comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo ex euuangłio retita.¬
ta sunt: ammonent nos
esse aliquid quotendamus: qͣndo ĩ hu¬
ius scn multitudine laboramꝰ. Tendi¬
mus acdhuc autẽ ꝑegrinantes: nõ dũ
manentes. Adhuc inuia: nondũ
inpatria. Adhuc desiderando: non¬
ilum fruendo. Camen tendamꝰ. cc si¬
nepigritia. ox̾ sine int̾missione tenda
erant: ambe non solum carne. sed
etiam religione germane. Ambe do¬
eum marcha. sic̃ solent suscipi ꝑegͥ¬
ni: sed tam̃ suscepit famula dnm.
egͣ. saluatorẽ: creatura: creatorem.
Duscepit aute spu pascenda: ĩ carne
pascendum. Uoluit enĩ dñs formã
sccui acrꝑe ce accepta forma seru. ĩ
illa pasçiaseruis: dignatione. nõ cõ¬
clitione. Nam ce ista dignatio fuit:
se prebere pascendum. Habebat car¬
nem inqua esuriret cẽ sitiret quidẽ¬
sed nescitis quia inhereno esurientian¬
głi ministrauerunt. Ergo qd̾ pasciuo¬
luit: pascenti prestitit. Quid autem
mirum si ⁊ de scõ helya prestitit ni¬
due. quem prius coruo ministran¬

Expanded text:
modo ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamerant, ambae non solum carne, sed etiam religione germanae; ambae Doeum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidesed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit. Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministran
Abbreviated transcription (Latin):
sit non suã ꝓpriam: sed conditoris sui
uoluntatẽ. laudemq querebat. Cla¬
rificauit e passionib quẽ aꝓposi¬
tis suꝑniamoris obsequiis: nulla
ꝑsequentium. ualuit reuocare pressu¬
ra. Uerum. quia cum memoria be¬
ati petri etiam coapłi eus pauli
hodinatalicia celebramus: uideamꝰ
uerit. Clarificauit itaq cẽ ipse. Ce¬
statur enĩ hoc lucas enuanglista:
qui librum actuũ apłorũ maxi¬
ma exparte: agones ip̃ius cẽ la¬
bores ꝑ xp̃o describendo comple.¬
uit. Testatur hoc ⁊ ip̃e: qui opꝰ
scriptorum suorũ quod quatuor¬
cdecim epłis conclusit: solo ut ita
dxxerim xp̃i odore resꝑsit. Quicqͥd
eiũ ibi legeris. aut fidei archana
reuelat. aut bonoꝵ oꝑum fructus
ostend̾at. aut celestis regui gaudia.
onumi. hec predicans sustinuerit
aut generali exhortatione qd̃ oĩb
Testatur quantum uita sua d̃m
cdarificauerit: cum inuinculis posi¬
tus. & appropinquans passioni:

Expanded text:
sit non suam propriam, sed Conditoris sui sit non suam propriam, sed Conditoris sui voluntatem laudesque quaerebat. Clarificavit et passionibus quem a propositis superni amoris obsequiis nulla persequentium valuit revocare pressura. Verum quia cum memoria beati Petri etiam coapostoli ejus Pauli hodie natalitia celebramus, videamus, verit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia ponum hic praedicans sustinuerit aut generali exhortatione, quod omniTestatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni,
Abbreviated transcription (Latin):
pastione: adiungit mox eidẽ pri
manus tuas & alius te cinget: es
ducet quonon uis. Ac si patent̾
dicat. Quanta me caritate dili¬
gas: hinc linquido ꝓbabis. cũ
ꝓ paruuloꝵ i meoꝵ uita: usq ad
mortem certando ꝑueneris. Et
ut incorpore illi possint pari¬
ter os mente saluari: ipse
tormenta corporis omĩa que adũ¬
sarium infligere libet: fortimẽ¬
tis constantia. tolerabis. Quod ip̃e
quoq ennangelista: subsequent
insinuat cumait. Hoc autẽ dix̃
significans quamorte clarificatu¬
rus. ec̃t. dm. Clarificauiris quip¬
pe petrus morte sua dm̃: quando
hoc indicio. cuncis quantũ d̾e. e̾et.
colendus. amanduo qque mostra¬
uit: dum ip̃e data optione ma¬
luit crucis subire tormentũ qm
celestis uerbi predicatione cessa¬
re. Qui notandum quod non
solum morte. sed c̾ uita sua et.
passionib que mortẽ ꝓrecesserãt
deum clarificauit. Clarificauit
namq uita dm̃ qui ꝑ omĩa queges.¬

Expanded text:
pastione, adjungit mox eidem primpastione, adjungit mox eidem primmanus tuas, et alius te cinget et ducet quo tu non vis. Ac si patenter dicat: Quanta me charitate diligas, hinc liquido probabis, cum pro parvulorum meorum vita usque ad mortem certando perveneris; et ut illi in corpore possint pariter et mente salvari, ipse tormenta corporis omnia quae adversarium infligere libet forti mentis constantia toleraveris. Quod ipse quoque evangelista subsequenter insinuat cum ait: Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Clarificavit quippe Petrus morte sua Deum, quando hoc indicio cunctis quantum Deus esset colendus amandusque monstravit, dum ipse data optione mallet crucis subire tormentum quam a coelestis verbi praedicatione cessare. Qui notandum quod non solum morte, sed et vita sua et passionibus quae mortem praecesserant, Deum clarificavit. Clarificavit namque vita Deum, qui per omnia quae ges
Abbreviated transcription (Latin):
fugit. quia mercennarius. ẽ. &e non
ꝑtinet ad eum deonib. Ueri autẽ
pastoris & cui sincera.ẽ. cura deouibꝰ:
euidens acspeciale indicium . ẽ. cum
uitam ꝓ grege. xp̃i ponere ĩpromptu
habet. Unde nunc ipse postquam
pascedas suas oues petro. hoc. ẽ. plebes
docendas. gubernandasq cõmisit:
subsequenter addidit dicens. Am̃
am̃ dico tibi cum esses iunior cinge¬
bas te. ce ambulabas ubi uolebas.
Cum autem senueris: extendes manꝰ
tuas. & alius te cinget & ducet quo
non uis. In extensione cr etũ manuũ:
positionem inembroꝵ euis qua cruci
trat aptandus. insinuat. Incinctio¬
primit. Indrctu quo nollet: ipsã
mortis ał passionis acerbitatẽ incli¬
cat. quani corporalis eius infirmi¬
tas horrebat cuius animi firmitaᷤ
spiritalis. etiam adũsa ꝓdño leta¬
batur: cuncta sufferre. Neq enĩ
uoluntatẽ suã sed uoluntatẽ que¬
uebat eius qui misit eum xxp̃i. Pre¬
missa igiur dñs ouium suarum

