comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est sp̃alit̾ semꝑ agendum semꝑ
aseruili oꝑe hoc est peccato seruã¬
dum semꝑ nacandum et uidend̾
quomodo du̾s ipe est deus. Not
post quale sabbatum lib̾ati apec¬
catis consciencie puenire possemꝯ
quoq uiferendo uidie scĩficata:
qr sp̃s in uiundi satagunt nrĩ
mũdiciam cordis conmacu lare
Et accepto p̾tio consensus nrĩ
uitioꝵ nob̾ in lece bras ingerere.
Quo die maxime scĩfĩcatonis
inquinent id est lucem pie co¬
gitatonis siue actẽnis nr̃e ĩ mis¬
sis erroribꝰ obuubilent set huiꝰ¬
modi mereatum nos clausi mu¬
ris nr̃e urbis hec est uite custo di
a ꝑfcoris prorsus uitare de bemꝰ
et statuamo suꝑnos p̃ cepta ut

Expanded text:
est spirituale semper agendum, semper a servili opere, hoc est peccato feriandum, semper vacandum et videndum, quoniam Dominus ipse est Deus; ut post tale sabbatum liberati a peccatis conscientiae, pervenire possimus quaeque inferendo in die sanctificata; quia spiritus immundi satagunt nostri munditiam cordis commaculare, et accepto pretio consensus nostri vitiorum nobis illecebras ingerere, quo diem maximae sanctificationis inquinent; id est, lucem piae cogitationis sive actionis nostrae immissis erroribus obnubilent. Sed hujusmodi mercatum nos clausi muris nostrae urbis, hoc est vitae custodia perfectioris prorsus vitare debemus. Et statuemus super nos praecepta, et
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet .uͨ. corporis sensus. Quoꝵ
ministerio bona foris oꝑare de beniꝯ
sicut eiũ quinariꝯ munerus simp¬
lex hos solet seusus figurare. Iteui¬
iᵈ est pse ip̃in multiplicato atq
maiori ꝑfcone demoustrat. Pfi

Expanded text:
idelicet quinque corporis sunt sensus quorum ministerio bona foris operari debent. Sicut enim quinarius numerus simplex hos solet sensus figurare, ita idem per seipsum multiplicatus, atque majori perfectione demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
de dom̾o sua excutit᷑. Uoide l
rum se ꝑpetuo crede bat electo
arbritrabant᷑ priuatim. Neq
enim labores siue pietate exhibi¬
ti fiunctuosi ap̃ dũm fieri possũt
Quantu uero hec neenue ob¬
uirgatio siue inp̾catio corda cor¬
da omiu cominouerit aꝑte de¬
clinatur cum ꝓtinꝯ sb̾ infertur.
A t dixit muniuersa multitudo
amͣ. Et laudauerunt dnĩ ac de
enĩ audita eiꝰ contestatõne onĩs
amem. responderunt ac dni con¬
laudantes feceruntq uisserat.
Tonstat ꝓfecto quia non timi̾e
coactio. set uitimo cordis asfc̃u:
eius dea susceperunt. Adie aũt

Expanded text:
de domo sua excutitur, videlicde domo sua excutitur, videlicrum se perpetuo credebat, ejectus. arbitrabatur, privatus. Neque enim labores sine pietate exhibiti, fructuosi apud Dominum fieri possunt. Quantum vero haec Nehemiae objurgatio sive imprecatio corda omnium commoverit, aperte declaratur, cum protinus subinfertur: Et dixit universa multitudo, Amenim audita ejus contestatione, omnes Amen responderunt, ac Deum collaudantes fecerunt quae jusserant; constat profecto, quia non timore coacti, sed intimo cordis affectu ejus dicta susceperunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
des alienu. Quasi dux optimꝰ
mi licie ce lestis et sapiens archi¬
tectus ciuitatis dei optimares ⁊
magistrato ppłi facere uolut
priꝯ se ipe facere de clarauit. Ele¬
mosinam inde licet pauꝑibus
dandam et uichil abeis quere¬
do. nisi custodiaui legis dei et
edificatonem cuutatis eiꝯ. In
qua uidelicet lectone nõ nos al¬
legorie sensum inquirere s ipin
litte textum oportet diligentiꝰ
opando seruare. Dt ude licet
exepris cottidianis elemosiuaꝵ
stuctibꝰ curemꝰ. Ubi tempiis
generale famis et mnopie pploᷤ
ad fliexerit et ea que possumus
iudigentibꝰ comodare. Et illa
queq que asubditis quasi iuste
debita relaxaᷤt. Berribilis aũt
nimiu huic lectoni in pouit̾
clausula cum di. In suꝑ et simi
meum excussi et dixi sic extu¬
clat deus om̃em uirnz qui uon
comp leuerit uerbum istũ de
donio sua et de laboribo suis sic
extuciatur et uagus fiat.S¬
ꝑibꝰ dare recusat uł ab eis qͥ
non habent reddere ue lut uis¬
te exigere non erubescet hic

Expanded text:
s, etc. Quasi dux optimus militiae coelestis, et sapiens architectus civitatis Dei, quod optimates et magistratus populi facere voluit, prius se ipse fecisse declaravit; eleemosynam videlicet pauperibus dandam, et nihil ab eis quaerendo, nisi custodiam legis Dei, et aedificationem civitatis ejus. In qua videlicet lectione, non nos allegoriae sensum inquirere, sed ipsum litterae textum oportet diligentius operando servare; ut videlicet exceptis quotidianis eleemosynarum fructibus, curemus, ubi tempus generale famis et inopiae populum afflixerit, et ea quae possumus indigentibus commodare, et illa quoque, quae a subditis quasi juste debita relaxet. Terribilis autem nimium huic lectioni imponitur clausula, cum dicitur: Insuper et sinum meum excussitiat Deus omnem virum, qui non compleverit verbum istud, de domo sua, et de laboribus suis: sic excutiatur, et vacuus fiat.peribus dare recusat, vel ab eis quod non habent reddere, velut juste exigere non erubescit, hic
Abbreviated transcription (Latin):
et. Et dixerunt hestes nri.
Neiciant et ignorent donec
accinguntur renes cum hi qui
bonis insistere oꝑibꝰ qui cõmis¬
sos sibi regulari curant ratõe
disponere. Hoc est enĩ uiuros
lapides muedifĩcio scẽ ciuitatis
ordine conpetenti locare fluxa
lux ortaͬ acuiuine uerbi dei a s¬
tiiugere satagunt.. Nec piet̾¬
eundum qr cum dd̾ siue salom¬
on eaudem ciuitatem edifĩca¬
rent nil de armatis structoribꝰ
uel ad nersaruis inpugnantibꝰ
refertur. Uoerum destructa ob
scelera corum urbs maiore la¬
bore ac industria reficitur.
ma et talis est edificato spalis
que in amniaꝵ salute gerit᷑
ut in baptism ate renati ꝑ fidẽ
et confessioneni sce trinitatis
abiq ullo nro labore ꝑ grau
dei ciuitatis ac domꝯ eiꝯ esficia¬

