comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis. cũ in uni uersalib: fit intellegibilis eodemq: modo
cum sensibilisest. insigularib perͦ manet cumintolle¬
gitur fit uniuersalis. Subsistunt ergo oirca sensibilu. intelleguntur
autẽ preter corpora. Neq enĩ interdu sũ est. ut duȩ reseidẽ sub iecto.
sint ratione diuersȩ. ut linea curua. atq caua. quȩ rescũ diuersis diffi¬
nicionib: terminentur. diuersusq: corũ intellectus fit : semꝑ tamen
in eodẽ sub iesto reperuuntur Eadẽ quippelinea caua. eadẽ cur¬
ua est. Itaq generib et specieb id est singularitate et uniuersalita¬
ti unũ quidem sub iectum est: sed alio modo uniuersale est cũ cogi
tatur. alio singulare cũ sentitur in reb his in quib esse suũ habetꝰ
Hisigitur terminatis om̃is ut arbitror quȩstio dissoluta cst. Ipsa e nĩ
genera et species sub sistunt quidẽ alio modo. intellegantur uero alio

Expanded text:
sibilis: cum in universalibus, fit intelligibilis; eodemque modo sibilis: cum in universalibus, fit intelligibilis; eodemque modo cum sensibilis est, in singularibus permanet, cum intelligitur, fit universalis. Subsistunt ergo circa sensibilia, intelliguntur autem praeter corpora, neque enim interclusum est ut duae res eodem in subjecto non sint ratione diversae, ut linea curva atque cava: quae res cum diversis diffinitionibus terminentur diuersusque earum intellectus sit, semper tamen in eodem subiecto reperiuntur; eadem enim linea caua, eadem curua est. ita quoque generibus et speciebus, id est singularitati et uniuersalitati, unum quidem subiectum est, sed alio modo uniutatur, alio singulare cum sentitur in rebus his in quibus habet esse suum. His igitur terminatis omnis ut arbitror quaestio dissoluta est. Ipsa enim genera et species subsistunt quidem alio modo, intelliguntur vero alio
Abbreviated transcription (Latin):
sũ peronib: ab his reb in quib: sunt effioit non modo falsus
nire potest Sit igiurres huius modi in corporilib: atq
in sensibilib reb: intelleguntur autem preter sensibilia.
ut conũ natura per spior. et pro prietas ualeat cõprehendi
Quo cisca oñ genera et species cogitantur. tunc ex singulis
in quib sunt eorũ similitudo colligitur ut ex singulis homi¬
nibi inten se dissimilib: humanitatis similitudo Quȩ simili¬
nuido cogerat ianimo uerorterq: perfecta fit spedies qua¬
rũ specierũ rursus diuersarũ similitudo conside nita: quȩ
nis in ipsis specieb: aut in eorũ indiuiduis esse non patest
efsrcit genus Itaq heo sunt quidẽ in singularib: cogitan¬
turuero unuersala Nihilq: aliud species esse pittan¬
duest nisi cogitatio collecta ex inliuiduorũ dissimiliũ
numero subi santiali similitudine genus uero collectico¬
genuris. Sed hȩc similitudo cũ in singularib est. fit sen

Expanded text:
sumptionibusque ab his rebus in quibus sunt effsumptionibusque ab his rebus in quibus sunt effnire potest. sunt igitur huiusmodi res in corporalibus atque in sensibilibus, intelleguntur autem praeter sensibilia, ut eorum natura per- spici et proprietas ualeat comprehendi, quocirca cum genera et species cogitantur, tunc ex singulis in quibus sunt eorum similitudo colligitur ut ex singulis hominibus inter se dissi- milibus humanitatis similitudo, quae similitudo cogitata animo ueraciterque perspecta fit species; quarum specierum rursus diuersarum similitudo considerata, quae nisi in ipsis speciebus aut in earum indiuiduis esse non potest, efficit genus, itaque haec sunt quidem in singularibus, cogitantur uero uniuersalia nihilque aliud species esse putanda est nisi cogitatio collecta ex indiuiduorum dissimilium numero substantiali similitudine, genus uero coe, sed haec similitud
Abbreviated transcription (Latin):
pores reb: uel in his quȩ sunt corporea repperiuntur. Et sica in reb
incorporeis animus inuenit. habet ilico incorporeĩ generis inta
lectũ. Siuero corpolraliũ rerũ genem speciesq per speraert
aufert ut solet acorporib: incorporeorũ naturã et solã pum̃q
ut inse ipsa forma est contuerur. Ita hȩc cũ accepit animus per¬
mxta corporib incorporalia ea diuidens speculatur atq con¬
side rat. Nemo ergo dicat falsam nos lincatogitare qm̃ ita ei
mente capimus qua si preter corporasit . cũ pietercorpora esse
non possit. Nonenĩ om̃is qui ex sub iectis reb: capitur intel¬
lectus aliter quã sese ipsȩ res habent falsasesse putandus est.
sed ut superius dictũ est ille quidẽ qui hoc in cõposicione fa¬
cit falsus est. ut oũ hominẽ atq: equũ iungens putat esse cen¬
taurat̃ Qui uero il indiuisionib: et abstractionib: atq as¬

Expanded text:
poreis rebus uel in his quae sunt corporea, reperiuntur. et si ea in rebus poreis rebus uel in his quae sunt corporea, reperiuntur. et si ea in rebus incor- poreis inuenit animus, habet ilico incorporeum generis intel- lectum, si uero corporalium rerum genera speciesque perspexerit, aufert, ut solet, a corporibus incorporeorum naturam et solam puramque ut in se ipsa forma est contuetur, ita haec cum accipit animus permixta corporibus, incorporalia diuidens spe- culatur atque considerat, nemo ergo dicat falso nos lineam cogitare, quoniam ita eam mente capimus quasi praeter corpora sit, cum praeter corpora esse non possit, non enim omnis qui ex subiectis rebus capitur intellectus aliter quam sese ipsae res habent, falsas esse putandus est, sed, ut superius dictum est, ille quidem qui hoc in compositione facit falsus est, ut cum hominem atque equum | iungens putat esse Centaurum, qui uero id in diuisionibus et abstractionibus as
Abbreviated transcription (Latin):
corpore quide est aliquid et id quod est cor poridebet. hoc est ẽẽ
suũ percorpis retinet quod et docetur ita Sienĩ scparata sit
acor pore non sub sistit Quis enĩumquã sensu ullo separata a
corpore lineam cępit. Sed animis cũ confusasres permixtas q.
in seasensib cȩpit. eas propriaui et cogitacione distingit. Om̃es
enĩ huius modi resincor poreas incorporib esse suum haben¬
tes sensus cum ipsis nobis corporib tradit. At uero ani¬
mus cui potest as est et disuinctas cõponere et copositapuso¬
uere quȩ a sensib: confusa. et corporib coniuncta t radunt᷑
ita distingit ut in corporeã naturã per se acsine corporib mn
quib est concreta speculetur et uideat Diuersȩ enĩ propri¬
etates sunt incor poreorũ corporib per mixtorũ et si sera¬
rentur acorpore. Genera ergo et species ceteraq uellincor¬

