comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate collecte sunt. Leccio ix.¬
Iergo iniquitas be¬
ne dispensata uon¬
titur in iusticiam quãto
magis scrmo diuinus ĩ
quo nulla est miquitas.
qui apostolis creditus est.
si bene fuerit dispensatus.
dispensatores suos leuabͭ
i celum. Quamobrem
sequitur. Qui fidelis est ĩ
minimo. hoc est in cama¬
libus. et in multis fidelis
crit: idest in spiritualibuᷤ
Qui autemi in paruo mi¬
quus est. ut non det fra¬
tribus ad utendum qd̃
a deo pro omnbus creatũ¬
est: iste et in spũali pecu¬
nia diuidenda miquus
erit. ut non pro necessita¬
ti: sed pro personis doctri¬
nam xp̃i diuidat. Sin
ne dispensatis. ueras cter¬
nas q diuicias doctimne
da quis det uobis: Et si in
deles fuistis. aliena que sũt
homini proprie deputata
ripit auanciam. et dicit

Expanded text:
itate collectae sint. Sitate collectae sint. Si ergo iniquitas bene dispensata vertitur in justitiam: quanto magis sermo divinus, in quo nulla est iniquitas, qui et Apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos levabit in coelum? Quamobrem sequitur: Qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et in multis fidelis erit, hoc est in spiritualibus. Qui autem in parvo iniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a Deo pro omnibus est creatum; iste et in spirituali pecunia dividenda iniquus erit; ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidat. \'sine dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in deles fuistis, ea quae vestra sunt, et proprie deputata ripit avaritiam, et dici
Abbreviated transcription (Latin):
uille gubernator ẽ.
Unde et a uilla uillicus
nomen accepit. ychono¬
mus autem tamn peccu¬
me qmͣ frugum. et om¬
mum que dominus pos¬
sidet dispensator est. Unde
pulcherrimus liber est: qͥ
non gubernacionem ul¬
le. sed dispensacionem
umuerse domus tullio
interpretante significat.
iste crgo dispensator accu¬
satus est ad dominũ su-¬
um: quod dissiparit sub¬
stanciam cius. Quo uoca¬
to: dixit. Quid hoc audio
de te: Redde racionem ul¬
I ergo dispensa umͣi.¬
tor iniqui mãmo¬
ne donum uoce laudatur.
quod de remiqua sibi in¬
sticiam preꝑaucrit: et pist
dispendium dominus
laudat dispensatoris pru¬
denciam qd̃ aducrsus do¬
minum quidem fraudu¬
lenter. sed pro se prudeter
egerit: quantomagis xͦ
qui nullum dampnum
sustinere potest. et pronuᷤ
est ad clemenciam: lauda
misericordes fu crint. Dem¬
qz post parabolam intu¬
lit. Et ego uobis dico. Fa¬
cite nobis amicos de mã
mona. Mammona au¬
tem non hebreorum. sed
syrorum lingua dunae
ñĩcupantur quod de miqͥ¬

Expanded text:
uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dii ergo dispensator iniqui mamonae, Domini voce laudatur, quod de re iniqua sibi justitiam praepararit: et passus dispendia Dominus, laudat dispensatoris prudentiam, quod adversus Dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit: quanto magis Christus qui nullum damnum sustinere potest, et pronus est ad clementiam, laudabmisericordes fuerint? Denique post parabolam intulit: Et ego vobis dico, facite vobis amicos de iniquo mamona. Mamona autem, non Hebraeorum, sed Syrorum lingua, divitiae nuncupantur, quod 866 de iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
piis terre in predam. et cõ¬
taminabunt illud. Et a¬
uertam faciem meam
abeis. Et molabunt ar¬
chanum meum et intro¬
ibunt in illud cmissarii:
et contaminabunt illõ.
Fac conclusionem: qin
terra plena est iudicio sã¬
gumum: et ciuitas ple¬
na iiquitate. Et addu¬
cam pessimos de gentibz.
et possidebunt doinus co¬
ium. et quiescere faciam
superbiam potencium.
et possidebunt sanctua¬
ria eorum. Angustia su-¬
perueniente requirent pa¬
cem: et non erit. Contur¬
bacio super conturbacio¬
nem ueniet et auditus
super auditum. Et que¬
rent uisionem de proph̃a:¬
ct lex: et lex peribit a sa cer¬
dote: et consilium a seni¬
oribus. Rex lugebit et
princeps induetur mero¬
re et manus populi ter¬
re conturbabuntur. Se¬
cundum uiam illorũ
faciam cis: et secundũ
iudicia corum iudica¬
bo cos. Et scient quia e¬
godominus.

Expanded text:
piis terrae in praedam, et conpiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. Et avertam faciem meam ab eis, et violabunt arcanum meum: Et introibunt in illud emissarii, et contaminabunt illud. Fac conclusionem, quoniam terra plena est judicio sanguinum, et civitas plena iniquitate. Et adducam pessimos de gentibus, et possidebunt domos eorum: Et quiescere faciam superbiam potentium, et possidebunt sanctuaria eorum. Angustia superveniente, requirent pacem, et non erit. Conturbatio super conturbationem veniet, et auditus super auditum: Et quaerent visionem de propheta, et lex peribit a sacerdote, et consilium a senioribus. Rex lugebit, et princeps induetur moerore, et manus populi terrae conturbabuntur. Secundum viam eorum faciam eis, et secundum judicia eorum judicabo eos: et scient quia ego Domin
Abbreviated transcription (Latin):
preparenturomnes: et ñ
est qui uadat ad prelium.
ira cnim mea suꝑ uniu̾¬
sum populum cius. Gla¬
dius foris pestis et fameꝰ
intrisecus. Qui m agro
est gladio morietur: et qͥ
in aiuitate. pestilencia et
fainc deuorabitur. Et sal¬
uabuntur qui fugerint
er cis. et crunt in montib
quasi columbe cõualliũ.
omnes trepidi unusquiᷤ
qz iniquitate sua. Omne
manus dissoluentur. et
omnia genua fluent a¬
quis. Et accingent se cili¬
cis: et operiet formido. Et
m omni facie confusio:
tur: et aurum corum in
sterquilimum crit. Argẽ¬
tum corum et aurum̃ co¬
rum non ualebit libera¬
re cos: in die furoris dñi
Anmam suam non sa¬
turabunt. et uentres eoꝵ
non implebuntur: quia
scandalum miquitatis
corum factum est. et or¬
namentum monilium
suorum in superbiam po¬
suerunt et ymagines ab¬
hominacionum suarũ
et simulachrorum fecart ex
co. Propter hoc dedicis illõ
in imundiciciã. et dabo
illud in manus alienoꝵ
ad dipiendum: et im¬