Expanded text:
et. Et dixerunt hostes nostri: et. Et dixerunt hostes nostri: Nesciant et ignorent, etc. accinguntur renes, cum hi qui bonis insistere operibus, qui commissos sibi regulari curant ratione disponere hoc est enim vivos lapides in aedificio sanctae civitatis ordine competenti locare fluxa in se luxuriae acumine verbi Dei restringere satagunt. Nec praetereundum, quia cum David sive Salomon eamdem civitatem aedificarent, nil de armatis structoribus vel adversariis impugnantibus refertur; verum destructa ob scelera eorum urbs majore labore ac industria reficitur, quia et talis est aedificatio spiritualis, quae in animarum salute geritur, ut in baptismate, renati per fidem et confessionem sanctae Trinitatis absque ullo nostro labore per gratiam Dei civitas ac domus e
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad uersus hostes uiuuerses
ecclẽ iusfigim. Matio uide licet
ad diñ et uidustria dectorũ qui
die noc tuq uilege eiꝰ medit antes
corda fidelium contra nisidias
diaboli eiꝯ ac militu eiꝰ ꝑdican¬
do. conso laudo crortando p̃ mu¬
niunt. dixit autem uidas. De¬
bilitata est fortitudo portantis¬
dicit tribũ filiorum uida. Qud
aut queritur muruz hedificari
non posse. eo qud̃ humꝰ niia
eet̾ in loro niun congesta que pͥꝯ
esset exportanda ut sic fundam̃¬
poui. Conueuit para bole do¬
mo enanglissce ciuꝯ struc tor
fodit in altuui. Elataq tr̾a
congerie. posuit fundamenta
suꝑ petrani. que nulo aquaru
uentorime possent impetu dei
cupiscentiaꝵ ac de inde atq u¬
erpugnabilis bonorum opum
miuo suꝑ sundamentum fidei
construendus. Ul am qui iuꝑ
humũ acrudera infirm arum
cegitatõnu edificium scẽ atc¬
touis engere conatur fallit.
Et pro domo sinc cuutate mor
ut ꝓcella temptatõnis urgue¬
rit minam se se edificasse cõpi¬

Expanded text:
ersos Ecclesiae suffugium, oratio videlicet ad Deum, et industria doctorum, qui die noctuque in lege ejus meditantes, corda fidelium contra insidias diaboli ac militum ejus praedicando, consolando, exhortando praemuniant. Dixit autem Judas: Debilitata est fortitudo portandicit tribum filiorum Juda. Quod autem queritur murum aedificari non posse, eo quod humus nimia esset in loco muri congesta, quae prius esset exportanda, ut sic fundameponi; convenit parabolae domus evangelicae, cujus instructor fodit in altum; elataque terrae congerie posuit fundamenta super petram, quae nullo aquarum ventorumve possent impetu dejicupiscentiarum, ac dein firmuexpugnabilis bonorum operum murus supra fundamentum fidei construendus; nam qui super humum ac rudera infirmarum cogitationum aedificium sanctae actionis erigere conatur, fallitur, et pro domo sive civitate, mox ut procella tentationis ingruerit, ruinam sese aedificasse comperi
Abbreviated transcription (Latin):
ci distiuetõne miser ad flicti ela
mor agebatur. Nuidam nanq
fame coacti filios suos ditioribus
cibo uendere disponebant. Alii lib̾¬
is parcentes agres pocuis ac domos
suas procibo dare uolebant. Non¬
nilli e contra ꝓ hibentes et liberoꝵ
et agrorum uiuditione tantũ hec
ꝑsua debant ut nituo sumerent
peccuniam intributa regis. Da¬
tis loco pignoris agris suis et uineiꝰ
donec redeunte copia fertilitatis
ac fiugum possint restituere fe¬
neratoribꝰ ꝙ mutuo accepissent.
Et increpui obtiates et magi
strates et dixi eis. Dosuras ne sin
nem magnam. et dixieis. S los
ut scitis redidimimo fr̃s netͣs nn¬

Expanded text:
ci distinctione miser afflicti populi ci distinctione miser afflicti populi clamor augebatur. Quidam namque fame coacti, filios suos ditioribus cibo vendere disponebant; alii liberis parcentes, agros potius ac domos suas pro cibo dare volebant; nonnulli econtra prohibentes et liberorum et agrorum venditionem, tantum hoc persuadebant, ut mutuo sumerent pecuniam in tributa regis, datis loco pignoris agris suis et vineis, donec redeunte copia fertilitatis ac frugum possint restituere feneratoribus quod mutuo accepissent. Estratus, et dixi eis: Usurasne singum magnam, et dixi eis: Nos, ut scitis, redemimus fratres n
Abbreviated transcription (Latin):
ne fanus ab ope scõ p̾pe die batur
Quam ui de licet rame no solu
pemria fragum set et principũ
auaricia fecerat. cum ab eodem
ppło maiora quam redde̾ pot̾at
tabuta exigerent quod apud noᷤ
cottidie eodeni ordine fieri uidemꝰ
Quanti eni sunt iuppłõ dei qͥ
diuinis libent᷑ capiant ob temꝑa¬
re mandatis set ue possent i¬
plere qud̃ cupiunt. et mopia
rerum mta bilu. temporaliũ
ac p auꝑtate exemplis retardan¬
tur eoꝵ qui habitu religionis
indentur eẽ pdcĩ. Qum ip̃i ab
eis quilꝰ p eẽ uidentur. et ĩ men¬
sum rerum scłariam pondꝰ ac
uectigal exigunt. et nichil eoꝵ
saluti ppe tue̾ ac decendo uł exem¬
pla iuuendi pbendo uel oꝑa pi¬
etatis inpendendo conferunt. atq
ntinam aliquis indiebo nrĩs nee¬
mias id est conso lator adnõ ad¬
ueniens. uris conpes cat errores:
nrã ad amorem diuimi p̃conia
accendat. Nras apprus uo lup¬
tatibꝰ ad construendam xp̃i ciuita¬
tem munꝯ auertens confortet. set
uideamo iuxta litt̾am quia tripli¬

Expanded text:
famis ab opere sancto praepediebatur. Quam videlicet famem non solum penuria frugum, sed et principum avaritia fecerat, cum ab eodem populo majora quam reddere poterat tributa exigerent, quod apud nos quotidie eodem ordine fieri videmus. Quanti enim sunt in populo Dei, qui divinis libenter cupiunt obtemperare mandatis, sed ne possint implere quod cupiunt, et inopia rerum temporalium, ac paupertate et exemplis retardantur eorum qui habitu religionis videntur esse praediti, cum ipsi ab eis quibus praeesse videntur, et immensum rerum saecularium pondus ac vectigal exigunt, et nihil eorum saluti perpetuae, vel docendo, vel exempla vivendi praebendo, vel opera pietatis impendendo conferunt. Atque utinam aliquis diebus nostris Nehemias, id est, consolator a Domino adveniens, nostros compescat errores, nostra ad amorem divinum praecordia accendat, nostras a propriis voluntatibus ad constituendum Christi civitatem manus avertens confortet. Sed videamus juxta litteram, quia tripli
Abbreviated transcription (Latin):
qr et artioris studus eaq ꝑdidi¬
mo bonoꝵ opum edificia repeni
Nam et exptis uitorum nile¬
cebris disficiliꝰ quani incogniti
caremꝰ. iuorisq laboris est
incegnitam carnis cauere uo lu¬
ptatem quam reicere cegnita¬
quisq cum puero suo maneat.

