comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid illud ess& agnoscere nisi quod neruus i pse introrsũ
reconditus erat : Ita uit nec praeciso praeputio. quod
inmoderata longitudinem propendebat apparer
potuerit : sed postea uix ess& inuentus: umor autem uis¬
cosus &acer exudans : testes & in gui naurebat : sed acutũ
dolorem non continuum patiebatur: & cum patiebatur
heiulabat uehementer cumiactatione mem brorum
mente sanissima : sicut incruciatibus corporalium dolorũ
fierisol& : deinde interuoces suas abripiebatur ab omnib
sensibus & iacebat pat entib oculis neminem circũ stanti¬
um uidens ad nullam uellicationem semouens: post aliga¬
quantum euigilans. neciam dolens: quae uiderat indica¬
bat tum interpositis paucis dieb: eadem patiebatur:
in omnib: sane uel pene omnib: uisionib suis duossedice¬
bat uider : unum pro fectioris a&atis alterum puerum:
aquibus & uel dicebantur uel de monstrabantur quaese au¬

Expanded text:
quid illud esset, agnoscere, nisi quod neruus ipse introrsum quid illud esset, agnoscere, nisi quod neruus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso praeputio, quod inmoderata longitudine propendebat, adparere potuerit, sed postea uix esset inuentus. humor autem uiscosus et acer exudans testes et inguina urebat. sed acutum dolorem non continuum patiebatur: at cum patiebatur, eiulabat uehementer cum iactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. deinde inter uoces suas abripiebatur ab omnibus sensibus et iacebat patentibus oculis neminem circumstantium uidens, ad nullam uellicationem se mouens. post aliquantum tamquam euigilans nec iam dolens quae uiderat indicabat. tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. in omnibus sane uel paene omnibus uisionibus suis duos se dicebat uidere, unum prouectioris aetatis, alterum puerum, a quibus ei uel dicebantur uel demonstrabantur, quae se au
Abbreviated transcription (Latin):
nis cibum accipiebat a suis sed a solo presbrtero : resistebat
&iam suis uiolenter quantum ualebat : illo solo presbytero
ueniente quiescebat : illitantum subditus erat & subdite re¬
spondebat: nec tamen eidem saltm presbrtero illa cessit
mentis alienatio : siued ae monum nisicum sanusess& a fe¬
bribus sicut frenetici sanarisolent: nec aliquando postea
tale aliquid passus est ouius &iam sine dubitatione fre¬
n&icum futuram mortem cuius damfeminȩ praedixisse :
nonsane specie diuinandi : sedtamquam factum ac praeteri¬
tum recolens: nam cum eius apud eum comie moratio
fier&: mortua ẽ inquit ego eamuidie fferriaccum eius
corpore transierunt cumilla in colomis uiuer &: post
paucos autem dies repente defuncta : & pereum loo
elata est quaille praechxerat : fuit item apud nos
puer in e ordio pubertatis dolo remia cerrimum gen¬
talium patiebatur. medicis nequaquam ualentibur

Expanded text:
nis cibum accipiebat a suis, sed a solo illo presbytero. resistebat nis cibum accipiebat a suis, sed a solo illo presbytero. resistebat etiam suis uiolenter, quantum ualebat; illo solo presbytero ueniente quiescebat, illi tantum subditus erat et subdite respondebat. nec tamen eidem saltem presbytero illa cessit mentis alienatio siue daemonium, nisi cum sanus esset a febribus, sicut phrenetici sanari solent, nec aliquando postea tale aliquid passus est. Nouimus etiam sine dubitatione phreneticum futuram mortem cuiusdam feminae praedixisse, non sane specie diuinandi, sed tamquam factum ac praeteritum recolens. nam cum eius apud eum commemoratio fieret, "mortua est", inquit, "ego eam uidi efferri, hac cum eius corpore transierunt", cum illa incolumis uiueret; post paucos autem dies repente defuncta est et per eum locum elata est, qua ille praedixerat. Fuit item apud nos puer, qui in exordio pubertatis dolorem acerrimum genitalium patiebatur medicis nequaquam ualentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus cernere : noll& atemptato utique superari:
calerum alicubi longe iam facta quod nuntiant quae
post aliquot dies uera ẽe firmentur : non est mirandũ:
possunt enim hoc efficere non solum acrimonia cernen¬
dieliam corporalia in conparabiliter praestantiore
quam nostra ẽ : sed &iam ipsorum corporum longe
utiq: subtiliorum mira uel ocitate: conperimus &iam
indomo constitutum patientem sp̃m inmundum dice¬
q solere quando ad eum uenire coepiss& exduo decim mi¬
libus presbyter & peromnia loca it neris ubi ess&:
& quam propinquar& & quando ingreder&ur. &
fundum & domum & cubiculum donec inconspectu
eius ad star& : quae omnia & sinon oculis patiens ille
cernebat tamennisi aliquomodo cerner&: nontam
ueraciter . nuntiar&: erat aute miste febriens & tam quam
infrenesi ista dicebat : & forte reuera frene ticus erat sed
propter ista daemonium patiputabatur : nullumrefectio¬

Expanded text:
diabolus cernere, nollet a temtato utique superari. diabolus cernere, nollet a temtato utique superari. ceterum alicubi longe iam facta quod nuntiant, quae post aliquot dies uera esse firmentur, non est mirandum. possunt enim hoc efficere non solum acrimonia cernendi etiam corporalia inconparabiliter praestantiore quam nostra est, sed etiam ipsorum corporum longe utique subtiliorum mira uelocitate. Conperimus etiam in domo constitutum patientem spiritum inmundum dicere solere, quando ad eum uenire coepisset ex duodecim milibus presbyter et per omnia loca itineris ubi esset et quam propinquaret et quando ingrederetur et fundum et domum et cubiculum, donec in conspectu eius adstaret. quae omnia, etsi non oculis patiens ille cernebat, tamen nisi aliquo modo cerneret, non tam ueraciter enuntiaret. erat autem iste febriens et tamquam in phrenesi ista dicebat. et forte reuera phreneticus erat, sed propter ista daemonium pati putabatur. nullum refectio
Abbreviated transcription (Latin):
corporis motus memoriter sp̃s nontener& : quibus conse¬
quentes in agendo conecter& : quos utique nonten& : nisi
imaginaliter ase factos: insei psarum &iam futurarũ motio¬
num imagines praeueniunt fines actuum nostrorum:
quid enim agimus per corpus : quod non cogitando prae¬
occupauerit sp̃ssomniumque uisibilium operum similitud¬
nes inseipso primitus uiderit : & quodam modo disposuerit
quȩ spiritales corporalium similitudines in animo nostro
quemam modum in notescant spirntibus &iam inmundis:
uel quid obstaculi anima nostra patiatur ex isto terrae no
corpore: ut ea s inuicem in nostrospũ uidere neque amus: in¬
uenire & explicare difficile est ÷ certissimis tamen indiciis
apud nos constitit enuntiatas ad aemonib: cogitationes
haminum : quitamen siuistutum internam speciem possen
in hominibus cernere nontenstarent : sicut illam in iob
nobilem acmirabilem patientiam proculdubio si poss&

