comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse pollicitus. Alnde uos hortor & obtestor
ꝑ dñi sanguinem. ut eum ꝓmissi sui comino¬
neatis. & grauit̃ instetis ut res cepta ꝑagat᷑
quã ꝓpe aãfinem puenisse iam cernitis. Quan¬
tum enim arbitror dificillime potestis inue¬
nire in epĩs ur̃is tamutilem animum & uo¬
luntatẽ. quam inisto sene ꝑspeanimus. Poste¬
ro enim die ipse adnos uenit. & hȩc iterum
querere cȩperamus. Sed quia ordinandi ep̃i
necessitas nos inde iamiamq rapiebat. aui¬
tius cum illo ẽe nequiuimus. lamenim mise¬
ramus admaiorem cęlicolarum quem audie¬
ramus noui apud eos baptismi institutorem
institisse. & multos illo sacrilegio seduxisse.
ut cum illo quantum ipsius temporis patieban¬
tur angustiȩ aliquid loqueremur. Quẽ postea¬
quam uenturum comperit. uidens nos aliud
suscepisse nego cium. cum & ipsum nescio quȩ
necessitas ꝓfectionis urgeret. benigne anobis
placideq discessit. llidetur autem michi ut tur¬

Expanded text:
et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor et ipse pollicitus. Unde uos hortor et obtestor per domini sanguinem, ut eum promissi sui commoneatis et gnauiter instetis, ut res coepta peragatur, quam prope ad finem peruenisse iam cernitis. quantum enim arbitror, difficillime potestis inuenire in episluntatem, quam in isto sene perspeximus. Postero enim die ipse ad nos venit, et haec iterum quaerere coeperamus. Sed quia ordinandi episcopi necessitas nos inde jamjamque rapiebat, diutius cum illo esse nequiuimus. iam enim miseramus ad Maiorem Caelicolarum, quem audieramus noui apud eos baptismi institutorem institisse et multos illo sacrilegio seduxisse, ut cum illo, quantum ipsius temporis patiebantur angustiae, aliquid loqueremur. quem posteaquam uenturum comperit, uidens nos aliud suscepisse negotium, cum et ipsum nescio qua necessitas profectionis urgueret, benigne a nobis placideque discessit. Videtur autem mihi, ut tur
Abbreviated transcription (Latin):
modesta conquestione ꝓferret. nosq comme¬
moraremus illud ihe zechielis ꝓphȩ ubi aperte
seriptum ẽ. nec filii culpam patri nec patris cul¬
pam filio eius imputandam. ubi dictum ẽ. sicut
enim anima patris mea ẽ.ita & anuna filumea
ẽ anima enim quȩ cumq peccauerit solamo¬
rietur. placuit omnibus intalibꝰ disputatio¬
nibus uiolenta facta maloꝵ hominum nobis ab
inuicem obici ñ debtre. Remanebat gͦ scisma¬
tis questio. Itaq hortati eum sumus: ut etiam
atq etiam placido & pacato animo annitatur
nobiscum. ut diligenti examinatione tanta
questio t̃minum sumat. Ubi ille benigne cum
diceret nossolum ista querere. nolle autẽ nr̃os
hec queri. ea facta pollicitatione disscessimus.
ut exhiberemus eiplures collegas nr̃os. certe
uł decem. qui tanta beniuolentia & lenitate
& tam pio studio id queri uellent. quantum
in nobis rumiam animaduertisse atꝙ approba¬
re sentiebamus. hoc etiã de suorum numero

Expanded text:
modesta conquestione proferret nosque commemodesta conquestione proferret nosque commemoraremus illud Ezechielis prophetae, ubi aperte scriptum est nec filii culpam patri nec patris culpam filio eius inputandam, ubi dictum est: Sicut enim anima patris mea est, ita et anima filii mea est; anima enim quaecumque peccauerit, sola morietur, placuit omnibus in talibus disputationibus uiolenta facta malorum hominum nobis ab inuicem obici non debere. remanebat ergo schismatis quaestio. itaque hortati eum sumus, ut etiam atque etiam placido et pacato animo adnitatur nobiscum, ut diligenti examinatione tanta inquisitio terminum sumat. ubi ille benigne cum diceret nos solum ista quaerere, nolle autem nostros haec quaeri, ea facta pollicitatione discessimus, ut exhiberemus ei plures collegas nostros certe uel decem, qui tanta beniuolentia et lenitate et tam pio studio id quaeri uellent, quantum in nobis eum iam animaduertisse atque adprobare sentiebamus. hoc etiam de suorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
us popłi unitate & a communione parit᷑ ac¬
cipiendoꝵ sacram̃toꝵ quȩ tunc fuerunt di¬
uellere ñ temptassent. Inae nescio quom uen¬
tum ẽ ad cominemorationẽ beatȩ memoriae
genethli ep̃i. qd nescio quã constitutionem
datam contra illos compresserit. & effectum
habere ñ siuerit. Laudabant illum om̃s. & be¬
nignissime p̃ferebant. Int̾ quas laudes a no¬
bis subrectum ẽ. qđ etiam ipse tam̃ genethli
iis in eorum manus incidisse & rebapti⁊ an¬
dus censeretur. Et hȩc iam stantes loqueba¬
mur. quia discedendi tempus urgeret. Ibi
plane ille senea dicit iam formam eẽ factam.
ut quis quis ad eos fidelium a nobis uenerit
bapti⁊ etur. Qd eum inuitum & cum dolore
dicere quantum poterat apparebat. Sane
cum etiam ipse multa mala suoꝵ aꝑtissime
gemeret. atꝙ ostenderet qđ totius cuutatis
euis testunonio ꝓbabatur quam eẽt remotus
a talibus factis. & quȩ ipsis suis dicere soleat

Expanded text:
us populi unitate et a communione pariter acus populi unitate et a communione pariter accipiendorum sacramentorum, quae tunc fuerunt, diuellere non temptassent. Inde nescio quo modo uentum est ad commemorationem beatae memoriae Genethlii episcopi, quod nescio quam constitutionem datam contra illos compresserit et effectum habere non siuerit. laudabant illum omnes et benignissime praeferebant. inter quas laudes a nobis subiectum est, quod etiam ipse tamen Genethlius, si in eorum manus incidisset, rebaptizandus censeretur. et haec iam stantes loquebamur, quia discedendi tempus urgueret. ibi plane ille senex dixit iam formam esse factam, ut, quisquis ad eos fidelium a nobis uenerit, baptizetur, quod eum inuitum et cum dolore dicere, quantum poterat, apparebat. sane cum etiam ipse multa mala suorum apertissime gemeret atque ostenderet, quod totius ciuitatis eius testimonio probabatur, quam esset remotus a talibus factis et, quae ipsis suis dicere soleat,
Abbreviated transcription (Latin):
corda nr̃a qua
ipsi ñ possent. &¬
possent. & illos temere fibi
illos temere fibi
adhuc ista metuere. que si contigerint ama¬
lis contingere. quibus deteriores ipsi habent.
nec tam̃ ideo nos a catholiea communione segre¬
gare debere. Si quid forte nobis inuitis uł etiã
si ualuerimus contradicentibus factum fuerit.
cum tolerantiã pacificã diceremus dicente apło.
sufferentes inuicem indilectione. studentes
seruare unitatem sp̃c in uinculo pacis. Quã
pacem att tolerantiam illos ñ tenuisse dice¬
bamus qui scisma fecerunt. ut nunc inter
suos qui mitiores eoꝵ sunt grauiora tolerent.
ne scindatur qđ scissumẽ. cum leuiora nol¬
lent ꝓ ipsa uiutate tolerare. Dicebamus etiã
ñdum fuisse temporibus ueterum pace̾ uni¬
tatis & tolerantiam tanta comm̃datione p̾di¬
catam. sicut exemplo dñi & noui testam̃tica¬
ritate. Et tam̃ ꝓpħas illos & scõs uiros dicere
solere inpopłm scelera eoꝵ. cum tam̃ se ab illi¬

