comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uliuria encpus primitiuis hesturũ & depriuico &dem acello pubi a
Vbiñ religio seduictus necessitas : sacerdotib: mẽbratribiuifꝰ brachiũ maxilla Ruitĩ
Debrachioiã diximꝰ. Maxilla eloquentẽ eruditũq signisic̃ ut qđ pectore toncipinius
orȩ ꝓmamꝰ. Vent̃ receptaculum ciborum inscortomadia: nitide sacerd otalipugionet fusus
uniuersos hominũ labores di mom̃tane ablandim̃ta guilestertoris finecondẽpnat & ostendi
uopul ut discat cõtẽpnerequẽ in secessupicuuderat. Drecipit᷑ sa cerdotib: neministratur
intẽ plũ uinũ & sicerabibant ne hebridate&crapula &icuris huius utae p̃ grauent᷑ corda
eorũ repartẽ habear̃ int̃ramnisi solũ dm̃ ut nulla debilitate in segnes sint netrunci saurib
laeso oculo semis narib: claudopede cutis colorũ mutatioquȩ om̃a referunt ad anine uit
uolunta seni in homine ñ naturadã pnat : Siquise sicerdetib: sem̃ fluxerit ad sacer oota

Expanded text:
ria exceptis primitiis hostiarum de priuato et de macello publico, ubi non religio, sed uictus necessitas est, sacerdotibus membra tribuuntur: brachium, maxilla et uenter. de brachio iam diximus; maxilla eloquentem eruditumque significat, ut, quod pectore concepimus, ore promamus; uenter, receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione perfossus uniuersos hominum labores et momentanea blandimenta gulae stercoris fine condemnat et ostendit populus, ut discat contemnere, quod in secessu proici uiderat. praecipitur sacerdotibus, ne ministraturi in templo uinum et siceram bibant, ne ebrietate et crapuleorum: nec partem habeant in terra, nisi solum Deum ; ut nulla debilitate insignes sint: ne truncis auribus, laeso oculo, simis naribus, claudo pede, cutis colore mutato, quae omnia referuntur ad animae vitia. uolnntas enim in homine, non natura damnatur. si quis e sacerdotibus semine fluxerit, ad sacerdotalem
Abbreviated transcription (Latin):
orr&s m nome. hoccingulũ in similitudi nẽ pellis colubri quae cunt sene ctutẽ s̃ cin recun¬
dotextũ : ut inarsupurm longius pot : Textũ autem subteqmine coccipurpurae stcomine
bissino obdecorẽ &fortitudinẽ atq hapolimita artedistinctũ utdiuersos flores&ĩ ꝗin
ara fias manuñtextas sed additas arbitreris. Lineã tanicã de quasu pra deximꝰ hit̃umbili¬
cũ & pectus hoc stringunt baltheo quiquattu ordigi torũ habens latitudi nẽ ti una
partead crura dependens cũ ad sacrificia cursũ Ex peditione opis : in leuũ humerũ re&sore¬

Expanded text:
erret in nomine. hoc cingulum in similitu- j dinem pellis colubri, qua exuit senectutem, sic in rotuuerret in nomine. hoc cingulum in similitu- j dinem pellis colubri, qua exuit senectutem, sic in rotuudo textum est, ut marsuppium longius putes. textum est autem subtemine cocci, purpurae, hyacinthi et stamine byssino ob decorem et fortitudinem atque. ita polymita arte distinctum, ut diuersos flores et gemmas artifici manu non textas sed additas arbitreris. lineam tunicam, de qua supra diximus, inter umbilicum et pectus hoc stringunt balteo, qui quattuor digitorum habens latitudinem et ex magna parte ad crura dependens, cum ad sacrificia cursu et expeditione opus est, in laenum umerum retor
Abbreviated transcription (Latin):
nalia ł brace usq ad genua ꝑtingentes . Refert losephus nã aduatetius ad huc tẽnlũ stabat
solerecontees & p̃quã hncsa fuerint iacu c̃sui : ñenm̃ peteran intelahuius cemodi fitr: De da
exlinotanica : phoderes italaris duplicisindone quã &uipsa lo seohusbissi nauorat appellat
cotenaphi ÷. XITO ꝗ hebreo sermont inlineã uertit᷑ haecaderei corporiesitaarta :
ftrictissimanics ut ñullaomn i no inuestist ruga & usq ad cruradescndet : Noloplege ias
facilrati abuti sermone uulgato Solent inilitantes haberelineus quas camisia suacar sicap¬
unnt mebris & astrietas corporib ut ex pediti sut ł adcur su ł adpͥlia dirigonio laculã¬
tenendo clrpeum enseli brando & quocumq necessitas traxerit Ergo& sacerdotesparati
inministerũdĩ : utunt᷑ hactunica ut habentes pulcritudinẽ uestim torum nudorũ celertiate
possumus dicere. babilonii nouo uacubulo hiemianuacant diũ sauoc abula ponimꝰ ne quis

Expanded text:
nalia uel bracae usque ad genua pertingentes. refert Iosephus — nam aetate eius adhuc templum stabat solere contexi et, postquam incisa fuerint, acu consui; non enim posse in tela huiusce modi fieri. Secunda ex lino tunica est poderes, id est talaris, duplici sindone, quam et ipsam Iosephus byssinam uocat, appellat quod Hebraeo sermone in lineam uertitur. haec adhaeret corpori et ita arta est et strictis manicis, ut nulla omnino in ueste sit ruga et usque ad cruraĮ descendat. uolo pro legentis facilitate abuti sermone uulgato: solent militantes habere lineas, quas camisas uocant, sic aptas membris et adstrictas corporibus, ut expediti sint ucl ad cursum uel ad proelia, dirigendo iacultenendo clipeo, ense librando et quocumque necessitas traxerit. ergo et sacerdotes parati in ministerium dei. utuntur hac tunica, ut habentes pnlchritudinem uestitorum nudorum celeritate possumus dicere, Babylonii nouo uocabulo \'hemian\' uocant. diuersa uocabula1 ponimus, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
illi adtend anus patrem qͥnum quã morit᷑ autqꝓ nobis morit᷑ & qui ideciuuens
uurtuus :ut nesmortuosuun ficares si quid habimꝰ deiegrpto ꝗdpri nt gosnur di
suu possi agnoscore tenentia agrptie cũ pallio relinquamꝰ Sinqeno oꝑtͥadai¬
lesonsunctũdñin sequebat᷑ incuriss& laqueos nisiri pedit᷑ & nudus ꝑsequertiũ
in petus declinasid read amis parentib: quȩ parentusient st am̃ uuuat si seruien esdño¬

