comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sy on speculatio. id est uisio & con¬
templatio. Nescio qͦd nobis magnũ
spctaculũ ꝓmittitur. & hoc ipse di
est. qui condidit ciuitatẽ. Pulehra
& decora ciuitas. quã pulchriorẽ
habet conditorẽ. Te decet inquit
ãs hymnus. Sed ubi: In sẏon in
babylone ñ decet. Eteñi quisq. eĩ
cȩperit in nouari. iam corde in
hierłm cantat. dicente apło. conuer¬
satio nr̃a in celis est. In carne en imn
ambulantes inquit. non scđ̾m care
militamus. Iam desiderio ibi sum
iam spem in illam terram quas
anchoram prȩmisimus. ñ isto mii
turbati nau a fragemus. Queadi¬
dum gͦ de Ramaui que in anto¬
ris est. recte dicimus qͦd in terra¬
um sit: adhuc enͣi fluctuat. sed in
arra quodammͦ educta est. contra
uentos & contra tempestates.: sic
contra tep̾tationes huius peregri¬
nttonis nrȩ. spes nr̃a fundata in
nla ciuitate hierłm. facit nos non
ibripi in saxa. Qui gͦ scđ̾m hanc
ãs in syon. In syon. non in babylone.
Sedmͦ ibi est adhuc in babylone. ibi

Expanded text:
culatio, id est visio et contemplatio. Nescio quod nobis magnum spectaculum promittitur; et hoc ipse Deus est qui condidit civitatem. Pulchra et decora civitas, quam pulchriorem habet conditorem! Te decet hymnus, Deus, inquit. Sed ubi? In Sion: in Babylone non decet. Etenim quisque cum coeperit innovari, jam corde in Jerusalem cantat, dicente Apostolo: Conversatio nostra in coelis est . In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos non abripi in saxa. Qui ergo secundum hanc Deus, in Sion. In Sion, non in Babylone. Sed modo ibi es adhuc in Babylone? Ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ꝓ te factus est quẽ ñ posses cape¬
re.retine carnẽ xp̃i in quã leueris
egrotus. & auulnerib latronum
semiuiuus relictus. ut ad stabulũ
ꝑducereris. & ibi sanareris. & cur¬
ramus ad domũ dñi. & ꝑueniamꝰ
ad ciuitatem ubi stent pedes nr̃i.
ciuitatẽ quȩ ȩdificatur ut ciuitas.
cuius participatio eiꝰ in idipsum.

Expanded text:
quod pro te factus est, quem non posses capequod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam mͦ fr̃s quisquis erigit aciem
mentis. quisquis deponit caliginẽ
carnis. quisqͥs mundat oculum
nisi idipsum: Er̃s si potestis. intel¬
quibusdam uicinitatib uerborũ
mentis ad cogitandũ idipsum. Qa
est idipsum: Quod semꝑ eodem
mͦ est. quod non modo aliud. & mͦ
aliud est. Quid est gͦ idipsum. nisi
quod est: Quid est quod est: Est.
qͦd eternum est. Nam quod semper
aliter atq aliter est: non est. quia
non manet. Non tantum om̃ino
non est. sed non summe est. Et quid
est qͦd est. nisi ille qui quando init¬
tebat moysen. dixit illi. ego sum
qui sum: Quid est hoc nisi ille.
cui eum diceret famulus eiꝰ. ecce
mittes me. si dixerit mͥ populus
quiste misit. quid dicam ei. nomenrs
noluit aliud dicere. quam ego sun
qui sum : Adiecit enim & att. Died
itaq filiis isrł. qui est. misit me aa
uos. Ecce idipsum. ego sum qui sl
Quid̃ est misit me aduos. Non pocd̃¬
capere. multũ est intelligere.
multum est apprehendere. retine

Expanded text:
atres, quisquis erigit eciem atres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis mundat oculum nisi «idipsum?» Fratres, si potestis, intelquibusdam vicinitatibus verborummentis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non pcapere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩs. tamquam lapidibus uiuis.
Quid sequitur ut tollat dubitatio¬
parietibus erectam. non. sed hie¬
rusalem quȩ ȩdificatur ut ciui¬
tas. Quare non ciuitas sed ut ciui¬
tas. nisi quia ista instructura pari¬
etum qui erant in hierłm uisibili.
ciuitas erat. sicut ꝓprie dicitur
ab om̃ib ciuitas. Illa autẽ edifi
sunt. Sicut illi ut lapides. sic illa
ut ciuitas. Non ciuitas. quia dixit.
edificatur. Nomine quippe edifi¬
cii structuram cõpagemq cor¬
porum atq parietum noluit intel¬
ligi. nam ciuitas ꝓprie in homini¬
bus habitantib intelligitur. sed
manifestauit nobis ciuitatẽ se
urbem dixisse spualem: quia dixit
ȩdificatur. Et quia ȩdificiũ sp̃uale.
similitudinẽ habet quandam ad
edificium corporale. ideo ȩdificat᷑
ut ciuitas. Sed dicat quod sequit᷑.
Auferat omnẽ dubitationem. quia
non carnaliter debemus accipere.
hierłm que edificatur ut ciuitas.
cuius participatio eius in idipsum.

Expanded text:
sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitatioparietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non civitas, sed «ut civitas;» nisi quia ista structura parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem aedifisunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixit, «aedificatur.» Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam civitas proprie in hominibus habitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem dixisse, quia dixit, «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamdam habet aedificii corporalis, ideo «aedificatur ut civitas.» 5. Sed dicat quod sequitur, et auferat omnem dubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Cujus participatio ejus in idipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
uero sp̃ualiter edificamur. funda¬
mentũ nr̃m in summo positũ est.
Illuc gͦ curramus. ubi edificemur.
quia de ipsa hierłm dictũ est. stantes
erant pedes nr̃i in atrus hierłm.Sed¬
quia hierłm que edificatur ut ciuitaᷤᷤ.
parum dixit. ut ostenderet celestem
lis intelligi. Quid: Si eni existat ali¬
quis & dicat. iam quidẽ cum ista di¬
cerentur temporib dauid. & ista
canerentur: erat ciuitas illa ꝑfecta.
sed uidebat in sp̃u se ruituram. &
iterum ȩdificandam: expugnata
est enim illa ciuitas. & factus est tran¬
situs in babyloniam popłi captiuati.
&e dicta est in seripturis transmigra¬
tio in babyloniam. & ꝓphetauit
hieremias post septuaginta annos
captiuitã ᷤ. edificari posse illam ciui¬
tatem. quȩ destructa erat a debel¬
lantibus. forte ait aliquis. hoc uide¬
bat dauid in spu ruituram ciuita¬
tem hierłm a debellantib: & iterũ
posse post septuaginta annos ȩdi
uitatem ẽẽ dictam. quȩ constat ex