Expanded text:
corpore quidem est aliquid et id quod est, corpori debet, hoc est esse corpore quidem est aliquid et id quod est, corpori debet, hoc est esse suum per corpus retinet, quod docetur ita : si enim separata sit a corpore, non subsistit; quis enim umquam sensu ullo separatam a corpore lineam cepit? sed animus cum confusas res permixtasque in se a sensibus cepit, eas propria ui et cogitatione distinguit, omnes enim huiusmodi res incorporeas in corporibus esse suum habentes sensus cum ipsis nobis corporibus tradit, at nero animus, cui potestas est et disiuncta componere et composita resoluere, quae a sensibus confusa et corporibus coniuncta traduntur, ita distinguit, ut incorpoream naturam per se ac sine corporibus in quibus est concreta, specnletur et uideat. diuersae enim proprietates sunt incorpo- reorum corporibus permixtorum, etsi separentur a corpore, genera ergo et species ceteraque uel in incor
Abbreviated transcription (Latin):
nos alex andro consencientes had raciotinacione solȩmus. Nonie
enĩ necesse esse dicimus omẽm intellectũ qui ex subiecto quidẽ
fit. non tamen ut seipsũ sub icctũ habeat. falsũ et nacuum iu¬
deri In his enĩ solis falsa opinio ac non pooius intellegencia est
quȩ per conuinctionẽ fiunt Sienĩ quis quã cõponat atrcoꝵ¬
uingit intellectu id quod natura uingi non patitur. illud fal¬
sũ esse nullus ignorat. Ut siquis ȩquu atq hominẽ uingatima¬
iue atq effigut centaurũ Quod si hoc perdiuisionẽ et perab¬
strcionc futenon quidẽ ita sese res habet. ut intellectus eRt
intellectus tamen ille minimȩ falsus est. Sunt enĩplurainiȩ
maliis esse suũ habent. ex quib: aut om̃ino separari non possunt̃
aut si separata fuerint. nulla racione sub sistunt. Ati: ut hoc
nobis inper uagito exẽꝑlo manifestũ sit linea incor poresu¬

Expanded text:
nos Alexandro consentientes hac ratiocinatione soluemus. non nos Alexandro consentientes hac ratiocinatione soluemus. non enim necesse esse dicimus omnem intellectum qui ex subiecto quidem fit, non tamen ut sese ipsum subiectum habet, falsum et uacuum uideri. in his enim solis falsa opinio ac non potius intellegentia est quae per compositionem fiunt. si enim quis componat atque coniungat intellectu id quod natura iungi non patitur, illud falsum esse nullus ignorat, ut si quis equum atque hominem iungat imaginatione atque effigiet Cen- taurum. quodsi hoc per diuisionem et per abstractionem fiat, non quidem ita res sese habet, ut intellectus est, intellectus tamen ille minime falsus est; sunt enim plura quae in aliis esse suum habent, ex quibus aut omnino separari non possunt aut, si separata fuerint, nulla ratione subsistunt. atque ut hoc nobis in peruagato exemplo manifestum sit, linea in
Abbreviated transcription (Latin):
et specieiceterorũq intellectus exre sub ircta ueniat. uaut
sese resipsa habet quȩ intellegituir.iã non tantũ in in tellectu
posita sunt. sed in rerũ etiã ueritate consistunt. Et rursus queş¬
rendũ est quȩ sit corũ natura quod superior quȩstio uesti¬
gibat: quod siex quidẽ generis ceterorũq sum̾itur intel
lectus neq ita ut sese res habet quȩ mmiellectui sub iecta
ost uanũ necesse est esse intellectum qui exre quidẽ su¬
mitur. non tamen ita ut sese ros habet. idenim salsum¬
est. quod aliter atq qu̾ares est intellegitur. Sugitur qmgenus
ac speores. nec sunt. neo intelleguntur. nec uerus eoriĩ est inteb¬
lectus non est ambiguũ quin om̃is hȩc sit deponenda dehis qui¬
q propositis disptandi cura: quando quidẽ neq de eare quȩ
sut neq de ea de qua uerũ aliquid intellegi pro ferriue possit
in quirit᷑. Hȩc quide est ad presens de propositis questio quã

Expanded text:
et speciei ceterorumque intellectus ex re subiecta ueniat, ita ut et speciei ceterorumque intellectus ex re subiecta ueniat, ita ut sese res ipsa habet quae intel- legitur, iam non tantum in intellectu posita sunt, sed in rerum etiam ueritate consistunt, et rursus quaerendum est quae sit eorum natura, quod superior quaestio uestigabat. quodsi ex re quidem generis ceterorumque sumitur intelectus, neque ita ut sese res habet quae intellectui subjecta est, vanum necesse est esse intellectum, qui ex re quidem sumitur, non tamen ita ut sese res habet, id est enim falsum quod aliter atque res est intelligitur. Si igitur quoniam genus et species nec sunt, nec cum intelliguntur verus est eorum intellectus, non est ambiguum quin omnis sit deponenda de his quinque propositis dispsit neque de ea de qua uerum aliquid intellegi proferriue possit, inquiritur. Haec quidem est ad praesens de propositis quaestio; quam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ non poterit Unaenĩ ressicõ munis est: aut pirtib: cõmunis ẽ¬
singulorũ sunt: aut inusus babentiũ percẽpora trinsit. ut sit
mune sit. non tamen ut earũ quib cõmune est sub stanciã con¬
stizuat. ut est theatrũ uelspeculũ aliqriod quod spectantib
om̃ib cõmune est Genus uero scđm nullũ horũ modũ cõ mu¬
ne esse specieb porest. Nãitaq cõmune esse debet ut et totũ in
singulis et uno tẽpore. cͥcorũ quorũ cõmune est constituere ua¬
leat et formire substantias. Quo oirea sineq unũ est qm̃i
nus aliud inqui rendũ est uidebitur genus om̃i no non esse
Ider deceteris intellegendũ est. Quodsi tantũ intellectib ge¬
nera. et species ceteraq capiuntur. cũ om̃is intellectus. autꝰ ex
re fiat sub iecta. ut sese res habet. aut ut scseres non habet.
nã ex nullo subiect or ficru mnellectus non põtestt sigeneris