Expanded text:
corporis motus memoriter spiritus non teneret, quibus consecorporis motus memoriter spiritus non teneret, quibus consequentes in agendo conecteret: quos utique non tenet nisi imaginaliter a se factos in se. ipsarum etiam futurarum motionum imagines praeueniunt fines actuum nostrorum. quid enim agimus per corpus, quod non cogitando praeoccupauerit spiritus omniumque uisibilium operum similitudines in se ipso primitus uiderit et quodammodo disposuerit? Quae spiritales corporalium similitudines in animo nostro quemadmodum innotescant spiritibus etiam inmundis uel quid obstaculi anima nostra patiatur ex isto terreno corpore, ut eas inuicem in nostro spiritu uidere nequeamus, inuenire et explicare difficile est. certissimis tamen indiciis apud nos constitit enuntiatas a daemonibus cogitationes hominum: qui tamen, si uirtutum internam speciem possent in hominibus cernere, non temtarent; sicut illam in Iob nobilem ac mirabilem patientiam procul dubio si posset
Abbreviated transcription (Latin):
spũ prestantius est corpus. immo perspicuo modo sp̃s corpo
Quamuis ergo priur uideamus aliquod corpus quod antea
nonuideramus: atq inde incipiat imago eiur esse inspũ nr̃o
quo illud cum absens fuerit recordamur : tamen eandem ciur
imaginem non corpus in spũ sedipse sp̃s in seipso facit celerit¬
tem mirabilis quae ineffabiliter longe est a corporis tarditate
cuiusi mago mox in oculis uisum fuerit: in sp̃u uidentis nulli
punctitemporalis interpositione formatur : Item que
auditui nisi aurib perceptae uocis imaginem continuo
sp̃s inseipso formaret : ac memoria r&iner& ignorar&du
secunda syllaba utrum secunda ess& cumiam prima utio
nulla ess& . quae percussa aure transierat: ac sic omnis
locutionis usus: omnis cantandi suauitas. omnis postremo
in actibus nostris corporalis motus dilapsus occidera
nequeullum progressum nam sisciretur. si tranfactes

Expanded text:
spiritu praestantius est corpus, immo perspicuo modo spiritus corpore. spiritu praestantius est corpus, immo perspicuo modo spiritus corpore. quamuis ergo prius uideamus aliquod corpus, quod antea non uideramus, atque inde incipiat imago eius esse in spiritu nostro, quo illud cum absens fuerit recordemur, tamen eandem eius imaginem non corpus in spiritu, sed ipse spiritus in se ipso facit celeritate mirabili, quae ineffabiliter longe est a corporis tarditate; cuius imago mox, ut oculis uisum fuerit, in spiritu uidentis nullius puncti temporalis interpositione formatur. itemque in auditu, nisi auribus perceptae uocis imaginem continuo spiritus in se ipso formaret ac memoria retineret, ignoraretur secunda syllaba utram secunda esset, cum iam prima utique nulla esset, quae percussa aure transierat . ac sic omnis locutionis usus, omnis cantandi suauitas, omnis postremo in actibus nostris corporalis motus dilapsus occideret neque ullum progressum nancisceretur, si transactos
Abbreviated transcription (Latin):
amo disseruisse me recolo: est autem hoc caelum oculis con¬
spicuum unde luminaria & sidera effulgent excellentius
utiq: omnibus corporeis elementis: sicuto culorum sensus ex¬
cellit incorpore : quia uero sp̃s omnis omniest corpore sine
dubitatione prestantior : Sequitur. ut non loci positione
sed naturae dignitate praest antior sit naturaȩ spiritalis
isto corporeo caelo. &iam illa ubirerum corporalium ex¬
primuntur imagines hic exsistit quiddammirabile. ut
cumpriorsit corpore sp̃s : & posterior corporis imago quã
corpus : tamen quia illud quodtempore posterius est : fit
in eo quod natura prius est: prestantior sit imago corporis
in sp̃u quamipsũd corpus in substantia sua: nec sane pu¬
tandumest facere aliquid corpus inspũ tamquam sp̃s corpo¬
re facienti materiae uice subdatur: omnienim modo pres¬
tantiorest qui faciteare dequa aliquid facit neq ullomodo