Expanded text:
vero spiritualiter aedificamur, fundavero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusaleusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum dixit, ut ostenderet Jerusalemlis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat civitas illa perfecta; sed videbat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos aedifvitatem esse dictam quae constat ex
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝓpheta erat illa ciuitas. non
edificabatur. Nescio quã gͦ ciutã
dicit. quȩ mͦ edificatur. ad quan
currunt in fide lapides uiui: a
quib dicit petrus. & uos tamquã
lapides uiui ȩdificamini in domũ
spualem: id est templũ dĩ scmͣ. Quid
est lapides uiui. coedificamini uiuis:
sem̃ est. quod estis uos. Ipsa gͦ mͦ ei¬
uitas edificatur. prȩciduntur de
montibus lapides. ꝑ manus predi¬
cantium ueritatem conquadrati:
ut intrent instructuram sempit᷑¬
nam. Adhuc multi lapides in ma¬
nibus artificis funt: non cadant
de manib artificis: ut possint per¬
fecti edificari in structura templi.
Es ergo ista hierłm quȩ edificatur
ut ciuitas: fundamentũ eius xp̃c
est. Dicit apłs paulus. F undamentũ
xp̃c iħc. E undamentũ quando po¬
nitur in terra. desuꝑ edificantur
parietes: & pondus parietum ad
ima tendit. quia in imo positũ est.
amplam surrexisse : huius basilicȩ.
Et quia corpora edificauerunt. fun¬
damentũ in imo posuerunt: quia

Expanded text:
David, perfecta erat illa civitas, non aedificabatur. Nescio quam ergo civitatem dicit, quae modo aedificatur, ad quam currunt in fide lapides vivi, de quibus dicit Petrus: «Et vos tanquam lapides vivi coaedificamini in domum spiritualem» , id est, templum sanctum Dei. Quid est, «lapides vivi coaedificamini?» Vivis, sanctum est, quod estis vos.» Ipsa ergo modo civitas aedificatur; praeciduntur de montibus lapides per manus praedicantium veritatem, conquadrantur ut intrent in structuram sempiternam. Adhuc multi lapides in manibus artificis sunt; non cadant de manibus artificis, ut possint perfecti coaedificari in structuram templi. Est ergo ista «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» fundamentum ipsius Christus est. Dicit aposus» . Fundamentum quando ponitur in terra, desuper aedificantur parietes, et pondus parietum ad ima tendit, quia in imo positum est famplam surrexisse, hujus basilicae; et quia corpora aedificaverunt, fundamentum in imo posuerunt: quia
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. & non uenerunt feminȩ:
Nunqͥd uenerunt dñi. & non uenerͣ
serui: Nunqͥd uenerunt senes.
uenerunt iuuenes. & ñ uenerunt
adolescentes : Aut uenerunt ado¬
lescentes. & non uenerunt pueri:
Aut uenerunt pueri. & non allati
sunt infantes: Postremo nunqͥdñ
uenerunt iudȩi.nam inde erant
apłi. inde multa milia primo cre¬

Expanded text:
viri, et non venerunt feminae? viri, et non venerunt feminae? numquid venerunt domini, et non venerunt servi? numquid venervenerunt juvenes, et non venerunt adolescentes? aut venerunt adolescentes, et non venerunt pueri? aut venerunt pueri, et non allati sunt infantes? Postremo numquid venerunt Judaei nam inde erant Apostoli, inde multa millia primo tra
Abbreviated transcription (Latin):
in hierłm. Sed si dicerẽ. mͥ potius
quã scripturȩ crederetur: & ideo
et. Et habes dñm dicentẽ. datam
sibi potestatem om̃is carnis.
Cepit gͦ apparere iam rex ille cui
ueniet. Quare ad illũ om̃is caro
ueniet: Quia carnẽ assumpsit.
Quo ueniet om̃is caro: Tulit inde
primitias ex utero uirginali.
Assupͣtis primitiis cȩtera conse¬
quentur: ut holocaustum cõpleat᷑.
Unde ergo om̃is caro: Om̃is homo.
Et unde om̃is homo: Nunquid
om̃s credituri prȩnuntiati sunt
in xp̃o: Nonne multi impii. qui
etiam dampnabuntur : Nonne
cotidie multi ñ credentes. in sua
infidelitate moriuntur: Scdm
quid gͦ intelligimus. ad te om̃as
caro ueniet : Om̃is caro dixit.
om̃is generis caro. ex om̃i genere
carnis uenietur ad te. Quid est
ex om̃i genere carnis: Nunqͥd
uenerunt pauꝑes. & non uener̃
diuites : Nunqͥd uenerunt hu¬
miles. & non uenerunt sublimes:
Nunqͥd uenerunt indocti. & non
uenerunt docti : Nunqͥd uener̃

Expanded text:
in Jerusalem. Sed si dicerem, mihi potius in Jerusalem. Sed si dicerem, mihi potius quam Scripturae crederetur; et ideo et. Et habemus Dominum dicentem, datam sibi potestatem omnis carnis . Coepit ergo apparere jam Rex ille, cum veniet. Quare ad illum omnis caro veniet? Quia carnem assumpsit. Quo veniet omnis caro? Tulit inde primitias ex utero virginali: assumptis primitiis caetera consequentur, ut holocaustum compleatur. Unde ergo, omnis caro? Omnis homo. Et unde, omnis homo? Numquid omnes credituri praenuntiati sunt in Christum? Nonne multi impii qui etiam damnabuntur? Nonne quotidie multi non credentes, in sua infidelitate moriuntur? Secundum quid ergo intelligimus, ad te omnis caro veniet? Omnis caro dixit, omnis generis caro: ex omni genere carnis venietur ad te. Quid est, ex omni genere carnis? Numquid venerunt pauperes, et non venerunt divites? numquid venerunt humiles, et non venerunt sublimes? numquid venerunt indocti, et non venerunt docti? numquid venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nare cessabit: qͥd dictũ est : Nouis¬
sima inimica destruetur mors.
Reddam uotũ meu. Quod uotum:
Quasi holo caustum. Holo caustum
eñi tunc dicitur. quando totum
ignis assumit. Holocaustũ sacrifi¬
cium est. ubi totũ consumitur.
Olon eni totũ dicitur. caustũ incen¬
sio: holocaustum totũ incensum.
Arripiat gͦ nos ignis. ignis diuinus
in hierłm. Incipiamus ardere cari¬
tate. donec totum mortale consumi¬
tur: & qͦd contra nos fuit. erit in
sacrificiũ dño. Unde alibi dicitur.
Benigne fac dñe in bona uoluntate
tua syon. & ȩdificentur muri hierłm
tunc acceptabis sacrificiũ iustitie.
oblationes & holocausta. Te decet hym¬
nus ds̃ in syon. & tibi reddetur uotu
in hierłm. Querimus hic: ne forti
ex nobis ipsius ciuitatis cõmende
mus gͦ.: donec ad euidentiora pue¬
niamus. Possum enim iam dicere
ipsũ ẽẽ cui dicitur. te decet hymuꝰ
ds̃ in syon: & tibi reddetur uotuꝰ