Expanded text:
e arctioris studiis, ea quae perdidimus bonorum operum aedificia reparemus. Nam et expertis vitiorum illecebris, difficilius quam incognitis caremus; minorisque laboris est incognitam carnis cavere voluptatem, quam rejicere cognitaquisque cum puero suo mane
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoste contiuganuir defendit
Unde bene sequit᷑. Et usq ad
turrem que prominebat qd i¬
telligens id est ꝑ sa lnusta dice¬
bat. Deduxisti me quia fcũs
es spes mea turris fortitudiuis a
facie uiuuici. Habitant ergo
etͣris et grã debriari atq u lus¬
trari et aixilio gaudent semper
aboste tutan. Et quia post pre¬
sencia uirtutũ dona ad uidendũ
claritatem duici homuus ascen

Expanded text:
ab hoste contingamur, defendit. ab hoste contingamur, defendit. Unde bene sequitur: Et usque ad turrem quae prominebat. Quod intelligens idem Psalmista, dicebat: Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . Habitant ergo etatis et gratia debriari atque illustrari, et auxilio gaudent semper ab hoste tutari. Et quia post praesentia virtutum dona ad videndam claritatem dominici hominis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
mop hel. cum quiq religionis
habitu iuignes ab dicura scrip¬
turaꝵ dequilꝰ dcun est. tene bro¬
sa est aqua in nubibꝰ aeris.
Hec est mistica sciencia inppħ¬
tis. in lustrato corde penetrare
atq uieorum lectõne die nectu¬
qr mieditari didiceruit. Ueqͦꝵ
habitatõne ab te subiungitur
Uiq contra portam aquaꝵ
et ouentem. et turrem que pro¬
miuebat. Porta namq aquaꝵ
tis deficiamo mrigat. Quã ui¬
de licet portam iutͣre de si derabat
psal muta cum dicebat. sic̃ ser¬
nus desid̾at ad fontes aquarimu
ita desiderat aĩa mea ad te deus.
Que porta congruent ad ouen¬
tem posita memorat᷑. Quia ni¬
miruz id est dus quis nos terrente
sue uo lup tatis ne sitiamꝯ me bͥ¬
at. Ipe nos dono sue uisitatõnis
ne uitene bris erroꝵ caligenꝯ in¬
lustrat. Iuxta quod ÷ ac harias
ait. Uoisitait nes oriens ex alto
In lummare his qui intenebris
et mumbra mortis sedent. Ipse
etiam nes p sidio sue ꝓtectõnis. ue

Expanded text:
in Ophel, cum quique religionis in Ophel, cum quique religionis habitu insignes, abdita Scripturarum, de quibus dictum est, Tenebrosa aqua in nubibus aeris; hoc est mystica scientia in prophetis illustrato corde penetrare, atque in horum lectione die noctuque meditari didicerint. De quorum habitatione apte subjungitur: Usque contra portam aquarum ad orientem et turrem quae prominebat. Porta namque aquartis deficiamus, irrigat. Quam videlicet portam intrare desiderabat Psalmista, cum dicebat: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . Quae porta congruenter ad orientem posita memoratur; quia nimirum idem Dominus, qui nos torrente suae voluptatis, ne sitiamus, inebriat; ipse nos dono visitationis suae, ne in tenebris errorum caligemus illustrat. Juxta quod Zacharias ait: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris, et in umbra mortis sedent . Ipse etiam nos praesidio suae protectionis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
aut turris erat non louge ate¬
plo enonus altitudinis. Uñ
et ophel hoc est tene brarum
siue nubili nomĩ acepit quodus¬
q ad nubes engerit capud.
Deniq ubi iuzacharia script̾.
et tuturris gregis ne bulosa fi¬
lie sion. Ine breo ꝓturre ne bulo¬
sa. turris ophel scripta est. M¬
enunt huꝯ turris inqua ꝑte¬
uerit murũ extra cuutatem
dd̾. ad cccidentem gion u con¬
ualle abiutroitu porte pisciuz
ꝑ circuitum usq ad ofel. Non¬
ueniebat ergo iuxta situm lo¬
ci ut mi nistri temp li in uici
nia temp lo turre habitarent
Uerum iuxta sensum queq
nusticu. Natthinnei habit¬
ant mophel hoc est in turre
ne bulosa cum his qui ꝓfessio¬
ne uite ꝑfectõris deo dicata
in munimento atq altitu diue
uirtutum et ac tõnum semꝑ
⁊ crgitatone comemorari non
o biuitunt dicentes cum apło
quia conu̾satõ nr̃a incelis est.
Dequibo ⁊ uulgi turba ad n¬
rando contestatur dicens. Qui
sunt isti qui ut nbes uolaut
Item uatthumei habitant

Expanded text:
autem turris erat non longe a templo enormis altitudinis. Unde et Ophel, hoc est, tenebrarum, sive nubili nomen accepit, quod usque ad nubes erigeret caput. Denique ubi in Michaea scriptum est, et tu turris gregis nebulosa filiae Sion ; in Hebraeo pro turris nebulosa, turris Ophel scripta est. Meminit hujus turris et in qua pavit murum extra civitatem David ad occidentem Gihon in convalle, ab introitu portae piscium per circuitum usque ad Ophel . Conveniebat ergo juxta situm loci, ut minisna templi turre habitarent. Verum juxta sensum quoque mysticum, Nathinnei habitant in Ophel, hoc est in turre nebulosa, cum hi qui professione vitae perfectioris Deo dicati sunt, in munimento atque altitudine virtutum et actionum semper et cogitatione commorari non omittunt; dicentes cum Apostolo, Quia conversatio nostra in coelis est . De quibus et vulgi turba admirando contestetur, dicens: Qui sunt isti qui ut nubes volant ? Item Nathinnei habitant
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑandos. Dum incottidians
ammarum certamine plus a¬
mant uitia quami uirtutis uic¬
tone palmam obtin̾e. Et quia
sunt int̾ hereticos qui etiam pe¬
iutentibꝰ post lapsum dari ue¬
mam negant. Necte et oruz
ꝑsona sub iungitur. Nunqͥ.
hedificantur namq lapides con¬
busti de acerius pulueꝵ atq in
opus sancte ciuitatis reponũt᷑
Aum hi qui uel igne perse cuto¬
ꝑis ꝑdiderunt miserante dno re¬
sipiscunt. ut et integritatem ca¬
tho lice fidei constauti ꝓfessione re¬
cipiaut et ornamenta uirtutu
moril emendati consequant᷑. set
et tobias amanites ꝓximꝰ eiꝯ ait
edificent. Si asen derit uulpes tnͣ¬
siliet miurum eorum lapideam.
et huiꝯ tobie piõne sinuil et uer¬
ba hereticos conueniunt. Perso¬
na quidem quia patuarcha eius
amon de incesto et hebrietate et
nocte et iuspellunca conceptꝰ est.
Que cuncta heresiarc his aptari.
ciuo facillume liquet quorum oĩs
origo de uo luptate carnali et in¬

