comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuam: et possessionem tuam ter¬
minos t̾re. Que uidelicet here
ditas ac possessio. bifaria ratõe
regio longinqua uocatur: uel
quia afinibus t̾re clamat ad
dnm: uł quia longe ẽ apcc̃ori¬
bus salus. Et cum deus ubiq
sit p̃sens: longe tamen ab eoꝵ
sensu qui ydola colunt. deus
uerus abest. S qui erant lõge:
facti sunt ꝓpe in sanguine xb̃i.
Ocatis autem
decem seruis suis: dedit
illi decem innas. Penarius mi¬
merus ad legem ꝑtinet: ꝓpter
de calogum. Uocat itaq pater¬
familias decem seruos: quia eli¬
git discipulos ꝑlitt̾am legis:
imbutos. Dat illis decem innas:
quia legis dicta sp̃ualit̾ intel¬
ligenda reuelat. Post passioe
quippe resurrectionemq suam
aperuit illis sensum: ut intelli¬
gẽnt scripturas. Mina namq
quam greci unã uocant: cẽtũ
draginis appenditur. Et om̃is
scripture sermo quia uite celes¬
tis ꝑfectionem suggerit: quasi nu¬
meri centenarii pondere fulgescit.
Tait illis.¬

Expanded text:
tuam, et possessionem tuam tertuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videliceditas ac possessio, bifaria ratione regio longinqua vocatur: vel quia a finibus terrae clamat ad Dominum , vel quia longe est a peccatoribus salus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt prope in sanguine Christi . Vocatis autem decem servis suis, dedit illis decemminas. Denarius numerus ad legem pertinet, propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis
Abbreviated transcription (Latin):
ciusq se ingentibus de ignorã¬
tia legis humilibus. quam in
iudeis de iusticia que ex lege ẽ
elatis ẽẽ regnaturum. Et quia
discipuli supra aucdita dñi pas-¬
sione uł resurrectione iherosoli¬
mis implenda. nõ intelligebãt
que dicebantut. existimantes
contimuo regnum dei eẽ uen¬
turum: hanc eorum ignorantiã
illuminans. ostendit se primo
sui regni fidem toto orbe disper¬
suraͣm. ac sic infine mundi iudi¬
cem om̃ium sclorum. regenq
uenturum.
Ixit ergo. Homo quida
nobilis abiit in regionẽ
longinquam. accipe sͥ regnum:
et reñti. Homo nobilis ille est:
cui cecus fupra clamabat. fili
dauid miserete meis et cui ue¬
nienti iherosolimam continebat.
osanna filio dauid. benedictus
qui uenit in nomine dñi tex
isrł. Longinqua regio ecc̃a est
ex gentibus: de qua eidem ho¬
mini nobili qui loquitur. ego
autẽ constitutus sum rex abeo:
dicitur a patre. Postula ame et
dabo tibi gentes hereditatem

Expanded text:
tiusque se in gentibus de ignorantiusque se in gentibus de ignorantia legis humilibus, quam in Judaeis de justitia, quae ex lege est elatis, esse regnaturum. Et quia discipuli supra audita Domini passione, vel resurrectione, Jerosolymis implenda, non intelligebant quae dicebantur, existimantes continuo regnum Dei esse venturum, hanc eorum ignorantiam illuminans, ostendit se primo sui regni fidem toto orbe dispersurum, ac sic in fine mundi judicem omnium saeculorum regemque venturum. Dixit ergo: Homo quidam nobilis abiit in regionem longinquam, accipere sibi regnum, et reverti. Homo nobilis ille est, cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei . Et venienti Jerosolymam concinebant: Hosanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Longinqua regio, Ecclesia est ex gentibus. De qua eidem homini nobili, qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo ; dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dicit ip̃e abraham sit pr̃
circumcisionis. non his tantu
qui sunt ex circumcisione: sed
et his qui sectantur uestigia.
que ẽ in p̃putio fidei patris ur̃
abralx.
Enit enim filius homi¬
nis querere et saluare
quod pierat. Hoc ẽ. quod alibi
dicit. non ueni uocare iustos:
s pcc̃ores. Pius sane magister.
qui murmurantib turbis sua
mistĩa non dedignatur expoñe.
filius obhanc maxime queren¬
dam sit destinatus ad t̾ras. Qi
ut pietatis sue nob̾ dispensatio¬
nem inculcet: sepissime se filiũ
hominis appellat: comiñdans
sollicite nob̾. quod factus ẽ be¬
Ec illis audientibus
adiciens dixit parabola:
istimarent quod confestim reg¬
num dei manifestaretur. Moris
ẽ domino. p̃missum finonem pa¬
rabolis affirmare subiectis. Sus¬
cepta igitur et commendata:
penitentia publicani diuitis ad¬
iciens parabolam docet sibi pe¬
nitentiam magis pcc̃orum. quã
iusticiam placete suꝑborum: la¬

Expanded text:
alibi dicit: Ipse Abraham sit pater alibi dicit: Ipse Abraham sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione, sed et his qui sectantur vestigia, quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae Venit enim Filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Hoc est quod alibi dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores . Pius sane Magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignetur exponere, Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est beec illis audientibus adiciens dixit parabolam istimarent quod confestim regnum Dei manifeest Domino praemissum sermonem parabolis affirmare subjectis. Suscepta igitur et commendata poenitentia publicani divitis, adjiciens parabolam, docet sibi poenitentiam magis peccatorum quam justitiam placere superborum, la
Abbreviated transcription (Latin):
licet redd̾e: ꝓpria relinquere. ui¬
sibilia contempnere: ꝓ inuisibi¬
libus etiam mori desiderare: se¬
ipsum ab negare: et eius qͥ nec¬
dum uidetur dñi uestigia seqͥ
concupiscere.
It iħc ad eum: quia hodie.
salus domui huic facta
ẽ: eo quod et ip̃e filius sit̾ abra¬
he. Filius abrahe dicitur zacheꝰ:
non quia de eius stirpe genera¬
tus: s quia eius ẽ fidem imitatꝰ:
ut sicut abraham t̾ram. cognati-¬
onem. domumq pat̾nam obspẽ
future hereditatis dño iubente
de seruit: ita et ille quo thesau¬
rum incelis adquireret. bona
sua pauꝑibꝯ parcienda relinq̃¬
ret. Et pulchre dicit et ip̃e: ut
non solum eos qui iusti ꝑseue¬
rant. s et eos qui ab in iusticia
resipiscunt. ad filios ꝓmissionis
ꝑtinere declaret. Alit̾. Salus q̃
olim iudeorum domum imple¬
bat. hodie ppło nationum illux̃.
eo quod et ip̃e populus filius sit
abrahe. credendo in eum de quo
ergo abrahe semen estis. Et sic̃

