comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unũcuq eut prima fit ciuiaꝵ ur idqd̾ fingeris
fici possu : deuide ne et ꝑsont et loco et fempo a rorr¬
ꝯmars. et credibilem iõem et ordinẽ habeat si cõtiger
eciam uere aliquoi ⁊ei cohereat aut arguinẽto quod
su in cania cõfirmet᷑. Namq totã extra rem prtia fur̃
mentiendi licẽciam prodũt: curãdum preciput qd̾
funtenubus frequẽter excidit ue qua inter se prigitãt
quedam partibus blãdiũt᷑. sed in sũmã nõ cõsẽciũt
preterea ut hĩe que uera esse cõstabit aducria suir in
thola eciã ne color extra themata q̃rat᷑. utrobiq a
orator meminisse debebit accioue tota quid fuixeru.
quomã soleur excidere que falsa sunt. Uerũq est ald̾
qd̾ uulgo dicitur mendacẽ meniorẽ esse oportere sci¬
nius aute si de nostro facto querat᷑ unũ nobis a¬
quid esse dicendũ. si de alieno mutere in plurimas
suspiaones licere. Est tame̾ quibuidã scolasticis
cõconeiius in quib pouit aliquẽ nõ retpondere

Expanded text:
gemus fieri possit; deinde, ut et personae et loco et tempori congruat et credibilem rationem et ordinem habeat; si continget, etiam verae alicui rei cohaereat aut argumento, quod sit in causa, confirmetur. nam quae tota extra rem petita sunt, mentiendi licentiam produnt. curandum praecipue, quod fingentibus frequenter excidit ne qua inter se pugnent; quaedam enim partibus blandiuntur, sed in summam non consentiunt; praeterea, ne iis, quae vera esse constabit, adversa sint; in schola etiam, ne color extra themata quaeratur. utrobique autem orator meminisse debebit actione tota, quid finxerit, quoniam solent excidere quae falsa sunt, verumque est illud, quod vulgo dicitur, mendacem memorem esse oportere. sciamus autem, si de nostro facto quaeratur, unum nobis aliquid esse dicendum; si de alieno, mittere in plura suspiciones licere.aliquem non respondere
Abbreviated transcription (Latin):
lenda crũt. nõ singule eciã narret᷑ me certe quata¬
cuqͣ nostris experiẽtis habenda est fides fecisse
hoc in foro quõcitus alirer ita ip̃a defiderabit utilitas
probãtibus et eiuditis et his qui indicabant scio Et
qd nõ anoganter dixxerim quia sut plurimi quibus¬
cum ei qui it refellere possuir si mencior fere ponẽde¬

Expanded text:
lenda erunt, non singula etiam narrentur? me certe, quantalenda erunt, non singula etiam narrentur? me certe, quantacunque nostris experimentis habenda est fides, fecisse hoc in foro, quotiens ita desiderabat utilitas, probantibus et eruditis et iis, qui iudicabant, scio; et quod non arroganter dixerim, quia sunt plurimi, quibuscum egi, qui me refellere possint, si mentiar fere ponend
Abbreviated transcription (Latin):
accũ sit esse nariandũ. sed eomale narrare qd̾ expedit
qd fieu pl̾urimus figuris licet. Ilã et aliquãdo nobis
excidisse sumulamꝰ quom quid utiliore loco reducimꝰ
interim nos redictinos reliquom ordinẽ testamur
qua sic futura sit cania lucidior: mrerim re expoĩta
subiũgimꝰ canias que autecesserũt. neq enm̃ est una
lex deffensionis certũq est prescriptũ pro re pro tpore
ituẽda que prosint. atq ut erit uulꝰ ita uel curãdi
protinus. ua si ciacio differu potest interim deligã¬
dum: nec saepius narrare dixeris nefas. qd̾ cicero pro
cluenno fecit. est q nõ cõcestum modo. sed aliquando
eciã neccessariũ ut in cõis repetũdaꝵ omĩb queq si¬
plicet nõ sunt, amentis est eñm suꝑsticõne p̾ceptoꝵ
contra racionẽ canse trahi narracocm. Ideo auce pro¬
baciones ponere inscitutũ ne index qua de re dicat᷑
inoret. quor igitur si singula probanda aut refel¬

Expanded text:
actum sit, esse narrandum, sed eo malo narrare, quo expedit. actum sit, esse narrandum, sed eo malo narrare, quo expedit. quod fieri plurimis figuris licet. nam et aliquando nobis excidisse simulamus, cum quid utiliore loco reducimus, et interim nos reddituros reliquum ordinem testamur, quia sic futura sit causa lucidior; interim re exposita subiungimus causas quae antecesserunt. neque enim est una lex defensionis certumque praescriptum; pro re, pro tempore intuenda quae prosint, atque ut erit vulnus, ita vel curandum protinus vel, si curatio differri potest, interim deligandum. nec saepius narrare duxerim nefas, quod Cicero pro Cluentio fecit; estque non concessum modo, sed aliquando etiam necessarium, ut in causis repetundarum omnibusque quae simplices non sunt. amentis est enim superstitione praeceptorum contra rationem causae trahi. narrationem ideo ante probationes ponere est institutum, ne iudex, qua de re quaeratur, ignoret. cur igitur, si singula probanda aut refel
Abbreviated transcription (Latin):
que quid magis agũt quã in cognicioni rex accomoda¬
ciorem iudicẽ faciant. Atq constabit nusꝙͣ esse eorum
maiorẽ usum quã ubi ammꝰ iudicis ab aliqua contra
nos infita opinione flectendus est: cõiecturales aure cõe
in quib de facto querit᷑. nõ tam sepe rei de qua indiaũ est
quã eoꝵ perque res colligenda est: expoficoem habent.
que quom accusator iuspicõse narrẽt reus leuare susi¬
cionẽ debeat aliter ab hoc atq ab illo ad iudicẽ ꝑferu
oporcet. At cñm quedã argumẽta turbare ualent. di.¬
dictua lenora sunt. id quidẽ nõ eo pertinet ut q̃rat᷑
an narrandũ. sed quomodo nauãdũ sit. Nã et cõgerere
plura exposicõne quis prohibet. sud uale est canse.
et promictere. sed et dundere nariacõem et ꝓbatõnes
subiñgere ꝑtibus atq ita transsire ad sequencia. Nã
ne hie quide accedo qui semꝑ eo putãt oidine quo quid