Expanded text:
superandos, dum in quotidiano superandos, dum in quotidiano animarum certamine plus amant vitia quam virtutis victoriae palmam obtinere. Et quia sunt inter haereticos qui etiam poenitentibus post lapsum dari veniam negant, recte ex horum persona subjungitur: Nunquidedificaverunt namque lapides, combusti de acervis pulverum, atque in opus sanctae civitatis reponuntur, cum his qui vel igne persecutioperdiderunt, miserante Domino resipiscunt; ut et integritatem catholicae fidei constanti professione recipiant, et ornamenta virtutum moribus emendati consequantur. Sed et Tobias Ammanites proximus ejus, ait: Aedificent: si ascenderit vulpes, transiliet murum eorum lapideum.Et hujus Tobiae persona simul et verba haereticis conveniunt. Persona quidem, quia patriarcha ejus Ammon de incesto et ebrietate, et nocte et in spelunca conceptus est. Quae cuncta haeresiarchis aptari cuivis facillime liquet; quorum omnis origo de voluptate carnali et im
Abbreviated transcription (Latin):
uudancia repleant. labusq exul¬
tantilo laudent nomendi̾. Huc
ant locum etiaui iuxta litt̾am do¬
cet minuitari. ut cum uide licet
diebus festis post or̾om lectõnem
psalinoꝵ studidia conpleta car¬
nis curam reficiendo ag̾e disponi¬
mnꝯ pauꝑibꝰ queq et pegrinis ꝑte

Expanded text:
ntia repleantur, labiisque exsultantibus laudent nomen Domini . Hunc autem locum nos etiam juxta litteram decet imitari; ut cum videlicet diebus festis, post orationem, lectionem, psalmorum studia completa, carnis curam reficiendo agere disponimus, pauperibus quoque et peregrinis partem
Abbreviated transcription (Latin):
hereticorum uersucias. quibꝯ fruc¬
tiferas fidelium mentes corrumpe
nitunt᷑. Ei ergo inquis ascende¬
ut uulpes transiliet munii eoꝵ
lapidcum sicontra ad sertiouem
fidem illorum aliquis hereticoꝵ
exsiurex̾it statun suꝑ bit ac suis
pedibꝰ sbiciet oniem siduciau

Expanded text:
haereticorum versutias, quibus fruchaereticorum versutias, quibus fructiferas fidelium mentes corrumpere nituntur. Si ergo, inquit, ascenderit vulpes, transiliet murum eorum lapideum. Si contra assertionem fidei illorum aliquis haereticorum exsurrexit, statim superbit, et suis pedibus subjiciet omne
Abbreviated transcription (Latin):
edificio si aplicis semꝑ fuerunus
arnis inbuti dissipabitur consili¬
ui diaboli et angłoruu eius qui
nqs de bellare de siderant. Et fcm̃¬
faciebat opus. et media pars ꝑata
et alt̾a tene bat gladium edificau¬
qr non solum pars iuiuenum medi¬
a facie bat opus et pars media para¬
ta erat ad bellum set idem ipĩ qui fa¬
cie baut opo uiuenes gladio erant¬
omnes accincti. Tanta namq uer¬
sutia hostis antiqui tantus est fu¬
uoi malicie cio contra eccłam dimi¬
cantis. ut non so lum ꝑ dicatores
ueritatis. set et ipe dei ppls semper
ad uersus machinas illiꝯ ugilare.
et uelit u acie acie de beat stare.
Edificantes namq nõ mento ac
ueritate set e lectone suꝑ bie. M¬
urum sc̃ẽ ciuitatis dicit auulpe po¬
sse transiliri. Pulpes heretices
uocari inꝓuitu est. Uude etiam
illud cautici canticorum. Capi¬
te uobis uulpes pusillas que demo¬
liuntur uineas quod est aꝑte dice̾.
Pep hendite atq inuicem tra¬
ducendo ꝓferte puridas ac do lo sa

Expanded text:
aedificio, si apostolicis semper fuerimus armis induti, dissipabitur consilium diaboli et angelorum ejus, qui nos debellare desiderant. Cfaciebat opus, et media parata eraet altera tenebat gladium. Aedifican non solum pars juvenum media faciebat opus, et pars media parata erat ad bellum, sed et iidem ipsi qui faciebant opus juvenes, gladio erant accincti. Tanta namque versutia hostis antiqui, tantus est furor militiae ejus contra Ecclesiam dimicantis, ut non solum praedicatores veritatis, sed et ipse Dei populus semper adversus machinas illius vigilare, et velut in acie debeat stare. Aedificantes namque gladio acveritate, sed elatione ac superbia, murum sanctae civitatis dicit a vulpe posse transiliri; vulpes haereticos vocari in promptu est. Unde est illud Cantici canticorum. Capite nobis vulpes pusillas, quae demoliuntur vineas ; quod est aperte dicere, Deprehendite, atque in lucem traducendo proferte putidas ac dolosas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimos infidei ueritate confortat
Illi aduersꝰ diabo li uel uitõrum
tela quibꝰ candem fidem expugnͣ¬
re laborant. Necessariu certam̃
exercent. atq ab ouili duico insidi¬
autes lupos pastorali sollicitudiue
repelliuit. Factu est aut cũ audis¬
sent inimici urĩ nuĩciatum ẽ nob̾.
dissipauit duĩs consilium eorũ et

Expanded text:
proximos in fidei veritate confortant, proximos in fidei veritate confortant, illi adversus diaboli vel vitiorum tela, quibus eamdem fidem expugnare laborant, necessarium certamen exercent, atque ab ovili dominico insidiantes lupos pastorali sollicitudine repellunt. Factum est autem cum audissent inimici nostri, nuntiatum esse nobis, dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
Estatui iulcco post murum per
cirruitu ppłmi mordine cũ gladi¬
is sunt et lanceis et arcubus. Et
hec in edificato spali semꝑ agi so¬
leut. Qanet eñ uide fessus ho¬
stis cum satellicibꝰ in mundis u¬
delicet spintibo et homiuibꝰ ma¬
lignis qui oꝑa fidei ac uirtutum n¬
nunꝰ curantibo nob̾ iupe dire et
quantu ualent semꝑ expugnare
contendant mentemq fide lui mu¬
crorͣum p̃ue suggestionis uit̾ ficere
satagunt. Uerum nob̾ hec contra
dei armaturam. Iuxta apłm sumẽ¬
da est ut possimo resistere indien
malo et monniub ꝑfocti stare.
bene autem dictum est qui a sta¬
tuerit post modum murum ꝑ¬
circuitum ppłm cum armis ut ag¬
mine armatorum cirtum dati st̃¬
nictores lib̾iores manu ac securi¬
ores muro edificando uisisterent.
Sisptiti namq sunt grades fide¬
lium et alii bonis oꝑibꝰ uitꝰ oran¬
tes ecclam edificant alii armis sa¬
cre lectoues inuuiti contra iupug¬
nautes eandem ecclam berericts ĩ¬
ugilant. hi religione sa deuotõne

