comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ad abductionẽ nr̃am diabolo in¬
feruntur: que id curco cõmemorat. ut
muniat nos. ut si aduenerit cõfiden¬
tes de spe ex auxiliis xp̃r: armati fide
aduersꝰ hec: repugnemꝰ. Quid enĩ si
mors in lata fuerit. nonne lucrũ ẽ ma¬
ximũ occasionẽ inuenire. qua citius
eatur in regnũ ꝓmissii: Neq si p̾sens
uita ꝓmissa nob̾ fuerit dignitate mu¬
nita. delebit nos auertere ab spe ⁊ bene
nos. sub ornatus fallatiis patris sui dia¬
boli: p̾ualere debebit adu̾sus nos: cũ sci-¬
amus xp̃out magni consilii angło ni¬
chil p̾ponendũ. Neq si uirtꝰ ab aliquo
facta fuerit. sic̃ dicitur facta asym one
mago. qui dicitur in aera cursũ. uͥ ppłi
xp̃i scandalo eẽt uolasse fidẽ nrãm debe¬
bit minuere. Anignoratis altitudinẽ
sathane ab euocatione nos dñi ihu de¬
bebit auferre: quẽ scimꝰ descẽdisse de
celo: ut terrena sp̃alibꝰ sociaret. Neq
si ꝑ fantasiam qua seducere meditatur.
ꝓfundũ nob̃ ostendat horrore mirãdũ.

Expanded text:
quae ad abductionem nostram a diabolo inferuntur, quae idcirco memorat, ut muniat nos; ut si advenerint, confidentes de spe, et auxiliis Christi, armati fide adversus haec repugnemus. Quid enim si mors illata fuerit, nonne lucrum est maximum occasionem invenire, qua citius eatur in regnum promissum? Neque si praesens vita promissa nobis fuerit dignitate munita, debet nos avertere ab spe beneficnos, subornatus fallaciis patris sui diaboli, praevalere debebit adversum nos; cum sciamus Christo, ut magni consilii Angelo, nihil praeponendum . Neque si virtus ab aliquo facta fuerit, sicut dicitur facta a Simone mago, qui dicitur in aere sursum, ut populum Christi scandalizaret, volasse, fidem nostram debebit minuere, sciSatanae ? a devotione nos Domini Jesu debebit auferre, quem scimus descendisse de coelo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, qua seducere meditatur, profundum nobis ostendat horrore mirandum,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enĩ unꝰ homo carne constet ⁊ anĩa.
ex illa parte qua sapit deo seruit. Ex alt̾a¬
aiit parte qua stolidus ẽ legi peccati. Si
aũt homo inco qd̃ factꝰ ẽ ꝑdurass. non
cẽt potestas inimico ad carne̾ eiꝰ accedere.
⁊ anime contraria su surrare. Ut aũt to¬
tus homo minime reparatꝰ fuiss xp̃i
gra ad statũ p̾stinũ. sententia obstitit da¬
amiserat. ut hic renatus crederet. qui a ad¬
uersariꝰ erꝰ deuictꝰ potentia x ñ aud̾et
transpuncta sententia pͥme mortis hoĩ¬
nem sibi defendere adunato gen̾e ade. ne
ad pͥme originis redderet᷑ facturã. iam
totꝰ ꝑmanens in mortalis. Nicħ gͦ nũc¬

Expanded text:
Cum enim unus homo carne constet et anima, Cum enim unus homo carne constet et anima, ex illa parte qua sapit, Deo servit, ex altera autem qua stolidus est, legi peccati. Si autem homo in eo quod factus est perdurasset, non esset potestas inimico ad carnem ejus accedere, et animae contraria susurrare. Ut autem totus homo minime reparatus fuisset gratia Dei ad statum pristinum, sententia obstitit daamiserat. Ut hic renatus crederet, quia adversarius ejus devictus potentia Christi non auderet, transpuncta sententia primae mortis, hominem sibi defendere, adunato genere Adae, ne ad primae originis redderetur facturam, jam totus permanens immortalis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ quã sup̃ ostendit innecẽ hominis
ꝑpeccatũ inuentã apd̃ infẽros: que appel¬
latur scđa. Corpꝰ aũt mortis ẽ. cuncta
irecata. Multa eni unum corp sũt. sin¬
gula quasi membra uno actu inuenta ex
quibꝰ homo ereptus gr̃a dĩ ꝑbaptisium:
supra dictam mortẽ euasit. Neq enĩ ĩcar¬
neo corpore positus. de co ipso ereptũ se di
ꝙ. cũ dicit de corpore mortis. ostendit aliud¬
cẽ corpꝰ ee ii mortis. Igitur ego ipse mẽte
cati. Ego ipse idẽ qui lib̾atus sum de cor¬
& in consuetudinẽ bonam reuocatus. scõ
sp̃u adiuuante malas suggestiones põt̾
spnere. Reddit. aẽ enĩ illi auctoritas qua
audeat resistere inunico. qui enĩ iã nonẽ
obnoxiꝰ. minime pot̾it indagari inuitus
Caro enĩ quia iudiciũ nõ habet. neq ca¬
par ẽ discernendi. Est en bruta natura
ũ pocest iimico aditum clandere. ne ue¬
niens introe at atq animo contraria sua¬
deat. Ac ꝑ hoc carne. ait: seriuo legi pecc̃i.

Expanded text:
cem hominis per peccatum inventam apud inferos, quae appellatur secunda: corpus autem mortis est cuncta peccata; multa enim unum corpus sunt, singula quasi 69 membra uno auctore inventa, ex quibus homo ereptus gratia Dei per baptismum, supradictam mortem evasit. Neque enim in carneo corpore positus, de eo ipso ereptum se dicet cum dicit: De corpore mortis, ostendit aliud corpus esse non mortis. Igitur ego ipse mente cati. Ego ipse, id est, qui liberatus sum de coret in consuetudinem bonam revocatus, Spiritu sancto adjuvante malas suggestiones potest spernere: reddita enim est illi auctoritas qua audeat resistere inimico. Qui enim jam non est obnoxius, minime poterit indagari invitus; caro autem quia judicium non habet, neque capax est discernendi, est enim bruta natura, non potest inimico aditum claudere, ne veniens introeat, atque animo contraria suadeat, ac per hoc: Carne, ait, servio legi peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓ seruis ⁊ malis: Uincunt gͦ bene¬
ficia: ⁊ exhortantur animũ ad ꝑseue
nim: quia neq mors. Fiducia ista des¬
ponsione xp̃i ẽ: quia ꝓmisit in tribu¬
latione adiuuare se. ditam sibi fidem.
Neq uita. neq angłs. neq uirtus. ne¬
q altitudo. neq ꝓfundum. neq p̾sen¬

Expanded text:
est pro servis, et malis? Vincunt ergo beneficia, et exhortantur animum ad persevnim quia neque mors. Confidentia haec de sponsione Christi est, qua promisit in tribulatione adjuvare sibi dicatam fidem. Neque vita, neque angelus, neque virtus, neque altitudo, neq
Abbreviated transcription (Latin):
homnnẽ significat mori peccati causa. Sic̃
& aꝓpha sub uocabulo anime. totus homo
significat᷑: quasi a parte ad totum. Ait eĩ
Anima que peccat: ipsa morietur. Nũqͥd
sine corpore: Hic corpꝰ ꝓ toto homine po¬
sint ille animã. Et alius ꝓpħa carnẽ dicen¬
do. totum hominẽ significat. Ait enim.
uidebit om̃is caro salutare dĩ. Im̃ ãt bap¬
parationẽ er corpꝰ appellauit. Pre p̾tere a
qd̾ anima dũ peccat: carodicatur. Hoc eĩ
uocatur: qd sequit. sic̃ sepe iam dixi. Si¬