Expanded text:
uens mortuus est, ut nos mortuos uiuificaret. si quid habemus de Aegypto, quod princeps mundi suum possit agnoscere, tenenti Aegyptiae cum pallio relinquamus. sindone opertus adulescens uinctum dominum sequebatur: incurrisset laqueos, nisi expeditus et nudus persequentium impetus declinasset. reddamus parentibus, quae parentum sunt; si tamen uiuunt, si seruientes
Abbreviated transcription (Latin):
Ihs̃ aut̃ sciensom̃a  usq egosum : Sciebat & uoluit ut com¬
p̃hender&ur ꝗ ad hocuenitinmundum ut hoc fier& quod
tus ad passionem & interro gauit quem quȩ rerent : Non
qͥsi ignaru seorum uoluntatis sed ut sciren tipsum eẽ quẽ
ꝗ innazar& nutritus est ut impleretur proph&ia qm̃ na
⁊ areus uocabitur : Dicitei s egosum : Non abscondit se sedo ston¬
dit : Quia uenithoraeiꝰ qui enĩ uoluntate suauenit inmundum
uoluntate sua posuit animã suam ꝓmundo : Stabataut̃ &iudas

Expanded text:
uper eum. Sciebat et voluit ut comprehenderetur; quia ad hoc venit in mundum, ut hoc fieret quod tus ad passionem, et interrogans quem quaererent; non quasi ignarus eorum voluntatis, sed ut scirent ipsum esse quemquia in Nazareth nutritus est, ut impleretur prophetia: Quoniam Nazareus vocabitur. Dicit eis: Ego sum. Non abscondit se, sed ostendit; quia qui voluntate sua venit in mundum, voluntate sua posuit animam suam pro mundo. Stabat autem et Judas
Abbreviated transcription (Latin):
superiori parto corrigiatra lit᷑ utẽstringant᷑ unde i nominant᷑ Osas puta ab os primũ¬
factas & qua uisnano exaliogonere nom̃ tam̃ pristinũ reinet̃. Mulliȩ simlesscoturna
materiales ex materia corii inteata. Socci cuius diminaitiuũ soccelli appelati inde qđ

Expanded text:
superiori parte corrigia trahitur ut constringantur, unde et nominantur; restrisuperiori parte corrigia trahitur ut constringantur, unde et nominantur; restrifactas, et quamvis nunc ex alio genere, nomen tamen pristinum retinent. Mullei similes sunt coturnorum  a solo pedum. Item soleae materiales ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum soc
Abbreviated transcription (Latin):
q: extrinsacus inexerema parte uestm̃ti ł clamidis dequa uirgilius Si doniã
utores nuncupatos qđ in sertifilo porcora seas suarꝰ ÷ csuar q̃si setoris¬
fiant ł qđ calientur Crepidas greci anteroptas usi s̃ estaut genꝰ singulari forma &ideutri
tuges utebant᷑ & cesares formaeorum Patricios calceos romulus reppert quatcuor corri¬
giarum ad sucaq luna hoss&dipairicui utebant᷑ Luna aut incis nsideris forma sed neta cente¬
naru namer sign ficabat qđ hinitio patricusenatores .c fuer̃ Ocreȩ tib alia calciam̃ tas̃
dite qđ cruratogant Coturnis quib calciabant᷑ trago ediq aintheatro diturierant &ꝰ
sicut t ragoediorũ coturni quos quid ã &ia calone s appellatꝰ eo qđ or salie fierent pã greci
ut dirimꝰ lignũ cax& uocan Talares calcei soccis qui in de nominatiuiden᷑ qđ ea figurasint ut

Expanded text:
que extrinsecus in extrema parte vestimenti, vel chlamydis. De qua Virgilius: Sidoniam que extrinsecus in extrema parte vestimenti, vel chlamydis. De qua Virgilius: Sidoniam utores nuncupati suntfiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut
Abbreviated transcription (Latin):
noscingulũ nuncupamꝰ. Strophũ cingulũ aureũ cum gẽmis dequoait cinna stro phiolaccan¬
acoastoloro diotũ Fibula grecũ ÷ quã illi fiblindicunt qđ ligat: Subfibulũ ÷. subligaculũ
Redimiculum ÷̃ qđ subcinctarium si ue bracile nuncupamus qđ descendens ꝑceriucem &a
laterib collidiui sum utrarũq alarũ sinus abit atq: hinc in de subcinge ut constringens¬
lateribtudinẽ uestis ad corpuset rabaa uon sangei do coponat Hunc uulgo braenle¬
quodut diccum c̃ subbrachus ductum alarũ sinũ ambit atq hincinde subcingit F ascia
quategit᷑ peccus &i papillae cõprimunt᷑ atq cris pantiangulo angustius pectꝰ artat
e dicta fascia qđ inmodũ fasciculi corpusligat hin& sa sco la qb: uulnera c̃ligant᷑¬
ł asciola est quȩ ambit ex remitatos uestium auc ex filis autexauro õtexta a supia¬

Expanded text:
nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum genos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gea coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et a lateribus colli dilatitudinem vestis ad corpus contrahat et coniungendo componat. Hoc vulgquod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde subcingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vuln8. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta, assuta
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatẽ it muilier:÷ ornatus Crassus qui apud pardiosperit in senettie duos habuit
anulos causim ꝑferens qđ pecunia eihim sacreuis s& Multi &iã romanoru ꝓgrauitate a nulu
gestare indigito abstinuer̃ . Feminaenus ac anulis nisicui uirgini sponsus miserat nequeã¬
cius dureus quidem sed capitulo ferreo alocoltauo cat Tinuis purus : primũ inbidina
sabricat᷑: quã ołitinam uocabant H EM IPSIUS. DECIN GULIS
Cingulus : lata rona Riminus lata semicnctiũ &utrisq minimacingulũ Nãacincto ꝑdiminut¬
onẽ cingulũ nominat᷑ Cincto ħ iuuenes in exerutatione cãpestriueretunda uel ab ant unde&
dã legionis militaris sũ mai sexmiliũ sestentorũ ex quo numero &i psi consistunꝰ unde &
balteudr̃ iñ tantum qđ cingit᷑ sed &iam a quo armadipendent Sona grecũ ÷ quã illi ⁊ona