Expanded text:
timo disseruisse me recolo. est autem hoc caelum oculis contimo disseruisse me recolo. est autem hoc caelum oculis conspicuum, unde luminaria et sidera effulgent, excellentius utique omnibus corporeis elementis, sicut oculorum sensus excellit in corpore. quia uero spiritus omnis omni est corpore sine dubitatione praestantior, sequitur, ut non loci positione, sed naturae dignitate praestantior sit natura spiritalis isto corporeo caelo etiam illa, ubi rerum corporalium exprimuntur imagines. Hic existit quiddam mirabile, ut, cum prior sit corpore spiritus et posterior corporis imago quam corpus, tamen, quia illud, quod tempore posterius est, fit in eo, quod natura prius est, praestantior sit imago corporis in spiritu quam ipsum corpus in substantia sua. nec sane putandum est facere aliquid corpus in spiritu, tamquam spiritus corpori facienti materiae uice subdatur. omni enim modo praestantior est qui facit ea re, de qua aliquid facit. neque ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
corporalȩs imagines quae discerni non possit a corpore ꝓror¬
ter illam ergo affectionem animaebonam. &iam in somnis
quaedam eius merita clarent: nam &iam dor miens salomor
sapientiam praeposuit omnibus rebus. eamq: neglectis c&e¬
ris est praecatus ad ño & sicut scribtura testatur placuit
hoc coram dño nec distulit r&ributionem bonam prodeside¬
robono quaecum ita sint pertin& corporissensus aduisa
corporalia : quiper quinque quasi riublos distanter ualen¬
oes distribuitur : cum illud quod est subtilissimum incorpo
& &obhoc animae uicinius quam c&lera id est luxprimum
poculos sola diffunditur emicatque in radis oculorum
dui sibilia contuenda: deinde mixtura quadam primo
cum aere puro secundo cum aere caliginoso atque nebu¬
loso: testio cum corpulentiorexmore : quarto cumter¬
rena crassitudine: quinq sensus cum ipso ubi sola excel¬
lit oculorum sensu efficit : sicut in libro quarto itemq insep¬

Expanded text:
corporalis imaginis, quae discerni non possit a corpore: propcorporalis imaginis, quae discerni non possit a corpore: propter illam ergo adfectionem animae bonam etiam in somnis quaedam eius merita clarent. nam etiam dormiens Salomon sapientiam praeposuit omnibus rebus eamque neglectis ceteris est precatus a domino; et, sicut scriptura testatur, placuit hoc coram domino nec distulit retributionem bonam pro desiderio bono. Quae cum ita sint, pertinet corporis sensus ad uisa corporalia, qui per quinque quasi riuulos distanter ualentes distribuitur, cum illud, quod est subtilissimum in corpore et ob hoc animae uicinius quam cetera, id est lux primum per oculos sola diffunditur emicatque in radiis oculorum ad uisibilia contuenda, deinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine quinque sensus cum ipso, ubi sola excellit, oculorum sensu efficit, sicut in libro quarto itemque in sep
Abbreviated transcription (Latin):
dicerem sitanta ex praessione prostarent᷑. in somnis: quanta
prestantur corporauigilantibus. fier& illud quod sine peca¬
to fieri auigilante non poss& : quis enim uel cumlo quitur &
postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquiddict
possit non cogitare quod dicit : porro ipsa phantasia quaefit
in cogitatione sermo cinantis : cumita expraessa fuerit inuision
somniantis ut inter illam &ueram commixtionem corporum
non discernatur : Continuo mouentur caro & sequitur quodeũ
motum sequi sol& : cum hoctam sine peccato fiat quam sine pec¬
catos auigilante dicitur : quod ut dicer&ur sinedubio cogitatũ
est: uerumtamen propter animae affectionem bonam quae
desiderio meliore mundata multas interficit cupiditates quae
adaturalem carnis motum non pertinent: quemcasti uigilan¬
tescohibent & refrenant. Dormientes autem ideo non possun
quia non habent in potestate : quae ammoueatur expresso

Expanded text:
dicerem, si tanta expressione praesentarentur in somnis, quanta dicerem, si tanta expressione praesentarentur in somnis, quanta praesentantur corpora uigilantibus, fieret illud, quod sine peccato fieri a uigilante non posset. quis enim uel cum loquitur et postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquid dicit, possit non cogitare, quod dicit? porro ipsa phantasia, quae fit in cogitatione sermocinantis, cum ita expressa fuerit in uisione somniantis, ut inter illam et ueram conmixtionem corporum non discernatur, continuo mouetur caro et sequitur, quod eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat, quam sine peccato a uigilante dicitur, quod ut diceretur sine dubio cogitatum est. uerum tamen propter animae adfectionem bonam, quae desiderio meliore mundata multas interficit cupiditates, quae ad naturalem carnis motum non pertinent, quem casti uigilantes cohibent et refrenant, dormientes autem ideo non possunt, quia non habent in potestate quae admoueatur expressio
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus fallit: nihilobest quodludificantur oculi sinonerran.¬
tur inueritate fidei & intellegentiae sanitate : qua edoc& ds̃
sub ditos sibi : autsilu dific& animam spiritaliuisione imaginib
corporum ut put& corpus esse quodnonest: aliquid obest ani¬
mae : si perniciosae suasioni non consentiat : unde aliquando
fit quaestio de consensionibus somniantium cumociam:
concumbere sibiuidentur: uel contra propositum suum uł
contra&iam licito smores : quod non contingit : nisicume a
qua euigilantes &iam cogitamus non cum placito consen¬
sionisi sed sicut &iam talia propter aliquid loquimur : sic ammoue¬
tur in somnis & exprimuntur. uteis corinatur. aliter moueaduc
& quod naturaliter colligii pergonitales uia semittat : sicutho
ipsum dicere utiq non possemnisi &iam cogitarem : porro
imagines rerum corporalium quas necessario cogiaui ut haco

Expanded text:
diabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erradiabolus fallit, nihil obest, quod ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et intellegentiae sanitate, quae docet deus subditos sibi. aut si ludificet animam spiritali uisione imaginibus corporum, ut putet corpus esse, quod non est, aliquid obest animae, si perniciosae suasioni non consentiat. Unde aliquando fit quaestio de consensionibus somniantium, cum etiam concumbere sibi uidentur uel contra propositum suum uel contra etiam licitos mores: quod non contingit, nisi cum ea, quae uigilantes etiam cogitamus, non cum placito consensionis, sed, sicut etiam talia propter aliquid loquimur, sic admonentur in somnis et exprimuntur, ut eis caro naturaliter moueatur et, quod naturaliter conligit, per genitales uias emittat, sicut hoc ipsum dicere utique non possem, nisi etiam cogitarem. porro imagines rerum corporalium, quas necessario cogitaui, ut haec
Abbreviated transcription (Latin):
sint inquibus &iam aliud putare quam est non sit animae ꝑ.¬
nicio sum : nequeenim putantium periculo & non potius exitio
suoquisq: abonis putatumibonus &iam sioccultussit malus :
simn rebus ipsis id est inipsobono quosit quisq: bonds nonerre¬
curꝵ aut aliquidobest omnibus hominibus: quodcumdor¬
miunt uera corpora esse arbitrantur : quorum similitudines
in somnis uident: aut aliquid obfuit p&ro : quod solutus auin¬
culis se que angelo deducente factumest repentino miraculo:
ut put ar& se uisum uidere. uel cuminilla extasi respondit : u¬
nequa quam dñe qui anumquam manducaui omne comnoune
& inmundum putanse a ipsa quae in disco demonstrabantur
tamquam uera animalia : haec quando aliter inuenta fuerint
quam putata sunt cum uiderentur : non nos penit& it a nobir
fuisse uisa : sinon arguatur uel in fidelitas dura. uelopinatiort
uana siue sacrilega : qua propter &cumuisis corporalibus

