comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos eaque futura sunt speramus.
his qui folicitatẽ quor unt uł
habent inistoscło. In plurimũ
repletaẽ anima nr̃a ob ꝓbriũ
eis qui abundant : et dispectio
suꝑbis. Quȩ robam̃ quis̃ qui a¬
bundant: exposuit tibi cũ dix
bundant.: hoc ẽ suꝑbis: Repe¬
rticio sententiae . ẽ. et obpro¬
briũ eis quiabundant et dir¬
pectio suꝑbis. quare ab un¬
dant suꝑbiꝰ ꝙr hic uolunt eẽ.
felices. Quid: quando & ipsi
miscrisunt: Nũquid habun¬
dant.ł sed forte quando miseris
ñ nobis insultant. Intendat
caritas ur̃a. Tunc in sultant
forte quando felicessunt :
quando seiactant in pompa
diuitiarũ suarum: quando iac¬
tant inuentositate falsorum
honorum. Tuncinsultant nob
& qua sidicunt. Icce beneme
fruor ego reb: p̃sentib : Rece¬
dant ame quiꝓmit tunt qđ ñ
ostenidunt: Quod uideo: teneo
Quoduideo fruor. Benem
sit in hacuita. Tusecurior
esto qrresur rexit xp̃s : et do¬

Expanded text:
nos ea quae futura sunt speramus, nos ea quae futura sunt speramus, his qui felicitatem quaerunt vel habent in isto saeculo. 9. «In plurimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio superbis.» Quaerebamus qui sunt «qui abundant;» exposuit tibi cum dixibundant;» hoc est, «superbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et do
Abbreviated transcription (Latin):
les picite ille. quiquasi te¬
iten& : noli turbari. Vide
ũ putes eũ felicẽ in p̃senti
amit tat uerã felicitatẽ
futura : uliturbariad¬
tend siterat labit᷑ hoc
ab illo qđ ten&. uł ipseabeo
qđ ten&: necessc est transeat
aut ipse pressuas. aut res ipsius
ꝑillum. Perquẽ transeunt rer¬
suae : qui uiuus labefactus erit.
uitransit ꝑressua s. ł qui in diui¬
tiis moritur. quia cũ moritur:
ñeas secũ afsert adinferor
Domũmeã habeo lactauit se
Quęris quãdomũtuã: quã mihidi¬
misit pat̃meur. Et ille undeha¬
buit hanc domũ: Auur nr̃t̃ illieã
dimis it. Recurre adꝑauũ :
indeadat auum & iam nomina
ñ potest dicere: Non in de pociur
terrerir: qr multir adtendir tran¬
sirse ꝑ illã domũ & nomipsorum
secũ illã tulisse ad aet̾nã domũ:
pat̃ tuus hic eam dimisit.: transiit
ꝑillam sic & tutransibis. Siergo
transitum hab& is indomoura :
stabulũ ẽ. transeuntium: ñ habr¬
tacio cõmanentium. Et tam̃quia

Expanded text:
espicit te ille, qui quasi tetenet: noli turbari; vide ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est transeuntium, non habitatio commanentium. Et tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
hab& pectur iusticice. quan¬
do quidẽ illi dr̃ uidet᷑ malefa¬
cere : et ipse sibi uidetͥ iniuste
pati: et sidares illi nauemguł¬
nandam in naufragiũ ir&
cũ illa Vult aut̃ dm̃ excuter
degubnatione huius mundi
et ipse tenere gubor nacula
creaturao : et distribuere
omnib: dolores. et leticiar :
poenas. et premic. Infelix
anima quid miramini abur
edabundat nequitia: ab un¬
dat malicia: & coplus abun¬
clat nequitice. quos ibiuide
abundare iusticia : At uen
xp̃i añ homo: non debet abui¬
dare : sed pauperem deb&i
cognoscere: sihab& du¬
tias. scir e deb& qr ñ sunt illas
uerae diuitiae : ut alias dess¬
der&. Qui enĩ diuitiar falsa
desiderat: ueras non quaeri
Qui aut ueras quaerit: ad huipd¬
ꝑ est. Et retedicit pauꝑ&i
ions egosum. Rursus ille
qui pauꝑẽ : et noquitia plenus
Indedicit᷑ abundare : qr dispi¬
c& illiqr pauꝑ est. Et iustu¬

Expanded text:
habet pectus justitia; quanhabet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare justitia. 11. At vero christianus homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et just
Abbreviated transcription (Latin):
cifixodño crucifixus erat
rgosi insultant et illiqͥ ñ abun¬
dant : quare psalmꝰait obꝓbriũ
eĩs qui abundant sidiligent̃
dis cutiamꝰ: et ipsi habundant.
Vnde abundant : nãnisi ab un¬
daront: suꝑbine eñt. Alius enĩ
abundat pecunia: et inde suꝑb ẽ:
Alius abundat honoribur et in¬
desuꝑb est. Alius abundare
se iusticia putat et in desuꝑbit.
qđ peius est. Qui uident̾ ñ abun¬
dare pecunia. iusticia sibi uident᷑
abundare aduersus dm̃: et po¬
siti incalamit atib: se iusti fi¬
cant: dm̃ accus ant & dicunt.
Quid amisi. uut quid feci et tu
dicis. rerpice recordare pecca¬
racua sinihil fecisti. Ti tillat
aliquantũ consciencia: & re¬
dit ad se. et cogitat facta sure
mala. Et cũ cogitauerit fa:ta
suac mala : nec sic uult confiteri
qr digne patit᷑: sed diut. Eccema¬
nifeste fecimulta : sed multos
uideo peiora fecisse: & nihil
malipati. iustus ẽ. contradm̃.
Abundat ergo & ipse: plenum