Expanded text:
licet reddere, propria relinquere, vilicet reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupiscere. Ait Jesus ad eum: Quia hodie saluest, eo quod et ipse filius sit Abrahae. Filius Abrahae dicitur Zachaeus, non quia de ejus stirpe generatus, sed quia ejus est fidem imitatus, ut sicut Abraham terram, cognationem, domumque paternam, ob spem futurae haereditatis, Domino jubente, deseruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre dicit Et ipse, ut non solum eos qui justi perseverant, sed et eos qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissionis pertinere declaret. Aliter: Salus quae olim Judaeorum domum implebat, hodie populo nationum illuxit, eo quod et ipse populus filius sit Abrahae credendo in eum. De quo ergo Abrahae semen estis . Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
audire ũbum dñi. Uidentes aut
turbas iudei repleti sunt zelo:
et contradicebant his que a pau¬
lo dicebantur. Et alibi fideles
etiam fr̃s. ad u̾sus apłorum prin¬
cipem disceptabant dicentes.
Quare incroisti ad uiros p̃puti¬
um habentes: et manclucasti cũ
illis.
Tans autem zacheus: di¬
xit ad dnm̃. Ecce dimi¬
dium bonorum meorum dñe
do pauꝑibus: et si quid aliquẽ
defraudaui. reddo quadruplũ.
Aliis calumpniantibus hoĩem
pcc̃orem: ip̃e zacheus stans. idẽ
mea quam cepat fidei ueritate
psistens. nõ solum se ex poc̃ore
conũsum. s etiam int̾ ꝑfectosi
plat ẽẽ conũsatum. dicente do
mino. Si uis ꝑfectus ẽẽ: uade
uende omnia que habes. ⁊ da
paupibus. Quisquis ante con¬
ũsionem innocent̾ uixit: om̃ia
conũsus pot̾̃ dare pauꝑibus .:
At qui aliqua fraude sustulit.
primo hec iuxta legem reddere:
deinde quod sibi remanserit de¬
bet dare paupibus. Ac sic et ipse
quia sibi nil retinet: omuia sua
fructum uite legerat. rapta uide¬

Expanded text:
bum Domini. Videntes autem turbas Judaei, repleti zelo. Et contradicebant iis quae a Paulo dicebantur . Et alibi: Fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant, dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zacchaeus, dixit ad Dominum: Ecce, dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus. Et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zacchaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua fructum vitae legerat, rapta vide
Abbreviated transcription (Latin):
diem festum scenophegie uenis¬
se sicut iohannes memorat: et
ex inde sex mensibus continuis.
hoc ẽ. usq ad diem pasche quo
passus ẽ. modo iherosolimis sig¬
na fecisse et docuisse. modo mõ¬
tem oliuarum ascendisse. modo
iudea expulsum transiordanem
abisse. modo inciuitate deserti
que dicitur effrem. mansisse cũ
discipulis: numquã tamen io
temporis galileam fuisse teuer¬
sum. Suꝑ omnibus etgo quas
eum tanto tempore facere uide¬
tant uirtutibus: turbe dm̃ lau¬
dant dicentes.
Enedictus qui uenit:
tex in nomine dñi: pax
incelo et gł̾a in excelsis. Bene¬
dictus autem qui uenit rex ĩ

Expanded text:
diem festum Scenopegiae venisdiem festum Scenopegiae venisse, sicut Joannes memorat, et exinde sex mensibus continuis, hoc est, usque ad diem Paschae quo passus est, modo Hierosolymis signa fecisse, et docuisse, modo montem Olivarum ascendisse, modo Judaea expulsum trans Jordanem abisse, modo in civitate deserti, quae dicitur Effrem, mansisse cum discipulis, nunquam tamen id temporis Galilaeam fuisse reversum . Super omnibus ergo, quas eum tanto tempore fecisse viderant, virtutibus, turbae Deum laudant, dicentes: Benedictus qui venit Rex in nomine Domini, pax in coelo et gloria in excelsis. Benedictus autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. eos qui mĩa plurimum ĩ¬
digent. humilitatis eius uesti¬
gia quantum p̾ualent imitari.
Hecesse ẽ inquam nos ĩtuentes
quomodo ih̾c de monte oliueti
descendit: toest. cum informa dei
cẽt. humiliauit semetipsũ factꝰ
obediens usq ad mortem. mor¬
tem autem crucis: humiliemur
sub potenti manu eius. ut exal¬
tari meri mereamur intẽpore
uisitationis.
Mpet om̃ibus quas uidãt
iurtutibus dicentes. benedictus
qui uenit rex in nomine dñi. Mł¬
tas quidem uirtutes dñi uicdant.
s maxime lazari tesurrectionem
que nuꝑ facta erat stupebant.
Testimonium ꝑhibente turba:
que erat cum eo. quando lazarũ
uocauit de monumento. et susci¬
tauit amortuis: nam et ꝓptea
obuiam uenit ei turba. quia au¬
dierunt eum fecisse hoc signum.
Hotandum ẽ enim non nũc
primum uenientem de galilea
saluatorem. idest. ante quinq
dies pasche ihrłm adisse: s ãno
p̃terito mense septimo. illic ad

