines nł angłi frãt
ne tractasset asserẽs
diabolũ nõ ẽẽ incapacẽ
uirtutis et tñ necdñ
uelle caꝑe uirtutez
ad ex tremũ ẜmone
latissĩo dispntaĩt an¬
gelũ siue aĩam aut
certe demonẽ quos
unuus asserit ẽẽ na¬
ture s diuersarũ uo¬
lũtatũ pro magintu¬
dine negligẽcie et
stulticie Inmẽtũ posse
fieri et prodolore pe¬
narũ et iguis ardo¬
re onagis elig̾e ut
brutũ aĩal sit et in
aquis hĩtet ac fluc¬
tibus et corpus assu¬
mete huiis ñł illiꝯ
pecoris ait nb nõ solũ
quadrupedũ sed et
pisciũ corpora sunt
tĩenda Et ad extre¬
mũ ne ten̾et᷑ pita¬
tis rens qui asserit
tam nefandã dispu¬
cationẽ qua lectoris
inquit iuxͣ nram
sentẽciã nõ funit dog¬
mata sed quesita tñ
atq proiecta ne peni¬
tus intractata inderẽ¬
tur Insecũdo añt li¬
bros mũdos asserit
iumu̾abiles nõ mxta
epicurim uno tpre
pluriõs et sui similles
sed post alcerius mũ¬

Expanded text:
mines, vel Angeli fiant. mines, vel Angeli fiant. ne tractasset, asserens diabolum non incapacem esse virtutis, et tamen necdum velle capere virtutem, ad extremum sermone latissimo disputavit, Angelum, sive animam, aut certe daemonem, quos unius adserit esse naturae sed diuersarum uoluntatum, pro magnitudine neglegentiae et stultitiae iumentum posse fieri et pro dolore poenarum et ignis ardore magis eligere, ut brutum animal sit et in aquis habitet ac fluctibus, et corpus adsumere huius uel illius pecoris, ut nobis non solum quadrupedum sed et piscium corpora sint timenda. et ad extremum, ne teneretur Pythatis reus, qui adserit tam nefandam disputationem, qua lectoris inquit, iuxta nostram sententiam non sint dogmata sed quaesita tantum atque proiecta, ne penitus intractata uiderentur. In secundo autem libro mundos adserit innumerabiles, non iuxta Epicurum uno tempore plurimos et sui similes, sed post alterius mun
Abbreviated transcription (Latin):
fine oim hoc ẽẽ fut̾a
corpora quod mĩc ẽ
aer et celũ et si quod
aliud corpus sinceriꝰ
et puris intelligi
potest ꝙ cũ ita sit quid
deresurrectõne sẽciat
ꝑ spicuũ est rolẽ quoq
et linã et astra cet̾a¬
esse aĩancia xmo quo¬
modo nos hoĩes obq̃dã
pct̃a hus sumus circũ¬
dati corporibus q̃ crassa
sũt et puigiia sit et
celi lm̃aria talia nel
calia accepisse corpora
ut uel plus nł minus
luceant et demones ob
maiora delicta aerio
tos. Omem creaturã
esse subiectã et liberali
in reuelationẽ filiorũ
dei Ic nequis putet
Ip̃ius u̾ba ponamius
cione mũdi qñ uelut
dequibusdã crepagulis
tardins incedere ob se¬
niciem alias pnici e¬
nolare cursu ꝓpt̾ in¬
dustriã ¶ũ q onis
liberũ hẽant arbitrmũ
et spõte sua uel uirtu¬
tes possint cape nel
ncia. Ille młto ĩ peiori
couditione erũt quã
mĩc sũt hee admeliorẽ
nersi auotus et uarie
uolũtates in utramq
et rursum ex his ho¬