Expanded text:
nare cessabit. Quid dictum est? Novisnare cessabit. Quid dictum est? Novissima inimica destruetur mors . Reddam votum meum. Quod votum? Quasi holocaustum. Holocaustum enim tunc dicitur, quando totum ignis absumit: holocaustum sacrificium est ubi totum consumitur; ὅλον enim totum dicitur, καῦσις, incensio. Holocaustum totum incensum. Arripiat ergo nos ignis, ignis divinus in Jerusalem: incipiamus ardere charitate, donec totum mortale consumatur, et quod contra nos fuerit, eat in sacrificium Domino. Unde alibi dicitur: « Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion, ut aedificentur muri Jerusalem: tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta . Te decet hymnus, Deus in Sion; et tibi reddetur votum in Jerusalem. » Quaerimus hic, ne forte Rex nobis ipsius civitatis commendemus ergo donec ad evidentiora perveniamus. Possem enim jam dicere ipsum esse cui dicitur: Te decet hymnus, Deus, in Sion; et tibi reddetur votum
Abbreviated transcription (Latin):
& mortale hoc induerit immorta¬
litatem. tunc fiet sermo qui scrip¬
tus est. adsorta est mors in uictoriã.
Ubi est mors aculeus tuus: Modo
enͣi inchoatis in nobis primitus
mentis. unde desideramus hierłm.
multa excarne corruptibili con¬
tendunt aduersũ nos: que ñ con¬
tendent cũ fuerit mors absorta
in uictoriam. Uincet pax & finiet᷑
bellũ. Quando autẽ uincet pax:
uincet illa ciuitas. quȩ dicitur ui¬
sio pacis. Nulla gͦ erit amorte con¬
tentio. Modo cũ morte quanta con¬
tendimus: Inde sunt eñi delecta¬
tiones carnales. quȩ nobis etiam
illicita multa suggerunt. quib ñ
consentimus: sed tamen ñ consenti¬
endo contendimus. Primo gͦ con¬
cupiscentia carnis sequentes duxit
nos. postea renitentes traxit nos:
deinde accepta cepit nos nec duce¬
re. nec trahere. sed adhuc contende¬
re nobiscũ: post contentionẽ erit
& uictoria. Modo te & si oppugnat.
non expugnet. Postea cũ absorta
fuerit mors in uictoriam. & pug¬

Expanded text:
t immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde desideramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax, et finietur bellum. Quando autem vincet pax, vincet illa civitas quae dicitur Visio pacis. Nulla ergo erit a morte contentio. Modo cum morte quanta contendimus! Inde sunt delectiones carnales, quae nobis etiam illicite multa suggerunt: quibus non consentimus, sed tamen non consentiendo contendimus. Primo ergo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes traxit nos; deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed adhuc contendere nobiscum: post contentionem erit et victoria. Modo te etsi oppugnat, non expugnet: postea cum absorpta fuerit mors in victoriam, et pug
Abbreviated transcription (Latin):
erimus toti. id est integri. in resur
caro. iam non corruptibilis. quia
iam non in babylonia. sed iam corpꝰ
celeste immutatũ. Qualis mutatio
ꝓmitatur : Om̃s eñi resurgemus
ait apłs. sed non om̃s immutabim᷑.
Qui autẽ immutabuntur. ipse dixit.
in ictu oculi. in noutssima tuba: canet
eñi tuba. & mortui resurgent incor¬
rupti. id est integri. & nos immuta¬
bimur. Qualis autẽ erit illa muta¬
tio. sequitur & dicit. Oportet enim
corruptibile hoc induere incorrup¬
tionem. & mortale hoc induere im

Expanded text:
erimus toti, id est integri in resurrecaro jam non corruptibilis, quia jam non in Babylonia, sed jam corpus coeleste immutatum. Qualis mutatio promittitur? Omnes enim resurgemus, ait Apostolus, sed non omnes immutabimur. Qui autem immutabuntur ipse dixit: In ictu oculi, in novissima tuba: canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, id est integri, et nos immutabimur. Qualis autem erit illa immutatio, sequitur et dicit: « Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
neribus. recte uiuendo responas
cũ ea que ipsa scire uel facere abs
adiuta potuit. etiã alis intimar
satagit. E contrario sunt qͥ accesis
id est uel fidei mystesi¬
ns ꝑceperunt. heretica fece fedando.
el siadẽ quã ꝓfessione seruant. prauiᷤ
ib blasphemando. uel mores bonos
possoquia mala corrũpendo. Om̃ib
li uitȩ suȩ. Om̃ib dieb reddit dño
pmnũ: qui in his quȩ bene inchoat.
niq ad finẽ uitȩ presentis ꝑsistere curat.
usimile est illud euangelicũ. Seruiamꝰ
di in scĩtate & iustitia corã ipso om̃ib¬

Expanded text:
neribus, recte vivendo respondet, neribus, recte vivendo respondet, cum ea quae ipsa scire vel facere ab illo adjuta potuit, etiam aliis intimare satagit. E contrario sunt, qui a Domino id est, vel fidei mysteriquae perceperunt, haeretica fece foedando, vel fidem quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel mores bonos per colloquia mala corrumpendo. Omnibus diebus vitae suae. Omnibus diebus reddit Domino bonum, qui in his quae bene inchoat usque ad finem vitae praesentis persistere curat. Cui simile est illud Evangelicum: Serviamus illi in sanctitate et justitia coram ipso omnib
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi dĩ. & conuersatio eiꝰ inter ho¬
mines. & passio & resurrectio eiꝰ
longe est anr̃a conditione discreta.
Confidit in ea cor uiri sui. Uirũ scẽ
ȩccłȩ qui etiã pretiũ eiꝰ fieri digni¬
dnm dicit. Sicut eñi is qui forten
fidelemq & castam habet coniuge
confidit in ea quia nichil contra su
uoluntatẽ adulterina saltim cogi¬
tione possit aitaminari. sed quoscũ
ualet assidua amicitia ad suũ uirĩ
conuertere desiderat: sic redepͥtor
in sibi coniuncta confidit eccła. nos
eam non solũ a suȩ fidei integritate
posse corrũpi. sed & ꝑseueranter
sistere. ut plures ad eiusdẽ fidei con¬
greget unitatẽ. Et spoluis ñ indiges
ueritatis iter reuocat: & nũquã dia¬
bolica fraude deceptas liberare anĩ
cessat. donec cõpleto mundi cursu
suoꝵ pͣfinita cõpleatur sũma mebi
Redadet ei bonũ. & ñ malũ. Recit̃
quippe ȩccła siue una quȩq anis
xp̃o bonũ: cũ ꝑceptis ab eo uite m¬