Expanded text:
statui in loco post murum per circuitum populum in ordinem cum gladiis suis, et lanceis, et arcubus. Ethaec in aedificio spirituali semper agi solent. Manet enim indefessus hostis cum satellitibus suis, immundis videlicet spiritibus et hominibus malignis, qui opera fidei ac virtutum minus curantes, impedire, et quantum valent semper expugnare contendunt, mentemque fidelium mucrone pravae suggestionis interficere satagunt. Verum nobis contra haec Dei armatura juxta Apostolum sumenda est, ut possimus resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare tem dictum est, quia statuerit post murum per circuitum populum cum armis, ut agmine armatorum circumdati structores, liberiore manu ac securiore muro aedificando insisterent. Dispertiti namque sunt gradus fidelium, et alii bonis operibus intus ornantes, Ecclesiam aedificant; alii armis sacrae lectionis muniti, contra impugnantes eamdem Ecclesiam haereticos invigilant. Hi religiosa devotione
Abbreviated transcription (Latin):
Et uec duui eccle edificate set
tantu auditu et sacramentis u̾bi
ppłi ad huc iudes erant inbuti.
Uedit autẽ deus incorde meo et
congregaui obtimates et magis¬
tratus et uulgum ut recenserim
eos et in ueni librum se usus eoꝵ
qui ascenderant primii. Id cuto

Expanded text:
et necdum Ecclesiae aedificatae, sed et necdum Ecclesiae aedificatae, sed tantum auditu et sacramentis verbi, populi adhuc rudes erant imbuti. edit autem Deus in corde meo et congregavi optimates et magistratus et vulgum ut recenserem eos et inveni librum census eorum qui ascenderant primum et
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur facultas inpugnandi siue
cemptandi fide les ut pote sempi¬
terne cum suo principe ultione
clamantis. Uonde mapoca lipsis
sua ioħ̾s defutura eiusdem sce ci¬
nitatis gła dicit. At porte eius
non claudentur ꝑdiem nox enun
non exͣit illic. Et po sui custodes
de habitatoribo ihrłm singulos ꝑ
uices suas et uini queq contͣ do¬
nulgari nonsunt. set de illis con¬
stituendi. qr certamuine uitorum
dei gra liberati. Iam mente in
il rlui hoc est uiuisione tranquil¬
le pacis habere consuerunt. Qui
dicere ualent cum apło. nra aut
singules ꝑuices suas ut his uide li¬
cet cursu suo consumato de hac
luce subtractis alii mox eorum lo
filii. bene quoq sb iungitur. Et
onĩui gerat fidelium. ut spalit̾
eis eit pio latus quibꝯ deo auctore
curam studii diligentioris iupen¬
dant. Quutas aut erat lata ni¬
mis et grandis ppłs pariis in
medio eius et non erant domo
ge lateq uerbo dei totus orbis no¬
num fidei et germen acceperit

Expanded text:
dabitur facultas impugnandi sive dabitur facultas impugnandi sive tentandi fideles, ut pote sempiterna cum suo principe ultione damnatis. Unde in Apocalypsi sua Joannes de futura ejusdem sanctae civitatis gloria dicit: Et portae ejus non claudentur per diem, nox enim non erit illic . Et posui cude habitatoribus Jerusalem, singulos per vices suas, et unumquemque contra doed de illis constituendi, qui a certamine vitiorum Dei gratia liberati, jam mentem in Jerusalem, hoc est in visione tranquillae pacis habere consuerunt, qui dicere valent cum Apostolo: Nostsingulos per vices suas; ut his videlicet, cursu suo consummato, de hac luce subtractis, alii mox eorum locfilii . Bene quoque subjungitur, Et omnium gerat fidelium, ut specialiter eis est praelatus, quibus Deo auctore curam studii diligentioris impenam civitas autem erat lata nimis et grandis et populus parvus in medio eius et non erant domus ge lateque verbo Dei totus orbis novum fidei germen accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
struitur. Huic meusura scd̾a. ħ
est muri intĩoris de quo sup̃ dixi¬
mꝯ incapud. Uude iihac discͥp¬
tone dr̃. Quia structorum pli̾¬
mi contra donnii edificau̾int.
Muro nauiq intiori doms
ciuitatis plurime uel uicine e
erant uel uinete. Post cõstru

Expanded text:
struitur, hinc mensura secunda, hoc struitur, hinc mensura secunda, hoc est muri interioris, de quo supra diximus, incipit. Unde in hac descriptione dicitur quia structorum plurimi contra domum suam aedificaverint; muro namque interiori domus civitatis plurimae, vel vicinae erant, vel junctae. Post
Abbreviated transcription (Latin):
ee cognoscant. Bene aut sequitur.
oꝑe confecta lauacrum nob̾ expiã¬
da pecã simul et poculu salutaris
uitate ueritas inebriat. ubi et do¬
nuis est fortium quia quicumq
crebuis eloquioꝵ diuinoꝵ fluentis
audiendo et oꝑando refici consuer
Aoutra om̃s antiqui hostias iusi¬
dias fortes rediuitur et in iucti pꝰ
piscina grandi oꝑe constructa lo¬
catur. cui domꝯ est foreiuz conti¬
gua. Quia ꝑpassioneni diũ scͥp¬
turarum nobis est abissus pate¬
fcã ꝑ aquarum ad fluenciaui cor¬
da corroborata fidelium et ciuitas
reddita. Deficientibꝰ namq uł
obtentis ab hoste aquis. facile capi¬
tur ciuitas. Et si hostis autiqus
foutem auobis abstu lent uerbi dĩ
uil obstat. qui contunuo arcẽ nr̃e
mentis senus inpugnator atq e¬
uersor ascendat. Et edificauit ux¬
ta eam azer filiꝯ io sue princeps
iespha mensuraui scd̃am contra
ascensum firmissiuui anguli. huc¬
uiq primo ciuitatis murus ex¬

Expanded text:
esse cognoscant. Bene autem sequituresse cognoscant. Bene autem sequiturre confectalavacrum nobis ad expianda peccata, simul et poculum salutaris vitate veritatis inebriat. Ubi et domus est fortium; quia quicunque crebris eloquiorum divinorum fluentis audiendo et operando refici consuerunt, contra omnes antiqui hostis insidias fortes redduntur et invicti. Post piscina grandi opere constructa locatur, cui domus est fortium contigua; quia per passionem Domini Scripturarum nobis est abyssus patefacta, per quarum affluentiam corda corroborata fidelium, et civitas reddita. Deficientibus namque, vel obtentis ab hoste aquis, facile capitur civitas. Et si hostis antiquus fontem a nobis abstulerit verbi Dei, nil obstat quin continuo arcem nostrae mentis saevus impugnator atque epartis Ceilae. Et aedificavit juxta eum Azer filius Josue, princeps Maspha, mensuram secundam, contra ascensum firmissimi anguli. usque primus civitatis murus ex
Abbreviated transcription (Latin):
uid regem non inbet h leeui ut qui¬
dam autumant set nubrliu eẽ se¬
pultum. Et quidam nousiue cer
tatione misterii. Siest eni in beth¬
len natꝰ atq iuregem uncrꝰ diun¬
xp̃m ibiden de suo senuine nascitu
atq amagis sub ꝑsona regis ad or
set citiꝯ de sepulcro resurecturũ signͣ¬
uit. Post partaum eigo fontis et
muros piscine silce qui mortum re¬
gis et usq ad grados qui descendunt
de ciuitate dauid ꝑuenunt etiam us¬
qr contra sepulchrum eiꝯdem dd̾ me¬
sura sc̃e ciuitatis ꝓtendit᷑. Quia qͥ
fidem diuine et̾uitatis p̃dicat. qui di¬
spensatone duice incarnatonis. qui
fictificatone eccie xp̃o ad herentes
dequa dicit ipe. Ditus conclusꝰ sor¬
tor mea sponsa. Bide libꝰ declarat:
auditoribꝰ. non eis tantu modo gra¬
tos bonorum opum quibus ad et̾ua
patriam ascendant de bent mutare
ne. ¶It ꝑeam qui pro ipis mortuꝰ
est ac surrexit se quoq de regione ⁊
imbra mortis erigendos ad uitam:
et que ad regiuz celeste ascensuros