Expanded text:
cesse est eos qui misericordia plurimum incesse est eos qui misericordia plurimum indigent humilitatis ejus vestigia, quantum praevalent, imitari. Necesse est, inquam, nos intuentes quomodo Jesus de monte Oliveti descendit, id est, cum in forma Dei esset, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, humiliemur et ipsi sub potenti manu ejus, ut exaltari mereamur in tempore visitationis. uper omnibus quas viderant virtutibus dicentes: Benedictus qui venit Rex in nomine Domini. Multas quidem virtutes Domini viderant, sed maxime Lazari resuscitationem, quae nuper facta erat, stupebant, testimonium perhibente turba, quae erat cum eo, quando illum vocavit de monumento, et suscitavit a mortuis. Nam et propheta obviam venit et turba, quia audierunt eum fecisse hoc signum. Notandum est enim, non nunc pSalvatorem, id est, ante quinque dies Paschae Hierusalem adisse, sed anno praeterito mense septimo illic ad
Abbreviated transcription (Latin):
amictu. uiam simplicioribus
dei famulis suo sanguine parãt:
ut uidelicet in offenso gressu mẽ¬
tis. ihetosolimam quo iħc ducit
incedunt. Ilx enim a sellum se¬
dens. ihrłm tendens. quando ul
uniuscuiusq fidelis animã regẽs.
uidelicet iumentum suum ad:
pacis intime uisionem ducit.
ul etiam cum sc̃e ecc̃e uniu̾salit
p̃sidet: eamq in suꝑne pacis de¬
sid̃ium accendit. Quia u̾o iuͣxͣ
alios euangelistas. non discipłi
tantum. s et plurimi de turba st¬
sternebant uestimenta sua ĩuia:
possunt ꝑ eos etiam hii designari.
qui exempla mĩm secuti. corpora
sua ꝑ abstinentiam edomant: ut
dño iter ad mentem parent: uel
exempla sua bona sequentibus
p̃beant.
Tcum appropinquarent
iam ad descensum montis
oliueti: cepunt omnes tutbe des¬
cendentium gaudentes laudare
deum uoce magna. Descendente
de monte oliuarum dño: gaudẽ¬
tes laudantesq turbe simul et
ipe descendunt: quia humiliato
sua sponte miscłie auctore: ne¬

Expanded text:
amictu, viam simplicioribus amictu, viam simplicioribus Dei famulis suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis, Jerosolyma quo Jesus ducit, incedant. Jesus enim asellum sedens Jerusalem tendit, quando vel uniuscujusque fidelis animam regens, videlicet jumentum suum ad pacis intimae visionem ducit, vel etiam cum sanctae Ecclesiae universaliter praesidet, eamque in supernae pacis desideriumalios evangelistas non discipuli tantum, sed et plurimi de turba sternebant vestimenta sua in via, possunt per eos etiam hi designari qui, exempla martyrum secuti, corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Et cum appropinquaret jam ad descensum montis Oliveti, coeperunt omnes turbae descendentium gaudentes laudare Deum voce magna. Descendente de monte Olivarum Domino, gaudentes laudantesque turbae simul et ipsae descendunt, quia humiliato sua sponte misericordiae auctore, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nis appellatur.
Tilli dixerunt: quia do¬
minus eum necessari¬
um habet. Et duxerunt illu
ad iħm. Qui soluendo pullum
contradixerant. audito dñi no¬
mine quiescunt. quia magistri
eitorum qui uenientib ad sa-¬
lutem gentium doctorib ob¬
sistebant. eatenus suas tenebras
defendere: donec miraculis attes¬
tantibus. ueri possessoris. ac dñi
uirtus emicuit. At potquã fidei
dominice potestas apparuit: ce¬
dentibus passim adusariorum:
querelis. liber credentium cetus
qui dm̃ corde portet adducitur.
Tiactantes
uestimenta sua: supra:
pullum imposuerunt ihm. ues¬
timenta apłorum. uł doctrina uir¬
tutum. uel edissertio scripturaꝵ.
uel certe eccasticorum doginatũ
uarietates intelligi possunt: qͥbꝯ
illi corda hominum aute nuda et
frigida. quo xp̃o cessore digna fiãt
oꝑiunt.
I. Hte autem illo: substet¬
nebant uestimenta sua
inuia. Portante dnm asino di¬
scipuli uestimenta in uia stetnũt.
quia se ꝓprii corporis exuentes.

Expanded text:
nis appellatur. nis appellatur. illi dixerunt: Quia Dominus eum necessarium habet. Et duxerunt illum ad Jesum. Qui solvendo pullo contradixerant, audito Domini nomine quiescunt, quia magistri errorum, qui venientibus ad salutem gentium doctoribus obsistebant, eatenus suas tenebras defendere, donec, miraculis attestantibus, veri possessoris ac domini virtus emicuit. At postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum querelis, liber credentium coetus, qui Deum corde portet, adducitur. t jactantes vestimenta sua supra pullum, imposuerunt Jesum. Vestimenta apostolorum, vel doctrina virtutum, vel edissertio Scripturarum, vel certe ecclesiasticorum dogmatum varietates intelligi possunt, quibus illi corda hominum ante nuda et frigida, quo Christo sessore digna fiant, operiunt. unte autem illo substernebant vestimenta sua in via. Portante Dominum asino, discipuli vestimenta in via sternunt, quia proprii se corporis exuentes
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ ẽ qui ait. Ego sum ianua
ouium. Per me si quis introie¬
rit saluabitut: et ingͣclietut. et
egdietur. et pascua in ueniet.
extra hanc ianuam in biuio liga¬
tus stabat. Et recte in biuio. qr
non unam certus uite fideiq uiã
tenebat: s plures dubiosq secta¬
rum calles. sequebatur ferroneos.
De quibus apte subiungitur.
OLuentib aut̃¬
illis pullum: dixerunt
dñi eitis ad illos. Quid soluitis
pullum: Multos quippe habebat
dños: quia non uno doginati et
suꝑsticioni deditus: s ꝓ libitu ĩ¬
mundorum sp̃uum. aduarios:
diu̾sosq miser raptabatur erro¬
res: ad simulacra muta ꝓut du¬
cebatur ĩcedens. Deniq uerna¬
cula quadam scripture consue¬
tudine. cõmime ẽẽ dicitur qd
immundũ ẽ: sicut et ad petru
uox de celo dicit. Quod deus
mundauit: tu ne cõmune dixe¬
ris. Quia qui sc̃s ẽ solius dei ẽ:
et cum nullo ei cõmunis ẽ. Qui
autem pcc̃or ẽ et immundus.
multorum ẽ: multi enim demo¬
nes posstent eum. et ides conu¬