Expanded text:
fugit, quia mercenarius est, et non fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus . Veri autem pastoris, et cui sincera est cura de ovibus evidens ac speciale indicium est, cum qvitam pro grege Christi ponere in promptu habet. Unde nunc ipse postquam pascendas oves suas Petro, hoc est, plebes docendas gubernandasque, commisit, subsequenter addidit, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo tu non vis . In extensione etenim manuum positionem membrorum ejus, qua cruci erat aptandus, insinuat; in cinctioprimit; in ductu quo nollet, ipsam mortis ac passionis acerbitatem indicat, quam corporalis ejus infirmitas horrebat, cujus animi firmitas spiritualis etiam adversa pro Domino laetabatur cuncta sufferre. Neque enim voluntatem suam, sed voluntatem quaerebat ejus qui misit eum, Christi. Praemissa igitur Dominus ovium suarum
Abbreviated transcription (Latin):
corripiat iustus inmisccłia ce ĩcrepet.
neq oleo noxie consensionis eorum
corda demulceat. Et hoc enĩ adpii
pastoris officium ꝑtinet. Nam qui
subditorũ errata corrigere. ce uul¬
nera meis peccatorum inquantum
sufficit curare neglexerit. interpas
pre.ẽ. non quasi suos ꝓprios sedut¬
diũ sui gregem tractare meminerit.
Iuxta illud qđ petro dicitur. Si dili¬
gis me. pasce oues meas. Meas ĩquit
non tuas: meas tibi oues cõmendatas
scito. & has quasi meas regere. si me
ꝑfecte amas recole. ut meam uideli¬
cet ineis głam: meũ dominiũ mea
lucra non tua ꝓpria queras. Sunt
sue uel glorie uel dominationis uel
questus gr̃a pascunt. Quorũ multi¬
tudinem dolens apł̃s paulus: ait
phippensib. Spero autẽ indño iħ̃u
tymotheum cito me mittere aduos.
qui sincera affectione ꝓ uob̾ sollitũs
głio. tales non pastores sed mercenna¬
rios a potius uocat dicens. Qͥa¬
au lupo ueniente mercennartꝰ

Expanded text:
Corripiat justus in misericordia et increpet, Corripiat justus in misericordia et increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda demulceat . Et hoc enim ad pii pastoris officium pertinet. Nam qui subditorum errata corrigere, et vulnera in eis peccatorum in quantum sufficit curare neglexerit, inter paspraeest, non quasi suos Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Quorum multitudinem dolens apostolus Paulus, ait Philippensibus: Spero autem in Domino Jesu Timotheum me cito mittere ad vos, qui sincera affectione pro vobis sollicitus sinus in Evangelio tales non pastores, sed mercenarios potius vocat dicens, quia, lupo veniente, mercenarius
Abbreviated transcription (Latin):
fide titubauerat. totiens cum renoua¬
ta fide pastoris membra quoq eiꝰdẽ
pastoris iubeatur curare. Quod etũ
hie lieit epasce oues meas: hoc est
utiq qđ ei ante passionẽ aꝑtiꝰ dixe¬
rat. Ego autẽ rogaui ꝓte: ut non
deficiat fides tua. Et tu aliquando
cnũsus. confirma fratres tuos.
Pascere ergo oues xp̃i. ẽ: credentes
xp̃o ne afide deficiant confirmare.
Et ut infide magis magisq ꝓficrãt:
instant̾ oꝑam dare. Quamuis so¬
lertius intuendum: qđ eadem
pastio gregis dñici non uniformi
sed multimoda. ẽ. sollicitudine geꝰ¬
renda. Nam &r terrena subsidia
necesse. ẽ: ut subditis rector ne de¬
sint diligenter preuideat ce̾ exem¬
pla uirtutis simul cum u̾bo predi¬
cationis: eisdem sollicitus impen-¬
dat. Et siquos aut sprritalib aut
etiam communib eorum cõmodis
adu̾santes dep̾henderit: horum
uolentie quantum ualet obsistat.
Ipsos quoq cum forte errauerint
subiectos: iuxta psalmiste uocem

Expanded text:
fide titubaverat, toties cum renovafide titubaverat, toties cum renovata fide pastoris membra quoque ejusdem pastoris jubeatur curare. Quod enim hic dicit ei, Pasce oves meas; hoc est utique quod ei ante passionem apertius dixerat: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere ergo oves Christi est credentes Christo, ne a fide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem:
Abbreviated transcription (Latin):
fulgida caritate iustorum p̾cordia:
iurtutum quoq spiritalium opini¬
one ꝓximis innotescunt. Et pul¬
chre ipse qui hec uidebat iohannes.
inter pretando subdidit. Que sunt
orationes sc̃orum. Odoramenta ceꝰ¬
enĩ fialã sunt orationes sc̃orum: qͥa
quicquid boni oꝑantur aut dicunt.
qui simplici intentione dõ deseruiunt.
quo ait. sine intermissione orade ꝑ
sermones. cogitatus. ipsa etiã silentia
nr̃a ita dño donante dirigimus: ut
singula hec cum timoris illius respec.¬
tu temperentur. cuncta ꝑ petue nr̃e
autẽ pietate dñs fercio petrum an
sediligat interrogat: ut ip̃a trina
confessione. uincula que illũ ter
negando ligauerant absoluat. Et
quotiens territus eus passione qđ
eum nosset negauerat: totiens eius
resurrectione recreatus. qd̾ illum toto
amet corcde testatur: Prouida despen¬
satione tercio confitenti amorẽ. fcio
eque pascendas suaoues cõmendat.
quia decebat: ut quotiens ĩpastoris