Expanded text:
hominem significat mortuum peccati causa, sicut hominem significat mortuum peccati causa, sicut et a propheta sub vocabulo animae totus homo significatur, quasi a parte totum; ait enim: Anima quae peccat, ipsa morietur . Numquid sine corpore? Hic corpus pro toto homine posuit, ille animam. Et alius propheta carnem dicendo totum hominem significavit; ait enim: Videbit omnis caro salutare Dei . Et quoparationem ejus corpus appellavit, propterea quod anima, dum peccat, caro dicatur; hoc enim vocatur, quod sequitur, sicut saepe jam dixi. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃m enĩ eius ñ habet: quẽ ut filius dĩ eẽt
acceꝑat. Duabꝰ enĩ ex causis desent ho
minẽ sẽs sp̃s. cum aut sensũ carnis habet:
aut gesta. Itaq ꝑhec que monet: ad bonã
conu̾sationẽ hortatur. Quãuis enĩ bonita¬
te dĩ erigantur homines. onerant᷑ tam̃
filii dĩ uocati. nisi sic uixerint: ne indig¬
in concesso nonini uideantꝰ. Corpꝰ qui¬
dem mortuũ ẽ ꝓpt̾ peccatum: sp̃s uͦ uita¬
ꝓpt̾ iustificationẽ. Peccati causa corpus
mortuũ asserit. eoꝵ quos deserit sc̃s sp̃s.
eñ datur: ut ad iutorio suo iustificec.
E rgo peccare quia nescit: uita ẽ. Mori eĩ
uĩ potest: quia ꝑ peccatũ mors. ac ꝑ hoc s̾
peccator oberit: ñ spui quẽ accepit. Nec
eñ sp̃serit in causa: qui uult iustificare.
Signũ enĩ iustificationis hoc ẽ in hoĩe. ũ
ꝑ id qd̾ habitat in eo uistificatus appareat
ce filius di. Nonenĩ inficto homine neq
a sua morietur. Corpꝰ aũt dicens. totum

Expanded text:
Spiritum enim ejus non habet, quem ut filius Dei esset, acceperat. Duabus enim ex causis deserit hominem Spiritus sanctus; cum aut sensum carnis habet, aut gesta. Itaque per haec quae monet, ad bonam conversationem hortatur; quamvis enim bonitate Dei erigantur homines, onerantur tamen filii Dei vocati, nisi sic vixerint, ne indigni concesso nomine videantur. Corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritpter justificationem. Peccati causa corpus mortuum asserit eorum, quos deserit Spiritus saenim datur, ut adjutorio suo justificet. Ergo quia peccare nescit, vita est; mori enim non potest, quia per peccatum mors: ac per hoc sibi peccator oberit, non Spiritui, quem accepit. Nec enim Spiritus erit in causa, qui vult justificare. Signum enim justificationis hoc est in homine, ut per id quod inhabitat in eo, justificatus appareat esse filius Dei; non enim in ficto homine, neque a sua morietur. Corpus autem dicens, totum
Abbreviated transcription (Latin):
exoneratus malisꝙ. purgatus resistere
adu̾sario. potestate recepta contra illum:
dũ adiuuatur a dõ. Hic quasi legem fidĩ
t̾ciam inducit pociorẽ. quã ⁊ grãm uocat.
ex lege tam̃ sp̃ali que orignnẽ habeat. qͥa
ꝑ hanc libatus ẽ homo: ut quia moyses

Expanded text:
exoneratus malis et purgatus resistere adversario, potestate recepta contra illum, dum adjuvatur a Deo. Hic quasi legem fidei tertiam inducit potiorem, quam et gratiam vocat: quae ex lege tamen spiritali originem habet; quia per hanc liberatus est homo, u
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m dnm̃ nr̃m. In felicen hominẽ
dic̃: quia nascitur sub peccato. Numqd ñ
uere infẽlix ẽ homo qui in hac hereditate
p̾uaricationis successit. hostem secum ha
thanas: Gradus enĩ fabricauit adã. ꝑ qͦs
ad filios eiꝰ excipiatur ⁊ ascendat. nisi le¬

Expanded text:
Dominum nostrum. Infelicem hominem dicit, quia nascitur sub peccato. Numquid non vere infelix est homo, qui in hanc haereditatem praevaricationis successit, tanas. Gradus enim fabricavit Adam per quos ad filios ejus exspoliator ascendat, nisi cle
Abbreviated transcription (Latin):
lic que di sunt. hic ds̃ ipse. Iuia qd̾ im¬
possibile erat legis in quo in firmabatur
ꝑ carnẽ. ds filiũ suũ mittens in similitu¬
dine carnis peccati. ꝙ de peccato dãpna
uit peccatũ incarne. Hec diẽ ut baptiza¬
possibile: Nobis scilicet inpossibile erat¬
implere mandatũ legis: quia subiectie¬
ramꝰ peccato. Ob ħ ds̃ filiũ suũ misit
insimilitudinẽ carnis peccati. Hec est¬
similitudo carnis. qui quãnis eadẽ carosit
sine peccato. ⁊ neq ipse milla peccauit.
Ideo eñ uirginalis uterus electus ẽ. ad
partũ dnñcum. ut inscĩtate differret ca¬
to dominica: a carne nr̃a. In causa enim

Expanded text:
lic quae Dei sunt, hic Deus ipse. Quoniam quod impossibile erat Legis, in quo infirmabatur per carnem, Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati, de peccato davit peccatum in carne. Haec dicit ut baptizapossibile? nobis scilicet impossibile erat mandatum legis implere, quia subjecti eramus peccato. Ob hoc Deus Filium suum misit in similitudinem carnis peccati. Haec estsimilitudo carnis; quia quamvis eadem caro sit, sine peccato, et neque ipse in illa peccavit. Ideo enim virginalis uterus electus est ad partum Dominicum, ut in sanctitate differret caro Domini a carne nostra; in causa enim
Abbreviated transcription (Latin):
cati fuerint: nõ illis oberit. quia ꝓpositũ
cordis illoꝵ sciens d̃s. ꝙ ignauiã nõ illis
imputat: que ad adu̾sa postulant: sed ea
uit. Istos quos p̾sciit futuros deuotoss̃.
ipsos elegit ad ꝓmissa pͥmia capescend.a.
de p̾senti iusticia. Conformes fieri m̃gi¬
nis filii sui. Hoc dic̃. quia idõ p̾destinant᷑
in futurũ sclm. ut similes fiant filii dei:¬

Expanded text:
cati, non illis oberit, quia propositum cordis illorum sciens Deus, et ignaviam non illis imputat qui adversa postulant, sed ea it. Istos quos praescivit futuros sibi devotos, ipsos elegit ad promissa praemia capessenda; ud praesenti justitia. Conformes fieri imaginis Filii sui. Hoc dicit, quia ideo praedestinantur in futurum saeculum, ut similes fiant Filio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
seruiens legi dĩ. Hoc ẽ non scdm carnem
ambulare. s sccdm sp̃m: ut de uocio añni
qui ẽ sp̃s. ñ consentiat desid̾io peccati.qr
ꝑ carnẽ seminat concupiscentias anime:
⁊ trplicigenere dampnatuĩ: Primo eñi
in loco dãpnauit peccatũ. dum ñ peccauit
dissentiens apoccato. Deinde incruce pec¬
catũ. qr peccauit dãpnatum dr̃: unde sub¬
lata ẽ illi auctoritas qͣsi peccanti. qua deti¬
nebat homines in inferno ꝓpt̾ delictũ ade:
ut de cetero in quibꝰ crucis signũ ẽ. detine¬
re ñ audeat. Tercio dampnauit peccatũ.
dum urita fecit delicta remissione peccato¬
rum concessa. Cum enĩ peccator causa ad
pnauit in eopeccatũ. Itaq si ⁊ nossaluato¬
ris exemplo ñ peccemus: dampnamꝰ poc¬
catum. ui enĩ scdm carnẽ sunt: que car¬
nis sũt sapiunt. hoc dic̃: quia qui sugges
sunt sapit: hoc enĩ illi saꝑe uidetur. qđ
sequit᷑: contra fas appetens usũ ꝙ sentẽciã
signatur: quacũq exparte. Nam prudẽ¬