Expanded text:
sum janua ovium; per me si quis introierit salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet .extra hanc januam in bivio ligatus stabat. Et recte in bivio, quia non unam certus vitae fideique viam tenebat, sed plures dubiosque sectarum calles sequebatur erroneus. De quibus apte subjungitur: Solventibus auteillis pullum, dixerunt domini ejus ad illos: Quid solvitis pullum? Multos quippe habebat dominos, qui non uno dogmati et superstitioni deditus, sed pro libitu immundorum spirituum ad varios diversosque miser raptabatur errores ad simulacra muta, prout ducebatur, incedens. Denique vernacula quadam Scripturae consuetudine commune esse dicitur quod immundum est, sicut et ad Petrum vox de coelo dicit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris . Quia qui sanctus est, solius Dei est, et cum nullo ei communis est. Qui autem peccator est et immundus, multorum est. Multi enim daemones possident eum, et ideo commu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatum ẽ. ad iudicium tunc
ẽẽ uocandos. Ip̃i sunt enim pec¬
cunia: quam boni serui ad qui¬
siere mercando. Quin etiam
sciat ip̃os quoq quibus nũꝙͣ̃
ẽ p̃dicatum: ibidem ad eẽ dap¬
nandos. De quibus infra dicem̾
Enit autẽ primus clie¬
ens. Dñe nina tua decez
ninasaquisunit. Primus ẜuus
orto doctorum est. incircumcisi¬
onem missorum. qui unam innã
nogociaturus accepit: quia unũ
deum. unam fidem. unum baptis¬
ma. unum deum p̃dicare uissꝰ
ẽ. S hec eadem inna decem innas
ad quisiuit: quia ppłm sub lege
constitutum sibimet docendo
sociauit.
Tait illi. Euge setue :¬
bone: quia in mocdico fi¬
delis fuisti: eiis potestatem ha¬
bens. fupra decem ciuitates. In

Expanded text:
praedicatum est, ad judicium tunc praedicatum est, ad judicium tunc esse vocandos. Ipsi sunt enim pecunia, quam boni servi acquisiere mercando. Quinetiam sciat eos quoque, quibus nunquam est praedicatum, ibidem adesse danandos, de quibus infra dicemus. Venit autem primus, dicens: Domine, mina tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo doctorum est in circumcisionem missorum, qui unam minam negotiaturus accepit, quia unum Dominum, unam fidem, unum baptisma, unum Deum praedicare jussus est. Sed haec eadem mina, decem minas acquisivit, quia populum sub lege constitutum, sibimet docendo sociavit. t ait illi: Euge, bone serve, quia in modico fidelis fuisti, eris potestatem habens supr
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus alibi ꝓtestatur. Nuc̃¬
autẽ et uiderunt et oderunt: et
me et patrem meum. Qui non
solum p̃sentem usq ad mortẽ
crucis oderunt: s etiam post te¬
surrectionem eius miserunt per¬
secutionem in apłos. et p̾dicati¬
onem regni celestis spreuerũt.
Tfactum ẽ.
ut rediret accepto reg¬
no. Significat tempus quan¬
do in manifestissima et eminen¬
tissima claritate uenturus est.
qui eis humilis apparuit cum
diceret. tegnum meum non ẽ
de hoc mundo.
Tiussit uocani seruos
quibus dedit peccuniã:
ut scibet quantum quisq nego¬
ciatus eẽt. Ut sciret inquit. nõ
quo eum quid lateat: cui ueris¬
sime dictum ẽ. domine tu oĩa
sais. s sciret dicit scite omnes
face̾. Tunc enim om̃ium oꝑa
et cogitationes palam om̃ibꝯ
ostenduntur: quomodo inde¬
utero nomio. temptat inquit
uos dominus deus ur. ut sciat
si diligitis eum: hoc ẽ scire faci¬
at. Nemo sane arbitretur eos
solummodo quibꝰ grã p̃dican¬
di data ẽ: non autem et eos qͥbꝰ

Expanded text:
de quibus alibi protestatur. Nautem et viderunt et oderunt et me et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderunt, sed post resurrectionem ejus miserunt persecutionem apostolis, et praedicationem regni coelestis spreverunt. factum est ut rediret accepto regno. Significat tempus, quando in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit, cum diceret: Regnum meum non est de hoc mundo . t jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset. Ut sciret, inquit, non quod cum quid lateat, cui verissime dictum est: Domine, tu omnia scis. Sed sciret, dicit, scire omnes faceret. Tunc enim omnium opera et cogitationes palam omnibus ostenduntur. Quomodo in Deuteronomio: Tentat, inquit, vos dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum , hoc est, sciri faciat. Nemo sane arbitretur eos solummodo quibus gratia praedicandi data est, non autem et eos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
in lege minus fuerat. his qui
ꝑfecti cẽ desiderant ostendit.
Mnia quecumq habes
uende. et da pauperibus.
et habebis thesaurum incelo:
et ueni sequere me. Quicumq
uend̾e sicut ananias fecit et
saphira: s totum uende. Et cũ
uendiderit dare pauperibus:
et sic sͥ ppare thesaurum ĩ regno
celorum. Hec hoc ad ꝑfectione
sufficit: nisi post contemptas:
io est relictis malis faciat bona.
facilius enim sacculus cõtẽp¬
nitur: quam uoluntas. Multi
diuicias relinquentes: dnm̃
nõ sequuntut. Sequitur aut
dũm qui imuitator eius ẽ: et
ꝑ uestigia eius graditur. Qui¬