Expanded text:
cifixo Domino crucifixus erat cifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum
Abbreviated transcription (Latin):
rito iniqͥ tatũ suarũ siueocculto
iudicodĩ : siue manifestadã¬
natione. mit ti in carcerem
por tarecatenã & ipse infultat
t cũ eidictũ fuer it quar o non
bene ui xisti: ecce quouenis¬
imale uiuendo iller esponda
Parc illi quibene uiuunt ista
patiunt᷑ ⁊ s edilli ꝓpterea
bus exerceant᷑ ut flagelis ꝓficiant
qr flagellat omnẽ filiũ quẽ recipit:
ł si uni cũ sine peccato flagellauit
et pomnib tradidit eũ quomo¬
dodebem nos flagellari quife¬
cimus quare flagellemur
Cũ ista dixerimus illis. et de in¬
flictiñdũ humili ati: res pon¬
tant quid put amur fr̃s. quasi
ñeos cõmemorator in hocpsalmo
iũ dicer& obꝓbriũeis qui abun¬
dant & dis peccio suꝑbis: quan¬
do quidem insultat᷑ christianir
et abeir qui ñ abundant: sed cũ
sint hneges tate et erumnis. nec
ipsicessant insultare Certe
ergo obꝓbriũ eis qui abundant
An fortenullus inuenit᷑ qui&iã
positur in calamitate insult&.
siñ in sultauit latro: quicũ cru¬

Expanded text:
merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea bus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de inflicti, nondum humiliati, respontant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum cru
Abbreviated transcription (Latin):
leuemꝰ oculos addm̃ : quõ etill
qui felices s̃ in hoc mundo : de¬
piciunt nos. habundant eni
et illi quifelicer s̃ in hoc sdĩ
despiciunt: qr et ipsi abundant
ctiusticia ẽ in corde ipsor um
ueniar aduerã: esto egens
& m̃dicus ipsius iusticae : &a¬
di cuuangeliũ. Beatiquie sus¬
unt & sitiunt iustitiã qm̃ ipi

Expanded text:
levamus oculos ad Deum: quoniam et illi levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia est in corde ipsorum,ervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt
Abbreviated transcription (Latin):
& ueras diuitiar et uerã sani¬
tatẽ & uerã iustiuam. Quae r̃
uerȩ diuitiae : caclestir illa
manso in hierus alem. Quis
onĩdicit᷑ diuer in hac t̃ra.i
quandolaudat᷑ diuer quiddi¬
cit᷑ ÷ multũ diuer est: Nihil
illide ẽ. laurcerta laudantir.
illa ẽ. Nã ista non est. Cũdi¬
cit nihil illide ẽ: adtende sini¬
hil illide est. Tinihil cupit:
nihil illide .ẽ si aut ad huc
cupit maiora quã quȩ hab& ad
hoc accesser diuitiae. ut eger¬
tas crescer&. In illa uͦciuitate:
uerc erunt diuitiae : qr ibi nihil
nobde erit: q nec in digebim
aliqua -re : et ueras anitas erit
Quae ẽ uere sanitas: Cũ absor¬
ta fuerit morsinuictor ia:
cũcorruptibile hoc induerit
in corruptionẽ & mortaleha
induerit in mor talitatẽ : tunc
erit uera sanitas: tuncer it uen
et ꝑfecta iusticia. ut nihilmi
ñ solũ facere sed nec cogitare
possimus. Modo aut̃ ioper
pauperes : egenter : dolentes
sus piramus: gemimus. oran

Expanded text:
divitias, et veram sanidivitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus,
Abbreviated transcription (Latin):
facne consumit᷑, Ergo illa fa¬
mer ibi est: Ped ideo illã ñ
sentis qr cotidie illamcurar:
Ergo necipsa sanitar nob ẽ ꝑ
opes ut gaud eamur ad eum:
&leuomꝰ oculor ad eũ qui habi¬
ta incaelo. Nr̃ illae ueredi¬
uitiae . plus gaugent cupidita
Quocũq seuerterit: deficit
In ipso ad iutorio: ñ inuen er
fir mam̃tum. Larsatͥ stando
sedere uult: Nũquidułseden¬
do durauit : qđ sibi eligit ut ñ
fatigar&ur ibi habs: deficero
Las satus ẽ uigilando dormitu¬
rusẽ: Num quid dor miuit᷑ ñ¬
do ficit ÷ las satusõ ieiunanuo
refectur urẽ. Si plus refecerit.
inde deficit. Innulla re potest
ꝑseuerare ista infirmitar
Iusticia quid quanta ius ticia
ẽ. int̃tantas tẽptationer: por¬
sumꝰ continere ab homicidio
ab adulterio: a furtir : aꝑiurus.
a fraudibur: Nũquid ab ini¬
quir cogitationib: ł Nũquid
&a sugestionib: malarũ cupidita¬
tũ: quae ẽ. ergo iusticia nr̃a.
totũ ergo esur iamꝰ: totũ siciamꝰ