Expanded text:
fulgida charitate justorum praecordia, fulgida charitate justorum praecordia, virtutum quoque spiritualium opinione proximis innotescunt. Et pulchre ipse qui haec videbat Joannes interpretando subdidit, Quae sunt orationes sanctorum. Odoramenta etenim phialarum sunt orationes sanctorum, quia quidquid boni operantur aut dicunt, qui simplici intentione Deo deserviunt, quo ait: Sine intermissione orate, psermones, cogitatus, ipsa etiam silentia nostra ita Domino donante dirigamus, ut singula haec cum timoris illius respectu temperentur, cuncta perpetuae nosautem pietate Dominus, tertio Petrum an se diligat interrogat, ut ipsa trina confessione vincula quae illum ter negando ligaverant, absolvat: et quoties territus ejus passione, quod eum nosset, negaverat, toties ejus resurrectione recreatus, quod illum toto amet corde testetur. Provida dispensatione tertio confitenti amorem, tertio aeque pascendas suas oves commendat, quia decebat ut quoties in pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
oculis. & aꝑta nouit omĩa dicere
nõ metuit. Dñe tu scĩs quia amo
te. Quam casta d̃ sc̃a anima: que
q̾ suam cogitationẽ dño patire non
dubitat: ce se nil aliud quam ea que
dñs approbat cogitare nõ ignorat. un¬
de bene inapocalypsi: sc̃oꝵ aoda
fialis aureis comparantur. Oicente
loh̃e &e habebant singuli cytharas
os fialas aureas. plenas odoramen¬
torũ que sunt orationes sc̃orũ. Eytha.¬
ras quippcaureas habent electi: qͥa
omius eorum sermo: omne qđ deilloꝵ
actib ad notitiã ꝓximorum fama
uulgante ꝑson. uerit: ꝑuxe dilectiõis
luce rutilum apparet. Fialas quoq
habent aureas: que sunt uasa patula
amplitudine diffusa. quia corda
sua quo uerius solo eiusdem dilecti¬
onis sentiunt ignesplendescere: eola¬
tius hec diuinis gaudent pand̾e con¬
spectib. UIbi recte sub iungitur. Ple¬
nas aͦdoramentoꝵ que sunt oratioẽs
scõrum. Fiale namq auree odoram̃¬
torum plinitudine redundant: cum

Expanded text:
oculis et aperta omnia novit, dicere oculis et aperta omnia novit, dicere non metuit, Domine, tu scis quia amo te! Quam casta et sancta anima, quae et suam cogitationem Domino patere non dubitat, et se nil aliud quam ea quae Dominus approbat cogitare non ignorat! Unde bene in Apocalypsi sanctorum corda phialis aureis comparantur, dicente Joanne: Et habebant singuli citharas, et phialas aureas plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Citharas quippe aureas habent electi, quia omnis eorum sermo, omne quod de illorum actibus ad notitiam proximorum fama vulgante personuerit, purae dilectionis luce rutilum apparet. Phialas quoque habent aureas, quae sunt vasa patula amplitudine diffusa, quia corda sua quo verius solo ejusdem dilectionis sentiunt igne splendescere, eo latius haec divinis gaudent pandere conspectibus. Unde recte subjungitur: Plenas odoramentorum, quae sunt orationes sanctorum. Phialae namque aureae odoramentorum plenitudine redundant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabit abscondita tenebrarum
&e manifestabit cõsilia cordium. d̾i¬
quidem ce ipse petrus: id tircose in
hac dominica interrogatione cautius
respondendo cohibebat: quia memi¬
nit sepridem imminente eiꝰ passiõe:
plus sibi constantie tribuisse quam
haberet. Dpondendo iudelicet. se. eẽ.
paratum cs incarcerem ceꝰ inmortẽ
ur cum illo: qui nec dum erat ydo¬
neus instante ꝑiculo. saltĩ confite¬
ri quia nosset illum: uel quia fuis¬
set aliquando cum illo. Instructus
ergo ꝑiculo priore: cautiꝰ loqui cũ
dño. quẽ bene dicerat humane con¬
scientie statum melius nosse: quã
ipsase conscientia nullatenus nosse
sufficeret. Defrat̾ni quidẽ cordis oc¬
culais: nichil prorsus audiet defini-¬
re De sui autem amoris integritate:
nõ suimet solius: sed ce ip̃ius qui
interrogabat dñi testimonium pan¬
dit. Etiam inquiens dñe tuscis qͥa
amo te. O quam felix ce pura con¬
scientia: que conditori suo cuiꝰ nuda