Expanded text:
Verbi Dei et conversatio ejus inter hoVerbi Dei et conversatio ejus inter homines, et passio et resurrectio ejus longe est a nostra conditione discreta. Confidit in ea cor viri sui. Virum sanctae ecclesiae, qui etiam et pretium ejus fieri dignm dicit. Sicut enim is qui fortem fidelemque et castam habet conjugem, confidit in ea, quia nihil contra suam voluntatem adulterina saltem cogitatione possit contaminare, sed quoscunque valet assidua amicitia ad suum virum convertere desiderat, sic redemptor noster in sibi conjuncta confidit ecclesia. Neam, non solum a suae fidei integritate posse corrumpi, sed et perseveranter insistere, ut plures ad ejusdem fidei congreget unitatem. Et spoliis non indigebit. veritatis iter revocat, et nunquam diabolica fraude deceptas liberare animas cessat. Donec completo mundi cursu suorum praefinita compleantur summa membrorum. Reddet ei bonum et non malum. Reddit quippe ecclesia, sive unaquaeque anima, Christo bonum cum perceptis ab eo vitae mu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ spiritales dõ filios ex aqua &
spũ scõ generare ñ cessat. Quȩ ideo
fortis uocatur. quia cuncta scłi aduer
contep̾nit: quã ipse in carne apparens
infirmã inuenit. sed uisitatione sua
fortẽ reddidit. Uidens gͦ salomon
genus humanũ multis im plicatũ
errorib ait. Mulierẽ fortẽ qͥs inue¬
niet : Ac si diceret. Quis patriarcha
aut ꝓpħa. uel quis talis ac tantȩ uir¬
tutis. uel meriti eẽ potest. qͥ de tot
incredulis mundi nationibus unã
sibi electoꝵ eccłam congreget: quã
sua grã fortẽ & insuperabile̾ aduer¬
santib cunctis efficiat : Sub intelligit᷑
nullus. nisi xp̃c. P rocul. P rocul pro
statu posuit temporis. id est adiebus
salomonis. usq ad partũ uirginis.
Et de ultimis finib pretiũ eiꝰ. De ultimiᷤᷤ
finib dicit: quia a sũmo cȩlo egressio
eiꝰ. qui semet ipsũ pretiũ redep̾tionis
ꝓ salute nr̃a obtulit patri. Unde apłs
ait. Qui dilexit nos: & tradidit semet.¬

Expanded text:
Quae spirituales Deo filios ex aqua et spiritu sancto generare non cessat, quae ideo fortis vocatur, quia cuncta saeculi advcontemnit; quam ipse in carne apparens infirmam invenit, sed visitatione sua fortem reddidit. Videns ergo Salomon genus humanum multis implicatum erroribus, ait: Mulierem fortem quis inveniet? ac si diceret: Quis patriarcha aut propheta, vel quis talis aut tantae virtutis vel meriti esse potest, qui de tot incredulis mundi nationibus unam sibi electorum Ecclesiam congreget, quam sua gratia fortem et insuperabilem adversantibus cunctis efficiat? subintelligitur nullus nisi Christus. Procul. Procul, pro statu posuit temporis, id est, a diebus Salomonis usque ad partum virginis. Et de ultimis finibus pretium ejus. De ultimis finibus dicit, quia a summo coelo egressio ejus , quia semetipsum pretium redemptionis pro salute nostra obtulit Patri. Unde Apostolus ait: Qui dilexit nos, et tradidit semet
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis sibi sociam aggregent. iuigt
illud euangelicũ. Triticũ autẽ cong¬
gate in horreũ meu. Date inquit a
fructu manuũ suarũ: quia fructũ
sp̃s ferre curauit. caritatẽ. gaudũ.
pacẽ. benignitatẽ. bonitatẽ. modestiũ
continentiã. fidẽ. pacientiã: ꝓpter le
illi debitam rependite mercedẽ. ae les¬
dent eã in portis. hoc est in iucicio si
in ingressu patriȩ cȩlestis. non homẽ
fauores suꝑuacui. sed oꝑa ipsa ques
examinante. ꝓbante. ac remunerat
illo. cuius hȩc donante gr̃a pfect
a quo ut laudari mereamurIn
futuro: concedat ipse ꝓptaiꝰ iti ps
eũ dignis in presenti uita i alis¬
dare seruitiis. amen. In octaur¬

Expanded text:
mortalis sibi sociam aggregent, juxta mortalis sibi sociam aggregent, juxta illud evangelicum: Triticum autem congregate in horreum meum .-- Date, inquit, ei de fructu manuum suatatem, gaudium, pacem, benignitatem, bonitatem, modestiam, continentiam, fidem, patientiam, pro hoc illi debitam rependite mercedem. Et laudent eam in portis, hoc est, in judicio, sive in ingressu patriae coelestis, non hominum favores supervacui sed opera ipsa quae feci, examinante, probante ac remunerante illo cujus haec donante gratia perfecit: a quo ut laudari mereamur in futuro concedat ipse propitius, nos eum dignis in praesenti vita collaudare servitiis. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
iobꝰ. & in ꝓsꝑitate uirtutũ in cõpara¬
biliter floruit. & in aduersitatibus
insuꝑabilis hosti ꝑmansit: quia uera¬
citer dicere potuit. Semꝑ enͣi quasi
tumentes suꝑ me fluctus timui dm̃:
& pondus eius ferre non potui. Fallax
ergo est simulatoꝵ gr̃a: uanus decor
oꝑis stultoꝵ Aeccła autẽ que inti¬
more incolatus sui tẽpore conseruat᷑.
qm̃ ardentes uirtutũ lampadas ueni.¬
enti adiudiciũ suo sponso offert. iure
a dõ laudata. ianuã cũ eo regni cȩlestis
intrabit. Qualiter autẽ eam laudet
terminali uersu docetur: Date ei
de fructu manuũ suarũ: & laudent
eam in portis oꝑa eiꝰ. Hec sunt em̃
uerba uiri illuis de qͦ dictũ est uir
eiꝰ & laudabit eam. id est dñi. & sal¬
uatoris nr̃i. quia angłis in fine
p̃cepturus est. ut hanc ȩccłam post
huius uitȩ certamen. post triturad¬
onẽ afflictionũ terrestriũ. ad celestis
regni gaudia introducant. ac uite in¬