Expanded text:
esse non poterit: una enim res si communis est, aut partibus communis eesse non poterit: una enim res si communis est, aut partibus communis esingulorum sunt, aut in usus habentium etiam per tempora transit ut sit cmune fit, non tamen ut eorum quibus commune est substantiam constituat, ut est theatrum, vel spectaculum aliquod quod spectantibus omnibus commune est. Genus vero secundum nullum horum modum commune esse speciebus potest: nam ita commune esse debet, ut et totum sit in singulis, et uno tempore, et eorum quorum commune est constituere valeat et conformare substantiam. Quocirca si neque unum est, quoniam nus aliud inquirendum est, videbitur genus omnino non esse, idemque de caeteris intelligendum est. Quod si tantum intellectibus genera et species ceteraque capiuntur, cum omnis intellectus aut ex re fiat subiecta, ut sese res habet aut ut sese res non habet nam ex nullo subiecto fieri intellectus non potest —, si generis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quod est idcirco est quia unũ est. Et de specre idẽ con¬
nenit dici. Quod si est quidẽ genus ac species. sed iulti plex
neq unũ numero non erit ultimũ genus sed habebit aliud super
positũ genus. quod illã multiplicitatẽ unius sui nominis uoca¬
bulo includat. Ut enĩ plura animalii qm̃ habent quid dĩ simile. ea¬
dem tamen non sunt. idcirco eorũ genera ꝑ quiruntur. ita quoq qm̃
genus quod in plurib est.atq idco multiplex. habet sui similitudinẽ
quod genus est. non est uero unũ qͣm̃ in plurib est eius generis quoq
aliud genis quȩrendũ est. Cũq fuerit inuentũ eaderatione quę
superius dicta est rursus terciũ genus uestigatur. Itiq in infinitũ
racio pro cedit necesse est. cũ nullus disciplinȩ terminiis occur¬
rat Quod siunũ quid dã numero genus est. eõ mune esse multo

Expanded text:
enim quod est, idcirco est, quia unum est. et de specie idem conenim quod est, idcirco est, quia unum est. et de specie idem conuenit dici, quodsi est quidem genus ac species, sed multiplex neque unum numero, non erit ultimum genus, sed habebit aliud super- positum genus, quod illam multiplicitatem unius sui nominis uocabulo includat, ut enim plura animalia, quoniam habent quiddam simile, eadem tamen non sunt, idcirco eorum genera perquiruntur, ita quoque quoniam genus, quod in pluribus est atque ideo multiplex, habet sui similitudinem, quogenus aliud quaerendum est, cumque fuerit inventum eadem ratione quae superius dicta est, rursus genus tertium vestigatur; itaque in infinitum ratio procedat necesse est, cum nullus disciplinae terminus occurrat. Quod si unum quoddam numero genus est, commune multorum
Abbreviated transcription (Latin):
ponã. post uero eundẽ dubitacionis nodũ absoluere. atq ex¬
plicare tẽptabo Genera. et species aut sunt et sub sistunt. aut
intellectuet sola cogiatione formantur. Sed genera et specres
esse non possunt. Hoc autẽ ex his intelle giturꝰ Om̃e enĩ quod
cõmune est uno tẽpore plurib id unũ esse non poterit Mul¬
torũ enĩ est. quod cõmune est. presertĩ cũ una eadẽq res in
multis uno tempore torasit Quante cũq enĩ sunt species. in
om̃ib genus unũ est. non quod de eo singule species quasi partes ali¬
quas carƿant. sed singulȩ uno tẽpore totũ genis habeant . Quo
fit ut totũ genus inplurib singulis unotẽ pore positũ unũ eẽ
non possit Neq enĩ ficri potest ut cũ inplurib: totũ unosit
tẽpore. insemet ipso sit unũ numero. Quod si ita est. inũ quid¬
daim genus esse non poterit. Quo fit ut om̃i no nihil sit. Ome

Expanded text:
ponam, post uero eundem dubitationis nodum absoluere atque exponam, post uero eundem dubitationis nodum absoluere atque explicare temptabo. Genera et species aut sunt atque subsistunt aut intellectu et sola cogitatione formantur, sed genera et species esse non possunt, hoc autem ex his intellegitur, omne enim quod commune est uno tempore pluribus, id unum esse non poterit; multorum enim est quod commune est, praesertim cum una eademque res in multis uno tempore tota sit. quantaecumque enim sunt species, in omnibus genus unum est, non quod de eo singulae species quasi partes aliquas carpant, sed singulae uno tempore totum genus habent, quo fit ut totum genus in pluribus singulis uno tempore positum unum esse non possit; neque enim fieri potest ut, cum in pluribus totum uno sit tempore, in semet ipso sit unum numero, quod si ita est, unum quiddam genus esse non poterit, quo fit ut omnino nihil sit; omne
Abbreviated transcription (Latin):
quod suincor poralia genus acspecies esse cdlicantur. obsideat intelle¬
gentiã atq dctineat ex solui postulans. utrũ circa cor porea ipsa
sub sistant. an et preter corpora subsistentię in corporales esse
udcantur. Duȩ quippe in corporeorũ formȩ sunt. ut alia pret̃
corpora esse possint. et separata acor porib: insua incorporalitate.
corpora esse non possunt. ut linea. uel super ficres. uel numerus.
uel singulȩ qualitates quas tamen et si incor porcas esse pronunci¬
mus quod trib: spacus minime distendantur . tamen ita sunt in
cor porib utiabhis diuelli nequeant. aut separari. aut siacor po¬
rib separata sunt. nullo modo permaneant. Quas quȩstio nes¬
licet arduum sit ipso interĩ porfirio renuente dissoluere: tam̃
aggrediar. ut nec anxiũ lectoris animũ relinquã. nec ipse in
his quȩ preter muneris suscepti seriem sunt. tempus. operãq
consumam Primũ quidẽ pauca sub questionis ab iguitate pio¬

Expanded text:
quod, si incorporalia esse genus ac species dicantur, obsideat intellegentiam atque detineat exsolui postulans, utrum circa corpora ipsa subsistant an et praeter corpora subsistentiae incorporales esse uideantur. duae quippe incorporeorum formae sunt, ut alia praeter corpora esse possint et separata a corporibus in sua incorporalitate pcorpora esse non possint, ut linea nel superficies uel numerus uel singulae qualitates, quas tametsi incorporeas esse pronuntiamus, quod tribus spatiis minime distendantur, tamen ita in corporibus sunt, ut ab his diuelli nequeant aut separari aut, si a corporibus separata sint, nullo modo permaneant, quas licet quaestiones arduum sit ipso interim Porphyrio renuente dissoluere, tamen adgrediar, ut nec anxium lectoris animum relinquam nec ipse in his quae praeter muneris sus- cepti seriem sunt, tempus operamque consumam, primum quidem pauca sub quaestionis ambiguitate pro
Abbreviated transcription (Latin):
premũ. et primũ principiũ. Specialissimũ aut̃ unã habet habitu¬
dinẽ  eã quȩ est ad superiora quorũ est species. Cam uero quȩ est ad
cies quidem in diui duorũ udud cacontinens species aut̃ superi¬
orũ uelud quȩ abcis continentur. Det̃minant ergo generalis¬
simũ ita. Quod cũ genus sit non est species. et rursus. Supra quod
non est aliud suꝑ ueniens genus. Specialissimũ uero. quod cũ sit speci¬
es monest genus Et quȩ cũ sit species nũ quã diuidatur inspecies et
quio deleplu sibie differentib: numero in eo quod quid predicatur Es
uero quȩ in medio sunt extremorũ sub alt̾na uocantur genera efitus¬
es. et unũ quodꝙ ipsorũ. spccies eẽ et genera possunt᷑ ad aliud quidẽ
et ad aliud sumpta. Eauero quȩ sunt ante speciulissima usq ad ge¬
nera lissimũ ascendentia. et genera dicuntur et species. et sub alter¬
na genera. ultsi rolennon auri des et pelopides et tant& lides et

