comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥmates ẽẽ ostituer̃. nͥ aliqua gens deinceps ad fidem sũtat᷑. cui ne
metropolitanas sedes adepti sunt. ñ pͥmates s metropolitam noĩen¬
tur. Si aũ aliquis metropolitanoꝵ inflatus fuerit. ⁊ sine om̃iũ
tm̃ que ad pͥã suã ꝑtinent parrochiã age̾ aut eos gͣuare uoluerit.
ab om̃ib districte corrigatur. ne talia deinceps p̃sumẽ audeat.
Siuͦ incorrigibił eisq in obediens apparuerit. ad hanc apłicã sedẽ.
cui omia ep̃oꝵ iudicia t̾minare p̃cepta sunt. eiꝰ ꝯtumacia refaͤrat᷑.
ut iuiridicta deeo fiat. ⁊cet̾i timorẽ hãnt. Si aũ ꝑꝑ nimiã longin.¬

Expanded text:
et primates esse constituerunt, nisi aliqua gens deinceps ad fidem convertatur, cuimetropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominentur. Si autem aliquis metropolitanorum inflatus fuerit, et sine omniumtum quae ad propriam suam pertinent parochiam, aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis, eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, et caeteri timorem habeant. Si autem propter ni
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħ ceteros tacere. ipse sibimet testis ẽ. quia plus ueritate se
appetit diligi. quã otͣ se ñ uult defendi. hinc petrus increpa-¬
tionẽ ꝑauli libent̾ accepit. hinc dauid correctionẽ subditi hu¬
milit̾ audiuit. quia ⁊ rectores boni dũ pͥuato amore diligere
se nesciunt. lib̃e puritatis u̾bũ a subditis obsequiũ humilitatis cre¬
ab eccłus ⁊ sedib ꝓpͥis pelli. suaq eis auferri supellectilia. ⁊ sic
nudos ⁊ expoliatos ad iudicia uocari. Qđ oĩ r̃one caret. cũ ꝯstitu

Expanded text:
videt subditos tacere, ipse sibimet testis est quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Hinc Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correctionem subditi libenter audivit , quia et rectores boni dum privato amore diligere se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis, obsequium humilitatis cresiis et sedibus propriis pelli, suaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari. Quod omni ratione caret: cum constitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uacuũ. Itẽ. Hullus pͥmas. nullus metropolitanꝰ. nullus q reliqͦr
net. ⁊ altiꝰ ep̃i parrochiã sr̃ cꝰquã dispõne. nͥ uocatꝰ ab eo cꝰ iuris ẽẽ
dinoscit᷑. ut qͥcquã ibi disponat. ł ordinet aut iudicet. si fui gͣduᷤ
honore potiri uoluerit. Sinaũ p̃sũpserit: dãpnabit᷑. ⁊ ñ solum
archiep̃c narbonensis. qͥ cl̃icos suos eo inuita ad iudiciũ tuĩ
uenire cõpellas. ⁊ de reb ad eccłiã suã ꝑtinentib eo in consulto.
quasi iure patriarchatris tui disponas. cũ ħ neq iniquitas
cui patres sanxere reuẽntiã hãt. ⁊ auctoritas sacroꝵ canonũ
penitꝰ int̃dicat. nͥ forte ꝓ causis quas ap̃ se t̾minare ñ possunt.
ad te qͣsi ad patriarchã suũ ꝓuocauint. ⁊ si ep̃c suus decesserit.
res eccłie sue iudicio tuo dispensare uoluerint. Primates enĩ

Expanded text:
 Callistus: Nullus primas, nullus metropolitanus nullusque reliquorjuris esse dignoscitur, aut quicquam ibi disponat, vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumserit, damnabitur, et non solum iscopus Narbonensis, quod clericos suos eo invito ad judicium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto, quasi jure patriarchatus tui disponas, cum hoc neque antiquitas cui Patres sanxere reverentiam habeat, et auctoritas sanctorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis quas apud se terminare non possunt, ad te quasi ad patriarcham suum provocaverint, vel si episcopus suus decesserit, res Ecclesiae suae judicio tuo dispensari voluerint. Primates enim
Abbreviated transcription (Latin):
ł .ii. ciuitates. ⁊ imũ regẽ. ⁊ totidẽ minores potestates subse.
unũ met᷑politañ. aliosq suffraganeos.x.ł.xi. ep̃os udices. ad quoꝵ
iudiciũ om̃s cause referantur. ut ab his om̃ib iuste consona uoce
decernant᷑. nͥ ad maiorẽ auctoritatẽ fuerit ab his qͥ iudicandi st̃
appellatũ. uñ ñ oportet ut degͣdet᷑ ł de honoretur una q̃q ꝓuinca

Expanded text:
vel XI civitates et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum metropolitanum aliosque suffraganeos X vel XI episcopos judices ad quorum judicium omnes causae referantur, et ut ab his omnibus juste consona voce decernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum, unde non oportet ut degradetur, vel deshonoretur unaqua
Abbreviated transcription (Latin):
auctores ecclie. se quãlib q̃relã hr̃e iustã credit. ñ priꝰ pͥite¬
uates aut alios ad eat iudices: quã ipsos a qͥb se lesũ estimat. conueni¬
at familiarit̃ ñ semel s sepissime. ut ab eis aut suã iusticiã aci¬
piat: aut excusationẽ. Si aut̃ secus egͣit. ab ipsis ⁊ ab aliis cõmu¬
nione priuet᷑. tanquã apłoꝵ patrũq aliorũ contẽptor. fabian
ialiqͥs cłicoꝵ suis ep̃is infestus aut insidiatorpp̃. orientali ᷤ ep̃i¬
fuerit. eosq criminari tẽptauit aut c̃spirator fuerit. anͣ
examinatũ iudiciũ submotus adero. curie tradat᷑. Cui dieb
uite deseruiat. ⁊ infamis absq ulla restitutionis spe ꝑmane.
plebs ep̃m ñ accuset. nec uulgꝰ eũ arguat. qr ñ ẽ discipłs.
suꝑ magistrũ. Ep̃i a dõ st̃ iudicandi. qui eos sibi ocłos elegit. Nã

Expanded text:
actores Ecclesiae quamlibet querelam habere justam crediderit, non prius primates aut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum aestimat conveniat familiariter: non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam accipiat, aut excusationem. Si autem secus egerit, ab ipsis et ab aliis communione privetur, tanquam apostolorum alialiquis clericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eosque criminari temptaverit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero, curiae tradatur; cui diebus vitae suae deserviat, et infamis abpiscopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quia non est discipulus super magistrum . Episcopi a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. ⁊ ñ añ c̃uocatꝰ ad tpͣs. ocilio in legiͣmo ⁊ canonico ue¬
niat ad causã. ⁊ siita iuste uidr̃. accusantiũ ꝓpositiõib respon
qui suis ẽ reb expoliatus aut sede ꝓͥa ui aut t̾rore de¬
pulsus. añquã omĩa sibi ablata legib restituant᷑ : ⁊ ipse pa¬
cifice annũ ł plus suis fruatur honorib. sediq pͥe sit regła¬
rit̾ restitutꝰ. iuxta canonũ institutionẽ accusari. uocari.¬
iudicari aut dãpnari potest. Cusebiꝰ frĩbꝰ ꝑ egẏptũ ⁊ alexandriã
redintegrari. ⁊ eccłias q̃ sibi sublate st̃ cũ oĩ p̾uilegio
suo restitui. ⁊ pꝰ modũ ñ sub angusti tp̃ris spatio: s tm̃ tp̃ris
spatiũ eis indulgeat᷑. quantũ expoliati ł expulsi eẽ uident᷑.
fuerit. ñ priꝰ uocet᷑ ad sẏnodũ. quã ei omĩa legib redinte¬
ponens resideat. quã dni expulsus uł expoliatus suis carere¬

