comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur gͦ genus humanũ. ut ad eũ tandẽ ab huiꝰ mundi
amoreꝰ couu̾tatur. S siquẽ mouet coniunctio sitꝑaddi¬
ta qđ ait. et scitote. sciat genꝰ huiꝰ loquutionis. fami¬
liare esse lingue ꝓpb̃tantis. Nã sepe inuenis ita ceptũ.
Et dixit dns ad illũ. Et factum ẽ uerbũ dm ad illu.
Que uinctura ꝯunctionis. cũ sententia ñ p̾cesserit
cui conseq̃ns annectatur. mirabilit̾ fortassis insinu¬
at ꝓlationẽ ueritatis in uoce esse ꝯiunctam. cũ ea
uisione que sit in corde. Dñs exaudiet me cũ cla-
intentione cordis. auxiliũ imploremꝰ di. Qm̃ sic̃
gͣtulandũ ẽ de illuminatione in hac uita. ita oran¬
dũ ẽ. acsi dictũ ess. Dñs exaudiet uos. cũ clamaue¬
ricis ad eũ. Irascimini ⁊ nolite peccare. Occurre
uob̃ ipsis. ualde penicendo de p̾teritis criminib et
indignando qͥdem ad tã abiecta ⁊ ulia corriustis.
et ulterius peccare desinite. Que dicitis in cordib
urĩs. Subaudis dicite. Nolite esse ppłs de qͦ dic¬

Expanded text:
umanum, ut ad eum tandem ab hujus mundi amore convertatur. Sed si quem movet conjunctio superaddita, quod ait, Et scitote, sciat genus hujus locutionis familiare esse linguae prophetantis. Nam saepe invenis ita ceptum, Et dixit Dominus ad illum: Et factum est verbum Domini ad illum. Quae junctura conjunctionis cum sententia non praecesserit, cui consequens annectatur, mirabiliter fortassis insinuat prolationem veritatis in voce, esse conjunctam cum ea visione quae fit in corde. Dominus exaudiet me, cuintentione cordis auxilium imploremus Dei: quoniam sicut gratulandum est de illuminatione in hac vita, ita orandum est, ac si dictum esset, Dominus exaudiet vos, cum clamaveritis ad eum. 5. Irascimini, et nolite peccare: Occurrebvobis ipsis, valde poenitendo de praeteritis criminibus, et indignando, quod ad tam abjecta et vilia corruistis: et ulterius peccare desinite. Quae dicitis in cordibus vestris. Subaudis, dicite. Nolite esse populus, de quo dic
Abbreviated transcription (Latin):
ut in omẽ quod dicunt atq qđ agunt. ñ solũ suũ ꝓue¬
ctũ. s etiã ꝓximoꝵ edificationẽ querant. Unde apte
subiungitur. filii hominũ usq qͦ gͣui corde: utqͥd dili¬
gitis uanitatẽ ⁊ queritis mñdaciũ: Acsi diceret. uosqͥ
in carnali. gna̾tione mente habitatis. usq ad quẽ finẽ
cor tardũ habetis. qđ deo ñ creditis ⁊ bona iniisi¬
bilia ñ cogitatis  Utqͥd diligitis uanitatẽ ⁊ queritis
mñdaciũs Quo fructu. qua utilitate. t̾ꝑalia amando q̃¬
ritis. querendo amatis q̃ uana sunt. q̃ durare ñ pos¬
sunt. ⁊ m̃dacia: quia amatores suos decipiunt: Et

Expanded text:
ut in omne quod dicunt, atque quod agunt, non solum suum profeut in omne quod dicunt, atque quod agunt, non solum suum profectum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Unde apte subjungitur: 3. Filii hominum usquequo gravi corde? ut quid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium? Ac si diceret, Vos, qui in carnali generatione mentem habitatis, usque ad quem finem cor durum habetis, quod Deo non creditis, et bona invisibilia non cogitatis? Ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Quo fructu, qua utilitate temporalia amando quaeritis, quaerendo amatis, quae vana sunt, quia durare non possunt: et mendacia, quia amatores suos decipiunt? 4. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cordis angustias quãus extͥnsetꝰ a ꝑseq̃ntib inferant᷑.
n ħ ꝓsunt iustis asꝑa tͥbulationis. quia dũ tͥbulantur
in corꝑe: dilatantur in m̃te. Et quo eos artius mala tẽ¬
ꝑalia p̾munt: eo latius bona celestia concupiscunt. Qa
gͦ ex angustiis tͥbulationis crescit dilatatio m̃tis: dicat᷑
recte. In tͥbulatione dilatasti mͥ. Mutatio autẽ ꝑsone t̃¬
cie ad scd̾am. forte ideo fit. ut ostendat quẽ ad modũ ex¬
auditus sit. in ip̃a dilatatione loq̃ns deo. ut ħ sit corde
dilatari iam cordi habere insusũ deũ. cũ quo intͥnsecꝰ
colloquatur. Cui nc̃ orat. ⁊ dic᷑. Miserere mei.: n ex¬
audi orationẽ meã. Qđ iterũ rogat cũ iam se exaudi¬
tũ ⁊ dilatatũ indicauerit. forte ideo fit. ut unde non ẽ
ruditꝰ ad huc exaudiatur. aut in qͦ non ẽ ꝑfect᷑ꝰ ꝑficiat᷑.¬
aut ꝓpt̾ alios inchoantes. ut in ilł qui crediderunt
ꝑficiatur qđ inchoauerunt. Hñt enim iusti ꝓpͥum.

Expanded text:
s angustias, quamvis extrinsecus a persequentibus inferantur. In hoc prosunt justis aspera tribulationis, quia dum tribulantur in corpore, dilatantur in corde: et quo eos arctius mala temporalia premunt, eo latius bona caelestia concupiscunt. Quia ergo ex angustiis tribulationis crescit dilatatio mentis, dicatur recte, In tribulatione dilatasti mihi. Mutatio autem personae tertiae ad secundam, forte ideo fit, ut ostendat, quemadmodum exauditus sit, in ipsa dilatatione loquens Deo: ut hoc sit corde dilatari, jam cordi habere infusum Deum, cum quo intrinsecus colloquatur: cui nunc orat et dicit: 2. Miserere mei, et exaudi orationem meam. Quod iterum rogat, cum jam se exauditum et dilatatum indicaverit, forte ideo fit, ut unde non est exauditus, adhuc exaudiatur: aut in quo non est perfectus, perficiaturaut propter alios inchoantes, ut in illis, qui crediderint, perficiatur quod inchoaverunt. Habent enim justi proprium,
Abbreviated transcription (Latin):
dđ id ẽ xͥ. ł alicuiꝰ fidelis credntis ⁊ sꝑantis in xꝑo. ad̾
dico dirigentis eos quos exhortaturꝰ in finẽ. id ẽ. in illũ
qͥ est finis ⁊ cõpletio legis ⁊ ꝓpħarũ. Uel finis. id est
meta ⁊ ꝯsũmatio totius agonis. Uel finis. id ẽ ꝯsũma¬
ta quies beatitudinis. Intentio xͥ ł cuiꝰꝯq credentis in
eũ. in ħ psalmo ẽ ꝑsuadere his qͥ in t̾renis delectant᷑. ut
egrediendo a tͥbulatione uitioꝵ. ⁊ trena negligendo. et̃¬