Expanded text:
corda nostra, quae corda nostra, quae ipsi non possent, et illos temere sibiillos temere sibi adhuc ista metuere, quae si contigerint, a malis contingere, quibus deteriores ipsi habent; nec tamen ideo nos a catholica communione segregare debere, si quid forte nobis inuitis uel etiam, si ualuerimus, contradicentibus factum fuerit, cum tolerantiam pacificam didicerimus dicente apostolo: Sufferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. quam pacem atque tolerantiam illos non tenuisse dicebamus, qui schisma fecerunt, ut nunc inter suos, qui mitiores eorum sunt, grauiora tolerent, ne scindatur, quod scissum est, cum leuiora nollent pro ipsa unitate tolerare. dicebamus etiam nondum fuisse temporibus ueterum pacem unitatis et tolerantiam tanta commendatione praedicatam. sicut exemplo domini et noui testamenti caritate et tamen prophetas illos et sanctos uiros dicere solere in populum scelera eorum, cum tamen se ab illi
Abbreviated transcription (Latin):
derit qđ ille haberet sponsam. & ille esset.
sponsus. Numquid gͦ fas erat ut baptismo io¬
hannis baptizaret sponsus. idẽ baptismo ami¬
ei uł serui : Deinde quom poterant euchari¬
stiam accipere ñdum baptizati : Aut quomͦ
petro uolenti ut totum se lauaret responderit
qui lotus ẽ stmel nͥeum oportet iterum lana¬
ri. sedẽ mundus totus : ꝑfecta enimmunda¬
tio ñ in ioh̃is sedinnomine dm̃ baptisma ẽ. si
co se dignum qui accipit prebeat. Si autem in¬
dignum. sacram̃ta ineo ñad salutem sed adꝑni¬
tiem ꝑmanebunt tam̃. Cum gͦ ista quesiturus
eem̃ etiam ipse uidit debaptismo discipulorã
dñ ñ sibi fuisse qutrendum. Inde itum in aliud.
multis ut poterant utrimq sermocinationibꝰ.
Intͣ quȩ dictumẽ. qđ adhue cosnr̃i ꝑsecuturi
cent. nobisq dicebat uidere se uelle quales
nos cẽmus milla ꝑsccutione p̃bituros. utrum
c̃sensuri essemus tali
sensum. Nos diee¬
bamus am̃ uidere

Expanded text:
derit, quod ille haberet sponsam et ille esset derit, quod ille haberet sponsam et ille esset sponsus. numquid ergo fas erat, ut baptismo Iohannis baptizaret sponsus, id est baptismo amici uel serui? deinde quo modo poterant eucharistiam accipere nondum baptizati? aut quo modo Petro uolenti, ut totum se lauaret, responderit: Qui lotus est semel, non eum oportet iterum lauari, sed est mundus totus? perfecta enim mundatio non in Iohannis sed in nomine domini baptisma est, si eo se dignum, qui accipit, praebeat; si autem indignum, sacramenta in eo non ad salutem sed ad perniciem permanebunt tamen. cum ergo ista quaesiturus essem, etiam ipse uidit de baptismo discipulorum domini non sibi fuisse quaerendum. Inde itum in aliud multis, ut poterant, utrimque sermocinantibus. inter quae dictum est, quod adhuc eos nostri persecuturi essent, nobisque dicebat uidere se uelle, quales nos essemus in illa persecutione praebituros, utrum consensuri essemus tali sensum. nos dicebamus deum uidere
Abbreviated transcription (Latin):
Traditorem enim suum qui iam p̃cium ñ acce¬
perat usq adultimum osculum pacis int̃ in¬
nocentes secum ec̃ ꝑpessus ẽ. quibus ñ tacuit
ce̾ int̃ illos tanti sceleris hominem. & tam̃ pri¬
mum sacram̃tum corporis & sanguinis sui ñ¬
dum illo exxcluso communit᷑ omnibꝰ aedit. Quo
exemplo eum ꝓpe om̃s mouerentur. temptauit
dicere ante passionem dm̃ comiunionem illam
cum scelerato ñ obsuisse apłĩs. quianͣdum habe¬
bant baptismum xp̃i sedbaptismum ioħ̃is. Qd
postea quã dixit. cepi abeo querere quẽ admo¬
dum gͦ scriptum eet̃ qđ iħe bapti⁊ auerit plu¬
res quam ioh̃s. cum ipse ñbaptizaret sea disci¬
puli euis. hoc ẽ ꝑsuos discipulos bapti ⁊ aret.
Quomͦ gͦ dabant qđ ñacceperant: Qd ipsi ma¬
xime solent dicere. Anforte xp̃e baptismo io¬
hannis baptizabat: Demde in hac sententia
multa quesiturus eram. quomͦ ab ipso iohanne
tunc quesitum sit de baptismo dñi. & respon¬

Expanded text:
traditorem enim suum, qui iam pretium eius accetraditorem enim suum, qui iam pretium eius acceperat, usque ad ultimum osculum pacis inter innocentes secum esse perpessus est. quibus non tacuit esse inter illos tanti sceleris hominem et tamen primum sacramentum corporis et sanguinis sui nondum illo excluso communiter omnibus dedit. quo exemplo cum prope omnes mouerentur, temptauit dicere ante passionem domini communionem illam cum scelerato non obfuisse apostolis, quia nondum habebant baptismum Christi sed baptismum Iohannis. quod posteaquam dixit, coepi ab eo quaerere, quem ad modum ergo scriptum esset, quod Iesus baptizauerit plures quam Iohannes, cum ipse non baptizaret sed discipuli eius, hoc est per suos discipulos baptizaret quo modo ergo dabant, quod non acceperant, quod ipsi maxime solent dicere? an forte Christus baptismo Iohannis baptizabat? deinde in hac sententia multa quaesiturus eram, quo modo ab ipso Iohanne tunc quaesitum sit de baptismo domini et respon
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝙ sub nomine xp̃iano fuerent ñ fieri abo¬
nis. Sed tam̃ ut admoneretur quid eẽt queren¬
dum. respondimus querentes utrum helyas
iustus einderetur fuisse. Qđ negare ñpotuit.
Deinde subiecimus. quam multos pseudo ꝓphas
sua manu ꝑemerit. Tic re uera indit qđ uiden¬
dum erat. alia licuisse tunc uistis. hȩc enim ꝓ¬
phetico spu̾ auctoritate dĩ faciebant. qui pro¬
culdubio nouit cui etiam ꝓsit occidi. Faige¬
bat gͦ ut doceremiam noui testam̃ti tempori¬
bus qui ustoꝵ aliquem occiderit. etiam sce¬
leratum & impium. Tunc reditum ẽ ad su¬
periorem tractatum. qd uolebamus ostende¬
re neꝙ nos illis debere obicere suoꝵ scelera neq
illos nobis si qua inuenirentur talia facta no¬
stroꝵ. De nouo enim testam̃to ostendi quidẽ
ñ posse qđ iustus quisquam int̃fecerit aliquẽ.
sea tam̃ illua ꝓbari posse ipso exemplo dm̃i.
sceleratos ab innocentibus fuisse toleratos.