Expanded text:
quae quid magis agunt, quam ut cognitioni rerum accommodaquae quid magis agunt, quam ut cognitioni rerum accommodatiorem iudicem faciant? atque constabit, nusquam esse eorum maiorem usum, quam ubi animus iudicis ab aliqua contra nos insita opinione flectendus est. coniecturales autem causae, in quibus de facto quaeritur, non tam saepe rei, de qua indicium est, quam eorum, per quae res colligenda est, expositionem habent. quae cum accusator suspiciose narret, reus levare suspicionem debeat, aliter ab hoc atque ab illo ad iudicem perferri oportet. At enim quaedam argumenta turba valent, diducta leviora sunt. id quidem non eo pertinet, ut quaeratur an narrandum, sed quomodo narrandum sit. nam et congerere plura in expositione quid prohibet, si id utile est causae, et promittere, sed et dividere narrationem et probationes subiungere partibus atque ita transire ad sequentia? nam ne iis quidem accedo, qui semper eo putant ordine, quo quid
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas ip̃a confestio acq ego libencer inteirogẽ sum
la desfensuri que nõ narrauerĩt nec ne. Ilã siueq
deffenderint neq narrauerint tota cania prodet᷑. at si
deffensurus siit proponere certe plerũq id qd cõfirma¬
curi sumꝰ oporter. Quor ergo nõ exponamꝰ quod et
aui potest et ut hoc cõtingat utiq indicandum est
aut quid inter probacõem et nairacõem mĩest. insi quod
narracio est probacionis cõtinua proposicio: rursus
probacio nariacõmi cõgruẽs confiriacio. Uideamꝰ ergo
num exposicio hec longior demũ esse debrat. et panlo
uerbosior preparacione et quibusdã arguinẽtis dico
non argumẽtacione quoi tamẽ płrimũ confere frequẽs
affiriacio efectinros nos qd didicimus nõ posse uuini
rciuĩ estendi prima exposicioire expectent. et opiniones
suat differant et bent spereur deinde iiq nariandũ
est. quinqͥd alicer quã aduersarius exposit nariari põt
aut eo eciam prohenna eciam in his causis fupuacua¬

Expanded text:
confessio. atque ego libenter interrogem, sint illa defensuri, quae non narraverint, necne? nam si neque defenderint neque narraverint, tota causa prodetur; at si defensuri sunt, proponere certe plerumque id, quod confirmaturi sumus, oportet. cur ergo non exponamus, quod et dilui potest et, ut hoc contingat, utique indicandum est? aut quid inter probationem et narrationem interest, nisi quod narratio est probationis continua propositio, rursus probatio narrationi congruens confirmatio? videamus ergo, num haec expositio longior demum debeat esse et paulo verbosior praeparatione et quibusdam argumentis argumentis dico, non argumentatione, cui tamen plurimum confert frequens adfirmatio effecturos nos quod dicimus; non posse vim rerum ostendi prima expositione; exspectent et opiniones suas differant et bene sperent. denique utique narrandum est, quidquid aliter quam adversarius exposuit narrari potest, aut etiam prooemia sunt in his causis supervacua
Abbreviated transcription (Latin):
expomim ꝰ Ala esse que aduersarine dixir talia qualia
dixitr credar ncasse est. Euid ergo eadẽ exponenius
side qualirate agitur quoius trim deniũ questio est. cũ
de re constat eadem. sed nõ eodẽ modo alias cansas aliã¬

Expanded text:
exponimus, illa esse quae adversarius dixit et talia qualia exponimus, illa esse quae adversarius dixit et talia qualia dixit credat necesse est. quid ergo? eadem exponemus? si de qualitate agitur, cuius tum demum quaestio est, cum de re constat, eadem sed non eodem modo; alias causas, alia
Abbreviated transcription (Latin):
nnhil pertineat. Sed qui cõfessionẽ culpe mee exigiis¬
ego fui parer durus et parmonii qdiam meliꝰ ab his
administrar poterat tenae custos. deinde subiait᷑ sti¬
mulatos ab his quoꝵ indulgenciores parentes erant.
sempet tount eni habuisse aiuiniã qui sit euẽru depre¬
hensus uroctidere perrẽ nõ possent. neq cm uircunã¬
do opus fuisset si aliqui hoc mẽtis habuissent. ne
sorte insi quod se quisq exini uoluerit om̃ĩa. hec qua¬
hacuꝙ placidiorib amimus accipitut illa bremi pint
prepo ficiorrs deffensiont mollita. At quom q̃rit an fat¬
lu sit licer omĩa contra nos suit. quomodo tamt̃ enira¬
re oxposinionẽ salua cause ront postumꝰ natraiit ac¬
uisatos ueq iro ut que essent acta tãtũ iudicarer. seo
aditat iindiam rem uerbis exasperanit accesserunt
probationit peroracio incendir et plenos ureliquit ex¬
prebat uatiialuei Index quid nariet᷑ a nobis si nhil

Expanded text:
nihil pertineat? sed si confessionem culpae meae exigitisnihil pertineat? sed si confessionem culpae meae exigitis, fui pater durus et patrimonii, quod iam melius ab his administrari poterat, tenax custos; deinde subiiciat stimulatos ab iis, quorum indulgentiores parentes erant, semper tamen habuisse eum animum, qui sit eventu deprehensus, ut occidere patrem non possent; neque enim iureiurando opus fuisse, si alioqui hoc mentis habuissent, nec sorte, nisi quod se quisque eximi voluerit, omnia haec qualiacunque placidioribus animis accipientur, illa brevi primae propositionis defensione mollita. At cum quaeritur an factum sit re expositionem salva causae ratione possumus? narravit accusator neque ita ut, quae essent acta, tantum indicaret, sed adiecit invidiam, rem verbis exasperavit, accesserunt probationes, peroratio incendit et plenos irae reliquit. exspectat naturaliter iudex, quid narretur a nobis. si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quas nõ nanatee minigabimꝰ nõ quidẽ ur adicriarae
dicit consilir fuiti in templo actullit. Nec diui captani
eius rei tempns. sed occasions et absencia custodũ cor¬
eptus et pecuma que miniũ in aniuns hoũiũ potest:
uittus est. Sed quid refeit: peccauit et sui est. et inbrli
artinet id deffendere: quonie poruã nõ reaiiamł ĩterim
quast dãnemꝰ ipsi ur si dicã uino impulsũ errore lapsũ
nocte deceptũ/ uera suut ista fortasse: tu tanie ingenu¬
potest. cansa deinde exponi contraria sũt omĩa tribus
filus qui in morte patris cõuirant. sortiti noctẽ singuli
per ordinẽ cum ferro cubiclũ intrarũt patre dorimẽte
quom occidere eũ nemo potuisset. exciraro oiã indicarũt
si tomẽ parer qui diisit patrimomiñ et reos parnadii
defendit. sic agar qd contra lege̾ sufficit paruadiũ obii¬
cuur inuenib quoꝵ parer uiiit acq eciã liberis suis
adest ordinẽ rei narrare quid noccesle est: cũ ad legem