Expanded text:
 vel alicujus fidelis credentis et sperantis in Christo: David dico, dirigentis eos quos exhortatur, in finem, id est, in illum qui est finis et completio legis et prophetarum. Vel finis, id est, meta, et consummatio totius agonis. Vel finis, id est, consummata quies beatitudinis. Intentio Christi, vel cujuscumque credentis in eum, in hoc psalmo est, persuadere his qui terrenis delectantur, ut egrediendo a tribulatione vitiorum, et terrena negligendo, aete
Abbreviated transcription (Latin):
a societate recte uiuentiũ p̃ciditur. ⁊ qsi maleꝰ uiuen¬
tib incorporat᷑. Dentes gͥ peccatoꝵ dns conterit. qͣñ
ipsos ⁊ uerba eoꝵ ad nichilũ redigit. Timeant gͦ ad¬
u̾sarii mali. qͥa si ipsi inuiste ꝑcutiunt hñt supra se
dñm a quo iuste ꝑcutiuntur. T imeant potestates
uos faciens a morce peccati. Infelix ego hõ. quis me li¬
babit de corpore mortis huius: Grã di ꝑ iħm xp̃m de

Expanded text:
i male viventibus incorporatur. Dentes ergo peccatorum Dominus conterit, quando ipsos et verba eorum ad nihilum redigit. Timeant ergo adversarii mali: quia si ipsi injuste percutiunt, habent super se Dominum, a quo juste percutiuntur. Timeant potestates alus, salvos faciens a morte peccati. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Je
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum ẽ qd̾ quibꝰda negotiis ita p̃ponitur p̃
da ẽ. Wbi enĩ cm̃ p̃s ponitur. designatur qđ in seq̃nti
negotio simplicit᷑ de moralitate tͣctatur. Ubi autem
canticũ cm̃: ostenditur qđ de iocunditate agit᷑. Et uͥ
p̃cedit p̃s. ⁊ canticũ sequitur: de moralitate tctatus ha¬
betur. ita tñ ut mentio fiat de remunatione ad quã ten¬
ioꝯditate remunationis fit sermo. sic tñ ut de morali¬
tate ꝑ quã habetur aliqua m̃tio fiat. Es̃ iste sic intitu¬
latur. Infinẽ p̃s cantici dđ. Exponit᷑ sic. Iste p̃s canti

Expanded text:
ciendum est, quod quibusdam negotiis ita praeponitur palmus tantum ponitur, designatur quod in sequenti negocio simpliciter de moralitate tractatur. Ubi autem canticum tantum, ostenditur quod de jocunditate agitur. Et ubi praecedit psalmus, et canticum sequitur, de moralitate tractatus habetur: ita tamen, ut mentio fiat de remuneratione ad quam tenus, de jocunditate remunerationis fit sermo: sic tamen, ut de moralitate, per quam habetur, aliqua mentio fiat. Psalmus iste sic intitulatur, In finem psalmus cantici David. Exponit
Abbreviated transcription (Latin):
udieat quia om̃o inumnicos falsos dolosos anextermo
Lmne condẽpnat. De quib adhuc subiungit. Decidast
⁊ agitationib sus scdđm mnłtitudinẽ impietatũ eoꝵ eepel¬
s pͣdicit quod futitrũ p̃uidit. A cogitationib suis decids
qia quicqͥd elate cogitauerant. cũ int̾eunt sine frutua¬
mitinit. Suꝑbia uͦ ruinã ht̃ sic̃ e ꝯtrario humilitas ex¬
altationẽ. Dicitur alibi. In illa die ꝑibunt om̃s cogita¬
tiones eoꝵ. Que utiq ñ ꝑirent. si celestia cogitarent. Le¬
statur eĩ idem psalmista. Qm̃ sunt reliquie hõi paci

Expanded text:
udicat, quia omnes inimicos falsos, dolosos in extremo examine condemnat: de quibus adhuc subjungit: Decidant a cogitationibus suis, secundum multitudinem impietatum eorum expelsed praedicit, quod futurum praevidit. A cogitationibus suis decidunt, quia quicquid elate cogitaverunt, cum intereunt, sine fructu amittunt. Superbia vero ruinam habet, sicut econtrario humilitas exaltationem. Dicitur alibi. In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae utique non perirent, si caelestia cogitarent. Testatur enim idem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat quia adu̾sarios suos iam ñ timet. qͥa ab eis corꝑalit̃
tͥbulari ñ ualet. Xpc̃ enĩ resurgens ex mortuis iam ñ
moritur. mors illi ultra ñ dnabitur. Et eo sub se inumi¬
cos suos bt̃. quo ad dexterã cłi patͥs secfnti ei tͣcdita ẽ pi¬
testas in celo ⁊ int̾ra. Quare autẽ non timeat. reddit

Expanded text:
eis corporaliter tribulari non valet. Christus enim resurgens ex mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Et eo sub se inimicos suos habet , quo ad dexteram Dei Patris sedenti ei tradita est potestas in caelo et in terra . Quare autem non timeat, reddit
Abbreviated transcription (Latin):
multaplicati st̃ qui insurgunt ⁊ tͥbulant: ut de numõ
gnare hos ex mira mansuetudine sua dignatꝰ ẽ tołare.
ut ꝑ se ipsũ demonstraret. q̃ in nob esse uirtꝰ patiencie
debet. De se enim exemplũ nob̃ fecit et̾nus conditor.
ut qͥa sic humiliatus ẽ celestis ds. desinat iã suꝑire t̾re¬
nꝰ hõ. S ħ sui capitis u̾ba retinet adhuc corpꝰ eiꝰ quod ẽ
eccłia. que dũ tͥbulationib p̃mitur. q̃ dũ aduersꝰ se in¬
surgere ꝑuersos intuetur. clamat ⁊ dic̃. Dnẽ qͥd multi¬
plicati st̃ qui tͥbulant me : multi insurgunt adu̾s me.
Hoo sc̃ĩ martires clamauert̃. cũ multiplicari eccłie ꝑse¬
quinoies uidert̃. ħ p̾sens eccłia clamare ñ cessat. que
in tp̃t pacis ste in multis adu̾sitatib elaborat. dũ oc¬
culti bostis tẽptationib agitur. dũ pͣue unuentiũ morib
qͣuaturꝰ. dũ carnaliũ hominũ aꝑtas iniurias gͣuit̃ tołat.
⁊ quoꝵdã quasi iustoꝵ sub imagine sc̃ĩtatis simulatio¬

Expanded text:
multiplicati sunt, qui insurgunt et tribulant, ut de numero guere, hos ex mira mansuetudine sua dignatus est tolerare, ut per se ipsum demonstraret, quae in nobis esse virtus patientiae deberet. De se enim nobis exemplum fecit aeternus conditor, ut quia sic humiliatus est caelestis Deus, desinat jam superbire terrenus homo. Sed haec sui capitis verba retinet adhuc corpus ejus, quod est Ecclesia, quae dum tribulationibus premitur, quae dum adversus se insurgere perversos intuetur, clamat et dicit: Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? 3. Multi insurgunt adversum me. Hoc sancti martyres clamaverunt, cum multiplicari Ecclesiae persecutores viderunt. Hoc praesens Ecclesia clamare non cessat, quae in tempore pacis suae multis adversitatibus elaborat, dum occulti hostis tentationibus agitur, dum prave viventium moribus gravatur, dum carnalium hominum apertas injurias graviter tolerat, et quorumdam quasi justorum sub imagine sanctitatis simulatio
Abbreviated transcription (Latin):
grã nos euigilare fecit. cũ mala nr̃a ad memoriã
reduxit. cũ dulcedinẽ peccatoꝵ in amaritudinẽ
uertit. ⁊ mentẽ nrãm ad lamenta penitentie for¬
mauit. nosq in uitiis torpentes ad bona oꝑa ex¬
citauit. Dni autẽ grã comm̃datur cũ dr. Surꝰ
rexi quia dñs suscepit me. Nisi enĩ eius gratia
susciꝑet. aiã nr̃a a morte peccati minime surrex¬
iss. S quia quisqͥs a dño suscitatur. fortis contͣ
quosq adu̾sarios redditur. recte subdit᷑. Non
timebo milia popłi circũdantis me: exurge dñe
saluũ me fac d̃s m̃s. Exurge ad ẽ. fac me̾ exurꝰ

