comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a fuetit pr̃art cogendi nõ ciunt
cum accioe infecte nõ potueͬit̃¬
¶ cutitor.ipatre testamtodatus
inpubeis negotus scmꝑ citorẽ
miscuit postea ap̃toẽ tutorib
aliis datis piculum futun tez¬
poris ille qui postea mebil geꝰ¬
sit nõ pr̃abit. ¶ Quise negotii
in pubeĩs nõ uire cutordãtus
Em patris uoluntatẽ in misc¬
uit crrore ꝯꝑtotutorẽ ap̃tore
ꝯstitiuꝯ sultius petet. ne forte
alicim̃gessent᷑. cũ satis bibũde¬
q sufficiat. ul inuna spetia ꝑa¬
mici laborẽ dño ꝯ suli ¶ Percs
institutus qui nõ hũit᷑ substi¬
tutum prius q̃ lrditatẽ. idiri
q̃ipubi restituẽ debuit. uiti
decessit᷑. cũbrditas mitalia cẽt
scriptus aũt beres decsiss tuto

Expanded text:
unt, cum actionem inferre non potuerunt. Curator a patre testamento datus impuberis negotiis se per errorem immiscuit: postea a praetore tutoribus aliis datis periculum futuri temporis ille, qui postea nihil gessit, non praestabit. Qui se negotiis impuberis non iure tutor datus secundum patris uoluntatem immiscuit, errore comperto tutorem a praetore constitui consultius petet, ne forte,alienum gesserit, cum satis abundeque sufficiat uel in una specie per amici laborem domino consuli. Heres institutus, qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, uita decessit: cum hereditas in Italia esset, scriptus autem heres in pro
Abbreviated transcription (Latin):
entia ꝑ iit citra substitutioĩs or¬
dinẽ equalitet᷑ ad omium ꝑicł
spectat ¶Cũtores pube ⁊ pupillo
ꝯstituto. litem applłatiois ĩ quo¬
lacãs iufsuꝯsultum obnotitia
itium ꝑfecerũt cum uidicanm
ꝑsequi nõ potuert piculo ailpe ñ
subiuntur. ¶ Abeo qui restitatẽ¬
nis auxilio nõ uiiat q̃stio culpe
cutoꝵ ꝯuẽtiõe temitti põt nec doã¬
tum s tñs sactum uidetur negli¬
gẽtia tutoꝵ ¶Periculo noĩnum
que pat usuris maioĩb fecit aẜ¬
pca pupilla quide̾ actioe calẽda¬
niꝰ prare cogitur exactas aut usu

Expanded text:
entia perit, citra substitutionis ordinem aequaliter omnium periculum spectat. Tutores pubere pupillo constituto litem appellationis inchoatam iussu consulum ob notitiam rei perfecerunt: cum iudicatum persequi non potuerunt, periculo culpae non subiciuntur. Ab eo, qui restitutionis auxilio non iuvatur, quaestio culpae tutorum conventione remitti potest, nec donatum, sed transactum videtur. Neglegentiae tutorum periculo nominum, quae pater usuris maioribus fecit, adscripto pupilla quidem actionem calendarii praestare cogitur, exactas autem usu
Abbreviated transcription (Latin):
suscepissẽt sidusus tutoremi
qui pupillum brditate patͣs
abstinũt᷑ accioẽm dencgan ñ
oportet cͥditori quicum ip̃ocu¬
toc̃ ꝯ̃xit᷑ quamuis cutor peciũ¬
am inrẽ in pubens uͥcent. ¶Ci¬
ratore adolescentis mutui ꝑicr¬
li grã cantioem inincem sibi p̾¬
bucit ⁊ incam itm pignora deb¬
crunt cum offo depoitio solu¬
endo fuissent ĩritam cantioẽ
lutum appirinti cutordatus a¬
dusus ip̃am creãtioe ꝓuocauit
heices eius postea mictus p̃titi
tpris ꝑiculum pr̃abit/qr nõuide

Expanded text:
suscepissent. Adversus tutorem, qui pupillum hereditate patris abstinuit, actionem denegari non oportet creditori, qui cum ipso tutore contraxit, quamvis tutor pecuniam in rem impuberis verteret. Curatores adulescentis mutui periculi gratia cautionem invicem sibi praebuerunt et in eam rem pignora dederunt: cum officio deposito solvendo fuissent, irritam cautionem lutum apparuit. Tutor datus adversus ipsam creationem provocavit: heres eius postea victus praeteriti temporis periculum
Abbreviated transcription (Latin):
inioꝙ facẽ possit. Qd̃ si sup̃iori
tẽporis noĩe patrẽ depe culio pu¬
pillus ꝯuenire mꝗlueit ani
eiutilis exquo tutel ragi posse
ceꝑit ꝯputabitur s nẽcapiat
pat̾re inductato tius tp̃is cã. tc̃¬
ꝑus quo filiũs. fam. cutelam¬

Expanded text:
od facere possit. quod si superioris temporis nomine patrem de peculio pupillus convenire maluerit annus enim utilis ex quo tutela agi posse coepit computabitur: ne capiatur pater inducta totius temporis causa, tempus, quo filius fam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qui pclia ciꝰ coluit ꝓcutatorẽ
reliq̃tus ẽ agnonisse eũu̾idenͣ.
Exꝓnii qui ex pollicita tłoẽ tebi¬
tor pat̾e suc extiteãt boã res fu̾b¬
lica uissu p̃sidis possedit quoꝵ
bonoꝵ magistratus rei p. tres ĩ¬
curatores ꝯstitucrunt. quapd̃¬

Expanded text:
ia eius coluit, procuratorem reliquatus est, adgnovisse eum videri. Sempronii, qui ex pollicitatione debitor patriae suae exstiterat, bona res publica iussu praesidis possedit: quorum bonorum magistratus rei publicae tres curatores constituerunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
extutela ꝑcepit aut dolo striti
non ẽ relicta Contutores q su¬
spectum face̾ neglexerũt. excul¬
pa recte ꝯueniuitũt. Tutore. u
legatanꝰ exculpa q̃ testo remissa
ẽ nõ cẽnet᷑¬

Expanded text:
ex tutela percepit aut dolo contraxit, non est relicta, contutores, qui suspectum facere neglexerunt, ex culpa recte conveniuntur: tutor enim legatarius ex culpa, quae testamento remissa est, non tenet
Abbreviated transcription (Latin):
icceclit eoͣ qͣma cantioẽs soluti
uectigllis imuete nõ sunt adti¬
corẽs auus milla culpa admiss
ratioẽ pupilli reddẽ debere qui
it exco dequo pupillo sit obstri¬
an possit eide tutori ꝑ̃fice̾ debere
credidit. ¶ ntposito curatore adõ¬
lescens fundum tito uedidit
postea agnita frande̾ mintegrũ
restitutus inpossoc̃m induci ĩ si
ẽ. Quero. an. cum exbac nẽclitõ
melior fc̃s nõ c̃. n iniem suam
quicquã eu̾sum ꝓbetur. pretiũ
ep̾tori testituere nõ debeat mod
uenundati sitatioĩb cĩ nõ ꝑ fu¬
it nec quicq̃ de eo audicante de ĩ
integrum restitutioẽ statutũ est
cp̃torẽ frustra posfu̾lare. It̃ R. su
ꝓtib uoluntatis cã. ab ep̃tore
factis adolescẽtem honcrañdu
nõ eẽ q̃ tñabeod edifitio ita aufc̃¬
n p̾sũt. ut infacie pristina .i. q̃ fi