Expanded text:
cumque sub nomine Christiano fierent, non fieri a bocumque sub nomine Christiano fierent, non fieri a bonis, sed tamen ut admoneretur, quid esset quaerendum, respondimus quaerentes, utrum Helias iustus ei uideretur fuisse, quod negare non potuit. deinde subiecimus, quam multos pseudoprophetas sua manu peremerit. hic re uera uidit, quod uidendum erat, alia licuisse tunc iustis; haec enim prophetico spiritu auctoritate dei faciebant, qui procul dubio nouit, cui etiam prosit occidi. exigebat ergo, ut docerem, iam noui testamenti temporibus qui iustorum aliquem occiderit etiam sceleratum et impium. Tunc reditum est ad superiorem tractatum, quod uolebamus ostendere neque nos illis debere obicere suorum scelera neque illos nobis, si qua inuenirentur talia facta nostrorum. de nouo enim testamento ostendi quidem non posse, quod iustus quisquam interfecerit aliquem; sed tamen illud probari posse ipso exemplo domini sceleratos ab innocentibus fuisse toleratos.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum eẽt ẽẽ querendum. Nonenim temere
eredi oportere quȩcumq dicuntur. & tam̃ fi¬
eri potuisse ut uł ambo eque malieẽnt uł etiã
pciorẽ quisquam malus occideret. Re uera enĩ
fieri potest ut sceleratior sit rebapti⁊ ator to¬
tius hominis. quam soluis corporis ittemptor.
Unde etiam illud qđ ame postea quesiuit. iam¬
querendum ñerat. Ait enim. etiam malum ñ
debuisse occidi a xp̃ianis & iustis. quasinos eos
qui hȩc in catholica faciunt uistos uocemus. Que
tam̃ nobis ab istis dici facilius quam ꝓbari solent.
cum tam multas uiolentissimas cedes & strages
congregatis turbis hominum furiosissimoꝵ ñ
catholicis sed ñ num quam etiam suis ubi possuts
inferre nͣcessant. Quȩ cum ita sint. dissimulans
tam̃ ab sceleratissimis factis suoꝵ quȩ ipse plus
nouit. urgebat ut dicerem. quisuistorum it
malum aliquẽ occideret. qđ etiam si ad cau¬
sam iamñ ꝑtinebat. fatebamur enim hȩc ubi¬

Expanded text:
uerum esset, esse quaerendum; non enim temere uerum esset, esse quaerendum; non enim temere credi oportere, quaecumque dicuntur; et tamen fieri potuisse, ut uel ambo aeque mali essent uel etiam peiorem quisquam malus occideret. re uera enim fieri potest, ut sceleratior sit rebaptizator totius hominis quam solius corporis interemptor. Unde etiam illud, quod a me postea quaesiuit, iamquaerendum non erat. ait enim etiam malum non debuisse occidi a Christianis et iustis; quasi nos eos, qui haec in catholica faciunt, iustos uocemus. quae tamen nobis ab istis dici facilius quam probari solent, cum tam multas uiolentissimas caedes et strages congregatis turbis hominum furiosissimorum non catholicis sed non numquam etiam suis, ubi possunt. inferre non cessent. quae cum ita sint, dissimulans tamen ab sceleratissimis factis suorum, quae ipse plus nouit, urguebat, ut dicerem, quis iustorum uel malum aliquem occiderit. quod etiam si ad causam iam non pertinebat, fatebamur enim haec ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ltis gͥ exemplis ei si possem ꝑsuadere moliebar
ut iam desineret dicere ꝑsecutionis ꝑpessionẽ
xp̃iane iustitie certissimum ẽẽ docum̃tum. Nar¬
rauit etiam in ipsa scifmatis nouitate maiores
suos cum cogitarent eulpam ceciliani ne scisma
fieret quo quomͦ uelle sopire. dedisse quendam
int̾uentorẽ popło suȩ communionis apud car¬
taginem constituto. antequam maiorinus ad¬
uersus cecilianum ordinaretur. Itunc gͦ int̾uren¬
torem insuo conuenticulo a nr̃is dicebat occisũ.
Qd fatcor numquam antea ꝓrsus audieram. cũ
tam multa ab eis obiecta crimina refellerentur
& redarguerentur a nr̃is. atq in eos plura & ma¬
iora iacerentur. Sed tam̃ postea quã hoc narra¬
uit rursus ame instant̃ cȩpit querere quem u¬
stum putarem eumne qui occidit aneum qui
occisus ec̾t quasi iam mͥ ꝓbauisset itaut narra¬
uerat cẽ commissum. Dicebam gͦ prius utrum

Expanded text:
his igitur exemplis ei, si possem, persuadere moliebar, his igitur exemplis ei, si possem, persuadere moliebar, ut iam desineret dicere persecutionis perpessionem Christianae iustitiae certissimum esse documentum. Narrauit etiam in ipsa schismatis nouitate maiores suos, cum cogitarent culpam Caeciliani, ne schisma fieret, quoquo modo uelle sopire, dedisse quendam interuentorem populo suae communionis apud Carthaginem constituto, antequam Maiorinus aduersus Caecilianum ordinaretur. hunc ergo interuentorem in suo conuenticulo a nostris dicebat occisum. quod, fateor, numquam antea prorsus audieram, cum tam multa ab eis obiecta crimina refellerentur et redarguerentur a nostris atque in eos plura et maiora iacerentur. sed tamen postea, . quam hoc narrauit, rursus a me instanter coepit quaerere, quem iustum putarem, eumne, qui occidit, an eum, qui occisus esset, quasi iam mihi probauisset ita, ut narrauerat, esse commissum. dicebam ergo prius, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
sequens ut ideo sit quisq uistior quia ꝑsecutio¬
nem patitur. quamuis id plerumꝙ contingat.
Demde cum uiderema in hoc eum multumim¬
morarutiustat: multa m. am sut partis ex
eo certam uellas ostenderet intellegi quia ꝑse¬
cutionem passa o ꝓbabat fuerat. qui suuab
eo utrum uistum & xp̃ianum putaret ep̃m
mediolanensis eccliȩ ambrosium. Cogebatur
utiꝙ negare. qđ ille uir xpianus eẽt & iustus.
quia si fateretur. statim obiceremus qđ rum re¬
baptizandum cẽ censeret. Cum gͦ taloqui coge¬
retur quibus ille ñẽet habendus aep̃ianus & ui¬
stus. comiemoraui quantã ꝑsecutionẽ ꝑtule¬
rit circumdata euam militibus armatis ȩccłia.
Quesiui etiam utrum maximi anum qui ab eis
apud cartaginem scisma fecerit. & iustum & ap̃i¬
anum putaret. Non poterat nͥnegare. Comme¬
moraui gͦ etiam illum talem ꝑsecutionẽ ꝑtulis¬
se ut eccłia eius usq ad fundam̃ta dirueretur.