Expanded text:
ntes mitigabimus: Non quidem, ut adversarius dicit, consilium furti in templum attulit nec diu captavit eius rei tempus; sed occasione et absentia custodum corruptus et pecunia, quae nimium in animis hominum potest, victus est. Sed quid refert? peccavit et fur est; nihil attinet id defendere, cuius poenam non recusamus. interim quasi damnemus ipsi: vis te dicam vino impulsum? errore lapsum? nocte deceptum? vera sunt ista fortasse; tu tamen ingenue praemuniri potest causa, deinde exponi. contraria sunt omnia tribus filiis, qui in mortem patris coniurarant: sortiti nocte singuli per ordinem cum ferro cubiculum intrarunt patre dormiente; cum occidere eum nemo potuisset, excitato omnia indicarunt. si tamen pater, qui divisit patrimonium et reos parricidii defendit, sic agat: quod contra legem sufficit, parricidium obiicitur iuvenibus, quorum pater vivit atque etiam liberis suis adest. ordinem rei narrare quid necesse est, cum ad legem
Abbreviated transcription (Latin):
sre uanare te noluisse. neqi infioat eo ui ia nacont
ue aliqna megada aliqua aduoendae aliꝯnanta¬
tanda su aliqua eciã taceda sed taceda qui tageie opoi¬
trbit᷑ et liber ent: quod su nõmũꝙͣ bienitatit qhe aĩã
quale illud est ⁊ espondit que e uiium est adplĩgramꝰ¬

Expanded text:
rare te noluisse. neque infitias eo in narratione, ut aliqua neganda, aliqua adiicienda, aliqua mutanda, sic aliqua etiam tacenda; sed tacenda, quae tacere oportebit et liberum erit. quod fit nonnunquam brevitatis quoque gratia, quale illud est, respondit quae ei visum est. distinguam
Abbreviated transcription (Latin):
cedrin ns ingeninerir nõ rogauerit: sed tancũ cuẽ¬
so romanu esse cũ nundia cedentis et fiducia mus cla¬
maneutꝰ. Quidd philodami cassit. Ilõ ne quom per
totã exposicotm incendit u̾udia : tr̃ in suplicio ipso li¬
crnis impleuit quom fleuces nõ tã narraret quã
osterdtret pariẽ de moue filii filiũ de parris. Quid
ulli epilogi possiũ magis habere miserabilt . serum est
ũi aduocari his rebis affectũ per orõnẽ̾ quas secuiꝰ
nolianerit assueuit illie index iãq eas iuie motu
ienus acapit. quib cõmotus nobis nõ est. et dif

Expanded text:
caederetur, non ingemuerit, non rogaverit, sed tantum ciuem Romanum esse se cum invidia caedentis et fiducia iuris clamaverit. quid ? Philodami casum nonne cum per totam expositionem incendit invidia, tum in supplicio ipso lacrimis implevit, cum flentes non tam narraret quam ostenderet patrem de morte filii, filium de patris? quid ulli epilogi possunt magis habere miserabile? serum est enim advocare iis rebus adfectum in peroratione, quas securus narraveris; adsuevit illis iudex iamque eas sine motu mentis accipit, quibus commotus novis non es
Abbreviated transcription (Latin):
lius nauacionũ genus: iam de his loquamur
in quib res contra nos erit: quo loco nõ nulli pretet¬
eundã narracoem putauerũt. et sane inhil ẽ faaliꝰ
isi prorsus cotã cauiam omino nõ agere. sed si aliqͣ
iusta racione huiꝰ modi Iusceperis lice quonis are
est malã esse cansam silencio cõfireri insi forte tam

Expanded text:
cilius narrationum genus, iam de iis loquamur, cilius narrationum genus, iam de iis loquamur, in quibus res contra nos erit, quo loco nonnulli praetereundam narrationem putaverunt. et sane nihil est facilius, nisi prorsus totam causam omnino non agere. Sed si aliqua iusta ratione huiusmodi susceperis litem, cuius artis est malam esse causam silentio confiteri? n
Abbreviated transcription (Latin):
dulare urbane que quom suo loco suit landabilia
nõ sunt hinc paru proprie assignara et uelut dedita
nõm magnificã modo uult esse: uerũ eciã incũdã
exposiciocm. sunt qui adiiciant his eiudenciã que
oprio a grece uocatur. Neq ego quẽꝙͣ deceperin
ut dissimilẽ aceroni quoq plures partes placere. Nã
precerquã planã et breuẽ et credibilẽ uult esse eiudẽ¬
tem moratã cũ dignitate. sed in orõne morate debẽt᷑
esse omĩa cũ dignitate. que poterũt eiudẽaa ĩ nar¬
racione quãtũ ego intellego est quidẽ magna x̾tus
quom quid ueri nõ dicendũ. sed quodã modo eciami
ostendendũ est. sed subira ꝓspicuitati põt quã qͥdã
eciam concrariã interim putauerũt quia in ꝯͥbusdã
nsis obscurãda ueritas esset. qd est udiculũ. ne
qui obsanare uult nariat falsa pro ueris, et in his
que nariat debet laborare: ut uideant᷑ ꝙͣͣ eiudẽtissima.
Sed quatenus eciã quadã forte peruenimꝰ ad diffi¬

Expanded text:
quae, cum suo quoque loco sint laudabilia, non sunt huic parti proprie adsignata et velut dedita.non enim magnificam modo vult esse, verum etiam iucundam expositionem. sunt qui adiiciant his evidentiam, quae ἐνάργεια Graece vocatur. neque ego quemquam deceperim, ut dissimulem Ciceroni quoque plures partes placere. nam praeterquam planam et brevem et credibilem vult esse evidentem, moratam cum dignitate. Sed in oratione morata debent esse omnia cum dignitate, quae poterunt. evidentia in narratione, quantum ego ium, sed quodammodo etiam ostendendum est; sed subiici perspicuitati potest, quam quidam etiam contrariam interim putaverunt, quia in quibusdam causis obscuranda veritas esset; quod est ridiculum. nam qui obscurare vult, narrat falsa pro veris, et in iis quae narrat debet laborare, ut videantur quam evidentissima. et quatenus etiam forte quadam pervenimus ad diffi
Abbreviated transcription (Latin):
tont ontis amplificacio : miuucio omẽs asfrctus
gemus anq ea maxnne iucũdã et oruaiã faciat
orommn de luxuria. de auaricia de ieligiont de officus
qut quom sũt argumẽtis subiecta sumliũ rex quia
coherent egredi non uidenr᷑. et pluriiua fut que reb
nihi secum coherẽnibus inserũt᷑ quib index reficit᷑
admoner᷑ placatur rogatur. laudat᷑ inuintrabilia
sint Nec quoꝵ aliã su preparata afferimꝰ: ħdã ex
ocrasione: uel neccessitate dicimꝰ. si quid nobis age¬
tibus noui accidit ine̾pellacio: inceruẽtꝰ aliquoius
tiiłius. Unde ciceroni quoq in prohenuo quom
dicerer pro milonre: digredi fuit neccesse: ur ipsa
oratiũcula qua usus est. pacet. potest ancẽ paulo lõ¬
gus exire qui preparat aliquid aure q̃stiot et qui
media rumpit cito ad id redire debet unde diuertit:¬