Expanded text:
Job et in prosperitate virtutibus incomparaJob et in prosperitate virtutibus incomparabiliter floruit, et in adversitatibus insuperabilis hosti permansit. Quia veraciter dicere potuit, semper enim quasi tet pondus ejus ferre non potui. Fallax est ergo simulatorum gratia, vanus decor operis stultorum, Ecclesia autem, quae in timore incolatus sui tempore conservatur, quoniam ardentes virtutum lampadas venienti ad judicium suo Sponso offeret, jure ab eo laudata januam cum eo regni coelestis intrabit. Qualiter autem eam laudet, terminali versu docetur: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus. Haec sunt enim verba viri illius, de quo dictum est: Vir ejus et laudabit eam, id est, Dei et Salvatoris nostri, qui angelis in fine praecepturus est ut Ecclesiam post hujus vitae certamen, post triturationem afflictionum terrestrium, ad coelestis regni gaudia introducant, ac vitae im
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ oꝑatur fiunt nichil agentib
ꝓsunt. Sed & filiȩ illȩ frustra congre¬
gauerunt diuitias: de quib dñs ait.
Multi dicent mͥ in illa die. Dnẽ. dñe:
nonne in nomine tuo predicautmꝰ.
& in nomine tuo uirtutes multas
fecimus: Et tunc confitebor illis:
quia nũquã noui uos. Sed om̃s isti¬
usmodi filias eccła catholica suꝑgre¬
ditur: quȩ fide casta. & oꝑe ꝑfecta
redepͣtoris sui uestigia sectatur.
Fallax est em̃ gra laudabilis quã ab
homine accipit. uana pulchritudo
castitatis. uel operationis bonȩ quã
hominib ostentat anima quȩ timore
caret diuino. Mulier timens dñm:
ipsa laudabitur: Illa anima cunius
conscientia sincera est: uera est. &
laude digna. quia timorẽ dñi in
om̃ib seruat. Timorẽ eñi principiũ
cunctarũ constat eẽ uirtutũ. scriptura
dicente. timorẽ dñi principiũ sapi¬
entiȩ. & iterũ. Qui timet dñm: nichil
negligit. Hinc est eñi. qͦd ideo beatus

Expanded text:
dilectionem operatur, fiunt, nihil agentibus dilectionem operatur, fiunt, nihil agentibus prosunt: sed et illae filiae frustra congregarunt divitias: de quibus Dominus ait: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, nomine virtutes multas fecimus? et tunc confitebor illis quia nunquam novi vos ; sed omnes istiusmodi filias Ecclesia catholica supergreditur, quae fide casta et opere perfecta, Redemptoris sui vestigia sectatur. Fallax est gratia laudis, quam ab homine accepit. Vana pulchritudo castitatis vel operationis bonae, quam omnibus ostendat anima quae timore caret divino. Mulier timens Deum ipsa laudabitur. Illa anima, cujus conscientia sincera est, vera est et laude digna, quia timorem Dei in omnibus servat. Timor est enim principium cunctarum custosque virtutum, Scriptura dicente: Timor Domini principium sapientiae . Et iterum: Qui timet Deum nihil negligit ; hinc est enim, quod ideo beatus
Abbreviated transcription (Latin):
rexerunt filii eiꝰ. & beatissimã predit¬
uerunt. Quod futurũ ꝓcerte nous
Surgent eni filii ȩccłȩ uidelicit om̃s
electi in nouissimo. carnis in morta¬
litate donati: & tunc matrẽ suã quȩ
libus quasi misera contepnitur h
re uera sicut apłs ait. si in hac urta
tantũ sperantes sumus in xp̃on
rabiliores sumus om̃ib hominsd¬
merito cũ apparuerit quidere
matrẽ nrãm quȩ ex om̃ib uifas
uocatur. beatissimã predicibuas
Potest & hoc qͦd dicit. surrexir l̃¬

Expanded text:
rexerunt filii ejus et beatissimam praedicrexerunt filii ejus et beatissimam praedicaverunt. Quod futurum pro certo noSurgent enim filii Ecclesiae, videlicet, omnes electi in novissimo carnis immortalitate donati, et tunc matrem suam, quae ec ab infidelibus, quasi misera contemnitur, et re vera, sicut Apostolus ait: Si in hac vita tantum sperantes sumus in Christo, miserabiliores sumus omnibus hominierito cum apparuerit quid erimus, matrem nostram quae ex omnibus justis vocatur, beatissimam praedicabimus. Potest et hoc quod dicit: Surrexer
Abbreviated transcription (Latin):
Quas ꝓfecto semitas. anima bene con¬
siderat: cũ & diligenter quib actib
adsuꝑna ꝑuenire debeat inspicit:
& quȩ agenda didicit. sedula exer¬
cere non desinit. Panẽ quoq otiosa
non comecdit. cũ sacrificiũ dñici cor¬
poris ꝑcipiens. studet imitari actu.
qͦd inministerio celebrat. multum
sollicita. ne indigne pane̾ dñi come.¬
dendo. & calicẽ bibendo. iudiciũ sibi
manducet & bibat: sed ut patiendo
ꝓ xp̃o. ac lacrimas fundendo. bonis
quoq actib insistendo: passionem
exemplo illius quantũ ualet sequit.
Potest & simpliciter accipi. quia panẽ
otiosa non comedit mulier fortis:
iuxta illud apłi. Qui non oꝑatur.
ñ manducet. Et ipse de se. Qmͣ ad e
quȩ mͥ opus erant. & his qui mecũ
sunt ministrauerunt manus iste
Unde merito luxuriantes uiduas an¬
guens adiungit. Simul autẽ & otuos
discunt circuire domos: non solum
otiose. sed & uerbose & curiose Sur¬