Expanded text:
sequens, ut ideo sit quisque iustior, quia persecutiosequens, ut ideo sit quisque iustior, quia persecutionem patitur, quamuis id plerumque contingat. deinde cum uiderem in hoc eum multum inmorari, ut iustitiam suae partis ex eo certam uellet intellegi, quia persecutionem passa fuerit, quaesiui ab eo, utrum iustum et Christianum putaret episcopum Mediolanensis ecclesiae Am- \' brosium. cogebatur utique negare, quod ille uir Christianus esset et iustus, quia, si fateretur, statim obiceremus, quod eum rebaptizandum esse censeret. cum ergo ea loqui cogeretur, quibus ille non esset habendus Christianus et iustus, commemoraui, quantam persecutionem pertulerit circumdata etiam militibus armatis ecclesia. quaesiui etiam, utrum Maximianum, qui ab eis apud Carthaginem schisma fecerit, et iustum et Christianum putaret. non poterat nisi negare. commemoraui ergo etiam illum talem persecutionem pertulisse, ut ecclesia eius usque ad fundamenta dirueretur.
Abbreviated transcription (Latin):
flictus eminuit. & uilium ȩccłiȩ romanȩ
ep̃m nichilominus catholicum illo concilio
serdicensi fuisse imꝓbatos. Vnde apud nos
constitit arrianorum fuisse concilium. qͥbꝰ
isti ep̃i catholici uehem̃tissime resistebant.
Itaꝙ addiligentiorem etiam tempoꝵ discus¬
sionem uoluimus ipsum uolum accipere atꝙ
auferre nobiscum. Qui noluit dare. dicensibi
nos habere illud. quando aliquid in eo conside¬
rare uellemus. Rogaui etiam ut manu mea
notari ꝑmitteret. fateor timens ne mͥ forte cau¬
sa eaigente cum petendum eẽt ꝓillo aliud ꝓfer¬
retur. Neq hoc uoluit. Deinde mͥ cȩpit instare
ut adint̾rogationem suam breuit᷑ responderẽ.
querens ame quem iustum putarem. eum qui
ꝑsequeretur antum qui ꝑsecutionem pateretur.
Cui respondebam ñ recte ita it᷑rogari. frerieñ
posse ut ambo unqui sint. fieri etiã posse ut
miquiorem uistior ꝑsequatur. Non gͦ ẽẽt con¬

Expanded text:
flictus eminuit, et Iulium ecclesiae Romanae flictus eminuit, et Iulium ecclesiae Romanae episcopum nihilo minus catholicum illo concilio Serdicensi fuisse inprobatos. unde apud nos constitit Arrianorum fuisse concilium, quibus isti episcopi catholici uehementissime resistebant. itaque ad diligentiorem etiam temporum discussionem uoluimus ipsum uolumen accipere atque auferre nobiscum. qui noluit dare dicens ibi nos habere illud. quando aliquid in eo considerare uellemus. rogaui etiam, ut manu mea notari permitteret, fateor, timens, ne mihi forte, causa exigente cum petendum esset, pro illo aliud proferretur. neque hoc uoluit. Deinde mihi coepit instare, ut ad interrogationem suam breuiter responderem, quaerens a me, quem iustum putarem, eum, qui persequeretur, an eum., qui persecutionem pateretur. cui respondebam non recte ita interrogari; fieri enim posse, ut ambo iniqui sint, fieri etiam posse, ut iniquiorem iustior persequatur: non ergo esse con
Abbreviated transcription (Latin):
heresis ep̃o seripserint. cum maxime in illis no¬
minibus nec affricȩ mino facta fuerit. Quo
mͦ gͦ posset ꝓbare donatum parusdonati epm.
nomine illo accipiendum et̃. quando neid qui¬
dem ꝓbare posset. utrum ad affricanarum
specialit̃ eccłĩarum epõs illȩ latero missȩ fuc¬
rint Quãquã enim donati nom ałrum ẽẽ so¬
leat. ñ tam̃ repugnaret auero. ut uł partium
illarum aliquis uocaretur a fr̃o nomine. ut ali¬
quis afer in illis partibus constiturretur ep̃c.
Neꝙ enim in eis uł diem uł consulem inurnimus.
ut saltem consideratis temporibus certi aliqͥd
eluceret. Sane qm̃ nescio quando audieramus
arrianos cum a communione catholica disere¬
passent donatistas sibi maffrica sociare tem¬
ptasse. ad aurem michi hoc ipsum fr̃ alypius
suggessit. Tunc accepto ipso uolumine tuisdẽ
concili statuta consi derans legit athanasium
arrianos acerrimarum disputationum con¬

Expanded text:
haeresis episcopo scripserint, cum maxime in illis nohaeresis episcopo scripserint, cum maxime in illis nominibus nec Africae mentio facta fuerit; quo modo ergo posset probare Donatum partis Donati episcopum nomine illo accipiendum esse, quando ne id quidem probare posset, utrum ad Africanarum specialiter ecclesiarum episcopos illae litterae missae fuerint. quamquam enim Donati nomen Afrum esse soleat, non tamen repugnaret a uero, ut uel partium illarum aliquis uocaretur Afro nomine uel aliquis Afer in illis partibus constitueretur episcopus. neque enim in eis uel diem uel consulem inuenimus, ut saltem consideratis temporibus certi aliquid eluceret. sane quoniam nescio quando audieramus Arrianos, cum a communione catholica discrepassent, Donatistas in Africa sibi sociare temptasse, ad aurem mihi hoc ipsum frater Alypius suggessit. tunc accepto ipso uolumine eiusdem concilii statuta considerans legi Athanasium eArrianos acerrimarum disputationum con
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quos macharianam ꝑsecutionem ꝑtulisse
dicebat. Ilbi ego possem quidẽ dicere nec inui¬
dia machariani temporis innocentiam trans¬
marinarum ȩccłiarum contaminari potuisse.
quando quidem nullomͦ ꝓbaretur illis auctori¬
bus etiam fecisse quȩ fecerat. Sed de compendio
querere maliu. si macharu seuitia ex quo in eã
consensisse dicebantur transmarinȩ eccłiȩ fuã
innocentiam ꝑdiderunt. utrum saltẽ ꝓbaret᷑
usq adilla tempora donatistas cum orientalibꝰ
ȩccłiis cȩcerisꝙ orbis partium inunitate mansis¬
se. Tunc ꝓtulit qđdam uolum ubi uolebat
ostendere serdicense concilium ad ep̃os afros
qui erant cominunionis donati dedisse litte¬
ras. Qd cum legeretur. audiuimus donati no¬
men int̃ cȩteros epõs quibus illi scripserant.
Itaꝙ flagitare cepimus ut doceretur utrum ipse
eẽt donatus. de cuius parte isti cognominant᷑.
Fitri enim potuisse. ut alicui donato alteruis