Expanded text:
is amplificatio, minutio, omne adfectus genus, et quae maxime iucundam et ornatam faciunt orationem, de luxuria, de avaritia, religione, officiis; quae cum sint argumentis subiecta similium rerum, quia cohaerent, egredi non videntur. Sed plurima sunt, quae rebus nihil secum cohaerentibus inseruntur, quibus iudex reficitur, admonetur, placatur, rogatur, laudatur. innumerabilia sunt haec, quorum alia sic praeparata adferimus, quaedam ex occasione vel necessitate ducimus, si quid nobis agentibus novi accidit, interpellatio, interventus alicuius, tumultus. unde Ciceroni quoque in prooemio, cum diceret pro Milone, digredi fuit necesse, ut ipsa oratiuncula qua usus est patet. potest autem paulo longius exire, qui praeparat aliquid ante quaestionem et qui media erumpit, cito ad id redire debet unde devertit
Abbreviated transcription (Latin):
miq in ontt̃s causas cadit. Nam quid in plerisq indi¬
me puuans de re certa credirã locaro et cõduito ñ¬
ditit habere soli põr supia modũ se tollens oracio
Mrq semper est ntilis uelur uel ut proxiino exẽplo
nnlomano patet et meminerimꝰ młras̾ esse causas
i quib confitendũ excusandũ Iumittendũ sir. qd
ex porimꝰ quib om̃ib alieua est ila magnificenae

Expanded text:
erisque iudiciis privatis, de certa credita, locato et conducto, interdictis habere loci potest supra modum se tollens oratio? neque semper est utilis, velut proximo exemplo Miloniano patet. et meminerimus multas esse causas, in quibus confitendum, excusandum, summittendum sit quod exponimus; quibus omnibus a
Abbreviated transcription (Latin):
uelut appollodorus fuit oracio docens auditorẽ quid in
concrouersia sir. Cam pleriq st ptores maxit̃ qui sut
b isociare uolut esse lucidã brenẽ uerisiile̾. Neq
eim̃ resfert an prolucida perspicuã prouerisiile
probabilem credibilem ue dicanius eadẽ nobis placet
diuisio quãꝙͣ et aristoteles ab Isocrate parte ĩ una
dissenserir. preceptũ brenitatis irrdcus tãꝙͣ neccess
sit longã aut breue exposicõem nee licrat ire per

Expanded text:
vel ut Apollodorus finit oratio docens auditorem, quid in vel ut Apollodorus finit oratio docens auditorem, quid in controversia sit. eam plerique scriptores, maxime qui sunt ab Isocrate, volunt esse lucidam, brevem, verisimilem. neque enim refert, an pro lucida perspicuam, pro verisimili probabilem credibilemve dicamus. eadem nobis placet divisio; quanquam et Aristoteles ab Isocrate parte in una dissenserit praeceptum brevitatis irridens, tanquam necesse sit longam esse aut brevem expositionem nec liceat ire per
Abbreviated transcription (Latin):
oracis. Deuide tũ nariet de bonis palle torãꝙ de
ui ex plicet cauiam que est ip̃is accione defersa ses
nõs duar stholaꝵ coninetudo. in quib certa qutda
ponũt que chemara dicimꝰ precer que ihil est dilii¬
indum. Ideoq narracio prohemio semper subiũtus
iude libertas declamatoribus ut eciã secũdo par̃tis fue
loco nariare uideant᷑ Uam quom pro petitore dicunt
et exposiciont tãꝙͣ priores agant uti solent. et cõtra¬
dictione tamꝙͣ ⁊ espondeant. Idq nõ fit recte. nõ quom
fir declamacio forensiũ accionũ mediacio quor nõ in
Utrũq protinꝰ locum excerceat: quouis racionis ignau
proposino. Nam quid exponer que zelotypum malt
eractacionis accuiat. aut qui cinicũ apud censoiee
rtum de moribus facit quom totũ cruuẽ uno uerbo ĩ
qualiber accõnis paree posiro sanc̾ iudicet᷑. Sed hec ai¬
tenne. nuĩt que sir narrandi racio subiũgam. Narioͦ.
est rei facte aut nõ facte utilis ad ꝑsuadendum exposicõ:

Expanded text:
bonis Pallae totamque de vi explicet causam, quae est ipsius actione defensa? Sed nos ducit scholarum consuetudo, in quibus certa quaedam ponuntur, quae themata dicimus, praeter quae nihil est diluendum, ideoque prooemio narratio semper subiungitur. inde libertas declamatoribus, ut etiam secundo partis suae loco narrare videantur. nam cum pro petitore dicunt et expositione, tanquam priores agant, uti solent et contradictione, tanquam respondeant, idque fit recte. nam cum sit declamatio forensium actionum meditatio, cur non in utrumque protinus locum se exerceat? cuius rationis ignari propositio. nam quid exponet, quae zelotypum malae tractationis accusat, aut qui Cynicum apud censores reum de moribus facit? cum totum crimen uno verbo in qualibet actionis parte posito satis indicetur. Sed haec hactenus. nunc , quae sit narrandi ratio, subiungam. narratio est rei factae aut ut factae utilis ad persuadendum expositio,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus et nõ sordidis quidẽ nõ tamẽ ex quisius et ab
in remotis tũ disecincta rebus ꝑsonis temporib
locie cansis Ipã eciã promĩciatõne in hoc accomo¬
dara ut index que dicũt᷑ quã facillime acapiat: q̃
quidem u̾tus negligit᷑ a plurimis qui ad clamorẽ dii¬
ue uel eciã forte circufuse multitudinis composin
nõ ferũt illud intẽcionis silencũ: nec sibi diserti uidẽt᷑
insi omĩã tumultu et uociferacõne cõcusserint. Rem
indicare: sermonis quotidiami et in quẽcuq̃ eciã indoc¬
torum cadenuis existimãt quom interĩ qd̾ tanꝙͣ fa-¬
cile cõtẽpnũt: nescias prestare minꝰꝰ ueluuit an possit.
Neq eĩ aliud in eloquẽcia cũcta experti difficiliue
ieperient quã id qd se dicturos fuisse omẽs purant
postꝙͣ andierũt qr non bona indicant esst illa: sod uera.