Expanded text:
fame consumitur. Ergo illa fafame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis estopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatquocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormituest: numquid quia dormivit, nodeficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ac ÷ quantacũq: iusticiar
nobis fuerit : rõs est
Nescioquis aaillũ sontẽ: ausagi¬
nã illã tantã silicidia quas¬
damĩ quaeuitã nr̃am molli¬
ant & durã iniquitatẽ soluant.
MOdo desideremur deplenofon¬
te iusticae saginari: deside¬
femub taceilla saciar i dequa
dicit᷑ inpsalmo. In ebriabunt᷑
abubertace domus tuae: &
torrente uoluritatis cuae po¬
tabis eos. hic auĩ cũ sumur in¬
upes nos et̃ intellegam : et egen¬
ter. Non solũ harũ diuitiarũ
salutir: & quandosanisum
intellegamꝰ qr infirmamur.
uã diuenĩ corpus haȩc esurit
et sitit : quã diucorpus hocui¬
manducando fatigatur
uocũq: euerterit ad subsidi¬
un fatigationis ibi inuenit
lĩ fatigationẽ. Nonẽ ergo
pfestasanitar ne in ipsocor¬
utar. quia quantomagir
bridant: tantocrescit ino
medicam̃ tirdĩ : qr manducam
et bibimus: medicam̃ ca ipsar̃
que nob opponunt᷑. Frs̃ siuultis
uidere qualir morbur nor ha¬
beat qui io iunat septẽ dibur

Expanded text:
rae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vimanducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corndicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopmedicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
ecir. quidcredir insanae.
uidos qđ crodis : reuersus ẽ
aliquis ab inferis et retulit
tibi quidibiagit᷑ : ecce ego
d amo uideo. fruor.

Expanded text:
tur. Quid credis, insane, vides quod credis? Reversus est ne aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce, quod ego amo, video et fruor.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq: nrm̃ uocer : Et quan¬
do nob bene ost nã quis ñ intelle¬
gat uapularo so quando egratat.
quando in carcere est quan¬
doforte incatena quando for¬
telatroner patit᷑: quando aba¬
liquib: in ꝓbis ei aliquae mo¬
lestiae in rogant᷑ : sentit uapu¬
larese: Magnur sensus est
illibone est ñ enĩ ait scrip¬
tura in iob: tẽptacionibur

Expanded text:
cujusque nostrum voces et quando nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones patitur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare se. Magnus sensus est, illi bene est. Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibu
Abbreviated transcription (Latin):
lent et leuauer̃ oculos adcũ
qui habitat incaelo. & sic r̃
oculicoꝵ in manꝰ domini sui
quo adusq: misereat᷑: sicut ocu¬
liseruoꝵ inmanꝰ dominoꝵ suoꝵ
et siuit oculi ancillae in manꝰ
dominȩ suae. Vides felices ali¬
quor inistoscło ridenter i ac¬
tanter se: ñ uapulant immo
peius uapulant. hoc ipso gra¬
aer̃. Euigilent & uapulent
sentiant qr uapulant sciant
qr uapulant. & doloant qr uapu¬
lant. quõ qui apponit scien¬
tiã apponit dolorẽ. hoc scriptu¬
radix̃i Ideo dns in euuangolio:

Expanded text:
lent; et levaverunt oculos suos ad eum lent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso graderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant quia vapulant, et doleant quia vapulant. Quoniam «qui apponit scientiam, apponit dolorem:» hoc Scriptura di
Abbreviated transcription (Latin):
carñe solã infirmitate mor¬
talitatir putaremus nor habe¬
retabidã ñ dixit tabes cere fe
cistime. Ne scđm carnẽ intelle¬
geremꝰ. sed ait. Tabescere fecis¬
tisicut a rancã animã mẽã. Ni¬
hilenĩ infirmanima nr̃a. pofita
inmediis tẽptationib: scłi in me¬
dus gemitib: & parturicionib
molestiarũ. Nihilea firmur
donec hȩreat soliditati caelesti:
et sit intẽ plũdĩ undeiã ñ cadat.
uia primo ut ueniret ad hancin¬
firmitatẽ & tabificationẽ. sicut
aranea infirma facta ẽ et depa¬
radiso ex pulsa est. Tuncius susõ
seruur caedi. Err̃ mei uidete
ex quo uapulam̃ in omnibur
qui abinitio generis humani
natir̃ in omnib: qui nunc s̃ i nom¬
nib qui pos tea nascent᷑ Adam
uapulat. Uapulat adam: idẽ.
geñ humanũ ot multi sic obdura¬
uer̃. ut nec plagassuas senti¬
ant. Quiuͦ ex ipso genere filui
factisunt. receper̃ sensum dolo¬
ris: sentiunt seuapulare.
et nouer̃ quis iussit ut uapu¬

Expanded text:
carnem solam infirmitate morcarnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapu
Abbreviated transcription (Latin):
quo adusq: mis ereatur nr̃i.
ixit & quare sicut seruiocu¬
los habenter inmanus domi¬
nisui: et sicut ancillȩ oculo
habonte sinin anꝰ dominȩ suie
ut quid.÷ quo adusque in qr
misereat᷑ nr̃i. Qualeĩ ergo
uoluit seruos intellegifs
qui oculos habent inmanus
dominorum suorum: Et qua¬
les ancillas: : qua eoculor ha¬
bent inmandominȩ suae . quo¬
adusq: misereat᷑ dominacoꝵ
Qui s̃ isti seruiet ancillae quisic
habent oculos in manꝰ domi¬
noꝵ suoꝵ: nisiqui iubent᷑ caeli:
E rgo et illi et illȩ quo adusq
Fac er go aliquẽ dominũ iussis¬
se seruũ caeli: Vapulat ser¬
uus sentit plagarũ dolorer
adtendit adman̾dom inisui
quousq: dicat parce. Manũ
enuipsa : potes tatẽ dicit. łrgo
et in hacuita uapulam̾ et to¬
taista uita mortalis plaga
nr̃at̃ Audiuocẽ psalmi.
ro iniquitate erudisti ho
minẽ: et tabercere fecisti si¬
cui araneã animam meam.¬
Ad tondite fr̃s. quã tabida est
aranea. ut leuitactu conquas¬
set᷑ & moriatur. Et nequa si