Expanded text:
fecit, cum mala nostra ad memoriam reduxit: cum dulcedinem peccatorum in amaritudinem vertit, et mentem nostram ad lamenta poenitentiae formavit, nosque in vitiis torpentes, ad bona opera excitavit. Domini autem gratia commendatur, cum dicitur, Surrexi, quia Dominus suscepit me. Nisi enim ejus gratia susciperet, anima nostra a morte peccati minime surrexisset. Sed quia quisquis a Domino suscitatur, fortis contra quosque adversarios redditur: recte subditur, 7. Non timebo millia populi circumdantis me. Exsurge, Domine, salvum me fac Deus meus. Exsurge, id est, fac
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cognouissent. nunꝙͣ dñm głe crucifpeissent. Et
qm̃ plerũꝙ caceruationẽ uitioꝵ subripit desꝑatio sa¬
nitatis. tanꝙͣ ipsis uitiis insultantib aĩe. ł enã dia¬
bolo ⁊ angłis eiꝰ ꝑ noxias suggestiones ut desꝑemus o¬
ꝑantib: uerissime dr̾. Multi dicunt aiẽ meeꝰ non ẽ
salus ipsi in deo eiꝰ. S quisqͥs nos adc̾sariꝰ oppugnet.
queq t̾bulatio gͣuet. semꝑ dicendũ est quod sequitur.¬
Cn autẽ dnẽ susceptor m̃s es gła mea: n exaltans captꝰ
meũ. Capitis noĩ in sacro eloquio mens solet ind¬
ligi. Sic̃ enĩ a capite m̃bra : sic senss a m̃tẽ regintur.
Sales suꝑna bonitas libent᷑ suscipit. qͦs ad siũ adiuto¬
riũ humilit̾ ꝯfugere cernit. ⁊ capt᷑. id ẽ mentẽ eoꝵ do¬
no sue grẽ eleuat. quos ñ in ħ scło. ñ in se ipsis. s in
dño deo suo głari delectat. Hinc apłs nos admonet
dicens. Qui głatur in dño głetur. Si tu em̃ głaris

Expanded text:
e crucifixissent . Et quoniam plerumque coacervatione vitiorum subrepit desperatio sanitatis, tanquam ipsis vitiis insultantibus animae, vel etiam diabolo et angelis ejus per noxias suggestiones, ut desperemus operantibus, verissime dicitur: Multi dicunt animae meae, Non est salus ipsi in Deo ejus. Sed quisquis nos adversarius oppugnet, quaeque tribulatio gTu autem Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum. Capitis nomine in sacro eloquio mens solet intelligi . Sicut enim a capite membra, sic sensus a mente reguntur. Tales superna bonitas libenter suscipit, quos ad suum adjutorium humiliter confugere cernit: et caput, id est, mentem eorum dono suae gratiae elevat, quos non in hoc seculo, non in seipsis, sed in Domino Deo suo gloriari delectat. Hinc Apostolus nos admonet, dicens: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Si tu enim gloriaris
Abbreviated transcription (Latin):
qlasq faciet ꝓsꝑabunt̾. foliũ eiꝰ ñ deflunit. cuꝰ in ueri¬
s sermo consistit. foltũ eiꝰ ñ deffuit qͥ a suꝑflutace
u̾boꝵ linguã conpescit. hinc ꝑ salomonẽ et. Sapiens
usq ad tempꝰ tacebit. Esalmista qͦ alibi ait. Dixi custodi¬
am uias meas : ut ñ delinquã in lingua mea. Et iacobꝰ
ꝑbibet dicens. Qͥ in u̾bo ñ offendit. ille ꝑfectꝰ est uir.

Expanded text:
que faciet, prosperabuntur. Folium ejus non defluit, cujus in veritate sermo consistit. Folium ejus non defluit, quia superfluitate verborum linguam compescit. Hinc per Salomonem dicitur, Sapiens usque ad tempus tacebit . Psalmista quoque alibi ait, Dixi custodiam vias meas, ne delinquam in lingua mea . Et Jacobus perhibet dicens, Qui in verbo non offendit, hic perfectus est vir .
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto auctori suo humiliꝰ famulatur. Erudimini
inqͥt qui iudicatis t̾ram. Sp̃ales sig̃cantur qͥ terrã
iudicant. Inferuis enĩ nob̾ est. qͥequid iudicamꝰ. Qc¬
qͥd autẽ infra spãlem hominẽ est. merito t̾ra nõiat᷑.
quia tͣrena labe sauciatur. Qui se ut peccatorẽ ac¬
cusat. ꝓpͥoq iudicio condẽpnat atq semet ipsũ duris
increpationib ꝑsequitur. uidet᷑ t̾re ñ inmerito uo.¬
catur. Talib dictũ est. Intłłigite ⁊ erudimini. idẽ.
ficit. si usq ad eruditionẽ uite ñ ꝑuenit. Ille autẽ eꝰ¬
git. quia is qͥ celesti dño purẽ deseruit. ex ipsa uͥtute
in ełationem se erigit. ⁊ tanto se mox a seruitute
diũ elongat. qͣnto a uirtute humilitatis discordat.
Quꝗpt̃ necessẽ ẽ. ut sic seruat amor quatinꝰ in huini

Expanded text:
quanto auctori suo humilius famulatur. Erudimini, quanto auctori suo humilius famulatur. Erudimini, inquit, qui judicatis terram. Spirituales significantur, qui terram judicant. Inferius enim nobis est quicquid judicamus. Quicquid autem infra spiritualem hominem est, merito terra nominatur: quia terrena labe sauciatur. Qui se, ut peccatorem accusat proprioque judicio condemnat, atque semetipsum duris increpationibus prosequitur, judex terrenus non immerito vocatur . Talibus dictum est, intelligite et erudimini, id estficit, si usque ad eruditionem vitae non pervenit. Ille autem egit, quia is, qui caelesti Domino pure deservit, ex ipsa virtute in elationem se erigit, et tanto se mox a servitute Domini elongat, quanto a virtute humilitatis discordat. Quapropter necesse est, ut sic serviat am
Abbreviated transcription (Latin):
mitas ꝓpͥa ad memoriã reducit᷑. ⁊ cerruptionis mise¬
ria diligent᷑ attendit᷑ ⁊ uitioꝵ fractura sollert᷑ pensant᷑.
Quia gͦ pietas sũma sic nos ferit ut regat. sic confringit
ut in melius resticuat. dñ uasa ire cõmutat in nasa
miscdie. ⁊ uasa apta ad interitũ facit apta ad głam:
dicatur recte. Reges eos in uirga ferrea: tanqͣ. uas
figuli confringes eos. Quos iam diuinꝰ sermo allo¬
quitur cũ subiungit. Et nc̃ reges intlłigite: eru¬
dimini qͥ iudicatis terrã. Et nc̃. id ẽ. iam innoua
ti. iam contͥtis luteis tegium̃tis carnalib uasis er¬
reges. id ẽ uasentes regere. quicqͥd in uob̾ seruile et
bestiale ẽ. castigantes urã corꝑa ⁊ seruituti subici¬
entes. Qui celesti regi seruiunt. reges ꝓculduibio s̃.
Ipsi enĩ seruire: uereꝰ regnare ẽ. Nam tanto qͥsq lib̾
a uiciis redditur. tanto potentiꝰ sibi sp̃alit᷑ dnãtirꝰ