Expanded text:
praeparentur omnes et non praeparentur omnes et non est qui vadat ad proelium ira enim mea super universum populum eius gladius foris pestis et fames intrinsecus qui in agro est gladio morietur et qui in civitate pestilentia et fame devorabunturvabuntur qui fugerint ex eis: et erunt in montibus quasi columbae convallium, omnes trepidi, et unusquisque in iniquitate sua. Omnes manus dissolventur, et omnia genua fluent aquis. Et accingent se ciliciis, et operiet eos formido, et in omni facie confusio, tur, et aurum eorum in sterquilinium erit. Argentum eorum, et aurum eorum non valebit liberare eos in die furoris Domini. Animam suam non saturabunt, et ventres eorum non implebuntur: quia scandalum iniquitatis eorum factum est. Et ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo: propter hoc dedi eis illud in immunditiam. Et dabo illud in manus alienorum ad diripiendum, et im
Abbreviated transcription (Latin):
qui habitas in terrã.⁊tẽ¬
pus prope est dies
occisionis: et non glorie
montiũ. Nunc de propĩ¬
quo effundam irã mcã
super te: et complebo furo¬
rem nncum ite. Et uidi¬
cabo te iuxta uias tuas:
et imponam tibi omni¬
a scelera tua. Et nõ parcit
oculus meus neqz mise¬
rebor. scd mas tuas im¬
ponam tibi: et abhomi¬
naciones tue in medio
tui erunt: et scies quia e¬
go sum dominus percu¬
ciens te. Ecce dies ecce ue¬
uit egressa est confraccio.
florint uirga: germina¬
uit superbia Iniquitas
surrexit in uirga impicta¬
tis. non cxcis et non ex po¬
pulo neq ex sontu corũ:
et non crit requies in eis.
renit tempus: appropĩ¬
quaiit dies. Qui emit
non letetur et qui uendi¬
dit non lugeat:quia ira
super omnem populum
aus quia qui uendit a¬
dit quod uendidit non
reuertetur: et adhuc ĩ ui¬
uentibus uita corum.
Disio enm ad omnem
multitudinem cius non
regredictur: et uir in mi¬
quitate uite sue non cõ¬
fortabitur. Canite tuba

Expanded text:
qui habitas in terra: vequi habitas in terra: vepus, prope est dies occisionis, et non gloriae montium. Nunc de propinqsuper te, et complebo furorem meum in te, et judicabo te juxta vias tuas, et imponam tibi omnia scelera tua: et non parcet oculus meus, neque miserebor, sed vias tuas imponam tibi, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scies quia ego sum Dominus percutiens ecce dies ecce venit egressa est contractio floruit virga germinavit superbia iniquitas surrexit in virga impietatis non ex eis et non ex populo neque ex sonitu eorum et non erit requies in eis venit tempus adpropinquavit dies qui emit non laetetur et qui vendit non lugeat quia ira super omnem populum eius quia qui vendit ad id quod vendidit non revertetur et adhuc in viventibus vita eorum visio enim ad omnem multitudinem eius non regredietur et vir in iniquitate vitae suae non confortabitur canite tuba
Abbreviated transcription (Latin):
et scictis quia egodommnꝰ:
cum fuerint interfecti ue¬
stri in medio ydolorum
ur̃orum in circuitu arax
ur̃arum in omni colle
excelso et in cunctis sum¬
mitatibus montium ⁊
subtus omne lignum
nemorosum: et subtus
uniuersam quercum frõ¬
dosam: locum ubi accen¬
derunt thura redolencia
uniucisis ydolis suis. Et
extendam manum me¬
an super eos: et faciam
cam desolatam et destitu¬
tam a deserto delata ĩom¬
nibus habitaciomibus
corum: et scient qui a ego
sermo donini ad me di¬
cens. Et tu fili hominis:
hec dicit dominus d̃s t̾re
isrł̃. Finis uenit. uenit
finis: super quatuor pla
te. et emittam furorem̃
meum inte. et iudicabo
te iuxta uias tuas. et po¬
nam contra te omnes
abhominaciones tuas.
et non parcet oculus me¬
ciones tue in medio tui
erunt: et scictis quia ego
dominus. Hec dicit dñs
deus. Affliccio una. afflic¬
cio eccc uenit. finis uenit.
uenit finis: euigilauit
aduersumte. Ec̃ce uenit.
uenit confraccio suꝑ te:

Expanded text:
Et scietis quia ego Dominus, Et scietis quia ego Dominus, cum fuerint interfecti vestri in medio idolorum vestrorum, in circuitu ararum vestrarum, in omni colle excelso: et in cunctis summitatibus montium, et subtus omne lignum nemorosum, et subtus universam quercum frondosam, locum ubi accenderunt thura redolentia universis idolis suis. Et extendam manum meam super eos: et faciam terram desolatam et destitutam, a deserto Deblatha, in omnibus habitationibus eorum: et scient quia ego rmo Domini ad me dicens: Et tu, fili hominis, Haec dicit Dominus Deus terrae Israel: Finis venit, venit finis super quatuor plagte, et emittam furorem meum in te Et judicabo te juxta vias tuas: et ponam contra te omnes abominationes tuas. Et non parcet oculus metiones tuae in medio tui erunt: et scietis quia ego Dominus. Haec dicit Dominus Deus: Afflictio una, Afflictio ecce venit. Finis venit, venit finis, evigilavit adversum te: ecce venit. Venit contritio super te,
Abbreviated transcription (Latin):
dispergam ossa ur̃a cure
aras ur̃as in omnibus
habitacionibus ur̃is. Ur¬
bes deserte erunt et excelsa
demolientur et dissipabũ¬
tur. Et interibunt arc ue¬
stre. et confringentur et
cessabunt ydola ur̃a: et
conterentur delubͣ ur̃a: et
delebuntur opera ur̃a. Et
cadet interfectus in medi
o ur̃i: et scietis quia ego
dominus. Et relinquam
in uobis qui fugerint gl¬
gladium in gentibus:
cum disperscro uos in ter¬
ras. Et recordabuntur
mci liberati ũri in gentib
ad quas captiui ducti ft̃¬
quia contriui cor corũ
fornicans et recedens a
me: et oculos corum for¬
nicantes post ydola sua.
Et displicebunt sibimet
super malis que fecerant
in uniuersis ab homina¬
ciomibus suis et scient
quia egodominus nõ
frustra locutus sum. ut
facerem eis malum hoc.
Hec dicit dominus deus.
percute manum tuam
heu ad omnes abhomi¬
naciones malorum do
Qui longe est peste morie¬
tur. Qui autem prope:
gladio corruet. Et qui re¬
bo indignacionẽ mcã ĩ ciͤ.

Expanded text:
dispergam ossa vestra circum dispergam ossa vestra circum aras vestras in omnibus habitationibus vestris urbes desertae erunt et excelsa demolientur et dissipabuntur et interibunt arae vestrae et confringentur et cessabunt idola vestra et conterentur delubra vestra et delebuntur opera vestra et cadet interfectus in medio vestri et scietis quoniam ego Dominus et relinquam in vobis eos qui fugerint gladium in gentibus cum dispersero vos in terris et recordabuntur mei liberati vestri in gentibus ad quas captiquia contrivi cor eorum fornicans, et recedens a me; et oculos eorum fornicantes post idola sua: Et displicebunt sibimet super malis quae fecerant in universis abominationibus suis. Et scient, quia ego Dominus non frustra locutus sum, ut facerem eis malum hoc, Haec dicit Dominus Deus: Percute manum tuam Heu, ad omnes abominationes malorum domituri sunt. Qui longe est, peste morietur: qui autem prope, gladio corruet: Et qui rebo indignationem meam in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
meamn meis: et consola¬
bor. Et scient quia egodo¬
minus locutus sum in
zelo meo. cum impleu̾o
indignacionem meam
mas. Et dabote in desertũ
et obprobrium in genti¬
bus qui in curuitu tuo¬
sũt: cum feccro inte iudi¬
cia in furore et indigna¬
cioncm. et in increpacio¬
nibus ire. Ego domimuꝰ
locutus sum̃ quando mi
mortifere: et quas mit¬
tam ut disperdam uos.
Et famen congregabo fr̃
baculum panis. et ĩmit¬
tam in uos famen et be¬
stias pessimas usq ad ĩt¬
nicionem. Et pestilencia
et sanguis transibunt
per te: et gladium indu¬
cam superte. Et domimᷤ
locutus sum. Et factus
est sermodomini ad me
dicens. Fili hominis po¬
ne faciem tuam ad mõ¬
tes ifrael et prophetabis
collibus rupibus et ual¬
libus. Ecce ego inducã
super uos gladium et
disperdam excelsa uestra
et demoliet aras uestras: ⁊
confuingentur simula¬
chra nr̃a. et deiciam int̾¬
Et dabo cadaucra filiorũ
isracl ante faciem simu¬
lachrorum urorum: et

Expanded text:
meam in eis, et consolameam in eis, et consolabor: Et scient quia ego Dominus locutus sum in zelo meo, cum implevero indignationem meam in eis. Et dabo te in desertum et in opprobrium gentibus, quae in cirsunt, cum fecero in te judicia in furore, et in indignatione, et in increpationibus irae. Ego Dominus locutus sum: Quando mismortiferae, et quas mittam ut disperdam vos: Et famem congregabo supebaculum panis. Et immittam in vos famem, et bestias pessimas usque ad internecionem: Et pestilentia et sanguis transibunt per te, et gladium inducam super te ego Dominus locutus sum et factus est sermo Domini ad me dicens fili hominis pone faciem tuam ad montes Israhel et prophetabis collibus rupibus et vallibus ecce ego inducam super vos gladium et disperdam excelsa vestra et demoliar aras vestras et confringentur simulacra vestra et deiciam inteet dabo cadavera filiorum Israhel ante faciem simulacrorum vestrorum et
Abbreviated transcription (Latin):
udicia cnim mea
proiecerunt. et in p᷑¬
ceptis meis non ã¬
oulauerunt: idcrco hec
dicit dommnus deus. Qr
superastis gentes que m
circuitu ur̃o sunt. in p̾cep¬
tis meis non ambulastiᷤͤ.
et iudicia mea non fecistis
et iuxta iudicia gentium
que in circuitu nr̃o sunt
estis operati: ideo hec dicit
dominus deus. Ecce ego a¬
ad te. et ipse ego faciam in
medio tui iudicia in ocu¬
lis gentium. et faciam ĩ
te que non feci et quibus
simulia ultra non faciã
propter omnes abhomi¬
naciones tuas. Ideo prẽs
comedent filios in medio
tui et filii comedent prẽs.
Et faciam inte iudicia et
uentilabo uniuersas re¬
liquias tuas in omnẽ
uentum. Idarco uiuoe
ego dominus deus nisi ꝓ
co quod scm̃ ncum uio¬
lasti in omnibus offen
peste morietur et fame cõ¬
sumctur in medio tui. et
tercia pars cui gladio ca¬
det in circuitu tuo. ẽcrciã
uero partem tuam in om¬
ncm uentum dispergam.
et gladium euaginabo
post cos. Et complebo furo¬
rem meum. et requiescere
faciam indignacionem