Expanded text:
in lege minus fuerat iis qui in lege minus fuerat iis qui perfecti esse desiderant ostendit. Omnia quaecunque habes, vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me. Quicunque e sicut Ananias fecit et Sapphira, sed totum vendere; et cum vendiderit, dare omne pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad perfectionem sufficit, nisi post contemptas id est, relictis malis faciat bona. Facilius enim sacculus contemnitur, quam voluntas. Multi divitias relinquentes Dominum non sequuntur. Sequitur autem Dominum, qui imitator ejus est, et per vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
imus et deus bonus ẽ. Non gͥ
dominus se bonum negat : sed
ip̃e dm̃ significat. Non se ma-¬
gistrum bonum non ẽẽ: s ma-¬
gistrum absq deo nullum bo¬
num oẽ testatur.
Andata nosti: Nõ occi¬
des: non mechaberis. nõ
furtum facies. non falsum testi¬
monium dices. Honora patrẽ
tuum et matrem. Hec puerilis
innocentie castitas. que nobis
imitanda ꝓponitur ⁊ si regnum
dei uolumus ingredi. Hotãdũ
sane quia iusticia legis suo tẽ¬
pore custodita. nõ solum bona:
t̾re: s et uitam confert etñam.
Ui ait. looc omĩa custodi¬
ui a iuuentute mea. Quo audito
ih̾e: ait ei. Ad huc unum tͥ de est.
Hon ẽ putandus hic princeps
cum logis se mandata custodisse
dicebat ẽẽ mentitus: sed simplici¬
ter ut uixerit eẽ confessus. Quia
si mendacii noxa reuꝰ teneretur.
ne quaqͣm marcus euangelista
intuitus eum. dilexit eum: et
dixit illi. Unum tibi de est. Ua
Diligit enim dominus eos qͥ
legis mandata quamuis mino¬
ra custodiunt: s nichominus qd̃

Expanded text:
unus Deus bonus est. Non igitur Dominus se bonum negat, sed esse Deum significat. Non se magistrum bonum non esse, sed magistrum absque Deo, nullum bonum esse testatur. Mandata nosti: Non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices. Honora patrem tuum et matrem. Haec est puerilis innocentiae castitas, quae nobis imitanda proponitur, si regnum Dei volumus ingredi. Notandum sane quia, justitia legis suo tempore custodita, non solum bona terrae sed et vitam confert aeternam. Qui ait: Haec omnia custodivi a juventute mea. Quo audito, Jesus ait ei: Adhuc unum tibi deest. Non est putandus hic princeps cum legis se mandata custodisse dicebat, esse mentitus, sed simpliciter ut vixerit, esse confessus. Quia si mendacii noxa reus teneretur, nequaquam Marcus evangelista intuitus eum, dilexit eum, et dixit illi: Unum tibi deest: Vadecaetera. Diligit enim Dominus eos qui legis mandata, quamvis minora custodiunt, sed nihilominus quod
Abbreviated transcription (Latin):
cans deuni. Uidet et sequitut.
qui bonum quod intelligit :
opatur. Uidet autem s nõ sequit̾.
qui bonum quidem intelligit. s
bona oꝑari contempnit. Ih̾m eĩ
sequitur: qui imitatur. Hinc nã¬
q dicit. Siquis michi minis¬
trat: me sequatur. Considemꝰ
etgo qua graditur: ut sequi:
mereamur. Sicq fit: ut non solũ
uita nr̃a in deum ꝓficiat: s hec ÷¬
ip̃a nr̃a comũsatio. ad laudem dei
et alios accendat.
dit enim plebs laudem deo: nõ
solum ꝓ impetrato munere lu¬
cis. s et pro merito fidei impettã¬
tis. Uelit laudem deo: quia et
ih̾m uidit misericorditet at po¬
tenter lucem testituisse rogãti.
et obstinate sidei clamorem q̃
iuste quesierit. mox consequi
posse cognouit. Unde nontan¬
dum quia dominus incarne
apparens: omnia que u̾bis do¬
cuit. exemplis firmauit. Qui
enim nobis p̾cepit. sic luceat:
lux ur̃a coram hominibꝰ. ut ui¬
deant ur̃a oꝑa bona. et głificẽt
patrem ur̃m qui incelis ẽ: et

Expanded text:
s. Videt et sequitur Jesum, qui bonum, quod intelligit, eratur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bene operari contemnit: Jesum enim sequitur, qui imitatur. Hinc namque dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur; sicque fit ut non solum nostra vita in Deum proficiat, sed haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. dit enim plebs laudem Deo, non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis. Dedit laudem Deo, quia et Jesum vidit misericorditer ac potenter lucem restituisse roganti, et obstinatae fidei clamorem, quae juste quaesierit, mox consequi posse cognovit. Unde notandum, quia Dominus in carne apparens, omnia quae verbis docuit, exemplis firmavit. Qui enim nobis praecepit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
digna deo gerentem. lingua
uenenata carpebant: ppessus
eorum facinora discessit. et au¬
fugit dicens. relinquetur uob̃
domus ur̃a deserta. hodie at̃
in domo pusilli zachei oportet
illum manete: hoc ẽ noue lucis
grãm cͥoruscantem. in humili
credentium nationum corde:
quiescere. Quod autẽ descende
de siccomoro zacheus. et sic in
domo sua po xp̃o mansionem
p̃parare iubetur: hoc ẽ. qd apłc
ait. Quia et si cognouimus se¬
cundum carnem xp̃m: s iam
nunc non nouimus. Et si eĩ
mortuus ẽ ex infirmitate. s¬

Expanded text:
digna Deo gerentem, lingua digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus. Et si enim mortuus est ex infirmitate, s
Abbreviated transcription (Latin):
que exectamur intuitum fes¬
tinamus auertẽ. Uidit ergo
ihe uidentem se: quia elegit
eligentem se et amauit amã-¬
tem. Hunc sane ordinem ꝓ¬
ficiendi. hoc ẽ. ꝑ fidem dnice ĩ¬
carnationis ad cognitionem
diuinitatis ꝑueniendi. quasi
sicomorum ihu faciem speculã¬
di. doctor egregius ostendit:
cum ait. Hon enim iudicaui
scire me aliquid int̾ uos: nisi
xp̃m ihm. et hunc crucifixum.
Itemq aliis exprobrans: fac¬
ti estis inquit quibus lac:
opus sit. non solido cibo. Lac¬
infirma temꝑarie dispensatiõĩo:
solidum cibum ardua ppetue
maiestatis appellans.
Tdixit adeum. zachee
festinans descende: quia
in donum tuam hodie oportet
me man̾e. Et festinans descẽ
dit: et excepit illum gaudens.
Manebat aliquando dominus
in domo principis principis:¬
phariseorum: hoc ẽ. in iudeorũ
synagoga docebat. S quia nõ
baptizatum ante prandium..
sabbato curantem. publicanos
et pcc̃ores recipientem. contra
auaritiam disputantem ⁊ cetã