Expanded text:
Quas profecto semitas anima bene conQuas profecto semitas anima bene considerat, cum et diligenter quibus actibus ad superna pervenire debeat inspicit, et quae agenda didicit, sedula exercere non desinat. Panem quoque otiosa non comedit, cum sacrificium dominici corporis percipiens, studet imitari actu, quod in ministerio celebrat, multum sollicita, ne indigne panem Domini comedendo et calicem bibendo, judicium sibi manducet et bibat . Sed ut patiendo pro Christo, lacrymas fundendo, bonis quoque actibus insistendo, passionum exempla ipsius quantum valet sequatur. Potest et simpliciter accipi, quia panem otiosa non comedit mulier fortis, juxta illud Apostoli: Qui non operatur, nec manducet , et ipse de se: Quoniam ad ea, quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt ministraverunt manus istae . Unde merito luxuriantes viduas arguens adjungit: Simul autem et otiosae discunt circumire domos, non solum otiosae, sed et verbosae et curiosae . Sur
Abbreviated transcription (Latin):
alios foras doceret. Utriq autẽ sen¬
suri quia utrũq facit ȩccła. conue¬
nit apte qͦd sequitur. Et lex clemͣ̃tiȩ
inlingua eiꝰ. Lex uidelicet illa.
quȩ non statim more legis moy saice¬
peccantes puniret: sed miser icordit᷑
adpenitentiȩ remedia reuocaret.
Cuius exemplũ clem̃tiȩ ab ipsa dĩ sa¬
pientia dño & saluatore nr̃o manifeste
precipitur. cũ oblata ei muliere pec
catrice. si quis inquit sine peccato est.
primus in illam lapidẽ mittat. & sic
eam acrimine qͦd patrarat. sub con-¬
ditione amplius non peccandi. miser¬
tus absoluit. Considerauit semitas
domus suȩ : & panẽ otiosa ñ comedit.
Ociosa panẽ non comedit. quia hoc qđ
desacro eloquio intelligendo ꝑceperit.
ante ȩterni iudicis oculos ex hibendo
oꝑib ostendit. Item. Domus mulieris
fortis. habitatio est patriȩ cȩlestis: semi¬
ta domus illius pͣcepta iustitiȩ. quib
ad et̃ne uite mansionẽ ꝑuenitur.

Expanded text:
alios foras doceret, utrique autem senalios foras doceret, utrique autem sensui, quia utrumque facit ecclesia, convenit apte quod sequitur: Et lex clementiae in lingua ejus. Lex videlicet illa, quae non statim more legis Mosaicpeccantes puniret, sed misericorditer ad poenitentiae remedia revocaret, cujus exemplum clementiae ab ipso Dei sapientia Domino et salvatore nostro manifeste praecipitur, cum oblata ei peccatrice muliere: Si quis, inquit, sine peccato est, primus in illam lapidem mittat , et sic eam a crimine, quod patratur, sub conditione amplius non peccandi, miseratus absolvit. Consideravit semitas domus suae, et panem otiosa non comedit. Otiosa panem non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo perceperit, ante aeterni judicis oculos exhibendo operibus ostendit. Item domus mulieris fortis, habitatio est patriae coelestis: semitae domus illius praecepta justitiae, quibus ad aeternam vitae mansionem pervenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
posuit dicens. Dñs regnauit de¬
fortitudine̾. Cũ enĩ predicaret dñs¬
euangłm regni: aliis placebat. aliis
displicebat. Alii bene loquebantur.
alii detrahebant. lacerabant. morde¬
bant. conuitiabantur. Ad eos ergo
& tu dnm tuũ: ut possis eẽ uestis
ipsius. Esto cũ decore ad eos quib
placent bona oꝑa tua. esto fortis ad¬
uersũ detractores. Et ridebit in die
nouissimo. Ridebit. id est gaudebit.
in retributione regni cȩlestis: quȩ
dolebat incertamine uite presentis.
Mos eteni scripture est ꝓgaudio risũ
ponere: sicut & dñs ait. Beati qͥ nc̃
fletis: quia ridebitis. & beatus iob.
Os autẽ ueraciũ. replebitur risu. Os
suũ aꝑuit sapientiȩ. Ad hoc tantũ
loquens os aꝑuit. ut sapientiã doce¬
ret: iuxta illud apłi. Om̃is sermo
malus. ex ore ur̃o ñ ꝓcedat: sed si
quis bonus ad edificationẽ fidei.
ut det grãm audientibus. Uel certe
os cordis aꝑuit ad discendã ab ipsa
sapientia interius ueritatẽ. quam

Expanded text:
ens: Dominus regnavit, defortitudinem . Cum enim praedicaret Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, convitiabantur; ad eos ergo ergo tu dominum, ut possis esse vestis ipsius, esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversum detractores. Et ridebit in die novissimo. Ridebit, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim scripturae est, pro gaudio risum ponere. Sicut et Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis . Et beatus Job: Os autem veracium replebitur risu. Os suum aperuit sapientiae. Ad hoc tantum loquens, os aperuit, ut sapientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat, sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus , vel certe os cordis aperuit ad discendam ab ipsa sapientia interius veritatem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
multis paganis uidelicet iudȩis. hert¬
ticis. siue praue uiuentib xpͣians.
ubi scłi finis affuerit. ubi ingresum
patriȩ celestis aperuerit. electis cune¬
apparebit nobilis ac sublimis. sedta
cũ senatorib terrȩ. illis uidelice

Expanded text:
multis, paganis videlicet, Judaeis, haeremultis, paganis videlicet, Judaeis, haereticis, sive prave viventibus Christianis, ubi saeculi finis adfuerit, ubi ingressum patriae coelestis aperuerit, electis cunctis patebit, nobilis et sublimis, sedens cum senatoribus terrae, illis videlice
Abbreviated transcription (Latin):
in uestitu deaurato circũdata uarie¬
tate. Byssus & purpura indumentũ
eiꝰ. Byssus in castitate purȩ conuer¬
sationis: purpura ineffusione preci¬
osi sangumis. Hinc enĩ pulchre dictũ
est apatribus. quia scã ȩccła electorũ
florib uernans in pace habet lilia.
in bello rosas. Bysso gͦ inauitur eccła
eũ castigant corpora sua electi & ser¬
uituti subiciunt: purpura cũ eandẽ
continentiã non obfauorẽ uulgi. s
ꝓ adquirenda beatitudine regni phen¬
nis exercent. Nobilis inportis uir eiꝰ
Uit sec̃ ȩecdłȩ uel cuuscũq anime fidelis
dñs: qui uidebatur ignobilis. cum
ante tribunal presidis staret iudican¬
dus: cũ ꝓbra flagella. sputa. crucẽ.
mortẽq susciperet. sed nobilis appa¬
rebit cũ uenerit iudicaturus orbi
in equitate. & om̃s angłi cũ eo: & tĩ
congregabuntur ante eũ om̃s gentes
Quando sederit cũ senatorib terre.Ios
eñi qͥ nc̃ contẽpnendus putatur a