Expanded text:
udicia enim mea proiecerunt et in praeceptis meis non ambulaverunt. Idcirco haec dicit dominus Deus: Quia superastis gentes, quae in circuitu vestro sunt, in praeceptis meis non ambulastis et iudici amea non fecistis et iuxta, iudicia gentium, quae in circuitu vestro sunt, non estis operati, ideo haec dicit dominus Deus: Ecce ego ad te, et ipse ego faciam in medio tui iudicia in oculis te quod non feci, et quibus similia ultra non faciam, propter omnes abominationes tuas. Ideo patres comedent filios in medio tui, et filii comedent patres suos, et faciam in te judicia, et ventilabo universas reliquias tuas in omnem ventum. Idcirco vivo ego, dicit Dominus Deus: Nisi pro eo quod sanctum meum violasti in omnibus offenspeste morietur, et fame consumetur in medio tui: Et tertia pars tui in gladio cadet in circuitu tuo: tertiam vero partem tuam in omnem ventum dispergam, et gladium evaginabo post eos. Et complebo furorem meum; et requiescere faciam indignationem
Abbreviated transcription (Latin):
tiua: de qua paulus ais.
Qui ciim operatus est
petro in aplatum crrcũci¬
sionis: operatus est et mͣ.
inter gentes. Benedicta u¬
na quod multitudins
credentium erat cor unũ:¬
et amima una. de qua do¬
cebat turbas: quia de auc¬
toritate ceclesie docet usq¬
hocet usq hodie gentes.Ut
cessauit autem loqui: di¬
xit ad symonem. Ducĩ
altum: et laxate recia ũra
in capturam. Quodpri¬
mo rogauit symonem
n auim a terra reduc̃e pu¬
sillum significat: uel tẽ¬
perate utendum uerbo ad
turbas: ut et terrena eis
precipiantur: nec sic at̾¬
renis in profunda sacra¬
mentorum recedatur ut
ca penitus non intessi¬
gant.¬

Expanded text:
a, de qua Paulus ait: Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Quod primo rogavit Simonem navem a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
ue naues secus sta¬
gnum posite circũ¬
cisionem et prepucum
significant. Quas benc
ibesus iudisse perhibetur.
quia m utroqz populo
nouit dominus qui sũt
tibus scculi huius ad fu¬
ture uite tranquillitatẽ:
quasi ad soliditatem lit¬
toris uidendo ħ ẽ miscri¬
corditer uisitando pro
uchit. Piscatores autẽ
descenderant et lauabãt
recia. Piscatores sunt es¬
clesie doctores. qui nos rete
fidei comprehensos. et de
profundo ad lumen cla-¬
tos. quasi pisces littori.
sic terre uiuentium adue¬
hunt. Quasi enim que¬
dam recia piscantium st̃
complexe predicatium
dicciones que eos quos
ceperint in fide non amit¬
tunt. Unde et recia qua¬
si retinencia sunt uocata.
S hec recia modo laxant
in capturam modo lota
plicantur. qui a nõ om¬
ne tempus est abile doc¬
tune: sed nunc exerenda
lingua doctoris. nunc su¬
miet cura gerenda. Ce .ix.¬
scendens autem in
unam nauim q̃
erat symonis. rogauit
cum a terra rediicere pusil¬
lum: et sedens docebat de

Expanded text:
e naves secus stagnum positae circumcisionem et praeputium significant, quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo, novit dominus qui sunt tibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem, quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint, in fide non amittant. Unde et retia, quasi retinentia sunt vocata, sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctoris, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem, quae erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ligni nichil feni:
nichil stĩpularum ueli
te texere. nichil deniqz qd̃
ignem uel mereatur uel
uercatur. Spine enim cõ¬
plexe: igne comburẽtur.
Nolite eigo einulan cos¬
imposuere coronam. Hor
morum linguarum sti¬
mulos: qmͣ aculeoᷤ spina¬

Expanded text:
Nihil feni, nihil ligni, nihil stipularum in te texere. Nihil denique quod ignem mereatur vel vereatur. Spinae complexae igne comburantur. Noliimposuere coronam. Talemorum, linguae stimulos, quam aculeos spina
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc iratus constancius
sub rogatu liberii. includit
cusebium pb̃rm in quodã
cubiculo domus sue. qui
humilis erat in latitudĩc
tis diebus in oracione cõ¬
stanter perseuerans inclusꝰ
tamer post menses septẽ.
dormicionen accepit. septi¬