Expanded text:
vid regem non in Bethlehem, ut quidam autumant, sed in Jerusalem esse sepultum; et quidem non sine certi ratione mysterii. Sicut enim in Bethlehem natus, atque in regem unctum ibidem de suo semine nasciturum, atque a Magis sub persona regis adoransed citius de sepulcro resurrecturum signavit. Post portam ergo fontis, et muros piscinae Siloae, qui in hortum regis, et usque ad gradus qui descendunt de civitate David, perveniunt, etiam usque contra sepulcrum ejusdem David mensura sanctae civitatis protenditur; quia qui per fidem divinae aeternitatis praedicat, qui dispensationem dominicae incarnationis, qui fructificationem Ecclesiae Christo adhaerentis; de qua dicit ipse: Hortus conclusus soror mea sponsa ; fidelibus declarat auditoribus, non eos tantummodo gradus bonorum operum, quibus ad aeternam patriam ascendant, debet imitari;riae, ut per eum qui pro ipsis mortuus est ac resurrexit, se quoque de regione et umbra mortis erigendos ad vitam, atque ad regnum coeleste ascensuros
Abbreviated transcription (Latin):
ante strucrores scẽ ciuitatis terre¬
re quere baut ut eos aboꝑaudo re¬
tardaut rent. Nunc comp leta
eu̾dem ciuitatis constructone. ti¬
ment ipi atq animo cõcidiuit
aguito quod edificato illa deo aue¬
tore cepta eent atq completa.
Sie et niscã eccã cum caritatis
continencie pacis et ceterarum

Expanded text:
ante structores sanctae civitatis terrere quaerebant, ut eos ab operando retardarent, nunc completa ejusdem civitatis constructione timent ipsi, atque animo concidunt, agnito quod aedificatio illa Deo auctore coepta esset atque completa. Sic et in sancta Ecclesia, cum charitatis, continentiae, pacis, et caeterarum
Abbreviated transcription (Latin):
quod int̾p̾tatur missꝰ ubi cecus
torem qui ad nrani illuminato¬
nem a deo patre missus est signifi¬
cat. Cuio fons altissimꝰ ide pat̾¬
ex quo ipe natus est pot̾ intelligi
Dequo bene psalmista qui aput
te est fons uite et in lumineꝰ iuide¬
biuuo liunen. Portaq fontis edi¬
ficatur inihrlm. cum ordiuantur
meccła doctores qui sidem diuine
et̾uitatis ppłis p̾dicent. E dific̃ãt᷑
et muri pisciue silce cum firnussi¬
ma. et inexpugnabilia script᷑aꝵ
mentũ diuce incarnatõnis de sig¬
natur mmente fide liu radicantur

Expanded text:
quod interpretatur missus, ubi caecus torem, qui ad nostram illuminationem a Deo Patre missus est, significat; cujus fons aptissime idem Pax quo ipse natus est, potest intelligi. De quo bene Psalmista: Quoniam apud te est fons vitae, in lumine tuo videbimus lumen . Portaque fontis aedificatur in Jerusalem, cum ordinantur in Ecclesia doctores, qui fidem divinae aeternitatis populis praedicent. Aedificantur et muri piscinae Siloae, cum firmissima et inexpugnabilia Scripturarum amentum dominicae incarnationis designatur, in mente fidelium rad
Abbreviated transcription (Latin):
Pagi grece latine uici significat
Farrant aut scriptores quod ab
eaͦ fonte montis sion que p̾rupta
rupe orientalem plagani expectat
intra miurs atq uiradicibo collis
fons silce ꝓrumpat. Qui altu a¬
te quidem accessu aquarum ĩ me¬
autra saxi durissimi cum magno
sonitu uenire conueuit. Quo
scilicet uuo fonte et hoc nõ ꝑpetuo
uti ciutatis ꝑ hibetur. Huꝰ ergo
portam fontis hoc lico denata ui¬
tellige maxime cum aꝑte sbuiu¬
gitui. Et mures pisciue mortũ¬

Expanded text:
Pagos Graece, Latine vicum significat. Narrant autem scriptores, quod ab ea fronte montis Sion, quae praerupta rupe orientalem plagam spectat, intra muros, atque in radicibus collis, fons Siloe prorumpat; qui alternante quidem accessu aquarum in meconcava, et antra saxi durissimi, cum magno sonitu venire consuevit, quo scilicet uno fonte, et hoc non perpetuo, uti civitas perhibetur. Hujus ergo portam fontis hoc loco designatam intellige, maxime cum aperte subjungatur: Et muros piscinae
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos in muro usq adportam st̃¬
cerunt quia situs urbis iheroso li¬
morum ita molli cliuo dispo situs
contra aquilonem simul et orientẽ
uergat uergat ut pliuuia ibi deci¬
deus nulla teno consistat. S ĩstar
fliuorum ꝑ orientalis de fluens por¬
cas ciuictis secum ꝑ latarum sordi¬
bo raptis in ualle iosaphat torren¬
tem ce drorum angeat. Uonde ueri¬
simile uidetur quia porta sterquili¬
ni uccetur illa ꝑ quam sordes et in¬
mundicie consuessent t̾gere. Nec
minoris om̃ino uirtutis atq utilita¬
tis est inniunda queq deciuitate do¬
nuni esferri quam in illam ea que
nuda sunt ad gregari. Portam er¬
mentibꝰ expurgent᷑. set et corrupte
mentis homuus abeccłe fiuibꝯ arcea¬
tur. Iuuaute eos eueruante omne in¬
puritatem unbre gre ce lestis ut iux¬
tam ꝑ sal mistam. Disꝑdant᷑ deci¬
uitate diu oms qui opautur iniqͥ¬
tatem. Et quia magne ꝑfectonis
est cũ quis meritum humili tatis
ad̾o pro ficit ut errates sues iuuaci¬