Expanded text:
cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amcius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam olim Thyniam vocabant. FlaccuCinctus est lata zona, et minus lata semicinctium, et utrisque minima cingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campestri verecunda velabant; unde et ndam legionis militaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependant. Zona Graecum est, quam illi ζωνάριν,
Abbreviated transcription (Latin):
ela ꝓlongitudine staminum dicta cuius diriuatiuũ : telaria. In subuli qr infra& su
pras ł qr in subulant᷑ Radiidieti qr radendo fiunt Pectines qđ pexafila reddant &
iprimant Colum qđ sit in longitudine& potunditate qsi colũna. Eusũ qđ ꝑipsũ fundat᷑¬
texant᷑ ipsa enĩ dis crrit ꝑtelam Stam̃ dictum qr rectestat. Trama qđ iuarata trans¬
mittat᷑ ꝑtela : esteni filũ intra sta in currens Liciaes quib: stamina ligant᷑ t siligia
diꝗnitate precipuis uiris geminatidabant᷑ cabierissoli. Anulũ aureũ noq seruus neq lib̵t uꝰ
gestabet inpublico sed anulo auneo liberiutebant᷑ lib̵tiniar genieo Serui ferreo licbua q
hon estissimianulo ferreo utebant᷑ : Apud u&eres ultra unũ anulũ in fame habitũ uiro greo
inmeuiũ considerate quirites sin ferã eius &cuius auctoritatẽ sequimini qui ꝓpt̃ mulierupa

Expanded text:
 longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusum, quod per ipsum fundattexantur. Ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum, quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam. Est enim filum intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia. dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud veteres ultra unim anulum uti infame habitum viro. Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimini, qui propter mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
inquit intellexi : Prius faciamus & sic doceamꝰ nedoctrinae aucoritas cassisoperib:
destruat᷑ hoc : qđ in ꝓph&ia legimus seminate uobis insustitiã & fructũ un aednemeit
postea uobis scientiam uindiae. Necstatim absoliia ꝑfectio ÷ siquissuꝑ humeralem
& rationalehabeac nisi haec hnt sefarti cõpagine solident᷑ & sibinuicẽ nex a sint ut ope
rationi & ratio operib: hereat & his p̃cedentib: doccrina scquat᷑ &iueritas Quattuor

Expanded text:
inquit, tuis intellexi: prius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus inquit, tuis intellexi: prius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; ipostea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi haec ipsa inter se forti conpage solidentur et sibi inuicem nexa sint, ut et opera rationi et ratio operibus haereat et his praecedentibus doctrina sequatur et ueritas. Quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
Perlitteras id uerba descendimus ł uerbũ uenimꝰ ao sensum Quã pulcherordo &exip¬
soliabito sacram̃ta demonstrans. In humera soperas. in pactoreracio Vnqe& peceusculũ
comedunt sacei dotes. Hocaut ratioale duplex ÷ dꝑtũ. Etabsconditũ si plex &im sticũ
Xii in se la pides habens & quat tuor inordines quosiui puto esiȩ uirtutes prudentiã forcitu¬
dinẽ iuftitiã temperantiam quac sibi herent inuicẽ &dũ mutuo miscent᷑ duedenariũ
ueste multiplici consequens : ueritatõ quam corder&in&ꝰ sermã pferce & ob id in racio¬
naliueritas : i. scuentia itt nouerit quae docenda s: .I. & manis eftatio atq: doctr in autpos¬
sit instruere alios qđ inenteconcepit : Vbi s quin nocentiã sicerdotisdicud posse suffucere
Vecuslex nouae c̃gruit id ipsum morses qđ apłs. Ille sacerdotisscientiã ornat huestib
iste timocheũ & titũ nstruit disciplinis : Sed & ipse uestim̃torum ordo p̃cipuus legamꝰ

Expanded text:
is littera est; per litteras ad uerba descendimus, per uerba uenimus ad sensum. quam pulcher ordo et ex ipso habitu sacramenta democomedunt sacerdotes. Hoc autem Rationale duplex est, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens, et quatuor ordines, quos quatuor puto esse virtutes, Prudentiam, Fortitudinem, Justitiam, et Temperantiam, quae sibi haerent invicem: et dum mutuo miscentur, duodenariuueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? uetus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamu
Abbreviated transcription (Latin):
auro. & etherea claritate. maxime lucenꝰ cũ
splendore solis tangit᷑. suꝑans om̃em gẽmarũ
claritatẽ. in aspectu sui singłarit̃ ꝓuocans
aspicienteᷤ. quẽ si polis obscuras. si nat᷑ȩ relin¬
quis clarior fit. & nichil eo cariꝰ ẽ regib in¬
t̾esauris poni. contẽpla uuã uitã significat.
uirtutũ. & tanto ampliꝰ qͣnto reqͥetiꝰ diuina
sapientia illustrant᷑. ex int̾na caritate aureꝰ
color. ex dulcedint c̃tẽplationiᷤᷤ ethereꝰ. quȩ
attritu scłi sepe uilescit. Uix enĩ potest ali

Expanded text:
auro et aetherea claritate, maxime lucens cum splendore solis tangitur, superans omnium gemmarum claritates, in aspectum suum singulariter provocans aspicientes, quem si plus polis, obscuras: si naturae relinquis, clarior est: et nihil est charius regibus inter divitias. Contemplativam vitam significat, unt: et tanto amplius, quanto frequentius divina gratia illustrantur: ex interna claritate aureus color, ex dulcedine contemplationis aethereus, quae attritu scilicet saepe vilescit. Vix enim poterit ali
Abbreviated transcription (Latin):
uita signat angłica discretione p̃ditã:
Ametitus p̃cipꝰuus. decore uolaticus
flãmas einittit aurea. tutlaq purpureas.
p̃tendit cor humiliũ op̃o cõmorientiũ:
Hupeiosi lapid es. carnales signãt hõies
colrꝵẽ uarietas. uirtutũ multiplicitaᷤ.
quicũq hĩ floruerit õcnus ẽẽ poterit:

Expanded text:
Vitam signat angelicam Discretione praeditam. Amethystus praecipuus Decore violaceus Flammas emittit aureas Notulasque purpureas: Praetendit cor humilium Christo commorientium. Hi pretiosi lapides Carnales signant homines Colorum et varietas Virtutum multiplicitas, His quicunque floruerit Concivis esse po
Abbreviated transcription (Latin):
auro. & etherea claritate. maxime lucenꝰ cũ
splendore solis tangit᷑. suꝑans om̃em gẽmarũ
claritatẽ. in aspectu sui singłarit̃ ꝓuocans
aspicienteᷤ. quẽ si polis obscuras. si nat᷑ȩ relin¬
quis clarior fit. & nichil eo cariꝰ ẽ regib in

Expanded text:
aetherea claritate maxime lucens; cum splendore solis tangitur, superans omnium gemmarum claritates, in aspectum suum singulariter provocans aspicientes. Quem si polis, obscuras; si naturae suae relinquis, clarior est. Nihil est eo charius in
Abbreviated transcription (Latin):
sereno celo. qͥ ꝑcussus radiis solis. ardentẽ emit.¬
tit fulgorẽ. significat altitudinẽ speisc̃oꝵ.
domo. significat flãmã caritatis int̾nȩ. quȩ
in abscondito agit bonũ. s cũ aliis ꝓdẽc iui¬
bet᷑. max apparet qͥ fulgor intꝰ habet᷑. Scul¬
pentiũ argum̃tis resistit. ictu solis. ł cligitoꝵ
atraatu excandens ad se paleas trabit. Ita
sc̃i cũ ualde atterunt᷑. & ardentioris fuint.
ee a nullo uinci possunt. ĩmo ad se fragiliortᷤ