Expanded text:
illuminabit abscondita tenebrarum, illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem imminente ejus passione plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri quia nosset illum vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret. De fraterni quidem cordis occultis nil prorsus audet definire; de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit etiam inquiens: Domine, tu scis quia amo te. O quam felix, et pura conscientia, quae Conditori suo, cujus nuda
Abbreviated transcription (Latin):
perata. acsimplici uoce etiam ĩquit
dñe. tu scis quia amote. Quod est
aꝑte dicere. Scio quidem quia ipse
te ut tu melius nosti: integro corde dili¬
go. Quantum uero tealii diligant:
michi quidem ignotum sed tibi sunt
omĩa nota. Cuius cautela responsi¬
onis: nr̃e ꝓfecto. ẽ. institutio locutio¬
nis sumui ce cogitationis. Ut uide¬
licet eius exemplo. discamꝰ minus
denr̃e conscientie puritate p̾sumere:
minus temere defrat̾ne conscientie
occultis iudicare. Inclubiis maxime
tate gerantur: inspicẽ nequimus. Nã
deaꝑtis frm̃ erratib: non solum
potestatem sed &r preceptum iudican¬
di ut corrigantur habemus. Dicen¬
te dño. Si pectauerit frater tuus: ĩ¬
crepa ullum. Et si penitentiam ege¬
rit: dimitte illi. Ambigua autem
eorum gesta. o que inqualibet parcẽ
interpretari possunt: diuino potiuꝰ
examini reseruare iubemur. Dicit
namq apłs. Solite ante tempꝰ uidi¬
care: quo adusq ueniat dñs: qui aꝰ

Expanded text:
perata ac simplici voce, Etiam, inquit, perata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maxime tate gerantur, inspicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
mentio facta terreni parentis eius
possit intelligi: non tãmen ab re
est: siquis nomine ioħis. donum
suꝑne generationis mystice indi
diligamus inuicem. qm̃ caritas
ex deo.ẽ. Et omnis qui diligit
ex deo natus. ẽ. &e. cognoscit deũ.
Symonnamq: obediens. Iohan¬
ness dei gratiadicitur Et propt̾ea
recte primus apłoꝵ. cũ de amore
suo requiritur: sẏmon. ioħis. id.ẽ.
do cunctis ostendatur: hoc qđ maio¬
re preceteris obedientia diũ ussis
obsequitur: qd̾ ardentiori illum cari¬
tate amplectitur: non humani meriti.
sed muneris. ẽẽ. diuini. Unde ed̾ apłs
paulus eadem gr̃a confortatus: aiebat.
Qui ergo ceteris flagrantius d ñm
amare ꝓbatur: filius iohannis cog¬
nominatur. Quia nimirum uir¬
tus eiusdem amoris: non nisi per
se notandum: quam caute &ꝰ circũ¬
specte testimonium suo reddat amo¬
ri: cum dño siscitante anse plus ã¬
liis diligeret: non .ẽ. ausus. respond̾e
tu scis quia amo te plus his: sed tem¬

Expanded text:
mentio facta terreni parentis ejus mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicdiligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id est, do cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gratia confortatus aiebat: Qui ergo caeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur; quia nimirum virtus ejusdem amoris non nisi per se notandum quam caute et circumspecte testimonium suo reddit amori, cum Domino sciscitanti an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed tem
Abbreviated transcription (Latin):
qua dm̃ extoto corde. tota anima.
tota uirtute. ꝓximum autẽ: tam¬
quã nos ipsos diligere iubemur:
& neutra harum dilectio sinealt̃a
nalet. er̃ ꝑ fecta. Quia nec deus ue¬
ex sine ꝑximo: nec sine deo uere
potest ꝓximus amari. Unide dñs
tonens interrogat ꝯpetro an sedili¬
geret c̾ illo respondente qđ eum
ipso teste diligeret: adiungebat ꝑ
singula ita concludens. Pasce oueᷤ
si aꝑte dicerit. Hecsola ce uera. ẽ
ꝓbatio irtegri mdm̃ amoris: Si
erga fratres studueris curã solli¬
citi exercere laboris. Nam qui¬
cumq fratri: opus pietatis quod
ualet impendere negligit: minus
iusto se conditorẽ diligere ostendit.
cuius mandatum inslistendanda
proximi necessitate contempnit.
Que profecto caritas. qm̃ sine dĩ¬
uine gratie inspiratione minime
possit haberi. tatite quodam modo
dñs insinu qui petrum de illa in¬
terrogans symonẽ eum iohatmis
qd̾ numquam alias cognominat:
symon inquid ioh̃is diligis me
plus his. UIbi quamuis simplicit̾

Expanded text:
a Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce oves si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Deum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum Joannis, quod nusquam alias, cognominat. Simon, inquit, Joannis, diligis plus his? Ubi quamvis et simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ maxima illa eccłie lumina.¬
ria: sed cẽ reliqua electorũ turba
uel uiuendo uel moriendo dm suo
quiq temꝑe clarificat. Quorum
uestigia nos quoq fratres mer. n̾r̃o
tempore: sequi oportet. Et uite ni¬
ilelicit nr̃e ordinem: ad exempla
bonorum dirigendo. & inꝓposita
uite restitudine: admortẽ usꝙ ꝑ¬
sistendo. Ut socii conu̾sationis eoꝵ
existentes: socii etiam remunerati¬
onis mereamur effici. Hoc autẽ
ita ꝑficiemus: si uixta huiꝰ sacra¬
tissime lectionis tenorem. ce reclẽp¬
torem nr̃m debito affectu cõplec¬
timur: & erga ꝓximorum salu¬
tem frat̾na sollicitudine uigilamꝰ
ipso opitulante qui hec ce nos facͥe
iubet: c̾ se facta remunerare pollicet᷑.¬