Expanded text:
fuerit, et non ante convocatus ad tempus concilio in legitimo et canonico veniat ad eam, et si ita juste videtur accusantium propositionibus responqui suis rebus exspoliatur, aut a sede propria vi, aut terrore depulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis fruatur honoribus, sedique propriae sit regulariter restitutus, juxta canonum institutionem accusari, judicari, aredintegrari, et ecclesias, quae eis sublatae sunt, cum omni privilegio sibi restitui, et postmodum non sub angusti temporis spatio, sed tantum temporis spatium eis indulgeatur, quantum exspoliati vel expulsi esse videntur fuerit, non prius vocetur ad synodum quam ei omnia legibus reinteponens resideat, quandiu expulsus vel exspoliatus suis
Abbreviated transcription (Latin):
i asina balaam sessorẽ suũ usq ad gladiũ angłi subueriss:
ñ ne sessor. angłi sententiã subiisset: Nẽ aũ ci restitit. calces allisit.
ũb̾ otͣ naturã increpauit. sicq illũ saluauit. Sic ⁊ palilus restitit
infaciẽ petro. quia rep̃hensibilis erat. Uñ scriptũ ÷ in epła aug̃
ad hieronimũ. Petrus qd fiebat a paulo. utilit̾ lib̾tate caritatis
scẽ. benigne pietate humilitatis accepit.atq ita rariꝰ ⁊ sanctiꝰ ex¬

Expanded text:
 asina Balaam sessorem usque ad gladium angeli subvexisset, nonne uterque eorum sententiam subisset? Nunc autem ei restitit, calces allisit, verbis contra naturam increpavit, sicque se ut illum servavit. Sic et Paulus restitit in faciem Petro, quia reprehensibilis erat. Unde scriptum est in epistola 82 ad Hieronymum: « Petrus quod fiebat a Paulo utiliter libertate charitatis sanctae ac benignae pietate humilitatis accepit, atque ita rarius ac sancti
Abbreviated transcription (Latin):
corrigendus pͥꝰ secrete a subditis. Qđ si in corrigibilis qͥ absit ap¬
paruerit. tc̃ erit accusandus ad pͥmates suos: aut ad sedem apłi¬
cam. ꝓaliis uͦ actib suis mag̃ ẽ tolerandus ab om̃ib subditis
siuis quã accusandus: aut publice derogandus. quia cũĩ eũ a
subditis delinquit᷑. eiꝰ ordinationi obuiatur qui eũ p̃tulit eis
dicente apło. Diͣ ordinationi resistit: qui potestati resistit. Ex cor¬

Expanded text:
corrigendus prius secrete a subditis suis; quod si incorrigibilis, quod absit, apparuerit, tunc erit accusandus ad primates suos aut ad sedem apostolicam. Pro aliis vero actibus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis quam accusandus, aut publice derogandus, quia cum in eis a subditis delinquitur, ejus ordinationi obviat qui eos ei praetulit dicente Apostolo: « Dei ordinationi resistit qui potestati resistit .
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratiõe. nec nob̃ ĩpossibile erit ostende uob̾. si tñ audire ue¬
litis. ñ posse quẽquã rite abhis qui inferioris dignitatis uł or¬
dininis sunt. iudiciarib sũmitti diffinicionib. Siouidẽ. tõr
tẽplũ eoꝵ in gressus. gͣna thuris suꝑ prunas imponeret. Cuiꝰ pei¬
gra. collecto numerosoꝵ concilio ep̃oꝵ. ⁊ inquisitione facta. ħ
idẽ pontifex se egisse confessus ẽ. nullus tñ eoꝵ ꝓferre senten¬
tiã ausus ẽ. dũ ei sepissime om̃s ꝑhib̾ent. tuo ore iudica causã
tuã. ñ nr̃o iudicio. Et itẽ. Noli audiri in nr̃o iudicio. s collige
insinu tuo causam tuã. Et rursus. Qm̃ exte inquiunt iustifi¬
cab̃is. aut ex ore tuo condempnab̾is. & itm dicunt. Prima sede̾
ñ iudicabitur aquoqu̾a. Itẽ ineadẽ. S ⁊ cũquidã tp̃r qͦdã ꝯtͣ
xyxtũ papã tẽptassent q̃dã mali rumoris obicẽ. ⁊ in concilio
cui ualentinianꝰ augustus int̾erat. diccũ fuisset: ñ licere ad¬

Expanded text:
it, nec nobis impossibile erit ostendere vobis si tamen audire velitis, non posse quemquam rite ab his qui inferioris dignitatis vel ordinis sunt, judicialibus submitti diffinitionibus. Siquidem tempore in templum eorum ingressus, grana thuris sugratia collecto numerosorum concilio episcoporum et inquisitione facta, hoc idem pontifex se egisse confessus est, nullus tamen eorum proferre sententiam ausus est, dum ei saepissime omnes dicerent: « Tuo ore judica causam tuam, non nostro judicio. » Et item: « Noli audiri in nostro judicio, sed collige in sinu tuo causam tuam. » Et rursus: « Quoniam ex te, » inquiunt, « justificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis. » Et iterum dicunt: « Prima sedes non judicabitur a quoquam. » Item in eadem: « Sed cum quodam tempore quidam contra Sixtum papam tentassent quaedam mali rumoris objicere, et in concilio cui Valentinianus Augustus intererat dictum fuisse non licere ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciliũ trahant. ⁊ aliqͦs de siliis eccłie secłariũ secũ ad ducere
in qͥb eos aut ad ordinationẽ alicuiꝰ fr̃is. aut ad sẏnodũ
inuitet: pꝰpositis om̃ib excepta gͣui infirmitate corꝑis. aut
p̃ceptione regia. ad ostititã diẽ ad eẽ ñ differant. Qui si de.¬
fuerint. sic̃ pisca canonũ p̃cepit auctoritas. usq ad ꝓximã
synodũ caritate frũm. ⁊ ecclie cõmunione pͥuentur. Ex ꝯẽ ar¬
menitabita li causa ł necessitate de ꝑagendo se concilio ab¬
sentaui̾t. ꝑ uniꝰ anni spaciũ erit cõmunione plectendus. Q¬
aut aliqua eũ gͣnis necessitas detinuerit. ꝓ se legatũ ad
synodũ mittat. suscepturꝰ salua fidĩ uĩtate quicquid sẏnodus
quantominꝰ a dnĩ sacerdotib infirmꝰ quilib compelli ad
tẽ placuit ut conseruato metropolitani epͣi pͥmatu. cętͣi ep̃oꝵ
ne postĩores se suꝑiorib suis p̃ferant. nec eis inconsultis ꝗͣtũ¬