Expanded text:
ctus Constantius subrogatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine tis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post menses septem dormitionem accepit, No
Abbreviated transcription (Latin):
euitus eus in lumbis eiuͤ.
et fortitudo illius in umibłi¬
principali igitur se¬
xu lũborum nomĩe
luxuria designatur: cum
dominus dicit. Sint lũbi¬
Lumbos enim pretingimꝰ
cum carnis luxuriam per
continenciam coartamus.
Sed quia minus est mala
non agere. nisi eciam quis¬
q studeat bonis operibz in¬
sudare protinus additur.
Et lucerne aidentes in ma¬
nibus ur̃is. Lucemas uero
ardentes in manibus tene¬
mus: cum per bona opera
proximis nr̃is lucis exem¬
pla monstramus. de quib¬
profecto operibus: dominꝰ
dicit. luceat lux nr̃a corã
hominibus: ut uideant ope¬
ra nr̃a bona. et glorificent
patrem nr̃m qũi in celis ẽ

Expanded text:
Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbiliprincipali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbLumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manibus vestris. Lucernas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibprofecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant 1482 opera vestra bona, et glorificent Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
selebramus: ut ipsis inter¬
cedentibus expectemus. a
domino consequi tẽporalia
beneficia: ut ipsos ministroᷤ
mutando accipere mereamͣ
ctera. ab illis enim scõrũ
martirum in ueritate festi¬
uitatis gaudia celebrãtur:
qui ipsonum martnum ex¬
empla secuntur. Solennita¬
tes enim scõrum martirũ
erhortaciones sunt marti¬
riorum: ut mutari non pi¬
grat quod celebrare delectat.
S nos uolumus gaudere
cum sanctis: et tribulacio
nes nolumus sustinere cũ
illis.

Expanded text:
celebramus, ita ipsis intercedentibus exspectemus a Domino consequi temporalia beneficia, ut ipsos martyres imitando, accipere mereamur aeterna. Ab eis enim sanctorum martyrum in veritate festivitatum gaudia celebrantur, qui ipsorum martyrum exempla sequuntur. Solemnitates enim martyrum, exhortationes sunt martyriorum, ut imitari non pigeat, quod celebrare delectat. Sed nocum sanctis et tribulationes mundi nolumus sustinere cum illis.
Abbreviated transcription (Latin):
preciosam iuenit: quã
uidelicet inuentam om¬
nia uendens emit. qz qui
celestis uite dulcedinem.
in quantum possibilitas
admuttit perfecte cognou̾it:
ca que in terris am̃auerat
libenter cuncta derelĩquit.
in comparacione euis ra¬
uilescunt omma deserit
habita congregata disper¬
git: mardescit in celestibuᷤ
animus: nichil in terremᷤ
libet. de forme conspicitur:
quicquid de terrene re pla¬
cebat specie quia sola preci-¬
ose margante clantas ful¬
get in mente: de cuins diles¬
cione recte per salomonẽ
dicitur. Fortis est: ut moris
Dileccio.

Expanded text:
pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
paratis omnibus que e¬
rant in uia portanda foc
trobyas uale pr̃i suo ⁊ ma¬
tri sue: et ambulauerunt
ambo simul. Cumqz pro¬
fecti essent: cepit flere mater¬
cius et dicere. Baculum se¬
nectutis nr̃e tulisti. et trãs¬
misisti a nobis. Nunqmͣ
misisti cum. sufficiebat n
nobis paupertas nr̃a: ut
diuicias computaremus
hoc quod uidebamus fili¬
Noli flere. salius ꝑueniit
filius ñr. et saliuis reuerte¬
tur ad nos: et oculi tui ui¬
debunt cum. Credo enim
ꝙ angelus bonus comite¬
tur ci. et bene disponat om¬
nia que circa ipsum gerũ¬
tur: ita ut cum gaudio
reuertatur ad nos. Ad hãs
uocem cessauit mater cius
flcre: et tacuit.

Expanded text:
paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque profecti essent, coepit mater ejus flere, et dicere: Baculum senectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam misisti eum. Sufficiebat enim nobis paupertas nostra, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filiNoli flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos. Ad hanc vocem cessavit mater ejus flere, et tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tpe fratres mei so¬
let cuenire quod di¬
cout persona potens fa¬
mulum habeat despectũ.
Cumqz per eum suis for¬
te uel extrancis aliquod
responsum mandat: nõ
despicitur persona loquẽ¬
tis serui: qui a scruatur
inn corde reuerencia mit¬
tentis domini. Nec pen¬
sant qui audiunt per
quem: sed quid uel a qͥ
audiant. ĩta ergo fratres
ita nos agite. ut si nos for¬
sitan digne despicitis: in
mente tamen ur̃a uocan¬
tis domini reuerenciam
seruate. Conuiue fier
sumini prĩs familias
libenter obedite corda ur̃a
discutite atq ex cis mor¬
tale fastidium pellite. Ad
repellandum namq fa¬
stidium uestrum: iam pa¬
rata sunt omnia. Sed si
adhuc carnales estis fortaᷤᷤ¬
se cpulas carnales inqui¬
ritiꝰ. Ecce ip̃ẽ carnales epule:
in spiritale uobis alimẽ¬
tum conuerse sunt. Ad
abstergendum namq
mentĩs ur̃e fastidium
in cena dei ille nobis sin¬
gularis agnus occisus

Expanded text:
pe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus
Abbreviated transcription (Latin):
pensate. qͥa cum usuris a
uobis erigitur quod auditͤ.
in usura quippe: pecunia cci¬
am non data recipitur. Cũ
enim hoc redditur quod ac¬
superimpenditur quod ac¬
quia de accepta hac
ucrbi pecunia usuram sol¬
uitis: et curate ut ex eo quod
audistis cciam alia studeatiᷤ
intelligere que non audistiͤ.
quatinus alia ex aliis col¬
ligentes eciam illa discatis
er nobisiet ipsis agere: q̃
nec dumi ex predicatoris ore
didicistis. Pignim uero ser¬
num qua sentencia feriat
audiamus. Tollite ab co
talentuur et date ei qui h̃t
decem talenta. Oportunũ
ualde uidebatur ut cum a¬
malo seruo unum talen¬
tum tollitur. e pocius qui
duo qmͣ qui quinq taleta
acceperat daretur. Illi cuim¬
dari debuit: qui minus ꝙͣ
qui plus habuit: sed sicut
superius diximus per quin¬
q talenta quinq iidelicet
sensus. id est extenorum sciẽ¬
cia designatur. per duo autẽ:
intellectus et operacio expri-¬
mitur. Plus ergo habuit qͥ
duo. ꝙͣ qui quinq talenta