Expanded text:
autem maxima illa Ecclesiae luminaautem maxima illa Ecclesiae luminaria, sed et reliqua electorum turba, vel vivendo, vel moriendo Deum suo quique tempore clarificat. Quorum vestigia nos quoque, fratres mei, nostro tempore sequi oportet, et vitae videlicet nostrae ordinem ad exempla bonorum dirigendo, et in proposita vitae rectitudine ad mortem usque persistendo, ut socii conversationis eorum existentes, socii etiam remunerationis mereamur effici. Hoc autem ita perficiemus, si juxta hujus sacratissimae lectionis tenorem, et Redemptorem nostrum debito affectu complectimur, et erga proximorum salutem fraterna sollicitudine vigilamus, ipso opitulante qui haec et nos facere jubet, et se facta remunerare pollicet
Abbreviated transcription (Latin):
tamen certaui: ciresum consum¬
maui infiflem seruaui. Monstͣ¬
bat qualiter morte clarificatur
esset dm̃: cum premisit. Ego eñ
tionis instat. O quã preciosa ĩ con¬
spectu dñi mors scĩ illius: qui aꝑ¬
tissime nouerat qui libera uoce pre¬
dixerat se occidi ꝓdño. non aliud. ẽẽ.
quã gratissimam deo mundissimãq¬
que hostiam offerri. Clarificauit
ergo ce̾ paulus dm̃: clarificauerunt
cs ceteri apłi. quia cꝰ ipsi puro corde
xp̃m diligebat: ip̃i sincera intentio¬
ne. oues xp̃i curabant. Qđ enim
petro dictum. ẽ. pasce oues meas: om¬
nib utiq dictum. ẽ. Hoc namq
erant ceteri apłi: qđ fuit petrꝰ. Sed
primatus petro datur: ut unitas
eccl̃ie cõmendetur. Pastores sunt
om̃s: sed grex unus ostendit᷑. Qui
ctꝰ. ab apłis omĩb tunc unanimi
consensione pascebatur: & cdeincepꝰ
asuccessorib eorum cũmunicura
pascitur. quorũ plurumi condito¬
rem suum morte: om̃s autẽ ita
sua clarificare ꝓbantur. Non solũ

Expanded text:
tavi, cursum consummavi, fidem servavi . Monstravit quali morte clarificaturus esset Deum cum praemisit, Ego enim tionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Christi curabant. Quod enim Petro dictum est, Pasce oves meas, omnibus utique dictum est. Hoc namque erant caeteri apostoli quod fuit Petrus, sed primatus Petro datur, ut unitas Ecclesiae commendetur. Pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui et ab apostolis omnibus tunc unanimi consensione pascebatur, et deinceps a successoribus eorum communi cura pascitur: quorum plurimi Conditorem suum morte, omnes autem vita sua clarificare probantur. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
mnttebatur & testis. Hic. ẽ ille:
cuius ꝑangl̃m grabrihelem: ꝓ¬
muintiatur natiuitas: nomen ⁊
meritum. Hic. ẽ. qui iudicio cele¬
stis sententie: cunctis mortalib
ante fertur: dicente dño. Nõ sur¬
rexit niter natos mulierũ maior
iobanne baptista. Quam pul¬
maluit a rege prosterni: quamte¬
gemincrepare peccantem. Quib
ꝑspectis aduertite dilectissimi.
quantum huic reuerentie: qͣn.
tum deuotionis debeamꝰ inpen.¬
clere qui ut honorabilis sitasp̃u
gelo: laudatus a dño: &e ꝑpetua
sc̃e mortis gloria consecratus. De¬
cebat namq ut msticam uatiui¬
fatem eius: mirabilis iuta seque¬
mors dño deuota concluderet. Pp¬
die orbe xp̃i eccł̃ia primordia na¬
tiuitatis eius: letissima festiui¬
tate concelebrat: quia et̾na mor¬
talib acd. eẽ. gaudia stupenti
mundo. testis fidelissimus reue¬

Expanded text:
mittebatur et testis. Hic ille est, mittebatur et testis. Hic ille est, cujus per angelum Gabrielem praenuntiatur nativitas, et nomen, et meritum. Hic est etiam, qui judicio coelestis sententiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulmaluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a sangelo, laudatus a Domino, et perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequemors Deo devota concluderet. Propdie orbe Christi Ecclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus reve
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum euuangłium refert. ue¬
niente cdño abaptismrm eius. hiaꝰ¬
modi ꝓrupit inuoce. Eece agnus
cei. ecce qui tollit peccata mundi.
Propter hoc nimirum saluator
ipse de illo dicebat ad turbas. Qͥd
existis̃ indesertum uidere: ꝓpbãm:
Dico uobis ceꝰ plusquã propham.
Plus reuera .ẽ. quam ꝓpħa qm̃ ce¬
teri om̃s uenturi adhuc xp̃i fue¬
re precones: hic autẽ ꝓbatissimus
uenit dm̃ presentis assertor. Plus¬
quam propħa. ẽ: cuius manib
quod nulli. ẽ. prestitum ꝓpħarũ¬
inbaptizandum deise filius ĩ cdi¬
nauit. Plusquam ꝓpħa. ẽ. cuius
tanta est prerogatiua meritorũ
ut uno eodemq momento: celiter¬
req arbitrum submersum aquis
tingeret imiordane. sp̃m quoq sc̃m
uenientem cerneret incolumba ceꝰ
attestantis uocẽ patris audiret ece-¬
lo. Hic. ẽ ille: quẽ inspirante
deo prescius annuntiat ysaias di.¬
ceni. Nox clamantis indeserto: pa.¬
rate uiam dñi. Quam congrue
uox: qui celestis uerbi & preco

Expanded text:
fert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in desertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit. Plusquam propheta est, cujus tanta praerogativa meritorum, et uno eodemque momento coeli terraeque arbitrum submersum aquis tingeret in Jordane, Spiritum quoque sanctum venientem cerneret in columba, et attestantis vocem Patris audiret e coelo . Hic est ille, quem inspirante Deo praescius annuntiat Isaias, dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini . Quam congrue, vox, qui coelestis Verbi et praeco
Abbreviated transcription (Latin):
omnium ꝑ eum ꝓph̾arum p̾conia
firmarentur. Nec inmerito illum
precipuo nunc honore ueneramur:
qui speciali quadam gr̃a obhoc reꝰ¬
demptorem mundi nouissimus pro¬
phetauit. ut eum primꝰ ostenderet.¬