Expanded text:
tibus et non sordidis quidem, non tamen exquisitis et ab tibus et non sordidis quidem, non tamen exquisitis et ab usu remotis, tum distincta rebus, personis, temporibus, locis, causis, ipsa etiam pronuntiatione in hoc accommodata, ut iudex quae dicentur quam facillime accipiat. quae quidem virtus negligitur a plurimis, qui ad clamorem dispositae vel etiam forte circumfusae multitudinis compositi non ferunt illud intentionis silentium nec sibi diserti videntur, nisi omnia tumultu et vociferatione concusserint; rem indicate sermonis cotidiani et in quemcumque etiam indoctorum cadentis existimant, cum interim, quod tanquam facile contemnunt, nescias, praestare minus velint an possint. neque enim aliud in eloquentia, cuncta experti, difficilius reperient quam id, quod se fuisse dicturos omnes putant, postquam audierunt, quia non bona iudicant esse illa, sed vera.
Abbreviated transcription (Latin):
rota pro nobis ant tota pro aducisarus aui mieta
ex ucrinsq  si eut tota pro nobis conce̾rissuu ꝰ hus
cribut panibus per quas efficit. quod faciliꝰ rudies
ielligat meminerit credar : nec quisꝙͣ reprihensi¬
ont puret dignũ quod proposuerĩ eãq sit tota pro
nobis debere esse uerisinule quom uera sir Sute cum
plirrima uera quidẽ. sed parũ credibilia sicua falsa
quoq frequenter ueriimulia quare nõ miꝰ labo¬
randum est : ur index queque uere dicimꝰ quã que
suigimꝰ credat. Sñt quidẽ he quas supra rectuli
Ututes aliaꝵ quoq parciũ. Nã et ꝑ totã accionem
uitanda est obsaniras et modus ũbiq custodieudꝰ
et credibilia esse oportet omiã que dicũt. Naxime
tamẽ hec in ea parte custodienda sunt que prima
indicẽ docent in qua si acaderit. mͣ nõ incelligat: aut
nõ meminerit: aut nõ credat frustra in reliquis la¬
borabimꝰ. Ent ame̾ nariacio aperta ac dilucida si
fuerit prinũ exposira uerbis proprus: et significã¬

Expanded text:
aut tota pro adversariis aut mixta ex utrisque. si erit tota pro nobis, contenti sumus his tribus partibus per quas efficitur, quo facilius iudex intelligat, meminerit, credat. nec quisquam reprehensione dignum putet, quod proposuerim eam, quae sit tota pro nobis, debere esse verisimilem, cum vera sit. sunt enim plurima uera quidem, sed parum credibilia, sicut falsa quoque frequenter verisimilia. Quare non minus laborandum est, ut iudex, quae vere dicimus quam quae fingimus, credat. sunt quidem hae, quas supra retuli, virtutes aliarum quoque partium. nam et per totam actionem vitanda est obscuritas et modus ubique custodiendus, et credibilia esse omnia oportet quae dicuntur. maxime tamen haec in ea parte custodienda sunt, quae prima iudicem docet; in qua si acciderit, ut aut non intelligat aut non meminerit aut non credat, frustra in reliquis laborabimus. erit autem narratio aperta atque dilucida, si fuerit primum exposita verbis propriis et significan
Abbreviated transcription (Latin):
delectant uident᷑. ut amoenũ ac mole irer eciã si est spa¬
en amplioris iumꝰ fanigat quã durũ aridũq cõpendiũ
eq em̃m mihi unꝙͣ tanta fuerit cura breuicatis ut nõ
ea que credibilem faciũt exposicõem nnseri uelim simplex
eim̃ et undiq preciia: nõ tãnarracio uocari põt quã cõ¬
fissio. Sunt porro multe condicõne ipsa ⁊ ei longe nar¬
iconce quib extrema ui precepi proheum parte ad n¬
tencionẽ preparandus est index. Deinde curandũ ut onũ

Expanded text:
delectant videntur, ut amoenum ac molle iter, etiamsi est spadelectant videntur, ut amoenum ac molle iter, etiamsi est spatii amplioris, minus fatigat quam durum aridumque compendium. neque mihi unquam tanta fuerit cura brevitatis, ut non ea, quae credibilem faciunt expositionem, inseri velim. simplex enim et undique praecisa non tam narratio vocari potest quam confessio. sunt porro multae condicione ipsa rei longae narrationes, quibus extrema ut praecepi prooemii parte ad intention
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt eim hec nicia nõ tantũ brenitatis gra refugieda
nõ nmꝰ autẽ cauẽda erit que niiiũ corripientis omniã
sequit᷑ obsairitas saciusq est aliquid narracõnis suꝑẽe
ꝙ deesse. Nam suꝑnacua cum tedio dicut᷑. neccessaris
cum periculo subserahũt. Quare uiranda est eciam
illa salusciana quãꝙͣ in ip̃o u̾tuus obtinet locũ brem¬
tatis et abruptũ sermonis gemus quod ociosũ fortasse
lectorem miꝰ fallat audientẽ transuolat: nec du repe¬
tatur expectar: quom presertu lector nõ fere sir me
eruditus Indice̾ ria pleruq̃ in decurias mittat de et
prouud̃ciaturũ quod incellexerit : ut fortasse ubicũq̃
in uanacõne taniẽ precipue media hec tenẽda sir uia di¬
centdi. quãtũ opue est: quãtũ sar est. Quãtũ opue
est amẽ non ita solum accipi uolo ꝙͣtum ad iudicãdũ
suffrar: quia et nõ mornara debet esse bieuitas alioqͥn
sir indocta. Nam et fallit uoluptas et minꝰ longa que

Expanded text:
enim haec vitia non tantum brevitatis gratia refugienda. Non minus autem cavenda erit, quae nimium corripientes omnia sequitur, obscuritas, satiusque est aliquid narrationi superesse quam deesse. nam supervacua cum taedio dicuntur, necessaria cum periculo subtrahuntur. Quare vitanda est etiam illa Sallustiana, quanquam in ipso virtutis obtinet locum, brevitas et abruptum sermonis genus, quod otiosum fortasse lectorem minus fallat, audientem transvolat nec dum repetatur exspectat, cum praesertim lector non fere sit nisi eruditus, iudicem rura plerumque in decurias mittant de eo pronuntiaturum quod intellexerit; ut fortasse ubicunque, in narratione tamen praecipue, media haec tenenda sit via dicendi quantum opus est et quantum satis est. quantum opus est autem non ita solum accipi volo, quantum ad indicandum sufficit, quia non inornata debet esse brevitas, alioqui sit indocta; nam et fallit voluptas et minus longa quae
Abbreviated transcription (Latin):
cumr ur a acerone sũ quidẽ uillissunt p̾ducta omiã
per que milom clodine nõ elodio nils infidiatꝰ essẽ
uideatur pliiiũ tamẽ facit illa callidistima sui¬
pliatins iutatio nilo ante̾ quo in stuamu fuisset
eo diẽ quo a stuatu est dimissus domũ uenit: calccos
et uestmiẽta inutaiit paulisper dũ se uxor ut fir
comparat cõmoratus est: quã inhil festiuato ihil
prepararo fecisse udetur. Milo qd̾ nõ solũ rebus
ipĩe uir eloquẽtissimꝰ quibus moras et lentũ pro¬

Expanded text:
lissime praedicta omnia, per quae Miloni Clodius non Clodio Milo insidiatus esse videatur; plurimum tamen facit illa callidissima simplicitatis imitatio: Milo autem, cum in senate fuisset eo die,  quoad senatus est dimissus, domum venit, calceos et vestimenta mutauit, paulisper, dum se uxor, ut fit, comparat, commoratus est. quam nihil festinato, nihil praeparato fecisse videtur Milo! quod non solum rebus ipsis vir eloquentissimus, quibus moras et lentum pro
Abbreviated transcription (Latin):
esse contenti quo reliqua mrelligne. Quare quom dic̾e
liceat est mihi silius inuenis. omnã illa suꝑnacua cupi¬
dus ego liberoꝵ uxorem duxi natũ sustuli film̃ educan
in adulestenciã produxi. Idcoq grecoꝵ aliqui alii ancũ¬
cisam exposicionẽ idest cirtoxior aliud brenẽ putaue¬
rur qued illa iuꝑuacuis careret hec posset aliquis ex
neccessanis depiderare. Nos ance̾ breniratẽ in hoc poui¬
mus nõ ur minꝰ. sed ne plus dicat᷑ quã oporteat. Nã