Expanded text:
sereno coelo, qui percussus radiis solis ardentem emittit fulgorem. Significat altitudinem spei sanctodomo; qui significat flammam charitatis internae, quae in abscondito bona agit; sed cum aliis prodesse jubetur, mox apparet quid fulgoris habeat intus; sculpentibus resistit, ictu solis vel attritu digitorum excandens, ad se paleas trahit. Ita sancti cum valde atteruntur, et ardentiores fiunt, et a nullo vinci queunt, imo ad se paleas,
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ aqͥ sole ꝑcussa refulgit. qͥdẽ non alit̃ hȩc.
nͥ in serangulã poliat᷑ formã. qͥa ex anguloꝵ
reꝑcussi one splendor acuit᷑. A qua sensñ homi¬
nis significat. splendor duunã sapientiã qua
ampliꝰ fulgit. s ñ ꝑfecte humana ł diuina sa

Expanded text:
enim aqua sole percussa refulget. Quod non fit aliter nisi in sexangula poliatur forma; quia ex angulorum repercussione splendor acuitur. Aqua sensum hominis significat, splendor solis divinam sapientiam per quam amplius fulget. Sed neque h
Abbreviated transcription (Latin):
aspis coloris uiridis p̃fert uirorẽ fide
qͦ in ꝑfectis omnib nũꝗͣ marceseit penitꝰ:
cuuis fortip̃sidio: resistit᷑ diabolo:
Saphirꝰ h̃t speciem. celestit᷑ronosimilem.
designat corsimpliciõ. sp̃e certa p̃stolantiõ.
qͦrũ uita & moribus delectatꝰ᷑ altissimus
subrutilat ĩ publico fulgorẽ dat ĩnubilo.
uir tutefert fideliũ occulte famulatium
Smaraga iurenꝰ nimiõ. dat lum̃ oleaginũ
ẽ fides in tegerrima ad om̃e bonũ patula.
qũe denigrat humilitaᷤ. in qͦ albescit castitas.
ad honestatiᷤ cumulũ rubet qͦq martyriũ
Sardius ẽ puniceus. cuiꝰ color sanguineꝰ.¬
decꝰ ostendit mr̃um rite agonizantium.
uirtꝰ ẽ ineatalogo crueis hereuᷤ misterio
Aurieolor crisolitus seintillamelut clibanꝰ
p̃tendit more ᷤᷤ hõiũ ꝑfecte sapientium.
qͥseptiformis gr̃e sacro fulgesc̃i nibare
Berillus ẽ lĩphatieꝰ ut sol ĩ aqua limpidꝰ.
figuranᷤ uotam̃tiũ ingenii sagatium

Expanded text:
aspis coloris viridis, Profert virorem fidei, Quae in perfectis omnibus, Nusquam marcescit penitus, Cujus forti praesidio, Resistitur diabolo. Sapphirus habet speciem, Coelesti throno similem, Designat cor simplicium, Spem certam postulantium: Quorum vita et moribus, Delectatur Altissimus. Subtilat in publico, Fulgorem dat in nubilo, Virtutem fert fidelium, Occulte famulantium. Smaragdus virens nimium, Dat lumen oleaginum: Est fides integerrima, Ad omne bonum patula, Quem denigrat humilitas, In quo albescit castitas, Ad honestatis cumulum, Rubet quoque martyrium. Sardius est puniceus, Cujus color sanguineus Ostendit et martyrium, Rite agonizantium, Sextus est in catalogo, Crucis haeret mysterio. Auricolor chrysolithus, Scintillat velut clibanus, Praetendit mores hominum, Perfecte sapientium, Qui septiformis gratiae, Sacro splendescunt jubare. Berillus est lymphaticus, Ut sol in aqua limpidus, Figurat vota hominum, Ingenio sagacium,
Abbreviated transcription (Latin):
f&cundam prestitit sen&c tutẽ. Ad ara sponte
uenire compulit paudẽ. muli ebrẽ effigiẽ in sa¬
lis simul acraconuertit. Namos incendus aes¬
tuantes non ardere monstrauit. Virgiltum
soluit in colubrum. perman nos fluctus pedes¬
tres pate f&it incessus pluentib: nibis n&ctare is
manna diffudit exarentibus saxiuis ceribus
undas eiecit. Oramute quad rupe dis hamana
fari uerba permisit. elementa difixis cursib:
longaestatione suspendi ulolu crĩminis tenis
hominẽ pauit & in caelũ corus ciȩquitatus axe
perduxit. Morienti la mregitria uite lus trado¬
nauit. Feripredonis inutero portũ dedit esse
naufratio rore sidereo puerorum membra pro¬
luic in camino . Ilegẽ uagũ dumossa ꝑpascua fens
ac p& oribus f&citesse conuiuã . Leones pedȩ
parcere & rapina docuit non amare: nem pere¬
rumomnium conditori cuius cuncta seunota
siue latentia uerbi constant machinis fabrica¬
ta suio peris subiacent fundamenta.

Expanded text:
fecundam praestitit senectutem, ad aram sponte fecundam praestitit senectutem, ad aram sponte uenire conpulit pecudem, muliebrem effigiem in salis simulacra conuertit, ramos incendiis aestuantes non ardere monstrauit, uirgultum soluit in colubrum, per marinos fluctus pedestres patefecit incessus, pluentibus nimbis nectareum manna diffudit, ex arentibus saxi uisceribus undas eiecit, ora mutae quadrupedis humana effari uerba permisit, elementa defixis cursibus longa statione suspendit, uolucrum ministeriis hominem pauit et in caelum corusci equitatus axe perduxit, morienti iam regi tria uitae lustra donauit, feri praedonis in utero portum dedit esse naufragio, rore sidereo puerorum membra proluit in camino, regem uagum dumosa per pascua feris ac pecoribus fecit esse conuiuam, leones praedae parcere et rapinam docuit non amare? nempe rerum omnium conditori, cuius cuncta, seu nota, siue latentia uerbi constant machinis fabricata sui operis subiacent fundamenta;
Abbreviated transcription (Latin):
uctorittur tamne fandi iudici digium facti
supplicium neneuasit nam quia uecordiriptus
insama humane piciatis lura dis peserat ferino
uixit ritu persilucs & consortiapicodum s&ta¬
tus arestie aulia deliciora conuiipastis foeno
rtictus fluuio permutauit que subhuius de¬
sormititis as pectuhirsutũ siluis & montibusuii
uiderunt tempora peruatatun:¬
ominus decrii post modum segiatoris du p̃ter¬
a furorimitatur insanic̃. Danihel hebreoru
decus amplissimum cumferirle iunio stimula¬
tis induditur & simplicis animȩ corpur innexiu
seuis ueradum morrib: depuiatur belua
ainen factamitis & placida necscõs artis in¬
inodente lacceraret csuriens coepitamare
omsamem uulturque terribiles rabies mol¬
uta sumitensatt: in seuis faucibus ir ablandi
onqui escens genuine fertatis in memorer
da seruacsedocuit tuneleones:
ni quicotiens tibi iura s uberext . qui tranletu
nes cire uirum iussit infernum. Sterele mantȩ