Expanded text:
cilium trahant, et aliquos de filiis Ecclesiae secularibus secum adducere serit, in quibus eos, aut ad ordinationem alicujus fratris, aut ad synodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia, ad constitutam diem adesse non differant. Qui si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximam synodum charitate fratrum et Ecclesiae communione priventur. CAP. nevitabili causa, vel necessitate, de peragendo se concilio absentaverit, per unius anni spatium erit communione plectendus. Qaut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat, suscepturus, salva fidei veritate, quidquid synodus quanto minus a Domini sacerdotibus infirmus quilibet compelli ad tem placuit ut, conservato metropolitani episcopi primatu, caeteri ores se superioribus suis praeferant, nec eis inconsultis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ officiũ clicatꝰ. aut uidua uisitatur aut uͥgo. nũꝙͣ
solus domũ introeas. talesq habeto socios. quor con¬
tubnio ñ infameris. Si lector. si acolit᷑. si psaltes seqͥtur.
ñ ortnetur ueste s morib. nec calamistro crispent comas. s pudi¬
cicia habitu polliceantur. Solus cũ sola secreto ⁊ absq arbitre
ł teste ñ sedeas. Si familiariꝰ ẽ aliqͥd loquendũ. ht̃ nutricẽ. ma¬
iorẽ domꝰ. uirginẽ. uduã. maritã. ñ ẽ tã in humana. ut nullũ
pͣtͣ te hãt. cui se debeat crede. Cauete om̃s suspitiones. ⁊ quicqͥd
ꝓbabilit̾ fingi pot̾. ne fingatur añ deuita. Crebra munuscła.
⁊ sudariola. ⁊ fasciolas. ⁊ uestes ori applicitas. ⁊ oblatos ac degu¬
statos cybos. blandasq ⁊ dulces literulas. sc̃s amor ñ ht. Item¬

Expanded text:
 officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumpraeter te habeat cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones: et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habe
Abbreviated transcription (Latin):
uxta apłicã instititionẽ. orõnẽ om̃s in cõmune ꝓ diu̾sis necu¬
ꝓ pace. ꝓ peste. ꝓ infirmis. qui in ipsa parrochia lecto de iĩ
nitiones sollennit̾ expleat. Post ħ sacra celebretur obletis
Att eñi apłs. Obsecro pͥmũ om̃iũ fieri orõnes. obsecrations
grarũ actiones ⁊ cętã Itẽ ex ecil aureliañ. epͣꝰ uuot

Expanded text:
juxta apostolicam institutionem orationem omnes in commune pro diversis necepro pace, pro peste, pro infirmis qui in ipsa paroechia lecto decumbugulas admonitiones solemniter expleat. Post haec, sacra celebretur oblatio. Ait enim Apostolus: Obsecro primum omnium fieri orationes, obsecrationes, gratiarum actiones, etc. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
seruiens celebrat diuina myst̾i̾a.festiuitates p̃cipuas. dñi
natalt̃. pascha. pentecosten. ⁊ sique sunt pͥncipales festiui¬
tates relique. de hinc ne faciant cõmonemꝰ. ⁊̃ nusquã ali¬
bi nͥ cũ ep̃o suo in ciuitate festiuitates supͣdictas celebret.
Quicũq sunt ciues natu maiores laici. parimodo in urbib
ad pontifices suos inp̃dictis festiuitatib ueniant. ⁊ ibi diui¬
na myst̾i̾a celebrit̾ audiant. Qđ siqui ĩꝑba temĩtate hec
ł pbr̃is urbis ipsiꝰ offerre ñ possunt. nec pane̾ sacrifica¬
tũ dare. calice̾̃q porrigere. Si uͦ absentes hii fuerint. ⁊ ad
dandam orõnẽ uocentur. soli dare debebt̃. Ex decã martiu¬
ł ubicũq inuentꝰ fuerit. cõmendatũ sibi infirmũ bap¬
tizare noluerit. ł ꝓ intentione itineris. uel de aliqua e¬
cusatione. ⁊ sic sine baptismo morit᷑. deponatur. Ex dec̃ al
pbrm baptismi grͣa decuiꝰlib parrochia allatꝰ fuesi
ei baptismi sacram̃tũ nullo mͦ denegetur. Siqͥs ħ mun

Expanded text:
stivitates praecipuas, Domini Natalem, Pascha, Pentecosten, et si quae principales sunt festivitates reliquae, dehinc ne faciat commonemus: et nusquam alibi nisi cum episcopo suo in civitate festivitates supradictas celebret. Quicunque sunt cives laici, natu majores, pari modo in urbibus ad pontifices suos in praedictis festivitatibus veniant, et ibi divina mysteria celebriter audiant. Quod si qui improba temeritate e, vel presbyteris urbis ipsius, offerre non possunt, nec panem sanctificatum dare, calicemque porrigere. Si vero absentes hi fuerint, et ad dandam orationem vocentur, soli dare debebunt CAubicunque inventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel pro intentione itineris, vel de aliqua excusatione, et sic sine baptismo moritur, deponatur. CAP. XLerum baptismi gratia de cujuslibet parochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullo modo denegetur. Si quis hoc munus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hanc.p .e.e. m. Cui data ÷ ⁊̃ societas bĩssimi pauli apłi uasis
electiõis. qͥ ñ diu̾so sic̃ hetici garriunt. s uno tp̃re. uno eodemq
oie. głosa morte cũ petro in urbe Roma fub cesare nerone ago¬
atq uenãndo tͥumpho p̃tuler̃. Est gͦ pͥma petri apłi sedes romana
eccłia. ñ hñs macłam aut rugã. nec aliquid huiꝰmodi. Scb̾a autẽ¬

Expanded text:
 in coelo. Cui data est etiam societas beatissimi Pauli apostoli vasis electionis, qui non diverso, sicut haeretici garriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub Caesare Nerone agoatque venerando triumpho praetulerunt. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia non habens mac
Abbreviated transcription (Latin):
atq relinquentes ei ł successorib ipsiꝰ. pontificũ potestati &̃
ditioni. firma ĩꝑiali censura ꝑ hanc nr̃am diualẽ sacrã. ⁊ pͣ¬
gniaticũ ꝯstitutũ dec̃nmꝰ disponenda. atq uiri sc̃e̾ romane¬

Expanded text:
atque relinquentes ejus vel successorum ejus pontificum potestati et atque relinquentes ejus vel successorum ejus pontificum potestati et ditioni, firma imperiali censura per hanc nostram divinalem sacram et pragmaticum constitutum decernimus disponendum, atqu
Abbreviated transcription (Latin):
uidr̃ gła adornari .i. patricios atq ꝯsules effici. necñ ⁊ cet̾is
dignitatib ĩꝑialib eos ꝓmulgantib decorari. Et sic̃ ĩpialis
militia. ita ⁊ clerũ scẽ Romane eccłie ordinari decernimus.
ltẽ ibi. Ipse beatissimꝰ pp̃ suꝑ coronã cłicatꝰ quã gerit ad głam
bĩ petri. om̃ino ipsa ex auro. ñ ẽ passus uti corona. frigiũ uͦ
candido nitore splendidũ resurrõnẽ dñicã de signans. eiꝰ sacͣ¬
tissimo u̾tici manib nr̃is ĩposuimꝰ. ⁊ cenentes frenũ equi ipsiꝰ.
ꝓ reuẽntia bĩ petri stratoris officiũ illi exhibuimꝰ. statuentes
eodẽ frigio om̃s eiꝰ successores singłarit̾ in ꝓcessionib uti adimi¬
tationẽ ĩꝑii nrͣi. Uñ ut ñ pontificalis apex uilescat. s magis
ampliꝰ quã t̾reni ĩꝑii dignitas ⁊ głe potentia decoretur. ecce tã
palatiũ nr̃m ut p̃libatũ ẽ. quãq romanã urbẽ. ⁊ om̃s italie
seu occidentaliũ regionu ꝓiuncias. loca ⁊ eiuitates. sepefato