Expanded text:
accidit eo, quia cautiones soluti uectigalis inuentae non sunt, ad tutorem, cuius nulla culpa admissa rationem pupillae reddere debere, qui it, ex eo, de quo pupillae sit obstrivari possit, eidem tutori proficere deberecredidit. Interposito curatore adulescens fundum Titio uendidit: postea adgnita fraude in integrum restitutus in possessionem induci iussus est: quaero, an, cum ex hac uenditione melior factus non est neque in rem suam quicquam uersum probetur, pretium emptori restituere non debeat. Moduenumdati, si rationibus eius non profuit nec quicquam de eo ‹a› iudicante de in integrum restitutione statutum est, emptorem frustra postulare. Item mptibus voluptatis causa ab emptore factis adulescentem onerandum non esse: qui tamen ab eodem aedificio ita auferri possunt, ut in facie pristina, i
Abbreviated transcription (Latin):
facultites qr pupilli modumt᷑¬
uoꝵestimare debet. quicuta cũ
futu st ¶ Hon ẽ audiendus ti¬
tor. cumclicas idco cefsasse pup¬
noĩa nõ inueniret. Gi argnatũ.
cotpr̃e suam pecuniam bn colle¬
casse ¶ In soluẽdis legatis ⁊ fidĩ¬
comissis attendẽ deb tutor necũ
non debitum soluat nec ipti.¬
ale munus matripupilli uel
sorori mittẽ aliud e simati forte
aut sorori pupilli tutorum ca
cum semeͬipas sustinẽ no possit.

Expanded text:
facultatesque pupilli modum servorum aestimare debet, qui circa eum futuri sunt. Non est audiendus tutor, cum dicat ideo cessasse pupnomina non inueniret, si arguatur eo tempore suam pecuniam bene collocasse. In soluendis legatis et fideicommissis attendere debet tutor, ne cui non debitum soluat, nec nuptiale munus matri pupilli uel sorori mittere. aliu‹d› est, si matri forte aut sorori pupilli tutor ea cum semet ipsa sustinere non possit:
Abbreviated transcription (Latin):
caresitrum ꝓũicialuĩ tutores in
urbe cãs. appellatioĩs inpubma
gẽtes reꝵ iralicanĩ cĩtitoẽs ut ĩ¬
pubibꝰ ssticuantur. adofficiu
suu reuocant debẽt alioqui si pͥu
inpũitiã redierint dolumaui cl¬
pam coꝵ. inçaquoq pute recte
iuder ꝯuemĩẽt. ¶ Pitruus cestõo
frĩs filio cutordatus. cũ initalia
domiciliũ habet cimitilicaꝵ iox¬

Expanded text:
um tutores in urbe causas appellationis impuberum agentes, rerum Italicarum curatores ut impuberibus constituantur, ad officium suum revocare debent: alioquin si prius in provinciam redierint, dolum aut culpam eorum in ea quoque parte recte iudex conveniet. Patruus testamento fratris filio tutor datus cum in Italia domicilium haberet, tam Italica
Abbreviated transcription (Latin):
si sub nsutis gramoribo patti
pupilli pecimiã debuit quasit
pupilli res indẽdume aneialid
imputetur. Et siquidẽ soluit
nichilẽ ꝙ cimputetur potuit
eñ solucte nec bonerare se usy¬
ns. Si nõ nõ soluit nsuras cogẽ¬
dus ẽ agnoscete. qs asc crigere
⁊debuit. ¶Sic aũt soluere tutor.
si bi debetur potest sicieditor
fuit patris pupillina ⁊ sibi so¬
Iuẽ põt simodo fuit pecumã
Tunde soluat ⁊ suisuit fuennt
grimor̾es que ei debebantur rẽ¬
ieuabitur cis pripillus quiat¬
tor sepotint libure sicut alus
quis quoꝵ solue ⁊ potuit ⁊ deb¬
uit. nec utiq necc̃e b̃t. si ꝯucir¬

Expanded text:
si sub usuris gravioribus patri pupilli pecuniam debuit quam sint pupillares, videndum est, an ei aliquid imputetur. et si quidem solvit, nihil est quod ei imputetur: potuit enim solvere nec onerare se usuris: si vero non solvit, usuras cogendus est agnoscere, quas a se exigere debuit. Sicut autem solvere tutor sibi debetur potest, si creditor fuit patris pupilli: nam et sibi solvere potest, si modo fuit pecunia unde solvat, et si usurae fuerunt graviores quae ei debebantur, relevabitur eis pupillus, quia tutor se potuit liberare, sicut aliis quoque solvere et potuit et debuit. Nec utique necesse habet, si c
Abbreviated transcription (Latin):
recũdie curatoꝵ ꝯuenit ut ꝯ siłe
suo ceptam litem ꝑfitiãt. Sugͥ
cessẽt in hisq ꝯstituta sũt facic̃n¬
dis magis puto suffice̾ negotioꝵ
gestoꝵ inditium ⁊ siiam actuͣ ͤ si
tñhĩ moĩ rciratio reddita nonẽ.¬

Expanded text:
erecundiae curatorum convenit, ut consilio suo coeptam litem perficiant. si igitur cessent in his quae constituta sunt faciendis, magis puto sufficere negotiorum gestorum iudicium etiam si iam actum est, si tamen huius rei ratio reddita non
Abbreviated transcription (Latin):
ris. id postule̾t Sitn nõdũ fan
puꝑillus põt ut pcuratorẽ facẽ
possitaut abscrisit. tẽ actor neccᷤ¬
sano ꝯstituendus ẽ. ¶Siduob
simultutela gerenda ꝑmissa c̃ ł
gisttatib benigne acçipiendũ
toĩbo. assistẽtib curatorib ⁊ py¬
ꝯtempnatos nõcẽ. an restitutio
doliꝯscqui ut eis mandenturad¬
u̾sus cutores actioes. Ꝙd no sui
amfecerunt uidicatum curato
il minoriabẽ quidep̃da magis q̃
de dap̃no sollicitus ẽ nisi fortẽc
mãdnt actioẽs ꝑatus sit cuãtoib̾¬

Expanded text:
ris id postulet: si tamen nondum fari pupillus potest, ut procuratorem facere possit, aut absens sit, tunc actor necessario constituendus est. Si duobus simul tutela gerenda permissa est vel gistratibus, benigne accipiendum toribus adsistentibus curatoribus et pucondemnatos non esse: an restitutio doli consequi, ut eis mandentur adversus tutores actiones. quid tamen si iam fecerunt iudicatum curatoril minori abest, qui de praeda magis quam de damno sollicitus est, nisi forte mandare actiones paratus sit curatorib
Abbreviated transcription (Latin):
uitutor negotia pupilli
gessiss quamius innullare au¬
pupilli ꝯpositum ee. ut nichili
cogerẽ nec ce sit in quotutoris a¬
nccoritas intponidebeat. ¶ Exciũ¬
ob tutorib sicum alto actum
fuit alt nonlibabitur¬

Expanded text:
ui tutor negotia pupilli gessit, quamvis in nulla re aupupilli compositum esse, ut nihil gerere necesse sit, in quo tutoris auctoritas interponi debeat? Ex duobus tutoribus si cum altero actum fuerit, alter non liberabitur
Abbreviated transcription (Latin):
gẽte supra uires patrimonii. ci
pdos missa sit. qm minstrum¬
to ita scriptum sit. Ille panius
⁊ curator stipulanti spopondit..
Auiiet questioe ꝙ nõ ut desuo
dotẽ daret s cumcrederet ratioẽ
pupillare sufficẽ ꝓmisit. p̃tea ⁊
illd̾ hic põt tractan ut sisciens
illi succurratur. idit cutorum
cũ offitium suũ egessũs sponte ᷤ¬
se obligaucit nonputo ciapto¬
re subũenin debere pecuniã nõ

Expanded text:
ente supra vires patrimonii eius dos promissa sit, quoniam in instrumento ita scriptum sit "ille patruus et curator stipulanti spopondit". movet quaestionem, quod non ut de suo dotem daret, sed cum crederet rationem pupillarem sufficere, promisit. praeterea et illud hic potest tractari, ut, si sciens illi succurratur. respondi: curator cum officium suum egressus sponte se obligaverit, non puto ei a praetore subveni
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m in pntaturͣ cõlege sipo̾tuit
debuit inspecgiim ticꝗͣt intumͣ
uencĩt debitores non oncrũt ad
ꝑhoc minus idõcie fficiantur ul
mita scxprimos m̃scͣs pupillart
pecunias nõ collocauerit ip̃e ĩde¬
bitã pecuniam ⁊ inusuram pecu¬
ñie qũa ño fencrauit ꝯucnituꝵ.