Expanded text:
sint, in quibus etiam aliud putare quam est non sit animae persint, in quibus etiam aliud putare quam est non sit animae perniciosum. neque enim putantium periculo et non potius exitio suo quisque a bonis putatur bonus, etiamsi occultus sit malus, si in rebus ipsis, id est in ipso bono, quo fit quisque bonus, non erretur, aut aliquid obest omnibus hominibus, quod, cum dormiunt, uera corpora esse arbitrantur, quorum similitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantur, tamquam uera animalia. haec quando aliter inuenta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. quapropter et cum uisis corporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuncenim amultis discernitur : Illũ dautem dono in ipso pri¬
mordio quomultis adhucbonus apparor. continuo duudica¬
tur anmalussit : tamen & percorporalem uisionem & perima¬
gines corporalium quaedemonstrantur in spũ. & boniinstru¬
unt : &e mali fallunt : intellec tualis autem uisio non fallitur : aut
enimnon intellegit qui aliudopinatur quamest : aut sun telle¬
git continuo uerum est : Quidenim faciant oculinonhabent
cumsimile corpus uiderint : quod ab alio discernere non pos¬
sint : aut quid faciat animi intentios cum spũ facta fucerit cor¬
poris similitudo quamnonualeat distinguere a corpore
sed adhib&ur intellectus : quaerens quid illa significent uel
utile doceant: & aut inueniens ad fructum suum peruenit :¬
aut non inueniens in disceptatione s&len& nealiquo perni¬
uosa temeritate prolabatur in exitiabilem errorem: ludi¬
cat autem sobrius intellectus diuimitus adiutus. quae uel quanta

Expanded text:
tunc enim a multis discernitur. illo autem dono in ipso pritunc enim a multis discernitur. illo autem dono in ipso primordio, quo multis adhuc bonus adparet, continuo diiudicatur an malus sit. Tamen et per corporalem uisionem et per imagines corporalium, quae demonstrantur in spiritu, et boni instruunt et mali fallunt. intellectualis autem uisio non fallitur; aut enim non intellegit, qui aliud opinatur quam est, aut, si intellegit, continuo uerum est. quid enim faciant oculi non habent, cum simile corpus uiderint, quod ab alio discernere non possint, aut quid faciat animi intentio, cum in spiritu facta fuerit corporis similitudo, quam non ualeat distinguere a corpore. sed adhibetur intellectus quaerens, quid illa significent uel utile doceant, et aut inueniens ad fructum suum peruenit aut non inueniens in disceptatione se tenet, ne aliqua perniciosa temeritate prolabatur in exitiabilem errorem. Iudicat autem sobrius intellectus diuinitus adiutus, quae uel quanta
Abbreviated transcription (Latin):
qua occulta mixtura eiusdem sp̃r fit. ut tam quam unur sit paeleo¬
tis atq uex antis : cum autem sp̃rbonus in haccuisa humanu
spm̃ assumit utrapit : nullo modo illasimagines signa rerum
aliarum esse dubitandum est. &earum quas nosse utilees
Dĩ enim munus estidiscr&cio sane difficillima est cum sp̃rmala¬
nus quasitran quillius agit : acsine aliqua uexatione corpors
assumptohumano sp̃u dicit quod potest : quando &iam uhra
dicit &utilia praedicat. trans figurans se sicut scribtum est
uelut angelum lucis : ad hoc utcum illi in manifestir boniscred¬
tum fuerit seducat ad suain hunc discerni non arbitror nis
dono illo de quo ait apostolur cum de diuersis dĩ muneribus
loquaer&ur ÷ alii diiudicatio spirituum : non enim m agnum
est tunceum dinoscere: cum adaliqua peruenerit uel per¬
duxerit quae sunt contrabonos mores uel regulam fidei :

Expanded text:
qua occulta mistura eiusdem spiritus fit, ut tamquam unus sit patienqua occulta mistura eiusdem spiritus fit, ut tamquam unus sit patientis atque uexantis. cum autem spiritus bonus in haec uisa humanum spiritum adsumit aut rapit, nullo modo illas imagines signa rerum aliarum esse dubitandum est, et earum, quas nosse utile est; dei enim munus est. discretio sane difficillima est, cum spiritus malignus quasi tranquillius agit ac sine aliqua uexatione corporis adsumto humano spiritu dicit quod potest. quando etiam uera dicit et utilia praedicat, transfigurans se, sicut scriptum est: uelut angelum lucis, ad hoc, ut, cum illi in manifestis bonis creditum fuerit, seducat ad sua. hunc discerni non arbitror nisi dono illo, de quo ait apostolus, cum de diuersis dei muneribus loqueretur: alii diiudicatio spirituum. non enim magnum est tunc eum dinoscere, cum ad aliqua peruenerit uel perduxerit, quae sunt contra bonos mores uel regulam fidei;
Abbreviated transcription (Latin):
ansicut sp̃s eius adiutus est ut eas in seuider&sta &mens nisi
adiuu&cur ea quaehab& sp̃s intellegere non potest: anfoste
noncorporea remouentur : uel qua sinclaxentus ipedimen¬
ta iut suo imp&u anima inea quacuiderida sunt exseratur: sed
ipsa prorsus in hacc ad sumitur siue tantum spiritaliter cer¬
nenda siue &iamintellectualiter cognoscendas analiquan¬
doinscipsa uid & ista: aliquando peralterius sp̃s commixtio¬
nens quicquidhorum est: temere affirmari non oporto :
illud tamen dubium esse non deb&: corporales imagmes quae
spũ cernuntur. non semper signaesse aliarum renum .: siue
inuigilantibus. siue indormientibus. siue in aegro tantibus :
mirum est autem si aliquando extasir fieri potest ut nomillȩ
comporalium rerum similitudines aliquid significent: non
sane mirumestisi& daemonium habentes aliquando uera
dicunt quae absunt a praesentium sensibur quod cernente nesco