Expanded text:
uctor igitur tam nefandi iudicii dignum facti supplicium non euasit. nam quia uecordi raptus insania humanae pietatis iura dispexerat, ferino uixit ritu per siluas et consortia pecudum sectatus agrestia aulici deliciosa conuiuii, pastus faeno, potatus fluuio permutauit, quem sub huius deformitatis aspectu hirsutum siluis et montibus septem uiderunt tempora peruagatus Darn postmodum regnatons dum praeteritam furor imitatur insaniam, Danihel, Hebraeorum decus amplissimum, cum feris ieiunio stimulatis includitur et simplicis animae corpus innoxium saeuis uorandum morsibus deputatur. belua tamen facta mitis et placida, ne sanctos artus insano dente laceraret esuriens, coepit amare iam famem; uultusque terribiles rabies mollita submittens atque in saeuis faucibus ira blandior conquiescens genuinae feritatis inmemores praedam seruare docuit tunc leones. a, qui totiens tibi iura subtraxit? qui translatum nescire uirum iussit infernum, sterili maritae
Abbreviated transcription (Latin):
lam limina uira lac easii languentẽ adortus se¬
onaes inmariu as fluctus onxie puppitii pidat¬
one lactatur uterque sorbenti cosũ feconditus
nonsensitaques inplao constitutus uitale
scilica sapulahrum nemoreretur inror sir tu¬
tusq miassima subuoraciuertre cus todia
deposi uindi uidebat esse nompela hostilique
s. lubrius proatione serua turuonit adtema
uomirun carnacui factodiuersitate contraro
nauta fer tatẽ p̃buit fera nauegiuminis triuit
um spirante cȩlitus dotrium puerorii ima
cordis intentio babylonia sacra contem nes
pariter ac negertdurumq mostis exitum
turnnnice legs a trecitate suscparet. cuius
rachies achecmenii furoris igie suocensato rren¬
ie sornatis propriȩ sustrala ardor rngos
cancti truduntur inmadior iraliiuener nan
aiderte contigere quitant torde seruemes
uicerunt lmagireis prena deficientt suppliciũ

Expanded text:
ad ortus reonas in marinos fluctus anxiae puppis trepidatione iactatus uteroque sorbentis ceti reconditus, non sensit aquas in pelago constitutus, uitale scilicet sepulchrum ne moreretur ingressus, tutusque mitissima sub uoraci uentre custodia depositum dei uidebatur esse non praeda, hostilique salubrius protectione seruatus uenit ad terram uomitu, non carina. cui facto diuersitate contrario nauta feritatem praebuit, fera nauigium ministrauit. Cum inspirante caelitus Deo trium puerorum una cordis intentio Babylonia sacra contemneret pariter ac negaret durumque mortis exitium tyrannicae legis atrocitate susciperet, cuius rabies Achaemenii furoris igne succensa torrentem fornacis propriae superabat ardorem, rogos uincti truduntur in medios pyra iuuenes non audente contingere, qui tantum corde feruentes uicerunt imagineum poena deficiente supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
primȩ uiginirluem sequens uisgo dilue ret ut
quia prior natura uitus inquinataduren&is
fuerat condicioni subiia nascente xp̃o per
homine homo quoque possitrenasciꝑ xp̃m.
orginalis maculȩ foeditatẽ uetusti corporis
in nouatione positurus.

Expanded text:
primae uirginis luem sequens uirgo di-I lueret, ut primae uirginis luem sequens uirgo di-I lueret, ut quia prior natura uitiis inquinata durae necis fuerat condicioni subiecta, nascente Christo per hominem homo quoque possit renasci per Christum, originalis maculae foeditatem uetusti corporis innouatione positurus.
Abbreviated transcription (Latin):
origo tunc perut cladenique parturiens a semi¬
ne de trimenta suscepit quid illa tempes tate nu¬
meros adies ac multiplex quid felicibus uitȩ spa¬
tus nongentos proderat annos exceder ne po¬
tum que dxima senesceme progenie suigene¬
ris exter nũ sanguine lariuidere. Cum sass
humane conditionis extrema inseparabilis
hore supremis cussibus occupatalicarerum
ne quaquãtam̃ declinaret interitum longãq
tẽporumꝑ&atem uitabreuir existens nihiil
es sediutinu quod fine clade retur ligemeret
na huic malore medium spesulla promitte ser
cedfuturum sed primiteregene meritum se¬
pulcheale cunctus pos tremi quoque germinis
nationes auida passimfaute sorbeset.
isipius illererum creator a conditor cui pro
tẽ pacatto Pontraxerant inde uita pi&as senutn¬
sot imensa quo uelut rosa suauis atq mollis si¬
ma despinoso cespite naescitur nille sura matrẽ
que gratia lucunditatis obscurat. Ita destrepe
nocentis eue maria sa croueniente cumlumine

Expanded text:
origo, tunc periit clademque parturiens a semine detrimenta suscepit. quid illa tempestate numerosa dies ac multiplex, quid felicibus uitae spatiis nongentos proderat annos excedere nepotumque decima senescente progenie sui generis externum sanguinem iam uidere, cum sors humanae condicionis extrema inreparabilis horae supremis cursibus occupata, licet serum nequaquam tamen declinaret interitum, longamque temporum per aetatem uita breuis existens nihil esse diutinum, quod fine clauderetur, ingemeret. nec huic malo remedium spes ulla promitteret adfuturum, sed primi terrigenae meritum sepulchrale cunctas postremi quoque germinis nationes auida : passim fauce sorberet, nisi pius ille rerum creator et conditor, cui protem peccata contraxerant inde uitam pietas renutriret inmensa, ac uelut rosa suauis atque mollissima de spinoso cespite nascitur nil laesura matrem, quam gratia iucunditatis obscurat: ita de stirpe nocentis Euae Maria sacro ueniente cum lumine
Abbreviated transcription (Latin):
tric pussima curuscum lumen os tentient flatuq
side rec tuba dominice stactionis exdamet mili tib
sue poste pateaccessus quimilitat ingediatur in¬
trepidus. Ianuccuos eternitatis inuitat quȩla¬
nuccxp̃r. Scilic& uox paterna aureic perennis uitȩ
remuneratione gicudebitis quicȩles tiadm̃ uiri¬
lier armatractatis & infronte decus a fixum fi¬
delis signis a cramenta monstratis. enego d&us
a eermacȩlestiac tuȩ miliciȩ pars minimabone
sexbaiulo conserata. hic proprias me sedes ac¬
cipere huius urbis inmoenib exigua dignũ habi¬
uctione concedetuussẽ put incolatuurq uerna¬
culus paruoscȩ̃ mansionis inangilo constitutus in¬
terbeatiordinis ciues dbouitilis paginȩ postremx
merecor municipalis adscribi. Crandia quide
postulo sed tibi grandiadare suppeditat
inagnitudo que ille matis offendit olus pre¬
quis pẽdubiã d&anta pie ate concepe eper nt