Expanded text:
ia adornari, id patricios atque consules effici, nec non caeteris dignitatibus imperialibus eos promulgantibus decorari, et sicut imperialis militia ita et clero et sanctae Romanae Ecclesiae ordinari decrevimus. Item ibid.: Ipse beatissimus papa super coronam quam gerit ad gloriam beati Petri, omnino ipsa ex auro non est passus uti corona. Phrygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, statuentes eodem phrygio omnes successores ejus singulariter in processionibus uti ad imitationem imperii nostri. Unde ut non pontificalis apex vilescat, sed magis amplius quam terreni imperii dignitaspalatium nostrum ut praelatum est, quamque Romae urbis et omnes Italiae seu occidentalium regionum provincias loca et civitates sepefato
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ⁊̃ clamidem purpureã. atq tunicã coccineã. ⁊ omnia
ĩꝑialia indum̃ta. seu dignitatẽ ĩꝑialiũ p̃sidentiũ. equũ. con¬
ferentes ⁊̃ imꝑialia scrptra. simulq ⁊ conta atq signabanda.
⁊̃ ⁊ diu̾sa ornam̃ta imꝑialia. ⁊ omẽm ꝓcessionẽ ĩꝑialis culmi¬
nis. ⁊ głam potestatis nr̃e. Uiris ⁊̃ reuẽntissimis. cticis indiu̾siᷤ¬

Expanded text:
rum et chlamidem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta seu dignitatem imperialium praesidentium, equitum, et conferentes imperialia sceptra simulque cuncta signabunda et etiam diversa ornamenta imperialia, et omnem professionem imperialis culminis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant loco in quo agere penitentiã tradunt᷑. qͣtinꝰ ipsi ex reb
eoꝵ subsidiũ habeant. qui de correptione eoꝵ solicitudinem
accipiant. uñ ad penitentiã subsistant. ne si nudentur. locis
in quib dati fuerint. onerosi sint. Si qͦs parentes in possessi¬
one hñt. ipsis res eoꝵ tͣdendȩ sunt. ut in ipsis uiri eccłie c̃seruenꝰ¬
icet ñ ignoremꝰ multos uẽcondia. ⁊ ñ nullos honore
suscipiendi sacerdotiũ. ⁊ ut trepidos que utiq signa sc̃ seẽ
humilitatis falsa in se reiciendi honoris causa dixisse. tñ qͥa
om̃iũ fere ad ea que sunt peiora ꝓcliue uidiciũ ẽ. ⁊ hinc
materies disputationũ. in obtrectationes sacerdotũ dĩ q̃rit᷑.
sedit in synodo. ut qͥsq de se ł uã ł falsa dixisset. fides quam
suimet testimonio ꝯfirmaret: hr̃etur. Quapꝑ decretũ ẽ sub¬
mouendos ꝓtinꝰ eẽ aib eo gradu. quẽ ab om̃i scandalo liberũ eẽ¬
se ẽẽ pollutos. a supͣdictis ordinib sũmouendos. reos scił ueri

Expanded text:
ficiant, in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus illorum subsidium habeant, qui de correptione eorum sollicitudinem accipiant, unde ad poenitendum subsistant, ne si nudentur, locis, in quibus dati fuerint, onerosi sint. Si qui parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut in ipsis juri Ecclesiae conservenicet non ignoremus multos verecundia, et nonnullos honore suscipiendi sacerdotium, et ut trepidos, quae utique signa sunt sanctitatis falsa in se rejiciendi honoris causa dixisse, tamen quia omnium fere ad ea quae sunt pejora proclive judicium est, et hinc materies disputationum in obtrectatores sacerdotum Dei quaeritur, sedit in synodo, ut quisque de se vel vera, vel falsa dixisset, fides quam suimet testimonio confirmaret, haberetur, quapropter decretum est submovendos protinus esse ab eo gradu quem ab omni scandalo liberum ese esse pollutos, a supradictis ordinationibus submovendos, reos scilicet v
Abbreviated transcription (Latin):
Rucĩ gͦ dñi nr̃i iłm xp̃i. que nuꝑ nob̾ gubnacła mar t̾¬
sc̃e Romanȩ eccłie tenentib .uͭ. nonas mai. Inuenta ẽ. inp̃dic¬
to kalendarũ die. inuentionis festũ uob̃ sollẽnit᷑ celebrare
tẽ nunciandũ ẽ ut ad salutationes sacerdotales congrue re-¬
p̃hensiones discantur ubi ñ solũ dici & dõ dicate sacerdoti
responsionẽ offerant. s om̃is plebs deuota consona uoce res¬
sint. ⁊ nulli iter facienti mansionẽ denegent. ⁊ ut om̃is
ccasio rapine tollatur. nicħ cariꝰ uendant transeuntib nͥ
quanto in mercato uende p̾ossint. Qđ si cariꝰ uende uolue¬
rint. ad pb̃rm tianseuntes ħ referant. ⁊ illiꝰ iussu cum hu¬
acerdotes debent fideles ãmonere. ut qnͣ ad eccłiã me¬
niunt. sine strepitu ac tumultu eã ingdiantur. in
qua ⁊̃ quãdiu in orõnis causa morantur. nequaquã mĩ
se ꝓferant confabulationes. s tp̃re quo missarũ sollẽnia

Expanded text:
i, quae nuper nobis gubernacula sanctae Romanae Ecclesiae tenentibus, quinto Nonas Maii inventa est, in praedicto Kalendarum die. Inventionis festum vobis solemniter celebrare  intimandum, ut ad salutationes sacerdotales congrue responsiones discantur, ubi non solum clerici et Deo dicatae sacerdoti responsionem offerant, sed omnis plebs devota consona voce ressint, et nulli iter facienti mansionem denegent. Et ut omnis rapinae occasio tollatur, nihil carius vendant transeuntibus nisi quantum quanto in mercato vendere possint. Quod si carius vendere voluerint, ad presbyterum transeuntes hoc referant, et illius jussu cum huacerdotes debent fideles admonere, ut quando ad ecclesiam conveniunt, sine strepitu ac tumultu eam ingrediantur, in qua etiam quandiu in orationis causa morantur, nequaquam inanes inter se proferant confabulationes, sed tempore quo missarum solemnia
Abbreviated transcription (Latin):
in basilica qͥ uͦ mitinẽ aut q̃lib occasione in siluis. aut in agris.
uͥcũq eos ipsa hora matutina ł uesꝑtina inuenĩt. sic faciꝗegant.
scienentes dm̃ uͥq p̃sentẽ eẽ. Dicente psalmista. In om̃i loco do
t sacerdotes ammoneant popłm ut elemosina dent.
& oĩones fiant: ꝓ diu̾sis plagis. quas assidue ꝓ peccatis
suis obedientiã exhibeant. dicente dño. fili honorifica
patrẽ tuũ. Nãͣ ipsi parentes erga filios suos ac filias agant
adira condiã ꝓuocare filios uios. Nã ⁊ ħ dicendũ ẽ eis. ut si illi
genitali affectu pare̾re uelinͭ in iuirus filioꝵ. ñ hos impunitos
tẽ docendi st̃ cuies. ut pascha. natalẽ dnĩ. ⁊ pentecosten in ei¬
uitatib cũ ep̃is suis nͥ infirmitas ĩpedienit celebrent. Accipi¬
ende cõmunionis ł bñdictionis gra. ⁊ qͥ h neglexerint. com¬