Expanded text:
PREMUM ET PRIMUM PRINCIPIUM; SPECIALISSIMUM AUTEM UNAM HABET HABITUDINEM, EAM QUAE EST AD SUPERIORA QUORUM EST SPECIES, EAM UERO QUAE EST AD CIES QUIDEM INDIVIDUORUM VELUT EAorum velut quae ab eis continetur. Determinant ergo generalissimum ita «quod, cum genus sit, non est species», et rursus «supra quod non est aliud superveniens genus»; specialissimum vero «quod, cum sit species, non est genus», et «quod, cum sit species, numquam dividitur in species», et «quod de pluribus et differentibus numero in eo quod quid sit praedicatur»; ea vero quae in medio sunt extremorum subalterna vocant genera et species, et unumquodque ipsorum species esse et genus ponunt ad aliud quidem et ad aliud sumpta; ea vero quae sunt ante specialissima usque ad generalissimum ascendentia et genera dicuntur et species et subalterna genera, ut Agamemnon Atrides et Pelopides et Tantalides et
Abbreviated transcription (Latin):
calor & segidtis & egrituda & sanit as a alia huius modi Affiecit eesĩ quo¬
dammͦ circa eas homo Cito aut̃ ꝑmutat᷑ & ex calido frigidus fit. ⁊ exsani¬
tate in egritudinẽ transit. Similit̾ aut̃ & in aliis. nisi forte in his que
contingit ꝑ tẽporis longitudinem in naturã cuiusq trans ferri.
a insanabilis ł difficile mobilis existat affectus qquȩ̃ iã quiliba habitudi¬
nẽ uoc& Manifestĩ ẽ aut̃ qm̃ hȩc uoluit hautidines nominari quȩ
sunt diuturniora ł difficile mobilia. Nãq indisciplinis ñ multum re¬
tinentes sed facile inobiles dicunt᷑ habitũ ñ habere. quauis sint ad discip¬
nas penis melius ł dispositi. Quare differt habitꝰ dispositione qđ hoc
qͥdẽ facilee. illud uͦ diuturnius ⁊ difficile mobile Sunt aut̃ habit̾ & iã
dispositiones. Dispositiones uͦ ñ necesset᷑ eͦ habitꝰ eẽ. Quienĩ retinent ha

Expanded text:
calor et FRIGIDITAS et aegritudo et sanitas et alia huiusmodi; AFFICITVR enim quodam modo circa eas homo, cito autem permutatur et ex calido frigidus fit et ex sanitate in aegritudinem TRANSIT; similiter autem et in aliis, nisi forte in his quoque contingit per temporis longitudinem in naturam cuiusque transferri et insanabilis vel difficile mobilis existat affectus, quem iam quilibet habitudinem vocet. Manifestum est autem quoniam haec volunt HABITVDINES nominari, quae sunt diuturniora VEL difficile mobilia; namque in disciplinis non multum retinentes sed facile mobiles dicunt habitum non habere, quamvis sint ad disciplinas peius melius ve dispositi. Quare differt habitus dispositione, quod hoc quidem facile  est, illud vero diuturnius et difficile mobile. Sunt autem habitus etiam dispositiones, dispositiones vero non necesse est habitus esse; qui enim retinent h
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ uinsta unũ iđ salitẽ uident᷑ attingere. Sed pleriq mouere assolets
questionẽ dequb. magis aristoteles uoluerit inchoare tractatũ Primo
anmio sertiude fornamꝰ e c̃dimꝰ Tercio dñr illã quib eaque sunt u p̃sãnũ¬
pis que ꝑcipiunt᷑ quȩq ipses uocat greco nomine cg asui a o&iego siue pi

Expanded text:
cuncta unum, id est salutem, videntur attingere. Sed plerique movere assolent quaestionem de quibus magis Aristoteles voluerit inchoare tractatum: primo do formamus et condimus; tertio: dicuntur, illa quibus ea quae sunt impressa aipit quae percipiuntur quaeque ipse uocat graeco nomine shmaino
Abbreviated transcription (Latin):
prũ ansimilis er dicimus ita principuum aquȩ fontẽ dicimus ꝓ parte
enĩ sui. similitudo nominis uidet᷑ ad iuncta. Ab uno ẽ cumdicimꝰ amedi¬
cuia medicinale ferram̃tũ medicinalis sententia. medicinale p̃cep¬
põtio eduiralis usus. al imo cuncta descendunt. Ad unũ est ut illa
potio salubris ẽ ille medicus salubris ferram̃tũ illud salubre hec eni

Expanded text:
pium animalis' cor dicimus, ita 'principium aquae' fontem dicimus: pro parte enim sui similitudo nominis uidetur adiuncta. Ab uno est cum dicimus a 'medicina' 'medicinale ferramentum', 'medicinalis scientia', 'medicinale praeceptum', 'medicinalis usus'; ab uno enim cuncta descendunt. Ad unum est ut 'illa potio salubris est', 'ille medicus salubris', 'ferramentum illud salubre': haec eni
Abbreviated transcription (Latin):
lara. igit᷑ inlid nominũ originiẽ queri insuperiorib rerum Qua obremhd
omissis aristoteles. superioꝵ maluit mouere tractitum Ergo adomonima
redeamus quȩ diuidunt᷑ in partes duas. Aut enĩfortuitu fint. aut
hominũ uoluntate nas cunt᷑. Fortuitu funt. cũ quodã casusi¬
mile quis alteri accipit nomen. Noluntate. cũ similitudono¬
nunis exintdustria imponentis affigut :Horũ iut̃ quȩ industria ł

Expanded text:
laret igitur in his nominum originem quaeri in superioribus rerum; quamobrem his laret igitur in his nominum originem quaeri in superioribus rerum; quamobrem his omissis Aristoteles superiorum maluit mouere tractatum. Cap. 17. Ergo ad omonyma redeamus quae diuiduntur in partes duas: aut enim fortuitu fiunt aut hominum uoluntate nascuntur. Fortuitu fiunt cum, quodam casu, simile quis alteri accipit nomen; uoluntate, cum similitudo nominis ex industria imponentis affigitur. Cap. 18. Horum a
Abbreviated transcription (Latin):
solo sociata nomine omonima dicti sunt uocabulo iuncta. rei int pretatione
discreta. Si nonima uero sunt res quȩ & nomine & sui int̃p̃ratisbne
iungunt᷑ ut ẽ animal. Id enĩ & de homine & de equo & fera & auib:
ueat᷑. Nunc ad eas resquȩ singul& multis nominib signari assolent
uenuiamꝰ quãquã hane partẽ aristoteles: ut superius dictũ ẽ p̃t̃ nuserit d cireo
qđ dehis qui significant᷑. ñ dehis quȩ significant disserendũ putauit In his aut
ñ rerũ sed nominũ uestit᷑ questio Hlec diuisa sunt similit̾ in pastes duas na
rem significontneq ullade differentia nominũ reddit᷑ ratio. ut ensis. muero.
glidius Hec nãq cur unã rẽtot significent. nec discerni nec differͣm potest.
haba rationẽ diuersitas nomiinũ uelud ẽ homo mortalis terrenus. homo ab
huruanitate mortalis amer essitate mosfis terrenꝰ atro inqua cuncti gignunt᷑¬