Expanded text:
m imputatur collegae, si potuit et debuit suspectum facere: interdum uenerit debitores non conuenerit ac per hoc minus idonei efficiantur, uel intra sex primos menses pupillares pecunias non collocauerit, ipse in debitam pecuniam et in usuras eius pecuniae quam non faenerauit conuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
L. ¶uta pupillum cu tutore¬
qd incuratore obẜuandumẽ.
gerũt nlli cor inꝯtutorẽ acco
pupilli noĩc dat. Queboã fidcͣ
cim̃e aistcaccam uẽdicare. nõ p̾t
ñimi ⁊ intuci le ẽ pupillis siad¬
ministratõ eoꝵ no seruatur. ne¬
soluendo fiñt noc nc cum siboã
fide res gesta sit. ẜuanda sit sii
mali fic̾c alicnatio nõ ualet
Himium ẽ licere cutori respectu
estimationis pupilli crogart ex
stissime fuiss crogatunus ¶Cũ¬
cucor nõ rebdum̾ taxat. s ⁊ mo¬
cedes p̾ceptorib nõquas mini¬
mas pocetit. W ꝓfacultate pac¬
monii ⁊ pdignit̾ite nitutiliu
muncta parc̃tibꝰ cognatisq mi¬
ccit. G nõ dab̾dotem sorori alio
patre nate⁊ sialit ea nube nõ poci¬
it nã ⁊ si hoeste cxlibalitate crifit
q̃s uãda arbitrio pup̾illie ¶ Sitĩ¬
tor siꝑecuiãm pupillarẽ c̃dere ñ
potuit ꝙ nõcrat cuicred̾et pupi¬
llouacabit.

Expanded text:
. Circa pupillum, cuius tutor sequod et in curatore obseruandum gerunt, nulli eorum in contutorem actio pupilli nomine datur. Quae bona fide time distractam uindicare non potest: nam et inutile est pupillis, si administratio eorum non seruatur, nesoluendo fuerit nec ne, cum, si bona fide res gesta sit, seruanda sit, si mala fide, alienatio non ualet. Nimium est licere tutori respectu existimationis pupilli erogare ex stissime fuisset erogaturustutor non rebus dumtaxat, sed etiam mocedes praeceptoribus, non quas minimas poterit, sed pro facultate patrimonii, pro dignitate natalium munera parentibus cognatisque mittet. sed non dabit dotem sorori alio patre natae, etiamsi aliter ea nubere non potuit: nam etsi honeste, ex liberalitate tuanda arbitrio pupilli est. Si tutor pecuniam pupillarem credere non potuit, quod non erat cui crederet, pupillo uacabit.
Abbreviated transcription (Latin):
posse quod ip̃a sicm suã ãmin¬
istrauit crogare ꝯpelleretrit.
Tutores tuo põt uenditioẽ pup¬
illanum teꝵ factam pecuniam
int̃ se diuiscrant post q̃ diuisi¬
oc̃z alt̾ coꝵ mnexilium datus est
dutante tutelaᷤ q̃rebatur. anacco¬
it ꝯstituto ꝯtutor cius paitem
pupillans pecuĩe. petẽ abco pea¬

Expanded text:
od ipsa, si rem suam administraret, erogare compelleretur. Tutores duo post venditionem pupillarium rerum factam pecuniam inter se diviserant, post quam divisionem alter eorum in exilium datus est durante tutela: quaerebatur, an actore constituto contutor eius partem pupillaris pecuniae petere ab e
Abbreviated transcription (Latin):
ueñt nõ idoc̃a ꝑsordes ant gr̃am
¶Qd ergo sin sordide n gratio¬
recte quis dixit solamlatã negli¬
gełiacos prare inhac parte debe̾
¶sipost deposiuioe pecum e ꝯpart
p̃clia tutores neglexert. incipiet̃¬

Expanded text:
nt non idonea per sordes aut gratiam. quid ergo si neque sordide neque gratiorecte quis dixerit solam latam neclegentiam eos praestare in hac parte debere. Si post depositionem pecuniae comparare praedia tutores neglexerunt, incipie
Abbreviated transcription (Latin):
nõsoluiͣt Qd sundiem debitõ
fuĩt iste tucor quibꝰdamnidet᷑¬
ium si modo is dics post tutclã
finicã suꝑnenit ꝙ sidies ad hẽ
dutite tuccla uenit. putanti
oĩ mõ deuolin intucele uidi¬
tiũ. Ego ⁊ hoc̾ ⁊ suphinꝰ ita ueꝵ
puto si ficultatib labi. tutor
cepit. cepit ceccnum si ycoeus.
cutor fuit. ⁊ nichil ucñt inti¬
celc uedito. nec quisquã puget
nullum effectum hec labeit. ñ¬
q siquis duxcĩt intutele uidi¬
cium deuoluit ⁊ priuileglo loc

Expanded text:
non soluerit. quod si in diem debitor fuit iste tutor, quibusdam uidetium, si modo is dies post tutelam finitam superuenit: quod si dies adhuc durante tutela uenit, putant omnimodo deuolui in tutelae iudicium. ego et hoc et superius ita uerum puto, si facultatibus labi tutor coepit: ceterum si idoneus tutor fuit, nihil uenire in tutelae iudicio. nec quisquam putet nullum effectum hoc habere: namque si quis dixerit in tutelae iudicium deuolui, et priuilegio locus
Abbreviated transcription (Latin):
satio recepta nõ sit ex quo acced̾e
adaministraticem debuit erit.
stranit queto andefuncto gaio se¬
ioactio tutela.adusus patrem eiꝰ
⁊ inqntum ꝯpetat. Martelł. pẜ
⁊ de intem u̾so patrem tencĩ nec
multum uideri in hec can face̾ pa¬
t̾s scĩam ⁊ ꝯsensum idobligãdĩ
cum insolidim nisi forte ꝯtuto¬

Expanded text:
satio recepta non sit, ex quo accedere ad administrationem debuit erit ostravit: quaero, an defuncto Gaio Seio actio tutelae adversus patrem eius et in quantum competat. Marcellus et de in rem verso patrem teneri: nec multum videri in hoc casu facere patris scientiam et consensum ad obligandum eum in solidum, nisi forte contuto
Abbreviated transcription (Latin):
to cardius fiat. legitime nsuẽ
p̾stant. Si igitur ꝯminato int̾¬
cessit. index qui qnr cognoscet
detretum p̃toris sequetũt ¶ de
cores qui negant br̃e adilẽdos
pupillos penes scaliquid ut ꝙ¬
grauissiã usuta pendatur. ⁊ h̃
p̾scqui portete uidic̾e palam ẽ.¬