Expanded text:
in itinere, aut pro qualibet occasione in silvis, aut in agris ubicunque eos ipsa hora matutinalis vel vespertina invenerit, sic faciant, scientes Deum ubique praesentem esse, dicente Psalmista in omni loco doUt sacerdotes admoneant populum ut eleemosynam dent et orationem faciant pro diversis plagis quas assidue pro peccatis entiam exhibeant, dicente Domino: Fili, honorifica patrem tuum. Nam, ut ipsi parentes erga filios suos ac filias modestad iracundiam provocare filios vestros . Nam et hoc dicendum est eis, ut si illi genitali affectu parcere velint injuriis filiorum, non hos impunitos tem docendi sunt cives. ut Pascha, Natalem Domini, et Pentecosten in civitatibus cum episcopis suis, nisi infirmitas impedierit, celebrent, accipiendae communionis vel benedictionis gratia: et qui hoc neglexerint, com
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ep̃c. pbr. aut diaconus capitale tͥmen cõmiserint.
aut quartã falsauitͥ. aut testimoniũ falsũ dixerint.
ab officii honore depositi in monastio retrudantur. ⁊ ibi tm̃mͦ
quãdiu uixerint. laicã cõmunionẽ accipiant. Ex libꝰ capitulari
i pbr ł diaconus in causa pecuniaria .ui.ꝙ̃.exxiii¬
falsũ testimoniũ dixerint ꝑ tres annos seꝑent᷑ a sacro mi¬
nistĩo. si incriminali causa falsũ dixerint. deponant᷑. ⁊ legiti.

Expanded text:
us presbyter aut diaconus capitale crimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem accipiant. Item ex concili vel diaconus in causa pecuniaria falsum testimonium dixerint, per tres annos separentur a sacro ministerio. Si in criminali causa falsum dixerint, deponantur et legitim
Abbreviated transcription (Latin):
regni potestatẽ orientalib tͣnsferri. ac tͣnsnuitari regiõĩb.
ligionis cap̃ ab ĩꝑatore celesti ostitutũ ẽ. iustũ ñ ẽ. ut illic ĩꝑator
nacletus seruus seruoꝵ dĩ om̃ib ep̃is ⁊ reliquis xp̃i sacerdoti¬
ctiarũ a dño ⁊ ñ ab alio ẽ ꝯstituta. & sic̃ cardine ostiũ regrͣ: sic
hꝰ sc̃ẽ sedis auctoritate. om̃s eccłie dño disponente regñt. oͥ. si q̃¬

Expanded text:
regni potestatem orientalibus transferri ac transmutari regionibus, ligionis caput ab imperatore caelesti constitutum est, iustum non est, ut illic imperatorANACLETUS servus servorum Dei, omnibus episcopis, et reliquis Christi sacerdotist a Domino, et non ab alio est constituta. Et, sicut cardine ostium regitur, sic hujus sanctae sedis auctoritate omnes Ecclesiae, Domino disponente, reguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. ⁊ głosũ consũmauit martẏriũ. Tercia uͦ sedes ap̃ antiochiã
eiꝰdẽ batissimi petri noĩe habetur honorabilis. eo q illic priꝰquã
romã uenisset habitauit. ⁊ illic pͥmũ nom̃ xp̃ianoꝵ nouelleg̃n¬
ic̃ nr̃a ÷ t̾rena ĩꝑialis potentia. eiꝰ sacroscãm romanã eccłiã
decreuimꝰ uenãnt̾ honorare. ⁊ ãpliꝰ quã nr̃m ĩꝑiũ ⁊ t̾renum
thronũ sedẽ sacratissimã bĩ petri głose ex altari. tribuentes ei
potestatẽ ⁊ głe dignitatẽ atq uigorẽ ⁊ honorificentiã ĩꝑialem
sedes antio chenã. alexandrinã. constantinopolitãnã ⁊ herusoli¬

Expanded text:
iosum consummavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatissimi Petri nomine habetur honorabilis, eo quod illic, priusquam Romam venisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae genpotentia, ejus sacrosanctam Romanam ecclesiam decrevimus veneranter honorare et amplius quam nostrum imperium et terrenum thronum sedem sacratissimam beati Petri gloriose exaltari, tribuentes ei potestatem et gloriae dignitatem atque vigorem et honorificentiam imperialem, sedes Antiochenam, Alexandrinam, Constantinopolitanam, et Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
aquã bñdictã faciat. in uasa nitida. ⁊ tanto misti̾o conue¬
nientia. de qua ppłs intͣns eccłia asꝑgatur. & atriũ eiꝰdẽ eccłie
cũ cducib circũeundo similit̾ asꝑgat. ⁊ ꝓ aĩab ibidẽ qͥescentiũ
oret. & qui uoluerit in uasculis suis accipiat ex ipsa aqua. &
ꝑ mansiones ⁊ agros. ⁊ uineas. suꝑ pecora qͦ sua atq suꝑ ꝑabula
eor necñ suꝑ cybos ⁊ potũ suũ consꝑgat. Ex epła alexandri p̃p̃.¬

Expanded text:
mysterio convenienti, de qua populus intrans ecclesiam aspergatur, et atrium ejusdem ecclesiae cum crucibus circumeundo similiter aspergat, et pro animabus ibidem quiescentibus oret. Et qui voluerit in vasculis suis accipiat ex ipsa aqua, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecora quoque sua, atque super pabula eorum, nec non super cibos et pot
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ p̃dicandũ ẽ. qͦmͦ filiꝰ dĩ incarnatꝰ ẽ de sp̃u sc̃o ⁊maria uirgĩe
pro salute humani gn̾is. passus. sepultus. tercia die resurreret.
t om̃is ꝓb̃r om̃ib parrochianis suis simbolũ & remensi. ꝙp̃.uiii.¬
or̃onẽ dñicã aut ipse insinuet.aut aliis insinuandũ in iun¬
gat. & cũ ad confessionẽ tp̃re quadragesimali ueniunt. ħ ab uno¬
quoq memorit̃ sibi decantari faciant. nec añ sc̃am cõmunionẽ
alicui tradat. nͥ ħ ex corde ꝓnunciare nou̾it. Si ꝗ sine hoꝵ sci¬
entia nullus ẽẽ potit saluis. In uno enĩ fides & credulitas xp̃iana