Expanded text:
quae exsecramur intuitum fesquae exsecramur intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem dominicae incarnationis ad cognitionem Divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans: Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo . Lacinfirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae majestatis appellans. Et dicit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festidit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
atborem pusillus statura za¬
cheus. quo exaltari possit as¬
cendit: dum quilibet humilis
et ꝓprie conscius infirmitatis.
confidens in domino ꝓclamat:
michi autẽ absit głari nisi in
sicomoro transeuntem ꝓpe dnm̃
cernit: quia ꝑ hanc laudabilem
fatuitatẽ. et si nec dum ut est
solide. iam tamen taptim. et qĩ
inttansitu luci sapientie celestis¬
intendit.
Tcum ueniss ad locum:
suspiciens ilx uidit illũ.
Derlambulans ihetico salua¬
tor uenit ad locum. ubi p̾currẽs
gacheus sicomorum conscende¬
rat: quia missus ꝑ mundum :¬
mirum et loquebatur et ibat:
uenit ad ppłm nationum qui
passionis eius fide iam subli-¬
mis existens: etiam diuinita¬
tis eius ardebat agnita facie
beari. Suspiciens uidit illum.
quia ꝑ grãm fidei at̾tenis cu-¬
piditatibus eleuatum: turbis¬
q infidelibus p̾minentẽ ele¬
git. Uidere enim dei: eligere
uł amare ẽ. Unde ẽ illud. Ocu¬
li dñi suꝑ iustos. Ham et nos
que amamus uidere: ab hisꝰ

Expanded text:
arborem pusillus statura Zaarborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in sycomoro transeuntem prope Dominum cernit, quia per hanc laudabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestisintendit. t cum venisset ad locum, suspiciens Jesus, vidit illum. Perambulans Jericho Salvator venit ad locum ubi praecurrens Zacchaeus sycomorum conscenderat, quia, missis per mundum smirum et loquebatur, et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his
Abbreviated transcription (Latin):
querebat. s p̃turba non pot̾at:
qui gr̃e fidei quam mundo sal¬
uator attulit participare cupi¬
ebat: s in olita uitiorum con¬
suetudo. ne ad uotum pueniret
obstiterat. E adem namq turba
noxie consuetudinis. que sup̃
cecum clamãtem ne lumen.
peteret increpabat: etiam suspi¬
cientem publicanum ne ihm
uideat tarclat. S sicut cecus
turbarum uoces magis ac ma¬
gis clamando deuicit: ita pu¬
sillus necesse ẽ. turbe nocentis
obstaculum altiora petendo:
cranscendat. trena relinquat.
arborem crucis ascendat. Si co¬
morus namq que ẽ arbor fo¬
liis moro similis. s altitudine
p̃stans: unde et a latinis celsa
nuncupatur: ficus fatua dicit᷑.
Et eadem dominica ctux cre
dentes alit ut ficus: ab incred¬
ulls iridetur ut fatua. Hos
enim p̃dicamus xp̃m crucifi¬
xum: uideis quidem scandalũ:
gentibus autẽ stulticiam. Ipĩs
autẽ uocatis iudeis atq gen¬
tibꝰ: xp̃m dei uirtutem ⁊ dei
sapientiam. Quam uidelicet

Expanded text:
quaerebat, sed prae turba non poterat. quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam; ipsis vero vocatis Judaeis atque gentibus Christum, Dei virtutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
statura pusillus erat. Et p̾curr¬
ens ascendit in arborem si como¬
ium ut uideret illum: quia ĩde
erat transiturus. Que impossi¬
bilia sunt ap̃ homines: possibi¬
lia sunt ap̃ deum. Ecce enim
camelus deposita gibbi sarcina:
ꝑ foramen acus transit. hoc est
diues et publicanus relicto oñe
diuiciarum. contempto censu
fraudium: angustam portam
artamq uiam que ad uitam
ducit ascendit. Qui mira deuo¬
tione fidei ad uidendum salua¬
torem quod natura minus ha¬
buerat. ascensu supplet arboris.
atq ideo iuste quamu̾s ipse
rogare non audeat. benedictio¬
nem dominice susceptionis:
quam desiderabat accepit. Mis¬
tice autẽ zacheus qui interpre¬
tatur iustificatur. credentem ex
gentibus ppłm significat: qui
quanto curis secularib occupa¬
tior: tanto flagiciis deprimen¬
tibus erat factus humilior. S
ablutus ẽ. s scĩficatus. s iustifi¬
catus innomine dñi nr̃i ih̾u¬
xp̃i: et insp̃u dei mr̃i. Qui ĩtran¬
tem iherico saluatorem uidere

Expanded text:
ura pusillus erat, et praecurrens, ascendit in arborem sycomorum, ut videret illum, quia inde erat transiturus. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto sensu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit ascendit . Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desiderabat, accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini i, et in spiritu Dei nostri , qui intrantem Jericho Salvatorem videre
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex parte cognoscimus: et
ex parte ꝓph̾amus. Cum autez
uenenerit quod ꝑfectum ẽ: eua¬
cuabitur quod ex parte ẽ. Ciui¬
tates autem decem: sunt anme
ꝑ legis ubum ad grãm eugłii:
uenientes. Quibꝰ cunc iutex gli¬
ficandus ille pponitur: qui eis
peccuniam ũbi digne deo com¬
modau̾it. Unde quidam nego¬
ciator egregius ciuitates quilꝯ
p̃etat. hoc ẽ animas quas regẽ¬
das accepat alloquens: que ẽ
ait nr̃a spes. aut gaudium. aut¬
ta
corona gle: non ne uos ante cdñz