Expanded text:
mitas propria ad memoriam reducitur, et corruptionis misemitas propria ad memoriam reducitur, et corruptionis miseria diligenter attenditur, et vitiorum fractura solerter pensatur. Quia ergo pietas summa sic nos ferit, ut regat: sic confringit, ut melius restituat, dum vasa irae commutat in vasa misericordiae, et vasa apta ad interitum, facit apta ad gloriam : dicatur recte, Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli confringes eos. Quos jam divinus sermo alloquitur, cum subjungit: 9. Et nunc, reges, intelligite: erudimini qui judicatis te jam contritis luteis tegumentis carnalibus, vasis erreges, id est valentes regere quicquid vobis servile, et bestiale est: castigantes vestra corpora, et servituti subjicientes. Qui caelesti regi serviunt, reges proculdubio sunt: ipsi enim servire, vere regnare est. Nam tanto quisque liber a vitiis redditur, tanto potentius sibi spiritualiter dominatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diu̾sa disꝑsis. nos qͥ udee in cͥeuitu sumꝰ. dono ce¬
lestis gr̃e splendorẽ ueri luminis uidemꝰ. S qͥa in
uite cortitudine nos inuenit. ⁊ ad iusticie regulã
reduxit. bene subdicur. Reges eos in uirga ferrea:
et tanꝗͣ uas figuli confringes eos. Uirga ferrea ac¬
cipitur inflexibił iusticia. Que ideo ulga. qͥa recta.
ideo ferrea: quia dura. Recta bomis. dura mał. Blan¬
da iustis. asꝑa ꝑu̾sis. ⁊ quia ꝑ hanc dñs sp̃ãles regit.
carnales confringit. recte dr. Et tanꝙͣ uas figuli con¬
friuges eos. Quid enĩ t̾rena sunt corda. nͥ uasa fidelia
Uas eniꝰ fictile t̾renum et fragile est. Carnalia gͦ corda
que tͣnsicoria appetunt. ħ quod corruptibile̾ n uile est
diligunt. t̾renis reb totis desideriis incunbunt. Qͥd
aliud quã t̾rena uasa sunt: Que dñs ꝑ uirgã ferreã
ꝯfringit. cũ ꝑ iusticiẽ rectitudinẽ suã in eis caruali¬
tatẽ destruit. cum m̃tis eleuationẽ conti̾t. cũ infir¬

Expanded text:
s qui Judaeae in circuitu sumus, dono caelestis gratiae splendorem veri luminis videmus. Sed quia in vitae fortitudine nos invenit, et ad justitiae regulam reduxit, bene subditur: 8. Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli confringes eos. Virga ferrea accipitur inflexibilis justitia, quae ideo virga, quia recta: ideo ferrea, quia dura. Recta nobis, dura malis: blanda justis, aspera perversis. Et quia per hanc Dominus spirituales regit, carnales confringit, recte dicitur: Et tamquam vas figuli confringes eos. Quid enim terrena sunt corda, nisi vasa fictilia? Vas enim fictile, terrenum et fragile est . Carnalia ergo corda, quae transitoria appetunt, hoc quod corruptibile et vile est, diligunt, terrenis rebus totis desideriis incumbunt, quid aliud, quam terrena vasa sunt? Quae Dominus per virgam ferream confringit, cum per justitiae rectitudinem suam in eis carnalitatem destruit, cum mentis elationem conterit, cum infir
Abbreviated transcription (Latin):
ruit qitid erimꝰ. Scimꝰ autẽ. qm̃ cũ apparuerit similt
ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Tc̃ ꝓfecto appareb
quã fallax huiꝰ mundi fiducia extititꝰ. quã tͣnsitoria
uita. quã breuis gła. quã parua uoluptas. quã fal̾
ꝓsꝑitase⁊ quã cito tͣnsit quieqͥd hic carũ n p̃ciosũ fũ¬

Expanded text:
ruit quid erimus. Scimus autem quoniam cum apparuerit, similes ei erimus: quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc profecto apparebit, quam fallax hujus mundi fiducia extitit, quam transitoria vita, quam brevis gloria, quam parva voluptas, quam falsa prosperitas, et quam cito transi
Abbreviated transcription (Latin):
passione eiꝰ ac resurrectione. Et mittit nos
adu̾sum se filii sui absalon. Quã hystoriã hesoras ꝓpħ̃a
intistigens. illa q̃ in passionẽ xͥ gesta sunt p̃signassẽ:
tio moralitatis q̃ in seq̃nti negotio continet᷑. est dd̃ id
cũ fugeret. ad eꝰ. cũ auferendo grãm suã reced̾et a facie
ab sałon filii sui. id ẽ. am̃te uide. quẽ cũ aliis apłis gra
sta elegit ad s ut filius suiis ess. Bene autẽ ꝑ absa

Expanded text:
passione ejus, ac resurrectione. Et mittit nos adversum se filii sui Absalom . Quam historiam Esdras propheta intelligens illa quae in passione Christi gesta sunt, praesignasse, ttio moralitatis quae in sequenti negotio continetur, est David,cum fugeret, id est, cum auferendo gratiam suam, recederet a facie Absalom filii sui, id est, a mente Judae, quem cum aliis Apostolis gratia sua elegit ad hoc, ut filius suus esset . Bene autem pro Absa
Abbreviated transcription (Latin):
ore deit. ⁊ corde tenuit. Uidens gͦ dñs electos suos ñ
solũ ab alienis s etiã ab amicis ⁊ͦ parentib ꝓpt᷑ iusticiã
pasuros. ad ꝯstantiã passionis eos hortari in ħ oꝑe in¬
tindit. se ipsũ ꝓponens in exemplũ. ut sic̃ ipẽ in passõe
bulatio ei ad głam ⁊⁊ exaltationẽ ꝓfuit. ita ipsi ꝯsid̾ando
pł ꝑ tͥbulationes exaltabunt᷑ ⁊ ad orationẽ se com̾tant.¬
ꝯ cogitantes illũ esse caput s aduocatũ suũ non deficiant.
equitur de psalmo.

Expanded text:
tos suos non solum ab aliis, sed etiam ab amicis et parentibus propter justitiam passuros: ad constantiam passionis eos hortari in hoc opere intendit, seipsum proponens in exemplum: ut sicut ipse in passiont, et ipsa tribulatio ei ad gloriam et exaltationem profuit: ita ipsi considerando quod per tribulationes exaltabuntur, et ad orationes se convertant, cogitantes illum esse caput et advocatum suum, non deficiant. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̾ oculus ñ uidit. nec auris audiuit. nec in cor borͤ
ascendit. quẽ p̃parauit d̾s diligentib se. cũ inc̃p¬
bilia bona ꝓmittat d̾s ⁊ mala minima ingerat i¬
dus: recte instꝰ dñs irasci debet. qͣn ꝓ tam paruis ti
magna contẽpni uidet. Si ertĩ dulcedinẽ patrie cel¬
stis amarent. ex magno gaudio tribulationes omi
sustinerent. cũ constet qͥa ex tołantia huiꝰ tͥbulatiõ
crescat eiꝰ inestimabił merces suauitatis. S ad huis
pͣhendendi discipliuã causa adiungit᷑. cũ sub infer
Cũ exarserit in breui ira eiꝰ: beati om̃s qui confidir
ineo. Qͦ dũ districti udicis ira differt᷑. ⁊ peccator a

Expanded text:
 nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Dominus diligentibus se : cum incomparabilia bona promittat Deus, et mala minima ingerat mundus: recte iustus Dominus irasci debet, quando pro tam parvis, tam magna contemni videt. Si enim dulcedinem patriae caelestis amarent, ex magno gaudio tribulationes omnes sustinerent: cum constet, quia ex tolerantia hujus tribulationis crescat ejus inaestimabilis mercesngitur, cum subinfertur: 13. Cum exarserit in brevi ira ejus: Beati omnes qui confidunt in eo. Modo dum districti judicis ira differtur, et peccator
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam montẽ scm̃ appellat ꝓpt̾ eminentiã ⁊ firmitas
Suꝑ banc gͦ eccłiam unigenitꝰ dei patͥs rex ꝯstitutꝰ est. ĩ
ut t̾reno regnet imꝑio s celesti. Ait enĩ in quodã loci
egnũ meũ non ẽ de ħ mundo. Ergo ẽ supͣ mundũ.
cũ eũ uolussent raꝑe in regẽ ut tpralit̾ regnaret in
ilł. aufugit. ⁊ t̾renum imꝑium respuit. Eugo xp̃c sp̃al̃
ostitutus ẽ in nob̾. ut expulso maligno pͥnci
de cordib nr̃is. regnet ipse in int̾iori homine
nrtutũ. ⁊ edificationes moꝵ. ad salutẽ aiarꝰ nr̃at᷑.