Expanded text:
us fiat, legitimae usurae praestentur: si igitur comminatio intercessit, iudex qui quandoque cognoscet decretum praetoris sequetur. Idem s eos tutores, qui negant habere ad alendos pupillos penes se aliquid, ut qgravissima usura pendatur: et hoc persequi oportere i
Abbreviated transcription (Latin):
cuam pecuniã legittimis nsumi
accipiendi tenebit in legitimis.
¶t si adebitorib legitimãs ex
aut trientes. aut si q̃ alie leuiorcᷤ
inpiuntia frequetant᷑. ¶Usure
at̾utorib nõ stati crigunt. Srĩ¬
ticctio tempore ad cxigendu⁊

Expanded text:
tuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in legitimis. item si a debitoribus legitimas exeaut trientes aut si quae aliae leviores in provincia frequentantur. Vsurae a tutoribus non statim exiguntur, sed interiecto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
paliũm gessit. Qosin̾ accepłu
is eici mandatum ẽ ntiliacconẽ
ꝯuenitu.¶ Debitor patris quit¬
celamadminsttauit filii tute¬
le ilitio tenebitur ⁊ obid qd
patri debint ¶itutor pupillum
suum ꝓubete̾m factum nõ adi¬

Expanded text:
alium gessit. quod si non accessit is cui mandatum est, utili actioni convenitur. Debitor patris, qui tutelam administravit filii, tutelae iudicio tenebitur etiam ob id quod patri debuit. Si tutor pupillum suum
Abbreviated transcription (Latin):
dis p̾fiñ gnaliter nõ põt cum
facilius cĩ cognita ꝑsingłos p̃¬
sic cxaminari. nec tñ auferẽ dũ
ticultas ẽ. ⁊̃ minores sũmas ĩ¬
t̃ dum cepoi postulare si suspec¬
cicutores eẽ uideanq̃gessisse̾. n¬
tem uidetur cutor quicquid oio
pupillare attigit ⁊ simocũces¬
sat q pantes coru quiso let cess¬
antes cogẽ adinim strare ꝙ si po¬
stea q̃ gessit. tũc sicgestu abstin¬
uit. ⁊ suspecti postulato succco¬
it. Qdsiquis tutelã madaũt¬

Expanded text:
dus praefiniri generaliter non potest, cum facilius causa cognita per singulos possit examinari. nec tamen auferenda facultas est etiam minores summas interdum deponi postulare, si suspecti tutores esse videantur. Gessisse autem videtur tutor, qui quid omnino pupillare attigit etiamsi modicum, cessantque partes eorum, qui solent cessantes cogere administrare. Quod si posteaquam gessit, tunc se gestu abstinuit, etiam suspecti postulatio succedit. Quod si quis tutelam manda
Abbreviated transcription (Latin):
S hucrunt quos uulgohoro¬
rarios appellamus. nec p̾utet ꝙ
quam ad hos piculum nõ reclũ¬
dure̾ constat enim. bos quoque
ercussis prius facultatib eius

Expanded text:
sed erunt hi, quos uulgo honorarios appellamus. nec quisquam putet ad hos periculum nullum redundare: constat enim hos quoque, excussis prius f
Abbreviated transcription (Latin):
cos oꝑtet ⁊ sollicite curare qualt
ꝯusetur. Et si pecuma sit q̃depõi
p̾sit curare ut de poatur ad p̾dioꝵ
ꝯpationẽ blandiunt᷑ em̃ sibi q
putãt honoranos tucores om̃i¬

Expanded text:
eos oportet et sollicite curare, qualiter conversetur, et si pecunia sit, quae deponi possit, curare, ut deponatur ad praediorum comparationem: blandiuntur enim sibi, qui putant honorarios tutores omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊hoc cdius puus rescripsit ⁊̃ cx¬
inde multis rescriptis dectara¬
tum ẽ inpupillumdãdã accioc
uidicati semptutore ꝯdempna¬
conisi abstimeatur ec̃ em̃ necĩ
tucorẽ nec ipupillii nec pig¬
ra tutoris capienda eẽ. sepert sc
mox excimauit pupillus fider¬
S ⁊ si pupillus nõ abstimit
que. ad modũ ip̃i ita ⁊ fidenisso

Expanded text:
 divus Pius rescripsit et exinde multis rescriptis declaratum est in pupillum dandam actionem iudicati semper tutore condemnato, nisi abstineatur: tunc enim nec in tutorem nec in pupillum. nec pignora tutoris capienda esse saepe rescmox abstinuit pupillus, fideised et si pupillus non abstinuit, quemadmodum ipsi, ita et fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cogi solet ẽxquin¬
o scit sctutorẽ ditum. sicess b
cutor suo piclo cessat idcm̃. ad
diuo marco ꝯstitutumͤ ut ꝗse
suo piclo cess ¶Sũfficit tuco¬
nb.adplenam defensicem. siͣc
ip̃inditium suscipiãt sinc pu¬
pilli ip̃is. mctoribꝰ nec cogẽ¬
di st̃ tutores cãue ut defesores
solẽt licẽtia igirur cĩt utrũ ma¬
luĩnt ip̃i susciꝑe iiditiũ anpr¬
pillum exhibe ut ip̃is anctori¬
binditium suscipiat. qta tñ
ut phisqui fari nõ ponuñt. uł
abint ip̃i tutores uiditiũ susci¬
piant. ꝓhis ant qui supra sciti¬
mũ annũ crumetati sut. ⁊ p̃stõ

Expanded text:
 cogi solet. Ex quo scit se tutorem datum si cesset tutor, suo periculo cessat: id enim a divo Marco constitutum est, ut, qui suo periculo cesset. Sufficit tutoad plenam defensionem, siue ipsi iudicium suscipiant siue pupillus ipsis auctoribus, nec cogendi sunt tutores cauere. ut defensores solent, licentia igitur erit, utrum malint ipsi suscipere iudicium an pupillum exhibere, ut ipsis auctoribus iudicium suscipiatur: ita tamen, ut pro his, qui fari non possunt uel absint, ipsi tutores iudicium suscipiant, pro his autem, qui supra septimum annum aet
Abbreviated transcription (Latin):
cñi faciliũs un̾ tutor ⁊ accõneꝵ
crercet ⁊ excep̃. nc ꝑmultos tu¬
clectus cutor ant gerere noll tc̃
isgetat cuimaior pars tutorur
aut coacti nõ deceͣc ͭͣt cã cognita
ip̃e małr qui tutelã gerat. plãc
̃ siẽ ꝯsentiant tutores p̾tori. s ne¬
lint õs gerẽ quia fide no habent
clecto nec patit succe dancieẽ
alienius piculi dicedumẽ p̃toe
ꝑmittẽ eis õibꝰ gerẽ itẽ sidinicu

Expanded text:
 tutor et actiones exercet et excipit. Ne per multos tuelectus tutor aut gerere nolet, tum is gerat, cui maior pars tutorum aut coacti non decernent, causa cognita ipse statuet, quis tutelam geret. Plane si non consentiant tutores praetori, sed velint omnes gerere, quia fidem non habeant electo nec patiuntur succedanei esse alieni periculi, dicendum est praetorem permittere eis omnibus ge
Abbreviated transcription (Latin):
cautio etit int̾ ponẽ da. S si tin
forte in boĩs paterniscinanciptꝰ
remittat quantum excollatioẽ
suushr̃s debi dicendum ẽ. emã¬
cipatum satis stlisse uidi. Ide
⁊ si nom̾ pat̾nocbitoris delega¬
uĩt uł fundum ul aliã tem de