Expanded text:
s legi Dei? Hoc est, non secundum carnem ambulare, sed secundum spiritum; ut devotio animi, qui est spiritus, non consentiat desiderio peccati, quia per carnem seminat concupiscentias animae, et triplici genere damnatum. Primo enim in loco damnavit peccatum, dum non peccavit, dissentiens a peccato. Deinde in cruce peccatum, quia peccavit, damnatum dicitur. Unde sublata est illi auctoritas, quasi peccanti, qua detinebat homines in inferno propter delictum Adae, ut de caetero in quibus signum crucis est, detinere non audeat. Tertio damnavit peccatum, dum irrita fecit delicta, remissione peccatorum concessa: cum enim pm ei damnavit in eo peccatum. Itaque si et nos Salvatoris exemplo non peccemus, damnamus peccatum. Qui enim secundum carnem sunt, quae carnis sunt sapiunt. Hoc dicit, quia qui suggestsunt, sapit. Hoc enim illi suave videtur, quod sequitur, contra fas appetens usum et sententiam signatur quacumque ex parte. Qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
curitatẽ flagitat homini ꝑ grãm dĩ. ut
de suggestionibꝰ diabli nõ sit sollicitus.
dũ modo sꝑnat illas. Nichil enĩ oberũt
homini: apd̾ mortẽ scdam. qr lex fidi et¬
sp̃s liberauit homine a scd̾a morte dam
pnato peccato. ne obeẽ iam homini quia
carni in est peccatũ. si modo repugnet illi
menior auxilii dĩ. s ⁊ coronandus ẽ. qui
peccati incarne manentis p̾mit consilia.
Magne enĩ solertie ẽ domestici hostis in¬
sidias euitare. Lex gͦ sp̃s uite: ipsa est &¬
lex fidi. Nam ⁊ moy si lex sp̃alis ẽ. quia ꝓ¬
hibet poccari. ñ tam uite quia reis mortis
peccata remutere ñ pot: ut uiuificz mor¬
tuos. Hec uͦ qr ⁊ peccari ñ uult. ⁊ a morte
reuocat. lex sp̃s uite appłłatur: ñ ꝑ lic

Expanded text:
curitatem flagitat homini per gratiam Dei, ut de suggestionibus diaboli non sit sollicitus, dummodo spernat illas: nihil enim homini oberunt apud mortem secundam, quia lex fides, liberavit hominem a morte secunda, damnato peccato: nec obest jam homini, quia carnis inest peccatum, si modo repugnet illi, memor auxilii Dei: sed et coronandus est, qui peccati in carne manentis premit consilia; magna enim solertia est domestici hostis insidias evitare. Lex ergo spiritus vitae, ipsa est lex fidei: nam et Moysis lex spiritalis est, quia prohibet peccare; non tamen vitae, quia reis mortis peccata remittere non potest, ut vivificet morituros. Haec vero quia et peccare non vult, et a morte revocat, lex
Abbreviated transcription (Latin):
ultra egrediens inueniat ad sertorẽ. Alia
ẽ lex m̃tis que ẽ lex moysi. uł naturalisque
mest animo. hec p̾ssa ẽ iuolentia peccati.
Neglegentia quidem sua: quia dũ diligit
uicia. subiecit se peccato. ut ipsa consuetu¬
dine teneretur captiua. Dominatur eñi
homini consuetudo. Iuatuor quidẽ leges
nominat. P rimii legẽ sp̃alem que ẽ etiã
naturilis. que reformata ẽ ꝑmoy sen. ⁊ po¬
sita inauctoritate. ipsa ẽ dei lex. Deinde le¬
gemm̃tis. consentientẽ legi dĩ. Gercia le¬
gẽ peccati. quã ex p̾uaricatione p̾mi hõĩs.
in menbris dic̃ habitare. Quarta u: que
inmembris uidetur. dũ suggerit mala. &
recedit. S he leges iterate quatuor uden¬
tur cũ sint due: id ẽ boni ⁊ mali. Lex enĩ
mentis: ipsa ẽ lex sp̃alis. siue moysi: que
uocatur lex dĩ. Peccati uͦ lex eadẽ que illa

Expanded text:
nveniat assertorem. Alia est lex mentis, quae est lex Moysi, vel naturalis, quae est in animo. Haec pressa est violentia peccati, negligentia quidem sua, quia dum diligit vitia, subjicit se peccato, ut ipsa consuetudine teneretur captiva; dominatur enim homini consuetudo. Quatuor quidem leges nominat: primam legem spiritalem, quae est etiam naturalis, quae reformata est per Moysen, et posita in auctoritate, ipsa est Dei Lex: deinde legem mentis consentientem legi Dei: tertiam legem peccati, quam ex praevaricatione primi hominis in membrisin membris videtur, dum suggerit mala et recedit. Sed hae leges iteratae quatuor videntur cum sint duae, id est, bona et mala. Lex enim mentis ipsa est lex spiritalis sive Moysi, quae vocatur lex Dei; peccati vero lex eadem est,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq. Ipsiꝰ enĩ uicio ⁊ desidia hec cepta
sunt. quia enĩ mancipat se adsensũ poc¬
cato uire illiꝯ dominatur. Primũ enĩ su¬
adet. ⁊ uicto iã dominatur. A pls aũt ut
gr̃am dĩ p̾ferat. hec exponit de quantisma¬
lis hominẽ libau̾it aut que exicia eradã

Expanded text:
 ipsius enim vitio, et desidia haec coepta sunt. Quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure illius dominatur. Primum enim suadet, ut victo jam dominetur. Apostolus autem ut gratiam Dei referat, haec exponit, de quantis malis hominem liberaverit, ut quae exitia ex Adam
Abbreviated transcription (Latin):
Agnou̾at enĩ homo quomodo penã in fer¬
ni euaderet. Hinc exarsit iracundia ad¬
uersũ hominẽ. ut illi legẽ inuerteret.
ut ꝓhibita admittendo dommnũ. rursum
offenderet: ⁊ denuo in potestatẽ diabolica¬
hoc duplici genere intelligendũ ẽ. ut &
diabolum inpeccato scias significatũ. hoc
ipsũ peccatũ: qd̾ uocatur peccatũ. Mortu¬
ẽ enĩ dicitur fuisse diabolus: qr ñ ita seui
quia putabatur qd̾ nõ inputaretꝰ apud de¬
um. Ac ꝑ hoc apud hominẽ mortuũ erat:
qͣsi inpune peccaretur. Namũ latebat pꝰ