Expanded text:
pter eminentiam et firmitatem. Super hanc ergo Ecclesiam unigenitus Dei Patris rex constitutus est, non ut terreno regnet imperio, sed caelesti. Ait enim in quodam loco: Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo est supra mundum. Et cum eum voluissent rapere in regem, ut temporaliter regnaret in illis, aufugit, et terrenum imperium respuit. Ergo Christus nstitutus est in nobis, ut, expulso maligno principe de cordibus nostris, regnet ipse in interiore hominevirtutum, et aedificationes morum, ad salutem animarum nostrarum
Abbreviated transcription (Latin):
de dño ib̃n xͦ. S in lege dni uoluntas esꝰ: ⁊ in le¬
ge etꝰ meditabit᷑ die ac nocte. Qđđ xͥ uoluntas in
lege dei patͥs fuerit. textꝰ sci euuangłi satis ostend̾.
iͥ luica narrante dr᷑. qualit̾ in tẽplo dñi puer ib̾c in¬
uenit᷑ sedens in medio doctoꝵ et int̾rogans cunctis
stupentib sitꝑ prudentia et responsis etꝰ. Qͥ inqͥstiꝰ
a parentib ait. Qͥd est qđ me q̃rebatis  Nescie

Expanded text:
o. 2. Sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte. Quod Christi voluntas in lege Dei Patris fuerit, textus sancti Evangelii satis ostendit; ubi Luca narrante dicitur, qualiter in templo Domini puer Jesus invenitur sedens in medio Doctorum et interrogans, cunctis stupentibus super prudentia et responsis ejus . Qui inquisitus a parentibus ait: Quid est quod me quaerebatis? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
mortis obediuit. Et quia gentił popłs ab extremis
mundi partib ad fidẽ collectus ẽ: recte dr. Et posses¬
sionẽ tuã t̾minos t̾re. subaudis dabo tͥ. Dũ enĩ ꝑse¬

Expanded text:
mortis obedivit. Et quia gentilis populus ab extremis mortis obedivit. Et quia gentilis populus ab extremis mundi partibus ad fidem collectus est, recte dicitur, Et possessionem tuam terminos terrae, subaudis, dabo tibi. Dum enim perse
Abbreviated transcription (Latin):
n b enĩ qd in forma dei est equał pat̾. ñ postulat a pat᷑:
s simul omĩa oꝑatur cũ patre. In ħ autẽ quod ꝓ nobis
se dignatus ẽ humiliare. mminor patre factꝰ ñ cessat ꝓ
postulare dignatus ẽ ꝓ gentib. Illi postulauer̃ genti
sue salutẽ ⁊ misit eis deus saluatorẽ. S quia hc in
carne humilẽ uiderunt. suꝑbo corde ⁊ ceco ꝯtẽpsert᷑.
nẽ uͦ iudea elata repulit. hc̃ gentilitas humiliata su¬
scepit. Illa ꝑ suꝑbiã hereditatẽ ꝑdidit. ħ ꝑ humilita¬
tẽ ad hereditatẽ uenit. S quia ħ ñ suis meritis s di
filio uolente ⁊ patre eiꝰ annuente factũ est. recte ei
dr. Postula a me⁊ dabo tͥ gts hereditatẽ tuã. Non
enĩ ait postulent ille gentes: s postula tu. Ex qͥbꝰ uerb̃
satis colligit᷑. quia gentilitas ñ suis meritis saluatur.
s ille ħ fieri petũt qui patͥ ꝓ nob̾ usq ad passionem

Expanded text:
In hoc enim quod in forma Dei est aequalis patri, non postulat a patre, In hoc enim quod in forma Dei est aequalis patri, non postulat a patre, sed simul omnia operatur cum patre. In hoc autem quod pro nobis se dignatus est humiliare, minor patre factus, non cessat pro postulare dignatus est pro gentibus. Illi postulaverunt genti suae salutem, et misit eis Deus Salvatorem. Sed quia hunc in carne humilem viderunt, superbo corde et caeco contempserunt. Quem vero Judaea elata repulit, hunc gentilitas humiliata suscepit. Illa per superbiam haereditatem perdidit: haec per humilitatem ad haereditatem venit. Sed quia hoc non suis meritis, sed Dei Filio volente, et Patre ejus annuente factum est, recte ei dicitur, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Non enim ait, Postulent illae gentes, sed postula tu. Ex quibus verbis satis colligitur, quia gentilitas non 13 suis meritis salvatur: sed ille hoc fieri petiit, qui Patri pro nobis usque ad passionem
Abbreviated transcription (Latin):
unã diuinã. altãm humanã. Unã qua in celo expa-
tre natus eꝰ. sine matre. Alta̾m qua in t̾ra ex matre na¬
tus ẽ sine patre. Scd̾m illam cũ nicħ essemꝰ nos creaũ.
scd̃mistã cũ ꝑditi essemꝰ nos reformauit. Uingenitꝰ gͦ
filius ex patre sine tp̃r natus qa celestẽ suã hereditatẽ
solus habere noluit. humanã naturã ad ꝯtẽplationẽ
głe sue condidit. S quia peccando ꝑiit. ille etiã hanc
in carne nascendo requisiuit. Et qui hominẽ fecerat
ad imaginẽ ⁊ siłitudinẽ dei. miro sue karitatis affec¬
tu. factus ẽ ipse ad fiłitudinẽ hominis. Et unde se ad
nrãm humanitatẽ humiliaũ. inde nos ad hereditatis
sue głam subleuaũ. In hac gͥ carnis gn̾atione ⁊ humili¬
atione ei a patre dr. Fostula a me ⁊ dabo tͥ gt̃s heredi¬
tatẽ tuã: ⁊ possessionẽ tuã terminos t̾re. Mmor qͥdem
uidetur ille qui postulat eo qͥ postulatur. Et dũ xp̃c
carnẽ assumpsit.a patre suo ꝑ humanitatẽ se minoraũ.

Expanded text:
unam divinam, alteram humanam: unam qua ex patre in caelo natus est sine matre, alteram qua in terra ex matre natus est sine patre. Secundum illam, cum nihil essemus, nos creavit. Secundum istam, cum perditi essemus, nos reformavit. Unigenitus ergo filius ex patre sine tempore natus. quia caelestem suam haereditatem solus habere noluit, humanam naturam ad contemplationem gloriae suae condidit. Sed quia peccando periit, ille etiam hanc in carne nascendo requisivit: et qui hominem fecerat ad imaginem et similitudinem Dei , miro suae caritatis affectu factus est ipse ad similitudinem hominis . Et unde se ad nostram humanitatem humiliavit, inde nos ad haereditatis suae gloriam sublevavit . In hac igitur carnis generatione et humiliatione ei a patre dicitur: 7. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Minor quidem videtur ille qui postulat, eo qui postulatur. Et dum Christus carnem assumpsit, a patre suo per humanitatem se minoravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ingruerit. qͣndo uenerit suꝑ uos tͥbulatio et angusti
tacuit in mansuetudine sua. Et in furore suo ꝯturbi¬
sua loquetur ad eos. cũ in iudicio suo dura illos ar¬
guet increpatione. In furore suo ꝯturbabit eos. ci
districta impios feriet animadu̾sione. Ecce̾ miserice
ds̃ non iratus s placatꝰ nob̾ peccatorib apparet. ꝙ¬
la nr̃a uidet ⁊ patient᷑ sustinet. Ideo diu tolerat. it
ad penitentiã nos ꝑtͣhat. S qͥ mͦ negligit placatur
ꝓfecto sentiet iratũ. Et quoqͥsq nc̃ durior fit ad peue¬
tiã. eo ipse distͥctior erit ad iundictã. S qui in ceł hal̾¬
tat quomͦ etiã in terris regnat audiamꝰ. Ait enĩ. Es
autẽ ꝯstitutus sũ rex ab eo. subaudis a patre meo. suy