Expanded text:
nem, quos Macarianam persecutionem pertulisse nem, quos Macarianam persecutionem pertulisse dicebat. ubi ego possem quidem dicere nec inuidia Macariani temporis innocentiam transmarinarum ecclesiarum contaminari potuisse, quando quidem. nullo modo probaretur illis auctoribus etiam fecisse, quae fecerat; sed de- compendio quaerere malui, si Macarii saeuitia, ex quo in eam consensisse dicebantur transmarinae ecclesiae, suam innocentiam perdiderunt, utrum saltem probaretur usque ad illa tempora Donatistas cum orientalibus ecclesiis ceterisque orbis partium in unitate mansisse. Tunc protulit quoddam uolumen, ubi uolebat ostendere Serdicense concilium ad episcopos Afros, qui erant communionis Donati, dedisse litteras. quod cum legeretur, audiuimus Donati nomen inter ceteros episcopos, quibus illi scripserant. itaque flagitare coepimus, ut doceretur, utrum ipse esset Donatus, de cuius parte isti cognominantur; fieri enim potuisse, ut alicui Donato alterius
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse inuenirentur. manifcstum eẽt eos ꝓpt̃
muiffitiam potius quam ꝓpt̾ iustitiam passos
ꝑ secutionẽ. & ideo numero beatoꝵ adiungi nͣ
posse. de quibus dictumẽ. beati qui ꝑsecutionẽ
patiuntur ꝓpt᷑ iustitiam. Ibi commemorata ẽ
famosior quam certior codicum illa traditio.
Sed respondebatur apartibus nr̃is. pͥncipes illoꝵ
potius fuisse traditores. Qd si de hac re nr̃oꝵ
litteris nollent credere. nec nos cogi oportere
ut luteris eredamus ipsoꝵ. Sed tam̃ sequestra¬
ta ista dubia questione. querebam qͦmͦ se isti uiste
orbem t̾rarum successionis ordinem custodientes.
in antiquissimis ȩccłus constituti penitus ignora¬
rent qui fuerint in affrica traditores. qui certe
ñ possent communicare nisi eis quos sedere in se¬
dibus episcopalibus audiebant. Respondit tã
dui transmarinarum partium ȩccłias mansisse
uinocentes. donec consensissent in coru̾sangui¬

Expanded text:
fecisse inuenirentur, manifestum esset eos propter fecisse inuenirentur, manifestum esset eos propter iniustitiam potius quam propter iustitiam passos persecutionem et ideo numero beatorum adiungi non posse, de quibus dictum est: Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. ibi commemorata est famosior quam certior codicum illa traditio. sed respondebatur a partibus nostris principes illorum potius fuisse traditores; quod si in hac re nostrorum litteris nollent credere, nec nos cogi opor-tere, ut litteris credamus ipsorum. Sed tamen sequestrata ista dubia quaestione quaerebam, quo modo se isti iuste  qui per orbem terrarum successionis ordinem custodientes in antiquissimis ecclesiis constituti penitus ignorarent, qui fuerint in Africa traditores, qui certe non possent communicare nisi eis, quos sedere in sedibus episcopalibus audiebant. respondit tam diu transmarinarum partium ecclesias mansisse innocentes, donec consensissent in eorum sangui
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Ea fructibus eoꝵ cognoscetis eos. Que uerba
dm̃i cum diceremus eadem de illis anobis posse
recitari. uentum inde ẽ adexaggerationem
ꝑsecutionis. quã sepe suã partẽ ꝑtulisse dicebat.
hinc uolens ostendere suos eẽ xp̃ianos. quia ꝑse¬
cutionem paterentur. Int̃ quȩ uerba cum ego
pararem ex euangelio respondere. idem capi¬
tulum commemorauit prior. ubi dñs ait. bea¬
ti qui ꝑsecutionem patuntur ꝓpt̃ iustitiam.
qm̃ ipsoꝵ ẽ regnum cęloꝵ. Quo loco ego gratu¬
latus subieci statim. idgͦ eẽ querendum utrũ
illi ꝑsecutionem ꝓpt̾ ustitiam passi fuerut.
Inqua questione discuti cupiebam qđ quidem
omnibus clarum erat. utrum cos inunitate ģe¬
desit constitutos. anscismate iam diuisos macha¬
riana tempora inuentrint. ut qui uidere uel¬
lent utrum ꝓpt̾ iustitiam ꝑsecutionem passi
fuerint. id potuis attenderent utrum se rectt
a tocus orbis unitate p̃ciderint. Qđ si iniuste

Expanded text:
ces; ex fructi. bus eorum cognoscetis eos. quae uerba ces; ex fructi. bus eorum cognoscetis eos. quae uerba domini cum diceremus eadem de illis a nobis posse recitari, uentum inde est ad exaggerationem persecutionis, quam saepe suam partem pertulisse dicebat hinc uolens ostendere suos esse Christianos, quia persecutionem paterentur. inter quae uerba cum ego pararem ex euangelio respondere, inde capitulum commemorauit prior, ubi dominus ait: Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quoniam ipsorum est regnum caelorum. quo loco ego gratulatus subieci statim id ergo esse quaerendum, utrum illi persecutionem propter iustitiam passi fuerint. in qua quaestione discuti cupiebam, quod quidem omnibus clarum erat, utrum eos in unitate ecclesiae constitutos an schismate iam diuisos Macariana tempora inuenerint, ut, qui uidere uellent, utrum propter iustitiam persecutionem passi fuerint, id potius adtenderent, utrum se recte a totius orbis unitate praeciderint, quod si iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
faceremus. Deinde querere cepimus. quȩ nam
illa eẽt eccłia. ubi uiuere sic oporteret. utrum
llla quȩ sicut scã tanto ante scriptura p̃diaoe¬
rat se t̃rarum orbe difsunderet. anilla quam
pars erigua uł afroꝵ uł affrice contineret.
ltic pͥmo asserere conatus ẽ. ubiꝙ t̾rarum esse
communionem suam. Querebam utrum epi¬
stolas communicatorias quas formatas dicimꝰ
posset quo uellem dare. & affirmabam ꝗd ma¬
nifestum erat omnibus hoc mͦ facillunt illam
t̃minari posse questionem. Parabam autẽ ut
sicut consentiret ad illas eccłias a nobis tales lute¬
rt muterentur quas in apłicis auctoritatibus
parit᷑ legeremus illo iam tempore fuisse funda¬
tas. Sed quia res aꝑte falsa erat. ꝑmiatis uerbis
cito inde discessum ẽ. Int̃ quȩ uerba euangłicã
illam dñi admonitionem comiemorauit qua
dioit. cauete apseudo ꝓpħis. Alulti aduosutm¬
ent inuestitu ouium. intus autẽ sunt lupi rapa¬