Expanded text:
an sicut spiritus eius adiutus est, ut eas in se uideret, ita et mens nisi an sicut spiritus eius adiutus est, ut eas in se uideret, ita et mens nisi adiuuetur ea, quae habet spiritus, intellegere non potest? an forte non corporea remouentur uel quasi relaxantur inpedimenta, ut suo inpetu anima in ea, quae uidenda sunt, exeratur, sed ipsa prorsus in haec adsumitur, siue tantum spiritaliter cernenda siue etiam intellectualiter cognoscenda? an aliquando in se ipsa uidet ista, aliquando per alterius spiritus conmixtionem? quidquid horum est, temere adfirmari non oportet. illud tamen dubium esse non debet corporales imagines, quae spiritu cernuntur, non semper signa esse aliarum rerum siue in uigilantibus siue in dormientibus siue in aegrotantibus; mirum est autem, si aliquando extasis fieri potest, ut non illae corporalium rerum similitudines aliquid significent. Non sane mirum est, si et daemonium habentes aliquando uera dicunt, quae absunt a praesentium sensibus: quod certe nescio
Abbreviated transcription (Latin):
pore demonstrari possunt : quid restat nisiut ab aliquo
pũ demonstrentur : non nulli quidem uolunt animam humanã
nabere uim quandam diuinationis inseipsa : sed suta est:quur non
smꝑpotest cum semper uelit : an quia non semper adiuuabatur
ut possits cumergo adiuuatur. numquid a nullo. aut acorpore
adhoc adiuuari potest s proinde restat ut abspũ adiuu&ur
unde quomodo adiuuatur utrum in corpore fit aliquidut inde
quasi relax &ur &emio & eius intentio: quomidueniat ubiin se
ipsa uideat significantes sinlilitudines quacibi iamerant necui¬
debantur : sicut multa habentus & in memoria quae non semꝑ
intuemur : anfiunt illic quae ante nonfuerant. uel in aliquo
spu sunt quo illa erum pens &mergens ibi e asuideat : sed siua
in illa erant qua si propriae : quur eas non &iam consequenter
intellegit st Aliquando enim immo plerumq non intellegit:

Expanded text:
pore demonstrari possunt, quid restat, nisi ut ab aliquo pore demonstrari possunt, quid restat, nisi ut ab aliquo spiritu demonstrentur? Nonnulli quidem uolunt animam humanam habere uim quandam diuinationis in se ipsa. sed si ita est, cur non semper potest, cum semper uelit? an, quia non semper adiuuatur, ut possit? cum ergo adiuuatur, numquid a nullo aut a corpore hoc adiuuari potest? proinde restat, ut ab spiritu adiuuetur. deinde quomodo adiuuatur? utrum in corpore fit aliquid, ut inde quasi relaxetur et emicet eius intentio, quo in id ueniat, ubi in se ipsa uideat significantes similitudines, quae ibi iam erant nec uidebantur, sicut multa habemus et in memoria, quae non semper intuemur? an fiunt illic, quae ante non fuerant, uel in aliquo spiritu sunt, quo illa erumpens et emergens ibi eas uideat? sed si iam in illa erant quasi proprie, cur eas etiam non consequenter intellegit? aliquando enim, immo plerumque non intellegit.
Abbreviated transcription (Latin):
penitus alienato a sensibus corporis animo imaginibur cor¬
poralium d&in&ur. siue in somnis siue in extasi : sinihilsig¬
nificant qua eidentur ipsius animaesunt imaginationes
sicut &iamuigilanter & sani & nulla alienatione moti. mul¬
torum corporam quae non assunt sensibus corporis cogita¬
tione imagines uersant : uerum hoc inter est : quod e asa prae¬
sentibus uerisq corporibus constanti affectione discernunt
Si autem aliquid significant : siuedormiertibus exhibeantur
siue uigil antibus cum & oculis uident praesentia corpora &
absentium imagines cernunt spũ. tamquam oculis praesto
sint. siue illa quae ex tasis dicitur alienato prorsus animo a sen¬
sibur corporis. mirus modusest si commixtione alterius sp̃s
fieripotest utea quae ipsescit perhuius modi imagines ei
cui misc&ur ostendat: siue intellegenti. siueut ab alio intellec¬
ta pandatur : sienim de monstrantur haec non utiq: a cor¬

Expanded text:
penitus alienato a sensibus corporis animo imaginibus corpenitus alienato a sensibus corporis animo imaginibus corporalium detinetur siue in somnis siue in extasi, si nihil significant, quae uidentur, ipsius animae sunt imaginationes, sicut etiam uigilantes et sani et nulla alienatione moti multorum corporum, quae non adsunt sensibus corporis, cogitatione imagines uersant. uerum hoc interest, quod eas a praesentibus uerisque corporibus constanti adfectione discernunt. si autem aliquid significant, siue dormientibus exhibeantur siue uigilantibus, cum et oculis uident praesentia corpora et absentium imagines cernunt spiritu, tamquam oculis praesto sint, siue illa quae extasis dicitur alienato prorsus animo a sensibus corporis, mirus modus est, si conmixtione alterius spiritus fieri potest, ut ea, quae ipse scit, per huius modi imagines ei, cui miscetur, ostendat, siue intellegenti siue ut ab alio intellecta pandantur. si enim demonstrantur haec nec utique a cor
Abbreviated transcription (Latin):
insensibus corporis intentione sicuidentur quac in spũ
fiunt imagines corporum quemad modum corpora
psa percorpus i taut simul cernatur & homo aliquis
praesens oculir & absens alius sputam qua moculir nam
expertisumus sic affectos & cumeis loquutos quiuere aderant :¬
& cumaluis quinonaderant tamquam adessent: resipnce¬
tes autem aliqui referunt quodui dissent : aliqui non porsum
sicenim & somnia quidam obliuiscuntur. quidam memineru
quando autem penitus auertitur atq: abripitur animin¬
tentio a sensibus corporis : tunc magis dici extasissol& : tunc
omnino quae cum que sint praesentia corpora &iampaten¬
tibus oculis nonuidentur : nec ullȩ uoces prorsus audiunturi
totus animi contuitus aut incorporum imaginibus est persp¬
ritalem: aut inrebur incorporeis nullacorporis imagine
figuratis ꝑ intellectualem uisionem : sedcum spiritalis uisio