Expanded text:
solo sociata nomine, 'omonyma' dicta sunt, uocabulo iuncta, rei interpretatione discreta. Cap. 12. Synonyma uero sunt res quae et nomine et sui interpretatione iunguntur, ut est 'animal': id enim de homine et de equo et fera et de auibus ensu moueatur. Cap. 13. Nunc ad eas res quae singulae multis nominibus signari assolent ueniamus, quamquam hanc partem Aristoteles -- ut superius dictum est -- praetermiserit idcirco quod de his quae significantur, non de his quae significant, disserendum putauit in his autem non rerum sed nominum uertitur quaestio. Haec diuisa sunt similiter in partes duas, et rem significant, neque ulla de differentia nominum redditur ratio, ut 'ensis', 'mucro', 'gladius': haec namque, cur unam rem tot significent, nec discerni nec definiri potest. habet rationem diuersitas nominum, uelut est 'homo mortalis terrenus': 'homo' ab humanitate, 'mortalis' a necessitate mortis, 'terrenus' a terra in qua cuncta gignunt
Abbreviated transcription (Latin):
cnatura. Scibile enĩ scientia prius. eẽ uidet᷑. Nãq in plurib sub sisten
tib reb scientias accipimꝰ. In paucis rͥnĩ tnullis hoc qͥs tepie. si¬
mul cũ scibili scientia eͣ Amplius. Scibile sublatũ. simul austee sor

Expanded text:
esse natura; scibile enim scesse natura; scibile enim sctibus iam rebus scientias accipimus; in paucis enim vel in nullis hoc quisque psimul cum scibili scientiam factam. Amplius scibile sublatum simul aufer
Abbreviated transcription (Latin):
scribat᷑ adhiomiuȩ ee seriu: Nongnĩ seruus ad hginiuse dicitur Cũ cmi
domin ñ sit. seruus ñ ẽ. Similit̃ aut̃ a deaui adimat ilata eĩ eĩ
amplius ñ eritᷝala ad aliqͥd. Cũ enĩ ñ sit alatũ nec ala erit alicuius
Quare oporia assignari ad id qͣđ c̃uenient̃ dr̃: Et sisit nom̃ positũ. facili
erit assignatio. Si aut̃ ñ sit fortasse erit necessariũ nom̃ fingere. Si
aut᷑ sic reddant᷑. manifestũ est qm̃ om̃a relatiua c̃uersim dñr. Uidetͣ
aut̃
ad aliqͥd simul eẽ natura. Et in aliis qͥdem plurib uerũ ẽ. Simul enĩ ẽ
duplũ & dimidiũ. Et cũ sit duplũ dimidiũ ẽ. Etcũ sit siruus dominꝰẽ
Similit̃ aut̃ his dalia. Sal aut hec aufer̃ sese inuicẽ. Sieni ñ sit du¬
plũ. ñ ẽ dimidiũ. Et si ñ sit dimidiũ. duplũ ñ ẽ. Similit̾ aut̃ & in aliis
quecũq talia sunt. Non aut̃ in om̃ib relatiuis uerũ uidet᷑ ex̃ simul

Expanded text:
inem dicitur cum enim dominus non sit, servus non est; similiter autem et de avi, ADIMATVR alatam esse; ET AMPLIVS NON erit ala ad aliud cum enim non sit alatum, nec ala erit alicuius. Quare oportet assignari ad id quod convenienter dicitur; et si sit nomen positum, facilis erit assignatio; si autem non sit, fortasse erit necessarium nomen fingere. SI AVTEM SIC reddantur, manifestum est quoniam omnia relativa conversim dicentur. Videtur autem ad aliquid simul esse natura. Et in aliis quidem pluribus verum est; simul enim est duplum et dimidium, et cum sit duplum dimidium est, et cum militer autem his et alia. Simul autem haec auferunt sese invicem; si enim non sit duplum non est dimidium, et si non sit dimidium duplum non est; similiter autem et in aliis quaecumque talia sunt. Non autem in omnibus relativis verum videtur esse simul
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ ẽ qm sic qͦq cũ in quadã oratione ꝓferant᷑. siue significe
siue nihil significent. sillabarũ cõmunis terminus nullus esti:
ã siqͥs dicat ꝑmutatis sillabis qđ ẽ cicero. ceroci significationẽ qͥdã
amisit. sed equalit̃ sxllabȩ ad nullũ cõmunẽ. t̾minũ conungunt᷑
đ siqͥs hunc qͥdẽ ipsũ sermonẽ aliꝗͥd significare posuerituũt

Expanded text:
cunque in quadam oratione proferuntur, sive significent, cunque in quadam oratione proferuntur, sive significent, sive nihil significent, syllabarum communis terminus nullus est. Nam si quis dicat, permutatis syllabis, quod est Cicero, ceroci significationem quidem amisit, sed aequaliter syllabae ad nullum communem terminum conjunguntur. Quod si quis hunc q
Abbreviated transcription (Latin):
ongũ uͦ eẽ ł breuẽ sine ullã dubitatione quantitatis est: Quocir
qd ex quantitatib constat id quantitatẽ eẽ quis dubita . At uͦ ora¬
tiocũ ipsa sitequantitas illa qͦq discreti est Cũ enĩdico cicero.
qđ orationis ẽ pars. partes buius modi nominis ci &ce. & .ro. nullo
cõmuni termino conuungunt᷑. Non enĩ reperimus qͦ cõmuni
t̃mino c̃iungant᷑ ci sellaba adce. syllabã ł rursusce stllaba adro.
syllaba̾. Quocirca &iã oratio quantitas eẽ uidet᷑ discreta. Sed
siquis fortasse dicat bunc eẽ eoꝵ cõmunẽ t̃minũ qͦita uingunt᷑. in
aliꝗͥd significent ut in hoc ipso nomine cicero cõmunis syllabarũ
t̃minus ipsa significatiosit. si enĩ ce. syllaba que media ẽ pͥma pona
a ro. quȩ ultima ẽ media & ciquȩ p̃rima ultima. nõm̃ qd erat
antea id cicero.trans uersis ꝑ loca srllabis nibil significabit illi¬