Expanded text:
Agnoverat enim homo, quomodo poenam inferni evaderet. Hinc exarsit iracundia adversus hominem, ut illi legem inverteret, ut prohibita admittendo Deum rursus offenderet, et denuo in potestatem diaboli caHoc duplici genere intelligendum est, ut et diabolum in peccato sciat significatum, et hoc ipsum peccatum, quod vocatur peccatum: mortuus enim dicitur fuisse diabolus, quia cessabat aquia putabatur quod non imputaretur apud Deum, ideo apud hominem mortuum erat, quasi impune peccaretur. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Uenit diabolus ⁊ tollit qd̃ semina¬
ante p̾uaricationẽ hominis. priusquã
se manciparet morti. potestas nõ erat ĩ
imico adinteriora hominis accedere
bulatione. ꝑ serpentẽ hominẽ circiiue¬
niret. Post quã aũt cirtumuenit eñ &
subiugauit. potestatẽ ineum accepit.
ut int̾iorem hominẽ pulsaret copłans
se m̃ti euis. ita ut ñ possit agnoscere qͥd
suũ sit incogitatione quid illius ñ res¬
piciat legẽ. Qd̾ enĩ oꝑor: nõ intelligo.
Nlon intelligit qd̾ oꝑatur. quia uidet
alud se ꝑ legem scire: ⁊ aliud agere.
Nonenĩ qd̾ uolo hoc ago: s qd̾ odi illud
facio. Subiectus peccato: fac̾ utiq qđ ñ
uult. Siaũt qd̾ odi illud facio: consen¬
tio legi. ꝓbat legem recte prohibere: qd̾
inuitum se hoc facere qd̾ lex uetat ꝓfite¬
tur. Et nature sue dic̃ eẽ qđ mandat lex.
quia cõtra qd̾ facit: odiosũ sibi dic̃. Nũc
aũt iam non ego oꝑor illud: s qd̾ in ha¬

Expanded text:
ait : Venit diabolus, et tollit quod seminaait : Venit diabolus, et tollit quod seminaante praevaricationem hominis priusquam se manciparet morti, non erat his potestas ad interiora hominis accedere,bulatione per serpentem hominem circumveniret . Postquam autem circumvenit eum et subjugavit, potestatem in eum accepit, ut interiorem hominem pulsaret, copulans se menti ejus; ita ut non possit agnoscere quid suum sit in cogitatione, quid illius, nisi respiciat legem. Quod enim operor, non intelligo. Non intelligit quod operatur, quia videt aliud se per Legem scire, et aliud agere. Non enim quod volo, hoc ago: sed quod odi, illud facio. Subjectus peccato facit utique, quod non vult. Si autem quod odi, illud facio, consentio Legi. Probat Legem recte prohibere, quando invitum se hoc facere, quod lex vetat, profitetur: et naturae suae dicit esse, quod mandat Lex; quia quod extra facit, odiosum sibi dicit. Nunc autem jam non ego operor illud, sed quod inha
Abbreviated transcription (Latin):
gem gͦ moy si sp̃alem uocat. que ẽ data ĩ
tabulis. que quia peccari ꝓhibet sp̃alisest.
quippe cũ inisibilia ⁊ carnalia coli ꝓhibe¬
at. Hec ad cõmendationẽ legis ꝑtinent.
ne culpa forte digna putaretur ab aliquo.
quia seueritatẽ exercuit inpeccatores. H
ginẽ trahere: ⁊ ꝓprio delicto subiectũ fie¬
ripeccato. Sic̃ dic̃ esaias ꝓpħa. Uenditi
uendidit se prior. ac ꝑhoc omne semen
eiꝰ subiectum ẽ peccato. Iuã obrem infir¬
mũ ẽẽ hominẽ ad p̾cepta legis seruãda.
nisi diuinis auxilus muniatur. Hinc ẽ
unde ait. Lex sp̃alis ẽ. ego aũt carnalis
sum. uenditus sub peccato. Hoc ẽ lex. fir¬
ma ẽ ⁊ iusta ꝙ caret culpam. Homo ãt
tus delicto. ut potestate sui ñ uti possit
circa obedientiã legis. Ideo ad dĩ miãm
at. ⁊ exoneratis delictis de cet̾o dõ fauẽte
inimico resistat. Quid ẽ enĩ subiectum
lat hominẽ qͣsi captiuũ delictis ut fãci¬
at uoluntatẽ eiꝰ: Hinc dñs int̾ cetera

Expanded text:
alem vocat, quae est data in tabulis: quae quia peccare prohibet, spiritalis est; quippe cum visibilia et carnalia coli prohibeat. Haec ad commendationem Legis pertinent, ne culpa forte digna putaretur ab aliquo; quia severitatem exercuit in peccatores. Eginem trahere, et proprio delicto subjectum fieri peccato, sicut dicit Esaias propheta: Venditi vendidit se prior, ac per hoc omne semen ejus subjectum est peccato. Quamobrem infirmum esse hominem ad praecepta legis servanda, nisi divinis auxiliis muniatur, hinc est unde ait: Lex spiritalis est; ego autem carnalis sum, venumdatus sub peccato, hoc est, Lex firma est et justa, et caret cultus delicto, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Ideo est ad Dei miat et exoneratus delictis, de caetero, Deo favente, inimico resistat. Quid est enim subjectum lat hominem quasi captivum delictis, ut faciat voluntatem ejus. Hinc Dominus inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
stat fides que ⁊ lex. cur ñ etiã ipsa ex par¬
te lex mortis dicatur: mortificat enĩ nõ
credentes. S nõ ita ẽ. Fides enĩdata ẽ
que iustificat confugientes ad se. ut rem¬
tat eis quos lex teneret reos. ut agentes
sub fide libi sint a pecco. Nam sub lege a¬
gentes obnoxii sũt. Qui gͦ nõ obediunt
fidi: ñ occidentur a fide. s a lege: quia ñ
accedentes ad fidem: rei tenent᷑ alege. I¬
dõq om̃is qui malo animo adoratur uer¬
ba fidĩ: remanet in mortẽ. Uidemꝰ nũ¬

Expanded text:
stat fides quae et Lex, cur non etiam ipsa ex parstat fides quae et Lex, cur non etiam ipsa ex parte lex mortis dicatur; mortificat enim non credentes? Sed non ita est. Fides enim data est, quae justificat confugientes ad se; ut remittat eis, quos Lex tenet reos; ut agentes sub fide, liberi sint a peccato: nam sub lege agentes obnoxii sunt. Qui ergo non obediunt fidei, non occidentur a fide, sed a Lege; quia non accedentes ad fidem, rei tenetur a Lege: ideoque omnes qui malo animo odorantur verba fidei, remanent in morte. Videamus nu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃s ẽ qd̾ creditur. Hec itaq lex ini xp̃o
ihu. hoc ẽ ꝑ fidem xp̃i liberat credentem
a lege pecrati ⁊ mortis. Lex peccati habita
tis. moy si lex ẽ. quia mortificat peccatorẽ.
Nam ⁊ inalia epła int̾ cet̾a dic̃ de aucto¬
ritate legis. Siministratio mortis for¬
mata in lapidibus fuit ingłam. Nong̾¬
mirandũ. si lex sp̃alis dicatur. ⁊ lex mortiᷤ
cũ ⁊ euuglium eodem mͦ sic. Dic̃ emalio
loco int̾ ceta. Aliis odor uite ad uitã: alii
odor mortis admortẽ. Quo enĩ opinio uͥ¬
tutum aut rerũ gestarũ. insus aut audi¬
tus ad trahebat ad fĩdem. His odor uite er¬
at euu̾glium. Illis aũt quoꝵ sensũ in flã¬
mabat facta uirtus ad contradicendum.
mortis erat odor p̾dicatio fidĩ. Una gͦ cũ
sit fides diuersitatẽ p̾stat hominibꝰ. sic̃
⁊ sol cum sit unus: cerã soluit. lucũ strĩgit.
Qua ergo quism̃te odoratus fuerit fidẽ. sic
ꝙ ꝓficiet illi. S dicit forte. Sieadẽ pre¬