Expanded text:
faceremus. deinde quaerere coepimus, quaenam faceremus. deinde quaerere coepimus, quaenam illa esset ecclesia, ubi uiuere sic oporteret, utrum illa, quae, sicut sancta tanto ante scriptura praedixerat, se terrarum orbe diffunderet, an illa, quam pars exigua uel Afrorum uel Africae contineret. hic primo adserere conatus ubique terrarum esse communionem suam. quaerebam, utrum epistulas communicatorias, quas formatas dicimus, posset, quo uellem, dare, et adfirmabam, quod manifestum erat omnibus, hoc modo facillime illam terminari posse quaestionem. parabam autem, ut, si consentiret, ad illas ecclesias a nobis tales litterae mitterentur, quas in apostolicis auctoritatibus pariter legeremus illo iam tempore fuisse fundatas. Sed quia res aperte falsa erat, permixtis uerbis cito inde discessum est. inter quae uerba euangelicam illam domini admonitionem commemorauit, qua dixit: Cauete a pseudoprophetis; multi ad uos uenient in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapa
Abbreviated transcription (Latin):
ut fr̃s qui nobiscum erant quãquam in hac re
tarduis possent exciperent. pollicentes nosibi
easdem tabulas relicturos. Consensum ẽ. Cȩpe¬
runt uerba nr̃a excipi. & aliqua ab inuicem ad
tabulas dicta sunt. Postea mnordinatas ꝑstrepen¬
tium intpellationes & ꝓpt̃ta nr̃am quoq turbu¬
lentiorem disputationẽ notaru ñualentes su¬
stinere. cesserunt. nobissane nͣ desistentibꝰ
&e ut cuiꝙ facultas dabatur multa dicentibus
Ex quibus omnibus uerbis nr̃is quantum recor¬
ddari potui causȩ totius actionẽ. dilectionem
uram fraudare nolui. Potestis enim ei luteras
ntas legere. ut uł approbet me uera scripsisse.
uł ipse uobis si quid meluis recolit incunctant
insinuet. Primo enimuitam nr̃am quã uobis
beniuolentius fortasse quam utrius narrantibꝰ
se comperisse dicebat p̾dicare dignatus ẽ. ad¬
uingens dixisse se uobis nos om̃a quȩ denobis
insinũaueritis bene facere potuisse. sin eccłia

Expanded text:
ut fratres, qui nobiscum erant, quamquam in hac re ut fratres, qui nobiscum erant, quamquam in hac re tardius possent, exciperent, pollicentes nos ibi easdem tabulas relicturos. consensum est. coeperunt uerba nostra excipi et aliqua ab inuicem ad tabulas dicta sunt. postea inordinatas perstrepentium interpellationes et propterea nostram quoque turbulentiorem disputationem notarii non ualentes sustinere cesserunt nobis sane non desistentibus et, ut cuique facultas dabatur. multa dicentibus. ex quibus omnibus uerbis nostris. quantum recordari potui causae totius actionem, dilectionem uestram fraudare nolui. potestis enim ei litteras meas legere, ut uel adprobet me uera scripsisse uel ipse uobis, si quid melius recolit, incunctanter insinuet. - Primo enim uitam nostram, quam uobis beniuolentius fortasse quam uerius narrantibus se comperisse dicebat, praedicare dignatus est adiungens dixisse se uobis nos omnia, quae de nobis insinuaratis, bene facere potuisse, si in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ nobiscum modeste saltem & ordinate col¬
loqui potuerunt. exceptis ut dici paucis qͦ¬
rum religiosa & simplea apparebat intentio.
ltaꝙ libere ꝓ sui cuusq animi motu immode¬
rate loquentium strepitu omnia turbaban¬
tur. nec eiuncere suie nos siue ipse rogando
ntt̃dum etiam obuirgando potuimus. ut no¬
bis modestum silentium p̾be̾retur. Restam̃
utcumꝙ agi ceptaẽ: & aliquot horas in alt̃¬
no fermone ꝓtraximus. quantum uocibus
inĩqurescentibus uarie tumultuantium si¬
nebamur. Sed inpso disputationis exordio
cum uideremus ea quȩ dicebantur subinde
labi de memoria uł nr̃a ut eoꝵ quoꝵ salutem
maxime curabamus. & ut eẽt nobis cautior
sceretis. postulanimus ut a notarus uerba nr̃a
exxciperentur. Dui ab illo uł ei consentientibus
reluctatum ẽ. Postea tam̃ ipse concessit. Sedno¬
tari qui aderant atꝙ iastrenue facerarit. nescio
qua causa eacipere noluerunt. Egimus saltem

Expanded text:
atque nobiscum modeste saltem et ordinate conatque nobiscum modeste saltem et ordinate conloqui potuerunt exceptis, ut dixi, paucis, quorum religiosa et simplex apparebat intentio. itaque libere pro sui cuiusque animi motu inmoderate loquentium strepitu omnia turbabantur nec euincere siue nos siue ipse rogando, interdum etiam obiurgando potuimus, ut nobis modestum silentium praeberetur. Res tamen utcumque agi coepta est et aliquot horas in alterno sermone protraximus, quantum uocibus interquiescentibus uarie tumultuantium sinebamur. sed in ipso disputationis exordio cum uideremus ea, quae dicebantur, subinde labi de memoria uel nostra uel eorum, quorum salutem maxime curabamus, et ut esset nobis cautior sceretis, postulauimus, ut a notariis uerba nostra exciperentur. diu ab illo uel ei consentientibus reluctatum est; postea tamen ipse concessit. sed notarii, qui aderant atque id strenue facere poterant, nescio qua causa excipere noluerunt. egimus saltem,
Abbreviated transcription (Latin):
ominis dilectissimis lices.
e p̃dicabilibus fribꝰ dleusio glorio
& felicibus. augustinus. Fortunium quem
eccłiam ꝑgeremus exꝑti sumus. ita omnino
ut de illo foletis benignissime polliceri. Fã
ipsam quippe urãm de illo nobis sermocina¬
tionem cum ei renuntiaremus uolentes eũ
ndere. ñ abnuit. Lienimus itaq ad eum. qr
etati eius ia a nobis deferendum uidebatur.
potius quã exigendum. ut ipse ad nosueni¬
ret pͥor. Perreximus gͦ comitantibus non
paucis. quos forte aggregatos nobis illud
tempus inuenerat. Cum autẽ apud eum ẽ¬
sedissemus. rumore disꝑso ñ parna pͣterea tur¬
ba conflurit. Sed intota illa multitudine per¬
pauei apparebant qui utilit̾ ac salubrit᷑ agi
causam illam & tantam reiq tantȩ questionem
prudent᷑ & pie discuti cuperent. Cȩteri uͦ ma¬
gis ad spectaculum quasi alt̾cationis nr̃e ꝓpe
tbeatrica consurtudine quam adinstructionẽ
salutis cop̃iana deuotione conuenerant. Qua¬
ꝓptͣ nee silentium nobis p̃bere. nec intente