Expanded text:
in sensibus corporis intentione, sic uidentur, quae in spiritu in sensibus corporis intentione, sic uidentur, quae in spiritu fiunt imagines corporum, quemadmodum corpora ipsa per corpus, ita ut simul cernatur et homo aliquis praesens oculis et absens alius spiritu tamquam oculis. nam experti sumus sic adfectos et cum eis locutos, qui uere aderant, et cum aliis, qui non aderant, tamquam adessent. resipiscentes autem aliqui referunt, quod uidissent, aliqui non possunt; sic enim et somnia quidam obliuiscuntur, quidam meminerunt. quando autem penitus auertitur atque abripitur animi intentio a sensibus corporis, tunc magis dici extasis solet. tunc omnino quaecumque sint praesentia corpora etiam patentibus oculis non uidentur nec ullae uoces prorsus audiuntur: totus animi contuitus aut in corporum imaginibus est per spiritalem aut in rebus incorporeis nulla corporis imagine figuratis per intellectualem uisionem. Sed cum spiritalis uisio
Abbreviated transcription (Latin):
appar&i corporalem uisionem referriadspiritalem
camque spiritalem referri ad intellectualem: sed cum
uigilantes neque mente a sen sibus corporis alienata
inuisione corporali sumus : discernimus abeo uisionẽ
spiritalem qua corpora absentia i maginaliter cogi
tamus siue memoriter recordantes quae nouimus. siui
quae non nouimus: & tamen sunt in ipsa sp̃s cogitatio¬
ne utcumq formantes. siue qua e omnino nusquam sunt
pro arbitrio uel opinatione fingentes ab his omnibus
ita discernimus illa corporalia quaeuidemus & inquibus
praesentibus sunt sensus corporis nostri : ut non dubitemus
haecesse corpora: illa s uero imagines corporum : cum au¬
tem uelnimia cogitationis intentione: uel aliqua uimorbi
ut freneticis perfebrem accidere sol& uel commixtione
cuius quam alterius sp̃s seum ali seuboni Ita corporalium
rerum in spũ exprimuntur imagines tam quam ips scorpo¬
ris sensibus corpora praesententur. manente tamen &iã

Expanded text:
adparet corporalem uisionem referri ad spiritalem adparet corporalem uisionem referri ad spiritalem eamque spiritalem referri ad intellectualem. Sed cum uigilantes neque mente a sensibus corporis . alienata in uisione corporali sumus, discernimus ab ea uisione spiritalem, qua corpora absentia imaginalittamus, sive memoriter recordantes quae novimus, sive quae non novimus et tamen sunt, in ipsa spiritus cogitatione utcumque formantes, sive quae omnino nusquam sunt, pro arbitrio vel opinatione fingentes. Ab his omnibus ita discernimus illa corporalia quae videmus, et in quibus praesentibus sunt sensus corporis nostri, ut non haec esse corpora, illas uero imagines corporum. cum autem uel nimia cogitationis intentione uel aliqua ui morbi, ut phreneticis per febrem accidere solet, uel conmixtione cuiusquam alterius spiritus seu mali seu boni ita corporalium rerum in spiritu exprimuntur imagines, tamquam ipsis corporis sensibus corpora praesententur manente tamen etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut inmundum hominem dicere : cumergo illum discum
uider& alienatus acorporis sensibus. &illas uoces macta &
manduca: & quaeds̃ mundauit tu communia nedixeris
inspũ audiebat : redditus autem corporissensibus idipsũ
quoduisum atq auditum memoria tenuerat in eodem
spũ cogitando cernebat: qua c omnia noncorporalia sed
corporaliumima gineserant : siue cum primum inipraalie¬
natione uisaesunt : siue cum postea recordatae atq cogi¬
tatae : cum uero disceptabatur & requirebatur ut illa sign
intellegerentur : mentis erat actio conantis. sed deerat
affectus. donec nuntiati sunt qui uenerant a cornelio:
hacuero corporali &iam accendente uisione cum & sp̃s
sc̃s Rursus in spũ eius dicer&: uad ecumeis ubi & illuđ
signum ostenderat. & in praesserat uoces adiuta diuini¬
nis mens intellexit. quid illis signis omnibus ager&ur
his atque huius modi rebus diligenter consideratis. satis

Expanded text:
aut inmundum dicere hominem. cum ergo illum discum aut inmundum dicere hominem. cum ergo illum discum uideret alienatus a corporis sensibus, et illas uoces „macta et manduca" et "quae deus mundauit, tu communia ne dixeris in spiritu audiebat. redditus autem corporis sensibus id ipsum, quod uisum atque auditum memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat. quae omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, siue cum primum in ipsa alienatione uisae sunt siue cum postea recordatae atque cogitatae. cum uero disceptabatur et requirebatur, ut illa signa intellegerentur, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus, donec nuntiati sunt qui uenerunt a Cornelio; hac uero corporali etiam accedente uisione, cum et spiritus sanctus rursus in spiritu ei diceret: uade cum eis, ubi et illud signum ostenderat et inpresserat uoces, adiuta diuinitus mens intellexit, quid illis signis omnibus ageretur. his atque huius modi rebus diligenter consideratis satis
Abbreviated transcription (Latin):
danihel accessit & spũ prophocicomente in lustrata pert¬
bato regi quid illo signoporten der&ur aperuit : Ipse potun
proph&a per hoc genus uisionis quodmentis est proprũ
quam ille quie t signum corporaliter factum corporali¬
ter uiderat: & trans actieius imaginem in spũ cogitando cen¬
nebat nec aliquid intellectu poterat nisi nosse signum es se
& quid significar& inquirere : Vidit p&rus in alienationenier¬
tisuas quattuor lineis alligatum summitti decaelo plenu
uarus animalibus cum audiuit & uocem macta &man¬
duca : quicum redditus sensibus de uini disceptar& : et cequo
cornelius miserat nunti auiteo ssp̃s dicens : ecceuiri quaerunt
te . sed surge descende & uadecumillis quia egomisieor: quicũ
ueniss& ad cornelium : quidinilla uisione intellexerit ubiau¬
idierat quaed ĩ mundauit tune communia dixeris. ipse in¬
dicauit dicens. sed mihi ds̃ ostendit neminem communem