Expanded text:
us, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit, quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Civitates autem decem sunt, animae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes. Quibus tunc jure glorificandus ille praeponitur, qui eis pecuniam verbi, digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates, quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, nostra spes aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante
Abbreviated transcription (Latin):
nõ poteritis intrare. Aliter.
Regnum del. idest doctrinam
euangłii sicut puer accipe iube¬
mur: quia puer in discendo ne¬
q contradicit doctoribus÷ ne¬
q rationes et u̾ba componit
adũsum eos resistens: s fide¬
liter suscipit qd docetur: et
cum metu obtemꝑat et quies
Tinterrogauit eum
quidam princeps dicẽs.
Magister bone: quid faciens.
uitam et̾nam possidebo: Audi¬
erat credo iste princeps a dño.
tantum eos qui puerorum ue¬
lint ẽẽ similes. regnum dei :¬
intraturos: atq ideo tractatꝯ
cercioris sollicitus possit sibi
non ꝑabolatim. s palam quibꝰ
opum meritis uitam et̾̃nam:
consequatur.
Ixit autem ei ih̾c. Quid me¬
dicis bonum: Hemo bonꝰ:
nisi solus deus. Quia magistrũ
uocauerat bonum. et non deu̾
uł dei filium confessus erat: di¬
cit. quamuis scm̃ hominem cõ¬
paratione dei non ẽẽ bonum :
de quo dicitur. confitemini do¬
mino qm̃ bonus. Solus autẽ
deus bonus. non pater solus ĩ¬

Expanded text:
non poteritis intrare. Aliter: non poteritis intrare. Aliter: Regnum Dei, id est doctrinam Evangelii, sicut puer accipere jubemur, quia puer in discendo neque contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit, adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit. t interrogavit eum quidam princeps, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo? Audierat credo iste princeps a Domino tantum eos qui puerum velint esse similes regnum Dei intraturos, atque ideo tractatus certioris sollicitus poscit sibi non parabolatim, sed palam quibus operum meritis vitam aeternam consequatur exponi. Dixit autem ei dicis bonum? Nemo bonus nisi unus Deus. Quia magistrum vocaverat bonum et non Deum vel Dei filium confessus erat, discit quamvis sanctum hominem, comparatione Dei non esse bonum. De quo dicitur: Confitemini Domino quoniam bonus. Unus autem Deus bonus non pater solus in
Abbreviated transcription (Latin):
tes discipuli. non quo nollent
infantes saluatoris et manu
et uoce benedici: s quo nec dũ
habentes plenissimam fidem.
putarent eum in similitudinẽ
hominũ offerentium importu¬
nitate lassari.
H̾s autem conuocans illos:
dixit. Sinite puetos ueni¬
re ad me: et nolite eos uetare.
Talium ẽ enim tegnum celoꝵ.
Significant̃ dixit talium nõ
istorum: ut ostenderet nõ eta¬
tem regnare s mores: et his qui
similem haberent innocentiam
et simplicitatem. p̃mium repro¬
mitti. Apło quoq in eandem sẽ¬
tentiam congruente: fr̃s nolite
pueri fieri sensibus: s malicia
paruuli estote: sensu aute uiri
ꝑfecti sitis.
Men dico uobis: quicũq
non acceperit regnum:
sicut puer: non intrabit ĩ illud.
Sicut puer non pseuerat ĩ ira¬
cundia: non lesus meminit: nõ
uidens pulcram mulierem de¬
lectatur: non aliud cogitat. ali¬
ud loquitur: sic et uos nisi talẽ
habueritis innocentiam. et a¬
nimi puritatẽ: regnum celoꝵ

Expanded text:
tes discipuli, non quia nollent tes discipuli, non quia nollent infantibus Salvatoris et manu et voce benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum, in similitudinem hominum, offerentium importunitate lassari. Jesus autem, convocans illos, dixit: Sinite pueros venire ad me, et nolite eos vetare. Talium est enim regnum Dei. Significanter dixit talium, non istorum, ut ostenderet non atem regnare, sed mores, et his qui similem haberent innocentiam et simplicitatem praemium repromitti. Apostolo quoque in eamdem sententiam congruente: Fratres, nolite pueri fieri sensibus, sed malitia parvuli estote. Sensu autem, ut perfecti sitis. men dico vobis, quicunque non acceperit regnum Dei sicut puer, non intrabit in illud. Sicut puer non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur, sic et vos, nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ilitatis qua sublimemut assu¬
mere. ut sicut ille consideratis
et peiorum uiciis. et suis uirtu¬
tibus ẽ elatus ad ruinam: ita
nos nõ solum nr̃a pigricia. sed
et meliorum untutibus ĩspectis
humiliemur ad głam: quatinꝰ
unusquisq nr̃m hec apud se sup¬
plex ac sum̾missus obsectet.
Eus omp̃c miserere sup¬
plici tuo: quia non sum:
sicut in numeri serui tui. contẽ¬
pti seculi sublimes: iusticie me¬
rito głosi: castitatis laude an¬
gelici uelut etiam multi illoꝵ
qui post flagicia publice peni¬
tendo. tibi meruerunt ẽẽ deuo¬
ti. Qui etiam si quid boni tua
gr̃a largiente fecero: quo fine
hoc faciam. qua ue ate distric¬
tione pensetur ignoro.
Ferebant autem ad illũ¬
et infantes. ut eos tange¬
ret. Quod cum uid̾ent discipu¬
li: inctepabant illos. Et hec
humilitatis magisterio lectio
plena micat: que uidelicet et¬
innocentes ac simplices. ad lm̃
grãm ꝑtingere posse demons¬
trat. Increpabant autẽ offetẽ¬