Expanded text:
pensate, quia a vobis cum pensate, quia a vobis cum usura exigitur quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acsuperimpenditur quod acquia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est, exteriorum scientia designatur; per duo autem talenta intellectus et operatio exprimitur: plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta
Abbreviated transcription (Latin):
fatentur. et dominum repel-¬
lunt: cumq quem in se scĩ¬
ficare debuerant fugiunt:
et uelut in perturbacione cõ¬
silium non babent dum
moriunt: et iitaintiment.
unde huic seruo protinus
respondetur. Serue nequã
et piger: sciebas quia meto
ubi non semino: et congre¬
portet ergo te dare pe¬
cumani meam nũ¬
mulariis: et ego ueniens re¬
cepissem. utiq quod meũ
est cum usura. Ex uerbis
sius seruus constringitur:
cum dominus dicit. axto
ubi non semino: et congre¬
go ubi non spargo. Ac si aꝑ¬
te dicat. Si iuxta tuam sen-¬
tenciam et illud exquiro ꝙ¬
quantomnagis a te exqui¬
ro quod ad crogandum dedi:
Oportuit ergo te dare pecu-¬
niam meam nummula¬
riis: et ego ueniens recepissẽ
utiq quod meum est cum
nsura. Pecuniam uero nũ
mulariis dare est: eis scien¬
ciam predicacionis impẽ¬
dere. qui hauc ualeant et¬
Sedsicut nr̃m periculum
aspicitis. si dominicam pe¬
cuniam tencamus: ita ue-¬
strum fratres kini sollicite

Expanded text:
fatentur, et Dominum repelfatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congreportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi; oportuerat ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Pecuniam vero dare nummulariis est eis scientiam praedicationis impendere qui hanc valeant exsicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam teneamus, ita vestrum, fratres charissimi, sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
sparsisti: et timens abii. et
abscondi talentum tuum
in terra: ecce habes quod tuũ
est. Notandum ꝙ mutilis
seruus durum dñm uocat:
cui tamen ad lucrum deser¬
uire dissimulat: et timuis¬
se se dicit in lucrum talentũ
expendere: qui hoc solumtine
debucrat ne hoc sine lucro ad
dñn reportaret. sc .u.¬
uont cuim plenq ĩ¬
tra sanctam ecclesiam: quo¬
rum iste seruus ymagiẽ
tenet: qui melioris uite in¬
as aggredi metuunt: et ta¬
men iacere in sui corporis
ignauia non pertimescunt:
cumqz se peccatores considãt
sanctitatis mas arcipere tre¬
pidant: et remane in suis ĩi¬
quitatibus non formidãt.
Quorum bene petrus adhuc
in infirmitate positus spe¬
ciem tenet: cum iuso mira¬
culo piscium dixit. Exi a
me domine: quia peccator
homo sum. Ĩnmo si te pec¬
catorem consideras: oportet
ut a te dominum non repel¬
las. Sed qui idcuro melioriᷤ
habitus mias et rectioris ui¬
te apprehendere artem nolũt:
quia infirmos se esse conspi¬
cunt: quasi et peccatores se

Expanded text:
t abscondi talentum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro ad dominum reportaret. unt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se
Abbreviated transcription (Latin):
uorum crat pater
transquillimis
nomme. et mater mar¬
cia uocabatur. qui illos se¬
quebantur cum ureorib
corum et filiis. Numo e¬
nim in sus nepotibus
ducebantur affectu. Un¬
de factum est ut ab agre¬
stino cromacio urbis ro¬
me prefecto triginta dic¬
rum inducias impetra¬
rent. in quorum spacio
ageretur cum cis. quati¬
muis ad thurificandum
ydolis consentirent. Acce¬
dentes itaq amici corum
ad eos ceperunt dicere. un¬
de uobis tam dura mẽs.
tamq ferreum pectus ꝙ
caniciem patitur patris
abicere. et mata iam de¬
crepite nouos dolores par¬
tus afferre: Nam illa par¬
tus sui doloris consola¬
cionibus superabat: dũ
in uno dolore duos filioᷤ
pareret: et geminum prĩs
funderet filiorum affec¬
tum.

Expanded text:
uorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum:
Abbreviated transcription (Latin):
lius ut qui paulo ante uo¬
lare temptauerat: subito
ambulare non posset; et
qui pennas assumpserat:
plantas amitteret. lc . ix.¬
cõnec forte hoc mire¬
uideatur. quod ma¬
gus iste presente aposto¬
lo. per acrem aliqmͣdui
uolitauerit: hoc pacienci¬
a petri fecit. Permisit cnĩ
illum sublimius ascen¬
dere: ut de alcius caderet.
uoluit enim in excelsum
leuari a conspectu omi¬
um: ut ruentem̃ illum
de excelso oculi omnium
prouiderent. Hec igitur ẽ
miquitatis elaciõ. ut in
altum se ferat insublime
se engat: scd sancta oracõ
ommem humiliat super¬
biam: uiuersam deicit
uanitatem.