Expanded text:
in muro usque ad portam sterunt quia situs urbis Hierosolymorum ita molli clivo dispositus, contra aquilonem simul et orientem vergat, ut pluvia ibi decidens nullatenus consistat, sed instar fluviorum per orientales defluens portas, cunctis secum platearum sordibus raptis, in valle Josaphat torrentem Cedronem augeat. Unde verisimile videtur, quia porta sterquilinii vocetur illa, per quam sordes et immunditiae consuescunt egeri. Nec minoris omnino virtutis atque utilitatis est, immunda quaeque de civitate Domini efferri, quam in illa ea quae munda sunt aggregari. Portam ermentibus expurgentur. Sed et corruptae mentis homines ab Ecclesiae finibus arceantur, juvante eos atque enervante omnem impuritatem imbre gratiae coelestis; ut juxta Psalmistam, Disperdantur de civitate Domini omnes qui operantur iniquitatem . Et quia magnae perfectionis est, cum quis per meritum humilitatis adeo proficit, ut erratus suos vivaci
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ab enraneraut ado toribus
necitiatis Int̾ alia iurtutis hui¬
litatis obseruanda ꝑcipit ꝑ quã
maiore deigrã sublimari merean¬
tur. ISicente scã scriptura. Mes
suꝑ bis resistat humilibo aut dat
gram. Et inpsalmo. Et conual¬
s̾es habudabunt frumento. id est
humiles habundabunt donis suꝑ¬
ne iefectonis. Et bene post portã
uet̾em et murum platee latioris
porta uallis edificatur. Quia
nimuz post rudimenta catho lice
fidei que ꝑ dilectonem opatur.n
Necesse est humilitas nob̾ que
est custos uirtutum tenenda in¬
simietur. Ut iuxta pceptum ui¬
ri sapientis quantu magni sunt¬

Expanded text:
rant a doctoribus veritatis, inter alia virtus humilitatis observanda praecipitur, per quam majore Dei gratia sublimari mereantur, dicente sancta Scriptura: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et in Psalmo: Et convalles abundabunt frumento , id est, humiles abundabunt donis supernae refectionis. Et bene post portam veterem, et murum plateae latioris, porta vallis aedificatur; quia nimirum post rudimenta catholicae fidei, quae per dilectionem operatur, necesse est humilitas nobis, quae est custos virtutum, tenenda insinuetur; ut juxta praeceptum viri sapientis, quanto magni su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam terens cedron cuiꝯ meuã¬
glio sit mentio. Si quando pluui¬
arum uel ninu aquis recipit ad
septem trionalem inaustralem
plagam de fluit. set meccidenta¬
li parte eusdem cuitatis. Ualle
geon legunꝯo dicente libro para li¬
pomenõ demanasse rege uida ꝙ
et supͣ exposiumꝰ. Post hec edifica¬
uit muru extra ciuitatem dd̾ ad
cccidentem geõ in conualle. Se¬
on aut est nomẽ fontis ubi est
salomon uuctꝰ inregem foris ci¬
uitate siue ergo hanc siue illam
siue aliam quam libet quam lib¬
eusdem cuitatis uallaem esdras
hoc significat loco. Patet sacra¬
mentu qr porta uallis edificat᷑¬

Expanded text:
 quam torrens Cedron, cujus in Evangelio fit mentio , si quando pluviarum vel nivium aquas recepit, a septentrionali in australem plagam defluit. Sed et in occidentali parte ejusdem civitatis vallem Gihon legimus, dicente libro Paralipomenon de Manasse rege Juda, quod et supra posuimus: Post haec aedificavit murum extra civitatem David ad occidentem Gihon in convalle . Gihon autem nomen fontis, ubi est Salomon unctus in regem foris civitatem. Sive ergo hanc, sive illam, sive aliam quamlibet ejusdem civitatis vallem Ezras hoc loco significet, patet sacramentum, quia porta vallis aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
patrem nrm qui incelis est. Et
ipi queq ꝑ exempla nrã iuiced̾e
ac menia uirtutum no b̾cu dis¬
caut ingredi . Sunt et sere nec¬
tesq contra iusidias atq inrup¬
tione ostium oponende ut ui¬
delicet diligenti nes undiq co¬
muniam᷑ industria. Ne forte
arcem nr̃e uirtutis uicaute intͦ¬
missis hostis antiquus expugnet
Unde bene d inprouerbus fr̃¬
iudeorum scilicet et gencium fra¬
terna sibi inxpo caritate consistit
tatem uidelicet sui conditoris
edificant. et sicut uecces ur bui
portas minuunt. ita decmata ne¬
ritatis eccłas ꝑ orbem que una
catho licam faciunt ab ifide li¬
um ueursione de fendunt. Utẽ
seras uectesq nr̃e porte statiumꝰ
cum se dulo precauenur ne uel

Expanded text:
Patrem nostrum qui in coelis est, et Patrem nostrum qui in coelis est, et ipsi quoque per exempla nostra incedere, ac moenia virtutum nobiscum discant ingredi. Sunt et serae vectesque contra insidias atque irruptionem hostium opponendae, ut videlicet diligenti nos undique communiamur industria, ne forte arcem nostrae virtutis incaute intromissus hostis antiquus expugnet. Unde bene dicitur in Proverbiis: FrJudaeorum scilicet et gentium, fraterna sibi in Christo charitate consentit, tatem videlicet sui Conditoris aedificant. Et sicut vectes urbium portas muniunt, ita dogmata veritatis Ecclesias per orbem, quae unam catholicam faciunt, ab infidelium incursione defendunt. Item seras vectesque nostrae portae statuimus, cum sedulo praecavemus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
de erunt tamien usq ad finem scłi.
quo ui loco succedentes pcedentiũ
portas iusticie dno ad iuuante fide¬
libꝰ p̃dicando ac bene iiuendo ap¬
iaut. Bene aut de excructoribꝰ
eiusdem porte subuingit᷑. Ipsi te¬
xerunt eam et statuerunt uulua¬
seras et uectes. Qui uersus et̾
de cet̾is que edificate ꝑ hibentur
portis sepiꝰ itando repperit᷑. Q¬
uia ninuꝵ nccẽ est ut quicũq
structurami bone acconis incoa¬
uerunt hauc intecrum usq ꝑ fec¬
tõnis ceptis nsistendo ꝑducando
et ei munimina custodie soler¬
tis quasi uuluas seras et uectes
statuant. Nealue quippe ad hec
inportis statuant ut eis temꝑe
congruo pateftis ciues intran¬
di uel exciudi facultatem ha¬
beaut sere et uectes ad hoc statu¬
autur ut opilatis atq ob secra¬
tis iauuis ostis intrare nõ pos¬
sit. Sic ergo in bonis nrĩs oꝑibꝰ
ualue sunt benigne ꝓuisionis
adponende ut concuies hec est ꝓ¬
ximi nri hec iudentes gloxificet᷑