Expanded text:
tra piissima coruscum lumen ostentant flatuque tra piissima coruscum lumen ostentant flatuque sidereo tuba Dominicae stationis exclamat, militibus suae portae patet accessus: qui militat ingrediatur intrepidus. ianua uos aeternitatis inuitat, quae ianua Christus, scilicet uox paterna. aurea perennis uitae remuneratione gaudebitis qui caelestia Domini uiriliter arma tractatis et in fronte decus affixum, fidelis signi sacramenta monstratis. en ego decus et arma caelestia tuae militiae pars minima, bone rex, baiulo consecrata. hic proprias me sedes accipere, huius urbis in moenibus exigua dignum habitatione concede, tuus semper ut incola tuusque uernaculus paruo sanctae mansionis in angulo constitutus inter beati ordinis ciues albo uitalis paginae postremus merear municipalis adscribi. grandia quidem postulo, sed tibi grandia dare subpeditat magnitudo, quem ille magis offendit, qui spem dubiam de tanta pietate conceperit
Abbreviated transcription (Latin):
indeconsequenter adiccit ego & poterunũ sum
Arrius unũ dici audiat sabelliur sumus dicicognor¬
cat. alter atrinitatere fugiens alter abunita te
dirsentiens ambo pares errore lic& diuerrar&¬
tanter quacliter gentiliũ degnatũ suis obuicse
dictis inuice conantur auctorer quibrachianu¬
dis humeris preferentes exserta nihildocen¬
dotradere sed tantu paratis unt longia disputa¬
tone certase quorum prudentia iac& incul¬
tc qui uanaẽ corã dõmundane sapientiȩ fragilis
disciplina. Hic plur loquitꝰ ille plurtac& hic am¬
bulando disputat illestundo pronuntiat.
celius semꝑ in lacrimat. alius inridere noncesrat
Diuirsis igitur modis parue sacnia uid& urincunctis:
Nit recdum uicti cilaboris sarcina sermonib:
aelle uamus sper que simul ac fides inarduc meũ
comitantur incessũblandius ad crcissũ me fasti¬
gium deposita difficultat ꝑuenim:. Ec cesacsu
rucis uexilla iamrediunt. Ec cemaguiregs cas¬

Expanded text:
inde consequenter adiecit: ego et Pater unum sumus. inde consequenter adiecit: ego et Pater unum sumus. Arrius unum dici audiat, Sabellius sumus dici cognoscat; alter a trinitate refugiens, alter ab unitate dissentiens: ambo pares errore licet diuersa sectantes. qualiter gentilium dogmatum suis obuiare dictis inuicem conantur auctores, qui brachia nudis humeris proferentes exerta, nihil docendo tradere sed tantum parati sunt longa disputatione certare, quorum prudentia iacet stulta, quia uana est coram Deo mundanae sapientiae fragilis disciplina. hic plus loquitur, ille plus tacet; hic ambulando disputat, ille stando pronuntiat; alius semper inlacrimat, alius inridere non cessat : diuersis igitur modis par uesania. uidetur in cunctis. nterea dum uiatici laboris sarcinam sermonibus alleuamus spesque simul ac fides in ardua meum comitantur incessum blandius ad arcis summae fastigium deposita difficultate peruenimus. ecce sacrata crucis uexilla iam radiant, ecce magni regis cas
Abbreviated transcription (Latin):
lo ante filius fuit & qui filius essenunc cernitur.
cumpatre fiemposse non hab&ur abiguũ sic ꝑom
ne ne potũ senen noua prolis excurrit& auoꝵ
a taui senio num mertent᷑ ingenti: Dns aut̃ qui
uerbumuis tursapientia & totum cõmune pa¬
trisẽ xp̃s delumine lumen exortũ desolo solur
estnatur quin& patre minor inaliquonec est
quocier catrebur uniuersis excelsior. quippe
quigenitus non creatus nomen hab& prosummita¬
e principium itacenim s&undum iohanne iu¬
deis requi ren tibus sesedixisse principium
Quid est eigo principium nisi cacumenexcelsũ
supra quod nihil penitur reppa itur sẽꝑin patre.
permanens quiac semꝑ in ipso perman& pat̃
se rumque omnium caput unus indiuidue mec¬
ies tictis est ds̃. Non quod filius hic credature sra
quipaterẽ sed quia filiur hoc credecturesre
quod paterẽ sicut ꝑ euangelicã locutus ẽ̃ pse
doctrina dicens. ego in patre a. pater inme de¬

Expanded text:
lo ante filius fuit, et qui filius esse nunc cernitur, lo ante filius fuit, et qui filius esse nunc cernitur, eum patrem fieri posse non habetur ambiguum. sic per omnem nepotum seriem noua proles excurrit et auorum ataui senio numerantur ingenti. Dominus, autem, qui uerbum, uirtus, sapientia et totum commune Patris est Christus, de lumine lumen exortum, de solo solus est natus, qui nec Patre minor in aliquo, nec est quo crescat, rebus uniuersis excelsior, quippe qui genitus, non creatus, nomen habet pro summitate Principium: ita enim secundum Iohannem Iudaeis requirentibus sese dixit esse principium. quid est ergo principium nisi cacumen excelsum, supra quod nihil penitus reperitur, semper in Patre permanens, quia semper in ipso permanet Pater, rerumque omnium caput unus indiuiduae maiestatis est Deus, non quod Filius hic credatur esse qui Pater est, sed quia Filius hoc credatur esse quod Pater est, sicut per euangelicam locutus est ipse doctrinam dicens: ego in Patre et Paterinme. de
Abbreviated transcription (Latin):
re probatus in angulinit& capite constitutus
cuius onus nimis leue sentitur cuiur lugu suaue
plurimum conprobatur. Ititur ꝑdigerta que¬
da ueteris testiomentimira culare tulimus.
que nc̃pater falii consortiosco que spũs&um
gossorit constituto ꝑdiges tasimiliter queda ̃
noui testamentimira cula seferemus que nã
filius pater non consortios cõq: spũsecũ gerrent
constituto. Vt deitatis una potentia insepanc¬
bili sẽꝑuirture conspicua & simplicimaiesta¬
quiꝑ deuios curuiccellis anfractus dumrectũ
nitituriter ccuestere tae tracdelapsus info¬
ue t calitintis iq tam socutus ẽ tenebrosam.
tic sensu uacuus & inanis qua tempose lusti sup¬
pliciuentre quoque uaccuus fusis uis ceribus ex¬
spirauit. De mens qui paterne diuinitatis iuno
nullius exemplo similitudinir coȩquanda cadu¬
cirputauit gradib: comparicri. Inter hominer
naque carnalilege nascentes filiur minorest
patre qñmpa teripse quifiliũ nunc prȩcedit pau¬