Expanded text:
longum uero uel breue sine ulla dubitatione quantitas est. Quocirlongum uero uel breue sine ulla dubitatione quantitas est. Quocirquod ex quantitatibus constat, id quantitatem esse quis dubitet? At vero oratio ipsa cum sit quantitas, illa quoque discreta est. Cum enim dico Cicero, quod orationis est pars, partes hujus nominis ci et ce et ro nullo communi termino conjunguntur. Non enim reperiemus quo communi termino jungatur ci syllaba ad ce syllabam, vel rursus ce syllaba ad ro syllabam. Quocirca etiam oratio quantitas videtur esse discreta. Sed si quis fortasse dicat hunc eorum esse communem terminum, quo ita junguntur, ut aliquid significent, ut in hoc ipso nomine Cicero communis syllabarum terminus ipsa significatio sit. Si enim ce syllaba, quae media est, prima ponatur, et ro, quae ultima est, media, et ci, quae prima est, ultima, nomen quod erat antea, id
Abbreviated transcription (Latin):
terminũ. adquẽ uideant᷑ eẽ coniuncte Discretu nãq
quantitatũ ipse exẽpla ponit & speciesꝰ Oratio eñ discreia
quantitas. Eodẽq. mͦ& numerus: Et numerũ eẽ quantita¬
st& ex quinq & quinq que res quinari uad quinariũ iungat
ut faciat denami corpus ñ potest inueniri Nã sit̾resto uñ.
quis dixerit. qͦ cõmuni tmuno III. & .xii. coniungant᷑. ut detiari
reddant unas integrũ corpus nullus inuenio: Atq hoc qͥdẽ
in om̃i numero speculari lic&: Nulliis enĩnumerus ita pan¬
tes. hab&. ut eas aliqͥs cõmunis terminus iungat. sed sẽꝑ partes
ipse discuncte ati diserote sunt. nhiilsmedeaepedet quantitass
discreta : Numerusgͦ. discreta quantitas ẽ. Orationẽ uͦ quanti¬
tatẽ eẽ dicit. id circo qđ om̃is oratio ex nomine & uerbo const&
ed hȩc srllabis c̃stant. Om̃is autẽ srllaba ł longa uel breuis eft

Expanded text:
terminum, ad quem viterminum, ad quem viquantitatum ipse exempla ponit et species. Oratio enim discreta est quantitas, eodemque modo et numerus, et numerum esse quantitastet ex quinque et quinque, quae res quinarium ad quinarium jungat ut faciat denarii corpus, non potest inveniri. Nam si tres et septem quis dixerit, quo communi termino tres et septem coniungantur, ut denarii reddatur unum integrum corpus, nullus inveniet, atque hoc quidem in omni numero speculari licet. Nullus enim numerus ita partes habet, ut eas aliquis communis terminus iungat, sed semper partes ipsae disiunctae atque discretae sunt, et huiusmodi vocatur quantitas discreta. Numerus ergo discreta quantitas est, orationem vero quantitatem esse dicit, idcirco quod omnis oratio ex nomine sed haec ex syllabis constant. Omnis autem syllaba uel longa uel breuis est,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ẽ hoc mͦ. Ut siquis diuidat animabdicens: animalu
alia sunt racionabilia. alia irrationabilia: Et rursus eandẽ ipsã
rẽ alio partiat᷑ modo. ut . ẽ. animaliũ abia sunt gressibilia.
alia ñ grestibilia : Eoꝵq quȩ animaliũ rursus alia sunt carn
uescentia. alia herbis. alia seminib Hic igit᷑ una eadẽq res
diuerso ordine modoq diisa est. Ita igit᷑ aristoteles unũ
idẽq quantitatis nom̃ diuerse partitus ẽ in ea scilic& quȩ dis¬
tcreta esseñt. ł quȩ continua. & in eaquȩ haberent positione
partiũ ł quȩ ñ haberent: Sed de scđa diuisione posterius
dicendũ est nc̃ prima tractẽt᷑ Ait enĩ deprima diuisione
hoc mͦ. Quantitatis aliud ẽ continuũ. aliud disgnegatum
Disgregatũ est.cuius partes nullo cõmuni termino. conuin¬
guntur. Continuũ uͦ. cuiꝰ partes babent aliquẽ cõmunẽ

Expanded text:
manifestum est, hoc modo, ut si quis dividat animal dicens: Animalium manifestum est, hoc modo, ut si quis dividat animal dicens: Animalium alia sunt rationabilia, alia irrationabilia; et rursus eamdem ipsam rem alia modo partiamur, ut est; Animalium alia sunt gressibilia, alia non gressibilia, eorumque animalium rursus, alia sunt carnibus vescentia, alia herbis, alia seminibus. Hic ergo una eademque res diverso ordine modoque divisa est. Ita igitur Aristoteles unum idemque quantitatis nomen diverse partitus est, in ea scilicet quae discreta essent, et quae continua, et in ea quae haberent positionem partium, et quae non haberent. Sed de secunda divisione posterius dicendum est, nunc prima tractetur. Ait enim de prima divisione hoc modo: Quantitatis aliud est continuum, aliud disgregatum. Disgregatum est cuius partes nullo communi termino coniunguntur. Continuum vero cuius partes habent aliquem communem
Abbreviated transcription (Latin):
de quantitate prȩpositus Itẽ alia causã qđ quantitas
plura hab& substantie consimilia. Nã quẽ ad modũ substan¬
trȩ nihil est contrariũ . & substantia non recipia miagis
&i minusosic deuã quantits e Quantitati enĩ nihil. est con¬
trarium. nec quantitas recipit magiste minus. ut paulo pos
docebimus. Qualitas uͦ& contraria suscipit. ut albũ & nigri
& magis &. minus. ut candidius & nigrius ⁊ candidissimũ &
nigerrimũ Id enĩ sumit intentionẽ qđ potest sumere
diminutionẽ. Qđ substantiȩ similior est quantitas. recte
post substantuam de quantitate ꝓposuit Quantitatis auti
dicĩt eẽdifferentias duãs: Quantitatis nãqr alia sunt c̾tinua
quantitatẽ Dicitiẽnĩ quantitatis alia eẽ quȩ con¬
stent ea habentib positionẽ ad sẽ inuicẽ suis partibrꝰ alia uͦ¬
ex non babentib positionẽ Vnã uͦ rẽ diuense posse diuidi