Expanded text:
tem praedicandum est quomodo Filius Dei incarnatus est de Spiritu sancto ex Maria virgine pro salute humani generis, passus, sepultus, tertia die resurrexit, t omnis presbyter omnibus parochianis suis Symbolum et Orationem Dominicam aut ipse insinuet, aut aliis insinuandum injungat, et cum ad confessionem tempore Quadragesimali veniunt, haec ab unoquoque memoriter sibi decantari faciat, nec ante sanctam communionem alicui tradat, nisi haec ex corde pronuntiare noverit. Siquidem sine horum scientia nullus salvus esse poterit. In uno enim fide
Abbreviated transcription (Latin):
onspirationũ uͦ crimina ur̃is in partib iugẽ audiuimꝰ. pp ep̃is¬
⁊ plebͤs contͣ ep̃os suos conspirare nob̾ manoatũ ẽ. gallie¬
utuntur. carere p̃ceper̃. cetõs uͦ cõmunione pͥuari. ⁊ ab eccłia
extorres fieri iusser̃. om̃sq simul utriꝰq ordinis uiros in fames
qui diuina contempnunt mandata. ⁊ in obedientes patrũ ei¬
stunt iussionib seuĩorib corrigantur uindictis. qͣtinꝰ cetͣi timo¬
⁊ cuncti sumant seuitatis atq bonitatis exemplũ. Nã si qđ absit
eccłiasticã sollicitudinẽ uigorẽq negligimꝰ. ꝑdit desidia disci¬
plinã. ⁊ aĩab fideliũ ꝓfecto nocebit. hñ uͦ in nulliꝰ accusatio¬
ne s̃ recipiendi. nec eoꝵ ł anathematũ uox. ullũ nocere aut as¬

Expanded text:
onspirationum vero crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Cuutuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames qui diuina contempnunt mandata, et inobedientes paternis existunt iussionibus, seuerioribus corrigantur vindictis, et crescentet cuncti sumant severitatis ac bonitatis exemplum. Nam, si quod absit ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia disciplinam, et animabus fidelium profecto nocebitur. Hi vero in nullius accusationem sunt recipiendi, nec eorum vel anathematizatorum vox ulli nocere vel ac
Abbreviated transcription (Latin):
cruenit ad nos qͥb dam referentib quendã ep̃m ccxxxiii.
ita passionẽ capitis in currisse. ut qd mente alienata ag̾e̾ soleat.
gemitꝰ ⁊ fletus audiri sit. Ne gͦ languente pastore grex q absit
insidiatoris lauiandus dentib exponatur. ł eccłie ip̾iꝰ utilitates
loco eiꝰ nͥ recusante eo. nulla sinit rõ ordinari. S si int ualla egri¬
tudinis hr̃e ẽ solitꝰ. ipse data petitioẽ ñ se ulteriꝰ adħ minist̾iũ
subu̾tente infirmitate posse fateat᷑ assurgere:⁊ aliũ loco suo
expetat ordinandũ. Qͦ facto õiũ solẽnit̃ electione alt̾ qui di-¬
uita tenuerit:. sũptꝰ ei debiti de eadem eccła ministrentur. Em̃-¬
uͦ si nullo tpͣr ad sane mentis redit officiũ. ꝑsona fidelis ac uite
ẽ ꝓbabił eligenda. que ad regĩ eccłie idonea possit existere.
atq animarũ utilitatẽ cogitare. in quiecos sub discipline uincło
restringere. eccłiasticarũ rerũ curã gerere. ⁊ maturũ atq effi¬

Expanded text:
r ad nos, quibusdam referentibus, quemdam episcopum ita passionem capitis incurrisse, ut, quod mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo, languente pastore, grex, quod absit! insidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel Ecclesiae ipsius utilitates loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari. Sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministerium, subvertente infirmitate, posse fateatur adsurgere, et alium loco suo expetat ordinandum. Quo facto omnium solemniter electione alter, qui diin hoc saeculo vita tenuerit, sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo tempore ad sanae mentis redit officium, persona fidelis ac vitae est probabilis eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vincula restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque effi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ palliũ altaris ł uestimentũ sacerdotale aut librũ eccdiasticun
tabnario ł negociatori aut cuilibet laico uel femine inuadͥũ dare.
ñ iustissima necessitate urgente. Ianta em̃ ẽ sc̃itas sacri misterii.
ne cũ scis uestimentis sacerdos ꝓcedat ad popłm. s illa int̾ scã di¬
mitat. a colloquio diuino rediens. & cui in tabnas adbibendũ
a sacris canonib in gͣdi ꝓhibetur. scĩficato sacro mysti̾o nec ad

Expanded text:
m altaris, vel vestimentum sacerdotale, aut librum ecclesiasticum tabernario, vel negociatori, aut cuilibet laico vel feminae in vadium dare, nisi justissima necessitate urgente, quia tanta est sanctitas sacri ministerii, ne cum sanctis vestimentis sacerdos procedat ad populum, sed illa intra sancta dimittat, a colloquio divino rediens. Et cui in tabernas ad bibendum a sacris canonibus ingredi prohibetur, sanctificata sacro ministerio nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
portet ep̃m mod̾atis epulis contentũ eẽ. suosꝙ conuiuas
ad comedendũ ⁊ potanoũ ñ urgere. quin potiꝰ semꝑ sobri¬
etatis p̃beat exemplum. Remoueantur ab eiꝰ comuuio cunc¬
ta turpitudinis argumenta. ñ ludiera spectacła. ñ acromati
naniloquia. ñ fatuoꝵ stultiloquia. ñ scurriliũ ad mittant
p̃stigia. Assint ꝑegrini. ⁊ pauꝑes. ⁊ debiles. qui de sacerdotali
mensa xp̃m benedicentes bñdictionẽ ꝑcipiant. Recitetur sa¬
cra lectio. subsequatur uiue uocis exhortacio. ut ñ tm̃ cor¬
ꝑali cibo ĩmo ũbi sp̃uał alimento conuiuantes se refectos
gͣtulentur. ut in om̃ib honorificetur d̾s per iħm xp̃m

Expanded text:
portet episcopum moderatis epulis contentum esse suosque convivas ad comedendum et potandum non urgere, quin potius semper sobrietatis praebeat exemplum. Removeatur ab ejus convivio cuncta turpitudinis argumenta , non ludicra spectacula, non acromatum vaniloquia, non fatuorum stultiloquia, non scurrilium admittantur praestigia. Adsint peregrini, et pauperes, et debiles, qui de sacerdotali mensa Christum benedicentes benedictionem percipiant. Recitetur sacra lectio, subsequatur vivae vocis exhortatio, ut non tantum corporali cibo, imo verbi spiritualis alimento convivantes se refectos gratulentur, ut in omnibus honorificetur Deus, per Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
uando conuenĩnt pb̃ri ad aliquod conuiuiũ. decanꝰ ut aliquis
tũ bñdicant. ⁊ aliquis de illoꝵ clicis aliqͥd oe scã scriptura legat. ⁊
ro reue̾ntia dĩ ⁊ sac̃dotũ id uniu̾sa sca synodus statuit. ut quia
solent crebro mensis ociosȩ fabulȩ int̾poni. in om̃i saẽdotali conui¬
iuo lectio scripturarũ diuinarũ misceat᷑. ꝑħ eñi ⁊ aĩȩ ed ificabunt᷑¬