Expanded text:
in vestitu deaurato, circumamicta variein vestitu deaurato, circumamicta varietate . Byssus et purpura indumentum ejus. Byssus in castitate purae conversationis, purpura in effusione pretiosi sanguinis. Hinc enim pulchre dictum est a patribus, quia sancta ecclesia electorum floribus vernans in pace habet lilia, in bello rosas. Bysso ergo induitur ecclesia, cum castigant corpora sua electi, et servituti subjiciunt, purpura cum eamdem continentiam non ob favorem vulgi, sed pro acquirenda beatitudine regni perennis exercent. Nobilis in portis vir ejus. Vir sanctae ecclesiae vel cujuscunque animae fidelis Dominus est, qui videbatur ignobilis, cum ante tribunal praesidis staret judicandus, cum probra, flagella, sputa, crucem, mortemque susciperet, sed nobilis apparebit cum venerit judicaturus orbem in aequitate, et omnes angeli cum eo, et tunc congregabuntur ante eum omnes gentes . Quando sederit cum senatoribus terrae. Ipse enim qui nunc contemnendus putatur a
Abbreviated transcription (Latin):
domui sue afrigorib niuis: quia
dño pollicente credit. quia portȩ
inferi non p̃ualebunt aduersus eã.
Om̃s eñi domestici eiꝰ uestiti duplicib
Uestiti sapientia ad repellendas here¬
ticoꝵ doctrinas. uestiti patientia ad
tolerandas prauoꝵ hostiũ pugnas.
Siue induti sunt domestici ȩccłȩ duplici
ueste. una meriti. altera oꝑis. id est
fidei & oꝑationis & sacramentis uide.¬
licet sui redep̾toris imbuti. & informa¬
ti exemplis. uel certe uestiti sunt du¬
plicibus. quia ꝓmissionẽ habent uitȩ
presentis & future: nc̃ inperegrina¬
tione temporali adiuti. tunc in patria
ꝑpetua ubi semꝑ felices uiuant grã
diuina alleuati. Stragulatã uestem
fecit sibi. Stragulata uestis quȩ uari¬
ante textura solet firmissima confici.
fortia ȩccłȩ suȩ oꝑa. & diuersa uirtu¬
dum eiꝰ ornam̃ta significat. De quib
ꝑsalmista in laude sũmi regis cecinit
dicens. Adstiait regina adextris tuis

Expanded text:
domui suae a frigoribus nivis, quia domui suae a frigoribus nivis, quia domino pollicente credit, quia portae inferni non praevalebunt adversus eam . Omnes enim domestici ejus vestiti duplicibus. Vestiti sapientia ad repellendas haereticorum doctrinas. Vestiti sapientia ad tolerandas pravorum hostium pugnas. Sive induti sunt domestici ecclesiae duplici veste, una operis, altera mentis, id est, fidei et operationis, et sacramentis videlicet sui redemptoris imbuti, et informati exemplis, vel certe vestiti sunt duplicibus, quia promissionem habent vitae praesentis et futurae. Nunc in peregrinatione temporali adjuti, tunc in patria perpetua, ubi semper felices vivant gratia divina allevati. Stragulatam vestem fecit sibi. Stragulata vestis quae variante textura solet firmissima confici, fortia ecclesiae opera et diversa virtutum ornamenta significat. De quibus Psalmista in laudem summi regis cecinit dicens: Astitit regina a dextris tuis
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ dño largiente ꝑcipimus. quasi
mam colo inuolutam in leua gesta¬
nus. aut cuͣ ea ꝓ amore cȩlestium
percere incipimus. iam lanã agni
pamaculati de colo in fusũ. id est
de leua in dexterã trahicimus. qͥa
de donis nrͣi redẽptoris. de exẽplis
oꝑum eiꝰ stolam nobis głȩ celestis.
ac uestem caritatis nuptialẽ facimꝰ.
Digiti nãq quib apprehendere fusũ
dicitur. ipsam intentionẽ discretio¬
nis qua quisq oꝑatur insinuant.
oꝑib elemosinarũ quȩ generaliter
fiunt in pauꝑes accipi potest: sed meli
de uerbo dĩ qͦd indumentũ salutis
animab confert intelligitur. Aꝑuit
eccła manũ inopi: cũ ministeriũ
fidei ignorantib ꝑ oꝑarios ueritatis
reuelauit. Palmas extendit ad pauꝑes:
cũ longe lateq predicatores ȩternȩ
salutis indignas nationes dispersit.
niuis. Erigora niuis. corda sunt
reꝓboꝵ ꝑfidiȩ suȩ torpore rigentia.
quib habundat iniquitas. & refri¬
gescit caritas. Non timebit gͦ ȩccła

Expanded text:
Deo largiente percipimus, quasi lanam colo involutam in laeva gestamus. At cum ea pro amore coelestium exercere incipimus, jam lanam agni immaculati de colo in fusum, id est, de laeva in dextram trajicimus, quia de donis nostri redemptoris, de exemplis operum ejus, stolam nobis gloriae coelestis ac vestem charitatis et nuptialem facimus. Digiti namque quibus apprehendere fusum dicitur, ipsam intentionem discretionis quam quisque operatur insinuant. emosynarum quae generaliter fiunt in pauperes accipi potest. Sed melius de verbo Dei, quod indumentum salutis animabus confert, intelligitur. Aperuit ecclesia manum inopi, cum mysteria fidei ignorantibus per operarios veritatis revelavit. Palmas extendit ad pauperem, cum late longeque praedicatores aeternae salutis in gentes dispersit. tc. Frigora nivis corda sunt reproborum perfidiae suae corpore rigentia, quibus abundat iniquitas, et refrigescit charitas. Non timebit ergo ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parauit. Et bene primo lũbos forti¬
tudine accingere. ac post modũ r¬
borare brachiũ dicitur: quia nime
actio boni oꝑis acceptabilis dõ esse
minime ualet: si non fluxa luxuri
quis prius acarne simul & mente
restringat. Eustauit quia bona est
negociatio eiꝰ. Negociatio eiꝰ agrs
utiq significat illud de quo supra
ait. Considerauit agrũ. & emit eũ
Gustauit igitur eccła. siue animi s
intimo mentis desiderio: &cogis
quia bona est negociatio uite inis¬
cessibilis: quã relictis illecebris an¬
poralib et̃nam mercauit in eli.