Expanded text:
st quod creditur. Haec itaque lex in Christo Jesu, hoc est per fidem Christi, liberat credentem a lege peccati et mortis. Lex peccati est, qutis Moysi lex est, quia mortificat peccatores. Nam et in alia Epistola inter caetera dicit de auctoritate legis: Si ministratio mortis formata in lapidibus fuit in gmirandum si lex spiritalis dicatur, et lex mortis; cum et Evangelium eodem modo sit. Dicit enim alio loco inter caetera: Aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem . Quos enim opinio virtutum, aut rerum gestarum visus aut auditus attrahebat ad fidem, his odor vitae erat Evangelium: illis autem quorum sensum inflammabat facta virtus ad contradicendum, mortis erat odor praedicatio fidei. Una ergo cum sit fides, diversitatem praestat hominibus; sicut et sol cum sit unus, ceram solvit, lutum vero stringit. Qua ergo quis mente odoratus fuerit fidem, sic et proficiet illi. Sed dicitur forte: Si eadem prae
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ quandã delictoꝵ. Iuam cũ impleri pͦ¬
catores. uita digni mimime iudicentur:
sic̃ ⁊ pharao quia iustũ modũ impleu̾at
dĩ uirtutes ⁊ signa in illũ ostensa sunt.
ꝑ que ceteri territi ademolum̃ta uite se
exercerẽt. ut in mortuo uita discat᷑. S
alius modꝰ ẽ. quẽ tractat apłs. Ut ostẽ¬
dat enĩ plus peccatum eẽ post legẽ quã
sachane. ut ꝓuidentia dĩ contraria hoĩ
fieret cũ tunore legis minime peccare de¬
buerit. hiic ds̃ ut inuidiam diaboli:
uinceret: ꝙ ꝓuidentiã suã hominixatã
faceret. mutauit ordinẽ mittens saluta

Expanded text:
m quamdam esse delictorum, quam cum impleverint pem quamdam esse delictorum, quam cum impleverint peccatores, vita digni minime judicentur; sicut et Pharao, quia istum modum impleverat, Dei virtutes et signa in illum ostensa sunt, per quae caeteri territi ad emolumenta vitae se exercerent, ut in mortuo vita discatur. Sed alius est modus, quem tractat Apostolus; ut ostendaSatanae, ut providentia Dei contraria fieret homini, cum timore legis minime peccare debuerit. Ideo Deus ut invidiam diaboli vinceret, et providentiam homini ratam faceret, mutavit o
Abbreviated transcription (Latin):
occasionẽ accepisse ut malũ oparetur
homini. dũ illũ seduxit ad mortẽ. quia
ut ea que añ legẽ male gesta sunt ꝑile
cebram cupidinis ꝓbarentur ẽẽ pecrata
& de cetõ uitarentur: data ẽ lex mainfẽs¬
ta inluteris. Sic incensus est sathanas.
gestiones diabli rep̾mere ñ posset. Inimicꝰ
tam̃ quẽ in peccato significat: ut appareat
ẽẽ ininucꝰ ꝑ legẽ accepit occasionẽ oꝑa¬
ri homini mortẽ. Dum enĩ adinlicita il¬
lũ suadet: apparet ẽẽ inimicus. Iuãquã
⁊ ante legẽ mortẽ homini ꝓcurauerit ex¬
cepta pͥma causa ade.pꝰ legem tam̃ maio¬
res ei penas apud inferos ubi mors sccda
ẽ adinuenit. Minus enĩ criminis ẽ añ
manifestatã legẽ peccasse. quã post legẽ
Ut sciatis supͣ modum ipsũ peccatũ peccaᷤ
ꝑ mandatum. Quid ẽ sup̃ modii: Quasi
ba sunt dicentis. Non sunt cõpleta pec¬
cata amorreoꝵ. P hoc ostendit mensũrã¬

Expanded text:
casionem accepisse, ut malum operaretur casionem accepisse, ut malum operaretur homini, dum illum seducit ad mortem; quia ut ea quae ante Legem male gesta sunt, per cebram cupidinis probarentur esse peccata, et de caetero vitarentur, data est Lex, manifestata in litteris. Tunc incensus est Satanas, gestiones adversarii reprimere non posset. Inimicus tamen, quem in peccato significat, ut appareat esse inimicus, per Legem accepit occasionem operari homini mortem. Dum enim ad illicita illum suasit, apparet esse inimicus. Quamquam et ante legem mortem homini procuraverit, excepta prima causa Adae, post Legem tamen majores ei poenas apud inferos, ubi mors secunda est, adinvenit. Minus enim criminis est ante Legem manifestatam peccasse, quam post Legem. Ut fiat supra modum ipsum peccatum peccans per mandatum . Quid est, supra modum; quasi ba sunt dicentis: Non sunt completa peccata Amorrhaeorum . Per quod ostendit mensura
Abbreviated transcription (Latin):
data aduitã eẽ ad mortẽ. s ut dixi pͤcan¬
ti. quia obedientibꝰ ꝓfẽc̃ ad uitã. Nam
peccatũ occasione accepta ꝑmandatum
seduxit me. ⁊ ꝑ illud occidit. Peccatũ ħ
loco diabolũ intellige qui auctor pec̃ti ẽ.
hicoccasionẽ inuenit ꝑ legẽ. quomodo
crudelitatẽ suã de nece hominis saciaret.
ut quia lex cõminata ẽ peccatoribꝰ. in
stinctueiꝰ ꝓhibita semꝑ admitens. of¬
fen so dõ ultionẽ. legis incurreret. ut ab
enĩ inuito illo lexdata ẽ. exarsit ĩuidia
aduersum hominẽ. ut eũ ampliꝰ uicio¬
sis uoluptatibꝰ macularet. ne manus
illã cõmendat. ut ñ solũ iustã hanc: sed
⁊ scãm ⁊ bonã ꝓnunciet. Nammanda¬
tũ legem intelligi: euãglicus sermo te¬
serua mandata. Id̾ gͦ bonũ ẽmͥ. mors
ẽ: Absit. uereabsit. Uñ enĩ fien pot̾.¬
ut qd̾ bonũ eẽ ꝓbatur mors intellegat᷑:¬
S peccatũ ut appareat peccatũ: ꝑ bonũ
in oꝑatum ẽ mortẽ. Diabolũ ꝑ bonũ dic̃¬