Expanded text:
m per eum prophetarum praeconia firmarentur. Nec immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissimus prophetavit, ut ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
bitis. sed inet̾num cum deo regna¬
bitis. Qui enĩ nult uitam sic dĩc
ꝓpħa: diligit dies uidere bonos.
Iam ⁊ indieb malis: mors potius
optatur quã uita. Honne audi.
tudinib. ⁊ uident se laborare. nicħ
aliud dicere. deus mute michi mor¬
tem accelera dies meos: Et aliqͣñ¬
do uenit egritudo. cnrritur acd̃du¬
tuittur medici. solidi &̾ munera ꝑ¬
mutuntur. Dicit tibi ip̃a mors.
Ecce adsum quã paulo anteadño
petebus. Quid me mͦ fugere uis:
Inuenio te falsatorẽ: ⁊ misere uite
amatorem. De his autẽ cdieb quoᷤᷤ

Expanded text:
bitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam, sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimut vident se laborare, nihil aliud dicere nisi, Deus mitte mihi mortem, accelera dies meos? Et aliquando venit aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amato
Abbreviated transcription (Latin):
credentes didicistis. qđ̃
nis humilitas est xp̃i. Non enĩ ꝑ¬
isset homo nisi ꝑ suꝑbiam tumu¬
isset. Initium enim sĩc scriꝑtura ait
omnis peccati: suꝑbia. Contra ĩi¬
tium peccati: initium iusticie ne¬
cessarium fuit. Si ergo initium oĩs
peccati suꝑbia. unde sanaretur tu¬
mor suꝑbie. nisi d̾s dignatus esset
humilis fieri: Erubescat homo
esse suꝑb : qm̃ factus est humi¬
lis deus. Nam quando tlicitur
homini ut humilet se dedigna¬
tur. Et ut uelint homines uin¬
dicari quando ledunt: suꝑbia
facit: quia humiliari dedignant᷑.
Uindicari nolunt: quasi pena ciꝙ
ꝓdesse possit aliena. Lesus aẽ inu¬
tiam passus uindicari uult. Dealie¬
adquirit grande torm̃tum. Iło in
omnib dñs iħc xp̃c humiliari dig¬
natus est prebens nob̾uiam: si
tamen dignemur ambulare ꝑ eã.
ti uenit: sed ⁊ glorificari. Contẽp¬
ni: s etiam exaltari. Mori: s etrã
resurgere. Dicite gͦ fratres querere
et̾nam uitam: ubi ista nõ tollera¬

Expanded text:
credentes didicistis, et anis, humilitas est Christi. Non enim perisset homo, nisi superbia tumuisset. Initium enim, sicut Scriptura dicit, omnis peccati, superbia . Contra initium peccati, initium justitiae necessarium fuit. Si ergo initium omnis peccati superbia; unde sanaretur tumor superbiae, nisi Deus dignatus esset humilis fieri? Erubescat homo esse superbus; quoniam factus est humilis Deus. Nam quando dicitur homini ut humiliet se, dedignatur: et ut velint homines vindicari quando laeduntur, superbia facit. Cum humiliari dedignantur, vindicari volunt: quasi poena cuique prodesse possit aliena. Laesus et injuriam passus, vindicam vult: de alieacquirit grande tormentum. Ideo in omnibus Dominus Christus humiliari dignatus est, praebens nobis viam: si tamen dignemur ambulare per eam.ti venit, sed glorificari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam urum? Discite ergo, fratres, quaerere aeternam vitam, ubi ista non tolera
Abbreviated transcription (Latin):
ec ergo fratres nimente retinete:
hec magno opere custodire festi¬
nate. Pugnate: uit separati a diabolo. ẽ¬
iungamini deo qui uos redemit. Sni¬
detrahant uobis etiam ceꝰ irrideant
xp̃ianitatis uos oꝑa sectare: ne cont᷑¬
bemini exhoc. Reddent enĩ deo rati¬
misericordia ponite. Et non solum
abastu pudico: sed etiam cogitat¬
onib sordidis ur̃as animas custodi¬
te: quia deus uistus iudex. & decogi¬
tationib malis iudicat. Et hoc mo¬
neo: fratres. ut suꝑbiã penitus de¬
ponatis: ꝑ quã diabolus decelo cor¬
ruit. Quia sicut apłs testatur. Os

Expanded text:
ec ergo, fratres, in mente retinete, haec magnopere custodire festinate; pugnate ut, separati a diabolo, conjungamini Deo qui vos redemit: studetrahant vobis, etiam et irrideant Christianitatis vos opera sectari, ne conturbemini ex hoc: reddent enim ratiChristi misericordia ponite, et non solum ab actu impudico, sed etiam cogitationibus sordidis vestras animas custodite, quia Dominus Deus justus judex, et de cogitationibus malis judicat. Et hoc moneo, fratres, ut superbiam penitus deponatis, per quam diabolus de coelo corruit; quia, sicut apostolus testatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iecta. Neq emĩ potest. Quid. ẽ neꝙ
eiuĩ potest: Non homo non potest.
non anima non potest. non deni¬
ꝙ ipsa caro. quia dei creatura nõ
potest: sed pudentia carnis non