Expanded text:
de quantitate propositus. Item alia causa, quod quantitas de quantitate propositus. Item alia causa, quod quantitas plura habet substantiae consimilia: nam quemadmodum substantiae nihil est contrarium, et substantia non recipit magis et minus, sic etiam quantitas: quantitati enim nihil est contrarium, nec quantitas recipit magis et minus, ut paulo post docebimus; qualitas vero et contraria suscipit, ut album et nigrum, et magis et minus, ut candidius et nigrius, et candidissimum et nigerrimum; id enim sumit intentionem quod potest sumere diminutionem. Quod si substantiae similior quantitas est, recte post substantiam de quantitate proposuit. Quantitatis autem dicit esse differentias duas: quantitatis namque alia discreta estquantitatem: dicit enim quantitatis aliam quae constat eonem. Vnam vero rem diverse posse dividi
Abbreviated transcription (Latin):
mero quidẽ una ẽ qualitate uͦ nulla : Quo circasires om̃i
simulatq ẽ cadit innumerũ Nsonautẽ omis res mox
atq ẽ statĩ suscipi& qualitat ẽ recte prius de quantitate
ꝓposuit. Est qͦq alia causa cũr prius dequantitatis ratione
ꝑtracta Om̃e enĩ corpus ut sit trib dimensionib constat.
longitudine. latitudine. altitudine Ut uͦsit corpus cũ ⁊¬
qualitate. tunc eritaut albũ. aut nigrũ. aut quolib&
aliud: Q qm̃ prius ẽ eẽ corpus. post u eẽ corpus albũ. priu
erit corporitrib constare dim̃sionib quã eẽ albũ. Sed
tres dimensiones ⁊ numero & continuatione spacu
quantitates sunt Longitudo enĩ ꝯlatitudo &. altitudo
iniquantitatib numerant᷑ Albũ uͦ qualitas. Quo circa
su prius ẽ ex trib. constare dim̃sionib qliã eẽ albũ. p̃rior
erit qualita te quantitasi: Quocirea recte ẽ tractatus

Expanded text:
mero quidem una est, qualitate vero nulla; quocirca si res omnis mero quidem una est, qualitate vero nulla; quocirca si res omnis simul atque est cadit in numerum, non autem omnis res mox ut est statim suscipit qualitatem, recte prius de quantitate proposuit. Est quoque alia causa cur prius de quantitatis ratione pertractet. Omne enim corpus ut sit, tribus dimensionibus constat, longitudine, latitudine, altitudine: ut vero sit corpus cum qualitate, tunc erit aut album, aut nigrum, aut quodlibet aliud; et quoniam prius est esse corpus, post vero esse corpus album, prius erit corpori tribus constare dimensionibus quam esse album. Sed tres dimensiones et numero et continuatione spatii quantitates sunt. Longitudo enim et latitudo et altitudo in quantitatibus numerantur, album vero qualitatis est: quocirca si prius erit quantitas qualitate, quocirca recte est tractatus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ imperiumꝙ transtulerit: ego id saltẽ qđ reliquum est
grecȩ sapientiȩ artib mores nr̃ȩ ciuitatis instrucero: Quane
nec hoc quidẽ ipsũ a consulis uocat officio. cũ romani fuertit
semꝑ moris qđ ubicũq gentiũ pulcbrũ eẽt atq laũdabile id
magis ac magis imitatione honestare Aggrediar igit᷑ & ꝓposti
tũ cur de quantitate pocius ac ñ de qualitate ꝓposuerit
hȩc causa est. qđ om̃a quȩcũꝙ sunt simul atq sunt. inn̾u¬
merũ cadunt Om̃is enĩ res aut un̾a ẽ. aut plures Unũ
uͦ ł plures quantitatis scientia colligunt᷑. Sed ñ omĩs res
simul ati est. aliquã accipit qualitatẽ ipsa enĩ materia :¬
sub quantitatis quidẽ principiũ cadit qđ una ẽ. sub qualita¬
te uͦ minime Ipsa enĩ ẽ cunctis interĩ qualitatib absoluta
donec suꝑ eã forma quadã efficit᷑ qualitate Persẽ autẽ nu¬

Expanded text:
tionem, imperiumque transtulerit, ego id saltem quod reliquum est, tionem, imperiumque transtulerit, ego id saltem quod reliquum est, Graecae sapientiae artibus mores nostrae civitatis instruxero. Quare ne hoc quidem ipsum consulis vacat officio, cum Romani semper fuerit moris quod ubicunque gentium pulchrum esset atque laudabile, id magis ac magis imitatione honestare. Aggrediar igitur et propotum cur de quantitate potius ac non de qualitate proposuerit haec causa est, quod omnia quaecunque sunt, simul atque sunt in numerum cadunt. Omnis enim res aut est una, aut plures: unum vero vel plures quantitatis scientia colliguntur. Sed non omnis res simul atque est aliquam accipit qualitatem, ipsa enim materia sub quantitatis quidem principium cadit, quod una est, sub qualitatem vero minime; ipsa enim cunctis est interim qualitatibus absoluta, superaddita vero forma quadam afficitur qualitate: per se autem nu
Abbreviated transcription (Latin):
uno qđ de plurib p̃dicent᷑ altero qđ substanti e sint. in eo
qđ de plurib p̃dicant᷑ contrarioꝵ susceptiua non sunt. Ut
animal in eoqo despecieb dr̃. neq sapiens ẽ. neq insipiens.
t homo in eoqd̾ dẽ indiuiduis dr̃. neq sanus e̾ neq ȩger. In eo uͦ
qđ substantiȩ sunt. n qđ indiuiduis substantus p̃sunt. c̃trarioꝵ
susceptibiles sunt: Quocirca. erit hoc solius ꝓpriũ substantiȩ.
c̃trarioꝵ eẽ susceptibilẽ. Hȩc desubstantia dicta sufficiant
Scdi uͦ uoluminis series ab ex positione inchoabit᷑ quantitatis¬
t sinos curȩ officii consularis impediunt. quominus inhis
studiis om̃eociũ plenãq operã consumamus. ꝑtinere tanꝰ
uidet᷑ hoc ad aliqua rei publicȩ curã elucubratȩ rei doctrina
ciues instruere. Nec male de ciuibameis merear: sicum p̾risca
hominũ uirtus urbiũ c&erarũ adhanc unã rẽ publicã clomina¬

Expanded text:
uno quod de pluribus praedicentur, altero quod substantiae sint, in eo uno quod de pluribus praedicentur, altero quod substantiae sint, in eo quod de pluribus praedicantur contrariorum susceptiva non sunt: ut animal in eo quod de speciebus dicitur, neque sapiens est, neque insipiens, et homo in eo quod de individuis dicitur, neque sanus est, neque aeger; in eo vero quod substantiae sunt, et quod individuis substantiis praesunt, contrariorum susceptibiles sunt. Quocirca erit hoc solius proprium substantiae, contrariorum esse susceptibilem. Haec de substantia dicta sufficiant. Secundi vero voluminis series ab expositione inchoabitur quantitatist si nos curae officii consularis impediunt quo minus in his studiis omne otium plenamque operam consumimus, pertinere tamen videtur hoc ad aliquam reipublicae curam, elucubratae rei doctrina cives instruere. Nec male de civibus meis merear, si cum prisca hominum virtus urbium caeterarum ad hanc unam rempublicam, domina
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ignis calorẽ ñ suscipit: Quo circa neq ẽ ignis caloris suscep¬
tibilis neq frigoris: Calorẽ qͥdẽ ñ suscipit᷑ idcirco qđ eius
naturȩ substantiȩq immutabilit̾ adhęsit frigus enĩ ñ fusci¬
pit . qm̃ caloris natura ipsius ignis contrariũ sp̃onte repudiat
Iuo circa siqͥdẽ quod suscipiat ignis. iđ ex trinsecus positũ¬
ut accipide. necesse e̾ eius qͦq contrariũ. ipse unus ꝑmanens.
ac singularis: Id qͦq de aqua dicendũ ẽ Illa enĩsic̃ ignis
calorẽ. sic ñ suscipit humiditatẽ. sed ẽ. quodãmͦ natũralit̾ ei
ñ solũ qualitates dicunt᷑. sed substantiales ignis & aquȩ qualia¬
susceptibilis & frigoris & caloris eẽ dr̃ Quo circa ñ dehis c̾trar
loquit᷑ quȩ substantialit̾ insunt. sed de his quę potest suscipere
unaqueq substantia id qđ potest extrinsecus adhiberi Hocau
egrotũ. Sed cũ duob modis animal atq homo spectent᷑.