Expanded text:
tio et angustiatacuit in mansuetudine sua. Et in furore suo conturbasua loquetur ad eos, cum in judicio suo dura illos arguet increpatione: in furore suo conturbabit eos, cum districta impios feriet animadversione. Ecce misericors Deus non iratus, sed placatus nobis peccatoribus apparet: mala nostra videt, et patienter sustinet. Ideo diu tolerat, ut ad poenitentiam nos pertrahat. Sed qui modo negligit placatum, profecto sentiet iratum. Et quo quisque nunc durior fit ad poenitentiam, eo ipse districtior erit ad vindictam. Sed qui in caelis habitat, quomodo etiam in terris regnat, audiamus: ait enim: 5. Ego autem constitutus sum Rex ab eo, subaudis, a Patre meo, super
Abbreviated transcription (Latin):
cie in scĩficationẽ. Sicgͦ xp̃c in nob̾ regnare desid̾at.
ut ab inmundis spib n uitũs nos defendat. ut uir¬
tutib n sacris oꝑib nos muniat. Sic in nob̾ regnare
appertit. ut ad celeste regnũ suo nos regimine ducere
possit. S qͥa ad huc sumꝰ in certamine. suis nos p̃cep¬
tis ñ cessat admonere. Unde bene dicit᷑. ꝑdicans pre¬
ceptũ eiꝰ. Quia ñ p̃cepta s p̃ceptũ dicit. fortassis ka¬
ritatẽ nob̾ innuit. in qua ꝯcta p̃cepta finiunt᷑. ⁊ qͣm
subleuat. ⁊ quicqͥd ꝑ alia p̃cepta dic̃. mittere nos ad
ħ unũ preceptũ semꝑ intendit. Quod quide̾ duplex
ł mandatũ. Nã in dilectionẽ dei ẽ dilectio ꝓximi.
Et scͥptum ẽ. quia in his duob mandatis pendet lex
et ꝓpħe. Quicqͥd gͦ lex. quicqͥd ꝓphetia. quicqͥd euuan
tia audiuimꝰ. de dignitate huiꝰ nr̃ĩ regis audiamꝰ. Se¬
quit᷑ enĩ ⁊ dicit. Dñs dix̃ ad me filiꝰ m̃s es tu: ego ho¬

Expanded text:
in nobis regnare desiderat, ut ab immundis spiritibus et vitiis nos defendat, ut virtutibus et sacris operibus nos muniat. Sic in nobis regnare appetit, ut ad caeleste regnum suo nos regimine ducere possit. Sed quia adhuc sumus in certamine, suis nos praeceptis non cessat admonere. Unde bene dicitur, Praedicans praeceptum ejus: quia non praecepta, sed praeceptum dicit, fortassis caritatem nobis innuit, in qua cuncta praecepta finiuntur : et sublevat: et quicquid per alia praecepta dicit, mittere nos ad hoc unum praeceptum semper intendit. Quod quidem duplex est mandatum: nam in dilectione Dei est dilectio proximi. Et scriptum est, Quia in his duobus mandatis pendet lex et prophetae . Quicquid ergo lex, quicquid prophetia, quicquid Evangtia audivimus, de dignitate hujus regis nostri audiamus. Sequitur enim, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabił. sic̃ ille de qͦ scriptũ est. cuiꝰ uultũ desidat
uniu̾sa terra. ⁊ in cuiꝰ uultũ desid̾ant angłi ꝓspicere.:
Et qͥs fortior eo qui omĩa queꝯq uoluit fecit. qui pͥnci¬
pem buiꝰ mundi de regno suo expulit. qͥ morte sua
mortẽ nr̃am destrux̃: Et sciendũ qd̾ qͣndo psalmi ita
intitulant᷑. ut p̃s p̃ponatur ⁊ ñ canticũ: designat᷑. qͥa
de morib agitur. Qndo uͦ canticũ ⁊ ñ p̃s: ñ de moribꝰ

Expanded text:
 scriptum est: Cujus vultum desiderat universa terra, et in quem desiderant angeli prospicere ? Et quis fortior eo, 10 qui omnia quaecunque voluit, fecit ? qui principem hujus mundi de regno suo expulit , qui morte sua mortem nostram destruxit ? Et sciendum quod quando Psalmi ita intitulantur, ut Psalmus praeponatur et non Canticum, designatur quia de moribus agitur. Quando vero Canticum et non
Abbreviated transcription (Latin):
tra suũ auctorẽ frequent᷑ se erigunt. dũ suã ñ eiꝰ uo¬
luntatẽ implere appetunt. ⁊ tanto deteriꝰ cadunt. qͣnto
supͣ eũ tendunt. a quo facti sunt. S qͥd sequit᷑: Q i
bitat in ceł irridebit eos: n dñs subsamniabit eos. Qu
habitantes in t̾ra celestem deũ irridere. ⁊ subsannars
p̃sumpser̃. ab ipso celesti deo irrisione ⁊ subsannatios
digni ostendent᷑. Nam qͥ surrexit a mortuis ⁊ regnan¬
do iam habitat in ceł: cũ ad iudiciũ ueniet irrision
ut iã diximꝰ ⁊ subsannatioe eos dignos ostendet. Hi

Expanded text:
tra suum auctorem frequenter se erigunt, dum suam non ejus votra suum auctorem frequenter se erigunt, dum suam non ejus voluntatem implere appetunt: et tanto deterius cadunt, quanto supra eum tendunt a quo facti sunt. Sed quid sequitur? 3. Qui habitat in habitantes in terra caelestem Dominum irridere et subsannare praesumserunt, ab ipso caelesti Deo irrisione et subsannatione digni ostendentur. Nam qui surrexit a mortuis, et regnando jam habitat in caelis, cum ad judicium veniet, irrisione ut jam diximus et subsannatione eos dignos ostendet. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
quutorib eiꝰ futur̾ esse p̃iidit. ñ futuro s p̃terito tp̃r
narrare uoluit. ut ex suis u̾bis ostenderet. qͥa spũ sc̃o
reuelante. tam de futuris quã de p̃teritis certus esset.
id ẽ. iudei. meditati sunt mania o̾ Et qͣre assti¬
caẏpbas ꝯuenerunt inunũ ꝯciliũ ⁊ locũ. adu̾sus dñꝙ.
patrẽ. ⁊ adu̾sus xp̃m . filiũ. eiꝰ. Tanta deniq eos insania
furoris inuasit. tanta malicie cecitas ꝑculit. ut aucto¬
rem suũ quẽ credere ⁊ adorare debuissent: unanimit᷑
ideo xp̃m occider᷑. ut nom̃ eius de t̾ra delerent. ⁊ ne ip̃i
locũ ⁊ gentẽ ꝑderent. ideo quidẽ nom̃ eiꝰ auxer̾. ideo et
gentẽ ⁊ locũ ꝑdiderunt: qͥa innocentẽ dñm occider̃.
Miroq modo auctũ est. ut dũ suũ osiliũ implere se cre¬
derent. ꝯsiliũ dnũ nolentes ⁊ nescientes implerent.
Ergo meditati sunt in ania. N est enim sap̃ia. non est
ne nos sibi ualeant subuigare. Sic sic suꝑbe m̃tes cn¬