Expanded text:
data ad vitam, esse ad mortem: sed ut dixi, peccanti; quia obedientibus proficit ad vitam. Nam peccatum, occasione accepta per mandatum, seduxit me, et per illud occidit. Peccatum hoc loco diabolum intehic occasionem invenit per legem, quomodo crudelitatem suam de nece hominis satiaret, ut quia lex comminata est peccatoribus, homo instinctu ejus prohibita semper admittens, offenso Deo, ultionem legis incurreret, ut ab enim invito illo lex data est, exarsit invidia adversus hominem, ut eum amplius vitiosis voluptatibus macularet, ne manus illam commendat, ut non solum justam hanc, sed et sanctam et bonam pronuntiet. Nam mandatum Legem intelligi evangelicus sermo teserva mandata . Quod ergo bonum est, mihi mors est? Absit. ut quod bonum esse probatur, mors intelligatSed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. Diabolum dicit per bonum oc
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ iudicaturꝯ ẽ. Ego aũt uiuebam sine
lege aliqũ. quid est sine lege uxisse. cum
lex semꝑ fuerit sic̃ sepe ostendit. nisi quia
sine timore dĩ homo uiuebat securꝰ. qd̾ ñ
eẽt d̃s iudicaturꝯactus humanos: Sed
cum uenit mandatũ: peccatũ reuix̃. Idõ
dix̃ reuix̃ peccatũ: ut significaret quia añ
uxerat. Post ea aũt desidia hominum
mortuũ estimatũ ẽ cum iuiueret: sic̾ as¬
solet fama fieri pegrinis ñ uera. Hoc gͦ
significat: qd̾ in micuis ñ latuerit pecem.
imputari apd̾ dm̃: hoc ẽ iuxisse. S cũ
consuetudo peccandi hoc obliteras set.
mortuũ estimatũ est. ut crimen cũ ꝑ sõã
defẽcisse putaretur. Cum aũt data eet̃
lex. uł reformata reuix̃ a pd̾ eos apud qͣs
mortuũ estimatum erat. Cepunt enĩ
scire in putari peccatũ. Ego aũt mor

Expanded text:
 habebatur. Ego autem vivebam sine Lege aliquando. Quid est sine Lege, cum Lex semper fuerit, sicut supra memoravi; nisi quia sine timore Dei homo vivebat, securus quod non esset Deus judicaturus actus humanos. Sed cum venisset mandatum, peccatum revixit. Ideo dixit revixisse peccatum, ut significaret quia ante vixerat: postea autem desidia hominum mortuum aestimatum est, cum viveret, sicut assolet falsa fama fieri peregrinis. Hoc ergo significat quod in initiis non latuerit peccatum imputari apud Deum, hoc est vixisse: sed cum consuetudo peccandi hoc oblitterasset, mortuum aestimatum est; ut crimen cum persona deficere putaretur. Cum autem data esset Lex vel reformata, revixit apud eos, apud quos mortuum aestimatum erat; coeperunt enim scire imputari peccatum. Ego autem mor
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ enim ut & reos ostenderet apd̃ dm̃ qui
peccauerant añ legem ⁊ timori eẽt. ne de ce¬
tero peccaretur. S quia in firmitate in be¬
cillitatis sue genꝰ hominũ a poccatis se in¬
hibere ñ potuit. factum obnoxiũ mortis
infẽrne motꝰ ds̃ pietate clementie sue. qͣ
semꝑ humano generi subuenit ꝓuidit ꝑ
della ut remissione peccatoꝵ accepta. eru
Icdõ non pecrauin quasi legẽ spernentes. s
ipsiꝰ dĩ ꝓuidentiam secuti sumꝰ ꝑ xp̃m. Ne

Expanded text:
ta est enim, ut et reos ostenderet apud Deum, qui ta est enim, ut et reos ostenderet apud Deum, qui peccaverunt ante legem, et timori esset, ut de caetero non peccaretur: sed quia imbecillitate infirmitatis suae genus humanum a peccatis se inhibere non potuit, factum obnoxium mortis inferni; motus Deus pietate clementiae suae, qua semper humano generi subvenit, providitdela, ut remissione peccatorum accepta, eruteoque non peccavimus quasi legem Dei spernentes, sed ipsius quasi providentiam secuti sumus pe
Abbreviated transcription (Latin):
quia di iusticia indignos despicit. ubi emĩ
iusticia dei fuerit: ibi habitat sp̃s sc̃s. adiu
cato arma p̾bemus cũ male agimꝰ: ita ⁊ uis¬
ticie cũ recte u̾s. imiur m̃bra nr̃a custodien¬
tes ab om̃i turpitudine. Peccatũ aũt ur̃i
ẽ pec̾ci. Et necesse ẽ sit sub lege quãdui re¬
missa ñ accipit. Peccatũ enĩ auctoritate le¬
gis. reũ fac̾ peccatorẽ. Ac ꝑhoc cui data rem¬
issio ẽ. ⁊ custodit se ne de cetero peccet. neq
peccatũ ei dominabit᷑. neq sublege ẽ. Ces¬
sat enĩ circa eũ auctoritas legis quia lib̾atꝰ
ẽ a peccato. Iuos enĩ iros tenet lex apeccato.
pot ẽẽ sub lege. Quid gͦ peccauimꝰ quando¬
ñ sumꝰ sub lege s sub grã: Absit. Qũiler
a deo ẽ ne forte opponeret ipse sibi ꝓponit. si¬
ex dõ est inquid lex. quur ñ debemꝰ esse
sub lege: Hoc purgat. ac docet cũ dĩ uolũ
sub lege. Quamuis enĩ recte data sit lexda¬

Expanded text:
quia justitia Dei indignos despicit. Ubi enim quia justitia Dei indignos despicit. Ubi enim justitia Dei fuerit, ibi habitat Spiritus sanctuscato arma praebemus, cum male agimus: ita et justitiae, cum recte versamur, membra nostra custodientes ab omni turpest peccati : et necesse est ut sit sub Lege, quamdiu remissa non accipit; peccatum enim auctoritate Legis reum facit peccatorem: ac per hoc cui data remissio est, et custodit se, ne de caetero peccet, neque peccatum ei dominabitur, neque sub Lege est. Cessat enim circa eum auctoritas Legis, qui liberatus est a peccato; quos enim reos tenet lex, traditi spotest esse sub Lege. Quid ergo? peccabimus, quia non sumus sub Lege, sed sub gratia? Absit. Quoniam Lex a Deo eex Deo est, inquit, lex, cur non debemus esse sub lege? Hoc purgat, ac docet cum Dei voluntsub lege, quamvis enim recte data sit lex da
Abbreviated transcription (Latin):
nemo sine parente ortum sumit uite.
om̃ia aũt a dõ orta sũt ad uitã ꝑ xp̃m.
Idcirro qui ñ agnoscit parentẽ om̃ium
ẽ sic hic habetur ac nõ sit. Ipse enĩ semet¬
ipsũ eẽ negat: dũ sine parente dõ ẽẽ putat.
Itaq ignorantia ⁊ turpis uita: mors est.
uicia enĩ ista: mortẽ adquirũt. Nõ mor¬
tẽ hanc que cõmunis ẽ om̃ibꝰ: s mortẽ
gehenne. sic̃ supͣ memoraui. ut cognitio
que occasui subiacet: s illa futuri scli que
uocatur et̾na. Iuã obrem exhibete uos in
quit dõ quẽ cognoscentes: ꝓfecistis in salu¬
tem. ut inhoneste uite nunciantes essetis
ex mortius uiuentes. et mebra ur̃a arma
iusticie dõ. Tanta nosmodestia conu̾sati¬
onẽ nrãm nult gub̾nare. ut actꝰ nr̃i iusti¬
cie dĩ ꝓficientes ñ mundane iusticie. Qa
mundi iusticia sine fide ẽ xp̃i. sine qua nõ
uita s mors ẽ: arma p̾beant illi ad defen¬
dendos nos. Cui cum arma ꝑ oꝑa bona pͥ¬
lrimis: dignos facimus nos ad uiuari ab ea