Expanded text:
cautio erit interponenda.Sed et si tantum forte in bonis paternis emancipatus remittat, quantum ex collatione suus habere debet, dicendum est emancipatum satis contulisse uideri: idem et si nomen paterni debitoris delegauerit uel fundum remue aliam de
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis hac lege̾ emptus sit ut ĩt
c dic̃ manumutatur ⁊ cũlibtate
is iustitutus ut anci succurit̃¬
du ut ut seabstineat uideamus
mgiiq ẽ ut donec dies non ex¬
ticit᷑ possit ei necessatius hr̃s effi¬
ci ⁊ no possit seabstinẽ Sinar¬
trm dies ẜ̾tetitus fu̾it tc̃ nõne¬
cestitius s uoluntanusbrs efii

Expanded text:
ge emptus sit, ut intra certum diem manumittatur, et cum libertate heres institutus sit, an ei succurrendum sit, ut se abstineat, uideamus. magisque est, ut, donec dies non exstiterit, possit ei necessarius heres effici et non possit sese abstinere: sin autem dies praeteritus fuerit, tunc non necessarius, sed u
Abbreviated transcription (Latin):
ccusannnos fundi corneliani.
publio meuio .do. lego ꝑ in pu¬
tat accipiendum eet lasto Ac s
usus .t. fundi similit cet legat.
qr hec tiͥens fusie testatori s.i¬
D Infructu io ee in indeatũ¬
tiligit ꝙad usũ hoĩs inductu ẽ
n eñ mãturitas natutal hici-
spectanda ẽ. s id tp̃s quo magis
colono dño uecu fruccum col¬
ac̃ expedit itam cum olca ĩma¬
tuta pliis bãt reddit q̃ simatu¬
a legatut no põt iuceti sũma

Expanded text:
ctus annuos fundi Corneliani Publio Maevio do lego", perinde putat accipiendum esse Labeo, ac si usus fructus fundi similiter esset legatus, quia haec mens fuisse testatoris In fructu id esse intellegitur, quod ad usum hominis inductum est: neque enim maturitas naturalis hic spectanda est, sed id tempus, quo magis colono dominove eum fructum tollere expedit. itaque cum olea immatura plus habeat reditus, quam si matura legatur, no
Abbreviated transcription (Latin):
fino possone accip̃it quo ilice
sante intans non excluditñt.
Ꝙdergo sicutator accipe no¬
lit nõ ne iustins atq nti lins
etit ad euindem modum p̃xiõ
ant quo id mino substĩtutu
cantioẽm prãte cogitut õm̃b̾
his quib bona restitin debent
¶Si forte institutus ieode futo¬
re deceffitiant cõpos m̃tis effectꝰ
qñ mortẽ obierit q̃ hrcitatem
agnosceret ñ anm̃i ⁊ fi post̃ ut u¬
nõ futioso substitutus deceda
nectñfutiosus obẽẽt cet̾is si pͥrᷤ
q̃ ipe deceseit q̃ hrditate acare¬

Expanded text:
lio possessionem accipit, quo tamen cessante infans non excluditur. quid ergo, si curator accipere nolit? nonne iustius atque utilius erit ad eundem modum proximoant? quo admisso substitutus cautionem praestare cogitur omnibus his, quibus bona restitui debent, si forte institutus in eodem furore decesserit aut compos mentis effectus ante mortem obierit, quam hereditatem agnosceret. nam et fieri potest, ut uiuo furioso substitutus decedat nec tamen furiosus obstet ceteris, si prius et ipse decesserit, quam hereditatem a
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ defuncti prima fatie resta¬
gãti s ⁊ alũm ꝓbari nonoportẽ
ꝗd em̃ siceteros hrdes suos euita¬
uit. ⁊ quietam ac uerecundam

Expanded text:
quidem defuncti prima facie refragari, sed aliud probari non oportere: quid enim, si ceteros heredes suos euitauit et quietam ac uerecundam
Abbreviated transcription (Latin):
aut rescripsenunt
qĩ indignũ carere.
legato siue fidei .s.
lib̾tum q̃ ei extestõ patroni relic¬
ta fuerant cum patro nii suum
post morte eius. qĩ in licite mer¬
cis mercis negotiatorem detule
fiscum ꝑtinet sicmãcipatus fili

Expanded text:
us rescripserunt quasi indignum carere legato seu fideicommisso libertum, quae ei testamento patroni relicta erant, cum patronum suum post mortem eius quasi illicitae mercis negotiatorem detulerfiscum pertinet, si emancipatus fili
Abbreviated transcription (Latin):
ductam tamab co qui offitium
ĩpuintia gerebat q̃atutore illici¬
te magis ẽ. ut dicatur cape illam
extestõ. nec quasi ĩdignam ẽe re¬
pellendam. Idemeit. Siquis iim
ignorantis boã. uł patem alicuir¬
pimi suam mulietaquabrs in¬
telictũ q̃ non inquietaut¬

Expanded text:
ducta tam ab eo, qui officium in pro uincia gerebat, quam a tutore illicite magis est, ut dicatur capere illam ex testamento nec quasi indignam esse repellendam. Idem erit, si quis uiui ignorantis bona uel partem pam suam mulier, a qua heres inrelictum, quem non inquietau
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ⁊ tutoris fides excusata c̾e de¬
bet nec quicquã indicũ calup¬
ma notabit tutore. qui no su¬
is simultatib accãtionem sub
noĩc pupilli instituit s cogete
forte matie pupilli ullibtis
pactis instantib ⁊ situtor ieu
aliquẽ postuianit pupilli noĩe
⁊ io non sit exccutus ꝙ interim
ad pub̾tatẽ pupillus puenĩt
non oportet dici ut turpulian
cum seãcus ꝯsultum incidisse
discrctã sunt enĩ uita q̃ uis pła
tutoris aluid legatami ⁊ cum n
deniꝰq pupillo relicta meo te¬
sto nisia principe ꝯseruata sũt
pest adeo ille ẽ accusatoris defẽ¬

Expanded text:
tas et tutoris fides excusata esse debet. nec quisquam iudicum calumnia notabit tutorem, qui non suis simultatibus accusationem sub nomine pupilli instituit, sed cogente forte matre pupilli uel libertis patris instantibus. et si tutor reum aliquem postulauerit pupilli nomine et ideo non sit exsecutus, quod interim ad pubertatem pupillus peruenerit, non oportet dici in T‹ur›pillianum eum senatus consultum incidisse. discreta sunt enim iura, quamuis plura tutoris, ali‹ud› legatarii: et cum non denique pupillo relicta in eo testamento, nisi a principe conseruata sint, pereunt: adeo ille est accusator, is defen
Abbreviated transcription (Latin):
alupnam testõ cassianus nepti
co brde datam appellanãt unl¬
lum tum ad iudicatum fuifs
camrem iegatanis non obee ꝗ
retineant uoluntatem diuo e¬
marco placuit ⁊ ideo cum suo
hõnẽ fiscum succetłe.