Expanded text:
reprobatus in anguli nitet capite constitutus: cuius onus nimis leue sentitur, cuius. iugum suaue plurimum conprobatur. Igitur per digesta quaedam ueteris testamenti miracula retulimus, quaenam Pater Filii consortio sanctoque Spiritu secum gesserit constituto. per digesta similiter quaedam noui testamenti miracula referemus, quaenam Filius Paterno consortio sanctoque Spiritu secum gesserit constituto, ut deitatis una potentia inseparabili semper uirtute conspicua et simplici maiestaqui per deuios curui callis anfractus dum rectum nititur Iter auertere, tetram dilapsus in foueam caligantis tartari secutus est tenebrosa, tam sensu uacuus et inanis quam tempore iusti supplicii uentre quoque uacuus fusis uisceribus exspirauit. demens, qui paternae diuinitatis iura, nullius exemplo similitudinis coaequanda, caducis putauit gradibus conparari! inter homines namque carnali lege nascentes filius minor est patre, quoniam pater ipse qui filium nunc praecedit pau
Abbreviated transcription (Latin):
& postquam proph&ica sepiusuo prȩdixit
& gbribel archangelus mariȩ lam prȩsentia
nunciauit mox puelle credentis inutero fide¬
lis uerbi mansit adipirata conceptio prolesq
siderea nascendi sublege dilituit quȩ cuncta suo
nas cinutu cocessit. Tumebant uirinis sinus
a fexunditate suorũ uiscerũ corpus mirabat᷑
in tactũ grande mundo spondebat auxilium fe¬
minei partus sinedi romys teriũ quando nullius
maculȩ neuo fuscata tenso nutriebat uentre pse¬
cordic genitoris genetrte mox futura:¬

Expanded text:
 postquam prophetica saepius nox praedixit et Gabrihel archangelus Mariae iam praesentia nuntiauit, mox puellae credentis in utero fidelis uerbi mansit adspirata conceptio prolesque siderea nascendi sub lege delituit, quae cuncta suo nasci nutu concessit. tumebant uirginis sinus, et fecunditatem suorum uiscerum corpus mirabatur intactum. grande mundo spondebat auxilium feminei partus sine uiro mysterium, quando nullius maculae naeuo fuscata tenso nutriebat uentre praecordia, genitoris genetrix mox futura
Abbreviated transcription (Latin):
xpulerat serpens ille nequissimus de para¬
disi sede florira primogenitum dolosis ar¬
tibus uirum & inleebrisblandis aporis abs¬
condita mostemgus itre fecerat ioxamant᷑
n& in dignationis diuine sententiã solus pse¬
cepti temerator uitȩdãnũ susceperat:
sed ab ipro ueniens humana progenies longe
mortis fuerat condicionisuc cumbens: heu
coniux crudelir & noxia anille magis draco
perfidus homicida ille draco ꝑfidus homicida.
sed tu colux quoqutrudelis &i noxicprodolor
duotantũ fuerent ȩtermi postqua cresceit
coepit.¬

Expanded text:
xpulerat serpens ille nequissimus de paradisi sede florigera primogenitum dolosis artibus uirum et inlecebris blandi saporis absconditam mortem gustare fecerat mox amaram. nec indignationis diuinae sententiam solus praecepti temerator uitae damno susceperat, sed ab ipso ueniens humana progenies longae mortis fuerat condicioni succumbens. heu, coniunx crudelis et noxia! an ille magis draco perfidus homicida? ille draco perfidus homicida, sed tu coniunx quoque crudelis et noxia. pro dolor! duo tantum fuerant aeterni. postquam crescere coepit
Abbreviated transcription (Latin):
priũ ẽ ueniain delictir in fundere quẽ pornalã
imminere fabricã suioperis ab ipso debilifun¬
damento firmius ꝑeundẽ rursus lapidẽ dig

Expanded text:
prium est ueniam delictis infundere quam poenaliter inminere, fabricam sui operis ab ipso debilem fundamento firmius per eundem rursus lapidem dig
Abbreviated transcription (Latin):
du uiuificase festinans. alitur petis ti terrena
humana summere dignatus effigiẽ: aliena qui¬
Idẽ suscipiens sed propria nonselinquens.
Hoc mattheur adorsus in primis homine nestlit̃
expediuit. Marcus ut leo mirabilis ꝑdesestauo¬
cis ratus infremuit. Lucas sacerdotali religioni
exordio sumpsit similitudinem de iuuenco.
hannis aquile uolantir impaucaeluĩ uerbi ma¬
iestate penetrauit. Quattuor isti proceres ac
precones unate uoce canentes ceute pora totide
ꝑlatis simam totius urbis spaciantur efsiiẽ sic
a postolici quoque culminis & honons. Duoden
a pex semꝑ effultens numeris horas imitatur
& menser utrebus omb congegatur annus tibi
milit& uniuersus. Hincititur uetus tame morans
antique inostis exordia nouam properare de¬
lector aduita ut quifl&us seminauimus inadã
l& itiac̃ metamur hrexp̃o & dauitica mere amun
dicere cantilena. Qui seminant in lacrimis in
audio methc euntes ibant& flebant mittentes