Expanded text:
is, nec enim potest. Quid est neque enim potest? non homo non potest, non anima non potest, non denique ipsa caro, quia Dei creatura est, non potest: sed prudentia carnis non
Abbreviated transcription (Latin):
cuptela huius carnis. Intanta ut
sub tanta sarcina corruptibilis cor¬
poris. inter tantas temptationes. int̾
tantas difficultates ubi falsa nolup¬
tas nulla securitas gaudũ. timon
torquens. cupiditas auida. tristici¬
a. arida: Ecte quã malos dies ꝙẽ ne¬
mo uult finire ip̃os malos dies. Alul¬
tumq huic roganth omines ut lui
uiuant. Quid est autẽ uiuere. iisi du
torqueri: Quid est aliud diu uiuere.
quam malos dies malis dieb acddere:
Mali ergo sunt dies: et eo peiores qa
diliguntur. Sic blanditur hic mundꝰ
itt nemo uelit finire erumpnosã uitã.
Uera enĩ uita uł beata hec est cum
resurgemus. ⁊ cum xp̃o regnabimꝰ.
¶Iam ⁊ impii resurrecturi sunt: scd
inignem ituri. Uita itaq nõ.ẽ. nisi
beata. Et beata uita. ẽẽ. non potest᷑
nisi et̾na. ubi sunt cdies boni. nõ mul¬
ti. s unus. Ex consuetudiue huiꝰ uite.
appellati sunt dies. Dies ille nescit or¬
tum: nescit occasum. Illi diei nõ suc¬
cedit crastinus: quia non eũ p̾cedit

Expanded text:
ruptela hujus carnis, in tanta vel sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, timor torquens, cupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non succedit crastinus; quia non praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
Quil enĩ tam pium. quã medicꝰ
portans ferramentum: Plorat se¬
candus: ⁊ seratur. Plorat urendus
&ͣ uentur. Non est ulla credulitas.
Absit ut seuitia medici dicatur.
Deuit inuulnus ut homo sanetͦ:
quia si uulnus palpetur homo ꝑ¬
aitur. Sic ergo ista monuerĩ frĩs
mei: utfratres ut̃os qui pectau̾nt
omnim diligamus. de corde nẽo ca¬
ritatem in eos non dunitamꝰ: et
disciplinam cum opus est demus.
ne ꝑsolutiorsẽ discipline. cpescat neqͥ¬
tia: se incipiamus propt̾ dlm accu¬
sari. quia recĩtatum est nobis pecan
tes coram hominib argue. ut oeteri
timorem habeant. Eecte siquis qd̾
uerum est distinguit tempora.⁊ sol¬
uit questionem: uerum est si pectatũ
insecreto est. insecreto cortipe. Si pes¬
catum publicum est ⁊ aꝑtum. pub¬
lite corripe. ut ⁊ ille emendetur: et

Expanded text:
Quid enim tam pium quam medicus Quid enim tam pium quam medicus ferens ferramentum? Plorat secandus, et secatur: plorat urendus, et uritur. Non est illa crudelitas; absit ut saevitia medici dicatur. Saevit in vulnus, ut homo sanetur: quia si vulnus palpetur, homo perditur. Sic ergo ista monuerim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint omni modo diligamus, de corde nostro charitatem in eos non dimittamus, et disciplinam, cum opus est, demus: ne per solutionem disciplinae crescat nequitia, et incipiamus propter Deum accusari; quia recitatum etem coram omnibus argue, ut caeteri timorem habeant . Certe solus cum solo verum est, distingue tempora, et solvis quaestionem, verum est, si peccatum in secreto est, in secreto corripe, si peccatum publicum est, et apertum publice corripe, ut ille emendetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib excordib ur̃is. Nedicas ĩlin¬
Qua ignosco: cẽ corcle differas. Suppli¬
c̾ium enĩ ostendit tibi deus: minando
uindistam. Nouit deus ubi dicas.
Notem tuam homo audiuĩt: consci¬
entiam tuam deus inspicit. Si dicis.
cimitto: cdumicre. Melius est cum.
clamas ore ⁊ climitais incorde: quã
ergo obsetrant pueri indisciplinati:
⁊ nolunt uapulare: qui sic prescri¬
bunt nobis quando uolumus dare
dlisciplinam. Peccaui: ignosce mͥ.
Eccs ignoui: ax iterum pectat. Ig¬
nosce: ignoui. Peccat teccio. Ignos¬
let. Et ille. Nlumquid septuagies
septies te fatigaui: Si hac p̾scrip¬
tione seueritas discipline dormiat.
repressa disciplina seuit impiinita
nequitia. Quid ergo faciendum
Nt: Cortipiamus uerbis: & si opꝰ
est cr uerberib. Ded delictum di.¬
mitcamilsꝰ: culpam de corde abitia¬
mis. Iaeo eñi dñs subclidit de cordibꝰ
uẽis: Ait si ꝑ caritatem imponitur
disciplina. de corde lenitas si recedat

Expanded text:
fratri suo de cordibus vestris. Ne dicas in linfratri suo de cordibus vestris. Ne dicas in lingua: Ignosco, et corde differas supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam ergo obsecrant pueri indisciplinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignoslet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, repressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid ergo faciendum est? Corripiamus verbis, et si opus est, et verberibus: sed delictum dimittamus, culpam de corde abjiciamus. Ideo enim Dominus subdidit, de cordibus vestris, ut si per charitatem imponitur disciplina, de corde lenitas non recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
septenario: rursus adcaput reditur.
ut eadem forma reuoluatur: Per hu¬
ius modi forme reuolutiones secula
transeunt. a septenario tamen num̾o
non receditur. Omnia enĩ peccata
dixit. quando septuagies septies dix̃:
quia illud undecim duc septies. fiũt
septuagies septies. Omĩa ergo pec¬
sata dimitti uoluit: quia septuage¬
simo septimo numero presignauit.
Nemo contra se teneat non ignoscen¬
do: ne contra illum teneatur qͣn¬
do orat. Dicit enĩ deus. Dimitaite:
⁊ dimutetur uobis. Sed ego prior
dimisi: dimitte ut postea. Nam si
non dimiseris: renocabo te. Et quic¬
quid tibi dimiseram replicabo tibi.
Non er̃ mentitur ueritas. nõ enĩ
fallit. aut fallitur xp̃s: qui sub¬
iecit dicens. Sic ⁊ uobis faciet pat̾
uester qui incelis est. Inuenis pa¬
trem: imitare patrem. Si enĩ imi¬
tari non uis: exheredari disporis.
faciet ergo uobis ita inquid patͥ uester
celestis: sinon remiseritis unus quisc