Expanded text:
alumnam testamento Cassianus nepti coheredem datam appellauerat, uullumentum adiudicatum fuisset, eam rem legatariis non obesse, qui retinuerant uoluntatem, diuo Marco placuit, et ideo cum suo onere fiscum succedere.
Abbreviated transcription (Latin):
nͣͥ titiꝰ a scẽdiss incapitoliu
⁊ hoc ipr̃ inpotate sit teposi
ita scrip serit sititius uoluerit
sempnius hr̃s esto nõ ualet
insfitutio quedimenim si in
testĩs exprimantur essectu
nullum bñtꝰ siu̾bis tegant¬
cãdem insignificaned bnt
quambaberet exp̃ssa ⁊ monĩ¬
cmaliquod babebunt sc eͥ
filie exbrdatio cum conalet.
dubitat quin si ita aliquis
filium cxbrdauĩt citins hr̃s
esto ⁊ cum hr̃s crit titius fil ius
cxhrs esto millius monĩticẽ¬

Expanded text:
 Titius ascendisset in Capitolium, et hoc ipsum in potestate sit repositita scripserit: 'si Titius uoluerit, Sempronius heres esto', non ualet institutio: quaedam enim in testamentis si exprimantur, effectum nullum habent, quem significationem habeant quam haberent expressa, et momentum aliquod habebunt. sic enim filii exheredatio cum eo ualet, dubitat, quin, si ita aliquis filium exheredauerit: 'Titius heres esto: cum heres erit Titius, filius exheres esto', nullius momenti e
Abbreviated transcription (Latin):
ua fil ciclia .s. ut ꝙ uice mucna
pranturdoli titioẽ quadrante
ietinedos pensctur. Nutio tico
cyduabꝰ partib pnblio meuio
exquadrante declatari. Quod
uetes innimnis titio legatis nũ¬
moꝵ spẽs non de monstrataceto¬
tuin legatorum ꝯtemplatiore
tecepetunt ¶Eilus hrcłib equis
ꝑtib institritis ac postea fris filio
tias filios accepisse. timcenim
cxaltero asse portionem intelligi
aportio non inueniturE Iich¬
il cm̃ int̾ e quo loco ẜ ne portioẽ
quis brs instituatur quo mag̃
assisresi duum accepisse incet
sciusmeniũ exꝑte quã pleges
caꝑe possit hrde institnit exreliqͦ
intio trridem malt̾o asse babebit
ui ¶lemẽs patromis testõ
canerit ut si sibi filiusnatus fu¬
iss brs cẽt siduo fili cxequis ꝑ¬
tibꝰ brdes cent sidne filie simili¬
t si filius ⁊ filia filio duaᷤꝑtes n¬
lic tertiã dederat dnouo filiis ⁊ si¬
uͤ igitur ꝑtos fienoꝑtet ut exhis
binas mascuh unã femine aca¬

Expanded text:
uice mutua praestarent, doli ratione quadranti retinendo compensetur. Lucio Titio ex duabus partibus, Publio Maeuio ex quadrante declarari: quod ueteres nummis Titio legatis nummorum specie non demonstrata ceterorum legatorum contemplatione receperunt. Filiis heredibus aequis partibus institutis ac postea fratris filio cias filios accepisse: tunc enim ex altero asse portionem intellegi a portio non inuenitur: nihil autem interest, quo loco sine portione quis heres instituatur, quo magis assis residuum accepisse uideatur. Seius Maeuium ex parte, quam per leges capere possit, heredem instituit, ex reliqua mentio, tantundem in altero asse habebit um. Clemens Patronus testamento cauerat, ut, si sibi filius natus fuisset, heres esset, si duo filii, ex aequis partibus heredes essent, si duae filiae, similiter: si filius et filia, filio duas partes, filiae tertiam dederat. duobus filiis et fiquinque igitur partes fieri oportet, ut ex his binas masculi, unam femina acc
Abbreviated transcription (French):
brs esto nonẽ captatorianstiti¬
cio Plane nullo recitito testõ
ab ip̃o testatore ĩnanis intopit
ĩstitutio ie mota suspitioe cap¬
catorte institutionis.

Expanded text:
s esto', non est captatoria institutio: plane nullo recitato testamento ab ipso testatore inanis uidebitur institutio remota suspicione captatoriae institutionis.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ cxlac cã fidei cõmissaram
lib̾tatẽ quidem interc̃ fun
suum analicnum tutorem
scripsit cumpupilli fauont
ẽ ⁊ publice utilitatisa sum pr¬
talibtas sit ipsoa eius qui
tutor scripsit᷑ est. põt igitim
⁊ huic fidciꝯ missaria sibtas
defendi siuolumtas aptissi¬
m̃e non refragetur.

Expanded text:
ex hac causa fideicommissariam libertatem: quid enim interest, suum seruum an alienum tutorem scripserit, cum pupilli fauore et publicae utilitatis adsumpta libertas sit in persona eius, qui tutor scriptus est? potest igitur et huic fideicommissaria libertas defendi, si uoluntas apertissime non refragetur.
Abbreviated transcription (Latin):
patris menenint ¶Ubis fidi¬
ꝯmissi manumissus nõ mẽ
cutor tcͤstõdatus post lib̾tatẽ
itaq redditam cruoluntatt
testatoris ad tutelamuocatũ
¶upubi lib̾to patronus fru¬
stra tutorẽ dabit. s uolũtatẽ
ciꝰ si fides inquisitioĩs agrna
p̃retor sc̃quetuꝵꝰ¬

Expanded text:
bis fideicommissi manumissus non iure tutor testamento datur: post libertatem itaque redditam ex uoluntate testatoris ad tutelam uocatur. Impuberi liberto patronus frustra tutorem dabit, sed uoluntatem eius, si fides inquisitionis congruat, praetor sequetu
Abbreviated transcription (Latin):
mõ unus qui satis dꝑt p̾ftrẽ¬
dus ẽ quid em̃ si susc eͣpta ꝑsoĩ
sit uł tupis cuituteli ꝯmita
nec cum satis datioe dereat uł
qd suam mmulta flagitia intri¬
tela admisit sinc magis iepel¬
li ⁊ reici atutela quam solus
ad ministrare debt. ¶dec sa¬
tis nondantes temcit repllũ¬
atq honestitutores. ⁊ sisatis.
nõ dent nõ debẽt rrici quin in¬
mo nec ibrndi sũt satis dare.
duplerigitur cic cognitio ẽ
ui crpsoã cius quĩ obtulit.
satis datioẽ quis ⁊ quilis sit al¬
ia ꝯtutorum quales sunt. nũ
forte cius estimation̾is uł cui
bonestitis sunt ut nõ debat ha¬
nc ꝯtumeliam sacis dationis
ic̃ idoc̃ior preferendus cĩt nt. ⁊

Expanded text:
m is qui satisdet praeferendus est: quid enim si suspecta persona sit vel turpis, cui tutela committi nec cum satisdatione debeat? vel quid si iam multa flagitia in tutela admisit? nonne magis repelli et reici a tutela, quam solus administrare debeat? nec satis non dantes temere repellunatque honesti tutores, etiamsi satis non dent, non debent reici: quin immo nec iubendi sunt satisdare. Duplex igitur causae cognitio est, una ex persona eius qui optulerit satisdationem, quis et qualis est, alia contutorum, quales sunt, num forte eius existimationis vel eius honestatis sunt, ut non debeant hanc contumeliam satisdationis ic
Abbreviated transcription (Latin):
undeatur⁊ de hoc põp. dubitat
Aaigis. uit ut omibo dedisse
undẽatur. Giquis libis cutore
dedĩt uł filus ⁊ hãt quosdam⁊
apud ostes ⁊ ip̃ĩs dedisse uide̾¬
cili sinõ aliud aꝑte ꝑbatur te¬
statorem sensisse ¶ Siquis cũ
ignoãret se filiumtitium br̃e¬
tũtores filiis dederit utrñ his
soł dedisse indeatur quos ĩpo¬
tãte sit. anciquoq quem igno¬
rauĩt se hre. Et magis ẽ ut hic
delisse nõ uideat licet nom̃
filioꝵ admittit ⁊ ip̃m S qa
de ip̃o nõ sensisset dicẽdumẽ
cessart inꝑsoam cĩditionem
p̃inde ⁊ siqĩ ccitus fuit filium
Gi postumis dederit tũtores
hu qr uiuo co naiscant anda¬
cõ ualeat ⁊ magisẽ. ut ntił datõ¬