Expanded text:
utoribus ejus futurum esse praevidit, non futuro, sed praeterito tempore narrare voluit: ut ex suis verbis ostenderet, quia Spiritu Sancto revelante, tam de futuris, quam de praeteritis certus esset. idest Judaei, meditati sunt inania? Et quare astierunt in unum, consilium et locum, adversus Dominum, Patrem, et adversus Christum Filium ejus ? Tanta denique insania furoris eos invasit, tanta malitiae caecitas perculit, ut auctorem suum, quem credere et adorare debuissent, unanimiter ideo Christum occiderunt, et ut nomen ejus de terra delerent, et ne ipsi locum et gentem perderent : ideo quidem nomen ejus auxerunt, ideo et gentem et locum perdiderunt, quia innocentem Dominum occiderunt . Miroque modo actum est, ut dum suum consilium implere se crederent, consilium Domini nolentes et nescientes implerent. Ergo meditati sunt inania. Non est enim sapientia, non ene nos sibi valeant subjugare. Sic, sic superbae mentes con
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmitabunt᷑ de uita ad głam. nͥ soli boni. Quare ħ.
tẽ ĩpioꝵ ꝑibit. Acsi diceret᷑. Iter ĩpioꝵ ñ nouit dñs.
Ut ħ sit nesciri a dñõ quod ẽ ꝑire. ⁊ ħ sit sciri a dño qd̵
est manere. Duob enĩ mod̾ scire dei accipit᷑. Ant scire
Et nouit gͦ qͥa dep̃bendit. ⁊ ñ nouit. quia hunc in sue
sapĩe specie ñ recognoscit. Hinc dicturꝰ ẽ eis in iudicio.

Expanded text:
immutabuntur, de vita ad gloriam: nisi soli boni. Quare hocimmutabuntur, de vita ad gloriam: nisi soli boni. Quare hoctem impiorum peribit. Ac si diceret, iter impiorum non novit Dominus: ut hoc sit nesciri a Domino, quod est perire; et hoc sit sciri a Domino, quod est manere. Duobus enim modis scire Dei accipitur Ex AugustEt novit ergo, quia deprehendit, et non novit, quia hunc in suae sapientiae speciem non recognoscit. Hinc dicturus est eis in judicio,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiecti. Unde scͥptum ẽ. Tollat᷑ impiꝰ ne uideat głam
dei. Neq peccatores in ꝯsilio iustoꝵ. Repecita sententia
iudeturꝰ. ut qđ suꝑiꝰ dicit᷑ impii. intelligant᷑ peccatores. et
qd̾ p̃misfũ est in iudicio. ħ dictũ sic in ꝯclio iustoꝵ. Aut
si aliud sunt ĩpis. aliud peccatores. nã om̃is impiꝰ peccator.¬
audis ut iudicent᷑. qͥa iam penis certisimis deputati st.
peccatores autẽ non resurgunt in ꝯcilio iustoꝵ. subaudis
ut iudicent. s ut iudicent᷑. S cũ dd̾ dicat. qͥa impii
ñ resurgunt in iuidicio. qͥd ẽ quod paułꝰ ait. om̃s qͥdẽ
resurgemꝰ: Nã ꝑ om̃s uult intelligi tã bonos ꝙͣ ma¬
los. tam pios ꝙͣ ĩpios. tã peccatores ꝙͣ iustos. S scien¬
dũ est quia om̃s ⁊ bom ⁊ mali resurgere hñt ad uitã.
s ñ om̃s resurgent ad głam. Qd̃ satis manifestat idem
apłs. cũ ibidẽ subningit. s ñ om̃s imimitabim᷑. Re¬
surgent qͥdem om̃s ut uruant ⁊ boni ⁊ mali. s ñ om̃s

Expanded text:
videat gloriam Dei . Neque peccatores in consilio 9 justorum. Repetita sententia videtur, ut, quod superius dicitur, impii, intelligantur peccatores, et quod praemissum est, in judicio, hoc dictum sit in consilio justorum. Aut si aliud sunt impii, aliud peccatores . Impii audis, ut judicentur: quia jam poenis certissimis deputati sunt. Peccatores autem non resurgunt in consilio justorum, subaudis, ut judicent, sed ut judicentur. Sed cunt in judicio, quid est quod Paulus ait: Omnes quidem resurgemus ? Nam per omnes vult intelligi tam bonos quam malos, tam pios quam impios, tam peccatores quam justos. Sed sciendum est quia omnes et boni et mali resurgere habent ad vitam, sed non omnes resurgent ad gloriam. Quod satis manifestat idem Apostolus, qui ibidem subjungit, Sed non omnes immutabimur. Resurgent quidem omnes ut vivant, boni et mali: sed non omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ qd ttuli in quibdã psalms ita p̃¬
ponunt᷑. ut intentionẽ designent. in quib̾dã ut mat̾i
motũ ⁊ laborẽ manuũ ex psalt̾io ꝓcedit. Et ideo ꝓ bo¬
na oꝑatione sepe ponitur. que sine labore fieri ñ pot̃.
Et qm̃ in ħ negotio continetur exhortatio bone oꝑatio¬
nis. idcͥco ipsi negotio tale uocabulũ competit: ut pͣs
appelletur. Es̃ gͦ iste. id ẽ. sequens exhortatio bone oꝑa¬

Expanded text:
Notandum quod tituli quibusdam Psalmis ita preponuntur, ut intentionem designent: in quibusdam, ut matemotum et laborem manuum de psalterio procedit, et ideo pro bona operatione saepe ponitur, quae sine labore fieri non potest. Et quantum in hoc negocio continetur exhortatio bonae operationis: idcirco ipsi negocio tale vocabulum competit, ut psalmus appelletur. Psalmus ergo iste, id est, sequens exhortatio bonae opera
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ille quẽ sic suscepit dei uerbũ. ut simul cũ illo d̾s¬
fieret. Ex hac regula iniͦducim᷑. ne qͥs sibi de se głetur.
aput autẽ xp̃c in passione sua exaltatũ habuit. qͥa in
tanta passionis humilitate m̃tis fortitudinẽ ñ amisit.
oce inquit mea ad dnm clamaui. ⁊ exaudiũ me de
monte scõ suo. Uoce sua ad dñm clamare ẽ: inten¬
te dnm dep̃cari. Uoce sua clamat. cũ quisqͥs ita
intente orat. qđ sonꝰ uocis ab intentione cordis ñ
discrepat. hine gregoriꝰ egregius doctor ait. Ssalmis
et ymins cũ oratis deũ. ħ uersetur in corde quod pro¬
fertur in ore. Et apłs dic̃. Esallã spũ. psallã ⁊ m̃te.
Tales libent᷑ exaudit dñs. quos sł ħ modo clamare
ospicit. Unde bene d̾r. Et exaudiũ me de monte
sc̃o suo. id eꝰ de altitudine iusticie sue. Legimꝰ enĩ.
Iusticia tua sic̃ montes dei. Et iustũ sic erat ut in