Expanded text:
OMINIS DILECTISSIMIS ET PRAEDICABILIBUS FRATRIBUS ELEUSIO, GLORIO ET FELICIBUS AUGUSTINUS. Fortunium, quemecclesiam pergeremus, experti sumus ita omnino, ut de illo soletis benignissime polliceri. eam ipsam quippe uestram de illo nobis sermocinationem cum ei renuntiaremus uolentes eum uidere, non abnuit. uenimus itaque ad eum, quia aetati eius id a nobis deferendum uidebatur potius quam exigendum, ut ipse ad nos ueniret prior. perreximus ergo comitantibus non paucis, quos forte adgregatos nobis illud tempus inuenerat. cum autem apud eum consedissemus, rumore disperso non parua praeterea turba confluxit. sed in tota illa multitudine perpauci apparebant, qui utiliter ac salubriter agi causam illam et tantam reique tantae quaestionem prudenter et pie discuti cuperent. ceteri uero magis ad spectaculum quasi altercationis nostrae prope theatrica consuetudine quam ad instructionem salutis Christiana deuotione conuenerant. quapropter nec silentium nobis praebere nec intente
Abbreviated transcription (Latin):
dum eis cummunicant quoꝵ crimina cognita
iudicarunt. Qua ꝓpt cum paulus apłs iterum
ddicat. quia ipse satanas transfigurat se in ange¬
lum lucis unde nẽ mirum siministri eius trans¬
sigurant se sicut ministros iustitiȩ. siuere ille
alique̾ angelum uidit erroris nuntium & de
unitate catholica xp̃ianos separare cupientem.
ipse passus ẽ angelum satane transi gurantẽ
se uelut angelum lucis. Si autem m̃titur nichil tale
uidit. ipse ẽ minister satant transsiguransse uelut
ministrum iustitiȩ. Et tam̃ ista omnia conside¬
rans si nimium ꝑuersus &ꝑtinaa ẽe noluerit.
poterit ab omni uł aliena ut sua seductione
liberari. Nosenim ꝑoccasionem tuam sine ali¬
quo odio conuenimus hoc circa eum seruan¬
entem: in modestia corripientẽ diuersa senuien

Expanded text:
dum eis communicant, quorum crimina cognita dum eis communicant, quorum crimina cognita iudicarunt. \'Quapropter cum Paulus apostolus iterum dicat, quia ipse satanas transfigurat se in angelum lucis, unde non esse mirum, si ministri eius transfigurant se sicut ministros iustitiae, si uere iste aliquem angelum uidit erroris nuntium et de unitate catholica Christianos separare cupientem, ipse passus est angelum satanae transfigurantem se uelut angelum lucis. si autem mentitur et nihil tale uidit, ipse est minister satanae transfigurans se uelut ministrum iustitiae. et tamen ista omnia considerans si nimium peruersus et pertinax esse noluerit, poterit ab omni uel aliena uel sua seductione liberari. nos enim per occasionem tuam sine aliquo odio conuenimus hoc circa eum seruanentem, in modestia corripientem diuersa sentien
Abbreviated transcription (Latin):
multa falsa crimina &t uana iactantibus. his mise¬
ris donatistis merito ds̃ reddidit. ut maximiani¬
stas apua cartbaginem scismaticossuos primiani
sali concilio damnarent. ut ex eorum numero post
ñ paruum tẽpus quosdam inbonoribus episcopa¬
tus sui felicianum mustitanum. & p̃textatum
assuritanum cogente optato gil doniano suscipe¬
rent cum omnibus quos damnati extra baptiza¬
uerunt. Qd si ab eis quos ore ꝓpͥo tamquã scele¬
ratos & sacrilegos damnauerunt. & quos illis
primis scismaticis quos uiuos t̾ra obruit compa¬
rarunt ñ maculantur. cum eis rursus in honore
suo receptis communicant. eiugilent aliquando.
cogitent quanta cȩcitate & quanta insana di¬
cant orbem t̾rarum ignotis affroꝵ criminibus
ẽt maculatum. & hereditatẽ xp̃i quȩ ꝓmissa
exhibita ẽ in omnibus gentibꝰ peccatis afroꝵ ꝑ
contagionem communicationis fuisse deletam.
quando se nolunt deletos & maculatos uideri.

Expanded text:
multa falsa crimina et uana iactantibus his misemulta falsa crimina et uana iactantibus his miseris Donatistis merito deus reddidit, ut Maximianistas apud Carthaginem schismaticos suos, Primiani sali concilio suo damnarent, ut ex eorum numero post non paruum tempus quosdam in honoribus episcopatus sui, Felicianum Mustitanum et Praetextatum Assuritanum, cogente Optato Gildoniano susciperent cum omnibus, quos damnati extra baptizauerunt. quod si ab eis, quos ore proprio tamquam sceleratos et sacrilegos damnauerunt et quos illis primis schismaticis, quos uiuos terra obruit, compararunt, non maculantur, cum eis rursus in honore suo receptis communicant, euigilent aliquando, cogitent, quanta caecitate et quanta insania dicant orbem terrarum ignotis Afrorum criminibus esse maculatum et hereditatem Christi, quae promissa exhibita est in omnibus gentibus, peccatis Afrorum per contagionem communicationis fuisse deletam, quando se nolunt deletos et maculatos uideri,
Abbreviated transcription (Latin):
isti & ab ipsoꝵ iudicio adeundem imperatorem
appellauerunt. ubi postremo causam int̃ partes
ipse cognouit. ubieos uehem̃tissime detestatur
innocentia ceciliani fuisse superatos. Quȩ sinolu¬
erit audiet & tacebit. & desinet insidiari ueri¬
tati. quã quam nos ñtam de istis docũmtis presu¬
manius. quã de scripturissc̃is ubi bereditas xp̃i
usꝙ adt̾minos t̃̾rȩ ꝓmissaẽ in omnibus gentibus.
Unde isti nefario scismate separati. iactant crimi¬
na in palram messis dominicȩ. quȩ necesse t̃ usꝙ in
finem ꝑmixta toleretur. donec ultimo udicio to¬
ta area uentilitur. Ande manifestum ẽ ista crimi¬
na scuurra sen falsa ñꝑtinert aa frumta domini¬
ca. quȩ ꝑtotum agrum idc̃ istum mundum usꝙ in
finem słi oportet crescere sicut ñ falsus angelus m
huius errore sea añs in euangdio loquitur. Ind̾eoꝙ
inap̃ianos in nocentes qui ꝑtotum orbem malis