Expanded text:
Danihel accessit et spiritu prophetico mente inlustrata perturDanihel accessit et spiritu prophetico mente inlustrata perturbato regi, quid illo signo portenderetur, aperuit, ipse potius propheta per hoc genus uisionis, quod mentis est proprium, quam ille, qui et signum corporaliter factum corporaliter uiderat et transacti eius imaginem in spiritu cogitando cernebat nec aliquid intellectu poterat nisi nosse signum esse et, quid significaret, inquirere. Uidit Petrus in alienatione mentis uas quattuor lineis alligatum submitti de caelo, plenum uariis animalibus, cum audiuit et uocem: macta et manduca. qui cum redditus sensibus de uisu disceptaret, ecce quos Cornelius miserat nuntiauit ei spiritus dicens: ecce, uiri quaerunt te; sed surge, descende et uade cum illis, quia ego misi eos. qui cum uenisset ad Cornelium, quid in illa uisione intellexerit, ubi audierat: quae deus mundauit, tu ne communia dixeris, ipse indicauit dicens: et mihi deus ostendit neminem communem
Abbreviated transcription (Latin):
nalis est ueluti pecoris : hocusque oculinuntiant: Si autem ani¬
ma rationalis est : &iamintellectui nuntiatur qui& spirio¬
tui praesid& : ut sullud quodhauserunt oculi atq: id spiritui
uteius illic imago fier& nuntiauerunt alicuius rei signum est :
aut intellegatur continuo quid signific& aut quaeratur : quo¬
niamnec intelleginec requiri nisi officiomentis potest: uidit
rexbalthasar articulos manus scribentis inpari&e. conti¬
nuo que eper corporis sensumim ago reicorpor aliter facti
spirituieius in praessaest : atq: ipso uiso facto ac pra&erito
illa in cogitatione permansit: uidebatur in spũ & non
dum intellegebatur: nec tunc intellectum erat hoc signum
cum corporaliter fier& atq: oculis corporalibus appare¬
r&r ilamtamen signum esse intelle gebatur id habens ex
mentis officio : & quia requirebatur quid significar & &ian
ipsam inquisitionem utiq mens agebat: quo non conperto

Expanded text:
nalis est, ueluti pecoris, hoc usque oculi nuntiant; si autem aninalis est, ueluti pecoris, hoc usque oculi nuntiant; si autem anima rationalis est, etiam intellectui nuntiatur, qui et spiritui praesidet, ut, si illud, quod hauserunt oculi atque id spiritui, ut eius illic imago fieret, nuntiauerunt, alicuius rei signum est, aut intellegatur continuo, quid significet, aut quaeratur, quoniam nec intellegi nec requiri nisi officio mentis potest. Uidit rex Baltasar articulos manus scribentis in pariete continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spiritui eius inpressa est atque ipso uiso facto ac praeterito illa in cogitatione permansit. uidebatur in spiritu et non intellegebatur, nec tunc intellectum erat hoc signum, cum corporaliter fieret atque oculis corporalibus adpareret, iam tamen signum esse intellegebatur id habens ex mentis officio. et quia requirebatur, quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mens agebat. quo non conperto
Abbreviated transcription (Latin):
randa sunt ut ab inferioribus ratio adsuperiora conscende
Iamquidem superius exemplum proposuimus : quo mnuna sen¬
tentia omniatria genera uideantur : Cumenim legitur dili¬
gesproximumtuum tam quamte ipsum. corporaliter litte¬
rȩ uidentur. spiritaliter proximus cogitatur. intellectu aliter
dilectio conspicitur: sed & litterae absentes possunt spiritalite
cogitari : & proximus praesens potest corporaliter uideri:
ilectio autem nec per subst antiam suam potest oculis corporis
cerni. necper imaginem corpori similem spũ cogitari : sed so¬
lamente idest intellectu cognosci& percipi: corporalis sane
uisio nulli horum generi praesid& : sed quod peream sentitur
illispiritali tamquam prae senti nuntiatur : Nam cum aliquid
oculis cernitur: continuofit imago eius inspũ : sed nondinoscitur
facta nisicum ablatis oculis abeo quod peroculos uidebamus
imaginem eius in animo inuenerimus : & siquidem sp̃s inratio¬

Expanded text:
randa sunt, ut ab inferioribus ratio ad superiora conscendat. randa sunt, ut ab inferioribus ratio ad superiora conscendat. iam quidem superius exemplum proposuimus, quo in una sententia omnia tria genera uideantur. cum enim legitur: diliges proximum tuum tamquam te ipsum, corporaliter litterae uidentur, spiritaliter proximus cogitatur, intellectualiter dilectio conspicitur. sed et litterae absentes possunt spiritaliter cogitari et proximus praesens potest corporaliter uideri, dilectio autem nec per substantiam suam potest oculis corporis cerni nec per imaginem corpori similem spiritu cogitari, sed sola mente, id est intellectu, cognosci et percipi. corporalis sane uisio nulli horum generi praesidet, sed quod per eam sentitur, illi spiritali tamquam praesidenti nuntiatur. nam cum aliquid oculis cernitur, continuo fit imago eius in spiritu; sed non dinoscitur facta, nisi cum ablatis oculis ab eo, quod per oculos uidebamus, imaginem eius in animo inuenerimus. et siquidem spiritus inratio
Abbreviated transcription (Latin):
siue autem intellec tuale dicamus. siue intellegibile: hoc idem
significamus : quamquam nonnihil interesse non nulliuolue¬
runt : ut intellegibilis sit resipsa quaesolo intellectu percipi
potest: intellectualis autem mens quaeintellegit: sedesse
aliquamrem quae solo intellectu cernipossint. ac non &iam
intellegat magna & difficilis qua estio est: esse autemrem
qua e intellectũ percipiat & non &iam intellectu percipi
possit : non arbitror quemquam uel put are ueldicere: mens
quippe non uidetur nisimente : Quia ergo uideri potest in¬
tellegibilis : qui a &uiderun tellectualis est secundum illam
distinctionem: qua propter sequestrata illa difficillima
quaestione . utrum sit aliquid quodtantum intellegatur. nec
intellegat. nunc intellectuale & intellegibile subeadem sig¬
nificatione appellamus : Tria igitur ista genera uisorum
corporale spiritale. & intellectuale. singillatim conside¬