Expanded text:
quoadusque misereatur nostri.» 6. Dixit et quare, sicut servi oculos habent in manus domini sui, et sicut ancillae oculos habent in manus dominae suae; Utquid? «Quoadusque,» inquit, «misereatur nostri.» Quales ergo voluit servos intelligi, fratres, qui oculos habent in manus dominorum suorum; et quales ancillas, quae oculos habent in manus dominae suae, quoadusque misereatur domina earum? Qui sunt isti servi et ancillae, qui sic habent oculos in manus dominorum suorum, nisi qui jubentur caedi? Ergo et illi et illae, quoadusque Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo et in hac vita vapulamus, et tota ista vita mortalis plaga nostra est. Audi vocem psalmi: «Pro iniquitate eminem  et tabescere fecisti, velut aranea animam eAttendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid ñ tẽptacio ẽ. uita humi¬
na suꝑ t̾ram Totã ipsã uiti
tẽptacionẽ dix̃. Omĩr orgo
uitatuec suꝑ t̾rã: plagaetuaes
Plage quãdiu uiuis int̾ra: sue
felicit̃ uiuas. siue in aliqua
tribulatione constitutus sis
clama. Ad teleuauioculos
meor: qui habitar in caelo
Ad mañ dñi quite ius sit cȩdi
cuidicir in alio psalmo. Prosi
iniquitatẽ erudisti horinõ
& taboscere fecsti sicut arand
animã meã .: Clama ad manus¬

Expanded text:
tatio est vita humana super terram» ? Totam ipsam vitam tentationem dixit. Omnis ergo vita tua super terram, plagae tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
t serui sum̃ et incillã sumus
Ille et dñrest : et domina.st.
Aut quid sibiualt istauirba
& quid sibiuolunt istae simi¬
litud merrerum & aduendat
onmirũ siserui sumꝰ : et ille
dominẽ Sed mirũ si ancilla
sum: et illedomina ẽ. Sed
neque hoc mirũ : qr ancilla sum
cele sic enĩ sumꝰ Nec illu d
ergo a poscolũ dicentẽ. Nor

Expanded text:
Et servi sumus, et ancilla sumus: ille et dominus est, et domina est. Aut quid sibi volunt ista verba? et quid sibi volunt istae similitudines rerum? Attendat Non mirum si servi sumus et ille Dominus est; sed mirum si ancillae sumus, et ille domina est. Sed neque hoc mirum, quia ancillae sumus, Ecclesia enim sumus: nec illud ergo Apostolum dicentem: Nos
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mundũ ambulabat. Ergo habi¬
tat incaelo: Quomodo ⁊ qͥuoriodo
dicir in aliopsalmo. Tuaũt in
scõ habitas laurirrł. Qui habi¬
tat incaclo. habitat in sco. Sco
quid Nisitẽplosuo : Templum
bulanter: Se condũ fidem sunt
tẽplũdĩ. Frunt aliquando et scđm
fidem habitat. sicut dicit a postolus

Expanded text:
tum mundum ambulabat. Ergo habitat in coelo. Quomodo? Quomodo dicit in alio psalmo, «Tu autem in sancto habitas, laus Israel» . Qui habitat in coelo. habitat in sancto: «sancto» quid, nisi templo suo? «Templum bulantes , secundum fidem sunt templum Dei, erunt aliquando et secundum fidem habitat; sicut dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
tuipselrasceris peccatir tuir
catistuis : tuagnoscir: et ille Ignoscit.
ad teleuauioculor meos qui habi¬
tas incaclo. Caclũ fr̃s mei sicor¬
poralit̃ intollexerimus hoc qđ ui¬
dem oculir corporeir: uere sicer¬
rauimꝰ. ut ñ putemꝰ por illuc ascen¬
dere nisi scalis positir. aut aliquib:
machinam̃tir: Si aũ sp̃alit̃ ascendi¬

Expanded text:
tu ipse irasceris peccatis tuis: a peccatis tuis, tu agnoscis, et ille ignoscit.Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Coelum, fratres mei, si corporaliter intellexerimus hoc quod videmus oculis corporeis, vere sic errabimus, ut non putemus nos illuc ascendere, nisi scalis positis, aut aliquibus machinamentis: si autem sp
Abbreviated transcription (Latin):
uenĩ adtendir Si enĩ uerũ te
adtendir inuenis inte qđ tibi
displiceat: Etdi cis dõ. pecca¬
tũ meũ ance me est semper.
eccatũ tuũ sit ante te : ut ñ sit
antedm̃. Et tunolieẽ. antete.
ut sis ancedm̃. quo modo enĩ
uolumꝰ ut ñ a nobis auertat fa¬
ciemds̃ sic uolumur ut auer¬
tat faciem apeccatis nr̃is
Nonutruq illi cantat᷑ in psalmis¬
ne auertar faciemtuã amie