Expanded text:
fine omnium hoc esse futura fine omnium hoc esse futura corpora, quod nunc est aether et caelum et si quod aliud corpus sincerius et purius intellegi potest. quod cum ita sit, quid de resurrectione sentiat, perspicuum est. solem quoque et lunam et astra cetesse animantia, immo, quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia. sic et caeli luminaria talia uel talia accepisse corpora, ut uel plus uel minus luceant, et daemones ob maiora delicta aerio tos. omnem creaturam esse subiectam et liberari in reuelDei . Ac ne quis putet ipsius verba ponamus: tione mundi, quando velut de quibusdam repagulis tardius incedere ob segnitiem, alias pernici volare cursu propter industriam. Cumque omnes liberum habeant arbitrium, et sponte sua vel virtutes possint capere vel vitia; illae multo in pejori conditione erunt, quam nunc sunt. Hae ad meliorem versi motus, et variae voluntates in utramqueaemones, et rursum ex his, ho
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩm cõstabit gemuis
iii uno aliquo ex
mundas quãdo inxͣ¬
Y saiã scłm et terra
noua fiãt qui nero
nõ fueruit meriti
ut ꝑgenus hõm
reuertãt᷑ ad pristinũ
statun fiẽt diabolꝯ
et angłi eiꝯ et pes¬
suui demones ac ꝓ
uarietate m̾toruz
in singłis mũdis di¬
nersa officia sorcient᷑
Ipõs q demones ac rec¬
tores tenebrarũ ĩ ali¬
quo mũdo uł mũdis
si uoluerunt admelio¬
ra cõnerti fieri hoies
et fic ad antiquũ red¬
dere pͥncipiũ ita dñ¬
taxat ut ꝑ supplicia
atq tormẽta que uel
ciuuerĩt in hon eru¬
diti corporib riersumi
ueĩant ad angłornz
fastigia Ex quo cõse¬
quenti rõue mõstrari
omis rõnabiles crea¬
turaᷤ ex oĩb posse fieri
nõ senel et subito sed
frequẽcius nos q et
angłos fut̾os et demo¬
nes si egerĩa negli¬
gencius et rursũ de¬
mones si uoluerint
cape oir tutes ꝑneĩre
ad angłicã dignita¬
tẽ Gorporales quoq
suras aut certe in

Expanded text:
hominum constabit genus hominum constabit genus in uno aliquo ex mundis, quando iuxta Esaiam caelum et terra noua fient. qui uero non fuerint meriti, ut per genus hominum reuertantur ad pristinum statum, fient diabo lus et angeli eius et pessimi daemones ac pro uarietate meritorum in singulis mundis diuersa officia sortientur. ipsosque daemones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo uel mundis, si uoluerint ad meliora conuerti, fieri homines et sic ad antiquum redire principium, ita dumtaxat, ut per supplicia atque tormenta, quae uel tinuerint, in hominum eruditi corporibus rursum ueniant ad angelorum fastigia. ex quo consequenti ratione monstrari omnes rationabiles creaturas ex omnibus posse fieri, non semel et subito sed frequentius, nosque et angelos futuros et daemones, si egerimus neglegentius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtutes, peruenire ad angelicam dignitatem. Corporales quoque suras aut certe in
Abbreviated transcription (Latin):
corpora eẽ dilapͥsas
eciã hec addidit gran¬
dis necligẽtie atq
idefidie est an tantũ
unũ quemq deflu̾e
atq enacuari ut ad
biliũ. Iumentorum
possit erasso corpore
colligati et conse¬
quẽtib quib inquit
moti disputatõnib
et muist̾io deualios
ob culpõ ꝓpͥam de
sactimonna corrnẽ¬
tes in tãtã negligẽ¬
ciã corruisse ut eciã
in cõtrarias fortitu¬
dines uerterentur
Rursũ nasci ex fine
pͥncipiũ et expͥncipio
finẽ et ita cũcta na¬
riariiut et qui mĩt
hõ ẽ possit in alio
mũdo domon fieri
et qui demon ẽ si neg¬
ligencuis ecerit in
crassiora corpora re¬
liget᷑ ad est hõ fiat
sic q permiscet oĩa
ut de archãgelo pos¬
sit diabolus fieri et
riersũ diabolis ĩ an¬
gelũ reu̾tat᷑ qͥ nero
fluctuauerunt et mo¬
tis pedib nequaꝙ
om̃̃mo corruernit
subiciãt̃ dispensãdi
et regendi atq ad
meliora gubernãdi
principatib pt̃atib
et forsitam ex hus

Expanded text:
corpora esse delapsas; corpora esse delapsas; etiam haec addidit: grandis neglegentiae atque desidiae est in tantum unumquemque defluere atque euacuari, ut ad bilium iumentorum possit crasso corpore conligari. et in consequentibus: quibus, inquit, moti disputationibus et ministerio dei, alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes in tantam neglegentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines uerterentur. rursumque nasci ex fine principium et ex principio finem et ita, cuncta uariari, ut et, qui nunc homo est, possit in alio mundo daemon fieri et, qui daemon est, si neglegentius egerit, in crassiora corpora religetur, id est homo fiat. sicque permiscet omnia, ut de archangelo possit diabolus fieri et rursum diabolus in angelum reuertatur. qui uero fluctuauerint et motis pedibus nequaquam omnino corruerint, subicientur dispensandi et regendi adque meliora gubernandi principatibus, potestatibus, et forsitan ex his