Expanded text:
ilitatis, qua sublimemur, assuilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente, fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro. Afferebant autem ad illuet infantes, ut eos tangeret. Quod cum viderunt discipuli, increpabant illos. Et haec humilitatis magisterio lectio plena micat, quae videlicet innocentes ac simplices ad Domini gratiam pertingere posse demonstrat. Increpabant autem offeren
Abbreviated transcription (Latin):
pectus suum dicens. Peus pro¬
picius esto michi pccori. Dico
uobis: descendit hic iustificatus
in domum suam: ab illo. Quan¬
tam uenie fiduciam digne pe¬
nitentib p̾bet: quod publicanꝰ
qui reatum sue nequicie ꝑfecte
cognouit : fleuit et confessus:
et si in iustus ad templum ue¬
nit: iustificatus a templo redi¬
it. Typice autẽ phariseus iudeo¬
rum ẽ ppłs: qui ex iustificatio¬
nibus legis extollit merita.
sua. Publicanus uo gentilis ẽ:
qui longe a deo positus. confi¬
tetur pcc̾a sua. Quorum imus
suꝑbiendo recessit humiliatus.
alt uo lamentando appropĩqua¬
re meruit exaltatus.
Uia omnis qui se exal¬
tat humiliabitur: ⁊ qui
se humiliat exaltabitut. Et de
utroq populo p̾fato. et de om̃i
suꝑbo uł humili recte potest ĩtel¬
ligi. sicut et illud quod alibi le¬
gimus: ante ruinam exaltatut
cor: et ante głam humiliatur.
Qua ꝓpt̾ et de u̾bis elati phari¬
sei quib humiliari meruit. pos¬
sumus ex diu̾so formam hum¬

Expanded text:
suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Amen dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus qui ex justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua: quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam hum
Abbreviated transcription (Latin):
et iniquitate. Et marcͥus qͥdẽ
refert eos baptismata calicum
et urceorum. lectorumq ⁊ era¬
mentorum obseruare solitos.
S magis sb̾ nomine uasorũ.
ip̃i mendatii et simulationis ar¬
guuntur: qd̃ aliud ostentant ho¬
minib foris. aliud domi agant:
formam pietatis habentes ex
trinsecus: s intus uitiorum sor¬
de deformes. uult enim deus
explicare latius: que supra bre¬
uiter denudando cordis oculo
ptulerat.
Tulti non ne qui fecit
quod deforis ẽ. etiam
id quod de nicus ẽ fecit: Qui ĩ¬
quit utramq hominis naturã
fecit: utramq mundari desid̃at.
Hoc contra manicheos qui aiaz
tantum a deo: carnem uo putãt
a deo ẽẽ creatam. Hoc contra il¬
los: qui corporalia pcc̃a. fornica¬
tionem uidelicet. immundiciã.
libidinem. furtum. rapinam. et
cet̾a talia quasi grauissima de¬
testantur: spũalia u̾o que non
minus dampnat apłs. hoc est.
amaritudinẽ. iram. indignatio¬
nem. clamorem. blasphemiam.

Expanded text:
et iniquitate. Et Marcus quidem et iniquitate. Et Marcus quidem refert eos baptismata calicum et urceorum lectorumque et aeramentorum observare solitos, sed magis sub nomine vasorum, ipsi mendacii et simulationis arguuntur, quod aliud ostendant hominibus foris, aliud domi agant, formam pietatis htrinsecus, sed intus vitiorum sorde deformes. Vult enim Dominus explicare latius quae supra breviter de mundando cordis oculo protulerat. tulti, nonne qui fecit quod deforis est, etiam id quod deintus est fecit? Qui, inquit, utramque hominis naturam fecit, utramque mundari desiderat. Hoc contra Manichaeos, qui animam tantum a Deo, carnem vero putant a diabolo creatam. Hoc contra illos qui corporalia peccata, fornicationem videlicet, immunditiam, libidinem, furtum, rapinam et caetera talia, quasi gravissima detestantur; spiritalia vero quae non minus damnat Apostolus, hoc est amaritudinem, iram, indignationem, clamorem, blasphemiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cus pot illud quod de blasphemi¬
a sp̃c scĩ quid dominus dixerit
retulerat: et ueniunt inquit ma-¬
ter eius et fr̃s. Lucas autẽ non
huius rei geste ordinem tenu¬
it: s p̃ occupauit hoc et recorda¬
tum ante narrauit. Ueniq hoc
sic int̾posuit. ut solutum appare¬
at anexu: et suꝑiorum et poste¬
riorum. Itaq postquã nuntia¬
tis sibi foris matre et ftĩbus
ait. qui enim fecerit uolũtatẽ
dei. hic fr̃ meus et soror mea et
mater ẽ: datur intelligi roga¬
tu pharisei intrasse conuiuium.
Hariseus
autem cepit intra se te¬
putans dicete: quare nõ bap¬
tizatus ẽẽt ante prandium.:
Causam pharisee cogitatioĩs
euangelista marcus apuit di¬
cens. Pharisei enim et omnes
iudei nisi crebro lauent manꝯ
nõ manducant: tenentes tra¬
ditionem seniorum. et aforo:
Tait dominus
ad illum. Nunc uos pha¬
risei quod de foris ẽ calicis et
catini mundatis: qd̾ autem ĩ¬
tus ẽ ur̃m plenum ẽ rapina

Expanded text:
cus, post illud quod de blasphemicus, post illud quod de blasphemia Spiritus sancti, quid Dominus dixerit retulerat: Et veniunt, inquit, mater ejus et fratres. Lucas autem non hujus rei gestae ordinem tenuit, sed praeoccupavit hoc, et recordatum ante narravit. Denique hoc sic interposuit, ut solutum appareat a nexu et superiorum et posteriorum. Itaque postquam nuntiatis sibi foris matre et fratribus ait: Qui enim fecerit voluntatem Dei, hic frater meus, et soror mea, et mater est , datur intelligi, rogatus Pharisaei intrasse convivium. Pharisaeus autem coepit intra se reputans dicere quare non baptizatus esset ante prandium. Causam Pharisaei cogitationis Evangelista Marcus aperuit dicens: Pharisaei enim et omnes Judaei nisi crebro manus lavent non manducant, tenentes traditionem seniorum, et a foro Et ait Jesus ad illum: Nunc vos, Pharisaei, quid deforis est calicis et catini mundatis, quod autem intus est vestrum, plenum est rapina