Expanded text:
esse contenti, quo reliqua intelliguntur. Quare , cum dicere esse contenti, quo reliqua intelliguntur. Quare , cum dicere liceat, est mihi filius iuvenis, omnia illa supervacua: cupidus ego liberorum uxorem duxi, natum filium sustuli, educavi, in adolescentiam perduxi. ideoque Graecorum aliqui aliud circumcisam expositionem, id est σύντομον, aliud brevem putaverunt, quod illa supervacuis careret, haec posset aliquid ex necessariis desiderare. nos autem brevitatem in hoc ponimus, non ut minus, sed ne plus dicatur quam oporteat. nam
Abbreviated transcription (Latin):
At nĩt uelut campũ nocti exposicõmie hie potissuũ
et uocẽ flectiũ et ceruicẽ reponiũt et brachiũ in lacus
iactant. totoqz et reꝵ et u̾boꝵ et composicioins geuere
lascunũt. Deinde quod sit monstro sumle: placet accio
cania nõ incelligitur. Uerum hec omictamꝰ: ue minꝰ
gracie precipiendo iecta ꝙͣ offense repre hendeudo prana
mereamur. Breme erit narracio ante oña fi inde cepe¬¬
riume ⁊em exponere unde ad iundicem ꝑtiuet. Deunde
si inhil ext̾ra cãm dixerimus tum eciã si readerimus
omina quib sublatis urq cognitioni quitꝙͣ neq utili¬
tan detrahat᷑. Soler eũm quedã esse partiũ brenias
que tanrẽ longã efficit sũmã in poreũ ueni nauiũ pros¬
pexi quãt ueherer mi̾rogaut de precio cõueni. conscendi.
sublate sunt auchore soluimꝰ oram profecti sumꝰ ihil
⁊ dici celerius potest. sed sufficit dicere/ eportia naiigaui
et quociens exiue rei sans ostrudit priora debenius hoc

Expanded text:
t campum nacti expositionis, hic potissimum et vocem flectunt et cervicem reponunt et brachium in latus iactant totoque et rerum et verborum et compositionis genere lasciviunt; deinde, quod sit monstro simile, placet actio, causa non intelligitur. verum haec omittamus, ne minus gratiae praecipiendo recta quam offensae reprehendendo prava mereamur. brevis erit narratio ante omnia, si inde coeperimus rem exponere, unde ad iudicem pertinet; deinde, si nihil extra causam dixerimus; tum etiam,si reciderimus omnia, quibus sublatis neque cognitioni quidquam neque utilitati detrahatur. solet enim quaedam esse partium brevitas, quae longam tamen efficit summam. In portum veni, navem prospexi, quanti veheret interrogavi, de pretio convenit, conscendi, sublatae sunt ancorae, solvimus oram, profecti sumus. nihil horum dici celerius potest, sed sufficit dicere e portu navigavi. et quotiens exitus rei satis ostendit priora, debemus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
parronũ exatasse ut frigida uident᷑ ista pleriiq
sed hoc maĩfestum est quomodo iudicẽ fefellerit. qd
uix a lectore deprehendit᷑. hec sunt que credibilem
faciant exposicionẽ. Nam ne cõcraria aut sibi
repugnãcia in nariacõne dicamꝰ si quoi papieudũ
est : ie reliqua frustra docetur. eciã si quidã stptoieẽ
arcuiꝰ hoc quoq tñꝙ occultui᷑ et a se prudcutur erudũ

Expanded text:
patronum excitassent. frigere videntur ista plerisque, sed hoc ipso manifestum est, quomodo iudicem fefellerit, quod vix a lectore deprehenditur. haec sunt quae credibilem faciant expositionem. nam id quidem, ne qua contraria aut sibi repugnantia in narratione dicamus, si cui praecipiendum est, is reliqua frustra docetur, etiamsi quidam scriptores artium hoc quoque tanquam occultum et a se prudenter erutum
Abbreviated transcription (Latin):
omni culpa caret domo est egressus nõ modo nllam
d bellũ. sed ue ad mimiinã quidẽ belli suspitõem et cer̾
Credibilis autẽ erit nariacio aute omĩa si prins conulu¬
erimꝰ nostiũ animũ : ne quid nature dicamus aduer¬
sum. Deinde si canias ac narracõnes factis proposuerimꝰ
nõ omib sed de quib quertur. si ꝑsonas. cõuenieies his

Expanded text:
omni culpa caret; domo est egressus non modo nullum omni culpa caret; domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimum i quidem belli suspicionem et cetera. credibilis autem erit narratio ante omnia, si prius consuluerimus nostrum animum, ne quid naturae dicamus adversum, deinde si causas ac rationes factis praeposuerimus, non omnibus sed de quibus quaeritur, si personas convenie
Abbreviated transcription (Latin):
ur nmꝰ longa sit esticiemꝰ. Que poterimꝰ differeudo
õ tamẽ siue mẽcione eoꝵ que differemꝰ quas cansas oc¬
cidendi habuorit quos assũpserit conscios: quẽadiuodũ
disposuerit insidias probacõinus loco dicamꝰ. Quedam
uero ex ordine precerunitẽda: quale est apin ciceronẽ
orit᷑ ulcinius. multa cum que sunt in re: quia reõta
iunt a cania preceriuttã et particio cediũ leuat. dicã
que acta suit aute ip̃m rei cõtractu. dicã que in re ipa.
dicã que postra. Ita tres pocuis modice uarracõnes uide¬
unt. ꝙͣ una longa interim expediet exposiciones breui
merrfacõne discinguere audistis que auce acta sunt.
acapite ñc que insequũt᷑ Reficiet᷑ eũm index prioꝵ
fine et se uelut ad nouũ ruisus miciũ pparabit. sitam̃
dhibins quoq his artibus in longũ exierit ordo rerm
erir nõinutilis extrema parte cõmonico quod acero
eciã in breui narracõne facit. ad huc cesar. Q ligarins