Expanded text:
te enim attendis? Si enim vere te te enim attendis? Si enim vere te attendis, invenis in te quod tibi displiceat; et dicis Deo, «Peccatum meum ante me est semper» . Peccatum tuum sit ante te, ut non sit ante Deum; et tu noli esse ante te, ut sis ante Deum. Quomodo enim volumus ut non a nobis avertat faciem Deus, sic volumus ut avertat faciem a peccatis nostris: nam utrumque illi cantatur in Psalmisavertas faciem tuam a me
Abbreviated transcription (Latin):
qr canticũ graduũ iđ canticũ
as censionir cantamur:
ascendimus ad caelũ. sicogi¬
tam̃ dm̃: qui ascensur in cor¬
defecit. quidẽ arcendero
incorde÷ ꝓ̃ficere in dm̃
Quo modo omĩr qui deficit.
ñ descendit sed cadit.
sicomis quiproficit ascend
edsic prficiat ut ñ suꝑbius
si sic ascendit ut ñcadat
S i aut̃ ꝓficiendo suꝑbiat: ascen¬
dendo lterũ cadit. sedut ñ suꝑ¬
biat quid deb& facere: leuet
oculorsuos ad illũ qui habitat
incarlo Non seadtendat
Omniscnĩ suꝑb seadtendit: et
magn̾sibi uidet᷑ qui sibi plac&
Sed qui sibi plac&: stulto homini
plac&: qr ille ipse stultus ẽ. cũ
sii plac&. Solus securus placet
quidõplac&. Et quisẽ. quipla¬
c&do : cuiplacuerit dr̃. Dis¬
plicoro sibi ds̃ ñ potest : placeat
& ubi: ut placcar illi: Sed tibi
illeplacere ñ poterit : nisitu
tibi dirpliceris. Siauẽ dirpli¬
ces tibi : tolleate oculũ. ut quid

Expanded text:
quia «Canticum graduum,» id est, canticum quia «Canticum graduum,» id est, canticum ascensionis cantamus? Ascendimus ad coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendere in corde? Proficere in Deum. Quomodo omnis qui deficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat, quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se attendit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi, tolle a te oculum. Utquid
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani: qr ꝑ egrinat᷑ & deside¬
rat patriã. Si inde angit᷑ cor
tuũ & iã si felix scđm siłm fue¬
rir: gemir. Et si omĩa prospera
confluant: et undiquetibi iste
munđ arrideat : tutam̃ gemis
qui in ꝑ egrinatione te consti¬
tutũ uidear. Et sentis iam
quidẽ tehabere felicitatẽ
scđmoculos stultorum. Sed
illã querens gemis : illã quȩ renr
desideras: et desiderando ar¬
cendis: et ascendendo cantar
canticũ graduum: et cantando
canticum graduum dicir.
Ad teleuaui oculos meor qui ha¬
bitar incaelo. Ascendenr
quoleuaturur erat oculor. nisi
illuc quotendebat. et ascen¬
deredesiderabat: De t̾raeni
ad caelũ ascendit.: Ecce t̃ra
deorsũ. quã calcam pedibur
qđ uidemur oculir nostris
et ascendendo cantamur.
Ad te leuaui oculos metir qui
habitas in caelo. Ubis̃ ergo
scala. tantaenĩ int̃ualla
conspicimꝰ int̃caelũ & terrã
tanta separatio ẽ: et tant a
spatia locoꝵ. Illuc uolum̃
ascendere : scalar ñ uidem
nũquid forte fallim nor.

Expanded text:
t desiderat patriam. Si inde angitur cor tuum, etiamsi felix secundum saeculum fueris, gemis; et si omnia prospera confluant, et undique tibi iste mundus arrideat, tu tamen gemis, quia in peregrinatione te constitutum vides; et sentis jam quidem te habere felicitatem secundum oculos stultorum, sed illam quaerens gemis, illam quaerens desideras, et desiderando ascendis et ascendendo cantas «Canticum graduum,» et cantando «Canticum graduum,» dicis, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» 3. Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, et ascendere desiderabat? De terra enim ad coelum ascendit. Ecce terra deorsum, quam calcamus pedibus quod videmus oculis nostris; et ascendendo cantamus, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ubi sunt ergo scalae? Tanta enim intervalla conspicimus inter coelum et terram, tanta separatio est, et tanta spatia locorum: illuc volumus ascendere, scalas non videmus: numquid forte fallimus nos,
Abbreviated transcription (Latin):
Iebctis quidem putare unũ¬
ille maxi meloquit᷑ qd alibidicit
A finib: tre adteclamaui: cũ an¬
geret᷑ cormeũ. Quis ẽ quilã¬
mat afinib: t̃raequis. : Vnur
homodiffusus ẽ usq ad finer
t̃rȩ. Vnus quir que homo in
regionesua potest dlamare:
um quid afinib: trae ÷ sidhere¬
ditas xp̃i dequadictũ ẽ . dabotibi
gonter hereditatẽ tuã et posser¬
sionẽ tuã torminor t̃rae: Ipsa¬
Vnde angatur cor nrm: ñ de
his quachicpatiunt᷑ & mali.
Verbigratia. Quiadãnũ patit᷑.
Nãsi inde angit᷑ cor: cinis est.
Quia nesco quẽ tuoꝵ ex uolun¬
tatedĩ amisisti. Si inde angit᷑
cor. quid magnũ hinc angunt᷑
et cordeinfideliũ ista patiunt᷑
et quiñdũ in xp̃o crediderunt:
Vndeangit᷑ cor xp̃iani: qr ñdum¬