Expanded text:
nemo sine parente ortum sumit vitae, omnia autem a Deo orta sunt ad vitam per Christum; idcirco qui non agnoscit parentem omnium itur, hoc est, sic habetur ac si non sit: ipse enim semetipsum esse negat, dum sine parente Deo esse se putat. Itaque ignorantia et turpis vita mors est; vitia eum ista mortem acquirunt, non mortem hanc quae communis est omnibus, sed mortem gehennae, sicut supra memoravi; ut cognitio on haec quae occasui subjacet, sed illa futuri saeculi, quae vocatur aeterna. Quamobrem exhibete vos Deo, inquit, quem cognoscentes profecistis in salutem, ut inhonestae vitae renuntiantes, essetis ex mortuis viventes. Et membra vestra arma justitiae Deo. Tanta nos modestia conversationem nostram vult gubernare, ut actus nostri justitiae Dei proficientes, non mundanae justitiae quia mundi justitia sine fide est Christi, sine qua non vita, sed mors est, arma praebemus illi ad defendendos nos, cui cum arma per opera bona praebemus, dignos nos facimus adjuvari ab ea,
Abbreviated transcription (Latin):
agamꝰ. Anignoratis fr̃s. scientibꝰ enĩ
legẽ loquor. Ut animos illoꝵ firmet ĩ
doctrina diuina exemplo humane legiꝰ.
ut iterũ ꝑ terrena suadeat celestia. Sic̃¬
⁊ amundi creatura ds̃ agnoscit᷑. Quia  df
umꝰ ẽ totũ licet diu̾se sint res. ex aliqua
tam̃ parte sibi in uicẽ similes sũt. Scuit
gͦ legem romani. quia ñ sũt barbari. s
comp̾henderũt naturalẽ iusticiã. par¬

Expanded text:
. An ignoratis, fratres, scientibus enim legem loquor. Ut animos illorum firmet in doctrina divina, exemplo humanae legis utitur, ut per terrena suadeat coelestia, sicut a mundi creatura Deus agnoscitur, quia enim unius est totum, licet diversae sint res, ex aliqua tamen parte sibi invicem similes sunt. Sciunt enim legem Romani, quia non sunt barbari, sed comprehenderunt naturalem justitiam, par
Abbreviated transcription (Latin):
quia uẽ mͥmalũ. Legem moy si adserit uo¬
luntatis sue dare consensũ cõtra peccatum
qd̾ in habitat in carne qd̃ aliud cogit facere
qͥd uult homo & lex. Condelector enĩ legi
dĩ scdin int̾iorẽ hominẽ. Aniniã oblecta¬
n dicit que a lege traduntur. hic ẽ int̾ior
homo. fit uia Noninammo habitat pec¬
catum s in carne. quia ẽ ex origine carnis
peccati. ⁊ ꝑ traducẽ omiscaro fit peccati. In
animo aũt ñ ꝑmutitur habitare ꝓpt̾ ar

Expanded text:
. Legem Moysi asserit voluntati suae dare consensum contra peccatum quod in carne habitat, quod aliud cogit facere, quam quod vult homo et Lex. Condelector enim Legi Dei secundum interiorem hominem. Animum his oblectari dicit, quae a Lege traduntur: hic est interior homo; quia non in animo habitat peccatum, sed in carne, quae est ex origine carnis peccati, et per traducem fit omnis caro peccati. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
mundicie. ⁊ iniquitati adiniquitatem:
ita nũc exhibete m̃bra ur̃a ẜuire iustici¬
e inscĩficationẽ. Ut occasionẽ nob aufer¬
ret timoris accedendi ad fidem. qͣsi in por¬
tabilis nob̃ ⁊ asꝑa uideretur: ea m̃sura
nos dõ ẜuire p̾cepit. qua priꝰ fabulaba¬
natio opetur. Medicꝰ tam̃ sp̃alis ñ plus
a nob̾ exigit. nedum p̾cepta quasi graui¬
a fugeremꝰ. ꝓpendentes minfirmitatẽ
nr̃am maneremꝰ in morte. Unde dñs.
Gollite inquit iugũ meũ supuos. ⁊ dis

Expanded text:
ati, ad iniquitatem; ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae, in sanctificationem. Ut occasionem nobis auferret timoris accedendi ad fidem, quia quasi importabilis nobis et aspera videretur, ea mensura nos Deo servire praecepit, qua prius famulabanatio operetur; medicus tamen spiritalis non plus a nobis exigit, ne dum praecepta quasi gravia fugeremus, perpendentes infirmitatem nostram, maneremus in morte. Unde Dominus: Tollite, inquit, jugum meum super vos
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentiã cuncta significat. Sup̃ enĩcõ¬
cupiscentiã uxta legẽ memorat. cui nũc
cetera addens uitia. omnẽ dix̃ concupiscẽ¬
tiã oꝑatã in homine inpulsu diaboli quẽ
in peccato significat. ut in ꝯtrariũ homini
fieret lex. que data erat ut ꝓdesset. Uidẽs
enĩ diabolus auxiluĩ ꝑlegẽ homini per¬

Expanded text:
cupiscentiam cuncta peccata significat. Supra enim concupiscentiam juxta legem memorat, cui nunc caetera addens vitia, omnem dixit concupiscentiam operatam in homine impulsu diaboli, quem in peccato significat, ut in contrarium fieret homini lex quae data erat ut prodesset. Videns enim diabolus auxilium per legem homini pr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ds nõ dericdetur. Grãs aũt dõ qd̾ cũ esse¬
tis serui peccati. obaudistis ex corde iea fõr¬
ma doctime: in qua traditiestis. Credẽtes
serui dicimur. cui obedimꝰ. Et quia iustũ
est obedire xp̃o. ⁊ ipse enĩ iusticia ẽ: ꝙ que
p̾cepit iusta sũt. idcuro dic̾ seruos nos fac¬
tos iusticie. ex corde ñ exlege. ex uoluntate:
ñ ex timore. ut ꝓfẽssio nr̃a animi iudicio
ꝓmatur. ꝑ naturã enĩ inducti sumꝰ ad
fidem. ñ ꝑ legen: in qua forma doctrine. dĩ
imꝑio facti sumꝰ: qui finxit naturã. In
trine ẽ. inquã tradidit noscreator natura
uident nature sue ẽẽ qđ credunt. ut qd̾
gentiles ex corde confidant. Hinc grãs re¬
fẽrt dño. quia cũ eẽmus serui peccati: ob¬
eduumꝰ excorde. credentes ui xp̃m: ut ser¬
uiremꝰ dõ. nõ ꝑ legẽ moysi: s ꝑlegẽ nate.
humanũ dico: ꝓpt̾ infirinitatẽ carnis

Expanded text:
est: Deus non deridetur . Gratias autem Deo, quod cum fuissetis servi peccati, obedistis ex corde in eam formam doctrinae, in qua trae. Ejus enim servi dicimur, cui obedimus. Et quia justum est obedire Christo et ipse enim justitia est, et quae praecipit, justa sunt idcirco dicit servos nos factos justitiae ex corde, non ex lege; ex voluntate, non ex timore: ut professio nostra animi judicio promatur. Per naturam enim inducti sumus ad fidem, non per legem, in qua forma doctrinae Dei imperio facti sumus, qui finxit naturam. In trinae est, in quam tradidit nos creator naturalvident naturae suae esse, quod credunt; ut quodgentiles ex corde confidant. Hinc gratias refert Domino, quia cum essemus servi peccati, obedivimus ex corde credentes in Christum; ut serviremus Deo, non per legem Moysi, sed per legem naturae. Humanum dico propter infirmit
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ enĩ seqñtes peccatũ adquirũt mortẽ.
donat peccata. habebunt uitã et̾nam:
ut gaudeãt se adtempꝰ dissolui. Scien¬
tes hanc se uitã consecutores. que ⁊ om̃i
tedio careat. ꝙ succensionẽ ñ habeat. Ꝙ
scs symeon exoptans petit se hinc dissolui:
ut iret in pace. id ẽ uitam que nuillã pa¬
titur in quietudinẽ. Et hoc donũ adeo

Expanded text:
Sicut enim sequentes peccatum acquirunt mortem, donat peccata, habebunt vitam aeternam ut gaudeant se ad tempus dissolvi, scientes hanc se vitam consecuturos, quae et omni taedio careat, et successionem non habeat. Quam sanctus Simeon exoptans, petiit se hinc dissolvi ; ut iret in pace, id est vita, quae nullam patitur inquietudinem. Et hoc donum a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dõ: & fit sub peccato. Iuales gͦ sũt fruc¬
uitam confundim᷑. eo qd̃ dudũ turpit̾
uix̾imꝰ Et ñ solũ hoc quia ⁊ sententia
paganoꝵ turpis ẽ ⁊ feda maxiie. que
inphrigia inuentaẽ in qua nisi spur¬
cus int̾sit sacramentũ mutũ ẽ ⁊ torpes¬
cit religio. ecce maculis plena libertas.