Expanded text:
utem convenerint presbyteri ad aliquod convivium, decanus aut aliquis tum benedicant; et aliquis de illorum clericis aliquid de sancta Scriptura legat, etro reverentia Dei et sacerdotum id universa sancta synodus statuit, ut, quia solent crebro mensis otiosae fabulae interponi, in omni sacerdotali convivio lectio Scripturarum divinarum misceatur. Per hoc enim et an
Abbreviated transcription (Latin):
ciatori ł tabnario. Nullus urͣm minꝰ digne penitentẽ cꝰcũq rei gra
facultates quas pꝰ diẽ ordinatioĩs ur̃e acquiritis. sciatis ad eccłiã
ꝑtinenẽ. Nullus scientia sine ⁊ cũ sensu nr̃o eccłiã aͦquirat. Nul¬
lus ꝑ potestatẽ seclariũ eccłiã acquirat. Hullus ꝑ pecuniã eccłiã
alt̾iꝰ supplantet. Hullus eccłiã ad quã titulatꝰ ẽ dimittat. ⁊ ad aliã

Expanded text:
tiatori aut tabernario. Nullus vestrum minus digne poenitentem cujuscunque rei gratia tiatori aut tabernario. Nullus vestrum minus digne poenitentem cujuscunque rei gratia facultates, quas post diem ordinationis vestrae acquiritis, sciatis ad ecclesiam pertinere. 9. Nullus sine scientia et consensu nostro ecclesiam acquirat. Nullus per potestatem saecularium ecclesiam obtineat. Nullus per pecuniam alterius ecclesiam supplantet. Nullus ecc
Abbreviated transcription (Latin):
qñ uasa sacra abliuint᷑. ⁊ ibi uas nitidũ cũ aqua dependeat.¬
rate. ⁊ atriũ sit semꝑ munitũ. Hullus extra eccłiã ꝑ domos. nec in
qui epłam ł lectionẽ legat. ⁊ ad missam respondeat. ⁊ cũ qͦ psalmõ
dis in fantib aut infirmis reconciliandis. aut mortuis sepelien-
dis. p̃miũ ł munꝰ exigat. Uidete ut ꝑ negligͣntiã ur̃am nullus in-¬
fans sine baptismo moriatur. Nullus ur̃m sit ebriosus ⁊ litigiosus.
quia seruũ dĩ ñ oportet litigare. Hullus arma ferat inseditionẽ.
inseruiat. Nolite intab̾nis bib̾e. Unꝰquisq ur̃m qͣnͣtũ sapit ple¬
bi sue de euangłio uł apło. die dñico ł festis dieb annuntiet.
alii exemplũ bonũ sumant. Onũ die dm̃co anͣ missã aquã bñ¬
dictã facite uñ popłs asꝑgatur: ⁊ ad ħ solũ uas habete. Sacra
uasa ⁊ uestimenta sac̃dotalia nolite in uadimoniũ dare. nego¬

Expanded text:
quando vasa sacra abluuntur: et ibi vas nitidum cum aqua pendeat,quando vasa sacra abluuntur: et ibi vas nitidum cum aqua pendeat,ratae, et atrium sit saepe munitum. Nullus extra ecclesiam per domos aut in qui epistolam vel lectionem legat, et ad missam respondeat, et cum quo psalmos dis infantibudis, praemium vel munus exigat. Videte ne per negligentiam vestram ullus infans sine bapquia servum Domini non oportet litigare. Nullus arma ferat in seditione: qocis inserviat. Nolite in tabernis bibere. Unusquisque vestrum quantum sapit plebi suae de Evangelio vel Apostolo die Dominico vel festis diebus annuntiet. alii exemplum bonum sumant. Omni die Dominico, ante missam, aquam benedictam facite, unde populus aspergatur. Et ad hoc solum vasa et vestimenta sacerdotalia nolite in pignore dare nego
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾satio ur̃a in rephensibulis sit. scł ut cella ur̃a sit uxta eccłĩã.
⁊ in domos uĩas feminas ñ haͣctis. Om̃i nocte ad nocturnas ugilias sur¬
gite. cursũ ur̃m horis certis decantate. missarũ celebrationes re¬
ugiose ꝑagite. corpꝰ ⁊ sanguinẽ dñi cũ timore ⁊ reue̾ntia sumite.
uasa sacra manib pͥs abluite. ⁊ extergite. Hulliis cantet missam nͥ
ieiunꝰ. Hullus cantet᷑ qui ñ cõmunicet. Hullu cantet sine amictu. stola.
alba. fanone. ⁊ casula. ⁊ ħ uestimenta nitida sint. ⁊ ad nullos usus
alios sint. Nullus in alba qͥ in suos usus utitur. p̃sumat missã can¬
tare. Hullus in ligneo. aut in uitreo calice audeat missã cantare.
Nulla femina ad altare dm̃i accedat. nec calice̾ dñi tangat. Corꝑale¬
mundissimũ sit. altare oꝑtũ de mundis linteis. Srͣ altare nich
ponatur. nͥ capse. ⁊ reliquie. aut forte. iii. euangłia. aut pixis
Locus insecretario aut uixta altare sit uͥ aqua effundi possit.

Expanded text:
ut cella vestra sit juxta ecclesiam, et in domo vestra feminas non habeatis. Omni nocte ad nocturnas surgite. Cursum vestrum horis certis decantate. Missarum celebrationes religiose peragite. Corpus et sanguinem Domini cum timore et reverentia sumite. Vasa sacra manibus propriis abluite et extergite. Nullus cantet missam nisi jejunus. Nullus cantet qui non communicet. Nullus cantet sine amictu, alba, stola, fanone, et casula. Et haec vestimenta nitida sint, et ad nullos usus alios sint. Nullus in alba qua in suos usus utitur praesumat cantare missam. Nullus in ligneo vel in vitreo calice audeat missam cantare. Nulla femina ad altare mundissimum sit, altare coopertum de mundis linteis. Super altare nihil ponatur, nisi capsae et reliquiae, aut forte quatuor Evangelia, et buxida Locus in secretario aut juxta altare sit praeparatus, ubi aqua effundi possit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut alt̾iꝰ sponsam nemo ducat. Porcarios ⁊ alios pastores dñica
die ad missã facite uenire. Patrini filiolis sins simbolũ ⁊ orõ¬
nẽ dñica insinuent. aut insinuari faciant. Chrima semꝑ sub sera¬
sit. aut sub sigillo ꝑꝑ quosdã infideles. Uolumꝰ aũt fr̃s kaͣi qͣ¬

Expanded text:
et ut alterius sponsam nemo ducat. Porcarios et alios pastores vel Dominica et ut alterius sponsam nemo ducat. Porcarios et alios pastores vel Dominica die ad missam facite venire. Patrini filiolis suis Symbolum et orationem Dominicam insinuent vel insinuari faciant. Chrisma semper sub serasit aut sub sigillo propter quosdam infideles. Volumus autem sci
Abbreviated transcription (Latin):
parrochianis ur̃is simbolũ ⁊ orõnẽ dñicã in sinuetis. leiuniũ
dis obseruandũ insinuate. fra . iiiͣi. anͣ quadragesimã plebem
ad confessionẽ inuitate. ⁊ ei uxta qͣlitatẽ delicti penitentiã
iniungite. ñ ex corde uro. s sic̃ inpenitentiali scriptũ ẽ. Trb
les ad cõmunionẽ corꝑis ⁊ sanguinis dñi accedẽ ãmonete. ser-¬
tis tpͣrib conuigatos ab uxorib abstinẽ ex hortamini. Eulogias
pꝰ missã dieb festis plebi tribuite. Nullus induatur laicalib¬
aut cõmutare. ł quocũq ingenio alienare p̃sumat. diem
carmina diabolica que suꝑ mortuos nocturnis horis uulgꝰ
facere solet. ⁊ cachinnos quos exercet. sub contestatione dei
p̃sumat ilł missã cantare. s ⁊ plebib uob̃ cõmissis ħ annun¬
tiate. Ad nuptias nullus ur̃m eat . Om̃ib denuntiate. ut nul¬
lus uxorẽ accipiat. nͥ publice celebratis nuptiis. Raptũ omni-¬
modis ꝓhibete. ⁊ ut nullus ad ꝓximã sui sanguinis accedas.