Expanded text:
etiam ille, quem sic suscepit Dei Verbum, ut similis cum illo fieret Deus. Ex hac regula introducimur, ne quis sibi de se glorietur. Caput autem Christus in passione sua exaltatum habuit, quia in tanta passionis humilitate, mentis fortitudinem non amisit. 5. Voce, inquit, mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo. Voce sua ad Dominum clamare, est intente Dominum deprecari. Voce sua clamat, cum quisquis ita intente orat, quod sonus vocis ab intentione cordis non discrepat. Hinc egregius doctor ait, Psalmis et hymnis cum oratis Dominum, hoc versetur in corde, quod profertur in ore. Et Apostolus dicit, Psallam spiritu, psallam et mente . Tales libenter exaudit Dominus, quos scilicet ita clamare conspicit; unde benedicitur, Et exaudivit me de monte sancto suo, id est, de altitudine justitiae suae. Legimus enim, Justitia
Abbreviated transcription (Latin):
faciet ꝓsꝑabunt᷑. Pfoliũ incesligit᷑ uerbũ. Qđ enĩ fola
agunt arboris. s in nob ꝑ similitudine gunt ũba rõ¬
toris. Fructu qͥdem eiꝰ sp̃aliter pascim᷑. mone uͦ ip̃ꝰ¬
at. ip̃e in euuangłio demonstrat uͥ ait. Clũ ⁊ terra tͦs¬
ritatis dr᷑. siue in lege. siue in ꝓpłns. siue in euuangłio
seu in apłicis libris. siue enã ꝑ qͦd ꝙ peligiosos. totũ ꝑ op¬
tionẽ adimplebitur. Unde scͥptũ e. Iota unũ aut uns
apex. ñ prec̾ibit de lege. donec oĩa siant. Et h potens
merito de ipso subditur. Et oĩa quecũq faciet ꝓsꝑabi¬

Expanded text:
erabuntur. Per folium intelligitur verbum. Quod enim folia agunt arboris, hoc in nobis per similitudinem agunt verba Redemptoris. Fructu quidem ejus spiritualiter pascimur: sermone vero ipuat: ipse in Evangelio demonstrat, ubi ait: Caelum et terra transritatis dicitur, sive in Lege, sive in Prophetis, sive in Evangelio, sive in Apostolicis libris, sive etiam per quosque religiosos: totum per operationem adimplebitur. Unde scriptum est, Iota unum, aut unus apex non praeteribit de Lege, donec omnia fiant . Et quia potens merito de ipso subditur: Et omnia quaecunque faciet
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. qͣi puluis uento mouet᷑. Quẽ dũ ira conturbat.
sitpbia inflat. uana gła eleuat. luxuria eneruat. aua¬
inda subicit. Inuidia diuidit. tsticia ꝓsternit. qͦt cẽpta¬
tionũ motib urgetur. qͣsi tot uentoꝵ flatib puluis disꝑgit᷑.¬

Expanded text:
agitatur, quasi pulvis vento movetur. Quem dum ira conturbat, agitatur, quasi pulvis vento movetur. Quem dum ira conturbat, superbia inflat, vana gloria elevat, luxuria enervat, avaritia subjicit, invidia dividit, tristitia prosternit: quot tentationum motibus urgetur, q
Abbreviated transcription (Latin):
is qͥ ꝑfecte uiuit. in u̾bo aut in oꝑe delinqͥt. Nec tñ
ux uͥbũ eiꝰ defluit. etiã cũ offendit. Nã taidiu cul¬
pa cordis retinet᷑. quousq satisfactionẽ penitentie curet᷑.
Et cũ post culpã cautior redit ad iusticiã. qͦd adu̾sari ui¬
det̾ peccatũ et iã ꝓsꝑaturꝰ. ⁊ miro mͦ fit qd̵ unde peccaũ
uidẽ iustior existit. Merito gͦ ꝑ paulũ dr̃. Omĩa coo¬
pentur in bonũ his qͥ scd̃m ꝓpositũ uocati sunt sancti
Omĩa quidẽ ñ solũ ꝓsꝑa s etiã adu̾sa. ñ solũ bona s ꝙ̃¬
rus ẽ. ⁊ in oꝑatione discret᷑. dicat᷑ recte. Et foliũ eiꝰ ñ
npbis subiungat audiamꝰ. Non sic impii ñ sic. Ubi
ripeticio cõminatio ẽ. Ac si diceret. Nec sic beati eritis.
ne sic ꝓsꝑari pot̾itis. s tanꝗͤ. puluis quẽ ꝓicit uentꝰ a fa¬
u perre. Merito impꝰtꝰ pulueri cõparat᷑. qͥa peccanti hõi
dt. Pulus es ⁊ in puluerẽ reciteris. Q dũ tẽptationib

Expanded text:
i perfecte vivit, in verbo aut in opere delinquit. Nec tamen tunc verbum ejus defluit, etiam cum offendit, nam tandiu culpa corde retinetur, quousque satisfactione poenitentiae curetur. Et cum post culpam cautior redit ad justitiam, quod adversari videtur, peccatum etiam prosperatur. Et miro modo fit, quod unde peccavit, inde justior existit. Merito ergo per Paulum dicitur, Omnia cooperantur in bonum his, qui secundum propositum vocati sunt Sancti . Omnia quiderus est, et in operatione discretus, dicatur recte: Et folium ejus non reprobis subjungat, audiamus. 4. Non sic impii, non sic. Ubi repetitio comminatio est, ac si diceret: Nec sic beati eritis, nec sic prosperari poteritis, Sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Merito impius pulveri comparatur, quia peccanti homini dicitur: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Qui dum tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
bumile. Qa u̾ieta ueritatis uocẽ. om̃is qͥ sẽ exal¬
tat humiliabit᷑. et qͥ se humiliat exalcabit᷑. Sealomon
qͦ ait. Si ceciderit lignũ ad austrũ. aut ad aqͥlonẽ.
Ad austrũ cadit peccator ad aqͥlonẽ. Qͥa et uistꝰ ꝑ
feruorẽ scĩ sp̃c̃ ad gaudia ducit᷑. et peccator cũ aposta¬
ta angło. qͥ dixit. sedebo in monte testam̃ti. in laterib

Expanded text:
em Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem,ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
tis dñicis obedur debemꝰ. ñ tĩdo ẜ amando. ñ ex
necessitate s ex uoluntate: Non enĩ timor aut ne¬
cessitas. s. sola caritas implet legem. hmnc ẽ qđł apłs
ritate repletur. in lege dm̃ die ac nocte. id ẽ. assidue
meditat᷑. ł die ac nocte. id ẽ. in ꝓsꝑis et adu̾sis. Ubi
enĩ est uera dilectio. ibi diuine legis ẽ meditatio. et
mens q̃ amore dei accendit᷑. nec ꝓsꝑis nac adu̾sis com¬
mutat᷑. Et erit tanꝙ̃ lignũ qͦd plantatũ ẽ scꝰ decuis
aquar᷑. Ed fructũ siñ dabit in tr̃pore suo. De sapi

Expanded text:
tis dominicis obedire debemus, non timendo, sed amando: non ex necessitate, sed ex voluntate. Non enim timor aut necessitas, sed sola caritas implet legem. Hinc est quod Apoi is, qui caritate repletur in lege Domini, die ac nocte, id est, assidue meditatur: vel die ac nocte, idest, in prosperis et adversis. Ubi enim est vera dilectio, ibi Divinae legis est meditatio: et mens, quae amore Dei accenditur, nec prosperis nec adversis commutatur. 3. Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iusticia mͦ in ꝓsꝑis. mͦ in adu̾sis agitur̾. inꝓsꝑis qui
tumor. iii adu̾sis uͦ discipline patientia p̃cipit᷑. neꝰ si in iłł s
leuat. in foueã elationis cadat. aut si in istis se deicit. pi
pusillamimnitatis uitiũ uictꝰ ꝓruat. Hanc uͦ disciplina
quisqͥs app̃hendere negligit. a uia quidẽ iusticie ꝑit.⁊
iniquitatis uias miserabilit᷑ incedit. Tantoq omĩpote

Expanded text:
is quidem timor, in adversis vero disciplinae patientia praecipitur: ne si in illis se elevat, in foveam elationis cadat, aut si in istis se dejicit, per pusillanimitatis vitium victus proruat. Hanc vero disciplinam quisquis apprehendere negligit, a via quidem justitiae perit, per iniquitatis vias miserabiliter incedit: tantoque omnipote