Expanded text:
ebetis quidem putare unumille maxime loquitur, qui et«A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum» . Quis est qui clamat a finibus terrae? quis unus homo diffusus est usque ad fines terrae? Unusquisque homo in regione sua potest clamare; numquid a finibus terrae? Sed haereditas Christi, de qua dictum est, «Dabo tibi gentes hoereditatem tuam, et possessionem tuaUnde angatur cor nostrum? Non de his quae hic patiuntur et mali, verbi gratia, quia damnum patiuntur: nam si inde angitur cor, cinis est. Quia nescio quem tuorum ex voluntate Dei amisisti, si inde angitur cor, quid magnum? Hinc anguntur et corda infidelium; ista patiuntur et qui nondum in Christum crediderunt. Unde angitur cor
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sic portat dm̃ ut sit tẽplũ
dĩ nputet sic a sepor taridm̃
ut t̃reat dm̃sise subducat
Vȩilli sise subtraxerit dĩ or
ipseillos conunet : lãuid& se
quantũ inĩ ẽ : int̃nram̃ habi¬
tacionẽ et dĩ et sicdicat anin
dte leuaulo culos meos qui
habitas incaelo. Vt intellega
qr dĩ nec caclo indig& ubi habit
edcaclũ ipso indiget: ut ab ipso
qui habitas in caclo : Quomodo
ECCESICUT OCULISERUOR

Expanded text:
ergo sic portat Deum, ut sit templum ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse illos continet. Jam videte quantum interest inter nostram habitationem, et Dei: et sic dicat anima, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo;» ut intelligat quia Deus nec coelo indiget, ubi habitet; sed coelum ipso indiget, ut ab ipso qui habitas in coelo?» Quomodo Ecce sicut oculi servor
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciem omr sũ angeli om̃s scãe
uirtuter: potestates : seder : domi¬
nationer: hierus alẽ illa caelestir.
unde ꝑegrinando ingemercimur
et quã desiderando oramur
Ibibabitat dr̃ illuc leuabit istefidẽ
illuc ascendit affatude siderando
et ipsũ desideriũ facit animã desu.¬
dare sor des peccatorum : et mun¬
cdari ab omni labe : ut fiat & ipsa
caelui : qr leuauit oculos ad cumqui
habitat incaclo: Nã sicaelum istao
corporeum qđ oculis uidem. intellexe
rimꝰ ee. habitationẽ dĩ : Transituraẽ
habitaciodi : qr caclũ et t̃ra
transient. deinde antequã
faceret ds̃ caelum et t̾rã. ubi ha¬
bitabat: sed dicit aliquis. &
antequã facer & dc̃ scõs uitabit
habitabat. ł inse habi tabat
ds̃ apud sehabitabat: et apud
ut ipsa subtracta cadat ds̃
Alit̃ enĩ nor habitamus indomo
alit̃ dĩ in scĩs. Tuhabitas in do¬
mo: si subtracta fuerit : cadis
s̃ auĩ sic habitat inscĩs : ut siipii
discesserit : cadant : quicũq

Expanded text:
 Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipsa coelum; quia levavit oculos ad eum qui habitat in coelo. Nam si coelum istud corporeurimus esse habitationem Dei; transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabat, et apud ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
ut fratrempotius audiromus
collegãm eum: p̃ sentem omni¬
bur nobir. Et modo nonne¬
gauit: seddis tulit. Et ideo hoc
indico caritatiurãẽ: ut meum
promis sum toneatis. Non fu¬
it autõ absurdum caritati
nrãe ut prior obtemperar ẽ
iubenti. Extor sit enim mihi:
ut eẽt modo auditor mr̃ eosa¬
ne pacto : ut & egosim ipsiur
Quia in ipsa caritate. omr qi
auditoressumus qui unus nob̵
incaelo magister est. Ergo
animum intendite ad psal¬
mu: quem in ordine sicut nos¬
tis trastandum habemur
ł sb& iam ipse p̃notatur canticũ
graduum et aliquanto ceterir
subeodem ti tulo proli xior
Nonergo inmoremur Nisiubi
necossitarco egerit : ut totũ si
dñs ꝑmiserit explicare possimꝰ
Q uia & uor. non tam quã ruder
omĩ a debetis audire: Aliquid
et dep̃teritir auditionibur.
adiuuaronor debetir. No omĩa
tam quam noua a nobis dici
necor sesit: Et noui quidem
ot̃ debemur qr ueturtar nobir
obripero non deb& sed &iam
crescendum et ꝓficiendum ost:

Expanded text:
ut fratrem potius audiremus collegam meum, praesentem omnibus nobis. Et modo non negavit, sed distulit: et ideo hoc indico Charitati vestrae, ut mecum promissum teneatis. Non fuit autem absurdum Charitati vestrae, ut prior obtemperarem jubenti: extorsit enim mihi ut esset modo auditor meus, eo sane pacto ut et ego sim ipsius, quia in ipsa charitate omnes ejus auditores sumus, qui unus nobis in coelo Magister est . Ergo animum intendite ad Psalmum, quem in ordine, sicut nostis, tractandum habemus. Est etiam ipse praenotatus, «Canticum graduum;» et aliquanto caeteris sub eodem titulo prolixior. Non ergo immoremur, nisi ubi necessitas coegerit; ut totum, si Dominus permiserit, explicare possimus. Quia et vos non tanquam rudes omnia debetis audire; aliquid et de praeteritis auditionibus adjuvare nos debetis, ne omnia tanquam nova a nobis dici necesse sit. Et novi quidem esse debemus, quia vetustas nobis obrepere non debet; sed etiam crescendum et proficiendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis: dõplenũcor habebat.
sicut dnõ placuit Ita factũ est.
sit nom̃ dnĩ benedictum. Hȩc
erat dexteraipsiur. ipsedñs.
ipsauita aet̃na. Illa lucis
possersio fons uitae : lum̃
in lumine: In ebriabunt᷑
abu bertatedomus tuae
Ipsa erat dextera. Si nistra
uero erat ꝓadiutor io c̃solanionis
ñ ad firmam̃ tũ felicitatis
Nam felicitas eiꝰ utraquae
germanadĩerat. Istiaut̃
dequibus dic dđ quia os coꝵ
locutũẽ. uanitatẽ et dex¬