Expanded text:
Pomponius dubitat: magis autem est, ut omnibus dedisse videatur. Si quis liberis tutores dederit vel filiis et habeat quosdam apud hostes, etiam ipsis dedisse videbitur, si non aliud aperte probetur testatorem sensisse. Si quis cum ignoraret se filium Titium haberetutores dederit, utrum his solis dedisse uideatur, quos in potestate scit an ei quoque, quem ignorauit se habere? et magis est, ut huic dedisse non uideatur, licet nomen filiorum admittit et ipsum: sed quia de ipso non secessare in personam eius dationem. Proinde et si certus fuit filium Si postumis dederit tutores hique vivo nascantur, an datio valeat? et magis est, ut utilis dat
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit cxquatuor spatur uenu
caliũ tutorẽ posse dan qua si
nodum sit. necͥ spcretur. ¶In
tutelis tes cestam̾itanis idse¬
quimut. ꝙ nouissimum ẽ
⁊ si sepius cutor datus sit no¬
iussi mã scriptur.im intucm̃
Qui filiũ ⁊ exconepore lur¬

Expanded text:
ita sit, ex qua tutor speratur, verius est alium tutorem posse dari, quasi nondum sit, nec speretur. In tutelis testamentariis id sequimur quod novissimum est, et si saepius tutor datus sit, novissimam scripturam intuemur. Qui filium et ex
Abbreviated transcription (Latin):
abstulisse non mag̃ qm̃ si so
titio delibante. res in incerto
erit utrum ne semis exsub gli¬
titio ad eunte singul brdibꝰ⁊
partes debite anfctant᷑ut.

Expanded text:
abstulisse, non magis quam si sub Titio deliberante res in incerto erit, utrumne semis ex substitTitio adeunte singulis heredibus partes debitae auferantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sisse ¶ ors eiꝰ qui pͥost mortẽ suã
ogat erat unulsam brditatẽ te¬
sttis apparuit qͣdruꝑlo a plĩ iħr¬
dicate fuisse¶ Quesitũ e̾. an ĩreli¬
quũ ficels. ndic ꝯneiri pofsit r

Expanded text:
sisse. Heres eius, qui post mortem suam rogatus erat universam hereditatem restrumentis apparuit quadruplo amplius hereditate fuisse: quaesitum est, an in reliq
Abbreviated transcription (Latin):
pilloꝵ p̃cor sequitur nosenp¬
curam testam̃ti uł colicillorũ
nam patris nolintatẽ pretor
de co que pat̾ͥre testam̃to codici¬
llis ue nõ uint dedit scuipsit tu¬
torẽ ẽẽ nolle. ncm pe nõ sequit
pͥmã noluptate pctor aqua pa¬
tre discessit᷑.

Expanded text:
pillorum praetor sequitur, non scripturam testamenti uel codicillorum. nam patris uoluntatem praetor de eo, quem pater testamento codicillisue non iure dedit, scripsit tutorem esse nolle? nempe non sequitur primam uoluntatem praetor, a qua pater discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ꝯturgit patrui uita. Cetͣ
si ille noncẽt nichil ei ꝓdeẽt as¬
signatio addiminnendũ ius
altius pacrom. filuspõsse. aũt
⁊ nepotiassigliare. Ccitum est
et sĩꝑferti filio nepotemassig̃¬
toris ꝯstat. nn queri põtanfi

Expanded text:
 hoc contingit patrui uita: ceterum si ille non esset, nihil ei prodesset adsignatio ad deminuendum ius alterius patroni filii.Posse autem et nepoti adsignari certum est et praeferri filio nepotem adsignatoris constat.Unde quaeri poteri
Abbreviated transcription (Latin):
tufino. ixdit instructo fundo ⁊
suppllectilẽ ⁊ uina ⁊ mancipia
ñ solum ad multum custodiã¬
in ministerio ibicẽnt legato cẽ¬
dẽ imagines quoque  so le lega¬
to udent que maliquo orna¬
tunt. ac non eo aĩo cranstulit.
pat .f. ut ant fundiaut suum

Expanded text:
ufino respondit instructo fundo et suppellectilem et vina et mancipia non solum ad cultum custodiamin ministerio ibi essent, legato cedere. Imagines quoque hae solae legatae videntur, quae in aliquo ornaillic fuerunt ac non eo animo transtulit pater familias, ut aut fundi aut suum
Abbreviated transcription (Latin):
stule antem ⁊ canales ⁊ catere
⁊ siqua sunt alia ad aquas sali¬
entes necessatie. Itẽ sere a claues
magisdomiis portio quadomn
instrum̃tũ sunt speculana qͦ
aftixa magisputo domus ẽẽ ꝑtẽ
Lam ⁊ inemptioe comus ⁊ spe¬
cularuͣ ⁊ peginata dedere sine ĩ
elifitio sunt posita sine ad cp̃s

Expanded text:
stulae autem et canales et crateres et si qua sunt alia ad aquas salientes necessaria, item serae et claues magis domus portio quam domus instrumentum sunt.Specularia quoque adfixa magis puto domus esse partem: nam et in emptione domus et specularia et pegmata cedere, siue in aedificio sunt posita siue a
Abbreviated transcription (Latin):
tus sibi repositos ut uenirent.
i inalium usum quam fũti
ꝯucetentut instructo fundo
n ꝯcim de ceisus eodem libro
ait ⁊̃ spppellecticat᷑ios ⁊ cetero
hoc genus ỹnos ꝯtineri .i. mi
misteria quib instiuctus cãt
legass cã pedagogia que ibi
habebat ut cũta ibi uenin et
p̃sto cent intridimo legato
tinentut ¶Contubnales quo

Expanded text:
tus ‹i›bi repositos, ut uenirent uel in alium usum quam fundi conuerterentur, instructo fundo Idem Celsus eodem libro ait etiam suppellecticarios et ceteros hoc genus servos contineri, id est ministeria, quibus instructus erat legasset, ea paedagogia, quae ibi habebat, ut, cum ibi venisset, praesto essent in triclinio, legato continentur. Contubernales quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut instructus sit. qͣitum ẽ an
plus ꝯtineatur quam sicum
instro legatus eet ⁊ sabinus li¬
bris ad uitellum scribit fatc̃
⁊ inualescere in demus quãto
huit ut instructior ect. hoc ergo
legato non agri instritu.s
pp̃rium suum instrm reliquis¬
se indetũt p in fifudus sit ĩ¬
structus legatus ⁊ suppellex ꝯti¬
nebitut q ulic fuit usus ip̃m᷑
gr̃a. uestis nõ solũ strãgula. s ⁊qͣ
ibi utisolebat. m̃se qͣ q eboree. ł siqͥ

Expanded text:
structus sit, quaesitum est, an plus contineatur, quam si cum instrumento legatus esset. et Sabinus libris ad Vitellium scribit fatendet invalescere videmus. quanto habuit, ut instructior esset. hoc ergo legato non agri instrumentum, sed proprium suum instrumentum reliquisse videtur. Proinde si fundus sit instructus legatus, et suppellex continebitur, quae illic fuit usus ipsius gratia, et vestis non solum stragula, sed et qua ibi uti solebat: mensae quoque eboreae vel si quae
Abbreviated transcription (Latin):
plures fiuñt. ĩ morte edc̃o locus
ẽ siue exea lorditate sint sincatẽ
horditatem ptineant Cnmo¬
uere non uͣr qui non callido aio
nec maligno itm reposuit nec
quidem isqui ĩ urem ertauit du