Expanded text:
deerunt tamen usque ad finem saeculi, deerunt tamen usque ad finem saeculi, qui in locum succedentes praecedentium, portas justitiae Domino adjuvante fidelibus praedicando, ac bene vivendo aperiant. Bene autem de destructoribus ejus portae subjungitur: Ipsi texerunt eam, et statuerunt valvas, etc. Qui reversus etiam de caeteris quae aedificata perhibentur, porta saepius iterando repetitur; quia nimirum necesse est, ut quicunque structuram bonae actionis inchoaverint, hanc in tectum usque perfectionis coeptis insistendo perducant, et a minima custodia solertes quasi valvas, seras et vectes statuant. Valvae quippe ad hoc in portis statuuntur, ut eis tempore congruo patefactis, cives intrandi vel exeundi facultatem habeant. Serae et vectes ad hoc statuuntur, ut oppilatis atque obseratis januis, hostis intrare non possit. Sic ergo et in bonis nostris operibus valvae sunt benignae provisionis opponendae, ut concives, hoc est proximi nostri, haec videntes, glorificent
Abbreviated transcription (Latin):
eodem cluuate portam significat
Naui temporibꝰ gechie dupli¬
catum fuisse muru ciuitatis. So¬
erba dierum uarrant ubi scriptu
est. Edificauit queq agens ui¬
dustrie ouiẽm murum qui fu̾at
dissipatꝰ et int̾ruxit turres de suꝑ
et form secus alt̾uui muru. Hec
de sensu litt̾e uerum uixta legis
allegorie sophonias uccem clamo¬
ris aporta piscium et ulu latu au¬
diuit ascdã quia utraq ab hostibꝰ
deiciendam precognouit quia et
erat induci. Uidit antiqui hostiꝰ
usidus eẽ aere sternenda hoc est ꝑ
appetitum terrenarum uo luptatu
ce lestibꝰ gaudiis eẽ priuanda. Be¬
ue enĩ abutraq porta et pria ui¬
de licet et scd̾a et extiore et iit̾ĩore
uocem c lamoris atq ululatꝰ audi¬
uit. Quia et oꝑa ext̾iꝯ et intus
corda negligen cui uidit diabo lo
ipugnante subu̾renda. Uerum
qr domino alligit erigit allisos.
Neemias candem portam piscui
post longam mnam narrat nista¬
uratam qr et si aliqui pdicanciu
aliquodo peccando corruenit.No

Expanded text:
eodem climate portam significat. Nam temporibus Ezechiae duplicatum fuisse murum civitatis, Verba Dierum narrant, ubi scriptum est: Aedificavit quoque, agens industrie, omnem murum qui fuerat dissipatus, et exstruxit turres desuper, et forinsecus alterum murum . Haec de sensu litterae. Verum juxta legis allegoriam, Sophonias vocem clamoris a porta piscium et ululatum audivit a secunda, quia utramque ab hostibus dejiciendam praecognovit: quia et erat induci, vidit antiqui hostis insidiis esse terrae sternendam, hoc est per appetitum terrenarum voluptatum coelestibus gaudiis esse privandam. Bene enim ab utraque porta, et prima videlicet et secunda, et exteriore et interiore, vocem clamoris atque ululatus audivit; quia et opera exterius, et intus corda negligentium vidit diabolo impugnante subvertenda; verum quia Dominus erigit allisos , Nehemias eamdem portam piscium post longam ruinam narrat instauratam; quia etsi aliqui praedicantium aliquando peccando corruerint, non
Abbreviated transcription (Latin):
nu non mandatu nonũ scribo
uobis. set mandatum uetus qd̃
habiustis abiuitio. Maudatu
uetus est uerbum ꝙ audistis. P¬
orta ergo uetus edificatur mihr¬
łm cum uerbu fidei ac dilectonis
quod ab iuitio sce eccłe traditin
est uł recuꝑari muerrantibꝰ uł ĩ nu¬
ꝑ credentibꝰ ceꝑit iustitui. Et
latioris est uuhrłm firmitas et nui¬
nimentum figuras ꝑfcẽ dilectõnis
incordibꝰ c lectorum ut quem in¬
structores eius edifacando puenuit
Tum mopibo cartatis ꝓficiendo
conditori et ad iutori sui dicere
possunt. Uiam mandatori tuoꝵ
cururri cum dilatares cormeuz.
Illa nimirum dilatone mentis
inlustrate. que et amicum ind̾o̾
et inimicum diligere posse ꝓpter
diũ. Et portam uallis edificauit

Expanded text:
mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vetus quod habuistis ab initio . Mandatum vetus est verbum quod audistis. Porta ergo vetus aedificatur in Jerusalem, cum verbum fidei ac dilectionis, quod ab initio sanctae Ecclesiae traditum est, vel recuperari in errantibus, vel in nuper credentibus coeperit institui. Et latioris est in Hierusalem, firmitas et munimentum perfectae dilectionis in cordibus electorum, ad quem instructores ejus aedificando perveniunt, cum in operibus charitatis proficiendo Conditori et adjutori suo dicere possunt: Viam mandatorum tuorum cucurrimus, dum dilatares cor nostrum . Illa nimirum dilatatione mentis illustratae, quae et amicum in Deo, et inimicum diligere possit propter Deum. Et portam vallis aedificavit
Abbreviated transcription (Latin):
erigant. Murus aut ihrlm
dissipatꝰ iacet et conu̾satõ fide¬
liumi terrenis atq infimis sord
asfectibꝰ. Ppote sunt igni con¬
sumpte cum iam queq qui ex
alus docendo introitum uite pa¬
ndere de buerant. relicto uerita¬
tis magisteno cominun cũ ce¬
tis ignauia torpent ac tempo¬
ra lil curis inseruiunt. Et dix
eis. Uos nostis ad flictonem in
qua sumo quia ihrlm deserra
confortate sunt manus eorum in
bono. P lena sunt et sp̃ali seusu
nunis acomoda quia dectores:
sci ymo oms qui zelo dei feruet
in ad flictone maxima. quam¬
du ihrlui hec est uisionem pa¬
cis quam nob̾ dus reliquit et
comendauit ꝑ bella dissentonũ
cernunt ee de sertam et portas
uirtutum quas iuxta y sai am
laudatio cccupare de buerat p¬
ualentibo inferorum portis de¬
iectas atq ob probuo abitas cõ¬
tuentur. Uonde satagunt ut
collectis minui industriam uerbi
ministris citiꝯ eaque destruc ta
ec iudeantur fidei ac bone actõ¬

Expanded text:
erigant. Murus autem Jerusalem erigant. Murus autem Jerusalem dissipatus jacet, et conversatio fidelium terrenis atque infimis sordet affectibus; portae sunt igni consumptae, cum jam quoque qui et aliis docendo introitum vitae pandere detis magisterio communi cum caeteris ignavia torpent, ac temporalibus curis inserviunt. Et dixit eis: « Vos nostis afflictionem in qua sumus, quia Jerusalem deserta confortatae sunt manus eorum in bono . » Plana sunt haec et spiritali sensui nimis accommoda, quia doctores sancti, imo omnes qui zelo Dei fervent, in afflictione sunt maxima, quandiu Jerusalem, hoc est visionem pacis, quam nobis Dominus reliquit et commodavit, per bella dissensionum cernunt esse desertam; et portas virtutum, quas juxta Isaiam laudatio occupare debuerat, praevalentibus inferorum portis dejectas atque opprobrio habitas contuentur. Unde satagunt ut collectis in unam industriam verbi ministris, citius ea quae destructa esse videbantur, fidei ac bonae actio