Expanded text:
esse, ignis calorem non suscipit; quocirca neque est ignis caloris susceptibilis, neque frigoris. Calorem quidem non suscipit, idcirco quod ejus naturae substantiaeque immutabiliter adhaesit. Frigus enim non suscipit, quoniam caloris natura ipsius ignis contrarium sponte repudiat. Quocirca si quid est quod suscipiat ignis, id est extrinsecus positum, accipiat necesse est ejus quoque contrarium, ipse unus permanens ac singularis. Idem quoque de aqua dicendum est: illa enim sicut ignis calorem, sic non suscipit humiditatem, sed est quodammodo et ipsi humidnon solum qualitates dicuntur, sed etiam substantiales igni et aquae qualisusceptibilis et frigoris et caloris esse dicitur. Quocirca non de his contrariis loquitur quae substantialiter insunt, sed de his quae potest suscipere unaquaeque substantia, id est quod potest extrinsecus adhiberi: hoc aaegrotum est. Sed cum duobus modis animal atque homo spectentur,
Abbreviated transcription (Latin):
neq post magis aut minus erit homo quã nc̃ est Quocirca
cũ substantia non suscipiat magis & minus. tam̃ ꝓprium
eius hoc non erit. Sed cur non sit ꝓpriũ. ipse aristoteles
uelud notũ reticuit: Nos autẽ addimus qm̃ ñ solũ substan¬
tiȩ ñ suscipiunt magis & minus. sed & alia multa: Circulus
enĩ alio circulo nerit magis circulus aut minus nec duplũ
magis duplũ ł minꝰ Equalit̃ enĩ duplus ẽ quat̾narius adbina¬
riũm ł denarius ad quinariũ cõparatus Quocirca qm̃oiã

Expanded text:
neque post magis aut minus erit homo quam nunc est. Quocirca neque post magis aut minus erit homo quam nunc est. Quocirca cum substantia non suscipiat magis et minus, tamen proprium eius hoc non erit. Sed cur non sit proprium ipse Aristoteles velut notum conticuit; nos autem addimus, quoniam non solum substantiae non suenim alio circulo non erit magis circulus aut minus, nec duplum magis duplum vel minus; aequaliter enim duplus est quaternarius: ad binarium, et denarius ad quinar
Abbreviated transcription (Latin):
sũ qđ est non gmnagis ł minus homo Nson est enĩ aliqͣ
magis  minus homo & hoc idẽ in eiusdẽ cõparatione
conuenit speculari. Nã ipse homo ase ipso ñẽ plus homo
It uͦ nec su adalterũ conferat᷑ ad alterũ uͦ ita ut sub
eadẽ conuigatione sint. Ut quidã homo indiuiduus
adaliquẽ indiuiduum hominẽ. cõparatus non erit
Inqualitatibus uͦ potest: eẽ magis & minus. Album
enĩ potest fieri magis albũ seipso. & suscipere.
magis & minus ut sit magis album &minus album
otest & alio albo plus eẽ albũ ut liliũ lana. & alio albo
minus esse albũ. ut lana lilio uel cignus niue
Atq idẽ in aliis qualitatib ut bonoł calido. Nãq hȩc possunt
teporib ꝑmutari. & inplus minus ue transduci fit enĩ aliquo¬
ciens bono melius & deterius. & calido feruentus & tepidius
Nomo uͦ qđ est substantia. neq nc̃ plus erit homoquã fuit antea

Expanded text:
ipsum quod est, non est magis vel minus homo, non est enim aliquis ipsum quod est, non est magis vel minus homo, non est enim aliquis homo magis et minus homo; et hoc idem in eiusdem comparatione convenit speculari. Nam ipse homo a seipso non est plus homo, at vero nec si ad alterum conferatur, ad alterum vero ita, ut sub eadem coniunctione sint, ut quidam homo individuus ad aliquem individuum hominem comparatus, non eritin qualitatibus vero potest esse magis et minus, album enim potest fieri magis album seipso, et suscipere magis et minus, ut sit magis album et minus album; potesminus esse album, ut lana lilio, et cygnus niveatque idem in aliis qualitatibus, ut bono et calido. Namque haec possunt temporibus permutari, et in plus minusve transduci, fit enim aliquoties bono melius et deterius, et calido ferventius et tepidius; homo vero quod est substantia, neque nunc plus erit homo quam fuit antea,
Abbreviated transcription (Latin):
Aitenĩ substintiã neq magis neh minus: Nor hoc dicen
qm̃ substantia non est. magis alia substantia stam̃q quic¬
dã homo cũ sit substantia. magis est substantiã ab homine
ið ab specie & homo abanimali iđ a genere . Ergo non boo
dicit. qm̃ ñ inuoniuret᷑ substantiȩ. quȩ asubstanti is omagis
substantiȩ sint. Hidc enĩ dic̾tũ est qm̃ ẽ. ide qm̃ inuenum
it enĩ superius primas substantias. iđ in diuiduas maximi
eẽ substantias In scđis uͦ substantus. magis eẽ substantias
species quã genus. Ergo hic non dicit qm nulla substantia
abalia substantia magis substantia. ẽ. sed hoc ipsũ qđ est
quȩ liba illa substantia non dr̃ magis &minus
Ut si est substantia homo. non dic̃ qm̃ homo non est magi
&minus substantia : lit in diuiduis enĩ homo magis sub¬
stantia est species uͦ minus si ad primã iđ indiuiduam sub¬
erit magis homo ł minus homo. Quocirca ñdicit. qm̃
homo ñ ẽ magis substantia ł minus. sed qm̃ homo hocu

Expanded text:
non hoc dicens, quoniam substantia non est magis ab alia substantia. Namque quidam homo cum sit substantia, magis est substantia ab homine, id est ab specie, et homo ab animali, id est a genere. Ergo non hoc dicit, quoniam non inveniuntur substantiae quae a substantiis magis substantit enim superius primas substantias, id est individuas, maxime esse substantias, in secundis vero substantiis, magis esse substantias species quam genera. Ergo non dicit, quoniam nulla substantia ab alia substantia magis substantia est, sed hoc ipsum quod est, quaelibet illa substantia non m homo non est magis et minus substantia, individuus enim homo magis est substantia, species vero minus si ad primam, id est individuam, suberit magis homo vel minus homo; quocirca non dicit quoniam homo non est magis substantia vel minus, sed quoniam homo, hoc