Expanded text:
lius: ut qui paulo ante volius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc miruvideatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et licet illius passio
nobis sufficiat ad salu¬
tem. tamen cciam horũ
martinum nobis con¬
tulit ad exemplũ. le.uii.
ati apłi sanguinẽ
protuderunt. sed idcamꝰ
causain quare ista perpes¬
si sunt. Scilicet quod int̾
cetera mirabilia. etiam
magum ⁊ illum symo¬
nem oraciomibus suis de
acris uacuo precipitii ru¬
ma prostrauerint. Cum
enum idem symon se dice
ad patrem assereret uolã
dose conscendere posse. atq¬
eleuatus subito magicis
artibus uolare cepisset:
tunc petrus fixis genib
precatus est dominum.
et precacione su a uicit le.¬
magicam leuicatem .uiii.¬
uior enim ascendit
ad dominum pre¬
cacio qmͣ uolatus. et an¬
te peruenit iusta peticio.
qmͣ iniqua presumpcio.
ante inqmͣ petrus in t̾us
positus obtinuit quod pe¬
ret in celestibus quo tende¬
bat. Tunc igitur petrus ue¬
lut uinctum illum de sub¬
luni acre deposuit: et quo¬
dam precipicio in saxo cli¬
dens cius crura confregit.
Et hoc in opprobrio facti il¬

Expanded text:
est, et liest, et linobis sufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit ad exemplum. 3. Mortiati Apostoli sanguinem profuderunt: sed videamus causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia etiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod pairet ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti il
Abbreviated transcription (Latin):
los cquales esse me¬
ntis: qui cqua les sunt
passione. et simili cos fi¬
dei deuocione uirisse: quo ᷤ
simul uidemus ad mar¬
tirii gloriam ꝑuenisse.
Non enim sine causa fac¬
tum putemus: qd̃ una
dic uno loco unius tyrã¬
in tollerauere sentenciã.
Una die passi sunt: ut
Uno in loco: ne alteri ro¬
ma deesset. Sub uno ꝑ¬
sccutore: ut equalis cũ¬
delitas utrumq constuĩ¬
gerit. Dies crgo pro m̃to¬
locus pro gloria: ꝑsecutor
decretus est pro uirtute. Ic¬
t in quo tandẽ .uiͣ.
fulcrunt: In urbe romã:
que principatum et ca¬
put optinet nacionum.
scilicet ut ubi caput suꝑ¬
sticionis erat: illic capũt
quiesceret sanctitatis. et
ubi gentilium principeᷤᷤ
habitant: illic ecclesiax
principes morarentur.
Cuius autem meriti sit
beatissimi petrus et pau¬
lus. hinc possumus in¬
telligere: qd̃ cum dominꝰ
orientis regionem pro¬
pria illustrauerit passio¬
ne: occidentis plagam ne
quid minus essẽt uice
sui apłorum sanguine
illuminare dignatus

Expanded text:
los aequales esse meritis, quia aequales sunt passione, et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. § 1. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merilocus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco ertulerunt? In urbe Roma, quae principatum et caput obtinet nationum, scilicet ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitubi gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum principes morerentur. Cujus autem meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui apostolorum sanguine illuminare dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
c antem dicebat ip̃m¬
esse mortificandũ:
et multiplicandum. rat¬
Mortificandum infidelita¬
te ideorum: multi plican¬
dum fide omnium ppłorũ.¬
Et qui amat animam su¬
am: perdet cam. Quod duo¬
bus modis intelligi potest.
Qui amat perdet: id est si
amas perde. Si cupis uitã
tenere in xp̃õ: noli tunere
do. Qui amat animain
suam: perdet eam. Noli a¬
amare in hac uita: ne ꝑdas

Expanded text:
 autem dicebat ipsuesse mortificandum et multiplicandum. Mortificandum in infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Qui amat animam suam perdet eam. Quod duobus modis intelligi potequi amat perdet, id est si amas, perde, si cupis vitam tenere in Christo, noli timere do: Qui amat animam suam, perdet eam: noli amare in hac vita, ne perdas
Abbreviated transcription (Latin):
glorificent patrem uestrũ
qui in celis est: sed ut ꝑ hoc
quod agimus laudes exte¬
rius non queramus. Sic
autem sit opus in publi¬
co: quatinus intencio ma¬
neat in occulto: ut et de bo¬
no opere proximis prebramꝰ
exemplumi: et tamen per ĩ¬
tencionem qua deo soli pla-¬
cere querimus. semperopte¬
mus secretum.

Expanded text:
glorificent Patrem vestrum glorificent Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum.
Abbreviated transcription (Latin):
rebus simile dicitur: ut ex
hiis que animus nouit
surgat ad icognita que¬
plo uisibilium sead inui-¬
sibilia rapiat: et ea que u
usu didicit. quasi confri¬
catus incalescat. et per hoc
quod scit notum diligere:
discat et incognita amare.
Ecce enim celorum regnũ
thesauro abscondito in
agro comparatur: quẽ
qui muenit homo abscon¬
dit. et pre gaudio illius ua¬
dit. et uendit uniuersa que
habet: et emit agrum illum.
Qua n re hoc quoqz notan¬
dum est ꝙ inuentus the¬
saurus. absconditur ut ser¬
uetur. quia studium celestiᷤ
desiderii et malignis spinti¬
bus custodire non sufficit:
qui hoc ab humans laudi¬
bus non abscondit. lcõ .iĩ.¬
N presenti ctenim uita
quasi in uia sumus:
qua ad patriam pergi¬
mnus. Maligni autem sp̃s.
iter nr̃m qͣiͣ quidã latrũcu¬
li obsident. depredan ergo
desiderat: qui thesaurum
publice portat in uia. Hoc
autem dico: non ut pro¬
ximi opera nr̃a non ude¬
ant cum scriptum sit: ni¬
deant opera ur̃a bona: et