Expanded text:
septenario, rursus ad caput reditur, septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receditur. Omnia enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septuagies septies. Omnia ergo dimitti peccata voluit, qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur, quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. Sed ego prior dimisi: dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, requid tibi dimiseram replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas, non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, et ait: Sic et vobis faciet Pater vester, qui est in coelis. Invenisti patrem, imitare patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredaberis: Faciet ergo ista vobis, ait, pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo liber exit. dimissa sunt ei
decem milia talentorum ⁊ cũ exie¬
rit inuenire h̃t cõseruum suum
debitorem. Obseruet ergo ip̃m pec.¬
catum: quia numerus undenatius
trangressio legis est. Lex enĩ denariꝰ:
peccatum undenarium. Lex enim
ꝑ decem: peccatum ꝑundecim. Qͣre
peccatum ꝑ undecim: Qa trans¬
gressio denarii est: ut eas adundena¬
rium. Inlege autẽ modus sixus est:
trangressio uero peccatum est. Iam
ubi transgrederis denarium: adunde¬
narium uenis. Adeo magnũ myst̾iũ
figuratum est: quando iussum. ẽ faber¬
naculum fabricari. Multa ibi nume¬
rosa dicta sunt: inmagno sacram̃to.¬
est Inter cetera uela cilicina iussa sunt
fieri: non decem sed undecim: quia ꝑ
cilicumiostenditur:. confessio peccatoꝵ.
Quid autẽ amplius queris: Uis nos¬
se omĩa peccata contineri numero is¬
to septuagesimo septimo: septuplũ
solet ꝓtoto computari: qm̃ septem
dieb uoluitur tempus. Et finito

Expanded text:
baptismo, liber exit, remissa sunt illi baptismo, liber exit, remissa sunt illi decem talentorum, cum exierit et invenerit conservum suum debitorem, observet ergo ipsum peccatum: quia numerus undenarius transgressio legis est. Lex enim denarius, peccatum undenarium. Lex enim per decem, peccatum per undecim. Quare peccatum per undecim? Quia transgressio denarii est, ut eas ad undenarium. In lege autem modus fixus est: transgressio autem peccatum est. Jam ubi transgrederis denarium, ad undenarium venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando jussum est tabernaculum fabricari. Multa ibi numerosa dicta sunt, in magno sacramento.etera vela cilicina jussa sunt fcilicium ostenditur confessio peccatorum. Quid autem amplius quaeris? Vis nosse omnia peccata contineri numero isto septuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito
Abbreviated transcription (Latin):
est remissionis peccatorum. Lot ge¬
nerationes inueniuntur a xp̃o usq
adadam. De inde paulo diligentiꝰ
interroga ip̃ius numeri secretum la¬
tebrasq eius inquire: pulsa diligen¬
tius ut aꝑiatur tibi. Insticia lege dei
constat: uerum est. Nam lex inde¬
cem mandatis commendatur. Ideo
ille debebat decem milia talentoꝵ.
Ipse est ille memoralis decalogus.
go ille decem milia falentorũ. Oĩa
peccata significat: propt̾ muneꝵꝵ
legis. Debebat ⁊ ille centum denari¬
os: non minus ab eodem numero.
Nam ⁊ centies centum: fiunt de¬
cem milia:: & decies deni centum:
⁊ ille decem milia talentorum. ⁊ ille
decies denos. Alegitimo enim nu¬
mero non recessum est: a quo utͦq
inuenies utraq peccata. Uterq
debitor: ⁊ uterq uenie deplorator
⁊ impetrator. Sed ille seruus malus.
seruus ingratus. iniquus. noluit
impendere quod accepit. noluit p̾s¬
tare qd illi indigno prestitũ fuit.
Ui̾dete gͦ fratres quisq incipit. a

Expanded text:
est remissionis peccatorum. Tot generationes inveniuntur a Christo usque ad Adam. Deinde paulo diligentius interroga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire: pulsa diligentius, ut aperiatur tibi. Justitia lege Dei constat: verum est. Nam lex in decem praeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus go ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, decies decem. Legitimo ergo numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata, uterque debitor, et uterque veniae deplorator et impetrator, sed ille servus malus, servus ingratus, iniquus noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. Videte ergo, fratres, quisquis incipit a
Abbreviated transcription (Latin):
cato dampnauit peccatum: Iam
aliquando exposuimus hoc uobis.
Sed qui meminerunt recognoscãt.
qui non audierunt audiant: qui
obliti sunt recolant. P̾ectatũ uoca¬
batur inlege. sacrificium ꝓpeccato.
Assidue lex hoc commemorat. Non
semel. non it̾um sed sepissime pecc̃a
dicebantur: sacrificia ꝓpeccatis. La¬
lepeccatũ erat xp̃c. Quid enĩ dicimꝰ.
P eccatum habelat: Absit. Pecc̃m
non habebat. ⁊ peccatum erat. Pec
non nouerat peccatum. Ipãm sentẽ¬
tiam uob̃ exponebam: quando ista
dicebam. Eum qui inquit nõ noue¬
rat peccatum: id. ẽ. dñm nrm ih̃m¬

Expanded text:
cato damnavit peccatum? Jam cato damnavit peccatum? Jam aliquando exposuimus vobis hoc: sed qui meminerunt, recognoscant; qui non audierunt, audiant; qui obliti sunt, recolant. Peccatum vocabatur in Lege sacrificium pro peccato. Assidue Lex hoc commemorat: non semel, non iterum, sed saepissime peccata dicebantur sacrificia pro peccatis. Tale peccatum erat Christus. Quid enim dicamus? Peccatum habebat? Absit. Peccatum non habebat, et peccatum erat. Peccnon noverat peccatum. Ipsam sententiam vobis exponebam, quando ista dicebam: Eum, inquit, qui non noverat peccatum, id est, Dominum