Expanded text:
isti et ab ipsorum iudicio ad eundem imperatorem isti et ab ipsorum iudicio ad eundem imperatorem appellauerunt, ubi postremo causam inter partes ipse cognouit, ubi eos uehementissime detestatur innocentia Caeciliani fuisse superatos. quae, si uoluerit, audiet et tacebit et desinet insidiari ueritati. Quamquam nos non tam de istis documentis praesumamus quam de scripturis sanctis, ubi hereditas Christi usque ad terminos terrae promissa est in omnibus gentibus. unde isti nefario schismate separati iactant crimina in paleam messis dominicae, quae necesse est usque ad finem permixta toleretur, donec ultimo iudicio tota area uentiletur. unde manifestum est ista crimina seu uera seu falsa non pertinere ad frumenta dominica, quae per totum agrum, id est istum mundum usque in finem saeculi oportet crescere, sicut non falsus angelus in huius errore sed dominus in euangelio loquitur. ideoque in Christianos innocentes, qui per totum orbem malis
Abbreviated transcription (Latin):
sem. cum quibus confessis traditoribus memora¬
tum traditorem siluanum eis ordinauit epm.
Recita illi gesta apud ⁊ enophilum consularem ubi
nundinarius quidam diaconus iratus siluano qd
abeo fuerit excommunicatus. hȩc om̃a indicus
ꝓ didit. quȩ certis docum̃tis & responsionibus
testium. & recitatione gestoꝵ & multarum epłarũ
luce clarius consttterunt. alulta sunt alia quȩ illi
recites. sincontentiose agere sea prudenter audire
uoluerit. Preces donatistarum ad constantinum.
ut ꝓpt̃ ipsam causam int̾ afros ep̃os dirimdam
nidices exgallia ep̃os mitteret. Lntterasetiã euisdẽ
imperatoris. ubi ep̃os misit adurbem romam.
gesta qͦꝙ iurbe roma. ubi ab ep̃is quosille mise¬
rat. cansa cognita atq discussa ẽ. Itemꝙalias lit¬
teras. ubi declarat memoratus imperator eosapud
urbẽ romam miserat fuisse conquestos. ubi etiam
alios ep̃os uoluit apua̾ arelatum udicare. ubi

Expanded text:
sem, cum quibus confessis traditoribus memorasem, cum quibus confessis traditoribus memoratum traditorem Siluanum eis ordinauit episcopum. recita illi gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus iratus Siluano, quod ab eo fuerit excommunicatus, haec omnia iudiciis prodidit, quae certis documentis et responsionibus testium et recitatione gestorum et multarum epistularum luce clarius constiterunt. Multa sunt alia, quae llli recites, si non contentiose agere sed prudenter audire uoluerit: preces Donatistarum ad Constantinum, ut propter ipsam causam inter Afros episcopos dirimendam iudices ex Gallia episcopos mitteret; litteras etiam eiusdem imperatoris, ubi episcopos misit ad urbem Romam; gesta quoque in urbe Roma, ubi ab episcopis, quos ille miserat, causa cognita atque discussa est; itemque alias litteras, ubi declarat memoratus imperator eos apud urbem Romam miserat, fuisse conquestos, ubi etiam alios episcopos uoluit apud Arelatum iudicare, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
scismatis dissipetur. sicut isti dissipati sunt. qui
legunt in codicibus sc̃is ȩccłĩas quibus apłi serͥpse¬
runt. & nullum ineis habent ep̃m. Quiã aut̃
ꝑuersius & insanus quã lectoribus easdẽ epłas
legentibus dicere pax tecum. & ab earum ȩccłia¬
rum pace separari. quibus ipse epłẽ scripte st̃
Tam̃ ne sibi etiam de constaninensi hocẽ cuuta
nus tunc eius subdia conus fuerit. & cum illo tra¬
diderit ꝓfcrens instrum̃ta dominica etiã quȩ di¬
ligent̃ fuerant occultata. capitulatam argenteã.
& lucernam argenteã. ita ut ei diceret uictor qui¬
dam. Mortiuis fueras. si ñ illas inuenisses. Etunc
iste siluanus manifestissimum traditorem ꝓ ma¬
Quiescat gͦ suꝑba eorum lingua. & cognoscat crimi¬
na sua. ne delirans loquatur aliena. Recita etiã¬
indomo urbani donati habita. ubi confessos tra¬
ditores uidici dõ dimisit. Donatum masculitanũ
marinum ab aquis tibilitanis. donatum calam̃¬

Expanded text:
schismatis dissipetur, sicut isti dissipati sunt, qui schismatis dissipetur, sicut isti dissipati sunt, qui legunt in codicibus sanctis ecclesias, quibus apostoli scripserunt, et nullum in eis habent episcopum. quid autem peruersius et insanius quam lectoribus easdem epistulas legentibus dicere: \'Pax tecum et ab earum ecclesiarum pace separari, quibus ipsae epistulae scriptae sunt? Tamen ne sibi etiam de Constantinensi, hoc est ciunus tunc eius subdiaconus fuerit et cum illo tradiderit proferens instrumenta dominica, etiam quae diligenter fuerant occultata, capitulatam argenteam et lucernam argenteam, ita ut ei diceret Victor quidam: Mortuus fueras, si non illas inuenisses.\' hunc iste Siluanum, manifestissimum traditorem, pro maquiescat ergo superba eorum lingua et cognoscat crimina sua, ne delirans loquatur aliena. recita illi ein domo Urbani Donati habita, ubi confessos traditores iudici deo dimisit, Donatum Masculitanum, Marinum ab Aquis Tibilitanis, Donatum Calamen
Abbreviated transcription (Latin):
onisius. dionisio felia. felici eutitiamis. eumna¬
no gauis. gaio marcellus. marcello eusebiuis. tisse¬
bio miltuades. militiadi siluester. siluestro mar¬
cus. marco uilis. uilio liberius liberio damasus.
damaso siritus. siriio a nastasuis. In hoc ordine
successionis nullus donatista ep̃c inuenitur. sed
ex trans uerso eo affrica ordinatum miserunt.
qui paucis p̃sidens afris inurbe roma montensi¬
um uł eurupitarum uocabulum ꝓpagauit. In
illum autẽ ordinem ep̃oꝵ qui ducitur ab ipsope¬
tro usꝙ ad anastasium qui nunc tandem catbe¬
dram sedet. etiam si quisquã traditor ꝑilla tẽ¬
pora subrepsisset. nichil p̃uidicaret ȩcłiȩ a
nocentibus xp̃ianis. quibus dñs p̃uidens ait.
de p̃positis malis. Quȩ dicunt facite. quȩ aut̃
faciunt facere nolite. Dicunt enim & ñfaciunt.
Ut certa sit spes fidelis. quȩ ñm homine sed in
dño collocata numquam tempestate sacrilegi

Expanded text:
onysius, Dionysio Felix, Felici Eutychianus, Eutychiaonysius, Dionysio Felix, Felici Eutychianus, Eutychiano Gaius, Gaio Marcellus, Marcello Eusebius, Eusebio Melchiades, Melchiadi Siluester, Siluestro Marcus, Marco Iulius, Iulio Liberius, Liberio Damasus, Damaso Siricius, Siricio Anastasius. in hoc ordine successionis nullus Donatista episcopus inuenitur. sed ex transuerso ex Africa ordinatum miserunt, qui paucis praesidens Afris in urbe Roma Montensium uel Cutzupitarum uocabulum propagauit. In illum autem ordinem episcoporum, qui ducitur ab ipso Petro usque ad Anastasium, qui nunc eandem cathedram sedet, etiam si quisquam traditor per illa tempora subrepsisset, nihil praeiudicaret ecclesiae et innocentibus Christianis, quibus dominus prouidens ait de praepositis malis: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim et non faciunt, ut certa sit spes fidelis, quae non in homine sed in domino conlocata numquam tempestate sacrilegi