Expanded text:
nuetis. Jejunium dis observandum 605 insinuate. Feria quarta ante Quadragesimam plebem ad confessionem invitate; et ei juxta qualitatem delicti poenitentiam injungite, non ex corde vestro, sed sicut in poenles ad communionem corporis et sanguinis Domini accedere admonete. Certis temporibus conjugatos ab uxoribus abstinere exhortamini. Eulogias post missam in diebus festis plebi tribuite. Nullus induatur vestiaut commutare aut aliquo ingenio ab ea alienare praesumat. Diem Carmina diabolica quae super mortuos nocturnis horis vulgus facere solet, et cachinnos quos exercet, sub contestatione Dei illis praesumat missam cantare. Sed et plebibus vobis commissis hoc annuntiate. Ad nuptias nullus vestrum eat. Omnibus denuntiate ut nullus uxorem accipiat nisi publice celebratis nuptiis. Raptum omnimodis prohibete, et ut nullus ad proximam sanguinis sui accedat,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cłicoꝵ suspitionẽ adu̾sã autꝰ ollocutionẽ¬
aliquã popłi de muliere quacũq incurrerit. eã stati
nii excõmunicatione multetur qd si adulterii ꝑmixtione fuerit ap¬
contub̾nia ꝓrsus int̾dicimꝰ. Si qui aũt hꝰ modi reꝑti fuerint.
eccłiasticis officiis p̾ͥuent᷑ ⁊ bñficiis. Sane si neq sic ĩmundiciã suam

Expanded text:
quis clericorum suspicionem adversam aut oblocutionem populi de muliere quacunque fortassis incurrerit, eam statim nii excommunicatione mulctetur: quod si adulterii permixtio fuerit apcontubernia prorsus interdicimus. Si qui autem hujusmodi reperti fuerint, ecclesiasticis et officiis priventur et beneficiis, sane si neque sic immunditiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
situiã. p̃bendã. altaria. ł quelib eccłiastica bñficia. ꝓmotiones. ordina¬
tiones. ꝯsecrationes. ecctiarũ dedicationes. cłicalem tonsurã. sedes
in cho . Aut q̃lib eccłiastica bñficia. ⁊ uenoens ⁊ emens dignitatis
⁊ officii ac bñficii sui ꝑicło subiaceat. Qđ nͥ resipuerit anathema¬
tis mucrone ꝑfossus. ab eccłia dĩ quã lesit modis om̃ib abscioatur&¬
llud ⁊̃ adicientes p̃cipimꝰ. ut ꝓ baptismatis chrimatis olei sacri
sepulture acceptione. infirmoꝵ uisitatioẽ. ł unctione: nullũ oĩno
b̃r mane matutinali officio expleto. pensũ seruitutis sue canen¬
do pͥmã. tciã. sextã. nonãq ꝑsoluat. ita tñ ut pꝰea horis cõpe¬
tentib ⁊ signis designantib uxta possibilitatẽ aut ase aut a scola¬
rib pubice cõpleantur. Pem̃ ꝑ actis horis. infirmis uisitatis. si uolue¬
rit ad opꝰ rurale exeat ieiunꝰ. ut itũ necessitatib ꝑegrinoꝵ ⁊ hospi¬

Expanded text:
situram, praebendam, altaria, vel quaelibet ecclesiastica beneficia, promotiones, ordinationes, consecrationes, ecclesiarum dedicationes, clericalem tonsuram, sedes in choro, aut quaelibet ecclesiastica officia, et vendens, et emens, dignitatis et officii sui et beneficii periculo subjaceat. Quod nisi resipuerit, anathematis mucrone perfossus, ab Ecclesia Dei, quam laesit, modis omnibus abscindaturllud etiam adicientes praecipimus, ut pro baptismatis, chrismatis, olei sacri et sepulturae acceptione et infirmorum visitatione vel unctione nullum omnino endo Primam, Tertiam, Sextam, Nonamque persolvat: ita tamen, ut postea horis competentibus et signis designantibus juxta possibilitatem, aut a se, aut a scolaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospi
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̃ de iłł pb̃ris qͥ tͣ statuta canonũ uillici fiunt. tab̾nas
in gdiuntur. turpia lucra sectantur. ⁊ diu̾sissimis modis
usuris inseruiunt. ⁊ alioꝵ domos in honeste ⁊ ĩpudice freqͣñ¬
tant. ⁊ comessationib ⁊ ebrietatib deseruire ñ erubescunt. &
ꝑ diu̾sos mercatos in discrete discurrunt. obseruandũ iudicaui-¬
mꝰ. ut ad hinc districte seuerit̃q coerceantur. ne ꝑ eoꝵ illicitã ⁊ in-¬
decentẽ actionẽ ⁊ ministiũ sac̃dotale uituꝑetur. & quib debuerant
quia respicere debent scriptũ eẽ. nemo militans dõ ĩplicat se
t laicalib uestimentis łici ñ utantur. idẽ. mantello ł cotto sine xxxui¬
cappa. nec p̃ciosis ⁊ in eptis calciam̃tis. ⁊ aliis nouitatũ uanita¬
tib. s religioso ⁊ decenti habitu inditi incedant. Exẽ kart̾.iiii.c̾. xlu.¬

Expanded text:
iteris qui contra statuta canonum vilici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviunt, et aliorum domos inhoneste ac inpudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatos indiscrete discurrunt, observandum iudicavimus, ut ab hinc districte severiterque coherceantur, ne per eorum inlicitam et indecentem actionem, et ministerium sacerdotale vituperetur, et quibus debuerant quia respicere debent scriptum esse: Nemo militans Deo, implicat se Ut laicalibus vestimentis clerici non utantur, id est, mantellum vel cottam sine cappa, nec pretiosis et ineptis calciamentis et aliis novitatum vanitatibus, sed religioso et decenti habitu incedant. De ea
Abbreviated transcription (Latin):
i uirgã pastoralitatis signũ. si anulũ signacłum archiep̃o¬
fidĩ tͣlit laica manꝰ ꝗͥ ineccłia pontifices agunt: Ecclie ho¬
nor
attĩtur. soluit᷑ discipline uigor ⁊ õĩs religio apiana conculcatur
si qd nouimꝰ sac̃dotib solis deberi. laica patiam᷑ temĩtate p̃sumi. Ñ
c̃ laicoꝵ eccłiam tͣdere. nec filioꝵ: matrẽ ad ultio maculare calixtꝰ¬

Expanded text:
 virgam pastoralitatis signum, si annulum fidei signaculum tradit laica manus, quid in Ecclesia pontifices agunt? Ecclesiae honor atteritur, solvitur disciplinae vigor, et omnis religio Christiana conculcatur: si quod novimus sacerdotibus solis deberi, laica patiamur temeritate praesumi. Non est laicorum Ecclesiam tradere; nec filiorum matrem adulterio maculare