Expanded text:
lenum cor habebat. sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dextera ipsius, ipse Dominus, ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et de
Abbreviated transcription (Latin):
maxime commendauit apos¬
tolus. Ait enĩ si credideris in
cordetuo. quia dĩ eũ suscitauit
amortuis. saluuseris. Non dix
sicredideris quia mortuus est
om̃s inimici eius credidert̃ sedat
Sioredideris incordetuo quiadi
illũ suscitauit a mortuis soluus
ris inposteriora peruenes aduns¬
one faciei. Quid ẽ hoccũ credi¬
deris in id quod posterius pro
te factus . ẽ. xp̃s. cũ credideris
in id quod posterius suscepitxis
in princpio eratuerbũ. & uer¬
bũ erat apud dm̃: & ds̃ erae uerb
Posteriora eius quaes: & uerbi
caro factũ est . & habitauitinno¬
bis: Cũ ergo credis in hoc quod
prote factũ ẽ uerbũ etresurrex
incarne netud etua carne
des perares efficerir
fuerir: nondor mitabit ne¬
quedor mi& quicus todite .
qr iã isrł es. Et audisti
ipse inpaalmo egodor¬
miui & somnũ coepi.
Tũ quid remansit in som¬
no c & surrexi inquit:
iergo iamsur rexit. lam
transiit. Si iãtransiit.¬
uid̃ est uideposteriora eius Cre

Expanded text:
maxime commendavit Aposmaxime commendavit Apostolus: ait enim, «Si credideris in corde tuo quia Deus eum suscitavit a mortuis, salvus eris» . Non dixit, Si credideris quia mortuus est omnes inimici ejus crediderunt: sed ait, «Si credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus ris in posteriora, pervenies ad visionem faciei. Quid est hoc? Cum credideris in id quod posterius pro te factus est Christus; cum credideris in id quod posterius suscepit Chr«In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Posteriora ejus quae sunt? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quod pro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et audisti ipse in psalmo? «Ego dormivi, et somnum cepi.» Numquid remansit in somno? «Exsurrexi,» inquit, Si ergo jam resurrexit, jam transiit; si jam transivid
Abbreviated transcription (Latin):
tea ꝑspetiem. Siper spetiẽ non¬
ciẽ uideri non potes qmibispecies.
posteriora eius uide. Hocdic
Ex pec¬
tas forteut transeat. iamtransi¬
it. Tuinde posteriora ipsiu subi
transiit. Audiiohannẽ cũue
transitus in terp̃tatur Nam
uerbũ ẽ aebreũ. & putant ho¬
mines grecũ eẽ. quasi passione
sed nonẽ. Adiligentiorib &
doctoribusinuentũ ẽ. quia pas¬
chaebreũ uerbũ ẽ. et non int̃ p̃ta¬
tur passionẽ sed transitũ per
passionẽ transi it dñs amorte
aduitã et fecit nobis uiã credenti¬
b: in resurrectione eius ut transe¬
amus. & nos demortea duitam
Non magnũ ẽ crederequi a mortu¬
et om̃s iniqui credunt. hoconis
credunt quia mortuus ẽ. Fides
promagno habenus quia credim
resurrexisse. Ergo tunc seuoluit
uideri cum transiret. hocesttũ
resurrexisset. Tuncinseuoluit
eredi cũ transiret . quia tradi¬
tus ẽ propt̃ delicta nra & resur¬
rexit propt̃ iustificationẽ nofoa
Etipsã fidẽ in resur rectionȩ xp̃i

Expanded text:
tea per speciem. Si per speciem nonejus videre non potes, quoniam ibi species; posteriora ejus vide. Hoc dicExspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passionem, sed non est. A diligentioribus et a doctioribus inventum est quia Pascha hebraeum verbum est; et non interpretantur passionem, sed transitum. Per passionem enim transiit Dominus a morte ad vitam; et fecit nobis viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuet omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset. Tunc in se voluit credi, cum transiret; quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Et ipsam fidem in resurrectionem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
trã  postremosiplacuit dici
dexterã solã. quare dixit super
manũ dexteraetuae. & non ia
super dexterãtuam. curhoc
diceret. nisi aliquid hic occultũ
quopulsando perueniremus
absconderet : diceretenĩ aut
dñs custodiette. & nihilad de¬
ret. autsidexterã addereuo¬
luit: Ons custodite super¬
manũ dexterãtua. Autcerte
quia addidit manũ. hoc dicer&
Dñs custodiette upermanũ dexte¬
rãtuã non supermanũ dex terae
tuae. quod dns̃ suggerere
ipsedignatur pro mãuobis
Quiet inuobis habitat̃ sine dubio
facituos ad probtire uerũ ẽe quod
dico. Nãquid dicturi sumus ig¬
noratis. Sed cum dixerimus non
abipsis nobis uobis ostendemus
uerum eẽ quod dicimz sed uosipsi
agnoscetis utrũ eẽ quod dicimus.
Onde autẽ agnoscetis nisi demon¬
tranteillo. qui inuobis habi¬
tat. quantũi deillonumeroes
miat inuobis & modo intel¬
leget᷑ uerũ eẽ. quod dicimus
Quomodo inquiens quia sidor¬
miat fides ura dormitxp̃s in¬