Expanded text:
nus longa sit, efficiemus quae poterimus differendo, non tamen sine mentione eorum, quae differemus: quas causas occidendi habuerit, quos adsumpserit conscios, quemadmodum disposuerit insidias, probationis loco dicam. quaedam vero ex ordine praetermittenda, quale est apud Ciceronem: moritur Fulcinius; multa enim, quae sunt in re, quia remota sunt a causa, praetermittam. et partitio taedium levat: dicam quae acta sint ante ipsum rei contractum, dicam quae in re ipsa, dicam quae postea. ita tres potius modicae narrationes videbuntur quam una longa. interim expediet expositiones brevi interfatione distinguere: audistis quae ante acta sunt, accipite nunc quae insequuntur. reficietur enim iudex priorum fine et se velut ad novum rursus initium praeparabit. si tamen adhibitis quoque his artibus in longum exierit ordo rerum, erit non inutilis in extrema parte commonitio; quod Cicero etiam in brevi narratione fecit: adhuc , Caesar, Q. Ligarius
Abbreviated transcription (Latin):
ta Red eciã si quãdo aliquo ductus officio quod ac¬
cidere: ut mox docebimꝰ potest falso hec astirinare
conabitur. maiore cum fide necesse est audiat᷑. at
malus hõmib ex cõtemptu opimonis et ignorãtia
ecti nõ nuĩꝙͣ exadit ipa sumulacio. inde immode
proponũt sune pudore affirmãt. dequit᷑ in his que
ceriũ est estia nõ posse detornuis ꝑtinacia et rrritus

Expanded text:
ta. sed etiam si quando aliquo ductus officio quod acta. sed etiam si quando aliquo ductus officio quod accidere, ut mox docebimus, potest falso haec adfirmare conabitur, maiore cum fide necesse est audiatur. at malis hominibus ex contemptu opinionis et ignorantia recti nonnunquam excidit ipsa simulatio. inde immodeste proponunt, sine pudore adfirmant. sequitur in iis, quae certum est effici non posse, deformis pertinacia
Abbreviated transcription (Latin):
tatu equi bomq cõsistere. dicet. ne dehis secũdũ debi¬
tam rerũ dignitatẽ malus acq imquus. demq ut
maxĩam ꝑtem questionis eximã demus id qd̾ millo
modo fieri potest.idem ingemi scudii q doctrine pessimo
aiq optimo uiro uer ielior dicetur orator. niirũ
qui homo quoq melior. nõ igitui nq̃uã malus idc̃
homo et ꝑfectus oraror. nõ cũn ꝑfectũ est quicꝙͣ quo
melius ẽ aliid ded ne more Iacraticoꝵ nobis met ipĩs
responsum fixisse uideam᷑ Sit aliquis adeo contra
ueritatẽ obstinatꝰ. ut audeat dicere eodẽ ingenio studio
doctrina predicũ inhilo deceriorẽ Iuturũ oratorem
malũ uirũ quã bonũ cõuucamꝰ huiꝰ quoq amentiã.
Nã hoc certe nemo dubitabit oc̃m oratorẽ idagere
iudici que propotita fuerint uera et honesta uideãt᷑
Notrũ igitur hoc tacilius bonus uir ꝑsuadebit an
malus. bonus quidẽ dicet sepius uera acq hones¬

Expanded text:
tatu aequi bonique consistere? dicetne de his secundum debitatu aequi bonique consistere? dicetne de his secundum debitam rerum dignitatem malus atque iniquus? denique , ut maximam partem quaestionis eximam, demus, id quod nullo modo fieri potest, idem ingenii, studii, doctrinae, pessimo atque optimo viro: uter melior dicetur orator? nimirum qui homo quoque melior. non igitur unquam malus idem homo et perfectus orator. non enim perfectum est quidquam, quo melius est aliud. sed , ne more Socraticorum nobismet ipsi responsum finxisse videamur, sit aliquis adeo contra veritatem obstinatus, ut audeat dicere, eodem ingenio, studio, doctrina praeditum nihilo deteriorem futurum oratorem malum virum quam bonum: convincamus huius quoque amentiam. nam hoc certe nemo dubitabit, omnem orationem id agere, ut iudici, quae proposita fuerint, vera et honesta videantur. utrum igitur hoc facilius bonus vir persuadebit an malus? bonus quidem et dicet saepius vera atque hones
Abbreviated transcription (Latin):
runt. huit eñ rei p. erit tempus quodcũq alteri dat᷑.¬
quid puramꝰ sacturas cupiditatẽ: auariciã: iundiã
quaꝵ impotẽtistime coguacõnes sõpnos eciã ipõs et
lla ꝑ quietẽ iia perturbant. Nihil ẽ cñn tã occup
tum tãmultiforme tot ac tã uarus affectib cõcitum
aiq laceratũ quã mala mens. nã et quoni iiiidiat᷑
sepe curis labore distĩgint᷑. eciã quom Iceleris compos
crit solicitudine. poenitẽtia potnaꝵ omiũ expecta¬
cione toiquet᷑. quis inrer hec luteris aut ulli bone arui
locus nõ hercule magis quã frirgibus in terra seiib
ac rubis occupata. Age nõ ad ꝑserendos studioꝵ labo¬
res necessaria fringaliras. quid ergo ex libidine ac lu¬
xuria spei nõ precipue acui ad cupiditatẽ luterarum
amor landis. num igit malis esse. landẽ cure puta¬
mus: Iam hoc quis nõ uidet maxĩam ꝑtẽ orõius ĩ trat¬

Expanded text:
runt huic enim rei perit tempus, quodcumque alteri daturrunt huic enim rei perit tempus, quodcumque alteri daturquid putamus facturas cupiditatem, avaritiam, invidiam, quarum impotentissimae cogitationes somnos etiam ipsos et illa per quietem visa atum, ram multiforme, tot ac tam variis affectibus concisum atque laceratum, quam mala mens. Nam et cum insidiarur, spec, curis, labore distringitur, et iam cum sceleris compos fuerit, solicitudine, paenitentia, poenarum omnium exspectatione torquetur. Quis inter haec literis, aut ulli bonae arti locus? Non hercle magis, quam frugibus in terra sentibus ac rubis occupata. Age, non ad perferendos studiorum labores necessaria frugalitas? quid igitur ex libidine ac luxuria spei. Non praecipue acuit ad cupiditatem literarum amor lamus? iam hoc quis non videt, maximam partem orationis in trac
Abbreviated transcription (Latin):
sequi mallent : neq prudẽciã quom in grauissuas
frequẽtissimasq legum semꝑ uero male constiencie
poenas a semet ip̃is improiuso rerũ exiti induantur.
quod si nemuẽm malũ esse nisi stultũ eũdẽ non modo
a scipiẽtibus dr̃. sed uulgo quoq sempei est iditum.
cerre nõ fiet ñꝙͣ scultus orator Adde qd̾ ue studio qͥdẽ
operis pulcherrum uacare mens insi omĩb uiciu
bera potest. Primũ quod si in eodẽ peccore nullũ est
honestorũ turpiũq consorciũ et cogitare optima suuł
ac deteruia nõ magis est uiius añni quã eiusdem
hom̃is bonũ esse ac malũ. tũ illa quoq ex cauia
mentẽ tance rei intentã uacare om̃ib eciã culpan
alus carẽtibus curis oporceat. Ita deinũ eñ̃ libera ac
tota nulla discĩguẽte arq alio ducẽte cauia spectabit
id solum ad quod accingitur. quod si agrorũ inimia cixr¬
cura et sollicior rei tamiliaris diligẽtia uenandi
uoluptas et dani spectaculis dies multũ studus ause¬