Expanded text:
plures fuerint amotae, edicto locus est, siue ex ea hereditate sint siue ad eam hereditatem pertineant. Amouere non uidetur, qui non callido animo nec maligno rem reposuit: ne is quidem, qui in re errauit, du
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝯ milito nes simplicitati cor
ꝯsulẽdum cristimani ut quo¬
quo mõ testati fuissent tata
coꝵ cẽt uoluntasfaciant igit
testã quoquo mõ uolent faci¬
ant quoquo mo potĩnt suffi¬
ciatq ad bonor suoꝵ diisicc̃
faciendĩ nuda uoluntas testa¬
coris.¶Mises antappellatus

Expanded text:
militones simplicitati eorum consulendum existimaui, ut quoquomodo testati fuissent, rata esset eorum uoluntas. faciant igitur testamenta quo modo uolent, faciant quo modo poterint sufficiatque ad bonorum suorum diuisionem faciendam nuda uoluntas testatoris'. Mile
Abbreviated transcription (Latin):
mitis cum m mim steno tuoi
tot cap̃ĩta ẜuor tibi his codicil
pra cantum ẽ dnob brdib in¬
stitutis cetucta testitrice ⁊ mã¬
fuisse ⁊ hoodicillis nĩchil relic¬

Expanded text:
ittas, cum in ministerio tuo tot capita seruorum tibi his codicillpra cautum est, duobus heredibus institutis defunctam test‹at›ricem et manfuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
arbores curauĩt. ł semmati a
putilitate agn fec̾it impẽsas
neccĩas fecisse udebitui ¶ Do
gñalit diffinicmus multu
int̾ac . boppetuam utilitatem
agn uł adcam̃ que nõ ad pre¬
sentis sp̃is ꝑtincat añno ad
p̾sentis. mni cum fructibꝰ ħ̃

Expanded text:
arbores curauerit uel seminaria pro utilitate agri fecerit, necessarias inpensas fecisse uidebitur. Nos generaliter definiemus multum interesse, ad perpetuam utilitatem agri uel ad eam quae non ad praesentis temporis pertineat, an uero ad praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
siquid extra dtutclam necciã
inres dotales impẽsum sit id
no inca cãsit nam tuci res dot¬
ales uir suo sumptu debiali¬
oquitamcibana dotalib maci¬
pus data ⁊ q̃uis mocdica edifiti¬
tior dotalium refectio. ⁊ agroꝵ
quoq cultuta dotẽ minũetion

Expanded text:
si quid extra tutelam necessariam in res dotales impensum est, ‹id› in ea causa sit: nam tueri res dotales uir suo sumptu debet. alioquin tam cibaria dotalibus mancipiis data et quaeuis modica aedificiorum dotalium refectio et agrorum quoque cultura dotem minuen
Abbreviated transcription (Latin):
tate marcelli snĩa ad mittẽ da
c̃. ¶Uti les aũt inpe se sut. qua
maritus utilitet fecit. iemq
cũ infundo femsit ut sundo¬
mo pistrimini at cabnam
docuerit.
p̃. ¶ oluptuaie aũt in pẽ¬
se sut quas maritus ad uolu¬
p̾tatẽ fecit ⁊ q̃ spẽs cxorn̾ãt q̃¬
tum̾ utiles. nonquidẽ mimi¬
unt ip̃ouire dot̾e uerum tñi
hibẽt exaction̾e.¬

Expanded text:
tatem Marcelli sententia admittenda est. Utiles autem impensae sunt, quas maritus utiliter fecit, remquetum in fundo factum sit, aut si in domo pistrinum aut tabernam docuerit.. Uoluptariae autem inpensae sunt, quas maritus ad uoluptatem fecit et quae species exornant. quarum utiles non quidem minuunt ipso iure dotem, uerumtamen habent exactione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊p̃ In noluptuanis ante
itistõscribit nec siuoluntite
muliens facte sunt eractidẽ
parẽ. ¶ Ditione inturrum ⁊
urorẽ cirta ipen sas quoq in¬

Expanded text:
 In uoluptariis autem Aristo scribit nec si uoluntate mulieris factae sunt, exactionem parere. Donationem inter uirum et uxorem circa impensas quoque in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quib no fatts cos min¬
tntũt ucluti acgctes facẽ fluĩ¬
mina an̾tẽ edifitia uetẽ fulciẽ
itẽ qr teͣficẽ. arbores in locume
mortuaꝵ reponẽ. Utiles. aũt
ueluti pecora predus in ponẽ
i. stercorate. Uoluptuane st̃
bul nẽa cxguere.

Expanded text:
tis dos imminuitur, veluti aggeres facere, flumina avertere, aedificia vetera fulcire itemque reficere, arbores in locum mortuarum reponere. Vtiles sunt veluti pecora praediis imponere, id est stercorare. Voluptuosae sunt balinea exstruere.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ minucĩt cotem. S simi¬
pẽsis necessatus muliet saciꝰ¬
fecit uttũdos crescat annõ do¬
minus exintegto inderidotẽ
⁊ ego ibi pecumae nõ dubito
dotem iudengeuisse. Si dost
tota soluta sit nõ b̃ĩta tatioẽ
inp̾ẽsatum uidendumẽ ans
dici possit id qd ꝑmpensis ne¬

Expanded text:
non imminuent dotem. Sed si inpensis necessariis mulier satisfecerit, utrum dos crescat an uero dicimus ex integro uideri dotem? et ego, ubi pecunia est, non dubito dotem uideri creuisse. Si dos tota soluta sit non habita ratione inpensarum, uidendum est, an condici possit id, quod pro impensis ne
Abbreviated transcription (Latin):
sccipsit qm necdelata ẽ filio ħr¬
dicas ¶dem ent dicendum et si
filius exasse sub sditione que
fuit marbitno ip̃ius uł ncpos
subõmi institutus non inpleta
alitioe decesẜĩt nam dicendũ
mortis testatoris cẽpore inreb
huãnis ł salte xẽpti fui̾nt. Id¬
que ⁊ uiliano ⁊ marcello ꝓlaci
¶Post suos statim ꝯsangũincit

Expanded text:
scripsit, quoniam nec delata est filio hereditas. idem erit dicendum et si filius ex asse sub condicione, quae fuit in arbitrio ipsius, vel nepos sub omni institutus non impleta condicione decesserint: nam dicendum mortis testatoris tempore vel in rebus humanis vel saltem concepti fuerint: idque et Iuliano et Marcello placet. Post suos
Abbreviated transcription (Latin):
ete hrditate repũdiasse eom
cum nicho minus. conpelli po¬
cuit adire brditatẽ ⁊ restituẽ
ut duius pius rescripsit finge
cuere dicedum posteriorẽ ad¬
mitti cum honere fidel .ꝯ.¬

Expanded text:
atem repudiasse eam, cum nihilo minus compelli potuit adire hereditatem et restituere, ut divus Pius rescripsit: finge tuere: dicendum posteriorem admitti cum onere fide
Abbreviated transcription (Latin):
ciusde familie ste br̃s instituta
possonem intestiti patris ertoᷤ¬
tẽ fris emancipati secuta acet¬
p̃ dotem scripto frĩ ꝯfecre non
moram collatioi fecit uinboi
arbitratu cogetut usuras quor
fructus recipeiat.

Expanded text:
iusdem familiae fratre heres instituta, possessionem intestati patris errorem fratris emancipati secuta accepit. dotem scripto fratri conferre non moram collationi fecit: uiri boni arbitratu cogetur usuras quoqufructus perc‹i›piat.