Expanded text:
siue autem intellectuale dicamus siue intellegibile, hoc idem siue autem intellectuale dicamus siue intellegibile, hoc idem significamus. quamquam nonnihil interesse nonnulli uoluerint, ut intellegibilis sit res ipsa, quae solo intellectu percipi potest. intellectualis autem mens, quae intellegit; sed esse aliquam rem quae solo intellectu cerni possit ac non etiam intellegat magna et difficilis quaestio est. esse autem rem, quae intellectu percipiat et non etiam intellectu percipi possit, non arbitror quemquam uel putare uel dicere; mens quippe non uidetur nisi mente. quia ergo uideri potest, intellegibilis, quia et uidere, intellectualis est secundum illam distinctionem. quapropter sequestrata illa difficillima quaestione, utrum sit aliquid, quod tantum intellegatur nec intellegat, nunc intellectuale et intellegibile sub eadem significatione appellamus. Tria igitur ista genera uisorum, corporale, spiritale, intellectuale, singillatim conside
Abbreviated transcription (Latin):
ph&a quiutroq praecellit : ut & uideat in spũ corporaliũ
rerum significatiuas similitudines : & eas uiuacitate mentis
intellegat : sicut dani helis excellentia tenstata est & proba¬
ta:qui regi & somnium quoduiderat dixit: & quid signi fi¬
car& a peruit: &ipsȩ quippe imagines corporales inspũeu
ex praessaesunt : &e arum intellectus reuelatus inmente
ex hocergo modo quo appellatur inista distinctione sp̃s secu¬
dumquem dixit a postolus : Orabo spũ orabo autem&mente
ut & signa rerum formarentur inspũ: & eorum refulgere
intellectus inmente : secundum hanc in quam distinctionem
spiritale nunc appellauimus talegenus uisorum : quale
&iam corporum absentium imagines cogitamus: Intellec¬
tuale autem illud excellentius quod mentis est proprium nec
mihi occurrit omnino. ita pluribus modis dici posse intellec¬
tum : sicut sp̃m multis modis appellatum esse comperimus

Expanded text:
pheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium pheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aperuit. et ipsae quippe imagines corporales in spiritu eius expressae sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur in ista distinctione spiritus, secundum quem dixit apostolus: orabo spiritu, orabo autem et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus in mente: secundum hanc, inquam, distinctionem spiritale nunc appellauimus tale genus uisorum, quali etiam corporum absentium imagines cogitamus. Intellectuale autem illud excellentius, quod mentis est proprium. nec mihi occurrit omnino ita pluribus modis dici posse intellectum, sicut spiritum multis modis appellatura esse conperimus;
Abbreviated transcription (Latin):
quasrerum corporalium similitudines demonstrabantur
inspũnisi accessiss& mentis officium ut &iam intelle gerentur
non dumerat proph&ia: magisq: proph&aerat quiinterprȩ¬
tabatur quod alius uidiss& quamipse quiui diss&: unde ap¬
par& magis admentem pertinere proph&iam quam ad
adistum spm̃ quimodo quodam proprio uocatur sp̃s uisani¬
mae quaedam mente inferior : ubi corporalium rerum simili¬
tudines ex primuntur : Itaq magisio seph prophora qui intel¬
lexit quid significarent septem spicae & septem boues: quã
pharao quiea suidit in somnis illiu s enim sp̃s informatus est
ut uider& huius mens inluminata ut intelleger& : acper hoc
millo erat lingua. inisto proph&ia : quia in illo rerumima gi¬
natio : inisto imaginationum interpra&atio: minus ergo pro¬
ph&a quirerum quȩ significantur sola ipsa signa in spũ per
rerum corporalium imagines uid& : & magis proph&a
qui solum earum intellectu praeditus est : sed maxime pro¬

Expanded text:
quas rerum corporalium similitudines demonstrabantur quas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid signifPharao qui eas vidit in somnis . Illius enim spiritus informatus est, ut videret; hujus mens illuminata, ut intelligeret. Ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia; quia in illo rerum imanatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime pro
Abbreviated transcription (Latin):
quaeut intellegantur indigent mentisoptutu: cumautem
non intelleguntur : inspũ eas dicit esse non inmente: unde aꝑ¬
tius ait. Sibenedixeris spũ qui supl& locum idiotae quomo¬
do dic& amen supertuam benedictionem : quando quidem
nescit quiddicas : Quia ergo &iam lingua id est membro
corporis quod mouenius inore cumloquimur signa utiq
rerum dantur non resipse proferuntur. propterea trans¬
lato uerbo linguam appellauit quam lib& signorum pro¬
lationem prius quam intellegantur : quocumintellectus acces¬
serit quimentis est proprius fit reuelatio uelagnitio uel prophe¬
tia uel doctrina : proinde ait. Siuenero aduor linguis loquens
qui duobis prodero nisi siloquaru obis in reuelatione aut in ag¬
nitione aut in proph&ia. aut indoctrina: idest cum signis hoc
est lingua accesserit intellectus. ut non spu tantum. sed &iam
mente agatur quod agitur: proinde quibus signa perali¬

Expanded text:
quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per ali