Expanded text:
sequi malint; neque prudentiam iis, qui in gravissimas frequenter legum, semper vero malae conseientiae poenas, a semetipsis, improviso rerum exitu, inducantur. Quod si neminem malum esse, nisi stultum eundem, non modo a sapientibus dicitur, sed vulgo quoque semper est creditum, certe non fiet unquam stultus orator. adde quod ne studio quidem operis pulcherrimi vacare mens nisi omnibus vitiis libera potest: primum quod in eodem pectore nullum est honestorum turpiumque consortium, et cogitare optima simul ac deterrima non magis est unius animi quam eiusdem hominis bonum esse ac malum; tum illa quoque ex causa, quod mentem tantae rei intentam vacare omnibus aliis etiam culpa carentibus curis oportet. ita demum enim libera ac tota, nulla distringente atque alio ducente causa, spectabit id solum ad quod accingitur. quodsi agrorum nimia cura et sollicitior rei familiaris diligentia et venandi voluptas et dati spectaculis dies multum studiis aufe
Abbreviated transcription (Latin):
bonus cum un nõ agit insi bouas cauias car porro
eciã sine doctua satis ꝑ se tuetur ueritas ip̃a. qͥbus
ego quom de meo primũ opere respondero eciã pro be¬
in uiri osticio. si quãdo eũ ad defensione nocẽciũ racõ
duxerit sacistaciã tractare euñ quomodo aut pro falsis.
aut eciã pro ĩnistis aliquãdo dicat᷑: nõ est inucile:
l propter hoc solum ut ea faciliꝰ ut deprehendam
restellamus quẽ admodũ remedia meliꝰ adhibebit. qͦi
nota que nocẽt fucrunt. neq eĩm acadenia cũ in uirã

Expanded text:
non agit nisi bonas causas, eas porro non agit nisi bonas causas, eas porro etiam sine doctrina satis per se tuetur veritas ipsa. quibus ego, cum de meo primum opere respondero, etiam pro boni viri officio, si quando eum ad defensionem nocentium ratio duxerit, satisfaciam. pertractare enim, quomodo aut pro falsis aut etiam pro iniustis aliquando dicatur, non est inutile, vel propter hoc solum, ut ea facilius et deprehendamus et refellamus; quemadmodum remedia melius adhibebit, cui nota quae nocent fuerint. neque enim Academici, cum in utra
Abbreviated transcription (Latin):
serum ẽ tempus ullũ totis mẽtibus huc tẽdamus
in haec eloboremus forsan et cõsũmare cõtingat.
Nã si natura nõ prohibet et esse uirũ e essẽ dicẽdi
peritũ quor nõ aliquis eciã unus utiñq cõsequi..
possit quor ante nõ se quisq speret fore illũ aliquẽ
ad quod si uires ingeri nõ susticerẽt: camẽ ad quẽ
modum processerimꝰ meliores erimiꝰ ec utioq hoc¬
certe procul exinat᷑ amio rem pulcherrimã eloꝙͣtiã
cum incus iẽtis posse miscere tacultas dicendi si
in malos incidit. et ip̃a iudicada est malũ peiores
n illos facit quib cõtingit. Uideor mihi audiri
quosdam neq cũm deerut uuꝙͣ qui diserti esse ꝙͣ bomi
maliut illa dicentis quid ergo tantũ ẽ artis in elo¬
quẽtia curtude colorib et difficiliũ cãrũ de fẽsione.
nõ inhil eciã de confesso loquutus es. insi aliqu
uis ac tacultas dicendi expugnat ip̃am ueritatẽ.

Expanded text:
serum est tempus ullum totis mentibus huc tendamus, serum est tempus ullum totis mentibus huc tendamus, in hoc elaboremus; forsan et consummare contingat. nam si natura non prohibet et esse virum bonum et esse dicendi peritum, cur non aliquis etiam unus utrumque consequi possit? cur autem non se quisque speret fore illum aliquem? ad quod si vires ingenii non suffecerint, tamen ad quem usque modum processerimus, meliores erimus ex utroque. hoccerte procul eximatur animo, rerum pulcherrimam eloquentiam cum vitiis mentis posse misceri. facultas dicendi, si in malos incidit, et ipsa iudicanda est malum; peiores enim illos facit, quibus contigit. videor mihi audire quosdam neque enim deerunt unquam, qui diserti esse quam boni malint illa dicentes: Quid ergo tantum est artis in eloquentia? cur tu de coloribus et difficilium causarum defensione, nonnihil etiam de confessione locutus es, nisi aliquando vis ac fa
Abbreviated transcription (Latin):
quoq idẽ ille uii quẽ instituimꝰ si sit ad preliũ miles
cohartandus ex mediis sapiẽcie preceptis oracionẽ
eraliet. Nã quomodo pugnã in eutib tot inuł metꝰ¬
cum laboris dolorũ postremo mortis ip̃ius exciderint.
insi meoꝵ locũ pietas et fortitudo et honesti p̾sens
iago iucesserit. que certe meliꝰ ꝑsuadebit aliis qui
prius ꝑsuaserit sibi. prodit eñn se quãlibet custodiat᷑
sumilacio. nec ĩquã tãta fuerit loquẽdi tacultas
ut itõ tirubet. ac hereat quociẽs ab anno uerba disse¬
ciĩt. Unantẽ malꝰ aliud dicat. necesse est ꝙͣ sencit.
uonos nũꝙͣ honestus sermo deficiet. nũquã reꝵ opti¬
marũ. nã udem eciã prudentes erũt inuẽcio q̃ eciã¬
si lenocinus destituta sit tamẽ sans natura iua or¬
natui. nec quicꝙͣ nõ diserte quod honeste dicit᷑. qͣre
iuuẽtus io omẽs etates. neq cñm recte uolũtani

Expanded text:
quoque idem ille vir, quem instituimus, si sit ad proelium miles quoque idem ille vir, quem instituimus, si sit ad proelium miles cohortandus, ex mediis sapientiae praeceptis orationem trahet? nam quomodo pugnam ineuntibus tot simul metus laboris, dolorum, postremo mortis ipsius exciderint, nisi in eorum locum pietas et fortitudo et honesti praesens imago successerit? quae certe melius persuadebit aliis qui prius persuaserit sibi. prodit enim se, quamlibet custodiatur, simulatio, nec unquam tanta fuerit loquendi facultas, ut non titubet atque haereat, quotiens ab animo verba dissentiunt. vir autem malus aliud dicat necesse est quam sentit. bonos nunquam honestus sermo deficiet, nunquam rerum optimarum nam iidem etiam prudentes erunt inventio; quae etiamsi lenociniis destituta sit, satis tamen natura sua ornatur nec quidquam non diserte, quod honeste, dicitur. quare , iuventus, immo omnes aetates, neque enim rectae voluntati