Expanded text:
dum uiuificare festinans caelitus petisti terrena, humanam sumere dignatus effigiem, aliena quidem suscipiens sed propria non relinquens. hoc Matthaeus adortus inprimis hominem generaliter expediuit, Marcus ut leo mirabilis per deserta uociferatus iufremuit, Lucas sacerdotali religionis exordio sumpsit similitudinem de iuuenco, Iohannes aquilae uolantis impetu caelum uerbi maiestate penetrauit. quattuor isti proceres ac praecones una te uoce canentes ceu tempora totidem per latissimam totius orbis spatiantur effigiem. sic apostolici quoque culminis et honoris duodenus apex semper effulgens numeris horas imitatur et menses, ut rebus omnibus congregatis annus tibi militet uniuersus. hinc igitur uetusta memorans antiquae mortis exordia nouam properare delector ad uitam, ut qui fletus seminauimus in Adam laetitiam metamus in Christo et Dauiticam mereamur dicere cantilenam: qui seminant in lacrimis in gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
dñm lacuda dm̃tuũ sion qnim confortauit seras
poritrum tu ccrumbene dixit filios tuos into.
quiposuit fines tuos pacẽ & cȩterat Audiamus
ipsum quoque rerum omnium conditorẽ ineuan¬
gelus suir saccroscõ sermone cuiurerrememoric¬
hanc urbem. Dico inquiduobis non iurare
pertemc̃ quias cabillũ est pedũ elus neq per
hierus olimam quiaciuitus magniregir ẽ taqua¬
si diceremea. quodaꝑtius dissimulicuit ex¬
primere ut humilitate sermonis cul mensuae
ponde ret inaies tatis ita enim cumdoceset am
monuit dicens. tollite iutum meu suꝑuos & dis¬
cite ame qui cmitis suma humilis corde hic ẽ
ubiregia fuluis aula tholis inradiat ubi petens
accipit querens inuenit pulsantimex pandit
Hic ille preciosur est lapis qui abȩdificantibus

Expanded text:
Dominum, lauda Deum tuum, Sion, quoniam confortauit seras Dominum, lauda Deum tuum, Sion, quoniam confortauit seras portarum tuarum. benedixit filios tuos in te, qui posuit fines tuos pacem, et cetera. audiamus ipsum quoque rerum omnium conditorem in euangeliis suis, sacrosancto sermone cuius esse memorarhanc urbem: dico, inquit, uobis non iurare per terram, quia scabillum est pedum eius, neque per hierusolymam, quia ciuitas est magni regis, nequsi diceret mea, quod apertius dissimulauit exprimere ut humilitate sermonis culmen suae panderet maiestatis. ita enim cum doceret, am-10 monuit dicens: tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde. hic est ubi regia fuluis aula tholis inradiat, ubi petens accipit, quaerens inuenit, pulsanti mox panditur. Hic ille pretiosus est lapis, qui ab aedificantibus
Abbreviated transcription (Latin):
rentis tmpipurporea. Carduus & spinosirar¬
matus aculeis paliurus exsurgat. Ititur incre¬
pando lam satisẽ quod humanis erroribus coli
monstrade rissimus uel potius tales actus mise¬
rando defleuimus. nunc ꝑ inceptiiuuat ire
tramitis institutum montẽq: sublimem firmo
gradu conscendere atq: adurbẽ nr̃ȩliberta tir
uctort tote rumuirium studio peruenise. ip¬
sce deniq: tranquille pacis ẽdomus ipsa totu
scclutis habitaculũ ipscc ꝑpetuũ libes tatis hospitiũ.
nimn de terrena mortidis regiiciuitate &cmor¬
tcli fecbricatore fundate. poxa secularium ita
cecinit lit terarum. &quȩ tanta fuit romac̃tibi
caus auidendilibertis. quanttnagir cȩlestiu
in ciuitate regorum quamdr̃ dñr instituit fubri¬
cator iurcꝑp&ue libertictis essecredamus. de
quauatir ait talium canticorum. Aedificans
hierur ale dñs & in sequenti nihi lominur psal¬
mosimiliter explanauit: Lauda hieruralẽ

Expanded text:
rentis campi purpurea carduus et spinosis arrentis campi purpurea carduus et spinosis armatus aculeis paliurus exsurgat. igitur increpando iam satis est quod humanis erroribus coli monstra derisimus uel potius tales actus miserando defleuimus. nunc per incepti iuuat ire tramitis institutum montemque sublimem firmo gradu conscendere atque ad urbem, nostrae libertatis auctorem, totarum uirium studio peruenire. ipsa denique tranquillae pacis est domus, ipsa tutum salutis habitaculum, ipsa perpetuum libertatis hospitium. si enim de terrena mortalis regni ciuitate et a mortali fabricatore fundata poeta saecularium ita cecinit litterarum: Et quae tanta fuit Romam tibi causa uidendi ? Libertas... quanto magis caelestium in ciuitate regnorum, quam Deus Dominus instituit fabricator, iura perpetuae libertatis esse credamus, de qua uates ait talium canticorum: aedificans Hierusalem Dominus, et in sequenti nihilominus psalmo similiter explanauit: lauda, Hierusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ ficere ne propriose dis cordia auttgnir ardentior
lotices debiliores ex sicca aut impar undis lngen¬
tibus rogus subito moriatur extinctus.¬
liui cerboreis radicibus aras instituens dapes
apponens ramos acrobora flebiliter orare non
cessat ut natos domumruric coniugium facmulos
censumq: custodiant. Ligic e ligna quid obsicris
iui dis opera deperdis xdamanr amutir ses¬
ponsanihil auditurur expatas. Quȩ domoꝵ
cons tuntiã illac̃ tantu ratiane sustentantsi
seuribus amputata pendentia culminum t&¬
ti suffulciant aut focis ad hib&a sumendis
dcpibus famulentur accensa: Non nullide¬
mentius holerum ueneratoros exis tunt& in
hortir numinicrigientes arentia trans plun¬
tictosum sed acrum colni .biueror honcultores
Sed plura detidibus refere iampud&. nescẽ
peligianis inpagnadum numeros os stultitiȩ
casirgar emanes. Aut lilianimio docore¬
mollis sima rubus asꝑ exurat aut ꝑuiolaria flo¬

Expanded text:
efficere, ne propriore discordia aut ignis ardentior efficere, ne propriore discordia aut ignis ardentior latices debiliores exsiccet aut impar undis ingentibus rogus subito moriatur extinctus.lius arboreis radicibus aras instituens, dapes adponens ramos ac robora flebiliter orare non cessat ut natos, domum, rura, coniugium, famulos censumque custodiant. lignee, ligna quid obsecras? surdis operam disperdis exclamans, a mutis responsa nihil auditurus expectas, quae domorum constantiam illa tantum ratione sustentant, si securibus amputata pendentia culminum tecta suffulciant, aut focis adhibita sumendis dapibus famulentur accensa. Nonnulli dementius holerum ueneratores existunt et in hortis numina rigantes arentia transplantatorum se deorum edocent ueros esse cultores. sed plura de talibus referre iam pudet, ne sanctae religionis in pagina dum numerosos stultitiae castigamus errores, aut lilia nimio decoremolissima rubus asper exurat aut per uiolaria flo