Expanded text:
praeparavit. Et bene primo lumbos fortipraeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis Deo esse minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne simul et mente restringat. Gustavit quia bona est negotiatio ejus. Negotiatio ejus agri utique siguificat illius, de quo supra ait: Consideravit agrum et emit eum . Gustavit igitur ecclesia sive anima sancta intimo mentis desiderio, et cognovit quia bona est negotiatio vitae immarcescibilis, quam relictis illecebris temporali
Abbreviated transcription (Latin):
diose didicit quȩ sint gaudia uite
phennis. & ꝓ eoꝵ ꝑceptione quicqͥd
potuit laborauit. Aliter. Conside¬
& emit eũ. cõmissis doctorib talentũ
uerbi contulit. ut credentes felicis¬
simo xp̃i mancipatui subderet. De
fructu manuũ suarũ plantauit ui¬
neam. Plantauit autẽ uineã. cũ in
agro mundi. de nobis credentium
popłis fecit ȩccłam: & eam plene
euangelicȩ ueritatis institutione
firmauit. Quã uineã de fructu ma¬
nuũ suarũ plantauit. quia non
sed & miraculo & bone oꝑationis
doctrina credentes instruxit. Sed
conuertere possit: &e quoseũq doci¬
biles inuenerit. hos data pecunia
uerbi. in seruitiũ xp̃i emit: atq. in
eis uineã xp̃i plantare. uel potius
eos uineã xp̃i facere satagit. Acciniꝰ
suos fortitudine: cũ suꝑnoꝵ deside¬
ris intenta. carnalib illecebris suc¬
cũbere despexit. Roborauit brachĩ
suũ: cũ se adagenda uirtutũ opa

Expanded text:
diose didicit quae sunt gaudia vitae diose didicit quae sunt gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quicquid potuit laboravit. Aliter: Consideet emit eum, cum missis doctoribus talentum verbi contulit, ut credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. De fructu manuum suarum plantavit vineam. Plantavit autem vineam cum in agro mundi de novis credentium populis fecit ecclesiam, et eam plane Evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam vineam de fructu manuum suarused et miraculo et bonae operationis doctrina credentes instruxit, sed convertere possit, et quoscunque dociles invenerit, hos data pecunia verbi in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam Christi facere satagit. Accinxit suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta, carnalibus illecebris succumbere despexit. Roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera
Abbreviated transcription (Latin):
ad me om̃s qui laboratis & honerati
estis. & ego reficiã uos. Et de nocte
furrexit. deditq predam domesticis
suis: & cibaria ancillis suis. Quasi
enĩ nocte quiescit. cũ aliquis fideliũ
intermissa sollicitudine exsterna.
sibimet uacare spiritaliter incipit:
& uel lectionib sacris. uel oratio¬
nib scĩs. uel lacrimis secretis exer¬
cendo se curare non cessat. Nam
consurgit de nocte: cũ adagendã
atq cõponit. Dat namq prȩdam do¬
mesticis: cũ eos quos abantiqͦ hoste
eripere potuit. societati illoꝵ qui
in fide precesserunt reconciliat.
Dat ancillis cibaria. cũ humiles sua
iussa seruantes. ne in labore lasses.¬
cant. suꝑnȩ mercedis cõmemoratione
reficit. Considerauit agrũ. & emit eũ.
Agrũ dicit possessionẽ suꝑnȩ heredi¬
tatis. Unde iacob ait. Ecce odor filii
mei. sicut odor agri pleni cui bene¬
dixit dñs. Quẽ considerauit ȩccła.
siue electa anima & emit: quia stu¬

Expanded text:
ad me, omnes qui laboratis et onerati ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Et de nocte surrexit, deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Quasi enim nocte quiescit, cum aliquis fidelium intermissa sollicitudine externa sibimet vacare spiritualiter incipit, et vel lectionibus sacris, orationibus sanctis, vel lacrymis secretis, exercendo se curare non cessat. Nam consurgit de nocte, cum ad agendamatque componit. Dat namque praedam domesticis, cum eos quos ab antiquo hoste docendo eripere potuit, societati illorum qui in fide praecesserunt reconciliat. Dat ancillis cibaria, cum humiles sua jussa servantes, ne in labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit. Consideravit agrum et emit eum. Agrum dicit possessionem supernae haereditatis, unde Jacob ait Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus Quem consideravit ecclesia, sive electa anima, et emit, quia stu
Abbreviated transcription (Latin):
sui. & oꝑuistis me: & reli&. Mystice
autẽ in lana quȩ ouinus est habitus.
utatis & simplicitatis quȩ in ꝓximis
mpendimus oꝑa designantur. In
mo uero castigatio uel mortificatio
arnis nr̃ȩ intimatur. Facta est quasi
auis institoris. delonge portantis¬
anẽ suũ. Institorẽ negociatorẽ dicit :
ii ꝓeo sic uocatur abantiquis. quia
querendis multi plicandisq mereib
sedulus insistat. E acta est anima sc̃ã
quasi nauis institoris. quȩ transit
desiderio fluctus scłi presentis. &¬
sola quȩ in cęlis accipere sperat ȩtna
gaudia meditatur: & ꝓhis adipis¬
cendis quicqͥd ualet instanter agit.
& aduersa omia fortiter superare
contendit. De qua recte subdit. de
longe portans panẽ suũ: quia in
cunctis quȩ temporaliter bene agit.
ȩtͣnam solũ modo retributionẽ expe¬
ctat: & eiꝰ ueri panis saturitate᷑ desi¬
derat: qui dicit. ego sũ panis uiuus.
qui de cȩlo descendi. & qui suis audi¬
torib pie ꝓmittit dicens. Uenite

Expanded text:
s me, etc. . Mystice autem in lana, quia unus est habitus pietatis et simplicitatis, quae in proximis impendimus opera designantur. In lino vero castigatio vel mortificatio carnis nostrae intimatur. Facta est quasi navis institoris, de longe portat panem suum. Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quia in requirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo anima sancta, quasi navis institoris, quae transit de desiderio fluctus saeculi praesentis, sola quae in coelis accipere sperat aeterna gaudia meditatur, et pro his adipiscendis quicquid valet instanter agit, et adversa omnia fortiter superare contendit. De qua recte subdit, de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporaliter bene agit, aeternam solummodo retributionem exspectat, et ejus vivi panis saturitatem desiderat, qui dixit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi , et qui suis auditoribus pie promittit, dicens: Venite
Abbreviated transcription (Latin):
unde om̃ia quȩ habes: & da pau¬
pribus. Nam & de eiꝰ fortitudine
usn dicit. Regnũ celoꝵ uim patit᷑.
euolenti rapiunt illud. Et digiti
uͥ apprehenderunt fusũ. Solent
fmine nentes fusum in dextera.
aolũ tenere in sinistra. In colo enͣi
lna inuoluta est: quȩ filo ducenda.
nendo transit in fusũ. Dextra uitã
ppauã. leua presentia dĩ dona sig-¬
nficat: idest opulentia rerũ. pacẽ

Expanded text:
habes, et da pauperibus . Nam et de ejus fortitudine alibi dicit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Et digiti ejus apprehenderunt fusum. Solent feminae nentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae filo ducenda, nendo transit in fusum. Dextra vitam perpetuam, laeva praesentia Dei dona significat, hoc est, opulentiam rerum, pacem