Expanded text:
rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita,plo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, etQua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut reservetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. n praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et
Abbreviated transcription (Latin):
catus laurencius
dixit. Disce miser
quia carbones tui michi
accusatus non negaui:
interrogatus xp̃m confes¬
sus sum: assatus graciaᷤ
ago. Ualerianus preses
dixit. ubisunt ignes qͦs¬
tu diis promittebas: In
ipsa hora: dicebat beatus
laurencius. O insania ue¬
stra infelices non cognosci¬
tis. quia carbones uestri
non ardorem sed refugeri¬
um michi prestant: Et
ceperunt omnes qui ad¬
crant mirari:quomodo
preceperat decius eum ui
uũ assari. Ille autem uł¬
Gracias tibi ago domiẽ
ihesu xp̃e: qui a me con¬
fortari dignaris. Et ele-
uans oculos contra deci¬
um: sic dixit beatus lau¬
rencius. Ecte miser assa-¬
sti unam partem: regi¬
ra et aliam manduca.
ri ianuas tuas ingre¬
spiritum

Expanded text:
atus lauren| tius ixit . disce miser . quia carbones tui mihi ac| cusatus . non negaui. Interrogatus christum confessus sum . assatus| gratias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare quomodo praeceperat decius uiuum| eum assari. Illi autem Gratias tibi ago, Domine Jesu Christe, qui me confortari uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. ui ianuas| tuas ingrespiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuisset a terra: iussit
cum uestiri ueste milita¬
batur. Et dixĩt decius ad¬
tue. et esto ñramicus: et
in conspectu nr̃o utere mi¬
licia pristina. quam sẽ¬
per habuisti. Tunc beatuᷤ
me affirmo militare: un¬
de cupio celeriter ad pal-

Expanded text:
tus a terra, jussit eum Decius vestiri militabatur, et dixit ei: tuam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti. » Cum beatus stianum firmum militare, unde cupi
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta sicut lauren
emplum cium mercar
beati laurencii fieri mͣris.
quem tu miser ausus
fiusti ore polluto nomĩa¬

Expanded text:
tormenta sicut Laurentemplum merear beati Laurentii martiris fieri, quem tu, misser, ausus fuisti ore polluto nomina
Abbreviated transcription (Latin):
dia plenus:dixit
Accipe omnes facultates
cius. et interfice cum cru¬
deli examinacione. Codẽ¬
exquisita omni facultate
cius. iuenit in domo y¬
politi omnem familiã

Expanded text:
dia plenus Decius Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli examinatione. exquesita omne facultate ejus, invenit in domu Ipoliti omnem familiam
Abbreviated transcription (Latin):
ri: qmͣ impudice uiuere.
Genus seruorum: nisi cũ
suppliciis non emendat᷑.
Et iuissit ut concordia cũ
plumbatis cederetur: et
cum cederetur enusit sp̃i¬

Expanded text:
ri quam impudice vivere. quit, servorum nisi cum suppliciis non emendatur. Et jussit ut beata Concordia cum plumbatis caederetur. Et cum caederetur emisit spi
Abbreviated transcription (Latin):
politus post terciũ
et dedit pacemomnbus.¬
cciam serius sus et ancil¬
lis: et communicauit de
sacrificio altaris beati lau¬
rencii martiris. Et posita
mensa priusqmͣ cibum
sumeret: uencrunt mili¬
tes et tenuerunt cum: et
cesar subridens di
cit ci. Nunquid et tu ma¬
gus effictus es. qui corpꝰ
ci non quasi magus: ẜ
quasi xpĩanus. Quo au¬
arreptus: iussit ut cum
lapidibus os cius con¬
tunderctur.
⁊ expoliauit cum
ueste quam ĩdue¬
bat in habitu xpĩano:
Set dicit ei. Sacrifica diis.

Expanded text:
is, post tertium rediens, dedit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt et dit, subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpusci, non quasi magus sum, quasi christianus. » arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur.  expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei: « Sacr
Abbreviated transcription (Latin):
is qui in ube erant flenti
ta sua: et indutus est sacco.
spargens cinerem capiti. ⁊
in platea medie ciuitatis
uoce magna clamabat:
osteridens amaritudinem
anun sui. Et hoc cuilatu:
usqz ad fores palacu gra¬
diens. Non enim cras lici¬
tum indutum sacco: au¬
lain regis intrare. In omĩ¬
bus quoq prouincus. o¬
pidis. ac locis. ad que cui¬
dele regis dogina puen̾at:
planctus ingens erat a¬
pud iudeos. ieiunum. u¬
lulatus et fletus. sacco et ci¬
nere multis prostrato u¬
tentibus. ingresse sunt
autem puelle hester. et eu¬
michi: nunciaueruntq
ci. Quod audiens conster¬
nata est. et misit uestem.
ut ablato sacco: indueret
cam quam acciꝑe noluit.
Accitoq atac cumicho: quẽ
rex ministrum ei dederat.
precepit ut iret ad mardo¬
cheum ut disceret ab eo:
cur hoc faceret.

Expanded text:
is, qui in urbe erant, flentiis, qui in urbe erant, flentiidit vestimenta sua, et indutus est sacco, spargens cinerem capiti: et in platea mediae civitatis voce magna clamabat, ostendens amaritudinem animi sui, et hoc ejulatu usque ad fores palatii gradiens. Non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare. In omnibus quoque provinciis, oppidis, ac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apud Judaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus. Ingressae autem sunt puellae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est: et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum, quam accipere noluit. Accitoque Athach eunucho, quem rex ministrum ei dederat praecepit ei ut iret ad Mardochaeum, et disceret ab eo cur hoc faceret.