Expanded text:
Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuae.» Quod Dominus ipse suggerere dignatur, promam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero esmiat in vobis, et modo intelligetis verum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides vestra, dormit
Abbreviated transcription (Latin):
insta tribulatione terraena: qui
beneoperatur In conualleplora¬
tionir similis ẽ homini s eminan
tꝑhyemẽ Nũquid frigoreT
abopere deterretur : sic pressu¬
rismundi non debemus abo¬
no opere de t̾reri : quia uider
quis equitur : Tuntes inquit
ilunt et flebant: mit tentessemi¬
nasuac . Valde miseri: si se ꝑ̃
flebilnt: Valde miseri ri
nũquã delacrimis liberanti.
Deduide quid sequitur: Veni¬
entes aut uenient in exultatione
portanter gremia sua. Nihil
aliud istir canticis docemur ft̃r.
quã ascendere. Sed ascende¬
remcorde in affectubono:¬
infide & spe & caritate in

Expanded text:
in ista tribulatione terrena. Qui in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua.» Valde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes germina sua» . 3. Nihil aliud istis canticis docemur, fratres, quam ascendere; sed ascenderein fide, et spe, et charitate, in
Abbreviated transcription (Latin):
Secondus ẽ istepralmus eeiũ
quorũtitulur ẽ. carticũgra¬
duũ. Plures enis significen¬
terutiã in primoeorũ audistis
ascensum nrm̃ quifit in corde
odlminconuille plorationis.
ide abhuriutate contribula¬
tionis Ascnsus enĩ utiur
nobis ñpo tosteẽ. Nisipri¬
mol iumili atꝗ a conuelleno¬
bis as.endendũdo. memine¬
rimus. Conuell& enĩĩ rae
lose deprersus. Sicut
locatrae altamontes et coll
ita conuallis locus humilis:
Nedũ praepropere & ptę¬
portere querimur exaltar
non ascendamur sedruam
ꝯiuit aut ipsedñs a conuelle
plorationis ascendendũ
quando ꝓnob humiliari:
usquead mortẽ crucir et pa¬
idignatus ẽ. Hoc exemplũ
non relinquamus: Istam
conuellaẽ plorationis : mar¬
tyrer intellexerunt
Inde intellexeruntc unde
qr et ipsa de conuelle ploratio¬
ongruit et hodier nodiei
psalmuriste cant cumgraduũ
et fleuint : nit aentes serimiase¬
Harc̃ conuelles plorationis. Vbi
a flientib mit tunt᷑ semina:
Quȩ s̃ aut̃ semina s. bona opera.

Expanded text:
Secundus est iste psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalleplorationis ascendendum, quando pro nobis humiliari usque ad mortem crucis et pati dignatus est. Hoc exemplum non relinquamus. Istam convallem plorationis martyres intellexerunt. Unde intellexerunt? unde? Quia et ipsi de convalle ploratiount. 2. Congruit et hodierno diei psalmus iste «Canticum graduum:» et flebant, mittentes semiionis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s surgens amor tuis
lã non morit᷑ & morse
ultra ñ dominabit᷑ : Rec¬
de tibicantat: ecce non
dormitabit nequir᷑ dor¬
mi& quicustodit isrł. Ad huc
forte quaeris carnalisensu:
quis ẽ qui ñ dormitabut neque
ddormi&. & cũqueris int̃ ho¬
miner. falleris. Nũ quã in¬
uenturuser. Noliergo prae¬
sumere de quoquã homine.
Omnis homo dormit᷑ et dormi&.¬
Quandodormitat : cũ
por tat carnẽ infirmitatir
uando domni& cũ fuerit mor¬
tuur. Noliergo p̃sumer e de
homine potesł demitare mor¬
talis. Dormit morienr: noli
querere int̃hominer. Et¬
quis in quir custodit me.
qui ñ dormitat nequedõmiet:
Audiquidsequit᷑. DÑSCUS¬
TO D IET TI. Nonergo
homodor micanr et dor miens:
sed dñr cus todit te. Quomo
& simpliciter sedaddidit. Suꝑ
manũ dexteraetuae. Quidenĩ
dexterã nr̃a ds̃ custodit & sinis¬
trã nr̃ar norcustodit.: non ne
ipsenos totos fecit. o non nequi

Expanded text:
s surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormiQuando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli quaerere inter homines. quis, inquis, custodiet me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodet simpliciter; sed addidit, «super manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pede cecidit: Quare
undececidit : Nonergo¬
mou& pedẽ nisi suꝑbia ad
ruinam: Nomou& pedẽ.
Nisil suꝑbia. Ad ambu
quiddicit inpsalmo
Filii aut̃ hominũ subtemi¬
ne alarumtur drum
sperabunt. Sisubte migi¬
speranter: sẽꝑdese non
p̃sumenter: Subte migi¬
ne a larũtuarũ sperabt̃.

Expanded text:
enim pede cecidit. Quaere enim pede cecidit. Quaere undemovet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia. Ad ambulquid dicit in psalmo? «Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub tegmisperantes, semper de se non praesumentes. «Sub tegmine alarum tuar