Expanded text:
Deo, et fit sub peccato. Quales ergo sunt frucvitam, confundimur, eo quod dudum turpiter vixerimus: et non solum hoc, quia et sententia paganorum turpis et foeda est, maxime quae in Phrygia inventa est, in qua nisi spurcus intersit, sacramentum mutum est, et torpescit religio! Ecce maculis plena libertas,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ nr̃is nos iaculis in pugnare. Occasio eĩ
datur illi ꝑ nr̃a peccata: ut deserente nos
dco. accepta potestate iludat ⁊ mortificz
nos. Id circo membr.a nr̃a ab om̃i oꝑe unqui¬
tatis ꝯtinere debemꝰ: ut inimicus nr̃ in¬
ermis inuentus subiciat᷑. Et ñ dix̃ exhibe¬

Expanded text:
lum nostris jaculis nos expugnare: occasio enim datur illi per nostra peccata, ut deserente nos Deo; accepta potestate illudat et mortificet nos. Ideo membra nostra ab omni opere iniquitatis continere debemus, ut inimicus noster inermis inventus subjiciatur. Et non dixit: exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
sdłm quo posuit ds̃ ostende misterium
suũ ꝓ salute humana: ut cognitiomiˢ¬
terii dĩ mortalibꝰ conferret salutẽ: ut
qͣsi dedicatio regni xp̃i hanc grãm cre¬
dentibꝯꝰ ꝓ apofõritis largiret᷑. Licet
eñ infectum sit. nouũ tam̃ uidetur ig

Expanded text:
quo proposuit Deus ostendere mysterium suum pro salute humana, ut cognitio mysterii Dei mortalibus conferret salutem; ut quasi dedicatio regni Christi hanc gratiam credentibus pro apophoretis largiretur. Licet enim jam olim factum sit, novum tamen videtur i
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ sublimior ⁊ sola potens ẽ religio
nr̃a.⁊ que credentibus celoꝵ regna pol¬
li cet᷑. ne hac igit᷑ causa suꝑbia nascere¬
tur hominibꝯ om̃s debita conditionũ
uł officioꝵ p̾sentiũ iubent᷑ꝰ ex soluer
ut magis incitẽt ꝑfidoꝵ animos add
turam dĩ. quã uidẽt ⁊ iustã &. humile.
didentes aũt dm̃ meliorasse seruos. &
mreddendis obsequus fidelit̾ ꝓfecisse.¬
fidem: Cuiꝰ tam placidis retinaculis
gubnat humana offĩcia. Nam ⁊ qui
incondicione ẽ. si habeat famulũ non
uult contẽpniabeo. Idoq nec ipse de
debet cum seruo suo. Et sic potent
placcie do. Non ad oclin seruentes qua¬
si hominibꝰ placentes. facientes uolun

Expanded text:
omnium sublimior et sola potens est religio nostra, et quae credentibus coelorum regna pollicetur: ne hac igitur causa superbia nasceretur hominibus, omnes debita conditionum vel officiorum praesentium jubentur exsolvere; ut et magis incitent perfidorum animos ad culturam Dei, quam vident et justam et humilem. Videntes enim domini meliorasse servos, et in reddendis obsequiis fideliter profecissfidem, cujus tam placidis retinaculis gubernantur humana officia. Nam et qui in conditione est, si habuerit famulum, non vult contemni ab eo; ideoque nec ipse debdebet cum servo, et sic poterit placere Deo. Non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes: sed u
Abbreviated transcription (Latin):
habe fiduciã arguendi. Bona enĩ con¬
uersatio t̾rorẽ incutit delinqͣnti: noc
pot̾it qui arguit᷑ a sꝑe refẽrre qr rep¬
hendit᷑. qñdo scit optimã conu̾satiorẽ
monentisse. Nam ubi ebrietas. ⁊ luxu
Quã obrem sobrios ẽẽ conuenit. ut bo¬
ne conu̾sationis uira ẜ̾uentur. S im¬

Expanded text:
habere fiduciam arguendi; bona enim conhabere fiduciam arguendi; bona enim conversatio terrorem incutit delinquenti: nec poterit qui arguitur, aspere ferre quia reprehenditur, quando scit optimam conversationem monentis se. Nam ubi ebrietas, ibi et Quamobrem sobrios eos esse convenit, ut bonae conversationis jura serventur. Sed im
Abbreviated transcription (Latin):
tetur de fide ꝑstrepente enĩ illo ⁊ blas¬
phemante. multis fit scandalũ. Und̾
paulꝰ ⁊ barnabas cũ adu̾sum me blaᷤ¬
phemantes audirẽt. excutientes uesti¬
menta sua recesser̃ ab eis. Idõ nolite ef¬
fici in prudentes. s intellegentes que ẽ
uoluntas dnĩ. Dñs iħs paci studendũ
monet ⁊ uas electionis. si pot inquit fi¬
eri qd̃ ex uob̾ ẽ cum om̃ibꝰ pacẽ habete
Et ad timotheũ. seruũ ait dñi Nono¬
portet litigare. s mansuetũ eẽ ad om̃s.
hec ẽ uoluntas dñi. ut que agenda st̃.
a seruis eiꝰ cum modestia agant᷑. Per¬
turbatio enĩ ⁊ strepirꝰ siue contentio c̃
seruos corripe delicta hominũ inpnͣ
o ⁊ rixa: cum temꝑantia ⁊ man fuetu¬
dine arguant peccatores. Ne ad ita¬
cundiã ꝓuocati in siliant adlitẽ. Idõ¬
q prudent̾ istud curandũ monet ut
sit ꝑfectꝰ. Et nolite mebriari uino ã
quo ẽ om̃is luxuria. Sobrii possunt

Expanded text:
tetur de fide; perstrepente enim illo, et blastetur de fide; perstrepente enim illo, et blasphemante, multis fit scandalum. Unde Paulus et Barnabas cum adversum se blasphemantes audirent, excutientes vestimenta sua, recesserunt ab eis . Ideo nolite effici imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Domini. Dominus Jesus paci studendum esse monet. Et vas electionis: Si potest, inquit, fieri quod ex vobis est, cum omnibus pacem habentes . Et ad Timotheum: Servum, ait, Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes . Haec est voluntas Domini, ut quae agenda sunt a servis ejus, cum modestia agantur; perturbatio enim et strepitus, sive contentio cum servos corripere delicta hominum peccatnsio et rixa, cum temperantia et mansuetudine arguant peccatores; ne ad iracundiam provocati, insiliant ad litem. Ideoque prudenter istud curandum monet, ut sit profectus. Et nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Sobrii possunt